comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bum incarnatũ. Sane d̾r ħ inquisitõ siũ
querendi ratõ uycta sacrar̃ auctoritatũ
testimonia. ꝑtim implicita. atq perplexa. ꝑ¬
tim uͦ explicita est. ⁊ aperta. Certum enim
⁊ sine ambiguitate uerum ꝙ nõ natura ꝑ¬

Expanded text:
bum incarnatum sane dicitur. Haec inquisitio sive quaerendi ratio, juxta sacrarum auctoritatum testimonia, partim implicita atque perplexa, partim vero explicita est et aperta. Certum est enim et sine ambiguitate verum, quod non natura p
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ filiũ qui solus naturã nrãm in unitatẽ
filii dĩ tota trinitas operata eẽ credenda est.
Solus tñ filius formã serui accepit in singu
mũe est trinitati nõ accepit hominẽ: gͦ nõ
natura diuĩa que cõunis est trib ꝑsonis.

Expanded text:
ram in unitatem Filii Dei tota Trinitas operata esse credenda est. Solus tamen Filius formam servi accepit in singulmune est Trinitati, non accepit hominem, ergo non natura divina, quae communis est tribus personi
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ debers intelligi. in forma gͥ dĩ erat
in forma dĩ nõ alia intelligentia ẽ. ꝙͣ. in dĩ
na naturam humanã suscepit. ꝙ etiam
ieiꝵ in explanatõe fidei euidenter insinu
cliuinã sub̾am assumpsisse humanam
diligentia ĩnui uidetur solum u̾bũ carnẽ
factum ⁊ naturam solũ suscepisse huma¬
nam. ⁊ diuinã naturam eandem accepisse
ħ ꝗ solum u̾bũ carnẽ ip̃a trinitas fecit.
In quo sic ui̾tas incõmutabił manet diui¬
ne humane q nature. ut sicut uera semꝑ
est eius diuinitas quam de pr̃e h̃t. ita uera
semꝑ atq incõmutabib eius sit humanitaᷤᷤ
quam sibi lnitam sũma diuinitas gerit.
Ecce ⁊ solum u̾bũ dixit carnẽ fcm̃. ⁊ huma¬
nioatem diuinitati uitam. Idem ꝙͦ suꝑiꝰ
dixit seruilem formã a solo filio susceptam
quam tota trinitas fecit. Iam facile est agno
tes uarias atq contrarias ex predcĩs occõẽ
sumentes ꝓmũt siĩas¬

Expanded text:
nitudinem debere intelligi. In forma Dei ergo erat,nitudinem debere intelligi. In forma Dei ergo erat,in forma Dei non alia intelligentia est, quam in Dei na naturam humanam suscepit. Quod etiam Hieron. in Explanatione fidei evidenter insinuadivinam substantiam assumpsisse humanam.diligentia innui videtur solum Verbum carnem factum, et naturam solum suscepisse humanam; et divinam naturam, eamdem accepisse.hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis manet divinae humanaeque naturae, ut sicut vera semper est ejus divinitas, quam de Patre habet, ita vera semper et incommutabilis ejus sit humanitas, quam sibi unitam summa Divinitas gerit. Ecce et solum Verbum dixit carnem factum, et humanitatem divinitati unitam. Idem quoque superius dixit servilem formam a solo Filio susceptam, quam tota Trinitas fecit. Jam facile est agnostes, varias atque contrarias, ex praedictis occasionem sumentes, promunt s
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbũ. nec humanitas eius alienata
est a natura mr̃is. sccł̾m id ꝙ u̾bum caro fa¬
ctum est. Illa eñ na᷑ que semꝑgenita manet
ex pr̃e. naͣm nr̃ãm sine pct̃o suscepit. ũ nasce¬
retur ex uirgins. Hac austoritate udetur
tradi ꝙ diuĩa naͣ humanã suscepit. uͥue¬
hementer moiu̾ possumus ꝙ eam genitã
et̾naliter dixit ex pr̃e. nisi forte naturam ꝓ
pͣhic accipiat. alioquĩ si dyxerimus natu
adem res se ip̃am genuiss. qd̾ aũs posse fr̃
negat. S alibi certum reperimus documẽ¬
tũ. quo natura na᷑m assũpsisse monstrat᷑.
Ait enĩ aũs in iͦ. li detri. Etiam se ip̃o xp̃c ae¬
enĩ hic accepit formam scrui. ut amitteret
prĩs. quia forma dei accepit formã serui. Si
autẽ forma dĩ formam serui accepit. sine du¬
bio natura na᷑m accepit. forme . n. nomĩe¬
fi ad petrũ. Cum inquit de xͦ audis quia ĩ
forma dĩ erat. oportec te agnoscere. firmissi¬
meq tenere in illo forme noĩe naͣlem ple¬

Expanded text:
erat Verbum; nec humanitas ejus aliena est a natura matris, secundum id quod Verbum caro factum est. Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex Virgine. Hac auctoritate videtur tradi hementer moveri possumus, quod eam genitam aeternaliter ex Patre dicit, nisi forte natura pro persona hic accipiatur; aloquin si dixerimus naturadem res seipsam genuisset. Quod Aug. fieri posse negat. Sed alibi certum reperimus documentum, quo natura naturam assumpsisse monstratur. Ait enim August., in primo lib. de Trin.: Etiam seipso Chenim sic accepit formam servi, ut amitteret Patris; quia forma Dei accepit formam servi. Si autem forma Dei formam servi accepit, sine dubio natura naFide ad Petrum. Cum, inquit, de Christo audis quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem ple
Abbreviated transcription (Latin):
solet si corrupte ꝓferant᷑ et̃ illa u̾ba.
an bap̃s sit. De hoc ⁊acharias bonefacio scri¬
bit. Reculetunt mͥ nuncii tui ꝙ fu̾i̾t sacer ⁊¬
dos in eadem ꝓuĩcia. qui latinam lingnã pe¬
nitꝰ ignorabat. ⁊ dum baptitaret nesciꝰ latini
siderasti rebaptizare. s si ille qui baptitaũ
ñ errorẽ introducens. ł heresim. s pro sola ig¬
norantia romane lecutõis infringendo lin¬
guam baptizans dixiss: nõ possumꝰ consenti¬
ꝙ illi de quib nulla exstant indicia. int̾ pro
fuisse doceantur: agendũ est ut renascantur
ne ꝑeant. in quib qd̾ nõ ostend̾i gestum: rõ
nõ sinit ut uideatur iteratum. conferend eis

Expanded text:
solet si corrupte proferantur verba illa, an Baptismus sit. De hoc Zacharias Bonifacio scribit: Retulerunt mihi nuntii tui quod fuerit sacerdos in eadem provincia, qui Latinam linguam penitus ignorabat; et dum baptizaret, nescius Latini ropter hoc considerasti rebaptizare. Sed si ille qui baptizavit, non errorem inducens vel haeresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis, infringendo linguam baptizans dixisset, non possumus consentiquod illi, de quibus nulla exstant indicia inter proptizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur ne pereant. In quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit, ut videatur iteratum, conferendum ei
Abbreviated transcription (Latin):
homĩs uoluntatem implet . ut incͤcisi¬
xione xp̃r stmni est quẽ deus bona uolũ¬
tatemori uoluit iudĩ uero impia uolũ¬
tate eum crucifixerunt. Et uolebant
iudĩ mala uoluntate quiddam qd ds
bona uoluntate uolebat . s. ut xp̃c pa

