comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iabore. Ad uitam et̾nã sñ labore uis ꝑuenire:
Carior t̾ sic ila ad qmͣ post om̃s labores sic ꝑ¬
uemes ut nũꝙͣ amittas. Si hoc t̃ carũ ẽ ad ꝙ
post om̃s labores ꝑuenisti ut alñ amussur
sis. Qnͣto magis iua ꝑpetua desid̾are debemiꝰ:

Expanded text:
itam aeternam sine labore vis pervenire? Charior sit tibi illa, ad quam post omnes labores sic pervenies, ut nunquam amittas. Si hoc tibi charum est, ad quod post omnes labores sic pervenisti, ut aliquando amissurus sis; quanto magis illa perpetua desiderare debemus?
Abbreviated transcription (Latin):
b innitens illudm̃ opus tanti mi racłi pa
sic enĩ ⁊ solum filiũ uetissime dicimꝰ ipsan
suscepisse gͣnem nõ prem̃ aũt spm̃ scm̃ et¬
tũ hãc inarͣnatõnem ad solũ filiũ ꝑiẽtẽ
quisqͥs negat cooperatũ pr̃em aut̃ spm̃ sc̃m
nõ recte sapit. It̃ dicimꝰ nec prem̃ nec filiũ

Expanded text:
bus innitentes; illud tamen opus tanti miraculi PatSic enim et solum Filium verissime dicimus ipsam suscepisse carnem, non Patrem, aut Spiritum  hanc incarnationem ad solum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
oiũ dedit nõ h̾t. Querit gͦ aliquis ãmonitꝰ
hiis u̾bis meis i forte ꝯꝑunctus q̃rit ꝙͥ sit
bonũ. enale bonũ. uñ bonũ. bene intenex¬
isti hoc te q̃r̾e debere respondebo q̃ renti et
dicam. hoc ÷̃ bonũ qd̾ nõ potes inuitꝰ amͣt̾e
potes enĩ aur̃ amitt̾e ⁊ nollens. potes domũ
potes honores. potes ipm caũ salutẽ. boñ
u̾o quo u̾e bonus es nͨ iuitus accipis nͦ ĩintus
amitis qrͣ gͦ qiuere qͣle sit hoc bonũ ꝓsal muc
quid̾ ãmon nos tes magnam forte qm̃ q̃rinũ
ait enĩ. filii hõmũ us q̃ quo gͣui corde: Quousq
arbor in t̾ennioꝰ filii hõmũ usq̃ quo gͥnes corde¬

Expanded text:
uis admonitus his verbis meis, et forte compunctus, quaerit quid sit bonum, quale bonum, unde bonum. Bene intellexisti hoc te quaerere debere. Respondebo quaerenti, et dicam: Hoc est bonum, quod non potes invitus amittere. Potes enim aurum perdere, et nolens; potes domum, potes honores, potes ipsam carnis salutem: bonum vero quo vere bonus es, nec invitus accipis, nec invitus amittis. Quaero ergo quale sit hoc bonum. Psalmus quidam admonet nos rem magnam, forte quam quaerimus. Ait enim: Filii hominum, quousque graves corde? Quousque arbor illa in triennio? Filii hominum, quousque gra
Abbreviated transcription (Latin):
utia in sp̃ñ qui nõ  ad u̾sus se ip̃m sic̃ iuec
diuisus ibi concinno no ꝑ uios quisõ noĩe
xp̃i exͦ eius onuie conuenticula sua ogͥeãt
qusꝙͣ putaret eciam regnim xp̃ĩ adusim
⁊ iqui nõ ꝯg̾gat mecuni spargitutulos o¬

Expanded text:
utique in spiritu, qui non est adversus se ipsum sicut ille divisus, ibi continuo, ne per illos, qui sub nomine Christi extra eius ovile conventicula sua congregant, quisquam putaret etiam regnum Christi : 'Qui no
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i s aliud  nasci de spũ. aluid pasa de sp̃u sic̃
aliuid  nasci de crͣne ꝙ fit cum parit mnater
aliud  pasci de crͣne ꝙ fit cũ lactat infãtem
ad hoc conu̾sum cũ cum uolũtate bibe̾t uñ
natus  ut uiu̾et utinde accipiat uiuendi a¬
itaq credentiũ bñficiũ ÷ benignitatis d̾i ĩspũ

Expanded text:
 pasci de Spiritu: sicut aliud est, nasci de carne, quod fit cum parit mater; aliud est, pasci de carne, quod fit cum lactat infantem, ad hoc conversum ut cum voluptate biberet, unde natus est ut viveret; ut inde accipiat vivendi aitaque credendum beneficium est benignita
Abbreviated transcription (Latin):
statem: S a prẽ ⁊ filio plane indiuiduam si gͦ
ħ ita dicuntur ut tñ inseꝑabił intelligatur ope¬
ratio tͥnitatis ita ut cum oꝑ̃o prĩs dicitur nõ eã
siñe filio ⁊ sp̃u scõ intelligatur oꝑari Et cum
op̃o fuii nõ sine prẽ ⁊ spñ stõ. Et cũ oꝑatõ sp̃t s.¬
sine ptẽ ⁊ filio satis notũ ẽ recte credentib uł ĩ
ut possunt intelugentib. ⁊ uiud eciam ocm̃ ẽẽ
de pr̃e ip̃e facit oꝑa ꝙ ab illo sit origo ⁊̃ opetum
ex quo existencia cooperantum ꝑsonaꝵ q et
cedit de quo natus ÷ filius ⁊ cum quo illi ꝯmumiꝰ

Expanded text:
statem, sed a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis; ita ut cum operatio Patris dicitur, non eam sine Filio et Spiritu sancto intelligatur operari; et cum operatio Filii, non sine  recte credentibus, vel etiam ut possunt intelligentibus. Et illud ideo dictum est de Patre, ipse facit opera , quod ab illo sit origo etiam operum a quo est exsistentia cooperantium personarum: quia et de illo procedit, de quo natus est Filius, et cum quo illi communi
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ibi uia uͥ ostendam illi salutate meũ. u̾
uia: In sacͥficio laudis sioli pedem exͣ hanc uiam
mitt̾e. In maesto a ma noli recede̾ a lande dñi nec
ungnem nedũ pedem Si .ni. uolueris ab hc ua
demare ⁊ pro dnõ te laudare nõ eris saluus ab il
em̃ putat se aliquid ẽẽ cũ nch̾ sit se ip̃m seducit

Expanded text:
 via est, ubi ostendam illi salutare meum . Ubi via? In sacrificio laudis. Noli pedem extra hanc viam mittere. In via esto: a via noli recedere; a laude Domini nec unguem, nedum pedem. Si enim volueris ab hac via deviare, et pro Domino te laudare, non eris salvus ab ill: Qui enim putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipsum seducit
Abbreviated transcription (Latin):
aliqnͣtas diligentie moras donec uiuante dño to¬
tum ꝙ occurrit expediam. Alii quippe duo eunͣ¬
geliste marcꝰ ⁊ lucas cum de hc re loquerentur
nõ dixuñt blasphemiam seu u̾bum ut incellig̾e¬
nus nõ oem̃ blasphemiam s quanidã t u̾bum

Expanded text:
aioris diligentiae moras, donec adiuuante domino totum quod occurrerit expediam. alii quippe duo euangelistae Marcus et Lucas, cum de hac re loquerentur, non dixerunt blasphemiam seu uerbum, ut intellegeremus non omnem blasphemiam, sed quandam, nec uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipit .i. scĩa nõ capit a̾bum hos iñ eccłia con¬
stitutos ꝓuulos dicit nũd̾ spũales s adħ crͣles
ostende̾ns uñ siñt crͣles cũ enĩ sit inquit int̾ uꝰ
atq idipm̃ plamiꝰ aꝑiens. Eñ enĩ quis dicat
ego quid̾ iñquit sum pauli alius aũt ego a¬
pono nõne hoĩes estis.s. Quid gͦ apollo. eiud
aũt ꝑ aulus. ꝯmistri eius ꝑ quos credidistis.

