comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueyos mores ne alios loqr̃ Sũt ⁊ sua urbibꝰ
fata ⁊ pauce fautũ obsidionis euasere ẜ lougitu¬
do tꝑoꝵ noticie reꝵ obstat ut ip̃is ec̃ ẜ cuubꝰ
suaꝵ fcã brbiũ fuit ignota tu pñtẽ sentꝭ obsidi¬
oñe nͨ fut᷑as p̃uides nͨ p̃titas mẽisti sic ẽ usq
qd̵ te p̃mi defles ualde sensibꝰ dediti estꝭ beluaꝵ¬
mos̾ O In prĩa sũ obsessus ꝑ dicebã te ĩ ꝯmo¬
dũ tuũ sl̃e iã optabile uidi possit exiliũ es ꝙ
minꝰ efficiat libertati Neut tũ efficit si liber¬
tas aĩ uca ẽ ille ĩclusq egredi ⁊ exclusq̃ re¬
gredi E bbi nolueĩt ẽs pt̃ D Obsessa ĩ prĩa
mea sũ Robsessa ⁊ pͥami nõ cuuis s rex ĩ
prĩa sua fuit cũ tota alla famosa mgͣs qͣ for¬
tuãta familia obsessã argis autigdĩs macedũ nͥx
⁊ cumteues ꝑgami obsessi hac etate ãt᷑ urbem
anue re scilicie roberta. nłło ueteꝵ regũ miẽr si
ꝙ. ueros reges facit uea u̾tꝰ attendi᷑ tuhonũ.¬

Expanded text:
alias loquar? Sunt et sua urbibus fata, et pauce fatum obsidionis evasere; sed longitudo temporum notitie rerum obstat, ut ipsis etiam civibus suarum fata urbium sint ignota. Tu presentem sentis obsidionem, nec futuras prevides, nec preteritas meministi; sic est usus: quod te premit defles. Valmore. In patria sum obsessus. Dicebam te incommodum tuum flere: iam optabile videri possit exilium, eo quod minus officiat libertati; neutrum tamen officit, si libertas animi vera est. Ille et inclusus egredi, et exclusus regredi, et ubi voluerit esse potest. Obsessus in patria mea sum. Obsessus et Priamus, non civis, sed Rex, in patria sua fuit, cum tota illa famosa magis quam fortunata familia. Obsessus Argis Antigonus Macedonum rex, et Eumenes Pergami; obsessus, hac etate, intra urbem Genue rex Sicilie Robertus, nullo veterum regum minor, si que veros reges facit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ agnota ẽẽ nõ poterãt affricai nasica leutula¬
D Mittar ĩ exiliũ R Imo ĩ exꝑiũitũ tui uiderꝭ
ꝙ̃ te ĩ exilio p̃beas si succũbis exul uerꝰ si cõ¬
siscꝭ̃ exilio clarꝰ ut młti olim ħ ĩuuti ⁊ filgidi ꝑ
aspitates ĩ cesserũt ut se p̃tibꝰ roñ iter oñderẽt
siue tyrãnos seu̾e siue ppłm fure siue hostes ac for¬
D dexulatũ ꝑga ꝑ ꝑge alac̾ I securꝰ nescis

Expanded text:
terant: Africanus, Nasica, Lentulus. Mittor in exilium. Immo in experimentum tui: videris quem tu in exilio prebeas; si succumbis exul verus, si consistis exilio clarus, ut multi olim qui invicti et fulgidi per asperitates incesserunt, ut sequentibus rectum iter ostenderent. Sine tyrannos sevire, sine populum furere, sine hostes ac for. Exulatum pergo. Perge alacer, i securus: ne
Abbreviated transcription (Latin):
paciari ita ocm̃ uiti nccͣitꝭ dẽs clauos qͦs adaucati¬
uos lli trabuũt cathenas ꝙ am̃e tediũ mobestiã¬
sub obtentu false mẜie bea felicitas ia saltr̃ ab ĩi¬
dia tutꝰ erꝭ ꝓpea bix tãq cũ glia seciu̾tatẽ arripe
Tucꝭ̃ ⁊ honesciꝭ latebrꝭ nichil ẽ dultiꝰ mille hũo¬
ꝯfri put̃ urbiũ platre D Pellor e pat̾a q
q pñt̾ odio ac suspacõe crrat baĩ at̃ amo̾e absentꝭ
a te fi debuit ab aͦ fcĩ egre feras debuisti crede̾
ciuiũ uuidis at q illã fuge̾s ultͦ ĩ exitĩ ire
huiꝰ cͦ ꝯsilii dux erã n ͨ exẽ duces decrãt lla¬
rissuui nã ĩ p̾mis tres ingͣnos scipiadas id fecisse

Expanded text:
es clavos quos adamantinos illi tribuunt, catenasque, omne tedium molestiamorsan in requiem: sub obtentu false miserie vera felicitas. Iam saltem ab invidia tutus eris: propera, mixtamque cum gloria securitatem arripe. Tutis et honestis latebris nil est dulcius: nulle his conferri possunt urbium platee. Pellor e patria. que presentis odio ac suspitione careant, boni autem amore absentis a te fieri debuit, ab alio factum egre feras. Debuisti cedere civium invidie, utque illam fugeres, ultro in exilium ire. Huius ero consilii dux eram. Nec exempli duces deerant clarissimi: nam in primis tres magnos Scipiadas id fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ quibꝰ uis spaciis uide uiri bom̃ nunꝰ impleuit
uł si id nõ licuit ac sꝑem dedit n alibi ꝙͣ ĩ prĩ
q̃ nuidũ oẽ sibi prĩam fecit ne alibi ꝙͣ ĩ exilio qͥ
uerã suspirat ad prĩa dubitae idesipis nullo potes
mõ uñ igi᷑ istr a mb̃ages de fortuuia forsitau an
tibi fidẽ fu. ꝙ bix ulli uniꝙͣ fecit an suos pocia
mores se ruet tꝙͣ pelagꝰ ꝑcellosũ nuc sicca tñqllita¬
to fallax nũt fluctibꝰ alt̾is minax nũt horrẽdai
naufragus ut de h ͦ q̃dẽ ipo si q̃ tibi exꝑiencia

Expanded text:
viri boni munus implevit, vel, si id non licuit, at spem dedit; nec alibi quam in patria, qui mundum omnem sibi patriam fecit; nec alibi quam in exilio, qui veram suspirat ad patriam dubitare, ni desipis, nullo potes modo. Unde igitur iste ambages? De fortuna forsitan. An tibi fidem, quod vix ulli umquam fecit? An suos potius mores servet tamquam pelagus procellosum, nunc ficta tranquillitate fallax, nunc fluctibus altis minax, nunc horrida naufragiis? Ne de hoc quidem ipso, si qua tibi experientia
Abbreviated transcription (Latin):
tã inchil exilio frĩ st̃ ut rutiliꝰ reuotata ab illo
auꝰ mitui nõ ꝑere capitale ea̾t exiliũ amplexa
reditũ ꝯtẽpẜit. seu ne ullã s ꝑte senatui ĩustis¬
q̃lib legibꝰ prĩe obstar. seu ne forte exul iteꝵ
fie̾i poss at meteliꝰ eodẽ qͦ ĩ exiliũ ꝓfatꝰ eat

Expanded text:
tam nil exilium fracti sunt, ut Rutilius revocatus ab illo, cuius nutu non parere capitale erat, exilium amplexus, reditum contempserit, seu ne ulla in parte Senatui iniustisque licet legibus patrie obstaret, seu ne forte exul iterum fieri posset? At Metellus eodem quo in exilio profectus erat
Abbreviated transcription (Latin):
s cart̾is dultr solaciũ D Exiliũ pacior R
Exiliũ breue cito te prie tuo reddet. longũ u̾o
aliã tibi priam̃ dabit uñ exulẽt q̃ te exulem uo¬
honũ aspice̾s. ualde .ii. angustꝰ ⁊̃ aĩmꝰ q̃ sic ad unũ
Multũ abest exilii deplorator ab illa aĩ ing̃nitu ͫ
cui trta orbis carcer exiguꝰ uide᷑ Introgatꝰ soctes

