comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disglutinamus : unita dissecamus: Zacheꝰ
diueserat : apłi pauꝑes. Reddidit ille
quadruplũ quod rapuerat. diuisitq pau.¬
perib medietatẽ substantię quȩ reman-¬
serat. Suscepit xp̃m hospitem: salus est
facta domui eius. Q tam̃ quia paruulus
erat. & apłica ꝓceritati se non potuerat
extendere: Non fuit in duodecĩ apłorum
numero. Apłi aut̃ quantũ ad diuitia
nichil: quantũ ad uoluntatẽ totũ mun-¬
dũ parit̾ reliquerunt. Si offeramꝰ xp̃o
opes cũ anima nr̃a. libent̃ suscipiet.
Si autẽ quȩ foris sunt d̾o. quȩ intus sunt
diabolo demus: Non est ęqua partitio.
Et dicitur nobis. Nonne si recte offeras
& non recte diuidas peccasti: Qđ patri¬
cii generis. primus int̾ primos monachꝰ
ẽẽ cȩpisti: Non tibi sit tumoris sed hu¬
militatis occasio. sciens filium dĩ factũ
filium hominis. Quantũcsiq te deiece¬
ris: humilior xp̃o non eris. Esto ut
incedas pedib. furua tunica uestiaris.

Expanded text:
disglutinamus, unita dissicimus. Zacheus disglutinamus, unita dissicimus. Zacheus diues erat, apostoli pauperes. reddidit ille quadruplum, quod rapuerat, diuisitque pauperibus medietatem substantiae, quae remanserat; suscepit Christum hospitem, salus est facta domui eius; et tamen, quia paruulus erat et apostolicae proceritati se non potuerat coextendere, non fuit in duodecim apostolorum numero. apostoli autem, quantum ad diuitias, nihil, quantum ad uoluntatem, totum mundum pariter reliquerunt. si offeramus Christo opes cum anima nostra, libenter suSi autem quae foris sunt Deo, quae intus sunt, det dicitur nobis: nonne, si recte offeras et non recte diuidas, peccasti? Quod patricii generis primus inter primos monachus esse coepisti, non tibi sit tumoris, sed humilitatis occasio, scienti filium dei factum filium hominis. quantumcumque te deieceris, humilior Christo non eris. esto, incedas pedibus, fusca tunica uestiaris,
Abbreviated transcription (Latin):
meruit dm̃. Non serui s & ancillis impe.¬
rauit ut hospitib ministrarent. & bo-¬
num quod exercebat ꝑ alios monuit.
sedquasi reꝑta preda cum sarra sua
humanitati solus incubuit. Ipse pedes
lauit: ipse pinguẽ uitulũ portauit
humeris de armento. Stetit ut seruus
peregrinis prandentib. & sarrȩ manibꝰ
coctos cibos ieiunaturus apposuit. Lee
solum pecuniam: sed te ipsum xp̃o of.¬
feras. hostiam uiuã. placentẽ dõ. Ratio¬
nabile sit obsequisi tuũ. et imiteris fi.¬
lium hominis. qui ñ uenit ministrari:
sedministrare. Et quod patriarcha alie¬
IIS: hoc discipłis &e serus magister
exhibuit. oe dñs. Corium ꝓ corio. ce
omĩa quȩ possidet homo dare potest
pro animã sua. Sed tange inquit dia¬
bolus carnes eius. Nisi infaciem bene¬
dicerit tibi. Scit hostis antiquus mag̃
continentiȩ : quã nũmorũ ẽẽ certamina.
Facile abicitur quod heret extrinsecus:
intestinũ bellũ periculosius ẽ. Connincta

Expanded text:
meruit deum, non seruis et ancillulis impemeruit deum, non seruis et ancillulis imperauit, ut hospitibus ministrarent, et bonum, quod exercebat, per alios minuit, sed quasi reperta praeda cum Sarra sua humanitati solus incubuit. ipse pedes lauit, ipse pinguem uitulum portauit umeris de armento, stetit ut seruus peregrinis prandentibus et Sanae manibus coctos cibos ieiunaturus adposuit. Haecsolum pecuniam, sed te ipsum Christo offeras, hostiam uiuam, placentem deo, rationabile obsequium tuum, et imiteris filium hominis, qui non uenit ministrari, sed ministrare et, quod patriarcha alienis, hoc discipulis et seruis magister exhibuit et dominus. corium pro corio et omnia, quae homo possidet, dare potest pro anima sua. sed tange, inquit diabolus, carnes eius, nisi in faciem benedixerit tibi. scit hostis antiquus maius continentiae quam nummorum esse certamen. facile abicitur, quod haeret extrinsecus; intestinum bellum periculosius est. coniuncta
Abbreviated transcription (Latin):
tyberis. ubi ille cogente quadam penuria.
crustis fatalib & qͦuadris patulis non pe¬
ꝑcit. tu uiculũ nr̃m. id ẽ. domum panis
edificas. & diuturnã famẽ repentina
saturitate cõpensas. Euge nr̃ hinc trans.¬
grederis. statim sum mũ tenens: de radice
ꝑuenis ad cacumen. Pruus int̾ mona¬
chos. in prima urbe primũ sequeris pa¬
triarchã loth: quod int̾pretat᷑ declinans.¬
qui campestria eligat: & iuxta pytha.¬
gorȩ litterã. facilia magis & sinistra ac
peritura sectetur. Tu in arduis & saxosis
cũ sarra tibi monumentũ para. ut iuxta
sit ciuitas litterarui : deletisq gigantib
filiis enach. hereditatẽ mutua gaudiũ
& risus excipiat. Diues erat abrahã auro
argento. pecore. possessione. uestib. tan¬
tamq habelut familiam: ut ad subitũ
nuntiũ uiuenib electis armare posset
rant in dan consecutos occiderit. Et
tam post crebrũ hospitalitatis officiũ.
dum homines non refutat: suscipere

Expanded text:
Thybridis, ubi ille cogente quondam penuria Thybridis, ubi ille cogente quondam penuria crustis fatalibus et quadris patulis non pepercit, tu uiculum nostrum, id est domum panis, aedificas et diuturnam famem repentina saturitate conpensas.. euge, noster, initia transgredens; statim summum tenes; de radice peruenis ad cacumen; primus inter monachos in prima urbe primum sequeris patriarcham. Loth, quod interpretatur \'declinans\', campestria eligat et iuxta Pythagorae litteram facilia magis et sinistra ac peritura sectetur; tu in arduis et saxosis cum Sarra tibi monumentum para, ut iuxta sit ciuitas litterarum deletisque gigantibus filiis Enac hereditatem tuam gaudium et risus excipiat. diues erat Abraham auro, argento, pecore, possessione, uestibus tantamque habebat familiam, ut ad subitos nuntios iuuenibus electis armare posset rant, in Dan consecutus occideret; et tamen, postquam crebro hospitalitatis officio, dum homines non refutat, suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
cII Mret ñc. siue legis. siue scribis. siue
animã tuam. Hoc amore furibundis.
quȩre in lectulo quẽ desiderat anima
tua.: & loquere confident᷑. Ego dorma
cormeũ uigilat. Cumq inuentid
eum & tenueris: ne dimit cas. Et si
pauxillulũ dormitanti elapsus fuera
emanib: Nolite ꝓtinus desperare. Egi.¬
dere in plateas adiura filias. ierłm: it
peries eũ cubantẽ in me ridie. lassum.
ebrium. noctis rore madefactũ. inter
greges sodaliũ in aromatũ uarictatib.
inter poma paradisi. ibi ei da mamilla
tuas. Cantato de erudito pectore: et
infulgore auri. Paruulus iste & puer
quibutiro & melle saginatur. qui int
caseatos nutritus ẽ montes: cito cresct
iniluuienẽ. uelocit̃ in te hostes spoliat.
mature p̃datur damascłi. & regem uincit
assyrium. Audio te xenodochiũ fecisse
in portu romano. & uirgam de arbore
abrahã. in ausonio plantasse litore. Quasi
ȩneas noua castra metaris : & suꝑ undã

