comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃imomalib qͣs secũ ducit curã hãt maximã. ũ mila eis detͤ occasio peccandi¬
sibi ꝯmissa. ⁊ ꝓuideat ut inlectione ⁊ in officio. ⁊in modulatiõe psalmoꝵ:⁊p¬
se sc̃moniales strenuȩ sint. ⁊ in om̃ib oꝑib bonis illa eis ducatũ p̃beat. ut pote
ꝓaĩab earũ roem̃ redditura in ꝯspectu dñi ⁊ stipendia scimonialib p̃beat neca.
nȩ forte ꝑindigentiã cibi aut potꝰ peccare ⁊pellantur. Ex c̃eit magontiensi c̃ xiiii.¬

Expanded text:
sanctimonialibus quas secum ducit, curam habeat maximam, ut nulla eis detur occasisibi commissa, et provideat ut in lectione et officio, in modulatione psalmorum ipsae sanctimoniales strenuae sint, et in omnibus operibus bonis. Illa eis ducatum praebeat, utpote pro animabus earum rationem redditura in conspectu Domini, et stipendia sanctimonialibus praebeat necessaria, ne forte per indigentiam cibi aut potus peccare
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ⁊firmatũ. Item. Si quis metropolitanꝰ ep̃c. nͥ quod ad suã solũmͦ ꝑtinet par.¬
rochiam. sine ꝯsilio ⁊ uoluntate om̃iũ ⁊ꝑuintialiũ ep̃õꝵ extͣ aliquid agẽ tẽpta¬
uerit: gͣdus sui ꝑiculo subiacebit. ⁊ ꝙ fecit: irritũ habeat᷑ ⁊ uacuũ. Item. Nullꝰ
nͥuocatus ab eo cuiꝰ uiris ẽẽ dmoscitur. ut qͥcqͣm ibi disponat. uel ordinet. aut
uidicet: si sui gͣdus honore potiri uoluerit. Sinaũ alit̃ presũpserit: dãpnabit᷑.
iñ solũ ille: s cooꝑantes ⁊ ꝯsentientes ei. qi sicut ordinatio: itaeis ⁊ iudicatio.

Expanded text:
 verum, si quis metropolitanus episcopus nisi quod ad suam solummodo pertinet parrochiam sine consilio et voluntate omnium comprovincialium episcoporum aliquid agere temptaverit gradus sui periculo sutionem, nisi vocatus ab eo cujus juris esse dignoscitur, ut quisquam ibi vel disponat, vel ordinet, aut judicet si sui gradus honore potiri voluerit. Si aliter praesumpserit damnabitur, et non solum ille, sed cooperantes
Abbreviated transcription (Latin):
onquestus ẽ apłatui nr̃o frat̃ nr̃ sigegodus archiep̃c narbonensis
qͦd clericossuos eomutto adiudiciũ tuũ uenire cõpellas. i de reb ad eccl̃iã
suam ꝑtinentib eo inconsulto qͣsi iure pat̾arhatus tui disponas. cũ ħnec anti¬
quitas cui patres sanxere reu̾entiam hãt: ⁊ auctoritas sacroꝵ canonũ penitꝰ int̃¬
dicat. nͥ forte ꝓcausis quas ap̃ se t̃minare ñ possunt: adte qͣsi ad patarchã suũ
ꝓuocau̾int. uel si ep̃c suus discesserit. res ȩccłiȩ suȩ iudicio tuo dispensare uolue¬
rint. Primates enĩ uł patriarchas nicħ pͥuilegũ hr̃e prȩ cȩt̾is epĩs: nͥ quantũ sacͥ
canones concedt̃ ⁊ prisca ꝯsuetudo illis antiquitꝰ contulit diffinimꝰ: ita sccłm ni¬
Mcuriã. nec ante uidicẽ cinctũ causam dicẽ p̃sumat. qm̃omĩs curia acru-

Expanded text:
ostro frater noster Sigedodus archiepiscopus Narbonensis, quod clericos suos eo invito ad judicium tuum venire compellas, et de rebus ad ecclesiam suam pertinentibus eo inconsulto quasi jure patriarchatus tui disponas, quum hoc nec antiquitas cui Patres sanxerunt reverentiam habeat, et auctoritas sacrorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis, quae apud se terminare non possunt, ad te quasi ad patriarcham suum provocaverint, vel si episcopus suus decesserit, res ecclesiae suae judicio tuo dispensare voluerint. Primates enim vel patriarchas nihil privilegii habere prae ceteris, nisi quantum sacri canones concedunt et prisca consuetudo illis antiquitus contulit, definimus, ita ut secundum Nicuriam, nec ante judicem cinctum causam dicere praesumat, quoniam omnis curia, a cru
Abbreviated transcription (Latin):
pta gͣui infirmitate corporis. aut p̃ceptione regia: ad constitutã diem adet̃ ñ
differant. Quodsi defuerint: sic̃ prisca canonũ precep̃ auctoritas. usq ad ꝓri¬
iusqͥs aut̃ ep̃oꝵ excepta meuitabili causa uł necessitate de ꝑagẽdo xx.¬
se c̃cilio absentau̾it: ꝑumꝰ anni spaciũ erit imunione plectendus. Ex decix
uodsi egrotans fuerit ep̃c. aut aliqua eũ gͣuis necessitas detinu felicis p̃p. c̃ xi.¬

Expanded text:
pta gravi infirmitate corporis, aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant. Quod si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proxiisquis autem episcopum, excepta inevitabili causa, vel necessitate, de peragendo se concilio absentaverit, per unius anni spatium erit communione plectendus. Quod uod si aegrotans fuerit episcopus , aut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se
Abbreviated transcription (Latin):
ostitui. Reliqui ũ qͥ alias metropoltanas edes adeptisunt. ñ pͥmatess. metͦpoli¬
tani nominent᷑ Si aũ aliqͥs metropolitanoꝵ inflatus fuerit: i sine omĩũ ꝯpumci
parrochiã agẽ. aut eos grauare uoluerit: ab om̃ibꝰ districte corrigatur: netalia de¬
inceps p̃sume audeat. Siuͦ incorrigibilis eis ꝙ mobediens apparuerit. ad hanca¬
postolicã sedẽ cui omĩa ep̃oꝵ iudicia t̾minare p̃cepta st̃. eiꝰ ꝯtumacia referat᷑
re fuerit. tc̃ adeuis pͥmatẽ causa differat᷑: ⁊ penes ipsum huiꝰ scẽ sedis auctoritate

Expanded text:
m primatem constitui. Reliqui vero qui alias metropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed metropolitani nominentur. Si autem aliquis metropolitanorum inflatus fuerit, et sine omnium provinm suam pertinent parochiam agere aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnium episcoporum judicia terminare praecepta sunt, ejus contumacia referatur, re fuerit, tunc ad ejus primatum causa deferatur, et penes ipsum hujus sanctae sedis auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ã quoqͣ. Item in eadẽ. S i cũ quidã tp̃r quodã contͣ syrtũ papã tẽptassent
quȩdã mali rumoris obic̾e. uin ꝯcilio cui ualentinianꝰaugustus int̾erat dictũ fu

