comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinge ñ bonis. Aus̾. Si solis bonis daret os bona scłi: pu¬
taret malꝰ ꝓpter hoc colendum eẽ. dm̃. si sot malis timi̾et¬
tur intͣntes. dat & mał: ut discant boni q̃rere alia non
cõmunia mał.tollit ea bonis: ut ꝓbent se fortes sic̃ iob.
tollit ⁊ mat: ut infirmꝰ ñ timeat ꝑd̾e qͦd ꝑdit a& mal. eui

Expanded text:
is et malis. Si enim solis bonis Deus daret bona saeculi, putaret malus propter haec colendum esse Deum. Quod si solis mntur intrantes; dat et malis, ut discant boni quaerere alia non communia malis. Tollit ea bonis, ut probent se fortes sicut Job; tollit ea malis, ut infirmus non timeat perdere quae perdit, et malus cui
Abbreviated transcription (Latin):
umn dñs. Custodit dñs oĩa ossa eiꝰ: unũ ex eis ñ cõfrm¬
Iget᷑. Int̾ficiet impiũ malicia: ⁊ odientes iustum
ante faciẽ uenti: ⁊ angłs dñi inpellat. Sit uia
eoꝵ tenebre ⁊ lubricũ: ⁊ angłs dñi ꝑsequat᷑ eos.
Quia frustra abscondert mͥ insidiaretis sur. sine
dat in laqueũ calamitatẽ. Anima aut̃ mea ex¬
ultabit in dño: ⁊ letabit᷑ in salute sua Qm̃a ossa

Expanded text:
s. Custodit omnia ossa ejus: unum ex eis non confringetur. Interficiet impium malitia, et odientes justum ante faciem venti, et angelus Domini impellat, Sit via eorum tenebrae et lubricum, et angelus Domini persequatur eos. Quia frustra absconderunt mihi insidias retis sui: sine dat in laqueum h. in calamitatem. Anima autem mea exsultabit in Domino, laetabitur in salute sua Al. tua
Abbreviated transcription (Latin):
nec ẽ in sp̃u eiꝰ dolꝰ Quia tacui attrita st̃ ossa
mea: inrugitu meo tota die. De enĩ ⁊ nocte gͣ¬
uat᷑ suꝑ me manꝰ tua: ũsatus sũ in mĩa mea cõ
exardesc̾et estas iugit̾. Peccatũ meũ notũ facio
tͥ: ⁊ iniqͥtatẽ meã ñ abscõdi. Uxi cõfitebor scelꝰ
Tu esꝑtectio mea ab hoste. custo dies me: laus mea

Expanded text:
nec est in spiritu ejus dolus. Quia tacui attrita sunt ossa mea: in rugitu meo tota die. Die enim et nocte gravatur super me manus tua: versatus sum in miseria mea, cum exardesceret messis. JUGITER. Peccatum meum notum facio tibi: et iniquitatem meam non abscondi. Dixi, confitebor sceler Tu Al. add. es protectio mea, ab hoste custodies me, laus mea
Abbreviated transcription (Latin):
mina faciẽtuã suꝑ seruũ tuũ: salua memmĩa
tua. Dñe ñ ꝯfundar qm̃ inuocaui te: ꝯfundant᷑
impũ. taceãt in inf̾no ¶Nuta fiant labia m̃datii.
qͦ locunt᷑ contͣ iustũ antiqͣ. in suꝑbia ⁊ despectioe
Quia młta ẽbonitas tua qm abscõdisti tim̃tibꝰ
te: oꝑatꝰ es sꝑantibꝰ inte incõspectu filioꝵ hoĩũ.
Ibscõdes eos in ꝑtectione uultꝰ tui aduricia ui

Expanded text:
mina faciem tuam super servum tuum, et salvum me fa. ne confundar, quia invocavi te: confundantur impii, taceant in inferno. Muta fiant labia mendacii: quae loquuntur contra justum vetera, in superbia et despectione. Quam multa est bonitas tua quam abscondisti timentibus te, operatus es sperantibus in te; in conspectu filiorum hominum. Abscondes eos in protec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtexit suꝑ õs habitatores t̾re. Hinges parit̾ corda
eoꝵ: intelliges oĩa oꝑa eoꝵ. Non saluabit᷑ rex in
młtitudine ex̾citꝰ: nec fortis lib̃abit᷑ in młtiplica¬
tione uͥtutis. Hallax equiiᷤᷤ ad salutẽ: in młtitudi¬
ne roboriᷤsui ñ saluabit. Eere ocłs dñi suꝑ tim̃tes

Expanded text:
es terrae. Fingens pariter cor eorum: intelligens omnia opera eorum. Non salvabitur rex in multitudine exercitus, nec fortis liberabitur in multiplicatione virtutis. Fallax equus ad salutem et in multitudine roboris sui non salvabit. Ecce oculus Domini super timentes
Abbreviated transcription (Latin):
ñs liemea: ⁊ salutare meũ. D ad¬
quẽ timebo Dñs fortitudo uite mee: quẽ for¬
midabo: Cum aꝑꝑpinqͣrent mͥ maligni: ut co¬
med̾ent carnẽ meã. Hostes mei ⁊ imimici mei:
ipsi impeger̾t ⁊ cecider̃t. Si steterĩt adu̾sũ me
castra:. ñ timebit cor meũ Si surrex̾it contͣ me
bellũ: in hoc ego ꝯfidam. Onũ petiui a dño hoc
requirã: ut habitẽ indomo dñi oĩb diebꝰ uite mee.
Ut uideã pulchritudinẽ dñi: ⁊ attendã tẽplũeiꝰ.
N hscondet enĩ me in ũbra sua i die pessima: ab¬
scõdet memsecreto tab̾naculi sui. inpetͣ exalta¬

Expanded text:
nus lux mea, et salutare meum; quem timebo? Dominus fortitudo vitae meae, quem formidabo? Cum appropinquarent mihi maligni, ut comederent carnem meam: Hostes mei et inimici mei ipsi impegerunt, et ceciderunt. Si steterint adversus me castra, non timebit cor meum: Si surrexerit contra me bellum, habitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae: Et videam pulchritudinem Domini; et attendam in templum ejus. Abscondet enim me in umbra sua in die pessima, abscondet me in secreto tabernaculi sui, in petra exalta
Abbreviated transcription (Latin):
dabit. Letamini in dño ⁊ exultate iusti: laudate
omnes recti cordemqu
audate iusti dñm: rectos decet laudatio. Con¬
lite ei. Cantate ei canticũ nouũ: bñ psallite in ni¬
bilo. Qua rectũ ẽ u̾bũ dñ: ⁊ õẽ opꝰ eiꝰ in fide Dili¬
git iusticiã ⁊ iudiciũ: mĩa dñi plena ẽ t̾ra. Uerbo

Expanded text:
dabit laetamini in domino et exultate, iusti, et gaudete, omnes recti corde. Laudate, iusti, dite Al. cantate ei. Cantate ei canticum novum: bene psallite in jubilo: Quia rectum est verbum Domini: et omne opus ejus in fide. Dilig
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑme. Dñe ds m̃s clamaui ad te: ⁊ sanastime.
Dñe eduxistide inf̾no aĩam meã: uiuificasti me
ne descenderẽ inlacũ ¶antate dño sci eiꝰ: ⁊ ꝯfite
miini memorie sc̃itatis eiꝰ. Qm̃ ad mom̃tũ est
ira eiꝰ ⁊ uitam reppitiatione eiꝰ d uesꝑũ cõmora¬