Expanded text:
συμμύστης. Siue leges siue scribes siue συμμύστης. Siue leges siue scribes siue animam tuam, hoc amore furibundus quaere in lectulo, quem desiderat anima tua, et loquere confidenter: ego dormio et cor meum uigilat. cumque inueneris eum et tenueris, ne dimittas. et si pauxillulum dormitanti elapsus fuerit e manibus, noli protinus desperare. egredere in plateas, adiura filias Hierusalem, repperies eum cubantem in meridie, lassum. ebrium, noctis rore madefactum, inter greges sodalium, in aromatum uarietatibus, inter poma paradisi. ibi ei da mamillas tuas, sugat de erudito pectore et rin fulgore auri. paruulus iste et puer, qui butyro et melle saginatur, qui inter caseatos nutritus est montes, cito crescit in iuuenem, uelociter in te hostes spoliat, mature praedatur Damascum et regem uincit Assyrium. Audio te xenodochium in portu fecisse Romano et uirgam de arbore Abraham in Ausonio plantasse litore. quasi Aeneas noua castra metaris et super undam
Abbreviated transcription (Latin):
Et quãuis grandis tumor. contrarius sam¬
tati ẽ. Scitum ẽ illud quoq catonis. Sat
citosi sat bene. Quod nos quondã adoles
centuli. cum a ꝑfecto oratore in p̾fatum.¬
cula diceretur risimus. Meminisse te
puto erroris mutui. quando om̃e mache.¬
num. scolasticoꝵ uocib consonabat. Sat
cito: si sat bene. Felices inquit fabius ẽent
artes: si de illis soli artifices iudicarent.
Poetam non potest: Nisi qui uersum po.¬
dest instruere. Philosophos ñ intelligit.
nisi qui scit doginatũ uarietates. Manu¬
facta & ocłis patentia: magis probant
artifices. Nrã quam dura sit necessitas
hinc potes animaduertere: quo uulgi
standũ ẽ iudicio. Et ille in turba metu.¬
endus: quem cũ solus uideris despectas.
Hec p̃teriens tetigi. ut eruditis contentꝰ
aurib: non magnopere cures. quid
imꝑitoꝵ de ingenio tuo rumusculi ia¬
ctitant : sed ꝓpħarum cotidie medul¬
las bibas. Ap̃i. ãyt nc̃. patriarcharum.

Expanded text:
et quamvis grandis tumor, contrarius sanet quamvis grandis tumor, contrarius sanitati est. Scitum est illud quoque Catonis: Sat citocentuli, cum a praefecto oratore in praefatiuncula diceretur, risimus. meminisse te puto erroris mutui, quando omne Athenaeum scholasticorum uocibus consonabat: sat cito, si sat bene. felices, inquit Fabius, essent artes, si de illis soli artifices iudicarent. poetam non potest nosse, nisi qui uersum potest struere; philosophos non intelleginisi qui scit dogmatum varietates. Manufacta et oculis patientia, magis probant artifices. Nostra quam dura sit necessitas, hinc potes animadvertere, quod vulgi standum est judicio, et ille in turba metuendus, quem cum videris solum, despicias. Hoc praeteriens tetigi, ut eruditis contentus auribus, non magnopere cures, quid m de ingenio tuo rumusculi iactitent, sed prophetarum cotidie medullas bibas, Christi μύστης, patriarcharum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi xp̃msequaris. Ap̃m aut̃ sequitur qͥ
peccata dimittit.: & uirtutũ comes est.
De p̃m. scimꝰ sapientiã. Hic thesaurus in
agro scripturarũ nascitur: & gemina
multis emitur margaritis. Si autem ad
fueris. decalua eã. & ille cebras criniũ
atq ornam̃ta uerboꝵ cum emortuis
unguib seca. Laua eã ꝓphetali nitro:
&& tunc requiescens cum illa dicito.
Siistra eius sub capite meo: & dextera
illius amplexabitur me. Et multos tibi
fȩtus captiua dabit: ac de moabitide
efficitur ifrahelitis. Xp̃s scĩficatio est:
sine quo nomo uidebit faciem dei. Ap̃s
redemptio: idem redemptor & pretiũ.
serit: unũ inueniat ꝓ omnib. &e possit
libere ꝓclamare : pars mea dñs. Sentio
te diuinis ardere doctrinis: nec temeri.¬
tate quorundã docere qđ nescias. sed¬
ante discere qđ docturus ẽs. Simplices
Non coturnatã affectas eloquentiã: nec
more pueroꝵ argutas sententiolas inclau.¬
sulis struis. Cito turgens spuma dilabitur.

Expanded text:
RISTUM AUTEM sequitur, qui peccata dimittit, et virtutum comes est. Christum scimus sapientiam. Hic thesaurus in agro Scripturarum nascitur, haec gemma multis emitur margaritis. Sin autem adafueris, decalva eam, et illecebras crinium atque ornamenta verborum cum emortuis unguibus seca. Lava eam Prophetali nitro, et tunc requiescens cum illa, dicito: « Sinistra ejus sub capite meo, et dextra illius amplexabitur me » , et multos tibi foetus captiva dabit, ac de Moabitide efficietur Israelitis. Christus sanctificatio est, sine qua nemo videbit faciem Dei. Christus redemptio, idem redemptor et pretium,serit, unum inveniat pro omnibus, et possit libere proclamare: Pars mea Dominus . 9. Sentio te divinis ardere doctrinis, nec temeritate quorumdam docere quod nescias; sedante discere, quod docturus 400 sis. Simplices Non cothurnatam affectas eloquentiam; nec more puerorum argutas sententiolas in clausulis struis. CITO TURGENS spuma dilabitur;
Abbreviated transcription (Latin):
laborat. agens actiuã uitam.
lilic contemplatiua secura uisi.¬
one regnat. hic ꝑspeculũ con¬
tuemur imagmẽ: illic facie ad
faciem uidebimꝰ ueritatẽ. Uñ:
seqͣ̃n. pꝰ hec duob illis ambulã¬
tib .i. laborantib ostensꝰ ẽ in
Unde moyses dicit. Ostende mͥ
temet ip̃m. Oblitus carnis suȩ.
postuiat inuitaista. qd̾ pꝰ illam
speram̃ infutura. Niouissime
recumbentib illis undecĩ ap
paruit. ut omnes testes sint:¬
deit̃ et audiert̃. Ex probrat in
neum caritate plenũ. hinc ẽ
qd̾ martirũ cateruȩ mortẽ hui
seculi tibenter affectant. qi no¬
runt ꝓ isto temporali interitu

