comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatõ in meditatõnẽ tnsit. Solet
sane simile aliqͥo cͥca meditatõnẽ ac-¬
cid̾e̾ : nam u̾itatẽ qͥdẽ du q̾sitam tã¬
dẽ ꝙ inuentam mens sobet cũ aiudi¬
tate susciꝑe⁊ mirari cũ exultatõne
eiꝰ ꝙ admiratõni diutiꝰ inhere : e hoc
ẽ iam meditatõnẽ mneditando exced̾e:

Expanded text:
cogitatio in meditationem transit. Solet cogitatio in meditationem transit. Solet sane simile aliquid circa meditationem accidere. Nam veritatem quidem diu quaesitam tandemque inventam mens solet cum aviditate suscipere, mirari cum exsultatione, ejusque admirationi diutius inhaerere. Et hoc est jam
Abbreviated transcription (Latin):
lia occupari : ce in sapĩe uł scientie
studiis maxime iino assidue u̾sari.
S in hoc sane solent maxime a cogi¬
tatõne differre q̃ se singłis pene mo¬
m̃tis consueuit ad inepta ⁊ friuola re¬
laxare : ce sine ullo discretõnis freno
ad omĩa se ingere ⁊ p̃cipitẽ dare. Cõ¬
mune gͦ est cõtemplatõnr ⁊ cogitatõ¬
ni libero qͦdam motu ce scd̃m sponta¬
neũ nutũ huc illuc q cͥcũferri: ce nullo
difficultatis obstacło a discursionis sue
impetu p̾pediri. Differt̃ aũ in eo ip̃o mari¬
me a meditatõne. cuiꝰ studiũ est semꝑ
qͦuis industͥe labore qͣlibet animi dif¬
ficultate ardua ꝙ̃ app̃hñdere: obstru¬
sa urumꝑe. occulta penetͣre. fit cñ se¬
pe ut in cogitatõnũ nrãꝵ euagatõne ta¬
le aligͥo animꝰ ineͤrat: qd̾ scue uehem̃ter
ambiat fortit̾ ꝙ insistat. Et d̾um mẽs
desiderio suo satiffaciens eiꝰnͦi inqͥ¬
sitõni studium impendit : iam co¬
gitatõnis modũ cogitando excedit: &

Expanded text:
lia occupari, et in sapientiae vel scientiae studiis maxime imo assidue versari. Sed in hoc sane solet maxime a cogitatione differre qui se singulis pene momentis consuevit ad inepta et frivola relaxare, et sine ullo discretionis freno ad omnia se ingerere, vel praecipitem dare. Commune vero est contemplationi et cogitationi libero quodam motu et secundum spontaneum nutum huc illucque circumferri, et nullo difficultatis obstaculo a discursionis suae impetu praepediri. Differunt autem in eo ipso maxime a meditatione cujus studium est semper quovis industriae labore, qualibet animi difficultate ardua quaeque apprehendere, obstrusa irrumpere, occulta penetrare. Fit tamen saepe ut in cogitationum nostrarum evagatione tale aliquid animus incurrat quod scire vehementer ambiat, fortiterque insistat. Sed dum mens desiderio suo satisfaciens ejusmodi inquisitioni studium impendit, jam cogitationis modum cogitando excedit, et
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigat. ut eis inhereat. uł in eis
ullam fiduciam ponat. s ut eas di¬
uidicando conuincat. consutet.ait
condempnet. Danel itaq nr̃ ce mũ¬
di sapientes ꝑ inuestigationẽ eadẽ
uia currunt. qmͣuis ꝑ intentionẽ
ad eundem exitum ñ ꝑtingunt. Rec¬
te gͦ daniel eorum collega dr̃. qͥb ĩ
studiorum suoꝵ discursib ñ nulla
debeat qui occultoꝵ reuelationem
onec I dinitus expectat:

Expanded text:
investigat, ut eis inhaereat, vel in eis investigat, ut eis inhaereat, vel in eis ullam fiduciam ponat, sed ut eas dijudicando convincat, confutet atque condemnet. Daniel itaque noster, et mundi sapientes per investigationem eadem via currunt, quamvis per intentionem ad eumdem exitum non pertingunt. Recte ergo Daniel eorum collega dicitur, quibus in studiorum suorum discursibus, nonnulla exdebeat, qui occultorum revelationem divinitus exspectat
Abbreviated transcription (Latin):
philosophia. gͦ eadem ipsa que car¬
nalis prudentia Si omĩa. gͦ ce ip¬
sa que quelibet ꝑu̾sa doctrina. So¬
let nãq qui sp̃ualis ẽ omĩa discu¬
tere ut possit omĩa uidicare. audi
deniq quomͦ sp̃ualis ille omĩa in
sapientia sua temptau̾it. ut omĩa
diuidicare possit. Dedi inquit cor
meum ut scirem prudentiam aiq
doctrinam. errores atq stulticiam.
uides quomodo iste rimatur. quo¬
modo scrutatur ñ solum bonos
mores. uerum cẽ errores. ñ solum
prudentiam. uerum etiam stulti¬
ciam. Uere itaq deuotionis est. tã
bona qm mala incontemplationẽ
ad ducere. omĩa inuestigare omĩa
discutere. ut sequent̃ & possit om̃ia
diudicare. ht̃ itaq uera deuotio
ex inuestigatione & ꝑscrutatione
cum babilonis sapientib aliquid
comiune ut merito dicat᷑ ex eo
eoꝵ collega eẽ. differunt tamen ex
intentione. Nam uera deuotio doc¬
tͥnas uanas atq ꝑu̾sas non ad hoe

Expanded text:
philosophia; ergo eadem ipsa quae carphilosophia; ergo eadem ipsa quae carnalis prudentia. Si omnia, ergo et ipsa quae quaelibet perversa doctrina. Solet namque qui spiritualis est omnia discutere, ut possit omnia judicare. Audi denique quomodo spiritualis ille omnia in sapientia sua tentaverit, ut omnia dijudicare possit: Dedi, inquit, cor meum, ut scirem prudentiam atque doctrinam, erroresque et stultitiam . Vides quomodo iste rimatur, quomodo scrutatur, non solum bonos mores, verum etiam errores, non solum prudentiam, verum etiam stultitiam. Verae itaque devotionis est tam bona quam mala in contemplationem adducere, omnia investigare, omnia discutere, ut subsequenter et possit omnia dijudicare. Habet itaque vera devotio ex investigatione et perscrutatione cum Babylonis sapientibus aliquid commune, ut merito dicatur ex eo eorum collega esse. Differunt tamen ex intentione. Nam vera devotio doctrinas vanas atque perversas non ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
possit. Om̃is eñ nr̃a iustificatio.
omĩs nr̃a sanctificatio. absq ul¬
la dubitatione ẽ a sp̃u isto. Sñ
hoc sp̃u nescimus quid oremus.
quomͦ oportet. Ipsum enĩ ẽẽ do¬
cente apło didiscimus. qui inter¬
pellat ꝓ nob̾ gemitib in enarra¬
bilib. Ut gͦ deuotio nr̃a possit
uera esse: oportet hunc sp̃m
tio intelligitur. recte de es per
nabugo donosor dr̃. Qtu habet
sp̃m dõrum scõrum insemet ip̃o.
S cum suꝑus exp̃sserit quosdam
sapientes. & quales ueracit᷑ constat
uere sapientes ñ ẽẽ. nurum qͦmͦ di¬
cat᷑ daniel hoc loco eorum collega eẽ
Nisi enĩ cum eis aliquid cõmune
habeat. nescio quomͦ eoꝵ collega ex¬
istat. Illud autem scio quod sp̃s ille
quem daniel sccłm scͥpture testimo¬
nium acceꝑat sp̃uales efficiat. Spu¬
ał autem diuidicat omĩa. ce ipse
anemine uidicatur. Sp̃c eñi solet
omĩa scrutari. &ẽ ꝓfunda dĩ. Si sp̃u¬
ał duudicat omnia. si sp̃s scrutat᷑
omĩa. gͦ eadem ipsa que mundana