Expanded text:
bitur a quoquam. » Item in eadem: « Sed cum quodam tempore quidam contra Sixtum papam tentassent bitur a quoquam. » Item in eadem: « Sed cum quodam tempore quidam contra Sixtum papam tentassent quaedam mali rumoris
Abbreviated transcription (Latin):
ostituta i sicut cardine ostiũ regitur: sic huiꝰ scẽ secdis auctoritate om̃seceliȩ do¬
mino disponente regunt᷑. Gsi quȩ cause difficiliores int̾uos ortȩ fuerint. ad hꝰ
sc̃ sedis apicẽ eas quasi ad caput referte. ut apłico t̃minentur iidicio.
garriunt. s uno tẽpore uno eod̃q die głosa morte cũ petro inurbe romasub
fst gͦ pͥma petri apli sedes romana ȩccłia. ñhñs maculã nec ruga nec aliqo h mnõi.¬
q ĩn ut memoratũ ẽ beatisimi petrus ⁊ paulus suo mrĩo ꝯsecͣrunt. In decix Sil¬
filio michaeli. a dño dilecto semꝑ aus̃. Nc̃ aut̃ diuina inspirõe ñ nospigebit.
nec nobis impossibile erit ostendere uobis: si tñ audire uelitis. ñ posso quẽ ꝗͣ ri¬
insignis martyr effectus ⁊ dõ: ꝯpulsus ẽ a paganis. ut templũ deoꝵ ing̃ssus. gͣna
thuris suꝑ prunas imponẽt. Cuius rei grã collecto numerosoꝵ c̃cilio epoꝵ. ⁊ inqͥ

Expanded text:
constituta, et sicut cardine ostium regitur, ita hujus sanctae sedis auctoritate omnes Ecclesiae Domino disponente, reguntur. Igitur si quae causae difficiliores inter vos ortae fuerint, ad hujus sanctae sedis apicem eos quasi ad caput regarriunt, sed uno tempore, uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma suEst ergo prima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia non habens maculam nec rugam, nec aliquiquam, ut memoratum est, beatissimi Petrus et Paulus suo martyrio consecrarunt. Secfilio, MICHAELI a Deo dilecto semper Augusto. Nunc autem divina inspiratione non nos pigebit nec nobis impossibile erit ostendere vobis, si tamen audire velitis, non posse quemquam riinsignis martyr effectus est, adeo compulsus est a paganis ut templum eorum ingressus, grana thuris super prunas imponeret. Cujus rei gratia collecto numerosorum concilio episcoporu
Abbreviated transcription (Latin):
lecurũdari assolet collũ. uerũ ĩ clamidẽ purpureã. atq tunicã coccineã. ⁊ omĩa
sceptra. simulq ⁊ cuncta atq signabunda ⁊ & diu̾sa ornam̃ta imꝑialia. ⁊ omnẽ ꝓ¬
cessionẽ imꝑialis culminis. ⁊ głam potestatis nr̃e. Uiris enĩ reu̾entissimis clericis
indiu̾sis ordinib eid sacroscẽ romanȩ eccłiȩ seruientibꝰ: illud culm̃ singulare. potñ
cios. atq ⁊sules effici. necñ ⁊ cȩtis dignitatib imꝑialib eos ꝓmulgantibꝰ decora-¬
ri. Et sicut imꝑialis militia ita ⁊ clero ⁊ scẽ romanȩ eccl̃iȩ ordinari dec̾nimꝰ. Itẽ
ibi. Ipse beatissimꝰ papa suꝑ coronam clericatꝰ qͣm gerit ad głam bĩ petͥ om̃ĩno
ipsa exauro ñ ẽ passus uti corona. Frigiũ uͦ candido nitore splendidũ. resuribẽm
dñcam designans: eiꝰ sacͣtissimo u̾tici ꝑmanus nr̃as imposuimꝰ. ⁊ tenentes frenõ
equuipsi ꝓ reuerentia bĩ petri stratoris officũ illi exhibiumꝰ. statuentes eodem

Expanded text:
le circumdare assolet collum, verum et chlamidem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia sceptra simulque cuncta signabunda et etiam diversa ornamenta imperialia, et omnem professionem imperialis culminis et gloriam potestatis nostrae; viris enim reverendissimis clericis in diversis ordinibus ejusdem sacrosanctae Romanae Ecclesiae servientibus, illud culmen singulare potentiicios atque consules effici, nec non caeteris dignitatibus imperialibus eos promulgantibus decorari, et sicut imperialis militia ita et clero et sanctae Romanae Ecclesiae ordinari decrevimus. Item ibid.: Ipse beatissimus papa super coronam quam gerit ad gloriam beati Petri, omnino ipsa ex auro non est passus uti corona. Phrygium vero candido nitore splendidum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manu nostra imposuimus, et tenentes frenum ipsius pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus, statuentes eodem
Abbreviated transcription (Latin):
rigere satagat. Sc̃imonialiũ ĩ pudicitiã subtilit muestiget:i si aliqͣmuenit᷑
q̃ neglecto ꝓposito castitatis clerico aut laico impudent᷑ nisceat᷑: acrit̃ u̾beribꝰ
coherceat᷑ ⁊ in pͥuata custodia retrudat᷑. uͥ quod male nusit: digne peniteat.
Intdicatur ⁊̃ ex auctoritate sc̃oꝵ canonũ. ut nullus clericꝰ aut laicꝰ in earũ claus¬
successorib pontificib qͥ usq infinẽ mundi in sede beati petͥ
ert̃ sessuri. atq de p̃senti ⁊ tradimꝰ palatiũ imꝑii nr̃i latera¬
nense. quod omib intoto orbe t̾rarũ prefert᷑ atq p̃cellit palatĩis. Dem̃ diade

Expanded text:
rigere satagat. Sanctimonialium etiam pudicitiam sublimiter investiget, et si aliqua invenitur, quae neglecto proposito castitatis clerico aut laico impudenter misceatur, acriter verberibus coerceatur, et in privata custodia retrudatur, nisi quod male commisit digne peniteat. Interdicatur etiam ex auctoritate sanctorum canonum, ut nullus laicus aut clericus in earum claussuccessoribus pontificibus, qui usque in finem mundi in sede beati Petri erunt sessuri, atque de praesenti contradimus palatium imperii nostri Lateranense, quod omnibus in toto orbe terrarum praefertur, atque praecellit palatiis. Deinde diade
Abbreviated transcription (Latin):
in sententia contͣ ipsum ꝓlata: ħ uideant᷑ memorare p̃cipue dicentes. Qm̃ sccd̃s ex¬
celsus pͥorẽ iniquitatẽ ualde tͣnscendit. Presũpsit enĩ ex ꝯmunicõem dictare adu̾sꝰ
s absq onĩi ꝯtrou̾sia hineo multati sunt: qi cũ eẽt inferior. potiorẽ qͥbuslibet cona¬
tusest lacessere imuriis: teste anatholio ⁊stantinopolitano p̃sule qͥdic̃. Fropt̃ fi¬
dẽ ñ ÷ dampnatꝰ dioscorus. s qi exmunicoẽm fecit dño archiepõ leoni. Inqͥsita sino
loꝵ forte hominũ causas d̃s uoluit ꝑ hoies t̃minare. sedis do symachi p̃p.¬
¶lstiꝰ p̃sulẽ suo sine q̃stiõs reseruauit arbitrio. Uoluit bĩ petͥ apl̃i successores celo
tm̃ deb̾e innocentiã ⁊ subtilissimã discussioĩs indagini muiolatã exhibe conscientam.

