comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num̃ata qui suam partẽsu¬
scepit. ne industrias penas
desidie soluat Es uiemmn
alius res hr̃s tp̃ra oportu¬
na q̃ad̃m cobrs eius obs¬
uaret ⁊ suum utq recipet et

Expanded text:
numerata qui suam partem suscepit, ne industria poenas desidiae solvat. si enim et alius heres tempora opportuna quemadmodum coheres eius observasset, et suum uterque recipie
Abbreviated transcription (Latin):
Lul pecumas uł res quasd
damꝑ depõicionis actepit
titulum̃. eas uolentiei qui
deposũit reddere illico modi
omnib compellatur. nul
ꝑsonales uł ꝑinremuł per
ypothecariam p̃ tendens. cu
nõ sub h m̃o cepõitum acce¬
pit: ut nõseessa ei retencio ge¬
neretur.⁊ ne cͣctus qui ex bona
fite oriturad ꝑfidiamrẽthat᷑.¬

Expanded text:
l pecunias vel res quasdam per depositionis accepit titulum, eas volenti ei qui deposuerit reddere ilico modis omnibus compellatur nullapersonales vel in rem vel hypothecarias praetendens, cum non sub hoc modo depositum accepit, ut non concessa ei retentio generetur, et contractus qui ex bona fide oritur ad perfidiam retra
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯsequi minime potũt qͣi
eo ꝙ coh̃rs accepit cõicõsti¬
tuto cum ubi certe pecumiede¬
põite fũant ⁊ suampartẽ unꝰ
ex cohrdibꝰ accepit nemim
ueniret indubium bñ eum
accepisse partẽ suam. mnõde¬
bere aliam ꝑtem attingere.

Expanded text:
arte consequi minime potuerit, quasi eo quod coheres accepit communi constituto, cum, ubi certae pecuniae depositae fuerant et suam partem unus ex heredibus accepit, nemini veniret in dubium bene eum accepisse partem suam et non debere aliam partem attingere.
Abbreviated transcription (Latin):
impiali donacione nõ alit̃
ualeat nisi actis intimata fu¬
alia causa quasi pietatis iure
submxa p̃tereas quas sp̃alit̃
expguimus introducẽda uete¬
rum scita suꝑintimandis doa

Expanded text:
imperiali donatione, non aliter valeat, nisi actis intimata fualia causa quasi pietatis iure subnixa praeter eas, quas specialiter exposuimus, introducenda veterum scita super intimandis do
Abbreviated transcription (Latin):
gibo licet olcure põitis aquibꝰ¬
damattemptabaturut dona¬
ciones suppus causis fcẽ. licet
minus mactis intimate sunt
tamenualeant certo ⁊ dilucido
iuretaxamus. nͣt inaliis qdẽ
casibuetera iur suꝑ intimã¬
dis donacionib intactama
cumq reb fecent uł in sanctã
ecc̃am uł xenodochium uł in
nosochomium. uł morphan¬
otrõphium. ut in bep hotroph¬

Expanded text:
gibus licet obscure positis a quibusdam attemptabatur , ut donationes super piis causis factae, licet minus in actis intimatae sint, tamen valeant, certo et dilucido iure taxamus, ut in aliis quidem casibus vetera iura super intimandis donationibus intacta mascumque rebus fecerit vel in sanctam ecclesiam vel in xenodochium vel in nosocomium vel in orphanotrophium
Abbreviated transcription (Latin):
tamisiciap̃diti sunt defendunt̃
siue domor diuinaꝵ siue uiro¬
rumpotncium. seu cuin subet
ꝯdiconis sunt ddluctores. isi
forte ꝯmeatum. adremppriam
componẽdam unius  annu
beneficia merĩmtut ĩ ĩp̃is recto¬

Expanded text:
duntur, sive domorum divinarum sive virorum potentium seu cuiuslibet condicionis sunt conductores, nisi forte commeatum ad rem propriam componendam unius anni ibeneficia meruerunt, ut etiam ipsi recto
Abbreviated transcription (Latin):
m̃m aliquid agendum credrõ
uiro illustri cõmitirexpriuata¬
rum refem oportet nes lroici
estimicõis ⁊ offõ euis salutis¬
Deml  Ommitis coloniset
pr̃imonialib gͣuitatemtua
censumus disceptatritẽ ẽẽ deb̾e
Duces enim ispõitos militũ
⁊ castroꝵ ⁊ rectores pĩcianu
euccandis ⁊ arcessendis coio¬
nis abstinere oportet.

Expanded text:
m aliquid agendum crediderit, viro illustri Comiti rerum privatarum referri oportet, ne et judici existimationis et officio ejus salutisei. Dominicis colonis et patrimonialibus gravitatem tuam censemus disceptatricem esse debere. Duces enim et praepositos militum, et castrorum, et rectores provinciarum evocandis et arcessendis colonis abstinere oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
tmentes ad pguł notionem:
aduocare uelis. Namcum hq̃
raturan pat̾tuus mortẽsibia
sciuerit metu. alicuius pene ac
iam nõ de criminȩ aut penamor¬
tuis de honis querendum est.
Mp̃i Azccuratormeus quim
ce p̃sidis ꝓuincicñ fũgitur sicut
exig̃t penam deste.⁊ccusacioñs nõ¬
pot ita iudicarent ea inferatim
sm̃a sua non põtest.
SOp̃d  Amundente ꝓcuratore
mco emisse te p̾diadicas: p̃cium
eorumncc̃rio solue debes. Cum
hus quib mandantib eadẽ
p̃dia emissc te⁊ tradidisse dicas
agente te ꝓcuratormeus si.aud
ientiam eius eleg̃is cognoscet ut
pecuñiam que p̃cunonimetibide¬
betur⁊ usuras que fisco soluẽde

Expanded text:
tinentem ad proconsulis notionem advocare velis. nam cum hoc quaeratur, an pater tuus mortem sibi consciverit metu alicuius poenae ac iam non de crimine aut poena mortui, sed de bonis quaerendum est. Procurator meus, qui vice praesidis provinciae non fungitur, sicut exigere poenam desertae accusationis potest, ita iudicare, ut ea inferatur sententia sua, non potest. vendente procuratore meo emisse te praedia dicas, pretium eorum necessario solvere debes. Cum his, quibus mandantibus eadem praedia emisse te et tradidisse dicas, agente te procurator meus, si eius audientiam elegeris, cognoscet, ut pecuniam quae pretii nomine tibi debetur et usura
Abbreviated transcription (Latin):
tes mreb ⁊ quecumq alia p̃¬
tendatur miliciaur dignita
sb̃ modatoribꝓuinciarur
ꝓfũctiomibꝰpublicis iynde
nulla foripeinpcioneualit᷑a¬
sc̃imus si ht qui exiguntu

Expanded text:
et quaecumque alia praetenditur militiae dignitas, sub moderatoribus provinciarum functionibus publicis respondere, nulla fori praescriptione valitura, si hac qui exiguntur
Abbreviated transcription (Latin):
cib. s unitmmmo disceptatio
negatu deputetur Gmũo
memor. tam excedẽs qͣntitatẽ
b tͣdatur magnificis uidĩti¬
b. iuns scicet deuotis epist¬
olarib cognitionalia c̃tamĩa
rem adhibrantut eodubicta¬
tem dinm̃te fimatur negatiũ.
cedit inꝯmune. auditorumĩ
florentissimoꝵ sacriñri pala
cuꝓcerum introdutẽdis ut
tamẽ ẜmiamstatuta licrat
quidẽ nõsolum incto s eciã
ad duos uidices mittẽdã
inł biemn tempꝰ ciuł eis ĩt

