comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obedientie qui ⁊ uite. Hunc nob̃ maxi¬
me unigeniti cõmendat exemplũ: qui
factus : patri obediens usq ad mortẽ.
ec ergo quotiens
interrumpit᷑. in obedientia dicit᷑:
I pecc̃m & transgressio. seu p̃uaricatio.
qua intentione quo p̾cipiente. inquo¬
ue p̃cepto malum hoc cõmutat᷑. Elt
quidem nullam inobedientiã dico
parui ducendam: non tam̃ omnẽ pari
estimandã ꝑicło. Enimuͦ: mandatum
deiẽ non ꝯceides. Fac gͦ duos homicidaᷤ:
& unum quidem spoliandi eupiditate. al¬
terũ uͦ non necessicate sese defendendi fa¬
cinus ꝑpetrasse. An non hic satis euicdent̾
int̾ lepram ⁊ lepͤm causa seꝑat. faciens
utiq disꝑarem ualde culpam uniꝰ eiꝰdẽq
trans gressionis: Quid uero si hunc subita
ira: illum studiosa malitia aut uetꝰ odiũ.
forte adidem scelus impulerit: Hũqͥdnã
simili pensandum erit iudicio qd̾ tam dis¬
simili factum constabit affectu: Hil de¬
inde incestiꝰ obscenꝰ ue. qͣm illas filias

Expanded text:
obedientiae, qui et vitae. Hunc nobis maxime Unigeniti Dei commendat exemplum, qui factus est Patri obediens usque ad mortem. Haec ergo quoties interrumpitur, inobedientia dicitur, et peccatum, et transgressio seu praevaricatio. qua intentione, quo praecipiente, in quove praecepto malum hoc committatur. Et quidem nullam prorsus inobedientiam dico parvi ducendam, non tamen omnem pari aestimandam periculo. Enimvero mandatum Dei est: Non occides . Fac ergo duos homicidas, et unum quidem spoliandi cupiditate, alterum vero necessitate sese defendendi facinus perpetrasse. An non hic satis evidenter inter lepram et lepram causa separat, faciens utique disparem valde culpam unius ejusdemque transgressionis? Quid vero si hunc subita ira, illum studiosa malitia, aut vetus odium forte ad idem scelus impulerit? numquidnam simili pensandum erit judicio, quod tam dissimili factum 506 constabit affectu? Nil deinde incestius obsceniusve, quam illas filias
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. E xt̾ioris pene qualitas supplicii¬
modum aparuit: quia ꝑ que pecca¬
uit homo. ꝑ hec et punietur. Suspẽ¬
sus crepuit medius. Plenus erat uen¬
ter: et ruptꝰ ẽ uter. C repuit medius.
ubi sedes e̾rat sathane. Crepuit gͦ uas
contumelie: quia ñ erat de uasis fi¬
guli que ꝓbantur infornace. Prop¬
ter quod in agro figuli in sepultu¬
ra ꝑegrinoꝵ sortem ñ habuit: s ue¬
lut testa crepitas ꝑ mane dissiluit. Et
disfusa sunt omĩa uiscera eiꝰ. Pecunta.
iuscera sunt auari. Illa diffunduntur
tur. Pendet adhuc iudas et absalon
ꝑ comam capitis sui: et mulus cui se¬
derat ꝑtransit. Nolite fieri sic̃ equus
et mulus: quia mundus transit et
concupiscentia eius. Crinis absalor
quo suspenditur: radix om̃iũ ma
Mulus uͦ ex equo et asino mixtus
dupplex ÷ animꝰ. qui foris ostentat
qd̾ intus ñ seruat. Talis erat udas.
talis absalon. Foris pietas. intus ma¬
litia: dupplex ẽ iniquitas. E quus

Expanded text:
tuit. Exterioris poenae qualitas modum suppliciituit. Exterioris poenae qualitas modum supplicii aperuit; quia per quae peccaverit homo, per haec et punietur. Suspensus crepuit medius, plenus erat venter, et ruptus est venter: crepuit medius, ubi sedes erat Satanae. Crepuit ergo vas contumeliae, quia non erat de vasis figuli, quae probantur in fornace. Propter quod in agro figuli in sepultura peregrinorum sortem non habuit; sed velut testa crepitans per inane dissiluit, et diffusa sunt omnia viscera ejus. Pecunia sunt viscera avari; illa diffunduntur tur. Pendet adhuc Judas, ut Absalon per comam capitis sui, et mulus, cui insederat, pertransit. Nolite fieri sicut equus et mulus; quia mundus transit et concupiscentia ejus. Crinis Absalon quo suspenditur, radix omnium malMulus vero ex equo et asino mistus; duplex est animus qui foris ostentat, quod intus non servat. Talis erat Judas, talis Absalon. Foris pietas, intus malitia: duplex est iniquitas; equus
Abbreviated transcription (Latin):
te feci: dele inquitatẽ meam. hinc in¬
iquitatẽ meam ego agnosco: illine mi¬
sericordiã tuam magnam attendo. Mi¬
serere mei deus. Audi et pondus publi¬
cum. Maior ẽ ait cam iniquitas mea:
qͣm ut ueniam merear. Retulit gͦ xxͣx
argenteos: et ꝓiecit eos in templo. Uide
quantũ magni pendebat eos. Non ꝓ¬
iecit cos in sterquilinio: s in templo.
Nimirum talib semꝑ diis templum
suum deuou̾at. Auaritia enim simu¬
lachroꝵ seruitus ẽ: et auaritia excecat
ocłos sapientium. Ecce infelioẽ. qualit̃
excecatus ẽ. Malinit se ipsum ꝑdere: ꝗͣ
denarios ꝑire. Denarios templo. seip¬
sum laqueo addixit. A mabat heredes
suos qui eosdem denarios exinde col¬
ligerent: qui etiam nunc reseruant
eos in suo corbanan. Proiecit eos in
templo. et abiens laqueo se suspen¬
dit. Iam diu quidẽ qd̾ a xp̃o abierat.
et auaricie laqueo se suspend̾at. s qd̃
fecerat in occulto: palam omĩb in no¬

Expanded text:
te feci, dele iniquitatem meam: hinc inte feci, dele iniquitatem meam: hinc iniquitatem meam ego agnosco, illinc misericordiam tuam magnam attendo: miserere mei, Deus. Audi et pondus publicum: Major est, inquit Cain, iniquitas mea, quam ut veniam merear; retulit ergo triginta argenteos, et projecit eos in templo. Vide quantum magni pendebat eos. Non projecit eos in sterquilinio, sed in templo: nimirum talibus semper diis templum suum devoverat. Avaritia enim simulacrorum est servitus, et avaritia excaecat oculos sapientium. Ecce infelicem, qualiter excaecatus est. Maluit se ipsum perdere, quam denarios perire: denarios templo, seipsum laqueo addixit: amabat haeredes suos, qui eosdem denarios exinde colligerent, qui etiam nunc reservant eos in suo corbana. Projecit eos in templo, et abiens laqueo se suspendit: jam diu quidem a Christo abierat, et avaritiae laqueo se suspenderat; sed quod fecerat in occulto, palam omnibus inno
Abbreviated transcription (Latin):
cͥne suspensus ad arborẽ int̾iit. Absa¬
lon patris pax. ipse ẽ et iudas et quic̃¬
q in pace. xp̃o ẽ amaritudo a marissi¬
ma. Aue rabbi. Uoce et oscło patri pa¬
cem ferebat. ore suo benedicebant. et
corde suo maledicebant. Homo inquit
pacis mee in quo sꝑaui. qui edebat pa¬
nes meos et cet̾a. Unus ẽ: et multi st̃.
Eoce absalon. ecce iudas. ecce corpus sa¬
thane. S qͦm̾ comam nutriebat : fur
erat. et loculos habebat. Ista eum cesari¬
es grauabat. Et semel in anno consus ẽ:¬
qn semel retulit.xxx. argenteos et ꝓie¬
cit cos in templo. Quos ponderauit du¬
centis siclis. qui numerꝰ immundoꝵ ẽ:
et hoc pondere publico ñ pond̾e sc̃uarii.
Penitentia enim ductus peccatum suũ
pondib. S pondere publico ñ pondẽ
scũarii: quia plus erubuit infamiã
qͣm conscientiã. plus suã nequitiam
qͣm dei miscłiam ponderauit. Audi
pondus scũarii. Peccaui. malum coram

