comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possessoris se alienau̾it seruicio: exsufflatur ab eo seua potestas. ut per
tant᷑. ut pellatur ab eis diaboli potestas imimica. q̃ decepit hoĩem
ut possideret homines. Nonergo creatura dei minfantibus ȩxorciratur
aut exsufflat᷑ s ille sub quo sunt. qͥ sub peccato nascunt᷑. Rabanꝰ de instrau¬
sc̃ẽ crucis. tam insronte quã in corde. ut ipse apostata diabolꝰ inuase
suo pͥstino sue intemptionis ñ cognoscens signũ iam sibi demceps sciat ild̾
unc datur haptitando salbenedictũ mos. ut ꝑsal typicũ sapĩȩ sale cõ¬
ditus fetore careat iniquitatis.⁊ nec ãuermib pecc̃oꝵ ultra putrescat.
ẜ mag̃ uiesus seruet᷑ admaiorẽ grãm ꝑcipiendam. Beda suꝑ regũ libͦ.ii.¬

Expanded text:
possessoris se alienaverit servitio, exsufflatur ab eo saeva potestas, ut per zantur ut pellatur ab eis diaboli potestas inimica, quae decepit hominem ut possideret homines. Non ergo creatura Dei in infantibus exorcizatur aut sufflatur, sed ille sub quo sunt qui sub peccato nascuntur. CAP. XLIII. Que crucis tam in fronte quam in corde, ut ipse apostata diabolus, in vase suo pristino suae interemptionis cognoscens signum, jam sibi deinceps sciat illud Tunc datur eiditus fetore careat iniquitatis, ut nec a vermibus peccatorum ultra putrescat, sed magis illaesus servetur ad majorem gratiam percipiendam. CAP. XLV.
Abbreviated transcription (Latin):
rudim̃tũ. Item. Eriis ipse ui̾o ceci nati ocłos luto ex sputofacto suꝑli¬
niuit. ⁊ sic adaquas syloe misit. qi priꝰ debet baptriandꝰ fidĩ in carnatiõis
ꝙͥ instrui: ⁊ sic ad baptismũ iam credulus admitti. ut sciat cuiꝰ grẽ ineo
est particeps. ⁊ cui iam debitor fiat deinceps. Baracensi conc̃ .ii. cap̃¬
nte.xx. cies baptismi ad purgationẽ exorcisii cathecu ..¬
num currant. in quibꝰ. xx. dieb om̃mo simbolũ qͦd÷ credo indm̃. ꝑ¬

Expanded text:
teste, prius ipse Jesus caeci nati oculos luto ex sputo facto superlinivit, et sic ad aquas Siloe misit, quia prius debet baptizandus fide incarnationis Christi instrui, et sic ad baptismum jam credulus admitti, ut sciat cujus gratiae in eo est particeps, et cui jam debitor fiat deinceps CAPUT XXVI. De caviginti dies baptismi ad purgationem exorcismi catechumeni currant, in quibus viginti diebus omnino symbolum quod est, Credo in
Abbreviated transcription (Latin):
sane quo ñ cõminicat: nec in sua ȩccłia uel parrochia cõmunicet. Accusator aũ
si nũquã dieb cause dicendȩ defuerit. a cõmunione ñ remoueat᷑. Si uͦ aliqñ de¬
fuerit subtrahens se: restituto in ꝯmunione ep̃o. ipse remoueat᷑ a ꝯmunione ac¬
cusator. ita tam̃. ut nec ipsi adimatur facultas causȩ ꝑagendȩ: si se addiem ꝯsti.¬
tutũ occurrere ñ uoluisse. s ñ potuisse ꝓbau̾it. Illud uero placuit. ut cũ agere cȩ¬
perit in ep̃õꝵ iudicio si fuerit accusatoris ꝑsona culpabilis: ad arguendũ ñ admit¬
tatur. nͥ ꝓprias causas ñ tam̃ eccl̃iasticas asserere uoluerit. In deciꝵ iulii. cap̃ .ii.
ulius romane eccłiȩ prȩsul: omnib ep̃is. Nullus dubitat: quod ita nocens uidiciũ
subterfugit. quẽ a dinodũ illud umocens ut absoluat᷑ requirit. nec suspicione car&.

Expanded text:
sane quo non communicat, nec in sua ecclesia vel paroecia communicet: accusator autem sane quo non communicat, nec in sua ecclesia vel paroecia communicet: accusator autem ejus, si nunquam diebus causae dicendae defuerit, a communione non removeatur; si vero aliquando defuerit subtrahens se, restituto in communione episcopo, ipse removeatur a communione accusator; ita tamen, ut nec ipsi adimatur facultas causae peragendae, si se ad diem constitutum occurrere non voluisse, sed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, ut cum agere coeperit in episcoporum judicio, si fuerit accusatoris persona culpabilis, ad arguendum non admittatur, nisi proprias causas, non tamen ecclesiasticas, asserere voluerit. CAP. 271.ul episcopis omnibus. Nullus dubitat quod ita nocens judicium subterfugit, quemadmodum illud innocens ut absolvatur requirit; nec suspicione caret,
Abbreviated transcription (Latin):
cta respondeat. si ad eẽ neglexerit: dilationẽ sententiȩ de absentia ñ lucretur.
Nam manifestũ ⁊ consiteri cũ de crmine: quindulto ⁊ totiens oelegato iudicio
purgandise occasione ñutitur. Nicħ enim intest utrũ in presenti examine omĩa
quȩ dicta sunt ꝯꝓbentur cũ ipsa quoq ꝓfessione ꝓcurata: totiens constet absen¬
tia. Nos aut̃ ꝑ om̃s ꝓuintias litteras dirigimꝰ: ne excusationẽ sibi ignorationis
obtendat. ut ad ꝓuintiam uenire cogat᷑. ullic se constituto iudicio p̃sentare. Qc-
quid aut̃ ur̃a caritas de hac causa duxerit decernendũ. cum adnos relatũ fuerit:
m̃sis. ea die qua eũ litteras accepisse constitĩt. Quodsi aliq̃s uerȩ nec essitatis cau¬
sas ꝓbau̾it. quib eum occurrere ñ potuisse manifestũ sit: causȩ suȩ dicendȩ
donec examinet᷑. Si aut̃ ad ꝯcilium uniu̾sale infra anni spatiũ occurrere noluĩt.¬
ut uel ibi causa t̃minetur: ipse inse dãpnationis sententiã dixisse iudicet᷑. Tpre

Expanded text:
cta respondeat: si adesse noluerit, dilacionem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et tociens delegato iudicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in presenti examine omnia, quae dicta sint, comprobentur, cum ipsa quoque pro confessione procurata tociens constet absentia. Nos autem ad omnes provincias literas dirigemus, ne excusacionem sibi ignoracionis obtendat, ut ad provinciam venire cogatuidquid autem vestra charitas de hac causa duxerit decernendum, cum ad nos relatum fuerit, mensis ea die qua eum litteras accepisse constiterit, quod si aliquas vere necessitatis causas probaverit, quibus eum occurrere non potuisse manifestum sit, causae suae dicendae donec purgetur. Si autem nec ad concilium anut vel ibi causa ejus terminetur, ipse in sedamnationis sententiam dixisse judicetur. Tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uł reuocandis sententũs lib̃m hr̃e arbitriũ uident᷑ : ⁊ tp̃ra appellatioĩs
⁊ penȩ constitutȩ st̾. ut quicũq ap̃ iudicẽ qͥ causam eiꝰ audiuit appellare ⁊ ad
aliuĩ udicẽ ꝓuocare uoluerit: infraqͥnq dies appellet ⁊ inhisipsis diebus .. ad
uidicẽ ad quẽ ꝓuocau̾̃it sine aliqua dissimulatione ꝑueniat ⁊ ipse dies in qͦ
accepit litteras in his qͥnq dieb sp̃ualit̃ cõputet᷑. Quodsi longiꝰ iter sit: exceptis
his .u. dieb spaciũ dierũ quoiter agi possit cõputetur:. xxUI. capitulo.
soriȩ dirigant᷑. ꝙ uulgo epła appellat᷑. quarũ postulatio ⁊ acceptio: intra
accepunt ł reddidĩnt rescriptione ab agendo submoueantur. ⁊ penam appel¬
uicũc ñ confidentia uiste cuuss is causa asserendş more ne contracum
sententia ꝓferatur appellauerit. uelsi de facto suo confessus ne abdicatur appel¬
lare uoluerit: huiꝰmõi appellatione ñ recipiuntur.