Expanded text:
in sententia contra ipsum prolata, hoc videantur memorare praecipue dicentes quoniam secundus excessus priorem iniquitatem valde transcendit. Praesumpsit enim excommunicationem dictare adversus sed absque omni controversia hoc in eo multati ulti sunt, quia cum esset inferior, potiorem quibuslibet conatus est lacessere injuriis contumeliis, teste Anatolio Constantinopolitano praesule qui dicit: Propter fidem non est damnatus Dioscorus, sed quia excommunicationem fecit domino archiepiscopo Leoni. CAP. 9. - Ro forte hominum causas deus uoluerit per homines terminare: sedis istius praesulem suo sine quaestione reseruauit arbitrio. uoluit beati Petri apostoli successores caelo tantum debere innocentiam et subtilissimi discussoris indagini inuiolatam exhibere conscientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
de dicatignũ eccłiarũ ⁊ sac̾dotũ ꝑsingulos annos solemit̃ st̾ celebrandȩ.
ipso dño exemplũ dante. qui ad festũ dedicationis tẽpli om̃ib id faciendi
aans formã cũ reliquis p̾płis eandẽ festiuuitatẽ celebratur᷑ uenit. sic̃ scͥptũ c̃
Eacta st̾ enchena in ierusolinis ⁊ hiemps erat. ⁊ ambulabat u̾ic intemplom
porticu salomonis. Quod aut̃.iii. chierũ sint enchenia celebranda: in labro
regũ ꝑacta dedicatione tẽpli repꝑietis. De ȩceliarũ uͦ dedicatiõe qͦti¬
ens dubitatur: nec c̾ta scriptura nec c̾titestes existunt. ã quib ꝯsec̃tio sciat᷑
absq ulla dubitõe scitote eas ẽẽ sacrandas. nec talis trepidatio iterationem
incurtie qm̃ ñ monstrat᷑ ẽẽ iteratũ: quod nescit᷑ ẽe factum. Ex c̃cilio tole
edificauert̃ postilant consecͣri. ut dotem qͣ ecelie ꝯtuleit̾ censeant ad

Expanded text:
dedicationum ecclesiarum et sacerdotum per singulos annos solemniter sunt celebrandae, ipso Domino exempla dante, qui ad festum dedicationis templi, omnibus id faciendo dans formam, cum reliquis populis eamdem festivitatem celeFacta sunt encaenia Hierosolymis, et hiems erat, et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis . Quod autem octo dierum sint encaenia celebranda, in libro Regum peracta dedicatione templi reperietis . De ecclesiarum vero consecratione quoties duabsque ulla dubitatione scitote eas esse sacrandas, nec talis trepidatio iterationem incurrit, quoniam non monstratur esse iteratum, quod nescitur esse factum. CAP. XII. Eedificaverunt postulant consecrari, ut dotem quam ecclesiae contulerint, censeant ad
Abbreviated transcription (Latin):
offerat: sanguis &ͥ incipit ẽẽ sine nob. Si uͦ aqua sit sola: plebs incipit ẽẽ
sineocͦ. Ergo qnõ botrus solus offert᷑. in quo uini efficientia tm̃ demon¬
stratur: salutis sacram̃tũ negligitur. ꝙ aqua sig̾catur. Non enĩ pot̃ ca¬
lix am̃ ẽe aqua sola. aut uinũ solũ. nͥ utrũq misceatur. & id̾o qi iamex
hoc plurima ⁊ multiplex maioꝵ manauit sententia: deinceps õis talis
error atq p̃sũptio cessare debet. ne ꝑu̾soꝵ ⁊ inordinata cõpago statũ
u̾itatis eneruet: ⁊ iõ nulli deinceps licitũ erit aliud in diuimnis sacris
offerre: nͥ uxxta antiquoꝵ sententiam ꝯcilioꝵ. panẽ tantũ ⁊ calicem
ficando cessabit: quãdu penitentiȩ legitima satisfactione correptus.
⁊ pba semꝑ encharistiam hãt paratã ut q̃ qͥ infirmatꝰfuert.
aut paruułꝰ infirmus fucrit statĩeũ ꝯmunicet nesine ꝯmumone moriatur.
offerant᷑. qͣnta popło suffice debeant. Quod remanserit. indastinũ ñ reser¬

Expanded text:
offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. Si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Ergo quando botrus solus offertur, in quo vini tantum efficientia demonstratur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod aqua significatur. Non enim potest calix Domini esse aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque misceatur, et ideo quia jam ex hoc plurima et multiplex majorum manavit sententia, deinceps omnis talis error atque praesumptio cessare debet, ne perversorum et inordinata propago statum veritatis enervet. Et ideo nulli deinceps licitum erit aliud in divinis sacris offerre nisi juxta antiquorum sententiam conciliorum, panem tantum et calficando cessabit, quandiu legitima poenitentiae satisfactione correptus per eucharistiam habeat paratam, ut quando quis infirmaverit, aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur.populo sufficere debeant. Quod remanserit in crastinum non ser
Abbreviated transcription (Latin):
dormienti: patet aĩo reatus suus. Uidet enĩ a qua radice in qͥnatio il¬
la ꝓcesserit. qi qͦd cogitauit sciens. ħ ꝑtulit nesciens. Propt̃ pollutionẽ.
a sacro misterio eo die abstinere oportet. Exc̃cit rem̃si cap̃.ui.¬
t calix dñi cũ patena si ñ ex aum. omĩmodis ex argento fiat.
Si quis aũ tam pauꝑ est. saitim uł stagneũ calicem hãt. De ere aũ
mitũ ꝓuocat. Nullus aut̃ inligneo aut in uitreo calice cantare prȩ¬
serico panno aut intincto quis ꝗͣ celebrare p̃simat. s in puro lineo ab
sindone linea munda sepultum fuit. E& concił aurelianensi. cap̃. uiii.¬

Expanded text:
dormienti, patet adormienti, patet ala processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter talem pollutionem, a sacro mysterio eo die abstinere oportet. Sed pensanduUt calix Domini cum patena, si non de auro omnino, tamen ex argento fiat. Si quis autem tam pauper est, saltem vel stanneum calicem habeat. De aere autem terque vomitum provocat. Nullus autem in ligneo vel in vitreo calice praeserico panno, aut intincto quisquam celebrare praesumat, sed in puro lineo  asindone linea munda sepultum fuit. » Potest tamen in hi
Abbreviated transcription (Latin):
dolendus ẽ quã fecisse. Cũ uͦ ultra modũ appetitusgulȩ insum̃dis alim̃¬
tis rapitur. atq iccireo humoꝵ receptacula gͣuant᷑. ht̃ exinde aliquẽ rea¬
tũ animꝰ. ñ tam̃ usq ad ꝓhibitionẽ ꝑcipiendi corporis &ͥ ł missarũ so¬
lemiia celebrandi. cũ fortasse aut festus dies exigit. aut ex hib̃i miste¬
riũ. pro eo quod sacerdos aliꝰ inloco deest ipsa necessitas cõpellit:¬
mutatis uestib cantet. Nam si ad sunt alii qui implere misteriũ uale¬
ant illusio ꝑ crapulã facta a ꝑceptione sacri misterii abstinẽ ut arbi¬
tror humilit̃ debet. si tñ dormientis mentẽ turpi maginatione con-¬
cusserit. Nam sunt quib ita plerũq illusio nascitur: ut eoꝵ ammus
⁊̃ in somnio corporis positꝰ. turpib maginib ñ fedet᷑. Quainre unũ ibi
mienti corpore nicħ meminit uidise: tñ in uigiliis corporeis memi¬
nit ingluuie cecidisse. Si uͦ ex turpi cogitatione uigilantis orit᷑ illusio

