comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de utiq est quod ego in remediabilit̾
plango que noui ⁊ incessabilit̾ lugeo
deam ad prioris glorie statum. Quod
⁊ si apud homines impossibile uidet᷑
apud deum tñ omnia possibilia sunt.
Ip̃e est enum qui alleuat a t̾ra inopem
⁊ de stercore erigit pauperem: ut collo¬
cet eum cum pͥncipib ppłi sui. Ip̃e est
qui sterilem facit in domo matrem fili¬
oꝵ letantem. Non ergo dubites neq
desperes mutari te posse in melius. Si
enim tantum potuit diabolus ut a cel¬
sis uirtutũ fastigiis in profundum te
duceret maloꝵ: qͣntomagis pot̃it deus
re. ⁊ ñ solum in id restituere te quod fu¬
isti. s ⁊ beatiorem multo ꝙͣ pͥus uide¬
baris efficere : Tm̃ est ne concidas aĩo.¬
neq spem tͥ abscidas bonoꝵ. Ne queso¬
ne accidat tibi quod impiis solet. Non
addutit aĩam: s impietas. Et prop¬
terea salomon ñ dixit. quia om̃is qui
uen̾it in profundũ maloꝵ contẽpnit:
desperare salutem. ⁊ contempne cum in

Expanded text:
de utique est quod ego irremediabiliter plango, quia novi, et incessabiliter lugeo deam ad prioris gloriae statum. Quod etsi apud homines impossibile videtur, apud Dominum tamen omnia possibilia sunt . Ipse est enim qui allevat de terra inopem, et de stercore erigit pauperem, ut collocet eum cum principibus populi sui. Ipse est qui sterilem facit matrem super filios laetantem . Non ergo dubites, neque desperes mutari te posse in melius. Si enim tantum potuit diabolus, ut a celsis virtutum fastigiis in profundum te duceret malorum, quanto magis poterit Deus re, et non solum in id te restituere, quod fuisti, sed beatiorem multo quam prius videbaris efficere! Tantneque spem tibi abscidas bonorum, ne, quaeso, accidat tibi quod impiis solet. Non desperationem, sed impietas. Et propterea Salomon non dixit, quia omnis qui venerit in profundum malorum, contemnit; desperare salutem et contemnere, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
de uerbo hoc respondere tͥ. Est enĩ deus¬
test liberare nos de camino ignis arden¬
tis. ⁊ de manib tuis rex liberabit nos¬
Quod ⁊ si ñ. notum tͥ sit rex qͥa diis tuis
ũ seruiemus.⁊ ymaginem aureã quã
statiusti ñ adorabimus. Ex hiis uerbis¬

Expanded text:
de hoc verbo respondere tibi. Est enim Deutens eripere nos de camino ignis ardentis; et de manibus tuis, rex, liberabit nos. Et si non, notum sit tibi quia diis tuis non servimus, et imaginem auream quam statuisti n
Abbreviated transcription (Latin):
tio. nulla cupiditas feda repellitur. s
si uen̾it fornicationis sp̃s: ingreditur.
Si iactantie. si auaricie. ⁊ hoꝵ neqͥores
⁊ impuriores uen̾int: nemo prohibet.
nemo propellit. Nuillus enim ei custos.
nullus remansit edituus. Nam prius
sicut ad celi secreta nullus huiusmodi
malis indulgetur actessus: ita nec ad¬
purissimam mentem tuam penetrare

Expanded text:
tio, nulla cupiditas foeda repellitur, sed tio, nulla cupiditas foeda repellitur, sed si venerit fornicationis spiritus ingreditur, si jactantiae, si avaritiae, et si horum nequiores et impuriores venerint, nemo prohibet, nemo propellit: nullus enim custos, nullus remansit aedituus. Nam prius sicut ad coeli secreta nullus hujuscemodi malis indulgetur accessus, ita nec purissimam mentem hujuscemodi penetrare
Abbreviated transcription (Latin):
plum corporis tui contemplatus est tẽ
cum castitatis splendore sulgeret. par¬
uam profecto ⁊ ualde inferiorem illã
ppheticam lamentationẽ putabit. in
qua barbarice manus sc̃a scoꝵ polluisse
deflentur. ⁊ sacras edes ignis ppłat
hostilis. ubi contaminata cherubin ⁊
archa. ⁊ ꝓpiciatorium. tabuleq lapi¬
dee ⁊ urna aurea lamentant᷑. Hec enĩ
lamentatio quam ego defleo tanto illa
illius templi parietes erant. Hoc hoc
sanctius multo fuit quod in te erat
templum. Non enĩ auri ⁊ argenti me¬
tallis. s uirtutib animi ⁊ donis sc̃i
spiritus radiabat. Habebat enĩ intra
se archam ⁊ duo cherubin. idest fidem
patris ⁊ filii ⁊ spiritus sancti insitã.
ornamentis sius. cunctisq que diui¬
nitus consecuta fuerat spoliata mun̾i¬
bus: remansit deformis ac turpis.
Periit ab ea om̃e munimen. omnis q
ñ seruantur ingressus. s patet om̃ib
malignis spiritib: ad corruptelã aĩe
festinantib. Nulla inde turpis cogita¬

Expanded text:
plum corporis hominis Dei contemplatus est, cum castitatis splendore refulgeret parvam profecto et valde inferiorem illam prophetiam lamentationem putabit, in qua barbaricae manus sancta sanctorum polluisse deflentur, et sacras aedes ignem populasse hostilem. Ubi contaminata Cherubin, et arca ac propitiatorium, tabulae duae lapideae, et urna aurea lamentantur. Haec lamentatio, quam nos deflemus, tanto illa illius templi parietes erant. Hoc sanctius multo fuit, quod in eo erat templum. Non enim auri et argenti metallo, sed virtutibus animi, et donis Spiritus sancti radiabat. Habebat enim arcam intra se et duo Cherubin, id est, fidem Patris, et Filii, et Spiritus sancti sitam. ornamentis suis, cunctisque quae Divinitas consecuta fuerat, spoliata muneribus remansit deformis ac turpis: periit ab ea omne munimen omnisque n servatur ingressus, sed patet omnibus malis spiritibus ad corruptelam animae festinantibus. Nulla inde turpis cogita
Abbreviated transcription (Latin):
taus dicit. Gaudeo autem in passionib
meis. ⁊ iterum. Non solum autẽ s ⁊
głamur in tribulatõib. Si ergo hic¬
tanta patiens gaudebat ⁊ głabatur.
que erit uenia. que excusatio hiis qui
pro parius iniuriis. uel uerberibus.
aut qualibuscũq tribulatõib. q̃ utiq¬
longe illis inferiores sunt blasphe¬

