comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spei re liquie aliỹs relinauũtur. et mater tam diugens desperan co gritar. flaos¬
s se de tali et tarto pupillo fiagmenta fmioris ceten colligent si tutar tam ut̃¬
sollicitudĩe laborauit ut te anocentiũ eriperet.manib isidiantiũ iaqueis si¬
berret. et qͣi de mortis faucib extorqueret. Ette quid recributionis edemeiꝑias
excellentia affert. ecce quid regalis magnificentia re compẽsat. dum pupipi
uite insidiator octultus dicitur. et bonoꝵ tacit᷑ spoliator. Recogita recogita fili
km̃e. et infin claustin tui pectoris freꝙ̃ti meditatõe reuolue. ꝙͣ panũ quẽq de¬
piessum te ille sũmꝰ pontifex. post obitũ matris accepit. et quam grandẽ quãq
pmotũ in sua morte reliquit. Porro ut credimꝰ nondũ tenerelle infantie fines
aitigeras. cũ impius ille marchualdus tin noĩs detractor ꝑfiors. aindusq tuoꝵ
inuiasor regni sicilie metas agressus nt̾usq inuasionis mauus extendẽs montẽ

Expanded text:
lio aliis spei reliquie relinquuntur, si mater tam diligens desperare cogatur ? Ha Deus, que de tali pupillo fragmenta favoris ceteri colligent, si tutrix tam utisollicitudine laboravit, ut te a nocentium eriperet manibus, insidiantium laqueis liberaret, et quasi de mortis faucibus extorqueret ! Ecce, quid retributionis eidem imperialis liberalitas afferat! Ecce, quid regalis magnificentia recompenset, dum pupilli vite insidiator occultus dicitur et bonorum tacitus spoliator! Recogita, recogita, fili karissime, ac infra claustra pectoris frequenti meditatione revolve, quam parvum quamque depressum te ille summus pontifex post obitum matris accepit, et quam grandem quamque promotum in sua morte reliquit. Porro, ut credimus, tenelle infantie nondum finem attigeras, cum impius Mercoaldus, tui nominis detractor perfidus avidusque tuorum invasor, regni Sicilie metas aggressus ultraque manus invasionis extendens, Montem
Abbreviated transcription (Latin):
sie acce piꝰ amaritudine eã popuius suus ĩmo non suns quia ꝙ ius spui¬
tuaie dedit in ꝓprios laicał reddit ĩiuia a lienos insurrexerũt et ẽ in matre faip a
pnstore oues obenant in uica p̾lati runt ĩnuiose subiecti. Desudent itaq ocłi.
uberes soluantur. in lacrimis et ploret uercelleñ ect mortuos suos nontancul
as petraide qua eposi sunt et ad taruernã de qua precisi noscuntur dum soudita¬
teri peteroe se uotionis non retiuent et affectionis antiq ꝓpriu non druisot dita
matus honorib houerosi ꝙ s̃ sunt oneri ancillantes iatte ii tuaqousuants  i¬

Expanded text:
e repleverit eam populus suus, immo non suus, quia, quos ius spirituale dedit in proprios, laicalis reddit iniuria alienos. Insurrexerunt etenim in matrem filii, a pastore oves oberrant, in iura prelati ruunt iniuriose subiecti. Desudent itaque oculi, uberes solvantur in lacrimas et ploret Vercellensis ecclesia mortuos suos non tam culpa ad petram, de qua excisi sunt, et ad cavernam laci, de qua precisi noscuntur, dum soliditatem paterne devotionis non retinent et affectionis antique proprium non observant sic matris honoribus onerosi, quod sibi sunt oneri ancillantes matrem, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
adiecsti ꝑderea ꝓ post redditũ tuñ i regnuĩ sicilie tenitegratis uinb tuis ꝓ ip̃or
naneta te disꝑesis eirlusis rebellib dicis eccłiam contra matris officiũ sinspectos
fil ꝯ receporasie. Et quidẽ de uniũ integritate gaudemꝰ. et ũt irmtegiantis affectõ.
si debitis fris ⁊ conterra umitib. ꝙ auisticia recuꝑatioms in sins. malaetig¬
ad uisin patõis mumia non tra risset q pter id qd in die nouissinso esifnaluenisis

Expanded text:
d post reditum tuum in regnum Sicilie, reintegratis iuribus tuis pro temporum varietate dispersis, exclusis rebellibus, ecclesia contra matris officium suspectos filii receptavit. Et quidem de iurium reintegratione gaudemus ; et utinam reintegrantis affectio sic debitis fad usurpationis iniuriam non transisset, quia preter id, quod in die novissimo districti iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
indent̃ precidenda sunt mala ut salubrit bona fucredant. offendiculo¬
qnoꝙ sublato nocendi ne cui occurit facilior a ditus adoptata. Sane
xim dũs pp̃ zelator salutio ad ea nos mfit que sunt horioris dei eccłie imꝑiis
et status ꝓsper iõbardie. ne gue̾raꝵ turbatio que solet in ralib afferre ꝑieu¬
lum. nr̃o ꝓcessu ciira p̾missa qd̾ ab sit aliquid difficultatis opponat: bona fi¬
de consulmꝰ. a ffectõe plena iogamꝰ et qm̃ ex pedire inidemꝰ. diftricte nob̾ p̾cipnnꝰ.¬

Expanded text:
denter precidenda sunt mala, ut salubriter bona succedant; offendiculoquoque sublato nocivo occurret facilior aditus ad optata. Sane cum dominus papa, zelator salutis, ad ea nos miserit, que sunt honoris Dei, ecclesie, imperii et status prosperi Lombardie, ne guerrarum turbatio, que solet in talibus afferre periculum, nostro processui circa premissa, quod absit, aliquid difficultatis opponat, bona fide consulimus, affectione pura rogamus et, quoniam expedire videmus, districte vobis precip
Abbreviated transcription (Latin):
prelati fuerint. uel si alii et ultͣ quadragintu ꝑ ꝓcuratores ydoneos mõ se cõspec¬
tui representẽt. ꝓfecturi coram nob̾ ius si qd̃ hr̃e contendũt. et responsuri ꝑti
alti suꝑ hiis que durerĩt ꝓponenda. et sacudacturi niehõiꝰ si forte succũbeñt iex¬
A

Expanded text:
prelati fuerint, vel, si alii, et ultra qusdraginta per procuratores idoneos nostro se conspecprelati fuerint, vel, si alii, et ultra qusdraginta per procuratores idoneos nostro se conspectui representent, prosecuturi coram nobis ius, si quid habere contendunt, et responsuri parti alteri super hiis, que duxerint proponenda, et satisfacturi nihilominus, si forte succubuerint in exa
Abbreviated transcription (Latin):
breniari suꝑ quo ꝓuisiomi sedis apłice oĩa iura sͥ et suis eccłiis competentia
cõmiserunt. Nos autẽ considerantes quodintrib que coram deo et hoĩb ꝓba¬
ta leguntur. concordia frm specificatõe obtinet pͥmũ locũ petitionẽ oblatam
ad grãm erauditionis admisimꝰ. illoꝵ desideria fanore beni uolo ꝑsequendosueꝵ
ue de contingentib aliquid omitt̾e indeam᷑ .iiiͦ. qt prelatoꝵ et Capituloꝵ cathed¬
lium eccłiaꝵ eiusdem ꝓunicie. necnõ et meadẽ birdegaleñ ꝓuincia suꝑ p̾missis
re quiratis afsensũ. quo hĩto ꝓuidentia urã bullã munitã quam uob̾ sub alia
carta mutimꝰ interclusam sollempnit̾ publicetis. Siqui uo ꝙ non credimꝰ assẽ¬
sum uob̾ prãre uoluer̃t. suꝑsedentes publicationi predcẽ. subexpresso ꝑempto¬
rio termino quem uideritis prefigendũ districte p̾cipiatis ensdem. ut ꝑsonalit̾ si

