comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sisti michi: Macerabat᷑ anxietudi¬
ne uerecũdus. de isto nr̃o bono qd̃
ꝓpt̾ uincula sua quib tenacissĩe
tenebatur. deser se nr̃o consortio
uidebat. nondum xp̃ianus cõiu-¬
ge fideli. Ea ip̃a tam̃ artiore p̾ cete¬
uis cõpede ab itinere qd̃ agͥssi eramꝰ
retardabat᷑ nec xp̃ianũ esse. alio mo¬
do se uelle dicebat. qͣm illo quo non
poterat. Benigne sane obtulit. ut ꝙͣ¬
diu essemus ibi: inre eius essemus.
Retribues illi dñe ĩ tesurrectõne ius-¬
doꝵ qui iam ip̃am sordem retribu¬
isti ei. Qmͣuis enim absentib nob̾.
cũ rome iam essemus. corporali egri-¬
tudine correptus.⁊ ĩ ea xp̃ianus
et fidelis factus ex hac uita nugra¬
uit. Ita misertus es ñ solum euss
etiam nr̃ ne cogitantes egregiã
erga nos amici hũitatẽ. nec eum
ĩ grege tuo numerantes. dolore ĩto-¬
lerabili cruciaremur. Grãs cibi d̾s
noster. tui sumus. Indicant horta¬
tões ⁊ consolatões tue fidelis ꝓmis¬

Expanded text:
sisti mihi? Macerabatur anxitudisisti mihi? Macerabatur anxitudine Verecundus de isto nostro bono, quod propter uincula sua, quibus tenacissime tenebatur, deseri se nostro consortio uidebat. nondum Christianus coniuge fideli ea tamen ipsa artiore prae ceteris conpede ab itinere, quod aggressi eramus, retardabatur nec christianum esse alio modo se uelle dicebat quam illo, quo non poterat. benigne tamen obtulit, ut, quamdiu ibi essemus, in re eius essemus. retribues illi, domine, in retributione iustorum, quia iam ipsam sortem retribuisti ei. quamuis enim absentibus nobis, cum Romae iam essemus, corporali aegritudine correptus et in ea Christianus et fidelis factus ex hac uita emigrauit. ita misertus es non solum eius sed etiam nostri, ne cogitantes egregiam erga nos amici humanitatem nec eum in grege tuo numerantes dolore intolerabili cruciaremur. gratias tibi, deus noster, tui sumus. indicant hortationes et consolationes tuae: fidelis promis
Abbreviated transcription (Latin):
cinam pene iã necessitate depon̾e coge¬
bag aut si curari. ⁊ conualesc̾e potussẽ.
certe ĩtermitt̾em. Sed ubi plena uolũ¬
tas uacandi. et uidendi q̃m tu es dñs ob¬
orta mͥ est. atq firmata. nosti deus m̃s.
et iãgaud̾e cepi qd̃ het quoq suberat
ñ mendax extusatõque offensionẽho¬
miiũ temꝑaret qui ꝓpt̾ lib̾os suos.
me liberũ esse nũquam uolebãt. Ple-¬
nus igit᷑ tal gaudio. tolerabam illd̾
int̾uallum demporis donec decurreret.
Nescio utrũ uel uiginti dies erant.
sed tam̃ fortit tolerabant᷑. qr recesse¬
rat cupiditas. que mecũ solebat fer¬
re graue negotiũ. Et ego p̾mẽdus
remanserã. nisi pacĩa succed̾et. Pec-
de militia tua. passus me fuerim.
uł unam horam sedere ĩ cathedra mẽ¬
datii. At ego non contendo, sed tu
dñe misericordissĩe. noune ⁊ hoc
pecc̃m cũ ceteris horrendis ⁊ fune-¬
reis. ĩ aqua sc̃a ignouisti ⁊ remi-¬

Expanded text:
cinam paene iam necessitate ponere cogecinam paene iam necessitate ponere cogebat aut, si curari et conualescere potuissem, certe intermittere. sed ubi plena uoluntas uacandi et uidendi, quoniam tu es dominus, oborta mihi est atque firmata — nosti, deus meus — etiam gaudere coepi, quod haec quoque suberat non mendax excusatio, quae offensionem hominum temperaret, qui propter liberos suos me liberum esse numquam uolebant. plenus igitur tali gaudio tolerabam illud interuallum temporis, donec decurreret — nescio utrum uel uiginti dies erant — sed tamen fortiter tolerabantur, quia recesserat cupiditas, quae mecum solebat ferre graue negotium, et ego premendus remanseram, nisi patientia succederet. peccade militia tua passus me fuerim uel una hora sedere in cathedra mendacii. at ego non contendo. sed tu, domine misericordissime, nonne et hoc peccatum cum ceteris horrendis et funereis in aqua sancta ignouisti et remi
Abbreviated transcription (Latin):
gua sub dola ccͣdictionis flatus. ĩ flã-¬
mare nos acrius posset: ñ extingue¬
te erũptamẽ qr ꝓpt̾ nomẽ tuum
qd̃ scĩfi casti ꝑ t̾ras etiam laudatores
utiq haberet uotũ. ⁊ ꝓpositũ nr̃m iac¬
tancie. sinule uidebatur. ñ operintam
ꝓximũ feriarum tẽpus sed de puplica
ꝓfessions atq ante oculos omniũ sita.
ante discederẽ ut conu̾sa infc̃m me¬
um. ora cũctorum ĩtuentiũ qͣm uici-¬
nũ uindemialiũ diem p̾uenire uo-¬
luerĩ. multa dicerent qd̃ qͣi appetissẽ
magnus uiden. Et quo mͥ erat istud.
ut putaret᷑. ⁊ disputaret᷑ de aĩo meo.
et blasphemaret᷑ bonũ nr̃m: Quin
etiam qd̃ ip̃a estate. litt̾ario laborini-¬
mio. pulmo meus ced̾e cepetat.⁊ dif¬
ficulter tra hete suspiria. dolorib q
pectoris testari se sauciũ. uocemq cla-¬
riorẽ ꝓductõrem ue recusare. pͥmoꝑ
turbau̾at me. qr magisterii illius sar¬

Expanded text:
gua subdola contradictionis flatus inflamgua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset, non extinguere. uerum tamen quia propter nomen tuum, quod sanctificasti per terras, etiam laudatores utique haberet uotum et propositum nostrum, iactantiae simile uidebatur non opperiri tam proximum feriarum tempus, sed de publica professione atque ante oculos omnium sita ante discedere, ut conuersa in factum meum ora cunctorum intuentium, quam uicinum uindemialium diem praeuenire noluerim, multa dicerent, quod quasi appetissem magnus uideri. et quo mihi erat istuc, ut putaretur et disputaretur de animo meo et blasphemaretur bonum nostrum? Quin etiam quod ipsa aestate litterario labori nimio pulmo meus cedere coeperat et difficulter trahere suspiria doloribusque pectoris testari se saucium uocemque clariorem productioremue recusare, primo perturbauerat me, quia magisterii illius sar
Abbreviated transcription (Latin):
ces. ⁊ bella forensia. m̾carentur ex ore
meo. arma furori suo. Et oportune iã
paucissimi dies suꝑerant aduindemi¬
ales ferias. ⁊ statui tolerare illos. ut
sollempnit absced̾em: ⁊ redemptus
a te. iam ñ redirem uenalis. Consi¬
lium ergo nr̃m erat corã te: coram
hoĩbus aũt nisi nr̃is non erat et con¬
uenerat int̾ nos ne passim cuiqͣm effũ¬
deretur: qͣmqͣm tu nobis a cõualle plo-¬
ratõis ascendentib. ⁊ cãtantib canti¬
cum graduum. Dedetas sagittas acu-¬
tas. ⁊ carbones uastatore ᷤᷤ adu̾sus lin¬
guam subdolam uelut consulẽdo
contradicẽtẽ. ⁊ sicut cibum assolet
amando consumẽtem sagittau̾as tu.
cor nr̃m caritate tua. ⁊ gestabamꝰ u̾ba
tua tranffixa iuscerib. ⁊ exempla ser-¬
noꝵ tuoꝵ quos de nigris lucidos. et de
mortuis uiuos feceras. congesta ĩ sinũ
cogitatõis nr̃eSrebant ⁊ absumebant
grauem torporem. ne inima u̾geremꝰ:
et accendebãt nos ualide. ut omĩs ex liu¬

