comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& gaudens dñobenedixit: XIIII.
Postquam in monasterium estingressa: quantã mul¬
titudinem scõrum fidelissimis p̃cibus congrẽgaũ
hoc oriens testatur: aquilo auster: uel occidens
profitetur : Quia undique p̃ciosas gemmas celoq
reconditas & quas paradysus hab&ripia de uota
tam muneribus quam p̃cibus sibi habere obtinuit:
Cum quibus inces sabiliter iugi meditatione
psalmos & hrmnos sede cantare credebat :
Peruenit tandem ad eam dedom no mam mete
martrre : quod hiero solima sua scã requiesce¬
rent membra : Haec audiens auida acsitibunda
potabat uelut hydrops : quiquantum fontem
trahit : tantum sitis addita crescit : Istaderoredi
plus madefacta cal&: Trans misit uirum uenerabilẽ
reo ualem prb̃m quitunc saecularis erat & adhuc
super stes est corpore : ad patri archam hiero solimitanũ
poscens debeati mammetis pignore: Quod uirdĩbeni
suscipiens : rogationes populo indixit: uoluntatem dĩ

Expanded text:
et gaudens Domino benedixit. 14. et gaudens Domino benedixit. 14. Postquam in monasterium est ingressa, quantam multitudinem sanctorum fidelissimis precibus congregavit, hoc oriens testatur, aquilo, auster vel occidens profitetur, quia undique preciosas gemmas caeloque reconditas, et quas paradysus habet, ipsa devota tam muneribus quam precibus sibi habere obtinuit. Cum quibus incessabiliter iugi meditatione psalmos et hymnos se decantare credebat. Pervenit tandem ad eam de domno Mammete martyre, quod Hierusolima sua sancta requiescerent membra. Haec audiens avida ac sitibunda potabat: velut ydrops, qui quantum fontem trait, tantum sitis addita crescit, ista de rore Dei plus madefacta calet. Transmisit virum venerabilem Reovalem presbiterum, qui tunc saecularis erat et adhuc superstes est corpore, ad patriarcham Hierosolimitanum, poscens de beati Mammetis pignore. Quod vir Dei benigne suscipiens, rogationes populo indixit, voluntatem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tanta poena ipsam omnis populus uidens:
proea precabatur : tamquam sĩ presens esset
dicens: Quia ubicumque exfide inuocatur
adest: dominabona parce ei ne tanto cruciatu
in felix deficiat: sicbeatissima ad pces omnium
Et sicistius poena: omnes¬
fecit cautos ac deuotos
Suedas inuilla dum esset deuoto ac̃ fideli animo mens
intenta ad xp̃m: reliquias scõrum omnium plena deuo¬
tione habere cupiens: Ea orante: aduenit uir
uenerabilis magnus presbiter : cum reliquiis domni
andreae & aliorum quam plurium : Quibus super
alta repositis cum nocte deuota uigilar& suꝑ forulã
& se adorationem pros ternit: paruus. soporei accessit
qualiter ei dns declarar & uotum suum impletum
Dicens adeam: Cognosce benedicta nonis tae solũ
reliquiae quas presbiter magnus attulit hicsuq
tantum : sed quantas in atteia uilla congregasti:
totae hic conuenerunt: ubi oculos aperuit
uidit uirum splendidissimum qui hoc ei nuntiauerat

Expanded text:
tanta poena ipsam omnis populus videns, tanta poena ipsam omnis populus videns, pro ea precabatur, tamquam si praesens esset, dicens, quia, ubicumque ex fide invocatur, adest: 'Domina bona, parce ei, ne tanto cruciatu infelix deficiat'. Sic beatissima ad preces omnium Et sic istius poena omnfecit cautos ac devotos. 13. Suedas in villa dum esset, devoto ac fideli animo mens intenta ad Christum reliquias sanctorum omnium plena devotione habere cupiens, ea orante, advenit vir venerabilis Magnus presbiter cum reliquiis domni Andreae et aliorum quam plurium. Quibus super altare positis, cum nocte devota vigilat super formulam et se ad orationem prosternit, parvus sopor ei accessit, qualiter ei Dominus declararet votum suum impletum, dicens ad eam: 'Cognosce, benedicta: non istae solum reliquiae, quas presbiter Magnus adtulit, hic sunt tantum, sed quantas in Adtegia villa congregasti, totae hic convenerunt'. Ubi oculos aperuit, vidit virum splendidissimum, qui hoc ei nuntiaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
quemiam seperdidis secredebat : sola dolorẽ senti¬
ens : sanum recepit: Quae tordiebus nec cybum
sumpserat : neclumen diei uiderat: pedibus suis
nullo sustentante in colomis addomum suam reuer¬
saest: dño usque in p̃sente die gratiaus agaens:
Adiciatur & aliud ad laudem xp̃i miraculum : qui suos
trepidare aliis facit .: Uinoberga una exeius
fuit famulabus: quae ausũ temerario incathe dra
beatae reginae posteius discessum sederep̃sũpsit :
Quo facto iudiciodĩ ꝑcussa sic ardebat: ut ui deren
omnes fumum de ea in altum procedere : & illa se¬
coram omni populo proclamar&. confitensse pec¬
casse: & propterea arder& quia inbeatȩsede
consederat : Tribus diebus & tribus noctibus
unum incendium passa: uoci ferans clamabat :
Domina radegundis peccaui: male egi: indulge
refrigera membra. duro cruciatu ex usta:
miseri cordialarga. bonis operibus gloriosa :
qua eomnibus misereris. miserere mei: In

Expanded text:
quem iam se perdidisse credebat, sola dolorem sentiquem iam se perdidisse credebat, sola dolorem sentiens, sanum recepit. Quae tot diebus nec cibum sumpserat nec lumen diei viderat, pedibus suis, nullo sustentante, incolomis ad domum suam reversa est, Domino usque in praesentem diem gratias agens. 12. Adiciatur et aliud ad laudem Christi miraculum, qui suos trepidare aliis facit. Vinoberga una ex eius fuit famulabus, qui ausu temerario in cathedra beatae reginae post eius discessum sedere praesumpsit. Quo facto, iudicio Dei percussa, sic ardebat, ut viderent omnes fumum de ea in altum procedere, et illa coram omni populo proclamaret, confitens se peccasse; propterea arderet, quia in beatae sede consederat. Tribus diebus et tribus noctibus unum incendium passa, vociferans clamabat: 'Domina Radegundis, peccavi, male egi, indulge, refrigera membra duro cruciatu exusta. Misericordia larga, bonis operibus gloriosa, quae omnibus misereris, miserere mei'. In
Abbreviated transcription (Latin):
inerat ei : ut suam fidelem dñs declarar &
Quam quam ibi incorpore. iam inon eis&. ad inuo¬
cationem quoq nominis sui benigna ad fuit Dñs
posuit ei insensu: ut ad suumoratorium ꝑgeret¬
& adeius inuocationem se saluari crederet :
A tubi femina dolore plena: manibus seruulorũ
suorum sustentata: uix ad eum oratorium duci
poterat ualidissimum sustinens dolorem
sein pauimentum proiecit. & clama recoepit:
Domina radegundis: eredote uirtutedĩ esse
plenam: cuius uoluntatem magis fecisti quam
hominum: domina bona pietate plena: mise¬
reremei : sub ueni infelici ora prome ut mihi
reddatur oculus : quia prograui cruciat᷑m
dolore affligitur animamea: sic illa queddo
omnium inse sola transtulit dum incorpore fuit:
usque eaͦs mederi potuiss& : benigne ex audiuit.
ad inuocationem nominis sũi : Dño miserante ꝑ ei
interuentum dolor effugit : salus aduenit : oculũ