Expanded text:
revocandis sententiis liberum habere arbitrium viderentur, et tempora appellationis, et poenae constitutae sunt, ut quicunque aalium provocare voluerit, infra dies appellet, et in his ipsis diebus V ad judicem ad quem provocaverit sine aliqua simulatione perveniat, et ipse dies in quo accepit litteras, in his V diebus specialiter computetur. Quod si longius iter sit, exceptis his V diebus, spatium dierum quo iter agi possit, computetur. CAP. CXXVIII. r, quae vulgo apostoli appellantur; quarum postulatio et acceptio intra acceperint, vel reddiderint, praescriptione ab agendo submoneantur, et poenam appelQuicumque non confidentia iuste cause, sed causa differende more, ne contra eum sententia proferatur, appellaverit, vel si de facto suo confessus, ne abiiciatur, appellare voluerit, huiusmodi appellationes non recipiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ accusatus: minime abiecit. Cognito aut̃ oꝑt isto. pellendũ illũ decȩtu fu¬
isse fr̃nitatis censuit. Oñs enĩ crim̃ eiꝰ sciebant. ⁊ ñ arguebant. Publice enĩ
nou̾cam suã loco uxoris habebat. Inqua re neq testib opuserat. neq tergi-¬
u̾satione aliqͣ poterat tegi crim̃. & paulopͦ. Absens facie p̃sens auctoritate
sp̃s qui nusꝗͣ abest. iam iudicaui ut p̃sens. eum qui ẜ̾ adinisit tradi sathanȩ in

Expanded text:
n accusatus, minime abjecit. Cognito autem opere isto, pellendum illum de coetu fraternitatis censuit. Omnes enim crimen ejus sciebant et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat. In qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. » Et paulo post: Absens facie, praesens autem auctoritate Spiritus qui nusquam abest, jam judicavi ut praesens eum, qui hoc admisit, tradi Satanae in
Abbreviated transcription (Latin):
a precipitatȩ sententie ꝓlatione compesceret. cũ om̃ĩa nuda ⁊ aꝑta sint
orilis eiꝰ mala tam̃ sodomȩ ⁊ gomorrȩ noluit audita uidicare. priusqͣ mani¬
feste agnosoeret q̃ dicebantur: Unde ipse ait. Descendã iiuidebo utrũ clamo¬
rem qͥuenit adme oꝑe cõpleu̾int. anñ est ita ut sciam. ds om̃ips cuinicħ
absconditũ ẽ. ẜ om̃ia manifesta sunt ei. ĩ anteqͣ siant ñ obħaliua hecꝑ se
inquirere dignatusẽ: ñ ut nobis exemplũ daret. ne p̃cipites in discutiend is
iiudicandis fr̃m negotũs eẽmꝰ ⁊ ne mala de ciiꝰquã ꝑsona prius qͥsq̃m p̃su¬
mat credẽ quã ꝓbare. Cuius exemplo monem̃. ne ad ꝓferendam sententiam
moueant. nec passim dicta absq ceita ꝓbatione. quisq unꝗͣ credat. s añ audi¬
ta cdiligent̃ inqͥrat. nec p̃cipitando qͥcquã aliqͥ agat. Sienĩ dñs omniũ sodomoꝵ
mala quoꝵ clamor adcelos usq ꝑuenãt. omĩa sciens priꝰ. nec credẽ nec iudica¬

Expanded text:
a praecipiendae sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae et Gomorrhae noluit audita judicare, priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur. Unde ipse ait: Descendam et videbo clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita ut sciam . Deus omnipotens, cui nihil absconditum est, sed omnia manifesta sunt ei etiam antequam fiant, non ob aliud haec per se inquirere, dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret, ne praecipites in discutiendis et judicandis fratrum negotiis essemus, et ne mala de cujusquam persona prius quisquam audeat credere quam probare. Cujus exemplo monemur ne ad proferendam sententiam moveant, nec passim dicta absque certa probatione quisque unquam credat, sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quis aliquid agat. » Si enim Deus omnium Sodomorum mala quorum clamor pervenerat usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quos ipse impetitus elegi̾t. aut quos suo consilio cũ ꝯsensu hȩc sc̃ã sedes. aut
tiꝰ pmates: auctoritate hiius scẽ sedis delegauerint. Capitulo.c.xaixxi.
Iudies prius ꝓbaro debent suspicionẽ ⁊ cansam. aut qͦ ammo acusator h fa¬
¶ciat ipost modũ suscipe. qiueritatis ꝓfessioni: ꝓpinquitatis iminicitiȩ. timo.¬
ris amoris. dii ⁊cupiditatis intentio impedire ⁊ adu̾sa fr̃ib solet irrogare.

Expanded text:
se qui impetitur elegerit, aut quos suo consensu haec sancta sedes aut ejus primates auctoritate hujus sanctae sedis delegaverint. CAP. CX. Judices prius probare debent quo cium suscipere: quia veritatis professionem, propinquitatis, inimicitiae, timoris, amoris, odii et cupiditatis intentio impedire et adversa fratribus solet irrogare.
Abbreviated transcription (Latin):
sentare se noluit. ne ꝯuictus forsitan ab accusantib se clericis defendere posst
digna tandẽ aliqñ p̃sentatus ep̃ali uidicio: ꝓnunciationis ꝯgruȩ feririsen¬
tentia uidicamꝰ. quã ꝗͣ illi cũ hec dicta fuerint: sciamꝰ huiꝰ nominis iacturam ẽe.
qͥ pudorẽ nũquã hĩusse sacerdotũ ꝑhibet᷑. i locũ suũ nec modico ꝗ tp̃re custodis

Expanded text:
ndus hic praesentare se noluit, ne convictus forsitan ab accusantibus se cleris defendere possit, ndus hic praesentare se noluit, ne convictus forsitan ab accusantibus se cleris defendere possit, digna tandem aliquando praesentatum episcopali judicio pronuntiationis congrue feriri sententia judicamus, quanquam illi cum haec docta fuerint sciamus hujus nominis jacturam esse, qui pudorem nunquam habuisse sacerdotii perhibetur, et locum suum nec modic
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽt maliumꝰ int̃capedine tp̃ris data differri. cum ħ ĩ eius accusatores assere¬
rent. De cuiꝰ intentionib ⁊ morib sit decretum. Maxinũ tantoniag̃ dãpnan.¬
da ꝯmuittere. qͣnto tardiꝰ se constituto iudicio p̃sentaret. Quẽ manicheoꝵ in¬
uolutũ caligine arguunt. turpiq secta olim ita eum ñ posse abluere animã in¬
sordida imꝓbatione. obiectaq ei gesta sinodalia ꝓferentes. ⁊ ꝯmissis inuolutũ
undiq flagitiis. nullũ eum sanitatis habuisse respectũ. quẽ furore ⁊ insania
temitate ad scł̃arium qͦq udiciũ tribunalia subsidiũ questiõi quodin uili ꝑso.¬
na turpissimũ est obicent. ꝑuenisse eum ad homicidũ dãpna assert̃ gestis ꝓ¬
latis in mediũ. & hunc talẽ pꝰtanta taliaq cõmissa: ep̃atus adhuc sibi nom̃
in sius latibulis uendicare. in ꝓpͥe ciuitatis infamia nimũs doloribꝰ ⁊q̃runtua.

