comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lucius ab ausafa cdiaxit. Sed̃m motum animi mei & sꝑe scĩ. eũ sit
hereticos motum aut factum fuerit resciudi debere.&. eos qͥ
inde ueniuit in excła bapticandos eẽ. tem alius felioe a gur¬
baptiratos ab hereticis illicite extra ȩccłam. si ad eccłam confu¬
gere uoluerint. gram̃ baptisim ubi licite datur conseqͥ debere.
Susillus a lamasba dixit. Ego credo baptisma salutare nͣ eẽ.
nisi initra eccłam catholicam. Qeqͥ absq catholiea fuerit. simu¬
latio est. Salmanus a gaiamphalia chioeit. Heretieos mebil
habere constat. ideo ad nos ueniunt. ut possint acciꝑe qđ nͣ habens.
onoratus a thueca cdiaxit. Cum xꝑe ueritas sit. magis uerita¬
tem quã consuetudinẽ sequi debemꝰ. ut hereticos qͥ iteo ad nos
ueniunt qr foris nichil acciꝑe potuerunt. ecele baptismo sc̃ĩficemꝰ.
ictor ab oc tanu cdiarit. Qd &. ipsi scitis ñ olim sum eꝑs constitu¬
tus. & ideo expectabam p̃cessorum consilium. Hoc itaq exxistimo.

Expanded text:
t haereticos motum ant factum fuerit, rescindi debere, et eos qui inde ueniunt in ecclesia baptizandos esse. Item alius Felix a Gurbaptizatos ab haereticis inlicite extra ecclesiam, si ad ecclesiam confugere uoluerint, gratiam baptismi ubi licite datur consequantur. pusillus a Lamasba dixit: Ego credo baptisma salutare non esse nisi in ecclesia catholica. quidquid absque catholica fuerit simulatio est. Saluianus a Gazaufala dixit: Haereticos nihil habere constat, et ideo ad nos ueniunt, ut possint accipere quod non habent. Honoratus a Thucca dixit: Cum Christus ueritas sit, magis ueritatem quam consuetudinem sequi debemus, ut haereticos qui ideo ad nos ueniunt, quia foris nihil accipere potuerunt, ecclesiae baptismo sanctificemus. Victor ab Octauu dixit: Quod et ipsi scitis, non olim sum episcopus constitutus, et ideo expectabam praecessorum consilium. hoc itaque existimo
Abbreviated transcription (Latin):
qui intra archam fuerunt. in anifeste instruimͦ ad ȩccłȩ unitate ꝑspici¬
endum: queadinođu & petrus posuit dicens. sic & nos similit᷑ saluos fa¬
ciet baptisma. ostendens qm̃ quomͦ qui cũ noe in archa ñ fuer̾t̃. non
tantũ purgati & saluati ꝑ aquam ñ sunt . s statim diluuio illo ꝑierutł.
q. salutare ȩccłȩ lauachrum. ꝑ penitentiã conuertant᷑. Qualis uero
error sit & quanta sit cęcitas eius qͥ renussionẽ pescatoꝵ dicit apud
synagogas heretieoꝵ dari posse. nec ꝑmanet in fundam̃to umiꝰ eccł̃ȩ
quȩ semel a xꝑo supra petram solidata ẽ. hine intelligi potest. qđ soli
petro aꝑc dixerit. Quȩ cũq ligaueris suꝑ terrã erunt ligata &. in ce

Expanded text:
qui intra arcam fuerunt, manifeste instruimur ad ecclesiae unitatem perspiciqui intra arcam fuerunt, manifeste instruimur ad ecclesiae unitatem perspiciendum, quemadmodum et Petrus posuit dicens : sic et nos similiter saluos faciet baptisma, ostendens quoniam quomodo qui cum Noe in area non fuerunt non tantum purgati et saluati per aquam non sunt, sed statim diluuio illo perieruntet salutare ecclesiae lauacrum per paenitentiam conuertantur. Qualis uero error sit et quanta caecitas eius, qui remissionem peccatorum dicit apud synagogas haereticorum dari posse nec permanet in fundamento unius ecclesiae, quae semel a Christo super petram solidata est, hinc intellegi potest quod soli Petro Christus dixerit: quaecumque ligaueris super terram, erunt ligata
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ adultera s. formearia. Unde nec potest filios deo parere. nii
se dm qđ stephano uidetur. heresis quid̃e parit .&. exponit. expositos
spousam suam .s. unitatis eiꝰ saeramentũ declarans. ait. Q non est
me cum. actũsus me e̾.&. qͥ non mecũ colligit. spargit. Si eni nobis
heretici. Et si nos colligimus eũ xꝑo. ñ colligunt autẽ nobiseum
heretiei. siue dubio spargunt. Sed nec illud pretereuntum ẽ a nob̾.
ortuis sit conclusus. &̃. fons signatus. paradisus cũ fructu pomorum.
Iui autẽ nuꝗͣ in hunc ortũ introierunt. neq paradisum a deo
ereatore plantatũ uidert̃. quomͦ de fonte qͥ intus inelusus ẽ.s. di¬
uino sigillo signatus ẽ. aquam uiuam lauachri salutaris prebere
alieui poterunt: Cum ũ &s arelia noe mehil aluid fuerit quã saeri
mentum eccłe xꝑi. quȩ tunc omnib foris pereuntib eos solos seruauit

Expanded text:
sa est adultera et fornicaria. unde nec potest filios Deo parere. nisisa est adultera et fornicaria. unde nec potest filios Deo parere. nisi si secundum quod Stephano uidetur haeresis quidem parit et exponit, expositos sponsam suam et unitatis eius sacramentum declarans ait: qui non est mecum aduersus me est, et qui non mecum colligit spargit. si enim nobisus Christum sunt haeretici: et si nos colligimus cum Christo, non colligunt autem nobiscum haeretici, sine dubio spargunt. Sed nec illud praetereundum est a nobis canticorum hortus sit conclusus et fons signatus, paradisus cum fructu pomorum. qui autem numquam in hunc hortum introierunt neque paradisum a Deo creatore plantatum uiderunt, quomodo de fonte qui intus inclusus est et diuino sigillo signatus est aquam uiuam lauacri salutaris praebere alicui poterunt? cum uero et area Noe nihil aliud fuerit quam sacramentum ecclesiae Christi, quae tunc omnibus foris pereuntibus eos solos seruauit
Abbreviated transcription (Latin):
Ae ꝑhoc aqua qua tinguntur. lauachrum ẽ illis carnale tantũ. non
baptismi saeram̃tum. Qd si baptisma hereticoꝵ habere potest
regenerationẽ sed̃ȩ natiuitatis. ñ heretici sed filii dei cõputandi st̃.
qͥ apud illos baptitant᷑. Scd̃a enum natiuitas quȩ ẽ in baptismo. filios
deigenerat. Si autẽ spousa xꝑi una ẽ que est ȩ ccła catholiea.ipsa ẽ que
sola generat dei filios. Neq enĩ multȩ sponsȩ xꝑi. eũ dicat a postolus.
Despondi uos uni uiro uirginẽ scam̃ castam assignare aꝑo.E: Au¬
di filia .&. uide &. inelina aurem tuã. &. oblunscere popłi tui. quia
desiderauit rer speciem tuam. Et. Uen sponsa de libauo.aduem
es s. ꝑtranibis a pͥcipio fidei. Et. Ingressus sum in ortum meum
soror mei sponsa. Uidemus unam ꝑsonam ubiq ꝓponi. qr &. sponsa
ẽ una. Non ẽ aute una nobiscũ hereticoꝵ synagoga. quia nec spon¬

