comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli ita mansueti: ut ꝑdant di¬
st̾cti iura regiminis. Uncunctiore¬
cto̾ib uiraq sumoꝑe sũt tenenda.
ut nec indisciplinȩ ingore benigͥ¬
tatem mansuerudims: nec rursũ
inmansuerudine distͥctioẽ deserãt
discipline. Quatinus nec acõpensa¬
tione pietatis obdurescant: cum
cõtumacẽ corrigant. nec discipliẽ
ingorẽ molliant: cum infirmo¬
rum animos cõsolant̃. Regat gͦ
disciplinȩ uigor mansuciudinẽ.
⁊mansuetudo ormi sermone uigorẽ.
⁊ sic alterum com̃detur exaltero ut
nec ingor sit rigidus nec mansue¬
tudodissoluta. Idem. uere uistus
miseris compatit᷑ d̾linq̃ntib ĩdignat᷑¬

Expanded text:
t; et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, quum contumaces corrigunt, nec disciplinae vigorem molliant, quum infirmorum animos consolantur. Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta. C. XV. Vera justitia miseris compatitur, delinquentibus indignat
Abbreviated transcription (Latin):
cussor ille dr̃ doctor. qui sermone in¬
utili cõscientiã ꝑcunit infirmoꝵ adc̃
tenẽ uos ⁊ om̃s fideles oportet eum
tens sit cõsolaĩ indoc̾ia scã. ⁊ ccͣdicẽ
Sequitur nutigiosum. Nicħẽ eñ
mpudentius arogantia rusticoꝵ ꝗ
garrulitatẽ auctoitatẽ putant. ⁊ pa¬
rati adlites insubiectos tumide to¬
nant. Quod ex arrogantia suꝑbie
ꝓuenire manifestum e. ¶n ggͣ¬

Expanded text:
cussor ille dicitur doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet cum, tens sit consolari in doctrina sancta, et Sequitur: Non litigiosum. Nihil est enim impudentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumidi intonant, quod ex arrogantia et superbia provenire manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ne effugri fictum desit quid̾ salu
tiiaufert se acogitationib eius
ques sine intellectu. ministĩum
tñeius ñ deserit quo ꝑeum salutẽ
gͦ ut innocentius ait. decȩt̃is hr̃ti¬
cis ordinatos asimoĩacis ꝓpͣuam

Expanded text:
nae fugiet fictum, desit quidem saluti eius et auferat se a cogitationibus eius quae sunt sine intellectu, ministerium tamen eius non deserat, quo per eum salutem ergo ut Innocentius ait, de ceteris haereticis, ordinatos a simoniacis per pravam
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ꝙ ibi inuocat᷑. ⁊ semꝑ ẽ scm. ⁊
tale cuiq fit: quali corde ad accipi¬
endum accesseĩt. qui aut̃ mandu¬
talib questioĩb intelligñdũ am̃õ¬
nemus: quia scił omĩa sac̃m̃ta cũ
obsunt indigne tͣc̃tantib: ꝓsunt
tñ ꝑ eos digne sum̃tib. Infra. sp̃s.s.¬

Expanded text:
d ibi inuocatur et semper est sanctum, tale cuique fit, quali corde ad accipiendum accesserit; qui enim mandutalibus quaestionibus intelligendum admonemus; quia scilicet omnia sacramenta cum obsint indigne tractantibus, presunt tamen per eos digne sumentibus. Ac infra. Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ius sacͣ participes reputatis. S⁊ hoc tñ
sacͥs canonib cõstitutũ ẽ: ne decȩtero
fidelib: sac̃dotes p̃tia nulla p̃figant.
nec illatioĩb quiblib impoĩtis ex¬
agitare cupiant renasce̾ntes. Qm̃gͣ
tis ꝙ accipimus: gratis dare manda¬
moluant᷑. quouł pauꝑtate cogñte¬
uł det̃ĩti. uł indignatioe reuocati:
redẽptioĩs suȩ causas iuire dispiciant.
sponte correxerĩt: ꝑiculũ subitiãt
erpiente grãm coĩoĩs precium exigi nõde.
ꝑcipiente grãm comumoĩs aliqd
participare cõcedimus. Siquis uõe
or qui cõnũant̃ inclero: ab eociu
sacͣm cõmuniõem dispensat. aliꝙ
p̃tium exigerit: deponatur sicut m̃ni¬
tator simoiace fraudis. Item ex¬

Expanded text:
is participes reputati sunt. Sed hoc tantum sacris canonibus constitutum est, ne de cetero fidelibus sacerdotes pretia nulla praefigant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes, quoniam quod gratis accipimus gratis dare mandaantur, quo vel paupertate cogente territi, vel indignatione revocati, redemptionis suae causas adire despiciant: sponte correxerint, periculum subituri ercipiente gratiam communionis pretium exigi non debpercipiente gratiam communionis aliquod participare concedimus. Si quis vero eorum qui commemorantur in clero, ab eo cui sacram communionem dispensat, aliquod pretium exegerit, deponatur, sicut imitator simoniacae fraudis. C.
Abbreviated transcription (Latin):
unctionẽ accipiunt. Alioquin eẽt
ceͣrniᷤ calcedonẽsi concilio in
quooidinati asimoniacis: innul¬
lo ꝓfice̾ iudicant᷑⁊ in nocentio qui
ordinatos acetis hr̃ticis ꝑ pͣuã manꝰ
impoĩtionẽ solã dãpnationẽ ⁊ uul¬
nus capitis assecutos testat᷑. Quãu̾is
possit gnͣalit dici sacͣm̃ta que apud
hr̃ticos: ñ alit̾ quã in eccła dĩ celebͣnt̃.¬
uã⁊ rata ẽẽ quãtũ adse: falsa
uõ⁊ inania ꝗͣtum adeffectũ. ⁊ in his a
quib male tͣctant᷑. ⁊ inillis aquib
male suscipiunt᷑: Nec mirũ. Ipã enĩ
salus nr̃a buceliã iude decdit. statim
Sr quia malus male accep̃bonum.
Sicq bonũ effectũ bonũñ habuit. ꝙ¬
a ubi illud fac̃ẽt. ñ inuenit. ¶tẽ.
nic̾ potuit quia fidẽ ñ inuenit. Pꝑ̃
fidia aliori ñ caruit sua uirtute: s
effectus bomi uͥtute. Quodut plane ĩ
om̃ib sacͣm̃tis ostñd̾ bis ẽ tͥnsfigua¬
tus cũ eẽt incarne. In una tͣnsfigũã¬

Expanded text:
unctionem accipiunt; alioquin esset contrarius Chalcedonensi concilio, in quo ordinati a simoniacis in nullo proficere judicantur, et Innocentio, qui ordinatos a ceteris haereticis per pravam manus impositionem solam damnationem et capitis vulnus assecutos testatur. § 5. Quamvis possit generaliter dici, sacramenta, quae apud haereticos non aliter quam in ecclesia Dei celebrantuvero et inania quantum ad effectum, et in iis, a quibus male tractantur, et in illis, a quibus male suscipiuntur. Nec mirum, ipsa enim salus nostra bucellam Judae dedit; statim sed quia malus male accepit bonum; sicque bonum effectum bonum non habuit, quia ubi illud faceret non invenit. § 6. Inihil potuit, quia fidem non invenit; pro perfidia aliorum non caruit sua veritate, sed effectus boni virtute. § 7. Quod ut plane in omnibus sacramentis ostenderet, bis est transfiguratus, quum esset in carne. In una transfigura
Abbreviated transcription (Latin):
ferre c̃cdunt᷑ ñtͥbuunt. ⁊ iõdap̃nã¬
da ut ea dãi: uł recipi abhr̃ticis
ñ approbet᷑ s int̃dicat᷑. Nõenm
quantũ adse pollutas: quãuis
dãpnationẽ. ñ quodita inse sint.
si quiamalẽ dantib: uł accipien¬