Expanded text:
iens et exsultans dicit: Gaudeo autem in passionibus meis . Et iterum: Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus . Si ergo tanta patiens gaudebat et gloriabatur, quae erit venia, quae excusatio his qui pro parvis injuriis ac verberibus, aut qualib uscunque tribulationibus, quae utique illis inferiores sunt, imp
Abbreviated transcription (Latin):
accidit ut pͥus quis opib ꝙͣ uita de¬
ficiat. uerunt̃n concedamus ⁊ uiu̾e
te posse annos multos ⁊ nullam per¬
nuitationẽ tempoꝵ pati. Et qͣntum
queso istud spacũ est ad et̾na supplicia e
Q uantum hoc uoluptatis est ad illas
execrabiles ⁊ intolerabiles penas :
Nam in hac quidem uita siue bona si¬
ue mala t̾minum suum norunt. eũq
uelociter sortiuntur. in futuro aũ scl̃o
utraq ĩmortalib spaciis ꝓtendunt᷑.
Adde ⁊ illud quod etiam pene ip̃iꝰ lon¬
ge. alia ⁊ diuersa conditio est. Ignis
enim hic qui in presenti uita est: ab¬
sumit cuncta que retipit. Ille uͦ quos
susceperit semper cruciat: ⁊ pene sue
semper integros seruat. Propterea
enim ⁊ in extingiubilis dicitur. ñ so¬
lum quia ip̃e non extinguitur. s qͥa
nec eos quos susceperit extinguit aut
perimit. Scriptura etenĩ dicit. quia
⁊ pcc̃ores induent incorruptionem
scilicet ñ ad honorem uite s ad diu¬

Expanded text:
accidit ut prius quis opibus quam vita deaccidit ut prius quis opibus quam vita deficiat; verumtamen concedamus tibi vivere te posse annos multos, et nullam permutationem temporum pati, et quantum, quaeso, illud spatii ad aeterna supplicia? qexsecrabiles et intolerabiles poenas? nam et in hac quidem vita, sive bona, sive mala, terminum suum norunt, eumque velociter sortiuntur, in futuro autem saeculo utraque immortalibus spatiis protenduntur. Adde et illud quod etiam poenae ipsius longe alia et diversa conditio est, ignis enim hic qui in praesenti vita est, absumit cuncta quae recipit, ille vero quos receperat semper cruciat, et poenae suae semper integros servat, propterea enim et inexstinguibilis dicitur, non solum quia ipse non exstinguitur, sed quia nec eos quos susceperit exstinguit aut perimit. Scriptura etenim didicit, quia et peccatores induant corruptionem, scilicet non ad honorem vitae sed ad diu
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ut faceret eis. Uides qm̃ qui in¬
ñ solum ab hominib ñ potest ledi. s
⁊ ĩmiuentem celitus iram repellit.
qui uͦ semet ip̃m prodit ac ledit. etiã¬
si mille extͥnsetus diuinis beneficiis
fulciatur: ñ ei sufficiet ad salutẽ. Qͥ a
neꝙ uideis tanta mirablia que in eos¬
collata sunt profuerunt: neq aliemge¬
nis quod nichil hoꝵ adepti fuerant obfu¬
it. S qm̃ animo proposito q recto semet
ip̃õs dederunt deo: parua occasione sũp¬
ta plurimũ profeterunt. Et quidem cũ¬

Expanded text:
m qui inon solum ab hominibus non potest laedi, sed 161 imminentem coelitus iram repellit? qui vero semetipsum prodit et laedit, etiamsi mille intrinsecus divinis beneficiis fulciatur, non ei sufficiet ad salutem: quia neque Judaeis tanta mirabilia, quae in eoscollata sunt profuerunt, neque alienigenis quod nihil horum adepti fuerant obfuit; sed quoniam animo propositoque recto, cum et seipsos dederunt Deo, parva occasione sumpta plurimum profecerunt. » Quapr
Abbreviated transcription (Latin):
tere ⁊ contremiscunt etram si nichil
pericłi metuant: qͣntomagis cũ orbis
terre uniu̾sus ad iudiciũ ueniet iudi¬
candus ab eo iudice qui teste ñegeat.
qui argum̃ta ñ querat. qui oratorem
cause ñ postulet. s hiis om̃ib procul
amotis. ip̃e ⁊ gesta ⁊ u̾ba ⁊ cogitatões¬
homiñ denudet. atq in medio collocet.
⁊ cuncta uelut in tabulis qͥbꝰdã depicta
oculis eoꝵ qui cõmiser̃t ea. atq oĩm
qui assistere uidentur ostendat. qͦmͦ
ñ commouebit᷑ ⁊ ñ metuerit uniu̾sa

Expanded text:
i nihil periculi metuant, quanto magis cum orbis terrae universus ad judicium veniet, et judicandus a judice, qui teste non egeat, qui argumenta non quaerat, qui oratorem causae non postulat. Sed his omnibus procul amotis, ipse et gesta et verba et cogitationes denudet, atque in medium collocet, et cuncta velut in talibus quibusdam depicta oculis eorum quae commiserunt, ea atque omnium qui assistere videntur ostendat. Quomodo tunc commovebitur, et in metu erit
Abbreviated transcription (Latin):
transformabit᷑. Nulla erit tunt usqͣm
discordia. s cuncta consona. cuncta con¬
uenientia. omniũ enĩ scõꝵ erit una
concordia. Nullus ibi diaboli metus.¬
procul. Mors neq corporis neq anime:
s ĩmortalitatis munere: nietꝰ uterq¬

Expanded text:
cunda vita. Nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia quia omnium sanctorum erit una concordia. procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita
Abbreviated transcription (Latin):
hec tam euidentia diuine uirtutis in¬
signia. ⁊ post uniu̾sam głam q̃ eis supͣ
cunctos mortales data est: infideles ex¬
titerunt ⁊ ingrati. Caput nãq uituli
adorauer̃t. ⁊ deos quesier̃t sͥ alios fierr:
tum tante talesq dei uirtutes alie
ad huc in oculis haberentur. alie uero
recentẽ ⁊ iiꝑ gestam seruarent in cor¬
de memoriam s at u̾o̾ niniuitarũ ppłs
alienigena ⁊ barbarus. nullis pͥus diui¬
ne prouidentie beneficiis assuetus. ñ
legib. ñ mirabilib. ñ preceptis ullis
aut operib illuminatus: hominem ui¬
dit habitu naufragum. uultu peregri¬
num. nec unꝙͣ prius sibi cognitum.
in pͥmo statim ingressu dicentẽ. ad huc
triduo ⁊ niniue subu̾tetur.⁊ ex istis
solis sermonib conuersi ft̃ ad timorẽ
dei. Abiectis q continuo prioris uite
malis: ad uͥtutem se ⁊ iusticiã per peni¬

Expanded text:
haec tam evidentia divinae virtutis insignia, et post universam gloriam quae eis supra cunctos mortales data est, infideles exstiterunt et ingrati. Caput namque vituli adoraverunt, et deos quaesierunt sibi alios fieri, cum tantae talesque Dei virtutes aliae adhuc in oculis haberentur, aliae vero recentem et nuper gestam servarent in corde memoriam. At vero Ninivitarum populus, alienigena et barbarus, nullis prius divinae providentiae beneficiis assuetus, non legibus, non mirabilibus, non praeceptis ullis aut operibus illuminatus, hominem vidit habitu naufragum, vultu peregrinum, nec unquam sibi prius cognitum, primo statim ingressu dicentem: Adhuc triduo et Ninive subvertetur. Ex istis solis sermonibus conversi sunt ad timorem Dei, abjectisque continuo prioris vitae malis, ad virtutem se et justitia
Abbreviated transcription (Latin):
posse per penitentiã promereri. In inf̾
camenta ñ proderunt. In hac u̾o luce
positis. etiam si extrema etate adhibe¬
crede curaberis. Ideo demꝙ diabolus
om̃ia mouet ⁊ agit: ut animũ nobis
desperatõĩs inducat. Scit enim quia si
uel paruo tempore quis penitudinem
gerat. qͣmius sit breuis: ñ erit tamen¬
⁊ infructuosa conũsio. S sicut is qui
calicem aque frigide porrexerit. neqͣꝙͣ
fructum mercedis amutet. ita et is
qui promale gestis pret̾itis penitudinẽ¬
gerit. licet minus digna uideatur ad
pcc̃oꝵ pondus penitentia: tñ qͣntusc̾q
ille nitus penitendi fuerit. uel conuer¬
sionis momentũ. expers ñ erit remu¬
nerationis bonoꝵ. Nicħ̃ enim mͥ crede¬
boni operis qͣmuis sit exignũ: despici¬
etur apud iustum iudicem deum. Si¬