Expanded text:
ac per hoc aqua qua tinguntur lauacrum est illis carnale tantum, nac per hoc aqua qua tinguntur lauacrum est illis carnale tantum, nBaptismi sacramentum. XIV. Quod si Baptisma haereticorum habere potest regenerationem secundae nativitatis, non haeretici sed filii Dei computandi sunt qui apud illos baptizantur; secunda enim nativitas quae est in Baptismo filios Dei generat. Si autem sponsa Christi una est, quae est Ecclesia catholica, ipsa est quae sola generat Dei filios. Neque enim multae sponsae Christi, cum dicat Apostolus: Despondi vos uni viro virginem castam assignare Christo ; et Audi filia et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populi tui, quia desies et pertransibis a principio fidei, et: ingressus sum in hortum meum, soror mea, sponsa. uidemus unam personam ubique proponi, quia et sponsa est una. non est autem una nobiscum haereticorum synagoga, quia nec spon
Abbreviated transcription (Latin):
gram̃ baptismi dedisse coutendunt. qͥ hereticoꝵ uaptisma defendirã.
Apud quos sie dubio ide error ẽ. demonum fallacia ipsa ẽ. qͣͥndo
stephanus his qͥ apud hereticos baptizant᷑. adesse pͣsentiam &.
scĩmoniam xꝑi: Nam si non intitur apłs dicens. quotquot in
xꝑo tincti estis xꝑm indiustis: utiq qͥ illic in xꝑo baptiratus ẽ.
ticos sit quide aꝑc. nͣ sit autẽ illic sp̃s sẽs. Decurramus uͦ bre¬
uit᷑ &. cȩtera. quȩ a uobis copiose & plenissime dicta st̃. festinante uł
marime ad uos Rogatiauo chacono km̃o nr̃o. Sequit᷑ eiũ illud
qđ int̾rogandi st̃ a nobis qͥ here ticos defeudunt. utrũ carna¬
le sit eoꝵ baptisma an spiritale. Si enĩ carnale ẽ. niebil differt
a iudeorum baptisino. quo sic illiutuntur. ut eo tamquam communi
s. uulgari lauachro tantũ sorde lauent᷑. Si autẽ spiritale ẽ. quomꝰ
apud illos eẽ baptisma spiritale potest. apucd quos sp̃s sẽs non est :

Expanded text:
am Baptismi dedisse contendunt qui haereticorum Baptisma defendunt; apud quos sine dubio idem error est, daemonum fallacia ipsa est, quando Stephanus, his qui apud haereticos baptizantur adesse praesentiam et sanctimonia Christi ? nam si non mentitur apostolus dicens: quotquot in Christo tincti estis, Christum induistis, utique qui illic in Christo baptizatus est ticos sit quidem Christus, non sit autem illic spiritus sanctus. Decurramus uero breuiter et cetera quae a uobis copiose et plenissime dicta sunt festinante uel maxime ad uos Rogatiano diacono carissimo nostro. sequitur enim illud quod interrogandi sunt a nobis qui haereticos defendunt utrum carnale sit eorum baptisma an spiritale. si enim carnale est; nihil differunt a Iudaeorum baptismo, quo sic illi utuntur ut eo tamquam communi et uulgari lauacro tantum sordes abluantur. si autem spiritale est, quomodo apud illos esse baptisma spiritale potest apud quos sanctus spiritus non est ?
Abbreviated transcription (Latin):
Senex sine religione.
A dolescens sine obȩdientia.
Diues sine elemosina.
Femmina sine pudicitia.
Plebs sine disciplina.
Populus sine lege.

Expanded text:
senex sine religione, adolescens sine obediencia, dives sine elemosina, femina sine pudicicia, plebs sine disciplina, populus sine lege.
Abbreviated transcription (Latin):
quando sol ei & dies non est: cui sol et dies xꝑc est: Qui autem
in xꝑo. hoc est in lumine semꝑ sumus: nec noctib ab oratione ces¬
semus. Sic anna uidua sine incermissione rogans semꝑ et uigi¬
lans ꝑseuerabat in ꝓmerendo đm. sicut in eugłio scͥptum est.
Non recedebat inquit de templo. ieiuniis & orationib ser¬
uiens nocte et die. Uiderint uł genciles qͥ necdum illumi¬
nati sunt: uł iudei qͥ derelicti alumine in tenebris reman
nimus et tenemuis qͥd. ẽẽ. accepta gr̃a ceꝑimus. computemus
noctem ꝓ die: ambulare nos credamꝰ semꝑ in lumine: non in¬
pediamur a tenebris quas euasimus. Nulla sint horis noctur¬
nis precum damna. nulla orationum pigra et ignaua dispen¬
dia. Per di indulgentiam recreati spiritaliter & renati. imitem̃
quod futuri sumus. habituri in regno sine interuentu noctis so¬
lem et diem uerum. in nocłe quasi in lumine diei uigilemus.

