comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illũ. Reues ur̃os accingetis. Quid in
Srn. uoluptatẽ libidĩs in renib eẽ nes¬
tiret. eos uri mĩme petuł. uñ qr potes¬
tas dẏaboli in hũano gu̾e maxĩe per
luixuriã p̃ualuit: de illa uoce dm̃ca dr᷑
cha ꝯmedit. hr̃e reues accinctos deb

Expanded text:
illum: renes vestros accingetis. Quid in Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dcha comedit, habere renes accinctos debet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pegͥm ad hospitiũ ñ solũ ĩuitandi fũt.
s eciam trahendi. Mensam ponũt. cibos of¬
ferunt. ⁊ dm̃i cym scripture sacre expõ¬
ne ñ cognou̾ant in panis fraccõe coguos¬
cunt. Niudiẽdo ergo p̃cepta dĩ illũati ñ¬

Expanded text:
 ad hospitium son solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati n
Abbreviated transcription (Latin):
cordis haurit᷑. In utroq ⁊ enĩ poste
agni sangnis est põitus. qñ sacram̃tũ
paisionis illiꝰ cũ ore ad redempdõem su¬
mit᷑ ad imitatõem qͦ ĩtenta m̃te cogi¬
tatur. Nam qui sic yedẽptoris sui sang¬
uinem accipit. ut imitari passionẽ illiꝰ
necdũ uelit. in uno nũc poste sãguinẽ po¬
suit. Qui ⁊̃ in suꝑ liminarib domoꝵ

Expanded text:
cordis hauritur. In utroque etenim poste agni sanguis est positus quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus do
Abbreviated transcription (Latin):
łos ĩ manib. Quid lex ꝑ batłm nͥ pastorẽ
custodiã desiguat. Et noͣnd̾. dñ ꝙ prius
p̃cipiũt renes accing̾e. pꝰmod̾ batłos ten̾e.
Quia illi debent curã pastoralẽ susciꝑe.:
qui iã in suo corꝑe sciunt fluxa luxurie
domare. Et cũ aliis forcia p̃dicant. ip̃i de¬
sid̾us mollib eneruit ñ suctũbãt. Bñ¬
a̾ sb̾ditur. Et ꝯmedetis festinãtes. Notate
del mist̾ĩa redẽptoris celestis pr̃ie gau¬
.ni. Adhuc hodie lic bñ ag̾e scimꝰ utrũ
cras liteat ignoramꝰ. festinãtis ergo
pascha ꝯmedite .i. ad sollẽpnitatẽ prie ce¬
lestis auelate. Nemo in hꝰ uite itin̾e tor¬
peat: ue iu pr̃ia locũ ꝑdat. Nemo moras ad
exp̾tãda studia ĩnectat. s cepta ꝑficiat.
ne mĩme liceat implere ꝙ uichoat. Si
ad amorẽ dĩ pigri ñ sumꝰ. adiuat ip̃e

Expanded text:
pastoralem curam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Btres, notate Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gauenim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti. Ecce ĩ iuditiũ ueniẽs. dicit. Qs̾
uni ex mĩms meis fecistis. mͥ fecistis. Et¬
ce añ iudiciũ cũ ꝑ m̃bra sua suscipit᷑. Sꝰ¬
ceꝑtores suos ⁊ ꝑ sem ip̃m requirit. et
tũ uos ad hospitalitatis gr̃am pigͥ sumꝰ.

Expanded text:
e ad judicium veniens dicit: Quod uni ex niminis meis fecistis, mihi fecistis . Ecce ante judicium cum per membra sua suscipitur, susceptores suos etiam per semetipsum requirit; et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis maneat ui uob̾. ⁊ hospitalitatẽ no¬
lite obliuisci. ꝑ hãt .n. placu̾nt qͥdã ãgłis
hospitõ receptis. Hinc petrꝰ ait. hospita¬
dicit. hospes fui ⁊ suscepistis me. Opi
domo sua magno hospitalitatis studio
serinebat. Cumq cotidie ad m̃sã fuã pe¬
gͥnos sustiꝑet. quadã die ꝑegͥnꝰ quidam

Expanded text:
atis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam angelis hospitio receptis. Hinc Petrus ait: Hospitadicit: Hospes fui, et suscepistis me. Opindomo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ discipłoꝵ corda s̃ accendunt᷑ ut que¬
rant. ⁊ differint᷑ ne ĩueniãt qͣtinus
infirmitas aĩ ip̃o suo merore crucia
ta purgacior ad inuẽiend̾ fiat. Et tã¬
to ualidiꝰ teneat. cum ĩuen̾it: qnͣto¬

Expanded text:
scipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ inf̾os ulłm reliq̾t. om̃ia abstulit. ĩ iti¬
q electa. Neq ⁊ enĩ infideles qͦsq ⁊̃ pro
suis cͥmĩb eterns supplicus deditos. ad
ueniã dñs resurgẽdo reꝑauit. S illos ex
iuferni claustris rapuit. quos suos ĩ fi¬
de ⁊ actib recognouit. uñ recte ⁊̃ ꝑ oses
dicit. Ero moriꝰ tua o morsꝰ ero morsus
ergo in elc̃is suis funditꝰ occidit mor¬
tem. mors mortis excitit. qr uero ex ĩ¬
ferno ꝑtẽ abstulit ⁊ ꝑtẽ Teliqͥt: ñ occid̾
funditus. s in omordit inf̾nũ. ⁊lit gͦ.
Ero mors tua o mors. ⁊lc si apte ditat᷑
Quia ĩ elcĩs meis te funditus ꝑino ero
ꝑte tnffigo. Que ẽ ergo ista sollẽpnitas.
q̃ infern claustͣ destruxit. ⁊ ianuas no¬
bis regni celestis aꝑuit Inqͥratur

Expanded text:
t. Omnia abstulit utique electa. Neque etenim infideles quosque et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Oseam dicit: « Ero mors tua, o mors! ero morsus ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit; quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, eparte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur
Abbreviated transcription (Latin):
nacõis eius mist̾iũ ꝑscrutari ñ sediꝙ¬
nũ eẽ ꝓhibuit. Eiꝰ eẽ spõsam ecc̃iam ce¬
Pec pẽ uocẽ suã s pp̃ uocẽ spõsi se gaude̾
pbuibebat. Quia ñ ido letabat᷑. ĩ corde s¬
qr ip̃e uotẽ u̾itatis audiebit intꝰ ut lo¬
qretur foris. Qd̃ bñ gandiũ ĩpletũ dt̃
qr qsquis de sua uoce gaudet. plenũ gai¬

Expanded text:
nationis ejus mysterium perscrutari non se dignum esse perhibuit. Ejus esse sponsam Ecclesiam creNec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhibebat, quia nquia ipse Veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidia demr̃at᷑.: Qui cũ mortuũ dñm ii¬
d̾ent. eiisq corpꝰ in sepłcio iam positũ:
custodes illito deputau̾nt. ⁊ eñ qui anctor
uite claru̾at. ĩ int̾ermi qdaustris retẽtum
qͣi sãpson in gata se dep̾hñdisse letati sc̃
Sãpson uo̾ nocte media ñ solũ exit. s
⁊̃ portas tulit: qr uidel redẽptor nr̃ añ
lutem resurgeus ñ solũ liber de inferno.

