comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in telligentiã ueniamꝰ. Sit itaq
nobis porta intĩor testam̃tũ no¬
uũ : porta uero exterior testam̃tũ
uetus: quia ⁊ hoc spãlem intel¬
lectũ aꝑit. ⁊ illud rudib adhuc
m̃tib inhystoria sacri eloquii
littera custodit. Habet autẽ por¬
ta intĩor in magna iam multitu¬
dine fideliũ populoꝵ duo latera
uidelicet dilectionẽ dĩ. ⁊ dileetio¬
nẽ ꝓximi. Bine autẽ m̃se sunt
hinc unde. quia indilectione dĩ.
necessaria tenenda ẽ. fides ⁊ uita.
Indilectione autẽ ꝓximi debet
summoꝑe pacientiȩ benignitas
custodiri. Est enĩ indilectione dĩ
necessaria fides et uita : quia uide¬
licet scriptũ ẽ. Sine fide: impossi¬
bile ẽ. placere dõ. Et rursum scrip¬
tum ẽ. Fi̾des sine oꝑib: mortua ẽ.
Est autẽ indilectione ꝓximi. nob̃
pacientia ⁊ benignitas conseruan¬
da : quia de eadem dilectione scrip¬
tũ ẽ. Caritas paciens ẽ: benignaẽ.

Expanded text:
intelligentiam veniamus. Sit itaque intelligentiam veniamus. Sit itaque nobis porta interior Testamentum Novum, porta vero exterior Testamentum Vetus, quia et hoc spiritalem intellectum aperit, et illud rudibus adhuc mentibus in historia sacri eloquii litteram custodivit. Habet autem porta interior in magna jam multitudine fidelium populorum duo latera, videlicet dilectionem Dei et dilectionem proximi. Bihinc et inde, quia in dilectione Dei necessario tenenda est fides et vita. In dilectione autem proximi debet summopere patientiae bonitas custodiri. Est enim in dilectione Dei necessaria fides et vita, quia videlicet scriptum est: « Sine fide impossibile est placere Deo . » Et rursum scriptum est: « Fides sine operibus mortua est . Est autem in dilectione proximi nobis patientia et benignitas conservanda, quia de eadem dilectione scriptum est: Charitas patiens est, benigna est .
Abbreviated transcription (Latin):
terior similit̾ binas. quattuor
autẽ hinc & quattuor inde m̃se
parit̾ fiunt. dũ ꝑ latera singula bi¬
ne in uestibulo portȩ intĩoris et
bine hinc ⁊ inde exterius inaquilo¬
nis porta describuntur: que simul
om̃s octo sunt : in quib immolatur.
His itaq de extĩori narratione discus¬
sis. ad spãlem in tellectum sermo
redeat. Qui tanto iã eẽ. largiente
dño facilior debet: quanto nos exte¬
rioris descriptionis ignorantia
non angustat. ꝑ ossunt enĩ portarũ
nomine. sic̃ suꝑius dietũ ẽ. seĩ p̃dica¬
tores intelligi. ut uestibulũ portȩ
sit popłs. Quidũ mente humili
uerba p̾dicationis suscipit. iNi
eo mensȩ adsacrificiũ ex uirtutibꝰ
construuntur. Rursum nichil
obstat si portam accipimꝰ. hoc qđ
nobis ꝑora p̾dicantium sacri elo¬
quii incellectus aꝑitur. ut uesti¬
bulũ portȩ eiꝰdẽ. nobis p̃dicatio¬
nis uerba sint. quȩ prius humi¬
lit̾ accipimꝰ. ut post ad sacri eloquii

Expanded text:
terior similiter binas. Quatuor terior similiter binas. Quatuor autem hinc et quatuor inde mensae pariter fiunt, dum per latera singula binae in vestibulo portae interioris et binae hinc et inde exterius in Aquilonis porta describuntur, quae simul omnes octo sunt, in quibus immolatur. His itaque de exteriori narratione discussis, ad spiritalem intellectum sermo redeat, qui tanto jam esse, largiente Domino, facilior debet, quanto nos exterioris descriptionis ignorantia non angustat. 2. Possunt etenim portarum nomine, sicut superius dictum est, sancti praedicatores intelligi, ut vestibupulus. Qui dum mente humili verba praedicationis suscipit, in eo mensae ad sacrificium ex virtutibus construuntur. Rursum nihil obstat si portam accipimus hoc, quod nobis per ora praedicantium sacri eloquii intellectus aperitur, ut vestibulum portae ejusdem nobis praedicationis verba sint quae prius humiliter accipimus, ut post ad sacri eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ intra uestibulũ porte binae
ꝑlatera mẽse erant. cũ subditur: et
ao latus extĩus duȩ mensȩ atq ad latꝰ
alterum ante uestibulum duae
mensȩ. inter quas ȩtiam porta que
respicit uiã aquilonis eẽ. memorat᷑.:
ꝓfecto patet aliud uestibulum in¬
trinsecus. atq aliud extrinsecus
fuisse. quia ⁊ prius porta interior.
& post modũ hoc in loco exterior
aquilonis porta describitur. Nam
tres quoq alias intĩoris atrii eẽ.
memorauit. Quarũ extremã aqui¬
lonis portã narrauerat: s ut pre¬
dictum est atrii exterioris. Nunc
gͦ cũ duȩ mensȩ hinc in porta ues¬
tibuli. ⁊ duae mensȩ inde descri¬
buntur. adhuc de eadem interiori
porta sermo contexitur. quippe cũ
ꝓtinus subinfertur. quia ad latus
extius quod ascendit ad ostium
portȩ que ꝑgit adaquilonẽ duae
mense ⁊ ad latus altum ante uesti¬
bulum porte. duae m̃sae. Porta gͦ
interior. binas ꝑ latera in uestibulũ
m̃sas habe descripta ẽ. ⁊ porta ex¬

