comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum: ut in pupim ferit. Aut in eisoem parietib tuto cẽ tectum ꝓ eadem
domo. Hunc tropũ metonynuan grãmaticinominarunt: catachiesin ⁊̃
gieci. quam nos abusionẽ dicimus: ut cum ꝑhibenus naturam deorum ꝓ
substantia. In coniunctis uero u̾bis orationisq contextu. seruanda sunt hec
ut constructio coagmentata & conclusio ꝑfecta ꝓuenat &e quodam scemate
dictio nenuistetur. Iam compostionis precepta pcuriã. Caiuis tuciũ maximĩ
est: builcas &e asꝑas. frenos ̃ otbacismos. moeotacismos. labdacismos.
mosũ repecitam. Ut sale saxa sonabant: &e casus cassandra canebat. Moe¬
toatismus ẽ: cum uerborum coniunetio litt̾ȩ assiduitate colliditur. ut
si dicas. mammã ipsam amanquasi meã animã. Labdacismus. ubi. l.
plurimum dissonat. Ut si dicas. Sol ⁊ luna luce lucent. alba lem lacrea.

Expanded text:
tum, ut «in puppim ferit» aut «me isdem parietibus tuto esse tecum» pro «eadem tum, ut «in puppim ferit» aut «me isdem parietibus tuto esse tecum» pro «eadem domo». Hunc tropum metonymian grammatici nominarunt, catachresin etiam Graeci, quam nos abusionem dicimus, ut cum perhibemus «naturam deorum» pro substantia. In coniunctis uero uerbis orationisque contextu seruanda sunt haec, ut constructio coagmentata et conclusio perfecta proueniat et quodam schemate dictio uenustetur. Iam compositionis praecepta percunam, cuius uitium maximum est hiulcas et asperas, frenos etiam iotacismos, mytacismos, labdacismos, in odium repetitam, ut «sale saxa sonabant» et «casus Cassandra canebat». Mytacismus est, cum uerborum coniunctio m litterae assiduitate colliditur, ut si dicas «mammam ipsam amo quasi meam animam». Labdacismus, ubi l plurimum dissonat, ut si dicas: «sol et luna luce lucent alba lenì lactea.»
Abbreviated transcription (Latin):
debet hec translatorum alienorumq uerborum affeccatio sine modatiõe
captari: nec longe petita. debent ẽẽ translata. Ut si dicas luxuriosum ca.¬
rybdim. Uitandum quoq ne turpis sit similitudinis ustrpatio. Ut si
dicas. castratã affrican morte rẽ puplicã. aut clodiũ stercus senatus. In
hoc gñe transferendi: ⁊̃ allegoriam poetȩ precipue nexuerunt. Et cicero
chipirata cum grege predonum impurissimum plenissimis uelis naingares.
Et in pisone. Ut qui in maximis tempestatib ac fluctib. Rei ẽ. nauẽ gub̾nas¬
sem. saluamq in portu conlocassem: frontis tus nubeculam &e couege tui
contaminatum sp̃m ꝑtimescerem. Usurpatis ergo his similit̃ pluribus
uerbis eloquutus ẽ : quȩ sins fortasse augustius aut humilius diceret.
Item translata quodam modo sunt: quȩ aut ex parte totum. aut ex toto
partem: aut ex uno plures monstrant. aut ex plurib singula. Ex parte to¬

Expanded text:
debet haec translatorum alienorumque uerborum affectatio sine moderatione debet haec translatorum alienorumque uerborum affectatio sine moderatione captari; nec longe petita debent esse translata, ut si dicas luxuriosum «Charybdim». Vitandum quoque, ne turpis sit similitudinis usurpatio, ut si dicas «castratam» Africani morte rem publicam aut Clodium «stercus senatus». In hoc genere transferendi etiam allegoriam poetae praecipue nexuerunt, et Cicero chipirata cum grege praedonum impurissimo plenissimis uelis nauigares»; et in Pisonem «ut qui in maximis tempestatibus ac fluctibus rei publicae nauem gubernassem saluamque in portu collocassem, frontis tuae nubeculam et collegae tui contaminatum spiritum pertimescerem?» Vsurpatis ergo haec simul pluribus uerbis elocutus est, quae suis fortasse angustius aut humilius diceret. Item translata quodammodo sunt, quae aut ex parte totum aut ex toto partem aut ex uno plures monstrant aut ex pluribus singula. Ex parte to
Abbreviated transcription (Latin):
ga nomim̾arunt. Ut dicimus florca rura: &e campiq ingentes ossib albent.
Quod sats crispa fiexione: horatius albicant dicit. His plerumq grãmatice
utitur: licet tullius grandiferas posses siones dicat. Et granciloquos oratores.
Huic diligentiȩ subiungitur trans latorum cura uborum: cum res aut fura
non inuenit u̾ba. aut cũ uolumus splendidiꝰ aliquid explicari. figo ant
iopie aut decoris causa transferre. inopiȩ: cum dicimus gemmare uitẽ
i luxuriare segetes. letasq ꝑhibemus. Desunt enim ꝓpria: ⁊ cominodat᷑us
ad scita. Decoris uͦ: ut bellũ subito exarsit. cum potuerit dici extitit. łitẽ.
Possumus ab omnib sensib mutuari: ut ab ocłis. licem lib̾ratis. ⁊ odor
leguni. & silent leges int̃ arma: & agustu nomen dulce lib̾tatis. Uerum ñ

Expanded text:
gi, nominarunt, ut dicimus «florea rura» et «campique ingentes ossibus albent», gi, nominarunt, ut dicimus «florea rura» et «campique ingentes ossibus albent», quod satis crispa flexione Horatius «albicant» dicit. His plerumque, Grammatica attestante, Poetica utitur, licet Tullius «grandiferas possessiones» dicat et «grandiloquos oratores». Huic diligentiae subiungitur translatorum cura uerborum, cum res aut sua non inuenit uerba aut cum uolumus splendidius aliquid explicari. Ergo aut inopiae aut decoris causa transferuntur: inopiae, cum dicimus «gemmare uitem» et «luxuriare segetes» «laetas» que perhibemus; desunt enim propria et commodantur ascita. Decoris uero, ut «bellum subito exarsit», cum potuerit dici «exstitit». Et item possumus ab omnibus sensibus mutuari, ut ab oculis «luce libertatis et odore legum» et ab auribus «silent leges inter arma» et a gustu «o nomen dulce libertatis». Verum non
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo recipiet. Nec tam̃ sordidis: isi cum rei sententiae eque uis exigit.
Ut cum cicero uolens crudelitatis inuidiã facere: ait. gurgulionib ex. sectis.
reliquerunt ⁊ uirgis plebem romanã concidere. Nec in decore uirgilius ui-¬
tande humilitatis aucupio: lyclinos ꝓ lucernis ait ͥ Q uod si sua res propria
u̾ba non habeat: nouanda sunt: aut alienis utendũ. Nouantur autẽ duob
modis t̾ba. aut quatam sictione. aut declinatione p̃sumpta: aut duorum
quȩ usitata sint coniunctione composita. Finguntur maxime cũ t̃nstermꝰ
ut qui pocoteta qualitates et̃ dixerunt: quod nom̃ ñ quam fucrat in lati¬
nis. Quo a aurib ttmꝑandũ & insolentia sugienda. Quam uitans cicero.
soterem saluatorẽ noluit nominare ⁊ ait. Qii salitt̃ dedit. Iilud em̃minis
in solens indebatur. Deriuationc quoq fumt uerba: que grãmatici parago¬