Expanded text:
i tantummodo disceptatio negotii deputetur. Sin vero memoratam excedens quantitatem bus tradatur magnificis iudicibus, viris scilicet devotis epistularibus cognitionalia certamina rem adhibeant, ut eo dubietatem dirimente finiatur negotium: cedit, in commune auditorium florentissimorum sacri nostri palatii procerum introducendis: Vt tamen secundum iam statuta liceat quidem non solum victo, sed etiam el duos iudices mittendam intra bien
Abbreviated transcription (Latin):
iecti sꝯfentes ꝙͣ forsitan ip̃i
uigilanͣtes inuẽiunt antiꝙͣ
obruacõem em̃damꝰ. cum in
appelłonimauditorus is so¬
ius post sm̃amiuditis emẽ¬
dacionẽmeruerat. qui.to ꝓu¬
ccationisboni olasset aux¬

Expanded text:
iectis conferentes, quam forsitan ipsi vigilantes non inveniunt, antiquam observationem emendamus, cum in appellationum auditoriis in solus post sententiam iudicis emendationem meruerat, qui ad provocationis convolasset aux
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a qͣlitate uidicis. siuc exdi¬
uma delegatione iirospettab¬
ili ducidestinata. siuc int̃ spe¬
ctabiles idemdux dnum̃iet᷑
siue illustri dignirate decore¬
tur. siuc ĩ maiore cũ ĩ mag̃t̾ie
pot̃t.tis hommes nec io cõ¬
sulares sepeutilitate publi¬

Expanded text:
ipsa qualitate iudicis sive ex divina delegatione viro spectabili duci destinata, sive inter spectabiles idem dux connummeretur sive illustri dignitate decoratur sive etiam maiore, cum etiam magisteriae potestatis homines nec non consulares saepe utilitate publi
Abbreviated transcription (Latin):
s ħ solacis inscribe̾ q̃ com¬
pendig narracone cãs
ꝓuccationis possut expla¬
nare utꝰ aliꝗd nõ uidtinẽt
uł adde q delictũ est. scitu¬
nõ deerit. adĩisus libelloꝵ
ꝯditores ãpussumi uiditi¬
icõietrrs indignatio. Q
sufficiant gestoꝵ uoliua
introclucta ⁊ iuroꝵ spectab¬
ilium magr̃oꝵ strimiorũ
Abrenes omĩa aptissime

Expanded text:
compendiosa narratione causas provocationis possunt explanare vel aliquid novi continent vel addere quod derelictum est: scitunon deerit adversus libellorum conditores amplissimi iudicii competens indignatio, quod sufficiant gestorum volumina introducta et virorum spectabilium magistrorum scriniorum breves omnia apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
archa apł q̃ suta ꝯtigerit
suꝑflue pecumesignate de¬
cessioms tñsfunturnec do¬
lo aliquo int̾uemẽte min¬
orem iusto reꝵ pcio qnͣtita¬
tem acceperit. s eam ꝙͣ reu p¬
era cũ õistudio potĩtinue¬

Expanded text:
tigerit, superfluae pecuniae signatae decessionis transferuntur, nec dolo aliquo interveniente minorem iusto rerum pretio quantitatem acceperit, sed eam, quam re vera cum omni studio potuerit inve
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis postea creditor
apparũit ⁊ debiti canc oemi
ostenderit possit ex hus si
bisaffatere prius scil rec¬
quo dãpno cãe faciẽte ex¬

Expanded text:
ut, si quis postea creditor apparuerit et debiti cautionem ostenderit, possit ex his satis sibi facere, prius scilicet recquo damno causae faciente ex
Abbreviated transcription (Latin):
berto non sit interdictum.
functo filia ꝯmunsuob quo
cãuscĩamortis nõ põstulat᷑
h̾rs extitit sua. ⁊ ad te tnͣsmrĩ

Expanded text:
berto non sit interdictum. functo filia communis vobis, quo casu scientia mortis non postulatur, heres extitit sua et ad te transmi
Abbreviated transcription (Latin):
cionem detułit inclłtum at si
quis formam hi docebitur ob¬
tulisse in locum ex quo inderẽt
emiserat irũtaturut is gͥdus
ceteios anteteenit qͥm snipendii¬

Expanded text:
tionem detulerit indultum: ac si quis formam istiusmodi docebitur obtulisse, in locum, ex quo indecenter emerserat, revertatur, ut is gradu ceteros antecedat, quem stipendi
Abbreviated transcription (Latin):
ut piculo pprionotarus tis
destinatis suꝑ negligẽtia satra¬
iudicum sutares exegitrum
querantur ne eor sit mlargi¬
punita desidia. ¶Iudices tio¬
quoq de corum nominib nũ
referreꝯuenit quos ꝯmodũ. r¬
ꝓprus magis qmutilitatibꝰ̃
publicis studere ꝓuiderint. bre¬
ues ĩ quadrim̃struos. ad officiũ
palatinum noiunt dingendos
aurumq exactum ad sacras lar¬
giciones sñulla dilacione esse
actitatũ ĩ inquibaliqdrũ.
ꝯmoli fiscal apparcat adof¬
ficium reipriuate tua gͣuitas
acta tnͣsmittas ułt instructone
pcepta quid sibimet iuns ⁊̃
auxilio delraturagnerat.

Expanded text:
ut, periculo proprio notariis destinatis, super neglegentia iudicum, si ita res exegerit, conquerantur, ne eorum sit impunita desidia. Iudices quoque de eorum nominibus referre convenit, quos commodis propriis magis quam utilitatibus publicis studere praeviderint. Breves etiam quadrimenstruos ad officium palatinum noverint dirigendos aurumque exactum ad sacras largitiones sine ulla dilatione esse actitatum, in quibus aliquid commodi fiscalis appareat, ad officium rei privatae tua gravitas acta transmittat, ut instructione percepta, quid sibimet iuris auxilio debeatur, agnoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
cib homimb cauta sunt
qui secelareconantur.⁊ con¬
tumates existunt ⁊ de penisq̃
ꝯdempnatiꝰdis infliguntur

Expanded text:
cibus hominibus cauta sunt, qui se celare conantur et contumaces existunt: et de poenis, quae condemnatis infliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
accepint itcupare. cum satisĩ
absurdum est creditorib qd̃
timum. auxilium denegariꝰle¬
gatarns ũo qui ꝓ lucroc̃tãt
suas partes leges accõmoda¬
oribꝰ hrditanisꝑ debito deditĩso¬

Expanded text:
acceperint recuperare, cum satis absurdum est creditoribus quilegitimum auxilium denegari, legatariis vero, qui pro lucro certant, suas partes legem accommodaoribus hereditariis pro debito dederint in so
Abbreviated transcription (Latin):
oneminuentar faciendi so¬
lroaiunt ⁊ h̃rditatem sinepi¬
culo hñt ⁊ legis falcidie adũ¬
sus legntarios utantur b̃nfi¬
cio. ist in tãtum h̃rditaniis cre¬
ditorib teneãtur in qnͣtum
uemant crecditores. ⁊ simchꝰ re¬
liquum est postĩores uemẽtes
penitus h̃rdes amuttant. ne ḋ
lucrum factre sperant in dãpñ