Expanded text:
sed carceris dulce solatium. Exilium patior. Exilium breve cito te patrie tue reddet, longum vero aliam tibi patriam dabit, unde exulent qui te exulem vohominum aspiceres: valMultum abest exilii deplorator ab illa animi magnitudine, cui totus orbis carcer exiguus videtur. Interrogatus Socrates
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtꝭ claust᷑ nõ subeũt huic ad oe corꝑis offencũ¬
culã ĩgemiscitꝭ aũmi uge mortiferũ q suꝑꝑlicrũ ũ
sentitꝭ alit upaciẽtes hic habetꝭ hebetes Dͦ In
equuleũ uenor R Quid refert ĩ eguuleũ ant
ĩ lectulũ torꝙ̃ dus ascendei̾s Se carificꝭ nod ꝰ p̃met
at hũc febrꝭ hũc podag hũt uxor huc̃ filiꝰ hũt¬

Expanded text:
mentis claustra non subeunt. Hic ad omnem corporis offensiunculam ingemiscitis, animi iuge mortiferumque supplicium non sentitis, illic impatientes, hinc hebetes. In equuleum levor. Quid refert in equuleum an in lectulum torquendus ascenderis? Te carnificis nodus premet, at hunc febris, hunc podag
Abbreviated transcription (Latin):
sul regiba atq uidicibꝮ degẽti ꝓpoĩtũ aiõ eẽ debet
asꝑa q̃lib ⁊ q̃uista paciẽda si uemiãt nõ deflenda cũ
uenerĩt
uilio pellor iusto Racio C tu igiͬ iusto mal¬
les ꝓelles exilio nẽpe qd ad ĩurie cumlũ
mit᷑ iusticiã ꝑ nustos ciues destituẽs re secuta tecũ
roulat c Imusto exilio pussus sũ Rõ Arti
s bomi exulãt fures ĩꝑant Si ipł̃s indibꝰ ille suil
uͥtitur bonos odit eis q młriceps tyrãnꝰ nũẜ sue

Expanded text:
regibus, atque iudicibus degenti, propositum animo esse debet, aspera quelibet et iniusta patienda si veniant, non deflenda cum venerint. ilio pellor iniusto. Quid tu igitur? Iusto pelli malles exilio? Nempe quod ad iniurie cumulum, mitem iustitiam, que, iniustos cives destituens, te secuta, tecum exulat. Iniusto exilio pulsus sum. An te quo boni exulant, fures imperant. Si populus, moribus ille suis utitur: bonos odit; et is quoque multiceps tyrannus nunquam sui
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙͣ nõ formidolasũ ac difficile ⁊ hͨ si libertei
igi᷑ si glie ẜ saluti tue efficit cotutꝭ̃ auxilio cõ¬
p̃mẽda ẽ excitadꝰ q aĩmꝰ ⁊ mõstñdũ illi sepe
pautioa eẽ ac leuioa ꝑicula ꝙ pautõres oblsa¬
ri sepe occulis falsis ymagiẽs roꝵ t̾ribiliũ ib¬

Expanded text:
ti igitur, si glorie, si saluti tue officit, virtutis auxilio comprimenda est, excitandusque animus, et monstrandum illi, sepe pauciora esse et leviora pericula quam pavores; obversari sepe oculis falsas imagines rerum terribiliu
Abbreviated transcription (Latin):
nat ẜ huãna h. atq qã sui alciꝰ aspicꝭ uidẽs
pssũ falso iudicto cełi regẽ familiã q ciꝰ electissiã
tãti uestigiis hentẽ ducis̃ ⁊ q̃ hũc postea secuti st̃
tãta ĩuocẽtia tãtꝭ q ãtutiba ĩ hos ip̃os iudiciarñt᷑.¬
binis ĩtursqͥ ac scopulos maidissẽ D falso indicio
offendor R Est q̃ te uiudi is q̃ fatͭ iuidiciũ ĩuiriã
paciẽtibꝰ q̃q ayt mea ẽ ulcio rego retbuã cis ã

Expanded text:
s pressum falso iudicio celi Regem familiamque eius electissimam, tanti vestigiis herentem ducis, et qui hunc postea secuti sunt tanta innocentia tantisque virtutibus, in hos ipsos iudiciarii turbinis incursus ac scopulos incidisse. Falso iudicio offendor. Est qui te vindicet: “is qui facit iudicium iniuriam patientibus”, quique ait: “Mea est ultio et ego retribuam eis
Abbreviated transcription (Latin):
uerãt. quid apud eos patentur fures cũꝙ illi res¬
pondissent courem illieo eũ. de eoꝵ senteñ ẽcifixit¬
d. furtis infestor .ii. Contra furta bona ẽ iugilañ
atq custodia ẜ optima est pauxtas ꝙͣ̃ dui aliquid
eũt quod furibꝰ dulcesit ees uel manꝰ c̾te uel.
otulos non eira des. uis fieres non nretuere pauper
Predonibus spoliatus sum y Qͣuis ciuli
lere insi fallor scriptum sit ꝙ nullus fur
inobior ꝙͣ qui ui rapit sũt tamen clamdestim̃
fures meuidicẽ uiliores Illi enĩ frande agunt
hnĩ autem uĩ s iõ iuxta sententiã cicõnis. illiuol¬
petulis hii leonibus silantur Adde ꝓ sures rebus.
spoliant ingerunt suspicõnes at predomibꝰ spo¬
liasse fere fatꝭ est suspicionibꝰ non relinquite locũ¬
d In predones m̾adi qui me nuidũ reliquerut. N¬
Intidit in predones cesar a quibꝰ nõ fxoliãtꝰ mo ͦ
s captus. magno se tandem pretio redemit. fuct᷑ꝯ¬

Expanded text:
overant, quid apud eos paterentur fures; cunque illi resoverant, quid apud eos paterentur fures; cunque illi respondissent: “Crucem!”, illico eum, de illorum sententia, crucifixit. Furtis infestor. Contra furta, bona et vigilantia atque custodia, sed optima est paupertas: quamdiu aliquid erit quod furibus dulce sit, eorum vel manus certe vel oculos non evades. Vis fures non metuere? Pauper predonibus spoliatus sum. Quamvis civili lege, nisi fallor, scriptum sit quod nullus fur improbior quam qui vi rapit, sunt tamen clandestini fures, me iudice, viliores: illi enim fraude agunt, hi autem vi, et ideo, iuxta sententiam Ciceronis, illi vulpeculis, hi leonibus assimilantur. Adde quod fures rebus spoliant, ingeruntque suspitiones, at predonibus spoliasse fere sat est, suspitionibus non relinquunt locum. In predones incidi qui me nudum reliquerunt. Incidit in predones Cesar, a quibus non spoliatus modo sed captus, magno se tandem pretio redemit, fut
Abbreviated transcription (Latin):
measir suas fieri uolut̾ n ͨ tu uetas picta ert ꝑ neg¬
luentiã tuam plecti ⁊ eꝵq te tuaꝵ custodĩam ħ pͥcig
doceri utilia non discunt iratis d arĩchi molestis¬
suni fures r inportunũ plane genꝰ hon urre oꝵ¬
tio bonis om̃ibus odiosum nõ cõmodo ut pestiles
quem ad hoc trahiꝰ haud inin̾to g̾ aurelius aloã¬
Der princexs iuuenis s bonꝰ. tanto furtũ odis slaipat
ui de illo stribat eliꝰ lamxridis si quem taliron uidiss
paratum digctum habuisse ut illi oculum erueret batiq
eum stomachi fuisse infuror infamia laborantes ut si
cos casu aliquo iuderet cõmocione aĩ coleram euom¬
et tot uoltu mardestente cta ut nichil loqui pess nobi¬
lis prorsus indignaco generosi ad. uere igens furũ
feditas quẽ uiro forti et sublimi sie subcto nauseam ex¬
torqueres Quipio cũ quidam ex henorate aliqn
furti reus ambitiose tandem furore quordam ami¬
coꝵ regum ad militĩam asꝑiraret ⁊ statim in furto

