comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& inter sem̃ tuũ. & sem̃ illiꝰ. Uictoria nãq re¬
mulieris inimicicias ꝯtͣ draconẽ antiquũ
intm̃ ex ercuit ut caput eiꝰ ꝯtereret. & om¬
nẽ potestatẽ ei auferret. Dicat gͦ. exaudiũ
lutis dilatio: Gen̾ationes nãq.lxx.uii. ab

Expanded text:
nter semen tuum et semen illius . » Victoria namque Remulieris, inimicitias contra draconem antiquum in tantum exercuit ut caput ejus contereret, et omnem potestatem auferret. Dicat ergo: « Exaudlutis dilatio? Generationes namque LXXVII ab
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aut̃ in tͣctib notandũ ẽ. qd̾ om̃s fere gͣuio¬
rib ꝯpositi st̃ uocib. nec ũꝗͣ his qͥ autẽtici diitur
modis exaltari merent᷑: s cuncti plagaliũ in¬
feriorib t̾minis ꝯtenti fletũ & tͥsticiã in humi¬
litate sonoꝵ denuntiant. Qd̃ ꝯgrue satis ob¬
letantiũ carm̃ ẽ int̾mitteret᷑. Bene gͦ tctꝰ qͥ in¬
terim ꝓ alła cantat᷑ altitudinẽ atq excellen¬
ciam gaudii. gͣui succentu & modestis decli-¬

Expanded text:
 in tractibus notandum est quod omnes fere gravioribus compositi sunt vocibus, nec unquam iis qui authentici dicuntur, modis exaltari merentur; sed cuncti plagalium inferioribus terminis contenti, fletum et tristitiam in humilitate sonorum denuntiant. Quod congrue satis oblaetantium carmen est, intermitteretur. Bene ergo tractus, qui interim pro alleluia cantatur, altitudinem atque excellentiam gaudii, gravi succentu, et modestis decli
Abbreviated transcription (Latin):
nec arari ꝑmittebant. Grẽ. ad utrãq par-¬
tẽ hominũ respic̃ & eoꝵ. scilicet qͥ tãꝗͣ bo¬
na t̾ra sem̃ u̾bi dei suscipientes fructũ iu¬
sticie retulert̾. ⁊ eoꝵ qͥ rebellantes uniu̾se
t̾rȩ dñatori. aratrũ eiꝰ ꝯfregert̾. bouesq in¬
nocuos iugulauert̾. Disseminato nãq u̾¬
bo dei factũ est qđ ait. Sciant g̾s. q .n.t.d.¬

Expanded text:
nec arari permittebant. Graduale ad utramque parnec arari permittebant. Graduale ad utramque partem hominum respicit, et eorum scilicet, qui tanquam bona terra, semen Verbi Dei suscipientes, fructum justitiae retulerunt, et eorum qui rebellantes universae terrae Dominatori aratrum ejus confregerunt, bovesque innocuos jugulaverunt. Disseminato namque Verbo Dei factum est quod ait: « Sciant gent
Abbreviated transcription (Latin):
minat. s. s. agit᷑q statio ad scmpaulum.
digna sane & euidenti causa. qr dux u̾bi
tor ille adopꝰ suũ exeat dũ adhuc in accu¬
bitu suo ẽ. & insinu dei patͥs qͥescit. con¬
do enĩ⁊ semen suũ semmnando ħ effe¬
ret. Ignorantia namq dei terrȩ nr̃e steri¬
litas fuit. Seminator gͥ sapientie celestis qr
adopꝰ suũ ut dictũ ẽ exiens. & aratores
tũ paulũ. qui plus illisom̃ib laborauit
oꝑariũ utilem hu̾it ꝗͣ ad gentes misit. &
acuto uomere lingue eiꝰ cordadura ꝓscin¬
dens. fidei & moꝵ copiosũ señ infudit. In¬
gressus sac̾dos statimincollecta Ds̃ qͥ con¬
spicis. celebrẽ eiꝰdem doctoris gentiũ me¬
moriam p̾mittit. ut stationẽ ꝯuenienter
ascriptã exp̃ssa qͦ ꝓͥetas manifestiꝰ cõmen¬
det: ampliꝰ aut̃ adhoc sequens epła ꝑti¬
net. qua idem fortissimꝰ celestis agͥcole oꝑa¬
riꝰ ueros labores suos enum̾at. ⁊ ꝑicła qͥb
illũ affecert̾. hiqͥ dñi sui fines inuaserat̃.

Expanded text:
men suum ; agiturque statio ad sanctum Paulum, digna sane et evidenti causa, quia dux verbi tor ille ad opus suum exeat , dum adhuc in accubitu suo est, et in sinu Dei Patris quiescit, condo enim et semen suum seminando hoc efferet. Ignorantia namque Dei, terrae nostrae sterilitas fuit. Seminator igitur sapientiae coelestis, quia suum ad opus ut dictum est, exiens, et aratores tum Paulum, qui plus omnibus illis laboravit, operarium utilem habuit, quem ad gentes misit, et acuto vomere linguae ejus corda dura proscindens, fidei et morum copiosum semen infudit . Ingressus sacerdos statim in collecta: Deus, qui conspicis, celebrem ejusdem doctoris gentium memoriam praemittit , ut stationem convenienter ascriptam egressa quoque proprietas manifestius commendet. Amplius autem ad hoc sequens Epistola pertinet, qua idem fortissimus coelestis agricolae operarius veros labores suos enumerat et pericula, quibus illum affecerunt hi, qui Domini sui fines invaserant,
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotiũxͥ uet̾i sac̾dotio digniꝰ ẽ. tanto
ihabitu sac̾dotali causas hab̃e ꝓbat᷑ dig¬
niores. Illi enim sacͣs uestes scđm colorem.
di. ad duo hemisꝑia celi partesq zodiaci.
ipsumq celũ refertntes. ad ultimũ mauri
lamina q̃ in fronte pontificis erat. inscͥptũ
nent᷑ iustũ ẽẽ cõmemorabat᷑. ut pontifex cͤa¬

Expanded text:
sti veteri sacerdotio dignius est, tanto in habitu sacerdotali causas habere probatur digniores. Illi enim sacras vestes secundum colorem, di, ad duo hemisphaeria coeli partesque Zodiaci, ipsumque coelum referentes, ad ultimum in auri lamina, quae in fronte pontificis erat, inscriptum nentur, justum esse commemorabant, ut pontifex Crea
Abbreviated transcription (Latin):
rex babẏlonis. scilicet romanũ imꝑiũ
uoce magna dicens. Magnꝰ ẽ. d̾̃s danielis.
Uoce in qͣm magna. Alagnus qͥppe sonus
extitit. cũ pͥmũ imꝑator romane urbis.
magne utiq babylonis. fidem xͥ suscep̃.
Salutat uos eccłia q̃ est mbabylone col
gelio circundantes uidei iħm di¬
cunt. Quousq animã nr̃am tollis: Si tu
es xp̃c: dic nob̾ palã. Et respondens iħe.
ego facio innomine patͥs mei. ipsa testimo¬
niũ ꝑhibent de me. E pꝰ aliqua subiecit.
Ego & pater unũ sumꝰ. Audiat arriꝰunũ
sumꝰ. Audiat sabellius qr ũ dix̃ unꝰ s unũ.
Uolentibꝰq eũ lapidare de blasphemia ca