Expanded text:
e Deus meus. clamavi ad te, et sanasti me. Domine, eduxisti de inferno animam meam: vivificasti me ne descenderem in lacum. Cantate h. Psalliteatis ejus. Quoniam ad momentum est ira ejus, vita in repropitiatione ejus: Ad vesperum commora
Abbreviated transcription (Latin):
flictionẽ meã. cõgnouisti tͥbulationes aĩe mee.
Et ñ cõcdusistime in manꝰ inmici: statiustim
lor: caligauit in furore ocłs m̃s. aĩa mea ⁊ uenter
m̃s. Quia cõsũꝑta ẽ inmerore uitamea: & anni
mei ingemitu. Infirmata ẽ in iniqͥtate foratu¬
do mea: ⁊ ossa mea ꝯtͣbauer̃t Apud õs hostes meõ
fc̃s sũ obꝓbriũ. ⁊ uicinis meis nimis ⁊ timor notiᷤᷤ
meis: qͥ uidebãt meinplateis fugiebãt a me Duli¬
uioni datꝰ sũ qͣsi mortuꝰ a corde: tc̃s sũ sic̾uas ꝑditũ.

Expanded text:
ionem meam: cognovisti tribulationes animae meae. Et non conclusisti me in manu inimici: statuisti in lor, Caligavit in furore oculus meus, anima mea et venter meus. Quia consumptae sunt in moerore vitae meae, et anni mei in gemitu: Infirmata est in iniquitate mea fortitudo mea: et ossa mea contabuerunt. Apud omnes hostes meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimis, et timor notis meis: Qui videbant me in plateis, fugiebant a me. Oblivioni traditus sum quasi mortuus a corde: factus sum sicut Al.
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ suaꝵ da eis: redde retbutionẽ suã illis.
eos.⁊ ñ edificabis. Benedictꝰ dñs: qͥ audiuit uocẽ
dep̾cationis meẽ. Dñs fortitudo mea. ⁊ scutũ meũ:
m ipsoconfisꝰ ẽ cormeũ. ⁊ habui aditoriũ ¶ auisũs
ẽ cormeũ. ⁊ incãtico meo ꝯfitebor illi. Dñs fortitu

Expanded text:
: redde retributionem suam illis. eos, et non aedificabis: Benedictus Dominus, quia audivit vocem deprecationis meae. Dominus fortitudo mea et scutum meum, in ipso confisum est cor meum, et habui adjutorium: gavisum est cor meum, et in cantico meo confitebor illi. Dominus fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
lumen a tenebͥs cõphensũ fuisse testat᷑. Primũ
signũ ponens qd̾ in nuptiit fecit dñs: ut ostẽdẽs
qd̃ erat ipse legentib demon stͣret. Qd uͥ dñs inui¬
tatuis defic̾e nuptiarũ uinũ debeat: ut et ueteri¬
b immutatis noua oĩa quȩ a xp̃o instituunt᷑ appa¬
reant. hoc aũ eugłm scripsit in asia. postea quã
in pathinos insula apocalipsim scͥpserat: ut ciui in

Expanded text:
a tenebris comprehensum fuisse testatur: primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut ostendens quod erat, ipse legentibus demonstraret quod ubi Dominus invitatur, deficere nuptiarum vinum debeat, ut, veteribus immutatis, nova omnia quae a Christo instituuntur appareant. Hoc autem Evangelium scripsit in Asia, postea quam in Pathmos
Abbreviated transcription (Latin):
cui eugłm scbeti et in quo electꝰ scͥberet indica¬
ret: contestans inse completa ẽẽ q̃ eẽnt ab alu̾s
inchoata: cui ideo post baptisenũ filii dĩ aꝑfeccio¬
ne generationis in tp̃o implete. repetende a pͥn¬
cipio natiuitatis humane potestas ꝑmissaẽ.: lit

Expanded text:
criberet, et in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se completa esse, quae essent ab aliis inchoata. Cui ideo post baptismum Filii Dei, a perfectione generationis in Christo impletae, repetendae a principio nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
medioꝰ natione syrus. antiochensis: cuiꝰ laus in eugłio
Qui & ipse discipłs apłi pauli. in achaie bitinieq par¬
tib uolum̃ condidit. quedã altiꝰ repetens: & ut ipse
in proemio conficet᷑. audita magis quã uisa descͥbens.
narũ fluenta potauit. Et qͥ solus de cruce meruit.
audire ecce mat̾ tua. Is cũ eẽt in asia. ꝙ iã tũc h̾e¬
ticoꝵ semina pullularent. cerinthi. ebionis. et
ceteroꝵ qͥ negant xp̃m in carue uenisse. quos et ipse¬

Expanded text:
medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. inarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et caeterorum qui negant Christum in carne venisse , coactus
Abbreviated transcription (Latin):
corde suo. qͥ anibulant post sp̃m suũ. qͥ dicunt hec dic̃ dñs:
et dñs ñ misit eos. De quib & saluator in eugłio ioħis lo¬
quit᷑. Om̃s qui añ me ueuer̃t.fures fuer̃t et latrones.
Aui ueunert̃: non qͥ missi st̃. Ipse enĩ ait. Ueniebant: et
ego ñ mittebã eos. Inueuientib p̃sũptio temeritatis: in
missis obseqͥũ seruitutis est. Eccłia aũ quȩ sup̃ petrã dñi
uoce fundata est. quã intͦduxit rex incubiculũ suũ: ad
quã ꝑ foramen descensionis occulte. misit manũ suam.
similis dãmule hẏmnuloq ceruoꝵ. quatuor flumina pa¬
ꝑ quos quasi arca testam̃ti. et custos legis dñi. lignis mobi¬
lib uehit᷑. Primꝰ omĩum matheus est publicanꝰ cogno¬
m̃to leui. qui euangłiũ in iudea hebraico sermone edi¬
dit. obeoꝵ uł maxime causã qͥ in iħm crediderant ex
u̾itatẽ seruabant. Scd̾s mareus int̾p̃tes apłi petri.
fidem magis gestoꝵ narrauit quã ordinẽ. Terciꝰ lucas

Expanded text:
corde suo, qui ambulant post spiritum suum, qui dicunt: Hec dicit Dominus, et Dominus non misit eos. De quibus et Salvator in Evangelio, Io. X, loquitur: Ommes quot quot venerunt fures sunt et latrones, Qui venerunt: non, qui missi sunt. Ipse enim ait: Veniebant, et ego non mittebam eos . In venientibus, praesumptio temeritatis; in missis, obsequium servitutis est. Ecclesia autem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina pahabet  Al. habens, per quos quasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex veritate, servabant. Secundus Marcus, interpres apostoli Petri, fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
astica narrat hẏstoria. cũ a fr̃ib coget᷑ ut scͥb̾et¬
se ita facturũ respondisse. si indicto ieiumo in cõ
saturatꝰ: in illud p̃miũ ecelo ueniens eructuauit.
In pͥncipio erat u̾bũ. et uerbũ erat apd̾ dñi. q d̾s erat
ũbum. hoc erat in pͥncipio: apd̃ dm̃. hec gͥ quatuor
euangłia multo añ p̃dicta. ez echielis quoq uolumen
ꝓbat: in quo pͥma uisio ita contex it᷑. Et in medio si c̃t
similitudo quatuor aĩaliũ. et uultꝰ eoꝵ facies hoĩs.
et facies leonis. ꝙ facies uituli. & facies aquile. pͥ ma