Expanded text:
as fieri volunt, nec tu vetas. Puta ergo negligentiam tuam plecti, rerumque te tuarum custodiam hoc pretio doceri. Utilia non discuntur gratis. Michi molestissimi fures sunt. Importunum plane genus hominum, iure optimo bonis omnibus odiosum; non modo ut pestilensquem ad hoc trahi. Haud inmerito igitur Aurelius Alexander princeps iuvenis, sed bonus, tanto furum odio flagravit, ut de illo scribat Elius Lampridius, “si quem talium vidisset, paratum digitum habuisse, ut illi oculum erueret: tantique eum stomachi fuisse in furtorum infamia laborantes, ut si eos casu aliquo videret, commotione animi choleram evomeret, toto vultu inardescente, ita ut nichil loqui posset.” Nobilis prorsus indignatio generosi animi, vere ingens furum feditas, que viro forti et sublimi sic subito nauseam extorqueret. Quin immo cum quidam ex honoratis, aliquando furti reus, ambitiose tandem favore quorundam amicorum regum ad militiam aspirasset, et statim in furto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipẽ faciet Iactate sux diũ curã ur̃am ⁊ ipe uos
nollte auras pluuiasq ⁊ tempestatos y doneas autu¬
pari aut pc̾ari nolite in t̾ra spem habere s m illo qͣ
⁊espĩcit t̾rã ⁊ facit eã tremerꝰ qui de saxo durissiq̃
fontes liquidos elicit qui te deniqz ab anglõtue arel¬
lo tuo falli passꝰ ẽ. ut in illo spem pou̾les qui non
fallit d multũ solcta de coprã dẽp̃ta r̃. i. Idarodi
sulducctur quod plꝰ equo uel dederũt am p̾ceda̾tes
nel sequẽtes dabũt. modestre quãtulũ cũq sit satꝭ
ẽ. auaritia luero crestit eoq fit pauꝑior quo plus
habet. magna uitioꝵ eentrix magira mitx at
hortatrix. ẽ copia. paterꝰ tuis malis deũ aliquid
quo mĩꝰ eopre mr̃ꝰ erit ĩsolencie minꝰq libidinis
Adde ꝙ hoc ⁊uris i̾iurta apud multos berreficud at

Expanded text:
 ipse faciet. Iactate super Domino curam vestram, et ipse vos Nolite auras pluviasque et tempestates ydoneas aucupari aut precari, nolite in terram spem habere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam tremere, qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit, qui te denique ab agello tuo falli passus est, ut in illo spem poneres qui non fallit. Multum solita de copia demptum est. Id modo subducitur quod plus equo velvel sequentes dabunt: modestie quantulumcunque sat est. Avaritia lucro crescit, eoque fit pauperior, quo plus habet. Magna vitiorum genetrix, magna nutrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, quo minus copie, minus erit insolentie, minusque libidinis. Adde quod hec tui ruris iniuria, apud multos beneficium ac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ꝯꝑet᷑ facilẽ eciã atq optãdã ne felicior eẽ uel
hus qui dicũ᷑ felicissimi ¶ De dolo maloc si dolar
Circũscptoribꝰ deceptꝰ sũ Racio miraris. mi¬
rarer c si intͥ hoĩes qusando illesus euade̾s
qͣs h̃ n hoĩem nõ decipit. fides exulat. rgnat fraut
hoc nenũt nouit᷑ ꝑꝑẽdis. nõ tãto studio ne tot lag̃is
uenatores aͥ aucuipes feras a uolutres captãt ꝙ bsu¬

Expanded text:
icior esse velis his, qui dicuntur felicissimi. 62 DE DOLO MALO A circumscriptoribus sum deceptus. Miraris? Mirarer ergo, si inter homines conversando illesus evaderes! Quis homo enim hominem non decipit? Fides exulat, regnat fraus: hoc ne nunc noviter perpendis? Non tanto studio, neque tot laqueis venatores atque aucupes feras ac volucres captant, qu
Abbreviated transcription (Latin):
muri fures uenti ꝙ sb̾moneãt ⁊ utͦsq peiõa uolgi tedia¬
tecta friga estũ soles ymbres arceãt Turres aerie
uolucribꝰ domꝰ ampla suꝑbie ar̃ta luxiu̾e refertatu¬
illa dici debeãt neq hͨ bõ ẜ logrͦ ut uolga qd de
lorẽ malũ ingr̃s uoluptatẽ sũmũ bonũ iudicat.d.
Cart̾e clausꝰ sũ R. Quus nõ cart̾e claudi᷑ aͥ qͦs inde

Expanded text:
Muri fures ventosque submoveant, et, utriusque peiora, vulgi tedia, frigus, estum, soles, imbres arceant, turres aeree volucribus, domus ampla superbie, ornata luxurie, referta cuilla dici debeant, neque hec bona; sed loquor ut vulgus, quod dolorem malum ingens, voluptatem summum bonum iudicat. C
Abbreviated transcription (Latin):
D cartere decineor importuno ꝑ multos
ꝑiclo instanti atq hosciũ inambꝰ carrer
eripuit mlt̾is linẽ carce̾is ꝑ clipeo fuit
qd intrasse ꝓfuerat exisse noauit ut exitu admo¬
uit ꝙ horruerãt utile qd optarãt miserũ faterẽ¬
lis mutro sñ hoste seuior pauꝑitas euasit atͦiẽs eua¬
sisse penituit ⁊ carcem ꝙ̃ diut᷑mũ queri ceꝑant nõ
fuisse ꝑpetuũ q̃sti stꝰ. uidiꝰ q̃ carte q̃sdã laute hĩtos¬

Expanded text:
. Carcere detineor importuno. Multos periculo instanti, atque hostium manibus carcer eripuit: multis limen carceris pro clipeo fuit, et quod intrasse profuerat, exisse nocuit, ut exitu admoniti, quod horruerant utile, quod optaverant miserum, faterenlis mucro, sive hoste sevior paupertas, invasit? Quotiens evasisse penituit? Et carcerem que diuturnum queri ceperant, non fuisse perpetuum questi sunt? Vidimus in carcere quosdam laute
Abbreviated transcription (Latin):
cachena sibi excusã nuiec̾e dlliĩ demq negulũ ⁊ so¬
ratẽ mltos q̃ alios nõ tad carcer extĩxit ut uisq
alios m̃ltos ad celũ misit ad sepłoꝵ oẽs nulũ cepit quẽ
muste torq̃or Racio Quid nũt dices siuist
nullũ nẽpe torm̃tũ cõsciã mantꝙ  Illa intolã

Expanded text:
catenam sibi excussam iniecere aliis; denique Regulum et Socratem multosque alios, non tam carcer extinxit, ut visualios, multos ad celum misit, ad sepulcrum omnes, nullum cepit quem or. Quid nunc diceres si iuste? Nullum nempe tormentum conscientia maius est; illa incolumi,
Abbreviated transcription (Latin):
Rremĩ adal t̾ram pati ⁊ celũ potiꝰ ambire ꝙͣ pelagꝰ
x incendio uix abii n an ne mitur euasisse fortu¬
ne tralis ad diurta sine queri abtibiadẽ qui hos¬
ili ex incendis non euasit quẽꝙͣ ut t̾restre p̾iuiderꝭ te¬¬
lestibꝰ quis nra obstet incendiis. Ronranꝰ mͣ rex tullꝰ
mem regra altꝰ in castris ad tigm aunrẽ si ꝯĩbus his¬
toriis ẽ fĩdes igne arfit ethereo .d. bonis meis oibꝰ a¬
missis nudꝰ ex intendis euasi ⁊ qͣn p̾cor hoc dic̾et
seũ uias it omẽs nolũt seu stilben ut uolt seneca qͥ
mcensa prĩa admonctꝰ seu i̾trexctꝰ ꝙ nichil suoꝵ¬