Expanded text:
fidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum, qui auctor vitae claruerat in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero nocte media non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat᷑ ut loqnun᷑: Quia collotucõis uox¬
corda corda torpẽcia plus qmͣ sermo lcõis
excitat.⁊ qͣi qͣdam manu solliitudĩs ut
eigilent pulsat. Et quid̃ ad hoc opus
me suffit̾e posse ñ uideo. s tã uires qͣs
imꝑicia denegat. caritas muĩstrat. Scio
namq qui dixit. Aꝑi os tuũ ⁊ ego alim¬
plebo ild̾. Donũ ergo opꝰ nobis ĩ uolũta¬
te sit. nã ex dĩno adiutorio erit ĩ ꝑfc̃one.
lẽpnitas. ꝙ ⁊ indignũ ualde est. ut eo die
laudes dẽbitas tateat lĩgua carnis. quo
uidel die caro resurrexit auctoris. Audis¬
runt. ⁊ ei q̃ uiuẽtẽ dilexant: etiam mor

Expanded text:
piatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex dilemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. 2. Audisr
Abbreviated transcription (Latin):
uat: ꝓfc̃o a diẽb Ioħis baptiste regnũ ce¬
loꝵ uĩm patit᷑. Quid ẽ ã regnũ cẽloꝵ insi
locꝰ iustoꝵ: Solis n. iustis celestis pr̃ie p̃¬
mia debentur. ut hũiles. casti. mites. atq
miẜ itordes ad gaudia fr̃na ꝑuẽiant. Cum
nore pollutꝰ. iraꝯdia accẽsꝰ uł c̾delitate
impiꝰ. post culpas ad pñiam redit. ⁊ uttã
et̾uam ꝑcipit: quasi ĩ locũ pc̃cor intrat
alienũ. A dieb ergo Ioħis bap̾te regnũ
celoꝵ uim patit᷑. ⁊ uiolenti xapiũt illud
Quia qui pnĩam pcc̃orib indyait: quid a
qmͣ regno celoꝵ fi̾ uiolẽciã docuit. Re

Expanded text:
um coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites atque misericordes, ad gaudia superna perveniant. Cum nore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam regno coelorum fieri violentiam docuit? Rec
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ suꝑ capd̾ eius fu̾at. seorsũ inuẽitur
qr redẽptoris nr̃i passio lõge a nr̃a pus¬
sione disĩcta ẽ. qm̃ ip̃e sñ culpa ꝑtu¬
lit. ꝙ nos cum culpa tołamꝰ. ꝓp̃e spon¬
te morti succũb̾e uoluit. ad quã nos ue¬
mmꝰ inuiti. Seqͥtur: Tmc ergo ĩtͤiit
⁊̃ ille discipłs qui uen̾at p̾or ad monum̃¬
tum. postqmͣ intͣuit petrꝰ. ing̾ssuẜ ẽ

Expanded text:
quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. 5. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus qui venerat prior ad monumentum. Po
Abbreviated transcription (Latin):
sol ꝑ sudariũ laborãciũ sudor det̾gi
potest eciã sudarii nõie ex p̾mi labor
nũciat: cum duras hõim pͣuitates por¬
sustinẽs. d̾s̃ ã apparuit ĩ carne. labo¬
rauit ex nr̃a infirmitate. Quẽ laborẽ

Expanded text:
solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor nuntiat cum duras hominum pravitates porsustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirm
Abbreviated transcription (Latin):
ut tooꝑatores simꝰ u̾i̾tatis. Qui .n. sp̃i¬
talia dona hñtib tp̃ralia sb̾sidia tͥbuit.
in ip̃is donis sp̃italib cooꝑator existit.
Nam cũ pauci sũt qui sp̃italia doua ꝑ¬
cipiũt.⁊ młti qui reb tp̃ralib hũndãt.
ꝑ hoc se duites u̾tutib pauꝑũ inserũt.
quo eisdem sc̃is pauꝑib de suis dĩcus
solatiant᷑. Uñ cũ ꝑ u̾saye uocẽ dñs delit¬

Expanded text:
ut cooperatores simus veritatis . Qui enim spiritalia dona habentibus temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritualibus cooperator existit. Nam cum pauci sunt qui spiritualia dona percipiunt, et multi qui rebus temporalibus abundant, per hoc se divites virtutibus pauperum inserunt, quo eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. Unde cum per Isaiae vocem dereli
Abbreviated transcription (Latin):
expõne ꝓhibuit. uox nãq ip̃a a cla¬
moris u̾tute suctubuit. ⁊̃ qr a młtis andiri
ũ ualeo. loqui fateor. int̾ młtos. erubesco.
S hanc ĩ me u̾eꝯdiã ⁊̃ ip̃e rep̾hñdo. Qo enĩ
Rũqͥd si młtis ꝓdesse neq̃o. nec pancis cu¬
rabo: Et si ex messe portare manipłos mł¬
tos ñ possũ ñꝙͣ nam debeo ad aixã uatuꝰ
ualeo: c̾te uł paucos. c̾te uł ouos. c̾te uel

Expanded text:
i prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multoSed hanc in me verecundiam ipse reprehendo. Quid enim? Si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, numquid debeo ad arcam vacuus valeo, c
Abbreviated transcription (Latin):
de cruce descend̾e noluit. de sepstro r̾esurrexͭ.
plus gͥ fuit de sepulcͦ refurge: qmͣ de cruce
desçend̾e. plus fuit mortẽ resurgẽdo de¬
stru̾e. qmͣ uitã descẽdẽdo seruare. S cum
iudei hũc ad insultacões suas de cruce oos¬
cendere mĩme t̾n̾ent. cũ moriẽtẽ uid̾ent.
cũ se uitisse credid̾unt: nom̃ illiꝰ se qͣi ex¬
truxisse gauisi sũt. S ecce de morte no¬
mẽ eiꝰ ꝑ mũd̾ creuit. ex qͣ hñc infideł tur¬
ba extiuxisse se credidit. ⁊ ꝙ̃ gaudebat occi¬
sum. dol mortuũ: qr hũc ad iuã głam cog¬

