comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etitis a me. km̃i ex arte.
Gramatica uobis compe¬
tentes Regulas dari aut
componi. S quia miłtoꝵ
maximeq ipsius prisci¬
ani habeamus anctorita¬
tem. non uiolentiam mͥ
arrogo quod ab alũs in¬
uentum approbo. Ipsius igitur priscuni di
qd̾ ueleat dictum est nec renuens qͣm bre¬
uius potero opus ui̾e eruditioni comporã
necessaria non pretermittendo. Si quid dͣ
utile uobis et conpendiosum michi uisum
suerit intermistendo. Ista uos ergo memoria.
conmendetis mentisq receptacuo ꝙͣ sirnit᷑
teneatis ut ad uestri desiderii profetum
ta. que cum alicnio mentis sensu profertur
Inarticulata uero que non luterata q̃ scri¬
bi potest. Illiterata autem que non. Ex qͣꝵ
ꝯpleyione quatuor eiusdem uocis speties
ꝑfitiutur. binis differentiis in unã qmiq
Spetiom coemitib. Nam uox alia artitu¬
Scribi. Alia articulata et illiterata ut ge¬
mitus. et sibilus. qd̾ sig̾t. et scribi nõ pͭ.
Alia marticulata ⁊ litterata. ut coaxtra.

Expanded text:
etistis a me karissimi ex arte grammatica uobis competentes regulas dari aut componi. 2 Sed quia multorum maximeque ipsius Prisciani habeamus auctoritatem, non uiolentia michi arrogo, quod ab aliis inuentum approbo. 3 Ipsius igitur Prisciani di quid quod ualeat dictum est non renuens, quam breuius potero opus uestre eruditioni componam, necessaria non pretermittendo, si quid uero utile uobis et compendiosum michi uisum fuerit intermiscendo. 4 Ista uos ergo memorie commendetis mentisque receptaculo quam firmiter teneatis, ut ad uestri desiderii profectumta, que cum aliquo mentis sensu profertur; inarticulata autem, que non; litterata, que scribi potest; illitterata autem, que non. 3 Ex quarum complexione IV eiusdem uocis species perficiuntur, binis differentiis in unamquamque speciem coeuntibus. 4 Nam uox alia articucat et potest scribi; alia articulata et illitterata, ut "gemitus" et "sibilus", quod significat et scribi non potest; alia inarticulata et litterata, ut "coax", "cra",
Abbreviated transcription (Latin):
postq ꝑfuncta oꝑa iterum ad se redirent. noc tũ
in eis mentem fieri bestialem. sed rationalem hu¬
patri suo concigise indicauit ut uonenum ulus ꝑ
caseum in domo sua sumeret ⁊ iaceret in lecto
suo qͣt dormiens. tñ nullo modo poterat excitari
Poit ali quot aut̃ dies eũ euiglasse dicebat ⁊ quasi
somnia narrasse que passus est cab allum se scilis
fciñ atq onã inter alia nmenta deportase militi

Expanded text:
postque perfuncta opera iterum ad se redirent; nec tamen postque perfuncta opera iterum ad se redirent; nec tamen in eis mentem fieri bestialem, sed rationalem hupatri suo contigisse indicabat, ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo modo poterat excitari. Post aliquot autem dies eum uelut euigilasse dicebat et quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet factum annonam inter alia iumenta baiulasse militi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mius Zoroastres iex bat patorum fuit
ris de quõ aristotiles scribit. quod uicies centum¬
cuilia u̾suum ab ipõ condita indiciis uoluminun
eus declarentur. hanc artem młta post scla demo¬
critus empliduit. qñ ⁊ ypocrates medicine discipli¬
ba ef loruit. Apud assyrios autem magice artes co¬
artium ex traditione mualoꝵ angloꝵ in toto tnarũ
orbe plurumis esecuilis ualuit ꝑ quandam scientiam
futurorum ⁊ infhiorum inuocationes eo inuen.¬
prodiere maleficioꝵ artes. ut etiam moysi similits
signis reticissent uertantes iurgas in dracones. aqͣ̃s
in sanguinem. Fertur ⁊ quedam maga famosisima
circe que socios uhxis mutauit in bestias. Legitur
de sacrificio quod archades deo suo liceo unmolabant.
er quo quicumiq sumerent. In bestiarum formas con¬
befert de quadam regione italie ubi stabularias mu¬
lieres imbutas magicis artibus i casco dare soserent.
qubus uellent seu possent uiatorib. uñ in uimenta
illi conuerterentur. ⁊ necessaria queq portarent.

Expanded text:
imus Zoroastres rex Bactrianorum fuit,n praelio; de quo Aristoteles scripsit, quod millia versuum ab ipso condita indiciis voluminum ejus declarentur. Hanc artem post multa saecula Democritus ampliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes coartium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis saeculis valuit. Per quandam scientiam futurorum et infernorum et vocationes eorum invenprodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem. Fertur et quaedam maga famosissima Circe, quae socios Ulixis mutavit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque sumerent in bestiarum formas con de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres inbutas his malis artibus in caseo dare solere dicebant quibus uellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria quaeque portarent
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ei somiia uidebantur. Hinc apparet non oẽ in
totum dubium qd̾ nobilis ille poeta scripsit. de
quedam femuina que magicis artibus excenebat.
quas uelit. ast alis duras imimittere curas. S̾ntere
aquam fluiiis. ⁊ uertere sẏdera retro. Nocturnos¬
ẜ sciet. manes mugire iudebis. sub pedibus terrami.
⁊ descendere montibus ornos. Quid plura: d̃i cre¬
dere fas est ⁊ de fi tonissa ut ꝓpħe samuelis animam
de inferui abditis euocaret. et uiro conspectibus
⁊ non aliquani fantasmaticam illusionem sathane
fallatia factam. Prudentius uero de mercurio sic
in lucem renocasse animas. Ast alas datinasse neci.
et post paululu m̃ adiecit. Murmure uam ma¬
gico tenues excire figuras. atq sepulchrales sci¬
re incantare fauillas. uita itidem spoliare alios

Expanded text:
 convertebantur. Hinc apparet non esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit de quadam femina, quae magicis artibus excellebat quas velit, ast aliis duras inmittere curas; sistere aquam fluminis, et vertere sidera retro; nocturnosque ciet manes; mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos.' Quid plura, si credere fas est, de Pythonissa, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret non aliquam phantasmaticam inlusionem Satanae fallacia factam? Prudentius quoque de Mercurio sic in lucem revocasse animas, ast alios damnasse neci. Et post paululum adiecit: Murmure nam magico tenues excire figuras, atque sepulchrales scite incantare favillas. Vita itidem spoliare alios
Abbreviated transcription (Latin):
Hec uel faisa sunt. uel tam inusitata ut merito
non credantur. firmissimen tamen tenendum
est omĩpotentem deum posse omĩa facere. que
uolu̾it. siue uindicando siue prestando. nec demo¬
nes aliquid oꝑari scd̾m nature sue sententiam.
multa. iniusta nulla. Nec saue demones naturras
creant. sed aliquid tale faciunt. de qualibus ftĩs
ta sunt. cõmutant ut non uideantur eẽ quod sunti
Non itaq solum animam s nec corpus quidem¬
ulla ratione credendum ẽ demonũ arte uł potesta¬
te in membra ⁊ liniamenta bestialia posse conu̾
ticum illud ueluti corporatiga in alicuiꝰ animał
effigie appareat sensibus alienis. talis q etiam si¬
bi ẽẽ homo iudeatur. sicut talis sibi uideri possit
in somuis et portare honera. Que onera si ue¬