Expanded text:
inae per latera mensae erant, cum subditur: Et ad latus exterius duae mensae, atque ad latus alterum ante vestibulum duae mensae, inter quas etiam porta quae respicit viam Aquilonis esse memoratur, profecto patet aliud vestibulum intrinsecus, atque aliud extrinsecus fuisse, quia et prius porta interior, et postmodum hoc in loco exterior Aquilonis porta describitur. Nam tres quoque alias interioris atrii esse memoravit, quarum extremam Aquilonis portam narraverat, sed, ut praedictum est, atrii interioris. Nunc ergo cum duae mensae hinc in portae vestibulo et duae mensae inde describuntur, adhuc de eadem interiori porta sermo contexitur, quippe cum protinus subinfertur quia ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad Aquilonem, duae mensae; et ad latus alterum ante vestibinterior binas per latera in vestibulo mensas habere descripta est, et porta ex
Abbreviated transcription (Latin):
uocati sunt. Siue aut̃ extĩori seu in¬
teriori portȩ : duȩ m̃se hinc sunt. ⁊ duȩ
inde. quia in exordiis suis scã aeccła
dicimus : non eos qui in ueteri ppło
fuerunt. s eos qui in scã aeccłia post
apłos sunt exorti. Posteriori quoq
tempore quod nunc ẽ. habet euangłis¬
tas atq doctores. Quia uͦ euangłiũ
bonũ nuncium dicitur. euangłistas
utiq appellamꝰ. qui rudib popłis

Expanded text:
vocati sunt. Sive autem exteriori seu invocati sunt. Sive autem exteriori seu interiori portae duae mensae hinc sunt, et duae inde, quia in exordiis suis sancta Eccledicimus non eos qui in veteri populo fuerunt, sed eos qui in sancta Ecclesia post apostolos sunt exorti. Posteriori quoque tempore, quod nunc est, habet evangelistas atque doctores. Quia vero Evangelium bonum nuntium dicitur, evangelistas utique a
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ uitȩ in uirtutib traheret.
S rudis eius popłs magis ꝑtimo¬
rem seruiens quã ꝑamorem sequens
uitam patrum. noluit imitari quam
udit. atq idõ porta extĩor quȩ ad
aquilonem ꝑ tingit. mensas non habae
ad holocaustũ. S quia haec moralit̃
diximus. restat adhuc ut easdẽ m̃sas
suꝑ incelligentiã tẏpicam ꝑscrutemur.
Porta et enĩ nr̃a iintĩori uestibulo
quactuor m̃sas habet. quia sca aeccłia
ad eruditionẽ fidelium popłoꝵ quat¬
tuor regentium ordines accepit. Quos
paulus ex dono e omĩpotentis dñi:
enumerat dicens. Ipse dedit quãsdã¬
Alios uͦ euangłistas. alios pastores
&doctores. Pastores uͦ ⁊ doctores unũ
regentiũ ordinem nominat: qe gregẽ
dei ipse ueracit̾ pascit qui docet. Ha¬
buit quoq et porta exterior mensas
quattuor. quia uidelicet sẏnagoga.
obsequii exterioris obseruantiã per
principes sacerdotũ & seniores ppłi.
ꝑscribas atq phariseos tenuit. qui
scilicet pharisei ȩtiã legis doctores

Expanded text:
lum vitae in virtutibus traheret, sed rudis ejus populus magis per timorem serviens quam per amorem, sequens vitam patrum noluit imitari quam vidit, atque ideo porta exterior, quae ad aquilonem pertingit, mensas non habet et holocaustum. Sed quia haec moraliter diximus, restat adhuc ut easdem mensas super intelligentiam typicam perscrutemur. Porta etenim nostra in interiori vestibulo quatuor mensas habet, quia sancta Ecclesia ad eruditionem fidelium populorum quatuor regentium ordines accepit, quos Paulus ex dono omnipotentis Domini enumerat, dicens: « Ipse dedit qualios vero evangelistas, alios autem pastores et doctores . Pastores vero et doctores unum regentium ordinem nominat, quia gregem Dei ipse veraciter pascit qui docet. Habuit quoque et porta exterior mensas quatuor, quia videlicet Synagoga obsequii exterioris observantiam per principes sacerdotum et seniores populi, per Scribas atque Pharisaeos tenuit. Qui scilicet Pharisaei etiam legis doctores
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ ⁊ dimidii meciuntur. qe sc̃i
patres atq doctores qui se longa¬
nimit̾ ad secreta spei intimȩ erten¬
dunt. ꝑ hoc qđ in uirtutib uiuant.
quantũ adhumanam quidẽ men¬
suram ꝑtinet ualde ꝑfecti sunt.
Quantum uͦ addiuina illa mysteria
quȩ plene abhomine capi ñ possunt.
quãdiu in hac mortali carnę subsis¬
tunt ꝑ fecti non sunt. Insemet ipsis
gͦ iam cubitum habent. in dõ autẽ
adhuc cubitum ñ habent: quia iã
quidẽ in iurtutib plene ꝓficiunt.
s tam̃ aliquid dedeo adhuc ex par¬
te cognoscunt. Ecce itũm inm̃sura
m̃se. ad testimonium paulus occur¬
rit. Uideamꝰ an eius uita cubito
in tegro m̃suretur. Dicit. Quot qͦt
ꝑfecti sumꝰ hoc sapiamus. Uideamꝰ
si uihis quȩ dedõ sentit. iam ea ꝑci¬
pienda misteria ꝑfecte tetenderit.
go me ñ arbitror cõphendisse. Qui
rursus ait. Exparte cognoscimus:
& ex parte ꝓpħamus. Cum autem
uenerit quod ꝑfectum ẽ: euacuabit᷑

Expanded text:
unius et dimidii metiuntur, quia sancti unius et dimidii metiuntur, quia sancti patres atque doctores, qui se longanimiter ad secreta spei intimae extendunt, per hoc quod in virtutibus vivunt, quantum ad humanam quidem mensuram pertinet, valde perfecti sunt, quantum vero ad divina illa mysteria quae plene ab homine capi non possunt, quandiu in hac mortali carne subsistunt, perfecti non sunt. In semetipsis ergo jam cubitum habent, in Deo autem adhuc cubitum non habent, quia jam quidem in virtutibus plene proficiunt, sed tamen aliquid de Deo adhuc ex parte cognoscunt. Ecce iterum in mensura mensae ad testimonium Paulus occurrit. Videamus an ejus vita cubito integro mensuretur. Dicit enim: Quotquot perfecti sumus, hoc sapiamus . Videamus si in his quae de Deo sentit jam se ad percipienda mysteria perfecte tetenderit: Ego me non arbitror comprehendisse . Qui rursus ait: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur
Abbreviated transcription (Latin):
sint: audiamus. Sequitur. Lon¬
gitudinẽ unius cubiti & dimidii.
i latitudinẽ cubiti unius. Hunc
locum quidam exposuit dicens.
Longitudine ⁊ latitudine habent
m̃sura cubitum unũ ⁊ dimidium:
idẽ. ꝑ quadrũ. que simul iuncta
tres eubitos faciunt. Qui tres eu¬
biti habent mn altitudinẽ cubitũ
unum : ut misteria trinitatis uniꝰ
cubiti hoc ẽ. diuinę maiestatis
mensuram conseruent. Qui uide¬
licet sensus expositionis idcirco
ñ potest stare. qui in illa sũma tri¬
nitate quȩ om̃a creauit. om̃a con¬
tinet. dimidiũ nichil ẽ. nec exduo¬
b dimidiis. aliquid unũ. Neq
enim quicquam imminutionis
ac decisionis habet illa substantia.
quȩ semꝑ in cõmutabilis manens.
nec detrũtum recipit. nec augm̃¬
tum. Sepe autẽ diximꝰ longitudi¬
nem ad longanimitatẽ spei. latitu¬
dinem uͦ ad caritatis amplitudinẽ
ꝑtinere. M ense gͦ quȩ adholo caustũ
constructȩ sunt. longitudine cubiti

