comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod auxilium deus prestet. nec
mentem labefaccet humanam infestatio.
s corroboret froem diuina ꝑtectio. quan¬
do unusquisq scđm dominica ꝑ.¬
missa & fidei suȩ merita tantum
accipiat de dei ope quantum se
credat accipere. nec sit quod omni-¬
potens prestare non possit nisi si
accipientis fides caduca defecerit.
nte predictum esse quod nos
mundus odio habiturus ẽẽt et
quod ꝑsecutiones aduersus nos
xp̃ianis accidat quando ab initio mũ¬
di boni laborauerint & obpressi atq
occisi sint iusti ab iniustis.: dñs in
ȩuangelio premonet & p̃nuntiat
dicens. Simundus uos odit. scito¬
te qm̃ me primo odiit. Si autem¬
de mundo eẽtis. mundus quod su¬
um cẽt amaret. sed quia de mũdo
non estis & ego elegi uos de mũdo.
ꝓpt̾ea odit uos mundus. Memen¬
tote sermonis quem dixi uobis. ñ
est seruus maior domino suo. si
me ꝑsecuti sunt & uos ꝑsequent᷑.
Et iterum. Ueniet hora ut om̃is
qui uos oderit. putet se officium

Expanded text:
quod auxilium Deus praestet, nec quod auxilium Deus praestet, nec mentem labefactet humana infestatio, sed corroboret fidem diuina protectio, quando unusquisque secundum dominica promissa et fidei suae merita tantum accipiat de Dei ope quantum se credat accipere, nec sit quod omnipotens praestare non possit, nisi si accipientis fides caduca defecerit. nte praedictum esse quod nos mundus odio habiturus esset et quod persecutiones aduersum nos istians, quando ab initio mundi boni laborauerint et oppressi adque occisi sint iusti ab iniustis. XII. Ineuangelio praemonet et praenuntiat dicens: si mundus uos odit, scitote quoniam me primo odit. si de mundo essetis, mundus quod suum esset amaret: sed quia de mundo non estis et ego elegi uos de mundo, propterea odit uos mundus. mementote sermonem quem dixi uobis: cnon est seruus maior domino suo.\' si me persecuti sunt, et uos persequentur. et iterum: ueniet hora, ut omnis qui uos occiderit putet se officium
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑsecutionibus non defuturũ di¬
cens. Cum autem uos tradiderint
nolite cogitare quomodo aut qͥd
loquamini. dabitur enim uobis in
illa hora quid loquamini. Nõ enior
uos estis qui loquimini sed sp̃s
patris ur̃i qui loquitur in uobis.
& iterum. ẜmite in cordibus ur̃is
non premeditari exusare. ego enim
dabo uobis os sapientiȩ cui non po¬
terint resistere aduersarii ur̃i. Sic̃
in exodo ad moysen cunctantem et
ad populum ire trepidantem deus
lo quitur dicens. Nus dedit os hõi
& quis fecit mogilalum & surdũ uidentẽ
& cecum. non ne ego dominus deus:
& nunc ꝑge & ego aꝑiam os tuuoi
& instruam te quid loquaris. Nec
difficile est deo aꝑire os hominis
deuoti sibi & confessori suo inspira.¬
re constantiam. & fidutiam loquẽ¬
di. qui in numeris ad uersum ba¬
laam ꝓpħam etiam asinam fece¬
rit loqui. Qua re in ꝑsecutionibus
nemo cogitet quod ꝑiculum dia¬
bolus inportet sed immo consid̾et

Expanded text:
in persecutionibus non defuturum diin persecutionibus non defuturum dicens: cum autem uos tradiderint, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini. dabitur enim uobis in illa hora quid loquamini. non enim uos epatris uestri qui loquitur in uobis. et iterum: ponite in cordibus uestris non praemeditari excusare. ego enim dabo uobis os et sapientiam, cui non possint resistere aduersarii uestri. sicut in Exodo ad Moysen cunctantem et ad populum ire trepidantem Deus loquitur dicens: quis dedit os homini et quis fecit mogilalum et surdum et uidentem et caecum? nonne ego Dominus Deus? et nunc perge, et ego aperiam os tuum et instruam te quid loquaris. nec difficile est Deo aperire os hominis deuoti sibi et confessori suo inspirare constantiam et fiduciam loquendi qui in Numeris aduersus Balaam prophetam etiam asinam fecerit loqui. quare in persecutionibus nemo cogitet quod periculum diabolus inportet, sed immo consideret
Abbreviated transcription (Latin):
& si bellum nobis hostis indixerit
in ipso magis bello spem nr̃am con¬
sistere & congressione illa ustos ad
diuinȩ sedis & salutis ȩterne pre¬
mium ꝑuenire in psalmo.xxui. po¬
nit & dicit. Si directa fuerint in
me castra non tunebit cor meum. et
simsurrexerit suꝑ me bellum in¬
alum ego sꝑabo. unum petii a do¬
mino hoc exquiram. ut habitem
in domo dei ꝑ omnes dies uitȩ oeȩ.
Item in exodo declarat scriptura
diuna pressuris multiplicari
nos potius & augeri dicens. Iñto¬
q eos deprimebant. tanto plures
fiebant & inualescebat magis.
& in apocalipsi ꝑtectio diuina
ꝑmutitur passionib nr̃is. Nichil
inquit eorum timeas quȩ passu¬
rus es. Nec alius securitatem nobis
caui te nomine tuo meus es tri. et
si cransieris ꝑ aquam tecum sum
& flumina te non inundabunt:.
te non conburet. qm̃ ego dominus
deus tuus sc̃s ifrahel qui te salu¬
um fatio. Qͥ et in euangelio ꝓmit.¬
tit auxilium diuinum dei seruis