Expanded text:
Haec uel falsa sunt uel tam inusitata, ut merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, siue uindicando siue praestando, nec daemones aliquid operari secundum naturae suae potentiam multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factiscreata, commutant, ut uideantur esse quod non sunt. Non itaque solum animum, sulla ratione crediderim daemonum arte vel potestate in membra et lineamenta bestialia veraciter tem illud ueluti corporatum in alicuius animalis effigie appareat sensibus alienis talisque etiam sibi esse homo uideatur, sicut talis sibi uideri posset in somnis, et portare onera; quae onera si ue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ paciente concitatisimo cursu ac recursu int
lapis ab hoĩe supta ferrum rapiebatir. a lapide.
Uñ fcm̃ est ut in quodam templo similachra
rapit ferrum. ⁊ si iam rapuerat. ut ei appinaͣ¬
uerit mor remitait. Eit quippe ⁊ alius in et̃ nopia¬
magnes qui ferrum noti atbit. resput st. õ
euteri magnes tanto melior ẽ quantomagise¬

Expanded text:
lque patiente concitatissimo cursu ac recursu infra lque patiente concitatissimo cursu ac recursu infra lapis ab homine, supra ferrum rapiebatur a lapide.factum est, ut in quodam 254 templo simulacrum rapit ferrum; et si jam rapuerat, ut ei appropinquaverit, mox remittit magnes, qui ferrum omne abigit, respuitque. Omnis autem magnes tanto melior est, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus nurabilem ferri eẽ raptorem. qd̾ inquit
Quipe ceruebam a lapide ferreũ anuilum rãptũ
atq suspensum. deinde tan qmͣ ferro ad̾ rapuerat᷑
uim dedisset suam cõmutiemq feciset. ⁊ idem aui¬
lis alteri admotus ẽ eũdemq suspendit. Atq ut ule
pͥor lapidi. sic alter atulus pͥori atulo inherebat Ac¬
cessit eodem modo t̾cuis. accessit ⁊ quar tꝰ iam q sib
ꝑ nuitua circulis nȩxis. non implicatorum intrse¬
us. sed qr triusecus adherentiũ. quasi cathiena pepen¬
derit. Magnes lapis indicus ab inuentore uocatus.
baculiq cuspidi. heieus cum armenta id ẽ mag
eius fecit raptum. slam adeo apreheida terius
ut cathenam faciat anułoꝵi. uñ  eli uulgus
ferrum uiuum appellat. Liquorem ꝙ in tei at
ferrum trahere fertur creditur. Quus tanta uis
ẽ ut refert beatissimus augustinus es quidenies
teo ferrum q suꝑ argentum tenuerit posũit. de¬
inde subter uouente manu cum lapide ferrum
cursim desuꝑ mouebatur atq argento medio nicħ

Expanded text:
novimus mirabilem ferri esse raptorem: quod Quippe cernebam a lapide ferreum annulum raptum atque suspensum; deinde tanquam ferro quod rapuerat, vim dedisset suam, communemque fecisset, idem annulus admotus est alteri, eumque suspendit, atque ut ille prior lapidi, sic alter annulus priori annulo cohaerebat: accessit eodem modo tertius, accessit et quartus, jamque sibi per mutua circulis nexis, non implicatorum intrinsecus, sed extrinsecus adhaerentium, quasi catena pepen. Magnes lapis Indicus ab inventore vocatus. baculique cuspide haerens, cum armenta idem Magneeius fecerit raptum. Nam adeo adprehendit ferrum ut catenam faciat anulorum: unde et cum vulgus ferrum vivum appellat. Liquorem quoque vitri ut ferrum trahere creditur; cuius tanta vis est, ut refert beatissimus Augustinus Civ. 21, 4,teo, ferrumque super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯcludit. Int̾pellationes uͦ seu ut guidã codi¬
ces hñt. postulationes tc̃ fiunt: cũ ppłs bñdicit᷑.
ũunc enĩ antistes uelut aduocati. susceptos suos ꝑ
manꝰ impositionẽ miscd̾issime offer̃ potestati.
tio cuncta concludit ꝙͣ in his ⁊̃ uerbis ultimã
comin endauit apłs. coa¬

Expanded text:
tiones autem siue, ut uestri codices habent, postulationes fiunt, cum populus benedicitur; tunc enim antistites uelut aduocati susceptos suos per manus inpositionem misericordissimae offerunt potestati. tio cuncta concludit, quam in his etiam uerbis ultimam commendauit aposto
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝑtinent mascłina. et q̃ ad feminas fentĩ.
st̾. ut hio rex. et hec pelex. Cetera feminina
st̾ ut pax carex. salix. nox. crus. Similit̾ uer¬
balia iñ trix. ut uictrix. quoꝵ tamen obliqͥ.
etram ꝯ neutͦ iungunt᷑. Excipiunt᷑ hñtia .e. am̃
.x. supͣ sillabam. ut ueͣter. senex. cimex. a¬
pex. culex q̃ sunt mascła. De quub tñ extͣ¬
gula ad huc excipiunt᷑ ħ grex. calix. uarix.
corter silex. Greta uͦ sine nota eadem ser
adiectiua om̾is sunt generis. ut ħͥ ⁊ħ ⁊ hoc.
neutris iungi possunt. ut singłi. et gentilra.
ut ħͥ ⁊ hec arabs. tiburꝰ. Alia uͦ sisunt mono¬
sillaba feminina st̾. it. ars. fors. gens. stips..
piunt᷑ mons. fons. pons. deus. mars. ultra silla¬
bam mascł st̾ ut qͣdrans. tͥens. dodrans. ufens.
aruns. manceps. calips. adeps. forceps. q̃ duo
feminina suit antiq̃. Excipiunit᷑ yemps cohors.
In aus. feminina sunt. fraus. lausitn.

