comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uite: q̃ . un. dierũ repeticioẽ agit᷑. Recte g̾ cõ¬
positꝰ ẽ. lib̾ iste intali num̃o psalmoꝵ. cuuis
partes p̃fata notant mist̾ia. qr sic nos in huiꝰ
uite septenario. oꝑari ac uiu̾e decet.ut in
octaua resurrectionis. ñ induam᷑ disploide
ꝯstisionis. s stola gemine głificatiõis. Uel

Expanded text:
vitae, quae septem dierum repetitione agitur. Recte ergo compositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionis non induamur diploide confusionis, sed stola geminae glorificationis. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
tiuocabant᷑ psalmi: ita ⁊ singłe istiꝰ libͥ parti¬
cule uł clausule. Iuxta spũalem qͦ intelligen¬
tiã: bene ab illo instrumento nom̃ sortitur.
qr sic̃ illd̾ instrumentũ ẽ. decacordũ. ita lib̾
iste docet obseruantiã decẽ mandatoꝵ. E
sic̃ illud instrum̃tũ reddit sonũ asuꝑiorix
manuũ tactũ : sic lib̾ iste docet bene opafi

Expanded text:
cabantur psalmi, ita et singulae istius libri particulae vel clausulae. Juxta spiritualem quoque intelligentiam bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber is
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia restituat. qͥd penitens peccĩ ꝯsciꝰ:
dicat. scił. Dñe ne in furore tuo arguas me.
tendi humilitate. Cũ i c̾nimꝰ dd homicidã.
⁊ad ulterũ. ꝑpenitentiã it̾m fcm̃ doctorẽ.
atq ꝓpħam: nulli penitentiã agenti. locꝰ

Expanded text:
tentia restituat, quid poenitens peccati conscius dicat, scilicet Domine ne in furore tuo arguas me, tendi humilitate. Cum enim cernimus David homicidam et adulterum per poenitentiam factum doctorem atque prophetam, nulli p
Abbreviated transcription (Latin):
motũ m̃tis qui ẽ ueniał culpa. ⁊ delectationẽ
atq ꝯsensũ. que st̃ mortalia. Qͥ gͦ peccat ꝯsen¬
su: ⁊ cogitatioẽ peccat. Qͥ uͦ nec cogitatioẽ pec¬
cat: nec ꝯsensu ł delectatiõe. ħ aũ tͥa gn̾a pec¬
abiit. peccm̃ uoluntatis. ꝑstetit: peccm̃ oꝑis.

Expanded text:
onem atque consensum quae sunt mortalia. Qui ergo peccat, consensu et cogitatione peccat. Qui vero nec cogitatione peccat, nec consensu, vel delectatione. Hic autem tria genera pecabiit, peccatum voluntatis; per stetit, peccatum oper
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatione constet esse locutos. dauid pro¬
pħarũ eximiꝰ quodam digniori atq excel¬
licet ꝑsompniũ ac uisiones. facta ⁊ dicta
instinctu. sine omni ext̾iori amminiculo:
suã edidit ꝓpħiam. Unde iste lib̾ ꝯuenien¬
psalt̾ium. qd̾ nomen accepit a qͦdam mu¬
sico instrum̃to: qđ hebraice nablum. g̾ce
organum dr. qd̾ ẽ decacordũ. ⁊ asuꝑiori red¬
dit sonum ꝑmanuũ tactũ. Abillo aũt in¬
strum̃to ad litt̾am iõ nominat᷑ lib iste. qr ad

Expanded text:
revelatione constet esse locutos, David prophetarum eximius quodam digniori atque excellicet per somnia ac visiones, facta ac dicta instinctu sine omni exteriori adminiculo, suam edidit prophetiam. Unde convenienPsalterium, quod nomen accepit a quodam musico instrumento, quod Hebraice nablum, Graece organum dicitur, quod est decachordum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram
Abbreviated transcription (Latin):
tñdis hoĩẽ ⁊ ex illo uispẽde spẽtuã adhue
lacte nutririuis. ⁊ fies mãmotrectꝰ. qͣles
aicnr̃ pueri: qͥdiu suggt̃ ꝙ ñ decet. Idoneꝰ
gͦ esto adm̃sã. ũ ualidiori cibo pascaris. Iõ
forte:⁊ ꝑmisidte ds: i cide ĩ malũ hoĩe: q̃
boñ putabas. ũ ĩ ub̾e qͣiͣ mat̾n̾o: amaritu

Expanded text:
lo vis pendere spem tuam adhuc lacte nutriri vis, et fies mammotreptus, quales dicuntur pueri qui diu sugunt, quod non decet. Idoneus ergo esto ad mensam, ubi validiori cibo pascaris. Ideo forte permisit te Deus incidere in malum hominem quem bonum putabas, ut in ubere quasi materno amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
dis. audita etiam ucilitate illius lectio¬
nis. cepit uehementer idẽ canomeus
tis. li iuã gtam apud nos oꝑtinebat. auc
cotam. aut partem illius oꝑie ꝑnos
habere mereretur ex ꝑmissione nt̃a.¬
illuo psilmi frequent replicans. Alemento
nerbi tai serno cuo. in quo michi spem dedi¬
sti. Utrum nos occasione cure pastoralis. &
nobu iniunctȩ legationis. inmultis & diũ¬
sis negotiis ex cunc occupati. desiderium ꝙ

Expanded text:
dio, audita etiam utilitate illius lectionis, coepit vehementer idem concanonitis, si quam gratiam apud nos obtinebat, aut totum aut partem illius operis per nos habere mereretur ex promissione illud psalmi frequenter replicans: Memento verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti. Verum nos occasione curae pastoralis et nobis injunctae legationis in multis et diversis negotiis extunc occupati, desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
suo malum. Eximum om̃em hõiem in¬
telligere debemꝰ. Et ideo scͥptum est. Qd
tͥ non uis fieri aliis nefeceris: ut nemini
faciamꝰ malũ qd utiq nob̃ abaliqͦ fieri
nolu abamꝰ. Et obꝓbrium non accepit
adũ. sus ꝓximos suos. Grandis resqr.¬

Expanded text:
suo malum. Proximum, omnem hominem intelligere debemus : et ideo scriptum est, 65 Quod tibi non vis fieri, aliis ne feceris : ut nemini faciamus malum, quod utique nobis ab aliquo fieri nolumus . Et opprobrium non accepit adversus proximos suos. Grandis res
Abbreviated transcription (Latin):
tos: ita ea que nc̃ dicturꝰ est ꝑtinent. ad in¬
cipit qui pecuniam suam ñ dedit adusurã.
o muña suꝑ in nocentes ñ accepit. Om̃ino
ñ uirare ꝑfeccoꝵ ÷. Fallaciam cauere miura¬
m̃to & sinon est ꝑfecta iurtꝰ. est tñ aliqͥs ꝓ¬
fectꝰ ꝑtinens ad incoantes. Similit̾ pecu¬
niam suã ñ dare adusurã. ñ est magna uir¬
tꝰ: s tñ incoatio uirtutis est. Nam si ꝑfecti
ẽẽ uolumꝰ. omĩa nr̃a largiri qebeniꝰ. Rur¬
sum ñ est magnũ mun̾a suꝑ innocentes
ñ acciꝑe: nam debemꝰ sipossumꝰ ꝙ ut nocen
mandata etiam minima adiungit. nͥ qd̾
sumꝰ aitingẽ: uł pͣua ꝓut possumꝰ studea¬
mꝰ exercere. Si enĩ ꝓposse nr̃o apͣuis ad
magna tendimꝰ: ꝙ si adea ꝑtingere qͣm¬

