comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& mor tui sunt. Paulo ante iam diximꝰ. qͦd
filios & filias p̃dicantes apostolos ac plebes
subditas senciamus. Qui indomo fratris pͥme¬
geniti conuiuari referunt᷑: qͥa ĩhabitatione
adhuc iudaici populi sacrȩ p̾dicationis delici¬
is uescebant᷑. Repente autẽ uentꝰ uehemens
irruit a regione deserti.Regio deserti est cor infideliũ:
qͦd dũ creator deserit. nulłꝰ inhabitator colit. Uentꝰ autẽ
uehemẽs. qͥd aliua ꝗͣ tẽptatio fortis accipit᷑: Ientꝰ gͦ uehemẽs
a regiõe. deserti irruit: qͥa in passione redemptoris nr̃i
contra fideles eiꝰ fortis temptatio a cordibus
iudeoꝵ uenit. Potest &iam deserti regio: dere¬
licta ĩmundoꝵ spirituũ multitudo. non ĩ con¬
uenient᷑ in telligi. A quã uentꝰ uenit & domũ
concutit. qͥa ab eis tẽptatio ꝑdut. & ꝑsecutoꝵ
corda cõmouit. Sed hȩc domus inqua conui¬
uabant᷑ filii: inquat tuor angulis stabat. Treᷤ
enĩ regentium ordines insynagoga cognoui¬

Expanded text:
figuratus. --Paulo ante jam diximus quod filios et filias, praedicantes apostolos et plebes subditas sentiamus: qui in domo fratris primogeniti convivari referuntur, quia in habitatione adhuc Judaici populi sacrae praedicationis deliciis vescebantur. Repente autem vehemens ventus irruit a regione deserti. Regio deserti est cor infidelium, quod dum Creator deserit, nullus inhabitator colit. Ventus autem vehemens quid aliud, quam tentatio fortis accipitur? Ventus ergo vehemens a regione deserti irruit; quia in passione Redemptoris nostri contra fideles ejus, fortis tentatio a cordibus Judaeorum venit. Potest etiam deserti regio, derelicta immundorum spirituum multitudo non inconvenienter intelligi. A qua ventus venit, et domum concutit, quia ab 60 eis tentatio prodiit, et persecutorum corda commovit. 54. vabantur filii, in quatuor angulis stabat. Tres enim regentium ordines in synagoga cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
tris sui pͥmogeniti. Beati iob filios ac filias
uel apostoloꝵ ordinẽ. uel cunctoꝵ fideliũ¬
diximꝰ multitudinẽ designasse. Incarnatꝰ
autẽ dñs pͥus ex iudea ad fidem paucos elegit.
& post sibi multitudinẽ populi gentilis
ad gregauit. Quis autẽ maior dñi filius nͥ
iudaicus accipi populus deb&: qͥ ei dudum
datȩ legis fuerat doctrina generatꝰ: Minor
autẽ gentilis populus: qͥ & in mundi extremi¬
tate collectus est. Quia igit᷑ cũ satan utili¬
tati hominũ nesciens deseruir&: & correͣp¬
tis ꝑsecutoꝵ cordib licenciã dominicȩ pas¬
sionis expeter&: scĩ apostoli nec dũ adgre
gandã dõ gentilitatem nouerant & soli iu¬
dee fidi archana pͣdicabant. Cũ satan exisse
a dñõ dicit᷑: fili i & filiȩ indomo fratris pri:¬
mogeniti conuiuari referunt᷑. Dictũ qͥppe
eis fuerat: inuiã genciũ ne abieritis. Post
mortẽ ñaq resurrectionẽq dñi. ingenti.¬
ũ p̃dicatione conuersi sunt: unde & in

Expanded text:
icus populus. --Beati Job filios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cunctorum fidelium multitudinem diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae passionis expetatem noverant, et soli Judaeae fidei arcana praedicabant; cum Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem conversi sunt. Unde et in
Abbreviated transcription (Latin):
hostis ꝑcutit: qͥa ȩt̾nitatis desperatione
cius qͥ aliis pereuntibꝰ solus euadit. nisi ꝓphe¬
dixisse de ꝑditoꝵ casu cognoscitur. quasi int̾
mortuos uixisse monstrat᷑. Hinc est qͦd ad
rebeccã in isaac coniugio deducendã puer
mittit᷑: qͥa uidelic& ad desponsandã ȩccłam
dno inter posita ꝓphecia famulat᷑. Sab̾eis
gͦ inruentibꝰ solus puer qͥ nunciar& euasit :¬

Expanded text:
hostis percutit, quia aeternitatis desperatione hostis percutit, quia aeternitatis desperatione tius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi prophedixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfiguram boues quã bene oꝑantes: Quid
aliud asinas. quã quosdam simplicit̃ uiuen¬
tes accipimꝰ: Quȩ bene iuxta boues pasci
referunt᷑: qͥa mentes sĩpliciũ &iam cũ alta
capere non possunt. eo magis uicinȩ sunt.
quo & frat̃na bona sua ꝑ caritatẽ credunt.
Cũq inuidere alienis sensibꝰ nesciunt: quasi
in pastu se minime diuidunt. Simul gͦ se
asinȩ cũ bobꝰ reficiunt: qͥa prudentibꝰ coniune¬
ti tardiores. eoꝵ intelligencia pascunt᷑. Sa¬
bei autẽ captiuantes intpretant᷑. Et qͥ alii
captiuanciũ nomine. nisi in mundi sp̃s desig.¬
nant᷑.: Qui cunctos qͦs sibi subiciunt. in infi¬
delitatẽ captiuos ducunt. Qui & pueros gla¬
dio feriunt. qͥa eos tẽptationis suȩ grauit᷑
iaculis uulnerant. qͦs nec dum iuuenilis
constancia liberos uel robustos seruat. Qui
bene qͥdem bona incipiunt: sed in ipsa adhuc
inchoationis suȩ teneritudine captiuantibꝰ
ĩmundis spiritibꝰ substernunt᷑. Quos gladio