Expanded text:
posse per poenitentiam promereri. Post camenta non proderunt, in hac vero luce positi etiamsi in extrema aetate adhibecrede, curaberis. Ideo diabolus omnia movet et agit, ut animum nobis desperationis inducat. Scit enim vel si in parvo tempore quis poenitudinem gerat, quamvis sit brevis non erit tamen infructuosa conversio. Sed, sicut is qui calicem aquae frigidae porrexerit, nequaquam fructum mercedis amittit, ita et is qui pro male gestis praeteritis poenitudinem egerit, licet minus digna videatur ad peccatorum pondus poenitentia, tamen quantuluscunque ille nutus poenitendi fuerit vel conversionis momentum, expers non erit remunerationis bonorum. Nihil enim boni operis, quamvis sit exiguum, despicietur apud justum judicem Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
erga eum tot tantis ꝙ prouisionibus¬
dñs uteretur. Sciebat enim xp̃s qd̾
auarus esset iudas: ⁊ pro amore pe¬
cume periturus.⁊ ñ solum ñ arguit
eum pro hoc uicio. s ⁊ latentibus me¬
dicamentis curare uoluit. ip̃i cõmit¬
tens dispensationẽ pecunie. ut habens
in manib quod desiderabat ꝑniciosa
passio expleta cupiditate cessaret. nec
decideret in illam mortis foueam. s
minorib malis maiora deprimeret.
Suc anomnib qui semet ip̃i ñleserit.
ab alio ñ potest ledi. Er rursum qui¬

Expanded text:
erga eum tot tantisque provisionibuerga eum tot tantisque provisionibus uteretur. Sciebat enim Christus quod avarus esset Judas, et pro amore pecuniae periturus; et non solum non arguit eum pro hoc vitio, sed et 160 latentibus medicamentis curare voluit, ipsi committens dispensationem pecuniae, ut habens in manibus quod desiderabat, perniciosa passio, expleta cupiditate, cessaret, ne decideret in illam mortis foveam, sed minoribus malis majora reprimeret. Sic in omnibus qui semetipsum non laeserit, ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
Non ne ꝑmansit semper idem paulus.
⁊ idem uocatus apls: Econtra autem
uidas unus fuit ⁊ ip̃e de duodetim. et
uocatus apłs fuit xp̃i. s neq qd unus
ex duodetim fuit. neq quod uocatus
apłs dictus est: prodesse ei qͥcꝙͣ potuit.
ñ habenti auimum uirtutib deditum
S paulus quidem cum penuria ⁊ pla¬
gis cucurrit cursum qui ducit ad celũ.
Ille uͦ cum ⁊ prior uocatus esset in apłã¬
tum.⁊ simili cum cet̾is gr̃a donatus.
celestemq edoctus e̾ẽt philosophiam.
⁊ sacre xp̃i mense uenerandiq sacra¬
menti particeps extitisset. habuisset¬
q etiam donum sp̃s sc̃i. ita ut mortuos
suscitaret. leprosos curaret. ac demo¬
nes effugaret. cumq de contẽptu rer̃
scłarium frequent̾ fuisset edoctus. ad¬
herens laterib xp̃i. atq indigentiũ
sibi esset cominissa dispensatio. qͦ scili¬
cet auaricie ꝑ hec latens in eouicium
sauaretur. erat enim fur: tñ nec sic
quidem proficere in meliꝰ potuit. cũ

Expanded text:
nsit, inquit, semper idem Paulus, et idem vocatus apostolus? Econtra autem, Judas unus fuit et ipse de duodecim, et vocatus apostolus fuit. Sed neque quod unus ex duodecim fuit, neque quod vocatus apostolus dictus est, prodesse ei quidquam potuit non habenti animum virtutibus deditum. Sed Paulus quidem cum penuria et plagis cucurrit cursum qui ducit ad coelum; ille vero, cum et prior vocatus esset in apostolatum, et simili cum caeteris gratia donatus, coelestemque edoctus esset philosophiam, et sacrae Christi mensae venerandique sacramenti particeps exstitisset, habuisset etiam donum Spiritus sancti, ita ut mortuos suscitaret, et leprosos curaret, ac daemonia effugaret, cumque de contemptu rerum saecularium fuisset edoctus, adhaerens lateribus Christi, atque indigentium sibi esset commissa dispensatio, quo scilicet avaritiae per hoc latens in eo vitium sanaretur, erat enim fur: tamen nec sic quidem proficere in melius potuit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ille ñ solum nullo intͥnsetus impellen¬
te delapsus est. s econtrario plirrib
adiutus remediis stare non potuit.
uis ut hec ñ solum ꝑsingulos gesta
s etiam per plurimos doceam: Qͣnta

Expanded text:
ille non solum nullo intrinsecus impellente dilapsus est, sed e contrario pluribus adjutus remediis stare non potuit. Vis ut haec non solum per singula gesta, sed etiam per populos doceam? Quanta
Abbreviated transcription (Latin):
petra melle saturauit eos. Et quidem
multam itin̾is fatigatõem ⁊ laborẽ sitis.
aquis frigidis e saxo fluentib frueban¬
tur. easq multo cũ desid̾io hauriebant.¬
liter porandi cupiditas explebatur. aqͣs

Expanded text:
aturavit eos, quando multam itineris fatigationem et sitim aquis frigidis ex saxo fluentibus fruebantur, easque magno desiderio auriebantciter talis cupiditas explebatur, aquas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amicis. ⁊ om̃ib om̃ino que sunt: cõ¬
modiores esse eas plurimi asseuerant.
cendit ar sidera. Noui ⁊ ego quod non
restringat quidem nullus. qui accen¬
dant uero ⁊ magis magis q inflãment:
om̃s. Fauent enim huic malo ñ solũ illi
qui ab eo capti sunt: s ⁊ illi qui ñdum

Expanded text:
, amicisque, et omnibus omnino que sunt commodiores eas esse pluribus visum est. cendit ac sidera. Quae videlicet non exstinguat quidem nullus est, qui vero accendant et magis magisque inflamment, omnes. Favent autem huic malo non solum illi qui ab eo capti sunt; sed et qui nondum
Abbreviated transcription (Latin):
demiq ⁊ udam inmicꝰ huit rapͤuit.
quia forte nesciebat quod esset reditꝰ
ad salutem: si lapsum suum per peni¬
tentiam reformaret. Ego enim etͥiam¬
si mirum uidetur esse quod dico. ne il¬
lud quidem uide pcc̃m dixĩm uires
excedere potuisse penitentie. Propt̃¬

Expanded text:
et Judam inimicus hinc rapuit, ne forte, quia sciebat quod esset reditus ad salutem, lapsum suum poenitentia reformaret. Ego enim, etiamsi mirum videtur esse quod dico, ne illud quidem Judae peccatum dixerim vires excedere poenitentiae pot
Abbreviated transcription (Latin):
ibi iam etiam si penitebit nos ualde e¬
num penitebit. s nulla erit utilitas
penitentie. ⁊ licet sit stridor dentiũ.
licet ululatus ⁊ fletus. licet fundamꝰ
preces ⁊ innum̃is obsecratõib proda¬
memus: nemo audiet. nemo subueni¬
et. s ne extremo quidem digito aquã
quis infundet lingue nr̃e posite in flã¬
mis. s audiemus illud quod diues
ille ab abraham. quia magñ confir¬
matum est chaos inter nos ⁊ uos. ⁊ neq
hinc illuc transiri potest: neq inde huc.