Expanded text:
et si bellum nobis hostis indixerit, et si bellum nobis hostis indixerit, in ipso magis bello spem nostram consistere, et congressione illa justos ad divinae sedis et salutis aeternae praemium pervenire, in Psalmo XXVI ponit et dicit: Si directa fuerint in me castra, non timebit cor meum: et si exsurrexerit suillud ego spero. unum petii a Domino, hoc exquiram, ut habitem in domo Domini per omnes dies uitae meae. item in Exodo declarat scriptura diuina pressuris multiplicari nos potius et augeri dicens: quantoque eos deprimebant, tanto plures fiebant et inualescebant magis. et in Apocalypsi protectio diuina promittitur in passionibus nostris. nihil, inquit, eorum timeas quae passurus es. nec alius securitatem nobis caui te nomine tuo: meus es tu. et si transieris per aquam, tecum sum et flumina te non inundabunt. ete non conburet, quoniam ego Dominus Deus tuus sanctus Israel qui te saluum facio. qui et in euangelio promittit auxilium diuinum Dei seruis
Abbreviated transcription (Latin):
datus est nobis. & petrus in ȩpła
sua ponit & dicit. km̃i nolite mira¬
ri ardorem accidendem uobis quia
ad temptationem ur̃am fit. ne exai¬
datis. tanquam nouum uobis contin¬
guat. sed quotiens cumq commu¬
nicatis xp̃i passionibus ꝑ omnia gau¬
dete. ut in reuelatione facta clarita¬
tis euis gaudentes exultetis. Si m¬
properatur uobis in nomine. xp̃ib̃i
estis. quia maiestatis & uirtutis dñi
nomen in uobis requiescit. quod qͥd̾
secundum illos blasphematur. se¬
cundum nos autem honoratur.
imendas non ẽẽ inuirias & pe¬
nas ꝑsecutionum. quia maior est
dominus ad protegendum quam
diabolus ad inpugnandum. Ioħs
qui in uobis est quam qui misto mũ¬
do. Item in psalmo .e.xuii.Non me¬
tuam quid michi faciet homo. dñs
michi auxiliator est. & iterum. Hii
in curribus & hii in equis. nos aut̃
in nomine domini nr̃i inuocabimꝰ.
autem resurreximus & erexi sumus.
& adhuc fortius docens & ostendes
sp̃c sc̃s castra diaboli non timenda.

Expanded text:
datus est nobis. et Petrus in epistula sua ponit et dicit: carissimi, nolite mirari ardorem accidentem uobis qui ad temptationem uestram fit, nec excidatis, tamquam nouum uobis contingat. sed quotienscumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete, ut et in reuelatione facta claritatis eius gaudentes exultetis. si inproperatur uobis in nomine Christi, beati estis, quia maiestatis et uirtutis Domini nomen in uobis requiescit, quod quidem secundum illos blasphematur, secundum nos autem honoratur. TIMENDAS NON ESSE INIVRIAS ET POEnas persecutionum, quia maior est Dominus ad protegendum quam diabolus ad inpugnandum. XI. Ac qui in uobis est quam qui in isto mundo. item in psalmo CXVII: non metuam quid mihi faciat homo: Dominus mihi auxiliator est. et iterum: isti in curribus et isti in equis, nos uero in nomine Dei nostri magnificabimur. autem surreximus et erecti sumus . Et adhuc fortius docens et ostendens Spiritus sanctus castra diaboli non timenda,
Abbreviated transcription (Latin):
cens et ꝑfecta. & iterum. Sumus
filii dei. Si autem filii & heredes.
heredes quidem dei: coheredes aut̃
xp̃i. si quidem compatiamur ut et
commagnificemur. & in apocalip
si eadem loquitur diuinȩ predi¬
cationis hortatio dicens. Tene in¬
quit quod habes. ne aluis accipi¬
at coronam tuam. Q uod exem¬
plum ꝑseuerandi & ꝑmanendi
designatur in exodo. ubi moyses
ad suꝑandũ amalech qͥ figͣam portabat diaboli in
signo ⁊ sacͣmento cruciᷤᷤ adleuabat supinas manus.
nec uinc̾e adu̾sariũ potuit. nͥ post ꝙͣ. stabił insig¬
no adleuatiꝰ iugit̾ manib ꝑseuerauit: Et factũ ẽ
inquit cum leuabat manus moyse.
preualebat israhel. ubi autem submis¬
erat manus inualescebat amalech.
& accepto lapide subposuerunt sub
eo & sedebat suꝑ eum & aaron & ur
sustinebãt manus eius hinc & inde.
& facte sunt manus moysi stabiles
usq in occasum solis. & fugauit

Expanded text:
cens et perfecta . Et iterum: Sumus cens et perfecta . Et iterum: Sumus filii Dei: si autem filii, et haeredes, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi; si quidem compatiamur, ut et commasi eadem loquitur diuinae praedicationis hortatio dicens: tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. quod exemplum perseuerandi et permanendi designatur in Exodo, ubi Moyses ad superandum Amalech qui figuram portabat diaboli in signo et sacramento crucis adleuabat supinas manus, nec uincere aduersarium potuit, nisi postquam stabilis et in signo adleuatis iugiter manibus perseuerauit. et factum est, inquit, cum leuabat manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et accepto lapide subposuerunt sub eo, et sedebat super eum. et Aaron et Ur sustinebant manus eius hinc et inde: et factae sunt manus Moysi stabiles usque in occasum solis. et fugauit
Abbreviated transcription (Latin):
debere & expeditos in ꝓcinctu fir¬
miter stare. addicit & dicit. Sint lũ¬
bi ur̃i accincti & lucerne ardentes.
& uos similes hominibus expectã¬
tibus dominum suum quando ue¬
niat a nuptiis. ut cum uenerit et
pulsauerit apiant ei. Felices serui
illi quos adueniens dominus in¬
uenerit uigilantes. Item beatus apłs
paulus ut fides nr̃a ꝑfitiat & cres¬
cat & ad summam ꝑueniat. hortatur
dicens. Nescitis quia qui in stadio
currunt omnes quidem currunt
unus tamen accipit palmam: Sic
currite ut apprehendatis. & illi qͥdẽ
ut corruptibilem coronam accipiañ.
uos autem incorruptam. & iterũ.
Nemo militans deo obligat se moles¬
tiis secularib ut possit placere ei cui
se ꝓbauit. Sed & si certau̾it quis.
non coronabitur nisi legitime pug¬
tis corpora ur̃a hostiam uiuiam scãm
placentem deo. nec configuremini
seculo huic. sed trans formemini
in renouatione sensus ad prouiden¬
dum quȩ sit uoluntas dei bona & pla¬

Expanded text:
debere et expeditos in procinctu firdebere et expeditos in procinctu firmiter stare adiecit et dicit: sint lumbi uestri accincti et lucernae ardentes et uos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit aperiant ei. felices serui illi quos adueniens dominus inuenerit uigilantes. item beatus apostolus Paulus, ut fides nostra proficiat et crescat et ad summum perueniat, hortatur et dicit: nescitis quia qui in stadio currunt omnes quidem currunt, unus tamen accipit palmam? sic currite ut occupetis: et illi quidem ut corruptibilem coronam accipiant, uos autem incorruptam. Nemo militans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probavit. Sed et si certaverit quis, non coronabitur, nisi legitime pugtis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, placentem Deo; nec configuremini saeculo huic, sed transformamini in renovatione spiritus, ad probandum quae sit voluntas Dei bona et pla
Abbreviated transcription (Latin):
attendens & suꝑ ponens manum
suam suꝑ aratrum aptus est regno
dei. & iterum. & qui iagro est ñ
reuertatur retro. mementote uxo¬
ris loch. Ac nequis aliqua uel cu¬
piditate rerum uel suorum dulce¬
dine retardetur. quominus xp̃m
sequatur: addit & dicit. Iui non
renuntiat omnibus quȩ sunt eiꝰ.
non potest meus discipulus esse.
nsistendum potius ẽẽ & ꝑseueran¬
dum in fide & uirtute &. cęlesti ac
sp̃iali gr̃e consummatione ut
ad palmam &e coronam possit ꝑue¬
niri: in paralipomenon. Dominus
uobiscum est quam dui estis uos
cum ipso. si autem dereliqueritiseũ
derelinquet uos. & iterum apurd
erechiel. Iustitia iusti non liberabit
eum in quocumq die exerrauerit.
Iterum in euangelio dominus loqͥt᷑
& dicit. Iui ꝑseuerauerit usq ad fi¬
nem saluabitur hic. & iterum si per-¬
manseritis in uerbo meo uere disci¬
puli mei eritis. & cognoscetis uerita¬
tem & ueritas liberabit uos. Premo¬
nens quoꝙ nos paratos semꝑ esse

