comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solitudĩes aut cũ pͥncipib qͥ possidẽt aurũ ꝙ re¬
plẽt domos suas argẽto. Qͣ em̃ si parẽtẽ p̾mũ
uła pͤcati put̾do corũꝑet. neqͣꝙͣ ex se filios gehẽ¬
ne gen̾aret. S hii qͥ nũc ꝑ redẽpcõnẽ salluandi
sũt soli ab illo electi nasterẽtͦ : eosd̃ electos aspi¬
ciat: atq cũ eis qͦmͦ qͥesc̾e potuiss intẽdat. Uide¬
at scõs apłos s ͨ susceptã eccam reg̾e. ut ei p̾di¬
cacõnis u̾bo nõ desinãt cõsultũ pͥber.e: eosq
reges & cõsules applłet: uideat post hos in eoꝵ
cucõns enitestãt: Eos ꝙ p̾ncipes repletis cõsciẽ¬
ciꝰ domib cluro & ar ͦ diuites memoret. s¬

Expanded text:
t aurum, et replent domos suas argento. Quia enim si parentem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae generaret; sed hi qui nunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum cutionis enitescant, eosque principes repletis conscientiarum domibus auro et argento divites memoret. S
Abbreviated transcription (Latin):
redẽpcõius tẽpꝰ carius morte int̾põita electi
tnͣseũt: illuc ꝓcul dubio parẽtes pͥmi. si in
cõdicõnis sue statu ꝑstitiss: ⁊̃ siue morte cor¬
pon tnͣsf̾ri potuissent: dormiẽs gͥ suleret ⁊
sõpno suo hõ re quiescͥet: dũ ad etͥne patͥe
reqͥẽ duitꝰ. qrͣ secessũ quoddã aclamaore hoc¬
huniane ĩt̾mitatis in ueniret ꝙͦ p᷑catũ nã¬
q qrͣ clamns uigilat qͥ cõtẽtõnẽ carnis ꝓpͥe
repũgnans portat. ħ quietis silẽtiũ hõ cõdacꝰ
habuit. Cũ cõtͣ hostẽ suũ lib̾ũ uolũtas arbi¬
t̾riũ accepit. Cui quia sua sp̃õte succubuit.
mox de se quod cõtͣ se ꝑstreꝑet ĩuenit. mox
incͥtamĩe. inf̾mitatis timiltꝰ repꝑit ⁊ qmͣ¬
uis iñ pace suencũ ab auctore fuerat cõdi¬
tꝰ hosti tam̃ spõte sõsiratꝰ. clamores d̾ pug¬
na tole rauit. Ip̃a em̃ carnis suggestio. qͣ
quidã clamorẽ cõtͣ quietẽ mẽtis qmͣ añ tnͣs¬

Expanded text:
redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdahumanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante trans
Abbreviated transcription (Latin):
duciã mẽs erigit᷑ ut speret ꝙ uẽiẽte iudice
la q̃ gessit. ⁊ ualde formidat. ne disttͥtꝰ iudex
sta st̃ a exanñans sb̾tilit̾ pẽset. ne t̃ ãnũ cõ¬
plet. ⁊̃ noctẽ num̾et. Dicat itar de hac nocte¬
sibꝰ ac si disttͥtũ iudicẽ exoret dicẽs. Cũ ꝯple

Expanded text:
speret quod veniente judice la quae gessit; et valde formidat, ne districtus judesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac noctesibus. Ac si districtum judicem exor
Abbreviated transcription (Latin):
seruiũt: eo sb̾cͨta pociꝰ regũt. Cũ regib gͦ dor¬
ninet: qr nimirũ iamcũ angłis hõ qͥest̾etsi
ꝑsuasoris lingũa secͥ noluiss. qͥ bñ ⁊̃ cõsules
uocant᷑: qr spiritilli rei puplice cõsulũt dũ
nos sibi ad regnũ socios iũgũt. bñ cõsules uo¬
cant᷑: qr dũ ip̃is nũciantib uolũ tadẽ cõdito¬
ris agnoscimꝰ. in eis ꝓcul dubio cõsultũ ab

Expanded text:
erviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscim
Abbreviated transcription (Latin):
tes lingue reticẽt. officia umꝰcͦq oꝑi ᷤ repetũt.
si q ad opꝰ ꝓpͥũ. at si nõ recesserĩt reu̾tũtͤ Si
gͥ a domo mẽtiᷤᷤ ad inomẽtũ rõ discedat qiͣ ab¬
sente dũa cogitacõnũ se clamor uelut garru
erit mox se ꝯfusio tumłtuosa ꝯpescit. ⁊ ꝙͣͣ
ãcille se ad ñũctũ opꝰ tacite repͥmt̃. dũ cogi¬

Expanded text:
repetunt; sicque ad opus proprium, ac si non recesserint, revertuntur. Si igitur a domo mentis ad monumentum ratio discedat, quasi absente domina, cogitationum se clamor, velut garrulerit, mox se confusio tumultuosa compescit; et quasi ancillae se ad injunctum opus tacite reprimunt, dum cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ssime cõsuetudĩs roborat᷑. qiͣ genib p᷑cator
fouet᷑ ut q escat: dũ culpa cõsuetudinib f̾m¬
at᷑ ut uigeat. cur laitatꝰ ub̾ib : quia dũ ꝓdire
culpa mñ usłi ceꝑit: nimuirũ se uł falsa spe di
cit. ut eo nequaqmͣ ad corectõnẽ redeat. qͦ uł
fecit ĩ ordinate formidat. beatꝰ gͥ uir humani
gen̾is lapsus aspiciat: equib p̾cipiciis m̾sũ¬

Expanded text:
e consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur, ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur, ut vigeat. « Cur lactatus uberibus? quia dum prodere culpam in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divcit ut eo nequaquam ad correctionem redeat, quo vel  quod fecit inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis
Abbreviated transcription (Latin):
sua pestifa̾ effrenacõe corripit᷑. Eecte sbiũgit᷑.
ẽui dixit dñs. uñ ueniᷤᷤ eũc eĩ sathane uia ᷤ reqͥ¬
rẽdo arguit cũ ꝑ mediatoris aduẽtũ psuasioĩs eꝰ
neqcias repͥmẽs ĩcrepauͭ. Nec ĩm̾ito ĩ hoc die filii
lecti sũt: Quo ᷤᷤ ꝙͣuiᷤ ĩcarͣta sapĩa ag̾gare esfc̃ni
oꝑis uen̾at: dĩnitati tñ illiꝰ ia ꝑ eiꝰ p̾sciãm ĩtͥnsesꝰ