Expanded text:
entarii faciendi soerint, et hereditatem sine periculo habeant et legis Falcidiae adversus legatarios utantur beneficio, ut in tantum hereditariis creditoribus teneantur, in quantum rveniant creditores, et, si nihil reliquum est, posteriores venientes penitus heredes amittant, ne, dum lucrum facere spera
Abbreviated transcription (Latin):
alit em̃mirs emptori non conceditur.⁊ ħ inscribatur nichil ẽẽ factum en
te creditoridetur insolutum. adoitamn prctio uniuerse estimationis deni
paroetaccedente consensu ordinatoris et maioris partis ibidem seruen¬
ciumet Sit tamenea res medĩctris intercettras inspectaiptius quitita
ecc̃asticagub̾nanda mandatur
ẽe facultatem fundos uł p̃diaur¬
bana siue rusticares postitmo
immobiles. aut in huis p̃dnᷤᷤ
colong uł mancipia ꝯ stituta.
aut. innonas cuules cuuisꝯ

Expanded text:
Aliter enim res emtori non conceditur, et hoc inscribatur, nihil esse factum in cte creditori detur in solutum, addita in pretio universae aestimationis decima parte, et accedente consensu ordinatoris et majoris partis ibidem servientium. Sit tamen ea res mediocris inter ceteras, inspecta ipsius qualitaesiastica gubernanda mandatur, esse facultatem fundos vel praedia urbana seu rustica, res postremo immobiles aut in his praediis colonos vel mancipia constituta aut annonas civiles cui
Abbreviated transcription (Latin):
mittẽdoꝵ it comitatimertes
duxint omutãdãs quibphu¬
manitatis ⁊ legatiomis intu¬
itu extrap̃fimta ⁊̃ loca m̃cãdi
copiam nõ negamus nisisb̃
sp̃e legatõis  diucius  in q̃lz
ꝓuincia residẽtes nec legati
redditũ ad ꝓpriam cõmittat᷑
hos emm mercature insisten¬
tes nõminto una cum hus
cum quib ceͣxerit cum resede¬
sexaginta itriũ collegiatoꝵ
numm̃ius maneat. Nullꝰ hus
ad dendis mcandiue uł ĩde¬
functi locum substituẽdi pa¬
teat copia. Ita ut iudicio tue
sedis sub ipoꝵ p̾gencia corpa¬

Expanded text:
mittendorum iter comitati merces duxerint commutandas, quibus humanitatis et legationis intuitu extra praefinita etiam loca mercandi copiam non negamus, nisi sub specie legationis diutius in qualibet provincia residentes nec legati reditum ad propria comitentur. Hos enim mercaturae insistentes non immerito una cum his, cum quibus csexaginta trium collegiatorum numerus maneat nullique his addendi mutandive vel in defuncti locum substituendi pateat copia, ita ut iudicio tuae sedis sub ipsorum praesentia corp
Abbreviated transcription (Latin):
undicandas. Et p̃t carumac
tum uł ꝯmutatũ exili sepen¬
a sempit̾na sõdend̃. nõ de fu¬
tura contra iudices corqzap
ext̃memorata loca fuerunta¬

Expanded text:
 earum ac tum vel commutatum, exilii se poenae sempiternae subdendum. Non defutura contra iudices eorumqueextra memorata loca fuerint a
Abbreviated transcription (Latin):
maxime serenitatis nr̃e affectionẽ
enituit. in de quicquid. ad fouẽda
fuandq eor primlegia postu¬
latur. statim credidimus adim¬
ttendum ĩoq ad suggestionem
tuiculmims aꝓpbantes unissp¬
ectabilib comitib scolarumi
berandi reg̃dandiuesenatores⁊
canamq que tali cominocione
digna sunt. ad tue sb̃limitatis
uolumus referri noticiam.

Expanded text:
maxime serenitatis adfectionem enituit. Inde quidquid ad fovenda servandaque eorum privilegia postulatur, statim credidimus admittendum. Ideoque suggestionem tui culminis approbantes viris spectabilibus comitibus scholarum verberandi regradandive senatores ac Ea namque, quae tali conmotione digna sunt, ad tuae sublimitatis volumus referri notitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
patefacta cuiꝰ cã ꝯucrati sunt
etiã caͣtula ꝓmatur. qm suscep¬
tam: testatoriretitabit tablanꝰ.
simul ⁊ testib. ut ubi tenoreoꝵ
cũctis ĩnotũit. elegiũ ip̃e suu.
ꝓfiteatur agnoc̾e. ⁊ exaĩ suiq̃
lecta st̃ dispouisse sm̃a. ⁊ ĩ fine
fõscripcõ seqͣtur testiũnee nõ
oĩum signacła. tã testiũput

Expanded text:
patefacta, cuius causa convocati sunt, et chartula prometur, quam susceptam testatori recitabit tabularius simul et testibus, ut, ubi tenor eorum cunctis innotuerit, elogium ipse suum profiteatur agnoscere et ex animi sui quae lecta sunt disposuisse sententia, et in fine subscriptio sequatur testium nec non omnium si
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ sueꝯdant mod̾amnia
uoluntatis p̃centib septe
testib. quos aluis quo te¬
stam̃tis. infẽe iurs est. ⁊ tab¬
ulario. ut tunctis ibidem co¬
llectis primũad se omnes cõ
uccatos ut sñ scriptis testent᷑.
nonnomemoracio: quicqiͣi
abiguitatis panat.⁊ ex quota
parte uł ex quot ũciis in suc¬¬
cessc̃em adimttr debeant.⁊ ꝙ
unum qm̃q legatarium seu
fideimissariumꝰ: asseꝗuelit.
oĩa demq palamedicant q̃
ultumaꝵ capit dispõnum se¬
nes legexefsa quib õib exĩ
ordine poratis. uno eodẽqzĩ

Expanded text:
onem suae condant moderamina voluntatis, praesentibus septem testibus, quos aliis quoque testamentis interesse iuris est, tabulario etiam: ut cunctis ibidem collectis primum ad se convocatos omnes, ut sine scriptis testentur,nominum commemoratio quicquam ambiguitatis pariat, et ex quanta parte vel ex quotis unciis in successionem admitti debeant et quod unumquemque legatarium seu fideicommissarium adsequi velit: omnia denique palam edicat, quae ultimarum capit dispositionum series lege concessa. Quibus omnibus ex ordine peroratis uno eodemque
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est testiu⁊ eoꝵḋ testũ
de hirc osignatis  tamab eisõ
tinebit roburtestantis arbitti¬
um. ¶Que ineundẽ incdũerũt
stituere. s legntasolum ⁊ fidciꝰ¬
missa.⁊ in summa que in coditi¬
ilis hñturꝯgruas dux̃int oro¬
manda ¶At cum hũana frag¬
ilitatis moruis p̃cipue cogitati¬
oneturbataminꝰ memoria pͦsit
res płes ꝯsequi patebit eis litẽ¬
cia sua uolũtatem suã siuemte
stam̃ti ut incotituli tenorecõ¬
põntamturuelint sõscribẽda¬

Expanded text:
dictum est testium et eorundem testium dehinc consignatis tam ab isdem tinebit robur testantis arbitrium. Quae in eundem modum erunt nstituere, sed legata solum vel fideicommissa et in summa quae codicillis habentur congrua duxerit ordinanda. At cum humana fragilitas mortis praecipue cogitatione turbata minus memoria possit res plures consequi, patebit eis licentia voluntatem suam sive in testamenti vel in codicilli tenore compositam cui velint scribenda
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ in anno ꝯdẽpnacionis sub p̃¬
stituta summaseũtas cr̃ceatur.
Quia siquis p̃dictum modumĩ
excesserit huius auctorͤ. admis
inflixerit retinebitur nec tñ.ad
se credant. qui inpecũliariboaut¬