Expanded text:
crine suspensus ad arborem interiit. Absacrine suspensus ad arborem interiit. Absalon Patris pax; ipse est et Judas, et quicunque in pace Christo est amaritudo amarissima, Ave, Rabbi , voce et osculo Patri pacem ferebat. Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant. Homo, inquit, pacis meae, in quo sperabam, qui edebat panes meos , etc. Unus est, et multi sunt. Ecce Absalon, ecce Judas, ecce corpus satanae. Sed quomodo comam nutriebat? Fur erat, et loculos habebat: ista eum caesaries graquando semel retulit triginta argenteos et projecit eos in templo, quos ponderavit ducentis siclis; qui numerus immundorum est, et hoc pondere publico, non pondere sanctuarii. Poenitentia enim ductus, peccatum suumponderibus; sed pondere publico, non pondere sanctuarii: quia plus erubuit infamiam quam conscientiam: plus suam nequitiam, quam Dei misericordiam ponderavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi, malum coram
Abbreviated transcription (Latin):
płi dni eiꝰ relicto eo om̃s fugerunt. Quid
enim discipłi eiꝰ nͥ capilli capitis. qui õs
num̾ati sunt: Ergo in caluarie loco ue¬
xillum crucis erigitur. Pro eo inquit
qd̾ ambulauert̾ filie sion extento colla
et nutib ocłoꝵ: decaluabit dñs uerticẽ
filiarum sion. decaluet dñs u̾ticẽ capil¬
li ꝑambulantium in delictis suis. de¬
caluet inquit u̾ticem filiarũ sion.: et
faciat ibi caluarie locum ut ibi figat᷑
gła xp̃i crux: nͣsi sedẽ sibi suꝑbia loca¬
uerat. Dilata inquit caluitium tuum
sic̃ aquila. aquila decaluata pspicuo
sole fruitur. Sic anime caluities qͣnto
dilatur. tanto se purius in eã uera lux
infundit. Qui aut̃ comam sibi nutriunt:
cetitatis et grauitatis sibi dampnationẽ
acquirunt. Propt̾ea lucis hus beate ui¬
sionẽ ꝑdidit ab salon: quia grauabat eũ
cesares et ñ nͥ semel in anno tundeba¬
tur: et cͥnes suos ponderabat ducentis
siclis pondere publico. Unde et eodem

Expanded text:
puli ejus, relicto eo, omnes fugerunt. Quid puli ejus, relicto eo, omnes fugerunt. Quid enim discipuli ejus nisi capilli capitis, qui omnes numerati sunt? Ergo in Calvariae loco vexillum crucis erigitur. Pro eo, inquit, quod ambulaverunt filiae Sion extento collo et nutibus oculorum, decalvabit Dominus verticem filiarum Sion . Decalvet Dominus verticem capilli perambulatium in delictis suis. Decalvet, inquam, verticem filiarum Sion, et faciat ibi Calvariae locum, ut ibi figatur gloria Christi crux, ubi sedem sibi superbia locaverat. Dilata, inquit, calvitium tuum sicut aquila . Aquila decalvata perspicuo sole fruitur: sic animae calvities quanto dilatatur, tanto se purius in eam vera lux infundit. Qui autem sibi comam nutriunt, caecitatis et gravitatis sibi damnationem acquirunt. Propterea lucis hujus beatae perdidit visionem Absalon, quia gravabat eum caesaries, et nonnisi semel in anno tondebatur, et crines suos ponderabat ducentis siclis pondere publico, unde et eodem
Abbreviated transcription (Latin):
Nrciure possum dñe celũ et t̾rã
mare et aridam. et nusquã te
inueniã nisi tantũ incruce. Ibi dormĩ
ibi pascis. ibi cubas in meridie. Crux
enim tua fides ẽ: cuiꝰ latitudo cari¬
tas longitudo longanimitas. altitu¬
do spes: ꝓfundum timor. In hac cru¬
ce te inuenit. qͥcunq te inuenit. In
hac cruce anima suspenditur a t̾ra.
et dulcia poma de ligno uite decer¬
pit. In hac cruce dño suo adherens
dulcit̾ decantat. Su sceptor meus
es tu: gła mea et exaltãs caput
meum. Nullus gͦ te querit. nullus te
inuenit: nͥ in crucifixus. O głosa
crux radicare in me: ut ascendã in
te. S ubi crucifixerunt eum: In cal¬
uarie loco. Beatus uere locus: in qͦ
figitur crux. Bona caliues: que ta¬
li fronde uestitur. Ad hanc caluiti¬
em heliseus ascendebat. Ascende¬
ẽ et nr̃ heliseus. filius inqͥt homi¬
quam caluus ẽ qui ñ ht̃ ubi caput re¬
clinet. Caluus ẽ: qr regnũ eiꝰ ñ ẽ de hoc
mundo. Caluꝰ ẽ nr̃ heliseus: quia disci¬

Expanded text:
rcuire possum, Domine, coelum et terram, mare et aridam, et nusquam te inveniam nisi tantum in cruce: ibi dormis, ibi pascis, ibi cubas in meridie. Crux enim tua fides est; cujus latitudo charitas; longitudo, longanimitas; altitudo spes; profundum timor. In hac cruce te invenit, quicunque te invenit: in hac cruce anima suspenditur a terra, et dulcia poma de ligno vitae decerpit: in hac cruce Domino suo adhaerens dulciter decantat: Susceptor meus es tu, gloria mea, et exaltans caput meum. Nullus ergo te quaerit, nullus te invenit, nisi crucifixus. O gloriosa Crux, radicare in me ut ascendam in te. Sed ubi crucifixerunt eum? In Calvariae loco. Beatus vero locus in quo figitur crux: bona calvities quae tali fronde vestitur. Ad hanc calvitiem Eliseus ascendebat; vidnoster Eliseus; Filius, inquit, homiquam calvus est, qui non habet ubi caput reclinet. Calvus est, quia regnum ejus non est de hoc mundo; calvus est noster Eliseus, quia disci
Abbreviated transcription (Latin):
putredine ñ se peccatorẽ. sed al¬
terũ pausũ reputet. qͣsi cui datꝰ
sit angłs satane stimułꝰ carniᷤ
suȩ. ut eum colafiret. ne eum
multitudo uirtutũ. uł magni¬
tudo reuelatõnum extollat
fitq miro ĩmo miserabilimͦ
ut sic suꝑbiat. ut tam̃ luxuri¬
are ñ desinat. sicq luxuriat.
ut tam̃ suꝑbire ñ desistat. Qs
putas sufficit cont̾ere cedros
hꝰ mͦi. nͥ ille ad cuiꝰ uocem con¬
fringunt᷑ cedri qui cũ uolue¬
rit confringet &̃ cedros liba¬
ni: & ut ampliꝰ mireriᷤᷤ cõmi¬
nuet ut uitłm libani. uere hec
ẽ mutat̾o dext̾e excessi rigorẽ
cedri conterere adsimilitudi¬
nem uituli libani & qͣmlibet
tumida corda inclinare adi
maginẽ humilitatis xp̃i Q
candor lucis et̾nȩ. unde eg̃dienꝰ
traxit secum splendorẽ iusti¬
ciȩ quo reg̃diens mortalita