Expanded text:
hoc, jam etiamsi poenitebit nos, valde ehoc, jam etiamsi poenitebit nos, valde enim poenitebit, sed nulla erit utilitas poenitentiae, et licet stridor dentium sit, licet ululatus et fletus, licet fundamus preces, et innumeris obsecrationibus proclamemus, nemo audiet, nemo subveniet, sed ne extremo quidem digito aquam quis infundet linguae nostrae positae in flammis, sed audiemus illud quod dives ille audivit ab Abraham, quia chaos magnum confirmatum est inter nos et vos, et neque hinc illuc transire  Forte, transiri potest, neque inde huc.
Abbreviated transcription (Latin):
ad uoluntatẽ dei implendam. ꝓpt̾ea
enim creauit nos deus ⁊ esse fẽcit qui
ñ eramus: ut et̾na in nos conferat bo¬
na ⁊ prestet regna celoꝵ. Non enim
nos ad hoc fecit: ut gehenne nos tͣdat:
igniq perpetuo. Regnũ celoꝵ ꝓpter¬
nos. gehenna propter diabolum facta est.
et hoc ita esse ex euangeliis doceam. Ip̃e
etenim dñs dicit hiis qui a dextris sunt.
uenite benedicti patris mei. pertipite
regnum quod paratum est uob̃ aconsti¬
tunone mundi. Illis aũ qui a sinistris
sunt: dicit. Discedite a me maledicti
in ignem eternum qui p̃paratus est. ñ
dixit uob̃. s diabolo ⁊ angelis eiꝰ. Sic
ergo propter diabolum gehenne ignis.
propter homines: regnum celorum a
constitutõe mundi preparatum est.
Tm̃ est ne nosmet ip̃os ab ingressu bo
noꝵ persistendo in malis pertinaciter
excludamus. Donec enim sumꝰ in hac
uita qͣntacũq nob̃ accid̾int peccata:
possibile est om̃ia ablui ꝑ penitentiã.
Cum aũ abducti fuerimus de hoc scło.

Expanded text:
ad voluntatem Dei implendam, propterea enim creavit nos Deus et esse fecit, qui non eramus, ut aeterna nobis conferat bona, et praestet regna coelorum, non nos ad hoc fecit, ut gehennae nos tradat, ignique perpetuo, regnum coelonos, gehenna propter diabolum facta est. Et hoc ita esse ex Evangeliis doceam. Ipse etenim Dominus dicit his qui a dextris sunt, Venite, benedicti Patris mei: percipite regnum quod paratum est vobis a constitutione mundi . Illis autem qui a sinistris sunt dicit, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est, non dixit vobis, sed diabolo et angelis ejus . Sic ergo, propter diabolum gehenna ignis, propter hominem regnum coelorum a constitutione mundi praeparatum est. Tantum est, ne nosmetipsos anorum persistendo in malis pertinaciter excludamus, donec enim sumus in hac vita, quantacunque nobis acciderint peccata, possibile est ablui omnia per poenitentiam, cum autem abducti fuerimus de saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
cernant sodalib pessimis. contumeliis.
dico opprobriis. liuore. inuidia. insidiis.
criminatõib ⁊ ꝑniciosissimis curis me¬
tu iugi. tremore frequenti ⁊ nulle aliis
huiꝰmodi infaustis consortib. nelut an¬
guium corona circundari. fructũ uero

Expanded text:
cernant sodalibus pessimis, contumeliis dico, opprobriis, liuore, insidiis, criminationib. & perniciosissimis curis, metu iugi, timore frequenti, & mille aliis huiusmodi infaustis consortibus, velut sanguinum corona circundari; adhuc tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: Et quidem mulier illa que in
euangeliis dragiam quam ꝑdiderat
iuuenit: conuocat amitas ⁊ uicinas
ut congͣtulentur ei. Ego aũ conuoca¬
bo amicostuos meosq ac uicinos nros:¬
⁊ deprecabor eos ñ ut gaudeant. s ut
lugeant mecum. nec ut gratulentur.
s ut lamententur ⁊ ingentẽ planctũ
sublatis ad celum una mecũ uocibus
reddant. Dicam ad eos. ululate mecũ¬
o amici ⁊ plangite. profundite mecũ¬
lacrimar̃. Non quia auri pondus im¬
mensum. nec argenti talenta innu¬

Expanded text:
uca. Etenim mulier illa, quae in Evangeliis drachmam quam perdiderat, invenit, convocat amicas et vicinas, ut congratulentur ei . Et ego convocabo amicos tuos, meosque et vicinos nostros, deprecabor eos convenire, non ut gaudeant, sed ut lugeant mecum, nec ut gratulentur, sed ut lamententur, et ingentem planctum sublevatis ad coelum una mecum vocibus reddant, dicendo ad eos: Ululate mecum, amici, plangite, et profundite foum: non quia auri pondus immensum, nec talenta au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hiis pascitur. Nam ⁊ ip̃i diuites etrã
si totum orbem possibile esset possideri
a singulis: adhuc tamen in desid̾io eiꝰ
arderent. Pauperes uero dum cupiunt
diuitib exequari: insanabilem rabiẽ
morbus diuersos singulis gen̾at lan¬
guores. In tantum amor pecunie om¬
nem hominem fatigat: ut neq am¬
ciciarum. neq propinquitatis. inter¬
dum etiam nec coniugis aut filiorũ:
det amori locum. quib affectib intͤ
homines nichil prefertur. Amor tñ¬

Expanded text:
 ingressi. Nam & ipsi diuites, etiam si totum orbem possibile esset possideri a singulis, adhuc tamen in desiderio eius arderent. Pauperes vero dum cupiunt diuitibus exæquari, insanabilem concupimorbus diuersos singulis generat languores. Et intantum amor pecuniæ omnem fatigat animam: vt neque amicitiarum, neque propinquitatis, interdum etiam nec coniugis, aut amori filiorum det locum. Quibus affectibus inter homines nihil præfertur. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ti qui incorꝑe sunt inueniendi dño ad iudici¬
um ueniente: metu concuciendi sunt. uiden¬
tes tali sententia impiũ eẽ. punitum. Qͦ tẽꝑe:
purgandi sunt. Qͥa siqͥd eis ex corꝑe adhuc
peccati remanserit metu ipso quando diabo¬
lum dãpnari conspielunt purgabunt᷑: rreco¬