Expanded text:
possit. Omnis enim nostra justificatio, omnis nostra sanctificatio, absque ulla dubitatione est a spiritu isto. Sine hoc spiritu nescimus quod oremus, quomodo oportet, ipsum enim esse, docente Apostolo, didicimus qui interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Ut ergo devotio nostra possit vera esse, oportet hunc spiritio intelligitur, recte de eo per Nabuchodonosor dicitur: Qui habet spiritum deorum sanctorum in semetipso. Sed cum superius expresserit quosdam sapientes, et quales veraciter constat, vere sapientes non esse, mirum, quomodo dicatur Daniel hoc loco eorum collega esse. Nisi enim cum eis aliquid commune habeat, nescio quomodo eorum collega existat. Illud autem scio quod spiritus ille quem Daniel secundum Scripturae testimonium acceperat, spirituales efficiat. Spiritualis autem dijudicat omnia, et ipse a nemine judicatur. Spiritus enim solet omnia scrutari, etiam profunda Dei. Si spiritualis dijudicat omnia, si spiritus scrutatur omnia, ergo eadem ipsa quae mundana
Abbreviated transcription (Latin):
int̃p̃tationẽ idoneus inuenitur
In eo sane qd̃ dii isti. dii sc̃i dicũt᷑
illi ꝓfecto excluduntur. de qui¬
b inpsalmo canitur. Om̃s dii gẽ¬
tuun demonia. S ꝓfecto qui l
loco designantur sp̃m sc̃m ha¬
b̾e credunt᷑. quia si spm̃ scm nõ¬

Expanded text:
interpretationem idoneus invenitur. In eo sane, quod dii isti, dii sancti dicuntur, illi profecto excluduntur, de quibus in psalmo canitur: Omnes dii gentium, daemonia . Sed profecto qui hoc loco designantur. Spiritum sanctum habere creduntur; quia, si Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiam. si ad diuinarũ
iudiciorum scientiam. erudiri
uolumus. meliꝰ inhoc ipsum
orando ꝗͣ inuestigando ꝓficimꝰ.
altus deuota compunctione.
qm ꝓsunda ꝑstrutatione illu¬
minamur. unde est qd̃ ad ea que
p̃inisiiꝰ. statim subnectit᷑. donec
collega ingressus ẽ inconspectu
meo damel cui nom̃ balthasar.
scd̃m nom̃ di mei. qui ht̃ sp̃m¬

Expanded text:
intelligentiam, si ad divinorum judiciorum scientiam erudiri volumus, melius in hoc ipsum orando quam investigando proficimus, altius devota compunctione quam profunda perscrutatione illuminamur. Unde est quod ad ea, quae praemisimus, statim subnectitur: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Balthassar secundum nomen Dei mei, qui h
Abbreviated transcription (Latin):
minica reuelatione est in monte ostensa
pꝰ modum autem in ualle familiarit᷑
nota. ⁊ freqñter insa. alii autẽ qd̾ rarum
et uelut fortunum hñt in suis uidł con¬
templationib m̃te excecłẽ incipiunt ali

Expanded text:
minica revelatione est in monte ostensa, postmodum autem in valle familiariter nota et frequenter visa. Alii item quod rarum, et velut fortuitum habent in suis videlicet contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
ad archam dñi intra uelut familiarit̃
tandem intrauit. qmͣ ad solã dñi uocati¬
onẽ ce reuelationẽ pͥus ꝑ nubem uidere
accepit. Multa sunt inhis om̃ib sacra¬
tis uidelicet dilatatione m̃tis suble¬
uatione mentis alienatione:

Expanded text:
ntra velum familiariter tandem intravit, quam ad solam Domini vocationem et revelationem prius per nubem videre accepit. Multa sunt in his omnibus sacrantis videlicet dilatatione, mentis sublevatione, mentis alienatione
Abbreviated transcription (Latin):
no uisum sompnium ad memoriam
reuocare ñ potuit. alii qd̃ ꝑ excessũ
consid̾ant. pͥ modũ facile retractant
Alii ut hoc possint multo labore desu¬
adant: hinc est qd̃ rex pharao som¬
pnium iuidit. iusumq retinuit. ecõtͣ
autẽ rex nabugodonosor amissum
sompnum multa instantia recuꝑa-¬
uit. Et moysi quidẽ archa dm̃ ex do¬

Expanded text:
no visum somnium ad memoriam no visum somnium ad memoriam revocare non potuit . Alii quod per excessum considerant postmodum facile retractant. Alii ut hoc possint, multo labore desudant. Hinc est quod rex Pharao somnium vidit visumque retinuit . Econtra autem rex Nabuchodonosor amissum somnium multa instantia recuperavit et Moysi quidem arca Domini
Abbreviated transcription (Latin):
andem grãm ex aliena traditione ma¬
gis qͣ ꝓpͥo m̃tis acumine ꝓficiũt qui
tñ in siuis contemplationib sepe usq
ad m̃tis excessum assurgunt. Hinic ẽ. qd̾
beseleel archam quidẽ fabricasse. ñ tũ ad
illam intͣsse legit᷑ a aronuͦ ad archam
aliena iam oꝑatione fabricatã ⁊ intra
uelum collocatam ex more utͣsse non
dubitat᷑. Ecce nos in hoc ope qͣi beseleel
officiũ suscepimus. qui te ad contemp¬
lationis studium instructiorem recdde
ce qͣi n arche oꝑatione desudare cura¬
iumꝰ. Longe tñ me ipsum in hac gr̃a p̃¬
cedis. si ex his que audis aduitus intra¬
re p̃ualeas usq adint̾iora uelamnnis.
sullud qd̃ qͣsi inꝑpatulo laboramꝰ. ⁊ iu¬
xta comunem nͣsum comp̃hendunus.
ce assignamꝰ. tu p̾ualueris ꝑm̃tis exces¬
alienationem conspiciũt ad semet ip¬
sos reu̾si uixta cõmunem animi sta¬
tum nullo mͦ caꝑe uł recolligere pos¬
sunt. huc ẽ qd̃ rex nabugodonosor
sompnum iudit s excussus asomp-¬

Expanded text:
aditione magis quam proprio mentis acumine proficiunt qui tamen in suis contemplationibus saepe usque ad mentis excessum assurgunt. Hinc est quod Beseleel arcam quidem fabricasse, non tamen ad illam intrasse legitur. Aaron vero ad arcam aliena jam operatione fabricatam et intra velum collocatam ex more intrasse non dubitatur. Ecce nos in hoc opere quasi Beseleel officium suscepimus qui te ad contemplationis studium instructionem reddere et quasi in arcae operatione desudare curavimus. Longe tamen meipsum in hac gratia praecedis, si ex his quae audis adjutus intrare praevaleas usque ad interiora velaminis, si illud quod quasi in propatulo laboramus et juxta communem usum comprehendimus et assignamus, tu praevalueris per mentis excesalienationem conspiciunt ad semetipsos reversi juxta communem animi statum nullo modo capere vel recolligere possunt. Hinc est quod rex Nabuchodonosor somnium vidit, sed excussus a som
Abbreviated transcription (Latin):
ysen cũ seniorib isrł montẽ ascencde.
ce aaron cum pontificali ornatu inint̃i¬
ora tab̃nacłi intrare. nec forte aliud ⁊
aliud ẽ illum semorib inascensu mõ¬
tis relictis cũ solo iosue uerticem montiᷤᷤ
app̃hend̾e. & istum cũ aromatico incẽ
sit. illum se innebulam. istũ se intͣ ue¬
lum ingerere. irt hoc solum int̃ utͥus¬
q actum qͣntũ ad misticam tradicionẽ
differat. qd̃ imꝰ ex sola dñi uocatione.
alter ex ꝓpͥa delib̾atione ad secretũ ills
diuine reulationis alloqͥum subuitͣlnt:¬

