comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra recordatio peoẽi. ⁊ timorañ excorq̃bat
uobis profecto de płib. hie iã ỹmb̃ abiit
rrecessit. Nã ⁊ flores apparẽt indices plu¬
ne suauioris. ht et estas pluuias suas
suaues ⁊uberes. Qͥd dulciꝰ lacͥma carita¬
tis. fiet quippe caritas. s examore. ñ ex me¬
rore. flet ex desiderio. flet cũ flentib T̃ali
ymbre ñ ambigo rigatos uberiꝰ actus
obediencie nr̃ȩ quos letꝰ intueor ñ mur¬
mure tetros. ñ tͥsticia subobscuros s
tloridos. Sic sunt: acsi semꝑ floresgeste¬
ber abiit.i re. si demũ flores apparuerũt
nalis temꝑies: tempus putatiõis ĩdicit.
qͥo restat isi ut de cet̾o toti ĩcũbamus
huic oꝑi. tam sc̃o. tam neccͣio: Scrutemͣ¬
nxeta ꝓpħam uias nr̃as ⁊ studia nr̃a. ⁊ ĩ eo
se quisꝙ iudicet profecisse. ñ cũ ñ ĩuen̾it
qdꝰ reprehend̾. s qd̾ cũ ĩuenit rep̃hendet.
sunc teñ frustra scrutatꝰ es. si rursũ opꝰ eẽ
serutimo adu̾tisti. et tociens ñ te fefellit

Expanded text:
ra recordatio peccati, et timor ante extorquebat vobis, profecto de pluribus hic jam imber abiit et recessit: nam et flores apparent indices pluviae suavioris. Habet et aestas pluvias suas suaves et uberes. Quid dulcius lacrymis charitatis? Flet quippe charitas, sed ex amore, non ex moerore; flet ex desiderio, flet cum flentibus. Tali imbre non ambigo rigatos uberius actus obedientiae vestrae, quos laetus intueor, non murmure tetros, non tristitia subobscuros, sed floridos. Sic sunt, ac si semper flores gesterecessit; si demum flores apparuerunt vernalis temperies tempus putationis indicit: quid restat, nisi ut de caetero toti incumbamus huic operi tam sancto, tam necessario? Scrutemetam, vias nostras et studia nostra, et in eo se quisque judicet profecisse, non cum non invenerit quod reprehendat, sed cum, quod invenerit, reprehendet. Tunc te non frustra scrutatus es, si rursum opus esse scrutinio advertisti: et toties non te fefellit
Abbreviated transcription (Latin):
qui euaginato gladio neignẽ ꝑteret
serui auriculã amputauit. s ñ erat
tempꝰ putationis. ⁊ ĩo audit. Conuerti
glaclium tuum ĩ loc̃ suũ. Erat . R. hora
⁊ potestas denebrax.⁊ quisqͥs tr̃ discipłbx
leuaret gladium uł ferri uł uerbi
aut ferro truncandꝰ erat ⁊ neminẽ
lucraret᷑ nec qͥppiã fructꝰ afferret.
aut certe timoris glaclio ad negand̃
cogendꝰ. ⁊ sic magis ip̃e ꝑiret. iuxtaũ¬
bum dñi qd̾ subiũxit mox. aita dicẽs
oĩs qui acceꝑit gladium: gladio ꝑl¬

Expanded text:
qui evaginato gladio, ne ignem perderet, qui evaginato gladio, ne ignem perderet, servi auriculam amputavit. Sed non erat tempus putationis: et ideo audit: Converte gladium tuuet potestas tenebrarum: et quisque tunc discipulorum levaret gladium vel ferri, vel verbi, aut ferro truncandus erat, et neminem lucraretur, nec quidpiam fructus afferret; aut certe timoris gladio ad negandum cogendus; et sic magis ipse periret, juxta verbum Domini quod subjunxit mox, ita dicens: Omnis qui acceperit gladium, gladio
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ hic uineas eque intelligibiles .i. a
nimas uł eccłas tempꝰ putandi aduenis¬
se denunciat. id forsitan int̾ utrasq res uo¬
lens uocabuloꝵ diu̾sitate diftingui. ut
messes. plebes. uineas. ꝯgregationes scõꝵ
cohabitantiũ ĩtelligimꝰ. forro hẏemaletẽ¬
pus qd̃ p̃tisse sigͥcat ulud m designare nͣr¬
apud nideos eo qd̾ ꝯspirassent adu̾suseñ.
uolentes eum mtficere. Uñ ⁊ cdicebat ad
ascendã. Ascendit tñ postea ⁊ ip̃e non
palam s qͣl ĩ occulto. Ex tc̃ gͦ ⁊ deĩceps
usq ad aduentũ sp̃c scĩ quo reraluert
corpentia ficelium corda tamqͣm igne
quẽ dñs ad hoc ip̃m misit in derram. hi¬
emps fuit. Tu ne negaueris hyemẽ tc̃ ẽt
cum petrus sederet ad prunas ñ minus
gelido corde qͣm corpore : demiq. erat fgͥ
inquit. Magnum reuera fgus. corne¬
gantis ꝯstͥnxerat. nͨ mirũ tñ c̃ignis
ab eo ablatus ẽẽt. Nã paulo añ ñ paruo
feruebat zelo. quippe a chuc igniprytiuꝰ

Expanded text:
ita et hic vineas aeque intelligibiles, id est animas vel Ecclesias, tempus putandi advenisse denuntiat; id forsitan inter utrasque res volens vocabulorum diversitate distingui, ut messes plebes, vineas congregationes sanctorum cohabitantium intelligamus. 5. Porro hiemale tempus, quod praeteriisse sigapud Judaeos, eo quod conspirassent adversus eum, volentes eum interficere. Unde et dicebat ad ascendam . Ascendit tamen postea et ipse, non palam, sed quasi in occulto. Extunc ergo et deinceps usque ad adventum Spiritus sancti, quo recaluerunt torpentia fidelium corda, tanquam igne, quam Dominus ad hoc ipsum misit in terram ems fuit. Tunc negaveris hiemem tunc fuisse, cum Petrus sederet ad prunas, non minus gelido corde, quam corpore? Denique: Erat frigus, inquit . Magnum revera frigus cor negantis constrinxerat. Nec mirum tamen, cum ignis ab eo ablatus esset. Nam paulo ante non parvo ferebat zelo, quippe adhuc igni proximus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ uitu. miñ .n. uiciosa sinedubio atq
suꝑflua ⁊ om ne deniq qd̾ offendiculũ
clare et ĩpedire fructũ salutis possit:
putare iam ⁊ resecare monebat. sciens
qi tempꝰ putationis aduenerit. Ideo ⁊
aiebat fideli cuidã cultori uineaꝵ. ar¬
gue. increpa. obsecra. In pͥmo ⁊ scd̾o ho¬
rum putationẽ uł extirpationẽ. in
ultimo plantationẽ ĩdicens. Et ħ qͥd̾
audi quid ꝑ ꝓpͥũos de tẽpoꝵ ꝯsideratione
sub alio qͥd̾ reꝵ scemate ⁊ noĩe cũ noua¬