Expanded text:
putredine non se peccatorem, sed alputredine non se peccatorem, sed alterum Paulum reputet, quasi cui datus sit angelus Satanae, stimulus carnis suae ut eum colaphizet, ne eum multitudo virtutum, vel magnitudo revelationum extollat. Fitque miro, imo miserabili modo, ut sic superbiat, ut tamen luxuriare non desinat; sicque luxuriet, ut tamen superbire non desistat. Quis, putas, sufficit conterere cedros hujusmodi, nisi ille ad cujus vocem confringuntur cedri, qui, cum voluerit confringet etiam cedros Libani? Et ut amplius mireris: Comminuet, ut vitulum Libani. Vere haec est mutatio dexterae Excelsi, rigorem cedri conterere ad similitudinem vituli Libani, et quaelibet tumida corda inclinare ad imaginem humilitatis Christicandor lucis aeternae: unde egrediens traxit secum splendorem justitiae; quo regrediens, mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
niqͣs confringere sufficit sola
uox dñi. Ecce quis forte pars
aliqͥd ieiunauit. paulo plus ce¬
teris uigilauit. lacrimã ĩ orõ¬
nẽ fudit. incipit stati se sc̃m
credẽ. cet̾os insui comꝑatõne
despicẽ. patrum p̃cedentiũ in¬
stitutis suas adinuentiones p̃¬
ferre. Mirat᷑ sepe apud se cur
miracła ñ faciat indignat᷑ a¬
liis qͦd in eis p̾lationem ñ acci¬
piat qͦd ĩmaiori reuerentia ñ
habeat᷑: aliorum inuidie ñ sue
inerciȩ deputat. Qͣm pallidã
faciem. ñ qͣm pollutã mentẽ ge¬
rat attendit. ĩmo sepe c̃ se se fe¬
dis titillatõnib ꝑturbari .& ĩ¬
munda delectatõne fedari ꝑ¬
senserit. ñ ꝓpt̾ suam negligen¬
tiam. s qͣsi ad humilitatis cuᷤ¬
todiam hec se ꝑpeti fingitꝰ. Uñ
fit ut ce libidiẽ qͣsi humili¬
tatis c̾todem ñ euigilet. et hũi¬
litatẽ putat qͦd se turpit̾ feda
riñ timet. Et nescit qͣm sit de¬
testabilis suꝑbia. qͦd intanta

Expanded text:
ni, quas confringere sufficit sola ni, quas confringere sufficit sola vox Domini? Ecce quis forte parum aliquid jejunavit, paulo plus caeteris vigilavit, lacrymam in oratione fudit: incipit statim se sanctum credere, caeteros in sui comparatione despicere, patrum praecedentium institutis suas adinventiones praeferre. Miratur saepe apud se, cur miracula non faciat, indignatur aliis quod in eis praelationem non accipiat, quod in majori reverentia non habeatur, aliorum invidiae, non suae inertiae deputat. Quod pallidam faciem, non quam politam mentem gerat attendit; imo saepe cum sese foedis titillationibus perturbari, et immunda delectatione foedari persenserit, non propter suam negligentiam, sed quasi ad humilitatis custodiam, haec se perpeti fingit. Unde fit ut contra libidinem quasi humilitatis custodem non evigilet, et humilitatem putat, quod se turpiter foedari non timet, et nescit quam sit detestabilis superbia quod in tanta
Abbreviated transcription (Latin):
libani. alia est suꝑbia q̃ surgit
de scłi uanitate.& alia ẽ illa
quȩ nasci uidet᷑. qͣi de adepta
sanctitate. Illam de signant
cedri. istam autẽ cedri libani.
Nouiter uenisti descło. suꝑbiꝰ.
adhuc fortassis ꝓlit̾tistuis. ł
forte ꝓpecuniis tuis. iactas te
forsitan ꝓnobilitate generis.
attolleris forsitan ꝓhabiti dig¬
nitate honoris. tales taliume¬
lationes cedri qͥdem st̃. sed ce¬
dri libani ñ sunt. qͥa deuanita¬
tis nigredine. ñ de sc̃itatis sanc¬
titatis decandidatõne surgt̃.
Sedstatim in pͥmordiis bonȩ
conũsatonis tuȩ confringet dñ¬
cedros scłarium pomparũ ce
tutum oꝑa qͣsi de ꝑfecta ĩtifi¬
catione surgant q̃dam mag¬
narũ elationum cedri. addet do¬
minꝰ et illas confringere. qͥa cõ¬
fringet dñs cedros libam. et id¬
cͥco ꝓillis ponit p̾sens ñ fut᷑m.
decedris uero libani loq̃ns fu¬
t᷑m ponit ñ pret̾itum. Uox in
huc meliꝰ nosse q̃ st̃ cedri liba¬

Expanded text:
Libani. Alia est superbia quae surgit Libani. Alia est superbia quae surgit de saeculi vanitate, at alia est illa quae nasci videtur quasi de adepta sanctitate. Illam designant cedri, istam autem cedri Libani. Noviter venisti de saeculo; superbis adhuc fortassis pro litteris tuis, vel forte pro pecuniis tuis; jactas te forsitan pro nobilitate generis; attolleris forsitan pro habiti dignitate honoris: tales talium elationes cedri quidem sunt, sed cedri Libani non sunt; quia de vanitatis nigredine, non de sanctitatis decandidatione surgunt. Sed statim in primordiis bonae conversationis tuae, confringet Dominus saecularium pomparum cedtutum opera quasi de perfecta justificatione surgant quaedam magnarum elationum cedri, addet Dominus et illas confringere, quia confringet Dominus cedros Libani, et idcirco pro illis ponit praesens, non futurum; de cedris vero Libani loquens futurum ponit, non praeteritum. Vox, inhuc melius nosse quae sunt cedri Liba
Abbreviated transcription (Latin):
tuas et suꝑniuẽ dealbabor.
hꝰ m colore uel candore suꝑ¬
ducta erant uestim̃ta illa
din mei iħu. uestim̃ta illa cã¬
dida ut nix qͣlia ñ pot̃ fac̃e
fullo suꝑt̾ram. s pot̃ hoc ful¬
lo celestis. qͥa asũmo celo e¬
gressio eiꝰ. Mencior si p̃e tibi¬
idem si ꝓmittit uͥ pecc̃ores
adomonens ait. Si fuerint
pecca ur̃a ut coccinũ ueld̃
nix dealbabunt᷑. & si fuerĩt
rubra qͣi u̾miculus ueld̾ la¬
na albaert̃. Utilis admodũ
hꝰmͦi fullo grata eiꝰ decandi¬
datio. quia bona iustificatio.
Talis decandidatõ cum excre¬
uerit ĩmontẽ. et attolli cepe¬
rit suꝑ alioꝵ montiũ celsito¬
dinem. cũ se quisiam singła¬
rit̾ magnũ putau̾nt & cet̾is
qͥblibet scĩorem se ẽẽ credid̾it.
facile de segignit magnaᷤ mag¬
narũ elationum cedros. cũ se
qͣdam uirtutũ p̃rogatiua suꝑ¬
gredi arbitratur ceteros. Sed po¬
tens est dominꝰ ñ solũ contere
montes scłi. sed facile &̃. cũ uo¬
luerit confringet cedros dñs

