comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoĩs eninspiã subdat᷑ uoluntati. Suꝑ frum fane erãsetisi¬
oues non suꝑ patrũ traditiones t̾ditur constuitur qui abbas
ligit᷑ iadatoꝵ cultor et ultor Giciorũ. Arbitror nõꝙ scas illas
obẜuãcias p̃latoꝵ ⁊ prudencie et fidei creditas non subditas uolũ¬
tati. Huit est quod isd legiflator in huis que abbi dispensada
rebiquit cante nusꝙͣ ut memini uoliuitatẽ s aut confidatõen
aut dispositõnẽ aut ꝓuidenciã aut certe arbitum sen aliquid
huinsinodi pouit uolens nimirũ ꝓuidum fidũ dispensatorẽ
rõis udi forte dispensat sequi indiciũ non sue placitum uolũtatꝭ
abbẽm sit et hoc ueł illud esse in puidencia uel arbit̾o seu dis¬
positrẽ abbĩs. Ut aũt ꝙ sua uoliuitate aliquid nutet nre ibi
legisse non recolo quĩmo in om̃ib inquit oñes magistram
sequant᷑ regulã uec abea tenr̾e deuiet᷑ a quoꝙͣ. Ergo net
Nenio gͦ suã uoluntatem. Obi sane uet abbẽm excipi puto.

Expanded text:
cujuspiam subdatur voluntati. Super fratrum sane transgressiones, non super Patrum traditiones constituitur qui abbas eligitur, mandatorum cultor, et ultor vitiorum. Arbitror namque sanctas illas observantias praelatorum prudentiae et fidei creditas, non subditas voluntati. Hinc est quod idem legislator in his quae abbati dispensanda reliquit, caute nusquam ut memini voluntatem, sed aut considerationem, aut dispositionem, aut providentiam, 504 aut certe arbitrium, seu aliquid hujusmodi ponit: volens nimirum providum fidumque dispensatorem, rationis, ubi forte dispensat, sequi judicium, non suae placitum voluntatis. abbatem sit; » et hoc vel illud esse in providentia, vel arbitrio, seu dispositione abbatis . Ut autem pro sua voluntate aliquid mutet, me ibi legisse non recolo: quinimo, « In omnibus, » inquit, « omnes magistram sequantur Regulam, nec ab ea temere devietur a quoquam. » Ergo nec Nemo ergo suam voluntatem: ubi sane nec abbatem excipi puto.
Abbreviated transcription (Latin):
lingna laxat᷑. Nunquid hoc tñ neget quispiã usurpari
contͣ regnlam uitatꝭ. Uñ nimirũ et ratio exigenda est
in futuro indicio iudice ip̃o terrifice ad modum cõminãte
qmia de om̃i uerbo ocioso reddent hoĩes roẽm in die iudicii
Hieu nobis que nã poterit rõ reddi de ocio. Alioquin oclã
non est sinon omño rõe uatnum est. Et tñ quis nestiat
unũ detractionit Gerbum ꝙtum etiã ĩnuiueris talib
iste ociosis p̃ꝑonde̾t ad delictum mu̾tumq dompnatõis.
Quid ita. Uidelicet quia discretio est in mandatas asuo¬
quent et in culpis ut sicut dixeram maioꝵ gramorat¬

Expanded text:
lingua laxatur? nunquid hoc tamen neget quispiam usurpari lingua laxatur? nunquid hoc tamen neget quispiam usurpari contra regulam Veritatis? unde nimirum et ratio exigenda est in futuro judicio, Judice ipso terrifice admodum comminante, quia de omni verbo otioso reddent homines rationem in die judicii . Heu nobis! quaenam poterit reddi ratio de otio? Alioquin otium non est, si non omnino ratione vacuum est. Et tamen quis nesciat unum detractionis verbum, quantum etiam innumeris talibus, id est otiosis, praeponderet ad delictum meritumque damnationis? Quid ita? Videlicet quia discretio est in mandatis, consequenter et in culpis: ut sicut dixeram majorum gra
Abbreviated transcription (Latin):
g᷑a uuinscm ꝙ ꝓfessione fira non sunt ut mop iussa
suid sitite Stiulibet᷑ uel admictantur uel omitantur
hssa uo sue culpa non negligant siue cuũe nõ
tenspnantu. Ubiq eñ et tusꝑabilis negletres le cos¬
temptut᷑ dampnabilis est. Siffermt ant ꝙ neglertus
quid languor mercie est contemptus uo suꝑbie tumoe
Porio contemptus in om̃i sp̃e mandatoꝵ pari poridere
grauis et ꝯnuuit̾ dampnabilis est neglettus qũt ĩfixis
granior. tolerabilior uneet ĩmobilib mandatꝭ. Siquid adultiti
quocũq modo quod ꝓpetres auimo turpe flagitiũ est. ac c̾mi¬
nale pecatum. cum tñ leue uerbum in temꝑ̃e uel loco silencis
forte ꝑ obliuionem surreptum risus ue ꝑ imꝑetum magis
excussus ꝙͣ p̾sumptus contͣ p̾ceptum quodutiq auimi ne¬
glictenciur aut dissoluti spũs indiciũ est eo facilime ueniã
puiratur quo uix uel pcc̃m repritatur. Quid constient
et ex delibatõe in uerba ociosa silencio licet non indicto

Expanded text:
fessione fixa non sunt; ut non jussa quidem, licite utrumlibet vel admittantur, vel omittantur: jussa vero, sine culpa non negligantur, sine crimine non contemnantur. Ubique enim et culpabilis neglectus, et contemptus damnabilis est. Differunt autem, quod neglectusquidam languor inertiae est, contemptus vero superbiae tumor. Porro contemptus in omni specie mandatorum pari pondere gravis, et communiter damnabilis est: neglectus autem in fixis gravior, tolerabilior in mobilibus mandatis. Siquidem adulterium quocunque modo, quocunque perpetres animo, turpe flagitium est ac criminale peccatum: cum tamen leve verbum, in tempore vel loco silentii forte per oblivionem subreptum, risusve per impetum magis excussus, quam praesumptus contra praeceptum quod utique animi negligentis, aut dissoluti spiritus indicium est, eo facillime veniam promereatur, quo vix vel peccatum reputatur. Quid, quod scienter et ex deliberatione in verba otiosa, silentio licet non indicto,
Abbreviated transcription (Latin):
uomposiustis samuelis pña quanũ lepremo et̃ at mue
ei potu q diue ei m̃t in deum peccanie quis abit
ꝓ eo. Ego igit᷑ si me soc angi articulo sentiam sõt
uut deũi ant hoiẽm offendere necesse sit deũ potins
consolationẽ dei scilicet ꝓpitiationem. Cer̾m deo offeso
quis orabit ꝓ me. Si ad hoĩem ꝯfugero id quid̃ septura
equidem. Nam et a quo offendit᷑ et ob quẽ offenditur
eque ut̾usq oratio execranda deceruit᷑ apud ip̃m qui
ofsenditur. hoc est apitd deuiii. Talis ergo requirẽdꝰ
est ad orand̃ qui sit idonens ad placandum. Porro
culpam si qua est ꝙ hõ offendit᷑ eum eñ obeditur aut
multum extenuat aut penitus admillat causa melior
ꝓpt̃ dẽum ꝙ millatenꝰ lesio cuiusq eximi nedum p̃lati
eprufetur aculpa si solus defr̾t in causa deus. Alioqn
paulo ꝯtradicit qui ait Ei em̃ in frem peccatꝭ i¬