Expanded text:
um nostrum . Vitiosa sine dubio atque superflua, et omne denique quod offendiculum dare, et impedire fructum salutis possit, putare jam et resecare monebat, sciens quia tempus putationis advenerit. Ideo et aiebat fideli cuidam cultori vinearum: Argue, increpa, obsecra ; in primo et secundo horum putationem vel exstirpationem, in ultimo plantationem indicens. Et haec quaudi quid per proprium os de temporum consideratione, sub alio quidem rerum schemate et nomine, c
Abbreviated transcription (Latin):
id minist̾ii sortita sit. ñ sua ambitione
s uocata a deo tamqͣm aaron. forro. ĩ u¬
tatio illa quid est nisi ĩtima q̃dã stimu¬
latio caritatis. pie nos sollicitantis emu¬
lari fratnam salttem. emulari decorem
domus dñi. incrementa lucroꝵ eiꝰ. ĩcre¬
menta frugum iusticie enis. laudẽ ⁊
głam nominis eiꝰ. Iftimodi iͥq cura dm̃
religiosis affectib. quociensis qui arãs
regere aut stucdio p̃dicõnis ex officio
intendere ħt hominẽ suũ int̾iorẽ
senserit promou̾i: tociens pro certo
sponsũ ad esse ĩdelligat. tociens se ab il¬
lo ad uneas inuitari. Ad quid. iisi ut
ñ õe tempͥus suppetit. et aptũ est. addit
is qͥ ĩrutat et tempꝰ putationis aduenis¬
se. Ad ẽẽ hoc nouerat qui clamabat. Et¬
cenc̃ tempꝰ acceptabile ecce nc̃ dies salu

Expanded text:
id ministerii sortita sit, non sua ambitione, id ministerii sortita sit, non sua ambitione, sed vocata a Deo tanquam Aaron. Porro invitatio ipsa quid est, nisi intima quaedam stimulatio charitatis pie nos sollicitantis aemulari fraternam salutem, aemulari decorem domus Domini, incrementa lucrorum ejus, incrementa frugum justitiae ejus, laudem et gloriam nominis ejus? Istiusmodi itaque circa Deum religiosis affectibus quoties is qui animas regere, aut studio praedicationis ex officio intendere habet, hominem suum interiorem senserit permoveri; toties pro certo sponsum adesse intelligat, toties se ab illo ad vineas invitari. Ad quid, nisi ut non omne tempus suppetit et aptum est, addit is qui invitat, tempus putationis advenisse. Adesse hoc noverat qui dicebat: Ecce nunc tempus accep
Abbreviated transcription (Latin):
questus immissa auiditas. aĩat᷑ ⁊̃ ad opꝰ
iniũctũ ⁊ de tp̃is oportunitate reddit᷑ alacͥ¬
or. tempꝰ faciendi inqͥt o sponsa. qi hẏep̃s
tͣnsiit qñ operari nemo poterat. Ymber
quoꝙ qui iundatione fc̃a oꝑiebat t̾ram
culturas ĩpefliebat. ⁊ uł sata necabat uł
fieri uetabat. is ĩqͣm ymber excurrit. ab¬
iit ⁊ recessit. flores apparuer̾t in t̾ra nr̃a
ũnalem profecto temꝑiẽ ad ẽẽ signanteᷤᷤ.
oꝑandi cõmoditatẽ. frugũ uicinitatem
ac fructuũ. Dem̃ subdit ubi ⁊ quid pͥmũ
oꝑari oporteat. tempꝰ inquiens putatoĩs
ad̾uenit. ad uineas gͦ excolendas ducit᷑
quȩ ut possint ub̃iorib fructib respõd̾e
colonis: añ oła netesse est sarmenta ft̾i¬
lia proici. suctidi noxia. purari super¬
flua. ħ iuxta lit̾am. Nũt iã uideamꝰ
nec opꝰ habetis iterato audire. Adhas iꝰꝙ a
reuisendas. corrigendas. instruendas.
saluandas: aĩa ꝑfectior inuitat᷑. que tñ

Expanded text:
estus immissa aviditas. Animatur etiam ad opus injunctum, et de temporis opportunitate redditur alacrior. Tempus faciendi, inquit, o sponsa, quia hiems transiit, quando operari nemo poterat. Imber quoque, qui inundatione facta operiebat terram, culturas impediebat, et vel sata necabat, vel seri vetabat; is, inquam, imber excurrit, abiit et recessit; flores apparuerunt in terra nostra vernalem profecto temperiem adesse signantes, operandi commoditatem, frugum vicinitatem ac fructuum. Deinde subdit, ubi et quid primum operari oporteat: Tempus, inquiens, putationis advenit . Ad vineas ergo excolendas ducitur: quae ut possint uberioribus fructibus respondere colonis, ante omnia necesse est sarmenta sterilia projici, succidi noxia, putari superflua. Haec juxta litteram. 3. Nunc jam videamus, nec opus habetis iterato audire. Ad has itaque revisendas, corrigendas, intruendas, salvandas, anima perfectior invitatur, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
minime. s agnoscite eas quas uob̃ supͣ
onis. ⁊ qi ñ fit ĩ bac uita copia ꝯtẽplãdi
nec diuturnitas ocii. uͥ officii ⁊operis
cogentior neget istantiorꝙ utilita.
More gͥ suo sponsus uͥ cdilectã paululum
sinu ꝓpo quieuisse ꝑsentit. ad ea denuo
q̃ utisiora uisa c̃ trahere ñ cunctatur.
Non tͣnqͣi inuitã. nec .n. qd̾ fieri uetuit
faceret ullatenꝰ ip̃e. S trahi saneã spon¬
io sponse ẽ. ab ip̃o acciꝑe desiderium quo
tuabat᷑. desiterium bonoꝵ oper. desid̾ium
fructificandi sponso. quippe cui uiuere ẽ¬
sponsus. ⁊ mori lucrum. Et est desid̾ium
uehemens. qd̾ eã ñ t̾m surge̾ s ⁊ surgere
festinant̾ sollicitat. Sic quippe h̃s. surge
proꝑa ⁊ ueni. Nec pax ꝯfortat qd̾ audit᷑
mitti quã duci ⁊ secum parit̾ sponsum
ẽe uenturũ. Q d .n. difficile s illo comite
ĩ medio umbre mortis. ñ time .m. qm̾ tu¬

Expanded text:
Minime. Sed agnoscite eas quas vobis supronis; et quia non sit in hac vita copia contemplandi, nec diuturnitas otii, ubi officii et operis cogentior urget instantiorque utilitas. More igitur suo sponsus, ubi dilectam paululum in sinu proprio quievisse persentit, ad ea denuo quae utiliora visa sunt, trahere non cunctatur. Non tamen quasi invitam: nec enim quod fieri vetuit, faceret ullatenus ipse; sed trahi sane a sponso sponsae, est ab ipso accipere desiderium quo trahatur, desiderium bonorum operum, desiderium fructificandi sponso; quippe cui vivere sponsus est, et mori lucrum. 2. Et est desiderium vehemens, quod eam non tantum surgere, sed et surgere festinanter sollicitat: sic quippe habes: Surge, propera, et veni. Nec parum confortat quod audit, mitti quam duci, et secum pariter sponsum esse venturum. Quid enim difficile sibi illo comite in medio umbrae mortis, non timebo m
Abbreviated transcription (Latin):
mea. formosa mea.⁊ ueni. Quisħ̾
dicit: absq dubio sponsus. et ñne
ĩpe est qui pauloañ suscitari dilectã tan¬
tcoꝑe prohibebat: Quo pacto gͦ nc̃ ñ solũ
ut surgat. s ⁊̃ ut acceleret iubet: uenit ĩ
mentem simile quid ex exͣngelio. Ea nẽ¬
pe nocte qua dñs tradebat᷑ cum fatigatoᷤ
productiorib iugiliis discipulos qͥ secũ
erant dormire demum ac requiescere pre¬
cepisset. in ip̃a hora. surgite eamꝰ inquit.
erre appropinquauit qui me tͣclet. Nunc
quoq similit̾ uno pene mom̃to ⁊ pro¬
hibet suscitari sponsam. ⁊ suscitat. fur¬
geĩquiens ⁊ ueni. Qd sibi itaꝙ uulttã
subita hec mutatio uoluntaris consilii.