Expanded text:
laborat, agens activam vitam: laborat, agens activam vitam: illic contemplativa secuta visione regnat. Hic per speculum contuemur imaginem: illic facie ad faciem videbimus veritatem. Unde sequitur: Post haec duobus ex illis ambulantibus, id est, laborantibus, ostensus est in Unde Moyses dicit: Ostende mihi temetipsum. Oblitus carnis suae, postulat in vita ista quod post illam speramus in futura. Novissime autem recumbentibus illis undecim arunt. Ut omnes testes iderunt et audierunt. Exprobrat incneum charitate plenum. Hinc est, quod martyrum catervae mortem hujus saeculi libenter affectant: quia noverunt pro isto temporali interitu
Abbreviated transcription (Latin):
petro. Qui se indignum iudi
a insilłis. sedingens qͣntita¬
te ꝓmissio. lbi ẽ gaudii nr̃i
fons. et salutis eterne origo
p̃parata. lbi cong̃gant᷑ disꝑsr¬
ones.et sanantur contriti cor¬
de. Ibieum uidebitis. ñ sict̃
uidistis. At ille exeuntes fuge.¬
it̃. Dr̃.de futura uita. effugiet
uolor et gemitus. Imitantur
mulieres ante resurrectionem
omniũ. qd̾ faciunt pꝰ resurrec¬
tẽ. Et nemini quicꝙͣ dixeĩt. Qa
ipsi soli misteriũ resurrectoniᷤ
uident. qui uidere illd meru¬
ert᷑. Unde seqͣr iuxta ioħem.
Petrus autẽ surgĩt occurrit
ad monumentũ: ut uideret
ipse qd̃ audiuit. Surgẽs aũ
iħc pͥma mane sabbati ma¬
riȩ magdał pͥmo ostenditur.
de qua eiecerat .uii. demonia
Quia meretrices et publicani p̃¬
cedunt sinagogã in regnodei. ut
latro p̃cessit apłos. flent et
lugent qui nec dum usdert̃. s
post multũ consolabunt᷑. Sea¬
tiem̃ qui lugent nc̃ q̃m ipsi
consolabunt᷑. et illi audiert¬
et ñ credidert̃. fides autẽ hic

Expanded text:
Petro. Qui se indignum discia in syllabis, sed ingens in quantitate promissio. Ibi est gaudii nostri fons, et salutis aeternae origo praeparata. Ibi congregantur dispersiones, et sanantur contriti corde. Ibi eum videbitis, non sicut vidistis. At illae exeuntes fugerunt. Dicitur de futura vita. Et fugiet dolor ac m omnium, quod faciunt post resurrecem. Et nemini quidquam dixerunt, quia ipsi soli mysterium resurrectionis vident, qui videre ipsi illud meruerunt. Unde sequitur juxta Joannem: Petrus autem cucurrit ad monumentum, ut videret ipse quod audivit. Surgens autem Jesus primo mane sabbati, Mariae Magdalenae primo ostenditur: de qua ejecerat septem daemonia, quia meretrices, et publicani praecedunt synagogam in regnum Dei: ut latro praecessit apostolos. Flent et lugent, qui necdum viderunt, sed non post multum consolabuntur. Beati enim qui lugent nunc, quoniam ipsi consolabuntur. Et illi audientes non crediderunt. Fides autem hic
Abbreviated transcription (Latin):
exta uirtute¬
sanat᷑ qui inmonum̃tis
domitilium habebat. nec cathe.¬
nis ligatus nec compedibꝰ Ne¬
Inmontib et in monum̃tis erat
clamans. & cedens se lapidib.
hic ẽ desperantissimꝰ gentiũ po¬
pulus quẽ enumerat apłs. Suꝑ¬
dus. ydolatra. ignomimosꝰ. nec
in lege nature. nec dei nec hũa¬
monio grex porcoꝵ credit᷑ cui
nichil ẽ utile. nisi ut simul in
abyeso .i. ininferno. sine respecto
mortis. Aquib fugiunt multi
qui pascebant eos. flagellato et.¬
enĩ stulto. sapiens prudentior fit.
Et rogant iħm ut exeat afinib

Expanded text:
exta virtutesanatur, qui in monumentis domicilium habebat: nec catenis ligatus, nec compedibus. NeIn montibus et in monumentis erat clamans, et concidens se lapidibus. Hic est desperatissimus gentium populus, quem enumerat Apostoludololatra, ignominiosus, nec in lege naturae, nec Dei, nec humamonio grex porcorum creditur: cui nihil est utile, nisi ut simul in abysso, id est, in inferno, sine respectu mortis: a quibus fugiunt multi, qui pascebant eos. Flagellato etenim stulto, sapiens prudentior fit. Et rogant Jesum, ut exeat a finib
Abbreviated transcription (Latin):
carnes agni ĩmaculati qͥ tollit
peccata mundi. inuna domo. q̃
ẽ una electa matri sue eccł̃a ca-¬
tholica. calciati caritate. & aR¬
mati uirtute. comedamꝰ dicẽteᷤ.
Et enĩ pascha nr̃m ĩmolat᷑ ẽ xp̃c.

Expanded text:
carnes agni immaculati, qui tollit peccata mundi: in una domo, quae est una electa matris suae Ecclesia catholica: calciati charitate, et armati virtute comedamus, dicentes: Etenim pascha nostrum immolatus est C
Abbreviated transcription (Latin):
istius modi. ita & ebreiut quȩ scripta
sunt roborentur. aut dicunt amen:
rant ut ponant seła: aut transacta
feliciter ꝓtestantur. pacẽ inultimo
subnotantes. Hȩc nos de ĩtim o ebreoꝵ fon¬
te libauimꝰ. non opimonum riuulos
ꝑsequentes. Neq erroꝵ quib totus
mundus expletus ẽ uarietate ꝑterriti.
sed cupientes & scire & docere quȩ uera
sunt. Quod si tibi non uidetur quid
origenes de diapsalmate senserit: uerbũ
interpretabor ad uerbũ. ut quia nouitia¬
s musta contẽpnis: saltẽ ueteris uim au¬
ctoritate ducaris. Sȩpe ꝑquireus cau.¬
sas. cur in quibdam psalis int̃pretatur
diapsalma obseruaui diligentissime us
hebreo. & cum greco contuli inueniq¬
qͥa ubi lingua hebrea sela an greco uero
exemplis affirmare quod dicimus. In
confitebimur tibi ds̃. confitebimur &
inuocabimus nomen tuum: postillud.
diapsalma. Pro quo apud aquilã pon¬
deraui columinas eius semꝑ. In quinta.

