comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens conspuit & consputus abs¬
cessit. S ħ uulgaria s̃. & aquolibet de
sectatorib meis possunt fieri. Adli.¬
bros uoco. ad memoriã inposteros tns¬
mittenda. Loquamur scriptis ut de
nob̾ tacitus lector iudicet. ut quomͦ
ego discipłoꝵ gregẽ duco. sicex huiuꝰ¬
nomine gnathonici. uł forimioniciuo.¬
centur. Non ẽ grande mi dõmon gar¬
rire ꝑangulos. & medicoꝵ tab̃nas ac
de mundo ferre sententia. Hic benedi¬
xit. ille male. iste scͥpturas nouit. ille
delirat. iste loquax. ille infantissimuꝰ
ẽ. Ut de omĩb iudicet. cuiꝰ ħ iudicio
meruit: Contra quẽlibet passim in
triuiis streꝑe. & cong̾ere maledicta ñ
crimina. scurrarum. ẽ. & paratoꝵ sẽ¬
per ad lites. Moueat manũ. figat sti.¬
lum. cõmoueat se. & quicqͥd potest scͥp¬
tis ostendat. Det nob̃ occasionẽ respon¬
dendi disertitudini suȩ. Possum respon
dere. possum genuinũ lesus infigere.
& nos didicimꝰ litteras. & nos sepe ma¬

Expanded text:
quotiens conspuit et consputus absquotiens conspuit et consputus abscessit! sed haec uulgaria sunt et a quolibet de sectatoribus meis possunt fieri: j ad libros prouoco, ad memoriam in posteros transmittendam. loquamur scriptis, ut de nobis tacitus lector iudicet, ut, quomodo ego discipulorum gregem ducto, sic et ex huius-nomine Gnathonici uel Formionici uocentur\'. Non est grande, mi Domnion, garrire per angulos et medicorum tabernas ac de mundo ferre sententias: \'hic bene dixit, ille male; iste scripturas nouit, ille delirat; iste loquax, ille infantissimus est\'. ut de omnibus iudicet, cuius hoc iudicio meruit? contra quemlibet passim in triuiis strepere et congerere maledicta, non crimina, scurrarum est et paratorum semper ad lites. moueat manum, figat stilum, commoueat se et, quidquid potest, scriptis ostendat. det nobis occasionem respondendi disertitudini suae. possum remordere, si uelim, possum genuinum laesus infigere; et nos didicimus litterulas. et nos saepe ma
Abbreviated transcription (Latin):
nianũ solus intelligit ẽ. quippe ꝓuer.¬
bium. balbũ meliꝰ balbi uerba cognos
me dampnant ep̃i. ñ est ratio s conspi.¬
ratio. Nolo mͥ ille uł ille respondeat
quoꝵ me auctoritas oppͥmere potest
docere ñ potest. Scribat contra me uir
cuius & ego linguã intelligo. quẽ cũ
uicero. om̃s simul homines uicerim.
Ego eumbene noui. exꝑto credite qͣn.¬
tus inclipeũ assurgat. quo turbine
torqueat hastam. fortis ẽ. & indispu¬
tando nodosus & tenax. & qui obliqͦ
& acuminato pugnet capite. Sepe de
nocte usq ad uesꝑam contra nos in
plateis clamauimꝰ. Habet lateris &
adletarũ robur & ualde corpulentꝰ
ẽ. Uidetur mͥ occulte mei doginatis
eẽ sectator. Pret̾ea nunquã erubescit
nec consicdat quid s quantũ dicat
& in tantã opinionẽ uenit eloquen¬
tiȩ. ut soleant dicta eiꝰ cirratoꝵ esse
dictata. Quotiens iste me incirculis
stomachari fecit. & adduxit adcolerã

Expanded text:
nianum solus intellegit — est quippe prouernianum solus intellegit — est quippe prouerbium balbum melius balbi uerba cognoscme damnent episcopi, non est ratio, sed conspiratio. nolo mihi ille uel ille respondeat, quorum me auctoritas opprimere potest. docere non potest. scribat contra me uir, cuius et ego linguam intellego; quem cum uicero, omnes homines simul uicerim. ego eum bene noui — experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam —: fortis est et in disputando. nodosus et tenax et qui obliquo et acuminato pugnet capite. saepe de nocte usque ad uesperam contra nos in plateis clamauimus; habet latera et athletarum robur et belle corpulentus est. uidetur mihi occulte mei dogmatis esse sectator. praeterea numquam erubescit nec considerat, quid, sed, quantum dicat; et in tantam opinionem uenit eloquentiae, ut soleant dicta eius cirratorum esse dictata. quotiens me iste in circulis stomachari fecit et adduxit ad j coleram,
Abbreviated transcription (Latin):
tione torquere u̾boꝵ. atq int᷑ ħ frĩ suo de¬
trahere. Utiq sierrare me arbitratꝰ est.
in multis enĩ offendimꝰ om̃s. & si quis ĩ
uerbo ñ peccat. hic ꝑfectus ẽ uir. debu¬
it uł arguere. uł interrogare ꝑ litteras
qd uir eruditus & nobilis fecit pa̾ma¬
fuisset uerecundiam. qͥ ea loca quȩ scan¬
dalũ quibcda facere uidebant᷑ excepta
de uolumine ꝑ ordinẽ digessisti. poscens
ut uel emendarẽ. uł exponerẽ. & non
tantȩ me putasti clem̃tię. ut inuno
atq eod̾e libro & ꝓnuptiis & contͣ nup¬
tias scrib̾em. Parcat sibi. parcat michi.
parcat nomini xp̃iano. Monachũ se eẽ
ñ loquendo & discursando. s tacendo
&e sedendo noũit. Legat ieremiã dicentẽ.
Bonũ ẽ uiro c̃portau̾it iugũ ab ado¬
lescentia sua. Sedebit solus &e tacebit q
tulit suꝑ se ugum. Aut si certe inõs
scriptores. censoriam accepit uirgulã
&e iccirco se eruditũ putat quia ioui

