comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib xp̃i athlẽta desudabat. ut a sancto ꝓ¬
posito uumqͣm discederet. et humanum
fauorem la tere cupiebat. ne qua seculi
huius aura fauoris erumperet: et aures
suas arrogancie pollutione macularet.
Igitur cum hec ab codem gerẽntur. et per
gestoꝵ bonitatem. tacita qͣdam p̾dicatõe
dei nr̃i ueritas nosceretur cumq plerũ¬
q ut ad folet. a lios pie credentes splendor
lucis auenderet. alios impie de rogantes
ꝑ ficlie nebulose tetra caligo suffunderet.
ita ut completum uideretur qd̃ scriptũ
est ui exodo qm̃ egyptiis erant tenebre
crasse et palpabiles. filiis aut̃ isrł erat
lux in om̃ib suis uoluit nichilominus
deus nr̃ magnifitari in sancto suo et.
successib ꝓpagare. Cumq repente fama
de eo longe lateꝙ resꝑsa et p̾cipue in
partem que sub axe ponitur occidentis.
peragranus euolasz poscente antregise lo
biturice urb̃ ep̃o. a theoderico principe.

Expanded text:
ribus Christi athleta, desudans ut a sancto pribus Christi athleta, desudans ut a sancto proposito nunquam discederet. Quod humanum favorem latere cupiebat, ne qua saeculi hujus aura favoris erumperet, et aures suas arrogantiae pollutione macularet. Igitur cum haec ab eodem gererentur, et per gestorum bonitatem tacita quadam praedicatione Dei nostri veritas nosceretur; cumque plerumque ut assolet alios pie credentes splendor lucis accenderet, alios impie derogantes perfidiae nebulosae tetra caligo suffunderet, ita ut completum videretur quod scriptum est in Genesi, quia Aegyptiis erant tenebrae crassae et palpabiles, filiis autem Israel erat lux in omnibus suis , pergit nihilominus Deus noster magnificari in sancto suo, et successibus propagare. 8. Cumque repente fama de eo longe lateque respersa, et praecipue in partem quae sub axe ponitur Occidentis peragrans evolasset, poscente Austregisilo Bituricae urbis episcopo a Theoderico principe,
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio. sp̃c duo tetetrimi inmanes. ethio¬
pum uultui similes. apphensos singuli pu¬
eros ab eccłia uiolenter trahere nitebant᷑
Tandem uir dei magnis post tergum cla.
morib eiulantes teꝑit suos. In tuetur te¬
tros: manum eleuat contͣ aduersarios.
Iamꝙ puerosui abstrahentes. cum foras
egressum pͥriperent. dei satrum uexillum de¬
promit crucis. Iuco tectis cruentisq elapsis:
pueri sospites remauserunt. Ex co igitur
tempore ille totius bouitatis emulus et
u̾itatis ĩmitus. salutisꝙ humane hostis.
omnia molimina contͣ dei militem uer¬
sans. quem mente corrumpere non ualu¬
it aninis fantasticis nititur decerrere. De
quo si quis exploracius discere uult. bre¬
uiter pa post pauca in suis ostendemus
locis. Clarescere interea signis. et uirtutũ
cepit miraculis adornari. Nam et egros
in scłari adhuc positus habitu. or̃one cu¬
rabatz et demones u̾bo fugabat. Cots ui¬

Expanded text:
delectatio, spiritus duo teterrimi immanes, Aethiodelectatio, spiritus duo teterrimi immanes, Aethiopum vultui similes, apprehensos singuli pueros ab ecclesia violenter trahere nitebantur. Tandem vir Dei post tergum magnis clamoribus ejulantes reperit suos. Intuetur tetros, manum elevat contra adversarios, jamque pueros vi abstrahentes cum foras egressum praeriperent, Dei sacer vexillum depromit crucis. Illico tetris cruentisque elapsis, pueri sospites remanserunt. Ex eo igitur tempore ille totius bonitatis aemulus et veritatis inimicus, salutisque humanae hostis, omnia molimina contra Dei militem versans, quem mente corrumpere non valuit, minis phantasticis nititur deterrere. De quo si quis exploratius discere vult, breviter post pauca in suis ostendemus locis. 7. Clarescere interea signis et virtutum coepit miraculis adornari. Nam et aegros in saeculari adhuc positus habitu oratione curabat, et daemones verbo fugabat totis vi
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ꝑfeste et spiritalis doctrine. uerum
suis officiis ac ministeriis multos e uinculo¬
rum penis et squalorib liberare. Ecclia erat
quedam a parentum haut longe posita
domo. ut pote ab hostib pene dirupta: ubi
cum beati uiri crebra fierent oronum lucra
qui quidem iactancie uitãs attingere fõ¬
mitem. silentia ꝓfunda cum fierent clam
uestinentis indutus quib mors ẽ uti pe¬
nitentib. inermis sactis or̃onib ꝑnotare
ꝑgebat. Et labore sancto sompnis sp̃tis in¬
ertib. dulci meditatione transasta. cum
rosee lucis splendor mundum irradiaret
rursum secularium tegminib ornabat᷑
et ita sauctum elaborauit ꝓpositum occul¬
tare. Hec pͥma puerilia rudimenta. hic
ludus eius infancie talis in eo coadoleuit
erga deum affectus. Tocte quadam ĩ
eccłia de qua dixiinus eo cum duob pueris
iugilante. atꝙ in or̃one ꝓnius incombente.
cum mentis in ꝑfundiorib tota depend̾et

Expanded text:
tatione perfectae et spiritualis doctrinae, verum tatione perfectae et spiritualis doctrinae, verum suis officiis ac ministeriis multos e vinculis, poenis et squaloribus, liberare. 5. Ecclesia erat quaedam a parentum haud longe posita domo, ut pote ab hostibus pene diruta, ubi cum beati viri crebra fierent orationum lucra, qui quidem jactantiae vitans attingere fomitem, silentia noctium profunda cum fierent, clam vestimentis indutus quibus moris est uti poenitentibus, armatus sacris orationibus, pernoctare pergebat, et labore sancto somnis spretis inertibus, dulci meditatione transacta, cum roseae lucis splendor mundum irradiaret, rursum saecularium tegminibus ornabatur, et ita sanctum elaborabat propositum occultare. Haec prima puerilia rudimenta, hic ludus ejus infantiae, talis in eo coadolevit erga Dominum affectus. 6. Nocte quadam in Ecclesia de qua diximus, eo cum duobus pueris vigilante atque in oratione pronius incumbente, cum mentis in profundioribus tota dependeret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocubat. Ante omnia. p̾cepta ewͣngelica et
uocem saluatoris summo amore et studiꝯ im.¬
plendam ẽẽ censebat. Nam et si iuuenilis
quidem ⁊ minus ꝑfecti sensus fortasse uide¬
tetur: s ꝑfectissime castitartis indicium cõ¬
tinens uelud fundamentum quoddã.
cauit. Et ita demum reliquas suꝑ hoc por¬
rexit edificare uirtutes ut scłm esoͣnge¬
lioꝵ scilicet fidem qua saluatoris deꝓmit᷑
exhortacio qi sunt euu  chi qui se castraue¬
tunt ꝓ regno derspreta coniugii copula.
ꝓpositum obtinuit castitatis. Certe qͣntũ
eoꝵ relatione cognouimus. qui ei apueri¬
cia usq in tempora nr̃a cõmites numnistriue
fuerunt. nichil aliud in scłari ad hui positus
habitu uisus est agere qͣm monast̾ia constcu¬
ere. basilicas extollere. opere nouo eccl̃ias resta¬
urare diruptas: miseris auxilium ferre par¬
ꝑibus egentibꝙ esuis opĩb necessaria mi¬
nistrare. ꝓ ligatis ñ solum sermone et exhor¬

