comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UCESCIT HOC RALLE SURGEN¬
instat & hic presbiter qui he sterno
auditoriũ amisit expectat utque
de martino nr̃o in hodiernũ diem ex¬
plicanda distuleras debitor sponsionis
euoluas. Non ignarus quidẽ iste om̃i¬
um que cũq memoranda sunt. sed dul¬
cis & grata cognitio est & ĩa nota
religenti siquidẽ natura ita compa¬
ratũ sit ut meliore quis conscientia
se nosse congaudeat. Que multorũ
testimoniis ñ eẽ in certa cognoscat.
Nã & hic aprima ad olescentia mar¬
tinũ secutus. nouit quidẽ. omĩa sed
libenter cognita recognoscit Fate¬
bor enĩ tͥ galle martini michi
sepius auditas eẽ uirtutes. quippe
qui de eo etiã litteris multa manda¬
uerĩ. sed ꝑ gestoꝵ ad mirationẽ sẽꝑ
michi noua sunt que de illo licet
audita sȩpius reuoluuntur: Pro inde
additũ nob̃ refrigeriũ auditorẽ. eo
inpensius gratulamͦ quo promptius
postumianus iste qui hec orienti
in ferre. festinat. quasi sub testib
consignatã abs te accepturus est

Expanded text:
ucescit hoc, Galle: surgeninstat et hic presbyter, qui hesterno auditorium amisit, exspectat, ut quae de Martino nostro in hodiernum diem explicanda distuleras, debitor sponsionis euoluas. non ignarus quidem iste omnium, quaecumque memoranda sunt, sed dulcis et grata cognitio est etiam nota relegenti, siquidem natura ita conparatum sit, ut meliore quis conscientia se nosse congaudeat, quae multorum testimoniis non esse incerta cognoscat. nam et hic a prima adulescentia Martinum secutus nouit quidem omnia, sed libenter cognita recognoscit. fatebor enim tibi, Galle, Martini mihi saepius auditas esse uirtutes, quippe qui de eo etiam litteris multa mandauerim: sed per gestorum admirationem semper mihi noua sunt, quae de illo licet audita saepius reuoluuntur. proinde additum nobis Refrigerium auditorem eo inpensius gratulamur, quo promptius Postumianus iste, qui haec Orienti inferre feconsignatam abs te accepturus est
Abbreviated transcription (Latin):
r&. erecta sursum genibus.
ub̃cim fluctuum imbribus.
madefactis. dum diuertit se¬
in partem aliam. uultum aspi¬
cit filii. in eo loco ubi eũ dor¬
mientem reliquerat in ipso
adhuc sopore dcineri Estimans
domientẽe.⁊ cognouiss& excita¬
tum uelocit᷑. expectantibus po¬

Expanded text:
 erecta sursum, genis ubertim fletuum imbribus madefactis, dum divertit in parte altera vultum, aspicit filium in eo loco, ubi cum dormientem reliquerat, in ipso adhuc sopore teneri. Aestimans dormire cognovisset, excitatum velociter, expectantibus po
Abbreviated transcription (Latin):
oblica est mulier sobolis sue¬
& cepit uel ociter cũ reliqua
gitur in sequentis maris acces¬
suͦi. postquam ad litus ueniss&.
meminit se filium reliquisse:
Tunc cum fiu magno cleĩec¬
capite. miseram se clamans.¬

Expanded text:
oblita mulier sobolis suae, coepit velociter cum reliquo Igitur insequenti maris accessu postquam ad littus venerat, meminit se filium reliquisse. Tunc cum fletu magno dejecmiseram se clamitans
Abbreviated transcription (Latin):
tificio ie facis ut excuses impe¬
riciam. quia exsupas eloqntiam
sed neq monacͥum tam astutũ.
uerum adgredere potius & te
quod man& explica Nimiũ enĩ
dudum aliãs res agentes c̃sumimꝰ
tempus &iam solis occidui umbra
proltrior mon&: non multum
deuicina nocte super esse: Meniq
cum paululum om̃s conticuis sems
gallus ita cepit: Cauendum mihi
in primis esse arbitror ne cade
martini uirtutib repecam quȩ
in libro suo sulpitius iste memo¬
rauit. Unde prima illus inte¬
rim militando gesta preterco.
neq ad ea attinguam quȩ̨ laicus
egit uł monachus nec uõ audita
ab aliis. potius quam quę̧ uidi
ipse dicturus sum

Expanded text:
tificiose facis, ut excuses inpetificiose facis, ut excuses inperitiam, quia exuberas eloquentia. sed neque monachum tam astutum nuerum adgredere potius et quod te manet explica: nimium enim dudum alias res agentes consumimus tempus, et iam solis occidui umbra prolixior monet, non multum diei uicina nocte superesse. Deinde cum paululum omnes conticuissemus, Gallus ita coepit: cauendum mihi inprimis esse arbitror, ne ea de Martini uirtutibus repetam, quae in libro suo Sulpicius iste memorauit. unde prima illius inter militandum gesta praetereo, neque ea adtingam, quae laicus egit ac monachus: nec uab aliis potius quam quae vidi ipse, dicturus sum
Abbreviated transcription (Latin):
uicem & martino suo credo p̾stabit
ut non grauate illius facta cõme¬
NDO PIANE INQUIT GALLUS
NLicet inrarsior tanto one¬
Ri LICEC RELatis SupERIUS
a postumiano. obedientiȩ̨ cogor
exemplis ut munus istud quod
imponitis non recusem: Sed cum
cogito me hominem gallum inter
aquitanos uerba facturum uereor
ne offendat ur̃as nimium urbanas
aures sermo rustitior: Audi&is
me tamen ut gurdonicum homi¬
nem. nihil cum sueo aut cot̾no
loquentem. Nam si mii tribuitis
martini me esse discipulum. uliu
ceiam concedite. ut nihil liceat
exemplo illius inanes sermonũ
saleras & uerborum oneramenta
contempnere: Cu uero inquit
postumianus uł celtice aut si
mauis gallice loquere dum mͦ¬
iam martium loquaris: Ego
autem profiteor quia &iam si
mutus esses non defutura tibi
uerba quibus martinum facundo
ore loquereris. sicut zachariȩ in
iohannis nominẽ lingua resoluta
est: Cocrum cum sis scolaticus.
hoc ipsum quasi scolaticus ar¬

