comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crea ii me ds̃. Ideoq religato consortio ma¬
lignorum: quas qui aute ꝑmixtus illis.
suscipi ũ posset a dño. dicit. Sucipe me
sedm eloquiũ tuũ & uinã. & ñ confun¬
das me ab expectatione mea. Siuiuit qui
in suui ẽ abrahȩ patriarchȩ ut ille latarꝰ
pauꝑ: quantomagis uiuit qui suscipit᷑
a xp̃o. Quomͦ enĩ potest ñ in etñum
iuuere quẽ semptt̃ua uita suscepit:
quẽ totũ sibi xp̃s assumpsit. qui totus
u̾bi ẽ. cuius uita abscondita ẽ cum xp̃o
tus ẽ a xp̃o. In telerande aũt p̃sumptiõĩs
uideret᷑. deo dicere suscipe me. nisi ꝓmis¬
sum eius adiungeret: hoc ẽ. ut hoc adde¬
remus. Ipse fecitt: tuo ce ciro grapho con¬
ueninus. qui ur̃m eiro graphũ sustulist.
Nos fecimus eyrographũ mortis: tu seͥp¬
sist cyrographum uitȩ. Ergo ñ confun¬
das ab expectatione sua seruulũ tuũ. qr
in te sꝑo.ͥ Spes enĩ ñ confundit. & si tri¬

Expanded text:
crea in me, deus. Ideoque relegato consortio macrea in me, deus. Ideoque relegato consortio malignorum, quasi qui ante permixtus illis suscipi non possit a domino, dicit: suscipe me secundum eloquium tuum et uiuam. et non coni und as me ab expectatione m ea. si uiuit qui in sinu est patriarchae Abrahae ut ille Lazarus pauper, quanto magis uiuit qui suscipitur a Christo! quomodo enim potest non in aeternum uiuere quem sempiterna uita suscepit, quem totum sibi Christus adsumpsit, qui totus uerbi est, cuius uita abscondita est in Christus a Christo est. intolerandae autem praesumptionis uideretur dicere deo: \'suscipe me\', nisi promissum eius adiungeret, hoc est: \'ut auderemus ipse fecisti, tuo te chirographo conuenimus qui nostrum chirographum sustulisti. nos fecimus chirographum mortis, tu scripsisti chirographum uitae\'. Ergo non confundas ab expectatione sua seruulum tuum, quia in te spero; spes enim non confundit. et si tri
Abbreviated transcription (Latin):
uitrat sapientia. Et alibi querent me
mal. & ñ inuenient. Simplicem mentẽ.
purũ ae defecatũ animũ diligit xp̃s:
nec potest imma culate uirtiti ullum cũ
maculosis eontuberniũ ẽẽ flagiciis. fla¬
giciosa odit: refugit. asꝑnatur contagia
qui dicit. Disette ã me: quia mittis sum.
Malignos repellit: laborantes uocat. Dic̃
illis iħs. discedite a me om̃s qui oꝑamini
iniquitatẽ: istis ait: uenite ad me omneᷤ
qui laboratis. & onerati estis. Non utiq
malignitate mentis: s infirmitate car¬
nis oneratz. Honerati in quã: alieni heredi¬
tate peccati. Laborantib subuenio: frau¬
dulentis ꝓdesse ñ debeo: ne plurib noce¬
ant. Hos pena compescat: illos emendet
gr̃a. Malitia enĩ fons peccatrẽ: culpa in¬
firmitatis ẽ lapsus. Illi debeo subuenire
qui laborat. illũ etiam odisse qui decipit.
Alalas gͥ oꝑationes repellit. Nam nisi
ita accipias: iudet᷑ dicere. Discite a me

Expanded text:
intrat sapientia, et alibi: quaerent me intrat sapientia, et alibi: quaerent me mali et non inuenient. simplicem mentem, purum ac defaecatum animum diligit Christus nec potest inmaculatae uirtuti ullum cum maculosis contubernium esse flagitiis. odit refugit aspematur contagia, qui dicit: discite a me quia mitis sum. malignos repellit, laborantes uocat. dicit illis Iesus: discedite a me omnes qui operamini iniquitatem, istis ait: uenite e ad me omnes qui laboratis et onerati estis, non utique malignitate mentis, sed infirmitate carnis onerati, onerati, inquam, alieni hereditate peccati. laborantibus subuenio, fraudulentis prodesse non debeo, ne pluribus noceant. hos poena conpescat, Illos emendet gratia. maiitia enim fons peccati est, culpa infirmitatis est lapsus. illi debeo subuenire qui laborat, illum etiam odisse qui decipit. malas igitur operationes repellit. nam nisi ita accipias, uidetur dicere: \'discedite a me,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s aut sorores. aut animã suã ñ potest ms̃
ẽẽ discipłs. eciã laudabilis habetur: sic et
iste iniquos hodio habuit: eodemmͦ & eos
oderat quo patrẽ p̃uaricantẽ. aut animã
lege adiuuit: in carne suscepit: qr scrip¬
tum ẽ. hic peccata nr̃a portat: & ideo in
u̾bum eiꝰ sꝑo. Grecus tam̃ efnansa habet.¬
addit ad sꝑandum: & cum sꝑauerit aliqͥd
iterũ spat. & spe ꝓficit: extendens se
semꝑ ad suꝑiora. & ea quȩ p̃tereunt ob¬
liuiscens. Pulchre aũt ait. in u̾bum tu¬
& suscipias peccatores: delicta conclones:
ouem lassam tius in eruce humeris.
bonus pastor imponas. Si quis sꝑat in
&x pm̃: separare se debet a consortio ꝑtidoꝵs.
deoq dicit. Discedite a me maligni: et
serutabor mandata cdĩ mei. Cuius uersi¬
culi destimoiuo significat᷑. qr ubi malig¬
nitas ẽ: ibi eustodia mandatoꝵs cȩlestiũ
eẽ ñ possit. In inaliuolam enĩ animã: ñ

Expanded text:
fratres aut sorores aut animam suam, non potest meus fratres aut sorores aut animam suam, non potest meus esse discipulus, etiam laudabilis habetur, sic et iste iniquos odio habuit, eodem modo et eos oderat quo patrem praeuaricantem aut animam lege adiuuit, in carne suscepit, quia scriptum est: hic peccata nostra portat, et ideo in uerbum eius spero. Graecus tamenaddit ad sperandum et, cum sperauerit aliquid, iterum sperat et spe proficit, extendens se semper ad superiora et ea quae praeteriit obliuiscens. Pulchre autem ait: in uerbum tuet suscipias peccatores, delicta condones, ouem lassam tuis in cruce humeris bonus pastor inponas. si quis sperat in Christum, separare se debet a consortio perfidorum. Ideoque dicit: dis cedite a me, m alig ni, et scrutabor manda and a tad ei mei. cuius uersiculi testimonio significatur, quia, ubi malignitas est, ibi custodia mandatorum caelestium esse non possit; in maliuolam enim animam non
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui ñ agit sed̃m legem ex sors legis ẽ:
qr ũ auditores leges s factores iustifica¬
buntur. Redarguet ipse dauid: si aliter
intelligã. Quomͦ iniquos homines ode-¬
rat qui parricidã filium cõmendabat
p̃liatorib ne eũ aliquis occideret: qui
saul mortẽ etiã iundicauit in eũ qui a
se nuntiauit occisum: Ergo ñ ini quos
homiues: s iniquos sermones oderat. De¬
niq hos dixit hodio habui: ñ addidit
iuros. Deuide eum dicat iħs in euuan¬
glio diligite inunieos urõs. dicat apłs̃
benedite eos qui ꝑsecunt᷑ uos & uolite
maledieere: quomͦ exeusaret᷑ iste uir
sub euu anglica uiuens disciplina si mi¬
quos homines oclisset: nisi intelligas
qcͣ iniquitatẽ odio habuit. ñ eos qui &¬
si oꝑͣentur iniquitatẽ. possent tamen
euuangłiea p̃dicatione conuerti: Aut
tauen scdłim illud exosus patrẽ quod
scͥptum ẽ. qui ñ odit patrẽ aut mnatrẽ. aut