Expanded text:
ram pati, et celum potius ambire quam pelagus. x incendio vix abii. An ne igitur evasisse fortune trahis ad iniuriam? Sine queri Alcibiadem, qui hostili ex incendio non evasit. Quanquam et terrestre previderis, celestibus quis iam obstet ex incendiis? Romanus michi rex Tullus me in regia, alter in castris Tygrim amnem, si communibus historiis est fides, igne arsit ethereo. Bonis meis omnibus amissis, nudus, ex incendio evasit. Quando precor hoc diceret seu Bias, ut omnes volunt, seu Stilbon, ut vult Seneca, qui incensa patria admonitus seu increpitus,
Abbreviated transcription (Latin):
mollem delicatũq ferres egrius duricres rusticoꝵ exhe¬
ticum est duris cum bobus ꝯstina et uonẽ cum ligõi¬
bus ⁊ rastris. dura demq cum tellure luctãt᷑ quidem/
api eciã durĩ sint si ml alus est ꝙͣ durꝰ bonꝰ ẽ uillitꝰ¬
d Rustitum importuũ ferre nequeo .ri at qui uel fe¬
ras uillicum uel ipẽ uillicus sis oportet uel incultũ ius
elie dura fũt onnã. d. rusticus intractabił indiges¬
tꝰ est mithi r ml hoꝵ ino̾meditatũ tibi esse debu̾at
moxait terrã huisti babores uaries p̾sagire stedilitate
euilliti fastidia debiusti dixi dum cure glĩareris ex¬
culto rusticos ultimos hem̃ t̾ris abe̾i̾ctem iũstinãt z e ⁊¬

Expanded text:
Mollem delicatumque ferres egrius: durities rusticorum epitheMollem delicatumque ferres egrius: durities rusticorum epitheton est, duris cum bobus, cum stiva et vomere, cum ligonibus et rastris, dura denique cum tellure lucrantur, quid ni ipsi etiam duri sint? Si nil aliud est quam durus, bonus est villicus. Rusticum importunum ferre nequeo. Atqui vel feras villicum, vel ipse villicus sis oportet, vel incultum rus; elige: dura sunt omnia. Rusticus intractabilis, indigestus est michi. Nil horum impremeditatum tibi esse debuerat: mox, ut terram habuisti, labores varios presagire, sterilitatem et villici fastidia debuisti. Dixi, dum rure gloriareris, excultos rusticos, ultimos hominum, terris abeuntem iustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
fastidiũe qui supuatius assueuer qua nulla mine
ꝑcella modestre est d Sterilitas urget insolita ꝯu
sepe quidem fortiores uiros sterilior plaga fetfeb¬
lior molliores ceqꝙ fert modo s fatit atq alilinab
durat aut mollit sic mollunt gallos pͥmã poꝰ roͣ¬
nos asia. alexandrũ babilon hambale capna Contͣ
uero romanũ in dolẽ durcaut ⁊ totis ĩ more̾ acuit
illa areẽ ⁊ scopulosa ꝑs ligurũ. teq copta melliẽ¬
bat duret mopia sobrietuton te doceat ager teꝙ
⁊ ꝙ libri uberes ne quiuere nlebe faciãt aridule ne¬
mo despiciẽdꝯ c̃ magr̃ distixhue utilis. Siste bene
uiuere diste uel sengo. disce uel uolẽs diste demqy¬
uel indignans.De uillito malo ⁊ suꝑbo t hsͫ¬
Illicum insolentem. pacior ⁊atio Mdolor.
insolentem tni ⁊ non furem bene tecum aigitum d
Uillitus malus ẽ michi .r. malum fer equaminis. uil¬
litus non pessimꝰ bomis ẽ d. uillicũ dicrũ fero ehre ꝯ

Expanded text:
astidiunt, qui supervacuis assuevere? Qua nulla maior procella modestie est. Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores viros sterilior plaga fert, fertilior molliores; neque fert modo, sed facit atque alibi natos durat aut mollit; sic mollivit Gallos primum, post Romanos, Asia, Alexandrum Babylon, Hannibalem Capua; contra vero Romanam indolem duravit et cotis in morem acuit illa arens et scopulosa pars Ligurum. Te quem copia molliebat, duret inopia. Sobrietatem te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe faciant aridule. Nemo despiciendus est magister discipline utilis: disce bene vivere, disce vel senex, disce vel nolens, disce vel indignans. 59 DE VILLICO MALO AC SUPERBO Villicum insolentem patior. Insolentem tantum et non furem? Bene tecum agitur. Villicus malus est michi. Malum fer equanimis: villicus, nisi pessimus, bonus est. Villicum durum egre fero.
Abbreviated transcription (Latin):
naxagor attidit ⁊ archite. uterq credo doluit neut᷑ꝰ ex¬
canducta
t moditum quod suꝑest a furibus uix defendo.¬
ꝙ rure te uillitꝰ tuꝯ patiam maliharꝰ edocuit
quã in urbibus exhiberes d. me fures infestat i cõt
hoc malum nl querelis agctur suoliciis oxꝰ i̾ Int̾im
custodia ꝓficitur uigilali sũt qui nichil custodiat
s accusent fures cum uete sit u̾bũ. ꝙ octasio furem
facit .d. linrẽ nreũ fures obsident .r claude hosture
obdeseram aperi oculos atꝙ m̃tende si nreglige temet
ipm̃ culxa raro fur intentis ebfuit illi iustius queau .
quibꝰ non fũt domꝰ quales sũt quidem ppłi sub mdiẽ
⁊ sub archon Ideo apud sictas ut scriptum iudes muillũ

Expanded text:
Anaxagore accidit, et Archite, uterque credo doluit, neuter exAnaxagore accidit, et Archite, uterque credo doluit, neuter excanduit.  modicum quod superest a furibus vix defendo. Rure te villicus tuus patientiam mali huius edocuit, quanque in urbibus exhiberes. Me fures infestant. Contra hoc malum nil querelis agitur: suppliciis opus est; interim custodia proficit vigilanti. Sunt qui nil custodiant et accusant fures, cum vetus sit proverbium: Occasio furem facit. Limen meum fures obsident. Claude ostium, obde seram, aperi oculos et intende; si neglexeris, temet ipsum culpa: raro fur intentis obfuit. Illi iustius queruntur, quibus non sunt domus, quales sunt quidam populi sub meridiem et sub arthon, et ideo apud Scythas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pessimi factisũt. d. usperrintꝰ uillieus est m̃ i ubi u̾¬
ras dixit ꝙ terra homĩ spmas ⁊ tribules gerinda¬
bit subitelligẽ dũ fuit ⁊ rusticos trbulis ciditꝭ osꝑ¬
ibres .d. uillicus est michi nequissimꝰ .r. aut uilli¬
cl prequitiã tollerare ꝯdiste aut fame ppeti mictare
eñ uillicum non prodebit ad unũ modũ ferme os̃
farti sut infi ep semper peĩor est uitieumꝰ d uillicus¬
fur est michi i dixisti tandem quod duturum prestelabur
ita eiem furtis additi sunt ut eiis aliquãto eissit eultuit
id modicum quod furantur ꝙͣ quitquid ex om̃i iuisto labore
quod om̃ibus ẽ cõmue. ꝓfecto aũt ut si poeta rustites
ultimes aiuisticia de̾sictos faciat ut bis dixi apud is
tamen hoiem̃ p̃mũ humano sennũ genitũ ⁊ agritolã
fuisse constat ⁊ prõcidam ut fuisse sõꝑ pessimi iude̾a ᷑
dumq id recolis non mireris fures d. uilleti culpã urus
ꝑditum ac deẜtum ẽ r hoc eetidre multe clarioribar