Expanded text:
consuetudo recipiet, nec tamen sordidis, nisi cum rei sententiaeque uis exigit, consuetudo recipiet, nec tamen sordidis, nisi cum rei sententiaeque uis exigit, ut cum Cicero, uolens crudelitatis inuidiam facere, ait «gurgulionibus exsectis reliquerunt» et «uirgis plebem Romanam concidere». Nec indecore Vergilius uitandae humilitatis aucupio «lychnos» pro lucernis ait. Quod si qua res propria uerba non habeat, nouanda sunt aut alienis utendum. Nouantur autem duobus modis uerba: aut quadam fictione aut declinatione praesumpta, aut duorum, quae usitata sint, coniunctione composita. Finguntur maxime cum transferimus, ut qui poeotetas «qualitates» esse dixerunt, quod nomen numquam fuerat in Latinis. In quo et auribus temperandum et insolentia fugienda. Quam uitans Cicero soterem «saluatorem» noluit nominare et ait «qui salutem dedit»; illud enim nimis insolens uidebatur. Deriuatione quoque fiunt uerba, quae grammatici parago
Abbreviated transcription (Latin):
menta: latine loqui planeq dicere. Quorum imum grammatice loq̃nte
didicistis: cum eius uob̃ insinuata ẽ subtilitas. fastigia uero sunt copiose
ornateq dicere. Qd̾ non ingenii. s laboris est maximi. exercitationis ⁊̃ diu¬
turnȩ. Qua nonsolum ub̃ior. s illustrior quoq facultas adquiritur. huiꝰ
rei duplex ratio ẽ. Una: qua in singulis uerb̃ lumen appareat. alt̾a aut
dignitas eloquendi copulationis ipsius decore seruetur. In singulis uero¬
reb: aut ꝓprium aut trans latũ mutuatumq conquiritur. ꝓpria st̃.
uetusta precipue. Nam ⁊ cum ꝓceres uel nescirent hȩc dicendi ornam̃ta
uel appetere non audent: ꝓpriis utebant᷑. S quia u̾borũ ueterũ iã exoleũ
usus: non sunt audatius usur panda illa quȩ cum etate mutata sunt.
Itaq a lucinari ⁊ cerritum.⁊ caꝑratum similiaq pretereuntes: titem̃ his quȩ

Expanded text:
menta Latine loqui planeque dicere, quorum unum Grammatice loquente menta Latine loqui planeque dicere, quorum unum Grammatice loquente didicistis, cum eius uobis insinuata subtilitas. Fastigia uero sunt ornate copiose que dicere, quod non ingenii , sed laboris est maximi, exercitationis etiam diuturnae, qua non solum uberior, sed illustrior quoque facultas acquiritur. Huius rei duplex ratio est : una, qua in singulis uerbis lumen appareat; altera, ut dignitas eloquendi copulationis ipsius decori seruetur. In singulis uerbis aut proprium aut translatum mutuatumque conquiritur. Propria sunt uetusta praecipue; nam cura et proceres uel nescirent haec dicendi ornamenta uel appetere non auderent, propriis utebantur. Sed quia uerborum ueterum iam exoleuit casus, non sunt audacius usurpanda illa, quae cum aetate mutata sunt. Itaque «alucinari» et «cerritum» et «caperratum» similiaque praeterientes utemur his, quae
Abbreviated transcription (Latin):
spositio: artificialis ut diximus nominat᷑. In uerrẽ autẽ naturalẽ temporũ
ordinẽ tenuit: ut primũ quȩsturam: tum legationẽ deinde duas eipretoras
obicẽt seruata temporũ ratione. Quam nisi cause repugnet utilitas: necessa¬
rio ꝑsequęmur. At ubi maiora queq potissimũ ⁊ inuidiosiora purganda
sunt: ab his sumit᷑ refutationis exordium: ut ꝓcluentio comecture partib
expeditis ad prescriptionẽ legis accessit: ordine uidelicet comnutato. Ne
si duentium legis assertione defendẽc fugere causam diffidentia uderet᷑.
Duab his officii partib absolutis: eloctitionis causa ẽ intimanda. Quȩ
cum constet in singulorum anmadu̾sione uerborum: hoc ab eloquentiȩ
nomine separatur. quod illa totius oꝑis oratorii uirtus est: hȩc pars ba:¬
betur officii. Cuius cicero duo quasi fundam̃ta duo dicit eẽ fastigia. funda¬

Expanded text:
spositio artificialis, ut diximus, nominatur. In Verrem autem naturalem temporum spositio artificialis, ut diximus, nominatur. In Verrem autem naturalem temporum ordinem tenuit, ut primum quaesturam, tum legationem, deinde duas ei praeturas obiceret ceruata temporum ratione, quam, nisi causae repugnet utilitas, necessario persequemur. At ubi maiora quaeque potissimum et inuidiosiora purganda sunt, ab hic sumitur refutationis exordium, ut pro Cluentio coniecturae partibus expeditis ad praescriptionem legis accessit, ordine uidelicet commutato, ne, si Cluentium legis assertione defenderet, fugere causam diffidentia uideretur. Duabus hic officii partibus absolutis elocutionis cura est intimanda. Quae cum constet in singulorum animaduersione uerborum, hoc ab eloquentiae nomine separatur, quod illa totius operis oratorii uirtus est, haec pars habetur officii, cuius Cicero duo quasi fundamenta, duo dicit esse fastigia: funda
Abbreviated transcription (Latin):
asse caus qui cum actpsuadendũ plurmũ nalcant exa cliisam pani sint
liec art aieie moratore manifestius debent ne isidis iidiet caplarĩ catione
duen uideatur. his igitur ad fidem faciendã prudent inuentis:  donont
quiꝰ penttas ouintendũ quomodo ⁊̃ & quando tũ: prudent̃ intpicimꝰ. Di¬
plet igrdur huius partis ẽ ratio. Aut enim naturalis ẽ ordo: aut oratoris
artisi cis contꝑbaritiru siaturalia. cũ post pͥncipiũ. narratio. particio ꝓpostio
areumnentate. aon elusis ep̃y logusq consegiuian At tificio oratoris. qum ꝑ
ex temporis serie coaptanis ut ꝓmilone factũ. Cum quęstiones quascã ante
narrationẽ ut p̃ iudicia refitaret: induxit quod ñ ex ordine naturȩ s ex
causȩ utilitate mutauit. Et ꝓcornelio prima refitata sunt crimina: que
sequuta sunt tribunatũ. Post: ad ipsum tribunatũ recursus ẽ factꝰ. Quȩ di¬