Expanded text:
cientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquit, inter vos Atque idipsum planius aperiens: Cum enim quis dicat, Ego quidem, inquit, sum Pauli; alius autem, ego Apollo; nonne homines estis? Quid ergo Apollo? quid autem Paulus? Ministri, per quos credidistis .
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ diu̾sitatem receditur ab eiusd̾ iu̾tate sẽ¬
eod̾ modo dicunt nͥ ut inde discamus res u̾bis
nõ reb u̾ba pp̃on̾e̾ nicħ q aliud nñ loquente
quer̾e nͥ uoluntatem pp̃ quam insinuandam
u̾ba ꝓmuntur Quid enim ad rem intus est
utrum dicatus sp̃t blasphemie nõ remittet᷑
an dicatur Qui blasphemaui̾t in spñi scm̃ ñ¬

Expanded text:
editur ab ejusdem veritate seneodem modo dicant, nisi ut inde discamus res verbis, non rebus verba praeponere, nihilque aliud in loquente quaerere, nisi voluntatem, propter quam insinuandam verba promuntur. Quid enim ad rem interest, utrum dicatur, Spiritus blasphemia non remittetur; an dicatur, Qui blasphemaverit in Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
mur de potestate tenebrarũ ⁊ princeps hꝰ m̃di
mittitur foras fide nr̃a. Qui oꝑatur in filiis ĩ fi¬
delitatis nulla alia nͥ societate tobligatõne
peccati In spũ enim sc̃o quo in unũ d̾i ppłs ꝯ
g̾gatur.eicitur sp̃t inmũdus Qui ñ se ip̃m

Expanded text:
mur de potestate tenebrarum, et princeps hujus mundi mittitur foras fide nostra, qui operatur in filiis infidelitatis, nulla vi alia, nisi societate et obligatione peccati. In Spiritu enim sancto, quo in unum Dei populus congregatur, ejicitur spiritus immundus, qui in seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
si in illo pcc̃o fuerint hoĩes obligati ꝙ ꝯme¬
morauit ubi ait. si nõ uenissem ⁊ locutus eis
fuissem ꝓcc̃m nõ haberent ꝙ eciã iñ ewbꝰ ẜ¬
ioħ em ualdegͣue ostendit ẽẽ pccr̃a ubi ait de ip̃o
spũ scõ cumi eum semissurum eẽ ꝓmuteret
ille argnet mund̾ de pcc̃o ⁊ de iusticia. de pccõ¬

Expanded text:
si illo peccato fuerint homines obligati — quod commemorauit ubi ait: si non uenissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent; quod etiam in een ualde graue ostendit esse peccatum, ubi ait de ipso spiritu sancto, cum eum se missurum esse promitteret: ille arguet mundum de peccato, de iustitia e
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ pͨcare in sp̃m scm̃ quilauacro regn̾atõnis ab¬
luti m̃ ecd̃ia ⁊ accepto spuscõ uelut tanco pꝰea do¬
no saluatoris ingrati mortifo aliquo pct̃o se
inmerserint qualia sunt uł adulceria uel
rũq cͥminũ locus in eccłia nõ negatus et
ip̃os Hecicos ad ħoc utiq corripiendos dicat
tatem Quis nõ ÷ fructus correptõius nsi
spe remissiõĩs: postremo nõ ait dñs qui fi¬

Expanded text:
 sanctum, qui lavacro regenerationis abluti in Ecclesia, et accepto Spiritu sancto, velut tanto postea dono Salvatoris ingrati, mortifero aliquo peccato se immerserint: qualia sunt vel adulteria, vel rumque criminum locus in Ecclesia non negetur; et ipsos haereticos ad hoc utique corripiendos dicat tatem . Quis enim est fructus correctionis sine ulla spe remissionis? Postremo non ait Dominus, Qui fi
Abbreviated transcription (Latin):
eis fniss falsam ꝙ absit sentenciam ẽẽ dic̾enꝰ
son gͦ ait si nõ uenissem ⁊ locutus eit fuissem
nullum pccm̃ hreñt ne u̾tas mentiretur. Nec¬
studim ex̾t̾etur parum. In omĩ quippe copia
scripturarũ scãrum pascimꝰ aꝑtis ex̾cem᷑ꝰ ob¬
scuris. illic fames penitur. hic fastidiũ / Quia

Expanded text:
eis fuisset, falsam — quod absit- sententiam esse dicemus. non ergo ait: "si non uenissem et locutus eis fuissem, nullum peccatum haberent", ne ustudium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ninicos. abhiis inimicis quõ setutũ dicit quidã :
Hoc enĩ ceperã dic̾e ⁊ nccẽ hiũ teistis inimicis
aliqnͣta ꝯmora tractare. Iam gͦ cognatis m̃imi O¬
cis uideamꝰ tutelam. laudãs inuocabo dñm et
ab iminicis meis saluus ero. hẽs quid agãs lau¬
dans inuoca S dmñ laudãs iñuoca .Si.n. te lan¬
dau̾i̾t ab inimicis tius saluus nõ eris. laudãs

Expanded text:
nimicos. Ab his inimicis quomodo se tutum dicit quidam? Hoc enim coeperam dicere, et necesse habui de istis inimicis aliquanta cum mora tractare. Jam ergo cognitis inimicis, videamus tutelam. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Habes quid agas. Laudans invoca: sed Dominum laudans invoca. Si enim te laudaveris, ab inimicis tuis salvus non eris. Laudans
Abbreviated transcription (Latin):
fres erigite ad me autes. ad dñ mentes
turis nulla maior q̃o nulla difficilior ĩue¬
nitur uñ ut uob̾ aliquid de me ip̃o facer
ram occurrentĩb me posse suffic̾e nõ putarem
hodie aũtlcõnes audiens de quib uob eset ẜ¬
mo teddendus cum ewbnͣgłiũ leg̾etur ita pulsat̃
 cor meũ ue t̾te̾m dm̃ uelle aliquid hinc ꝑ me¬
ũ mm̾ist̾iũ uos audire p̾us gͦ ut adu̾tatis ⁊ incelli

Expanded text:
fratres, erigite ad me aures, ad Dominum mentes.turis nulla major quaestio, nulla difficilior invenitur. Unde ut vobis aliquid de me ipso fatear,ram occurrentibus me posse sufficere non putarem. Hodie autem lectiones audiens, de quibus vobis esset sermo reddendus, cum Evangelium legeretur, ita pulsatum est cor meum, ut Deum crederem velle aliquid hinc per meum ministerium vos
Abbreviated transcription (Latin):
stim ẽg̾ ⁊ a paganis ⁊ a uideis ⁊cb he̾citis
stimandi sunt ab huiꝰ gͥuissimi ꝓcã reatu ui¬
Uati qui ab insancia sunt catholici: sã qui¬
cumq u̾bo di credid̾unt ut catholici fiereuͭ
utiq aut ex paganis aut exuiders aut ex he¬