Expanded text:
ti, qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judiciti, qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum, quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quo diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
licut fasciculi lignorum ad combu¬
stionem de similib colligantur: ita
in iudicii diem similis culpe reos.
suis similib iungere. ut exͦquo pe¬
na constringat quasi ^ fascicłm: quos actio simi¬
les fecit in malum. Sic unusquisq sc̃s in fut᷑o
iudicio ꝓquantitate uͥtutum głificabit᷑: ita et
unꝰqͥsq impiꝰ ꝓquantitate facinoꝵ condẽpna-¬
bitur. Nec de erit in futuro supplicio. futurꝰ dãp¬
nationis ordo: s iuxta qualitatẽ criminũ: discre
Sic̃ apud inferos diuiti. sermo pͣdicat eyangłicꝰ.
Sic̃ ꝓ augenda uide supplicia: dicit etiam psal¬
mus. Cõmoti amoueant᷑ filii eiꝰ : et mͣdicent.
Impii ex hoc duriꝰ in uidicio puniendi sunt
meritis dolore: ex quo uisuri sunt iustos głe
beatitudinẽ meruisse. Cunctis uidentib est
pͣcipitandꝰ diabolꝰ quando sub aspectu omĩũ
bonorum angłorum & hominum. cum eis qͥ
de parte eiꝰ erunt: in ignẽ etͣnum mutendꝰ. Dũ
sublatus fu̾it diabolus ut dãpnet᷑. multi elec¬

Expanded text:
icut facisculi lignorum ad combustionem de similibus colligantur; ita in judicii die similis culpae reos suis similibus jungere, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futuro damnationis ordo, sed juxta qualitatem criminum discretsicut apud inferos diviti sermo praedicat evangelicus , sicut pro augendo Judae supplicio dicit etiam psalmus: Commotione moveantur filii ejus, et mendicent . Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum et hominum, cum eis qui de parte ejus erunt, in ignem aeternum mittendus est. Dum sublatus fuerit diabolus ut damnetur, multi elec
Abbreviated transcription (Latin):
et da mͥ ut et ego. et hi qui te diligunt. regni tui
efficiam̃ heredes: et uidentes głam tuam. ado¬
remus bonitatem tuam: et dicamꝰ parit̾ qui

Expanded text:
hi ut et ego et hi qui te diligunt regni tui efficiamur haeredes; et videntes gloriam tuam, adoremus bonitatem tuam: et dicamus pariter, qui
Abbreviated transcription (Latin):
solum possederit. Beatus qui semꝑ habuerit diẽ
exitus sui ante occłos: et festinau̾it in illa hora
paratus ẽẽ. ⁊ sine aliquo timore peccati. uł pͥͣue
ꝯscientie inueniri. Beatꝰ qui inuen̾it fidutiam ĩ
hora illa exitus sui. qñ anima seꝑatur a corꝑe: qr
metuendi iudicis. At illa memorans oꝑa sua:¬

Expanded text:
orpore. Beatus qui semper habuerit diem exitus sui ante oculos, et festinaverit in illa hora paratus et sine aliquo timore peccati vel pravae conscientiae inveniri. Beatus qui invenerit fiduciam in illa hora exitus sui, quando anima separabitur a corpormetuendi: et tunc illa memorans opera sua
Abbreviated transcription (Latin):
ab omnib pollutis cogitationib mundatus. ⁊ ũ
mundi istius uanissimis negotus lib̾atus est. Be¬
atus qui semꝑ recordatus fu̾it de die illa trem̃¬
da et festinau̾it lacͥmarum fontib ablui: ⁊ aĩe
sue uulnera ꝓcurare. Beatus qui fu̾it effectus
tanꝗͣ nubes ad ꝓferendam pluuuiam lacͥmarũ.
ꝑ quas possit extinguere flammas adu̾sus in¬

Expanded text:
ab omnibus pollutis cogitationibus fuerit emundatmundi istius negotiis vanissimis liberatus. Beatus qui semper recordatus fuerit de die illa tremenda, et festinaverit lacrymarum fontibus ablui, et animae suae vulnera semper curare. Beatus qui fuerit effectus tanquam nubes, ad proferendam pluviam lacrymarum, per quas possit exstinguere flammas omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ m̃s ⁊ saluator m̃s qͣre me deliquisti: Misere
rum: ut ñ ibi infigar in etͣmĩ. libera me ex ore
inimicimei. ecce enĩ ut leo rugiet: deuorare me
cupiens. Excita potentiã tuam. ⁊ ueni: ut saluũ
me facias. Chorusca coruscationes tuas: ⁊ dissi¬

Expanded text:
Deus et Salvator meus, quare me dereliquisti? Miserere rum, ut non infigar in aeternum. Libera me de ore inimici mei: ecce enim ut leo rugiens devorare me cupit. Excita potentiam tuam, et veni, ut salvum me facias; corusca coruscationes tuas. Dis
Abbreviated transcription (Latin):
enim qui uenit institui. anteꝙͣ instituatur.
alios instituere cupit: ⁊ docere anteꝙͣ discat:
Priusquam erudiatur. ꝓmulgare uult leges:
⁊ anteꝗͣ discat ordines sillabarum. philoso¬
habere subiectos. ⁊ pͥusꝙͣ maiorum iussis
obtemꝑet. arripit iubentis officium: ⁊ anteqͥ

Expanded text:
enim qui venit institui, antequam instituatur, jam alios instituere cupit, et docere antequam discat. Priusquam erudiatur, promulgare vult legem: et antequam noscat ordinem syllabarum, philosohabere subjectos: et antequam seniorum jussis obtemperet, arripiet jubentis officium: et antequ
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ exceꝑit. Amator hominũ benignissime. ad
iuro te ꝑ miserationes tuas ne me cum edis
a sinistris tuis statuas: cum his qui te exacerba¬
uerunt. ne dicas michi: nesciote: S tͥbue michi
ꝓpter multam miscd̾iam tuam. in desinenter
ca: ut fiat templum gr̃e tue. Nam ⁊ si peecator

Expanded text:
inimici, amator hominum benignissime. Deus, adjuro te per miserationes tuas, ne me cum haedis a sinistris tuis statuas, cum his qui te exacerbaverunt. Ne dicas mihi, Nescio te: sed tribue mihi propter multam misericordiam tuam indesinenter cordis ut fiam templum gratiae tuae, per te,
Abbreviated transcription (Latin):
rumꝑ miserande: aꝑi os tuũ. obsecraeum: ⁊ ꝑiee
abste onera peccatorum: ora frequenter. sine cessati¬
one lacͥmas infunde: mollitiem aĩȩ tuş fuge. ne¬
gligentiam execͣre. malitiã noli amare: ama uͦ¬
masuetudinem. dilige ꝯtinentiam. meditare psal¬
pus. dilige dm̃ ex tota anima tua: sic̃ ⁊ ille dile¬

Expanded text:
somno miserando, aperi os tuum, obsecra Deum, projice a te onera peccatorum. Ora frequenter, sine cessatione lacrymas funde. Mollitiem animi fuge, negligentiam exsecrare, malitiam detestare. Ama mansuetudinem, dilige continentiam, meditare psalae. Dilige Deum ex tota anima tua , sicut ille dile
Abbreviated transcription (Latin):
requiem delitiarum paradisi. Eu ouem errantẽ
requisisti. et inuentam tuis humeris reportasti.
tuis attrahe: ⁊ offer benedicto et inmortali pa¬
tri tuo: corã cherubin. et seraphin ⁊ coram ange¬
lis scĩs: ut delitiis ꝑadisi ꝑfruens. cũ sc̃is angłis¬

