comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discessi afaciȩ ur̃e beatitudinis. multis hinc &
inde concurrentib causis non fuit mͥ facultas
ad uos redeundi nec ꝑ nuntiũ meum urãm
celsitudinẽ salutandi. Cum enĩ parisiensis
iter octo dierũ. quando nundũ audieram eũ
ad uos ẽẽ uenturũ. Quo tam̃ audito: ꝑ quen¬
dam seruientẽ suũ misi post eũ litt̾as istas qͥb
cõmendo eũ pat̾nitati urẽ ut pote apud nos
nutritũ & eruditũ. & quantũ uidebatur
in annis ad olescentiȩ sue in nocent̃ & sine
querela conu̾satum. Proeo itaq quia ex in¬
dulgentia urã pastoralẽ suscepit. sollicitudi¬
nem supplicamus pat̾nitati urẽ. ut eũ mat̾na
pietate colligatis. pat̾na gratuitate corrigatis.
quatinꝰ ex disciplina ur̃a correctior. ex grãui¬
tate ur̃a nob̾ reddat᷑ grauior. uidelicet ut
studiũ uenandi & alia iuuenialia desidia in
se cõprimat. studiosius solito orationi & lectio¬
mictatis contra latiniacensẽ abbatem & mo¬
nachos eiꝰ. qui nescio qua noua lib̾tate suos

Expanded text:
discessi a facie vestrae beatitudinis, multis hinc et inde concurrentibus causis non fuit mihi facultas ad vos redeundi, nec per nuntium meum vestram celsitudinem salutandi. Cum enim Parisiensis iter octo dierum, quando nondum audieram eum ad vos esse venturum. Quo tamen audito, per quemdam servientem suum, misi post eum litteras istas, quibus commendo eum paternitati vestrae, utpote apud nos enutritum et eruditum, et quantum videbatur in annis adolescentiae suae innocenter et sine querela conversatum. Pro eo itaque quia ex indulgentia vestra pastoralem suscepit sollicitudinem, supplicamus paternitati vestrae ut eum materna pietate colligatis, paterna gravitate corrigatis, quatenus ex disciplina vestra correctior, ex gravitate vestra nobis reddatur gravior, videlicet ut studium venandi, et alia juvenilia desideria in se comprimat, studiosius solito orationi et lectiolitteris remittatis contra Latiniacensem abbatem et monachos ejus, qui nescio qua nova libertate suos
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorem non laicis ꝑsonis. s soł discipłis
suis sacram̃ta sui corporis & sanguinis cõmisis¬
se celebranda. Qi etiã cũ sacerdotiũ uetꝰ
transferre uellet in nouũ: p̃cepit eisdem
discipłis ut sibi pascha pararent in cenaculo.
ubi ipse manifeste nouo functꝰ sacerdotio.
eos huiꝰ sacerdocii constituit successores: post
ministratam eucharistiam illis ita p̃cipiers
Hoc facite in meam commemorationẽ. Quid
ẽ. qđ saluator pͥmum in cenaculo uoluit
hoc sac̾mentum celebrari. nͥ quia cenacu¬
lum celsior ÷ habitatio domꝰ. sic̃ sacerdoti¬
um celsior est in eccła gradus Cũ gͦ facta
dñi. & facta sint in aꝑto. & aliud loqͣntur
ne signari. nisi ut nemo attrectare p̾sumat
tium: hin &e apłs ad hebreos. Nec qͥsquã
sumit sibi honorẽ: s qui uocat᷑ adõ tanꝙ
aaron. Hoc officium ab apłis. cęt̾is prbris

Expanded text:
Salvatorem non laicis personis, sed solis discipulis Salvatorem non laicis personis, sed solis discipulis suis sacramenta sui corporis et sanguinis commisisse celebranda. Qui etiam cum sacerdotium vetus transferre vellet in novum, praecepit eisdem discipulis ut sibi Pascha pararent in coenaculo, ubi ipse manifeste novo functus sacerdotio eos hujus sacerdotii constituit successores, post ministratam Eucharistiam ita illis praecipiens: Hoc facite in meam commemorationem . Quid est quod Salvator primum in coenaculo voluit hoc sacramentum celebrari, nisi quia coenaculum celsior est habitatio domus, sicut sacerdotium celsior est in Ecclesia gradus? Cum ergo facta Domini, et facta sint in aperto, et aliud loquantur s loci positione signari, nisi ut nemo attrectare praesumat tium? Hinc et Apostolus ad Hebraeos: Nec quisquam sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron . Hoc officium ab apostolis, caeteris pres
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ ꝑpat̾nam successionẽ ꝓmouentur ad
sacerdotalem benedictionẽ Qui ea quȩ intra
uelum sunt ad ministrant: dum corpꝰ & san¬
guinẽ dñi quȩ intus aliud sunt. aliud foris
apparent. mystica benedictione consecrant.
& fidelib popłis salubrit̃ administrant:
d est aliud aut̃ ext̃nꝰ. nisi in presbit᷑ali officio
non consecrat᷑. Qui aut̃ sacram̃ta dnĩca si¬
mulare prȩsumit iuste occidit᷑: qr acorpore
iustoꝵ sua p̃sumptione p̃cidit᷑. Qđ uͦ non si¬
ne sacris uestib ministrare debeant: legit᷑
in Exodo. Cum enĩ dñs ad moysen loquens
uestes sacerdotales enumerasset: addidit.
Tacies &e feminalia linea. ut opiant carnem
turpitudinis suȩ arenib usq ad feminalia:
& utentur eis aaron & filii eius quando ap¬
propinquant ad altare ut ministrent in
sc̃uario. ne iniqͥtatis rei moriantur. De ceto
si ad paginas ueniamꝰ euangłicas: legimus

Expanded text:
tanquam per paternam successionem, promoventur ad tanquam per paternam successionem, promoventur ad sacerdotalem beneditionem; qui ea quae intra velum sunt administrant, dum corpus et sanguinem Domini, quae intus aliud sunt, aliud foris apparent, mystica benedictione consecrant, et fidelibus populis salubriter administrant. Quid est autem externus nisi in presbyterali officio non consecratus? qui autem sacramenta Dominica simulare praesumit, juste occiditur, quia a corpore justorum sua praesumptione praeciditur. Quod vero non sine sacris vestibus ministrare debeant, legitur in Exodo: Cum enim Dominus ad Moysem loquens vestes sacerdotales enumerasset, addidit: Facies et feminalia al. et femoralia linea, ut operiant carnem turpitudinis suae a renibus usque ad femoralia et utentur eis Aaron et filii ejus, quando appropinquant ad altare, ut ministrent in sanctuario, ne iniquitatis rei moriantur . De caetero si ad paginas veniamus evangelicas, legimus
Abbreviated transcription (Latin):
popłiq peccatis dñm dep̃caturi: ut in tel¬
ligat popłs xp̃ianꝰ quia si in his sacrificiis
quȩ tantũ fiebãt ademundationẽ carnis
cum tanta reuerentta. Inste rious ministroꝵ
& ministĩoꝵ erat obseruandus. quanto magiˢ
in consecͣtione dnĩci corporis aessanguinis.
in quib consistat enlundatio carnis & spc̃.
non statim ad mysticas benedictiones et
obsecͣtiones quib illa consecratio ꝑficitur. qui¬
libet ÷ ad mietendus. nisi pͥmũ fuerit in ordine
sacerdotali consecͣtus. & omĩum congruendum
suppellictiliũ. & omĩum circunstantium mi¬
nistĩoꝵ plenitudine sub ornatus. Qđ uͦ alius
quã sacerdos ad conseendum aeccł& non debe¬
at legitur in libro numeri: dicente dnõ ad
aaron. Iu & filii tui custodite sacerdocium
aaron nͥ summos. sacerdotes. quid filii eiꝰ nisi
minores significant sacerdotes. Qui accipien¬
ntes asummnis sacerdotib manꝰ impositionem.