Expanded text:
uicem et Martino suo, credo, praestabit, uicem et Martino suo, credo, praestabit, ut non grauate illius facta commeEgo plane, inquit Gallus, licet inpar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumiano oboedientiae cogor exemplis, ut munus istud, quod inponitis, non recusem. sed dum cogito me hominem Gallum inter Aquitanos uerba facturum, uereor ne offendat uestras nimium urbanas aures sermo rusticior. audietis me tamen ut Gurdonicum hominem, nihil cum fuco aut cothurno loquentem. nam si mihi tribuistis Martini me esse discipulum, illud etiam concedite, ut mihi liceat exemplo illius inanes sermonum faleras et uerborum ornamenta contemnere. Tu uero, inquiit Postumianus, uel Celtice aut, si mauis, Gallice loquerei dummodo Martinum loquaris. ego autem credo, quia, etiams mutus esses, non defutura tibi uerba, quibus Martinum facundo ore loquereris, sicut Zachariae in Iohannis nomine lingua resoluta est. ceterum cum sis scholasticus, hoc ipsum quasi scholasticus ar
Abbreviated transcription (Latin):
ista sed diaboli: Nec martino in
hac parte cl&rahit᷑. sed fidei euuan¬
głii clerogatur: Nam cum dñs ipse
testatus sit istius modi opera qua
martinus impleuit: ab omnibus si¬
clelibus esse facienela qui martinum
non credit ista secisse. non credit
xp̃m ista cdixisse: Sed inselices dege¬
res somnolenti quę ipsi facere non
possunt. facta ab illo erubescunt:
Et mallunt illius negare uirtutes
quam suam inerciam confiteRi:
eRuoi nobis ao alia prore¬
RANCIBUS OOMIS ISCORUOI OIE¬
monia relinouatur: Tu potius
ut iam luclum desidero resielua
martini opera comexe: At ego in¬
quam arbitror rectius istud agallo
esse poscendum quippe qui plura
nouerit: Neq ignorare potuit ma¬
gistri facta discipulus. & qui not
inmerito istam uicem non solum
marcino sed &iam nobis debeat.¬
ut qui ego iam ubrum aclitum. ac
cu actenus orientalium gesta me¬
morasti. istam demum sermonie
necessarii brstoriam gallus euoluat
Quia udiri & uobis deb& loquendi

Expanded text:
ista, sed diaboli, nec Martino in ista, sed diaboli, nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Euangeliis derogatur. nam cum Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera, quae Martinus inpleuit, ab omnibus fidelibus esse facienda, qui Martinum non credit ista fecisse, non credit Christum ista dixisse. sed infelices, degeneres, somnulenti, quae ipsi facere non possunt, facta ab illo erubescunt, et malunt illius negare uirtutes quam suam inertiam confiteri. uerum nobis ad alia properantibus omnis istorum memoria relinquatur: tu potius, ut iam dudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe qui plura nouerit — neque enim ignorare potuit magistri facta discipulus — et qui non; inmerito istam uicem non solum Martino, sed etiam nobis debeat, quia ego iam librum edidi, tu hactenus Orientalium gesta memorasti: istam demum necessarii sermonis historiam Gallus euoluat, quia, ut dixi, et nobis debet loquendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥsi non eaclem tecũ. sententiã sẽꝑq
senserim:
Uoo uero Quoab uiuaor sẽper
ET Sariaorꝰ aGryti Monachos
Arrebicano. Laubabo a nacho¬
ritas. mirabor heremitas. martinũ
semper ercipiam: Non illiego qͦnquã
audebo monacorum certe non ep̃oꝵ
quempiam comparare Hoc aegrptꝰ
fatoeur. hoc fyria. hoc athops com¬
ꝑit. hoc inclus audiuit. hoc parthus
& ꝑsa nouerunt: nec ignorat ar¬
menia bosforus exclusa cognouit:
Et postremo siquis aut fortunatas
insulas aut glacialem frequentat
oceanum: Quo miserior est regi ista
nroium. quȩ tantum uirum cum
in ꝓximo habuerit nosse non meruit:
Mec tamen huic crimim miscebo po¬
pulares. soli illum clerici. soli nesci¬
unt sacerdotes Nec inmerito nosse
illum inuidi noluerunt: quia si uir¬
tutes illius nossent sua uicia cog¬
nouissent: Horreo licere quod nu¬
per audiui:. infelicem edicisse nescio
quem te in illo libro tuo plura
mentitum: Non est hominis uox

Expanded text:
quasi non eadem tecum sentiam semperque quasi non eadem tecum sentiam semperque senserim. Ego vero quoad vivam semper et sapiam, Aegypti monachos praedicabo, laudabo anachoretas, mirabor eremitas; Martinum semper excipiam: non illi ego quemquam audebo monachorum, certe non episcoporum quempiam comparare. Hoc Aegyptus fatetur, hoc Syria, hoc Aethiops comperit, hoc Indus audivit, hoc Parthus et Persa noverunt, nec ignorat Armenia; Bosphorus exclusa cognovit, et postremo si quis aut foinsulas aut glacialem frequentat oceanum. quo miserior est regio ista nostrorum, quae tantum uirum, cum in proximo habuerit, nosse non meruit. nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes, nec inmerito nosse illum inuidi noluerunt, quia si uirtutes illius nossent, sua uitia cognouissent. horreo dicere quae nuper audiui, infelicem dixisse nescio quem, te in illo libro tuo plura mentitum. non est hominis uox
Abbreviated transcription (Latin):
spiritibus afflatos absens plerumiq
curauerit. nec solum comitibus aut
pͣfectis sed ipsis &iam regib inpar&.
minimum id quidem millis uirtutib
sed credas uelim non solum uanitati
ua quidem seel non p̾tereuncla clic¬
turus sum. quia & ille lauclancdus
est qui summa p̾clitus potestate:
tam religiosam ad reuerentiã beati
uiri ostenelerit uolumtatẽm Memini
& quo nullus sit intra gallias om̃
uirtutum genere p̃stantior. dum tu¬
ronus p̾terir& a martino sepius po¬
poscisse ut ei conuiuium in suo mo¬
nasterio clar& In quo quidem exem¬
plum beati ambrosu ep̃i p̾ferebat.
qui eo tempore consules & p̃fectos.
subinde pascere ferebat᷑ Sed uir ũ
alcioris ingenii. ne qua ex hoc uanitas
atq inflatio obriper& noluisse.
Ergo fatearis necesse eit in martino¬
omnium illorum quos enumerasti
fuisse uirtutes. martm autem
in illis omnib non fuisse: Quid
tu inquit postuinianus. ita mecum