Expanded text:
tuas, et super nivem dealbabor. Hujusmodi colore, vel candore superducta erant vestimenta illa Domini mei Jesu, vestimenta illa candida ut nix , qualia non potest facere fullo super terram. Sed potest hoc fullo coelestis, qui a summo coelo egressio ejus. Mentior si ipse idem non promittit, ubi peccatores admonpeccata vestra ut coccinum, velut nix dealbabuntur; et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt . Utilis admodum hujusmodi fullonis, grata ejus decandidatio, quia bona justificatio. Talis decandidatio cum excreverit in montem, et attolli coeperit super aliorum montium celsitudinem, cum se quis jam singulariter magnum putaverit, et caeteris quibuslibet sanctiorem se esse crediderit, facile de se gignit magnas magnarum elationum cedros, cum se quadam virtutum praerogativa supergredi arbitratur caeteros. Sed potens est Dominus non solum conterere montes saeculi, sed facile etiam cum voluerit, confringet Dominus cedros
Abbreviated transcription (Latin):
trib: ipsam ad qͣm conditi sumꝰ¬
conditoris imaginẽ atq similitudi¬
nem contineri: & imaginẽ quidem
in lib̾tate arbitrii. in reliquis audem
duab biꝑtitã qͣndam consignari simi¬
litudinem. Hinc ÷ fortassis qd̾ solum
lib̾um arbitͥum sui õino defectũ. seu
diminutionẽ ñ patit᷑. qd̃ in ipso po

Expanded text:
quam conditi sumus, auctoris imaginem atque similitudinem contineri, et imaginem quidem in libertate arbitrii, in reliquis autem duabus bipartitam quamdam consignari similitudinem. Hinc est fortassis, quod solum liberum arbitrium sui omnino defectum seu diminutionem non patitur, quod in ipso po
Abbreviated transcription (Latin):
& se d̾.rex.ĩ. Cum sit una ead̾¬
q aqua sapĩe satutaris. illã
t̾ram tam̃ uiuentiũ ubiq ñ
eqͣlit̾ infundit. sed se ꝑ eius
amplitudinẽ multipharie
muttisq modis diuidit. Ali¬
as enĩ efficit puteũ uel cist̃
um colligit᷑. Modo excrescit
in lacum. ł stagnũ mͦ exuꝑ¬
at inabissum uel diluuiũ.
his decem ni fallor diffentiis
inscͥptura sc̃a si bene inten¬
dimꝰ dift̾entes diuinȩ sapĩe
donationes distinctas ẽẽ fa¬
cue ꝓbare pot̃imꝰ. Longum
eẽt nimis desingłis hic dili

Expanded text:
 aeternum. Cum sit una eademque aqua sapientiae salutaris, illam terram tamen viventium ubique non aequaliter infundit, sed se per ejus amplitudinem multifarie, multisque modis dividit. Alia enim efficit puteum vel cisterum colligitur. Modo excrescit in lacum vel stagnum, modo exuberat in abyssum vel diluvium. His decem, ni fallor, differentiis in Scriptura sancta, si bene intendimus, differentes divinae Sapientiae donationes distinctas esse facile probare poterimus. Longum esset nimis de singulis hic dili
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptones reminiscit᷑. qñin
earũ recordatõne conscĩa hũili¬
ata confundit᷑. Sed ecce dũ uito¬
lum nr̃m diligent̃ tractare. &
iuxta legis p̾ceptum cõminuere
uolumꝰ. paulo longiꝰ disgressi
sumꝰ. Restat illud ad huc addiˢ¬
cere infinẽ sermonis nr̃i q̃ sit
diffr̃a intercedros libani et ui¬
tulos libani. ꝑuitulos libani
accipimꝰ p̾sumptõnes arrogã¬
tie. ꝑcedros intelligimꝰ fastꝰ su¬
ꝑbie. Arrogantia ẽ supea se ali¬
qͥd p̾sumere. Suꝑbia ẽ de sua
&̃ p̃sumptõne intumesc̾ẽ. Go¬
ciens itaq uitulos inlibano nu¬
trimꝰ. qͦciens supͣ uiriũ modũ
qͣmuis bona intentõne p̾sumi¬
mꝰ. Gc̃ cedriqͣi delibano surg̃t̃
cumdenr̃is oꝑib bonis elat̃o

Expanded text:
praesumptiones reminiscitur, quando in praesumptiones reminiscitur, quando in earum recordatione conscientia humiliata confunditur. Sed ecce dum vitulum nostrum diligenter tractare, et juxta legis praeceptum comminuere volumus, paulo longius digressi sumus. Restat illud adhuc addiscere in fine sermonis nostri, quae sit differentia inter cedros Libani, et vitulos Libani. Per vitulos Libani accipimus praesumptiones arrogantiae, per cedros intelligimus fastus superbiae. Arrogantia est supra se aliquid praesumere. Superbia est de sua etiam praesumptione intumescere. Toties itaque vitulos in Libano nutrimus, quoties supra virium modum quamvis bona intentione praesumimus. Tunc cedri quasi de Libano urgunt, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
uitulꝰ libani nͥ forte diligent᷑
cõminuat᷑ qͤmadi decet uic¬
timã holocasti. Sed qͦnã ĩqͥs
mͦ illum cominui oportet. ħ
te moyses qͥm ego meliꝰ docet.
priꝰ illum iubet ꝑfrustia di¬
uidere. postea suꝑpositũ flã¬
mis inciñem redigere. Quomͦ
tenuẽ pulũem redigim᷑ Ui¬
tulus nr̃ inlibano pascit᷑. si
uoluntatẽ nr̃am ñ nͥ in reb
honestis seqͥmur. Uitłmnĩm
mactamꝰ cũ obedientiȩ amo¬
re. omnẽ singłaritatẽ abdica¬
mꝰ. Uitłm autẽ nr̃m secare ẽ
de p̃sumpta libertate mentẽ
increpare. Sed hunc usq ad
frustra diuidit. quiqͥq singła¬
ritatis suȩ oꝑa diligent̾ dis¬
tinguit. et se insingulis de p̃¬
p̃sumptõnis audacia rephen
flãma diuinȩ dilectõnis eousq
concremet᷑ quousq omĩs hꝰ ar¬
rogantiȩ uoluntas sopiat᷑. De
hꝰ modi holocausto qͣi qͥddã ad¬
huc cogitat᷑onũ cinis remanet.
qͥ omĩno a nr̃a recordatõne ꝑire
ñ debet. qͥa utilit̾ satis suas qͥsq

Expanded text:
 Libani, nisi forte diligenter comminuatur, quemadmodum decet victimam holocausti. Sed quonam, inquis, modo illum comminui oportet? Hoc te Moyses quam ego melius docet: prius illum jubet per frusta dividere, postea suppositum flammis in cinerem redigere . Quomotenuem pulverem redigimus? Vitulus noster in Libano pascitur, si voluntatem nostram non nisi in rebus honestis sequimur. Vitulum nostrum mactamus, cum obedientiae amore omnem singularitatem abdicamus, vitulum autem nostrum secare, est de praesumpta libertate mentem increpare. Sed hunc usque ad frusta dividit, qui quaeque singularitatis suae opera diligenter distinguit, et se in singulis de praesumptionis audacia repreheflamma divinae dilectionis eousque concremetur quousque omnis hujus arrogantiae voluntas sopiatur. De hujusmodi holocausto quasi quidam adhuc cogitationum cinis remanet, qui omnino a nostra recordatione perire non debet, quia utiliter satis suas quisque
Abbreviated transcription (Latin):
li. uitłm carmeli nutriũt qui
uoluntatẽ suam ñ deserunt
inreb adhuc carnalib. uitu¬
los libani pasc̃t̃. qͥ uoluntatẽ
suam secunt᷑ instudiis sp̃ita¬
lib. Iste querit lauciores ciboᷤ
qͣm cet̾i. uitłm suũ impĩguat
de fenocarmeli. Ille abstinere
uolens dedignatur comedẽ
qͦd ceteri. uitłm suum nutrit
in pascuis libani. Iste forte cu¬
pit uestem molliorem. ille u¬
surpat sͥ forte p̾cetis habitũ
hispidiorem. ut̃q pascua q̃¬
rit suo uitulo. sed hic de car¬
melo. ille de monte libano.
Deniq qͥcqͥd ꝓpter molliciẽ
mentis. uel teneritudinẽ car¬
nis agitur ad carmelũ ꝑti¬
nere uidet᷑. quia carmelus
molle uel tenerũ int̾pretat᷑.
dinis institutum. ł ccͣ p̃lati
consilium ĩsollent̾ p̾sumit᷑
int̾ armenta libani iͦte annu¬
merant᷑. Ueuobis qͥ confiditiᷤ
inuitulo samarie. qui tanto
studio seruitiꝰ uoluntati ꝓpͥe.
In iudeam uenistis. ut qͥd ad
samariã descendistis. ꝓpͥam