Expanded text:
istiusmodi, ita et Hebraei aut, quae scripta istiusmodi, ita et Hebraei aut, quae scripta sunt, roborant, ut dicant \'amen\', rant, ut ponant \'sela\', aut transacta feliciter protestantur \'pacem\' in ultimo subnotantes. Haec nos de intimo Hebraeorum fonte libauimus non opinionum riuulos persequentes neque errorum, quibus totus mundus expletus est, uarietate perterriti, sed cupientes et scire et docere, quae uera sunt. quod si tibi non uidetur. quid Origenes de diapsalmate senserit, uerbum interpretabor ad uerbum, ut, quia nouicia musta contemnis, saltim ueteris uini auctoritate ducaris. "Saepe perquirens causas, cur in quibusdam psalmis interponatur \'diapsalma5, obseruaui diligentissime in Hebraeo et cum Graeco contuli inueniqia ubi lingua Hebraea sela, Graeca vero exemplis affirmare quod dicimus. In Confitebimur tibi, Deus, confitebimur tibi, et invocabimus nomen tuum; post illud,diapsalma; pro quo apud Aquilam: Ponderavi columnas ejus, semper. In quinta
Abbreviated transcription (Latin):
distinguatur. canticũ diapsalmatis.
cũ utiq si ut ouidã iuidetur diapsalma
indicium silentii eẽ non possit. Ex quo
animaduertimus hoc uerbũ superiora
parit᷑ & inferiora conectere. aut certe
docere sempit̾na eẽ quȩ dicta sunt. ut
est illud intertio: multidicunt amimȩ
meȩ. Non ẽ. salus ei indo suo semper.
Et rursũ. uoce mea ad dñm clamaui.
& exaudiuit me de monte sc̃o suo. semꝑ.
Ec in .iiii.ut quid diligitis uanitatem et̃
quęritis mendaciũ semꝑ. Q alibi. Quȩ
dicitis incordib ur̃is. & incubilib ur̃ĩs
cõpungimini. semꝑ. Scire autẽ debemꝰ
apud hebreos in fine librorũ: unũ
etrib solore subnecti. ut aut amer
scribant: aut sela. aut salom̃. quod
exprimit pacem. Unde & salomot
pacificus dicitur. Igit᷑ ut nos solemus
cõpletis opusculis. ad distinctionẽ rei
alterus subsequentis. mediũ inter.¬
ponere explicit. aut felicit᷑ aut aliquid

Expanded text:
distinguatur: canticum diapsalmatis, distinguatur: canticum diapsalmatis, cum utique, si, ut quibusdam uidetur, diapsalma est indicium silentii, canticum silentii esse non possit. : Ex quo animaduertimus hoc uerbum superiora pariter et 15. inferiora conectere aut certe docere sempiterna esse, quae dicta sunt, ut est illud in tertio: multi dicunt animae meae: non est salus illi in deo suo, semper, et rursum: uoce mea ad dominum clamaui, et exaudiuit me de monte sancto suo, semper, et in quarto: ut quid diligitiquaeritis mendacium? semper, et alibi: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini, semper. Scire autem debes apud Hebraeos in fine librorum unum e tribus solere subnecti, ut aut \'amen\' scribant aut sela\' aut "salom1, quo exprimunt \'pacem\', unde et Salomon \'pacificus\' dicitur. igitur, ut nos solemus conpletis opusculis ad distinctionem rei alterius subsequentis medium interponere \'explicuit\' aut \'feliciter\' aut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
redidenda cũfenore sunt. sor¬
tisq dilatio. usurã parturit᷑.
De diapsalmate. nrãm
sententiã flagitaras : epłȩ breuitatem cau¬
sati sumꝰ. et rem libri non posse explicari
silentio concitati. Itaq ne de diutius
trahã habeto pauca ꝓplurib. Quidã
diapsalma cõmutatiõnem metri dixe¬
runteẽ. alii pausationẽ sp̃s scĩ. non.¬
nulli alterius sensus exordiũ dicunt.
Sunt qui rithini distinctionẽ. & quia¬
psalmi tunc temporis iuncta uoce ad or.¬
ganũ canebantur: cuiꝰdã musicȩ uarietatiᷤ.
Nobis nichil horũ uidetur. cum aquila
qui uerboꝵ hebreoꝵ diligentissimꝰ expli.¬
cator est: Seła. hoc ẽ diapsalma. quod
ex samech. lamet. heh. scibitur: semper
transtulerit. Et inuenimꝰ in psalmorum
quoq fine diapsalma positũ.: ut est illud
in tertio. dentes peccatoꝵ contruusti. dñi
ẽ salus. & suꝑ popłm tuũ benedictio tua.
semꝑ. Et contra inpsalmis multoꝵ uer.¬
suum penitꝰ non inueniatur : i uicesi.¬

Expanded text:
reddenda sunt cum foenore: fortisque dilatio usuram parturit. De Diapsalmate nostram sententiam flagitaras, Epistolae brevitatem causati sumus, et rem libri non posse explicari silentio concitatur. itaque ne te diutius traham, habeto pauca pro pluribus. 2. Quidam Diapsalma commutationem metri dixerunt esse; alii pausationem spiritus; nonnulli alteriusunt qui rhythmi distinctionem et, quiapsalmi tunc temporis iuncta uoce ad organum canebantur, cuiusdam musicae uarietatis. nobis nihil horum uidetur, cum Aquila, qui uerborum Hebraeorum diligentissimus explicator est, sela, hoc est diapsalma, quod ex samech, lamed, he scribitur, \'semper1 transtulerit et inueniamus in psalmorum quoque fine diapsalma positum, ut est illud in tertio: dentes peccatorum contriuisti; domini est salus et super populum tuum benedictio tua, et e contra in psalmis multorum uersuum penitus non inueniatur, in tricesi
Abbreviated transcription (Latin):
In sexta uero post scutum & gladiũ
post illum locũ ut saluos faciat mites
terrȩ diapsalma: apud syminachum
similiter diapsalma. & apud aquilã
semꝑ: Necnon & apud quintam. In
sexta uero infinẽ. & in ebraico erat
Atq ita cum talem unius cuiusq
editionis opinionem repperissemus:
hȩc annotauimꝰ. Utrum autẽ cuiꝰ dã
musicȩ cantilenȩ. aut rithini un-¬
mutationem qui interpretati sunt
diapsalma senserint. aliud ue intelle¬
xerint : tuo iudicio derelinquo.
Hucusq origenes. cuiꝰ nos maluimꝰ
in hac disput̾atione dũtaxat peritiã
sequi: quã stultã hab̾e scientiã nescientũ.

Expanded text:
» In Sexta vero, post « scutum et gladium post illum locum, « ut salterrae \'diapsalma\' apud Symmachum similiter\'diapsalma\' et apud Aquilam \'semper\' necnon et apud quintam. in sexta uero \'i n finem\', et in Hebraico erat atque ita, cum talem uniuscuiusque editionis opinionem repperissemus, haec adnotanimus. utrum autem cuiusdam musicae cantilenae aut rhythmi inmutationem, qui interpretati sunt \'diapsalma\', senserint aliudue quid intellexerint, tuo iudicio derelinquo\'. Hucusque Origenes, cuius nos maluimus in hac disputatione dumtaxat inperitiam sequi, quam stultam habere scientiam nescientu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ TAm paruã epłam scriberem.
causȩ duplicis fuit. Q đ & tabella¬
rius festinabat. et ego alio operi
dedentus. hoc quasi parergio me occu.¬
pare nolui. Quęris quidnam illud sit
tam grande tam necessariũ. quo epistoli¬
oȩ confabulationis munus exclusum sit.
Iam pridem cũ uoluminib hebreoꝵ editi¬
onẽ aquilȩ confero. Nequid forsitan ꝓpt̃
odium xp̃i synagoga mutauerit: et ut
amicȩ menti fatear: quȩ ad nr̃am fidem ꝑ¬
tineant roborandam. plura reperio.
Nunc iam ꝓpħis. salomone. psalterio.
regnorũq libris examussim recensitis:
exodum teneo. quẽ illi eles mothuocaũ.
ad leuiticũ transiturus. Yides igit᷑ quod
nullum officiũ huic oꝑi p̾ponendum est:
At tam̃ ne currentius forte nr̃ frustra cu.¬
currerit. duas epłas quas ad sororẽ tuã
paulã eiusq pignus eustochiũ miserã:
huic sermunculo annexui. Ut dũ illa
legis &r in his aliquid doctrinȩ pariter
ac leporis inueneris: putes tibi quoq