Expanded text:
tione torquere uerborum atque inter haec fratri suo detione torquere uerborum atque inter haec fratri suo detrahere! utique, si errare me arbitratus est — in multis enim offendimus omnes et, si quis in uerbo non peccat, hic perfectus est uir —, debuit uel arguere uel interrogare per litteras, quod uir eruditus et nobilis fecit Pammafuisset uerecundiam, qui ea loca, quae scandalum quibusdam facere uidebantur, excerpta de uolumine per ordinem digessisti poscens, ut uel emendarem uel exponerem, et non tantae me putasset dementiae, ut in uno atque eodem libro et pro nuptiis et contra nuptias scriberem! Parcat sibi, parcat mihi, parcat nomini Christiano; monachum se esse non loquendo et discursando, sed tacendo et sedendo nouerit; legat Hieremiam dicentem: bonum est uiro. cum portauerit iugum ab adulescetulit super se jugum » . Aut si certe in omnes Scriptores censoriam accepit virgulam, et idcirco se eruditum p
Abbreviated transcription (Latin):
tanto temꝑe digladiatus sit. Audio eũ¬
p̃terea libenter iurginũ & uiduarũ cel¬
lulas cirõire & adducto suꝑcilio de sa¬
cris int̾ eas litteris philosophari. Qͥd
insecreto quid in cubiculo mulierculaᷤᷤ
docet: Ut ħsciant ẽẽ uirgines quod
maritas. ut florem ȩtatis ñ neglegaĩ.
ut comedant. & bibant. ut balneas ad¬
eant. mundicias appetant. ungenta ñ
sꝑnant. an magis pudiciciã. ce ieuinra
& illuiuẽ corꝑis: Utiq illa p̃cipit quȩ
plena uirtutis st̃. fateatur gͦ publice
que domi loquitur. Aut si & domi ea¬
dem docet quȩ &e publice apuellarum
consortio seꝑandus. ẽ. Miror autẽ non
erubescere iuuenẽ & monachũ ut sibi
uidetur disertum. cuiꝰ decore ueneres
fluunt. qui tantȩ insermocinando ele.¬
gantiȩ sit. ut comico sale aclepore con-¬
sꝑsus sit. lustrare nobiliũ domos. here¬
re salutationib matronarũ religionẽ
nr̃am pugnam facere. & fidem xp̃i conten¬

Expanded text:
tanto tempore digladiatus sit. audio prtanto tempore digladiatus sit. audio praeterea eum libenter uirginum et uiduarum cellulas circumire et adducto supercilio de sacris inter eas litteris philosophari. quid in secreto, quid in cubiculo mulierculas docet? ut hoc sciant esse uirgines, quod maritas, ut florem aetatis non neglegant, ut comedant et bibant, ut balneas adeant, munditias adpetant, unguenta non spernant? an magis pudicitiam et ieiunia et inluuiem corporis? utique illa praecipit, quae plena uirtutis sunt: fateatur ergo publice, quod domi loquitur, aut, si et domi eadem docet, quae publice, a puellarum consortio separandus est. non erubescere iuuenem et monachum et, ut sibi uidetur, disertum, cuius de ore Ueneres fluunt, qui tantae in sermocinando elegantiae est, ut comico sale ac lepore conspersus sit, lustrare nobilium domos, haerere salutationibus matronarum, religionem nostram pugnam facere et fidem Christi conten
Abbreviated transcription (Latin):
cat tractatores. Deniq dicit᷑ materiam
poscere. & ad carnẽ & ad dm̃ aliquid re¬
mundus de ꝑiculo. & hereditariȩ uel
centũ uirales cause de baratro erute qdđ
hio forum negligens. se ad eccłiam tran¬
stulit. Quis ħ uolente fuisset in noxius:
Quẽ criminosũ non huiꝰ seruasset ora¬
tio cum cepisset indigitis partiri cau¬
sam & sylogismoꝵ suoꝵ retia tendere:
Nam si applosisset pedem intendisset
oculos. rugasset frontẽ. iactasset ma¬
nũ. uerba tornasset. tenebras ilico an
sime & absentem & iam diu absq usu
homo latinissimꝰ & facundissimꝰ supe¬
ret. c̃ presentẽ iouinianũ iesu bone qua¬
lem & quantũ uirũ. cuiꝰ nemo scripta
intelligeret qui sibi tantum caneret¬
loquatur contra ꝓpositũ suũ. ne castita.¬
tem habitu pollicens uerb̾ destruat ne
uirgo uł continens. ipse enĩ uidit quid
eẽ se iactet maritos uirginib comparet
&e frustra adu̾sus hominẽ disertissimũ

Expanded text:
cat tractatores. denique dicitur materiam cat tractatores. denique dicitur materiam poscere et Carneadeum aliquid remundus de periculo et hereditariae uel centumuirales causae de barathro erutae, quod hic forum neglegens se ad ecclesiam transtulit. quis hoc nolente fuisset innoxius? quem criminosum non huius seruasset oratio, cum coepisset in digitos partiri causam et syllogismorum suorum retia tendere? nam si adplosisset pedem, intendisset oculos, rugasset frontem, iactasset manum, uerba tornasset, tenebras ilico antsi me et absentem et iam diu absque usu homo Latinissimus et facundissimus superet, cum praesentem Iouinianum — Iesu bone, qualem et quantum uirum, cuius nemo scripta intellegeret, qui sibi tantum caneret etloquatur contra propositum suum, ne castitatem habitu pollicens uerbis destruat, ne uirgo uel continens — ipse enim uiderit, quid esse se iactet — maritos uirgiriibus conparet et frustra aduersus hominem disertissimum
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ius nitatur eruere concionari ad¬
u̾sum me. & libros quos contͣ iouima¬
nũ scͥpsi canino dente rodere lacerare.
conuellere. Hunc dialecticũ urbis ur̃e
& plautinȩ familiȩ colum̃ ñ legisse qui¬
ꝑ imꝑitorũ circulos muliercularũq c̃.¬
sophismata nr̃a callida argum̃tatio¬
ne dissoluere. Stultus ego qui me pu¬
tauerim ħ absq philosophis scire ñ
posse. qui meliorẽ stili partẽ eam lege¬
rͥm quȩ deleret. quã quȩ scrib̾et. fru¬
stra gͦ alexandri uerti cõmentarios. ne¬
quiquã me doctus magister. fiuͭ uͭ ñ y¬
cam. & ut humana contẽnam. sine cau¬
sa gregoriũ nazantenũ & didimũ in
scripturis sc̃is cathecistas habui. Nichil
mͥ ꝓfuit hebreoꝵ eruditio. & ab adoles¬
centia usq adhanc ȩtatẽ cotidiana in
Inuentꝰ. ẽ. homo absq p̃ceptore ꝑfectus¬
lium argum̃tis aristotilẽ. prudentia
platonẽ eruditione aristarcũ. multitu.