Expanded text:
licet Romanum imperium voce magna dicens: « Magnus est Deus Danielis . » Voce, inquam, magna. Magnus quippe sonus exstitit, cum primum imperator Romanae urbis, magnae utique Babylonis, fidem Christi suscepit. « Salutat vos Ecclesia, quae est in Babylone collgelio, circumdantes Judaei Dominum, dicunt: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Et respondens Jesus: psa testimonium perhibent de me . Et post aliqua subjecit: Ego et Pater unum sumus . Audiat Arius, unum sumus, audiat Sabellius, quia non dixit unus, sed unum. Volentibusque eum lapidare, et de blasphemia cal
Abbreviated transcription (Latin):
R̃a.iii. ut dictum ẽ in eũgło ambu¬
labat iħc in galileam ñ enĩ uolebat
ĩre iñuideam qr querebant eũ iudei inter¬
ficere. Et paulo pꝰ. Tamen&e ipse ascendit
ad diem festũ non manifeste. s qͥsi in oc¬
culto. Seqr. Iudei gͦ querebant eũ indie fe¬
sto dicentes. uͥ ẽ ille: e murm᷑ multꝰ de eo
erat inturba. Alii dicebant qr bonꝰ ẽ: alii¬
autẽ non. s seduc̃ turbas: huic sane eũ¬
gelio ñ nulla similitudine ꝯgruit illa
quȩ p̾mittit᷑ lectio de ꝓpħa damele licet
inhebraico ñ habeat᷑. qd̾̃ ꝯgregati baby¬
lonii adu̾sus regẽ dixer̃. Rade nob dam¬
elem qͥbel detrux̃: & drachonẽ int̾fecit.
Nam & iudei uere ⁊ sp̾ualit̾ babylonii. qͥ
nc̃ querebant iħm. tandẽ ꝯgregati ad u̾sꝰ
p̾sidem romane potestatis pẏlatũ. qͦ roma
scͥbitur. ⁊ ẽ sp̾ualiter babylon. petiert̾ ex¬
citata sedicione. ut sͥ traderet illũ. fecer̃q

Expanded text:
rtia, ubi dictum est in Evangelio: Ambulabat Jesus in Galilaeam; non enim volebat ire in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei interficere , et paulo post tamen: Et ipse ascendit ad diem festum non manifeste, sed quasi in occulto , sequitur: Judaei ergo quaerebant eum in die festo, dicentes: Ubi est ille? Et murmur multum erat de eo in turba. Alii dicebant: Quia bonusest: alii: Non, sed seducit turbam. Huic sane Evangelio nonnulla similitudine congruit illa, quae praemittitur lectio de propheta Daniele, licet in Hebraico non habeatur, quod congregati Babylonii adversus regem, dixerunt: Trade nobis Danielem, qui Bel destruxit et draconem interfecit , etc. Nam et Judaei vere et spiritualiter Babylonii , qui nunc quaerebant Jesum, tandem congregati adversus praesidem Romanae potestatis, Pilatum, quae Roma scribitur et est spiritualiter Babylon , petierunt excitata seditione, ut sibi traderet illum, feceruntque
Abbreviated transcription (Latin):
cis serui ceruicẽ durã ꝯtundens. Nã & isti
filii rebelliũ & increduloꝵ. tẽptatoꝵ &
mmuriosoꝵ. tẽptantes & ceruicẽ suam
obdurantes. hoc merebant᷑. ut qͤmadmo¬
dum corꝑa illoꝵ ꝓstrata st̃ in deserto: sic
ipsi longe a reꝓmissione pellerent᷑. stantes
ꝯtra sanguinẽ ꝓximi. & cuncta supͣdicte

Expanded text:
cis servi cervicem duram contundens . Nam et isti, filii rebellium et incredulorum tentatorum et murmurosorum tentantes, et cervicem suam obdurantes hoc merebantur, ut quemadmodum corpora illorum prostrata sunt in deserto , sic ipsi longe a repromissione pellerentur, stantes contra sanguinem proximi, et cuncta supradictae
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ad imaginẽ ꝯdita ẽ. Quare: uidelicet¬
qr diuine bonitatis imitatio ꝑ quã dĩ sum-¬
litudo retinet᷑. creat᷑e qͦq uoluntatẽ exi¬
git. rationalitas autẽ q̃ inp̾ssione imagi¬
nis dei humane anime insculpta ẽ. a so¬
la creatoris arce ꝓcessit. Gͥ ut similitudinẽ
di quã nr̃a uoluntate ꝑ didimꝰ. nr̃a nichi¬
lominꝰ uoluntate recuꝑare possimꝰ. boni¬
tas dĩ sp̃c sc̃s illuc usq descendit qͦ ꝑueni¬
re nos facile possumꝰ dum suꝑfert᷑ aqͥs qͦ
p̾sto st̃. de nr̃o solam uoluntatẽ postulais.
cet̾a gratis om̃ia ꝓcurans. Nã & aquã illã

Expanded text:
 Dei condita est. Quare? quia videlicet, divinae bonitatis imitatio, per quam Dei similitudo retinetur, creaturae quoque voluntatem exigit; rationalitas autem, quae impressione imaginis Dei humanae animae insculpta est, a sola Creatoris arte processit. Igitur, ut similitudinem Dei, quam nostra voluntate perdidimus, nostra nihilominus voluntate recuperare possimus, bonitas Dei Spiritus sanctus illuc usque descendit, quo pervenire nos facile possumus, dum superfertur aquis, quae praesto sunt, de nostro solam voluntatem postulans, caetera gratis omnia procura
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. de spũ scõ ẽ. Et qͥ inmundi c̾atione ut in
p̾senti lectione scpͥtũ ẽ. suꝑ ferebat᷑ aquis
inmor dũ uolucris ut ait iheronimꝰ oua
sua calore animantis ipse n̾c suꝑfert᷑ aqͥs
baptismi. ut ingredientes sub grã̾m suã ꝯ¬
fouens in uerã regeneraret uitã. Ex pandeis
alas suas & assumens eosiatq portans inhu¬
meris suis. Et si opꝰ ẽ ut ampliꝰ appropinqͤt
alicui. id ẽ. si aliquis arceat᷑ ab aquis. ut uo¬
lens ad illas ꝑuenire nonpossit. sic̃ arcebat᷑ cor¬
neliꝰ ud eisphibẽtibꝰ gentiles recipi. uł sicut
multi xp̃m in ꝑsecutione ꝯfitentes. nec dũ
baptizati adaquas ꝑuenire ñ poterant. ar-¬
tati carcerib. & uincłis p̾pediti. si inꝗͥ opꝰ
sit ꝓpter aliqͥd huiꝰmodi. tunc demũ aduo¬
lat mater gr̃a dĩ. suasq ultͣ nidũ aquarũ
alas extendit. sicut adhuc loqͥnte petro ce-¬

Expanded text:
u sancto , » et qui in mundi creatione, ut in praesenti lectione scriptum est, superferebatur aquis, in modum volucris, ut ait Hieronymus, ova sua calore animantis ipse nunc superfertur aquis baptismi, ut ingredientes sub gratiam suam confovens, in veram regeneraret vitam expandens alas suas, et assumens eos atque portans in humeris suis . Et si opus est ut amplius appropinquet alicui, id est si ab aquis arceatur aliquis, ut volens ad illas pervenire non possit, sicut arcebatur Cornelius , Judaeis prohibentibus gentiles recipi, vel sicut multi Christum in persecutione confitentes, necdum baptizati, ad aquas pervenire non poterant, aretati carceribus et vinculis praepediti. Si, inquam, opus sit, propter aliquid hujusmodi, tunc demum advolat mater gratiae Dei, suasque ultra nidum aquarum alas extendit; sicut adhuc loquente Petro ce
Abbreviated transcription (Latin):
Si seꝑau̾is p̾tiosũ auili qͣsi os meũ eris. Phi¬
lippꝰ gͦ cunctos ut dictũ ẽ. noĩe suo signat
apłos qͥ usq hodie scͥptis suis ethiopissas
candidare ñ desinunt aĩas. insuꝑ & redar¬
guunt sẏnagogã murm᷑ãtẽ ꝯtͣ dnm̃ ꝓpt̾¬