Expanded text:
attendens et superponens manum attendens et superponens manum suam super aratrum, aptus est regno Dei . Et iterum: Et qui in agro est, non convertatur retro. Memores estote uxoris Loth . Ac, ne quis aliqua vel cupiditate rerum, vel suorum dulcedine retardetur quominus Christum sequatur, addit et dicit: Qui non renuntiat omnibus quae sunt ejus, non est potest meus esse discipulus . nsistendum potius esse et perseuerandum in fide et uirtute et caelestis ac spiritalis gratiae consummatione, ut ad palmam et coronam possit NIRI. In Paralipomenon: Dominus uobiscum est, quamdiu estis uos cum ipso. si autem dereliqueritis eum, derelinquet uos. item aput Ezechiel: iustitia iusti non liberabit eum in quacumque die exerrauerit. item in euangelio Dominus loquitur et dicit: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit. et iterum: si permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis et cognoscetis ueritatem et ueritas liberabit uos. praemonens quoque nos paratos semper esse
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit Ereptos de faucibus
diaboli et delaqueis sȩculi libera¬
tos. Hon debere denuo ad sȩculum
reuerti ne ꝑdant quod euaserint.
bram nr̃i & imaginem prefigurat᷑
cum deo tutore & uindice euasisseg
moysen mussitat. respitiens solitu¬
dinis & labors incommoda. & non in¬
celligens libertatis ac salutis bene¬
fitia diuina & reuerti querit ad egip¬
tum hoc est ad sȩculi seruitutem uñ
fuerat exutus. cum magis in deum
fidere deberet. & credere quoniam qͥ
a diabolo & seculo liberat populum
suum et ꝑtegit liberatum. Iuid hoc
nobis in quiunt fecisti in eiciendo nos
de egypto. Melius enim est nobis
seruire egyptiis. quam mori in soli¬
tudine hac. & dixit moyses ad po¬
pulum. fidite & orate & cernite salu¬
temsa domino est. quam nobis faciet.
Hodie dominus pugnabit ꝑ uobis
& uos tacebitis. Quod nos ammonet¬
docens in euangelio suo dominus
ne ad diabolum ru̾sus & sȩculum
quibus renuntiauimus & unde eua¬
simus reuertamur: dicit. Nemo retͥ

Expanded text:
UT VII.--EREPTOS DE FAUCIBUS DIABOLI, ET DE LAQUEIS SAECULI LIBERATOS, NON DEBERE DENUO AD SAECULUM REVERTI, NE PERDANT QUOD EVASERINT. bram nostri et imaginem praefiguratus, cum, Deo tutore et vindice, evasisset Moysen mussitat, respiciens solitudinis ac laboris incommoda, et non intelligens libertatis ac salutis beneficia divina, reverti quaerit ad Aegypti, hoc est ad saeculi, servitutem unde fuerat exutus, cum magis fidere deberet in Deum et credere; quoniam qui a diabolo et saeculo liberat populum suum, protegit liberatum: Quid hoc nobis, inquiunt, fecisti in ejiciendo nos de Aegypto? melius est nobis servire Aegyptiis quam mori in solitudine hac. Et dixit Moyses ad populum: Fidite, et state, et cernite salutem quae a Domino est, quam vobis faciet hodie: Dominus ipse pugnabit pro vobis, et vos tacebitis . Quod nos admonens in Evangelio suo Dominus, et docens ne ad diabolum rursus et ad saeculum, quibus renuntiavimus et unde evasimus, revertamur, dicit: Nemo retro
Abbreviated transcription (Latin):
me. non est me dignus. & qui dili¬
git filium aut filiam suꝑ me. nonẽ
me dignus. & qui non collit crucẽ
suam & sequitur me. non est meus
discipulus. sicut in deuteronomio
scriptum est. Iui dic t patri aut ma¬
tri non noui te & filios suos nonag¬
nouerunt. hii eustodierunt precep¬
ta tua & testamentum tuum serua¬
angustia. an ꝑsecutio. an fames. an
nuditas. an ꝑiculum an gladius:ᷤ
Sicut scriptum est. Iuia ꝓpt̾ te occi¬
dimur tota die. estimati sumus ut
oues occisionis. Sed in his omnibus
suꝑamus ꝑ eo qui dilexit nos. Et
iterum. Non estis ur̃i. ẽpti enim
estis pretio magno. clarificate et
portate deum in corpore ur̃o. & it̾m.
ꝑ omnibus mortuus est. ut qui ui¬
uunt iam non sibi uiuant. sed ei

Expanded text:
qui diligit filium aut filiam super me non est me dignus, et qui non accipit crucem suam et sequitur me non est meus discipulus. sicut in Deuteronomio scriptum est: qui dicunt patri et matri cnon noui te\' et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt prae cepta tua et testamentum tuum seruaangustia an persecutio an fames an nuditas an periculum an gladius? sicut scriptum est: quia propter te occidimur tota die, aestimati sumus ut oues uictimae. sed in his omnibus superamus pro eo qui dilexit nos. et iterum: non estis uestri: empti enim estis pretio magno. clarificate et portate Deum in corpore uestro. et iterum: pro omnibus mortuus est, ut et qui uiuunt iam non sibi uiuant
Abbreviated transcription (Latin):
uiuemus. si toleramus et conregna¬
buus. si negnauerimus & ipse ne¬
gabit nos. Item iohannes. Qui ne¬
ga filium neq patrem habet.
qui confitet᷑ filium & filium et pa¬
trem habet. Unde nos ad contemp¬
tum mortis hortatur dominus et
corroborat dicens. Nolite timere
eos qui occidunt corpus animã
autem non possunt occidere. ma¬
gis autem metiite eum qui po¬
test animam et corpus occidere
in gehennam. & iterum. Qui amat
animam suam ꝑde t illam. & qui o¬
dit animam in isto seculo. in uitam¬