Expanded text:
alterius nititur eruere, contionari adalterius nititur eruere, contionari aduersum me et libros, quos contra Iouinianum scripsi, canino dente rodere, lacerare, conuellere; hunc, dialecticum urbis uestrae et Plautinae familiae columen, non legisse quir imperitorum circulos, muliercularumque συsophismata nostra callida argumentatione dissolvere. Stultus ego qui me putaverim haec absque Philosophis scire non posse; qui meliorem stili partem eam legerim, quae deleret, quam quae scriberet. Frustra 237 ergo Alexandri verti Commentarios: nequidquam me doctus magister per cam: et, ut humana contemnam, sine causa Gregorium Nazianzenum et Didymum in Scripturis sanctis catechistas habui: nihil mihi profuit Hebraeorum eruditio, et ab adolescentia usque ad hanc aetatem quotidiana in homo absque praeceptore perfectuslium, argumentis Aristotelen, prudentia Platonem, eruditione Aristarchum, multitud
Abbreviated transcription (Latin):
nu roma suscipiat. p̃dicationẽq cathe.¬
drȩ marci euangłistȩ cathedra apłi
petri sua p̃dicatione confirmet. Quã¬
quã celebri sermone uulgatũ sit bea.¬
tum quoq papã anastasiũ eodẽ fer.¬
uore. quia eode sp̃u ẽ latitantes info¬
ueis suis hereticos ꝑsecutũ eiusq lit.¬
terȩ doceant damnatũ in occidente
qdđ inoriente dãpnatũ ẽ. Cui multoᷤ
in p̃camur annos. ut hereseos. rediui¬
ua plantaria. ꝑ illiꝰ studiũ longo tem.¬
pore arefacta moriantur. Explic̃. Item¬
itterȩ tuȩ & amorẽ sonant pari.¬
ter &e quereła. Amorẽ tuũ quo sedulo
cis. quereła eoꝵ qui ñ amant. & queren.¬
tes occasionẽ in peccatis garriunt ad¬
uersus frẽm suũ & contra filium matͥs
sue ponunt scãdalũ. Scribis eos ĩmo
nescio quẽ detruuio. de compitis. de
plateis. circ̃ foranũ monachũ. rumi¬
gerulũ. rabulũ. uafrũ tantũ ad de¬
trahendũ. qui ꝑtrabẽ oculi sui festuca

Expanded text:
nu Roma suscipiat praedicationemque cathenu Roma suscipiat praedicationemque cathedrae Marci euangelistae cathedra apostoli Petri sua praedicatione confirmet, quamquam celebri sermone uulgatum sit beatum quoque papam Anastasium eodem feruore, quia eodem est spiritu, latitantes in foueis suis hereticos persecutum eiusque litterae doceant damnatum in occidente, quod in oriente damnatum est. cui multos inprecamur annos, ut hereseos rediuiua plantaria per illius studium longo tempore arefacta moriantur. XCVIII. ELitterae tuae et amorem sonant pariter et querellam: amorem tuum, quo sedulo cis; querellam eorum, qui non amant et quaerentes occasionem in peccatis garriunt aduersus fratrem suum et contra filium matris suae ponunt scandalum. scribis eos, immo nescio quem de triuio, de competis, de plateis circumforanum monachum rumigerulum, rabulam, uafrum tantum ad detrahendum, qui per trabem oculi sui festucam
Abbreviated transcription (Latin):
& grecã & latinã etiam ħ anno epłam.
ne rursum heretici m̃tiantur a nob̃ ple¬
raq uł adlita. uł mutata. In qua labo¬
rasse me fateor ut u̾boꝵ elegantiã parĩ
int̾ptatiõis uenustate suarẽ & intra defini.¬
tas lineas currens nec inquoqͣm excede
utrũ nec ne consecutus sim ur̃o iudicio
derelinqͦ. Quã sciatis in quatuor par-¬
tes ẽẽ diuisã. In pͥmo credentes horta¬
tur addñicum pascha celebrandũ in
scdo & tercio loco apollinarẽ & origenẽ.
iugulat. In quarto idẽ extremo hereti¬
cos adpęnitentiã cohortatur. Si quid
aut̃ hic minꝰ adu̾sum origenẽ dictũ ẽ
re plura ñ debuit. Porro contra apol¬
linarẽ succincta fides & pura ꝓfessio.¬
ñ caret subtilitate dialectica. quȩ ad¬
usariũ suũ extorto demanib eius
pugione confodit. Orate gͥ dñm ut qd̾
ingreco placet in latino ñ displiceat &
qđ totus oriens mirat᷑ & p̃dicat leto si¬

Expanded text:
et Graecam et Latinam etiam hoc anno epistulam — et Graecam et Latinam etiam hoc anno epistulam — ne rursum heretici mentiantur a nobis pleraque uel addita uel mutata —, in qua laborasse me fateor, ut uerborum elegantiam pari interpretationis uenustate seruarem et intra definitas lineas currens nec in quoquam excedenerrem — quod utrum necne consecutus sim, uestro iudicio derelinquo -; quam sciatis in quattuor partes esse diuisam: et in prooemio credentes hortatur ad dominicum pascha celebrandum, in secundo et tertio loco Apollinarem et Origenem iugulat, in quarto, id est extremo, hereticos ad paenitentiam cohortatur. si quid autem hic minus aduersum Origenem dictum est, re plura non debuit. porro contra Apollinarem succincta fides et pura professio non caret subtilitate dialectica, quae aduersarium suum extorto de manibus eius pugione confodit. Orate igitur dominum, ut, quod in Graeco placet, in Latino non displiceat et, quod totus oriens miratur et praedicat, laeto si
Abbreviated transcription (Latin):
los rapido ore discerꝑe: Si uera loquimi¬
ni. pͥstinũ erroris ardorẽ. ardore fidei
cõmutate. Quid maledicoꝵ pannos
hinc inde consintis. & eoꝵ carpitis uitã
quoꝵ fidei resistere ñ ualetis: Num
iccͥco non estisuos heretici. si nos quidẽ
assertione ur̃a credidint peccatores. &
os impietate fetidũ ñ habebitis si cica.¬
tricẽ potueritis in nr̃a aure monstrare:
Quid uiuat ur̃am ꝑfidiam uł ꝓdest
pellis ethiopica & pardi uarietas. si in
nr̃o corꝑe neuus apparuerit: En papa
theophilus tota origenẽ arguit lib̾ta¬
te hereticũ eẽ. Hec dicta defendunt. s
fingt̃ abhereticis ĩmutata. Multoꝵq
dicunt libros similit̃ depͣuatos. ut il¬
lum ñ sua fide. s alioꝵ t̾ueantur erro¬
rib. Uerum hec aluersũ hereticos dic¬
ta sint. qui in iusto contra nos odio se¬
uientes m̃te fatentur archanũ & uenena
pectoris irremediabili dolore testant᷑.
Uos xp̃iani senatus lumina accipite.