Expanded text:
requiem Paradisi. Tu ovem errantem requisisti, et inventam tuis humeris reportasti abus attrahe, et offer benedicto, et immortali Patri tuo, coram Cherubim et Seraphim, et coram sanctis Angelis, ut deliciis paradisi fruens cum eis di
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝓpiciatorem dm̃ habere possimꝰ. dep̃cem᷑ eũ
qr exacerbauimꝰ eũ. humiliemꝰ nos: ut nos ex¬
altet: Defleamus: ut letificet nos: Plangamꝰ: ut
ꝯsolet᷑ nos. Proiciam a nobis ꝯsuetudinem malã.
et qͣsi uestim̃tum uͥtutẽ anime induamꝰ: maxime
nos qui hanc ꝯu̾sationẽ angłicam ꝓmeruimꝰ. Iam

Expanded text:
pitiatorem Deum habere mereamur. Deprecemur eum, quia exacerbavimus eum; humiliemur, ut exaltet nos; defleamus, ut laetificet nos, plangamus, ut consoletur nos; projiciamus a nobis consuetudinem malam et quasi vestimento virtute animi induamur, maxime nos qui jam conversationem angelicam promeruim
Abbreviated transcription (Latin):
quam regionem uel patriam non poteris u¬
nius hore mom̃to. tociꝰ uie interuallum con¬
die ꝑficis mansionem. et post multum tẽpꝰ
ac laborem imm̃sũ: ad patriam quã desideraᷤᷤ
ꝑuenis. Sic est et regnum celeste et paradisuᷤᷤ

Expanded text:
am regionem, non poteris unius horae spatio totius viae intervalla condie perficis mansionem, et post multum tempus ac laborem ad patriam quam desideras pervenies. Sic est regnum coelorum, et p
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimus inimicus ita intelligendus:⁊ ẽ. ñ ut substantia eius que¬
q̃ a d̾o facta ẽ. ꝑeat: s ut ꝓpositum ⁊ uoluntas inimica q̃ ñ ado sec
ab ip̃o ꝓcessit: int̾eat. Destruet᷑ gͦ ñ utͥ sit: s ut inimicus ⁊ mors ñ sit.
Nichil enim om̃potenti impossibile ẽ. nec insanabile ẽ aliquid facto¬
ri suo. ꝓpte̾a enim fecit om̃ia ut cẽnt. ⁊ ea que facta sunt. ut eẽnt:
ñ eẽ ñ possunt. Propt̃ qd̾ inmutationẽ quidem uarietatẽq reci¬
pient. ita ut promĩtis uł ĩmeliore uł in det̾iore habeantur statu. su¬
bstantialẽ u̾o int̾itum ea q̃ ad̾o ad hoc facta sunt. ut eẽnt. ⁊ ꝑmane¬

Expanded text:
novissimus inimicus ita intelligendus est, non ut substantia ejus qunovissimus inimicus ita intelligendus est, non ut substantia ejus quæ a Deo facta est pereat, sed ut propositum et voluntas inimica, quæ non a Deo, sed ab ipso processit, intereat. Destruetur ergo non ut non sit, sed ut inimicus non sit et mors. Nihil enim omnipotenti impossibile est, nec insanabile est aliquid factori suo: propterea enim fecit omnia ut essent; et quæ facta sunt ut essent, nec esse non possent. Propter quod immutationem quidem varietatemque recipient, ita ut pro meritis vel in meliore, vel in deteriore habeantur statu; substantialem vero interitum ea, quae a Deo ad hoc facta sunt, ut essent et permane
Abbreviated transcription (Latin):
ris audite. nec in cor hominis ascendit. que p̃ꝑauit deus diligẽti
poris huiꝰ nr̃i uoluntate dĩ. quitalem fecit eam. q̃ ad illam qͣli¬
tatẽ subtilissimi ⁊ purissimi ac splendidissimi corporis poss acrea¬
tore ꝑduci. ꝓut rerum status uocau̾it: & m̾itum rationabił nate
poposcerit. Deniq cum uarietate ⁊ diu̾sitate mundꝰ indiguit. ꝑ
diu̾sas rerum facies speciesq om̃i famulatu. p̾buit se materia cõ¬
ditori. ut pote domino ⁊ creatorisuo: qd̾ diu̾sas celestium t̾renoꝵq
ex ea duceret formas. Cum u̾o res ad illud ceꝑint festinare ut sĩt
om̃s unum. sicut ẽ pat̾ cum filio unum: conseq̃nt̾ intelligi datur.
qd̃ ubi om̃s unum sunt iam diu̾sitas ñ erit. ꝓpt̾ea namq etiam
nouissimus inimicꝰ qui mors appellatur. destrui dr: ut neq ultra tͥste
sit aliquid uͥ mors ñ ẽ: neq diu̾sum sit uͥ ñ ẽ inimicꝰ. Destrui sane

Expanded text:
ris audivit, nec in cor horis audivit, nec in cor hoporis hujus nostri voluntate Dei qui talem fecit eam, usque ad illam qualitatem subtilissimi et purissimi ac splendidissimi corporis posse a Creatore perduci, prout rerum status vocaverit, et meritum rationabilis naturæ poposcerit. Denique cum varietate et diversitate mundus indiguit, per diversas rerum facies speciesque omni famulatu præbuit se materia Conditori, utpote domino et creatori suo, quo diversas cœlestium terrenorumque ex ea duceret formas. Cum vero res ad illud coeperint festinare ut sint omnes unum, sicut est Pater cum Filio unum, consequenter intelligi datur, quod ubi omnes unum sunt, jam diversitas non erit. V. Propterea namque etiam novissimus inimicus, qui mors appellatur, destrui dicitur, ut neque ultra triste sit aliquid, ubi mors non est, neque adversum sit, ubi non est inimicus. Destrui sane
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. De corpore etamillud apłc dixit. Domũ hñis ñ manufactam
ec̾nam in ceł .i. inmansionib b̾atoꝵ. Ex hoc gͦ coniecturam capere
possumus qͣnte pͣitatis. qͣnte subtilitatis. qͣnteq głe sit qualitas corpo¬
ris illius: si comparationẽ faciamus eius ad ea que nunc licet celestia.
sit ⁊ splendidisfima corpora: manufacta tam̃ sunt. i uifibilia. Deil¬
lo autẽ dr̃: domus eẽ ñ manufacta s et̾na in celis. Quia gͦ que uidẽ¬
tur temporalia sunt. q̃ aũt ñ uident᷑ et̾na sunt. omnib his corpo
ralib que siue int̾ris siue inceł uidemus. ⁊ q̃ uideri possunt. ⁊ manu
qd̾ ⁊ uisibile ñẽ. nec manufactum ẽ. s et̾numẽ. Ex qua comparatio¬
ne conic potest. qͣntꝰ decor. qͣntꝰ splendor: qͣntusq fulgor sit corpo¬
ris spiritał. & uerum ẽ illud qd̾ dictum ẽ. quia ocłs ñ uidit. nec au¬

