comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad. ẽ. enim lumeri tuum. & ma¬
iestas dñi in te exorta. ẽ. Hierłem
uero. manifestum. ẽ. eẽ. fideliũ
ciuitatem. Unde nos fr̃s qui por¬
tas caelestis hierłm coepimus in¬
troire. illuminati salutaribus
sacramentis. in conspectu dĩ nr̃i
nouo gaudio necesse. ẽ. exultemꝰ.
quia noua hodie stella. nouum
mundo hominem reuelauit.
sub specie ad orantium chaldeoꝵ.
fidem gentium dedicauit. Qui
quam uis diuinitatem suam nr̃i
corporis ad umbratione uelar&.
dm̃ tamen. eẽ. illum cęlum pro¬
didit. & terra cognouit. humilis
quidem sed mirabilis uenit. ut
pariter in eo & assũptȩ carnis ueri¬
tas. & ineffabilis deitatis natura
fulger&. & quãquam nascentẽ
illum cunabula terrena susceperint.
pontamen. eẽ. terrenũ cȩleste signa¬
culum testabatur. In cunis pãq
iacebat. sed radiabat e caelo
Uagiebat apud iudaos. apud genti¬
les regnabat. In bethleem lactaba¬
tur a matre. & in chaldea ad ora¬
Quam bene ab oriente ꝓperare

Expanded text:
m lumen tuum et majestas Domini in te orta est. Jerusalem vero manifestum est esse fidelium civitatem. Unde nos, fratres, qui portas coelestis Jerusalem coepimus introire, illuminati salutaribus sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hodie stella novum mundo hominem revelavit. sub specie adorantium Chaldaeorum fidem gentium dedicavit: qui quamvis divinitatem suam nostri corporis adumbratione velaret, Deum tamen esse illum coelum prodidit, et terra cognovit. Humilis quidem, sed mirabilis venit: ut pariter in eo et assumptae carnis veritas, et ineffabilis Deitatis natura fulgeret. Et quanquam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea adoraQuam bene ab Oriente properare
Abbreviated transcription (Latin):
ad baptisium non uenir&.
ꝓpter quos etiam corporeȩ circũ¬
cisionis non uitauit iniuriam:
Unde & iołis salutare mẏsterium
recognoscens. non iam dĩ filium
ut baptisma scĩficat. sed ut deuo¬
tus minister calestib optempe¬
rat imperatis. Nec enim poterat
non oboedire seruus dño. p̃co ui¬
dici. regi miles. p̃cursor auetori
Atq ut hȩc omia diuinitate agi
plenius ꝑfectiusq ꝓpħa dinosce¬
r&. inspecie colũbȩ sc̃s se sp̃s ui
deri debuit. & in uoce sermonis
pater audiri. Ait enim. Hic ẽ.
filius m̃s dilectus. in quo bene
complacui. Uidete & intendite
fr̃s. quantũ gr̃ȩ de diuina dig¬
natione mottalitas consequatur
Nam ut sacratissima redẽptionis
nr̃ȩ mi steria confirmentur. &
ut manisestius &t̃na nobis trini

Expanded text:
ad baptismum non veniret, ad baptismum non veniret, propter quos etiam corporeae circumcisionis non vitavit injuriam? Unde et Joannes salutare mysterium recognoscens, non jam Dei Filium, ut Baptista sanctificat, sed ut devotus minister coelestibus obtemperat imperatis; nec enim poterat non obedire servus domino, praeco judici, regi miles, praecursor auctori. Atque ut haec omnia Divinitate agi plenius perfectiusque propheta dignosceret, in specie columbae sanctus se Spiritus videri dedit, et in voce sermonis Patein quo mihi complacui . Videte et intendite, fratres, quantum gratiae de divina dignatione mortalitas consequatur: nam ut sacratissima redemptionis nostrae mysteria confirmentur et ut manifestius aeterna nobis Trini
Abbreviated transcription (Latin):
a ioħe. Cuiait ioħs. Ego ate de¬
beo baptizari. & tu uenis ad me:
Ez utiq a te debeo baptizari. quia
mihi . ẽ. ex pat̃na p̃uaricatione
corruptio. & tibi in paterna ma¬
iestate communio. Ego in hunc
mundũ carnali sum parente
ꝓfusus. tu uero huc ab ingenito
patre unigenitus aduenisti
Me uiri & feminȩ naturalis copula
ꝓcreauit. te autem altissimi
obumbrante uirtute. ueneranda
nobis uirginitas dedit. Ego ter¬
renum animal. tu agnus es dĩ.
Ego peccati lege mortis. tu autem
ad uersus peccata ueniens. Nescis
sub iacere peccato: Et post omĩa.
ego sactus sum redimendus ate.
tu autem natus ut redimas.
Cui dignatus respondit iħc. Sine
modo. Sic enim dec& nos implere
omnem iustitiam. Id .ẽ. omnia
quidem uera sunt quȩ memoras.
sed hac mei aduentus . ẽ. ratio.
ut quia sub lege factus sũ. ordo
legitimus suppleatur. Ueni enĩ
non ut mihi uiuerem. cui uita
aterna cum patre. ẽ. sed ut con¬
ditionem ur̃ȩ mortis auferrem.

Expanded text:
a Joanne; cui ait Joannes: Ego a te dea Joanne; cui ait Joannes: Ego a te debeo baptizari; et tu venis ad me ? Ego utique a te debeo baptizari, quia mihi est ex paterna praevaricatione corruptio, et tibi in paterna majestate communio. Ego in hunc mundum carnali sum parente profusus; tu vero huc ab ingenito Patre Unigenitus advenisti. Me viri et feminae naturalis copula procreavit; te autem Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege mortalis, tu autem adversus peccata veniens nescis subjacere peccato. Et post omnia, ego factus sum redimendus a te, tu autem natus ut redimas. Cui dignatus respondit Jesus: Sine modo: sic enim decet nos implere omnem justitiam . Id est, omnia quidem vera sunt, quae memoras: 88 sed haec mei adventus est ratio, ut, quia sub lege factus sum, ordo legitimus suppleatur. Veni enim, non ut mihi viverem, cui vita aeterna cum Patre est, sed ut conditionem vestrae mortis auferam.
Abbreviated transcription (Latin):
tas. si tria unum nobis diem mysteria
consecrarunt. Hodie itaq ut diximꝰ
magus ꝑ stellam repperit. quod
iudȩus credere noluit ꝑ ꝓpħas.
Hodie gentilitas edocta de cęlo redẽp¬
torem mundi inquirit ut regem.
muneratur ut fortem. ad orat ut
dm̃. Et quã recte km̃i. in testimo¬
nium nouȩ natiuitatis noua terris
stella resplenduit. cuius utiq ud&¬
orum gens ꝑsida. uec radium oc¬
cultare possit. Nec abscondere ueri¬
tatem. Neq enĩ ulla iam per eos
poterat locum habere malignȩ in¬
terp̃tationis obscuritas. ubi cęlum
ipsum uniuersorum oculis sidereo
lumine credenda fulgebat. Et quã
hoc mirabile. quod exiguus stellȩ
radius. stupentia alieni genarum
corda ꝑmouit. cum illum iudaicũ
popłm cui mare diuisũ. cui p̃bitum
manna de nubib. Nec ignea potu¬
erint & ipsa decęlo micantia lumi¬
na conuertere. Sed iam ad xp̃i
baptismũ ꝓperemus. Uenit inquit
iħc ad iordanem. ut baptizaretur