Expanded text:
sint audiamus. Sequitur: sint audiamus. Sequitur: itudine cubiti unius et dimidii, et altitudine cubiti unius. 9. Hunc locum quidam exposuit, dicens: Longitudine et latitudine habent mensae cubitum unum et dimidium, id est per quadrum, quae simul juncta tres cubitos faciunt. Qui tres cubiti habent in altitudinem cubitum unum, ut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae majestatis, mensuram conservent. Qui videlicet sensus expositionis idcirco non potest stare, quia in illa summa Trinitate quae omnia creavit, omnia continet, dimidium nihil est, nec ex duobus dimidiis aliquid unum. Neque enim quidquam imminutionis ac decisionis habet illa substantia, quae semper incommutabilis manens, nec detrimentum recipit, nec augmentum. Saepe autem diximus longitudinem ad longanimitatem spei, latitudinem vero ad charitatis amplitudinem pertinere. Mensae ergo quae ad holocaustum constructae sunt, longitudine cubiti
Abbreviated transcription (Latin):
siue inbono oꝑe seu in scã conuer¬
satione medullitus accenduntur.
Mensae uͦ hae exquadris lapidibus
facte sunt: quia dũ cotidie sacri elo¬
quii insuis cordibꝰ uerba meditantur.
turȩ sacre lapides quadri sunt. qr
ubiq stant: quȩ exnullo latere re¬
p̃hensibilia in ueniuntur. Nam in
om̃e quod p̃teritũ narrant. in om̃e
qd uenturũ ad nunciant. in omne
quod moralit̾ p̃dicant. in omne
qđ spãlit̾ sonant. quasi in diuerso
latere statũ habent. quia rep̃hensio¬
nem non habent. Corda itaq scõꝵ
mĩsae dĩsunt. adholocaustum ex
quadris lapidib instructȩ. quia
qui semꝑ uerba dĩ cogitant. semet¬
ipsos dño a carnali uita in cogita¬
tione mactant. Unde seriptum ẽ.
Lex dĩ eius incorde ipsius: ⁊ñ sub¬
plancabuntur gressus eiꝰ. Et unde
rursum dicitur. Incorde meo abs¬
condi eloquia tua: ut ñ peccẽ tibi.
S m̃sae hae unde sint constructe
cognouimꝰ : ętiam cuius m̃surȩ

Expanded text:
sive in bono opere seu in sancta cogisive in bono opere seu in sancta cogitatione medullitus accenduntur. Mensae vero hae ex quadris lapidibus factae sunt: quia dum quotidie sacri eloquii in suis cordibus verba meditantur, turae sacrae lapides quadri sunt, quia ubique stant, quae ex nullo latere reprehensibilia inveniuntur. Nam in omne quod praeteritum narrant, in omne quod venturum annuntiant, in omne quod moraliter praedicant, in omne quod spiritaliter sonant, quasi in diverso latere statum habent, quia reprehensionem non habent. Corda itaque sanctorum mensae Dei sunt, ad holocaustum ex quadris lapidibus exstructae: quia qui semper Dei cogitant, semetipsos Domino a carnali vita in cogitatione mactant. Unde scriptum est: « Lex Dei ejus in corde ipsius, et non supplantabuntur gressus ejus . » Et unde rursum dicitur: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Sed quia mensae hae unde sint constructae cognovimus, etiam cujus mensurae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uidelicet euangłiste atq doctores
& priori quidẽ tempore fuerunt. s¬
et nunc usq dño largiente ꝑmanent.
quia adhuc cotidie ⁊ infideles pͦpłos
ad fidem trahi. & fideles quosq iti
bonos mores ꝑdoctores erudiri cog¬
hinc. ⁊ duas mensas inde. eosdẽ quos
diximus pͥncipes sacerdotũ ⁊ senioreᷤᷤ
popłi in maiori auctoritate regiminis
scribas quoq ⁊ phariseos qui rudi
illi pͦpło minori loco p̃fuerunt. S¬
hae mensae iuacta portam sunt. quȩ
adaquilonẽ ꝑgit: quia cũ quattuor
isti ordines popło p̾ eeñt. sẏnagoga
inꝑsecutionẽ redẽptoris nr̃i seiuiens.
habuerunt sacrificiũ: qđ iuxt̾a solã
litteram tenuerunt. Unde et ad torpo¬
rem frigoris lapsisunt. quia flãma
seu inm̃te euangłistarũ. atq doctoꝵ.
ignis sp̃s &e arsit et ardet. Qui ꝓ eo
quod omẽm eoꝵ cogitationẽ inbono
oꝑe assumit: flamina amoris dĩ. qͣsi
holocaustũ totũ simul quod inuenit
incendit. Holo caustũ enĩ offerunt. qͥ