Expanded text:
effrenatione corripitur, recte subjungitur: Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito in hoc die filii lecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfusio caligo noĩatꝰ. Nã sic̃ caligo nubilosa
cõg̾ie obscurat diẽ. ita ꝯfusio ꝑtͦsutꝰ cogitacõ¬
nibꝰ obnubilat mẽtẽ: de qͣ⁊ ꝑ quẽdã dr̃. Est cõ
fusio addutẽs głiam. Cũ eĩ ad mẽtẽ male
gesta peitẽdo reducimꝰ gͣui mox merore cõ

Expanded text:
fusio, caligo nominatur. Nam sicut caligo nebulosa congerie obscurat diem, ita confusio perturbatis cogitationibus obnubilat mentem. De qua per quemdam dicitur: Est confusio adducens gloriam . Cum enim ad mentem male gesta poenitendo red
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ ex nichilo bona fac̾e potuit. ita cũ uoluͭ
ꝑ ĩcarnacõis sue myft̾iũ ⁊̃ ꝑdita bona reꝑa¬
uit. Duaᷤ it ad ĩclłigẽdũ se creat᷑as fec̾at. ã¬
debuit apostatã ãgłm repelłe qͦ cũ aꝑsi¬
stẽdi fortitudie corrũ. nilĩfirniũ ex carne
gestauͭ. uͫ ⁊ rͤte psalmista. cũ inisertũ re¬

Expanded text:
sicut ex nihilo bona facere potuit, ita, cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat, andebuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde recte Psalmista, cum misertum Re
Abbreviated transcription (Latin):
uitatiᷤ radiiᷤᷤ illustͤt᷑ Et qͦ eiꝰ respectu ꝑsũdit᷑
eo ultͣ se gr̃a chorꝰtãte su̾leuat᷑ eũt stã ecclia
plene aurora fit: cũ mortali sat ignorãcie su¬
e tenebsͣ fũditꝰ amͣtit. ĩ iudicõ gͦ ad huc auro¬
ra ẽ: s ĩ regno dieᷤᷤ. qr ⁊ suã cũ restauracõne

Expanded text:
 illustretur; et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se gratia coruscante sublevatur. Tunc sancta Ecclesia plena aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae suae tenebras funditus amittit. In judicio ergo adhuc aurora est, sed in regno dies; quia etsi jam cum restauratione
Abbreviated transcription (Latin):
talitatiᷤᷤ hoc tp̃t nõ ita ut male sit s ita ꝑit
ut nõ sit . q̃rẽdũ ẽ ꝙͥ sit ꝙ nõ tta ut nõ sit. s
ita ꝑire optat᷑ ut male sit hũana eĩ aĩa seu
angłitꝰ sp̃c ita ĩmortał ẽ ut mori possit. Ita mor¬
tał ut mori nõ pꝰsit. Nã beate uiu̾e fiue ꝑ ui¬

Expanded text:
ta ut male sit, sed ita perit ut non sit, quaerendum est quid sit quod non ita ut non sit, sed ita perire optatur, ut male sit. Humana enim anima seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit, ita mortalis ut mori non possit. Nam beate vivere, sive per vi
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃toꝵ. qͥ qͦ u̾biᷤ ꝓfesse fidĩ ĩtꝰ st̃ eo bono ᷤ ĩ cor¬
rectiᷤ suiꝰ moribꝰ peiꝰ p̾mũt: Nã minꝰ fortasse¬
se nocuisset᷑. si ñ eo ᷤᷤ scã eccã ĩtrorsꝰ admͣtẽs us
de tͦba una redẽp̃torẽ nr̃m młr tetigͭ . uͫ ⁊ isdẽ
redẽptor nr̃ ꝓtinꝰ dͭ. Qs me tengͥ. Ein dum

Expanded text:
 verbis professae fidei intus sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nam minus fortasse nocuissent, si non eos sancta Ecclesia introrsus admittens usque te turba, una Redemptorem nostrum mulier tetigit; unde et isdem Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
allegorie mift̾ia mẽbͣtĩ enodãt̾ expleuimꝰ
nũc moralitatiᷤ ĩtlłigẽtiã raptĩ tãgẽteᷤᷤ ex¬
seqͣm. Ad obscuriora qͥppe dissenda mẽs ꝓperit.
⁊ si aꝑti ᷤᷤ diu ĩuoluit᷑. clausa ut dig ͫ ẽ płare
ppedit᷑. sepe ãtiquꝰ hostiꝰ ptꝙͣ mẽti nr̃e tẽpta¬
cõnũ c̾tamẽ ĩflix̾it: ab ip̃o suo c̾tamnĩe ad tp̃c

Expanded text:
oriae mysteria membratim enodantes explevimus, nunc moralitatis intelligentiam raptim tangentes exsequamur. Ad obscuriora quippe disserenda mens properat; et si apertis diu involvitur, clausa, ut dignum est, pulsare praepeditur. Saepe antiquus hostis postquam menti nostrae tentationum certamen inflixerit, ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Eatus iob ad mortẽ petitꝰ i tẽptatõe
ad uitã creuit ex ũbe ⁊ ãtiqꝰ hostiᷤ
uũ se bona eiꝰ estĩauit extĩgu̾e inde
bella restaurat ⁊ de scõ uiro mala ad huc
impudẽt̾ sperat. qr bona malꝰ crede̾ ñ põt ł¬

Expanded text:
tem petitus in tentatione, ad vitam crevit ex verbere; et antiquus hostis nde se bona ejus aestimavit exstinguere, inde bella restaurat, et de sancto viro mala adhuc impudenter sperat; quia bona malus credere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
tacẽtibꝰ erupit.¶Si eĩ ira motꝰ maledrẽt. audito
dip̃no st̾e cogͥta morte filioꝵ eũ ꝓcł dubio ad
maledet̾oem dolor excitar: S ꝙͥ tũt dixͭ audius¬
mꝰ Ait nãq. Dñs dedit. dñs abstulit fursũ si
ira motꝰ maledrẽt saltẽ ꝑcꝰt in corꝑe. ł male

Expanded text:
et. V.  Si enim ira motus malediceret, audito damno substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit . Rursum, si ira motus malediceret salt
Abbreviated transcription (Latin):
tasse eĩ fu̾at dolẽdũ si ꝙ cõditor deda̾t hostiᷤᷤ abs¬
tulisset. At pꝰcꝙͣ nõ abstulit nͥ ip̃e qͥ ded ͭ sua rece¬
pit. ñ urã abstulit. Si eĩ ab illo accipimꝰ qͥbr in
hac uita utim᷑. cur doleat. ꝙ ip̃o iudicãte exigi¬
inͨ. qͦ largiẽte fen̾am᷑. Nec alñ ĩstus ẽ creditor.¬