Expanded text:
affectus, qui cum ad persuadendum plurimum ualeant, extra causam tamen sunt, affectus, qui cum ad persuadendum plurimum ualeant, extra causam tamen sunt, nec apparere in oratore manifestius debent, ne insidiis iudicem capere, non ration.e ducere uideatur. His igitur ad fidem faciendam prudenter inuentis ordo requid penitus omittendum, quomodo etiam et quando et ubi, prudenter inspicimus. Duplex igitur huius partis est ratio; aut enim naturalis est ordo aut oratoris artificio comparatur: naturalis, cum post principium narratio, partitio, propositio, argumentatio, conclusio epilogusque consequitur; artificio oratoris, cum pelitate, non ex temporis serie coaptamus, ut pro Milone factum, cum quaestiones quasdam ante narrationem, ut praeiudicia refutaret, induxit, quod non ex ordine naturae, sed ex causae utilitate mutauit; et pro Cornelio primo refutata sunt crimina, quae secuta sunt tribunatum,post ad ipsum tribunatum recursus est factus, quae di
Abbreviated transcription (Latin):
postis pteneeri do ocio: cum adu̾saru factum uel uiris boms ueluudi¬
eibus ostenditur ececrandum. ut cum iudicum cormptio docet auetre
iastara stem cum in auaricia. scelere ꝑiurio uos sui similes e arbitret.
Imnuodia.e. quo quodã luore inficit auditores: t e. ad̃ adtiram psuis
amici cram cetorumq hominum magnorum atq nobiliu facitiorem
astiti ĩtiuis ht nequta ⁊ audatia: quam cunisquam ntm untiorie ar¬
aegr t as stẽ nstum reb omnib unꝰq ereptis. impune cludente cutũ¬
fuere ae habundare. Porest quioem ⁊ ila res auatorũ mendes incenee
ut si alciuus eraggeres tyranncum sp̃m. aut potentiam n terendum.
Sentĩ: subrto uno incendio concidentẽ. Spe quoq anim percurtantur
eum beneficia. aut obsequia ꝓmituntur. Ut cum fide ne milonis
pompeio pollicetur: & celis in omm uita seruitiũ: obsirictũ uobis ac libis
bile ab. aia ur .d. uiunans hichic s.i .i. num p .s. dumnles ali ꝑmscent̃

Expanded text:
pere liceret'. ab odio, cum adversarii factum vel viris bonis vel iudicibus ostenditur exsecrandum, ut cum iudicum corruptio docetur a Verre iactari. item 'cum in avaritia, scelere, periurio vos sui similes esse arbitratur'. invidia est, quae quodam livore inficit auditores, ut est 'quod ad tuam ipsius amicitiam ceterorumque hominum magnorum atque nobilium faciliorem aditum istius habet nequitia et audacia quam cuiusquam nostrum tegritas»; item «istum rebus omnibus undique ereptis impune eludentem circumfluere et abundare». Potest quidem et illa res auditorum mentes incendere , ut si alicuius exaggeres tyrannicum spiritum aut potentiam non ferendam. gentium, subito uno incendio concidentem». Spe quoque animi perturbantur, cum beneficia aut obsequia promittuntur, ut cum fidem Milonis Pompeio pollicetur, et «Caelii in omni uita seruitium obstrictum uobis ac liberialii permiscentur
Abbreviated transcription (Latin):
lensis repeticio. Hec figura a supiore distat. qđ illa eadẽ parte orationis reperi¬
ta comungitur. aut uno alto ue u̾bo int̾posito. At hȩc non una parte oratiõis
sput libuerit societatis ũb̾. ut ẽ. Non potest. iam non potest ħciuitas lib̾a ẽẽ
¶ Anadiplosis replicatio optima. cum ea que in pͥore membro postrema poñt̃.
in possĩore prima repetuntur: ut est illud terentii. Negat hanc sibi esse¬
cognatam demifo. hanc demifo negat sibi cẽ cognatã. Idapodosis reditio
rationis: id: cum nom̃ in postrema parte membri. aut eadem quecunq
pars orationis posita redditur. ex quo idem membrũ cepit. ut est. lu¬
blica tibi calamitatis mimutare debet res publica. ¶ Fpanafora. relacio.
Uerres calumpniatores apponebat. uerres de causa cognoscebat. uerres

Expanded text:
άληψις repetitio; haec figura a superiore distat, quod illa eadem parte orationis repetita coniungitur aut uno alterove verbo interposito, at haec non una parte orationis, sed prout libuerit sociatis verbis, ut est 'non potest, iam non potest haec libera civitas esse'. ἀναδίπλωσις est replicatio, optima, cum ea, quae in priore membro postrema ponuntur, in posteriore prima repetuntur, ut est illud Terentii: 'negat hanc sibi cognatam Demipho? hanc Demipho negat esse cognatam?' προσαπόδοσις redditio orationis, id est, cum nomen in postrema parte membri aut eadem quaecumque pars orationis redditur, ex quo idem membrum coepit, ut si dicas 'tibi calamitates imputare debet res publica, ‹tibi›'. ἐπαναφορά rel'Verres calumniatores apponebat, Verres de causa cognoscebat, Verres
Abbreviated transcription (Latin):
lludi Sindam taurum liegatnt. quo nomine scrni habneu ao medũ
ꝓneoiosto st erum uli heres taurũ hoc est boremo da: uoru fed momen
amip biboslm. questio ẽ Item ex nominum aninctoni ꝑ quaserir uo mes¬

Expanded text:
st illud: quidam Taurum legavit, quo nomine servum habuerat admodum st illud: quidam Taurum legavit, quo nomine servum habuerat admodum pretiosum. verum illi heres taurum, hoc est bovem dedit, quia fecit nomen amphibolum quaestionem. item ex nominum distinctione per
Abbreviated transcription (Latin):
rationem. Neq enĩ ÷ qđ possit ponderari iudicio: nisi ipsa negatio. In qͣlitate
uero uel fine. alio loco quam status apparet. Necesse ẽ ut confessa depulsio
facti hãt rationẽ. Quam item accusator infirmet. ⁊ uelut secundaria q̃stio
ꝓcreatur. ꝑ rationem impugnationẽq rationis. Hic illud iudicabile posse
u̾sari: Ioq eẽ: qđ estimator iusti ratione ꝑpendat posse in qua uis causa
⁊ omnes status existere. ⁊ multȩ rationes infirmationesq numerosȩ ꝑindeq
iudicationũ semina copiosa. cum unum uidelicet factũ multiplici ratiõe
defenditur: ut tulluis ꝓ milone. qđ insiadiatorẽ ⁊ qđ hostẽ publicȩ qͥctis
occidit. In his gͥ ille statꝰ potuis apparebit: quem orator ꝓ utilitate defeis
sionis sumpserit. Iila ⁊ ratio exorators plerunq astruetione colligitur.
cmeq pelir e racionales ali status emeigent ac si aopbationes serptura pro