Expanded text:
us e Deus; si autem in Deum peccaverit, quis orabit pro eo? Ego igitur si me hoc angi articulo sentiam, ut aut Deum, aut hominem offendere necesse sit; Deum potius consolationem, Dei scilicet propitiationem. Caeterum Deo offenso, quis orabit pro me? si ad hominem confugero, id quidem Scriptura  pro eo? Neuter equidem. Nam et a quo offenditur, et ob quem offenditur, aeque utriusque oratio exsecranda decernitur apud ipsum qui offenditur, hoc est apud Deum. Talis ergo requirendus est ad orandum, qui sit idoneus ad placandum. Porro culpam, si qua est, quod homo offenditur cum ei non obeditur, aut multum extenuat, aut penitus annullat causa melior. pter Deum: quod nullatenus laesio cujuscunque proximi, nedum praelati, excusetur a culpa, si solus defuerit in causa Deus. Alioquin Paulo contradicit, qui ait: Sic enim in fratrem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
mũamarit patet ꝙ magna ex parte degularis tradirio subest
eie quipe se et si non uoluntati certe diseretiomi Er dicotis
Qmed urgo ⁊elinquit᷑ necessitati. Andite ꝙͣpłim̃. Pmo d¬

Expanded text:
uaeritur patet quod magna ex parte regularis traditio subest uaeritur patet quod magna ex parte regularis traditio subest ejus qui praeest, etsi non voluntati, certe discretioni. Sed dicitis: Quid ergo relinquitur necessitati? Audite: quamp
Abbreviated transcription (Latin):
to spualit̾ cũcditur. Hec quippe talia sunt. que nec liceat.
nec expediat alñ non hr̃i. Eo siquid̃ ĩmobilit̾ quo et ualr̃
bona nũ ꝙͣ uisi inuocent᷑ nũꝙͣ nisi salubrit᷑ aut imꝑant᷑
aut obp̾uant᷑. Om̃i temꝑe om̃i ꝑsone morte cõtempta custo¬
dita salutem oꝑant᷑. Pmã gͦ necessitatẽ sua cuiq facit in
ꝓmuittendo uoliuitas scdãm p̾cipientis auctoritas. t̾cĩam p̃cepti
dignitas. Differunt aũt ut iam dc̃m est quibusd a se dmuicem
gradib tres iste necessitates nec om̃es una sequitur ĩnuita¬
dilitatis firmitas. Nam ex pͥma quid quod efficitur et si non
penitus ĩmutabile tamen dix mutabile esse constat dum
solis istuduceat mutre platꝭ et hoc non insi fideli et ꝓuida
bispensatione. Quod uõ fit ex sequenti que et maior istarest
pelie nm nicõnuntabile soli qmippe deo esse mutabile suꝑius
Remonseratũ est: Porro quod de nonissima fit tãꝙͣ oiarom
dicat᷑ pene nutabile. quod ne ip̃i quid̃ penitus ĩuitabi li

Expanded text:
traditur. Haec quippe talia sunt, quae nec liceat, nec expediat aliquando non haberi. Eo siquidem immobiliter, quo et naturaliter bona, nunquam nisi innocenter, nunquam nisi salubriter aut imperantur, aut observantur. Omni tempore, omni personae, mortem contempta, custodita salutem operantur. Primam ergo necessitatem sua cuique facit in promittendo voluntas; secundam, praecipientis auctoritas; tertiam, praecepti dignitas. 8. Differunt autem, ut jam dictum est, quibusdam a se invicem gradibus tres istae necessitates, nec una omnes sequitur immutabilitatis firmitas. Nam ex prima quidem quod efficitur, etsi non penitus immutabile, tamen vix mutabile esse constat: dum solis illud liceat mutare praelatis, et hoc nonnisi fideli et provida dispensatione. Quod vero fit ex sequenti, quae et major ista, est pene jam incommutabile. Soli quippe Deo esse mutabile superius demonstratum est. Porro quod de novissima fit, tanquam omnidicatur pene immutabile: quod ne ipsi quidem, penitus immutabile
Abbreviated transcription (Latin):
nõfit quotiens abdans iussio p̾terit᷑. Siquid̃ et ex ore ip̃o dei
dbẜmada s alia cura exhibenda est ei ꝓculdubio quod ip̃e ꝓhibet
piu et mapinũ masatum et alia hus que alibi disteruẽns

Expanded text:
tio fit, quoties abbatis jussio praeteritur: siquidem et ex ore ipso Dei tio fit, quoties abbatis jussio praeteritur: siquidem et ex ore ipso Dei antia observanda; sed alia cura exhibenda est ei procul dubio, quod ipse perhibet primum et maximum mandatum : alia his quae alibi discernens
Abbreviated transcription (Latin):
conseque̾t᷑ dum modo ꝯfesfio et non defensio seque̾t᷑. Neq
eĩ tãtum ut dc̃m est nocuit simplicis actiõnis ꝙuis ex deli¬
uãtione tusgͥssio ꝓtum admũcte excusatiõnis cũ pͥmeditatõe
obstinatio. S nĩquid forte in lege quid̃ diuina habenda est¬
hec consida̾tio gͣmoris leuioris q mobediencie non aud̾ita et
in regula nr̃a. S quis sane dicat plus t̾buend hũanis ꝙͣ
diuinis traditionib ł pluris ꝙ quod ꝑ suos deus ꝙͣ quod ꝑ seip̃m¬
iꝑat escimandum dnnon deiq et apud sc̃m bened̾itum
ꝓpe et distute abimũtem sententie inueniũtur ałia de
lemorib alia de gramorib inse̾pta culpis. Quid est aũt
lenior culpa insi leuior mobedientia. Tradut᷑ igitur a
plat mt̃dum minora mãdata quor tͣnsiressio leuiora sedm
regulam parit et pcc̃a et tñ in deum inchilonimꝰ p̾narite¬

Expanded text:
consequeretur, dummodo confessio, et non defensio sequeretur. Neque consequeretur, dummodo confessio, et non defensio sequeretur. Neque enim tantum, ut dictum est, nocuit simplicis actionis, quamvis ex deliberatione, transgressio, quantum adjunctae excusationis cum praemeditatione obstinatio. haec consideratio gravioris, leviorisque inobedientiae, non autem ita et in Regula nostra? Sed quis sane dicat plus tribuendum humanis, quam divinis traditionibus; plurisque quod per suos Deus, quam quod per se ip Benedictum propriae et distinctae ab invicem sententiae inveniuntur, alia de levioribus, 512 alia de gravioribus inscripta culpis? Quid est autem levior culpa, nisi levior inobedientia? Traduntur igitur a praelatis interdum minora mandata, quorum transgressio leviora secundum Regulam parit et peccata; et tamen in Deum nihilominus praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
ditur quotieus in tͣnsgressione defuĩt huniꝰdemodi recaltitrans
quaslicet mobediencias antique illi que fcã est in ꝑadiso que
nimirũ ualuit non solum obligare ꝑsonam s et uiciare ua᷑m
Arbitror tñ et ip̃am pͥmã granissim̾am ꝙ p̾naritationem aut
non aliũde aut inde maxime audicatam granissimã. hoc est
ex rebellione defensionis que secuta est qñ deo causam reqͥ
quippe mortem ip̃oꝵ. s magis ut conu̾te̾nt᷑ et uiue̾nt ip̃i ma¬
merunt declinare tor suum in uerba malicie ad excusandas
excusationes in pccĩs. Et quid̃ genima malicia peccatoris.
iomũ ꝙ nec sui miẜtus est ut culpam ꝓpͥam face̾tur et sauaret᷑
aut casu accidat infelici aut non ualenti implere quod
p̾cipitur. c̾minis calumpnia seruat᷑ de impossibili. Itane ĩꝙͣ
monacho cͥmen insidiat᷑ mobedientie cum et antiqua illã
tam nota et tã noxia p̾uaricatio facile ut credit᷑ indulgẽtiã