Expanded text:
mea, formosa mea, et veni . Quis hoc dicit? Absque dubio sponsus. Et nonne ipse est, qui paulo ante suscitari dilectam tantopere prohibebat? Quo pacto ergo nunc non solum ut surgat, sed ut et acceleret jubet? Venit in mentem simile quid ex Evangelio. Ea quippe nocte qua Dominus tradebatur, cum fatigatos productioribus vigiliis discipulos qui secum erant, dormire demum ac requiescere praecepisset, in ipsa hora: Surgite, eamus, inquit, ecce appropinquavit qui me tradet . Nunc quoque similiter uno pene momento et prohibet suscitari sponsam, et suscitat: Surge, inquiens, et veni. Quid sibi itaque vult tam subita haec mutatio voluntatis sive consilii?
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾ syrrexer̃t. qui ueluti quidã luci¬
dissimi flores simul apparuert in terra
nr̃a. deniq uenerunt in scam ciuitatem
tia fructum fĩdei. Nam postqͣm ille sfideli¬
tatis imber aliqͣntulũ uł ex parte abiit ⁊
recessit. secuta mox est pluuia uolunta¬
ria. qm segregauit ds̃ hereditati sue.
⁊ flores apparere ceperũt. dñs dedit be¬
nignitatem. ⁊ terra nr̃a dedit flores su¬
it gelu malicie p̃uałe adu̾sus flores qͥ ap¬
parebant: nec p̃ripere ut assolet fructũ
uite quẽ ꝓmritebant. Nam cũ om̃s qͥ
crectiderant induerent᷑ uͥtute ex alto. sur¬
rexerunt ex eis hoses qui min̾as hoĩum
ꝯtempserunt. fortes in fide: passisũt qͥ d̾
qͣmpłimos ccͣdictores. s ñ cesser̾t neꝙ
subterfugerunt. quo minꝰ facerent ⁊
ãnunciarẽt oꝑa dĩ. Nam iuxta iid ĩ ps̃o¬

Expanded text:
idam lucidissimi flores simul apparuerunt in terra nostra. Denique venerunt in sanctam civitatem, tia fructum fidei. Nam postquam ille infidelitatis imber aliquantulum, vel ex parte, abiit et recessit, secuta mox est pluvia voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae, et flores apparere coeperunt. Dominus dedit benignitatem, et terra nostra dedit flores suit gelu malitiae praevalere adversus flores qui apparebant, nec praeripere, ut assolet, fructum vitae, quem promittebant. 9. Nam cum omnes qui crediderant, induerentur virtute ex alto, surrexerunt ex eis homines, qui minas 1467 hominum contempserunt, fortes in fide. Passi sunt quidem quamplurimos contradictores; sed non cesserunt, neque subterfugerunt, quominus et facerent, et annuntiarent opera Dei. Nam juxta illud in ps
Abbreviated transcription (Latin):
manam subsistẽ¬
tram. s ip̃m esse
unam ꝑsonã. Qa
u̾o paulo añ cum
errorem euticis
expoñemꝰ diximꝰ
euticem cõnfit̾i
pꝰt adimatio¬
nem. Cumq
hũc errorem
duplicẽ int̾p̾¬
tarem᷑ celar¬
sententiam:
ut hec adima¬
ne fieri cum
ex maria cor¬
pus hoĩs mi¬
niie sum̃et᷑
ex maria pey
resurrectõnẽ
fieret adina¬
tõ. de utͥsq qͥ

Expanded text:
manam subsistentiam, sed ipsum esse unam personam. Quia vero paulo ante, cum errorem Eutychis exponeremus, diximus Eutychen confiteri st adunationem, cumque hunc errorem duplicem interpretaremur celarsententiam, ut haec adunane fieret, cum ex Maria corpus hominis minime sumeretur ex Maria per resurrectionem fieret adunatio, de utrisq
Abbreviated transcription (Latin):
libero arbitͥo siec creare qͥ matõ
nõ eras net iustificare pccõr. nec
mortuns pot̾as de ip̃m resuscicare
ut cet̾a p̃termittam bona q̃ aut sa¬
ncndis necessariã sunt. aut salluatu¬
dis reposita. Qd̃ dicimꝰ. de pͥmo pata
⁊ ultimo. S et de medio nemo du¬
bitat. nisi qui ignorans dei iustiti¬
am ⁊ suam uolens constituere iusi¬
tie dei nõ est subiectus. Quid eñ.
agnoscis creantis potentiam sillũ
am: Sana me ait ⁊ sancibor. salm̃
me fac ⁊ saluus ero: qm̃ laus mesi
tu es. Iste dei iustitiam agnosce¬
bat a quo eque sꝑabat tam sant¬
ri a ꝑccõ qͣm a miseria liberari
et ideo laudẽ illũ suam ñ se mĩito
sarnebat. ꝓp̃ hoc ⁊ dauid ingeminãt
nõ nobis inquit dñe nõ nobis. s noĩ¬

Expanded text:
libero arbitrio? Nec creare qui non eras, nec justificare peccator, nec mortuus poteras te ipsum resuscitare: ut caetera praetermittam bona, quae aut sanandis necessaria sunt, aut salvandis reposita. Quod dicimus, de primo patet et ultimo. Sed et de medio nemo dubitat, nisi qui ignorans Dei justitiam, et suam volens constituere, justitiae Dei non est subjectus . Quid enim? Agnoscis creantis potentiam, salvanam? Sana me, ait, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero, quoniam laus mea tu es . Iste justitiam Dei agnoscebat, a quo aeque sperabat, tam sanari a peccato, quam a miseria liberari: et ideo laudem suam illum, non se, merito statuebat: Propter hoc, et David ingeminans: Non nobis, inquit, Domine, non nobis, s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ sustus est: a deo se hr̃e confite¬
tas. ne si utrũlibet negare ntrũq
ederet amittendo utiq unde iustꝰ
est ⁊ sit dãpnando qd̾ est. q si ułt̾
çio loco inienit qd̾ nicissim repen¬
deret : Calicem ait salutaris acci¬
ꝑiam. Calix salutaris sanguis est
saluatoris. ergo si deest tͥ oñino
de mo qd̾ uł secundis dei uł de bõis
rũ quicunq inuotaũit: saluus erit.
arbitͥi set diuine gr̃e in ip̃o siue de
pp̃o. pͥma creatõ. scd̾a reformatõ.
t̾cia est cõsũmatõ. pͥmo namq in
xp̃o sumins creati in libertatẽ uo
ꝯsũmandi in statũ et̾nitatis. giqͥ¬
dem qd̾ non erat in illo creati opor
tuit qui erat ꝑ ferraã reforma¬
ui deformẽ. menbra nõ ꝑfici
nisi cũ capite. Q d̾ utiqs tũc ꝯple¬
bitus: cum om̃s octurremꝰ ĩ rrr̃¬

Expanded text:
d justus est a Deo esse confitetur: ne, si utrumlibet negaret, utrumque perderet, amittendo utique unde justus est, et sic damnando quod est. Sed sic vel tertio loco invenit quod vicissim rependeret: Calicem, ait, salutaris accipiam. Calix salutaris, sanguis est Salvatoris. Ergo, si deest tibi omnino de tuo, quod vel secundis Dei donis rum quicunqarbitrii, sed divinae gratiae, in ipso sive de ipso. Prima est creatio, secunda reformatio, tertia consummatio. Primo namque, in Christo creati in libertatem volconfirmandi in statum aeternitatis. Siquidem quod non erat, in illo creari optuit qui erat; per formam reformari deformem; membra non perfici nisi cum capite. Quod utique tunc complebitur, cum omnes occurremus in vir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mcl̃li ne comedas
mobedientie de¬
lictis ten̾et᷑ ascͥc¬
etiam uoluntas
ulla pertandi cre¬
ditur fuisse. ne¬
dum actus ip̃e pͤ¬
cati nec debet᷑
credi cũ p̃sertũ
si tale corpus af¬
ulla creditur
esse pectandi
cum p̾sertim
si tille corpus
hominis assũp¬
sit quale fuit¬
ade añ pccͣm¬
nõ debũit eẽ
mortalis qm̃¬
adam si ñ pec¬
tasset mortẽ
nulla ratõne
sensisset. Cũ
dũ est cur sen¬
serit mortem
si a de corpus
anteq᷑m petca¬
ret assũpsit.