Expanded text:
m in annum condemnationis sub praestituta summa severitas exseratur. Quod si quis praedictum modum excesserit, huius auctor admissi inflixerit, retinebitur. Nec tamen se credant, qui in peculatibu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶ Tꝓponas te nau¬
ticum fenus ea condicione
dedisseut post naugimq
in affricam dingidebitoras¬
scũabat. insalonita norur
portũ naue delata fenebriᷤ
pecuma tibi reddẽtur. itaut
Nauign dtaxat ꝙ in affricã
destinabatur ꝑiculũ suscepe¬
ris ꝑ quicium debitoris nec
loco quidẽ nauigusuato illi¬
citis cõpatis m̃tib qͣ naui
ꝯtinebat fiscum octupasse
amissaꝵ incim detim̃tu
q. nõ ex marine tẽpestaͣtis
discriminesex p̃apite auantia
c⁊ incunlis debitoris audac¬
ia accidisse asseñabatura scr¬
ibi tibiiurs pblicirõ non ꝑ¬
quidẽ pecume quepiculo cr¬
editoris mutuo dafo cãus
añ qͣm ad destinatum locuz

Expanded text:
m proponas te nauticum fenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in Africam dirigi debitor adseverabat, in Salonitanorum portum nave delata fenebris pecunia tibi redderetur, ita ut navigii dumtaxat quod in africam destinabatur periculum susceperis, perque vitium debitoris, nec loco quidem navigii servato, illicitis comparatis mercibus quae navis continebat fiscum occupasse: amissarum mercium detrimentum, quod non ex marinae tempestatis discrimine, sed ex praecipiti avaritia et incivili debitoris audacia accidisse adseveratur, adscribi tibi iuris publici ratio quidem pecuniae, quae periculo creditoris mutuo datur, casus, antequam, ad destinatum locum
Abbreviated transcription (Latin):
iecticiam pecumã fenore.
quepiculo creditoris da¬
ut insacra urbetibiresti¬
tuereturnec inc̃tum pic¬
ulum ꝙ ex naigacione
mans metin solz ao te pu¬
nuisse ꝓfitcans. nõ dubiũ
est pecĩne credite uit licit̃ mo

Expanded text:
iecticiam pecuniam, quae periculo creditoris daut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione maris metui solet, ad te pertinuisse profitearis, non dubium est pecuniae cred
Abbreviated transcription (Latin):
testõ ft̃o c̃ aliis ĩ amã h̾rdemst¬
npgisse necaaamiã quicqmͣex
stipłone petẽuelle sanxifse
siquidẽ hancsibi reddiẜmfi¬
dempactistipsatamannaz
nõ ꝓletur exalieno pactonͤ
funttinolũtate q̃ fuit stipsa¬
ta excepcõne salua falcidiau
ddotis ẽẽquos ip̃e ꝑcepitꝰ ulsi

Expanded text:
to cum aliis etiam Ammiam heredem scripsisse nec Ammiam quicquam ex stipulatu petere velle sanxisse, si quidem hanc sibi reddi secundum fidem pacti stipulatam Ammiam non probetur, ex alieno pacto nec functi voluntate quae fuit stipulata, exceptione salva Falcidia totius esse, quos ipse cepit,
Abbreviated transcription (Latin):
OOPLPAgiari quiuiuen¬
tium filior miserandas infi¬
igunt parentib parẽ orbil¬
ates metallipena cum crtis
cognitis. inte supplitus ten¬
eantur. siquis i eiusmor
rous fuit oblatus postenqͣ¬
crimine suꝑ trimine patue¬
nt soruus quidem uelliber¬
tate donatus uestiis subiti¬
atur ingenuus aũt gladio

Expanded text:
Plagiarii, qui viventium filiorum miserandas infligunt parentibus orbitates, metalli poena cum ceteris ante cognitis suppliciis tenebantur. Si quis tamen eiusmodi reus fuerit oblatus, posteaquam super crimine patuerit, servus quidem vel libertate donatus bestiis obiciatur, ingenuus autem gladio
Abbreviated transcription (Latin):
satio cessat si suos ẜuos uł
lberos asseuerent qui supprel¬
sisse dicunturnon comunssri
uelanoi.s ad hanc opimonẽ
iusta Ductiratione.

Expanded text:
satio cessat, si vos servos vel liberos adseverent qui suppressisse dicuntur, non commissi velandi, sed ad hanc opinionem iusta ducti ratione.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶Ompantem.abeo ꝗ
alcluxit plagio mancipia si
delicti socius non ꝓ be̾tur nul¬
o tummne teneri conuenit.
uenditostatum non mnũtat
ubere emmꝑsone soli̾cita¬
tione trimen cominittituir
noncongciom preuiditat᷑.¬

Expanded text:
e. Comparantem ab eo, qui abduxit plagio mancipia, si delicti socius non probetur, nullo crimine teneri convenit. venditio statum non mutat: liberae enim personae sollicitatione crimen committitur, non condicioni praeiudicat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. tuncemm quoaduuiunt
ymagmemnon statuminge¬
mutatis optinenti sine per¬
cuio ingemorum ⁊̃ officiap¬
aguntpublica. Qui autem li¬
rertinus sedicitingenuumtã
de opens cũilit quam etiam le¬
ge uicellia crimm̃aliter pote¬
rit purgeriin turiam autem
scimmiscens dampno qui¬
dem cumin famia afficitur
muneribꝯuero ꝑ sonãlib ĩ
patria patromi que congruũt
Huiusmecdi homimb singu¬
tus sbietucrimen diuerse
parti obititis causa cap¬
itis capitalis in tempus
pub̾tatis pueri differri
non debuit. sicutiam pri¬
demmichi⁊ diuo seuero
pr̃imeo placurt. neq enĩ
uerisimile est ernquear¬
guitur non ex fide causam
suam defensuram. cumperit¬
orum parentummeorum
rescriptis decłanm est.com
morande so lucions gr̃a ade¬
bitore falsitrimen obititur⁊̃
inchomiinus salua executio¬
ne criminis debitorem adso¬
lucionem: compelli oportere.
falsis rescriptiomb utuntiu.
dignapena coh̾ceatur.sz qui
deceptus est ꝑ aliu. si suam
nnecentiam ꝓbat. ⁊ cuma qͦ

Expanded text:
ur. tunc enim quoad vivunt imaginem, non statum ingenuitatis obtinent et sine periculo ingenuorum etiam officia peragunt publica. Qui autem libertinus se dicit ingenuum, tam de operis civiliter quam etiam lege Visellia criminaliter poterit perurgueri: in curiam autem se immiscens damno quidem cum infamia adficitur: muneribus vero personalibus in patria patroni, quae congruunt huiusmodi hominibus, singutus subiecti crimen diversae parti obicitis, causa capitalis in tempus pubertatis pueri differri non debuit, sicut iam pridem mihi et divo Severo patri meo placuit. neque enim verisimile est eam quae arguitur non ex fide causam suam defensuram, cum periorum parentum meorum rescriptis declaratum est, cum morandae solutionis gratia a debitore falsi crimen obicitur, nihilo minus salva exsecutione criminis debitorem ad solutionem compelli oportere. falsis rescriptionibus utuntur digna poena coerceantur. sed qui deceptus est per alium, si suam innocentiam probat et eum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneatꝙ a pre docebitur
atur hre momĩti ꝙ cum defẽ¬
sore agosm minoris omioda
ꝑtinebant docebitur fuisse t̃¬
tnͣsactum.ꝑ imquum est eĩ e
umut cc̃ priam uoluntater
redẽpti forsitan tutoris aut
curatoris admitta t̃arbitri¬
um. cum plerumq ĩ ip̃uisfe¬
mine aduersus omoda ꝓpri
I mueniatur laborarco siliũ.
M p̃r¶lieriuns sui con¬
stituta.marũsponsalium no