Expanded text:
Si separaveris pretiosum a vili, os meum eris . » Philippus ergo cunctos, ut dictum est, suo nomine signat apostolos, qui usque hodie scriptis suis Aethiopissas candidare non desinunt animas: insuper et redarguunt Synagogam murmurantem cont
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ minst̾iũ. qđ osmuti aptũ ẽ. qd̃
lingue infantiũ diserte facte st̃. qd̃ ethi-¬
ops horridꝰ agnelli candido uellere ue¬
stitus ẽ. qd̃ peccatͥx quelibet aĩa foramen
crucis inuenit inmaxilla leuiathan. ꝑ
qđ effugiens crucifixã ñ iam in monum̃¬
to s in celo qͦrens inueniat miscdiã Apt̾¬
qd̃ eosdẽ apłos in eũgłio supͣdicto uocat
dñs frẽs suos. qr studiis illoꝵs actũ ẽ. ut eo
nichilominꝰ habeat gentiũ eccłia. qđ eã
dñs sua corꝑali ñ illustͣuit p̾sentia. S et
phylippꝰ qui supͣdictũ fidei candore uestiũ
ethiopẽ nomine suo cunctos mistice sig¬
nat apłos. Phylippꝰ .i. ĩtpt at᷑ os lãpadis: lã¬
pas autẽ. id ẽ lux mundi saluator ẽ sic̃
ysaias dic̃de illo. ꝓpter syon ñ tacebo. &

Expanded text:
ctum est ministerium, quod os muti apertum est; quod linguae infantium disertae sunt, quod Aethiops horridus agnelli candido vellere vestitus est, quod peccatrix quaelibet anima foramen crucis invenit in maxilla Leviathan , per quod effugiens, crucifixam non jam in monumento, sed in coelo quaerens inveniat miserid eosdem apostolos in Evangelio supradicto vocat Dominus fratres suos , quia studiis illorum actum est, ut eo nihil minus habeat gentium Ecclesia, quod eam Dominus sua corporali non illustravit praesentia. Sed et Philippus, qui supra dictum fidei candore vestivit Aethiopen, nomine suo cunctos mystice signat apostolos. Philippus enim interpretatur os lampadis. Lampas autem, id est lux, mundi Salvator est, sicut Isaias d
Abbreviated transcription (Latin):
it. qd̾ paries iniiciciarũ int̾ nos ac dm̃
erectꝰ fuerat .i. pecc̾m. ad qͦm dissoluen-¬
dũ. dñs nr̃ tͣnsitu mortis ꝑfectꝰ ẽ. Qͦ effec¬
to resurgendo rediens. pacẽ anñtiauit
ꝗͣ adqͥsierat nob̃. pͥma uoce qͣm emisit in
iedio discipłoꝵ suoꝵ diicendo. pax uob̾.

Expanded text:
d paries inimicitiarum inter nos ac Deum erectus fuerat , id est peccatum, ad quem dissolvendum Dominus noster transitu mortis protectus est. Quo effecto resurgendo rediens pacem annuntiavit, quam acquisierat nobis prima voce, quam emisit in medio discipulorum suorum, dicendo: « Pax vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
theniatizantes oscłm. qͦ filiũ hoĩs tͣdens.
sc̃m & innoceus apłoꝵs infamauit collegi¬
ũ. apud eos qͥ foris erant. occasionẽ male¬
dicen di p̾bens. ac detestandi eosqͦꝵs sc̃i¬
tatis estimatio magna fuerat. ut de illis
ab uno disce om̃s.

Expanded text:
atizantes osculum, quo Filium hominis tradens, sanctum et innocens apostolorum infamavit collegium apud eos, qui foris erant, occasionem maledicendi praebens, ac detestandi eos, quorum sanctitatis aestimatio magna fuerat, ut de illis ab uno Disce omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ. diem illũ quo data ẽlex in
cuius rei memoriã sollẽpnitas magna e
diem inqͣm qͦ pꝰ transitũ maris rubri data
fuisse ab immolatione paschał agni. Nõ nul
liit. marĩe qͥ cõputadi sciẽtie sfudet cũ legt̃.

Expanded text:
non est diem illum, quo data est lex, in cujus rei memoriam solemnitas magna erdiem, inquam, quo post transitum maris Rubri data agesimum fuisse ab immolatione paschalis agni. Nonnulli enim, maxime qui computandi 123 scientiae student, cum legunt
Abbreviated transcription (Latin):
uũ dño ex om̃ib habitacłis ur̃is. panes
nos dũicã diem dm̃s. id ẽ transacto mag¬
corpꝰq suũ uere nouarũ frugũ t̾re nr̃e
fascicłm. uerꝰ ipse sac̾dos corã dño deopa-¬
tre suo lenauit & scĩficauit. Nicħ gͦ qͦstio¬
nis remanet cur dies ille qͦ sp̃s sc̃s datꝰ ẽ.
rit pentecost̾ qr sic̃ iam dictũ ẽ. ñ ab ip¬
sa uesꝑa paschali. s a subseqͤnte pͥma sab¬
bati dies pentecostes incipiebant cõputa¬
ri. Offeramꝰ itaq dño hac die pͥmitiarũ¬
panes duos. id ẽ ꝑduob illis grãs agamꝰ
lapideis sic̃ moyses in deuteronomio ait.
to dei. diorus u dĩ sp̃s sc̃s ẽ. ⁊ n̾c nouis
id ẽ eũ glicis patͥb grãm intabulis scbit
carnalib. Sollep̃nemq agamꝰ diem. pꝰ.uii.
septimanas emicantẽ & num̾o suo. id ẽ
qͥn qͥgenario iubileũ significãtẽ. id ẽ di¬
mittentem qͦ ab om̃i debito dimissi adan¬
tiꝗͣ reu̾tem᷑ possessionẽ. ꝗͣ ꝑdidimꝰ subpec¬

Expanded text:
 habitaculis vestris panes nos Dominicam diem dicimus, id est transacto magcorpusque suum vere novarum frugum terrae nostrae fasciculum, verus ipse sacerdos coram Domino Deo Patre suo levavit et sanctificavit. Nihil ergo quaestionis remanet, cur dies ille quo Spiritus sanctus drit Pentecostes, quia, sicut jam dictum est, non ab ipsa vesper a paschali, sed a subsequente prima Sabbati, dies Pentecostes incipiebant computari. Offeramus itaque Domino hac die panes primitiarum duos, id est pro duobus illis gratias agamus lapideis, sicut Moses in Deuteronomio ait: « c novis, id est evangelicis patribus gratiam in tabulis scripsit carnalibus . Solemnemque agamus diem post septem septimanas emicantem et numero suo, id est quinquagenario, jubilaeum significantem, id est dimittentem , quo ab omni debito dimissi, ad antiquam revertemur possessionem, quam perdidimus sub pec
Abbreviated transcription (Latin):
planũ ẽ. Qua die cũ datur sp̃c sc̃s mira no¬
bis oꝑũ eiꝰ ꝯcordia cõmendat᷑. da qͥ suffici¬
enter tͣctatũ ẽ a sc̃is doctoribꝰ. Sciendũ qͦ
paschali uesꝑa qua ĩmolabat᷑ agnꝰ. s a sub¬
seqͤnte pͥma sabb̃i incipiebant numerari.
Sic it scriptũ ẽ in leuitico. fereti mami¬
pulos spicarũ. pͥmiciasmenssis ur̃e ad sa¬
cerdotem. qui leuab̾ fasciculũ corã dño ũ ac¬
ceptabilis sit ꝓ uob̃ alt̾a die sabbi & scĩ¬
ficab illũ. Dinumerabitis gͦ ab ipso die

Expanded text:
planum est. Qua die cum datur Spiritus sanctus, mira nobis operum ejus concordia commendatur, de qua sufficienter tractatum est a sanctis doctoribus. Sciendum quoque paschali vespera, qua immolabatur agnus, sed a subsequente prima Sabbati incipiebant numerari. Sic enim scriptum est in Levitico: « Feretis manipulos spicarum primitias messis vestrae ad sacerdotem. Qui levabit eum coram Domino, ut acceptabilis sit vobis altera die Sabbati, et sanctificabit illum. Nume
Abbreviated transcription (Latin):
rauit plebi om̾ia u̾ba dĩi ac iudicia. Ac
deinceps. Et mane inqͥt ꝯsurgens edifi¬
cauit altare ad radices montis. Et post
pauca. Dix̃ autẽ dñs ad moysen. Ascen¬
de ad me in montẽ & esto ibi. daboq tͥ
duas tabulas lapidͤas. ac legem & man