Expanded text:
ysen cum senioribus Israel montem ascendere, ysen cum senioribus Israel montem ascendere, et Aaron cum pontificali ornatu in interiora tabernaculi intrare, nec forte aliud et aliud est illum, senioribus in ascensu montis relictis, cum solo Josue verticem montis apprehendere, et istum cum aromatico incensilominus sit illum se in nebulam, istum se intra velum ingerere ut hoc solum inter utriusque actum quantum ad mysticam traditionem differat quod unus ex sola Domini vocatione, alter ex propria deliberatione ad secretum illud divinae revelationis alloquium subintr
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat. S ut aaron idonee posset &
ꝓmptum haberet intra uelum in¬
trare cũ uellet &e oporteret pontifica¬
lem sibi ornatum ⁊ habitum in id offi¬
cii idoneum comꝑauereat. atq pos¬
sidebat. Quid autem ẽ habitum in
id officii idoneũ habere nsi illa uir¬
cutum merita cõparare. ꝑ que pos¬
sit eiꝰ mͦ gr̃e officiũ in usu hab̃e: Opor¬
tet aũt ñ in solo põtificali ornatu. ue¬
rum ce. cũ aromatici fumi obnubila¬
tione unxta dĩcum p̃ceptum ince¬
dere. qui uult ad int̾iora uelaminis
penetrare. ut introgressionis sue ho¬
ra tanta celestium desid̃ioꝵ exaltatio¬
ne ce qͣsi aromatici fumi ex estuatione
eferbeat qͣtuꝰ ei in despectum ueniat
&e omĩno quasi ꝓ nichilo reputet. qͥc¬
quid de int̾ioris hominis ornatu pla-¬
cere poterat. forte autẽ idẽ est moysen
turbam ad pedem montis relinqͤre &
a aron aute ingressum tab̾nacłi cõmu¬
nẽ habitum deponere. idem autẽ mo¬

Expanded text:
gerebat. Sed ut Aaron idoneum posset et gerebat. Sed ut Aaron idoneum posset et promptum habere intra velum intrare cum vellet et oporteret, pontificalem sibi ornatum et habitum in id officii idoneum comparaverat atque possidebat. Quid autem est habitum in id officii idoneum habere, nisi illa virtutum merita comparare, per quae possit ejusmodi gratiae officium in usu habere? Oportet autem non in solo pontificali habitu, verum etiam cum aromatici fumi obnubilatione, juxta Dominicum praeceptum, incedere, qui vult ad interiora velaminis penetrare, ut introgressionis suae hora tanta coelestium desideriorum exhalatione et quasi aromatici fumi exaestuatione efferbeat, quatenus ei in despectum veniat, et omnino quasi pro nihilo reputet quidquid de interioris hominis ornatu placere poterat. Forte autem idem est Moysen turbam ad pedem montis relinquere, et Aaron ante ingressum tabernaculi communem habitum deponere: idem autem Mo
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ nosmet ipsos uidimꝰ. in ea ñitate
uł cdlaritate qua pͥus ꝑspeximꝰ ad nram
memoriam reuocare omino ñ possumꝰ.
Et qmuis inde aliquid inmemoria
teneamꝰ. &e quasi ꝑ medium uelum. oe
uelut in medio nebule uideamꝰ. nec mo¬
dum quidem uidendi. nec qͣlitatem uisi¬
onis cõphende uł recordari sufficimus
Et mirum in modum reminiscentes ñ
reminiscim. & ñ reminiꝰcentes reminisci¬
mur. dum uidentes ñ ꝑuidemus ⁊ aspi¬
cientes ñ ꝑspicunꝰ & intendentes ñ pene-¬
tramꝰ. uides certe quia humana mens
siue in illud intunũ archanoꝵ secre¬
tanum introeat. siue de illo ad ext̃iora
exeat uides inqͣm q utrobiq eam ue¬
lum obluuonis excipiat. Idẽ itaq ẽ nu¬
bem intrare. &r se intra nelum ingere¬
re. s qmuis ad unum respiciat ce illd̾
xume qd̃ ut̃q agebat. quia ille ad ali¬
eni solum mͦ bñplaciti in hoc horam
respiciebat iste quasi ꝓ officio suscep¬
at.ce magna ex parte ꝓ uoluntate

Expanded text:
mus in ea veritate vel claritate qua prius perspeximus ad nostram memoriam revocare omnino non possumus. Et quamvis inde aliquid in memoria teneamus, et quasi per medium velum et velut in medio nebulae videamus, nec modum quidem videndi, nec qualitatem visionis comprehendere, vel recordari sufficimus. Et mirum in modum reminiscentes non reminiscimur, et non reminiscentes reminiscimur, dum videntes non pervidemus, et aspicientes non perspicimus, et intendentes non penetramus. Vides certe quia humana mens, sive in illud intimum arcanorum secretarium introeat, sive de illo ad exteriora exeat, vides, inquam, quia utrobique eam velum oblivionis excipiat. Idem itaque est nubem intrare, et se intra velum ingerere. Sed quamvis ad unum respiciat et illud xime quod uterque agebat, quia ille ad alieni solummodo beneplaciti in hoc horam respiciebat, iste quasi pro officio susceperat, et magna ex parte pro voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ex ꝓpͥa industria ualent s solã
uocantis gr̃e horam expectant. Iam uͦ¬
uelut ex urtute enismodi gr̃e effica¬
tiam habere dicendi sunt qui ex ma¬
gna iam parte id possunt cum no¬
lunt. Unius rei figuram habenuꝰ
in moyse altius audem in aaron sa¬
cerdote. Quod enĩ moyses inmonte
ꝑnubem archam id̾e meruit so¬
la reuelantis dñi gr̃a fuit. nam ut
eam ꝓ arbitrio inderet in sua om̃i¬
no potestate ñ habuit. Aaron aũt
iam ex magna parte in potestate
habebat quociens id ip̃m ordo uel
rõ poscebat iuisc̃a sc̃õrum intrare. et
intra ipsum uelum archam dñi uid̾e.
Satis utiq constat quia sc̃a scõꝵ in ta¬
b̾nacło fecłis tenebat uitunum & secrȩ¬
tissimum locum. Si cut ergo ꝑ uerticẽ
montis intelliginus m̃tis summũ sic

