comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ hoĩs quẽ portabat ostendenᷤ.ait. Iat̾ si fieri potest. tran¬
seat ame calix iste. Etexẽplũ discipłis sius tribuen ut ñ uolun¬
tatẽ suã s dĩ faciant. addidit dicen̾. Uerũtam̃ ñ qđ ego
uolo. s ꝙ tu. Etĩalio loco dic̃. Non descendi decȩlo ut fa¬
ciã uoluntatẽ meã. s uoluntatẽ eiꝰ qͥ me misit. Qđ si filiꝰ
obaudire debet. ut faciat dnĩ uoluntatẽ : dic̃ inepła sua
ios̾s qͦq ad faciendã uoluntatẽ dĩ hortat᷑. x ĩstruit dicenꝰ.

Expanded text:
tatem hominis quem portabat ostendens ait: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, et exemplum discipulis suis distribuens, ut non uoluntatem suam sed Dei faciant, addidit dicens: uerumtamen non quod ego uolo sed quod tu uis. et alio loco dicit: non descendi de caelo, ut faciam uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui misit me. quodsi filius s obaudire debet ut faciat domini uoluntatem, sicut in epistula sua Iohannes quoque ad faciendam uoluntatem Dei hortatur et instruit di
Abbreviated transcription (Latin):
scipłs. scđm magistri sui uocẽ renuncianꝰ omĩbs. diurnũ
debet cibũ petere. nec ĩlongũ desideria petitioĩs exten¬
dere. ipso iterũ dño p̃cipiente & dicente. nolite ĩcrastinũ
cogitare. Crastinꝰ enĩ dies. ipse cogitabit sibi. Suffic̃ diei
malicia sua. Merito gͦ xp̃i discipłs uictũ sibi indiẽ postulat.
qͥ de crastino cogitare ꝓhibet᷑. ꝗa ⁊ c̃trariũ sibi sit & repugnaᷤ
ut queramꝰ ĩ scło diu uiuere. qͥ petimꝰ regnũ dĩ uelocit̃ adue¬
nire. Sic & beatꝰ apłs monet. formans ⁊ corroboran spei nr̃ȩ
ac sidĩ firmitatẽ. Nichil in ꝗt ĩtulimꝰ ĩhunc mundũ. uerũ nec
auferre po̾sumꝰ. Habente̾ itaꝙ exibitionẽ & tegum̃tũ. hiscon¬
tentisim᷑. Ꝙ aut̃ uolt̃ diuite ᷤ fieri. incidt̃ intẽptationẽ ꝯmusci

Expanded text:
scipulus secundum magistri sui uocem renuntians omnibus, diurnum debet cibum petere nec in longum desideria petitionis extendere ipso iterum Domino praescribente et dicente: nolite in crastinum cogitare: crastinus enim dies ipse cogitabit sibi. sufficit diei malitia sua. merito ergo Christi discipulus uictum sibi in diem postulat qui de crastino cogitare prohibetur, quia et contrarium sibi fit et repugnans, ut quaeramus in saeculo diu uiuere qui petimus regnum Dei uelociter aduenire. sic et beatus apostolus monet formans et corroborans spei nostrae ac fidei firmitatem. nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. habentes itaque exhibitionem et tegumentum his contenti sumus. qui autem uolunt diuites fieri inci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓse tantũ p̃cet᷑. Non dicimꝰ pat̾ ms qͥ es ĩceli. nec panẽ me¬
ũ damꝰ hodie. nec dimitti sibi tantũ unꝰꝗsq debitũ po¬
stulat. aut ut intẽptationẽ ñ inducat᷑ ati amalo lib̾et᷑
ꝓse solorogat. Publica ẽ nobiᷤᷤ⁊ cõmuniᷤᷤ oratio. Etqͣndo
oramꝰ ñpuno. sed ꝓpopło toto oramꝰ. ꝗa totꝰ ppłs unũ sumus.
Ds̃ paciꝰ & c̃cordiȩ magister qͥ docuit unitatẽ. sic orare unũ
ꝓomĩb uoluit. qͦmͦ ĩuno om̃s ipse portauit. Hanc oratioĩs
legẽ seruauert̃ tres pueri ĩ camino igniᷤᷤ ĩclusi c̃sonantes
inp̃ce. & sp̃s consensione c̃cordeᷤᷤ sic̃ declarat scripturȩ
diuinȩ fideᷤᷤ. Etdũ docet qͦmͦ orauerint tales. dat exẽ¬
plũ qđ imitari inp̃cibs debeamꝰ. ut tales ẽẽ poᷤsunꝰ. Tunc¬
inꝗt illi tres quasi exuno ore ymnũ canebant. ⁊ benedi¬
cebant dm̃. Loquebant᷑ qͣsi ex uno ore. & ñdũ illos xp̃s
docuerat orare. Etideirco orantibs fuit impetrabili ⁊ ef¬

Expanded text:
se tantum precetur. Non dicimus, Pater meus, qui es in coelis, nec, Panem meum da mihi hodie, nec dimitti sibi tantum unusquisque debitum postulat, aut ut in tentationem non inducatur, atque a malo liberetur, pro se solo rogat. Publica est nobis et communis oratio, et quando pro uno sed pro populo toto oramus, quia totus populus unum sumus. Deus pacis et concordiae magister qui docuit unitatem, sic orare unum pro omnibus uoluit, quomodo in uno omnes ipse portauit. hanc orationis legem seruauerunt tres pueri in camino ignis inclusi consonantes in prece et spiritus consensione concordes: declarat scripturae diuinae fides et dum docet quomodo orauerint tales, dat exemplum qinquit, illi tres quasi ex uno ore hymnum canebant, et benedicebant Deum . Loquebantur quasi ex uno ore, et nondum illos Christus docuerat orare: et idcirco orantibus fuit impetrabilis et ef
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphꝰare ⁊ demonia excludere. & uirtute̾ magna̾ int̾riꝰ facere. sub¬
lmiꝰ utiq: admirabiliꝰ res ẽ : ñ tam̃ regnũ cȩleste conseꝗt᷑ ꝗsq ĩbis
ciat añs&: dic̃. Multimͥ dicent ĩ illo die. dnẽ dnẽ ñne intuo
tuteꝰ magnaᷤ fecimꝰ: Et tunc dicã illiꝰ. nũquã uos cognoui. Re¬
cedite ame qͥ oꝑamini ĩ iusticiã. Iusticia opus ẽ: ut ꝓmereri ꝗs pos¬
sit dm̃ iudicẽ. Preceptiᷤᷤ eiꝰ & monitiᷤᷤ obtẽperandũ ẽ: ut accipiant

Expanded text:
phetare et daemonia excludere et virtutes magnas in terris facere sublimis utique et admirabilis res est, non tamen regnum coeleste consequitur quisquistiat Dominus et dicit: Multi mihi dicent in illo die: Domine, Domine, nonne in tuo tutes magnas fecimus? et tunc dicam illis: numquam uos cognoui, recedite a me qui operamini iniquitatem. iustitia opus est, ut promereri quis possit Deum iudicem: praeceptis ei
Abbreviated transcription (Latin):
bat auxiliũ. Etcũ sibi phariseuᷤᷤ placeret. scĩficari hic ma¬
giꝰ meruit. ꝗa sic rogaũ qͥ spẽ salutiᷤᷤ ñ infiducia ĩnocentiȩ
suȩ posuit. cũ innocen nemosit: sed peccata c̃se̾sus humi¬
lit᷑ orauit. Etexaudiũ orantẽ. qͥ humilibs ignoscit. Quȩ
dñs in eũgłio suo ponit & dic̃. Hoĩes duo ascendert̃ intẽ¬
plũ adorare. unꝰ phariseuᷤᷤ ⁊ unꝰ publicanꝰ. Phariseus cũ
steti̾set. talia apud se p̃cabat᷑. Iĩ gr̃as ago tibi. ꝗa ñsũ sic¬

