comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luent quam quod inunitate percopit. ĩ eo
recedit. atq disĩngitur. Q uod aũt ita nuilt a¬
gere. sicut ĩunitate agitur ubi hec accepit. ⁊
dilicit ĩ eo manet. atq comũgitur. I tagi
isti ĩ quibdam rẽbus nobiscum sunt. ĩ quib¬
dam nero a nobis exienuit. ꝑ roinde illa ĩ qui¬
b nobiscũ sunt eos agere non uetamus. In
ciuib aũt nobiscum nõsunt. ut ueniendo
accipiant. uel redeundo recipiant adhorca¬
mur. E t quib modis possumus uti diligãt
emendati atq correcti cum cartate satagi¬
mus. Non eis itaq dicimus nolite dare.
set nolite in scismate dare. nec eis que ui-¬
dentur baptizaturi dicimus nolite accipere.
set nolice in scismate accipere. N am si qũe
forte cõ gerit ccegerit extrema neces¬
sitas. ubi catholicum per quem accipiat ñ
in uenerit. ⁊ in animo pace cacholica custo¬
dita per aliquem extra unitatem catholicam
positum accepent ꝙ erat ĩipacatholica unita¬

Expanded text:
luerit quam quod in unitate percepit, in eo luerit quam quod in unitate percepit, in eo recedit adque disiungitur; quod autem ita uult agere sicut in unitate agitur, ubi hoc accepit et didicit, in eo manet adque coniungitur. Itaque isti in quibusdam rebus nobiscum sunt, in quibusdam uero a nobis exierunt. proinde illa in quibus nobiscum sunt eos agere non uetamus; in quibus autem nobiscum non sunt, ut ueniendo accipiant uel redeundo recipiant adhortamur et quibus modis possumus, ut id eligant emendati adque correcti, cum caritate satagimus. non eis itaque dicimus: \'nolite dare\', sed: \'nolite in schismate dare\\ nec eis quos uidentur baptizaturi dicimus: \'nolite accipere\', sed: \'nolite in schismate accipere\'. nam si quem forte coegerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat non inuenerit et in animo pace catholica custodita per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholicae unita
Abbreviated transcription (Latin):
quado ab eis cum maximiano discessit felicia¬
nus amisit. N unc enim eum secum habet cũ
eis ip̃is quod quo cum foris esset in maximi¬
ani scismate baptiszauit. Qua ꝓpt̾ potuerñt
ab eis accipere ceten cum ad nostrum cõsorci¬
um non accessisent quod illi nõ amiserant. cõ
a nostro cõs orcio recesisent quib rebus ostẽ¬
ditur ⁊ ipsos impie facere qui rebaptirare
conantur. orbis untatem. ⁊ nos recte face.
qui dei sacramẽta in probare. N ec ĩ ipso n¬
scismate audemus. In quo enum nobiscũ
senciunt. in eo etiam nobiscum sunt. In
eo añt a nobis recessenunt. in quo anõbis dis-¬
senciunt. N on enun accessus iste. atq disces¬
sus corporalibus motib ⁊ nõ sp̃alib metien¬
dus est .s icut enim coniũctõ corporum fit
ꝑ cõtinuatõnẽ locorum sic animoꝵ quidam
contractus est. consensio uoluntatum si gͦ
qui recessit ab unicate aliquid aliud agere uo¬

Expanded text:
quando ab eis cum Maximiano discessit Feliciaquando ab eis cum Maximiano discessit Felicianus amisit; nunc enim eum secum habent cum eis ipsis, quos cum foris esset in Maximiani schismate baptizauit. quapropter potuerunt ab eis accipere ceteri, cum ad nostrum consortium non accessissent, quod illi non amiserant, cum a nostro consortio recessissent. quibus rebus ostenditur et ipsos impie facere qui rebaptizare conantur orbis unitatem, et nos recte facere qui dei sacramenta inprobare nec in ipso schismate audemus. in quo enim nobiscum sentiunt, in eo etiam nobiscum sunt, in eo autem a nobis recesserunt in quo a nobis dissentiunt; non enim accessus iste adque discessus corporalibus motibus et non spiritalibus metiendus est. sicut enim coniunctio corporum fit per continuationem locorum, sic animorum quidam contactus est consensio uoluntatum. si ergo qui recessit ab unitate aliquid aliud agere uo
Abbreviated transcription (Latin):
baptnatus si ab unitate recesserit: sacramẽ¬
tum baptismi nõ amitit. sic etiam ordinatꝰ
si abunitate receserit. sacramentum dandi
baptismi nõ amictit. N ulli enunsacramẽto
iniuna facienda est .si discessit a malis u¬
trumq disredit si permanet inmalis. u¬
trumq permanet .s icut ergo acceptatur
baptismus. quem nõ potuit amitt̾e qui
ab unitate discesserat. sic acceptandus est
baptismus quem dedit ille qui sacramẽtũ
dandi cũ discederet nõ amiserat. Nam sicut
redeuntes qui priusquam recederent bap-¬
tiratisunt. nõ rebaptirantur. ita redeuntes qͥ
priusquam recederent ordinati st̃ et nõutiq.
rursus ordinantur. S aut aministrant quod
administrãbant. si hoc eccłe utilitas postũlat. ãt
si nõ administrant. sacramentum tamen or¬
dinatõnis sue gerunt. ⁊ ideo eis manus inter
laicos nõ impon itur. Nam neq sacramentũ
baptismi neq sacramentum dandi baptismi

Expanded text:
baptizatus si ab unitate recesserit, sacramenbaptizatus si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non amittit, sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. nulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat, sic acceptandus est baptismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi cum discederet non amiserat. nam sicut redeuntes, qui priusquam recederent baptizati sunt, non rebaptizantur, ita redeuntes, qui priusquam recederent ordinati sunt, non utique rursus ordinantur, sed aut administrant quod administrabant, si hoc ecclesiae utilitas postulat, aut si non administrant, sacramentum tamen ordinationis suae gerunt, et ideo eis manus inter laicos non inponitur. nam neque sacramentum baptismi neque sacramentum dandi baptismi
Abbreviated transcription (Latin):
matis. ab eccłe cõmunione discedunt. habent
utiq baptismum quem prius quam discederẽt
acceperunt N am si ⁊ ip̃i redeant. nõ eis itum
datur. U n de ostẽditur illud quod acceperant.
inuntate posici non pocuisse amict̾e separati
Qued si haberi foris potest etiam dan nõ cur nõ
pocest. S i dicis nõ recte foris datur. respondemus.
s icut nõ recte foris habetur. ⁊ camen habetur.
sic nõ recte foris datur. set tamen datur gicut
aũt ꝑ unitatis retiͣliatõnem incipit utiliter ha¬
beri. quod extra unitatem. ĩutilit̾ habebatur.
S ic per eamdem recõciliationem. incipit uti¬
le esse qued extra eam inutiliter datum est.
N on tamen dici fas est nõ datum ẽẽ quod datũ
est. aut ut nõ hoc dedisse quisquam calunmetͤ
cum hoc eum dedisse. qud acceperat cõfitẽtur.¬
a d̃ acramentum enim baptismi est quod habet
qui baptuatur. ⁊ sacramentum dandi baptis¬
mi est quod habet qui ordinaturs icut aũt