Expanded text:
olam vocantis gratiae horam exspectant. Jam velut ex virtute ejusmodi gratiae efficaciam habere dicendi sunt, qui ex magna jam parte id possunt cum volunt. Unius rei figuram habemus in Moyse, alterius autem in Aaron sacerdote. Quod enim Moyses in monte per nubem arcam videre meruit, sola revelantis Domini gratia, fuit: nam ut eam pro arbitrio videret, in sua omnino potestate non habuit. Aaron autem jam ex magna parte in potestate habebat quoties idipsum ordo, vel ratio poscebat in sancta sanctorum intrare, et intra ipsum velum arcam Domini videre. Satis utique constat quia sancta sanctorum in tabernaculo foederis tenebat intimum et secretissimum locum. Sicut ergo per verticem montis intelligimus mentis summum, sic
Abbreviated transcription (Latin):
orum autem qui in siis contem¬
plationib supͣ semet ipsos ducũ¬
tur. & usq adm̃tis excessum rapiut᷑.
alii hoc expectant ce accipiunt usq ad¬
huc exsola uocante gr̃a. alii uero ut ħ
possint sibi comparant cum gr̃e tñ coo¬
ꝑatione ex magna animi inrdustria.
Et illi quidem hoc donum quasi fortui¬
tum hñt. itti uero iam uelut ex irtu-¬
te possdentz Quasi fortuitum ciuq ẽ¬

Expanded text:
orum autem qui in suis contemplationibus supra semetipsos ducuntur et usque ad mentis excessum rapiuntur, alii hoc exspectant et accipiunt usque adhuc ex sola vocante gratia, alii vero ut hoc possunt sibi comparant cum gratiae tamen cooperatione ex magna animi industria. Et illi quidem hoc donum quasi fortuitum habent, isti vero jam velut ex virtute possident. Quasi fortuitum cuique
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliud est eumͦ donũ dei qͥdem co¬
oꝑatione ꝓpͥo exercitio comparare:
Wodis itaͣq trib hanc grãm optine¬
mus. et modo quidem exdiuina in¬
spiratione. modo ex ꝓpͥa exercitatione
modo autem ex alieua traditione. Il¬
lud uͦ notandũ qd̾ ciuidam rahãc grã
ꝓpͥa industria. & sine alicuius doctruie¬

Expanded text:
atque aliud est ejusmodi domum Dei quidem coatque aliud est ejusmodi domum Dei quidem cooperatione proprio exercitio comparare. Modis itaque tribus hanc gratiam obtinemus, et modo quidem ex divina inspiratione, modo ex propria exercitatione, modo autem ex aliena traditione. Illud vero notandum quod quidam ad hanc gratiam propria industria et sine alicujus doctri
Abbreviated transcription (Latin):
Quod trib modis ingram ..
contemplationis ꝓficimus: ooro¬
odidis autem trib ĩ gram cõ¬
templationis ꝓficimus alicũ ex
sola gr̃a. aliqñ ex adiuncta industria.
aliqñ ex aliena doctrina. hoꝵ tͥum in
trib moyse uidelicet beseleel ce aarõ
tipum uł exemplum habemꝰ si eoꝵ geᷤ¬
ta consulimus. Moyses pͥmo archã
in monte ce nube sine ullo industͥe
aliena iam opatione formatã uidere
consueuit. In morem moysi archã dñi
sinͤaliqua humana industria uidemꝰ.
cũ ex sola dñi reuelatione radiũ con¬
tẽplationis accipinꝰ. S tc̃ qͣi uixta be¬
seleel exemplum inidip̃m ex ꝓpͥo oꝑe
ꝓficinus cum in eandẽ grãm ñro studi¬
o ce labore artem comparamꝰ. Tunc
autẽ ut archam dñi uid̾e possimus.
e oꝑatione dicimus. ñ sic accipi uolumꝰ.
quasi sine gr̃e croꝑatione aliquid om̃i¬
no possumus cum quelibet nr̃a indu¬
stria ñ sit nisi ex gr̃a. S aliud est con¬
templationis grãm diuinitus ꝑciꝑe

Expanded text:
Quod tribus modis in gratiam contemplationis proficimus. Modis autem tribus in gratiam contemplationis proficimus, aliquando ex sola gratia, aliquando ex adjuncta industria, aliquando ex aliena doctrina. Horum trium in tribus, Moyse videlicet, Beseleel et Aaron typum et exemplum habemus, si eorum gesta consulimus. Moyses primo arcam in monte et nube sine ullo industriaaliena jam operatione formatam videre consuevit. In morem Moysi arcam Domini sine aliqua humana industria videmus cum ex sola Domini revelatione radium contemplationis accipimus. Sed tunc quasi juxta Bescleel exemplum in idipsum ex proprio opere proficimus, cum in eamdem gratiam nostro studio et labore artem comparamus. Tunc autem ut arcam Domini videre possimus e operatione dicimus non sic accipi volumus quasi sine gratiae cooperatione aliquid omnino possimus, cum quaelibet nostra industria non sit nisi ex gratia. Sed aliud est contemplationis gratiam divinitus percipere,
Abbreviated transcription (Latin):
animo idem est sũmum qd̃ intimum ⁊
intimũ qd̃ sũmum. Idẽ itaq intelligimꝰ
deris. Quid gͥ ẽ montis u̾ticem uł interiꝰ
tab̃nacłin subire qͣ suminum &e intumũ
m̃us sinum ascendere. app̃hendẽ. x tenere:
ꝑpͥmum namq tab̃nacłm illũ qͣm omnes
nouimꝰ. intelligimus cõmunẽ anuni stat̃.¬
ꝑ scd̾m uͦ intelligimus illũ quẽ pauci ad¬
modũ nouerunt qͥ fit ꝑ m̃tis excessum:
Ad illum maxime ꝑtinet sensus rõnał.
ad istum uͦ sensus intellectualis. In illo
sane speculamur inuisibilia nr̃a misto
contẽplam inuisibilia diuina. S hunc
utrũq statũ unũ uicdl̃ om̃ib notum.
Alt̾um autẽ paucis exꝑtum diuidit.
ce sedudit densum obliuionis uelum:
Cum eñi ꝑm̃tis excessum supͣ siue int̾
nosmet ipsos induunorũ contẽplatio¬
nem rapimur ext̾ioꝵ om̃ium statim.
immo ñ solum eoꝵ que extra nos. uerũ
cẽ eoꝵ que in nob̃ sunt om̃iũ obliusci

Expanded text:
um quod intimum, et intimum quod summum. Idem itaque intelligimus deris. Quid igitur est montis verticem, vel interius tabernaculum subire quam summum et intimum mentis sinum ascendere, apprehendere et tenere? Per primum namque tabernaculum illum quem omnes novimus intelligimus communem animi stat vero intelligimus illum quem pauci admodum noverunt qui fit per mentis excessum. Ad illum maxime pertinet sensus rationalis, ad istum vero sensus intellectualis. In illo sane speculamur invisibilia nostra, in isto contemplamur invisibilia divina. Sed hunc utrumque statum unum videlicet omnibus notum, alterum autem paucis expertum dividit, et secludit densum oblivionis velum. Cum enim per mentis excessum supra sive intra nosmetipsos in divinorum contemplationem rapimur, exteriorum omnium statim imo non solum eorum quae extra nos, verum etiam eorum quae in nobis sunt omnium oblivisci
Abbreviated transcription (Latin):
ht cubitũ aliũ in considatõne
forme ⁊ ht̾ cubitũ dimidiũ in ꝑ¬
ceptõne nat᷑e. qm ñ penetͣt nͥ ex
parte. Partim enim ut dc̃m est
exposita est sensui: partim repo
cem diuidi ñ possunt : se qi in li¬
neam extendt̃. ⁊ ad arche longi¬
tudinẽ se ꝑtinere ostendt.¬