Expanded text:
reditur, quoties in reditur, quoties in quaslibet inobedientias antiquae illi, quae facta est in paradiso; quae nimirum valuit, non solum obligare personam, sed et vitiare naturam. Arbitror tamen et ipsam primam gravissimamque praevaricationem, aut non aliunde, aut inde maxime judicatam gravissimam, hoc est ex rebellione defensionis, quae secuta est: quando Deo causam requiquippe mortem eorum, sed magis ut converterentur et viverent, ipsi maluerunt declinare cor suum in verba excusationes in peccatis. Et quidem gemina malitia peccatoris. Primum quod nec sui misertus est, ut culpam propriam fateretur, et sanaretur: aut casu accidat infelici; aut non valenti implere quod praecipitur, criminis calumnia struatur de impossibili? Itane, inquam, monacho crimen insidiatur inobedientiae? cum et antiqua illa tam nota, et tam noxia praevaricatio, facile, ut creditur, indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnis rebellionis nenũ satis lenrẽ sumplicis tͣnsgressionis
deuq in quo mobedientie e̾iuen et absq dubio sit apud
saniuelem adu̾tite. Quasi inquit pcc̃m ariolandi est repu¬
gnare. et quasi scelus ydolate nolle adquiesc̾e̾. Non ait
non adquiest̾e. s nolle adquiesc̾e̾ ut nõ iussionis simplex
ip̃ã cͣusgressio sod uoluntatꝭ suꝑba contencio scelus ydolat̾e
reputatur. Non est eĩ idip̃m nolle obidire et non obedire.
hoc quippe nic̃dum erroris est. nõ nũ ꝙͣ et infirimitatis
illud uero aut odiose ꝑtinatie aut contumuatie non ferẽde
Quod et ip̃m repugnare est et resiscere spm̃ sc̃o et si ad mortem
usq ꝑduram̾e̾ baphenna est non de nuctenda siue in hoc scło sine
in futuus. Non gͦ qualiscũq mãdati ptitio e̾minalem facit
mobedienciam. s repugnare. s nolle obedire. Cet̾m quãti absq
alla pessima et rebelli uolintate non obediunt. Qnomodo itaq
mouacho eͥmen insidiatur mnobediencie si totiens sine t̾mĩe enss¬

Expanded text:
is rebellionis naevum satis levem simplicis transgressionis. Denique in quo inobedientiae crimen et absque dubio sit, apud Samuelem advertite. Quasi, inquit, peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Non ait, Non acquiescere; sed, nolle acquiescere: ut non jussionis simplex ipsa transgressio, sed voluntatis superba contentio, scelus idololatriae reputetur. Non est enim id ipsum nolle obedire, et non obedire. Hoc quippe interdum erroris est, nonnunquam et infirmitatis: illud vero aut odiosae pertinaciae, aut contumaciae non ferendae. Quod et ipsum repugnare est et resistere Spiritui sancto; et si ad mortemsive in futuro. Non ergo qualiscumque mandati praeteritio criminalem facit inobedientiam: sed repugnare, sed nolle obedire. Caeterum quanti absque illa pessima et rebelli voluntate non obediunt? Quomodo itaque monacho crimen insidiatur inobedientiae, si toties sine crimine transg
Abbreviated transcription (Latin):
tPrimna igitur questio circa regulam nr̃om uersatur de qua
misi fallor et relique omes aut pene om̃cs orũt̾ Queritis
nempe regularis illa institatio quomodo et quatenus sit pen¬
sunda ꝓfitentib eam. utrum uidelicet cmuta que contute
sntanda funt esse precepta consequent᷑ et domynosa Ensgg̃¬
dienti an consilia tr̃ uel monita et ob hoc nulliꝰ sut aut᷑

Expanded text:
Prima igitur quaestio circa Regulam nostram versatur, de qua ni fallor et reliquae omnes, aut pene omnes oriuntur. Quaeritis nempe, Regularis illa institutio quomodo et quatenus sit pensanda profitentibus eam: utrum videlicet cuncta quae continet, putanda sint esse praecepta, consequenter et damnosa transgredienti: an consilia tantum vel monita, et ob hoc nullius, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ui tm̃ ufurpare dispensationem ubi uñ bonã possit hr̃e re¬
compensationẽ. Hoc ꝓpt̾ querit᷑ inter dispensatores ut
fadelis quis inuemat᷑. Et ead fortasse fidelitas a subditis
Inchibomiꝰ exigitur in obtemꝑando que a p̾posiꝭ in dispẽ¬
sando. Constat iggit᷑ ex hus que dc̃a funit ulãm illã dtui¬
sionem integram esse ac sufficientẽ si modo ꝑsone dostist¬
guant᷑ et tpa dumn subiettis quid sie om̃is re̾gtularis insei¬
tutio ꝙ̃tum duntaxat dregu corꝑalesoe ẜuacias per¬

Expanded text:
ssit habere recompensationem. Hoc quippe quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Et eadem fortasse fidelitas a subditis nihilominus exigitur in obtemperando, quae a praepositis in dispensando. Constat igitur ex his quae dicta sunt, vestram illam divisionem integram esse ac sufficientem, si modo personae distinguantur et tempora, dum subjectis quidem sit omnis regularis institutio
Abbreviated transcription (Latin):
non dbfuata cum tñ ꝓfitentib in p̾cepta p̾naritantib
in ceͥmiina frant siue ut ur̃a uobia ⁊ eddamillis uoluntaria¬
uel facticia. istis neceffia et tanꝙͣ naturalia non m̃u̾to
reputant᷑.ita sanẽ nẽcesẜ̾ia dixeuim ut ex eit̾ minuue pue¬
dicet᷑ insi necesfris rationadlib q dispensationib. S nõ

