comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare: Modo gͦ cogitationes nr̃ȩ. nobis
ipsis singulis quibusq in luce sunt. quia
nouimus eas: sed ꝑximis nr̃is intenebris st̃:
quia non uident eas: Ibi quod nostite cogi¬
tare. & alter scituꝵ est: Quid times: Modo
uis abscondere. modo times publicare cogi¬
tationes tuas: fõrte enim aliquid mali aliꝰ¬
quando cogitas: forte aliquid turpe: forte
Aliquod malum: Nichil ibi nisi dignum: n¬
chilibi. nisi honestũ Nichil ibi nisi uerumz
Nichil ibi nisi purum: nichil ibi. nisi sincerũ.
Quando ibi fueris. cogitabis qͦmodo uis ui¬
dere faciem tuã. si tunc uidebis conscientiã
agnitio: sic uidebunt om̃s & multo excel¬
lentiꝰ quomodo hic solent uidere ꝓphetȩ
liuni lidebunt. quando de deo pleni eit
Nec quod offendat erit. nec quod lateat cog
licitum integritatis decus: ibi non erit libi¬
dinis dedecus: Ecce etiam hic ubi omniũ nr̃oꝵ
nonertt:ĩamen non inuenimꝰ aliqua quȩ ds
posuit incorꝑibus ad nullos usus. sed ad

Expanded text:
dis. Modo ergo cogitationes nostrae nobis ipsis, singulis quibusque in luce sunt, quia novimus eas: sed proximis nostris in tenebris sunt, quia non vident eas. Ibi quod nosti te cogitare, et alter sciturus est. Quid times? Modo vis abscondere, modo times publicari cogitationes tuas: forte enim aliquid mali aliquando cogitas, forte aliquid turpe, forte aliquid vanum. Nihil ibi nisi bonum, nihil nisi honestum, nihil nisi verum, nihil nisi purum, nihil nisi sincerum, quando ibi fueris, cogitabis. Quomodo vis videri modo faciem tuam, sic tunc voles videri conscientiam agnitio. Sic videbunt omnes, et multo excellentius, quomodo hic solent videre Prophetae. Divine videbunt, quando Deo pleni erunt. Nec quod offendat erit, nec quod lateat cognlicitum integritatis decus, ubi non erit libidinis dedecus. Ecce etiam hic, ubi omnium quodanon erit; tamen invenimus aliqua quae Deus posuit in corporibus ad nullos usus, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
listam ioh̾em. heri iam legi cȩpit.
Hoc enim scitis & cõmendaue¬
ram uobis. scdm om̃s quattuor euangelistas.
istis diebus resurrectionem dñi recitaRi: his
gͦ quȩ audistis. illud tantum solet moueri.
quare dixit dñs iħc mulieri querenti corpꝰ
eiꝰ. & eum iam uiuũ agnoscenti. nolime tan-¬
gere nondum enim ascendi ad patrẽ meũ.
Dixi autem uobis. & meminisse debetis. ñ
om̃ia omnibꝰ dicere: sed dici ab aliis. quȩ aliis
pretermissa sunt: Non tam̃ ita ut int̾ se re-¬
pugnare credidissent: sed absit contentio:
seil adsit pietas intelligentis: Nam sicut
legitur ab euangelista matheo. postea qͣo
resuriexit. occurrit duabꝰ mulieribꝰ in quibꝰ
& istaerat: Et dicit eis: Auete: Ille autem ac¬
cesserunt & tenuerunt pedes eiꝰ & adoraue¬

Expanded text:
listam Joannem hodie legi coepit. Hoc enim scitis, et commendaveram vobis, secundum omnes quatuor Evangelistas istis diebus resurrectionem Domini recitari. In his ergo quae audivimus, illud tantum solet movere, quare dixerit Dominus Jesus mulieri quaerenti corpus ejus, et eum jam vivum agnoscenti: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum. Dixi autem vobis, et meminisse debetis, non omnia omnes dicere; sed dici ab aliis, quae ab aliis praetermissa sunt. Non tamen ita, ut inter se repugnare credendi sint, si absit contentio, et adsit pietas intelligentis. Nam sicut legitur apud evangelistam Matthaeum, posteaquam resurrexit, occurrit duabus mulieribus, in quibus et ista erat; et dixit eis, Avete. Illae autem accesserunt, et tenuerunt pedes e
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam toto orbe t̾rarum diffusam. cuiꝰ ꝑsona
erat in una femina. & una uoce respondłt.
ĩunc credidit. cum iħc ascendisset ad patrẽ.
Quid est. tunc credidit. nisi tunc tetigit: Mul¬
ti carnales. xp̃m tantuimmͦ hominem puta¬
uerunt: diuinitatem in illo latentem non in¬
tellexerunt: Et ideo non bene tetigerunt: qͥ a
non bene crediderunt: Uis bene tangere: In¬
cellige xp̃m ubi est patri coȩt̾nus: & tetigisti.
Si autem hominem putas. & nichil amplius
putas. tibi nondum ascendit ad patrem: Ad¬

Expanded text:
Ecclesiam toto orbe terrarum diffusam, cujus persona Ecclesiam toto orbe terrarum diffusam, cujus persona erat in una femina: et una voce mihi respondet, Tunc credidi, cum Jesus ascendisset ad Patrem. Quid est, Tunc credidi; nisi, tunc tetigi? Multi carnales Christum tantummodo hominem putaverunt, divinitatem in illo latentem non intellexerunt. Non bene tetigerunt, quia non bene crediderunt. Vis bene tangere? Intellige Christum ubi est Patri coaeternus, et tetigisti. Si autem hominem putas, et nihil amplius putas, tibi nondum ascendit ad Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo huic dr. noli me tangere. nondũ
enim ascendi ad patrẽ meũ: Ec enim uerba
ista uidentur sonare. quasitunc eũ possit
tangere maria. quando ascendisset in cȩliĩ:
Si int̾ra positum non tangit. incelum seden-¬
tactus fidem significat: Tangit xp̃m. qͥ credit
in xp̃m: Namce illa muliee quȩ fluxum
sanguinis patiebat᷑. dicebat ap̃ seipsaor:
Si tetigero fimbriã uestimenti eiꝰ salua ero:
Eide tetigit: & sanitas subsecuta est qͣm p̃¬
sumpsit: Dẽniq ut nos sciamꝰ quid sit
uere tangere. dñs continuo dixit discipu¬
lis suis: Quis me tetigit: Et dixerunt dis¬
cipuli T̃urbȩ te compͥmunt: & dicis. quis
me tetigit: Et ille: Tetigit me aliquis. Qua¬
si dicens. c̃ urba p̃mit: fides tangit Uide¬
tur gͦ ista maria. cui dixit dñs nolime
tangere. nondum enim ascendi ad pataẽ¬
meum ȩccłie gestare ꝑsonã  quȩ tunc in xp̃o
credidit. cum ascendisset ad patrem: Ecce
uos interrogo. quando credidistis:. Interrogo