Expanded text:
 cubitum in consideratione formae, habet cubitum dimidium in praeceptione naturae, quam non penetrat nisi ex parte. Partim enim, ut dictum est, exposita est sensui, partim reposcem dividi non possunt, se quasi in lineam extendunt, et ad arcae longitudinem se pertinere ostend
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑtit᷑ autẽ tͥum illarũ
consid̾atõ pͥma. Prima
itaq hiuiꝰ subdiuisionis consid̾¬
atõ est in mat̾ia ÷ sed̾a in forma:
tcia in nat᷑a. mat̾iam ce formã
uisu corꝑeo facile dep̃hendimꝰ:
nam lapidẽ aligno tͥaigłm aqͤ¬
drato sine errore disceinimꝰ. Ild̾
autẽ qd̾ ad nat᷑am ꝑtinet partẽ¬
tim expositũ sensui: partĩ autẽ
ꝓfudiꝰ latens repositũ erat rõ¬
III. Natura siqͥdem consid̾atur
in rerũ qͣlitate intͥnfeca. q̃ ad mo¬
dũr⁊ forma consistit in qͣlitate ex¬
tͥnseca. Qͣntas autẽ rerũ int̾ior
ex magna parte corꝑeo ꝑcipit᷑
sensu: sic̃ sapores gustu. odores
ol factu. Ilã autẽ nat᷑e uim que
reb medullit᷑ imp̃ssa ꝓfunditis
intͦrsum latet : ñꝗͣ homo sensu
carnis adne possit᷑ etiã si mini¬
me peccasset. Uerũtñ eam inge¬
nii sui acumine facile ꝑspic̾et
RI
si rõnis ocłs pec̃ci nube obductꝰ
sub erroris nebula ñ caligass.
mͦ autẽ ignorantie tenebris in¬

Expanded text:
rtitur autem trium illarum consideratio prima. Prima itaque hujus subdivisionis consideratio est in materia, secunda in forma, tertia in natura. Materiam et formam visu corporeo facile deprehendimus. Nam lapidem a ligno, triangulum a quadrato sine errore discernimus. Illud autem quod ad naturam pertinet partim expositum sensui, partim autem profundius latens repositum erat rationi. Natura siquidem consideratur in rerum qualitate intrinseca, quemadmodum et forma consistit in qualitate extrinseca. Qualitas autem rerum interior ex magna parte corporeo percipitur sensu, sicut sapores gustu, odores olfactu. Illam autem naturae vim quae rebus medullitus impressa profundius introrsum latet, nunquam homo sensu carnis adire posset etiamsi minime peccasset. Verumtamen eam ingenii sui acumine facile perspiceret si rationis oculus peccati nube obductus sub erroris nebula non caligasset. Modo autem ignorantiae tenebris in
Abbreviated transcription (Latin):
et alt̃o ⁊ tẽpore tñ uno. Et in his omĩb
dilecto nr̃o cantamus canticũ odiosũ.
Expecta reexpecta. expecta reexpecta. mo¬
dicum ibi. ce modicum ibi ⁊ modicun¬
Qnͣdo putas eiuismodi anuna pigra
ce tepida pot̾it ductile illud opus for¬
mare ce anglicam formam excucłe p̃¬
sertun cũ opus sit in hoc oꝑe alarũ ex¬
pansione. urgente idipsum dm̃
ip̃am totam colligere. ⁊ insolo diui¬
nitatis desiderio requiescere

Expanded text:
et altero, et tempore tamen uno. Et in his omnibus et altero, et tempore tamen uno. Et in his omnibus dilecto nostro cantamus canticum odiosum: Exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi. Quando putas ejusmodi anima pigra et tepida poterit ductile illud opus formare et angelicam formam excudere, praesertim cum opus sit in hoc opere alarum expansione, urgente in idipsum Dipsam totam colligere, et in solo Divinitatis desiderio requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe autem aliquod certum futurm̃
det̾minatur quo corrigatur uita nr̃a
futurum illud inp̃sens u̾titur. item in
aliuid futurũ tnͣffertur. ⁊ dicit᷑ rexpecta
Quam multi sepe ꝓponunt fortit q
apud se statuũt. ut si ex alienis affecti¬
b quib uiterim inplicant᷑ semel det᷑
se posse explicare. ñqmͣn ampliꝰ ineadẽ
uelle recid̃e ⁊ int̾im moditũ illud se
postulant expectant. ⁊ cũ eosdem forte
affectus amiserint: potiꝰ qmͣ abcidĩt.
uehem̃t̃ sattagunt. resarcire qd̃ ꝑdi¬
derunt. ⁊ item ad huc modicũ se uo¬
lunt &e petunt reeipectari. Sane
hoc totum dicũt modicum ⁊ modic̃.
qͥcqͥd namq ñ satiat desid̾ium qͣntũ¬
cumq sit affectui udet᷑ parum. Mo¬
dicum itaq e modicum se expectari .&r.
reexpectari prtunt. qui eius modi sunt.
modicum ibi . & modicum ibi. modicũ.
et modicum. sepe sub affectu uno tem¬
ꝑe tñ alio ⁊ alio. ibi. de ibi. sub affectuuno

Expanded text:
Saepe autem aliquod certum futurum Saepe autem aliquod certum futurum determinatur quo corrigatur vita nostrfuturum illud in praesens vertitur, item in aliud futurum transfertur, et dicitur reexspecta. Quam multi saepe proponunt fortiterque apud se statuunt, ut si ex alienis affectibus, quibus interim implicantur, semel detur se posse explicare, nunquam amplius in eadem velle recidere, et interim, modicum illud se postulant exspectari, et cum eosdem forte affectus amiserint, potius quam absciderint, vehementer satagunt resarcire quod perdiderunt, et item adhuc modicum se volunt, et petunt reexspectari. Sane hoc dicunt, modicum et modicum. Quidquid namque non satiat desiderium, quantumcunque sit, affectui videtur parum. Modicum itaque et modicum se exspectari et reexspectari petunt qui ejusmodi sunt. Modicum ibi, et modicum ibi, modicum et modicum saepe sub affectu uno, tempore tamen alio et alio, ibi et ibi sub affectu uno,
Abbreviated transcription (Latin):
idem sepe remandare ⁊remandare ude¬
tur: et ꝗͣ multi sunt qͥ huiꝰ modi nuntios
cotidie accipunt. de pͥstino tñtempore uł
negligentia parũ aut penitꝰ nichil corri¬
gere uolunt. Siciũt sane uñ possint
głiari. non autem edificari. Scientiam
quidem. ñ sc̃itatem affectant. ⁊ ñ tam
sc̃i qm scioli eẽ desidant. Uum gͥ cotidi¬
anus uisib nouos sensus. nouosintellec¬
tus q̃ritant. quid alind ꝗͣ manda remã¬
da. manda remanda ꝑ affectum uł stu-¬
dium clamitant. Huius mocdi nuntios
cotidie excipimꝰ ⁊ aliis aliisq sepe suꝑue¬
nientib alios aliosq adhuc cotidie m¬
oportune exigimus. &e in aurib dñi sa¬
bbaoth fortit indamamꝰ. Manda remã¬
da. manda remanda.S qnͣtomagis
molestius ꝓpͥa nos conscientia accu¬
sat ⁊ cinciat. huic sit sepe ut uitã nr̃ã
corrigere disponamus. semꝑ tñ differa¬
mus. et dum hoc fieri infuturo ꝓponi¬
mus. fit ut illud futurum. semꝑ sit
futurum. ĩmo fortassis nunqͣ. futurum.