Expanded text:
tos, ita ea quae nunc dicturus est pertinent ad incipit, qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentes non accepit. Omnino non jurare perfectorum est . Fallaciam cavere in juramento, et si non est perfecta virtus, est tamen aliquis profectus pertinens ad incipientes. Similiter pecuniam suam non dare ad usuram, non est magna virtus, sed tamen inchoatio virtutis est. Nam si perfecti esse volumus, omnia nostra largiri debemus . Rursus: Non est magnum, munera super innocentes non accipere; nam debemus, si possumus, et innocentmandata, etiam minima adjungit, nisi quod sumus attingere, vel parva prout possumus, studeamus exercere. Si enim pro posse nostro a parvis ad majora tendimus, et si ad ea pertingere
Abbreviated transcription (Latin):
beatam sacietatẽ nob̃ significat iste p̃s. Cuiꝰ
de ꝑfectis mandatis iusticiȩ quib nos docet
ad celestia posse intͦire. qͣb etiã nunora ad¬
iungit. ut mneis se infirmitas incoantium
exercẽ atq ad altiora tende possit. S iam
qͥd ꝓpħ̃a dicat audiamꝰ:
monce. Tab̾nacłm non est firma domꝰ. nĩ
habet fundam̃tũ. Belli res est. Huc illucq
mutat᷑. ꝙ cum tͣnsmigͣnte nigͣt. Sigc̃at
eccłiam p̃sentis scłi. Non enĩ hiꝰ ꝑmanemꝰ
habitantes. s alio migͣturi sumꝰ. Montes
aũ firma habent fundam̃ta. Montis gͦ no¬
mine: soliditas patͥȩ futurȩ ddesignat᷑.
Qm̃ gͦ de tab̾nacłis ad montem migͣturi
sumꝰ. debemꝰ dic̾ẽ qui st̃ isti qͥ migͣturi sc̃
inmontẽ sc̃m cdĩ. Audiamꝰ itaq int̾rogã¬
ti ꝓpħe qͥd sp̃c sc̃s respondeat. Qui ingre¬
dit᷑ inquit sine macla: & oꝑat᷑ usticiam.
Qingredit᷑ inuia est. Nondixit quiꝑuenit
adsinem sine macła: s qui adhuc initi¬

Expanded text:
beatam satietatem nobis significat iste psalmus, c. Ait autem de perfectis mandatis justitiae, quibus nos docet ad coelestia posse introire : quibus etiam minora adjungit ut in eis se infirmitas inchoantum exercere atque ad altiora tendere possit. Sed jam quid propheta dicat, audiamus: monte. Tabernaculum non est firma domus, habet fundamentum: belli res est, huc illucque mutatur, et cum transmigrante migrat. Significat Ecclesiam praesentis seculi. Non enim hic permanemus habitantes , sed alio migraturi sumus. Montes autem firma habent fundamenta. Montis ergo nomine soliditas patriae futurae designatur. Quoniam ergo de tabernaculis ad montem migraturi sumus, debemus discere, qui sunt isti, qui migraturi sunt in montem sanctum Dei. Audiamus itaque, interroga Spiritus Sanctus respondeat. 2. Qui ingreditur inquit sine macula, et operatur justitiam. Qui ingreditur, in via est. Non dixit qui pervenit ad finem sine macula; sed qui adhuc in iti
Abbreviated transcription (Latin):
exoraret: adiunxit. Si mei non fuerint
d̾nati: t̃c̃ immnacłatꝰ ero. Pmꝰ gͦ ingresꝰ ad
iusticiam est: inmacłatum se custodire
apeccato. ꝑ at̃ uentio aũ est. ꝑfectum ẽẽ
inbono. Stu deamꝰ gͦ ingredi sine macla
peccati. atq exercẽ oꝑa iusticiȩ. Iusticia ñ
nouit patrem ñ nouit matrem. ũitatẽ no¬
uit. ꝑsonam ñ accipit dm imitat᷑. Audiamꝰ
oꝑa iustiȩ que secunt᷑. Iui loquit᷑ ũitaten
incorde suo. Multi locunt᷑ u̾itatẽ in labiis
ñ incorde. qui uident᷑ uerũ dic̃e s cor eoꝵ
ostendat uiam. sciens uea ẽẽ latrones. q.
dicat: si hac ieris. alatͦnib tutꝰ eris: ꝙ con¬
uerũ ille locutꝰ est. s ñ incorde suo. Aliud
enĩ putabat .a. nesciens uerũ dnx̃. Ergo
parumest uerũ loqͥ. nͥ etiã incorde ita fũt.
Qͥ non egit dolum inlingua. Lingua agit᷑ doł

Expanded text:
t: Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero . Primus ergo ingressus ad justitiam est, immaculatum se custodire a peccato: praeventio autem perfectum esse in bono. Studeamus ergo ingredi sine macula peccati, atque exercere opera justitiae. Justitia non novit patrem, non novit matrem: veritatem novit, personam non accipit, Deum imitatur. 3. Audiamus opera justitiae, quae sequuntur: Qui loquitur veritatem in corde suo. Multi loquuntur veritatem in labiis, non in corde: qui videntur verum dicere, sed cor eorum ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat, Si hac ieris, tutus eris a verum ille locutus est, sed non in corde suo; aliud enim putabat, et nesciens verum dixit: ergo parum est verum loqui, nisi etiam in corde ita sit. Qui non egit dolum in lingua sua: lingua agitur dolus,
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hendit᷑ tortitudo pͣuitatis nr̃e. Hinc
est qđ sc̃ĩ uiri qͣnto subtiliꝰ diuina ꝑcipi¬
unt tanto districtiꝰ ꝓpͥa peccata plangunt:
atꝙ ex ꝑcepto suꝑno lumine cõnoscunt qͥd
inse ipsis debeant em̃dare. Et ideo dr p̾ea
accelerauer̃t. Uñ eñi ꝓpͥam cognoscunt
infirmitatẽ.: iñ ciaꝰ festinant Ad sanitatẽ.
Et qͥa infirmos ꝙ peccatores humilit̾ se
conficent᷑: ideo acelesti medico sanari ꝓ¬
merent. ꝓpt̃ea adiunccum est. Eñ ongre¬
gabo conuenticła eoꝵ desanguinib. nec
memor ero nominũ eoꝵ ꝑlabia mea. Qd¬

Expanded text:
deprehenditur fortitudo pravitatis nostrae. Hinc deprehenditur fortitudo pravitatis nostrae. Hinc est, quod sancti viri quanto subtilius divina percipiunt, tanto districtius propria peccata plangunt: atque ex percepto superno lumine cognoscunt, quid in seipsis debeant emendare: et ideo dicitur, Postea acceleraverunt. Unde enim propriam cognoscunt infirmitatem, inde citius festinant ad salutem. Et quia infirmos et peccatores humiliter se confitentur, ideo se a coelesti medico sanari promerentur: propterea adjunctum est: Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus; nec memor ero nominu
Abbreviated transcription (Latin):
qui int̾ra uiuentiũ spem suã posuert.
ciuib ierłm celestis. quoꝵ conũsatio
sp̃ãlis ꝑ anchoram spei in illa pat̾a si¬
git᷑. que recte łĩ t̾ra nominat᷑. ꝙͣ uis
inhis t̾ris carne uersent᷑: his sc̃is mi¬
ras feci om̃s uoluntates meas. in ꝑ¬
uectueoꝵ qui sensert̃ quid eis ꝓfũt
chumanitas meȩ diuinitatis ut morerer. q
diuinitas humanitatis ut resurgerẽ. Et no¬
tandũ qd pꝰꝙͣ ait. mirificaui uoluntates
meas: ꝓtinꝰ adiungit ineis. Exquil u̾bis
colligendum est ita uoluntates suas sc̃is mi¬
ras ostendisse: ut easdem inipsis fac̾et ꝑma¬
nere. Neq enĩ sc̃i ẽẽ potuissent. si ab eiꝰ uo¬
luntatib cognitis discrepassent. Qđ satis
euident̃ ex ũb̃ sequentib apparet qͥb dr¬
Multiplicatȩ sunt infirmitates eoꝵ: p̾ea ac¬
celerauer̃t. Quanto eñi patet diuina
uoluntas. tanto multipliciꝰ apparet huma¬
na infirmitas. Ex regła enĩ suꝑne iꝰticie.