Expanded text:
vivemus: si toleramus, et conregnavivemus: si toleramus, et conregnabimus: si negabimus, et ipse negabit nos . Item Joannes: Qui negat Filium, neque Patrem habet: qui confitetur Filium, et Filium et Patrem habet . Unde nos ad contemptum mortis hortatur Dominus et corroborat dicens: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Magis autem metuite eum qui potest animam et corpus occidere in gehennam . Et iterum: Qui amat animam suam, perdet eam: et qui odit animam suam in isto saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiam & miserebitur tibi &
multiplicabit te. si exaudieris uocẽ
domini dei tui. & obseruaueris p̃¬
ceptum eius. cuius precepti & ui¬
gons matthatias memor interfec̃
eum qui ad aram sacrificaturus
accesserat. O. uod si ante aduentũ
xp̃i circa deum colendum & ido¬
la spnenda hȩc precepta seruata
sunt. quant umagis post aduentũ
xp̃i seruanda sunt. quando ille
ueniens non uerbis nos hortatus
sit sed factis post omnes inuirias
& contumelias passus quoq & cru¬
cifixus. ut nos pati et mori exem¬
plo suo doceret. ut nulla sit hom̃i
excusatio ꝑ se non pati cum passus
sit ille ꝑ nobis. & cum ille passus sit
ꝓ alienis peccatis. multomagis pro
peccatis siuis pati unumquemq
sus me fuerit coram hominibus. et
ego confitebor illum coram patre
meo qui in celis. Qui autem me ne¬
gauerit coram hominibus. negabo
et ego eum coram patre meo qui in¬
cęlis est. Item apostolus paulus. Si
enim commorimur inquit & com¬

Expanded text:
misericordiam et miserebitur tui, et misericordiam et miserebitur tui, et multiplicabit te, si exaudieris vocem Domini Dei tui et obseruaueris praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat. quodsi ante aduentum Christi circa Deum colendum et idola spernenda haec praecepta seruata sunt, quanto magis post aduentum Christi seruanda sunt, quando ille ueniens non uerbis nos hortatus sit sed et factis, post omnes iniurias et contumelias passus quoque et crucifixus, ut nos pati et mori exemplo suo doceret, ut nulla sit homini excusatio pro se non patienti, cum. passus sit ille pro nobis, et cum ille passus sit pro alienis peccatis, multo magis pro peccatis suis pati unumquemque sus fuerit me coram hominibus, et ego confitebor eum coram patre meo qui est in caelis. qui autem me negauerit coram hominibus, et ego negabo eum coram patre meo qui caelis est . Item Apostolus Paulus: Si enim commorimur, inquit, et con
Abbreviated transcription (Latin):
& seruire idolis suaserint. in deute.¬
roiomio. Quod si rogauerit te fã
tuus. aut filius tuus aut filia
tua aut uxor tua quȩ est in sinu
tuo aut amicus tuus qui ȩqualis
est animȩ tuȩ latenter dicens.ea
eum. et non parcet oculus tuus
suꝑ eum. et non celabis eum: an
nuntiabis de illo. manus tua erit
suꝑ eum in pͥmis interficere eum.
& manus omnis populi postremo.
& lapidabunt eum & morietur.
quoniam quesiit auertere te a dño
tuo. & iterum loquitur dominus
et dicit. Nec ciuitati parcendum
etiam si uniuersa consenserit ad
ioolatriam. aut si audieris in una
ex cuutatibus quas dominus d̃s
tuus dabit tibi inhabitare te illic
dicentes. eamus & seruiamus di¬
is alienis quos non nostis. interfi¬
ciens necabis omnes qui sunt in
ciuitate cede gladii. & incendes
ciuitatem igni: & erit in habitabi¬
lis in et̃num. Non reedificabitur
etiam nunc ut auertatur dñs ab
indignatione ire suȩ & dabit tibi

Expanded text:
ET SERVIRE IDOLIS SUASERINT. In DeuteET SERVIRE IDOLIS SUASERINT. In Deuteronomio: Quod si rogaverit te frater tuus, aut filius tuus, aut filia tua, aut uxor tua quae est in sinu tuo, aut amicus tuus, qui aequalis est animae tuae, latenter dicens: « eum, et non parcet oculus tuus super eum, et non celabis eum, annuntians annuntiabis de illo. Manus tua erit super eum, in primis interficere eum, et manus omnis populi postremo; et lapidabunt eum et morietur, quoniam quaesivit avertere te a Domino Deo tuo . Et iterum loquitur Dominus et dicit nec civitati parcendum, etiamsi universa consenserit ad idololatriam: Aut si audieris in una ex civitatibus quas Dominus Deus tuus dabit tibi inhabitare te illic, dicentes: « Eamus et serviamus diis aliis, » quos non nosti, interficiens necabis omnes qui sunt in civitate caede gladii, et incendes civitatem igni, et erit sine habitaculo in aeternum. Non reaedificabitur etiam nunc, ut avertatur Dominus ab indignatione irae suae. Et dabit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
minus ad moysen. Si quis de¬
liquit ante me delebo eum de li¬
bro uitȩ. Item cum hieremias ꝓpo
pulo deprecaretur dominus ad eno
loquitur dicens. & tu noli orare pro
populo hoc. & noli postulare ꝑ ipsis
in p̾ace & oratione quia non exaudi¬
am in tempore cum inuocabunt me
in tempore afflictionis suȩ. Erechi¬
el quoq hanc eandam denuntiat in¬
dignationem dei eis qui in deum de¬
linquunt. & fuit inquit uerbum
domini ad me dicens. Fili hominis
terra quȩcum peccauerit michi ut
delinquat delictum. extendam ma¬
num meam suꝑ eam & obteram fta¬
bilimentum panis & mittam in eã
famem & auferam de ea hominem
& pecora: & si fuerint tres uiri hũ
in medio eius Noe & daniel & iob.
non liberabunt filios neq filias ip¬
si soli salui erunt. Item in regnorũ¬
libro primo. Si delinquendo peccet
uir aduersus uirum orabunt ꝑ eo
dominum. Si autem in dominum
peccet homo: quis orabit ꝑ eo: Qͦd¬
etiam eos interfici qui sacrificare