Expanded text:
breviari, super quo provisioni sedis apostolice omnia iura sibi et suis ecclesiis competentia breviari, super quo provisioni sedis apostolice omnia iura sibi et suis ecclesiis competentia commiserunt. Nos autem considerantes, quod in tribus, que coram Deo et hominibus probata leguntur, concordia fratrum specificatione obtinet primum locum, petitionem oblatam ad gratiam exauditionis admisimus illorum desideria favore benivolo prosequendo. Verum, ne de contingentibus aliquid omittere videamralium ecclesiarum eiusdem provincie necnon et in ea Burdegalensi provincia super premissis requiratis assensum. Quo habito providentiam nostra bulla munitam, quam vobis sub alia carta mittimus interclusam, sollempniter publicetis. Si qui vero, quod non credimus, consensum prestare noluerint, vos supersedentes publicationi predicte sub expresso peremptorio, quod videritis prefigendum, districte precipiatis eisdem, ut personaliter, si
Abbreviated transcription (Latin):
latuit. et ad multos m̃ longinquo ꝑuenit. qnͣtũ grauaminis qo de pͥmatia subͦ¬
orta Situricen et euidegaleñ eccłiis et eoꝵ p̾latis attulerit. et afferret in posteꝵ
si duraret in futurũ. tracta de preterito comectura. Consueuerũt et e̾ lites ẽẽ ꝑdi-¬
ge sumptuũ. lib̾ales laboꝵ. parce modestie. auare quietis. et ut̃ nõ commotiõnis.
distordie incentine. eo ꝙ raro litiũ iurgio lingna silet. et indicioꝵ strepitu mens
quiescit. Hec autẽ et aĩaꝵ pericula. que de ipõꝵ absentia sius eccłiis ĩminebãt.¬
Ueũ. f.ii. iuidegaleñ archiep̃i attendentes. ne ĩualescente cõtẽtõne utraq dui¬
tius langueret ecͣ. et quandã mortẽ uideret᷑ ingerere uita canse. humilit᷑ pecie¬
runt. qõnem hꝰmodi quã diuturitas iudicĩi progabat. acceleratione ꝓiidẽtie

Expanded text:
latuit et ad multos in longinquo pervenit, quantum gravaminis questio de primatia sublatuit et ad multos in longinquo pervenit, quantum gravaminis questio de primatia suborta Bituricensi et Burdegalensi ecclesiis earumque prelatis attulerit et afferret in posterum, si duraret ad futurum, tracta de preterito coniectura. Consueverunt etenim lites esse prodige sumptuum, liberales laborum, parce modestie, avare quietis et utinam non commotionis et discordie incentive, eo quod raro litium iurgio lingua silet et iudiciorum strepitu mens quiescit. Hec autem et animarum pericula, que de ipsorum absentia suis ecclesiis imminebantet .. Burdegalensis archiepiscopi attendentes, ne invalescente contentione utraque diutius langueret ecclesia et quandam mortem videretur ingerere vita cause, humiliter petierunt questiones huiusmodi, quam diuturnit
Abbreviated transcription (Latin):
amulis doctrina magñ hunuiles instruit discipulos salem et pacẽ h̃e.
Salem int se pacem ut pacis lenitas salẽ sapie mulceat. et sal sapien¬
tie picis condiat lenitatẽ. Sũt quoq nõnulli qui zelum amaus contentioio
a cuendo tm̃ que salis sunt sapiũt et corda scindente discordia sub umbra iuris
ad mminriam decidunt interdũ calũpie ac mimicitiaꝵ puteos fodiendos non cõ¬
siderato ꝙ contemptõis puteis relictis contẽptui fodit yseic aliũ. ꝓro quo nõ cõ¬
tempne pastores. cuiꝰ nomen uocatũ est latitudo. quia restringitur caritas contẽp¬
tione diffusa. et sic dum aitatur contẽptio caritas dilatatur. uñ cordib est reddẽ¬
aa concordia ut si opus iusticie pax et silentiũ cultus eius. Presert̃ i illis qui¬
ut pẽne columbe de argeutate s̾ et subditis debent splendere pacfici sedentes ĩ
pulcritudine pacis m̃tab̾ naculis fiducie ac requie opulenta. Sane manos nõ

Expanded text:
milis doctrina magistri humiles instruxit discipulos salem et pacem habere; in se salem, inter se pacem, ut pacis lenitas salem sapientie mulceat et sal sapientie pacis condiat lenitatem. Sunt quoque nonnulli, qui zelum amaris contentionibus acuendo tantum, que salis sunt, sapiunt, et corda scindente discordia sub umbra iuris ad iniuriam decidunt, interdum calumpnie ad inimicitiarum puteos fodientes, non considerato, quod contentionis puteis relictis contemptui fodit Ysaac alium, pro quo non contendere pastores, cuius nomen vocatum est latitudo, quia restringitur caritas contentione diffusa, et, si artatur contentio, caritas dilatatur. Unde cordibus est reddenda concordia, ut sit opus iustitie pax et silentium cultus eius, presertim in illis, qui penne columbe deargentate sibi et subditis debent splendere pacifici, sedentes in pulchritudine pacis, in tabernaculis fiducie ac requie opulenta. Sane vicinos non
Abbreviated transcription (Latin):
ad posteros progabis iopere si quod ille feruent̾ in affrũ assumpẜat. tu salub̾¬
det si forte qd̾ ab sit tam fauorabilẽ cãm neglexeris. ꝙͣto maiora de manu dñi re¬
cepisti. tanto ad maioris exactionis ꝑiculũ requiretur. Illud autẽ te latere no
limis. ꝙ cum redeuntib multis. breuis sit sic̃ accepimꝰ exertitus xͥanus. nͥ fucc̃sũ
hũerit in ꝓrimo passagio maitii grande qd̾ deus au̾tat posset eis ĩmne discri¬
men. Uñ non impedias s ꝓcures. ut si aliqui medio tp̃e preparent᷑. ꝙ i eodem
passagio transeant quatenus reportaretur robur ereratus et restauretur mĩs
bellatoꝵ et sic facilius et efficacius sub spe diuine clementie ꝓsequeris incepta.
quã si q̃i a capite oportet te resimi̾e. sub dubio forsan euentuitam grande negociũ.
quod usq nunc satis ꝓsperum hũit dno dirigente processimi. Ut crucesignati qͥ