Expanded text:
astica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si indicto jejunio in comsaturatus, in illud prooemium coelo veniens eructavit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Haec igitur quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leon
Abbreviated transcription (Latin):
tͣuslatorib multũ erratũ eẽ a fid̾i̾ u̾itate compe¬
rimꝰ. triũ tm̃mͦ uocabula. hoc ẽ aque. sauguĩs.
et sp̃c. in ipsa sua editione ponentes: et patͥs u̾biq
ac sp̃c testimoniũ omittentes: in quo maxime et
fides catholica roborat᷑: et patͥs et fili et sp̃c scĩ¬
epłis quantũ a nr̃a alioꝵ distet editio: lectoris pru¬
dentie d̾elinquo. S tu uirgo xͥ eustochiũ. dũ ame
impensius scͥpture uĩtatẽ inquiris: meã quodã mͦ
senectutẽ inuidoꝵ dentib corrodendã exponis:
qui me falsariũ corruptorẽq scãrũ ꝓnuntiant

Expanded text:
i veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, aquae, sanguinis, et spiritus, in sua editione ponentes; et Patris, Verbique, ac Spiritus testimonium omittentes: in quo maxime et fides Catholica roboratur, et Patris et Filii ac Spiis, quantum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo. Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me fal
Abbreviated transcription (Latin):
mus est in num̃o apłoꝵ: prime sint etiã eiꝰ epłe i
ordine cet̾arum. S sicut eugl̾istas dudũ adueri¬
tatis lineã correximꝰ: ita has ꝓpͥo ordinideo nos ui¬
uante reddidimꝰ. Est enĩ prima earũ. una iacobi:
petri due: ioħis tres: et iude una. Quȩ siut ab eis
digeste st̃. ita quoq ab int̾ỹtib fidelit̾ in latinũ

Expanded text:
mus est in numero apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Latinum
Abbreviated transcription (Latin):
euangłistã lucã a zacharia sac̾dote sũpsisse. intiũ
p̃ figͣat. Quarta ioħem euangłistã: qͥ assũptiᷤ pennis
aquile. et ad altiora festinans de u̾bo dĩdisputat: Ce¬
t̾a quȩ secunt᷑ in eundẽ sensũ ꝓficiunt. Crura eoꝵ
pades in medio discurrentes: & rota in rotã. & in sĩ¬
głis quatuor facies. Uñ & apocalipsis iohis post ex
gura. & tͥoꝰ nitrua. et septẽ sp̃c discurrentes: et
mareuitreũ. et qͣtuor aĩalia plena ocłis dicens. Ani¬
malpͥmũ simile leoni. & scd̾m simile uitulo. & t̾ciũ
simile hõi. & qͣrtũ simile aqͥle uolanti. Et pꝰ paululũ

Expanded text:
istam Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum pades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post exgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et
Abbreviated transcription (Latin):
am iesu tui: ⁊ sp̃u potẽti cõsirma mẽ. Noceã iniqͦs
uias tuas: ⁊ peccatores ad te reu̾tent᷑. Lib̾ame desan¬
guinib. d̾s d̾s salutis mee: laudabit lingua mea uis¬
ticias tuas Dñe labia mea apies: ⁊ osmeũ annũtia¬
bit laudẽ tuã Non gnĩuis ut uictimã feriã: nec ho

Expanded text:
aris tui, et spiritu potenti confirma me. Docebo iniquos vias tuas, et peccatores ad te revertentur. Libera me de sanguinibus, Deus Deus salutis meae: laudabit lingua mea justitiam tuam. Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Non enim vis ut victim
Abbreviated transcription (Latin):
xaudi d̾s oronẽ meã: ⁊ ne despicias dep̾ diti dd̾¬
cationẽ meã atende mͥ & exaudime. Humilia
suinm editatione mea: ⁊ cont̾batꝰ Cũ auocemi¬
luit inuitalib meis: ⁊ terroreᷤ mortis cecidert suꝑ
ligo Et dixi qͥs dabit mͥ pinnas colũbe: ut uolẽ &
requiesca E ꝓcul abeam: ⁊ cõmorer in deserto. lẽ
pita dñe diuide linguas eoꝵ: qm̃ uidi iniqͥtatẽ ⁊ cõ¬
Dictionẽ in ciuitate Die ⁊ nocte circũ euntes muroᷤ
eiꝰ scelꝰ ⁊ dolor in medio eiꝰ insidie munitalibꝰ e. Et ñ
recedit deplateis eiꝰ dãpnũ ⁊ fraudulẽtia. Honeñ
inimicꝰ exꝓbrauit mͥ ut sustineã: neq is qͥme od̾at
suꝑ me magnificatꝰ : ut abscondar ab eo Sed tu
biumꝰ dulce secretũ: in domo d̾i ãbulauimꝰ c̃ t̾rore.
Ueniat morssuꝑ eos. ⁊ descẽdant inĩferñ uiuente̾:

Expanded text:
xaudi, Deus, orationem meam, et ne despicias deprecationem meam. Attende mihi et exaudi me: Humiliatus sum in meditatione mea, et conturbatus a voce iniluit in vitalibus meis, et terrores mortis ceciderunt suligo. Et dixi, quis dabit mihi pennas columbae, ut volem et requiescam. Ut procul abeam, et commorer in deserto. SEMPER. pita, Domine, divide linguas eorum: quoniam vidi iniquitatem et contradictionem in civitate. Die et nocte circumeuntes muros ejus. Scelus et dolor in medio ejus. Insidiae in vitalibus ejus, et non recedit de plateis ejus damnum et fraudulentia. Non enim inimicus exprobravit mihi, ut sustineam: neque is qui me oderat, super me magnificatus est, ut abscondar ab eo. Sed tu, buimus dulce secretum, in domo Dei ambulavimus cum terrore. Veniat mors super eos, descendant in infernum viventes,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi nouuacła acuta faciẽs dolũ Plexisti maliciã ma¬
gis qmbonũ: m̃datiũ magis qmͣ loqͥ iusticiã Dilex¬
isti oĩa u̾ba ad deuorandũ: lingua dolosa. Sed d̾s des¬
truet te insẽpit̾nũ: t̾rebit ⁊ euellet te de tab̾naculo
tuo.⁊ eradicabit te det̾ra uiuentiũ. Uideb̾t iusti ⁊ ti sẽꝑ¬
mebt̾: & suꝑ eũ rideb̾t. Ecce uir qͥñ posuit d̾m forti¬
tudinẽ sua: s sꝑauit in młtitudine diuitiaꝵ suaꝵ. ꝯ

Expanded text:
faciens dolum. dilexisti malum magis quam bonum, mendacium magis quam loqui iustitiam. dilexisti omnia uerba ad deuorandum, lingua dolosa. sed deus destruet te in sempiternum: terrebit et euellet te de tabernaculo et eradicabit te de terra uiuentium. uidebunt iusti et timebunt et super eum ridebunt: ecce uir, qui non posuit deum fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
tilia: dñs aut̃ celos fecit Gła ⁊ decor ante uultũ eiꝰ.
fortitudo ⁊ exultatio in scũario eiꝰ. Afferte dño fa¬
milie ppłoꝵ: afferte dño głam ⁊ fortitudinẽ Affer¬
is eiꝰ. Adorate dñmin decore sc̾uarii: paueat afa¬
cie eiꝰ oĩs t̾ra Qcite ingentibꝰ dñs regnauit: siqͥdẽ
appendet orbẽ ĩ mobilẽ. iudicabit ppłos ineqͥtatib.
Letamini celi. ⁊ exulta t̾ra. tonet᷑ mare ⁊ plenitu¬