Expanded text:
Ut tam paruam epistulam scriberem, causae duplicis fuit: quod et tabellarius festinabat et ego alio opere detentus . hoc quasi parergio me occupare nolui. quaeras, quidnam illud sit tam grande, tam necessarium, quo epistolicae confabulationis munus exclusum sit. iam pridem cum uoluminibus Hebraeorum editionem Aquilae confero, ne quid forsitan propter odium Christi synagoga mutauerit, et, ut amicae menti fatear, quae ad nostram fidem pertineant roborandam, plura repperio. nunc iam Prophetis, . Salomone, Psalterio Regnorumque libris examussim recensetis Exodum teneo, quem illi ele smoth uocant, ad Leuiticum transiturus. uides igitur, quod nullum officium huic operi praeponendum est. attamen, ne Currentius forte noster frustra cucurrerit, duas epistulas, quas ad sororem tuam Paulam eiusque pignus Eustochium-miseram, huic sermunculo adnexui, ut, dum illa legis et in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inueneris, putes tibi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
cõpensabit: quȩ cum xp̃o inuit in cęlis.
in hominũ quoq ore uictura est. Tran¬
siet & p̃sens ȩtas. sequentur scła post fu-¬
tura: quȩ sine amore sine ĩ uidia iudicabt̃.
Inter paulȩ eustochiȩq nomen media ponet᷑.
Nunquã in meis moritura est libris. audiet

Expanded text:
pensabit. quae cum Christo uiuit in caelis, pensabit. quae cum Christo uiuit in caelis, in hominum quoque ore uictura est. transiet et praesens aetas, sequentur saecula post futura, quae sine amore, sine inuidia iudicabunt: inter Paulam et Eustochiae nomen media ponetur. numquam in meis moritura est libris. audiet
Abbreviated transcription (Latin):
carcer includit: quos cotidie in acie preli¬
antes. nunc ira. nunc auaritia. Nunc li:¬
bido. nunc uarioꝵ incentiia uitiorum
ꝑtrahunt adruinã. Si uis ut mat̾ mea
sis. cur placere xp̃o nonuis: Non cognos.¬
comatrẽ. meo dño displicentẽ. Loquit᷑
illa & alia multa quȩ taceo. & pro te
dñm rogat. michiq ut de eius mente
securus sum. ueniã impetrat peccatoꝵ.
Quod monui. qđ hortatꝰsũ. qđ inuidiã
ꝓpinquoꝵ ut salua eẽt excepi. Itaq dũ
sp̃s hor a s regit. dũ uitȩ huiꝰ fruim᷑
cõmeatu. spondeo ꝓmitto. polliceor.
illam mea lingua resonabit. illi mei
dedicabuntur laboros. illi sudabit in¬
geniũ. Nulla erit pagina. quȩ ñ blesillã
sonet. quocũq sermonis nr̃i momenta
ꝑuenerint: illa cum meis opusculis ꝑe¬
grinabritur. Hanc in mea m̃te defixã
legent uirgines. uiduȩ. monachi. sacer¬
dotes. Breius uitȩ spatiũ ȩt̃na memoria

Expanded text:
carcer includit, quas cotidie in acie proelicarcer includit, quas cotidie in acie proeliantes nunc ira, nunc auaritia, nunc libido, nunc uariorum incentiua uitiorum pertrahunt ad ruinam. si uis, ut mater mea sis, cura placere Christo. non agnosco matrem meo domino displicentem\'. loquitur illa et alia multa, quae taceo, et pro te deum rogat mihique, ut de eius mente securus sum, ueniam inpetrat peccatorum, quod monui, quod hortatus sum, quod inuidiam propinquorum, ut salua esset, excepi. Itaque dum spiritus hos artus regit, dum uitae huius fruimur commeatu, spondeo, promitto, polliceor: illam mea lingua resonabit, illi mei dedicabuntur labores, illi sudabit ingenium. nulla erit pagina, quae non Blesillam sonet. quocumque sermonis nostri monumenta peruenerint, illa cum meis opusculis peregrinabitur. hanc in meam mentem defixam legent uirgines, uiduae, monachi, sacerdotes. breue uitae spatium aeterna memoria
Abbreviated transcription (Latin):
magdalene. post quã uocẽ dni se clamantiᷤ
audiuit. ad eius ꝓuoluta pedes audit. Ne
tetigeris me: Necdũ em̃ ascendi ad patrem
meũ. Id est. Non mereris tangere surgentẽ.
quẽ mortuũ estimas insepulchro. Quas
nunc ȩstimas blesillam nr̃am pati cruces.
quȩq ferre torm̃ta. quod tibi xp̃m uide¬
at subiratũ : Clamat nunc illa uoce lu-¬
genti. Si unquã me amasti mat̾: si tua
ubera suxi : si tius instituta sũ monitis.
Ne inuideas głȩ meȩ. nehocagas. ut a
nobis in ꝑpetuum separemur. Putas ẽẽ
me solam: habeo ꝓte marĩa matrẽ dni.
Multas hic uideo quas antea nesciebam.
O quã melior est iste comitatꝰ. Habeo an
nam quondã in euangłio ꝓpħantẽ. Et
quomagis gaudeas: tantorũ annorum
laborem̃. eg̃o in trib mensib consecuta
sum. Unam᷑ palmã castitatis accepimus.
Misereris mei : quia mundum reliqui.
At ego ur̃i sortẽ doleo. quos adhuc scłi

Expanded text:
Magdalene, postquam vocem Domini se clamantis Magdalene, postquam vocem Domini se clamantis agnovit, ad ejus provoluta pedes, audit: « Ne tetigeris me, necdum enim ascendi ad Patrem meum » , id est, non mereris tangere resurgentem quem mortuum existimas in sepulcro. 6. Quas nunc existimas Blaesillam nostram pati cruces, quae ferre tormenta, quod tibi Christum videat subiratum? Clamat nunc illa lugenti: Si unquam me amasti, mater, si tua ubera suxi, si tuis instituta sum monitis, ne invideas gloriae meae; nec hoc agas, ut a nobis in perpetuum separemur. Putas esse me solam? Habeo pro te Mariam Matrem Domini. Multas hic video quas ante nesciebam. O quanto melior est iste comitatus. nam quondam in euangelio prophetantem et, quo magis gaudeas, tantorum annorum laborem ego in tribus mensibus consecuta sum. unam palmam castitatis accepimus. misereris mei, quia mundum reliqui? at ego uestri sortem doleo, quas adhuc saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
fleuerit. Qualem putas ad istas uoces
xp̃m habuisse tristitiã : Quomodo exul¬
tasse satanan. qui nunc tuã animã eripere
festinans. & pii tibi ꝓponens doloris ille.¬
cebrã. dũ ante ocłos tuos filiȩ semꝑ imago
uersatur : Cupit matrẽ simul necare
uictricis. & solitudine sororem inuadere
derelictã. Non ut terreã loquor. sedut¬
michi testis ẽ dñs. quasi ante tribunal
eiꝰ assistens: in hȩc te uerba conuenio.
Detestandę sunt istȩ lacrimȩ plenȩ
quȩ usq ad uiciniam mortis accedunt.
Slulas & exclamitas. & quasi quib dam
facib accensa. quantũ inte. ẽ. tui semper
homicida es. Sed ad talem clemens ingri¬
ditur iħs &e dicit. Quid ploras: Non ẽ
mortua puella sed dormit. Irrideanit
curcũstantes: ista infelicitas iudeoꝵ est.¬
.
Te quoq si ad sepulchrũ uolueris filiȩ uoli¬
tare: angłs increpabit. Quid quęris uiuen¬
tem cũ mortuis: Qđ quia maria fecerat