Expanded text:
res pertinent, masculina, et que ad feminas, feminina sunt, ut "hic rex", "hec pelex"; cetera feminina sunt, ut "pax", "carex", "salix", "nox", "crux". 84 Similiter uerbalia in trix, ut "uictrix", quorum tamen obliqui etiam cum neutro iunguntur. 85 Excipiuntur habentia e ante x supra sillabam, ut "uertex", "senex", "cimex", "apex", "culex", que sunt masculina, de quibus tamen extrgula adhuc excipiuntur: "hic grex", "calix", "uarix", cortex", "silex". 87 Greca uero, siue notha, eadem seruadiectiua, omnis sunt generis, ut "hic" et "hecneutris iungi possunt in singulari, et gentilia, "hic" et "hec Arabs", "Tiburs". 89 Alia uero, si sunt monosillaba feminina sunt, ut "ars", "fors", "gens", "stips", piuntur "mons", "fons", "pons", "dens", "Mars". 90 Vltra sillabam, masculina sunt, ut "quadrans", "triens", "dodrans", "Vfens", "Aruns", "manceps", "calibs", "adeps", "forceps" que duo et feminina sunt antique; excipitur "hiems", "cohors". 91 In aus feminina sunt, "fraus", "laus".
Abbreviated transcription (Latin):
dulo scribebantur. ut non solum in carta uł
membranis. s ⁊̃ et momentis olephantius tex¬
tilib ꝙ maluarũ foiiis atq paimarum. Cutis
generis cuma sic memiit. hec tibi arateis ił¬
tum iiuigilata lucernis. carmina quis ignes
nouimus acrios. leuis in aridulo malue descripta li¬
bello. Prusiaca uexit munera nauicula. Circun¬
cidi libros sicilie primũ incixuit. nam instio pu¬
micabantur. Uñ ⁊ catulus ait. Ciu dono lepidũ
tiouum libellum arido modo pumice expolitũ.
bues libros scripsit. Apud grecos quoq calcent᷑us
muiris actollitur laudibus qd̾ tantos libros edidi̾t.
quantos quisquam nr̃m̃ alienos scribere ꝓpria
manu uix possit. De nostris quoq apud grecos
origenes in scͥpturarum labore tam grecos qmͣ
latinos suoꝵ oꝑum numero suꝑauit. Seniq
ieronimꝰ sex milia librorũ euis legise fatetur
Horum tamen omnium studia augustinus ꝑ
ac uoctibus non solum scribere libros euis quis¬
qraͣ. sed nec legere quidem octurrat. araca

Expanded text:
dulo scribebantur, et non solum in carta vel membranis, sed etiam et in omentis elephantinis textilibusque malvarum foliis, atque palmarum. 2. Cujus generis Cinna sic meminit: Haec tibi Arataeis multum invigilata lucernis Carmina, queis ignes novimus aerios, Levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. 3. Circumcidi libros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et ait Catullus: Cui dono lepidum novum libellum Arido modo pumice expolitum? biles libros scripsit. Apud Graecos quoque Chalcenterus miris attollitur laudibus, quod tantos libros ediderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud Graecos Origenes in scripturarum labore tam Graecos quam Latinos operum suorum numero superavit. Denique Hieronymus sex milia librorum eius legisse fatetur. Horum tamen omnium studia Augustinus inac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
scribebant antiqui. sicut aratur t̾ra. A sinistra etũ
ad dertãm primũ deducebanti stilum deinde con¬
uer debantur ad inferiorem. et rursus ad dextam
uersos quos ⁊ hodie rustici uersus uocant. Scedi¬

Expanded text:
scribebant antiqui sicut aratur terra. A sinistra enim scribebant antiqui sicut aratur terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stylum; deinde convertebantur ad inferiora et rursum ad dexteram versus, quos hodieque rustici versus vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
scribimus. quia ante usum carce uł menbrana¬
rum. de libris arboꝵ uolumina fiebant. id com
polas dictos. Librum enm grece. biblum uo¬
quari. qui tantuttimꝰ uetera. uñ ⁊ nomem sup̃se¬
bunt. A scribendo autem scriba nomen accepit
eficium expumens uocabuli qualitate. Instrum̃¬
ascribe calamus et penna. Ex his enim pagiis
infiguntur. s calamus arboris est. perna aius.
cuus acumen in diade diuiditur in toto corꝑe imi¬
tate seruata. credo ꝓpt̾ nustersum ut in duobus
apicibus uetus ⁊ nouum testamentũ signaretur.
qubus exprimitur uerbis. sacramentũ sangume
passionis effusum. Dictus autem calamus quod
lquorem ponat. Unde et apud naͥtas calare po¬
nere dicitur. Petina autẽ a pondendo uocata .i.
lbrorum appellata. sine & similitudine foliorũ
arborum. siue quia ex folibus fiunt. idẽ ex pelliab
qle de occisis pectorib detrahi solent: Cuius par¬
tes pagine dicuntur. eo quod sibi inuicem com¬
basinantur. Uersus antem uulgo uocati quia sic

Expanded text:
scribimus: quia ante usum chartae vel membranarum de libris arborupolas dictos. Librum enim Graeci βίβλον voquarii qui tantummodo vetera, unde et nomen sumpserunt. 2. A scribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. 3. Instrumenta scribae calamus et penna. Ex his enim verba paginis infiguntur, sed calamus arboris est, penna avis, cujus acumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata credo propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum sanguine passionis effusum. 4. Dictus autem calamus quod liquorem ponat. Unde et apud nautas CALARE ponere dicitur. 5. Penna autem a pendendo vocata, id librorum appellata, sive ex similitudine foliorum arborum, seu quia ex follibus fiunt, id est, ex pellibus quae de occisis pecudibus detrahi solent, cujus partes paginae dicuntur, eo quod sibi invicem compingantur. 7. Versus autem vulgo vocati, quia sic
Abbreviated transcription (Latin):
uictimas u molem altaris ponentes ignem sacri¬
ficũ subiçiebant. Dibare autem quando patͥas
meri plenas aris fundebant. ⁊ am libare apt ie fĩ¬
dere est. Uñ ⁊ liber uocatur qui uini usun in qnt¬
cia ostendisse fertur. Nos gͦ iuxta uerboi. ditiuii¬
onem inumolamus panem. libamus calicen blui

Expanded text:
uictimas in mole altaris ponentes ignem sacrificiis subiciebant; libare autem quando pateras mero plenas aris fundebant. Nam libare proprie fundere est. Vnde et Liber uocatur qui uini usum in Graecia ostendisse fertur, nos uero iuxta uerborum distinctionem inmolamus panem, libamus calicem. I
Abbreviated transcription (Latin):
spiratio autem ante uocales omnes cõ
labaꝵ uaha. ⁊ aha. Cum autem ⁊̃ .i. ⁊ .u. ĩ ꝯso¬
nantes tͣnseunt ñqͣm aspirantur. Post cõso¬
tem licteraꝵ in qͣ uis cognit̾onis ⁊ affinita¬
tis attenditur. sex fit modis. ł casu. uͭͦ magnꝰ
magni. mus. muris. uł ip̾e. ut ago egi. sino
sini. lego. legi. ł deriuat̾one. ut doctꝰ doctor
uł compositione. ut facit inficit. amitꝰ ĩimi¬
cus. ł tͣuslat̾one. ut theos ds̃. uox a greco boo
ł euphonie cã. ut amploti ꝓ ampleti. olli
ꝓ illi. Notandũ autem qd̾ cũ casu lutere
om̃es mutent᷑ qͥnq tm̃ inmobiles manẽt
casu .l. n. R. C.t. ut sol solis. carmen
carminis.uir uiri. lac. lactis. capd̃ capitis.
Per tempꝰ qͦ uerboꝵ cetere mutant᷑¬