Expanded text:
tasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec ali
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ ĩ tyrãnidẽ erũpet h at̃ tyrãuidiᷤᷤ sue satel¬
liteᷤᷤ: fauẽte ᷤᷤ s̾met cogitacoẽs suaᷤ. S si super
tyrãnũ irruat. fauor mox satellitũ cessat q̃¬
tuͣte nã adu̾sario satelliteᷤ sugiũt: eũ q tri¬
ti declinãt ꝙ̃ ĩ pace poĩti cauida adulacoe lau¬
dabãt. Sb̾ductis is satellitibꝰ añ hostẽ solꝰ re¬
manet: qr recedẽtibꝰ elatiᷤᷤ cogitatõibꝰ: ꝑtͦuat᷑

Expanded text:
i in tyrannidem erumpit. Habet autem tyrannidis suae satellites, faventes sibimet cogitationes suas. Sed si super tyrannum hostis irruat, favor mox satellitum cessat. Intrante namque adversario, satellites fugiunt, cumque territi declinant, quem in pace positi callida adulatione laudabant. Subductis vero satellitibus, ante hostem solus remane
Abbreviated transcription (Latin):
tẽcoẽm ꝓpoĩt. Magnꝰ q ardor ꝯtẽcoĩ se inserit.
Sopor fugit. nox ĩ diẽ u̾tit᷑. ⁊ cũ qͥeta foris
mẽtͣ lectulꝰ teneat ĩtꝰ magniꝰ clamoribꝰ in
cordiᷤ foro litigat᷑. Et sit plerũq ut nlła eue¬
niat̃ q̃ p̾uidẽt᷑. tota q illa cogitatõ q̃ diu se
plena ĩtẽcoẽ ꝑauerat. repẽte uatua quiescat
latiꝰ cogitat. Qͥa gͥ dispẽsacoĩs cura ᷤ maligni
gitacõnũ molibꝰ p̾mũt. Eribꝰ tͣiis caldei ca¬
meloᷤᷤ rapiũt. Qiͣ eĩ tres tͦmaᷤ ⁊ͣ cameloᷤ fa¬

Expanded text:
tionem proponit; magnusque ardor contentionis se inserit, sopor fugit, nox in diem vertitur; et cum quieta foris membra lectulus teneat, intus magnis clamoribus in cordis foro litigatur. Et fit plerumque ut nulla eveniant quae praevidentur: totaque illa cogitatio, quae diu se plena intentione paraverat, repente vacua quiescat. latius cogitat. Quia igitur dispensationis curas maligni gitationum molibus premunt, tribus turmis Chaldaei camelos rapiunt. Quasi enim tres turmas contra camelos fa
Abbreviated transcription (Latin):
mẽta accẽdim᷑. atq ip̃is lamẽtis excitati ad
ꝑspiciẽdã lucẽ tͦaicie sb̾tiliꝰ ocłos mẽtis aꝑiuꝰ:
qiͣ ĩ dolore uesti scindimꝰ. qr ex fletu discretõe
crescẽte cũcta q̃ agimꝰ distcͥtiꝰ iruta manu iu¬
dicamꝰ. tũc oĩs ur̃a elacio corruit. tũc cũcta ab
aĩo cogrtacõnũ suꝑfluttaᷤᷤ cadit. ⁊ sp̾dit᷑. Et

Expanded text:
excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata manu judicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncta ab animo cogitationum superfluitas cadit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
meis: sicut ⁊ suꝑiꝰ dictũ ẽ. nõ cõclusit dicit aꝑuit.
⁊ nõ abstulit irrogauit. hec itaq nox uidelic
culpa ostia uentͥs aꝑuit. qr cõcepto ad pcaltũ ho¬
mini desideria cõcupiscẽtie reserauit. oftia qͥppe
uent̾s sũt: desid̾ia cõcupiscẽ ce carnał/ de qͥb¬

Expanded text:
et superius dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Ostia quippe ventris sunt desideria concupiscentiae, de q
Abbreviated transcription (Latin):
det̾iꝰ securati ᷤᷤ strauͭ. uã dũ lassũ se qͥsq ĩ ocio
rent᷑tit dissolutã mẽtẽ corruptori ꝓsictuit
at si eũ ex dispẽsacõe sr̃ne pietatiᷤ tep̾tacio
ñ repẽte uehemẽt̾ iiruẽs s tẽꝑato accessu e¬
rudiẽs pulsat: nimirũ ad ĩsidia ᷤ ꝓuidẽdaᷤ eui

Expanded text:
deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit; at si eum ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias providendas evi
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙͣtłm mẽs erigit᷑ ut a semz ip̃a sͥ exiff̾e
rona q̃ h arbitret᷑. Que uimirũ bona ãti¬
qus hostis malicõse attrectare appetit. s hec
tẽp̃turi deꝰ ñ nͥ benigne ꝑmittit. ut dũ mẽs
tep̃tatõe pulsãte ĩ bonis de qͥbꝰ gaudebat ꝯ¬
ciccit᷑. ĩ becillitatiᷤ sue debłitate cogͥta ĩ spe di¬

Expanded text:
mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cog
Abbreviated transcription (Latin):
magnis iam u̾tutib splendent ad huc de ob¬
scur itate culpe aliquid renitentes sustinẽt
ut etim magna uite claritate luceant. ⁊
tamen ad huc noctis reliquias noientes tra¬
hant quod ad hoc sicut dictũ est. agit᷑. ut ni¬
ens ꝓficiens ad ututẽ iusticie sua melius ĩ¬
firmitate roboret᷑. ⁊ inde uerius m bonis lu¬
ceat. unde eam etiam nolentẽ. parua comp̾¬
hensibilia humiliter obscurent. unde ⁊ bñ
cũ ifrsitico populo percepta reꝓmissionis t̾ra
partiretꝰ: ephaym tribui. chaneus gentił
populus non occisus. factꝰ tributariꝰ dicct᷑ sic̃
scͥptũ est . habitauit chanane᷑ ĩ medio ephra¬
ỹm tributariꝰ. quid em̃ chananeꝰ gẽtił uide¬
licet populus. nͥ uiciũ signat: et sepe in ma¬
gnis u̾tutib terram reꝓmissionis ingͥdimꝰ.
quia sepe intima de et̾nitate roboram᷑. s
dũ mt̾ acca sb̾limia uicia quedam ꝑ uare¬
tinemꝰ. qiͣ chananeũ uiu̾e in t̾ra nr̃a con

