comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽs cum illam treaturam ꝙͣ
uirgo concepit ⁊ peperit. quamius
ad solam ꝑsonam filii ꝑtinentem
tota trinitas fecerit. Neq .N. seꝑabi¬
lia sunt oꝑa trinitatis cur in ea faci¬
enda solui sp̃c sc̃s noĩatus sit est. an⁊
qñ unuss triu inaliquo dꝑe noĩa¬
tur. Ita u̾o est ⁊ exemplis doceri potest
s ñ est inhec diutius inmorandũ. Illd̾
.n. mouet qũo qũo dc̃m sit natus de
sp̃u sc̃o cum filius nullo mͦ sit sp̃t scĩ
Neq enim qr mundum istum fecit
d̾s dici eum fas est dei filiũ ħ ẽẽ natũ
dedeo s fc̃m ł creatum ł conditum i
institutun ab illo ł siquid hiꝰ rectepꝰ¬
natum desp̃u sco ⁊ uirgine maria qũo
matre natus est.
de realiqua nascitur ⁊ dici filum

Expanded text:
carnem . Sed cum illam creaturam quam Virgo concepit et peperit, quamvis ad solam personam Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit; neque enim separabilia sunt opera Trinitatis; cur in ea facienda solus Spiritus sanctus nominatus est? An et quando unus trium in aliquo opere nominaa vero est, et exemplis doceri potest. Sed non est in hoc diutius immorandum. Illud enim movet quomodo dictum sit, Natus de Spiritu sancto, cum filius nullo modo sit Spiritus sancti. Neque enim quia mundum istum fecit Deus, dici eum fas est Dei filium, aut eum natum de Deo; sed factum, vel creatum, vel conditum, vel institutum ab illo, vel si quid hnatum de Spiritu sancto et virgine Maria, quommatre natus es ex aliqua re nascitur, continuo
Abbreviated transcription (Latin):
debemus oĩpotentissime dei uo¬
luntati aliquid derogare s ita ĩ¬
telligere qd scriptum est qui õs
hoĩes uult saluos fĩ tanquam dr̃e¬
tur nullum hoĩem fi̾ saluũ nͥ ꝙ̃¬

Expanded text:
debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare; sed ita intelligere quod scriptum est, Qui omnes homines vult salvos fieri, tanquam diceretur nullum hominem fieri salvum,
Abbreviated transcription (Latin):
ic nr̃is tp̃rib ita multa mala ⁊¬
si ñ talra inaꝑtam consuetudi¬
nemiam uenerunt ut ꝓhis ñ solum
excõitare aliquem laicum ñ audea¬
mus s nec dicum degrade̾re. Uñ cum
exponem ante aliquos annos epłam
ad galathas in eo ip̃o loco ubi ait a¬
postolus.Timeo ne forte sine causa
laboraium inuob̾ exclamareꝯpul¬
sus sum. ue pec̃cis hoĩm qr sola inusi¬
tata exhorrescimus usitata u̾o pro
quib abluendis filii dei sanguis effu¬
sus est quamuis tam magna sĩt ut
oĩo laudi contra se regnum dei fa¬
ciantsepe uidendo oĩa tolare sepe to¬
lerando ñ nulla ⁊̃ fac̾e cogimur atq
utinam o dñe ñ oĩa que ñ potueri¬
mus ꝓhibere faciamus s uide utrũ
me immoderatus dolor incaute ali¬
quid cõpulerit dr̃e

Expanded text:
ic nostris temporibus ita multa mala, etsi non talia, in apertam consuetudinem jam venerunt, ut pro his non solum excommunicare aliquem laicum non audeamus, sed nec clericum degradare. Unde cum exponerem ante aliquot annos Epistolam ad Galatas, in eo ipso loco ubi ait Apostolus: Timeo ne forte sine causa laboraverim in vobis , exclamare compulsus sum: Vae peccatis hominum, quae sola inusitata exhorrescimus: usitata vero, pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra sese regnum Dei faciant, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur! Atque utinam, o Domine, non omnia quae non potuerimus prohibere, faciamus. Sed videro utrum me immoderatus dolor incaute aliquid compulerit dice
Abbreviated transcription (Latin):
egissent. Nec utq deus iniuste no¬
luit saluosfieri cum possent salui
ẽe si uellet.Tunc inclarissima sapĩe
luce iudebitur qd̃ nunc pioꝵ fides
h̃t anteqͣm manifesta tognitio¬
ne iudeatur quam certa ⁊ ĩmuta¬
bilis ⁊ efficacissima sit uoluntas.

Expanded text:
egissent . Nec utique Deus injuste noluit salvos fieri, cum possint salvi esse, si vellent. Tunc in clarissima sapientiae luce videbitur, quod nunc piorum fides habet, antequam manifesta cognitione videatur, quam certa, immutabilis, efficacissima sit voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium relinquendus inquo iste
qui assumetur agnoscet quid sibi
ꝑ uditium deberetur nisi mĩa sub¬
uenisset. Cur ille potius quam iste fu¬
erit assumptus cum causa una ẽet
amboꝵ. Curapud quosdam ñ fcest̾
uirtutes que si fuissent fc̃e egissent