Expanded text:
populique peccatis Dominum deprecaturi, ut intelpopulique peccatis Dominum deprecaturi, ut intelligat populus Christianus, quia si, in his sacrificiis quae tantum fiebant ad emundationem carnis, cum tanta reverentia, iste ritus ministrorum et ministeriorum erat observandus, quanto magis in consecratione Dominici corporis et sanguinis, in quibus consistit emundatio carnis et spiritus, non statim ad mysticas benedictiones et obsecrationes, quibus illa consecratio perficitur, quilibet est admittendus, nisi primum fuerit in ordine sacerdotali consecratus, et omnium congruentium supellectilium, et omnium circumstantium ministeriorum plenitudine subornatus. Quod vero alius quam sacerdos ad consecrandum accedere non debeat, legitur in libro Numeri dicente Domino ad Aaron: Tu et filii tui, custodite sacerdotium Aaron nisi summos sacerdotes, quid filii ejus nisi minores significant sacerdotes? qui accipientes a summis sacerdotibus manus impositionem,
Abbreviated transcription (Latin):
da ordinatos: ñ sine ornam̃tis m ysticis ad
hoc officiũ scĩficatis Dequoꝵ omĩum scĩfica¬
tione. sic habemus in leuitico. Tulit moyses
unctionis oleum: quo liniuit tabnaculum
cum omĩ suppellectili sua. Cumq scĩficans
a̾psisset altare.uii uicibꝰ: unxit illud & omiã
filios quoq eius oblatos uestiuit tunicis line¬
is &e̾ cinrit balteo. imposuitq mitias ut ius¬
suꝑ aaron &e uestim̃ta eiꝰ. & suꝑ filios eiꝰ ac ues¬
tes eoꝵ: & sanctificauit in uesticu suo. Com¬
pleta aut̃ scificatione: dix̃ moyses ad̾ a aror.
Accede ad altare. & immola ꝓpecdito tuo.
Offer holo caustũ. et dep̃care prote & ꝓpło.r.
Statĩq aaron immolauit uittilũ ꝓpeccato
suo: cuiꝰ sanguinẽ obtulerunt. ei filii eius
nqͥb actendendũ est : quia pͥmum sacrat᷑
tabernacłm. altare. & uasa. sacerdotes & in¬
dum̃ta sacerdotalia: dehinc iubetur. ut ae¬
cedant ad altare sacrificaturi. & prosius.

Expanded text:
da ordinatos non sine ornamentis mysticis ad da ordinatos non sine ornamentis mysticis ad hoc officium sanctificatis, de quorum omnium sanctificatione sic habemus in Levitico: Tulit Moyses unctiocum omni supellectili sua cumque sanctificans aspersisset altare septem vicibus unxit illud et omniafilios quoque eius oblatos vestivit tunicis lineis et cinxit balteo inposuitque mitras ut iussuper vestimenta ejus, et super filios ejus ac vestes eorum, et sanctificavit in vestitu suo. Completa autem sanctificatione dixit Moyses ad Aaron: Accede ad altare, et immola pro peccato tuo. Offer holocaustum et deprecare pro te et pro populo. Statimque Aaron immolavit vitulum pro peccato suo, cujus attendendum est quia primum sacratur tabernaculum, altare et vasa, sacerdotes et indumenta sacerdotalia, dehinc jubetur ut accedant ad altare sacrificaturi, et pro suis
Abbreviated transcription (Latin):
tem mat̾iał ignis absumpsit. Sicut gͦ ignis
diuinus holo causta umbratilia a legitimis
tam̃ sacerdotib oblata uisibilit̾ asumebat &
in se conuertebat usurpatoꝵ aut̃ uictimas
non tantũ respuebat uerum etiã usurpan¬
tes t̃ribilit̾ condẽpnabat: sic diuina uirtus
sacram̃ta huiꝰ temporis a legitimis sacerdo¬
tib ministrata inuisibilit̾ consecrat. & in ue-¬
ritatẽ xp̃i corporis & sanguinis transformat:
alit̃ uͦ presumentiũ hostias non tantũ hab&
irritas uerũ &iam ipsos prȩsumptores int̾im
cęcitate int̾iori condempnat: in fut᷑o quoq
eis irremediabiles pęnas parat. Neq enim
illa sacͥficia quȩ erant umbra futuroꝵ solis
uerbis dñs ꝑfici uoluit: s omĩa circunstan¬
tia mystĩa & ministeria ad completionẽ
corum adhiberi p̾cepit. altaria udelic&
& uasa ad hoc opiis. sac̾ta sacerdotes qͦq
et ministros ad hȩc offerenda uł ministrã¬

Expanded text:
tem materialis ignis assumpsit . Sicut ergo divinus tem materialis ignis assumpsit . Sicut ergo divinus ignis holocausta umbratilia a legitimis tamen sacerdotibus oblata visibiliter absumebat et in se convertebat, usurpatorum autem victimas non tantum respuebat, verum etiam usurpantes terribiliter condemnabat; sic divina virtus sacramenta hujus temporis a legitimis sacerdotibus ministrata invisibiliter consecrat et in veritatem Christi corporis et sanguinis transformat. Aliter vero praesumentium hostias non tantum habet irritas, verumetiam ipsos praesumptores interim caecitate interiore condemnat, in futuro quoque eis irremediabiles poenas parat. Neque enim illa sacrificia quae erant umbra futurorum, solis verbis Dominus perfici voluit, sed omnia circumstantia mysteria et ministeria ad completionem eorum adhiberi praecepit, altaria videlicet et vasa ad hoc opus sacrata, sacerdotes quoque et ministros ad haec offerenda vel ministran
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositionẽ eiꝰ non facietis aliud. Q item. Sc̃ ar
scõꝵ erit mͥ thimiama: talẽ compositionem
non facietis. Qui cũq homo fecerit simile:
qđ nadab & abiu filii aarori cum acceptis
t᷑ribuł posuissent ignẽ & in censum de suꝑ
offerentes corã dnõ ignẽ alienũ qđ eis nori
erat p̃ceptũ: egressus ẽ. ignis adnõ & deuo¬
rauit eos. Euid.ẽ. aut̃ ignẽ alienum sacri¬
ficio apponere. nisi sacerdotii opus sine legiti¬
ma ordinatione ex sui sp̃c prȩsumptione usur¬
pare.: Habemꝰ qͦq in leuitico. qͥa cõplais
asacerdote sũmo aaron hostiis ꝓpeocato &
holocaustis & pacificis: egressus ignis ad nõ
deuorauit holocaustũ & ad ipes qui erarit
suꝑ altare. Uinde econt̾rio in libronumeri le¬
gitur. qđ cum dathan chore. & abiron sacer¬
docium sibi usurpare uolentes imposito igne
turribulis timiama suꝑ posuissent. ñ timiama
diuinus ignis ad oleuit: s absortis pͥncipib
a t̾ra: complicẽ multitudinẽ similit̾ turifican¬