Expanded text:
magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid retinentes sustinent ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis reliquias nolentes trahant. Quod ad hoc, sicut dictum est, agitur, ut mens proficiens ad virtutem justitiae sua melius infirmitate roboretur. Et inde verius in bonis luceat; unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Unde et bene cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus factus tributarius dicitur. Sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius. Quid elicet populus, nisi vitium signat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in t
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sionis flagella poitꝰ tꝰtificare seinzipm̃ conaͦ.
Si eĩ ĩnocẽtẽ se asserere suꝑbe audeat. ꝙͥ aliud
ꝙͣ iꝰticiã feriẽtiᷤᷤ atusat hucusq nõ u̾ba hysto¬
rie tnͣscurrisse sufficiat iã nũt ad ĩdagãda al¬
legorie nust̾ia expõis se s̾mo ꝯu̾tat. S ĩ ħ qd̾¬

Expanded text:
versionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtcie. dolorẽ tẽꝑet pene: uideat hũanũ
genꝰ uñ qͦ cecidit: ⁊ dicat. Pereat dieꝰ ĩ qͥ
natꝰ sũ. ⁊ nox ĩ qͣ dctm ẽ ⁊ceptꝰ ẽ hõ. At si
aꝑte dicat. ꝑeat spes ab apꝰtata ãgło illata
q̃ dic̃ se ẜiłans ex ꝓmissiõe dĩnt̃atiᷤ emi¬
cuit. s noctẽ se exibẽs. lucẽ nob̾ nr̃e ĩmor

Expanded text:
itiae, dolorem temperet poenae. Videat humanum genus unde quo cecidit, et dicat: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed noctem se exhibens, luce
Abbreviated transcription (Latin):
sue follepnitate celebram. quibdã ꝓueccõnũ
accessib innotuit ĩcoruptoẽm corꝑiᷤ ꝙ resũp¬
sit. Luca qͥppe attestãte didicimus ꝙ quib dã
se ĩ monumẽto querẽtib pͥus angło ᷤ misit.
Et rursũ discipłis de se in uia loquẽtibus
ip̃e qͥdem s nõ aguo̾scendꝰ apparuit. qͥ post
exhortacõis moras cognoscẽdũ sc ĩ pauis ftͣ
cione mõstrauͭ. Ad extrenũ u̾o repẽte ĩgre¬
diẽs. nõ solũ ẜe cognoscibilẽ s ⁊̃ palpabilẽ
prebuit. Qͥa eĩ inflna ad huc gestalãt cor¬
da discipuli ĩ cogͥcoẽ tãti mist̾n ita fu̾ant diͤᷤ¬
pẽsacõe nittͥendi. ut paulisꝑ ad querẽteᷤ in¬

Expanded text:
lemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortatiextremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes in
Abbreviated transcription (Latin):
tudiem. ⁊ int̾ior ꝑ su̾tilitatẽ. Sursũ surgẽs. deort̃
cõtinẽs extͣ ctũdãs. int̾uis penetrãs. Nec alia ex
parte suꝑior. alia ĩfi̾or. aut alia ex parte ext̾ior
atq ex alia manet ĩt̾ior. s unꝰ idẽq totꝰ u̾q p̾si¬
dẽdo sustmnẽs. sustmẽdo p̾sidẽs. ccũdõdo penetrans.
penetaͣdo cͥcũdans. uñ suꝑiꝰ p̾sidens inde inf̾ius su¬
nẽs. ⁊ uñ ext̾ius ambiẽs inde int̾iꝰ replẽs. Sine

Expanded text:
tudinem, et interior per subtilitatem: sursum regens, deorsum continens; extra circumdans, interius penetrans; nec alia ex parte superior, alia inferior, aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior: sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens, circumdando penetrans, penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens; et unde exterius ambiens, inde interius replens
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. qr p̾mĩcia tͥbłonis ẽ leticia sacietatiᷤ. Intu¬
endũ u̾o ẽ ꝙͣ callide ip̃a dãpna q̃ illata sũt
nũciant᷑. Nõ eĩ dr̃ boues a sabeis ablati st̾. s qͥ
ablati sũt boues arabãt ut uidel memorato
fructu oꝑis causa crestat doloris. uñ ⁊ aput
grecos nõ solũ asine s fate asine rapte refe¬
rũt᷑. ut dũ mĩma ałia audiẽtᷤ añũ nimꝰ

Expanded text:
ietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa crescat doloris. Unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur; ut dum minima anima
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ nͨ ĩtẽtoẽm uiciat. nͨ ĩ itin̾e supplãtat. s opꝰ boñ
ĩ fiẽ accõiᷤᷤ illaq̃at. ꝙͣtoq ł a domo cordiᷤᷤ ł ab itin̾e
oꝑiꝰ lõgiꝰ recessisse se sunłat. tãto decipiẽd̾ bone
accõis t̾m astuciꝰ exspectat. Et qͦ ĩtautũ ꝙ̃q qͣi re¬
cedẽdo reddid̾it. eo illũ repẽtino ñ ñꝙͣ ułn̾e durꝰiꝰ
luit. qr cũ facilia ad decipiẽd̾ corda hõi ͫ ꝯspicit.
eoꝵ desid̾i̾is aurã tnͣsitoriĩ fauoriᷤᷤ appoĩt. ut ĩ hu
q̃ recta faciũt. ad appetẽda ima tortitudĩe ĩtẽtõsᷤ
boͣ ĩtẽcõe sũit᷑. hͨ adu̾sãteᷤ spc̃. ab ip̃o cogitatõis
exordio pͥncipãt᷑. ẽãto q eã plemꝰ possidẽt ꝙͣ tot

Expanded text:
 nec intentionem vitiat, nec in itinere supplantat, sed opus bonum in fine actionis illaqueat; quantoque vel a domo cordis, vel ab itinere operis longius recessisse se simulat, tanto ad decipiendum bonae actionis terminum astutius exspectat; et quo incautum quemque quasi recedendo reddiderit, eo illum repentino nonnunquam vulnere durius ad decipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram transitorii favoris apponit, ut in his quae recta faciunt, ad appetenda ima tortitudine intentionisbona intentione sumitur, huic adversantes spiritus ab ipso cogitationis exord
Abbreviated transcription (Latin):
a amicoꝵ ut dc̃tin ẽ se linguis armauͭ. Qͥ qͥdẽ qr
seniores erãt de eoꝵ u̾b̾ miꝰ fortasse dole̾ pot̾at. he¬
liu iumior sb̾rogaᷤ. ut scm̃ p̾tꝰ tãto acori ułn̾e ꝑcut̾et.¬
ꝙͣto eͣ iꝰ ittꝰ brachũ uilioris exatar. Ecce ad feri¬
endũ ĩuictissimũ rob  ĩintꝰ seuiẽs qͦt tẽptacõ¬
nũ iacła ĩuẽit ecce qͦt obsidionũ machinam̃ta
cͥcũposuͭ. ecte qͦt ꝑtꝰsionũ tela tnͣsiisit. S ĩ hiis