Expanded text:
mali ne comedas, inobedientiae delictis teneretur astricetiam voluntas ulla peccandi creditur fuisse, nedum actus ipse peccati, nec debet credi, cum praesertim si tale corpus aulla creditur fuisse peccandi: cum praesertim si tale corpus hominis assumpsit quale Adae ante pecnon debuerit esse mortalis, quoAdam, si non peccasset, mortem nulla ratione sensisset. Cum dum est cur senserit mortem, si Adae corpus antequam peccaret assumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
pcare. set omĩno
statꝰ. hos gͥ om̃iũ
id est ade ⁊ deĩcep̾
ex eo ꝑ ꝯcupiscẽ¬
tie ꝯccm̃ origina¬
le gñatoꝵ tres ĩ¬
teiligimꝰ status.
quos ip̃e auctor ex¬
ponit dicens. mĩ
quidẽ posse intel¬
ligi qui fuit pͥmi
parentis ade inde¬
licet aute mobe¬
dientie ip̃ins de¬
lictũ. in quo staltu
tã ⁊ si ab eo adã
corporis ⁊ amine
dissolutõ nͨ adhͦ
polluerat se ullo
delicto: quo nĩn¬
isset purari ꝑo¬
t̾at tñ in eo esse
uoluntas pͦcitadi
at ꝑ hec qͣsi dicat
erat in ip̃o potes¬
tas moriendi.
alt̾ u̾o status ẽ
in qͦ ab hac p̾can¬
di uolũtate et
moriendi potes¬
tate mutari po¬
trassẽt si uoluis

Expanded text:
omnino status. Hos ergo hominum, id est Adae, et deinceps ex eo per concupiscentiae peccatum originale generatorum, tres intelligimus status, quos ipse auctor exponit dicens: Unum quidem posse intelligi, qui fuit primi parentis Adae, videlicet ante inobedientiae ipsius delictum, in quo statu tametsi ab eo Adam corporis et animae dissolutio, nec adhuc polluerat se ullo delicto quo meruisset puniri, poterat tamen in eo esse voluntas peccandi, ac per hoc, quasi dicat, erat in ipso potestas moriendi. Alter vero status est in quo ab hac peccandi voluntate et moriendi potestate mutari potuisset, si voluis
Abbreviated transcription (Latin):
ege pcc̃ corpus assũpsit aͥd fuisse
m̃c ingreditur dr̃e set omino nicħ
qucaitate cui cet̾os addicit pcc̃m
qui xp̃i corpus ex maria suptũ eẽ
ion credũt p̃dicta arguiñta conse¬
pͥtie sue rarõne in xp̃o minime fa¬
cere debere intelligant qui nõ nes¬
aũt qd ꝙͣnis aliq̃ sint ratõnes q̃ ĩ q¬
rũibet rer̃ seu facłtatũ gem̃b reci¬
sũtur. sirat tñ aliq̃ q̃ certis ad dicte
gen̾b ultͣ illa sira sine uiũsalita¬
te sine ꝓbabilitate siue ⁊̃ nocitate
nõ fatunt. Quasi hii sunt tres homi¬
Uhiis igitur

Expanded text:
ege peccati corpus assumpserit, aliquid fuisse nunc ingreditur dicere: sed omnino nihil ex necessitate, cui caeteros addicit peccatqui Christi corpus ex Maria sumptum esse non credunt, praedicta argumenta, consequentiae suae rationem in Christo minime facere debere intelligant; qui non nesciunt quod, quamvis aliquae sint rationes quae in quarumlibet rerum seu facultatum generibus recipiuntur, sunt tamen aliquae quae certis addictae generibus, ultra illa sua sive universalitate, sive probabilitate, sive etiam necessitate non faciunt. Quasi: Hi sunt tres homihis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tñ situt adam fcũs
ut dem̃ est in aĩam
uiuentẽ ⁊ manduca¬
uat ⁊ bibit. ⁊ in cet̾is
q̃ humanal statu pͥmo
exigebat natura
humini corꝑis offi¬
tio absq noc̃tatis
alicuiꝰ indigentia
functus est. Neq .n.
etiam in adam tan¬
ta indigentia tirat
fuisse credenda ẽ
qͣnta fuit pꝰt pcc̃m¬

Expanded text:
icut Adam factus, ut dictum est, in animam viventem, et manducavit et bibit et in caeteris quae humana statu primo exigebat natura, humani corporis officio absque necessitate alicujus indigentia functus est. Neque enim etiam in Adam tanta indigentia tunc fuisse credenda est, quanta fuit post pec
Abbreviated transcription (Latin):
statꝰ.i medius ille .s.¬
it cũ net mors ade¬
rati ⁊ adesse pot̾at
nõ mͦ mors set eniã
mortis p̾tursoria
causa hoc est uolũ¬
cas delincr̃adi. In hoc
gͥ statu adam talis
fuit ut manducaez
ac bib̾et. ut acceꝑta
digeret. ut lab̾et᷑¬

Expanded text:
st medius, ille scit, cum nec mors aderat, et adesse poterat, non modo mors, sed et mortis praecursoria causa, hoc est voluntas delinquendi. In hoc igitur statu Adam talis fuit, ut manducaret ac biberet, ut accepta digereret, ut libe
Abbreviated transcription (Latin):
ei darũ est statũ
qui esse potuiss
nisi uoluntatẽ fu¬
am adam insidã
fuer̃t status. qui
medius ille .s. qͥ¬
in eo tẽpore fu

Expanded text:
ei datum est statum, qui esse potuisset, nisi voluntatem suam Adam insidianfuerunt status, qui medius, ille si eo tempore fu
Abbreviated transcription (Latin):
pͤcare aut uelle
delinq̃re. berciꝰ
sratus est pͦt
delictũ. in quo
mors illũ nccͣio
subsecuta esti
Quoꝵ sũ mitat̃
atq contrari¬
oꝵ hec lota st̃
is status qͥ pͥmꝰ
esset si in p̃cep¬
tis dei adã ma¬
tiere uoluissz.
⁊ is qͥ pene fu¬
noluit. in illo
em̃ nec mors
esset nͨ pccm̃
nec uolũtas

Expanded text:
care aut uelle delinquere. Tertius status est post delictum in quo mors illum necessario subsecuta est Quorum summitatum atque contrariorum haec loca sunt: is status qui praemium esset, si in praeceptis dei Adam manere uoluisset et is qui poenae funoluit; in illo enim nec mors esset nec peccatum nec uoluntas
Abbreviated transcription (Latin):
aderat ⁊ adeẽ¬
di poluntas ĩ
hoc igitur adã
fuit ut mandu¬
caret ac bib̾et
nt accepta di¬
g̾eret. ut lab̾e¬
et alia q̃ ei nõ
defuerũt hu¬
mana qͥdẽ set
concessa ⁊ q̃
nullam penã

Expanded text:
aderat, et adesdi voluntas. hoc igitur Adam talis fuit, ut manducaret ac biberet, ut accepta digereret, ut labereet alia quae ei non defuerunt, humana quidem sed concessa, et quae nullam poena
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃o nõ defuisse
litis subit̾etur
⁊ passionib cõ¬
sunderet᷑. ob¬
ductis q iudi¬
tii regulis bo¬
nũ a malo ñ
sincera integͥ¬
ĩae disc̾nẽt.
qũ has om̃es
puas adam
delicli p̾uari¬
altõne susce¬
respondendũ
es tres homi