Expanded text:
compositionem ejus non facietis aliud . Et item: Sanctum sanctorum erit in thymiama, tamen compositionem non facietis. Quicunque homo fecerit simile, quod Nadab et Abiu, filii Aaron, cum acceptis thuribulis posuissent ignem, et incensum desuper offerentes coram Domino ignem alienum, quod eis 30 non erat praeceptum, egressus est ignis a Domino et devoravit eos . Quid est autem ignem alienum sacrificio opponere, nisi sacerdotii opus sine legitima ordinatione ex sui spiritus praesumptione usurpare? Habemus quoque in Levitico, quia completis a sacerdote summo Aaron hostiis pro peccato et holocaustis et pacificis, egressus ignis a Domino devoravit holocaustum et adipes quae erant per altare . Unde e contrario in libro Numeri legitur quod cum Datan, Core et Abiron, sacerdotium sibi usurpare volentes, imposito igne thuribulis, thymiama superposuissent, non thymiama divinus ignis adolevit, sed absorptis principibus a terra complicem multitudinem similiter thurifican
Abbreviated transcription (Latin):
rum religioni de traimꝰ. immo ut ueri mona¬
chi sint. id ÷ ut uere singularẽ sectent᷑ uitam
tota m̃te desiđamus. Laudamꝰ qͥdem eos. & bea¬
tos eẽ. ꝑfiteai. siñ transgrediant᷑ t̾minos apa¬
trib suis positos. & tẽ magis. eẽ. beatos. cũ sub eẽ
magis studuer int ꝗͣ p̃eẽ. cum humilitas et
obȩdientia sit eoꝵ sũma ꝓuectio. ambitio uͦ &
ora prouocando honorate. & nulli alii ordini eũ
contra morẽ ȩccłasticũ subiugari ꝑmittite .uł.¬

Expanded text:
rum religioni detrahimus, imo ut veri monarum religioni detrahimus, imo ut veri monachi sint, id est, ut vere singularem sectentur vitam, tota mente desideramus. Laudamus quidem eos et beatos esse profitemur, si non transgrediantur terminos a patribus suis positos ; et tunc magis esse beatos, cum subesse magis studuerint quam praeesse, cum humilitas et obedientia sit eorum summa provectio, ambitio vero ora provocando honorate, et nulli alii ordini eum contra morem ecclesiasticum subjugari permittite.
Abbreviated transcription (Latin):
de cłicis. audiamꝰ monachũ dicentẽ de mona¬
cis Dic̃ enĩ ierotimꝰ. Monachus ñ docentis s
dolentis habae officiũ Et alibi Clerici oues pas¬
cunt: ego pascor & alibi: Sic cupis eẽ qđ diceris
monachus. id ÷ solus. qͥd facis in urbib. quȩ utiq¬
non sunt soloꝵ habitacula s multoꝵ: Habec
unum qđq propositũ pͥncipessuos. Et ut ad
nrã ueniamus: epĩ & prb̃ri habeant ad exemply¬
apłos & apłicos uiros. quoꝵ honorẽ possidentes
hab̾e nitant᷑ & meritũ : nos aut̃ habeamꝰ ꝓposi¬
ti nr̃i pͥncipes. paulos. antonios. iulianos. hila¬
rios. macharios. Et alibi Michi oppidũ carceR
& solitudo paradisus ÷ Quid desid̾amꝰ urbium
freq̃ntiã. qui de singularitate censem᷑: Possemꝰ
in hunc modũ multa colligere de pͥuilegio ele¬
ricoꝵ. & subiectione monachoꝵ. nisi ur tarẽ¬
ꝓliritatẽ epłȩ. Nec tam̃ ista dicendo. monacho¬

Expanded text:
de clericis, audiamus monachum dicentem de monade clericis, audiamus monachum dicentem de monachis. Dicit enim Hieronymus: « Monachus non docentis, sed dolentis habet officium. » Et alibi: « Clerici oves pascunt; ego pascor. » Et alibi: « Si cupis esse quod diceris monachus, id est solus, quid facis in urbibus ? Quae utiqnon sunt solorum habitacula, sed multorum. Habet unumquodque propositum principes suos. Et ut ad nostra veniamus, episcopi et presbyteri habeant ad exemplicos viros, quorum honorem possidentes habere nitantur et meritum. Nos autem habeamus propositi nostri principes Paulos, Antonios, Julianos, Hilarios, Macharios. » Et alibi: « Mihi oppidum carcer, et solitudo paradisus est. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? » Possemus in hunc modum multa colligere de privilegio clericolixitatem epistolae. Nec tamen ista dicendo, monacho
Abbreviated transcription (Latin):
rat refutandus. Nec satis tuent᷑ frat̃nitatẽ urãm
mus. quȩ confirmant abbati scĩ eẏpriani ius
illud predicte ȩccłȩ. qđ se hab̾e dicebat ex legiti¬
ma concessione quoꝵdã monachoꝵ. qui ut audi¬
uinius quietã possessionẽ cłicoꝵ approbant.
monachoꝵ uͦ scĩ cẏpͥani intrusionẽ ꝓrsus imꝑ¬
bant. Ad hoc enĩ p̃dictus abbas modis om̃ib ni¬
tebat᷑. ut p̃dicte ȩccłȩ prioratꝰ ei adõno papa
concederet᷑. Qđ dñs papa nobis reclamantib. et
lib̾tatẽ clericoꝵ pro posse nr̃o defendentib facere
noluit. p̃cauens sicut ip̃se dicebat. ne sub hac oc¬
casione p̃dictꝰ abbas clericos moliret᷑ excludere
blicam infertis inuiriã. qͥ monachoꝵ ordinẽ ad
iugare studeatis. quoꝵ tanta debet. ẽẽ. excellen¬
tia. ut scđm beatũ augustinũ. uix etiã bonius
monachus bonũ cłicũ faciat S qr clericꝰ ista dix̃

Expanded text:
rat refutandus. Nec satis tuentur vestram fraternitarat refutandus. Nec satis tuentur vestram fraternitamus, quae confirmant abbati Sancti Cypriani jus illud praedictae Ecclesiae, quod se habere dicebat ex legitima concessione quorumdam monachorum, qui ut audivimus quietam possessionem clericorum approbant, monachorum vero Sancti Cypriani intrusionem prorsus improbant. Ad hoc enim praedictus abbas modis omnibus nitebatur, ut praedictae Ecclesiae prioratus ei a domno papa concederetur. Quod domnus papa nobis reclamantibus, et libertatem clericorum pro posse nostro defendentibus facere noluit, praecavens, sicut ipse dicebat, ne sub hac occasione praedictus abbas clericos moliretur excludere, blicam infertis injuriam, qui monachorum ordinem ad ei, m. s. c.  subjugare studeatis, quorum tanta debet esse excellentia, ut secundum beatum Augustinum: « Vix etiam bonus monachus bonum clericum faciat. » Sed quia clericus ista dixit
Abbreviated transcription (Latin):
iure a uob̾ multas expostularemꝰ inuirias. par¬
tm cõmunes. partĩ ꝓprias. Proprias. quia dicũ
indiocesi nra dõ militantẽ. & ꝓpulchritudine &
dulcedine uitȩ contẽplatiue fonti uitȩ totis desi¬
deriis in hiantẽ. ad publicũ ꝓdire. qͥetem suam
int̾rumꝑe. nrã admonitione. nrã auctoritate
cõpulistis. Quẽ cum uobis adregim̃ cuiꝰdã regula
concessisemꝰ. & canonice ȩlectũ ab ipsa ecclesia tͣns¬
misissemus. non satis atã auob̾ passus: repul¬
sam: qui p̃postero ordine tunc de eiꝰ platione
disceptare cȩpistis. quando iam facta afr̃ibus
& collandata a uobis eius electione in pͥorat᷑ sui
sede eũ sullimare debuistis. In qͦ & illi frĩ nori
modicam intulistis uerecundiã. & amico ur̃o non mi¬
nimam fecistis iniuriã. Non enĩ erat tanta p̃cũ
instantia ab amico postulandus. qui ad iniur⁊am
doni donantis tam facile mutata sententia fue¬