Expanded text:
idelicet evangelistae atque doctores, et priori quidem tempore fuerunt, sed nunc usque Domino largiente permanent, quia adhuc quotidie et infideles populos ad fidem trahi, et fideles quosque in bonos mores per doctores erudiri cog duas mensas hinc et duas inde, eosdem quos diximus principes sacerdotum et seniores populi in majori auctoritate regiminis: scribas quoque et Pharisaeos, qui rudi illi pophae mensae juxta portam sunt quae ad Aquilonem pergit, quia cum quatuor isti ordines populo praeessent, Synagoga in persecutione Redemptoris nostri saeviens, tamen mensae habuerunt sacrificium, quod juxta solam litteram tenuerunt; unde et ad torporem frigoris lapsi sunt, quia flamma seu in mente evangelistarum atque doctorum, ignis spiritus et arsit et ardet. Qui pro eo quod omnem eorum cogitationem in bono opere absumit, flamma amoris Dei quasi holocaustum totum incendit. Holocaustum enim offerunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ. & miscd̾am. et fidẽ. Haec oportuit
facere: et illa ñ omittere. ꝑ iudicium
maior digitus oꝑationis ostendit᷑.
Per mentam uͦ anetũ. et cyminum.
digitus ꝓcul dubio minimꝰ figuratur.
Haec gͦ oportuit facere. et illa ñ omittere.
quia si opus nr̃m palmo metiri uolumꝰ.
sic necesse ẽ. ut tendatur minimꝰ. quatinꝰ
maior digitus ñ abstrahatur. Bene aut̃
cũ m̃sarum labia metiuntur. ⁊ m̃sura
palmi dicitur. additur unius : ut ex
doctoꝵ p̃dicatione sic̃ unitas tenetur
in fide. ita quoq unitas m̃tium ser¬
uetur in oꝑe. ne ꝑopus bonũ quod alt̃
agit. alt̃ ad discordiȩ malũ ꝓrumpat.

Expanded text:
diam et fidem. Haec oportuit facere et illa non omittere . » Per judicium major digitus operationis ostenditur. Per mentham vero et anetum et cyminum digitus procul dubio minimus figuratur. Haec ergo oportuit facere, et illa non omittere: quia si opus nostrum palmo metiri volumus, sic necesse est ut tendatur minimus, quatenus major digitus non attrahatur. Bene autem cum mensarum labia metiuntur, et mensura palmi dicitur, additur unius: ut ex doctorum praedicatione sicut unitas tenetur in fide, ita quoque unitas mentium servetur in opere, ne per opus bonum, quod alter agit, alter ad discordiae malum prorumpat.
Abbreviated transcription (Latin):
et ex parte cognoseit: eubitũ habet
quantum ad se: s tam̃ dimidium
suꝑ se tendatur. Ergo in longanimi¬
tatem spei corda scõꝵ tendãtur in
ꝑfectione quam habent eubitũ unũ.
S quia ad huc plene uid̾e non pos¬
sunt. hoc ubi spei oculum mittunt.
hoc quod suꝑ unum cubitum habent.
in dimidio cubito reciduntur. quatinꝰ
in hac uita semꝑ se in ꝑfectos aspiciant.
⁊ ardentius ad ꝑ fectionẽ currant. Ha
bent quoq m̃sȩ latitudinẽ eubiti uniꝰ

Expanded text:
et ex parte cognoscit, cubitum habet, quantum ad se, sed tamen dimidium super se. Tendantur ergo in longanimitate spei corda sanctorum, tendantur in perfectione quam habent, cubito uno. Sed quia adhuc plene videre non possunt, 1409 ubi spei oculum mittunt, hoc quod super unum cubitum habent, in dimidio cubito recidatur, quatenus in hac vita semper se imperfectos aspiciant, et ardentius ad perfectionem currant. 10. Habent quoque mensae latitudinem cubiti unius
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ oꝑantes manib nr̃is. maledicim᷑
& benedicimus. ꝑ secutionẽ patimur.
et sustinemꝰ. blasphemamur ⁊ obsecra¬
mus. Uultis benignitatẽ cognoscere.
ego autẽ libentissime impendam.
& suꝑ impendar ipse ꝓanimab urĩs.
Ac ne forsitan credamꝰ quia eoꝵ amo¬
ri ꝓ quib impendi desid̾at. debitor
fuerit: mox ad eosdẽ discipłos sub¬
unxit dicens. Licet plus uos diligenꝰ:
minus diligar. Cũ gͦ apopło fideli
adimitandas uirtutes scõꝵ p̃dicatoꝵ
uita cognoscitur. ꝓfecto in uestibulo

Expanded text:
ris; maledicimur, et benedicimus, persecutionem patimur, et sustinemus; blasphemamur, et obsecramus . Vultis benignitatem cognoscere? Ego autem libentissime impendam, et superimpendar ipse pro animabus vestris . Ac ne forsitan credamus quia eorum amori pro quibus impendi desiderat debitor fuerit, mox ad eosdem discipulos subjungit, dicens: Licet plus vos diligens, minus diligar . Cum ergo a populo fideli ad imitandas virtutes sanctorum praedicatorum vita cognoscitur, profecto in vestibulo
Abbreviated transcription (Latin):
tuor senciamꝰ quȩ ad sacrificium
construete fuerunt. nͣ adholo caustũ.
Holo caustum enĩ sic̃ p̃cedente iam
locutione. ꝓfessussum. totũ incen¬
sum dicitur. & lex quidẽ dñm ac
ꝓximum diligi. diuina mandata
custodire p̾cipit. ab alienarum re-¬
rũ concupiscentia cõpescit. non tam̃
om̃a dimitti iub&e. Intestam̃to aut̃
nouo: nos ueritas contestatur di¬
cens. Nisi quis renuntiauerit om¬
nib quȩ possidet : ñ potest m̃s eẽ.
discipłs. Atq iterum dicit. Qui uult

Expanded text:
acrificium constructae fuerunt, non ad holocaustum. Holocaustum enim, sicut praecedenti jam locutione professus sum , totum incensum dicitur. Et lex quidem Deum ac proximum diligi, divina mandata custodiri praecipit, ab alienarum rerum concupiscentia compescit; non tamen omnia dimitti jubet. In Testamento autem Novo nos Veritas contestatur, dicens: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Atque iterum dicit: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
trare ȩtiã collecta ñ sufficit. pen¬
sate quid agere poterit diuisa. Sci
tis riuulis diuiditur. a suo alueo
siccatur. S tam̃ int̾ haec ad est
suꝑna gr̃a: & si m̃tem meã co¬
gitationũ mearũ ponda depri¬
munt. ur̃oꝵ hanc penne deside¬
rioꝵ leuant. Obscurum ualde ẽ.
opus quod aggredimur. s pona¬
mus mnanimo. quia nocturnũ
iter agimꝰ : restat gͦ. ut hoc pal¬
pando carpamus.