Expanded text:
uce descendere noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderint, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hunc infidelis turba exstinxisse se credidit. Et quae gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cog
Abbreviated transcription (Latin):
cum lactutis agrestib. panes quupe
sũ ferm̃to ꝯmedit. qui recta oꝑa sũ cor¬
rupcõne uane głie excet: Qui mandata
diripiat qd̾ qͣi recte dispensat. Hoc qͦ
pcc̃i fermẽtum. bone sue accioni m iscu
agite. atq post pauca. Et sacͥfitate
de fermẽto laudem. De f̾mẽto nãq
laudem ĩmolat. qui dõ sat̾fitiũ de rapuia
parat. Lactuceuo̾ agrestes ualde amare
sunt. Carnes uo̾ agni cũ lactutis ag̾stib
sũt edende. ut cũ corpꝰ redẽptoris accipi

Expanded text:
cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscueagite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Re
Abbreviated transcription (Latin):
tis. saltẽ ĩ ultima etate respicite.⁊̃ adui¬
te uias cũiam laboratur młtũ ñ estis.
uł sero uenite. Et tales ergo pr̃familias
Ad regnũ de corꝑe exeunt. ꝙͣ hii qͥ iam a
pu̾itia uocati ẽẽ uidebant᷑. An ñ ad unde¬
cunã horã uenit latro. Qui ⁊̃ si ñ hũit

Expanded text:
tis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias ad regnum de corpore exeunt quam hi qui jam a pueritia vocati esse videbantur. An non ad undecimam horam venit
Abbreviated transcription (Latin):
ne: mori dignatꝰ ẽ ex uolũtate. resurrexit
ex potestate ⁊ oñdit exemplo ꝙ nobiꝰ pro¬
misit in p̃mio. S fortasse aliquis ditat
Iure ilło surrexit. qui cũ d̾s ẽẽt. teneri
morte ñ potuit. Ad inst̾endã ergo ignorã¬
Solus in illo tp̃re mortuꝰ ẽ. ⁊̃ tñ solus mĩ¬
me surrexit. Nam scͥptũ ẽ. Młta corpora
scõꝵ qͥ dormierãt surrex̾iit. Ablata st̃¬
buit hõ d̾s: ecce cũ dõ hõies resurrexisse
bitamꝰ. Sigͥ mbra nr̃i redẽptoris sumꝰ.

Expanded text:
ne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignoranSolus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata buit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse bitamus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Erat aspectus eiꝰ sicut fulgur. ⁊ uesti¬
m̃ta eiꝰ sicut iix. In fulgure ⁊ enĩt̾ror ti¬
moris ẽ. in niue ã blandim̃tũ cãdoris.
Quia u̾o omp̃s d̾s. ⁊̃ t̾ribilis ẽ pcc̃orib. et
mõstratur. ut de ip̃a sua sp̃e. ⁊ t̾reret rep¬
serta gͣdientẽ colũpna ignis ĩ nocte ⁊ co¬
lũpna nubis p̃ibat in die. In igne ⁊̃ enĩ t̾¬
ror ẽ. in nube a̾ uisionis lene blandim̃tũ.
dies u̾o uita iusti. ⁊̃ nox accipit᷑ uita pc̃co¬
tenebre. nũc a lux in dño. In die ergo ꝑ¬

Expanded text:
ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix. In fulgure enim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus, et terribilis est peccatoribmonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret repsertum gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die. In igne etenim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum. Dies vero justi, et nox accipitur vita peccatotenebrae, nunc autem lux in Domin
Abbreviated transcription (Latin):
gitent. ⁊̃ intlłigãt. Uñ ⁊̃ apte sb̾iũgit᷑.
pit̾. qr cũ intra sc̃am eccͣm diu̾si hõim
mores. diu̾si sunt ordines. ncc̃e ẽ ut õs
simul discant. dũ in ea sp̃uales uiri di¬
ueose qͣlitatis. etatis. ⁊ ordinis. Ad imi¬
tand̾ simł uidentur. S ecce nos dum
mõstrare ulmũ q̃rimꝰ ꝑ młta arbusta
longiꝰ euagati sumꝰ. Qd̃ hoc itat pp̃ ꝙ¬
ꝓph̾e testimoniũ ꝓtulimꝰ. reu̾tamuir.
Qui recipit ꝓpħam in nõie ꝓpħ̾e. m̾ce¬
dem ꝓph̃e accipiet. Quia ⁊̃ si fructum
hec ip̃a sua efficit. q̃ bñ sustẽtat aliena
Quia uo̾ ad magna nos oꝑa ioħes ãmo¬
net ditens. facite fructꝰ dignos pũĩe ⁊¬

Expanded text:
et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque testimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poe
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptoris fidem ⁊̃ iudea colligit᷑. pau¬
lo actestãte qui ait. ⁊ Donec plenitu¬
do genciũ intraretꝰ. ⁊ sic om̃is isoł sal¬
uus fi̾et ⁊ uidit s credidit. Quid fr̃es.
quid estimãdꝰ ẽ credidisłe. Nũqͥd qr
qr ad huc tenebre erant Ad monuñ

Expanded text:
Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia quia adhuc t
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ne uite delc̃acõne ñ torpeat. s ad
bonoꝵ celestiũ defid̾ia ignescat. Ad
hoc spina põit᷑ ut qui p̃ditacõis eius
ꝟbo ꝯpñctus fu̾it. ip̃e q̃ exemplo illius
discat corda freqũciũ uerbo p̃ditatõis

Expanded text:
nae vitae dilectionem non torpeat, sed ad donorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur; ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͥ pascha xp̃s. pensand̾ nõbis ẽ quid
de pascha lex loquit᷑. ut indageniꝰ sb̃¬
tilius an de xp̃o dc̃m uideat᷑. Moyses
qͥppe ait. Sinnẽt de sanguĩe agii. Ac
ponens suꝑ utrũq postem. ⁊ iułuꝑ li¬

Expanded text:
Si ergo pascha Christus, pensandum nobis est quid de pascha lex loquitur, ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et i
Abbreviated transcription (Latin):
eccͣm. ꝙͣuis sp̃italiũ u̾tutũ doua ñ hẽant.
dũ tñ scõs uiros donis sp̃ualib plenos.
sua largitate sustẽtãt. quid a ͦ ꝙͣ uitẽ
cũ botois portãt.: Bouxꝰ ã qͦs alios de¬
signat. qui ĩ altũ ñ ꝓficit. ⁊̃ ꝙͣiuis frt¬

