comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ita enĩ suꝑbis i pec̾atorib uolata ꝓxpĩ grã. sicutꝰ samñson insisa co¬
ma diabolus illudit. S quid :÷ qd̾ samson ille ab allophilis captꝰ ͥ ᷤ
quã temptationũ stimuł intꝰ aciẽ cõtemplationis offodiunts fous
hominẽ incircuitu laboꝵ mittunt. Q̾ si aliquando idem homi
agendo penitentiã redeat. illi uelut comareducit᷑: id ÷ grã reflore¬
cente reparat᷑ ad salutẽ. Deinde cupiditatis ac luxuriȩ subu̾sis eo¬
qd̾ alienigena ÷ expopło gentili quȩ relicta patria & omnib
quł illius erant uadit int̾ram isrł. Q cum ꝓhiberet illam socrus
sua ꝑgere secum: ꝑseuerabat dicens. Quocũq prexeris ꝑgam. b¬
płs cuus popłs m̃s: ⁊ d̾s tuusds̃ m̃s. Quȩ te morientẽ tr̾a susceptꝰ¬
inea moriar. Quȩ uͦx  sine dubio typum in illa fuisse eccła ma

Expanded text:
Ita enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson incisa coIta enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson incisa coma diabolus illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophylis captus, poquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis offodiunt, foris hominem in circuitum laborum mittunt. 9. Quod si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, illi velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente, reparatur ad virtutem; deinde cupiditatis ac luxuriae subversis coquod alienigena est ex populo gentili, quae, relicta patria, et omnibus quae illic erant, vadit in terram Israel. Et, cum prohiberet eam socrus sua pergere secum, perseverabat, dicens: Quocunque perrexeris, pergam; populus tuus, populus meus, et Deus tuus, Deus meus; quae te morientem terra susceperi
Abbreviated transcription (Latin):
mcignui sanitas inpennis ei. Uerẽ enim hic sol iticie ⁊ quiominiũ
eredenti mentes cȩlesti munimine clarificat. hic uere nozare¬
ms et sẽ taei cuius insimilitudinẽ ille nãrareus ⁊ nuncupatꝰ
pte g cum tend̾et ad misteriũ nuptiarũs leo rugiens occutrit ei
R. quis pͥmũ erat in samson obinũ leonẽ necais cum petende
gentib uincens diabolum dicit. gaudete quia ego uici mundũ:
Uiud sibi uult exore eidẽ leoms occisi fauus mellis extractus
a qluia it conspieimꝰ leges ipsas tremi regni qͥuȩ ad uersus
quidẽ dum uiueret int̾emit. destructo autẽ templo hostes mlłos
elatos exgentib qͦs uiuendo sustinuit simul om̃s moriendo ꝑ strcus
Iam reliqua eiꝰ qd̾ eimulier subdola caput raserit:⁊ allophilis iluoci¬
dum tradiderit: qd captiuatꝰ qd̾ cȩcatus qd̾ ad molã deputatꝰ ÷ inhis ñ¬
autẽ quasi intypo mulieris accipit᷑. Sienim mulieri. id ÷ carm pro

Expanded text:
 sanitas in pennis ejus . Vere enim hic sol justitiae est qui omnium credentium mentes coelesti munimine clarificat: hic vere Nazar Dei, cujus in similitudinem ille Nazaraeus est nuncupatus. Iste ergo, cum tenderet ad mysterium nuptiarum, leo rugiens occurrit ei. Sed quis primum erat in Samson obvium leonem necans, cum petenda vocaturus ex gentibus, vincens diabolum, dicit: Gaudete, quia ego vici mundum ? Quid sibi vult ex ore ejusdem leonis occisi favus mellis extractus, nisi quia ut conspicimus leges ipsas terreni regni, quae adversus quidem dum viveret interemit, destructo autem templo, hostes multos xtinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, simul omnes moriendo prostravit. Jam reliqua ejus quod ei mulier subdola caput raserit, et allophylis illudendum tradiderit, quod captivatus, quod caecatus, quod ad molam deputatus est, in his nautem quasi in typo mulieris accipitur. Si enim mulieri, id est, carni
Abbreviated transcription (Latin):
aus lat̾e aiolinit apud regẽ qñdã gech noĩe achis. S cũ gła ei fuiss
ꝯcomemorata. ne ꝑliuorẽ rex idẽ ad qͤmi cfugerat. aliqͥd ei mali ma¬
chinaret᷑: finx̃ ĩ saniã ⁊ qͣsi furore correptꝰ. mutauit os suũ. defluebantq
saliue inbarbã eiꝰ colsȩbebat᷑q inmanib eoꝵ ⁊ adhostia portȩ ꝓcedebat
Qdix achis rex. Qͥd huc mͥ ad duxisti istũ: Nunqͥd deerant nob̾ furiosi:
mirantis ⁊ ñ agnoscentis. qd ingente iudeoꝵ impletũ: ͥ dũ uidunt xpm̃¬
maonouer. Cora qͥb mutauit ossuũ. ⁊ abiit. Erant eñi ibi p̾cepta legis car¬
nalia erant ⁊ sacͥficia scđm ordinẽ aaron: ⁊ postea ipse de corporẽ ⁊ san¬
game suo instituit sacͥficiũ scłm ordinẽ melchiscdech. utauit gͦ os
uũ sac̾dotio. mutauit inp̃ceptis: dans aliud testam̃tũ. euacuata carno
uoꝑatione. Atq inde collapsꝰ : inmanib eoꝵ. qnͣdo eũ cõp̾hendences

Expanded text:
apud regem quemdam Geth nomine Achis. Sed cum gloria ei fuisset sibi commemorata, ne per livorem rex idem ad quem confugerat aliquid ei mali machinaretur; finxit insaniam, et quasi furore correptus, mutavit os suum: defluebantque salivae in barbam ejus, collabebaturque in manibus eorum; et ad ostia por suos: Quid huc mihi adduxisti istum? nunquid deerant nobis furiosi? mirantis, et non agnoscentis. Quod in gente Judaeorum impletum est, qui dumagnoverunt: coram quibus mutavit os suum, et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud testamentum, evacuata carnali operatione, atque inde collapsus est in manibus eorum, quando eum comprehendentes
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͥ repudiata fiuissẽt ligna siluȩ ab oliua: ificũ ⁊ uite uener᷑ adram¬
nũ ut er̃ sͥ facerent regẽ. S pͥus uideamꝰ cur oliua ficus ⁊ uitis sr̃
ligna regnare noluer. ligna qͥppe siluȩ: homines: eẽ uanos ꝑ uago
etño incendio p̃paratos. his gͦ merito noluit nec oliua nec ficus:
unctionẽ pacis significat. ficus autẽ sacrȩ legis imaginẽ habet: sic̃
in euangłio scͥptũ ẽ. Qdã pat̾ familias inuinea sua plantauit ficũ
Quȩ lex pͥmitiuũ popłm sicut ficus grossos aridos. ⁊ inutiles.
deicit intr̾am ⁊ pꝰ ea alios fructus generauit: id e popłm xpĩanoꝵ¬