Expanded text:
bat auxilium. Et cum sibi Pharisaeus placeret, sanctificari hic magis meruit qui sic rogavit, qui spem salutis non in fiducia innocentiae suae posuit, cum innocens nemo sit, sed peccata confessus humiliter oravit, et exaudivit orantem qui humilibus ignoscit. Quae Dominus in Evangelio suo ponit et dicit: Homines duo ascenderunt in templum orare, unus pharisaeus et unus publicanus. Pharisaeus cum stetisset, talia apud se precabatur: Deus, gratias tibi ago qui
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ quegosũ scrutator cordi: reniᷤ. Qđ anna inpͥmoregnos
libro ȩccłȩ tipũ portanꝰ custodit & seruat. quȩ dm̃ ñ clamosa
petinione. s tacitȩ & modestȩ intra ipsã pec toriᷤᷤ latebra p̃cabatꝰ
Lo quebat᷑ p̃ce oeculta. sed manifesta fide. Loquebat᷑ ñ uoce
sed eorde. ꝗa sic dñm sciebat audire. & ĩpetrauit efficacit᷑
qđ petiit. ꝗa fidelit̾ postulaũ. Declarat scriptura duuna q̃
dic̃. Loquebat᷑ ĩ corde suo. ⁊ labia eiꝰ ñ mouebant᷑. & uax eius¬

Expanded text:
t cordis. Quod Anna in primo Regnorum libro ecclesiae typum portans custodit et seruat, quae Deum non clamosa petitione sed tacite et modeste intra ipsas pectoris latebras precabatur. loquebatur prece occulta sed manifesta fide, loquebatur non uoce sed corde, quia sic Dominum sciebat audire, et. inpetrauit efficaciter quod petit, quia fideliter postulauit. declarat scriptura diuina quae dicit: loquebatur in corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
ficia diuina cũ dĩ sac̃dote celebram. uerecundiȩ ⁊ disciplinȩ
memore eẽ debemꝰ. Non pasim uentisare p̾ces nr̃as inẽditis
uocib. nec petitionẽ cõmendandã moleste dõ tiniultuosa lo¬
qͣcitate iac tare. ꝗuads̃ ñ uociꝰ sed cordiꝰ auditor ẽ. Nee ãmo¬
nend̾ ẽ clamoribs qͥ cogitatione uidet. ꝓbante dño & die e̾nte.

Expanded text:
sacerdote celebramus, uerecundiae et disciplinae memores esse debemus, non passim uentilare preces nostras inconditis uocibus nec petitionem commendandam modeste Deo tumultuosa loquacitate iactare quia Deus non uocis sed cordis auditor est, nec admonendus est clamoribus qui cogitation
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ ipsiũ oratione: Sit aut̃ orantib sermo & p̃catio cũ disci¬
plina. ꝗe tẽ continens ⁊ pudorẽ. Cogitemꝰ nos sub ẽspectu dei
stare. Placendũ ẽ diuiniꝰ oculiᷤᷤ. ⁊ habitu corporiᷤᷤ ⁊ modo uociᷤ
Nã ut ĩpudentiᷤᷤ ẽ clamorib strepere. ita c̃tra ẽgruit uerecun-¬
do modestiꝰ p̃cibs orare. Deniq magisterio suo dñs secrete nos¬
orare p̃cepit ĩ abditiᷤᷤ & semotiᷤᷤ lociᷤᷤ. incubiliᷤ ipsis. ꝙ magis
c̃uenit fidei. ut sciamꝰ dm̃ ubiq eẽ p̃sentẽ. Audite om̃s. & uide-
te maiestatiᷤᷤ suȩ plenitudinẽ in abdita queq & occulta penetra¬
re. sic̃ scriptũ ẽ. Ego ds̃ ad ꝓximanᷤ. & ñ ds̃ delonginquo. Si
absconditꝰ fuerit hõ in absconditiᷤᷤ. ergo ego ñ uidebo eũ : Pon¬
ne cȩlũ ⁊ t̾rã ego impleo: iterũ. In omĩ loco. oculi dñi spe

Expanded text:
Sit autem orantibus sermo et precatio cum disciplina quietem continens et pudorem. cogitemus nos sub conspectu Dei stare. placendum est diuinis oculis et habitu corporis et modo uocis. nam ut inpudentis est clamoribus strepere, ita contra congruit uerecundo modestis precibus orare. denique magisterio suo Dominus secrete orare nos praecepit, in abditis et semotis locis, in cubiculis ipsis, quod magis conuenit fidei, ut sciamus Deum ubique esse praesentem, audire omnes et uidere et maiestatis suae plenitudine in abdita quoque et occulta penetrare, sicut scriptum est: ego Deus adproximans et non Deus de longinquo. si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non uidebo eum? nonne caelum et terram ego inpleo? et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
& audiri. Sed qͣnto maiora st̃ q̃ filiu̾ loꝗt᷑. quȩ dĩ sermo qͥ in
ꝓpħis fuit ꝓpriauoce testat᷑. ñ iã mandanꝰ ut paret᷑ uenientiuia.
sedipse ueniens & uiã nobiᷤᷤ ad aperienꝰ.⁊ ostenden. ut qͥ ĩtenebriᷤᷤ
mortiᷤ errantes ipuidi & ceci pͥus fuimꝰ. luce gr̃ȩ illuminati. iter¬
monita & p̃cepta diuina ꝗbs ppło suo c̃sulit ad salutẽ. etiã oran¬
di ipse formã dedit. ipse ꝗd p̃carem᷑ monuit ⁊ instrurit. Ꝙ fec̃
uiuere. docuit ⁊ orare. benignitare ea scilicet qͣ cet̃a dare &
c̃serre dignatꝰ ẽ: ut dũ p̃ce ⁊ oratione quã filiũ docuit apud
patrẽ loqm̃. faciliũ audiam᷑. Iã p̃dixerat horã uenre. qͥnaoreri
adoratoreꝰ adorarent ꝑatrẽ i spũ eueritate. ⁊ipleur qchenrio¬

Expanded text:
 audiri: sed quanto maiora sunt quae filius loquitur, quae Dei sermo qui in  audiri: sed quanto maiora sunt quae filius loquitur, quae Dei sermo qui in prophetis fuit propria uoce testatur non iam mandans ut paretur uenienti uia sed ipse ueniens et uiam nobis aperiens et ostendens, ut qui in tenebris mortis errantes inprouidi et caeci prius fuimmonita et praecepta divina quibus populo suo consulit ad salutem, etiam orandi ipse formam dedit, ipse quid precaremur monuit et instruxit. Qui fecit vivere, docuit et orare, benignitate ea scilicet qua et caetera dare et conferre dignatus est; ut, dum prece et oratione quam Filius docuit apud Patrem loquimur, facilius audiamur. Jam praedixerat horam venire quando veri adoratores adorarent Patrem in spiritu et veri
Abbreviated transcription (Latin):
sic ĩtelligi fr̃s dilecti̾simi. ut qm̃ mandat ⁊ monet dñs etiã ini¬
micoꝰ diligere. & ꝓhis qͦq qͥ nos ꝑsecunt᷑ orare. petamꝰ : ꝓ illis
qͥ ad huc t̾ra st̃. & necdũ cȩlesteᷤᷤ eẽ cepert̃. ut ⁊ circa illos uo
uocet det̾ra ⁊ limo. scdm uͦ ecęlo. merito & nos qͥ eẽ debemꝰ patr
dõ simileᷤᷤ. qͥsolẽ suũ oriri fac̾ suꝑbonoᷤ ⁊ maloᷤ. & pluit suꝑ¬

Expanded text:
res dilectissimi, ut quoniam mandat et monet Dominus etiam inimicos diligere et pro his quoque qui nos persecuntur orare, petamus et pro illis qui adhuc terra sunt et necdum caelestes esse coeperunt, ut et circa illos uoluocet de terrae limo, secundum uero de caelo, merito et nos qui esse debemus patri Deo similes, qui solem suum oriri fac
Abbreviated transcription (Latin):
niet fidẽ int̾ra: Uidemꝰ fieri. ꝙ ille p̃dixit. In dĩ timore.
ĩ lege iusticiȩ. ĩdilectione. inoꝑe.fideᷤᷤ nulla ẽ. Nemo futu
roꝵ metũ cogitat. diem dñi. ⁊irã dĩ. & ĩcreduliᷤ uentura¬
s supplicia.⁊ statuta ꝑfidiᷤᷤ ȩt̃na torm̃ta nemo c̃siderat.
Ꝙc ꝗd metueret c̃scientia nr̃a sicredẽt. ꝗa ñ credit omĩno
nec metuit. Siaut̃ credereᷤᷤ. ⁊ cauere. Sicauereᷤᷤ. euade-¬
res. Excitemꝰ nos qͣntũ po̾sumꝰ dilectisimi fr̃s. ⁊ sõno ĩer¬