Expanded text:
tas, si tria unum nobis diem mysteria tas, si tria unum nobis diem mysteria consecrarunt. Hodie itaque, ut diximus, magus per stellam reperit quod Judaeus credere noluit per prophetas. Hodie gentilitas edocta de coelo Redemptorem mundi inquirit ut regem, muneratur ut fortem, adorat ut Deum. Et quam recte, carissimi, in testimonium novae nativitatis, nova terris stella resplenduit, cujus utique Judaeorum gens perfida nec radium occultare possit, nec abscondere veritatem; neque ulla jam per eos poterat locum habere malignae interpretationis obscuritas, ubi coelum ipsum universorum oculis sidereo lumine credenda fulgebat. Et quam hoc mirabile, quod exiguus stellae radius stupentia alienigenarum corda permovit; cum illum Judaicum populum, cui mare divisum, cui praebitum manna de nubibus, nec ignea potuerit et ipsa de coelo micans columna convertere. Sed jam ad Christi baptismum properemus: Venit, inquiptizaretur
Abbreviated transcription (Latin):
omplura nobis fr̃s DIE.
Uatq diuersa festiuitas p̃sentis
Ner salutar um mysteriorũ saent¬
menta multiplicat. Nam sicut
posteritati suȩ fidelis mandauit
antiquitas. hodie saluator humani
generis caelestib ostensus indiciis.
achaldeis. ẽ. ad oratus. Hodie
xp̃c beati ioħis ministerio. fluen¬
ta iordanis benedictione ꝓprii
baptismatis consecrruit. Hodie
etiam inuitatus ad nuptias. diui¬
nitatis suȩ potentiam manifestans.
aquas uerait in uinũ. Aquas in¬
quam uertit inuinũ. id. ẽ. quas
scĩficauit ir baptismo. nobilitauit
innuptus. Tria quidem hac fr̃s unius
diei mẏsteria recensemus. sed quȩ ꝑ
unũ dñm dignatio trinitatis imple¬
uit. Neq enim aliquando in oꝑati¬
one uirtutum ab. ẽẽ. sibi unitas po¬
test. aut umquã separari ab inuicem
poterit. quod deitate. ẽ. indiuisum
Deniq cum baptizaretur saluator.
Non se de ẽẽ. unigenito. pater inuoce
ꝓdidit. sp̃s in columba. Non ergo
miremur fr̃s quibus infide . ẽ trini¬

Expanded text:
omplura nobis, fratres, atque diversa festivitas praesentis diei salutarium mysteriorum sacramenta multiplicat. Nam, sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator humani generis coelestibus ostensus indiciis, a Chaldaeis est adoratus . Hodie Christus beati Joannis ministerio fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit . Hodie etiam invitatus ad nuptias divinitatis suae potentiam manifestans aquas in vinum, aquas, inquam, 87 vertit in vinum, hoc est quas sanctificavit in baptismo, nobilitavit in nuptiis . Tria quidem haec, fratres, unius fidei mysteria recensemus, sed quae per unum Dominum dignatio Trinitatis implevit. Neque enim aliquando in operatione virtutum abesse sibi unitas potest, aut unquam separari ab invicem poterit, quod deitate est indivisum. Denique, cum baptizaretur Salvator, non se deesse Unigenito Pater in voce prodidit, Spiritus in columba. Non ergo miremur, fratres, quibus in fide est Trini
Abbreviated transcription (Latin):
Neglexerunt. in cuius passione
etiam sole fulgente latati sunt:
Quid mirũ si chaldȩis aduentantib
hic redire noluerint: quod ad fidem
ueritatis ad ducere concursus non
potuit angłoꝵ: Laetemur itaq
nos fr̃s & exultemus in dño. festiui¬
tatem perennis mẏsterii omnium
gaudio celebrantes. qui patiuitatẽ
dominicã non coniecturis carnalib
abnegamus. sed fide simplici confi¬
temur: qui saluatoris aduentum
nuntiantibus magis. sed
bula uagientem querimus. sed reg¬
nantem ueneramur in cęlo. qi ui¬

Expanded text:
neglexerunt, in cujus passione, neglexerunt, in cujus passione, etiam sole lugente, laetati sunt? Quid mirum, si Chaldaeis adventantibus, hi credere noluerunt, quos ad fidem veritatis adducere concursus non potuit angelorum? Laetemur itaque nos, fratres, et exsultemus in Domino, festivitatem perennis mysterii omni cum gaudio celebrantes; qui nativitatem dominicam non conjecturis carnalibus adnegamus, sed fide simplici confitemur; qui Salvatoris adventum non nuntiantibus magis, sed bula vagientem quaerimus, sed regnantem veneramur in coelo Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. ipsũq xp̃m sollicite ꝑquiren¬
quib cũq uilib obscuris ab iectisq
hominib hȩc sunt uel intellecta
uel uisa. sed a chaldȩis id .ẽ. apud
quos suꝑstitionũ regnabat error
In his ingresius mundũ xp̃c. pri¬
mitias fica salutaris inuenit. &
factũ. ẽ. inter iudȩos atq gentiles
quod dam ꝑfidiȩ fideiq certamex.
N ato enim xp̃o exultabat chaldea.
& tota cum suis principib hieroso¬
lima torquebatur. Insectabatur
iudȩus. magus adorabat. Herodes
acuebat gladium. chaldeus mu¬
nera p̃parabat. Sed quid mirum
si turba illa iudaica xp̃i nonsus¬
cepit infantiam. quȩ etiã mortuos
suscitantem contumaciter ab usa
contẽpsit: Quid mirũ si in cunis
iacentem xp̃m spreuere iudei. quẽ
cum caecis noua dar& lumina uel
repe̾rar& amissa. languoresq ua¬
rios salutifero sermone eurar&.
ad om̃ia beneficia dñi redimentis
ingrati mendacis linguȩ calũniis
incusabant : Iuid mirũ si in eius
natiuitate stellę splendentis indicia

Expanded text:
i; ipsumque Christum sollicite perquirenquibuscunque vilibus, obscuris abjectisque hominibus haec sunt vel intellecta, vel visa, sed a Chaldaeis, id est, 85 apud quos superstitionum regnabat error. In his ingressus mundum Christus primitias fidei salutaris invenit: et factum est inter Judaeos atque gentiles quoddam perfidiae fideique certamen. Nato enim Christo exsultabat Chaldaea, et tota cum suis principibus Hierosolyma torquebatur. Insectabatur Judaeus, magus adorabat; et Herodes acuebat gladium, Chaldaeus munera praeparabat. Sed quid mirum si turba illa Judaica Christi non suscepit infantiam, quae etiam mortuos suscitantem contumaciter abusa contempsit? Quid mirum si in cunis jacentem Christum sprevere Judaei, quem, cum caecis vel nova daret lumina, vel repararet amissa, languoresque varios salutifero sermone curaret, ad omnia beneficia Domini redimentis ingrati, mendacis linguae 86 calumniis incusabant? Quid mirum si in ejus nativitate stellae splendentis indicia
Abbreviated transcription (Latin):
bigat. nemo cunctetur quod
in terra degens fulgebat incęlo.
quia sic uenit ad terras. ut non
relinquer& cȩlum. Et inde . ẽ.
quod uirginalem hunc puerũ
laudant angłi. mirantur pastores.
calũ attestatur. uenerantur &
magi. quia mẏstica eius natiui¬
tas. sempiterno gaudio & terram
lȩtificauit & celum. Hunc ergo
regem cȩlestiũ hominũq rectorem.
sub carnis mysterio uenientem.
inuidus tremit herodes. udȩa ip¬
sidelis ab iurat. Tremit herodes
infantem regiȩ dignitatis. quia
bonitatem uascentis ignorat. Ab¬
quia impietatib suis metuens.
iusti iudicis refugit &quitatem.
& scelerũ suoꝵ ob cacata tenebris.
sola uidere non potest. quod om¬
nibus splend& ecęlo. Et cũ om̃iũ
patriarcharũ doctrina ac ꝓphe¬
tica scõrs uiroꝵs eloquia ad ag¬
nitionem filii dĩ iudaica corda
uon flexerint. unius stellȩ radius
fidem gentium suscitauit. Quȩ
tanta ꝑmutatio fr̃s. quȩ ue ista
conuersio ẽ Apud iudeos ꝓ¬