Expanded text:
tra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde aliquem reatum animus, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi corporis Christi, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi ministerium pro eo quod sacerdos alius deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministerium valent, illusio per crapulam facta a perceptione sacri ministerii abstinere, ut arbitror, humiliter debet; si tamen dormientis mentem turpi imaginatione concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus etiam in somnio corporis positus turpibus imaginibus foedetur. Qua in re ibi unum mienti corpori nihil meminit vidisse, tamen vigiliis corporeis reminiscitur ingluviae cecidisse. Si vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio
Abbreviated transcription (Latin):
Seorsũ enũ panis ⁊ seorsũ calicis ꝯm̃datio memorat . Nam intinctũ panẽ
aisis axp̃m prębuise ñ legimꝰ. excepto illo tm̃ discipulo quẽ intincta buo¬
cela magistri ꝓditorẽ offendẽt. ñ quod sacram̃ti huiꝰ institutionẽ signare.
Nam ꝙ de expressobotio .i. de uuarũ granis pop l̃s ꝯmunicat: ualde est
omnino ⁊ fusũ. s si necẽẽ fuerit: botrus in calice ꝯpͥmat᷑. iaqua misceatur.
qr calꝑe añicꝰ uixta canonũ p̃ceptũ uino ⁊ aqͣ ꝑmxetꝰ debet offerri. qi uude

Expanded text:
seorsum enim panis, et seorsum calicis commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, excepto tantum illi discipulo quem intincta buccella Magistri traditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod de expresso botro, id est de uvarum granis populus communicat, valde est omnino confusum, sed si necesse fuerit botrus in calice comprimatur, et aqua misceatur, quia calix Dominicus, juxta canonum praeceptum, vino et aqua permistus debet offerri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊si ñ frequentius oblatione hoic̃s imunicent. ter inanno nͥ
forte quis maiorib qͥbuslibet criminib impediat᷑ in pascha in pen¬
nĩs hõ ante sacrã ꝯmumonẽ a ꝓpͥa uxore abstiẽ debet .iii. aut. iti.
ant .iiii. dies. Quod int̃ catholicos ñ connumeretur: qui inistis tp̃ribꝰ
ẏprianꝰ eucharistio confr̃i salutẽ. Ero dilectiõe tua ⁊ reu̾entia um.
uobiscũ ꝯmunicare puto. nec maiestati diuine nec euglicȩ disciplinȩ cõ¬
gruere upudor⁊ honor ȩccliȩ tã turpr⁊ infami contagione fȩdetua.

Expanded text:
Et si non frequentius homines communicent, ter in anno, nisi forte quis majoribus quibuslibet criminalibus impediatur, in Pascha, in Pennis homo ante sacram communionem a propria uxore abstinere debere tres aut quatuor aut octo diebus Quod inter Catholicos non connumeretur qui in istis tribus Cyprianus Eucratio confratri salutem. Pro dilectione tua et reverentia ut ad nobiscum communicare: puto nec majestati divinae, nec Evangelicae disciplinae congruere, ut pudor et honor Ecclesiae, tam turpi et infami
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum adiacentia tribuere. s: ⁊̃ ipsi propͥa largitisunt ꝑ uniu̾sa re¬
gna t̾rarũ. unde alerentur egentes. qͥ in mundo nicħ possidebant. ȩccł̃ieq
fabricarent᷑ atq restainarentur deoq ⁊ ȩcłiȩ eiꝰ rite famulantiũ seruoꝵq
uliꝰ supplem̃ta absq necessitate tribuerunt. Ex dec̾tis eiusdẽ. cap̃ a.
quib uir religiosissimꝰ constantinꝰ primꝰ fidẽ u̾itatis patent̾ adeptus:
ucentiã dedit ꝑ uniu̾sum mundũ in suo degentes imꝑio. ñ solũ fieri
xp̃ĩanos: s etiam fabricandas ȩccłias ⁊ predia tribuenda constituit. Deni-¬
ꝙ id prȩfatꝰ pͥnceps donaria ĩmensa ⁊ fabricã templi primȩ sedis beati
p̃sidebant relinquere: i becto petro suisꝙ sucessorib ꝓfutura conceder&¬

Expanded text:
nc licentiam attribuerunt, sed etiam ipsi propria largiti sunt per universa regna terrarum, unde alerentur egentes, qui nil in mundo possidebant, ecclesiaeque fabricarentur atque restaurarentur, Deoque et ecclesiae eius rite famulantium servorumque illius supplementa absque necessitate tribuerentur, ut r religiosissimus Constantinus primus fidem veritatis patenter adeptus, licentiam dedit per universum orbem in suo degentes imperio, non solum fieri Christianos, sed etiam fabricandas ecclesias, et praedia tribuenda constituit. Denique idem praefatus princeps donaria immensa et fabricam templi primae sedis beati praesidebant, relinqueret, et beato Petro suisque successoribus profutura conceder
Abbreviated transcription (Latin):
ordiẽ prȩfationũ. quȩ scã romana ȩccł̃ia hactenus hr̃et. nr̃is litteris
uobis mandaremꝰ. Tunc de ur̃a uoluitate ⁊ studio tambono multũ ga¬
uisi sumꝰ. sacrũ ordinẽ romanũ. sacraq constituta nr̃oꝵ antecessoꝵ soller¬
ter relegentes: inuenimus has .xx. prefationes insacro cathalogo. t m̃ mͦ
recipientes. quas longa retro uetustas in romana ȩcełia hactenꝰ seruauit.
id÷ unã in albis paschalibꝰ. aliam de ascensione dñ. t̃ciã de pentecosten.
quartã denatali dñi. quintã de apparitione dñi. Sextã de apłis.uii. de
scã trmitate . uiii. de cruce. nonã de ieiunio in quadragestma tm̃mꝰ di¬
cendã. has p̃fationes tenet⁊ custodit scã romana ecełia. has tenendas

Expanded text:
ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis mandaremus. Tunc de vestra voluntate, et studio tam bono multum gavisi sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes , invenimus has novem praefationes in sacro catalogo tantummodo receptas recipiendas, quas longa retro vetustas in Romana Ecclesia hactenus servavit; id est unam in albis Paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentecoste, quartam de natali Domini, quintam de apparitione Domini, sextam de apSancta Trinitate, octavam de Cruce, nonam de Jejunio in Quadragesima tantum dicendam. Has praefationes tenet et servat sancta Romana-Ecclesia, has tenendas
Abbreviated transcription (Latin):
familiares de eadẽ domo ꝓdeuntes.s si uoluerint ⁊ inuicẽ ꝯ senserint:
piant᷑ qr ꝓpinqͥtatis ac familiaritatis ac dñationis affeccio: u̾itatem imps¬
dire solet. Amor carnalis ⁊ timor atq auaritia plerũq sensus hebetant hu¬
manos. ⁊ ꝑu̾tunt opiniones. ut questũ pietatẽ putent ⁊ pecuniam quasi
estes absq ulla infamia aut suspitione uel manifesta macula: ⁊ũȩ fidĩ
plenit̃ instructi ẽe debent. ⁊ tales quales ad sac̃dotiũ elig̾e diuina uibet auc¬
tõritas. qm̃ ut antiquoꝵ tradit. auctoritas: sacerdotes cͥminari ñ posst̾. nec
in eos testificari: qͥ ad eundẽ non debent nec posst̾ ꝓuehi honorẽ. Homicidȩ.
malefici. fures. sacrilegi. raptores. uenefici. adult̃i. ⁊ qui raptũ fecert̃ uel fal¬
sũ testimoniũ dixert̃ seu qui ad sortilegos magosq cucurrert̃: nullatenꝰ ad
accusationẽ. uł ad testimoniũ ert̃ admitendi. In decix dẏonisii cap̃ .ii.