Expanded text:
inus autem coelos fecit. Gloria, et decor ante vultum ejus: fortitudo et exsultatio in sanctuario ejus. Afferte Domino familiae populorum: afferte Domino gloriam et fortitudinem. AfferAdorate Dominum in decore sanctuarii: paveat a facie ejus omnis terra. Dicite in gentibus, Dominus regnavit, siquidem appendet orbem immobilem. judicabit populos in aequitatibus. Laetamini, coeli, et exsultet terra: tonet mare et plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
tur õs qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ Et exaltabit᷑ qͣsi mono¬
cherotis cornumeũ: ⁊ senecta mea ineuo uberi.
Et respiciet ocłs m̃s insichiantes mͥ. de hisqͥ cõsurgũt
adu̾sũ me malignantibꝰ audiet auris mea. Iustus
ut palma florebit: ut cedris in libano młtiplicabit᷑.
Transplantati in domo dm̃i: in atriis d̾i nr̃i germi¬
nabt̃ Idhuc fructificab̾t̃ insenectute: pingues ⁊
frondentes er̃t nnũtiantes qi rectꝰ dñs. fortitu¬
do mea ⁊ ñ ẽ iniqͥtas ineo.

Expanded text:
tur omnes qui operantur iniquitatem. Et exaltabitur quasi monocerotis cornu meum, et senectus mea in oleo ubere. Et respiciet oculus meus insidiantes mihi, de his qui consurgunt adversum me malignantibus audiet auris mea. Justus ut palma florebit, ut cedrus Libano multiplicabitur. Transplantati in domo Domini: in atriis Dei nostri germinabunt. Adhuc fructificabunt in senectute: pingues et frondentes erunt: Annuntiantes quia rectus Dominus: fortitudo mea, et non est iniquitas in eo.
Abbreviated transcription (Latin):
incẏthara: in cythara ⁊ uoce carminis. In tubis &
mare ⁊ plenitudo eiꝰ: orbis ⁊ habitatorẽ eiꝰ. Flumi¬
na plaudẽt palma. simul monteᷤ laudabt̾ añ dñm:
qr uenit uidicare t̾ram. Iudicabit orbẽ in iusticia:
⁊ ppłos ineqͥtatibꝰ.

Expanded text:
in cithara: in cithara et voce carminis h. psalmis mare et plenitudo ejus: orbis et habitatores ejus. Flumina plaudent manu h. palma : simul montes laudabunt. Ante Dominum, quia venit judicare terram: judicabit orbem in justitia, et populos in aequitatibus.
Abbreviated transcription (Latin):
docueris eũ At quiescat a dieb afflictionis. do¬
nec fodrat impio interit. Honem̃ d̾elinquet
nsticiã reu̾tet᷑ iudiciũ: ⁊ seqͤnt᷑ illd̾ om̃s recti corde.
Quis stabit ꝑ me adu̾sũ malos: qͥs stabit ꝓ me adu̾sꝰ
oꝑarios miquitats H isi qr dñs auxiliatqr m̃s. pau¬
lominꝰ habitass mint̾no anima mea. Si dicebã cõ
tudine cogitationũ meaꝵ qͦst̾ in me intͥnsecꝰ: consola¬
tiones tue delectabãt aĩam meã. Nũquid particepᷤᷤ
erit tui thronꝰ insidiaꝵ: fingẽs dolorẽ in p̾cepto:
Copulabunt᷑ adũqꝰ aĩam iusti: ⁊ sanguinẽ innocen¬
tẽ condẽpnabt̃ Erit aut̃ dñs mͥ in refugiũ: ⁊ d̾s m̃s

Expanded text:
docueris eum. Ut quiescat a diebus afflictionis: donec fodiatur impio interitus. Non enim derelinquet justitiam revertetur judics stabit pro me adversus operarios iniquitatis? Nisi quia Dominus auxiliator meus: paulo minus habitasset in inferno anima mea: Si dicebam, mottudine cogitationum mearum, quae sunt in me intrinsecus: consolationes tuae delectabunt animam meam. Numquid particeps erit tui thronus insidiarum fingens dolorem in praecepto. Copulabuntur adversus animam justi, et sanguinem innocentem condemnabunt: Erit autem Dominus mihi in refugium. et Deus m
Abbreviated transcription (Latin):
sũ posiusti habitacłm tuũ. Non accedet ad te ma¬
lũ: ⁊ lepra ñ aꝑppinqͣbit tab̃naculo tuo. Quia an
ad lapid ẽ pestuus. Suꝑ afpidẽ & basiliscũ eal ca¬
bis: & conculcabi: leonẽ & draconẽ. Qm̃mͥ adhe¬
sit ⁊ libabo eũ: exaltabo eũ qm̃ cognouit nom̃ me¬
ũ. Inuocauit me ⁊ exaudiã eũ: cũ ipso ero in tͥbu

Expanded text:
sum posuisti habitaculum tuum. Non accedet ad te malum, et lepra non appropinquabit tabernaculo tuo. Quia angad lapidem pes tuus. Super aspidem et basiliscum calcabis: conculcabis leonem et draconem. Quoniam mihi adhaesit, et liberabo eum: exaltabo eum, quoniam cognovit nomen meum. In
Abbreviated transcription (Latin):
ad legitimã uitã.hortoritaq uenire uos cũ bennuolen¬
tia. et actentiori studio lectiouẽ facẽ: et ueniã habere
iillis an quib uidem̃ seguentes imaginẽ sapĩe: et
deficere in uerboꝵ compositione. Nsam deficunit uerba
hebraica: qnͣdotͣns lata fu̾int ad alteram linguã. Non solũ
aũ heo: s et ipsa lex et ꝑpħe.ceteraq alioꝵ libroꝵ ñ paruã
habent differeutia: quando int̾ se dicunt᷑. Nam ioctauo
et tricesimo anno tẽporib ptolomei euergetis regis pꝰ qͣm
ꝑueni in egẏptum: et cũ multũ tẽꝑis ibi fecissẽ. inueni
libros relictos: non parue neq contempnende doctͥne.
Itaq bonũ et uecessariũ putaui et ipse aliqͣm addere
diligentiam. et laborẽ int̾p̾tandi istũ librũ: et multa
uigilia attuli doctͥnam inspacio tẽporis. ad illa quȩ ad¬

Expanded text:
cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et veniam habere in illis in quibus videmur sequentes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba hebraica quando translata fuerint ad alteram linguam; non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae ceteraque librorum non parvam habent differentiam quando inter se dicuntur. 4 nam in octavo et tricesimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis, postquam perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa qu
Abbreviated transcription (Latin):
uehementer artabar: huic unã lucubratiuinculã
dedi: magis sensu esensu: quã uerbũ e uerbo tͣnsferens.
Multoꝵ codicũ uarietatẽ uiciosissimã amputaui. sola
ea quȩ intelligencia in tegra in uerbis chaldeis inuenire
potui. latinis exp̃. Accipite uidith uiduã castitatis
exemplũ: & cͥum ꝓ hali laude ꝑpetuis eã p̃coniis decla¬