Expanded text:
buunt, et ideo damnanda, ut ea dari vel recipi ab haereticis non approbetur, sed interdicatur. Non enim quantum ad se polluta sunt, quamvis damnationem, non quod ita in se sint, sed quia male dantibus vel accipien
Abbreviated transcription (Latin):
facinorosus qui sacͥficat m̾nit᷑ulũ:
quaĩ canẽ occidat.⁊ qui cołit simila¬
ginẽ: quãĩ sanguinẽ porcinũ.⁊ qui
offert thus inmemoriã: quaͣiblas¬
fitium tali corde. uł factis ut hoc
elem gemunt. ⁊ meñ pecc̃a ⁊ iniqui¬

Expanded text:
facinerosus qui sacrificat mihi uitulum quasi qui canem occidat, et qui ponit similaginem quasi sanguinem porcinum, et qui o offert thus in memoria quasi blasficium tali corde uel factis, ut haeelem gemunt et maerent peccata et iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
eque ꝑuhãt: ac si eent mala moxia:
Crassũs auͣrũ sitiuit: aurũ bib. eque pe¬
rut uero auro: sic̃ ueneno uõ. Itẽ au¬
rũ eque uerum archa furis: sic̃ inthe¬
furͣti: nͥ forte de cõscientia furti se purga¬
uĩt. Ut ꝑhib gelasius ad anastasiũ
imꝑatorẽ: utq uiste ⁊ digne dãpna

Expanded text:
aeque perimant, ac si essent mala et noxia? Crassus aurum sitivit et aurum bibit: aeque periit vero auro, sicut vero veneno. § 1. Item aurum aeque verum est in arca furis, sicut in thefurti nisi forte de conscientia furti se purgaverint, ut perhibet Gelasius ad Anastasium imperatorem, uterque juste et digne damna
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotalẽ ł ep̃alẽ unctionẽ accipuit
offitium ⁊ executionẽ sui officii ex
cõsecͣtione cuius adipiscunt᷑. Rece¬
dñtes uõabintegritate fidĩ potesta¬
tẽ acceptã sacͣm̃to tenus retim̃: ef¬
fectu seu potestatis penitus pͥuant᷑.
sic̃ cõuigati abinuicẽ discedentes
cõiugim semł utũ nõ dissoluit᷑:

Expanded text:
sacerdotalem vel episcopalem unctionem accipiunt, officium et exsecutionem sui officii ex consecratione adipiscuntur. Recedentes vero ab integritate fidei, potestatem acceptam sacramento tenus retinent, effectu suae potestatis penitus privantur, sicut conjugati ab invicem discedentes conjugium semel initum non dissolvunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Potestas dandi baptismũ. ⁊ uis cõsecͣn¬
di dñicsi corpꝰ. largiendisacros ordinẽ
płimum int̃ se cliffert̃. Suspenso enĩ
uł depõito sac̃dote: Nilla ei relinquit
potestas sacrificandi. Sacͣm̃tũ tñba¬
ptismi ñ solũ asac̃dote depõĩto.uł la
no si ministratũ fuĩt: nulla ratione
iuolabit̃. nulla aũt ratiosint: uti
int̃ sac̃dotes hãnt᷑̃: qui de manib lai¬
ciuł pagani oleũ sacre immo execͣnde
unctionis assumũt. Nõ enĩ cõsẽq̃nt̃
colligͥ: ut si recedentib afide ius bapti¬
zandi relinquit̃. Potestas enĩ ⁊̃ distri

Expanded text:
tas dandi baptismum, et jus consecrandi dominicum corpus, et largiendi sacros ordines, plurimum inter se differunt. Suspenso enim vel deposito sacerdote, nulla ei relinquitur potestas sacrificandi. Sacramentum tamen baptismi non solum a sacerdote deposito vel laino si ministratum fuerit, nulla reiteratione violabitur; nulla autem ratio sinit, ut inter sacerdotes habeantur, qui de manibus laici vel pagani oleum sacrae imo exsecrandae unctionis assumant. Non ergo consequenter colligitur, ut, si recedentibus a fide jus baptizandi relinquitur, potestas etiam distri
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃ter amiramur. Iuste enĩ ut̃q
corripiendꝰ ẽ ⁊ ascẽ liminib eccłe sub¬
mouendꝰ. ⁊ qui ꝓ ȩecłȩ ambitu mune¬
ralargitur.⁊ qui ut eccłam adeat ꝗc¬
quã pͦsumit acciꝑe. Iste quippe donũoĩ
tes: digno anatħatis uinculo ꝑcutẽ¬

Expanded text:
enter admiramur. Juste enim uterque corripiendus est et a sanctae liminibus Ecclesiae submovendus, et qui pro Ecclesiae ambitu munera largitur, et qui ut Ecclesiam adeat quidquam praesumit accipere. Iste quippe domum Deites, digno anathematis vinculo percute
Abbreviated transcription (Latin):
uł acceptor. dĩ eccłas uł eccłastica
bñficia: que quidã p̃bñdas uocant:
subpeccunie int̾uentu susceꝑit: si¬
uedando emerit: siuĩ accipiendouẽ¬
didit. asimoĩs ñ excludit᷑ ꝑditioẽ.
Si si ꝑseuerãs fu̾it: ꝑpetua mulcte¬
tur dap̃natioẽ. Nam qui subreligi¬
onis obtntu dõfamulaĩ uoluerit᷑.¬

Expanded text:
 acceptor Dei ecclesias uel ecclesiastica beneficia, que quidem prebendas uocant, sub pecuniae interuentu susceperit, siue dando emerit siue accipiendo uendiderit, a Symonis non excluditur perditione. Sed si perseuerans fuerit perpetua mulctetur dampnatione. Nam qui sub religionis obtentu Deo famulari uoluerit
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑfendã quinrĩs ꝓcessionib atq acti¬
onib frequent̃ int̃fuit. ⁊ totiens adnos
missus quidinomĩib apłice sedisanctoĩ¬
tas tem̃ agnouit. It̃ ang̃. Misse pecculi¬
sollepnes asac̃dotib fiũt. nĩta inpublico

Expanded text:
ui in nostris processionibus atque actionibus frequenter interfuit, et toties ad nos missus quid in omnibus apostolicae sedis auctoritas teneret agnovit. C. LII. Missae peculisolennes a sacerdotibus fiunt, non ita in publico
Abbreviated transcription (Latin):
spe anglicus chorus ad modicũ letati
siexlapsu ip̃ius hominis suit xont̃ba¬
creatõĩs remãsit inꝑ fectus.donee ĩxp̃o
resurgente refurrexit. ꝓlapsus ille ꝓ¬
toplaustus. Ibi argum̃to sui collegii⁊
spe melioĩs. angłicus excitus gunsus in
tantes a septuagesima qpãdo ꝓtoplan

Expanded text:
i ex lapsu ipsius hominis fuit perturbacreatoris permansit imperfectus, donec in Christo resurgente resurrexit lapsus ille protoplastus. Ibi augmento sui collegii, et spe meliori angelicus exercitus gavisus, in tantes, a Septuagesima, quando lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
etudo q̃ nechumanis legib nec sacͥsca¬
nolub obuiare monstratur. nium.¬
octasticaꝵ institutionũ. quaddã scrip¬
quasdã uõ cõsuetudine roboratas ap¬
ꝓbauit usus: quib par ritus ⁊ idem
utusq pietatis debetur affectus. U̾nde.
quis. ł aliquantulũ sac̾rũ exꝑtus scͥp¬
turarũ esitaͣiĩt: Si eni attñderimus
cõsuetudines eccłe nͣ ꝑsepturas apatͥ¬