Expanded text:
qui in terra viventium spem suam posuerunt, civibus patriae coelestis, quorum conversatio spiritualis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur, quamvis in his terris carne versentur. His sanctis miras fecit omnes voluntates meas, in provectu eorum qui senserunt, quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis, ut morerer, et divinitas humanitatis, ut resurgerem. Et notandum, quod postquam ait, Mirificavit voluntates meas, protinus adjungit, in eis: ex quibus verbis colligendum est, ita voluntates suas sanctis miras ostendisse, ut easdem in ipsis faceret permanere. Neque enim sancti esse potuissent, si ab ejus voluntatibus cognitis discrepassent. Quod satis evidenter ex verbis sequentibus apparet, quibus dMultiplicatae sunt infirmitates eorum: postea acceleraverunt. Quanto enim patet divina voluntas, tanto multiplicius apparet humana infirmitas. Ex regula enim supernae justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
ciam cordis & exultationẽ linguȩ: nͥ int̾i¬
or atq ex t̾ior leticia cõmendat᷑: Qui d̃m
a dextris habet letari debet intꝰ incon¬
scientia. foris inlingua. Hinc alibi dr.
tuũ atq insepulcͦ positũ ꝙ t̾cia die resur¬
reccurũ significat. Qđ si nos spĩcalit̾ leta¬

Expanded text:
tiam cordis et exultationem linguae, nisi interior atque exterior laetitia commendatur? Qui Deum a dextris habet, laetari debet intus in conscientia, foris in lingua. Hinc alibi dicituum, atque in sepulcro positum, et tertia die resurrecturum significat. Quod si nos spi
Abbreviated transcription (Latin):
sit hereditas eoꝵ recte subiungit᷑. Uñs pars
hereditatis mee & calicis mei: tues qui resti¬
tues hereditatẽ meã mͥ. Possidebunt mec̃
qͥb fruant᷑. t̾renas & temporales: portiosc̃oꝵ
d̃ns et̾nus ÷. Bibant alii mortiferas uolupta¬
tes: portio calicis mei d̾ns est. Tu restitues mͥ
heditatẽ meã. ut nota sit o his qͦs libero cla¬
ritas que erat apud te priꝰqͣm muitdꝰ fieret.
Destructa erat ħeditas dñi. qͣndo humana na¬
tura ꝙ uiciis corrupta & adiabolo tenebat᷑
pol sessa. Missus est saluator. deleta sunt pec¬
cata. restitutũ est lib̾m arbitͥum: eiectꝰ ÷ pͥn¬
ceps hꝰ mundi foras. sanata est infirmitas re¬
stita ÷ hereditas. Uñ & subdit᷑. Funes ceci¬
derunt mͥ inp̃claris: ꝙ enĩ hereditas mea p̃cla¬
ra est mͥ. Sic̃ nos diuidimꝰ hereditatẽ nr̃am

Expanded text:
te subjungitur: 5. Dominus pars haereditatis meae et calicis mei, tu es qui restitues haereditatem meam mihi. Possidebunt mecumquibus fruantur, terrenas et temporales: portio Sanctorum Dominus est aeternus. Bibant alii mortiferas voluptates: portio calicis mei, Dominus est. Tu restitues mihi haereditatem meam: ut nota sit et his, quos libero claritas, quae erat apud te, priusquam mundus fieret. Destructa erat haereditas Domini, quando humana natura et vitiis corrupta, et a diabolo tenebatur possessa. Missus est Salvator, deleta sunt peccata, restitutum est liberum arbitrium, ejectus est princeps hujus mundi foras, sanata est infirmitas, restituta haereditas. Unde et subditur: 6. Funes ceciderunt mihi in praeclaris: etenim haereditas mea praeclara est
Abbreviated transcription (Latin):
Insuꝑ & usq ad noctẽ increpuer̃t me renes
mei. In suꝑ exhoc benedicam dñm. qd̃ re¬
nes mei .i. iud̃i ex quoꝵ renib patres mei
os exquoꝵ carne natꝰ sum. increpando q
blasphemando usq admortẽ & ininfernũ
dicẽ boni & mali. Cum flagella irrogat:
murmurant qͥdem mali. s benedicunt bo¬
ni. Adhoc gͦ nos iste u̾sus instruit ut lau¬
demꝰ dm indonis suis ne ingͣti simꝰ. s in¬
suꝑ inflagellis ut ꝑfectisimꝰ. ut impleat᷑
in nob̾ qd inpsalmo alio legiꝰ. benedicã
dĩtm in om̃i tempore. Huic sententie con

Expanded text:
Insuper, et usque ad noctem increpuerunt me renes mei. Insuper ex hoc benedicam Dominum, quod renes mei, id est Judaei, ex quorum renibus patres mei, et ex quorum carne natus sum, increpando et blasphemando usque ad mortem, et in infernum dicere boni et mali. Cum flagella irrogat, murmurant quidem mali, sed benedicunt boni. Ad hoc ergo nos iste versus instruit, ut laudemus Deum in donis suis, ne ingrati simus: et insuper in flagellis, ut perfecti simus: ut impleatur in nobis, quod in alio psalmo legimus: Benedicam Dominum in omni tempore . 8. Huic sent
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: corrumpi pacieris. Et hec disposi
nec diu ininferno moraret᷑. nec corpꝰ eiꝰ
tamdiu ẽẽt int̾ra exanime: ut corrũ¬
ꝑetͣ. Si eñ distulisser. ait. Quil tota
nr̃a spes deꝑisset. Resur Tribulatio a¬
rectionis testes hominez pot̾it noss
hab̃e: sic̃ scͥptum est. ꝙ multã.S
corpora sc̃oꝵ qui dormierant cũ ipso re¬
surrexert̃: ut nos talib testimoniis
confirmati. ueram resurrectionẽ in no¬
bis tam corporis qͣm anime credemꝰ. si
nos m̃bra eiꝰ effecti uiam q̃ ducit. Cui¬
ad patͥam teneamꝰ. Uñ subdit᷑ Clamor¬

Expanded text:
sunt, corrumpi patieris. Et hoc disposita Christi, nec diu in inferno moraretur, nec corpus ejus tandiu esset in terra exanime, ut corrumperetur. Si enim distulisset, tota nostra spes deperisset. Resurgere rectionis testes homines habere, sicut scriptum est, Et multa corpora 69 sanctorum qui dormierant, cum ipso resurrexerunt ; ut nos talibus testimoniis confirmati veram resurrectionem in nobis tam corporis quam animae crederemus: si nos membra ejus effecti, viam quae ducit ad patriam teneamus. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
siuit ꝑsuam humanitatẽ. passionẽ re¬
surrectionẽ. uñ hic agit᷑. ait gͦ.¬
Ntiquitꝰ solebat fieri qd qñ aliquis
de hoste suo tͥumphum habebat.
faciebat sibi arcũ construi qͥ tͥumphał dice¬
bat᷑. in qͦ descͥbebat᷑ illa uictoria. Uñ aura¬
sicȩ inarcu tͥumphali massiliense bellũ
sculptum habet᷑ obsignum uictorie ce¬
saris. Similit̾ ds pat̾ ꝑuictoriã passio¬
nis iam deuicto diabolo qͣsi tͥumpha¬
lem arcum de adqͥsito regno totiꝰ mun¬
di citulum cruci fecit apponi. iħc nara¬
renꝰ rex iudeorum¬
Nonerat ei necessariũ ut ꝓse
oraret. nam inco qd ds erat:
conseruare se ipsum pot̾at. S sic̃ in car¬
nari uenit. ꝓnobis. ita piꝰ redemptor orare
dignatꝰ est ꝓ nob̾. tͣnsfigurans nos in sua
ꝑsona. qͥa unũ corpꝰ fieri uoluit cũ sua
eccłia. ẜinfirmantib gͦ m̃bris suis q̃
indigemꝰ. Ipse est enĩ spes nr̃a. ipse est