Expanded text:
los rabido ore discerpere ? si uera loquimilos rabido ore discerpere ? si uera loquimini, pristinum erroris ardorem ardore fidei conmutate. quid maledictorum pannos hinc inde consuitis et eorum carpitis uitam, quorum fidei resistere non ualetis ? num idcirco uos non estis heretici, si nos quidam adsertione uestra crediderint peccatores, et os inpietate fetidum non habebitis, si cicatricem potueritis in nostra aure monstrare? quid iuuat uestram perfidiam uel prodest pellis Aethiopica et pardi uarietas, si in nostro corpore naeuus apparuerit ? en papa Theophilus tota Origenem arguit libertate hereticum esse: nec dicta defendunt aut fingunt ab hereticis inmutata multorumque dicunt libros similiter deprauatos, ut illum non sua fide, sed aliorum tueantur erroribus. uerum haec aduersum hereticos dicta sint, qui iniusto contra nos odio saeuientes mente fatentur arcanum et uenena pectoris inremediabili dolore testantur. Uos, Christiani senatus lumina, accipite
Abbreviated transcription (Latin):
strũ m̃tiebat᷑ assensũ: Opp̃sa ẽ eius
auctoritate & eloquentia & in morẽ
Nescit enĩ eum qui de sursum uenienꝰ
ẽa loquit᷑ quȩ sursum s̃. Atq utinã
serpentina generatio aut simplicit᷑
nr̃a fateatur aut constant̃ defendebat
ce negare ñ audent. Rogo quis ẽ iste
dolor. qui nec temꝑe nec ratione curat᷑:
Int̾ micantes gladios iacentia corꝑa ri¬
uos sanguinis ꝓfluentes iunguntur. se¬
pe hostiles dextere. & belli rabiẽ pax re.¬
pentina cõmutat. Soli s̃ huiꝰ hereseos
sectatores qui c̃ eccłiasticis ñ ualent fe¬
derari. qr qđ sermõe cogũt᷑ dic̃e m̃te con¬
daemnant. & siquando aꝑta blasphe¬
mia publicis aurib fuerit reuelata.
ce udĩt contra se audientiũ turbam.
circũ fremere. tunc simulata simplicita¬
te dicunt audisse se primũ quȩ magi¬
ta teneantur. uoce negant quod litteris
confitentur. Quid neceẽ. ẽ. obsidere ꝓ¬
pontid̾e. mutare loca. diu̾sas lustrare

Expanded text:
strum mentiebatur adsensum ? oppressa est eius strum mentiebatur adsensum ? oppressa est eius auctoritate et eloquentia et in morem Nescit enim cum qui, de sursum veniens, ea loquitur quae sursum sunt. 2. Atque utinam serpentina generatio, aut simpliciter nostra fateatur, aut constanter defendat ce negare dolor, qui nec tempore nec ratione curatur ? inter micantes gladios, iacentia corpora, riuos sanguinis profluentes iunguntur saepe hostiles dexterae et belli rabiem pax repentina conmutat: soli sunt huius hereseos sectatores, qui cum ecclesiasticis non ualent foederari, quia, quod sermone coguntur dicere, mente condemnant. et si quando aperta blasphemia publicis auribus fuerit reuelata et uiderint contra se audientiam circum fremere, tunc simplicitate simulata dicunt audisse se primum, quae magita teneantur, uoce negant quod litteris confitentur. quid necesse est obsidere Propontiaem, mutare loca, diuersas lustrare
Abbreviated transcription (Latin):
ursum orientalib uos locu.¬
pleto mercib & alexandrinas
op̃es primo roma uere tnmicto. Ds
ab austro ueniet & sc̃s demonte pha¬
ran umbra condensa. Unde &e sponsa
letatur incantico canticoꝵ dicens. In
umbra eius concupun & sedi. & fruc¬
tus eius dulcis in faucib meis. Uere
nc̃ completur ysaiȩ uaticiniũ p̃dican.¬
tis. Indie illa erit altare dñi in medi¬
o terre egypti. Ubi abundauit peccatũ
suꝑabundauit & gr̃a. Qui paruulũ
xp̃m fouerant adultum fidei calore
defendunt. ut qui ꝑ illos herodis effuge
rat manꝰ. effugiant hereticũ blasphe¬
mantẽ. Quẽ demetrius alexandri ur.¬
be reppulit. toto orbe fugat theophiluᷤᷤ
amore dĩ nom̃ inuenit. Ubi nc̃ ẽ colub
tortuosus : Ubi uenenatissima uiperas
Prima hominis facies utero cõmissa
lupors. Ubi heresis q̃ sibilabat in mun¬
do. & me ce papã theophilũ sui iacta¬
bat erroris. latratuq impudentissimo.¬
rũ canũ ad inducendos simplices no¬

Expanded text:
ursum Orientalibus vos locupleto mercibus, et Alexandrinas opes primo Romam vere transmitto. Deus ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan, umbra condensa : unde et sponsa laetatur in Cantico Canticorum, dicens: In umbra ejus concupivi et sedi; et fructus ejus dulcis in faucibus meis . Vere nunc completur Isaiae vaticinium praedicantis: In die illa erit altare Domini in medio terrae Aegypti . Ubi abundavit peccatum, superabundavit et gratia . Qui parvulum Christum foverant, adultum fidei calore defendunt, ut qui rat manus, effugiat hereticum blasphemantem. quem Demetrius Alexandri urbe pepulit, toto orbe fugat Theophilus, amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? ubi uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa lupordo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad inducendos simplices no
Abbreviated transcription (Latin):
fugero non uincor in eo qͦd fugio: sed
ideo fugio ne uincar. Nulla securitas
est uicino serpente dormire. Potest fie.¬
ri ut me ñ mordeat: tam̃ potest fieri
ut aliquando me mordeat. Matres
uocamꝰ sorores &e filias &e ñ erubesci¬
mus uicus nr̃is nomina pietatis ob.¬
tendere. Quid facit monachus incellu.¬
lis feminarũ: Quid sibi uolunt sola
& priuata colloquia. & arbitros fugien¬
tes oculi: sc̃s amor impatientiã non
habet. Quod delibidine diximus: refe¬
ramꝰ ad auariciã: & ad omĩa uicia quȩ
uitantur solitudine. & iccirco urbiũ
frequentias declinamꝰ. ne facere cõpella.¬
mur. quȩ nos non tam natura cogit