Expanded text:
niet fidem in terra ? Videmus fieri quod ille praedixit. In Dei timore, in lege justitiae, in dilect iram Dei et incredulis ventura supplicia et statuta perfidis aeterna tormenta nemo considerat: quod metueret conscientia nostra, si crederet; quia non credit omnino, nec metuit. Si autem crederet, et caveret: si caveret, evaderet. Excitemus nos quantum possumus, dilectissimi fr
Abbreviated transcription (Latin):
pectora singuloꝵ. Et iudicaturũ ñ tantũ desacti s x. de uerbiᷤ
& eogitatioib nr̃is. omĩum mente uoluntatẽq c̃cepta. in ipsis
adhue clausi pecioriꝰ latebriꝰᷤ intuet᷑. Deniq qnto ⁊ fide maiore
soicimore meliore̾ st̃: ꝗamulti quãuis nullo sacrificii aut libelli
sac more ẽstricti. qͣm tam̃ deboc uel cogitauert̃. hoc ipsũ ꝙ
sac̃ dote̾. aĩ dolenter & simplicit̃ confitente. ex omologesim con¬
scientie saciunt. anum sinpondex ponunt. Salutarẽ medelã.¬

Expanded text:
icaturus non tantum de factis sed et de uerbis et de cogitationibus nostris omnium mentes uoluntatesque conceptas in ipsis adhuc clausi pectoris latebris intuetur. Denique quanto et fide maiore et timore meliore sunt qui quamuis nullo sacrificii aut libelli facinore constricti, quoniam tamen de hoc uel cogitauerunt, hoc ipsum aput sacerdotes Dei dolenter et simpliciter confitentes exomologesim conscientiae faci
Abbreviated transcription (Latin):
lapsu̾ semel peccauerit. ille cotidie peccat. Postremo lapsus
martyriũ postmnodũ consecut᷑ꝰ potest regni ꝓmisa ꝑciꝑe. ille
si extra ȩccłam fuerit occisus. ad eccłȩ ñ potest p̃mia ꝑuenire.
ec ꝗsquã miret᷑ dilec n̾simi fr̃s etiã dec̃fessoribs qͦsdã adista ꝓce¬
dere. inde qͦq aliquoᷤ tã nefanda tã grauia peccare. Neq enĩ
c̃fessio ĩmunẽ fac̃ ab insidiis diaboli. aut contra tẽptationes
& pericula ⁊ ĩcursuᷤᷤ atq impetꝰ seculare̾. adhuc in scło positũ
ꝑpetua securitate defendit. Ceterũ nũquã incfẽsorib fran

Expanded text:
lapsus semel peccauerit, ille cottidie peccat. postremo lapsus lapsus semel peccauerit, ille cottidie peccat. postremo lapsus martyrium postmodum consecutus potest regni promissa percipere: ille si extra ecclesiam fuerit occisus, ad ecclesiae non potest praemia peruenire. Nec quisquam miretur, dilectissimi fratres, etiam de confessoribus quosdam ad ista procedere, inde quoque aliquos tam nefanda, tam grauia peccare. neque enim confessio inmunem facit ab insidiis diaboli aut contra temptationes et pericula et incursus adque impetus saeculares adhuc in saeculo positum perpetua securit
Abbreviated transcription (Latin):
offenso dño. Ubi signant᷑ qͥ dñm ꝓmerent᷑. Et filii aaron
qͥ ĩposuert̃ altari ignẽ alienũ quẽ non p̃ceꝑat dñs. in c̃spectu
statĩ dñi uindicantiᷤ extineti st̃. Quos imicant᷑ scilicet quȩ
sec tant᷑. qͥ dĩ tra ditione contẽpta alienã doc trinaᷤ appetunt.
& magisteria humanȩ ĩstitutioĩs inducunt. Quos increpat dñs
& oburgat ĩ eũgłio suo dicenꝰ. Reicitiᷤꝰᷤ mandatũ dĩ ut tradicionẽ
ur̃am statuatiꝰ. Peius hoc crim̃ est: quã qđ admisisse lapsiuident᷑.
Ꝙ tam̃ inpenitentia criminiꝰ c̃stituti. dm̃ pleniꝰ satifactionib dep̃¬
cant᷑ hic ȩcełã querit᷑ ⁊ rogat᷑. illic ȩccłȩ repugnat᷑. hic pocest
ne cesitã fuisse. illic uolunta tenet᷑ inscelere. Hic qͥlapsus ẽ sibitan¬
tũ nocuit. illic q heresim uł scisma sacere conat᷑ ẽ: multo fecũ
mens ĩpeccatosuo & in ipsissibi delicti placen̾. amatre filios
segregat. oues apastore sollicitat: dĩ sacram̃ta disturbat. Etcũ

Expanded text:
offenso Domino ubi signantur qui Dominum promerentur. Et filii Aaron, qui imposuerunt altari ignem alienum, quem non praeceperat Dominus, in conspectu statim Domini vindicatis extincti sunt. XIX. Quos imitantur scilicet atque sectantur qui, Dei traditione contempta, alienas doctrinas appetunt et magisteria humanae institutionis inducunt; quos increpat Dominus et obiurgat in euangelio suo dicens: reicitis mandatum Dei, ut traditionem uestram statuatis. peius hoc crimen est quam quod admisisse lapsi uidentur, qui tamen in paenitentia criminis constitute Deum plenis satisfactionibus deprecantur. hic ecclesia quaeritur et rogatur, illic ecclesiae repugnatur: hic potest necessitas fuisse, illic uoluntas tenetur in scelere: hic qui lapsus est sibi tantum nocuit, illic qui haeresin uel schisma facere conatus est multos secum mens in peccato suo et in ipsis sibi delictis placens a matre filios segregat, oues a pastore sollicitat, Dei sacramenta disturbat. et cum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sortiofuert̃. actagione criminiᷤᷤ recesert̃. uero illuminati eũgłii
lumine pura ⁊ candida dniluce radiati. tã st̃ in c̃seruanda xp̃i
pace laudabile̾. quã fuert̃ ĩ diaboli c̃gresione uictorẽ. Opro¬
dilec tisimi fr̃s. & c̾sulo parit̾ ⁊ suadeo: ut si sicri potest nemo de
fr̃ib pereat. & c̾sentienti popłi corpꝰ unũ. gremio suo gaudens
mat̃ includat. si tam̃ qͦsdã scismatũ duceᷤᷤ⁊ disensioniᷤᷤ auero¬
reᷤ ceca & obstinata dem̃tia ꝑmanenteᷤ. ñ potuerit ad salutiᷤᷤ
uiã c̃siliũ salubre reuocare. Ceti tam̃ uł sĩplicitate cup¬
ti. uł errore ĩdue ti. uł aliqͣ fallentiᷤᷤ astutię calliditate dde¬
cepti afallanȩ uos laqueis soluite. uaganteᷤᷤ gresuᷤ aberto¬
rib lib̾ate. iter rectũ hinc uitę cęlesti̾ agnoscite. Contestan¬
tiᷤᷤ apłi uox ẽ. Precipimꝰ uobiᷤᷤ inꝗt ĩnoĩe dnĩ iħuxp̃i. ut re¬
cedatiᷤᷤ ab omnib fr̃ibs ãbulantibs ĩordinate: & ñ se đm tra¬