Expanded text:
spiratio ante uocales omnes poni labarum "uaha" et "aha". 3 Cum autem i et u in consonantes transeunt, numquam aspirantur. 4 Post consotem litterarum, in qua uis cognationis et affinitatis attenditur, VI fit modis: uel casu, ut "magnus, magni", "mus, muris"; uel tempore, ut "ago, egi", "sino, siui", "lego, legi"; uel deriuatione, ut "doctus, doctor"; uel compositione, ut "facit, inficit", "amicus, inimicus"; uel translatione, ut "theos, deus", "uox" a Greco "BOO"; uel euphonie causa, ut "amplocti" pro "amplecti","olli" pro "illi". 2 Notandum autem quod cum casu littere omnes mutentur, V tantum immobiles manent casu l, n, r, c, t, ut "sol, solis", "carmen, carminis", "uir, uiri", "lac, lactis", "caput, capitis". 3 Per tempus quoque uerborum cetere mutant
Abbreviated transcription (Latin):
Iatini. a latino uocati sunt. Nam latinus
italie rex fuit. qui ex suo nomine latinos appellaut.
qui postea romani nuncupati sunt. hi ⁊ quirites.
Latini ante romam conditam apud latinos fie¬
bant. nũquam ꝑ testam̃tum. s ꝑ epł̃am libertatẽ
sumentes. unde quia ꝑ testamentũ non fiebant nec
testamento aliquid caꝑe. nec suos heredes face̾ pote

Expanded text:
Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites Latini ante Romam conditam apud Latinos fiebant, numquam per testamentum, sed per epistolam libertatem sumentes. Inde quia per testamentum non fiebant, nec ex testamento aliquid capere, nec suos heredes facere pote
Abbreviated transcription (Latin):
hñt. D ondus dictũ eo qd̾ in stat̾ã libratũ pendeat
hunic ⁊ pensũ. Abusiue pondus libra una ẽ. uñ etiam
Dipondiꝰ dictum ẽ. qi duo pond̾a. Uondĩs signa et
sigt̃ dimidiũ obolũ. ẜ uirgula equalit̾ iacens ⁊ por
non hñt. qd̾ in una dragimna. R. sex ueniunt. qd̾ ẽ pon¬

Expanded text:
t. Pondus dictum, eo quod in statera librarum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus, libra una est unde; etiam dipondius dictus est, quasi duo pondera. Trutina est significat dimidium obolum. — Virgula aequaliter iacens et porrnon habent, eo quod in una dragma sex veniant, quod est pon
Abbreviated transcription (Latin):
los suꝑne⁊ poritꝰ ponit᷑. his de quib dubitatur¬
utoũ tolli debeant an apponi. ¶Limniscus
ẽ uͥgula int̾ geminos puctos iaceus. apponitur
his locis que sacre scͥpture int̾pretes eod̾ sensu
S du̾ssis sermonib tnͣstulerũt. ¶ Antigra¬
rant. ¶ P aragraphus unt̾ u̾sus ponitur
ad separandas res a rebus. ¶ Positura ẽ pa¬
notat. ita fines ista a pͥncipiis separat. ¶sł m¬
phiboli: circuli pars inferior cũ puncto appo¬
tatur. his locis ubi questio dubia uł obscura

Expanded text:
turutrum tolli debeant, nec ne apponi. Liminiscus id est virgula inter geminos punctos iacens, apponitur in his locis, que sacre scripture interpretes, eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigrarant. Paragraphus inter versus ponitur, ad separandas res a rebus que notat, ita ista fines a principiis separat. 10. Cryphia  , circuli pars inferior cum puncto, ponitur in iis locis ubi quaestio dura et obscura
Abbreviated transcription (Latin):
ti.a nichilao diacono eccłie iherosolimoꝵ qui
cũ stepħo ⁊ ceti̾s constitũtꝰ ẽ a petro. qui ꝓpterᷤ
pulchritudinẽ rełitiquẽs uxorem. ut qui uellet
eãm uteretur: u̾sa ẽ in stũprĩ tał consuetudo. ut
inuicem coniugia cõmutarent. qd̾ ioħes in apo¬
calipsi implorabat dicens. S hoc habes qd̾ odis

Expanded text:
e Hierosolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet eam uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem coniugia commutarentur. Quos Iohannes in Apocalypsi inprobat dicens2, 6: 'Sed hoc habes, quod odisti
Abbreviated transcription (Latin):
naturã pupillus. ꝑ.p. u̾so capite: pupilla. ꝑ unũ
k. cappa. ꝑ duo kb iuncta: calumpiue cansa.
q̃ti ex militib suꝑaeñt: qnͣtiq in bello decidissent.
T̾au in capite u̾siculi posita: suꝑititẽ designabat.
theta uͥ ad uniꝰ cuiꝰq defunctionẽ apponebat᷑ ad ca¬
put. uñ habet ꝑ mediũ telum .i. mortis signũ. Cum

Expanded text:
naturam 'pupillus', per verso capite 'pupilla', per unum K 'caput', per duo KK iuncta 'calumniae causa', quanti ex militibus superessent, quantique in bello cecidissent. Tau nota in capite versiculi posita, superstitem designabat. Thita vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur, unde et habet medium telum, id est mortis signu
Abbreviated transcription (Latin):
quos suscitandos: cadaiu̾s sanguis ducit᷑. Nam a¬
mare sanguinẽ demones dñi. MNictages h̾e̾¬
tici: a somno dicti. qd̾ uigilias noctis respuant.
suꝑsticionẽ eẽ dicentes uira tem̾are diuina : qͥ
noctem ad requiem tribuit. Nictare: cinũ¬

Expanded text:
quos suscitandos cadaveri sanguis adjicitur. Nam amare sanguinem daemones dicuntur. Idea somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes iura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. Pelagi
Abbreviated transcription (Latin):
seaes antiqua grecorum qui pactoli unda &xtulit
in diuitias torrentib aureis. Hec antea meoniã dice¬
batur que dum ꝓ breuitate duos fratres reges. lidũ
⁊ tirrenũ ferre non posset. ex sorte tirrenus cum in¬
genti mustitudine ꝓfectus loca gallie occupauit.
et cirrenam ñ cupauit. lidia aut̃ a lido regis fre̾. ctui
in prouincia remanserat cognominata ẽ. Coniun¬
gitur auteni ab occidente nunori Rrigie: ab ortu senỹit
nã habet. quam eiles fluuius cingit. cuiꝰ campos pacto
lus. ⁊ hermus circunfluunt arenis auress dicisimi.