Expanded text:
quando sol ei et dies non est cui sol et dies Christus est? XXXVIquando sol ei et dies non est cui sol et dies Christus est? XXXVI. Qui autem in Christo, hoc est in lumine, semper sumus, nec noctibus ab oratione cessemus. Sic Anna vidua sine intermissione rogans semper et vigilans perseverabat in promerendo Deo, sicut in Evangelio scriptum est: Non recedebat, inquit, de templo, jejuniis et orationibus serviens nocte ac die . Viderint vel gentiles, qui necdum illuminati sunt, vel Judaei, qui, deserto lumine, in tenebris remansnimus et tenemus quid esse accepta gratia coeperimus, computemus noctem pro die. Ambulare nos credamus semper in lumine, non impediamur a tenebris quas evasimus. Nulla sint horis nocturnis precum damna, nulla orationum pigra et ignava dispendia. Per Dei indulgentiam recreati 216 spiritaliter et renati, imitemur quod futuri sumus. Habituri in regno sine interventu noctis solum diem, sic nocte quasi in lumine vigilemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sole ac die scłi recedente quando oramus et petimus. ut suꝑ nõ
lux demo ueniat. xꝑi precamur aduentum: lucis ȩternę gra¬
tiam prebiturum. Xꝑm auͣt diem dictum. declarat in psal¬
mis sꝑs sc̃s. Lapis inquit quem reprobauerunt ȩdificantes.
quem fecit dñs: exultemꝰ et iocunde mur in eo. Item qͦd sol ap¬
pellatus est. malachiel ꝓpħa cestat᷑ dicens. Uobis aũt qͥ time¬
tis nomen dñi. orietur sol iusticie: et in alis eius curatio est.
Quod si in scͥpturis scĩs sol uerus et dies uerus est xꝑc. hora
at adorari: ut qͥ in xꝑo. hoc est insole et die uͦ sumus. insistamus
ꝑ diem cotum precib. et oremiis. & quando mundi lege decur¬
rens uicib alternis nox reuoluta succedit. nulłu de nocturnis ce-¬
nebris. ee. orantib daminum pocest: quia filiis lucis et nox dies
est. Quando enim sine lumine est. cui lumen est incorde: Aut

Expanded text:
erus et dies est verus, sole ac die saeculi recedente, quando oramus et petimus ut super nos erus et dies est verus, sole ac die saeculi recedente, quando oramus et petimus ut super nos Iux denuo veniat, Christi precamur adventum lucis aeternae gratiam praebiturum. Christum autem diem dictum declarat in Psalmis Spiritus sanctus: Lapis, inquit, quem reprobaverunt aedificantes, quem fecit Dominus: laetemur et epulemur in eum. item quod sol appellatus sit Malachin propheta testatur dicens: uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripturis sanctis sol uerus et dies uerus est Christus, at adorari, ut qui in Christo hoc est in sole et in die uero sumus instemus per totum diem precibus et oremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reuoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. qu
Abbreviated transcription (Latin):
ras cͥnitas ꝑfecta nuimerat᷑. Quȩ horarum spacia iam pͥdem spiri¬
caliter deter minantes ad oratores di. stacutis et legitimis ad pre¬
cem dño cemporib seruierant: et manifestata post modu gesti
res est sacramenta olim fuisse qͦd ante sic iusti precabantur.
Nam suꝑ discipłos hora tercia descendit sꝑs cc̃s: qͥ grãm¬
añice ꝓmissionis impleret. Item petrus hora serta intectũ
suꝑius ascendens. signo pariter et uoce di monentis inftruc¬
tus est. ut ad grãm salutis ad muteret: & non de emunoan¬
dis gentilib a se dubitaret. Et dñs hora serta crucifirus.
ad nonam peccata nr̃a sanguine suo abluit. et ut redimeret
& uunificare nos posset. cunc uictoriam suam sua passione
tas: orandi nunc et spacia et sacramenta creuerunt. i lam
et mane orandum est: ut resurrectio dñi matutina oratione
mur ad dñm d̾m nr̃m. Recedente item sole ac die cessance.

Expanded text:
ras trinitas perfecta numeratur. Quae horarum spatia jampridem spiriras trinitas perfecta numeratur. Quae horarum spatia jampridem spiritaliter determinantes adoratores Dei statutis et legitimis ad precem temporibus servabant. Et manifestata postmodum res est sacramenta olim fuisse quod ante sic justi precabantur. Nam super discipulos hora tertia descendit Spiritus saae repromissionis implevit. Item Petrus, hora sexta in tectum superius ascendens, signo pariter et voce Dei monentis instructus est ut omnes ad gratiam salutis admitteret, cum de emundandis gentilibus ante dubitaret. Et Dominus hora sexta crucifixus, ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit, et ut redimere et vivificare nos posset, tunc victoriam suam passione perftas, orandi nunc et spatia et sacramenta creverunt. Nam et mane orandum est, ut resurrectio Domini matutina oratione mur ad Dominum Deum nostrum . Recedente item sole ac die cessante
Abbreviated transcription (Latin):
fieri: ipsi quoq a d̾o merent᷑ audiri. Beatus apłs paxlus in ne¬
cesicace pressure acdiucus afribus: oꝑa bona que fiunt. sacfieia
di dirit eẽ. Sacurat᷑ꝰ sum in quit accipiens ab epafrodito ea quȩ a nobi
missa sunt: odorem suauitatis. sacrificium acceptum et placitũ do
Nam quando qͥ miseretur pauꝑis do fenerat. et qͥ dat miniftris&i
so donat. spiritaliter do su auntatis odorem sacrificat. In oratiomib
uero celebrandis. inuenimus obseruasse cum oanihele tres puers
infide fortes. et in captiuitate uictores. horam terciam. sertam. nonam:
sacramento scilicet tͥmitatis. quȩ in nouissimis cemporib mani festiri
habebat. ĩ Iam et pͥma hora incerciam ueniens. consummatũ m¬
merum tͥnitatis ostendit. Itemq ad sextam quarta ꝓcesens: declarat
alceram tͥnitatem. Et quanoo a septima nona complet᷑. ꝑternã ho¬

Expanded text:
fieri, ipsi quoque a Deo merentur audiri. beatus apostolus Paulus in nefieri, ipsi quoque a Deo merentur audiri. beatus apostolus Paulus in necessitate pressurae adiutus a fratribus opera quae fiunt sacrificia Deo dixit esse. saturatus sum, inquitmissa sunt, odorem suavitatis, sacrificium acceptum et placitum Deo . Nam, quando quis miseretur pauperis, Deum foenerat; et qui dat minimis, Deo donat, spiritaliter Deo suavitatis odorem sacrificat. XXXIV. In orationibus vero celebrandis invenimus observasse cum Daniele tres pueros in fide fortes et in captivitate victores, horam tertiam, sextam,215 nonam, sacramento scilicet Trinitatis, quae in novissimis temporibus manifestari habebat. Nam et prima hora in tertiam veniens consummatum numerum trinitatis ostendit: itemque ad sextam quarta procedens declarat alteram trinitatem; et quando a septima nona completur, per ternas ho
Abbreviated transcription (Latin):
nurum cuam. Ego enim sum raphahel unus er septem
angłis iustis. qͥ asistimus et conuersamur ante głam di. Per ysaiam¬
quoq ds monet et docet dicens. similia contestans. Solue inquit
omnem nodum in iusticie: resolue suffocationes impotentium
commertioꝵ: dimitte quassacos in requiem: et omnem consigna¬
tionem in iustam dissipa. Frange esurienti panem tuũ: et egẽ¬
nos sine tecło induc in domum tuam. Si uideris nuidum uesti
et domesticos seminis tui non despicias. Tunc erumpet cem¬
poraneum lumen cuũ. et uestimenta tua cito orientur: et
prȩibit ante te iusticia. et claritas d̾i circundabit ce: tunc
exclamabiᷤ et exaudiet dñs te. dum adhuc loqueris dicet. ecce
assum. Ad ee. repromictit. et audire & ꝓtegere eos dicit. qui
iniusticiȩ nodos de corde soluentes. et elemosinas circa domesticos
di scd̃m eius precepta facientes. dum audiunt qd ds prȩcepit

