comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mauerat libenter cumcta d̾e¬
linquit. In comparatione eius
uilescunt omina. deserit hĩta
congregata dispargit. in ar¬
descit incelestibus anmus.
nil int̾renis habet deforme ꝯ¬
spicitur. quicquid de terrene
rei placebat specie que sola p̾¬
ciose marite claritas fulget
inmente. De cuius dilectione
recte per salomonem dicitur.
fortis est ut mors dilectio tua
Quia iudelicet sicut mors
corpus interimit. sic ab amo¬
re rerum corporalium eter
ne caritas occidit. Nam ꝙ̃
perfecte ab sorbuerit adter¬
rena foris desideria uelut in¬
sensibilem reddit. Neq em̃
sancta hec cuius hodie nata¬
licia celebramus. mori pro
deo potuusset incorpore si pri¬
us a terrems defideriis mor¬
tua non fuisset in mente.
Erectus namq inuirtutis
culunme ammus tormenta
despexit. prenna calcauit. ante
armatos reges et presides du¬
cta stetit. ferienti robustior.
udicante sblumor. Quid int̾
ħ nos barbati et debiles ditimꝰ
quidire ad regna celestia pu¬

Expanded text:
maverat, libenter cuncta deremaverat, libenter cuncta derelinquit. In comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia pu
Abbreviated transcription (Latin):
cent patrem ur̃m qui inceł
est. S ut per ħ quod agimꝰ
laudes exterius non queramꝰ.
Sic aut sit opus in publico
qͣtinus intentio maneat ĩ
ccculto ut et debono opere ꝓ¬
ximis exhibeamus exemplũ
et tamen ꝓ intentione qua
deo celi placere querimus.
semper optemus secretum.
Thesaurꝰ autem celeste est
desiderium. ager uero inquo
thesaurus absconditur. disci¬
plina studii celestis. Quem
ꝓfecto agrum uenditis om̃i¬
Bus comꝑat. qui uoluptati¬
bus carins reniuntiat. cunc¬
ta simul t̾rena desideria per
disciplinam celestis custodie
calescat. ut ml iam quod ca¬
ro blanditur libeat ml ꝙ car¬
nalem uitam trucidat᷑ spiti¬
tus per horrescat. Rursumi ce¬
leste regnum negotiatori ho¬
mini summile dicitur qui bo¬
nas margautas querit. s unã
preciosam iuenit. Quam
uidelicet iuentam. omma
uendens euit. Quia qui cele
stis uite dulcedinem in qnͣrtũ
possibilitas admittit perfecte
cegnouerit ea que exterius a¬

Expanded text:
cent Patrem vestrum qui in coelis cent Patrem vestrum qui in coelis est , sed ut per hoc quod agimus laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui cstis vitae dulcedinem in quantum possibilitas admittit perfecte cognoverit, ea, quae in terris a
Abbreviated transcription (Latin):
elorum regnum fratres
karissimi id ciro terrens
rebus simile dicitur. ut ex
his que ammus nouit sur¬
gat ad incognita. quatinus
exemplo uisibilum se admui¬
sibilia rapiat. et per ea que u¬
su didicit quasi confricatus
nicalescat. ut per ħ quod scit
notum diligere. discat et ĩ¬
cognita amare. Ecce et enĩ
celorum regnum thesau¬
ro in agro abscondito com¬
paratur quem qui inuẽit
homo abscondit. et pre gau¬
dio illius uadit et uendit
illum. Qua in re hoc quoq
notandum est. ꝙ inuentus
thesaurus absconditur et s̾¬
uetur. quia studium celestis
desiderii amalignis spiritib
custodire non sufficit. qui ħ
ab humanis laudib non
abscondit. In presenti et eĩ
uita quasi miua sumus
qr ad patriam pergimus.
maligtu autem spiritus it̃
nostrum quasi quidam la¬
trunculi obsident. Depreca¬
riergo desid̾ant qui thesau¬
rum publice portant inuia.
Hoc autem dico non ut pro¬
ximi opera nostra non ide¬
ant. cum scriptum sit. uide¬
ant opera ur̃a bona. et głist¬

Expanded text:
elorum regnum, fratres harissimi, idcirco terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit illum. Qua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra bona non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona, et glorifi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd per philisteos nisi uideoꝵ
per fidia demoustratur. qͥ
cum mortuum dominum
iuderunt eiusq corpus in
sepulcro iam positum custo¬
des ilico deputauerunt. Et
eum qui auctor uite clarue¬
rat. in inferm elaustris de¬
tentum quasi sanson inga¬
za se depnͣdisse letati sunt.
Sanson uõ nocte media non
solum exut. s etiam portas
abstulit. Quia indelicet re¬
temptori nr ante lucem re¬
surgens. ñ solum lib̾ deinf¬
no exii s ipsa etiam infer¬
ni claustra perduxit. Portas
tulit et montis uerticem
subilt. quia resurgendo clan¬
stra inferm abstulit. et as¬
cendendo celorum regtia pe¬
netrauit. Nanc gͦ resurrecti¬
oms eius gloriam fratres
karissumi que et prius de¬
monstrabatur ex signo et
post patuit ex facto. tota mẽ¬
te diligamus ꝓ eius amore
moriamur. Ecce inresurre¬
ctione auctoris nr̃i uunstͦs
eius angłos conciues nros
agnouimus. Ad horum gͦ
ciuium illam frequentem
sollẽnitatem festinemus hiᷤ