Expanded text:
sedes antiqua regum, quam Pactoli unda extulit in divitias, torrentibus aureis: haec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brevitate duos fratres reges Lydum et Tyrrhenum ferre non posset, 154 ex sorte Tyrrhenus cum ingenti multitudine profectus, loca Italiae occupavit, et Tyrrheniam nuncupavit. Lydia autem a Lydo regis fratre, qui in provincia remanserat, cognominata est. Conjungitur ab Occidente minori Phrygiae, ab Ortu Smyrnam urbem habet, quam Meles flus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi.
Abbreviated transcription (Latin):
nominatas. qd̾ iuues ꝑ dies festos solebatt can¬
tus ⁊ ludi exultatione ppłm delectare. Nam et
mͦ int̾ se gladiis aut pugnis certantes modo
contra bestias incedentes. ubi nõ odio s p̾mio
uiecti subeunt ferale certamen. m

Expanded text:
vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et  modo inter se, aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes, ubi non odio sed premio illecti, subeunt ferale certamen.
Abbreviated transcription (Latin):
lesi nequeant irasci. Patet enĩ coꝵ miscd̾ia exem¬
plis assiduis. prostratis eñ parcunt. captiuos ob
num. Leopardus ex adult̾io leonis ⁊ pardi nas¬
citur. ⁊ terciam origenaem efficit. sicut ⁊ plinius
in naturali hystoria dicit. leonem cum parda
aut leenam cũ pardo concumbere ⁊ ex utroq
coitu dogeneres partus crearis ut mulus. et asi¬
guitiem bibit. ⁊ uim languoris euitat. Eit autẽ¬

Expanded text:
 ut, nisi laesi, nequeant irasci. Patet enim eorum misericordia exem ut, nisi laesi, nequeant irasci. Patet enim eorum misericordia exemplis assiduis. Prostratis enim parcunt, captivos obv. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem efficit; sicut et Plinius in Naturali Historia 8, 42 dicit, leonem cum parda, aut pardum cum leaena concumbere et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus et guinem bibit et uim languoris euitat. omnis fe
Abbreviated transcription (Latin):
xuia ẽ in latint. sirte enĩ leon nocat᷑
et est nom̃ notum. quia s parte coruptuns
Teena uero totum g̾cum ẽ sicut ⁊ dracena ut
autem loena lea uocatur usurpatũ eit a poctis.
Lꝗ eo aut̃ grete. latine rex int̾pretatur. eo qdꝰ pͥn¬
ceps sit omĩum bestiarum. Cuuis genus tripha¬
rium dicitar. ẜ quibus breues ⁊ uiba crispa im¬
belles sunt. longi ⁊ coma simplici acres animos
eorũ frons ⁊ cauda indicat. Uirtus eoꝵ in pecto
re. firmitas in capite. Septi a uenatorib ter¬
ram cõtuentur. quo mitus conspectis uenabu¬
lis terreantur. Rotarum tunent strepitꝰ. sed
ignes magis. Cum dormierint uigilant oculi.
Cũ ambulant cauda sua cooꝑtunt uestigia sua
ne eos uenator inueniat. Cũ genuerinit tribus
diebus ⁊ tribus noctib catulus dormire fertur.
Tunc deiñ patris fremitu. uł rugitu uebiti tre¬
inefactus cubilis locus. suscitare dicitur catulũ
dormientẽ. Circa hominẽ leonũ natura ẽ. ut nͥ

Expanded text:
e enim leon vocatur, et est nomen nothum, quia ex parte corruptum est: leaena vero totum Graecum est, sicut et dracaena. Ut autem leaena lea dicatur, usurpatum est a poetis. Leo autem Graece, Latine rex interpretatur eo, quod princeps sit omnium bestiarum. Cujus genus trifarium dicitur, e quibus breves, et juba crispa, imbelles sunt: longi, et coma simplici, acres. Animos eorum frons et cauda indicat: virtus eorum in pectore est: firmitas in capite. Septi a venatoribus terram contuentur, quo minus conspectis venabulis terreantur. Rotarum timent strepitus, sed ignes magis. Cum dormierint, vigilant oculi: cum ambulant, cauda sua cooperiunt vestigia sua, ne eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur: tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem. Circa hominem leonum natura mitis est:
Abbreviated transcription (Latin):
soluit. L euite. ex nomine auctoris uocati. De
leui enim leuite exorti sunt. a quibus in templo
dei mistici sacram̃ti mysteria explebantur. hũ gͥ¬
ce diacones. latine ministri dicunt᷑. quia sicut ĩ
sacerdote consecracio. ita et in diacono mysterii
dispensatio habetur.

Expanded text:
s. Levitae ex nomine auctoris vocati. De Levi enim levitae exorti sunt, a quibus in templo Dei mystici sacramenti ministeria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
te retinẽt᷑. Modestia ꝑ ꝙͣ pudor honestꝰ
claram ⁊ stabilem conparat auctoritatẽ¬
contraria. ut fortitudini ignauiã. sustiͤ
snustitia. Uerum etiam illa q̃ ꝓpinqͣ iudẽ¬
tur ⁊ finitima esse absunt autẽ longis¬
sime qd̃ genus fidentie contͣrium ẽ dif¬
fidentia. ⁊ eare uĩcium est. Sic unicuiq
uirtuti finitimũ uitiũ repiet᷑ aut certo iã
uomine appellatũ aut audatia q̃ fidentie
stitio q̃ religioni ꝓpinqͣ aut słñe ullo certo
nomine. Q̾ omnia uti cõtͣtia rerũ bonaꝵ

Expanded text:
te retinentur. Modestia, per quam pudor honestus te retinentur. Modestia, per quam pudor honestus claram et stabilem comparat auctoritatemcontraria sunt, ut fortitudini ignavia, et justitiae injustitia; verum etiam illa quae propinqua videntur et finitima esse, absunt autem longissime. Quod genus fidentiae contrarium est difet tamen vitium est. sic uni cuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo iam no- mine appellatum, ut audacia, quae fidentiae, stitio quae religioni propinqua est; aut sine ullo certo nomine: quae omnia item uti contraria rerum bonarum
Abbreviated transcription (Latin):
Consuetudine uis est ꝙ aut leuiter a ua¬
tura tractũ aluid ⁊ maiꝰ fecit usus. ut
ĩ e morem uetustas uulgi approbatione
tum est qd̃ inter aliquos conuenit. par. qd̾
in omnes equabile est. Iudicatũ deqͦ alicuiꝰ
aliqͦꝵ iam sentenciis constitutũ est. lege¬
est ut obseruet continetur. fortitudo ẽ
cousiderata ꝑicłoꝵ susceptio ⁊ laborum
pessio. Eius ꝑtes sunt magͥficentia. iden¬
tia. patientia. ꝑseuerautia. Magnisicẽtia
est rerum magnaꝵ ⁊ excelsaꝵ cũ animi
amipla qͣdam ⁊ splendida ꝓpositione. cogitatõ
⁊ aniministͣtio. fidentia ꝑ qͣm magnis et
rantia est t̃ ratione bñ ꝯsiderata stabilis ⁊
ꝑpecua mansio. Temperantia ẽ firma ⁊ mo¬
ĩ alios ũ rectos inpetus animi. Eius partes¬
ꝯtinentia. clem̃tia. modestia. continentia ẽ
ꝑ qmͣ cupiditas consilii gubernaciotione
regit᷑. Clementia ꝑ ꝙͣ animi temere in odi¬
um alicuius ituetionis concitati comitã¬