Expanded text:
bigat, nemo cunctetur, quodbigat, nemo cunctetur, quod Christus in terra degens fulgebat in coelo, quia sic venit ad terras, ut non relinqueret coelum. Et inde est quod virginalem hunc puerum laudant angeli, mirantur pastores, coelum attestatur, venerantur et magi, quia mystica ejus nativitas sempiterno gaudio et terram laetificavit et coelum. Hunc ergo regem coelestium hominumque rectorem, sub carnis mysterio venientem, invidus tremit Herodes, Judaea infidelis abjurat. Tremit Herodes infantem regiae dignitatis, quia bonitatem nascentis ignorat: abquia impietatibus suis metuens justi judicis refugit aequitatem; et scelerum suorum obcaecata tenebris, sola videre non potest quod omnibus splendet e coelo: et cum omnium patriarcharum doctrina, ac prophetica sanctorum virorum eloquia ad agnitionem Filii Dei Judaica corda non flexerint, unius stellae radius fidem gentium suscitavit. Quae tanta permutatio, fratres, quaeve ista conversio est? Apud Judaeos p
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s atq conueniens. ut concurren¬
tes ad festa dominica & mysteria
saluatoris nr̃i. de cuius natiui¬
tate gauisi sumus. eius manifesta¬
tione lȩtemur. quia sicut nas¬
cendi gloriosus. ẽ. dĩ filius. ita
apparendo mirabilis. Mirum
ne. nec minus magnificũ quod
ostensus e cęlo.ẽ. Mirũ ualde.
iudȩam xp̃c in p̃sȩpi pastoribus
uagiebat. in chaldea magorum
oculis inter sidera choruscabat
Apud iudȩos sordebat in pannis.
apud chaldeos fulgebat ingła
Et quidem necesse erat ut caeloꝵ
dñm testimoniũ cęleste p̃ceder&.
& auctorem lucis signũ luminis
reuelar&. Magnũ hoc fr̃s.
tremendũq mysteriũ. cũ unus
idemq annuntiatur de patre
ds̃ & homo de matre. unus
dñs angłorũ. Quis enĩ ualeat
aestimare quanti sacramenti.
quantȩq sit gr̃ȩ quod ille sugit
ubera qui pascit omĩa. & qui
uniuersis animantib uiuendi
substantiam prestat e cęlo. ob
salutem terrestriũ terreno lac¬
te nutritur : Nullus ergo am¬

Expanded text:
s, atque conveniens, ut concurrentes ad festa dominica et mysteria Salvatoris nostri, de cujus nativitate gavisi sumus, ejus manifestatione laetemur: quia sicut nascendo gloriosus est Dei Filius, ita apparendo mirabilis. Mirum ne; nec minus magnificum quod ostensus e coelo est. Mirum valde qJudaeam Christus in praesepi pastoribus vagiebat; et in Chaldaea magorum oculis inter sidera coruscabat. Apud Judaeos sordebat in pannis; apud gentiles fulgebat in gloria. Et quidem necesse erat ut coelorum Dominum testimonium coeleste praecederet, et auctorem lucis signum lucis revelaret. Magnum hoc, fratres, tremendumque mysterium, cum unus idemque annuntiatur de Patre Deus, et homo de matre; unus Dominus angelorum. Quis enim valeat aestimare quanti sacramenti, quantaeque sit gloriae, quod ille sugit ubera, qui pascit omnia, et qui universis animantibus vivendi substantiam praestat e coelo, ob salutem terrestrium terreno 84 lacte nutritur? Nullus ergo am
Abbreviated transcription (Latin):
mo non de. ẽẽt. concita ꝓsiliuit
e petra. Et ibi quidem ꝑ moy¬
sen aqua ꝓcedit ex saxo. ubi
ad huc figura spiritalis. ẽ. po¬
culi. hic uero ꝑ xp̃m efficitur
uinũ. ubi iã uera ẽ. bibentiũ
salus. Quid igitur fr̃s hoc lętius
die. quid hac solemnitate sacra¬
tius. in qua partũ uirginis qui
latebat incunis. stella fulgentior
gentib coruscauit. in qua unige¬
nitum dĩ in scĩficationem sui
iordanis unda suscepit. homo
spm scm̃ uidit. patrem mundus
audiuit. In qua etiam sobrio
illis uini mirabilis poculo pecca¬
tis ebrium mortale genus uisi¬
tasse. xp̃c ostendit. Et ideo
carissimi inspiritalib donis
lubricȩ carnis uoluptate depo¬
sita. spiritaliter gaudeamus.
ut tenebras cordis nr̃i lumeri
stellȩ cęlestis irradi&. benedictio
paternȩ uocis illustr&. & salutare
Nos uinũ xp̃o ꝓpinante lȩtific&.¬

Expanded text:
mo non deesset, concita prosilivit mo non deesset, concita prosilivit e petra? 89 Et ibi quidem aqua procedit e saxo, ubi adhuc figura spiritalis est poculi; hic vero per Christum efficitur vinum, ubi jam vera est bibentium salus. Quid igitur, fratres, hoc laetius die, quid hac solemnitate sacratius, in qua partum virginis, qui latebat in cunis, stella fulgentior gentibus coruscavit; in qua Unigenitum Dei in sanctificationem sui Jordanis unda suscepit, homo Spiritum sanctum vidit, Patrem mundus audivit; 90 in qua etiam sobrio illo vini mirabilis poculo peccatis ebrium mortale genus visitasse se Christus ostendit? Et ideo, carissimi, in spiritualibus donis, lubricae carnis voluptate deposita, spiritualiter gaudeamus, ut tenebras cordis nostri lumen stellae coelestis irradiet, benedictio paternae vocis illustret, et salutare nos vinum Christo propinante laetific
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩficat sacramentũ. pater
aꝑit ueritatem. Suꝑ.ẽ. iam.
ut tercia deuotionis huius
caritati ur̃ȩ causa clarescat.
Hodie nihil ominus ut ꝑhibetur.
a patrib. dñs tħe in chana gali¬
leȩ. de aquis effecit uinum
N ihil a nobis. ẽ. fr̃s. in huiusmodi
mirabilib de creatore cunctan¬
dum. Qui enĩ in exordio mun¬
di dedit. eẽ. aquas. in fine quoq
mundi quod uoluit fecit ex a¬
quis. Maioris nempe maiestatis
.ẽ. creare quȩ non erant. quã
creata mutare. Q quid mirũ
si ad p̃ceptum dñi sui aqua tran¬
siuit inuinum. cuius nutu salu¬
brium fomento imbrium. &
ipsa uini genetrix uua nutri¬
tur: Quid mirũ si dñs om̃iũ
ꝓpter hominẽ aquas uertit in
uinum. qui ut hominẽ conde¬
r&. terram transformauit in
carnem: Quid mirũ si eius iussu
aqua meliorem ꝓficit in saporem
cuius oꝑatione cum amara. e&̃.
in myriae bibituris populis lig¬
no medicante dulcata. ẽ: cuuis
imꝑio etiam ut sicientib inhere¬