Expanded text:
ces et bella forensia mercarentur ex ore meo arma furori suo. et opportune iam paucissimi dies supererant ad uindemiales ferias, et statui tolerare illos, ut sollemniter abscederem et redemtus a te iam non redirem uenalis. consilium ergo nostrum erat coram te, coram hominibus autem nisi nostris non erat. et conuenerat inter uos, ne passim cuiquam effunderetur, quamquam tu nobis in conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contradicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant et absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremus, et accendebant nos ualide, ut omnis ex lin
Abbreviated transcription (Latin):
bas em̃ eas a me uera tu ⁊ sũma suaui¬
tas eiciebas. ⁊ ĩtrabas proeis. om̃i uo¬
luptate dulcior: sed ñ carni ⁊ sangui¬
ni. omni luce clarior. sed om̃i secreto
int̾ior. omni honore sublimior. s uon
sublimib ĩse. Iam liber erat aminus
meus a curis mordacib. ambiendi ⁊ ad¬
quirendi. ⁊ uolutandi atq scalpendi
scabiem libidinũ. ⁊ garriebam tibi
caritati mee. diuiciis meis: ⁊ saluti
mee. dño deo meo. Et placuit mͥ ĩ cõs¬
pectu tuo non tu multuose arripere. s
leniter subtrahete ministeriũ lingue
mee nundinis loquacitatis. ne ultenꝰ
pueri meditantes ñ legẽten tuam.
non pacem tuamsed ĩ sanias menda-¬

Expanded text:
bus enim eas a me, uera tu et summa suauibus enim eas a me, uera tu et summa suauitas, eiciebus et intrabas pro eis omni uoluptate dulcior, sed non carni et sanguini, omni luce clarior, sed omni secreto interior, omni honore sublimior, sed non sublimibus in se. iam liber erat animus meus a curis mordacibus ambiendi et adquirendi et uolutandi atque scalpendi scabiem libidinum, et garriebam tibi, claritati meae et diuitiis et saluti meae, domino deo meo. Et placuit mihi in conspectu tuo non tumultuose abripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis loquacitatis, ne ulterius pueri meditantes non legem tuam, non pacem tuam, sed insanias menda
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ego seruus tuus: e-¬
go seruus tuus. ⁊ filius
aucille tue. Sirupisti
uincula mea: tibi sacͥ¬
ficabo sacrificium lau¬
dis. Laudet te cor meũ ⁊ lingua meaz
et omĩa ossa mea dicãt. Dñe quis si¬
milis tibi: Bicant. ⁊ responde iͥ:⁊dic
aĩe mee. salus tua ego sum. Quis e¬
Quid ñ mali. aut fc̃a mea. aut si
non fcã. dicta mea. aut si ñ dicta.
uoluntas mea fuit: Tu autẽ dñe bo¬
nus. ⁊ misericors. ⁊ dexceta tua respi¬
ciens ꝓfũditatẽ mortis mee. ⁊ afũ¬
do cordis mei. exhauriens abyssum cor-¬
ruptõis. Et hoc erat totũ nolle. qd̾
uolebam ⁊ uelle nolebas. Et ubie¬
rat tam ãnos otempore. ⁊ de quo i¬
mo. altoq secreto euocatũ est ĩmom̃to
liberum arbitriũ meum quo subd̾em
ceruicem leni iugo tuo. ⁊humeros le¬
ui sartine tue xp̃e ih̃u. adiutor meus
et redemptor meus: Quam suaue mi¬
chi subito fc̃m est carere suauitatib
nugarũ. ⁊ quas amittere metus fue¬
rat. iam climittere gaudiũ erat. Eicie¬

Expanded text:
ne, ego servus tuus; ego servus tuus, et filius anciliae tuae. Dirupisti vincula mea; tibi sacrificabo sacrificium laudis . Laudet te cor meum et lingua mea, et omnia ossa mea dicant: Domine, quis similis tibi? Dicant, et responde mihi, et dic animae meae, Salus tua ego sum . Quis eQuid non mali aut facia mea; aut, si non facta, dicta mea; aut, si uoluntas mea fuit? tu autem, domine, bonus et misericors et dextera tua respiciens profunditatem mortis meae et a fundo cordis mei exhauriens abyssum corruptionis. et hoc erat totum nolle quod uolebam, et uelle quod uolebas. sed ubi erat tam annoso tempore et de quo imo altoque secreto euocatum est in momento liberum arbitrium meum, quo subderem ceruicem leni iugo tuo et umeros leni sarcinae tuae, Christe Iesu, adiutor meus et redemptor meus? quam suaue mihi subito factum est carere suauitatibus nugarum, et quas amittere metus fuerat, iam dimittere gaudium erat. eicie
Abbreviated transcription (Latin):
is stridebãt. ⁊ tabes cebãt. Seruo aũt tuo
dñs deus erat spes euis: ⁊ ñ respiciebat
ĩuanitates. ⁊ ĩsanias m̃daces. Deniq ut
uentũ est ad horam ꝓfitende fidei. que
u̾bis corde conceptis. retentisq memori¬
ter. de loco eminentõre in cõspestu popłi
fidelis. tome reddi solet abeis qui acces¬
suti sũt ad gtãm tuam. oblatũ ẽẽ dice¬
bat uictorino a p̾sbit̾is. ut secreti redd̾et:
sicut ñ nullis qui uerecũdiã trepidatu¬
ri uidebãtur. offerti mos erat: illũ aũt
maluisse salutẽ suã in conspectu sc̃e mł¬
titudinis ꝓfit̾iꝰ ñ .ii. etat salus qͣm do¬
cebat ĩ rethorica. ⁊ tñ ꝓfessus erat eam¬

Expanded text:
is stridebant et tabescebant: seruo autem tuo is stridebant et tabescebant: seruo autem tuo dominus deus erat spes eius et non respiciebat in uanitates et insanias mendaces. Denique ut uentum est ad horam profitendae fidei, quae uerbis certis conceptis retentisque memoriter de loco eminentiore in conspectu populi fidelis Romae reddi solet ab eis, qui accessuri sunt ad gratiam tuam, oblatum esse dicebat Victorino a presbyteris, ut secretius redderet, sicut nonnullis, qui uerecundia trepidaturi uidebantur, offerri mos erat; illum autem maluisse salutem suam in conspectu sanctae multitudinis profiteri. non enim erat salus, quam docebat, in rhetorica et t
Abbreviated transcription (Latin):
os reuerebat᷑ offend̾e suꝑbos demonico
tatis. quasi extedris libani. quas ñdum
contriuerat dñs. grauit̾ ruituras in se
inimicitias arbitrabat᷑ Is postea quã le¬
gendo. ⁊ ĩ hiando hausit firmitatẽ. ti¬
muitq negari a xp̃o corã angłis sc̃is.
si eũtuñet corã hõib confit̾i. reusq si¬
bi magni criminis apparuit. erubescẽ¬
do desacram̃tis hũanitatis u̾bi tui. ⁊ñ
erubescendo de sacus sacrilegis suꝑboꝵ
demonioꝵ que imitator suꝑb acceꝑat:
depuduit uanitati. ⁊ erubuit u̾itati:
subitoq ⁊ mopinat᷑ ait simpliciano
ut ip̃e narrabat. Camus in eccl̃iam: xp̃i¬
anus uolofieri. At ille ñ se capiens leti¬
cia. ꝑrexit cũ eoS bi aũt imbiitus est
pͥmis ĩstructõis sacram̃tis ñ multo post¬
etiã nom̃ dedit. ut ꝑ baptismũ regene¬
raret᷑ mirante roma gaudẽte eccl̃ia. Su¬
ꝓbi uidebant. ⁊ irascebant᷑ dentib su¬