Expanded text:
Quid per Philistaeos, nisi Judaeorum Quid per Philistaeos, nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum, qui auctor vitae claruerat in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero nocte media non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed ipsa etiam inferni claustra destruxit, portas tulit. Et montis verticem subiit: quia resurgendo, claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam, fratres charissimi, quae et prius demonstrabatur ex signo, et post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus. His,
Abbreviated transcription (Latin):
desepulcro surgere quam de
cruce descendere. Plus fuit
mortem resurgendo destrue¬
re quam uitam descendendo
seruare. Sed cum uidei hũc
ad infultationes suas de
cruce descendere mimme cer¬
nerent. cum morientem ui¬
derent.eum se uicisse tredide¬
runt nomen illius se qua¬
si extiuxisse gauisi sunt.
Sed ecce de morte nomen eiꝰ
per mundum creuit ex quo
ħ infidelis turba extinxisse
se credidit et quem gaudebat
accisum dolet mortuum . qr
hunc ad suam gloriam per
Qd̾ bene in libro iudicum
sanson illius facta signifi¬
cat qui tum gazam ciurta¬
tem philistinorum fuisset
ingressus. ꝑ hi listei ing̾ssũ
eius protinus agnoscentes
cuutatem repente obsidioni¬
bus circundederunt custodes
deputauerunt. et sanson for¬
tissimum se iam compnͣdis¬
se gauisi sunt. S quid san¬
son fecit agnouimus. me¬
dia nocte portas ciuitatis
abstulit et montis u̾ticem
rem nostrum sanson ille
significat. Quid gaza cuu
tas nisi infernum designͣt.

Expanded text:
de sepulcro surgere, quam de de sepulcro surgere, quam de cruce desmortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cogn Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem rem nostrum Samson ille signitas, nisi infernum designat?
Abbreviated transcription (Latin):
roborandam in firmitatem
nostram sue resurrectionis
exemplum nobis sufficere no
luit. Solus quippe illo ntẽ¬
pore mortus est. et tamen
solus minime surrexit. nã
sanctorum qui dormierant re¬
furrexerunt. Ablata sunt gͦ
onina argũta perfidie ale
quis enm dicat sperare de se
non debet homo ꝙ incarne sua
exhibuit homo deus. Ecce cũ
deo homines resurrexisse ceg
nouimꝰ ⁊ quos puros fuisse
homines non dubitamus. Si
igitur menbͣ nostri redemp¬
toris sumus presumamus
in nob̾ ꝙ gestum constat ĩ
capite. Simultum nos abi¬
cuus sperare debemus inno¬
bis nos membra ultinia qd¬
de membris eius superiorib
filio. uidei insultantes dicebãt
Si rex isrł est descendat de cruce
⁊ credimus ei. Qui sitine de
cruce descenderet mimrumi ĩ¬
sultantibus cedens. uirtutẽ
nobis patientie non demoustͣ¬
ret.s expectauit paululum
tolerauit probra. irrisiones
sustinuit. seruauit patienti¬
am distulit ammrationem
tro surrexit. p lus igitur fuit

Expanded text:
roborandam infirmitatem roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus quippe illo tempore mortuus est, et tamen solus minime surrexit; quiasanctorum qui dormierant surrexerunt. Ablata sunt ergo omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat, sperare de se non debet homo quod in carne sua exhibuit homo Deus, ecce cum Dnoscimus, et quos puros fuisse homines non duigitur membra nostri Redemptoris sumus, praesumamus in nobis quod gestum constat in capite; si multum nos abjicimus, sperare debemus in nobis, nos membra ultima, qde membris ejus superioribus Filio Judaei insultantes, dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei. Qui si tunc de cruce descendisset, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis suae patientiae non demonstrasset. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem. it, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit
Abbreviated transcription (Latin):
titur intransingratione
nentis uidetur. Hec fratres
karissimi pro tanta diei sol¬
lemnitate delectionis ennͣ¬
gelice expositione transcur¬
rimus s lib ut de hac eadẽ
sollemintate aliquid subtiliꝰ
lcquamur. due etenim uite
erant quorinn nuã nouimꝰ.
aiteram nesciebamus. Una
quippe mortał est. alia mimor¬
talis. una corruptionis. Alt̾a
incorruptionis. una mortis
ał resurrectionis. Sed uenit
mediatordei et hominum hõ
xpistus ihesus. suscepit unã
et ostendit alteram. inam
ꝑtulit moriendo. ostendit al¬
teram resurgendo. Sugitur
nob̾ mortalem urtam scien¬
tibus resurrectionem promit¬
teret carnis. et tamen hnͣc
iusibiliter non exhibent : qͥs
eius ꝓmissiomibus crederet᷑:
factus ÷ itaq homo apparuit
incarne mori dignatus est
ex uoluntate. resurrerit ex
potestate ⁊ ostendit exemplo
prenno. Sed fortasse aliquis
dicat. Iure ille surrerit qui
cum deus esset teneri morte
non potinit. Ad instruendam
ergo ignorantiam nr̃am ad