Expanded text:
fugero, non vinco in eo quod fugio: sed fugero, non vinco in eo quod fugio: sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen potest fieri ut aliquando me mordeat. 401 Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes oculi? Sanctus amor impatientiam non habet. Quod de libidine diximus, referamus ad avaritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit
Abbreviated transcription (Latin):
bet s plangentis officium. qui uel se
uł mundũ lugeat. & dñi pauidus p̃.¬
stoletur aduentũ: qui sciens inbecilli.¬
tatem suã. & uas fragile qđ portat ti.¬
met offendere. ne impingat & corruat
atq frangatur. Unde & mulierũ maxi¬
ieq adolescentularũ uitat aspectum.
ce intantũ castigator suiẽ. ut etiam
quȩ tutas̃ ꝑtimescat: cur inquit ꝑ¬
gis adheremũ: uidelicet ut te non
audiã. ñ uideam. ut tuo furore ñ mo.¬
uear ut tuabella n patiar. ñ me ca.¬
piat oculus meretͥcis. ne forma pul
cherrima ad illicitos ducat amplexꝰ.
Respondebis. Hoc non ẽ pugnare. sed̃
fugere. Sta in acie aduersariis armatꝰ
obfiste. ut postqͣm uiceris coroneris.
fateor imbecillitatẽ meã. Nolo spe pug¬
nare uictoriȩ. ne ꝑdam aliquando uie¬
dum. Quid autẽ neceẽ ẽ certa dimitte¬
re & interta sectari: Aut scuto aut pe¬
dib mors uitandaẽ. Tu qui pugnas
& suꝑari potes & uincere. ego cum

Expanded text:
bet, sed pbet, sed pse mundum lugeat, et Domini pauidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando vicdum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes, et vincere. Ego cum
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui uult eẽ ꝑfectus. quic̃ apłis
patrẽ. nauiculã &e rete dimittit. Iste
quẽ tu laudas. scdus aut t̾cius gradꝰ
ẽ: quẽ ce nos recipimꝰ dũ mͦ sciamus
prima scłis & terciis p̃ferenda. Nec a su.
o studio monacbi deterrendi sunt a te
b argum̃taris & dicis. Si om̃s se reclau¬
serint & fuerint in solitudine. quis ce¬
lebrabit eccłias. Quis scłares homines
luerifaciet: Quis peccantes ad uirtuteᷤ
poterit cohortari: hoc enĩ modo siõs
tecum fatui s̃ sapiens quis ẽẽ poterit:
&e uirginitas ñ erit approbanda. Si enĩ
om̃s uirgines fuerint: nuptiȩ ñ ert̃.
Interibit enĩ humanũ genus. infan¬
tes incunis ñ uagient. obstetͥces absq
mercedib m̃dicabt̃. & grauissimo frigo
uigilabit in lectulo. Rara ẽ uirtus nec
a plurib appẽtitur: Atq utinã hoc es.
sent quod paucis de quib dicit᷑. multi
uocati. paucielecti. & uacui eent carce¬
res. Monachus autẽ non doctoris ha¬

Expanded text:
tur qui vult esse perfectus: qui cum apostolis tur qui vult esse perfectus: qui cum apostolis patrem, naviculam, et rete dimittit. Iste, quem tu laudas, secundus, vel tertius gradus est, quem et nos recipimus, dummodo sciamus prima secundis et tertiis praeferenda. Nec astu tuo ac studio monachi deterrendi sunt, arte bus argumentaris, et dicis: Si omnes se clauserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit Ecclesias? quis saeculares homines lucrifaciet? quis peccantes ad virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigorvigilabit in lectulo. Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc omnes essent, quod pauci sunt, de quibus dicitur: Multi vocati, pauci electi , vacui essent carceres. Monachus autem non doctoris ha
Abbreviated transcription (Latin):
stentandi sint. Nec nos uegamꝰ cunctiꝰ
pauꝑib etiam iudeis & samaritanis
si tanta sit largitas. stipes porrigen¬
das. S apłs dicit faciendã quidẽ ad
om̃s elemosinã s maxime ad domesti.¬
quorũ sordes & illuiiem corꝑis fla¬
grans libido dñatur possunt habere
et̾na tab̾nacula. qui nec p̾sentia possi¬
dent nec futura : ñ enĩ simplicit᷑ pau¬
peres. s paupes sp̃u beati appellant᷑
de quib scriptum ẽ. Beatus qui intel¬
ligit suꝑ egenũ & pauꝑem in die ma.¬
sustentandis nequaqͣm intellectus.
s elemosina opus ẽ. In scĩs pauꝑib bea¬
titudo ẽ intelligentiȩ ut ei tribuas qͥ
erubesc̃ acciꝑe. & cũ acceꝑit dolit: meteis
carnalia & semmans sp̃italia. Quod
autẽ asserit melius eos facere qui u¬
tantur reb suis & paulatim fructus
possessionũ pauꝑib diuidant quam
illos qui possessionib uenundatis se¬
mel omĩa largiantur: ñ ame ei sed

Expanded text:
stentandi sint. Nec nos negamus cunctis stentandi sint. Nec nos negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, stipes porrigendas. Sed Apostolus faciendam quidem docet ad omnes eleemosynam, sed maxime ad domestiquorum pannos et illuviem corporis, flagrans libido dominatur, possunt habere aeterna tabernacula, qui nec praesentia possident, nec futura? Non enim simpliciter pauperes, sed pauperes spiritu beati appellantur: de quibus scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem: in die masustentandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius faceretantur rebus suis, et paulatim fructus possessionum pauperibus dividant, quam illos qui, possessionibus venundatis, semel omnia largiuntur: non a me eis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ abaliis acceꝑat diuidere ñ poterat:¬
S scis pauꝑib dare cupiebat qͥ suas
ꝓ xp̃o facultatulas relinquentes ad
dñi seruitutẽ tota mente ꝯu̾si sunt.
Longumẽ nc̃ si decunctis epłis eius
omia testimonia reuoluere uoluero:
inquib hoc agit & tota m̃te festinat
ut ierosolimã &e ad sc̃a loca credentib
pecuniȩ dirigantur ñ in auariciam
s in refrigerium. ñ addiuitias congre¬
gandas s adimbecillitatẽ corpusculi
sustentandam & frigus atq inediam
declinandã: hac inuidea usq hodie
ꝑseuerante consuetudine ñ solum ap̃
nos. s & apud hebreos ut qui in lege
dñi meditantur die & nocte. & partẽ
ñ habent in terra nisi solum dm̃: sy¬
nagogarũ & totius orbis foueant᷑
ministeriis. ex equalitate dum taxat
ñ ut aliis refrigeriũ & aliis tͥbulatio.
s ut alioꝵ abundantia aliorũ susten¬
pauꝑes defuturos qui eccłiȩ opib su¬