Expanded text:
unc dicitur, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum? Sic enim verba ista videntur sonare, quasi tunc eum posset tangere Maria, quando ascendisset in coelum. Si in terra positum non tangit, in coelo sedentactus fidem significat. Tangit Christum, qui credit in Christum. Nam et illa mulier quae fluxum sanguinis patiebatur, dixit apud se ipsam: Si tetigero fimbriam vestimenti ejus, salva ero . Fide tetigit, et sanitas subsecuta est, quam praesumpsit. Denique ut nossemus quid sit vere tangere, Dominus continuo dixit discipulis suis: Quis me tetigit? Et dixerunt discipuli: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille: Tetigit me aliquis . Quasi dicens: Turba premit, fides tangit. Videtur ergo ista Maria, cui dixit Dominus, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patremeum, Ecclesiae gestare personam, quae tunc in Christum credidit, cum ascendisset ad Patrem. Ecce vos interrogo, quando credidistis; interrogo
Abbreviated transcription (Latin):
discipulus. qui uenerat prior ad monumen¬
tum: Postquam intrauit petre. ingressus est
& ioħ̾s: Posterior intrauit. qui priꝰ uenerat.
Notum fr̃s est quod in fine mundi ad redemy¬
toris fidem etiam uidẽa colligẽt᷑: paulo attestan¬
te qui ait: Donec plenitudo gentiũ intraret:
& sic omnis isrł saluus fieret: Et uidit. &
credidit: Quid fr̃s. quid estimandꝰ est credi¬
disse: Numquid quia dñs resurrexerat. quẽ
querebat: Non utiq quia adhuc tenebrȩ
erant ad monumentũ: & subiuncta quoq
uerba contradicunt cum dicit᷑. Nondũ enĩ
sciebant scripturas. quia oporteret eũ a mor¬
tuis resurgere: Quid ergo uidit. & quid cre¬
didit: Uidit linteamina posita: & credidit
quodmulier dixerat. de monum̃to dñm

Expanded text:
discipulus, qui venerat prior ad monumendiscipulus, qui venerat prior ad monumentum. Postquam introivit Petrus, ingressus est et Joannes. Posterior intravit, qui prior venerat. Notum est quod in fine mundi, ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dom
Abbreviated transcription (Latin):
boraui sustinens: D̃s autem apparuit in car¬
ne: laborauit ex nr̃a ĩfirmitate: Quem la-¬
borem passionis eius. dum increduli uideit.
eum uenerari noluerunt: Quem uidebant. ẽnĩ¬
carne mortalem: dedignati sunt credere ĩmor¬
talem eẽ diuinitate: Unde etiam hieremias
ait: Reddes eis uicem dñe. iuxta oꝑa ma¬
nuum suarũ : dabis eis scutum cordis. labo¬
rem tuũ: Ne enim p̃dicationis spicula. eoꝵ
corda penetrarent. dum passionis eiꝰ laborẽ
dedignati sunt. quasi eundem laborem illiꝰ
ꝓ scuto tenuerunt: ut eo ad se transire eiꝰ u̾ba
non ꝑmitterent. quo eum laborare usq ad
mortem uiderantꝰ Sud arium ergo quod
suꝑ caput eius fuerat. seorsum inuenitur
quia ipsa redemptoris nr̃i passio.longe a nĩa
passione disiuncta est:qm̃ ipse sine culpa ꝑ¬
culit. quod nos cum culpa toleramꝰ. ipse spon¬
te morti succumbere uoluit. ad qͣm nos uenios
inuiti: Seouitu&: Tunc ergo introuut & ille

Expanded text:
boravi sustinens . Deus autem apparuit in carboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderunt. super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa passio Redemptoris nostri longe a nostra passione disjuncta est; quoniam ipse sine culpa pertulit, quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille
Abbreviated transcription (Latin):
rium capitis dĩi. cum lintea minibꝰ non inue¬
nitur in monumento: nisi quia attestante pau
tione disiuncta sunt. eiꝰq potentia creatuꝵ ȩ
transcendit naturã: Et notandum quod ñ
solum seꝑatim. sed etiam in uolutũ inueniri
dr l intheum quippe quod inuoluit᷑. eiꝰ nec
initiũ. nec finis aspicit᷑: Recte gͦ sud ariũ ca¬
pitis inuolutum inuentũ est: quio celsitudo
diuinitatis. nec cȩpit eẽ nec desinit. nec ꝑ
initiũ nascitur. nec termino coangustatur.
Bene autem addit᷑ in unũ locũ: quia in scis¬
sura m̃itium. ds nonest Ds̃ quippe in unitate
est. & illi eiꝰgram habere merent᷑. qui se ab in¬
uicem ꝑsectarũ scandala ñ diudunt: Sed
quia solet ꝑsudarium. laborantiũ sudor
detergi. potest etiam sudarii nomine expͥmi
labor dei: qui in se quidem quietꝰ semꝑ. atq
in cõmutabilis ꝑmanet: sed tam̃ laborare se
denuntiat. cum duras hominũ prauitates
portat: Unde & ꝑ ꝓpħam hieremiã dicit: La¬

Expanded text:
rium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monumento, nisi quia attestante Paultione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam? Et notansolum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se quidem semper quietus atque incommutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit: La
Abbreviated transcription (Latin):
inẽ. uirꝰ inuidiȩ: nicħ taliũ aĩa sumat escarũ.
s uͥtutũ intenta deliciis. celestes epulas t̾renȩ
p̃ferat uoluptati. Agnoscat homo sui generis
dignitatẽ. factũq se adimaginẽ & similitudi¬
nẽ sui creatoris intelligat: nec ita demiseriis
quas ꝑpeccatũ illud maximũ & cõmune inci¬
dit ex pauescat. ut ñse admiscđiã sui reꝑato
rite. ut unde dat᷑ preceptũ p̃stet᷑ auxilium
Non negabo opẽ : qui tͥbui uoluntatẽ. Ieui¬
nate ab aduersis. abstinete a ꝯtrariis. E gosĩ
tationibꝰ qͥbꝰ nos ad bona in ꝯmutabilia &
ad gaudia inuitat ȩt̃na: plenae sunt om̃s diuina¬
rũ paginȩ litterars. Et ħ nob̾c̃ ag̃ testam̃ti
utriꝰq doctrina uit inhereamꝰ ueris & continea