Expanded text:
spiritibus adflatos absens . plerumque spiritibus adflatos absens . plerumque curauerit, nec solum comitibus aut praefectis, sed ipsis etiam regibus imperaret. minimum id quidem in illius uirtutibus, sed credas uelim, non solum uanitati,ua quidem, sed non praetereunda dicturus sum, quia et ille laudandus est, qui summa praeditus potestate tam religiosam ad reuerentiam beati uiri ostenderit uoluntatem. memini et quo nullus sit intra Gallias omni uirtutum genere praestantior, dum Turonos praeteriret, a Martino saepius poposcisse, ut ei conuiuium in suo monasterio daretin quo quidem exemplum beati Ambrosi episcopi praeferebat, qui eo tempore consules et praefectos subinde pascere ferebatur —: sed uirum altioris ingenii, ne qua ex hoc uanitas adque inflatio obreperet, noluisse. ergo fatearis necesse eomnium illorum quos enumerasti, fuisse virtutes; Martini autem in illis omnibus non fuisse. XXVI. Quid tu, inquit Postumianus, ita mecum?
Abbreviated transcription (Latin):
tamenꝰ uictor euaserit Illos aũt
Quid ergo & si omnium una uictoria
est non potest esse par gła: Camen
cum p̃clara r&uleris a nemine
r&ulisti mortuum suscitatum:
Quo uno utiq te necesse est cͣfiteri.
martino neminem conferenclum:
Nam si admiranclum est quod illum
aegrptium flamma non attigit
Hic quoq sepius imꝑauit incendus.
si reuoluas quod anachoretis feritas
bestiarum uicta succubuit. hic fami¬
liariter & rabiem bestiarum & ser¬
pentiũ uenena compescuit Quod si
illum conferas qui inmunclis sp̃s
obsessos uerbi imꝑio aut &iam sim¬
briarum uirtute curabat. ne in hac
quidem parte inferiorem suisse.
martinum. multa documenta sunt:
Si &iam ad illum recurras qui satis
suis ꝓ ueste contectus putatur ab
angłis uisitari. cum isto angli coci¬
die loquebant̾: lam uero aduersus
uanitatẽ atq iactactiam. ita inuictũ
sp̃m gessit. ut illa uicia sortius ne mo
contempserit. cum quidem inmundis

Expanded text:
tamen uictor euaserit, illos autemtamen uictor euaserit, illos autemquid ergo? etsi omnium una uictoria est, non potest omnium esse par gloria. tamen cum praeclara retuleris, a nemine retulisti mortuum suscitatum: quo uno utique necesse est confiteri Martino neminem conferendum. nam si admirandum est, quod illum Aegyptium flamma non adtigit, hic quoque saepius imperauit incendiis. si reuoluas quod anachoretis feritas bestiarum uicta succubuit, hic familiariter et rabiem bestiarum et serpentium uenena conpescuit. quodsi illum conferas, qui inmundis spiritibus obsessos uerbi imperio aut etiam fimbriarum uirtute curabat, ne in hac quidem parte inferiorem fuisse Martinum multa documenta sunt. si etiam ad illum recurras, qui saetis suis pro ueste contectus putabatur ab angelis uisitari, cum isto angeli cotidie loquebantur. iam uero aduersus uanitatem adque iactantiam ita inuictum spiritum gessit, ut illa uitia fortius nemo contempserit, cum quidem inmundis
Abbreviated transcription (Latin):
sent. ꝑ unum istum facile compl&a
Nam cum excelsa r&uleris. quod
michi clixisse liceat pace sc̃oꝵ
nihil ate penitus aueliui in quo
martinus esset inferior
EO SICUE NUILIUS UOIQUAAA
euai IILIUS UIRI OrERIC PROFI¬
teor conserendam esse uirtutem
ita & allud ahimaduerti decet.
in qua illum cum heremitis ut
anacoritis conditione conferri
Illi enim ab omni impedimento libi.
cȩlo tantum atq angłis testibus.
plane ael mirabilia clocentur ope¬
rari: Iste in medio c&u & conuer¬
satione popłoꝵ int̾ clericos desiden¬
tes. inter ep̃os seuientes. cum fere
cotielianis scandalis hinc atq inde
p̾mer& in expugnabili tamen ad¬
uersus omnia uirtute fundatꝰ stetit:
Et tanta opatus est quanta ne illi
quidem quos ante auliuimus
esse in heremo uł fuisse secerunt:
Acsi illi paria secissent quis iudex
tam ess& iniustus ut non istum
esse potiorem merito inclicar&.
Puta enim istum suisse militem.
qui pugnauerit iminiquo loco. et

Expanded text:
sent, per unum istum facile conpleta. sent, per unum istum facile conpleta. nam cum excelsa retuleris, quod mihi dixisse liceat pace sanctorum, nihil a te penitus audiui, in quo Martinus esset inferior. sed sicut nullius umquam cum illius uiri meritis profiteor conferendam esse uirtutem, ita illud animaduerti decet, iniqua illum cum eremitis uel etiam anachoretis condicione conferri. illi enim ab omni inpedimento liberi, caelo tantum adque angelis testibus, plane admirabilia docentur operari: iste in medio coetu et conuersatione populorum, inter clericos dissidentes, inter episcopos saeuientes, cum fere cotidianis scandalis hinc adque inde premeretur, inexpugnabili tamen aduersus omnia uirtute fundatus stetit et tanta operatus est, quanta ne illi quidem, quos ante audiuimus esse in eremo uel fuisse, fecerunt. ac si illi paria fecissent, quia iudex tam esset iniustus, ut non istum esse potiorem merito iudicaret? puta enim istum fuisse militem, qui pugnauerit in iniquo loco et
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑ totam cartaginem legebatur.
solus eum errensis ille prbt non
habebat sel me largiente descripsit.
Nam quiel ego ele alexanedria loquar
ubi pene omnib magis quam tibi
notus est Hic agrptum nitriam
thebaidam ac tota menphitica
regna transiuit. Hunc ergo iN
heremo aquodam sene legi uidi
Cui cum me familiarem tuum esse
clixissem. & ab illo & amultis fr̃ib
hȩc mihi iiiuncta legatio est ut
si umquam terras istas te incolumi
contigissem. ea te suppletare cõpel¬
lerem quȩ iN ilo tibi libro de
uirtutib beati uiri professus es
p̃terisse: Age ergo quia non illa
ate audire desidero. quȩ̨ scripta
sufficiunt: illa quȩ̨ tum uł propter
legentium ut credo fastidium p̃te¬
risti multis una mecum ate poscen¬
tibus explicent̾: Equidem postumi¬
ane inquam cum te iam duclum ele
scorum uirtutib intentus audirem.
tacitis ad martinum meum cogitatio¬
nib recurrebam merito perspiciens.
omnia illa quę singuli diuersa fecis¬