Expanded text:
ad posteros prorogabis in opere, si, quod ille ferventer in affectu assumpserat, tu salubrad posteros prorogabis in opere, si, quod ille ferventer in affectu assumpserat, tu salubrdet, si forte, quod absit, tam favorabilem causam neglexeris, quanto maiora de manu Domini recepisti, tanto id a te maioris exactionis periculo requiretur. Illud autem latere te nolumus, quod cum redeuntibus multis brevis sit, sicut accepimus, exercitus Christianus, nisi succursum habuerit in proximo passagio Martii, grande, quod Deus avertat, posset eis imminere discrimen. Unde non impedias, sed procures, ut sic aliqui medio tempore preparentur, quod in eodem passagio transeant, quatinus et reparetur robur exercitus et restauretur numerus bellatorum, et sic facilius et efficacius sub spe divine clementie prosequaris incepta, quam si quasi a capite oporteret te resumere sub dubio forsan eventu tam grande negotium, quod usque nunc satis prosperum habuit
Abbreviated transcription (Latin):
mo futurũ terminũ prefigentes. quo ad terre sc̃e succursum it arripias. ꝓsecimutꝰ
qͣntum sufficientia possibilitatis affu̾it uotũ tuũ. Inteñ nõ non dormias. ne
in termino iam tercio laqueũ qd̾ absit excoĩs incurras. excita temetip̃m ⁊ alios
negociũ minori consumat᷑ auxilio. et faciliꝰ preficitur in ꝑfectu. Festina rer egre¬
tiori affectione ac euidentiori utilitate ꝓcedas: qnͣto de maiori mora et minori sol¬
licitudine quoꝵdam iudicio notari uideris festina. forte dñs tanti consũmatio¬
nem negocii tue gł̾ie reẜuauit. ut in dextera tua ꝓficiat multoꝵ manib inchoa¬
tum. Certe cla. me. anus tuus. fie. ad id se uirib totis accinẜat quis scit si et tu
fixci nepos ip̃ius illius memoriã non solum pñtib renonabis in noĩe. s etiam

Expanded text:
mo futurum terminum prefigentes, quo ad Terre Sancte succursum iter arripias prosecuturus, mo futurum terminum prefigentes, quo ad Terre Sancte succursum iter arripias prosecuturus, quantum sufficientia possibilitatis affuerit, votum tuum. Interim vero non dormias, ne in termino iam tertio laqueum, quod absit, excommunicationis incurras. Excita temetipsum et alios negotium, minori consummatur auxilio et facilius perficitur in profectu. Festina, rex egrentiori affectione ac evidentiori utilitate procedas, quanto de maiori mora et minori sollicitudine quorundam iudicio notari videris. Festina, si forte Dominus tanti consummationem negotii tue glorie reservavit, ut in dextera tua perficiat multorum manibus inchoatum. Certe clare memorie avus tuus Fredericus ad id se viribus totis accinxit, et quis scit, si et tu Fredericus, nepos ipsius, illius memoriam non solum presentibus renovabis in nomine, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sincera ꝑoret dilectio. et promptis affr̃ib instruat cãm tuam. expedit tam̃ ut nõ
pia mat̾ eccłia. et memores dextere quã romanꝰ pontifex tanꝙͣ pat sollicitus.
et potent̾ in dño ad auxiliũ tue ꝓmotionis extendit. uerũtamẽ quidã est quod
multoꝵ detractionib uidet̾ expositũ. et quo ad aliquos nonde facili seexꝑai¬
tionib non applicat. uidelicet ꝙ ad terre sc̃ẽ subsidiũ promptiorẽ et mãiorem
si ꝙ adhuc cõmodum reportauer̃t. quas uaues quas galeas regia fecit soluci¬
tudo parau. que uasa uisu tranffretationis accomoda de sumptib tuis esto
in talib uellemꝰ. te preducem ẽẽ pocius ꝙͣ sequatẽ. ut non solum receptiom dna¬
tionis non nimis insist̾e. s petentib fecit obuiare. uerũ ꝓpt̾ impedimenta que
ad ercusationem tua pagina continebat. honori tuo qnͣtum cum deo possiuuꝰ p¬
uidere uolentes. dilationẽ concedimꝰ postulatã. usq ad festum sc̃ĩ bñdicti proxi¬

Expanded text:
sincera peroret dilectio et promptis affectibus instruat causam tuam, expedit tamen, ut nopia mater porrexit ecclesia, et memor es dextere, quam Romanus pontifex tamquam pater sollicitus et patenter et potenter in Domino ad auxilium tue promotionis extendit. Verumptamen quiddam est, quod multorum detractionibus videtur expositum et quoad aliquos non de facili se excusationibus applicat, videlicet quod ad Terre Sancte subsidium promptiorem et maiorem si, quod adhuc commodum reportarunt? Quas naves, quas galeas ad transfretandum regia fecit sollicitudo parari? Que vasa usui transfretationis accommoda de sumptibus tuis vel in talibus vellemus esse te preducem potius quam sequacem, et non solum repetitioni dilationis non nimis insistere, sed petentibus fortiter obviare. Verum propter impedimenta, que ad excusationem tua pagina continebat, honori tuo, quantum in Domino possumus, providere volentes dilationem tibi concedimus postulatam, festum beati Benedicti proxi
Abbreviated transcription (Latin):
bitum exoluere ꝓmissũ. qui ĩmo nec uotiue solutionis indicia pretenderãt. unde
autẽ hii a sus inferiorib gratuitũ eregent. qui maior et ftõri suo sponte oblato

Expanded text:
bitum exolvere promisse, quin immo nec votive solutionis indicia pretenderunt. Unde bitum exolvere promisse, quin immo nec votive solutionis indicia pretenderunt. Unde autem hii a suis inferioribus gratuitum exigent, qui maiori et factori suo sponte oblata
Abbreviated transcription (Latin):
e secreto patus in puͣ egressus ad ẜuos rex filius ad yma descendit. ut sb̾¬
ditis ad sũma pararet ascensũ. sub tecta nr̃e mortalitatis figulus int̾¬
guine cancellaret. et tp̾ali more legem mortis a bołet. eterna non declinauit ob¬
probria non se subtraut ĩnriis. s cruci se optulit et cruciatib ultro dedit. Sañ ad
xͥ mensam ĩuitati xcole si considerare uelint opposita. at xͥ siminia p̾paient adau¬
cis obsequiũ. uontm̃ iam crucesignati. s ⁊ alii se atcingerẽt. Porro dolentes irfe¬
ruiꝰ. ꝙ nõmilli de imꝑio non tam miores qͣm maiores faciẽ quem in ihrłm die¬
risse uident. creduntur uertisse post tergũ. cũ nec ꝓsecuti sint uotũ omissũ. nec pse¬
cutionis erhibuerint hactenꝰ apparatũ. uñ nos eoꝵ saluti et terre sc̃e subsidio pui-¬
dere uolentes. eis certũ teumnũ duximꝰ prefigendã. quo maiperent dño redoere
uota sua. s nec i illo uec malio quẽ adicimꝰ ꝑaucis exceptis peregrnatiome de¬