Expanded text:
manis legibus nec sacris canonibus obviare monstratur. Ecclesiasticarum institutionum quandam scripquasdam vero consuetudine roboratas approbavit usus, quibus par ritus et idem utrisque pietatis debetur affectus; unde quis vel aliquantulum sacrarum expertus scripturarum haesitaverit? Si enim attentaverimus consuetudines ecc
Abbreviated transcription (Latin):
placuit scõ cõcilio: ut metropolitane se¬
dis auctoitate coacti: uinuscuius ꝙ ꝓ¬
demq inpsallendo teneant modum.
quẽ inmeiropolitana sedecognomĩnt
institutum. necaliqua diuersitate cu¬
iusq ordinis ł officii. ametpolitana sedẽt¬
se pauantur disiungi. Sic em̃iustũ ẽ.
ut inumsquisq sumat regłas magi¬
steru: unhonoris cõsecrationẽ accepit.
ut urrta maioꝵ decreta: sedes que uniꝰ¬
cinusq sacerdotalis dignitatis ẽmat̃.
sit eccłastice magistra rõnis. abbatib
sane indultis officiis: que iuxta uolũ¬
cetera offitia publica .i. uespeꝵ matuti¬
num siue missam alit̃ quã inpͥncipa¬
li eccłaçelebrare ñliceat. quisꝗs aut̃ de
creioꝵ uolator extifit: sex m̃sib coĩoe
p̾uatus: ap̃metropolitanũ sub pñtñti¬
e censuramaneat corrigendus. quatmꝰ

Expanded text:
cto concilio, ut metropolitanae sedis auctoritate coacti uniuscujusque peundemque in psallendo teneant modum, quem in metropolitana sede cognoverint institutum, nec aliqua diversitate cujusque ordinis vel officii a metropolitana se patiantur sede disjungi. Sic enim justum est ut inde unusquisque sumat regulas magisterii, unde honoris consecrationem accipit, ut juxta majorum decreta sedes quae unicuique sacerdotalis dignitatis est mater, sit ecclesiasticae magistra rationis. Abbatibus sane indultis officiis, quae juxta voluncetera officia publica, id est vesperas, matutinum, sive missam, aliter quam in principali ecclesia celebrare non liceat. § 1. Quisquis autecretorum violator exstiterit, sex mensibus communione privatus apud metropolitanum sub poenitentiae censura permaneat corrigendus: quatenu
Abbreviated transcription (Latin):
pere: uł exemplũ : p̃sertucum sit ma¬
nifestum inomẽm italiã. gallias. ispa¬
mas. ⁊ affricam atq sciciliam. insulãq
interiacentes nullũ institiusse eccłas:
uenitur aut legͥ docuisse. quod si ñ legt̃.
ꝙnusquã inueniũt. oportet eos hoc seꝗ¬

Expanded text:
ur exemplum? praesertim quum sit manifestum, in omnem Italiam, Gallias, Hispanias, Africam atque Siciliam insulasque interjacentes nullum instituisse ecclesias, invenitur, aut legitur docuisse. Quod si non legunt, quia nusquam invenitur, oportet eos hoc se
Abbreviated transcription (Latin):
eruitesticuloꝵ leuiatban ꝑplexi sũt
quia suggestionum illius argum̃ta
implicatis inuntis alligant᷑. ut plerõq
ita peccare faciant: quatinus sifortas
se pcccatum fugere appetant: boc sine
aliquo peccatila queo ñ euadãt. ⁊ cul¬
pam faciãt dum uitant. atq neq̃quã
se abuna ualeant soluere. nisi in alia
consĩtiant ligare se. Quod melius o¬
stñdimus: siqua exconu̾satioẽ homi¬
num. alligatiois huius exempla ꝓ.

Expanded text:
ervi testiculorum Leviathan perplexi sunt, quia suggestionum illius argumenta implicatis inventis illigantur, ut plerosque ita peccare faciant, quatenus si fortasse fugere peccatum appetant, hoc sine aliquo peccati laqueo non evadant, et culpam faciant, dum vitant, ac nequaquam se ab una valeant solvere, nisi in alia consentiant se ligari. Quod melius ostendinus, si qua ex conversatione hominum illigationis hujus exempla
Abbreviated transcription (Latin):
loca iraꝵ regionesq uariantur. sicuti
ẽ: quod aliueiunat sabato: aliinõ.
sanguini dm̃. aliicertis dieb accipi¬
tipõt: totum hoc genus rerũ libͣas
fidem. neq cõtra bonos mores eẽ con¬
uincitur indifferent ẽ habendum.
ꝓpeoꝵ int̃ quos uniuitur societate ẽ¬
seruandũ. mat̃ meamediolanum
me secuta: inuenit eccłam sabbato
nõ ieuinantẽ. ceꝑat fluctuare quid
agẽt. tc̃ egocõsului de hac re.: bãtissi
mememorie ambrosiũ ep̃m. At ille
adquã forte ȩccłam ueneris: enis
morẽ serua. sicuiꝗͣ nõius eẽ scanda¬
lum. nec quẽquã tibi. hoc cum matri
renuntiassem libnter amplexa ẽ.¬

Expanded text:
loca terrarum regionesque uariantur, sicuti est, quod alii ieiunant sabbato, alii non, sanguini dominico, alii certis diebus accipirti potest, totum hoc genus rerum liberas fidem neque contra bonos mores esse convincitur, indifferenter est habendum et pro eorum inter quos vivitur societate servandum est. Mater mea Mediolanum me secuta invenit ecclesiam sabbato non ieiunantem; ceperat fluctuare quid ageret. Tunc ego consului de hac re beate memorie Ambrosium episcopum. At ille ad quam forte ecclesiam ueneris, eius morem serua, si cuiquam non uis esse scandalum nec quemquam tibi.\' hoc cum matri renuntiassem, libenter amplexa e
Abbreviated transcription (Latin):
cit scã romana eccła: quod nicħ obsũt
saluti c̾dentium. diu̾se. ꝓ loco⁊ tp̃r: cõ¬
suetusines. siit canomea nõ obsistat
auctoitas: ꝓqua eis obuiare debeamꝰ.
uñnil iudicamus eis deb̾e uł posse re¬
dines q̃ fi dĩ ñ offitiũt uamaiõib tͣdites
uud breuter te admonendũ obẜuet᷑.¬
puto: tralitioẽs eccłasticas pͣsertim
que fidĩ nõffitiant: ita obseruandas
ut amaiorib tradite s̃. nec alioꝵ con¬
suetudinẽ. alioꝵ contrario m̾ore sub
abominabile dedecus. ut traditiões q̃s
antiquitus apatͥb suscepimus: infrm¬

Expanded text:
a ecclesia, quod nihil obsunt saluti credentium diversae pro loco et tempore consuetudines, si illis canonica non obsistat auctoritas, pro qua eis obviare debeamus; unde nil judicamus eis debere vel posse redines, quae fidei non officiunt, ut a majoribus tradiud breviter te admonendum puto, traditiones ecclesiasticas, praesertim quae fidei non officiunt, ita observandas, ut a majoribus traditae sunt, nec aliorum consuetudinem aliorum contrario more subveabhominabile dedecus, ut traditiones, quas antiquitus a patribus suscepimus, infrin
Abbreviated transcription (Latin):
magnã quãiuũs com̃dantia misteriis
Que orientem uersus nos orare litfar
forma docuit.÷ Benedicimus fontẽ¬
i baptismatis ole̾o unctioĩs. huic acce¬
dit ꝙ ter oleo inungimus qͦs baptiza¬
mus. u̾bis abrenuntiare sathane. ⁊
angłis eis. informamus. Uñ hec ⁊̃
alia in huc̃ modũ ñ pauca: nisi tacita
hac mistica tͣclitioẽ apatͥb eccłastico
more: acreuẽntiori diligñtia s in mi¬
sterus obseruata. magis scilñtio quã.