Expanded text:
sanctificat sacramentum, Pater aperit veritatem. Superest jam ut tertia devotionis hujus caritati vestrae causa clarescat. Hodie nihilominus, ut perhibetur a patribus, Dominus Jesus in Cana Galilaeae de aquis effecit vinum . Nihil a vobis est, fratres, in hujusmodi mirabilibus de Creatore cunctandum; qui enim in exordio mundi dedit esse aquas, in fine quoque mundi quod voluit fecit ex aquis: majoris nempe majestatis est creare quae non erant, quam creata mutare. Et quid mirum, si ad praeceptum Domini sui aqua transivit in vinum cujus nutu salubrium fomenta imbrium et ipsa vini genitrix uva nutritur? Quid mirum, si Dominus omnium propter hominem aquas vertit in vinum, qui ut hominem conderet, terram transformavit in carnem? Quid mirum, si ejus jussu aqua meliorem proficit in saporem, cujus operatione, cum amara esset, in myrrha bibituris populis ligno medicante dulcata est; cujus imperio etiam, ut sitientibus in ere
Abbreviated transcription (Latin):
Per humanitatem similem nobis¬
ꝓ uobis cum hoste confligere. per
diuinitatesi patri consubstantialem
ad imaginem nos dĩ & similitudi¬
nem quã peccando amisimus posse
digne recreare. per mortem nr̃ȩ
surgilitatis destruere eum qui ha¬
bebat mortis imꝑuim. & per in¬
passibilem suȩ diumitatis potentiã.
reconciliar& nos dõ patri. cũ quo

Expanded text:
per humanitatem nostri similem prper humanitatem nostri similem pro nobis cum hoste cdivinitatem Patri consubstantialem ad imaginem nos Dei et similitudinem, quam peccando amisimus, posset digne recreare: per mortem nostrae fragilitatis destruere eum qui habebat mortis imperium, et per impassibilem suae divinitatis potentiam reconciliaret nos Deo Patri, c
Abbreviated transcription (Latin):
ne semper infirmos curandi. mor¬
tuos suscitandi. daemones eiciendi.
uel etiam ꝓphetandi habeant fa¬
cultatem. Man& semper. ut pos¬
sint habere uirtutem. ut mirabili¬
ter ipsi uiuant. Uenit ad tẽpus.
ut etiam aliis ꝑ miraculorũ signa
quales sint intus effulgeant. &
ego uidi inquit. & testimonium
ꝑ hibui. quia hic .ẽ. filius dei
Suprr dixerat. post me uenit uir
qui ante me factus. ẽ. nunc testi¬
monium p̾erhib&. quia hic. est.
filius dĩ. utriusq paturȩ ueritatẽ.
humanȩ uidelic& & diuinȩ. inuna
eademq xp̃i persona manifeste
designans. Erubescat manichģus.
audiens uenit uir. conticescat
fotinus. audiens. hic .e. filius dei
Audiant mansueti & lȩtentur. quia
uenit uir. post ioħem. fortior ioħe.
qui baptizat in spu sc̃o. & quia hic ÷
silius dei. Quia enim ꝑ suꝑbiam
recessimus homines a dõ. filius dei
ꝑ miscdiam factus. ẽ. homo. ut idem
ipse & ꝑdiuinitatem patri. & per
humanitatem congruer& nobis

Expanded text:
ne semper infirmos curandi, morne semper infirmos curandi, mortuos suscitandi, daemones ejiciendi, vel etiam prophetandi habeant facultatem. Manet semper, ut possint habere virtutem qua mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint intus, effulgeant. Et ego vidi, inquit, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. Supra dixerat, Post me venit vir qui ante me factus est, nunc testimonium perhibet, Quia hic est Filius Dei, utriushumanae videlicet et divinae, in una eademque Christi persona, manifeste designans. Erubescat Manichaeus, audiens: Venit vir. Conticescat Photinus, audiens: Hic est Filius Dei. Audiant mansueti et laetentur, quia venit vir post Joannem, fortior Joanne, qui baptizat in Spiritu sancto, et quia hic est Filius Dei. Quia enim per superbiam recessimus omnes a Deo, Filius Dei per misericordiam factus est homo, ut idem ipse et per divinitatem Patri et per humanitatem congrueret nobis; ac
Abbreviated transcription (Latin):
pulis ipse ꝓmittat dicens. & ego
rogabo patrem. & alium para ly¬
tum dabit uobis. ut maneat uo¬
biscum in ȩternũ. sp̃m ueritatis
Et paulo post. Quia apud uosma
nebit. & in uobiserit. Si enim
apud seruos dĩ electos man&. &
iN illis erit sp̃s. quid magni. ẽ.
filio dĩ quod in ipso manere sp̃s
astruatur. Notandũq quod
semꝑ i dño manserit sp̃s sc̃s. in
scĩs autẽ hominib quagidu mor¬
tale ccrpus gestauerint. partim
maneat in eternũ. parcimn reditur us
secedit. Man& quippe apud eos.
ut bonis insistant actib. uolun¬
tariam pauꝑtatem diligant. man¬
suetudinem consequantur. pro
ꝓterno desiderio lugeant. esuriant
& sitiant iustitiam. miscđiam.
munditiam cordis quam & tran¬
quillitatem pacis amplectantuꝵ.
Sed & ꝓ obseruatione iustitiȩ. perse¬
cutionem pati non uereantur. ele¬
mosynis. orationib & ieiuniis. ce¬
terisq sp̃s fructib insistere deside¬
rent. Recedit autẽ ad tempus.