Expanded text:
 et a Paganis, et a Judaeis, et ab haereticis stimandi sunt ab hujus gravissimi peccati reatu liberi, qui ex infantia sunt Catholici? Nam quicumque verbo Dei crediderunt, ut Catholici fierent, utique aut ex Paganis, aut ex Judaeis, aut ex hae
Abbreviated transcription (Latin):
garũ tenera pueroꝵ etas sb̾ditur. qnͣtũ etiã
scolis ugiliarũ tabstinencie molestiis exten¬
nõ amant ead̾ gͣna paciũtus Qui u̾o amãt
ead̾ quid̾ s nõ grauia pati uidentur. Oĩa .n.a
seua ⁊ m̃ania ꝓrsus facilia ⁊ ꝓꝑe nullo effĩcit
amor. Qunͣto gͦ cercius ac facilius ad uam b̾a¬
titudinẽ caritas facit ꝙ ad misi̾am qnͣtũ po¬
tuit cupiditas facit: Qmͣ facile tolerat q̃lib
adn̾sitas tẽporał ut et̾na pena utetur̾. Et̃ na
requies ꝯparoturꝰᷤ nõ iin̾to ille uas elcõnis¬

Expanded text:
tenera puerorum aetas subditur? Quantis etiam in scholis vigiliarum et abstinentiae molestiis exerceneadem gravia patiuntur: qui vero amant, eadem quidem, sed non gravia pati videntur. Omnia enim saeva et immania, prorsus facilia et prope nulla efficit amor. Quanto ergo certius ac facilius ad veram beatitudinem charitas facit, quod ad miseriam, quantum potuit, cupiditas fecit? Quam facile toleratur quaelibet adversitas temporalis, ut aeterna poena vitetur, et aeterna requies comparetur? Non immerito ille vas el
Abbreviated transcription (Latin):
de plenitudilie eius accepimꝰ. uide si aliud
dixit qmͣ tu :. Illũabis luc̾nam meã dñe
Demq iam illiũãtus testimoniũ ꝑhibebat
pp̃ cecos luc̾nia d̾i testimoniũ ꝑhibebat ui¬
de qr lut̾na ẽ. Uos inquit misistis ad iohẽm
⁊ uoluistis exultare ad horam in luĩe eiꝰ Iue
erat lut̾na ardens ⁊ lucẽs ille luc̾na hoc est
res illiũata. accensa ut luceret que accen¬
di põt põt ⁊ extingui. S ut nõ extĩguat̾
uentũ suꝑbie nõ pariat̾. gͦ confiteor t̾ p̃r̃¬

Expanded text:
de plenitudine ejus accepimus . Vide si aliud dixit, quam, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Denique jam illuminatus, testimonium perhibebat. Propter caecos, lucistis ad Joannem, et voluistis exsultare ad horam in lumine ejus: ille erat lucerna ardens et lucens . Ille lucerna, hoc est, res illuminata, accensa ut luceret. Quae accendi potest, potest et exstingui. Sed ut non exstinguatur, ventum superbiae non patiatur. Ergo, Confiteor t
Abbreviated transcription (Latin):
n in futõ. Quid gͦ fiet de hiis quos lucrari cuꝑit
eccli̾a: sũꝙ nam correptis ⁊ ad eam ex quoq euꝰ
tore uenientib spes fia ꝓmittitur iñ renussio¬
ip̃iqui pagam appellantur multoꝵ deoꝵ falsoꝵ¬
rã eiensse demomia: demq cũ cotidie nostrar
sãficatõnem b lasphemant quid aliud blaspbe

Expanded text:
 in futuro . Quid ergo fiet de his quos lucrari cupit Ecclesia? Numquidnam correctis et ad eam ex quocumque errore venientibus spes falsa promittitur in remissioipsi qui Pagani appellantur, multorum deorum falsorrum ejecisse daemonia? Deinde cum quotidie nostram sanctificationem blasphemant, quid aliud blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ donũ d̾i In hoc enĩ retonsiliamur d̾initati
eaq celcãmur. Nam quid nob̾ ꝓdesset ꝙͣ ꝙͥ boi
nossemꝰ nͥ eciam dilig̾emꝰ. sicut aũt u̾tate dis¬
cimꝰ ita caritate diligimꝰ ut ⁊ plemꝰ cognosca¬
mꝰ ⁊ bĩ cognito ꝑ fruami᷑. caritas porro diffu¬
caritas cooperuit mulcitudinẽ pcc̃õꝵ. Est
gͦ pr̃ filio u̾tan origo uerax ⁊ filius de uera¬
ce pẽe orta ni̾tas ⁊ sp̃c sc̃ũs a pre bono ⁊ filio
bono effusa u̾tas omni ÷ aũt nõ impard̾initas
nec seꝑabilis unitas. Prm̃ gͦ m̃ nos ad accipi¬
endam uitam et̾nam q̃ in nouissĩo dabitur ce
bonitate d̾i munꝰ uenit ab inicio fidei remis¬
pccã nr̃a separant int̾ nos ⁊ dm sion itaq in
ibc xp̃c iñ spm̃ scm̃ ꝑcc̃a dimittit ꝙ ad̾m ĩ sp̃u¬

Expanded text:
 donum Dei. In hoc enim reconciliamur divinitati, eaque delectamur. Nam quid nobis prodesset quidquid boni nossemus, nisi etiam diligeremus? Sicut autem veritate discimus, ita charitate diligimus; ut et plenius cognoscamus, et beati cognito perfruamur. Charitas porro diffucaritas cooperit multitudinem peccatorum. est ergo pater filio ueritati origo uerax et filius de ueraci patre orta ueritas et spiritus sanctus a patre bono et filio bono effusa bonitas. omnium est autem non impar diuinitas nec separabilis unitas. primo ergo in nos ad accipiendam uitam aeternam, quae in nouissimo dabitur de bonitate dei munus, uenit ab initio fidei remisPeccata vestra separant inter vos et Deum . Non itaque nobis perficientur, nisi ista finiantur. Jam vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcellis ꝙͣ horribili t̾menda seuicia celi ⁊ maris
ñ penis sũt m̾catores ut diuicias uenturas ac¬
quirant maiorib ꝙͣ quib acqͥsite st̃ ꝑicłis ⁊ tẽ¬
pestatib plenas. Quos estus. que frigora. qui
ꝑicła ab equis a fossis a p̃cipicus a fluminibꝰ
a feris. ꝑferunt uencitores quẽ laborẽ esuri
cibi ⁊ potus angustias ut bestiã cãpiant et

Expanded text:
procellis, quam horribili et tremenda saevitia coeli et maris procellis, quam horribili et tremenda saevitia coeli et maris importuni sunt mercatores, ut divitias ventosas acquirant, majoribus quam quibus acquisitae sunt, periculis et tempestatibus plenas? Quos aestus, quae frigora, quae pericula ab equis, a fossis, a praecipitiis, a fluminibus, a feris perferunt venatores? quem laborem esuricibi et potus angustias, ut bestiam capiant? et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝯmemorauit asꝑa ⁊ grauia frequencuis
thabundancius sustmebat. S ꝓfcõ aderat
ei sp̃t̃ sc̃s qui in ext̾ioris hõis corruptõne
nnit̾ĩorem renouaret de die ñ diẽ ⁊ gusta¬
niret asꝑa. ⁊ oĩa gͣuia releuaret. Ecce qmͣ
suaue uigũ xp̃i portabat ⁊ ꝙͣ. leuẽ sarci¬
nam ut oĩa illa q̃ suꝑius omimerata dura
⁊ immania oĩs auditor horrescit lenẽ cri¬
bulatõnẽ dice̾t intuẽs int̾iorib ⁊ fidelib
oculis qnͣco p̃cio temporaliũ emenda sit
futã uita nõ paci et̾nos labores impiorũ
⁊ sñ ulla sollicitudine ꝓfrui et̾na felicitate
iustoꝵ secari turi se hoĩes pacuscur ⁊ dolores
nõ et̾ni s qnͣto duiturni ora ulcera acrioꝵ doloꝵ
p̃cio redimãtur In languida ⁊ inc̾ta uacatõnuis
buusime atq ultima uita ĩmanissimis bellis ma¬
lus acceritur płi̾b fortasse annis in laborib in¬
quietus ꝙͣ iñ ocio quieturꝰ. quib pocestatib et