Expanded text:
ravit plebi omnia verba Domini atque judicia . » Ac deinceps: « Et mane, inquit, consurgens aedificavit altare ad radices montis . » Et post pauca: « Dixit autem Dominus ad Mosen: Ascende ad me in montem, et esto ibi, daboque tibi duas tabulas lapideas, et
Abbreviated transcription (Latin):
stra egyptioꝵ. & interfec̾ exercitũ eoꝵs et
subu̾tit rotas curruũ. ferebant᷑q in ꝓfun¬
dum. Itẽq illud quod inmundi creatiõe
aliis horis tacitis. ꝯmemorant᷑ uesꝑe ce ma¬
ne insenaria diuinoꝵs oꝑm distinctiõe
Iure gͦ ymnũ qͥ ẽ. euangłice leticie exem¬
plo dni. qͥ ymno dicto exiuit in montẽ
oliuarũ. his dũ taxat horis psalmi uecꝰte
auctoritatis antecedt̃. & qi ex euangłio
maxima sacͣmenta ꝯmemorat᷑. ⁊ obhoc eũ¬
głicis decorati st̃ canticis. ymnos eisdẽ pe-
psalmosymnũ habet c̃tiguũ. Nec mirum
cũ inpsalmoꝵ qͦ titulis nc psalmꝰ cantici.
nc̃ canticũ psalmi inuenias. & ipsa ꝯmu¬
tatio ratiõe ñ careat. Omniũ in cõmune
horarũ dignitatẽ reuerendã & hoc indi-¬
cat. qđ earũ initiũ & finẽ parit̾ referi
ne horarum infestiuitatibus

Expanded text:
egyptiorum, et interfecit exercitum eorum, et subvertit rotas curruum, ferebanturque in profundum . Itemque illud quod in mundi creatione, aliis horis tacitis, commemorantur vespere et mane, in senaria divinorum operum distinctione . Jure ergo hymnum, qui est evangelicae laetitiae, exemplo Domini, qui hymno dicto exivit in montem Olivarum ; his duntaxat horis psalmi vetustae auctoritatis antecedunt, et quia ex Evangelio maxima sacramenta commemorant, et ob hoc evangelicis decorati sunt canticis, hymnos eisdem pene iguum. Nec mirum, cum in psalmorum quoque titulis, nunc Psalmus cantici, nunc Canticum psalmi , et ipsa commutatio ratione non careat. Omnium in commune horarum dignitatem reverendam et hoc indicat, quod earum initium, et finem pariter referimne horarum in festivitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
nificentiꝰ instituit. Nam dñs n̾r media no¬
cte de uirgine natꝰ. itidẽ ut samson qͦn¬
dam obsessus ab allophilis media nocte
confractis portis inferi surrex̃ a mortius.
Media nichilominꝰ nocte uenturꝰ asse¬
ritur insimilitudinẽ egyptii tẽꝑis qͣndo
pascha celebͣtũ ẽ. & ext̾minatoruenit. &
frontiũ sanguine agni pꝰtes ꝯsecͣti sunt.
Undereor inqͥt beatus ieronimꝰ traditio¬
nem apłicã ꝑmansisse. ut die uigłiarũ

Expanded text:
nificentius instituit. Nam Dominus noster, media nocte de Virgine natus ; itidem, ut Samson quondam obsessus ab Allophylis , media nocte confractis portis inferi surrexit a mortuis . Media nihilominus nocte venturus asseritur , in similitudinem Aegyptii temporis, quando pascha celebratum est, et exterminator venit, et frontium postes sanguine agni consecrati sunt. « Unde reor, inquit beatus Hieronymus, traditionem apostolicam permansisse, ut die vigiliarum
Abbreviated transcription (Latin):
illud tẽpꝰ secitate sũpta festũ cunctos a
m hee.uii. sit hore diei matutini.
pruma. tercia. sexta. nona. uesꝑa. cõple¬
toriũ. matutini & uesꝑe a cet̾is horis & nu¬
mero psalmoꝵ. & ordine ymuoꝵ non in¬
merito differt̾. Nam exuet̾i qͦ testam̾to anti¬
quã ut iam dictũ est auctoritatẽ trahunt
Nec it nichil momenti hab̃e debuit inhis
antiquitas illa matutini & uesꝑtini sacͥfi-¬
cii. ⁊ ut supͣ repetam immolat̾o paschalis
agni quȩ fiebat in uesꝑa. & illud qͦdfiebat

Expanded text:
illud tempus, securitate praesumpta. festum cunctos ag, hae septem sint horae diei, matutini, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorium, matutini et vesperae a caeteris horis et numero psalmorum et ordine hymnorum, non immerito differunt. Nam ex Veteri quoque Testamento, antiquam, ut dictum est, auctoritatem trahunt. Nec enim nihil momenti habere debuit in his antiquitas illa matutini et vespertini sacrificii, et, ut supra repetam, immolatio paschalis agni, quae fiebat in vespera , et illud q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ eiꝰ ope fit possibile his qͥ t̾rast̃ in
n saluator. Nemo ascendit incȩlũ nͥ filliꝰ ho¬
minis qͥ ẽ in celo. Uni & soli qͥ descendit de
cȩlo filio hoĩs. qr una ꝑsona ẽ cũ filio dei.
cũ ũbo patrisꝗ de cęlo descendit. & de cor¬
de patris inut̾o uenit uͥginis. uni in ꝗͣ⁊ soli
filio dĩ filioq hominis. tanqͣsuo capiti cũ¬
cta m̃bͣ corꝑis annectunt᷑. om̃s qͥ infide hꝰ
sacͣm̃ti. mplenitudine hꝰ caritatis st̃ recep¬
ti. ⁊ sic unũ corpꝰ una ꝑsona. unꝰ xꝰ. cap̃ cũ
suis m̃bͥs incęlũ ascendit. dic̃q gͣtulabũdꝰ.
se atq illã ĩꝑsoẽ conuenisse unitatẽ. & ert̃
mũdũ uniu̾sũ ĩpleuit. ũ os electos qͥ fuer̃ abini¬
tio mundi uł fut᷑i st̾ usq ad ultimũ elec̃¬
Caro illa unũ erat gͣnũ frum̃ti. añꝗͣ cadeis¬
cit in altarifructificat inm̃tib & corꝑib
messis. t̾rã fructiferã in qͦ creũ. secũ uehit
inhorrea cȩli

Expanded text:
 ejus ope fit possibile his, qui in terra enim Salvator: « Nemo ascendit in coelum, nisi Filius hominis qui est in coelo . » Uni et soli qui descendit de coelo, Filio hominis, quia una persona est cum Filio Dei, cum Verbo Patris, quod de coelo descendit, et de corde Patris in uterum venit Virginis, uni, inquam, et soli Filio Dei Filioque hominis, tanquam suo capiti cuncta membra corporis adnectuntur , omnes qui in fide hujus sacramenti, in plenitudine hujus charitatis sunt recepti, suis membris in coelum ascendit , dicitque gratulabundus se atque illam in personae convenisse unitatem, et erunmundum universum implevit, ut omnes electos, qui fuerunt ab initio mundi, vel futuri sunt usque ad ultimum elecCaro illa unum erat granum frumenti, quod acit in altari, fructificat in manibus et corpomessis, terram fructiferam, in qua crevit, secum vehit in horrea coeli
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Sequens tractꝰ. eripe me dnẽ ab
homine malo. scdm titulũ eiꝰdem psal
fortis ꝓpugnatoris nr̃i. ꝓ nr̃a salute ĩpas¬
sione sua decertantis. & hȩc illi oratio hac
de causa attribuit᷑. ut nos qͦ simili exẽplo
inꝑid̃o existentes orationis deuotione a