Expanded text:
matis ab Ecclesiae communione discedunt, habent matis ab Ecclesiae communione discedunt, habent utique Baptismum, quem priusquam discederent acceperunt: nam et ipsis, si redeant, non eis iterum datur; unde ostenduntur, illud quod acceperant in unitate positi, non potuisse amittere separati. Quod si haberi foris potest, etiam dari cur non potest? Si dicis, Non recte foris datur: respondemus, Sicut non recte foris habetur, et tamen habetur; sic non recte foris datur, sed tamen datur. Sicut autem per unitatis reconciliationem incipit utiliter haberi, quod extra unitatem inutiliter habebatur: sic per eamdem reconciliationem incipit utile esse, quod extra eam inutiliter datum est. Non tamen dici fas est, non datum esse quod datum est, aut ut non hoc dedisse quisquam calumnietur, cum hoc eum dedisse quod acceperat confitetur. Sacramentum enim Baptismi est quod habet qui baptizatur: et Sacramentum dandi Baptismi est quo
Abbreviated transcription (Latin):
S eis libris quos aduersus epłam par¬
meniani. quam dedit ad tychonium scriꝑ¬
simus. promisimꝰ nos diligencuis questi¬
onem baptismi tractaturos e uod eciam n
sinõ ibi promiteremꝰ. debitum tamen a no¬
bis flagitantib fribus meminimus. ⁊ agno
bis donatiste obiectare cõsuerunt.s̾ et etiam
de beatissimi martiris cipriani austoritate unde
suam peruersitatẽ ne uenitatis impetu cadat
fulcire conãtur. que dominꝰ donauent dicere.
ut intelligant om̃s qui eos non studio parcium
cecati iudicant. Nõ solũ eo nõ aduiuari aucto¬
ritate cipriani. sec per ip̃am maxime conuinci
at q subuerti. Iam quidem insupra memo
ratis libris dictum est. ita posse extra cacholi¬
cam cõmunionem dari baptismũ. quem ad mo¬
dum extra eam pocest ⁊ haben Aullus aũt illo¬
rum negat habere baptismum etiam aposta¬
tas. quib utiq redeuntibus. ⁊ perpenitenciã
cõuersis. dum non redditur: atnicci nõ potusse
iudicatur s ic et illi qui per sacrilegium scis¬

Expanded text:
 eis libris, quos aduersus epistulam Parmeniani quam dedit ad Tychonium scripsimus, promisimus nos diligentius quaestionem baptismi tractaturos; quod etiamsi non ibi promitteremus, debitum tamen a nobis flagitantibus fratribus meminimus et agnosbis Donatistae obiectare consuerunt, sed etiam de beatissimi martyris Cypriani auctoritate, unde suam peruersitatem, ne ueritatis impetu cadat, fulcire conantur, quae dominus donauerit dicere, ut intellegant omnes, qui non studio partium caecati iudicant, non solum eos non adiuuari auctoritate Cypriani, sed per ipsam maxime conuinci adque subuerti. Iam quidem in supra mratis libris dictum est, ita posse extra catholicam communionem dari Baptismum, quemadmodum et extra eam potest et haberi. Nullus autem illorum negat habere Baptismum etiam apostatas, quibus utique redeuntibus et per poenitentiam conversis, dum non redditur, amitti non potuisse judicatur. Sic et illi qui per sacrilegium schis
Abbreviated transcription (Latin):
ab soluendis filn dĩ sangnis esfusus ẽ ꝙͣ
ius tam magna sint ut oĩo clandi ꝯͣ se
facunt regnũ dĩ. sepe indendo omĩa tol¬
lerare sepe colerando non nlła eciam fac̾e
cogim̃. atq utmã o dñe non omĩa que
nõ pocuerim᷑ ꝓhib̾e faciamꝰ. Set iudero
utr̃ me in mod̾at᷑ do lor incante ad

Expanded text:
quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur! atque utinam, o Domine, non omnia quae non potuerimus prohibere, faciamus » ! Sed videro u
Abbreviated transcription (Latin):
ista uł infansta existiment temꝑa. nisis
borquerĩ in uobis
Inc accedit quod pcc̃a qͣmns magui
non solũ non occultanda u̾m et iã p̃die¬
et qui miqua gerit bñdẽ. calis indiui¬
nis libris iiquitas clamor nocat᷑ sic̃
hẽs ap̃ y saiã ꝓpħam de uinea mala
expectani inquit ut faceret iudicũ
fecit aut̃ iniquitatẽ et nõ iꝰticiã. ses
damorem. unde ẽ et illud ingenesi: clam¬
or sodomoꝵ et gomorre młtiplicatꝰ. est
qma nõ solũ iam apud eos non pnine¬
bant᷑ illa fiagitia. u̾m eciam publice ne¬
lns iege freqñtabant᷑. sic nr̃is temꝑib
ita multa mala. et si non talia ĩ aꝑtã
ꝯfuetudinẽ iam uenert. ut ꝓ uis non
solam. ex comunitare aliquẽ lͥaitũ non
andeamꝰ. set nec cłicum degradare uñ tũ
exponem ante aliqͦt anños epłam adg¬
alathas in eo ip̃o loco ubi ait apłs. timeo
raꝯne forte sine cã laboranerĩ in uob̾. excla¬
mare cõpulsus sũ. uae pct̃is hõis que

Expanded text:
fausta vel infausta existiment tempora, nisilaboraverim in vobisinc accedit quod peccata quamvis magna non solum non occultanda, verum etiam jet qui iniqua gerit, benedicitur . Talis in divinis libris iniquitas clamor vocatur: sicut habes apud Isaiam prophetam de vinea mala: Exspectavi, inquit, ut faceret judicium, fecit autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamorem . Unde est et illud in Genesi: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quia non solum jam apud eos non puniebantur illa flagitia, verum etiam publice velut lege frequentabantur. Sic nostris temporibus ita multa mala, etsi non talia in apertam consuetudinem jam venerunt ut pro his non solum excommunicare aliquem laicum non audeamus, sed nec clericum degradare. Unde cum exponerem ante aliquot annos Epistolam ad Galatas, in eo ipso loco ubi ait Apostolus: Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vobis; exclamare compulsus sum: « Vae peccatis hominum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ane cauendũ ẽ : ne quisqͣm existimet
infanda illa cͥmina. qualia qui agũt
regnum dĩ non possidebunt: cotidie ꝑpetͣnda
et elemosinis totidie redimenda. in meliꝰ est
quippe uita mutanda et ꝑ elemosinas de pͤ¬
catis p̾c̾itis ẽ ꝓpiciandꝰ d̾s o non ad hoc em̃dꝰ
qnodãmͦ ut ea semꝑ liceat ipime cõmitt̾e.
nemini enĩ dedit laxamenta pectandi. ꝙͣis
miserando deleat iam fasta pcc̃a si non sat̃