Expanded text:
ficu et vite, venerunt ad rhamnum, ut eum sibi facerent regem. » Sed prius videamus cur oliva, ficus et vitis, super ligna regnare noluerunt. Ligna quippe silvae homines esse vanos et vagos aeterno incendio praeparatos. His ergo merito noluit nec oliva nec ficus sancti, et unctionem pacis significat; ficus autem sacrae legis imaginem habet, sicut in Evangelio scriptum est: Quidam paterfamilias in vinea sua plantavit ficum . Quae lex primitivum populum, sicut ficus grossos aridas et inutiles dejecit in terram, et postea alios fructus generavit, id est, po
Abbreviated transcription (Latin):
gubnandas ⁊ regendos fideles quos ipse ad spem ȩt̃nȩ
repmissionis ꝑducit. ꝑ omiã autẽ in hoc uolumine
delicta udaici popłi. ⁊ seruitutis. clamor quoq eoꝵ ⁊ miserationes di
scͥbunt᷑. Nam multis annis ꝓsuis offensis mulcoꝵ regum serui ed
⁊ iterũ cõnu̾si liberati sunt. S qͥd ÷ q̃d̾ sepẽ peccantes inmanu holtis
& qͣndo nos facimꝰ malũ inconspectu dni: tunc confortant᷑ ad u̾sarũ
nrr: id ÷ demones spualiũ nequitiarũ uirtutes.S iterũ qnͣdo con¬
ũtimͣ. suscitat dñs saluatores: ⁊ iudices: hoc ÷ ꝓͥncipes ⁊ doctores qͦs acͥ
subsidiũ ds̃ mittit eoꝵ qui ad se toto corde clamauerint. sic̃ misit
othoniel qui expugnauit cusan repsathaim regẽ me sopotamie
sic̃ misit aoth qui occidit eglon regem moab sic̃ misit ĩahel ꝙ
debborã: quȩ int̾fecer̃ sisarã. Qrũ hustoria ꝓsuiᷤᷤ m̾ist̾iis breuit᷑ memo

Expanded text:
gubernandos et regendos fideles, quos ipse ad spem aeternae repromissionis perducit. Per omnia autem in hoc volumine delicta Judaici populi, et servitutis, clamor quoque eorum et miserationes Dei scribuntur. Nam multis annis pro suis offensis multorum regum servi erant, et iterum conversi liberati sunt. Sed quid est quod saepe peccantes in manu hostilet quando nos facimus malum in conspectu Domini, tunc confortantur adversarii nostri, id est, daemones spiritualium nequitiarum virtutes; sed iterum, quando convertimur, suscitat Dominus salvatores et judices, hoc est, principes et doctores, quos ad subsidium Deus mittit eorum, qui ad se toto corde clamaverint, sicut misit Othoniel, qui expugnavit Chusan Rasathaim regem Mesopotamiae, sicut misit Aod, qui occidit Eglon regem Moab, sicut misit Jahel et Debboram, quae interfecerunt Sisaram. Quarum historia pro suis mysteriis breviter memo
Abbreviated transcription (Latin):
regnare in eis. uitẽ autẽ saluatoris nr̃i typũ hab̾e manifestũ
: sicut in euangłio ait Ego sum uitis uera. Igit᷑ quia iam
in repbum sensũ sicut apłs dixit futurus ÷ popłs ille. qui an¬
tixp̃o ÷ seruiturus quem ligna siluȩ apellat: ⁊ necesse ÷ ut
÷ diuinȩ legis dulcedine reꝓbatꝰ uenit adrãnum. Ramnus
enim gẽnus rubi ÷ quam uulgo senticẽ ursinã appellant.
asꝑum nimis ispinosũ. ꝑquod merito typus antixpĩ sigͥ¬
nificatur : qui omni asꝑitate & efferitate humanum gen̾
÷ uastaturus. S exiet inquit ignis dgxãno ad ⁊ iniqui¬
tas de antixp̃õ: ⁊ om̃i qui ineo confidunt: cum ipso pa

Expanded text:
e manifestum est, sicut in Evangelio ait: Ego sum vitis vera . Igitur quia jam in reprobum sensum, sicut Apostolus dixit , futurus est populus ille, qui Antichristo est serviturus, quem ligna silvae appellat, et necesse est ut  divinae legis dulcedine, reprobatus venit ad rhamnum. Rhamnus enim genus rubi est, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum, per quod merito typus Antichristi significatur, qui omni asperitate et efferitate humanum genus est vastaturus. « Sed exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes qui in eo confidunt cum ipso pa
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ eiꝰ: idemanu saul. Qs eñi figurat᷑ in dd̃ nͥ ille qui uenit incar¬
ne exseminẽ dd: Qutiq incorpore suo qd̃ ÷ eccła ad huc patit᷑ inimi¬
cos. Unde illi ꝑsecutori qͣm uocẽ mactauit: ⁊ insuũ corpꝰ trai̾ciens
quodãm manducauit insonuit decelo. Saule saule qͥd me ꝑseque¬
ris: Quando aut̃ meret᷑ arriꝑe hoc corpꝰ eiꝰ demanu omniũ ini¬
iicorũ eiꝰ. nͥ cũ ⁊ illa nouissima mimica destruet᷑ mors ut ꝑue
e hinc cexit᷑ catalogus uirorũ fortiũ infigura scõꝵ: qͥ
quanuis uirtutũ sublimitate ꝑficiant tam̃ usq ad excellen¬
tiã diuine trinitatis neqͣqͣm attingunt. Inde ÷ qđ ibi scͥptũ : usq
adtres ñ ꝑuenit. Quis enĩ ȩquabit᷑ dnõ. aut qͥs simił erit deo
int̾ filios łi:

Expanded text:
corum ejus, et de manu Saul. Quis enim figuratur in David, nisi ille qui venit in carcorum ejus, et de manu Saul. Quis enim figuratur in David, nisi ille qui venit in carne ex semine David? Qui utique in corpore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur inimicos. Unde et illi persecutori, quem voce mactavit, et in suum corpus trajiciens quodammodo manducavit, insonuit de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris? Quando autem meretur arripere hoc corpus ejus de manu omnium inimicorehinc texitur catalogus virorum fortium, in figura sanctorum: qui quamvis virtutum sublimitate proficiant, tamen usque ad excellentiam divinae Trinitatis nequaquam attingunt. Inde est quod ibi scriptum est, Usque ad tres non pervenit. Quis enim aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei?
Abbreviated transcription (Latin):
facere ut sanguinẽ uiroꝵ qͥ abier̃ exanimis eoꝵ bibã. Uicit gͦ nat᷑a᷑. ut
siciens ñ bib̾et: iexemplũ de se p̃buit quo omnis excercitꝰ tolerare
sicim discer&. Qd si altius ueł exspectare ⁊ introspicere m̾ist̾iũ scͥiebat dd̃¬
ex latere. xp̃i fluentẽ: hoc ÷ ñ aquarũ sitiebat elem̃tũ s sanguinẽ .xͥ.
Unde ⁊ ñ bibit oblatã aqm s dño fudit significans sitire se xp̃i sacͥ¬
ficiũ ñ nature fluentũ: s illud sacficiũ in quo eẽt remissio pecca¬
toꝵ. Illũ sitire fontẽ ȩt̾̃nũ: ñ qͥ ꝑicłis quȩreret᷑ alienis s ꝑicła aliena del
egũ repꝑiat᷑ c̃scͥptꝰ. Nec inmerito psalmꝰ iste in regnoꝵ libris so¬
lus inuenit᷑. qr regnũ illud significat ubi adu̾sariũ ñ habebimꝰ. ui¬
tulus enim eiꝰ: indie qua eripuit eum dñs demanu omĩum inmi¬