Expanded text:
ipulis ipse promittat eum, dicens: Ego ipulis ipse promittat eum, dicens: Ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis . Et panebit, et in vobis erit. Si enim apud servos Dei electos manet, et in illis erit Spiritus, quid magni est Filio Dei quod in ipso manere Spiritus astruatur? Notandumque quod semper in Domino manserit Spiritus sanctus, in sanctis autem hominibus, quandiu mortale corpus gestaverint, partim manet in aeternum, partim rediturus secedat. Manet quippe apud eos, ut bonis insistant actibus, voluntariam paupertatem diligant, mansuetudinem consequantur, pro aeterno desiderio lugeant, esuriant et sitiant justitiam, misericordiam, munditiam cordis, et tranquillitatem pacis amplectantur: sed et pro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur, eleemosynis, orationibus et jejuniis, caeterisque Spiritus fructibus insistere desiderent. Recedit autem ad tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
b& quã pater. ipso attestante
qui ait. Paraclẏtus autẽ sp̃s sc̃s
quem mitt& pater in nomine meo.
ille uos docebit omnia. Et alio
loco. quod ipse hunc mittat osten
dit. Si enĩ non abiero. para lẏtus
non ueni& ad uos. si autem abiero.
mictam eũ ad uos. quia nimirũ
una . ẽ. in diuinitate substantia.
in separabilis oꝑatio patris & filii.
& eiusdem sp̃sscĩ. Nam & de ipso
spũ quod sua sponte ueniat ubi
uelit. sua potestate operet᷑ quȩ
uelit. testatur filius ubi ait. qđ
& supnr cõmemoraui. sp̃s ubi uult
spirat. Haec autẽ om̃ia inquit
apłs. operatur unus atq idem spt.
diuidens singulis ꝓut uult. Idcir¬
co autẽ suꝑ eum in quo semꝑ ma¬
nebat baptizatum sp̃s descendere
ostenditur. ut & baptista ipse cel
sp̃s eiusdem posse baptisma mereri.
Quęrendũ interea quomodo spe¬
ciale filii dĩ. agnoscendi signũ
fuerit. quod suꝑ eũ descenderit¬
& manserit sp̃s. cum etiam disꝗ¬

Expanded text:
ipse quam Pater, ipso attestante ipse quam Pater, ipso attestante qui ait: Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia . Et in alio loco quod ipse hunc mittat, ostendit, dicens: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Quia nimirum una est in divinitate substantia, insperabilis operatio Patris, et Filii, et ejusdem Spiritus sancti. Nam et de ipso Spiritu, quod sua sponte veniat ubi velit, sua potestate operetur quae velit, testatur Filius ubi ait, quod et supra memoravi: Spiritus ubi vult spirat. Haec autem omnia, inquit Apostolus, operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Idcirco autem super eum, in quo semper manebat, baptizatum Spiritus descendere ostenditur, ut et Baptista ipse celsSpiritus ejusdem posse baptisma mereri. Quaerendum interea quomodo speciale Filii Dei agnoscendi signum fuerit, quod super eum descenderit et manserit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. nobis. Baptizat in spũ scõ.
hos dies. Sed diligentius in tu¬
endum . ẽ. quia cum dixiss&e.
suꝑ quem uideris spm descenden¬
tem. ad didit. & manentẽ super
peccato carere nequeunt. quia
calestium contemplationi super
oculum mentis iptendere pon
sufficiunt. sed sapius hunc ad
terrenȩ curam conuersationis
inflectunc. in eorũ ꝓcul dubio cor¬
dibus sp̃s aliquando uenit. aliquan¬
do recedit. Unde dictũ. ẽ. Sp̃s
ubi uult spirat. & uocem eius au¬
dis. sed non scis unde ueniat &
quo uadat. Uenit quippe ad scõs.
uadit a scĩs sp̃s. ut quem semper
habere idonei nonsunt. eius per
tempora redeuntis crebra luce
resiciantur. In solo autẽ media
in quo nec sordidȩ cogitationis
maculam quam resuger& ullã
iuuenit. Mansit autem totus in
illo. Non ex eo solũ tempore quo
hunc ioħs suꝑ eum uidit descenden¬
tem. sed ex quo homo fieri incipi¬
ens. eius ministerio & oꝑe concep¬
tus. ẽ. unde etiam potestatem
dandi hominib. nonminus ha

Expanded text:
est nobis. Baptizat in Spiritu sancto, hos dies . Sed diligentius intuendum est quia cum dixisset: Super quem videris Spiritum descendentem, addidit, Et manentem super  corpore, peccato carere nequeunt, quia coelestium contemplationi semper oculum mentis intendere non sufficiunt, sed saepius hunc ad terrenae curam conversationis inflectunt, in eorum proculdubio cordibus Spiritus aliquando venit, aliquando recedit. Unde dictum est: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed non scis unde veniat, aut quo vadat . Venit quippe ad sanctos, vadit a sanctis Spiritus, ut quem semper habere idonei non sunt, ejus per tempora redeuntis crebra luce reficiantur. In solo autem mediatin quo nec sordidae cogitationis maculam, quam refugeret, ullam invenit. Mansit autem totus in illo non ex eo solum tempore quo hunc Joannes super eum vidit descendentem, sed ex quo homo fieri incipiens ejus ministerio et opere conceptus est. Unde etiam potestatem dandi hominibus Spiritum non minus habet
Abbreviated transcription (Latin):
sit quod redẽptore uato. parabus
in uidȩa angłs apparuit. atq a
ad orandum hunc aboriente magos.
non angłs sed stella ꝑduxit: quia
uidelic& iudȩis tamquã ratione
utentibus. racionale animal. id. ẽ.
angłs p̃dicare debuit. Gentiles
uero. quia uti ratione nesciebant.
ad cognoscendũ dñm non ꝑ uocẽ
sed ꝑ signa ꝑducuntur. quia & illis
ꝓphetiȩ tamquã fidelib non in

Expanded text:
sit quod Redemptore nato pastoribus in Judaea angelus apparuit, et ad adorandum hunc ab Oriente Magos non angelus, sed stella perduxit. Quia videlicet Judaeis tanquam ratione utentibus rationale animal, id est angelus praedicare debuit: gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per vocem sed per signa perducuntur; quoniam illis prophetiae tanqu
Abbreviated transcription (Latin):
passus . ẽ. alterũ qui persecutione ꝑfectꝰ. ẽ¬
Ille tunc agnus erat. ille autẽ lupus erat.
modo autẽ ambo agni sunt. Agni agnos¬
cant nos. & ingregem xp̃i uideant nos.
Orationib suis cõmendent nos. & quiͤtam
& tranquillã uitã impetrent ȩcłȩ dñi.

Expanded text:
passus est, alterum qui persecutus est. passus est, alterum qui persecutus est. Ille tunc agnus erat, ille autem lupus erat: modo autem ambo agni sunt. Agni agnoscant nos, et in grege Christi videant nos: orationibus suis commendent nos, ut quietam et tranquillam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
a sacerdotib & seribis. ut ubicũq inueni¬
r& uiros uiȩ huius. id. ẽ. xp̃ianos. alliga¬
tos adducer& ad supplicia sum̃da. qualia
sũpserat stephanus. Et ibat saulus. ibat
ad caulas. ad greges dñi. ut rapiosus lupus
sangiunẽ siciebat. cedes anhelabat. Ibat
ꝑinã. & ille desursũ. Saule saule. quid me
ꝑsequeris: Lupe lupe. quid me ꝑsequeris :¬
occisus. leonẽ occidi. Quid me ꝑsequeris:
phanũ lapidari. ubi uidetis saulum
lapidantium uestimenta seruantem
me persequeris. Stratus es. erectus es.
Prostratus ꝑ secutor. erectus es p̃dicator
Dic. audiamus. Paulus seruus xp̃i tħu. ꝑ
O saule. ꝑ tuã uoluntatem scimus. uidimꝰ
Ubiq legeris. ubiq recitaris. ubiq ad xp̃m
aduersantia corda conuertis. ubiq pastor
bonus. magnos greges colligis. & cũ eo
quem lapidasti. cũ xp̃o regnas. Ambo
uos exaudiat qui uos coronauit. unum
prius. alterũ postea. Unũ qui ꝑsecutionẽ