Expanded text:
diceret, maluimus intercapedine temporis data differri, cum hoc etiam ejus accusatores asserediceret, maluimus intercapedine temporis data differri, cum hoc etiam ejus accusatores assererent. De cujus intentionibus et moribus sit secretum maximum, tanto magis damnanda committere, quanto tardius se constituto judicio praesentaret. Quem Manichaeorum involutum caligine arguunt, turpique secta olim. Ita cum non posset abluere animum sordida improbatione, objectaque ei gesta synodalia proferentes, et commissis involutum undique ftemeritate ad saecularium quoque judicium tribunalia subsidium quaestioni, quod in vili persona turpissimum est, objicerent, pervenisse eum ad homicidii damna asserunt gestis prolatis in medium. Et hunc talem post tanta taliaque commissa episcopatus adhuc nomen in suis latibulis vindicare, improprie civitatis infamia nimiis doloribus conqueruntur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicia. nec ꝯfisũ ꝯscientia festinasse. ut si ẽẽt innocens: examinatis omĩb pur¬
garet᷑ q̃ totiens decreta ex nr̃arũ quoq cartarũ instructione cognoumus.
Qui ẽ contͣrio ꝓbau̾̃it de se illa quȩ dicta st̃. qi adea ꝯfutanda cũ ẽnt innumera
a decessorib meis ꝓuincialis ẽ delegata cognitio. Conuentus ⁊̃ dr̃ uitasse ⁊ adẽẽ¬
mmime uoliusse. ⁊ mullus dubitat. quodita udiciũ nocens subtersug̃. quẽ¬
admodũ ut absoluatur qͥ ẽ umocens quȩrit. Sed astuta cauillatio eoꝵ qͥ uersutis
betur in iudiciũ. Nec ꝓdest illi totiens latusse. totiens subterfugisse: quẽ sui
actus ⁊ ꝯmissa quoc̃q fugit. ea quȩ obiciunt᷑ illi. si uera sunt illi crimina ꝑsequt᷑.¬
decretũ iudiciũ sepe declinando credidit illudendũ : dare sententiã. Aliquis p̃co¬
quĩ forsitan udicaret ⁊ sibi qui absens ẽ licet sit quesitꝰ a nob̃ reseruatũ ẽẽ nicħ

Expanded text:
ocens, examinatis omnibus, purgaretur, quae toties decreta ex vestrarum quoque chartarum instructione cognovimus. Qui e contrario probavit de se illa quae dicta sunt, cui ad ea confutanda, cum essent innumera, a decessoribus meis provincialis est delegata cognitio. Conventus etiam dminime voluisse; et nullus dubitat, quod ita judicium nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur qui est innocens, quaerit. Sed astuta cavillatio eorum qui versutbetur, in medium, nec prodest illi toties latuisse, toties subterfugisse, quem sui actus et commissa quocunque fugerit, ea quae objiciuntur illidecretum judicium saepe declinando credidit illudendum, dare sententiam. At ne aliquid praecoqui forsitan judicaret, et sibi qui absens est, licet sit quaesitus a nobis, reservatum esse nihil
Abbreviated transcription (Latin):
scripturȩ quoqͦmͦ ꝑmetũ aut fraudẽ. aut ꝑuim exõrtȩ fuerint. ut uel se lib̾a.¬
&re possent. quoẽq abeis conscriptȩ uł laboratȩ fuerit ingenio: ad nullũ eius
p̃iudiciũ uel nocum̃tũ ualere censemꝰ. neq ullam eis infamiã ł calũpniam.
aut suis sequestrationẽ bonis unquã auctore deo ⁊ scĩs apłis eoꝵq successorib
int̾rogancdi. ac respondendi. adiciendiq prȩbita patientia abeo. ut ibi actio
Aiam ꝑactis om̃ib ncħ hant in questione: qͦd ꝓponant. ⁊ tam diu actiouen¬
tuetur: quousq adrei t̾itatem ꝑueniatur. Frequent̃ int̾rogari oportet. ne aliqͥd
prȩt̃missum forte remaneat. quod annecti ꝯueniat. Ex dec̾to fabiani p̃p̃ hy¬

Expanded text:
pturae, quoquomodo per metum aut fraudem, aut per vim extortae fuerint, velut se liberare possent, quocunque ab eis conscriptae, vel laboratae fuerint ingenio, ad nullum eis praejudicium vel nocumentum valere censemus, neque ullam eis infamiam vel calumniam, aut a suis sequestrationem bonis unquam auctore Deo et sanctis apostolis eorumque successoribus interrogandi, respondendi, objiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ctis omnibus nihil habeant in quaestione, quod proponant, et tamdiu actio ventiletur, quousque ad rei veritatem perveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod annecti conveniat. Gratian. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾ dies dm̃cos qui de abstinentia subtͣcti sunt: nͥ quẽ inifir.¬
mitas impedierit: nullatenꝰ soluat᷑. qi ipsi dies decimȩ sunt anni.
apͥma gͥ dñica. xł̧ usq in pascha dñi .u. ebdomadȩ ⁊putant᷑. quarũ
uideł. dies.xlii. fiunt. Ex quib dũ sex dies dm̃ci abstinentiȩ subtra¬
huntur: ñ plus in abstinentia qͣm xxxxui. dies remanent. Nerbi gĩa.¬

Expanded text:
praeter dies Dominicos qui de abstinentia subtracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur, quia ipsi dies decimae sunt anni.adragesimae, usque in Pascha Domini, sex hebdomadae computantur, quarum videlicet dies XLII fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominicae abstinentiae subtrahuntur, non plus in abstinentia, quam XXXVI dies remanent, verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
te baptismatis expiandã : tñ quicqͥd p᷑ea qui eũ genuit pecc̃i pat̃ eiꝰ admisit.
uͥ particeps iste ñ fuit. ñ ad eum ꝑtinẽ quis ambigat: Quid dicã de conuige.
dãpnet᷑ aut ꝑdat ꝯmunonẽ. ⁊ õ hãt potestatẽ is qui abiectus: ut epõs finiti¬
mos int̃pellet. ⁊ causa eiꝰ audiat᷑ ac diligentiꝰ tractet᷑ ꝙ ñ oportet ei negari audi.
negotiũ discutiatur: ut ꝓbetur sententia eis a pł̃mis. ł emendet᷑. T̃am̃ priusqͣ
omĩa cdiligent̃ ⁊ fidelit̃ examient᷑: cũ qui fuit a cõmunione separat᷑: nullus¬