Expanded text:
mvis spiritualium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritualibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus vero quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fru
Abbreviated transcription (Latin):
hii designati sũt. qui intͣ st̃am eccͣm
Adhuc in t̾renis corꝑib positi ram
celestia ꝯtẽplant᷑. Et qmuis nas¬
cendo de t̾ra exierint ꝯtemplãdo tñ
iam iuxta ethera uertitẽ m̃tis at¬
tollunt. Et quid ꝑ ulmũ. nͥ scłariũ
m̃tes expresse sunt. Que dũ t̾renis
Adhuc curis inseriuũt: ulłm u̾tutũ
spitaliũ fyuctũ ferũt. S ⁊̃ si fructũ
ꝓpriũ ulmꝰ ñ ht̃. portare tñ uitẽ cum

Expanded text:
gnati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare
Abbreviated transcription (Latin):
sibi fũt ncͣcia. ꝑtitur. idc̾co ergo de dĩdeu
una diti ñ potuit. qm̃ si una dĩditur. ne¬
mo uestitur. In dimidia qͥppe tunita. ⁊̃ nu¬
dus reman qͥ accipit. ⁊̃ nudꝰ qui dedit.
Int̾ hec a sciend̾ ẽ. qnͣtũ mĩe oꝑa ualẽt.¬

Expanded text:
sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividenuna dici non potuit, quoniam si una dividatur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est quantum mise
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sũt q̃ solsitite pẽsare debemꝰ. qi
.ni. młti uocati pauci electi sũt. p̾mũ
ẽ ut de se quisq nũme p̃sumat. qr ⁊
si iam ad fidem uocatꝰ est. utrũ ꝑhñ¬
ni regno diguꝰ sit nescit. Scd̾m rõ ẽ
ut uniꝰ quisq ꝓximũ ꝙ̃ fortasse iacere
ĩ uitus ꝯspicit. desꝑare ñ audeat. qi dĩ¬

Expanded text:
ergo sunt quae sollicite pensare debemus. Quia ergo sunt quae sollicite pensare debemus. Quia enim multi vocati, sed pauci electi sunt, primum est ut de se quisque minime praesumat, quia etsi jam ad fidem vocatus est, utrum perenni regno dignus sit nescit. Secundum vero est ut unusquisque proximum, quem fortasse jacere in vitiis conspicit, desperare n
Abbreviated transcription (Latin):
uitam rep̾bam illic nu̾ari ĩ sorte fide¬
liũ ñ m̾ent᷑. hoc ouile sc̃e ecc̃ie edos
cum agnis recipit. S attestãte ellã¬
głio. tum uidex ueu̾it. bonos a malis
seꝑat: sicut pastor segregat oues ab
hedis. Neq ⁊ enĩ posfũt qui hic car¬
is sue uoluptatib seriuũt. illic in
omiũ g̾ge num̾ari. Illit eosa sorte
hũiliũ index separat᷑. qui se hic ĩ sr̃¬
bie cornib exaltant. Regnũ celi ꝑ
betis. Quid .n. sit hodie aspicimꝰ. s
quid cras futurꝰ sit unꝰquiłq nesci¬
mꝰ. pleꝵq ⁊ qui post nos uenire c̃ni¬
tur. ꝑ agilitatẽ nos boui oꝑis añ ce¬
dit. Et uix eum cras scquim᷑ ꝙ̃ hodie
p̃ire iidebamͣ. Certe cũ stephanꝰ pro
fide mor̾etur. saulꝰ lapidanciũ ues¬
tim̃ta seruabat. oĩm ergo lapidãci¬
um manĩb ip̃e lapidauit: qui ad la¬
pidand̾ om̃es exertos reddidit. Et tñ
eundẽ ip̃m in sc̃a ecc̃ia laborib añ¬
cessit.ꝙ̃ ꝑleqũdo martirẽ fecit. duo

Expanded text:
itam reprobam illic numerari in sorte fidelium non merentur. Hoc ovile sanctae Ecclesiae haedos cum agnis recipit, sed attestante Evanio, cum judex venerit, bonos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt qui hic carnis suae voluptatibus serviunt, illic in ovium grege numerari. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Regnum coelorubetis. Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquisque nescimus. Plerumque et qui post nos venire cernitur per agilitatem nos boni operis antecedit, et vix eum cras sequimur quem hodie praeire videbamur. Certe cum Stephanus pro fide moreretur, Saulus lapidantium vestimenta servabat. Omnium ergo lapidantium manibus ipse lapidavit, qui ad lapidandum omnes exertos reddidit, et tamen eumdem ipsum in sancta Ecclesia laboribus antecessit quem persequendo martyrem fecit. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
niorẽ synagoga. ꝑ semiorẽ u̾o̾ ectia sig¬
nari ꝑhibet᷑. Quia ⁊ si ad dĩ cultun
prior est synagoga qmͣ ec̃cia gencium.
ad usũ tñ scłi. prior ẽ młtitudo gẽtiũ
qmͣ sy nagoga. paulo attestãte qͥ ait:
Quia ñ prius ꝙ sp̃itale ẽ. s qd̃ aĩale.
per seniorẽ ergo petrũ sigͥficat᷑ ecc̃ia
uideoꝵ. Encurrerũt anibo simł. qr ab ortꝰ
sui tp̃re ułq ad occasũ pari ⁊ cõi uia.
d si nõ pari ⁊ cõi sensu. gentilitas cũ
fynagoga decuturrit. uenit synagoga
prior ad monum̃tũ. s mĩme intrauit.
qr legis quid̃ mãdata ꝑcepit. ꝓpħias de
incarnacõne ac passione dñca audiuͭ.¬

Expanded text:
juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia . Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione D
Abbreviated transcription (Latin):
pħie habebit p̃mia: Iste .n. fortasse iꝰ¬
tus ẽ. Et qnͣto in hoc mũdo nichł possi¬
det. tanto loqñdi ꝓ iusticia fidutiã ma¬
iorẽ ht̃. Hũc dum ille sustẽtaͭ qui ĩ hoc
mũdo aliꝙͦ possid. ⁊̃ fortasse ad ħ pro
ustitia loqui lib̾e ñ p̃sumit. iusticie illi
lib̾tatẽ sibi ꝑtitipẽ fatit. ut cũ eo ꝑiter
uisticie p̃mia recipiat.ꝙ̃ sustẽtãdo ad

Expanded text:
ia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando ad
Abbreviated transcription (Latin):
põita lintheamĩa. ñ tũ intͦiuit.: q ui
del sẏnagoga ⁊ scͥpture sacre sacͣm̃ta
cognouit: tñ ad fidem passionis dñice
credendo intrare distulit. Qͣm diu lõ¬
hõiem eẽ despexit. dm̃ carne morlen
fc̃m cred̾e noluit. Quid ergo est. młi
uacua stetit. uenit symõ petrꝰ se

