comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bello pulsaturꝰ adueuit: et ⁊ callidis¬
publica qmͣ priꝰ occultauerat: erga
ydoloꝵ cultum ferri cepit insania:
callidior cet̾is ꝑsecutor. nõ ui neq tor¬
mentis: sed p̃miis. honorib. blandiciis.
ꝑsuasionib maiorem pene ppłi pntẽ
am̃ si atrociter pulsasset elisit : stubia
auctoꝵ gentilium: xp̃ianos adire ꝓ¬
hibens ludos littaꝵ illis solis qͥ deos
deasq uen̾arent᷑ patere decerint: Mi
Procuraitionẽ ꝓuinciaꝵ uirisq dicen¬
di xp̃ianis statuit nõ debere comitti:
ut pote quib lex ꝓpͥa etiam gladio
ut uetuisset: Et ꝓficiebat cotidie ĩ
huiꝰcemodi legib exquirendis: quib
philosophie tenere ymaginẽ potuit: Et¬
enĩ cum uelut tetri serpentes de cauer¬
nis t̾re ebullientes: ad eum ꝓcessissent
magoꝵ philosophoꝵ aruspicũ augu¬
rumq manus ꝓfana om̃s ꝑit̾ allegãt.
nicħ suis artib successurũ nusi prius

Expanded text:
bello pulsaturus advenit, et bello pulsaturus advenit, et publica quam prius occultaverat erga idolorum cultum ferri coepit insania, callidior caeteris persecutor, non vi, neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, persuasionibus, 259 majorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Studia auctorum Gentilium Christianos adire prohibens, ludos litterarum illis solis, qui deos deasque venerarentur, patere decernit. MilProcurationem provinciarum, jurisque dicendi Christianis statuit non debere committi, utpote quibus etiam lex propria gladio uti vetuisset. Et proficiebat quotidie in hujuscemodi legibus exquirendis, quibusphilosophiae tenere imaginem potuit. Etenim cum, velut tetri serpentes de cavernis terrae ebullientes, ad eum processisset magorum, philosophorum, aruspicum, augurumque manus prophana, omnes pariter allegant, nihil suis a
Abbreviated transcription (Latin):
singulas quasq occłas abunuta infi¬
delitate: ad sanitatem recte fidei re¬
uocabat ÷ Maxime quod hylarium
quẽ dudum cũ ceteris ep̃is in exili¬
um trusum ẽẽ memorauimꝰ: regres¬
sum iam ⁊ in ytalia positum. hec
eadem erga instaurandas eccłas. fidẽ¬
q patrum reparandam repperin
natura lenis et placidus: simul¬
q eruͣditus. et ad ꝑsuadendum cõmo¬
dissimus. rem diligenciꝰ ⁊ aptius ꝓ¬
curabat: qui etiam libros de fide nr̃a¬
nobilit̾ scriptos edidit. quib ⁊ here¬
ticoꝵ uerfucias. ⁊ nr̃oꝵ deceptiones.
et male credulam simplicitatẽ ita di¬
ligent᷑ exposuit: ut ⁊ p̃senres ⁊ lon¬
ge positos. quib ip̃o ꝑ se dissere uiua
uoce non poterat. ꝑfectissima iustructio¬
ne corrigeret: Iͥta duo isti uiri uelut
magnifica quedam mundi lumina
illiricũ. ytaliam galliasq suo splen¬
dore radiarunt: ut om̃s etiam de
abidonditis angulis. et obstrusi heti¬

Expanded text:
Singulas quasque ecclesias, abjurata infiSingulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit mnatura lenis et placidus, simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabat. Qui etiam libros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus et haereticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abstrusis haereti
Abbreviated transcription (Latin):
a se ordinatum apud antiochiã non re¬
cepisset eusebuis : nec ip̃e reciꝑe cogitat
alexandrini decreta concilii: Sed constͥn¬
gebotur legati sui uinculo qui in con¬
cilio ipsius auctoritate subscripserat:
abicere namq eũ non potat: quia auc¬
toritatem eiꝰ tenebat: Si uero recepis¬
set: omne suũ frustrandũ uidebat in¬
ceptum Diu de hoc multũq delibe¬
rans: cũ ex utraq parte concluderetur.
elegit ur legato suo recepto: erga cet̾os.
sentenciam disparem. sed sibi placitam
custodiret: Ita regressus ad sardinie pir¬
tes: siue quia scita morte p̾uentꝰ: tem¬
pus sentencie mi̾tande nõ habuit: Et¬
enim temere cepta: corrigi spacio solet
siue hoc animo. ĩ mobilit̾ sederat. parũ
firmauerim ex ip̃o Iuterim luciferia¬
noꝵ scismi: qd̾ licet ꝑ pancos adhuc uol¬
uitur sũpsit exordium Eusebius uero
circũ iens orientem atq ytaliam: medi¬
ci pariter ⁊ sacerdotis fungebat᷑ officio:

Expanded text:
a se ordinatum apud Antiochiam non rea se ordinatum apud Antiochiam non recepisset Eusebius, nec ipse recipere cogitat Alexandrini decreta concilii, sed constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum videbat inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium. Eusebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio.
Abbreviated transcription (Latin):
anima suscepisset: Quib omnibus
caute moderateq cõpositis: unꝰquisq
itinere suo cum pace ꝑrexit De eu
ibi a lucifero contra pollicita ne.¬
cionem ordinatum ep̃m. pudore
simul et indignatione cõpulsus abs¬
cessit: Neutre parti cõmunionem
suam relaxans. qr digrediens inde pro¬
miserat se acturum in concilio. ut is
eis ordinaret᷑ ep̃s: a quo pars neutm
discisseret : Ille nainq ppłs qui mele¬
cium dudum de eccła pulsum quasi ꝓ
fide iecta fuerat secutus: non se iunx̾at
mis erat: sed suum pͥncipatum sinĩq
conuenticulũ tenuit: Bos ergo cum
in unũ renocare uoluisset eusebiꝰ. nec
tam̃ p̃uentus a lucifero potuisset: abs¬
cessit Tunc regressus melecius de exi¬
lio. quia cũ eo mumerosior ppłs erat
eccłas tenuit. et exeo iam ꝓpriã sino¬
dum cũ ceteris orientalib ep̃is habu¬
it : Nec tamen athanasio iunctus est:
Interim lucifer iniuriã doleus. qd̃ ep̃m