Expanded text:
Sane cavendum est ne quisquam existimet infanda illa crimina, qualia qui agunt, regnum Dei non possidebunt, quotidie perpetranda, et eleemosynis quotidie redimenda. In melius quippe est vita mutanda, et per eleemosynas de peccatis praeteritis est propitiandus Deus; non ad hoc emendus quodam modo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi : quamvis misera
Abbreviated transcription (Latin):
on gͦ se fallant qui ꝑ elemosmas qͣs¬
lib largissimas frnctuũ suoꝵ uł cͦꝯ
pecume ĩpunitatẽ se emere existimant.
in fatinoꝵ immantate ac flagicioꝵ neqͥcia
ꝑmanendi nec solim hec faciunt. set ita¬
diligunt: ut meis semꝑ opcent tm̃ si possĩt
ĩ pime u̾sari. qui autẽ diligit imquitatẽ:
odit aĩam suã. et qui odit aĩam suã: non
est in ea misericors. sec crndelis. diligendo eã

Expanded text:
Non ergo se fallant, qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum suorum, cujusque pecuniae impunitatem se emere exiin facinorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendi: non solum enim haec faciunt, sed itadiligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui odit animam suam, non est in eam misericors, sed crudelis: diligendo eam
Abbreviated transcription (Latin):
modi pcc̃a et alia licet his mĩora ques
unt u̾boꝵ et cogitacõnũ offensionib
apło. iacobo ꝯfitente ac dicente ni miłtis
enĩ offendimꝰ. om̃s. oportet ut cotidie e¬
broq oremꝰ dm̃ atq dicamꝰ: oiitte nobs¬

Expanded text:
modi peccata, et alia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente, In multis enim offendimus omnes ; oportet ut quotidie crebroque oremus Dominum, atque dicamus, Dimitte nob
Abbreviated transcription (Latin):
cante sathana libido ꝑthraere: mꝯtinen¬
ciam deuitet infirmicas: posset gͦ uc dixi
hoc pucari non ẽẽ pccm̃ nisi addidisset.
rͥi ueniã facientib apłica anctoritas faceaͤ
tale quiddã ẽ ubi dicit. audet quisqͣm n¬
estrũ adu̾sus alt̾mi negotiũ hñs nidicari
apud miquos. et non apud scõs. et paulo
post. Secularia gͥ iudicia si habueritis ĩqͥt
eos qui ꝯcẽptibiles sunt in ecc̃a colloca¬

Expanded text:
satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidisset: ri veniam facientibus apostolica auctoritate, fateatur? Tale quiddam est, ubi dicit: Audet quisquam vestrum adversus alterum negotium habens judicari apud iniquos, et non apud sanctos? Et paulo post: Saecularia igitur judicia si habueritis, inquit, eos qui contemptibiles sunt in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
redeat᷑ quod dñs ait. siquis noluerit tune
suã tolłe. et indicio tetũ ꝯtendere. dumd
illi et palliũ. et alio loco. qui abstulerit p¬
quit tua noli repetere. ꝓhibuit itaq suo
de scłarib reb cum aliis hominib hr̃e n
itium. ex qua doctrina apłs dicit ẽẽ delis
tamen cũ sint inect̃a: talia iudicia fin
int̾ frẽs faritͥb uidicantib extͣ ecc̃am u¬

Expanded text:
redeatur, quod Dominus ait, Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium ; et alio loco, Qui abstulerit, inquit, tua, noli repetere . Prohibuit itaque suos de saecularibus rebus cum aliis hominibus habere judicium: ex qua doctrina Apostolus dicit esse delictum. Tamen cum sinit in Ecclesia talia judicia finiri inter fratres fratribus judicantibus, extra Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dñi et caritatẽ: qua elemosina possetis ab
om̃i inqͥnamẽto int̾iori mũdari. ut uob̾ m¬
da eeñt hec corꝑa que lauatis. hoc ẽ enĩ
omĩa et int̾iora.s. et ext̾iora. sic alibi legiͦ

Expanded text:
um et charitatem Dei; qua eleemosyna possetis ab um et charitatem Dei; qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiori mundari, ut vobis munda essent et corpora quae lavatis: hoc est enim omnia, et in
Abbreviated transcription (Latin):
huc pccõres eẽmus xp̃c ꝓ nob̾ mortuns ẽ. ut
et nos uatit̾ de nr̃a miseria uidicantes: et
dm̃ caritate qͣm donauit ipe diligentes pie
recteq uinamus. quod indiciũ et u̾itatẽ cari¬
tatem dĩ tum pharisei p̾t̾irent decimabãt
dabant elemiosinã ase incipientes secumq¬
pͥns mĩam facientes pp̃ quem dilcõnis ordmn¬
em dt̃m ẽ. diuiges ꝓximũ tuũ sitũ cẽ ip̃m
tum gͦ int̾passet eos quod formsecꝰ se lanab.¬
ant. intꝰ ant̃ rapnia et unquitate pleni
erant. ad monens qndã elemosinã qͣm sibi
nomo debet pͥmitꝰ dare int̾iora mundare᷑ um¬
ptm mnquit quod suꝑ ẽ : date elemosinã. et
ecte omĩa munda sunt uob̾. deinde ut osten¬
d̾et quid admonirsset. Quod ip̃i fat̾e̾ non cu
quidem cõmonui uos elemosinã dare ꝑꝙͣ¬
uob̾ munda sunt omĩa. Set ue uob̾ qui de¬
cimatis nĩtã et rntã: et omẽ holus. has eĩ
noni elemosinas urãs ne de illis me uos nc̃
admoninsse arbitremini. et p̃c̾itis inditiñ¬

Expanded text:
nobis mortuus est , ut et nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse, diligentes, pie recteque vivamus. Quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent , decimabandabant eleemosynam a seipsis incipientes, secumqiam facientes. Propter quem dilectionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora mundari: Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curquidem commonui vos eleemosynam danda sint omnia; Sed vae vobis qui decimatis mentam et rutam et omne olus; has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitremini: et praeteritis judici
Abbreviated transcription (Latin):
id qos foris est eciam quod intꝰ ẽ. fecite
Umꝑtũ quod suꝑ ẽ. date elemosinã. et ecde
omia inunda sunt uob̾ ita ne hoc intlłcu¬
ri sumꝰ. ut ꝑhariseis non hñtibus fidem
xp̃ł: eciam si non in eũ eͥdid̾int. nec rena¬
ti fu̾int ex aqna et spũ scõ munda sunt
omĩa. tnã si elemosinas ded̾int sicut iti.
dandas putant cum sint inmndi om̃s quos
non mundat fides xp̃i de qua dcm̃ ẽ. mũ¬
dans fide corda eoꝵ et dicat apłs. innm̃dis
antem et infidelib nichil ẽ mundũ. set po¬