Expanded text:
o non defuisse lictis subjiceretur et passionibus confunderetur, obductisque judicii regulis bonum a malo non sincera integritate discerneret, quoniam has omnes poenas Adam delicti praevaricatione suscerespondendum est, tres i
Abbreviated transcription (Latin):
ma hoc est pͥtaoꝵ
parentũ ꝑ̾̃uarita¬
tõne non solũ tene¬
batur pccõ ut aclu
ip̃o fac̾et ꝙ ñ licet
fieri. ⁊ morte nt
necessaria dissol¬
rat qͣdam noc̾itilte
smplicitus affet¬

Expanded text:
ma, hoc est primorum parentum praevaricatione, non solum tenebatur peccato, ut actu ipso faceret quod non licet fieri, et morte, ut necessario dissolrat quadam necessitate implicitus affe
Abbreviated transcription (Latin):
corporee nat᷑e¬
sue singłas qͦdã
modo indidit¬
mortalle cor pu
assũpsit ut mor¬
tem a gñe hũa¬
no fugaret in
eo statu ponẽd̾
est ꝙ pꝰt ade p̾¬
uaritatõnem
penalit̾ inflic¬
tum est. Ꝙ u̾o
non fuit in eo
uoluntas ulla
pcc̃i ex eo sũp.¬
tũ est statu qui
esse poruisset
nisi uoluntatẽ
insidiantis fu¬
dib applicuiss.¬

Expanded text:
corporeae naturae singulas quodam modo indidimortale corpus adsumpsit ut mortem a genere humano fugaret, in eo statu ponendum est quod post Adae praeuaricationem poenaliter indictum est. Quod uero non fuit in eo uoluntas ulla peccati, ex eo sumptum est statu qui esse potuisset, nisi uoluntatem insidiantis fraudibus applicass
Abbreviated transcription (French):
transgrediena
impulsu etiã rcͥta
ue uellet. sen lep¬
set qͥde ant pea¬
ue ant uele lel¬
passionh ifia¬

Expanded text:
transgrediendum impulsu etiam vacillcare vellet, sed ne posset quidem aut peccare aut velle delpassion
Abbreviated transcription (Latin):
fieri potest ut tã¬
qͣlis adam fuit añ
ꝑcc̃m. cã tñc in adã
tu mõstrata est
fuisse ꝑetrandi no
actus ꝓcessit. nt
scilicet nõ mͦ ĩ mer
de qͣ nõ hũerat
p̃ceptũ: delinãcet
sis diuinis p̃cep

Expanded text:
fieri potest, ut taalis Adam fuit ante m. Cum tunc in Adam tu monstrata est fuisse peccandi volactus processit, ut scilicet non modo in re de qua non habuerat praeceptum delinqueret, sis
Abbreviated transcription (Latin):
miũ .i. humane
nature spatus in¬
telligi posse suꝑiꝰ
dem̃ fuisse recor¬
dor q cuiuslibet
sub sistentis aliud
est natura. aliud̃¬
id qd̾ ip̃m subsistẽs
est aliqd̃. Cerẽra
u̾o que de ip̃o extͥn¬
secus illi affixa di¬
cuntur eiusdẽ sra¬
tus uocdatur eo
ꝙ uũc sic nũc uero
alit̃ retinens ea qͥ¬
bus est aliqͥd ⁊ ma¬
yime ꝑetuas sub¬
sistentias diumna
uoluntate statua¬
t᷑ ut gͦ de cet̾is s̾¬

Expanded text:
id est humanae naturae status intelligi posse. Superius di tum fuisse recordor, quod cujuslibet subsistentis aliud est natura, aliudid quod ipsum subsistens est aliquid. Caetera vero quae de ipso extrinsecus illi affixa dicuntur, ejusdem status vocantur, eo quod nunc sic, nunc vero aliter retinens, ea quibus est aliquid, et maxime perpetuas subsistentias, divina voluntate statuatur. Ut ergo de caeteris s
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtu cõm̃ctõnis iꝑ¬
soꝵ qui gñatõnis
⁊ corruptõnis aĩa¬
uł subsĩstentia uo¬
tat diuina pores¬
tate ita statutus
est. ut pͥmo posse
dem̃ nõ posse dis¬
solui ⁊ non dissol¬
ui recte dicatro.
ꝙͣn rarõne incipi¬
at uł desinat pos¬
se. potestas enim
eius est potestas
q̃ sue subiecta st̃
porestati alia mu¬
tanda. alia ñ mu¬
tanda sola et̃ne
noliratatis sue cã
constimit. Qx hoc

Expanded text:
ctionis ipsorum, qui generationis et corruptionis animalis subsistentia vocatur, divina potestate ita statutus est, ut primo posse, deinde non posse dissolvi et non dissolvi recte dicatur, uam ratione incipiat seu desinat posse, potestas enim ejus est potestas quae suae subjecta sunt potestati, alia mutanda, alia non mutanda, sola aeternae voluntatis suae causa constituit. Ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguitas argum̃tis ad¬
ducta uidetur: ita quoq argum̃tis
purgetur. Quib aũt argm̃tis m¬
utiq est: dubitilri potest q̃nam inde¬
atur esse caro que assũpta esti ii¬
delicet an tãlis quał adam fuit pꝰt

Expanded text:
ambiguitas argumentis adducta videtur, ita quoque argumentis purgetur. Quibus vero argumentis vutique est, dubitari potest quaenam videatur esse caro quae assumpta est, videlicet an talis qualis Adam fuit post
Abbreviated transcription (Latin):
sisse netturam¬
set tam̃ que
medicina peĩ¬
tus nõ egebat.
Quomͦ antem
fieri pot̾ ut
talẽ assũpsit.
hoĩem qualis
adam fuit cũ
in adam potu¬
erit esse pͤcã¬
di uoluntas.
atq affectio.
Inde frm̃ est
ut eciam p̾t̾¬
gressis diui¬
nis p̾ceptis ĩ¬
obedientie de

Expanded text:
sisse naturamsed tamen quae medicina penitus non egebat. Quomodo autem fieri potest ut talem assumpserit hominem qualis Adam fuit, cum in Adam potuerit esse peccandi voluntas atque affectio? unde factum est ut etiam praetergressis divinis praeceptis inobedi
Abbreviated transcription (Latin):
rentũ ut ẽ mor¬
tenetur obscͥctꝰ
luntate peccan¬
tõne poterit as
actus fuit. neq
etiara uolimtas
ulla pectandi. ꝙ¬
alioꝵ qͥ ex pccẽri¬
bus nati sũt de

Expanded text:
morteneretur obstrictus, voluntate peccantione poterit astactus fuit, neque etiam voluntas ulla peccandi? aliorum qui ex peccatoribus nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶Graxisse autẽ
hant sentẽciã
uidetur. si tñ
huiꝰ erroriꝰ fu¬
erit ut cͤd̾et
non fuisse cor¬
mine u̾e set
extral atq a¬
deo in celo for¬
eo in celum
credit᷑ ascen¬
disse. qd̾ exẽ¬
plum contĩet
cendit ĩ celũ¬
serit corpꝰ ex homine uidet᷑ eutices
traxisse supple ex
dixisse nõ ascẽdã
in celum. ⁊ t̾. si tã
huiꝰ erroris fuit
ut credet corpus
ex homine. s sũp¬
tum extͣ aliunde
atq deo forma¬
tã in celo. Qd̃ illi
idcͥco insũ fuisse
te creditur xp̃t¬

Expanded text:
raxisse autem hanc sententiam uidetur, si tamen huius erroris fuit ut crederet non fuisse cormine sed extra atque adeo in caelo foreo in caelum creditur ascendisse. Quod exemplum continet cendit in caeluserit corpus ex homine, videtur Eutyches traxisse  supple  ex dixisse. Non ascendit in coelum, etc. Si tamen hujus erroris fuit, ut crederet corpus ex homine, sed sumptum ex terra aliunde, atque a Deo formatum in coelo, quod illi idcirco visum fuisse te creditur Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ hoc antẽ reõ
qdlibet esse nifi
esset abillo pͥmo
bono. Id ẽ si amo¬
to ꝙ illud pͥmũ
a quo cab nõ eẽt
bonũ fortasse
posset eẽ boñ. qͣ¬
liter id qd̾ ẽ est
asbũ. uł grade.
nõ posser ẽẽ bo¬
nũ in eo ꝙ est.