Expanded text:
 villicus est michi. Ubi veritas dixit quod terra homini spinas et tribulos germinaret, subintelligendum fuit et rusticos tribulis cunctis asperiores. Villicus est michi nequissimus. Aut villici nequitiam tolerare condisce, aut famem perpeti; mutare enim villicum non proderit: ad unum modum ferme omnes facti sunt, nisi quod semper peior est ultimus. Villicusfur est michi. Dixisti tandem quod dicturum prestolabar; ita enim furtis addicti sunt, ut eis aliquanto sit dulcius, id modicum quod furantur, quam quicquid ex omni iusto labore quod omnibus est commune. Profecto autem etsi Poeta rusticos ultimos a iustitia derelictos faciat, ut bis dixi, apud vos tamen hominem primum humano semine genitum, et agricolam fuisse constat et parricidam, ut fuisse semper pessimi videantur, dumque id recolis non mireris fures. Villici culpa rus perditum ac desertum est. Hoc quotidie multis clarioribus;
Abbreviated transcription (Latin):
amisi ⁊. certe non amnĩferis non habes annoos cargs¬
eñi delicata non ditam fastidiosa irridet ac suꝑba
indinis rebus offenditur. Amicort recordatõ suauis.
d. aunitũ optũ morte amisi ri si ꝯmeditates per¬
Ditas que ueris itilitatꝭ mͥ tu calculũ nõ amnititie̾
quidem ponis si ꝯĩctũ cogaa ꝙͣ ꝑua ꝑs temprs¬

Expanded text:
on habes; amicos carosenim delicata, ne dicam fastidiosa itidem ac superba, minimis rebus offenditur amicorum, recordatio iucunda . Amicum optimum morte amisi. Si commoditates perditas quereris, utilitatis tu michi calculum, non amicitie quidem ponis, si convictum, cogita, quam p
Abbreviated transcription (Latin):
sec̾ui nore solites multe ronane historie locꝭ aduoti
licet ticto tħ calle ꝑgenti s armato ecꝭ atq omis¬
to ⁊ ꝑiculoso tramcte pedicãte siquidẽ nichil ad tolle¬
rãtuã asparũ rerũ efficatiꝰ ꝙ̃ eogitare eadẽ m̾ltos
fortibꝰ aĩs fuisse ꝑpesses pudet enĩ generosũ sp̃m
non pessum unũ quod dmdabiles potirere quecõs¬
gitatio qron in baboribꝰ modo qui difficiles ẜi hix
quoq qui imisnui uidetur eruciatibꝰ doloribꝰꝙ cor¬
poreis mapere̾q in yõad demũ morte ꝓfu̾t d. longũ
ego durũꝙ cter pedibꝰ mestꝰ ago ⁊ nnl equs ditro
iter leuit mestũq anũ serenat ut nobiles ac suas¬
ues cure. que onsi boni ac docti uiri pectꝰ molere
uiasꝙ omẽẽ conictari nestĩt. his si grata socretas
anncileti ⁊ eloquẽtꝭ actessit nõ tũ leue cter s etbͤ¬
ue iudebitur. multosꝙ iocũ da grabulatõ sic affetit

Expanded text:
secerni nomine solitos, multis Romane historie locis advertsecerni nomine solitos, multis Romane historie locis advertlicet tuto tamen calle pergenti, sed armato etiam atque onusto et periculoso tramite peditanti; si quidem nichil ad tolerantiam asperarum rerum efficacius, quam cogitare eadem multos fortibus animis fuisse perpessos; pudet enim generosum spiritum non posse unum, quod innumerabiles potuere; que cogitatio non in laboribus modo qui difficiles, sed in his quoque qui miserrimi videntur cruciatibus, in doloribus corporeis, maxime in ipsa demum morte profuerint. Longum ego durumque iter pedibus mestus ago. Nichil eque durum iter lenit, mestum animum serenat, ut nobiles ac suaves cure, que nisi boni et docti viri pectus incolere, viasque omnes comitari, nesciunt. His si grata societas amici leti et eloquentis accesserit, non tantum leve iter, sed et breve videbitur. Multos iucunda confabulatio sic affecit,
Abbreviated transcription (Latin):
cequitarẽt. quoꝵ dnẽ pedes ibat uix asellũ semel qd
ille mox ĩ erucẽ asce̾surꝰ astendit or si scitate dactes¬
sibili. het exemxla te p̾goauãt. alt romane legiones q
orbẽ t̾raꝵ subegẽ magira ex ꝑte pedestres fuisse nos¬
ũtur in quibꝰ non se solũ atq arma suis pedibꝰ q̃sꝙ
portabat s multoꝵ panẽ ac uiaticũ diep̃ uallũquoq¬
d fimbꝰ hostiũ castra indies c̃tiosexta nocturis ab
Isultibꝰ tegerẽtur unde elegãteo ercero noster quo¬
dã loco de militibꝰ romanis altẽs cũ fortibꝰ uras
ceterarũ genciũ arma nõ ĩpedimẽtũ s quasiuesti¬
mẽtũ esse dixisset. hec p̾ciourd Illis dedit ut dic̾et
romanis solis uoura non ut uestem eẽ s ut hundes.
ac lac̾tes. at cũd eas quas dicebã milctares sarciaẽ
subiissẽt tũ denĩ iuderi sibi esse uestitos Nequis mo¬
d̾ui ẜmonis ꝯsuetudine labi possit militũ axpellatoẽ
petites artipi eosq ab equitibꝰ ꝙ̃ius utriq nuilitẽe f

Expanded text:
 dominus pedes ibat? Vix asellum semel quidem, ille mox in crucem ascensurus ascendit. Quod si sanctitate inaccessibili hec exempla te pregravant, at Romane legiones, que orbem terrarum subegere, magna ex parte pedestres fuisse noscuntur, in quibus non se solum atque arma suis pedibus quisque portabat, sed multorum panem ac viaticum dierum, vallum quoq finibus hostium castra in dies circumsepta nocturnis ab insultibus tegerentur. Unde eleganter Cicero noster, quodam loco de militibus Romanis agens, cum fortibus viris ceterarum gentium arma non impedimenta, sed quasi vestimentum esse dixisset, hoc precipuum illis dedit ut diceret. Romanis solis arma non vestem esse, sed ut humeros ac lacertos. At cum eas quas dicebam militares sarcinas subiissent, tum demum videri sibi esse vestitos; neu quis moderni sermonis consuetudine labi possit, militum appellatione pedites accipi, eosque ab equitibus, quamvis utrique militent, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nre artes sut. nõ ecũd it uoluptas quibꝰ q̃ se appolic̃t
hĩ i dem̃ a natura homĩ degen̾at ato ĩ petudem
se transformãs d. graui artedr labore i Idemcodẽ¬
tibꝰ hrauis habor qui intẽtibꝰ leius ẽ ꝑfer modo forti
aiõ etussurte pñtiq molestre finre ꝯser. Multos q̃¬
dem labor extulit multes in dustria sepor millũ.
irami iter pedibꝰ meis agos. quid tu mitur alie¬
ns males at qui neꝙ aliens oculis iudere n

