comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui possent agnũ ꝓfilio uel filia.
simul et turturem siue colũbam of¬
serrent. Qui uero non sufficeret
ad offerendũ agnũ. duos iam tur¬
ret. Ergo dñs nr̃e ꝑ omnia me¬
mor salutis. non solũ homo fieri
cum ds̃ eẽt. sed etiam cum diues
eẽt. pauꝑsicri dignatus. ẽ. ꝓnobis.
ut uos sua pauꝑtate simul ec hu
mani ace. diuitiarũ et diuinitatis
suȩ donaret. eẽ. participes. Sed
libet paulisꝑ iptueri. cur hae ma¬
xime uolucres ip hostiam dñi iuu¬
berentur offerri. Nam et abrahã
patriarcha tanto ante legem tem¬
pore. has ix holocaustũ dñi legit᷑
obtulisse: Et in plerisq legis ceri¬
moniis. qui mundandus. eẽt. ꝑ
has iubebatur mundari. Colũba
ergo simplicitatem. turtur indi¬
cat castitatem. quia et colũba
simplicitatis. et castitatis amator
.ẽ. turtur. ita ut si coniugem casu ꝑ¬
diderit. non aliũ ultra quęrere
curet. Unde et in laudib eccłȩ.
loquitur dñs. Pulchra es. genę

Expanded text:
ut qui posset, agnum pro filio vel filia, ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret; qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam turret. Ergo Dominus nostrae per omnia memor salutis, non solum homo fieri, cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate, simul et hmanitate, divitiarum et divinitatis suae donaret esse participes. Sed libet paulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini juberentur offerri; nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore, has in holocaustum Domini legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mundari. Columba ergo simplicitatem, turtur indicat castitatem: quia et columba simplicitatis, et castitatis turtur amator est, ita ut si conjugem casu perdiderit, non alium ultra quaerere curet. Unde et in laudibus Ecclesiae loquitur Dominus: Pulchrae sunt genae
Abbreviated transcription (Latin):
dicat lex mulierem quȩ suscepto
semine peperisset in mundã decerni.
et ꝑ longa tempora simul cũ ꝓle
quã genuisset oblatis uictimis de¬
bere mundari. patet ꝓfecto quia
illã quȩ sine uirilis susceptione semi¬
nis uirgo peperit. una cum filio
qui natus ẽ. ei neq inmundam
describat. neq ꝑ hostias sa luta¬
res doceat. ẽẽ. mundandam: sed
sicut dñs ac saluator pr̃ qui diuini¬
tatis legem dedit. apparens in homi¬
ne fieri uoluit sub lege. ut eos qui
sublege erant reduneret. ut ad op¬
tionem filiorum reciperemus. ita
etiã beata genetrix illius quȩ sin¬
gulari priuilegio supra legem fuit.
ꝓ ostendendo tamen humilitatis
exemplo. legalib subdi non resii¬
git institutis. iuxta illud uiri
sapientis. quanto mnagnus es. humi¬
lia te inomnib & ut darent
inquit hostiam scđm quod dictũ. ẽ.
in lege dñ. par turturum aut duos
pullos colũbarum. Hostia hȩc. pauꝑm
erat: Praecepit quippe dñs inlege

Expanded text:
dicat lex, mulierem quae suscepto dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege
Abbreviated transcription (Latin):
namq lex. ut mulier quȩ fuscepto
semine peperisset filiũ. in munda
eẽt. septẽ dicb. & in die octaua cir¬
cumcideret infantulũ. nomenq
aptaret. Deinde etiã alios triginta
tres dies ab ingressu templi ac uiri
toro abstineret. ddonec quad ragesimo
natiuitatis die filiũ cũ hostus ad
templũ dm̃ deferret. primogenitũ
omne masculini sexus scm̃ dño uo¬
cari. atq ideo munda quęq offer¬
ri dõ. in munda autẽ mundis mu¬
redimi. Si autc̃ feminã peperisset
mulier. in munda sieri iussa. ẽ. quat¬
tuordecin dieb et sexaginta sȩx
dieb aliis. a templi ingressu sespendi.
donec octogesimo patiantatis dec
quȩ dies purgationis eius uocabat᷑.
illo se suamq sobolem hostiis scĩfica¬
tura ueniret. ac sic denũ ad torum
uiri libera redire deberet. Intuea¬
quȩ̨ ꝓposuimus. et uidebimus a ꝑ¬
tissime quã beatissima dei genitrix
et ꝑpetua uirgo maria. simul cum
filio quem genuit ab omni fuerit legis
subiectione liberrima. Cum enim

Expanded text:
ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septem diebus, et in die octavo circumcideret infantulum nomenque aptaret. Deinde etiam aliis triginta tribus diebus ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Domini deferret: primogenitum autem omnis masculini sexus sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis muredimi. Si autem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet. Intueaquae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
posse. Neq enĩ beneficia abeo
prȩstita atq conlata uel modum
poterunt habere uel numerum
certe Nec terminum quippe cũ nec
sensus ad inuestigandũ sufficiat.
Nec scientia suppetat ad laudandũ
Inmensitas eñi beneficiorũ superat¬
cogit iti dic̃ei sensĩ. et in numera
i. uincit uolubili

