comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mendet᷑. Diurnis autẽ horis qui ad opus dei post uersum et glo¬
riam pͥmi psalmi qui post uersum dicit᷑ occurrerit: lege qua fo¬
pradiximꝰ in ultimo stet nec p̾sumat sociari choro psauentiũ. us¬
q ad satisfactionẽ. nͥ forte abbas licentiã ei dederit ꝑmissione
sua: ita tam̃ ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensã autẽ qͥ ante
u̾sum ñ occurrerit: ut simul omnes dicãt uersum: et orent &
sub uno om̃s accedant ad mensã. Qui ꝑ negligentiã suam aut
cõmunis participationẽ. sed sequestratꝰ a consortio omniũ re-¬
ficiat solus. Sublata ei portione sua de uino: usq ad satisfa¬
sum ñ fuerit presens. qͥ pꝰ cibum dicit᷑. Et ne qͥs p̾̃sumat an
te statutã horã aut postea qͥcquam cibi aut potus p̃sumere. Sed
et si cui offertur aliquid a priore et accipere renuerit. hora qͣ
desiderauerit. hoc qͦd priꝰ recusauit aut aliud omĩo nicħ accipi¬

Expanded text:
mendetur. Diurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et glomendetur. Diurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui per negligentiam suam aut communis participationis sedere: sed sequestrata a consortio omnium reficiatur sola, sublata ei portione sua de vino. Eadem vero patiaste statutam horam, vel postea quidquam cibi, aut potus praesumere. Sed et si cui offertur aliquid a priore, et accipere renuerit, hora, qua desideravit hoc, quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil accipi
Abbreviated transcription (Latin):
officii. mox ut auditum fuerit signum. relictis om̃ib
quelibet fuerint ĩmanib: sũma cum festinatione currat᷑.
Cum grauitate tñ: ut ñ scurrilitas inueniat fomite. Ergo:
nichil operi dei p̃ponatur. Qs si quis in nocturnis uigilis¬
post głam psalmi nonagesimi quarti quem propt̃ hoc om¬
nino protrahendo et morose uolumus dici occurrerit. ñ
stet in ordine suo in choro. sed ultimꝰ omniũ stet: aut in
loco quem talib negligentib seorsum constituerit abbas
ut uideat᷑ ab ipso uel ab omnib usq dum completo opere
dei publica satisfactione peniteat. Ideo autẽ eos inuitimo
aut seorsum udicauimꝰ debere stare ut uisi ab omĩb uel
ꝓ ipsa uerecundia sua emendent᷑. Nam si foris orarii rema¬
neant: erit forte talis. qui se aut collocet et dormiat. aut
certe sedeat s foris uel fabulis uacet. et datur occasio
maligno. Sed ingrediat᷑ intro: ut nec totum ꝑdat et de reliqͦ e¬

Expanded text:
officii mox, ut auditum fuerit signum, relictis omnibus, officii mox, ut auditum fuerit signum, relictis omnibus, quaelibet fuerint in manibus, summa cum festinatione curratur: cum gravitate tamen; ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod si quis in nocturnis post gloriam psalmi nonagesimi quarti quem propter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo e
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd quod edificet audientes. Non autẽ eptaticum aut
regum: quia infirmmis intellectib non erit utile illa hora. bac̃
scripturam audire. aliis uero horis legant᷑. Si autẽ ieuinii dies
fuerit. dicta uespera paruo interuallo. mox accedant ad lec¬
tionem collationum ut diximꝰ. Et lectis quatuor aut qͥnq
foliis: uel qͣntum hora ꝑmittit. omnib in unum occurren¬
tib per hanc moram lectionis: Si quis forte in assignato s
cõmisso fuerit occupatus occurrat. Omnes ergo in unũ posi¬
ti compleant. Et exeuntes a complectoriis: nulla sit licentia
denuo cuiqͣm loqui aliqͥd. Qd si inuentus fuerit quisqͣm pre¬
uaricari hanc taciturnitatis regulam grauiori uindicte subra¬
ceat. Excepto si necc̃itas hospicium suꝑuenerit. aut forte ab¬
bas alicui aliqͥd uisserit. Qd tñ et ipsũ cum sũma grauitate
et moderatione honestissime fiat. De his qui ad opus dei uel
d horam diuini ad mensam tarde occurrunt.

Expanded text:
aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si autem jejunii dies fuerit, dicta vespera, parvo intervallo mox accedant ad lectionem Collationum, ut diximus, et lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum occurrentibus per hanc moram flectionis. Si quis forte in assignato sibi commisso fuerit occupatus, occurrat. Omnes ergo in unum positi compleant. Et exeuntes a completoriis nulla sit licentia denuo cuiquam loqui aliquid. Quod si inventus fuerit quisquam praevaricari hanc taciturnitatis Regulam, graviori vindictae subjaceat: excepto si necessitas hospitum supervenerit, aut forte abbas alicui aliquid jusserit; quod tamen et ipsum cum summa gravitate et moderatione honestissime fiat. §  AD MENSAM TARDE OCCURRUNT.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑturbat. qͣrta. et sexta. fer̃. ieuinent usq ad nonã. Reli¬
quis uero dieb: ad uͣi prandeant. Que prandii sexta. si opera
in agris habuerint. aut estatis feruor nimius fuerit: conti
nuanda erit: et in abbatis sit ꝓuidentia. Et sic omĩa tẽperet
atq disponat: qualiter et anime saluent᷑ & qͦd faciunt frẽs
absq ulla murmuratione faciant. Ab idibꝰ autẽ septembribꝰ
dragesima uero usq in pascha: ad uesperã reficiant. Ipsata¬
men uespera sic agatur ut lumine lucerne ñ indigeant re¬
ficientes: sed luce ad huc diei omia consument᷑. Sed & om̃i
tẽpore siue cene. siue refectionis hora sic temperet᷑: ut cum
luce fiant omnia. It post completorium nemo loquatur.¬
tam̃ nocturnis horis. Et ideo omni tẽpore siue ieiunii.
siue prandii. mox ut surrexerint a cena sedeant om̃s in u¬
nũ: et legat unus collationes uel uitas patrũ aut certe

Expanded text:
non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam; relinon perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam; reliquis diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, conuanda erit, et in abbatis sit providentia. Et sic omnia temperet atque disponat, qualiter animae salventur, et quod faciunt sorores, absque ulla murmuratione faciant. A Kalendis autem Februarii adragesima usque ad Pascha ad vesperam reficiant. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant omnia. § tamen nocturnis horis. Et ideo omni tempore sive jejunii, sive prandii, si tempus fuerit prandii, mox ut surrexerint a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
nusquisq ꝓprium habet donũ ex deo. Alius sic. aliꝰ sic.
Et ideo cum aliqua scrupulositate. a nobis mensura
uictus alioꝵ constituit᷑. Tam̃ infirmoꝵ contuentes in be¬
cillitatẽ: credimꝰ eminã uini ꝑ singulos sufficere ꝑdiem.
ros mercedẽ sciant. Qdͦ si aut loci necc̃ĩtas. aut labor aut
ardor estatis amplus poposcerit: in arbitrio prioris consistat:
considerans in omnib ne subrepat. aut ebrietas Licet legamuᷤᷤ
nachis ꝑsuaderi non pot̾. saltem uel hoc consenciamꝰ. ut ñ
usq ad sacietatem bibamꝰ sed parciꝰ. Quia uinũ apostatare
facit eciã sapientes. Ubi autẽ necessitas loci exposcit. ut nͦ¬
suprascripta mensura inueniri possit. s multominꝰ aut ex
toto nichil: benedicant dm̃ qui ibit habitant. et ñ murmu
nibus sint. Quibus horis oportet reficere fratres.
fr̃s. & ad seram cenent. A pentecosten autẽ tota estate
si labores agroꝵ non habent monachi. aut nimietas estati