Expanded text:
facere, ut sanguinem virorum qui abierunt, ex animis eorum bibam. Vicit ergo naturam ut facere, ut sanguinem virorum qui abierunt, ex animis eorum bibam. Vicit ergo naturam ut sitiens non biberet, et exemplum de se praebuit, quo omnis exercitus tolerare sitim disceret. Quod si altius velis exspectare et introspicere mysterium, sciebat Dex latere Christi fluentem: hoc est, non aquarum sitiebat elementum, sed sanguinem Christi. Unde et non bibit oblatam aquam, sed Domino fudit, significans sitire se Christi sacrificium, non naturae fluentum, sed illud sacrificium in quo esset remissio peccatorum: illum sitire fontem aeternum, non qui periculis quaereretur alienis, sed pericula aliena deleRegum reperiatur conscriptus. Nec merito Psalmus iste in Regnorum libris solus invenitur, quia regnum illud significat, ubi adversarium non habebimus. Titulus enim ejus est, in die qua eripuit eum Dominus de manu omnium inimi
Abbreviated transcription (Latin):
cã miranda patientia xp̃c ꝑtulit tanqͣm bonũ: cũ eiꝰ cogitationeᷤᷤ
nͨ ignoraret: cũ adhibuit conuiuio in quo corporis: ⁊ sanguinis
sui figuram discipłis cõm̃dauiti ⁊ tradidit. q̃d deniq in ipsa tra-¬
ditione ⁊ oscłm accepit. Bene intelligit᷑ pacẽ xpm̃ exhibuisse tra¬
ditori suo quanuis ille tã scelerate cogitationis int̾no bello uaᷤ¬
taret᷑. Ꝙ ideo absolon prĩs pax dicit᷑: qr pat̾ habuit pacem qm
ille non habuit.
temo ipse dauid inp̃lio philistinoꝵ: cũ sitiens conu̾sa . retur
ibello ⁊ aqm̃ quȩrerae: ꝗͥs mͥ inqͥt potũ dabit de lacu. qui:
cinxerant septa castroꝵ. Precesser̃ tres uiri multitudinẽ adu̾sariorũ
⁊ hauser̃ aqͣm delacu qui erat in bethleẽm ⁊ obtuler̃ regi bibendã. Rex
aut̃ noluit bibere. s ꝓfudit illã dnõ: dixitq. Non contingat mͥ hoc

Expanded text:
tam miranda patientia Christus pertulit tanquam bonum, cum ejus cogitationes tam miranda patientia Christus pertulit tanquam bonum, cum ejus cogitationes non ignoraret, cum adhibuit convivio, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit, et tradidit. Quod denique in ipsa traditione et osculum accepit: bene intelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo, quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalon patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille non habuit.Item ipse David in praelio Philisthinorum, cum sitiens conversaretur in bello, et aquam quaereret: Quis mihi, inquit, potum dabit de lacu, qui cinxerant septa castrorum. Praecesserunt tres viri multitudinem adversariorum, et hauserunt aquam de lacu qui erat in Bethleem, et obtulerunt regi bibendam. Rex autem noluit bibere, sed profudit illam Domino, dixitque: Non contingat mihi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sectant᷑ xp̃m ñ coniuges s concubinȩ uocãt᷑. Denq nc̃ reges si plures
habeant uxores ł concubinas crim̃ ẽ. qr iã tͣnsiert̃ figurȩ ꝓqͥb uxoꝵ.¬
lconcubinarũ uenia c̃cedebat᷑. At nc̃ qr figure tͣnsier̃. uenia nulla dat᷑
patrẽ in sequens: pͥmo pat̾ eiꝰ declinans. fugit ante faciem eiꝰ securus
de uictoria qr sciebat impiũ pire: Quẽ &̃ fleuit magno luctu: ⁊ deplo¬
rauit exitũ parricidȩ. Scͥbit᷑ enim fugisse dauid afacie bellantis ad
ii ipsi autẽ speruer̃ me: ꝑfiliũ eiꝰ impiũ significabat᷑ tropice idẽ po¬
płs iudicus qͥ eũ tradidit. Absalon autẽ sic̃ quidã int̾p̃tant᷑ ⁊ intel¬
ligit᷑ patris pax. Qđ mirũ inhistoria uidet᷑. qͣm admodũ patri̾x
pax possit intelligis qui patrẽ bello ꝑsecutꝰ ÷ S qͥ diligent᷑ allegorĩa
ꝑfidẽ secessit. Alii absolon iudã traditorẽ accipiunt qͥm tanta &

Expanded text:
sectantur Christum, non conjuges, sed concubinae vocantur. Denique nunc reges si plures habeant uxores, vel concubinas, crimen est, quia jam transierunt figurae, proconcubinarum venia concedebatur. At nunc quia figurae transierunt, venia nulla daturpatrem insequens, primo pater ejus declinans, fugit ante faciem ejus, securus de victoria, quia sciebat impium perire? Quem etiam flevit magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scribitur enim fugisse David a facie bellantis advvi, ipsi autem spreverunt me: per filium ejus impium significabatur tropice idem populus Judaicus, qui eum tradidit. Absalon autem, sicut quidam interpretantur, intelligitur patris pax: quod mirum in historia videtur, quemadmodum patris pax possit intelligi, qui patrem bello persecutus est. Sed qui diligenter allegoriam per fidem secessit. Alii Absalon Judam traditorem accipiunt, quem tanta et
Abbreviated transcription (Latin):
aohappie uinus exquinq libris morsi. numerus appellatus. ẽ
quia egresse multitudinis isrłiticȩ exegypto. in eodem ꝑfectoꝵ
uiroꝵ computatio & numerus teneat᷑ insertus. Inquo etiam
ꝑfectiones eoꝵ & masiones afinib egypti. usq ad illud tempꝰ
inquo in orses defunctus .e. numerant᷑: inquo lies dedicati

Expanded text:
 unus ex quinque libris Moysi, Numeri appellatus est, eo quod egressae multitudinis Israeliticae ex Aegypto in eodem perfectorum virorum computatio et numerus teneatur insertus: in eo etiam profectiones eorum, et mansiones a finibus Aegypti usque ad locum et tempus, in quo Moyses defunctus est, numerantur. In quo dies dedicati
Abbreviated transcription (Latin):
lis. unicuiq homini ꝓprii corporis delicta. Lepra instamine. uł
inuestimento: peccata quȩ extra corpꝰ cõm itunt᷑. uł que in
ipso corpore ꝑpetrant᷑. Stamen enr̃anima hominis intelligitur.
ꝙ tram&ꝰ moͥlissimi corporis sensus.
suos. suꝑ cuiꝰ caput fusum . ẽ. unctionis oleũ & cuiꝰ manꝰ in¬