Expanded text:
de domo prodeuntes, sed si voluerint, et invicem consenserint, piantur, quia propinquitatis et familiaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi estes absque ulla infamia aut suspicione vel manifesta macula et vera fidei plenitudine instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere divina jubet auctoritas, quoniam ut antiquorum tradidit auctoritas, sacerdotes criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec possunt provehi honorem. Item: homicidae, malefici, fures, sacrilegi, raptores, venefici, adulteri, qui raptum fecerunt, vel falsum testimonium dixerunt, seu qui ad sortilegos magosque cucurrerunt, nullatenus ad accusationem vel ad testimonium erunt admittendi. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
sus sapientis incapite eiꝰ. Sequit᷑ sp̾uale signaculũ. ꝙ audistis hodie legi.
qͦd post fontes suꝑest quo ꝑfectio fiat. qñ adinuocationẽ sacerdotis: sꝑc

Expanded text:
sus sapientis in capite ejus , sequitur spirituale signaculum, quod audistis hodie legi, sus sapientis in capite ejus , sequitur spirituale signaculum, quod audistis hodie legi, quod post fontem super est quo perfectio fiat, quando invocatione sacerdotis Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ similes multi sunt alii: cũ ad scãmȩccłiam ueniunt bapti¬
⁊ antur. qi baptismũ ñ fuit: quod inerrore positi sc̃ȩ trmitatis nomi¬
Netulerunt nuncũ tui. ꝙ fuerit in eadẽ ꝓuintia sacerdos qͥ latmã¬
N linguã penitus ignorabat: ⁊ dũ baptizaret nesciens latine loqͥ
infringens linguã diceret. baptizo te in noĩe pata ⁊ filia ⁊ spu scien¬
tia :i ꝑħ tua reuerenda fr̃nitas ꝯsiderauit rebaptizare. S sc̃issime
fr̃ si ille qui baptizauit ñ errorẽ introducens aut heresim: s ꝓsola
ignorantia romanȩ locutiõis infringendo linguã ut supͣ fatisumus
baptitans dyxisser: ñ possumꝰ consentire ut denuo baptitentuꝵ.
baptizatus de fonte. statĩ signetur ã cerebro aprb̃o cũ sacro cris¬
unguat in uitam ȩ̃nã. Uide uͭ unctuses in uitam inqͥt ȩt̃nã. Txii.¬
Accipis misteriũ. hoc ẽ unguentũ suꝑ caput. Quare suꝑ caput : Quia sẽ¬

Expanded text:
quorum similes multi sunt alii, cum ad sanctam Ecclesiam veniunt baptizantur, quia baptisma non fuit, quod in errore positi, in sanctae Trinitatis nomiRetulerunt nuncii tui, quod fuerit in eadem provincia sacerdos, qui latinam linguam penitus ignorabat, et, dum baptizaret, nesciens latini eloquii, infringens linguam, diceret: Baptizo te in nomine Patria, et Filia, et Spiua reverenda fraternitas consideravit rebaptizare. Sed, sanctissime frater, si ille qui baptizavit, non errorem introducens aut heresim, sed, pro sola ignorantia Romane locutionis infringendo linguam, ut supra fati sumus, baptizans dixisset, non possumus consentire, ut denuo baptizentur; baptizatus de fonte, statim signatur in cerebro a presbytero cum sacro chrisungat in vitam aeternam. Vide ubi unctus es: in vitam, inquit, aeternam. NoliAccipis mysterium, hoc est unguentum super caput. Quare super caput? Quia Sen
Abbreviated transcription (Latin):
głosoꝵ karoli atq ludouici imꝑatoꝵ: ꝯtinent capitła
tem. Ia quȩ postmodũ a fidelib sc̃ẽ dĩ exclie.pipini¬
⁊ latoli atq ludouici didicimꝰ: iniã dicis libellis
mini me inserta ẽe ꝓ d̾ĩ om̃ĩpotentis amore ⁊ scẽ dĩ ȩccłie ac seruoꝵ
eiꝰ. atq totiꝰ populi utilitate: fidelit̃ inuestigare curauimꝰ ⁊ n trib se¬
karolo nobilissimis regib filiis uidł ludouici imꝑatoris pisssimi hñda
⁊ omnib ꝙͥanoꝵ fidelib tͣdenda scrib̾e non distulimꝰ. Itẽ. his itaq ꝑactis:
excłiastici ordinis gͣdib ⁊ cunctis ducib att comitibꝰ. om̃ib dm̃ tim̃tib
ꝑgalias ⁊ francoꝵ ꝓuntias ⁊stitutis. directa. sic̃ inea ⁊tinet᷑. Quam se¬
quunt᷑ sinodales ⁊uent᷑. quos sc̃e . R: i apłice eccliȩ legatꝰ bonefaciꝰ magũ¬
ciensis archiep̃c ȩccłie. uice supͣdicti ⁊ achariȩ p̾p. una cũ karolomagno
francoꝵ pͥncipe canonice tenuit. utagnoscant om̃s ħ p̃dictoꝵ pͥnci¬

Expanded text:
roli atque Ludovici imperatorum continent capitula. Item, quae postmodum a fidelibus sanctae Dei Ecclesiae Pipini, Caroli, Ludovici, didicimus in jam dictis libellis minime inserta esse, pro Dei omnipotentis amore, et sanctae Ecclesiae, ac servorum ejus atque totius populi utilitate, fideliter investigare curavimus, et in tribus seCarolo nobilissimis regibus, filiis videlicet Ludovici imperatoris piissimi, ha Christianorum fidelibus tradenda, scribere non distulimus. Item. His itaque peractis, ecclesiastici ordinis gradibus, et cunctis ducibus atque comitibus, omnibus Deum timentibus per Gallias et Francorum provincias constitutis dedis legatus Bonifacius Moguntiensis archiepiscopus, vice supradicti Zachariae papae, una cum Carolo magno Francorum duce, canonice tenuit, ut agnoscant omnes haec praedictorum princi
Abbreviated transcription (Latin):
de quib ꝯsultisumus. qi om̃s eoꝵ accusationes difficile ẽ ad sedẽ apłicam
deferri: finitiua tm̃ ep̃oꝵ iudicia huc deferant᷑. ihuiꝰ scẽ sedis auctoritate fi¬
niantur sic̃ abapłis eoꝵq successorib multoꝵ ⁊sensu epõꝵ iam diffinitum est.¬
ec ineoꝵ ȩcclis alĩ aut p̃ponantur aut ordinent᷑. anteꝗͣ hc eoꝵ uste t̃mimceũ
negotia. qm̃ quãiuis liceat ap̃ ꝓuinciales ⁊ metropolitanos ⁊ pͥmates eoꝵ uentilare
accusationes ut criminationes: ñ tam̃ licet disfinre secus quã p̃dictũ ẽ. Reliqͦꝵ

Expanded text:
de quibus consulti sumus, quia omnes eorum accusationes difficile est ad sedem apostolicam deferri, finitiva tantum episcoporum judicia huc deferantur, ut hujus sanctae auctoritate finiantur, sicut ab apostolis eorumque successoribus multorum consensu episcoporumNec in eorum Ecclesiis alii aut praeponantur, aut ordinentur antequam hic eorum juste terminentur negotia, quoniam quamvis liceat apud provinciales et metropolitanos atque primates eorum ventilare accusationes vel criminationes, non tamen licet diffinire secus quam praedictum est. Reliq
Abbreviated transcription (Latin):
derit. R. assentio. s homicidȩ isti appellari ñ solent. It̃.R. Militi iubet᷑ le¬
ge ut hostẽ necet. aqua cede si tẽꝑauerit: ab imꝑatore penas luit. Nonne
istas leges inustas ł potius nullas dic̃e audebimus: Nam mͥ lex ẽẽ ñ uidet᷑.