Expanded text:
posse. Neque enim beneficia ab eo posse. Neque enim beneficia ab eo praestita atque collata, vel modum poterunt habere, vel numerum, certe nec terminum, quippe cum nec sensus ad investigandum sufficiat, nec scientia suppetat ad laudandum: immensitas enim beneficiorum superacogitationes sensuum, et innumera m vinci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuertere. necessaria denegare. re¬
rum dñs ꝓcepisset. creatura cuncca
uiduata homini remaneret. Nec
qui contẽpneret ulterius eẽt quia
contẽptor homo digne ac merito
interiret. Deniq quisq talis es
qui in hoc contẽptu consistis. qui
creaturȩ imperas. et creatori uan
seruis. qui dominatũ exerces. et
dñm Non cognoscis. time dñm pact¬
entem. pe sẽuerũ sentias iudicem
Corrigat te dilatio differenas. ne cen¬
sura puniat iudicantis. ⁊ acile enĩ
obse quio tuo facies dm̃ ꝓpicium.
si conuersus iam mutaueris uiciũ.
suratum enim redditur: quicquia
dilatione temporis fenerat᷑. Necesse
iam poterat ixpunitũ. cui mora
temporis non potuit dare remediũ.
Quid retribuam dño: Si humana
condito genitori quid debeat noseat
atq ut eius beneficiorũ innumerã
multitudinem momentis om̃ibus re¬
tractando intelligat. inueniat suȩ
seruitutis obsequia continuit laudi¬
bus iugi gnrtulatione &quari p̃

Expanded text:
pervertere, necessaria denegare repervertere, necessaria denegare rerum Dominus praecepisset, creatura cuncta viduata homine remaneret, nec qui contemneret ulterius esset, quia contemptor homo digne ac merito interiret. Denique quisquis talis es, qui in hoc contemptu consistis, qui creaturae imperas et Creatori non servis, qui dominatum exerces et Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitutis obsequia continuis laudibus jugi gratulatione aequare non
Abbreviated transcription (Latin):
tas temporũ dinoscatur. et post di¬
urnum laborem requies miseris mor¬
talib prebeatur. Tempora alternis
uicib in mutantur. frondescunt siluȩ
amoenantur campi. prata uireseunt
Animantia cuncta diuersis usibus ꝓ¬
creata. edunt foetus. parent imꝑio.
obsequia seruant. scatent fontes.
annes fluunt. institutis terminis
maria coercentur. Gaudet post
hiemen uerna temperies. aestatis
flagrantia decoquit messes. autũ¬
nitas temulenta. suas ex hibet
ubertates. Hieme maritantur
imbrib terrȩ. suis institutis cuncta
deseruiunt. solus homo deo non
seruit. Quid si tibi uniuersa natu¬
ra constanter e diceret. ego tibi a dño
rerũ parere p̃cepta sum. ego circa
te iussa implere: instituta seruare.
uascentia cuncta tribuere. genitoris
imperio iussa sum. Deniq pareo.
obtempero. seruio et temutato ñ
mutabor. Pareo inquã rebelli. ob¬
tempero ꝓcari. deseruio contẽptori
eterũ simibi instiuta mutare. iussa

Expanded text:
tas temporum dignoscatur, et post ditas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantur imbribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servit. Quid si tibi universa natura constanter ediceret. Ego tibi a Domino rerum parere praecepta sum; ego circa te jussa implere, instituta servare, nascentia cuncta tribuere genitoris imperio jussa sum: denique pareo, obtempero, servio, et te mutato non mutor. Pareo, inquam, rebelli, obtempero procaci, deservio contemptori. Caeterum si mihi instituta mutare, jussa
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ipcideret: qui oboediendo
uiuere potuisset. Unde potestatẽ
concessam duei in contẽptũ ꝓtulit.
et uitȩ priuilegium ꝑdidit. et mortis
sibi sententiam ad quisiuit Et tam̃
creatura adhuc eius seruat imꝑiũ.
licet ipse creatori suũ denegaret
obsequium. Unde appar& quid
suȩ felicitati detraxerit. cũ pecca¬
torum merita eius statũ ad huc
mutare non possint. Grauaris
homo ix isto. grauaris. et in excusa¬
bili poena ad stringeris. Contẽpius
creatorem. et eius imperas creaturȩ
seruitium. Beneficiis dei ꝑfrueris.
et eius potentiã non extimescis
Et cum tibi ꝑ eũ cuncta deserinant.
incurris: dum nec ꝓcondicione ut
seruis obsequeris. nec ꝓ potestate
data dño famularis. Tibi caelũ
in die lucis splendore uestitur. et solis
fulgorib decoratur. In nocte claris¬
simo lunȩ speculo et astrorũ fulgore
uario polus ipse lustratur. ut diei
noctisq uicissitu. line. et numerosi¬

Expanded text:
in mortem incideret, qui obediendo in mortem incideret, qui obediendo vivere posset. Unde potestatem concessam dum in contemptum protulit, et vitae privilegium perdidit, et mortis sibi sententiam acquisivit. Et tamen adhuc creatura ejus servat imperium, licet ipse Creatori suo denegaret obsequium. Unde apparet quid suae felicitati detraxerit, cum peccatorum merita ejus statum adhuc mutare non possunt. Gravaris, homo, juste gravaris, et inexcusabili poena astringeris. Contemnis Creatorem, et ejus imperas creaturae. obsequium. Beneficiis Dei perfrueris, et ejus potentiam non extimescis. Et cum tibi per eum cuncta deserviant, incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et numerosi
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħis EPI. QUONODO PRIMUS HOMO
NTOTIUS PRELATOS Ẽ. CREAPVRE
ignitas humanȩ originis faci¬
le agnoscitur. considerata
sublimitate auccoris. Nec eñĩ
facile poterat. ẽẽ. uel leue. qđ
manus sacra confinxit. & caeles¬
tis flatus in uitalem substantiã
animauit. maxime cũ idem
artifex ds̃ potestatem suã in
omnẽ fabricã. id.ẽ. homini
fuerat traditurus. Et quem
scđm p̃sidem post se facere
disponebat. eundem faceret
plenũ atq perfectũ. habentem
insese et dignitatem qua pre¬
celleret. et potestatem qua
cunctis animantib imꝑaret.
Soli seruiens illi a quo ei cuncta
fuerant sub iugata. ut imperaret
mundo seruiret dõ.: cretorem
susciperet. creaturã sibi parere
cõpelleret. Tantũq dicionis sese
dño deo̾bere ꝑspiceret. quantũ
ipsa creatura exigeret. habens
ip ꝓpria potestate. et oboedi¬
entiam et contẽptũ. Oboedien¬
tiam qua uiueret. contẽptũ
quo digne ꝓ meritis interiret.
Unde effectũ. ẽ. ut contẽpnendo