Expanded text:
lis, unicuique homini proprii corporis delicta; lepra in stamine, vel lis, unicuique homini proprii corporis delicta; lepra in stamine, vel in vestimento, peccata quae extra corpus committuntur, vel quae in ipso corpore perpetrantur. Stamen enim anima hominis intelligitur, et trama mollissimi corporis sensus. suos, super caput fusum est unctionis oleum, et cujus man
Abbreviated transcription (Latin):
Genus autẽ leprȩ quod mundari omnino non potest. eorũ  qui. t̃ inspũ
scõ peccant: nec dicunt penitendo posse c̃sequi ueniãt. De his ait ueritaᷤ.
Qd uͦ iubet᷑ leꝓsis ut exeant decastris & sedeant foris. donec mundet᷑
lepra eoꝵ: intelligit᷑ hereticos ꝓici debere abeccła donec ꝓprio errore
purgentur: & sic reuertant᷑ ad dñm. Eius modi uero dissutis tunicis
capite deoꝑto: & ore obuoluto sordore iubet᷑. Lepra emundationẽ
expestans. tali modo debet sordere inpenitentia dissutis tunicis id.ẽ.
omĩb secretis manifestatis: capite de opto. ut acunctis eiꝰ denunti¬
atio uideat᷑: ore clauso. ne ulterius inpia doceat uł loquat᷑. S ad¬
huc ad iecit scriptura lepram. ẽẽ inuasis inparietib domus in
uestimenta intrama: instamine. Lepra inparietib domus. hetichorũ
congregatio denotat᷑: quȩ ꝑ sacerdotẽ purgari debet. Lepra inuascu.¬

Expanded text:
Genus autem leprae quod mundari omnino non potest, eorum est, qui in SpirGenus autem leprae quod mundari omnino non potest, eorum est, qui in Spiritu sancto peccant, nec dicunt poenitentes posse consequi veniam; de his ait Veritas: vero jubetur leprosis ut exeant de castris, et sedeant foris donec mundetur lepra eorum, intelligitur haereticos projici debere ab Ecclesia, donec proprio errore purgentur, et sic revertantur ad Dominum. Ejusmodi vero, dissutis tunicis, capite deoperto et ore obvoluto, sordere jubetur, leprae emundationem exspectans. Tali modo debet sordere impoenitentia, dissutis tunicis, id est, omnibus secretis manifestatis; capite deoperto, ut a cunctis ejus denuntiatio videatur; ore clauso, ne ulterius impia doceat vel loquatur. Sed adhuc adjecit Scriptura, lepram esse in vasis, in parietibus domus, in vestimento, in trama, in stamine. Lepra in parietibus domus haereticorum congregatio denotatur, quae per sacerdotem purgari debet; lepra in vascu
Abbreviated transcription (Latin):
fumo. ꝙ busto. idolatriȩ denigratam conscientiam detestatur. Cum
autẽ florescentẽ toto corpore. & co oꝑientẽ omnẽ pelliculã corporis.
floridũ. & iocundum putatur. hominẽ filicem. eẽ in hoc mundo:
diuitẽ uideri in scło. hec enim pestis auariciȩ omnẽ genus ho-¬
minũ quasi totũ corpus crebro erroris istius contagione conma¬
cłat. Cum autẽ leprã quȩ habet ruborẽ. cum pallore ꝑmixtum:
eũ hominẽ denotat. qui cum sit imbecillis animo & mendax. fa¬
cile infurorẽ ꝓrumpit. & leuitatẽ moꝵ cito ꝑiurat. ꝑallor enim
mentientẽ linguã significat: rubor iracundiã manifestat. Est
itaq lepra peccati. quȩ sacrificioꝵ oblationib emundat᷑. id .ẽ.
corde contrito ꝙ humiliato. Sacrifitiũ enim deo sp̃s contri¬
agnitionẽ purificat᷑. Est quȩ iussu sacerdotis aufeitͣ scilicet ꝑdoctrinã

Expanded text:
fumo et busto idololatriae denigratam conscientiam detestatur. Cum fumo et busto idololatriae denigratam conscientiam detestatur. Cum autem florescentem toto corpore, et cooperientem omnem pelliculam corporis floridum et jucundum putatur hominem felicem esse in hoc mundo, et divitem videri in saeculo, haec enim pestis avaritiae omne genus hominum quasi totum corpus crebro erroris istius contagio commaculat. Cum autem lepram quae habet ruborem cum pallore permixtum, eum hominem denotat, qui cum sit imbecillis animo et mendax, facile in furore prorumpit, et levitate morum cito perierat; pallor enim mentientem linguam significat, rubor iracundiam manifestat. Est itaque lepra peccati quae sacrificiorum oblationibus emundatur, id est, corde contrito et humiliato: Sacrificium enim Deo spiritus contriagnitionem purificetur. Est quae visu sacerdotis aufertur per doctrinam.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicebat apłs. Dicedant inquit quidam a fide. attendentes uari¬
is spiritib erroris & doctrinis demonioꝵ inhypochrisi loquentũt
mendatiũ: & cauteriatã habentium suam conscientiã. ꝓhibenti¬
um nubere & abstinere acibis quos ds̃ creauit: ad ꝑcipiendum
cum gr̃arũ astione fidelib. S adhuc ad iecit colores leprarum id
.ẽ. pallidã. rubentẽ. albam. libͥidã. ngm̃ Florescentẽ. Itaq dum
pallidam lepram dicit inbecillẽ. & fragilẽ fidem animȩ denon̾at:
quȩ ꝑdito colore integre sanitatis. erroris infirmitate languescit.
cum autẽ rubicundã lepram ostendit: homicidii cruorementem
infectam denotat. Cum uero albam: illos hereticos qui se mundo ᷤᷤ
appellant. siue reliquos. qui defalso merito głant᷑: sicut pelaguis
ꝙ nouatus. Cum autẽ macrẽ. uł libidam lepram cõmemorat: inuidie.
& liuoris. notas execratur. Cum uero nigram insinuat: sacrificioꝵ

Expanded text:
praedicabat Apostolus: Discedunt, inquit, quidam a fide attendentes varipraedicabat Apostolus: Discedunt, inquit, quidam a fide attendentes variis spiritibus erroris, et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium, et cauteriatam habentium suam conscientiam, prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus . Sed adhuc adjecit colores leprarum, id est, pallidam, rubentem, albam, lividam, nigram, florescentem. Itaque dum pallidam lepram dicit, imbecillem et fragilem fidem animae denotat, quae, perdito colore integrae sanitatis, erroris infirmitate languescit. Cum autem rubicundam lepram ostendit, homicidii cruore mentem infectam denotat, et injurii; cum vero albam, illos haereticos qui se mundos appellant, sive reliquos, qui de falso merito gloriantur, sicut Pelagius et Novatus. Cum autem nigram vel lividam lepram commemorat, invidiae et livoris notas exsecratur; cum vero nigram insinuat, sacrificiorum
Abbreviated transcription (Latin):
leprã: qui carnalia uł exteriora suadere conant᷑. Ut corinthi¬
ani: qui resurrectionẽ futurã in carnis uoluntate existimañ
Uł sicut arriam. qui dicunt infide manentib quanuis car̾¬
naliter uiuant: non posse cõputari peccata. Incicatrice sa¬
nati ulceris leprã portat: qui post cognitionẽ. & mediciam di.
& manifestationẽ fidi quam axp̃o suscepit. rursum inpsa cica¬
trice ascendit. aliquod indicium erroris. aut ꝑfidia dogmatis ue¬
t̃is Incarne uiua leprã gestat. qui de anima que uita. ẽ. carnis. sub¬
aliquid falsũ existimat: sicut luferiani. qui dicunt animam de
carnis substantia ꝓpagatã. Sicut arabici: qui ammã simul cum
corpore mori putant. Incicatrice ustionis lepra habent manichei.
qui inani abstinentia. & cruciatu. corpora sua exurunt : & ꝑ in¬
fidelitatẽ. non mundiciã inde. s leprã gignunt. Detalib enim:

Expanded text:
gerunt, qui carnalia vel exteriora suadere conantur, ut Corinthigerunt, qui carnalia vel exteriora suadere conantur, ut Corinthiani, qui resurrectionem futuram in carnis voluntate existimant; vel sicut Ariani, qui dicunt in fide manentibus quamvis carnaliter vivant, non posse computari peccata. In cicatrice sanati ulceris lepram portant, qui post cognitionem et medicinam Dei, et manifestationem fidei, quam a Christo suscepit. Rursum in ipsa cicatrice ascendit aliquot indicium erroris, aut perfidia dogmatis veteris. In carne viva lepram gestat, qui de anima, quae vita est carnis, aliquid falsum existimat, sicut Luciferiani, qui dicunt animam de carnis substantia propagatam; sicut Arabici, qui animam simul cum corpore mori putant. In cicatrice unctionis lepram habent Manichaei, qui inani abstinentiae cruciatu corpora sua exurunt, et per infidelitatem non munditiam inde, sed lepram gignunt. De talibus enim
Abbreviated transcription (Latin):
tricis. sexta ustionis. Incapite leprã portat: qui indiuinitate pa
tris. uł in ipso capite quod. ẽ. xpc̃ peccat. Caput enim uiri. xͦ
.ẽ. hanc leprã habent iudei. ualentimam marcionite fotin¬
ani. manichei.arriani. sabelliam macedoniam antropomor¬
fite. priscilliam. donatiste. nestoriam. euthiciam. Quiq om̃s in
caluaria leprã gerunt: quia erroris sui ꝑfidiam aꝑta preͤuitate de¬
aliquid sentiunt: atq eos falsum quodlibet predicasse confingun
Sicut enim barba ornamentũ est uiri: ita apłi sc̃r& doctores
ornamentũ p̾stant corpori ap̃i. In corpore lepram habent. qui
eccłȩ detrahunt: sicut carpocratiam quc negant carnis in¬
resurrectionẽ. Sicut nouationi: qui nuptias dãnant. & peccan¬
tib penitentiã negant. Sicut iraclitȩ. qui int̾ alios errores reg¬
num celoꝵ paruulos habere non credunt. Sicut arrian: qui
uetant ꝓͦ functis offerri sacrificium. Incarne & cute gerunt

Expanded text:
tricis; sexta ustionis. In capite lepram tricis; sexta ustionis. In capite lepram tris, vel in ipso capite quod Christus est, peccat. Caput enim viri Christus est. Hanc lepram habent Iudei, Valentiniani, Marcioniste, Fotiniani, Manichei, Arriani, Sabelliani, Macedoniani, Antropomorfite, Priscillianiste, Donatiste, Nestoriani, Euticiani; quique omnes in capite lepram gerunt, quia erroris sui perfidiam aperta pravitate dei perverse aliquod sentiunt, atque eos falsum quodlibet predicasse configunt. Sicut enim barba ornamentum est viri, ita sancta apostoli et doctores ornamentum prestant corpori Christi. In corpore lepram habent qui Ecclesie detrahunt, sicut Carpocratiani, qui negant carnis resurrectionem; sicut Novatiani, qui nuptias damnant et peccantibus penitentiam negant; sicut Eraclite, qui inter alios errores regnum celorum parvulos habere non credunt; sicut Eriani, qui vetant pro defunctis offerri sacri
Abbreviated transcription (Latin):
Inatus ꝑmanserit inactib suis: iste neq p̃sentis scłi ebdomada
neq futura purgabitur ab immundicia sua.
carne & cute ortus fuerit diu̾sus color.siue postula. aut quasi lu¬
cens quippiã id .ẽ. plaga lepre: adducet᷑ ad aaron sacerdotẽ. ub
ad unũ quẽlibet filioꝵ eiꝰ. Qui cum uiderit lepram incute &
pilos inalbũ mutatos colorẽ plaga leprȩ. ẽ. & ad arbitriũ eiꝰ separabit᷑.
Lepra. doctrina est falsa. Promde leprosi non absurde intelligunt᷑.
heretici. qui inunitatẽ uere fidi non habentes. uarias doctrinas
ꝑfitent᷑ eroris. Uraq falsis admiscent: sicut & lepra uariis falsis¬
q locis humana corpora uariandͤa cõmacłat: huiꝰ scilicet lepre
inuenimꝰ legis latorẽ sex species in homine posuisse. Prima capitis
& barbȩ. scđa caluitũ. & recaluationis tcia carnis & cutis quarta
cutis corporis. & cicatricis albe cum roͣbore: quinta ulceris & cica¬

Expanded text:
natus permanserit in actibus suis, iste neque in praesentis saeculi hebdomada, natus permanserit in actibus suis, iste neque in praesentis saeculi hebdomada, neque in futura purgabitur ab immunditia sua. carne vel cute ortus fuerit diversus color, sive pustula, aut quasi lucens quidpiam, id est plaga leprae, adducetur ad Aaron sacerdotem, vel ad unum quemlibet filiorum ejus. Qui cum viderit lepram in cute, et pilos in album colorem mutatos, plaga leprae est, et arbitrio ejus separabitur . Lepra doctrina est falsa, proinde leprosi non absurde intelliguntur haeretici, qui, unitatem verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris, veraque falsis admiscent, sicut et lepra veris falsisque locis humana corpora variando commaculat. Hujus scilicet leprae invenimus legislatorem sex species in hominem posuisse: prima capitis et barbae; secunda, calvitii et recalvationis; tertia, carnis et cutis; quarta, cutis corporis et cicatrices albae cum rubore; quinta, ulceris et cica
Abbreviated transcription (Latin):
& doctor celestis & institutor. reserata ueritate pate. fecit: sub quo
dicitur iam omnia munda mundis. inquinatis. & infidelib
nichil mundũ: s pollutȩ sunt eoꝵ mens & conscientiaꝯ¬
eauitir questio deimmundicia partus & contagione lepre.
feminã peꝑerit. bis. uͭnͦ. dieb ininmundicia scribitur ꝑmane¬
re. Intalib gͦ: quȩdam misteria latentis archani non. ẽ dubiũ
contineri. Septimana enim huiꝰ p̾sentis uitȩ. tempuᷤᷤ bt uid¬
ri potest: quia inseptimana dierũ. consũmatus . ẽ¬
dus. Inquo donec sumꝰ incarne positi. adliquidũ pur
ẽẽ. non possumus: nisi octaua uenerit dies. quod .ẽ. futuri
scłi tempus. Inquo tam̃ die purgandus . ẽ. ille. qui uiriliter
egit. Statim enim munda efficit᷑ mater eiꝰ. que genuit eũ
Pũrgatã nanq uitũs carnẽ: ex resurrectione suscipũt Qui uͦ¬
nichil inse habuerit uirile adu̾sus peccatũ.s remissus & effemi