Expanded text:
 amicorum, ut dictum est, se linguis armavit. Qui quidem quia seniores erant, de eorum verbis minus fortasse doleri poterat. Heliu junior subrogatur, ut sanctum pectus tanto acriori vulnere percute ictus brachii vilioris excitaret. Ecce ad feriendum invictissimum robur inimicus saeviens, quot tentationum jacula invenit; ecce quot obsidionum machinamenta circumposuit; ecce quot percussionum tela transmisit: sed in his
Abbreviated transcription (Latin):
ab oĩ desid̾ioꝵ carnaliũ estu tẽꝑat᷑ S nõ¬
nũꝙͣ dũ mẽti ignauia sb̾repit. prudẽcia fri¬
gescit. Nã cũ fessa torpet uẽt᷑a nõ p̾uid. Nõ¬
nũꝙͣ dũ ñ ulła mẽci delectatõ sbrepit tꝑancia
nra marcescit. Inꝙ ͫ eĩ ad delcãcoem̃ p̾sẽcium
se timor cordi ĩsinuat ⁊ uires nr̃e fortitudĩs¬

Expanded text:
ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Sed nonnunquam dum menti ignavia subripit, prudentia frigescit; nam cum fessa torpet, ventura non providet. Nonnunquam dum nonnulla menti delectatio subripit, temperantia nostra marcescit; in quantum enim ad delectationem praesentium se timor c
Abbreviated transcription (Latin):
sã sbãm tacite despit̃. Carnẽ ĩ filiis mortuã e¬
qͣuimit̾ dol. Carnẽ ĩ se ꝑcꝰsã paciẽt̾ tolłat. Car¬
nẽ ĩ ꝯiuge male suadẽtẽ sapiẽt̾ docet. Suꝑ ħ
amiti ĩ asꝑa correpcõe ꝓsiliũt ⁊ ꝓsedãdo dolore
uẽienteᷤᷤ iũ dolori᷑ adiũgũt Oĩa gͦ machina

Expanded text:
antiam tacite despicit, carnem in filiis mortuam aequanimiter dolet, carnem in se percussam patienter tolerat, carnem in conjuge male suadentem sapienter docet. Super haec amici in asperam correptionem prosiliunt; et pro sedando dolore venientes, vim dol
Abbreviated transcription (Latin):
exiit̃. qr relaxatꝰ diuinitꝰ ab int̾ne retẽtõis
angustia ad sui desid̾u effcm̃ ueĩt. A facie dñi
exiit qr diu iuĩcłis disapline religata. qñq uo¬
lũtas noxia ad opus ꝓcessit. Cũ eĩ sic̃ dctm
ẽ id ꝙ uoluit impłe̾ nõ ualuit qͣiͣ aũ faciem
diũ stetit. qr illũ ab effctũ malicie sr̃na dis¬

Expanded text:
exiit; quia relaxatus divinitus ab internae retentionis angustia, ad sui desiderii effectum venit. A facie Domini exiit, quia diu vinculis disciplinae religata quandoque voluntas noxia ad opus processit. Cum enim, sicut dictum est, id quod voluit implere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit; quia illu
Abbreviated transcription (Latin):
sauro ᷤᷤ ĩ agͦ habu̾e seruati st̃. qr qͥ post ĩ cautele
sue uiciũ ad lamẽtũ redeut nͨ capti moriũt᷑. Cũ
uͦ ãtiquꝰ hostiᷤᷤ n ĩ exordio ĩtẽtoĩs fer̾t n ĩ itin̾e
accõis ĩt̾cipit. durioreᷤ ĩ fine laq̃o ͤ tẽdit. Quẽ tã¬
to neqͥus obsidet ꝙͣto solũ s̾ remãsisse ad deci¬

Expanded text:
sauros in agro habuere servati sunt, quia post incautelae suae vitium ad lamentum redeunt, nec capti moriuntur. Cum vero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actionis intercipit, duriores in fine laqueos ostendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad deci
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulo pꝰt sb̾icit. eccupet eũ caligo ⁊ ĩ¬
uoluat᷑ amaritudĩe. atq ĩ eiꝰdẽ noctis ma¬
ledictõe sb̃iũgit. Sit nox illa solitaria. qr
erat.⁊ tñ si ĩ rerũ nat᷑a sb̾sisft̾e̾t sentire ama
tudĩs optat᷑. Et si cõceptõis nox reliqͥs nocti¬
b cõiũcta discesserat. quo pacto hãc fieri so¬
litariã exorat. Que ut a lapsu tprĩs figi ñ
potuit. ita ⁊̃ nec a reliqͣrũ noctiũ cõiũctoe
seꝑari. Qui rursũ dicit. usqueqͦ nõ parces
mͥ nec dimittis ut gluciã saliuã meã: Et
tñ paulo suꝑiꝰ dix̾at q̃ pͥus tãg̾e nolebat
aĩa mea nc̃ p̾angustia cibi mei sut. Quis
at̃ nestiat saliuã faciliꝰ posse glutiri ꝙͣ cibũ
Qui itaq se sum̾e cibũ denũciat Incredi¬
bile ẽ ualde quo ordĩe glitire posse sali¬
uã negat. Atq it̾m dicit pectaui. Quid
faciã tͥ o custos hõmũ: uel certe cõsumĩe

Expanded text:
Et paulo post subjicit: Occupet eam caligo, et involvatur amaritudine . Atque in ejusdem noctis maledictione subjungit: Sit nox illa solitaria . Qui erat; et tamen si in rerum natura subsisteret, sentire amartudinis optatur. Et si conceptionis nox reliquis noctibus conjuncta discesserat, quo pacto hanc fieri solitariam exoptat? Quae ut a lapsu temporis figi non potuit, ita etiam nec a reliquarum noctium conjunctione separari. Qui rursum dicit: Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam ? Et tamen paulo superius dixerat: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Quis autem nesciat salivam facilius posse glutiri quam cibum? Qui itaque se sumere cibum denuntiat, incredibile est valde quo ordine glutire posse salivam negat. Atque iterum dicit: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? vel cert
Abbreviated transcription (Latin):
negleximꝰ ad hibita st̃ p̾cepta. Preceptis quo
obtẽꝑire noluimꝰ ad iũgũt᷑ exẽpla. ip̃a quoq
nuitari exẽpla declinamꝰ q̃ edisse nobis poĩtos
sb̾ lege cõspicimꝰ. Eͥa eĩ d̾s aꝑte quib dã sb̾
lege põitis locutꝰ ẽ qiͣ alienos nos ab eisdẽ pre¬
ceptis aspicimꝰ. quib ħ specialit̾ locutꝰ nõ est.
uñ ad cõfutãdã ĩpudẽtiã nrãm gentił hõ ad
exemplũ deducit᷑ ut qr obedire hõ legi sub
lege põitꝰ despicit eiꝰ saltẽ cõꝑacõe euigilet.
qͥ sine lege legalit̾ uixit. Errãti gͥ hoĩ data
ẽ lex. Errãti uͦ ⁊̃ sb̾ lege adduat᷑ testĩoniũ eoꝵ
qͥ extͣ legẽ sũt. ut qr cõditi cõdicõis nr̃e ordi¬
nc̃ suare noluimꝰ p̾ceptis ad mon̾em᷑. Et qr
p̾ceptis obedire cõtepsimꝰ exẽplis cõfũde̾mur.
nec ut dc̃ti ẽ eoꝵ exemplis qͦs lex astͥng̾et.