Expanded text:
li. Vitulum Carmeli nutriunt, qui li. Vitulum Carmeli nutriunt, qui voluntatem suam non deserunt in rebus adhuc carnalibus; vitulos Libani pascunt, qui voluntatem suam sequuntur in studiis spiritualibus: iste quaerit lautiores cibos quam caeteri; vitulum suum impinguat de feno Carmeli. Ille abstinere volens, dedignatur comedere quod caeteri, vitulum suum nutrit in pascuis Libani. Iste forte cupit vestem molliorem: ille usurpat sibi forte prae caeteris habitum hispidiorem, uterque pascua quaerit suo vitulo: sed hic de Carmelo, ille de monte Libano. Denique quidquid propter mollitiem mentis, et teneritudinem carnis agitur, ad Carmelum pertinere videtur; quia Carmelus molle, vel tenerum interpretatur. dinis institutum, vel contra praelati consilium insolenter praesumitur, inter armenta Libani juste annumeratur. Vae vobis qui confiditis in vitulo Samariae, qui tanto studio servitis voluntati propriae. In Judaeam venistis, ut quid ad Samariam descendistis propriam
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uideris qͦsuibet priꝰ de sua
correptione furentes. postea
intͥbulatõne gaudentes. priꝰ
letari in explendis suis deside¬
riis. postea głari ininfirmita¬
tib suis. priꝰ laudib suis in¬
flari. pꝰ modũ libenter ꝓnoĩe
iħu contumeliã pati. scire po¬
tes qͥa cõminuit eos diis ut
uitulum libani. talem et te
exhibere oportet. si inflectere
cupis rigorẽ cedri. et humilia¬
rite uis iuxta formã humili¬
tatis xp̃i. Sed ip̃e te meliꝰ docet
qͣm ego. audiqͥd dicat et imita¬
rimemento. Quia descendide
çelo inqͥt. ñ ut faciam uolun¬
tatẽ meã. sed uoluntatẽ eiꝰ qͥ
misit me patris. Ipse noluit
facere uoluntatẽ suã. & tusa¬
tagis implere uoluntatẽ tuã
Pater tuus. p̃latꝰ tuus. xp̃c qͥ ue¬
nit implere. uoluntatẽ patris
causto dñi mactare debemꝰ.
Nich ita flagrat dño inodorem
tulus ꝓpriȩ uoluntatis. Int̾ ẽ¬
tam̃ utrum sit de libano an de
cunt᷑ inuertice libani. atq alii
qͥ nutriunt᷑ in pasciuis carme¬

Expanded text:
go videris quoslibet prius de sua correptione furentes, postea in tribulatione gaudentes; prius laetari in explendis suis desideriis, postea gloriari in infirmitatibus suis; prius laudibus suis inflari, postmodum libenter pro nomine Jesu contumeliam pati, scire potes quia comminuit eos Dominus ut vitulum Libani, talem et te exhibere oportet si inflectere cupis rigorem cedri, et humiliari te vis juxta formam humilitatis Christi. Sed ipse te melius docet quam ego. Audi quid dicat, et imitari memento: Quia descendi de coelo, inquit, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me Patris . Ipse voluit facere voluntatem suam, et tu satagis implere voluntatem tuam. Pater tuus praelatus tuus; nit facere voluntatem Patris caustum Domini mactare debemus, nihil ita flagrat Domino tulus propriae voluntatis. Sed interest utrum sit de Libano an de cuntur in vertice Libani, atque alii qui nutriuntur in pascuis Carme
Abbreviated transcription (Latin):
dño mactat᷑. insamaria ꝓdeo
Ad orat᷑. Si inuidea es uitłm
insacͥficio dñi int̾ficiti. si insa
maria es: uitulo tuo uirib
indesideriis agis: uitłm tuũ
de feno pascis. Quia omĩs ca
In hoc gloriaris desideria tua
ꝑficis. Non est bona glatio
tua. Nonne multo meliꝰ. nõ¬
ne multo rectiꝰ. ut qui głat᷑
hec est glia ur̃a testimoniũ
conscĩe nr̃e: Sed mutauerunt
dñe głam suam. insimitudi¬

Expanded text:
ino mactatur, in Samaria pro Deo adoratur. Si in Judaea es, vitulum in sacrificio Domini interficis; si in Samaria es, vitulo tuo omnibusin desideriis agis, vitulum tuum de feno pascis; quia omnis carIn hoc gloriaris si desideria tua perficis. Non est bona gloria tua. Nonne multo melius, nonne multo rectius ut qui gloriahaec est gloria nostra testimonium conscientiae nostrae? Sed mutaverunt gloriam suam in similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Extende gͦ ne parras et si parcere
us. tibi ñ illis timeas. Nescuit̃
illa deficere. sed tu potes adilla
minꝰ idonẽ eẽ. dilatagͦ os tuũ
qͣntũ potes. qͥa numqͣm nimis
capere potes. Aꝑi gͦ et dilata oᷤ
tuum et implebit᷑ illd̾. facile
hoc implere pot̃ qui fecit illd̾. Ad
hoc enĩ mittit cͥstaltũ suã sict
bucellas ut ip̃e non semel aut
bis. s freq̃nter impleat qͦd totuᷤ
mundꝰ uel semel implere ñ ua¬
ut hãs unde os tuũ sepiꝰ imple¬
as. Sed quis ẽ hic panis cͥstallinꝰ
tamdurꝰ tã pur᷑: Pulcher qͥdẽ ad
uidend̾ sed fortis admasticand̃.
hinc ẽ qͦd celestis panem sapĩȩ
om̃s pene concupisc̃t s pauciad¬
modũ app̃hendũt. Paruuli in¬
qͥt peticit᷑ panemetñ erat qͥ
frangeret eiꝰ. Mirabilis hic paniꝰ

Expanded text:
Extende ergo ne parcas; et si parcere Extende ergo ne parcas; et si parcere vis, tibi, non illis timeas. Nesciunt illa deficere, sed tu potes ad illa minus idoneus esse. Dilata ergo os tuum quantum potes, quia nunquam nimis capere potes. Aperi ergo et dilata os tuum, et implebitur illud. Facile hoc implere potest, qui fecit illud. Ad hoc enim mittit crystallum suam sicut buccellas, ut ipse non semel, aut bis, sed frequenter impleat quod totus mundus, vel semel implere non vaut habeas unde os tuum saepius impleas. Sed quis est hic panis crystallinus tam durus, tam purus? Pulcher quidem ad videndum, sed fortis ad masticandum. Hinc est quod coelestis panem sapientiae omnes pene concupiscunt, sed pauci admodum apprehendunt: Parvuli, inquit, petierunt panem, et non erat qui frangeret eis . Mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
os int̾ioris hominis nͥ desidiũ
cordis: Sed hoc os om̃s egipti
deliciȩ impłe ñ posst̃. qͥa om̃s
diuitiȩ mundi carnali desidio
satisfac̃e neq̃unt. Uide qͣm par¬
ua portio humani corporiᷤ. &.
qͣm angtum foram̃ sit os carniᷤᷤ
Quis non uideat qͣm paruũ est
qͦd una panis bucella impleri
carnis. hoc ẽ totꝰ mundꝰ. immo
multo minꝰ ados cordis.Nam
una bucella cor ꝑeunios facile
replet. sed totusmundꝰ desidiũ
cordis implere ñ ualet. Consid̾a
si potes qͣnta sit latitudo cordiꝰ.
cuiꝰ os impłẽ ñ pot̃ totꝰ mundꝰ.
Coñsicda qͦm diuinꝰ sermo mũ¬
di copiam despicit. cui unam
bucellam panis celestiꝰ ĩ cõꝑa¬
tione anteponit. Si gͥ egiptũ
deseruisti et sp̃alia esurire ds
plebo illud. Gͣ siclausum ẽ ui¬
b̾is aꝑire. si aꝑtum ẽ p̃cipis di¬
latare. Aꝑi gͥ os tuum. & qͣn¬
toc̃q potes extende desidium
tuum. Multũ extende. ut mł¬
tum possis caꝑe. Qnͣto ad illa
capacior fueris tanto beacior eris.