Expanded text:
posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis Dominicae credendo, intrare distulit; quem diu lohominem esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi vacua stetit. Venit autem Simon Pe
Abbreviated transcription (Latin):
tuus neꝙͣ ẽ. qr ego bonꝰ sũ: Nemo at
se de ope. uemo de tp̃re extoslat. ⁊ cum¬
ta bona egimꝰ. adhuc sr̃nꝰ iudex qua
sb̾tilitate hec examin ignoramꝰ. Et qͥ¬
dem gaudẽd̾ cuiq sũoꝑe ẽ. ĩ regno dĩ

Expanded text:
 Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cumta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit᷑ ꝙ p̾canti hõi ꝓ pena młtiplicat᷑
q codei signant᷑ nõie. hii qͥ u̾tutess signa
exhibent. in sua oꝑone. qui dr̃e cũ paulo
ualent. xp̃i bonꝰ odor sumꝰ dõ. quoꝵ cor¬
da ita interno amore solidata sũt: ut
ea iam t̾reni amoris putredo nlła cor¬
rũpat. ꝑ spinã w̾ signati sũt doctne
sp̃ualis uiri. Qui dñ de pcc̃is ac de uir¬
tutib disserũt. ⁊ mͦ et̾na supplicia mi¬

Expanded text:
promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
tis aꝑiret: eoꝵ hoc ip̃m murmurasse ẽ
.n. post ꝑ actam insticiã inferm loca
ꝙͣus tranqͥlla suscepunt. eis ꝓ fc̃o ⁊ la¬
borasse fuit ĩ uinea ⁊̃ murm̾asse. Qr
ergo post mmacõem denariũ accepũt
qui post longa inferni tp̃ra ad gau¬
dia regui ꝑuen̾unt. Nos a̾ qͥ ad unde¬
timã uenim᷑. post laborẽ nõ murmani᷑
⁊ denariũ accipimꝰ. qr post mediatoris

Expanded text:
tis aperiret, eorum hoc ipsum murmurasse estenim post peractam justitiam inferni loca quamvis tranquilla susceperunt, eis profecto et laborasse fuit in vinea, et murmurasse. Quasi ergo post murmurationem denarium accipiunt, qui post longa inferni tempore ad gaudia regni pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, et denarium accipimus, quia po
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis fat̾e ꝯtẽpnit. Et noͣnd̾. ꝙ securĩ ñ
uixta ramos positam s ad raditẽ dicit.
Cnm .ni. maloꝵ filii tollũt᷑. quid aᵈ ꝙͣ uimi
infructuose arboris abscidunt᷑. Cũ uo̾ si¬
mł tota ꝓgenies cñ ꝑente tollit᷑. ĩfruc¬
tuosa arboꝵ radice absciẜa ẽ. ne iã rema¬
ueat. uñ pͣna it̾m soboles succrescat. In
quib iohis baptiste u̾bis mõstrat᷑. ꝙ au¬
dientiũ corda turbata sunt. cũ ꝓtinꝰ sb̃¬
infert᷑. Et int̾rogabãt cũ turbe dicẽtes.
Quid ergo faciemꝰ Pertulse .n. t̾rore
fu̾ant. q̃ ꝯsiliũ q̃rebant. Seqͣ. Rndẽs a̾

Expanded text:
operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit, cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris abscinduntur? Cum veogenies cum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Percussae enim terrore fu
Abbreviated transcription (Latin):
frangat. p̃stat magne uenie fidutiã la¬
tro ille uen̾abił. qui ũ inde uen̾abił uñ
latro. Nam latro ex cͤdelitate. reu̾abił ex
ꝯfessione. Cogitate rogo cogitate quͣi suit
ibiq fanatꝰ ẽ. Ibi audire m̾uit. hodie me¬
cum eris in ꝑadiso. Quid ẽ hoc : Quis tã¬
tam houitatẽ dĩ dr̃e. quis estimare suffici¬
at  De ip̃a pena cͥmĩs ꝑuenit ad p̃mia

Expanded text:
frangat. Praestat magnum veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis unde latro. Nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate, rogo, cogitate quam sint ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso . Quid est hoc? Quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia
Abbreviated transcription (Latin):
gare ñ destitit. Mane ⁊̃ enĩ nĩdi fuit ab
adam usq ad noe. hora uo̾ t̾cia. a noeus
ad abraham. Sexta u̾ ab abrahã usq ad
moysen. Nona a moỹse usq ad aduentũ
dñi. unde̾cuma rõ ab aduentu dñi usq ad
fiuẽ m̃di. in qͣ p̃dicatores sc̃i apłi missi

Expanded text:
are non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe: hora vero tertia a Noe usque ad Abraham: sexta vero ab Abraham usque ad Moysen; nona autem a Moyse usque ad adventum Domini; undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi, in qua praedicatore
Abbreviated transcription (Latin):
tia. qr qͣiiam sol in altũ ꝓficit. dũ całor
etatis crescit. Sexta u̾o uiuentꝰ ẽ. qr uald̾
in centro sol figitur. dũ in ea plenitudo
roboris Polidatur. Noua a senectꝰ ĩtlłigit᷑
ĩ qͣ ueld̾ sol ab alto axe descẽdit. qr iuea¬
etas a calore uiuẽtutis deficit. Undecuna

Expanded text:
uia quasi jam sol in altum proficit dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe descendit, quia aetas a calore juventutis deficit. Undecima
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ iram suꝑbiẽtiũ huũlr̾ deline¬
Qnͣta hũilitate iã ꝓxĩ fug̾e debeat.
ꝑpendat hõ. si furores wpascẽciũ abstõdẽ¬
do se declinanit d̾s. Nemo ergo se ꝯͣ accep¬
tas ꝯtumelias erigat. nemo ꝯuitiis cõ¬
uiciũ reddat. Imitatõne ⁊ enĩ dĩ głiosiꝰ
ẽ ĩiuriam tatẽdo fug̾e. qmͣ Rendendo
pe ẽ ut accepta ĩ iuria tateas. Quisqͥs
ꝯspitit. qr ꝯtumeliã accipis. ⁊ tates: nõ
nascit᷑. nͥ qr ĩ imis cogitatõem fuxunꝰ.¬
plac̾e ei qͥ nos de celo ꝯspicit. ũ curamꝰ
Accepta ergo ꝯtumelia meditem᷑ ĩ oꝑe