Expanded text:
cepta, praevaricantibus in crimina fiant, sive ut vestra vobis reddam illis voluntariavel factitia, istis necessaria, et tanquam naturalia non immerito reputantur. Ita sane necessaria dixerim, ut ex eis minime praejudicetur necessariis rationabilibusque dispensationibus.
Abbreviated transcription (Latin):
que ex regila tradit᷑ obediencia sine mora. Disputarie
ꝓtes hoc est in afutia cordie cordis non in anditucurit
et onuis st et om̃no importabile isi xp̃s eque sc̃ii. hint
itap si dititis uegem regnle subiitrasse ut habuada¬
retlictum uerum dicitꝭ. Cet̾m hec cmpa non est
date legis aut dantꝭ legem s improiide ꝓfitentꝭ.
iupie pnaricantꝭ. mandatum quid sc̃m̃ et iustum. s
ture noris esse carnalem uenũdatum sub pcc̃o. Uerum
hec ante ꝓuidisse debueras quo turris huiꝰ enãgłice
non pͥns iacens fundamenta ꝙͣ sedens compntares si
hr̃es fimptus ad ꝑficiend. Auc aũt quid restat insi
ut aut correptus obedias semorib aut confusus audi¬
muenit᷑ cui non uel mininũ aliquid mnẽdum surripiatur
detam multꝭ ac miuntꝭ que passim uel a negugentib p̃positꝭ

Expanded text:
quae ex Regula traditur, « Obedientia sine mora. » Disputare quae ex Regula traditur, « Obedientia sine mora. » Disputare profecto hoc est in astu cordis, non in auditu auris et onus est, et omnino importabile, nisi Christi aeque spiritui. Huic itaque si dicitis legem Regulae subintrasse, 510 ut abundaret delictum, verum dicitis. Caeterum hoc culpa non est datae legis, aut dantis legem, sed improvide profitentis, et impie praevaricantis. Mandatum quidem sanctum et justum: sed tu te noris esse carnalem, venumdatum sub peccato . Verum hoc ante praevidisse debueras, quo turris hujus evangelicae non prius jaceres fundamentum, quam sedens computares, si haberes sumptus ad perficiendum. Nunc autem quid restat, nisi ut aut correctus obedias senioribus, aut confusus audiinvenitur, cui non vel minimum aliquid interdum subripiatur de tam multis ac minutis, quae passim vel a negligentibus praepositis
Abbreviated transcription (Latin):
uõs fumentes mat̾i̾am siue occasiõnẽ argumentãdi asẜitis
auctoritatꝭ pondẽ estmiada fint hoĩem lub hoĩe aut uix
aut neqͣꝙ̃ posse saluari cum in tanto ppło mandatoꝵꝭ que
plati etiam ꝑ nicuriã sepe p̾cipiũt interdum non p̾uaricari
ut difficile ad modum aut om̃io i possibile esse uideatur
Et quid̃ non nego difficultatẽ tante messe ꝑfectiomi s cũ
ip̃a corde imꝑfc̃s p̾sumit᷑. Porro imꝑstĩ cordis et ĩfirme
ꝓsus uõluntatꝭ indiciũ est scatuta semoꝵ scidiosins distat̾ẽ
herere ad singgula que imiũgunt᷑ exigere de quibusq rõem
et male suspicari de om̃ib p̾cepto cuiꝰ cansa latuerit nec
unꝙͣ libenter obedire insi cum audire ꝯtingerit ꝙ forte
libuerit᷑ aut ꝙ non alit̾ licere sen axpedire monstranũ
set apta cõ Geł indubitata auctoritat. delicata satis m̃io
mus molesta est huõi obediencia non plane het ulice est

Expanded text:
vos sumentes materiam sive occasionem argumentandi, asseritis, vos sumentes materiam sive occasionem argumentandi, asseritis, auctoritatis pondere aestimanda sint; hominem sub homine, aut vix, aut nequaquam posse salvari, cum in tanto populo mandatorum, quae praelati etiam per incuriam saepe praecipiunt, interdum non praevaricari, aut difficile admodum, aut omnino impossibile videaturEt quidem non nego difficultatem tantae inesse perfectioni: sed cum ipsa corde imperfecto praesumitur. Porro imperfecti cordis, et infirmae prorsus voluntatis indicium est, statuta seniorum studiosius discutere, haerere ad singula quae injunguntur, exigere de quibusque rationem, et male suspicari de omni praecepto, cujus causa latuerit; nec unquam libenter obedire, nisi cum audire contigerit quod forte libuerit, aut quod non aliter licere seu expedire monstraverit vel aperta ratio, vel indubitata auctoritas. Delicata satis, imo nimis molesta est hujuscemodi obedientia. Non plane haec illa est
Abbreviated transcription (Latin):
ifesta ꝓbaui̾t de hũo quippe nec ꝓceptor expecandur uet
ꝓhibitor anfultandir est. s quod ita latere aut absenrum
esse cognostit᷑ ut in dubiũ uenire possit utrũ nã deus fic an
ala̾ forte uelit si non de labus custodientib stiãm et ex
ore angeli dñi eg̃citiud̃ certum reddatur. A quo demq dĩna
potius consilia requirent᷑ ꝙͣ ab illo cui credita funt est dispẽ¬
sacio mĩsterioꝵ dei. ip̃m ꝓiide quem prodeo hẽnus tanꝙpͣ
deun in hũs que aꝑte non funt cont᷑ deum audire debemꝰ
diuinã hoĩb t̾buentes auctoritatem eum ille in supͣmelo¬
eato capitulo plane discerne̾ int̃ utrũq uideatur. Siquid
quod nos asẜimꝰ se dubiis. hoc ille negat de mainfestis. ut
cum ait si peccauit uii in uirũ subandiatur ꝓpt̾ deum cui
aꝑte cont̾ria hoĩes hõĩb feequent̾ mandare p̾sinũt. Shuit

Expanded text:
nifesta probaverit de hujusmodi quippe nec praeceptor exspectandus, nec nifesta probaverit de hujusmodi quippe nec praeceptor exspectandus, nec prohibitor auscultandus est; sed quod ita latere aut obscurum esse cognoscitur, ut in dubium venire possit, utrumnam Deus sic, an aliter forte velit, si non de labiis custodientibus scientiam, et ex ore angeli Domini exercituum certum reddatur. A quo denique divina potius consilia requirentur, quam ab illo cui credita est dispensatio mysteriorum Dei? Ipsum proinde quem pro Deo habemus, tanquam Deum in his quae aperte non sunt contra Deum, audire debemus. divinam hominibus tribuentes auctoritatem: cum ille in supra memorato capitulo plane discernere inter utrumque videatur. Siquidem quod nos asserimus de dubiis, hoc ille negat de manifestis: ut cum ait, si peccaverit vir in virum, subaudiatur, Propter Deum; cui aperte contraria homines hominibus frequenter mandare praesumunt. Sed hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuuloꝵ ꝙͣto amplius p̾lator  quos sibi deus equare quodrĩmodo
in utraqͣ ꝑte dignatꝰ sibimet imputat illoꝵ et reuerentiam
et contemptum spaliter contestans eis. qui uos audit me audit
et qui uos sꝑuit nre sꝑuit. Annon deniq hoc ip̃m et regula
nr̃a ꝑibet ubi ait obedientia que maiorib p̾betur deo exhibet᷑.
Qꝑobrẽ quicquid uice dei p̃cipit homo quod non sit tñ ctum
displice̾ deo. haut secus om̃io accipiendi est quasi p̃cipiat deu
Quid eiũ int̾est utrũ ꝑse an ꝑ suos mĩstros sine hoĩes sine
angalos hominib inuotescat suũ placitum deus. S hoĩes inqͥs
facile falli in dei uoliitate de rebus dubiis ꝑ̃cipienda et
in p̾cipienda falle̾ possunt. S enĩ quid hõt refert tna
qui ꝯstius non es p̃ẜtim cum teneas de sẽpturis qr labia
sat̾dotꝭ custodiũt scĩam et legem ex ore eius requiruur