Expanded text:
um donum habet ex Deo: alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum cōstituitur. Tamen infirmorū contuentes imbecillitatem, credimus eminam vini per singulos sufficere per dieros mercedem sciant. Quia si loci necessitas aut labor, aut ardor æstatis amplius poposcerit, in arbitrio Prioris consistat, considerans in omnibus ne subrepat satietas aut ebrietas: licet legamus vinum nachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, ut non usque ad satietatem bibamus, sed parcius: quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem locsuprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, benedicant Deum qui ibi habitant, et non contrUT L QUIBUS HORIS OPORTET REFICERE. § I.--EXfratres et sera coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum no
Abbreviated transcription (Latin):
ab orario et a mensa excõmunicat᷑: hora qua opꝰ dei inora¬
torio ꝑcelebratur ante fores oratorii ꝓstratꝰ iaceat nicħ dicẽs.
nͥ tm̃ posito interra capite stratꝰ ꝓnus omniũ de orario exeun
tium pedib. Et hoc tam du faciat usq dum abbas iudicauerit
satisfactum eẽ. Qui dum iussus abbate uenerit. uoluat se ipsiꝰ¬
si uisserit abbas recipiat᷑ in choro uel ordine qͦ abbas decreue
rit. Ita sane ut psalmũ aut lectionẽ. uel aliqͥd ñ p̾sumat ino¬
ratorio imponere. nͥ iterũ abbas iubeat et omĩb horis dũ¬
ꝑ complet᷑ opus dei ꝓiciat se in terrã in loco qͦ stat: et sic satiͦ¬
faciat. usq dum ei uibeat iterũ abbas ut qescat iã abhac satiᷤ¬
factione. Qui uero ꝓ leuib culpis excõmunicant᷑ tm̃ a m̃sa:
i quis dum ꝓnunciat psalmũ responsorium in oratorio.¬
aue antiphonam uł lectionem fauitur: nisi satisfactione
ibi coram omnib humiliatus fuerit maiori uindicte subiace¬

Expanded text:
ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora, qua opus Dei in oratorio percelebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus omnium de oratorio pedibus exeuntium. Et hoc tandiu faciat, usque dum abbas judicaverit satisfactum esse. Qui dum jussus ab abbate venerit volvat se ipsit tunc, si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel quo abbas decreverit ordinet ita plane, ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid non praesumat in oratorio imponere, nisi iterum abbas jusserit. Et omnibus horis dum completur opus Dei, projiciat se in terra in loco in quo stat, et sic satisfaciat usque dum jubeat abbas ut quiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero pro levibus culpis excommunicantur tantum a mensa, i quis dum pronuntiat psalmum, responsorium, antiphonam vel lectionem, fallitur, nisi satisfactione ibi coram omnibus humiliatus fuerit, majori emendationi subjace
Abbreviated transcription (Latin):
quouis incoqͥna in cellario. in ministerio. in pistrino. in
orto. in arte aliqua dum laborat. uel inqͦcumq loco aliqͥd
deliq̃rit. aut fregerit qͥppiam. aut ꝑdiderit. seu aliud qͥd exces¬
serit ubi ubi. et non ueniens continuo ante abbatem uł cõg̃¬
gationem ipse uitro satisfecerit et ꝓdiderit delictum suum:
dum ꝑaliũ cognitũ fuerit. maiori subiaceat em̃dationi. Si ani¬
nimȩ uero peccati causa fuerit latens. tm̃ abbati. aut spirituali¬
b seniorib patefaciat. qͥ sciant curare et sua & aliena uulnera
non detegere et publicare. De significanda hora operis dei.
Uncianda hora operis dei die noctuq sit cura abbati.nin.
aut ipse nunciare: aut tali sollicito fratri iniungat hãc
curã. ut omĩa horis competentib compleant᷑. Psalmos autẽ¬
uł antipħas. pꝰ abbatẽ ordine suo quib in uissũ fuerit impo¬
nant. Cantare autẽ & legere ñ p̃sumat: nis qͥ pot̃ illd̃ officium

Expanded text:
quovis in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid excesserit ubi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emendationi. Si animae vero peccati causa latens fuerit, tantum abbati aut spiritualibus senioribus patefaciat, qui sciant curare et sua et aliena vulnera, non detegere et publicare. § IINuntianda hora operis Dei die noctuque sit cura abbatissae; aut ipsa nuntiare debet, aut alicui sollicitae sorori injungat hanc curam, et omnia horis competentibus compleantur. Psalmos vel antiphonas post abbatissam ordine suo quibus jussum fuerit imponant; cantare autem et legere non praesumat, nisi quae potest ipsum officium
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa incarne eadem est.s qͥa si¬
ne peccato erat solus. Omnisã
homo inpecẽo inspecie hõis
uidebatur. Unde. et ꝓpħaait.
&e homo ẽ et quis cognoscet eũ
homo scđm carnem. et ultra
hominem diuina oꝑat̃one
Deniq cũ leꝓsum tangeret
homo uidebat᷑. sed ultra ho¬
minẽ cummundaret. Et cỹ
latarum mortuũ fleret. mor¬
tuum qͣsi homo flebat. et supra
hominem erat cum mortuum
uidebatur cum penderet incruce
supea hominẽ cum reseratis ty¬
mulis mortuos suscitaret. Item
Sc̃i aug̾tini ep̃i ypone regiensis ec