Expanded text:
nurum tuam: ego enim sum Raphael, unus ex septem nurum tuam: ego enim sum Raphael, unus ex septem angelis sanctis qui adsistimus et conuersamur ante claritatem Deiquoque Dominus admonet et docet similia contestans, solue, inquit, omnem nodum iniustitiae, resolue suffocationes inpotentium commerciorum: dimitte quassatos in requiem et omnem consignationem iniustam dissipa: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce adsum. adesse se repromittit et audire ac protegere se eos dicit qui iniustitiae nodos de corde soluentes et eleemosynas circa domesticos Dei secundum eius praecepta facientes, dum audiunt quod Deus praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
et elemosinis redditur us est: hodie quoq ad orationem cum oꝑatio¬
ne uenienti benignus auditor est. Sic deniq et cornelius centurio
cum oraret: meruit audiri. Fuit enim faciens multas elemosinas
in plebemt: et semꝑ orans đm. Hiuc circa horam nonam astitit
angłs cestimoniũ reddens sui oꝑis & dicens. Corneli. orationes
tue et elemosinȩ tuȩ ascendunt.: in memoriam coram do. Cito
orationes ad dñm ascenderunt. et quasi apuo dm̃ memoriam
nr̃i oꝑis imponunt. Sic et raphahel angłs chobie operanci
semꝑ. et semꝑ oranti. testis fuit dicens. Opera di reuelare et confite¬
ri. honorificum est. Nam quando orabas tu et sara: ego obtuli
memoriam orationis ur̃ȩ in conspectu claritatis di. Et cum sepe¬
lires cu mortuos simpliciter. et qr non es cuntatus erurgere et de¬
relinquere prandium cuũ. & ab isti et condidisti mortuum. mis
sus sum temptare te: et iterum. me misit ds curare te. et saram

Expanded text:
et eleemosynis redditurus est, hodie quoque ad orationem cum operatioet eleemosynis redditurus est, hodie quoque ad orationem cum operatione venienti benignus auditor est. Sic denique Cornelius centurio cum oraret, meruit audiri. Fuit enim faciens multas eleemosynas in plebem et semper orans Deum. Huic circa horam nonam oranti adstitit Angelus testimonium reddens sui operis et dicens: Corneli, orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt ad memoriam coram Deo . XXXIII. Cito orationes ad Deum ascendunt quas ad Deum merita nostri operis imponunt. Sic et Raphael angelus Tobiae oranti semper et semper operanti testis fuit dicens: Opera Dei revelare et confiteri honorificum est. Nam, quando orabas tu et Sarra, ego obtuli memoriam orationis vestrae in conspectu claritatis Dei. Et cum sepelires tu mortuos simpliciter, et quia non es cunctatus exsurgere et derelsus sum temptare te: et iterum me misit Deus curare te et Sarram
Abbreviated transcription (Latin):
gentia orationis offendere: hoc est uigilare oculis et corde dormi¬
re: cum debeat xꝑianus & cũ dormit oculis. corde uigilare: sic̃
scͥptum est er ꝑsona ȩccłiȩ loquentis in cantico canticorum. Ego
dormio. et cor meum uigilat. Qua ꝓpter sollicite semꝑ et cauce
apłs ammonet dicens. in state orationi uigilanteᷤ in ea: docen̾ sci¬
licet et ofteudens eos impecrare qͦd postulant de d̾o posse. qͦsͦ s
uideat in oratione uigilare. Orantes aut nec infructuosis uocib¬
nec uanis precib ad dñm ueniant. In efficar peticio est. cũ pre¬
catur s̾m sterilis oratio. Nam cum om̃is arbor non facien fru¬
ctum ercidat᷑ et in ignem muttat᷑. utiq et sermo non habenꝰ frue¬
tum. ꝓmereri đm non potest: quia nulla oꝑatione fȩcundꝰ est.
Et id̾o scͥptura diuina. instruit dicens. Bona est oratio: cũ ieiui
no et elemosina. i lam qui indiem iuoicii prȩmiũ poꝑib

Expanded text:
gentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormigentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat. quapropter sollicite et caute apostolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet et ostendens eos inpetrare quod postulant de Deo posse, quos Deus uideat in oratione uigilare. Orantes autem non infructuosis nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio. nam cum omnis arbor non faciens fructum excidatur et in ignem mittatur, utique et sermo non habens fructum promereri Deum non potest, quia nulla operatione fecundus est. et ideo scriptura diuina instio et eleemosyna . Nam qui in die judicii praemium pro operibus
Abbreviated transcription (Latin):
solum cogitet qͦd precat᷑. Iđo et sacerdos ante orationẽ prȩfatio¬
ne premissa parat fr̃m mentes. dicendo. sursum corda: ut dum
respondet plebs. habemꝰ ad dñm. ammoneat᷑ nichil aliuo se quã
anm̃ cogitare debere: ut claudat᷑ contra aduersarim pectꝰ et
soli do pateat. nec ad se hostem di cempore orationis adire patiat᷑.
Obrepit enim frequenter et penetrat. et subtiliter fallens prȩceᷤ
nrãs a đo aduocat. ut aliud habeamꝰ in corde. aliud in uoce: quando
intentione sincera đm debeat non uocis somis. sed animus et
sensus orare. Que aũt segnitia est alienari et capi in eptis cogitati¬
onib et ꝓfanis. cum dñm deprecaris. quasi sit aliud qͦd magis de¬
bead̾ cogitare. qua qͦd cum do loqueris: Quomͦ te audiri ado pos¬
rogas: quando cu ipse cui memor non sis: Hoc est abhoste in
totum ñ cauere: hoc est quando oramꝰ dđm maiestatem di negli