Expanded text:
INICA. Quomodo primus homo toti praelatus sit creaturae. Dignitas humanae originis facile agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve quod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substantiam animavit, maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditurus, ut quem secundum praesidem post se facere disponebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi parere compelleret, tantumque ditionis sese Domino debere prospiceret, quantum ipse a creatura exigeret, habens in propria potestate et obedientiam et contemptum, obedientiam qua viveret, contemptum quo digne pro meritis interiret. Unde effectum est ut contemnendo
Abbreviated transcription (Latin):
tas at̃nę uisionis dei. et amplius plan
flebat prius cũ mala & t̾na metuobat
U tramq autẽ pr̃ȩ cõpunctionis hostiã
gnitanter accipere dignetur. qufat
pro peccato lugentib atq afflictis
clementer errata dimittit. et ꝓ in¬
gressu uitȩ cęlestis totamentis inten¬
tione feruentes. & ternę suȩ uisionis

Expanded text:
tas aeternae visionis Dei, et amplius plangtas aeternae visionis Dei, et amplius plangflebat prius, cum mala aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratanter accipere dignetur, qui et pro peccato lugentibus atque afflictis clementer errata dimittit: et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes aeternae suae visionis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. dm̃ siciens anima prius timore
cõpungitur. post amore. Prius enĩ
in lacrimis sese afficit. quia dũ ma¬
loum suorũ recolit. ꝓhis ꝑpeti suppli¬
cia aterna ꝑtimescit. quod.ẽ. unũ tur¬
turem siuc pullũ colũbe ꝓpeccato of¬
ferre: At dũ longa merous anrietate
fuerit formido consũpta. quaedã
iam de p̃sũptione ueniȩ securitas
nascitur. et in amorem cęlestium
gaudiorũ animus in flãmatur
Et qui prius flebat ne duceretur
ad suppliciũ. post modũ flere a ma¬
rissime incipit. quia differtur a
regno. quod. ẽ. de altero turture
siue pullo colũbino holocaustum
facere. Holo caustũ nãq totũ in¬
censum dicitur Q̾ holo caustũ se
ipsũ dño facit. qui spretis om̃ibus
terrenis solo suꝑnę beatitudinis
desiderio aestuare. solam hanc per
luctũ ac lacrimas quęrere dulce
habet. Contẽ platur & enĩ mens
qui sint illi angłorũ chori. quȩ ipsa
societas beatorũ spirituũ. quȩ maies¬

Expanded text:
mus, Deum sitiens anima prius timore mus, Deum sitiens anima prius timore compungitur, postea amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit, quod est unum turturem sive pullum columbae pro peccatis offerre; at dum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amorem coelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majes
Abbreviated transcription (Latin):
patrare. sed his potius insultando
pituntur contraire. Vnde oportit
fr̃s. ut quoties uerbũ doctrinę cȩlestis
bus pati senserimus. imitemur tristi¬
tiam cordis eorũ qui passũ in carne
dei uerbum digno dolore cõpassio¬
nis tenebant. Quoties uero idem
uerbũ in auditorũ fideliũ mente
ꝑ dilectionem resurgere. atq ad
głam conditoris pr̃i ꝑ bona oꝑa pro¬
ficere uiderimus. gaudeamus cũ eis
qui xp̃m resurrexisse a mortuis.
atq ad cȩlos ascendere uotis aspexere
felicibus. Sanc qͣm castas. simplices
& gemebundas aues dño offerri con¬
sueuisse cognouimus. quib nr̃a sobri¬
etas. simplicitas & cõpunctio cordis
oportet in tueri diligentius. quia
non frustra duo turtures aut duo
pulli colũbȩ. et unus ex his ꝓpecca¬
to. alter in holo caustũ offerri debere
p̃cipitu& Duo sunt nãq genera cõ¬
punctionis. quib semet ipsos dño fi¬
deles in ara cordis immolant. quia
uimirũ sicut ex patrũ dictis accipi¬

Expanded text:
re, sed his potius insultando nituntur contraire. Unde oportet, fratres, ut quoties verbum doctrinae coelestis bus pati senserimus, imitemur tristitiam cordis eorum qui passim in carne Dei verbum digno dolore compassionis tenebant: quoties vero idem verbum in auditorum fidelium mente per dilectionem resurgere, atque ad gloriam conditoris nostri per bona opera proficere viderimus, gaudeamus cum eis qui Christum resurrexisse a mortuis atque ad coelos ascendere votis aspexere felicibus. Sane quoniam castas, simplices et gemebundas aves Domino offerri consuevisse cognovimus, quibus nostra sobrietas, simplicitas et compunctio cordis oportet intueri diligentius: quia non frustra duo turtures, aut duo pulli columbae, et unus ex his pro peccato, alter in holocaustum offerri debere praecipitur. Duo sunt namque genera compunctionis, quibus semetipsos Domino fideles in ara cordis immolant: quia nimirum, sicut ex Patrum dictis accepi
Abbreviated transcription (Latin):
et beniuolentias ostendit circa nos
dñs. quando de periculis nos saluare
dignatur. quando de tumultibus
nos liberat. quando ab inimicis
insequentib eruit nos. miremur.
et mirantes gr̃as agamus. gr̃ae ob¬
audiamus. ob audientes timeamus.
timentes diligamus. ut at̃nȩ carita¬
tis ab eodem heredes efficiamur.
Mirabantur dicentes. qualis. ẽ. iste
Sicut homo uidetur. et sicut ds̃ po¬
tentiam ostendit. Sicut unus car¬
nalium putatur. ẽẽ. et suꝑ omnia
carnalia. magna ostendit mirabi¬
lia. Dormit sicut homo. et imꝑat
mari et uentis sicut ds̃. In nauicula
sedet. et omnẽ creaturã iussione

Expanded text:
et benevolentias ostendit circa nos et benevolentias ostendit circa nos Dominus, quando de periculis nos salvare dignatur, quando de tumultibus nos liberat, quando ab inimicis insequentibus eruit nos. Miremur, et mirantes gratias agamus, gratiae obaudiamus, obaudientes timeamus, timentes diligamus, ut aeternae Charitatis ab eodem haeredes efficiamur. Mirabantur dicentes, Qualis est iste! Sicut homo videtur, et sicut Deus potentiam ostendit: Sicut unus carnalium putatur esse, et super omnia carnalia magna ostendit mirabilia: dormit sicut homo, et imperat mari et ventis sicut Deus; in navicula sedet, et omnem creaturam jussione
Abbreviated transcription (Latin):
qui prudentię et intellectus ex pertes
sunt inclinantur iubenti. quib neq
loquela neq ut diximus sermo. ẽ.
oboediunt. In eadem autem substan¬
tia in qua sunt. et sua natura mouen¬
tur. et iussioni deseriuunt. ad confu¬
sionem mortaliũ. ad condempnatio¬
nem corruptibiliũ. Iubet mari et
non contẽpnit. dicit uentis et tem¬
pestatib. et mox compescuntur.
Iubet omni creaturȩ. et non super¬
greditur iussionem eius. et unum
hominũ genus. et unũ quod scđm
similitudinem dei honorificatũ. ẽ.
cui uerbũ et prudentia data. ẽ.
hi soli homines resistunt. hi tantũ
in oboedientes sunt. hi soli contẽp¬
nunt. ideoq et hi soli in iudicio
dampnabuntur. et a iustitia pu¬
nientur. uelut deteriores mutis
animalib. uel his qui sine sp̃ũ et
anima sunt. in isto mundo. Mira¬
bantur ergo illi. quia mare cõpes¬
cuit. et uenti mitigati sunt. ad mi¬
remur et nos quando benignitates

Expanded text:
qui prudentiae et intellectus expertes qui prudentiae et intellectus expertes sunt, inclinantur jubenti: quibus neque loquela, neque, ut dixi, sermo est, obediunt. In eadem enim substantia in qua sunt, et sua natura moventur, et jussioni deserviunt, ad confusionem mortalium, ad condemnationem corruptibilium. Jubet mari, et non contemnit; dicit ventis et tempestatibus, et mox compescuntur: jubet omni creaturae, et non supergreditur jussionem ejus. Et unum hominum similitudinem Dei honorificandum est, cui verbum et prudentia data est, hi soli homines resistunt, hi tantum inobedientes sunt, hi soli contemnunt, ideoque et hi soli in judicio damnabuntur, et a justitia punientur velut deteriores multis animalibus, vel his qui sine spiritu et anima sunt in isto mundo. Mirabantur ergo illi quia mare compescuit et venti mitigati sunt. Admiremur et nos quando benignitates
Abbreviated transcription (Latin):
N usquã enĩ inuenimus p̃ter honorem
cognominari dñi discipulos. sed sẽꝑ
aut apłi aut discipłi nominantu&
Mirabantur ergo illi homines: hi qui cũ
eo nauigabant. hi quorũ erat naui¬
cula. illi qui in eadem nauicula sẽse
transigebant. hi mirabantur. Et
ad miratione dignũ fuit mare. a ꝓ¬
fundo cõmotũ mitigari. eiusq ela¬
tos de placare fuctus. uentos furentes
compesci. Mirabantur ergo dicentes
ualis. ẽ. iste. quia uenti et mare
oboediunt ei : Non interrogantes
dicunt qualis. ẽ. iste. sed asserentes.
quod hic talis. ẽ. cui uenti & mare
oboediunt. Qualis ẽ. iste . hoc. ẽ.
quantus. quã fortis. quã potens. quã
magnus. Qualis. ẽ. iste. maior mo¬
yse. potentior helia. Illi enĩ ambo.
e quorũ unus ligno mare ꝑcussũ.
cũ labore discedit. alius ictu melote
iordanem pertransiit. Iste uero uno
uerbo mandat illis qui nonhabent
uerba. et oboediunt ei: Hi qui non
habent auditum obtemperant. hi

Expanded text:
Nusquam enim invenimus praeter honorem Nusquam enim invenimus praeter honorem cognominari Domini discipulos, sed semper aut apostoli, aut discipuli nominantur. Mirabantur ergo illi homines, hi qui cum eo navigabant, hi quorum erat navicula, illi qui in eadem navicula sese transigebant, hi mirabantur. Et admiratione dignum fuit, mare a profundo commotum mitigari, ejusque elatos deplacari fluctus, ventos furentes compesci. Mirabantur ergo dicentes: Qualis est iste, quia venti et mare obediunt ei! Non interrogantes dicunt, Qualis est iste! sed asserentes quod hic talis est cui mare et venti obediunt. Qualis est iste! hoc est, quantus, quam fortis, quam potens, quam magnus! Qualis est iste! major Moyse, potentior Elia. Illi enim ambo, e quibus unus ligno mari percusso, cum labore discidit, alius ictu melotae Jordanem pertransiit. Iste vero uno verbo mandat illis qui non habent verba, et obediunt ei; hi qui non habent auditum, obtemperant; hi
Abbreviated transcription (Latin):
surgens imꝑat uentis. aeriis damo¬
num spiritib Ipsi enĩ maris tẽpesta¬
tes cõmouent. hoc. ẽ. amaros et ela¬
tos concitant fluctus. huius princeps
mundi. ad ꝑsecutiones sc̃is om̃ibus
inmittendas. ad contumelias fide lib
in gerendas. Om̃ib dñs increpat.
om̃ib cõminatur. om̃ia mitigat᷑
fecitq tranquillitatẽ magnã circa
corpus et sp̃m. pacẽ ȩccłe et sereni¬
tatem mundo. Quomodo nãq sẽ¬
pius concilia infideliũ cõmota sunt
aduersus uerã et firmã aecđam.¬
hereticorũ. quẽ ad modũ sapius
sicut maris fluctus inruebant cõ¬
minantes et conterentes huius prin¬
cipes mundi.ꝑ om̃ia ꝑdere se &ccłę
filios arbitrantes: sed surgene dñs
increpauit damonũ uentis. et om̃s
euanescere fecit audaces aduersari¬
os fidei. magnãq pacem et tranquil¬
litatem dedit accłe suȩ. Homines
autẽ illi in nauicula mirati sunt.
nauiculã. et ei intendentes nauiculȩ

Expanded text:
surgens increpat ventis, his aeris daemosurgens increpat ventis, his aeris daemonum spiritibus. Ipsi enim maris tempestates commovent, hoc est amaros et elatos concitant fluctus hujus principes mundi, ad persecutiones sanctis omnibus immittendas, ad contumelias fidelibus ingerendas. Omnibus Dominus increpat, et comminatur, omnia mitigat, facitque tranquillitatem magnam circa corpus et spiritum, pacem Ecclesiae et serenitatem mundo. Quomodo namque saepius consilia infidelium commota sunt adversus veram fidem et firmam Echaereticorum. Quemadmodum saepius sicut maris fluctus irruebant, comminantes et conterentes hujus principes mundi, per omnia perdere se Ecclesiae filios arbitrantes. Sed surgens Dominus increpavit daemonum ventos, et omnes evanescere fecit audaces adversarios fidei, magnamque pacem et tranquillitatem dedit Ecclesiae suae. Homines autem illi in navicula mirati sunt. naviculam, aut ei intendentes naviculae.
Abbreviated transcription (Latin):
et doctrinȩ imaginem. ut & nos
in omni conturbatione et contu¬
melia pacientiam teneamus. sta¬
bilessimus. fidem non deseramus.
Et si omnis iste mundus tamquam
mare ebulliat. atq in furore con¬
surgat. et si om̃s uenti et uertigines
omnis principatus et potestates
mundi concitentur. et in tumore
ira cundię spumenta ut furiant.
suꝑ scõs: et si ad huc usq ad cȩlũ
se excollant ut tẽpestates maris.
malignitates et dolos et fremitus
concitantes ad uersũ aliquẽ ur̃m.
lite contremescere. nolite deficere.
Omnes enĩ quot quot cũ dño infidei
suꝑ natatis mundum. et si ipse
dñs dormiat pio somno ur̃am paci¬
entiam et tolerantiam expectiis.
uel impiorũ paenitentiã uel conuer¬
sionem sustinens. alacriter accedite
ad eum. orationib instantes. atq.
cum ꝓpħa dicentes. Exurge
quare dormis dñe : exurge et ue
repellas nos usq iufinem : & iterũ
E xurge dñe ad iuiua nos. & redime
nos ꝓpter nomen tuũ. Et ipse

Expanded text:
et doctrinae imaginem, ut et nos et doctrinae imaginem, ut et nos in omni conturbatione et contumelia patientiam teneamus, stabiles simus, fidem non deseramus. Et si omnis iste mundus tanquam mare ebulliat atque in furorem consurgat; et si omnes venti et vertigines omnis principatus et potestates mundi concitentur, et in tumore iracundiae spument, ut furiant super sanctos: etsi adhuc usque ad coelos sese extollant, ut tempestates maris malignantes, ac dolos et fremitus concitantes adversus aliquem ite turbari, nolite contremiscere, nolite deficere. Omnes enim quotquot in fidei in supernatatis mundum, et si ipse Dominus dormiat, pio somno vestram patientiam et tolerantiam exspectans, vel impiorum poenitentiam et conversionem sustinens, alacriter accedite ad eum, orationibus instantes, atque cum propheta dicentes: Exsurge, quare obdormis, Domine? exsurge, et ne repellas nos in finem . Et iterum: Exsurge, Domine, adjuva nos, et redime nos propter nomen tuum . Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã potens & crapulatus a uino.
& ꝑcussit om̃s inimicossuos in poste
riora. Et nunc surgens imꝑat uen¬
tis et mari. et facta. ẽ. tranquillitas
magna. Imꝑauit uentis & mari. sicut
creator. sicut suis. ut potens. ut dñs:
Imꝑauit uentis & mari. primitus ante
discipłos. ut audientes firmarent᷑
in fide. et potentia deitatis occulta
imꝑabat. et cõminabat᷑ ei. magis
mare. Imꝑauit ergo uentis et mari.
et facta . ẽ. tranquillitas magna
De magno uento et tẽpestate. magna
mare conturbato et tumenti. facta
ẽ. magna tranquillitas. Dec& enĩ
hunc magnũ. magna et miranda
facere: ideoq paulo ante magna
accinctus potentia. magnifice con¬
turbauit ꝓfundũ maris. Et nunc
iterũ in eo ipso ostendens suȩ mag¬
nificentiã potestatis. tranquillitatẽ
magnã fieri iussit. Haec ideo. ut
nimiũ conturbati apłi. magnifice
ex hilarati laetarent᷑. Dedit enim
per haec omĩa nobis dñs figuram.