Expanded text:
inest virus invidiae, nihil talium anima sumat escarum, inest virus invidiae, nihil talium anima sumat escarum, sed virtutum intenta deliciis, coelestes epulas terrenae praeferat voluptati. Agnoscat homo sui generis dignitatem, factumque se ad imaginem et similitudinem sui Creatoris intelligat; nec ita de miseriis quas per peccatum illud maximum et commune incidit expavescat, ut non se ad misericordiam sui Reparatorrite; ut unde datur praeceptum, praestetur auxilium; non negabo opem qui tribui voluntatem. Jejunate ab adversis, abstinete a contrariis. Ego sum tationibus, quibus nos ad bona incommutabilia et ad gaudia invitat aeterna, plenae sunt omnes divinarum paginae litterarum; et hoc nobiscum agit Testamenti utriusque doctrina, ut inhaereamus veris
Abbreviated transcription (Latin):
ditatibꝰ ꝯuenit repugnari. dicente scͥpt᷑a. Post
ꝯcupiscentias tuas ñ eas: & a uoluntate tua
auert̾e. Ieiunans gͦ abhis ꝗ̃ caro expetit: ie-¬
iun& ⁊ abhis q̃male interior substantia con-¬
cupiscit. Pessimꝰ enĩ animȩ cybꝰ ẽ. uelle qđ
ñ lic& & noxia cordis delectatio ẽ quȩ aut t᷑¬
pi lucro pascit᷑. aut suꝑbia ex collit᷑. aut ultio¬
ne letat᷑. Quãuis enĩ his affectibꝰ motꝰ quoq
corporis seruiant. ad originẽ tñ suã cuncta
respiciunt: & ibi censet᷑ qualitas actionis uͥ
inuenit᷑ iniciũ uoluntatis: quã aprauis de
ũẽ: qr tẽ ẽ. edendi abstinentia fructuosa.
quexterior parcitas a temꝑantia in interiora
il qđ ⁊ corpꝰ & animã sui puritate scĩfica. Cor¬
dis nr̃i secreta rimem̃ & quibꝰ rebꝰ aut contriꝰ¬
tent᷑ aut gaudeant. iusto discutiamꝰ examine: ac
siqͥs amor uanȩ glȩ. siqua radix auariciȩ. siqđ

Expanded text:
ditatibus convenit repuditatibus convenit repuntias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Jejunans ergo ab iis quae caro appetit, jejunet et ab iis quae male interior substantia concupiscit. PESSIMUS enim animae cibus est, velle quod non licet; et noxia cordis delectatio est, quae aut turpi lucro pascitur, aut superbia extollitur, aut ultione laetatur. Quamvis enim his affectibus motus quoque corporis serviant, ad originem tamen suam cuncta respiciunt, et ibi consetur qualitas actionis, ubi invenitur initium voluntatis, quam revocare um est, quia tunc est edendi abstinentia fructuosa quando exterior parcitas a temperantia interiore quod et corpus et animum sui puritate sanctificet, cordis nostri secreta rimemur, et quibus rebus aut contristentur aut gaudeant, justo discutiamus examine. Ac si quis amor vanae gloriae, si qua radix avaritiae, si quod
Abbreviated transcription (Latin):
decreuit ⁊ ꝯsuetudo firmauit: nec eruditio
ignorat. nec pietas p̃termittit. S qr sacerdo¬
tale officiũ ẽ. erga om̃s ȩccłȩ filios curã hr̃e
ꝯmiinẽ. in id qđ & rudibꝰ ꝓsit & doctis: uos
simul dilectissimi parit̃ incitamꝰ. ut ieiunt.¬
ũ qdđ nob̾ septimi m̃sis recursus indicit. fide
alacri ꝑcastigationẽ animi & corꝑis celebremꝰ
Quãuis enĩ diminutio cibi. carnẽ ꝓpͥȩ uidea¬
t᷑ affice̾: nicħ tñ corporeis sensibꝰ uł concedit᷑.
iubentẽ. Cũ itaq unꝰ qͥsq hõ duplicẽ in se legẽ
hãt continentiȩ. nicħq actionũ nr̃aꝵ adsolũ
corpꝰ. multa autẽ ad solũ referenda sint animũ:
prudent̃ debemꝰ aduertere. quã in decens ꝗͣq
iniustũ sit. si qđ asuꝑiore indicit᷑ ab inferiore
negligit᷑. Ut autẽ mens rõnabił salubriter
exteriora castiget deb&e eciã ꝓpͥa exerc̃e ieiunia:
q ñ solũ carnis desideriis s eciã animi cupi¬

Expanded text:
decrevit, et consuetudo firmavit, nec eruditio ignorat, nec pietas praetermittit. Sed quia sacerdotalis officii est erga omnes Ecclesiae filios curam habere communem, in id quod et rudibus prosit et doctis, quos simul diligimus, pariter incitamus: ut jejunium quod nobis septimi mensis recursus indicit, fide alacri per castigationem animi et corporis celebremus. Quamvis enim diminutio cibi carnem proprie videatur afficere, nihil tamen corporeis sensibus vel conceditur icem in se legem habeat continentiae, nihilque actionum nostrarum ad solum corpus, multa autem ad solum referenda sint animum, prudenter debemus advertere quam indecens quamque injustum sit, si quod a superiore indicitur ab inferiore negligatur. Ut autem mens rationalis salubriter 364 exteriora castiget, debet etiam propria exercere jejunia: quia non solum carnis desideriis, sed etiam animi cupi
Abbreviated transcription (Latin):
RIONMomniũ ñ ꝓ ordine s
ꝓdignitate intellige dictũ: id ẽ
maximũ omniũ. Siue pͥmuoi.
quia ante omnia debemꝰ intimo incorde
singłi. quasi unic̃ pietatis fundamentum
locare. Ergo pͥmii om̃iũ &e maximũ mani¬
datũ ẽ. cognitio atq confessio diuinȩ uni¬
tatis. c̃ exsecutione bonȩ oꝑationis. Bo¬
na autẽ oꝑatio. dilectione dĩ & proximi
ꝑticit᷑. Qđ breuit alus uerbis cõmendat
apłs dicens. Inxp̃o enĩ ihii.neq circumci