Expanded text:
a patre docebitur atur habere momenti, quod cum defensore, ad quem minoris commoda pertinebunt, docebitur fuisse transactum. Periniquum est enim, ut contra patriam voluntatem redempti forsitan tutoris aut curatoris admittatur arbitrium, cum plerumque etiam ipsius feminae adversus commoda propria inveniatur laborare consilium.Mulier iuris sui constituta arrarum sponsalium nom
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r nnis sponsalioruz
nomine datis sunt̃ea sponsꝰ
ur sponsa decesserit queda¬
ta sunt uibemus resfitui. ni¬
si cãm ut nupcie ñcebrent
defuncta pgonaiam p̃buit.

Expanded text:
. Arris sponsaliorum nomine datis, si interea sponsus vel sponsa decesserit, quae data sunt iubemus restitui, nisi causam, ut nuptiae non celebrentur, defuncta persona iam praebuit.
Abbreviated transcription (Latin):
simplici pena liberi custidi¬
antur. ¶Que dima sumli
mo de ⁊̃ de sponsis suprccip¬
iendis necne arris p̾stitis cꝰ¬
tochri censemus. ¶Quadr¬
upli uidelicet pena q̃ in añri¬
oribꝰ legibꝰ diffinita ẽrat ĩ
qͣ ⁊ arraꝵ qnͣtitas iputabat
Ex diffinlc̃one aũt hui leg¬
is si caucõ penã stipłonis ꝯti¬
nens fũit int̃poĩta ex utͣq ꝑ
te nlłas uires hebit cum inccͣ¬
hendis nuipcus liba põtras ẽ¬
arras sponsa licias dederit.
iubemus ut deinceps.siue
parentes siue eedẽmutauĩt

Expanded text:
custodiantur. Quae omnia simili modo etiam de sponsis super recipiendis nec ne arris praestitis custodiri censemus: quadrupli videlicet poena, quae anterioribus legibus definita erat, in qua et arrarum quantitas imputabatur, Extra definitionem autem huius legis si cautio poenam stipulationis continens fuerit interposita, ex utraque parte nullas vires habebit, cum in contrahendis nuptiis libera potestas earras sponcalicias dederit, iubemus, ut deinceps, sive parentes sive eadem mut
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis naturalẽ cursũ lat¬
teat au̾tere tm̃pam suam
adusus rapidi q̃nis impe¬
tummumre ꝓ hibitumnͣ
ẽ ⁊ cũ fluuius priore aluueo
derelicto asim sibi facit a¬
ger qm̃cuturoit prioris do¬
minimãnet. Qd si paulatĩ
ita auferat. aliiq parti appl¬
icetio alunuonis iure eiq̃n¬
turcuius fundus qrescit.¬
niliflumims redcidit dicio¬
res pp̃res quas possi dẽrtbuto¬
rñ p̃ratõẽm agnoscanti quisuũ
deplorant prĩomim ĩminut
alieno saltem fũctõnis oñe
libentur⁊ nr̃e serentatis lar¬
gitate defensi locoꝵ ĩ possõe

Expanded text:
fluminis naturalem cursum opeceat avertere, tamen ripam suam adversus rapidi amnis impetum munire prohibitum non est. Et cum fluvius priore alveo derelicto alium sibi facit, ager quem circumivit prioris domini manet. Quod si paulatim ita auferat aliique parti applicet, id adluvionis iure ei quaeritur, cuius fundus cresci Gnili fluminis reddidit ditiores, pro terris quas possident tributorum praestationem agnoscant. Et qui suum deplorant patrimonium imminutum, alieno saltem functionis onere liberentur et nostrae serenitatis largitate defensi, locorum etiam posse
Abbreviated transcription (Latin):
um fertilitatẽ translata sũt᷑
seꝑatuncenseri. ut functõnes
erigi cedimus ne doleant di¬
ugentes oꝑam suam agride¬
disse culture. nec diligentes¬
ciãsue sibi dãpnsõs am̾inte¬
ligant cuius legis temato¬
res quinqͣginta ubͣr aunꝯ d¬
dempnacione co hceri decer¬
nuus int̾quos hndum
est officium tuesedis excel¬
se sialiquid hiꝰ suggessit
disponens ur sip̃ces intro¬
duxent petitori. de sñtẽtũs¬

Expanded text:
um fertilitatem translata sunt, separatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne doleant diligentes operam suam agri dedisse culturae nec diligentiam suam sibi damnosam intellegant. Cuius legis temeratores quinquaginta librarum auri condemnatione coerceri decernimus: inter quos habendum est officium quoque tuae sedis excelsae, si aliquid eiusmodi suggesserit disponendum vel si preces instruxerit petitoris. D.
Abbreviated transcription (Latin):
Seni ¶I nõ est num̃atumqͥ
uelut acceptum te sũpsisse
mutuo scripsisti. łnec dum
Hñc diem h̃itamꝯ testacc̃em
monstnͣdo. reddi cauconem
p̃sidali noconepostulare pon¬

Expanded text:
Si non est numeratum, quod velut acceptum te sumpsisse mutuo scripsisti, et necdum hunc diem habitam contestationem monstrando reddi cautionem praesidali notione postulare pot
Abbreviated transcription (Latin):
ciom sinõ impossibilẽs tinca
cãm.ab eo qui hanc suscepit
non impletamd ictõi fac̃e
iccumiuns dictat disciplia¬
na. ¶Quapp̃si titu lo libalita¬
tis res tuas in spõnsamꝯ fe¬
rendo certam dixisti legẽ nec
huic illa cumposset paruit.
successores ip̃ius de repeten¬
dis que dederas si ħ tibi pla¬
N ¶llib̾ ostitutus ut fiie tu¬
E manumitiatur aliquidꝰ
dedisti. causa nõsecuta deh̾
tibi restituendo cõdictio cõ¬¬
petĩt. ¶ Nam siquid fuus
cumam ꝑ libertate passus
est. aditus rector ꝓuincieor¬
tabitur salua relentiafa¬
uore scibebit lib̾tatis plati
tam sicet h caũsa ꝓquada¬
ta est nõ culpa accipientis
s fortuito cãiinonẽ sccuta ⁊̃¬

Expanded text:
i, si non impossibilem contineat causam, ab eo qui hanc suscepit non impletam condictioni facere locum iuris dictat disciplina. quapropter si titulo liberalitatis res tuas in sponsam conferendo certam dixisti legem, nec huic illa, cum posset, paruit, successores ipsius de repetendis quae dederas, si hoc tibi pla liber constitutus, ut filiae tuae manumittantur, aliquid dedisti, causa non secuta de hoc tibi restituendo condictio competit. nam si quid servus cuniam pro libertate passus est, aditus rector provinciae hortabitur salva reverentia favore scilicet libertatis placitam, licet causa, pro qua data est, non culpa accipientis, sed fortuito casu secuta
Abbreviated transcription (Latin):
n causa dedisse te. ꝓp̃comper¬
entem iudiccm eidequo q̃re¬
ris inoubia ꝓ bonis luce cõ¬
stitit. in stancia euis retĩpies.
sionĩs crim̃ multũ eẽ ñ paciet᷑.¬