Expanded text:
consuetudine ius est, quod aut leviter a naconsuetudine ius est, quod aut leviter a natura tractum aluit et maius fecit usus, ut in morem vetustas vulgi approbatione tum est qinter omnes equabile est. Iudicatum, de quo alicuius aut aliquorum sententiis iam constitutum est. Ius legest ut observet, continetur. Fortitudo est considerata periculorum susceptio, et laborum perpessio. Ejus partes, magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. Magnificentia est rerum magnarum et excelsarum cum animi ampla quadam et splendida propositione agitatio atque administratio. Fidentia est per quam magnis et rantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio. Temperantia est in alios non rectos impetus animicontinentia, clementia, modestia. Continentia est per quam cupiditas consilii gubernatione regitur. Clementia, per quam animi temere in odium alicujus illecti concitatique comita
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor. p᷑dentiam. iusticiam. fortitudinẽ.
ria. iñtelligentia. ꝓuidentia. Memoria ẽ
ꝑ ꝙͣ auintus reperit illa q̃ fuerũt. Intelli¬
gentia est ꝑꝙͣ ea ꝓspicit que sunt. ꝓuidẽ¬
tia est per qmͣ futurum alicuid uidetur
añꝙͣ factum sit. Iusticia est habitꝰ animi
ꝯmiuuii utilitate seruata suam cuiq tribu¬
ens dignitatem. Eiis initũm est a nat᷑a
ꝓfectũ. dem̃de q̃ dam in ꝯsuetudinem ex
utilitatis ratione uenerunt. q̃ eciam ꝓbata
est ixũ opinio genuit. s q̃dam innata uiẽ
inseruit. ut teligionem. pietatem. gr̾am.
uindicationem. obseruantiam. ueritatẽ.
Religio est q̃ suꝑioris cuiusdam nature .i.
amititiaꝵ ⁊ offitioꝵ alterius memoria et¬
altus remimerandi uoluntas ꝯtinet᷑. uiũ¬
dicatio ꝑ qͣm uis aut iniuria ⁊ omnino
omne ꝙ obfuturũ d e fendendo ant ulciscen
do ꝓpulsat᷑. Obseruantia ꝑ ꝙͣ omnes aliq᷑
dignitate añcedentes cultu qͦ ⁊honore dig¬
ant ante fuerunt aut futura dicunt᷑.

Expanded text:
quattuor: prudentiam, iustitiam, fortitudinem, ria, intellegentia, providentia. memoria est, per quam animus repetit illa, quae fuerunt; intellegentia, per quam ea perspicit, quae sunt; providentiantequam factum est. Justitia est habitus animi, communi utilitate conservata, suam cuique tribuens dignitatem. Ejus initium est ab natura profectum: deinde quaedam in consuetudinem ex utilitatis ratione venerunt: postea res et aest, quod non opinio genuit, sed quaedam innata vis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem, ob- servantiam, veritatem. religio est, quae superioris cuiusdam naturae, quamicitiarum et officiorum alterius memoria et remunerandi voluntas continetur; vindicatio, per quam vis aut iniuria et omnino omne, quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo pro- pulsatur; observantia, per quam homines aliqua digni- tate antecedentes cultu quodam et honore digante aut fuerunt aut futura sunt, dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis signũ uł inditium posuerunt. concinet
antem confessionem trinitatis et unitat em
etclie et omine xpĩane dogmatis sacrament um.
Dinibolũ .g. indicium dici potest. et collatio.
quod plures iñ unũ ꝯferunt. Id enim fecert̃
apse uũ bis sermonib ⁊̃ unũ conferendo unusqͥsꝵ
u senst. Iuditiũm autem ł signũ ideo dicitur

Expanded text:
nis signum vel indicium posuerunt. Continet autem confessionem Trinitatis et unitatem Ecclesiae et omne Christiani dogmatis sacramentum.Graece et indicium dici potest, et collatio, hoc est, quod plures in unum conferunt. Id enim fecerunt apostoli in his sermonibus in unum conferendo unusquisque quod sensit. Indicium autem, vel signum, idcirco dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sitatẽ minoꝵ pondeꝵ sua unitate uin¬
cit .i. ꝯplectat᷑. constat autẽ dragniis
uiii .i. scripulis .xxiiii. ꝓinde legitimũ
horas diei nodisq imitat᷑. ł qr liberã
efficit duodecies ꝯputata. Intia .xxiiii.¬

Expanded text:
sitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est complectatur. Constat autem dragmis octo, id est scrupulis XXIIII. Quod proinde legitimum horas diei noctisque metitur; vel quia libram efficit duodecies computatus. Libra XII
Abbreviated transcription (Latin):
a uolatu tardo nominata dicit᷑. Magͥtudine
dixe corpis p̾petes uolatꝰ nõ ht̃. has quidem
dicunt ꝯcubitu ñ misteri. ⁊ sine copula cõ¬
ciꝑe ⁊ geuerare. Natos eoꝵ pene usq ad cen¬
tũ annos procedere. Uulture sicut ⁊ aqdͥle

Expanded text:
ata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare; natosque earum paene usque ad centum annos procedere. Vultures aute
Abbreviated transcription (Latin):
Ueriuito. as. Uermis est est animal quod
rena sine ullo ꝯcubitu signit᷑. prop̾e autẽ
mentis. eruca in olerib. teredo in ligno. tar¬
mus in lardo. uermis nõ ut serpens aper
rectum corpusculi ꝑtes gͣdatim porrigẽdo
ꝯtractas. ꝯtrahendo porrectas motũ explicat

Expanded text:
ermibus . Vermis est animal quod rena sine ullo concubitu gignitur; licet mentis; eruca in holere; teredo in ligno; tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertrectum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat,
Abbreviated transcription (Latin):
senatũ. tercio ppłni. Erat autẽ mos ro¬
manis ut t̾umphantes qͣdrigis ueherẽ¬
tur ex eo qͦ soli sunt pͥores duces ħ hĩtu
bella inire. Quiꝯ enim in conflictu ui¬
cisset palma aurea coronabat᷑. qr palina
stimulũ ht̃. Qui uͦ sine ꝯflictu fugien¬