Expanded text:
dari videtur, et quam multi sunt qui hujusmodi nuntios quotidie accipiunt. De pristino tamen tepore vel negligentia parum, aut penitus nihil corrigere volunt. Sitiunt sane unde possint gloriari, non autem aedificari. Scientiam quidem non sanctitatem affectant, et non tam sancti quam scioli esse desiderant. Dum igitur quotidianis nisibus novos sensus, novos intellectus quaeritant, quid aliud quam manda, remanda; manda, remanda, per affectum vel studium clamitant? Hujusmodi nuntios quotidie excipimus, et aliis aliisque saepe supervenientibus, alios aliosque adhuc quotidie importune exigimus, et in auribus Domini Sabaoth fortiter inclamamus: Manda, remanda; manda, remanda. Sed quanto magis molestius propria nos conscientia accusat et cruciat. Hinc fit saepe ut vitam nostram corrigere disponamus, semper tamen differamus. Et dum hoc fieri in futuro proponimus, fit ut illud futurum semper sit futurum, imo fortassis nunquam futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
pecta. modicum ibi. modic̃ ibi. ẽotidie iu
fallor uos qui lectõni uł meditationi ĩ¬
siffis eius nuntios suscipitis. mandata cog¬
noscitis. Quotiens exabditis scͥpturarum
recessib nouos intellectꝰ eruimus qͥd aliud
ꝗͣ quosdã dilecti nr̃i mintios excipimꝰ: hu¬
ic sane negotio subseruit om̃is sacͣ lectio.
sagaxq meditatio. alii itaq legentib.
alii meditantib. diminorum secretoꝵ in¬
t̃nuntii occurrunt. qui dilecti nr̃i ad noᷤ
mandata ꝑferant. ⁊ de singłis instͣuant:
Et sepe sit. ut una eademq scͥptura dum
multiplicit exponitur multa nob̃ inunũ
loquatur moralit nos docens qͥd dilectus
nr̃ facere nos uelit. allegorit ãmonens
qͥd ꝓ nob̃ ꝑ semet ip̃m fecerit anagogice
ꝓponcns quid adhuc de nobis facere dis¬
ponit. In hunc nobis itaq modum sepe
mandat. ⁊ remandat. et quasi ꝑ unum
nuntiũ multa nobis denunitiat. Sepe
unum idemq mandatũ sub uariis enig¬

Expanded text:
specta; modicum ibi, modicum ibi . Quotidie, ni specta; modicum ibi, modicum ibi . Quotidie, ni fallor, vos qui lectioni vel meditationi insistitis ejus nuntios suscipitis, mandata cognoscitis. Quoties ex abditis Scripturarum recessibus novos intellectus eruimus, quid aliud quam quosdam dilecti nostri nuntios excipimus? Huic sane negotio subservit omnis sacra lectio, sagaxque meditatio. Alii itaque legentibus, alii meditantibus divinorum secretorum internuntii occurrunt, qui dilecti nostri ad nos mandata perferant, et de singulis instruant. Et saepe fit ut una eademque Scriptura, dum multipliciter exponitur, multa nobis in unum loquatur, moraliter nos docens quid dilectus noster facere nos velit, allegoriter admonens quid pro nobis per semetipsum fecerit, anagogice proponens quid adhuc de nobis facere disponit. In hunc itaque modum nobis saepe mandat et remandat, et quasi per unum nuntium multa nobis denuntiat. Saepe unum idemque mandatum sub variis aenig
Abbreviated transcription (Latin):
catis peccata accirmulãt qui aliud ꝙͣ eipe¬
ta. reexpecta. ꝑdesid̾iũ clamant cotidie spi¬
tium penitẽtie postulantes. ce resipiscen¬
di tempꝰ cotidie ꝓponentes. cotidie ꝓlon¬
gantes: Certe adsatiandum desiderũ suũ
totum huiꝰ uite spatiũ carnali m̃ti uidet᷑
ꝑmodicũ. Et dum eiꝰmodi anima mn ĩuno¬
iuitio. modo in alt̃o multa tempora expen¬
dit. totũq tñ uelut mom̃taneũ reputat.
qͥd queso aliuid indiuire pacientie aure q̃
modicum ibi modicũ ibi resonat. S de
his interun tacentes quid de nob obset᷑
dicturi sumꝰ. qui habitum religionis
suscepimꝰ qui sp̃ualib exercitiis mariti¬
pati sumus qui diuine dilectionis assi¬
due quasdam uelut arras accipunus:
Maxime tñ nos. quid queso dicenꝰ qui
nil aliud inuincti officii habemꝰ nsi le¬
gere. psallere &e. orare. meditart specłan
dicere. & dilectum nr̃m in huiꝰ modi
u̾bis fatigare: oranda remanda. manda
remanda. expecta reȩxpecta. expecta reex

Expanded text:
quid aliud, quam exspecta, reexspecta per desiderium clamant, quotidie spatium poenitentiae postulantes, et resipiscendi tempus quotidie proponentes, quotidie prolongantes? Certe ad satiandum desiderium suum totum hujus vitae spatium carnali menti videtur permodicum. Et dum ejusmodi anima modo in altera, multa tempora expendit, totumque tamen velut momentaneum reputat, quid, quaeso, aliud in divinae patientiae aure, quam modicum ibi, modicum ibi resonat? Sed de his interim tacentes, quid de nobis, obsecro, dicturi sumus, qui habitum religionis suscepimus, qui spiritualibus exercitiis mancipati sumus, qui divinae dilectionis assidue quasdam velut arrhas accipimus? Maxime tamen nos quid, quaeso, dicemus, qui nil aliud injuncti officii habemus nisi legere, psallere et orare, meditari, speculadicere, et dilectum nostrum in hujusmodi verbis fatigare? Manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspec
Abbreviated transcription (Latin):
aceo de illis qui foris sũt qͥ sp̃ualẽ
dilectionem necdũ scire potueĩt
qui dñi mandata ex doctoꝵ cotidie dictis.
uł scriptis andiunt nec tñ adqͥescunt.
cotidie petrantes. cotioie penitentie tẽpora da-

Expanded text:
aceo de illis qui foris sunt, qui spiritualem dilectionem, necdum scire potuerunt, qui Domini mandata ex doctorum quotidie dictis, vel scriptis audiunt, nec tamen acquiescunt, quotidie peccantes, quotidie poenitentiae te
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in hiciꝰmͦi recordatõne sub om̃i dif¬
dfidentie ꝑicło contͣ desꝑatonis ma¬
lũ pugnare. facile enim amnum
suũ qͣlibet deiectũ. ꝙͣtalibet tẽpta¬
tõne pulsatum⁊ ad spem diuine
miseratõnis statũ ꝙ confidentie
ieꝑat: qͥ qͣlis aliqñ ex diuina oꝑa¬
tõne fuerit ad memoriã reuocat.
Omĩno &e absc dubio libent̾ se ex̾cet

Expanded text:
et in ejusmodi recordatione sub omni difet in ejusmodi recordatione sub omni diffidentiae periculo contra desperationis malum pugnare. Facile enim animum suum quantumlibet dejectum, quantalibet tentatione pulsatum, ad spem divinae miserationis statumque confidentiae reparat: qui qualis aliquando ex divina operatione fuerit, ad memoriam revocat. Omnino et absque dubio libenter se exercet
Abbreviated transcription (Latin):
nis cuiꝰ uigoris fuerit: uuixta aliqͥd
in una qͣlibet uͥtute. Cogitet qͣnta
soliditas tẽ temꝑis ei fuerit in timo¬
re⁊ qͣnͣta gͣuitas in compuctõne:
qͣnta stabilitas in spe. qͣnͣta integri¬
tas in caritate: qͣnͣta mat᷑itas in io¬
cunditate ÷ qnͣta asꝑitas in seu̾itate.
Cogitet qmͣ austerꝰ fuerit in ab¬
stmentia ⁊ ꝗͣ robustꝰ in pacientia:
ꝗͣ sollicitꝰ in cͥconspectõne⁊ qm as¬
sidiuus in specłatõne: qmͣ cert᷑ in
ne. Cum aut̾ plene hec omĩa ple¬
ne ꝑspex̾it memorie ꝙ manda¬
u̾it : tumulũ qͣlem oportiui erexit.
Infiniti negotii ẽẽt ce qd̾ nemo om
tolłe : eo qd̾ nemo suffic̾e̾t se ip̃m
digne pensare qͣł sit adomĩa ñ di¬
cam in om̃i s una solũm qͣlibet uͥ¬
tute. Sufficit gͦ iũ aliqͦd p̃clarũ
ce insigne estꝰ sui desid̾iũ ꝑ om̃s qͣf
has qͣs det̾minauimꝰ uͥtutes segͣga¬
re: talis ꝙ memorie usum firmare.