Expanded text:
per totam Carthaginem legebatur. per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit. nam quid ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus magis quam tibi notus est. hic Aegyptum, Nitriam, The baidam ac tota Memphitica regna transiuit. hunc ego in eremo a quodam sene legi uidi: cui cum me familiarem tuum esse dixissem, et ab illo et a multis fratribus haec mihi iniuncta legatio est, ut, si umquam terras istas te incolumi contigissem, ea te supplere conpellerem, quae in illo tuo libro de uirtutibus beati uiri professus es praeterisse. age ergo, quia non illa a te audire desidero, quae scripta sufficiunt, illa quae tum uel propter legentium, ut credo, fastidium praeteristi, multis id una mecum a te poscentibus explicentur. Equidem, Postumiane, inquam, cum te iam dudum de sanctorum uirtutibus intentus audirem, tacitis ad Martinum meum cogitationibus recurrebam, merito perspiciens omnia illa, quae singuli diuersa fecis
Abbreviated transcription (Latin):
quia satis feci ur̃is uiribus in mo
&iam uerbosior fui sortasse quam
debui. tu modo aed me autem lo¬
quebatur debitum fenus exsolue.
ut te de martino tuo ut essolitus
plura referentem iam pͥdem in
hoc clesiderus meis aestuantibus
audiamus: Quid inqͣm ł de martino
meo liber ille non sufficit qm ipse
tu nosti. me illius uita atq uirtu¬
tutib aedidisse.
onosco io Quibeoi postuona¬
Nus INQUIT. NEQ uoiQuaen
ib extreoiaorea uBer ille
cliscedit Nam si agnoscis api librũ
socius x ẽsol atinsuit. syreferã tͥ plane qͦlib
iste pencerauerit & qsmnuuiꝰ sere moobẽ traru
locus sit. ubi non materia tam felicis
iirstorię peruulgata teneatur. Prinꝰ
cum romanę urbi uir stueliosissimꝰ
tui paulinus inuexit. Demle cũ
tota certatim urbe raperetur
exultantes librarios uidi qđ ihil
r&eur: Siquilem nihil illo ꝓmptius
nihil carius uender&̾ Hic nauiga¬
tionis meę cursus longe ante pro¬
gressus cum aed affricam uenis sem

Expanded text:
quia satisfeci uestris auribus, immo quia satisfeci uestris auribus, immo etiam uerbosior fui fortasse quam debui, tu modo — ad me autem loquebatur — debitum faenus exsolue, ut te de Martino tuo, ut es solitus, plura referentem, iam pridem in hoc desideriis meis aestuantibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino meo liber ille non sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidisse? Agnosco id quidem, Postumianus inquit, neque umquam a dextera mea liber ille discedit: nam si agnoscis aperit libsocius et consolator fuit. Sed referam tibi plane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil retur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis ce p̃cipue locullius abbate male
animosixa sententia non potuit auelli.
Igitur inselici se obstinatione pror ipi¬
ens cum dolore omnium digressus
a frͣibi. uix a conspectu abscesserat.
impl&us a demone eruentasq spu¬
mas ore ꝓuoluens suis dentib se
ipse lacerabat Demele ad idelem mo¬
nasterium fr̃m umeris reportatus.
cum coherceri inmunclus sp̃s in eo
non ualer& necessitate cogente ser¬
reis nexib alligatur. pedes cum
manibus uinciunt᷑: Non in merita
pena sugitiuo ut quem non cohibu¬
erat fides. catenę cohiberent Post
biennium demum mratione sc̃orum
ab inmuncdo spͥu liberatus ad he¬
remum unde discesserat mox re¬
gressus & ipse correctus & alus
ꝓfuturus exemplo ne quẽ aut salsę
iusticͥę umbra decipiat aut incerta
mobilitas anutili leuitate compel¬
lat. semel cepta deserere: hȩc uos
de uirtutib dni quas inseruis
sius ul imitanda operatus est.
uł timenda scire sufficiati Sed

Expanded text:
cunctis et praecipue loci illius abbate retinente male cunctis et praecipue loci illius abbate retinente male animo fixa sententia non potuit auelli. igitur infelici se obstinatione proripiens cum dolore omnium digressus a fratribus. uix e conspectu abscesserat, inpletur a daemone cruentasque spumas ore prouoluens suis dentibus se ipse lacerabat. deinde ad idem monasterium fratrum umeris reportatus, cum coerceri in eo inmundus spiritus non ualeret, necessitate cogente ferreis nexi- . bus alligatur, pedes cum manibus uinciuntur: non inmerita poena fugitiuo, ut quem non cohibuerat fides, catena cohiberet. post biennium demum oratione sanctorum ab inmundo spiritu liberatus ad eremum, unde discesserat, mox regressus, et ipse correctus et aliis futurus exemplo, ne quem aut falsae iustitiae umbra decipiat aut incerta mobilitas inutili leuitate conpellat semel coepta deserere. haec uos de uirtutibus Domini, quae in seruis suis uel imitanda operatus est uel timenda, scire sufficiat. sed
Abbreviated transcription (Latin):
expeclitionibus quedam heremi.
contigiss& Scoꝵ &iam tabernacula
compꝰlura uicliss&. a beato uero io¬
hanne uerbum accepit Nec moratꝰ
inutilem miliciam cum uano illo
honore contempnere heremum con¬
stanter ingressus breui tempore in
omni genere uirtutum prosectus
emicute: Potens ieninus humilitate
conspicuus. fide firmus facile se.
antiquis monachis studio uirtutis
aequauerat. Cum interim subuit eũ
cogitatio miecta per cliabolum qd̃
rectius ess& quod redir& ad patriã
filiumq unicum ac domũ totam
cum uxore saluar&. quod utͥque
ess& acceptius dõ quam si solum
se scbo eripere contemptus salutẽ
suorum non sine impioeate.negle¬
ger&: lstius modi ergo falsae iusticiȩ̨
colore superatus post quadrienniũ
fere cellulam suam atq propositũ
deseruit: Sed ubi ad ꝓximu̾ monas¬
terium quod amultis fratribus
habitabat᷑ accessit causã discessionis
atq consiliũ qͦrentib c̃fit&̾ renitentibus