Expanded text:
quae ab aliis acceperat, dividere non poteratquae ab aliis acceperat, dividere non poterat pauperibus dare cupiebat, qui suas pro Christo facultatulas relinquentes, ad Domini servitutem tota mente conversi sunt. Longum est nunc si de cunctis epistolis ejus omnia testimonia revolvere voluero, in quibus hoc agit, et tota mente festinat, ut Hierosolymam et ad sancta loca credentibus pecuniae dirigantur: non in avaritiam, sed in refrigerium, non ad divitias congregandas, sed ad imbecillitatem corpusculi sustentandam, et frigus atque inediam 399 declinandam. Hac in Judaea usque hodie perseverante consuetudine, non solum apud nos, sed et apud Hebraeos, ut qui in lege Domini meditantur die ac nocte, et patrem non habent in terra, nisi solum Deum, synagogarum et totius orbis foveantur ministeriis ; ex aequalitate dumtaxat non ut aliis refrigerium, et aliis sit tribulatio: sed ut aliorum abundantia, aliorum sustenpauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus su
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ apłi pauli. ĩmo petri. ioħis. & ia¬
cobi. qui dextras dedert̃ pauls & bar¬
nabȩ cõmunicationis & p̾ceꝑunt eis
ut pauꝑum memores eẽnt: tu prohi¬
beas ierosolimã musus sc̃oꝵ aliqua
sumptuũ solacia dirigi. iudelicet si
adhec respondeo. statim latrabis meam
me causã agere. qui tanta cunctos lar¬
gitate donasti: ut nisi uenisses ierosoli.¬
mã & tuas uł patronoꝵ tuoꝵ pecunias
effudisses: om̃s ꝑiclitaremur fame. E¬
go ħ loquor quod beatus paulus apl̃s
incunctis pene epłis sius loquitur. &
p̃cipit in eccłiis gentiũ ꝑunã sabbi hoc ẽ
die dĩico om̃s conferre deb̾e q̃ ierosolimã¬
in scõꝵ solacia dirigantur. & uł ꝑdiscipu.¬
los suos uł quos ipsi ꝓbau̾int & si dignũ
fuerit. ipse aut dirigat aut ꝑferat qͣd
nerunt me purificatum intemplo.
Nunquid inalia parte t̾rarũ & in eccle¬
sĩs quas nascentes fide sua erudiebat

Expanded text:
ritatem apostoli Pauli, immo Petri, Joannis et Jaritatem apostoli Pauli, immo Petri, Joannis et Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae communicationis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut nisi venisses Hierosolymam, et tuas vel patronorum tuorum pecunias effudisses, omnes periclitaremur fame. Ego hoc loquor, quod beatus apostolus Paulus in cunctis pene Epistolis suis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gentium per unam sabbati, hoc est, die dominico omnes conferre debein sanctorum solatia dirigantur, et vel per discipulos suos, vel per quos ipsi probaverint: et si dignum fuerit, ipse aut dirigat, aut perferat quod ota in quibus invenerunt me purificatum in templo . Numquid in alia parte terrarum, et in Ecclesiis, quas nascentes fide sua erudiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
bet adu̾sarios eccł̃ia. Hi duces contra
martyrũ sanguinẽ dimicant huiꝰce
forsitan desuꝑstitione descendat. Qnde
iratus fuero &e aliquid mali in meo aĩo
cogitauero. & me nocturnũ phantas¬
ma deluserit. basilicas martyrũ intran
ꝑtremisco. Rideas forsitan. & mulier¬
cularũ deliram̃ta subsannes. Non e¬
rubesco earũ fidem quȩ pͥmȩ uidert̃
dñm resurgentẽ quȩ mittunt᷑ ad a¬
postolos quȩ inmatre dñi saluatoris
sc̃is apłis comm̃dantur. Tu ructato
cum scłi hominib ego ieiunabo cũ
feminis. ĩmo cum religiosis uiris. qui
pudiciciã uultu p̃ferunt: & pallida
iugi continentia ora portantes. xp̃i o.
stendunt uerecundiam. Uid̃is michi
ddolere ce aliud ne si moleu̾it apud gal¬
los continentia & sobrietas atq ieiuum.¬
um tabnȩ tuȩ lucra ñ habeant &e ui¬
gilias diaboli ac temulenta coniuuia
tota nocte ex̃cere ñ possis. Pret̾ea hisdẽ
adme relatũ ẽ. epłis. qͦd contra aucto¬

Expanded text:
bet adversarios Ecclesia: hi duces contra bet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sanguinem dimicant: hujuscforsitan de superstitione descendat. Quando iratus fuero, et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas martyrum intrare o contremisco. Rideas forsitan, et muliercularum deliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae primae viderunt Dominum resurgentem, quae mittuntur ad apostolos, quae in matre Domini Salvatoris, sanctis apostolis commendantur. Tu ructato cum saeculi hominibus, ego jejunabo cum feminis, immo cum religiosis viris, qui pudicitiam 398 vultu praeferunt, et pallida jugi continentia ora portantes, Christi ostendunt verecundiam. 13. Vigidolere et aliud, ne si inoleverit apud Gallos continentia et sobrietas atque jejunium, tabernae tuae lucra non habeant, et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non possis. Praeterea iisdem ad me relatum est Epistolis, quod contra aucto
Abbreviated transcription (Latin):
silicas martyrũ & aliquando purga¬
beris. Inuenies ibi multos socios tuos
&e nequaqͣm cereis martyrũ qui tibi
displicent. s flammis inuisibilib cõ¬
bureris & tc̃ fatebis quod nc̃ negas &
tuũ nom̃ qui inuigilantio loqueriᷤ
plauti anphitrionẽ. quo dormiente ĩ
almene adulterio duas noctes iupiter
copulauit. ut magnȩ fortituduus her¬
cules nasceret᷑: aut certe lib̾um patrẽ
ꝓebrietate & cantharo ex hum̃is depen¬
dente & semꝑ rubente facie & spuman¬
tus noctis medio om̃s de somno exci¬
tasset: tu prudentissimꝰ & sapientissi¬
mus mortaliũ nudus orabas & refere¬
bas nob̾ adam & euã de paradyso. &
illi quide aꝑtis oculis erubuert nudoᷤᷤ
se ẽc̃ cernentes & uerenda texerunt ar¬
boꝵ foliis tu & tunica & fide nudus. su¬
bitoq timore ꝑterritus & aliquid ha¬
bens nocturne crapulȩ. scõꝵ oculis
obscenã partẽ corꝑis ingerebas. ut tu¬
am indicares prudentiam. Tales ha¬