Expanded text:
pletur: ut in crucifixione Christi factum est, quem Deus bona voluntate mori voluit, Judaei vero impia voluntate eum crucifixerunt. Et volebant Judaei mala voluntate quiddam quod Deus bona voluntate volebat, scilicet ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ fuit mala accõ ⁊ pctm. actum quippe
iudõrum nõ uoluit deus. passionẽ uͦ xͥ
tu cognouisti sessionem meam .i uolu¬
isti ⁊ approbasti passionẽ meam tͥ n.
placuit. Uoluit itaq toratrinitas u̾
xp̃c pateretur. nec tamẽ uoluit ut indĩ
occiderent. quia uoluit penã xp̃i s nõ

Expanded text:
 fuit mala actio et peccatum. Actum quippe Judaeorum non voluit Deus, passionem vero CTu cognovisti sessionem meam, id est, voluisti et approbasti passionem meam, tibi enim placuit. Voluit itaque tota Trinitas ut Christus pateretur, nec tamen voluit ut Judaei occ
Abbreviated transcription (Latin):
nõ credamꝰ primos homines ante perca¬
tum genitalib mẽbis ad ꝓcreatõnẽ ge¬
nerare potuisse. sicut ceteris in quolz
opere. sine uoluptatis pruritu utunt ᷑: Incͦ¬
dibile enĩ nõ est deum talia nõ fecisse illa cor¬
pora ut si nõ p̾cassent. ilł membris sicut pe¬
dibunꝑarent. nec cum ardore seminarẽt.
ł cum dolore parerent. s post pcc̃m motũ
motum illum meruerunt. quem nuptie
ordinant. continentia cohibet. Infirmitaᷤ
enĩ prona in riunam tupitudinis: excipit᷑
honestate nuptiali ⁊ ꝙ sanis eẽt officum:
egrotis est remedtium. Emissi quidẽ de
ꝑadyso conuenerunt ⁊ genuerunt. s potu¬
erunt in ꝑadyso eis ẽẽ nuptie honorabiles
⁊ thorꝰ iminaclatꝰ. sine ardore libidius. fñ

Expanded text:
non credamus primos homines ante peccanon credamus primos homines ante peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis, excipitur honestate nuptiali: et quod sanis est officium, aegrotis est remedium. Emissi quidem de paradiso convenerunt, et genuerunt; sed potuerunt in paradiso eis esse nuptiae honorabiles et thorus immaculatus sine ardore libidin
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ uidendꝰ est qͣliter primi ꝑẽtes
si nõ p̾cassent: filior ꝓcreassent. ⁊
quales ip̃i filii nascerentur. Quidã pu¬
tant ad gignendos filios primos homiẽs
in ꝑadyso misceri nõ potusse. nisi post pͦ¬
catum. dicentes concubitum sine corrup¬
tõneł macła nõ posse fieri s ante peccatũ
nec corruptõ nec macła in homĩe ẽẽ pote¬
rat. qm̃ ex pcc̃o ħ cosecuta sunt. Ad qd̾
dicend̾ est ꝙ si nõ pecrassent primi hõies.
sine oĩ pcc̃o ⁊ macła in ꝑadyso carnali
copła cõuenissent. ⁊ eẽt ibi thorus ĩma¬
clatus. ⁊ cõmixtio sine cõcupiscentia.
atq geniralib membris sicur cet̾is ĩpas¬
rent. ut ibi nullum motum illicitum
sentirent. ⁊ asicut alia memb  corꝑis
aliis admouemꝰ. ut manũ ori sine ardo¬
re libiduus. ita genitalib membris
uterentur. sine aliquo pruritu carns.
ħ enim letał egritudo mẽbris humanis
ex pcc̃o inhesit. Genuissent itaq filios ł̃
ꝑadyso. per coitũ ĩmacłatum. ⁊ sine cor¬

Expanded text:
ost haec videndum est qualiter primi parentes, si non peccassent, filios procreassent, et quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante peccatum nec corruptio, nec macula in homine esse poteratdicendum est quod si non peccassent primi homines, sine omni peccato et macula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum immaculatum, et sine cor
Abbreviated transcription (Latin):
primordiales oĩum rer̃ in dõ eẽ. indu¬
cens sumlitudinẽ artificis in cuiꝰ dispo¬
sitõe est qualis futura sit archa ita et in
dõ uniꝰcuiꝰq rei future cẽ p̃cessit causa. ĩ
creaturis uo̾ qͣriudam rer̃. s nõ oĩũ cau¬
se sunt. ut ait ãs. quia inseruit deus se
hac arbore talis frustus ⁊ huiꝰmodi ⁊
prima rerum cõditõe reb adeo insite st̃:
⁊ sicut creature mutabiles sunt. ita ⁊ hee

Expanded text:
primordiales omnium rerum in Deo esse; inducens similitudinem artificis, in cujus dispositione est qualis futura sit arca. Ita et in Deo uniuscujusque rei futurae causa praecessit. In creaturis vero quarumdam rerum, sed non omnium causae sunt, ut ait Aug. Quia inseruit Deus semhac arbore talis fructus et hujusmodi.prima rerum conditione rebus a Deo insitae sunt. Et sicut creaturae mutabiles sunt, ita et hae
Abbreviated transcription (Latin):
primis operib concreauit id di¬
ceret. ut ẜ ip̃am ex uiri latere feminã
fieri necc̃e foret. an hoc tm̃ ut fi̾ poss.
ad qd̃ dicend̾ est oĩum rerum causas ĩ
dõ ab et̾n̾oẽẽ. ut enĩ homo sic fieret. uł
les cause. quia istas alie nõ p̃cedunt.
sz iste alias. que sunt cause cãrum. eũ¬
q unũ sit diuina potentia. dispositio

Expanded text:
primis operibus concreavit, id haberet ut secundum ipsam ex viri latere feminam fieri necesse foret, an hoc tantum, ut fieri posset. Ad quod sciendum est omnium rerum causas in Deo ab aeterno esse. Ut enim homo sic fieret vel les causae, quia istas aliae non praecedunt, sed istae alias, quae sunt causae causarum. Cumque unum sit divina potentia, dispositio
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ lib̾m arbitriũ ad p̃sens uel
ad pti̾tum nõ refertur. s ad futura cõ¬
tingentia. Ꝙ enim in p̃senti ẽ: det̾mĩa¬
tum ẽ. nec in potestate nrã est. ut tuno
sibł nõ sit. qñ est. potest enĩ nõ eẽ. ł ali¬
ud ẽẽ postea s nõ potest nõ ẽẽ dũ est.
ł aliud ẽe dum id est qd̾ est. S in futo᷑
an ħ sit uel illud. ad potestatem lib̾i
arbitri spestat. Nec tñ oĩa futura sub
potestate lib̾̃i arbitrii ueniunt. s ea
tm̃ que ꝑliberum arbitriũ possunt fi̾
ł nõ fieru si quis enĩ tale quid uelio ac
disponat facere. ꝙ in eiꝰ nullatenꝰ sit po¬
testate. ⁊ qd̾ sine ip̃iꝰ dispositõne eque
fieret.⁊ in ħ ip̃e lib̾m nõ ħt arbitriũ