Expanded text:
quae commemoravit aspera et gravia, frequentius et abundantius sustinebat: sed profecto aderat ei Spiritus sanctus, qui in exterioris hominis corruptione, interiorem renovaret de die in diem, et gustaniret aspera, et omnia gravia relevaret. Ecce quam suave jugum Christi portabat, et quam levem sarcinam: ut omnia illa, quae superius enumerata dura et immania omnis auditor horrescit, levem tribulationem diceret; intuens interioribus et fidelibus oculis, quanto pretio temporalium emenda sit futura vita, non pati aeternos labores impiorum, et sine ulla sollicitudine perfrui aeterna felicitate justorum. Secari et uri se homines patiuntur, ut dolores npretio redimantur. In languida et incerta vacationis brevissimae atque ultima vita, immanissimis bellis miles atteritur; pluribus fortasse annis in laboribus inquietus, quam in otio quieturus. Quibus tempestatibus et
Abbreviated transcription (Latin):
putancib ⁊ t̾ebre erant Et iñ eo ꝙ t̾eb  erãt
bi. Recte gͦ dicebant tu illũmabis luc̾nam
meã dñe. Se agnoscebant. dum̃ laudabant
a uia salutari nõ recedebant. laudantes do¬
minũ ĩnocabant ⁊ ab inimicis suis salui e¬

Expanded text:
putantibus, et tenebrae erant; et eo quod tenebrae erant, erbi. Recte ergo dicebant, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Se agnoscebant, Dominum laudabant, a via salutari non recedebant. Laudantes Dominum invocabant, et ab inimicis suis salvi e
Abbreviated transcription (Latin):
is quippe u̾bis ⁊ alio loquendi modo eadem
ami intellig̾emus plamꝰ alii dixu̾nt sau blasphe¬
aliquis eoꝵ a loquentis uoluntate discessit
pp̃ qmͣ intelligendam u̾badicuntur. scribũt᷑
accepi ⁊ intellexi qr cum dicitur b lasphenna
nec exp̾mitur omnis aut quedam põt qͥd̾

Expanded text:
is quippe verbis et alio loquendi modo eadem am intelligeremus planius alii dixerunt: Qui blasphealiquis eorum a loquentis voluntate discessit, propter quam intelligendam verba dicuntur, scribuntur, accepi et intellexi, quia cum dicitur blasphemia, nec exprimitur omnis aut quaedam, potest quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
lacut. Qui st̾ magni᷑. sapiences ⁊ prudentes
dicentes enĩ se ẽẽ sapiences stulti fã st̃. habet
remediũ eꝯͣuo si dicendo te ẽe sapientẽ stultus
fcus es dic te stultũ ⁊ sapiens eris. s dic: dic
stultũ nͥ ẽẽ t̾ebrosum iñ corde. Deniq de istis
culus es. lunĩ nõ es Quid ꝓdest Patens. ⁊ sanꝰ
oculus si limĩ desit gͦ dic a te tͥ lum̃ nõ o̾e et
dama ꝙ scripcũ. tu illiuĩabis lut̾niã meã do ͤ¬

Expanded text:
latur. Qui sunt magni? Sapientes et prudentes. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Habes remedium a contrario. Si dicendo te esse sapientem stultus factus es; dic te stultum, et sapiens eris. Sed dic: dic, stultum, nisi esse tenebrosum in corde? Denique de illis culus es; lumen non es. Quid prodest patens et sanus oculus, si lumen desit? Ergo dic, a te tibi lumen non esse; et clama
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ remissionẽ quisꝙͣ existim nõ hr̃e s ncc ͤ
⁊̃ plante ut sit aliqua blasphemia ⁊ aliꝙ u̾bũ
missionẽq mereatur qr si om̃e acceꝑimiꝰ quis
poti̾t saluari:. Si aũt rursus nullum puta
queri a nob dñs uoluit i̾o nõ expressit. Que
n inꝙͣ uoluit nõ negari solent em̃ scriptẽ
ita loqui ut qñ aliquid sic dicitur ut necs ex

Expanded text:
m, remissionem quisquam existimet non habere sed necesse est plane ut sit aliqua blasphemia et aliquod vemissionemque mereatur: quia si omne acceperimus, quispoterit saluari? si autem rursum nullum putauquaeri a nobis dominus uoluit; ideo non expressit. quaeri, inquam, uoluit, non negari. solent enim scripturae ita loqui, ut, quando aliquid sic dicitur, ut neque ex
Abbreviated transcription (Latin):
ustens seuire ini uos uasa sunt utit᷑ alius organa
st̾ alius tangit Immisit se in quid dyaꝰ in cor uide
ut tradẽt dnñi ait aliquis. Quid gͦego feci: audi
apłm sleq decis locũ dyabłõ. tu mala uolũtate lo¬
cũ dedisti. Incrauit. possedit. utitur. locũ si nõ dareᷤ

Expanded text:
 organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum . Ait aliquis: Quid ergo ego feci? Audi Apostolum: Neque detis locum diabolo . Tu mala voluntate locum dedisti: intravit, possedit, utitur. Si locum non dares,
Abbreviated transcription (Latin):
hõie. Qui gͦ restãt inimici:. adu̾sus pr̃icipes ⁊ po¬
testates spũał nequicie rectores mundi qiͣ plusde¬
dit dyabolo tangłis eius plus dedit. Dxctores mũdi
applłauit s ne male intelligas exponit quid sit m̃¬
dus cuiꝰ sunt illi recores. Rectores mũdi t̾ebraꝵ
harũ. Quid ÷̃ mũdi tenebraxharũ quib ⁊ rectore¬

Expanded text:
homine. Qui ergo restant inimici? Adversus principes et potestates spiritualis nequitiae, rectores mundi. Quasi plus dedit diabolo et angelis ejus. Plus dedit, rectores mundi appellavit. Sed ne male intelligas, exponit quid sit mundus, cujus sunt illi rectores. Rectores mundi, tenebrarum harum Quid est, mundi tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
ir̃gͣdus adn̾tite si aliquid iussit̾ curator nõne
ꝯtep̃nis pocestatẽ s eligis maiori ẜuire. Nec
si aliquid ipẽ ꝓconsul iubeat ⁊ aliud iubeat¬
im̃ꝑator nuĩꝙͣ dubitat ilo ꝯtempto illi esse
ẜuiendũ: Ergo si alud im̃ꝑator ⁊ aliud d̾s
quid iudicatis. solue tͥbutũ. esto m ĩ obseqͥũ¬

Expanded text:
rerum gradus advertite. Si aliquid iusserit curator, nonne contemnis potestatem, sed eligis maiori servire. Rursum si aliud ipse proconsul iubeat et aliud imperator, numquid dubitatur, illo contempto illi esse serviendum? Ergo si aliud imperator et aliud Deus, quid iudicatis? Solve tributum, esto mihi in obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
attende. cum uindis ꝓdit iã uiuebat ꝯfitendo s
nũd̃ lib̾ ambulabat uincłis uteciatus. Quid gͦ
dnm̃ laudamus si pienos accusamꝰ dm̃q lau¬
feis uullam occõnem ñuenis inun icus qui
te circũueniat añ iudicem cũ .n. tu fu̾is ipẽ accu¬
sator ⁊ dñclib̾ator. Quid erit ille qui callũpmator:
m̾ito ule qui huic sibi tutelã ꝓuidit adu̾sus mi¬
micos non conspituos carnem ⁊ sangͥnẽ miseran¬
dam pocius ꝙͣ couendam S adu̾sos illos inumi