Expanded text:
nis cujus vigoris fuerit juxta aliquid nis cujus vigoris fuerit juxta aliquid in unaqualibet virtute. Cogitet quanta soliditas tunc temporis ei fuerit in timore, quanta gravitas in compunctione, quanta stabilitas in spe, quanta integritas in charitate, quanta maturitas in jucunditate, quanta asperitas in severitate. Cogitet quam austerus fuerit in abstinentia, quam robustus in patientia, quam sollicitus in circumspectione, quam assiduus in speculatione, qne. Cum autem haec omnia plene perspexerit memoriaeque mandaverit, tumulum qualem oportuit erexit. Infiniti negotii esset, et quod nemo omntollere, eo quod nemo sufficeret seipsum digne pensare, qualis sit ad omnia, non dicam in omni, sed una solummodo qualibet virtute. Sufficit ergo unum aliquod praeclarum et insigne aestus sui desiderium per omnes has quas determinavimus virtutes segregare, talisque memoriae usum firmare
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ ⁊ compunctõnẽ. ꝑ leui
spem. ꝑ rudã. caritatẽ. ꝑ ysachar
iocunditatẽ : ꝑ ⁊abulon seu̾itatẽ.
Ingad intelligit᷑ abstinentia⁊ in
aser pacientia: in dan ce neptalĩ
cͥconspectõ ⁊ specłato ⁊ in ioseph c
beniamin discretio ⁊ muisibilu
cõtemplat̾o. hoꝵ autẽ rõnẽ hoc
loco ostend̾e iam nolumꝰ: de qͥb
qd̃ nobis rectiꝰ iudebat᷑ alias iam
dixims. S qͥ ex tali sobole semen
confidit discat qͣles lapides de me¬
dio iordanis tollere debuerit cum
piratõnis afflatũ se senserit hau¬
sisse: ce hoc est lapides electos de
loco t̾minato tulisse. S ut ꝑ singu¬
los de singłis tͥbub homines hec
lapidũ elect̾o fiat ⁊ hanc consid̾a¬
tõnis sue oꝑam ꝑ singłas qͣs distin¬
ximꝰ u̾tutes ex̾ceat : ce lapidum
suoꝵ num̃um usq in dudenari¬
ũ extendat. Cogitet gͦ qͥsqͥs cu-¬
pit post iordanis conu̾saͥtõnem
hoc dñicũ p̃ceptũ impłe ÷ cogitet
inqͣm sub temꝑe diume uisitatõ¬

Expanded text:
et compunctionem; per Levi, spem; per Judam, charitatem; per Issachar, jucunditatem; per Zabulon, severitatem; in Gad intelligitur abstinentia; in Aser, patientia; in Dan et Nephtalim, circumspectio et speculatio; in Joseph et Benjamin, discretio et invisibilium contemplatio. Horum autem rationem hoc loco ostendere jam volumus, de quibus quod nobis rectius videbatur alias jam diximus. Sed qui ex tali sobole semen confidit discat quales lapides de medio Jordanis tollere debuerit, cumpirationis afflatum se senserit hausisse, hoc est et lapides electos de loco determinato tulisse. Sed ut per singulos de singulis tribubus homines haec lapidum electio fiat, hanc considerationis suae operam per singulas quas distinximus virtutes exerceat, et lapidum suorum numerum usque in duodenarium extendat. Cogitet ergo quisquis cupit post Jordanis conversionem hoc Dominicum praeceptum implere; cogitet, inquam, sub tempore divinae visitatio
Abbreviated transcription (Latin):
muns mala uĩiusta ẽ muenit q̃ pͥus exã
nuni impetu & quasi p̃cipitant̃ defini¬
rit. & multa sepe exeodẽ sp̃c sui impe¬
tu homo contra conscientiam suã dic¬
tat.& tam̃ eandem animi sui p̃cipita¬
cionẽ pꝰmod̃ suborationis ⁊ deuotionis
sue temꝑe temꝑat ⁊ ad saniorem senten¬
tiam reformat. Debemꝰ itaq ea que p̃ci¬
pitant̃ mag̃ quam prudent̃ statiumuᷤ.
ce mala ẽẽ ꝑtimescimꝰ pꝰmodũ diligẽ¬
ter discut̾e. & utrum iusta an iniusta
utilia anmutilia sint sagaci retracti¬
one ꝑquirere. or inh̃c modũ qͣsi ꝑ dani¬
eł officium arioch de lege uł sententia
data requiritur dum dequolibet minuᷤ
consulto mentis ꝓposito ex magna deuo¬
tione tandẽ aliquando uere equitatis
⁊ sũme districtionis regula consulitur.
Quid sit aũt ad int̃ficiendos sapientes
egredi. ex suꝑorib facile potest ꝑpendi.
Sciendum autem qd̃ inconsulte sentẽ¬

Expanded text:
minis mala et injusta esse invenit, quae prius ex minis mala et injusta esse invenit, quae prius ex nimi impetu, et quasi praecipitanter definirtit, et multa saepe ex eodem spiritus sui impetu homo contra conscientiam suam dictat, et tamen eamdem animi sui praecipitationem, postmodum sub orationis et devotionis suae tempore temperat, et ad saniorem sententiam reformat. Debemus itaque ea quae praecipitanter, magis quam prudenter statuimus, et mala esse pertimescimus, postmodum diligenter discutere, et utrum justa an injusta, utilia an inutilia sint, sagaci retractatione perquirere, et in hunc modum quasi per Danielem officium Arioch de lege vel sententia data requiritur, dum de quolibet minus consulto mentis proposito ex magna devotione, tandem aliquando verae aequitatis, et summae discretionis regula consulitur. Quid sit autem ad interficiendos sapientes egredi, ex superioribus facile potest perpendi. Sciendum autem quod inconsulte senten
Abbreviated transcription (Latin):
rire: Bonus sane iste pͥnceps milicie. ri¬
gor uidelicet ⁊ seueritas iusticie. cuius
legib uł discipliniis quiqͥs ñ optemꝑat.
ab illa celestis milicie societate se alienat.
Recte autem ut arbitror iste pͥnceps
interp̃tat᷑. scimꝰ qr regnũ celorum intͣ
nos est. Debet itaq iste pͥnceps milicie
quodcũq regnum uł regionẽ uidet cõ¬
tra hoc regnum exsurgere uł rebellare
ce et̃i regis legib ñ obtempare sorti in¬
pugnatione euerte. & ad sempitnã soli¬
tudinẽ redig̾e. ⁊ si fieri potest inetnum
delere. Sigͥ ꝑdanielẽ deuotionẽ ꝑ arioch
zelium rectitudinis debemꝰ intelligere.
quid est damelẽ abarioch de lege ⁊ sentẽ¬
tia regis querere. nisi cõpũctam mentẽ
equitatis uiditium cõsulere. oe ex mag¬
na deuotione uehem̃t discutere. an for¬
te iustũ uł iniustum sit qd̃ menuunt se
pͥus ꝑ sp̃c sui impetum statuisse: Multa
enum tẽpe cõpuctionis ⁊ or̃õnis mens ho¬