Expanded text:
te baptismatis expiandam, tamen quidquid postea qui eum genuit, peccati pater ejus admisit, te baptismatis expiandam, tamen quidquid postea qui eum genuit, peccati pater ejus admisit, ubi particeps iste non fuit, ad eum non pertinere quis ambigat? Quid dicam de conjuge? damnetur aut perdat communionem. Et ideo habeat potestatem is qui abiectus est, ut episcopos finitimos interpellet, et causa eius audiatur ae diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audiennegocium discutiatur, ut vel probetur sententia eius a plurimis vel emendetur. Tamen priusquam omnia diligenter et fideliter examinent
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsit quod scͥptũ ẽ. quȩ ligau̾is suꝑt̾ram erunt ligata ⁊ incęlo: animas obligat.
de quib dictũ ẽ. anima patris mea ẽ. ⁊aĩa filii mea ẽ. aĩa quȩ peccau̾it: ipsa
moriet᷑. Auditis fortassis aliqͦs magni nõis sacerdotes. cũ domo sua quẽpiam
anathematizasse peccantiũ. Ego aut̃ si quis a me quęsierit utrũ recte fiat.
qͥd ei respondeã iͥnuenio. Nũꝗͣ hoc facere ausussũ de cͦpꝵdam facinoribꝰ una¬
nniter adu̾sus eccłiam ꝑpetratis. nͥ gͣuissime. ꝯ⁊ mouerer. Itẽ. Quomͦ possumꝰ¬
dõ ł hominib uistã reddere roẽm. si animas uinocentes ꝓ scelere alieno ꝙ ñtra¬
hunt. sic̃ ex adam in qͦ om̃s peccaueit᷑ originale pecc̃m. spũali supplitio puni¬
amus: & enĩ classiciani filius ⁊ si traxit ex patre noxam pͥmi hõis sacro fon¬

Expanded text:
qua fit, quod scriptum est: Quae ligaueritis in terra, erunt ligata et in caelo, animas obligat, qua fit, quod scriptum est: Quae ligaueritis in terra, erunt ligata et in caelo, animas obligat, de quibus dictum est: Anima patris mea est et anima filii mea est; anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Audisti anathematizasse peccantium. Ego autem si quis ex me quaesierit, utrum recte fiat, quid ei respondeam non invenio. Nunquam hoc facere ausus sum de quorumdam facinoribus unanimiter adversus Ecclesiam perpetratis, nisi gravissime commoverer. Item hominibus justam reddere rationem, si animas innocentes pro scelere alieno quod non trahunt, sicut ex Adam in quo omnes peccaverunt , originale peccatum spirituali supplicio puniamus? Etenim Classiciani filius et si traxit ex patre noxam primi hominis sacro fon
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑamus. A płica itaq auccoritate ab anathenatis uncło hos subtrahimꝰ.
uidt ipxores. liberos. filios. seruos. ancillas. seu mancipia. necñ rusticosi ser¬
uientes ⁊ om̃is alios qui ñ adeo curialessunt ut coꝵ ꝯslio scelera ꝑpetrent᷑.
& eos qui ignorant̃ excõmunicatis ꝯmunicant. siue illos qͥ ꝯmunicant cũ
eis qui excõmunicatis municant. Quicũq aut̃ aut arator aut ꝑegrmus.
siue uiator in t̾ram excõmunicatoꝵ deueni̾t. uͥ ñ possit emere ł ñ hãt unde
emat: ab excõmunicatis accipiendi licentiã damus. & si quis de ex cõmunica¬
tis ñ pro sustentatione suꝑbiȩ. s humanitatis causa dare uoluerit: ñ ꝓhibemꝰ.
i habes de hacre sententiam certis E pła Aug̃ ad auxiliũ ep̃m.
rationis uł scripturarũ testimoniis exploratã: nos doce digneris. qu
qͥ eiusd impietatis participes fuert̾: parit̃ interfectos. Ic̃ quippe ad t̾rorẽ

Expanded text:
eramus. Apostolica itaque auctoritate ab anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, liberos, filios, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rusticos et servientes, et omnes alios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter excommunicatis communicant, sive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque autem aut arator, aut peregrinus, aut viator in terram excommunicatorum devenerit ubi non possit emere, vel non habeat unde emat, ab excommunicatis accipiendi licentiam damus. Et si quis excommunicatis non pro sustentatione superbiae, sed humanitatis causa dare voluerit, non prohibemus. i habes de hac re sententiam certis rationibus vel scripturarum testimoniis exploratam, nos docere digneris quomodo qui eiusdem impietatis participes non fuerunt, pariter interfectos. tunc quippe ad terrorem
Abbreviated transcription (Latin):
Anabit illũ cũ uidicabit illi. Aulti deniq sacerdotũ culpam ⁊ elo dĩ se
ꝑsequi ꝓsitent᷑. s dum indiscrete hagt̃: sacrilegii facmnꝰ incurrt̃r idũ p̃cipi¬
tis quasi adem̃dandũ ruunt: ipsi qͦ multomag̃ deteriꝰ cadunt. Alexander
¶t celestisꝰ papa orientallb epis ftribeus Siquis ab ep̃o nestorio aut ab
alĩs qui eũ seqñr ex quotalia p̃dicare oxpert̃. uel excõmunicatꝰ. ł exutꝰ ẽ.
manifestũ ẽ nec uidicamꝰ eũ ẽẽ remotũ. qr ñ potãt quẽꝗͣ eius remouere

Expanded text:
nabit illum, quum indicabitur illi. Multi sacerdotum culpam zelo Dei se persequi profitentur, sed, dum indiscrete hoc agitur, sacrilegii facinus incurrunt, et dum praecipites quasi ad emendandum ruunt, ipsi quoque multo magis deterius cadunt. C. t Coelestinus papa, Orientalibus episcopis scribens: Si quis ab episcopo Nestorio, vel ab aliis qui eum sequuntur, ex quo talia praedicare coeperunt, vel excommunicatus vel exutus est manifestum est. Nec judicamus eum esse remotum, quia non poterat quemquam ejus removere
Abbreviated transcription (Latin):
manifestoꝵ criminũ lex dicit. Quicũq trib auctoritatib uidicis ꝯuentꝰ. uł
trib edictis fui̾t adiudicem ꝓuocatꝰ. aut uno ꝓ om̃ib ꝑemptorio id ÷ ꝙ cau
sam extinguit fu̾it uocatus ⁊ p̃sentiã suam ap̃ eũ udicẽ ã quo ei denunci¬
atũ est exhibe noluerit: adu̾sus eũ qͣsi incontumacẽ iudicari pot̃. qͥnĩmoñ
retͣctari ꝑappelloẽm negotia possunt: qͦtiens incontumacẽ fui̾t iudica¬

Expanded text:
manifestorum criminum lex dicit: « Quicunque tribus auctoritatibus judicis conventus vel manifestorum criminum lex dicit: « Quicunque tribus auctoritatibus judicis conventus vel tribus edictis fuerit ad judicem provocatus, aut uno pro omnisam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem, a quo ei denunciatum est, exhibere noluerit, adversus eum quasi in contumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appell
Abbreviated transcription (Latin):
tici canones ħ fieri ubent. Si quis aũ adu̾sus ea aliquẽ excõmunicau̾it: ille
quid̃ qui excõmuricatꝰ ẽ maioris sac̃dotis auctoritate. ad grãm sc̃ẽ mmuniõis
redeat. Is aut̃ qui legitime ñ excõmunicau̾it. intantũ abstineat a sacra cõ-¬
munione tẽpus: qͣntũ maiori sac̃doti uisum fuerit. ut ꝙ imuste fecit: ipse
iuste patiatur. & hinc sc̃s gregoriꝰ ad ioħem ep̃m inuste excõmunicantẽ
int̃ ȩtera scripsit dicens. Cassatis pruis atq ad mchilũ redactis prȩdicte
sententiȩ tuȩ decretis. exbeati petri apłoꝵ pͥncipis auctoritate decreuimꝰ: anͣir.
dierũ spacio. sacͣ ⁊munione pͥuatũ. ab om̃ipotenti dõ tanti excessus ueniam:
cũ sũma pęnitentia ã lacͥmis exorare. Qđ sibanc sententiã nram te cogno¬
uerimus ñ implesse: remissius ñ iam tantũ iniusticiã. s ĩ ꝯtumaciã sr̃̾nta¬
ñ ꝯmonitus. neq ꝯuictus: ÷ iudicandus. De conuentione huiꝰmõi patratoris.