Expanded text:
quod liberum arbitrium ad praesens vel ad praeteritum non refertur, sed ad futura contingentia. Quod enim in praesenti est, determinatum est, nec in potestate nostra est ut tunc sit vel non sit quando est; potest enim non esse, vel aliud esse postea, sed non potest non esse dum est, vel aliud esse dum est, id est, quod est; sed in futuro an hoc sit, vel illud, ad potestatem liberi arbitrii spectat. Nec tamen omnia futura sub potestate liberi arbitrii veniunt, sed ea tantum quae per liberum arbitrium possunt fieri vel non fieri. Si quis enim tale quid velit ac disponat facere, quod in ejus nullatenus sit potestate, vel quod sine ipsius dispositione aeque fieret, in hoc ipse liberum non habet arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
lialis appareb̾. sed cum in forma hu¬
forma illa gloriosa appareat sit̃ uere est. an
infirma. qualis in passione exstitit. Quidã
putant a mał talem uiderr: qͣlem crucifixe
at claritatem dĩ qua d̾s est. qͣm sali mũdi
corde uidebunt. qd̾ erit eis uita eterna. for
magͥ humana in xp̃o glorificata uidebit᷑ a
minis est. Ita enĩ legitur in euuͦ. ioh̃is. ⁊ ꝑo

Expanded text:
a servi. Sed cum in forma huforma illa gloriosa appareat, sicut vere est, an in forma qualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem videri, qualem crucifixerat claritatem Dei qua Deus est; quam soli mundo corde videbunt, quod erit eis vita aeterna. Forma ergo humana in Christo glorificata videbitur a a filius hominis est. Ita enim legitur in Evangelio Jo
Abbreviated transcription (Latin):
so. an aliqui suit in inferno.
olet aũ queri utr om̃s in isto aere
caliginoso sint. analiqui iam sunit
in inferno. Ꝙ in inferno cotidie descendãt
aliqui demonũ iu̾simłe est. qui aĩas il¬
luc cruriandas deducunt. ⁊ ꝗ illic aliqͥ
semꝑsint. alternatis frte uicib nõ ꝓcł
est auero. qui illic aĩas detinent. atq cruci¬
ant. ꝗ aũ aĩe maloꝵ illic descendant atq ibi
dit. ut iustos qui ibi tenebant᷑ educeret

Expanded text:
so, an aliqui sint in inferno. Solet autem quaeri utrum omnes in isto aere caliginoso sint, an aliqui jam sint in inferno? Quod in inferno quotidie descendant aliqui daemonum, verisimile est, qui animas illuc cruciandas deducunt: et quod illic aliqui semper sint, alternatis forte vicibus, non procul est a vero, qui illic animas detinent atque cruciant. Quod autem animae malorum illuc descendant, atque illic  descendit, ut justos qui ibi tenebantur educeret
Abbreviated transcription (Latin):
uor nobiscũ pigeat confiteri. Idẽ ĩ
eodem Utriq legius ut fumus ĩ
uero filio eus iħ̾u xp̃o. Dicite gͦ no¬
bis utrum iste uerꝰ dei filius ab eis
qui gr̃a filii sunt qͣdam ꝓpͥetate di¬
scretus de nulla sub̾a sit ande aliqͣs
Non dito inquis de nulla. nec dico de
sce sub̾am. ⁊ filiũ cum pr̃e homõsyõ
confit̾ẽ. Item in eodem. Confiteor de¬
um prẽo oĩo intorruptibilẽ genu¬
isse. s ꝙ est ip̃e genuisse. Item dito
de nulla. gͦ de nicħo. qd̾ uos iam nõ
dicitis. Si uero de aliqua. nec tamen
de prĩs sub̾a: nõ est uerus filius. Si
uero de prĩs sub̃a. unius eiusdemq
lium de prĩs sub̃a genitũ ułtis. et
tñ eum nec ex nicho. nec ex aliqua m
s ex pr̃e ẽẽ conteditis. nec uidetis ꝙͣ
necesse sit ut qui nõ est ex nicho nͦ
ex aliqua re alia s ex dõ. nisi ex dĩ sub¬
stantia esse nõ possit. ⁊ ħ ẽẽ qd̾ deus
dõ est. Colligens sũmã p̃dc̃oꝵ apit ex¬

Expanded text:
vos nobiscum pigeat confiteri. Idem in eodem: Utique legimus, ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo. Dicite ergo nobis utrum iste verus Dei Filius, ab eis qui gratia filii sunt, quadam proprietate discretus, de nulla substantia sit, an de aliqua? Non dico, inquis, de nulla; nec dicam de sce substantiam, et Filium cum Patre homousion confitere. Idem in eodem: Confiteor Deum Patrem omnino incorruptibiliter genuisse; sed quod est ipse genuisse. Item: Dico de nulla, ergo de nihilo, quod vos jam non dicitis; si vero de aliqua, nec tamen de Patris substantia, non est verus Filius; si vero de Patris substantia, unius ejusdemque lium de Patris substantia genitum vultis, et tamen eum nec ex nihilo, nec ex aliqua materia, sed ex Patre esse conceditis. Nec videtis quam necesse sit, ut qui non est ex nihilo, non est ex aliqua re alia, sed ex Deo, nisi ex Dei substantia esse non possit, et hoc esse quod Deus Deo est. 10. Colligens summam prae
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾am dei genuisse filiũ ⁊ filium ge¬
nitum de sub̾a prĩs asserit dicens.¬
Ac̃ Carnalib cogitatõib pleni subam d̾i
de se ipsa gign̾e filiũ nõ putatis. nisi
ħ patiatur. qd̃ sub̾a carns patitur.
qñ gignit. Erratis nõ scientes script᷑as
rum deifiliũ cogitatis. si eum natũ¬
esse de sub̾a patris negatis. Nonenĩ
iam erat hoĩs filius. ⁊ deo donante fa¬
⁊ in dĩ filium dõ mutante conu̾sa est.
S nich̾ horum est. gͦ aut de nich̾o:
aut de aliqͣ sub̃a natꝰ est. S ne crede̾

Expanded text:
am Dei genuisse Filium, et Filium genitum de substantia Patris asserit, dicens: Carnalibus cogitationibus pleni substantiam Dei de seipsa gignere Filium non putatis, nisi si patiatur quod substantia carnis patitur quando gignit. Erratis non scientes Scripturasrum Dei Filium cogitatis, si eum natuesse de substantia Patris negatis. Num enim jam erat hominis filius, et Deo donante faet in Dei filium, Deo mutante, conversa est? Si nihil horum, ergo aut de nihilo aut de
Abbreviated transcription (Latin):
tractans illud uerbũ apostoli loq̃ntis
de d̾o pr̃e sic. Qui eruit nos de potestate
tenebͣrum. ⁊ transtulit in regnũ filii
G̃ caritans sue. Qd̾ dc̃m est inquit filii
ritas quippe prĩs. que in n᷑a eius est.
filius caritatis eius nullus est aliꝰ
ꝙͣ qui de sub̃a eius est genitꝰ. Ecce a¬