Expanded text:
parvulorum, quanto amplius praelatorum? quos sibi Deus aequare quodammodo parvulorum, quanto amplius praelatorum? quos sibi Deus aequare quodammodo in utraque parte dignatus, sibimet imputat illorum et reverentiam, et contemptum, specialiter contestans eis: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Annon denique hoc ipsum et Regula nostra perhibet, ubi ait: « Obedientia quae majoribus praebetur, Deo exhibetur? » Quamobrem quidquid vice Dei praecipit homo, quod non sit tamen certum displicere Deo; haud secus omnino accipiendum est, quam si praecipiat Deus. Quid enim interest, utrum per se, an per suos ministros, sive homines, sive Angelos, hominibus innotescat suum placitum Deus? Sed homines, inquis, facile falli in Dei voluntate de rebus dubiis percipienda, et in praecipienda fallere possunt. Sed enim quid hoc refert tua, cui conscius non es? praesertim cum teneas de Scripturis, quia Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem ex ore ejus requirunt:
Abbreviated transcription (Latin):
nam hi quoq qui dũm craicifixert magni quid̃ pcc̃ores
s pusiee estimatores. et si ex uno irã nũquiduon tñ ex
altero beniam meruerũt. eati quid fuissent si iux
uerlium dm̃ in ip̃o scandalizati non essent. Nunc us̾ quid
nisi miẜi. S tñ et imiẜandi. Probat hoc pia illa in truce
patient s nichilomnꝰ ꝯpatientꝭ supplicatio. Pat̾ rires
ignoste illĩs et quasi quereret᷑ indulgencie ratio uitã horrẽdo
faciuore sequitur quia nestiut quid faciũt. Ac fidice̾t uo
digni ueniã quo et pusilli sciã sunt. Peo ignosco illis quia
crucifixissent. Sunt quib non ita ignosco quos utiq nõ
ignoro et uidisse et o disse et me et patrem meui. Pro hmõi
pnsillo in sciã t̾rens paulus eum qui cum hẽat sciãm nestit tñ
condescendere infirmiorib et ꝑibit inquit in tua sciã frat̾ ꝙ qͤ¬
xp̃us mortinuis est. Quod si cantoꝑe cauenda sunt scandala

Expanded text:
Nam hi quoque qui Dominum crucifixerunt, magni quidem peccatores, sed pusilli aestimatores, etsi ex uno iram, nunquid non tamen ex altero veniam meruerunt? Beati quidem fuissent, si juxta verbum Domini in ipso scandalizati non essent . Nunc vero quid nisi miseri? Sed tamen et miserandi. Probat hoc pia illa in cruce patientis, sed nihilominus compatientis supplicatio: Pater, inquit, ignosce illis. Et quasi quaereretur indulgentiae ratio in tam horrendo facinore, sequitur: Quia nesciunt quid faciunt . Ac si diceret: Eo digni venia, quo et pusilli scientia sunt. Ideo ignosco illis, quia um gloriae crucifixissent . Sunt quibus non ita ignosco, quos utique non ignoro et vidisse, et odisse et me, et Patrem meum. Pro hujusmodi pusillo in scientia terrens Paulus eum, qui cum habeat scientiam, nescit tamen condescendere infirmioribus: Et peribit, inquit, in tua scientia frater, us est . 509 21. Quod si tantopere cavenda sunt scandala
Abbreviated transcription (Latin):
seio mietnas ret ributious eniã sola nõ m̃u̾to gͣ̃dũ altiorem
ofurpat aliaquim et absp necessitate remiissio uoti noni
dispeusatio si pͥuaritatiõ est et rest̾uitis ꝙ̃ colidtatẽ murui e¬
non ꝓfectus. Pouãt gͦ p̾posui metã obedientie subiectoꝵs ert
uotis labior suor non suo: desiderior monentes eos non cogeutes
S elsiora condescendentes cis cum recesse fiat ad regessioranoõ

Expanded text:
sola meretur retributionem, etiam sola non immerito gradum altiorem usurpat. Alioquin et absque necessitate remissio voti, non dispensatio, sed praevaricatio est: et restrictio contra voluntatem, murmur enon profectus. Ponant ergo praepositi metam obedientiae subjectorum ex votis labiorum ipsorum, non suorum desideriorum: monentes eos, non cogentes ad celsiora; condescendentes eis, cum necesse fuerit, ad remissiora; non
Abbreviated transcription (Latin):
auiẽ erut Semuin certos ac ꝓpͥe cuiq partis liuiter slagi¬
tan neci forte ꝓ uarias sui fensus opiiones lecer uriti¬
gandi setu. occasio sicq licare culicem et tamelum e sutire
contiuctat si nestiat quãtum cure uel epe sue quibusã
quidus cłardut᷑ luuitib ad eand ꝑtrnere arbitror diuisionẽ¬

Expanded text:
e cujusque partis limites flagitatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si nesciat quantum curae vel operae suae quibusque quibus claudatur limitibus; ad eamdem arbitror pertine
Abbreviated transcription (Latin):
plandꝰ ⁊̃ ille digitus ⁊ duplatiõ pored es
ss duplũ ss eo quo facto ĩueiẽndus ẽ quidt̃ di¬
srtus sus ꝑeiã fignra ante duplano quida¬
cus sin duplatũ deleat totũ suppoitũ Restcĩoditr¬
plati ꝑ pende duccus in se deleat totd supportũ
Respc̃io sui uł inꝙͣtũ uicimiꝰ põt uͭ poł ita ss
schi digitus ulcio ĩuentꝰ ut duca᷑ in duplatio
lt supeata e postea in se ¶ Deide illa dico
ꝓ duicta sinil addantur ita ꝙ pͥma figa q̃ est¬

Expanded text:
 ille digitus, et duplatum ponendum est us duplum sub illo. Quo facto, inveniendus est quidam digitus sub proxima figura ante duplatum, qui ductus in duplatum deleat totum suprapositum respectu duplati; deinde ductus in se deleat totum suprapositum respectu suihi digitus ultimo inventus ut ducatur in duplatum vel duplata et postea in se; deinde illa duo producta simul addantur, ita quod prima figura ult
Abbreviated transcription (Latin):
deleantur ab ea tot unitates quot ꝯtoret infior
fig̃a ⁊ Residuũ loco eiis ponatur ¶Si mĩor
co figure delete si uõ figa a qua mutiida
est uiutas sit unitas ea deleta loco eis
scbatur cyfra ne figure sequẽtes mimus i¬
gnnficẽt ⁊ deinde oꝑare ut priusi Sĩ aut figa
a qua mutuãda est unitas sit cyfra ꝓcedatur