Expanded text:
provocabat. Ante omnia, praecepta evangelica et provocabat. Ante omnia, praecepta evangelica et vocem Salvatoris summo amore et studio implenda esse censebat. Nam etsi juvenilis quidem et minus perfecti sensus fortasse videretur, sed perfectissimae castitatis indicium continens, velut fundamentum quoddam cavit. Et ita demum reliquas super hoc perrexit aedificare virtutes, et secundum Evangeliorum scilicet fidem, qua voce Salvatoris depromitur exhortatio, quia sunt eunuchi qui se castraverunt pro regno Dei , spreta conjugii copula, propositum obtinuit castitatis. 4. Certe quantum eorum relatione cognovimus, qui ei a pueritia usque in tempora nostra comites ministrive fuerunt, nihil aliud in saeculari adhuc positus habitu visus est agere, quam monasteria construere, basilicas extollere, opere novo ecclesias restaurare dirutas, miseris auxilium ferre, pauperibus egentibusque e suis opibus necessaria ministrare, profligatis non solum sermone et exhor
Abbreviated transcription (Latin):
est effectus. Qui in flore etatis primeue. xp̃i mi
liciam laqueis scłi ruptis ꝑseueranti diffiuitõe
suscepit. Et in tantum capesfende religionis
ꝓpositum adhuc puerulus uir beatus ex arse¬
int ut ita dicam si ꝑsecutõnis tempus ñ defuis¬
set. ꝑiculis se sponte prcceps ingereret. Hint
iam lectionib cepit diuinoꝵ uoluminum
mancipari. et in eruditõnib fidei semetip̃m
insigniter exercere. Deniq ꝓ iuuenilibus
repimendis cupiditatib et sap̃ie ꝓfectibus
adipiscendis. or̃onib se et abstinennie frenis
constringebat. Et ita ei ab ip̃is cunabulis
eccłiastica regula in obscruantia honorabilis
fuit. ut multoꝵ ĩuuenum ac senum ad eũ
confluentium turbas. de fidci nr̃e religione scis¬
citantes ñ solum ad fidem conu̾teret uerum
etiam ꝑfecte uite institutonib informaret.
Mlanifeste aut̃ ei aderat diuina gr̃a ꝑ quã
innumerabiles ad imitationem sui in fide dei

Expanded text:
est effectus. Qui in flore aetatis primaevae Christi est effectus. Qui in flore aetatis primaevae Christi militiam laqueis saeculi ruptis perseveranti definitione suscepit, et in tantum capessendae religionis proposito adhuc puerulus vir beatus exarserat, ut ita dicam si persecutionis tempus non defuisset, periculis se sponte praeceps ingereret. Hinc jam lectionibus coepit divinorum voluminum mancipari, et in eruditionibus fidei semetipsum insegniter exercere. Denique pro juvenilibus reprimendis cupiditatibus et sapientiae profectibus adipiscendis, orationibus se et abstinentiae frenis constringebat; et ita ei ab ipsis cunabulis ecclesiastica regula in observantia honorabilis fuit, ut multorum juvenum ac senum ad eum confluentium turbas de fidei nostrae religione sciscitantes, non solum ad fidem converteret, verum etiam perfectae vitae institutionibus informaret. 3. Manifeste autem ei aderat divina gratia, per quam innumerabiles ad imitationem sui in fide Dei
Abbreviated transcription (Latin):
exempla. Cum et cohorti xp̃icole pastor cla¬
usus paradiso t̾reno rep̾sentatur stilo. et
grer exemplis accunctus ad ethera tendat¬
gressu quatinus iuixta danielis oraculum
et doctus patroni magist̾i̾o ppłs ut splendor
firmamenti rutilet et doctor si derea sibi lu¬
ce cumulata coruscet. Presertun cum õb
sui declarationem meriti in orbe uasto gal¬
lie int̾ uirtutum crẽbram mat̾iem insigni
xp̃i munere ad sacrum illuc corpꝰ assidue fonᷤ
olei redundet rore celesti et si ignis uige capi¬
at pabulum ut in fusiont sancti sp̃c continu¬
atum liquor sumat augmentũ. Cui scilicet
prudenti iuro et si nature debito mors extuix
corpusculum fulgent tamen iuuencia mi¬
ratula poliandro. Incipit uita scĩ sulpicii.
eatus gͥ sulpicius ortus claris pareu¬
tib. ciuium pene priorib castrisq
regalib alitus biturice fuit urbis
egregius pastorẽt nunc głoso excessu patronus

Expanded text:
exempla, cum et cohorti Christicolae pastor claexempla, cum et cohorti Christicolae pastor clausus paradiso terreno repraesentatur stylo, et grex exemplis accitus ad aethera tendatgressu, quatenus, juxta Danielis oraculum , et doctus patroni magisterio populus ut splendor firmamenti rutilet, et doctor siderea sibi luce cumulata coruscet, praesertim cum ob sui declarationem meriti in orbe vasto Galliae inter virtutum crebram materiem insigni Christi munere ad sacrum illius corpus assidue fons olei redundet rore coelesti, et sic ignis juge capiat pabulum, ut infusione sancti Spiritus continuatum liquor sumat augmentum. Cui scilicet prudenti viro etsi naturae debito mors exstinxit corpusculum, fulgent tamen viventia miracula polyandro. INCIPIT LIBER. 1. Beatus igitur Sulpicius ortus claris parentibus, civium pene primoribus castrisque regalibus altus, Bituricae fuit urbis egregius pastor, et nunc glorioso excessu patronus
Abbreviated transcription (Latin):
ditum cogitare. Cum aut̃ michi rescͥpse¬
ris. tunc tͥ iego qui sit hic uiuenis. ⁊ qua¬
lis sit: ⁊ quid uelit:⁊ quid ꝓmittit.⁊ qͥd pos¬
sit udicabo. Iteꝵ hymnum matutinũ¬
tͥ et serotuium misi: ut menior mei semꝑ
esses. Tu u̾o si minus ꝑ etatẽ hymnum et
epłam intellex̾is int̾roga matrẽ tuam q̃
obtat ut te morib suis genuerit deo. Os
qui te genuit hic ⁊ met̾num te custoidiat
obto filia desiderantissima. Icip̃ ꝓlog̾ ĩ uira
lararadiante congerie qua dono
imꝑatoris eterni obmerita prre¬
sulis almi aula repletur eccłie uĩrtutũ
lampade choruscante et si minus i donce dig¬
na possumus eloqui tamen uł sermonẽ
tenuende uote plebis aurib temptamus
in ferre maxime cum audientiũ sit fructꝰ
uiroꝵ gesta fidelium. im reuoluere calamo
ꝓ memoria ppłoꝵ. Et licet nich egeat mor
tinetur in pagina: tam̃ fidei succrescunt
auginenta. dum sc̃õꝵ recencia repleantur