Expanded text:
 Hoc AUTEM rerum quodlibet esse NISI ESSET AB ILLO primo bono id est si amoto quod illud primum, a quo est, non esset bonum, FORTASSE POSSET ESSE BONUM qualiter id, quod est, est album uel graue NON POSSET ESSE BONUM IN EO
Abbreviated transcription (Latin):
bomũ ip̃a boĩtas
sit essentia. uel
denominiltõne
ideo facta ꝙ oẽ
illius esse fluyit
ab eo cuiꝰ est essẽ¬
tra bonitas. mani¬
festũ est qm̃ ea
quo pͥm̃ bonã est
alio mͦ. at ꝑ hoc
bona sunt. ⁊ id̾o
nõ recte suꝑius
illum intulisse:
cũ dixit. ꝯi necs

Expanded text:
m", ipsa bonitas sit essentia uel denominatione ideo facta quod omne illius esse fluxit ab eo cuius est essentia bonitas -- manifestum est quoniam ea quo primum bonum est alio modo ac per hoc bona sunt. § 163 Et ideo non recte superius illum intulisse cum dixit "si neque
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾alit̾ similiã pͥmo bono: qm̃ in eo
ꝙ sũt bona sunt. q̃ tñ in scd̾a ratõ¬
qnatõne sophistice formabatirr
modo res sint: uer̃ est ꝙ ip̃m eẽ
estũ bonsĩ est. Quilsi. uer̃ aͥdem

Expanded text:
aliter similia primo bono quoniam in eo, quod sunt, bona sunt. Quae tamen in secunda ratiocinatione sophistice formabatur cUOQUOMODO RES SINT, uerum est quod IPSUM EARUM ESSE BONUNS EST. Quasi: uerum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
si a pͥmo esse
defluxerit.u
ĩbono. Idtirto
ip̃m esse bomĩ
est nec est si¬
mle ei a quo
est. Illud enĩ
qioquo modo
sit bonum est
in eo qd̾ est.¬

Expanded text:
SI A PRIMO ESSE DEFLUXERIT, ID EST BONO; IDCIRCO IPSUM ESSE BONUM EST NEC EST SIMILE EI A QUO EST. ILLUD ENIM QUOQUOMODO SIT BONUM EST IN EO QUOD EST
Abbreviated transcription (Latin):
test esse ip̃m repũ ꝙxł esse nͥ de flu¬
yerit a pͥmo esse .i. pͥmo bono. nͦ
est sub̾alit̾ simale ei epͥmo a quo
est. Illud enĩ pͥm̃ esse quoqͦ m sit
qͥcquid prẽtur esse bonuĩ est ita
ꝙ in eo ꝙ est posser addere ⁊ ita
qd̃ est idem esse qd bonã esse ⁊ ͤ¬

Expanded text:
ESSE IPSUM RERUM quodlibet ESSE NISI DEFLUXERIT A PRIMO ESSE ID EST primo BONO. NEC EST substantialiter SIMILE EI primo A QUO EST. ILLUD ENIM primum esse, QUOQUOMODO SIT quicquid praedicetur esse, BONUM EST ita quod IN EO QUOD EST posset addere. Et ita quod idem est ei esse quod bonum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non enĩ aliud
est pret̾ qͣm bo¬
nũ. hoc autem
nisi ab illo ess
bonum fortas¬
se esse posset.
set bonũ in eo
ꝙ est esse non
posset. bũc enĩ
ꝑticiparet for¬
sitan bono. ip̃m
u̾o esse qd̾ nõ
hr̃ent a bono
quolibet modo uer̃ esti siam enĩ
id cirto uẽ ess ꝙ bonitas sit eo.¬
pum subsistentia qua naturalit̾
sint. set idcirco potius n̾e dr̃ qd̃¬

Expanded text:
non enim aliud est praeterquam bonum. Hoc autem nisi ab illo esset, bonum fortasse esse posset, sed bonum in eo quod est esse non posset. Tunc enim participaret forsitan bono; ipsum uero esse quod non haberent a bonoquolibet modo uerum est. Non enim idcirco uerum est quod bonitas sit eorum subsistentia qua naturaliter sint. § 165 SED IDCIRCO potius uere d
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ nomiñ sunt
qͣlitates uł gña
sunt. ut caĩal. la¬
pis. lignũ. uł spẽs
ut hõ. Niam ⁊ hõ
uidelicet subsis¬
tentia spetialis
tas. una qͥdẽ con¬
formitate. s płas
essentie singłari¬
tate de singłis no¬
minib. ⁊ alal de
singulis animali¬
bus. lapis ꝙ ac lig¬
nũ de singłis lapi¬
dibus ac lignis ge
simłirudine ea ã
simłitudo sub̾alis
facit diuidua ꝑti
ab illo unomini
tus facta est. et

Expanded text:
horum nominum sunt qualitates, vel genera sunt, ut animal, lapis, lignum; vel species, ut homo. Nam et homo, videlicet subsistentia specialis, tas una quidem conformitate, sed plures essentiae singularitate, de singulis hominibus, et animal de singulis animalibus, lapisque ac lignum de singulis lapidibus ac lignis, gesimilitudine ea quae similitudo substantialis facit dividua partab illo uno minitua facta est, et
Abbreviated transcription (Latin):
iti admiam̃ esse
ture ut mtͦq na¬
tura indelicet di¬
uina ⁊ humana¬
esse facta una tũ¬
tũ natu bł si hec
tentis de carne

Expanded text:
ita adunatam esse turae, ut utraque natura, videlicet divina et humaesse facta una tantum natura. Vel si haec tentia de carne
Abbreviated transcription (Latin):
et filius dei assũpse¬
rit. hoc enĩ auctot¬
huius sui tractarns
exputat disputatõ¬
ne. qm̃ nulla ratõ¬
ne uł se ip̃m uł aliã
a se ip̃o ꝑsonã assu

Expanded text:
et Filius Dei assumpserit. Hoc enim auchujus sui tractatus exputat disputatione: quoniam nulla ratvel seipsum, vel aliam a seipso personam assu
Abbreviated transcription (Latin):
sat. uius u̾ũ est. hoc ẽ
si manet eque in xp̃o diuine ato hu¬
mane nat᷑e ꝑsone q discretõ milla
orĩmno hominis a deo assũptõ intelli¬
gi potest. Qui igit᷑ manente hoĩs ꝑ¬
sona assumi ñ potuit: iure nõ inde

Expanded text:
ius verum est, hoc est si manet aeque in Christo divinae atque humanae naturae personaeque discretio, nulla omnino hominis a Deo assumptio intelligi potest. Qui igitur manente hominis persona assumi
Abbreviated transcription (Latin):
miror cũ in p̾sentia deĩ tnũ p̾uid̾is
pͥnciparũ: cur nõ in eadẽ p̾rdisti
⁊ p̾cipiciũ ͤ slam si p̾mdisti q̃ insa¬
ms fuit ut tran tanta mueria cu¬
ꝑes pͥncipari ut malles misere p̾esse
qmͣ felicit̾ subesse : An ñ expediat
ꝑticipem esse plagarũ illadr̃ lumão¬
sarum qͣm pͥncipẽ tenebraꝵ harũ s¬
ꝯ credibilius est qd̾ nc̃ p̾mdisti: airo¬
ꝓp̃ illam causam qͣm suꝑnis dixi. quid
dei boĩtatẽ arrendens dixisti in cor¬