Expanded text:
a sacerdotibus et Scribis, ut ubicumque invenia sacerdotibus et Scribis, ut ubicumque inveniret viros viae hujus, id est, Christianos, alligatos adduceret ad supplicia sumenda, qualia sumpserat Stephanus. Et iratus ibat Saulus, ibat lupus ad caulas, ad greges Domini: ut rabidus lupus sanguinem sitiebat, caedes anhelabat, ibat per viam. Et ille desursum: Saule, Saule, quid me persequeris? Lupe, lupe, quid agnum occisus, leonem occidi. Quid me persequeris? phanum lapidari, videtis Saulum lapidantium vestimenta servantem.me persequeris? Stratus es, erectus es: prostratus persecutor, erectus praedicator. Dic, audiamus: Paulus servus Christi Jesuo Saule? Per voluntatem tuam scimus, vidimus ubique legeris, ubique recitaris, ubique ad Christum adversantia corda convertis, ubique pastor bonus magnos greges colligis. Cum eo quem lapidasti, cum Christo regnas. Ambo vos exaudiet, qui vos coronavit, unum prius, alterum postea: unum qui persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
dixit & ipse. Dñe. nestatuas illis
hoc delictum. Sed quomodo dixit:
genua fixit. sed stans cõmendauit.
quia iustũ cõmendabat. Quare ꝓ
illis genua fixit: quia ꝓsceleratis
orabat. Dñe. ne statuas illis hoc delictũ.
sed inrisit: & tamen ad orationẽ stephani
ꝑtinebant. Ad huccrassabatur. & iam
ꝓ illo Stephanus audiebatur. Nostis enĩ
iã ut aliquid dicã de saulo. & postea paulo.
utiq nostis. In eodem libro scriptũ. ẽ. quẽ¬
ad modũ crediderit paulus. occisos tephano
Persecutionem grauissimã eccła hierosolimis
ꝑtulit. fugati sunt fr̃s qui ibi erant. soli
apłi remanserunt. Apud paucos ceteri
fugabantur. sed tãquã ardentes faces.
quocũq ueniebant. accendebant. Stulti
iudei. quando illos de hierosolimis fuga¬
bant. carbones ignis insiluã mittebant.
Ad huc tu saule. cui non sufficit occisus
Stephanus. qđ libenter recolimus. quia
iã colimus. quid facit: Accepit epłas

Expanded text:
dixit et ipse, Domine, ne statuas illis dixit et ipse, Domine, ne statuas illis hoc pecgenu fixit. Quare se stans commendavit? Quia justum commendabat. Quare pro illis genua fixit? Quia pro sceleratis orabat. Domine, ne statuas illis hoc peccatum. sed irrisit: et tamen ad orationem Stephani pertinebat. Adhuc grassabatur, et jam pro illo Stephanus exaudiebatur. Nostis enim jam, ut aliquid dicam de Saulo, et postea Paulo; utique nostis: in eodem libro scriptum est quemadmodum crediderit Paulus. Occiso Stephano persecutionem gravissimam Ecclesia Jerosolymis passa est. Fugati sunt fratres qui ibi erant: soli Apostoli remanserunt; caeteri fugabantur. Sed tanquam ardentes faces, quocumque veniebant, accendebant. Stulti Judaei, quando illos de Jerosolymis fugabant, carbones ignis in silvam mittebant. Adhuc Saulus, cui non suffecit occisus Stephanus, quod libenter recolimus, quia jam colimus, quid fecit? Accepit epistolas
Abbreviated transcription (Latin):
illis qui post ascensionẽ dñi ueniente
spũ sco quando impleti sunt discipti.
& loquebantur linguis om̃iũ gen
U irifr̃. quio faciemus: indicate nobis
illis petrus. Agite pęnitentiam.
peccatoꝵ remanebat. quando & illud
peccatũ remittebatur. quo remissor
occisus ẽ. peccatorũ: Quid peius
quã occidere xp̃m: Hoc delictũ
.ẽ. quod legitur ł orte inter illos.
fuit scephanus. Si inter illos fuit.
& ꝓ ipso illo ualuit hȩc oratio
Pater. ignosce illis. quia uesciunt
quid faciunt. Tamen & saulus ille¬
inter illos fuit. cũ lapidaretur
Scephanus agnus. Adhuc erat ille
lupus. ad huc sanguinem siciebat.
Ad huc manus suas duas quib lapi¬
dar& parũ putabat. lapidantium
uestimenta seruabat. Ergo recolens
quid ꝓse dictũ sit. si & ipse inter illos
erat. & de quib dixit quando dñs
ait. pater ignosce illis. quia nesciuił
quid faciunt. Imitans ergo in hoc
ipso drm̃ suũ. ut eirs amicus. eẽt.

Expanded text:
illis qui post ascensum Domini veniente illis qui post ascensum Domini veniente Spiritu sancto, quando impleti sunt discipuli, et loquebantur linguis omnium genti fratres, quid faciemus? indicate nobis. illis Petrus: Agite poenitentiam, peccatorum remanebat, quando et illud peccatum remittebatur, quo remissor occisus est peccatorum? Quid pejus, quam occidere Christum? Hoc deletum est. Quid igitur? Forte inter illos fuit Stephanus. Si inter illos fuit; et pro illo valuit illa oratio, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Tamen et Saulus inter illos fuit. Cum lapidaretur Stephanus agnus, adhuc ille erat lupus, adhuc sanguinem sitiebat; adhuc manus suas quibus lapidaret parum putabat, lapidantium vestimenta servabat. Ergo recolens quid pro se dictum sit, si et ipse inter illos erat, de quibus dixit Dominus, quando ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt; imitans ergo etiam in hoc ipso Dominum suum, ut ejus amicus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnobis moriturus. sicut in sepulchro
futurus. sicut die tercia resurrec turus.
sicut in cęlo ascensurus. Omĩa enĩ
ista. ix homine. Homo ergo. pater
in manus tuas cõmendo spm̃meũ.
Ille dixit. pater. Scephanus dñe iħu
Quid & ipse : accipe spm̃meũ: Tu
dixisti. pater. ego ce mediatorem
agnosco. Uenisti iacentem leuare.
non cecidisti mecũ. Accipe inquit
spm̃meũ. Hoc ꝓse orabat. Uenit
illi inmentẽ & aliud. unde imitaret᷑
pendentis. & intendite uerba eius
qui lapidabatur consicentis. Quid
ille : Pater ignosce illis. quia ues¬
ciunt quid faciunt .I. orte i ipsis
erat tunc stephanus. quia pesciebant
quid faciebant. Multi enĩ postea cre¬
dider̃: & iucertũ . ẽ. nobis unde fuerit
beatissimus Stephanus. utrũ ex illis
qui prius in xp̃o crediderant. sicut
pichodemus qui uenit ad eũ media
Nocte. qui ibi sepeliri meruit ubi
& iste. quia per istũ & ipse inuentus ÷
Utrũ ergo ip ins fuerit. aut forte in