Expanded text:
citur in transmigratione citur in transmigratione mentis videtur. Haec, fratres charissimi, pro tanta diei solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortis, altera resurrectionis. Sed venit Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus, suscepit unam, et ostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Qua in re considerandum
nobis est. cur omp̃c deus enui
quem cuncte eccłie preferre dis¬
posuerat. ancille uccem perti¬
mescere et se ipsum negare ꝑ¬
misit. Qd̾ mirum magne
actum pietatis dispensatione
cognoscimus ut is qui futurꝰ
pastor eccłie in sua calpa disce¬
ret.qualiter aliis misereri de¬
busset. Prius itaq eum ostẽ¬
dit sibi et tunc preposuit cete¬
ris ut ex sua infirmtate cog¬
nosceret. quam misericordit̾
aliena infirina toleraret.
Bene autem deredemptore nr̃o
dicitur precedet uos ingalyle¬
am ibi euru uidebitis sicut di¬
xi uobis. Galylea namq tnͣs¬
nugratio facta int̾pretatim
sione ad resurrectionem amor¬
te ad uitam apena adgłam
post resurrectionem in gali¬
leam adiscipulis uidr quia
resurrectionis eius gloriam
post leti uidebimus si modo
auitiis ad irtutam celsitu¬
dinem transuugramus.
Qui ergo in sepulcro iurti¬
atur. intransungratione
ostenditur quia is qui in
mortificatione carius agnoꝰ¬

Expanded text:
ne, qua in re considerandum ne, qua in re considerandum nobis est, cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat, ancillae vocem pertimescere, et seipsum negare permisit. Quod nimirum magnae actum pietatis dispensatione cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor Ecclesiae, in sua culpa disceret, qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque ostendit eum sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret, quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. Galilaea namque tmigratio facta interpretatur. sione ad resurrectionem, a morte ad vitam, a poena ad post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigremus. Qui ergo in sepulcro nuatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui in mortificatione carnis agnos
Abbreviated transcription (Latin):
instis et terribil apparint ĩ¬
instis. Istos iniudicio ueniẽs
per lenitatis mansuetudĩem
demulcet. Illos uero per iusti¬
cie distitionem terret. sed iã
quid angelus subiungat au¬
dia mus. Ih̾ inqueritis naz a¬
renum. Ih̾c latino eloquio sa¬
lutaris .i. saluator int̾preta¬
tur. At u̾o multi tune ihc
dici poterant non tamen
sb̾ stantialiter mucupati¬
ue. Ideo ⁊ locus sub iungit᷑
ut de quo iħu dictum sit ma¬
infestetur nazarenum . Et
causam protinus subd̃. Cru¬
cifixum atq addidit . Resur¬
rexit non est hic. Non est hͥ
dicitur per presentiam car¬
ins qui tamen nusquam de¬
erat per presentiai maie¬
statis. S ite dicite discipuł
eius ⁊ petro. quia precedet uoꝰ
ingalileam. Querendimm
nobis est cur nommnatis dis¬
cipulis petrus designatur
ex nomme. s si hunc angłs
nominatim non exprimeret
qui magistrum negauerat
uenire int̾ discipulos non au¬
deret. ocatur ergo ex nomi¬
ne. ne desperaret ex negatio¬

Expanded text:
justis et terribilis apparebit injustis et terribilis apparebit injustis: istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. Sed jam quid angelus subjungat audiamus. Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est Salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter sed nuncupative; ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur, Nazarenum. Et causam protinus subdit, crucifixum; atque addidit: Surrexit non est hic. Non est hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est, cur nominatis discipulis Petrus designatur ex nomine, sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperarit ex negatio
Abbreviated transcription (Latin):
gere posse desperant. Nlos ã
cur pertimestitis: que ur̃os
contiues uidetis: unde et
matħ angelum apparuisse
describens ait. Erat enim¬
aspectus eius situt fulgur.
et uestimenta eius sitũt nx.
Infulgure et enim terror
timoris est in niue autem
blandimentum candoris.
Quia uero omp̃c deus et ter¬
ribilis est peccatoribus. et
blandus iustis. recte testis
resirectionis eius angłs
et infulgure uultꝰ et incando¬
re habitus demonstratur. uͭ
de ipsa sua spẽ ⁊terreret reꝑ¬
bos. ⁊mulceret pios. Unde
recte quoq populum per des¬
ta gradientem colm̃pna ig¬
nis in nocte. ⁊ columpna nub̾
preibat indie. In igne ⁊ enin
terror ÷ innube añt uisionis
lene blandimentum. Dies u̾o¬
uita insti. ⁊ nox accpitur ui¬
ta pcc̃oris. Unde : de conuersis
pc̃coribus paulus dicit. Fui¬
stis aliqũ tenebre. nunc aũt
lux indomino. Indie ergo ꝑ
iiubem columpna moustra¬
ta est ⁊ in nocte per ignem
quia omp̃c deus ⁊ blandus