Expanded text:
expeditionibus quaedam eremi expeditionibus quaedam eremi contigisset, Sanctorum etiam tabernacula complura vidisset, a beato viro Joanne verbum salutis accepit. Nec moratus inutilem militiam cum vano illo honore contemnere, eremum constanter ingressus, brevi tempore in omni genere virtutum perfectus emicuit. Potens jejuniis, humilitate conspicuus, fide firmus, facile se antiquis monachis studio virtutis aequaverat; cum interim subiit eum cogitatio, injecta per diabolum, quod rectius esset ut rediret ad patriam, filiumque unicum ac domum totam cum uxore salvaret: quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se saeculo eripere contentus, salutem suorum non sine impietate negligeret. Istiusmodi ergo falsae justitiae colore superatus, post quadriennium fere cellulam suam atque propositum et emita deseruit. Sed ubi ad proximum monasterium, quod a multis fratribus habitabatur, accessit, causam discessionis adque consilium quaerentibus confitetur. renitentibus
Abbreviated transcription (Latin):
derat atq Chec caris uicluis ac fa¬
miliarib mandat tributa uirginib
illa ut birrum rigentem. hec ut
fluentem texat lucernam: Uerum
hȩc describenda morcdatius beato
uiro iheromo relinquamus ad pro¬
positum reuertamus Tuuero in qͥt
gallus meus nescio quid iheronimo
reliqueris disputandum ita breuit᷑
uniuersa nr̃oꝵ instituta complexꝰ
es. ut pauca hȩc tua uerba si aqͣni¬
miter accepint & pacient̃ expen¬
derint multum eis arbitrer ꝓfut᷑a¬
ut non incligeant libris post hȩc hie¬
ronimi coherceꝵi: Sed tu illa potius
euoluere quę ceꝑas. & illued quod
aduersus falsam iusticiam dicturum
te esse ꝓmiseras proede documencum:
Nam ut uere tibi satear nullo perni¬
tiosus malo intra gallias labor amus:
Ita faciam postumianus inquit nec
te diutius tenebo suspensum:
DOLESCENS Quidao ex asla
PREDIUES OPIBUS GENERE
elarũ habens uxorem & silium par¬
uulum. cum in egrpto tribunus ẽet
& frequentibus aduersus blemboꝵ

Expanded text:
derat: atque haec caris uiduis, ac faderat: atque haec caris uiduis, ac familiaribus mandat tributa uirginibus. Illa ut birrum rigentem, hfluentem texat lacernam. Verum haec describenda mordacius beato viro Hieronymo relinquamus: ad propositum revertamur. Tu vero, inquit Gallus meus, nescio quid Hieronymo reliqueris disputandum: ita breviter universa nostrorum instituta complexus es, ut pauca haec tua verba, si aequanimiter acceperint et patienter expenderint, multum eis arbitrer profutut non indigeant libris posthaec Hieronymi coerceri. Sed tu illa potius evolve quae coeperas, et illud quod adversus falsam justitiam dicturum te esse promiseras, prode documentum: nam, ut vere tibi fatear, nullo perniciosius malo intra Gallias laboramus. Ita faciam, Postumianus inquit, nec te diutius tenebo suspensum. XXII. Adolescens quidam ex Asia praedives opibus, genere clarus, habens uxorem et filium parvulum, cum in Aegypto tribunus esset, et frequentibus adversum Blembos
Abbreviated transcription (Latin):
femina una lauedauerit non con¬
tino elatus sit suꝑbia. non statim
inflatus sit uanitate. ut &iam si
non habeat conscientiam sc̃itatio
tamen quia uł stutorum adulatione
aut fortassis erroris sc̃s esse licat᷑
scĩssimum se putabit lam uero si
ei munera crebra mittantur. dĩse
magnificientia ad serit honorari.
cui dormienti atq resoluto neces¬
saria conferantur quod si uel de
moclico ei aliqua uirtutis signa¬
succederent succederent angelum
se putar&. c&erum cum neq opere
neq uirtute conspicuus sit: Siqͥs
clericus fuerit effectus dilatat
continuo fimbrias suas. gauel& sa¬
lutationibus. inflatur occursionibus.
ipse ceiam ubiq discurrit Et qui an¬
te pedib aut asello ire consueuerat.
spumeo aquo superbus inuehitur.
Pdua prius ac uili cellula contemptꝰ
habitare. Erigit celsa laquearia.
construit multa concliuia sculpit
ostia pingit armaria. uestem respuit
grossiorem. inlumentum molie desi¬

Expanded text:
femina una laudaverit, non confemina una laudaverit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit vanitate? ut etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen, quia vel stultorum adulaaut fortassis errore, sanctus esse dicatur, sanctissimum se putabit? Iam uero si ei munera crebra mittantur, Dei se magnificentia asserit honorari, cui dormienti atque resoluto necessaria conferantur. Quod si uel de modico ei aliqua uirtutis signa succederent, angelum se putaret. Caeterum cum, neque opere, neque uirtute conspicuus sit, si quis clericus fuerit effectus, dilatat continuo fimbrias suas, gaudet salutationibus, inflatur occursionibus. Ipse etiam ubique discurrit. Et qui ante pedibus aut asello ire consueuerat, spumeo equo superbus inuehitur. Parua prius ac uili celluha contentus habitare, erigit celsa haquearia, construit multa conclauia, sculpit ostia, pingit armaria, uestem respuit grossiorem, indumentum molle desi
Abbreviated transcription (Latin):
excludere ad se confluentiũ popu¬
los non ualebat: Uirus interim la¬
tens serpebat in pectore & cuius
nutu ex aliorum corporib demones
fugabant᷑: seipsum ocultis cogita¬
tionib uanitatis purgare ñ pot̾at¬
ad dm̃. fertur orasse ut permissa
in se mensib quinq diaboli potes¬
tate similis his fier&. quos ipse
curauerat Quid multis morer .
ille p̃potens ille qui multis signis
atq uirtutib toto oriente uulgatꝰ
ille ad cuius limina populi ante
confluxerant ad cuius fores summę
istius seti prostrauerant potesta
tes. correptus ademone est tentꝰ
in uinculis omnia illa quę iner¬
gumini solent ferre perpessus:
uinto demum mense purgatus ÷.
non tantum demone sed quod ilię
erat utilius atq optatius uanitate.
Sed mibi ista replicanti nr̃a infeli¬
citas nostra occurrit insirmita:
Quis enim nostrum est quem si unus
homunculus humilis salutauerit.
aut fatuis atq adulantib uerbis