Expanded text:
quia in carne eadem est. Sed quia siquia in carne eadem est. Sed quia sine peccato erat solus, omnis autem homo in peccato, in specie hominis videbatur. Unde et propheta ait; Et homo est, et quis cognoscit eum ? Homo secundum carnem, sed ultra homiDenique cum leprosum tangeret, homo videbatur, sed ultra hominem, cum mundaret. Et cum Lazarum mortuum fleret, mortuum quasi homo flebat; sed supra hominem erat, cum mortuum videbatur, cum penderet in cruce; sed supra hominem, cum reseratis tumulis mortuos suscitaret. 1391 S. AUGUSTINI episcopi Hipponiregiensis Ec
Abbreviated transcription (Latin):
t hii mͥ freq̃nter nilte¬
ceni concilii tractatũdem ĩ¬
se tenere comemorant. Sedfraint̾
inillo tractatu patres nr̃i ce
se substantia. carnem autem
ex uirgine eẽ confessi sunt. Qͦ¬
mͦ gͦ niceni concilii nomen.
obtenditur et noua ĩ ducunt᷑
que numqͣm nr̃i sensere ma
cuminforma dei ẽẽt non rara.¬
pinamarbitratꝰ est ẽẽ se eqͣlem deo.
pit plenitudinem natiuȩ et per¬
fectionis humanȩ. sicut deo nicħ
deerat. ita nec hominis ꝯsuma¬
traq Unde: et dauid dicit. spe¬
ciosus forma pre filiis hominy.
Concludit᷑ apollinaris iste. nͨ qͦ
se uertat habet. suis claudit re¬
tib. Ip̃e enim dixerat formam
serin accepit. non seruus locu¬
tus est. Iterum gͦ intelligo qͥd
ẽ informa dei: Respondet ĩna¬
tura dei. Sicut enimait apłs.¬
quid sit formã serui accipiẽs:
Sine dubio ꝑfectio nature. &
conditionis ut dixit humanȩ
ut eẽt in hominis similitudi¬
ne. Et pulcre non carnis sed
hominũ dixit simmilitudinem.

Expanded text:
t hic mihi frequenter Nicaeni concilii tractatum se tenere commemorat. Sed in illo tractatu patres nostri se substanex Virgine esse confessi sunt. Quomodo igitur Nicaeni concilii nomen obtenditur, et nova inducuntur quae numquam nostri sensere majCum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; pit plenitudinem naturae et perfectionis humanae: sicut Deo nihil deerat, ita nec hominis consummaforma. Unde et David dicit: Speciosus forma prae filiis hominum . 7. Concluditur Apollinarista, nec quo se vertat, habet, suis clauditur retibus. Ipse enim dixerat: Formam servi accepit, non servus lectus est. Iterum ergo interrogo, quid est in forma Dei? Respondet: In natura Dei. Sunt enim, ait Apostquid sit, formam servi accipiens ? Sine dubio perfectionem naturae et cut esset in hominum similitudine. Et pulchre non carnis, sed hominum dixit similitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debet habere inuitatorium nisi corꝑe p̃sente. nec in missa¬
gia. xͥ ĩmolatio. ⁊ inferni expoliatio. mortis conculcatio.
humani gn̾is redemptio. ꝑadisi aꝑtio. scͥpturax manifes
qui tunc erant in limbo inferni. qui locus dicebat᷑ sinꝰ abra
ero mors tua. morsus tuus ero inf̾ne. Scͥpturaꝵ ẽ hoc die. facta
mantfestatio. qr scͥpture uet̾is . t̃. que priꝰ erant obscure. hoc

Expanded text:
rum habere invitatorium, nisi corpore praesente, nec in missagia: Christi immolatio, inferni exspoliatio, mortis conculcatio, humani generis redemptio, paradisi apertio, et Scripturarum manifesqui tum erant in lymbo inferni, qui locus dicebatur sinus Abrero mors tua; morsus tuus ero, inferne . Scripturarum hodie facta est manifestati
Abbreviated transcription (Latin):
abiectione fecerint. suo aẽ ꝯsen¬
sun auctoritatis ur̃e p̾cedente sen¬
tencia dampnatione congrua
mam secuti modum ꝑscripte
missis ostendimꝰ suꝑẽẽ. ut anny¬
hoc facturꝰ memorabile scłis
relinquatis. ut abhoc extincta¬
se p̾senti tempore impiȩ secte
ꝯtumacia uideatur. ut nobis
ta succumb̾et. Et alia manuĩ
columẽ beatitudinem tuã sum¬
todiat dñe sc̃ẽ beatissime pat̾.
usebius ep̃e

Expanded text:
sensu, auctoritatis vestrae praecedente sententia, damnatione congrua mam secuti, modum praescriptae missis ostendimus. Superest ut, annuhoc futuris memorabile saeculis relinquatis, ut ob hoc exstitisse praesenti tempore impiae sectae contumacia videatur, ut vobis ta succumberet. Et alia manu: Incolumem beatitudinem tuam sumtodiat, domine sancte ac beatissime pater. EUS
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ habundantiꝰ. et conpb̃r m̃s
senatus detulerant. agnitaq
eorum narratione sicut scrip
tura signauerat. rerum gesta¬
rum ordine continuo reqͥsita
est recitataq epła. qͣm fideiaᷤᷤ¬
sercione plene digestam ado
rientem dudum sanctitas ũra
transmiserat. quȩ ad nos ex u̾ra
ammonitione sco fratre. & co¬
ep̃o nr̃o cerecio mutuante ꝑ¬
uenit claruit eam plena fidei
simplicitate fulgere ppħarum
eciam asseirionib et euuange¬
licis auctoritatib. et apłicedo¬
ctrine testimoniis. nitore qͦͣdam
lucis adueritatis splendorem
radiare. omnibq sensibꝰ conue¬
nire. quos beatus ambrosiꝰ de
incarnationis dominice mnist̾i¬
tota puritate conueniunt do¬
minȩ scẽ et beatissime pat̾. pla¬
cuit omnib qͦrum subscriptõ
subter annexa nomina pot̾it
declarare. ut eos qui impie de
incarnationeᷤ dñicȩ sacram̃to
senciunt: qͣmuis intellectꝰ sui
prauitate catholice fidei ueri¬
tate recedentez se ip̃os dignos

Expanded text:
r Abundantius, et compresbyter meus Senator detulerant, agnitaque eorum narratione, sicut scripta vestra signaverant, rerum gestarum ordine continuo requisita est recitataque epistola, quam fidei assertione plene digestam, ad Orientem dudum sanctitas vestra transmiserat, quae ad nos ex vestra admonitione, sancto fratre et coepiscopo nostro Ceretio mutuante pervenit. Claruit eam plena fidei simplicitate fulgere, prophetarum etiam assertionibus, evangelicis auctoritatibus, et apostolicae doctrinae testimoniis, nitore quodam lucis ac veritatis splendore radiare, omnibusque sensibus convenire, quos beatus Ambrosius. de incarnationis Dominicae mysteritota puritate conveniunt, Domine sancte et beatissime pater, placuit omnibus, quorum subscriptio subter annexa nomina poterit declarare, ut eos qui impie de incarnationis Dominicae sacramento sentiunt, quamvis intellectus sui pravitate a catholicae fidei veritate rece
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis suȩ grãm custodiã¬
q p̾stiterit. qͣndo uos ueros cul¬
tus sui assertores mapłi sui se¬
de presules collocauit.qui et re¬
cta sentire de incarnationis
dominicȩ satramento. & eadem
potestatis rectius custodire. Am
monitis gͦ fratrib et coep̃is
meis habituq conuentu ura-¬
rum formam tenuimꝰ litt̾aꝵ¬