Expanded text:
jure a vobis multas expostularemus injurias, parjure a vobis multas expostularemus injurias, partim communes, partim proprias: proprias, quia clericum in dioecesi nostra Deo militantem, et pro pulchritudine et dulcedine vitae contemplativae, fonti vitae totis desideriis inhiantem, ad publicum prodire, quietem suam interrumpere, nostra admonitione, nostra auctoritate compulistis. Quem cum vobis ad regimen cujusdam regularconcessimus, et canonice electum ab ipsa Ecclesia transmisissemus, non satis aptam a vobis passus est repulsam, qui praepostero ordine tunc de ejus praelatione disceptare coepistis, quando jam facta a fratribus et collaudata a vobis ejus electione, in prioratus sui sede eum sublimare debuistis. In quo et illi fratri non modicam intulistis verecundiam, et amico vestro non minimam fecistis injuriam. Non enim erat tanta precum instantia ab amico postulandus, qui ad injuriam doni et donantis tam facile mutata sententia fue
Abbreviated transcription (Latin):
se. & maiestatẽ regiam minuisse Qđ ut pace
urã dicã. rectius in eoᷤ recorq̃ri potest. qͥ uulnꝰ
fom̃tis incurabile tanꝗ pu medici caut᷑iis cõ¬
petentib dissimulant urere. uł medicinali
ferro p̃cide: In qua sententia simecũ firmit᷑
fuissetis. iã egrotum nrm̃ ad sanitatẽ ꝑduris¬
setis. Qđ quãdiu differtis. uidete si fidelitatem
quã debetis plenit̃ exhibetis. si officui uri munꝰ
explecis. Faciat gͦ dñs rex ad u̾sum paruitatem
meã quantũ dõ ꝑmittente libuerit. & licuerit
includat. ercludat. ꝓscribat. inspirante dĩ grã
&e ꝓsequente decreui pati ꝓlege dĩ mei. nec ulla
ratione cogente uolo ei eẽ consentaneus in eul
pa. qͥ nolo esse consors inpena. Angłs magrit
consilii & sp̃c fortitudinis sit uob̾cũ. ut recta
sis minist: sic bona plantare. ut ñ studeat bona
conuellere Si fr̃nitatẽ uram̃ inius uocare pos¬
semus. ꝗtũ saluo caritatis uincło fieri posset.

Expanded text:
se, et majestatem regiam minuisse. Quod ut pace se, et majestatem regiam minuisse. Quod ut pace vestra dicam, rectius in eos retorqueri potest, qui vulnus fomentis incurabile tanquam pii medici cauteriis competentibus dissimulant urere, vel medicinali ferro praecidere. In qua sententia si mecum firmiter fuissetis, jam aegrotum nostrum ad sanitatem perduxissetis. Quod quandiu differtis, videte si fidelitatem quam debetis pleniter exhibetis, si officii vestri munus expletis. Faciat ergo dominus rex adversum parvitatem meam, quantum Deo permittente libuerit et licuerit, includat, excludat, proscribat, inspirante Dei gratia et prosequente, decrevi pati pro lege Dei mei, nec ulla ratione cogente volo ei consentaneus in culpa esse, qui nolo esse consors in poena. Angelus magni consilii, et Spiritus fortitudinis sit vobiscum, ut recta inister, sic bona plantare, ut non studeat bona convellere. Si fraternitatem vestram in jus vocare possemus, quantum salvo charitatis vinculo fieri posset,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tramite s de odii fomite mea ꝓcedit accu¬
satio: apłicã sedem appello: qđ om̃ib in cͥmine
pulsatis apłica concedit auctoritas. ut ꝑse aut
ꝑuicarios suos loco ⁊ t̃prẽ qđ mͥ prescͥpserit cau¬
sam meã discutiat. & cũ ꝑoratũ fuerit: legiti¬
mam sententiã ꝓferri p̃cipiat. Neq hoc mͥ bene
causa consciꝰ uitandi iudicii facio. cũ manifefta
& breuis sit mea purgatio de cͥmine ꝑiurii.
qͥ nulli hodie uiuentiũ aliꝗdo iuram̃tũ feci.
S nolo exẽplũ ȩẽ cęt̾is recedendi ab ordine. neq
sanũ consiliũ est pro maerto cõmodo ł nullo. cer¬
tis ꝑiculis me opponere. Conductũ enĩ ad nõ meo
rege quesiui: nec hab̾e potui Quantũ uͦ ex in¬
tentatis minis intelligo. ñ liceret mͥ in conuen¬
tu ur̃o impune dicẽ ueritatem. qͥiam ꝓdicta
ueritate & apłice sedis obedientia tantã iam
sentio seueritatẽ: ut ꝑuiriũ arguar incurris¬

Expanded text:
tatis tramite, sed de odii fomite mea procedit accutatis tramite, sed de odii fomite mea procedit accusatio, apostolicam sedem appello. Quod omnibus in crimine pulsatis apostolica concedit auctoritas, ut per se, aut per vicarios suos loco et tempore, quod mihi praescripserit, causam meam discutiat, et cum peroratum fuerit, legitimam sententiam proferri praecipiat. Neque hoc bene mihi conscius causa vitandi judicii facio, cum manifesta et brevis sit mea purgatio de crimine perjurii, qui nulli hodie viventium aliquando juramentum feci. Sed nolo exemplum esse caeteris recedendi ab ordine, neque sanum est consilium pro incerto commodo vel nullo certis periculis me opponere. Conductum enim a domino meo rege quaesivi, nec habere potui. 17 Quantum vero ex intentatis minis intelligo, non liceret mihi in conventu vestro impune dicere veritatem; qui pro jam dicta veritate, et apostolicae sedis obedientia tantam sentio jam severitatem, ut perjurium arguar incurris
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩc̃is epĩs in urbe rem̃si congregatis. frat̃nȩ di¬
lectionis obseqͥũ. Si diuinȩ legis fiussetis memores
cuiꝰ debetis ẽȩ̃. doctores acq tutores. non contra
um. psertim cuiꝰ facinꝰ ignoratis aut flagicium
Pmo qr inuitauerunt me qͥdã epĩ ñ cõpuincia¬
les mei. qͥ sine auctoritate apłica iudices mei¬
ẽẽ ñ debent: cũ ꝑegrina iudicia nulliꝰ. eẽ. mo¬
menti decretoꝵ parit̾ & canonũ generali san¬
meã extͣ ꝓuinciã. qđ cũ multis sanctionibus
scoꝵ patrũ p̃cisũ sit. unã ex multis beati stpħi
papȩ & martẏris. ꝓducã ad mediũ. quȩ tãꝗ
gladius biceps utriꝰq intentionẽ reuerberae.
inuitantis srił & accusantis: Dic̃ enĩ beatꝰ pa¬
audiat᷑. & a cõprouincialib terminet᷑. nisi ad sedem¬
apłicam fuerit tantũ appellatũ Et neganda est
accusantib licentia criminandi. pͥusꝗ se cͥmine
quo p̃munt᷑ exuerint. Postremo quia ñ de ueri¬