Expanded text:
nii causa dedisse te apud competentem iudicem ei de quo quereris indubia probationis luce constiterit, instantia eius recipies: sionis crimen inultum esse non patiet
Abbreviated transcription (Latin):
exigi nõ põssint: tñuꝰta ca
si tc expriipilo debiusa.
monum tuũ exhaustum
pcẽs ꝓuincie cõperit. ut adso¬
lucionis secuntatẽsolũ fen¬
ebris pecũme sb̃sidium srcẽ
uideaturꝯ monebit debito¬
rem̃ tuusi saltẽ ip̃e sit soluẽ
do ut.an diffimitum tp̃c debi¬
ta tibi rep̃sentrt. ut fisco cuirꝰ
obnc̃citates publicas cãm
poc̃orem ẽẽ oporteat: debitape¬
cuma exsoluatim.
Uen Osso lute qntitatis
retẽtuminstĩm mefficaxpen¬
es creditorẽ remañere. ⁊ idecp
ꝯdiconem reddi oportẽ non

Expanded text:
exigi non possunt, tamen si te ex primipilo debitorem monium tuum exhaustum praeses provinciae compererit, ut ad solutionis securitatem solum fenebris pecuniae subsidium superesse videatur, commonebit debitorem tuum, si saltem ipse solvendo sit, ut ante definitum tempus debita tibi repraesentet, ut fisco, cuius ob necessitates publicas causam potiorem esse oportet, debita pecunia exsolvatur.Dissolutae quantitatis retentum instrumentum inefficax penes creditorem remanere et ideo per condictionem reddi oportere non
Abbreviated transcription (Latin):
uenditiom consensum dedis¬
se constifitnon absre erit su¬
pflũmprecum compensa¬
cionem dedutiꝙ psidis pro¬
uisione fieri conuemtamis
plectatur marbitroeũis po¬
nere anuelit possõnem eum
fructibꝰ restitere. Itaut fene

Expanded text:
tioni consensum dedisse constiterit, non ab re erit superfluum pretii in compensationem deduci: quod praesidis provisione fieri convenit, cuplectatur, in arbitrio eius ponere, an velit possessionem cum fructibus restituere, ita ut fene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponas curatorem erit.¬
patris tinsincint̃positop̃¬
srois decrcto p̃duim iusti¬
cum hr̃di treditoris seutu¬
toris eius destiñasseuen¬
undare eamq uendition¬
nemdeceptum patrem tu¬
umntam habuisse su
nore p̃cio distrattum est p̃¬

Expanded text:
ponas curatorem patris tui non interposito praesidis decreto praedium rusticum heredi creditoris seu tutori eius destinasse venumdare eamque venditionem deceptum patrem tuum ratam habuisse, si minore p
Abbreviated transcription (Latin):
empͣtorem. ad quem ex per¬
sona cius cuicontra senatꝰ
consultum conataest res
ustotitulo inteiuementre¬
ares de qua lis est transitũ
fecit. require re oportebit. an
preserte prioredomino ⁊
monstreturꝙ si ap̃ grauit¬
atem tuam manifestr con¬
stiterit. sine ulla cun ctaci¬
one hita longi temporis
prescciptione petitorem o¬
portrbit excludi. simaior¬

Expanded text:
emptorem, ad quem ex persona eius, cui contra senatus consultum donata res est, iusto titulo interveniente ea res de qua lis est transitum fecit, requirere oportebit, an praesente priore domino et monstretur. quod si apud gravitatem tuam manifeste constiterit, sine ulla cunctatione habita longi temporis praescriptione petitorem oportebit excludi. D. VI
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e sunt urcẽ dicuntur sp̃alit̾
demandamꝰ ut iudeis acpaga¬
nis quiete degentib nich̃ tẽp¬
tantib turbulẽtium legib ĩ¬
quia ccͣrum nõ audeantma¬
nus infenr religionis aucte
abusi. Namsi cont̾securos fu¬
erint iuolenti ut eoꝵ bona cli¬
ripu̾int nõ ea sola queabstu¬
ip̃i talia uindicẽt s fieria po¬
pularib ħ pmifint ut cosq
fecennt pumendos.
orantisqz ammo delubra q̃o¬
lim iam clausa sunt regeret.⁊̃
absit a secło nr̃o nefanlis exe¬
crandisqz simulacris honorẽ
pristinum rectli
mos sacris accendugnes ad¬
oleri in husdẽ thura uictimas
cedi. pateris uina libari ⁊ reli

Expanded text:
ere sunt vel esse dicuntur, specialiter demandamus, ut Iudaeis ac paganis in quiete degentibus nihilque temptantibus turbulentum legibusque contrarium non audeant manus inferre religionis auctoritate abusi. nam si contra securos fuerint violenti vel eorum bona diripuerint, non ea sola quae abstuipsi talia vindicent, sed fieri a popularibus hoc permiserint, ut eos qui fecerint puniendos.orantisque animo delubra, quae olim iam clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infandis exsecrandisque simulacris honorem pristinum reddi, ofanis aris accendi ignes, adoleri in isdem thura, victimas caedi, pateris vina libari et reli
Abbreviated transcription (Latin):
lacionibꝰomineꝙius inue¬
intur geminouolumine scr¬
ipͣtum est quidem in libris
antiquis nec numare possi¬
bilefuit. ¶Et port ħ duo t̃¬
rbiles libripõiti sunt ꝓ del¬
itis priuatis ex̃ordinarus
nec non publicis cimimb
qui omnẽotmnẽt seũita ter

Expanded text:
lationibus omne quod ius invenitur gemino volumine inscriptum est, quod in libris antiquis nec numerari possibile fuit. Et post hoc duo terribiles libri positi sunt pro delictis privatis et extraordinariis nec non publicis criminibus, qui omnem continent severitate
Abbreviated transcription (Latin):
infraudẽ legatoꝵtestam̃¬
tñsmissam h̃rditatẽti.
ad sbstitutũpbaturaes
uti l acc̃o aduersus eum
cum quofraudis ꝯsiliu
ꝑticipatum ẽ eõpetit p̃lane
sipetĩua accep̾ta omittit adi¬
cionem. legata legata ⁊ fece¬
pmissa prare cogitũr.¬
testõ possit o ꝑtinere h̾rd¬
itatem. ab intestatoius suc¬
çessõms uouut amplectili¬
btatib codẽ testõ datis ob¬
h̃rditas. nr bonor possõ pe¬
tipossit iuditiũ defunctinõ
usurpabͣitur: s adirtũ iur
rõne uocatur peticõ relictor

Expanded text:
in fraudem legatorum transmissam hereditatem ad substitutum probatura es, utilis actio adversus eum, cum quo fraudis consilium participatum est, competit. Plane si pecunia accepta omisit aditionem, legata et fideicommissa praestare cogiturtamento posset obtinere hereditatem, ab intestato ius successionis voluit amplecti, libertatibus eodem testamento datis obhereditas neque bonorum possessio peti possit, iudicium defuncti non usurpabitur, sed ad irritum iuris ratione vocatum est, petitio relictor
Abbreviated transcription (Latin):
filie fũit dissouiti Nullo
ienmmõ possint geñ. ułnu¬
rus filus iuuctiboꝰ ad talefi¬
dei missum uocan cũ hii pl
dubio eos añcedãt. Et ħ pud¬
licet gͣdatim ficriut port eõs
te. ⁊ siꝗs remĩmobilẽtidã
alienari ꝓhibuit adiciens
ilie ꝓ sub̾a oportet intlłigi