Expanded text:
consortio fuerunt, a contagio criminis recesserunt, vero illuminati Evangelii lumine, pura et candida Domini luce radiati, tam sunt in conservanda Christi pace laudabiles, quam fuerunt in diaboli congressione victores. dilectissimi fratres, et consulo pariter et suadeo, ut si fieri potest nemo de fratribus pereat et consentientis populi corpus unum gremio suo gaudens mater includat. si tamen quosdam schismatum duces et dissensionis auctores in caeca et obstinata dementia permanentes non potuerit ad salutis uiam consilium salubre reuocare, ceteri tamen uel simplicitate capti uel errore inducti uel aliqua fallentis astutiae calliditate decepti a fallaciae uos laqueis soluite, uagantes gressus ab erroribus liberate, iter rectum uiae caelestis adgnoscite. contestantis apostoli uox est: praecipimus uobis in nomine Domini Iesu Christi ut recedatis ab omnibus fr
Abbreviated transcription (Latin):
ma ẽ: carita benigna ẽ. Carita ñ emulat᷑. ñ inflat᷑. ñ irritat᷑. ñ agr
ꝑperã. ñ cogitat malũ. Omĩa diligit. omĩa credit. omĩa sperat. oĩa
sustinet. caritaᷤᷤ nũquã excidet. Nũquã inꝗt excidet caritaᷤ. Hec
enĩ sẽꝑ ĩregno erit. hec inȩt̃nũ frat̾nitatiᷤᷤsibi coberentiᷤunitate du¬
rauit. Ad regnũ cęloꝵ ñ potest uenire discordia. Ad p̃miũ xp̃i qͥ
dix̃ hocẽ mandatũ meũ ut diligatiᷤ ĩuicẽ quẽ ad modũ dilexi uos
ꝑtinere ñ pot̃it. qͥ dilectionẽ xp̃i ꝑfida di̾sensione uiolauit.
dõ manere ñ po̾st̃. qͥ eẽ in eccła dĩ unanimeᷤᷤ noluert̃. Ardeant
licet flãmis. & ignibs traditi uel obiec tibestiis anima suaᷤᷤ ponant.
ñ erit illa fidĩ corona s pena ꝑfidiȩ. Nec religiosȩ uirtutiꝰ exitꝰ
głosus. sed despationiᷤ interitꝰ. Occidi taliᷤ potest. coronari ñ potest.

Expanded text:
 caritas benigna est, caritas non aemulatur, non inflatur, non inritatur, non agit perperam, non cogitat malum, omnia diligit, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. caritas numquam excidet. numquam, inquit, excidet caritas. haec enim semper in regno erit, haec in aeternum fraternitatis sibi cohaerentis unitate durabit. ad regnum caelorum non potest peruenire discordia, ad praemium Christi qui dixit: hoc est mandatum meum ut diligatis inuicem, quemadmodum dilexi uos, pertinere non pDeo manere non possunt qui esse in ecclesia Dei unanimes noluerunt. ardeant licet flammis et ignibus traditi uel obiecti bestiis animas suas ponant, non erit illa fidei corona sed poena perfidiae nec religiosae uirtutis exitus gloriosus sed desperationis interitus. occidi talis potest, coronari non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eũgłium głam c̃secut᷑. ad nõ cui multũ dat᷑ multũ queret᷑
abeo. & cui plus dignitatiᷤᷤ ad scribit᷑. plus deillo ex igit᷑ seruitu¬
tiᷤᷤ. Nemo ꝑ c̃fessoriᷤ ex ẽplũ pereat. Nemo iniusticiã. nemoĩsolen¬
tũ. nemo ꝑfidiã dec̾fessori morib discat. Confessor ẽ: sit hu¬
diligere.qͥ ⁊ nobiꝰ humilitatẽ sua lege mandauit. & ipse apatre
ãplisimũ nom̃ p̃mio humilitatiꝰ accepit: Confesor ẽ xp̃i. s si non
ñ sit maledica. ñ turbulenta. non c̃uiciis ⁊ litibs ꝑstrepenꝰ audi¬
at᷑. ñ contra fr̃s & dĩ sac̃ doteᷤᷤ post uerba laudiᷤᷤ. serpentiᷤᷤ uenena
rit. si eccłam deniq ubi c̃fesor factu ẽ derelinquere & unita¬
tiᷤᷤ concordiã scindenᷤ fidẽ pͥmã ꝑfidia posteriore mutauerit. blan¬
diri sibi ꝑc̾fe̾sio nẽ ñ potest quasi electu̾. aut głȩ p̃miĩ. qͣndo
ex hoc ipso magiᷤᷤ creuerint merita penaꝵ. Hã &iudã int̃ apłos

Expanded text:
 euangelium gloriam consecutus a Domino. cui multum datur, multum quaeritur ab eo: et cui plus dignitatis adscribitur, plus de illo exigitur seruitutis. nemo per confessoris exemplum pereat, nemo iniustitiam, nemo insolentiam, nemo perfidiam de confessoris moribus discat. confessor est: sit hudiligere qui et nobis humilitatem sua lege mandauit et ipse a patre amplissimum nomen praemio humilitatis accepit? confessor est Christi: sed si non m confessa non sit maledica, non turbulenta, non conuiciis et litibus perstrepens audiatur, non contra fratres et Dei sacerdotes post uerba laudis serpentis uenena rit, si ecclesiam denique ubi confessor factus est derelinquens et unitatis concordiam scindens fidem primam perfidia posteriore mutauerit, blandiri sibi per confessionem non potest quasi electus ad gloriae praemium, quando ex hoc ipso magis creuerint merita poenarum. Nam et ludam inter apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ se aclericoꝵ eiꝰ & plebiᷤᷤ societate secernit. arma ille contra
eccłam portat. contra dĩ dispositionẽ repugnat. Hostiᷤ alcari.
legĩ. ĩ obsequens dĩ seruis. filiuꝰ impius. frat̃ inimicũ. Contẽp¬
tĩ ep̃is. & dĩ sac̃dotibs derelictꝰ. c̃stituere audet aliud altare.
p̃cẽ alterã inlicitiᷤ uocib facere. dominicȩ hostiȩ ueritatẽ ꝑfal
obtemeritatiᷤᷤ audaciã diuina anĩaduersione punitur. Sic
chore & dathan ⁊ abiron qͥ sibi contra moysen & aaron saẽdo¬
tẽ sacrisicandilicentiã uendicare conatist̃: hic penaᷤᷤ stat̃ꝓ
suis conatibs rependert̃. Terra cõpagib rupti. inꝓfundũ sinũ¬

Expanded text:
 se a cleri eius et plebis societate secernit? arma ille contra ecclesiam portat, contra Dei dispositionem repugnat. hostis altaris,legus, inobsequens seruus, filius impius, frater inimicus contemptis episcopis et Dei sacerdotibus derelictis constituere audet aliud altare, precem alteram inlicitis uocibus facere, dominicae hostiae ueritatem per falsi nititur ob temeritatis audaciam diuina animaduersione punitur. Sic Core et Dathan et Abiron qui sibi contra Moysen et Aaron sacerdotem sacrificandi licentiam uindicare conati sunt poenas statim pro suis conatib
Abbreviated transcription (Latin):
pinquante iã scli fie. hominũ parit̾ ac tẽporũ ꝓbatione uenert᷑.
Nagiᷤᷤ ac magiᷤᷤ aduersario seuiente. error fallit. ex tollit stupor. li¬
uor ĩcendit. cupiditaᷤᷤ excecat. deprauat impietaᷤᷤ. suꝑbia inflat.
discordia exasꝑat. irap̃cipitat. Pon tam̃ nos moueat aut turbet.
multoꝵ nimia & abrupta ꝑfidia. sy potiu̾ fidẽ ur̃am p̃nunciatȩ rei
ueritatiꝰ roboret. Et ꝗdã taleᷤ eẽ cepert̃. ꝗa heç ante p̃dic tast̃.
uete. ecce p̃dixiuobiᷤᷤ omĩa. Uitate uos queso eiꝰmodi hoĩes. zala¬
tere atqs auribs ur̃is ꝑniciosa colloꝗa uelut ẽtagiũ mortiᷤᷤ arcete.¬
sic̃ scriptũ ẽ. Sepi aureᷤᷤ tuaᷤᷤ spiniᷤᷤ. & noli audire linguã nequã.
Etiterũ. Corrũpunt ĩgenia bona. c̃fabulationeᷤᷤ pe̾sime. Docet
dñs & admonet atalibs recedendũ. Cecist̃ inꝗt duceᷤ cecoꝵ
Cecꝰ aũt cecũ ducens. simul ĩsoueã cadent. Aduersandꝰ ẽ talis