Expanded text:
 coepiscopis in urbe Remensi congregatis fraternae dilectionis obsequium. Si divinae legis fuissetis memores, cujus debetis esse doctores atque tutores, non contra um, praesertim cujus facinus ignoratis aut flagitium. Primo, quia invitaverunt me quidam episcopi non comprovinciales mei, qui sine auctoritate apostolica mei judices esse non debent, cum peregrina judicia nullius esse momenti decretorum pariter et canonum generali sanmeam extra provinciam. Quod cum multis sanctionibus sanctorum Patrum praecisum sit, unam ex multis beati Stephani papae et martyris producam ad medium, quae tanquam gladius biceps utriusque intentionem reverberet, invitantis scilicet et accusantis. Dicit enim beatus paaudiatur, et a comprovincialibus terminetur, nisi ad apostolicam sedem fuerit tantum appellatum. » Et: « Neganda est accusantibus licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint . » Postremo quia non de veri
Abbreviated transcription (Latin):
gradui succedentes corpus xp̃i sacro ore confi¬
ciunt. ꝑ quos nos etiam x pĩani sumus : qui ha-
nib uerbis diuina contempta sint sacͣmenta :
testarur idem ieRonimꝰ in explanatione suꝑ
sophoniã his uerbis. Sacerdotes qui eucharis¬
tiȩ seruiunt. & sanguinẽ dni popłis eius di¬
uidunt: impie agunt in legem xp̃i putan¬
tes eucaristiam in ip̃cantis facere uerba non
uitam. & necessariam eẽ tantũ solemnem
orationẽ & non sacerdotỹ merita de qͥbus dr̃
et sacerdos in quocũq fuerit macula. non
accedet offerre oblationes dnõ. Huic senten¬
tiȩ consonat pat̾ auGystirios. qđ benedic̃e
non possit quis nͥ fuerit ordinatus: ita dicens
inquestionib uet̾is destam̃ti Dictum ⁊÷ ad no¬
traditio ꝑ ministĩum ordinati transfundat

Expanded text:
gradui succedentes, CHRISciunt, per quos nos etiam Christiani sumus, qui habenibus verbis divina contenta sint sacramenta, testatur idem Hieronymus in explanatione super Sophoniam his verbis : « Sacerdotes qui Eucharistiae serviunt, et sanguinem Domini populis ejus dividunt, impie agunt in legem Christi, putantes eucharistiam imprecantis facere verba non vitam, et necessariam esse tantum solemnem orationem, et non sacerdotum merita, de quibus dicitur: Et sacerdos in quacunque fuerit macula, non accedet offerre oblationes Domino . » Huic sententiae consonat Pater Augustinus, quod benedicere non possit quis, nisi fuerit ordinatus, ita dicens in quaestionibus Veteris 31 Testamenti : « Dtiam per ministerium ordinati transfundat
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ato tibi scribimus uolentes alicuiꝰ accłe pri¬
uilegium infringere: licet apłica p̃rogatiua
possimus de qualib& ȩccła clericũ ordinare.
ũ gͦ pͣcipua uirtus sit uiri illustris parc̾e
subiectis & debellare suꝑbos: cauendũ ÷ urẽ
sollercie. ne glorientur aduersũ nos calcitran¬
tes aduersũ uos: tamꝗͣ plues ꝓfuerit eis sua
repugnantia quã nob̾ obedientib nra obȩdi¬
entia. S non ⁊̃ opus multũ in dicendo labo¬
remus: quia nichil ultra t̾minos patrum
urãm mođationẽ usurpare arbitramur

Expanded text:
iterato tibi scribimus, nolentes alicujus Ecclesiae priiterato tibi scribimus, nolentes alicujus Ecclesiae privilegium infringere, licet apostolica praerogativa possimus de qualibet Ecclesia clericum ordinare. » Cum ergo praecipua virtus sit viri illustris Parcere subjectis et debellare superbos, cavendum est vestrae solertiae ne glorientur adversus nos, recalcitrantes adversus vos, tanquam plus profuerit eis sua repugnantia quam nobis obedientibus nostra obedientia. Sed non est opus ut nos multum in dicendo laboremus, quia nihil ultra terminos Patrum vestram moderationem usurpare arbitramur
Abbreviated transcription (Latin):
possemꝰ nos ꝑsede metropolitana cum confr̃ib
hoc sacram̃tum consecrationis implere. confirma¬
ta ꝑ minist̾ium urẽ legationis p̾taxate ꝑson&̃
electione: quã alit̾ facientes quam cum ea ił
cathedram quodã mͦ subuertere. Qđ si aliquan¬
do contigit penuria catholicoꝵ ep̃oꝵ uł aliqͣ
exempla p̃ iudicium facere legi cõmuni. uł ge¬
nerali consuetu dini. Licet enĩ urã prudentia
uelit & debeat ministium suũ honorificare:
reminisci tam̃. quia cũ petrus paulo ee̾t p̃¬
latus. deder̃ tamen sibi inuicẽ dextras socie¬
expediat. ne forte odisse & de trectare incipi¬
ant iugũ urm̃ qͦs uultis hab̃e subiectos: dũ
hoc exẽplo suo se intellexerint iure ẽẽ pͥuan¬
dos. Quanta aut̃ firmitate singuł eccłus
sua sint iura seruanda: demonstrat stepͥariꝰ
.uͦ. papa. ita scribens wab̾to patriarchȩ Mira¬
re consecrare pastorẽ: cum te iam ad hoc ꝓuo

Expanded text:
possemus nos pro sede metropolitana confratribus possemus nos pro sede metropolitana confratribus hoc sacramentum consecrationis implere, confirmata per ministerium vestrae legationis praetexatae personae electione, quam aliter facientes quam cum ea velcathedram quodammodo subvertere. Quod si aliquando contigit, penuria catholicorum episcoporum vexempla praejudicium facere legi communi vel generali consuetudini. Licet enim prudentia vestra velit et debeat ministerium suum honorare, reminisci tamen debet, quia cum Petrus Paulo esset; praelatus, dederunt tamen sibi invicem dexteras socieexpediat, ne forte odisse et detrectare incipiant jugum vestrum, quos vultis habere subjectos dum hoc exemplo suo se intellexerint jure esse privandos. Quanta autem firmitate singulis Ecclesiis sua sint jura servanda demonstrat Stephanus quintus papa ita scribens Walberto patriarchae: « Mirare consecrare pastorem, cum te etiam jam, ms.
Abbreviated transcription (Latin):
legato. Iuohunuł carnotensis ȩccłȩ minister.
salutẽ & obsequiũ. Scđm mandatũ urm̃ gra-¬
tant̃ & dieuote nobis quacũq occasione ubic̃q
nostra exire ł in eandem redire sine magno ꝑi-¬
culo non possumus. propt̾ quosdã sceleratos
nobis cractanda sunt: quȩ sine p̃sentia nrã
uł non tractarentur. uł tractata non t̃mina¬
rentur. Uerum de eo qđ consecrationẽ niuer¬
pat̾nitati urẽ. quia nec dispositionẽ urãm
rep̃hendimus: qm̃ reuerentiȩ urẽ deferimꝰ.
nec tamen approbamꝰ : qr nec ex auctoritate
nec ex consuetudine ordinẽ huiꝰ consectionis
habenius. nec in consuetudinẽ ducere sine
multa delib̾atione audemꝰ : timentes rei fie¬
ri sponsionis quam metroplitane sedi fecimꝰ.
deuitanda ꝑuiatica arguenda ñ aut̃ po¬
testas cathedrȩ. quȩ non sacris locis propt̃
ꝑsonas hui temporis. s ꝓpt̃ sacra loca ꝑsoniꝰ
conceditur: est euertenda. Cum gͦ metropoli¬
tana sedes ad presens ab hoc officio suspensa sit:

Expanded text:
nsis Ecclesiae minister, salutem et obsequium. Secundum mandatum vestrum gratanter et devote vobis quacunque occasione, ubicunqnostra exire vel in eamdem redire sine magno periculo non possumus, propter quosdam sceleratos nobis tractanda sunt, quae sine praesentia nostra vel non tractarentur, vel tractata non terminarentur. Verum de eo quod consecrationem Niverpaternitati vestrae, quia nec dispositionem vestram reprehendimus, quoniam reverentiae vestrae deferimus, nec tamen approbamus, quia nec ex auctoritate, nec ex consuetudine ordinem hujus consecrationis habemus, nec in consuetudinem ducere sine multa deliberatione audemus, timentes rei fieri sponsionis quam metropolitanae sedi fecimus. devitanda, pervicacia arguenda, non autem potestas cathedrae, quae non sacris locis propter personas hujus temporis, sed propter sacra loca personis conceditur, est evertenda. Cum ergo metropolitana sedes ad praesens ab hoc officio suspensa sit,
Abbreviated transcription (Latin):
nerabilium patrũ auctoritas sacrata firma¬
uit. pro ut uultis minuitis. aut inutatis
attende deb& prudencia urã quid saluti eoꝵ
quib ꝑ omĩa prodesse debetis conferatis. uel
quoꝵ institutia potiꝰ sic tenenda uł quib obe¬
diencia potiꝰ sit exhibenda an illis scĩs patrib
qub a dhuc uobis inscriptis suis loquntur. an
eobis quib nichil ÷ aliud propositum inisi poꝵ
seaui & honorare uestigia. Neq hoc dico qđ
tare mandeta .s. hoc dico quod dicit᷑ papa
concones narbonensib Contia statuta patri
tulsis ranicib uiuit antiquitas eui decot¬
tu patrum sanxere reuerentiam. Inlibro
quoq pontificũ qui dicit᷑ diurnus ita con¬
tonetar de professione romani pontificis.
ichil detraoitione quã ꝓbatisimisp̃ decesso¬
rib meis tiaditam & seruatã reppera eti¬

Expanded text:
venerabilium auctoritas Patrum sacrata firmavenerabilium auctoritas Patrum sacrata firmavit, prout vultis, minuitis, aut mutatis, attendere debet prudentia vestra, quid saluti eorum quibus per omnia prodesse debetis, conferatis, vel quorum institutio sit potius tenenda, vel quibus obedientia potius sit exhibenda, an illis sanctis Patribus qui adhuc nobis in scriptis suis loquuntur, an vobis quibus nihil est aliud propositum, nisi priorum sequi et honorare vestigia. Neque haec hoc, gare mandata, sed hoc dico, quod dicit papa Zozimus Narbonensibus : « Contra statuta Patrum vulsis radicibus vivit antiquitas, cui decreta Patrum sanxere reverentiam. » In libro quoque pontificum, qui dicitur Diurnus, ita continetur de professione Romani pontificis: « Nihil de traditione quam a probatissimis praedecessoribus meis traditam et servata
Abbreviated transcription (Latin):
epõs ꝓ aplicȩ auctoritatis obedienciã direximꝰ
Petendo itaq consulimꝰ & consulendo petimus dis¬
cretionẽ uram̃ ut partius de cetõ nos apłicȩ obȩ¬
dientiȩ uincłis astringatis. ne humeris nr̃is im¬
portabilia imponendo in obȩdientiã labi ꝓhi¬
bente aliqua impossibilitate uł imꝑante aliqͦ
necessitate faciatis. quia facile ÷ uobis cõminan¬
te arcu delonginqͦ pugnare. nob̾ aut̃ unns
ꝑiculosũ aduersantem gladio dep̃senti ferire:
Nos tam̃ int̾ dicta seu mandata ꝓfidĩ defesione
ꝓfideliũ correctione ꝓsceleratoꝵ em̃datione. pro
imminencium uł futuroꝵ maloꝵ int̃dictioẽ
ꝓ mulgata asede apłica sic uolumꝰ obseruare.
ut parati simus dõ cooꝑante que lib& adu̾sa
ꝑ eoꝵ defensione tolerare. Cũ uͦ ea quȩ indis¬
ferent̃ se habent. in quib non obseruatis mi¬
nime salus ꝑiclitatur. uł obseruatis minime
iuuat᷑. tam obnixe seruanda sancitis. ł cũ ea
quȩ antiqͥtas sanxit. consuetudo seruauit ue

Expanded text:
postolicae auctoritatis obedientia direximus. Petendo itaque consulimus, et consulendo petimus discretionem vestram, ut parcius de caetero nos apostolicae obedientiae vinculis astringatis, ne humeris nostris importabilia imponendo, in inobedientiam labi, 27 prohibente aliqua impossibilitate, vel imperante aliqua necessitate faciatis, quia facile est vobis comminante arcu de longinquo pugnare, nobis autem nimis periculosum adversantem gladio de praesenti ferire. Nos tamen interdicta seu mandata pro fidei defensione, pro fidelium correctione, pro sceleratorum emendatione, pro imminentium vel futurorum malorum interdictione, promulgata a sede apostolica sic volumus observare ut parati simus, Deo cooperante, quaelibet adversa pro eorum defensione tolerare. Cum vero ea quae indifferenter se habent et in quibus non observatis, minime salus periclitatur, vel observatis minime juvatur, tam obnixe servanda sancitis, vel cum ea quae antiquitas sanxit, consuetudo servavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Isponsionis. qua spoponderam me scripturũ¬
ꝗ aliqua contra quoꝵdã nescio simplicium añ
neq quȩ loquunt᷑ neq de qͥb affirmant.
dicentes quascũq ꝑsonas etiã sacrum ordinẽ
non habentes. uerba dñica ꝓferentes. sac̃m̃ta
altaris a cęt̾a aecłastica sac̃menta posse confi-¬
cere. & salubrit̾ accipientib ministrare Quoꝵ
fatuitas multiplicit̃ imꝓbari potest: partĩ
ratione. partim diuinoꝵ oꝑum attestatione.
postremo scõꝵ patrũ irrefragabili auctoritate
diuina & confici & tractari possent: ex ab un¬
danti constitutꝰ e̾ẽt in eccła ordo sacerdotalis
& leuiticꝰ. qđ impium ÷ aliquẽ arbitrari: cũ
hunc utrunq ordinẽ & uetus lex primo dno
iubente sub figura constituerit. & euangłica
uł apłica doctrina post modũ inueritate
consecrauerit. Unte in exodo ita dñs loqͥt᷑
ad moyseri. Porro filiis aaron tunicas lineas