Expanded text:
ivebat confitendo; sed nondum liber ambulabat, vinculis irretitus. Quid ergo Deum laudamus. Si pie nos accusamus, Deuonem invenit inimicus, qua te circumveniat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam providit adversus inimicos, non conspicuos, carnem et sanguinem, miserandam potius, quam cavendam; sed adversus illos inimi
Abbreviated transcription (Latin):
suũ uñ dicit soluite templũ hoc t t̾duo susci¬
tabo illud. ꝙortius est añt ptc̃oe maxine ille
ꝙ moles consuetudinis p̃iit. Qiͣ sep ultus ÷ lazarꝰ
parum enim erat qr mortuus ⁊̃ sepultus. Quis a¬
quis gͥ male consuetudinis. male uite t̾renarum
s. cupiditatimi mole p̃mitur ita ut in illo fcm iã
sit ꝙ in quodam pͦs misabilit̾ dicit᷑. dixit stultus
ñ corde suo non est d̾s fit talis de quali dcm̃z A
mortuo uelut qui nõ sit perit confusio Quis e¬
ũ sustitauit nͥ qui temoto lapide clamauit dicẽs
lazare prodi foras : Quid  aũt foris prodire nͥ
ꝙ occultũ erat foras ꝓdire. Qui ꝯficetur foras

Expanded text:
 dicit, Solvite templum hoc, et in triduo susctabo illud . Mortuus est autem peccator, maxime ille quem moles consuetudinis premit, quasi sepultus est Lazarus. Parum enim erat, quia mortuus; etiam sepultus. Quisquis igitur malae consuetudinis, malae vitae, terrenarum scilicet cupiditatum molsit, quod in quodam psalmo miserabiliter dicitur, Dixit stultus in corde suo, Non est Deus ; fit talis, de quali dictum est, A mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Quis eum suscitabit, nisi qui remoto lapide clamavit, dicens: Lazare, prodi foras? Quid est autem foras prodire, nisi quod occultum erat foras prodere? Qui confitetur, foras
Abbreviated transcription (Latin):
tunc helie dixit reliqui mͥ. Quid ÷ reliqui:
Ego illos elegi qr uidi mentes illoꝵ de me pre¬
sumentes non de se nec de habal nõ st̾ muta¬
ti sicst̾ ut a me fei sunt ⁊ tu quid loqueris nͥ
sescꝰ sionne añ bahal eciã ip̃e genu flecteres:
Grã aũt mea plenus es qr nch̾ de tua uirtu¬
te s cotũ de mea gt̾a p̃sumpsisti. Noli gͦ ñ
hoc głiari ut putes tem̃ ẜuiciotuo nõ hab̾e

Expanded text:
tunc Eliae dixit, Reliqui mihi. Quid est, Reliqui mihi? Ego illos elegi, quia vidi mentes illorum de me praesumentes, non de se, nec de Baal. Non sunt mutati, sic sunt ut a me facti sunt. Et tu qui loqueris, nisi ses, nonne ante Baal etiam ipse genu flecteres? Gratia autem mea plenus es; quia nihil de tua virtute, sed totum de mea gratia praesumpsisti. Noli ergo in hoc gloriari, ut putes te in servitio tuo non habere
Abbreviated transcription (Latin):
cebat seq̃re me qr nũc alius discipulus misit
se in medio cui nemo aliquid dixit. ꝓ seqrͣ te
dñe ait̃ s uado p̾us renũciare hiis qui ĩ domo
sunc e̾do hic sensus ẽ nũciẽ meis ne forte qũo
fĩ solet querant me. Et dñs: Nemo ponens
manũ sr̃ aratrũ ⁊ respiciẽs recro aptus regno
celoꝵ. uocatte oriens. ⁊ tu accendis occidentẽ
In hoc capitło hoc discimꝰ qm̃ quos uoluit dñs
hos elegit. Elegit aũt sicut dicit apłs iẜ suam¬
sum solus ⁊ querunt aĩa meaui. S quidilli
dicit responsimi d̾mũ:.Reliqui mnͥ septẽ milia
uiroꝵ qui nõ curuauerunt genua añ bahal
solũ te putas esse ẜuũ bñ laborantẽ. sunt ⁊ alii
me timentes ⁊ nõ pauci nam septẽ milia ibi ha¬
beo ⁊ adiunxit. Si gͦ ⁊ m̃ hoc tempore: credide¬
runt enĩ aliqui uidei ⁊ multi fuerant ceꝑba¬
ti sicut ⁊ ille qui uulpiũ foueas gestebat ĩ aĩo¬

Expanded text:
atiam. Quia nunc alius discipulus misit se in medio, cui nemo aliquid dixit: Prosequar te, Domine, ait; sed vado primum renuntiare his qui in domo sunt. Credo hic sensus est: Nuntiem meis, ne forte quomodo fieri solet, quaerant me. Et Dominus: Nemo ponens manum super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno coelorum. Vocat te Oriens, et tu attendis Occidentem. In hoc capitulo hoc discimus, quoniam quos voluit Dominus, hos elegit. Elegit autem, sicut dicit Apostolusum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid illi dicit responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal. Solum te putas esse servum bene laborantem: sunt et alli me timentes, et non pauci. Nam septem millia ibi habeo. Et adjunxit: Sic ergo et in hoc tempore. Crediderunt enim aliqui Judaei, et multi fuerunt reprobati: sicut et ille qui vulpium foveas gestabat i
Abbreviated transcription (Latin):
rei. huic cempori. huic loco ẜuiant honoran a
dus pr̃ s obediend̾ ÷ d̾o amandus gn̾ator
suos pr̃ tuus mortuus ÷ sunt alii mortui qui
sepeliant mortuos̾ suos. Mortui sepeliẽtes
mortuos qui sunt: põt ne mortus a mortu¬
is sepeliri:. Qũõ iñuoluũt si mortuit. Quõ
portant si mortul st̃. Quõ plangũt si mortu¬
tico canticoꝵ dicente ecclia. Ordinate ĩ me
caritatẽ. Quid ordinate iñ me caritatẽ:. fa¬
cite gradus ⁊ ꝙ cuiq debetur restituite. Noli¬
te ant̾iora pꝰeriorib sbd̾e. amate parences. S
p̃ponite dñi parẽtib. atcende matrẽ machabe¬
oꝵ. silii iñquit nescio quõ apparusti in uenere
concipe uos potui. par̾e potui. foi̾re nõ potui
Iuũ gͦ audite. illũ mͥ p̃ponite. solite atcẽd̾e ue

Expanded text:
empori, huic loco serviat. Honorandus est pater, sed obediendum est Deo. Amandus est generator, suos. Pater tuus mortuus est: sunt alii mortui qui sepeliant mortuos. Mortui sepelientes mortuos qui sunt? Potestne mortuus a mortuis sepeliri? Quomodo involvunt, si mortui sunt? quomodo portant, si mortui sunt? quomodo plangunt, si mortutico canticorum, dicente Ecclesia, Ordinate in me charitatem . Quid est, Ordinate in me charitatem? Facite gradus, et cuique quod debetur, restituite. Nolite anteriora posterioribus subdere. Amate parentes, sed praeponite Deum parentibus. Attendite matrem Machabaeorum: Filii, inquit, nescio quomodo apparuistis in ventre. Concipere vos potui, parere vos potui; formare non potui: illum ergo audite, ill
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmĩnantur ⁊ suspicantur aut fingut̃ qr talia
darent legib ꝓ impietate sua ⁊ furore molẽ¬
ciaꝵ suarũ lam dicunt nos ꝑ oĩa q̃r̾e̾ aliqm
nos placuit ut leges ferrentur ĩmo ꝓpaga¬
nis si sapiant. Sicut .n. pui̾s insensatis ad iuc̃
ludentib ⁊ manus inquinantib pedagogus
tem porrigit ita uoluit d̾s̃ ꝑ principes sb̃ditos
sibi terre̾ corda insecreta ꝑuerilia ut abitiãt
lutũ de manib ⁊ aliqd ucile faciant. Quid uti¬
le de manib: frange esurienti panẽtuũ et
egenũ sñ tecto induo in domũ tuam. ⁊ tñ pu̾
euadunt ab oculis pedagogi ⁊ redeũt ad lutũ
furtĩ tañ inueniũtur abscondũt manꝰ neuideãt᷑
sũt lota ñ quib sunt : autu̾e ignoramꝰ ũ it̃
ista ⁊ tñ nõ facimꝰ qr nõ dedit iñ potestatẽ deus
Qñ dat d̾s iñ potestatem  qñ xpĩanus ecit cuiꝰ
dola puto q debuit sũma deuotõne fi̾ ut a xͥanis
am d̾i huc accedit qr ecclia dedit ip̃a loca ⁊ m̃ re