Expanded text:
pro nobis moriturus, sicut in sepulcro pro nobis moriturus, sicut in sepulcro futurus, sicut tertio die resurrecturus, sicut in coelos ascensurus. Omnia enim ista in homine. Homo ergo: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum. Ille dixit, Pater: Stephanus, Domine Jesu. Quid et ipse? Accipe spiritum meum. Tu dixisti Patri, ego tibi. Mediatorem agnosco. Venisti jacentem levare: non cecidisti mecum. Accipe, inquit, spiritum meum. Hoc pro se orabat: venit illi in mentem aliud, unde imitaretur, et intendite verba ejus qui lapidabatur confitentis. Quid ille? Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Forte in ipsis erat tunc Stephanus, qui nesciebant quid faciebant. Multi enim postea crediderunt. Et incertum est nobis unde fuerit beatissimus Stephanus, utrum ex illis qui prius in Christum crediderant, sicut Nicodemus qui ad eum venit nocte , qui ibi sepeliri meruit ubi et iste, quia per illum et iste inventus est: utrum ergo in his fuerit, an forte in
Abbreviated transcription (Latin):
addexterã patris. uidit ut ñ tacer&¬
Non enĩ & illi uidebant. sed in uidebant.
& idõ Non uidebant. quia inuidebant.
N on tacuit ille qđ uidit. ut ꝑuenir&
ad eũ quem uidit. Ecce inquit uideo
cȩlũ aꝑtũ. & filiũ hominis stantẽ ad
dexterã maiestatis. Illi continueruÑ
aures suas. quasi contra blasphemiã
Agnoscetis illos in psalmo. Sicut as¬
pides surdȩ inquit. & obturantes
aures suas. ne audiant uocem incan¬
tantis. & medicam̃tũ a sapiente¬
Sic enĩ dicuntu& aspides quando in¬
suis. p̃mere unã aurem ad terrã. &
de cauda sibi alterã obturare. & tam̃
in cantator ꝓducit illas. Sic & isti
ad huc in cauernis suis strepebant.
quando in suis cordib aestuabant:
ad lapides currunt. cucurrerunt.
lapidauerunt. Quid Stephanus.
quid: attendite. Prius ille quẽ bonꝰ
tuas cõmendo sp̃mmeũ. Hoc sicut
homo sicut crucifixus. sicut uatus
exfemina. sicut carne indicus. sicut

Expanded text:
ad dexteram Patris: vidit, ut non tacerad dexteram Patris: vidit, ut non taceret. Non illi videbant, sed invidebant; et ideo non videbant, quia invidebant. Non tacuit ille quod vidit, ut perveniret ad eum quem vidit. Ecce, inquit, video coelos apertos, et Filium hominis stantem ad dexteram majestatis. Illi continuerunt aures suas, quasi contra blasphemiam. Agnoscitis illos in Psalmo: Sicut aspidis, inquit, surdae et obturantis aures suas, ne audiat vocem incantantis, et medicam. Sicut enim dicuntur aspides, quando insuis, premere unam aurem ad terram, et de cauda sibi alteram obturare, et tamen incantator producit illas: sic et isti adhuc in cavernis suis stridebant, quando in suis cordibus aestuabant. ad lapides currant. Cucurrerunt, lapidaverunt. quid? Attendite prius illum, quem bonus tuas commendo spiritum meum. Hoc sicut homo, sicut crucifixus, sicut natus ex femina, sicut carne indutus; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dite que confitebatur. quando lapida¬
batur. quẽ confitebatur in terra quẽ
uidebat incȩlũ. ꝓquo tradebat carnẽ
suã. cui cõmendabat animã suam
N ũquid enĩ legimus. aut in doc trina sua
alicubi legere possumus. quia faciebat
aut facit signa iħc per nomenstephani:
Stephani. in nomine xp̃ifit. ut xp̃c
qui illũ intellegunt. ad dexterã stecur
Quando enĩ uenerit. stabunt ad dexterã.
stabunt ad sr istram. Beati qui ad dex¬
teram. misei: qui ad sinistrã. Imitatur
miro modo inter lapidatores lapides¬
paciebatur duros. mittentes quid pisi
quod erant: Ut sciatis quia duros pa¬
ciebatur. hoc illis dixit. Dura ceruice.
festinas lapidari. ardes coronari. Uos
semꝑ spũi sc̃o resistitis. Talia cũ dicer&.
fremebant illi. & stridebant dentibus
sustinere possint. adde unde te possiÑ
lapidare. ut in ueniamus qđ cele¬
brare: Aperti sunt cęli. urdit martya
martyrũ caput. uidit iħm stantem

Expanded text:
dite quem confitebatur, quando lapidadite quem confitebatur, quando lapidabatur; quem confitebatur in terra, quem videbat in coelo; pro quo tradebat carnem suam, cui commendabat animam suam. Numquid enim legimus, aut in doctrina sana alicubi legere possumus, quia faciebat aut facit signa Jesus per nomen Stephani? Stephani, in nomine Christi fit; ut Cqui illum diligunt ad dexteram stetur. Quando enim venerit, stabunt ad dexteram, stabunt ad sinistram: beati, qui ad dexteram; miseri, qui ad sinistram. CAPUT II.Miro modo inter lapides patiebatur duros, mittentes, quid, nisi quod erant? Ut sciatis quia duros patiebatur; hoc illis dixit: Dura cervice, festinas lapidari, ardes coronari. Vos semper Spiritui sancto restitistis. Talia cum diceret, fremebant illi, et stridebant dentibus sustinere non possint: adde unde te possint lapidare, ut inveniamus quod celebrare. Aperti sunt coeli: vidit Martyr martyrum caput; vidit Jesum stantem
Abbreviated transcription (Latin):
marty& stephanus. iã sermone
suo saginauit nos. sed post illã sage¬
nam. appono uobis de sermone mi¬
nisterii mei quasi scđam mensam
cus. nos autẽ sine dubio serui. Ille
prest& ut simus & amici tales. quales
serui qui possimus salua conscientiȩ fron¬
te cantare. Mihi autẽ nimis honorisi¬
catisunt amici tui ds̃. Ante quam
occideretur sc̃s stephanus in aꝑto.
& in occulto coronaretur. audistis
qualis fuerit electus ab apłis inter
diaconos: inter illos nominatus
primus. sicut inter apłos petrus.
Ergo cũ. eẽt. ab apłis ordinatus. inbreui
ad passionẽ p̃cessit ad xp̃m ordinatores
suos. Ab eis . ẽ. ordinatus. sed prior. ẽ.
coronatus. Quid ergo audistis cum
eur. passio legeretua: Scephanus
signa multa & ꝓdigia in plebe. per
ꝑcuius nomen. qui nostis amare ste¬
phanũ. in xp̃o amate. Hoc eñĩ uult.
hoc illi gratũ ẽ. inde gaud&. hoc accep¬
tum hab&. Non enĩ nomen suũ uoluit
iactare. Apud lapidatores suos. Atten¬