Expanded text:
per figuram boves, quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos gladio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑliuorẽ cremat: Quia qui post puniendi
st̃ retributionis supplicio. nc̃ sema ipsos
afficiunt inuidiȩ tormento. Fuer gͦ solus
fugiens remeat. & igne perisse oues puerosq
denunciat: dũ ꝓphecia iudaicum populũ
deserens. uera se dixisse manifestat que ait.
Telus ad p̃hendit populũ ineruditũ. Ac s
tere noluit. sed credulitatẽ suã uerbis in¬
uidenciũ dedit. zeli igne perut: qͥa ĩ aliene
ĩuidiȩ se flãma concremauit. Sequit᷑. Sed̾¬

Expanded text:
per livorem cremat, quia qui post puniendi per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis supplicio, nunc semetipsos afficiunt invidiae tormento. Puer ergo solus fugiens remeat, et igne periisse oves puerosque denuntiat, dum prophetia Judaicum populum deserens, vera se dixisse manifestat, quae ait: Zelus apprehendit populum ineruditum. Ac si tere noluit, sed credulitatem suam verbis invidentium dedit, zeli igne periit, quia in alienae invidiae se flamma concremavit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid aliqͥs ex pͥncipibꝰ credidit in eũ aut
exphariseis: Sed turba hec quȩ non nouit
legẽ: maledicti sunt. Quid autẽ in ouib
atq pueris. nisi innocentes qͦsq: sed tam̃ adhuc
infirmos accipimꝰ. ⁊ Qui dũ aduersitatẽ pha¬
riseoꝵ ac pͥncipum tolerare timuert̃: infide¬
litatis conerematione consũpti st̃. Dicat᷑ gͦ.
Ignis di cecidit ȩcelo. & tactas oues puerosq
consũpsit. Id est a ppositoꝵ cordibꝰ flamma
inuidiȩ cõrruit: & quic quid boni inplebibꝰ
oriebat᷑ incendit. Quia dũ mali ppositi suũ
contͣ ueritatẽ honorẽ exigunt: ab om̃i rec¬
titudine corda sequentiũ subuer tert᷑. Ubi
& bene adiungit᷑. Et effuigi ego solus: ut
nunciarẽ tibi. Quia dũ implet᷑ p̾dicta cau¬
sa maliciȩ. fallaciȩ interitũ euadit sermo
ꝓpheciȩ qui ait: & nẽ ignis aduersarioe
consumit. Acsi aꝑte dicat. Malos non solũ
ignis ꝑuindictã post cruciat. sed nẽ &iam

Expanded text:
Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit legem, maledicti sunt . Quid autem in ovibus atque in pueris, nisi innocentes quosque, sed tamen adhuc infirmos, accipimus? qui dum adversitatem Pharisaeorum ac principum tolerare timuerunt, infidelitatis concrematione consumpti sunt. Dicatur ergo: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves, puerosque consumpsit, id est, a praepositorum cordibus flamma invidiae corruit, et quidquid boni in plebibus oriebatur, incendit; quia dum mali praepositi suum contra veritatem honorem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertunt. Ubi et bene adjungitur: Et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi; quia dum impletur praedicta causa malitiae, fallaciae interitum evadit sermo prophetiae, qui ait: Et nunc ignis adversarios consumit . Ac si aperte dicat: Malos non solum ignis per vindictam post cruciat, sed nunc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdicationis osficiũ insynagoga tenierunt.
cȩlũ recte uocati sunt: qͥa nimirũ sapere
suꝑna credebant᷑. Unde & moyses cũ sacerdo¬
tes ac populũ ad uerba suȩ ammonitionis
excitar&: dixit. Adtend e cęlũ & loquar. &
audiat t̾ra uerba exore meor Per cęlũ uideli
c& signans p̃positoꝵ ordinẽ. ꝑ terrã uͦ subdi¬
tã plebẽ. Hoc igit᷑ loco cęlũ sacerdotes. uel
phariseos. uel legis doctores non inconuemi¬
enter accipimus: qͥ ante oculos hominũ dũ
cȩlestib officiis inseruirent. qͣsi desuꝑ lucere
uidebant᷑. Sed qͥa ipsi sũmopere inredemp¬
toris nr̃i adu̾sitate cõmoti st̃. qͣsi ignis de
cȩlo cecidit: dũ ad decipiendũ imperitum
populũ. ab his &iam qͥ uera docere putaban.¬
głio nouimꝰ. qͦd doctrinȩ ueritatis in uiden¬
tes. oportunitatẽ dominicȩ traditionis ex-¬
qͥrebant: sed metuentes populũ quȩ molie¬
bant᷑ ĩnotescere non audebant. Hinc & iam
ĩ eo scriptũ est: qͦd de suadendis populis dict.