Expanded text:
vestre artes sunt, non otium et voluptas quibus qui se applicant, vestre artes sunt, non otium et voluptas quibus qui se applicant, hi demum a natura hominum degenerant, atque in pecudem se transformant. Gravi atteror labore. Idem cedentibus gravis labor, qui nitentibus levis est, perfer modo forti animo, et assurge presentique molestie finem confer. Multos quidem labor extulit, multos industria, sopor nullum. 57 urum iter pedibus meis ago. Quid, tu igitur alienis malles? Atque neque alienis
Abbreviated transcription (Latin):
laber a striptoribꝰ pomit᷑ hũie pauꝑtar optabiles aor¬
poꝵ molestre que nrede̾t molestiis aĩeꝵ .d. durꝰ est
labor ⁊ dura uirtus durus laber. mollis uoluptas
accipis nestis ut nocte mediã dũ dicate deõ uirgiee
strate surgũt. algẽt iugilẽt ⁊ donis obsequiis exc̾tẽ¬
tur. adultere suis interim ꝑfriud̃t᷑ illicebris. dũ pro
defendẽda patria miles ĩ castris. Paugẽda dux in
tabeonatlo. ꝑ ornada studiosꝯ mt libros excubat
leno infanis int suas acres inq suis tentoriis ꝯquies¬
cit quibus uero sit melius diffmire nemo cui uel mode¬
cĩd ingeniũ sit pudoris hesctet ⁊ laborẽ urgeor acina
ybene spa cã tñ laboris honesta sit honestus ẽ labor
quo unoclaris astribẽ noĩbus omrẽs quidẽ gliam̃ n᷑¬
t̾udtur. laboriosus atq arduꝰ trames ahtt ad uinama
deuexa ⁊ fatilis ẽ uia. demo quisquis nastitur ad
laboiem nastitmr. nͨ rechũ filios icyoro. labor ⁊ uirtut

Expanded text:
a scriptoribus ponitur, hinc paupertas; optabiles corporum molestie, que medentur molestiis animorum. Durus est labor. Dura virtus, durus labor, mollis voluptas, accipis. Nescis ut nocte media dum dicate Deo virgines stratris surgunt, algent, vigilant, divinis obsequiis exercentur, adultere suis interim perfruuntur illecebris? Dum pro defendenda patria miles in castris, pro augenda dux in tabernaculo, pro ornanda studiosus inter libros excubat, leno infamis inter suas acies, inque suis tentoriis inquiescit? Quibus vero sit melius diffinire nemo, cui vel modicum ingenui sit pudoris, hesitet. Labore urgeor acerrimo. Bene spera; causa tantum laboris honesta sit. Honestus est labor, quove uno claris ascribare nominibus: omnes quidem qui ad gloriam nituntur, laboriosus atque arduus trames agit. Ad ignaviam devexa et facilis via est. Denique quisquis nascitur, ad laborem nascitur, nec regum filios excipio. Labor et virtus
Abbreviated transcription (Latin):
sam suctessib castuate quidnẽ celũ trão res¬
picit. non aliũde fertilitas ꝙͣ a deo ẽ illũ mortales
age sinite ⁊ uidete quod agitur ⁊ laudate sunte opi¬
ficem opari ⁊ uniꝰ artificii ꝑcto hoi exhibendã re¬
uentiã non gngetis deohoudeat t̾iea uastula. ce¬
lestem figulũ aogn̾e s in omĩbus illi uoce atq ão

Expanded text:
sam successibus castigate! Quid nunc celum terramque respicitis? Non aliunde fertilitas quam a Deo est. Illum mortales agere sinite, et videte quid agitur et laudate; sinite opificem operari, et unius artificii perito homini exhibendam reverentiam non negetis. Deo pudeat, terrea vascula, celestem figulum arguere, sed in omnibus illi voce atque animo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tarte dedicerũt tu patiãm didicꝭ D Carcerali
custodia uinctꝰ tenco R. Pleri ꝙ cau̾us ac spe¬
lincis alii se miroꝵ angustiis ĩcluse carce̾m spõtaneũ
L dei amõe ul mũdi odio uolgi q fastidio eligr̃tes
Tu si hͦ aĩõ nõ es tui ꝙ carce̾is finẽ cupis exlp ᵒ¬
ta aͥ te hõ huic domo eruet a mars q̃ clauẽ carais

Expanded text:
in carcere didicere, tu patientiam dediscis. Carcerali custodia vinctus teneor. Plerique cavernis ac speluncis, alii se murorum angustiis inclusere, carcerem spontaneum, vel Dei amore vel mundi odio vulgique fastidio, eligentes. Tu si hoc animo non es, tuique carceris finem cupis, expecta: aut te hinc homo eruet, aut mors, q
Abbreviated transcription (Latin):
matꝭ uilites ꝙͣ labore oinostitur ꝙͣ talibꝰ prudenͣ
fingetur si ociosa fuisset ignota fuisset labor ror¬
muleos dures scipiades ⁊ camillũ labor fabies lala
turns labor fabritũ ⁊ metellod. laber magnũ quoꝙ
pemxeñ labor hanbalẽ. labor iuluẽ cefarẽ illustranͭ
baber cathombꝰ labor mariõ famã dedit/ papiule¬

Expanded text:
magis Ulyxes quam labore cognoscitur: quantalibet prudentia magis Ulyxes quam labore cognoscitur: quantalibet prudentia fingeretur, si otiosa fuisset, ignota esset. Labor Romuleos duces, Scipiadas et Camillum, labor Fabios, labor Curios, labor Fabritium et Metellos, labor Magnum quoque Pompeium, labor Hannibalem, labor Iulium Cesarem illustravit, labor Cat
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus ⁊ etate hac lalanẜ aex illa religibnis as ditꝯ
Romind orbis tre bis flamis exusta ẽ. Euidẽs et ax¬
tũ ut michi iudetur ire celeste iudicuda ron mĩrable
fateor s tremend ad extrem̃ ut mrõres taceam
saguntum inimatã ⁊ cornithũ dmdasqalias et
sepe te̾otauit ⁊ omam ⁊ nõ indꝙͣ pene ad ultim̃t et
carthaginã semel ⁊ bis troyam flãdmra ꝯbussit Ae¬
fere urbis arsucrũꝙ mũdũ yxũ eredimiꝰ tu in tuã¬
domũ. ausum igne̾ qd in celũ ac tras arfũrꝰ est
querers D. ex mcendis uix euase. ⁊ eitasisti ai᷑
an id doles nisi euasisses filuisses nũc aut nrmis
enns enrerem fles extinctuni.
De graui negocio et laboret lhͫ dolir¬
raui negocio fatigor n nulla sue difficultatibꝰ
gliã nullã uirtus In excelso habctãt haud fa¬
es uoluptatũ nil sure labore laudabile mi excelsum
pinde laudis herculee fudamẽtũ. labor nulla re

Expanded text:
hostibus; et etate hac Lateranensis arx illa religionis ac decus hostibus; et etate hac Lateranensis arx illa religionis ac decus eximium orbis terre, bis flammis exusta est, evidens et apertum, ut michi videtur, ire celestis indicium, non mirabile fateor, sed tremendum. Ad extremum, ut minores taceam, Saguntum, Numantiam et Corynthum, innumerasque alias, et sepe tentavit Romam et nonnunquam pene ad ultimum, et Carthaginem, semel et bis Troiam flamma combussit. Arsere urbes, arsurumque mundum ipsum credimdomum ausum ignem, qui in celum ac terras arsurus est, quereris? Ex incendio vix evasi. Evasisti igitur; an id doles? Nisi evasisses, siluisses; nunc autem vivus cinis, cinerem fles extinctum. 56 DE GRAVI NEGOTIO AC LABORE Gravi negotio defatigor. Nulla sine difficultatibus gloria; nulla non virtus in excelso habitat, haud faies voluptatum. Nil sine labore laudabile, nil excelsum. Proinde laudis Herculee fundamentum, labor; nulla re
Abbreviated transcription (Latin):
possissori s ne mortur quidẽ in ar̃a eñ sũt quo net
sictune ñ morte dext̾a se porripet tu salus et deolumis
pnsse tibi aliquid eoꝵ doles que si tua fuissẽt ꝓculduͦ
tetĩs hodie salua essent michi ⁊em̃ crede uera bona
non ꝑcant non est aurũ unrtute nbiliꝰ ne par quidem
quod non igne ꝯsumit̾ s puriatr d Macinũ me af¬
flaueit intendiũ y Cecillus nestĩo q̾s famiẽ dinitatis
igne quesunt apud uirgilin in lichonias flama cor¬
npiẽt pͥmã dubie spem salut ꝭ attulent  Seriuo
capit arsisse nõ poetitũ s historitũ regin omen fuit
Constat e flãnis illiat. ꝓdusse romani ieperiĩ fũ¬
datores demq ⁊ helyam intendix abrisse deũq nõ
matla est doloris d. domꝰ igne subito conflahrauct mea¬
n et templum dyane olim arsit exhefie quo inl seclã
illa formosiꝰ iuderũt. Arsit et tepłu dei deo teli facrũ
uerosolimis. Ipĩ eciã qui illus icenderãt imiẜrãtilꝯo