Expanded text:
gere posse desperant. Vos autem gere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis qui vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus candida sicut nix. In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus, et terribilis est peccatoribus et blandus justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos et mulceret pios. Unde recte quoque populum per desertum gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die. In igne etenim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum. Dies vero justi, et nox accipitur vita peccatoris; unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, qui omnipotens Deus et blandus
Abbreviated transcription (Latin):
presentis uite corruptionẽ¬
transierat recte augelus qͥ
nuntiare perhemnem enis
uitam uenerat indextera se¬
debat. Qui stola candica co¬
opertus apparuit. quia fe¬
stiuitatis nostre gaudia nũ¬
tiauit. Candor et enmi ue¬
stis splendorem nr̃e demunti¬
at sollemnitatis. Nostre di¬
camus an sue : s ut fateam̃
uerius. et sue dicamus et
nostre. Illa quippe redempto¬
ris nr̃i resurrectio. et uostra
festiutas fuit. quia nos ad
imimortalitatem reduxit
et angelorum festiuitas ex¬
fitit quia nos reuocando
ad celestia. eorum numerũ
impleuit. In sua ergo ac
nostra festiuitate angelꝰ
in alb uestibus apparint qr
dum nos per resurrectionem
dominicam ad superna re¬
ducimur celestis patrie dãꝑ¬
na reparantur. Sed quid
affatur. audiamus. Nolite
expauescere. ac fi aperte dica ͭ.
Paueant illi qui non amãt
aduentum supernorum tuu¬
um pertimestant qui carna¬
libus desidesideris pressi. ad
eorum se sccietatem pertin¬

Expanded text:
praesentis vitae corruptionepraesentis vitae corruptionetransierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus vitam venerat, in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat festivitatis. Nostrae dicamus an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus, et nostrae. Illa quippe Redemptoris nostri resurrectio, etfestivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimus, coelestis patriae damna reparantur. Sed quid affatur audiamus. Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui carnalibus desideriis pressi ad eorum se societatem pertin
Abbreviated transcription (Latin):
monuintum uenerunt et
ei quem uiuentem dilexerãt
etiam mortuo studio hu¬
manitatis obsequuntur.
Sedres gesta aliquid in san¬
cta ecclesia signat gerend̃
Sic quippe neccesse est ut au¬
diamus que facta sunt qua¬
tinus cogitemus etiam que
nobis sunt ex eorum mmuta¬
tione facienda. Et nos er¬
go meo qui est mortinis tre¬
dentes si odore uirtutum re¬
fecti. cum opinione bonoꝵ
operum dominum querimꝰ
admonumentum profet¬
to illius cum aromatibus
uenimus. Ille autem mu¬
lieres angelos uident que
cum aromatibus uerierunt
quia uidelicet ille mentes
supernos tiues aspitiunt. q̃
cum uirtutum odoribus ad
deum per sancta desideria ꝓ¬
fitiscuntur. Notandum
ũo nobis est quid nam fit
quod indextris sede̾ angelꝰ¬
dĩ c̾nitur. quid namq per
sustram insi uita presẽs
quid uero per dexteram nͥ
perpetua uita signatur:
unde scriptum est. Leua eiꝰ
sub capite meo. et dextera il¬
lius amplexabitur me. Qr
igitur redemptor nr̃ iam

Expanded text:
monumentum venerunt, et monumentum venerunt, et ei, quem viventem dilexerant, etiam mortuo, studio humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum. Sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sint ex eorum imitatione facienda. Et nos ergo in eum qui est mortuus credentes, si, odore virtutum referti, cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Illae autem mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet ilsupernos cives aspiciunt, quae cum virtutibus ad Deum per sancta desideria proficiscuntur. Notandum vero nobis est, quidnam sit quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram nisi vita praesens? Quid vero per dexteram nisi perpetua vita signatur? Unde scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabiigitur Redemptor noster jam
Abbreviated transcription (Latin):
lectiombus fratres ka¬
rissimi per dictatum loqui
consuemi. s quia lacessente
stomacho ea que dictauero le¬
gere ipse non possum quosdã
ur̃m mmus libenter audien¬
tes intueor. Unde minc ame¬
met ipso exigere contͣ moiẽ
uolo ut intra sacra missarũ
sollemtia lectionem sancti
enuange lii non dictando f
cum loquendo edisseram. Sic¬
q excipiantur ut loquimur.
quia colloquutioms uox cor¬
da torpentia plusqͣm sermo
lectionis excitat. et quasi qͣ¬
dam manu sollicitudinis
ut eiugilent pulsat. Et qd̃
ad ħ opus me sufficere non¬
posse indeo sed tamen iures
quas imperitia denegat.
caritas ministrat. Scio nã¬
q qui dixit aperi os tuum.
et ego ad implebo illud. Bo¬
nim ergo opus nobis in uo¬
luntate sit. ⁊ lam ex diuio¬
adutorio erit imꝑfectione
deest ut eo die laudes clebi¬
tas taceat lingua carius qͦ
iuidelicet die caro resurrexit
auctoris. Audistis fratres
karusimi quod sancte mu¬
lieres que dominuni erant
setute. tum a romatibus ad