Expanded text:
pinquante iam saeculi fine hominum pariter ac temporum probatione uenerunt. magis ac magis aduersario saeuiente error fallit, extollit stupor, liuor incendit, cupiditas excaecat, deprauat inpietas, superbia inflat, discordia exasperat, ira praecipitat. Non tamen nos moueat aut turbet multorum nimia et abrupta perfidia, sed potius fidem nostram praenuntiatae rei ueritate corroboret. ut quidam tales esse coeperunt, quia haec ante praedicta sunt, uete, ecce praedixi uobis omnia. uitate quaeso uos eiusmodi homines et a latere adque auribus uestris perniciosa conlosicut scriptum est: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Et iterum: Corrumpunt ingenia bona confabulationes pessimae : Docet Dominus et admonet a talibus recedendum. Caeci sunt, inquit, duces caecorum. Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Aversandus est talis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tỹs opuᷤᷤ ñ est. Probatio ẽ adsidẽ faciliᷤ. cõpendio ueritatis.
Loꝗt᷑ dñs adpetrũ. Ego tͥ dico inꝗt ꝗa tues petrũ. ⁊ suꝑ istã
petrã edificabo ȩccłam meã. & porte ĩferoꝵ ñ iuncent eã. Uabo¬

Expanded text:
mentis opus non est. probatio est ad fidem facilis conpendio ueritatis. mentis opus non est. probatio est ad fidem facilis conpendio ueritatis. loquitur Dominus ad Petrum: ego tibi dico, inquit, quia tu es Petrus et super istam petram aedificabo ecclesiam me
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓpinquaᷤse iã lumini atq euasisse se scłi noc tẽ uident᷑. aliaᷤᷤ
nescientib tenebraᷤ rursus ĩ fundit. Et cũ eũgłio. xp̃i & obserua
tione eiꝰ. ⁊ lege. monstranteᷤᷤ xp̃i ano̾ se &uocent.⁊ abulanteᷤ ĩ tene¬
briᷤ habere se lum̃ ex istiment blandiente aduersario atis fallente.¬
qͥscđm apłi uocẽ transsigurat se uelut angłm luciᷤ. & ministro ᷤᷤ
subornat suos uelut ministroᷤᷤ iusticiȩ. adserenteᷤᷤ noc tẽ ꝓdie. ĩteri¬
tũ ꝓsalute. desꝑationẽ sub obtentus pei. ꝑfidiã sub p̃textu fidei.
antixp̃m sub uoc abulo xp̃i. ut dũ uerisimilia m̃tiunt᷑. ueritatẽ
subtilitate frustent᷑. Hoc eo fit fr̃s dilec tisimi. dũ adueruatiᷤᷤ
originẽ ñ redit᷑. nec caput querit᷑. nec magistri cȩlestiᷤᷤ doc trina
seruat᷑. Quȩ siꝗs c̃sidẽt & examinet. trac tu longo atq argu¬

Expanded text:
adpropinquasse iam lumini adque euasisse saeculi noctem uidentur, alias adpropinquasse iam lumini adque euasisse saeculi noctem uidentur, alias nestione eius et lege non stantes christianos se uocent et ambulantes in tenebris habere se lumen existiment blandiente aduersario adque fallentestoli uocem transfigurat se uelut angelum lucis et ministros subornat suos uelut ministros iustitiae adserentes noctem pro die, interitum pro salute, desperationem sub obtentu spei, perfidiam sub praetexto fidei, antichristum sub uocabulo Christi, ut dum uerisimilia mentiuntur, ueritatem subtilitate frustrentur. hoc eo fit, fratres dilectissimi, dum ad ueritatis originem non reditur nec caput quaeritur nec magisterii caelestis doctrina seruatur. Quae si quis consideret et examinet, tractatu longo adque argu
Abbreviated transcription (Latin):
tilee᷑. Nec abulando ꝓficiet ad salutẽ. qͥ salutariᷤ uiȩ ñtenet ue
fraudĩ subtilitate fallentia. Ꝙd uͦ astutiũ. ꝗdue subtiliũ quã xp̃i ad¬
uentu detec tũ ac ꝓstrat᷑ꝰ inimicꝰ : Postquã lux gentib uenit. &
sosprtantib hoĩb salutare lum̃ effulsit. ut surdi auditũ gr̃ȩ sp̃ali
admiterent. apirent addm̃ oculo suos ceci. ĩfirmi ȩt̾̃na sanitate
reualescerent. claudi ad ȩccłam currerent. muci clariꝰ uocib:
p̃cib orarent. uidens ille idola derelicta. u ꝑnimiũ credentiũ
popł̾m sedeꝰ suã ac tẽpla deserta. excogitauerit nouã fraudẽ. ut suł
ipsoxp̃iani noĩs titulo fallat ĩcautoᷤ. Hereses ĩuenit & scismata
ꝗb subuerteret fidẽ. ueritatẽ corrũperet. scinderet unitatẽ.
Quos detinere ñpotest ĩuiȩ ueteriᷤᷤ cecitate. circũscribit & deci¬
pit noui itineriꝰ errore. Rapit de ipsa ȩccła hoĩes. Et dũ sibi

Expanded text:
tiletur nec ambulando proficiet ad salutem qui salutaris uiae non tenet uerfraudis subtilitate fallentia. quid uero astutius quidue subtilius, quam ut Christi aduentu detectus ac prostratus inimicus, postquam lux gentibus uenit et sospitandis hominibus salutare lumen effulsit, ut surdi auditum gratiae spiritalis admitterent, aperirent ad Dominum oculos caeci, infirmi aeterna sanitate reualescerent, clodi ad ecclesiam currerent, muti claris uocibus et precibus orarent, uidens ille idola derelicta et per nimium credentium populum sedes suas et templa deserta excogitauerit nonam fraudem, ut sub ipso christiani nominis titulo fallat incautos? haereses inuenit et schismata, quibus subuerteret fidem, ueritatem corrumperet, scinderet unitatem. quos detinere non potest in uiae ueteris caecitate circumscribit et decipit noui itineris errore. rapit de ipsa ecclesia homines et, dum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uitaᷤ illa. s diabolo filio generat. Per m̃daciũ nati. ueritatis
ꝓmisa ñ capiunt. Deꝑfidia ꝓcreati. sidĩ gr̃amꝑdunt. Ad pa-¬
ci p̃miũ uenire ñ po̾st̃. qͥ pacẽ dnĩ discordiȩ furore rupert̃.
ec se ꝗdã uana int̾̃pretatione decipiant ꝙ dixerit dñs. ub¬
cũq fuerint duo aut tres collecti ĩ noĩe meo. ego cũ eis sum.
Corruptoreᷤᷤ eũ głii atq int̾̃preteᷤ falsi. extrema ponunt ⁊ suꝑi¬
ora p̾tereunt. partiᷤᷤ memoreᷤ & partẽ subdole cõpͥmente̾.
ut ipsi ab ȩccła scisi st̃. ita capituli unuiᷤ sententiã scindunt.
ñs enĩ cũ discipłis suis unanimitatẽ suaderet ⁊ pacẽ. dico