Expanded text:
ditum cogitare. cum autem mihi rescripseditum cogitare. cum autem mihi rescripseris, tunc tibi et ego, quis sit hic iuuenis et qualis sit et quid uelit et quid promittat et quid possit, indicabo. interim tibi hymnum matutinum et serotinum misi, utmemor mei semper esses. tu uero, si quid minus per aetatem hymnum et epistolam intellegis, interroga matrem tuam, quae optat, ut te moribus suis genuerit deo. deus, qui te genuit, hic et in aeternum te custodiat, opto, filia desiderantissima. Amen. B. HVMNI lara radiante congerie qua dono imperatoris aeterni ob merita praesulis almi aula repletur Ecclesiae, virtutum lampade coruscante, etsi minus idonee digna possumus eloqui, tamen vel sermonem tenuem devotae plebis auribus tentamus inferre, maxime cum audientium sit fructus, virorum gesta fidelium revolvere calamo pro memoria populorum. Et licet nihil egeat mortjam continetur in pagina, tamen fidei succrescunt augmenta, dum sanctorum recentia replicantur
Abbreviated transcription (Latin):
lana oiuis mee sufficit mͥ color quẽ nat᷑a
attulit. sufficit mͥ textus insumpti. osus.
Cetex uestem illam desidero quȩ cłr non
absumi. non atteri: ñ scindi. At u̾o si tͥ
margarita offerit. aut suspendenda col¬
lo. aut digito coaptanda. dices ita. Nõ
mͥ sint impedimento iste uiutiles. et sor¬
dide margarite. Eppecto illam pulcherri¬
mam ⁊ p̾ciosissimam ⁊ utilissimam: cre¬
do pr̃i meo qr et ille ei qui hanc spoponlit
sͥ credidit: pp̃ qͣm michi significauit se
enam mori uelle. hanc expecto. hanc deside¬
ro. que mͥ pͥstabit salutem ⁊ et̾nitatem. Er¬
go filia subueni sollicitudini mee.: ⁊ hãc
epłam meam semꝑ lege. ⁊ huic te uesti ⁊
margarite reserua: ⁊ ip̃a tu mͥ nullum in¬
t̾rogans qualibet potes litt̾is rescribe utrũ
te uesti huic ⁊ margarite reserues: ut sciã
quid inueni illi respondeam. ⁊ ut si si illã
desideras. si expectas. letus possim ad te re¬

Expanded text:
lana ouis meae, sufficit mihi color, quem natura lana ouis meae, sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi textus insumptuosus. ceterum uestem illam desidero, quae dicitur non absumi, non atteri, non scindi\'. at uero, si tibi margarita offeratur aut suspendenda collo aut digito coaptanda, dices ita: \'non mihi impedimento sint istae inutiles et sordidae margaritae; expecto illam pulcherrimam et pretiosissimam et utilissimam — credo patri meo, quia et ille ei, qui spopondit sibi, credidit —, propter quam mihi significauit se etiam mori uelle. hanc exspecto, hanc desidero, quae mihi praestabit salutem et aeternitatem\'. Ero, filia, subueni sollicitudini meae et hanc epistolam meam semper lege et huic te uesti et margaritae reserua. et ipsa tu mihi nullum interrogans, qualibus potes, litteris rescribe, utrum te uesti huic et margaritae reserues, ut sciam, quid iuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expectas, laetus possim ad te re
Abbreviated transcription (Latin):
annis dimutat᷑. non morte dissoluit᷑
uestem ⁊ hanc margaritam meã pe¬
tenti tͥ dabo. ut eam filie tue ꝑferas. S
puiꝰ scire dẽles quid uelit filia tua si se hꝰ
uestis ⁊ margarite mce usib dignam
faciat: idest si uestes sericas ⁊ auratas
⁊ infectas hr̃e noluerit. ⁊ si omnem mar¬
garitam alt̾am oderit. tunt hanc qͣm¬
me rogas tͥ prestabo. Postqͣm uocem si¬
lia letus surgo: et secretum hanc hñs
ad te epłam feci. rogans te ꝑ multas
la crimas meas ut te huit ueste ⁊ mar¬
garite reserues: neꝙ misero senitale dãp¬
num tuum facias. si hanc uestẽ ⁊ hanc
margaritam ñ habueris. Testoi aurẽ
rgarita atq hac ueste p̾ciosuis: ⁊ tu
iuris ẽ ut hanc habeas. Tu modo si qͣndo
tͥ uestis alia offerat᷑ uel infecta uł serica
⁊ deaurata. dicito sͥ qui tͥ offert. Ego ues
diu ꝑegͥnatur: qͣm michi querit. quam ñ
possum hr̃e si hanc habuero. Sufficit mͥ

Expanded text:
annis demutatur, non morte dissolviturannis demutatur, non morte dissolviturvestem et hanc margaritam meam petenti tibi dabo, ut eam filiae tuae perferas. Sed prius scire debes quid velit filia tua. Si se hujus vestis et margaritae meae dignam faciat, id est, si vestes sericas et auratas et infectas habere noluerit, si omnem margaritam altme rogas, tibi praestabo.\' Post quam uocem, filia, laetus exsurgo et secretum habens hanc ad te epistolam feci, rogans te per multas lacrimas meas, ut te huic uesti et margaritae reserues neque miserum senem tali damno tuo facias, si hanc uestem et hanc margaritam non habueris. testor autem rgarita atque hac ueste pretiosius est et tui iuris est, ut hanc habeas. tu modo, quando tibi uestis alia offeratur uel infecta uel serica uel deaurata, dicito ei, qui tibi offert: \'ego uediu peregrinatur, quam mihi quaerit, quam non possum habere, si hanc habuero. sufficit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
et bene ẽ ꝙ hoc credidisti. Et qr cdixisti te pp̃
hanc margaritam ip̃am uĩtam uelle im¬
pendere: non possum eã tͥ negare. S scire
debes ꝓpositum ⁊ uoluntatẽ meã. Uestis ꝙͣ
ego dedero calis ẽ ut si qua puella ueste
alia colorata ⁊ serica deaurata uti uolue
rit: in ueste mea caꝑe non possit. S illi
dabo eam que contempta sit serico habi¬
tu ⁊ natuus colorib ⁊ sumptuosu textu
uestiri. ita ut pp̃ consuetudinem purpurã
ꝑ angustam uestis habeat. ñ eniam pur-¬
pura ip̃a diffundatur in uestem. Mar¬
garite u̾o qͣm a me petis natura eius ẽ:
ut habere eam nemo possit qui marga¬
ritam alt̾am habuerit. Quia alie mar¬
garite aut de mari. aut de t̾ra sunt: mea
aut̃ ut ip̃e tu uides speciosa ⁊ p̾ciosa est:
incomparabił ⁊ celestis ẽ. non dignat᷑
ibi ẽe ubi alie sunt. Non enĩ reb meis
conuenit cum reb hominis: qr qͥ ues¬
felue exardescit. ñ uulnera patit᷑. non