Expanded text:
sivit per suam humanitatem, passionem, resurrectionem, unde hic agitur. Ait ntiquitus solebat fieri, quod quando aliquis de hoste suo triumphum habebat, faciebat sibi arcum construi, qui triumphalis dicebatur: in quo describebatur illa victoria . Unde Aurasicae in arcu triumphali Massiliense bellum sculptum habetur, ob signum victoriae Caesaris. Similiter Deus Pater per victoriam passionis jam devicto diabolo, quasi triumphalem arcum de acquisito sibi regno totius mundi, titulum cruci fecit apponi, JESUS NAZARAENUS REX JUDAEORUMNon erat ei necessarium, quod pro se oraret: nam in eo, quod Deus erat, conservare seipsum poterat. Sed sicut incarnari venit pro nobis, ita pius Redemptor orare dignatus est pro nobis, transfigurans nos in sua persona; quia unum corpus fieri voluit, cum sua Ecclesia. Pro infirmantibus ergo membris suis, quae indigemus. Ipse enim est spes nostra, ips
Abbreviated transcription (Latin):
bam d̃nm inconspectu meo semꝑ: qm̃ adex¬
tris ẽ mͥ ne cõmouear. Beat᷑ homo qͥ dnm
semꝑ ꝓuidet in conspectu suo. Hic neq ex¬
tollit᷑ in ꝓsꝑis neq frangit᷑ in adũsis. In cun¬
ctis que agimꝰ que loquim᷑. q̃ cogitamꝰ. si
d̃m semꝑ ꝓuidemꝰ: ñ offendimꝰ. Hinc scͥp¬
tum est. In om̃ib uiis tuis cogita illũ. Rec
est filiꝰ. Inde uirtutẽ tͣxit: ut ꝑhumanã for¬
mam inpassionẽ positꝰ cõmoueri neqͣqͣm
discordemꝰ. erit utiq adextͥs nob̃ ne cõmoue.¬
amͣ. Ipse enĩ ait. Ecce ego uob̃c̃ sum om̃ib

Expanded text:
m in conspectu meo semper: quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Beatus homo, qui Deum semper providet in conspectu suo. Hic neque extollitur in prosperis, neque frangitur in adversis. In cunctis, quae agimus, quae loquimur, quae cogitamus, si Deum semper providemus, non offendimus. Hinc scriptum est, In est Filius. Inde virtutem traxit, ut per humanam formam in passione positus commoveri nequaquam discordemus: erit utique a dextris nobis, ne commoveamur. Ipse enim ait, Ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ uias obseruare: qͣtinꝰ adtantam
leticiam & ad tantas delectationes
sebunt. Et nare aerias potestates. S: c̃
in aliis qͣm płib psalmis ora¬
tiones habeant᷑. mirũ uidet᷑. cur in
isto psalmo magisꝙͣ malis tabem ticulũ
apposuerit. S qͣmuis alii psalmi breuit̃
nuxtas uise contineant orationes istecũ¬
conu ꝑqͣndã excellentiã pͥncipalit̃ oratio
gat: qͥo r: quia tempore passionis sue
instante hanc orationẽ xp̃c d̃no suo can¬
tauit. Intendit aũ nos in hoc psalmom

Expanded text:
vitae vias observare, quatenus ad tantam vitae vias observare, quatenus ad tantam laetitiam, et ad tantas delectationes ugnare aereas potestates. Sed cum in aliis quam plurimis psalmis orationes habeantur, mirum videtur, cur in isto psalmo magis quam in aliis talem titulum apposuerit. Sed quamvis alii psalmi breviter mixtas in se contineant orationes, iste tamen per quandam excellentiam principaliter oratio dicitur, quia tempore passionis suae instante hanc orationem Christus Domino suo cantavit. Intendit autem nos in hoc psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
caput uitȩ uias nouit: qͣs nob ꝙ factis
ostendit. ꝙ ũbis p̃dicauit. Quȩ sunt iuiȩ
eius quib aduitam tendimꝰ. ñ humilitas. ca¬
ritas. patientia. obedientia s cet̾e urtutes :
Adhas uas nos admonet ꝓpħa dicens. Parate
uam d̾ni: rectas facite semitas eiꝰ. Hinc
ipsa u̾itas aiti Ienite adme om̃s qͥ labora¬
tis & onerati estis: ꝙ ego uos reficiã. Bene
gͦ ait adimplebis meleticia cũ uultutuo.
Non enĩ est plena leticia cum isto mundo.
Uñ scͥptum est. Ue uob̃ qui ridetis nc̃. Non
est hic plena leticia. neq bonis neq mał.
Nam utriꝰq s tͥbulatio cõmunis ÷. Sc̃ĩ uiri
q si gauddent inspe: gemunt adhuc int̾¬
bulatione. S tẽ pleni er̃t lecicia. qͣndo
dm uidebunt facie ad faciẽ. Et delecta¬
tiones indext̃a eoꝵ usq infinẽ. qͥahiqͣ
adextͥs erer̃t. sine fine gaudebunt
Qrũ delectationes erunt dedñi uisione
de societate angłoꝵ. debeata imortali¬
tate. de et̾na felicitate. Studeamꝰ gͦ

Expanded text:
caput vitae vias novit, quas nobis et factis ostendit, et verbis praedicavit. Quae sunt viae ejus, quibus ad vitam tendimus, nisi humilitas, caritas, patientia, obedientia, et caeterae virtutes? Ad has vias nos admonet propheta dicens: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Hinc ipsa Veritas ait, Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam . Bene ergo ait, Adimplebis me laetitia cum vultu tuo. Non enim est plena laetitia cum isto mundo. Unde scriptum est, Vae vobis qui ridetis nunc . Non est hic plena laetitia neque bonis neque malis. Nam utrisque et tribulatio communis est. Sancti viri etsi gaudent in spe, gemunt adhuc in tribulatione. Sed tunc pleni erunt laetitia, quando Deum videbunt facie ad faciem , Et delectationes in dextera eorum usque in finem: quia hi qui a dextris ejus erunt, sine fine gaudebunt. Quorum delectationes erunt de Domini visione, de societate angelorum, de beata immortalitate, de aeterna felicitate. Studeamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
inhereditatẽ d̾ni ꝓuener̃t. Non aũcecideĩt
nͥ inp̃claris. qͥb magis placuit celestis clari¬
tas qͣm t̾rena. sp̃uales uirtutes. plusqͣm dem¬
porales honores. Multi inhoc mundo diui¬
tiis florent. potencia p̃minent. honorib gau¬
dent. gła temporali fulgent. Habent clarita¬
tem: s ñ ꝑmanentẽ. Qui aũ t̾ra  despiciuns
qͥ suꝑnam głam appetunt. qͥ ad gaudia sp̃ua¬
lia inardescunt. isti ꝓcul dubio p̃clari sunt
Uñ nc̃ ait. Et eñi hereditas mea p̃clara est mͥ.¬
Non enĩ illis est p̃clara hec sp̃ualis hereditas.
qͥb non est cognita. Si enĩ cognosc̾ent. hãc
qͣm diligund claritatẽ: falsam ñ amarẽt
Gr̃as gͦ d̾no debent agẽ hiqui ipsiꝰ dono ualẽt
inuisibilia intelligẽ. Et ideo aꝑte subiun¬
git᷑ Benedicam dñm qͥ tͥbuit mͥ incellec¬
tum. Qđ ait mͥ: incelligẽ debemꝰ m̃bra sua q̃
sp̃ualia intellexer̃t: ñ eoꝵ uirtꝰ fuit s donũ
di. Uñ cum dicet petrꝰ. tues xp̃c filiꝰ uiui:

Expanded text:
nerunt. Non autem ceciderunt nisi in praeclaris, quibus magis placuit coelestis claritas, quam terrena: spirituales virtutes plusquam temporales honores. Multi in hoc mundo divitiis florent, potentia praeminent, honoribus gaudent, gloria temporali fulgent: habent claritatem, sed non permanentem. Qui autem terrena despiciunt, qui supernam gloriam appetunt, qui ad gaudia spiritualia inardescunt: isti proculdubio praeclari sunt. Unde nunc ait: Etenim haereditas mea praeclara est mNon enim illis est praeclara haec spiritualis haereditas, quibus non est cognita. Si enim cognoscerent hanc, quam diligunt, claritatem: falsam non amarent. Gratias ergo Domino debent agere hi, qui ipsius dono valent invisibilia intelligere: et ideo apte subjungitur: 7. Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum. Quod ait, Mihi, intelligere debemus membra sua, quae spiritualia intellexerunt, non eorum virtus fuit, sed donum Dei. Unde cum diceret Petrus: Tu es Christu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionẽ nr̃am implere hactenꝰ minime
potuimꝰ. Cet̾um caricas illa qua nos indõ.
ẜ ꝓpt̾ dm̃ diligimꝰ. huiꝰ debici nos nequaqa
sinit esse inmemores. Induob gͥ corporib
sicut abillo scõ uiro idẽ flores excepti sunt
& diuisi. non singularit̾ alicui ꝑsone. s toci
cib licteris ad hortances. quatinus semꝑ
memores uite illius dudum alumpni uri

Expanded text:
missionem nostram implere hactenus minime potuimus. Caeterum charitas illa qua vos in Deo et propter Deum diligimus, hujus debiti nos nequaquam sinit esse immemores. In duobus igitur corporibus, sicut ab illo sancto viro iidem Flores excepti sunt et divisi, non singulariter alicui personae, sed toti tibus litteris adhortantes quatenus semper memores vitae illius, dudum alumni
Abbreviated transcription (Latin):
ohonorisicab̾ me. Qñ cbularis noli desꝑare: nec uel
intuis uirib c̃fide. Inuoca me ꝙ eruã te. Adħ enim
pmissꝰ̾: dies cͥbulationis fieri: qͥa force siñ tͥbulare¬
ris ñ inuocares me. Cum tͥbularis aũ inuocas me
ut iã ñ discedas a me. Ualent gͦ nob̃ tͥbulationes:
qͥa nos excitant adhonorandũ qͣm. Tribulati ꝓpͥã
infirmitatẽ cognoscimꝰ. eruti diuinã gr̃am sen¬
timꝰ. Tantomagis aũeũ honoramꝰ qͦ lib̾ationẽ¬

Expanded text:
is noli desperare, nec velis in tuis viribus confidere. Invoca me, et eruam te. Ad hoc enim permissus est dies tribulationis fieri, quia forte si non tribularen invocares me. Cum tribularis autem, invocas me: et quia quia nos excitant ad honorandum Deum. Tribulati propriam infirmitatem cognoscimus, eruti divinam gratiam sentimus. Tanto magis autem
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Cor contͥtũ & humiliatũ. ds ñ despicies
Ex ħ apparet qͥa contͥbulatꝰ sp̃c sit tͥ gratũ sacͥsiciũ:
qͥa od̾s ñ despicies ĩmo gͣtant̾ accipies cor conłtũ
ꝑcõpunctionẽ.  humiliatum. Cõmendato nouo
sacͥficio. orat ut constituat eccłiam ex utroq pa¬
riete: qd exhibeat huiꝰ modi sacͥficium. Ait gͦ
enigne fac d̾ne inbona uoluntate tua sion. Tu
dne cui tale placet sacͥficium benigne fac sion .i.
eceliȩ co ñ exm̃ĩtis suis s inbona uoluntate cua

Expanded text:
dicens: Cor contritum et humiliatum Deus non despicies. dicens: Cor contritum et humiliatum Deus non despicies. Ex hoc apparet, quia contribulatus spiritus sit tibi gratum sacrificium; quia o Deus, non despicies, imo gratanter accipies cor contritum, per compunctionem et humiliatum. Commendato novo sacrificio, orat, ut constituat Ecclesiam ex utroque pariete, quae exhibeat hujusmodi sacrificium. Ait ergo: 20. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion. Tu Domine, cui tale placet sacrificium, benigne fac Sion, id Ecclesiae, et non ex meritis suis, sed In bona voluntate tua
Abbreviated transcription (Latin):
re labia mea. meũ ÷ dem̃ am̃tiare laudem
tuã : qd. łͥ magis acceptabile ⁊ ꝙͣ legalia sacͥ¬
sicia offerre. Qm̃ si uoluisses sacͥficium legale
magis ꝙͣ oblationẽ laudis. dedissem illud: s ideo
magis decreui offerre sacficium laudis. qͥa utiq
holocaustis uet̾ib ñ cdelectab̃̾is. Qͥa gͦ: Nũqͥd non
offerebat deo sc̃s dd̃ sacͥsicia ꝙ holocausta uituloꝵ
& tauroꝵ sic̃ inlege p̃cipiebat᷑: Offerebat plane.
S inipsa oblatione: plus noitũ qͣm uetꝰ exhibebat sacͥ¬
ficiũ. Cũ eñi aĩalia mactabat. sepsum int̾ incon¬
tͥtione cordis deo ĩmolabat. Ibiq offerebat dño¬
uota ꝙ laudes q̃ magis acceptabilia deo sciebat.
ꝙͣ offerre aĩalium carnes. Et ħ ⁊ uerũ qd nob
insinuat sacͥficium cũ subiungit. Sacͥficium deo
sp̃c contͥbulatꝰ. Carnale tm̃ sacͥficium ñ placet deo
s sp̃c contͣbulat᷑ .i. ꝓpeccatis płimum anxiat̾.¬
deo placens sacͥficium. & ħ ꝓbat ex ũb̃ seq̃ntib

Expanded text:
tiare laudem tuam: quod tibi magis acceptabile est, quam legalia sacrificia offerre. 18. Quoniam si voluisses sacrificium, legale magis, quam oblationem laudis, dedissem illud. Sed ideo magis decrevi offerre sacrificium laudis, quia utique holocaustis veteribus non delectaberis. Quid ergo? Nunquid non offerebat Deo sanctus David sacrificia et holocausta vitulorum et taurorum, sicut in lege praecipiebatur? Offerebat plane: sed in ipsa oblatione plus novum, quam vetus exhibebat sacrificium. Cum enim animalia mactabat, seipsum intus in contritione cordis Deo immolabat, ibique Deo offerebat vota et laudes, quae magis acceptabilia Deo sciebat, quam offerre animalium carnes. Et hoc est verum, quod nobis insinuat sacrificium, cum subjungit: 19. Sacrificium Deo spiritus contribulatus. Carnale tantum sacrificium non placet Deo, sed spDeo placens sacrificium. Et hoc probat ex verbis sequentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie. scł iudaicꝰ & gentił. infide. spe. ꝙ caritace con¬
struat᷑. Int̾p̃tat᷑ sion specłãtio. & ierłm uisio pacis
Agnoscitis gͦ uos insion & ierłm sicertam expeccatis
spem. futͣam: & si pacem habetis cum deo Cunc
acceptab̃ sacͥficium iusticie. Modo sacͥficium ꝓ
iniqͥtate qđ est sp̃c contͥbulat᷑: corcontͥtum & humi¬
scͥptum ÷. Beati qͥ habitant indomo tua dñe:
inscła scłoꝵ laudabunt te. Acceptab̾ q̃ oblationes
a holocausta. Quando totũ pecꝰ imponebat᷑ are
igne consumendũ: ħ dicebat᷑ holocaustũ. Cõtos
nos diuinꝰ ignis assumet. Non enĩ tm̃ assumet᷑
anma nr̃a diuino igne sapientie: s ꝙ corpꝰ nr̃m
ibi merebit᷑ ĩmortalitatẽ. Cunc imponent suꝑ
altare tuum .i. suꝑ memoriam uenerandȩ
tuȩ passionis. ꝓ resurrectionis. uitulos signifi¬
catos .i. se ipsos innocentes nouos. aiugo le¬
gis libero