Expanded text:
Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret,
Abbreviated transcription (Latin):
morat᷑. Neqͣqmͣ gͦ extitisse añ legẽ cogͦscit᷑.
qͥ isrłiticoꝵ iudicũ tpr̃e suisse signat᷑. qd̾
dũ quidã minꝰ caute cõsidãt moysen ge¬
stoꝵ illiꝰ qiͣ lõge añ poĩti sqͥptorẽ putãt ut
uidel is qͥ potuit ad erudicoẽm nrãm legiᷤᷤ
p̾cepta edere. ip̃e credat᷑ ⁊̃ ex gẽtił uiri hẏs¬
toria uirtutis ad nos exempla mãdasse. Nõ¬

Expanded text:
ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtutis ad nos exempla mandasse. Non
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ad noꝰ ꝑ corpꝰ uisibił ꝓcessit. S hũt ĩtͣ se teg¬
ciã mẽtis ccłos aꝑire neglexit: hũt qr ĩ carne
hũam corꝑis latẽtẽ uide̾ dm̃ noluit. qiͣ ĩ dĩnitate
nudũ ꝯsidare ꝯtepsit. S nudꝰ de ut̾o mr̃is exnt:
qr ĩ sẏnagoge carne ꝓdiẽs ꝯspicuus ad gẽte ᷤ ue¬
uit. Ꝙ bñ ioseph relicto pallio sugiẽte signatũ
ẽ. Dũ eĩ młr adistt̾a male illo uti uoliuss: re

Expanded text:
hunc intra se tegtiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti
Abbreviated transcription (Latin):
teᷤ su̾tilr̃ eiꝰ ĩtima mẽbratĩq cogitamꝰ. Curãdũ
gͦ ẽ ne cũ mala uĩcimꝰ bõis lascuuẽtib supplã¬
teni᷑. Ne forte fluxa ꝓdeãt ue ĩcͥtũspecta capiã¬
t᷑. ne ꝑ errorẽ uiã desãt. ne ꝑ lassitudĩem fcͣta
añacti laboriᷤᷤ m̾itũ ꝑdãt. In cũctiᷤᷤ eĩ uigilant᷑

Expanded text:
urandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur; ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorem, viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. In cunctis enim vigilanter
Abbreviated transcription (Latin):
explere artẽ nõ ualet. nͥ ad hãc sͥ ⁊ mĩst̾ia
ora cõcordẽt. Qͥa nimirũ cãticũ ꝙ docta
manꝰ imꝑat. quassata organa ꝓp̾e nõ re¬
sultant. nec artẽ flatꝰ exp̾mit si scissa ri¬
fract᷑a orgaui dissipat. ut hãc ꝑice ars ulła
cõponat. Queso at̃ ut hꝰ oꝑis dicta ꝑcrẽs
ĩ hiis u̾boꝵ folia nõ reqͥras. qr ꝑ sacͣ eloqͥ¬
a ab eoꝵ tractatorib ĩfructuose loquacita¬
tis leuitas studiose cõpescit᷑. dũ ĩ tẽplo di ne¬
mꝰ plãtare ꝓhibet᷑ ⁊ cũcti ꝓcul dubio scimus
qr qͦciens ĩ foliis male late segetis culmi ꝓ¬
ficiũt mĩori plẽĩtudĩe spicarũ gͣna tͤgescũt.
uñ ⁊ ip̃m loquẽdi artẽ ꝙͣ magist̾ia disci¬
pline ext̾ioris ĩsimiãt seruare despexi. Nã
cisimi collisionẽ fugio nõ barbarisini cõfusi¬

Expanded text:
explere artem non valet, nisi ad hanc sibi et ministeriaexplere artem non valet, nisi ad hanc sibi et ministeriaora concordent: quia nimirum canticum, quod docta manus imperat, quassata organa proprie non resultant; nec artem flatus exprimit, si scissa rifractura organi dissipat, ut hanc peritiae ars nulla componat? Quaeso autem ut hujus operis dicta percurrens, in his verborum folia non requiras, qia ab eorum tractatoribus infructuose loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantare prohibetur. Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt.Unde et ipsam loquendi artem, quam magisteria disciplinae exterioris insinuant, servare despexi. Nam  non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ qr uelut dignã debui. s qr te petente
memini ꝓmisisse tnͣsmisi. In qͣ quicꝙͣ tua
scĩtas tepidũ incł̾tũ q repperit. tãto mͥ ce¬
lerime idulgeat. qnͣto hoc me egrũ dic̾e
nõ ignorat. Nã dũ molestia coepꝰ att̾itur.
afflicta mẽte ⁊̃ dñdi studia languescũt.
multa qͥꝓpe ãnoꝵ iã curricła deuoluũt᷑.
ꝙ crebris uiscerũ dolorib crucior. horis mo¬
mẽtis q oĩb fracta stomachi uirtute las¬
cesto. Lentis quidẽ s tñ cõtinins febrib an¬
helo. Int̾ q̃ ħ dũ sollicitꝰ penso qr scͥptura
teste. Om̃is filiꝰ qͥ a do̾ recpit᷑ flagellat᷑. qͦ
malis p̾sentib duriꝰ depͥmor. eo de et̾na c̾¬
cius p̾supcoẽ respiro. Et fortasse hoc dĩne
ꝓuidencie cõsiliũ fuit ut ꝑcussũ iob ꝑcus
mei studiis ĩ hoc molestia corꝑał obsistit.
ꝙ carnis uirtus cũ locucõis mĩst̾iũ exsb̾e
uix sufficit. Mens digne nõ pot̃ ĩtimare