Expanded text:
rimum omnium non pro ordine, sed pro dignitate intellige dictum, id est, maximum omnium sive primum. Quia ante omnia debemus intimo in corde singuli, quasi unicum pietatis fundamentum locare. Ergo primum omnium et maximum mandatum est cognitio atque confessio divinae unitatis, cum exsecutione bonae operationis. Bona autem operatio dilectione Dei et proximi perficitur, quod breviter aliis verbis commendat Apostolus dicens: In
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓsꝑis tẽꝑat: induris passionibꝰ fortis. inbi¬
nis oꝑibꝰ hilaris in tẽptatione tutissima in
hospitalitate latis sima: int̃ ueros fr̃s largissi¬
om̃is paginas scãs ꝑscrutari. omna uolumi¬
na sermonũ euolu̾e. om̃ia script᷑ar̃ secreta
penetrare: tene karitatẽ uͥpendent om̃ĩa:
Ita tenebis qđ ibi didicisti: tenebis eciã quod
n didicisti. Si enĩ nosti karitatẽ aliqͥd nosti
uñ&e illud pendet qđ forte ñ nosti: & ineoq
tenet & qđ patet & qđ latet indiuinis ser¬
monibꝰ: qui caritatem tenet inmoribꝰ. Eth¬

Expanded text:
mperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentationibus tutissima, in hospitalitate latissima, inter veros fratres jucundissiomnes paginas sanctas perscrutari, omnia volumina sermonum evolvere, omnia Scripturarum secreta penetrare, tene charitatem, ubi pendent omnia: ita tenebis quae ibi didicisti, tenebis etiam quod non didicisti. Si enim nosti charitatem, aliquid nosti unde et illud pendet quod forte non nosti; et in eo quod tenet et quod patet et quod latet in divinis sermonibus, qui charitatem tenet in moribus.
Abbreviated transcription (Latin):
trahamꝰ. Dilectio ꝓximi dilectio dĩ ÷: qͥ pleni¬
tudinẽ legis & ꝓpħars in hac gemine carita¬
tis unitate constituit: ut nemo ambigerte
dõ se offerre quicqͥd homini contulis set.
dicente dño saluatore. ẽ dealendis iuuan¬
disq pauꝑibꝰ loq̃ret᷑: qđ uni eoꝵ fecistis
mͥ fecistis: LE Ctio sanctreugłii¬

Expanded text:
ilectio proximi dilectio Dei est, qui plenitudinem legis et prophetarum in hac geminae charitatis unitate constituit, ut nemo ambigeret Deo se offerre quidquid al., quod homini contulisset, dicente Domino Salvatore, cum de alendis juvandisque pauperibus loqueretur: Quod uni eorum fecistis, mihi fecistis
Abbreviated transcription (Latin):
licae hostias & sacrificia laudantibꝰ. aliis
p̃ferentibꝰ eo qđ plurimi patrũ ante legem
absq om̃i uictimar & sacrificioꝵ consue¬
tudine. exfide tantũ q̃ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑¬
Nemo autẽ um ꝗͣ absq fide acdilectione.¬

Expanded text:
ia laudantibus, aliis praeferentibus, eo quod plures patres ante legem absque omni victimarum et sacrificiorum consuetudine, ex fide tantum quae per dilectionem onemo autem absque fide et dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra eiꝰdẽ sũmi sacerdotis efficim᷑. Unde
intuet᷑. A sa cerdotio gͦ repellit᷑ quia quisqͥs
soł terrenis intentꝰ ẽ. ipse sibi testis ẽ. qđ m̃¬
brũ sũmi sacerdotis ñ ẽ. Hincrursus. pisces
qͥ pennulas ñ ħnt. ab esu fideł popłi ꝓhibent᷑
Pisces qͥppe qͥ pennulas squamar̃ habent. da
re saltꝰ ⁊̃ suꝑ aquas solent. Quid gͦ pennatis
lestis eccłȩ corpꝰ transeunt. quȩ mͦ u̾tutũ pen¬
nuł fulte saltꝰ dare ꝑcelestȩ desidiũ sciunt:
ut suꝑna ꝑ cotẽplationẽ appetant: quãuis in
seipsis iter̃ exmortali carne relabant᷑. Siergo
malor q̃ fecimꝰ mittamꝰ adradicẽ cordis cofi¬
nũ stercoris: ut tẽ in retributionis fructupi¬
bit lam̃to. Exipsa ei iꝰticiȩ inchoatione pla¬
cebimꝰ. qͥ iniusta q̃ fecimꝰ punimꝰ. Nec mora
erit infletibꝰ: qr t̃gent ciciꝰ transeuntes lacr¬

Expanded text:
membra eiusdem summi sacerdotis efficimur; undeintuetur; a sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis embrum summi sacerdotis non est. Hinc rursus pisces qui pennulas non habent, ab esu fidelis populi prohibentur . Pisces quippe qui pennulas squamarum habent, dare etiam saltus super aquas solent. Quid ergo pennatis lestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Si ergmalorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pit lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacr
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationis eiꝰ miracła ꝯuertunt. Qd̃ uͦ
ꝑcultorẽ uinee: nͥ p̃positor ordo expͥmitur:
Qui dũ p̃sunt ȩccłȩ: nimir̃ dñicȩ uinee
urã gerunt. Hꝰ enĩ uineȩ pͥmꝰ cultor. petrꝰ
płs extitit. Hunc nos indigni seqͥmur.
quantũ ꝓeruditione nr̃a. docendo p̃di¬
cundo. increpando laboramꝰ. S c̃magno
ĩ timore audiendd̃ ẽ: qđ cultori uinee de
infruct uosa arbore dicit᷑. Succide eã. Ut
ͥd eciã t̾rã occupat : Unꝰ quisq iuxta mo¬
dũ suũ in quantũ loc̃ uitȩ p̃sentis tenae.¬