Expanded text:
tractans illud verbum Apostoli loquentis de Deo Patre sic: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Quod dictum est, inquit, Filritas quippe patris, quae in natura eius est filius caritatis eius nullus est alius quam qui de substantia eius est genitus. CC
Abbreviated transcription (Latin):
itit᷑ quoq ⁊ frequent̾ in scrp¬
tura sacra legr̃. prẽm de sub̾a
nullo genitꝰ. dõ semel de sua natura¬
sine ĩnicõ genuit filiũ deũ s̃ eqͣlem.
⁊ eadem qua ipse n᷑ aliter eternus est di¬
iunitate coeternũ. Ecte hic dicit aũs
filiũ genitũ de n᷑a prĩs. Est aũ una n᷑a

Expanded text:
itur quoque et frequenter in Scriptura sacra legitur Pater de sua nullo genitus Deo, semel de sua naturasine initio genuit Filium Deum sibi aequalem, et eadem qua ipse naturaliter aeternus est, divinitate coaeternum. Ecce hic dicit Aug. Filium genitum de natura Patris. Est autem una na
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰmodi mania relinquentes pre¬
misse qõnis ꝑti samori fauentes. que
scõrum testimoniis pleniꝰ approbatur.
dicamꝰ dm̃ nõ uelle mala fieri nec tam̃
uelle nõ fieri neq nolle fieri. Om̃e enĩ
qd̃ uułt ficri sit ⁊ om̃e qd̾ ult nõ fieri ñ
fit. fiunt aũ multa que nõ ułt fieri
ut oĩa mala.

Expanded text:
modi inania relinquentes, praemissae quaestionis parti saniori faventes, quae sanctorum testimoniis plenius approbatur, dicamus Deum non velle mala fieri, nec tamen velle non fieri neque nolle fieri. Omne ergo quod vult fieri fit, et omne quod vult non fieri non fit. Fiunt autem multa quae non vult fieri, ut omnia mala.
Abbreviated transcription (Latin):
cdñt. nõ iitendentes pia di¬
ł circunstantiam qua consid̾ata ꝑ¬
cipi potest quomͦ p̃missa dixerit
hylarius. Subsequent̾ enĩ in eadẽ
se demones eicere demonstrans. aliqñ
o suꝑ omnẽ carnẽ. ꝗ dicit consũmat̃
clistinctõnẽ fecerit. ⁊ ꝗ ii suꝑiorib¬
ꝙ ip̃e sit res uniꝰ nature prĩs ⁊ filii.
aꝑte ostendit. inquiens ita. ħ idcir ħył¬
co sunt demonstrata ut qͣcunq ꝑ¬
te heretica fs̾itas se contuliss. finibꝰ
ueritatis concluderet᷑. habitat . n.
⁊ cum hĩtat in nob̃ sp̃s xp̃i. nõ aliꝰ¬

Expanded text:
cunt, non intelligentes pia die circumstantiam; qua considerata percipi potest quomodo praemissa dixerit Hilarius. Subsequenter enim in eadem se daemones ejicere demonstrans; aliquano super omnem carnem. Quod dicit consummatum distinctionem fecerit, et quod in superioribquod ipse sit res unius naturae Patris et Filii, aperte ostendit inquiens ita: Haec idcirco sunt demonstrata, ut quacumque parte haeretica falsitas se contulisset, finibus veritatis concluderetur. Habitat enim et cum h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatõ terrenoꝵ ad d̃m nulla est. ⁊ si
qua comꝑatõnũ exempla int̾lũ as¬
ferunt᷑. nemo ea estimet absolutẽ ĩ
se rõnis ꝑfectõnem contin̾e̾. Non enĩ
humano sensu de cdo loquend est.

Expanded text:
atio terrenorum ad Deum nulla est; et si qua comparationum exempla interdum afferuntur, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Non enim humano sensu de Deo loquendum est
Abbreviated transcription (Latin):
demontret᷑ unius. Quero nunt gͥ qͦ¬
modo nõ ex natura unũ sunt. a pa¬
tre ꝓcedit sp̃s u̾tatis. a filio miti¬
tur. ⁊ a filio accipit. s omnia q̃ ht̃
pater filii sunt. Et idcirco qui ab
natura. ne eadem sit sit p̃stari potest
ut sp̃s quidi est: nõ sit etiam xp̃i.
Est gͦ in nob̃ sp̃s cli. ⁊ est in nob̾ sp̃s

Expanded text:
demonstretur unius. Quaero nunc ergo quomodo non ex natura unum sunt? A Patre procedit Spiritus veritatis, a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia quae habet Pater, Filii sunt. Idcirco qui ab natura, ne eadem sit, si praestari potest ut Spiritus qui Dei est, non sit etiam Christi. Est ergo in nobis Spiritus Dei, et est in nobis S
Abbreviated transcription (Latin):
blicum crimen est. ꝙ unuĩsam cõmou̾¬
it urbem. ante absidam s introitũ ec¬
cłie manus eumponatur. Item aurelius
tus. ⁊ se reconciliari diuinis altarib pe¬
municatos. ł publice penitentes pb̃r re¬
conciliare. Uñ in carthaginensi cõcilio
scdõ. statutũ est. ut crisma ł reconciliatõ
penitentiũ. ł puellarũ consecratõ a pb̾ris

Expanded text:
blicum crimen est, quod universam commoverit urbem: ante absidiam, scilicet introitum Ecclesiae, manus ei imponatur. Item Aurelianus fuerit, et se reconciliari divinis altaribus pemunicatos, vel publice poenitentes presbyter reconciliare. Unde in Carthaginensi concilio II, ibid., statutum est ut chrisma vel reconciliatio poenitentium, et puellaru
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob̾ ñ uirare omĩno. ita intelligit᷑ p̃¬
cepisse. ne quisꝙͣ sicut bonũ appetat u¬
ram̃tũ ⁊ assiduitate iurandi labatur in
ñ. bonũ est ⁊ appetendũ. Qd̃ aũ ampliꝰ est
a malo est .i. si uirare cogeris scias de neces¬
sitate uenire infirmitatis eoꝵ quib ali¬
quid suades. que infirmitas utiq malũ
est. Uñ nos cotidie lib̾ari p̃cam᷑. dicentes
lib̾a nos a malo. Idõq nõ dixit. qd̾ ampliꝰ
est malũ est. Tu enĩ nõ facis malũ qui
bñ ut̾is uiratõe. s a malo est illiꝰ quiali¬
ter ñ credit .i. ab infirmitate que aliqñ
hibuit malum. suasit bonũ indulsit
necessariũ