Expanded text:
et doctor coelestis et institutor reserata veritate patefecit, sub quo et doctor coelestis et institutor reserata veritate patefecit, sub quo dicitur: Jam omnia munda mundis, inquinatis autem et infidelibus nihil mundum, sed pollutae sunt eorum mens et conscientiaequitur quaestio de immunditia partus et contagione leprae. feminam peperit, bis septem diebus in immunditia scribitur permanere. In talibus ergo quaedam mysteria latentis arcani non est dubium contineri. Septimana enim hujus praesentis vitae tempus videri potest, quia in septimana dierum consummatus est mundus. In quo donec sumus in carne positi, ad liquidum puri esse non possumus, nisi octava venerit dies, quod est futuri saeculi tempus. 3. In quo tamen purgandus est ille qui viriliter egit. Statim enim munda efficitur mater ejus, quae genuit eum. Purgatam namque vitiis carnem ex resurrectione suscipiet. Qui ni
Abbreviated transcription (Latin):
raptores. acuolentos scelere uiuentes. Quis uulturẽ: S execrat᷑ p̃dã
de aliena morte querentes. Sic & cum coruũ ꝓhibet: uoluntates ni¬
gras culpat. Passerẽ quoq dum int̾dicit. intemꝑantiã co arguit.
Quando noctuã: odit lucifugas uanitates. Quando caradrium:
nimniȩ linguȩ intemꝑantiã. Quando cignũ ꝓhibet. ceruicis al¬
te suꝑbiam denotat. Quando uesꝑtilionẽ: querentes tenebras.
noctis similes erroris. hec gͦ paria lex inanimalib execrat᷑. Quȩ
in illis quidẽ non sunt criminosa quia in hoc nata sunt: s qr
contra naturam. non ex institutione. s exerrore quesita sunt.
S fuit tempus aliquando antiquũ. quo iste umbre uł figure
insticutio quidẽ cõmendauerat: s lex inter dixerat. Uerũ iam finis
legis xp̃c ad uenit: aꝑiens clausa legis & ob scura reserans: atq om¬
nia sacramenta quȩ nobis antiquitas texerat. magister in signis

Expanded text:
raptores violento scelere viventes. Quis vulturem, sed exsecratur praedam raptores violento scelere viventes. Quis vulturem, sed exsecratur praedam de aliena morte quaerentes, sic et cum corvum prohibet, voluntates nigras. Passerem quoque dum interdicit, intemperantiam coarguit quando noctuam, odit lucifugas vanitates; quando caradrium, nimiae linguae intemperantiam. Quando cignum prohibet, cervicis altae superbiam denotat; quando vespertilionem, quaerentes tenebras noctis similes errores. Haec ergo paria et lex in animalibus exsecratur, quae in illis quidem non sunt criminosa, quia in hoc nata sunt, sed quia contra naturam non ex institutione, sed ex errore quaesita sunt. Sed fuit tempus aliquando antiquum, quo istae umbrae vel figuinstitutio quidem commendaverat, sed lex interdixerat. Verum jam finis legis Christus advenit , aperiens cuncta legis, et obscura reserans, atque omnia sacramenta, quae nobis antiquitas texerat, magister insignis
Abbreviated transcription (Latin):
piscib ÷ ꝓͦl squamosa & asꝑa ꝓmundis habent᷑: hispidi i hirsuti.
& firmi ac graues. mores hominũ apꝓbant᷑. Que autẽ sine
his sunt inmunda dicunt᷑: quib leues ⁊ lubricũ & infidi. & effe¬
minati. mores apꝓbant᷑. Quid autẽ sibi uult quod dicit lex.
camelũ non manducabis. nisi qm̃ ex exemplo animalis ui¬
cã damnat informẽ. & criminib tortuosam Cum autẽ ĩcibũ
suẽ ꝓhibet: rep̃hendit utiq cenosanr & luteam ac pollutam uicioꝵ
sordib uitam. Et cum leporem accusat: reformatos utiq infeminis
uiros damant. Quis autẽ mustele corpus cibum faciat: S furtum
rep̃hendit. Quis lacerte: S odit uitȩ incertam uarietatẽ. Quis postre.¬
mo stilione uesci possit. ut hec lex magnoꝑe ꝓhiberet: S macłas
mentium execratur. Quis accipitrẽ aut miluũ aut aquilam: S odit

Expanded text:
piscibus squamosa et aspera pro mundis habentur, hispidi et hirsuti, piscibus squamosa et aspera pro mundis habentur, hispidi et hirsuti, et firmi ac graves mores hominum approbantur; quae autem sine his sunt, immunda dicuntur, quibus leves et lubrici et infidi, et effeminati mores dicuntur. Quid autem sibi vult quod lex dicit: Camelum non manducabis, nisi quod de exemplo animalis vitam damnat informem et criminibus tortuosam. Cum autem in cibum suem prohibet, reprehendit utique coenosam, et luteam, et gaudentem vitiorum sordibus, vitam; et cum leporem accusat, reformatos utique in feminis viros damnat. Quis autem mustelae corpus cibum faciat, sed furtum reprehendit. Quis lacertam, sed odit vitae incertam varietatem. Quis postremo stellione vesci possit, ut haec lex magnopere prohiberet, sed maculas mentium exsecratur. Quis accipitrem, aut milvum, aut aquilam, sed odit
Abbreviated transcription (Latin):
sam ungłam & ruminat inpecorib: comedetis. Quod cum dice¬
ret non pecora. sed mores hominũ discernebat. Deniq hi homi¬
nes mundi sunt : qui ruminãt. qui inore semꝑ portant quasi
cibũ diuina p̾cepta. hi & ungłam findunt. quia testamenta legis ꝙ
euangłioꝵ credentes: se firmogradũ innocentie iustitieq ac uite
conficiunt. Item iudĩ ruminant quidem uerba legis. sed ungłam¬
non findunt: quia nec duo testamenta recipiunt. necͥ patrẽ &¬
filium fidi gressus statuunt: ꝓpt̾ea immundi habentur. Here¬
tici quoq licet ungłam findant. in patrẽ & filium credentes: &
duo testamenta recipientes: sed quia doctrinã ueritatis more ñ
ruminant. nichilominus ⁊ ipsi immundi sunt. Nam quod
adiecit scptura. dicens exom̃ib que gignunt᷑ in aquis & habent
pennu. las & squamas. hec comedetis: quitquid autẽ pennulaᷤᷤ¬
&squa cele mas non habet.ab hominabile erit uobis. Quod gͦ in