Expanded text:
non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum molestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe annorum jam curricula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassesco, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelo. Interque haec dum sollicitus pensois filius qui a Deo recipitur, flagellatur , quo malis praesentibus durius deprimor, eo de aeterna certius praesumptione respiro. Et fortasse hoc divinae providentiae consilium fuit, ut percussum Job percussmei studiis in hoc molestia corporalis obsistit, quod carnis virtus cum locutionis ministerium exhibere vix sufficit, mens digne non potest intimare
Abbreviated transcription (Latin):
ualde suꝑuacue querit᷑ cũ tñ auctor libri spt̃
dictauit. Ip̃e sꝙͥsit qͥ ⁊ ĩ illiꝰ oꝑe ĩspirator ex¬
stirit. ⁊ ꝑscribẽtis uocẽ imitada ad nos eꝰ ftã
tnͣsmisit. Si magni cuiꝰdã uiri susceptis epłis
leg̾nnꝰ uerla. eaq quo calamo suisset̃ scpͥta
q̃reremꝰ. ridicłm ꝓfecto eẽt epłarũ auctorẽ
sare sensũq cognost̾e. s qͣli calamo ear̾ ũba

Expanded text:
valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiridictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem s
Abbreviated transcription (Latin):
scriptor hẽat᷑. Et alii quidẽ moysen. alii u¬
nũ quẽl ex ꝓphĩs scͥptorẽ hꝰ oꝑis fuisse sus¬
picãt᷑. Qͥa .n. ĩ libro geneseos icub de stirpe
esau descẽdisse. ⁊ bale filio beor ĩ regnũ suc¬
cessisse describit᷑. hũc beatũ iob longe ante
moysi tpr̃a extitisse credid̾ũt. morẽ ꝓfc̃to sa¬
cri eloqͥñ nesciẽtes qr ĩ suꝑiorib suis ꝑtib
solet breuit̾ lõge pt᷑ secut᷑a ꝑstrĩg̾e cũ stu¬
det ad aꝰ sb̾tiliꝰ enu̾anda ꝓperare. uñ ⁊ illic

Expanded text:
scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet
Abbreviated transcription (Latin):
nat. alia ad tep̾tãdũ dat. s ab aliis religat. uui¬
u̾sa que ht̃ ĩ manutua sũt tm̃ ĩ eũ ne extr̃aiᷤ
p̾modĩ teptatori traditurꝰ ẽ. s tñ nõ dimł ad
dĩa relaxat hostẽ ne undiq feric̃s frãgat auic̃
Mala eĩ cũ młta tlectiꝰ eueu̾it mira coditoris gia
ex tp̾re dispẽsant᷑ ut q̃ coat̾uata ꝑim̾et possĩt

Expanded text:
nat. Alia ad tentandum dat, sed ab aliis religat. Universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendus modum tentatori traditurus est; sed tamen non simul ad omnia relaxat hostem, ne undique feriens frangat civem. Mala enim cum multa electis eveniunt, mira conditoris gratia ex tempore dis
Abbreviated transcription (Latin):
fecto nõ dicit. nͨ tñ ꝑ hoc ꝙ dicit u̾tatisre¬
gulã deserit. qr cui mist̾i̾ũ lectõe xxibet eius
dñiũ uoce p̾tẽdit. Ita scͥptores sacri eloqun
q̃ erãt iudel suꝑne aspiracõis dona qͣi nõ sua
scribere. qr eo alt̾ius erãt q̃ loãbant᷑ cͦ hõ¬

Expanded text:
dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquiiae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
torie ꝑ allegoriarũ sensꝰ excuterẽ. s allegori¬
arũ sensus ꝓtinꝰ ĩ exc̾ciciũ moralitatis inclĩa¬
rem. ad huc ad grauiꝰ ad iũgentes ut ĩtellecta
queq testimomis cingerẽ. ⁊ plata testĩoniã¬
ro hoc oꝑe atq añ nos hactenꝰ indiscusso ad
tanta me ꝑtrahi. ac talia agnoui. solo au¬
ditꝰ pondẽ uictus fateor lassatus q subcubu¬
i. s repente int̾ formidinẽ deuõem q cõp̾hen¬
sus cũ in largitorẽ muerũ ocłos mẽtis attol¬
lerẽ. sũctacõe postpoĩta illico certꝰ attendi. qr
inpossibile ẽẽ nõ pot̾at ꝙ de frat̾ins ni cordi¬
b caritas imperalat fore quippe idoneũ me ad
ista desꝑaui. s ipã mei desperacoe robustior ad
illũ spem ꝓtinꝰ erexi. ꝑ quẽ aꝑta ẽ lingua nu¬
toꝵ qui linguas infantiũ facit disertas qui ĩ¬
mẽsos brutos q asme ruditꝰ ꝑ sensatos hu¬
mani colloqui distinx̃ modos. Qiid gͥ mir̃
Si intlłitm stulto hõi p̾beat. qui u̾itatẽ suã

Expanded text:
toriae per allegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia,ro hoc opere, atque ante nos hactenus indiscusso, ad tanta me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad ista desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protinus erexi, per quem aperta est lingua mutorum, qui linguas infantium facit disertas ; qui immensos brutosque asinae ruditus, per sensatos humani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto homini praebeat, qui veritatem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ꝙ moyses ait. Erat moyses mitissimꝰ suꝑ
omẽs hoĩes qͥ morabãt᷑ ĩ t̾ra. hinc ioh̾es diat.
Discipłs ille ꝙͣ diligebat ihc̃. hinc lucas ait.
quidã dũt. se ipm̃ suisse mõstrauit. Scripto¬
res gͥ sacri eloquii qr ĩpulsu scĩ spt̃ agitat᷑.
sic de se ĩ illo testiõnũ tãqmͣ de aliis ꝓferũt.

Expanded text:
mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille, quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait: quidam dicunt, seipsum fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qͥ u̾ba acciꝑe hẏstorie iuxͣ lrãm negligit.
obla tũ sͥ u̾itatis lumẽ abscõdit. Cũq la¬
boriose ĩeĩre in eis aͦ intͥnsecus appetit.
hoc ꝙ foris sinc difficultate asseqͥ pot̾at aui¬
tit. Sc̃s nãq iir dicit. Si negaui ꝙ uolebã
pauꝑib ⁊ oculos uidue exspectare feci. Si
cõmei buccellã meã solus ⁊ nõ cõmedit