Expanded text:
solum cogitet, quod precatur. Ideo et sacerdos ante orationem, praefatiosolum cogitet, quod precatur. Ideo et sacerdos ante orationem, praefatione praemissa, parat fratrum mentes, drespondens plebs, Habemus ad Dominum, admoneatur nihil aliud quam Dominum cogitare debere, ut claudatur pectus contra adversarium et soli Deo pateat, nec ad se hostem Dei tempore orationis accedere patiatur. Obrepit enim freqnostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde, aliud in voce, quando intentione sincera Dominum debeat non vocis sonus, sed animus et sensus orare. Quae autem segnitia est alienari et capi ineptis cogitationibus et profanis, cum Dominum deprecaris, quasi aliud sit quod magis debeas cogitare, quam id quod cum Deo loqueris! Quomodo audiri a Deo te posrogas, quando tu ipse tui memor non sis? Hoc est ab hoste in totum
Abbreviated transcription (Latin):
at fides cua. Et postmodum de om̃ib patrem deprecat᷑ oicens
Non ꝓhis aũt rogo solis: sed et. ꝓ illis qͥ credituri sunc ꝑ uerb̾u
illoꝵ inme. ut om̃s unum sint. sicut cu pater in me et ego inte:
ut et ipsi in nobis unum sint. Magna dñi ꝓpter salutem nrãm
benignicas pariter et piecas: ut non conten tꝰ qͦo nos sangui¬
ne suo redimeret. adhuc ꝓ nobis amplius et rogaret. Rogantiᷤ
aũt desiderium uidete qͦs fuerit: ut quomͦ unum sunt pater
et filius. sic et nos impsa unicate maneamꝰ: ut hine quoq possit
incelligi. quantũ delinquat qͥ umtatem scindit et pacem. cũ
ꝓ hoc rogai̾it et dñs. uolens scilicet plebem suam salu̾a fieri.
et in pace inuere: cum seiret ad regnum di oiscordiam non
re et incumbere ad preces toto corde debemus. Cogitatio omnis
carnalis et scłaris ab scedat: nec quicqu̾a tunc animus quam io

Expanded text:
at fidesat fidesNon pro his autem rogo solis, sed et pro illis qui credituri sunt per verbum ipsorum in me, ut omnes unum sint, sicut tu Pater, in me et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint . Magna Domini propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret, adhuc pro nobis amplius et rogaret. Rogantis autem desiderium videte quod fuerit, ut, quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus. Ut hinc quoque possit intelligi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogaverit Dominus, volens scilicet sic plebem suam salvam fieri et in pace vivere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non re et incumbere ad preces toto ccarnalis et saecularis abscedat, nec quicquam tunc animus quam id
Abbreviated transcription (Latin):
simile huic. Diliges ꝓrimum tͥ. tanquam ce. In his duob pre¬
ceptis: coca ler pendet. et ꝓpħȩ. Et iterum. Quȩcumq uolue¬
ritis ut faciant uobis homines bona: et uos facite illis. Hȩc
est enim ler et ꝓpħȩ. Nec uerbis tantum sed et factiꝰ dñs¬
nos orare docuit. ipse orans frequenter et deprecans. et qͥd
nos facere oporcet. erempli sui concestacione demonstrans:
sicut scͥptum est. Ipse aũt fuit seceaens in solitudinẽ et orans.
Qciterum. Eriuit ad montem: et fuit ꝑnoctans in oratione dĩ.
Qdͦ si ille orabat qͥ sine peccato erat: quanto magis peccatores
oporcet orare:ᷤ W. si ille ꝑcocam noctem iugiter uigilans
continuis precib orabat: quanto magis nos in frequencanda ora¬
cione debemꝰ nocte uigilare: ᷤ Orabat auͣt ons et rogabat non
.ꝓ se. qͥd enim ꝓse in nocens prȩcaret᷑: sed ꝓdelicłis nr̃is. sicut
ipse declarat cum dicit ad petrum. Ecce sachana postulauit.
ut uos ueraret quomͦ criticum. Ego aũt rogaui ꝓte: ne defici¬

Expanded text:
imum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. et iterum: quaecumque uolueritis ut faciant uobis homines bona, ita et nos facite illis. haec est enim lex et prophetae. Nec uerbis tantum sed et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei. quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte uigilare! Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid enim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: ecce satanas postulabat ut uos uexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te, ne defici
Abbreviated transcription (Latin):
uelociter disceret. Et sic cum doceret qͥd sit uica eterna: sacra¬
mencum uite magna et diuma breuitate compleruis est di¬
cens. Hee est aut̃ uica ecerna: ut cognoseant ce solum
ec uerum đm. & quem misisti iħm xꝑm. Item cum de lege et ꝓpħis
precepta pͥma et maiora decerꝑet: audi in quit isrł. Dñs d̾s tiuii.¬

Expanded text:
uelociter disceret. sic cum doceret quid sit uita aeterna, sacrauelociter disceret. sic cum doceret quid sit uita aeterna, sacramentum uitae magna et diuina breuitate conplexus est dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. item cum de lege et prophetis praecepta prima et maiora decerperet, audi, inquit, Israel: Domin
Abbreviated transcription (Latin):
tucela si nos ds liberet: si deprecantib atq implorantib opem
suam pręstet. Quando aũt dicimꝰ libera nos amalo: nichil rema¬
nec qͥd ultra ad huc debeat postulari: quando semel ꝓtechonẽ
di aduersus malum petamꝰ. Qua impetrata. contra omĩa quę
diabolus et mundus oꝑantur securi stamus et cuci. Quis enun
diłmi si oratio talis est. quam d̾s docuit: qͥ magisterio suo om¬
nem precem nram salutari sermone breuiauit: Hoc iam
ꝑ ysaiam. ꝓpħam fuerat ante prȩdictũ: cum plenus sꝑu sc̃o
de dĩ maiestate ac pietate loqueret᷑. Uerbum consummans
inquit et breuians iniusticia: qm̃ sermonem breuiatum fa
om̃ib uenerit. et colligens doctos pariter et in doctos omni
sexin atq ȩtati precepta salutis ediderit. preceptoꝵ suorum
fecit grande compendium: ut indisciplina cęlesti discentiũ
memoria non laboraret: sed qd eẽt. simplici fidi necessarium

Expanded text:
tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. quis enim fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutari sermone breuiauit? hoc iam per Esaiam prophetam fuerat ante praedictum, cum plenus Spiritu sancto de Dei maiestate ac pietate loqueretur. uerbum consummans, inquit, et breuians in iustitia, quoniam sermonem breuiatum facs Christus omnibus uenerit et colligens doctos pariter et indoctos omni sexu adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande conpendium, ut in disciplina caelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
lam haberes potestatem aduersum me: nisi data tͥ eẽt. de¬
super. Quando aut̃ rogamꝰ. ne intemptationẽ ueniamiis.
amonem̃ infirmitatis et in becillitatis nr̃ȩ dum sic oramꝰ:
ne quis se in solenter ercollat. nequis suꝑbȩ atq arrogant᷑ aliqͥd
assumat. ne quis aut confessionis aut passionis głam suam du¬
cat. cum dñs ipse humilitatem docens direrit. uigilate et orate
ne intretis intemptationẽ. sꝑs quidem promptꝰ est. caro aũt in¬
firma: ut dum ꝓcedit humilis et summissa confessio. et datur
cocum đo quicꝗd suppliciter cum cimore et honore d̾i peticur.
ipsius pietate prestet᷑. ł ost ista omĩa in consummatione oratio¬
nis uenit clausula. uniuersas peticiones et prȩces nr̃as. collecta
breuitate concludens. In nouissimo enim ponimus. ed lib̾a
nos amalo. Comprehenoentes a duersa cuncta que contra nos
in hoc mundo molitur inmcus. a quib potest &eᷤ fida et firma