Expanded text:
lectionibus, fratres charissimi, per dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex diviadjutorio erit in perfectione.de est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. 2. Audistis, fratres charissimi, quod sanctae mulieres quae Dominum fuerant secutae cum aromatibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tuius semini sunt uniti. Uñ
⁊ eisdem gentibus per egregiũ
predicatorem dicitur. Si aũt
uos xpisti . ergo abrahe semen
estis. Si igitur nos per fidem
xpisti abrahe iam semen exi¬
stimus. uidei propter perfidi¬
am abrahe filii esse desierunt.
Quia uõ in illo die tremendi
examims parentes boni mał
filiis prodesse non possunt.
testatur propheta qui dicit.
noe ⁊ damel. ⁊ iob si fuerint
in medio eius. uiuo ego dic̃
dominus deus qr filium
filiam non lib̾alunt. s ipsi
insticia sua lib̾abunt aminaᷤ
suas. Et rursum. Quia boni
filii nichil mał parentibus
prosint. sed ad reatum potiꝰ
malorim parentum profici¬
at bonitas filiorum. Ipsa per
se ueritas non credentibus
dicit iuideis. Si ergo in beez ebub
ectio demonia. filii ur̃i in quo
eitiunt: ideo ipsi iudices ur̃i¬

Expanded text:
cujus semini sunt uniti. Unde cujus semini sunt uniti. Unde et eisdem gentibus per egregium praedicatorem dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Si igitur nos per fidem Christi, Abrahae jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibus Judaeis dicit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
facite fructus dignos penitẽ¬
tie imius cuiusq conscientia
conuenitur. ut tanto maiora
querat boriorum operum lu¬
cra per penitentiam qnͣto gͣ¬
uiora sibi intulit dampna ꝑ
culpam. Sed uidei de genere
nobilitatis gldriantes id cir¬
to se agnoscere peccatores no¬
lebant quia de abrahe styrpe
descenderant. Quibus recte
dicitur. Et ne ceperitis dicere
patrem habemus abraham.
dico autem uobis. quia potẽ
deus de laꝑidibus istis suscita¬
re filios abrahe. Quid enim
lapides nsi corda gentilium
fuerunt ad intellectis dei om¬
ipotentis insensibilia: sicut
etiam quibusdam ex iudeis dr̃.
Auferam cor lapidm̃n de carne
nr̃a. Nec immerito lapidum
nomine gentes signifitate
sunt que lapides coluerunt.
Unde scriptum est. Similes
illꝰ fiant qui facunt ea et õs
qui confidunt meis. De qui¬
bus minirum lapidibus fi
lii abrahe suscitati sunt. Q
dum dura gentilium corda ĩ
abrahe semmine .i. iuxpisto cce¬
diderunt. eius filii facti sunt

Expanded text:
Facite fructus dignos poenitenFacite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham; dico enim vobis quia potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quid enim lapides nisi corda gentilium fuerunt, ad intellectum Dei omnipotentis insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirbrahae suscitati sunt, quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ximis erequitur. quasi uene¬
nati filii de uenenatis paren¬
tibus nati sunt. Sed quia iã
pecrauimus. qr usu male con¬
suetudinis inuolirit suimus
dicat quid nob̾ faciendum sit
ut fugere auentura ira ua¬
fructus dignos penitentie. In
quibus uerbis notandum est
ꝙ amncis sponsi non solum
fructus peintentie. s dignos
peinitentie ammonet esse fa¬
ciendos aluid namq est fruc¬
tum facere aliud dignum
penitentie facere. Ut enim
secundum dignos penitentie
fructus loquamur. sciendũ
est quia quisquis uluita milla
commisit. huic iure concedit᷑
ut licitis utatur. Sicq pieta¬
tis opera faciat. ut tamen si
no luerit eaque mundi sunt
non relinquat. At siquis in
fornicationis culpa uł fortas¬
se quod est grauius in ad ulte¬
rio lapsus est. tanto a se lici¬
ta debet abscidere. quauto se
mennuit et illicita perpetra ᷤ¬
se. Neq enim par fructus es¬
se boni operis debet eius qui
mimis ⁊eius qui amplius
eius qui inquibusdam facino¬
ribus cecidit. Per ħ ergo ꝙ dr̃¬