Expanded text:
praedicationis officium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore dinem, per terram vero subditam plebem. Hoc igitur loco coelum, sacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquirebant; sed metuentes populum, quae moliebantur innotescere non audebant. Hinc etiam in eo scriptum est, quod dissuadendis populis dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ducere. qͦsconstat spem resurrectionis igno¬
rare. Qui dũ ex lege non nulla recipiunt.
non nulla contẽpnunt: qͥsi cameloꝵ more ue¬
lut mundũ animal ruminant. sed inmundũ
ungulam nequaquam findunt. Quam uis
& eos cameli ruminantes. sed tamen ungułã
non findentes indicant. qͥ in iuidea iuxta lit¬
terã historiam audierant. sed uirtutẽ eiꝰ dis¬
cernere spũaliter nesciebant. Quos tur mis
chaldei rapiunt: dũ phariser herodiani. &
saducei. ab om̃i sensus rectitudine iniqua
ꝑsuasione ꝑuertunt. Simulq pueros gla:¬
dio feriunt: quia & si qui inpopulo uti iã
ratione poterant. eis ipsi non uirtute rati¬
onis sed potestatis auc toritate contͣ ibant.
Dũq se quasi prepositos imitari a subditis
uolunt: & si intelligere aliquid sequentes
possunt. exauctoritate tam̃ suscepti regi¬
minis. eos ad ꝑniciem ptrahunt. A quibꝰ:¬
bene solus puer qͥ nunciet fugit: qͥa phari¬

Expanded text:
ducere, quos constat spem resurrectionis ignoducere, quos constat spem resurrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibbene solus puer qui nuntiet fugit: quia Phari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ciarẽ tibi. Quia chaldeos int̾ptari fer oces
nouimus: qui alii chaldeoꝵ nomine designan¬
tͣ. nisi ꝑsecutionis auctores. usq ad aptos
clamores malicie ꝓrũpentes eũ dicunt cru¬
cifige crucifige. Qui de semae ipsis tres tur¬
mas faciunt: cũ se ad ꝓponendas questiones
dñõ. phariser erodiam. & saducei diuiseriũ.
Qui ore qͥdẽ sapiencie uicti fẽ: sed quia stul¬
tos quosdã post se eos traxisse credendũ est.
factis turmis camelos tulerunt. Unusqͥsq
ñãq eoꝵ ordo: in praua quȩ sapuit. insipien¬
ciũ corda corrupit. Et dũ ꝑsuadendo ad in¬
teritũ p̾trahit. quasi tortuosas mentes in¬
firmanciũ ad captiuitatẽ duxit. Predicante
qͥppe insamaria dño. multi ex samaritanis
fuerant in possessione eiusdem nr̃i redemp¬
toris asciti. Sed nũquid hi qͥ ꝑ septem uirt
unius mulieris mor tuis de resurrettionis
desperatione dnm̃ temptant: nequaquã
conati sunt credentes samaritanos a fide re¬

Expanded text:
rentes. --Quia Chaldaeos interpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant , nequaquam conati sunt credentes Samaritanos a fide re
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qͦd de eiꝰ diuinitate suspicatꝰ est. ei fastu
suȩ suꝑbiȩ indubiũ uenit. Nil qͥppe nisi
suꝑbũ sapiens: dũ esse hunc humilẽ conspicit.
dm̃ esse dubitauit. Unde & ad tẽptationũ
se argum̃ta conuertit dicens. Si filius di es:

Expanded text:
omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad tentationum se argumenta convertit, dicens: Si Filius
Abbreviated transcription (Latin):
hominibꝰ sĩplex: ad non parcendũ malignis
spiritibꝰ rectus. Ad debellandã suꝑbiam ti¬
mens dm̃: ad de tergendã uͦ inelectis suis
uitȩ ĩmundiciã. recedens amalo. De ipso enĩ
ꝑ isaiã pͥncipalit̃ dicit᷑: replebit eũ sp̃s ti¬
moris dnĩ. Et ipse amalo singularit᷑ reces¬
sit: qͥa imitari facta noluit. quȩ in hominibꝰ
inuenit. Qm̃ ad testante petro peccatũ. ñ.
fecit: nec dolus inuentꝰ est inore eiꝰ.
Sequit᷑. Respondens autẽ satan. ait. Nũqͥd
frustra tim&e dm̃. Nonne tu uallasti eũ
ac domũ eiꝰ uniuersãq substanciã ꝑ circuitũ:
Oꝑib manuũ eiꝰ benedixisti: & possessio illi¬
us creuit int̾ra. Antiquus hostis redẽptorẽ
humani generis de bellatorẽ suũ inmundũ
uenisse cognouit: unde & ꝑ obsessum homi¬
ne in euangłio dicit᷑. Quid nobis & tibi fili
d̾i Uenisti huc ante tempꝰ torque̾re nos.
Qui tamͣ pͥus cũ hunc passibilẽ cerneret.
cũ posse mortalia ꝑ̾peti humanitatis uider&.