Expanded text:
deleantur tot unitates quot contineat inferior figura et residuum loco ejus ponatur. Si minor loco figurae deletae. Si vero figura a qua mutuanda est unitas sit unitas, ea deleta loco ejus scribatur cifra ne figurae sequentes minus significent deinde operare ut prius. Si vero figura a qua mutuanda est unitas sit cifra, accedet ad
Abbreviated transcription (Latin):
sublata uncia de qͥnc̃ce. rem̃ tͥens sublata un¬
cia ae toiente: remanet qͣdrais subł uneia
Ae qͥdrante: rem̃ sextans: subł uncia s sextan¬
qͣdensic diuidit᷑. unicie. alia pars semuincra: alia¬
pars duella: aliaficilicꝰ: a sextula. a dracmac
Q emissecla. alia tremissis. a scripul. Senituo¬

Expanded text:
sublata uncia de quincunce remanet triens, sublata unsublata uncia de quincunce remanet triens, sublata uncia de triente remanet quadrans, sublata uncia de quadrante remanet sextans, sublata uncia de sextanquidem sic dividitur: unciae pars alia semuncia, alia duella, alia siciliquus, alia sextula, alia drachma, alia hemisescla, alia tremissis, alia scripulus scru
Abbreviated transcription (Latin):
sa in sex equales partes. sextã habebit sextan.¬
di. assis alt̾a pars dextans. alt̾a sextans. It̾m
minabiu t̾cia triens. Rursus cuiꝰ rei diuise
in tales duas partes. quar̃ alt̾a. sitꝑ alt̾ã sexta¬
pat᷑ septuux. suꝑata qͥncunx. Sexto mͦ res al¬
adiungi p̃ nã uei integye. in .uii. partes distri¬
bute. parsq̃libae ex illis sine aliis ꝯsiderata sex¬
oeunx. licrassis plures sint diuisiones aba
uac̃tẽ ñ bt̃ qͦ designet᷑. As gͥ rit unũ deuic̃e
unũ oegantẽ.unũ dodrante: unũ dicsẽ. unuor
septuncẽ. duos semisses. duos qͥnc̃ces. tres trien.¬
tes. quattuor quadrantes.ui. sextantes .uii.
sexc̃cias .xii. uncias. Et uncia ablata de asse. re¬
manet deunx sublata uncia. de deunce.rema.¬
net dextans: sublata uncia de dexaextante.
remance dodrais sublata uncia de docdrante.
remanet bisse: sublata uncia de bisse. remanor
septunx. sublata uncia de septunee. remiana.
semis sublata uncia de semitse. remanor qͥncisi.

Expanded text:
sa in aequales partes sex sextam habebit sextandividi: pars una assis dextans, altera sextans. Item minabitur, reliquae triens. Rursus cuiusvis rei divisae in tales duas partes, quarum altera alteram septipabitur, superata quincunx. Sexto modo res aliadiungi potest; nam rei integrae in octo partes distributae pars quaelibet ex illis sine aliis considerata sesdeunx. Licet assis plures sint divisiones, tamt quo designetur. As ergo habet unum deuncem, unum dextantem, unum dodrantem, unum bessem, unum septuncem, duos semisses, duos quincunces, tres trientes, quatuor quadrantes, sex sextantes, octo sescuncias, duodecim uncias. Et uncia ablata de asse remanet deunx, sublata uncia de deunce remanet dextans, sublata uncia de dextante remanet dodrans, sublata uncia de dodrante remanet bessis, sublata uncia de besse remanet septunx, sublata uncia de septunce remanet semis, sublata uncia de semisse remanet quincunx,
Abbreviated transcription (Latin):
letͣ uctorie. bum alienꝰ aliquis t̾nunꝰ ear̃ possit
iut̾riuuꝑe. Q pͥmꝰ põit᷑ iudicet᷑ adu̾sario. ullum ue
lic̾e pͥea ab ipio loco thi nec ab adu̾sario auferri.
liutcͣq parte uͥ t̾mini habundant arihinetici
poues ernoĩe indices adu̾sario intali cautioue po¬
ĩt᷑reꝑe. Nlemo existimet me cͥfuse ⁊ inordinate hos
ulcłos posiuisse s memor p̃ceptoꝵ tͥum boecu qͥb

Expanded text:
ossit interrumpere. Qui primus ponitur, indicet adversario, illum nec licere postea ex illo loco trahi, nec ab adversario auferri. In utraque termini abundant arithmetici. pones, ex nomine indices adversario, in tali cautione pointerrepere. Nemo existimet me inconfuse et inordinate hos calculos posuisse: sed memor praeceptorum trium B
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾se partis: ln illa parte uͥ ex pari hut de nõĩatas
ꝓ porciones. sit xci. ꝑfecta piramis. Qti si sua basis
xxui. qͣ militat in adu̾sis castrĩ. ꝑlegituuũ cctũ
aut basilat̾a cũ qͣutitate campoꝵ int̾iacenciũ
młtiplicata basim efficiẽtia offendãt auferãt. lta
fiat de gxc piranude tcta ciꝰ basis ẽ lxiiii. Nsolũ
officiant. auferat piramidẽ. ⁊ simul om̃s cetͣgonos
qͥl c̃stãt. qui tẽo adiictoriã sũoꝑe studeat ĩcapis

Expanded text:
auferant. In illa parte, ubi ex pari habent denominatas proportiones, est XCI, pyramis: quam si sua basis XXXVI, quae militat in adversariis castris, per legitimum tractum aut basis latera cum quantitate camporum interjacentium multiplicata basim efficientia offendant, auferant. Ita fiat de CXC, pyramide ter curta, cujus basis LXIV. Non solum efficiant, auferant pyramides, et simul omnes tetragonos, quibus constant. Qui tendit ad victoriam, summopere studeat in capite
Abbreviated transcription (Latin):
es orto existant rubri ex gn̾e suꝑ parcienti. uo sũ¬
tͥparcientes adhereant sesquit̾tuis. suꝑ qͥnq paro¬
entes sesquiqͥntis. suꝑ septiparcientes. sesqͥ septi¬
mis suꝑ noni parcientes sesquinonis. I Iis ita
dispositis: legitimi fiant. tͣetꝰ exalt̾ut᷑ parce altuti
ut młciplices t̾hant᷑ in scd̃m campũ. mant̃. recꝰ
dextrsum. suuftͦrsum. angłarit̾. suꝑ particłarel

Expanded text:
res octo existant ex genere superpartienti, ut supres octo existant ex genere superpartienti, ut supertripartientes adhaereant sesquitertiis, superquinquepartientes sesquiquintis, superseptipartientes sesquiseptimis, supernonipartientes sesquinonis. His ita dispositis legitimi fiant tractus ex alterutra parte alternatim, ut multiplices trahantur in secundum ante retro, dextrorsum, sinis
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad decuplam ꝓporcionẽ. ita ut huic apareãt
qͦ denoĩationẽ hñt expari. ⁊ hĩc qͦ exmpari. Oc tou
minores albi exgn̾e ꝓponant᷑ młtiplici. dupli qͣb¬
rupli. sextupli. oc tupli. His opponant᷑ octo uun¬
ores nigͥ eiꝰdem gn̾is tripli. qͥncupli. septupli. no¬
mipli. Retro minores albos octo existant rubri ci
gn̾e suꝑ particłari. itaut sex qͣlt̾i ad hereant dup¬
lis. sex qui qͣrti qͣdruplis. sexqͥsexti sexcuplis. sisqͥ¬
octaui octuplis. Itẽ retͦ minores nigros. octo ex¬
istant maiores albi. exgn̾e suꝑparticłari. ut ses¬
qͥt̾on iuncli sĩt tͥplis sesquiqͥnti qͥncuplis. sesqͥlep¬
tim septuplis. sesquinoni nomiplis. Retͦ rubros
octo existant maiores nigͥ exgne. suꝑ parcienti ut
suꝑbi parcienteᷤ. iuncti sint ses qualt̃is. suꝑ qui¬
driparcientis. sesquiqͣrei. suꝑ sesqͥ partientes. se lqͥ seftc
suꝑoctaͥ parcientes sesqͥ octauis. ltẽ retͦ albos mare¬