Expanded text:
sam ungulam, et ruminat in pecoribus, comedetis. » Quod cum dicesam ungulam, et ruminat in pecoribus, comedetis. » Quod cum diceret, non pecora, sed mores hominum discernebat. Denique hi homines mundi sunt qui ruminant, qui in ore semper portant quasi cibum praecepta divina. Hi et ungulam findunt, quia duo Testamenta legis et Evangeliorum credentes, se firmo gressu innocentiae, justitiaeque statuunt. Item Judaei ruminant quidem verba legis, sed ungnon findunt: hoc est, quod nec duo Testamenta recipiunt, nec in Patrem Filiumque fidei suae gressus statuunt. Propterea immundi habentur, 5. Haeretici quoque licet ungulam findant, in Patrem, et Filium credentes, et duo Testamenta recipientes, sed quia doctrinam veritatis in ore non ruminant, nihilominus et ipsi immundi sunt. Nam quod adjecit Scriptura dicens: Ex omnibus quae gignuntur in aquis, et habent pinnulas et squamas, haec comedetis; quidquid autem pinnulaet squamas non habet, abominabile vobis erit . Quod ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
nis inducunt. Quos increpat dñs & obiurgat. in euangłio dicens.
Reicitis mandatũ der: ut trationẽ urãm statuatis. Uidetur & alie¬
num ignẽ incendẽ. quisqͥs corporex̧ uł scł̃aris alicuiꝰ cupiditatis
ignẽ in sacrario sui cordis accendens. audet altariiis dnĩ apꝓpi¬
quare quȩ non recipiunt nisi illius ignis accensionẽ. de quo ait
dñs: ignẽ ueni mitere interram. hoc igne nos dñs iħs semꝑ in¬
cendit: ut illuminet᷑ insensib ne flagremus in uitis.
disquȩdam animalia ad esum quasi munda concessit:
quedam uero int̾ dixit quasi in munda. Primũ enim sciendũ
est quicqͥd ado constitutũ . ẽ. mundũ. ẽẽ. & inipsa institutionis
auctoritate purgatũ. Quid .gͦ. ẽ. in animalib: Igit᷑ mores purgant
humani & actus. & uoluntates: ex quib ipsi funt mundi uł im¬
mundi. hec itaq munda. eẽ. dicit. Omẽ inquit quod habet diui¬

Expanded text:
nis inducunt: quos increpat Dominus et obiurgat in euangelio suo dicens: nis inducunt: quos increpat Dominus et obiurgat in euangelio suo dicens: reicitis mandatum Dei, ut traditionem uestram statuatis. peius num incendere, quisquis, corporeae vel saecularis alicujus cupiditatis ignem in sacrario suo cordis accendens, audet altaris Domini appropinquare, quae non accipiunt, nisi illius ignis accensionem. De quo ait Dominus: Ignem veni mittere in terram . Hoc igne nos Dominus Jesus semper incendet, ut illuminemur in sensibus, ne flagremur in vitiis.dis quaedam animalia ad esum quasi munda concessit, quaedam vero interdixit quasi non munda. Primum est quidquid a Deo institutum est mundum esse, et in ipsa institutionis auctoritate purgatum. Quid ergo est? In animalibus igitur mores pinguntur humani, et actus et voluntates, ex quibus ipsi fiunt mundi vel immundi. Haec itaque munda esse dicit. « Omne, inquit, quod habet divi
Abbreviated transcription (Latin):
spicimus. quasiagnã degregib damus. Sed cum offerentis uirt̾
ad agnam caprãq non sufficit: in remedio penicentis ad iungit᷑
ut duo columbrarũ pulli uł turtures offerantur. Scimus quia
columbrarũ pulli uł turtures. protu gemitus habent. Quid gͣ
ꝑ duos columbarũ pullos uł duos turtures. nisi duplex penitentie
nrẽ gemitus designatur. ut cum adofferenda bona oꝑa non assur¬
gimus. nosmet ipsos duplicit᷑ defleamus. quia ⁊ recta non fecimꝰ
i praua oꝑati sumus nde ⁊ unus turtur ꝓpeccato: alter uero
offerri in holocaustum iubetur. holocaustum nanq tõtum in¬
censum dicitur. Unum gͦ turturẽ ꝓpeccato offerimus. cum
ꝓculpa gemitum damus. Dealtero uero holocaustum facimus.
cum ꝓ eo quod bona negleximus nosmet ipsos funditus suc
no exusti sunt: illos significauerunt. qui dei tiaditione ꝯcẽpta¬
alienas doctrinas appetunt: & magisteria humanȩ institutio¬

Expanded text:
spicimus, quasi agnum de gregibus damus; sed cum offerentis virtus spicimus, quasi agnum de gregibus damus; sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit in remedio poenitentis, adjungitur ut duo columbarum pulli vel turtures offerantur. Scimus quia columbarum pulli vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos, vel turtures duos, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur, ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. Unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur. Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succno exusti sunt, illos significaverunt, qui, Dei traditione calienas doctrinas adpetunt et magisteria humanae institutio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferre. ẽ: uoto nos diuinȩ seruituti alligare. Et cum bona oꝑa ꝓmit¬
timus: bene nos facere spondemꝰ. Cum uero ꝑabstinentiã cruciatũq
carnis nr̃e uouemꝰ. male adp̃sens nobis facere iuramus Sed quia
nullus. ẽ. in hac uita ita ꝑfectus. quantum libet deo deuotꝰ sit qui u¬
ter ipsa quantulũcunq pia uota non peccet: ꝓpeccato agnam offe¬
ri degregib siue caprã p̃cipitur. Quid enim ꝑ agnã. nisi actiuę uite
innocentia: Quid ꝑcaprã. quȩ insũmis sepe extremisq pendens
rupib pascit᷑. nisi contemplatiua uita signatur. Qui gͦ se conspicit
ꝓ missa hec ⁊ ꝓposita non implesse. insacrificiũ dei. se studiosius
debet uł innocentia bom oꝑis: uł insullnmi pastu contempla¬
tionis accingere. Et bñ agna degregib. capra uero offerri de
gregib non iubet᷑. quia actiua uita multoꝵ est. contemplatiua
paucorum. Et cum hȩc agimus quȩ multos agere uł egisse con¬

Expanded text:
ferre, est voto nos divinae servitutis alligare; et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nobis facere juramus. Sed quia nullus in hac vita perfectus est, quamlibet Deo devotus sit, qui inter ipsa quantulumcunque pia vota pro peccato agnus offerri de gregibus sive capra praecipitur. Quid enim per agnum, nisi activae vitae innocentiam. Quid per capram, quae in summis saepe extremisque pendens rupibus, pascitur, nisi contemplativa vita signatur. Qui ergo se conspicit promissa haec et proposita non implesse, in sacrificium Dei se studiosius debet, vel innocentia boni operis vel in sublimi pastu contemplationis accingere. Et bene agna de gregibus, capra vero offerri de gregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus, quae multos agere et egisse con
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad xpm̃ humanũ genus ad misit. ipsisoli sunt ꝑcepturi:
qui nec credere in xp̃o. nec expiari xpĩ sanguine uoluerunt: &¬
sic onusti & p̃grauati iniquitatib. & maledictionib totius huma¬
ni generis. in desertũ locum ꝓicient᷑: id .ẽ. intenebras ext̾iores
ubi .ẽ. fletus. & stridor dentiũ: & instagno ignis quod .ẽ. gehenna.