Expanded text:
hominibus, simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Et ipse a malo singulariter recessit: quia facta imitari noluit, quae in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan ait: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum? ibus manuum ejus benedixisti, et possessio illius crevit in terra. Antiquus hostis Redemptorem 56 humani generis, debellatorem suum in mundum venisse cognovit: unde et per obsessum hominem in Evangelio dicitur: Quid nobis, et tibi, Fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos . Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti humanitatis videret,
Abbreviated transcription (Latin):
figurali intellectu discutimꝰ: satanȩ manus
ñ potestas sed tẽptatio deb& intelligi. Uni¬
u̾sa itaq quȩ hab& in manu tẽptantis dant᷑.
& in eo tẽptationis manꝰ extendi ꝓhibetur.
qͦd tamen fieri substancia amissa concedit᷑.
Quia nimirũ pͥus iudea quȩ possessio eius
fuerat in infidelitate sublata est: & post eiꝰ
caro patibulo crucis adfixa. Qui igit᷑ pͥus
iudeã adũsantẽ ꝑtulit. & post modũ usq
ad erucẽ uenit: qͣsi pͥus habita amisit. & post
insem& ipso adu̾santis nequiciã ꝑtulit. Egres¬

Expanded text:
utimus, Satanae manus non potestas, sed tentatio debet intelligi. Universa itaque quae habet, in manum tentantis dantur, et in eum tentationis manus extendi prohibetur, quod tamen fieri substantia amissa conceditur: quia nimirum prius Judaea, quae possessio ejus fuerat, in infidelitate sublata est, et post ejus caro patibulo crucis affixa. Qui igitur prius Judaeam adversantem pertulit, et postmodum usque ad crucem venit, quasi prius habita amisit, et post in semetipso adversantis nequitiam pertulit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa electos inuadere non p̃sumit. Oꝑib
manuũ eiꝰ benedixisse dm̃. & possessionẽ
eiꝰ excrescere int̾ra querit᷑: qͥa scilicet tabes.¬
cens uid&. qͦd fides eiꝰ innoticiã hominũ
p̃dicantib apostolis multiplicat᷑. Possessio
qͥppe eiꝰ crescere dicit᷑: dũ laborantibus
p̃dicatoribꝰ fideliũ cotidie numerꝰ auget᷑.
Hȩc itaq satan dõ dixisse est: talia ĩ uiden.¬
do sensisse. Hȩc satañ dõ dixisse est: de¬
bis tabescendo doluisse. Sequit᷑. Sed exten-¬

Expanded text:
e non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse Deum, et possessionem ejus excrevisse in terra queritur: quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, des tabescendo, doluisse. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
considerasti seruũ meũ iob unigenitũ fili¬
ũ contͣ eum informa serui ammirabilẽ
demonstrare. Eo enĩ quo illũ tantȩ uir-¬
tutis in carne innotuit. qͥsi suꝑbienti ad¬
uersario qͦd dolens considerarce ĩdicauit.
Sed quia bonũ qͦd miraret᷑ intulerat: restat
ut ad reprimendã eiꝰ suꝑbiã uirtutes illius
adhuc enumerando subiungat. Sequit᷑. Homo¬

Expanded text:
considerasti servum meum Job? unigenitum filiconsiderasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjungat. Sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibetur. Cui int̾ra similis non est: quia om̃t̾
homo tantũmͦ homo est. ipse autẽ d̾s & homo.
Int̾ra ei similis non est: qͥa & si adoptiuus qͥsq
filius ad ꝑcipiendã diuinitatẽ ꝓficit: ne quaꝗͣ
tamͣ ut ess& ds naturalit̾ accepit. Qui bene
&iam seruus dictus est: qͥa formã serui sus¬
cipere dedignatꝰ non est. Nec maiestati iniu¬
riã intulit adsũpta humilitas carnis: quia &
ut seruanda susciper&. nec tamen habita ꝑ
mutar&. nec diuina humanitate minuit. nec
humana diuinitate consũpsit. Quia & si ꝑ
paulũ dicit᷑. qui cũ informa di ess& non ra¬
pinã arbitratꝰ ẽ. esse se ȩqualẽ dõ. sed sema ip¬
sũ exinaniuit formã serui accipiens. ei
sem&eipsũ exinanisse est. ab inuisibilitatis
suȩ magnitudine. uisibilẽ demonstrasse:
U̾t serui forma teger&. hoc qͦd in circũscrip¬
te om̃ia ex diuinitate penetrar&e. Dĩ autẽ
ad satan ꝑfiguram dicere est. nũquid

Expanded text:
perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperermutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit, quia sicut per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
pe ante aduentũ dñi : om̃s post se genciũ nati
corda genciũ iniquitatis suȩ uestigia ĩpressit.
Cadens enĩ a sublimibꝰ. humanas mentes iure
possedit: qͥa ĩculpȩ suȩ uinculo uolentes astruxe¬
it. Tantoq latius inmundo uagatꝰ est: qͣnto
areatu quisq illius liber ꝑom̃ia inuentꝰ non
est. Cui qͥsi ex potestate mundũ circuisse
est. nullũ hominẽ qui sibi plene resisteret
inuenisse. Sed iam satan redeat. id est ab effec¬
tu suȩ maliciȩ uis illũ diuina constringat.
Quia iã apparuit ĩ carne. qͥ inpeccati con¬
tagio ex carnis nil habeat infirmitate. ue¬
nit humilis quẽ & suꝑbꝰ hostis ammiretur:
quatinꝰ qͥ forcia diuinitatis eiꝰ despexerat.
&iam humanitatis eiꝰ infirma ꝑtimescat.
Unde & mox significatione mirifica contͣ
eũ ipsa humanitatis infirmitas obstupescen¬
diximꝰ. Dolens uͦ ipse ueracit̾ ꝑfigurã dicit᷑.
qui portare dolores nr̃os ꝓpħa ad testante