Expanded text:
fleuerit\'. qualem putas ad istas uoces fleuerit\'. qualem putas ad istas uoces Christum habuisse tristitiam, quomodo exultasse satanan, qui nunc tuam animam eripere festinans et pii tibi proponens doloris inlecebras, dum ante oculos tuos filiae semper imago uersatur, cupit matrem simul necare uictricis et solitvldinem sororis inuadere relictae? non, ut terreamihi testis est Dominus, quasi ante tribunal ejus assistens, in haec te verba convenio. Detestandae sunt istae lacrymae, plenaequae usque ad viciniam mortis accedunt. Ululas et exclamitas, et quasi quibusdam facibus accensa, quantum in te est, tui semper homicida es. Sed ad talem clemens ingreditur Jesus, et dicit: « Quid ploras? Non est mortua puella, sed dormit » . Irrideant circumstantes: ista infidelitas Judaeorum est. Te quoque, si ad sepulcrum filiae volueris volutari, Angelus increpabit: « Quid quaeris viventem cum mortuis? » Quod quia Maria fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
Parce queso tibi. parce filiȩ iam cũ xp̃o
regnanti. parce saltẽ eustochie tuȩ. cuꝰ
parua adhuc ȩtas. ⁊ rudis pene infantia.
diabołus. & quia cernit unã de tius
liberis triũphantẽ : obrutũ eẽ se condo.¬
lens. quęrit in remanente uictoriã: qua
in p̃eunte iam ꝑdidit. Grandis in suos
pietas: impietas indm̃.ẽ. Abrahã unicũ
filiũ lȩtus int̾ficit. & tu unã de plurib
quȩreris coronatã: Non possum sine
gemitu eloqui quod dicturus sũ. Cum
de media pompa funeris exanimẽ te
referrent: hoc int̾ se popłs musitabat.
Nonne illud .ẽ. qđ sepius dicebamus:
Dolet filiam ieiuniis int̾fectã. qđ non
uel de secundo ei matrimonio conuenerit
nepos. Quousq genus detestabile mona.¬
chorũ non urbe pellitur. non lapidib
obriutur. non p̃cipitatur influctib:
Matronã miserabilẽ seduxerunt. quȩ
quia monacha ẽẽ noluerit: hinc ꝓbatur.
quod nulla gentiliũ ita unquã suos filios

Expanded text:
Parce quaeso tibi, parce filiae cum Christo jam Parce quaeso tibi, parce filiae cum Christo jam regnanti, parce saltem Eustochio tuae, cujus parva adhuc aetas, et rudis pene infantia, diabolus et, quia cernit unam de tuis liberis triumphantem, obtritum esse se condolens quaerit in remanente uictoriam, quam in praeeunte iam perdidit. grandis in suos pietas inpietas in deum est. Abraham unicum filium laetus interficit et tu unam de pluribus quereris coronatam? non possum sine gemitu eloqui, quod dicturus sum. cum de media pompa funeris exanimem te referrent, hoc inter se populus mussitabat: \'nonne illud est. quod saepius dicebamus? dolet filiam ieiuniis interfectam, quod non uel de secundo eius matrimonio tenuerit nepotes. quousque genus detestabile monachorum non urbe pellitur, non lapidibus obruitur, non praecipitatur in fluctus? matronam miserabilem seduxerunt, quae quam monacha esse noluerit, hinc probatur, quod nulla gentilium ita suos umquam filios
Abbreviated transcription (Latin):
Et tu eduob elige quid uelis. Aut sc̃a
ẽẽ ꝓbaris. aut peccatrix: & in iuste que¬
reris. minora sustinens quã mereris.
Quid uetera replicẽ : p̃sentia exempla
sectare. Scã melania nr̃i temporis int̾
exp̃ianos uera nobilitas. cum qua tͥ dñs
michiq concedat in die sua habere par-¬
tem: quȩ calente adhuc mariti corpꝰ.¬
culo. & necdum humato duos simul
filios ꝑdidit. Rem sum dicturus incre¬
dibilem. sed xp̃o teste non falsã. Quis
illam non putaret more limphatico. spar¬
sis ermib. ueste conscissa. lacerũ pectus
inuadere: Lacrimȩ guita non fluxit.
stetit immobilis. & ad pedes ad uoluta
xp̃i. quasi ipsũ tener& arrisit. Expeditiꝰ
tibi seruitura sum dñe: quia tanto me
onere lib̃asti. Sed forsitan suꝑatur in
ceteris. Quin immo qua illos m̃te contẽp.¬
serit: in unica postea filia ꝓbat. cui om̃ia
quȩ habebat in possessione concessa: iN.¬
gruenti iã hieme ierosolimã nauigauit.

Expanded text:
et tu e duobus elige, quid uelis: aut sancta et tu e duobus elige, quid uelis: aut sancta es et probaris, aut peccatrix et iniuste quereris minora sustinens, quam mereris. quid uetera replicem? praesentia exempla sectare. sancta Melanium, nostri temporis inter Christianos uera nobilitas, cum qua tibi dominus mihique concedat in die sua habere partem, calente adhuc mariti corpusculo et necdum humato duos simul filios perdidit. rem sum dicturus incredibilem, sed Christo teste non falsam. quis illam tunc non putaret more lymphatico, sparsis crinibus, ueste conscissa lacerum pectus inuadere? lacrimae gutta non fluxit; stetit inmobilis et ad pedes aduoluta Christi, quasi ipsum teneret, adrisit: \'expeditius tibi seruitura sum, donere liberasti. Sed forsitan superatur in caeteris. Quinimo qua illos mente contempserit, in unico postea filio probat, cui omni quam habebat possessione concessa, ingruente jam hieme, Jerosolymam navigavit. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
largita sis: aut filiam ante morte mundo
mortua dederis. Airor ce ea facere. quȩ
si facerent ceterȩ. rep̃hensione dignaui.¬
derentur. Redit tibi in memoria confa.¬
careas. pati non potes. Ignoscimus matris
lacrimis. sed modum quęrimꝰ indolore.
& tactus iste qđ blandior. non tã curat.
quã exasperat. At tamen qđ tempore
mitigandũ ẽ. cur ratione non uincitur:
Nam & noemi famem fugiens in terram
moab & maritũ ꝑdit & filios. & cũ suoꝵ
eẽt auxilio destituta: ruth. alienigena ab
eius latere ñ recedit. Uide quanti meriti
sit. desertȩ prestitisse solatium. Exeius
semine xp̃s oritur. Respice iob quanta
sustinuit. & uidebis te nimiũ delicatã.
Erectis incȩlũ ocłis: inter ruinã domus.
pęnas ulceris. innumeras orbitates. &
ad extremũ uxoris insidias. inuictã tenu.¬
isse patientiã. Scio quod responsurasis:
hoc illi quasi iusto ad ꝓbationẽ uenisse.