Expanded text:
magnam quasi vim commendantia mysteriis. Quae orientem versus nos orare litterarum forma docuit? Benedicimus fontem baptismatis oleo unctionis. Huc accedit, quod ter oleo inungimus quos baptizamus, verbis abrenunciare satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi quia tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more reverentiori diligentia sunt in mysteriis observata silentio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
crimis diluat. m ecessaĩamꝰ offitioꝵ doc¬
trinã studiose addiscat. Subista gͦ regta
discipline: ñ solum metropolitanus totiꝰ
sue ꝓuntiȩ. pontifices: uł sacerdotes a¬
rum rectores obtemꝑare institutioĩb

Expanded text:
crimis diluat, et necessariam officiorum doctrinam studiose addiscat § 2. Sub ista ergo regula disciplinae non solum metropolitanus totius nciae pontifices vel sacerdotes arum rectores obtemperare institutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
cau̾satio: s om̃s scẽ religioĩs relatio: ad
sedem apłicam quaĩ adcap̃ eccłaꝵ debe¬
at referri. ⁊ in normã sumẽ: uñ sũpsit
excordium. ne cap̃institutioĩs uideat᷑
omitti. Cuius auctoĩtatis sanctionem
omĩs teneãt sacerdotes: qui noluerũt
lem fundauit ȩccłam soliditate diuel¬
li. Si quis hec apłicȩ sedis p̃cepta nõbẜ¬

Expanded text:
causatio, sed omnis sanctae religionis relatio ad sedem apostolicam quasi ad caput ecclesiarum debeat referri, et inde normam sumere, unde sumpsit exordium, ne caput institutionis videatur omittere. Cujus auctoritatis sanctionem omnes teneant sacerdotes, qui nolunt ab lem fundavit ecclesiam, soliditate divelli. Si quis haec apostolicae sedis praecepta no
Abbreviated transcription (Latin):
secrandis eccłiis misteriis. ł cȩtĩs agñdis
archanis teneat agnouisse: qd̃ sufficẽ
arbitrarer ad informationẽ tuȩ eccłȩ
aliquidaut alit̾ teniuĩnt. satis cert̾um
hab̾em. nisi de aliquib cõsulñdos nos
eẽ diͣisses̾. Quib id circo respondemus.
ñ quod te ignorare c̃damus: si ut maio¬
ri auctoĩtate. uł tuos instituas. ł siqui
comoneas. aut indicare ñ differas: ut
scire ualeamus quisint. qui aut noni¬
tates inducunt: aut altiu̾s eccłȩ quã
wãne existim̃ cõsuetudinẽ eẽ ẜuandã.

Expanded text:
secrandis mysteriis, vel in caeteris agendis arcanis teneat cognovisse. Quod sufficere arbitrarer ad informationem Ecclesiae tualiquid aut aliter tenuerint satis certum haberem, nisi de aliquibus consulendos nos esse dixisses. Quibus idcirco respondemus non quod te aliqua ignorare credamus, sed ut majori auctoritate vel tuos instituas, vel si qui commoneas, aut nobis indicare non differas, ut scire valeamus, qui sint, qui aut novitates inducunt, aut alterius ecclesiae quam Romanae existimant consuedinem esse servandam.
Abbreviated transcription (Latin):
Nacut om̃ib comunicõsñsu. ut unus
atq idem psallendi ordo: inmatuti¬
nis. uł uesꝑtinis officiis teneatur. ⁊
ñdiuerse ac pͥuate. neq moãstĩorũ
nisi forte duo mala ita urgueãt: ut
alterum eorũ necesse sit eͦligi. ¶ñ
exhis ꝑperrare conputit. id debemus
resoluere. quod mno merli noscitur
stigemus ⁊ enĩdum ꝑuirare compelli¬
nuuir. creatorem quidem offendimꝰ.
tẽpnimus: ⁊pxcimis impia crudelita¬
te nocemus. ⁊ nos ipõs crudeliori mor¬
tis gladio trucidamus. Illic cram dũpli¬

Expanded text:
acuit omnibus communi consensu, ut unus atque idem psallendi ordo in matutinis vel vespertinis officiis teneatur, et non diversae ac privatae, neque monasteriorum nisi forte duo mala ita urgeant, ut alterum eorum necesse sit eligi. Unde his unum temerare compulerit, id debemus resolvere quod minori nexu noscitur stigemus; etenim dum perjurare compellimur, creatorem quidem offendimus,ntemnimus et proximis impia crudelitate nocemus, et nos ipsos crudeliori mortis gladio trucidamus: illic enim dupli
Abbreviated transcription (Latin):
orumhorum innoeñcii silicet ⁊ gͣgii:
innocñtius indecretali epła sua ad
sis imꝑiali iuditio ꝓuinciis. ut dne
metropoles fiant. Si duo metropolita
admobilitatem necessitatũ munda¬
narum dĩ eccłam cõmutari. honores¬
q aut cdiuisioẽs ꝑpeti: quas ꝓsus cau
in coniugia dicantur. sciendumẽ ꝗa
⁊ sihoclexhũmana concessit. lex tñ

Expanded text:
orum heroum, Innocentii scilicet et Gregorii, Innocentius quidem in decretali epistola sua ad sis imperiali judicio provinciis, ut duae metropoles fiant, sic duo metropolitani ad mobilitatem necessitatum mundanarum Dei Ecclesiam commutari, honoresque ac divisiones perpeti, quas pro suis causvi coniugia debere dicantur, sciendum est, quia, etsi lex humana hoc concessit, lex tamen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aturali uiri inueniantur aduersa.
uñquecũq diuine uoluntati. seu cano¬
nicȩ sc̃ͥpture. seu duinis legib post por¬
nenda censentur: eisdem naturale ius
ꝓbantur: penitus sũt excludende. Cõ¬

Expanded text:
niuntur adversa. Unde quaecunque divinae voluntati, seu canonicae scripturae seu divinis legibus postponenda censentur, eisdem naturale jus probantur, penitus sunt excludendae. DI
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit̃ erranti. sic̃ de ipõdicbãtus a¬
płs paulus. qui primo fui plasphemus
quia ignorans feci. Post inspirationem
uõ treuelationẽ factam: qui in eoqud
errauãt ꝑseuãt prudens isciens: iamñ¬
inuema ignõrantiȩ peccat. Yresũptioẽ
enim atq obstinatioẽ quadam nitit᷑.

Expanded text:
simpliciter erranti, sicut de se ipso dicit apostolus Paulus: \'qui primo fui blasphemus quia ignoransfeci\' postinspirationem uero et reuelationem factam, qui in eo quod errauerat perseuerat prudens et sciens, sineueniaignorantiae peccat. praesumptione enim adque obs
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe ꝓpͥa. ⁊ particłaris instructio.S
auctõitate. tota cõstringit᷑. Uniu̾sali tͣ¬
ditioẽ maioꝵ: nicħ ominꝰ tota. Priua¬
tis uõcõstitutioĩb ⁊ ꝓpͥis informatioĩb.
at auctoritas eccłȩ catholice: que ab ip̃iᷤ
fundatissimis sedib apłoꝵ: usq ad ho¬
cdiernũ diem suocedentiũ sͥ in⁊ ⁊ ep̃õꝵ
serie. ⁊ t̾ot ppłoꝵ cõcessioẽ firmatur.