Expanded text:
incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae p
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ. iã ꝑlectionis ordinẽ. sigła disseramꝰ. Ar¬
borẽ fici habebat quidã plantatã inuin eam
suã: i uenit querens fructũ i illa & ñ inueñ
Quid arbor fici. nͥ humanã nat᷑ã signat:
Quid mulier inclinata nͥ eandẽ naturam
tũ seruat oꝑationis. ñ eq statũ rectitudinis:
Adpeccatũ qͥppe ex uoluntate corruensq
fructũ obedientiȩ ferre noluit. statũ recti¬
tudinis amisit: quȩ ad dĩ similitudinẽ con¬
dita dũ insua dignitate ñ ꝑstitit. qd̾ planta
Auł creata fuerat. seruare contẽpsit. Terio
iis uineȩ adficulneã uenit: qr nat᷑a gn̾s
umani. ante legẽ. sublege. sub gr̃a expec¬
inuenio. Uenit añ legẽ: qr ꝑnat᷑alẽ inrtel¬
ctũ. qͥd unꝰ qͥsq exẽplo sui. qͥlit̃ erga ꝓrimuo
e debuisset innotuit. Ueñ inlege qua
tñ intribꝰ annis fructũ se ñ inuenisse ꝙ¬
q̃rit᷑. qr quorgdã prauoꝵ m̃tes. nec inspira¬
ta lex nat᷑ał corrig̃: nec p̃cepta erudiũt. nec

Expanded text:
. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Quid arbor fici, nisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam tum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex voluntate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspecenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec
Abbreviated transcription (Latin):
quã ut hõ cꝰ fert imaginẽ faciat uoluntatẽ:
& ꝑ abstinentiã cibi. ieiun&e alege peccati:
Idõ .ti. ipsa ꝯtinentiȩ obseruantia quatuor ẽ
assignata temporibꝰ. ut in id ipsũ tociꝰ aun redeũ¬
te decursu. cognosceremꝰ nos indesment purifi¬
cationibꝰ indigere: sẽꝑq r̃e nitendũ dũ in huiꝰ
uitȩ uarietate iactam. ut peccatũ qđ fragili

Expanded text:
 faciat voluntatem, et per abstinentiam cibi jejunet a lege peccati? Ideo enim ipsa continentiae observantia quatuor est assignata temporibus, ut in idipsum totius anni redeunte decursu, cognosceremus nos indesinenter purificationibus indigere, semperque esse nitendum, dum in hujus vitae varietate jac
Abbreviated transcription (Latin):
Usitata & enĩ culpa obligat iñtẽ. ut neguaquã
surge possit adrectitudinẽ. Conat᷑. & labitur:
qͥa uͥ sponte diu ꝑstitit. ibi & c̃ noluerit. coacta
cadit. Bene dehac nr̃a inc̃uatione. extypo
humanign̾is ꝑ psalmistã dr̃. Incuruatꝰ sum.
& humiliatꝰ sũ usq qͥq Contẽplatꝰ quippe quod
ad suꝑnã lucẽ intuendã hõ conditꝰ fuerat.
s peccatis exhigentibꝰ foras missus. m̃tis suȩ
tenebras portat. suꝑna ñ appetit in infimis
intendit: celestia nequaquã desidãt. t̾rena sẽꝑ
inanimo u̾sat : & ħ qđ desuo genẽ doluit.
inse exclamauit.dicens. Incuruatus & hu
miliatꝰ sũ usqueqͣq Conteplationẽ nãq celesti¬
ũ ꝑdens. si sola carnis necessaria hõ cogitaret.
in curuatꝰ & humiliatꝰ eẽt: s tñ usq quaque
ñ eẽt. Quẽ gͦ asuꝑnis cogitationib ñ solũ neces

Expanded text:
 ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Contemplatuad supernam lucem intuendam homo conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, in infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in animo versat. Et hoc, quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit dicens: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum neces
Abbreviated transcription (Latin):
suũ aliqñ u̾b loquit᷑. ali qñ reb ali-¬
bꝰ. Duas &r enĩ res ex euangłio fr̃s audistis. fi¬
culneã infructuosam & mulierẽ curuã: ce
utriq rei ẽ pietas impensa. Illud aut̃ dixit
ꝓsimilitud inẽ: istud egit ꝑ exhibitionẽ. Sedͥ
hoc significat ficulnea infructuosa qđ muli¬
er inclinata: & h̃ficulnea reseruata: qđ muli¬
er erecta. Dñs uinee c̃rio uenit adficulneã
& fructũ minime inuenit: & mulier quȩ
erecta ẽ. decẽ ⁊ octo annis fuãt cua. ħ autem
decẽ  octo annors num̃o signat᷑. qđ tercio

Expanded text:
aliud rebus; alibus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio
Abbreviated transcription (Latin):
aĩȩ tuę incͤuare ut transeamꝰ. Recta qͥppe
stat aĩa. c̃ suꝑna desid̾at. & nequaquã flectit᷑
adiia. S maligni sp̃s. c̃ hanc insua rectitudi¬
ne stare ꝯspiciunt. ꝑ eã transire ñ possunt.
Transire nãq eor ẽ. inmunda illi desidia spar¬
gere. Dicunt gͦ. in curuare ut transeamꝰ quia
supsa se adima appetenda ñ deicit. contra hãc
illore ꝑ u̾sitas nullatenꝰ conualescit. Et transit
ꝑeã neq̃unt. quã cont᷑ se rigidã insuꝑna indi¬

Expanded text:
ranseamus . Recta quippe stat anima, cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus, cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum, est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo, Incurvare, ut transeamus: quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit, contra hanc ilorum perversitas nullatenus convalescit, et transire per eam nequeunt, quam contra se rigidam in superna inte
Abbreviated transcription (Latin):
Sexto inquit m̃se.suȩ matris ex ultis
inutero. & iniitero uirginis uenisse mu¬
tiat. xp̃m. Feruens nutius. qui ante
gestiuit nuntiare quã uiuere. In pa¬
tiens dux. quiantequã ꝑueniret ad