Expanded text:
et bene est, quod hoc credidisti. et quia dixisti te pro et bene est, quod hoc credidisti. et quia dixisti te pro hac margarita ipsam uitam tuam uelle impendere, non possum eam tibi negare, sed scire debes propositum et uoluntatem meam. uestis, quam ego dedero, talis est, ut, si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et aurata uti, hanc uestem meam capere non possit. sed illi dabo eam, quae contenta sit serio habitu et natiuis coloribus et insumptuoso textu uestiri, ita ut propter consuetudinem purpuram perangustam uestis habeat, non etiam purpura ipsa diffundatur in uestem. margarita uero, quam a me petis naturae eius est, ut habere eam nemo possit, qui margaritam alteram habuerit, quia aliae margaritae aut de terra aut de mari sunt, mea autem, ut ipse tu uides, speciosa et pretiosa est, incomparabilis et caelestis est, non dignatur ibi esse, ubi aliae sunt. non enim rebus meis conuenit cum rebus hominis, quia, qui uesfebre exardescit, non vulneri patet, non
Abbreviated transcription (Latin):
tum eiꝰ sustinere colorem. Nam nec celi. nec
lucis. nec maris. nec terre species: pulcrito.¬
diui eius poterat comparari. ⁊ cum ꝓstra¬
tus iacerem: ait mͥ quidam de assistenti¬
bus. uideo re sollicitum ut bonum patrẽ
ẽẽ: et hanc uestem acy margaritam ad
filiam tuam desiderare. S ut magis desi¬
deres: ostendam cͥ quid adhuc hec uestis
atꝙ margarita boni habeat. uestis hec
obnoxium corpori: s utenti ea nicħ accid̾
ꝙ aut mortẽ afferat aut ecatẽ dinutiet
aut impediat sanitatẽ. Quod uͥ audi¬
ui filia: examinari magis desiderio mar¬
garite ⁊ uestis istius cepi. Et sicut ꝓstratꝰ
iacclam in deficiente fletu ⁊ intenta or̃one
iuuenem p̾cari repi dicens. Dñe sc̃e mise¬
rere preci mee. ⁊ miserere sollititudim. ⁊ ui¬
te mee. Si enim hancuestem ⁊ margari.¬
tam mͥ non concedis miser futurꝰ sum: fi¬
ait mͥ. Mouerunt me p̾ces et lacͥme tue.

Expanded text:
tinere tantum eius colorem. nam nec caeli nec tinere tantum eius colorem. nam nec caeli nec lucis nec maris nec terrae species pulchritudini eius poterat comparari. Et cum prostratus iacerem,ait mihi quidam de assistentibus: \'uideo sollicitum et bonum patrem esse et hanc uestem atque hanc margaritam ad filiam tuam desiderare, sed, ut magis desideres, ostendo tibi, quid adhuc haec uestis atque margarita boni habeat. uestis haec obnoxium corpori, sed utenti ea nihil accidit, quod aut mortem afferat aut aetatem demutet aut impediat sanitatem\'. quod ubi audiui, filia, exanimari magis desiderio margaritae et uestis istius coepi et, sicut prostratus iacebam, indeficienti fletu et intenta oratione iuuenem precari coepi dicens: \'domine sancte, miserere preci meae et miserere sollicitudini uitae meae; si enim hanc uestem mihi et margaritam non concedis, miser futurus sum: fiait mihi: \'mouerunt me preces et lacrimae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
płimum ⁊ noctib ac dieb ingem iscens.
rogo ut audire dignaret᷑ precem meam.
Postqͣm qr bonus iuuenis ẽ ⁊ melior il¬
lo nullus ẽ ait mͥ. Nosti hanc uestem at
q margaritam hanc qͣm a me lacͥmis
rogas uti eam filie tue concedam: Et ego
respondi illi. Dñe auditu cognoui de ip¬
sis.: ⁊ fide credidi. ⁊ scio qi obtime sunt. ⁊¬
salus uera ẽ hac ueste uti. ⁊ hac marga¬
rita ornari.:⁊ statim ministris suis p̾ce¬
pit ut mͥ ⁊ uestem ⁊ margaritam osten¬
derent ⁊ confestim ita fit. hanc uestem
primo uidi. uidi filia uidi que loqui
non possum. Num quid ñ sericum in ai se¬
cundum subtilitatem eiꝰ spartum erat:
Numquid candori eius niues comparate ñ
nigrescunt. Numquid aurũ uixta fulgo¬
rem eiꝰ non laudat᷑ Ipsa enim multicolor
⁊ nich̾ ꝓrsus comparatum ei pot̾at equau.
Postqͣm uicdi margaritam. Qua uisa: sta¬
tim ꝓcidi. Non enim̃ potuert̃ ocłi mei tan¬

Expanded text:
plurimum et noctibus ac diebus gemescens plurimum et noctibus ac diebus gemescens rogo, uti audire dignaretur precem meam. , Post quae, quia bonus iuuenis et melius illo nihil est, ait mihi : \'nosti hanc uestem atque hanc margaritam, quam a me lacrimans rogas, uti eam filiae tuae concedam?\' et ego respondi illi: \'domine, auditu cognoui de ipsis et fide credidi et scio, quia optimae sunt et salus uera est hac ueste uti et hac margarita ornari\'. et statim ministris suis praecepit, ut mihi et uestem hanc et margaritam ostenderent et confestim itafit. hanc primum uestem uidi; uidifiliauidi, quod eloqui non possum. numquid non sericum secundum subtilitatem eius spartum erat? numquid candori eius niues comparatae non nigrescebunt? numquid aurum iuxta fulgorem eius non liuidatur? ipsi enim multicolor et nihil prorsus comparatum ei poterat aequari. post quam uidi margaritam, qua uisa statim concidi; non enim potuerunt oculi mei sus
Abbreviated transcription (Latin):
ne me forte impium ẽẽ erga te existima¬
res. qui tam dui a te ab eẽm: excusare tͥ
et ꝓfectionem meam et moras uolui ut
intellig̾es me ñ impie cͥ s utilit̾ decẽ.
Namq cum te filia ut unicam ita qͣm.¬
tum in me ẽ. ⁊ unanimẽ habeam: uel-¬
lenta.  pulchertimam omnium ⁊ sanis¬
simam uiuere. Nunciatum ẽ ergo michi
ẽẽ quendam iuuenem habentẽ margari¬
tani et uestem in estim abił pretii: qͣm si
quis ab eo poss mereti. suꝑ humanas cdi¬
uitias et salucẽ. et diues ⁊ saluus futurus
eẽt. Adhuc his auditis: ꝓfectus sum. Ad
quem cum ꝑ langas ⁊ multas et difficiles
uias uenissem: uidens eum statim ꝓculi.
Adest cam pulcher uiuenis ut an te cons¬
pectum eius nemo audeat consistere. Qe
uͥ ꝓcidisse me uidit int̾irgare me uissit
quid uellem: ⁊ quid rogarem. Et egõ res¬
ponili audisse me de ueste sua. ⁊ marga
rem: cui hanc uestem atꝙ margaritam
quererem. ⁊ int̾ hec ꝓstratus in faciẽ fleo

Expanded text:
ne me forte impium esse erga te existimares. qui tam diu a te abessem, excusare tibi et profectionem meam et moras uolui. ut intellegeres me non impie tibi, sed utiliter deesse. namque cum te, filia, ut unicam, ita, quantum a me est, et unanimem habeam et uellem te pulcherrimam omnium et sanissimam uiuere, 2 nuntiatum mihi est esse quendam iuuenem habentem margaritam et uestem inaestimabilis pretii, quam si quis ab eo posset mereri, super humanas diuitias et salutem et diues et saluus futurus esset. ad hunc ergo his auditis profectus sum. Ad quem cum per multas et longas et difficiles uias uenissem, uidens eum statim procidi. adest enim tam pulcher iuuenis, ut ante conspectum eius nemo audeat consistere. qui ubi procidisse me uidit, interrogare me iussit, quid uellem et quid rogarem. et ego respondi audisse me de ueste sua et margarrem, cui hanc uestem atque margaritam quaererem. et inter haec prostratus in faciem fleo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tunc ergo predicta aurea insese reuersa. in¬
tellexit se exhoc mundo uocari. Et ꝓtinus conuo¬
cans om̃s sorores. cepit ualedicere singulis: seques¬
trans exeis nonnullis. quȩ eam essent int̾cȩteras se¬
cuture. Deinde iam ipsa migrante addominum. &
reliquȩ nichilominus fubsecutȩ sunt demumpa deo
ut ea tempestate ex eodem monasterio. usq adnume¬
rum centum sexaginta monachȩ morerentur. Depul-