Expanded text:
majestatis sua gratiam custodiamque praestiterit: quando vos idoneos cultus sui assertores in apostoli sui sede praesulem collocavit, qui et recta sentire de incarnationis Dominicae sacramento, et eadem potestis rectius custodire. CAP. II. Admonitis ergo fratribus et coepiscopis meis, habitoque conventu, vestrarum formam 1081 tenuimus litt
Abbreviated transcription (Latin):
patri leoni eusebuis se
nr̃is quos adorientem fidei ca-¬
usa sollicite prouida beatitu¬
do ur̃a direxerat. decursisq lit¬
teris quas per eos tua sanctitaᷤᷤ
destinauit. omni exultatione
inxp̃o releuatus sum qͦd effec¬
tum cõmisse sibi legationis eoᷤ

Expanded text:
Patri LEONI EUSEBIUS Mednostris, quos ad Orientem fidei causa sollicite provida beatitudo vestra direxerat, decursisque litteris quas per eos tua sanctitas destinavit, omni exsultatione in Christo relevatus sum, quod effectum commissae sibi legat
Abbreviated transcription (Latin):
fuit in passione dñi. qm̃ eũ crucifig̾e fecit. de illo dicit
ioħ̾s euͣngłista in apocalipsi Uidi sathan cadentem
alibi uocat eum xp̃c sathanam dicens. Uade retro satha¬
ꝑimitat̾onẽ passionis noli disturbare passionẽ meam
ł alit̾. Uidebat .N. xp̃c ut ait beatus hylarus demonem
ad aurem beati petri sugg̾entem ei ut disturbaret passtõe¬
sus illuis. ⁊ ait ei sathan. Sathan. ac sidrẽt. Inuanũ labo¬
ras. ⁊ ou̾sus ad petrum dixit. Uade retro me .i. sequere me.

Expanded text:
fuit in passione Domini, quoniam eum crucifigere fecit. De illo dicit Joannes in Apocalypsi: Vidi Satan cadentem Alibi vocat eum Christus Satan, dicens: Vade retro, Sataitationem passionis, et noli impedire passionem meam. Vel aliter: Videbat enim Christus, ut ait beatus Hilarius, daemonem ad aurem Petri suggerentem, ut disturbaret passionem illius, et ait ei: Vade, Satanas. Ac si dicat: In vanum laboras. Et conversus ad Petrum dixit: Vade retro a me, id est sequere me
Abbreviated transcription (Latin):
et qui in humanitate mansit.a.
rentias naturaꝵ. s eas inconfu¬
nam naturam inhumanitate
non ꝑpessa comixtionem aut
ꝯmutationem ut eẽt qͦd ñ erat
Quicqͥd enim in aliohabitaredr.
non ip̃m sit tale quale est id
qͦd habitat. s quod aliud inalio
uersitas naturaꝵ Unus enim
exutroq intelligitur xp̃e. Er¬
go ut inconfessione ut ante
dixeram in habitasse ũbum a¬
it in nob̃. Scit i unũ ẽe filium
unigenitum carnem factum
et hominem.
Itẽ eiꝰdem supra ad

Expanded text:
et qui in humanitate mansit, inrentias naturarum, sed eas inconfuna natura in humanitate non perpessa commixtionem aut commutationem ut esset quod non erat. Quidquid enim in alio habitare dicitur, non ipsum fit tale quale est id in quo habitat, sed aliud in alioversitas naturarum. Unus enim ex utraque intelligitur Christus: ergo inconfusione, ut ante dixi, servata inhabitasse Verbum ait in nobis. Scit enim unum esse Filium unigenitum carnem factum et hominem. » Item cujus supra ad
Abbreviated transcription (Latin):
tione dei. de sciencia sp̃ualide
diuinis carismatib. deamici¬
tia. de definiendo. ut non difi¬
mendo. detrib antiqͥs gñibꝰ
monachoꝵ et quarto nuꝑ ex¬
orto. define cenobite. et here¬
mite. de satisfactione peniten¬
ciȩ. de remissione qͥnqua ge¬
sime. de nocturnis illusionibꝰ.
nolo malũ hoc ago.Demorti¬
ficatione et adextremũ roga¬
tꝰ. aleone archidiacono pꝰea
urbis romȩ ep̃o. scripsit. adũ¬
sus nestorem. de incarnatio¬
ne dñi libros septem: et in
his scribendi apud massili¬
am et uiuendi finem fecit
theodosio et ualentiniano
regnanti b u sz¬

Expanded text:
tione Dei, de scientia spiritali, de divinis charismatibus, de amicitia, de definiendo vel non definiendo, de tribus antiquis generibus monachorum, et quarto nuper exorto, de fide coenobitae et eremitae, de satisfactione poenitentiae, de remissione Quinquagesimae, de nocturnis illusionibus;nolo malum, hoc ago ; de mortificatione. Et ad extremum, rogatus a Leone archidiacono, postea urbis Romae episcopo, scripsit adversus Nestorium de Incarnatione Domini libros septem; et in his scribendi apud Massiliam, et vivendi finem fecit, Theodosio et Valentiniano regnantibus
Abbreviated transcription (Latin):
magistri. Te autẽ pret̾ om¬
nia. ac super omnia ds̃ pat̃
ac mente supplici obsecro ut
hec que ex largitate tui mu¬
neris scripsimus. tu donotu¬
i amoris insinues. Et quia
ut ipse nos d̾ns ds nr̃ unige¬
nitus tuus docuit. ita dilex¬
isti hunc mundũ. ut prosa¬
lute mundi unigenitum
tuũ mitteres. dones hoc ple¬
bituȩ quam redemisti. ut
de incarnatione uingeniti
filii tui. & tuũ donĩm. et
affectum illius lapiat. Et hoc
quod pronobis unigenitus
tuus dñs ds̃ nr̃. et natus et
passus est. et resurrexit. ita õs
et intelligant. &e ament ut
dignatio sacix maiestatis
profectus sit nr̃i amoris. Nec
in anmis uniũsoꝵ humi¬
litas illius imminutionem
habeat honoris.sedaugnen¬
tum semper pariat caritatiᷤ.
Ac beneficia sacre misericor¬
die. ita omnes pie acsapient̃
intelligamꝰ. ut tanto plus
debere nouerimus nos deo
nr̃o quanto humilior pro¬
pter nos factus est ase d̾sz¬