Expanded text:
inerat ei, ut suam fidelem Dominus declararet. inerat ei, ut suam fidelem Dominus declararet. Quamquam ibi in corpore iam non esset, ad invocationem quoque nominis sui benigna adfuit. Dominus posuit ei in sensu, ut ad suum oratorium pergeret et ad eius invocationem se salvari crederet. At ubi femina dolore plena, in manibus servulorum suorum sustentata, vix ad eius oratorium duci poterat, validissimum sustinens dolorem, se in pavimentum proiecit et clamare coepit: 'Domina Radegundis, credo, te virtute Dei esse plenam, cuius voluntatem magis fecisti, quam hominum; domina bona, pietate plena, miserere mei, subveni infelice, ora pro me, ut mihi reddatur oculus, quia pro gravi crutiatu et dolore affligitur anima mea'. Sic illa, quae dolores omnium in se sola transtulit, dum in corpore fuit, usque dum eas mederi potuisset, benigne exaudivit ad invocationem nominis sui. Domino miserante, per eius interventum dolor effugit, salus advenit, oculum,
Abbreviated transcription (Latin):
caeli uictoriam obtineret : magisse dõ de uotã prampte
aptabat : Et omnium seruitio mancipabat : non
curans quale obsequium facer& : quaetotis implere
studebat seruitium: Pedes omnium manib ꝓpriis
lauans : sabano tergens &osculans : &si ꝑmis sum
fuiss& ad similitudinem mariae. fusi scrinibus
extergere non renitebat : unde protam in mensis
beneficiis quae sunt inea diuino munere conlata :
dñs uirtutum largitor : eam inmiraculis clario¬
rem reddidit infutantia : ubidum regnare
uideretur: sibi magis caeleste quamterrenum
p̃parauit regnum :Fecit sibi oratorium quateñ
uicibus dumse ã rege subducer&: semꝑibi dnm
caeli inuocar& : in quo beneficiadĩ prȩstantur
ad inuocationem eius nominis : cuius ass̃duaibi fuit
oratio : Postquam se in monas terio redusit :
matrona mammezo nomine dumiter ageret:
in oculo suo grauis ẽ. sordicula ingressa: Vbi
una uox : unus dolor unus clamor: die nocti

Expanded text:
caeli victoriam obtineret, magis se Deo devota prompte caeli victoriam obtineret, magis se Deo devota prompte abtabat et omnium servitio mancipabat, non curans, quale obsequium faceret, quae totis implere studebat servitium. Pedes omnium manibus propriis lavans, savano tergens et osculans, et, si permissum et, ad similitudinem Mariae fusis crinibus extergere non renitebat. Unde pro tam inmensis beneficiis, quae sunt in ea divino munere conlata, Dominus virtutum largitor eam in miraculis clariorem reddidit in Frantia; ubi dum regnare videretur; sibi magis caeleste quam terrenum praeparavit regnum. Fecit sibi oratorium, quatenus vicibus, dum se a rege subduceret, semper ibi Dominum caeli invocaret, in quo beneficia Dei praestantur ad invocationem eius nominis, cuius assidua ibi fuit oratio. 11. Postquam se in monasterio reclausit, matrona Mammezo nomine dum iter ageret, in oculo suo gravis est sordicula ingressa. Ubi una vox, unus dolor, unus clamor die noctuque
Abbreviated transcription (Latin):
& suam ancillam ubicumque indigere uidit: de hoc
lute patriae cunosa: quandoquidem inter se regna
mouebantur . quia totos diligebat reges proomnium
uita orabat: & nossine intermissione proeorum stabilitate
orare docebat:: ubi eos interse amaritudinẽ mouere
audis set: tota tremebat. & quales litteras un itales
alteri dirigebat.  ut interse non bella non arma
tractarent sed pacem firmarent : ut patria neperir&
Similiter & adeorum proceres dirigebat: ut p̃celsis¬
regibus consilia salutifera ministrarent: ut eis reg¬
nantibus : populis & patria sa lubrior red deretur:
Congregationisuae assiduas uigilias inponebat:
& ut sine in termissione pro eis orarent: cumla¬
crimis docebat: seuero inquanto cruciatu affligebat :
quis hoc uerbis explere ualeat : : & intercedente ea:
pax regum : mitigatio belli : salus patriae aderat
eius obtentum intellegentes: benedictum nom̃ dñi
conlaudarent : Quamlibet depaceregum cum rege

Expanded text:
et suam ancillam, ubicunque indigere vidit, de hoc et suam ancillam, ubicunque indigere vidit, de hoc lute patriae curiosa, quandoquidem inter se regna movebantur, quia totos diligebat reges, pro omnium vita orabat, et nos sine intermissione pro eorum stabilitate orare docebat. Ubi eos inter se amaritudinem movere audisset, tota tremebat, et quales litteras uni, tales alteri dirigebat, ut inter se non bella nec arma tractarent, sed pacem firmarent ut patria ne periret. Similiter et ad eorum proceres dirigebat, ut pregibus consilia salutifera ministrarent, ut, eis regnantibus, populi et patria salubrior redderetur. Congregationi suae assiduas vigilias inponebat et, ut sine intermissione pro eis orarent, cum lacrimis docebat. Se vero in quantum cruciatum affligebat, quis hoc verbis explere valeat? Et, intercedente ea, pax regum, mitigatio belli, salus patriae aderat; eius obtentum intellegentes, benedictum nomen Domini conlaudabant. Quamlibet de pace regum cum Rege
Abbreviated transcription (Latin):
quo omnes homines dilexit : quis umquam poterit
imitari : resplenduerunt in ea quae que uirtutes
modestiacum uerecundia : sapientia cum simplicitate
seueritas cum mansuetudine : Doetrina. cumhu¬
militate : uita denique in maculata : uita in rep̃hes¬
sibilis: uita sibim& semꝑ aequales:
ntantum se extraneã derebus proprus fecit : ut si
aliui desororibus merum dare uoluis&: desuo sibi
cellario tangere non p̃sumpsit : Quo cognito
uenerabilis abbatissa: dediteiꝰ tonnellam octo
modiorum: quambeatae felicitati cellarariȩ
ad expensam commendauit: deuindemia usq alia
omnibus diebus ubicum que eã scã iussit dispensauit
num quam minuit sed semꝑ ae qualis permansit:¬
ubi nouum uinũ aduenit quod cellarium impleuit:
se tonella satis fecisse credidit : Ante pontones.
& tonnae. defecerunt: quam haec quaebeatae in om¬
nibus fecit uoluntatem: Dñs de quinque panibus
& geminis piscibus quinque pauit milia hominum:

Expanded text:
quo omnes homines dilexit, quis umquam poterit quo omnes homines dilexit, quis umquam poterit imitari? Resplenduerunt in ea quaeque virtutes, modestia cum verecundia, sapientia cum simplicitate, severitas cum mansuetudine, doctrina cum humilitate, vita denique inmaculata, vita inreprehensibilis, vita sibimet semper aequalis. 10. In tantum se extraneam de rebus propriis fecit, ut, si alicui de sororibus merum dare voluisset, de suo sibi cellario tangere non praesumpsit. Quo cognito, venerabilis abbatissa dedit ei tonnellam octo modiorum, quam beatae Felicitate cellarariae ad expensam commendavit. De vindemia usque aliam omnibus diebus, ubicumque ei sancta iussit, dispensavit; numquam minuit, sed semUbi novum vinum advenit quod cellarium implevit, se tonnella satis fecisse credidit; ante pontones et tonnae defecerunt quam haec quae beatae in omnibus fecit voluntatem. Dominus de quinque panibus et geminis piscibus quinque pavit millia hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa genera florum congregans. unde mella confi¬
ciat : sic illa abhis quos inuitabat spiritales sturebat
carpere flosculos: unde boni operis fructum tamsi i
quamsuis sequacibus exhiber& : dum nocte quasi uel
unius horae spatium uideretur somnd̾ carpere: semꝑ
lectio legebatur: Quae legebat in se somni marcorem
sentiens. putabat eam iam paululum requiescere : ubi
alectione cessaset : mens intenta ad xp̃m tamquam
si dicer&: ego dormio & cormeum uigilat: aiebat:
quare taces : lege necesses : atubi surgendi horam
mediam facer&nox quam quam antea totum implessa
cur sum : quae adhuc nec soporem senserat : iam parata
destratu ad dñi seruitium gaudens surgebat: utcum
fiducia dicer&: media nocte surgebam ad confiten¬
dum tibidne: namfreguenter & dormire uisaest¬
& psalmum decantare in ipso sopore : ita utrectie
&ueraciter dicer&: meditatio cordismei incore¬
pectutuo semꝑ: Caritatis autem eius ardorem

Expanded text:
diversa genera florum congregans, unde mella confidiversa genera florum congregans, unde mella conficiat, sic illa ab his quos in vitabat spiritales studebat carpere flosculos, unde boni operis fructum tam sibi quam suis sequacibus exhiberet. Et dum nocte quasi vel unius horae spatium videretur somnum carpere, semper lectio legebatur. Quae legebat, in se somni marcorem sentiens, putabat, eam iam paululum requiescere. Ubi a lectione cessasset mens intenta ad Christum, tamquam si diceret: Ego dormio, et cor meum vigilat, aiebat: 'Quare taces? Lege, ne cesses'. At ubi surgendi horam media faceret nox, quamquam antea totum implesset cursum, quae adhuc nec soporem senserat, iam parata, de stratu ad Domini servitium gaudens surgebat, ut cum fidutia diceret: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, Domine. Nam frequenter et dormire visa est et psalmum decantare in ipso sopore, ita ut recte et veraciter diceret: Meditatio cordis mei in conspectu tuo semper. Caritatis autem eius ardorem,
Abbreviated transcription (Latin):
cordis quaeramus eum : uttum fiducia eidicere possimꝰ:
dadnẽ quod promisisti : quia fecimus quodius sisti:
Numquam imposuit facere quod ipsa prius non fecisset:
Vndecumque seruus dĩ ueniss&: sollicite ꝑ contabat᷑.
qualiter dño seruir&: si quid noui abeo agnouis set
quod ipsã non facer& : continuo cum omni alacritate
sibi prius imposuit: postcongregationem tam uerbo
docuit quam̃ exemplo ostendit: Cumanteã siuicibus
psalmus cessas &. lectionum quamdis cessit: non die
non nocte : nondum uel paululum corpus suum refecit:
Cum lectio legebatur : illa sollicitudine pia animarum
nostrarum curam gerens dicebat: si non intelligitis
quod legitur: quid est quod non sollicite requiritis
speculum animarum ur̃arum : Quod & siminus pro
reuerentia int̃rogare p̃sumebatur: illapia sollicitu¬
dine maternoque affectu. quod lectio continebat:
adanimae salutem p̃dicare nonces sabat: sicut apis

Expanded text:
cordis quaeramus eum, ut cum fidutia ei dicere possimus: cordis quaeramus eum, ut cum fidutia ei dicere possimus: „Da, Domine, quod promisisti, quia fecimus quod iussisti". 9. Numquam inposuit facere, quod ipsa prius non fecisset. Undecumque servus Dei venisset, sollicite percontabatur, qualiter Domino serviret. Si quid novi ab eo agnovisset, quod ipsa non faceret, continuo cum omni alacritate sibi prius inposuit; post congregationem tam verbo docuit, quam exemplo ostendit. Cum ante eam vicibus psalmus cessasset, lectio numquam discessit, non die, non nocte, non dum vel paululum corpus suum refecit. Cum lectio legebatur, illa sollicitudine pia animarum nostrarum curam gerens, dicebat: 'Si non intellegitis quod legitur, quid est, quod non sollicite requiritis speculum animarum vestrarum?'. Quod etsi minus pro reverentia interrogare praesumebatur, illa pia sollicitudine maternoque affectu, quod lectio continebat, ad animae salutem praedicare non cessabat. Sicut apis
Abbreviated transcription (Latin):
ntantum decorde uelore illius dĩ laus nondisce¬
debat ut cumquadam uice uidis sec postitiariã
monas terii transeuntem nomine eodegundem
ubieam uoluit appellare: pro eius nomine alleluia
clamauit : Hoc milies fecit : numquam deore
illius detractio : numquam mendatiũ : nũ quã
maledictum. contra qualem cumque ꝑsonam
processit & non solum᷑ de traxit cuiquam :
sed nec detrabentem patienter audiuit:
Pro ꝑ sequentibus se semꝑ orauit: &orared o cuit:
Congregationem quam in nomine dñi plena dĩ desiderio
congregauit in tantum dilexit : ut &iam parentes
uel regem coniugem sehabuisse nec reminis ceretur:
Quod frequenter nobis dum p̃dicar& dicebat: uoselegi
filias : uos mealumina: uos mea uita : uos mearequies:
tota que felicitas : uos nouella plantatio: Agite mecũ
in hoc scđo: undegaudeamus infuturo : plena fide plenoq:
cordis affectu seruiamus dño: intimore: in simplicitate