Expanded text:
trare etiam collecta non sufficit, pentrare etiam collecta non sufficit, pensate quid agere poterit divisa? Scimtis rivis dividitur, a suo alveo exsiccatur. Sed tamen inter haec adest superna gratia. Et si mentem meam cogitationum mearum pondera deprimunt, vestrorum hanc pennae desideriorum levant. Obscurum quidem valde est opus quod aggredimur, sed ponamus in animo quia nocturnum iter agimus. Restat ergo ut hoc palpando carpamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Multis curis
prementib ie
zechielis ꝓpħae
librũ corã ura¬
caritate totum
ꝑ ordinẽ ꝑscru¬
tari non licuit.
bonis ur̃is desidiis
placuit petere. ut saltĩ
extrema eiꝰ uisio quae
ei facta ẽ. de edificio
inmonte constituto. quȩ & cunc¬
tis ẽ. uisionib eius obscurior ex¬
poni debuisset. & quidem uolun¬
tati uĩe parere necesse ẽ. s duo sũt
quae in hacre ꝑturbant animũ
meũ. unũ qđ hȩc eadẽ uisio tançȩ
obscuritatis nebulis tegitur.
ut uix inea aliquid intellectu
int̾ lucente uideatur. aliud quod
iã agilul fũ languobardorũ re¬
gem ad obsidionẽ nr̃am sũmoꝑe
festinantẽ: padum transisse cog¬
misera. timoris sui ꝑturbatio¬
nib occupata: quanto enĩ cir-¬
ca terrena plus satagit. tanto
in his quȩ sunt cȩlestia minus
uidet: ꝓeo qđ curis suis extra
se ducitur. & ualde intus minꝰ ẽ.
quia sic̃ scriptũ ẽ. de primit t̾re¬
na habitatio sensum multa co¬
gitantẽ. Que enĩ suꝑiora peni¬

Expanded text:
multis curis prementibus, Ezechielis prophetae librum coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est, sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid intellectu interlucente videatur. Aliud, quod jam Agilulphum Langobardorum regem ad obsidionem nostram summopere festinantem Padum transisse cogmisera, 1308 timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus angitur, tanto in his quae sunt coelestia minus videt; et pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est, quia, sicut scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora pene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ senariũ numerum. nͥ actiuę
uitȩ ꝑ fectio designatur: Qud
ꝑ septenariũ. nͥ contẽplatiua ex
primitur: Sex gͦ annis seruit.
⁊ septimo egreditur lib. qͥ ꝑ actiuã
quã ꝑ fecte exhibuerit. ad contem¬
platiue uitȩ lib̾tatẽ transit. Et
notandum quod gratis lib egre¬
ditur. qe hi qui pꝰquã omĩa feceruit.
dicũt se in utiles seruos. eis ꝓcul
dubio sic̃ ipsa actiua fuit exmu¬
nere. ita erit ex gr̃a ętiam contẽ¬
platiua. Cumquali ueste intraue¬
rit. cũ tali exeat. qr omĩno neces¬
se est ut unꝰ quisq nr̃m in hoc
quod incipit ꝑ seuẽret. atq usq
aofinẽ oꝑis. inea qua incoauit
intentione ꝑduret. Ille quippe
ad contemplatiuam bene tran¬
sit: qͥ inactiua uita intentioniᷤ
suȩ uestẽ ad deteriora ñ muta¬
uerit. Ee sunt ñ nulli qui priꝰꝗ.
omĩpotentis dĩ seruicio. in scã
conuer satione socientur. iam
bona oꝑari diligunt. Sunt uͦ
alii qui bona oꝑa postquã ad

Expanded text:
per senarium numerum nisi activae per senarium numerum nisi activae vitae perfectio designatur? quid per septenarium nisi contemplaprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc, quod incipit, perseveret, atque usque ad finem operis in ea, qua inchoavit, intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bona opera, postquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
nor ẽ. merito. quam contẽplatiua:
recte nunc dr̃. manus hominis
sub penns eoꝵ. Nam et si ꝑ ac¬
tiuam boni aliquid agimꝰ: ad
cȩleste tam̃ desid̾ium ꝑ contẽpla¬
tiuam uolamus. Unde ⁊ apud
moysen. actiua seruitus: contẽ¬
platuua autẽ lib̾tas uocatur. Et
uiuimꝰ. una nobis innecessitate ẽ.
altera in uoluntate. Quis enim
cognoscens amͣ ad eiꝰ regnum
ingreditur. nisi bene prius oꝑet᷑:
Siue contẽplatiua gͦ uita intrare
possunt ad cȩlestẽ patriã qͥ bona
quȩ possunt oꝑari ñ negligunt:
sine actua aut̃ intrare ñ possũt:
si negligunt bona oꝑari quȩ posst.
lla gͦ innecessitate. hȩc inuolunta¬
te ẽ : illa inseruitute: ista inlib̾tate.
Si emeris seruũ ebreum. sex anniᷤ
seruiet tͥ. septimo egredietur lib̾

Expanded text:
nor est merito, quam contemplativa, nor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: « Manus hominis sub pennis eorum. » Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur. Et vivimus, una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi; in septimo egredietur liber
Abbreviated transcription (Latin):
ramina ignorat. Duȩ aut̃ sũt p̃dica
toꝵ scõꝵ uite: actiua scilicet et
contẽplatiua. S actiua pͥor ẽ. tẽpore
quam contemplatiua: qr erbono
oꝑe tenditur ad contẽplationẽ. Con¬
templatiua aut̃ maiorẽ. merito
quam actiua: quia hȩc in usu pre¬
sentis oꝑis laborat. illa uͦ sapore
intimo uenturam iam requiem
ua uita signatur: Manꝰ gͦ hominis
sub pennis eoꝵ ẽ: idẽ. uitus oꝑis
sub uolatu contẽplationis. Quod
bene in euangłio duȩ illȩ mulie¬
res de signant. marcha scilicet et
maria. Marcha enim satagebat
circa frequens ministeriũ: maria
autẽ sedebat ad pedes dñi. ⁊ audie
altera contemplacioni. Una actiuȩ
seruiebat. ꝑ ext̾ius ministerium.
altera contẽplatiuę ꝑsuspensionẽ
cordis inuerbum. & quã uis acti¬
ua bona sit: melior tam̃ ẽ. contẽ¬
platiua. Quia ista cum mortali
uita de ficit: illa uͦ minmortali
uita plenius excrescit. Unde dr̃.