Expanded text:
anima suscepisset. Quibus omnibus anima suscepisset. Quibus omnibus caute moderateque compositis, unusquisque itinere suo cum pace perrexit. CAPUT ibi a Lucifero contra pollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille namque populus, qui Meletium dudum de Ecclesia pulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non junxerat nus erat sed suum principatum, suumque conventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nec tamen praeventus a Lucifero potuisset, abscessit. Tunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populus erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est. Interim Lucifer injuriam dolens, quod Episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
auccoritate ꝓlatas ordo ille sac̾dotaliᷤᷤ
et apłicus approbasset. ex concilii decre¬
to. asterio ceterisq qui cũ ip̃is erant
orientis ĩiungitur ꝓcuratio Occiden¬
tis uero ensebio decernitur: Additur
sane in illo concilii decieto. etiam de
sp̃u sc̃õ plenior disputacio: ut eiꝰdẽ
substancie ac deitatis. cuiꝰ pater ⁊ filius
etiam sp̃s sanctus crederetur: nec qͥc
bant substanciã ⁊ subsistenciam unum
uideri. et qr tres substancias nõ dicimꝰ
Subsistencia at uniꝰ cuiꝰq ꝑsone: hoc
ip̃m quod extat ⁊ subsistit oftendat
Ideoc apter sabellii heresim tres eẽ sub¬
sistentias confirendas. qđ quasi tres sb̾¬
sistentes ꝑsonas significare uideretur:
ne suspicionẽ daremꝰ tamꝙͣ illiꝰ fidei sec¬
tatores. que trinitatẽ in nominibus
tantum. ⁊ nõ in reb ac substanciis
confitẽtur: Sed et de incarnatione
dñi cõnp̃hensum est: qr corpus quod
susceꝑat dñs. neq sine sensu ueq sñ

Expanded text:
ctoritate prolatas, ordo ille sacerdotalis et Apostolicus approbasset, ex Concilii decreto, Asterio caeterisque qui cum ipso erant, Orientis injungitur procuratio, Occidentis vero Eusebio decernitur. Additur sane in illo Concilii decreto, etiam de Spiritu Sancto plenior disputatio, ut ejusdem substantiae ac deitatis, cujus Pater et Filius, etiam Spiritus Sanctus crederetur, nec Al.bant substantiam et subsistentiam unum videri: et quia tres subsistentias non dicimus Subsistentia autem uniuscujusque personae, hoc ipsum quod extat et subsistit, ostendat. Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod quasi tres subsistentes personas significare videretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, quae Trinitatem in nominibus tantum, et non in rebus ac subsistentiis confitetur. Sed et de incarnatione Domini comprehensum est, quia corpus quod susceperat Dominus, neque sine sensu, neque sine
Abbreviated transcription (Latin):
gauderez Quia ⁊ ille euangłicus iu¬
nior filiꝰ. paterne depopulator substã¬
cie. in seniet ip̃m reuersiis. nõ solum
suscipi meruit: sed et dignꝰ patris com
cepit. ⁊ stola circumdatur: Der que
quid aliud. qm̃ sacer docii declarantus
insignia

Expanded text:
gaudere: quia et ille evangelicus jugaudere: quia et ille evangelicus junior filius, paternae depopulator substantiae, in semetipsum reversus, non solum suscipi meruit, sed et dignus paternis ccepit, et stola circumdatur: per quam quid aliud quam sacerdotii declarantur insignia
Abbreviated transcription (Latin):
mero sed fide integri. et dio.¬
meritis multi: Quo pacto
post hereticoꝵ ꝓcellas. et ꝑfidie turbi¬
nes tͣnͣquillitas reuocaretur eccłe om̃i
cura et libratione discutiũt  Alus ui¬
debatur fidei calore feruentib uullum
debere ultra in sacerdociũ recipi qui se
ut cumq ħetice comunionis contagio¬
ne maculasset: sed qui ymitantes apłm
querebant nõ quod sibi utile est. sed quid
tur xp̃m. qui cum eẽt omium uita
ꝓ salute cunctoꝵ humilians se descen¬
dit in mortem. quo scilicet inuenire¬
tur: et in mortuis uita ÷ Dicebant
elisos: ut eos rursus elig̾e̾nt. nec sibi¬
met solis puritatis merito celoꝵ reg¬
na defenderent: sed eẽ głosius sicũ plu¬
rib in lucem mererent᷑ intrare Et
ideo rectũ sibi uideri ut tantũ ꝑfidie
auctorib amputatis reliquis sacereoti¬
errore ꝑfidis ad fidem patrum statuta¬
q conuerti. nec negare aditum redeũ¬
tib: quin pocius de eoꝵ cõuersione

Expanded text:
mero, sed fide integri, et mero, sed fide integri, et meritis multi, quo pacto post haereticorum procellas, et perfidiae turbines tranquillitas revocaretur Ecclesiae, omni cura et libratione discutiunt. Aliis videbatur fidei calore ferventibus, nullum debere ultra in sacerdotium recipi, qui se utcumque haereticae communionis contagione maculasset. Sed qui imitantes Apostolum quaerebant, non quod sibi utile esset, sed quod tur Christum, qui cum esset omnium vita, pro salute cunctorum humilians se, descendit in mortem, quo scilicet inveniretur et in mortuis vita: dicebant elisos, ut eos rursus erigerent, nec sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent, sed esse gloriosius, si cum pluribus illuc mererentur intrare. Et ideo rectum sibi videri, ut tantum perfidiae auctoribus amputatis, reliquis sacerdotierrore perfidiae, ad fidem patrum statutaque converti, nec negare aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione
Abbreviated transcription (Latin):
sum nostros: tota nocendi arte consur¬
git: Interim qui suꝑerant ep̃i : de
exiliis relaxant᷑: Nam liberiꝰ urbis
rome ep̃s: constancio uiuente regres¬
sus est: Sed hoc utrũ qd̾ adqͥenerit
uoluntati sue ad subscribend̾ an ad po¬
puli romani gr̃am a quo ꝓficistens
oraret᷑ ab eusebio qr ut̾co in partibus
uicinis egypti fuenait relegatus. ut ad
uidendũ athanasium alexandriam
ꝑge̾nt. cõmuniq tractatu cũ hiis qui
suꝑfuerant sacerdotib de statu eccłe
decernerent: p̾senciam sui ab negans.
legatum ꝓ se diaconum suũ mittit.
atq ip̃e intento animo antiochiã per¬
git: Ibiq dissidentib ad huc partibus.
sed in unũ tam̃ reuocari posse sꝑanti¬
bus. si ibi talis eligeretur ep̃s: erga
quẽ nomina plebs. sed utraq gaud̾et:
Dre ꝓperiis catholicum qͥdem ⁊ scm̃
iurum ac ꝑ omĩa dignum sacerdocio:
paulinũ epĩn collocauit. Sed tam̃ ĩ quẽ
adxiescere plebs utͣq nõ posset:De