Expanded text:
vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude
Abbreviated transcription (Latin):
in infernũ ades. Si sũpsero pennas dilucło: ⁊ habita¬
uero ĩ nouissima maris Ett rã ĩbi manꝰ tua deducet
me: ⁊ tenebit me dext̾a tira Si dyx̃o forte tenebre o¬
ꝑient me: ⁊ nox ꝙͦ. lux erit circame Net tenebre
hñt tenebras apd̾ te. ⁊ nox qͣsi dies lucet: similes ft̾
tenebre ⁊ lux Qm̃ tu possedisti renes meos: orsusq
uit nimis. Non st̃ oꝑta ossa mea a te: quibꝰ fẽs sum
in abscõdito imaginatꝰ sũ in nouisimis t̾re. Infor¬
mem adhuc me uidert ocłitui. ⁊ in libro õs scbent᷑:
⁊ adhuc sũ tecũ. Si occid̾is d̾s impiũ: uirisangui¬
nũ declinate ame. Qin contͣdicent tͥ scełare: elati
st̃ frustra adu̾sarii tui None odiẽtes te dñe oduui:
cor meũ: ꝓbame ⁊ scito semitã meã Et uidesi uia
a oli inme ẽ: ⁊ deduc me in uia et̾na ꝓ uictoria¬

Expanded text:
habitavero in novissimo maris, Etiam ibi manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua. Si dixero, forte tenebrae operient me: nox quoque lux erit circa me. Nec tenebrae habent tenebras apud te, et nox quasi dies lucet: similes sunt tenebrae et lux, Quia tu possedisti renes meos: orsusque vit nimis. Non sunt operta ossa mea a te, quibus factus sum in abscondito: imaginatus sum in novissimis terrae. Informem adhuc me viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur: et adhuc sum tecum. Si occideris, Deus, impium: viri sanguinum declinate a me. Qui contradit frustra adversarii tui. Nonne odientes te, Domine, odivi, cor meum: proba me, et scito cogitationes meas. Et vide si via doli in me est, et deduc me in via aeterna. VICTORI
Abbreviated transcription (Latin):
ne: tu cognousti sessionẽ meã ⁊ resurrectionẽ
meã. Intellexisti malũ meũ de lorige: senntã me¬
ã ⁊ accubitionẽ meã uentilasti Eõs uias measi¬
tellexisti: qr ñ ẽ eloquiũ in lingua mea Ete dñe
nosti oĩa recrorsũ ⁊ ante: formasti me ⁊ posuisti suꝑ

Expanded text:
cognovisti sessionem meam, et resurrectionem meam: intellexisti malum meum de longe. Semitam meam et accubationem meam eventilasti: et omnes vias meas intellexisti: quia non est eloquium in lingua mea. Ecce, Domine, nosti omnia: retrorsum, et ante fo
Abbreviated transcription (Latin):
foratudme: ⁊ prudentie eiꝰ ñ ẽ nume iꝰ Duscipiens
mãsuetos dñs: humiliãs ĩpios usꝙ ad t̾ram ¶ ani¬
montibꝰ germ̃ Cui dat ium̃tis panẽ suũ. filuscor¬
ui clamantibꝰ ¶on ẽin fortitudine eqͥ uolũtas etꝰ
auda ierłm dñm: cane d̾i tuũ syon. iua
ꝯforcauit uectes portaꝵ tuaꝵ: benedrẽ filuis tuiꝰ
ũ t̾re: uelocit᷑ currit ũbũ eiꝰ. Qu dat niuẽ sic̃ lanã:

Expanded text:
e ejus non est numerus. Suscipiens mansuetos Dominus: humilians impios usque ad terram. Canimontibus germen. Qui dat jumentis panem suum: filiis corI uersus: Non est in fortitudine equi uoluntas eius,  Dominum: cane Deum tuum, Sion. Quia confortavit vectes portarum tuarum: benedixit filiis tuis um terrae: velociter currit verbum ejus. Qui dat nivem quasi lanam:
Abbreviated transcription (Latin):
tos tuꝰ suꝑ manũ dexterã tuã. Per diẽ sol ñ ꝑcu¬
tiet te: neq luna ꝑ noctẽ Dñs custodiet te ab om̃i
malo: custodiat aĩam tuã. ñs custodiat exitũ
tuũ ⁊ int̾itũ tuũ: amodo ⁊ usq inscłm. Caticũ .G.¬
etatꝰ sũ: eo qd̾ dixint mͥ in domũ dñi ibimꝰ.
Etantes erãt pedes nr̃i: in portis tuis ierłm. ie¬
rusalẽ qͣ edificaris ut ciuitas: cuiꝰ participatio eiꝰ
simul. Quia ibi ascender̃t tͥb tͥb dñi. testimoniũ
isrł: ad ꝯfitendũ nõi dm̃ Quia ibi seder̾t troni ĩ

Expanded text:
tio tua, super manum dexteram tuam. Per diem sol non percutiet te, neque luna per noctem. Dominus custodiet te ab omni malo: custodiat animam tuam. Dominus custodiat exitum tuum et introitum tuum: amodo et usque in aeternum. CANTICUM Geo quod dixerint mihi: in domum Domini ibimus. Stantes erant pedes nostri, in portis tuis, Jerusalem. Jerusalem quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus simul. Quia ibi ascenderunt tribus tribus Domini testimonium Israel: ad confitendum nomini Domini. Quia ibi sederunt sedes in
Abbreviated transcription (Latin):
Iffũdã incõspectu eiꝰ eloquiũ meũ: tͥbulationẽ meã
corã illo annũtiabo ¶Uanxiꝰ fu̾it in me sp̃s m̃s: tu
enĩ nosti semitã meã. In uia hac qͣ abulabo: abscon¬
dert laqueũ mͥ. Respice ad dexterã. ⁊ uide qͦd ñ sit
qͥ cognoscat me. Periit fuga ame: ñ ẽ qͥ querat aĩam
meã ¶Lamaui ad tedñe: dixi tu esspes mea: pars
mea int̾ra uiuentiũ usculta dep̾cationẽ meã: qm̃
infirmatꝰ sũ nimis. Lib̃a me a ꝑsequitoribꝰ meis: qm̃¬

Expanded text:
ejus eloquium meum: tribulationem meam coram illo annuntiabo. Cum anxius fuerit in me spiritus meus: tu enim nosti semitam meam in via hac, qua ambulabo, absconderunt laqueum mihi. Respice ad dexteram, et vide quia non sit qui cognoscat me: Periit fuga a me, et non est qui quaerat animam meam. Clamavi ad te, Domine, dixi, tu es spes mea: pars mea in terra viventium. Ausculta deprecationem meam, quoniam infirmatus sum nimis. Libera me a persecutoribus meis, q
Abbreviated transcription (Latin):
ppmquet laus mea incõspectu tuo dñe: scd̾m
ũbũ tuũ doce me. Ueniat dep̾catio mea ante
uultũ tuĩ: scd̾m eloqiũ tuũ lib̾a me. Pidant
labia mea hymnũ: doceb̾ enĩ me p̾cept̃a tuã Res¬
iusta Sit manꝰ tua auxiliatͥx mea: ꝙi mandata
tua elegi. Desid̾aui salutare tuũ dñe: ⁊ lex tua
delectatio mea. Uiuet aĩa mea ⁊ laudabit te: &
iudicia tua auxiliabunt᷑ mͥ Erraui qͣsi ouis ꝑdita.