Expanded text:
criminantur, et suspicantur, aut fingunt, quia talia darent legibus pro impietate et furore violentiarum suarum; jam dicunt nos per omnia quaerere aliquam nos placuit ut leges ferrentur, imo pro Paganis, si sapiant Sicut enim pueris insensatis ad lutum ludentibus, et manus inquinantibus, paedagogus cem porrigit: ita voluit Deus per principes subditos sibi terrere corda insensata puerilia, ut abjiciant lutum de manibus, et aliquid utile faciant. Quid est utile de manibus? Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam . Et tamen pueri evadunt ab oculis paedagogi, et redeunt ad lutum furtim; et quando inveniuntur, abscondunt manus, ne videantur: sunt loca, in quibus sunt? Aut vere ignoramus ubi sint ista? Et tamen non facimus: quia non dedit in potestatem Deus. Quando dat Deus in potestatem? Quando christianus erit cujus dola; puto quia debuit summa devotione fieri, ut a Christianis am Dei. Huc accedit, quia Ecclesiae dedit ipsa loca. Et in re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uelle mori ꝓꝑant es sine cã. Audistis que
uob̾ legimꝰ om̃s qui nuꝑm inappalib affu¬
istis. cũ uob̾ data fui̾t t̾ra nĩ potestate Pait
iñ potestatẽ ⁊ sic dixit q̃ facienda it̃. aras eoꝵ
inquit destruetis. lucos eoꝵ ꝯminuetis et
om̃s titulos eoꝵ ꝯfringetis cũ accepitis po d¬
testatem hoc facite u nob̾ nõ ⁊ data pͥas nõ

Expanded text:
distis quae vobis legimus, omnes qui nuper in Mappalibus adfuistis. Cum data vobis fuerit terra in potestatem prius ait, in potestatem, et sic dixit quae facienda sunt, aras eorum, inquit, destruetis, lucos eorum comminuetis, et omnes titulos eorum confringetis . Cum acceperitis potestatem, hoc facite. Ubi nobis non est data potestas, non
Abbreviated transcription (Latin):
dos filius aũt hoĩs nõ ht̃ ubi caput suũ redinz
S uͥ nõ ht in fũe tua. wlpes eĩ hñt foueas¬
in corde. in corde tuo dolosuses. uolatilia celi ha¬
bent nidos: In corde tuo elatus es. dolosus ⁊ ela¬
tus nõ me sequeris. Quom̃o dolosus sequitur
dicentẽ nicħ̾ ꝓmuttentẽ dicit seq̃re me. Qnͣcum
mali in illo tantũ boni udebat in isto. Seq̃re di¬

Expanded text:
hominis non habet ubi caput suum reclinet. Sed ubi non habet? In fide tua. Vulpes enim habent foveas in corde tuo, dolosus es: volatilia coeli habent nidos in corde tuo, elatus es. Dolosus et elatus, non me sequeris. Quomodo sequitur dicentem, nihil promittentem dicit, Sequere me. Quantum mali in illo, tantum boni videbat in isto. Sequere me, di
Abbreviated transcription (Latin):
& latro. Si ⁊ ad ipm̃ corpꝰ occidend̾ ꝑmssus fu¬
erit quid tollit ñ ꝙ latro. Si ⁊ ad ipm̃ corpꝰ oc¬
e̾ ꝙ febus x scorpius ꝙ fungus malus. ista
cari. ꝯtempni. s eciã exaltari. mori. s etiã
resurg̾e̾ opus s cet̾ret. mcedem uide. Qrͣ uis¬

Expanded text:
quod latro. Si et ad ipsum corpus occidendum permissus fuquod latro. Si et ad ipsum corpus occidendum permissus fuerit, quid tollit nisi quod latro? Honoravi, cum quod scorpius, quod fungus malus. Ista cari; contemni, sed etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. Opus te terret, me
Abbreviated transcription (Latin):
qr numa urã nõ ꝯcempnit d̾s. Niã si ꝯtep̃¬
reret nõ caret nã capillos nrõs ip̃e utiq
c̾auit ⁊ mun̾atos ht s mo cũ sunt inquis for¬
te ꝑibunt. Et hinc audi uotẽ eius Anĩ dito uo¬
b̾ capillus capitis nr̃i nõ ꝑibit. Quidtimes o¬
hõie : ħ̾o in sinu d̾i põitus: tu de illius snu
noli cad̾e Qudx̾ ibi passus fu̾it ad salutẽ ua¬
lebit nõ ad ꝑnitiẽ. lamatus martyres men¬
poꝵ xp̃ianoꝵ:. Qui t̃ facit mñiuĩriam modo ti¬
mens facit. son dicit aꝑte uemĩ ad ydolum
nõ dicit aꝑte ueni ad aras meas ibi cõuĩuare
⁊ si dixit ⁊ uolueris hoc ꝯqueratur hoc iñ
postulatõnem hoc in q̃timoniã deponat
cioluit uenire ad aras sloluit uenire ad teni¬
plũ ꝙ ueneror hoc dicat sion aud dit̾e sed
alia machinatur dolose parat capillos no¬
uaculam acuit. ab laturꝰ ÷ st̃ flua tua. rasutꝰ
ꝙ ꝙ reliturus et. tollat quidꝙ ꝑmanebit
sipõt. Quid tulit potens nocens.. Quid tu

Expanded text:
 Deus. Nam si contemneret, nec crearet. Nam et capillos nostros ipse utique creavit, et numeratos habet. Sed modo cum sint, inquis, forte peribunt. Et hinc audi vocem ejus: Amen dico vobis, capillus capitis vestri non peribit . Quid times hominem, o homo in sinu Dei positus? Tu de illius sinu noli cadere: quidquid ibi passus fueris, ad salutem valebit, non ad perniciem. Laniatus memporum Christianorum? Qui tibi facit injuriam modo, timens facit. Non dicit aperte, Veni ad idolum: non dicit aperte, Veni ad aras meas, ibi convivare. Et si dixerit, et nolueris, hoc conqueratur, hoc in postulationem, hoc in querimoniam deponat: Noluit venire ad aras meas, noluit venire ad templum quod veneror. Hoc dicat. Non audet dicere: sed alia machinatur dolose. Para capillos, novaculam acuit: ablaturus est superflua tua, rasurus quidquid relicturus es. Tollat quidquid permanebit, si potest. Quid tulit potens nocens? quid magn
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ pr̃ dnẽ celi it̾re. Quid ꝯfiteor in quo te laudo:
ħ enim confeisio ut oixi laudem ht. Qui abscõ¬
hoc frẽs: a contrario sensu intelligice. ab scõ¬
disti inquit ħ a sapiẽtib ⁊ prudentib ⁊ nõ dix
reuelasti ea stuluis ⁊ inprudentib s ait abscõ¬
disti ł̾ asapientib ⁊ prudentib ⁊ reuelasti ꝑ
uulis. Sapientib ⁊ prudentib irtidentib arͥ¬