Expanded text:
e secreto Patris in publicum egressus ad seruos ad ima descendit; vt subditis ad summa pararet ascensum, sub testa nostræ mortalitatis figulus in teguine cancellaret et temporali morte legem mortis aboleret eterne, non declinavit obprobria, non se subtraxit iniuriis, sed cruci se obtulit et cruciatibus ultro dedit. Sane ad Christi mensam invitati Christicole, si considerare velint apposita, ut et ipsi similia preparent, ad crucis obsequium non tantum iam crucesignati, sed et alii se accingent. Porro dolentes referimus, quod nonnulli de imperio non tam minores quam maiores faciem, quam in Ierusalem direxisse videntur, creduntur convertisse post tergum, cum nec prosecuti sint votum emissum nec prosecutionis exhibuerint hactenus apparatum. Unde nos eorum saluti et Terre Sancte subsidio providere volentes eis certum terminum duximus prefigendum, quo inciperent reddere Domino vota sua. Sed nec in illo nec in alio, quem adiecimus, paucis exceptis peregrinationis de
Abbreviated transcription (Latin):
ne pͥua facultatis. que sine ip̃a artes et scĩas uel rerũ gestaꝵ memoria non
posse diu subsiste̾. uel ad successiuã digne transunti postentatẽ nemo dubat sa

Expanded text:
previa facultatis, quia sine ipsa artes et scientias vel rerum gestarum memoriam non previa facultatis, quia sine ipsa artes et scientias vel rerum gestarum memoriam non posse diu subsistere vel ad successivam digne transmitti posteritatem nemo dubitet sa
Abbreviated transcription (Latin):
est not̃ ꝙ non refert utrũ imũ menbrũ aut plura mẽbra peryodum faciãt. sic̃
plura mẽbra faciũt unũ corpus. Prohemiũ contra ieale doctos. R.¬
ecclia dm̃ filios desiderat eruditos. ideo cl̾icus ignorantie teneb̾s offusca¬
tũs. tamꝙͣ lampas mortua compbatur. Et ideo nen indigne censui pli¬
bauda. qm̃ in libro quẽ appeliamꝰ allegociã Soecii uimoris de ueste philosophie
ac dil aceratorie ip̃ius est ꝓbabilit̾ discrepatũ et sufficient enueleatũ que ars
airiũ et sc̃ĩa scĩaꝵ ac philosophie uestis ornatus dicitur. et corona hoc multi¬
formi calcło rationis tãta meruit p̾rogatiua gaude̾: q̃ ut nob̾ adpñs plemꝰ elu¬
cefcat aluid inde censuimꝰ preliband. Hic laudatur ars dictãdi et uotatur me¬
to ars arciũ et scientia scientiaꝵ qr per eã om̃s arces alie colorantur.

Expanded text:
est notandum, quod non refert utrum unum membrum vel plura membra periodum faciant, sicut est notandum, quod non refert utrum unum membrum vel plura membra periodum faciant, sicut plura membra faciunt unum corpus. 31. PROEMIUM CONTRA MALE DOCTOS. cclesia domini filios desiderat eruditos. Ideo clericus ignorantie tenebris offuscatus tamquam lampas mortua comprobatur, et ideo non indigne censui prelibanda, quoniam in libro, quem appellamus allegoriam Boëthii iunioris, de veste philosophie ac dilaceratione ipsius est probabiliter disceptatum et sufficienter enucleatum, que ars artium et scientia scientiarum ac philosophie vestis ornatus dicitur et corona; hec multiformi calculo rationis tanta meruit prerogativa gaudere, que ut nobis ad presens plenius elucescat, aliquid inde censuimus prelibandum. 32. HIC LAUDATUR ARS DICTANDI ET VOCATUR MERITO ARS ARTIUM ET SCIENTIA SCIENTIARUM, QUIA PER EAM OMNES ARTES ALIE COLORANTUR.
Abbreviated transcription (Latin):
pectare. et tñ aliud addi pot̾. Peryodus est punctũ planũ cum uirga inferiꝰ duc¬
tu. qũ scilicet nec auĩs auditoris. nec amplius expectat. nec ampliꝰ a dice q̃ rat
intẽ cio ꝓponẽtis. ut in hoc exẽplo. Iuris gentiũ est. ut sit nob erga deũ religio.
et ut parẽtib ac pat̾e pareamꝰ. Cũ ẽ dico iuris gentiũ est. hic est coma .i. pũt¬
tum planũ cum uͥgula suꝑus ducta. Quia ad huc suspensus remanet am̃s au¬
ditoris. Cũ autẽ subiũgo. ut sit nob̾ apud deũ religio. ibi est cola. Et pictũ sũ
uirgula suꝑius uel infenꝰ ducta licet amplꝰ addi possit. Cñ autẽ adicio ut pa¬
rentib ac p̃atrie pareamꝰ. ibi est peryodus ꝑfecta .i. punctũ cum uͥgula infeniꝰ
flexa. eo ꝙ audiens ampliꝰ nõ expectat ⁊ ꝓpͥonẽs ulterius adice non intẽdit. Et

Expanded text:
pectare, et tamen aliquid addi potest. Periodus est punctum planum cum virgula inferius ducpectare, et tamen aliquid addi potest. Periodus est punctum planum cum virgula inferius ducta, quando scilicet animus auditoris nec amplius expectat, nec amplius adicere querit intentio proponentis, ut in hoc exemplo: "Iuris gentium est ! ut sit nobis erga Deum religio et ut parentibus et patrie pareamus" ; Cum enim dico: "Iuris gentium est", hic est coma, i. e. punctum planum cum virgula superius ducta, quia adhuc suspensus remanet animus auditoris. Cum autem subiungo "ut sit nobis erga Deum religio" ibi est cola, i. e. puntum sine virgula superius vel inferius ducta, licet amplius addi possit; cum autem adicio: "ut parentibus et patrie pareamus", ibi est periodus perfecta, i. e. punctum" cum virgula inferius flexa, eo quod audiens amplius non expectat, et proponens ulterius adicere non intendit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
narratõe hoc mͦ. Miramur quia cum sitis cultores fidei et concordie discordiã
exponi minime paciũtur. qr multa possunt in mente concipi q̃ non
nalent narrationib explicari eo ꝙ nec õm que scripta sunt ratio redoi põt.
Hic distinguit tres distinctões que considerantur ĩ quol ꝑfecto dictamĩe ⁊
suꝑius ostendisse. Uerũ quia nõ sufficit uas ex auro consist̾e̾. nisi sit¬
celatiue artificio decoratũ. ĩmo illud semꝑ est obtimũ ꝙ noscitur ad decoreni.
Sciend̾ occuuit ꝙ inquolibet dictamine tres considerantur existere distinctões.
quaꝵ pͥma cona. ẜa. cola. tercia perỹo dus appellantur. Coma est ꝑuctũ cum
uirgula suꝑus ducta qñ ad huc scilicet suspensus ꝑmanet am̃s auditoris. Cola
est punctũ planũ cum uirga inferius ducta. cũ am̃s auditoris necesse aliud ex¬