Expanded text:
tur. Tunc ergo praedicta Aurea in sese reversa, intur. Tunc ergo praedicta Aurea in sese reversa, intellexit se ex hoc mundo vocari, et protinus convocans omnes sorores, coepit valedicere singulis, sequestrans ex eis nonnullas, quae eam comitarent inter ceteras. Deinde, iam ipsa migrante ad Dominum, et reliquae nihilominus subsecutae sunt demum, adeo ut ea tempestate ex eodem monasterio usque ad numerum centum sexaginta monachae morerentur. 55.
Abbreviated transcription (Latin):
Uaccum ẽ autem igitur cum nefanda lues po¬
pularet urbem parisiacãne hullȩ iam uirgi¬
nes ex monasterio scĩ uiri. ubi atirea nomine prȩ¬
erat abbatissa addominum precessissent: appa¬
ruit quadam die beatus eligius ciudã adoles¬
centi inbasilica puellarum ueste candida amictꝰ.
togarum uelamine comptus. Cumq is qui ade¬
rat nimio pauore ꝑt̾ritus.latibulum quȩreret:
blande eum lentt̃q compellans uirbeatus. p̃cẽpit
ut ienscito. diceret matri uirginum. quoꝰadse quã¬
tocius cum deputatis ꝓperaret uirginib. Ctirreis
aũt is qui audierat &citius aura pueniens. sur¬
ge ait uelocit̾: quia domnꝰ eligius inȩccłia te uocat
Quod cum illa audisses gaudio magno repleta:si¬
ne mora ꝓperauit. Sed tam̃ cum tienissec. uisio be¬
ati uiri iam abolita erat. Eccłia uͦ adfirmitatis
indicium quod ẽet uisus. nebula quadã repleta
monstrabatur. intantum: ut candel abra quoq &
uela subito roris inundantia distillare uideren¬

Expanded text:
actum est igitur, cum nefanda clades depopularet urbem Parisiacam et nonnullae iam virgines ex monasterio sancti viri, ubi Aurea nomine praeerat abbatissa, ad Dominum praecessissent, apparuit quadam die beatus Eligius cuidam adulescenti in basilica puellarum, veste candida amictus, togarum velamine comptus. Cumque is qui aderat nimio pavore perterritus latibulum quaereret, blande eum leniterque conpellans vir beatus, praecoepit, ut iens cito diceret matri virginum, quod ad se quantotius cum deputatis properaret virginibus. Currens autem is qui audierat et citius Auream praeveniens: 'Surge', inquit, Velociter, quia domnus Eligius in ecclesiam te vocat'. Quod cum illa audisset, gaudio magno repleta, sine mora properavit; sed tamen cum venisset, visio beati viri iam abolita erat. Ecclesia vero ad firmitatis indicium, quod illic esset visus, nebula quadam repleta monstrabatur, in tantum ut candelabra quoque et vela subita roris inundantia distillare videren
Abbreviated transcription (Latin):
tatr ⁊ głe penitus intendebat. cȩterosꝙ in hiis
conquisitor: et si in dispensando uł retinendo
largitatis medium non tenebat. plus tamen
in partem ꝓdigalitatis qͣm auaricie declina.¬
bat. Unde cum pp̃ inanem suoꝵ dissipationẽ
uideret̃ affabił et humanus multoꝵ obhoc
sͥ coherentium caudam post se traxit iniqͣm:
qui ip̃m ueluri caput et ilucẽ sequebant̃ pre¬
cipites ad ruinati. Sic suoꝵ cmplicum stipat̃
agminib ust ad annum etats sue fere ui¬
cesimum qͥntum in uia ꝑditionis incessit do¬
nec ad declarandam mirabilium suoꝵ głam
dño complacuit. lit miranda in illo dex tere

Expanded text:
tati et gloriae penitus intendebat; caeterosque in his tati et gloriae penitus intendebat; caeterosque in his conquisitor, etsi in dispensando vel retinendo largitatis medium non tenebat, plus tamen in partem prodigalitatis quam avaritiae declinabat. Unde cum propter inanem suorum dissipationem videretur affabilis et humanus, multorum ob hoc sibi cohaerentium caudam post se traxit iniquam, qui ipsum veluti caput et ducem sequebantur praecipites ad ruinam. Sic, suorum complicum stipatus agminibus, usque ad annum aetatis suae fere vigesimum quintum in via perditionis incessit; donec ad declarandam mirabilium suorum gloriam Domino complacuit, ut miranda in illo dexter
Abbreviated transcription (Latin):
yip̃m uas electõnis xͥ legimus eccł̃iam ꝑsecu¬
tum. Ob hoc etiam publicanꝰ ille qui ⁊ apłs
⁊ ewͣngelista uocatur s ⁊ illa specialis ꝓp̃i
discipula septem demoniis obsessa narrat᷑.
Hinc gloriosi confessorls et leuite x francis¬
ci breuiter utrumq gesta scripturi priora q̃¬
dam ip̃ius infirma pͥmittimus ut conu̾sati¬
onis eius ultimis que plene uł digne explica¬
re ñ possumus: ad pͥma collatis conu̾sionis
illius auctor magnifice ab om̃ib collaudet᷑.
pia innocentib bumilitas augeat᷑:. firmior¬
q ꝓlapsis deuenia spes donetur. D orcdine
uit igitur in ualł solttane sinib ci¬
uitate assisio. uir quidam nõie fran¬
ciscusi negociator officio. prediues transitoriis
opibxs iusticie paupet oꝑib. Nam apͥmeuo
etatis sue tempore in mundi uanitatib indecẽ¬
ter nutritꝰ suis etiam nutͥtorib insolentior ẽ
effcõ. Quid multa: Hic scłi misertime felici¬

Expanded text:
ipsum vas electionis Christi legimus Ecclesiam persecuipsum vas electionis Christi legimus Ecclesiam persecutum; ob hoc etiam publicanus ille, qui et apostolus et evangelista vocatur; sed et illa specialis Christi discipula septem daemoniis obsessa narratur. Hinc gloriosi confessoris et levitae Christi Francisci breviter utcumque gesta scripturi, priora quaedam ipsius infirma praemittimus, ut conversationis eius ultimis quae plene vel digne explicare non possumus, ad prima collatis, conversionis illius auctor magnifice ab omnibus collaudetur, pia innocentibus humilitas augeatur, firmiorque prolapsis de venia spes donetur. Explicit Fuit igitur in vallis Spoletanae finibus, civitate Assisio, vir quidam nomine Franciscus, negotiator officio, praedives transitoriis opibus, sed iustitiae pauper operibus. Nam a primaevo aetatis suae tempore in mundi vanitatibus indecenter nutritus, suis etiam nutritoribus insolentior est effectus. Quid multa? Hic saeculi miserrimae felici
Abbreviated transcription (Latin):
rundam quos speci¬
ali meritoꝵ pͥroga.¬
tuia dñs priuilegi¬
are disposuit pͥora
quedam in diuinis
eloquiis cõmemorant᷑ infirma scõrum
qͣtinus inscrutabilem diuini consilii pro¬
funditatem mirantes pariter: ⁊ laudantes.
quo lapsi quidam excellentiorib suꝑ ple¬
rosq iustoꝵ meritis sublimant᷑. nec inno¬
centes qͣsi de sua confisi iusticia in imo uti¬
orum ꝓstratos despiciant. nec tanqͣm de suis
impii flagitiis desperantes: ꝓuenia postu¬
landa. ꝓpinquare ad fontem miscłie dñm
ꝑtimescant. Sic numirum pia ustoꝵ hũi¬
litas dñi uidicis uisticiam metuit ne ruio¬
sus cos p̾sumptionis tumor extollat sic tam
firma qͣm cdiscreta lapsoꝵ spes de pii patris
benignitate pͥsumit: ne horrenda ip̃os uora¬
go desperationis absorbeat. Sic quoꝙ stupẽ¬
da in om̃ib ⁊ laudanda magnificentie chũ
tat iustos ne corruant. ⁊ benigne commise¬
rans erigit elisos ne pereant. Hinc xp̃m ne¬
gasse pͥmum eiusdem uicarium. hinic et