Expanded text:
dico vobis, non jurare omnino, ita intelligitur praecepisse ne quisquam sicut bonum appetat juramentum, et assiduitate jurandi labatur in n, bonum est et appetendum. Quod autem amplius est, a malo est: id est, si jurare cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid suades; quae infirmitas utique malum est. Unde nos quotidie liberari precamur dicentes, libera nos a malo. Ideoque non dixit, quod amplius est, malum est. Tu enim non facis malum, qui bene uteris juratione; sed a malo est illius qui aliter non credit, id est, ab infirmitate, quae aliquando  Dominus prohibuit malum, suasit bonum, indulsit necessarium. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ malũ eẽ. aliqñ nõ. sponte.n.
⁊ sins necessitate uirare. ł fl̾m iurare gran¬
ad asserendam innocẽtiam. ł ad federa pa¬
cis confirmanda. ł ad ꝑsuadend̾ auditoribꝰ
qd̃ est eis utile. malum nõ est. qr necessari¬

Expanded text:
amen malum est, aliquando non. Sponte enim et sine necessitate jurare, vel falsum jurare, granad asserendam innocentiam, vel ad foedera pacis confirmanda, vel ad persuadendum auditoribus quod eis utile est malum non est, est enim necessari
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s qui a pr̃e ꝓcedit. et ⁊̃ iõ qr in pͥn¬
cipalib concilus que apud eos cele-¬
brata sunt. ita simbola eoꝵ subruncdiꝰ
anathãtibus sanfcita sunt. ut nulli
de trinitatis fide. aliuo docere. uela¬
liter p̃dicare. qͣm ibi cõtinet᷑ liceat
In quib quidẽ sỹbolis cum sp̃s ꝯ
dunt. anathema inturrunt. Unde
⁊ uos arguũt anathematis reos. ad¬
dunt .ii. etiam ad assertõin sue opĩois
⁊ in testimoniũ nr̃e dampnatõis de
symbolo fidei ꝙ sccłm traditõm ꝑ̃¬
criptum in tabula. argentea postal¬
tare bĩ pauli posita posteris reliquit
ꝓ amore ut ip̃e ait. os cautela fidei
ortodoxe. in quo quidẽ symbolo in
ꝓcessione sp̃s solus cõmemorat᷑ pat̾.
torẽ ex pre ꝓcedentẽ. tumpr̃e ⁊ filio
coadorandũ. ⁊ cõglori ficandũ ⁊ t̃. Ind̾
ẽ symbolum ꝙ in missa cantat᷑. edit̃
in niceno concilio. in fine cuiꝰ subiũatũ
est. Qui aliud docuĩt. ł aliter p̃dicau̾it:
anathemasit. Idõ grecinos anatheãti¬

Expanded text:
s qui a Patre procedit. Et etiam ideo quia in principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. In quibus quidem symbolis cum Spiritudunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei, quod, secundum traditionem prcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur Pater, Filio coadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine cujus subjunctum est: Qui aliud docuerit, vel aliter praedicaverit, anathema sit. Ideoque Graeci nos anathemati
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qui tangit morticinũ ł aliud ĩ mũdũ
ita pollutus est post actum quousq laua¬
tur. sic̃ fuit dum rangeret. tta Ita post ac¬
tum pc̃ti ita polluta remanet aĩa. sic̃ fuit
in ip̃o astu pẽci. quia ita longe est adeo per
simłitudinẽ. qui est uita ⁊ mũdicia m̃tis
sic̃ fuit dum pcc̃m ageret. Ipsa gͦ dissimlĩ¬
tudo que iest aĩe ex pcc̃o. ⁊ est a dõ elon¬
gatõ. aĩe macła intelligitur. a qua pur¬
gatur in pnĩa. ħ autẽ solus deus facit. qͥ
solus suscitat aĩam. ⁊ illũiat. qd̾ sacer¬
⁊ confitebuntur tibi᷑ Qd̃ exponẽs ãs ait
Bomi doctores recte medici dñr. qui ui¬
uentes curare ministĩo possũt. s nõ mor¬

Expanded text:
enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum peccati ita polluta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccati, quia ita est longe a Deo per dissimilitudinem, qui est vita et munditia mentis, sicut fuit dum peccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae ex peccato, et est a Deo elongatio, animae macula intelligitur, a qua purgatur in Poenitentia. Hoc autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod saceret confitebuntur tibi? quod exponens Aug. ait: Boni doctores recte medici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mor
Abbreviated transcription (Latin):
sit illa macła. ⁊ que sint ille tene¬
bre iti̾nes. a quib deus int̾ius aĩam pur¬
gat. cum u̾am pniãm ĩmittit. De tene¬
bris ⁊ int̾i̾ori caligine satis facile est intb¬
ligere ⁊ respondere. Cum enĩquis morta
onem patitur. uñ intellectus obtund̾r
⁊ totꝰ homo intĩor obtenebratur. ⁊ ita
quasi caligine qͣdam mens obuoluit᷑.
que caligo pc̃a pena est. hanc uͦ deus
pellit. cum pnĩam ĩmittit. ꝑ quam ꝑ¬
git. S que est maclã pc̃cti a qua aĩam
lauat: Ecce .n. quis uoluit facere hõi¬
cidiũ ⁊ patrauit. quo patrato desunt
tam uelle ꝙͣ facere. ñdum tñ uere ⁊ hu¬
militer penitet. nec confiti ꝓponit. Que
gͥ remansit in aĩa illiꝰmacła: Iala uolũ¬
tas quidẽ macła fuit illius aĩe. s illa
tͣnsit. macła est cẽ si penit̾ẽ contẽpnit. sed
ħ est pcc̃m aliud a p̃cedenti. Que gͥ macu¬
luta quidẽ est aĩa quousq penitet. sicur
erat dum in ea pͣua erat uoluntas. Sicut

Expanded text:
sit illa macula et quae sint illae tenebrae interiores a quibus Deus interius animam purgat, cum veram poenitentiam immittit. De tenebris et interiori caligine satis facile est et intelligere, et respondere. Cum enim quis mortaonem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc vero Deus pellit, cum poenitentiam immittit, per quam pergit. Sed quae est macula peccati, a qua animam lavat? Ecce enim quis voluit facere homicidium, et patravit; quo patrato desinit tam velle, quam facere; nondum tamen vere et humiliter poenitet, nec confiteri proponit. Quae ergo remansit in anima illius macula? Mala voluntas quidem fuit macula illius animae; sed illa transiit. Macula etiam est, si poenitere contemnit; sed hoc est peccatum aliud a praecedenti. Quae ergo maculuta quidem est anima, quousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s uͦ sc̃ nõ ab et̾no principiũ est. s
ẽẽ cepit. quia nõ d̾r pͥncipiũ nisi ad
pater ⁊ filus ẽẽ cepit cum spũ scõ unũ
tres. non tria. s unum pͥncipiũ oĩumcͤ¬
aturar̃. ꝙr uno eodem q modo. pͥnci¬
pium rerums̃. Non enĩ aliter sunt res
Ca pr̃e. ⁊ aliter a filio. s penitꝰ eodem mͦ
Id̾o apłs intlligens hanc trinitatẽ ẽẽ
unũ pͥncipium rerum ait. Ex ip̃o ⁊ ꝑ¬
as ip̃m ⁊ in ipso sunt omĩa. Cũm utro
audimus omĩa ẽẽ ex dõ. ut ait ãs de
naͣ boni. om̃s utiq n᷑as intługe̾ debe¬
mus. ⁊ omĩa que nͣalit̾ sunt. Non enĩ
ex ip̃o sunt pcc̃a. que nam nõ seruant.
s uiciant. que ex uoluntate p̾cantiũ
nascunt᷑. Om̃iũ gͦ que nͣ aliter sunt
pater pͥncipiũ filii est generatõne. ⁊ p̃r
⁊ filius unũ pͥncipiũ sp̃s scĩ. unde aũs.¬