Expanded text:
ias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira vafructus dignos poenitentiae. quibus verbis notandum est, quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet faciendos. Aliud namque est fructus facere, aliud dignos poenitentiae facere; ut enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur, sciendum est quia quisquis illicita nulla commisit, huic jure conceditur ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod gravius est, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere, quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neque enim par fructus esse boni operis debet ejus qui minus, et ejus qui amplius ejus qui in quibusdam facinoribus cecidit, et ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uero temperatine uirtutis ÷
tta ut dissoluta membra tẽ¬
perando constringat. Quid
itaq per mirtum nͥ hii signa¬
ti sunt qui afflictionibus pro¬
ximorum compati sciunt.
eorumq tribulationem per
compassionem temperant
Inxͣ hoc ꝙ scriptum est . Gra¬
tias ago deo qui consolatur
nos in omni tribulatione nr̃a
ut possimus ⁊ ipsi consolari
eos qui in omni pressura st̃
Qui dum afflictis ꝓximis
uerbum uł opem consolati¬
onis ferunt. eos proculdu¬
bio adstatum rectitudinis
constringunt. ne munode¬
rata tribulatione indespe¬
ratione soluantur. Quos
autem peroliuam nsi mi¬
sericordes accipimus. qr gͤ
ce oleos misericordia uocatur.
et qͣi oliue liquor ant̃ om̃i¬
potentis dei oculos mĩe fructꝰ
sione subiuugitur. Ponam
bietem que ualde crescendo
ad aeris alta sustollitur nͥ
hii designati sunt qui intͣ
sanctam eccliam ad huc in
t̾renis corporib positi iam ce¬
lestia contemplantur. Et

Expanded text:
vero temperativae virtutis est, vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiasione subjungitur: Ponam bietem, quae valde crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coele
Abbreviated transcription (Latin):
dicatoribus non patebat.
doctrine post modum riuos
emanauit. Cui adhuc ex
tur dabo insolitudinem ce¬
drum et sꝑmam. Cedrum
qr magni odoris est. atq
inputribilis uature iure
accipumus inpromissione
despina uero ħ cum peccan¬
ti homini dictum est. t̾ra
tua spinas⁊ tribulos g̾mi¬
nabit tibi. Quid mimrũ
si sc̃e ecclesie illud proniitti¬
tur ꝙ peccati homini ꝓro
pena multiplicatur: Sed
cedri signantur nomine
hii qui uirtutes et signa
exhibent in sua operattone
qui dicece cum paulo ualẽt
xpisti bonus odor sumus dõ.
Quoꝵ corda ita met̾no amo¬
re solidata sunt. ut ea iam
terrem amoris putredo nl¬
la corrumpit. ꝑ spinam uͦ
signati sunt doctrine spiri¬
tuał uiri qui dum de pecca¬
tis ac uirtutib disserunt.
et mͦ et̾na supplicia minant᷑.
modo celestis regui gaudia
promittuntunt. cor audien¬
tium pungunt. Sicq mẽ¬
tem dolore compunctionis ꝑ¬
forant. ut ab eorum cculis
quasi quidam sanguis amme
lacrime decurrant. Mirtus

Expanded text:
aedicatoribus non patebat, aedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex tur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus
Abbreviated transcription (Latin):
nichil accipientes agentib
Nos ergo debemus suscipere
eiusmodi ut cooperatores
simus ueritatis. Qui enim
spiritualia dona habentib
temporalia sub sidia tribuit
in ip̃sis donis spiritualibus
cooperator existit. Nam cũ
pauti sint qui spiritualia
dona perciput et multi
qui rebus temporalibus ha¬
bundant. per ħ se diutes
uirtutibus pauperum inse¬
runt. quo eisdem scĩs pau¬
peribus desius diuitiis sola¬
ciantur. Unde cum per ysa¬
gentilitati .i. sancte eccłie
spiritalim uirtutum me¬
rita. tamquam deserto ar¬
sertum in stagna aquaxũ
et terram minam in riuos
aquarum. Dabo in solitudĩe
cedrum ⁊ spmam mirtum
et liguum oliue. Ponam
indeserto abietem. ulinum.
et buxum simł ut uideant
et sciant ⁊ recogitent ⁊ intel¬
aquarum posuit qr genti¬
litas que prius per aridita¬
tesu meritis nullos bonoꝵ
operum fructus ferebat. flu¬
enta sc̃e predicationis dedit.
Et ipsa ad qm prius pro as¬
peritate sue siccitatis uia p̾¬