Expanded text:
tatur. Sequens tractus: Eripe me, Domine, ab tatur. Sequens tractus: Eripe me, Domine, ab homine malo , secundum titulum ejusdem psalmfortis propugnatoris nostri, pro nostra salute in passione sua decertantis, et haec illi oratio hac de causa attribuitur, ut nos quoque simili exemplo in periculo existentes, orationis devotione a
Abbreviated transcription (Latin):
luctantis sortitꝰ ẽ nom̃. nullꝰ enim ut ait
ieronimꝰ tam audaci uoce ausus ẽ dm̃ ad
disceptationem iusticie ꝓuocare. & dicere
ei. cur in rebꝰ humanis tanta u̾sat᷑ iniqͥtas.
usqͦquo dnẽ clamabo. & ñ exaudies. & c̃si
inquã hic dĩ colluctator fortis & rigidꝰ. staos
suꝑ custodiã suã. & figens gradũ suꝑ mu¬
nitionem. dum xp̃m in cruce ꝯtẽplat᷑. & ui¬
det cornua inmanib eiꝰ. & ibi abscondi¬
tam fortitudinẽ eiꝰ. timui ait & expaui.
qͥd nos longe inpares. longeq minorem
indie uidicii fiduciã habentes. qñ uide¬
bimꝰ manifestã innubib cęli fortitudinẽ
illã. qͣm hic timet absconditã incornibꝰ
crucis quȩ erant inmanib eiꝰ: Qͥd faci¬
ent tabule si trement colũpne: Recte gͦ
ut nr̃m tractus magis ac magis excitet
timorẽ. ĩpleriꝰq eccłiis religione unitan¬
dis ita cantat᷑. ut pꝰ singłos u̾sus sẽꝑ pͥmꝰ
uicissim. nc̃ a pͥncipio. nc̃ a medio repe¬

Expanded text:
n; « nullus enim, ut ait Hieronymus, tam audaci voce ausus est Deum ad disputationem justitiae provocare, et dicere ei, cur in rebus humanis tanta versatur iniquitas? Usquequo, Domine, clamabo et non exaudies? , etc. Si, inquam, hic Dei colluctator fortis et rigidus stans super custodiam suam et figens gradum super munitionem, dum Christum in cruce contemplatur, et videt cornua in manibus ejus, et ibi absconditam fortitudinem ejus timui, ait, et expavi, quid nos longe impares, longeque minorem in die judicii fiduciam habentes quando, videbimus manifestam in nubibus coeli fortitudinem illam, quam hic timet absconditam in cornibus crucis, quae erant in manibus ejus? Quid facient tabulae, si tremunt columnae? Recte ergo, ut nostrum tractus hic magis ac magis excitet timorem, in plerisque ecclesiis religione imitandis ita cantatur, ut post singulos versus semper primus vicissim nunc a principio, nunc a medio repu
Abbreviated transcription (Latin):
cipium uob̃ mensiũ. pͥmꝰ erit in m̃sib
anni. Decima die mensis huiꝰ tollat unꝰ¬
quisq agnũ ꝑ domos & familias urãs.
tionis p̃coniũ ẽ: scd̾a passionis. & eidẽ¬
passioni quȩ hac die legenda ẽ. scd̃m iohm
sumpsit hoc exilla testimoniũ. os ñ cõmi¬
nuetis ex eo. Singłas lectiones singłi tractꝰ
secuntur. quem cantũ ꝓpͥum eẽ lugentiũ

Expanded text:
 erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unusquisque agnum per domos et familias vestras, tionis praeconium est; secunda passionis, et eidepassioni, quae hac die legenda est secundum Josumpsit hoc ex illa testimonium: « Os non comminuetis ex eo . » Singulas lectiones singuli sequuntur tractus, quem cantum proprium esse lugentium,
Abbreviated transcription (Latin):
arRaNdao Sacre passionis histo¬
riam. illa duo p̃eunt anmalia:
de quib & cantamꝰ. inmedio duũ ani¬
malix̃ innotesceris. scilicet lex & ꝓpħe. qͦ
illi concorditer attestant᷑. iuixta qd̃ moy¬
ses & helias apparuer̃ inmonte. qͣndo tͣns¬
figuratꝰ est cũ eo loqͣntes. Ilam pͥmalec¬

Expanded text:
arrandam sacrae passionis historiam illa duo praeeunt animalia, de quibus et cantamus: In medio duorum animalium innotesceris; scilicet lex et prophetae, quae illi concorditer attestantur, juxta quod Moses et Elias apparuerunt in monte, quando transfiguratus est, cum eo loquentes . Nam prima lec
Abbreviated transcription (Latin):
falicitas gentiũ innuitur. q̃ ꝑ spm̃ scm̃ in
teriorem sacrescͥpture tanꝗͣ hoiẽs ratio¬
nales ꝑcipiunt medullã. cũ iudei car¬
nales tantũ ext̾iorẽ. ut irrationabilia pe¬
cora sectent᷑ paleam. Sermonamq di¬
uinꝰ frum̃tũ ẽ: in quo littere suꝑficies
palea. sens uͦ sp̃ualis qͥ a nob̃ querit᷑ me¬
dulla ẽ. Unde liquet qd̾ sp̃s sc̃s quasi pin¬
guedo diuine sub̃e sit: de qͦ in pͦs dr̃. sic̃¬

Expanded text:
felicitas gentium innuitur, quae per Spiritum sanctum, interiorem sacrae Scripturae tanquam homines rationales, percipiunt medullam, cum Judaei carnales tantum exteriorem, ut irrationalia pecora, sectentur paleam. Sermo namque divinus frumentum est, in quo litterae superficies palea; sensus vero spiritualis, qui a nobis quaeritur, medulla est. Unde liquet quod Spiritus sanctus quasi pinguedo divinae substantiae sit, de quo in psalmo dic
Abbreviated transcription (Latin):
intͦductus ẽ. cũ ille benedictionẽ esau pͥ¬
mogenito suo dare disponeret. Nã ysaac
xpm̃. esau popłm uidaicũ. iacob gentilẽ.
popłs ingreditur ad ysaac indelicet ad
xp̃m tardante foris esau. & occupato in
uenationibꝰ. id ẽ pͥore p̾pło intento ceri¬
moniis carnalib. Ing̾dit᷑ in ꝗ̃ iuniorpo¬
płs cũ obseruantia .x. mandatoꝵ legis qͦ
tradita st̃ p̾ͥpło pͥori. & scientia legis ꝓpħa
rũ ꝑornatur uelut ille iacob a matre in¬
duitꝰ ẽ ualde bonis uestib esau. habens
circa manꝰ collũq pelliculas hedoꝵ. id
ẽ. aꝑtam ꝓferens ⁊fessionẽ pecc̾oꝵs. cybo̾q
scendit sic̃ audiuimꝰ insupͣdicta lectioe.
Adhuc loqͣnte petro cecidit. s. s.s.o.q. a.