Expanded text:
tici canones haec fieri jubent. Si quis autem adversus eum aliquem excommunicaverit, ille quidem qui excommunicatus est, majoris sacerdotis auctoritate, ad gratiam sanctae communionis redeat. Is autem qui non legitime excommunicaverit, in tantum abstineat a sacra communione tempus, quantum majori sacerdoti visum fuerit, ut quod injuste fecerit, ipse juste patiatur. Et hinc sanctus Gregorius ad Joannem episcopum injuste excommunicantem inter caetera scripsit dicens: « Conatis prius atque ad nihilum redactis praedictae sententiae tuae decretis, ex beati Petri apostolorum principis auctoritate decernimus 30 dierum spatio sacra te communione privatum, ab omnipotcum summa poenitentia ac lacrymis exorare. Quod si hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non jam tantum injustitiam, sed et contumaciam fraternitanon commonitus, neque convictus est judicandus. » De conventione ante hujusmodi patratoris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ sponsione nos eis nuꝑinbeati petri natalitiis absolutionẽ indulsimꝰ. Quia
gͦ p̃dictus uir neq nominatiue excõmunicatꝰ. neq municans cũ excõmuni
quãdiu eos nos patim᷑ elemosinis ꝯmunicare: ⁊ defuncti animã xpistianȩ
eillicita excõmunicõe lex iustimani catholici imꝑatoris quã ꝓbat ⁊ ser-¬

Expanded text:
etiam sponsione nos eis nupeetiam sponsione nos eis nupeergo praedictus vir neque nominative excommunicatus, neque communicans cum excommunsative, id est quandiu eos nos patimur, eleemosynis communicare, et defuncti animam Christianae ET ILLICITA EXCOMMUNIC
Abbreviated transcription (Latin):
lerib pͦꝯ fessionẽ deo ꝑactam. utrũ cadau̾a eoꝵ adȩcclias deferenda sint.
⁊ oblationes ꝓeis offerendȩ. ⁊ missȩ celebrandȩ: annon. Quib respondemꝰ. Si
om̃ib depecc̃is suis puram ꝯfessionẽ agentib ⁊ digne penitentib ꝯmunioin
fine scđ̾m canonicũ ussum danda ẽ: cur canones int̾dicunt eis. qui ꝓpecc̃is¬
enim. Non udicat deus bis in id ipsum. Urbanus Gilmundo epõ.¬
ane quod suꝑ ricardo burrelli filio ur̃a fr̃nitas egisse innotuit pro ⁊elo
di ⁊ animarũ caritate laudamꝰ. s ñ adeo tim̃dũ. ñ adeo ÷ uobis ab eiꝰele¬
mosinis abstinendũ. Int̃ cȩt̾os quippe nr̃ȩ fidĩ patres beatꝰ leo doctor eg̃gius.
qm̃ quib uiuis ut exopposito loqͣm. ꝯmunicauimꝰ: mortius qͦq ꝯmunica¬
re possumꝰ. Nos plane int duo oppugnantia positi. impii si quippe ⁊ scisma-
in posterũ pollicentur. Alioquin oportet dehis mundi partib exire. Sub qua

Expanded text:
actam, utrum cadavera illorum ad ecclesias deferenda sint, et oblationes pro eis offerendae, et missae celebrandae, an non. Quibus respondemus: Si omnibus de peccatis suis puram confessionem agentibus et digne poenitentibus communio in fine secundum canonum jussum danda eenim: Non judicat Deus bis in idipsum . CAP. CXXIII. Non opoane quod super Richardo Burrelli filio vestra fraternitas egisse innotuit pro zelo Dei et animarum charitate, laudamus, sed non adeo timendum, non adeo vobis ab ejus eleemosynis abstinem, quibus vivis ut ex opposito loquamur, communicavimus mortuis quoque communicare possumus. Nos plane inter duo oppugnantia positi, inter impios videlicet et in posterum pollicentur. Alioquin oportet nos de hujus mundi partibus exire, sub qua
Abbreviated transcription (Latin):
uos recolo. ut in ꝓferenda sententia ẽẽ p̃cipites nullatenꝰ deb̾etis: mẽ
ecce cognoui. qi resientissimũ uirũ abbem eusebiũ ꝯmota furore ur̃a fr̃¬
rutas excõmuncauit. qͦd ego ualde miratus sum. ẜpła aug̾ ad auxiliũ
⁊recor ut ignoscas p̃canti ueniã excõmunicato siagnou̾is ep̃m
culpam. Si aut̃ incħ eũ pecrisse prudent᷑ adu̾tis fac quod sc̃m uirũ facere
Loportet.ut sitͥ ⁊ tingit tanꝗ̃ hommi. qͦd utiq h̃o dicit in psalmo. turbatusẽ
porrigad t᷑ dextam suã. ⁊ ꝯpͥmat iracundiam tuã itranqͥll& mentẽ tuã ad
adeuidendam faciendãq iusticiã. aufer gesta ȩccliastica. quȩ turbatior ꝗͣ

Expanded text:
os recolo, ut in proferenda sententia esse praecipites nullatenus deberetis. Et nunc ecce cognovi quia reverendissimum virum abbatem Eusebium, commota furore vestra fraternitas excommunicavit, quod ego valde miratus sum. CAP. CXXXI. recor ut ignoscas precanti veniam excommunicato, si agnoverit culpam. Si autem nihil eum peccasse prudenter advertis, fac quod sanctum virum facere oportet, ut si tibi contigit tanquam homini, quod utique homo dicit in psalmo: Turbatus est porrigat tibi dextram suam, et comprimat iracundiam tuam, et tranquillet mentem tuam ad videndam faciendamque justitiam. Aufer gesta ecclesiastica quae perturbatior quam
Abbreviated transcription (Latin):
nollet. ñ multo pͦ diumo iudicio ipse defunctus ẽ. Gex.uii. in .u. libro¬
Drȩdecessoꝵ nr̃õꝵ statuta sequentes. eo qui excõmuni. registri sui.¬
catis fidelitate aut sacram̃to astricti sunt. apłica auctoritatt a sacͣm̃to
absoluimꝰ. qͦusq ipsi ad satisfactionẽ ueniant ⁊ ne cis antea fidelitatẽ