Expanded text:
rationem; neque enim est quod possit ponderari iudicio nisi ipsa negatio. In qualitate rationem; neque enim est quod possit ponderari iudicio nisi ipsa negatio. In qualitate uero uel fine alio loco, quam status apparet, accesse est confessi depulsio facti habeat rationem, quam item accusator infirmet; et uelut secundaria quaestio procreatur per rationem impugnationemque rationis. Hic illud uidemus iudicabile posse uersasi, idque esse, quod aestimator iusti ratione perpendat. Possunt in quauis causa et omnes status existere et multae rationes infirmationesque numerosae perindeque iudicationum semina copiosa, cum unum uidelicet factum multiplici ratione defenditur, ut Tullius pro Milone, quod insidiatorem et quod hostem publicae quietis occiderit. In his igitur ille status potius asionis assumpserit. illa etiam ratio ex oratoris plerumque astructione colligitur: tuncque velut rationales alii status emergent. 462 ac si ad probationes scriptura prof
Abbreviated transcription (Latin):
incutiat: ut in hoc: uiro fortip̃miũ quod uolet qui fortit̃ fecit. Pecit premiũ
nuptias uxoris alienȩ. In quo qui petit p̃miũ: quia nullum putat ẽ diuerso.
nichil intendit. s maritus contradictor intendit. licet secundo loco uideatur
assurgere. Cui ꝑ depulsionẽ uir fortis obstabit: tanquam petitionẽ p̃mii qđ
poposcerat accusanti. Prȩmiũ iustũ eẽ contendens: tanꝗͣ si factũ aliquod iu¬
re tueretur. Item quęstiones legales. quas tanꝗͣ status causis incidẽ memo¬
rau: non eadem regula ꝑcensentur. Quippe quȩ in scd̃a conflictatione ꝓ-¬
rumpunt. Nam prima: qualitati tribuit᷑. Igitur illa intentionis ac dipul¬
sionis regula: in qualitatis predicta parte turbat᷑. Nunc ⁊̃ ok Pirio merion.¬
qđ greci dñt. conseq̃nter assumã. Nam cum intentio & depulsio statũ
constitutionẽq signaret: si comectura fuerit iudicationi p̾bebit parit̃

Expanded text:
incutiet, ut in hoc: «uiro forti praemium, quod uolet; qui fortiter fecit, petit praemium incutiet, ut in hoc: «uiro forti praemium, quod uolet; qui fortiter fecit, petit praemium nuptias uxoris alienae». In quo qui petit praemium, quia nullum putat e diuerso, nihil intendit, sed maritus contradictor intendit, licet secundo loco uideatur assurgere; cui per depulsionem uir fortis obstabit, tanquam petitionem praemii quod poposcerat accusanti, praemium iustum esse contendens, tanquam si factum aliquod iure tueretur. Item quaestiones legales, quas tanquam status causis incidere memoraui, non eadem regula percensentur, quippe quae in secunda conflictatione prorumpunt; nam prima qualitati tribuitur. Igitur illa intentionis ac depulsionis regula in qualitatis praedicta parte turbatur. Nunc τὸ κρινόμενον quod Graeci dicunt consequenter assumam. Nam cum intentio et depulsio statuire constitutionemque signarit, si coniectura fuerit, iudicationi praebebit pariter
Abbreviated transcription (Latin):
purgamus. Cuius modos ties ẽẽ uondubium ẽ. Id÷ imprudentiã. casuoi.
necessitatẽ. Imprudentia est: cum a uoto scientiaq nr̃a aliquid dimouenꝰ.
ut quidã in uenando iaculũ intorsit in beluã: & hominẽ delitescentẽ retib
int̾emit. Quȩ pars errore. dr̃. Atq ei subduntur. ignoratio. inolentia. obliuio.
fatintas. dem̃tia. cȩteraq quȩ errorem admittentis excusant. Casus uͦ culpã
euentu exonerat: ut qui cum uictimis ad diẽ sacrũ ñ occurrerit fluminis
increm̃tis. Scelus autem necessitate cominisit: qui p̃cepto ducis insontẽ
hominẽ iugulanit. Inter quos modos hoc int̾ ẽ: quod imprudentia fallit:
casus ꝓhibet: neceos itas cogit. Dep̃catio autẽ nnchil cansationis associat: s
in exorandi humilitatẽ precesq suspirat. Ceteras quȩstiones quas status di¬
cunt incidentes adũtant qui talium didicerunt: sicut int̾ius demonstͣ

Expanded text:
purgamus, cuius modos tres esse non dubium, id est imprudentiam, casum, purgamus, cuius modos tres esse non dubium, id est imprudentiam, casum, necessitatem. Imprudentia est, cum a uoto scientiaque nostra aliquid demouemus, ut quidam in uenando iaculum intorsit in beluam et hominem delitiscentem retibus interemit; quae pars error edicitur, atque ei subduntur ignoratio, uinolentia, obliuio, fatuitas, dementia ceteraque, quae errorem admittentis excusant. Casus uero culpam euentus exonerat, ut qui cum uictimis ad diem sacrum non occurrerit fluminis incrementis. Scelus autem necessitate commisit, qui praecepto ducis insontem hominem iugulauit. Inter quos modos hoc interest, quod imprudentia fallit, casus prohibet, necessitar cogit. Deprecatio autem nihil causationis associai, sed in exorandi humilitatem precesque suspirat. Ceteras quaestiones, quas status dicunt incidentes, aduertant, qui talium didicerunt, sicut interius demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
Caemonetur ueio aut ipsã faccũ si ad alt̾ius adtinuisse dt̃ potestatẽ. ant
eausa sialfius uieio accidisse dicatur. Comparatio est. quã cõpensatione nom
sa posteriorisbe pbiberi. non cum ermun beneficnũ altius tempors alborog ioi
si eum factum uie defenditur ut ex eo aliquid cõmodi sequeret. slam sin̾i¬
potr a tiuis ompouis uelut in compensationis grãm memiorat: ad depcatuña
potuis admouendnm ẽ qualitatt̃. que ueniali spetie continẽt. Hac uero
uen se srcisse contendir nit uerris illa responsio. Magno inquit decomas
uendids. Ad facatis compensat utile beneficĩ. In hac qpuppe parce facta
confessio :̃ n agtaro s immantat obicctionis: excludit alegatio ꝑmc
tendo. at madlie r niiis facciꝙ una confessio ẽ: si ut ab ammino pꝑit̃
duit prrganio ne cessante ad humanitatis miseranda respirat. Nerũ
dor qnaltias uemabis: inbina asserta discernt᷑ piugationit̃. ⁊ dep̃ca¬
tionem. sam pingatio ẽ: cum conses so faciore amũ uoluntatear¬

Expanded text:
uero aut ipsum factum, si ad alterius attinuisse dicatur potestatem, aut causa, si alterius uitio quid accidisse dicatur. Comparatio est, quam compensationem noui a posterioribus perhiberi, non cum crimini beneficium alterius temporis subrogatur, sed cum factum iure defenditur, ut ex eo aliquid commodi sequeretur. Nam si meritum alterius temporis uelut in compensationis gratiam memoratur, ad deprecatiuam potius admouendum est qualitatem, quae ueniali specie continetur. Haec uero rite se fecisse contendit, ut Verris illa responsio: «magno» inquit «decumas uendidi», quod factum compensat utilitate beneficii. In hac quippe parte facti confessio est, sed immanitatem obiectionis excludit allegarendi. at in illa criminis factique una confessio est, sed aut ab animo separatur aut purgatione cessante ad humilitatis miseranda respirat. 458 verum haec qualitas venialis in bina asserta discernitur, purgationem et deprecationem; nam purgatio est, cum confesso facinore animum uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiun erimen intendẽ. Cauendũ eque ne cum lox illa uelscmpanen
eausa icractitur intentio sumat̃ ex lege t ñ dicas lex te misr ũ uecabat
alsc end ere pergr mũ. Si ilud potius dicentũ murĩi a scenatisti. i t singaue
siuns contra egt se se sudeaur. Cateram sinegato facio nietsitis x e uecu
ser tptira netita. stȩstuo indebitur contenioe quandoti itriss quc iuit