Expanded text:
qua ms. c.  spoponderam me scripturum aliqua contra quorumdam nescio simplicium an dneque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , dicentes quascunque personas etiam sacrum ordinem non habentes, verba Dominica proferentes, sacramenta altaris et caetera ecclesiastica sacramenta posse conficere, et salubriter accipientibus ministrare. Quorum fatuitas multipliciter improbari potest, partim ratione, partim divinorum operum attestatione, postremo sanctorum Patrum irrefragabili auctoritate. cramenta confici et tractari possent, ex abundanti constitutus esset in Ecclesia ordo sacerdotalis et leviticus; quod impium est aliquem arbitrari, cum hunc utrumque ordinem et vetus lex, primo, Domino jubente, sub figura constituerit, et evangelica vel apostolica doctrina postmodum in veritate consecraverit. Unde in Exodo Dominus ita loquitur ad Moysem: Porro filiis Aaron tunicas
Abbreviated transcription (Latin):
na infirmitate suspicio. non iã humano s. diui¬
no mͥ uideretur reseruanda iudicio: Unde sine
ulla disceptacione testimonium mͥ reddit ẽsci¬
entia mea me nichil in hoc negocio cõmisisse.
qđ aduersetur recte fidei sanȩq doctrine qͥ
generales patrum sanctiones de ordinatione
ep̃oꝵ me nescio transcendisse. Nã qđ opposu¬
istis castitatẽ eiꝰ non fuisse ꝓbatam. nec ame in
litt̃is meis cõmendatam. suꝑfluũ mͥ uisum fu¬
it post dõnum papam de castitate eiꝰ disceptare.
cuius p̃cepto uideram eum romȩ in prb̃rm ordi¬
nari cuius eadẽ lȩx ÷ continentiȩ quȩ & epĩ:¬

Expanded text:
na infirmitate suspicio, jam non humano, sed divina infirmitate suspicio, jam non humano, sed divino mihi videretur reservanda judicio. Unde sine ulla disceptatione testimonium mihi reddit conscientia mea, me nihil in hoc negotio commisisse quod adversetur rectae fidei sanaeque doctrinae, qui generales Patrum sanctiones de ordinatione episcoporum me nescio transcendisse. Nam quod opposuistis castitatem ejus non fuisse probatam, nec a me in litteris meis fuisse commendatam, superfluum mihi visum fuit, post domnum papam de castitate ejus disceptare, cujus praecepto videram eum Romae in presbyterum ordinari cujus eadem lex est continentiae, quae et epi
Abbreviated transcription (Latin):
tensis minister. cum debita obedientia deuoti
famulatꝰ obsequia. Si dilectioni urȩ̃ aliquando
fuit de paruitate mea bona spes. non oportuit
grauitatẽ urãm tam cito desꝑare. nec maliuo¬
lorũ non quȩ dĩ sunt s. sua quęrentiũ obtrec¬
tationib tam facile aurẽ in clinare. ut eoꝵ
lacerationib qui non possunt alit̃ sibi famã
ꝓbitatis adquirere: nisi famȩ insidientur
alienȩ. suspicemini me aut̃ inuia dei nori
ambulasse. aut ab ea propt̾ humanũ fauorẽ
deuiasse. Testis : enĩ michi scrutator renum
& constius secretoꝵ quia in consecratione au¬
relianensis ep̃i in qua mansuetudinẽ uram
ex asꝑasse nc̃ uideor. immunis : manꝰ mea ab
om̃i munere. munda ÷ mens mea ab om̃i tem¬
poralis cõmodi expectatione Ea etiam mala
gatione digna uiderentur. licet nulla extara
legitima accusatio. sic tam̃ sunt scđm canonicã
institutionẽ publica sacram̃toꝵ examinatione
purgata. ut siqua posset remanere pro huma¬

Expanded text:
esiae minister, cum debita obedientia devoti famulatus obsequia Si dilectioni vestrae aliquando fuit de parvitate mea bona spes, non oportuit gravitatem vestram tam cito desperare, nec malevolorum, non quae Dei sunt sed sua quaerentium, obtrectationibus tam facile aurem inclinare: ut eorum lacerationibus, qui non possunt aliter sibi famam probitatis acquirere, nisi famae insidientur alienae, suspicemini me aut in via Dei non ambulasse, aut ab ea propter humanum favorem deviasse. Testis enim est mihi scrutator renum et conscius secretorum, quia in consecratione Aurelianensis episcopi in qua mansuetudinem vestram exasperasse nunc videor, immunis est manus mea ab omni munere, munda est mens mea ab omni temporalis commodi exspectatione. Ea etiam mala gatione digna viderentur, licet nulla exstaret legitima accusatio sic tamen sunt secundum canonicam institutionem publica sacramentorum examinatione purgata, ut si qua posset remanere pro huma
Abbreviated transcription (Latin):
habetis. cuiꝰ consensu int̾ dictum ur̃m pͣdicti
puteacenses cassatũ fuisse dicunt: plenã scdm
impromptu habentes ulcisci omnẽ in obedien¬
tiam: Alioquin: leuius erit ea supportare. q̃
non licet ad plenũ uindicare. De aeruasio
quoq non debet urã frat̃nitas mirari uł it¬
dignari qđ eũ ad cõmunionẽ in paschali cͥia
suscepi. ꝓregia enĩ honorificentia hoc feci. fre¬
tus auctoritate legis in qua legitur. Siquẽ
culpatoꝵ regia potestas aut ingrãm benig¬
nitatis receꝑit. aut mensȩ suȩ participes
ȩffecerit: hos etiam sacerdotũ & popłoꝵ con¬
uentus susciꝑe in eccłastica cõmunione de¬
bebit. ut quod principał pietas recipit:
nec asacerdotib dĩ alienũ habeat᷑. Uał.

Expanded text:
habetis, cujus consensu interdictum vestrum praedicti habetis, cujus consensu interdictum vestrum praedicti Puteacenses cassatum fuisse dicunt, plenam secundum In promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam . Alioquin, levius erit ea supportare, quae non licet ad plenum vindicare. De Gervasio quoque non debet vestra fraternitas mirari vel indignari, quod eum ad communionem in paschali curia suscepi. Pro regia enim honorificentia hoc feci, fretus auctoritate legis, in qua legitur: « Si quos culpatorum regia potestas aut in gratiam benignitatis receperit, aut mensae suae participes effecerit, hos etiam sacerdotum et populorum conventus suscipere in ecclesiastica communione debebit, et quod principalis pietas recipit, nec a sacerdotibus Dei extraneum habeatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Iicẽ quam feci cũ adelitia piteacensis castͥ
duã suꝑ qua admiramini. ñ ita feci ut
aliquid ur̃i uiris usurparẽ. s omẽ qđ ad
urm̃ ius ꝑtinet patent̾ exciꝑem. Meam
enĩ tantũ in iuriã remisi non urãm. & hoc
postulaui a fr̃nitate urã ut ꝓ p̃teritis in iu¬
rus meis suꝑ p̃dictam feminam nullã exer¬
ceretis uindictã.d quã rem magna ex
parte me cõpulit timor ur̃. Significastis
michi litt̾is urĩs multa in cõmoda immi
ea facere unde inuenta occasione uolui
tam uris quã meis cõmodis ꝓuidere. Si gͦ
restant aliquȩ iniuriȩ ad ꝓpriam parrochi¬
am ꝑtinentes. ne uidear uobis eẽ importunꝰ.
ꝓ ut uobis placuerit & ratio ꝑmiserit eas ex¬
postulate. De clericis aut̃ uł monachis putea¬
censib qui contra int̾ dictũ urm̃ missas cele¬
brauerunt. mortuos sepelier̃. chrisma aliun¬
de susceꝑunt. hoc uobis respondeo & consulo.
ut si gr̃am lugdunensis archiepĩ pleniter