Expanded text:
nihil accipientes a gentilibus. nihil accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere eiusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Qui enim spiritalia dona habentibus temporalia subsin ipsis donis spiritalibus cooperator existit. Nam cum pauci sint qui spiritalia dona percipiunt, et multi qui rebus temporalibus abundant, per hoc se divites virtutibus pauperum inserunt, quo eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. Unde cum per Isagentilitati, id est sanctae Ecclesiae, spiritalium virtutum merita, tanquam deserto arsertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum. Dabo in solitudine cedrum, et spinam, et myrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelaquarum posuit, quando gentilitati, quae prae ariditate mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via pr
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis ipse prophetiam
non habeat ap̃ ommpot᷑ ta
men dominũ ꝓnh̾ie premia
habeb̾. Ista enim fortasse iꝰ¬
tus est.⁊ qͣnͣtum in ħ mundo
nichil possidet. tanto loquẽdi
pro iusticia fidutiam maio¬
res ht̃. Hunc dum ille sustẽ¬
tat qui m ħ mundo aliquid
possidet et fortasse ad huc a
iusticia loqui libere non pre¬
sumit. iusticie illius liberta¬
tem sibi participem facit.u
cum eo pariter iusticie premi¬
a retipiat quem sustentando
uiuat quatinus eandem iu¬
sticiam libere loqui potuiss
Iule ꝓpħie spiritu plenus ẽ
s tamen corporeo eget ali¬
mento. Et si corpus non re¬
ficitur certum est ꝙ uox ip̃a
sb̾trahatur. Qui igitur ali
ꝓpheta est tribuit prophetie
illius iures ad loquendum de¬
dit. Cum ꝓpheta ergo mer¬
cedem ꝓphete recipiet. qr et¬
non fuit. Hoc tamen ante¬
dei oculos exhibuit ꝙ adui¬
uit. hinc est enm quod de
quibusdam peregrinantib
per iohannem dicitur . ꝓ no¬
mine enim ꝓpisti ꝓfecti st̃

Expanded text:
quamvis ipse prophetiam quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset. Ille prophetię spiritu plenus est, sed tamen corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa subtrahatur. Qui igitur alim, quod propheta est, tribuit, prophetię illius vires ad loquendum dedit. Cum propheta ergo mercedem prophetę accipiet, qui, etnon fuit, hoc tamen ante oculos dei exhibuit, quod adiuvit. Hinc est, quod de quibusdam peregrinantibus per Iohannem dicitur: Pro nomine enim Christi profecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
preceteris precipiuntur. Hĩc
etiam persemet ipsam ueritaᷤ
dicit. date slemosinam. et
ecce omma munda sunt nob̾¬
Hinc scriptum est. Ignem ar¬
dentem ertinguit aqua. et
elemosina resistit peccatis.
Hinc iterum dicitur. conclude
elemosinam incorde panperis
et ħ pro te exoraui. Hinc bo¬
mis pat̾ innocentem filiumm
ammonet dicens. Simult̃
tͥ fuerit habundanter tribue.
si exignum fuerit etiam exi¬
guum libent̾ stude inpartire.
Ut autem qͣnͣta esset uirtus
penitentie ex susceptione in¬
digentium redẽptor nr̃ ostẽ¬
deret dixit. Qui retipit ꝓphe¬
tam in nomine prophete. mͥ¬
cedem ꝓphete accipiet. Inqͥb¬
notandum est qr non ait. m̾¬
cedem de ꝓpheta. uł mercedẽ
deiusto. s mercedem ꝓph̾e. et
mercedem iusti accipiet. Alius
est emin merces de propheta
aliuid merces prophete. atq
aliud merces denisto aliud
merces iusti. Quid est enm
dicere mercedem prophete ac¬
cipiet nisi qr is qui prophe¬
tam sua largitate sustentat

Expanded text:
prae caeteris praecipiuntur. Hinc prae caeteris praecipiuntur. Hinc etiam per semetipsam Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobim scriptum est: Ignem ardentem extinguit aqua, et elemosina resistit peccatis. Hinc iterum dicit: Conclude ęlemosinam in corde pauperis, et hęc pro te exorabit! Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impertire! Ut autem, quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium, redemptor noster ostenderet, dixit: Qui recipit prophetam in nomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; dum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'mercedem de iusto', sed 'mercedem prophetae' et 'mercedem iusti / accipiet'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo faciemus : Pertus¬
se emm terrore fuerant qr
consilium querebant. Seq̃r¬
Rndens autem dicebat ill.
qui ht̃ duas timicas det nõ
habenti. et qui ht̃ escas siłr
fatiat. Per ħ qd̾ tunita plus
est neccessaria usui nr̃o qm
pallium. Ad fructum digñ
penitentie pertinet ut non
solum ext̾iora queq et mi¬
nus neccessaria. s ipsa ual¬
de neccessaria diuidere cum
ꝓximis debeamus. scilicet
uel escam qͣ carnaliter iuui¬
Quia in lege scriptum est.
diliges ꝓxinum tuum sic̃
te ipsum. Minus ꝓximum
amare conuincitur qui nõ
cum eo inneccessitate illius
etiam ea que sibi sunt nec¬
cessaria partitur. Idcixco de
diuidendis cum proximo
duabus tunicis dant pre¬
ceptum. qr ħ de una diti no
potuit. Qm̃ siuna diuiditur
nemo uestitum. Indimidia
quippe tunica et nudus re¬
manet qui accepit et mudus
qui dedit. Intͣ hec autem sci¬
endum est qnͣta misericordie
opera ualeant. cum ad fruc¬
tus dignos penitentie ipsa