Expanded text:
introductus est, cum ille benedictionem Esau printroductus est, cum ille benedictionem Esau primogenito suo dare disponeret . Nam Isaac Christum, Esau populum Judaicum, Jacob gentilem, populus, ingreditur ad Isaac, videlicet ad Christum, tardante foris Esau, et occupat in venationibus, id est, priori populo intento caeremoniis carnalibus. Ingreditur, inquam, junior populus cum observatione decem mandatorum legis, quae tradita sunt populo priori, rornatur, velut ille Jacob a matre indutus est valde bonis vestibus Esau, habens circa manus collumque pelliculas haedorum, id est apertam proferens confessionem peccatorum, cibosque scendit, sicut audivimus in supradicta lectione: Adhuc loquente Petro, cecidit S
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ factũ mutabilitate ꝯ silii. cũ filiꝰ ante¬
qm pateret᷑ idem uoluerit. licet ꝑse ipsũ
tc̃ gentib p̾dicare noluerit. immo disci¬
płos mittens dixerit eis inuiã gentiũ ne
abieritis. Nã qđ ħ ait petrꝰ inu̾itate cõꝑi¬
I
qi non ẽ ꝑsonarũ acceptor d̾s. s monĩ gen¬
te qui timet dm̃ & oꝑat᷑ iusticiã acceptꝰ ẽ
illi. hoc in euangłio testat᷑ filiꝰ dĩdicens. miᷤ¬
sũ se eẽ non aduidiciũ s ad salutẽ tociꝰ mũ¬
di. & sub iungens absq distinctione uidei
atq gentilis. ut om̃is qͥ credit in ipsũñ pe¬
reat: s habeat uitam ȩternã & cet̾a qͦ secũ¬
tur. Ad eo nicħ quidẽ ꝑ se gentibꝰ p̾dicauit
xp̃c s de illarũ salute suiq apud illasglori¬
ficatione. multa p̾dix̃. Sic ysaac nicħ qͥdẽ
ꝑse ipsum iumiori filio suo lacob de affe¬
rendis sibimet cybis mandauit. s ꝑ cũ cor¬
poralem illi ⁊uingẽns rebeccã iacob sub¬

Expanded text:
utabilitate consilii, cum Filius, antequam pateretur, idem voluerit, licet per seipsum tunc gentibus praedicare noluerit, imo discipulos mittens dixit eis: « In viam gentium ne abieritis . » Nam quod hic ait Petrus: In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi . Hoc in Evangelio testatur Filius Dei, dicens missum se esse, non ad judicium, sed ad salutem totius mundi , et subjungens, absque distinctione Judaei atque gentilis: ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam, et caetera quae sequuntur. Adeo nihil quide sed de illarum salute suique apud illas glorificatione multa praedixit. Sic Isaac nihil quidem per seipsum juniori filio suo Jacob de afferendis sibimet cibis mandavit, sed per concorporalem illi Rebeccam Jacob sub
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmas ianuas. id ẽ. fidem spẽ. & caritatẽ.
quartamq illarũ ꝑseuerantiã. eiꝰdẽ cru¬
cis qua pendebat figura significabat.
habet enim crox. longitudinẽ. latitudinẽ.
sublime. atq ꝓfundum. Rofundũ. id est
acumen. quo fixa terrȩ inheret: longitu¬
dinẽ inde usq ad brachia: latitudinẽ ine¬
orundem expansione brachioꝵ altitudi¬
nem ab illis brachiis sursũ uersus qͦ caput
imminet: his. autẽ .ui. sup̃dicte uirtutẽ
signantur. Rofundo fides. quȩ occulta
uoluntatis dei uocatio ẽ: pͥma infundo
cordis quasi fundam̃tũ in edificio ponit᷑:
longitudine ꝑseuerantia. altitudine spes:
quȩ nob̃ incelestib reposita ẽ. latitudine
caritas. Nam de his inquit agustinꝰ apł̃m
dixisse intelligo. ut possitis cõprehende
cũ om̃ib scĩs. quȩ sit latitudo. longitudo
sublime. & ꝓfundũ. Salutis gͦ pͥmos ad

Expanded text:
primas januas, id est fidem, spem et charitatem quartamque illarum perseverantiam in ejusdem crucis qua pendebat, figura significabat. Habet enim crux longitudinem, latitudinem, sublime atque profundum. Profundum, id est acumen, quo fixa terrae inhaeret; longitudinem inde usque ad brachia, latitudinem in eorumdem expansione brachiorum; altitudinem ab ipsis brachiis sursum versus, quo caput imminet. His autem quatuor supradictae virtutes signantur. Profundo, fides, 333 quae occulta voluntatis Dei vocatione prima, in fundo cordis quasi fundamentum in aedificio ponitur; longitudine, perseverantia; altitquae nobis in coelestibus reposita est; latitudine, charitas. Nam de his, inquit Augustinus, Apostolum dixisse intelligo: « Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, sublimitas et profundum . » Salutis ergo primo
Abbreviated transcription (Latin):
oc iuRNs lectiones tota estate sua
uarietate suoq ordine seriẽ desig
tecosten ponit᷑. pͥmis duob libris mistice
tria decidit. Nam sicut regnanti sauli qͦm
popłs apecierat contͣ uoluntatẽ dei suꝑue¬
saulis au̾sum eidẽ dd̃ se subdidit. sic de¬
monũ cultui suꝑuenit inmundũ cultꝰ di
statim pꝰ aduentũ sc̃i sp̃s. tandẽq̃ xͥana fi¬
des ꝑbella martyrũ uictrix sedet ĩ thro¬
no romani imꝑii. totꝰq deinceps mundꝰ
manu forti xͦ se subdidit. Duobꝰ seqͤntibꝰ
libͥs ĩ quib regnũ diuisũ ẽ a domo dd̾. ex
qͦ iheroboam regni scissuras sic̃ illi ꝑ ma¬
nũ aye silonitis significatũ est ĩuasit ⁊ cõ-¬
tempto tẽplo dm̃ duos uitulos fec̃. illa
nia scidit. ⁊ contẽpto altarixͥ reiecto uul¬
tu u̾itatis. falsitatũ suarũ simulacͣ diu̾sa
fabricauit. Secunt᷑ deinde libͥ sapientis¬
simi salomonis uidł sic̃ pꝰ pugnas hereti-¬

Expanded text:
octurnae lectiones tota aestate sua varietate suoque ordine seriem designtecosten ponitur, primis duobus libris mystice tria decidit. Nam, sicut regnanti Sauli, quem populus appetierat contra voluntatem Dei , superveSaulis eversum, eidem David se subdidit , sic daemonum cultui supervenit in mundum cultus Dei, statim post adventum Sdes per bella martyrum victrix, sedit in throno Romani imperii, totusque deinceps mundus manu forti, Christo se subdidit. Duobus sequentibus libris, in quibus regnum divisum est a domo David, ex quo Hieroboam regni scissuras sicut illi per manum Achiae Sylonitis significatum est invasit, et contempto templo Domini duos vitulos fecit , illa nia scidit, et contempto altari Christi, rejecto cultu veritatis, falsitatum suarum simulacra diversa fabricavit. Sequuntur deinde libri sapientissimi Salomonis, videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdammͦ & ipsi sic̃ de salomone legit᷑ suꝑ
lignis acedro qͦ ẽ in libano usq ad ysopũ
qͥ egredit᷑ de pariete id ẽ nichil omino
de sac scͥptura nec paruũ nec magnum
aliqd̃ ũbũ. ab allegoria uł aliqͣ utili mo-¬
ralitate uacare passi fc̃. Deinde nichilo¬
minꝰ⁊ grue sequit᷑ liber iob qr uidelicet
maxime in pace ȩccłie ñ dest̾ ille tẽptatio¬
nes uiris ad uirtutẽ tendentibꝰ que ĩ om̃i¬
bus ꝑ cussiombꝰ uł consolationib eiꝰdẽ scĩ
iob. auctore beato. gõ. moraliter figuran¬
tur. Tunc enim urgent interiꝰ teptatioẽs
sp̃ualiũ uicioꝵ quoꝵ qͣnto occultior.
pugna tanto difficilior uictoꝵia.