Expanded text:
minus ad Moysen: Si quis deminus ad Moysen: Si quis deliquit ante me, deleam eum de libro meo . Item cum Hieremias pro populo deprecaretur, Dominus ad eum loquitur dicens: Et tu noli orare pro populo hoc, et noli postulare pro ipsis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore quo invocabunt me, in tempore afflictionis suae . Ezechiel quoque hanc eamdem denuntiat indignationem Dei his qui in Deum delinquunt: Et fuit, inquit, verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, terra quaecumque peccaverit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam, et obteram stabilimentum panis, et immittam in eam famem, et auferam de ea hominem et pecora. Et si fuerint tres viri hi in medio ejus, Noe, Daniel et Job, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli salvi erunt . Item in libro Regnorum primo: Si delinquendo peccet vir adversus virum, orabunt pro eo Dominum. Si autem in Deum peccet homo, quis orabit pro ETIAM EOS INTERFICI QUI SACRIFICARE
Abbreviated transcription (Latin):
curuatus est homo et humiliat᷑
est uir et non laxabo illis. & it̾m.
Illis fudistis libamina & illis in¬
posuistis sacrifitia suꝑ hȩc non
indignabor dicit dominus. Item
apud hieremiam. Holite am¬
bulare post deos alienos ut serm¬
atis eis & ne ad oraueritis & ne
incitetis me in oꝑibus manuum
ur̃arum ad disꝑdendos uos. Itẽ.
in apocalipsi. Siquis ad orauer¬
it bestiam & imaginem eius. et
acceperit notam in fronte sua ⁊
in manu. bibet et ipse de uino
irȩ dei mixto in poculo irȩ eius.
& punietur igne et sulphure.
sub oculis scõrum angelorum et
sub oculis agni. & fumus de
tormentis eorum in secula scłoꝵ
ascendet. nec habebunt requiem
die ac nocte quicumq adorant.
bestiam & imaginem eius.
Non facile ignoscere dm̃ idolatris.
Moyses in exodo ꝑ populo rogat
nec impetrat. Precor ait domine
deliquit populus hic delictum
grande. fecerunt sibi deos aureos.¬
dimite.s in autem dele me de li¬
bro quem scripsisti. Et dxit do¬

Expanded text:
curuatus est homo et humiliatus curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis. et iterum: illis fudistis libamina et illis inposuistis sacrificia. super haec non indignabor? dicit Dominus. item aput Hieremiam: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis, et ne adoraueritis eos et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos. item in Apocalypsi: si quis adorat bestiam et imaginem eius et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de uino irae Deimixto in poculo irae eius et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum angelorum et sub oculis agni. et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet: nec habebunt requiem die et nocte quicumque adorant bestiam et imaginem eius. NON FACILE IGNOSCERE DEVM IDOLOLATRIS. Moyses in Exodo pro populo rogat nec impetrat: precor, ait, Domine, deliquit populus hic delictum grande, fecerunt sibi deos aureosdimittis quem scripsisti. Et dixit Do
Abbreviated transcription (Latin):
qui de eripiat manibus meis. Iteo
in apocalipsi. & uidi alium ãgłm
uolantem medio cęlo habentem ȩuan¬
gelium ȩt̾num. & ut annuntiaret
suꝑ t̾ram ꝑ omnes nationes & trib
& linguas. & populos. dicentẽ uoce
magna. Timete potius deum & da¬
te illi claritatem quoniam uenit
hora iudicii eius. & ad orate eum qͥ
fecit cęlum & t̾ram & mare & om¬
nia quȩ in eis sunt. Sic & dominꝰ
in ȩuangelio cominemorationem fa¬¬
cit primi & secundi precepti dicẽs.
Audi isrł. dominus deus tuus do¬
minus unus est: & diliges dñmn
deum tuum de corde tõto tuo et
de tota anima tua ⁊ de tota uirtu¬
te tua. hoc pͥmum. & secundum si¬
mile huic. Diliges ꝑximum tibi
tanquam te. In his duobus p̃cep¬
tis tota lex pendet & ꝓpħȩ.A it̾m.¬
sacrificans diis eradicabitur nisi
domino soli. Item in deutero norno.
Sacrificauerunt demoniis && nos
deo. Item apud isaiam. Ad orauer̃
eos quos fecerunt digiti eorum et

Expanded text:
qui eripiat de manibus meis. item qui eripiat de manibus meis. item in Apocalypsi: et uidi alium angelum uolantem medio caelo, habentem euangelium aeternum, ut adnuntiaret super terram per omnes nationes et tribus et linguas et populos, dicentem uoce magna: metuite potius Deum et date illi claritatem, quoniam uenit hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt. sic et Dominus in euangelio commemorationem facit primi et secundi praecepti dicens: audi Israel, Dominus Deus tuus Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota uirtute tua. hoc primum et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetsacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli. item in Deuteronomio: sacrificauerunt daemoniis et non Deo. item aput Esaiam: adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
sola nationum estimauerunt deos qͥbꝰ
neq oculorum usus est ad uidendũ.
ti inmanibus ad tractandum. sed
& pedes eorum pigri ad ambulan¬
autem sibi similem homo poterit
deum fingere. cum enim mortalis sit
mortuum fingit manib iniquis.
melior est autem ipse his ꝗͣ quos colit:
quoniam ipse quidem uixit. illi nũ
quam. tem in exodo. Non faciestͥ
idolum nec cuiusquam similitudi
quis ẽẽt artifex. s aut ignem aut
sp̃m. aut citatum aerem. aut girũ
stellarum. aut nimiam aquam aut
solem. aut lunam. deos putauerũt:
quorum si ꝓpter spetiem deos estima¬
uerunt sciant quanto his dominus
sit spetiosior. Aut si uirtutes & oꝑa
eorum mirati sunt. intelligant ab
ipsis quoniam qui hȩc constituit
colendus est. Sicut scriptum esł.
Dominum deum tuum adorabis &
ipsi soli seruies. Item in deuterono¬
mio. Non erunt tibi dii alii absq
me. & iterum. Uidete uidete quia
ego sum dñs & non est deus p̃t̾ me.
Ego occidam & ego uiuere fatiam
ꝑcutiam et ego sanabo. & non est

Expanded text:
ola nationum aestimaverunt deos; quibus neque oculorum usus est ad videndum, ti in manibus ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulanautem sibi similem homo poterit deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. Melior est autem ipse iis quos colit, quoniam ipse quidem vixit, illi autem numquam . Item in Exodo: Non facies tibi idolum nec cujusquam similitudinquis esset artifex, sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem, aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut solem aut lunam deos putaverunt. Quorum si propter speciem hoc aestimaverunt, sciant quanto iis 264 Dominus sit speciosior. Aut si virtutes et opera eorum mirati sunt, intelligant ab ipsis quoniam qui haec constituit COLENDUS SIT. Sicut scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Item in Exodo: Non erunt tibi dii alii absque me . Item illic: Videte, videte quia ego sum, et non est Deus praeter me. ego interimam et uiuere faciam, percutiam et ego sanabo, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Unde dominus in euangelio¬
dicit. Si enim non credideritis quia
ego sum: moriemini in peccatis ur̃is.
fide autem stare iustitiam et illic
ẽẽt uitã predictum est. Apud abacuc.
Iustus autem quia ex fide uiuet. In¬
de abraham pater gentium credidit.
in genesi.  credidit abraham deo.
& deputatum est ei ad iustitiam.¬