Expanded text:
ramina ignorat. 9. Duae autem sunt saramina ignorat. 9. Duae autem sunt satorum vitae, activa scilicet et contemplativa. Sed activa prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tenditur ad contemplationem; contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem va vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est, virtus operis sub volatu contemplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. « Martha enim satagebat circa frequens ministerium, Maria autem sedebat ad pedes Domini, et veraltera contemplationi. Una activae serviebat, per exteriorum ministerium, altera contemplativae, per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa. Quia ista cum mortali vita deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tes: regiones quattuor mundi ac¬
cipi: scilicet oriens. occidens. meri¬
tio auctore dõ incunctis mundi
partibꝰ egressa ẽ. Possumꝰ etiam ꝑ
quattuor partes. pͥncipales quat
fortitudinẽ. iusticiã. atq tẽꝑantiã.
Quas nimirũ uirtutes tc̃ ueraciter
accipimus: cũ earũ ordinẽ custo¬
dimus. ꝑ rima quippe prudentia.
scda fortitudo. t̾cia iusticia. qͣrta
temꝑantia ẽ. Quid enĩ ꝓͦ eẽ. potest
prudentia. si fortitudo de sit. Scire
et enĩ cuiquã qđ ñ potest facere.
prudent᷑ intelligit. qd̾ agit. ⁊ for¬
tit̾ agit. quod intellexerit. iã ꝓcul
dubio iustus ẽ. s eius iusticiam¬
temꝑantia sequi debet. quia pler̃q
iusticia. si mo odũ ñ habet. incredu¬
litatẽ cadit. Ipsa gͦ iustitia uere ius¬
ticia ẽ: quȩ se temꝑantiȩ freno mo¬
deratur. ut in zelo qͦ quisq feruet.
sit ȩtiã temꝑans: ne si plus ferueat
ꝑdat iusticiam. cuiꝰ seruare mode¬

Expanded text:
tes regiones quatuor mundi actes regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, meritio, auctore Deo, in cunctis mundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, principales quatufortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justierantia sequi debet, quia plerumque justitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si plus ferveat, perdat justitiam, cujus servare mode
Abbreviated transcription (Latin):
et ereoꝵ repletione mulier
ac reditoriᷤᷤ sui debito ẽ. soluta.
Quȩ uidelicet mulier quã aliã
nͥ sanctã aeccłiam signat. duoꝵ
popłoꝵ. id est uidaici ⁊ gentił.
quasi duoꝵ filioꝵ matrẽ quȩ
prius ex ꝑuerso oꝑe. ꝑ callidi
sp̃s ꝑ suasionẽ. quasi quendam
peccati nũmum acreditore ac¬
ceperat. ⁊ duos quos infide ge¬
qđ habebat olei uasa uacua in¬
fundit. qr dum abunius ore docto¬
ris. parũ quid de amore diuinita¬
tis. multoꝵ uacuę mentes audi¬
unt: exub̃ante gr̃a unguento
diuini amoris usq ad sũmum
replentur. Et iã nc̃ multoꝵ corda
quȩ pͥus fuerant uacua uascula
unguento sp̃s plena sũt: quȩ ex
paucitate olei solummͦ infusa ui¬
debantur. Qddũ aliis atq aliis
datur: et ab auditoribꝰ fides accipi¬
tur. erepta mulier uidelicet sc̃ã¬
a eccłia sub creditoris sui iã debito
minis sub pennis eoꝵ inquattuor
partes. Possunt hoc in loqͦ .iiiiͬ. par¬

Expanded text:
et ex eorum repletione mulier et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam nisi sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? Quae prius ex perverso opere per callidi speccati nummum a creditore acceperat, et duos, quos in fide gequod habebat olei vacua vasa infundit, quia dum ab unius ore doctoris parvum quidem amorem divinitatis multorum vacuae mentes hauriunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque ad summum replentur. Etiam nunc multorum corda, quae prius fuerant vacua vascula, unguento Spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam debito minis sub pennis eorum in quatuor partes. « Possunt hoc in loco quatuor par
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Neq enim cęlestẽ głam
aut tantum uidere sufficiũt
quantum ẽ: aut tantũ loqui
preualent quantum uident.
Candens gͦ aes scintillas ꝓieit.
quando uix tenuit̾ pͣdicator loqͥ
sufficit. hoc unde ipse fortiter
ignescit. Diuina autẽ pietate
agitur. ut ex ipsis scintillis te¬
nuissimis audientis animus
in flãmetur : qe sunt quidam
quidũ parua audiũt maiori
desid̾io replentur. Et inde ꝑfecte
in dei amore ardent. unde uix
tenuissimas uerboꝵ scintillas
accoꝑint. Uerbum quippe pre¬
dicationis: sem̃ incorde audien¬
tis ẽ. Et auditor bonꝰ inde ꝓfert
pꝰ modũ magnam messem sei¬
entiȩ. unde parũ pͥus acceꝑit
sem̃ linguȩ. Cui rei bene conci¬
nit factũ in uidua abheliseo
ꝓpħa miraculum: quȩ ne duos
filios auferente creditore amitte¬
ret : propħae dictis obediuit.
Et exeo quod parũ olei habebat:
ꝑ uasa uacua effudit. quȩ cune¬
ta pꝰusq ad sũmũ repleta sunt.

Expanded text:
tur. Neque enim coelestem gloriam tur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur, quia sunt quidam qui dum parva audiunt majore desiderio replentur; et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperunt. 6. Verbum quippe praedicationis semen in corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvum prius acceperat semen linguae. Cui rei bene concinit factum in vidua ab Elisaeo propheta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pectus eris candentis. Eris me¬
tallũ ualde sonoꝵ ẽ: ⁊ recte uo¬
ces p̃dicantium ęri cõparantur:
quia in omẽm t̾ram exiuit so¬
nus eoꝵ. et infines orbis t̾rȩ
uerba eoꝵ. Bene autẽ aes can¬
dens dr̃: quia uita p̾dicantiũ
sonat et ardet. Ardet enĩ desid̾io
sonat uerbo. Aes gͦ candens:
est p̃dicatio accensa. S de can¬
dente aere scintille ꝓ deunt:
quia de eoꝵ exhortationibus
uerba flãmantia ad aures
audientiũ ꝓ cedunt. Recte aut̃
p̃dicatoꝵ uerba scintillȩ appel¬
latȩ sunt: quia eos quos incorde
tetigerint incendunt. Conside¬
randũ quoq ẽ. qđ seintille sub¬
tiles ualde et tenues sunt: quia
cum predicatores scĩ de cȩlesti
patria loquantur. ñ tantum
ualent aꝑire uerbo: quantũ
possunt ardere desiderio. E&
eoꝵ gͦ lingua quasi quedam
ad nos scintillȩ ueniunt: qr
de cȩlesti patria ineoꝵ uoce
iuas tenuȩ aliquid cognoscit᷑.
quod tam abeis ñ tenuit᷑ ama¬