Expanded text:
ille qui non agit secundum legem exsors legis est, ille qui non agit secundum legem exsors legis est, quia non auditores legis, sed factores legis iustificabuntur. redarguit me ipse Dauid, si aliter intellegam. quomodo iniquos homines oderat, qui parricidam filium commendabat proeliatoribus, ne eum aliquis occideret, qui Saul regis mortem etiam uindicauit in eum qui a se nuntiauit occisum? Ergo non iniquos homines, sed iniquos sermones oderat. denique iniquos, dixit, odio habui, non addidit \'uiros\'. deinde cum dicat Iesus in euangelio: diligite inimicos benedicite eos qui persecuntur uos et nolite maledicere, quomodo excusaretur iste uir secundum euangelicam uiuens disciplinam, si iniquos homines odisset, nisi intellegas quod iniquitatem odio habuit, non eos qui, etsi operarentur iniquitatem, possent tamen euangelica praedicatione conuerti? aut tamen secundum illud exosus patrem, quod scriptum est: qui non odit patrem aut matrem aut
Abbreviated transcription (Latin):
pignorib inferamus. Tempus pacis:
qr in pace locus eius. Deniq ipse in euã¬
gelio euidenter exposuit. qua ratione
nrõs elebeamus odisse: dicens. Qui di¬
ligit patrẽ aut matrẽ plus quã me: ñ
ẽ me dignus. Non dixit indignos se¬
eẽ qui parentes suos diligunt: s eos in¬
diligunt. Si enĩ ideo deferimus paren¬
tib amorẽ. qr nr̃ȩ generationis actores
sunt. quanto magis xp̃m amare debemꝰ
qui ipsorum ẽ actor parentũ: Ist dede¬
runt. quod ñ potestatis ẽ. s ministerii
sui: xp̃s donat salutem. que parentum
beneficia eonseruat. Iulchre aũt dixit.
Iniquos odio habui: legem aũt tuam
dilexi. Qu̾ã si legẽ am̃amus. odisse de¬
bemus aduersarios legis. qui oꝑib suis
p̃cepta legis inpuguant. Grecus in eliꝰ
eos & ꝓprie inuncupauit dicens. m̃alaꝰ¬
uocatur: qui extra legẽ est. Hos gͦ odit qͥ
i lege xpi ẽ: qi legis mandata ñ seruant.
Non solum enĩ qui legem nescit: s etiã

Expanded text:
pignoribus inferamus. Tempus pacis; pignoribus inferamus. Tempus pacis; quia in pace locus ejus . Denique ipse in Evangelio evidenter exposuit qua ratione nostros debeamus odisse, dicens: Qui diligit patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus . Non dixit indignos esse, qui parentes suos diligunt: sed eos intum diligunt. Si enim ideo deferimus parentibus amorem, quia nostrae generationis auctores sunt: quanto magis Christum amare debemus qui ipsorum est auctor parentum? Isti dederunt quod non potestatis est, sed ministerii sui: Christus donat salutem, qui parentum beneficia conservat. 21. Pulchre autem dixit: Iniquos odio habui, legem autem tuam dilexi, quia, si legem amamus, odisse debemus aduersarios legis, qui operibus suis praecepta legis inpugnant. Graecus melius eos et proprie nuncupauit dicens: πuocatur, qui extra legem est. hos ergo .-odit qui in lege Christi est, quia legis mandata non seruant. non solum enim qui legem nescit, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mnus. qm̃ quẽ formidolosa carnificum pom¬
pa ñ terruit: nec diuisi lateris sulcꝰ
infregit: nec ardentes laminȩ. a tri¬
umphalis fortitu dinis rigore abducere
potuerunt: eũ inter saera iam p̃mia con¬
stitutũ. uxor tenere sobolis oblatione mi¬
serabilis unius lacrimȩ miseratione decep̃
Samson captus ẽ ꝑ uxorẽ. Hunquid tu
fortior. Salomon captus ẽ in uxore. Num¬
quid tu sapientior: Ille gͥ euius sapien¬
tia totis celebrat᷑ scłi. factus ẽ insipiens
qr nuiũ amauit uxorẽ. Quid de fr̃ib
decestabiliora oscula. quã hocdia eẽ fr̃na.
Itaq parricidiũ quidem pͣt fleuit. ẜ ma¬
gis ẽ indignatus incestum. Deniq par¬
ricidam licet ꝑcussorẽ: tamen incestum
reuocabat. Tempus gͥ amancli: tempus
odio habencdi. Hoc ẽ tempus martirii. qñ
ea quȩ diuina sunt omĩa. caritati necis¬
situdinũ p̃ferenda sunt. Tempus belli.
quo etiã bellum ꝓ xp̃i nomine ꝑfidis

Expanded text:
mus, quoniam, quem formidolosa carnificum pommus, quoniam, quem formidolosa carnificum pompa non terruit nec diuisi lateris sulcus infregit nec ardentes laminae a triumphalis fortitudinis abducere rigore potuerunt, eum inter sacra iam praemia constitutum uxor tenerae subolis oblatione miserabilis unius lacrimae miseratione decepit. Samson captus est per uxorem: numquid tu fortior? Salomon captus est in uxore: numquid tu sapientior ? ille igitur, cuius sapientia totis celebratur saeculis, factus est insipiens, quia nimium amauit uxorem. Quid de fratribus detestabiliora oscula quam odia esse fraterna. itaque fratricidium quidem pater fleuit, sed magis est indignatus incestum. denique licet parricidam, percussorem revocabat. 20. Tempus igitur amandi, tempus odio habendi, hoc est, tempus martyrii, quando ea quae divina sunt, omni charitati necessitudinum praeferenda sunt. Tempus belli, quo etiam bellum pro Christi nomine perfidis
Abbreviated transcription (Latin):
affectu. dmare parentes filios. lex nature
ẽ: maritos amare cõiuges. lex diuina ẽ:
que conuigii caritatẽ in naturã uertit:
ut fiat una caro & unus sp̃s. Dili gere
domicilio diu fotos adsuefecit. ad grãm
caritatis. Hongͦ necessitudinũ intesti¬
na bella mancdaui: s illecebram sus¬
pectam habui. Anñ iure suspectam:
cum serꝑens ipse callidus & astittus ad
construendas nequitiȩ suȩ artes. qđ in¬
corrupte acrudis naturȩ dote fundatũ.
pͥmogentt adam labet factaret affectũꝰ
femineis magis illecebris. quã suis com¬
misit uenenis: Itaq femina uirũ. quẽ
serpens temꝑtare ñ ausus ẽ: cibo oris &
ui amoris inflexerit: molli quadam & cõ¬
ciliatricula uxorie sedulitatis affectione
traduxit. Et adhuc eua ñ liberos habebat:
quorum grã ut duleis ad amorẽ. tta ĩacilis
ad lapsum. plurimos a martirii consuma¬
tione sepe reuocauit. Teniq sepe cognoui¬

Expanded text:
affectu. Amare patribus filios lex naturae affectu. Amare patribus filios lex naturae est: maritis conjuges, lex divina est, quae conjugii charitatem in naturam vertit; ut fiat una caro et unus spiritus. Diligere domicilio diu fotos assuefacit ad gratiam charitatis. 18. Non ergo necessitudinum intestina bella mandavi, sed illecebram suspectam habui. Ancum serpens ille callidus et astutus ad construendas nequitiae suae artes, quo incorruptae ac rudis naturae dote fundatum primogeniti Adam labefactaret affectum, femineis magis inlecebris quam suis commisit uenenis? itaque femina uirum, quem serpens temptare non ausus est, cibo oris et ui amoris inflexum molli quadam et conciliatricula uxoriae sedulitatis affectione traduxit. et adhuc Eua liberos non habebat, quoriun gratia ut dulcis ad amorem, ita facilis ad lapsum plurimos a martyrii consummatione saepe reuocauit. denique saepe cognoui
Abbreviated transcription (Latin):
nature. Quid fr̃is isdem conereti uiscerib:
atq formati eodem naturȩ hospicio. inhẽ
usiumn lucis emissis Oderim gͦ pignora ca¬
ritatis: Ita euuangłii lenitate rigorẽ p̃du¬
rȩ legis inflectis: ut quorũ lex condẽpnat
iniurias. eorum tu eunangłio tuo eondemp¬
nes grãm: Hideo istuismodi assertioni me
respondere ñ posse. s tu dñe responde.
Hec enĩ uidiges ut exeuseris: qui ñ eguisti
ut uinceres. R espondebit gͥ. Ego ne con
sua deo diligendos: S ñ legisti. tempus
amandi. & tempus odiencdi: tempus belli
Honne de eo qđ ratione temporis fiat. ut
aliquos pie & amare & disse possimus: ut
quos dilexeris odisse. & quos oderis ama¬
re conueniat. Non gꝰ parentũ infudi odia
pectorib filioꝵ: nec coniuigũ suas fastidia.
mentib maritoꝵ. Haturã int̾roga quiꝗ
ex egerim: quȩ utiq auctoris arbitrium
genitali singulariũ necessitudinũ testat᷑

Expanded text:
naturae? quid fratres isdem concreti uisceribus naturae? quid fratres isdem concreti uisceribus atque formati eodem naturae hospitio in hunc usum lucis emissi ? oderim ergo pignora caritatis ? ita euangelii lenitate rigorem praedurae legis inflectis, ut, quorum lex condemnat iniurias, eorum tu euangelio tuo condemnes gratiam?5 Uideo istiusmodi adsertioni me respondere non posse. sed tu, domine, responde; nec enim indiges ut excuseris, qui non eguisti ut uinceres. respondebit igitur: egone condesuadeo diligendos ? sed non legisti: tempus amandi et tempus odio habendi, et tempus belli Nonne de eo quod ratione temporis fiat; ut aliquos pie et amare et odisse possimus: et quos dilexeris, odisse; et quos oderis, 1163 amare conveniat? Non ergo parentum infudi odia pectoribus filiorum: nec conjugum suasi fastidia mentibus maritorum. Naturam interroga quid exegerim, quae utique auctoris arbitrium genitali singularum necessitudinum testatur
Abbreviated transcription (Latin):
lentur. odio ꝑsequendos. Sic eiũ scͥptum ẽ.
Si quis uenerit ad me & ñ oderit patrem
& matrẽ. & uxorẽ & filios. & fĩs. & sorores.
adhue etiã & anunã suã: ñ ẽ me dignus.
Qđ si quis etiã ociosis accipiat aurib: for¬
tasse dicat. Tu dñe ihu. legem deditt dicẽs.
Dilige dĩm dm̃ tuũ: dilige ꝓxinũ tuũ:
&e ut impleres hanc legem uenisti. Dixisti
ꝑlegem honora patrẽ & matrẽ. & in eiuian¬
gelio uibes. att parentes oderu: Quomͦ
sĩbi conueniunt ista p̃cepta: Sie mitis
& humilis corde uenist: Non possum sal¬
uo uire pietatis. odisse patrẽ eui debeo
qd ereatus sum: matrẽ longo nouẽ men¬
sium fastidio pii fetus onera portantẽ: cui
in solutione plus ꝑiculi. in delatione plus
tedii ẽ. Quid dulcissimi merent᷑ filii ut
pat̾no exeludant᷑ amore: cum sit impium
mori nolle ꝓ liberis. Quid uxor carissima.
quedam coheres. & consortiũ cõmunȩ

Expanded text:
lentur, odio prosequendos. Sic enim scriptum est: lentur, odio prosequendos. Sic enim scriptum est: Si quis venerit ad me, et non oderit patrem, et matrem, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, adhuc etiam et animam suam, non est m e dignus. Quod si quis otiosis accipiat auribus, fortasse dicat: \'tu, domine Iesu, legem dedisti dicens: dilige dominum deum tuum, dilige proximum tuum, et ut impleres hanc legem uenisti. dixisti per legem: honora patrem et matrem, et in euangelio iubes ut parentes oderim ? quomodo sibi conueniunt ista praecepta? sic mitis et humilis corde uenisti? non possum saluo pietatis iure odisse patrem, cui debeo quod creatus sum, matrem longo decem mensium fastidio pii fetus onera portantem, cui in absolutione plus periculi, in dilatione plus taedii esi. quid dulcissimi merentur liberi, ut a paterno excludantur amore, cum sit impium mori nolle pro liberis? quid uxor carissima, quaedam uitae coheres et consortium commune
Abbreviated transcription (Latin):
iquit & caudam: qm̃ qui caput ñ tenue¬
runt nouissuna habere ñ possunt. S iã
quȩ aduexa sunt considerems..
NIR Uos odio habui: & legem tuã di¬
lexi. Quanto gͦ dũs nos ꝑpendat affẽc
tu. ses̃ ꝓpħa dauid hoc u̾siculo declarauit:
qr eum suos iunieos nequaquã sit ꝑse¬
eutus utt pote qui & regis saul a euius
uisidiis ꝑiculũ salutis cauere uix pote¬
rat. nec uitam putauerit appetendam:
& mortẽ estimauerit uindicandam: et
parricide filii ingemuerit interitũ. &
multorũ ꝑsequentiũ se flagiciis appetitꝰ
ignouerit. ut ipse ait. qr uicẽ iniuriȩ le¬
dentib ñ rependerit: p̃uaricatores tam̃¬
q & elemt̃t᷑a moꝵs eius. mansuetudoq
pietatis. & i ehemens deuotionis aꝑttur
intentio euuangłiei p̃eepti: conueniens
nobis ex pͤtendam p̃cepit. eẽ : & cdi hostes
etiã si nobis aut pareniũ. aut filicrum aut
coniugii germanitatisq necessituduie eopui¬

Expanded text:
inquit, et caudam, quoniam qui caput non tenueinquit, et caudam, quoniam qui caput non tenuerant nouissima habere non possunt. sed iam ea quae adnexa sunt consideremus. 1 Iniquos odio habui et legem tuam dilexi. quanto erga dominum propendat affectu, sanctus propheta Dauid hoc uersiculo declarauit, quia, cum suos inimicos nequaquam sit persecutus — utpote qui et regis Saul, a cuius insidiis periculum salutis cauere uix poterat, nec uitam putauerit adpetendam et mortem aestimauerit uindicandam et parricidae filii ingemuerit interitum et multorum persequentium se flagitiis adpetitus ignouerit, ut ipse ait, quia uicem iniuriae laedentibus non rependerit —, praeuaricatores tam clementia morum eius mansuetudoque pietatis et uehemens deuotionis aperitur intentio euangelici praecepti conueniens nobis expetendam esse praecepit , et Dei hostes, etiamsi nobis aut parentum, aut filiorum, aut conjugii germanitatisque necessitudine copu
Abbreviated transcription (Latin):
netranda scͥpturȩ secreta. diuinȩ ratio¬
nali lacte fulgentes : in quib ñ sit aliqua
doli maculosa confusio: s simplicis affec¬
tus pura & inmaculata sinceritas. Icdeo in
habundantia aquarũ: lotas has eolumbaᷤᷤ
in lacte memorauit. Iam certe dentes &
genas & sicut coccineũ resticulũ. labia
sponse. intelligimus anunȩ ẽẽ uirtutes.
doc toꝵq diu̾sitates: quiuel spalem m̃tis
alimoniã dispensatione sedula subiniui¬
su strent: uel p̃dicatione dĩeȩ erucis.¬
Ie sicut u̾bi quĩdam liuea alligent au¬
dientẽ: uel modestia uerecundi. & iuuen¬
tutis flore gratissimi. & si a tactu pudo¬
re reuoceitt᷑: redoleat tamen in his odor
xp̃i. & sicut in genas quasi de captte
sacerdotali descendit unguentũ. ut¬
elueeat pulchritudo doe trinȩ. Et hoc
caput mouit synagoga: & ideo abstulit
dñs muirabilẽ consiliariũ: & prudentẽ
architeetũ.: & sapientẽ auditorẽ. Caput

Expanded text:
netranda Scripturae secreta divinae, rationetranda Scripturae secreta divinae, rationabili lacte fulgentes, in quibus non sit aliqua doli maculosa confusio, sed simplicis affectus pura et immaculata sinceritas. Ideo in aquarum abundantia lotas has columbas in lacte memoravit . 14. Jam certe dentes, et genas, et sicut coccinum resticulum labia sponsae , intelligimus animae esse virtutes, doctorumque diversitates: qui vel spiritalem menti alimoniam dispensatione sedula subministrent: vel praedicatione Dominicae crucis, sicut verbi quadam linea alligent audientem: vel modesti ac verecundi, et juventutis flore gratissimi etsi a tractatu pudore revocentur, redoleat tamen in his odor Christi, et sicut in genas quasi de capite sacerdotali descendit unguentum, eluceat pulchritudo doctrinae. Et hoc caput movit Synagoga; et ideo abstulit Dominus mirabilem consiliarium, et prudentem architec um et sapientem auditorem, caput,
Abbreviated transcription (Latin):
unde aquila petrã aurũ dixit: simmachuᷤ
lapidem aureũ: qđ significat stabilẽ. emi¬
uentẽq sapieittiã. Corpus. xp̃i ẽccłia ẽ.
huius ut aurũ sapientia p̃ciosa scõrum ẽ :
hoc ẽ uiri iusti atq prudentes. crines eiꝰ
abietis nigre sicit coruus: de quo alib
ait. Capillamentũ ut grex tonsarum.
Ideo capillamentũ: qr uirtus omniũ sensu¬
um in capite ẽ. Oculi enĩ sapientis: in ca¬
pite euis. Profunda gͥ doctoꝵ prudentia:
quȩ potest ea que obscura sunt reuelare.
& alta aꝑire sensuũ. Et huimodi dispu¬
tatores. erines ecclie sunt: sicut pulli
coruoꝵ quib dñs escamdat. sicut dedit
scõ iacob a uiuentute eiꝰ. & eum pauit.
Hos altos atq ꝓfundos ubertate doctrine:
pascit dñs celestib sacramentis. Ocli eius¬
quoq: sicut columbȩ. Oeuli suit uiri
udelicet sp̃alib ornati sentib qui ad ui
denda misteria sunt acuti & parati ad pe¬

Expanded text:
unde Aquila petram aurum dixit, Symmachus unde Aquila petram aurum dixit, Symmachus lapidem aureum, quod significat stabilem eminentemque sapientiam. corpus Christi ecclesia est. huius \'caput aurum\' sapientia pretiosa sanctorum est, hoc est uiri iusti atque prudentes. crines eius abietes, nigrae sicut corax, de quo alibi ait: capillamentum tuum ut grex tonsarum. ideo capillamentum, quia uirtus omnium sensuum in capite est; oculi enim sapientis in capite eius. profunda igitur doctorum prudentia, quae potest ea quae obscura sunt reuelare et alta aperire sensuum. et huiusmodi disputatores crines ecclesiae sunt, sicut pulli coruorum, quibus dominus escam dat, sicut dedit sancto Iacob a iuuentute eius et eum pauit. hos altos ac profundos ubertate doctrinae pascit dominus caelestibus sacramentis. Oculi quoque eius sicut columbae. oculi sunt uiri uidelicet sdenda mysteria sunt acuti, et parati ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
tib & a euris. & a ceteris carns istius affec
tib & lubricis passionib: supra mundũ
ascendant: de hoc mundo exeant: xp̃o oc¬
currant: paratȩ adsint facib ardentib
relucentes. Quasi angłi xp̃i. hoc locunt᷑
Non potestis uidere claritatẽ eius: głiam
eus: nisi egrediamini humanȩ fragilita¬
tis euras filiȩ ierłm. Quasi dicãt. Quid
uiuentem int mortuos queritis: Non ui¬
tra hunc mundũ querit᷑ xp̃s: qui supra
mundũ suos uoluit eẽ discipulos. Quȩ
ẽ corona qua eoronat᷑ xp̃s. nisi corona głiȩ :¬
Ioseph coronã habuit castitatis. paulus iusti¬
ciȩ. petrus fidei. Singłarum uirtutũ co¬
roue sunt. Solus xp̃s habet eoronã głiȩ.
qua eũ eccłia coronauit. In hac corona. omnes
corone sunt. qr głia ñ portio unus coronȩ. s
p̃miũ omniũ eoronarũ ẽ. Tercia traditiõe
mouerunt caput suũ hoc ẽ xp̃m : qui ẽ ca¬
put suȩ plebis. Caput eius aurũ cephas:

Expanded text:
tibus, et a curis, et a caeteris carntibus, et a curis, et a caeteris carntibus et lubricis passionibus, supra mundum ascendant, de hoc mundo exeant, Christo occurrant, paratae adsint facibus ardentibus relucentes. quasi angeli Christi haec loquuntur: \'non potestis uidere claritatem eius et gloriam eius, nisi egrediamini humanae fragilitatis curps, filiae Hierusalem\', quasi dicant: \'quid uiuentem inter mortuos quaeritis?\' non intra hunc mundum quaeritur Christus, qui supra mundum suos uoluit esse discipulos. quae est corona qua coronatur Christus nisi corona gloriae? Ioseph coronam habuit castitatis, Paulus iustitiae, Petrus fidei — singularum uirtutum coronae sunt —: solus Christus habet coronam gloriae qua eum ecclesia coronauit. in hac corona omnes coronae sunt, quia gloria non portio unius coronae, sed praemium omnium coronarum est. Tertia traditione mouerunt caput suum, hoc est Christum qui est caput suae plebis: caput eius aurum cephaz.
Abbreviated transcription (Latin):
bolam aũt positi. ut ea quȩ ꝑ parabolam
dieta sunt reuelata eẽ illorum exitu disee¬
renus: uel eorum exemplo admonemur ca¬
uere ꝑficdiam. Tune enĩ magis cognouit
captam ẽẽ tunc temporis ꝓpħaurt: qm̃ re
demptorẽ pprium ñ recept. Illi gͥ insultat᷑.
tas. ibi nunc sit amaritudo ꝑfidie. Uel
certe mouendo capitt suũ & de corporalib
ad spalia trauseundo: mereat᷑ audire cũ
crediderit in xp̃m: qđ corona sit głie. Que
ẽ aũt corona głiȩ nisi eccłia: que caput
suũ xp̃m coronat. Quȩ iocundita suni¬
uersȩ terre. usi domius ppli xp̃ians: aula¬
scõrum: De quib scͥptum ẽ: ui omnem
t̾ram exuiit sonus eoꝵ. & in fiues orbis
t̾rȩ uerba eorum. Ergo qi eorona gliȩ est
ecclĩa: ideo dicitur in canticis. Egredumini
eius. & in die iocunditatis cordis eius.
stris exeant corporalib: extra corporis eo¬
gitationẽ exeant: egrediant᷑ a cupidita¬

Expanded text:
bolam autem positi, ut ea quae per parabolam bolam autem positi, ut ea quae per parabolam dicta sunt reuelata esse illorum exitu disceremus uel eorum exemplo admoneremur cauere perfidiam. tunc enim magis cognouit captam esse tunc temporis prophedemptorem proprium non recepit. illi igitur insultatur, tas, ibi nunc sit amaritudo perfidiae, uel certe mouendo caput suum et de corporalibus ad spiritalia transeundo mereatur audire, cum crediderit in Chnstum, quod corona sit gloriae. Quae est autem corona gloriae nisi ecclesia, quae caput suum Christum coronat ? quae iucunditas uniuerssanctorum, de quibus scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum ? Ergo quia corona gloriae est. Ecclesia; ideo dicitur in Canticis: Egredimini ejus, et in die jucunditatis cordis ejus . stris exeant corporalibus, extra corporis cogitationes exeant, egrediantur a cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspũ legimus : ut lex digito dĩ seͥpta est:¬
& ideo lex spãlis .ẽ. Noluerunt gͦ onera
sua mouere: quȩ sunt grauia: et leue
xp̃i ugum atq onus euis suaue susciꝑe.
Herũ quia passio saluatoris om̃s redeniit:
ñ absurdumẽ intellige̾. ita hos mouisse
capita sua: sicut ꝓpħabat princeps ille
synagoge. Expedit unũ hominẽ mori
ꝑ pplõ. Aluid dicere uolebat. aluid signi¬
ficabat. Et isti aliter mouebant caput
quasi insultantes. & aliud annuntiabãt.
qr ipse erat qui uenit ut pigrũ illud atq
t̾renum principale hominũ cõmoueret:
quo euacuata obseruatione littere. mistȩ¬
rtum queremꝰ in uerbis. Unde ait. Posui¬
sti nos in parabolam gentib. cõmotionẽ
capitis in ppłis. Quod inbono utiq acei¬
pitur. qr p̃misit. & in nationes disꝑsisti nos.¬
Dispsi sunt enĩ uicdei. ut reliquiȩ eorum
salue sierent. sc̃m electionẽ gr̃e. in para¬

Expanded text:
spiritu legimus, ut lex digito dei scripta est, etspiritu legimus, ut lex digito dei scripta est, et ideo lex spiritalis est. noluerunt ergo onera sua mouere, quae sunt grauia, et leue Christi iugum atque onus eius suaue suscipere. Uerum quia passio saluatoris omnes redemit, non absurdum est intellegere ita hos mouisse capita sua, sicut prophetabat princeps ille synagogpro populo . Aliud dicere volebat, aliud significabat. Et isti aliter movebant caput quasi insultantes, et aliud annuntiabant; quia ipse erat qui venit, ut pigrum illud atque terrenum principale hominum commoveret, quo evacuata observatione litterae, mysterium quaereremus in verbis. Unde ait: Posuisti nos in parabolam gentibus, commotionem capitis in populis . Quod in bono utique accipitur; quia praemisit: Et in nationes disdispersi sunt enim Iudaei, ut reliquiae eorum saluae fierent secundum electionem gratiae, in para
Abbreviated transcription (Latin):
situs quidam. In uice simo aũt & primo
psalmo. in quo totius ꝓpħatur series passi¬
onis: sic habet. Om̃s qui ꝯspiciebant me
asꝑnabant᷑ me. & locitti sunt labiis & mo¬
uerunt caput. Sꝑauit in dũo: eripiat eũ:
siluũ faciat eum qm̃ uult eum. Mouerũt
g legem que immobilis uidebat᷑. & ideo
finis legis xp̃s intrauit. Qui mouerunt
capita pharisei fuerunt: idest a ueritate
diuiss: unde & in ueritatẽ ñ eredider̃.
S & sie potest accipi. Mouerunt caput
suum xp̃m: qui in sua uenerat. s moue¬
runt eum qr sui eũ ñ receꝑunt. Mioue¬
runt aũt dicentes. Tolle. tolle. crueifige
eum. Et mouerunt caput suũ qui ouera
sua mouere uolebant: cum ligarent one¬
ra grauia & aliis inponerent: ipsi autem
digito inquit ea mouere nolunt. Quod ẽ
misticum. qr corporalis ritus obseruatio¬
nem numquã mictare uoluerunt. & nttro¬
ducere intellectũ spũa lem. Digitum enĩ

Expanded text:
situs quidam. in uicesimo autem et primo situs quidam. in uicesimo autem et primo psalmo, in quo totius prophetatur series passionis, sic habet: omnes qui conspiciebant me aspernabantur me et locuti sunt labiis et mouerunt caput. sperauit in domino, eripiat eum; saluum faciat eum, quoniam uult eum. mouerunt ergo legem quae inmobilis uidebatur et finis legis Christus intrauit. Qui mouerant capita Pharisaei fuerunt, id est a ueritate diuisi, unde et in ueritatem non crediderunt. sed et sic potest accipi: mouerunt caput suum Christum qui in sua uenerat, sed mouerunt eum, quia sui eum non receperunt. mouerunt autem dicentes: tolle tolle, crucifige eum. et mouerunt caput suum qui onera sua mouere nolebant, cum ligarent onera grauia et aliis in- ponerent, ipsi autem digito, inquit, ea mouere nolunt. quod est mysticum, quia corporalis ritus obseruationem numquam mutare uoluerunt et introducere intellectum spiritalem. digitum pro
Abbreviated transcription (Latin):
ades huc a libano: transibis. & ꝑtiansib.
A pruncipio fidei transit. & ꝑtransit. et
sit mouere caput. Quis ẽ ppłi eaput nisi
xp̃s: Caput enĩ mulieris uir. Caput aũt
iuiri xp̃s. S etiã lex capit intelligibilis
mulieris. Deniq uiulier sub legẽ tamꝗͣ
sub uiro fuit: mortificato aũt ettu uidai¬
co qui erat secdm litterã legis: umupsit
ei mulier. qui a mortius resurrexit. Uñ
quidã mistice interp̃tati mortificato
ritu uidaico. tamquã fr̃i de functi ritus
ueteris euuangłio mulierẽ illã intelligi¬
bilem nubẽ ex lege uoluerunt: quia lex
euuangłium frna quadam p̃dicatione
p̃cessit. Eigo synagoge capit mortuũ
ẽ hoc ẽ capit eius lex mortua ẽ. obseruatio
uidelicet legis: euacuata legis littera:
spalis eius intellectus astruit᷑. Huuis com¬
dicens: posiusti nos in parabolam gentib
cõmotionẽ capitis in ppłis: eo qđ a lege
in euuagłium sit facta cõmotio quasi tran¬

Expanded text:
ades huc a Libano, transibis et pertransibis ades huc a Libano, transibis et pertransibis a principio fidei . Transit et pertransit, quae sit movere caput. Quis est populi caput, nisi Christus? Caput enim mulieris vir, caput autem viri Christus . Sed etiam Lex caput intelligibilis mulieris. Denique mulier sub Lege tamquam sub viro fuit. Mortificato autem ritu Judaico qui erat secundum litteram Legis, innupsit ei mulier qui a mortuis resurrexit. Unde quidam mystice interpretati, mortificato ritu Judaico, tamquam fratri defuncti ritus veteris Evangelio mulierem illam intelligibilem nubeuangelium fraterna quadam praedicatione praecessit. ergo synagogae caput mortuum est, hoc est caput eius lex mortua est, obseruatio uidelicet legis, euacuata est legis littera, spiritalis eius intellectus adstruitur. huius comdicens: posuisti nos in parabolam gentibus, commotionem capitis in populis, eo quod a lege in euangelium sit facta commotio quasi tran
Abbreviated transcription (Latin):
distinctio sit consideremus: nisi forte
illa qr ubi in bono accipitur. transire ab¬
solute lectumẽ. Non dixit hoc aut illud
transiens: s tautũmͦ transiens. Ubi in
malo: transeuntes inquit uiã. Uia enĩ
bona ẽ. que a cõmeantib frequentatur:
ũ facile incursat᷑ a latronib: qui auersa
uiarum obsidere consuerunt. It̃ regle
mnunctũ ẽ. Moyses aũt ñ transiuit iuã
s in uia ftetit. cui dictum ẽ. tu aũt hic
sta mecũ. Stetit cum illo: qui ait.
Egn sum uia: ueritas & uita. Hanc qui
uiã transit: labitur. Moyses aũt non
lapsus ẽ: s ꝑtransuitt a scłarib ad sp̃a¬
lia: a temꝑoralib ad et̾na. Et qui ui¬
dit impiũ nec remansit. s ꝑtransiuit:
euasit qr ñ adhesit impio. ue fieret
unũ corpus: s se ab eodem separauit.
Et euidieitur. transi recumbe: euadit
utiq laboriosam p̃sentem seruitutẽ: ut
habeat głosam ficturoꝵ quietẽ. Et spon¬
se diettur. Ad es huc a libano sponsa:

Expanded text:
distinctio sit consideremus, nisi forte distinctio sit consideremus, nisi forte illa, quia, ubi in bono accipitur transire, absolute dictum est, non dixit \'hoc\' aut \'illud transiens\', sed tantummodo transiens\', ubi in malo: \'transeuntes, inquit, uiam. uia enim bona est quae a commeantibus frequentatur, non facile incursatur a latronibus, qui auersa uiarum obsidere consuerunt; iter regale munitum est. Moyses autem non transiuit uiam, sed in uia stetit, cui dictum est: t n autem hic sta mecum. stetit cum illo qui ait: ego sum uia, ueritas et uita. hanc qui uiam transit, labitur. Moyses autem non lapsus est, sed pertransiuit a saecularibus ad spiritalia, a temporalibus ad aeterna. et qui uidit impium nec remansit, sed pertransiuit, euasit, quia non adhaesit impio, ne fieret unum corpus, sed se ab eodem separauit. et cui dicitur: transi, recumbe, euadit utique lhabeat gloriosam futurorum quietem. Et Sponsae dicitur: Ades huc a Libano, Sponsa,
Abbreviated transcription (Latin):
negabant: sicut irrationabilia anuna lia
sibilabant: & icleo transibant uiã. qui in
iua stare debuerant. Nonstabant gͦ quasi
constantes: s transibant quasi mobiles.
Iusti aũt pedes stabant in atriis ierłm:
in quib ꝑfidi stare ñ poterant. Et ideo
pͣteribant: sicut marcus significauit.
Preteric umbra ñ uerttas. Dies eius siẽ
umbra p̃terit. qui obliuiscit᷑: qui dere¬
linquit. S & transire infideles legimus:
sicut ẽ illud. Et undemiant eã.: omnes
transeuntes uiã. Quis enĩ nisi ꝑfidus.
dispoliat uineã xp̃i. S & alib scͥptum ẽ.
Et ñ dixerunt transeuntes uiã: benedie¬
tio dñi suꝑuos. Stantib enĩ dicitur.
Ecce nunc benedicite dñm. Tam̃ et in
bono leguus transire: ut ẽ illud moysi.
Transiens uidebo hoc uisum magnũ. Et
qui uidit impiũ suꝑ exaltatũ ultra cedroᷤᷤ
libani: transiui inquit & ecce ñ erat. Et ne¬
mo dicit seruo: transi recumbe. Quȩ gͦ

Expanded text:
negabant, sicut inrationabilia animalia negabant, sicut inrationabilia animalia sibilabant et ideo transibant uiam qui in uia stare debuerant. non stabant ergo quasi constantes, sed transibant quasi mobiles. iusti autem pedes stabant in atriis Hierusalem, in quibus perfidi stare non poterant et ideo praeteribant, sicut Marcus significauit. praeterit umbra, non ueritas. dies eius sicut umbra praeterit qui obliuiscitur, qui derelinquit. sed et transire infideles legimus, sicut est illud: et uindemiant eam omnes transeuntes uiam. quis enim nisi perfidus despoliat uineam Christi t sed et alibi seriptum: et non dixerunt transeuntes uiam: benedictio domini super uos; stantibus enim dicitur: ecce nunc bendicite do dominum. tamen et in bono legimus transire, ut est illud Moysi: transiens uidebo hoc uisum magnum, et qui uidit impium exaltatum ultra cedros Libani: transiui, inquit, et ecce non erat, et nemo dicit seruo: transi, recumbe. Quae ergo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ filiuam iersm. Hec ẽ ciuitas dicent corona
gliȩ: & iocunditas uniu̾sȩ t̾re. Passionem
saluatoris ꝓphari liquet & defleri a ihere¬
mia excidium uideoꝵ: quod tunc ex aliiᷤ.
tum ex illo intelligi potest qr in posteri¬
orib habet. Sp̃s ante faciem nrãm. xp̃s
dñs comp̃hensus ẽ. in interitu nr̃o: sub
cuiꝰ umbra diximus. uiuemꝰ int̃ gentes.
Quid hoc manifestius. quando & nomen
exp̃ssum ẽ & comp̃hensio uit̃ manus ꝑse¬
quentiũ ꝑfidoꝵ ẽ declarata. & umbra
uiuificans. & grã gentib conferenda de¬
scͥpta ẽ : S etiã ipsa u̾ba significant quȩ
in euuangłio de passione dñi legimus:
qr hoc loco mors eius annuntiata est ꝑ
ꝓpħam. Sic enĩ matheus scpsit. Transe¬
untes aũt blasphemabant eũ: mouen¬
tes capita sua & dicentes. Uah qui destru¬
ebat tẽplum dĩ: & in triduo illud reedi¬
ficat: liberate si filius dĩ es. Uulgus
ppłi cũ insultat alicui: sibilare consueuit
simul. Quia uocẽ ñ habebant. qui u̾bum

Expanded text:
m. Haec est civitas, dicentes, corona gloriae, et jucunditas universae terrae . Passionem Salvatoris prophetari liquet, et defleri ab Hieremia excidium Judaeorum, quod cum ex aliis, tum ex illo intelligi potest; quia in posterioribus habet: Spiritus ante faciem nosnus conprehensus est in interitu nostro, sub cuius umbra diximus: uiuemus inter gentes. quid hoc manifestius, quando et nomen expressum est et conprehensio inter manus persequentium perfidorum est declarata et umbra uiuificans et gratia gentibus conferenda descripta est? Sed etiam ipsa uerba significant quae in euangelio de passione domini legimus, quia hoc loco mors eius adnuntiata est per prophetam. sic enim Matthaeus scripsit: transeuntes autem blasphemabant eum mouentes capita sua et dicentes: uah qui destruebat templum dei et in triduo illud reaedificabat! libera te, si filius dei es. uulgus populi cum insultat alicui, sibilare consueuit. simul quia uocem non habebant, qui uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ & ipse se xp̃s. it nouũ conderet testa¬
mentum. Cum lego euuangłium: audio
filium d̃ĩ caruẽ assumpsisse de Maria:
uideor mn cum xp̃o ipse de scendere. Lego
euĩ eum qui cũ eẽt informa łi: semet
ipsum exinaniuit. Exinaniuit ar̃t ut
formã serui acciꝑet: & spẽ inuentus ut
homo. humiliauit se usq ad mortẽ. Lego
licentem: qui se exaltauerit humiliabit᷑.

Expanded text:
enim et ipse se Christus, ut nouum conderet testaenim et ipse se Christus, ut nouum conderet testamentum. cum lego euangelium, audio filium dei carnem sumpsisse de Maria, uideor mihi cum Christo ipse descendere. lego enim eum, qui cum esset in forma dei semet ipsum exinaniuit, exinaniuit autem, ut formam serui acci- Peret, et specie inuentus ut homo humiliauit se usque ad mortem, lego dicen
Abbreviated transcription (Latin):
uiuet. ñ hodie tantũ & cras. s in et̃num:
nec ullis ꝑ nomine dñi contristat᷑ iuuuriis.
Deniq gaudebant apłi cũ uerberarent᷑.
cum in carcerẽ truderent᷑. Ex ultans gͥ
in testimoniis dñi : iure dicebat. Ineli¬
naui cor meũ ad faciendas usticias
tuas in et̾̃num: ꝓpter recribittionẽ. Qui
retributionẽ bonoꝵ oꝑum sꝑat a deo. &
ad eum festinat: inclinat eor suũ ut faci¬
Sine nos inquit implere omnẽ iusticiã.
qua peccatũ minuit᷑ : culpa laxat᷑. Et bene
ait inclinaui: ut ñ sit tibi arduũ atq dif¬
ficile. cũ mentẽ tuã quasi adhumilia et
plana conu̾tas. Aut certe qm̃ sapientia
carnis legidi ñ ẽ subdita: iudet᷑ inelina¬
re corsuũ qui legi facit ẽẽ subiectum.
Excollente se corporis sensu. contugtu re
ligionis inflectitur. atq ille dudũ extol¬
lens se frustra. & inflatus mente caruis
sue: cũ se humiliat melinat. Humiliauit

Expanded text:
uiuit non hodie tantum et cras, sed in aeternum uiuit non hodie tantum et cras, sed in aeternum nec ullis pro nomine domini contristatur iniuriis ? denique gaudebant apostoli eum uerberarentur, cum in carcerem truderentur. Exultans igitur in testimoniis domini iure dicebat: i inclina ui cor meum ad faciendas iustitias tuas in aeternum pr proter r retributi on em. qui retribuad eum festinat, inclinat cor suum, ut faciSine nos, inquit, implere omnem justitiam, qua peccatum minuitur, culpa laxatur . Et bene ait, Inclinavi; ut non sit tibi arduum atque difficile, cum mentem tuam quasi ad humilia et plana convertas. Aut certe, quoniam sapientia carnis legi Dei non est subdita, videtur inclinare cor suum, qui legi facit esse subjectum extollentem se corporis sensum, contuituque religionis inflectit. Atque ille dudum extollens se frustra et inflatus mente carnis suae, cum se humiliat, inclinat. Humiliauit
Abbreviated transcription (Latin):
ginem suã. Noli inquã auferre imaginẽ
cȩlestem: & unaguiẽ mortis imponere.
Recusast hereditatẽ scłi: serua xp̃i testi¬
monia qm̃ in his exultatio atq leticia ẽ:
quandoquidẽ omĩs fletus delebit᷑: et
clamor. Passio xp̃i. regni fuit iago cȩlesti.
Nemo audiuit in plateis uocẽ eius: qr illo
silentio passionis suȩ clamorẽ omnẽ in
potterũ impie uocis abolebat. Nolebat
fleri: qui dicebat ad filias irłm. Filiȩ ie¬
rnsalem uolite me flere: suos ipsas flete
Ablaturus enĩ omnes lacrunas sue bene¬
ficio erucis: in passione ꝓpria fitture
iustar beatitudinis exhibebat. ut nemo
fleret nisi qui xp̃i beneficia ñ teneret.
Merito gͦ uir euuangelicus dicit:
Hereditate quesiui testimonia tua in et̃¬
num: qm̃ exultatio cordis mei suit.
Quis ñ exultet: qui cȩlũ & t̾ram here¬
ditatẽ quesiuit. Que duo elemt̃ta con¬
testatus ẽ etiam ds̃ cum legem daret: qr

Expanded text:
ginem suam. noli, inquam, auferre imaginem ginem suam. noli, inquam, auferre imaginem caelestem et imaginem mortis inponere. recusasti hereditatem saeculi; serua Christi testimonia, quoniam in his exultatio atque laetitia est, quandoquidem omnis fletus delebitur et  fletus neque clamor. passio Christi regni fuit imago caelestis. nemo audiuit in plateis uocem eius, quia illo silentio passionis suae clamorem omnem in posterum impiae uocis abolebat. nolebat fleri qui dicebat ad filias Hierusalem: filiae Hierusalem, nolite me flere, sed uos ipsas flete. ablaturus enim omnes lacrimas suae beneficio crucis in passione propria futurae instar beatitudinis exhibebat, ut nemo fleret nisi qui Christi beneficia non teneret. Merito ergo uir euangelicus dicit: hereditate quaesiui testimonia tua in aeternum, quoniam exultatio cordis mei sunt. quis non exultet, quia caelum et terram hereditate quaesiuit, quae duo elementa contestatus est etiam deus, cum legem daret, qui
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio mortuoꝵ. Quomͦ gͥ potest
siigłorum eẽ dispendiũ: quȩ ẽ totiuis cor¬
poris & humani generis reformatio:
fiecitet᷑ itaq testam̃tum: & institutioneᷤ
eius consideremus. Testis ẽ aũt nobis &
tum qđ testabor ad illos dicit dñs dan¬
do leges meas in cordib eorũ. & in sensib
eoꝵ seribam eas: & peccati & inusticiȩ
eoriun ñ memorabor. Q uere testator eter¬
nus: qui nr̃is cordib leges adfigit suas.
& scribit ui sensib: ut nichil aliud cogi¬
tare nisi diuina p̃cepta possimus. nił ali¬
ud sentire. nisi di oracula debeamꝰ. Dedit
grãm: reformauit naturã sibi: qui obli¬
iusci nichsolet. iemoriã meorum abftulit
peccatoꝵs: mͥ dedit p̃ceptorum suoꝵs. Noli
gͦ tollere de corde tuo legem dĩ: & ad fige
legem peccati. Noli scribere in sensib tuis
diaboli illecebras: & di delere mandata.
Eece ego inquit puxi muros tuos licit
tranquillitatis & pacis quã fecit ad una¬

Expanded text:
resurrectio mortuorum. quomodo igitur potest resurrectio mortuorum. quomodo igitur potest singulorum esse dispendium quae est totius corporis et humani generis reformatio? recitetur itaque testamentum et institutiones eius consideremus: testis est autem nobis ntum quod testabor ad illos, dicit dominus, dando leges meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas et peccati et iniustitiae eorum non ero memor. o uere testator aeternus, qui nostris cordibus leges adfigit suas et scribit in sensibus, ut nihil aliud cogitare nisi diuina praecepta possimus, nihil aliud sentire nisi dei oracula debeamus! dedit gratiam, reformauit naturam, sibi qui obliuisci nihil solet memoriam meorum abstulit peccatorum, mihi dedit praeceptorum suorum. Noli ergo tollere de corde tuo legem dei et adfigere legem peccati; noli scribere in sensibus tuis diaboli inlecebras et dei delere mandata. ecce ego, inquit, pinxi muros tuos, dicittranquillitatis et pacis quam fecit ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
Alia conitio ẽ: hereditͣis humane. Si
d iu̾sa fueruit eniolum̃ta minuuntur:
ditas. Quomͦ fieri poterat ut diuisa
cẽt hereditas: eũ hereditatis sit fruetꝰ
indiuisus qđ ẽ regnũ celorum: Aurtun.
argentũ. p̃dium. ab homine plurib dere¬
lictum: distribuit᷑ ac secat᷑. Solida ad sin¬
gulos xp̃i dona ꝑ ueniunt. om̃s habent &
nenio fraudat᷑. Audiamus gͥ: comioda
hereditaria. Remissio peecatorũ heredi¬
tas xp̃i ẽ. certa solida. ꝑ suigłos. & in com¬
mune ẽ lueratua. Quib cũq enĩ collata¬
fuerit: nulli decidet. Aecidit om̃ib: cor¬
pori acquirit᷑. quicqͥd unieuiq relaxatur.
Ham si angłi suꝑ uno peccatore peniten¬
tiam agente letant᷑. qr lucrũ suũ putãt
hominis redẽptionẽ: quantomagis lu¬
crum ẽ generis qđ ẽ lucrũ naturȩ : here¬
ditas xp̃i: ẽ resurrectio. Hanc quisꝗͣ.
dampnũ suũ dixerit: quȩ in uno com¬
munis gr̃e nom̃ inuenit. Ap̃s enim

Expanded text:
Alia conditio est haereditatis humanae. Si Alia conditio est haereditatis humanae. Si divisa fuerint emolumenta, minuuntur: ditas. quomodo fieri poterat, ut diuisa esset hereditas, cum hereditatis fructus sit indiuisus, quod est regnum caelorum? aurum argentum praedium ab homine pluribus derelictum distribuitur ac secatur, solida ad singulos Christi dona perueniunt; omnes habent et nemo fraudatur. Audiamus igitur commoda hereditaria. remissio peccatorum hereditas Christi est. certe solida per singulos et in commune est lucratiua; quibuscumqfuerit, nulli decedit, accedit omnibus. Corpori acquiritur, quidquid unicuique relaxatur. Nam si angeli super uno peccatore poenitentiam agente laetantur; quia lucrum suum putant hominis redemptionem: quanto magis lucrum est generis, quod est lucrum naturae? Haereditas Christi est resurrectio. Hanc quisquam damnum suum dixerit, quae in uno communis gratiae nomen invenit? Christus enim
Abbreviated transcription (Latin):
dñm iħ̃m necesse habet quȩ uera sunt cõ¬
fiteri. quẽ nouit scire qđ factum ẽ: Et
bene ait hereditate que siui destimonia
tua: qm̃ sicut ante heredes fuimꝰ pecca¬
toris: ita nunc heredes sumꝰ xp̃i. Illa fit
criminũ: hȩc ẽ uirtutis hereditas. Illa
nos obligauit: hec soluit. Illa oberra¬
tos fenore delictoꝵ acdiudicauit inimi¬
co: hec redemptos diũce titulo passioĩs
xp̃o acquisiuit. Mala euȩ successio totũ
hominẽ deuorabat : p̃clara xp̃i heredi¬
tas. totũ hominẽ liberauit. Non ad
unũ quidẽ: ñ ad paucos: s ad omnes
testam̃tum suũ scͥpsit iħs. Omnes xp̃i
heredes sumꝰ: ñ ꝓportione s ꝓ uniuersi¬
tate. Testamentũ cõmune ẽ euis om̃iũ.
hereditas uniu̾soꝵ. & soliditas singłoꝵ.
om̃s possident. nec minuit᷑ heredi. quic
quid a eoheredib uindicat᷑. Manet emo¬
limentũ uttegrũ: & eo magis singłis
crescit. quo plurib fuerit acquisitum.

Expanded text:
dominum Iesum necesse habet quae uera sunt condominum Iesum necesse habet quae uera sunt confiteri, quem nouit scire quod factum est! Et bene ait: hereditate quaesiui testimonia tua, quoniam, sicut ante heredes fuimus peccatoris, ita nunc heredes sumus Christi. illa fuit criminum, haec est uirtutis hereditas; illa nos obligauit, haec soluit; illa obaeratos faenore de- lictorum adiudicauit inimico, haec redemptos dominicae titulo passionis Christo adquisiuit. mala Euae successio totum hominem deuorabat, praeclara Christi hereditas totum hominem liberauit. non ad unum quidem, non ad paucos, sed ad omnes testamentum suum scripsit Iesus. omnes scripti heredes sumus non pro portione, sed pro uniuersitate. testamentum commune est et ius omnium, hereditas uniuersorum et soliditas singuloruomnes posquid a cohaeredibus vindicatur. Manet emolumentum integrum, et eo magis singulis crescit, quo pluribus fuerit acquisitum.