Expanded text:
os reverebatur offendere, superbos daemonicolos reverebatur offendere, superbos daemonicoltatis quasi ex cedris Libani, quas nondum contriuerat dominus, grauiter ruituras in se inimicitias arbitrabatur. sed posteaquam legendo et inhiando hausit firmitatem timuitque negari a Christo coram angelis sanctis, si eum timeret coram hominibus confiteri, reusque sibi magni criminis adparuit erubescendo de sacramentis humilitatis uerbi tui et non erubescendo de sacris sacrilegis superborum daemoniorum, quae imitator superbus acceperat, depuduit uanitati et erubuit ueritati subitoque et inopinatus ait Simpliciano, ut ipse narrato: "eamus in ecclesiam: Christianus nolo fieri". at ille non se capiens laetitia perrexit cum eo. ubi autem imbutus est primis instructionis sacramentis, non multo post nomen dedit, ut per baptismum regeneraretur mirante Roma, gaudente ecclesia. superbi uidebant et irascebantur, dentibus su
Abbreviated transcription (Latin):
se uictis iam roma supplicabat. que iste
senex uictoriuꝰ. tot annos ore t̾ricrepo de¬
fensitau̾at. ñ erubuerit ẽẽ puet xp̃i tui.
et ĩfans fontis tui: subiecto collo ad hũi¬
litatis iugũ: ⁊ edomita fronte. ad crutis
obprobriũ. O dñe dñe qui ĩcdinasti celoᷤ
et descendisti. tetigisti montes ⁊ fumiga¬
uetũt. quib modis te insinuasti illi pec¬
tori: Legebat sicut ait simplicianus scãcmo
scripturã. om̃sq xp̃ianas litt̾as ĩuestiga¬
bat studiosissime ⁊ ꝑscrutabat᷑. ⁊ dite¬
bat simpliciano. ñ palam sed secretiꝰ
et familiauꝰ. Noueris me iam ẽẽ xp̃ia-¬
num. Et respondebat ille. Non credam
nec deputabo te int̾ xp̃ianos. nisi ĩ ecc̃a
xp̃i te uideto Ille aũt irridebat eũ dicẽs
Etgo parietes faciũt xp̃ianos: Et hec sepe
dicebat iam se ẽẽ xp̃ianũ: ⁊ simplicianꝰ
illud sepe respondebat: ⁊ sepe ab illo pa¬
rietũ irrisio repetebatur. Amicos .ii. su¬

Expanded text:
se victis jam Roma supplicabat; quae iste se victis jam Roma supplicabat; quae iste senex Victorinus tot annos ore tfensitaverat, non erubuerit esse puer Christi tui et infans fontis tui subiecto collo ad humilitatis iugum et edomita fronte ad crucis opprobrium. O domine, domine, qui inclinasti caelos et descendisti, tetigisti montes et fumigaverunt, quibus modis te insinuasti illi pectori? legebat, sicut ait Simplicianus, sanctam scripturam omnesque christianas litteras investigabat studiosissime et perscrutabatur et dicebat Simpliciano non palam, sed secretius et familiarius: "noveris iam me esse christianum". et respondebat ille: „non credam nec deputabo te inter christianos, nisi in ecclesia Christi videro". ille autem inridebat dicens: „ergo parietes faciunt christianos?" et hoc saepe dicebat, iam se esse christianum, et Simplicianus illud saepe respondebat et saepe ab illo parietum inrisio repetebatur. amicos enim su
Abbreviated transcription (Latin):
ari dm̃ ⁊ eius u̾bum. De mñ ut me exhor¬
taretur ad hũilitatẽ xp̃i. sapientib ab¬
sconditam ⁊ reuelatam parnulis. uic-¬
torinũ ip̃m recordatus est: quẽ rome c̃
ẽẽt familianssie nou̾at. De quo ille mͥ
narrauit qd̃ non silebo: babet .ii. mag
nam laudem gr̃e tue confitendã tibi. ꝙ̃-¬
admodũ ille doctissimꝰ senex.⁊ omĩum
lib̾alium doctrinarũ ꝑitissimꝰ. quiq phi¬
losophoꝵ tam multa legerat ⁊ diuidi¬
cauerat. ⁊ dilucidauerat. doctor tot no¬
biliũ senatoꝵ qui ⁊̃ obinsigne p̾lati
magisterii. qd̾ ciues hiui mundi eximi¬
um putãt. statuam romano foro meru-¬
erat. ⁊ acceꝑat. usq adillam etatẽ uen̾a¬
tor idoloꝵ. sacroꝵq sacrilegoꝵ parti¬
ceps. quib tũc tota fere romana nobi¬
litas ĩflata spirabat: popłiq iam et
omĩgenũ dm̃ monstra. ⁊ anubem la¬
tratorẽ que aliq̃n contͣ neptinũ ⁊ ue-¬
nerẽ. ccͣq minetuã tela tenuerant. ⁊ a

Expanded text:
ari deum et eius uerbum. deinde, ut me exhortaretur ad humilitatem Christi sapientibus absconditam et reuelatam paruulis, Victorinum ipsum recordatus est, quem, Romae cum esset, familiarissime nouerat, deque illo mihi narnam laudem gratiae tuae confitendam tibi, quemadmodum ille doctissimus senex, et omnium liberalium doctrinarum peritissimus, quippe philosophorum tam multa legerat, et dijudicaverat, et dilucidaverat; doctor tot nobilium senatorum, qui etiam ob insigne praeclari magisterii, quod cives hujus mundi eximium putant, statuam in Romano foro meruerat et acceperat; usque ad illam aetatem venerator idolorum, sacrorumque sacrilegorum particeps, quibus tunc tota fere Romana nobilitas inflata inspirabat populo jam et omnigenum deum monstra, et Anubem latratorem, quae aliquando contra Neptunum et Venerem, contraque Minervam tela tenuerant , et a
Abbreviated transcription (Latin):
sum. At alipius afficus lateri meoĩ-¬
usitati motus mei exitũ tacitus op¬
ꝑiebatur.Ebi u̾o a fundo archano al-¬
ta consid̾atõe contraxit. ⁊ congessit to¬
tam miseriã meam ĩ conspectu cordis
mei. oborta est ꝓcella ĩgens ferens ĩ¬
gentẽ ymbrem lacrimaꝵ. Et ut totũ¬