Expanded text:
tis . Item Dominus in Evangelio: Si enim non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris . Fide autem stare justitiam et illic esse vitam praedictum est apud Abacuc: Justus autem ex fide mea vivet . Inde Abraham pater gentium credidit. In Genesi: Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
grauiter deliquisse quod dominũ
derelinquerint & idola secuti sint.
tem quod ꝓpħis non crediderint
& eos interfecerint.
Ante predictum quod dominum
neq cognituri neq incellecturi
neq recepturi eẽnt.
Q uod scripturas si¬
turi uidei non eẽnt. intelligi autem
haberent in nouissimis temporibꝰ
postea quam xpistus uenisset.
Nichil posse intelligere uideos de¬
scripturis nisi prius crediderint
in cristum.
lis euacuata est & secunda spiri¬
talis repromissa sit.
Quod lex prior quȩ per moysen
data est cessatura esset.
uod lex noua dari haberet.
Quod dispositio alia et testamen¬
tum nouum dari haberet.
Quod baptisma uetus cessaret
& nouum inciperet.
Quod uigum uetus enacueretur.
et iugum nouum daretur.
Quod pastores ueteres cessaturi es¬
sent. & noui inciperent.
Quod domus et templum dei. xp̃c
futurus ẽẽt. et cessasset templum
uetus et nouum cepisset.
Quod sacrifitium uetus euacua¬

Expanded text:
grauiter deliquisse, quod Dominum grauiter deliquisse, quod Dominum reliquerint et idola secuti sint. II. Quod prophetis non crediderint et eos interfecerint. m. Ante praedictum, quod Dominum neque cognituri neque intellecturi neque recepturi essent. IIII. Quod scripturas turi Iudaei non essent, intellegi autem haberent in nouissimis temporibus, posteaquam Christus uenisset. V. Nihil posse Iudaeos intellegere de scripturis, nisi prius crediderint in Christum. lis euacuata sit et secunda spiritalis repromissa sit. VIIII. Quod lex prior quae per Moysen data est cessatura esset. X. Quod lex noua dari haberet. XI. Quod dispositio alia et testamentum nouum dari haberet. XII. Quod baptisma uetus cessaret et nouum inciperet. XIII. Quod iugum uetus euacuaretur et iugum nouum daretur. XIIII. Quod pastores ueteres cessaturi essent et noui inciperent. XV. Quod domus et templum Dei Christus futurus esset et cessasset templum uetus et nouum inciperet. XVI. Quod sacrificium uetus euacua
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fuerant ante predicta a deo
recessisse & indulgentiam dñi qͣ
sibi iam pridem datara & in poste¬
rum ꝓmissa fuerat ꝑdidisse. suc¬
cessisse uero in eorum locum xp̃ia¬
nos fide dominum ꝑmerentes. et de
omnibus gentibus ac de toto orbe
uenientes. Item libellus alius con¬
tinet xp̃i sacramentum. quod ideo
uenerit qui secundum scripturas
annuntiatus est. & gesserit ac per¬
fecerit uniuersa quib intelligi &
cognosci posse preditus est. quȩ le¬
genti tibi interim ꝓsunt ad pͥma
fidei liniamenta formaida: Plus ro¬
boris tibi dabitur. & magis ac ma¬
gis intellectus cordis operabitur
scrutanti scripturas ueteres & no¬
uas plenius & uniuersa librorum
sp̃ialium uolumina ꝑlegenti. Nã
nos nunc de diuinis fontibus in¬
pleuimus modicum quod tibi in¬
terim mitteremus: bibere uberius
& saturari copiosius poteris si tu
quoq ad eosdem diuinȩ plenitudi¬
nis fontes nobiscum pariter potatu¬
rus accesseris: Opto te fili carissi

Expanded text:
quae fuerant ante praedicta a Deo quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Chrisnos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et uniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissi
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIANYS QUIRINO filiO
salutem. Obtempandum
fuit filii carissime dessiderio tuo
sp̃ali impensissima petitione diui¬
na magisteria poscenti. quib nos
dominus ꝑscripturas sanctas eru¬
dire & struere dignatus est. ut a
tenebris erroris abducti. & luce eiꝰ
pura & candida luminati. uiam
uite ꝑ salutaria sacramenta tene¬
amus. & quidem sicut petisti ita
a nobis sermo compositus & libel¬
lus compendio breuiante digestus
est. ut quȩ scribantur non copia
latiore diffunderet. s quantum
mediocris memoria suggerebat ex¬
ceptis capitulis adnexis reneces¬
saria quȩq colligerem. quibus nõ tã
tractasse quam tractantibus ma¬
teriam prebuisse uideamur. Sed
et legentibus breuitas enismodi
plurimum ꝓdest. dum non intel.¬
lectum legentis & sensum liber
longior spargit. s subtiliore cõpen¬
dio. Io quod legitur tenox memo¬
ria custodit. Complexus sum ue¬
ro libellos duos pari ȩqualitate
moderatos. unum quo oftendere
enisi sumus. uideos secumdum

Expanded text:
CVPRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem sicut petisti, ita a nobis sermo conpositus et libellus conpendio breuiante digestus est, ut quae scribebantur non copia latiore diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et adnexis necessaria quaeque colligerem, quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse uideamur. sed et legentibus breuitas eiusmodi plurimum prodest, dum non intellec.tum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore conpendio id quod legitur tenax memoria custodit. conplexus sum uero libellos duos pari qualitate moderatos : unum quo ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Talpãmo ⁊ lessadon.
Denticem esaẏas.
Lacertũ golias.
Menam maria.
Elionẽ saison.
Posuit & ionas acetũ.¬
Prior intinrit cam.
.Explicitisq om̃ib¬
ãD edit adipem abel.
Mel ionathas
Dulcia fecit iħs.
Creticũ ysaac.
Signinum maria.
Florentinũ rachel.
Ebriꝰ obdormiit noe.
Satis biberat loth.
Stertebat olofernes.
Somnus tenebat ionam.
Nigilauit ꝓpegallũ petri
Suscitabat᷑ iħs.
Surgere qͣrebat idcob.
Prior surrex lazarus. inĩ¬
Tc̃ miscuit sciphũ benia
Intulit thamar.biN
Prior bibit petrus.
Murm᷑abat ermippus.
A quã bibebat ioħes.
Uinũ petebat maria.
Nconsentiebat susanna.
Plenã ampullã petebat ta
Sitiebat isrħ.¬
Ire uolebat tobias.
Alienũ calicẽ bibere.
Sradidit ioħis.
Ministrauit martha.
Effudit ermocrates.
Intulit luc̾nas esaias.
Grãs argit symeon.
Bñdixit anna.
Intulit coronas rachel.
Poma intulit ad am
Fanũ porrex̾ samson
Cytharã ꝑcussit daũ.
Tympanũ maria.
P salt̾iũ dux̃ iobal.
Cantauit asael