Expanded text:
 Domine coeli et terrae. Quid confiteor? in quo te laudo? Haec enim confessio, ut dixi, laudem habet. Quia abscohoc, fratres? A contrario sensu intelligite. Abscondisti haec, inquit, a sapientibus et prudentibus: et non dixit, Revelasti ea stultis et imprudentibus: sed ait, Abscondisti quidem a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Sapientib
Abbreviated transcription (Latin):
confeisione sua nõ ÷ flexus ad ydolũ. Qͥd
facit flãma: sõne aur̃ purgato. State in
as impioꝵ netimueritis. Inimicos patimi̾
habetis ꝓ quib oretis. ꝓrsus nõ uos t̾reãt
ħ  sanitas. Haurite hinc in isto ꝯuiuio ħͥ
bibice uñ sacien̾ nõ illic uñ insaniatis.
State iñ dnõ argentei estis aurei eritis
ista siłitudo nõ a uob̾ de d̾ina scriptura et
legistis. audistis. Sicut aur̃ in fornate pro¬
bauit illos ⁊ sicut holocausti hostiam acce¬
pit illos Ecce quid ecitis ad chõs di. Estoce
dites de do nõ eũ fasturi diuitem. s de ulo fu¬
turi d̾ites. Impleat uos aluid nõ admitta¬

Expanded text:
confessione sua, non est flexus ad idolium: quid confessione sua, non est flexus ad idolium: quid facit flamma? Nonne aurum purgat? State in nas impiorum ne timueritis. Inimicos patimini; habetis pro quibus oretis; prorsus non vos terreant. Haec est sanitas, haurite hinc in isto convivio: hic bibite, unde satiemini, non illic, unde insaniatis. State in Domino. Argentei estis, aurum eritis. Ista similitudo non a nobis est, de divina Scriptura est. Legistis, audistis: Sicut aurum in fornace probavit illos; et sicut holocausti nostiam accepit illos . Ecce quid eritis ad thesauros Dei. Estote divites de Deo: non eum facturi divitem, sed de illo futuri divites. Impleat vos, aliud non admitta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tangebatur: Tołabat ille p̃mentes. que¬
rebat tangẽtes. atq utinã frẽs apaganiᷤ
ad nos ꝑtin xͥanos loqui. Quid .n. mͥ de huis
qui fors sũt iudicare: Ipẽ apłs ait Illos a¬
lit̾ alloquim᷑ tanꝙͣ iñfirmos. blandiendum
⁊̃ ilł ut audiant iu̾tatem in nob̾ secanda est¬
putredo. si queritis uñ uincantur pagam
Uñ illũinẽtur . uñ ad salutẽ uocentur ⁊ ese¬
rite sollẽp̃nitates eoꝵ deserite nugas eoꝵ
.Et si nõ consenciũt iu̾tati urẽ erubescunt
tuus ẽ malus si fui̾t temptator tuus ÷ et a
nutmenta libent̾ accipe.⁊ in crp̃tatõne arp¬
bare. Esto aur̃ aitende mũd̾ istum tanꝙͣ for¬
nacẽ aurificis. In uno angusto loco tͥa sunt
aur̃. p alea. ignis. Ad illa duo ignis appõit᷑
paleq uritur. aur̃ ꝓbatur. Cessit nescio qͥs
minis ⁊ adductus ÷ ad ydolũ. Ue mͥ qr pale¬
ã plango cine̾m uideo. siõ cessit minis. nõ
cessit tortorib adductus ad iudicẽ stecit in

Expanded text:
 tangebatur,? Tolerabat ille prementes, quaerebat tangentes. Atque utinam, fratres, a Paganis stianis loqui. Quid enim mihi de his qui foris sunt judicare? ipse Apostolus ait . Illos aliter alloquimur, tanquam infirmos, Blandiendum est illis, ut audiant veritatem: in vobis secanda putredo est. Si quaeritis unde vincantur Pagani, unde illuminentur, unde ad salutem vocentur: deserite solemnitates eorum, deserite nugas ipsorum; et si non consentiunt veritati nostrae, erubescant tuus est: malus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto aurum. Attende mundum istum tanquam fornacem aurificis: in uno angusto loco tria sunt, aurum, palea, ignis. Ad illa duo ignis apponitur, palea uritur, aurum purgatur. Cessit nescio quis minis, et adductus est ad idolium: vae mihi, quia paleam plango, cinerem video. Alius non cessit minis, non cessit terroribus ; adductus ad judicem, stetit in
Abbreviated transcription (Latin):
e capitło ewñgelii qd̾ dñs donouit
alius nõ audebat sciscitatꝰ ẽ t̾cius diffe̾bat culpatꝰ¬
ẽ ꝙ enĩ dixit dñe sequar te quoq ietis. Quid tam
pruptũ. quid tam impigrũ. quid tã ꝑuũ ⁊ quid
ad tantũ bonũ aptissim̃ sequi dnm quoq ierit:
displicuit tam ꝑatũ: S qr tał magist̾ erat qui
futura p̃uider incelligimꝰ fr̃es istũ hoĩem si seque¬
retur xpm sua q̃siturũ fuisse nõ q̃ ihñ xp̃i Ip̃e .n.¬
nũ celoꝵ ⁊ iste de ipĩs fuit nec sic se nouerat quo¬
modo mendicus inspiciebat Nam si iã fictũ se
ẽẽ sꝑabat siam dolosũ ⁊ isidio sũ se nouerat cui
loq̃retur nõ noua̾t ip̃e est emĩ de quo ait eibn ͭ
nõ opus hebat ut quisꝙͣ ei testimoniũ ꝑhiber¬

Expanded text:
e capitulo Evangelii, quod Dominus donavit, alius non audebat, et excitatus est; tertius differebat, et culpat enim dixit, Domine, sequar te quocumque ieris; quid tam promptum, quid tam impigrum, quid tam paratum, et quid ad tantum bonum aptissimum, sequi Dominum quocumque ierit? displicuit tam paratus? Sed quia talis magister erat, qui futura praevideret, intelligimus, fratres, istum hominem, si sequeretur Christum, sua quaesiturum fuisse, non quae num coelorum . Et iste de ipsis fuit, nec sic se ipso noverat, quomodo medicus inspiciebat. Nam si jam se fictum esse spectabat, si jam dolosum et insidiosum se noverat, cui loqueretur non noverat. Ipse est enim de quo ait evangelista: Non opus habebat ut quisquam ei testimonium perhiber
Abbreviated transcription (Latin):
hib: Maior potestas. da ueniam tu carcͦe
ille gehennam minatur. hiñc iam c̾ assum̃¬
da ÷ fides tua tanꝙͣ scutũ in quo possis om̃ĩa
atur ꝯͣ te potens ⁊ molitur ꝯͣte potõs acuit
nouacula nñ capillos radat nõ uñcaput
incidat. Quid dixi modo audistis iñ p̾s sic̃
nouacula acuta fecisti dolũ. Qr̃ dolimi po¬