Expanded text:
sum. at Alypius affixus lateri meo insum. at Alypius affixus lateri meo inusitati motus mei exitum tacitus opperiebatur. Vbi uero a fundo arcano alta consideratio traxit et congessit totam miseriam meam in conspectu cordis mei, oborta est procella ingens ferens ingentem imbrem lacrimarum. et ut totu
Abbreviated transcription (Latin):
me suscipiendũ. ⁊ amplectendũ pias
manus: plenas gregib bonoꝵ exẽplo¬
tum. Ibi tot puen ⁊ puelle. ibi uiuẽ¬
tus multa. ⁊ omĩs etas. ⁊ graues uidue.
et uͥgines anus ⁊ momĩb ip̃a continẽ-¬
tia nequaqͣm sterilis sed fecũda: mater
filioꝵ gaudioꝵ de marito te dñe. Et ir¬
ridebat me irrisione hortatoria. quasi
diceret. Tu ñ poteris. qd̾ isti qd̃ iste : An
u̾oisti ⁊ iste in se ip̃is possũt. ac nonĩ
qͥd intestas ⁊ ñ stas. Pice te ĩ eum no¬
li metuere. ñ se subtrahet ut cadas. Si¬
ce te securus. excipiet te⁊ sanabit te.
Et erubescebã mmis quia illarũ nuga¬
rum murmur adhuc audiebã. ⁊ cũc¬
tabũdus pendebam. Et rursus illa qͣi
diceret obsurdesce adu̾sus ĩmunda il¬
la m̃bra tua suꝑt̾ram: ut mortificẽ¬
tur. Narrant tͥ delectatões: sed ñ sicut
lex dñi dei tui. Ista controu̾sia ĩ corde
meo. non nisi de me ip̃o adu̾sus me ip¬

Expanded text:
me suscipiendum et amplectendum pias me suscipiendum et amplectendum pias manus plenas gregibus bonorum exemplorum. ibi tot pueri et puellae, ibi iuuentus multa et omnis aetas et graues uiduae et uirgines anus, et in omnibus ipsa continentia nequaquam sterilis, sed fecunda mater filiorum, gaudiorum de marito te, domine. et inridebat me inrisione hortatoria, quasi diceret: "tu non poteris quod isti, quod istae? an uero isti et istae in se ipsis possunt ac non Quid in te stas, et non stas? Projice te in eum; noli metuere, non se subtrahet ut cadas: projice te securus, excipiet et sanabit te. Et crubescebam nimis, quia illarum nugarum murmur adhuc audiebam, et cunctabundus pendebam. Et rursus illa, quasi diceret: Obsurdesce adversus immunda illa membra tua super terram, ut mortificentur. Narrant tibi delectationes, sed non sicut lex Dmeo non nisi de me ipso aduersus me ip
Abbreviated transcription (Latin):
et submurmurabãt. Dimittis ne nos.
et a momento isto ñerimus tecũ ultͣ
ĩet̾num. ⁊ amomẽto isto non tibili-¬
cebit hoc ⁊ illudusq ĩ eternũ: Et q̃
suggerebant ĩ eo qd̃ dixi hoc ⁊ illud.
que suggerebãt deus meus au̾tat ab
aĩa serui tui mĩa tua. quas sordes sug¬
gerebant que dedecora. Et au diebam
eas iã longe minus qͣm dimidus.
ñ tanqͣm libere contradicentes eundo
inobuiam: sed ueluda dorso musi-¬
tantes ⁊ discedentẽ quasi fuitim uel¬
licantes ut respic̾em. Retardabant ta¬
men cunctantem me abripere. atq
excutere ab eis. ⁊ transilire quo uoca¬
bar cũ diceret mͥ consuetudo uiolen¬
ta. Putas ne sine istis poteris: Siam
tepidissime hoc dicebat. Aꝑiebatur
eñi ab ea parte. qua intenderam faci-¬
em.⁊ quo transire trepidabã. casta
dignitas continentie serena. ⁊ ñ dis¬
solute. hilaris honeste blandient. ut ue¬
nirem neq dubitarem. Et extendẽs ad

Expanded text:
et submurmurabant: Dimittisne nos? et submurmurabant: Dimittisne nos? et a momento isto non erimus tecum ultra in aeternum? et a momento isto non tibi licebit hoc et illud ultra in aeternum? Et quae suggerebant in eo quod dixi, Hoc et illud? quae suggerebant, deus meus? auertat ab anima serui tui misericordia tua! quas sordes suggerebant, quae dedecora! et audiebam eas iam longe minus quam dimidius, non tamquam libere contradicentes eundo in obuiam, sed uelut a dorso mussitantes et discedentem quasi furtim uellicantes, ut respicerem. retardabant tamen cunctantem me abripere atque excutere ab eis et transilire quo uocabar, cum diceret mihi consuetudo uiolenta: "putas sine istis poteris?" Sed iam tepidissime hoc dicebat. aperiebatur enim ab ea parte, qua intenderam faciem et quo transire trepidabam, casta dignitas continentiae, serena et non dissolute hilaris, honeste blandiens, ut uenirem neque dubitarem, et extendens ad
Abbreviated transcription (Latin):
quo iam exiguo tenebar. Sed tene
bar tamẽ: ⁊ instabas tu ĩoccultis me
et ñ ab rũperetur id ip̃m exignũ ⁊ te¬
nue qd̾ remanserat. ⁊ reualesceret i¬
terum. ⁊ me robustuis alligaret. Di¬
cebam eñi apud me intus. Etce modo fi¬
at: modo fiat. Et cum u̾bo iam ibam
ĩplacitũ. iam pene faciebam: ⁊ non
faciebam. Nec relabebar tam̃ inpristi¬
na sed de proximo stabam. ⁊ respi-¬
rabam. Et item conabar ⁊ paulomi¬
nus ibi eram: ⁊ paulominꝰ iamiãq
attingebam. et tenebam.⁊ non ibi
eram: nec attigebam. nec tenebam.
hesitans mori morti: ⁊ uite uiuere.
Plusq inme ualebat det̾ius inolitũ.
quã melius ĩsolitũ. Pũctumq ip̃m
temporis. quo aluid futurus eram.
qͣnto propius admouebatur. tanto
ãpliorem ĩcuciebat horrorem: sed ñ re¬
ꝑcutiebat retro: nec au̾tebat. sed suspẽ¬
debat. Retinebant nͣuge nugarũ ⁊ ua-¬
nitates uauitatum. antiq amice mee.
et succutiebãt uestem meã carneam:

Expanded text:
quo iquo ibar tamen. Et instabas tu in occultis meiet non abrumperetur idipsum exiguum et tenue quod remanserat; et revalesceret iterum, et me robustius alligaret. Dicebam enim apud me intus: Ecce modo fiat, modo fiat. Et cum verbo jam ibam in placitum. Jam pene faciebam, et non faciebam: nec relabebar tamen in pristina, sed de proximo stabam, et respirabam. Et item conabar, et paulo minus ibi eram, et paulo minus jamjamque attingebam et tenebam; et non ibi eram, nec attingebam, nec tenebam, esitans mori morti, et vitae vivere; plusque in me valebat deterius inolitum, quam melius insolitum: punctumque ipsum temporis quo aliud futurus eram, quanto propius admovebatur, tanto ampliorem incutiebat horrorem; sed non recutiebat retro, nec avertebat, sed suspendebat. 26. Retinebant nugae nugarum, et vanitates vanitatum antiquae amicae meae, et succutiebant vestem meam carneam,
Abbreviated transcription (Latin):
arũ solent dicere. Ita. ⁊ ĩbonis uolũ¬
tatib. Nam quero ab eis utrũ bonũ
sit delectari lectione apłi. ⁊ utrum
bonũ sit delectari psalmo sobrio, ⁊
utrum bonũ sit euãgelium disse-¬
rere. Nespondebũt ad singła bonũ.
Quid si ergo parit̾ delestent oĩa. si¬
mulq unõ tempore: Nonne diu̾se
uolũtates distendũt cor hõis dum de¬
lib̾atur quid potissimũ arcipiamus:
Et om̃s bone sũt: ⁊ certãt secũ donet
eligatur unũ. quo feratur tota uo-¬
luntas una que ĩplures diuidebat᷑.
Ita etiã cum et̾nitas delectat suꝑius.
et tẽporalis boni uoluptas retentat
ĩferuis. eadem aĩa est ñ tota uolũta¬
te illud aut hoc uolens ⁊ ideo disc̾¬
pitur graui molestia. dũ illud i̾u-¬
tate p̾ponit. hoc familiaritate ñ po¬
nit. Sic egrotabam. ⁊ excruciabar:
accusans memet ip̃m solito acerbiꝰ
nimis: ac uoluens et u̾sans me in
uindo meo. donec abrũperet᷑ totum