Expanded text:
tolus dixit: Domum habemus, non manufactam, tolus dixit: Domum habemus, non manufactam, aeternam in caelis, id est mansionibus beatorum. Ex hoc ergo conjecturam capere possumus, quantae puritatis, quantae subtilitatis, quantae gloriae sit qualitas corporis illius, si comparationem faciamus ejus ad ea, quae nunc, licet caelestia sint et splendidissima corpora, manufacta tamen sunt et visibilia. De illo autem dicitur domus esse non manufacta, sed aeterna in caelis. Quia ergo, quae videntur, temporalia sunt, quae autribus, quae sive in terris, sive in caelis videmus, et quae videri possunt, et manufquod et visibile non est, nec manufactum est, sed aeternum est. Ex qua comparatione conjici potest, quantus decor, quantus splendor, quantusque fulgor sit corporis spiritualis; et verum esse illud quod dictum est: Quia oculus non vidit, nec au
Abbreviated transcription (Latin):
qui c̃ inius deus bonus. hic ei fiat omñia ⁊ ñ inpaucis aliquib uł plurib.
s ut mominib ipse sit om̃ia: cum iam nusquã mors. nusqu̾a aculeus
mortis. nusquam omnino malum: tc̃ uere deus om̃ia inomr̃ib erit. uUer̃
istam ꝑfectionẽ ac b̾atitudinẽ rationabilium naturar. ita demũ qui¬
h̾ant. ⁊ deus eis sit om̃ia: si nullatenus eas societas nature corporalis
aminoneat. Alioqͥn estimant głami summne batitudinis impediri:
si mat̾iał substantie int̾seratur ad mixtio. De quare q̃ plenius nobis
sentiri debeat. tantũmodo de ħ prout possumus requiramus. Quan¬
tum ergo sensus nr̃ caꝑe potest: qualitatẽ fpiritał corporis. talem qͣn¬
dam eẽ sentimus. in quo in habitare deceat. ñ solum scãs qͣsq ꝑfectasq
aias: uerum etiam omnẽ illam creaturã q̃ libabitur a seriitute corrup

Expanded text:
qui est unus, Deus bonus hic ei fiat omnia, et non in paucis aliquibus vel pluribus, qui est unus, Deus bonus hic ei fiat omnia, et non in paucis aliquibus vel pluribus, sed ut in omnibus ipse sit omnia, cum nusquam mors, nusquam aculeus mortis, nusquam omnino malum: tunc vere Deus omnia in omnibus erit. Verum istam perfectionem ac beatitudinem rationabilium naturarum ita demum quim omnia habeant, et Deus eis sit omnia, si nullatenus eas societas naturae corporalis amoveat. Alioquin aestimant, gloriam summae beatitudinis impediri, si materialis substantiae interseratur admixtio. De qua re plenius a nobis,sentiri debeat de hoc, tantummodo, prout possumus, requiramus. Quantum ergo sensus noster capere potest, qualitatem spiritualis corporis talem quandam esse sentimus, in quo inhabitare deceat non solum sanctas quasque perfectasque animas, verum etiam omnem illam creaturam, quae liberabitur a servitute co
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut om̃ia sit nunc in quib cũq ẽ. Uñ diligentius iituendũ ẽ.
quale ẽ hoc quod ꝑfectionẽ batitudinis uerũq finẽ significat: qd̾
omnia q̃ deus furus sit moninib requiranus. Et ego quidẽ arbitror quia ħ
om̃ĩa erit ħmͦ. ut quicquid rationabił mens expurgata om̃iũ uicioꝵ fece.¬
atq om̃i penit᷑ ext̾sa nube malicie. uł sentire. uł intelligere. uł cogitare p̃o¬
test om̃ia deussit: nͨ ultͣ iam aliquid alud nͥ dni sentiat. dm̃ cogitet.¬
enim iam ultra boni maliq erit discretio: qr nusquam malum. Om̃ia . it.
ei deus ẽ: cui iam ñ adiacet malum. Nec ultra ex arbore sciendibonum et
malum edere concupiscet. qui semꝑ inbonoẽ ⁊ cui omnia deus ẽ. Si gͦ frnis
ad pͥncipium reparatꝰ. ⁊ rerum exitꝰ collatus iniciis. restituet illum statum
quẽ hũit natura rationabił. cũ deligno sciendi bonum ⁊ malum ede
ñ egebat. ut amonito om̃i malicie sensu:⁊ ad sincerum purumq det̾so. solꝰ

Expanded text:
 diligentius intuendum est quale est hoc quod perfectionem beatitudinis rerumque finem significat, quod omnia, quae Deus futurus sit in omnibus, inquiramus. Et ego quidem arbitror, quia homnia erit hoc modo, ut quidquid rationabiatque omni penitus abstersa nube malitiae, vel sentire vel intelligere vel cogitare potest, omnia Deus sit, nec ultra jam aliquid aliud nisi Deenim jam ultra mali bonique discretio, quia nusquam malum. Omnia enim ei Deus est, cui jam non adjacet malum; nec ultra ex arbore sciendi bonum et malum edere concupiscet, qui semper in bono est, et cui omnia Deus est. Si ergo finis ad principium reparatus, et rerum exitus collatus initiis, restituet illum statum, quem tunc habuit natura rationabilis, cum de ligno sciendi bonum et malum edere non egebat, ut amoto omni malitiae sensu, et ad sincerum purumque deterso, solus,
Abbreviated transcription (Latin):
am hoc deus facẽ possit. clauderemus. s ut proficere adscientiam
rerum uolentib mat̾iam preb̾emus. Illud sane omnẽ qui hosubs
atq conuenio ꝑfuti regni fidẽ ꝑ resurrectiois ex mortuis sacram̃tũ. ꝑ
illum qui preparatus ẽ diabolo et angłis eius et̾num ignẽ. sic ñ illũ¬

Expanded text:
am hoc deus faciet-clauderemus, sed ut proficere ad scientiam am hoc deus faciet-clauderemus, sed ut proficere ad scientiam rerum uolentibus materiam praebeatque convenio per futuri regni fidem, per resurrectionis ex mortuis sacramentum, per illum, qui praeparatus est Diabolo et angelis ejus, aeternum ignem : sic non illu
Abbreviated transcription (Latin):
uemimus qd̃ ab ipso in cet̾is locis pie det̾nitate fuerat ñ defimtũ. ue¬
lut adult̾atum ħ̃ & alienũ. aut prec̾misimus. aut scd̾m eam regła
ꝓtulimus. ꝙͣ ab ip̃o freq̃nt̾ inuenimus afirmatam. S̾i quasane ue¬
lut ꝑitisiam ⁊ scientib loq̃ns. dum b̾int̾ transire uult obscurius ꝓtu¬
lit: nos ut manifestior fieret locus. ea que de ipsa re in alus libris aꝑ¬
cius legeramus adiecimus explanatioĩstudẽtes. Nichuitam̃ nr̃mdi¬
ximus slicet mnanis locis dicta sua tam̃ sibi reddidimus. hec autẽ
idcuro inp̃fatio ẽ commonui neforte calumpniatores it̃m se c̾minã¬
di putent inuenisse mat̾iam. d uid̾int quid ꝑũsi ⁊ contentiosi homi¬
nes agant. a nob̾ int̾im tantus laborsitam̃ orantib uob̾ d̾s iuu̾it ie¬
curo susceptus ẽ. ñ ut calumpniosis os qd̾ fieriñ potest. licet forte ett¬