Expanded text:
e mortuo quidem. In anima enim sunt, quo nec fortune nec mortis dextra se porrigit. Tu salvus et incolumis periisse tibi aliquid eorum doles, que si tua fuissent, procul dubio tecum hodie salva essent. Michi etenim crede: vera bona non pereunt; non est aurum virtute nobilius, ne par quidem, quod non igne consumitur sed pugnatur. Magnum me afflavit incendium. Ceculus nescio quis famam divinitatis igne quesivit; apud Virgilium Iulii comas flamma corripiens, primam dubie spem salutis attulit, Servio caput arsisse, non poeticum sed historicum regni omen fuit, constat ex flammis Yliacis prodisse Romani Imperii fundatores; denique et Heliam incendio obiisse, Deumque ipsum materia est doloris. Domus igne subito confragravit mea. Et templum Diane olim arsit Ephesie, quo nichil secula illa formosius viderunt; arsit et templum celi Deo sacrum Hierosolymis, ipsis etiam qui illud incenderant miserandum
Abbreviated transcription (Latin):
mdustus. d multi ne truciãt labores ⁊ nõ te crus¬
tiãt si uir es s acuũt ⁊ exc̾cent uis auat̃ nosse quid
int̃ laborem ac delit̾ias mtsit Sar danaxalũ ꝯfer
tũ altide sergiũ ortũ cũ alcilio regulo Aexcĩ cũ
gr mono. d. labor me iutx eutenuet y multꝭ pro p¬
medio laber fint ⁊ quos quies int̾fec̾at desictauit. de¬

Expanded text:
 Non te cruciant si vir es, sed acuunt et exercent. Vis autem nosse quid inter laborem et delitias intersit? Sardanapalum confer cum Alcide, Sergium Oratam cum Attilio Regulo, Apicium cum Gaio Mario. Labor me iugis extenuat. Multis pro remedio labor fuit, et quos quies infecerat, defecavit, de
Abbreviated transcription (Latin):
cui non eadẽ ictilis sit amice quoꝵ in uirtite ioerd¬
ditas tota ẽ. que absencie nullũ sontit incõmodũ cũ
ubilibet prrẽ sit noli g desid̾io fuctũbe̾ s anneũ mẽte
ꝯplett̾e quẽ tibi ne dicessus eripiat nͨ mors ixã d.
amiti dulcis absenciã amare fleo y ꝑfer modo. cet
molliores ꝑtes ãni pñti uirticte ꝯfolĩda. amariustu
la hec quãd defles absenͣ. forsãn in tempe eariorẽ tͣͥ
amnitũ ⁊ amici pñciam effecerit duleiorem.
raui naufragio iactatꝰ sum .r. maris tu michi
onemoras naufragiũ. adaũ siles quasi u̾õ
del gurꝰ uel crebri ꝯullum sĩt ibi est temxestas alla
iupidinũ ⁊ affectuũ seu uentoꝵe rexugnãtia q̃ uos
ꝑ que omnĩa maria cirtauoluut. Isud te naufragiũ i
hoc traxit tolle cupiditatem nauigacõem ip̃am autꝭ
te ꝑiculun nauigandi magna ex ꝑte sustuleres Illa nõ
in naues solum s in scopulis ⁊ in mortem corhit mẜos

Expanded text:
cur non eadem utilis sit amicis, quorum in virtute iucunditas tota est, que absentie nullum sentit incommodum, cum ubilibet presens sit? Noli ergo desiderio succumbere, sed amicum mente complectere, quem tibi nec discessus eripiat, nec mors ipsa. Amici dulcis absentiam amare fero Perfer modo, et molliores partes animi presenti virtute consolida; amariuscula enim hec quam defles absentia, forsan in tempore cariorem tibi amicum, et amici presentiam effecerit dulciorem. ravi naufragio iactatus sum. Maris tu michi memoras naufragium, animi autem siles, quasi vero vel gravius vel crebrius ullum sit: ibi est tempestas illa cupidinum et affectuum, seu ventorum repugnantia, que vos perque omnia maria circumvolavit. Illud te naufragium in hoc traxit; tolle cupiditatem, navigationem ipsam aut certe periculum navigandi, magna ex parte sustuleris. Illa non in naves solum, sed in scopulos et in mortem cogit miseros.
Abbreviated transcription (Latin):
tranfacti ꝑituli grata solet rẽ memoria sitrex dũso
funte ꝓspctate amara recordatõ. quãti uu ołim far̾es
uidisse tritones cequoreos ⁊ montes foumtis aquiaꝵ
etos asfurgentes fluctꝰ in nubila ⁊ peladĩ monstre
notadira habes unde brumali nocte uoĩ focũ fabellas
hor oifitas attomtis trepidulã ꝙ familiũ admiracõe
suspendas. iam quid sit pottita temxestas intellꝙ̃᷑
uene ael mctu moꝵtꝭ uel iattu m̃tiũ sis adeo te d¬

Expanded text:
Transacti periculi grata solet esse memoria, sicut ex diverso finite prosperitatis amara recordatio. Quanti vero olim faceres vidisse tritones equoreos, et montes spumeos aquarum, atque assurgentes fluctus in nubila, et pelagi monstra natantia? Habes unde brumali nocte ante focum fabellas horrificas narres attonitis, trepidulamque familiam admiratione suspendas; iam quid sit Poetica tempestas intelligis, bene
Abbreviated transcription (Latin):
nngͣna domo recte dici᷑ qd ad dinũ fallit᷑ ⁊ ꝓdest
accipio tu nc̃ ut tibi uiderꝭ angustr hĩtas at ꝙͣto
hitat angustiꝰ aĩa tua ꝙħto q fediq ĩt̾ saniem ⁊ cru¬
gũe nc migrars illa ide si fiͥ possit uniꝙͣ uellis¬
nõ augustat. sepe ꝑua doma ingͣne glie capax fuit
ũ ingͣna interĩ młte ĩ famie plena eẽt nõ foĩt
damiꝰ̃ aui ẜ ab illo formã accipit ut leta igr᷑ atq
honesta pauperũ tegiu̾a eẽ pñt sic ĩfanies meste q
regũ artes. Diuitũ q palacia nlla tã ꝑua domꝰ ÷ quẽ¬
nõ amplificz ingͣnaniinꝰ hĩtator ingͣno ꝙ hospiti p̃st
tã ngͣne urbis auctores educati Nõ amiplis at̾is hĩtauit
catho uolubili dolio dyogrus angusto tugurio hylarion
uius tre specubꝰ scĩ u̾i ĩ exiguis ortulis ng̃ni phi