Expanded text:
ipsum crimen intendere. cavendum aeque ne, cum lex ulla vel scriptura in causa tractatur, intentio sumatur ex lege, ut si dicas 'lex te murum vetabat ascendere peregrinum', sed illud potius dicendum, 'murum ascendisti', ut si negavetunc contra legem fecisse videatur. ceterum si negato facto fuerit lex vel quaevis scriptura recitata, superflua videbitur contentio, quando non iuris, sed verit
Abbreviated transcription (Latin):
Nio siu dedacat officĩ quȩrendum discrimen: ⁊ ꝓpritas singul oruim
Nam e iadoe cuns osfictum ẽ danipnare ieũ uel ab soliie. posscalionem
dan uel auferre. prinsquã cognom̾it cansam. dubiest. uo posse slioneir
officio. o ruddiat: ambigua mentis opinione disserio ftuoda antiom
orbrtei. an siro quis luidet᷑ estimanti contemiplatione disen saudatiom
cumi i diu̾sem hec dista hant̃ officia: tum illud inax ine disermen
atdenidinuis quemad modum temporib narientur. slam delibatio sut̃¬

Expanded text:
tio sui diducat officii, quaerendum discrimen est et proprietas singulorum. tio sui diducat officii, quaerendum discrimen est et proprietas singulorum. nam et iudex, cuius officium est damnare reum vel absolvere, possessionem dare vel auferre, priusquam cognoverit causam, dubitat quomodo utatur officio: et qui deliberat, ambigua mentis opinione differtur: et laudationis arbiter, an rite quis laudetur, aestimanti contemplatione dispensat. sed cum in diversum haec distrahantur officia, tum illud maxime discrimen attendimus, quemadmodum temporibus varientur. nam deliberatio fut
Abbreviated transcription (Latin):
facere licuissa. De actione an seruo uel addito: tribunos liceat appellare.
an hr̃e ignominioso liceat contentionẽ. quȩ sp̃es qualitatis: translatio no¬
minatur. Item cauere debemꝰ ne intendamiis auditoeis officiũ.: ⁊ sola ftatus
qualitas siat. Nam qui causam cognoscit. ꝓpositum ht̃ efficere aliquid. id:
aut dampnare aliquẽ. aut absoluere. Auditoris aũ st̃ gña tria. Unimmi enis qͥ
scđm equitatẽ aliquid statuit: & is ÷ ꝑpense udex. Aliud ÷ enis: qͥ honestate
uel itilitare incerta dubnis. alienȩ sententiȩ ꝑ suasionẽ mexplicabilbis deli¬
berator expectat. Terciũ gñs enis est: qui facti honestatẽ ul turpitudinẽ
libera estimatione ꝑpendit. hunc estimatorẽ conuenit nominari. Hec gͥ st̃
tria cansarum gn̾a quȩ hypothesi continent᷑. id÷ indicralis. deliberatiia.¬
e Demonstatuia. Sed cum omnes predictarum irum auditores dubita¬

Expanded text:
facere licuisset; de actione, an seruo uel addicto tribunos liceat appellare; facere licuisset; de actione, an seruo uel addicto tribunos liceat appellare; an habere ignominioso liceat contionem, quae species qualitatis translatio nominatur. Item cauere debemus, ne intendamus auditoris officium et sola status qualitas fiat. Nam qui causam cognoscit, propositum habet efficere aliquid, id est aut damnare aliquem aut absoluere. Auditoris autem sunt genera tria: unum eius, qui secundum aequitatem aliquid statuit, et is est vel utilitate incerta dubius alienae sententiae persuasionem inexplicabilis deliberator exspectat: tertium genus eius est, qui facti honestatem vel turpitudinem libera aestimatione perpendit: hunc aestimatorem convenit nominari. haec igitur sunt tria causarum genera, quae hypothesi continentur, id est iudicialis, deliberativat demonstrativa. 448 Sed cum omnes praedictarum rerum auditores dubita
Abbreviated transcription (Latin):
di utrum factũ ut hominẽ occidisti. an nomen facti ut homicidiũ fecisti.
Et licet uideatur idem eẽ: tamen in suꝑiore obiectione si negabit᷑ comectu¬
ra erit. cum dix̾it non occidi. In hoc uͥ nom̃ rei intendit᷑: Potest &e finis uidi. Ut
non factum obicias s crimmis nom̃: negatione diu̾sȩ partis non erit manifestũ.
qui status existat. Nescias enim quid negat qui ita negat non feci homicidiut̃.
utrũ quia nullũ hominẽ igularit: an quia tẏranni int̾fectio homicidium
ñ uocetur. Est gͥ intendendũ ipsum illud qd̾ faccũ ẽ: ut si id negau̾it adu̾sarrꝰ
hãs ꝯieccurã. Si eo concesso nom̃ criminis excluserit: intelligas finem: Us̾
si ꝯcesso facto factiq uocabulo. licuisse sibi uel oportuisse facere dixi̾t: qͣlitas
in causa u̾satur quȩ aut de re aut de accione congreditur: De re. ut milons

Expanded text:
di: utrum factum, ut «hominem occidisti», an nomen facti, ut «homicidium fecisti». di: utrum factum, ut «hominem occidisti», an nomen facti, ut «homicidium fecisti». Et licet uideatur idem esse, tamen in superiore obiectione si negabitur, coniectura erit, cum dixerit «non occidi»; in hoc ubi nomen rei intenditur, potest et finis uideri, ut non factum obicias sed criminis nomen, negatione diuersae partis non erit manifestum, qui status existat. Nescias enim quid negat, qui ita negat, «non feci homicidium», utrum quia nullum hominem iugularit, an quia tyranni interfectio homicidium non uocetur. Est igitur intendendum ipsum illud, quod factum est, ut, si id negauerit aduersarius, habeas coniecturam, si eo concesso nomen criminis excluserit, intellegas finem. Quod si concesso facto factique uocabulo licuisse sibi uel oportuisse facere dixerit, qualitas in causa uersatur, quae aut de re aut de actione congreditur: de re, utrum Miloni
Abbreviated transcription (Latin):
Ut sit pͥncipalis: utrum clodiũ nue occid̾it milo. Incidens: uterutri insidi¬
as comparari. Principales gͥ status sunt: num̾o tres. An sit. quid sit. quale sit.
Ansit: coniectura ẽ. Ut an patrẽ occidit roscus. Quid sit. sinis. Ut an minuerit
cornelius maiestatẽ. Quale sit. qualitas. Ut an sarcurninus uire necatus sit.
S ne forsan moueat qđ p̃ceito quartũ statũ quẽ hermagoras inuenit: sub¬
tilior ratio est. eum nonstatũ s partem dĩẽ qualitatis. qđ menis exposttione
monstrabo. Nunc dicendũ c̃ quomodo status inuciat᷑ in causa. Inuemunt᷑
gͥ: ꝑre intentionẽ ⁊ depulsionẽ. Intentio ẽ obiectio eus facti qđ in iudiciũ
uenit. Depulsio quȩdã resistens intentioni. Ut si dicat᷑ occidisti patit̃: ñ
quod ibi quasi ad pugnandũ. actionum acies ordinata confistat. S facile ẽ
iidere. quid obiecto cͥmine respondeat᷑: illud facile non ẽ quid debeat inten¬