Expanded text:
et Judaicus et Gentilis, in fide, spe et caritate construatur . Interpretatur Sion speculatio, et Jerusalem visio pacis. Agnoscitis ergo vos in Sion, et Jerusalem, si certam expectatis spem futuram: et si pacem habetis cum Deo. 21. Tunc acceptabis sacrificium justitiae. Modo sacrificium pro iniquitate quod est spiritus contribulatus, cor contritum et humiscriptum est: Beati, qui habitant in domo tua Deus, in secula seculorum laudabunt te . Acceptabis etiam Oblationes et holocausta. Quando totum pecus imponebatur 259 arae igne consumendum, hoc dicebatur holocaustum. Totos nos divinus ignis absumet. Non enim tantum absumetur anima nostra divino igne sapientiae, sed corpus nostrum ibi merebitur immortalitatem. Tunc imponent super altare tuum, id est, super memoriam venerandae tuae passionis et resurrectionis, vitulos, significatos, id est, seipsos, innocentes, novos, a jugo Legis libero
Abbreviated transcription (Latin):
ciã tuam. Sic pot̾o iusticiã tuã enarrare: situme pꝰ
lib̾aũis ab iniqͥta Ite. Et qͥa dix̃ labia mea exultabt̃
dĩ sub iungit. Dñe labia mea aꝑies .& os meũ
annuntiabit laudem tuã. Labia mea idonea fa¬
cies adp̃dicandum. q̃ pͥꝰ clausa fuerant ꝓpt̾ pec¬
catum. Nonest em̃ speciosa laus inore peccato¬
ris. Uñ peccatori dix̃ qd̾s. qͣre tu enarras iustici¬

Expanded text:
tiam tuam. Si potero justitiam tuam enarrare: Si tu me prius tiam tuam. Si potero justitiam tuam enarrare: Si tu me prius liberaveris ab iniquitate. Et quia dixit, Labia mea exultabuntDei subjungit: 17. Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Labia mea idonea facies ad praedicandum, quae prius clausa fuerant propter peccatum. Non est enim speciosa laus in ore peccatoris . Un
Abbreviated transcription (Latin):
impiis ꝓmittat᷑ salꝰ. Hinc paulꝰ ait. Ut creden¬
tes ineum qͥ iustificat impiũ: deputet᷑ fides eoꝵ
adiusticiam. Attendens aũ multas suas iniqͥca¬
tes. & eas tͥbuens corruptioni carnis a sanguinis:
adiungit. Lib̃a me desanguinib ds d̃s salutis
mee. Tu d̃s qui esd̾s & auctor mee salutis. lib̾a.
me desangiuinib .i. corruptionib carnis. Ex¬
p̾ssit latinꝰ int̾preces ũbo minꝰ latino. ꝓpͥetatẽ iñ
exgreco. Nã om̃s nouimꝰ latine ñ dici sanguines.
tñ qͥa ita grecꝰ posuit plurali num̃o ñ sine cau¬
sa: qͥa ħ inuenit in pͥma lingͣ hebrea. maluit potiꝰ
In multis sanguinib tanꝙͣ inorigine carnis pecca¬
ti. peccata multa intelligi uoluit: ad ipsa poc¬
cata respiciens q̃ ueniunt decorruptione car¬
nis. & sanguinis uñ apłs ait. Caro a sanguis regnũ
dĩ ũ possidebt̃. Lib̾a me desanguinis .i. de iniqͥtatib:
ꝙ exultabit .i. exultando anñtiabit lingua mea iusti¬

Expanded text:
ina lucrum aliquod temporale quaerere: sed hac tantum intentiotes in eum, qui justificat impium, deputetur fides eorum ad justitiam . Attendens autem multas suas iniquitates, et eas tribuens corruptioni carnis et sanguinis, adjungit: 16. Libera me de sanguinibus Deus, Deus salutis meae. Tu Deus, qui es Deus, et auctor scarnis. Expressit Latinus interpres verbo minus Latino proprietatem tamen ex Graeco. Nam omnes novimus Latine non dici sanguines: tamen quia ita Graecus posuit plurali numero, non sine caussa, quia hoc invenit in prima lingua Hebraea, maluit potius  sanguinibus? In multis sanguinibus, tanquam in origine carnis peccati, peccata multa intelligi voluit: ad ipsa peccata respiciens, quae veniunt de corruptione carnis et sanguinis. Unde Apostolus ait: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Libera me de sanguEt exultabit, id est, exultando annuntiabit lingua mea 258 justi
Abbreviated transcription (Latin):
pot hõiem curare apeccato. Ac si egregio medico
dicat egrot᷑. Tibi soli exroto. Passionẽ meã
nullus sanare pot: nͥ tu solus. Hinc in alio
cisse se dicit: qͥa solꝰ d̾s qͣle a qͣntum sit malũ cͦq
cognoscit. Homo enĩ uidet in facir: ds̃ uidet in
corde. Homo uidet pecratũ oꝑis: ds inspicit p̃
radicem intentionis. Uł tͥ peccaui soli sine
puniat᷑. & ideo oro munda me. Quare: Ut iusti¬
ficeris insermonib tuis. Sermo tiuis ÷: con¬
u̾timini ad me ꝙ saluieritis. Sermo tuus
÷: uenite ad me om̃s qͥ laboratis ꝙ onerati

Expanded text:
 hominem a peccato. Ac si egregio medico dicat aegrotus: Tibi soli aegroto: passionem meam nullus sanare potest, nisi tu solus. Hinc in alio cisse se dicit, quia solus Deus quale et quantum sit malum cujusque cognoscit. Homo enim videt in facie, Deus videt in corde . Homo videt peccatum operis, Deus inspicit etiam radicem intentionis. Vel, tibi soli sine t ideo oro, munda me. Quare? Ut justificeris in sermonibus tuis. Sermo tuus est, Convertimini ad me et salvi eritis . Sermo tuus est, Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati
Abbreviated transcription (Latin):
cata mea: ñ ego. Hactenꝰ inqͥt añ faciẽ tuam
steti. secreta tua intellexi te dep̾cor dñe: ne me
repellas a tanta tua cognicione. Et sp̃m sc̃m tuũ
ne auferas ame. K edde mͥ leticiam salutaris
tui: ut sic̃ olim ita ꝙ nc̃ filii cui aduentꝰ incarna¬
cio. passio. resurrectio. ascensio mͥ sint manifesta
& sp̃u pͥncipali c̃firma me. In qͦ c̃firma: Quia igno¬
iusti. mͥ. qͥa certꝰ sum ñ mͥ imputari qd donasti:
sp̃ualia q̃ adeo ꝑcipiunt aliis ex caritate imꝑtue
studeant: ꝙ sic̃ ipsi suã itn alioꝵ salutẽ q̃rant
Uñ & subdit. E impii adte conũtent᷑. seni adħdo

Expanded text:
cata mea, non ego. Hactenus, inquit, ante faciem tuam steti, secreta tua intellexi. Te deprecor, Domine, ne me repellas a tanta tua cognitione. Et spiritum sanctum tuum ne auferas a me. 14. Redde mihi laetitiam salutaris tui. Ut sicut olim, ita et nunc Filii tui adventus, incarnatio, passio, resurrectio, ascensio mihi sint manifesta: et spiritu principali confirma me. In qvisti mihi, quia securus sum non mihi imputari quod donasti, spiritualia, quae a Deo percipiunt, aliis ex caritate impartire studeant: et sicut ipsi suam, ita aliorum salutem quaerant. Unde et subdit; et impii ad te converten
Abbreviated transcription (Latin):
dicent te. a dicant te ñ misereri cͥminalit̾
lapsis. uince illos & sententiã eoꝵ destrue
mͥ parcendo cͥminalit̾ lapso. Alit̃. Ido tͥ
soli peccata mea c̃siceor. ido corã te mala
mea derego: it te iustificem insermonib
rudicio c̃stitutoᷤ ib̾as uincas tu: uincar ego. Sepe