Expanded text:
dunt. Neque assentior, sed homicidae isti appellari non solent. Item militi jubetur lege ut hostem necet. A qua si se excusaverit, ab imperatore poenas luit. Nonne istas leges injustas aut potius nullas dicere audebimus? Nam mihi lex esse non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
indubitant̃ accipiant. nec alius audiatur: cũ testimoniũ ep̃i a qualibet parte
fuerit reꝑmissũ. lllud ẽ enĩ ueritatis auctoritate firmatũ: illud incorruptũ.
ũmoꝑe admonendi sunt comites ⁊ iudices. ne uiles ⁊ idignas ꝑsonas corã se
ꝑmittant ad testimoniũ accedẽ. qm̃ multi sunt qͥ pro nichilo duct̃ ꝑiura
re. intm̃ ut ꝓuniꝰ diei sacietate. aut ꝓ qͦlibet paruo p̃tio: adiuram̃tũ ⁊duci

Expanded text:
indubitanter acciindubitanter accifuerit repromissum. Illud est enim veritatis auctoritate firmatum; illud incorruptum hummopere admonendi sunt comites et judices, ne viles et indignas personas coram se permittant ad testimonium accedere, quoniam multi sunt qui juratantum, ut pro unius diei sacietate aut pro quolibet parvo pretio ad iuramentum condu
Abbreviated transcription (Latin):
estimonia aut̃ sic exhibi oportet ut dicant testes. quod sub p̃sentia suał sus
estum ꝓductio ñ alit babeat: ñ presente quoꝙ adu̾saria parte ł ꝯtumact̃
ñ ueniente. scit ut salua eiuis p̃scriptio ei cõpetat ꝗͣ opponendũ existimatĩit.
sacram̃to debent constringi. ut iurent se nicħ falsi dicturos ẽẽ. Honestiorib
aut̃ mag̃ ꝗͣ uiliorib fides adhibeatur. Uniꝰ aut̃ testimoniũ quãlibet splendi¬
da ⁊idonea indeatur ẽẽ ꝑsona: nullatenꝰ audiendum. ece. xiiii.¬
E testimoniũ imiꝰ hominis ñ accipiat᷑ Namsiex utraq parte plures sint:
ueraciores atq religiosiores i honestiores eligant᷑. qui sacram̃to suũ ꝯfir¬
ment testimomũ. nichilq se falsi ẽẽ dicturos. ccc lxui.
m̃s itaq causȩ q̃ uel p̃torio uire. uł cunli tractant᷑ ep̃õꝵ sententũs t̃mina-¬
tȩ: ꝑpetuo stabilitatis uire firment᷑. nec liceat alteriꝰ retractari negotiũ:

Expanded text:
estimonia autem sic exhiberi oportet, ut dicant testes, quod sub praesentia sua velestium productio non aliter habeatur, nisi praesente quoque adversaria parte vel contumaciter non veniente, scilicet ut solita ejus praescriptio ei competat quam opponendam aestimaverit. sacramento debent constringi, ut jurent se nihil falsi esse dicturos, honestioribus autem magis quam vilioribus fides adhibeatur. Unius autem testimonium, quamlibet splendida et idonea videatur esse persona, nullatenus audiendum. Si quiUt testimonium unius hominis non accipiatur. Nam, si ex utraque parte plures sint, veraciores atque religiosiores et honestiores eligantur, qui sacramento suum confirment testimonium, nihil se falsi esse dicturos. CAP.s itaque causae, quae vel praetorio jure vel civili tractantur, episcoporum sententiis terminatae perpetuo stabilitatis jure firmentur, nec liceat ulterius tractari negotium,
Abbreviated transcription (Latin):
Duo fr̃s quim eiusd patris potestate st̃: testes ut̾q in eodẽ testam̃to ł eodem
negotio fieri posst̃. qm̃ nicħ nocet exuna domo plures testes alieno negotio
mulierẽ: colligit᷑ ⁊̃ mulieres testimoniũ in uidicio dicendi ius hr̃e. Hoĩes liberi¬
qͥ uxores fiscalinas regias. ⁊ feminȩ lib̃ȩ q̃ homines fiscalinos regios accipiũt:
nec de hȩreditate parentũ. nec de causa quȩrenda. nec detestimonio: ꝓhacre abi¬
miniũ anathenatũ uox in accusatione ł testimonio.¬
aut humano uidicio: plenius non andiatur. elxx uii.
anm circulũ fimatur. Qđ si accusator intͣ annũ quȩ ꝓposuerit ꝓbare distulerit:
absoluto reo penã suscipiat legib suꝑiorib ꝯp̃hensam. de .uii. lib cap̾.c. lxxxi.¬

Expanded text:
duo fratres qui in eiusdem patris potestate sunt testes utrique in eodem testamento uel eodem duo fratres qui in eiusdem patris potestate sunt testes utrique in eodem testamento uel eodem negotio fieri possunt, quoniam nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio mulierem, colligitur etiam mulieres testimonii in iudicio dicendi ius habequi uxores fiscallinas regias, et feminae liberae quae homines fiscallinos regios accipiunt, nec de haereditate parentum, nec de causa quaerenda, nec de testimonio pro hac re abmnium anathematum vox in accusatione vel testimonaut humano judicio plenius non audiatur. CAP. XL. Danni circulum finiatur; quod si accusator intra annum quae proposuerit, probare distulerit, absoluto reo poenam suscipiat legibus superioribus comprehensam. CAP. XLII.
Abbreviated transcription (Latin):
ihereticus contͣ hereticũ litiget. liceat cuiuis eoꝵ hereticũ testem adducere.
¶Sinaut orthodoxus contͣ hereticũ litiget: ꝓ orthodoxo quid hetici testimoni
i quis dyxi̾t testem ꝓductũ inimicũ suũ ẽẽ siquid̾ ex cͥminali causa: cap̃.u.¬
Lomnino ñ dicat testimoniũ Sinaut̃ ex alia occasione dicat testimoniũ.
Nlacuio ut testes ñ admittant᷑. qui st̃ socũ criminis. nec infames. nec calũp
e inuito denunciet᷑ ut testimonũ litis dicat: adu̾sus socerũ. generũ. intͥcũ.
pͥuignũ. sobrinũ.sobrinã. sobrino natũ. eos ue qui pͥore sint gradu. łtem.
De lib̾to ipsius. lib̃oꝵ eiꝰ parentũ uiri uxoris. ltem. Patronȩ: iut nepat᷑ni pat̾nȩ
adu̾sus lib̾os. neq liberci adu̾sus patronũ cogantur testimoniũ dicẽ. Item. łͥoo
filio. aut filius patri ñ ẽ. Item. Qui falso uł uarie testimonia dixert̃. ł utriq par¬