Expanded text:
In tantum de corde vel ore illius Dei laus non disceIn tantum de corde vel ore illius Dei laus non discedebat , ut, cum quadam vice vidisset postitiariam monasterii transeuntem nomine Eodegundem, ubi eam voluit appellare, pro eius nomine 'alleluia' clamavit. Hoc milies fecit, numquam de ore illius detractio, numquam mendatium, numquam maledictum contra qualemcumque personam processit; et non solum non detraxit cuiquam, sed nec detrahentem patienter audivit. Pro persequentibus se semper oravit et orare docuit. Congregationem, quam in nomine Domini plena Dei desiderio congregavit, in tantumque dilexit, ut etiam parentes vel regem coniugem se habuisse nec reminisceretur. Quod frequenter nobis dum praedicaret, dicebat: 'Vos elegi filias, vos, mea lumina, vos, mea vita, vos, mea requies totaque felicitas, vos, novella plantatio. Agite mecum in hoc saeculo, unde gaudeamus in futuro. Plena fide plenoque cordis affectu serviamus Domino; in timore, in simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
tione conclusit usque quo infirmitas ꝑmisit: utmens
intenta dõ terrenum iam nec requirer & cibum : Lectulũ
uero poenalem sibi contruxit: postquam religionis
in duxit habitum : non aliquando illam mollis pluma
fulciuit : neque linte aminis nitor instrux̃ : quaȩ pin
dum̃tis uniuersis cinere &cilicio. tenera membra
domauit: de abstinentiaẽ rigore uelseruttie:
anterior liber multa docuit: Intantum eninise
propter dm̃ pauperam fecit ute&eris exemplũpber&
manicam quambrachio induer& non habebat: nisi deca¬
licasua sibi duas fecit manicas: sedita sepauperã
tractabat : ut hoc nec abbatissa sentir& : quis enim
eius pauentiam : quiscaritatem: quis foruorem spł
quis discretionem: quis benignitatem: quiszelũ
scm: quis iugem meditationem die noctuq inle¬
gedñi poterit explicare : Ouscum ameditatione
psalmorum aut p̃dicatione cessare uideretur : lectra
ante eam una monacharum legere nondesistebat

Expanded text:
tione conclusit, usquequo infirmitas permisit, ut mens tione conclusit, usquequo infirmitas permisit, ut mens intenta Deo terrenum iam nec requireret cibum. Lectulum vero poenalem sibi construxit, postquam religionis induxit habitum; non aliquando illam mollis pluma fulcivit, neque linteaminis nitor instruxit, quae pro indumentis universis cinere et cilicio tenera membra domavit. De abstinentiae rigore vel servitii anterior liber multa docuit. In tantum enim se propter Deum pauperem fecit, ut ceteris exemplum praeberet. Manicam, quam brachio indueret, non habebat, nisi de caliga sua sibi duas fecit manicas; sed ita se pauperem tractabat, ut hoc nec abbatissa sentiret. Quis enim eius pacientiam, quis caritatem, quis fervorem spiritus, quis discretionem, quis benignitatem, quis zelum sanctum, quis iugem meditationem die noctuque in lege Domini poterit explicare? Qui cum a meditatione salmorum aut praedicatione cessare videretur, lectrix ante eam una monacharum legere non desistebat.
Abbreviated transcription (Latin):
faucibus ereptam : benigne indulg& : & se addĩ aptaũ
seruitium : Expedita iam sequixp̃m quocumq ir&
quemsemꝑ dilexit : & animode uoto ad eũ ꝑcurrit:
alibus ergo rebus intenta addito uigiliarũ ordine :
quasi carceris sesui corporis fecit ꝑ noctando cus todẽ :
Etcum ẽ& aliis misericors: sibuiudex effecta est:
reliquispia : inseabstinendo seuera: Omnibus larga
sibi restricta ut confecta ieiuniis non sufficeret
nisi & desuo corpore triumphar&: UIII.
His igitur studiis occupata ꝑ omnem modum sicut .ẽ.
in libro primo intimatum: meruit solidõ prompte
uacare : Quotamen tempore fortioribus armis
induta sinecessatione orationibus uigiliis. lectione
propensa: peregrinis ipsa crbos ministrauit
admeniam : ipsa suis manibus lauit &tersitinfir¬
mantum uestigia : non famulae ꝑmisit sibi dare
solatium: quod de uota concursitabat implere serui¬
tium: seautem intam ardua abstinentiȩ distric¬

Expanded text:
faucibus ereptam, benigne indulget et se ad Dei aptavit faucibus ereptam, benigne indulget et se ad Dei aptavit servitium. Expedita iam sequi Christum, quocumque iret, quem semper dilexit, et animo devoto ad eum percurrit. Talibus ergo rebus intenta, addito vigiliarum ordine, quasi carceris se sui corporis fecit pernoctando custodem. Et cum esset aliis misericors, sibi iudex effecta est, reliquis pia, in se abstinendo severa, omnibus larga, sibi restricta, ut madefecta ieiuniis non sufficeret, nisi et de suo corpore triumpharet. 8. His igitur studiis occupata per omnem modum, sicut est in libro primo intimatum, meruit soli Deo prompte vacare. Quo tamen tempore fortioribus armis induta, sine cessatione orationibus, vigiliis, lectione propensa, peregrinis ipsa cibos ministravit ad mensam, ipsa suis manibus lavit et tersit infirmantum vestigia. Non famulae permisit sibi dare solatium, quod devota concursitabat inplere servitium; se autem in tam ardua abstinentiae distric
Abbreviated transcription (Latin):
tubi eas relegit uirdõ plenus lacrimans pros¬
ternit se pedibus regis ante sepulchrum beati
martini cum contestatione diuina sicuteilitteris
fuerat intimatũ ut adpictauis ciuitatem ñ accederd
si rex amaritudine plenus. intellegens hoc petiti¬
onem eẽ beataereginȩ. paenitentia ductus : malis
consiliariis reputans : seque indignum iudicans quod
talem habere reginam diutius non meruis so+
Prosternitse &ille antelim ina scĩ martini pedib
a postoliciuiri germani : rogat ut sic proipso ueniã
peter& beatȩ radegundi: ut ei indulger& quod in ea
ꝑmalos consiliarios peccauerat: unde ultio diuina
dep̃senti in eos uindicauit : sicut arrius qui contrafidẽ
dimisit : ita & deistis euenit qui contrabeat̃aregmã eger̃:
ingressus in monas teriũ inoratorio domnȩ mariae
nomini dedicato : prosternitse ad scãe reginȩ pedes.
prorege ueniã poscens: Illa uero gaudens sede sđi