Expanded text:
uitas illa sed diabolo filios generat. per mendacium nati ueritatis uitas illa sed diabolo filios generat. per mendacium nati ueritatis promissa non capiunt: de perfidia procreati fidei gratiam perdunt. ad pacis praemium uenire non possunt qui pacem Domini discordiae furore ruperunt. Nec se quidam uana interpretatione decipiant, quod dixerit Dominus: ubicumque fuerint duo aut tres collectCorruptores Evangelii atque interpretes falsi extrema ponunt et superiora praetereunt, partis memores, et partem subdole comprimentes; ut ipsi ab Ecclesia scissi sunt, ita capituli unius sententiam scindunt: Dominus enim, cum discipulis suis unanimitatem suaderet et pacem: Dico
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ sermo utcancer serpit. qͦꝵ tractatꝰ pectoribs & cordibs
singuloꝵ. mortale uiruᷤ ĩ fundit. Contra e iusmodi clamat
dñs. ab his refrenat ⁊ reuocat errantẽ plebẽ suã dicenꝰ. No¬
bũ dñi. pax erit uobiᷤᷤ & omĩb ãbulantibs ĩuoluntatib suis. Dũs
qͥ ãbulat ĩerrore cordiᷤᷤ sui aiunt. ñuenient suꝑte mala. Non
locutꝰ sũ adeos. ⁊ ipsi ꝓpħauert̃. Sistetisent ĩ substantia mea.
& audisent uerba mea. ⁊ docuissent popłm meũ. conuerterẽ¬
eos amaliᷤ cogitationib eoꝵ. hos eosdẽ denuo dñs designat¬
& denotat dicen. Me dereliquert̃ fontẽ aquȩ uiue ᷤ. debaptimo
Uando aliud baptima p̃ter unũ eẽ ñ posit. baptizare po̾se¬
se opinant᷑. uitȩ fonte deserto uitaliꝰ & salutariᷤᷤ aquȩ
gr̃am pollicentur : Non abluunt᷑ illic hoĩes. s⁊ potiu̾ sordi¬
dant᷑. nec purgant᷑ delicta. sed immo cumulant᷑. Non dõ nati¬

Expanded text:
um sermo ut cancer serpit , quorum tractatus pectoribus et cordibus singulorum mortale virus infundit. XI. Contra ejusmodi clamat Dominus, ab his refraenat et revocat errantem plebem suam, dicens: Nobum Dei: pax erit uobis et omnibus ambulantibus in uoluntatibus suis, omnis qui ambulat errore cordis sui non uenient super te mala. non locutus sum ad eos, et ipsi prophetauerunt. si stetissent in substantia mea et andissent uerba mea eos a malis cogitationibus eorum . Hos eosdem denuo Dominus designat et denotat dicens: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et uando aliud baptisma praeter unum esse non possit, baptizare se opinantur: uitae fonte deserto uitalis et salutaris aquae gratiam pollicentur. non abluuntur illic homines sed potius sordidantur, nec purgantur delicta sed immo cumulantur. non Deo nati
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiu̾ ȩccłȩ. & cũ uniuersa frat̃nitate ñ conuenit Quomͦ po̾st̃
duo autres ĩ noĩe xp̃i colligi. qͦs constat axp̃o & ab eiꝰ eũgłiofe¬
parari : Non enĩ nos ab illiᷤ. sed illia nobiᷤ recẽsert̃. Etcũ here-¬
ses & scismata postiodũ nata sint : dũ conuenticula sibi di-¬
uersa c̃stituunt. ueritatiᷤᷤ caput atq originẽ reliquert̃. Dñs
suerine: si scdm ꝙ mandaũ & monuit duo aut tres licet col
sũ. Cũ sĩplicib scilicet atq pacatiᷤᷤ.cũ dñm tim̃tib ⁊ dĩpre¬
cepta seruantibs. cũ his duob uel trib licet eẽ se dix̃. qͦmͦ ⁊
cũ tribs pueriᷤᷤ ĩcamino igniᷤ fuit. Etꝗa indm̃ sĩpliceᷤᷤ atq int̾
se unanunes ꝑmanebant. flãmiᷤᷤ ãbientibs medioᷤᷤ sp̃u roris
animauit. qͦmͦ apłis duobs incustodiã clausis. ꝗa sĩplicẽ ꝗa
unanimeᷤᷤ erant ipse affuit. ipse resolutiᷤᷤ carceriᷤᷤ claustris.
ut uerbũ ꝙ fidelit̾ p̃dicabant multitudini traderent. ad

Expanded text:
ate non conuenit? quomodo possunt duo aut tres in nomine Christi colligi quos constet a Christo et ab eius euangelio separari ? non enim nos ab illis, sed illi a nobis recesserunt et cum haereses et schismata postmodum nata sint, dum conuenticula sibi diuersa constituunt, ueritatis caput adque originem reliquerunt. Domifuerint, si secundum quod mandauit et monuit duo aut tres licet collsum, cum simplicibus scilicet adque pacatis, cum Deum timentibus et Dei praecepta seruantibcum tribus pueris in camino ignis fuit et quia in Deum simplices adque inter se unanimes permanebant, flammis ambientibus medios spiritu roris animauit, quomodo apostolis duobus in custodia. clausis, quia simplices, quia unanimes erant, ipse adfuit, ipse resolutis carceris claustris, ut uerbum quod fideliter praedicabant multitudini traderent, ad
Abbreviated transcription (Latin):
men examinat. probatoꝵ fideᷤᷤ integra mauifesta luce cla¬
gunt᷑ sic & ante iudicii diem hic qͦq iã ustoꝵ atq ĩuistorũ
animȩ diuidunt᷑. ⁊ a frum̃topaleȩ separant᷑. Hii st̃ qͥse ultro
apud temerarioᷤ conuenã sine diuino dispositione p̃ficiunt.
d se p̃posito̾ sine ulla ordinatioĩs lege c̃stituunt. Ꝙ nemine episcopa¬
tue lante. ep̃i sibi nom̃ ad sumunt. Quos designat ĩpsalmĩ s p̃r sẽs. se¬
dentẽ ĩpestilentiȩ cathedra. Peste̾ ꝯ lues. fide serpentẽ. ore sallentẽ.
s corrũpende ueritati artificeꝰ uenena letalia lingui pestiferĩ euomtes.

Expanded text:
men examinat, probatorum fides integra manifesta luce clamen examinat, probatorum fides integra manifesta luce claguntur. Sic et ante judicii diem hic quoque jam justorum atque injustorum animae dividuntur, et a frumento paleae separantur. Hi sunt qui se ultro apud temerarios convenas sine divina dispositione praeficiunt, qui, se praepositos sine ulla ordinationis lege constituunt, qui, nemine episcopatum dante, episcopi sibi nomen assumunt; quos designat in Psalmis Spiritus sanctus sedentes in pestilentiae cathedra , pestes et lues fidei, serpentis ore fallentes, et corrumpendae veritatis artifices, venena lethalia linguis pestiferis evomentes;
Abbreviated transcription (Latin):
agniᷤᷤ & ouibs ȩquet᷑. Ꝙo fac̃ inpectore xp̃iano lupoꝵ feritaᷤᷤ. ⁊canũ
seua sua & uenenata c̃tagione p̃dent᷑. Coherere ⁊ c̃iungi ñ potest
amaritudo cũ dulcedine. caligo cũ lumine. pluuia cũ sere nitate.
pugna cũ pace.cũ fecunditate sterilitaᷤᷤ. cũ fontib siccitaᷤ. cũ
tranꝗllitate tẽpestaᷤᷤ. Nemo existimet bonoᷤᷤ de ȩccła po̾se disce¬
dere. Triticũ ñ rapit uentꝰ. nec arborẽ solida radice fundatã
ꝓcella subuertit. In anc̾ paleȩ tẽpestate iactant᷑. ĩualide ar¬
boreᷤᷤ turbiniᷤ ĩcursione uertunt᷑. Hos execrat᷑ & ꝑcutit iob̾s
ex nobiᷤ. mansissent nobiscũ. Hinc hereses ⁊ facte st̃ freqn̾ter
& fiunt. dũ ꝑuersa mens ñ habet pacẽ. dũ ꝑfidia discordan
ñ tenet unitatẽ. Fieri uͦ hȩc dñs ꝑmittit & pacit᷑. manente