Expanded text:
alpam Molessadon, denticem Esaias, alacertum Golias, maenam Maria, et leonem Samson. Posuit et Jonas acetuprior intinxit Cain. Explicitisque omnibus, dedit adipem Abel, mel Jonatas, dulcia fecit JesusCreticum Isaac, Signinum Maria, Florentinum Rachel. ebrius obdormivit Noe, satis biberat Loth, stertebat Holophernes, somnus tenebat Jonam, vigilavit prope gallum Petrus, suscitabatur Jesus, surgere quaerebat Jacob, prior surrexit Labam. Tunc miscuit scyphum Benjamin, intulit Martha, prior bibit Petrus. murmurabat Hermippus, aquam bibebat Joannes, vinum petebat Maria, non consentiebat Susanna, plenam ampullam ferebat Martha, sitiebat Ismaire volebat Tobias, alienum calicem bibere vtradidit Judas, ministrabat Martha, effudit Hermocrates, intulit lucernam Esaias, gratias egit Simeon, benedixit Anna, intulit coronas Rachel,  Martha, poma intulit Adam, favum porrexit Samson, cytharam percussit David, tympanum Maria, psalterium duxit Jubal, cantavit Asael,
Abbreviated transcription (Latin):
Iumentũ iacob.
Currũ helỹas.
Crines bersabeae¬
Frum̃tum ioseph.
Resina ruben.
Pecuniã abimelech.
Istrobilos leui
Cansam moyses.
EEuum petrus.
Copias abigea.¬
Inpstituta thamar.
UInformosa rachel.
Inodibilio lia.
Indomina maria.
Inmpio loth.
Inatu̾sario amalec¬
In instructore sem.¬

Expanded text:
jumentum Jacob, currum Helias, crines Bersabeefrumentum Joseph, resinam Ruben, pecuniam Abimelech, strobilos Levi, capsam Moyses, favum Petrus, copias Abigastituta Thamar, in formosa Rachel, in odibili Lia, in domina Maria, in impio Loth, in adversario Amalech, in structore Sem
Abbreviated transcription (Latin):
Renalia esaias.
Nuluã elisab&
A dipem abel.
Femur abraham.
Caudam moyses.
Lupũ beniamin.
Mugilẽ abel.
Murenã eua.
Pelamidẽ adam.
Locustã ioħs.
Gladium cam.
Capitonẽ absalon

Expanded text:
renalia Esaias, vulvam Elisabeth, adipem Abel, femora Abraham, caudam Moyses, lupum Benjamin, mugilem Abel, muraenam Eva, pellamidem Adam, locustam Joannes, gladium Cain, captionem Abessalon
Abbreviated transcription (Latin):
caii non rediit qui zelo fr̃em pere¬
mit. Cogita cęleste regnum ad qͦd
non nisi concordes & humiles dñs
admittit. cogita quod filii dei hii
soli possunt uocari qui sint pacifici
qui natiuitate & lege diuina adsi¬
militudinem dei patris & xp̃i res¬
pondeant adunati. Cogita sub o¬
culis nos dei stare. spectante ac
uidicante ipso conuersationis ac
uitȩ nr̃e curricula decurrere. ꝑ¬
uenire nos tunc demum posse ut
eum indere contingat. si ipsum
nunc uidentem delectemus acci¬
bus nr̃is. si nos dignos gr̃a eius
& indulgentia prebeamus. si pla¬
cituri semꝑ in regno in hoc mũ¬
do ante placeamus.::¬

Expanded text:
Cain non redit qui zelo fratrem pereCain non redit qui zelo fratrem peremit. cogita caeleste regnum, ad quod non nisi concordes adque unanimes Dominus admittit. cogita quod filii Dei hi soli possint uocari qui sint pacifici, qui natiuitate et lege diuina ad similitudinem Dei patris et Christi respondeant adunati. cogita sub oculis nos Dei stare, spectante ac iudicante ipso conuersationis ac uitae nostrae curricula decurrere, peruenire nos tunc demum posse, ut eum uidere contingat, si ipsum nunc uidentem delectemus actibus nostris, si nos dignos gratiae eius et indulgentiae praebeamus, si placituri semper in regno in hoc mundo ante placeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ne leniatur.Si de sacramento cru¬
cis & cibum sumis & potum:
lignum quod apud merrham ꝑfi¬
cit in imaginem ad saporis dulce¬
dinem. tibi in ueritate ꝑficiat ad
mulcendi pectoris lenitatem. Nec
ad medelam. ꝑsꝑandȩ ualitiroinis
laborabis. unde uulneratus fueris
inde curare.A ma eos quos oderas añ.
dilige illos quibus iniustis obtrec¬
tationibus inuidebas. bonos imita¬
re si sectari potes. si sectari non po¬
tes coiletare certe & gratulare me¬
lioribus sticte illis adunata dilec¬
tione participem. fac te consortio
caritatis & fr̃nitatis uinculo co¬
heredem. Dimittentur tibi debita
quando dimiseris ipse. accipient᷑
sacrifitia tua cum pacificus ad
deum ueneris. sensus atq actus
tui diumitus dirigentur. quan¬
do ea quȩ diuina & iusta sunt co-¬
gitaueris: sicut scriptum est. Cor
uiri cogitet iusta. ut a deo dirigan¬
tur gressus eius. habens autẽ multa
quȩ cogites. paradisum cogita. quo