Expanded text:
narratione hoc modo: "Miramur quod, cum sitis cultores fidei et concordie, discordiam narratione hoc modo: "Miramur quod, cum sitis cultores fidei et concordie, discordiam exponi minime patiuntur, quia multa possunt in mente concipi, que non valent narrationibus explicari, eo quod nec omnium, que scripta sunt, ratio reddi potest. 30. HIC DISTINGUIT TRES DISTINCTIONES, QUE CONSIDERANTUR IN QUOLIBET PERFECTO DICTAMINE, ndisse. Verum quia non sufficit vas ex auro consistere, nisi celature sit artificio decoratum, immo illud semper est optimum, quod noscitur ad decorem, sciendum occurit, quod in quolibet dictamine tres considerantur existere distinctiones, quarum prima coma, secunda cola, tertia periodus appellatur. Coma est punctum cum virgula superius ducta, quando scilicet adhuc suspensus permanet animus auditoris. Cola est punctum planum, cum animus auditoris necesse non habet aliud ex
Abbreviated transcription (Latin):
u̾siculis concludit᷑ .s. exordio et narratõe. et sigillatĩ et districte receptis peti¬
cioni conclusionẽ ãuectentes. Terniũ conftituit uersiculũ ꝑ hoc adu̾biũ talit.
nt inexẽplis dicitur supradictis. In duob quoq uersicuł comprehendũ¬
tur supra casatiuũ signũ.s. erordio et narratione. in iniũ collectis. si cõclu¬
sio uarratiom ꝑ hoc adu̾biũ ita uel talit̾ annectant᷑ utpote si dicatur hoc mo¬
do. finem debitum talit imponatis. ut nulla deceto cã remaneat malignã¬
colligantur hoc mͦ. Cum sopiendaꝵ litiũ iura teneat ⁊c̃. usq moderamẽ. Su
uersiculo pot̾ epła comprehendi. sicollectis omnib ꝑ hoc connnctionale sig¬
compendii faciendi ponit ꝑ sepe ip̃m erordiũ aut ipsam narrationẽ. uel cãc
reditionẽ cum signo comũctionali. ues ca satiuo post hanc comũctionẽ qd̾ in

Expanded text:
versiculis concludit, scilicet exordio et narratione et sigillatim et distincte receptis, petiversiculis concludit, scilicet exordio et narratione et sigillatim et distincte receptis, petitioni conclusionem annectens; tertium constituit versiculum per hoc adverbium taliter, ut in exemplis dicitur supradictis. In duobus quoque versiculis comprehenduntur, supra causativum signum scilicet exordio et narratione in unum collectis, sed conclusio petitioni per hoc adverbium "ita" vel "taliter" annectatur, ut puta si dicatur hoc modo "finem debitum taliter imponatis, ut nulla de cetero causa remaneat malignancolligantur" hoc modo: "Cum sopiendarum litium iura teneat etc. usque moderamen etfinem. In uno demum versiculo potest epistola comprehendi, si collectis omnibus per hoc conditionale sigcompendii faciendi ponit persepe ipsum exordium ut ipsam narrationem vel cause redditionem, cum signo conditionali vel causativo post hanc coniunctionem "quod" in
Abbreviated transcription (Latin):
tione fieri contĩgit et ponit exẽplũ et subdit ꝙ romañ curia tarat epłam in
quatuor ꝑtib seꝑe trib int̾dũ duab nõ ñꝙͣ una et de singuł dantur exẽpla.
x sãlutatione uo. exordio. et conchisione. uel ex duab hiis. epłario cõꝑa¬
go subsistere non ualebit. Sine salutatione quoq fien contingit epi¬
stolani. ueluti grãm faciendam. prout point salusti ita dicẽs. Quis s̃mi ex
eo ꝙ a te nisi cognoscere potes. S romañ curia pretaxat interdũ quatuor ꝑteᷤᷤ
epłẽ. quas interdũ sub ip̃is quatuor p̾tarat uersicuł. interdũ subtrib int̾dũ
sub duob. interdũ sub unico et singulari cõcludit uersiculo. uideamꝰ. Set nͣ¬
autẽ distinguit uersicuł. ut p̾dcũm est ĩ epła supradcã. in trib plene cõcludit.
et qm̃ sub imio u̾siculo concipit ĩ hunc modũ. Quia sopiendaꝵ litiũ iura tenet
sedis apsice moderam̃. Sugestũ est apłatui nrõ ⁊ c̃ usq in finẽ. Item in duob

Expanded text:
IN QUATTUOR PARTIBUS, SEPE TRIBUS, INTERDUM DUABUS, NONNUMQUAM UNA, ET DE SINGULIS DANTUR EXEMPLA. Ex salutatione vero, exordio et conclusione, vel ex duabus ex hiis, epistolaris compago subsistere non valebit. Sine salutatione quoque fieri contingit epistolam, veluti gratiam facientem, prout ponit Sallustius, ita dicens: "Quis sim ex eo, quod ad te misi, cognoscere potes. Sed Romana curia pretaxat interdum quattuor partes epistole, quas interdum sub ipsis quattuor pretaxat versiculis, interdum sub tribus, interdum sub duobus, interdum sub unico et singulari concludit versiculo. Videamus: autem distinguit versiculis, ut predictum est in epistola supradicta. In tribus plene concludit, quoniam", sub uno versiculo concipit in hunc modum: "Quia sopiendarum litium iura tenet sedis apostolice moderamen, suggestum est apostolatui nostro" etc. usque in finem. Item in tribus
Abbreviated transcription (Latin):
ueritus uobis eluceat in exemplis. exempli cãm in hac seꝙ̃ti epła colligamꝰ. q̃
pͥncipib orbis terre ad siminũ pont̃ conscabitur m hunc modũ. In hac epsa rege
p̾lati et pͥncipes occidentis rogant pp̃ ut conferat ĩpiũ uni duoꝵ litigãtiũ ⁊ obti

Expanded text:
e partibus veritas nobis eluceat in exemplis, exempla tamen in hac sequenti epistola colligamus, que a e partibus veritas nobis eluceat in exemplis, exempla tamen in hac sequenti epistola colligamus, que a principibus orbis terre ad summum pontificem conscribitur in hunc modum: 25. IN HAC EPISTOLA REGES, PRELATI ET PRINCIPES OCCIDENTIS ROGANT PAPAM, UT CONFERAT IMPERIUM UNI DUORUM LITIGANTIUM ET OBTI
Abbreviated transcription (Latin):
raptu helene que cã extitit ꝓculdubio destructionis aꝑta. si ordinẽ reꝵ gestaꝵ¬
fuau̾imꝰ ꝓbabilis ert si locũ et tempus ostendimꝰ. ad rem facientia semꝑuere
nel saltẽ uensimilit̾ explicantes. Hic distinguit de peticione. R.¬
eticio est oratio per qmͣ aliquid postulamꝰ qd̾ sit iustũ utile et necessariuĩ.¬
Ande Cato. Quod iustum est petito uelqd̃ indeatur honestũ. si erit hone¬
¶tum erit iustũ et utile. Necessariũ autẽ ert si euidens neccessitas incercedat. uñ
sic nota bieuit̾. ꝙ peticionis libellus pͥncipi de more porrectꝰ ex sola narratiõe et
ꝑenciõẽ cõsistit uel ex sola peticione duintarat. Hic distĩguit de Cõclusione. R¬
õ clusio est or̃o per qͣm epła linuitatur. clauditur. et funitur. ostendendo quid
comodi uel incomodi ex re pͥmissa sequatur. Et ut suꝑ hiis oĩb epłe ꝑtib