Expanded text:
pinquet laus mea coram te, Domine: secundum verbum tuum doce me. Veniat deprecatio mea ante vultum tuum: secundum eloquium tuum libera me. Fundant labia mea hymnum: docebis enim me praecepta tua: justa. Sit manus tua auxiliatrix mea: quia praecepta tua elegi. Desideravi salutare tuum, Domine, et lex tua voluntas mea. Vivet anima mea, et laudabit te: et judicia tua auxiliabuntur mihi. Erravi quasi ovis perdita,
Abbreviated transcription (Latin):
mone conscͥptũ. ad latinũ stilũ traham. Librũ utiq
tobie: quẽ hebrei de cathologo diuinarũ scͥpturarũ se¬
cantes. his quȩ agiographa memorant manciparunt.
feci satis desiderio ur̃o: ñ tñ ineo studio. Arguunt eĩ
nos hebreoꝵ studia: ꝙ imputant nob̾ contͣ suũ canonẽ
latinis aurib ista tͣnsferre. S meliꝰ eẽ iudicans phari¬
seoꝵ displicere iuiditio. ꝙ epõꝵ iussionib deseruire :
institi ut potui. Et qͥa uicina est chaldeoꝵ lingua ser¬
moni hebraico: utriꝰq linque ꝑitissimũ loquacẽ
reperiens: uniꝰ diei laborẽ arripui. Et qͥcqͥd ille m he
braicis u̾bis exp̃ssit: hoc ego accito notario: smonib
latinis exposui. Oratiõib ur̃is m̾cedẽ hꝰ oꝑis cõpensa¬

Expanded text:
ptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de Catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus ope
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis ñ solũ libroꝵ num̃o: sed etiã materiarũ gen̾e
coequaret. Scd̃s. apd̃ hebreos nusqͣm est: qͥa et ipse stilꝰ
grecã eloquentiã redolet: et ñ nulli scͥptoꝵ ueterũ hc̃ eẽ
iudi filonis affirmant. Sicut gͦ iudith et cobi. et macha¬
beoꝵ libros. legit qͥdem eos eccłia s int̾ canonicas scͥpt᷑as
ñ recipit: sic ꝙ hec duo uolumina. legat adedificatio¬
nẽ plebis: ñ ad auctoritatẽ eccłiasticoꝵ docmatũ confir¬
mandã S icui sane septuaginta int̾p̃tũ magis editio
placet: habet eã a nob̾ olim emendatã. Neq enĩ sic
noua cudimꝰ: ut uet̾a destruamꝰ. Et tñ cũ diligen¬
tissime leg̾it: sciat magis nr̃a intelligi. quȩ ñ in t̾ciũ

Expanded text:
am materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissim
Abbreviated transcription (Latin):
s ftent in coetud̾i: in medio deos duudicat ¶s
iuste facite. Saluate in opẽ: ⁊ pauꝑẽ de manu
impioꝵ lib̾ate. Non cognoscũt nec intelligũt. in
tenebͥs ambũlãt: mouebunt᷑ oĩa fundam̃ta t̾re.
Ego dixi diestis uos: & filii excelsi om̃s uos Ergo

Expanded text:
s stetit in coetu Dei: in medio deos judicat. Usquste facite. Salvate inopem et pauperem: de manu impiorum liberate. Non cognoscunt, nec intelligunt, in tenebris ambulant: movebuntur omnia fundamenta terrae. Ego dixi, dii estis vos
Abbreviated transcription (Latin):
Heati qͥ habitant indomo tua: ad huc laudabt̃ te.
semꝑHeatꝰ hõ cuiꝰ fortitudo ẽ in te: semite in cord̃
cꝰ ranseuntes in ualle fietꝰ tontẽ ponẽt eam:
bñdictionẽ qͦ amictet᷑ doctor. I bunt defortitudi¬
ne infortitudinẽ: pareb̾t ap̃o d̾m in syon. ¶ne d̾s¬

Expanded text:
eati qui habitant in domo tua, adhuc laudabunt te. beatus homo, cuius fortitudo est in te, semitae in corde eius: transeuntes in ualle fletus fontem ponent eam. enedictionem quoque amicietur doctor: ibunt de fortitudine in fortitudinem, parebunt apud deum in Sion. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ⁊ assur uinxit se c̾cis: f acti st̃ brachiũ filioꝵ
lotnͭ. Facilli sic̃ madian. sic̾ sysare: sic̃ rabm ĩ tor seꝑ¬
rente cison Cpnͥti st̃ mendor: fuer̾t qͣsi st̾quili¬
niũ t̾re. Pone duces eoꝵ sic̾ oreb ⁊ rep sic̃ rebee et
salmana om̃s pͥncipes eoꝵ. Qui dixei̾t possideamꝰ
nob̾ pulchritudinẽ di Os m̃s pone eos ut rotã:
qͣsi stipulã ante faciẽ uenti Quomͦ ignis cõburit
siluã: & sic̾ flãma deuorat mote. Sic ꝑsequeris¬

Expanded text:
se cum eis, facti sunt brachium filiorum Loth. Fac illis sicut Madian, sicut Sisare, sicut Jabin in torrente Cison. Contriti sunt in Endor, fuerunt quasi sterquilinium terrae. Pone duces eorum sicut Oreb et Zeb, sicut Zebee, eSalmana omnes principes eorum Qui dixerunt, possideamus nobis pulchritudinem Dei. Deus meus, pone eos ut rotam: quasi stipulam ante faciem venti. Quomodo ignis comburit silvam, et sicut flamma devorat montes. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
pane flebili: ⁊ potasti nos in lacͥmis tͥplicit᷑. Posuis¬
tuã ⁊ saluierimꝰ. Uinea de egypto tulisti: eiecisti
gentes ⁊ plantasti eã. Preparasti añ faciẽ eiꝰ⁊ sta¬
bisti radices eiꝰ. ⁊ ĩpleuit t̾ram. Aꝑti st̾ mõtes subũ¬
bra eiꝰ ⁊ ramulliꝰ cedri d̾i Expandit comas suas
usq ad mare: ⁊ usq ad flum̃ germina sua Quare
respice de celo ⁊ uide ⁊ uisita uineã hanc Et radicẽ
ꝗm plantauit dext̾a tua: & filiũ quẽ ꝯfirmastitͥ.
Succensa igni ⁊ diruta ab inc̾patione faciei tue
ꝑeant. Eiat manꝰ tua suꝑ urũ dext̾e tue: ⁊ suꝑ
filiũ hoĩs quẽ ꝯmasti tͥ Et ñ recedemꝰ ate: iuuifi

Expanded text:
pane flebili, et potasti eos in lacrymis tripliciter. Posuistuam, et salvi erimus. Vineam de Aegypto tulisti: ejecisti gentes, et plantasti eam. Praeparasti ante faciem ejus, et stabilisti radices ejus, et implevit terram. Operti sunt montes uramis illius cedri Dei. Expandit comas suas usque ad mare, et usque ad flumen germina sua Al. ejus. Quare respice de coelo, et vide, et visita vineam hanc. Et radicem quam plantavit dextera tua, et filium quem confirmasti tibi. Succensam igni, dirutam: ab increpatione faciei tuae pereant. Fiat manus tua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi. Et non recedemus
Abbreviated transcription (Latin):
nes scõꝵ tuoꝵ bestiis t̾re Effuder̾t sanguinẽ eoꝵ
qͣsi aqͣm incircuitu ierłm: & ñ erat qͥ sepeliret.
Facti sumꝰ obꝓbriũ uicinis nr̃is: subsanatio ⁊ dr¬
risio his qui incircuitu nr̃o st̃ Usq quo dñe irasce¬
ris infinẽ: ardebit qͣsi ignis ⁊elus tuus Effunde
furorẽ tuũ suꝑ gentes que ñ cognouer̃t te : ⁊ suꝑ
regna qͤ nom̃ tuũ nom̃ tuũ ñ inuocauer̃t. ¶Quia
comeder̾̃t racob: ⁊ decorẽ eiꝰ desolauer̃t. He recor