Expanded text:
lam haberes potestatem aduersum me nisi data esset tibi delam haberes potestatem aduersum me nisi data esset tibi desuper. quando autem rogamus ne in temptationem ueniamus, admonemur infirmitatis et inbecillitatis nostrae dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe adque adroganter aliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum Dominus ipse humilitatem docens dixerit: uigilate et orate, ne ueniatis in temptationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma, ut dum praecedit humilis et summissa confessio et datur totum Deo quidquid suppliciter cum timore et honore Dei petitur ipsius pietate praestetur. Post ista omnia in consummatione orationis uenit clausula uniuersas petitiones et preces nostras collecta breuitate concludens. in nouissimo enim ponimus: sed libera nos a malo, conprehendentes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo molitur inimicus, a quibus potest esse firma et fida
Abbreviated transcription (Latin):
nisi pocestas inde cribuat᷑. P robat hoc scpͥtura diuina quę
dicit. Uenic nabugodonosor rer babylonis in ihrłm. et erpug¬
nabat illam: & dedit illam dñs in manus eius. Datur autem
pocestas aduersum nos malo. scđm nr̃a peccata: sicut scͥptum . ẽ.
Quis dedic in direptionem iacob. et isrł eis qͥ predabant᷑ ilłu.
N onne ds̃. cui peccauerunt: et nolebant in iĩs eiꝰ ambulare.
neq audire legem eiꝰ: Et suꝑdurit suꝑ eos iram animationis
suȩ. Et iterum salomone peccante et a prȩceptis atq ã miis
dni recedente. positum est. Etercitauit dñs sachan ipsi sa¬
lomoni. Potestas uͦ duppliciter aduersum nos datur: uł ad
penam cũ delinqͥmus. uł ad głam cum ꝓbamur: sicut idem¬
et de iob factum uidetur: manifestance dño et dicente. ⁊cce
omĩa quecumq habet inmanus tuas do: sed ipsum caue
ne cangas. Et̃ dñs in eũgłio loquit᷑ tempore passioniᷤ. Nul¬

Expanded text:
nisi potestas inde tribuatur. probat scriptura quae nisi potestas inde tribuatur. probat scriptura quae dicit: uenit Nabuchodonosor rex Babyloniae in Hierusalem et expugnabat eam, et dedit eam Dominus in manu eius. datur autem potestas aduersum nos malo secundum nostra peccata, sicut scriptum est: quis dedit in direptionem Iacob et Israel eis qui praedabantur illum? nonne Deus cui peccauerunt et nolebant in uiis eius ambulare neque audire legem eius, et superduxit super eos iram animationis suae? et iterum Salomone peccante et a praeceptis adque a uiis Domini recedente positum est: et excitauit Dominus Satanan ipsi Salomoni. Potestas uero dupliciter aduersum nos datur, uel ad poenam cum delinquimus uel ad gloriam cum probamur: sicuti de Iob factum uidemus manifestante Deo et dicente: ecce omnia quaecumque habet in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus in euangelio loquitur tempore passionis: nul
Abbreviated transcription (Latin):
minicam passionem. qͥ et iusticiam dñi habuerat et pa¬
cem. Tales deniq adño coronant᷑. tales in die iudicii
cum dño uindicabunt᷑. Cȩcerum discordans et dissidenꝰ
et pacem cum frĩb non habens. scd̃m qd beatus apłs et scͥptu¬
ra scã testatur. nec si. ꝓxꝑi nomine occisus fuerit. crimen
dissensioniꝰ fratnę poterit euadere: qr scͥptum est. qui frẽm
sinĩ odit homicida est. nec ad reginum celorum ꝑuenit. ant
cum d̾o uiuit. Homicida non potest. eẽ. cum .rꝑo: qͥ imitator
ude maluit. ẽẽ. quam .xꝑi. Quale delictum est. qͦd nec baptiᷤ¬
mo sangiius potest ablui: Quale crimen est. qͦd martyrio
non potest erpiari: Illud quoq necessario amonet añs ut
in oratione dicamus. t ne patiaris in duci nos in tempta
ut om̃is cimor nr̃ et deuotio atq obseruatio ad dñm con¬
uertat᷑: quando intemptationib nr̃is nichil malo liceat.

Expanded text:
minicam passionem qui et iustitiam Domini habuerat et paminicam passionem qui et iustitiam Domini habuerat et pacem. tales denique a Domino coronantur, tales in die iudicii cum Domino uindicabuntur. ceterum discordans et dissidens et pacem cum fratribus non habens, secundum quod beatus apostolus et scriptura sancta testatur, nec si pro nomine occisus fuerit, crimen dissensionis fraternae poterit euadere, quia sicut scriptum est qui fratrem suum odit homicida est, nec ad regnum caelorum peruenit aut cum Deo uiuit homicida. non potest esse cum Christo qui imitator Iudae maluit esse quam Christi. quale delictum est quod nec baptismo sanguinis potest ablui, quale crimen est quod martyrio non potest expiari! Qlnd quoque necessarie monet Dominus ut in oratione dicamus: et ne put omnis timor noster et deuotio adque obseruatio ad Deum conuertatur, quando in temptationibus nihil malo liceat,
Abbreviated transcription (Latin):
rare: ut qui filii dĩ ee . cępimꝰ in dĩ pace mancamus: et quib
sꝑs unus est. unus sit & animus et sensus. Sic nec sacrificiũ
ds respicit dissidentis: et ab altario recedent̾e. prius fr̃i re¬
conciliari iubet: ut pacificis precib et ds possit ee̾ placatus.
Sacrificium do maius est par nr̃a et fratͣna concordia: et de
unitate patris et filii plebs adunata. Neq enim in sacrificiis
quȩ abel et cain pͥmi obtulerunt. munera eoꝵ d̾s. sed corda¬
iam intuebat᷑: ut ille placeret in muere. qͥ placebat incorde.
Abel pacificꝰ et iustus dum d̾o sacrificat in nocenter: docu¬
it ec cȩceros quando ad alcare muniis offerunt. sic uenire.
cum dĩ cimore. cum simplici corde. cum lege iusticiȩ. cum
concordie pace. Merito gͦ ille dum insacrificio di calis
est. ipse post modum d̾o sacrificium factus est: ut mar¬
cyrium pͥmus ostendens. iniciare sanguinis sui gła do¬