Expanded text:
uenimus, quod ab ipso in ceteris locis pie de trinitate fuerat definitum, ueuenimus, quod ab ipso in ceteris locis pie de trinitate fuerat definitum, uelut adulteratum hoc et alienum aut praetermisimus aut secundum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequenter inuenimus adfirmatam. si qua sane uelut peritis iam et scientibus loquens, dum breuiter transire uult, obscurius protulit, nos, ut manifestior fieret locus, ea, quae de ipsa re in aliis eius libris apertius legeramus, adiecimus explanationi studentes; nihil tamen nostrum diximus, sed, licet in aliis locis, dicta sua tamen sibi reddidimus. haec autem idcirco in praefatione commonui, ne forte calumniatores iterum se criminandi putent inuenisse materiam. sed uideris, quid peruersi et contentiosi homines agant. Nobis interim tantus labor, si tamen orantibus uobis deus iuuerit, idcirco susceptus est, non ut calumniosis os-quod fieri non potest, licet forte eti
Abbreviated transcription (Latin):
de nr̃a discrepet. latinus lector inueniat. hũc gͦ etiam nos licet ñ eloq̃n¬
tie uirib discipline tam̃ regłis in qͣntũ possumus sequimur. obseruanteᷤᷤ
scilicet ne ea que inlibris origenis a se ip̃o discrepantia inueniunt᷑: atq ꝯ¬
traria pioferamus. Cuiꝰ diu̾sitatis causaplenius tͥ in apologetico q̃ pam¬
philꝰ prolibris ipsius origenis scͥpsit edidimus. breuissimo libello suꝑ ad¬
dico. In quo euidentib ut arbitror probam̃tis corruptos eẽ in quam plu¬
rimis ab hẽticis ⁊ maliuoł libros enus ostendimus.:⁊ precipue istos quos
palidi dici potest. qui sunt reuera alias et obscurissimi et difficillimi.
De rebenim ibi talib disputat. in quib philosophi omni sua etate
consumpta inuenire potueit̃ nichii. hic u̾o nr̃ qͣntũ potuit id egit
ad piecatẽ iste conu̾teret. Sic uͥ gͦ nos inlibris enis aliquid contra id ĩ

Expanded text:
de nostra discrepet, Latinus lector inueniat. hunc ergo etiam nos, licet non eloquende nostra discrepet, Latinus lector inueniat. hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae uiribus, disciplinae tamen regulis, in quantum possumus, sequimur, obseruantes scilicet, ne ea, quae in libris Origenis a se ipso discrepantia inueniuntur atque contraria, proferamus. cuius diuersitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus pro libris ipsius Origenis scripsit, edidimus breuissimo libello superaddito, in quo euidentibus, ut arbitror, probamentis corruptos esse in quam plurimis ab hereticis et maliuolis libros eius ostendimus et praecipue istos, quos patibus\' dici poDe rebus enim ibi talibus disputat, in quibus Philosophi omni sua aetate consumpta, nihil invenire potuerunt. Hic vero noster quantum potuit id egit,ad pietatem ipse converteret. Sicubi ergo nos in libris ejus aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ int̾pres. Nos ergo rẽ ab illo quidẽ ceptam sequim᷑ ⁊ probatam: s nõ
equis eloq̃ntie uirib tanti uiri ornare possumus dicta. Uñ uereor ne
uideatur. Qd̾̃ ego sepe consid̾ans reticebã. nec deprecantib me freqͣnter
sistere nec imꝑicia quidẽ potest. ꝓpt̾ qd̾ ne te ult᷑ grauẽ paterer ex acto¬
remi: etiam contra ꝓpositum meũ gessi. eatam̃ lege. atq eo ordine. ut qͣn¬
tum fieri potest in int̾pretando seqͣr. regłam p̃cessoꝵ. & eius p̃cipue ui¬
ricuiꝰ suꝑius fecimus m̃tionẽ. Q uicũ uitra septuaginta libellos orige¬
nis quos omeliticos appellauit. aliqͣntos etiam de thomis in apłi scͥptiᷤᷤ
transtuliss i latinũ. in quib cũ aliqͣnta offendicła inueniant᷑ ingreco.
ita elimaint omĩa int̾pretando atq purgauit: ut menil inillis qd̾ afi¬

Expanded text:
quam interpres. Nos ergo rem ab illo quidem coeptam sequimur et probatam: sed non quam interpres. Nos ergo rem ab illo quidem coeptam sequimur et probatam: sed non aequis eloquentiae viribus, tanti viri ornare possumus dicta. Unde vereor ne uideatur. Quod ego saepe considerans reticebam nec deprecantibus me frequentesistere ne inperitia quidem potest; propter quod, ne te ultra tam grauem paterer exactorem, etiam contra propositum meum cessi, ea tamen lege atque ordine, ut, quantum fieri potest, in interpretando sequar regulam praecessorum et eius praecipue uiri, cuius superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantos etiam de tomis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpretando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fi
Abbreviated transcription (Latin):
cio quam płimos fratrum scientie scͥpturarũ desid̾io pro¬
uocatos. poposcisse ab aliqͣntis eruditis uiris & grecarũ lit̾a¬
rum ꝑitis. ut origłnẽ romanũ facerẽt. ⁊latinis aurib eũ donarent.
In quod etiamfrater et collega nr̃cũ ab ipso damaso deprecatus. omeli¬
as duas de cantico canticoꝵ inlatinũ tͣnstuliss ex greco: ita millo oꝑe
ornate magnificeq prefatus ẽ. ut cui uis legendi origenẽ: ⁊ audissi¬
me ꝑquirendi desid̾num. commoueret: dicens illius aie conuemir. ꝙ
dictum ẽ. quia introduxit me rex incubiculum suũ. asserens eum
qid̾ cum in cet̾is libris om̃s uincat: incanticis canticoꝵ etiam ipse
se uic̾it. Pollicetur sane inp̾fatioẽ se ⁊ ip̃os in cantica canticoꝵ lib̾s.
i alios quã płimos. origenẽ romanis aurib largiturũ. S ille ut ui¬
deo instio ꝓpͥo placens. iem maioris głe sequitur: ut pr̃ u̾bi sit pociꝰ¬

Expanded text:
cio quam plurimos fratrum scientiae scripturarum desiderio prouocatos poposcisse ab aliquantis eruditis uiris et Graecarum peritis, ut Origenem Romanum facerent et Latinis auribus  eum donarent. in quod etiam cum frater et collega noster ab episcopo Damaso deprecatus homilias duas de Cantico canticorum in Latinum transtulisset ex Graeco, ita in illo opere ornate magnificeque praefatus est, ut cuiuis legendi Origenem et auidissime perquirendi desiderium commoueret, dicens illius animae conuenire, quod dictum est, quia introduxit me rex in cubiculum suum, adserens eum, quod, cum in ceteris libris omnes uincat, in Canticis canticorum etiam ipse se uicerit. pollicetur sane in ipsa praefatione se et ipsos in Cantica canticorum libros et alios quam plurimos Origenis Romanis auribus largiturum; sed ille, ut uideo, in stilo proprio placens rem maioris gloriae sequitur, ut pater uerbi sit poti
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ archani huiꝰ tacuisse rationẽ: sic̃ c̃ apłe paulus de esau ⁊ iac
cob disputans ait. Cũ .N. ñ dũnati fuissẽt neq egissent aliquid
boniuł mali. ut ꝓpositũ qd̃ scd̃m electionẽ d̾i fc̃m ẽ. ꝑmaneret:

Expanded text:
nitus arcani hujus tacuisse rationem: sicut cum Apostolus Paulus de Jacob et nitus arcani hujus tacuisse rationem: sicut cum Apostolus Paulus de Jacob et Esau disputans ait: «Cum enim nondum nati fuissent, neque egissent aliquid boni vel mali ut pro» positum quod secundum electionem Dei