Expanded text:
At ubi eas relegit vir Deo plenus, lacrimans prosAt ubi eas relegit vir Deo plenus, lacrimans prosternit se pedibus regis ante sepulchrum beati Martini cum contestatione divina, sicut ei in litteris fuerat intimatum, ad Pictavis civitatem non accederet. Sic rex amaritudine plenus intellegens, hoc petitionem esse beatae reginae, paenitentia ductus, malis consiliariis reputans seque indignum iudicans, quod talem habere reginam diutius non meruisset, prosternit se et ille ante limina sancti Martini pedibus apostolici viri Germani, rogat, ut sic pro ipso veniam peteret beatae Radegundi, ut ei indulgeret, quod in eam per malos consiliarios peccaverat. Unde ultio divina de praesenti in eos vindicavit: sicut Arrius, qui contra fidem dimisit; ita et de istis evenit qui contra beatam reginam egeringressus in monasterium, in oratorium dominae Mariae nomini dedicatum prosternit se ad sanctae reginae pedes, pro rege veniam poscens. Illa vero gaudens se de saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
plus auger& in celo : quanto magis subtraxis se descto
mox &iam eius scã conuersatio coepit feruere in hu¬
militatis conuersatione: in caritatis ubertate
in castitatis lumine : In ieiuniorum pingue diner̃
& ita setoit amore caelestitradidit sponso: ut dm̃
mundo corde complectens: xpm̃ in se habitatorem
esse sentir& : sed inuidus bonorum humani generis
inimicus : cuius uolunta tem etiamdum in saeculo
e& facere abhorruit: eamꝑ sequi nonces sauit: sicutiã
ꝑ internuntios cognouerat quod timebat : p̃celsus rex¬
cumfilio suo p̃cellentissimo sigiberto turonꝰ aduenit:
quasi deuotionis causa: quam facilius pictauis accedeid
utsuam reginam acciper & : Quo cognitobeata radegundis
sacram̃tales fecit litteras sub contestatione diuina
uiro a postolico domino germano parisius ciuitatis
ep̃o quitunc cum rege erat: quas ꝑ proculum suum
agentem secr&ius direxit cum exenio uel eo logus:

Expanded text:
plus augeret in coelo quanto magis subtraxisset de saeculo. plus augeret in coelo quanto magis subtraxisset de saeculo. Mox etiam ejus sancta conversatio coepit fervere in humilitatis conversatione, in charitatis ubertate, in castitatis lumine, in jejuniorum pinguedine: et ita se toto amore coelesti tradidit sponso, ut Deum mundo corde complectens, Christum in se habitatorem esse sentiret. 6. Sed invidus bonorum humani generis inimicus, cujus voluntatem, etiam dum in saeculo esset, facere abhorruit, eam persequi non cessavit. Sicut enim jam per internuntios cognoverat quod timebat pcum filio suo praecellentissimo Sigiberto Turonis advenit quasi devotionis causa, quo facilius Pictavis accederet, ut suam reginam acciperet. 7. Quo cognito, beata Radegundis sacramentales fecit litteras sub contestatione divina viro apostolico domino Germano Parisius civitatis episcopo, qui tunc cum rege erat. Quas per Proculum suum agentem secretius direxit cum exenio vel eologiis.
Abbreviated transcription (Latin):
uitam finire quam regi terreno iterum iungi: quia
iam regi caelesti copulabatur amplexu : sic uirdĩ
tota nocte inuigiliis & orationibus ꝑ noctans: in sp̃i¬
rante sibi diuina potentia : incrastino mandauitei
hocregis eẽ uoluntatem: seddĩ ñ eẽ ꝑ milium:
ante rex dĩ iudicio puniretur: quam eamin con¬
iugium acciperet&
Posthoc dictum supradicta domina radegundis
mente tota intenta adxp̃m: pictauis inspirante
& cooperantedõ: monas terium sibi ꝑ ordinationẽ
p̃celsi regis chlotharii construxit: Quam fabricã
in quod monas teriũ scã regina mundi falsa blan¬
dimenta respuens: gaudensque ingressa est:
Ibi ꝑfectionis ornam̃ta conquirer&: & magnã
congregationẽ puellarum . xp̃onum quã moriturt
sponso trader&: Quoelecta abbatissr & iam
constituta : tamse quamsua omnia eitradidit subdita
potestate & ex proprio iure nibil sibi reseruan sibi
currer& expedita postxp̃i uestigia. & tantum sibi

Expanded text:
vitam finire, quam regi terreno iterum jungi, quia vitam finire, quam regi terreno iterum jungi, quia jam regis caelestis copulabatur amplexibus. Sic vir Dei tota nocte in vigiliis et orationibus pernoctans, inspirante sibi divina potentia in crastino, mandavit ei hoc regis esse voluntatem, sed Dei non esse permissum: ante rex Dei judicio puniretur, quam eam in conjugium acciperet. 5. Post hoc dictum supradicta domina Radegundis mente tota intenta ad Christum, Pictavis, inspirante et cooperante Deo, monasterium sibi per ordinationem praecelsi regis Chlotharii construxit, quam fabricam in quod monasterium sancta regina, mundi falsa blandimenta respuens, gaudensque ingressa est, ubi perfectionis ornamenta conquireret, et magnam congregationem puellarum Christo nunquam morituro sponso traderet. Quo electa abbatissa etiam constituta, tam se quam sua omnia ejus tradidit subdita potestati, et ex proprio jure nihil sibi reservans, ut curreret expedita post Christi vestigia, et tantum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑterrita : seamplius cruciandam tradidit cilicio
asperrimo : actenero corpori aptauit : insuꝑ &ieiunu
cruciationẽ indixit: uigiliis ꝑ noctans in oratione
setota diffudit: dispex̃ sedem patriȩ uicit dulce¬
dinem coniugis: Exclusit caritatem mundialem
elegit ex sul fieri: ne peregrinaretur axp̃o
Adhuc deregali secum habens ornamento felte
fusum ex auro & gemmis uł margaritis factum:
habentem in se auri solidos mille: ÷ quẽ ꝑ non nanẽ suã¬
nomine frido uigia . quam ꝓximam habebat : cum suis
fidelibus transmisit uiro uenerabili domino iohanni
recdo uso in castello camone: utꝑea orar&. neiterũ
ad scłm reuerteretur:. auestem excilicinã trans¬
mitter& : unde corpus suumlimar&: Transmisit
ei rachinam cilicinã. unde & inte orem & superiorẽ
sibi fecit indum̃tũ: & siquid decausa quamtimebat
supradictus uir insp̃usco sentir&: eam certiorem
redder& : Quodsi hoc rex uell& ipsa anteoptaro