Expanded text:
s est, etiam id quod intus est fecit? Verumtamen quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Itane hoc intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiamsi non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu, munda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est, Mundans fide corda eorum ; et dicat Apostolus, Immundis autem et infidelibus nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
nt tuũ qͦq muicũ diligas. et ei qui tͥ mali
uult et si põt facit: tu bonũ sꝑ uelis facus¬
quod possig. audiens dicentẽ iħm. diligites
imicos urõs. benefacite his qui uos od̾nnt
fidelis extend̾e et humanũ anmũ ad huuc
affectum. orando dm̃ seq agendo luctande
amen quia hoc cam magnũ bonũ s
młtitudinis non ẽ: qͣntũ cͥdimꝰ exi¬
diri cum morõne dĩt dimitte nob̾ debit

Expanded text:
t tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possis, audiens dicentem Deum, Diligite inimicos vestros, bene facite eis qui voe debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum, orando Deum, secumque agendo luctandoque tamen quia hoc tam magnum bonum tantae multitudinis non est, quantam credimus exaudiri, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p ip̃a sacramenta que separatis etiam hereti¬
corum conuentib non mutata sunt. ad unam
magnam domum dicit omnos set diuersis me¬
ritis pertinere alio inhonorem alios incontu¬
meliam. S̾ic eni loquitur ad tͥimotheum scri¬
bens. Prophanasañt uerborum nouitates euita.
Misstum enim proficiunt adimpietatem. ⁊ser¬
mo eorum sicut cancer serꝑit. Et quib ẽ hy¬
meneus ⁊ philetus. qui crica ueritatem ab er¬
rauerunt dicentes resurretionem iam fcãm
õẽ. ⁊ fidem ciuorumdam subu̾tunt. firmum

Expanded text:
propter ipsa sacramenta, quae separatis etiam haeretipropter ipsa sacramenta, quae separatis etiam haereticorum conuenticulis non mutata sunt, ad unam magnam domum dicit omnes, sed diuersis meritis pertinere, alios in honorem, alios in contumeliam? sic enim loquitur ad Timotheum scribens: profanas autem uerborum nouitmultum enim proficiunt ad inpietatem, et sermo eorum sicut cancer serpit. ex quibus est Hymenaeus et Philetus, qui circa ueritatem aberrauerunt dicentes resurrectionem iam factam esse, et fidem quorundam subuert
Abbreviated transcription (Latin):
foris siue intus ẽt̃ uideantur. ꝓseudo xͥam sunt
⁊ autiiͥ. Iuuentis autem aoc̃onib foras exeunt
sicut scriptum est. oc̃ones querit quiuult dis¬
cedere ab amicis. S etiam occ̃ones desint. cum
intus uidentur ab ilła inuisibili com caritatis
compage separati sunt. Snde ioh dicit. ex no¬
bis exierunt. s non erant ex nobis. Nam si fuis¬
sent ex nõbis. mansissent utiq nobiscum. Nõ
ait quod exdundo aliem fc̃i sunt. set quod alie¬
ni erant pp̃ hoc eos exisse declarauit. Dicit ⁊ apo¬
stolus paulus de quibdam qui cira ueritatem
ad errauerant ⁊ fidem quorumdam subu̾tebãt.
quorum sermo ut cancer serpebat. Quo cum
euitando ẽẽ dicent. inuna tamon domo mag¬
na ee fuisse significat. set uasa tamquͣ in con¬
tumeliam. Tredo quod nondum foras exierãt.
lut siam exierant quomodo eos dicit in una
magna domo cum uasis honorabilib. Nisi forte

Expanded text:
foris sint siue intus esse uideantur, pseudochristforis sint siue intus esse uideantur, pseudochristti. Inventis enim occasionibus foras exeunt, sicut scriptum est: Occasiones quaerit qui vult discedere ab amicis . Sed etiamsi occasiones desint, cum intus videntur, ab illa invisibili charitatis compage separati sunt. Unde Joannes dicit: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum. non ait, quod exeundo alieni facti sunt, sed quod alieni erant, propter hoc eos exisse declarauit. dicit et apostolus de quibusdam, qui circa ueritatem aberrauerant et fidem quorundam subuertebant, quorum sermo ut cancer serpiebat, quos cum euitandos esse diceret, in una tamen domo magna eos fuisse significat, sed tamquam uasa in contumeliam, credo quod nondum foras exierant. aut si iam exierant, quomodo eos dicit in eadem magna domo cum uasis honorabilibus, nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
in quo dolus non est. Qui sunt aũt ueri xͥ¬
ani. nisi de quib idem dñs di cit. aui dili¬
git me mandata mea custodit Quidem
autem custodire mandata eius. nisi indile¬
ccõne ꝑsistere. Onde etiam dicit. Manda¬
tum nouum do nobis ut uos inuicem dili¬
gatis. ⁊ itm̃. In hoc scient omnes. quia mei¬
discipuli est. siuos inuicem dilexĩtis. Quis
autem dubitet. non eis solis dictum qui du¬
tunc ꝑ eius carnem presentis uerba audi¬
ebant. s et eis qui nunc por euungłium se¬
dentis in colo u̾ba cognoscunt. Ille enim ne¬
nit non legem soluere. S implere. plenitu¬
do autem legeis caritas. Quia multum ui¬
guit cỹprianus. ut de aliud de baptismo
senciens non tamen desereret unitatem. ⁊
eẽt in uite tominica indicatum sacramẽtũ¬
frustuosum: quod etiam ferro passionis purga¬
ret celestis agricola. ut maiorem fructum dari
Huius antemfiñe caritatis inimici. siue aperte