Expanded text:
minaliter lapsis. Vince illos, et sententiam eorum destrue, mihi parcendo criminaliter lapso. Aliter: Ideo tibi soli peccata mea confiteor: ideo coram te mala mea detego, ut te justificem in sermonibus judicio constituto, vincas tu, vincar e
Abbreviated transcription (Latin):
stat & audit: ꝙ gaudio gaudet ppt̾ uocem
sponsi Gaudiũ adp̃sentẽ grãm referripõt
leticia. ad fut᷑am głam. Et ꝓpt̾ gaudiũ mͥ
redditum. exultabunt ossa humiliata: i. uir¬
tutes q̃ ꝑ peccatũ fu̾ant dep̾sse ert mͥ exul¬
tationis causa. Uł ꝑfecti uiri posst̃ incelli

Expanded text:
stat et audit, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Gaudium ad praesentem gratiam referri potest. Laetitia ad futuram gloriam. Et, propter gaudium mihi redditum, exultabunt ossa humiliata. Idest, virtutes quae per peccatum fuerunt depressae, erunt mihi exultationis caussa. Vel perfect
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ÷ om̃is qui se humiliat ȩxaltabit᷑. &
ut ħ fiat. secutꝰ adiungit. Aũte faciem tuã
apeccatis meis. ħ facit ds̃: qñ dissimulat pec¬
cata hominũ ꝓpt̾ penitentiã. Qͣsi aũcit apcc¬
catis faciem. qͣsi ñ reminiscit᷑: qñ ñ reqͥrit
qñ ñ punit. Merito rogas ꝙ bene rogas. ut
d̾s aũtat faciem suã apeccatis cuis. si tu
faciem tuã ñ iñ aũtis. Hinc ÷ qd suꝑiꝰ dicit:
a peccatũ meũ contͣ me : semꝑ. Nec solũ rogo
ꝙ om̃s iniqͥtates meas dele. Qͣs cum deleũis. cor
mundũ crea inie ds̃. Crea ut ds nouũ aliqͥo
munda cor meũ. aufer malas cogitationes:
s sp̃m rectum in noua inuiscerib meis. ẜe.¬
nedix̃ innoua. denuo namq domꝰ fabricata
est. ꝙͥ iuer̾auerat peccatũ. rogo ued in no¬
uet gra ꝑ faccũ meũ curuata nemo erat rectitudo¬

Expanded text:
at, exaltabitur . Et ut hoc fiat, sequutus adjungit: 11. Averte faciem tuam a peccatis meis. Hoc facit Deus, quando dissimulat peccata hominum propter poenitentiam. Quasi avertita peccatis faciem, quasi non reminiscitur, quando non punit. Merito rogas, et bene rogas, ut Deus avertat faciem suam a peccatis tuis, si tu faciem tuam non inde avertis. Hinc est quod superius dicit, Et peccatum meum contra me est semper. 257 Nec solum rogoEt omnes iniquitates meas dele. Quas, cum deleveris, 12. Cor mundum crea in me Deus. Crea, ut Deus, novum aliquid: munda cor meum: aufer malas cogitationes. Et spiritum rectum innova in visceribus meis. Bene dixit, Innova: denuo namque domus aedificata est, quam inveteraverat peccatum; rogo ut innovet gratia. Per factum meum curvata e
Abbreviated transcription (Latin):
qd sedicit in iniqͥtatib c̃ceptũ ẽẽ nͥ qͥa tͣhit᷑
iniqͥtas exadam : Neno nascit᷑ nͥ tͣhens culpã:
a culpe penã. Qđ dicit ecce: signficat in ma¬
nifesto. Om̃s enĩ ħ uident: õs ħ senciunt. ħo
enĩ incorruptibili carne uiuensi ht̃ tẽpta¬
tionũ inmundicias. ĩp̃ssas insemet ipso. qͦa
nimirũ eas tͣrit ab origine. Ipsa qͥppe
ꝓpt̃ qectationẽ carnis eiꝰ c̃ceptio inmunditia
est. Huic ⁊ qd̾ plerũ q tẽptat᷑ q nolens. Hinc ÷
qd inmunda q̃dam inm̃te patit᷑. qͣmius ex
iudicio reluccet᷑: quia conceptꝰ de inmundicia
dum admundiciã tendit: ħ conat᷑ uinc̾e qd
⁊. Qͥ gͦ admunditie locum iam ꝑuenit: c̃ cep

Expanded text:
d se dicit in iniquitatibus conceptum esse, nisi quia detrahitur iniquitas ex Adam ? Nemo nascitur, nisi trahens culpam, et culpae poenam. Quod dicit, Ecce: significat in manifesto. Omnes enim hoc vident. Omnes hoc sentiunt. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso: quia nimirum eas traxit ab origine ipsa: quippe propter delectationem carnis, ejus conceptio immunditia est. Hinc est quod plerumque tentatur, et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur: quia conceptus de immunditia dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Qui ergo ad munditiae lo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m eiꝰ. Nic passionẽ crucis. fodunt manꝰ
meas &s pedes meos. Nic cibũ. a potũ. Ne¬
dert̃ inescam meã fel: ꝙ insiti mea pota¬
uer̃t̃ me aceto. Dic sepult᷑am. Posuert̃ me
in lacu inferiori. Dic resurrectionẽ. ss dere¬
linq̃s aĩam m inferno. Dic ascensionem
A scendit ds̃ in iubilo. Hic głam eccłie. Asticit
regina adextͥs tius inueslicu de aurato. Lon¬
gum. ẽẽt narrare. qͦt ꝙ qͣnta reuelata sint
ei secreta. Si gͦ cantꝰ uir ceciditꝰ qͥs ÷ qͥde

Expanded text:
unt manus meas et pedes meos . Dic cibum et potum. Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Dic sepulturam. Posuerunt me in lacu inferiori . Dic resurrectionem. Non derelinquas animam meam in inferno . Dic ascensionem. Ascendit Deus in jubilo . Dic gloriam Ecclesiae. Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato . Longum esset enarrare, quot et quanta revelata sunt ei secreta. Cum ergo tantus vir ceciderit, quis est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ iustꝰ. Cor nãq a ñ substantiã pensat ds. Nec
ꝑpendit qͣntũ in eiꝰ sacͥficio s ex qͣnto ꝓferat᷑
Hinc alibi dr̃ inpsalmo. In me sc̃ d̾s uota tua:
q̃ reddã laudationes tͥ. Ac si aꝑce dicat. Et si
ext̾iꝰ mun̾a offerenda ñ habeo. intͣ meniet ipsiũ
cñ inuenio. qd inarã tue laudis inpono. Qͥa
qͥ nr̃a donatione ñ pasceris: oblatione cordis meliꝰ
placaris. Immola inꝙͣ deo sacͥficiũ laudis. ut
sic habeas eũ placatum & ꝓpitiũ. & qͥd deũi:¬

Expanded text:
n substantiam pensat Deus. Nec perpendit, quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Hinc alibi dicitur in psalmo: In me sunt Deus vota tua, quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Et si exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio, quod in aram tuae laudis impono. Quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Immola, inquam, Deo sacrificium laudis, ut sic habeas eum placatum et propitium. Et quid dei
Abbreviated transcription (Latin):
co. opponit᷑ multitudo miserationũ multipli¬
citati culpaꝵ: ꝓpt̾ea adhuc subiungit. Am¬
ꝑliꝰ qͣm ego te dep̃cari ualeã laua me abini¬
qͥcate mea. ut dimittas q̃ conscientia me¬
tuit: & adicias qd̃ oratio ñ p̾sumit ꝙ apec¬
cato meo munda me. Q uis int̾ iniqͥtatẽ¬