Expanded text:
ienda est. Da veniam, tu carcerem, ille gehennam minatur. Hinc jam tibi assumenda est fides tua tanquam secutum, in quo possis omnia atur contra te potens, et molitur contra te potens: acuit novaculam unde capillos radat, non unde caput incidat. Quod dixi, modo audistis in Psalmo: Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quare dolum po
Abbreviated transcription (Latin):
tens int̾ st̾flua tua mui̾a. tollit ꝓ auꝑtatẽ
tuam mĩꝙͣ tollit diuicias tuas: pauꝑ̾tas
tua diuicie tue m̃ corde tuo. Suꝑflua tuo po¬
tuit eolłe. dampno potuit̃ afic̾e ꝑ missus et
usq ad ledendum corpus. Eciã ista uita cogi¬
tantib aliã uitam. ista inꝙͣ uita int̾ suꝑ¬
flua deputanda est. siam ⁊ marcyres cõtẽp¬
serunt ulã Nõ uitã ꝑdiderũt s uicã acqui¬
tt adu̾sus fideles nͥ qnͣt̃ ꝓ dest temptandis
⁊ ꝓbandis fidelib. Certi estoce frẽs nemo
se sb̾ducit ut cadatis Ille qui nos e̾auit ⁊
de ipĩs capillis nostris securitatẽ nob̾ ded ͭ
am̃ dico uob̾ inquit ⁊ capilli capitis urĩ nu
merati st̃. capilli ur̃i nu̾ati st̃ d̾o qnͣto mag̃¬

Expanded text:
tens, inter superflua tua numera. Tollit paupertatem tuam: numquid tollit divitias tuas? Paupertas tua, divitiae tuae in corde tuo. Superflua tua potuit tollere, damno potuit afficere, permissus et usque ad laedendum corpus. Etiam ista vita, cogitantibus aliam vitam; ista, inquam, vita inter superflua deputanda est. Nam et martyres contempserunt illam. Non vitam perdiderunt, sed vitam acquiti adversus fideles, nisi quantum prodest tentandis et probandis fidelibus. Certi estote, fratres, nemo se subducit, ut cadatis. Ille qui nos creavit, et de ipsis capillis nostris securitatem nobis dedit. Amen dico vobis, inquit, et capilli capitis vestri omnes numerati sunt . Capilli nostri numerati s
Abbreviated transcription (Latin):
secutus ẽ eciã sonus concõnis pectoris nrĩ au
sonuit confiteor pectora tudistis Tund̾e aut̃
pectus quid ÷ nͥ arguere ꝙ lat iñ pectore et e¬
uidenti pulsu occultũ castigare peccatũ:. Qt
audistis. qui confitetur nõ actendistis. Nũt gͦ
siue cũ te rep̃hendis qui nõ es sine pcc̃o. sine
cogitemus rep̃l encio cua laus ip̃iꝰ eit qrͣe m̃
iam confiteris iñ accusatõne ꝑcc̃i tui: In accu¬
uiuus fcũs es:. Scciptura quippe ait a mortu
tuo confessio qui cõficetur uiuit ⁊ si pcc̃m cõ¬
ficetur utiq a morte resurrexit. Si ptã con¬
fessor reuixit a mortius auis eũ sascitauit
Nullus mortuus÷ sui ip̃ius suscitator iuese
potuit suscitare qr mortua crͣne nõ mortuus
est. ⁊ enĩ hoc suscitauit ꝙ mortuũ fu̾at Iue
suscitauit qui uiuebat iñ se In crͣne aũt su
scitando mortuus erat Nõ eñ pr̃ solus filiũ

Expanded text:
secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, aud In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare peccatum? Quaraudistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo sive cum te reprehendis, qui non es sine peccato; sive cogitemus, reprehensio tua, laus ipsius est. Quare enim jam confiteris in accusatione peccati tui? in accuvivus factus es? Scriptura quippe ait: A mortutuo confessio, qui confitetur vivit: et si peccatum confitetur, utique a morte revixit. Si peccati confessor revixit a morte, quis eum suscitavit? Nullus mortuus est sui ipsius suscitator. Ille se potuit suscitare, qui mortua carne non mortuus est. Etenim hoc suscitavit quod mortuum fuerat. Ille se suscitavit, qui vivebat in se, in carne autem sua suscitanda mortuus erat. Non enim Pater solus Filium
Abbreviated transcription (Latin):
ciis tuis cupis: Dic m̾ certe omĩa sr flua¬
tua erũt. Que st̾ tua sr̃flua sunt pauꝑib nẽ¬
cessuria. s ego inquit p̃ciosas epulas accipi¬
ꝯ p̃tiosis cibis uescor. Pauꝑ quid᷑ ulib ui¬
lib cibis uescitur pauꝑ. ego inq̃t p̃tõsis. In¬
t̾rogo uos qñ fueritis ambo saciati p̃ciosus
cib ad tenitrat quid fit cũ intͣu̾i̾t: sõne si
specularia in uentre habecemꝰ de oĩb p̃cõsis
cibis erubesceremꝰ quib saturatus es:. esu¬
rit ꝓauꝑ esurit diues. Saturari q̃rit pauꝑ
saturari q̃rit diues. saturatur pauꝑ deui¬
lib cibis. Saturatur diues de p̃ciosis cibis
Saturitas equalis ẽ poẜo una. quo ãbo¬

Expanded text:
 Certe omnia tua superflua erunt. Quae sunt tua superflua, sint pauperibus necessaria. Sed ego, inquis, pretiosas epulas accipio, pretiosis cibis vescor. Pauper quid? Vilibus. Vilibus cibis vescitur pauper; ego, inquit, pretiosis. Interrogo vos, quando fueritis ambo satiati: Pretiosus cibus ad te intrat; quid fit, cum intraverit? Nonne si specularia in ventre haberemus, de omnibus cibis pretiosis erubesceremus, quibus saturatus es? Esurit pauper, esurit dives: saturari quaerit pauper, saturari quaerit dives. Saturatur pauper de vilibus cibis, saturatur dives de pretiosis cibis. Saturitas aequalis est: possessio una
Abbreviated transcription (Latin):
cia tanca hõis iñ oĩ labore suo quo ip̃e labo¬
rat sb̾ sole. app̃hendenda ÷ gͦ uera uita mi¬
grande st̃ facultates nr̃e ad locũ uere uite
ut h ibi inueniamꝰ qd̾ hic damus. Mutat
mei uictũ ⁊ tegum̃tũ hñtes hiis ꝯtenci simꝰ
nicħ diues ht de diuicus suis ñ ꝙ ab illo
postulat pauꝑ uictũ ⁊ tegum̃tũ. Hinc tu
quid plus hẽs :. ex oĩb q̃ nẽs accepisti uc¬

Expanded text:
tia tanta hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole ? Apprehendenda est ergo vera vita, migrandae sunt facultates nostrae ad locum verae vitae; ut hoc ibi inveniamus, quod hic damus. Mutat mei. Victum et tegumentum habentes, his contenti simus. Nihil dives habet de divitiis suis, nisi quod ab illo postulat pauper, victum et tegumentum. Hinc tu quid plus habes ex omnibus quae habes? Accepisti vic
Abbreviated transcription (Latin):
uia statuta ara testatur. Quid illic faciat
ara si illud nõ hẽatur ꝓ numine: Nemo
m̾ dicat nõ ÷̃ num̃ nõ ÷̃ deus. Iam dixi. Utinã
si ip̃i norint hoc. Quõ nouimꝰ onĩt nos. Si ꝙ
habeant ꝓ qua re heant. quid ibi faciant
ara illa testatur. Conuincit om̃i tolenciũ
mentes. Nõ ꝯuincat recũbentes. S nõ p̃¬

Expanded text:
 statuam, ara testatur. Quid illic facit ara, si illud non habetur pro numine? Nemo mihi dicat. Non est numen, non est Deus. Jam dixi, Utinam sic ipsi norint hoc, quomodo novimus omnes nos. Sed quid habeant, pro qua re habeant, quid ibi faciant, ara illa testatur. Convicit omnium colentium mentes, non convincat recumbentes. CAPUT