Expanded text:
Quid ergo faciemus? PerculQuid ergo faciemus? Perculsae enim terrore fuerant quae consilium quaerebant. tem, dicebat illis: Qui habet duas tunicas, det non habenti, et qui habet escas, similiter faciat. Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro, quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet. Ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter viviQuia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum , minus proximum amare convincitur, qui non cum eo in necessitate illius etiam in ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividitur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica, et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est quantum misericordiae opera valeant, cum ad fructus dignos poenitentiae ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Arbor huiis mundi est ii¬
uersum genus humamim.
Securis uero est scilicet re¬
demptor noster . qui uelut.
ex marbrio et ferro tenet᷑
ex humanitate s incidit ex
duunitate. Qͤ indelicet se¬
turis iam ad radicem arboriꝰ
posita est. quia et si per pa¬
tientiam expecrat uidetur
tamen quid factura est.
omms ergo arbor non faci¬
ens fructum bomim extidet᷑
et in ignem mittetur. Q
imus q̃iuisq peruersus paratã
citius gehenne contrematio¬
nem muenit. qui hic fructũ
boni operis facere contempsit.
Et notandum qd̾ securim ñ
uixͣ ramos positam s ad radi¬
cem dicit. Cum enim malo¬
rum filii tolluntur quid aliud
quam rami infructuose ar¬
boris absciduntur. Cum u̾o
tota simł progenies cum
parente tollitur infructuosa
arbor aradice abscisa est ne
iam remaneat nr̃i praua
tterum soboles subcrescat.
In quibus iohannis baptiste
uerbis constat. ꝙ audienti¬
um corda turbata sunt. cũ
ꝓtinus sub infertur. Et in¬
terrogabant turbe dicentes

Expanded text:
s mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam exspectat, videtur tamen quid factura est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur, quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor 1521 a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur: Et interrogabant eum turbae, dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
solum. uerum etiam quib¬
dam dedit. s tam̃ baptisinũ
suum in remissionem ppr̃oꝵ
dare non potint. Remissio ⁊¬
dare non poterat predicabat.
ut sicut incarnatum uerbũ
patris precurrebat uerbo p̾¬
pcc̃a solui non possunt. ut
qr eius sermo precurrebat p̾¬
sentiam redemptoris ipsum
quoqi eius baptisma precedẽ¬
do fieret umbra u̾itatis. Se¬

Expanded text:
 verum etiam quibusdam dedit; sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio dare non poterat, praedicabat, ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo prpeccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
est. in nouissimis diebus eiͭ
mons domus donnm prepa¬
ratus mnu̾tice montium.
Nam hunc esse xpistum pu¬
tabant sicut per euuange li¬
um dicitur. Estimante au̾t
populo et cogitantibus om̃i¬
bus incordibus suis de ioh̾e
ne forte ipse esset xpistus
quem et requirebant dicen¬
tes. N lumquid xpistus es
tu: S insi idem iohannes
apud se uallis esset repletꝰ
gratie spiritu non fuisset.
Qui ut hoc ꝙ erat ostendẽt
dyxit. uenit fortior me cuiꝰ

Expanded text:
est: In novissimo dierum erit est: In novissimo dierum erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium . Nam hunc esse Christum putabat, sicut per Evangelium dicitur: Aestimante autem populo et cogitantibus omnibus in cordibus suis de Joanne, ne forte ipse esset Christus, quem et requirebant dicentes: Nunquid Christus es tu ? Sed nisi idem Joannes apud se vallis esset, repletus gratiae spiritu non fuisset. Qui ut hoc quod erat ostenderet, dixit: Venit fortior me post
Abbreviated transcription (Latin):
impleta crescit. mons autẽ
et collis humiliatus decres¬
cit. Quia nimirum infide
mediatoris dei et hominũ
hominis xͥ ihu. et gentilitaᷤ
plenitudinem gratie acce¬
pit. et uidea per errorem ꝑ¬
fidie hoc unde tumebat perdi¬
dit. Omns enim ualł imple¬
bitur. quia corda humilium
sacre dotrine eloquo uirtutũ
gratia rep lebuntur. iuxta
ħ ꝙ scriptum ÷. Qui emittit
fontem in conuallibus. Et
unde rursum dititur. Et cũ¬
ualles habundabunt fru¬
mento. Amontibus quippe
aqua dilabitur quia super¬
bas mentes ueritatis doct᷑¬
na deserit. s fontes inconual¬
libus surgunt. quia men¬
tes humilium u̾bum predi¬
cationis accipiunt. Iam in¬
demus. Iam conualles fru¬
mento habundare conspiti¬
mus. quia illorum ora ꝑa¬
bulo ueritatis impleta sũt
qui nuttes ac simplices hu¬
ic mundo despicabiles esse
udebantur. Ipsum quoq io¬
hannem baptistam qui a
ter celsum ac solidum mon¬
tem credebat. De quo scriptũ

Expanded text:
impleta crescit, mons autem impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit, quia nimirum in fide Mediatoris Dei et hominum hominis Christi Jesu et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae hoc unde tumebat perdidit. Omnis enim vallis implebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia ter celsum ac solidum montem credebat, de quo scriptum