Expanded text:
sum nostros tota nocendi arte consursum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant Episcopi, de exiliis relaxantur. Nam Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus est. Sed hoc utrum quod adquieverit voluntati suae ad subscribendum, an ad populi Romani gratiam, a quo proficiscens oraretur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam pergerent, communique tractatu cum his qui superfuerant sacerdotibus, de statu Ecclesiae decernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaconum suum mittit, atque ipse intento animo Antiochiam pergit: ibique dissidentibus adhuc partibus, sed in unum tamen revocari posse sperantibus, si sibi talis eligeretur Episcopus, erga quem non una plebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quidem et sanctum virum, ac per omnia dignum sacerdotio Paulinum Episcopum collocavit, sed tamen in quem adquiescere plebs utraque non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
filium patri. sed largitate gr̃e. nõ ꝓpri¬
etat nature: in qnͣtum scilicet potest
ciratori creatura conferri: Der mace¬
donianos qui dicunt similem quidem
filium ꝑ omĩa patri: scm̃ uero spĩn
cũ patre et filio nicħ hubere cõmune:
Kec quidem int̾ illos ita gesta sunt.
sed sic̃ de talib scriptum est: diuisi sunt
et nõ sunt conpuncti: Plurimi sane
eoꝵ qui uidebant᷑. attenciorem uitam
gerere. et mouast̾ia ꝑ multa apd̃ cons¬
tantinopolim uicinasq ꝓuincias. et
ep̃i nobiles macedonii magis errorem
sibi augusti sponte p̾sumentis armis
ire obuiam parat: uicesimo ⁊ quar¬
to post occasũ patris imꝑii sui anno
in oppido cicilie inopsocrenis de functꝰ¬
De ep̃is exilio relaxatis.
ost quem uliamis presumptũ
priꝰ. de inde ut legitimum solus¬
optinet pͥncipatum: Is pͥmo uelut ar¬
guens ꝑpera gesta constancii: ep̃os iu¬
bet de exiliis relaxari: Dost uero adu̾¬

Expanded text:
Filium Patri, sed largitate gratiae, non propriFilium Patri, sed largitate gratiae, non proprietate naturae, in quantum scilicet potest creatori creatura conferri: Per Macedonianos, qui dicunt similem quidem Filium per omnia Patri, Sanctum vero Spiritum cum Patre et Filio nihil habere commune. Haec quidem inter illos ita gesta sunt. Sed sicut de talibus scriptum est: Discissi sunt, et non sunt compuncti : plurimi sane eorum, qui videbantur attentiorem vitam gerere, et monasteria apud Constantinopolim vicinasque provincias, et Episcopi nobiles Macedonii magis errorem sibi Augusti sponte praesumenti, armis ire obviam parat, vicesimo et quarto post occasum patris imperii sui anno, in 254 oppido Ciliciae Mopsocrenis diem defunct ab exilio relaxatis. Post quem Julianus, praesumtum prius, deinde ut legitimum, solusobtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantii, Episcopos jubet de exiliis relaxari. Post vero adver
Abbreviated transcription (Latin):
hiis: qui de ip̃a substancia de patͥs fili¬
um confit̾entur: qr ip̃i ea que primo
docuerat arriꝰ. ex millis extaratib crea¬
tum ⁊ fcm̃ non natum filiũ satis li¬
bera seu pocius ĩpudenti blasphemia
cõfirmabant : Quod ⁊ post illoꝵ obit̃
bar : Eunonnꝰ uir corꝑe ⁊ auima le¬
prosus. et int̾ior ⁊ exterior qui mor¬
bo regio corrept᷑: arte tam̃ dẏaletica
prepotens. plurima conra fidem mũm
scripsit: et disputandi leges sectatorib
suis dedit A quo etiam ñc eunomiaus
besis appellatur: Aliꝰ quoq macedoniꝰ
nomine quẽ nr̃is expulsis ĩmo potiꝰ
uecatis. apud constantinopolun sta
ut illi blasphemaret : tam̃ ab illis ex¬
pellitur. qr similia ut de patre etiam
tiret : Ita pestifera illa bestia que ꝑ
to triformis apparuit: Der ennomi¬
anos qui dicunt ꝑ omĩa dissimilem
filium patri: qr nullo genere similis
possit ẽẽ factura factori: Per arrianoᷤ
quidicunt similem quidem posse dici

Expanded text:
iis, qui de ipsa substantia Dei Patris Filiiis, qui de ipsa substantia Dei Patris Filium confiterentur: quia ipsi ea quae primo docuerat Arius, ex nullis extantibus creatum et factum, non natum Filium, satis libera, seu potius impudenti blasphemia confirmabant. Quod et post illorum obitum bat Eunomius, vir corpore et anima leprosus, et interius exteriusque morbo regio corruptus, arte tamen dialectica praepotens, plurima contra fidem nostram scripsit, et disputandi leges sectatoribus suis dedit. A quo etiam nunc Eunomiana haeresis appellatur. Alius quoque Macedonius nomine, quem, nostris expulsis, imo potius necatis, apud Constantinopolim statut illi blasphemaret, tamen ab illis expellitur, quia similia ut de Patre, etiam tiret. Ita pestifera illa bestia, quae to triformis apparuit: per Eunomianos, qui dicunt per omnia dissimilem Filium Patri, quia nullo genere similis possit esse factura factori: Per Arianos, qui dicunt, similem quidem posse dici
Abbreviated transcription (Latin):
creditos fasces qmͣ sacerdocium minis¬
trandum. religiosis officiis estimaret:
gesta sunt: Nam defuncto
eudexio cũ multi diu̾saꝵ urbium ep̃i
ad illam sedem sũma ambitione nite¬
rentur: adultumum melecium de sa¬
bastia armenie ciuiitate. contra de¬
creta conciliis illuc tnͣfferunt: Qui
tam̃ ab ip̃is rursum in exiliũ trudit᷑
Quo contra opinionem ip̃oꝵ uõ arrii
sed nr̃am fidem cepit in eccła prdicare.
quem magna plebs in eccła depulsum
secuta: ab ħeticoꝵ societate diuellitur:¬
Nterea ut aliqñdo etiam in semet ip̃a
prediues malicia deseuiret. sac̾dotes et
ppłi: qui arrio duce pͥmitꝰ fuerant ab
eccła diuulsi: in tres denuo sectas partes¬
q finduntur ÷ Nam illi quos paulo
suꝑiꝰ dixeramꝰ. nõ adquiescentes eiisebii
ceteroꝵa simulationib cũ arrio exiliũ
ꝑtulisse ÷ Post mod̾ nec ip̃i arrio re¬
gresso de exilio comunicare uoluerũt
eo qd̾ simulata cõfessione comuicass