Expanded text:
aut certe propria et particulam instructio. Sed auctoritate tota constrmgitur, uniuersali traditione maiorum nihilo-minus tota, priuatis uero constitutionibus et propriis informationibus at auctoritas ecclesiae catholicae, quae ab ipsis fundatissimis sedibus apostolorum usque ad hodiernum diem succedentium sibimet episcoporum serie et tot populorum consensione firm
Abbreviated transcription (Latin):
uar᷑iis ⁊ extraneis nolite abduci: nn
Qualeatis. Satis enĩ indignũ ẽ quẽqyã
uł ponficum. ł ordinum subseq̃nti¬
um: hac̃ regłam refutãe quã bãti pet
sedem ⁊ sequi uidi: ⁊ docere. Multũ cõ
uenait ut totum corpus eccłȩ: in hac

Expanded text:
variis et extraneis nolite abduci . Envaleatis. Satis enim indignum est quemquam vel pontificum, vel ordinum subsequentium, hanc regulam refutare, quam beati Petri sedem et sequi videat et docere. Multum enim convenit, ut totum corpus Ecclesiae in hac
Abbreviated transcription (Latin):
gosolis eis scriptorũ qui iam canoni¬
ci appellant᷑: didicihũc timorẽ. hono¬
remꝙ referre. ut nullum eoꝵ scͥbñ¬
do errasse audeam crede. auit siquidin
eis offendo quod iuideatur cc̃ium ũta¬
uł ñ eẽ assecutum int̃pretẽ quod dic¬
tum ẽ. uł me minime intellexisse
ñ ambigam. alios aut̃ ita lego siqͣta¬
lib scitate. ꝗͣtaue dociͥna polleãt. ñ idõ
ũm putem: quia ipĩ ita sñserunt.S

Expanded text:
go solis eis scriptorum, qui jam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum scribendo errasse audeam credere, ac si aliquid in eis offendero, quod videatur contrarium veritavel non esse assecutum interpretem, quod dictum est, vel minime intellexisse non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque polleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cdiuina tammulta. tam preclara. tam
indubitata testimoĩa: colligere uelle
calũpm̃as: ex ep̃orum scriptis. suie
toĩtate canonis distinguendum ẽ.
Nõenm sic leguntur.tamquã ex
eis ita testimoniũ ꝓferatur. ut contͣ
sñtire nõliceat. sicui forte alit̃ sapi¬
unt. quã uĩtas postulat. In eo quip¬
penũo sumus ut nõ dedignemur:¬
⁊ nob̃dictum ab apło accipere. ⁊ siquid
alit̃ sapitis. hoc quoq uobis ds̃ reuela¬

Expanded text:
diuina tam multa, tam clara, tam indubitata testimonia colligere uelle calumnias ex episcoporum scriptis siue toritate canonis distinguendum est. non enim sic leguntur, tamquam ita ei eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi fOl\'te aliter sapuerunt, quam ueritas postulat. in eo quippe nuetiam nobis dictum ab apostolo accipere: 'Si quid aliter sapitis, id quoque Deus vobis revela
Abbreviated transcription (Latin):
sputãtioẽs. quãius catholicorũ ⁊ lau¬
dator hominum: uelut scͥpturas
canomicas habere debemus: ut nobis
nõliceat salua honorificentia que il¬
lis debetur hominib: aliquid in eor
scriptis inꝓbare. atq respuere. si for¬
teinuenĩmus quod aliter sñserint.
quã uĩtas ħt. diuino adintoĩo: uł ab
aliis intellecta. uł a nob̾. talis ego sũ
inscͥpturis alioꝵ quales uolo eẽ in tel

Expanded text:
sputationes quamuis catholicorum et laudatorum hominum uelut scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia, quae illis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis inprobare atque respuere, si forte inueuerimus, quod aliter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esse intel
Abbreviated transcription (Latin):
pitis nelib̾tatem uerbi libñteracci ta¬
subdit. dedit enim ⁊ nobis potestatem
dedit pͥncipatum multo ꝑfectiorem
pͥncipatib urĩs aut numquid iustũ
uobuidetur si cedat sps̃ carn: si afre¬
nis celestia suꝑent᷑. si diuinis p̃ferant̃
pͥncipum: eccłasticis legib post ponẽ¬
de sunt. Ubi autẽ eugłicis atq cano¬

Expanded text:
pitisne libertatem verbi, libenter accisubdit? Dedit enim et nobis potestatem, dedit principatum, multo perfectiorem principatibus vestris. Aut nunquid justum vobis videtur, si cedat spiritus carni, si a terrenis coelestia superentur, si divinis praeferantur principum ecclesiasticis legibus postponendae sunt. Ubi autem evangelicis atque cano
Abbreviated transcription (Latin):
sic actib ꝓpͥis ⁊ cdignitatib distinctis.
offã potestatis utriusq discreuit. ꝓͥa
uolñs medicinalihiũlitate sursum
efferri: ñhumana suꝑbia rursus in
rum: imꝑialib legib utẽntur: quati¬
nus spũalis actio acarnalib dist̾ar⁊
incursib: ⁊ dõmilitans minime se
negociis scłarib implicaret. ac uicis¬
sim ñ illereb diuinis: p̃sid̾e uid̾eror.
qui eẽt scłarib negociis implicatus.

Expanded text:
sic actibus propriis et dignitatibus distinctis officia potestatis utriusque discrevit, propria volens medicinali humilitate sursum efferri, non humana superbia rursum in rum imperialibus legibus uterentur; quatenus spiritualis actio a carnalibus distaret incursibus, et Deo militans minime se negotiis saecularibus implicaret; ac vicissim non ille rebus divinis praesidere videretur qui esset sa
Abbreviated transcription (Latin):
scãm scͥpturam canonicam: tam uete¬
ris quam noui testam̃ti: certis t̃mimꝰ
confirmatum canonẽ ł scͥptesũt. uł
scͥbuntur. ꝯꝑsermonẽ forte sapientio¬
oremq prudentiam ⁊ꝑconcilia licere
reprehendi. siquidineis forte deinatũ

Expanded text:
scripturam canonicam tam ueteris quam noui testamenti certis suis teconfirmatum canonem vel scriptae sunt, vel scribuntur, et per sermonem forte sapientiooremque prudentiam, et per concilia licere reprehendi, si quid in eis forte a veritate
Abbreviated transcription (Latin):
ertum ẽ hoc reb urĩs eẽ salutare. ut cõ
.de cansis dĩ agnur uixta ipĩus cõstitu¬
tum. regiam uoluntatem sacerdotib
ꝑeorum p̃sules potius dissc̾e: quã do¬
cere. Eccłȩ formã sequi nõ huic huma¬
nitus sequendo uira p̃figẽ: neq eius
colla submĩtte. nedum nisura cȩlesti
dispensatioĩs exceditur. eat̃ incõtume¬
liam disponentis. Item. Morib ⁊d̾c̃ti

Expanded text:
um est, hoc rebus vestris esse salutare, ut quum de causis Dei agitur, juxta ipsius constitutionem regiam voluntatem sacerdotibus per eorum praesules potius discere, quam docere; ecclesiasticam formam sequi, non huic humanitus sequenda jura praefigere, neque ejus colla submittere, ne, dum mensura coelestis dispositionis exceditur, eatur in contumeliam disponentis. C. IV. Boni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ius naturale a consuetudine ⁊ cõstitu¬
ticẽ. Nam iure naturali omnia st̃ coĩa
om̃ib. Quod nõsolum int̃ eos ẜuatum
creditur: dequib leg̾. Multinidinis c̃
⁊c̃. Uerum: ex p̃cedñti tp̃r aphilosophiᷤᷤ
traditum inuenitur. Uñ ap̃platonem.
illaciuitas iustissime ordinata traditur.
in qua quisq ꝓpͥos nescit affectus. Iure uͦ
consuetudinis. ł cõstitutioĩs: hoc meũ ẽ.