Expanded text:
ut sit principalis, utrum Clodium iure occiderit Milo, incidens, uter utri insidias compararit. Principales igitur status sunt numero tres: an sit, quid sit, quale sit. An sit, coniectura est, ut an patrem occiderit Roscius; quid sit, finis, ut an minuerit Cornelius maiestatem; quale sit, qualitas, ut an Saturninus iure necatus sit. Sed ne forsan moueat, quod praetereo quartum statum, quem Hermagoras inuenit, subtilior ratio est eum non statum, sed partem dicere qualitatis, quod in eius expositione monstrabo. Nunc dicendum est,quomodo status inueniantur in causa. Inueniuntur igitur per intentionem et depulsionem. Intentio est obiectio eius facti, quod in iudicium uenit; depulsio negatio quaedam resistens intentioni, ut si dicatur: «occidisti patrem», «non quod ibi quasi ad pugnandum actionum acies ordinata consistat. Sed facile est uidere, quid obiecto crimini respondeatur; illud facile non est, quid debeat inten
Abbreviated transcription (Latin):
sacra doctarũ prudentia fontigenarũ.
Dep̃cor ad ꝓpriũ dignata illaber munꝰ.
Inspirans nob graias lacialiter artes.

Expanded text:
sacra doctarum prudentia fontigenarum, deprecor: ad proprium dignata illabere munus inspirans nobis Graias Latiariter artes.
Abbreviated transcription (Latin):
orerato Capuit artib inclita imgo.
Cin panditur aula tonantis:
Merito tibi subditur orbis
Rationib ante reptus.
Sacra fugura cur rutilescant
ragor intonet. unde resiutans.
Sind agat per aꝑta madorem
Modo nubib imbrificatis.
Ciud euntib agmine nimbis
Reuocet nitidisima uerna.
Sotet omma circulus anni
Sroperantia claudere secla.
iud habent rationis operta
Canimus tibi cognita soli.
Peauoe elitẽpia ungo agna tanto federe

Expanded text:
Erato: «Caput artibus, inclita uirgo, cui panditur aula Tonantis, merito tibi subditur orbis rationibus ante repertus. Sacra fulgora cur rutilescant, fragor intonet unde resultans, quid agat per aperta madorem modo nubibus imbrificatis, quid euntibus agmine nimbis reuocet nitidissima uerna et rotet omnia circulus anni properantia claudere saecla, quid habent rationis operta canimus, tibi cognita soli». «Scande caeli tempia, uirgo, digna tanto foedere
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tͥ souers pepit ingeniũ labosc.
sta pitis tribint cura ingil iucernus
ꝑaia ꝑnoxq. sacris nanꝙq onerata cartis
Q meqina agentes stoasi prescia dant futuris
S ẽper anhelis docius fomitib tulisti.
N am sabeoꝵ rapidis quio uapor edat. aris
Pumida quio thuri crenis. aura paret fauit.
O m̃a uel certa ferant uocib auguratis.
Intrepidis nec dubitans fatib ante uortis.
S cande celi tẽpla uurgo digna tanto federe
Te socer subire celsa poscit astra iupiter.
ehinc euterpe. Uugo ꝑite preuia sortis
Que potiusti scandere celum
Sacraq castis dogmata ferre.
Noscere semet. quis ualuere
Quiq uidentes iumine claro
Numine fatri geniorum
Cernere uultus.
Q ueq platonis. pytharoq
Esse dedisti sidera mentes.

Expanded text:
 labosque; ista peritis tribuit cura uigil lucernis. Perdia pernoxque sacris namque operata chartis quidquid agentes Stoici praescia dant futuris, semper anhelis dociles fomitibus tulisti. Nam Sabaeorum rapidis quid uapor edat aris, fumida quid turicremis aura paret fauillis, omina uel certa ferant uocibus auguratis, intrepidis nec dubitans fatibus anteuortis». «Scande caeli templa, uirgo, digna tanto foedere: te socer subire celsa poscit astra Iuppiter». Dehinc Euterpe: «Virgo perite praeuia sortis, quae potuisti scandere caelum sacraque castis dogmata ferre, noscere semet quis ualuere, quisque, uidentes lumine claro, numina fati et Geniorum cernere uultus, quaeque Platonis Pythagoraeque esse dedisti sidera mentes
Abbreviated transcription (Latin):
urgł. fandi atq nefandi cum anefando dicamus nefarius a fando fa-¬
rius non dr̃. Quare se iuncttis amissa p̃positione dicitur iunctꝰ: securus &e
sedulus eadem ꝑdita non ualeant memorari. Cum dicamꝰ singuli uiri.
singult maleres. singula scrima: quare ñ dicimus singulus iur singula
milier singulũ scruiũ. Cum uenor pndor ancupos s ninsda lis tiu siuenla

Expanded text:
Uergilius fandi atque nefandi, cur, cum a nefando dicamus nefarius, a fando faUergilius fandi atque nefandi, cur, cum a nefando dicamus nefarius, a fando farius non dicitur? Quare seiunctus amissa praepositione dicitur iunctus, securus et sedulus eadem perdita non ualeant memorari? Cum dicamus singoli uiri, singulae mulieres, singula scrinia, quare non dicimus singulus uir, singula mulier, singulum scrinium? Cum ueno
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ etiam usum quȩdam usurpasse detegamus. aut ⁊̃ contͣ regulam
defecisse. Cum nominatiuo singulari reus ce ds̃ similia st̃. quare plurali
hi rei dñr ⁊ usus dicit hi dii contra regulam cum dei tm̃ dici deb̾ent:
fresertim cum genituus nominatiuo suo duab syllabis non debeat lon¬
gior inueniri. Quod hic eueniet si dicamus deorum. Cur thoas & eas cum
similia sint thoantis & eantis faciant: eneas ñ facit ȩneantis s eneȩ. Cur
cum hic biceps &e triceps dicamus genituus duab contra regulam syl¬
labis crescat &e bicipitis aut tricipitis dicamus ñ bicipis aut tricipis.
Unde uenit ut aliger frugifer accipiter hãnt omnes casus: iupit̾ duos
hãt. Cum sanctus pius bonis similia sint: cur dm̃s sanctior ⁊ pior ñ dñis.
Deinde sanctior sanctissimus: bonior bonissimis non dicamus. Cũ dicat