Expanded text:
os interioris hominis, nisi desiderium cordis? Sed hoc os omnes Aegypti deliciae implere non possunt, quia omnes divitiae mundi carnalia desideria satisfacere nequeunt. Vide quam parva portio humani corporis, et quam angustum foramen sit os carnis. Quis non videat quam parvum est quod una panis buccella impleri carnis, hoc est totus mundus, imo multo minus ad os cordis. Nam una buccella corporeum os facile replet, sed totus mundus desiderium cordis implere non valet. Considera, si potes, quanta sit latitudo cordis cujus os implere non potest totus mundus. Considera quomodo divinus sermo mundi copiam despicit, cui unam buccellam panis coelestis in comparatione anteponit. Si igitur Aegyptum deseruisti, et spiritualia esurire didplebo illud. Ergo, si clausum est, juberis aperire; si apertum est, praeciperis dilatare. Aperi ergo os tuum, et quantumcunque potes extende desiderium tuum. Multum extende, ut multum possis capere. Quanto ad illa capacior fueris, tanto beatior eris.
Abbreviated transcription (Latin):
tata. Aliis namq ꝑculpã ca¬
dentib et confirmatiꝰ ĩmalo
Alus ꝑgr̃am stantib & confir¬
matis inbono. utriq exuno
diuinȩ iusticiȩ calice potati
St̃. sed illi defece. isti de uino
mero sufficient̃ in ebriati st̃.
facta post modũ humana si
milit̾᷑ et ip̃a de dominicalice
bibitura. sed qͥa ip̃a ꝑculpã
cecidit. de uino mero potare
dignasi fuit. &d gͦ faciet i̾tus
& suauis dñs: Scit ip̃e qͥd faciat
peccauit de uino mero ei side¬
dit. qͥa autẽ alio impellente ꝑ
negligentiam cecidit. de fece
eam in ebriare miscdit᷑ noluit.
Moto gͦ calice fecem cũ uino
ꝑmiscuit et exeo usq mͦ plenꝰ
mixto ꝑmansit. De hoc gͦ mi¬
xto homopotat᷑. nam abini¬
cio usq ad finem scłi eiꝰ sors

Expanded text:
tata. Aliis namque per culpam catata. Aliis namque per culpam cadentibus et confirmatis in malo, aliis per gratiam stantibus, et confirmatis in bono. Utrique ex uno divinae justitiae calice potati sunt. Sed illi de faece, isti de vino mero sufficienter inebriati sunt, facta postmodum humana natura, similiter et ipsa de Domini calice bibitura. Sed quia ipsa per culpam cecidit, de vino mero potare digna non fuit. Quid ergo faciet justus et suavis Dominus? Scit ipse quid faciat, peccavit, de vino mero ei non dedit, quia autem alio impellente per negligentiam cecidit, de faece eam inebriare misericorditer noluit. Moto ergo calice faecem cum vino permiscuit, et ex eo usque modo plenus misto permansit. De hoc ergo misto homo potatur: nam ab initio usque ad finem saeculi ejus sors
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe suo metas eqͥtatiᷤᷤ excedit.
hic ẽ ille catix in quo bibit do¬
minꝰ ms̃. ñ ille ioseph egypto
tm̃ p̾latus. sed ille cui data ẽ
omnis potestas incelo &. ĩ t̾ra.
Ex hoc ergo bibit. qr illd̾ ei su¬
auit̾ sapit. illud eum ad mod̾
delectat qͦd iusticia cõm̃dat
hic ẽ calix inquo augurari
solet. qͥa iusticiȩ suȩ examine. &̃.
occulta nr̃a pensat. hc̃ calicem
inmanutenet. qͥa i̾ticiam suã
inoꝑe excercet. Alii qͣdem bc̃
ñ ĩ manu fed ut ille bẽniamĩ
sacculo portant. qͥa qͥd iͦtũ sit
scĩa app̃hendunt. sed qͦd per
memoriã tenent inoꝑe ñ os¬
lice. primũ in ebriata ẽ ange¬
lica nat᷑a. pꝰea potata q̃nq
autẽ inebrianda nataͣ hũa¬
na. huit enĩut superiꝰ dictõ
ẽ. hic calix fecem et unũ merõ
simul qͥdem sedñ ꝑmixtũ. Nlã
uinũ merũ insũmo. fecẽ aũ
habebat inimo. facta ẽ gͦ an¬
gelica nata. et ex hoc calice po¬

Expanded text:
opere suo metas aequitatis excedit. opere suo metas aequitatis excedit. Hic est ille calix in quo bibit Dominus meus, non ille Joseph Aegypto tantum praelatus; sed ille cui data est omnis potestas in coelo et in terra. Ex hoc ergo bibit, quia illud ei suaviter sapit. Illud enim admodum delectat quod justitia commendat. Hic est calix in quo augurari solet, quia justitiae suae examine etiam occulta nostra pensat. Hunc calicem in manu tenet, quia justitiam suam in opere exercet. Alii quidem hunc non in manu, sed ut ille Benjamin in sacculo portant, quia quid justum sit scientia apprehendunt, sed quod per memoriam tenent, in opere non oslice, primum inebriata est angelica natura, postea potata, quandoque autem inebrianda natura humana. Habuit enim, ut superius dictum est, hic calix faecem: et vinum merum, simul quidem, sed non permixtum. Nam vinum merum in summo, faecem autem habebat in imo. Facta est ergo angelica natura, et ex hoc calice po
Abbreviated transcription (Latin):
inimo. nã hoc inuasis uinariiˢ
otidie uidemꝰ. Calx gͦ uinime¬
idicit᷑. ut qͥd inse prius habo¬
rit euident̃ ostendat᷑. sed cõ
plenũ mixto eum pꝰmodum
scriptã dicat. manifeste ĩnuit᷑
qͥdinse mͦ contineat. Satispa.¬
tet ꝑ seqͣm conuenient dicto
sit. fex eius non calix efecis. cũ
tum̃ calix meri priꝰ dictus sit
hec uixta expõnem lit̾te p̃lo¬
cuti sumꝰ. nc̃ qͥd in his u̾biᷤᷤ miᷤ¬
ticum sateat q̃ramꝰ. Calix dñi
ĩticia. uinũ merũ iocunditaᷤ
sola. fex amaritudo sũma. mix¬
tum uixtͥa simul & ꝑmixta
bona et mala. Merum et̾na
felicitas. fex sempit̾na infeli¬
citas. Mixtum exꝓsꝑis & ad¬
u̾sis temꝑalis mutabilitas.
hec omĩa exdominicalice ꝓpi¬
nant᷑. qui aiꝰto creatore nil nͥ
iꝰte agitur. & aiusto rectore.
omnia iuste mod̾ant᷑. Calicẽ
itaq inmanu dñs tenet qͥa
cum sit dñs cui nemo aude¬
at dicere. curita faciᷤ innullo