Expanded text:
 tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem eorum quasi aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret. Facti sumus opprobrium vicinis nostris: subsannatio et derisio his, qui in circuitu nostro sunt. Usquequo, Domine, irasceris in finem: ardebit quasi ignis zelus tuus. Effunde furorem tuum super gentes, quae non cognoverunt te, et super regna quae nomen tuum non invocaverunt. Quia c
Abbreviated transcription (Latin):
ignis accensꝰ ẽ in iacob. ⁊ fumꝰ ascendit in isrł.
Quia ñ crꝑdider̃t d̾o: nec habuer̾t fiduciã in salu¬
tari eiꝰ Et p̾cepit nubibꝰ desuꝑ: ⁊ portas celi aꝑu¬
it. Et pluit suꝑ es manna ut comed̾ent: ⁊ tͥucũ
celi dedit. Panẽ fortiũ comedit uir: cibaria misit
ilł insaturitatẽ Abstulit eurũ de celo: ⁊ indux̃ in
fortitudine sua affricũ. Et pluit suꝑ eos qͣsi pul¬
uerẽ carnes: ⁊ qͣsi arenã maris uolatilia pennata.
Et cecidert in medio castroꝵ eiꝰ. ⁊ incrrcuitu taber¬
nacłoꝵ eiꝰ E comedei̾t ⁊ saturati st̾ nimis: & desi¬
d̾nm eoꝵ actulit eis. Non indignauer̃ de cupidi¬

Expanded text:
ignis accensus est in Jacob, et furor ascendit in Israel. Quia non crediderunt in Deo: nec habuerunt fiduciam in salutari ejus. Et praecipit nubibus desuper, et portas coeli aperuit. Et pluit super eos manna, ut comederent, et triticum coeli dedit eis: Panem fortium comedit vir: cibaria misit illis in saturitatem. Abstulit Eurum de coelo, et induxit in fortitudine sua Africum. Et pluit super eos quasi pulverem carnem, et quasi arenam maris volatilia pennata. Et ceciderunt in medio castrorum eorum: in circuitu tabernaculorum eorum. Et comederunt, et saturati sunt nimis: et desiderium eorum attulit eis. Non indiguerunt de cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
sius: ⁊ insculptilibꝰ suis ad emulandũ eũ ꝯcitaue¬
r̃t. Audiuit dñs ⁊ ñ distulit: ⁊ ꝓiecit uehem̃ter
ifrł. Et reliqͥt tab̃naculũ silo: tentoriũ qd̾ collo¬
cauit int̾ hoĩes Et tͣdidit incaptiuitatẽ uͥtutẽ
suã: ⁊ decorẽ suũ in manuhostis Et cõclusit ĩ

Expanded text:
landum eum concitaverunt. Audivit Deus, et non distulit: et projecit vehementer Israel. Et reliquit tabernaculum Silo: tentorium quod collocavit inter homines. Et tradidit in captivitatem virtutem suam, et decorem suum in manu hostis. Et conclusit in
Abbreviated transcription (Latin):
udicabit ppłm tuũ in iusticia: ⁊ pauꝑes tuos in
iudicio ssumẽt mõtes pacẽ ppło: ⁊ colles iusticiã.
udicabit pauꝑes ppłi. saluabit filios pauꝑũ. &
Germinabit in diebꝰ eiꝰ uis
donec ñ sit luna Et dñabit᷑ a mariusq ad mare:
& aflumine usq ad t̾minos t̾re. Ante eũ ꝓcident
ethnopes: ⁊ mimici eiꝰ puluerẽ lingẽ. Reges tha
ꝯferent. Et ad orabt̾ eũ om̃s reges: uniu̾se nationeᷤ
suient ei. Quia eruet pauꝑẽ apotente: ⁊ mopem
cui ñ ẽ aduitor. Parcet inopi ⁊ pauꝑi: ⁊ aĩas pau¬
perũ saluabit. Abnsura ⁊ miqͥtate redimet aĩas
dabit᷑ ei de auro saba: ⁊ orab̾t deeo iugit. tota die
bñdicẽt ei. Et erit memorabile tritticũ in t̾ra in
bt᷑ de ciuitate sic̾ fenũ t̾re Et erit nom̃ eiꝰ met̾nũ:¬
ult solẽ ꝑseuerabit nom̃ eiꝰ Et bñdicent᷑ in eo õs
gentes: ⁊ beatificabt eũ. Henedictꝰ dñs ds isrł: qui

Expanded text:
pauperes tuos in judicio. Assument montes pacem populo, et colles justitiam. Judicabit pauperes populi, salvabit filios pauperis Germinabit in diebus donec non sit luna. Et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos terrae. Ante eum procident Aethiopes, et inimici conferent. Et adorabunt eum omnes reges: universae nationes servient ei. Quia eruet pauperem a potente, et inopem cui non est adjutor. Parcet inopi et pauperi, et animas pauperum salvabit. Ab usuraivet, et dabitur ei de auro Saba, et orabunt de eo jugiter, tota die benedicent ei. Erit memorabile triticum in terra, in bunt de civitate sicut fenum terrae. Erit nomen eju solem perseverabit nomen ejus: Et benedicentur in eo: omnes gentes beatificabunt eum. Benedictus Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
t quid d̾s reppulisti insinẽ fu mauit furortuꝰ ingre¬
gẽ pascue tue. Pecordare cõgregationis tue quã
ꝑata ẽ usq ad sinẽ: oĩa mala egit inimicꝰ insc̾uario.
Eremuert̾ hostes tui in medio pacti tur: posuer̾t
signa sua signa manifesta in intͦitu desuꝑ. in saltu

Expanded text:
it Al. fumavit furor tuus in gregem pascuae tuae? Recordare congregationis tuae, quam pata est usque ad finem: omnia mala egit inimicus in sanctuario: Fremuerunt hostes tui in medio pacti tui: posuerunt signa sua in tropaeum Manifesta in introitu desuper: in saltu
Abbreviated transcription (Latin):
inclinate aurẽ urãm ad u̾ba oris mei Aꝑiaor
inparabola osmeũ: loqͣr enigmata antiqͣ. Que
audiuimꝰ ⁊ cognouimꝰ: ⁊ pat᷑s nr̃i narrauer̾t nob̃.
Don st̾ abscõdita a filiis eoꝵ: ag̾natione seqͣnti.
in isrł Que mãdauit patͥh m̃is ut doc̾ent filios
suos: ut cognosc̾et gn̾atio subseqͣns. ilii na̾cituri
surgẽt: ⁊ narrabt̃ ea filiis siuis At ponãt in d̾o spẽ
suã: ⁊ ñ obliuiscant᷑ cogitationũ di ⁊ mãdata eiꝰ cus