Expanded text:
agnis et ouibus aequetur. quid faciagnis et ouibus aequetur. quid facisaeua sua et uenenata contagione praedentur. cohaerere et coniungi non potest amaritudo cum dulcedine, caligo cum lumine, pluuia cum serenitate, pugna cum pace, cum fecunditate sterilitas, cum fontibus siccitas, cum tranquillitate tempestas. nemo existimet bonos de ecclesia posse discedere: triticum non rapit uentus nec arborem solida radice fundatam procella subuertit: inanes paleae tempestate iactantur, inualidae arbores turbinis incursione uertuntur. hos execratur et percutit Iohannes ex nobis. et fiunt, dum perversa mens non habet pacem, dum perfidia discordans non tenet unitatem. Fieri vero haec Dominus permittit, et patitur, manente
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗt ꝑseueranteᷤᷤ om̃s unanimeᷤᷤ ĩoratione simul cũ mulierib
& maria q̃ fuerat mat̾ iħu: ⁊ fr̃ibs eiꝰ. ꝑseuerabant ĩorati¬
one unanimes. orationiᷤᷤ suȩ & ĩstantiã sunul ⁊ c̃cordiã de¬
claranteᷤ. ꝗa ds̃ qͥ in habitare fec̃ unanimeꝰ ĩ domo. ñ admitut
ĩdiuinã & et̾nã domũ nͥ apud qͦs ẽ unanimi oratio. Qualia
aut̃ st̃ fr̃s dilecisimi orationiᷤꝰᷤ dnĩcȩ sacram̃ta. quã multa.
quã magna. breuit̃ insermone collecta. s ĩuirtute sp̃alit̃
copiosa. ut nic hil omĩno p̃termi̾sũ sit: qđ ñ inp̃cib atq ora¬
tionib nr̃is cȩlestiꝰ̾ doctrinȩ cõpendio cõp̃hendat᷑. Sic ai

Expanded text:
uerantes omnes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. perseuerabant in oratione unanimes orationis suae et instantia simul et concordia declarantes, quia Deus qui inhabitare facit unanimes in domo non admittit in diuinam et aeternam domum nisi aput quos est unanimis oratio. Qualia autem sunt, fratres dilectissimi, orationis dominicae sacramenta, quam multa, quam magna, breuiter in sermone collecta sed in uirtute spiritaliter copiosa, ut nihil omnino praetermissum sit quod non in precibus adque orationi
Abbreviated transcription (Latin):
uenientẽ reuocat ab altari.Miubet hunc priu c̃cordare cũ sr̃t
tunc cũ pace redeuntẽ dõ munꝰ offerena nec adcam munerare¬
Teli discordiã non habebat. Quã sibi igit᷑ pacẽ ꝓmittunt. ii¬
inici fratrũ. q̃ sacrificia celebrare se credt̃ emuli sac̃dotũ : Se¬
guine ablut᷑. In expiabiliᷤ e grauiᷤ culpa discordiȩ. nec pasione
purgat᷑. Esse martir ñ potest. qͥ in eccła non ẽ. Pacẽ nobiᷤᷤ xp̃s de
dit. c̃corde̾ atq unanuneᷤ eẽ p̃cepit. dilec tioĩs ⁊ caruatiᷤ federa
qͥ frat̾nã ñ tenuit cariatẽ. Docet hoc & c̃testat᷑ pauluᷤᷤ apłs dicenᷤ.
Et si habuero fidẽ ita ut monteᷤᷤ tran̾ferã. caritatẽ aut̃ ñ habeã niebil
sũ. Et si ĩcibos pauperũ distribuero omĩa mea. si tradidero cor

Expanded text:
venientem revocat ab altari, et jubet prius concordare cum fratre, tunc cum pace redeuntem Deo munus offerre , quia nec ad Cain munera rezeli discordiam non habebat. Quam sibi igitur pacem promittunt inimici fratrum, quae sacrificia celebrare se credunt aemuli sacerdotum? An seguine abluitur. Inexpiabilis et gravis culpa huius discordiae nec passione purgatur. Esse martir non potest, qui in aecclesia Dei non edit, concordes adque unanimes esse praecepit, dilectionis et caritatis foedera m qui fraternam non tenuit caritatem. docet hoc et contestatur Paulus apostolus dicens: et si habuero fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum: et si in cibos distribuer
Abbreviated transcription (Latin):
tiam simplices. & tamen cũ simplicitate pru¬
dentes. quid aliud fr̃s dilec tissimi. quã ꝓui
cuo conuenit. & sollicito eorde iugilanteᷤ subdoli hostis in¬
tuenda ẽ.: & ea q̃ subuertendiᷤᷤ ac deiciendiꝰ seruiᷤꝰ. dĩ aꝑta ĩpu¬
gratione crãsant᷑. Facilior cautio ẽ ubi manifesta formido ẽ.
a deertam̃ animꝰ ante p̃struit᷑ qͣndo se aduersariũ ẽfitetur.
lus tim̃dũ ẽ:⁊ cauendꝰ inimicꝰ eũ latent̃ obrepit: cũ ꝑpaci ima¬
Icepit.
Sic ab inicio statĩ mundi fefellit. & uerbiꝰ m̃ dacib blandiens. rude
animã ĩc auta credulitate decepit. Sic dñm ipsũ tẽptare conat᷑.
re. ne ddenuo ĩc auti imortĩ laqueũ reuoluam᷑. s adpericulũ ꝓui¬
iterũ. Si feceretiꝰ ꝙ mando uobis. iã ñ dieo uos seruo̾ sed amicos.
Ios demiq sortẽ dic̃ & stabilẽ. hos suꝑpetra mole sundato̾ boscon

Expanded text:
tiam simplices, et tamen cum simplicitate prudentes , quid aliud, fratres dilectissimi, quam providere nos convenit, et sollicito corde vigilantes, subdoli hostis intuenda est et ea quae subruendis ac dejiciendis Dei servis aperta impugnatione grassantur. Facilior cautio est ubi manet ad certamen animus ante praestruitur, quando se aduersarius confitetur. plus timendus est et cauendus inimicus, cum latenter obrepit, cum per pacis imaccepit. sic ab initio statim mundi fefellit et uerbis mendacibus blandiens rudem animam incauta credulitate decepit: sic dominum ipsum temptare conatus, re, ne denuo incauti in mortis laqueum reuoluamur sed ad periculum prouiiterum: si feceritis quod mando nobis, iam non dico uos seruos sed amicos. hos denique fortes dicit et stabil
Abbreviated transcription (Latin):
copia ubertatiꝰ ex tendit. ꝓfluens largit̾ riuo suos latiu̾ span¬
dit. Unũ tam̃ caput ẽ & origo una. mat̾ secunditatiꝰᷤ s uccẽ¬
sib copiosa. Iiliu̾ fetunascim᷑. illiuꝰ lac te nutrim᷑. sp̃ueiu̾
animam᷑. Adulterari ñ potest sponsa xp̃i. ĩ corrupta ẽ ꝙ
pudica. Unã domũ nouit. uniuᷤ cubiculi scĩtatẽ casto pudori
custodit. Hȩc nos dõ seruat. hȩc filio regno qͦs generauitad

Expanded text:
copia ubertatis extendit, profluentes largiter riuos latius pancopia ubertatis extendit, profluentes largiter riuos latius pandit: unum tamen caput est et origo una et una mater fecunditatis successibus copiosa: illius fetu nascimur, illius lacte nutrimur, spiritu eius animamur. Adulterari non potest sponsa Christi, incorrupta est et pudica. unam domum nouit, unius cubiculi sanctitatem casto pudore custod
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ. marime ep̃i qͥ ĩeccła p̃sidemꝰ. ut episcopatũ qͦqs ipsũ
unũ atq indiuiduũ cõꝓbemꝰ. Nemosrat̃nitatẽ iñ daciofallat.
nemofidĩ ueritatẽ ꝑsida p̃uaricatione corrũpat. Episcopat᷑
un̾ꝰ ẽ: cuiꝰ asinguliꝰᷤ ĩsolidũ pars tenet᷑. Eccła una ẽ: quã dñs¬
tiꝰ extendit᷑. qͦmͦ soliᷤᷤ mult radii s unũ lum̃. & rami arboriᷤᷤ
multi sedrobur unũ tenaci radice fundatũ. Etcũ defonte
unoriui plurimi defluunt. numerosita licet diffus a uideat᷑
exundantiᷤ copiȩ largitate. unitaᷤᷤ cam̃ seruat᷑ ĩorigine. Auel¬
leradiũ solis acorpore. diuisionẽ luciꝰ unitaᷤᷤ ñ capit. Ab ar¬
bore frange ramũ. fractu̾ germinare ñ poterit. Afonte p̃ci¬
de riuum. p̃cisu̾ arescit. Sic & eccła dnĩ luce ꝑsusa. ꝑorbẽ
totũ radio suos porrigit. unũ cam̃ lum̃ ẽ qđ ubiqs diffun¬
dit᷑. nec uuitaᷤ corporiᷤ separat᷑. Ramoᷤ suos ĩuniuersã t̾rã