Expanded text:
raptu Helene, que causa exstitit procul dubio destructionis; " aperta", si ordinem rerum gestaraptu Helene, que causa exstitit procul dubio destructionis; " aperta", si ordinem rerum gestasi tempus et locum ostendimus, ad rem facientia semper vere vel saltem verisimiliter explicantes. 23. HIC DISTINGUIT DE PETITIONE. Petitio est oratio, per quam aliquid postulamus, quod sit iustum, utile et necessariumunde Cato: "quod iustum est petito, vel quod videatur honestum". Si erit honestum, erit iustum et utile; necessarium autem erit, si evidens necessitas intercedat. Unde hic nota breviter, quod petitionis libellus, principi de more porrectus, ex sola narratione et petitione consistit vel ex sola petitione dumtaxat. 24. HIC DISTINGUIT DE CONCLUSIONE. Conclusio est oratio, per quam epistola limitatur, clauditur et finitur, ostendendo, quid ommodi vel incommodi ex re premissa sequatur. Et ut super hiis omnibus epistol
Abbreviated transcription (Latin):
beniuolos et attentos. dignitatẽ ꝑsonaꝵ et qualitatẽ cirra exordiũ dicinnus
attendendã. quia si sit digna ꝑsona .i. ĩ dignitatis solio constituta. siue ꝑͣ mit¬
tentis sine recipientis loquatur dicens. tamẽ sublimitas mediocrit̾ in eos ẜ
lectione multimoda sauciatis. Alit̾ elatis aĩs et aures hñtib delicatas. Et alit̾
placidis mentib ẽ dicendum. Item de eodem et plemus.
t nota ꝙ sicut alii cuicũq diceres ore ad os. ita nulla ratõe dubites exordiri
Eac scribere quecũq in mentis armario concepisti. narrationẽ exordio siue
medio complectẽdo. et ut congruit res gestas uel ea que posse geri uidebuntur
cũ diligentia exponamꝰ. que quidem expositio debet ẽẽ breuis. ꝓbabilis. et aper¬
ta. ut si de troiana ruina loqͥ uolumꝰ. non ab ouo gemino iniciũ capiamꝰ. set a

Expanded text:
benevolos et attentos. "Dignitatem personarum et qualitatem" circa exordium dicimus benevolos et attentos. "Dignitatem personarum et qualitatem" circa exordium dicimus attendendam, quia, si sit digna persona, i. e. in dignitatis solio constituta, sive persona mittentis sive recipientis loquatur, decens tamen sublimitas mediocriter inter eolectione multimoda satiatis, aliter elatis animis et aures habentibus delicatas et aliter placidis mentibus est dicendum. 22. ITEM DE EODEM ET PLENIUS. Et nota quod sicut alii cuicumque diceres ore ad os, ita nulla ratione dubites exordiri ac scribere, quecumque in mentis armario concepisti, narrationem exordio sine medio complectendo, sed ut congruit res gestas vel ea, que geri posse videbuntur, cum diligentia exponamus; que quidem expositio debet esse brevis, probabilis et aperta, ut si de Troiana ruina loqui volumus, non ab ovo gemmino initium capiamus sed a
Abbreviated transcription (Latin):
nilia salutẽ et prosperos ad uota successus. uel salutẽ et prosꝑitatẽ ⁊ inite
longitudinẽ et dieꝵ. uel uotuus in dño successib habundare. uel uotiua et
continua ꝑfrui sospitate. Innuicis et excõicatis sublato salutationis oracło
sic dicimus. sic transire per bona tp̃alia ut nõ amiitatis eterua uel redire ad
et aiam agnoscere ueritatis. Dicto de salutatõib distĩguit de exordio.
rordiñ sine beniuolentie captacio benigna est nerboꝵ eloquentia q̃ dã¬
¶attentiõe alliciens aĩos auditoꝵ. et dignitatẽ sen qͣlitatẽ ꝑsonaꝵ tam
incdero ꝙ̃ extra clerũ sollicite obẜuans. ac diugent̾ accendẽs benigna uerboꝵ
eloquẽtia. I deo dicitur qr cũ aliquid alicui suade uel dissuad̾e intendimꝰ. cim
bemuolẽtia que humilitatẽ importat. non sine quodã adulationis applansu
rationẽ inducendo que foueat ꝑtem nr̃ãm reddere debennus nob̾ aĩos auditoꝵ

Expanded text:
atem ac vite longitudinem et dierum", vel "votivis in domino successibus habundare", vel "votiva et continua perfrui sospitate". Inimicis et excommunicatis, sublato salutationis oraculo, sic dicimus: "sic transire per bona temporalia, ut non amittatis eterna", vel "redire ad cor et viam agnoscere veritatis." 21. DICTO DE SALUTATIONIBUS, DISTINGUIT DE EXORDIO. Exordium sive benevolentie captatio est benigna verborum eloquentia, quadaattentione alliciens animos auditorum et dignitatem seu qualitatem personarum tam in clero quam extra clerum sollicite observans ac diligenter attendens. "Benigna verborum eloquentia" ideo dicitur, quia cum aliquid alicui suadere vel dissuadere intendimus, cum benevolentia, que humilitatem importat, non sine quodam adulationis applausu rationem inducendo, que foveat partem nostram, reddere debemus nobis animos auditorum
Abbreviated transcription (Latin):
surgaut intestina. qm̃ ex oriente contͣ teriã scãm. Et exoriente contͣ xͥ caracte in¬
signitos xani noĩs seuiũt inimici. Et qd formidolosius ẽ. et gueras int̾ se face

Expanded text:
surgant intestina, quoniam ex oriente contra Terram Sanctam et ex occidente contra Christi caractere insurgant intestina, quoniam ex oriente contra Terram Sanctam et ex occidente contra Christi caractere insignitos christi
Abbreviated transcription (Latin):
plati. ac duces omes et pͥncipes occidentis. uel de ꝑtib occidentis sałt et omio¬
elestis altitudo consilii sue uolẽs ect consulere furmitati. duaꝵ eã cẽsuit
colũpnaꝵ substentamĩe fulciendã. Sacerdocio uidelicet. atq regno. ¶
alt̾ius gubnaculo sacerdotalẽ. alterius uo̾ imꝑialẽ dignitatẽ censuit p̾ferendam.
Et ad hoc duas elegit et constituit ĩ mũdi regim̃e potãtes. ut qd̾ una nõ pot̃ u̾bo.
compleat alta ferro. Et qd̾ una nõ pot̾ ꝑ spñalem gladiũ. alta̾ ꝑ materialẽ non
differat ererde̾. Ne forte urgẽte tẽpestate interius qua taliũ debet dextera tñqͥlla¬
ni. concuciatur ⁊ mutetur machina mundialis. Quantis gͥ angustiis et p̾ssuriᷤ
quãtis hodie x̃anitatis ꝓcellaꝵ spm̃tib. et turbinũ fluccib agitetur. apłicã lat̾e
nõ credimus scĩtatẽ. Cũ extiinsecus hostilitates ĩpugnent. et intrmsecus bella