Expanded text:
creditos fasces, quam sacerdotium miniscreditos fasces, quam sacerdotium ministrandum religiosis officiis aestimaret.gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio, cum multi diversarum urbium Episcopi ad illam sedem summa ambitione niterentur, ad ultimam Meletium de Sebastia Armeniae civitate, contra decreta concilii illuc transferunt. Qui tamen ab ipsis rursum in 252 exilium truditur, quod contra opinionem ipsorum non Arii, sed nostram fidem caepit in Ecclesia praedicare. Quem magna plebs sede Al. Ecclesia depulsum secuta, ab haereticorum societate divelliturnterea ut aliquando etiam in semetipsam praedives malitia desaeviret, sacerdotes, et populi, qui, Ario duce, primitus fuerant ab Ecclesia divulsi, in tres denuo sectas partesque finduntur. Nam illi quos paulo superius dixeramus, non adquiescentes Eusebii caeterorumque simulationibus, cum Ario exilium pertulisse postmodum nec ipsi Ario regressode exilio communicare voluerunt, eo quod simulata confessione communicasset
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ sicut priꝰ ab ext̾nis: sed a ꝓ¬
priis uastabatur ÷ Fngabat alius: aliꝰ
fugabatur. ⁊ utͦq de eccła erat : Ara
nusqm. nec immolatio. nͨ libamina.
p̃uaricatio tam̃ ⁊ lapsus erar. ac rui¬
na multoꝵ simił pena. sed impari iic¬
toria similit̾ cruciabant᷑: Sed non si
milit̾ głabant᷑: qr dolelat eccła etiam
illiꝰ casum qui ĩpellebat ad lapsum:
ti quem se siluester p̾cesserat successorẽ
In urbe roma. ꝑ idem tempꝰ sac̾docio fũ¬
gebatur. in exilium traditur: Inq eiꝰ loco
felix dixconus suus: ab ħeticis subroga¬
tur: Et nõ tam secte diu̾sitate quam̃
cõmunionis ⁊ ordinationis conueniẽ¬
herosolimis uero lexandrie ep̃oꝵ
cyrillus post maximũ sacerdocio cõ¬
fusa iam ordinatione suscepto: aliꝙͣ¬
do in fide. sepiꝰ in cõmunione uaria¬
bat: Apud alexandriã uero geor¬
quis satis ꝓcacit᷑ ui raptum ep̃atũ
gerebat : ita ut magis sibi iuiris dicẽdi

Expanded text:
Non enim sicut prius ab externis, sed a pNon enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevaricatio tamen et lapsus erat, ac ruina multorum. Similis poena, sed impar victoria. Similiter cruciabatur, 251 sed non siificabantur: quia dolebat Ecclesia etiam illius casum, qui impellebat ad lapsum. ci, quem Silvester praecesserat, successorem, in urbe Roma per idem tempus sacerdotio fungebatur, in exilium truditur: inque ejus locum Felix diaconus suus ab haereticis subrogatur. Et non tam sectae diversitate, quam communionis et ordinationis connivenJerosolymorum et Alexandriae Eps post Maximum, sacerdotio confusa jam ordinatione suscepto, aliquando in fide, saepius in communione variabat. Apud Alexandriam vero Georgius satis procaciter vi raptum episcopatum gerebat, ita ut magis sibi juris dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
asserentesq qd̾ subscripsio in athanasiũ
nõ aliam obcausam qm destruende
fidei moliret᷑: in exilium trusi sunt:
kiis etiam hylarius iuungit᷑ ceteris
us ignorantib uł nõ credentib fraudẽ¬
sed tali consilio gestũ fuisse negocium
llis namq de medio sublatis: cilio.¬
continuo sẏnodus apd̃ arimmũ con¬
gregatur: Ibi scd̾m ea que orientales
apud seleutiam cõpofuerant: callidi
homnines ⁊ uersuti: simplices ⁊ ĩꝑi¬
tes occidentalium sacerdotes facile cir¬
cĩrueniunt: Hoc modo ꝓponendo eis:¬
uerbi quid homo usion significaret
ignorantibus. uelut in fastidium
quoddã. ⁊ excecrationẽ sermo deduct̃
qui scientes ꝓlapsi sunt anini decep¬
ti: contia ea que patres apud niceã
conscripserant uenientes: Romou¬
sion quasi ignotum et ab icripturis
alienum sermonem. auferri de fider¬
sermnone expositione decernunt. Cõ¬
munionemq suam hereticoꝵ societa¬
te cõmaculant: Ea tempestate facie
eccłe feda et adinodum turpis erat:

Expanded text:
asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve non credentibus fraudeSed tali consilio gestum fuisse negocium, llis namque de medio sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo proponendo eis:verbi, quid ὁμοούσιον significaret, ignorantibus, velut in fastidium quoddam et exsecrationem sermo deductusqui scientes prolapsi sunt, animi decepti, contra ea quae patres apud Nicaeam conscripserant, venientes, ομοούσιον quasi ignotum et a Scripturis alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat.
Abbreviated transcription (Latin):
Tribuni p̃positi. comites exercituis quoq
Siquis unuũ maxime sin minꝰ certe:
caput athanasii deculisset ÷ Ita totis reg¬
ni uirib frustra adu̾sum eum cui
deus aderat certabat᷑ Int̾e̾a sex conti¬
nuis annis ita latuisse fertur in lacu
cisterne nõ habentis aquã. ut solem
nũqm uiderit : Sed cum ꝑ ancillam
que sola conscia dñoꝵ officiis qui ei la¬
tebras p̾buerant. uidebatur indicatꝰ
fuisset ÷ Tamꝙͣ dei sp̃u ammonitus:
ip̃a nocte qua ad eũ cõprehendendum.
cum iudicib ueniebatur. Post annos
sex: emigrauit ad aliũ locum Ita
illi qui uenerant frustrati dñis quoq
in fugam uersis: de ancilla ut falsa
indice penas sumunt: ut constans¬

Expanded text:
Tribuni, Praepositi, Comites, exercitus quoqueTribuni, Praepositi, Comites, exercitus quoquesi quis vivum maxime, si id minus, caput certe Athanasii detulisset. Ita totis regni viribus frustra adversum eum, cui Deus aderat, certabatur. Interea sex continuis annis ita latuisse fertur in lacu cisternae non habentis aquam, ut solem numquam videret. Sed cum per ancillam, quae sola conscia dominorum officiis qui ei latebras praebuerant, videbatur, indicatus fuisset, tanquam Dei spiritu admonitus, ipsa nocte qua ad eum comprehendendum cum indicibus veniebatur, post annos sex migravit ad alium locum. Ita illi qui venerant 247 frustrati, dominisque in fugam versis, de ancilla ut falsa indice poenas sumunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
iubeant introduci Cumq introductꝰ
eẽt arsemus. eleuato eiꝰ uultu. athana¬
sius concilio. ⁊ iudicib ait: Hic est
oculis infuse. quid agerent quo se uer¬
terent nesciebant : Ip̃m ⁊ enim esse
arsenium testes. qui paulo ante scire
se dixerant confiriabant : uerũ quia
nõ iudicandi sed oppͥmendi homĩs causa
concilium gerebatur ÷ Fragor oninium
repente atrollit᷑. magum ẽẽ athanasiũ
et deciꝑe intuenciũ oculos conclamat᷑
nec debere ullo mͦ ultra talem homĩem
uiuere : Factoq impetu. suis eum discer¬
pere manib parant : Sed archelaus qͥ
cum cet̾is ex precepto imꝑatoris con¬
tium manib ꝑ occultos exitꝰ eduxit:
ac fuge qua solum posset salutem mo¬
nuit cõmendare : Concilium tam̃ rur¬
sum cõueniens tamꝙͣ si nicħ omino
dep̃hensum fuisset: ur confessum de
tantis criminib athanasiũ condemp¬
nat  Et gesta in hũc modum ficta
ꝑ orbem t̾re mittentes. ad sceleris sui