Expanded text:
decuplam proportionem, ita ut hinc appareant quae denominationem habent ex pari, et hinc quae ex impari: octo enim minores albi ex genere proponantur multiplici, dupli, quadrupli, sescupli, octupli. His opponantur octo minores nigri ejusdem generis, tripli, quincupli, septupli, nonupli. Retro minores albos octo existant rubri ex genere superparticulari, ita ut sesquialteri adhaereant duplis, sesquiquarti quadruplis, sesquisexti sescuplis, sesquioctavi octuplis. Item retro minores nigros octo existant majores albi ex genere superparticulari, ut sesquitertii juncti sint triplis, sesquiquinti quincuplis, sesquiseptimi septuplis, sesquinoni nonuplis. Retro rubros octo existant minores nigri ex genere superpartienti, ut superbipartientes juncti sint sesquialteris, superquadroctavis. Item retro albi mino
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eit. Q uod si muta uĩt mane
grauant᷑. ⁊ tĩpora saliũt. aures so¬
nãt ⁊ ocłi lacͥmant᷑. nares replen¬
tur odorẽ nõ sentiũt. Cumgͦ ex his
a liqͥd accidĩt. cap̃d purgari oport
hac rõn̾ ysopi. au̾ corone barbuse

Expanded text:
or fit. Quod si mane urina mutauerit grauantur, tempora saliunt, aures sonant, oculi lacrimant, nares repletae odorem non sentiunt. Cum ex his ergo aliquid accidit, caput purgari oportet hac ratione. Ysopi aut cunilae bubulae
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ non ẽ ua euis. Cum quisq aliqd̃ domũ dei accepit.
ripere temptat. id qd mͥ uit ꝑdat. Cortͣbat. it corꝑis or¬
ulinem totum. qui ñ suo ꝯtemptꝰ officio. surripit ali¬
num. Quod .it. sapientes sumus. quod diuites. quod
potentes existimus nõ alt̾uis s potiꝰ diuino mune sumꝰ
Netam᷑ gͦ optime diuinis bn̾ficiis. quatinꝰ et dm̾ non pe¬
niteat dedisse. et nob accepisse sit utile. In diuisione do¬
uni om̾ia ut sit pro utilitatis studio ꝙ alt̾ ad miretur
in alto. Item dixit. Muna gr̾arum alii ista alii uͦ conã¬
t᷑ illa nec dat᷑. haberi un̾ ut non egeat alt̾o. auferte d̾s
dicitur hõi donum quod homo non habuit .i. qd̃ acci¬
pere ñ meruit. Cusebius dixit. Sic̾ gra gratis accipit᷑.
ac̾o: ita gratis eadem ministrat᷑.

Expanded text:
ia non est ejus. Cum quisque aliquod donum Dei accipit, ripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. Quod enim sapientes sumus, quod divites, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. In divisione bouni omnia, ut sit pro utilitatis studio, quod alter admiretur in altero. Item dicit: Munera gratiarum alia isti, alia vero donantur illi, nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. Auferre Deus dicitur homini donum quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. EUSEBIUS. Sicut gratia gratis accipitur a Deo, ita gratis eadem ministret
Abbreviated transcription (Latin):
Qui male agere non cesistunt uana spe indulgentiã
de dei pietate reqͥrunt. Quam recte q̃rerent si ab actio¬
ne praua cessarent. Metuendũ ualde ẽ. ut neq ꝑ spem
uenie quam promitcit deꝰ ꝑseuerant̾. peccemꝰ. neq qr
euitato. et a malo dedinemꝰ et de pietate dei ueniam
speremꝰ. O mi̾s qruppe iustꝰ spe et fortituoine nicit᷑. qr
nuuc illũ ad gaudiũ spes erigit. nc̃ ad formidust t̾ror
gehenne addicit. Qui dum ueniam ce pect̾o desperat plꝰ
gentie habeto spem. Nulla tam grauis ẽ culpa. q̃ ñ hãt
ueniam. Nulla te securitas deceptum a penitentie intẽ¬
tione suspendat. Incessant̾ in corde tuo. spes et formido ꝯ¬
sistant. Parit̾ sint inte timor atq ficlutia. Be

Expanded text:
Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia ericulo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet; quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae adducit. Qui enim veniam de peccato desperat, plugentiae habeto spem. Nulla tam gravis est culpa, quae non habeat veniam. Nulla te securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat. Incessanter in corde tuo spes et formido consistant, pariter sint in te timor atque fiducia. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
est ut cum pecc̃i uulnꝰ insuboitis corrigenda restringit᷑
magna sollicitudine ⁊̃ restrictio ip̾a mod̾e̾t᷑. qͣtinꝰ sic u¬
ra discipline ꝯͣ delinquentes ex̾ceat. ut pietatis iiscera ñ
miscd̃ia. et pie seiuens oisciplina. Mercennariꝰ quippe est.
qui locum quid̃ pastoris tenet. s aĩaꝵ luc ñ querit. Quis¬
quis namꝙ id̾o p̾dicat. ut hic uł laudis uel muneris m

Expanded text:
est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non matrem pest ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non
Abbreviated transcription (Latin):
tionis offensus. nec inc̾patoe̾m recipꝰ nͨ saluitẽ. Sustineait¬
equanimit ut infirnios quos em̾dare nͥ potuerit castiga¬
tos blauda pietate portandi sunt. qui increpar pro sua¬
tandi sunt alii gastigandi. qr modus diu̾sus ÷ pecc̃oꝵ. Ẽ¬
at de regno quos amet. audiat de supplicio uuꝰqͥsq ꝙ
timeat. ut si amor ad regnũ tͣhit uł timor minet.
ysidorꝰ dix̃. Salubrit̾ accipuĩt iusti. quociens de suis exces¬
sib arguunt᷑ pleriq mali similes gͥ in malũ defen¬
dunt. Qͥ ꝑblanda u̾ba castigatꝰ non corrigit᷑: acrĩ necẽe
ẽ ut arguat᷑. cum dolore .it. abscicẽda sunt que lenit̾
sanari non possiuit. Qui ãmonitꝰ secreto corrigi de pec¬
culte nescit. manifeste debeat em̃dari. Palam sunt ar¬
guendi. qui palani nocent. ut dũ aꝑta ob uirgatiõe
sanãt᷑. hi qͥ eos imitando celiquerant corrigant᷑. dum
unus corripit᷑. płimi em̃dant᷑. Meliꝰ ÷ ut ꝓ multoꝵ sal¬

Expanded text:
us, nec increpationem recipit, nec salutem. Sustenta aequanimiter, ut infirmos, quos emendare non potueris, castigatos. Blanda pietate portandi sunt qui increpartandi sunt, alii castigandi, quia modus est diversus peccat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat: ut si amor ad regnum non trahat, timor invitet. ISIDORUS. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Plerumque mali, similes sibi in malo, defendunt. Qui per blanda verba castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. Quia admonitus secreto, corrigi de peculte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Palam sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est ut pro multorum sal
Abbreviated transcription (Latin):
.n. fit ꝯmissio. ⁊ nͥ in om̃i uͥ̾bo creotis ei. Est correptio m̃¬
dax in ore ꝯtumelioso. Corrige proximũ antecxͣ ꝯmone¬
ris. et da loc̃ timori altissimi. Peccor hõ ceuttabit correpti¬
onem. Qui odit increpationẽ: uestigiũ est pecc̃oris. Nam qͥ
timet om̃: conu̾tit᷑ ad cor suũ. Amboꝵ dix. Leuit̾ castigatꝰ.