Expanded text:
prelati ac duces omnes et principes de partibus occidentis salutem et omnimoelestis altitudo consilii sue volens ecclesie consulere firmitati, duarum eam censuit columnarum sustentamine fulciendam, sacerdotio videlicet atque regno, quorum alterius gubernaculo sacerdotalem, alterius vero imperialem dignitatem censuit preferendam"; et ad hoc duas elegit et constituit in mundi regimine potestates, ut quod una non potest verbo, compleat altera facto, et, quod una non potest per spiritualem gladium, altera per materialem non differat exercere, ne forte urgente necessitate seu tempestate interius, qua talium debet dext‹e›ra tranquillari, excuciatur et mutetur machina mundialis. Quantis igitur angustiis et pressuris, quantis hodie christianitas procellarum spiritibus et turbinum fluctibus agitetur, apostolicam latere non credimus sanctitatem, cum eam extrinsecus hostilitates impugnent et intrinsecus bella
Abbreviated transcription (Latin):
deum diligere ac timere. et similia. Tales eĩ dilcõis et filiationis noĩe cẽset
prefertur. Similit̾ nomẽ imꝑatoris om̃i hoĩ pret̾ ꝙͣ romañ pont̃ nosci-¬
tur preferendũ. Alii aut̃ pontifices et p̾lati scribentes suis subditis sua noĩa
preferũt. nisi forte sit metropolitanꝰ aliqͥs qui p̃ponat sͥ nomẽ sui suffragauei
cã humilitatis. et dicat salutẽ et sinceram in dño cantatẽ. Si talis sit ꝙ hoc

Expanded text:
"Deum diligere ac timere" et similia. Tales enim dilectionis et filiationis nomine censet "Deum diligere ac timere" et similia. Tales enim dilectionis et filiationis nomine censet prefertur; similiter nomen imperatoris omni homini preterquam Romano pontifici noscitur preferendum. Alii autem pontifices et prelati scribentes suis subditis sua nomina preferunt, nisi forte sit metropolitanus aliquis, qui preponat sibi nomen sui suffraganei causa humilitatis et dicat: "salutem et sinceram in domino caritatem", si talis sit, quod hoc ei
Abbreviated transcription (Latin):
dicere dei gin o quos aĩmodo hoc uerbũ auoguntiã uel dignitatẽ magnã ue. mag¬
inficentiã importare uidetur. Electus autẽ aliquis in ep̃m uelmagniã albem
por̃ d itere dei grã. Electus aut̃ in romañ pont̾ non dicit dei grã ẜm ꝓpositã uatio¬
bia et ita irelliginitur laus ⁊ t .i. noĩa landem significiunia debent recipietipast¬
auitem preet sapient literto discieto ẜm genem singuloꝵ locus aute ⁊ oig¬
ꝑsona scribat paulo minori scribentis arbitrio relinqͣtur. Qualit̾ scribat
municatis et aliis in clero et extra clerum.
d maiorẽ autẽ euidentiam exempla salutationũ in oĩ qͣi genere statu¬
anius apponi. et pͥmo salutationẽ sũmi pont̃. qualit̾ ipse scribat. Gre
apłicam beñ. In eundẽ modũ imꝑatrici. qr solus ĩꝑator aug̃ dicitur. et sola im¬
ꝑatrix aug̃. Reges autẽ et maiores pͥncipes illustres appellantur ⁊ dicit᷑ regib
dicit. salt et apłicam beñ. Quia eius salutatio nõ mutatur nisi paganis. ł

Expanded text:
 quia quodammodo hoc verbum arrogantium, vel dignitatem magnam, vel magnificentiam importare videtur. Electus autem aliquis in episcopum vel magnum abbatem potest dicere Dei gratia. Electus autem in Romanum pontificem non dicit Dei gratia tis et ita intelliguntur: laus etc., i. e. nomina laudem significantia, debent recipienti ascautem: "prudenti, sapienti, litterato, discreto" secundum genera singulorum. Locus autem et digsona scribat paulo minori, scribentis arbitrio relinquatur. 12. QUALITER SCRIBAT MUNICATIS ET ALIIS IN CLERO ET EXTRA CLERUM. Ad maiorem autem evidentiam exempla salutationum in omni quasi genere statuamus apponi et primo salutationem summi pontificis, qualiter ipse scribat: "Honictionem". In eundem modum imperatrici, quia solus imperator augustus dicitur et sola imperatrix augusta. Reges autem et maiores principes illustres appellantur", et dicit regibus icam benedictionem", qua eius salutatio non mutatur, nisi paganis et
Abbreviated transcription (Latin):
nius sast pom̃ oportet ad felicis et optate sc̃ĩe culinnia ꝓuenire. uel en docere
toneriis que placeant iercelsis uel salutẽ et aiurire aquaso cumngaudio dee
fontib milicie saluatoris. Qualiter milites salutentur.
a lites qutẽ et amici cõĩter salutantur. Eis autẽ dicimꝰ egregio. uio
stirnuo militi angulo milicie decorato. Sast et robore accuugi forti¬
tudinis et uututis. uł salt et felicit̾ gub̾nare cingulũ głe militaris. ⁊ cu
militaris glia laudes in uellis płimas acqͥsunt. Qualit᷑ aiici ad ĩuicẽ sa

Expanded text:
uam opportet ad felicis et optate scientie culmina pervenire", vel "ea docere in terris, que placeant in excelsis", vel "salutem et haurire aquas cum gaudio de fontibus scientie salutaris". 19. QUALITER MILITES SALUTENTUR. Milites autem et amici communiter salutantur. Eis autem dicimus: "egregio viro et strenuo militi, cingulo militie decorato, salutem et robore accingi fortitudinis et virtutis", vel "salutem et feliciter gubernare cingulum glorie militaris, et cui militaris gloria laudes in bellis plurimas acquisivit." 20. QUALITER AMICI AD INVICEM SA
Abbreviated transcription (Latin):
ce duris latosq sunis expandẽs et oscua mat̾ra defiuigens cũ non possint ⁊ uocẽ
continentur primi duo uersiculi sũt ex ꝑte mitentis qñ sciũ siuĩ nomẽ pponẽ
debes sle qͥ ertit pͥuins uersculus est mlero. reliqui ext̃ clenĩ. uidelict ꝙ p
latus sareres posito suo nõĩe. debet scribere dei gra postea debet ponere siu t¬
luia. s. comenecelie ad quã noscitur titulatus ordo. Si sit archiep̃s uel ep̃s siue
albas cleri mansuetudo. qͥa debet dicere licet indignus ꝙͣuis sit mentus et etiã
suftinguñtib mentis. Iste quoq uersiculus solet suo loco laicis potentiorib ac¬
optari. posito in locõ ettlie laicalis noĩe dignitatis. et ꝙ semeritos non appoi¬