Expanded text:
excludere a se confluentium popuexcludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occultis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. tad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis his fieret, quos ipse curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius fores summae istius saeculi se prostrauerant potetes, correptus a daemone est, tentus in vinculis. Omnia illa quae energumeni solent ferre, perpessus, quinto demum mense purgatus est non tantum daemone, sed, quod illi erat utilius atque optatius, vanitate. XXI. Sed mihi ista replicanti nostra infelicitas, nostra occurrit infirmitas. Quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis salutaverit; aut fatuis atque adulantibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
bruis aut cepistolis missis ccopora
obsessa curabat. Hic ergo mirum
in modum frequentabatur a popu
lis. ex toto ad eum orbe uenientibus
taceo de minoribus p̾secti comitesq
ac diuersarum iudices potestatum.
pro soribus illius sepe iacuerunt:
p̃i quoq scĩssimi sacerdotali auctori¬
tate deposita. contigisse ab eo atq
benedici humiliter postul ante
scificatos se ac diuino munere
ullustratos quotiens manum uestẽq¬
cius contigerant non in merito
crediderunt: Hic ferebatur omni
potu in ꝑp&uum penitus abstinere.
ac pro cibo tibi sulpici in aurem
loquar ne gallus hoc audiat uiͬI.
tantum caricis sustentari Interea
sc̃o uiro ut ex uirtute honor. ita
ex honore uanitas coepit obripere:
Q uod malum ille ubi primũ potuit
inse sentire grassari: diu multũq
cliscutere conatus est sed repelii
penitus uł tacita conscientia uani¬
tas perseuerante uirtute ñ potuit
Ubiq nomen eius demone fatebant᷑.

Expanded text:
briis aut epistolis missis, corpora briis aut epistolis missis, corpora obsessa curabat. Hic ergo mirum in modum frequelis ex toto ad eum orbe uenientibus. taceo de minoribus: praefecti comitesque ac diuersarum iudices potestatum pro foribus illius saepe iacuerunt. episcopi quoque sanctissimi, sacerdotali auctoritate deposita, contingi se ab eo adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebatur omni potu in perpetuum penitus abstinere ac pro cibo - tibi, Sulpici, in aurem loquar, ne Gallus hoc audiat — sex tantum caricis sustentari. interea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ duo ferme milia petebatur.
iamq emenso anni spatio labor non
cessabat operantis & de fructu ope¬
ris spes esse non poterat : Camen
obedientię uirtus in labore dura¬
brit: Sequens quoq annus uanum
laborem iam affecti fr̃is eludit.
ercio demum succedentium tempoꝵ
labente curriculo. cum neq nocte
uirga floruit. Ego ipsam ex illa
uirgula arbusculam quȩ̨ hodie¬
quȩ̨ intra atrium monasteru est
ramis uirentib uidi. quasi iN
testimonium manens quantũ obe
clientia meruit & quantum ficles
possit ostendit. Sed me dies ante
cdefici&. quam diuersa miracula
UNUOI EGRESIUO ERIT AD¬
uersus inflationem miserȩ̨ uanitatis
exemplum. alterum aduersus sal¬
sam iusticiam non medioere elocu¬
mentum: Quidam ergo sanc tus
fugancdorum de corporib obsessi
demonum incredibili p̃ditus pote¬
state. in aulita per singulos. die
signa faciebat Non solum enim
p̾sens neq uerbo tantum sed ab¬
sens quoq int̾dum cilicii sui fim¬

Expanded text:
ne per duo fere milia petebatur. ne per duo fere milia petebatur. iamque emenso anni spatio labor non cessabat operantis, et de fructu operis spes esse non poterat: tamen oboedientiae uirtus in labore durabat. sequens quoque annus uanum laborem iam affecti fratris eludit. tertio demum succedentium temporum labente curriculo, cum neque noctuuirga floruit. ego ipsam ex illa uirgula arbusculam uidi, quae hodieque in atrio monasterii ramis uirentibus quasi in testidientia meruit, et quantum fides possit, ostendit. Sed me dies ante deficiet, quam diversa miracula unum egregium erit adversus inflationem miserae vanitatis exemplum, alterum adversus falsam justitiam non mediocre documentum. Quidam ergo Sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. Non solum enim praesens, neque verbo tantum, sed absens quoque interdum, cilicii sui fim
Abbreviated transcription (Latin):
qui multo igne succensus. coqnelis
mini illius concaua. totis habenis
regnabat incendium Hoc igitur
aduenam illum iub& magister
intrare. nec distulit parere p̾cepto.
melias flammas nihil cunctatus
ingreditur Quę max tam auclaci
breis pueris cessere uenienti. supe¬
rata natura est. fugit incenelium:
Et qui putabat᷑ arsurus. uelut fri¬
gilo rore ꝑfusus se ipse miratus est:
Sed quid mirum si tuum xp̃e trro¬
nem ignis ille non atigit. ut nec ab
batem᷑ recipienclus aluenerat
um prima ei lex obeclientia pone¬
roxur ac ꝑp&em polliceretur ad
omnia uł extrema pacientiam:
casu tibbas storacinam uirgam.
iam priclem ariclam manu gere¬
bat. hanc solo fixit. atq illi aduena
id operis imponit. ut tamdiui uirgulę
aquam irriguam ministrar&. clonec
quoel contra omnem naturam erat
lignum ariclum in solo arente ui¬
uiscer& Subiectus aduena clura
legis imperio aquam ꝓpriis umeris
cotidie conuehebat quȩ anilo flumi¬