Expanded text:
arum solent dicere. ita et in bonis uolunarum solent dicere. ita et in bonis uoluntatibus. nam quaero ab eis, utrum bonum sit delectari lectione apostoli et utrum bonum sit delectari psalmo sobrio et utram bonum sit euangelium disserere. respondebunt ad singula: "bonum." quid? si ergo pariter delectent omnia simulque uno tempore, nonne diuersae uoluntates distendunt cor hominis, dum deliberatur, quid potissimum arripiamus? et omnes bonae sunt et certant secum, donec eligatur unum, quo feriatur tota uoluntas una, quae in plures diuidebatur. ita etiam, cum aeternitas delectat superius et temporalis boni uoluptas retentat inferius, eadem anima est non tota uoluntate illud aut hoc uolens et ideo discerpitur graui molestia, dum illud ueritate praeponit, hoc familiaritate non ponit. Sic aegrotabam eaccusans memet ipsum solito acerbius nimis ac uoluens et uersans me in uinculo meo, donec abrumperetur totum,
Abbreviated transcription (Latin):
unt duas contranias mentes de duab ccͣ¬
riis substantiis. ⁊ de duob contrariis
pͥncipiis contend̾e. unam bonam alte-¬
ram malam. Nam tu deus uerax ĩpro¬
bas eos ⁊ redarguis atq conuincis eos
sic: ut ĩutraq mala uolũtate cũ quis¬
q delib̾at utrum hoĩem ueneno ĩt̾imat
an ferro. utrũ fundũ alienũ illum an-
illum ĩuadat. q̃n utrumq ñ potest il¬
trũ emat uoluptate luxuriã. an petu¬
niã seruet auaria: utrum ad crccũper¬
gat an ad theatrũ. si unodie utrumq
exhibeatut addo etiã terciũ an ad fur¬
tum de domo aliena si sub est occasio:
addo. ⁊ quartũ. an ad cõmittendũ ad¬
ult̾ium. si ⁊ inde simul facultas aperi-¬
tur si oĩa concurrũt in unum articu-¬
lum tẽporis. pariterq cupiant᷑ oĩa. que
simul agi nequeũt discerpũt .ii. aĩ¬
mum sibimet adu̾santib quatuor
uolũtatib. uł etiam plurib ĩtanta
copia rerum que appetunt᷑. Nec tamẽ
tantã młtitudinẽ diu̾sarũ sustanti-¬

Expanded text:
unt, duas contrarias mentes de duabus contrariis substantiis et de duobus contrariis principiis contendere, unam bonam, alteram malam. nam tu, deus uerax, inprobas eos et redarguis atque conuincis eos, sicut in utraque mala uoluntate, cum quisque deliberat, utrum hominem ueneno interimat an ferro, utrum fundum alienum illum an illum inuadat, quando utrumque non potest, utrum emat uoluptatem luxuria an pecuniam seruet auaritia, utrum ad circum pergat an ad theatrum, si uno die utrumque exhibeatur; addo etiam tertium, an ad furtum de domo aliena, si subest occasio; addo et quartum, an ad conmittendum adulterium, si et inde simul facultas aperitur, si omnia concurrant in unum articulum temporis pariterque cupiuntur omnia, quae simul agi nequeunt: discerpunt enim animum sibimet aduersantibus quattuor uoluntatibus uel etiam pluribus in tanta copia rerum, quae appetuntur, nec tamen tantam multitudinem diuersarum substanti
Abbreviated transcription (Latin):
abus uolũtatib fluctuet utrum adche¬
atrũ ꝑgat. an ad eccl̃iam nr̃am: Nonne
et isti quid respõdeant flustuabunt :
Aut eñ fatebũtur. qd̾ nolũt bona uo¬
lũtate ꝑgi in eccłiam nr̃am. sicut in
eã ꝑgunt. qui sactam̃tis eius ĩbuti st̃
atq detinent᷑ aut duas malas natu¬
ras ⁊ duas mentes malas. ĩ uno hõie
confligere putabũt: ⁊ ñ erit uerum
qd̃ solent dicere. unam bonam alte¬
ram malã. aut conu̾tentur aduerũ
et ñ negabunt. cũ quisq deliberat
aĩam unam du̾isis uolũtatib estua
re. Iam ergo ñ dicant. cũ duas uolũ¬
tates ĩ hoĩe uno adu̾sari sibi senti

Expanded text:
abus voluntatibus fluctuet, utrum ad theabus voluntatibus fluctuet, utrum ad theatrum pergat, an ad ecclesiam nostram? nonne et isti quid respondeant fluctuabunt? Aut enim fatebuntur, quod nolunt, bona voluntate pergi in ecclesiam nostram, sicut in eam pergunt qui sacramentis ejus imbuti sunt atque detinentur: aut duas malas naturas, et duas malas mentes in uno homine confligere putabunt; et non erit verum quod solent dicere, unam bonam et alteram malam: aut convertentur ad verum, et non negabunt, cum quisque deliberat, animam unam diversis voluntatibus aestuare. 24. Jam ergo non dicant, cum duas voluntates in homine uno adversari sibi senti
Abbreviated transcription (Latin):
cut diu disposuerã. ego eram qui uo¬
lebam, ego qui nolebam. Ego ego e¬
rainz nec plene uolebã. nec plene no¬
lebam. Ideo mecũ contendebã: ⁊ dissi¬
pabar a me ip̃o. ⁊ ip̃a dissipatõ me ĩui-¬
ro quidẽ fiebat: nec tñ ostendebat na¬
turam mentis aliene. sed pene mee. Et
ideo ñ iam ego oꝑabar illã. sed qd̃ hĩta¬
bat ĩ me pect̃m de suplicio lib̾ioris pect̃i
quia eram filius a dim. Nam si tot sũt
contrarie nature. quot uolũtates sibi
resistũt non iã due. sed plures erũt Si
deliberet quisqͣm utrum ad conuenti¬
culũ eoꝵ ꝑgat an ad theatiũ lamant
isti. Ette due nature Una bona hac du¬
cit altera mala illac reducit. Nam un¬
de ista cũctatio sibimet adu̾santium
uoluntatũ: Ego aũt dico ãbat malas
et que ad illos ducit: ⁊ que ad theatrũ
reducit. Sed ñ credũt nisi bonã esse qͣi
tur ad illos. Quid si ergo quisqͣm nos¬
trum deliberet. ⁊ secũ alternantib du-¬