Expanded text:
autem jus naturale a consuetudine et constitutione. Nam jure naturali omnia sunt communia omnibus, quod non solum inter eos servatum creditur, de quibus legitur: Multitudinis autem  etiam ex precedenti tempore a philosophis traditum invenitur. Unde apud Platonem illa civitas iustissime ordinata traditur, in qua quisque proprios nescit affectus. Iure vero consuetudinis vel constitutionis, hoc meum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sũt hominũ flagitia: ꝓmorũ diuersita.¬
te s̃ uitanda. ut pactum inter segñtis
aut ciuitatis consuetudine. ut lege fir¬
matum. nulla cuus aut ꝑegrimis libi¬
dieiuoletur. Turpis enĩdmĩs pars: u
nu̾so suo nõ ẽ congruens. Cum autem
ds̃ aliquid contra morẽ uł cõtra pactũ qͦꝵ¬
endum ẽ. ⁊ si omissũ fu̾it restaurandũ eãt.¬
regi inciuitate cua regnat iub̃e aliquid:
obtẽperaretur ei. inimocontra societatẽ f
si nõ obtemperat᷑. gnãle quippe pactũ ẽ
societatis hũe. obtemperare regib suis.
quanto magis regnatori dõ unuerse cre¬
atinȩ sue. ⁊ adea que uisserit siñ dubitati¬
one ẜuiendum ẽ: Sic̃ enim inpotestati¬

Expanded text:
sunt flagitia, pro morum diversitate sunt vitanda, ut pactum inter se, gentis aut civitatis consuetudine, vel lege firmatum, nulla civis aut peregrini libidine violetur. Turpis enim omnis pars est universo suo non congruens. Cum autem Deus aliquid contra morem aut pactum quoendum est; et si omissuet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, obtemperatur, insi ei non obtemperaretur generale quippe pactum est societatis humanae obtemperare regibus suis, quanto magis Deo regnatori universae creaturae suae, ad ea quae jusserit sine dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
mea ẽ hecdomus : Si aut̃ ut teneant᷑
nichil noiẽ ȩccłȩ audeant possid̾e. S⁊ di¬
citis: quidẽ nobis ⁊mꝑatori: S ut iã
dixit. Reges reueremini. nolidicere
ꝓura regum possidñtur possessiones:¬

Expanded text:
mea est ista domus? Si autem ut teneantur  nihil nomine Ecclesiae audeant possidere. Sed quid nobis et imperatori? Sed, ut jam dixit: Regem veneramini . Dicere jura regum possidentur possessiones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ possidr. quod possid : nõne iure hũa¬
no: Nãiure diuinodnĩ ẽ tra ⁊ plenitr¬
portat. Iure gͥhumano dr̃: hec uilla me¬
ẽ. Iura autẽ humana uira imꝑatoꝵ sũt.
Quare: quia ip̃a urabumana ꝑimꝑato¬
res ⁊reges scłi: ds̃ distribuit gn̾ihuãno.

Expanded text:
ssidet, quod possidet? Nonne iure humano? Nam iure divino domini est terra et plenituterra supportat. Iure ergo humano dicitur: hec villa mera autem humana iura imperatorum sunt. Quare? quia ipsa iura humana per imperatores et reges seculi deus distribuit generi humano.
Abbreviated transcription (Latin):
eritate manifestata. cedat consuetudo ũta¬
ti. Pane quisdubitet: nũtati manifestã¬
te: consuetudinẽ cedere: Item. nemocon¬
suetudinem rõni ⁊ueritati p̃põat. quia cõ.¬
suetudinẽ: rat̾io. nũtas semꝑ excludit.¬

Expanded text:
eritati manifesta, cedat consuetudo veritati. Plane quis dubitet veritati manifeste consuetudinem cedere. Item, nemo consuetudinem rationi et veritati praeponat, quia consuetudinem ratio et veritas semper excludit
Abbreviated transcription (Latin):
lus ẽ usus: notitia tñ necessaĩa uidetur.
Noue aũt aconstantinocesare ceperunt.
⁊ reliquis succedentib erant ꝑmixte ⁊
inordinate: postea autẽ theodosius mi¬
nor aug̃ ad similitudinẽ gregoriani. ⁊
hermoniani. codicem factum cõstitutio¬
num: acõstantini tꝑib sub ꝓpͥo cuiusc̃q¬

Expanded text:
sus est, notitia tamen necessaria videtur. Novae a Constantino Caesare coeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtae et inordinatae. Postea Theodosius minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani codicem factum constitutionum a Constantini temporibus sub proprio c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ redõe uaieat. qui pͥũ filiũ de sac̾ bap¬
tismate suscepit: Sodo an sponsa¬
lia ꝯt̾hant᷑ int̃ insantes: Tertioan
atris uxoĩs sue aucui ducẽ liceat:
sponsatio maĩfeste p̃uidicet ¶ Qday¬

Expanded text:
tum reddere valeat qui proprium filium de sacro baptismate suscepit? Secundo, an sponsalia contrahantur inter infantes? Tertio, aatris uxoris suae alicui ducere liceat? sponsatio manifestae praejudicet? QUA
Abbreviated transcription (Latin):
sedissonãtia. Cogimur igit᷑ ad ebre¬
os cõcurrere. ⁊ scie̾ uĩtatẽ defonͣte
magis quã derĩuuł querere. Ie¬
niniũ qrͣti m̃sis: qui ap̃latinos
uocat᷑ iulius die .uii. ⁊ decima eiꝰdẽ
m̃sis illud arbitͣmur. qñ descendẽ
moyses de monte s ma tabulasle¬

Expanded text:
dicere. Cogimur igitur ad Hebraeos recurrere, et scientiae veritatem de fonte magis quam de rivulis quaerere: junium quarti mensis, qui apud Latinos vocatur Julius, die septima et decima ejusdem mensis, illud arbitrantur, quando descendens Moyses de monte Sina tabulas Le
Abbreviated transcription (Latin):
tem ppłs qui pecto achor. ⁊ filioꝵ he
lunmanib hostiũ tͣclitus ẽ: signifi¬
cat subditos corꝑalit flagellari. ut
int̃ ipã flagella pecc̾a p̃latoꝵ feri¬
ant. sic̃ achor sorte depbensus lapi¬
dib obrutus ẽ. So ⁊ nauiculaione
ꝑiclitat᷑. ut sugitunis sorte depre¬
eis simul corruãt. si c̃ filii ifrł diu
portantes pecc̃a sac̃dotum: tandem
cum eis cecidert̃ inmanib hostiũ.
gladiusdĩ deseint inppłm. s in
lata gñte gła regis ẽ. indiminutio¬