Expanded text:
nollet, non multo post divino judicio ipse defunctus est. DECRETI PARS nollet, non multo post divino judicio ipse defunctus est. DECRETI PARS edecessorum nostrorum statuta sequentes, eos qui excommunicatis fidelitate aut sacramento constricti sunt, apostolica auctoritate a juramento absolvimus, quousque ipsi ad satisfactionem veniant, et ne eis fidelitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nas a iuram̃to fidelitatis absoluit. Qd ĩ ex frequenti auctoritate ag̃ sc̃a ecclia
theodosiũ magnũ imꝑatorẽ excõmunicans ab ȩccłia exclusit. Qur ̃ in suis scͥp¬
tis ostñdit. quod autũ ñ tam p̃ciosus sit plũbo: quã regia potestate sit altior
ep̃alis nullis poti̾t ꝯparationib adeqͣri. Si regnũ fulgori ꝯpares.⁊ pͥncipũ
diademati. longe erit inferiꝰ. quã si plumbi metallũ ad auri fulgorẽ ꝯpa¬
res. Quippe cũ udeas regũ colla ⁊ pͥncipũ submitti genib sac̃dotũ.⁊ ⁊ oscula-
lentius sac̃dotibꝰ. nich sublimiꝰ ep̃is reppiri. Nonne sic̃ ait beatꝰ g̃gorius
gauit sententiã e Sic qͦ karibertꝰ parisioꝵ rex cũ ingolbergã legitimam
ixorẽ suam reliquisset. ⁊ duas sorores merolfidẽ ⁊ marchouenã inuxoros
duxisset: abeato germano parisioꝵ ep̃o excõmunicatus ẽ. & cũ resipisc̃ẽ

Expanded text:
nas a juramento fidelitatis absolvit. Quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, nas a juramento fidelitatis absolvit. Quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, Theodosium magnum imperatorem excommunicans, ab ecclesia exclusit. Qui etiam in suis scriptis ostendit quod aurum non jam pretiosius sit plumbo, quam regia potestate sit altior blimitas episcopalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares. Quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculatalentius sacerdotibus, nihil sublimius episcopis inveniri. » Nonne, sicut ait B. Gregorius, gavit sententiam? Sic quoque Charibertus Parisiorum rex, cum Gotbergam legitimam uxorem suam reliquisset, et duas sorores Meroflidem et Marcovevam in uxores duxisset, a beato Germano Parisiorum episcopo excommunicatus est. Et cum resipiscere
Abbreviated transcription (Latin):
plibatus papa gelasus ꝑsuadens. ne ille intimatã suis sensib uertatẽ arbit᷑¬
retur inuiriam subintulit dicens. Duo st̃ inquit ĩꝑator ⁊ atiguste. quib pͥnci¬
palit̃ mundꝰ hic regit᷑. auctoritas sacrata pontificũ c⁊ regalis potestas. in quib
tanto grauiꝰ : pondus saceidotũ: qͣnto ĩ ꝓ ipsis regib hominũ in diuino reddit᷑
pendere iudicio. ñ illos adtuã uelle redigi uoluntatẽ : Talib gͦ institutis tali.¬
busq fulti auctoritatib pleriq pontificũ. alii reges. alũ imꝑatores excõmu¬
nicauerunt. Nlam si spũale aliꝗd de ꝑsonis pͥncipũ requiratur: exemplũ bea.¬
tus innocentiꝰ papa archadiũ imꝑatorẽ qi ꝯsensit ut sc̃s ioħes crisostomꝰ a se¬
de sua pelleret᷑ excõmunicauit. Aliꝰ aut̃ romanꝰ pontifex regem francoꝵ ñtã
it ⁊pipinũ karoli imꝑatoris patrẽ in eius loco substituit. om̃sq francige¬

Expanded text:
libatus papa Gelasius persuadens, ne ille intimatam suis sensibus veritatem arbitraretur injuriam, subintulit, dicens: « Duo sunt quippe, imperator Auguste, quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas, in quibus tanto gravius pendere judicio; non illos ad tuam velle redigi voluntatem. » Talibus ergo institutis, talibusque fulti auctoritatibus plerique pontificum, alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Innocentius papa Arcadium imperatorem, quia consensit ut sanctus Joannes Chrisostomus a sede sua pelleretur, excommunicavit. Alius item Romanus pontifex regem Francorum, nonit, et Pippinum Caroli imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque Francige
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ tracditã potestatẽ ligandi atq soluendi. ut deom̃ib quibuscũq decre¬
uerit in t̾ris. ħ decretũ sit ⁊incelis. Ligabit enĩ quod oportet ligari. ⁊ soluet
qͦs expedit solui. tanquã qͥ adliquidũ ȩccłiȩ regłam nou̾it. ltem. Oclemens om̃s
cũ tanta reu̾entia tua u̾ba suscipiant. ut sciant te legis ⁊ p̃dicatorẽ ẽe u̾itatis.

Expanded text:
traditam potestatem ligandi atque solvendi, ut de omnibus quodcunque decretraditam potestatem ligandi atque solvendi, ut de omnibus quodcunque decreverit in terris, hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Item: O Clemens, omnes cum tanta reverentia tua verba suscipiant, ut sciant te legem esse praedicatione veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recedẽ solent. nã ⁊ apes id faciunt. qͣrũ constat ferã ẽẽ naturã. Ceruos
qͦq ita quidã mansuetos hñt. ut in siluas ire ⁊ redire soleant. qͦꝵ ⁊ ipso.¬
rum feram ẽẽ naturã nemo negat. Inhis aut̃ ammalib q̃ex ꝯsuetudine
abire ⁊ redire solent. talis regula ꝯꝓbata ẽ. ut eo usq tua ẽẽ intelligatur
cũ reu̾tendi ꝯsuetudinem deseruerint. Gallinarũ ⁊ anserũ ñ ÷ fera nat᷑a. idq
exeo possumꝰ intelligẽ. ꝙ aliȩ sunt galine quas feras uocamꝰ. Item. alĩ anseres
qͦs feras appellamus. ĩoꝙ si anseres tui aut galiȩ tuȩ aliquo casu turbati t᷑.¬
batiq euolau̾int. licet conspectũ tuũ effug̾i̾nt. quoc̃q loco sint. tuȩ tuiue ẽe m¬
telligunt᷑ ⁊ qui lucͣndi aĩo aĩalia retinet: furtum intelligitur ꝯmittere.

Expanded text:
et reuolare solent: nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam: ceruos et reuolare solent: nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam: ceruos quoque ita quidam mansuetos habent, ut in siluas eant et redeant, qrum feram esse naturam nemo negat. In his autem animalibus quae ex consuetudine adire et redire solent, talis regula comprobata est, ut eo usque tua esse videantur cum revertendi consuetudinem deseruerunt. Gallinarum et anserum non est fera natura, idque ex eo possumus intelligere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamus. Item, alii anseres quos feras appellamus. Ideoque si anseres tui vel gallinae tuae aliquo casu turbati turbataeque evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, quocunque tamen loco sint, tui tuaeque esse intelliguntur: et qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum intelligitur committere.
Abbreviated transcription (Latin):
rursus fieri occupantis. alii ñ alit̾ putauerunt tuã ẽẽ : quã si ceꝑis. s post̾ĩorẽ
sententiã nos confirmamꝰ. qr multa accidẽ solent. ut eam ñ capias. Apiũ qͦ
natura fera ẽ. itaq q̃ in arbore tua ꝯsedint. añꝗͣ ate in alueo includant᷑. ñ
mag̃ tuȩ eẽ intelligunt᷑. qͣuolucres q̃ in arbore tua nidũ fecu̾it. ideoq si
aliꝰ eas incluserit. is earũ dñs erit. Fauos qͦ si quos effeci̾nt: quilibet eximẽ
pot̃. Plane integͣre si ꝓuideris ing̾̃dientẽ in fundũ tuũ. potes eũ ure ꝓhib̾e
ne ing̃diatur. Ex amen qͦ ex alueo tuo eo usq tuũ ẽẽ intelligit᷑. donec in
ꝯspectu tuo ẽ. nec difficilis ẽius est ꝑsecutio. Alioqͥn occupantis fit. Pauo¬
nũ ⁊ columbarũ fera natura ẽ. nec ad rem ꝑtinet. ꝙ ex ꝯsuetudine auolare