Expanded text:
. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugien
Abbreviated transcription (Latin):
sine casu. Quot accidunt uerbo: modi.
forme. ꝯugationes. signisicationes nume¬
ri. sigure. tempora. persotie. Queritur
enim cursus potest intelligi sine currẽ¬
te. nͨ cogitatio sine cogitante. nͨ cura sñ

Expanded text:
tionibus. quot accidunt uerbo? modi formae significationes coniugationes numeri figurae tempora personae quoque enim cursus intellegi potest sine currente nec cogitatio sine cogitante: sic ergo nec
Abbreviated transcription (Latin):
partes. antica ad ortum. postica ad octalut.
Siuistra ad septente̾ onem. dext᷑ ad merid¬
nuitationum uices. hyenis. uers estas. autũ¬
nus. In istis gͥ temporib aut uelotior ett
ttansitus solis aut tardior. T empora sũt¬
q̃ per sydera fiunt. nõ spatia horaꝵ s uicit¬

Expanded text:
ant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridnisi mutationum uices, hiems, uer, aestas atque autumnus ? in istis igitur temporibus aut uelocior est transitus solis aut tardior; alia ae per sidera fiunt, non spatia morarum, sed vicis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nͥ testator mortuus fu̾it. nec confirmari pͭ
nͨ sciri quicquic in eo est scriptum. qͥa inclau¬
sum et obsignatum est. et nide dictũ testamẽ¬
tum. quia nõ ualet nisi post testatoris monu
sane in scripturis sanctis nõ hoc solum dicit᷑
ꝙ ñ ualet nisi testatorib mortuis. s omne
pactum et placitum testamentum dicit᷑. T es¬
tamentum uͣiris ciuilis est quinq testiũ subscͥp¬
tione sirmatum. G est amentum bͣiris p̾torii
est Seꝑtem testium signis. s illud apud ciues
est uotare .i. notum sit quod scriptum est.
olographum dicit᷑ illud quod manu auctoris
ex hereditatis sine officio naturał pietatis.
redato nominatim. neq berede iustituto. dis¬
rumpit᷑. Suppressum uero testamentũ est
qd̃ in fraude heredum uel legatariorũ seu¬
inde libertoꝵ non ẽ palam ꝓpalatum. Quod¬
et si nõ latet. tamen si predictis personis
non ꝓferat᷑ subprimi uidetur. Testamẽ¬

Expanded text:
quia, nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est; et inde dictum testamentum, quia non valet nisi post testatoris monum' Testamentum sane in Scripturis sanctis non hoc solum dicitur, quod non valet nisi testatoribus mortuis, sed omne pactum et placitum testamentum vocabant. tamentum iuris civilis est quinque testium subscriptione firmatum. Testamentum iuris pretorii est septem testium signis signatum. Sed illud apud cives est ut notum sit quod scriptum est. Holographum testamentum est manu auctoris exhaeredatis, sine officio naturaliredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est quod in fraudem heredum, vel legatariorum, sive libertorum, non est palam prolatum. Quod si non latet, tamen si predictis personis non proferatur, supprimi videtur. Digesta
Abbreviated transcription (Latin):
arbores. s ⁊ celum ⁊ terras mariaq contͣ
bat. Nentoꝵ sunt .iiͦiiͬ. principales speties
pͥmus ab oriente subsolanus. Ameridie.
auster. ab occidente fauonius. Aseptẽtͥo
minos hinc inde uentoꝵ sp̾c. Subsolanus
a dextro latere ht̃ uulturnum. a leuo eu¬
rum. Auster a dextris euroanstrũ. a sinis¬
tris. austro africum. Cauotiius. a dextra

Expanded text:
diversa sortitur; dictus autem ventus, quod sit vehemens et violentus. Vis enimmus ab oriente Subsolanus, a meridie Auster, ab occidente Favonius, a septentriminos hinc inde ventorum spiritus. Subsolanus a latere dextro Vulturnum habet, a laevo Eurum: Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum: Favonius a parte dextra
Abbreviated transcription (Latin):
substat. unde ⁊ dicimus unam esse oycyart
uel oytpatin .i. essentiani. ł sub sistentiam de¬
et personas. Nisi enim tres mñ deo substantias
eccłiasticus usus loquendi excluderet. uid̾e̾t᷑
i deo de deo dici substantiam. non qd̃ ip̃e ceti̾s
reb quasi subiectum supꝑoneretur. S quod
idem omnib uti p̃esset ita etiam qͣi pͥncipium
subeẽt rebus dum eis omnib oycyas oay uł
subsistere subministrat. Sed ħ omnia idcirco
sunt dicta ut differentiam nature atq per
Q ͦ uero nomine unum qͣ opporteat appellari
eccłiastice sit locutionis arbitrium. ħ interim
ꝓprietas. ꝑ sona uͦ rationabilis nature ĩ diui¬
dua substentia. Substantia ĩ diuiduis. subsis¬

Expanded text:
. Vnde etiam dicimus unam esse οὐσίαν uel οὐσίωσιν, id est essentiam uel subsistentiam detresque personas. Nisi enim tres in deo substantias ecclesiasticus loquendi usus excluderet, uideretur idcirco de deo dici substantia, non quod ipse ceteris rebus quasi subiectum supponeretur, sed quod idem omnibus uti praeesset ita etiam quasi principium subesset rebus, dum eis omnibus οὐσιῶσθαι uel subsistere subministrat. Sed haec omnia idcirco sint dicta, ut differentiam naturae atque pemus. Quo uero nomine unumquodque oporteat appellari, ecclesiasticae sit locutionis arbitrium. Hoc interiproprietas, persona uero rationabilis naturae indiuidua substantia. Hanc in
Abbreviated transcription (Latin):
et anuos. Nam et si aliquis corporalis
ł spũalis motus condidiõne istoꝵ luminari¬
uin ꝓrecessit. ut aliquid afutura expecta¬
tione per presens in preteritum traiceret
sine tempore esse non potuit. T empora¬

Expanded text:
us. nam si aliquis uel corporalis uel spiritalis motus conditionem istorum luminarium praecessit, ut aliquid a futura expectatione per praesens in praeteritum traiceret, sine tempore esse non potuit. e
Abbreviated transcription (Latin):
dictus scd̃m id ꝙ ad aliquid refertur spirans.
et spirans utͥq sp̃m inspiraus est. et ex eo
sp̾c dicitur nõ semꝑ scd̾m id ꝙ refertur ad
aliquid. s scd̾m id qd̾ aliquam naturam sig̃.
Omnis enim incorporea natura sp̃t ĩ scrip¬

Expanded text:
dictus secundum id quod aliquid refertur spirans. Et spirans utique spiritu spirans est, et ex eoitus dicitur, non secundum id quod refertur ad aliquid, sed secundum id quod aliquam naturam significat. Omnis enim incorporea natura spiritus in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
sensores essent. alii ab annuendo dictos accipiũt.
ip̃i enim agendi facultatem dabant. Quamuis au¬
tem seuatoria. origine quisq esset. usq ad legi¬
timos annos eques romanus erat. deiude accipie¬
bat houorem senatorie dignitatis. S enatꝰ. officiũ