Expanded text:
i in Ecclesia praesidemus, ut episcopatum quoque ipsum unum atque indivisum probemus. Nemo fraternitatem mendacio fallat, nemo fidei veritatem perfida praevaricatione corrumpat. Episcopatus unus est, cujus a singulis in solidum pars tenetur. Ecclesia quoque untis extenditur, quomodo solis multi radii sed lumen unum, et rami arboris multi sed robur unum tenaci radice fundatum, et cum de fonte uno riui plurimi defluunt, numerositas licet diffusa uideatur exundantis copiae largitate, unitas tamen seruatur in origine. auelle radium solis a corpore, diuisionem lucis unitas non capit: ab arbore frange ramum, fractus germinare non poterit: a fonte praecide riuum, praecisus arescit. sic et ecclesia Domini luce perfusa per orbem totum radios suos porrigit: unum tamen lumen est quod ubique diffunditur, nec unitas corporis separatur. ramos suos in uniuersam terram
Abbreviated transcription (Latin):
Exhis st̃ qͥrepunt ĩdomoᷤᷤ. & p̃dant᷑ mulierculaᷤᷤ onerantaᷤ peccati. quȩ
ducunt᷑ uariis desideriis. sẽꝑ discenteᷤ & nũquã ad scientiã ueri

Expanded text:
ex his sunt qui repunt in domos et praedantur mulierculas oneratas peccatis quae ex his sunt qui repunt in domos et praedantur mulierculas oneratas peccatis quae ducuntur uariis desideriis, s
Abbreviated transcription (Latin):
obs ĩclusit. Quã uͦ unitatẽ seruat. quã dilectionẽ custodit aut
cogitat. qͥ discordiȩ furore uesanꝰ eccłam scindit. fidẽ destruit.
pacẽ turbat. caritatẽ dissipat. sacram̃ta ꝓfanat: Malũ hoc fide¬
lisimifr̃s iã pridẽ ceperat. s nunc creuit eiu̾dẽ mali ĩfesta clade ᷤ.¬
& surgere ac pullulare plus cepit hereticȩ ꝑuersitatiᷤᷤ: scismatũ
uenenata ꝑnicies. ꝗa sic ĩoccasu mundi oportebat. p̃nunc iante
ꝑ apłm nobi & p̃monente sp̃u sc̃õ. Innouisimiᷤ inꝗt dieb adert̃
tẽpora molesta. ⁊ert̃ hoĩes sibi placenteᷤᷤ. suꝑbi. tumidi cupidi.
blasphemi. parentibs ñ obedienteᷤ ĩdicto. odienteᷤᷤ ĩgrati. impii.
sine affec du. sine sȩdere. delatoreᷤ. inc̾tinenteᷤ. ĩmites. bonũ non
amante. ꝓditore̾. ꝓcace̾. stupore ĩflati. uoluptateᷤ magiᷤ quã dm̃ dili¬
genteᷤ. babenteᷤ̾ deformationẽ religiois. uirtutẽ aut eiꝰ abnegantes.

Expanded text:
obus inclusit. quam uero unitatem seruat, quam dilectionem custodit aut cogitat qui discordiae furore uesanus ecclesiam scindit, fidem destruit, pacem turbat, caritatem dissipat, sacramentum profanat P Malum. hoc, fidelissimi fratres, iam pridem coeperat, sed nunc creuit eiusdem mali infesta clades et surgere ac pullulare plus coepit haereticae peruersitatis et schismatum uenenata pernicies, quia et sic in occasu mundi oportebat praenuntiantem nobis et praemonente Spiritu sancto: in nouissimis, inquit, diebus aderunt tempora molesta, erunt homines sibi placentes, superbi, tumidi, cupidi, blasphemi. parentibus in dicto non audientes, ingrati, impii, sine adfectu, sine foedere, delatores, incontinentes, inmites, bonum non amantes, proditores, procaces, stupore inflati, uoluptates magis quam Deum diligentes, habentes deformationem religionis, uirtutem autem eius abnegantes.
Abbreviated transcription (Latin):
flectat aduersuᷤᷤ malicͥurogatã.Potest ille ille ĩdulgentiã
dare. sententiã suã potest ipse deflectere. Penicenti. oran¬
sã. iusta dep̃catione placauerat. Dat ille &armat iustũ. ꝗbs
uic tu̾ armet᷑. Reparat ⁊corroborat uires. ꝗbo fideᷤ ĩstaura¬
ta uegetet᷑. Repetet certam̃ suũ mileꝰ. iterabit aciem. ꝓuo¬
cabit hostẽ. et ꝗdẽ factuᷤ ad p̃liũsortior ꝑ dolorẽ. Qsic dõ
satifecerit. qͥ patientia fac ti sui. qͥ pudore delicti pulset ur¬
c̃ tristauerat nuꝑ lecã faciet eccłam. nec iã solã dĩueniã me

Expanded text:
 et qui. sententiam flectat aduersus malitiam inrogatam. potest ille indulgentiam  et qui. sententiam flectat aduersus malitiam inrogatam. potest ille indulgentiam dare, sententiam suam potest ille deflectere. paenitenti, operansam iusta deprecatione placauerit, dat ille et arma rursum quibus uictus armetur, reparat et conroborat uires quibus fides instaurata uegetetur. repetet certamen suum miles, iterabit aciem, prouocabit hostem et quidem factus ad proelium fortior per dolorem. qui sic Deo satisfecerit, qui paenitentia facti sui, qui pudore delicti plus et uir, quam contristauerat nuper laetam faciet ecclesiam nec solam iam Dei ueniam me
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarius auferebat. xp̃s accipiebat. Nec teneri iam. nec amari
patrimoniũ debet. quo ꝗs et deceptus. ⁊ uictus est. ꝑro hoste uitan-¬
dares. prolatrone fugienda. Pro gladio metuenda. possidentib
et uencno. Ad hoc tantũ ꝓ fuerit quod remansit. ut inde cri¬
men et culpa redimat᷑. In cunctant̃ ⁊ largit̾ fiat operatio.
Census om̃is in medela uulneris erogetur. Opibus et faculta-¬
tibus nr̃is. ꝗ de nob̾ iudicaturus est. dñs feneretur. Sic sub
apłis fides uiguit. sic pͥmus credentiũ ppłus xp̃i: mandata
seruauit. Promti erant. largi erant. distribuendũ ꝑ apłos totũ
d abant. ⁊ non talia delicta redimebant. Si p̃cẽ toco corde
ꝗs faciat. siue eius penitentię lam̃tis. et lacrimis ingemiscat.
Si ad ueniam delicti sui. dñm iustis ⁊ continius oꝑib in¬
iterũ. Nolo mortẽ morientis dicit dñs. quantũ ut re¬

Expanded text:
aduersarius auferebat Christus accipiat, nec teneri iam nec amari aduersarius auferebat Christus accipiat, nec teneri iam nec amari patrimonium debet quo quis et deceptus et uictus est. pro hoste uitanda res, pro latrone fugienda, pro gladio metuenda possidentibus et ueneno. ad hoc tantum profuerit quod remansit, ut inde crimen et culpa redimatur. incunctanter et largiter fiat operatio, census omnis in medellam uulneris erogetur, opibus et facultatibus nostris qui de nobis iudicaturus est Dominus faeneretur. sic sub apostolis fides uiguit, sic primus credentium populus Christi mandata seruauit: prompti erant, largi erant. distribuendum per apostolos totum dabant et non talia delicta redimebant. Si precem toto corde quis faciat, si neris paenitentiae lamentis et lacrimis ingemescat, si ad ueniam delicti sui Dominum iustis et continuis operibus initerum: nolo mortem morientis, dicit Dominus, quantum ut re