Expanded text:
martyr Stephanus jam sermone suo saginavit nos: sed post illam saginam appono vobis de sermone ministerii mei quasi secundam mensam.cus. Nos autem sine dubio servi: ille praestet ut simus et amici. Tamen quales servi? Tales qui possimus salva conscientiae fronte cantare, Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus . Antequam occideretur sanctus Stephanus in aperto, et in occulto coronaretur, audistis qualis fuerit electus ab Apostolis. Inter diaconos illos nominatur primus, sicut inter Apostolos Petrus. Ergo cum esset ab Apostolis ordinatus, in brevi ad passionem praecessit ordinatores suos: ab eis est ordinatus, sed prior est coronatus. Quid ergo audistis, cum ejus passio legeretur? Stephanus signa magna in plebe, per per cujus nomen. Qui nostis amare Stephanum, in Christo amate. Hoc enim vult, hoc illi gratum est: inde gaudet, hoc acceptum habet. Non enim nomen suum voluit jactare apud lapidatores suos. Atten
Abbreviated transcription (Latin):
bonos & malos. & pluit suꝑ iustos & in¬
iustos. hoc uidemus. negare ũ possumus
N ũquid dictũ. ẽ. nubib. pluite suꝑ agros
cultoꝵ meoꝵ. & recedite ab agris blasphe¬
matoꝵ meoꝵs : Nũquid dictũ. ẽ. soli. uide¬
ant te qui me colunt. non te uideant qui
me maledicunt. beneficia de cȩlo. benefi¬
cia de terra: Scatent fontes. agripin¬
guescunt. fructib arbores honerantur
Habent ista boni. habent & mali. Habent
grati. habent ingrati. Qui tanta prestat
bonis & malis. putamus. Nihil seruat
bonis : Hocdat & bonis & malis.
qđ donauit & lapidatorib Stephani
Maxime ergo fr̃s. exẽplo huius martyris:
inimicos pr̃os amare discamus. Exẽplũ
ꝓpositũ.ẽ. de dõ patre. qui facit solem
suũ oriri suꝑ bonos & malos. Dixit hoc
amando inimicos suos. Quo eñianiator
inimicoꝵ suoꝵ in mudũ uenit. om̃s pror¬
sus inimicos suos inuenit. neminẽ inuenit¬
amicũ. ꝓ inimicis suis sanguinẽ fudit. sed
sanguine suo. inimicos conuertit in amicos¬

Expanded text:
uit super justos et injustos . Hoc videmus, hoc negare non possumus. Numquid dictum est nubibus: Pluite super agros cultorum meorum, et recedite ab agris blasphematorum meorum? Numquid dictum est soli: Videant te qui me colunt, non te videant qui mihi maledicunt? Beneficia de coelo, beneficia de terra: scatent fontes, agri pinguescunt, arbores fructibus onerantur. Habent ista boni, habengrati, habent ingrati. Qui praestat tanta bonis et malis, putamus nihil servat bonis? Hoc dat bonis et malis, quod dedit et lapidatoribus Stephani:Maxime ergo, fratres, exemplo hujus Martyris, inimicos nostros amare discamus. Exemplum propositum est de Deo Patre, qui solem suum oriri facit super bonos et malos. Dixit hoc amando inimicos suos. Qui enim amator inimicorum suorum in mundum venit, omnes prorsus inimicos suos invenit, neminem amicum invenit. Pro inimicis sanguinem fudit: sed sanguine suo inimicos convertit. Inimicor
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus hebreos. eo qđ despicerent᷑
in ministerio cotidiano uiduȩ eorum.
Conuocantes autẽ duodecim multitudinẽ
discipłoꝵ. dixerunt. Non . ẽ. equum
Nos derelinquere uerbũ dñi. & minis¬
trare mensis: Considerate ergo fr̃s
uiros ex uobis bom testimonii septẽ.

Expanded text:
adversus Hebraeos, eo quod despicerentur in ministerio quotidiano viduae eorum. Convocantes autem duodecim multitudinem discipulorum, dixerunt: Non est aequum nos derelinquere verbum Dei, et ministrare mensis. Considerate ergo, fratres, viros ex vobis boni testimonii sept
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uidetur graue. quia iussit ut
diligant immicos suos. Graue p̃cep¬
tũ. sed grande p̃miũ. Deniq. eũ hȩx¬
moner& uidete quid dixerit. Diligite
inimicos ur̃os. benefacite his qui uos

Expanded text:
hominibus grave, quod jussit ut diligant inimicos suos. Grave praeceptum, sed grande praemium. Denique cmoneret, videte quid dixerit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos
Abbreviated transcription (Latin):
artia Stephanus beatus. & pri
terras passus illustrauit. istas mor¬
tuus suscitauit: sed mortuus non
uisitar&. nisi & mortuus uiuer&.
Exiguus puluis. tantũ popłm congre¬
gauit. Cinis lat&. beneficia non¬
Caro scĩ stephani ꝑ loca singula diffa¬
S ic ex pectemus consequi tẽporalia
beneficia. ut eũ imitando accipere
mereamua ȩt̃na. Quid nobis beatꝰ
martra imitando in sua passione
ꝓposuit. hoc ad tendere. hoc credere.
hoc implere. uere .e. solemnia scĩ¬
martyris celebrare Dñs iħis inter
p̃cepta magna & salubria. diuina

Expanded text:
artyr Stephanus, beatus et primterras passus illustravit, istas mortuus visitavit. Sed mortuus non visitaret, nisi et mortuus viveret. Exiguus pulvis tantum populum congregavit: cinis latet, beneficia pCaro sancti Stephani per loca singula diffaendatur. Sic exspectemus consequi temporalia beneficia, ut eum imitando accipere mereamur aeterna. Quod nobis beatus Martyr imitandum in sua passione proposuit, hoc attendere, hoc credere, hoc implere, vere est solemnia Martyris celebrare. Dominus noster inter praecepta magna et salubria, divina
Abbreviated transcription (Latin):
ne non peccati. sed iN similitudinẽ carnis
peccati. nũquid hoc stephanus. Sic
natus . ẽ. sicut tu. Inde natus. ẽ. unde tu:
Adõ creatus ẽ. a quo & tu. Eo p̃cio redẽp¬
tus .ẽ. quo & tu. Tanti ual&. quantum
uales. Unũ iustrum̃tũ de nobis factũ ẽ.
Eugłiũ instrum̃tũ prm̃. ẽ. ubi om̃s empti
instrumentũ .ẽ. quia filii sumus testam̃tũ
est.
Ipsũ ad tende. conseruũ ad tende. multũ
intuere solem. lucernã uide. Suis enĩ
discipłis. dñs dixit. Nemo accendit
lucernã & ponit eã sub modio. sed suꝑ
candelabrũ. ut luceat om̃ib qui ip

Expanded text:
ne peccati, sed in similitudine carnis peccati : numquid hoc Stephanus? Sic natus est ut tu; inde natus est, unde et tu; ab eo renatus est, a quo et tu; eo pretio redemptus, quo et tu; tanti valet, quanti vales. Unum instrumentum nobis factum est. Evangelium instrumentum est, ubi omnes empti instrumentum est: quia filii sumus, testamentum est. Ipsum attende, conservum attende. CAPUT intueri solem? lucernam vide. Suis enim discipulis dixit Dominus: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut lu
Abbreviated transcription (Latin):
euangłii. qđ dñs in cruce dixit. Pater.
ignosce illis. quia nesciunt quid faciunt.
Dicent sibi. Sed ipse hoc potuit. tãquam
filius dĩ. tãquã unicus patri. Caro enĩ
pendebat. sed ds̃ intus latebat. Nos autẽ
quid sumus qui ista faciamus: Fallit
imitari dñm tuũ. ad tende Stephanũ con¬

Expanded text:
angelii, quo Dominus in cruce dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt; dicunt sibi, Ipse hoc potuit, tanquam Filius Dei, tanquam unicus Patris. Caro enim pendebat, sed Deus intus latebat. Nos autem quid sumus, qui ista faciamus? Fefelliimitari Dominum tuum, attende Stephanum con