Expanded text:
rationem etiam usum quaedam usurpasse detegamus aut etiam contra regulam rationem etiam usum quaedam usurpasse detegamus aut etiam contra regulam defecisse. Cum nominatiuo singulari reus et deus similia sint, quare plurali hi rei dicuntur, et usus dicit hi di contra regulam, cum dei tantum dici deberent, praesertim cum genetiuus nominatiuo suo duabus syllabis non debeat longior inueniri, quod hic eueniet, si dicamus deorum? Cur Thoas et Aeas et Aeneas cum similia sint, Thoantis et Aeantis faciant, Aeneas non faciat Aeneantis, sed Aeneae? Cur, cum hic biceps et triceps dicamus, genetiuus duabus contra regulam syllabis crescat, ut bicipitis aut tricipitis dicamus, non bicipis aut tricipis? Vnde uenit, ut aliger, frugifer, accipiter habeant omnes casus, Iuppiter duos habeat? Cum sanctus, pius, bonus similia sint, cur dicimus sanctior, et piior non dicimus? Deinde sanctior sanctissimus, bonior bonissimus non dicamus? Cum dicat
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ uero .i.o. adiecta ad imperatiuũ modum. am. sillaba t̾mmantur:
ut audia audi audiam. nutrio nutri nutriam: quamuis terentius
ꝓtułit ꝑ .bo. inde apparet geminam ẽẽ pronunciationem. Dixit enim
iam scibo. Ubi si &e. indicatiuo modo tempore p̃senti eorum quȩ .o. litt̾a
terminantur sunt uerba quȩ a diu̾so p̃senti pret̾itum similem hñt
ut luceo ⁊ lugeo. luxit enim facit. Item cernit ⁊ crescit. creuit facit. Sunt
alia quȩ una uerbi positione duas comugationes teneant. ut pando man¬
do. tãciunt enim pandas ⁊ pandis. mandas ⁊ mandis. Uerba casib iun-¬
guntur interdum singulis ita. Genitiuo ut misereor tui. Datiuo ut suadeo
tibi. accusatiuo ut moneo te. ablatiuo: ut utor illo. Interdum duob
analogiȩ dixisse sufficiat. Quȩ enim his formis conspecta fuerint ñ teneri.
ꝓcerto anomala iudicanda sc̃ quȩ strictm exiguaq memorabo: ut contͣ

Expanded text:
quae vero io, adiecta ad imperativum modum am syllaba terminantur, quae vero io, adiecta ad imperativum modum am syllaba terminantur, ut audio audi audiam, nutrio nutri nutriam, quamvis Terentius protulerit per bo. inde apparet geminam esse pronuntiationem; dixit enim: iam scibo, ubi siet. 324 Indicativo modo tempore praesenti eorum, quae eo litteris terminantur, sunt verba, quae a diverso praesenti praeteritum simile habent, ut luceo et lugeo: luxi enim facit. item cernit et crescit crevit facit. sunt alia, quae una verbi positione duas codo; faciunt enim pandas et pandis, mandas et mandis. Verba casibus iunguntur interdum singulis, ita genetiuo, ut misereor tui, datiuo, ut suadeo tibi, accusatiuo, ut moneo te, ablatiuo, ut utor illo; interdum duobusanalogiae dixisse sufficiat. Quae enim his formis conspecta fuerint non teneri, pro certo anomala iudicanda. Quae strictim exigueque memorabo, ut contra
Abbreviated transcription (Latin):
senti ꝑsona prima.i .o. litt̾is t̾mmant᷑: ea eodem modo tempore pret̾ito¬
specie inchoatiua. e. ꝓducta manente nouissimã sillabã adiciunt. bam. ut
audiebã ueniebã. opperiebã. Quamꝗͣ hȩc uetẽs sine.e. lttta ꝓñciabant.
in iurgł. Nutribat ꝙ rusq pat̾ cui regna parent armenta. Scđs modus ẽ
cum .o. amissa precedens ꝙ llaba ꝓducit᷑ ut uenio uem. ueneram.
Tercuiscum .i. &.o.in.ii.i .i. mutant ut operio oꝑui operuerã. Quartꝰ: qui
depositis .i.⁊ .o. precedentẽ ꝯsonantẽ in .s. ou̾tit ut sarcio sarcͥis saicͥeram.
Quintus quippex. enunciatur ut uincio umxi uinxerã. Terciȩ ꝯiugatio.¬
nis pro ducce uerba que indicatiuo modo tempore presenti. e.o. litt̾is
terminantur: ea tempore futuro eodem modo .bo. syllaba adiecta ad imp¬
ratiuum modum t̾minantur ut adeo adi adibo ꝓdeo prodi prodibo.¬

Expanded text:
aesenti persona prima io litteris terminaesenti persona prima io litteris terminspecie inchoativa e productam ante novissimam syllabam adiciunt bam, ut audiebam, veniebam, operiebam; quamquam haec veteres sine e littera pronuntiabant, ut Uergilius: nutribat Tyrrhusque pater, cui regia parent armenta. Secundus modus est, cum o amissa praecedens syllaba producitur, ut uenio ueni ueneram. Tertius, cum i et o in u et i mutantur, ut operio operui operueram. Quartus, qui depositis i et o praecedentem consonantem in s conuertit, ut sarcio sarsi sarseram. Quintus, qui per x enuntiatur, ut uincio uinxi uinxeram. Tertiae coniugationis productae uerba, quae indicatiuo modo tempore praesenti eo litteris terminantur, ea tempore futuro eodem modo bo syllaba adiecta ad imperatiuum modum terminantur, ut adeo adi adibo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ di ꝓdur. Terciȩ ꝯiugationis uerba que indicatiuo m tempore p̃senti psona
pͥma .e .o. lit̾is t̾minantur: ea mͦ indicatiuo tempore p̃t̾ito specie absoluta
adiecta ad imꝑatiuũ.ui. syllaba t̾minant᷑ ut adeo adnu. exacta au ũba.¬
ram: ut adiuerã. S consuetudo sepe breuitatẽ appetens .u. lit̾am subirahit
ce absoluta ingeminat .i. ut adii. ꝓdii. adierã. ꝓdierã. Inchoatiua qͦ spetie
adiecta ad imꝑatiuũ modũ. bam. syllaba t̾nimant᷑. ut adibã ꝓdibam.
Quȩ uͦ indicatiuo m̃ tempore p̃senti ꝑsona pͥma .i .o. litãs t̾mmant᷑. ea tp̃re
p̃tito speciei absolutȩ & ȩxaccȩ formȩ quinq modis eñciant᷑. Et ÷ primꝰ
similis aꝑiori: ut nutrio nutriui nitriuerã. Nutrii nuitrierã. & audii audierã.
ut apud uigiliũ. audieras ⁊ fama fuit. Specie tantũ inchoatiua distant.
Omnia enim t̾eiȩ ꝯiugationis ꝓducte u̾ba quȩ indicatiuo m̃ tempore p̃¬

Expanded text:
dire. Tertiae coniugationis uerba, quae indicatiuo modo tempore praesenti persona prima eo litteris terminantur, ea modo indicatiuo tempore praeterito specie absoluta adiecta ad imperatiuum ui syllaba terminantur, ut adeo adi adiui, exacta, autem ueram, ut adiueram: sed consuetudo saepe breuitatem appetens u litteram subtrahit et absoluta ingeminat i, ut adii, prodii, adieram, prodieram. Inchoatiua quoque specie adiecta, ad imperatiuum modum bam syllaba terminantur, ut adibam, prodibam. Quae uero indicatiuo modo tempore praesenti praeterito absoluta et exacta forma quinque modis enuntiantur. Et est primus similis superiori, ut nutrio nutriui nutriueram, nutrii nutrieram, et audii audieram, ut apud Uergilium audieras, et fama fuit. Specie tantum inchoatiua, distant; omnia enim tertiae coniugationis productae uerba, quae indicatiuo modo tempore pr
Abbreviated transcription (Latin):
inisf auraura arisce ꝓpt̃ suꝑi senatus iorisq fastidiũ minerua talib induenit
lin salios oco paraes oratioris uelut incun abula repecitura itimant anfpons.
adiciens soloe s morũ causas barbarasq formas. tum alialoquendi nicia. quȩ
apuo uates melios plur inum gleborata. qus nunc tropos ñc metaplas nos
ne saemati a. figuras. de eodemq cuncta tucia uelit decoris fonte manantia
que at aesfenari unt nescieutio ernor̃ aut asfecia tam doct oribe t enanaatt¬