Expanded text:
in quo dolus non est. qui sunt autem ueri christiin quo dolus non est. qui sunt autem ueri christiani nisi de quibus idem dominus dicit: qui diligit me, mandata mea custodit? quid est autem custodire mandata eius nisi in dilectione persistere? unde etiam dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligatis, et iterum: in hoc scient omnes quia discipuli mei estis, si uos inuicem dilexeritis. quis autem dubitet non eis solis dictum, qui tunc per eius carnem uerba praesentis audiebant, sed et eis, qui nunc per euangelium sedentis in caelo uerba cognoscunt? ille enim uenit non legem soluere, sed implere. plenitudo autem legis caritas, qua multum uiguit Cyprianus, ut de baptismo aliud sentiens non tamen desereret unitatem et esset in uite dominica radicatum sarmentfructuosum, quod etiam ferro passionis purgaret caelestis agricola, ut maiorem fructum daret. huius autem fraternae caritatis inimici, siue aperte
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quod ea que ip̃ius eeñt dabat ama¬
torsb suis t ab eis rursus accipiebat. que
non illorum set ipĩus sunt. Int̾ adulterã
femuiam ⁊ ad ultero amatores dona sua
tñ deus tͣnͣqiłi zelans iratus agnoscit. ⁊ no
hereticorum eẽ bap̃m dicimus uerbis euuͣn¬
glĩcis consecratum. conmoti fc̃ĩs eorum
etiam que dei sunt eis tribuere uolumus.
erunt. aut ipea sua facere que dei sunt. qr
ipi dei ẽẽ uoluerunt. Que est illa mulier ad¬
ultera qmͣ osee ꝓpha dosignat que dixit. ibo
post amatores meo qui michi dant panes
meos ⁊ aqui meam. uestes meq ⁊ lintheami¬
na mea ⁊ umu̾sa que mͥ condecent. Licet qui¬
dem hec ⁊ deprenaricatrice uideorum gente
intelligere. Set tñ ques alios imitantur ꝑse¬
udo xͥani. hoc enim sunt omnes heretici ⁊ sci¬
matici nisi ꝑsendo istłĩtas. Erant enim ⁊ ue¬
ri isrlĩte. sicut ip̃e dominus nathanaeli ꝑhi¬
bot testimonium dicens. Ecce uere isrlita.

Expanded text:
dicit quod ea quae ipsius essent, dabat amadicit quod ea quae ipsius essent, dabat amatoribus suis, et ab eis rursus accipiebat, quae non illorum, sed ipsius erant. Inter adulteram feminam et adulteros amatores, dona sua tamen Deus tanquam zelans iratus agnoscit: et nos haereticorum esse Baptismum dicimus verbis evangelicis consecratum, commoti factis eorum etiam quae Dei sunt eis tribuere volumus, erint, aut propterea sua facere quae Dei sunt, quia ipsi Dei esse noluerunt? 26. Quae est illa mulier adultera, quam Osee propheta designat, quae dixit: Ibo post amatores meos, qui mihi dant panes meos et aquam meam, uestes meas et linteamina mea et uniuersa quae mihi condecent? licet quidem hoc et de praeuaricatrice Iudaeorum gente intellegere. sed tamen quos alios imitantur pseudochistiani — hoc enim sunt omnes haeretici et schismatici — nisi pseudoisrahelitas? erant enim et ueri Israhelitae, sicut ipse dominus Nathanaheli perhibet testimonium dicens: ecce uere Israhelita,
Abbreviated transcription (Latin):
usurpare conati sunt ct iuntatem ppłi di
⁊ filii aaron qui alienum ignem altari
imposuerunt. nouimus quod impune nõ
fecerunt. Nec nos dicimus alia scelera im
punita remanere. nisi tales se correxerunt.
Si pacientia dei ad pnĩam adducens tempꝰ
corrigendi largitur. Illi sane qui ꝓpt̾ ea dic̃t.
non esse it̾andum bap̃m. quia manus tm̃¬
modo impõita est eis. ques philippus diaconꝰ
baptirauerat nicħ ad rem pertinons dicũt.¬
⁊ ab sit ut cum uerum querumus talibus
argumentis utamus. ena prapt magis he¬
reticis non cedunus. si quod hñt de xp̃i ecc̃a
non esse dicamus ipõrum. nec propter sce¬
lera desertorum. imꝑatoris nr̃i signa nolu¬
mus agnoscere. Magis quia dominus deus
nr̃ deus ⁊elans est. quicquid eius apud ali¬
quem agnoscinus. nullomodo ei conceda¬
mus ut suum proprium esse arbitretur.
pp̃e certe ⁊elans fornicati a se femine in
figura preuaricatõnis plebis exprobat et

Expanded text:
usurpare conati sunt usurpare conati sunt et filii Aaron, qui alienum ignem altari imposuerunt, novimus quod impune non fecerint: nec nos alia scelera dicimus impunita remanere, nisi se tales correxerint, si patientia Dei ad poenitentiam adducens tempus corrigendi largitur. CAPUT XIX.--25. Illi sane qui propterea dicunt non esse iterandum Baptismum, quia manus tantummodo imposita est eis quos Philippus diaconus baptizaverat , nihil ad rem pertinens dicunt: et absit ut cum verum quaerimus, talibus argumentis utamur. Quapropter magis haereticis non cedimus, si quod habent de Christi Ecclesia, non esse dicamus ipsorum, nec propter scelera desertorum Imperatoris nostri signa nolimus agnoscere: magis quia Dominus Deus noster Deus zelans est , quidquid ejus apud aliquem agnoscimus, nullo modo ei concedamus ut suum proprium esse arbitretur. Ipse certe Deus zelans fornicanti a se feminae in figura praevaricatricis plebis exprobrat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Arbitror enim quia illi domininica or¬
diuatõne fundati sunt. Quib cũm for¬
mam daret apss ait. Nun auarum. nõ
turpilutrum. Tamen tales ip̃ius ip̃ius
cypriani temporib baptizabant. quo co¬
epõ suo fuisse cum magno gemtu cõfi¬
tetur. ⁊ cum magna toleratõrene tolerã¬
tie mercede perpetitur. Remissam tamen
peccatorum. nõ dabant. que per orõnes sn¬
scõrum .i. per columbe gemitus datur qui
cum baptiret. Set ad eius pacem illi per¬
tinent quib datur. Non enim raptorib ⁊ fe¬
naratorsb dic̾et dominus. S i cui dimiseritis
pecoata dimittentur. illi d̃ i cui tenueritis.
tenebuntur. foris quidem nec ligari aliqͥd
potest nec solui. ubi non sit qui aut ligare
possit aut soluere. s et soluitur qui cum co¬
lumba nõ habet fecerit pacem. ⁊ ligatur qͥ
cum coluniba non habet paceni. siue aper¬
te foris sit. siue intus esse uideatur. Sathã
uero ⁊ abiron sibi sacrificandi licentiam. qͥ.¬