Expanded text:
cem quam feci cum Adelecia Puteacensis castri domina, super quam admiramini, non ita feci ut aliquid vestri juris usurparem. Sed omne quod ad vestrum jus pertinet, patenter exciperem. Meam enim tantum injuriam remisi non vestram, et hoc postulavi a fraternitate vestra, ut pro praeteritis injuriis meis supra praedictam feminam nullam exerceretis vindictam. Ad quam rem magna ex parte me compulit timor vester. Significastis enim mihi litteris vestris multa incommoda imminea facere. Unde inventa occasione volui tam vestris quam meis commodis providere. Si ergo restant aliquae injuriae ad propriam parochiam pertinentes, ne videar vobis esse importunus, prout vobis placuerit et ratio permiserit eas expostulate. De clericis autem vel monachis Puteacensibus, qui contra interdictum vestrum missas celebraverunt, mortuos sepelierunt, chrisma aliunde acceperunt, hoc vobis respondeo et consulo, ut si gratiam Lugdunensis archiepiscopi pleniter
Abbreviated transcription (Latin):
& suȩ necessi tatis debitum amminiculũ: Petteo¬
ordinemus in prb̃rm. sequenti aut̃ anĩca con¬
canones habent ut non fiat leuitica ł sacerdo¬
tał ordinatio nisi ieiunio quarti mensis septi¬
mi & decimi. aut in icio quadragesimȩ. ł sab
& uerba sunt sapientię. hereditas ad quam
festinat᷑ in pͥncipio. in nouissimo benedictio¬
ne carebit: expect& it̃im urã frat̾nitas legi¬
tima tempora. donec cum confratrib nr̃is
&̃ cũ ipso ȩlecto colloqͥum habeamꝰ. & quid
fieri uł non fieri possic diligenti int̃ nos era¬
minatione ꝑtractemus. Obstare enĩ quedam
uidentur. de quib nobis cum ipso electo agen¬
dum ÷ antequã ipsius electionẽ confirmae mꝰ
quod ad pręsens dõ annuente fieri pot̾it. cũ

Expanded text:
 necessitati ms. c. debitum adminiculum. Petitoordinemus in presbyterum, sequenti autem Dominica concanones habent ut non fiat levitica vel sacerdotalis ordinatio, nisi jejunio quarti mensis, septimi et decimi, aut initio Quadragesimae, vel Sabbet verba sunt Sapientiae: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit : exspectet interim vestra fraternitas legitima tempora, donec cum confratribus nostris, et cum ipso electo colloquium habeamus, et quidquid fieri vel non fieri possit, diligenti inter nos examinatione pertractemus. Obstare enim quaedam videntur, de quibus nobis cum ipso electo agendum est, antequam ipsius electionem confirmemus, quod ad praesens Deo annuente fieri poterit apu
Abbreviated transcription (Latin):
solis terrenis in hiare. nunquã autẽ parati
sursum cor:leuare. qui neq piopt̃ timorem
dei neq propt̾ ruborẽ temporalis excommu¬
nicationis sacrilegia que ꝑpetiant in eccłus
uolunt dimittere. nec iusticiam dĩ recog¬
noscere. Per portitorẽ gͦ p̃sentium qđ uobis
uo dĩ grã carnotensis ȩccłȩ minister. Iohħi
aurelianensium ȩlecto. Sał. De duob illis
archidia conatum inuasisse. duabꝰde causis
certam non possumꝰ dare uob̃ sententiam.
Primo qr magnũ uob̾ arietẽ obponitis. lug¬
dunensis uidelicet archiepĩ institutum.
cui obuiando nec debemꝰ nec uolumꝰ alicu
dare consilium. Postremo quia iustus me.¬
diatoi. ñ ÷ qui alt̃o littigante & alt̃o ab¬
sente suꝑ re indiscussa certã uult det̃¬
minare sententiam. Si aut̃ aliquando
in audientia urã ⁊ alioꝵ ad quos id ꝑti¬
net hȩc controuersia uentilata fuerit:
auditis utroꝵq rationib qđ ratio suase¬

Expanded text:
solis terrenis inhiare, nunquam autem parati solis terrenis inhiare, nunquam autem parati sursum cor levare; qui neque propter timorem Dei, neque propter ruborem temporalis excommunicationis, sacrilegia quae perpetrant in Ecclesiis, volunt dimittere, nec justitiam Dei recognoscere. Per portitorem ergo praesentium quod vobis O, Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, JOANNI Aurelianensium electo, salutem. De duobus illis archidiaconum dicitur invasisse, duabus de causis certam non possumus dare vobis sententiam. Primo quia magnum nobis arietem opponitis, Lugdunensis videlicet archiepiscopi institutum, cui obviando nec volumus, nec debemus alicui dare consilium. Postremo quia justus mediator non est, qui altero litigante et altero absente super re indiscussa certam vult determinare sententiam. Si autem aliquando in audientia nostra et aliorum ad quos id pertinet, haec controversia ventilata fuerit auditis utrorumque rationibus, quod ratio persuase
Abbreviated transcription (Latin):
tati: placet & meȩ paruitati. Hanc si placet
accipite: si plus placet. plus addite. Si desisto
eẽ. ur̃ seruus: non desistam ẽẽ ur̃ filius:
Et sic̃ exꝑtꝰ sum ante ep̃atũ: plus poc̃o pro¬
desse in eccła dĩ exemplo pͥuatꝰ. quã uerb
pͣlatus. Gratissimũ enĩ ẽ michi nudũ nudã
xp̃i crucẽ portare: & illo uberrimo & amplis
tatis copiosos. amor diuitiarũ facit erum¬
nosos. Ecce iam hoc tranacto septennio. ui¬
neam mͥ cõmissam ꝓposse excolui. stercora
etiam circũposui. fructũ aut̃ quẽ querebã
non inueni. Detur gͦ michi lib̾tas octauo
anno ut hoc pͥncipium uerȩ octauȩ ag¬
grediar : ut possim mͥ sabbatizare. dulces
fructus contẽplationis carꝑe. & octauȩ illiꝰ
gaudia pͣlibare. Qd si urã ꝑmissione id mͦ
non facio: necessitate tam̃ me oportebit id
facere. propt̾ renouatas in me ueteri de
causa regis inimicitias. & ꝓpt̃ parrochianos
meos contempcores uerbi dĩ. qui pronist̃

Expanded text:
tati, placet et meae parvitati. Hanc si placet, accipite; si plus placet, plus addite. Si desisto vester esse servus, non desistam vester esse filius, et sicut expertus sum ante episcopatum, plus potero prodesse in Ecclesia Dei exemplo privatus quam verbo praelatus. Gratissimum enim mihi est nudum nudam Christi crucem portare, ut in illo uberrimo et amplissertatis copiosos, amor divitiarum facit aerumnosos. Ecce jam hoc transacto septennio, vineam mihi commissam pro posse meo excolui, stercora etiam circumposui; fructum autem quem quaerebam, non inveni. Detur ergo mihi libertas octavo anno ut hoc principium verae vere octavae aggrediar, ut possim mihi sabbatizare, dulces fructus contemplationis carpere, et octavae illius gaudia praelibare. Quod si vestra permissione id modo non facio, necessitate tamen me oportebit id facere propter renovatas in me veteri de causa regis inimicitias , et propter parochianos meos contemptores verbi Dei, qui proni sunt