Expanded text:
cedinis, latosque sinus expandens et oscula materna defigens, cum non possit in vocem cedinis, latosque sinus expandens et oscula materna defigens, cum non possit in vocem contineantur. Primi duo versiculi sunt ex parte mittentis, quando scilicet suum nomen preponere debet ille, qui mittit; primus versiculus est in clero, reliqui extra clerum, videlicet quod prelatus scribens, preposito suo nomine, debet scribere Dei gratia, postea debet ponere suum titulum, i. e. nomen ecclesie, ad quam noscitur titulatus, ordinem, si sit archiepiscopus, vel episcopus, sive abbas, cleri mansuetudinem, quia debet dicere "licet indignus, quamvis immeritus, etiam suffragantibus meritis". Iste quoque versiculus solet suo loco laicis potentioribus adaptari, posito in loco ecclesie laicalis nomine dignitatis, et quod se immeritos non app
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾utra tñ ꝑte intelligũtur u̾ba indifferent᷑. Set ꝙ salutatio ꝑ accm̃ scribatur
in usu celeri hodie nõ habetur. Set emergit qͦmodõ quare uerba mittentis affcm̃
significantia in salutatione celantur. cũ scriptũ sit lucius catelina qͣrto capitulo
mittit sal̾t et ouidius hãc tua pene lope lento tͥ mittit ulixe ad qd̃ plenarie rende-¬
mus antiquos suo more fecisse. s tam moderi ꝙ̃ iuniores tanto subtilius intuẽ¬
tes ꝑ yͣdemptitatẽ. que mat̾ sacietatis et sotietatis ẽ lĩpiduis contẽplantur. quod¬
D
cua ponereutir uel possumꝰ dicere ꝙ pͥminio mentis acccũ celen debeant ut pote
qñ meno plus concopit ꝙͣ lingue possit officiũ explicare. sicut et in matre con¬
tingit. que cum desideratũ diu filiũ reciꝑe merit occiurẽs ĩ amplexꝰ filialis dui¬

Expanded text:
alterutra tamen parte intelliguntur verba indifferenter. Sed quod salutatio per accusativum scribatur, alterutra tamen parte intelliguntur verba indifferenter. Sed quod salutatio per accusativum scribatur, in usu hodie celebri non habetur. Sed emergit questio, quare verba mittentis affectum significantia in salutatione celentur, cum scriptum sit: "Lucius Catilina Quinto Catulo mittit salutem", et Ovidius: "Hanc tua Penelope lento tibi mittit Ulixes" ? Ad quod plenarie respondemus: antiquos suo more fecisse, sed moderni quanto iuniores, tanto subtilius intuentes per identitatem, que mater satietatis est, limpidius contemplantur, quod cua ponerentur, vel possumus dicere, quod pre nimio mentis affectu celari debeant, utpote quando mens plus concipit, quam lingue possit officium explicare, sicut et in matre contingit, que cum desideratum diu filium recipere meruit, occurrens in amplexus filialis dul
Abbreviated transcription (Latin):
natõis. aut sucisioĩs loꝯ obtinẽt. pocius q̃r salutis. De salutatione et plenius
uolentiã. qr uice salitationis accipitur. quodcũq bonũ alicui affectat᷑ nel
deuotõis cã humiłr exhibetur. Non eͥ magnos dños salutamꝰ. ẜ humiliãtes capita
nrã eis reu̾entiã cum deuotõe offerimꝰ. et fide mẽtis desideriũ explicamꝰ. Salutare
nrõs uel paꝵ maiores absqz iniurie discrimine salutamꝰ. Hic docetur ꝙ in sa¬
uel scd̾e ꝑsone debet in salutatõe notari. qd̃ ideo contĩgit ĩ epła. quia epła lo-¬
quit int̾ absentes. et cũ nos pñciałr loqͥmur in salutatione. s in captione beniuo¬
lentie pociꝰ erordiũ. Et inde est ꝙ quidam salutationẽ ipãm ꝓ titulo reputarũt. et
ꝑteni ẽẽ prorsus epłe negauerunt. Hic distinguit ꝙ salutatio apud quosdam
ꝑ actm̃ et apud quosdam describitur ꝑ datñi.

Expanded text:
nationis aut suasionis locum obtinet potius quam salutis. 6. ITEM DE SALUTATIONE ET PLENIUS.nationis aut suasionis locum obtinet potius quam salutis. 6. ITEM DE SALUTATIONE ET PLENIUS.volentiam, quia vice salutationis accipitur, quodcumque bonum alicui affectatur vel devotionis causa humiliter exhibetut. Non enim magnos dominos salutamus, sed humiliantes capita nostra, eis reverentiam cum devotione offerimus et fide mentis desiderium explicamus. Salutare nostros vel parum maiores absque inurie discrimine salutamus. 7. HIC DOCETUR, QUOD IN SAsecunde persone debet in salutatione notari, quod ideo contingit in epistola, quia epistola loquitur inter absentes, et cum nos plentie potius exordimur, et inde est, quod quidam salutationem ipsam pro titulo reputarunt et partem esse prorsus epistole negaverunt. 8. HIC DISTINGUIT, QUOD SALUTATIO APUD QUOSDAM PER ACCUSATIVUM ET APUD QUOSDAM DESCRIBITUR PER DATIVUM.
Abbreviated transcription (Latin):
imssio. Unde dicitur epsa .i. supͣ missio. qui supͣ mittentis intentionẽ gerere uidet᷑
ministeriũ nũciantis. et elegantius et locuplecius in ea mentis explicatur a ffcõ.
quẽ ad modũ faceret aliquociens ip̃e nũcians uel delegans. Hic distingint qͥnq
partes epistole que sint et unde dicantur.
Beniuolẽtie captacio. narracio. peticio. et cõclusio. Unde quẽ a salutatõe
simñt principiũ. digne de ipsa pͥmordialit̾ ẽ uidendũ. ħ distĩguit qͥd sit salutatio.
icta est autem salutatio. salutis adoptio. illũ em̃ salutamꝰ quẽ pure diligi¬
mus. sanũq desideramꝰ uiu̾e ac iocundũ. Non e̾ salutamꝰ ĩnnicos aut ex-¬
Dcoĩcatos. s cũ mittentiũ noĩa describuntur. aut appoñtur noĩa simplicit̾. talis des¬
criptio pro titulo reputatur. qr qui scribit cui scribitur liqͥdo expeditur. Si autẽ
cum adiuucto nomina describuntur. illd̃ qd̃ adicitur nisi salutatio poneretur ĩ dig¬

Expanded text:
itur epistola quasi supramissio, quia supra intentionem mittentis gerere videtur ministerium nuntiantis, id est elegantius et locupletius in ea mentis explicatur affectus, quemadmodum faceret aliquotiens ipse nuntians vel delegans. 4. HIC DISTINGUIT QUINQUE PARTES EPISTOLE, QUE SINT ET UNDE DICANTUR. benevolentie captatio, narratio, petitio et conclusio. Unde quoniam a salutatione sumit principium, digne de ipsa primordialiter est videndum. 5. HIC DISTINGUIT QUID SIT SALUTATIO. Dicta est autem salutatio salutis adoptio. Illum enim salutamus, quem pure diligimus sanumque desideramus vivere ac iocundum. Non enim salutamus inimicos aut excommunicatos, sed cum mittentium nomina describuntur, aut apponuntur nomina simpliciter, talis descriptio pro titulo reputatur, quia qui scribit, cui scribitur, liquido expeditur. Si autem cum adiuncto nomina describuntur, illud quod adicitur, ubi salutatio poneretur, indig
Abbreviated transcription (Latin):
datum est. cum conscriptis fratub prncim minenũ slłicere et tenere soliũ gle
int̾ eos. Imꝑantib demiq uuiuersis ꝑ hos duos celsius sublimaberis quib oũ il

Expanded text:
datum est cum conscriptis fratribus principi principum assidere et tenere solium glorie datum est cum conscriptis fratribus principi principum assidere et tenere solium glorie inter eos. Imperantibus denique universis per hos duos celsius sublimabimini, quibus quib