Expanded text:
in imo. Nam hoc in vasis vinariis in imo. Nam hoc in vasis vinariis quotidie videmus. Calix ergo vini meri dicitur, ut quid in se prius habuerit evidenter ostendatur: sed cum plenum misto eum postmodum Scriptura dicat, manifeste innuitur quid in se modo contineat. Satis patet per se quam convenienter dictum sit, faex ejus, non calix faecis, cum tamen calix meri prius dictus sit: haec juxta expositionem litterae praelocuti sumus. Nunc quid in his verbis mysticum lateat quaeramus. Calix Domini, justitia, vinum merum, jucunditas sola, faex amaritudo summa, mistum, juncta simul, et permista bona et mala. Merum aeterna felicitas, faex sempiterna infelicitas. Mistum ex prosperis et adversis temporalis mutabilitas. Haec omnia ex Domini calice propinantur, quia a justo Creatore nil nisi juste agitur, et a justo rectore, omnia juste moderantur. Calicem itaque in manu Dominus tenet, quia cum sit Dominus cui nemo audeat dicere, cur ita facis, in nullo
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. tria in hoc dñi calice. ĩue¬
nimꝰ merũ. fecem mixtũ. Nã
si fex de calice ñ eẽt. fexeiꝰ hocẽ
clicis ñ dixisset. & uidet̃ qͥdem
ihis ũbis q̃dam contrarietaᷤᷤ
ce. imo. qͦddam omĩo impꝰsibi¬
le uidet᷑ uiba ꝓponere. Nam si
ht̃ hic calix iunũ merũ. qͦͣmͦ
q̃so continet. fecem uel mix¬
tum: Nam si forte qͥs dicat
cumhr̃e uinũ merũ insũmo.
fecem inimo. mixtũ uͦ in me¬
dio. contradicit ei quidic̃ eum
plenum mirto. Sed addiũsa
tempora referri pot̃. qͦd deboc
calice dñi dictum ẽ. Merũ ita¬
q uinũ calix iste hũit. uñ. & e¬
um calicẽ: uini meri appella¬
uit. qͦm cophinũ stercoriᷤ. caniᷤ¬
trum arimoꝵ. exeo qͦd unũqͦd¬
q in se continere soleat scͥpt᷑a
ppellare consueuit.Sed qͥa ñ
licit eũ plenũ mero. qͣmad̾m
postea plenũ mixto. simł eũ
priꝰ uinũ merũ et fecem conti¬
nere recte utiq dicere pꝰsumꝰ.
sed uinũ merũ insũmo. fecem

Expanded text:
dimus, tria in hoc Domini calice invenimus, merum, faecem, mistum. Nam si faex de calice non esset, faex ejus hoc est calicis non dixisset: et videtur quidem in his verbis quaedam contrarietas esse, imo quiddam omnino impossibile videntur verba proponere. Nam si habet hic calix vinum merum, quomodo, quaeso, continet faecem et mistum? Nam si forte quis dicat eum habere vinum merum in summo, faecem in imo, mistum vero in medio, contradicit ei qui dicit eum plenum misto. Sed ad diversa tempora referri potest, quod de hoc calice Domini dictum est. Merum itaque vinum calix iste habuit, unde et eum calicem vini meri appellavit, quomodo cophinum stercoris canistrum azymorum ex eo quod unumquodque in se continere soleat Scriptura appellare consuevit. Sed quia non dicit eum plenum mero quemadmodum postea plenum misto, simul cum prius vinum merum, et faecem continere recte utique dicere possimus, sed vinum merum in summo, faecem
Abbreviated transcription (Latin):
ascendt̃ usq ad celos. et descẽ¬
dunt usq ad abyesos. &. ubiq
ad huc in motu ẽ. &. idcͥco puis
facere ñ pot̃. Qͣmdui enĩ calix
mouet᷑ fex non descendit s
ꝑmiscet᷑ et in de mixtũ efficit᷑.
uis scire qͦmͦ calix hic in motu
sit. ut merũ ꝓpinare ñ possit:
Angłi qͥdem qr isti inbono illi
inmalo confirmatis̃ inꝑmix¬
tum utiq alii merũ. alii fecẽ
bibert̃. et sic̃ malimeliꝰ ñ ex¬
pectant. sic boni qͥdem qͦd se¬
mel accepert̃ amittere ñ for¬
midant. Sed qͥa iusticia ĩ hoĩ¬
b nec dum fixa ẽ . & pars neu¬
tra in neutro confirmata ẽ.
calix assidue mouet᷑. nã ĩne
malus ẽ pot̃ fieri peior. Nam
qui sordidus ẽ pot̾ ad huc sor¬
descere. qͦd ẽ incalice ad inferi¬
ora descende. similit̾ qui iꝰtus
ẽ pot̃ adhuc iustificari qͦd est
ad suꝑiora calicis efferri.&. qͦ¬
usq hoc fit ñ bibunt nͥdetur¬

Expanded text:
ascendunt usque ad coelos et descenascendunt usque ad coelos et descendunt usque ad abyssos, et ubique adhuc in motu, et idcirco purum facere non potest. Quandiu enim calix movetur faex non descendit, sed permiscetur, et inde mistum efficitur. Vis scire quomodo calix hic in motu sit, ut merum propinare non possit. Angeli quidem quia isti in bono, illi in malo confirmati sunt, impermistum utique alii merum, alii faecem biberunt; et sicut mali melius non exspectant, sic boni quidem quod semel acceperunt amittere non formidant. Sed quia justitia in hominibus necdum fixa est, et pars neutra in neutro confirmata est, calix assidue movetur: nam in nmalus est potest fieri pejor. Nam qui sordidus est, potest adhuc sordescere, quod est in calice ad inferiora descendere. Similiter qui justus est, adhuc potest justificari, quod est ad superiora calicis efferri, et quousque hoc fit, non bibunt nisi de tur
Abbreviated transcription (Latin):
dñi mixto plenꝰ eẽ ꝑhibeatur.
Sigͦ ꝓturbariꝰ noli defic̾e. si cõ¬
solaris. noli securꝰ eẽ. Qa incli¬
nauit ex hoc inhoc. Indie ma¬
maloꝵ. Qaͣ inclinauit exħ in
hoc. Ecce indeo uas ire ꝑfusũ
ex dñi calice. & repletum a ma¬
ntudine. Euacuat᷑ it̾m uas irȩ
ñ qͥa ile qͥ calicemtenet incli¬
nauit ex hoc in hoc: It̾m aspici¬
o uasire repletũ oleo temꝑaliᷤ
leticie. & ducit inbonodiẽ su¬
os. et ht̃ interim q̃ ad pacem
Et durat hec rerũ alt̾nantiũ
uarietaᷤᷤ qͣm diu ille qͥ calicẽ
tenet ñ cessat inclinare exhoc
in hoc. & ñ inuenit᷑ usq hodie
qui inhac uita dedm̃ calice ĩ¬
hebriet᷑ uino mero. qr calixx in.
m .dp. mixto. Numqͣm hic so¬
la seticia. numꝗͣ. hic sola tͥstici¬
a. qͥa siue insũmo. siue in imo
calicis ꝑmixta st̃ ista. uide piꝰ¬
ces inaqua pluuialib undis
tͥbata. siue ascendant siue des¬
cendant sursum et deorsum
nil nͥ turbidũ inueniũt. nilnͥ
turbidũ bibunt. Sic homineᷤ