Expanded text:
magistri. te autem praeter ommagistri. te autem praeter omnia ac super omnia, deus patac mente supplici obsecro, ut haec, quae ex largitate tui muneris scripsimus, tu dono tui amoris insinues. et quia, ut ipse nos dominus deus noster unigenitus tuus docuit, ita dilexisti hunc mundum, ut pro salute mundi unigenitum tuum mitteres, dones hoc plebi tuae quam redemisti, ut de incarnatione unigeniti filii tui et tuum donum et affectum illius sapiat, et hoc, quod pro nobis unigenitus tuus dominus deus noster et natus et passus est et resurrexit, ita omnes et intellegant et ament, ut dignatio sacrae maiestatis profectus sit nostri amoris, nec in animis uniuersorum humilitas illius imminutionem habeat honoris, sed augmentum semper pariat caritatis, ac beneficia sacrae misericordiae ita omnes pie ac sapienter intellegamus, ut tanto plus debere nouerimus nos deo nostro, quanto humilior propter nos factus est a se d
Abbreviated transcription (Latin):
mentote. semper doctoris
uestri ac nutritoris. in cuiꝰ
quasi gremio qͦdammodo.
amplexuq creuistis. Qui
cõmunis mͥ ac uob̃ magis¬
ter fuit. cuiꝰ discipuli atq
institutio sumꝰ. Illus scrip¬
ta legite. illius informati¬
onem tenete. illius fidem
ac meritũ amplexamini.
Quod et si assequi grande ẽ
ac difficile. sequi tam̃ pul¬
crum atq sublime. Quoni¬
am summaꝵ rerum ñ ad¬
eptio tantum. sed eciã imi¬
tacio ipsalaudanda est:
Quia numqͣm fere aliqͥs eiꝰ¬
dem rei porcione ad plenũ
caret. ad quam scandere ac
peruenire contendit. Iile gͦ
uobis insensu semper et qua¬
si in conspectu sit. ille in ani¬
mo atq in cogitatione uer¬
o setur. Ille deniq ipse uobis õẽ
hec que ame sunt scripta cõ¬
mendet. quia hec que ego
scripsi ule me docuit. Ec per
hoc non tam mea hec qͣm il¬
luis esse credite. quia riuusex
fonte constat. Et quicqͥd pu¬
tatur ẽẽ discipuli. totum ad
honorem referri conuenit

Expanded text:
mentote semper doctoris mentote semper doctoris uestri ac nutritoris, in cuius quasi gremio quodammodo amplexuque creuistis, qui communis mihi ac uobis magister fuit, cuius discipuli atque institutio sumus. illius scripta legite, illius informationem tenete, illius fidem ac meritum amplexamini. quod etsi adsequi grande est ac difficile, sequi tamen pulchrum atque sublime, quoniam summarum rerum non adeptio tantum, sed etiam imitatio ipsa laudanda est, quia numquam fere aliquis eius rei portione ad plenum caret, ad quam scandere ac peruenire contendit. ille ergo nobis in sensu semper et quasi in conspectu sit, ille in animo atque in cogitatione uersetur, ille denique ipse uobis etiam haec quae a me sunt scripta commendet, quia haec quae ego scripsi ille me docuit. ac per hoc non tam mea haec quam illius esse credite, quia riuus ex fonte constat, et quidquid putatur esse discipuli, totum ad honorem referri conuenit
Abbreviated transcription (Latin):
atq eodem corpore maioꝵ
infirmitatẽ minora ñ sen¬
tiant. cum minoꝵ maiora
paciant᷑. Unde. obsecro et
deprecor omnes uos qͥint᷑
constantinopolitane urbis
ambitũ siti. et peraffectũ
patrie ciues mei. et ꝑum
tatem fidei fratres estis. ut
separetis uos ab illo ut scͥp¬
tum est lupo rapaci. qui de¬
uorẽt dei popłm sicut cibũ
panis. Ne tetigeritis neq gͦ¬
taueritis qͥcquam uliꝰ. qͥã
sunt omnia in interitum.
Existe de medio eius ac sepa¬
ramini. et inmundũ neteti¬
geritis. Mementote magi¬
troꝵ ueterũ. sacerdotumq̃
uestroꝵ gregorii per orbẽ
nobilis. nectarii scĩmoniam
signis. iohannis fide ac pu¬
ritate mirabilis. Ioħis inꝗͣ
litudinem iohis euuͣngłiste
et discipulꝰ iħu. et apłs. qͣsi
super pectus dñi semꝑ affec¬
tumq discubuit. Illius in¬
qͣm mementote. illum sequi¬
mini. Illius puritatem. ilbiꝰ
fidem. illiꝰ doctrinam. ac scĩ
moniã cogitate. illius me¬

Expanded text:
atque eodem cor-1 pore maiorum atque eodem cor-1 pore maiorum infirmitatem minora non sentiant, cum minorum maiora patiantur. unde obsecro ac deprecor omnes uos, qui intra Constantinopolitanae urbis ambitum siti et per affectum patriae ciues mei et per unitatem fidei fratres estis, ut separetis uos ab illo, ut scriptum est, lupo rapaci, qui deuorat dei populum sicut cibum pa.nis. ne tetigeritis neque gustaueritis quicquam illius, quia sunt omnia in interitum. exite de medio eius ac separamini, et inmundum ne tetigeritis. mementote magistrorum ueterum sacerdotumque uestrorum, Gregorii per orbem nobilis, Nectarii sanctimonia insignis, Iohannis fide ac puritate mirabilis, Iohannis, ilitudinem Iohannis euangelistae et discipulus Iesu et apostolus quasi super pectus domini semper affectumque discubuit. illius, inquam, mementote, illum sequimini, illius puritatem, illius fidem, illius doctrinam ac sancti-II moniam cogitate. illius me
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd optimi. in quo consortes
sunt optimoꝵ. Unde ego qͦ¬
q ipse humilis atq obscurꝰ
nomine sicut merito. licet
mͥ sicut inter exinnos con¬
stantinopolitanȩ urbis an¬
tistites locũ magistri usur¬
pare non possim. studium
tam̃ discipuli affectumq
presumo. Adoptatꝰ enima
beatissime memoriȩ ioħe
ep̃o in ministeriũ sacrũ at¬
q oblatus deo. et sicorpore
absum. affectu illic sum. Et
illi dilectissimo mͥ ac uenerã¬
dissimo dei ppło. et si nunc
presencia non admisceorta¬
men mente conũgor.et
hinc est quod condolensei
atq compaciens inuocẽ nũc
quasi communis tristicie
ac doloris erupi. Et qͦd imũ
potiri. per opusculoꝵ nr̃oꝵ
flebilem querimoniã qua¬
si pro menbroꝵ atq artuũ
meoꝵ infirmitate clama¬
ui. Et enim si iuxta apłm
dolente qͥd minore corporiᷤ
parte. condolet maior atq
compatit᷑. quanto magido¬
lente maiore minorem cõ¬
pati oportet: In humanis¬
simũ quippe est. ut inuno