Expanded text:
to, inquit, mense suae matris exsultat in utero , et in uterum Virginis venisse nuntiat Christum. Fervens nuntius, qui ante gestivit nuntiare quam vivere. Impatiens dux, qui antequam perveniret ad
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ signifer suꝑni regis. peccatoꝵ uenia
iudoꝵ correctio. uocatio gentium: & ut
ꝓpriȩ dicã. legis & gratiȩ fibula que di¬
ploidem sũmi sacerdotis scõ patri iunge¬
bat incorꝑe. E uangelista gͦ uirtiites patri
matrisq describit. ut generantiũ meri¬
tis. dignitas germinis nasceret᷑. & proba¬
ret̾ maior homine. qui ortu suo excedebat
leges natiuitatis humanȩ. S: si ꝓcess urꝰ
ẽiã nascat᷑ ioħes. quia instat natiuitas
xp̃i. Surgat nob̾ lucifer. quia iubar iam
ueri soł erumpit.& uocem ꝓmat preco.
quia ad ẽ. iudex. & quia processurus est ds̃
hominẽ ẽ. homo referre non sufficit.
uirtutem nascentis angłi angłs iam
loquat᷑. Dixit inqͥt angłs adzachariã
Ne timeas zacharia. exaudita ẽ. enim¬
obsecratio tua: & helisabeth pariet tibi¬

Expanded text:
regis, peccatorum venia, Judaeorum correctio, vocatio Gentium, et ut proprie dicam, Legis et gratiae fibula, quae diploidem summi sacerdotis sancto Patri jungebat in corpore. Evangelista ergo virtutes patris matrisque describit: ut ex generantium meritis dignitas germinis nosceretur; et probaretur major homine, qui ortu suo excedebat legem nativitatis humanae. Sed si processurus est, jam nascatur Joannes, quia instat nativitas Christi. Surgat novus lucifer, quia jubar jam veri solis erumpit. Det vocem praeco, quia adest juhominem est, homo referre non sufficit; virtutem nascentis angeli angelus jam loquatur. Dixit, inquit, Angelus ad Zachariam: Ne timeas, Zacharia, exaudita est obsecratio tua, et Elisabeth uxor t
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ infilios & in credulos ad prudentiuã
iustorꝑ. parare dño plebem ꝑfectã. Uacas
hic fratres magnꝰ s ermo. sil et p̃dicatio trach
Nec ẽ. qđ illi aditiat homo cui ds̃ contu¬
lit totũ. Spu in quit sc̃o replebit᷑ adhuc
inutero matris suȩ. Widetis fratres quẽ¬
admodũ ioħes ante ꝑuenit adcȩlum.¬
na munera. quã corporis m̃bra. Ante
potuit uiuere dõ quã sibi:immo ante
uixit dño quãd̃s uiuerae illi. iuxta isli¬

Expanded text:
in filios, et incredulos ad prudentiam justorum, parare Domino plebem perfectam . Vacat hic, fratres, humanus sermo, silet praedicatio tractanec est quod illi jam adjiciat homo, cui Deus contulit totum. Spiritu, inquit, sancto replebitur adhuc ex utero matris suae. Videtis, fratres, quemadmodum Joannes ante na munera quam corporis membra, ante coepit vivere Deo quam sibi, immo ante vixit ille Deo quam Deus viveret illi, juxta il
Abbreviated transcription (Latin):
lggis. & ido iohes p̃nuntiat saluatorẽ
sie lex gratiȩ precurrit. Qd̃ aut̃ nondũ
uit de secreto materni uteri ꝓphetauit¬
& expers lucis iam testis ẽ ueritatis. ħ..
e intelligendũ quod latens subuelami

Expanded text:
Legis: et ideo Joannes praenuntiavit Salvatorem, Legis: et ideo Joannes praenuntiavit Salvatorem, sicut Lex gratiam praecucurrit. Quod autem nondum natus de secreto materni uteri prophetavit, et expers lucis jam testis est veritatis: hoc est intelligendum, quod latens sub velami
Abbreviated transcription (Latin):
menbra. Ante aciem petit. qua luceo.
Et ut uincerte mundũ. uincit ante
naturam. Ipse enĩ sine uis ceribus.
uiscera matris excitat. Et quia tarda¬
bat corpꝰ. solo spũ implet euuangłizan¬
tis officiu. Quid dicã fratres: Iohannes
antequam xp̃m p̃cederre. seipsii p̃cessit.
Datris matris & filii corta. unus
atq idẽ implet sp̃s sc̃s. ut uno
sc̃ĩtatis organo. resonet nasi¬
uitas dominicȩ cantilene¬
ost illũ sacroscm dñi natalẽ
diem. nulliꝰ hominis natul¬
tͣatem legimꝰ celebrari. nisi solam beal
iobis baptiste. In aliis sc̃is & electis
nouimꝰ illũ diemcoli quo illos pꝰ consũ¬
mationem laboꝵ. & deuictũ triumpha¬
tumq mundũ. in ꝑpetuas ȩt̾nitates pre¬
sens hec uita parturiit: In aliis consũma¬
aultimi diei merita celebrant᷑. in hoc
etiuã pͥma dies. etiã ipsa hominis initia cõ¬
ecrant᷑. ꝓhac absq dubio causa. quia ꝑ
hunc dñs aduentũ suũ ne subito inspe¬
iuit ee testatum. Ioħes autẽ figura fuit¬

Expanded text:
membra, ante aciem petit quam lucem, et ut vinceret mundum, vicit ante naturam. Ipse enim sine visceribus viscera matris exsuscitat; et quia tardabat corpus, solo spiritu implet evangelizantis officium. Quid dicam, fratres? Joannes antequam Christum praecederet, se ipsum praecessit. Patris, matris, filii corda unus atque idem implet Spiritus sanctus; ut uno sanctitatis organo resonet nativitatis Dominicae cantilenPost illum sacrosanctum Domini natalem diem, nullius hominis nativitatem legimus celebrari, nisi solius beati Joannis Baptistae. In aliis sanctis et electis Dei novimus illum diem coli, quo illos post consummationem laborum, et devictum triumphatumque mundum in perpetuas aeternitates praesens haec vita parturiit; in aliis consummata ultimi diei merita celebrantur: in hoc etiam prima dies et ipsa etiam hominis initia consecrantur; pro hac absque dubio causa, quia per hunc Dominus adventum suum, ne subito homines inspeluit esse testatum. Jo
Abbreviated transcription (Latin):
pdicauit. & nob̾ dñm nr̃m de qͦdã legis
utem ꝓclamauit. Ergo quia iudei erra¬
uerunt a uentre id ẽ. alege quȩ xp̃o
grauida erat: errauert̃ auentre: locuti
sunt falsa. ido hic uenit intestimoniũ
ut cestimoniũ ꝑ hibene delumine. Qõ
autẽ iohannes in carcere constitutus.
adxp̃m dispulos suos ordinat. lexad
euuangłia transmittit. quȩ lex iuxta
typũ iohannis quasi ignorantiȩ clau
carcere in obscuro & in occulto iacebat
I di cecitatis sensus intra litteraos
noeite & quasi inter densissimas de¬
edrs tenebras. splendidissimũ iusticie
lieis ꝯuȩ radiũ p̃co monstraret: desẽ ip.¬
E dicens. Ego uox clamantis indeser
Uideamus in quo deserto. id ẽ. in
tis heremi comparant᷑. Desertus eni erat
bic mundꝰ ab omĩ culta fidei & cimoris
dĩ &e peccatoꝵꝑ spins obsitus. squalebat
nitꝰ nullã bonoꝵ oꝑum fecunditatem
obtułat. nullum imbrem gratiȩ spuał
ꝑꝓh eticam atq apłicam p̃dicationem.
nnuntiando penitentiam quas irudẽ