Expanded text:
silicas martyrum, et aliquando purgasilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, Plauti Amphitryonem, quo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantus, noctis medio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt, nudos se esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales ha
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes quȩ inbasilicis martyrũ funs
&e dicit eas incredulis ꝓdesse ñ credenti.¬
b. quasi nc̃ hoc queratur quib fiant
dẽ. & dñs incredulis signa faciebat. &
tam̃ non icciro dñi suggillanda st̃
signa quia illi infideles erant: s ma¬
fuere potentiȩ ut etiã m̃tes durissimaᷤᷤ
edomarent & ad fidẽ cogerent. Itaq
nolo michi dicas signa infidelium s̃.
s responde quomͦ inuilissimo pulu̾e
& fauilla uescio quatanta sit signoꝵ
uirtutũq p̾sentia. Sentio sentio infe¬
licissime mortaliũ. quid doleas. qͥd
timeas. Sp̃c iste ĩmundus qui ħ te
cogit scribe. sepe ħ uilissimo tortus ẽ
pulũe. ĩmo hodieq torquetur. & qui
inte plagas dissimulat in cȩteris cõ¬
fitetur. Nisi forte inmorẽ gentilium
impioꝵq porphirii &e eunomii has
p̃stigias demonũ eẽ confinges & non
uere clamare demones s sua simula.¬
re torm̃ta. Do consiliũ. Ingrede ba¬

Expanded text:
virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, dem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed mafuere potentiae, ut etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere ba
Abbreviated transcription (Latin):
lebremus. & incipiamꝰ non unũ pascha
habere s plurima. Error autẽ & culpa iu¬
uenũ uilissimarũq mulierũ qui ꝑ
noctem sepe dep̾henditur. ñ est religi¬
osis hominib imputandus. quia &e in
uigiliis paschȩ aliquid fieri plerũq
conuincitur & tam̃ paucoꝵ culpa ñ
p̃iudicat religioni: qui absq ugiliis
possunt errare uł in suis uł in alienꝰ
destruxit. Ꝙ nr̃as gͦ uigilias malȩ ali.¬
orũ ugiliȩ ñ destruent: Quin potius
pudicicie uigilare cogantur. qui li¬
bidim dormiunt. Quod enĩ semel fecis¬
se bonũ est ñ potest malũ ẽẽ si frequen.¬
tius fiat. Aut si aliqua culpa uitan.¬
da ẽ non ex eo qͦd sepe. s exeo quod fit
aliquando culpabile ẽ. Non uigilemꝰ
itaq dieb paschȩ. ne expectata dui ad¬
ulteroꝵ desicu̾ia compleantur: ne occa si¬
onẽ peccandi uxor inueniat. ne marita¬
li ñ possit recludi claue. Ardentius ap
ꝓferam. Argum̃tatur contra signa atip

Expanded text:
lebremus: et incipiamus non unum Pascha lebremus: et incipiamus non unum Pascha habere, sed plurima. Error 396 autem et culpa juvenum vilissimarumque mulierum, qui per noctem saepe deprehenditur, non est religiosis hominibus imputandus: quia et in vigiliis Paschae tale quid fieri plerumque convincitur, et tamen paucorum culpa non praejudicat religioni; qui et absque vigiliis possunt errare vel in suis, vel in alienis destruxit. Et nostras ergo vigilias malae aliorum vigiliae non destruent: quin potius pudicitiae vigilare cogantur, qui libidini dormiunt. Quod enim semel fecisse bonum est, non potest malum esse, si frequentius fiat: aut si aliqua culpa vitanda est, non ex eo quod saepe, sed ex eo quod fit aliquando culpabile est. Non vigilemus itaque diebus Paschae, ne exspectata diu adulterorum desideria compleantur; ne occasionem peccandi uxor inveniat, ne maritali non possit recludi clave. Ardentius appproferam. Argumentatur contra signa atque
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis: sicut aliȩ hereses paraclitũ
inmontanũ uenisse contendt᷑ & ma¬
nicheũ ipsum dicunt paraditũ. Scri¬
bit aduersum heresim tuã quȩ olim
erupit contra eccłiam. ne & in ħ quasi
reꝑtor noui sceleris głeris. tertullianꝰ
scorpiacũ uocat uocat rectissimo no.¬
mine. quia arcuato uuln̾ere in eccłiȩ
corpus uenena diffũdit. Quȩ olim a¬
pellabatur caina heresis &e multo tẽ.¬
pore dormiens uł sepulta nc̃ ador¬
mitantio suscitata ẽ. Miror qͦd ñ di.¬
cas nequaꝗͣ ꝓpetranda martẏria dm̃
dixeris: ita habeberis quasi dixeris.
Qui enĩ reliquias martyrũ asseris
ẽẽ calcandas: ꝓhibes sanguinẽ fundi
quinullo honore dignus ẽ. De iugilii
&e ꝑnoctationib inbasilicis martyrũ
ante ferme bienniũ sco ripario prb̃o
scripserã: respondi breuit᷑. Quod si i¬
deo eas estimas respuendas. ne sepe ui¬
deamur pascha celebrare. & ñ sollẽp¬
ne resurrectionis dñi crebro paschace.¬

Expanded text:
veritatis: siveritatis: siin Montanum venisse contendunt, et Manichaeum ipsum dicunt esse paracletum. Scribit adversum haeresim tuam, quae olim erupit adversum Ecclesiam ne et in hoc quasi repertor novi sceleris glorieris TertullianusScorpiacum vocat rectissimo nomine: quia arcuato vulnere in Ecclesiae corpus venena diffundit, quae olim appellabatur Caina haeresis: et multo tempore dormiens vel sepulta, nunc a Dormitantio suscitata est. Miror, quod non dicas, nequaquam perpetranda martyria, Deumdixeris, ita haberis quasi dixeris. Qui enim reliquias martyrum asseris esse calcandas, prohibes sanguinem fundi, qui nullo honore dignus est. 9. Vigiliae et pernoctationes in basilicis. Paucorum ante hoc ferme biennium sancto Ripario presbytero scripseram, respondi breviter. Quod si ideo eas aestimas respuendas, ne saepe videamur Pascha celebrare, et non solemne resurrectionis Domini crebro Pascha ce
Abbreviated transcription (Latin):
offert dño sacrificia: & tumulos eors
xp̃i arbitratur altaria: & non solum
umiꝰ urb s totius orbis errant ep̃i. qͥ
cauponẽ uigilantiũ contemnentes
ingrediuntur basilicas mortuoꝵ in
quib puluis uilissimꝰ &e fauilla nescio
quo iacet lintheamine colligata. ut
polluta om̃a polluat. & quasi sepul¬
chra pharissaica foris dealbata sunt.
cũ intus immundo cinere sordeant.
sam spurciciã euomens. audet dicere.
Ergo cmneres suos amant animae mar¬
Oportentũ interras ultimas depor-¬
tandũ. Rides de reliquiis martyrũ &
cum auctore huiꝰ hereseos nomine eu¬
nomio eccłiis xp̃i calumniã struis. nec
tali societate terreris ut eade contͣ nos
loquaris. quȩ ille contra eccłiam loqͥt᷑
Om̃s enĩ sectatores eius basilicas apłoꝵ
& martyrũ non ingrediuntur. ut sci¬
licet mortuũ adorent eunomiũ cuiꝰ
libros maioris auctoritatis arbitrant᷑
quã eugłia & in ipso ẽẽ credunt lum̃