Expanded text:
sanctus non ab aeterno principium est, sed esse coepit, quia non dicitur principium nisi ad Pater, et Filius, esse coepit cum Spiritu sancto unum tres, non tria, sed unum principium omnium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed penitus eodem modo. Ideo Apostolus intelligens hanc Trinitatem esse unum principium rerum, ait: Ex ipso, per ipsum, et in ipso sunt omnia. Cum vero audimus omnia esse ex Deo, ut ait Aug., de Natura boni, omnes utique naturas intelligere debemus, et omnia quae natusunt peccata quae naturam non servant, sed vitiant, quae ex voluntate peccantium nascuntur. Omnium ergo quae naturaliter sunt.Pater principium est Filii generatione, et Pater et Filius unum principium Spiritus sancti. Unde Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipiũ. quia nõ eum seꝑamus ab ap¬
pll̃atõne creatoris. quia scriptũ est de
illo. ꝗ oꝑetur ⁊ utiqz in se manens oꝑ¬
atur. Non enĩ in aliquid eorum q̃ oꝑa¬
tur: ipso mutat᷑ ⁊ u̾tit᷑. Unũ gͦ pͥnci¬
pium ad creat᷑am cum pr̃e ⁊ filio est
.i. uno eodem q modo ẽẽ pͥncipiũ. et
illum modum satis aꝑuit. quia .s. o¬

Expanded text:
principium, quia non eum separamus ab appellatione Creatoris, quia scriptum est de illo, quod operetur; et utique in se manens operatur. Non enim in aliquid eorum quae operatur ipse, mutatur et vertitur. Unum ergo principium ad creaturam cum Patre et Filio est est, uno eodemque modo esse principium; et illum modum satis aperuit, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e demones potestatẽ cruciandi homĩes
licut modo. s ut demones uͥtute dĩ cuciari
sine creature ministio asserunt. sic reꝓbos
homines ibi nõ ꝑ operatõm demonũ s uͥ¬
tute diuĩa tm̃ eternis subici cruciatibus.
Oremissa tñ austoritas nõ id cogit sentire.
q̃ ⁊si asserat tõ nec demones demonib. nͦ
homines hominib p̃ẽẽ. nõ diffunt tam̃

Expanded text:
habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divina tantum aeternis subjici cruciatibus. Praemissa tamen auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones daemonibus, nec homines hominibus praeesse, non definit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nerum utraq locutõne includi intelligat᷑.
Nullũ quippe genus pcti est qd̾ int̾dum ex srͤ¬
bia nõ ꝓueniat. Millum ⁊̃ qd̃ ex cupiditate
aliqñ nõ descendat. Sunt enĩ nõ nlli hõiũ
qui ex cupiditate fuĩt suꝑbi. ⁊ aliqui ex suꝑ¬
bia fiũt cupidi. Est enĩ ut ait ãs homo qui
nõ eẽt amator pecunĩe. nisi ꝑ hoc putaret se
exellentõrẽ ẽẽ. Idõq ut exellat diuitias cu
aliquis qui nõ amaret exellere: nisi putaret
borat. qr diuitias hĩe amat. huic innascit᷑
suꝑbia .i. amorꝓprie exellentie ex cupiditate.
Datet gͦ ꝙ ex suꝑbia aliqñ cupiditas. ex cu
De pcc̃o in spi

Expanded text:
nerum utraque locutione includi intelligantur; nullum quippe genus peccati est, quod interdum ex superbia non proveniat; nullum etiam, quod ex cupiditate aliquando non descendat. Sunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; ideoque ut excellat, divitias cupaliquis qui non amaret excellere nisi putaret borat, quia divitias habere amat. Huic innascitur superbia, id est, amor excellentiae, ex cupiditate. Patet ergo quod ex superbia aliquando cupiditas, ex cupDE PECCATO IN SPI
Abbreviated transcription (Latin):
stiis alicubi impediri trinitatẽ
simul eẽ nõ possint. Nerum illd̾
est multo mirabilius. ꝗ cum d̾s
uͥq sit totus. nõ tamẽ mõibus
hĩtat. Quis porro audeat opina¬
ri nisi inseꝑabilitatẽ trmitatis
penitꝰ ignoret. ꝙ in aliquo possit hĩta¬
bitet pater ⁊ filius. Patend̾ est gͥu̾

Expanded text:
stis alicubi impediri Trinitatem,simul esse non possint. Verum illud est multo mirabilius, quod cum Deus ibique sit totus, non tamen in omnibus habitat. Quis porro audeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo possit habitabitet Pater et Filius? Fatendum
Abbreviated transcription (Latin):
S dicit aliquis. ante ꝗͣ faceret d̾s
celum ⁊ t̾ram. ante ꝗͣ faceret scõs.
ubi habitabat: In se habitat deuᷤᷤ
apud te habitat. ⁊ apud se est. Nõ
gͦ sic sunt sc̃i domꝰ dĩ: ut ip̃a sub¬
tracta cadat deus. ĩmo sichĩtat d̾s
in scĩs: ut si ip̃e discessĩt cadant.

Expanded text:
 dicit aliquis: Antequam faceret Deus coelum et terram, antequam faceret sanctos, ubi habitabat? In se habitat Deus apud te, et apud se est. Non ergo sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant.
Abbreviated transcription (Latin):
um de sua sub̃a aĩam creasse. u̾b̾ script᷑e
ꝑtinaciter inherentes. quib dr inspi¬
rauit ł insufflauit ⁊ c̾. Cum flat inqui¬
unt ł spirat homo: de se flatum emit
spiracłm in faciem homĩs. ex se spm̃ ho¬
flatum facere. est aĩam facere. Uunde do
Non sunt gͦ audiendi qui putant aĩam
c̃e partem dỹsienĩ hoc eẽo. nec ase nec
ab alio decipi poss. nec ad malum faciẽd̾
⁊ paciendum complelli. nec in melust
deti̾us mutari flatus gͦ quo hominẽ
animauit. factus est adõ nõ de dõ. nec
de aliqͣ mati̾a. s de nicħo.