Expanded text:
rum de quodam Legis utero proclamavit. Ergo quia Judaei erraverunt a ventre, id est, a Lege quae Christo gravida erat; Erraverunt a ventre, locuti sunt falsa : ideo hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine . Quod autem Joannes in carcere constitutus ad Christum discipulos suos ordinat , Lex ad Evangelia transmittit. Quae Lex juxta typum Joannis quasi ignorantiae clausa carcere, in obscuro et in occulto jacebat, et Judaicae caecitatis sensus intra litteram tenderet, et quasi inter densissimas delictorum tenebras, splendidissimum justitiae solem lucis suae radio demonstraret, de se ipso dicens, Ego vox clamantis in deserto . Videamus in quo deserto, id est, intis eremi comparantur. Desertus enim erat hic mundus ab omni cultura fidei et timoris Dei, et peccatorum spinis obsitus squalebat nitus bonorum operum fecunditatem attulerat, nullum imbrem gratiae spiritpropheticam atque apostolicam praedicationem, annuntiando poenitentiam, quasi rudem
Abbreviated transcription (Latin):
displicera. nisi tibi as luceret. & eiꝰ ueritas
tibi ostenderet᷑. S qui ecͥiam ailmonitus
diligit peccata sua odit ammonentẽ lucẽ:
& fugit eam. ut non arguant᷑ opera eiꝰ mala
que diligit. Qui autem ficit ueritatem
acciisat inse mala suaynon sibi parcit: non
sibi ignoscit. ut ds̃ iguoscat: quia qui¬
uenit ad lucem Eui gracias agit. cum qđ
A uerte ficiem tuam apeccatis meis
C qua fronte dicit. nisi iterum dicat. qm̃
facinus meum ego agnosco: & peccatuun
meum contrame ẽ semꝑ: Sit ante te. qđ
peccatum tuum.retorquet tibi illud ds̃ an¬
te oculos tuos. Et tunc ietorquet quando
penitentie fructus nullus erit. Currite. ne

Expanded text:
displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas te tibi ostenderet. Sed qui etiam admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem, et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala, quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat; ivenit ad lucem: cui gratias aAverte faciem tuam a peccatis meis. Et qua fronte dicit, nisi iterum dicat? Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum contra me est semper . Sit ante te, quopeccatum tuum, retorquet tibi illud Deus ante oculos tuos: et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. Currite dum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: Quors enim erant bona oꝑa: Non¬
ue uenisti ut iustifices impios: S dilexer̃t
in quit tẽnebras magis quam lucem. Ibi põ¬
suit ui. Multi eninxdilexerunt peccata sua.⁊
Quia qui confitet᷑ peccata sua. & accusat pec¬
cata sua. iam cum deo facit. Acciisat ds̃ pecca¬
ta tua. Si&e tu accuses. coniungeris deo. Qua¬
sidue res sunt. homo & peccator. Quod audĩ
honio. ds̃ fecit. Quod audis peccator. ipse
homo fecit. Dele quod fecisti ut ds̃ saluet
quod fecit. Oportet ut oderis inte opus tuu
.x: ames intẽ opus dĩ. Cum autem cẽꝑͣit tibi
iisplicere quod fecisti. inde incipiunt bona
ꝑa tua quia accusas mala oꝑa tua. Initiũ
Facis ueritatem: & uenis adlucem. Quid ẽ.
sacis ueritatẽ: Nonte palpas. non tibi
blindiris non tibi adularis: non dicisustꝰ sũ
cum sis iniquus : & incipis facere ueritãtem.
Uenis autem adlucem ut manifestentur oꝑa
tua. quia indõ facta sunt: quia ⁊ hoc ipsum
quod tibi displicuit peccatum tuum. non tͥ

Expanded text:
hoc? Quorum enim erant bona opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, magis tenebras quam lucem; ibi posuit vim. Multi enim dilexerunt peccata sua, quia qui confitetur peccata sua, et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua; si et tu accuses, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo, et peccator. Quod audis homo, Deus fecit; quod audis, peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus unum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas. Non dicis, Justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua, quia in Deo facta sunt: quia et hoc ipsum, quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi
Abbreviated transcription (Latin):
futuro sit remittenda iuditio. dicente do¬
mino. Quicumq dixerituerbum contra
filium hominis. remittet᷑ ei. Qui autem di¬
xerit uerbum contra sp̃m sc̃m: non remitte¬
tur eiꝰneq in hoc scło neq in futuro. ꝑina¬
nens namq in hac impietate. sine uenia est:
quia exclusit eum ase ꝑquem poterat confitẽ¬
ri. Necumquam ꝑuenit adindulgentie reme¬
dium: qui patrocinatiirum non hab& aduo¬
catum. Abipso enĩ est inuocatio patris: ab ip¬
so sunt lacrime penitentium: abipso genitus
supplicantiums& nemo potest dicere dnĩn
iħm. nisi inspũ scõ. Cuiꝰ equalem cum patre¬

Expanded text:
futuro sit remittenda judicio, dicente Dofuturo sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
s omnia quȩ hab&e pater. hab&e filius. hab&¬
nilla unitate non fuit ista cominuiio: quia
hocẽ omnia ibi habere. quod semꝑ existere.
Nulla ibi tempora. nulli gradus nulle diffe¬
rentie cogitẽt᷑. Et si nemo de dõ potest ex¬
plicare quod ẽ. nemo audeat affirinare qđ
non ẽ. Excusabilius enim ẽ: de natura ineffa¬
bili non eloqui digna. quam definire con¬
traria. Quicquid itaq desempiterna & in¬
cominutabili gloria patris. pia possunt corda
ldõ enim hanc beatam trinitatem unum
confitemur dm̃: quia in his trib ꝑsonis.
nec substantie. nec potentiȩ. nec uolunta¬
tis: nec oꝑationis ẽ ulla diuersitas. Sicut
ergo detestamur arrianos. qui inter patrẽ
& filium aliquam uolunt ẽẽ distantiam.
ita eciam macedonianos pariter detestam᷑.
qui licet patri & filio tribuant equalitatẽ.
spm̃ tamen scm̃ inferioris putant ẽẽ nat᷑e:
non considerantes. eam blasphemiam se in¬
cidere: quȩ neq in presenti scło. neq in