Expanded text:
qui multo igne succensus coquendis qui multo igne succensus coquendis mini illius concava totis habenis regnabat incendium. Hunc igitur advenam illum jubet magister intrare: nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur; quae mox tam audaci Hebraeis pueris, cessere venienti. Superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, velut frigido rore perfusum se ipse miratus est. Sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non attigit, ut nec batem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem polliceretur ad omnia uel extrema patientiam, casu abbas storacinam uirgam iam pridem aridam manu gerebat. hanc solo figit adque illi aduenae id operis inponit, ut tamdiu uirgulae aquam inriguam ministraret, donec, quod contra omnem naturam erat, lignum aridum in solo arente uiresceret. subiectus aduena durae legis imperio aquam propriis umeris cotidie, conuehebat, quae a Nilo flumi
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam clrxeram iln uirtus & prima
est obedientia. neq aliter adueniens
ad moasterium abbatis suscipit.
quam qui temptatus pͥmus fuerit
& p̃batus: Nullum umquã recusa¬
turus quãlib& areluũ. ac difficile
inclignumq toleratũ abbatis impium
UO UOBIS REFERAOΙ InCREIBILIS
onedientiȩ adoioduor oana
miacuta. Licet surretatie rlura¬
recolentis sed excitanelam uircutum emu
lationem cui pauca non sufficiunt. mul¬
ta non ꝓderunt Ergo cum quiclam
esse istius clisciplinę labores. sua uõ
dura imperia quę nullius sacile
ualer& implere pacientia Aliud
potius monasterium ubi facilioribus
legib uiuer&ur exp&er&. non temptar&
algredi quod implere non posset. Iule
uero nihil his terroribus permoueri.
sed magis omnem obediam ita pollicere
ut si eum abbas in ignem ire p̾cipoe
non recusar& intrare. Quam illius
ꝓfessionem ubi magister accepit.
non cunctatus probare c̃fitentem.
casu clibanus propter ardebat.

Expanded text:
ut iam dixeram, ibi uirtus et prima ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus prius fuerit et probatus, nullum umquam recusaturus quamlibet arduum ac difficile indignumque toleratu abbatis imperium. Duo uobis referam incredibilis oboedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plurarecolenti: selationem, cui pauca non sufficiunt, multa non proderunt. Ergo cum quidam esse illius disciplinae labores, sua vero dura imperia, quae nullius facile posset implere patientia; aliud potius monaslegibus viveretur, expeteret: non tentaret aggredi quod implere non posset. Ille vero nihil his terroribus permoveri, sed magis ita omnem obedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare: quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. Casu clibanus propter ardebat,
Abbreviated transcription (Latin):
sui tectus. nuditatem munere eliumo
uestiebat Hic quoties eum religiosi
uiri adire uoluerunt. cursu auia
poeens. congressus uitabat humanos
Uni tantummodo ferebatur se ante
quinquennium pͣbuisse. qui credo po¬
tenti side id obtinere promeruit:
Cui inter multa colloquia permetanti
cur homines tantope uitar&. respon¬
disse phib&ur eum qui abͥ ominib
frequentar&. non posse ab angelis
frequentari Undle non in merito re¬
cepta opinione multorum fama
uulgauerat sc̃m illum ab angtis ui¬
sitari. Ego autem a syna monte
diggressus ad nilum flumem regres¬
sus cuius ripas frequentib monaste¬
rus consertas. utraq ex parte lustrauui
Pierumq uidi ut dudum dixeram.
uno in loco habitare centenos Sed &
bina & tna milia in hisclem uinculis
agere constabat. Nec sane ubi minorẽ
psteetis diuersantium in multitudine
monachorum esse uir cutem quam
corum esse cognoscitis qui se ab huma¬
nis coribus remouerunt: Prccipua

Expanded text:
sui tectus, nuditatem suam divino musui tectus, nuditatem suam divino munere nesciebat. Hic quoties eum religiosi viri adire voluerunt, cursu avia petens, congressus vitabat humanos. Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit: cui inter multa collo juia percunctanti, cur homines tantopere vitaret, respondisse perhibetur, eum qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari: unde non immerito recepta opinione multorum fama vulgaverat, Sanctum illum ab angelis visitari. Ego autem a Sina monte digsus, cuius ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustraui. plerumque uidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus remouerunt. praecipua,
Abbreviated transcription (Latin):
uerat eligebat lta uis sc̃s eius exem¬
plo quid aedere. quid respuere debe¬
r& edoctus. & periculum famis euasit
&e herbarum uenena uitauit
Sed longum est de omnib qui heremũ
incolunt conpta nob uł audita
memorare: Annum integrum &
septem fere menses. intra solitudines
constitutus exegi. magis uirtutis ael¬
mirator alienę quam quod ipse tam
arcluum atq difficile potuerim temp¬
tare ꝓpositum Sepius tamen cum
sene illo qui puteum & bouem ha¬
bebat habitaui:
UO BEATI ANTONII OIONASEERIA
auii. Quȩ nodie as eius disci¬
ruuis incoluntur: Ad eum
&iam locum in quo beatissimus pau¬
ius primuis heremitta cleuersatus ÷
accessi. Rubrum mare uidi. iugum
cumen cęlo pene contiguum. nequa¬
quam adiri potest Inter huius reces¬
sus anachorita esse aliquis ferebatur.
quem diu multumq quęsitum ui¬
dere potui Qui sere iam ante quinqͣ¬
ginta annos a conuersatione humana
remotus. nullo uestisusus sactis corporis