Expanded text:
pe, ante adventum Domini, omnes post se gentium natiope, ante adventum Domini, omnes post se gentium natiocorda gentium iniquitatis suae vestigia impressit. Cadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescendiximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante,
Abbreviated transcription (Latin):
illius in humani generis ꝑditione tolerasse.
Unde & ei diuina uoce mox dicit᷑ unde ueni̾¬
Indie satan de uiis suis reqͥrit᷑: qͥa ĩluce ma¬
nifestatȩ sapienciȩ. occulti hostis insidiȩ dete¬
gunt᷑. Quia gͦ in carnato dñõ diabolus in¬
crepat᷑ & asua pestifera effrenatione corri¬
pitur: recte subiungit᷑. Cui dixit dñs. Un¬
de uenis: Tunc enĩ sãtane uias reqͥrendo
arguit: cũ ꝑ mediatoris aduentũ ꝑs uasio¬
nis eiꝰ nequicias repͥmens. increpauit. Nec
ĩmerito in hoc die filii di corã dño adstitis¬
se referunt᷑: qͥa uidelic& ad et̃nȩ patrie
uocationẽ electi om̃s luce sapientię sẽ
inlustrante. collecti st̃. Quos quã uis in¬
car nata sapiencia adgregare effectu oꝑis
uenerat : diuinitati tamen illius iã ꝑ eiꝰ
p̃scienciã intrinsecꝰ ad sistebant. Sed quia
de uiis suis antiquus hostis redemptore
ueniente discutit᷑. quid dicat audiamus.

Expanded text:
illius in humani generis perditione tolerasse. illius in humani generis perditione tolerasse. Unde et ei divina voce mox dicitur: a in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur: Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet ad aeternae patriae vocationem electi omnes, luce sapientiae se illustrante, collecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis Redemptore veniente discutitur, quid dicat audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ ꝓsilisse describit᷑: ꝑquẽ a hab rex exigen¬
tibꝰ suis meritis decipiat᷑. Neq enĩ fas est
credere bonũ spm̃ fallaciȩ deseruire uoluis
tis p̃cedentibꝰ dignꝰ erat ut tali debuisset
deceptione dãpnari. quatinꝰ qͥ sepe uolens
ceciderat ĩculpã. qͣndoq nolens caperet᷑ ad
pęnã. Occulta iusticia. licencia malignis spi¬
ritibꝰ dat᷑. ut quos uolentes inpeccati laqueo
strangulant. ĩ peccati pęnã &iam nolentes
trahant. Qͦd gͦ illic adextris & sinistris di ex¬
ercitꝰ cęli adstitisse describit᷑. hoc hic int̾ fili¬
osdi satan ad fuisse ꝑhibet᷑. Ecce adextris
di steterunt angłi: qͥa nominant᷑ fili dĩ.
Ecce asinistris stant angłi: qͥa ad fuit inter
indagare decreuimꝰ. non inconuenient᷑ acci¬
pimꝰ qͦd indie dñs satan uidit. qͥa uas eiꝰ in
sapientiȩ suȩ incarnatione corripuit: Quasi
eũ non uidisse fuerit. tamdiu prauitatẽ

Expanded text:
medio prosilisse describitur, per quem Achab rex exigenmedio prosilisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis mecredere bonum spiritum fallaciae deservire voluisstis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari: quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce a sinistris stant angeli, quia adfuit inter eindagare decrevimus, non inconvenienter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fuerit, tandiu pravitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ enĩ qͥ ita est intͣ om̃ia ut & iam sit extra
omĩa: nec dextra nec sinistra concluditur.
Sed dertra dĩ angłoꝵ pars electa: sinistra
autẽ di. pars angłoꝵ reꝓba designatur. Non
enĩ ministrant dõ solũ modo boni qͥ adiuueił:
sed &iam mali qui ꝓbent. Non solũ qͥ aculpa
redeuntes subleuent: sed &iam qͥ redire
nolentes grauent. Nec quod cęli exercitꝰ¬
dicit᷑: angłoꝵ pars repba ĩeo intelligi posse
phibet᷑. Quas enĩ suspendi in aere nouimꝰ:
aues celi nominamꝰ. Et deͤisdẽ spiritibꝰ pau¬
lus dicit: contͣ spiritalia nequiciaȩ incȩlestibꝰ.
Quoꝵ capꝰ enuncians ait: scdm pͥncipẽ potes¬
tatis aeris huiꝰ. Adextra gͦ di & sinistra.
angłoꝵ exercitꝰ stat: qͥa & uoluntas electoꝵ spi
rituũ diuinȩ pietati concordat: & reꝓboꝵ
sensus suȩ maliciȩ seruiens. iudicio districtio¬
nis eiꝰ obtemperat. Unde & mox fallax sp̃s in