Expanded text:
miror cum in praesentia Dei tuum praevideris miror cum in praesentia Dei tuum praevideris principatum, cur non in eadem praevidisti et praecipitium? Nam si praevidisti, quae insania fuit, ut cum tanta miseria cuperes principari, ut malles misere praeesse, quam feliciter subesse? An non expediebat participem esse plagarum illarum luminosarum, quam principem tenebrarum harum? Sed credibilius est, quod non praevidisti: aut propter illam causam, quam superius dixi, quia Dei bonitatem attendens, dixisti in cor
Abbreviated transcription (Latin):
ad aqͥlonem. Qsito mag̾ ad alta
festinas: tanto celerius ad ortasura
declinas. uelim̃ tam̃ curiosius o cu¬
uiose intentõnẽ tue curiositatis
inqͥr̾e̾. ponam inqͥs sede̾ meã ad a¬
qͥlonẽ. Nec aqͥlonem hũc corꝑalẽ
nec sedẽ hanc cũ sis sp̃t intelligo
mat̾ialem puto autẽ ꝑ aqͥlonem
reꝓbandos homĩes fuisse designã¬
toͣs ꝑ sedẽ potestatẽ iloꝵ. Quos uti¬
q ĩ p̾sentia dei qͣnto ei uicinior:
ianto cet̾is ꝑspicatior p̃uidentes.
nullo qͥdẽ sapĩe radio chorustãtes.
nullo sp̃c amore feruentes ułut ua¬
tuũ trꝑiens locũ. affectasti suꝑ illos
dominiũ quos qͣdam tue astutie cĩa¬
ritate ꝑfunderes. tue malitie esti¬
bus ĩflaminares. ut qͦmͦ altissimꝰ sua
sapĩa ac bonitate omib filiis obedi¬
entie p̾erat: ita ⁊ tu siꝑ om̃s filios
suꝑbie rey cõstitutꝰ tua eos astuta
malitia at maliciosa astatia re¬
geres ꝑ qd̾ siłis altissimo esses. set

Expanded text:
ad aquilonem? Quanto 574 magis ad alta ad aquilonem? Quanto 574 magis ad alta festinas, tanto celerius ad occasum declinas. Velim tamen curiosius, o curiose, intentionem tuae curiositatis inquirere. Ponam, inquit, sedem meam ad aquilonem . Nec aquilonem hunc corporalem, nec sedem hanc cum sis spiritus intelligo materialem. Puto autem per aquilonem, reprobandos homines fuisse designatos; per sedem, potestatem in illos. Quos utique in praescientia Dei, quanto ei vicinior, tanto caeteris perspicacior praevidens, nullo quidem sapientiae radio coruscantes, nullo spiritus amore ferventes, velut vacuum repereris locum, affectasti super illos dominium, quos quadam tuae astutiae claritate perfunderes, tuae malitiae aestibus inflammares: ut quomodo Altissimus sua sapientia ac bonitate omnibus filiis obedientiae praeerat, ita et tu super omnes filios superbiae rex constitutus, tua eos astuta malitia, ac malitiosa astutia regeres, per quod Altissimo similis esses. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
q aliis qͥdẽ alis sue cõtẽplatõnas de
throno ad scabellũ de scabello ad
chronũ uolantes. aliis caput dm̃ pe¬
des q uelantes ad hoc ibi positos
ĩponatut. qͣtinꝰ nec celi iam mag̾
ĩpndent̾ qͣm pͥdent̾ archana rime¬
ris. nec eccłie misr̾i̾a cognostas in
t̾ris. set solis ꝯtẽptus sis cordibus
suꝑboꝵ qui nec in terra dignant᷑
esse sicut cet̾i hominũ. net sicut ã¬
geli uolant ad celũ. licet u̾o ⁊ ca¬
put in celo ⁊ pedes in terra a te
abscondantur. qͥdam tã tibi medi¬
um uidendũ ad inradendũ dñtaxat
ꝑmittit᷑ dũ suspensus in aere des¬
cendentes qͥdẽ ꝑ te ⁊ ascendentes
angłos intueris. set quid uł andi¬
arit in celis uł nũcient ta r̾ois peĩ¬
tus nescis O lucifer qui mane ori a¬
ebaris. ĩmo non iam lucifer set
noctifer. dait etiam mortit̾ rectꝰ
cursus tuns erat ab oriente ad m̾s¬
diem. ⁊ tu p̾postero ordine tendis

Expanded text:
que aliis quidem alis suae contemplationis de que aliis quidem alis suae contemplationis de throno ad scabellum, de scabello ad thronum volantia, aliis caput Domini pedesque velantia, ad hoc ibi posita imponatur: quatenus nec coeli jam magis impudenter, quam prudenter arcana rimeris, nec Ecclesiae mysteria cognoscas in terris; sed solis contentus sis cordibus superborum, qui nec in terra dignantur esse sicut caeteri hominum, nec sicut Angeli volant ad coelum. Licet vero et caput in coelo, et pedes in terra a te abscondantur; quiddam tamen tibi medium videndum ad invidendum duntaxat permittitur: dum suspensus in aere, descendentes quidem per te, et ascendentes Angelos intueris; sed quid vel audiant in coelis, vel nuntient terris, penitus nescis. 36. O Lucifer, qui mane oriebaris, imo non jam lucifer, sed noctifer, aut etiam mortifer, rectus cursus tuus erat ab oriente ad meridiem, et tu praepostero ordine tendis
Abbreviated transcription (Latin):
tae in te retor q̃at penam qͥ nͨ na¬
lot nec debet pati suam ĩpume
bonitatem offendisit uties tẽpe¬
taas in urndictu sentẽtiam ut si
uelis resipiscere nõ neget ueni¬
cor ĩpenitens nõ possis uelle ⁊ id̾o
nec pena carẽ. s iam audi calũp¬
raam. Celũ inqͥt mͥ sedes esti terra
autẽ scabellã pebũ meoꝵ. fid̃ dixͣ
opiens aut occidens. ant utia ali¬
qua coli plaga. s totũ celũ michi
ĩedeĩ eĩt. sion potens ergo in ꝑte
sedere ecai cum ille totum elege
ta supͣ firmam pet᷑m. Quid fatieᷤᷤ:
E celo pulsus: in t̾dis reman̾e nõ
potes. Elige ergo tͥ in aere lo¬
cñ: non ad sedendũ se ad uolan¬
dũ. ut qͥ temꝑtas ꝯtut̾e statum
et̾nitatis: penam sentias ꝓpͥe flu¬
ctuatõnis. b̾e gͦ fluctuante inter
colum ⁊ t̾ram: sedet dñs suꝑ soli¬
ũ eytelsum ⁊ eleufitũ. ⁊ plena¬
om̃is t̾ra maiestate erius. ut misqͣn nͥ
in aere inuenias locũ. Seraphyn nã¬