Expanded text:
to. Opponitur multitudo miserationum multiplicitati culparum. Propterea adhuc subjungit: 4. Amplius, quam ego te deprecari valeam, lava me ab iniquitate mea: ut dimittas quae conscientia metuit, et adjicias quod oratio non praesumit. Et a peccato meo munda me. Quamvis int
Abbreviated transcription (Latin):
catũ tuũ. In conscientia sua tanꝙͣ inimagi¬
ne ad ult̾ium & homicidiũ depictũ habebat:
& ꝑsingłos dies uidebat putredinẽ. ꝙ ido di¬
cebat. Et peccatũ meũ contͣ me est semꝑ. Ego
illud uideo: tu id ne consides. Attende qͥd
facit ds. Si memor sis peccati tui: ille non
erit memor. Si tu eiꝰ oblitꝰ fũis: d̾s eiꝰ me¬
morabit᷑. Ego sum inqͥt dns qͥdeleo iniqͥ¬
tates tuascu uͦ menor eaꝵ esto. S forte
dicꝗt aliqͥs. Ut qͥd ego memor sim. Ut
t̃ concesserim. Si eñi semꝑ fueris memor
cumuli peccatoꝵ tuoꝵ: eris memor & magnitudinis
benesicientie dĩ. Tales erant scĩ uircutes suas non
enuictebant: s peccatoꝵ suoꝵ memoriã reu. ca¬
bant. ñ sic̃ nc̃ hõies qͥ peccata sua obliu. scunt᷑
qͥd boni. cela illud ut dñs aius iudeat uiaudet
fecisti mala. agnosce q em̃da. & ignoscit dͥs̃
Consitere d̃o: ꝙ dic ꝗd seqͥt᷑. Cibi soli peccaui.
cui soli reddenda ÷ ratio depeccato: qͥ solus essi¬

Expanded text:
catum tuum . In conscientia sua tamquam in imagine, adulterium et homicidium depictum habebat: per singulos dies videbat putredinem: et ideo dicebat, Et peccatum meum contra me est semper. Ego illud video. Tu id ne consideres. Attende quid facit Deus. Si memor sis peccati tui, ille non erit memor. Si tu ejus oblitus fueris, Deus ejus memorabitur. Ego sum inquit Dominus qui deleo iniquitates tuas . Tu vero memor earum esto. Sed forte dicet aliquis, Ut quid ego memor sum? Ut tibi concesserim. Si enim fueris memor cumuli peccatorum tuorum, eris memor et magnitudinis beneficentiae Dei. Tales erant sancti: virtutes suas non emittebant, sed peccatorum suorum memoriam revocabant: non sicut nunc homines, qui peccatorum suorum obliviscuntur, aliquid boni? Cela illud, ut Dominus tuus videat, et laudet. Fecisti mala? agnosce et emenda, et ignoscit Deus. Confitere Deo, et dic quod sequitur: 6. Tibi soli peccavi. Cui soli reddenda est ratio de peccato, qui solus est si
Abbreviated transcription (Latin):
humilem. s medicinalem: q̃ saxo herere ra¬
dicib dr̃. Apphende ꝙ tu radice dilectionis
ut sis excelsꝰ ingłificato dõ tuo. Noli herbã
c̃tẽpnere: uim medicam̃ti attende. hy¬
sopꝰ pulmonis deponit tumorẽ. Inpulmo¬
ne solet notari suꝑbia: illic eni inflatio.
illic anhelitꝰ. Talem aũ passionẽ curat
humilitas. Hy sopo inueti lege sanguis
spargebat᷑ intule ad mund andos filios ssrł. Asꝑgamꝰ
& nos y sopo. mutem̃ humilitatẽ passionis xͥ a mun¬
dabim̃ apeccatis. S parũ ÷ mundari nos asordib
peccatoꝵ. nͥ contingat decorari candore uircutũ
Ideo subiungit. lauab̾ me sanguine sac̃to. & suꝑ
niuem dealbabor. inqͣ nulla nigredinis uesti¬
gia cerni posst̃. Benedicit suꝑ nuẽ se de al¬
bari. qͥa candor iustificate aĩe: candorẽ õem
suꝑat insibił creat᷑e. Uestis xͥ in monte tãꝙͣ

Expanded text:
homilem, sed medicinalem, quae saxo haerere radicibus dicitur. Apprehende et tu radice dilectionis ut sis excelsus in glorificato Deo tuo. Noli herbam contemnere, vim medicamenti attende. Hyssopus pulmonis deponit tumorem. In pulmone solet notari superbia. Illic enim inflatio, illic anhelitus. Talem autem passionem curat humilitas. Hyssopo in veteri lege sanguis spargebatur vitulae ad mundandos filios Israel , Aspergamus et nos hyssopo, imitemur humilitatem passionis Christi, et mundabimur a peccatis. Sed parum est mundari nos a sordibus peccatorum, nisi contingat decorari candore virtutum. Ideo subjungit: Lavabis me, sanguine sacrato: Et super nivem dealbabor. In qua nulla nigredinis vestigia cerni possunt. Bene dicit se super nivem dealbari, quia candor justificatae animae candorem omnem superat visibilis cre
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut illa ñꝙͣ ampliꝰ admictat. ꝓponit᷑ aũ dd̃
in ħ psalmo oĩb iustis exemplar ñ peccandi:
s sicecidint resurgendi. & ne de uirtute sua p̃su¬
mant cũ scͥptum sit: qͥ stat uideat ne cadat.
Iniustis adl ꝓponit᷑. ut de magnitudine sui de¬
licti aliqͥ ñ desꝑent: respicientes dd̃ canti delic¬
ti ꝑ condignã satisfactionẽ c̃secutũ ẽẽ ueniã
Dicit gͦ sic dauib¬
iserere mei d̾s. Hictũ ⁊ asimili alicuiꝰ
incausa dep̾hensi. cuiꝰ cͥm̃ qͥa iã mani¬
festum ÷ iudicib ñ iã stuoet illud de¬
fendẽ: s solã ueniã nitit᷑ dͥep̃cando ĩpetͣre. Suã
penitentiã ostendens. & m̃ita p̾t̾ita p̃tendens
& sic facturũ bona infuc̃o ꝓmittens: porat ꝑ
multitudinẽ mniserationũ tuaꝵ .i. ad modũ
miserationũ tuax q̃ multe st̃ ineffectis. de
micidiũ. fraudem. & adult̾ium. Hic osten¬
dit & peccatũ suũ magnũ ẽẽ. erat enin¬
adult̾ium: & multiplex. Ibi nãq honucidiũ ꝙ fraus:

Expanded text:
ita ut illam numquam amplius amittat. Proponitur autem David in hoc psalmo omnibus justis exemplar, non peccandi: sed si ceciderint, resurgendi. Et ne in virtute sua praesumant cum scriptum sit, Qui stat, videat ne cadat . Injustis ad hoc proponitur, ut de magnitudine delicti sui aliqui non desperent, respicientes David, tanti delicti per condignam satisfactionem consequutum veniam. Dicit ergo sic Daviiserere mei, Deus. Dictum est a simili alicujus in caussa deprehensi, cujus crimen, quia jam manifestum est judicibus, non jam studet illud defendere: sed solam veniam nititur deprecando impetrare, suam poenitentiam ostendens, et merita praeterita praetendens: et sic facturum bona in futuro promittens. Prius orat pro multitudinem miserationum tuarum. Idest, ad modum miserationum tuarum, quae multae sunt in effectis, delmicidium, fraudem, et adulterium. Hic ostendit et peccatum suum magnum esse et multiplex. Ibi namque homicidium et fraus,