Expanded text:
rursus fieri occupantis. Alii non aliter putaverunt tuam esse quam si ceperis. Sed posteriorem rursus fieri occupantis. Alii non aliter putaverunt tuam esse quam si ceperis. Sed posteriorem sententiam non confirmamus, quia multa accidere solent ut eam non capias. Apium quoque natura fera est. Itaque quae in arbore tua considerint, antequam a te in alveo includantur, non magis tuae esse intelliguntur quam volucres quae in arbore tua nidificant. Ideoque si alius eas incluserit, is earum dominus erit. Favos quoque si quos effecerint, quilibet eximere potest. Plane integra re si provideris ingredientem in fundum tuum, potes eum jure prohibere ne ingrediatur. Examen quoque in alveo tuo eo usque tuum intelligitur, donec in conspectu nostro est nec difficilis eius persecutio est: alioquin occupantis fit. Pauonum et columbarum fera natura est nec ad rem pertinet, quod ex consuetudine auolare
Abbreviated transcription (Latin):
mari. cȩloq nascuntur: simulatq ab aliquo capta fiu̾nt. iure gentiũ:
statim illiꝰ ẽẽ incipiunt. Qdenĩ añ nullus ẽ: id naturali rõẽ occupanti ꝯce.¬
ditur. nec int̃est feras. bestias. ⁊ uolucres. utrũ in suo fundo quisq capiat:
ani alieno. Plane qui alienũ fundũ ing̃ditur. uenandi aut aucupandigͣ.
usq tuũ ẽẽ intelligit᷑. donec tua custodia coherceat᷑. Cũ uͦ euaserit custodiã
tuam ⁊ innaturalẽ libertatẽ se receꝑit. tuũ ẽẽ desit. ⁊rursũ occupantis sit.
Naturalẽ aut̃ lib̾tatẽ reciꝑe intelligit᷑. cũ uel oculos tuos effugi̾t. ł ita sit in
ospectu tuo ut difficilis sit eiꝰ ꝑsecutio. liuid quȩsitũ ẽ. ansi fera bestia itauul
nerata sit. ut capi possit. statim tua ẽẽ intelligatur. Quibꝰdã placuit tuã eẽ.
ieo usq tuam uidĩ: donec eam ꝑseqͣris. Qd̃ si desieris ꝑseqͥ: desinit tua eẽ. ⁊

Expanded text:
mari coeloque nascuntur, simul atque ab aliquo capta fuerint, jure gentium statim illius esse incipiunt. Quod enim ante nullius est, id naturali ratione occupanti conceditur, nec interest feras bestias et volucres utrum in suo fundo quisque capiat, in alieno. Plane qui alienum fundum ingreditur venandi aut aucupandi grausque tuum esse intelligitur, donec tua custodia coercetur. Cum autem evaserit custodiam tuam, et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desiit, et rursum occupantis sit. Naturalem autem libertatem recipere intelligitur, cum vel oculos tuos effugerit, vel ita sit in conspectu tuo, ut difficilis sit ejus persecutio. Illud quaesitum est an si fera bestia ita vulnerata sit, ut capi possit statim tua esse intelligatur. Quibusdam placuit tuam esse, et eo usque tuam videri donec eam persequaris. Quod si desieris persequi, desinit tua esse, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad ioħem scribens ⁊ꝓbauit. de ꝑemptorio aut̃ scͥpto affricanũ conciliũ mon¬
strat decresconio. ut si ꝯuentus resipisce detrectau̾it. suo rtẽptir ⁊ ꝯtumacia
faciente: auctoritate iudiciaria ꝓtuꝰ excludat᷑. Et item beatꝰ. ss̃. de senten¬
tia in ꝯtumacẽ scribens: ad maximũ p̃sũptorẽ salonitanũ ep̃m dicit. hor
tamur ut ad nos uenire om̃i pꝰposita excusatione festines. quatinꝰ serua¬
ta iusticia ħ de quibꝰ accusaris. ⁊ cognosc̾ẽ ⁊ finire scãm canonica insti¬
tuta &ͦ reuelante possimus. Ita aut̃ fac ut ad ueniendũ ampliꝰ iã mo¬
ras ñ ingeras. nec ipsa te mag̃ absentia obnoxiũ his quȩ dñt assignet.¬
⁊ nos inte hȩc res ñ solum ꝓpt̃ dicta crimina quȩ purgare subt̾fugis.
s ⁊̃ propt̃ in obedientiȩ culpã ditruis scił ut in contuma cẽ cogat ex con¬

Expanded text:
ad Joannem scribens comprobant. De peremptorio autem scripto, Africanum concilium monstrat de Cresconio, ut si conventus resipiscere detrectaverit, suo contemptu et contumacia faciente, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Et item beatus Gregorius de sententia in contumacem, scribens ad Maximum praesumptorem Salonitanum episcopum dicit : Hotamur ut ad nos venire omni postposita excusatione festines, quatenus servata justitia, haec et cognoscere, et finire secundum canonica instituta Christo revelante possimus. Ita autem fac, ut ad veniendum amplius jam moras non ingeras, ne ipsa te magis absentia obnoxium his quae dicuntur assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare subterfugis, sed etiam propter inobedientiae culpam durius, scilicet ut in contumacem, cogat ex con
Abbreviated transcription (Latin):
pignoris liberam habebit potestatem.
¶i alienũ animal cuicũq dãpnũ intulerit. aut alicuiꝰ fructus leserit: dñs
Equa drupedẽ in se ꝓritau̾it. ea quȩ dãpnũ ded̾it. neq in eiꝰ dñm. neq in cu¬

Expanded text:
pignoris liberam habebit potestatem. pignoris liberam habebit potestatem. Si alienum animal cuicunque damnum intulerit aut alicujus fructus laeserit, dominus adrupedem in se proritaverit, eaque da
Abbreviated transcription (Latin):
eo nomine. is cui cõmodata ẽ. nͥ forte cũ possit rem ꝯmodatã saluã face̾: suã¬
iseruũ uł equũ. uel quȩc̃q alia aliquis ab alt̾o ad usũtm̃ ¶ p̃tulerit.
seruienti ꝯmodata susceꝑit. ⁊ eos ad pugnam uł uͥ uitȩ ꝑiculũ incurrant
dixerit: ad redditionẽ ꝯmodatȩ rei merito a domino retinetim.
i facto p̃cio rem uendendam aliquis cuicũq credidit. ⁊ dum ab eo uendenda¬
profert᷑ quac̃q occasione ꝑierit: eiꝑit. qui eam ded̾at distrahendã. Cȩce¬
rum si rem acceptã ñ rogante dño. s ꝑmittente eo qui accepit. dumuelit
uenundare ꝑdidit: sibi rei perditȩ ingerit detrimentũ.
reditor si sine conditione pignus s depositũ tenens. ter debitorẽ suũ ꝯue¬
nerit. ut soluto debito pignora sua recipiat: quodsi debitor noluerit
post tres admonitiones soluto debito pignora sua susciꝑe: creditor det᷑hẽdi