Expanded text:
 substantia animam creasse, verbis Scripturae pertinaciter inhaerentes, quibus dicitur inspiravit vel insufflavit, etc. Cum flat, inquiunt, vel spirat homo, de se flatum emittspiraculum in faciem hominis, ex se spirituflatum facere est animam facere. Unde DomiNon sunt ergo audiendi qui putant animam esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in melius vel deterius mutari. Flatus ergo quo hominem animavit factus est a Deo, non de Deo, nec de aliqua materia, sed de nihilo.
Abbreviated transcription (Latin):
plura queri solent .s. onde cre¬
ata fuit ⁊ qͣndo. ⁊ quam grãm hũit in
creatione. sicut hominis formatõ scd̃m
corpus describitur cum d̾r. formauit
dominꝰ hominẽ de limo t̾re. ita eiusdẽ
ẜ anĩam. factura describit᷑. cum sub¬
ditur.⁊ inspirauit in faciem eiꝰ spiracu¬
Glum uite. corpus enim de limo t̾re for¬
corpus formauĩt. Sp̃s enĩ deus est neo
lineam̃tis membroꝵ compositꝰ. Non
gͦ carnaliter putemus deum corporeis
manib formasse corpus ł faucib ĩspi¬
rasse aĩam s potuis hominẽ ẜ corpus¬

Expanded text:
plura quaeri solent, scilicet unde creata fuerit, et quando, et quam gratiam habuerit in creatione. Sicut hominis formatio secundum corpus describitur cum dicitur: Formavit Deus hominem de limo terrae, ita ejusdem secundum animam factura describitur cum subditur: Et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae. Corpus enim de limo terrae forcorpus formaverit, Spiritus enim Deus est, nec lineamentis membrorum compositus. Non ergo carnaliter putemus Deum corporis manibus formasse corpus, vel faucibus inspirasse animam, sed potius hominem
Abbreviated transcription (Latin):
iud aũ inter nasci ⁊ ꝓced̾e int̾sit deil¬
la excellentissima nat᷑a loquens expli¬
oare quis potest ᷤ Non om̃e qd̾ ꝓcedit
nascit᷑. qͣnuis om̃e ꝙ ꝓcedat ꝙ nascit᷑.
Sicut nõ om̃e qd̾ bipes ẽ homo ẽ. qͣn¬
ius bipes sit oĩs qui hõ ẽ. ħ scio. Dis¬
tinguere autẽ inter̃ illam generõnẽ
⁊ hanc ꝓcessionẽ nescio. nõ ualeo. ñ suf
siut ꝓpha de filio loquens ait. Gen̾a¬
tõm eius quis en arrabit ͤ Ita de sp̃u
narrabit ᷤ Satis sit gͦ nob̾. quia nõ est
a se ipso filius. s ab illo de quo natꝰz.
qͣntũ uisum est dispurauimus.

Expanded text:
id autem inter nasci et procedere intersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur; sicut non omne quod bipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Haec scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non suffsicut propheta de Filio loquens ait, Generationem ejus quis enarrabit ? ita de Spiriejus quis enarrabit? Satis sit ergo nobis, quia non est a seipso Filius, sed ab illo de quo natus est: quantum visum est, disputavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ceb. hunc inquit locum quidã nõ iitelligẽ Iẽꝵ¬
tes: aliquid sumũt de suꝑcilio phariseoꝵ. u
dãpnare innoxios.ł soluere se putent nox¬
ios. cum apud dm̃ nõ sententia sacerdotũ
s reoꝵ uita queratur. In leuitico ostend̾e se
sacerdotib uibent᷑ lepl̃i. quos illi ñ faciũ
lepsoss nł mundos. s discernũt qui mũdi
ñ sequit᷑ deus eccłie uidiciũ. que ꝑ subreptõ¬
nẽ ⁊ ignorantiam int̾dum uidicat. Deus
aũ spiuidicat scd̾m u̾itatem. ⁊ in remittẽ¬
dis ⁊ in retinendis culpis. id iuris ⁊ officis
ge hẽbant legales. incurandis lepsis. hii
a deo. ł retenta. iuidicant ⁊ ostendunt. Po¬
nũt enĩ sac̾dotes nomẽ dei suꝑ filios isrł.
s ip̃e bñdicit ut legr̃ in num̾is. hunc mod̾

Expanded text:
. Hunc, inquit, locum quidam non bene intelligentes, aliquid sumunt de supercilio Pharisaeorum, ut damnare innoxios, vel solvere se putant noxios, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. In Levitico ostendere se sacerdotibus jubentur leprosi : quos illi non faciunt leprosos vel mundos, sed discernunt qui mundi non sequitur Deus Ecclesiae judicium, quae per subreptionem et ignorantiam interdum judicat. Deus autem semper judicat secundum veritatem remittendis vel retinendis culpis. Id juris et officiige habebant legales in curandis leprosis. Hia Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Numerorum
Abbreviated transcription (Latin):
ligatos ⁊ solutos. Unde dñsleꝓsum pruis sani
quoꝵ iudicio ostend̾et᷑ mundatꝰ. Ita cẽ lara¬
rum iam uiuificatum. obtulit disciplis
soluend̾ qr ⁊ si aliquis apud dm̃ sit solutꝰ
nõ tñ in facie ecclĩe solutus habetur nisi ꝑ
iudiciũ sacerdotis. In soluendis gͥ culpis
łretinendis. ita operatur sacerdos euuange¬
licꝰ ⁊ uidicat. sic̃ olim legab in ilł qui conta¬
minati erant lepͣ. que pcc̃m sig̃rat. Uñ ieix¬

Expanded text:
ligatos vel solutos. Unde Dominus leprosum sanitquorum judicio ostenderetur mundatus. Ita etiam Lazarum jam vivificatum obtulit discipulis solvendum. Quia etsi aliquis apud Deum sit solutus, non tamen in facie Ecclesiae solutus habetur, nisi per judicium sacerdotis. In solvendis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui contaminati erant lepra, quae peccatum signat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ nõ in n᷑a sua. s in p̃sentia
sua. cũ tñ eius presentia nõ sit aliud
ꝗͣ eiu̾s natura. quia ipsius presenti¬
a est eius noticia. potest tñ ad ełcos
referri. cum ait. in natura sua .i.
illoꝵ. illos quippe hũit ab et̾no
apud se nõ in natura sui .i. illor.
quia nõdum erant. s in sua p̃sen¬
tia quia eos ita nouit ac si essent.
utr̃ mala debeant diciẽẽ in dõ. ut
sunt omĩa bona cũ utͣq sint in eiꝰ

Expanded text:
m, non in natura sua, sed in praescientia sua; cum tamen ejus praescientia non aliud sit quam ejus natura, quia ipsius praescientia ejus est notitia. Potest tamen ad electos referri cum ait in natura sua, id est, illorum. Illos quippe habuit ab aeterno apud se, non in natura sui, id est, illorum, qui nondum erant, sed in sua praescientia, quia eos ita novit ac si essent. 2. Utrum mala debeant dici esse in Deo, ubi sunt omnia bona, cum utraque sint in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tlłigerent᷑ ẽẽ eiusdẽ cum eo essẽtie.
In dõ enim d̾r ẽẽ ꝑ essentiam qd̃ ẽ
duũa essentia qd̃ est deus. habet
gͦ deus apud se in p̃sentia sua q̃
nõ habet in sui natura. unde ãs̃.
nos ante mũdi ꝯstitutõnẽ. qͥs suf¬
ficit h explanare : Eugunt᷑ qui nõs̃
nec erant qui eligit. nec uane elig̃.
est eligendos. quos ħt apud semet¬
ip̃m. nõ in natura sua s in p̃sentia
sua ñdum erant quib ꝓmitteba¬