Expanded text:
arbitror enim, quia illi dominica orarbitror enim, quia illi dominica ordinatione fundati sint, quibus cum formam daret apostolus ait: non auarum, non turpilucrum. tales tamen ipsius Cypriani temporibus baptizabant, quos coepiscopos suos fuisse cum magno gemitu confitetur et cum magna tolerantiae mercede perpetitur. remissam tamen peccatorum non dabant, quae per orationes sanctorum, id est per columbcunque baptizet, si ad ejus pacem illi pertinent, quibus datur. Non enim raptoribus et foeneratoribus diceret Dominus: Si cui dimiseritis peccata, remittuntur illi; si cui tenueritis, tenebuntur. Foris quidem nec ligari aliquid potest, nec solvi, ubi, non sit qui aut ligare possit, aut solvere, sed solvitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue aperte foris sit siue intus esse uideatur.- Dathan uero et Abiron, qui sibi sacrificandi licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
msolis bonis est. uel iam spũalib. uel ad spi¬
ritualia iam concordi obediencia proficientib.
Inmalis non est. siue foris tumultuentur siue
intus cun gemitu tollerentur ⁊ baptirent ⁊
baptirentur. Sicut autem isti qui intus cũ
genutu tollerantur. qmͣuis ad eandem co
eius modi non portineant. tamen si corrigã¬
tur ⁊ se ipõs ad bap̃m accessisse fateantur.
non rebaptirantur. si incipiunt ad colũ¬
bam pertinere. per cuius eo gemitus pec¬
cata soliuitur a cuius pace alienatis te¬
nebantur. sic ⁊ qui apertuis foris sunt.
Si eadem sacramenta sumpserunt. cum
correcci ad ecc̃e ueniunt unitateni. non
iterato bap̃o. set eadem caritatis lege.⁊
unitatis iunculo liberantur. Nam si nõ
nisi in ecca prepositis ⁊ in eiinglica le¬
ge ac dominica ordinatõne fundatis li¬
cet baptirare. nunquit tales erant qui
fundo insidiosis frandib rapiebant. ⁊
usuris multiplicantib fenus augẽbãt.

Expanded text:
in solis bonis est uel iam spiritalibus uel ad spiin solis bonis est uel iam spiritalibus uel ad spiritalia concordi oboedientia proficientibus; in malis autem non est, siue foris tumultuentur siue intus cum gemitu tolerentur et baptizent et baptizentur. sicut autem isti, qui intus cum gemitu tolerantur, quamuis ad eandem coleiusmodi non pertineant, tamen, si corrigantur et se pessimos ad baptismum accessisse fateantur, non rebaptizantur, sed incipiunt ad columbam pertinere, per cuius eis gemitus peccata soluuntur, a cuius pace alienatis tenebantur, sic et qui apertius foris sunt, si eadem sacramenta sumpserunt, cum correcti ad ecclesiae ueniunt unitatem, non iterato baptismo, sed eadem caritatis lege et unitatis uinculo liberantur. nam si non nisi in ecclesia praepositis et euangelica lege ac dominica ordinatione fundatis licet baptizare, numquid tales erant, qui fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant?
Abbreviated transcription (Latin):
remissionem extra unitatem ecc̃e non uale
tus poterunt ad uinare. sicut nec intus põi¬
tũ possunt. si adu̾sum se ip̃e peruitam pessi¬
mam teneat debita petatorum. Non solum
si per accipitrem. set etiam si per ipĩus columi¬
be piñ ministerium baptitatur s icut misit
me iquit pat̾. ⁊ ego muto uos. H ec cum
dixisset. inspirauit ⁊ ait illis. Accipite sp̃m
scm̃. Si cuius remiseritis peccata. remittentur
illi. Si cuius retinueritis tenebuntur. sll. Ergo
si personam gerebant erc̃e. ⁊ sic eis hoc dc̃m est.
tamquam ip̃i ecc̃e dice̾tur: pax ecc̃e dimittit
perrata. ⁊ ab ecc̃e pace alienatio retinet poc̃a.
non secundum arbitrium hominum s et sec̃¬
dum arbitrium dei. ⁊ or̃ones scõrum sp̃alium
qui omnia iudicant. ip̃i autem a nemine iu¬
dicantur. Fetra enim tenet. petra dimittit
columba tenet columba dimictit. uiutas tenz
unitas dimittit. Pax autem huius unitatis

Expanded text:
remissionem extra unitatem ecclesiae non ualebremissionem extra unitatem ecclesiae non ualebolumbae gemitus, poterunt adiuuare, sicut nec intus positum possunt, si aduersum se ipse per uitam pessimam teneat debita peccatorum, non solum si per accipitrem, sed etiam si per ipsius columbae pium ministerium baptizetur. Sicut misit me, inquit, pater, et ego mitto uos. hoc cum dixisset, inspirauit et ait illis: accipite spiritum sanctum. si cuius remiseritis peccata remittentur illi, si cuius tenueritis tenebuntur illi. ergo si personam gerebant ecclesiae et sic eis hoc dictum est, tamquam ipsi ecclesiae diceretur, pax ecclesiae dimittit peccata et ab ecclesiae pace alienatio tenet peccata non secundum arbitrium hominum, sed secundum arbitrium dei et orationes sanctorum spiritalium, qui omnia iudicant, ipsi autem a nemine diiudicantur. petra enim tenet, petra dimittit; columba tenet, columba dimittit; unitas tenet, unitas dimittit. pax autem huius unitatis
Abbreviated transcription (Latin):
de quib in eadem catholica grauit̾ idem qs¬
prianus ingenuit. Nam ut opinor. raptores
non columbe: set accipitres dici possunt. quo¬
i odo ergo baptitabant qui fundos in sidiosis
fraudib rapiebant. ⁊ usuris multiplicantib
fenus angẽbant. si sola illa columba .i. illa
unitas. que nisi in bonis intelligi non potest.
s imꝑplex ⁊ casta ⁊ perfecta baptirat. Anfor¬
te por orõnes scõrum sp̃alium quisunt ĩ ecc̃a
tanquam per columbe celebetrimum gemitũ
magnum geritur sacramẽtum. ⁊ occulta dis¬
pensatio misericordie dei. ut eorum pcc̃a. sol¬
uantur. qui non per columbam set per acci¬
pitrem baptitantur. si ad illud sacramẽtum
cum pei ꝑace catholice unitatis accedunt.
Quod si ita est. cur non ergo per eorum or̃õ¬
nes cum quisq ab heresi aut scismate ad
pacem catholicam uenit. eius pcc̃a soluunt᷑.
dacramenti autem in tegritas ubiq cognos¬
citur. s̾et ad poc̃orum illam in reuocabilem