Expanded text:
tem populus, qui peccato Achan et filiorum Heli in manibus hostium traditus est, significat, subditos corporaliter flagellari, ut inter ipsa flagella peccata praelatorum feriantur, sicut Achan sorte deprehensus lapidibus obrutus est. § 9. Sic et navicula Jonae periclitatur, ut fugitivus sorte depreeis simul corruant sicut filii Israel, diu portantes peccata sacerdotum, tandem cum eis ceciderunt in manibus hostium. gladius Domini desaevit in populum. Sed in lata g
Abbreviated transcription (Latin):
lia amalechitaꝵ intelliguntur.
tĩdeb̃ tͣnsire in sortẽ sc̃oꝵ. Aialia
uõ egyptior ⁊ possessioẽs eoꝵ ⁊ pri¬
mogenita gͣndine ⁊ morte cosũpta
sunt. ut millis punirent᷑: quorũ
felicitate letabant. ut daret ĩtelligi

Expanded text:
lia Amalechitarum intelliguntur, non debent transire in sortem sanctorum. Animalia vero Aegyptiorum, et possessiones eorum, et primogenita, grandine et morte consumta sunt, ut in illis punirentur, quorum felicitate laetabantur, et ut daretur intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
de eoqui ꝑpeccuniã ẽ ademptus sa¬
õdocii dignitatẽ: ñ epõ s cuidã expͥn¬
cipib eius datam: uiroq tñ ordina¬
quẽ parentũ incuria ꝑꝑeccuniã nõ
ep̃õ: s cuidã pͥncipũ eius datã. ⁊nui¬
tum sac̃docii dignitatẽ obtimusse si¬
gnificasti.lici scĩ canones deponen¬
dũ eẽ testñt᷑: tñ quia culpã istã ne¬
sciens ⁊ coactus comisit:⁊ quia abeo¬
demordine ut deponẽt supplicauit
ultroneus: excõscid̾atiõe discretioĩs
bñdo: ip̃m in eodẽ ordine eẽ fr̃mtati
suspensus asac̃dotali offitio ꝑmane.¬
at. Quodsita fortasse eccłe utilitã
exegei̾t. ut curã regiminis assumat:

Expanded text:
sacerdotii dignitatem, non episcopo, sed cuidam ex principibus ejus datam; utroque tamen, ordinapecuniam non episcopo, sed cuidam principum ejus datam, invitum sacerdotii dignitatem obtinuisse significasti, licet sancti canones deponendum esse testentur, tamen, quia culpam istam nesciens et coactus commisit: et quia ab eodem ordine ut deponeretur, supplicavit ultroneus, ex consideratione discretionis bendo ipsum in eodem ordine esse, fraternitati suspensus a sacerdotali officio permaneat: quod si fortasse Ecclesiae utilitas exegerit, ut curam regiminis assumat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ius cunle: aliis ꝑmittit᷑ ignoͬãe aliĩ
non.
uris cuuł ignorantia: nemini obẽ
indapno intando sinegotiũ cõtin¬
gat in ut siminor peccuniã decłit
filio. f. reppetit. In maiore uõ quaĩ
delictum ẽ. Item. Si successiõem tibi
maiori delatam: cũ alio uidicẽ
diuidis. Putans testam̃tũ iure sub¬
nixũ: cumñ eẽt. solidã successionẽ
soluas aut ꝓmutas. repetis. nita si
delictũ. Nã si putat remsuã sͥ ꝑlegẽ
lice raꝑe: incidit incõstitutionẽ. Si
quis in tantã. In boc aut̃ ñ fuit igno¬
rantia uiris: s facti. ⁊̃ illius qd ñ o¬
⁊ si oportuiss eũ scire infirmitate
tñ etatis dep̃hend̾e ñ poterat¶ Qd¬
uõ quintoloco querit᷑. anliceat ei
paĩna peccuma ẽ assecutus: aucto¬
ritate diffinit᷑ urbani qui scͥbens
desimoniacis ait int̃ cętã. de paiu

Expanded text:
ile aliis permittitur ignorare, aliis non. Juris civilis ignorantia nemini obest in damno vitando, si negotium inde contigerit, ut, si minor pecuniam dederit filio familias, repetit; in majore vero quasi delictum est. §. 3. Item si successionem etiam tibi majori delatam cum alio sine judice dividas, putans testamentum jure subnixum, quum non esset, solidam successionem solvas aut promittas, repetis; non ita, si delictum. Nam si putat rem suam sibi per legem licere rapere, incidit in constitutionem iur. » Gratian. In hoc autem non fuit ignorantia juris, sed facti, et illius, quod non oquod etsi oportuisset eum scire, infirmitate tamen aetatis deprehendere non poterat. QUpaterna pecunia est assecutus, auctoritate Urbani definitur, qui scribens de simoniacis ait inter cetera
Abbreviated transcription (Latin):
tisx addictes̃. Achabquoꝙ peccãte
postrass regni soliũ amisert. ⁊ qui
deeius semine in regno uide nati
sut̃: usq adpurgata labem illius
familie agenealogia druĩ s̃ exclu¬
si. Odiũ quoq esau ut malachias
testat᷑: tnsunt adidum eos. Quib
om̃ib colligͥ. qd̾ ignõantia pecc̃i ñ
ex cusat aliquẽ ssrhis exemplis nõ
ꝓbant̃ teneĩ pecco alioꝵ: nisi umi¬
tatores nequitie eoꝵ. Quicũq enĩ
desemine esau⁊ cetoꝵ ad dm̃ cõu̾isi
pat̾nam malitiã detestati s̃: ñ odi¬
ut ambrait. I urbat᷑ naui¬
cula petriinqua erat iuidas. quia
qui suis mĩtis erat firmus: turba
quã ad eop̃munt᷑ boni. ut eoꝵ tur¬
betur infirmitas. Nonitaq his a¬
uctoĩtatib simoiãci ꝓbant᷑: ꝓqͥb¬

Expanded text:
ti addictae sunt. Achab quoque peccante posteri ejus regni solium amiserunt, et qui de ejus semine in regno Judae nati sunt, usque ad purgatam labem illius familiae a genealogia Domini sunt exclusi. Odium quoque Esau ut Malachias testatur transivit ad Idumaeos. Ex quibus omnibus colligitur, quod ignorantia peccati non excusat aliquem. § 12. Sed his exemplis non probantur teneri peccato aliorum nisi imitatores nequitiae eorum. Quicunque enim de semine Esau et caeterorum ad Deum conversi paternam malitiam detestati sunt, non odiut Acula Petri, in qua erat Judas, quia, qui suis meritis erat firmus, turbatquam adeo premuntur boni, ut eorum turbetur firmitas. Non itaque his auctoritatibus simoniaci probant
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ appo̾itum fu̾it: cõmedite ne̾
int̃rogantes. Si quis uob̾ dix̃it uo¬
bis hoc ydoł immolatũs ẽ: nolite
cõmed̾e. Ecce quõd uocatũ adcenã
nõ oportebat scire: carness appoi̾tã
ydolis fuisse immolatas. Quod opor¬
tuit scire. sic̃ ignõantia uidõꝵ ⁊ re¬
liquoꝵ infideliũ quia queq aꝓphi¬