Expanded text:
habet Pater, habet et Filius, habin illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla diversitas. CAP. IV. Sicut ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in
Abbreviated transcription (Latin):
propħat᷑: stans uͦ asteph ano predicat᷑. Primo
omnium: ds qui incorporalis ẽ i nuisibilis.
quomodo potest: Deinde aut quali subsellio
cum ipse magis creaturarum cuncta continent:
Hec autem propterea ascĩs uiris dicta arbitioi
c̃ẽ de dño. non quo sint sibi contraria. ẜ ut mͦ¬

Expanded text:
icatur. Primo omnium Deus qui incorporalis est quomodo potest? Deinde autem quali subsellio se ipse magis creaturam cunctam contineat. Haec autem propterea a sanctis viris dicta arbitror esse de Domino; non quo sint contraria sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
patrem iłm dñm. ludex ergo ẽ. xp̃e cumres¬
det: ad uocatꝰ ẽ. cum assirgit. ludex plane ude¬
is ẽ. aduocatus ẽ: xp̃ianis. Hic enuustans a
pudpatiem xp̃ianorum licet peccantiui
causas exorat: ibi residet cum patre. phariso¬
rum ꝑsequentium peccata condempuaus. Ilis
indignaus uehementer ulciscit᷑. Hisinterue¬
niens leniter miseret᷑. Hic stat ut suscipiat
stephamiꝰ sp̃m inartyris: ibi residet. ut condẽp¬
uet iude proditoris ad missum: Lecto

Expanded text:
udex ergo est Christus, cum residet; advocatus est, cum assurgit; judex plane Judaeis, advocatus Christianis: hic enim stans 200 apud Patrem, Christianorum licet peccantium causas exorat, ibi residet cum Patre Pharisaeorum persequentium peccata condemnans; illis indignans vehementer ulciscitur, his interveniens leniter miseretur, hic stat ut suscipiat Stephani martyris spiritum, ibi residet ut condemnet Judae proditoris admissum. HO
Abbreviated transcription (Latin):
um uingenitum daret: ut omis¬
qui eredit in eum nonpe¬
reat s habeat uitam eternam. Unde uotal¬
dum. quod eadem defilio dĩ unigeuito replis.
que de filio hominis ineruce exaltato preml¬
serit dicens. ut omnis qui enedit mneum pos
pereat: s habeat uitam eternam: quia profec
creuerat. ad ꝑfruendam uite beatitudinem
ghennis. ipse ꝑfragilitatem humanitatis
m̃e. nos restauret ad recipiendam quam ꝑdidi
us uitam. Sequit᷑ autem. Non enim misit
s̃ filium suum ĩnmundum. ut iudicet mun¬
sum: s ut saluet᷑ mundus ꝑ ipsum. E rgo quan¬
tum ininedico ẽ. sanare uenit egiotum: se in¬
ierimit. qui precepta medici obseruare non uult.
uenit saluãtor ad saluandũ mundum. Quare
aluator mundi dictus ẽ. nisi ut saluet mundũ.
onut uidicet mundum: saluari nonuis ab ip
Uexte iudicaberis. Et quid dicam iudicaberis.
uidete quid ait. Qui credit inȩum non iudica¬
bit᷑. Qui autem uon eredit. quid dicturu m
sꝑabas. nisi iam iudicatur: Iam inquit iu¬

Expanded text:
et, ut omqui credit in eum, nonreat, sed habeat vitam aeternam. Unde notandum quod eadem de filio Dei unigenito replicat, quae de Filio hominis in cruce exaltato praemiserat dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profectcreaverat ad perfruendam vitae beatitudinem perennis, ipse per fragilitatem humanitatis nostrae nos restaumus vitam. Sequitur autem: Non enim misit Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum, se interimit qui praecepta medici observare non vult: venit salvator ad mundum: Quare Salvator dictus est mundi: nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum. Salvare non vis ab isto ipso: ex te judicaberis, et quid dicam judicaberis. Vide quid ait: Qui credit in eum non judicabitur, qui autem non credit, quod dicturum sperabas, nisi, judicatus est  jam, inquit, ju
Abbreviated transcription (Latin):
tris. Scitis fr̃s km̃i. quia ipse qui loquitur
unigenitus filius uerbum patris ẽ. Et ideo ser¬
mo quem loquitur filius: non ẽ filii s patris
quia ipse filius uerbumẽ patris. Hec locutꝰ
sum uobis apud uos manens. Quando non

Expanded text:
tris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur tris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsum quod compiincti fuerant obliusct
sicq ad ꝑpetranda peccata redeunt ic si hec
minime planxissent. Quiergo dm̃ uere dilig̃
qui eiꝰ mandata custodit: in eiꝰ corde dñs &
uenit & mansionẽ facit: quia sic eum diuim¬
tatis amor penetrat ut abhoc amore. temp¬
tationis tempore non recedat. Ille eigo uere
amat. cuiꝰ uidelic& mentem. delectatio praua
exconsensu non suꝑat. Nam tanto quisq a
suꝑno amore disiungit᷑. quanto inferiuis de¬
lectat᷑. Unde & ad huc subdit᷑. Qui non dili¬
git me. sermones meos non seruat. Aduos¬
met ipsos ergo fr̃s lmĩ introrsus redite. si dm
uere amatis. ex quirite. Nec tam̃sibi aliqul
credat. quicquid sibi animus sine oꝑis attesta¬
tione responderit. De dilectione conditoris.
lingua. mens.& uita requirat᷑. Num quam ẽ
amor dĩ ociosus. Oꝑat᷑ & enim magna si est:
Siuͦ oꝑari renuit. amor non ẽ. Et sermonem
quem audistis non ẽ m̃s̃: s eiꝰ qui misit me pa¬

Expanded text:
hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ad vosmetipsos ergo, fratres charissimi, introrsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Pa