Expanded text:
pectus aeris candentis. » Aeris mepectus aeris candentis. » Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia « in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum ergo lingua, quasi quad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter ama
Abbreviated transcription (Latin):
enim facile p̃dicatio eius
accipitur : si leuis eẽ. in mo¬
rib uideatur. Et nulla erit
maturitatis ostensio: si contͣ
aduersa omĩa ñ affuerit
oꝑis fortitudo. Uirtutis aut̃
meritũ ipsa fortitudo oꝑis
amutit: si discreta in intel¬
lectu ñ fuerit. Ecce enĩ saerã
scripturã legimus. si om̃ia ad¬
omĩa litterã senciamus: uirtu¬
tem discretionis amisimus.
Si omĩa ad sp̾alem allegoriam
ducimus : similiter indiseretio¬
nis stulticia ligamur. Legunt
enim sacra eloquia p̾̃dicatores
scĩ: aliqͣndo in hystoria luterã
suscipiunt. aliquando uͦ ꝑsig¬
nificationẽ luterȩ spm̃ requir̃.
Et modo bona facta patrum
p̃cedentiũ sic̃ iuxta licteram
inueniunt imitantur. modo
quedam qua iuit a hystoriam
imitanda ñ sunt sp̃aliter intel¬
ligunt. et ad ꝓfectum tendunt.
Quid gͦ aliud predicatores sc̃i in
suo oꝑe. nisi in pede ungulam
findunt. Dequibꝰ ad huc apte
subditur. Et scintille quasi as¬

Expanded text:
enim facile praedicatio ejus enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus: si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amisimus; si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur. Legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti, et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationet modo bona facta patrum praecedentium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad profectum tendunt. Quid aliud praedicatores sancti in suo opere, nisi in pede ungulam findunt, de quibus adhuc aperte subditur: « Et scintillae quasi as
Abbreviated transcription (Latin):
Canis reu̾sus ad suũ uomitum:
et sus lota inuolutabro luci. Do¬
lebat deqͥbꝰdã doctor egregius:
quod pedum recticudinẽ retro
retrorserant. quibꝰ ꝑ increpatione
dicebat. Quomͦ conuertimini
iterũ ad infirma et egena ele
et annos. timeo uos ne forte sine
causa laborauerim in uob̾. Qui
alios ammonet dicens. Propter
quod remissas manꝰ. et soluta
genua erigite. ⁊ gressus rectos
facite pedibꝰ ur̃is. Ut uͦ ineisdẽ
fortitudo atq districtio mons¬
traretur: recte sub iungitur.
Et planta pedis eoꝵ quasi plan¬
ta pedis uituli. Quia enĩ pre¬
dicatores scĩ boum nomine
de signantur: docet paulus
apłs legis testimonium er po¬
nens. Non obturab̾ os boui
trituranti. In scĩs gͦ p̃dicatori¬
b planta pedisẽ. uituli. sci¬
licet mature in cedens ⁊ for¬
tis et d̾iuisa. Quia unus quis¬
q p̾dicator et uenerationẽ
habet. in maturitate. ⁊ forti¬
tudinẽ in oꝑe. et diuisionem
ungulȩ indiscretione. Non

Expanded text:
Canis reversus ad suum vomitum, Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elemet annos. Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vobis . Qui alios admonet, dicens: Propter quod remissas manus, et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris . Ut vero in eisdem fortitudo atque discretio monstraretur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non
Abbreviated transcription (Latin):
penna contẽplationis uolant.
E uangłistarũ gͦ facies adhuma¬
nitatẽ dñi ꝑtinet. penne ad diuini¬
tatẽ: q in eo quẽ corporeũ aspici¬
unt quasi faciem in tendunt.
S dum hunc ẽẽ. in circũ scriptũ
atq incorporeũ exdiuinitate
ad nunciant: ꝑ contẽplationis
pennã quasi in aere leuantur.
Q uia itaq et una ẽ. fides incar¬
nationis eius in om̃ib et pir
contem placio diuinitatis eius
in singulis: recte nũc dr̃. Quat¬
tuor facies uni: ⁊ quattuor pen¬
ne uni. S quȩ uirtus eẽt. si fidẽ
atq contẽplationẽ dñi habentes
p̃dicatores illiꝰ. scã oꝑa nͣ habe
sus actuũ de signantur: Quat¬
tuor gͦ animalium pedes recti
ẽẽ. de scribuntur. qe scõꝵ euan¬
głistarũ. atq omĩum ꝑfectoꝵ
oꝑa ad sequendam iniquitatẽ
non sunt retorta. Hi autẽ pedes
rectos ñ habent. qui ad mala
mundi quȩ reliquerint re flec¬
tuntur. de quib scriptum est.

Expanded text:
penna contemplationis volant. penna contemplationis volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eo quem corporeum aspiciunt quasi faciem intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam, quasi in aera levantur. Quia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non habersus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Quattuor facies uni: ⁊ quattuor
penne uni. Quid ꝑfaciem nͥ noticia.
et quid ꝑpennã. nͥ uolatus expͥmit᷑.
Perfaciem quippe unus quisq cog¬
noscitur. ꝑpennã uͦ in altũ auium
corpora subleuantur. Facies itaq
ad fidem ꝑtinet: penna ad contem¬
plationẽ. ꝑ fidem namq abomini¬
potenti dõ cognoscimur: sic̃ ipse
de suis ouibꝰ dicit. E gosum pastor
bonꝰ. et cognosco meas. ⁊ cognoscu̾t
me meȩ. Qͥ rursus ait. Ego scio
quos elegerim. ꝑ contẽplationẽ uͦ.
qe siuꝑnosmet ipsos tollimur: quasi
in aere leuamur. Quatuor gͦ facies
uni sunt: quia si reqͥras qͥd matħs
de incarnatione dnͣi seneiat. Hoc
nimirũ sentit qđ marcꝰ. lucas. et
ioħs. Siqueras quid ioħs sentiat:
hoc ꝓcul dubio quod lucas. marcꝰ.
⁊ matħs. Si reqͥras quid marcꝰ: hoc
uni sunt: qr noticia fidei qua cog
simul inquattuor. Quic qͥd enĩ in
uno in ueneris : hoc in om̃ibꝰ simul
quattuor recognoscis. Et quattuor
tem eiꝰ mentis oculos leuantes.