Expanded text:
rare; ut qui filii Dei esse coepimus, in Dei pace maneamus, et quibus rare; ut qui filii Dei esse coepimus, in Dei pace maneamus, et quibus spiritus unus est, unus sit et animus et sensus. Sic nec sacrificium Deus recipit dissidentis, et ab altari revertentem prius fratri reconciliari jubet , ut pacificis precibus et Deus possit esse pacatus. Sacrificium Deo majus est pax nostra et fraterna concordia, et de unitate Patris et Filii et Spiritus sancti plebs adunata. XXIV. Neque enim in sacrificiis quae Abel et Cain primi obtulerunt munera eorum Deus sed corda intuebatur, ut ille placeret in munere qui placebat in corde . Abel pacificit et ceteros, quando ad altare munus offerunt, sic uenire cum Dei timore, cum simplici corda, cum lege iustitiae, cum concordiae pace. merito ille dum in sacrificio Dei talis est, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut martyrium primus ostendens initiaret sanguinis sui gloria do
Abbreviated transcription (Latin):
petrare non posse qͦd ꝓpeccatis petimus. nisi et ipsi circa
debitores nrõs paria fecerimus. Idcirco et alio in loco dicit.
Inqua mensura metieritis: in ea remetietur uobis. At seruiꝰ¬
qui post dimissum sibi a dño om̃e debitum. conseruo suo no¬
luit ipse dumttere. in carcere religatus: ꝙ indulgere conser¬
uo suo noluit. qͥd sibi a dño indultum fuerat amisit. Quę
ꝓponic. Cum steteritis inquit ad orationem. remuitite si qͥd
habetis aduersus aliquem: ut et pater ur̃ qui in cęlis est. di¬
mittat peccata uobis. Si aũt uos non remiseritis: neq patͣ
ur qui in cęlis est remittet uobis peccata ur̃a. Excusatio tͥ
nulla est in die iudicũ: cum suꝑ est qͦd scd̾̃m cuam sententi¬
am uidiceris: et qͦd feceris alii. hoc ipse patiaris. Pacificos
enim et concordes atq unanimes. eẽ insua domo d̾s precepit.
& quales nos fecit scđa natiuntate. tales uult renatos ꝑseue¬

Expanded text:
petrari non posse quod pro peccatis petimus, nisi et ipsi circa petrari non posse quod pro peccatis petimus, nisi et ipsi circa peccatores nostros paria fecerimus. idcirco et alio in loco dicit: in qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur uobis et qui seruus post dimissum sibi a domino omne debitum conseruo suo noluit ipse dimittere in carcerem religatur. quia indulgere conseruo noluit, quod sibi a Domino indultum fuerat amisit. quae gore proponit. cum steteritis, inquit, ad orationem, remittite si quid habetis aduersus aliquem, ut et pater uester qui in caelis est remittat peccata uobis. si autem uos non remiseritis, neque pater uester qui in caelis est remittet uobis peccata uestra. excusatio tibi nulla in die iudicii superest, cum secundum tuam sententiamenim et concordes atque unanimes esse in domo sua Deus praecipit, et quales nos fecit secunda nativitate, tales vult renatos perseve
Abbreviated transcription (Latin):
ut dum indulgentia de do petitur. conscienciȩ suȩ animus re¬
cordet᷑. Nequis sibi quasi in nocens placeat. et se extollen¬
do plus ꝑeat. instruit᷑ & docet peccare se cocidie: dum coti-¬
monet dicens. Si direrimus qr pecccatum non habemus:
nos ipsos decipimus. et ueritas in nobis non est. Si autem
confessi fuerimus peccata nr̃a: fidelis et iustus est dñs. qͥ nobis
peccata dimictat. In epła sua utrumq complerus est: qͦd et ro¬
gare. ꝓpeccatis debeamꝰ. et impecreniis indulgentiam cum ro¬
gamus. Iđo et fidelem dirit dñm ad dimittenda peccata. fidem
pollicitationis suȩ reseruantem: qr qͥ orare nos ꝓ delictis & pec¬
catis docuit. paternam miscđiam ꝓmisit et ueniam secutu¬
ram. Adiunrit plane et addidit legem. certa conditione nos¬
et sponsione constringens: ut sic nobis dimitti debitum postu
lemus scdm qͦd et ipsi debitorib nr̃is dimictimꝰ. sciente̾ im¬

Expanded text:
ut dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus reut dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur! ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se cottidie, dum cottimonet dicens: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nopeccata dimittat . In Epistola sua utrumque complexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus, et impetremus indulgentiam cum rogamus. Ideo et fidelem dixit Dominum ad dimittenda peccata, fidem pollicitationis suae reservantem; quia qui orare nos pro debitis et peccatis docuit, paternam misericordiam promisit et veniam secuturam. XXIII. Adjunxit plane et addidit legem, certa nos conditione et sponsione constringens, ut sic nobis dimitti debita plemus secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittimus, scientes in
Abbreviated transcription (Latin):
lacu iussu regis incluso. prandium diuinitus ꝓcurat᷑. et inter
feras esurientes et parcentes homo dĩ pascit᷑. Sic alitur heliã
in fuga et solitudine coruis ministrantib et uolucrib cybũ
sibi apportantib in ꝑsecutione nucrit᷑. atq quem humane
malitie detestatur crudelitas. ferȩ parcunt. aues pascunt:
& homines insidiant᷑ et seuiunt. Post hȩc et ꝓpeccatis nr̃is
precamur dicentes. Et dimite nobis debita nr̃a: sicut et
nos dimictimus debitorib nr̃is. Post subsidium cybi pecit᷑
et uenia delicti: ut qui ad̾o pascit᷑ in d̾o iuuat: nec tancum
pręsenti et temporali uitȩ sed ȩterne consulat᷑. ad quam ueni¬
re pocest. si peccata donent᷑ que debita d̾ns appellat: sicut
in eugłio suo dicit. Dimisi tͥ omne debitum: quia rogasti¬
me. Quam necessaria aut̃ quam ꝓuidenter et salubrit᷑ ad mo¬
nemur qͦd peccatores sumus. qͥ ꝓpeccatis rogare compellimur.