Expanded text:
inclinate aurem vestram ad verba oris mei. Aperiam in parabola os meum: loquar aenigmata antiqua. Quae audivimus et cognovimus, et patres nostri narraverunt nobis. Non sunt abscondita a filiis eorum, a generatione sequenti, in Israel: quae mandavit patribus nostris, ut docerent filios suos. Ut cognosceret generatio subsequens: filii nascituri surgent, et narrabunt filiis suis. Ut ponant in Deo spem suam: et non obliviscantur cognationum h. ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo nutͥti st̃ adsuꝑbrã: circũdeder̾t miqͥtatẽ dͥ
Processer̾t aꝑinguedine ocłi eoꝵ: tnsiert̾ cogita¬
tioneᷤ cordis. Trrisert̃ ⁊ locuti st̃ in malicia: calũp¬
niã de excelso loqͣntes. Posuer̾t incelo ossuũ : &
lingua eoꝵ deãbulauit int̾ra. Propt̾ea ꝯu̾tetur
ppłs m̃s hic: ⁊ qͥs plenꝰ inueniet᷑ in eis. Et dixer̃t
qͦmͦ nouit ds:⁊ si ẽ scientia in excelso Ecce istum¬
pii ⁊ habundãtes inscło: młtiplicauert diuitias.
Ergo ne frustra mũdaui cormeũ: ⁊ lauim in
nocẽtia manꝰ meas. Et fui flagellatꝰ tota die: &
inc̾ꝑatio mea in matutinis Et dixi si narrau̾o
sic: ecce gn̾ationẽ filioꝵ tuoꝵ reliqͥ Et cogitaui
teritũ. Quomͦ uastati st subito defecer̾t. cõsũpti st̃
qͣsi ñ sint Quasi sõpniũ euigilats: dñe inciuita¬
te imagines eoꝵ ad nichilũ rediges Quia cõtrac
um: robur cordis mei ⁊ parsmea d̾s inet̾nũ Quia

Expanded text:
Ideo nutriti sunt ad superbiam: circumdederunt iniquitatem sibi. Processerunt a pinguedine oculi eorum: transierunt cogitationes cordis. Irriserunt, et locuti sunt in malitia calumniam, de excelso loquentes. Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum deambulavit in terra. Propterea convertetur populus ejus hic. et quis plenus invenietur in eis? Et dixerunt, quomodo novit Deus, et si est scientia in excelso. Ecce isti impii, et abundantes in saeculo multiplicaverunt divitias. Ergone frustra mundavi cor meum, et lavi in innocentia manus meas. Et fui flagellatus tota die, et increpatio mea in matutinis. Et dixi, si narravero sic: ecce generationem filiorum tuorum reliqui. Et cogitavi teritum. Quomodo vastati sunt subito: defecerunt, consumpti sunt quasi non sint: Quasi somnium evigilantis: Domine, in civitate imaginem eorum ad nihilum rediges: Quia contracum: robur cordis mei et pars mea Deus in a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtelligent. ¶etabit᷑ iustꝰ in dño ⁊ sꝑabit in eo: ⁊ ex¬
ultab̾t õs recti corde: Hictori carmen daiid can
xaudi orõnẽ meã: donec adte oĩs caro ueniat.
¶erba iniquitatũ p̾ualuert adu̾sũ me: scełibus
nñs tuꝑpiciab̃is Eeatꝰ quẽ eleg̾is ⁊ susceꝑis: habi¬
tabit eni matͥis tuis Replebim᷑ bonis domꝰ tue: scĩ¬
ficatione tẽpli tui. Terribił. iniusticia exandi noᷤᷤ
d̾s saluator ñr: ꝯfidentiũ om̃iũ finiũ t̾re ⁊ maris
tant in ext̾mis. asignis tuis: eg̾ssus matutini ⁊ ues¬
peris laudãtes facies Usita t̾ram ⁊ irriga eã: uber¬
tate dita ea Ruus di plenꝰ aquta: p̃parabis frumõ
pinguedine. Pinguescẽt pascua deserti: ⁊ exulia¬
tione colles accingent᷑. Uestient᷑ agnis greges. &
ualles plene er̃t frum̃to: coeqͥbunt᷑ ⁊ canẽt.

Expanded text:
intelligent. Laetabitur justus in Domino, et sperabit in eo: et exsultabunt omnes recti corde. VICTORI CARMEN h. PSALM.xaudi orationem, donec ad te omnis caro veniat. Verba iniquitatum praevaluerunt adversum me: sceleribus nostris tu propitiaberis. Beatus quem elegeris, et susceperis: habitabit enim in atriis tuis; Replebimur bonis domus tuae, sanctificatione templi tui. Terribilis in justitia exaudi nos, Deus salvator noster: Confidentia omnium finium terrae, et maris tant in extremis a signis tuis: egressus matutino et vesperi laudantes facies. Visitasti terram, et irrigasti eam, ubertate eam dita. Rivus Dei plenus aqua praeparabis frumentpinguedine. Pinguescent h. Rorabunt pascua deserti, et exsultatione colles accingentur. Vestientur agnis greges: et valles plenae erunt frumento, coaequabuntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
tiones tua s Osmeũ narrabit iusticia tua: tota
die salutare tuũ. Quia ñ cognoui literaturas. ing̃¬
diar in fortitudine dñi d̾i. recordabor iusticie tue
soliꝰ. Os̃ dociusti me ab adolescẽtia mea: ⁊ usq nc̃
annũtiabo mirabilia tua. Insuꝑ ⁊ usq ad senectus¬
tã ⁊ canos ds̃ ne d̾elinqͣs meDonec annũtiẽ bra¬
chiũ tuũ gn̾ationi: cunctisq qͥuẽturi ft̃ fortitu¬
dines tuas. Et iusticiã tuã d̾s usq iexcelsũ. qͣn¬

Expanded text:
em tuam. Os meum narrabit justitiam tuam: tota die salutare tuum: quia non cognovi litteraturas. Ingrediar in fortitudines Domini Dei: recordabor justitiae tuae solius. Deus, docuisti me ab adolescentia mea, et usque nunc annuntiabo mirabilia tua. Insuper et usque ad senectutem et canos Deus, ne derelinquas me; Donec annuntiem brachium tuum generationi, cunctisque qui venturi sunt fortitudinem tuam. Et justitiam tuam Deus usque in excelsum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Et dux̃ eos in nube ꝑdiẽ: & t̾rã nocte in lumine
ignis Scidit peprã in dest̾o: & potũ dedit qͣsi de a¬
byssis magnis. Et edux̾̃ riuuos de petra: ⁊ elicuit
qͣsi flumina aqͣs. Et addider̾t ultͣ peccare ei: ⁊ ꝓ¬
uocauert excelsũ inbuuo. Et tẽptauer̾t d̾m incor¬
dibꝰ suis: petentẽ cibũ aĩe sue Et loqͤntes contra

Expanded text:
Et duxit eos in nube per diem, et tota nocte in lumine ignis. Scidit petram in deserto, et potum dedit quasi de abyssis magnis. Et eduxit rivos de petra, et elicuit quasi flumina aquas. Et addiderunt ultra peccare ei. ut provocarent excelsum in invio. Et tentaverunt Deum in cordibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ m̃s salua me demanu impir:⁊ de manuiniqͥ ⁊
nocentis Quia tues expectatio mea dñe: d̾s fiducia
mea ab adolefcentia mea. Ate sustentatꝰ sũexiut̾o
de uentre mat̾s mee: tu esꝑtector m̃s inte laus
mea. semꝑ Quasi portentũ fc̾s sũ młtis: ⁊ tu spe
mea fortissime. Impleat᷑ os meũ laude tua: tota
Quia dixert̾ inimici meim: ⁊ qͥ obsuabãt aĩam
mea inier̾t cõsiliũ parit᷑. Dicentes ds delinquit

Expanded text:
s, salva me de manu impii: de manu iniqui et nocentis. Quia tu es exspectatio mea: Domine Deus, fiducia mea ab adolescentia mea. A te sustentatus sum ex utero, de ventre matris meae tu es protector meus: in te laus mea jugiter. Quasi portentum factus sum multis, et tu spes mea fortissime. Impleatur os meum laude tua: tota Quia dixerunt inimici mei mihi: et qui observabant animam meam, inierunt consilium pariter. Dicentes