Expanded text:
obis appositum fuerit, comedite, nihil interrogantes. Si quis vobis dixerit, hoc idolis immolatum est, nolite comedere. Ecce quod vocatum ad coenam non oportuit scire, carnes sibi appositas fuisse idolis immolatas. Quod oportuit eum scire, sicut ignorantia Judaeorum et reliquorum infidelium, qui ea, quae a p
Abbreviated transcription (Latin):
fert̃: mercaidinoscunt᷑. Utrosꝙ
enĩ auctoĩtate in expugnabili.
illos abnfitiorstos asacroordine
uibr expelli. Uñ hũam gnĩs re¬
dẽptor om̃s em̃tes ⁊ undentes de
tẽploeiciens: cathedras uñdentrõ
colũbas eu̾tit. Numulaĩoꝵ effu¬
dit es p̃cepti sui auctori. tate
denuntiãs ⁊ dicens. Nolite facere
facto: sollicite cõscid̾ate. qd̾ ꝑ totũ
textum scĩ eugłii nusquã repperit
dr̃m tanta serũtate. tam districta
censura iustitie. peccantes corripu¬
isse. cũ nõ solũ eloquio inc̾pans: uer
etiam facto flagello tefuniculises
ñ sic̃ cȩtĩ peccatores s̃ corripiendi.
ditores: illide notant᷑ qui sacram
manus impoĩtionẽ und̾e cc̃antur.
sic ꝑnumulaĩos eccłastici bñficii
mala inmultis eccłiis: ⁊ maxime
inlucensi eccła ex iniqua cõcupi¬
scentia fieri aspiciens: ne sanguiᷤ
inquor adist̾cͥto iidice demanu
nr̃a requ̾atur: illa ex tirpare: ⁊p̾e¬

Expanded text:
fertur mercari dignoscuntur. Utrosque enim auctoritate inexpugnabili, illos a beneficio, istos a sacro ordine jubet expelli. Unde humani generis redemtor omnes ementes et vendentes de templo ejiciens cathedras vendentium columbas evertit, nummulariorum effudit aes, praecepti sui auctoritate denuncians et dicens: Nolite facerefacto sollicite considerate, quod per totum textum sancti Evangelii nusquam reperitur Dominum tanta severitate, tam districta censura justitiae peccantes corripuisse, cum non solum eloquio increpans, verum etiam facto flagello de funiculis vnon sicut caeteri peccatores sunt corripiendi, ditores illi denotantur, qui sacram manus imposicionem vendere conantur, sic per nummularios ecclesiastici beneficii mala in multis ecclesiis et maxime in Lucensi ecclesia ex iniqua concupiscencia fieri conspiciens, ne sanguis iniquorum a districto iudice a manu nostra requiratur, illa extirpare et pe
Abbreviated transcription (Latin):
auctoi̾rare itaq colligͥ. qd ignoantia
tales excusat areatu criminis: ut su¬
p̃dictũ ẽ. ñ afructu ep̃tioĩs. cuminec¬
paret qd ⁊si illis ignõantib simonie
peccatũ sit admissum: fructũ tñ pat̃¬
ne emptioĩs reporta̾e ñ possũt. Quod
quia ꝓhoc facto asacͥs ordinib ñre¬

Expanded text:
d ignorantia tales excusat a reatu criminis, ut supra dictum est, non a fructu emtionis, quum in ecpatet, quod etsi illis ignorantibus simoniae peccatum sit admissum, fructum tamen paternae emtionis reportare non possunt. Quod quia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ minia batur: ⁊ sic̃ nicena
sinodus desimoĩacis censuit.⁊ qui¬
dat ep̃s⁊ qui recipiunt ab eolaici. siue
p̃tio siũ bñfitio et̃m incendii ignib
depuint᷑.. Item pascalis.ii. Spm̃ .s.

Expanded text:
non minimus habeatur. Et sicut Nicena synodus de simoniacis censuit et quidat episcopus et qui recipiunt ab eo laici, sive pretio sive beneficio, eterni incendii ignibus deputentur. Item Paschalis III: Altare
Abbreviated transcription (Latin):
animalia egyptioꝵi ⁊ amelichita¬
rũ. peccatis hominũ morte teꝑdũ
tur. patet qd̾ nullii excusat igno¬
rantia cͥminis. maxime cũ ex eo
utilitas deferãt ⁊ ignoa̾nti. ueluti
siquis piã delatrocinio ⁊ rapina fi¬
lio suo ignõanti diuitias cõgẽt᷑. ñ
excusait filiũ ignc̃antia. ꝗnpost
mortẽ paiͥs: cogatur rd̾e male a¬
ccoachor plebs isrłiticammani¬
eccõfilioꝵ heli. p̃p in manu philisti¬

Expanded text:
tarum, peccatis hominum perduntur morte: patet, quod nullum excusat ignorantia criminis, maxime quum ex eo utilitas deferatur ignoranti; veluti si quispiam de latrocinio et rapina filio suo ignoranti divitias congreget, non excusat filium ignorantia, quin post mortem patris cogatur reddere male ato Achor plebs Israelitica mancato filiorum Hely populus in manu Philisti
Abbreviated transcription (Latin):
ccła que pactioe tiõe cõsecratur.
cõsecͣtafĩt: potius execͣta quã cõ¬
eccatocumim theaur fuerico: ana¬
thatizati legunt. Uñ achor qui re¬
głam aurea: ⁊ q̃dã alia p̃ciosa furatꝰ
ẽ: de anathate dr̃ tulisse.. Item.
ecc̃o amalechitaꝵ. animalia eoꝵ¬

Expanded text:
 quae pactione consecrata fuerit, potius exsecrata quam conpeccato civium thesauri Hiericho anathematizati leguntur. Unde Achan, qui regulam auream et quaedam alia pretiosa furatus est, de anathemate dicitur tulisse. § 1. Item pecc
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃rm adsedem apłicã uenisse: no¬
bisq iolentiã. ⁊ excomunicatiõe
suã pordinẽ retulisse. Quod ⁊̃ siñ
iuistolegis tramire illi sua fuiss
ablata eccła: similit indicauit.
Quã alius dato munẽ sac̃dos. ⁊e¬
loductus inuidie usurpare p̃sũp¬
seĩt. Iñ parentes eius magnodolo¬
re cõpulsi: pbrmillũ qui suã te¬
nebat eccłam mox cõp̃henderunt.
⁊ eius oculos eruerũt. tñ ip̃e sepe
dictus sac̾dos dic̃. qd̾ absq sua uõ¬
luntate siũ cõscilio boc sit ꝑactũ.
Quod si ita ẽ: ut ip̃e nobsuoore¬

Expanded text:
m ad sedem apostolicam venisse, nobisque violentiam et excommunicationem suam per ordinem retulisse; quod etiam sine justo legis tramite illi sua fuisset ablata ecclesia, similiter indicavit, quam alius dato munere sacerdos zelo ductus invidiae usurpare praesumsit. Inde parentes ejus magno dolore compulsi presbyterum illum, qui suam tenebat ecclesiam, mox comprehenderunt, et ei oculos eruerunt. Tamen ipse saepe dictus sacerdos dicit, quod absque sua voluntate et sine ejus consilio hoc sit peractum. Quod si ita est, ut ipse nob
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. Ei qui minatur imptetas alteri
pietas ei nocebit: quẽ ꝑ ũtñdoinꝙ¬
nat. Et rursus eũ adiuuat nrã iu¬
stitia: quẽ apͣuis cognationib ĩmu¬
tat. Nocẽ enĩ uł uiuae nesciũt ea q̃
ad moysen. Egosũ d̃s zelotes qui
uisitopecc̃a patrũ infilios: usq int̃¬
ciã ⁊ quartã gn̾ationẽ. lici ñ equali¬
tate iudicii si magnitudine clem̃

Expanded text:
IX. Ei, qui imitatur, impietas alteriupietas ei nocet, quem pervertendo inquinat, et rursus eum adjuvat nostra justitia, quem a pravis actionibus mutat. Nocere enim vel juvare nesciunt ea, quae ad Moysen: Ego sum Deus zelotes, qui visito peccata patrum in filios usque in tertiam et quartam generationem, licet non inaequalitate judicii, sed magnitudine c