Expanded text:
lacum iussu regis incluso prandium diuinitus procuratur et inter lacum iussu regis incluso prandium diuinitus procuratur et inter feras esurientes et parcentes homo Dei pascitur. sic alitur Helias in fuga et solitudine coruis ministrantibus et uolucribus cibum sibi adportantibus in persecutione nutritur. adque — o humanae malitiae detestanda crudelitas ! – ferae parcunt, aues pascunt, et homines insidiantur et saeuiunt! Post haec et pro peccatis nostris precamur dicentes: et remitte nobis debita nostra, sicut et nos remittimus debitoribus nostris. post subsidium cibi petitur et uenia delicti, ut qui a Deo pascitur in Deo uiuat nec tantum praesenti et temporali uitae sed aeternae consulatur, ad quam ueniri potest, si peccata donentur quae debita Dominus appellat, sicut in euangelio suo dicit: dimisi tibi omne debitum, quia me rogasti. quam necessario autem, quam prouidenter et salubriter admonemur quod peccatores sumus qui pro peccatis rogare conpellimur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui erpeditis et succinctus nullis laqueis rei familiaris in¬
uoluit᷑. sed solutus ac liber. facultates suas ad dñm ante prȩmis¬
sas. ipse quoq comitat᷑. Ad qͦd ut possit unusquisq nrm̃ para¬
re se. sic discat orare: et di oracionis legem qualis ee debeat no¬
scere. Neque enim deesse cotidianus cẏbus potest iusto: cũ scͥptu¬
sit. ĩ on occidet dñs fame animam iustam Et iterum. lunior
fui et senui: & non uidi iustum derelictum. neq semen eius
quęrens panem. Item dñs ꝓmittit et dicit. Nolice cogitare
dicentes. qͥd edemus aut ꝗͥd bibemus. aut quo uestiemur.
Hȩc enim nationes quęrunt. Scit enim pater ur. ꝙ horum
om̃ium indigetis. Querite pͥmum regnum d̾i et iusticiam
eiꝰ: et hȩc omĩa adicient᷑ uobis. Quęrentib regnum et iusticiã
di. omĩa promitit apponi. Nam cum di sint omĩa: habenti
dm̃ nichil deerit. si d̾o ipse non desit. Sic daniheli in leonum

Expanded text:
qui expeditus et succinctus nullis laqueis rei familiaris inqui expeditus et succinctus nullis laqueis rei familiaris inuoluitur, sed solutus ac liber facultates suas ad Dominum ante praemissas ipse quoque comitatur. ad quod ut possit unusquisque nostrum parare se, sic discit orare et de orationis lege qualis esse debeat noscere. Neque enim deesse cottidianus cibus potest iusto, cum scriptumsit: non occidet Dominus fame animam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum neque semen eius quaerens panem, item Dominus promittat et dicat: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit autem pater uester quia horum omnium indigetis. quaerite primo regnum et iustitiam Dei, et haec omnia adponentur uobis. quaerentibus regnum et iustitiam Dei omnia promittit adponi. nam cum Dei sint omnia, habenti Deum nihil deerit, si Deo ipse non desit. sic Danieli in leonum
Abbreviated transcription (Latin):
cum: his contenti simus. Qui aũt uolunt diuites fieri: incidunt
intemptationem et muscipulam multam. et desideria nocentia.
quȩ mergunt hominẽ inꝑdicionem et interitum. Radix en̾i
om̃ium malorum est cupiditas: quam qͥdam appetente̾ nau¬
fragauerunt a fide. et inseruerunt se dolorib multis. Docet ñ
cantum contempnendas. sed et ꝑiculosas. ee diuitias: illic &e radi¬
cem malorum bladientium. cęcitatem mentis humanȩ occul¬
et se eruberantium fructuum largitate iactantem: redarguit
do. dicens. Sculte hac nocte erpostulat᷑ enima cua: quȩ gͦ pa¬
rasti cuiꝰ erunt: Lęcabatur stultus infructib nocte moriturus:
et cui uita iam deerat: uictus abundantiam cogitabat. Contra.
aũt dñs ꝑfectum et consuminatũ docet fieri: qͥ om̃ib suis uendi¬
cis atq inusum pauꝑum distributis. chęsaurum sibi condat in
celo. Hunc dicit post se sequi. et głam dnĩcȩ passionis imitari:

Expanded text:
tum, his contenti simus. Qui autem volunt divites fieri, incidunt tum, his contenti simus. Qui autem volunt divites fieri, incidunt in temptationem et muscipulas et desideria multa et nocentia quae mergunt hominem in perditionem et in interitum. radix enim omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Docet non tantum contemnendas sed et periculosas esse diuitias, illic esse radicem malorum blandientium, caecitatem mentis humanae occulet se exuberantium fructuum largitate iactantem redarguit Deus dicens: stulte, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? laetabatur stultus in fructibus nocte moriturus et cui uita iam deerat uictus abundantiam cogitabat. contra autem Dominus perfectum et consummatum docet fieri qui omnibus suis uenditis adque in usum pauperum distributis thesaurum sibi condat in caelo. eum dicit posse se sequi et gloriam dominicae passionis imitari
Abbreviated transcription (Latin):
et orandum: ne dum quis abffenciis separatur a xꝑi corpore.
maneat alienus a salute: comminante ipso et dicente. Nisi ede¬
ritis carnem filii hominis et biberitis sanguinem eiꝰ: non habe¬
petimus: ut qͥ inxꝑo manemus & uiuimuis: a scificatione eiꝰ et cor¬
pore non recedamus. P ocest uͦ et sic intelligi. ut qui scło renun¬
ciauimus. et diuitias eiꝰ et pompas fide gr̃e spiritalis ab iecimus.
xꝑi cepit. eẽ. discipłs. scd̃m magistri sui uocem renuncians om¬
nibus diurnum cybum debet petere. nec in longum deside¬
sibi. Sufficit diei malitia sua. Merito gͦ xꝑi discipłs uictũ
sibi in diem postulat. qͥ de crastino cogitare prohibet᷑. quia ec
contrarium sibi sit et repugnans: ut quęramꝰ in scło diu uiue¬
re: qͥ pecimus regnum di uelociter aduenire. Sic et beatus
apłs monet. formans et corroborans fidi nr̃ȩ ac spei firmitatẽ.
Hichil inquit inculimus in hunc mundum: uerum nec
auferre possumus. Habentes itaq exhibitionem et ceguin¬

Expanded text:
et orandum ne, dum quis abstentus separatur a Christi corpore, procul remaneat a salute, comminante ipso et dicente: Nisi ederitis carnem Filii hominis et biberitis sanguinem ejus, non habepetimus, ut qui in Christo manemus et uiuimus a sanctificatione eius et corpore non recedamus. Potest uero et sic intellegi, ut qui saeculo renuntiauimus et diuitias eius et pompas fide gratiae spiritalis abiecimus i coepit esse discipulus secundum magistri sui uocem renuntians omnibus, diurnum debet cibum petere nec in longum desidesibi. sufficit diei malitia sua. merito ergo Christi discipulus uictum sibi in diem postulat qui de crastino cogitare prohibetur, quia et contrarium sibi fit et repugnans, ut quaeramus in saeculo diu uiuere qui petimus regnum Dei uelociter aduenire. sic et beatus apostolus monet formans et corroborans spei nostrae ac fidei firmitatem. nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, uauferre quid possumus. Habentes itaque exhibitionem et tegumen