Expanded text:
Deus enim, 54 qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra Deus enim, 54 qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra, nec sinistra concluditur. Sed dextra Dei, angelorum pars electa; sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent; sed etiam mali, qui probent; non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exercitr, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritalia nequitiae in coelQuorum caput enuncians, ait: Secundum principem aeris hujus. A dextra ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat: quia et vorituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat: unde et mox spiritus fallax in
Abbreviated transcription (Latin):
ut luceant ꝑfundunt᷑. Int̾ filios di adfuit:
qͥa & si illi dõ adelectoꝵ adiutoriũ: iste ad
ꝓbationẽ seruit. Int̾ filios di adfuit: qͥa & si
ab illis inhac uita laborantibꝰ auxiliũ pietat᷑i
impendit᷑. iste occultȩ iusticiȩ nesciendo serui¬
ens. ministeriũ exequi reꝓbationis conatur
Uidi dnm̃ suꝑ soliũ suũ. & exercitũ cęli ã
dextris & sinistris eiꝰ & dictũ est. In quo deci¬
piã abab: ut ascendat & cadat in ramoth gala¬
Satl Et dixit alius ita: & alius alit̾. Et egres¬
sus est unꝰ & dixit: ego decipiã a hãb. Ꝙ dic¬
tũ est. In quo decipies Qui respondit di¬
⁊ ꝓpħarũ eiꝰ. Quid enĩ soliũ dñi nisi angłicas
potestates accipimꝰ: quarũ mentibꝰ altius
p̃sidens. inferius cuncta disponit: Et qͥđ
ex ercitꝰ cęli: nisi mĩnistrantiũ angłor mul¬
titudo describit᷑. Quid est gͦ. qͦd ex ercitꝰ
cęli. adertris & sinistris eiꝰ stare ꝑhibetur

Expanded text:
uit, quia etsi illi Deo ad electorum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsequi reprobationis conatursedentem super solium suum, et exercitum coeli a dextris et sinistris ejus, et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, di fac ita. Quid per solium Domini nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus Deus altius praesidens inferius cuncta disponit. Et quid exercitus coeli nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo quod exercitus coeli a dextris et sinistris ejus stare perhibetur?
Abbreviated transcription (Latin):
contuitu. lucẽ & tenebras intueri ñ pos¬
sumꝰ: quia cũ ingenebras oculus figit᷑
lur fugat᷑: & cũ. lucis se coruscationẽ
uerterit: tenebrarũ ubra discedit. Illa autẽ
uis. quȩ cuncta mutabilia ĩmutabilit̃ uidae:
qͣsi in die ei satan adfuit: qͥa apostatȩ angłi
tenebras. sine obscuritate comp̃hendit. Hos
ut dictũ est. uno eodẽq intuitu contẽplari
non possumꝰ. & quȩ adꝓbando eligimꝰ. & quȩ
reꝓbando dãp̾namꝰ: Quia cũ adhanc animus
uertit᷑: ab illa cogitatione separat᷑. Cũ uͦ ad
picit. sine distensione cõpͣhendit: uidelicet
& bona quȩ iuuat. & mala quȩ iudicat. &
quȩ adiuta remunerat. & quȩ iudicans dãp¬
nat: in his quȩ diũso disponit ordine. diuersꝰ
non est. Indie gͦ ei satan ad fuisse describit᷑. qͥa
lum̃ ęt̾nitatis eiꝰ nulla mutabilitatis fuscatio¬
ne tangit᷑: & in hoc qͦd ei tenebre p̾sentes
fiunt. Qui ad fuisse int̾ filios dĩ dicit᷑: qui

Expanded text:
contuitu lucem et tenebras intueri non poscontuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum vero ad picit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona quae juvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ corporis qͦd resũpsit Luca qͥppe
ad testante didicimꝰ. qͦd quibusdã se in mo¬
num̃to querentibꝰ. pͥus angelos misit: & rur¬
sũ discipulis de se inuia loquentibꝰ. ipse
qͥdẽ sẽ ñ cognoscendus apparuit: qͥ post
ex hortationis moras. cognoscendũ se ĩpant
fractione monstrauit. Ad extremũ uͦ repen.¬
te ingrediens: ñ solũ cognoscibilẽ. sed &iã
palpabilẽ p̃buit quia enĩ infirma adhuc
gestabant corda discipuli: in cognitione
tanti misterii.ista fuerant dispensatione
nutriendi: ut paulisꝑ aliquid querentes
inuenirent. ĩuenientes crescerent: & cres¬
centes cognita robustius tenerent. Quia
igit᷑ non repente. sed causarũ uerboꝵq ĩ¬
crem̃tis. qͣsi quibusdã ad ęt̾nitatẽ passibꝰ
ducim᷑: intꝰ apud eũ. quadã die aliquid fic¬
tũ dicit᷑: qui ipsa quoq tẽpora. sine tẽpo
quadã die aliquid factũ dicit᷑. indicare
sacra scriptura studuit. quia in luce ds̃
tenebras uidit. Nos qͥpe uno eodemq

Expanded text:
corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine temporquadam die hoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalibꝰ. sensĩ ad ęterna traiciat: seq bene
nr̃is m̃tibꝰ ȩt̾nitas incognita. dũ uerbis cog¬
nitis blandit᷑ infundat. Quid autẽ mirũ.
si insacro eloquio. incõmutabilitatẽ suã ds̃ p̃¬
ꝓpere humanem̃ti .ñ. aperit. qͣndo & resur¬
rectionis suę sollẽpnitate celebrata. qͥbusdã