Expanded text:
autem qui verba accipere historiae juxta litteram negligit, oblatum sibi veritatis lumen abscondit; cumque laboriose invenire in eis aliud intrinsecus appetit, quod foris sine difficultate assequi poterat, amittit. Sanctus namque vir dicit: Si negavi quod volebant pauperibus, et oculos viduae exspectare feci; si comedi buccellam meam solus, et non comedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis eoꝵ qͥb expone cõpellebar longe me ui¬
ta tnͣstenderet. miuriosũ tñ ẽẽ nõ credidi. si
fluenta usib hõmũ plubi fistula uñstraret.
Iñ miox eisdem corã põitis frĩb priora libri
dub ocłis dixi. ⁊ qr tẽpꝰ paulo uacãciꝰ reppi
p̾t̾iora tractãdo dictaui. Cũq mͥ spacia lar¬
atq ita ut ĩuẽta st̃ nõ ulła de̾linquẽt ea q̃
me loquẽte excepta sub ocuł fu̾ant ꝓ libros
emẽdãdo cõposui. Quia ⁊ cũ postrema dicta¬
rõ. qͦ stilo pͥma dixam sollicite attẽdi. Egi
gͦ ut ⁊ ea q̃ locutꝰ sũ studiosa emẽdatõe trãs¬
currẽs qͣsi ad siłitudĩem dictatꝰ erig̾em ⁊ ea
q̃ dictau̾ã nõ lõge a colloquẽtis sermone diᷤ¬
creparẽt. qͣtinꝰ dũ hoc tendit᷑ iͦ atthit᷑. edita
mͦ dissiłi res nõ dissiłis forͣret᷑ ꝙͣuis t̾ciã hmꝰ

Expanded text:
is eorum, quibus exponere compellebar, longe me vita transcenderet, injuriosum tamen esse non credidi, si fluenta usibus hominum plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem coram positis fratribus, priora libri sub oculis dixi; et quia tempus paulo vacantius reperi, posteriora tractando 4 dictavi. Cumque mihi spatia laratque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, ea quae me loquente excepta sub oculis fuerant, per libros emendando composui, quia et cum postrema dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite attendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigerem; et ea quae dictaveram, non longe a colloquentis sermone discreparent; quatenus dum hoc tenditur, illud attrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis f
Abbreviated transcription (Latin):
Euerentissimo at
Q scĩssimo frĩ le¬
andro coepo gre¬
gorius seruus ser¬
uoꝵ dei. Dudũ te
fr̃ beatissime ĩ cõ¬
stantinopolitana
urbe cognoscens¬
apłice respõsa con¬
stringerent ⁊ te
rũ legacio ꝑduxisset om̃e ĩ tius aurib ꝙ
mͥ de me dissplicebat exposui. qm̃ diu longe¬
q cou̾sionis gr̃am distuli ⁊ postqmͣ celesti
sũ desid̾io afflatus scłari hĩtu contesi me¬
lius putaui. aꝑiebatur eĩ mͥ iã de et̾uitatĩ
amore quid quererẽ s molita me cõsue¬
tudo deuinx̾at. ne ext̾iorem cultiĩ mutarem
Cũq ad huc me cog̾et aĩmꝰ p̾senti mũdo qͣsi
siecietenꝰ deseruire. ceꝑit mlta cotͣ me ex e̾¬
dem mũdi cura succrescere. ut in eo iã non

Expanded text:
everendissimo et sanctissimo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscensae responsa constringerenrum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra me ex ejusdem mundi cura succres
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ studiose lectõnis alloqͥũ cotidiane me cxspi¬
te te placuit. sicut ip̃e inemisti ut librũ beati
iob expon̾e. importuna me peticõe cõpellerent.
ł ꝓ ut ueritas uires ĩfũde̾t eis mĩst̾ia tante
ꝑfũditatis aꝑirẽ. Eui hoc quo mͥ in onere su

Expanded text:
diosae lectionis alloquium, quotidianae me aspite te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me petitione compellerent; et prout veritas vires infunderet, eis mysteria tantae profunditatis aperirem. Qui hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
titer tenur qmͣ stricte tenenda fu̾it ꝑdendo
cegnoui. Nam cũ mͥ ad ꝑcipiendũ sacri al¬
raris tunst̾ium obediencie uirtus opponit᷑
liceat. iterũ fugiendo deflectat᷑. Postq hoc no¬
lenti mͥ at renitenti cum graue eẽt altaris
minst̾iũ ⁊̃ pondꝰ ẽ cure pastoralis iuictũ.
ꝙtãto mĩc durius tollero qnͣto me ei mi¬
parẽ senciens ĩ nulla fiducie cõsolacr̃e
nos qui int̾nis mist̾ns deseruire credint᷑:
ciris ext̾iorib implicam᷑. Sicut eo quor
cꝑre quo ad minist̾iũ altaris accesi hc̃
d me iouorãte me actũ ẽ ut sacriꝰ ordi¬
mis pondꝰ acapẽ. quatinͣ in t̾re ⁊ paacia
licencꝰ extubarẽ. uͥ me sal multi ex monast̾io
fres uei germana uĩcti caritate ꝯetiti si. ꝙ
diuia fc̃tm dispẽsacõe cõspicio. ut eoꝵ semꝑ
exemplo ad oronis placidũ litus quasi ãchore
fime restringer. sũ cãrũ scłariũ ĩcessabili ĩ¬
pulsu fluctuarẽ. Ad illoꝵ quippe cõsortiũ uelit

Expanded text:
titer tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione nos, qui internis mysteriis deservire credimur, curis exterioribus implicamur: sicut eo quoque tempore, quo ad ministerium altaris accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex monasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ colore uestimꝰ. uel t̾te ꝙͥ u̾itatis dicta
offerimꝰ. ut ĩuitati lectoris qiͣ cõuiue ur̃i fa¬
stidiũ repellamꝰ. qui dũ sͥ młta oblata cõ¬
sid̾at ꝙ eleganciꝰ dec̾nit assumat. Alñ uͦ ex¬
pon̾e aꝑta historie uerba negligimꝰ ne tar¬
instruccõem legẽtib s errorẽ gignũt. Ecte
eĩ dr̃. Sub qͦ curuatur qͥ portãt orbẽ. Et de
tãto uiro qͥ nestiat ꝙ neqͣqmͣ uanas poeta¬
rũ fabulas seqͦ ut mũdi molẽ subuei gigã¬
teo sudore suspicet᷑. qͥ rursũ pressus ꝑcussio¬
nib dicit. Elegit suspẽdiũ aĩa mea. ⁊ mor¬
tẽ ossa mea. ⁊ quis rectũ sapiens credat ui¬
rũ tãti p̾comi quẽ uidel cõstat ab int̾no

Expanded text:
dicta,offerimus; ut invitati lectoris quasi convivae nostri fastidium repellamus? qui dum sibi multa oblata considerat, quod elegantius decernit, assumat. Aliquando exponere aperta historiae verba negligimus, ne tarinstructionem legentibus, sed errorem gignunt. Veetenim dicitur: Sub quo curvantur qui portant orbem . Et de tanto viro quis nesciat quod nequaquam vanas poetarum fabulas sequitur, ut 5 mundi molem subvehi giganteo sudore suspicetur? Qui rursum pressus percussionibus dicit: Elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea . Et quis rectum sapiens credat virum tanti praeconii, quem vide