Expanded text:
do, et ipsi, sicut de Salomone legitur; « Super lignis a cedro quae est in Libano, usque ad hyssopum qui egreditur de pariete , » id est nihil omnino de sacra Scriptura, nec parvum, nec magnum aliquod verbum ab allegoria vel aliqua utili moralitate vacare passi sunt. Deinde nihilominus congrue sequitur liber Job, quia videlicet, maxime in pace Ecclesiae non desunt illae tentationes viris ad virtutem tendentibus, quae in omnibus percussionibus, vel consolationibus ejusdem sancti Job, auctore beato Gregorio, moraliter figurantur. Tunc enim urgent interius tentationes spiritualium vitiorum, quorum quanto occultior pugna, tanto difficilior victoria.
Abbreviated transcription (Latin):
nullare. ut uidei qͥ in sua tm̃ synagoga
ut donatꝰ qui insola coartare ꝯtendit
affrica. ut pagani qͥ nullã illiꝰ possessi¬
ta mento sibimet legata in sidiantibꝰ
malignis sp̾itibꝰ. tit rorẽ hunc fidissims̃
ad eẽ oportebat qͥ illos erudiret. ꝓt̾ge

Expanded text:
nullare, ut Judaei, qui in sua tantum Synagoga, nullare, ut Judaei, qui in sua tantum Synagoga, ut Donatus, qui in sola coarctare contendit Africa, ut pagani, qui nullam illius possessitamento, sibimet legata, insidiantibus malignis spiritibus, tutorem hunc fidissimum adesse oportebat, qui illos erudiret, prote
Abbreviated transcription (Latin):
uam uen̾abił & ãplectenda scẽ
matͥ eccłie filiisq eiꝰ uniu̾sis de¬
beat ẽẽ ae aduentu sp̃s sc̃i sollep̃nitas.
Ssicdata ꝑsone aduenientis dignitas si¬
mulq causa aduentus eiꝰ euident̾ demõ¬
pote creatͥcis t̾cia ꝑsona tͥnitatis. cuiꝰ absq
gratia nulla inordine çęloꝵ ꝯsistit c̾atura
rationalis a qͦ recedens angłs diabolꝰ factꝰ ẽ
adꝗͣ accedens hõ deo similis redditꝰ ẽ. Cau¬
sa autẽ aduentꝰ eiꝰ ħ ẽ. ut qi sponsus ablatꝰ
ẽ. filiorũ eiꝰ curã atq tutelam pupilloꝵ
suscipiat. & testam̃to patͥs legatã illis ĩmo
sanguine eiꝰ ⁊scͥptã hereditatẽ ad uocatiõe
legitima defendat in om̃i p̾torio corã qͦ¬
uis iudice rege ac tyranno. siue pͥncipibꝰ
t̾rȩ. Roponenda namq erat lis iniudicio
de t̾mminis pat̾ne possessionis. & cũ antiqꝰ
dierũ dixerit huic de qͦ loqͥm᷑ sponso pu¬
pilloꝵ patͥ. postua ame. & dabotͥ .g. ħ¬
eiꝰ nimiũ uellent angustare. aut ⁊̃ an¬

Expanded text:
uam venerabilis et amplectenda sanctae matri Ecclesiae filiisque ejus universis debeat esse de adventu Spiritus sancti solemnitas, considerata personae advenientis dignitas, simulque causa adventus ejus evidenter demonpote creatricis tertia persona Trinitatis, cujus absque gratia, nulla in ordine coelorum consistit creatura rationalis; a quo recedens angelus, diabolus factus est; ad quem accedens homo, Deo similis redditus est. Causa autem adventus ejus haec est, ut quia sponsus ablatus est, filiorum ejus curam atque tutelam pupillorum suscipiat, et testamento Patris legatam illis, imo sanguine ejus conscriptam haereditatem, advocatione legitima defendat, in omni praetorio, coram quovis judice, rege aut tyranno, sive principibus terrae. Proponenda namque erat lis in judicio de terminis paternae possessionis, et cum Antiquus dierum dixerit huic, de quo loquimur, sponso, pupillorum Patri: « Postula a me, et dabo ejus nimium vellent angustare, aut etiam an
Abbreviated transcription (Latin):
tiq̃ ꝯsuetudinis ẽ. Nã olim tube. nc̃ aut̃
campane. diu̾sa quidẽ sp̃e. sed eadẽ habeñ
ratioẽ: legimꝰ in leuitico tubas ex iussu do¬
mini factas qͥrũ usꝰ eẽt iniubeleo. tantae uir¬
tutis ut ad crepitũ earũ corrueret iericho:
& in paralipomenon inter cantores nablis
archana cantantes. & int̾ leuitas ꝓ octaua
cantantes. ꝯcinente & subsiliente dd̃ .uii. tu-¬
barũ clangorẽ ꝑsonare corã archa federis
dñi. At nc̃ ad ꝯfitendũ dno. ⁊ ad anñti
tem. enea signa ꝑsonant & ad omnẽ horã
diuini officii tanꝙͣ in exordio p̃clare orati¬
onis has partes tenent. ut attentos docileᷤ¬
q & beniuolos diuine laudis auditores
efficiant. Hȩc gͥ eccliȩ signa atq ille lega¬
les tube unũ atq idẽ significat᷑. scł scõs¬

Expanded text:
. Nam olim tubae aut campanae, diversa quidem specie, sed eadem habentur ratione. Legimus in Levitico tubas ex jussu Domini factas, quarum usus esset in Jubilaeo , tantae virtutis, ut ad crepitum earum corrueret Hiericho . Et Paralipomenon inter cantores, nablis arcana cantantes et inter levitas pro octava canentes, concinente et subsiliente David, septem tubarum clangorem personante coram arca foederis Domini . At nunc ad confitendum Domino et ad annuntitem , et aenea signa personant, et ad omnem horam divini officii, tanquam in exordio praeclarae orationis, has partes tenent, ut attentos docilesque ac benevolos divinae laudis auditores efficiant. Haec igitur Ecclesiae signa atque illae legales tubae, unum atque idem significant scilic
Abbreviated transcription (Latin):
tiens aliqͥ donationis eũ głice festiua cõ¬
memoratio fit tumultuosiꝰ tinniut᷑. & ꝑ¬
tonant crebriꝰ & ꝓductiꝰ reboant. ut dor¬
dẽ dĩ qͣsi uiolent̾ excitẽt & si ñ uincus
sic ut eos exurg̾e cogant adorandũ ne
intrẽt intẽptationẽ. saltẽ secure dormi¬
re ñ ꝑmittant: tͥnũ itaq sollẽpni diei
misse pulsat᷑ initiũ. sic imitet᷑ eũglicꝰ p̃¬
dicatoꝵ chorꝰ ut sẽꝑ p̾dicet lam̃tationes

Expanded text:
oties aliqua donationis evangelicae festiva comoties aliqua donationis evangelicae festiva commemoratio fit, tumultuosius tinniunt, et pertonant crebrius, et productius reboant, ut dordem Dei quasi violenter excitent. Et si non evincunt sic, ut eos exsurgere cogant ad orandum, ne intrent in tentationem, saltem secure dormire non permittant. Trinum itaque solemnis diei ad missae pulsatur initium, sic imitetur evangelicus praedicatorum chorus
Abbreviated transcription (Latin):
sum cor suspendat. pendensq de turre for-¬
titudinis q̃ stat ꝯtͣ faciẽ inimici speculato¬
rẽ se memin̾it positũ eẽ. domui isrł̃. Ge¬
stet aut̃ lignũ crucis in capite .i. inpͥnci¬
pali suo q̃ est mens. funẽq ex inde colli¬
gatum .i. uincłin caritatis usq ad infir¬
mos fr̃s. quasi usq ad t̾rã porrigat. qͦ cõ¬
monitꝰ ꝑsonare & ossuũ dilatare nũꝗͣ
desistat dicens. caritas enĩ xͥ urget nos.
ciet. iuxta illud qͥ reminiscimini dm̃ ne
ta nocte instans oportune ⁊ inportune.
hisqͥ dorimunt in lectis eburneis & las¬
ciunt instͣtis sius ñ taceat laudare no¬
m̃ dñi. ne usq ad matutinũ.i. usq ad tͤ¬
mendũ dĩ uidiciũ male pacato ꝯsepul¬
ti sõpno ꝑeant: ad pꝰtremũ illud notan-¬
dũ. ꝙ quẽ admodũ ex tẽꝑe gr̾e plures
p̾dicatores missi crebriꝰ theologiciꝰ ꝯcre¬
pant symbolis. habentes donationes ẜ
na p̾dicta qͣntitate ⁊ sono differentia qͦ¬