Expanded text:
temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; seque bene temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate
Abbreviated transcription (Latin):
discuciendũ prius est. cur quadam die fac¬
tum aliquid coram dño dicit᷑. cum apud
illũ nequaquã. cursus tẽporis mutatione
diei noctisq uarietur. Neq enĩ ĩ ea
luce quȩ sine accessu ea quȩ eligit ĩlustrat.¬
& sine recessu. ea quȩ respuit deserit: defectꝰ
mutabilitatis uenit: qͥa insem& ipsa manendo
in mutabilis. mutabilia cuncta disponit.
Sicq in se transeuncia condidit: ut apud
se transire nequaquã possint. Hec tempus
intꝰ ĩconspectu eiꝰ defluit: qͦd apꝰ nos foras
decurrit. Unde fit. ut ĩęt̃nitate eiꝰ fixa ma¬
neant: ea quȩ non fixa exterius scłoꝵ uolu¬
mina emanant. Cur gͦ apud eũ dicit᷑ qͥdã
die: cui nimirũ dies una. est ęt̾nitas sua
Quã uidelic& nec fine claudi. nec initio
uidit aperiri psalmistacũ dixit. Melior
est dies una in atriis tuis suꝑ milia. Sed cũ
dignũ est ut uerbis temporalibꝰ utatur:
quatinꝰ condescendendo leu&. Et dũ de ec̃¬
nitate aliquid tẽporalit̃ narrat. ad suctos

Expanded text:
Discutiendum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super millia . 35. dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos
Abbreviated transcription (Latin):
&iam a cogitatione restriurit. Nec pec¬
cauit gͦ. nec stultũ locutus est: quia nec
ꝑconscienciam tacitꝰ tumuit. nec linguã
incontumaciã relaxauit. Stulte autem
cont᷑ dm̃ loquit᷑: qui intͣ diuinȩ animad¬
uersionis flagella positus. iustificare se¬
m&ipsum conatur. Si enĩ in nocentẽ se
ad serere suꝑbe audeat: quid aliud quã
iusticiã ferientis accusat
Huc usq nos uerba historiȩ transcurrisse allegonce.¬
sufficiat: iam nc̃ adindaganda allegoriȩ
misteria. expositionis se sermo conuertat.
Sed in hoc quod scriptum est. quadã autẽ¬

Expanded text:
a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc quod scriptum est: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
&e praximi: ut dilectionẽ proximi exsoluera.
impendit filiis luc tum: ne dilectionẽ di de¬
serer&: expleuit int̾ gemitꝰ orationẽ. Solent
non nulli inꝓsperis dm̃ diligere: in aduersis
autẽ positi. flagellantẽ minus amare. Beatꝰ
autẽ iob. ꝑ hoc quod motꝰ exterius exhibuit.
ostendit quia flagella patris agnouit. Per
hoc autẽ qͦd adorando humilis mansit: osten¬
dit quia amorẽ patris nec indolore deseruit.
Ne igitur suꝑbꝰ ess& non senciens: in ꝑcussio¬
ne corruit: Ne autem se ferienti extraneum
facerce: ad hoc corruit ut adorarae. Mos
autẽ ueterum fuit: ut quisquis speciem sui
corporis. capillos nutriendo seruar&. eos tem¬
pore afflictionis abscider&. Et rursũ qui
tranquillitatis tempore capillos abscideret:
eos inostensione afflictionis enutrir&. Beatꝰ
itaq iob tranguillitatis tempore capillos
seruasse ostendit᷑ cũ addoloris usũ. caput to¬
tondisse memorat᷑. Quatinꝰ dum incunctis

Expanded text:
et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, impendit filiis luctum; ne dilectionem Dei desereret, explevit inter gemitus orationem. Solent nonnulli in prosperis Deum diligere, in adversis autem positi flagellantem minus amare. Beatus autem Job per hoc, quod motus exterius exhibuit, ostendit quia flagella patris agnovit; per hoc autem, quod adorando humilis mansit, ostendit quia amorem patris nec in dolore deseruit. Ne igitur superbus esset non sentiens, in percussione corruit; ne autem se ferienti extraneum faceret, ad hoc corruit ut adoraret. Mos autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondisse memoratur; quatenus cum in cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
At post quã m̃te int̾ flagella corruunt: qͣsi
int̾ in latas miserias. subsistendi constanciã¬
ꝑdunt. Beatꝰ itaq iob qͥa uere philosophiȩ
regulã tenuit. contͣ utraq mira se ȩq̃uita¬
tis arte seruauit: ut nec dolorẽ non senci-¬
ens flagella sperner&. nec rur sum ultra
modũ dolorẽ senciens. contra iudiciũ fla¬
gellantis insanira. Cunctis enĩ reb ꝑditiᷤ.
cunctis liberis amissis. surrexit scidit ues¬
tim̃ta: & tonso capite. corruens inter rã¬
adorauit. Qͦd uestim̃ta scindit. qͦd tonso
capite int̾ram corruit : monstrat nimirum.
qͥa flagelli dolorem sensit. Qd uͦ dicit᷑ adora¬
uit: aꝑte ostendit᷑. qͥa & indolore positus.
contͣ flagellantis udiciũ non excessit. Nec
om̃ino gͤ non motꝰ est. ne dm̃ ipsa insensibi¬
litate contempner&: nec rursum omĩno motꝰ
est: ne nimis dolendo peccar&. Sed quia
duo sunt p̾cepta caritatis. d̃i uidelic& amor