Expanded text:
quod optimi, in quo consortes quod optimi, in quo consortes sunt optimorum. Unde ego quoque ipse, humilis atque obscurus nomine sicut merito, licet mihi inter eximios Constantinopolitanae urbis antistites locum magistri usurpare non possim, studium tamen discipuli affectumque praesumo. adoptatus enim a beatissimae memoriae Iohanne episcopo in ministerium sacrum atque oblatus deo, etsi corpore absum, affectu illic sum, et illi dilectissimo mihi ac uenerandissimo dei populo, etsi nunc praesentia non admisceor, tamen mente coniungor. ct hinc est quod con- condolens ei atque conpatiens in uocem nunc quasi communis tristitiae ac doloris erupi, et, quod unum potui, per opusculorum nostrorum flebilem querimoniam quasi pro membrorum atque artuum meorum infirmitate clamaui. etenim si iuxta apostolum dolente quidem minore corporis parte condolet maior atque conpatitur, quanto magis dolente maiore minorem conpati oportet. inhumanissimum quippe est ut in uno
Abbreviated transcription (Latin):
uerba rerum. ut aperte intel¬
ligamus olim aduersus blaᷤᷤ¬
phemias tuas munimen.
Adeo in expugnabile prepa¬
ratum. quod uenturam qͣn¬
doq ium hereticȩ impug¬
nationis parato iam muro
frangeret ueritatis. Et tu o
impiissime. atq impuden¬
tissime preclare urbis con¬
taminator. et catholicȩ. ac
sc̃e plebis grauis. et exiciosa cõ¬
tagio. stare inȩccła dei ac lo¬
qui audes. et blasphemiis ac
furiosis uocib tuis sacerdo¬
tes semper illese fidei et ca¬
tholice confessionis infamaꝰ.
dicens magistroꝵ prioꝵ ui¬
cio. plebem constantinopo¬
litane urbis errare. Gu ergo
tum. tu gregorio excellencior:
bu nectario probacior᷑ Gu io¬
hanne prestancior: Omnib¬
q aliis orientalium urbium
sacerdotib. qui et si non eiꝰdẽ
nominis cuiꝰ hii quos nomi¬
naui. euisdem tam̃ fidei fue¬
runt: Quomͦ qͥdem quantũ
ad hanc causam pertinet su¬
fficit. quia cum defide agi¬
turomnes in eo idem sunt

Expanded text:
uerba rerum, ut aperte inteluerba rerum, ut aperte intellegamus olim aduersus blasphemias tuas munimen a deo inexpugnabile praeparatum, quod uenturam quandoque uim haereticae impugnationis parato iam muro frangeret ueritatis., et tu, o impiissime atque inpudentissime praeclarae urbis contaminator et catholicae ac sanctae plebis grauis et exitiosa contagio, stare in ecclesia. dei ac loqui audes, et blasphemiis ac furiosis uocibus tuis sacerdotes semper inlaesae fidei et catholicae confessionis infamas, dicens magistrorum priorum uitio plebem Constantinopolitanae urbis errare? tu ergo tum, tu Gregorio excellentior, tu Nectario probatior, tu Iohanne praestantior omnibusque aliis orientalium urbium sacerdotibus, qui, etsi non eiusdem nominis cuius hi quos nominaui, eiusdem tamen fidei fuerunt? quod quidem, quantum ad hanc causam pertinet, sufficit, quia, cum de fide agitur, omnes in eo idem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
merita peruenit. qͥd de filii
deuncarnatione senserit
ac predicarit asculta. Et il¬
lum inquit. quem si nuda
deitate uenisset. non cȩlum.
ñ terra. non maria. ñ ulla
creatura sustinere potuiss.
illesa uirginis uiscera por¬
tauerunt. huiꝰ ergo fidem
atq doctrinam. si alioꝵ ig¬
norabas sequi ac tenere de¬
bueras. cuiꝰ utiq amore ac
desiderio te antistitem sibi
plebs religiosa delegit. Quia
cum de antiochena ȩccła se
tibi sumeret sacerdotem ex
qua illum ante prelegerat.
recepturam se inte credidit.
quicquid in illo habere dix¬
isset. Nonne queso hiom̃s
quasi ꝓphetico olim sp̃u
ad confundendas blasphemi¬
as tuas cuncta dixerunt᷑: Tu
enim dñm saluatoremq noᷤ¬
trum xp̃m ẽẽ clamitas ñ de¬
um. illi autem xp̃m d̃nm ue¬
rum deũ. Tu mariã xp̃otocon.
non theotocon esseblasphe¬
mas. illud axp̃otocon non ne¬
ganf. ut theotocon eẽ cognoᷤ¬
sant. Non res tantũ blasp¬
hemiis tuis sunt opposite. sed

Expanded text:
merita peruenit, quid de filii merita peruenit, quid de filii dei incarnatione senserit ac praedicarit ausculta. et illum, inquit, quem, si nuda deitate uenisset, non caelum, non terra, non maria, non ulla creatura sustinere potuisset, inlaesa uirginis uiscera portauerunt. huius ergo fidem atque doctrinam, si L aliorum ignorabas, sequi ac tenere debueras, cuius utique amore ac desiderio te antistitem sibi plebs religiosa delegit, quia, cum de Antiochena ecclesia te sibi sumeret sacerdotem, ex qua illum ante praelegerat, recepturam se in te credidit, quidquid in illo habere desisset. nonne, quaeso, hi omnes quasi prophetico olim spiritu ad confutandas blasphemias tuas cuncta dixerunt? tu enim dominum saluatoremque nostrum Christum esse clamitas non deum, illi autem Christum dominum uerum deum: tu Mariam Christotocon, non theotocon esse blasphemas, illi ita Christotocon non negant. ut theotocon esse cognoscant, non res tantum blasphemiis tuis sunt oppositae, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ pene indemptꝰ est mar¬
tirii meritum. quam cõfes¬
soris caperet dignitatẽ. ui
ergo inquit intencio est. &
caracter sanctȩ scripture
qͦd sepe diximus. dupplicẽ
esse in eodem satuatore sig¬
nificationem. qͦd et semper
d̃s fuit. et est filius ũbum.
et lumen et sapiencia pa¬
tris. Et qͦd postea ꝓpter nos
carnem sumpsit exmaria
uirgine theotoco. et hõ fac¬
tus est. Item. post alia. Mul¬
ti ergo sancti fuerunt. &e mũ¬
di apeccato. Leremias ũo ab
utero sanctificatiis est. et io¬
hannes cum eẽt inutero ex¬
ultauit ingaudio uoce ma¬
riȩ theotoce. đm utiq deifi¬
lium. qui ut uerbis ipsius
fidem uniũsoꝵ loquar. uer¬
bum est et lumen et sapien¬
tia patris. Propter nos car¬
nem sumpsisse dicit. et ideo
theotocon uirginẽ mariã
quia sit dei mater appellat.
Ioħes constantinopolitanoꝵ
antistitũ decus. cusꝰ sc̃ĩtas abꝰ¬
q ulla gentilicie persecu¬
tionis procella ad martirii

Expanded text:
prius paene indeptus est marprius paene indeptus est martyrii meritum quam confessoris caperet dignitatem, uidergo, inquit, intentio est et character sanctae scripturae, quod saepe diximus, duplicem esse in eadem saluatoris significationem, quod et semper deus fuit et. est filius, uerbum et lumen et sapientia patris, et quod postea propter nos carnem sumpsit ei Maria uirgine theotoco et homo factus est. item post alia: multi ergo sancti fuerunt et mundi a peccato: Hieremias uero ab utero sanctificatus est et Iohannes, cum esset in utero, exultauit in gaudio uoce Mariae theotoci. deum ntique, dei filium, qui, ut uerbis ipsius fidem \' uniuersorum loquar, uerbum est et lumen et sapientia patris, propter nos carnem sumpsisse dicit, et ideo theotocon uirginem Mariam, quia sit dei mater, appellat. Iohannes, Constantinopolitanorum antistitum decus, cuius sanctitas absque ulla gentiliciae persecutionis procella ad martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
dita permixtio. Omira et in¬
ex quisita compago. Qui e¬
rat: fit. et creator creatur
& qui inmensus ẽ capitur.
mediante anima deo et car¬
ni. et ille qui omnes duiteꝰ
facit pauper efficitur. Item
Rursus de epiphania. Sed qͥd
fit. qͦd de nobis agitur. uel ꝓ
nobis noua q̃dam et inaudi¬
ta efficitur permutatio na¬
turaꝵ. et ds homo fit. Item
illic. Et dei filuis cepit esge
uersus exeo qͦd erat inconũ¬
tibilis namq est. sed assum¬
mens qͦd non erat. Miseri¬
cors enim est. ut capi posset
qui capi non poterat. Uideᷤᷤ
quam preclare atq mag¬
ens utiq ammirabilis fide¬
i doctor ex his omnib qͣ no¬
bis in mundũ ueniens. d̾s
tribuit beneficioꝵ esse cu¬
mulum. ñ honoris in miny
tionẽ. quia qͥcqͥd hominid̾s
prestitit. augere eiꝰ in nob
debet affectum ñ imminue¬
re dignitatẽ. Athanasius a¬
lexandrinȩ urbis sacerdos ex
bauit. quiq similẽ persplẽ¬
denti speculo uitam habenᷤ