Expanded text:
mdam, quos speciali meritorum praerogativa Dominus privilegiare disposuit, priora quaedam in divinis eloquiis commemorantur infirma sanctorum, quatenus inscrutabilem divini consilii profunditatem mirantes pariter et laudantes, quo lapsi quidam excellentioribus super plerosque iustorum meritis sublimantur, nec innocentes quasi de sua confisi iustitia in imo vitiorum prostratos despiciant, nec tamen de suis impii flagitiis desperantes pro venia postulanda propinquare ad fontem misericordiae Dominum pertimescant. Sic nimirum pia iustorum humilitas Domini iudicis iustitiam metuit, ne ruinosus eos praesumptionis tumor extollat; sic tam firma quam discreta lapsorum spes de pii patris benignitate praesumit, ne horrenda ipsos vorago desperationis absorbeat; sic quoque stupenda in omnibus et laudanda magnificentiae Domitat iustos ne corruant, et benigne commiserans erigit elisos ne pereant. Hinc Christum negasse primum eiusdem vicarium; hinc et
Abbreviated transcription (Latin):
dens benigne eos ueluti mater plorantes
filios attrectauit. Dixit autem ad uirũ.
Quare frẽs meos agniculos sic ligatoset
suspensos extructias: Qͥcum respondiss.
ꝙ eos ad forum precii necessitate defferretz
querentiq quid de ilł postea fieret. uir eos
mactandos assereret: ait sc̃s̃. Absit ut hoc
siatz quin potuis mantellum hunc quo cõ¬
tegor accipe: et fratres meos agniculos mͥ
relinque. Acquieuit uoluntarius homo il¬
lez multo enun maioris petii erat mantel¬
lus: quem uir dei frigoris necessitate com¬
pulsus. aquodam fideli mutuauerat ip̃a
die. Igitur acceꝑtis agniculis. quid de ip̃isag̾et
sollicitꝰ extitit. Candem cum socio fr̃e delibe

Expanded text:
dens benigne eos veluti mater plorantes dens benigne eos veluti mater plorantes filios attrectavit. Dixit autem ad virum: "Quare fratres meos agniculos sic ligatos et suspensos excrucias?". Qui cum respondisset quod eos ad forum pretii necessitate deferret, quaerentique quid de illis postea fieret vir eos mactandos assereret, ait sanctus: "Absit ut hoc fiat! Quin potius mantellum hunc, quo contegor, accipe, et fratres meos agniculos mihi relinque!". Acquievit voluntarius homo ille; multo enim maioris pretii erat mantellus, quem vir Dei frigoris necessitate compulsus a quodam fideli mutuaverat ipsa die. Igitur acceptis agniculis, quid de ipsis ageret sollicitus exstitit; tandem cum socio fratre delibe
Abbreviated transcription (Latin):
mum quo tendebat addluxitz ⁊ ad eundem
loci ep̃m hospitandi gr̃a declinauit. Miran¬
ti gͥ primum cp̃o quare sic ouiculam duc̾et.
longam de illa parabolam cepit retexerez do¬
nec et ip̃e ep̃t altissimo grãs ageret non mo¬
dicum de tanta hominis dei compunstus
simplici puritate. Sequenti aut̃ die ꝑ quod¬
dam claustrum dñaie apud sc̃m seuetinũ
uir dei tͣnsitum fecitz uͥ eisdem xp̃i famula¬
bus ouiculam cõmendauit. Qͣm ille ob scĩ
irruerentiam deuotissime suscipiẽtis diligẽ¬
ter cam longo tp̃r nutriert̃: donec tunicam
de ip̃uis tandem lana texentes: illam beato
uiro munus acceptissimum de fratre ouitu¬
li transmiserunt. arcecro¬
lio quoq tempore ꝑ eandem marchi¬
aͣm iam dc̃o fr̃ẽ comite transiens. in¬
uenit: in itinere quendam uirum: qͥ duos
in humeris portabat agniculos. ad uendẽ¬
dum. Quos ut pius pat̾ balantes audiuit.
cõmota sunt ex intimnis uisceta ciꝰ et acte¬

Expanded text:
mum, quo tendebat, adduxit, et ad eiusdem mum, quo tendebat, adduxit, et ad eiusdem loci episcopum hospitandi gratia declinavit. Miranti igitur primum episcopo quare sic oviculam duceret, longam de illa parabolam coepit retexere, donec et ipse episcopus Altissimo gratias ageret, non modicum de tanta hominis Dei compunctus simplici puritate.Sequenti autem die per quoddam claustrum Dominarum apud Sanctum Severinum vir Dei transitum fecit, ubi eisdem Christi famulabus oviculam commendavit; quam illae ob sancti reverentiam devotissime suscipientes, diligenter eam longo tempore nutrierunt, donec tunicam de ipsius tandem lana texentes, illam beato viro munus acceptissimum de fratre ovicula transmiserunt. 43 Alio quoque tempore per eamdem Marchiam, iam dicto fratre comite, transiens, invenit in itinere quemdam virum, qui duos in humeris portabat agniculos ad vendendum. Quos ut pius pater balantes audivit, commota sunt ex intimis viscera eius et acce
Abbreviated transcription (Latin):
tenetitudine creaturas. Int̾ alias tamen illas
precipue diligebat: quas ut puta ouiculas.
simplicioris ⁊ mansuetioris nature uidebat
quarũ etiam nominib xp̃m ob aliqͣm simi¬
litudinẽ agurari inscripturis audierat.
Nam tempore quodam ꝑ marchiam ancho¬
ne cum fr̃e paulo quem ibidem miistrõ
constitituerat transiens. quemdam hyrroꝵ
et capraꝵ uidit in pascuis non modicumgͣ¬
gem ⁊ unicam inter om̃s iam dicti gregis
pecudes ouiculam de pascentem. Ad cuiusintui¬
tum gͣuiter ingemiscens: dixit ad fratrem.
Non ne uides hanc solam ouiculam. inten
hyrros et capras similit̾ ambulantem: Sic
humił. inter stribas et phariscos et sacerdotõ
principes ambulauit Soluamusg ali ka¬
rissime p̾cium: et cducamus illam se medio¬
da solliciti starent: ecce quidam metrator tͣn¬
siensse ad hoc uoluntarius obtulit p̾cioq so¬
luto ip̃am ouem scõ uiro reliquit. Quigay.¬
dens illam secum in ciuitatem que drauxi¬