Expanded text:
or facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de suis ovibus dicit: « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. » Qui rursus ait: « Ego scio quos elegerim. » Per contemplationem vero quia super nosmetipsos tollimur quasi in aere elevamur. Quatuor ergo facies uni sunt. Quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si requiras quid Marcus, hocuni sunt, quia notitia fidei qua cogne est simul in quatuor. Quod enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognoscis. « Et quatuor tem ejus mentis oculos levantes,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ꝓpħarũ dicta de serta
apud iudeos fuer̃ : quia ꝑ intel¬
lectũ mysticũ ea excolere inqͥ¬
rendo noluer̃. Nobis autem
in ub̾tate uersa sunt: qr iuxta
hystoriam uisionis dicta. lar¬
giente dõ mentes nr̃ȩ sp̾aliter
sapiunt. et iam ad uenȩ comedimꝰ.
quȩ ciues legis manducare no¬
luer̃. Sint grͣę unigenito. sit
laus aet̾nȩ sapientiȩ: qui uiuit
et regnat cum patre in unitate

Expanded text:
quippe prophetarum dicta deserta quippe prophetarum dicta deserta apud Judaeos fuerunt, quia per intellectum mysticum ea excolere inquirendo noluerunt. Nobis autem in ubertatem versa sunt, quia juxta historiam visionis dicta largiente Deo menti nostrae spiritaliter sapiunt, et jam advenae comedimus quae cives legis manducare noluerunt. Sint gratiae Unigenito, sit laus aeternae Sapientiae, qui vivit et regnat cum Patre in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ delib̾auerant innutant. Ꝙ qͥdẽ
bona agunt quȩ ceꝑant: s amelioribꝰ
quȩ delib̾auerant subcũbunt. Hii
nimirũ ante humana iudicia. stare
uidentur in oꝑe: s ante omĩpotentis
diͣ oculos cecid̾unt indelib̾atione. Un¬
de fit plerũq ut et bonũ opꝰ eorum
minus dõ placeat qr cũ pes mentis
in meliore gradu delib̾ationis in¬
constant̃ ponitur. hoc ipsa cogitatio¬
nis inconstantia accusat. S quia
ꝑfecti quiq magna se discretionis
subtilitate conspiciunt: ne ad deterio¬
ra umquã uł inoꝑe uł incogitatione
de labant᷑. quantũ cotidie ꝓficiant
incessant̃ pensant: recte dehis drͣ.
Nõ reuertebantur cũ inced̾ent: s
unũ qd̃q ante faciẽ suam gradie¬
nimus. & usq ad sacri eloquii mis¬
Certe inantiquis parentibꝰ nr̃is
mur. Unde hoc nobis:S inpleuit
redemptor humani generis quod
ꝑ ꝓpham dixͣ. Et deseita inubtatẽ
uersa: ad uenȩ comedent. Hȩc

Expanded text:
quae deliberaverant, immutant; et quidem quae deliberaverant, immutant; et quidem bona agunt quae coeperant, sed a melioribus quae deliberaverant succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opere, sed ante omnipotentis Dei oculos ceciderunt in deliberatione. Unde fit plerumque ut et bonum opus eorum minus Deo placeat, quia cum pes mentis in meliori gradu deliberationis inconstanter ponitur, hoc ipsa cogitationis inconstantia accusat. Sed quia perfecti quique magna se discretionis subtilitate conspiciunt, ne ad deteriora unquam vel in opere, vel in cogitatione delabantur, quantum quotidie proficiant incessanter pensant, recte de his dicitur: Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradieui usque ad sacri eloquii perCerte in antiquis parentibus nostrmur. Unde hoc nobis? Sed implevit Redemptor humani generis quod per prophetam dixit: Et deserta in ubertatem versa advenae comedent . Haec
Abbreviated transcription (Latin):
seseq ipsũ restringere sub conti¬
nentiȩ et castitatis freno delib̾at.
S cum cecidisse alios etiã pꝰcasti¬
tatem conspicit. hoc ipsum face¬
re quod delib̾auerat ꝑtimescit.
ficq ut retro ꝑ cogitationẽ re¬
deat. qͥ ad anteriora respiciens
iam mentis gressib ad alta ibat.
Dequo bene ꝑsalomonẽ dr̃. Aui
obseruat uentũ ñ seminat: et
qui considat nubes nũꝗͣ. metit.
enti quippe nomine malignꝰ
sp̃s qui mentẽ tẽptationib in¬
pellit. nubis uͦ appellatione
peccator expͥmitur. qͥ tẽptatio¬
nis in pulsione cõmouetur. Q
metit. qr is qui tẽptationes malig¬
ni sp̃s metuens. ⁊ iniquoꝵ lapsus
conspiciens. semet ipsum desꝑat.
neq nc̃ erercetur inbono semine
oꝑis. neq pꝰ reficiet᷑ de munert
iustę retributionis. Sunc uͦ ñ nul¬
li qui bona quidẽ quȩ nouerunt
oꝑantur. atq hoc oꝑantes meliora
deliberant. s retractantes meliora

Expanded text:
seque ipsum restringere sub contiseque ipsum restringere sub continentiae et castitatis freno deliberat; sed cum cecidisse alios etiam post castitatem conspicit, hoc ipsum facere quod deliberaverat pertimescit. Fitque ut retro per cogitationem redeat, qui ad anteriora respiciens jam mentis gressibus ad alta ibat. De quo bene per Salomonem dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metet . Venti quippe nomine malignus spiritus, qui mentem tentationibus impellit; nubis vero appellatione peccator exprimitur, qui tentationis impulsione commovetur. Qumetit, quia is qui tentationes maligni spiritus metuens, et iniquorum lapsus conspiciens, semetipsum desperat, neque nunc exercetur in bono semine operis, neque post reficietur de munere justae retributionis. Sunt vero nonnulli qui bona quidem quae noverunt operantur, atque haec operantes, meliora deliberant; sed retractantes meliora