Expanded text:
declineQuanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendope est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non nascitur, nisi quia in imis cogitationem fixplacere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere
Abbreviated transcription (Latin):
acarne: in eo lolã carnis etatẽ pensant
ditentes. Qnqͣgĩta ã nos ñdũ habest
abrahã iudisti: quos benigne redẽptor
nr̃ a carnis sue intuitu sbmon. ⁊ ad dĩ¬
dico uobis añqmͣ fi̾et abrahã. ego sũ. ⁊lñ

Expanded text:
atem  Al., sola carnis aetate pensant, dicentes. Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divdico vob
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ uinee oꝑariꝰ fuit. Oꝑator ergo mane.
hora t̾cia. sexta. ⁊ uona antiqꝰ ille ⁊ ebͣ¬
ichꝰ ppłs designat᷑. qui ĩ elcĩs suis ab ip̃o
m̃di exordio dum recta fide dm̃ studuit
colere. qͣi ñ destitit ĩ uinea cłtura labo¬
rare. Ad undecimã u̾o gẽtiles uocant᷑.qͥb¬

Expanded text:
e, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille et Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocant
Abbreviated transcription (Latin):
absꝯdẽdo decdinau̾it. qui si dĩnitatis sue
poͣm excere uoluiss. tatito nutu nr̃tis in
suis cos ictib ligaret. Aut ĩ pena sb̃ite
mortis obrueret. S qui pati uen̾at: ex̾ce̾
iudiciũ nolẽbat. Certe sõ ip̃o passionis tẽ¬
uen̾at ꝑtulit. Nã cũ ꝑsecutorib suis se q̃

Expanded text:
endo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis temvenerat pertulit. Nam cum persecu
Abbreviated transcription (Latin):
unt eam d cui ꝑ u̾sa. custos quid de uocte
custos cid de nocte. Rnõe noluit dũs.
samaritanꝰ ñ sum. s ego demõuuĩ ñ hc̃o.
ẽẽ se tustodẽ negaret. S tatuit ꝙ recog¬
uouit ⁊ patient̾ reppulit. ꝙ dc̃m falsaci¬

Expanded text:
Isaiam dicitur: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? respondere noluit Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego daemonium non habeo. esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit
Abbreviated transcription (Latin):
buit exẽplũ qui ait. S honorifico pr̃em
meũ. ⁊ uos inhonorastis me. S ꝙͥ nobis
ecce idem filiꝰ ĩ urias accipiẽs głam suã
ũ q̃rit. illatas ꝯtumelias prĩs iudicõ reser¬
uat. ut nobis ꝓfc̃o ĩsinuet. qnͣtũ nos pa
cientes ẽẽ debemiꝰ dum se adhuc ulcisci ñ

Expanded text:
buit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum se adhuc ulcisci non
Abbreviated transcription (Latin):
dit nõis xp̃i uocabłm. Ad lapidẽ ergo
angłareni ut̾q paries uenit. ⁊ u̾m an¬
głm fidei unitas fecit. hoꝵ duoꝵ ꝑietum
natũ angłus nũtiauit. Alter paries ad¬
ductus est: qñ gentilib magis nouũ
sỹdus apparuit. Illi fu̾nt pͥmitie uidõꝵ.
isti fci fũt pͥmicie gentiũ. Illi de ꝓxĩo
adducti. illi de lõge reducti. ꝓpe .n. erant
iudei. qui dm̃i cõlebant. Lõge elant gentes.
q̃ ỹdolis seruiẽbant. Hoc utiq siguifica¬
bant pastores. qui nascente xp̃o ꝓpe st̃
inuenti. ⁊ magi qui de lõgnniqͥs ꝑtib ori¬
entis sunt adducti. Qui tñ uenientes cũ
ip̃i uidei ñ eẽnt. regem iudeoꝵ se q̃ rere
ꝓfessi sunt. ⁊ ad ip̃m adorand̾ se uenisse

Expanded text:
is Christiani vocabulum. Ad lapidem ergo angularem uterque paries venit, et verum angulum fidei unitas fecit. Horum duorum parietum natum angelus nuntiavit; alter paries adductus est, quando gentilibus Magis novum sidus apparuit. 3. Illi fuerunt primitiae Judaeorum, isti facti sunt primitiae gentium; illi de proximo adducti, isti de longinquo reducti. Prope enim erant Judaei qui Deum colebant, longe erant gentes quae idolis serviebant. Hoc utique significabant pastores, qui nascente Christo prope sunt inventi, et Magi, qui sunt de longinquis partibus adducti. Qui tamen venientes, cum ipsi Judaei non essent, regem Judaeorum se quaerere professi sunt, et ad ipsum adorandum se
Abbreviated transcription (Latin):
audisti.: Turbaris susꝑicõib. agitariꝰ
ĩui die stimulis. inflãmaris. ⁊̃ ob hoc na¬
tum regem occid̾e conaris. Inanis ẽ ista
turbacõ tua. ⁊ uana prorsꝰ ẽ cogitacio
tua. Rex iste qui natꝰ est. ñ uenit reges
pugnãdo suꝑare. s moriẽdo mirabłr sõ¬

Expanded text:
audisti, turbaris, suspicionibus agitaris, audisti, turbaris, suspicionibus agitaris, invidiae stimulis inflammaris, et ob hoc natum regem occidere conaris. Inanis est ista turbatio tua, et vana prorsus cogitatio tua. Rex iste qui natus est non venit reges pugnando superare, sed moriendo mirabiliter sub
Abbreviated transcription (Latin):
oriente uen̾unt Iosolimã dicentes. uͥ ẽ qͥ na¬
tus ẽ rex uideoꝵ: uidimꝰ .n. stellã eiꝰ ĩ orieu¬
te. ⁊ uenimꝰ a dorare eum. Quid ẽ hoc dilc̃is¬
simi frẽs. ut isti magi regẽ iudeoꝵ adorare
gem nuꝑ natũ. Nec adorant regem añ
an nos aliqd̃ ordinatũ: adorare cupiũt
rognaturi. Mortuo .n. isto hode. archelaꝰ
ĩ uidea regnauit. ⁊ galilee pͥncipatũ ui¬
mor h̾odes optinuit: Axchelaus natus
in lecto est argenteo positꝰ. xp̃c a natꝰ
ĩ p̃sepio est brenissimo collocatꝰ. Isle for¬
sitan p̃cõsis imolutꝰ ẽ seritis: iste uilissi¬
mis indutus est pannis Et tñ natꝰ ĩ
inuentꝰ supplicit̾ adorat᷑. Om̃ino sꝑuit᷑
gentꝰ pauꝑcule młieris. Quis ẽ iste rex
Quis ẽ iste rex uideoꝵ. qui portat᷑ ut ꝑuũ¬
in celo.uilis ĩ pamnis. p̃cõsꝰ in stellis.
Cuiꝰ natĩtate ꝯꝑta. herodes turbatꝰ est.
⁊ om̃is Iosolima cũ eo Quid est qd̾ sic
turbaris h̾odes. qm̃ natũ regem iudõꝵ