Expanded text:
teneritudine creaturas. Inter alias tamen illas teneritudine creaturas. Inter alias tamen illas praecipue diligebat, quas, ut puta oviculas, simplicioris et mansuetioris naturae videbat, quarum etiam nominibus Christum ob aliquam similitudinem figurari in Scripturis audierat. Nam tempore quodam per Marchiam Anconae cum fratre Paulo, quem ibidem ministrum constituerat, transiens, quemdam hircorum et caprarum vidit in pascuis non modicum gregem, et unicam inter omnes iam dicti gregis pecudes oviculam depascentem. Ad cuius intuitum graviter ingemiscens, dixit ad fratrem: "Nonne vides hanc solam oviculam inter hircos et capras simpliciter ambulantem? Sic humilis inter scribas et pharisaeos et sacerdotum principes ambulavit. Solvamus ergo, fili carissime, pretium, et educamus illam de medioda solliciti starent, ecce quidam mercator transiens se ad hoc voluntarius obtulit, pretioque soluto ipsam ovem sancto viro reliquit. Qui gaudens illam secum in civitatem quae dicitur Auxi
Abbreviated transcription (Latin):
recipiens: ip̃m fr̃ẽm piscem uocauitz oransꝙ
et nomen der beneditens. in aqͣm reposuit ꝑ¬
sistente aut̃ ipso in orone ⁊ laudib: piscis
en aqua ludens a nauicula ñ recessitz donecei
gum ẽẽt narrare ꝑ singula. bestiis uidelicet
⁊ auib imꝑauitz s ad illuis obsequium in
alteram naturam insensibilia ⁊ĩ dñs elemen¬
ta coni̾ttit. De quoꝵ similib: unum quoq
libet ut breuiter enarremus. Nam cum ip̃e
uir sc̃s apud heremum sci urbani quadam
uice grauit̾ egrotaret: aqua sͥ mirabilit̾ in ui¬
num mutata ẽ. Et̃m̃q est: ut ad gustum il¬
lius tam facile sanitatem reciperet: qd̾ diui¬
num hoc ẽe miraculum nullus ambigeret.
De affectu ip̃ius ad omnes creaturas pp̃ amorẽ
creatius: et qͣntum reuerentiam nomuu do¬
mini ⁊ u̾bis exhibuit de compassione par¬
anta beati francisti mentem diuini
amoris dulcedo repleuerat. ut in om̃i¬
bus oꝑa creatoris miranda considerans. man¬
xime etiam erga cunctas afflueret pietatis

Expanded text:
oransque et nomen Domini benedicens, in aquam reposuit. Persistente autem ipso in oratione et laudibus, piscis in aqua ludens a navicula non recessit, donec eigum esset narrare per singula, bestiis videlicet et avibus imperavit, sed ad illius obsequium in alteram naturam insensibilia etiam Dominus elementa convertit. De quorum similibus unum quoque libet ut breviter enarremus. Nam cum ipse vir sanctus apud eremum Sancti Urbani quadam vice graviter aegrotaret, aqua sibi mirabiliter in vinum mutata est; factumque est ut ad gustum illius tam facile sanitatem reciperet, quod divinum hoc esse miraculum nullus ambigeret. Caput IX - De affectu ipsius ad omnes creaturas propter amorem Creatoris; et quantam reverentiam nomini Domini et verbis exhibuit; et de compassione pauanta beati Francisci mentem divini amoris dulcedo repleverat, ut in omnibus opera Creatoris miranda considerans, maxima etiam erga cunctas afflueret pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
sidem xͥ miramomelino siuisq complicib
p̾dicandam u̾sus marrochium non multo
post iter arripiens: tanto ad hoc aliquociens
impetu festinaret: ut etiam peregrinatõnis
sue comitem pre spt ebrietate solus p̾curren¬
so desereret. S cum iam us in hyspaniam
feruentissime ꝓcessesset: dlño ad alioꝵ mł¬
toꝵ salutem aliud ordinante eiꝙ ꝑ grauis¬
simas corporis egritudines occursante. rur¬
sus in ytaliam rediitz ueniensq aliqͣntu¬
lam apud scãm mariam de porcuincula
moram fecit. Eo quoqꝙ tempore q̃sdam lite¬
ratos ad ordinem nobilesꝙ recepitz quib dis¬
cretione p̾cipua qua in alios mirabilit̾ ipse

Expanded text:
fidem Christi Miramamolino suisque complicibus fidem Christi Miramamolino suisque complicibus praedicandam versus Marrochium non multo post iter arripiens, tanto ad hoc aliquoties impetu festinaret, ut etiam peregrinationis suae comitem, prae spiritus ebrietate solus praecurrendo, desereret. Sed cum iam usque in Hispaniam ferventissime processisset, Domino ad aliorum multorum salutem aliud ordinante eique per gravissimas corporis aegritudines occursante, rursus in Italiam rediit. 36 Veniensque, aliquantulam apud Sanctam Mariam de Portiuncula moram fecit. Eo quoque tempore quosdam litteratos ad Ordinem nobilesque recepit, quibus discretione praecipua, qua in alios mirabiliter ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tiam fecit. Graui namꝙ ⁊ diutina maris
tempestate suborta. ⁊ am demum post longos¬
tp̃r lalores ip̃is nautis cibaria ceerant dum
cui prius introitum nauis de fectus uistualis
timore negauerant illuis tunt subsidio mor¬
tis euasere iacturam. Nam quedam ⁊ si non
tanta ut multis ut quoquomodo suffic̾ent.
beatꝰ franciscus dño sibi ꝓuidente latenter
intulerat que it̃ ad ip̃ius merita tantum
sumpsere diuinitus incrementum: ut ha¬
bundanter usꝙ ad portum anchone neces¬
sitatib omĩum subuenirent: qͣmuis ples
adhuc dies itieris suꝑẽẽnt. Quod naute ui¬
dentes: ummensas agebant omnium sal¬
uatoris clementie grãs: qui de mortis cos ꝑ fa¬
mulum suum franciscum peticulo liberarat.¬
a mari descendit. diuini iiimmii¬
rursum uerbi semina iacere unimininu.¬
cepit frustumꝙ ex illis de sequentib ip̃m
plurib uiris ydoneis recollegit. Uerum adhuc
in ip̃o martyrii feruor non tepuit: qui ad