Expanded text:
jubeant introduci. Cumque introductus jubeant introduci. Cumque introductus esset Arsenius, elevato ejus vultu, Athanasius concilio et judicibus ait: Hic est rae accusatorum oculis infusae, quid agerent, quo se verterent, nesciebant. Ipsum etenim esse Arsenium testes qui paulo ante scire se dixerant, confirmabant. Verum, quia non judicandi, 246 sed opprimendi hominis caussa concilium gerebatur, fragor omnium repente attollitur, magum esse Athanasium, et decipere intuentium oculos, conclamatur, nec debere ullo modo ultra talem hominem vivere: factoque impetu, suis eum discerpere manibus parant. Sed Archelaus, qui cum caeteris ex praecepto Imperatoris contium manibus, per occultos exitus eduxit, ac fugae qua solum posset salutem monuit commendare. Concilium tamen rursum conveniens, tanquam si nihil omnino deprehensum fuisset, ut confessum de intentatis criminibus Athanasium condemnat. Et gesta in hunc modum ficta per orbem terrae mittentes, ad sceleris sui
Abbreviated transcription (Latin):
ti castitatẽ meã Simul ⁊ conuersa
ad iudices: obtestari fidem dei cepit ue¬
ra se dicere ÷ Tunc om̃s ridiculosꝰ pudor
factio cõpositi erimĩs patuisset: Nec
tam̃ ꝑmissi sũt iudices: habere de mu¬
liere questionẽ. Unde hec uł ꝑ quos aut
quomodo fuisset aptata calũpnia: qm̃
uidicandi libertas penes accusatoreᷤ erat
Dint tͣnsitur ad aliud crimen: ꝓfert᷑
f̃acinus seculis inauditũ ÷ Noc est inqui¬
unt ubi nemo possit u̾boꝵ p̃stigiis de¬
cipi. res oculis agitur uerbis cessantib.
Brachium hoc te aiunt athanasi accusit
extisum. hec est arsenii dext̾a quam tu
quomͦ uł aquos usus excideris indica
Tum ille quis enĩ inquid ur̃m arsemũ
nouerat: ut hauc ipsius ẽẽ dext̾ͥam cog¬
noscatis: Exsiurexert̃ aliq̃nti qui se
dicerent optime scisse arseniũ in quib
nõnulli erant absq consciencia factioĩs.
Orat dehuic a iudicib athanafiꝰ ut
hoĩem suum quẽ negocium deposc̾et

Expanded text:
ti castitatem meam. Simul et conversa ti castitatem meam. Simul et conversa ad judices, obtestari fidem Dei coepit, vera se dicere. Tum omnes ridiculosus pudor factio compositi criminis patuisset. Nec tamen permissi sunt judices habere de muliere quaestionem, unde haec, vel per quos, aut quomodo fuisset aptata calumnia, quoniam judicandi libertas penes accusatores erat. Hinc transitur ad aliud crimen. Profertur facinus seculis inauditum. Hoc est, inquiunt, ubi nemo possit verborum praestigiis decipi, res oculis agitur, verbis cessantibus: Brachium hoc te, aiunt, Athanasi, accusat excisum. Haec est Arsenii dextera, quam tu quomodo, vel ad quos usus excideris, indicato. Tum ille: Quis enim, inquit, vestrum Arsenium noverat, ut hanc ipsius esse dexteram cognoscatis. Exsurrexerunt aliquanti, qui se dicerent optime scisse Arsenium, in quibus nonnulli erant absque conscientia factionis. Orat dehinc a judicibus Athanasius, ut hominem suum, quem negocium deposceret,
Abbreviated transcription (Latin):
confessionis insigne est: cum quo michi
parit̾ mortale lum̃ effossum. clariorem
diuim lumĩs conciliauit aspectum:
de inqm nõ paciar sedere in concilio
malignancium: et cũ iniqua g̾entib
introire: In iectaq manu eleuans eũ
de medio eoꝵ: ac de singłis iustruens.
ꝓpetua de hinc athanasio cõmunione
sociauit: Sed int̾im causa dicitur. pri¬
ma introducit᷑ accusatio mulieris ciuuꝰdã
incorruptionis ẽẽ ꝑpessam : Introduci
ad hec iubetur athanasi. ingredit᷑ cum
timotheo p̃b̃r̃o suo. eñq monet ut post¬
ea ꝙͣ mulier dicendi finẽ fecisset : se ta¬
cente ip̃e ad ea que dixat responderetz
Cumq mulier ea que edocta fuerat
porasset: timotheus cõuersus ad eamz
uere iuqͥt. mulier ego mansi apud te
aliqͣndo. aut ium tͥ ut asseris feci Tũc
illa ut mulierũ se talium ꝓcacitas ha¬
bet. obiurgans timotheũ. tu tu inqͥt
uim mͥ fecisti.tu in illo loco cõmaculaᷤ¬

Expanded text:
confessionis insigne est, cum quo mihi confessionis insigne est, cum quo mihi pariter mortale lumen effossum, clariorem divini luminis conciliavit aspectum: te, inquam, non patiar sedere in concilio malignantium, et cum iniqua gerentibus introire. Injectaque manu elevans eum de medio eorum, ac de singulis instruens, perpetua dehinc Athanasio communione sociavit. Sed interim caussa dicitur. Prima introducitur accusatio mulieris cujusdam,vim corruptionis esse perpessam. Introduci ad haec jubetur Athanasius: ingreditur cum Timotheo presbytero suo, eumque monet, ut posteaquam mulier dicendi finem fecisset, se tacente, ipse ad ea quae dixerat responderet. Cumque mulier ea quae edocta fuerat, perorasset, Timotheus conversus 245 ad eam: Vere, inquit, mulier, ego mansi apud te aliquando, aut vim tibi, ut asseris, feci? Tunc illa ut mulierum se talium procacitas habet objurgans Timotheum: Tu tu, inquit, mihi vim fecisti, tu in illo loco commaculas
Abbreviated transcription (Latin):
athanasio. et siue eũ ipso hũanitatis
contẽplatio: siue diuina ꝓtulit ꝓuidẽ¬
cia Elam ꝑ noctis euadens claustris.¬
enauigauit tyrum: et p̾die ꝙͣ cause
dicende adcẽt ultimꝰ dies athanasio
sese arseniꝰ obtulit: ut que sese rerum
gestaꝵ series habet edocuit: Ille domi
esse hoĩem. nec ĩnotescere cuiꝙͣ de euᷤ
p̾sencia iubet : Int̾ea concilium coitur
in quo aliqͣnti concinnate calumpnie
conscii. om̃s pene infenso animo adu̾¬
sus athanasium p̃iudicatoq cõueniũt.
Der idem tempꝰ pafnucius confessor
de quo supͣ memorauimꝰ aderat: atlu¬
nasii innocentie cõscius : Is cũ uidis
secum effosso oculo. ⁊ poplite succiso. cõ¬
fessor extiterat: Uerum ꝓ nimia sĩpli¬
citate nicħ de sacerdotũ scelere suspican¬
tem.consedisse cũ cet̾is. quos factionis
macula sociauerat: mediũ concessum
adire non ueritus : te inquit o maxi¬
me cum quo mͥ unum atq idem