Expanded text:
largita sis aut filiis ante mortem mundo largita sis aut filiis ante mortem mundo mortua dederis, miror te ea facere, quae si facerent ceterae, reprehensione dignae uiderentur. redit tibi in memoriam confaium et, cur his careas, pati non potes: ignoscimus matris lacrimis, sed modum quaerimus in dolore. et adtactus iste, quo blandior, non tam curat, quam exasperat; attamen, quod tempore mitigandum est, cur ratione non uincitur? nam et Noemin famem fugiens in terram Moab et maritum perdidit et filios. et cum suorum esset auxilio destituta, Ruth alienigena ab eius latere non recedit. uide, quanti meriti sit desertae praestitisse solacium: ex eius -semine Christus exoritur. respice, Iob quanta sustineat. et uidebis — te nimium delicatam! — erectis in caelum oculis inter ruinam domus, poenas ulceris, innumeras orbitates et ad extremum uxoris insidias inuictam tenuisse patientiam. scio, quid responsura sis: hoc illi quasi iusto ad probationem euenisse.
Abbreviated transcription (Latin):
domui discipłs. ut mortuo patri non
exhibeat sepulturã : De scis inquit ñ
exiet. & ñ contaminabitur scĩficatio d̾i
eius: quia scm oleũ unctionis a deo suꝑ
eũ ẽ. Certe postquã credimꝰ inxp̃o. &
oleo unctionis eius accepto. illũ portamꝰ
in nob̾. non debemus exire de templo.
idest de ꝓposito xp̃iano: non foras egre¬
di.incredulitati uidelicet gentilium com¬
misceri : sed eẽ semꝑ intrinsecus. id est¬
uoluntati dm̃ ministrare. Hec idcirco
ne ignorantia scripturarũ auctoritatẽ
tibi p̾ber& inluctu. & udereris rationa.¬
biliter errare. Et adhuc siclocutꝰ sũ. quasi
unã de girbis conuenerim xp̃ianã. Tunc
uerosciam totã renuntiasse te mundo. &
abiectis falcatisq delitiis. orationi. ieiuniss.
lectioni uacare cotidie: cum ad exemplum
abraham cupias exire de terra tua. &e de
cognatione tua. ut chaldeis mesopotamia
derelictis. terrã repromissionis introeas.
cũ omnẽ subftantiolam aut pauꝑib dei¬

Expanded text:
domui discipulus? ut mortuo patri non domui discipulus? ut mortuo patri non exhibeat sepulturam? « Et de sanctis, inquit, non exiet et non contaminabitur sanctificatio dei eius, quia sanctum oleum unctionis a deo super eum est. certe, postquam credimus in Christo et oleo unctionis eius accepto illum portamus in nobis, non debemus exire de templo, id est de proposito Christiano, non foras egredi, incredulitati uidelicet gentilium commisceri, sed esse semper intrinsecus, uoluntati domini ministrare. Haec idcirco, ne ignoratio scripturarum auctoritatem tibi praeberet in luctum et uidereris rationabiliter errare. et adhuc sic locutus sum, quasi unam de turbis conuenerim Christianam. nunc uero, cum sciam toto renuntiasse te mundo et abiectis calcatisque deliciis orationi, ieiuniis, lectioni uacare cotidie, cum ad exemplum Abraham cupias exire de terra tua et de cognatione tua, ut Chaldaeis et Mesopotamia derelictis terram repromissionis introeas, cum omnem substantiolam aut pauperibus di
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ostendentes. quali edulio pͥmo.¬
genita ꝑdiderint. Sed merito. quia in
resurrectionẽ dñi non credentes. antrxp̃i
parant᷑ aduentui. Nos uero qui xp̃m in¬
diumus. & factisumꝰ uixta apłm genus
regiũ & sacerdotale: ñ debemius super
mortuos contristari. Et dixit inquit
mor ses ad aaron. & eleazar. & ithamar.
filios eius qui relicti erant. Caput ur̃m
non denudab itis. & uestim̃ta ur̃a non
scindetis: ne moriamini. et suꝑ omnem
sinagogã ueniat ira. Nolite inquit scin.¬
dereꝰ uestimenta. &e luctũ exhibere gen-¬
tilem: Ne moriamini. Mors nr̃a pec¬
catũ ẽ. Et quod forsitan crudele alicui
uideatur. sed fidei necessariũ ẽ: in eodẽ
leuitico scribitur. Quomͦ sacerdos magnꝰ
ad patrẽ. matrẽ. fratrẽq: liberos mortuos
ꝓhibeatur accedere. Ne uidelicet anima
di sacrificiis uacans. & tota in illiuis mi
affectu. Nonne aliis uerbis idipsum in
euangłio p̃cipitur. ut non renuntiet

Expanded text:
uidelicet ostendentes, quali edulio primouidelicet ostendentes, quali edulio primogenita perdiderint. sed merito, quia in resurrectione domini non credentes antichristi parantur aduentui. nos uero, qui Christum induimus et facti sumus iuxta apostolum genus regium et sacerdotale, non debemus super mortuos contriMoyses ad Aaron et Eleazar et Ithamar filios ejus, qui relicti erant: Caput vestrum non denudabitis, et vestimenta vestra non scindetis, ne moriamini; et super omnem synagogam veniat ira » . Nolite, inquit, scindere vestimenta vestra, et luctum exhibere Gentilem, ne moriamini. MORS NOSTRA peccatum est. Et, quod forsitan crudele alicui videatur, sed fidei necessarium est, in eodem Levitico scribitur, quomodo Sacerdos magnus ad patrem, matrem, fratresque, vel liberos mortuos prohibeatur accedere, ne videlicet anima Dei sacrificiis vacans, et tota in illius mystaffectu. Nonne aliis verbis idipsum in Evangelio praecipitur, ut non renuntiet
Abbreviated transcription (Latin):
& equites. & facta sunt castra grandia
nimis. Ac deinde. Et planxerunt eum
planctu magno. & forti nimis. Planctꝰ
iste sollemnis. non longas ȩgrptiis im¬
perat lacrinas: sed funeris monstrat
ornatũ. Iuxta quẽ modũ a aron quoq
& moysen fletos ẽẽ manifestũ ẽ. Nequeo
satis scripturȩ laudare misteria. & di.¬
uinũ sensũ inuerbis licet simplicib ad.¬
mirari: Quid sibi uelit qd̾ morses plan¬
gitur. & iesus naue uir scs sepultus
refertur. et tam̃ fletus ẽẽ non scribitur.
Neq illud quod in moyse id est u lege ue.¬
teri om̃s sub peccati adam tenebantur elo.
et regnauit mors ab adã usq ad moysen.
etiã suꝑ eos qui non peccauert̃. In iħu
uero id est in euangłio ꝑquem paradisus
ẽ aꝑtus. mortẽ gaudia ꝑsequuntur. Elen¬
tesq hodie udei. & nudatis pedib inci-¬
nere uolutati : sacco incubant. Ac ne quid
desit suꝑstitioni: exritu uanissimo pha.¬
risȩoꝵ. primũ cibũ tenentes accipiunt.