Expanded text:
Domini misto plenus esse perhibeatur. Si igitur perturbaris, noli deficere; si consolaris, noli securus esse. Quia inclinavit ex hoc in hoc. In die mamalorum, quia inclinavit ex hoc in hoc. Ecce video vas irae perfusum ex Domini calice, et repletum amaritudine. Evacuatur iterum vas irae nisi quia ille qui calicem tenet inclinavit ex hoc in hoc? Iterum respicio vas irae repletum oleo temporalis laetitiae, et ducit in bono dies suos, et habet interim quae ad pacem et durat haec rerum alternantium varietas quandiu ille, qui calicem tenet non cessat inclinare ex hoc in hoc, et non invenitur usque hodie, qui in hac vita de Domini calice inebrietur vino mero, quia calix iplenus misto. Nunquam hic sola laetitia, nunquam hic sola tristitia, quia sive in summo, sive in imo calicis permista sunt ista. Vide pisces in aqua pluvialibus undis turbata, sive ascendant, sive descendant sursum et deorsum, nil nisi turbidum inveniunt, nil nisi turbidum bibunt. Sic homines
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ numqͣm adei dextris recedit.
inuestitu deaurato cͥcumamic¬
ta uarietate. Decet sane ut¬
pote reginã multiplicẽ uestẽ
habere et uariam. bu nescio
quis semꝑuis ẽẽ incontẽpla¬
tione. nescio ut audio uesti¬
riuarietate. Alius q̃rit assido¬
e ẽẽ in orõne. nec auertit qͦd
caritas ornari uult uarietate.
Quisqͥs uno qͦlibet uno qͦlibet
qͣmlibet p̾cioso delectat᷑ ino¬
ꝑe. caritatiꝰ ornatum ñ ht̃ q̃
uestitur uarietate

Expanded text:
quae nunquam a Dei dextris recedit. quae nunquam a Dei dextris recedit. In vestitu deaurato circumamicta varietate. Decet sane utpote reginam multiplicem vestem habere, et variam. Tu nescio quis semper vis esse in contemplatione, nescis, ut audio, vestiri varietate. Alius quaerit assidue esse in oratione, nec advertit quod charitas ornari vult varietate. Quisquis uno quolibet, quamlibet pretioso delectatur opere, charitatis ornatum non habet quae vestitur varietate.
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ & fac qͥcqͥduis. Recte
utiq Nam caritate plenꝰ sict̃
nullũ malũ exuoto cõmitto.
sic nullũ bonum qͦd ad facien¬
dum suppetit. facile p̃termit
ñ qͦd tua negligentia fingit.
ꝓbacio enĩ caritatiᷤ ẽ exhibitio
uestimenta. Inuestitu inqͥt
deaurato. Inuestitu oꝑaiꝰti¬
ciȩ in auro intellige clarita¬
tem sapĩe. uestimentagͦ au¬
rea oꝑa sunt discreta. forta̾siᷤ
tu agis omnia fortit̾. minime
tñ suauit̃. qͥa minime sapiẽ¬
ter. Uestimenta qͥdẽ habeᷤ.
aurea tam̃ non habes. qͥa sa¬
pientia attingit a fine usq
ad finem fortiter. et disponit
omnia suauiter. A fine ĩcho¬
ationis usq ad finem consũma¬
tionis. Gu fortit̾ inchoas. te¬
pide consũmas. curhoc nͥ qͥa
ñ disponis omnia suauiter
nec scis oꝑari sapient : Incipi
curris. festinas. anhelas. lasa¬
riꝰ. deficis. non dicam ad finẽ.
sed nec admedium ꝑtingi. ꝓ¬
cedit ergo caritaᷤᷤ ĩmo assistit.

Expanded text:
charitatem, et fac quidquid vis, recte charitatem, et fac quidquid vis, recte utique. Nam charitate plenus sicut nullum malum ex voto committo, sic nullum bonum quod ad faciendum suppetit, facile praetermitts dicit, non quod tua negligentia fingit. Probatio enim charitatis est exhibitio vestimenta: In vestitu, inquit, deaurato. In vestitu opera justitiae, in auro intellige claritatem sapientiae. Vestimenta ergo aurea, opera sunt discreta. Fortassis tu agis omnia fortiter, minime tamen suaviter, quia minime sapienter. Vestimenta quidem habes, aurea tamen non habes; quia sapientia attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. A fine inchoationis, usque ad finem consummationis. Tu fortiter inchoas, tepide consummas, cur hoc, nisi quia non disponis omnia suaviter, nec scis operari sapienter? Incipis, curris, festinas, anhelas, lassaris, deficis, non dicam ad finem, sed nec ad medium pertingis. Procedit ergo charitas, imo coassistit
Abbreviated transcription (Latin):
inpeccm deiecit. tociens utiq
eum supplantauit. Sed qͤm pꝰ
factum uotum suꝑat suꝑ illũ
absq dubio subplantationem
magnificat. Prius itaq supplã¬
tauit postea supplantatõnẽ su
tumut ait psalmista. ip̃e est
tutũ caritas ẽẽ credit᷑. qͥa uir¬
tutis nom̃ amituit. que carita¬
ti ñ famulat᷑. asinistris deis̃
bona temporalia. adextris ã
bona et̾na. adextris aũ stare
caritas dicit᷑. quia bonis ẽtniꝰ
ñ temporalib innitit᷑. In so¬
lis namq illis caritas regnat.
qͦs amor et̾norum inflamat. Nã
qui temporalia nimis sectant᷑
se inuicẽ sepe &̃ usq ad mortẽ
ꝑsequunt᷑. Sic eccio qui se ĩ deo
diligt̃ cum tempꝰ exigit anima ᷤ¬
ꝓ inuicẽ pont̃. astitit ergo regi¬
na caritas adextris. sedinues¬
titu deaurato. Manifestumẽ
gͦ eam sũmi regis oculiᷤ uelle
placere. quȩ tamp̾cio sasuesteᷤ
q̃rit habere. Errorut arbitror
qͦrumdã bic rep̾hendit᷑ qͥ oꝑa
nicħ eẽ attestãtur. hbe inqͥũt.

Expanded text:
s utique eum supplantavit. Sed quem post factum votum superat, super illum absque dubio supplantationem magnificat. Prius itaque supplantavit, postea supplantationem suatum, ut ait Psalmista, ipse est tutum charitas esse dicitur, quia virtutis nomen amittit quae charitati non famulatur. A sinistris Dei sunt bona temporalia, a dextris autem bona aeterna. A dextris ergo stare charitas dicitur, quia bonis aeternis, non temporalibus innititur. In solis namque illis charitas regnat, quos amor aeternorum inflammat. Nam qui temporalia nimis sectantur, se invicem saepe etiam usque ad mortem persequuntur. Sic e contrario qui se in Deo diligunt, cum tempus exigit animas pro invicem ponunt. Astitit ergo regina charitas a dextris, sed in vestitu deaurato. Manifestum est ergo eam summi regis oculis velle placere, quae tam pretiosas vestes quaerit habere. Error, ut arbitror, quorumdam hic reprehenditur, qui opera nihil esse attestantur. Habe, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ior dolet. homo exterior de¬
fiet. unumutiq doloris panẽ
sue sp̃s pane suo pascit. Dicat gͦ
m.s. m .s. dolet ĩmo conq̃rit᷑ qͦo
postqͣm ei pacem exhibuit. post¬
qͣm ei spembonã tribuit. pꝰqͣm
doloris suipanib participauit.
it̾m contra se insꝑate qͥdem hõ
pacissue insurgit. ĩmoiam de
tranqͥllitatiꝰ suȩ statu deicit.
Magnificauit suꝑme suppł.¬

Expanded text:
interior dolet, homo exterior deinterior dolet, homo exterior deflet, unum utique doloris panem suae spiritus pane suo pascit. Dicat ergo: m. Dolet, imo conqueritur quod, postquam ei pacem exhibuit, postquam ei spem bonam tribuit, postquam doloris sui panibus participavit, iterum contra se insperate quidem homo pacis suae insurgit, imo jam de tranquillitatis suae statu dicit: Magnificavit super me supp