Expanded text:
riam fecit. Gravi namque et diutina maris riam fecit. Gravi namque et diutina maris tempestate suborta, iam demum post longos labores ipsis nautis cibaria deerant, dum, cui prius introitum navis defectus victualium timore negaverant, illius tunc subsidio mortis evasere iacturam. Nam quaedam, etsi non tanta ut multis quoquo modo sufficerent, beatus Franciscus, Domino sibi providente, latenter intulerat; quae tunc ad ipsius merita tantum sumpsere divinitus incrementum, ut abundanter usque ad portum Anconae necessitatibus omnium subvenirent, quamvis plures adhuc dies itineris superessent. Quod nautae videntes, immensas agebant omnium Salvatoris clementiae gratias, qui de mortis eos per famulum suum Franciscum periculo liberarat.a mari descendit, divini rursum verbi semina iacere coepit, fructumque ex illis de sequentibus ipsum pluribus viris idoneis recollegit. Verum adhuc in ipso martyrii fervor non tepuit, quin ad
Abbreviated transcription (Latin):
uir iste murmurationis ⁊ detractionis uerba
uitauit Qud plura: In om̃i genere ꝑset¬
tionis usq ad summum apicem ꝑtingete cu¬
piens fauorem sum mopere deuitabat huma¬
num et ut conscientia teste uas sanctifica¬
tionis in t̾uis possideret. sit̃ est semec ip̃i exte¬
Srius tamqͣm uasꝑditum. Quomodo marar¬
cẽ desiderabat uautas maris a ꝑiculo liberauit
⁊ quałr coram soldano comparuit. carao¬
ndentissimo martirii desiderio fernens
bratus franciscus sexte conu̾sionis sue
anno ad partes syrie uoluit ꝓficisci ut ibidẽ
ad eundem quidem in syriam irer atripuit: s
uentis contraciis flantib in sclauonie par¬
tes nauis in qua ducebat᷑ applicuit. Audiens
aut̃ a nautis eo anno nauem illam in syriã
tͣnsire non posse: uoto suo fraudatꝰ in aliam̃
que anchonam tendebat. a nautis expensax
defetum tumentib uix ꝑmissus intraurt in
qua et dñs ꝑ eum mirabilium suoꝵ memo¬

Expanded text:
vir iste murmurationis et detractionis verba vir iste murmurationis et detractionis verba vitavit. Quid plura? In omni genere pertionis usque ad summum apicem pertingere cupiens, favorem summopere devitabat humanum, et ut conscientia teste vas sanctificationis interius possideret, factus est sibimetipsi exterius tamquam vasesse desiderabat; nautas a maris periculo liberavit; et qualiter coram Soldano comparuit. 34 Ardentissimo martyrii desiderio fervens, beatus Franciscus sexto conversionis suae anno ad partes Syriae voluit proficisci, ut ibidem ad eundum quidem in Syriam iter arripuit; sed, ventis contrariis flantibus, in Sclavoniae partes navis, in qua ducebatur, applicuit. Audiens autem a nautis eo anno navem illam in Syriam transire non posse, voto suo fraudatus in aliam, quae Anconam tendebat, a nautis expensarum defectum timentibus vix permissus intravit; in qua et Dominus per eum mirabilium suorum memo
Abbreviated transcription (Latin):
tum ceperos prouocaret inmmninimim.
ed ⁊ hic uerissimus sui contemptor cum
ñ immerito magnificaret᷑ ab omnibꝰ.
mirabilit fauorem homine̾m. solus se uilissi.¬
mum reputans artebat ꝑ forib. Cum eiũ extol¬
li se laudibz humanis audiret. alicui fãm pen
obedientiam gͣuiter ħ ferens inuinxit ut iu¬
liter ip̃m a la tere u̾bis contumeliosis afficeretz
et adu̾sus laudantium mendatia u̾itatis
u̾ba proferret. Quem dum srĩ iuitus rusti¬
cum. ⁊ meirennarium inutilem appellaret scĩ¬
simus ille iocundo applausu subrisitz et sic ex
qr uerissima loqueriss et talia filium petͥ de ber¬
ꝯ naidone decet au dire. Cupiens quoꝙ se ꝑfecte
uilem ab om̃ib reputari: pect̃a sua non erubu¬
it in p̾dicatione publica confiteri. S et si quid
sinistri surriperet leui cogitatione de aliquo:
id ip̃m eidem de quo cogitauerat confitens. hu¬
militer ueniam postulauit ab illo. Ex hoc ip̃o
eciam leuiter aduertenti patebit: qualiten

Expanded text:
tum caeteros provocaret. Sed et hic verissimus sui contemptor, cum non immerito magnificaretur ab omnibus, mirabiliter favorem hominum, solus se vilissimum reputans, arcebat pro foribus. Cum enim extolli se laudibus humanis audiret, alicui fratrum per obedientiam, graviter hoc ferens, iniunxit ut viliter ipsum a latere verbis contumeliosis afficeret, et adversus laudantium mendacia veritatis verba proferret. Quem dum frater invitus rusticum et mercenarium inutilem appellaret, sanctissimus ille iucundo applausu subrisit et sic expr carissime, quia verissima loqueris, et talia filium Petri de Bernardone decet audire! "Cupiens quoque se perfecte vilem ab omnibus reputari, peccata sua non erubuit in praedicatione publica confiteri; sed et, si quid sinistri surreperet levi cogitatione de aliquo, id ipsum eidem de quo cogitaverat confitens, humiliter veniam postulavit ab illo. Ex hoc ipso etiam leviter advertenti patebit, qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdam solito more turbatum. ad cellulam in
qua bratus franciscus orabat accedere. Cuius
aduentum simul as animum uir dei cogno¬
uitz et benigne ad se uocato sic ait. Nullus te
timor decet̾o. nulla te slli conturbet temptatõ:
qm̃ karissimus mͥ es: et inter precipue caros
speciali caritate te diligo. Seturus ad metum
tͥ placuerit ueniasy ⁊ a me libere ꝓ tua uolũ¬
tate recedas. Obstupuit ñ modicum et letatꝰ
est fuat̾ in sermonib stĩ patris: et de iniceps
de ip̃ius diletiono securus: creuit etiam et si¬
do rigore: ⁊ qualit̾ laudem hominũ fugi

Expanded text:
dam solito more turbatum ad cellulam, in qua beatus Franciscus orabat, accedere. Cuius adventum simul et animum vir Dei cognovit, et benigne ad se vocato sic ait: "Nullus te timor de caetero, nulla te, fili, conturbet tentatio, quoniam carissimus mihi es et inter praecipue caros speciali caritate te diligo. Securus ad me, cum tibi placuerit, venias, et a me libere pro tua voluntate recedas". Obstupuit non modicum et laetatus est frater in sermonibus sancti patris; et deinceps, de ipsius dilectione securus crevit etiam, sido rigore; et qualiter laudem hominum fugi
Abbreviated transcription (Latin):
um. Ubi districtam regulȩ costicuens discipli¬
exdiuersis gentib tam exsuis ancillis. quam
suum ilsuc studium conuertit. Uideres & illuc¬
apes. Uasa simul & uestimenta. nec ñ & sacra
uolumina :aliaq quamplurima ornamenta
Nam quicquid congrue hitic sexui necessari ĩ
fuer.at utpote clementissimus pat̾. satis soller
timoinib diligentia ac sollicita cura ꝓtiidit.
in p̃fato loco ẽent expleta atq ꝑfecta unũ
adhuc restabat uile quidem: sed necessarium
ad edisi candum domicilium. Cum aitcẽ care¬
pata: adiacebat ei addopus ne essarium area
quȩdam siscalis exigua. Eigo p̃cepit meciri
t̾ram: uolens scire quantum esset. Cernens¬

Expanded text:
um, ubi districtam regulae discipliex diversis gentibus, tam ex ancillis suis, quam suum illic studium convertit. Videres et ivasa simul et vestimenta necnon et sacra volumina aliaque quam plurima ornamenta. Nam quicquid huic sexui congruae necessaria forent, ut piissimus pater satis sollerti in omnibus diligentia ac sollicita cura providit. in praefato loco expleta essent atque perfecta, unum adhuc restabat, vile quidem, sed necessarium aedificandum domicilium; et cum non habepata, adiacebat ei ad opus necessarium area quaedam fiscalis exigua. Praecepit ergo metire terram, ut sciret, quantum esset, e