Expanded text:
de quibus in eadem catholica grauiter idem Cyde quibus in eadem catholica grauiter idem Cyprianus ingemuit? nam, ut opinor, raptores non columbae, sed accipitres dici possunt. quomodo ergo baptizabant, qui fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant, si sola illa columba, id est illa unitas quae nisi in bonis intellegi non potest, simplex et casta et perfecta baptizat? an forte per orationes sanctorum spiritalium, qui sunt in ecclesia, tamquam per columbae creberrimum gemitum magnum geritur sacramentum et occulta dispensatio misericordiae dei, ut eorum etiam peccata soluantur, qui non per columbam, sed per accipitrem baptizantur, si ad illud sacramentum cum pace catholicae unitatis accedunt? quod si ita est, cur non ergo per eorum orationes, cum quisque ab haeresi aut schismate ad pacem catholicam uenit, eius peccata soluuntur? sacramenti autem integritas ubique cognoscitur, sed ad peccatorum illam inreuocabilem
Abbreviated transcription (Latin):
symon magnus potuit. aluid operatõ sp̃o
que in malis etiam hominib fieri solet. sic̃
saul hũit ꝓpħiam. aliud operatõ eusdem
sꝑc̃. quam nisi boni hẽre non possunt. sicut
est finis precepti caritas. de corde puro ⁊ cõ¬
scĩa bona. ⁊ fide nõ ficta quod lĩbet hẽtici ⁊
scismatici accipiant. caritas que cooperit
multitudinem pc̃corum proprium donum
omnib. qr nec om̃es st eius sicut suo loco
uidebimus. Pret̾ ip̃am tamen. esse illa caritas
non potest. sine qua cetera etiam si agnosci ⁊
approbari possunt. prodesse tamen ⁊ liberare
non possunt. Manus autem impositio. non
sicut bap̃p repeti non potest. Quid est enu
aliuo. nisi or̃o supet hominem. Nam qiuod ĩ
typo unitatis petro dominus dedit potestitem
at id solueretur in terris quod ille soluisset.
manifestum est quod illa unitas etiam una
columba perfecta sit dicta. Numquit ergo ad
eandem columbam pertinent omnes auari

Expanded text:
Simon magus potuit, aliud operatio spiritus, Simon magus potuit, aliud operatio spiritus, quae in malis etiam hominibus fieri solet, sicut Saul habuit prophetiam, aliud operatio eiusdem spiritus, quam nisi boni habere non possunt, sicut est finis praecepti caritas de corde puro et conscientia bona et -fide non ficta, quodlibet haeretici et schismatici accipiant, caritas quae cooperit multitudinem peccatorum proprium donum omnibus, quia nec omnes sunt eius, sicut suo loco uidebimus. praeter ipsam tamen esse illa caritas non potest, sine qua cetera, etiamsi agnosci et adprobari possunt, prodesse tamen et liberare non possunt. manus autem inpositio non sicut baptismus repeti non potest. quid est enim aliud nisi oratio super hominem? Nam quod in typo unitatis Petro dominus dedit potestatem, ut id solueretur in terris quod ille soluisset, manifestum est quod illa unitas etiam una columba perfecta sit dicta. numquid ergo ad eandem columbam pertinent omnes auari,
Abbreviated transcription (Latin):
transferant. ⁊ distribuant omĩa sua pauperib.
⁊ tradant corpus suum ut ardeant nichil eis pro¬
dest. Non autem ht̃ dei caritatem. qui ecc̃e nõ
diligit unitatem. Ac per hoc recte intelligitur
dici. non accipi nisi in catholica sp̃e sanctus. Ne¬
s enim temporalib ⁊ sensibilib miracuł attes¬
tantib per manus impositionem modo datur
s pc̃ sanctus. sicut antea dabatur ad commen¬
datõnem rudis fidei ⁊ ecc̃e primordia dilatãda
Quis enim nunc hoc expectat. ut hii quib mn¬
a manus ad accipiendum sp̃m sc̃m imponit᷑.
repente incipiant lingnis loqui. Set iuisibi¬
liter ⁊ latenter intelligitur per uinculum pa¬
cis eoꝵ cordib diuina caritas inspirari. ut pos
apss quodam loco qnͣtum sufficere arbitratꝰ
est . cum com memorasset. ita conclusit. om¬
nia autem hec operatur. unus atq idym spi¬
ritus diuidens unicuiq pro ut uult. Tum er¬
go aliuid sacramentum qued hẽre etiam

Expanded text:
transferant, et distribuant omnia sua pauperibus, transferant, et distribuant omnia sua pauperibus, et tradant corpus suum ut ardeant, nihil eis prodest . Non autem habent Dei charitatem, qui Ecclesiae non diligunt unitatem: ac per hoc recte intelligitur dici non accipi nisi in Catholica Spiritus sanctus. Neque enim temporalibus et sensibilibus miraculis adtestantibus per manus inpositionem modo datur spiritus sanctus, sicut antea dabatur ad commendationem rudis fidei et ecclesiae primordia dilatanda. quis enim nunc hoc expectat, ut hi, quibus manus ad accipiendum sanctum spiritum inponitur, repente incipiant linguis loqui? sed inuisibiliter et latenter . intellegitur propter uinculum pacis eorum cordibus diuina caritas inspirari, ut possapostolus cum quodam loco quantum sufficere arbitratus est commemorasset, ita conclusit: omnia autem haec operatur unus adque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. cum ergo aliud sit sacramentum, quod habere etiam
Abbreviated transcription (Latin):
discordiose tractantur. sicut scriptã ip̃ius
enungłui. si eadem ip̃a est. ubiq integra ẽ.
etiam si innumerabili falsarum opinio¬
num uarietate assetatur. Nam quod ait
ieremias. ut quid qui constristãt me p̾¬
ualent plaga mea solida est. unde sana¬
bor dum fit. fc̃a est michi sicut aqua mẽ¬
dax nõ habens fidem. si figurate atq alle¬
gorica locutõne ꝓpħie nusquam poneret᷑
a qua nisi que bap̃m sinific significaret.
laboraremus querere quid sibi uelunit hec
uerba ieremie. Nunc autem cũ apartis¬
sime in apocalipsi exponantur aque pro
populis posite. cur non intelligam aqm
mendacem. ⁊ sine fide populum menda¬
positõnem dari dicitur. nimirum hoc in¬
telligi maiores nr̃i uoluerunt quod apłs
sa est enum caritas. qm nõ hñt qui ab ecõe
catholice communione precisi sunt. Ac
per hoc etiam si lugius hominum ⁊ an¬
golorum loquantur. Si sciant omnia sa¬
cramenta. ⁊ omnem sciãm. ⁊ si hẽant