Expanded text:
Athanasio. Et sive eum ipsa humanitatis Athanasio. Et sive eum ipsa humanitatis contemplatio, sivi divina perpulit providentia, clam per noctis enavigavit Tyrum, et pridie quam caussae dicendae adesset ultimus dies, Athanasio sese Arsenius obtulit, utque se rerum gestarum series haberet, edocuit. Ille domi esse hominem, nec innotescere cuiquam de ejus praesentia, jubet. Interea Concilium cogitur, in quod aliquanti concinnatae calumniae conscii, omnes pene infenso animo adversum Athanasium praejudicatoque conveniunt. Per idem tempus Paphnutius confessor, de quo supra memoravimus, aderat, Athanasii innocentiae conscius. Is cum vidisssecum effosso oculo, et poplite succiso, confessor extiterat, verum pro nimia simplicitate nihil de sacerdotum scelere suspicantem, consedisse cum caeteris quos factionis macula sociaverat, medium consessum adire non veritus: Te, inquit, o Maxime, cum quo mihi unum atque idem
Abbreviated transcription (Latin):
icipem.
et uelut principem omniũ scelerum
ac flagicioꝵ aggrediunt᷑ exponere. usqͦ
humani corporis brachium loculo delatũ
imꝑatori ostendunt. quod ab athana¬
sio excisũ magice artis gr̃a de arcenii cu¬
iusdam corpore cõfirmabant: Sed et
alia qm plurima criminosa simul ⁊
suo uno ex comitib aduitente quoq ar¬
chelad. tunc comite orientis. nec nõ et et
qui fenicẽ ꝓuinciam gub̾nabat. congre¬
gari iubet. eo deducit᷑ athanasiꝰ: loculꝰ cũ
humano bracho circũfertur ĩ uidie horror.
Iño solum religiosas: sed et uiles animas
ic arsemiꝰ ceterisq dolis here
batur̾ excisum. lector aliqnͣdo cilio retec¬
athanasiĩ fuerat.⁊ obculpamtis.
correptionẽ ueritꝰ. freq̃ucie sese subtra¬
xerat ÷ Cuiꝰ ladebras oportunas sibi ad
huiꝰcemodi cõm̃itum flagiciosi homines
rati ĩ iuitio cõpositi criminis occultatũ
eũ apud q̃ndam quẽ fidelissimũ sceleri¬
nit tam̃ ad hunc in latebris positum.
quid suo noĩe criminis. incentaretur

Expanded text:
cipem, et velut si reum omnium scelerum ac flagitiorum adgrediuntur exponere, usquequo humani corporis brachium loculo delatum Imperatori ostendunt: quod ab Athanasio excisum magicae artis gratia de Arsenii cujusdam corpore confirmabant. Sed et alia quam plurima criminosa simul et suo uno ex Comitibus, adnitente quoque Archelao tunc Comite Orientis, nec non et eo qui Phoenicem provinciam gubernabat congregari jubet. Eo deducitur Athanasius: loculus cum humano brachio circumfertur: invidia et horror non solum religiosas, sed et viles animas io Arsenii, caeterisque dolis haerebatur excisum, Lector aliquando Athanasii fuerat, et ob culpam correptionem veritus, frequentiae sese subtraxerat. Cujus latebras opportunas sibi ad hujuscemodi commentum flagitiosi hominem rati, initio compositi criminis occultatum eum apud quemdam, fidissimum scelerinit tamen ad hunc in latebris positum quid suo nomine criminis in intentaretur
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ credens: accomodauit aurẽ pb̃ro:
Et interĩ accersiri de exilio arriũ uilri:
ut quẽadmod̾ de fide sentiret expou̾et:
Tum ille fidem cõscribit. que nõ quidẽ
sensum nr̃m. tam̃ uerba nr̃a contiu̾e
ꝓfessionẽq uid̾e̾tur: Miratꝰ quidẽ est
imꝑator. ⁊ putauit unã eandẽq in ip̃iꝰ
⁊ concilii dudũ gesti expositione sen¬
tenciã contineri Tamen in nullo re¬
laxat animi iugorem: sed rursus
eum ad concilii remittit examen:
Quoniam qiuidem ad dedicationem
ierosolimoꝵ ex

Expanded text:
dinem credens, accommodavit aurem presbytero: dinem credens, accommodavit aurem presbytero: et interim accersiri de exilio Arium jubet, ut quemadmodum de fide sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscripsit, quae non quidem sensum nostrum, tamen verba nostra continere professionemque videretur. Miratus quidem est Imperator, et putavit unam eandemque in ipsius et Concilii dudum gesti expositione sententiam contineri: tamen in nullo relaxat animi vigorem, sed rursus eum ad concilii remittit examen: quoniam quidem ad dedicationem Jerosolymorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
accidit pb̃rm q̃ndam uenire in noticiã:
latent̾ ꝑtib arrii fauentem Sed is
pͥmo nicħ omino de hiis apd̾ sororẽ pͥnci¬
pis aꝑire: ubi uero multa familiari¬
tas cõpiam tribuit: paulatĩ sermonẽ
ueratam: et ꝓ simultatib pͥuatis. ep̃m
suũ rem contentiose exagitauisse. aemu¬
lationis stimulo cõfixum: qd̾ arriꝰ apd̾
plebem satis carus habebatur: Hec at¬
q huiꝰmodi alia freq̃ncius sugge̾ns aĩos
constancie suos fecit: Que cũ die obita
uifitaret᷑ a fratre. atꝙ ab eo blande reli¬
gioseq cõpellaret᷑: extremã ab eo dicitur
gr̃am poposcisse. ut pb̃rm in familiari¬
tate reciꝑet: et que sibi ab eo ꝓ spe ⁊ sa¬
lute sugge̾rent᷑ audiret : Se quidem ex
luce discedentem. nicħ curare ꝓ fratris
uero statu ẽẽ sollicitam. ne forte ꝓ in¬
nocenciũ pena: regni sui pateret᷑ excidi¬
umz Quib ille mouitis a sorore suscep¬
tis: ⁊ fidelem ꝓ se germane sollicitu¬