Expanded text:
ereticus contra haereticum litiget, liceat cuivis eorum haereticum testem adducere, ereticus contra haereticum litiget, liceat cuivis eorum haereticum testem adducere, sin autem orthodoxus contra haereticum litiget, pro orthodoxo quidem etiam haereticiimicum suum esse, si quidem ex criminali causa, omnino non dicatur testimonium; sin autem alia occasione, dicatur quidem tesPlacuit ut testes non admittantur qui sunt socii criminis, nec infames, nec calumnie invito denuntietur, ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. Item ne liberto ipsius, liberorum ejus, parentum, viri, uxoris. Et ne patroni vel patronae, adversus libertos, neque liberti afilio, aut filius patri non est. CAP. XXXV. De eodem. Item: Qui falsa vel varia testimonia dixerint vel utrique par
Abbreviated transcription (Latin):
uel artis titulꝰ laudabilis. ł etiã alioꝵ testiũ uox debona uita eiꝰ consentiens.
alius aut̃ testis uilissimꝰ. si ꝑductus in medio fuerit. liceat udici si bexistimau̾it:
torm̃tis eũ subige̾ Item. Non admittimꝰ aut̃ testimona eoꝵ qͥ dicẽ solent tͣns
euntes se audisse aliquẽ dicentẽ. solutã sibi ẽẽ pecuniã. s nec tabularioꝵ so¬
la p̃sentia sufficit: nͥ testes qͦq rogati subscripserint. Cap̃.iiii.
batur testimoniũ eius. pͥea si ꝓbatus fuerit seruus: nullꝰ momenti sit.
Sinaut̃ lib̃tinũ sec̃ẽ dixerit. siquid̃ strumentũ manumissionis sliȩ ostendit:
dicat testimoniũ. Sinaut̃ malio loco dicat strum̃ta suistatus hr̃e: scribatur
quid̃ testimoniũ eiꝰ. Postea aut̃ si ñ produxerit strum̃ta: nulliꝰ mom̃ti sit. De le
obiecerit aut si ĩ dñm suũ crimine impetierit. namsiintorm̃tis postt̾ex
ponat qͦd obicit: credi tũ illi nullomͦ oportebit. Constant̃ .xlii. c̃.ii.

Expanded text:
vitae honestas, vel artis titulus laudabilis, vel etiam aliorum testium vox de bona vita ejus consentiens. Alius autem testis vilissimus si productus in judicio fuerit, liceat judici, si hoc existimaverit, tormentis eum subigere. Item: Neuntes se audisse aliquem dicentem pecuniam sibi solutam esse sed nec tabulariorum sola praesentia sufficit, nisi testes quoque rogati subscripserint. Item.eatur testimonium ejus, postea si probatus fuerit servus, nullius momenti sit. Sin autem libertinum se esse dixerit, siquidem instrumentum manu missionis suae ostendit, dicat testimonium; sin autem in alio loco dicat instrumenta sui status habere, scribatur quidem testimonium ejus. Postea si non produxerit instrumenta, nullius momenti sit. objecerit, aut si etiam dominum suum in crimine impetierit. Nam si in tormentis positus, exponat quod objicit, credi tunc nullo modo oportebit. CAP. XXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
gra beneficia purgationẽ tñ aña duob sibi sac̃dotib iunctis uͥ accusator cessau̾it:
eundẽ ex se p̃bere tuo ꝯmitimꝰ arbitrio. Uulgarẽ deniq ã nulla canonica san¬
ctione fultam legẽ. feruenti scił siue frigidȩ aquȩ ignitiq ferri contactũ. aut
cuiusubet popłaris inuentionis. qr fabricante ħ sunt omĩno ficta inudia: nec
ipsum exhib̾e. nec aliqͦmͦ᷑ te uolumus postulare. ĩmo apłica auctoritate ꝓhibemꝰ¬

Expanded text:
gra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, gra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabricante haec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibem
Abbreviated transcription (Latin):
Quib p̃stitis: magna sumus exultatione gauisi. qͦs huiꝰmõi innocentia eiudẽ¬
ter enituit. Pro qua re gła ur̃a p̃dictũ uirum cũ om̃ caritate suscipiat.: ⁊ reue¬
rentiam ei qualẽ sacerdotẽ decet exhibeat. nec ulla remaneat de his q̃ iam sunt
purgata dubietas. & ita sup̃scripto uos ep̃o deuotissime oportet in om̃ibꝰ adhere¬
reiut congrue decent̃q dm̃ in eus ꝑsona indeamini cuiꝰ minister ẽ honorare.
frẽm nrm̃ ⁊ coepm̃ postquã ea q̃ deeo dicta fuerunt requirentes. innullo
inuenimus ẽe culpabilẽ. qͥ insuꝑ ad sacratissimũ corpꝰ beati petͥ apłi sub iureiu¬
qi sicut dignũ erat. ut si in aliquo reus existeret. culpã in eo canonice puniremꝰ:
ita dignũ ñ fuit ut eum a diuuante innocentia diutiꝰ retinere tafflig̾e in aliqͦ¬
carcũ omnũ astantill frm̃ unanuimi assensu tus dilectiõi rescribimꝰ. prȩfatum

Expanded text:
quibus praestitis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia evidenquibus praestitis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia evidenter enituit. Pro qua re gloria vestra praedictum virum cum omni charitate suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdotem decet exhibeat; nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini cujus minister est honorare.que nostrum, postquam, ea quae de eo dicta fuerant requirentes, in nullo invenimus esse culpabilem: qui insuper ad sacratissimum corpus beati Petri apostoli sub jureju sicut dignum erat ut, si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit ut eum, adjuvante innocentia, diutius retinere, vel affligere in aliqcircum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum
Abbreviated transcription (Latin):
Di iuito ł ignorante te partus ancillȩ tuȩ expositus ẽ: repetere eũ ñ ꝓhibeb̾is.
s restitutio eiꝰ si ñ a fure uindicau̾is: ita fiat. ut sique in alendo eo uł forte
ad discendum artificiũ. iuste consũpta fuerint: restituantur. Titulus .ii.
Inusquisq sobolem suam nutͥat. Qd si exponendam putaũit. aĩadu̾sioniq̃
constituta est subiacebit. s nec dñis ł patronis repetendi aditũ relinquimus.
Nec enim suũ dicere poterit: quem ꝑeuntem contẽpsit. Titulus .ii.¬
ancimus nemini licẽ siue ab ingenuis genitorib puer paruus ꝓcreatus. siue
suũ dñm uindicare siue nomine. siue asscriptione. siue colonariȩ ꝯditionis.
s neq his qui eos nutriendos sustulerunt. licentiam ꝯcedi penitꝰ eum quadam
distinctione eos tollere. ⁊ educationẽ eoꝵ ꝓcurat. siue masculi sint. siue feminȩ.
ut eos uel loco lib̃oꝵ ł loco seruoꝵ aut colonoꝵ hãnt. s nullo discrimine habito. hi