Expanded text:
At postquam mente inter flagella corruunt, quasi At postquam mente inter flagella corruunt, quasi inter illatas miserias subsistendi constantia--Beatus itaque Job, quia verae philosophiae regulam tenuit, contra utraque mira se aequitatis arte servavit; ut nec dolorem non sentiens, flagella sperneret; nec rursum ultra modum dolorem sentiens, contra judicium flagellantis insaniret. Cunctis enim rebus perditis, cunctis liberis amissis, surrexit, scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in adoravit. Quod vestimenta scidit, quod tonso capite in terram corruit, monstrat nimirum quia flagelli dolorem sensit. Quod vero adjicitur, adoravit, aperte ostenditur, quia et in dolore positus contra flagellantis judicium non excessit. Nec omnino ergo non motus est, ne Deum ipsa insensibilitate contemneret; nec rursum omnino motus est, ne nimis dolendo peccaret. Sed quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor,
Abbreviated transcription (Latin):
philosofiã putant: si discipline asperitate
correpti. ictꝰ uerberũ doloresq non senci¬
ant. Hon nulli uͦ. tã nimis ꝑcussionũ fla¬
gella senciunt: ut immoderato dolore cõ¬
moti. &iam inexcessũ linguȩ delabant᷑.
Sed quisqͥs ueram tenere philosofiam ni-
tit᷑: necesse est ut inter utraq gradiatur.
Non est enĩ pondus uerȩ uirtutis: insensi¬
bilitas cordis. Quia & ualde in sana ꝑstu¬
porẽ membra sunt: quȩ & ĩcisa dolere ne¬
quaquã possunt. Rursus uirtutis custo¬
diã deserit. qui dolorem uerberũ ultͣ quã
necesse est sentit. Quia dũ nimia afflictio¬
ne cor tangit᷑. usq ad inpaciencie contume¬
lias excitatur. Et qͥ ꝑ flagella corrigere
mala facta debuerat: agit ut nequicia ꝑ
flagellum crescat. Contra insensibilitatem
mitatẽ ꝑcussoꝵ: ꝑ psalmistã dicit᷑. in miseri¬
is non subsistent. In miserus nãq subsiste¬
rent: si aequanimit᷑ aduersa tolerarent.

Expanded text:
philosophiam putant, si disciplinae asperitate philosophiam putant, si disciplinae asperitate correpti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore commoti, etiam in excessum linguae dilabantur. Sed quisquis veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat. Contra insensibilitatem mitatem percussorum per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . In miseriis namque subsisterent, si aequanimiter adversa tolerarent.
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. leticiȩ seruire cognoscit. Tanto enĩ
licencius ad feriendũ occupat. qͣnto & hi qͥ
int̾cedere proculpa poterant. uoluptati
uacant. Absit autẽ ne tanti uiri filios:
ꝑ conuiuioꝵ studia ingurgitando uentri
uacasse suspicemur. Sed tamen ueraciter no¬
uimꝰ: qͥa & si ꝑdiscipline quisq custodiam
necessitatis metas edendoꝰ transit. accensa
tam̃ mentis intentio int̾ conuiuia torpes¬
cit: Et minꝰ in qͣnto sit temptationũ bel¬
lo considerat. quȩ se ꝑsecuritatem relaxat.
Indie gͦ primi fratris filios obruit: qͥa an-¬
tiquus hostis inminoꝵ morte subuersioniꝰ
aditũ ꝑ negglegenciã maioꝵ querit. Sed
qͥa qͣntis nuntioꝵ iaculis sit ꝑcussus agno¬
uimꝰ: uir fortis mr̃ qualis int̾ uulnera con-¬
sistat audiamꝰ. Sequit᷑. TUNC SURRExIT
iõs. Et scidit uestimtnta sua. Et
Tonso carut corryens in terrao
ad orayit. Non nulli magne constancie

Expanded text:
ti sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim ti sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culpis poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filios obruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. Sequitur: CAPUTJob, et scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram adoravit. - Nonnulli magnae constantiae
Abbreviated transcription (Latin):
quã callide tot maloꝵ pondera. & diuisa.
& subita nunciant᷑: ut & repente & parti¬
culati crescens inaudientis corde se se dolor
ipse non caperet: & tanto ardencius ĩblas-¬
phemiã accender&. qͣnto subitis ac multi¬
plicibꝰ nunci is in se angustius aestuaret.
qͦd filiĩ in maioris fratris domo conuiuaban¬
tur cũ pereunt. Dictũ namq est suꝑius :
qͦd conuiuia ꝑ̾agi. sine culpa uix possunt.
Ut gͦ nr̃a non illoꝵ loquam᷑: sciendũ nobis
est quia qͦd aminoribꝰ uoluptuose agitur.
maioꝵ disciplina cohibet᷑. Cũ uͦ maiores
ipsi uoluptati deseruiunt: nimirũ minori¬
bus lasciiȩ frena laxant᷑. Quis enĩ sub dis¬
ciplinȩ se constrictione retineat: qͣndo &
ipsi qui ius constrictionis accipiunt. sẽ se
uoluptatibꝰ relaxant. Dũ gͦ inmaioris fra¬
tris domo conuiuant᷑ pereunt: qͥa tunc con¬
tra nos hostis uehementius uires accipit.
qͣndo & ipsos qui procustodia disciplinȩ p̾la-¬

Expanded text:
quam callide tot malorum pondera, et divisa, quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non caperet; et tanto ardentius in blasphemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se angustius aestuaret. quod filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris domo convivantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praela