Expanded text:
ne leniatur. de sacramento crune leniatur. de sacramento crucis et cibum sumis et potum, lignum quod aput Merrham profecit in imagine ad saporis dulcedinem tibi in ueritate proficiat ad mulcendi pectoris lenitatem, nec ad medellam prosperandae ualitudinis laborabis. unde uulneratus fueras inde curare. ama eos quos ante oderas, dilige illos quibus iniustis obtrectationibus inuidebas. bonos imitare, si sectari potes: si sectari non potes, conlaetare certe et gratulare melioribus. fac te illis adunata dilectione participem, fac te consortio caritatis et firaternitatis uinculo coheredem. dimittentur tibi debita, quando ipse dimiseris: accipientur sacrificia tua, cum pacificus ad Deum ueneris. sensus adque actus tui diuinitus dirigentur, quando ea quae diuina et iusta sunt cogitaueris, sicut scriptum est: cor uiri cogitet iusta, ut a Deo dirigantur gressus eius. Habes autem multa quae cogites. paradisum cogita, quo
Abbreviated transcription (Latin):
laus est fidei fidutia futurorum
mundi aduersa tolerare. & qui su¬
ꝑbus in ꝑsperis non est glam de hu¬
militate consequitur. & quiꝰ pau¬
perum fouendorum miscõiam pro-¬
nus est retͥbutionem thesauri cele¬
stis adipiscitur. & qui zelare non
nouit quiq unammi s & mitis
fr̃s suos diligit. dilectionis & pa¬
cis premio honoratur. In hoc uirtu¬
tum stadio cotidie currimus. ad has
iustitiȩ palmas & coronas sine ut̾¬
missione temporis ꝑuenimus: ad
quas ut ꝑuenire tu etiam possis
qui furas ⁊ elo & liuore possessus
omnem illam malitiam qua pri¬
us tenebaris abice. ad uiam uite
ȩt̾nȩ uestigiis salutarib reforma¬
re. euelle de pectore tuo spinas et
tribulos ut te dñicum semen fer¬
ali fruge locupletet. ut diuina et
spialis seges in copiam fecunde mes¬
sis exuberet: uenena fellis euome.
discordiarum uiriis exclude. pur¬
getur mens quam serpentinus li.¬
uor infecerat. amaritudo omnis
quȩ intus insederat xp̃i dulcedi¬

Expanded text:
laus est fidei fiducia futurorum laus est fidei fiducia futurorum mundi aduersa tolerare. et qui superbus in prosperis non est gloriam de humilitate consequitur. et qui ad pauperum fouendorum misericordiam pronus est retributionem thesauri caelestis adipiscitur. et qui zelare non nouit quique unanimis et mitis fratres suos diligit dilectionis et pacis praemio honoratur. in hoc uirtutum stadio cotidie currimus, ad has iustitiae palmas et coronas sine intermissione temporis peruenimus. Ad quas ut peruenire tu etiam possis qui fueras zelo et liuore possessus, omnem illam malitiam qua prius tenebaris abice, ad uiam uitae aeternae uestigiis salutaribus reformare. euelle de pectore tuo spinas et tribulos, ut te dominicum semen fertili fruge locupletet, ut diuina et spiritalis seges in copiam fecundae messis exuberet. uenena fellis euome, discordiarum uirus exclude, purgetur mens quam serpentinus liuor infecerat, amaritudo omnis quae intus insederat Christi dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
spreuerunt. Collaudet te potuiᷤ
xp̃c & inuitet ad premium di¬
cens: uenite benedicti patris m̃i
ꝑcipite regnum quod uobis pa¬
ratum est ab origine mundi.
His meditationibus cerrobo¬
randus est animus fr̃s dilec¬
tissimi. eius modi exercitatio¬
nibus contra omnia diaboli ia¬
cula firmandus. Sit inmani¬
bus diuina lectio. in sensibus
dominica cogitatio. oratio ui¬
gis omnino non cesset. saluta¬
ris oꝑatio perseueret. & sp̃ialibꝰ
semꝑ actib occupemur. ut qͦ¬
tiens cumq inimicus accesserit
quotiens adire temptauerit
et clausum aduersum se pectus
inueniat & armatum. Non eñ
xp̃iani hominis corona una eat.
quȩ tempore ꝑsecutionis accipit
Habet & pax coronas suas. quib
de uaria & multiplici congressio¬
ne uictores ꝑstratio & subacto ad¬
uersario coronamur. Libidinem
sub egisse continentiȩ palma ẽ cont
iram contra inuiriam repugnas¬
se corona patientiȩ est. de auaricu
triumphus est pecuniam sꝑnete.

Expanded text:
spreuerunt. conlaudet te potius spreuerunt. conlaudet te potius Christus et inuitet ad praemium dicens: uenite, benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab origine mundi. His meditationibus conroborandus est animus, fratres dilectissimi, eiusmodi exercitationibus contra omnia diaboli iacula firmandus. sit in manibus diuina lectio, in sensibus dominica cogitatio, oratio iugis omnino non cesset, salutaris operatio perseueret. spiritalibus semper actibus occupemur, ut quotienscumque inimicus accesserit, quotiens adire temptauerit, et clausum aduersum se pectus inueniat et armatum. non enim christiani hominis corona una est quae tempore persecutionis accipitur. habet et pax coronas suas, quibus de uaria et multiplici congressione uictores prostrato et subacto aduersario coronamur. libidinem subegisse continentiae palma est. contra iram, contra iniuriam repugnasse corona patientiae est. de auaritia triumphus est pecuniam spernere.
Abbreviated transcription (Latin):
uicem mutuam pollicente. Eos
inquit qui clarificant me cla¬
rificabo. & qui spernit me sperne-¬
tur. Ad quam clarificationem
formans nos ac reparans dñs
& filius dei similitudinem
dei patris insinuans: in ęuan¬
gelio suo dicens. Audistis quia
dictum est. diliges proximũ
tibi & odibis inimicum tibi.
Ego autem dico uobis diligi¬
te mnimicos ur̃os. & orate ꝑ his
qui uos ꝑsecuntur. ut sicis simi
les patris ur̃i qui in cȩlis ẽ qui
solem suum oriri facit super bo¬
nos & malos & pluit suꝑ iustos
& inuistos. Si hominib letũ ẽ
et głosum filios habere consi¬
miles. & tunc generasse se delec¬
tat. si ad patrem liniamentis
paribus soboles subsciciua res¬
pondeat. quanto maior in deo pa¬
tre lȩtitia est. cum quis sic sp̃ia¬
liter nascitur ut in actibus eiꝰ
& laudibus diuina generositas
predicetur. Quȩ iusticiȩ palma
est. quȩ corona. ẽe te talem de
quo deus non dicat filios gene¬
raui & exaltaui. ipsi autem me

Expanded text:
uicem mutuam pollicente. eos, uicem mutuam pollicente. eos, inquit, qui clarificant me clarificabo, et qui spernit me spernetur. ad quam clarificationem formans nos ac praeparans Dominus et filius Dei similitudinem Dei patris insinuans in euangelio suo dicit: audistis quia dictum est: diliges proximum tibi et odibis inimicum tibi. ego autem dico uobis: diligite inimicos uestros et orate pro his qui uos persecuntur, ut sitis tris uestri qui in caelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et mal\'os et pluit super iustos et iniustos. si hominibus laetum est et gloriosum filios habere consimiles et tunc magis generasse delectat, si ad patrem liniamentis paribus suboles subsiciua respondeat, quanto maior in Deo patre laetitia est, cum quis sic spiritaliter nascitur, ut in actibus eius et laudibus diuina generositas praedicetur. quae iustitiae palma est, quae corona esse te talem, de quo Deus non dicat: filios generaui\' et exaltaui, ipsi autem me