Expanded text:
uerat eligebat. ita uir sanctus eius exemuerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo, qui puteum et bouem habebat, habitaui. Duo beati Antoni monasteria adii, quae hodieque ab eius discipulis incoluntur. ad eum etiam locum, in quo beatissimus Paulus primus eremita est diuersatus, accessi. rubrum mare uidi, iugum cumen coelo pene contiguum nequaquam adiri potest. Inter hujus recessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui, qui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus, nullo vestis usu, setis corporis
Abbreviated transcription (Latin):
URAC ETIAOI ALTERIUS ANACHO¬
SRIEȨ IN ILTIS RESIONIHUS NO¬
oieu illustre Qui inea tuxie
deserti. quȩ srenis iungitur habitabat.
Hic cum primum se ad beremum con¬
tulissa & herbis herbarumq radicib
quas p̃duices int̾lum & saporis eximu
fert harena uicturłs. ignarus germi¬
nis eligfeli noxia plerumq carpebat
Nec erat facile uim radicum sapore
cliscernere. quia omnia &eq clulcia
seel pleraq occultiore natura uirus
letale coibebant: Cum ergo aedente
uis int̾na torquer&. & inmensis do¬
loribus uitalia uniuersa quaterent.
ac frequens uomitus cruciatib ĩfe¬
rendis ipsam animę sedem stomacho
iam fatiscente dissoluer&. omnia pe¬
nitus quę essent adenda formidaus
septimum in ieiunus diem sp̃u defici¬
ente clucebat. Cum ad cum fera cui
ibicis nomen est accessit. huit ꝓpius
adstanti fasciculum herbarum qͦͤm
collectum pridie attingere non au¬
clelat acliccit. sed fera quę uirulenta
erant ore discutiens. quę innoxia no¬

Expanded text:
Erat etiam alterius anachoErat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen inlustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenis, habitabat. hic cum primum se ad eremum contulisset, herbarum radicibus, quas praedulcis interdum et saporis eximii fert harena, uicturus, ignarus germinis eligendi nociua plerumque carpebat. nec erat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia erant, sed pleraque occultiore natura uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac frequens uomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fatiscente dissolueret, omnia penitus quae sunt edenda formidans septimum ieiunus diem spiritu deficiente ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit. huic propius adstanti fasciculum herbarum, quem collectum pridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia no
Abbreviated transcription (Latin):
ut quo illa ducebat anachorita
sequer&ur: Quid multis: ad spe¬
lumcam bestię ꝑuenit᷑. ubi illa
adultos iam quinq catulos male
faeta nutriebat Qui ut clausis lu¬
minibus ex aluo matris exierant.
cecitata ꝑ p&eua tenebant᷑: Quos
singulos de rupe prolatos. ante
anachorita pedes mater exposuit:
Tum demum sc̃s amimaduertit ꝗd
bestia postular& Inuocatoq dĩ no¬
mine contrectauit manu lumina
clausa catulorum ac statĩ caecitate
depulsa. aptis oculis bestiarum diu
negata lux patuit Ita fr̃s illi ana¬
chorita quem desiderabant uisitato
cum ad modum fructuosa laboris
sui mercede redierunt: Qui in tes¬
timonium tanta uirtutis admissi
dicturus sum. leanam post dies
quinq ad auctorem tanti beneficu
reuertisse. eidemq inusitatȩ̨ fęrę
pellem ꝓmunere d&ulisse: Qua
plerumq sc̃s ille quasi aminiculo.
circuntectus. non dedignatus est
munus per bestiam sumere cuius
alium potius intͣpͣtabat᷑ auet orem:

Expanded text:
ut quo illa ducebat, anachoreta ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. quid multis? ad speluncam bestiae peruenitur, ubi illa adultos iam quinque catulos male feta nutriebat, qui ut clausis luminibus ex aluo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur. quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. tum demum sanctus aduertit quid bestia postularet, inuocatoque Dei nomine contrectauit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant uisitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt, qui in testimonium tantae uirtutis admissi dicturus sum, leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii reuertisse eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus non dedignatus est munus per bestiam sumere, cuius alium potius interpretabatur auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
monachi. lic& longa & diuersa re¬
gione tamen quia olim ipsis in mo¬
nasterii conuersatione carus & fa¬
miliaris fuiss&. duditis eius uir¬
tutibus tetenderunt Quem diu
multumq quesitum. tandẽ m̃se
septimo repperert̾ in exttemo illo
cleserto quod est menphis c̾tiguer
demorantem: Quas ille solitudines
iam ꝑannos duodecim dicebatur
habitare. Qui lic& omniũ hominũ
uitar& ocursus. tamen agnitos non
refugit. seq carissimis per triduum
non negauit. Quarto die aliquan¬
tulum ꝓgressus cum prosequeroꝵ
abeuntes. leanam mirȩ magnitudinis
aelse uenire conspiciunt: Bestia
lic& tribus reꝑtis non incerta qͣm
pceer&. anachoritę pedib ad uoluit᷑:
Et cum fl&u quodam ac lam̾tationẽ
procumbens. inclicabat gementis
pariter & rogantis affcctum: Mo¬
uit omnes & p̾cipue illum quem
intellexerat expetitum. p̃cedentem
secuntur Nam p̃iens & subinde
restans subinde respectans facile
poterat intelligi. id eam uelle

Expanded text:
monachi, licet longe diuersa remonachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. mouet omnes et praecipue illum, qui se intellexerat expetitum: praecedentem sequuntur. nam subinde restitans, subinde respectans facile poterat intellegi id eam uelle,
Abbreviated transcription (Latin):
caput triste ꝓmulc&. Dein pane
duplicato ream suam reficit
ta inclulgentiam consecuta. osficii
consu&udinem deposito merorẽ
sapit omne quod brutum est. cui
mitte eit omne quod scaeuit Lupa
praestat officium. lupa furti crimen
agnoscit. lupa conscio pudore con¬
funditur: Uocata ad est. caput
pͥb&. & hab& sensum inclultȩ sibi
uernȩ. sicut pudorem gessit er
in tuo nomine operantur serui
tui. tua sunt Et in hoc ingemis¬
cimus quod maiestatem tuam
faerte sentiunt homines ñ uerent:
IECUI AUTEO HOC INCREDIBILE
uideatur. maiora oicorabo.
F idei xp̃i adest me nihil singere
neq incertis auctorib uulgata nar¬
rare. sed quę mihi per fideles
uiros comꝑta sunt explicabo:
Habitant pleriq in heremo sine ui¬
lis tabernaculis quos anichoritas
uocant: Uiuunt herbarũ radicib
nullo uniquam certo loco c̃sistunt
nox coegerit sedes habent Ad
quendam igitur hoc ritu atq hac
lege uiuentem. duo ex ntria mo¬

Expanded text:
caput triste permulcet: dein pane caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit errin tuo nomine operantur serui tui, tua sunt, et in hoc ingemescimus, quod maiestatem tuam ferae sentiunt, homines non uerentur. Ne cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt,nox coegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria