comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
implicare auio cͥnem. & ardentes concar̃ lapides capitis bo-¬
norem facẽ. suspendẽ ex auribꝰ prĩmonia. brachia ornare mo-¬
nilibꝰ ac lat̾a. & inclusas aurogẽmas acollo inpectꝰ dimitt̾e.
Non minorem sponsꝰ tuꝰ requirit ornatũ. qui cũ uniu̾sam ȩccłam de et̃nis
salutaris aquȩ lauacro purificatam sine macła rugaq reddi-¬
dit. cotidie cip̃ eam fieri pulchriorem. ut semel auitus peccatisq
mundata semꝑ ornet᷑ decore uirtutũ. & sib atota requirit
pectat a uirgine. q̃ expulcherrimo hoc quodam ȩccłȩ prato
uelut augustior quidã flos uidet᷑ electa: Assume gͦ omẽm
faciẽ. si hoibꝰ pule̾ apparere non stucdeas. Illud ornam̃tum
serua capitis. quẽ ac quisisti cͥsmatis sacͣmento. cũ tͥ ince¬
lestis regni misterium diadema qͦddã regał unctionis
impositũ ẽ. Optima ornam̃ta st̃ auriũ u̾ba łi. adea sola pa-¬

Expanded text:
implicare auro crinem, et ardentes concharum lapides capitis hoimplicare auro crinem, et ardentes concharum lapides capitis honorem facere; suspendere ex auribus patrimonia, brachia ornare monilibus ac latera, et inclusas auro gemmas a collo in pectus demittere. Non minorem sponsus tuus requirit ornatum, qui, cum universam Ecclesiam salutaris aquae lavacro purificatam sine macula rugaque reddiderit , quotidie cupit eam fieri pulchriorem, ut semel a vitiis peccatisque mundata, semper ornetur decore virtutum. Et si hoc a tota requirit spectat a virgine, quae ex pulcherrimo hoc quodam Ecclesiae prato, velut augustior quidam flos videtur electa? Assume ergo omnetuam faciem, si hominibus pulchra apparere non studeas. Istud ornamentum serva capitis, quod acquisivisti Chrismatis sacramento, cum tibi in coelestis regni mysterium, diadema quoddam regalis unctionis impositum est. Optima ornamenta sunt aurium, verba Dei. Ad ea sola pa
Abbreviated transcription (Latin):
inse atq ꝑfic̾e. grandis studii est & longe consuctudinis. Itaq multi
habemꝰ. lua uͦ conu̾satio noua ẽẽ deb&. mua gͣuitas. patiẽtia.
mansuetudo. pietas. Qcqͥd sanctꝰ ẽ atq ꝑfectiꝰ. quicqͥd magis
d̾o te commendare pot᷑ & maiorem incȩlo facere. id semꝑ seque
id semꝑ amplectere. Sponsa xͥ nicħ deb& ẽẽ ornatiꝰ. lanto ma-¬
iore placendi studio opus est. quanto maior illi cui placendum
est. Scłi uͦ uirgines quȩ se nuptus p̃parant. & indulgentiã mag̾¬
apłi ꝗ c̃siliũ sequi malunt. magis amplectant᷑ inc̾tinentiȩ reme-¬
dium quam p̾miũ ꝯtinentiȩ. ut sponsis placeant eosq inamo-¬
rem sui magis incitent mira sollicitudine formare student.
& naturalem corꝑis pulcͥtudinem arnandi arte c̃mẽdant.
ħẽ ilł ꝑdies singulos cura p̃cipua. decentibꝰ fucis colorare faciẽ.

Expanded text:
in se atque perficere, grandis studii est, et longae consuetudinis. Itaque multi in se atque perficere, grandis studii est, et longae consuetudinis. Itaque multi habemus. Tua vero conversatio nova esse debet, mira gravitas, patientia, mansuetudo, pietas: quidquid sanctius est atque perfectius, quidquid magis Deo te commendare potest, et majorem in coelo facere, id semper sequere, id semper amplectere . Sponsa Christi nihil debet esse ornatius. Tanto majore placendi studio opus est, quanto major est ille cui placendum est. Saeculi vero virgines, quae se nuptiis praeparant, et indulgentiam magam consilium sequi malunt, magisque amplectuntur incontinentiae remedium, quam praemium continentiae; ut sponsis placeant, eosque in amorem sui magis incitent, mira se sollicitudine formare student, et naturalem corporis pulchritudinem ornandi arte commendant. Haec est illis per dies singulos cura praecipua, decentibus fucis colorare faciem,
Abbreviated transcription (Latin):
onem & obsecͣtionem. Et qm̃ deb̾ bello lic& &̾ feminis tͥũphare.
suscipe ħarma pauli & canti hortatione ducis c̾tã p̃sume uictoriã
ħ enĩ si tu om̃a instrum̃ta possideas. secura ꝓcedis ad p̃liũ spũale.
nec paueb̾ diabolum. cum toto exercitu suo. Cadent enĩ alatẽ
deh bello uictoriam pollicet᷑. Subditi inquit estote do. resistice
aũ diabolo & fugi& a uob̃. Ostendit qͦmͦ resistẽ debeamꝰ diabolo

Expanded text:
onem et obsecrationem. Et quoniam de hoc bello licet etiam feminis triumphare, suscipe haec arma Pauli, et tanti hortatione ducis certam praesume victoriam. Haec enim si tu omnia instrumenta possideas, secura procedes ad praelium spirituale, nec pavebis diabolum cum toto exercitu suo. Cadent enim a laterde hoc bello victoriam pollicetur: Subditi, inquit, estote Deo: resistite autem diabolo, et fugiet a vobis . Ostendit quomodo resistere debeamus diabolo,
Abbreviated transcription (Latin):
sit nobilis. ille tunc integram nobilitatẽ suã seruare se put&.¬
sit famulus. Multo indigniꝰ m̃te seruire quã corꝑes Suꝑfuum
arbitror ce mone̾. quã parca in ꝓcedendo debeas eẽ ꝗ rara. cũ te ħ
&̃ scłaris abinfantia bonestas docuerit. & sacile intelligas il tͥ
multa̾magis in hac uita eẽ seruandũ. ꝗ maxime secretũ dec&:
Illud ãmoneo ut ipsis qͦ salutationibꝰ q̃ tͥ incubili tuo exhibendȩ
st̃ cͥtissimũ modũ ponas. ñ sint nimię. neq cotidianȩ ne ñ tam

Expanded text:
sit nobilis, ille tunc integram nobilitatem suam servare se putetsit nobilis, ille tunc integram nobilitatem suam servare se putetsit famulus. Multo est indignius mente servire, quam corpore. Superfluum arbitror te monere, quam parca in procedendo debeas esse, quam rara: cum te hoc etiam saecularis ab infantia honestas docuerit, et facile intelligas id tibi multo magis in hac vita esse servandum, quam maxime secretum decet. Illud admoneo, ut ipsis quoque salutationibus, quae tibi in cubiculo tuo exhibendae sunt, certissimum modum ponas: non sint nimiae, neque quotidianae, ne non tam
Abbreviated transcription (Latin):
suarũ uinũ ñ babent. subito c̃cider᷑ & pene añ debelitatem quam¬
scĩtatem deꝓposito suo consecuti sunt. Optimꝰ in om̃i re modꝰ. & lau¬
dabił ubiq m̃sura. Corpꝰ non frangendũ s regendũ ẽ. Sint gͦ modata
& scã simplicia in om̃i mentis humuilitate ieunia. quȩ tta attenuent
eorpꝰ ne animã eleuaant. ne res humilitatis gignat suꝑbiant. &¬
suꝑbiã. & uitia deuircite nascant᷑. Ego inquit cũ mͥ molesti e̾e̾nt.
induebar cilicio. & humiliabã inieuinio animã meã. Uestis abiec-¬
tio cibi ulitas. ieiunu lassitudo. extingũe debent ñ nutrire suꝑ¬
biam. Quis rem medicinȩ uulnꝰ faciat. & inde sana ledat quȩ
uñ iam lesa curanda sunt : Aut quȩ suꝑerit spes salutis. supsa

Expanded text:
suarusuarusanctitatem de proposito suo consecuti sunt. Optimus est in omni re modus, et laudabilis ubique mensura. Corpus non frangendum, sed regendum est. Sint ergo moderata sancta, et simplicia in omni mentis humilitate jejunia, quae ita attenuent corpus, ne animum elevent, ne res humilitatis gignat superbiam, et vitia de virtute nascantur. Ego, inquit, cum mihi molesti essent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . Vestis abjectio, cibi vilitas, jejunii lassitudo, exstinguere debent, non nutrire superbiam. Quis rem medicinae vulnus faciat? et inde sana laedat quaeque, unde jam laesa curanda sunt? Aut quae supererit spes salutis, si ista
Abbreviated transcription (Latin):
fictis laudib p̃cam᷑. nec cogitamꝰ qͥd ipsi sumꝰ. s qͥi altis ẽẽ udeam̃.
Uñ eo ꝑducta res ẽ ut neglecta u̾tatemeriti. de sola opinione curemꝰ.
fecte ħ uitiũ uinc̃. & nec adulat᷑ aliꝗdo nec adulanti credit. q̃ neq decip̃
alt̾um nec ipsa decipit᷑. tantũq h malũ nec fac̃ aliꝗdo nec patitur.
Nicd̃ ũ ꝗ inte fictũ sit. ncħ om̃no fucatũ. Conscientiã tuã ꝙ̃ c̃ce do semꝑ
pat& ĩmultitudine u̾sari puta. Nũ ꝗ aliud corde teneas. aliud ore ꝓ
stinentiȩ uirtꝰ. maxime inbis annis inquibꝰ maior corꝑis estꝰ in ẽ.¬
Qcqͥd illud q inssiãmare corpꝰ pot̃. q fom̃tũ. suggerit uoluptati castitatis
amore fugiẽdũ ẽ. Hec tñ ita magno huꝰ rei labore gͣuari te uolumꝰ. ut si
ipsostatĩ onẽ sucẽbas. ꝑqđ multi dũ nimio feruore m̃tis rationem

Expanded text:
fictis laudibus praedicamur. Nec cogitamus quid ipsi simus, sed quid alteris esse videamur. fictis laudibus praedicamur. Nec cogitamus quid ipsi simus, sed quid alteris esse videamur. Unde eo perducta res est, ut neglecta veritate meriti, de sola opinione curemus, erfecte hoc vitium vincit, et nec adulatur aliquando, nec adulanti credit. Quae nec decipit alterum, nec ipsa decipitur, tantumque hoc malum nec facit aliquando, nec patitur. Nihil umquam in te fictum sit, nihil omnino fucatum. Conscientiam tuam, quae certe Deo semper patet, in multitudine versari puta. Numquam aliud corde teneas, aliud ore prstinentiae virtus, maxime in his annis, in quibus corpori major quod inflammare corpus potest, quod fomentum suggerit voluptati, castitatis amore fugiendum est. Nec tamen ita magno hujus rei labore gravari te volumus: ut sub ipso statim onere succumbas, per quod multi dum nimio fervore mentis rationem
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ quem aliũ respiciam nͥ suꝑhumilem & quietũ & trem̃tem sermones
meos:Nũꝗ iniram exardescat animꝰ. qđ ẽ seminar̾iũ odu. lantꝰ m̃tem
tuã repleat timor d̃i. ut indignari omnino ñ audeas. & irã metu uincas.
Beat᷑ apłs mundans aĩam nr̃am. eamq inhabitaculũ di p̃parans. clamat
& dicit: Omĩs amaritudo & ira & indignatio. & clamor & blasphemia
mones suꝑ oleũ molles. & ipsi st̃ iacła. corr̃punt fictis laudib leues
animas. ⁊ male creduł m̃tibꝰ blandũ uulnꝰ uulnꝰ infigc̃. Creũ ħ in nr̃a¬
ȩtate uitiũ. & inultimo fine stecit. nec iam augeri pot̾. In hanc om̃s.
seolã studiũq dedimꝰ. ut officiũ putemꝰ illude. qͣq ipsi abaliis libent̃
accipimꝰ id alt̾is qͣsi qͦdã munꝰ efferimꝰ. & spe recipiendȩ laud̃ eos aqͥb
laudari uolumꝰ añ laudamꝰ. Sepe adulantiũ resistimꝰ ũb̾ ad faciem &
insecreto nitis fuuemꝰ. maximũq fructũ cȩpisse nos ducimꝰ si uel

Expanded text:
uiescam Al. respiciam, nisi super humilem, et quierum, et trementem sermones meos ? Et numquam in iram exardescat animus, quod est seminarium odii. Tantus mentem tuam repleat timor Dei, ut indignari omnino non audeas, et iram metu vincas. Beatus Apostolus, mundans animam nostram, eamque in habitaculum Dei praeparans, clamat et dicit: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia mones super oleum molles, et ipsi sunt jacula. Corrumpunt fictis laudibus leves animas et male credulis mentibus blandum vulnus infligunt  Al. inetate vitium, et in ultimo fine stetit, nec jam augeri potest. In hanc omnes nos scholam studiumque dedimus, ut officium putemus illudere. Quodque ipsi ab aliis libenter accipimus, id aliis quasi quoddam munus offerimus. Et spe recipiendae laudis, eos a quibus laudari volumin secreto mentis favemus, maximumque fructum cepisse nos ducimus, si vel
Abbreviated transcription (Latin):
c̃scientiȩ unguł liuor ipse discerpsit. & alienam felicitatem torm̃tũ
eiꝰ fac̃. Quid uͦ alt̃ abodio m̾cedis accip̃. nͥ horribiles aĩę tenebras &
confusȩ m̃tis hortoren: Qui uultu semꝑ aiõq merente. uoto qͦ alti
uult noce se ipsũ eruciat. Quid aũ iracdo furor suus ꝯfert. quẽ seues.¬
simis exagitatũ sitmuł ꝯscientiȩ. ita abonũ c̃silio ac m̃te de tͦbat.
ut dũ urascit᷑ in sanire credat᷑: Similit̃ curre ꝑsingula. inuenies tot
animȩ torm̃ta qͦt uitia : q̃ utiq eo faciliꝰ uinci posst̃. quo nulla illi¬
ciunt nos uoluptate. Qnto illud difficiliꝰ. ꝗnto durꝰ ut de castitatis

Expanded text:
conscientiae ungulis livor ipse decerpitconscientiae ungulis livor ipse decerpittenebras, et confusae mentis horrorem? Qui vultu semper animoque moerente, voto quo alteri vult nocere, seipsum cruciat? Quid autem iracundo furor suus confert, quem saevissimis exagitatum stimulis conscientiae, ita ab omni consilio ac mente deturbat, ut dum irascitur, insanire credatur? Similiter curre per singula, invenies tot animae tormenta quot vitia: quae utique eo facilius vinci possunt, quo nulla illiciunt nos voluptate. Quanto illud difficilius, quanto durius, ut de castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
denouitate c̃uersationis ostendat. libi facilior in bonis cursus ẽ. quam
& maligna diaboli semina xͥ frugnꝰ noceant. Nam si & illi qui longo
peccandi usu bonũ qͦdam mͦ obruere nat᷑ȩ. instaurari ꝑpenitentiam
posst᷑. & mutatẽ uoluntate iuuendi c̃suetudinẽ cͣsuetudine extin.¬
guere optimi qͥq de pessimis fieri. qͣntomagis tu potes illa suꝑarȩ
aquibꝰ ñ suꝑata es: Cui ñ tam expellenda stͣ uitia quã refellenda.
scilic& ac libido. quȩ de pon̾e̾ eo difficiliꝰ ẽ quo eis uti dulciꝰ. & tm̃ ħ uitia
tam molesta tamq dilectatione sui ꝑiculosa. ita amultis calcari uidimꝰ:
ut tota ȩxate uigines ꝑmanserint insũma abstinentia: ut de ill taceã
b̃nt. q̃q cũ adiuitandũ multo sint faciliora. raro a quibꝰ uitent᷑ inuenies
Quid oro te: inuido delectationis p̃stat inuidia: quẽ secretis quibdam

Expanded text:
de novitate conversationis ostendat. Tibi facilior in bonis cursus est, quamde novitate conversationis ostendat. Tibi facilior in bonis cursus est, quam maligna diaboli semina Christi frugem necent. Nam si etiam illi qui longo peccandi usu, bonum quodammodo obruere naturae, instaurari per poenitentiam possunt: et mutata voluntate vivendi, consuetudinem consuetudine exstingua quibus superata non es: cui non tam expellanda sunt vitia, quam refellenda! scilicet ac libido, quae deponere eo difficilius est, quo eis uti dulcius est; et tamen haec vitia tam molesta, tamque delectatione sui periculosa, ita a multis calcari vidimus, ut tota aetate virgines permanserint in summa abstinentia. Ut de illis taceahabent, quaeque cum ad vitandum multo sint faciliora, raro a quibus vitentur, invenies. Quid, oro te, invido, delectationis praestat invidia, quem secretis quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ ait. sine me modicũ ĩ qͥt qͥd potestis. s sine me inqͥt
nicħ potestis fac̃ẽ. Docet clausa legił sacͣm̃ta. solos ĩ tueri
posse eos. qͦs ocłatos. ⁊ eruditio reddidis s⁊ & pietas. oblitꝰ grẽ
d̃i que etiã illit̾atis ⁊ idiotis. sc̃ͥpturaꝵ archana reuelauit. di¬
cẽteꝰ euãgłista. Tc̃ aꝑuit ilł sensũ ut intelligeret᷑ scpͥturas¬

Expanded text:
n ait: Sine me modicum quid potestis; sed, Sine me, inquit, nihil potestis facere . Docet clausa legis sacramenta solos intueri posse eos, quos oculatos et eruditio reddidisset et pietas; oblitus gratiae Dei, quae etiam illiteratis et idiotis Scripturarum arcana revelavit, dicente Evangelista, T
Abbreviated transcription (Latin):
ħitaq uł in pͥmis assit. ut neminẽ ł int̾bo saltem noceas. ut in oĩbꝰ quibꝰ¬
Uiliũ satis hoĩnũ ẽ & suam laud̃ quęrentiũ alios uiles fac̾e. qi alt̾uis
uituꝑatione se laudari putant. & qui suo merito placere non posst̃.
plac̾e uolunt inẽparatione peioꝵ. Paruũ diximꝰ. ñ solũ ipsa non
detrabas. s ne detͣbenti quid̃ aliꝗndo credas. Pessimũ ẽ ħ uitium.
qđ alt̾um iulem fac̃ uidi. Non mnꝰ auribꝰ quam lingua fugias
decͣctionem. Seript᷑ȩ memor esto quȩ dic̃. ñ eris consentaneꝰ cum
derogantibꝰ adu̾sus ꝓrimũ tuũ. & ñ accipias suꝑ illo peccatum.
& alibi. Sepi aures tuas spinaͥs. & noli audire linguã nequam.
Accusator ẽ enĩ auditor. qui fac̃ decͣctorem. Qui si auctat aures. uultũ
conthat ocłos abn  Endo c̃tineat. male loq̃ntẽ & tac̃s arguit. ut

Expanded text:
tibi, vel in primis absit, ut nemini vel in verbo etiam noceas, ut in omnibus quibuVilium satis hominum est, et suam laudem quaerentium, alios viles facvituperatione se laudari putant; et qui suo merito placere non possunt, placere volunt in comparatione pejorum. Parum diximus: non solum ipsa non detrahas, sed ne detrahenti quidem aliquando credas. Pessimum est hoc vitium, quod alterum vilem facit videri. Non minus auribus quam lingua fugias detractionem. Scripturae memor esto, quae dicit, Non eris consentaneus cum derogantibus adversus proximum tuum, et non accipies super illo peccatum. Et alibi, Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Accusator est enim auditor, qui facit detractorem: qui si avertat aures, et vultum contrahat, ac oculos abnuendo contineat, male loquentem etiam tacens arguit; ut
Abbreviated transcription (Latin):
Respice obsecro adipsam qua ap̃ dm illustrata es dignitatem. quȩ ꝑ
baptismũ indi filiam renata es. rursusq ꝑ consecͣtionem urginitatis
sponsa xͥ. eẽ. cepisti. Exutroq bio tuꝰ honor te ad sollicitudinen cui
ꝓpositi ammoneat. At nullus ibi deb& ẽẽ negligentiȩ locꝰ. ubi tam
p̃clara seruanda sunt. Pciosior q̃ uestis. timidiori custodit᷑ amacula.
Multo quesita auro gẽma. maiori sollicitudine possidet᷑. & generalit̃
grandi cura magna q̃: seruant᷑. Uñ & tu si te ipsam b̾n c̾todire cupis:
debes honorẽ tuũ semꝑ p̃cipiũq cogitare. Tanto enĩ se unꝰquisq
negligentiꝰ utit᷑. quanto se existimant uiliorem. Non ob aliã causam
magis nob̾ inscripturis. diuinis tam freq̃nt̃ filioꝵ cdi nom̃ imponit᷑.

Expanded text:
 CAP. XIX.--Respice, obsecro, ad ipsam, qua apud Deum illustrata es, dignitatem, qua per  CAP. XIX.--Respice, obsecro, ad ipsam, qua apud Deum illustrata es, dignitatem, qua per baptismum in Dei filiam renata es, rursumque per consecrationem virginitatis, sponsa Christi esse coepisti. Ex utroque, hic tuus honor te ad sollicitudinem tui propositi admoneat. At nullus debet esse ibi negligentiae locus, ubi tam praeclara servandaMulto quaesita auro gemma, majori sollicitudine possidetur, et generaliter grandi cura magna quaeque servantur. Unde et tu si teipsam bene custodire cupis, debes honorem tuum semper pretium cogitare. Tanto enim se unusquisque negligentius utitur, quanto se existimat viliorem. Non ob aliam causam magis nobis in Scripturis divinis tam frequenter filiorum Dei nomen imponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o ñ ꝓcedi̾t s siquis bonꝰ ad ȩdificationem ficti. ut d& grãm
audientibꝰ Sit aũ sermo uirginis. prudens. modestꝰ. & ramis.
nec tam eloq̃ntiȩ p̃ciosa quam pudore. Mirent᷑ õs tuã te tacente
uereediam. Ioqͣnte prudentiam. Mite ac placidũ semꝑ allo quiũ
orn& mixta cum gra uitate suauitatis. Cũ pudore sapientiam sit c̃ta atq
librata suiq oportunitate gͣcissima. silentu u̾biq ratio. Nec unꝗ omũno
iurginis os loquat᷑ ut tacuisse meliꝰ sit. Cum ingenti cautione deb&
loqͥ cui ñ solũ malꝰ s &̾ otiosus sermo uitandꝰ ẽd ũma tͥ scientia. noti.
aliqͣ tm exeis tanta iungunt᷑ similitudine. ut discerni omĩno uix
possint. Q multi enĩ suꝑbiã lib̾tatis loco ducunt. adulationẽ ꝓbumili¬
tate suscipiunt. malitiã prudentiȩ amplectunt᷑ uice. & stulticiam sim¬
plicitatis nõi impont. atq fallaci ac pessima decepti similitudine
beas separare. cunctasq uirtutes animi suis lincis inseq̃ndo nͦꝗ ꝓris

Expanded text:
procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Sit autem sermo virginis prudens, modestus et rarus, nec tam eloquentia pretiosus quam pudore. Mirentur omnes tuam, te tacente, verecundiam; loquente, prudentiam. Mite ac placidum semper eloquium tuum ornet mixta cum gravitate suavitas, cum pudore sapientia: sit certa atque librata suique opportunitate gratissima silentii verbique ratio. Nec unquam omnino virginis os loquatur, ut tacuisse melius sit. Cum ingenti cautione debet loqui, cui non solum malus, sed etiam otiosus sermo vitandus est. CAPUT ex eis tanta junguntur similitudine, ut discerni omnino vix possint. Quam multi enim superbiam libertatis loco ducunt, adulationem pro humilitate suscipiunt, malitiam prudentiae amplectuntur vice, et stultitiae simplicitatis nomen imponunt, atque fallaci ac pessima decepti similitudine,beas separare, cunctasque virtutes cum suis lineis insequendo nus
Abbreviated transcription (Latin):
contemptam. salutare sũmissuis. manꝰ & genua de osculari. inclinato
lenta uoce tenuiq sermones infrang̾e̾. suspirare crebriꝰ. & ad om̃ẽ
u̾bũ peccatorẽ ac miser̃ se clamare. & si ł leui sermone offensus
sit c̃tinuo attollere suꝑ ciliũ leuare c̾uicem. & delicatũ illũ oris soñ
in sano repente cdamore mutare. Aliã nos humilitatẽ xͥp̃c docuit. qui
nos adexemplũ suũ hortat᷑ & dic̃. discite ame qr nitis sũ & humilis
corde. Qui cũ malediceret᷑.ñ maledicebat. cũ pateret᷑ non c̃minabat᷑.
figm̃ta u̾boꝵ. cessent simulati gestꝰ. & añ occasionẽ sermo placidꝰ.
tua ulliꝰ sit uitulocꝰ. nicħ inte suꝑbũ. nich arrogans. nicħ deniq fasti¬

Expanded text:
contemptam, salutare submissius, manus et genua deosculari, inclinato lenta voce tenuique sermones infringere, suspirare crebrius, et ad omne verbum peccatorem ac miserum se clamare. Et si vel levi sermone offensus sit, continuo attollere supercilium, levare cervicem, et delicatum illum oris sonum insano repente clamore mutare. Aliam nos humilitatem Christus docuit, qui nos ad exemplum suum hortatur, dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Qui cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non comminabatur. figmenta verborum, cessent simulati gestus, et ante occasionem sermo placidus.tua ullius sit vitii locus. Nihil in te superbum, nihil arrogans, ni
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd nos face debemꝰ. quibꝰ optandũ ẽ ut infine nr̃o pauli pͥncipio
c̃parem᷑: Eigo tu hunc imitare qui dix̃. imitatores mei estote: sic̃
& ego xp̃i. Obliuiscere om̃e p̃t̾itũ: & cotidie inchoare te puta. ne
ꝓ presenti die quo debes seruire do p̃t̾itũ imputes. Optime q̃sita
Eo d es. si semꝑ inqͥras. Dampnũ parata sentient. si parire cessaueris.
fieri sol& cum eiꝰ p̾ciu̾̃ cogitetur. & spes p̾mu solaciũ fit laboris. Sic durꝰ
agricola mnaratum du campu̾ & pinguiores otio glebas iuolento
uomere scindisse se gaudeat. & mirũ inmodũ ipsa oꝑis difficultate
lȩtꝰ spẽ segetis delabore metitur. Sic negotiator auidꝰ maria
contẽprut. spectare ausus spumas rabieniq uentoꝵ. dũq in onũi
labore ac ꝑicło lucrũ cogitat. & lassitudinẽ simul obliuiscit᷑ & timorẽ.

Expanded text:
quid nos facere debemus, quibus optandum est ut in fine nostro Pauli principio comparemur? Ergo tu hunc imitare qui dixit, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Obliviscere omne praeteritum, et quotidie inchoare te puta, ne pro praesenti die, quo debes servire Deo, praeteritum imputes. Optime quaesita custodies, si semper inquiras; damnum parata sentient, si parare cessaveris.fieri solet, cum ejus pretium cogitatur: et spes praemii solatium est laboris. Sic durus agricola inaratum diu campum, et pinguiores otio glebas violento vomere scidisse se gaudet, et mirum in modum ipsa operis difficultate laetus spem segetis de labore metitur. Sic negotiator avidus maria contemnit; spectare ausus fluctuum spumas rabiemque ventorum. Dumque in omni labore ac periculo lucrum cogitat, et lassitudinem simul obliviscitur et timo
Abbreviated transcription (Latin):
Ds ipse om̃iũ rector ac dñs. cũ oĩ angłoꝵ militia c̾cam̃ tuum
expectant. tͥq c̃tra diabolũ dimicanti parat ẽnitatis coronam
& cȩleste p̃miũ incitam̃tũ uictoriȩ fac̃ huie canto spectaculo.
Uide q̃ neniũ ꝗ debeas asferre uirtutẽ & c̃taminis magnitudinẽ de
eura sic DDit hic pͥmꝰ accinctꝰ int̾nitiois bellũ uirtite deiuincere.
& ad u̾sũ diaboli castra i om̃a p̾cepta dłi uirare. nec tantũ modo
declinare uecita ussa complere. Neq .R. t suffic̃ amał ociosam¬

Expanded text:
s ipse omnium rector ac Dominus, cum omni angelorum militia certamen tuum spectat: tibi contra diabolum dimicanti parat aeternitatis coronam, et coeleste praemium incitamentum victoriae facit. Huic tanto spectaculo vide quem animum, quam debeas efferre virtutem: et certaminis magnitudinem de cura sit: hic primus accinctus, internecionis bellum virtute devincere, et adversum diaboli castra in omnia praecepta Dei jurare: nec tantummodo declinare vetita, sed jussa complere. Neque enim tibi  Al. ta
Abbreviated transcription (Latin):
morabiles consulatꝰ. & amplissimi ordinis fastꝰ illustris fanuliȩ
fuit p̃stantiꝰ. qui non corporali aluo s in libro memoriȩ in mortalitatis
insertꝰ ẽ. Cũ exciꝑint illi theat᷑les toto orbe plausus. miraq ad
acclamandi c̃spiratione in signia. c̃sulũ merita lȩcũ uulgꝰ exp̃ssit.

Expanded text:
morabiles consulatus: et amplissimi ordinis fastus  Al. status, illustris familiae morabiles consulatus: et amplissimi ordinis fastus  Al. status, illustris familiae fuit praestantius, qui non corporali albo  Al. alvo, sed in libro memoriae immortalis insertus est. Cum exceperint illi theatrales toto orbe plausus: miraque acclamandi conspiratione insignia consulum merita, laetum vulgus expresserit:
Abbreviated transcription (Latin):
se pittabit natũ ẽẽ qđ disciti¶ Respice obsecro ꝗrtũ ate sc̃itatis
auia mat̾q expectant. quȩ cũ te quasi nouũ & illustrȩ quoddã
tuler᷑ & ꝓpositi tui cursũ miris studus ac fauore succend̃t. Cũq
ipsȩ te adbonestatẽ mor̾ abineunte ȩeate formaueriis. nc̃ ate
uinci cupiunt. tãꝗ uictoriã tuã laud̃ ẽẽ putant. Quar̃ egregia
gͣͥ di fides in ꝑfessione tua maxime claruit. cũ te iã nuptus
ꝓ̃paratam simul atq aliud uelle didicerint. mira c̃tinuo assensꝰ
celeritate ad id qđ elegeras cohortatȩ st̃. & trepidã petatȩ
sententiam uoluntatis suȩ auctoritate firmauer. tuũq uotũ
ꝯmune fecer᷑. quȩ cũ multos suoꝵ in altissimo dignitatis gͣdu
uidint. de nullo ita ͤ de te aliꝗndo lȩcatȩ st̃. Nich̃ .i. ita magñ.
nicħ tam p̃elat in quoꝗ uidant. Sola quippe p̃sticisti gni tuo.
qđ longa retro ȩcute non habuit. Lic& edicłit uirił sexꝰ me¬

Expanded text:
 XIV.--Respice, obsecro, quantum a te sanctitatis avia materque exspectant; quae cum te quasi novum et illustre quoddam ltulerunt: et propositi tui cursum, miris studiis ac favore succendunt. Cumque ipsae te ad honestatem morum ab ineunte aetate formaverint: nunc a te vinci cupiunt, tuamque victoriam suam laudem esse putant: quarum egregia erga Deum fides in professione tua maxime claruit, cum te jam nuptiis praeparatam, simul atque aliud velle didicerunt, mira continuo assensus celeritate, ad id quod elegeras, cohortatae sunt. Et trepidam pro aetate sententiam, voluntatis suae auctoritate firmaverunt: tuumque votum commune fecerunt: quae cum multos suorum in altissimo dignitatis gradu viderint, de nullo ita, ut de te, aliquando laetatae sunt. Nihil enim tam magnum, nihil tam praeclarum in quoquam viderant. Sola quippe praestitisti generi tuo, quod longa retro aetate non habuit. Licet ediderit virilis sexus me
Abbreviated transcription (Latin):
tał iam nẽ e̾e̾ conare. Consuetudo ẽ: quȩ aut uia aut uirtutes alit.
quȩq inbis plurimũ ual& cũ qͥbꝰ abin eunte etate simul creui̾t.
Obtimi st̃ adinstitictioem moꝵ pͥm qͥq anni. bnt enĩ in selentũ¬

Expanded text:
talis nunc jam esse conare. Consuetudo est, quae aut vitia, aut virtutes alit, talis nunc jam esse conare. Consuetudo est, quae aut vitia, aut virtutes alit, quaeque in his plurimum valet, cum quibus ab ineunte aetate simul creverit. Optimi sunt ad institutionem morum primi quique anni. Habent enim  Al. et
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe uirgo spũ. & nicħlominꝰ aut manibꝰ aut ocłis aut auribꝰ pecc&
uidia. uł auaritia uł urac̃dia sit. qͦmͦ spũ obtin& sc̃ĩtatẽ: Et si nupta
quȩ uocat᷑ amore ꝯiugu cogitat qͦmͦ placeat uiro suo. ꝗtũ lib̾is re-¬
linqͣt. quȩ uarus mundi stricta curis rariꝰ aduoluntatẽ di respic̃.
tñ depeccatis excusare se ñ pot̾: qͥd faciat uirgo. quȩ soluta ab
õibꝰ huiꝰ mundi impedim̃tis ac lib̾a. scolã ꝗndã scĩtatis ing̾̃ssa est:¬
Siuis itaq ꝓpositi tui magnitudinẽ eqͣre moribꝰ. & ꝑ oĩa do copulari:
b̾ata uita curã impende. nc̃ stude ut calentẽ recentis fid ꝯu̾sior̃s
nouis semꝑ ardor accendat. & intenera adhuc ȩcate faciliꝰ sc̃ę con-¬
u̾sationis usus molescat. Quicquid uite pͥmũ institueris. ħ ma-¬
nebit: & ad initioꝵ tuoꝵ regulam reliqua uita decurrit. Finis
mipso exordio cogitandꝰ ẽ. qͣł ad illũ ultimũ diẽ ꝑuenire cupis.

Expanded text:
ritu: et nihilominus, aut manibus, aut oculis, aut auribus, peccet, vidia, vel avaritia, vel iracundia sit: quomodo spiritu obtinet sanctitatem? Et si nupta, quae amore conjugii cogitat, quomodo placeat viro suo : quantum liberis relinquat, quae variis mundi astricta curis, rarius ad voluntatem Dei respicit: tamen de peccatis excusare se non potest: quid faciet virgo, quae soluta ab omnibus hujus mundi impedimentis, ac libera, scholam quamdam castitatis ingressa estSi vis itaque propositi tui magnitudinem aequare moribus, et per omnia Deo copulari: beata vita curam impende: nunc stude, ut calentem recentis fidem conversionis, novus semper ardor accendat, et in tenera adhuc aetate facilius sanctae conversationis usus inolescat. Quidquid in te primum institueris, hoc manebit, et ad initiorum tuorum regulam reliqua vita decurret. Finis in ipso exordio cogitandus est. Qualis ad illum ultimum diem pervenire cupis,
Abbreviated transcription (Latin):
suos immo inimicos ex sribꝰ. cũq abeis cognosci uella. di¬
lectionis affectũ pio dolore testatꝰ ẽ. De osculabat᷑ singłos.
& irngu s flecibꝰ pauentiũ colla ꝑfunders. odiũ fim̃ carta-¬
tis lacͥmis abluebat: quos tã uiuo pr̃ȩ quã mortuo. ger.¬
mano semꝑ dilex̃ amore. Nec recordatꝰ illũ ẽ. inqͦ ad necem
fuerit deietꝰ lacũ. ñ cogitaũ ad dictã germanttatem
leta di : Qui pꝰ direptas opes & funditꝰ deleta pattimonia.
post filioꝵ ac filiar̃ unũ subito iit̾itũ. adultimũ ꝓpͥo contͣ
diabolũ eorꝑe dimicaũ : Auferunt᷑ onuĩa quȩ extrinsecꝰ posside-¬
bat: extͣnea bona repente decidt: ut magis ꝓpria clarescans.
tũph&. & hostẽ quẽ ferendo dãna añ suꝑauerat. rursus tolerm.¬
do supplicia. Dequo tale ipsiꝰ dni testimoniũ ẽ. Nũ quid ẽsid̃asti
puerum meu̾ iob: Non ẽ .N. simił ei quisꝗ int̾ris. ħo sine quȩrela.¬

Expanded text:
suos, immo inimicos ex fratribus, cumque ab eis cognosci vellet, disuos, immo inimicos ex fratribus, cumque ab eis cognosci vellet, dilectionis affectum pro dolore testatus est: Deosculabatur singulos ; et irriguis fletibus, paventium colla perfundens, odium fratrum charitatis lacrymis abluebat: quos tam vivo patre quam mortuo, germano semper dilexit amore. Nec recordatus est illum, in quo ob necem fuit dejectus, lacum. Non cogitavit addictam germanitatem leta Dei: qui post direptas opes, et funditus deleta patrimonia: post filiorum ac filiarum unum subito interitum, ad ultimum proprio contra diabolum corpore dimicavit ? Auferebantur omnia, quae extrinsecus possidebat, et extranea bona repente decidebant, ut magis propria clarescerenttriumphet, et hostem, quem ferendo damna ante superaverat, rursus tolerando supplicia devincat. De quo tale ipsius Domini testimonium est: Numquid considerasti puerum meum Job? Non est enim similis ei quisquam in terris: ho
Abbreviated transcription (Latin):
nolite fieri in prudentes. s: intelligentes quȩ sit uoluntas chnĩ.
I. tum obedientiȩ est quid p̃cipiatur uelle cognoscere. & pars
e̾ obsequu didicisse quid facias. Scito ttaq inscript᷑is diuinis.
ꝑqͦs solas potes plenã di intelligere uoluntatẽ. ꝓhib̾e quȩdam.¬
p̃cepi q̃dam. concedẽ aliqͣ. ñ nulla suadi. ꝓpt̾ mala. pͣcipiunt᷑

Expanded text:
 sit voluntas Domini . Initium obedientiae est quid praecipiatur, velle cognoscere: et pars est obsequii didicisse quid facias. Scito itaque in Scripturis divinis, per quas solas potes plenam Dei intelligere voluntatem, prohiberi quaedam, concedi aliqua, nonnulla suaderi.
Abbreviated transcription (Latin):
ati atq mundati. illiꝰq exemplo adꝑfectam iꝰtitiam incitati.
meliores ilł ẽẽ debemꝰ qui añ legẽ fuer̃. meliores &̃ quã fuer̃
sublege dicente apło. Peccatũ inuob̾ iam ñ dñabit᷑. ñ estis
fectam uirginẽ quȩ ex utroq semꝑ accensa & nat᷑e simul &
gr̃e bonũ morũ sancditate testatur
nima gͥ uirginis cura. pͥmũq studiũ sit. scire uoluntatẽ dñi
siii. & quid ei placeat quid ue displiceat diligent᷑ inquirere.
cursum ex eiꝰ possit orclinare sententia. Impossibile ẽ enĩ ei qͣndã
place̾. cui qͥd placeat ignorat. fieriq pot̾ ut &̾ obseq̃ndi uoto
offendat. qui qͦmͦ obsequi debeat añ ñ didic̃. Et ut maiꝰ ẽ.
uoluntatẽ dm̃. face. ꝗ nosse. ita pͥus. ẽ nosse quã facere. llud

Expanded text:
ati atque mundati, illiusque exemplo ad perfectam justitiam incitati, meliores illis esse debemus, qui ante legem fuerunt: meliores etiam quam fuerunt sub lege, dicente Apostolo: Peccatum in vobis jam non dominabitur. Non enim irginem, quae ex utroque semper accensa et naturae simul et gratiae bonum morum sanctitate testetur. Prima igitur virginis cura primumque studium sit, scire voluntatem Domini sui, et quid ei placeat, quidve displiceat, diligenter inquirere; cursum ex ejus possit ordinare sententia. Impossibile est enim ei quemquam placere, cui quid placeat ignorat; fierique potest ut etiam obsequendi voto offendat, qui quomodo obsequi debeat ante non didicit: et, ut majus est voluntatem Domini facere quam nosse, ita prius est noss
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ꝑotiũ atq desidiam nescientibꝰ &̃ qͣsi abalio sci̾tas c̾ferat᷑.
qͥ nullã ꝯ suetudinẽ boni facimꝰ. cũ malũ tam diu didicerimus:
hȩc de nat᷑e bono cursim qͣsi inalio oꝑe dicta ft̃. qđ ido a nob̾
faciendũ fuit. ut tͥ planiorẽ uiam adꝑfectam iustitiã st̾neremꝰ.

Expanded text:
nobis per otium atque desidiam nescientibus etiam quasi ab alio sanctitas conferatur, nobis per otium atque desidiam nescientibus etiam quasi ab alio sanctitas conferatur, qui nullam consuetudinem boni facimus, cum malum tamdiu didicerimus. Haec de naturae bono cursim quasi in alieno opere dicta sint: quod ideo nobis faciendum fuit, ut tibi planiorem viam ad perfectam justitiam s
Abbreviated transcription (Latin):
tia absq ulla ãmonitione legis fuer̃. ñ utiq qđ do aliquando
creat᷑ȩ suȩ cura ñ fuerit. s qr se talẽ sciebat bominũ fecisse
nat᷑am. ut eis ꝓlege adexercendam iustitiã suificer&. Deniq
quã diu recentiorͥ s adhuc nat᷑ȩ usus uiguit. nec humanȩ
rationi uelut q̃ndã caliginẽ longꝰ usus peccandi obdux̃. sine
huiꝰ freq̃nti amonitiõe ex poliet᷑. & ad suũ possit redire fulgorẽ.
Neq uͦ alia nob̃ causa difficultatẽ qͦ b̃n faciendi fac̃. ꝗ longa
c̃suetudo uitioꝵ. q̃ nos infec̃ a paruo. paulatĩq ꝑmultos corr̃pit
annos: ita pꝰea obligatos s & addictos ten&: ut uĩ qͦdãmͦ uideat᷑
hab̾e nature. Om̃e illud tempꝰ quo neglegent᷑ edocti id est
aduitia eruditi sumꝰ. quo mali ẽẽ & studumꝰ cũ adincitamtum
neqͥtiȩ innoceq̃ia ꝓstultitia duceret᷑: nc̃ nob̃ resistit. contͣq nos
uen. & nouã uoluntatẽ impugnat usus uetꝰ. & miramur cur

Expanded text:
legis fuerunt; non utique quod Deo aliquando creaturae suae cura non fuerit, sed quia se talem sciebat hominum fecisse naturam, ut eis pro lege ad exercendam justitiam sufficeret. Denique quamdiu recentioris adhuc naturae usus viguit, nec humanae rationi velut quamdam caliginem longus usus peccandi obduxit, sine hujus frequenti admonitione expoliretur, et ad suum posset redire fulgorem. Neque vero alia nobis causa difficultatem quoque bene faciendi facit, quam longa consuetudo vitiorum, quae nos infecit a parvo, paulatimque per multos ca obligatos sibi et addictos tenet, ut vim quodammodo videatur habere naturae. Omne illud tempus, quo negligenter edocti, id est, ad vitia eruditi sumus, quo mali etiam esse studuimus, cum ad incitamenta nequitiae innocentia pro stultitia duceretur, nunc nobis resistit, contraque nos venit, et novam voluntatem impugnat usus vetus. Et miramur cur
Abbreviated transcription (Latin):
pre achuec etatis animalia sine labore doman solent qͣnto
etiꝰ auagandã libtate dissueta sunt. tanto facliꝰ uł colla iigor
stenis ora insuescunt. Ipsa qͦ litterar̃ studia teneris meleꝰ ui¬
serunt᷑ ingenis. idq penit᷑ inherere sensibꝰ sol&e qđ pus sedit¬
ino̾ te ħ idẽ plurimũ &e inb̾n uiuendi ratiõe ual&. Dũ adbuc
mobilł ẽ ȩtas. & animꝰ duci facił. exercenda boni c̃suetudo. & iugi
meditatione firmanda ẽ. Occupandũ ẽ optimis rebꝰ ingeniũ. &
scẽ c̃ũsationis usus altiꝰ inserendꝰ ẽ. Iunc uͦ ad ꝑfectionis fasti¬
giũ animꝰ ascendit. & longe c̃suecudinis b̃nficio utit᷑ adb̾n

Expanded text:
e adhuc aetatis animalia, sine labore domari solent. Quantoque citius a vagandi libertate dissueta sunt: tanto facilius vel colla jugo, vel frenis ora insuescunt. Ipsa quoque litterarum studia teneris melius inseruntur ingeniis. Idque penitus inhaerere sensibus solet, quod idem plurimum etiam in bene vivendi ratione valet; dum adhuc mobilis est aetas, et animus duci facilis, exercenda boni consuetudo, et jugi meditatione firmanda est; occupandum est optimis rebus ingenium, et sanctae conversationis usus altius inserendus est. Tunc vero ad perfectionis fastigium animus ascendit, et longae consuetudinis beneficio uti
Abbreviated transcription (Latin):
dispar uoluntas ẽ. & qr cũ om̃s idẽ possimꝰ diu̾sa faciamus :
ltaq ut clarꝰ luc̃ẽ possit. aliqͣ exempla st̃ ꝓferenda. Ndã de
paradyso eicit᷑. enoch emundo rapit᷑. Inutroq dñs lib̾tutem
arbitii ostendit. Ut enĩ plac̾e potuit ille qͥ deliqͥt. ita potuit
peccare iste qui placuit. Non .ii. atꝰto do aut ille puniri meru¬
iss&. aut bic eligi:. nͥ ut̃q utrũq potuiss&. ħ decam & abel¬

Expanded text:
iuersa facimus? Itaque ut clarius lucere possit, aliqua exempla sunt proferenda : Adam de paradiso eicitur; Enoch e mundo rapitur. In utroque dominus libertatem arbitrii ostendit. Ut enim placere potuit ille, qui deliquit, ita potuit peccare iste, qui placuit. Non enim a iusto Deo aut ille puniri meruisset aut hic eligi, nisi uterque utrumque potuisset. Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ pondꝰ ferre ñ pot̾at: nec audebat aliquando contẽpnere quẽ
ita semꝑ ad eẽ credebat. dicebatq securꝰ sum. ñ .N. rep̾hendit
me cor meũ in om̃i uita mea. Qui ant̃ꝗ dñs inimicos p̃̾ciꝑ&
ẽe diligendos. dicẽ pot̾at. Si in mał inunici mei gauisus sum.
si dixi incorde meo bn factũ ẽ. Nec dũ euangłicũ illud sonu-¬
eit. om̃i petenti te tribue: &̃ ille dicebat. Si exire passus sũ

Expanded text:
emnere, quem semper adesse credebat; dicebatque: Securus sum, non enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Qui antequam Dominus inimicos praeciperet esse diligendos, dicere poterat: Si in malis inimici mei gavisus sum: si dixi in corde meo, Bene factum est . Necdum Evangelicum illud sonuerat: Omni petenti te tribue , et jam ille dicebat: Si exire passus sum
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ & imꝑata ꝑficiat. qͥ ñ fac̃ aliud ꝓalio. s utrũq nec mutat sed
addit obsequiũ. Nec ear̃ te exempla decipiant. quȩ s in sola castitate
ꝑpetuȩ castitatis bonũ ñ cũ iustitia s piustitia offerre uołt. & in
impunitatem petunt. ł c̃ce impudentiori uecordia coronandas ẽe
se putant. & integno cęloꝵ cet̾is p̃ferendas: quȩ s mandatoꝵ trans-¬
bit inregnũ celoꝵ: s qͥ fac̃ uoluntatẽ pris mei qui incȩl ẽ: ipse intͣbit
inregnũ cęloꝵ. Meminerint stultas uirgines asponsi ianua repellen-¬
das dicendũ eis. nescio uos: ilłq iungendas ẽẽ de q dñs ipse ait :
nescio uos: discedite a me õs qͥ oꝑamini iniqͥtatẽ: libi uͦ longe alia
est iua ingrediendũ. quȩ scl̃i amore calcato semꝑ cogitando quȩ di
oleũ. & sapientibꝰ iuncta uirginibꝰ insponsi obiuã prepararis.
Fugienda tͥ lata illa ua ÷. quȩ multoꝵ admortẽ euntiũ comitatꝰ

Expanded text:
m imperata perficiat: qui non facit aliud pro alio, sed utrumque: nec mutat, sed addit obsequium. Nec te earum exempla decipiant, quae sibi in sola castitate perpetuae castitatis bonum non cum justitia, sed pro justitia offerre volunt, et impunitatem petunt: vel certe impudentiori vecordia coronandas esse se putant, et in regno coelorum caeteris praeferendas, quae sibi mandatorum transbit in regnum coelorum: sed qui facit voluntatem Patris mei, qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Meminerint stultas virgines a sponsi januis repellendas; dicendum eis: Nescio vos: Illisque jungendas esse, de quibus Dominus ipse ait: scio vos, discedite a me omnes, qui operamini iniquitatem . Tibi vero longe est alia via ingrediendum, quae, saeculi amore calcato, semper cogitando quae Dei oleum, et sapientibus juncta virginibus, in sponsi obviam praepararis. Fugienda tibi lata illa via est, quam multorum ad mortem euntium comitatus
Abbreviated transcription (Latin):
illud remordeat te in qͦ temere imꝑitũ uulgͦ offendit
ut iđo ñ uere bonũ factũ hominẽ putes. quia is facere
malũ pot̾. nec ipsa naturȩ uolentia astringitur adim:¬
mutabilis boni necessitatem. Nam si diligent᷑ retractes
& ad subtiliorem intellectũ cogas animũ. hinct melior
statꝰ hoĩs ac suꝑior apparebit. iuĩi putat᷑ inferior. In ħ.N.
gemini itineris discrimine. inhac utuꝰq liħtate partis
c̃sistit. hinc dignitas. hĩc deniq obtimi quiq laudẽ
uerantis. sis ad malũ tͣnsire ñ potuiss&. Uoleis nãq
d̾s rationabilẽ creaturã uoluntaru boni munere & lib̾i
inferendo ꝓpͥũ eiꝰ fec̃. eẽ. qđ uelit. ut boni ac mali capax¬
s naturalit̾ utrũq poss&. & adulterutrũ uoluntate deflecster&
Neqi. alit̃ spontanceũ hab̾e pot̾at boñ nͥ ea q̃ &̃ malũ hab̾e potuisse.
Utiũqnos posse uoluit obtimꝰ creator. s unũ facere bonũ scilic&
qđ & imꝑaũ. maliq facultatẽ adħ tantũ dedit. ut uo¬

Expanded text:
illud remordeat te, in quo temere imperitum vulgus offendit. Et ideo non vere bonum factum hominem putes, quia is facere malum potest: nec ipsa naturae violentia astringitur  Al. astringatur ad immutabilis boni necessitatem. Nam si diligenter retractes, et ad subtiliorem intellectum cogas animum: hinc tibi melior status hominis ac superior apparebit, unde putatur inferior. In hoc enim gemini itineris discrimine, in hac utriusque libertate partis,e nostrae honor consistit: hinc dignitas, hinc denique optimi quique laudem verantis si is ad malum transire non potuisset. Volens namque Deus rationabilem creaturam voluntarii boni munere  Al. muinserendo, proprium ejus fecit esse quod velit, ut boni ac mali capax naturaliter utrumque posset: et ad alterutrum voluntatem deflecteret. Neque enim aliter spontaneum habere pnos posse uoluit optimus creator, sed unum facere, bonum scilicet quod imperauit; malique facultatem ad hoc tantum dedit, ut uo
Abbreviated transcription (Latin):
diuitibꝰ ñ sullime saꝑe neq sꝑare mninc̃to diuitiar. sic habuit ille
diuitias. ut se alibi diuitẽ ẽ̾e monstrar&. Indiuitiis inqͥt ñ c̃fidebã.
sic̃ hño placuit ita factũ ẽ. sit nom̃ dñi bndictũ in scła. Nudꝰ exiui
de ut̃o matris meȩ nudꝰ redeã illuc. Quo animi affectu possideamꝰ
aliquid. docem cũ id amisimͦ. & cupiditatẽ fruendi carendi dolor
prodit. quẽ qui in carendo ñ habuit neq infruendo eupiditatem
discipłm apłoꝵ. qui aꝑiens occultas diuitias nate & in mediũ
ꝓferens: ex se quid õs possimꝰ ostendit. docuitq qͣntꝰ sit ille
thesaurꝰ animȩ quẽ nos sine usu possidemꝰ. & qđ ꝓferre nolumꝰ
exemplis bonũ eiꝰ ostendimꝰ ac ꝓbaumꝰs &e ne econtͣrio ad ipsĩ
culpam ꝑtin̾e putet᷑. qđ aliqui iniqͥ fuer̃. scripturar᷑ utar testi¬
monus. quȩ peccantes ubiq cͥmine uoluntatis gͣuant. ñ ex¬
cuseis necessitatẽ nat᷑e. Ingenesi legimꝰ. Symeon & leui fr̃s.¬

Expanded text:
divitibus non sublime sapere, neque sperare in incerto divitiarum : sic habuit ille divitias ut se alibi divitem esse monstraret. In divitiis, inquit, non confidebam, benedictum in saecula. Nudus exivi de utero matris meae, nudus redeam illuc . Quo enim affectu possideamus aliquid, docemur, cum id amittimus; et cupiditatem fruendi, carendi dolor prodit: quem qui in carendo non habuit, in possidendo quonam modo m: qui aperiens occultas divitias naturae, et in medium proferens, ex se quid omnes possimus, ostendit: docuitque quantus sit ille thesaurus animae, quem nos sine usu possidemus: et quod proferre nolumus, exemplis bonum ejus ostendimus, ac probavimus. Et ne econtrario ad ejus culpam pertinere putetur, quod aliqui iniqui fuerint, Scripturarum utar testimoniis, quae peccantes ubique crimine voluntatis gravant, non excusant necessitate naturae. In Genesi legimus: Simeon et Levi fr
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit fig̾am. qͥ ꝑfid̾ suã & iudis donaũ benedictionem
& gentibꝰ. Loth qͦ sc̃ĩ noe uirtutẽ secutꝰ. int̾ tot peccantiũ
exempla iustitiã ñ reliquit. & ut illũ totiꝰ mundi exem-¬
plũ ñ uic̃. ita hic tota illa inqͣ habitabat regione peccan-¬
mala eoꝵ & ocłis au̾sabat᷑ & auribꝰ. atq iđo simili exẽplo.
ut ille diluiuo ita hic ẽ ereptꝰ incendio. Q abrahã amicũ
di. qͥd isaac aut iacob memorẽ: Quã ꝑfecte impleuer̃ dñi
uoluntatẽ uł hinc possumꝰ estimare. qđ familiari quadam
& p̾cipua dignitate eoꝵ se dñm uoluit nominari. Ego sũ
inqͥt cłs abraham & cłs isaac & ds iaeob. ħ nom̃ meũ est¬
sempitnũ. & memoriale ingenerationes generationũ. Lose ph fidel
dñ fanulꝰ & ꝑfectꝰ apuero. tribulationibꝰ magis uistꝰ ostendit᷑.

Expanded text:
 fidem suam Judaeis donavit benedictionem, et Gentibus. Loth quoque sancti Noe virtutem secutus, inter tot peccantium exempla justitiam non reliquit . Et ut illum totius mundi exemplum non vicit, ita hic tota illa, in qua habitabat regione peccanmala eorum et oculis aversabatur et auribus: atque ideo simili exemplo, ut ille diluvio, ita hic est ereptus incendio. Quid Abraham amicum Dei, quid Isaac et Jacob memorem? Quam perfecte impleverint Domini voluntatem, vel hinc possumus aestimare, quod familiari quadam et praecipua dignitate, eorum se Deum voluit nominari: Ego sum, inquit, Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob: hoc nomen meum sempiternum, et memoriale in generationes generationum . Joseph fidelis Domini famulus a puero tribulationibus magnis justus ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiȩ secuntate. & cũ de pena metuat de innocen.
uidiciũ. & ut de honestis reclisq actibꝰ fau&e. ita sinistra quȩq
opo ẽdemnat. atq ad ꝯscientiȩ testimoniũ diu̾sas partes do÷¬
mestica qͣ̃clã lege diudicat. Nec ullo ꝓnsus ingenio aito fusca.¬
to Aliquo argum̃tort colore decip̃. ipsis nos cogitationibꝰ fide¬
lissinis &e integrissimis sane testibꝰ aut arguit aut defendit.
Huꝰ lexis seribers ad iomanos meminit apłs. quã om̃ibꝰ hot.¬
nibꝰ isitam uelit in quibꝰdam cabuł cordis seriptã ẽẽ testat᷑.

Expanded text:
conscientiae securitate, et, cum de poena metuat, de innocenticonscientiae securitate, et, cum de poena metuat, de innocentijudicium; et ut honestis rectisque actibus favet, ita sinistra opera condemnat, atque ad conscientiae testimonium diversas partes domestica quadam lege dijudicat: nec ullo prorsus ingenio, aut fucato aliquo argumentorum colore decipit; ipsis nos cogitationibus, fidelissimis et integerrimis sane testibus, aut arguit, aut defendit. Hujus legis scribens ad Romanos meminit Apostolus, quam omnibus insitam, velut in quibusdam tabulis cordis scriptam esse testatur:
Abbreviated transcription (Latin):
nĩȩ secreta ueniamꝰ. se ipsũ unꝰquisq attentiꝰ respiciat. In¬
t̃rogemꝰ qͥd de ħ sentiant ꝓpͥȩ cogitationes. ferat sententiã.
de nat᷑e bono ipsa ꝯscientia. instruam᷑ domestico magistĩo
animi & m̃tis bona ñ aliunde mag̾ quȩq quã ab ipsa m̃te
discamꝰ. Quid illud obsecro ẽ q ad om̃e peccatũ aut erube-¬
scimꝰ aut timemꝰ. & culpã facti nc̃ rubore uultꝰ nc̃ pallore
monstramꝰ. aut trepidante aĩo & inminimis delictis testem
esfugimꝰ. ꝯscientia remordem᷑ s E diu̾so aũ in omni bono lȩci.
constantes. intepidi sumnꝰ idq sumꝰ. idq si occultũ ẽ palam
&e fieri uolumꝰ. nͥ qđ testimonio s ẽ. ipsa nata que ħ ipso
declarat bonũ suũ quo ei malũ dispłic&. & dũ in bono
tantũ oꝑe confidit. quid solũ eã deceat ostendit. hinc illus
e. quł̃ steqͣnt occulto carnifice in auctorẽ seelens esientie
torm̃ta deseuiunt. & latentẽ reũ secreta m̃tis pęna ꝑ se-

Expanded text:
 secreta veniamus. Seipsum unusquisque attentius respiciat: interrogemus quid de hoc sentiant propriae cogitationes; ferat sententiam de naturae bono ipsa conscientia; instruamur domestico magisterio animi, et mentis bona non aliunde magis quaeque, quam ab ipsa mente, discamus. Quid illud, obsecro, est quod ad omne peccatum aut erubescimus, aut timemus, et culpam facti nunc rubore vultus, nunc pallore monstramus, ac trepidante animo etiam in minimis delictis testem effugimus, conscientia remordemur; ex diverso autem in omni bono laeti, constantes, intrepidi sumus, idque si occultum est, pala et volumus: nisi quod testimonio sibi est ipsa natura, quae hoc ipso declarat bonum suum, quo ei malum displicet; et dum in bono tantum opere confidit, quid solum eam deceat, ostendit? Hinc illud est, quod frequenter carnifice occulto in auctorem sceleris conscientiae tormenta desaeviunt, et latentem re