Expanded text:
tanquam potens crapulatus a vino. tanquam potens crapulatus a vino. Et percussit omnes iniriora . Et nunc surgens imperat ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Imperavit ventis et mari, sicut creator, sicut suis, ut potens, ut Dominus imperavit ventis et mari, primitus ante discipulos, ut audientes firmarentur in fide. Et potentia deitatis occulta imperabat et comminabatur ei. Magis mare. Imperavit ergo ventis et mari, et facta est tranquillitas magna De magno vento et tempestate magna, mari conturbato et tumenti, facta est tranquillitas magna. Decet enim hunc magnum magna et miranda facere. Ideoque paulo ante magna accinctus potentia, magnifice conturbavit profundum maris, et nunc iterum in eo ipso ostendens suae magnificentiam potestatis, tranquillitatem magnam fieri jussit. Haec ideo, ut nimium conturbati apostoli, magnifice exhilarati laetarentur. Dedit enim per haec omnia nobis Dominus figuram
Abbreviated transcription (Latin):
torem. nec existas ingratus. Si
ergo in necessitate et in periculis
fortitudo necessaria. ẽ. ut uirilit̃
cũ fide toleres uniuersa. multo
magis contra delicias ut dictũ. ẽ.
et luxurias. fortitudo necessaria. ẽ.
ne in muscipulã incidas diaboli
Quare ergo turbati estis pusillȩ fidei
Si potentẽ me suꝑ terrã cognouistis.
quare non creditis qđ et in mari po¬
tenssim : Si dm̃ me uere. eẽ. & cre¬
atorem om̃iũ suscepistis. Iuare non
creditis qđ ea quȩ a me facta sunt
in meã habeã potestatem : quare
ergo dubitastis pusillȩ fidei : qui
pusillũ credit arguet᷑. & qui pil
credit contẽpnetur. Fnrgiles in
fide corripient᷑. alieni om̃ino fide
punient᷑. Tales fuer̃ iudȩi et paga¬
ni.
ideoq in malis suis euanuer̃. Talei
etiã heretici. ideoq in die udicu
dãpnabunt᷑. Tunc surgens imꝑa¬
uit uentis et mari. et facta. ẽ. tran¬
quillitas magna. Scriptũ fuit
Et exurrexit tamquã dormiens dñs.

Expanded text:
torem, nec existas ingratus. Si torem, nec existas ingratus. Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra delicias, ut dictum est, et luxurias fortitudo necessaria est, ne in muscipulam incidas diaboli. Quare ergo turbati estis, pusillae fidei, si potentem me super terram cognovistis? Quare non creditis quod et in mari potens sim? Si Deum me vere esse Creatorem omnium suscepistis, quare non creditis quod ea quae a me facta sunt in mea habeam potestate? quare ergo dubitastis, modicae fidei? Qui pusillum credit arguetur, et qui nihil credit contemnetur; fragiles in fide corripientur, alieni omnino a fide punientur. Tales fuerunt Judaei et pagani, ideoque in malis suis evanuerunt. Tales etiam haeretici, ideoque in die judicii damnabuntur. Tunc surgens imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. Scriptum fuit: Et exsurrexit tanquam dormiens Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
quid respondent hi dilectissimi
discipłi : paruuli inquiunt sumus.
Ad huc infirmi et nondũ robusti.
ideoq timemus. id eoq trepidamus.
Nec dũ uidimus crucẽ. necdũ Noscon¬
firmauit passio dñi et resurrectio.
tate iitamus. ꝓpterea et sapius
audiuimus a d ño increpationem
pusillȩ fidei. Supportamus. tolera
mus libent̃. uoluntarie sustinemus
Unde et nunc dicente dño. quare con¬
turbati estis pusillȩ fidei. cur non
habetis fortitudinẽ.cur non confiden¬
et fiduciam apud uos tenets: & si
mors irrueret. nonne eã debuistis
constantissime sustinere: Ad om̃e
enĩ quicquid euenerit. foraitudo
necessaria. ẽ. Ad omne periculũ
uel tribulationem. usq ad animȩ
exitũ. similiter & contra delicias.
et contra diuitias et honores t̾renos.
animi fortitudo tenenda. ẽ. ut neq
extollaris o homo. neq in suꝑbiã
erigaris. Non despicias inimicos.
neq humiles spernas. Neq obliuis¬
caris dñm. neq derelinquas crea¬

Expanded text:
quid respondent hi dilectissimi quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus adhuc infirmi et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus; necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurtate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae mus libenter, voluntarie sustinemus; unde et nunc dicente Domino: Quare conturbati estis, pusillae fidei; cur non habetis fortitudinem, cur non confidenet fiduciam apud vos tenetis? Et si mors irrueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit fortitudo necessaria est, ad omne periculum vel tribulationem usque ad animae exitum. Similiter et contra delicias, et divitias, et honores terrenos, animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris, non despicias inimicos, neque humiles spernas neque obliviscaris Dominum, neque derelinquas Crea
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. qđ corruptibile induerat.
Ipse corpore dormiebat. deitate uero
concitabat mare. et iterũ de placabat.
D ormiebat itaq corpore. ut apłos sus
citaret. et eiugilare facer&. p̃cipue
mus. neq intellectu aut prudentia.
sed uigilare inom̃i tẽpore. et iubi¬
lare dño. & salutẽ abeo postulare
studeamus. Nam ipse qui dormiebat.
corpore. illud scm̃ uerbũ dicit. Ego
dormio. et cor meũ uigilat: Ad
quẽ accedentes discipłi. suscitabant
eũ dicentes. Dñe. salua uos perimꝰ.
Tanto fuerant metu cont̾riti et pęne
alienati animo. ut irruerent ineũ.
et non modeste aut lenit̃ surgereNT.
sed turbulent̃ suscitarent eũ dicentes
Dñe. salua nos perimus. O beati. o
ueraces dĩ discipłi. dñm saluatorem
uobiscũ habetis. et periculũ timetis:
Uita uobiscũ. ẽ. et de morte sollicta
estis: Maris turborem trementes.
creatorem eius p̾sentem ita suscitatis.
quasi non possit dormiente corpore
fluctus sedare uel mitigare. Sed

Expanded text:
portabat, quod corruptibile induerat. portabat, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare, et iterum complacabat; dormiebat itaque ccitaret et evigilare faceret. Praecipue mus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore, et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti et pene animo alieni, ut irruerent in eum, et non modeste, aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem trementes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Dix̃ enĩ ei. Tlsq huc uenies. et
non suꝑ gredieris. sed intemet ipso
confringentur fluctus tui. Huius
ergo iussione et p̃cepto orta. ẽ. tẽpes¬
tas in mari. ꝓpt̾ occasiones superius
memoratas. facta. ẽ. tẽpestas magna.
et non pusilla. ut magnũ opus & ñ
pusillũ ostenderet᷑. Quantoq fluc¬
tus nauiculȩ irruebant. tanto magis
timor discipłos conturbabat. ut plus
magis considerarent ad libandũ se
mirabilia saluatoris. Dñs uero. dor¬
miebat. O resmirabilis. et stupenda
Is qui nũquã obdormit. dormit. Is qͥ
cęlũ et t̾rã gubernat. dormit. Is qui
nũquã dormit neq dormitat. ipse dor¬
mire dicit᷑. Dormiebat quidem corpore.
sed uigilabat deitate. Dormiebat
corpore. sed conturbabat mare. Eri¬
gebatq fluctus. & apłos conterr bat.
suã ostensurus potentiã. Dormiedat
corpore sicuti et ad puteũ de itinere
lassus uel fatigatus sedebat. demons¬
trans quia uere humanũ portabat

Expanded text:
tuit. Dixit enim ei: Usque huc venies, et tuit. Dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormit, dormit; is qui coelum et terram gubernat, dormit; is qui nunquam dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore, sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Ngrediente dño in nauiculã. secuti
sunt eũ discipłi eius: Non inbecilles.
sed firmi et stabiles: infide mansueti
et pii. spernentes mundũ. Non dupli¬
ei corde. sed siplici. Hi ergo secuti
sunt eũ. non tantũ gressus eius sequen¬
tes. sed magis scĩtatem comitantes.
& iustitiã illius consequentes. Et
ecce tẽpestas magna facta. ẽ. in mari.
ita ut naiicula operiret᷑ fluctib
Cum eiũ multa magna et miranda
ostendisset in terra. transiit ad mare.
ut et ibidem ad huc excellentiora ꝯꝑa
demonstrar&. quatinus terrȩ marisq
dñm se. eẽ. cunctis ostender&. Ingres¬
sus ergo Nauiculã. fecit turbari mare.
cõmouit uentos. concitauit fluctus
Cur ergo : ideo ut discipłos mitteret
intimorem. et suũ auxiliũ postula¬
rent. suãq potentiã rogantib mani¬
festar&. Illa tẽpestas non ex sese obor¬
ta . ẽ. sed potestati paruit imperantis
eius qui educit uentos de thesauris
suis. qui terminũ mari harenã consti¬

Expanded text:
ngrediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam consti
Abbreviated transcription (Latin):
ribus talis inducitur. ut digna pla
ne fuisse credatur. quȩ redẽptorem
omniũ uenisse nuntiarat. Cuius
merita cũ alibi describeremus. cũ
uiduas hortaremur. hoc loco qm
ad alia ꝓperamus. non putamus
iteranda non ocios& tamex annos
ocroginta quattuor uiduntatis eius
ex pressit. quia et septem duodeca¬
dis et duȩ quad ragesimȩ sacrum
uidentur numerũ designare :

Expanded text:
ribus talis indribus talis indne fuisse credatur, quae redemptorem omnium venisse nuntiaret. Cujus merita cum alibi descripserimus, cum viduas hortaremur , hoc loco quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. Non otiose tamen annos octoginta quatuor viduitatis ejus expressit; quia et septem dodecades, et duae quadragesimae sacrum videntur numerum designare.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi generationem diffusam. et ꝓ¬
phetiam in credulis negatam. ẽẽ
torum. iudex uerus et iustus. aut
supplicia decernat. aut p̃mia.
ttuam in quit ipsius animã ꝑtrati¬
sibit. gladius. Nec littera nec
historla docet ex hac uita mariã
corporalis necis passionẽ gustasse.
Non enĩ anima sed corpus materiali
gladio transuerberatur. et ideo
prudentiã mariȩ. haud ignaram
mysterii cęlestis ostendit Uiuũ¬
ẽ. enĩ uerbũ dei et ualidũ. et acu¬
tum omni gladio acutissimo. pene¬
trans usq ad diuisionẽ anime et
sp̃s. artuũq et medullarũ. cogi¬
tationes cordis et secreta scrutaturꝰ
animorũ. quia puda mentiũ et
aꝑta om̃ia sunt dei filio. quẽ consci¬
entiȩ secreta non fallunt. Prophe¬
tauit itaq sẏ meoꝵ. ꝓphetauerat
copulata coniugio. ꝓphetauerat
uirgo. debuit etiã et uidua. ue quã
aut ꝓfessio de. eẽt. aut sexus. & idõ
annã et stipendiis uiduitatis et mo¬