Expanded text:
dita permixtio, o mira et indita permixtio, o mira et inexquisita conpago. qui erat, fit, et creator creatur, et qui inmensus est, capitur, mediante anima deo et carni, et ille qui omnes diuites facit pauper efficitur. item rursus de epiphania: sed quid fit? quid de uobis agitur uel pro nobis? noua qta efficitur permutatio naturarum; et Deus homo fit. Item illic, et Dei Filius coepit esse versus ex eo quod erat, inconvertibilis namque est, sed assumens quod non erat; misericors enim est, ut capi possit qui capi non poterat. Vides quam praeclare atque magens utique admirabilis fidei doctor, ex his omnibus quae nobis in mundum veniens Deus tribuit, beneficiorum esse cumulum, tonem, quia, quidquid homini deus praestitit, augere eius in nobis debet affectum, non inminuere dignitatem. Athanasius, Alexandrinae urbis sacerdos, exrobauit quique similem semper splendenti speculo uitam habens
Abbreviated transcription (Latin):
dere. hoc deo qui parum pu¬
tat. quidꝰ expectet ignoro.S
forte quia hii quos enume¬
rauimꝰ uiri in diũisi mundi
partib fuert̃. minꝰ ꝓbabileᷤᷤ
tibi auctoritate uideant᷑. Ri¬
diculũ id qͥdem qͥa loco fideᷤ
ñ imminuit᷑. Et quid sit qͣs
ñ ubi sit considerandũ. pre¬
sertim cum religio omnes
uniat. et hi qui infide una
sunt. incorpore quoq unoes¬
se noscantur. Sedtam̃ aliqͦs
tibi quos non despicias eciã
de orientatib proferemꝰ. Gr̃e¬
gorius splendidissimũ scĩe
ac doctrinȩ iubar. qui cum
olim iam uita functꝰ sit. oẽ
nc̃ tam̃ auetoritate ac fide
uiuit. et cum olim iam cor¬
pore absit ab eccłiis. uoce ta¬
men ac magisterio ñ rece¬
dit. Cum ergo inquit ꝓces¬
sisset ex uirgine ds̃. iea qͣm
ad sumpserat. humana na¬
tura. unum e duob sͥ inui¬
cem contrariis existens. car¬
nem ac sp̃m. aliud indeum
ad sumitur. aliud ĩ deitatiᷤ
grãm prestat. Onoua et ĩ au¬

Expanded text:
dere. hoc deo qui parum pudere. hoc deo qui parum putat, quid plus expectet ignoro. Sed forte, quia hi quos enumerauimus uiri in di-JI uersis mundi partibus fuerunt, minus probabiles tibi auctoritate uideantur: ridiculum id quidem, quia loco fides non imminuitur, et quid sit quis, non ubi sit, considerandum, praesertim cum religio omnes uniat et hi qui in fide una sunt in corpore\' quoque uno esse noscantur. sed tamen aliquos tibi, quos non despicias, etiam de orientalibus proferemus. Gregorius, splendidissimum scientiae ac doctrinae iubar, qui, cum olim iam uita functus sit, etiam nunc tamen auctoritate ac fide uiuit, et cum olim iam corpore absit ab ecclesiis, uoce tamen ac magisterio° non recedit, cum ergo, inquit, processisset ex uirgine deus in ea quam adsumpserat humana natura, unum I e duobus sibi inuicem contrariis existens, carne ac spiritu, aliud in deum adsumitur, aliud in deitatis I gratiam praestat. o noua et inau
Abbreviated transcription (Latin):
li carm sociatus. sed anima
inter carnẽ dmq median¬
te generatꝰ. Num qͥd obscu¬
re deum ex homine natũ
testificatus est: Augꝰtinꝰ
hippone regiensis. oppidi sa¬
quia iam patrem habebat
incȩlo. Natus ex deo ꝑqͣm
efficimur: et natus ex femi¬
na. perquem reficerem᷑. Itẽ
illic. Et ũbum caro factũẽ.
&e habitauit in nobis. Quid
ergo miraris qͥa homineᷤᷤ ex
deo nascunt᷑: Attende ipsũ
dĩn natum ex hominibuᷤ
Item eiꝰdem in epła ad uolu¬
sianum. Sed et ipse moyse ᷤᷤ
et ceteri ꝓphete ueracissime
ei głam magnã dederunt.
hunc non tanquam parem
sibi. nec in eadem miracłoꝵ
potencia superiorem. s ple¬
ne dñm dm omniũ. et ho¬
minẽ propter homines fa¬
ctum uenturũ pronuncia¬
uert̃. Qui ꝓꝓterea. et ipseta¬
lia facere uoluit. ne ẽẽt ab¬
surdum qui per illos fece¬
rat sibi ipse non faceret. Sed
tam̃ et aliqͥd ꝓprium facere
debuit. nasci de uirgine amor¬
tuis resurgere. incẽlum ascẽ¬