Expanded text:
non omni verbo credas . Est correptio mendax in ira contumeliosi . Corripe proximum antequam commineris, et da locum timori Altissimi Peccator homo devitat correptionem . Qui odit correptionem, vestigium est peccatoris . Nam qui timet Deum, convertetur ad cor suum . AMBROSIUS. L
Abbreviated transcription (Latin):
se possunt homines excisare. Eides .N. que corde retine¬
tͣ. ꝯfessione oris ad salutẽ retinet᷑ profert᷑. Multi fide
possunt aꝑte maũ ꝑ t̾rorẽ ficte noscunt᷑ boni. De: sp¬

Expanded text:
non possunt homines excusare: fides enim quae corde retinenon possunt homines excusare: fides enim quae corde retinetur confessione oris ad salutem profertur. possunt aperte mali, per terrorem ficte noscuntur boni. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃a luxͥ tenebrescit. usq ad co p̾ualet fides. ut hoies
suꝑ mare pedib faciat ambulare. Magna est fices. s
nichil prodest si non hu̾erit caritatem. Ierx dixit. Quid
prodest si impie agens dm̃ inuocas in uoce qũe oꝑib
negas. B̾s in bonis oꝑib fidelium ñ tm̾ ꝯsicerat obla¬
tionis magnitudine: quãtũ fidei u̾itat̾e. Ies dixit. Ille
ab omnipotente do cognoscit᷑. Quid ꝑdest si eidem redemp¬
tori nr̃o ꝑ fic̾e uingim᷑. si ab ab eo morib disungua¬
mur ꝥsidorus dixit. Beatus est au̾t qui et recte creden¬
do bñ iuiuit. et bũ iuuendo rectam fidem custodit. Ep̾i¬
anis .N. malꝰ dum scd̃m euangłii doctriuã u̾uinͣ. ⁊
ipãm fidem ꝙͣ u̾ba colit ob orta temptatiõs facile ꝑdit.
Deus si credit᷑ m̾ito in uocatar: et querit᷑. et ꝑ hoc tũc
ꝑfce̾ laudat᷑ qnͥ et credit᷑. Fides neqͣꝙͣ ui extorquit. s ra¬
tione atq exemplis suadet᷑. In corde respicit deꝰ fid̾e. uͥ ñ

Expanded text:
etiam ipsa lux tenebrae fit: usque adeo praevalet fides, ut homines super mare pedibus faciat ambulare. Magna est fides, sed nihil prodest, si non habuerit charitatem. HIERONYMUS. Quid prodest si impie agens Deum voce invocas quem operibus negas? Deus in bonis operibus fidelium non tantum considerat oblationis magniab omnipotenti Deo cognoscimur. Quid prodest si eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? ISIDORUS. Beatus est autem qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custodit. Christianus enim malus, dum secundum Evangelii dipsam fidem quam verbo colit, oborta tentatione facile perdit. Deus si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quando et creditur. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur in corde. Respicit Deus fidem, ubi se
Abbreviated transcription (Latin):
tulit rationẽ positurꝰ redit. qr is qui nũc pie sp̾ualia
dona tribuit districte in uidicio m̾ita exqiuirit. boñ
quod in tranquillitate sumit᷑. in tribulatiõe manife¬
statur. Sunt nam ñ nulli qui domũ intelligentie ꝑ¬
deus cona non retrahit. ut ad spem diuime ꝓpitiationis
mens humana ꝯsurgat. Ab illo .n nob̾ omĩa bona
gr̾a pͥueniente donant᷑. ꝑfc̾s hois donũ dĩ est . nͨ pͣ a se qͥs¬

Expanded text:
ontulit, rationem positurus redit: quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquiret. Bonum quod in tranquillitate sumitur, in tribulatione manifestatur. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae pDeus gratiam non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis humana mens consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se
Abbreviated transcription (Latin):
alienꝰ. Qui neglig̾ recta fac̾e: cesinat recta docere. Prius
quppe semet ip̃m corrig̾e̾ debet qͥ alios ad bñ uiuend̃
ad monere studet. ita ut in om̃ib semet ip̃m formam¬
appet̾e. au̾ in se discutiat seuita honore sit oigna. Quod
si non discrepat: huilit̾ ad id quod uocat᷑ accedat. Tunc¬

Expanded text:
er qui negligit recta facere, desinat recta docere; prius quippe semetipsum corrigere debet qui alios ad bene vivendum admonere studet, ita ut in omnibus semetipsum formamappetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
qm in filiis agnoscit᷑ iur. In uanitate app̾henditur
pcro et suꝑb. Nnte sermonenem ñ collaudes uirum.
hec eiim temptatio est hominum. Penes regem uoli
uelle uideri sapiens. Curam habeto de bono nomine. hoc
enim mag̾ ꝑmanebit tͥ. qmͣ mille thesauri magni. et
pretiosi. Bone iute numꝰ dierum. Gonum autẽ nomẽ
pnianebit inet̾num. Ieronimꝰ dixit. Non queras głam
et non dolebis cum ingłiosus fu̾i̾s. Qui laudem non
appetit: nec contumelias sentit. Non in dõ bonũ te exi¬
stimes si bonus p̾dixis nemo magͦ scire potest qui sis.
sicut tu qui consciꝰ tͥ es. Quid enim procest dum malꝰ
es. si bonus precliceris: Caue ne rumuscuł hominũ des¬
Gregoriꝰ dixit. Scͥi non solum głam supͣ mod̾ non appett.

Expanded text:
. In vanitate apprehenditur peccator et superbus . Ante sermonem non laudes virum . Haec enim tentatio est hominum . Penes regem noli velle videri sapiens . Curam habe de bono nomine, hoc enim magis proderit tibi, quam mille thesauri magni et pretiosi . Bonae vitae numerus dierum, bonum autem nomen permanebit in aeternum. HIERONYMUS. Non quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. Qui laudari non appetit, nec contumeliam sentit. Non ideo te bonum aestimes, si bonus praediceris. Nemo magis scire potest qui sis, sicut tu qui conscius tibi es. Quid enim tibi prodest dum malus es, si bonus praediceris? Cave ne rumusculis hominum elGREGORIUS. Sancti non solum g