Expanded text:
perterrita, se amplius cruciandam tradidit cilicio perterrita, se amplius cruciandam tradidit cilicio asperrimo ac tenero corpori aptavit; insuper et ieiunii cruciationem indixit, vigiliis pernoctans, in oratione se tota diffudit, despexit sedem patriae, vicit dulcedinem coniugis, exclusit caritatem mundialem, elegit exsul fieri, ne peregrinaretur a Christo. Adhuc de regali secum habens ornamento felte fusum ex auro et gemmis vel margaritis factum, habentem in se auri solidos mille, quem per nonnanem nomine Fridovigiam, quam proximam habebat, cum suis fidelibus transmisit viro venerabili domino Iohanni reclauso in castello Cainone, ut pro ea oraret, ne iterum ad saeculum reverteretur, et vestem ei cilicinam transmei et rachinam cilicinam, unde et interius et superius sibi fecit indumentum, et si quid de causa, quam timebat, supradictus vir in Spiritu sancto sentiret, eam certiorem redderet. Quod si hoc rex vellet, ipsa ante optaret
Abbreviated transcription (Latin):
discessit quod suauota poscebant : dum suaedas inuila
quam ei rex dederat resider&: in primo annoconuer¬
si onissuae uidit inuisu auem in hominis specie: & intotis
membris eiꝰ sedentes homines : se uero in eius genu
sedentem : Quidix̃ei : modo ingenusedes: ad hue
in pectus mm̃ sessionem habebis: ostendebatur ei gratia
qua fruitura erat: Hunc uisum cum constituti one
secretius suis fidelibus retulit: utea suꝑstite hoc neqͥs
scir& : quamcauta in conloquutione : quam de uota
in omni actione : In prosperis: in aduersis: in laitia
intristitia semꝑ aequalis: nec in aduersis se. fregit
nec in prosperis extulitiIII
Dum inuilla ipsa adhuc e&: fitsonus quasi eam rex
iterum uell& accipere : se dolens grauedam nũ pati
quitalem & tantam reginam ꝑmisiss& alateres uo
discedere : anisi eam reciper&: poenit᷑ uiuere non
optar &: haec audiens beatissima nimio terrore

Expanded text:
discessit, quod sua vota poscebant, dum Suedas in villa, discessit, quod sua vota poscebant, dum Suedas in villa, quam ei rex dederat, resideret, in primo anno conversionis suae, vidit in visu navem in hominis specie et in totis membris eius sedentes homines, se vero in eius genu sedentem; qui dixit ei: 'Modo in genu sedes, adhuc in pectore meo sessionem habebis'. Ostendebatur ei gratia, qua fruitura erat. Hunc visum cum contestatione secretius suis fidelibus retulit, ut ea superstite hoc ne quis sciret. Quam cauta in conlocutione, quam devota in omni actione! In prosperis, in adversis, in laetitia, in tristitia semper aequalis, nec in adversis se fregit nec in prosperis extulit. 4. Dum in villa ipsa adhuc esset, fit sonus, quasi eam rex iterum vellet accipere, se dolens gravi damno pati, qui talem et tantam reginam permississet a latere suo discedere, et nisi eam reciperet, penitus vivere non optaret. Haec audiens beatissima, nimio terrore
Abbreviated transcription (Latin):
mens intenta adxp̃m : testedño loquor cui ore tacente
pectora confitentur : cui & si lingua taceat conscientia
niloccultat : quia quod audiuimus dicimꝰ & qđ uidimus
testamur : Inuitata ad prandiũ ansi fridimatrone:
d ũiter ager& saeculari pompa secomitan te: inter iecta
longinquitate terrae acspatio fanus qui ãfrancis colebat᷑
initinere beatȩ reginȩ quantũ miliario uno pximꝰerat:¬
Hoc illa audiuit a francis fanum colo: iussit᷑ famulis
fanũ igni conburi : iniquũ iudicans dm̃ cȩli contempͥni:
& diabolica machinam̃ta uenerari: Hoc audiens franci
uniuersaq: multitudo cũ gladiis & fustibus uł omni
fremitu diabolico conabatur defendere: sc̃ãuero regina
quem sedebat in antea non mouit : antequam & fanus
ꝑureretur : & ipsa orante. inter sepopuli pacem fir¬
marent: Quofacto uirtutem & constantiam reginae
omnes admirantes dño benedixerunt: III.
Postquam operante diuina potentia ã rege terre no

Expanded text:
mens intenta ad Christum, – teste Domino loquor, cui, ore tacente, mens intenta ad Christum, – teste Domino loquor, cui, ore tacente, pectora confitentur, cui, etsi lingua taceat, conscientia nil occultat, quia quod audivimus dicimus et quod vidimus testamur, – invitata ad prandium Ansifridae matronae, dum iter ageret, saeculari pompa se comitante, interiecta longinquitin itinere beatae reginae, quantum miliario uno proximHoc illa audiens, ibi a Francis fanum coli, iussit famulis fanum igni conburi, iniquum iudicans, Deum caeli contempni et diabolica machinamenta venerari. Hoc audientes Franci universaque multitudo cum gladiis et fustibus vel omni fremitu diabolico conabantur defendere; sancta vero regina quem sedebat in antea non movit, antequam et fanus perureretur, et, ipsa orante, inter se populi pacem firmarent. Quo facto, virtutem et constantiam reginae omnes admirantes, Domino benedixerunt. 3. Postquam, operante divina potentia, a rege terreno
Abbreviated transcription (Latin):
gitur debeatae radegundis uita in primo libro afartu¬
nato ep̃o edito sicut continetur eius regalis origo uel
dignitas nullihabetur in cognitũ qualis fuit eius actio
dum cũ terreno principe coniuge rege p̃celso chlotario
conuersar& : de regali ꝓgeniȩ nobile germen erupit :
& qđ sumpsit ex genere suo plus ornauitex fide : coniunita
t̃reno principi nobilis regina : caelestis plus quã t̃rena:
sed in ipso coniunctionis breui tempore ita sẽ sub coniugis
specie nupta tractauit : ur xp̃o plus deuora seruiret
ut hocager& in laicali ꝓposito qđ ipsã desiderar& imitari:
Religio iam ante sedens animi futurae conuerationis ad¬
uentũ : dũ scłari subhabitu religionis formabatur exemplũ
innullo hui mundi compede cathenatũ : In seruorũ di obsẽgͥo
succincta : in redẽptione captiuorum sollicita : in egenorũ
erogatione pfusa . ꝓprium credidit quicquid desepauꝑ
accepit : Dum e&. cũ rege adhuc inmundiali habitu