Expanded text:
eo nomine is cui commodata est, nisi forte cum possit rem commodatam salvam facere, suaeo nomine is cui commodata est, nisi forte cum possit rem commodatam salvam facere, suaservum vel equum vel quaecunque alia aliquis ab altero ad usum tantum servienti commodata susceperit, et eos ad pugnam vel ubi vitae periculum incurrant duxerit, ad redditionem commodatae rei merito a domino retinetur. Si facto pretio rem profertur, quacunque occasione perierit, ei perit qui eam dederat distrahendam. Caeterum, si rem acceptam, non rogante domino, sed permittente eo qui acceperit, dum velit venumdare, perdiderit, sibi rei perditae ingerit detrimentum. Creditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens, ter debitorem suum convenerit, ut, soluto debito, pignora sua recipiat. Quod si debitor noluerit post tres admonitiones soluto debito pignora recipere, creditor detrahendi
Abbreviated transcription (Latin):
toto pene iure cuuli: intelligunt᷑ inrerũ natura ẽẽ. Nam ⁊ legitins heredita¬
tes his restituunt᷑. ita ut si pregnans mulier abhostib capta sit: id quod natũ
erit. quãuis apudbonȩ fidĩ ẽptorem peꝑit: tanqꝗͣ furtuũ usu ñ capitur.
i aliquis legitimã rem ꝑlegitimas scripturas. duob donau̾it. umi priꝰ ⁊ alt̾i
postea: ñ quȩrendũ ⁊ in his donationib qui priꝰ. qui posteriꝰ acceꝑit. Sed qͥ
rem tradente donatore possed̾it. is eam cui ÷ tradita possidebit. nec int̃est: utr̃
Nin parentes an in extraneos facta sit talis ordinatio.
ti pecuniam obtulerit sacram̃tũ. ⁊ ille ei uirisiurandi necessitatẽ ultro ꝯcesserit:
adsacram̃tũ uocari ñ pot̾. qr quȩ egi̾t auctor suus: ad integrũ scire ñ potuit.
riuina. naufragio. aut quolibet simili casu. res ꝯmodata amissa sit: ñ tenebit᷑

Expanded text:
toto pene jure civili intelliguntur in natura rerum esse. Nam et legitimae haereditatoto pene jure civili intelliguntur in natura rerum esse. Nam et legitimae haereditates his restituuntur, ita ut si praegnans mulier ab hostibus capta sit, id quod natum erit, quamvis apud bonae fidei emptorem peperit, tanquam furtivum usu non capitur.i aliquis unam rem per legitimas scripturas duobus donaverit, uni prius et alteri postea, non quaerendum est in his donationibus qui prius qui posterius acceperit, sed qu irem tradente donatore possederit, is eam cui est tradita possidebit. Nec interest utrum in parentes, an in extraneos facta sit talis donatio. CAdi pecuniam obtulerit sacramentum, et ille ei jusjurandi necessitatem ultro concesserit, ad sacramentum vocari non potest, quia quid egerit actor suus ad integrum scire non potuit.ruina, naufragio aut quolibet simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
si impubes postea pubes factus aut furiosus pꝰea ꝯpos m̃tis factus fuerit. ⁊ de¬
cesserit. Furiosi aut̃ si ꝑ idtempus fecm̃t testamentũ quo furor eoꝵ int̾missus
est uire testati ẽẽ uidm̃. Item. Alutus ⁊ surdꝰ ñ semꝑ testam̃tũ fac̾e possunt.
Utiq aut̃ de eo surdo loquitur: qͥ om̃no ñ exaudit: ñ qui tarde ȩxaudiat. Nlam ⁊
mutus is intelligitur. qͥ nicħ pot̃ eloqui. ñ qui tarde loquitun.
um lex prȩteritũ quid indulget: infuturum uetat. Titulus.u
eptimo mense nasci ꝑfectũ partũ. iam receptũ est: ꝓpt̾ auctoritatẽ doctissi.¬
mi uiri hipocratis. & ideo credendũ ẽ eum qui ex iustis nuptuis. uͦii. mense
natus est: iustum filiũ eẽ. ltem. Cũ legitimȩ nuptiş facte sint: patrẽ lib̃i sequn¬
re ñ possunt uł qͥ possunt quid s eum bñt quẽ ñ licet hr̃e. Item. Lex naturs ħẽ:¬

Expanded text:
si impubes postea pubes factus, aut furiosus compos postea mentis factus fuerit, et desi impubes postea pubes factus, aut furiosus compos postea mentis factus fuerit, et decesserit. Furiosi autem si per id tempus fecerunt testamentum, quo furor eorum intermissus est, jure testati esse videntur. Item, mutus et surdus non semper testamentum facere possunt. Utique autem de eo surdo loquitur, qui omnino non audit, non qui tarde exaudit. Nam et mutus is intelligitur qui eloqui nihil potest, non qui tarde loquitur. Cum lex in praeteritum quid indulget in futurum vetat. CAP. eptimo mense nasci perfectum partum iam receptum est propter auctoritatem doctissimi uiri Hippocratis: et ideo credendum est eum, qui ex iust‹i›s nuptiis septimo mense natus est, iustum filium esse. 13 are non possunt vel qui possunt quidem, sed eum habent quem habere non l
Abbreviated transcription (Latin):
Ngenuus id÷ qui statim ut natus: liberẽ: siue ex duob ingenius Titulus .iii.¬
matͥmonio editꝰ siue ex libertinis. siue ex alt̾o libertino ⁊ alto ingenuo. S i siqͥs
de matre libera nascit᷑ patre seruo: ingenuuis nichilominus nascit᷑. quẽ aamodũ
qui ex matre libera nascit᷑ ⁊uincerto patre natus ẽ. qm̃ uulgo ꝯceptus ẽ. Suffic̃ aũ
liberã hĩisse matrẽ eo tẽpore quo nascitur. licet ancilla ꝯceꝑit. ⁊ ẽ tͣrio si ubera
calamitas matris ei nocere qͥ in utero ẽ. For his ⁊ illud quȩsitũ ẽ. si ancilla p̃gnans
manumissa sit. dem̃ ancilla pꝰea facta sit. ⁊ peꝑit: liberũ anseruũ pariat. mar¬
cellus ꝓbat liberũ nasci. Sufficit eñ ei qͥ inuentre ẽ: lib̃am matẽ uel medio
testam̃ti faciendi uis ñ hñt. Item. Testamentũ facere ñ possunt impube.
q nullũ eoꝵ animi uidiciũ ẽ ͥtem. Furiosi qui m̃te carent ñ adrẽ ꝑtinet.

Expanded text:
ngenuus est, qui statim ut natus est, liber est, sive ex duobus ingenuis matrimonio editus, sive ex libertinis, sive ex altero libertino, et altero ingenuo. Sed etsi quis de matre libera nascitur, patre vero servo ingenuus nihilominus nascitur, quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quia vulgo conceptus est. Sufficit autem liberam habuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet ancilla conceperit; et e contrario scalamitas matris ei nocere qui in utero est. Ex his et illud quaesitum est si ancilla praegnans manumissa sit, deinde ancilla facta postea pepererit, liberum an servum pariat. Et Marcellus probat liberum nasci. Sufficit enim ei qui in utero est, liberam matrem vel medio testamenti faciendi jus non habent. Item: Testamentum facere non possunt impuberes, quia nullum eorum animi judicium habent. Item, furiosi, quia mente carent; nec ad rem pertinet,