Expanded text:
filiae fuerit dissolutum. Nullo etenim modo possint gener vel nurus filiis viventibus ad tale fideicommissum vocari, cum hi procul dubio eos antecedant: et hoc videlicet gradatim fieri, ut post eos te, et si quis rem immobalienari prohibuerit adiciens,iliae pro substantia oportet intellegi,
Abbreviated transcription (Latin):
nficari⁊ siquis ꝑsuume¬
logium ut ꝑ fidcromissu
famnlie suereliq̃rit nullaspe¬
tiali adiectione suꝑ quibo¬
damttis ꝑzonis fatta nõ so¬
lumꝓpinquos s ĩ hus defi¬
cientib gener⁊ mirũ hose

Expanded text:
ficari. Et si quis per suum elogium fideicommissum familiae suae reliquerit, nulla speciali adiectione super quibusdam certis personis facta, non solum propinquos, sed etiam his deficientibus generum e
Abbreviated transcription (Latin):
Sem ¶Tatu lib̾is datã lib̾¬
tatem adimi .ab hrde nõpos¬
se certum est.nec alienationec
usucapio statu libõ quominꝰ
existentes dit̃one lib̾tatems
sequatur nccere potest.
Mp̃ rectas lib̾tates gr¬
ccis ubis licet in testĩs relinq̃¬
re utita lib̾tates duecte dare
urdeãtur. acsi legit̃timis ũb̾
cas testator dariuississet.
MprTm ostitũtio diuima¬
ab intestato successõm lib̾tate
reliq̃rit. Nemo aũt adireuuit
defuncti hrditatem eoq suspet¬
ta ẽẽ uidetur ⁊ fuerint lib̾t.ates
forsitam sinescriptis fideicõ¬
missane relicte litere. uł cuilib
lib̾tate donatus est. ⁊ quiꝓsu

Expanded text:
s . Statuliberis datam libertatem adimi ab herede non posse certum est: nec alienatio nec usucapio statulibero, quominus existente condicione libertatem consequatur, nocere potest.rectas libertates graecis verbis liceat in testamentis relinquere, ut ita libertates directae datae videantur, ac si legitimis verbis eas testator dari iussisset.Cum constitutio divi Maab intestato successioni, libertates reliquerit, nemo autem adire vult defuncti hereditatem eo, quod suspecta esse videtur, et si fuerint libertates forsitan et sine scriptis fideicommissariae relictae, licere vel cuilibet libertate donatus est et pro su
Abbreviated transcription (Latin):
Demi  iure nõ subsistit tes¬
tam̃tum in hoc nec lib̾tates e
nõ fuisse. roicitumut ꝓ cedici¬
iuis scriptum ualeret ꝓponas
rectedatas constabit.
Sem ¶Ih̾rdes iuire ft̃o testõ
sollẽpnit adierunt hrditatez
ex testõtibi lib̾tas q̃sitapoita
collutẽtib tam scriptis hrdi¬
b qͣ. ib intestato undicãtib
successõnem .toimi nõ potu¬
it. ¶Oe si sponte repudiaũnt
sibi delatam successõnem oĩa
seꝯuenit. ¶Siuero ut uosi
defraudarent lib̾tate collusi¬

Expanded text:
i iure non substitit testamentum, in hoc nec libertates  cum non fuisse additum, ut pro codicillis scriptum valeret, proponas recte datas constabit.es iure facto testamento sollemniter adierint hereditatem, ex testamento tibi libertas quaesita post colludentibus tam scriptis heredibus quam ab intestato vindicantibus successionem adimi non potuit. Quod si sponte repudiaverunt sibi delatam successionem, omnia convenit. Si vero, ut vos fraudarent libertate, collusi
Abbreviated transcription (Latin):
geruandelib̾tatis gr̃a nõ inui¬
sta rõne creditoribꝰ h̃rditarus
satis offens iuditium testato¬
risẜuaritibi postulabis. maxi¬
me cumitem ⁊̃ a duo s̃ marco
gultissimo principesit ostitu¬
tum. ꝙ in extranciquoz quor
pcona obẜuari oportet.
matris tue lib̾titem ineum cõ¬
ferre q̃ illa liberum fienꝓhib¬
uit nõdebes ne urdearis iura
pietatis uolare.

Expanded text:
ervandae libertatis gratia non iniusta ratione creditoribus hereditariis satis offerens iudicium testatoris servari tibi postulabis, maxime cum id etiam a divo marco consultissimo principe sit constitutum: quod in extranea quoque persona observari oportet.matris tuae libertatem in eum conferre, quem illa liberum fieri prohibuit, non debes, ne videaris iura pietatis violare.
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝯuolsut testator uarie dub¬
itaciones ex hac ꝯstõne emerser̃t
est uł ẜuum uł qmlibet alium ⁊̃¬
adire⁊ recuꝑare quidẽ. ib ẽptori¬
bres. satisfacere.aũt ⁊ creditori¬
b ⁊ lib̾tatib q̃rebatur. Et licetĩ
diuus seuerus semel rebzuend¬
itis ħnõ. admisit no b̃ tñulpia¬
ni sña ad modum placuit max¬
imcꝓpt̃ lib̾tates ne depeant. ⁊ pꝰi
undicionemrerum annalerem¬
coiumdare duumarcio stõmi¬

Expanded text:
quibus voluerit testator, variae dubitationes ex hac constitutione emerserunt.est vel servum vel quemlibet alium adire et recuperare quidem ab emptoribus res, satisfacere autem creditoribus et libertatibus, quaerebatur. Et licet divus Severus semel rebus venditis hoc non admisit, nobis tamen Ulpiani sententia admonente placuit maxime propter libertates, ne depereant, et post venditionem rerum annale remedium dare divi Marci co
Abbreviated transcription (Latin):
Dc̃ Lib̾tas testõdata adita hrdi¬
tãte ꝯtingit.⁊ si hr̃s scriptus per
mñintegrum restt̃em.ibstinũit
hroitate tñnch̾ eareslib̾tatii¬
secutus. sit qͣmius ei h̃rs extitis.
frustratamẽrõnes quas tp̃re
ẜuitutis gessit. ut yeodas com¬
pelleris. cumnon ẽi ꝯdõe iccep¬
erit lib̾tatem. ¶Is aũt cui liber¬
tas siue fideicominissaria suc
directa si rones reddidisset rel¬
uta est. ante reliqua illata ⁊ ea
que maloscilio amota sunt ̃
ad lib̾tatem nõ pot puenire.
sin aũt nõ debitor exrombrĩ
fu̾it reptus portaditam hrdi¬
tatem ꝯĩ pim lib̾tatẽ xeqt̃¬