Expanded text:
gitur de beatae Radegundis vita, in primo libro sicut continetur eius regalis origo vel dignitas, nulli habetur incognitum, qualis fuit eius actio, dum cum terreno principe et coniuge rege praecelso Chlotario conversaretur. De regali progeniae nobile germen erupit, et quod sumpsit ex genere suo, plus ornavit ex fide. Coniuncta terreno principi nobilis regina, caelestis plus quam terrena; sed in ipso coniunctionis brevi tempore ita se sub coniugis specie nupta tractavit, ut Christo plus devota serviret, ut hoc ageret in laicali proposito, quod ipsa desideraret imitari: religio iam antecedens animi futurae conversationis adventum, dum saeculari sub habitu religionis formabatur exemplum. In nullo huius mundi conpede catenata est, in servorum Dei obsequio succincta, in redemptione captivorum sollicita, in egenorum erogatione profusa; proprium credidit, quicquid de se pauper accepit. 2. Dum esset cum rege adhuc in mundiali habitu
Abbreviated transcription (Latin):
credo qđ hac ora exiit scã de scło: dirigit adciuitatẽ
uꝑ hoc uera cognoscer & : transmitit adcrcerem : qui
septem reos ibi retentos ad monitus relaxar &. Ire deunte
transmissorefert eahora migrasse iustam desaeđo:
et triplici mysterio : carcere relaxato : tribunosano
reddito : aedificato templo: scaẽ ꝓbauit oraculum :
sed debeatae uirtutibus sufficiat exiguitas: nefas¬
tidiatur ub̃tas: nec reputetur breuissimum : ubi de
paucis agnoscitur inmiraculis amplitudo: Quapie¬
tate parcitate dilectione dulcedine. humilitate
honestate fide feruore sic uixerit : ut &adipsam
postobitum gloriosi transitus mirabilia ꝓsequantur¬

Expanded text:
credo, quod hac hora exiit sancta de saeculo'. Dirigit ad civitatem, credo, quod hac hora exiit sancta de saeculo'. Dirigit ad civitatem, ut per hoc vera cognosceret; transmittit ad carcerem, qui septem reos ibi retentos admonitus relaxaret. Redeunte transmisso, refert, ea hora migrasse iustam de saeculo, et triplici mysterio, carcere relaxato, tribuno sano reddito, aedificSed de beatae virtutibus sufficiat exiguitas, ne fastidiatur ubertas; nec reputetur brevissimum, ubi de paucis agnoscitur in miraculis amplitudo. Qua pietate, parcitate, dilectione, dulcedine, humilitate, honestate, fide, fervore sic vixerit, ut et ipsam post obitum gloriosi transitus, mirabilia prosequantur
Abbreviated transcription (Latin):
mento domolenus die quascissima migrauit
de saeculo dum grauiter suffocationis totus languore
deficer& : uidebatur ipsi quod scã inuicum eiꝰ dignabilit̃
accesiss& : currit: salutat : int̾rogat quid beata requirera
Tunc ipsã dic̃qđ ad eum illic uidendum ꝑ uenerit etquia
uotum plebiserat. ut beati martini eratorium condereñ
Ad phendit tribuni manum beatissi madicens: hodocos
confessoris uenerande reliquiȩ: ꝑ hoc aedificate tẽplũ
qđ sibi ducat dignissimum : Qualedĩ mysteriumꝰ funda¬
mentum & pauim̃tũ reꝑtum e quobasi lica facta ẽ: ad huc
in ipso sopore manumtrahit ꝑ fauces eiꝰ & gulam diu deli¬
niens in suꝑ & hocdicens : ueni ut tibi melior adõ sanitas
conferatur : Etuidebatur sicrogarẽ: ꝑ meamuita
ut ꝓpt̃me relaxes illos quos habes in carcere : euigilans
tribunus refertquoduiderat coniugidicens : uere

Expanded text:
mento Domolenus die qua sanctissima migravit mento Domolenus die qua sanctissima migravit de saeculo, dum graviter suffocationis totus languore deficeret, videbatur ipsi, quod sancta in vicum eius dignabiliter accessisset. Currit, salutat, interrogat, quid beata requireret. Tunc ipsa dicit, quod ad eum illic videndum pervenerit. Et quia votum plebis erat, ut beati Martini oratorium conderent, adprehendit tribuni manum beatissima, dicens: 'Hoc loco sunt confessoris venerandae reliquiae, per hoc aedificate templum, quod sibi ducat dignissimum'. Quale Dei mysterium! Fundamentum et pavimentum repertum est, quo basilica facta est. Adhuc in ipso sopore manum trahit per fauces eius, et gulam diu deliniens, insuper et hoc dicens: 'Veni, ut tibi melior a Deo sanitas conferatur'. Et videbatur sic rogare: 'Per meam vitam ut propter me relaxes illos quos habes in carcere'. Evigilans tribunus refert quod viderat coniugi, dicens: 'Vere
Abbreviated transcription (Latin):
miracula : Cumbeatissima femina redusa essa
incellula: audiuit fletum demonacha : & signi
tactu uenientem quidillud ess& interrogat
Quae mortuam sororem nuntiauit infantulam :¬
& frigida qua lauaretur. paratam eẽ iam calidã
Condolens sc̃ã tunc imperat : ut cadauer ipsius suã
deferr& incellulam : Quosibi deportato ex¬
cepit manu propria: reclausa postsemox i anua:
iubens longe discedere: nequis sentir & quid age¬
r& : sed quod occulte gessit : celaridiu ñ potuit:
Interhaec dum de functae exsequiae preparant᷑ :
fere ꝑhoras septem mortuae tractat corpusculũ:
Sedxp̃o uidente fidem : cui negare non potuit
reddita prorsus salute: surgit haec ab oratione :
resurgitilla defunere : Et setunc subleuat udula ÷
cum reuixiss& infantula: Quam tactu iterum
signi: l&ificata reddit uiuam : quam flens acce¬
perat mortuam : Commemoretur & illud
nobi lefactum: ꝑ somnium tribunus fisci cogno¬