Expanded text:
rire? Bonus sane iste princeps militiae ririre? Bonus sane iste princeps militiae rigor videlicet; et severitas justitiae cujus legibus, vel disciplinis quisquis non obtemperat, ab illa coelestis militiae societate se alienat. Recte autem, ut arbitror, iste princepinterpretatur. Scimus quia regnum coelorum intra nos est. Debet itaque iste princeps militiae quodcunque regnum vel regionem videt contra hoc regnum exsurgere, vel rebellare, et aeterni regis legibus non obtemperare, forti impugnatione evertere, et ad sempiternam solitudinem redigere, et si fieri potest, in aeternum delere. Si igitur per Danielem devotionem, per Arioch zelum rectitudinis debemus intelligere, quid est Danielem ab Arioch de lege, et sententia regis quaerere, nisi compunctam mentem aequitatis judicium consulere, et ex magna devotione vehementer discutere, an forte justum vel injustum sit, quod meminit se prius per spiritus sui impetum statuisse? Multa enim tempore compunctionis et orationis mens ho
Abbreviated transcription (Latin):
sententia a facie regis eẽt egressa. Cum gͦ
rem indicasset arioch dameli. damel in¬
gͣũus rogauit regem ut tempꝰ daret sͥ
ad solutionem indicandam regi. Sicut
indaniele intelligit᷑ feruor deuotionis.
sic ꝑ pͥncipem nulicie recte ut arbitror
itelligius zelum rectitudinis. & rigo¬
rem districte seueritatis. Certe rigore
iuste seueritatis nee illud quitem re¬
gnum licet inpace uł securitate inpa¬
hoĩes hom̃ib imꝑare.&e in quo solent
homines possidentium pacẽ ꝑturbare.
Quis unpantium unqmͣ pace diutina
srui. ł letari potuit qui pacis adu̾sari¬
os cumpotuit. & oportuit. districte iudi¬
care. ⁊ fortit ferire noluit: Quantoma¬
gis autem millo utiq regno inquoñẽ
nob̾ colluctatio adu̾sus sp̃ualia nequicie
incelestib quantomag̃ inꝙꝗͣ in eiusmodi
regno oportet nos fortit agere. or omnes
ꝑstrepentiũ cogitationũ uł affectionũ
nimultus. & quoslibet int̾ne pacis ꝑ¬
turbattores districta animadũsione fe¬

Expanded text:
go rem indicasset Arioch Danieli, Daniel ingressus rogavit regem, ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi . Sicut in Daniele intelligitur fervor devotionis, sic per principem militiae recte, ut arbitror, intelligimus zelum rectitudinis et rigorem districtae severitatis. Certe sine rigore justae severitatis, nec illud quidem regnum licet in pace vel securitate phomines hominibus imperare, et in quo solent homines possidentium pacem perturbare. Quis imperantium unquam pace diutina frui, vel laetari potuit, qui pacis adversarios, cum potuit et oportuit districte judicare, et fortiter ferire noluit? Quanto magis autem in illo utique regno, in quo non est nobis colluctatio adversus carnem ein coelestibus, quanto magis, inquam, in ejusmodi regno oportet nos fortiter agere, et omnes perstrepentium cogitationum, vel affectionum tumultus, et quoslibet internae pacis perturbatores districta animadversione fe
Abbreviated transcription (Latin):
sus instrum̃tum siue eiꝰdem ĩ¬
strum̃ti geminũ effectum qͥc¬
quid hoꝵ uelimus eligere n¬
chil tamen impeclit. dicere
utrũq hoꝵ ad intellectuale
celum pertinere. Cur ⁊ enu
hoc eciã celum duo magna
luminaria ñ dicatur hab̾e
sic̃ ⁊ de cet̾is oportet cred̾e ut
in hoc supp̃mo celo speculatio
sublimior atq subtilior sit lu¬
minare mauis. et speculatio
inferior atq sub obscurior sit
luminare minus:
De intellec¬
tuali specl̃a eiusq suꝑ eminẽ

Expanded text:
sus instrumentum, sive ejusdem insus instrumentum, sive ejusdem instrumenti geminum effectum, quidquid horum velimus eligere, nihil tamen impedit dicere, utrumque horum ad intellectuale coelum pertinere. Cur etenim hoc etiam coelum duo magna luminaria non dicatur habere, sicut et de caeteris oportet credere, in hoc supremo coelo speculatio sublimior atque subtilior sit luminare majus, et speculatio inferior atque subobscurior sit luminare minus. CAPUT X. De intellectuali specula, ejusque superemine
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ omĩa cit᷑ uelum sũt.
Et ccło quidem qͦ sua quedam
uidet. se ipsam id est anime
ip̃ius eẽntiam inde ñ ualet.
s dubitari potest utrũ nã
eodem hoc intelligentie ocło
uisuri sumꝰ ea que ultra uelũ
eẽ significauimꝰ an alius
sensus sit quo utemur ad uidẽ¬
da iniuisibilia diuna. et alius
quomͦ utim᷑ ad uidenda inui¬
sibilia nr̃a. s qui alium sen¬
sum intuitum suꝑiorũ. ⁊ aliũ
intuitum inferiorũ ẽẽ conten¬
dunt. uideant uñ hoc proba¬
re possint: huic tñ ẽẽ credo qͣ
huuis uocabuli hoc ẽ intelligẽ¬
tie significationẽ tociens consũ¬
dunt. nam nunc crrca super¬
iorem tm̃. nc̃ solum circa infe¬
riorem speculationẽ enis signi¬
cationem restringunt. nunc
utrũq sensum sub unius hu¬
ius uocabuli significationẽ
comp̃hendunt. Ueruintam̃
hunc geminum suꝑioꝵ ⁊ i
ferioꝵ uitiuitum siue dicamꝰ
geminũ qͣsi inuno capite sẽ¬
sum. siue duplex eiꝰdem tñ sen¬

Expanded text:
quia non omnia circa velum sunt. quia non omnia circa velum sunt. Et oculo quidem quo sua quaedam videt, seipsam id est animae ipsius essentiam videre non valet. Sed dubitari potest utrumnam eodem hoc intelligentiae oculo visuri sumus ea quae ultra velum esse significavimus, an alius sensus sit quo utemur ad videnda invisibilia divina, et aliis quomodo utimur ad videnda invisibilia nostra? Sed qui alium sensum intuitum superiorum, et alium intuitum inferiorum esse contendunt, videant unde hoc probare possint. Hinc tamen esse credo quod hujus vocabuli, hoc est intelligentiae significationem, toties confundunt: nam nunc circa superiorem tantum, nunc solum circa inferiorem speculationem ejus significationem restringunt, nunc utrumque sensum sub unius hujus vocabuli significatione comprehendunt. Verumtamen hunc geminum superiorum et inferiorum intuitum, sive dicamus geminum quasi in uno capite sensum, sive duplex; ejusdem tamen sen