Expanded text:
accidit presbyterum quendam venire in notitiam, accidit presbyterum quendam venire in notitiam, latenter partibus Arii faventem. Sed is primo nihil omnino de his apud sororem Principis aperire: ubi vero multa familiaritas copiam tribuit, paulatim sermonem neratam, et. pro simultatibus privatis Episcopum suum rem contentiose exagitavisse, aemulationis stimulo confixum, quod Arius apud plebem satis carus haberetur. Haec atque hujusmodi alia frequentius suggerens, animos Constantiae suos effecit. Quae cum diem obitura, visitaretur a fratre, atque ab eo blande religioseque compellaretur, extremam dicitur ab eo gratiam poposcisse, ut presbyterum in familiaritatem reciperet, et quae sibi ab eo pro spe et salute suggererentur, audiret: se quidem jam ex hac luce discedentem nihil curare: pro fratris vero statu 237 esse sollicitam, ne forte pro innocentium poenis, regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, et fidelem pro se germanae sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
suam nullo contingente colũpna depo¬
sita. sũma cũ libratione consedit: Dost
rant ip̃a die locarent᷑: Dostea uero ꝙͣ
eccła magnifice constructa est. ⁊ ppsi
fidem dei maiore ardore sciciebant: cap¬
tiue monitis ad imꝑatorem cõstãtinĩ
tocius gentis legacio mittit᷑ Nes ges¬
ta exponit᷑. sacerdotes mitt̾e exoratur.
qui ceptũ erga se dei munꝰ implerent.
Quib ille cũ om̃i gaudio ⁊ honore tns¬
missis: multo ampliꝰ ex hoc letatꝰ est.
qmͣ si incognitas romano imꝑio genteᷤᷤ
et regna ignota uinxisset: Hec nob̾
ita gesta fidelissimꝰ uir bachuriꝰ gentis
ipsiꝰ rex. ⁊ apd̾ nos domesticoꝵ comes.
cui sũma erat cura. ⁊ religionis ⁊ ueri¬
tatis: exposuit : cũ uobiscũ palestini
tunc limitis dux in ierosolimis satis
unanimit̾ degeret: Sed ad inceptũ
regni honorib affocta. ex hac luce.
discessit Constancia tunc licinii d̾elicta:
frĩs augusti solaciis utebat᷑ H uic

Expanded text:
suam, nullo contingente, columna deposuam, nullo contingente, columna deposita, summa cum libratione consedit. Post rant, ipsa die locarentur. Postea vero quam Ecclesia magnifice constructa est, et populi fidem Dei majore ardore sitiebant, captivae 236 monitis ad Imperatorem Constantinum totius gentis legatio mittitur: res gesta exponitur: sacerdotes mittere oratur, qui caeptum erga se Dei munus explerent. Quibus ille cum omni gaudio et honore transmissis, multo amplius ex hoc laetatus est, quam si incognitas Romano imperio gentes et regna ignota junxisset. Haec nobis ita gesta, fidelissimus vir Bacurius, gentis ipsius rex, et apud nos Domesticorum Comes cui summa erat cura et religionis et veritatis exposuit, cum nobiscum Palaestini tunc limitis Dux, in Jerosolymis satis unanimiter degeret. Sed ad coeptum ummis Romani regni honoribus affecta, ex hac luce discessit, Constantia tunc Licinii relicta, fratris Augusti solatiis utebatur. Huic
Abbreviated transcription (Latin):
quo colũpne collocari deberent: Cũq
erecta pͥma uł scd̾̃a. uentum fuisset ad
terciam: consũptis om̃ib machinis
boum hominũq uirib cũ media ĩa
in oblicũ fuisset erecta: ⁊ pars reliqua
nullis machinis erigeret᷑: repetitis scdo̾
⁊ tercio ac sepius uirib. ne loco quidẽ
moueri attritis omĩb potuit: Ammi¬
ratio erat tociꝰ ppłi regis animositas e
bescebut : Sed cum in int̾uentu noctis
om̃is abscessissent. cunctiq mortales
et ip̃a oꝑa cessarerent: captiua sola
qm̃ tot machine ac tot ppłi mouere
nequiuerant erectã. ⁊ sub basim suã
librate suspensam: nec tam̃ suꝑ positã
sed qnͣtum uniꝰ pedis spacio in aere
pendentem: Tum uero om̃s ppłi con¬
tuentes. ⁊ magnificantes dm̃ uenim
ẽẽ regis fidem: et captiue religionem
presentis miraculi testimonio ꝓhibebãt
Et ecce mirantib adhuc ⁊ stupentibuᷤ
cunctis: in oculis eoꝵ sensim sup̃ basĩ

Expanded text:
quo columnae collocari deberent. Cumque quo columnae collocari deberent. Cumque erecta prima vel secunda, ventum fuisset ad tertiam, consumtis omnibus machinis, et boum hominumque viribus, cum media jam in obliquum fuisset erecta, et pars reliqua nullis machinis erigeretur, repetitis secundo et tertio ac saepius viribus, ne loco quidem moveri attritis omnibus potuit. Admiratio erat totius populi, regis animositas het. Sed cum interventu noctis omnes abscessissent, cunctique mortales et ipsa opera cessarent, captiva sola quam tot machinae ac tot populi movere non quiverant, erectam, et supra basim suam librate suspensam, nec tamen superpositam, sed quantum unius pedis spatio in aere pendentem. Tunc vero omnes populi contuentes et magnificantes Deum, veram esse regis fidem, et captivae religionem praesentis miraculi testimonio perhibebant. Et ecce mirantibus adhuc et stupentibus cunctis, in oculis eorum sensim supra basim
Abbreviated transcription (Latin):
Ad loc tũc rex semor fuit. ⁊ iuiterĩ distulit.
sepiꝰ licet ab uxore cõmonit᷑: donͨ accidit
quadã die uenante eo in siluis cũ cominbꝰ
suis. obscurari densissimis tenebris diem.
et ꝑ tetre noctis horrorẽ luce subducta cecis
iter gressib denegari: Alius alio diuersi
ex cõmitib oberrant: ip̃e solus densissi¬
ia obscuritate circũdatus. quid ageret.
quo se uert̾et nescielut: Cum repente an¬
xios salutis desꝑatione animos. cogitacio
coleret: Ilico ut hec nondũ uerbo s sola
mente deuou̾at: reddita mundo dies re¬
Quiq regine rem ꝓtinꝰ ut gesta est
pandit: euocari ianq captiuã ⁊ colen¬
ue fas erat pandit. fabricari tam̃ ecle¬
siam mouet: formãq describit: Igit᷑
rex tociꝰ gentis ppło conuocato: rem ab
iuitio q̃ erga se ac reginã gesta fu̾at
exponit: fidemq edocet ÷ Et nõdum ĩ¬
itiatus in sacris. fit sue gentis apłs:
credunt uiri ꝑ regem femine ꝑ regi