Expanded text:
offert Domino sacrificia, et tumulos eorum offert Domino sacrificia, et tumulos eorum Christi arbitratur altaria? Et non solum unius urbis, sed totius orbis errant episcopi, qui cauponem Vigilantium contemnentes, ingrediuntur basilicas mortuorum, in quibus pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata sint cum intus immundo cinere, 395 juxtasam spurcitiam evomens, aut dicere: « Ergo cineres suos amant animae mar» O portentum in terras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum auctore hujus haereseos Eunomio, Ecclesiis Christi calumniam struis: nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostolorum et martyrum non ingrediuntur, ut scilicet mortuum adorent Eunomium, cujus libros majoris auctoritatis arbitrantur, quam Evangelia; et in ipso credunt esse lumen
Abbreviated transcription (Latin):
rogatu uniꝰ noctis lucubratione dic¬
te. Alioquin ce ipsa materia aꝑtam
habuit blasphemiã. quȩ indignatio¬
nẽ magis scribentis quã testimonioꝵ
multitudinẽ flagitaret. Quod si dor.¬
mitantius in mea rursus maledicta ui¬
gilarit. & eodem ore blasphemo quo a¬
postolos & martyres lacerat. de me qͦq
putauerit detrahendũ: nequaqͣm illi
breui lucubraciuncula s tota nocte ui.¬
gilabo & sociis illius immo discipulis
uł magistris: quinͥ tum̃tes uteros ui¬
derint feminarũ maritos earũ xp̃i
ministerio arbitrantur indignos:¬

Expanded text:
rogatu, unius noctis lucubratione dicte: alioquin et ipsa materia apertam habuit blasphemiam, quae indignationem magis scribentis, quam testimoniorum multitudinem flagitaret. Quod si Dormitantius in mea rursus maledicta vigilaverit, et eodem ore blasphemo, quo apostolos et martyres lacerat, de me quoque putaverit detrahendum, nequaquam illi brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illius immo discipulis vel magistris, qui nisi tumentes uteros viderint feminarum, maritos earum Christi ministerio arbitrantur indignos
Abbreviated transcription (Latin):
sterquilimũ ut solus ugilantius he¬
brius &e dormiens adoretur. Ergo sa.¬
crilegi sumꝰ. quando apłoꝵ basilicas
ingredimur: Sacrilegus fuit constan¬
tinus imꝑator qui scas reliquias an¬
dree luce &r thimothei transtulit con¬
stantinopolum apud quas demones
rugiunt. & habitatores ingilantu
illoꝵ se sentire p̾sentiã confitentur:
Sacrilegus dicendus ẽ &e nc̃ augustus
archadius qui ossa beati samuelis
longo pꝰt temꝑe de uidea transtulit
traciã: Om̃s ep̃i non solum sacrilegi
s & fatus iudicandi. qui rem uilissimi
& cineres dissolutos inserico & uase au.¬
reo portauert: Stulti omniũ eccłarũ
ipłi qui occurrerunt scĩs reliquiis &
tanta leticia quasi p̾sentem iuuentẽ¬
q cernerent susceꝑunt. ut de palesti.¬
na usq calcedonem iungerentur po¬
puloꝵ examina &e inxp̃i laudes una
uoce resonarent. Uidelicet adorabañ
uita &e ꝓphetes fuit. Mortuũ suspica.¬
ris & iccirco. blasphemas. Lege euan.¬

Expanded text:
sterquilinium; ut solus Vigilantius esterquilinium; ut solus Vigilantius ebrius et dormiens adoretur. Ergo sacrilegi sumus, quando Apostolorum basilicas ingredimur? Sacrilegus fuit Constantius Imperator I, qui sanctas reliquias Andreae, Lucae, et Timothei transtulit Constantinopolim, apud quas daemones rugiunt, et inhabitatores Vigilantii illorum se sentire praesentiam confitentur? Sacrilegus dicendus est, et nunc Augustus Arcadius, qui ossa beati Samuelis longo post tempore de Judaea transtulit in Thraciam? Omnes episcopi non solum sacrilegi; sed et fatui judicandi, qui rem vilissimam et cineres dissolutos in serico et vase aureo portaverunt? Stulti omnium Ecclesiarum populi, qui occurerrunt sanctis reliquiis: et tanta laetitia, quasi praesentem, vivente cernerent, susceperunt: unde Palaestina usque Chalcedonem jungerentur populorum examina: et in Christi laudes una voce resonarent? Videlicet adorabant l et levita et prophetes fuit. Mortuum suspicaris, et idcirco blasphemas. Lege Evan
Abbreviated transcription (Latin):
putant de uilissimis cereolis illustnͣ¬
dos quos agnꝰ quiẽ in medio throni
cũ om̃i fuigore maiestatis sue illu¬
do martyres adorauit: Quis hominẽ
putauit dm̃: ñ ne paulus & barnabaᷤᷤ
cũ alicaonib iupiter & m̃curius pu.¬
tarentur & eis uellent hostias immo.¬
lare sciderunt uestim̃ta sua & se ho¬
mines dixert̃ ẽẽ: ñ quo meliores non.
ẽẽnt olim mortus homĩb ioue atq
m̃curio. s quo subgentilitatis errore
honor eis deo debitus deferretur. qd
&e depetro legimus qui corneliũ se ad.¬
orare cupientẽ manu subleuauit: &
audes dicere. illud nescio quid quod
inmodico uasculo transferendo co¬
lis: Quid est illud nescio quid. scire
desidero. Expone manifestius ut tota
lib̾tate blasphemes. Puluisculũ inqͥt
in modico uasculo p̾cioso lintheami¬
ne cucumdato. Dolet martyrũ reli¬
quias p̾cioso oꝑiri uelamine. & ñ uł
pannis &e cilicio collocari uel ꝓici in

Expanded text:
putant de vilissimis cereolis illustranputant de vilissimis cereolis illustrandos; quos Agnus, qui est in medio throni cum omni fulgore majestatis suae, illudo martyres adoravit? Quis hominem putavit Deum? Nonne Paulus et Barnabas cum a Lycaonibus Jupiter et Mercurius putarentur, ut eis vellent hostias immolare, sciderunt vestimenta sua, et se homines esse, dixerunt? Non quo meliores non essent olim mortuis hominibus, Jove atque Mercurio, sed quo sub gentilitahonor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et audes dicere: « Illud nescio quid quod in modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidero. « Expone manifestius, ut tota libertate blasphemes, pulvisculum nescio quod in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum. » Dolet martyrum reliquias pretioso operiri velamine: et non vel pannis, vel cilicio colligari, vel projici in