Expanded text:
discordiose tractantur: sicut scriptura ipsius discordiose tractantur: sicut scriptura ipsius Evangelii si eadem ipsa est, ubique integra est, etiamsi innumerabili falsarum opinionum varietate asseratur. Nam quod ait Jeremias, Utquid qui contristant me praevalent? Plaga mea solida est; unde sanabor? Dum fit, facta est mihi sicut aqua mendax non habens fidem ; si figurate atque allegorica locutione prophetiae nosquam poneretur aqua, nisi quae Baptismum significaret, laboraremus quaerere quid sibi velint haec verba Jeremiae: nunc autem cum apertissime in Apocalypsi exponantur aquae pro populis positae , cur non intelligam aquam mendacem et sine fide, populum mendapositionem dari dicitur, nimirum hoc intelligi majores nostri voluerunt, quod Apossa est enim caritas, quam non habent qui ab ecclesiae catholicae communione praecisi sunt, ac per hoc, etiamsi linguis hominum et angelorum loquantur, si sciant omnia sacramenta et omnem scientiam et si habeant
Abbreviated transcription (Latin):
nus aut arrius aut eunominis. s et ip̃i
carnales pariuili ecẽe quib dicebat apss
nõ potui uobis loqui quasi sp̃alibus set
ligenter int̾rogari. tot diuersitates opini¬
onum fortassis quot homines numera
rentur. Animaĩ enim homo nõ percipit
integrum sacramentum accipiunt. at
nunquit ideo siprofiterint ⁊ opinionũ
carnalium uanitatem emendauerunt.
denuo quod acceperat repetendum est.
acipit quisq setundum fidem suam. set
qͣntum capit gubernante illa misericor
dia dei de qua presumens idem apls dic̃.
ui quid aliter sapitis. id quodq deus uo¬
bis reuelabit. La quei tamen hereticoꝵ
⁊ scismaticorum pp̃ter ea carnalib in¬
mium pernitiosi sunt. quia ip̃e prouectꝰ
eorum intercluditur confirmata sentẽ¬
cia uanitatis aduersus catholicam ueri¬
tatem. ⁊ confirmata animositate dis¬
sensionis aduersus catholicam si pacem
s̃ acramenta tamen si eadem sunt. ubiqi st̃¬
integra. etiam si praue intelliguntur. ⁊ si

Expanded text:
nus aut Arrius aut Eunomius, sed ipsi nus aut Arrius aut Eunomius, sed ipsi carnales paruuli ecclesiae, quibus dicebat apostolus: non potui loqui uobis quasi spiritalibus, seligenter interrogari, tot diversitates opinionum fortassis, quot homines numerarentur. Animalis enim homo non percipit integrum sacramentum accipiunt? aut numquid ideo, si profecerint, et opinionum carnalium vanitatem emendaverint, denuo quod acceperant repetendum est? Accipit quisque secundum fidem suam, sed quantum capit, gubernante illa misericdia Dei, de qua praesumens idem apostolus dicit: Si quid aliter sapitis, id quoque vobis Deus revelabit . Laquei tamen haereticorum et schismaticorum propterea carnalibus nimium perniciosi sunt, quia ipse provectus eorum intercluditur, confirmata sententia vanitatis adversus catholicam veritatem, et confirmata animositate dissensionis adversus catholicam pacem. Sacramenta tamen si eadem sunt, ubique integra sunt, etiamsi prave intelliguntur et
Abbreviated transcription (Latin):
non integra integrum in quoquam mane¬
at bap̃i. sacramentum. ⁊ ideo illa quie di
nsorum heticorum uarietate dicuntur.
ad istam questionem nõ pertinent. Illud
enim in quoq corrigendum est. quod ille per
quem corrigitur prauum esse persperĩt. illud
sanandum est. ꝙ egrotat. illud dandum est
quod nõ hãbetur. ⁊ maxime caritas pacis lñ
qua ꝓdẽe cetera nõ possunt. S tam̃ cũ assũt
nõ qͣuasi desint tradenda sunt. set ut frnc¬
tuose ⁊ nõ periitiose habeantur ꝑ ip̃m iũ¬
cislum pacis ⁊ eminentiam caritatis age̾¬
dum est. Quam obrem si euuanglicis uer¬
dis in nomine patris ⁊ filii ⁊ sp̃e sancti mar¬
tion ba bap̃m consetrabat integrum erat
sacramentum. qũauis eus fides sub eisdem
uerbis aliud oꝑinantis quam catholica ue¬
ritas decet nõ eẽt integras et fabulosis
falficarib inquinata. Nam sub eisdem
uerbis .i. in noĩe patris ⁊ filii ⁊ spiritus
sanctr nõ solum martion aut ualenti¬

Expanded text:
non integra integrum in quoquam manenon integra integrum in quoquam maneat baptismi sacramentum. et ideo illa, quae de diuersorum haereticorum uarietate dicuntur, ad istam quaestionem non pertinent. illud enim in quoque corrigendum est, quod ille per quem corrigitur prauum esse perspexerit, illud sanandum est quod aegrotat, illud dandum est quod non habetur et maxime caritas pacis, sine qua cetera prodesse non possunt. sed tamen cum adsunt non quasi desint tradenda sunt, sed ut fructuose et non perniciose habeantur, per ipsum uinculum pacis et eminentiam caritatis agendum est. Quamobrem si euangelicis uerbis in nomine patris et filii et spiritus sancti Marcion baptismum consecrabat, integrum erat sacramentum, quamuis eius fides sub eisdem uerbis aliud opinantis, quam catholica ueritas docet, non esset integra, sed fabulosis falsitatibus inquinata. nam sub isdem uerbis,, id est in nomine patris et filii et spiritus sancti, non solum Marcion aut Ualenti
Abbreviated transcription (Latin):
dem: cui tamen errori uerba symboli nõ re¬
pugnant. Sub eisdem quiꝑꝑe abis. innume¬
rales hereticorum errores exorti sunt. Pu¬
tans ergo iste cahtholici alicuius magniat¬
q aocti esse sibrum illum. Si talia credens ł
catholica baptretur. ⁊ post̾iore diligencia co¬
gnoscat quem admodum credere debeat. at¬
q arrepta fide catholica ulud ex animo res¬
ꝑuat. nunquid si hoc confessus fuerent denu¬
odapticandus. est. Aut si antetiuam diseat
⁊ confiteatur. hoc sentire inueniatur. ⁊ quid
abicere debeat. quid ue credere doceatur.
manifestum m fiat in ea falsitate fidei bap¬
tratum fuisse nunciuid denuo baptirandꝰ
est: Quid ita Quia illa scĩtas sacramenti
uerbis enungłicis consecreata. sr̃ eum m¬
tegra manebat. sicut eam traditam ac¬
ceperat. quãuis iste ip̃e in carnalis mẽtis
uanitate constitutus aliud cum baꝑtira¬
retur credidit. quiam crede̾ debuisset
Quapp̃ manifestum est fieri posse. ut fide

Expanded text:
dem, cui tamen errori uerba symboli non redem, cui tamen errori uerba symboli non repugnant; sub eisdem quippe uerbis innumerabiles haereticorum errores exorti sunt. putans ergo iste catholici alicuius magni adque docti esse illum librum, si talia credens in catholica baptizetur et posteriore diligentia cognoscat, quemadmodum credere debeat, adque arrepta fide catholica illud ex animo respuat, numquid, si hoc confessus fuerit, denuo baptizandus est? aut si, antequam discat et confiteatur, hoc sentire inueniatur et quid abicere debeat quidue credere doceatur manifestumque fiat in ea falsitate fidei baptizatum fuisse, numquid denuo baptizandus est? quid ita? quia illa sanctitas sacramenti uerbis euangelicis consecrata super eum integra permanebat, sicut eam traditam acceperat, quamuis ipse in carnalis mentis uanitate constitutus aliud cum baptizaretur crederet quam credere debuisset quapropter manifestum est fieri posse, ut fide