Expanded text:
cut diu disposueram, ego eram qui vocut diu disposueram, ego eram qui volebam, ego qui nolebam; ego, ego eram. Nec plene volebam, nec plene nolebam. Ideo mecum contendebam, et dissipabar a meipso. Et ipsa dissipatio me invito quidem fiebat, nec tamen ostendebat naturam mentis alienae, sed poenam meae. Et ideo non jam ego operabar illam, sed quod habitabat in me peccatum de supplicio liberioris peccati, quia eram filius Adam. 23. Nam si tot sunt contrariae naturae, quot voluntates sibi resistunt; non jam duae, sed plures erunt. Si deliberet quisquam utrum ad conventiculum eorum pergat, an ad theatrum; clamant isti: Ecce duae naturae; una bona hac ducit, altera mala illac reducit. Nam unde ista cunctatio sibimet adversantium voluntatum? Ego autem dico ambas malas, et quae ad illos ducit, et quae ad theatrum reducit. Sed non credunt nisi bonam esse qua itur ad eos. Quid si ergo quisquam nostrum deliberet, et secum altercantibus du
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obsequeret᷑. Tam multa ergo feci.
ubi hoc ñ erat uelle qd̃ posse ⁊ ñ faci¬
bam qd̃. ⁊ in comꝑabili affectu. ãpli-¬
us mͥ placebat. Et mox ut uellẽ pos¬
sem: qr mox ut uellẽ utiq uellem.
Ibi enĩ facultas ea que uolũtas: ⁊ ipsũ
uelle iam facere erat:⁊ tam̃ non fiebat.
Facilius que optẽꝑabat corpus tenuissi¬
me uoluntati aĩe mes. ut ad nutum
mentis. m̾bra mouerent᷑ quã ip̃a sibi
aĩa ad uoluntatẽ suam magnã. ĩ so¬
la uolũtate ꝑficiendã. Unde hoc mous¬
trum. ⁊ quare istud: Luceat mĩa tu
sint latebre penarũ hominũ: ⁊ tenebro¬
sif si me contritões filioꝵ adamͤ ynde
hoc monstrũ.⁊ quare istud: Imperat a¬
nimus corpori: ⁊ paretur statim. Impe¬
rat aĩmus sibi ⁊ resistitur. Imꝑat aĩ
tendite qͥd dicatis.⁊ erubescite. ⁊ ac¬
cedite adeum ⁊ illuminamini: ⁊ uul¬
tus ur̃i non erubescent. Ego cũ delibe¬
rabam ut iam seruitẽ dño deo meo. si¬

Expanded text:
non obsequeretur. Tam multa ergo feci, non obsequeretur. Tam multa ergo feci, ubi non hoc erat velle quod posse: et non faciebam quod et incomparabili affectu amplius mihi placebat, et mox ut vellem, possem; quia mox ut vellem, utique vellem. Ibi enim facultas ea quae voluntas, et ipsum velle jam facere erat; et tamen non fiebat: faciliusque obtemperabat corpus tenuissimae voluntati animae, ut ad nutum mentis membra moverentur, quam ipsa sibi anima ad voluntatem suam magnam in sola voluntate perficiendam. trum? et quare istud? Luceat misericosint latebrae poenarum hominum, et tenebrosissimae contritiones filiorum Adam. Unde hoc monstrum? et quare istud? Imperat animus corpori, et paretur statim; imperat animus sibi et resistitur. Imperat atendite quid dicatis, et erubescite, et accedite ad eum et illuminamini, et vultus vestri non erubescent . Ego cum deliberabam ut jam servirem Domino Deo meo, si
Abbreviated transcription (Latin):
le aderat. Aut qͣndo me sic affectum de¬
sereret: Sedimus qͣntum potuimus. re¬
moti abedibus. Ego fremebam sp̃u. in
deus meus: in qd̾ eundum eẽt. Omni-¬
a ossa mea clamabant.⁊incelum tol¬
lebant laudib: ⁊ non illuc ibatur na¬
uib aut quadrigis. aut pedib qͣntũ
saltem de domo in eum locũ ieram ubi
sedebamus. Nam ñ solum ire uerum e¬
tiam ꝑuenire illuc. nichil erat aliuid
qͣm uelle ire. Sed uelle fortiter. ⁊ ĩte¬
grez ñ semisauciã hat atq hac u̾sare
et iactare uoluntatẽ: parte ad surgẽ¬
te cũ alia parte cadente luctantẽ. Se
niq tam multa faciebam corpore in
ip̃is cũctationis estib. que aliquãdo
uolunt hoĩes. ⁊ñ ualent: si aut ip̃a
menbra ñ habeant. aut ea uel colli-¬
gata ĩungulis. uel resoluta languo¬
reuł quo quomͦ impedita sint. Si
uulsi capillum. si ꝑcussi frontẽ. si
consertis digitis ãplexatus sumge¬
nu. qr uolui feci. Potui autẽ uelle
⁊ ñ facere. si mobilitas menbroꝵ

Expanded text:
le aderat: aut quando me sic affectum desereret? Sedimus, quantum potuimus remoti ab aedibus. Ego fremebam spiritu iDeus meus, in quod eundum esse omnia ossa mea clamabant, et in coelum tollebant laudibus: et non illuc ibatur navibus aut quadrigis, aut pedibus, quantum saltem de domo in eum locum ieram, ubi sedebamus. Nam non solum ire, verum etiam pervenire illuc, nihil erat aliud quam velle ire, sed velle fortiter et integre; non semisauciam hac atque hac versare et jactare voluntatem, parte assurgente cum alia parte cadente luctantem. 20. Denique tam multa faciebam corpore in ipsis cunctationis aestibus, quae aliquando volunt homines, et non valent, si aut ipsa membra non habeant, aut ea vel colligata vinculis, vel resoluta languore, vel quoquo modo impedita sint. Si vulsi capillum, si percussi frontem, si consertis digitis amplexatus sum genu; quia volui, feci. Potui autem velle et non facere, si mobilitas membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
sed tantũ insaniebã salubriter. ⁊ mo¬
riebar uitalit̾ ignarus qͥd mali es-¬
sem.⁊ ignarus quid boni eẽm post
paululũ futurus. Abscessi ergo ĩ hor¬
tum. ⁊ alipius pede post pedem. Ne¬
ꝙ enĩ secretũ meum nonerat ubi il

Expanded text:
sed tantum insaniebam salubriter, et mosed tantum insaniebam salubriter, et moriebar vitaliter, gnarus quid mali essem, et ignarus quid boni post paululum futurus essem. Abscessi ergo in hortum, et Alypius pede post pedem. Neque enim secretum meum non erat, ubi il
Abbreviated transcription (Latin):
ta xemanserat muta trepidatio: ⁊ qͣi¬
mortem reformidabat restringi a flu¬
xu consuetudinis. quo tabescebat in
mus mee qͣm fortiter excitauerã cũ
aĩa mea. ĩ cubiculo nr̃o corde meo.
tam uultu qͣm mente tuibatus. ĩua¬
do alypium: ⁊ exclamo. Quid patim᷑:
Quid est hoc qd̾ audisti: Surgũt in
nis nr̃is sine corde. Ette ubi uoluta¬
murz in carne.⁊sanguine. Anquia
p̾cesserũt. pudet sequi. ⁊ ñ pudet nͦ
saltẽ sequi: Dixi nescio que talia ⁊
abripuit me ab illo estus meus: cũ tace¬
ret attonitus me intuens. Neq .n. soli¬
ta saͦnabam. Plus loquebantur animũ
meũ. frons. gene oculi. color. modus
uocis. qͣm u̾ba que ꝓmebam. Hor-¬
tulus quidã etat hospicii nr̃i. quo
nos utebamur: sicut tota domo. Nã
hospes ibi non hĩtabat dñs domus.
Illuc me abstulerat tumultus pet¬
toris. ubi nemo ĩpediret ardentem
litem qͣm metũ aggressus erã. donet
exiret qua tu sciebas: ego autẽ non:

Expanded text:
omnia: remanserat muta trepidatio; et qomnia: remanserat muta trepidatio; et qmortem reformidabat restringi a fluxu consuetudinis quo tabescebat in mus meae, quam fortiter excitaveram cum anima mea in cubiculo nostro corde meo, tam vultu quam mente turbatus, invado Alypium, et exclamo: Quid patimur? quid est hoc? quid audisti? Surgunt indinis nostris sine corde, ecce ubi volutamur in carne et sanguine? An quia praecesserunt, pudet sequi, et non pudet nec saltem sequi? Dixi nescio quae talia, et abripuit me ab illo aestus meus, cum taceret attonitus intuens me. Neque enim solita sonabam, plusque loquebantur animum meum frons, genae, oculi, color, modus vocis, quam verba quae promebam. Hortulus quidam erat hospitii nostri, quo nos utebamur sicut tota domo: nam hospes ibi non habitabat dominus domus. Illuc me abstulerat tumultus pectoris, ubi nemo impediret ardentem litem quam mecum aggressus eram, donec exiret qua tu sciebas; ego autem non:
Abbreviated transcription (Latin):
uerã me ꝓpt̾ea differre de die in diẽ.
contẽpta spe setuli. te solũ sequiz qr
ñ mͥ apparebat certum aliquid. quo
dirigerẽ cursũ meum. Et uenerat di¬
es quo nudarer mͥ ⁊ increparet ĩme
conscientia mec. Ubi est lingua: Nẽ
pe tu dicebas ꝓpt̾ incertũ uerum. nol¬
le te abicere sarcinã uanitatis. Ette iã
certũ est. ⁊ illa te adhuc p̾mit. hume¬
risq lib̾iorib pennas recipiũt qui ne¬
q ita inquitẽdo atcriti sũt: nec decẽ¬
nio.⁊ amplius ista meditatiIta rode¬
bar intus ⁊ confũdebar pudore horui¬
bili uehem̾tet. cũ ponticianus talia
loqueretur. Terminato aũt sermo
ne ⁊ causa qua uenerat. abiit ille.
et ego ad me. Que non ĩ me dyci. qͥ¬
bus sententiarũ u̾berib ñ flagella¬
ui aĩam meam. ut sequetet᷑ me co¬
nantem post te ire: Et renitebatur
et recusabat ⁊ ñ se excusabat. Com¬
sũpta erant. ⁊ comũcta oĩa argum̾

Expanded text:
ueram me propterea differre de die in diem ueram me propterea differre de die in diem contemta spe saeculi te solum sequi, quia non mihi apparebat certum aliquid, quo dirigerem cursum meum. et uenerat dies, quo nudarer mihi et increparet in me conscientia mea: "ubi est lingua mea? nempe tu dicebas propter incertum uerum nolle te abicere sarcinam uanitatis. ecce iam certum est, et illa te adhuc premit umerisque liberioribus pinnas recipiunt, qui neque ita in quaerendo adtriti sunt nec decennio et amplius ista meditati". ita rodebar intus et confundebar pudore horribili uehementer, cum Ponticianus talia loqne et causa qua venerat, abiit ille. Et ego ad me, quae non in me dixi? Quibus sententiarum verberibus non flagellavi animam meam, ut sequeretur me conantem post te ire? Et renitebatur ; recusabat, et non se excusabat. Consumpta erant et convicta argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
rant: tãto execrabilius me cõꝑatum
eis oderam: q̃m multi mei anni mecũ
effluxetant. forte .xii. anni. ex quo ab
undetricesimo anno etatis mee. lecto
cicetonis hortensio excitatus erã scu¬
dio sap̃ie: ⁊ differebã contẽpta felici¬
tate t̾rena. ad eam ĩ uestigandã uaca¬
re: cui non ĩuentio. sed uel sola ĩqui¬
sitio iam preponenda erat ⁊̃ inuentis
thesauris regnisq gentium ⁊ ad nu¬
tum circũfluentib corporis uolupta¬
tibus. At ego ad olescens miser. ual¬
de miser. in exordio ip̃ius ad olescenci
e. ⁊ petierã a te castitatẽ. ⁊ dixerã. Da
mͥ castitatẽ. ⁊ continentiã sed noli mͦ
Timebã .N. ne me cito exaudires. ⁊ cito
sanares a morbo concupiscentie. quẽ
malebã expleri. pociuis quã extingu
iieram ꝑ uias pͣuas suꝑstitõne sa¬
crilega. non quidẽ cettus inea: sed qͣi
p̾ponens eam cet̾is que ñ pie quere¬
bam. s inimice oppugnabã: ⁊ puta¬

Expanded text:
rant, tanto exsecrabilius me comparatum rant, tanto exsecrabilius me comparatum eis oderam. Quoniam multi mei anni mecum effluxerant, forte duodecim anni ex quo ab undevigesimo anno aetatis meae, lecto Ciceronis Hortensio, excitatos eram studio sapientiae; et differebam contempta felicitate terrena ad eam investigandam vacare, cujus non inventio, sed vel sola inquisitio jam praeponenda erat etiam inventis thesauris regnisque gentium, et ad nutum circumfluentibus corporis voluptatibus. At ego adolescens miser, valde miser, in exordio ipsius adolescentiae  petieram a te castitatem et dixeram: "da mihi castitatem et continentiam, sed noli modo". timebam enim, ne me cito exaudires et cito sanares a morbo concupiscentiae, quem malebam expleri quam exstingui. et ieram per uias prauas superstitione sacrilega, non quidem certus in ea, sed quasi praeponens eam ceteris, quae non pie quaerebam, sed inimice oppugnabam. Et puta
Abbreviated transcription (Latin):
q firmata: petiuẽt ne sibi molesti es¬
sent. si adiungi retusarẽt. Isti autẽ
nichilo imitati a pͥstuns. fleuerũt se
tam̾ ut decebat: atq illis pie congratu¬
lati sũt: ⁊ com̃dauerũt se or̃onib eoꝵ.
et trahentes cor int̾ram. abierũt ĩpa-¬
laciũ. Isti aũt affigentes cor celo. man¬
serũt ĩ casa ⁊ habebant ambo spõsas
Que postea qͣm audierũt. dicaueĩt
etiã ip̃e uͥginitatẽ tibi Narrabat ħ põ¬
torq̃bas me ad me ip̃m auferens me¬
a dorso meo ubi me posuetã. dũ nol¬
lem me attend̾e: ⁊ cõstituebas me ante
faciẽ meam. ut uiderẽ qͣm turpis essẽ:
qͣm distortus ac sordidus. maculosus.
et ulcerosus: ⁊uidebã. ⁊ hortebam. ⁊
quo a me fug̾em ñetat. Et si cona¬
bar au̾tere a me aspectũ. narrabat il¬
le qd̃ narrabat: ⁊ tu me rursus oppe¬
nebas mͥ: ⁊ ĩpingebas me ĩ ocłos mneos
ut ĩuenirẽ iniquitatẽ meam ⁊ odis¬