Expanded text:
et equites, et facta sunt castra grandia et equites, et facta sunt castra grandia nimis. » Ac deinde: « Et planxerunt cum planctu magno, et forti nimis » . Planctus iste solemnis non longas Aegyptiis imperat lacrymas, sed funeris monstrat ornatum. Juxta quem modum Aaron quoque et Moysen, fletos esse manifestum est. Nequeo 182 satis Scripturae laudare mysteria, et divinum sensum, in verbis licet simplicibus admirari, quid sibi velit quod Moyses plangitur, et Jesus Nave vir sanctus sepultus refertur, et tamen fletus esse non scribitur. Nempe illud quod in Moyse, id est, teri, omnes sub peccati Adam tenebantur elogiet regnauit mors ab Adam usque ad Moysen etiam super eos, qui non peccauerunt; in Iesu uero, id est in euangelio, per quem paradisus est apertus, mortem gaudia prosequuntur. flent usque hodie Iudaei et nudatis pedibus in cinere uolutati sacco incubant ac, ne quid desit superstitioni, ex ritu uanissimo pharisaeorum primum cibum lentis accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
rumpheam & uertiginẽ p̃sidentium
cherubin. sanguis eiꝰ extinxerat. Inde
& abraham licet in loco refrigerii. tam̃
apud inferos cũ lazaro scribitur. Et dauid¬
iuste fleuisse filiũ parricidã. qui aliũ
paruulũ postquã uidit quia impetrare
non potuit: quia sciebat non peccasse
non fleuit. De morse uero & aaron qđ
eis ex ueteri more sit planctus exhibitꝰ.
non mirandum ẽ. cum & inactib apło.¬
rum iam euangłio coruscante. stepha¬
no fecerint ierosolime fr̃s planctum
magnũ. Et utiq planctus magnꝰ. non
in plangentiũ ex aminatione ut tu esti.¬
mas: sed in pompa funeris & exequiaꝵ
frequentia intelligendus sit. Deniq de
ia cobscriptura sic loquitur. Et ascendit
ioseph sepelire patrem suũ. & ascendert̃
cũ eo om̃s pueri pharaonis. & seniores
domus euis. & seniores om̃is t̃rȩ egrpti.
& om̃is domꝰ ioseph & fr̃s eiꝰ. Et post pau.¬
lulũ. Et ascenderunt cũ eo quadrige

Expanded text:
romphaeam et uertiginem praesidentium romphaeam et uertiginem praesidentium cherubin sanguis eius extinxerat — unde et Abraham, licet in loco refrigerii, tamen apud inferos cum Lazaro scribitur —, etDauidiuste fleuisse filium parricidam, qui alium paruulum, postquam, ut uiueret, inpetrare non potuit, quia sciebat non peccasse, non fleuit. de Moysi uero et Aaron, quod eis ex ueteri more sit planctus exhibitus, non mirandum est, cum et in Actibus apostolorum iam euangelio coruscante Stephano fecerint Hierosolymae fratres planctum magnum et utique planctus magnus non in plangentium exanimatione, ut tu aestimas, sed in pompa funeris et exequiarum frequentia intellegendus sit. denique de Iacob scriptura sic loJoseph sepelire patrem suum, et ascenderunt cum eo omnes pueri Pharaonis, et seniores domus ejus, et seniores omnis terrae Aegypti, et omnis domus Joseph et fratres ejus. » Et post paululum: « Et ascenderunt cum eo quadrigae
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã plangeres ad meliora nugras¬
se. Noc est quod ꝑ apłm meũ iusserã.
Ne ꝓdormientib insimilitudine gen¬
tium tristaremini. Prubesce. ethnͦi.¬
corũ cõparatione superaris. Melior
diaboli ancilla. quã mea est. Illa infi¬
delem maritũ trans latũ fingit in cę¬
lum: tu mecũ tuã filiã cõmorantẽ
aut non credis aut non us. Sed dicis. Quo¬
modo lugere me ꝓhibes. cũ & iacob ioseph
in sacco fleuerit. congregatisq ad se om̃ib
ꝓpinquis. Noluerit consolari dicens. des.¬
cendam ad filiũ meũ. lugens in infernũ:
Et dauid absalon oꝑto capite planxerit.
repetens. filius m̃s absalon.filius meus
absalon. Quis dabit ut moriar pro te
Perfacilis adista responsio ẽ. Luxisse
iacob filium quẽ putabat occisum ad
quẽ & ipse erat ad inferos descensurus
dicens. descendã ad filiũ meũ lugens in
ufernũ. quia necdũ paradisi ianuas
xp̃s effregerat. Necdũ flammeã illam

Expanded text:
numquam plangeres ad meliora migrasnumquam plangeres ad meliora migrasse. hoc est, quod per apostolum meum iusseram, ne de dormientibus in similitudinem gentium tristaremini. erubesce, ethnicae conparatione diaboli ancilla, quam mea est. Illa infidelem maritum translatum fingit in coelum, tu mecum tuam filiam commorantem, aut non credis, aut non vis. 3. Sed dicis quomodo lugere me prohibes, cum et Jacob Joseph in sacco fleverit, congregatisque ad se omnibus propinquis, noluerit consolari, dicens: « Descendam ad filium meum lugens in infernum? » Et David Absalon cooperto capite planxerit, repetens: « Fili mi, Absalon, Absalon, fili mi: quis dabit, ut moriar pro te,Perfacilis ad ista responsio est: Luxisse Jacob filium, quem putabat occisum, ad quem et ipse erat ad inferos descensurus, dicens: « Descendam ad filium meum lugens in infernum » , quia necdum paradisi januam Christus effregerat, nec dum flammeam illam
Abbreviated transcription (Latin):
Non uereris. ne tibi saluator dicat᷑. iras.¬
ceris paula. quia filia tua mea facta ẽ
filia: Indignaris de iudicio meo. et
rebellib lacrimis facis inuidiã possi¬
denti : Scis enĩ quid de de. quid de
ceteris tuis cogitem : Cibũ tibi denegas.
non in ieunioꝵ studio: sed doloris. Nson
amo fragilitatẽ istã. Ieiunia hȩc ad.¬
uersarii mei st̃. Nullã animã recipio.
quȩ me nolente separatur acorpore.
Tales. stulta philosophia habeat mar¬
tires. habeat zenonem. theombrotum.
uł catonẽ. Suꝑ nullũ requiescit sp̃s
m̃s. Nisi suꝑ humilem & quietum. &
trementẽ uerba mea. Hoc ẽ qđ michi
monasteriũ promit tebas. qđ habitu
a matronis cęteris separato. tibi quasi
religiosior uidebaris : Mens ista quȩ
plangit: uestiũ sericarũ ẽ. Int̾ciperis
& emoreris. & quasi non in meas ma¬
nus uentura sis. orudelem uidicem
fugis. Fugerat quondã & ionas ani.
meus fuit. Si uiuent̾em crederes filiã.

Expanded text:
non vereris, ne tibi Salvator dicat: Irasnon vereris, ne tibi Salvator dicat: Irasceris, Paula, quia tua filia, mea facta est filia? indignaris de judicio meo, et rebellibus lacrymis facis invidiam possidenti? Scis enim quid de te, quid de caeteris tuis cogitem. Cibum tibi denegas, non jejuniorum studio, sed doloris. Non amo frugalitatem istam. Jejunia ista, adversarii mei sunt. NULLAM ANIMAM recipio, quae me nolente, separatur a corpore. Tales stulta philosophia habeat martyres habeat: Zenonem, Cleombrotum uel Catonem. super nullum requiescit spiritus meus nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea. hoc est, quod mihi monasterium promittebus, quod habitu a matronis ceteris separato tibi quasi religiosior uidebaris? mens, ista quae plangit, uestium sericarum est. interciperis et moreris et, quasi non in meas manus uentura sis, crudelem iudicem fugis. fugerat quondam et Ionas, animmeus fuit. si uiuentem crederes filiam,