Expanded text:
osolymam dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Quid est, dulcissimi fratres, ut isti Magi regem Judaeorum adoragem nuper natum, nec adorant regem ante annos aliquot ordinatum. Adorare cupiunt regnaturi. Mortuo enim isto Herode, Archelaus in Judaea regnavit, et Galilaeae principatum junior Herodes obtinuit. 4. Archelaus natus in lecto est argenteo positus; Christus autem natus, in praesepio est brevissimo collocatus. Ille forsitan pretiosis involutus est sericis, iste vilissimis involutus est pannis. Et tamen ille ninventus, suppliciter adoratur. Omnino spernitur Quis est iste rex Quis est iste rex Judaeorum qui portatur ut parvuin coelo; vilis in pannis, pretiosus in stellis: cujus nativitate comperta, Herodes turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo . 5. Quid est quod sic turbaris, Herodes? Quoniam natum regem Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui s̾ unu̾sa aut c̾acõne. aut redẽpcõe
ut lectũ est uiam reu̾si sunt iu regionẽ
suã. Rectissime ꝑ aliã uiam redeunt.
ne t̾entus hodes. qui mortẽ parãbat
infanti. it ue magoꝵ ꝑuenire posset
ad xp̃m. Req .ii. qui adorare dñm uene¬
rant. dñi ẽẽ pot̾ant ꝓditores. Qmͣ bñ¬

Expanded text:
qui sibi universa aut creatione, aut redemptione ut lectum est, viam reversi sunt in regionem suam. Rectissime per aliam viam redeunt, ne cruentus Herodes, 76 qui mortem parabat infanti, itinere magorum pervenire possit ad Christum; neque enim qui adorare Dominum venerant, Domini esse poterant proditores. Quam b
Abbreviated transcription (Latin):
corã hõib ꝯfit̾i. Iste itamq puer. qͥ mũd̃
creauit. qui m̃dum regit. qui om̃ia q̃cũ¬
q uult facit. qui cũcta mirabłi atꝙ in
illi pu̾i mortem susciꝑent p̃cõsam. et
qd̃ eis ad s̃alutẽ tuã prestare ñ possis
amicꝰ. hoc ad dãpnacõem tuã fat̾es
ĩimitꝰ. Ad hoc ergo te ꝑmisit ĩfantes oc¬
cidere: ut illos de te fac̾et tͥumphare:
Te ergo ꝑmisit ad neqͥciã. Illos ꝑduxit
ad palmã. Unꝰ .n. idemq est dñs. qui ꝑ¬

Expanded text:
coram hominibus confiteri. Iste itaque puer, qui mundum coram hominibus confiteri. Iste itaque puer, qui mundum creavit, qui mundum regit, qui omnia quaecunque vult facit, qui cuncta mirabili atque illi pueri mortem susciperent pretiosam, et quod eis ad salutem tuam praestare non posses amicus, hoc ad damnationem tuam faceres inimicus. Ad hoc ergo te permisit infantes occidere, ut illos de te faceret triumphare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduxit ad palmam. Unus enim idemque est Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
In tuã ꝑtuciẽ u̾saris. ⁊ nescis. Tu .n. reg¬
nũ ulłatenꝰ hũisses. nisi ab uto puo qui
nũc natꝰ ẽ accepisses. puer iste qui nũc
poͣm iudicãtis. Noli ergo eũ tim̾e regui
tui suctessorẽ. s time infidelitatis tue
iustissimũ dãpnatorẽ. utinã eũ magis
res. Ite inqͥt ⁊ int̾rogate diligent̾ de
pu̾o. ⁊ cum inuen̾itis. renũtiate michi.
ut ⁊ ego uenions adorem eũ. Ocalliditaꝰ
ficta. o incredulitas impia: o nequicia
fraudulẽta. Si adorare istũ pu̾m c̾tissi¬
me disponebas. qͣre ꝓ illo młtos pu̾os
occidebas : Sanguis ĩ nocentũ ꝙ̃ cru¬
dolit̾ effudisti. actestat᷑. quid de hoo pu̾o
uoluisti. Et tñ ñ solũ istũ pu̾m ñ ĩuẽisti.
s nec illis pu̾is aliqͥd nocuisti. ĩmo ĩscius
ꝙ illis ꝓd̾at hoo cogisti. per seuiciã qͥ ppe
tuam fc̃i st̃ martires: qui ꝑ infanciam
suã fu̾ant ĩnocentes: qñ ꝑ gr̃am hꝰ pu̾i
ꝓ eo m̾uerũt mori pͥus qmͣ eum possent

Expanded text:
In tuam perniciem versaris, et nescis. Tu enim regnum nullatenus habuisses, nisi ab isto puero qui nunc natus est, accepisses. Puer qui nunc ipotentiam judicantis. Noli eum timere regni tui successorem, sed time infidelitatis tuae justissimum damnatorem. 6. Utinam eum, Magis res! Ite, inquit, et interrogate diligenter de puero; et cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens adorem eum . O calliditas ficta! O incredulitas impia! O nequitia fraudulenta. Si adorare istum puerum certissime disponebas, quare pro illo multos pueros occidebas? Sanguis innocentum, quem creduliter effudisti, attestatur quid de hoc puero voluisti. Et tamen non solum istum puerum non invenisti, sed nec illis pueris aliquid nocuisti: imo inscius, quod illis proderat, hoc egisti. Per saevitiam quippe tuam facti sunt martyres, qui per infantiam su eo meruerunt mori, priusquam eum possent
Abbreviated transcription (Latin):
gem. u̾m hõiem credit.⁊ u̾e ꝑro nõbis
mortuũ u̾atit̾ recoguoscat. In oblacõe
thuyis ꝯfundit᷑ arrianꝰ. qui soli pr̃i
sacͥficiũ offerre deb̾e̾ ꝯtendit. In obla
dit regem s abrianꝰ dõ unigenito nͣlem
adsignare nititur sepuitutẽ. ꝓinde
ut̾e ñ exꝑiet᷑ regem. a qͦ ꝑ fidem rega¬
tur. s a quo ꝓ infidelitatis cͥmĩe pu¬
matur. qr ab uno dĩnitatis. ab alt̾o
carnis u̾itas denegat᷑. In isdem mu̾̃