Expanded text:
me in te retorqueat poenam, qui nec vame in te retorqueat poenam, qui nec valet, nec debet pati suam impune bonitatem offendi: sic utique temperans in vindicta sententiam, ut, si velis resipiscere, non neget venicor impoenitens, non possis velle, et ideo nec poena carere. 34. Sed jam audi calumniam: Coelum, inquit, mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Non dixit, Oriens, aut Occidens, aut Una aliqua coeli plaga: sed, Totum coelum mihi sedes est. Non potes ergo in parte sedere coeli, cum ille totum elegerta supra firmam petram. Quid facies? E coelo pulsus, in terra remanere non potes. Elige ergo tibi in aere locum, non ad sedendum, sed ad volandum: ut qui tentasti concutere statum aeternitatis, poenam sentias propriae fluctuationis. Te ergo fluctuante inter coelum et terram, sedet Dominus super solium excelsum et elevatum, et plenaomnis terin aere invenias locum. 35. Seraphim nam
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣri cũ uolit. net̃ deitiat cum pos¬
sit. qͥn potius eligat ip̃e delere qͣm
te patiatur ꝑire. possit qͥdẽ dei̾e
si uelit. set ꝑre dulcedine ut esti¬
s mas uelle nõ possit: Certe si talis
es qualem putas: tantõ neqͥns agis
si non amas. et si ille fieri pacitur
ꝑtas illi qui sibi nꝯ̃ ꝑtit ꝑcendo tͥ:
absit tacã ab eius ꝑfectõne ut qͥa
dulcis est iustus non sit. quasi dul
cis simł ⁊ instus esse nõ possit. cũ
melior sit iusta dulcedo qͣm remis¬
sa. smo uͥtas not sit dulcedo sine
iustitia. qͥa itaq gratuite dei bo¬
nitati qͣ gratis factus es in gͣtus
ex istis iustitiam u̾o qͣm ex ꝑtus ñ
es: nõ metuis/ ideo q andact᷑ eanͭ a¬
spuratatẽ. iam ecce istũ senties
ꝙ̃ bonuĩ uosti cadens in foueam
qsa paras auctori. ut dũ .s. ta eum
carere si ułit. S ut putas nõ nale¬
ait uelle et ideo nec tar̾e ea uti
bonitate qͣ neminẽ exꝓtas es illũ
punise. tillem uistus deus sustissi¬

Expanded text:
eat cum nolit, nec dejiciat cum possit; quin potius eligat ipse dolere, quam te patiatur perire; possit quidem dejicere si velit, sed prae dulcedine, ut aestimas, velle non possit. Certe si talis est qualem putas, tanto nequius agis, si non amas. Et si ille patitur aliquiparcas illi, qui sibi non parcit, parcendo tibi? Absit tamen ab ejus perfectione, ut quia dulcis est, justus non sit, quasi simul dulcis et justus esse non possit: cum melior sit justa dulcedo, quam remissa; imo virtus non sit dulcedo sine justitia. Quia igitur gratuitae Dei bonitati, qua gratis factus es, ingratus existis, justitiam vero quam expertus non es, non metuis; ideoque audacter commitimpunitatem: jam ecce justum senties, quem bonum nosti, cadens in foveam, quam paras auctori: ut dum scilicet tacarere si velit, sed ut putas non valeat velle; et ideo nec carere ea utique bonitate, qua neminem expertus es illum punisse: talem justus Deus justissi
Abbreviated transcription (Latin):
est qͥa ille bomis est : De cuiꝰ boniia¬
te dum fidutiam nefaristm sumis:
hec est iniquitas qͣm mediraris
ra cubili tuo ⁊ dicis. putas creator
opus tͤuũ destruat: Scio qͥdem
quia non lacet dm̃ qualiscimq
cogitatõ mea deus .ni est. nͨ plo¬

Expanded text:
est, quia ille bonus? De cujus bonitaest, quia ille bonus? De cujus bonitate dum fiduciam nefariam sumis, haec est iniquitas, quam meditaris in cubili tuo, et dicis: Putas Creator opus suum destruat? Scio quidem quia non latet Deum qualiscunque cogitatio mea: Deus enim est. Nec pl
Abbreviated transcription (Latin):
traut ei ⁊ deties centena milia m̃s¬
nistrant ei ubi nemo sedere phibe¬
tur isi solus is qui sedet suꝑ ch̾ubẏa.
dendo sedem tibi collotas in celo. ut
sis simulis altissimo. Quo fine: Qua fi¬
dutia s metire insipiens uires. pensa
finem. excogita modũ. Sciente hoc
altissimo p̾sumis an nesciente : uolẽ¬
te an non uolente: S qͦmͦ in alũ qd̾ cũ¬
q machinaris dut uelle aut ignora¬
re potest cuiꝰ optima uoluntas. tuius
nolle non dubitas: set nõ posse resis¬
tere putas: Anuero nisi te condit᷑
esse dubitaũis. dubitare te non ca¬
diderim de omĩpotẽtia. siue de a¬
moda scientia ac bonitate condito¬
ris qui te de nichilo potuit. tamẽ
sciuit tam̃ condere uoluit. Quomͦ
gͦ dm̃ consentire estimas qd̾ fieri
nolit ac refellere possit: An for¬
te  in te uideo compleri ĩmo ate
initiari qd̵ post te ac ꝑ te a tui si¬
milib in t̾ris freq̃ntatũ solet uul¬
gariter dici pͥuatus dñs te m̃arios

Expanded text:
trant ei, et decies centena millia astrant ei, et decies centena millia assistunt ei , ubi nemo sedere perhibetur, nisi solus is qui sedet super Cherubim, dendo, sedem tibi collocas in coelo, ut sis similis Altissimo? Quo fine? qua fiducia? Metire, insipiens, vires, pensa finem, excogita modum. Sciente hoc Altissimo praesumis, an nesciente? volente, an non volente? Sed quomodo malum quodcunque machinaris, aut velle, aut ignorare potest, cujus optima voluntas, cujus nolle non dubitas, sed non posse resistere putas? At vero nisi te conditum esse dubitaveris, dubitare te non crediderim de omnipotentia, sive de omnimoda scientia ac bonitate Conditoris, qui te de nihilo potuit, talem scivit, tantum condere voluit. Quomodo ergo Deum consentire aestimas, quod fieri nolit, ac refellere possit? An forte in te video compleri, imo a te initiari, quod post te, et per te a tui similibus in terris frequentatum solet vulgariter dici: Privatus dominus temerarios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibitum: ⁊ duffeart cõcessum por
tus. Nascimur. morim᷑ Ideoq nas¬
nascituri. ꝓp̃ea grane iugũ suꝑ
om̃s filios tuos usq in hodiermĩ
diem. Set ⁊ tu signatłm siłitudi¬
tiis non in ꝑadyso set in delitũs
ꝑadysi dei positus es. Quid ampliꝰ
quer̾e debes : plemis gͦ sapĩa et
ꝑftũs decore altiora te ne q̃sie¬
ris. ⁊ fortiora te ne scrutatꝰ fu¬
eris. Sta in te ne cadas a te. si am¬
bulas in magnis ⁊ in mirabłibus
suꝑ te. S qͥdem int̾im ex obliquo
intendis ad aqͥlonem: Iam te ui¬
deo. ictm te ꝓspitio. nescio q̃ supͣ
te curio sius alta rimantẽ. ponã
inquit sedem meam ad aqͥlonẽ.
Cateris astantib celicolis dũ tu
diam totius celestis patͥe pacẽ
ip̃ins qͣntũ in te est quierẽ tͥmi¬
tatis infestas. Quo te tua rcaser
curiositas ducit ut p̃sũptõne siagła¬
ui non dubires. cinib scandalũ. min¬
ristra fatere regi. milia miliũ minis¬

Expanded text:
prohibitum, et aufert concessum: porprohibitum, et aufert concessum: portus. Nascimur, morimur: ideoque nasnascituri. Propterea grave jugum super omnes filios tuos usque in hodiernum diem. 31. Sed et tu, signaculum similitudinis, non in paradiso, sed in deliciis paradisi Dei positus es . Quid amplius quaerere debes? Plenus ergo sapientia, et perfectus decore, altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris. Sta in te, ne cadas a te, si ambulas in magnis et in mirabilibus super te. Sed quid interim ex obliquo intendis ad aquilonem? Jam te video, jam te perspicio nescio quae supra te curiosius alta rimantem. Ponam, inquit, sedem meam ad aquilonem . Caeteris astantibus coelicolis, dum tu diam, totius coelestis patriae pacem, ipsius, quantum in te est, quietem Trinitatis infestas. Quo te tua, miser, curiositas ducit, ut praesumptione singulari non dubites civibus scandalum, injuriam facere Regi? Millia millium minis