Expanded text:
miraculi. Cum beatissima femina reclusa esset miraculi. Cum beatissima femina reclusa esset in cellula, audivit fletum de monacha et signi tactu venientem, quid illud esset, interrogat. Quae mortuam sororem nuntiavit infantulam et, frigida qua lavaretur, paratam esse iam calidam. Condolens sancta tunc imperat, ut cadaver ipsius suam deferret in cellulam. Quo sibi deportato, excepit manu propria, reclausa post se mox ianua, iubens longe discedere, ne quis sentiret, quid ageret; sed, quod occulte gessit, celare diu non potuit. Inter haec, dum defunctae exsequiae praeparentur , fere per horas septem mortuae tractat corpusculum. Sed Christo vidente fidem, cui negare non potuit, reddita prorsus salute, surgit haec ab oratione, resurgit illa de funere, et se tunc sublevat vetula, cum revixisset infantula. Quam, tacto iterum signo, laetificata reddit vivam, quam flens acceperat mortuam. 38. Commemoretur et illud nobile factum. Per somnium tribunus fisci cogno
Abbreviated transcription (Latin):
in utero: nec morbi uestizium: Nam q̃ credebatur
deferri prȩceps ad tumulum. leuat adcursum
delectulo ut olei testimonium odor in ess& capias
& uentris nulla ꝑnities: Proferatur in medio
quogratulxur regio: Quadam uice obumbran¬
te iam noctis crepusculo: inter carollas & crtha¬
ras dumcrca monasterium a sȩcularibus multo
premitu cantaretur & scã duab testibus per oras¬
sa diutius dicit quaedam motiacha sermoree
ioculari : Domina recognoui unam demeis canticis:
asaltantibus p̃dicare : Cui respondit: Grande est:
sitedelectat coniuncta religiomi: audire odoremiđi
Ad huc soror pronuntiat : ueredomina duas & tres:
hic modo meas canticas audiui quas tenui: sca responđ:
Testedõ: meni hil audisse modo saeculari decantico:
Vndemanifestum ẽ : ut carnelice t in saeculo : mente
quod tam̃ e&̃ incaelo : Predicetur in laude xp̃i :¬
more beatimartini tempore p̃senti antiqui norma

Expanded text:
in utero nec morbus vestigium. Nam quae credebatur in utero nec morbus vestigium. Nam quae credebatur deferri praeceps ad tumulum, levat ad cursum de lectulo, ut olei testimonium odor inesset capitis et ventris nulla pernicies. 36. Proferatur in medio, quo gratuletur regio. Quadam vice, obumbrante iam noctis crepusculo, inter coraulas et citharas dum circa monasterium a saecularibus multo fremitu cantaretur, et sancta duabus testibus perorasset diutius, dicit quaedam monacha sermone ioculari: 'Domina, recognovi, unam de meis canticis a saltantibus praedicari'. Cui respondit: 'Grande est, si te delectat coniunctam religioni audire odorem saeculi'. Adhuc soror pronuntiat: 'Vere, domina, duas et tres hic modo meas canticas audivi quas tenui'. Sancta respondit: 'Teste Deo, me nihil audisse modo saeculare de cantico'. Unde manifestum est, ut carne licet in saeculo, mente quod tamen esset in caelo. 37. Praedicetur in laude Christi more beati Martini tempore praesenti antiqui norma
Abbreviated transcription (Latin):
agens eiusdem beatissimȩ cum sibi filii nascerentur
quos ut uidera mox ꝑder& & cogita r& sepelire: mat̾
tristis dumparer& exanimem Infantulum lacrimo¬
si parentes iactent in scȩ cilicium qui saluberrimã
uestem mox panni nobibs attigit: ad officium uitale
redit in fans de funere: & rubens leuat depallio pal¬
lor uicinus adtumulum: Quis numer& mirabilia
qua exp̃i misericors operatur cdem̃tia : Animia
monacha dum tantum y dropis morbo tume facta
tenderetur ut salus ess& in ultimo: & deputatȩ soro¬
res spectarent quomom̃to exalaret spm̃ uisa
est illi per sõporem cum ueneranda abbatisia beata
radegundis: inbalneo sine liquore nudam iuber&
descendere : Deinde manubeatę uisa ẽ. olcum egro¬
tȩ suꝑ caput effundere: & noua ueste contegere:
Quo ꝑacto mysterio uigilante de sopore demorbo
nihil apparuit: it aut nec sub sudass& et intus aqus
consumptasit . Quo nouo submiraculo non reliqui

Expanded text:
agens eiusdem beatissimae, cum sibi filii nascerentur, agens eiusdem beatissimae, cum sibi filii nascerentur, quos, ut videret, mox perderet, et cogitaret sepelire mater tristis, dum pareret, exanimem infantulum lacrimosi parentes iactant in sanctae cilicium. Qui saluberrimam vestem mox panni nobilis attigit, ad officium vitale redit infans de funere, et rubens levat de pallio pallor vicinus ad tumulum. 35. Quis numeret mirabilia, quae Christi misericors operatur clementia? Animia monacha dum tanto hydropis morbo tumefacta tenderetur, ut salus esset in ultimo, et deputatae sorores spectarent, quo momento exhalaret spiritum, visa est illi per soporem cum veneranda abbatissa beata Radegundis in balneo sine liquore nudam iuberet descendere. Deinde manu beatae visa est oleum aegrotae super caput effundere et nova veste contegere. Quo peracto mysterio, evigilanti de sopore de morbo nihil apparuit, ita ut nec subsudasset, et intus aqua consumpta sit. Quo novo sub miraculo non reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
paenitentem : Quod nemoremur quid actum sit alte¬
radie scã p̃cante aduersarius rugiens ꝑ aurem egre¬
diens inuasum uasculum deserit: mulier cũ marito
sos pes redit hospitium: Nec illud pretereatur qđ ẽ.
actum similium Nogat beatissima delocosuo euelli
arborem ualidam lauri: & ad suã cellulam proio¬
cunditate trans ferri: Quo facto trans plantata ñ
adherente radice fit toto foliis arida: Cui abbatissa
iocularit̃ inputat : nisi exorar& ut arbor terrae
adherer&. sede crbo suspender&: Quod non in anit̃
dictum ẽ : Nam scã intercedente: foliis. ramis radi¬
ce: laurus siccata reuiruit: De monachabus quȩdã
sibi familiarior cuius exhumore sanguis contexe¬
rat oculum: app̃hensa herba absentii quam scã
circa pectus ut refrigerar& habuerat: cum su
oculum posuit: dolor & cru or moxeffugit
& de uiriditate herbȩ puritas lucis emicuit: Reuoc&ur
memoria : quod tacitum paene p̃teriit: Anderedus

Expanded text:
paenitentem. Quo ne moremur, quid actum sit, altepaenitentem. Quo ne moremur, quid actum sit, altera die, sancta precante, adversarius rugiens per aurem egrediens, invasum vasculum deserit; mulier cum marito sospes redit hospitium. Nec illud praetereatur, quod est actum simillimum. Rogat beatissima, de loco suo evelli arborem validam lauri et ad suam cellulam pro iocunditate transferri. Quo facto, transplantata non adhaerente radice, fit tota foliis arida. Cui abbatissa ioculariter inputat, nisi exoraret, ut arbor terrae adhaereret, se de cibo suspenderet. Quod non inaniter dictum est; nam, sancta intercedente, foliis, ramis, radice laurus siccata reviruit. 34. De monachabus quaedam sibi familiarior, cuius ex humore sanguis contexerat oculum, adprehensa herba absinthii, quam sancta circa pectus, ut refrigeraret, habuerat, cum super oculum posuit, dolor et cruor mox effugit, et de viriditate herbae puritas lucis emicuit. Revocetur memoriae, quod tacitum paene praeteriit. Anderedus