Expanded text:
li carni sociatus, sed anima li carni sociatus, sed anima inter carnem deumque mediante generatus. numquid obscure deum ex homine natum testificatus est? Augustinus Hipponae Regiensis oppidi saquia iam patrem habebat in caelo, natus ex deo per quem efficimur, et natus ex femina per quem reficeremur. item illic: et uerbum caro factum est et habitauit in nobis. quid ergo miraris, quia homines ex deo nascuntur? attende ipsum deum natum ex hominibus. item eiusdem in epistula ad Uolusianum: sed! et ipse Moyses et ceteri prophetae ueracissime ei gloriam magnam, dederunt. hunc non tamquam parem sibi nec in eadem miraculorum potentia superiorem, sed plene, dominum deum omnium et hominem propter homines factum uenturum pronuntiauerunt. qui propterea et ipse talia facere uoluit, ne esset absurdum, quae per illos fecerat, si ipse non faceret. sed tamen et aliquid proprium facere debuit, nasci de uirgine, a mortuis resurgere, in caelum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
de qua gabriel dicit aduir¬
inte. ce uirtꝰ altissim obum¬
brabit tibi. Propterea qͦd
nascetur exte sc̃m uocabitur
filiꝰ dei. Et in prouerbiis. Sa¬
pientia edificauit sibidomũ.
Compara hoc si placet doc¬
trinȩ tuȩ inmo blasphe¬
mie qua ais. D̾s enim mẽ¬
sum creator et ñ mensiũ
partus. Ecce enimieroni¬
mꝰ uir sicut maxime scien¬
tiȩ. ita ꝓbatissime puris¬
ꝓpe uerbis quib tu deifili¬
um mensũ partum negaᷤ.
ille partũ mensũ testatur.
Decem enĩ inqͥt mensib in
utero ut nascat᷑ expectat.
Sed paruatibi forsitan uiri
huiꝰ uideat᷑ auctoritas. Idẽ
omnes atq hisdem u̾bis po¬
tato dicere. qͥa qͥcumq dei
filiũ partum eẽ uirginis ñ
negat. partũ esse mensum
confitetur. Auffinus qq¬
xp̃iane philosophie uir. ha¬
ut contempnenda eccłasti¬
coꝵ doctoꝵ porcio.ita mnex¬
posicione symboli. de dñi
natiuitate testatur. filius
enim inqͥt dei nascit᷑ exuir¬
gine. non principaliter so¬

Expanded text:
de qua Gabrihel dicit ad uirde qua Gabrihel dicit ad uirin te et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Propterea quod nascetur in te sanctum vocabitur Filius Dei . Et in Proverbiis: Sapientia aedificavit sibi domum . Compara hoc, si placet, doctrinae tuae, immo blasphemiae, qua ais: Deus enim mensium creator est, et non mensium partus. Ecce enim Hieronymus vir sicut maximae scientiae, ita probatissimae purarope verbis quibus tu Dei Filium mensium partum negas, ille partum mensum esse testatur. decem enim inquit mensibus in utero ut nascatur expectat. sed parua tibi forsitan uiri huius uideatur auctoritas: idem omnes atque isdem uerbis putato dicere, quia, quicumque dei filium partum esse uirginis non negat, partum esse mensum confitetur. Rufinus qianae philosophiae uir, haud contemnenda ecclesiasticorum doctorum portio, ita in expositione symboli de domini natiuitate testatur: filius enim, inquit, dei nascitur ex uirgine, non principaliter so
Abbreviated transcription (Latin):
ro.natum certe exuirgine.
d̾m predicat matrẽ dei ma
riam nominat. Et ubiilla
est prodigiosa atq execrabi¬
lis uoxtua qua ais. qͦmodo
mater potest eẽ aliena a
natura suaͦ. Si autẽ mat̃
ab ipsis uocatur. humanita
est qͦd natum est ñ d̾s. Ecce ex¬
imuis fidei magister. et ho¬
minẽ dicit eum esse qͦm ge¬
nuit. &e deum docet ẽẽ qui
natus est. &e tam̃ hoc nonĩ¬
fidelitatis causam. sed fidei
esse miraculũ. Ieronimꝰ cath¬
olicoꝵ magister. cuiꝰ scrip¬
ta per uniũsum mundum
quasi diuinȩ lampades ru¬
tilant. in libro ad eustochiũ.
Dei inquit filius ꝓnr̃a salute
hominis factus est filius de¬
cem mensib in utero ut naᷤᷤ¬
catur expectat. et ille cuiꝰ pu¬
gillo mundꝰ includit᷑. prese¬
pis continet᷑ angustiis. Item
ipsius incõmento ysaie. Do¬
minꝰ enim uirtutũ qui ẽ rex
głe. ipse descendit inuterũ
uirginalem. et ingressus est.
et egressus orientaiem por¬
tam. quȩ semper clausa est.

Expanded text:
ro. natum certe ex uirgine ro. natum certe ex uirgine deum praedicat, matrem Mariam dei nominat. et ubi illa est prodigiosa atque execrabilis uox tua qua ais: quomodo mater potest esse alieni a natura sua? si autem mater ab ipsis uocatur, humanitas est quod natum est, non deus. ecce eximius fidei magister et hominem dicit eam esse quae genuit et deum docet esse qui natus est, et tamen hoc non infidelitatis causam, sed fidei esse miraculum. Hieronymus, catholicorum magister, cuius scripta per uniuersum mundum quasi diuinae lampades rutilant, in libro ad Eustochium dei, inquit, filius pro nostra salute. hominis factus est filius. decem mensibus in utero ut nascatur expectat, et ille, cuius pugillo mundus includitur, praesepis continetur angustiis. item ipsius in commento Esaiae: dominus enim uirtutum, qui est rex gloriae, ipse descendit in uterum uirginalem et ingressus est et egressus orientalem portam, quae semper clausa est,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ amanu dñi non recedenᷤ.
in dei semꝑ digito qͣsi gem¬
ma rutilauit. in libro qui
est. aduirgines ita memo¬
rat. frat̾nus m̃s candidus
et rubeus. Candidꝰ quia pa¬
tris splendor est: rubeus. qͥa
partus est uirginis. Memen¬
totam̃ in eo antiquiora di¬
unitatis in signia. qͣm cor¬
poris sacramẽnta. Non enĩ
cepit exuirgine. s quierat
uenit inuirginẽ. Item ipsiᷤᷤ
innatale domini. Uidete mi
ele dicitur. Porta erac lausa
et non est aperta. qͥa dñstrã¬
surit peream. Gloriosa uir¬
ginitas et preclara fecun¬
ditas. Dominꝰ mundinascit᷑
et nullꝰ est gemitus parien¬
tis. Euacuatur uterus ĩ fanͤ
excipitur. nec tam̃ uirgiitaᷤᷤ
iuiolatur. fas erat. ut deo naᷤ¬
cente meritum cresceret caᷤ¬
titatis. nec per eus egressum
uiolarentur integr̃a qui ue¬
nerat sanare corrũpta. Item
in expositione euuangelii
scd̃m lucam. Quodeã potis¬
simũ electa est. ut dm pare¬
ret. quȩ erat desponsata ui¬

Expanded text:
qui a manu domini non recedens qui a manu domini non recedens in dei semper digito quasi gemma rutilauit, in libro qui est ad uirgines ita memorat: fraternus meus candidus et rubeus, candidus quia patris splendor est, rubens quia partus est uirginis. memento tamen in eo antiquiora diuinitatis insignia quam corporis sacramenta. non enim coepit ex uirgine, sed qui erat, uenit in uirginem. item ipsius in natale domini: uidete mirele dicitur: et porta erat clausa et non est aperta, quia dominus transiuit per eam. gloriosa uirginitas et praeclara fecunditas. dominus mundi nascitur, et nullus est gemitus parientis: uacuatur uterus, infans excipitur, nec tamen uirginitas uiolatur. fas erat ut deo nascente meritum cresceret castitatis, nec per eius egressum uiolarentur integra, qui uenerat sanare corrupta. item in expositione euangelii secundum Lucam: quod ea potissimum lecta est ut deum pareret, quae erat desponsata ui