Expanded text:
a domo recte dicitur, quod dominum fallit, et prodest accipio; tu nunc, ut tibi videris, anguste habitas: at quanto habitat angustius anima tua, quantoque fedius inter saniem et cruorem? Nec migrare illam inde si fieri possit unquam velisnon angustat. Sepe parva domus magne glorie capax fuit, cum magna, interim, multe infamie plena esset. Non format domus animum, sed ab illo formam accipit: ut leta igitur atque honesta pauperum tuguria esse possunt, sic infames mesteque regum arces divitumque palatia. Nnon amplificet magnanimus habitator, magnoque hospiti se prestet tam magne urbis auctores, educati. Non amplis atriis habitavit Cato, volubili dolio Diogenes, angusto tugurio Ilarion, imis terre specubus sancti viri, in exiguis hortulis magni Phi
Abbreviated transcription (Latin):
mult̃e pea ufurxatum Iam p̾dẽ ⁊ ꝑuerbiũ uenit
s siamitus non naturaliter tñ s ciuiliter possidetur quid
amititie nocet absentia quo mĩꝰ tecum ubicũꝙ sĩt amis
sedeat ambulet colloquatur uel iocosa uel serra ⁊ quod
pns forte non face̾t absens faciat Nam si ml aliud inde¬
rcto insi que sunt ante oculos ⁊ sola uos pũcra delecta.¬
ret breuis admodum uifio ⁊ angusta delectacõ ur̃a fort¬
d amnei absentis dulei defiderio laboro ri at qui moris
foliti estis labore non dulcibꝰ actipe uero nut̃ ꝙ uolciau¬
amnoos medo s frẽt̾ ant filios ꝙ si forte sollitaudiẽ
studis uel occupatõmbꝰ tuis obstent abesse ns̃ m̃ꝙ̃
mallis In absentia nil amaꝵ mlꝙ qued pãtat x̾t̃
desiderlũ quod dulce tñ ne tu iꝑt quidẽ inꝑasĩi
diletti aibsentia me affluxt y est id Rateor dmune m¬
in sensiba ẽ ichilomirꝰ de liis ipit poeta loquielt¬

Expanded text:
urpatum, iampridem in proverbium venit. Sed si amicus non naturaliter tantum, sed civiliter possidetur, quid amicitie nocet absentia, quominus tecum ubicunque sit amicus, sedeat, ambulet, colloquatur vel iocosa, vel seria? Et quod presens forte non faceret, absens faciat. Nam si nil aliud videritis, nisi que sunt ante oculos, et sola vos presentia delectarent, brevis admodum visio, et angusta delectatio vestra foret. Amici absentis dulci desiderio laboro. Atqui amaris soliti estis laborare non dulcibus. Accipe vero nunc, quod vulgi auamicos modo, sed fratres aut filios, quod forte sollicitudinis studio, vel occupationibus tuis obstent, abesse nonnumquam malis. In absentia nil amarum, nil quod pungat preter desiderium, quod dulce tamen, ne tu ipse quidem negas. Dilecti absentia me affligit. Est id, fateor, commune min sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
Rox seri ao fiupisse xñciuã nestio um athenis ui
ubi isset epixutꝰ dum anuco siribẽs Sic fat anqͣt
omnia tamꝙͣ spectet opixurus Certe in campanĩa.
erat annẽs dum lic̾iliũ suũ in sicilia degr̃tem lictos
alloquẽt ut setũ studeat secũ tenet setĩd ambulet hor¬
tatur. que fat̾e ille non posset ansi aĩo fierẽt ⁊ non
oculoꝵ n ͨ aucrũ nͨ maniũ neꝙ pedũ misterio mdi¬
geied d oculi mei absent̃ amnicũ auxie requiritt.¬
y con possum negare qͦn oculis aliquid ꝑ absentiã
detrahatim aũo auct nchil ꝓmo n ͨ otulis quodamo ͦ.
ut pͦdixi si tamẽ amicicia uera e̾. unde ⁊ illud axdᵈ
cũdẽ poctã ⁊ legimꝰ et laudamꝰ. Pallas euander
in iͥõĩs omĩa sũt oculis ⁊ citero ixẽ in exlã quadã
balbũ amicũ suũ in halliis sub cesare militãtr̃ nõ
solũ in aĩo habere ẜ in oculis ferre se dicat d adco
abest meꝰ r Int̾ did non ꝯgirosectur amicꝰ nisi ce ⁊¬

Expanded text:
 Nescio an Athenis an ubi esset Epicurus dum amico scribens, “Sic fac, inquit, omnia tamquam spectet Epicurus”. Certe in Campania erat Anneus, dum Lucilium suum in Sicilia degentem literis alloquens, ut secum studeat, secum cenet, secum ambulet hortatur; que facere ille non posset, nisi animo fierent, et non oculorum neque aurium, non manuum, neque pedum ministerio indigerent. Oculi mei absentem amicum anxie requirunt. Non possum negare quin oculis aliquid per absentiam detrahatur, animo autem nichil, immo, nec oculis quodammodo, ut predixi, si tamen amicitia vera est. Unde et illud apud eundem Poetam et legimus et laudamus, ubi de Evandrin ipsis omnia sunt oculis. Et Cicero ipse in epystola quadam, Balbum amicum suum in Gallis sub Cesarem militantem, non solum in animo habere, sed in oculis ferre, se dicit. Amicus abest meus. Interdum non cognoscitur amicus, nisi a
Abbreviated transcription (Latin):
nicunabilis uite connitem ꝑ didi solus sum ⁊ Non est sibh
cum quo uirtus ⁊ honeste habitat cure int̾ quabaffu¬
am precordiis frĩs ymaginẽ eẽ. nͨ mors ipã uetue.¬
rit sic nec frater tibi ꝑ ditus. nͨ tu solus/
misi amicuur ⁊. si tu debes in amico uirtute amas¬
ti alla certe non ꝑuitiur n ͨ morctui iõ ueras

Expanded text:
incunabulis vite comitem perdidi, solus sum. Non est solus, incunabulis vite comitem perdidi, solus sum. Non est solus, cum quo virtus et honestas habitant, inter quas affixam precordiis fratris imaginem esse, nec mors ipsa vetuerit. Sic nec frater tuus perditus, nec tu solus. 52 misi amicum. Si ut debes, in amico virtutem amasti, illa certe non perditur, nec moritur. Ideo veras
Abbreviated transcription (Latin):
mors distictit d. Et mortalem morcturũ frem̃ stiui
mortuũ tr̃ fleo mr magna ꝑs humanoꝵ accuũ sux¬
fluit quid fles mortuũ aut quie illi quid tibi quid¬
ue illis aliis tuus hic fletus ꝓdest att fit malu mors
qued docti negat quod nemio netauĩt cmali irex¬
abilis ẽ fletus dictilis ⁊ t̾te si quid st̾ am̃ uiciũ ditĩ
mmipũ decet si quid penitꝰ in rebꝰ ẽ flebile flendũxo¬
tiꝰ dũ impendet dy dũ trõ siit qd retẽ ꝑfecto illũ
non latebat cuiꝰ paulo añ mermꝰ. d. optimi mor⁊¬
te frĩs afficior .n nullꝰ affettꝰ itensior ꝙͣ ꝓrnus.
inͣsfer ⁊ que utrobiq dici solet̃ amicoꝵ etꝭ ĩ morte
ꝑfueret que iactura par sũmis ẽ ferenda tꝯ̃ ut reliqͤ
ỹmo enĩ ai robore tollerãdasũt ocã que uidet᷑ gura
⁊ si tedit᷑ oppressura sũt d amãtissim fretũ amisiꝙ.
iusũ amisisse penis fuerat illiꝰ ec̃ aurara hꝰ uũt
ip̃a quoq memoria duloꝵ est d. Gratissimiũ apĩẽ ab

Expanded text:
mors discutit. Et mortalem et moriturum fratrem scivi, mortuum tamen fleo. Magna pars humanorum actuum suplerfluit. Quid fles mortuum? aut quid illi, quid tibi, quidve alii tuus hic fletus prodest? Ut sit malum mors, quod docti negant, quod nemo negaverit, mali irreparabilis est fletus inutilis. Et certe si quid preter animi vitium dici miserum decet, si quid penitus in rebus est flebile, flendum potius dum impendet, quam dum transit. Quod Regem profecto illum non latebat, cuius paulo ante meminimus. Optimi fratris morte afficior. Nullus affectus intensior quam transfer, et que utrobique dici solet, amicorum etiam in morte profuerint, que iactura par summis est, ferenda tamen ut reliqua. Uno enim animi robore toleranda sunt omnia, que videntur gravia, etsi creditur oppressura sunt. Amantissimum fratrem amisi. Invisum amisisse peius fuerat: illius enim amor, huius autem ipsa quoque memoria dulcis est. Gratissimum ipsis ab