Expanded text:
ixisset, propter superi senatus Iouisque fastidium Minerua talibus interuenit: «ni fallor, octo partes orationis uelut incunabula repetitura intimare disponis, adiciens soloecismorum causas barbarasque formas, tum alia loquendi uitia, quae apud uates inclitos plurimum celebrata; quae nunc tropos, nunc metaplasmos, nunc schemata figuras ex eodemque cuncta uitia uelut decoris fonte manantia, quae attestentur aut nescientis errorem aut affectatam doctioribus uenustat
Abbreviated transcription (Latin):
geminat & in uocato .i. t̾minat᷑. ut antoniꝰ. iuliꝰ. buis antonii. iu¬
in facit. ce o antoni. uili. in get̾s cum supiore consentiunt. Tercia
spes nominatiuum cum uocatiuo miscet. ⁊ genitiuo easdẽ litt̃as
pancie conseruat: datiuo .i. e .i. ablatiuo .i. Accusatiuo. uni. t̾minatĩ.
int senatus. Euctus. exercitus. quȩ pluralit̾ noĩatinũ cũ accusatiuo iuo¬
catiuo in.us ꝓducetũ agunt genitiuũ m.um. datuũ ⁊ ablatiũ mbus
syllabã. Quarta sp̃es: increm̃tũ syllabȩ ꝑ obliq̾̃s casus accipit.: ⁊ta cam
ur aliquã uarietatẽ int se hãnt. Queda eñ.u. utt̾am retnent. alias cores¬
tam alinas ꝓduciã ut ligts. liguris. palus. paludis iurtus. iur ialias oiei¬
dam. eandem .i. litam i .e. mutant: ut uet. uet̾s. nemsꝰ nemoas.

Expanded text:
geminat et in uocatiuo i terminatur, ut Antonius, Iulius huius Antonii, Iugeminat et in uocatiuo i terminatur, ut Antonius, Iulius huius Antonii, Iulii facit et o Antoni, Iuli; in ceteris cura superiore consentiunt. Tertia species nominatiuum cum uocatiuo miscet et genetiuo easdem litteras producte conseruat, datiuo u et i, ablatiuo u, accusatiuo um terminantur, ut senatus, fluctus, exercitus, quae pluralit agunt, genetiuum in uum, datiuum et ablatiuum in bus syllabam. Quarta species incrementum syllabae per obliquos casus accipit, ita tamen, ut aliquam uarietatem inter se habeant. Quaedam enim u litteram retinent alias correptam, alias productam, ut Ligus Liguris, palus paludis, uirtus uirtutis. Quaedam eandem u litteram in e mutant, ut uetus ueteris, Venus
Abbreviated transcription (Latin):
pidum cuspidũ cassidũ.Sͦ. lit̾a precedñte.o. t̃minatorũ eũ sit paruũ
discrimen. una sp̃es potest eẽ. sam cũ oĩa in obliquis sllaba crescati.
hoc differunt qd quȩdã in genit̾o.s. litteram in .t. quȩdã in .d. quȩdã
in .x. conu̾tunt. ut nepos nepotis. custos custodis. monosyllaba ma¬
sculina. ut flos floris. tem neutrũ. os. oris. In ossib autẽ noĩatiuum
consuetudo facit .os. cont᷑ rationẽ. q̃m in genitiuo .r. ñ habet.S nec
ossum pot̃ dici. qm neutra quȩ noĩatiuo.m. t̾minant̃. bus. syllabã
ñ admtttunt. num̃o plurali. Eigo in monosyllabo: analogia ñ tenct᷑.
S. litt̾am p̃currente .ii. t̾minatoꝵ spẽs sunt sex. Prima genit̾s .i. simpli¬
ci. uocats̃.e. t̾minant᷑. ut marcus. sextus. genit̾s ut marci. sexti. uo¬
catunis ut marce. sexte. Scd̾a sp̃es a suꝑiore hoc distat: qd̃ genitiuo .i.

Expanded text:
pidum, cuspidum, cassidum. S littera praecedente o terminatorum cum sit paruum pidum, cuspidum, cassidum. S littera praecedente o terminatorum cum sit paruum discrimen, una species potest esse. Nam cum omnia in obliquis syllaba crescant, hoc differunt, quod quaedam in genetiuo s litteram in t, quaedam in d, quaedam in r conuertunt, ut nepos nepotis, custos custodis; monosyllaba masculina, ut flos floris, ros roris, item neutrum os oris. In ossibus autem nominatiuum consuetudo facit os contra rationem, quoniam in genetiuo r non habet; sed nec ossum potest dici, quoniam neutra, quae nominatiuo m terminantur, bus syllabam non admittunt numero plurali. Ergo in monosyllabo analogia non tenetur. S littera praecurrente u terminatorum species sunt sex. Prima genetiuus i simplici, uocatiuus e terminantur, ut Marcus, Sextus, genetiuus ut Marci, Sexti, uocatiuus ut Marce, Sexte. Secunda species a superiore hoc distat, quod genetiuo i
Abbreviated transcription (Latin):
differt. qđ ablatiuũ in .i. litt̃a finit. accusatuũ in. im. ut duo mascu
ina libis. cybis fẽmimina. clauis peluis turris. fitis. tussis. hancrationẽ
declinandi manifestam dimiatio facit: quȩ i ꝓdueta i omnib istis
ꝓficiatur. Itaq quotiens dubitamiꝰ de nõis eñciatione: diminutionẽ
euis consulmiꝰ. Eorum quȩ syllaba crescunt sp̃es sunt duȩ. quarum
alta corripit .i. lit̾am. in qua forma st̃ masculina. sanguis. pulius.
lapis. tẽminina cuspis. cassis in quib ncħ int̾ est. qd̾ alia in declina¬
tione .i. conseruant. alia in e. transeunt. Item qđ alia. dis alia.ris. syl¬
laba m genituo finiant᷑. Altera spẽs .i. litt̾am ꝓducit in noĩatuio alt
glis.lis. samnis quã in obliquis similit̃ conseruant ut in genitiuo plu
rali ante. umi. syllabã dm̃s. gliriũ. litium. sanniciũ. Non ut suꝑiora la¬

Expanded text:
differt, quod ablatiuum in i litteram finit, accusatiuum in im, ut duo sola mdiffert, quod ablatiuum in i litteram finit, accusatiuum in im, ut duo sola maseulina Ligeris,Tiberis, feminina clauis, peluis, turris, sitis, tussis. Hanc rationem declinandi manifestam diminutio facit, quae i producta in omnibus istis pronuntiatur. Itaque quotiens dubitamus de nominis enuntiatione, diminutionem eius consulemus. Eorum, quae syllaba crescunt, species sunt duae, quarum altera corripit i litteram, in qua forma sunt masculina, sanguis, puluis, lapis, feminina, cuspis, cassis, in quibus nihil interest, quod alia in declinatione i conseruant, alia in e transeunt, item quod alia dis, alia ris syllaba in genetiuo finiuntur. Altera species i litteram produca in nominatiuo, ut glis, lis, Samnis, quam rali i ante um syllabamdicimus glirium, litium, Samnitium, non ut superiora la