Expanded text:
que firmata petiuerunt, ne sibi molesti esque firmata petiuerunt, ne sibi molesti essent, si adiungi recusarent. isti autem nihil mutati a pristinis fleuerunt se tamen, ut dicebat, atque illis pie congratulati sunt et conmendauerunt se orationibus eorum et trahentes cor in terra abierunt in palatium, illi autem affigentes cor caelo manserunt in casa. et habebant ambo sponsas: quae posteaquam hoc audierunt, dicauerunt etiam ipsae uirginitatem tibi. Narrabat haec Pontorqa dorso meo ubi me posueram, dum nollem me attendere; et constituebas me ante faciem meam, ut viderem quam turpis essem, quam distortus et sordidus, maculosus et ulcerosus. Et videbam, et horrebam; et quo a me fugerem non erat. Et si conabar a me avertere aspectum, narrabat ille quod narrabat, et tu me rursus opponebas mihi, et impingebas me in oculos meos ut invenirem iniquitatem meam et odis
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Amicus aũt dei si uoluero: etce ñc
fio. Dixit hocͥ⁊ turbidus parturitione
noue uite. reddidit ocłos paginis. ⁊ lege¬
bat ⁊ mutabat᷑ intus ubi tu uidebas: et
exuebatur mũdo mens eius. ut mox ap¬
paruit. Namq dũ legit. ⁊ uoluit fluc¬
tus cordis sui ĩfremuit aliq̃n. ⁊ discre¬
uit. Decreuitq meliora. iãq tuus. ait a¬
mico suo. Ego iã abrupi me ab illa spe
nr̃a. ⁊ deo seruire statui ⁊ hoc ex hac ho¬
ra ĩ hoc loco agg̾dior. Te sipiget imita¬
ti. noli adu̾san. Respondit ille ad herere
se sociũ tante m̾cedis. tanteq milicie ⁊ ã¬
bo iam tui edificabãt turrim sũptu ido¬
neo relinqͣndi oĩa sua: ⁊ seq̃ndite. Tũc
ponticianꝰ. ⁊ qui cũ eo ꝑ alias horti ꝑtes
deãbulabant q̃rentes eos: deuenerũt ĩ eũ¬
dem locum. Et ĩuenientes admonuerũt
ut redirent. qd̾ iam declinasset diesAAt¬
illi narrato placito ⁊ ꝓpositosuo. qͦ
modo ineis talis uoluntas orta eẽt. at¬

Expanded text:
erit? amicus autem dei, si noluero, ecce nunc fio". dixit hoc et turbidus parturitione nouae uitae reddidit oculos paginis: et legebat et mutabatur intus, ubi tu uidebas, et exuebatur mundo mens eius, ut mox apparuit. namque dum legit et noluit fluctus cordis sui, infremuit aliquando et discreuit decreuitque meliora iamque tuus ait amico suo: "ego iam abrupi me ab illa spe nostra et deo seruire statui et hoc ex hac hora, in hoc loco aggri, noli adversari. Respondit ille, adhaerere se socium tantae mercedis tantaeque militiae. Et ambo jam tui, aedificabant turrim sumptu idoneo relinquendi omnia sua et sequendi te . Tum Pontitianus et qui cum eo per alias horti partes deambulabant, quaerentes eos devenerunt in cumdem locum, et invenientes admonuerunt ut redirent, quod declinasset diesilli narrato placito et proposito suo, quoque modo in eis talis uoluntas orta est at
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽtis. ⁊ crebo repetentis. qͣi pueri anpu¬
elle nescio: tolle. lege: tolle. lege. Statio¬
q mutato uultu. ĩtentissimꝰ cogitare
cepraitrũ nam solerent pueri. ĩ aliquo
genere ludendi. cãcitare tale aliquid
nec occurrebat omnino audisse meus-¬
piam. Repͥssoq ĩpetu lacrimarũ sur¬
rexi: nich̃ aluid interp̾tans diuinitus
mͥ uiber. nisi ut apperiiẽ codicẽ: ⁊ legerẽ.
qd̾ pͥmum caput inuenissem. Audierã
enĩ de antomio qd̃ ex euangelica lectiõe
cui forte suꝑuenerat. ãmonitus fu̾it tã¬
qͣm sibi diceret᷑ qd̃ legebat᷑. SUade uende
omĩa que habes ⁊ da pauꝑib. ⁊ habebis
thesaurũ incelis ⁊ ueni sequere me: ⁊
tali oraculo confestim ad te ẽẽ conu̾sũ
Itaq concitus redii ĩ eum locũ ubi se¬
debat alypius. ibi enĩ posueram codicẽ
apłicum: inde surrer̾am. Arripui. ape¬
riui ⁊ legi ĩsilentio capłm. quo pri¬

Expanded text:
dicentis et crebro repetentis quasi pueri an pudicentis et crebro repetentis quasi pueri an puellae, nescio: "toIIe lege, tolle lege". statimque mutato uultu intentissimus cogitare coepi, utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut aperirem codicem et legerem quod primum caput inuenissem. audieram enim de Antonio, quod ex euangelica lectione, cui forte superuenerat, admonitus fuerit, tamquam sibi diceretur quod legebatur: uade, uende omnia, quae habes, da pauthesaurum in coelis; et veni, sequere me ; et tali oraculo confestim ad te esse conversum. Itaque concitus redii ad eum locum ubi sedebat Alypius: ibi enim posueram codicem Apostoli, cum inde surrexeram. Arripui, aperui, et legi in silentio capitulum, quo pri
Abbreviated transcription (Latin):
effũderem cũ uocib suis. surreri ab
alipio. Solitudo mͥ ad negotiũ flen¬
di aptior suggerebat᷑ ⁊ secessi remo¬
tius. qͣm ut posset mͥ honerosa esse
eius p̾sentia. Sic tũc eram ⁊ ille sẽsit.
Nescio quid .ii. puto dixeram. ĩ quo
apparebat sonus uocis mee iam fletu
grauidus ⁊ sic surrecerã. Mansit gͦ
ille ubi sedebamꝰ. nimis stupens. ego
sub quadã fici arbore straui me nescio
quo modo: ⁊ dimisi habenas la crimis.
et ꝓruperũt flumina oculoꝵ meoꝵ.
acceptabile sacrificiũ tuũ. Et ñ quidẽ
his u̾bis. sed in hãc sententiã multa di¬
xi tibi. Et tu dñe usqueqͦ usquequo
dũe. irasceris infinem: Ne memor fu̾s
iniquitatũ nr̃arum antiquaꝵ. Senti¬
ebam enĩ eis me teneri. ⁊ lactabant uoces
miserabiles. Quãdui qͣmdu: Cras cras.
quare ñ modo: Quare non hac hora finis
turpitudis mee: Dicebam hec: ⁊ flebã
amarissĩa contritione cordis mei. Et etce
audio uocem de uicina domo cũ cantu

Expanded text:
effunderem cum uocibus suis, surrexi ab Alypio — solitudo mihi ad negotium flendi aptior suggerebatur — et secessi remotius, quam ut posset mihi onerosa esse etiam eius praesentia. sic tunc eram, et ille sensit: nescio quid enim, puto, dixeram, in quo apparebat sonus uocis meae iam fletu grauidus, et sic surrexeram. mansit ergo ille ubi sedebamus nimie stupens. ego sub quadam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa dixi tibi: et tu, domine, usquequo? usquequo, domine, irasceris in finem? ne memor fueris iniquitatum nostrarum antiquarum. sentiebam enim eis me teneri. iactabam uoces miserabiles: "quamdiu, quamdiu cras et cras\'? quare non modo? quare non hac hora finis turpitudinis meae?" Dicebam haec et flebam amarissima contritione cordis mei. et ecce audio uocem de diuina domo cum cantu
Abbreviated transcription (Latin):
mus fac̾e, quia tanto ãpluis sibiate cõ-¬
cessum de me uidebat. qͣm petere solebat
miserabilib flebilib q gemitib. Con¬
u̾tisti .ii. me ad te: ut nec uxorem quere¬
rẽ. nec aliqͣm spem setuli hiiiꝰ: stans ĩ ea
regula fid̾i. in qua me ante tot ãnos
ei reuelau̾as. Et comu̾tisti luctum eiꝰ ĩ
rat ⁊ multo carius atq castius. quã
de nepotib carnis mee requirebat. Ex¬

Expanded text:
mus facere , quia tanto amplius sibi a te conmus facere , quia tanto amplius sibi a te concessum de me videbat, quam petere solebat miserabilibus flebilibusque gemitibus. Convertisti enim me ad te, ut nec uxorem quaererem, nec aliquam spem seculi hujus, stans in ea regula fidei in qua me ante tot annos ei revelaveras. Et convertisti luctum ejus inrat; et multo charius atque castius, quam de nepotibus carnis meae requirebat.