Expanded text:
i invito et ignorante te, partus ancillae tuae expositus est, repetere eum non prohiberis, sed restitutio ejus, si non a fure vindicaveris, ita fiat, ut si qua in alendo eo vel forte ad discendum artificium justum, consumpta fuerint, restituantur. CAP. LII. Unusquisque sobolem suam nutriat; quod si exponendam putaverit, animadversioni quae constituta est, subjacebit. Sed nec dominis vel patronis repetendi aditum relinquimus, Nec enim suum dicere poterit, quem De eodem. Sancimus nemini licere, sive ab ingenuis genitoribus puer parvulus procreatus, sive suum dominium vindicare, sive nomine dominii, sive ascriptione, sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos nutriendos sustulerunt licentiam concedi penitus cum quadam distinctione districtione ita eos tollere, et educationem eorum procurare sive masculi sint sive feminae, ut eos vel loco liberorum, vel loco servorum, aut colonorum habeant, sed nullo discrimine habito, hi
Abbreviated transcription (Latin):
uicimq aliũ de homicidii crimine ꝑiculoso ł capitali obiectiõex
pussau̾it. ñ prius a uidicib audiatur. ꝗͣ se similẽ penam qͣreo intendit.
oscripserit se subiturũ ⁊ si seruos alienos accusandos eẽ crediderit. se simuili
inscriptione ꝯstringat futurũ . ut supplitia innocentiũ seruoꝵ aut pena ca¬
pitis sui: aut facultatũ amissione compenset.
uicũq inscͥptione p̃missa cuiꝰcũq criminis reũ accusare uoluerit. abeodie
quo inscripsit intͣ annũ ꝑagat ꝓpositas actiones. Qui si distulerit: infa¬
mis effectus. bonoꝵ suoꝵ quarta parte multabitur. cap̃. cc.iiii¬
onuinci nemo pot̃ in uidicio: sine testib aut scriptura. Sententia absen¬
Q te parte alia a uidice data: nullam obtinet firmitatẽ. Causa ut̃ p̃sentes
iudicata. pꝰ decennũ resolui ñ pot̃. Nec int̃ absentes pꝰingenniũ. In causa ca

Expanded text:
uicumque alium de homicidii crimine periculosa vel capitali obiectione pulsaverit, non prius a iudicibus audiatur, quam se similem poenam, quam reo intendit, conscripserit subiturum: et si servos alienos accusandos esse crediderit, se simili inscriptione pitis sui aut facultatum amissione compenset. Quicunque inscriptione praemissa cujuscunque criminis reum accusare voluerit, ab eo die quo inscripsit intra annum peragat propositas actiones. Qui si distulerit, infamis effectus bonorum suorum quarta parte multabitur. CAP. XVIonvinci nemo potest in judicio sine testibus aut scriptura. Sententia, absente parte alia, a judice data, nullam obtinet firmitatem. Causa inter praesentes judicata, post decendium revolvi, non potest, nec inter absentes post vicendium.
Abbreviated transcription (Latin):
accusator emerserit: eiꝰ estimationẽ. caput atq fortunas petiturꝰ. cuiꝰ fa
sa expõe cruminũ. atq accusationis exordio: ultore gladio feriatur. Uocẽ enĩ fu¬
nestam potiꝰ intercidi quã audiri oportet. Coꝵ uͦ accusandi sacerdotes ł testi¬
ficandi in eos obstruimꝰ os: quos ñ humanis s duunis uocib mortuos ẽẽ scimꝰ.¬
Si quis aut̃ uidicẽ recusau̾it ⁊ aliũ ꝓeo petierit. eũq it̾m recusare malue¬
Erit. ut aliquẽ sibi uidicem petat: non audiatur.
udices aut̃ sententiam scriptis dicant. ⁊ ꝓuocationes ꝯdẽpnato ñ denegen¬
tur. nͥ forte ter appellare aliquis maluerit. ł ꝯtumax in absentia fuerit. nã
it̃cia ꝓuocatio p̃iuidicata ẽ:⁊ otumaces condempnati appellare ñ possunt.

Expanded text:
accusator emerserit, eius existimationem caput atque fortunas petiturus, cuius fasitione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur; vocem enim funestam potius intercidi quam audiri oportet, eorum vero accusandi sacerdotes vel testificandi in eos os obstruimus, quos non humanis sed divinis vocibus mortuos esse scimSi quis autem judicem recusaverit, et alium pro eo petierit, eumque iterum recusare maluerit, ut aliquem sibi judicem petat, non audiatur.udices sententiam scriptis dicant, et provocationes condemnato non denegentur, nisi forte ter appellare aliquis maluerit, vel contumax in absentia fuit; nam et tertia provocatio praejudicata est, et contumaces condemnati appellare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi quid̃ detrim̃tũ p̃stat. aluis uͦ lum̃ in tenebris admustrat. ⁊ uñ aliĩs ꝯmo¬
dum exhibet: m̃ sibi dispendiũ prebet. Sumite gͥabom̃i sac̃dote intrepide

Expanded text:
sibi quidem detrimentum praestat, aliis vero lumen in tenebris subministrat, et unde aliis commosibi quidem detrimentum praestat, aliis vero lumen in tenebris subministrat, et unde aliis commodum exhibet, inde sibi dispendium praebet. Sumite ergo ab omni sacerdote intrepide
Abbreviated transcription (Latin):
eis alaicis obiciatur: ad ep̃m incuiꝰ territorio ẽ deferat᷑ iiuxta id quodilli qͥ eiꝰd
uret. sed simplicit̃ cũ puritate ⁊ ueritate dicat. ẽ ẽ. ñ. ñ. Sed si est aliquid ꝙ¬
debeatis sustentare ⁊ honorare. an auobis ꝑicere. In quo respondemꝰ. qm̃
licet ipsi ualde sint rep̃hensibiles. uostñ dm̃ conuenit imitari. qͥ solẽ suũ o¬
riri facit ut eugłm testat᷑ suꝑ bonos ⁊ malosci pluit suꝑ iustos ⁊ inustos. dei
eorum quicquã inuestigandum. s ep̃orum iudicio quicquid illud est reser¬
ciscitantib uobis si a sacerdote qui siue cõp̃hensus in adulterio. siue de l
sola fama resꝑsus ẽ. debeatis ꝯmumionẽ susciꝑe necne: respondemꝰ. Non
pot̃ aliquis qͣntũ cũq sit pollutus. sacram̃ta diuma polluere. q̃ purgatoria
cunctarũ contagionũ existunt. Nec pot̾ solis radiꝰ ꝑeloacas ⁊ latͥnas tͣnsiens.
aliquid exiñ ⁊taminationis attrahere. Eroiũ qualiscũꝙ sit sac̃oos. q̃ scã sunt

Expanded text:
eis a laicis objiciatur, ad episcopum, in cujus territorio est, deferatur: et juxta id quod illi qui uret, sed simpliciter cum puritate et veritate dicat: Est, est, Non, non; sed si est aliquid debeatis sustentare, et honorare, an a vobis projicere. In quo respondemus, quoniam licet ipsi valde sint reprehensibiles, vos tamen Deum convenit imitari, qui solem suum oriri facit, ut Evangelium testatur, super bonos et malos, et pluit super justos et inipsorum quippiam investigandum, sed episcoporum iudicio per omnia quidquid est reserciscitantibus vobis si a sacesola fama respersus est, debeatis communionem suscipere necne, respondemus: Non potest aliquis quantumcunque pollutus sit, sacramenta divina polluere, quae purgatoria cunctarum contagionum existunt. Nec potest solis radius per cloacas et latrinas transiens, aliquid exinde contaminationis attrahere. Proinde qualiscunque sit sacerdos, quae sancta sunt