Expanded text:
Ad hoc tunc rex segnior fuit, et interim distulit, Ad hoc tunc rex segnior fuit, et interim distulit, saepius licet ab uxore commonitus, donec accidit quadam die venante eo in silvis cum comitibus suis, obscurari densissimis tenebris diem, et per tetrae noctis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus denegari. Alius alio diversi ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo se verteret nesciebat: cum repente anxios salutis desperatione animos cogitatio coleret. Illico ut haec nondum verbo, sed sola mente devoverat, reddita mundo dies, reQuique reginae rem protinus ut gesta est pandit. Evocari jam jamque captivam, et colen 235 aperire feminae fas erat, pandit. Fabricari tamen Ecclesiam monet, formamque describit. Igitur rex, totius gentis populo convocato, rem ab initio quae erga se ac reginam gesta fuerat, exponit, fidemque edocet, et nondum initiatus in sacris, fit suae gentis Apostolus. Credunt viri per regem, feminae per regin
Abbreviated transcription (Latin):
se captiuã duci. illa ire ab nuit: ne presu¬
mere aliqͥd ampliꝰ qmͣ sexus sineret uid̾et᷑
Ip̃a se regina deferri ad captiue cellulã iu¬
bet. qmͣ similit̾ sup̃ cilicium suũ posuaar
ĩuocato xp̃i noĩe continuo post p̃cẽ sanã
et alacrem fecit exsurg̾e̾. xp̃mꝰ esse deum.
dei sũmi filiũ qui salutem hanc cõtulerit
docet: eumq quẽ sibi auctorẽ sue sciret esse
incolumitatis ⁊ uite cõmonet ĩuocandũ.
Ip̃m uãq esse qui ⁊ regib regna distribuat.
et mortalib uitã det At illa cũ leticia do¬
nũ regressa: marito ꝑcunctanti d causam:
tam subite sanitatis aꝑuit: Quiq cũ pro
salute coniuigis letꝰ: mulieri muuerͣ de¬
ferri iuberet: Illa hor inqͥt orex nichil
captiua dignatur aurum despicit. argen¬
tum respuit: ieiuuio qͣiͣ cibo pascit᷑: Hoc
solum ei muneris dabimꝰ. si eũ qui me
illa ĩuocante sanauit. xp̃m dñi colamus:

Expanded text:
se captivam deduci. Illa ire abnuit, ne praesuse captivam deduci. Illa ire abnuit, ne praesumere amplius aliquid quam sexus sineret, videretur. Ipsam se regina 234 deferri ad captivae cellulam jubet. Quam similiter supra cilicium suum positam, invocato Christi nomine, continuo post precem, sanam et alacrem fecit exsurgere. Christumque esse Deum, Dei summi Filium, qui salutem hanc contulerit, docet: eumque quem sibi auctorem suae sciret esse incolumitatis et vitae, commonet invocandum. Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, et mortalibus vitam. At illa cum laetitia domum regressa, marito percontanti caussam tam subitae sanitatis aperuit, quique cum pro salute conjugis laetus, et mulieri munera deferri juberet, illa: Horum, inquit, o rex, nihil captiva dignatur: aurum despicit, argentum respuit, jejunio quasi cibo pascitur: hoc solum ei muneris dabimus, si eum, qui me, illa invocante, sanavit, Christum Deum colamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nominis mirabant᷑: Uerũ ut fieri solet.
ip̃a ꝑseu̾ancia curiositatẽ qnͣdam muli¬
erculis inferebat: si quid emolumenti
ex tanta deuotione caꝑetur: eHoris apd̾
eos eẽ dicitur. ut si paruulꝰ egrotet circũ¬
ferat᷑ a matre ꝑ singłas domos: Q uo
scilicet siqͥs exꝑti aliqͥd remedii nouerit:
cõferat laboranti: Cũq mulier quedam
ꝑuulũ suũ ꝑ om̃s circũtulisset ex more: nͨ
aliqͥd remedii cunctas domos luftͣndo cepis¬
set: uenit etiam ad captiuã. ut si quid
sciret oftend̾et: Illa se humani remedii
nicħ scire testat᷑. dũ tam̃ suũ xp̃m quem
cõfirmat: Cũq scilicio suo paruulũ super¬
posuisset: aiq ip̃a desuꝑ or̃onem fudisset
ad dñm: sauũ matri reddidit infantem
Sermo defert᷑ ad plures. factiq fama ma¬
gnifici. usq ad aures regine ꝑlabit᷑. que
dolore quodã grauissimo corporis afflicta :
in desꝑatione maxima erat:. Rogat ad

Expanded text:
nominis mirabantur. Verum ut fieri solet nominis mirabantur. Verum ut fieri solet ipsa perseverantia curiositatem quandam mulierculis inferebat, si quid emolumenti ex tanta devotione caperetur. Moris apud eos esse dicitur, ut si parvulus aegrotet, circumferatur a matre per singulas domos, quo scilicet si quis experti aliquid remedii noverit, conferat laboranti. Cumque mulier quaedam parvulum suum per omnes circumtulisset ex more, nec aliquid remedii, cunctas domos lustrando, caepisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. Illa se humani quidem remedii nihil scire testatur, Deum tamen suum Christum quem confirmat. Cumque cilicio suo parvulum superposuisset, atque ipsa desuper orationem fudisset ad Dominum, sanum matri reddidit infantem. Sermo defertur ad plures, factique fama magnifici usque ad aures reginae perlabitur. Quae dolore quodam gravissimo corporis afflicta, in desperatione maxima erat. Rogat ad
Abbreviated transcription (Latin):
alium inueniemꝰ uirũ talẽ. ui qͦ sit sp̃s d̾i
in ip̃o sic̃ in te. qui hec ita possit ĩplere: Et
tradito ei sacerdocio: redire eũ cum gracia
ꝑrexisset ad indiam tanta ei data ẽẽ a d̾o:
uirtutũ gr̃a dicit᷑. ut signa ꝑ eũ apłica
fierent. et infinitꝰ numerꝰ barbaroꝵ cõ¬
uulgi. sed ip̃o edesio tr̃ri pb̃ro post mod̾
sc̃o. qͥ frum̃cii comes priꝰ fuerat. refe¬
sũb axepontico iacet: u̾bi dei federa ⁊
fidem futuri suscipit regni: Sed huiꝰ
tanti boni p̾stitit causam mulier quedã.
captiua. que apd eos reꝑta. cũ fidelem
duc̾e̾t uitã: totisq dieb ac noctib ob¬
secrationes deo ꝑuigiles exhib̾et: ĩ am¬
mirationẽ ẽẽ: ip̃a rei nouitas barbaris
cepit: Et quid hoc sibi uelit: curiosuiᷤᷤ
ꝑquirebant: Illa ut res erat sĩplicit̾
xp̃m se dm̃ hoc ritu colere fatelutur:
nicħ ex hoc ampliꝰ barbari pret̾ nouitatẽ

Expanded text:
alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei in ipso sicut in te, qui haec ita possit implere? Et tradito ei sacerdotio, redire eum cum Domini piscopus perrexisset ad Indiam, tanta ei data esse a Deo virtutum gratia dicitur, ut signa per eum Apostolica fierent, et infinitus numerus Barbarorum convulgi, sed ipso Edesio Tyri presbytero postmodum facto, qui Frumentii comes prius fuerat, refesub axe Pontico jacet, verbi Dei foedera, et fidem futuri susceperat regni. Sed hujus tanti boni praestitit caussam mulier quaedam captiva, quae apud eos reperta, cum fidelem duceret vitam, totisque diebus ac noctibus obsecrationes Deo pervigiles exhiberet, in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi velit, curiosius perquirebant. Illa, ut res erat. simpliciter Christum se Deum hoc ritu colere fatebatur. Nihil ex hoc amplius Barbari praeter novitatem