Expanded text:
 Libertas testamento data adita hereditate contingit, et si heres scriptus per in integrum restitutionem abstinuerit hereditate, nihil ea res libertatisecutus, quamvis ei heres extiteris, frustra tamen, rationes quas tempore servitutis gessit ut reddas, compelleris, cum non ea condicione acceperit libertatem. Is autem, cui libertas sive fideicommissaria sive directa, si rationes reddidisset, relicta est, ante reliqua illata et ea, quae malo consilio amota sunt, ad libertatem non potest pervenire: sin autem non debitor ex rationibus fuerit repertus, post aditam hereditatem quasi puram libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝯp̃z ¶ Eneraus induigen¬
portatis trbuit non eciam leca
milicie pridem a dempta conce¬
ssit. neq integram q atq illib¬
Iatamextimationem reẜuaũt.
Mpr ¶Mustra adhuc ẜuuz
eẽ tuiums existimas quimnme¬
tallum dampnatus penaeius
postea lib̾atus est. ꝑ huuismo¬
di enim indulgentie occasionẽ
integrari dm̃um prius nõ p̃la¬
tuit. uerum id cirto tñ impune
tibi eum preses prouincit inui¬
riosiosum ẽẽ non patietur. qõ
siquid itium tuarum tenctꝓ
cumtor nobis uidex ent. fistrĩ
emm cep̃it ẽẽ mancipium.¬

Expanded text:
s . Generalis indulgenportatis tribuit, non etiam loca militiae pridem adempta concessit neque integram atque illibatam existimationem reservavit.rustra adhuc servum esse tui iuris existimas, qui in metallum datus poena eius postea liberatus est. Per huiusmodi enim indulgentiae occasionem integrari dominium prius non placuit. Verum idcirco tamen impune tibi eum praeses provinciae iniuriosum esse non patietur. Quod si quid rerum tuarum tenet, procurator vobis iudex erit: fisci enim coepit esse mancipi
Abbreviated transcription (Latin):
OSp̃r  At̃ que defuncto fili¬
o filieue sine liberis extestõ uł
ab intestato succedit simm. se¬
cũdum post mortem filuuł fili¬
acquirat. Sinũo. altius mariti
cõuigiumeleg̾it. extrinsecus qẽ
q̃sita filio filie ue simili firmit¬
ate possideat. nermũoprnaꝵ¬

Expanded text:
s . Mater, quae defuncto filio filiave sine liberis ex testamento vel ab intestato succedit, si matrimonum secundum post mortem filii vel filionquirat. Sin vero alterius elegerit coniugium mariti, extrinsecus quidem quaesita filio filiaeve simili firmitate possideat, reru
Abbreviated transcription (Latin):
cita faciliusq de ꝓximo:sac¬
rosanctis.altaribꝰ obsetun¬
cundent.insius larib dom¬
icilus q ostituti. ¶ In hxͣ aũt
regia urbe si qñq cuuisq ĩ
rosqz clicos eos quisatro

Expanded text:
cita faciliusque de proximo sacrosanctis altaribus obsecundent in suis laribus et domiciliis constituti. In hac autem regia urbe si quando cuiuscumque rosque clericos, qui sacro
Abbreviated transcription (Latin):
ilib exnltius penitꝰ maio¬
ris minoris ue sñia iuditis
ciaꝓtrahantur. aut ꝓuiric¬
iam aut locũ. aut regionez
qm hĩtant exire cogantim
Nullus eoꝵ ecc̃as uł mona¬
stenaꝓpria que religionis
intuitu habitant itlinq̃re
miserabili nc̃citate iubeat
cione pretoru uacarextig̾it
Cumq eos ad tpe pͤtitor in¬
tentio calũpniga laxaũit
ao suase monast̾ia ⁊ueña¬
biles eccͣas ꝯ ferentes. sapi¬
enti anmo ẜracione sollic

Expanded text:
ilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis pertrahantur aut provinciam vel locum aut regionem quam habitant exire cogantur. nullus eorum ecclesias vel monasteria propria, quae religionis intuitu habitant, relinquere miserabili necessitate iubeatutione praetorii vacare contigerit cumque eos ad tempus petitorum intentio calumniosa laxaverit, ad sua se monasteria et venerabiles ecclesias conferentes sapienti animo, precatione sollic
Abbreviated transcription (Latin):
ab husdẽponis custodiant̃.
Huusmodi aũt pium atq
religigum offitium ꝓtp̃re
orphanotrophos ita pag̾e
tutelaribꝰ seucuracõibob¬
noxusint. graue enim at
imquumest callidis quoꝵ
res sustentare.acuelud pa¬
tema affectõne educare fes¬

Expanded text:
ab isdem personis custodiantur. Huiusmodi autem pium atque religiosum officium pro tempore orphanotrophos ita peragere tutelaribus seu curationibus obnoxii sint. grave enim atque iniquum est callidis quorures sustentare ac velut paterna adfectione educare f
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit co. uit a quolib̾tas
relicta est moram in lib̃tate
pr̃anda faciente. pepit incil¬
la.⁊ ẽẽ quidẽingemiumpue¬
rumut puellam qui postmo¬
ram natisunt omnes ueteris
uiris. iuctores gentiunt du¬
bitabatur aũt int̾ eos si m̃ri
morienti pot̃ succedere. ¶ hiꝰ
itaq dubitõem eoꝵ decioe̾tes
uitius eamꝓcedere nõ patim̃
Si sc̃imus eandem matris ꝓge¬
nem h̾rdem. ab intestato posse
ei existere. saluo uire legitimo
ex auͣtte senatusꝯ sultior phi¬
ciam proliẜuando. ⁊ tam matrr
ex senatus gulto tertullianoqͣ
ꝓle exorphitiano senatꝰ cons¬
uito.inuicem ad suas h̃rditat¬
sione titulo dangumitati
ul in bonor possone quȩ pe¬
primitatis nominecõpetit
tamfr̃ẽs qmsorores pariuu¬
re ẽclicet nõ eadem matre su¬
scepti suntius c̃tum est. ¶Noc
huic derogaturꝙ amitas
ur̃as ab auo uĩo dotatas fu¬
isse propomitis.¬

Expanded text:
reliquit, eo autem, a quo libertas relicta est, moram in libertate praestanda faciente peperit ancilla. Et esse quidem ingenuum puerum vel puellam, qui post moram nati sunt, omnes veteris iuris auctores consentiunt, dubitabatur autem inter eos, si matri morienti potest succedere Huiusmodi itaque dubitationem eorum decidentes ulterius eam procedere non patimur, sed sancimus eandem matris progeniem heredem ab intestato posse ei existere, salvo iure legitimo ex auctoritate senatus consulti Orfitiani proli servando et tam matre ex senatus consulto Tertulliano quam prole ex Orfitiano senatus consulto invicem ad suas hereditatsione titulo consanguinitatis vel in bonorum possessione, quae proximitatis nomine competit, tam fratres quam sorores pari iure esse, licet non eadem matre susceptae sunt, ius certum est. Nec huic derogatur, quod amitas vestras ab avo vestro dotatas fuisse proponitis
Abbreviated transcription (Latin):
rosum satisq. ⁊cerbum mmr̃is
temporibẽc indignum iudic¬
amus. ⁊ hanc legem ip̃ipudi¬
ticie qͣm semp colendã ee cense¬
mus mito dedicamus. ¶Sin
aũt xiibina libereo dicioms
ꝯstitut.⁊ filiumuł filiam ex
ucita ꝯsuctudine ad homine
am cum legittimis libens. ie
mĩna uenire bona queuire le¬
gittimo i suo pr̃imomopos¬
fidet: nulla inuidia est.

Expanded text:
ris temporibus indignum esse iudicamus et hanc legem ipsi pudicitiae, quam semper colendam censemus, merito dedicamus. Sin autem concubina liberae condicionis constituta filium vel filiam ex licita consuetudine ad hominem am cum legitimis liberis ad materna venire bona, quae ea iure legitimo et in suo patrimonio possidet, nulla invidia est.