Expanded text:
telligerentur esse ejusdem cum Deo essentiae. In Deo enim dicitur esse per essentiam quod est divina essentia, quod est Deus. Habet ergo Deus apud se in praescientia sua quae non habet in sui natura. Unde Aug., nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit.est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quibus promitteba
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃a lib̾tas arbitrii sit ⁊ illa
qua quis liber est ad malum. ⁊ illa qͣ
quis liber est ad bonũ faciend̃. Ex ca¬
usis enĩ uariis sortitur diu̾sa uocabu¬
la. Dr enim lib̾tas ad malum faciend̾.
ante ꝙͣ per grãm sit reꝑata. S cum ꝑ
grãm fuerit reꝑata d̾r lib̾tas ad bonũ
faciendum quia ante grãm lib̾a est
uoluntas ad malum ꝑ grãm u̾o lib̃¬
a fit ad bonũ. s̾emꝑ gͥ uoluntas hoĩs as
aliquo mͦ libera est. s nõ semꝑ bona
est. Non enĩ ẽ bona: nisi apcc̃o lib̾ata.
est tñ a necessitate libera. Uñ ãs .ĩ. li¬
de gr̃a ⁊ libero arbit̾io. Semꝑ in nob̾
uoluntas libera est. s nõ semꝑ bona
est. Aut enĩ libera est iusticie qñ ser¬
uit pcc̃o ⁊ tc̃ est mala: aut a pcc̃o lib̾a
est qñ seruit iusticie. ⁊ tunc ẽ bona¬
De lib̾tate a miseria

Expanded text:
ut ipsa libertas arbitrii sit, et illa qua quis liber est ad malum, et alia qua quis liber est ad bonum faciendum. Ex causis enim variis sortitur diversa vocabula. Dicitur enim libertas ad malum faciendum, antequam per gratiam sit reparata; sed cum per gratiam fuerit reparata, dicitur libertas ad bonum faciendum, quia ante gratiam libera est voluntas ad malum, per gratiam vero libera fit ad bonum. Semper ergo voluntas hominis aliquo modo libera est, sed non semper bona est. Non enim est bona, nisi a peccato liberata; est tamen a necessitate libera. Unde Aug., de Gratia et libero Arbitrio: Semper in nobis voluntas libera est, sed non semper bona est. Aut enim libera est justitiae, quando servit peccato, et tunc est mala; aut a peccato libera est quando servit justitiae, et tunc est bonaDe libertate a miseria
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ diu̾sum sit genitus ⁊ ingenitus. nõ¬
tamen iudicat diu̾sam subam. quia
sicut filuis ad prem̃ ⁊ nõ filius ad nõ
prẽm refertur: ita genitus ad geni¬
torem. ⁊ nõ genitꝰ ad non genitorẽ.

Expanded text:
ingenitus, non indicat diversam substantiam: quia sicut filius ad patrem, et non filius ad non patrem refertur; ita genitus ad genitorem, et non genitus ad non genitorem
Abbreviated transcription (Latin):
siue notiones in ꝑsonis sunt: uerum ⁊̃
alie que aliis notantur nominib. Nã ĩ
tor. Non est enim idem ẽẽ prẽm. ⁊ esse ĩge¬
nitum .i. nõ ea notione pater d̾r qͣ ingẽi¬
tus. Pater enĩ ut p̃dc̃m est d̾r ẜ ꝓpͥetatẽ

Expanded text:
sive notiones in personis sunt, verum etiam aliae quae aliis notantur nominibus. Nam ettor. Non est enim idem esse Patrem et esse ingenitum, id est, non ea notione Pater dicitur qua ingenitus. Pater enim, ut praedictum est, dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
lius nõ ad mutit loquendi cõsuetu¬
do. nich̾ tamẽ intellestui demit᷑. si di¬
catur iñfilius. quemad mod etiã si
dicatur nõ genitus: ꝓ eo ꝗ dr ingẽitꝰ¬
siderand̾ ꝗ ł sinat. ł non sinat dici uiꝰ
sermonis nr̃i s quid rerum ipsarũ
intellectus eluceat. Non gͦ iam tm̃¬
ꝗ tm̃ ualet. Nũquid gͦ alium dm̃s
ꝗͣ nõ filiũ ͦ slegatua porro ꝑticła nõ
id efficit. ut ꝗ sine illa relatiue dicit᷑
eadem p̃posita subaliter dicatur. s id
tm̃ negatur. ꝗ sine illa aiebat᷑. sicut
in aliis p̃dicamentis. cum dm̃s hõz.
est: nõ aliud genus p̃dicamenti enũ¬
ciat. s tm̃ illud negat. sicut gͦ scd
latiue añ negamus. dicendo nõ filus.
Relatiue gͥ negamus: dicendo ñ gẽi¬
tus. Ingenitꝰ porro quid est. nisi ñ ge¬
nitusͦ Non gͦ receditur a relatiuo p̃¬
genitore nõ sit ostend̾r. Utr̃q tamẽ

Expanded text:
non admittit loquendi consuetudo. Nihil tamen intellectui demitur, si dicatur non filius; quemadmodum etiam si dicatur non genitus, pro eo quod dicitsiderandum quid vel sinat vel non sinat dici usus sermonis nostri, sed quis rerum ipsarum intellectus eluceat. Non ergo jam m valet. Numquid ergo aliud dicimus quam non Filium? Negativa porro particula non id efficit, ut quod sine illa relative dicitur, eadem praeposita substantialiter dicatur, sed id tantum negatur quod sine illa aiebatur; sicut in aliis praedicamentis, cum dicimus: Hoest, non aliud genus praedicamenti enuntiat, sed tantum illud negat. Sicut ergo selative autem negamus dicendo, Non filius: relative igitur negamus dicendo, Non genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur a relativo prgenitore non sit ostenditur. In eodem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾erate innascibilitatis .i quia inge¬
nitꝰ. Unde aũs distinguens inter ꝓpͥe¬
tatem qua d̃r pater. ⁊ illam qua dicit᷑
dr̃e ingenitum: ꝗ est prẽm dr̃e. quia
⁊ si filiũ nõ genuiss. nicħ ꝓhiberet
dr̃e eum ingenitũ. Et si gignat qͥsq
filium: nõ ex eo est ipse ingenitꝰ. qr
geniti hoĩes gignunt alios. Non gͦ iõ
intlłr genitor: alia qua ingenitꝰ. Ge¬
nitor enĩ dr ad genitum. ⁊ filiũ. Cũ¬

Expanded text:
etate innascibilitatis, id est, quia ingenitus. Unde Aug., distinguens inter proprietatem qua Pater dicitur, et illam qua diciturdicere ingenitum, quod est Patrem dicere; quia etsi Filium non genuisset, nihil prohiberet dicere eum ingenitum. Et si gignat quisque filium, non ex eo ipse est ingenitus; quia geniti homines gignunt alios. Non ergo idintelligitur genitor, alia qua ingenitus. Genitor enim dicitur ad genitum, id