Expanded text:
usque ad Christum humanum genus admisit, illi soli sunt percepturi usque ad Christum humanum genus admisit, illi soli sunt percepturi qui nec credere in Christo, nec expiari Christi sanguine voluerunt; et sic onusti et praegravati iniquitatibus et maledictionibus totius humani generis, in desertum locum projicientur, id est, in tenebras exteriores? ibi est fletus et stridor dentium; et in stagno
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. peccatores ad sinisfrã futuri. S ex his qui inxp̃o credidissent. & peni¬
tentiam delictoꝵ suoꝵ toto corde egissent. baptismi gram consecuti:
insumilitudinẽ huiꝰ hyrci. qui insortẽ dñi uenit. figuram accipiuns.
Cuiꝰ sanguis cum sanguine tutuli ꝑmisceri iubet᷑. ut consortes pas¬
sionũ. xp̃i effecti. participes głe eiꝰ efficiant᷑. S quid . ẽ. hyrcum insorte
dm̃ uenire. nisi ut popłs credentium cuiꝰ ille figuram habebat. con¬
sors & coheres dnĩ habeat᷑ in regno:. Sicut apłs ait. heredes dĩ sumꝰ.
coheredes autẽ. xp̃i. Aluu uero hyrcus qui insorcẽ dñi non uenit. si¬
imitiq eccipiunt maledictionẽ totius popli & om̃s iniquitates hu¬
mani generis: & piciunt᷑ indesertũ locum S quid . ẽ. om̃s iniqͥta¬
tes & maledictiones acciꝑe. nisi quia omnia peccata que ab adã¬

Expanded text:
est, peccatores ad sinistram futuri . Sed ex his qui in Christum credidissent, et poeniest, peccatores ad sinistram futuri . Sed ex his qui in Christum credidissent, et poenitentiam delictorum suorum toto corde egissent, baptismi gratiam consecuti, hi in similitudinem unius hirci, qui in sortem Domini venit, figuram accipiunt. Cujus sanguis cum sanguine vituli permisceri jubetur, ut, consortes passionis Christi effecti, participes gloriae ipsius efficiantur. 5. Sed quid est hircum in sortem Domini venire, nisi ut populus credentium, cujus ille figuram habebat, consors et cohaeres Domini haberetur in regno, sicut Apostolus ait: Haeredes Dei sumus, cohaeredes autem Christi? Alius vero hircus, qui in sortem Domini non venit, siuerunt. Hi utique accipiunt maledictionem totius populi, et omnes iniquitates humani generis, et projiciuntur in desertum locum. 6. Sed quid est omnes iniquitates, et maledictiones acci
Abbreviated transcription (Latin):
sertũ ꝑducendũ ibiq dimittendũ: S priꝰ necesse . ẽ. uituli sacri¬
ficiũ pandere. & tum etiam hircoꝵ causas misteriaq eoꝵ narrare uitulus
itaq hic qui ꝓpeccato sacerdotis & totius popłi emundatione occidi iubet᷑
figuram dñi & saluatoris nrĩ insȩmetipsum portabat. qui non solum
ꝓpeccatis sacerdotalis popłĩ. uerũ & ꝓ omi humano genere cunctisq
nationib do̾ patre ꝑmittente . ẽ. inmolatꝰ. sicut apłs ait. Qui ꝓpͥo fi¬
lio suo non peꝑcit: ł ꝓnobis omnib tradidit illum. Merito & hoc
loco dehuius uituli sanguine septies popłm digito sacerdotis asꝑgi iu¬
septẽplicis sp̃s demonstret᷑. Duo autẽ hyrci. duorum popłoꝵ figurã
pspicula ratione demonstrauert̃: ꝓpt̾ originalem peccati p̃uaricati¬
onẽ. hircoꝵ formam gerentes. quoꝵ . ẽ. similitudo in euangłio hedi: id

Expanded text:
sertum perducendum, ibique dimittendum; sed prius necesse est vituli sacrisertum perducendum, ibique dimittendum; sed prius necesse est vituli sacrificium pandere, et tum etiam hircorum causas mysteriaque eorum narrare. Vitulus itaque hic, qui pro peccato sacerdotis et totius populi emundatione occidi jubetur, figuram Domini et Salvatoris nostri in semetipso portabat, qui non solum pro peccatis sacerdotalis populi, verum et pro omni humano genere, cunctis nationibus Deo Patre permittente est immolatus. Sicut Apostolus ait: Qui Fio omnibus nobis tradidit illum . 3. Merito et hoc in loco de ejus vituli sanguine septies populus digito sacerdotis aspergi juseptemplicis spiritus demonstraretur. Duo autem hirci duorum populorum figuram aperta ratione demonstraverunt, propter originalem peccati praevaricationem, hircorum formam gerentes. 4. Quorum est similitudo in Evangelio, haedi, id
Abbreviated transcription (Latin):
uxterea quid sit illud. quod iuxta p̾ceptum dĩ moy ses lauis¬
se aaroir& filios eiꝰ legitur. Iam tunc purgationẽ mundi & rerũ
omniũ scĩtatẽ: baptismi sacramenta signabant. Non accipiunt uestes.
nisi lotis pͥus sordib. Nec ordinant᷑ ad sacra: nisi in xp̃o noui homines re¬
nascant᷑. Qd autẽ moyses lauat: legis indiciũ. ẽ. Preceptis enim dĩ la¬
uandi sumus. Et cum parati ad dumentũ xp̃i. tunicas pelliceas depo
suerimꝰ: tunc induem᷑ ueste linea. nichil inse mortis habente. s tota can¬
inquit remisse sunt iniquitates: & quoꝵ tecta sunt peccata.
sacerdotis in molari. & sanguine eiꝰ septies digito popłm as ꝑgi.
deinae duos hyrcos offerre debere. unum in quo sors dnĩ uenisset
occidendũ eẽ. & de sanguine eiꝰ similiter: ut de sanguine uituli. di¬
gito sacerdotis. popłm asꝑgendũ. alterum uero. in quo omnia pec¬
cata & maledictiones totius popłi imponendȩ essent. in locũ de¬

Expanded text:
terea quid sit illud, quod juxta praeceptum Dei Moyses lavisse Aaron, et filios ejus legitur: jam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramento significabant. Non accipiunt vestes, nisi prius lotis sordibus; nec ordinantur ad sacra, nisi in Christo novi homines renascantur. Quod autem Moyses lavat, legis indicium est: praeceptis enim Dei lavandi sumus, et cum parati ad indumentum Christi tunicas suerimus, tunc induemur veste linea, nihil in se mortis habente, sed tota canquorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata sacerdotis immolari, et sanguine ejus septies digito populum aspergi. Deinde duos hircos offerri deberi: unum in quo sors Domini venisset occidendum esse, et sanguine ejus, similiter ut de sanguine vituli digito sacerdotis populum aspergendum. Alterum vero, in quo omnia peccata et maledictiones totius populi imponendae essent, in locum de