Expanded text:
mque hominem credit, ut vere pro nobis mortuum veraciter recognoscat. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit. In oblatdit regem, et Arianus Deo unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem a quo per fidem regatur, sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur. Quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ambłemꝰ. ut ad pr̃iam uenire ualeamꝰ.
ũbi sũ fine cum ip̃o dño gau deamꝰ. Uia
i hõis ẽ uita eius. Qui malle uiuit .ui¬
am tenet erroris. Qui bñ uiuit ꝑ uiã
gͣditur u̾itatis. Qua pp̃ qui ambłat ui¬
am fornicacõis. uiam teneat castitatiꝰ.
Qui ui ã tenẽbat auaritie. teneat ui

Expanded text:
enire valeamus, ubi sine fine cum ipso Domino gaudeamus. Via enim hominis est vita ejus. Qui male vivit, viam tenet erroris; qui bene vivit, per viam graditur veritatis. Quapropter qui ambulabat viam fornicationis, viam teneat castitatis; qui viam tenebat avaritiae, teneat vi
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. ĩ unitate fidei ꝯuen̾unt. unꝰ ꝑies
uenit ex iudeis. alt̾ uenit ex gẽtib. lon¬
ge a se diu̾si ebant. qũ diu̾sa credebant.
positus ẽ in medio lapis angłaris qui
ad se utrũq ꝑietem duc̾et. ⁊ utrũqi
uno nõie nũcuparet. eeñtq unũ ꝯmũ¬
nione uocabuli: qui fĩent in una gr̃a

Expanded text:
fidei convenerunt. Unus paries venit ex Judaeis, alter venit ex gentibus. Longe a se diversi erant, quando diversa credebant: positus est in medio lapis angularis, qui ad se utrumque parietem duceret, et utrumque uno nomine nuncuparet, essentque unum communione vocabuli, qui fierent
Abbreviated transcription (Latin):
ni dicunt. fr ñ om̃es ĩuenuit᷑ nosse. qd̾
dicũt. ꝓuide bonũ ẽ ut cũcti qͥ diem hodi¬
eruũ ephiphaniã nũcupãt. ⁊ cur hoc di¬
catur ignorant. Datͣmentũ diei huiꝰ no¬
uimꝰ ent̾p̃tacõne coguoscãt. Debet .n.
diei hꝰ sollẽpnitas a fidelib celebrari.
⁊ idõ solsempnitas cã ñ d ignorari. hũc
ergo diem sicut dixinꝰ epyphaniã uotat
mentib mamfestatus. a quib ẽ oblatiꝰ
minu̾b supplicit̾ adoratꝰ. Nam qr ip̃e est.
d̾s. qui sͥ in uet̾i testam̃to pͥmicias off̾

Expanded text:
omnes inveniuntur nosse quod dicunt. Proinde bonum est ut cuncti qui diem hodiernum Epiphaniam nuncupant, et cur hoc dicatur ignorant, sacramentum diei hujus nominis interpretatione cognoscant. Debet enim diei hujus solemnitas a fidelibus celebrari, et ideo solemnitatis causa non debet ignorari. Hunc ergo diem, sicut diximus, Epiphaniam vocat nientibus manifestatus, a quibus oblatis muneribus suppliciter est adoratus. Nam quia ipse est Deus qui sibi in Veteri Testamento primitias
Abbreviated transcription (Latin):
pleat seuiciã tuã. s ut ꝑficiat mãsue¬
tudinẽ suã. Raciet .n. eum mori bonig¬
nitas ꝓba. ñ malignitas aliena. Mouet᷑.
ũ ut tu infidelis regnes in scło: s ut
secũ regnare faciat fideles in cẽlo Mo¬
rietur. ñ ut regnũ amittat s ut reg¬
naturos adquirat: Moriet᷑ ñ ut ꝑdat
breuẽ uitã s ut ꝯfeuat sempit̾na. oxriet᷑.¬

Expanded text:
pleat saevitiam tuam, sed ut perficiat mansuetudinem suam: faciet enim eum mori benignitas propria, non malignitas aliena. Morietur non ut tu infidelis regnes in saeculo, sed ut secum regnare faciat fideles in coelo. Morietur non ut regnum amittat, sed ut regnaturos acquirat. Morietur non ut perdat brevem
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es. qr dies iste qui ã nõbis ĩ ho¬
norem dũi ꝑ annos singłos ce¬
lẽbratur: ore cũctoꝵ fideliũ opi¬
phania uen̾abłr nũcupat᷑. Et qr g̾cum ꝓ¬
batur eẽ uocabłm. młtis ẽ latinis incogni

Expanded text:
, quia dies iste qui a nobis in honorem Domini per annos singulos celebratur, ore cunctorum fidelium Epiphania venerabiliter nuncupatur. Et quia Graecum probatur esse vocabulum, multis est Latinis i
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Ip̃m .n. hũit maria filiũ de se na¬
turii. cui stella debite ẜuitutis exhibu
magis in oriente põitis nũciauit. Ma¬
gi ergo uenerũt. ⁊ filiũ uirginisn
unũ eundemq dñm hõiem cognou̾ñt
Deniq at̾tende. quid optułunt.⁊ cog¬

Expanded text:
ta. Ipsum enim habuit Maria filium de se natum, cui stella debitae servitutis exhibuiMagis in Oriente positis nuntiavit. Magi ergo venerunt, et filium Virginis unum eumdemque Deum hominem cognoverunt. 9. Denique attende quid obtulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lũtatẽ. ⁊ld hoc .n mmiẜicordit̾ moriet᷑.
ut resurgens cũctis gentib dñetur:
cis u̾am hꝰ pu̾i dĩtatem attende stes¬
lam in celo fulgentẽ magos p̃ceden¬
tem. ⁊ it̾ ignorantĩb oñdenten. Hec
stelła nũqmͣ añ apparuit. qr nũc eam
puer iste c̾auit. ⁊ magis ad se uẽiẽti¬
b p̃uiã deputauit Iste puer ĩ p̃sepi
quid̃ ꝑuulus collocatur. s maguꝰ in
celo mirabłr oꝑatur. ꝑ mittit se mãib
in t̾ra portari. s p̃cipit sibi celestia fa¬
mulari. Quid est ergo. qd̾ infantilẽ
attendis et atem.⁊ eius dĩnam ñ in

Expanded text:
luntatem. Ad hoc enim misericorditer morietur, ut resurgens cunctis gentibus dominetur. cis veram hujus pueri deitatem, attende stellam in coelo fulgentem, Magos praecedentem, et iter ignorantibus ostendentem. Haec stella nunquam ante apparuit, quia nunc eam puer iste creavit, et Magis ad se venientibus praeviam deputavit. Iste puer in praesepi quidem parvulus collocatur, sed magnus in coelo mirabiliter operatur. Permittit se manibus in terra portari, sed praecipit sibi coelestia famulari. Quid est ergo quod infantilem attendis aetatem, et ejus divinam non in