Expanded text:
domini generatione diffusam et prodomini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, torum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum, quia nuda mentium et aperta sunt omnia filio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua aut professio deesset aut sexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et mo
Abbreviated transcription (Latin):
iustus et timoratus. expectans conso¬
lationem isrł. Non solũ ab angłis
& ꝓpm̃s. a pastorib a parentibus.
sed etiam a seniorib et iustis. genera¬
tio dñi accepit testimoniũ. Omnis
atas et uterq sexus. euentorumq.
miracula. fidem astruunt. Uirgo
generat. sterilis parit. mutui loqͥtur.
helis abeth ꝓphetat. magus ad orat.
ittero clausus exultat. uidua confi¬
tetur. iustus expectat. Et bene iustus.
qui uon suã sed popłi grãm require¬
bat. cupiens ipse corporee uinculis
fragilitatis ab solui. sed expectans
uidere ꝓmissũ: Sciebat enĩ. quia
beati oculi qui uiderent. Nunc in¬
quit dimitte seruũ cuũ. Uidete istũ
uelut corporeȩ carcere molis inelu¬
sum. uelle dissoliu. et incipiat. ẽẽ.
mueto melius. Sed qui uult dimit¬
ti. ueniat ix templĩt ueniat ip
piat inmanib uerbũ dei. cõplec¬
tatur uelut quib dam fidei suȩ
brrchiis. tunc dimitcetur ut non
uideat mortem. quia uiderit᷑ mor¬
tem. Uides uberem in om̃s grãm

Expanded text:
t timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse multo melius. sed qui uult dimitti ueniat in templum, ueniat in piat in manibus uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
Crescat ergo fides tua. robur ixue¬
niat. ad senectutem ꝑ uenire nes¬
ciat. sic ꝑtinebis ad xp̃m filiũ
in principio uerbũ. uerbũ apud
dm̃. uerbũ dm̃. Sed uerbũ caro
factũ . ẽ. ut habitaret in nobis:
Maiestas ibi latebat. ubi in firmitas
apparebat. Symeor inmanus
infirmitatem accepit. sed maiesta¬
tem iuiius agnouit. Nemo contẽp¬
nat xp̃m natũ. et in fantem in
templo p̃sentatũ. si uult. eẽ. renatus
Ad illũ ꝑtinuit ꝓpter nos nasci de quo

Expanded text:
Crescat ergo fides tua, robur inveCrescat ergo fides tua, robur inveniat, ad senectutem pervenisse nesciat. Sic pertinebis ad Christum Filium Dei in principio Verbum, Verbum apud Deum, Verbum Deum, sed Verbum caro factum, ut habitaret in nobis. Majestas ibi latebat, ubi infirmitas apparebat. Simeon in manus suas infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemo contemnat Christum natum, et infantem in templo praesentatum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad
Abbreviated transcription (Latin):
entia dei. Iatengens a fine usq
ad finem soraiter. et disponens om̃a
suauiteꝵ. Quantus ibi erat. et
quã magnus. quã paruus faccus
erat : Paruus factus paruos quȩ¬
rebat. Quid . ẽ. paruos quȩrebat:
Non suꝑbos. non elatos. sed humiles
et mites colligibat. In p̃sepio dig¬
natus . ẽ. ÷ oni ut esset piorium
cibarium iumentorũ. Accepit ergo
eum sẏmcon ipbrachiis suis. & dix̃.
Nunc dimittis dñe seruũ tuũ in pace.
Dimittis i pace. quia uideo pacem
Quare ergo dimittis in pace : qm̃ ui¬
derunt occuli mei salutare tłum:
tiate diem ex die. salutare eius.
Habetis ergo pueri puerũ iħm. scĩ
senes senem si meonem: Si autẽ
quęritis ut de coniugatis aliquis
testimoniũ dño ꝑ hibeat. Lachariã
considerate. Nemo ergo quęrat
aliud fr̃s mei. Xp̃iani fideles. aut
uirgo. aut uidua. aut coniuigata.
aut uir continens. aut uxoratus.
Quic quid plus. ẽẽ. quisq uoluerit.
Creuit. ad iuuentutem ꝑuenit. sed
in senectutem pon declinauit.

Expanded text:
entia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat et quam magnus, et quam parvus fuerat factus. Parvus factus, parvos quaerebat. Quid est parvos quaerebat? Non superbos et elatos, sed humiles et mites quaerebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace . Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei salutare tuum . tiate diem ex die, salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti senes senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium Domini perhibeat, Zachariam considerate. Nemo ergo quaerat aliud fratres mei Christiani fideles, aut virgo, aut vidua, aut conjugata, aut vir, aut continens, aut uxoratus, quidquid plus esse quisque voluerit, Crevit, ad juventutem pervenit, sed in senectutem non declinavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis hodiernȩ celebritatis
quã quad ragesimo dominicȩ
patiuitatis die debias ueneramur
osficus. maxime ciusdem dñi siliatoris
Nr̃i simul et ipdemeratȩ genitricis
eius humilitate dedicatam. sacra
euangelii lectio designat. exponens
eos qui legi pihil debebant. implen¬
disse legalib ꝑ omnia subdidisse
decretis. Sicur enĩ modo cũ legere

Expanded text:
nobis hodiernae celebritatis, quam quadragesimo dominicae nativitatis die debitis veneramur officiis, maxime ejusdem Domini Salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatum sacra Evangelii lectio designat, exponens eos qui legi nihil debuerant, implendis se legalibus per omnia subdidisse decretis. Sicut enim modo cum Evange
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in merito uiuendi usũ quȩsiuit e celõ.
quȩ sponsũ sibi inuenit incelo. Haec
nubes aerias. angłos. sideraq trans¬
grediens uerbũ dñi iN ipso sinu in¬
uenit patris. et toto hausit pectore
Nam quis tantũ cũ inuenerit relin
centulȩ dilexer̃ et ad traxer̃ te¬

Expanded text:
nec immerito vivendi usum quaesivit e coelo, nec immerito vivendi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes aereas, angelos sideraque transgrediens, verbum Dei in ipso sinu invenit Patris et toto hausit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinqcentulae dilexerunt et attraxerunt