Expanded text:
sum cor suspendat, pendensque de turri fortitudinis, quae stat contra faciem inimici , speculatorem se meminerit positum esse domui Israel . Gestet autem lignum crucis in capite, id est in principali suo, quod est meus, funemque exinde colligatum, id est vinculum charitatis, usque ad infirmos fratres, quasi usque ad terram porrigat, quo commonitus, personare, et os suum dilatare nunquam desistat, dicens: « Charitas enim Christi urget nos . tiet, juxta illud: « Qui reminiscimini Domini, ne tota nocte , » instans opportune, importune , his qui dormiunt in lectis eburneis, et lasciviunt in stratis suis , non taceat laudare nomen Domini, ne usque ad matutinum, id est usque ad tremendum Dei judicium male peccato consepulti somno peccant. Ad postremum illud notandum, quod quemadmodum ex tempore gratiae plures praedicatores missi, crebrius theologicis concrepant symbolis, habentes donationes sena praedicta quantitate et sono differentia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ freqͤntiã. & ad fut᷑ũ dĩ iudiciũ po¬
płm inuitãt ⁊ p̃parant. & magnitudinẽ
rei magnitudine dicendi qͥ posst̃ expͥm̾e
ꝯtendt̾. ut re positas intͥnsecꝰ aures cordis
ꝑcellere. sensũq surdi auditoris ad audi¬
endũ flect̾e & uinc̾e ꝯtendat᷑. Quãuis ad
ne formet᷑. Duricia metalli fortitudinẽ m̃¬
tis. plectrũq ferreũ qͦ sonꝰ elidit᷑ ꝯstantiã
sermonis imitet᷑. Ecce dedi ait dñs faciẽ
tuã ualentiorẽ facieb eoꝵs.⁊ frontẽ tuam
duriorẽ frontib eoꝵ. & ut ad amantẽ &¬

Expanded text:
angelorum frequentiam , » et ad futurum Dei judicium populum invitant 10 et praeparant, magnitudinem rei, magnitudine dicendi, qui possunt, exprimere contendunt, ut repositas intrinsecus aures cordis percellere, sensumque surdi auditoris ad audiendum flectere et vincere contendant. Quamvis ad ne formetur. Duritiam metalli, fortitudine mentis, plectrumque ferreum quo sonus eliditur, constantia sermonis imitetur. « Ecce dedi, ait Dominus, faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum, et ut adamantem
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. hocgͥ concentu bene ⁊ ꝯsone chorꝰ catho¬
licꝰ doctͥne respondit eũgłice. & ne dicat
ei puer electꝰ. celestis cantilene doctor.io¬
cundꝰ musicꝰ cantauimꝰ uob̃ & ñ saltastis.
cantando & alacͥ m̃te saltando ostendit ꝗͣ
bene suauẽ santilene eiꝰ modũ retinuerit.
Int̾im subdiaconꝰ aꝑtũ cͥcũ fert eũgłi librõ.
om̃ib religioso oscło salutãdũ q̃ adintͦ¬
itũ portau̾at clausũ. q pꝰ p̾dicationẽ xͥ cep̃¬

Expanded text:
ur concentu bene et consone chorus catholicus doctrinae respondet evangelicae, et ne dicat ei puer electus, coelestis cantilenae doctor, jucundus musicus: « Cantavimus vobis, et non saltastis , » cantando et alacri mente saltando ostendit quam bene suavem cantilenae ejus modum retinuerit. Interim subdiaconus apertum circumfert Evangelii librum, omnibus religioso osculo salutandum, quem ad introitum portaverat clausum, quia post praedicationem C
Abbreviated transcription (Latin):
uenit filiꝰdĩ ũ genꝰ humanũ a diabolo
pecc̃oꝵ uincłis ligatũ miseratꝰ absolu̾et.
& incelestẽ ierłm uñ hõ captiuus abdu¬
etꝰ fũat uias suas docendo placidꝰ asse s
rismatũ dona gr̃a largiente effusa st̃. sic
pꝰ eũgłii lectionẽ maiora sacͣm̃ta ordinata
st̃. Tc̃ gͦ si sit dies dn̾ica ł aliqͣ ꝯdigna festi¬
uitas decorata cantat᷑ symbolũ. qͥ ẽ credo.

Expanded text:
lo peccatorum vinculis colligatum miseratus absolveret, et in coelestem Hierusalem, unde homo captivus abductus fuerat vias suas docendo, placidus assessrismatum dona gratia largiente effusa sunt, sic post evangelii lectionem majora sacramenta ordinata sunt. Tunc ergo, si sit dies Dominica, vel aliqua condigna festivitate decorata, cantatur symbolum, quod est: Credo
Abbreviated transcription (Latin):
sic accipiendũ ẽ. ut malignꝰ sp̃s sp̃m¬
hominis substantialit̾ int̾isse credat᷑.
Ut̾q u creatꝰ ẽ. neut̾ ab altero adõ subti¬
lior ut alter alteri capabilis. alteriꝰ ue
capax sit. S ita plenꝰ demone qͥs ẽẽ po-¬
test. qͦmͦ mero aut febri int̾dũ ñ incon
meatus corꝑis ñ etiã anime substantiã
ing̾ssa febris. aut ebrietas. habitantem
illic insuis sedibꝰ fatigat animã. G sp̃s sc̃s¬

Expanded text:
sic accipiendum est, ut malignus spsic accipiendum est, ut malignus sphominis substantialiter introisse credatur. Uterque enim creatus est, neuter altero adeo subtilior, ut alter alteri capabilis, alteriusque capax sit: sed ita plenus daemone quis esse potest, quo modo mero aut febri interdum non incongmeatus corporis, non etiam animae substantiam ingressa febris aut ebrietas, habitantem illic in suis sedibus fatigat animam. Igitur S
Abbreviated transcription (Latin):
i prodenter u̾ba dm̃ suꝑiꝰ posita
aduertimꝰ. qͥ loquens de sp̃u qͦm
accepturi erant credentes in eũ. siqͥs sitit
inquit ueniat & bibat. & c̃. uerã & ꝑfec¬
tam scĩ sp̃c diuinitatẽ inhis qͦ agnosci¬
mus. da qua numꝗͣ aliqͥt arriꝰ. & in ani
bibit macedomꝰ. om̃sq alii quicũq blas¬
phemando in sp̃m scm̃ ȩt̾ni delicti rei
ꝯuincuntur. Qd̃ ut manifestiꝰ fiat pͥmo
ponendũ ẽ. illd̾ de quo nemo dubitat.
scł potum hẽ non carne s spu ꝑcipi. ñ
ore s corde. ñ palato s ratione discern. Qd̃
autem bibitur ꝓfecto bibentis int̾iora
penetrat. suaq subtilitate capabili cͣssi¬
ora atq ideo sui capacia cõplet recepta¬
capabilis sit eiꝰq penetret interiora ut¬
pote qͣm illa bibit. id ẽ inĩteriora sue
głicũ potest penetͣre spm̃ p̾ter ipsiꝰ omu̾i¬
solus nosti corda om̃iũ filioꝵ hominum:
hic inqͣm solus implet animã sp̃s. Nã
qd̾̃ homo arrepticiꝰ demone plenꝰ dr ũ

Expanded text:
i prudenter verba Domini superius posita advertimus, qui loquens de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum: Si quis sitit, inquit, veniat et bibat , etc., veram et perfectam sancti Spiritus divinitatem in his quoque agnoscimus, de qua nunquam aliquid aridus et inanis bibit Macedonius, omnesque alii quicunque blasphemando in Spiritum sanctum aeterni delicti rei convincuntur. Quod ut manifestum fiat, primo ponendum est illud, de quo nemo dubitat, scilicet potum hunc non carne, sed spiritu percipi, non ore, sed corde, non palato, sed ratione discerni. Quod autem bibitur, profecto bibentis interiora penetrat, suaque subtilitate capabile, crassiora atque ideo sui capacia complet receptacapabilis sit, ejusque penetret interiora, utpote quem illa bibit, id est in interiora suae gelicum potest penetrare spiritum, praeter ipsius omnisolus nosti corda omnium filiorum hominum , » hic, inquam, solus implet animam spiritus. Nam quod homo arreptius daemone plenus dicitur, non