Expanded text:
seniores essent. Alii a sinendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enim agendi facultatem dabant. Senatusnim senatoria quisque origine esset, usque ad legitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatorie dignitatis. Censores apud
Abbreviated transcription (Latin):
Turiundas panes. Thus arbor arabie ĩmẽ¬
sa atq ramosa. leuissimi corticis. ramis ad
aeris qͣlitatem amigdale. mͦ sucũ a romaticũ
eo qd̃ sit natura rotondum ĩ modũ testi¬
culoꝵ. reliquum planum ⁊ pene scabrosũ.¬
Ad ulteratur admixta resina ł guiini. s
dis noscit᷑ sua ꝓprietate. Ñam thꝰ igni
inpositim ardescit. resina simescit. Gum

Expanded text:
tariis. Thus arbor Arabica immensa atque ramosa, levissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo succum aromaticum eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum planum et pene scabrosuAdulteratur autem admixta resina sive gummi, sed dinoscitur sua proprietate. Nam tus igni inpositum ardescit, resina fumescit, gumm
Abbreviated transcription (Latin):
libat. mactat S acrum uocamus quod ad deum
ꝑtinet. religiossm qui ad hontiues pertinet¬
iustos. Sanctum uero quod ad aliquid sanci¬
tur. qͦ uiolato pena ꝯmittitur ꝑ acrum uro
et sanctum est sanctum uero non ꝯtinuo sacruerstẽ
scm̃ semper in bona parce ponitur. Sacrim ueto
duo significat bonum et malum pͥ acrificium
uicdima est. et quecuuuq in ara cremantur seu
ponunt᷑. Omne autem quod deo datur aut dedi¬
catur aut consecratur. S acrisiciũm dcm quasi¬
sacrum factum qr preceptum mystice ꝯsecratum
in memoria dominice passionis. Unde hoc to
iubente. corpus xp̃i et sanguinem dicius. qd̾
dum sit ex frucdib terre sanctificat᷑ et sit sacra¬
et calicis sacramentum greti eucharistiam diqt.
quod latine bona gr̾a interp̾tat᷑. Et qͥd melius
erat. hostiã uero erat que deuictis hostib ĩ mola¬
batur. et hec uictima dicebatur. aliĩ aut em di

Expanded text:
et sanctum. Sacrum uocamus quod ad Deum pertinet, religiosum quod ad homines iustos, sanctum uero quod ad aliquid sancitur quoque uiolato poena committitur. Sacrum uero et sanctum est, sanctum uero non continuo sacrum. Item sanctum semper in bonam partem ponitur, sacrum uero duo significat, et bonum et malum; bonumvictima et quaecumque in ara cremantur seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dsacrum factum, quod prece mystica consecratur in memoriam Dominicae passionis, unde hoc eo jubente, in corpus Christi et sanguinem Domini quod dum sit ex fructibus terrae sanctificatur, et fit sacraet calicis sacramentum Graeci Eucharistiam dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur: et quid melius erat, hostia uero quae deuictis hostibus inmolabatur. Haec et uictima uocabatur. Alii ui
Abbreviated transcription (Latin):
ioqueret᷑. hic uxta numerum uocabuloꝵ suoꝵ
tͥa uolumina edidit. quoꝵ pͥmus est masloth quẽ
greci parabolas. latinuĩ ꝓuerbia uocant. ł nominãt
eo qd in ip̃o sib ꝯꝑatiua similitudine siguras uerboꝵ
et ymagines ueritatis ostendit. Ipãm autẽ ueritatẽ¬
ad iñtelligendum legentib seruauit. Secundum li
unũ sicut iñ ꝓu̾bũs. s ad uniuersos generaliter
dirigat᷑. docens oumiã q̃ in tnundo cernimꝰ caduca¬

Expanded text:
Israel iuxta numerum vocabulorum suorum tria volumina edidit, quorum primus est Masloth: quem Graeci Parabolas, Latini Proverbiorum nominant, eo quod in ipso sub conparativa similitudine figuras verborum et imagines ad intelligendum legentibus reservavit. Secundum libunum, sicut in Proverbiis, sed ad universos generaliter dirigatur, docens omnia, quae in mundo cernim
Abbreviated transcription (Latin):
uel multi iades. ut iuges pliades Pignum autẽ
ex animantis est ymagine formatũ ut taurus
dirigant ad cursum consilium. Q̾dam itelle
acies. fulgoresq eaꝵ qnib rebus status celi
futurus ostenditur. s et omnes homines ea ĩ¬
tendunt ad preuidendas aeris qualitates per
suo certis stationib tempoꝵ qualitates sig¬
dicit que obseruare uanitatis est sed utiq
utilia et usib uite huius sunt necessarias̾ y¬

Expanded text:
uel multiuges, ut Iadas, Pliades; signum uero quo animantis imago formata est, ut Taurus, dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibusaciem fulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per suo certis stationibus temporum qualitatem sigdicit, quae obseruare uanitatis est, sed utique utilia et huius uitae usibus necessaria,
Abbreviated transcription (Latin):
nomen habent a picto corpore eo quod aculeis
ferreis cumi atramento uariarum signrarũ
stimate adnotentur. Ecocia eadem iberuia ꝓ¬
xima britannie spatio terraꝵ angustior. sed
et cantabricum occeanum intendunt. unde
et bybernia dicta. Scotia autem appellat a¬
quod a scotorum gentib colitur. illit nulla

Expanded text:
nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum im coluntur. 6. Scotia, eadem et Hibernia proxima Britanniae insula, spatio terrarum angustior, sed et Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Hibernia dicta. Scotia autem, quod a Scotorum gentibus colitur, appella
Abbreviated transcription (Latin):
ucco. Lacteus: circulus ẽ uia que in sꝑa uidef.
qͣi alba. quam alii dicunt animus heremũ anci¬
quoꝵ se fertur eẽ. ⁊ m̾ito resplendere. Ali uo̾
uiam eẽ quã circu̾it sol. ⁊ ex splendoris ip̃ius
tͣsitu ita lucere. Lactens ẽ: qui lacte ilitur
Lactans qui decipit. ocoo¬
acteus: lacte abundans. ut lactentes
ficos lacibus lactantia. coagnlatum
abundantia lactis exuberet. seu qr nutrientes
femin as implent. Hec in iuris uen̾is usum coercet

Expanded text:
us. Lacteus circulus, uia, quae in sphaera uidetur quasi alba. Quem alii dicunt animis heroum antiquorum refertum esse et merito resplendere, alii uero uiam esse, qua circuit sol, et ex splendoris ipsius tus est. lactens qui lacte alitur, et lactans qui decipit: lactens lacte abundans, ut «lactentes ficus», Lucilius «lactentia coagula cum abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas implet. Haec et in viris Veneris usum, coercet