Expanded text:
judicium relinquendus, in quo, is qui assumeretur, agnosceret quid sibi per judicium deberetur, nisi misericordia subveniret; cur ille potius quam iste fuerit assumptus, cum causa una esset ambobus: cur apud quosdam non factae sint virtutes, quae si factae fuissent, egissent
Abbreviated transcription (Latin):
incerto siue falsum siue sit uerum.
id cy tamsit inaĩo deforme attr decens
quam pulchrum ac decorum ẽe sentimꝰ
qua uiuimus ꝙ ei ñ nunquam ut ñ
amittatur error est necc̃ius absit ut ta¬
lis sit illa uita ubi est aĩe nr̃e ip̃a ue¬
ritas uita uͥ nemo fallit fallitur nemo
hic autem hoĩes fallunt atq fallunt᷑
miserioresq sunt cum menciendo fal¬
lunt quam cum mentientib credẽ¬
do falluntur. usq adeo tñ rõnabił
natura refulgit falsitatẽ ⁊ quantũ
potest deuitat errorem ut falli nolu¬
it ⁊iam quicumq amant falle. Nõ
.N. sibi qd̾ mentitur uidetur errare s
alium inerrorẽ mittere credentẽ sibi.
Et meare quidẽ ñ errat quam mẽ¬
dacio contegit si nouit ipse quid
u̾m sit. s inhec fallitur qd̃ putat sͥ
suũ ñ ob ẽẽ mendaciũ cum magis
facienti qͣm pacienti obsit õs pec̃cm¬
u̾m ħ difficilua ⁊ latebrosissima
gignitur. questio dequa iam grã¬
dem librũ cum respondendi nec̃cita

Expanded text:
certo, sive falsum, sive sit verum; idque tam sit in animo deforme atque indecens, quam pulchrum et decorum esse sentimus, qua vivimus, quod ei nonnunquam, ut non amittatur, error est necessarius. Absit ut talis sit illa vita, ubi est animae nostrae ipsa veritas vita: ubi nemo fallit, fallitur nemo. Hic autem homines fallunt atque falluntur; miserioresque sunt cum mentiendo fallunt, quam cum mentientibus credendo falluntur. Usque adeo tamen rationalis natura refugit falsitatem, et quantum potest devitat errorem, ut falli nolint etiam quicumque amant fallere. Non enim sibi qui mentitur videtur errare, sed alium in errorem mittere credentem sibi. Et in ea quidem re non errat quam mendacio contegit, si novit ipse quid verum sit: sed in hoc fallitur, quod putat sibi suum non obesse mendacium; cum magis facienti quam patienti obsit omne peccum hic difficillima et latebrosissima gignitur quaestio, de qua jam grandem librum, cum respondendi necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
inc post pec̃cm exul esfectus stripẽ
quo suam quam peccando inse
tanquam uradice uiciauerat pena:
mortis ⁊ dampnationis obstrixitut
quicquid ꝓhis exillo ⁊ simul dampna¬
ta ꝑquam peccau̾at comuge ꝑ car¬
nalem concupiscentiam inqua mo¬
bedĩe pena siłis retributa est nasc̾et᷑
traheret originale pec̃em quo traheret᷑
ꝑ errores doloresq diu̾sos ad illud extͤ¬
mum cum desertorib angłis cum dese
uitiatorib ⁊ possessorib ⁊ consortib siuis
sine fine supplicium. sic ꝑunum hoĩem
⁊ ita inomnes hoĩes ꝑtransit in quo om̃s
peccau̾nt. sundum quidem appellauit
eo loco apłs unu̾sum gens humauĩt
Ita ergo seres habebat.

Expanded text:
inc post peccatum exsul effectus, stirpem quoque suam, quam peccando in se tanquam in radice vitiaverat, poena mortis et damnationis obstrinxit, ut quidquid prolis ex illo, et simul damnata per quam peccaverat conjuge per carnalem concupiscentiam, in quam inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur per errores doloresque diversos ad illud extremum cum desertoribus angelis vitiatoribus, et possessoribus, et consortibus suis sine fine supplicium. Sic « per unum hoet ita in omnes homines petransiit, in quo omnes peccaverunt . » Mundum quippe appellavit eo loco Apostolus universum genus humanum. Ita ergo se res habebant.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmuis intus ẽẽ uiderentur illi qui
ꝑ iniuidiam ⁊ contentionẽ sine cari¬
tate xpͣi annunciabant. Quos ipse
intelligit ħeticos ñ ł scismaticos a
paulo apło cõmemoratos s falsos
fr̃es tum illo int̾ius conu̾santes. Qui
certe baptitare ñ debebant qr in ecc̃a ñ
hĩtabant inqua ip̃e dicit ñ hit̃are
nisi unanimes ⁊ concordes. Nisi for¬
te quisquam sic ab horret auero it
dicat concordes ⁊ unanimes fuisse in¬
iutos ⁊ maliuolos ⁊ sine caritate cõ¬
tentiosos. Et tñ baptirabant nec eoꝵ
ista detestanda ꝑu̾sitas sacramentũ
batur aliqua exꝑtemuniebat. atq
iuolabat. Totum sane ip̃m locũ ine¬
adem ad magnum epła positum oꝑe
p̾cium est ꝑtractare. Quem ita con¬
texuit. Non hĩtans inquit indomũ

Expanded text:
muis intus esse uiderentur, illi qui per inuidiam et contentionem sine caritate Christum adnuntiabant, quos ipse intellegit non haereticos uel schismaticos a Paulo apostolo commemoratos, sed falsos fratres cum illo interius conuersantes. qui certe baptizare non debebant, quia in ecclesia non habitabant in qua ipse dicit non habitare nisi unanimes et concordes; nisi forte quisquam sic abhorret a uero, dicat concordes et unanimes fuisse inuidos et maliuolos et sine caritate contentiosos. et tamen baptizabant nec eorum ista detestanda peruersitas sacramentum batur, aliqua ex parte minuebat adque uiolabat. Totum sane ipsum locum in eadem ad Magnum epistula positum operae pretium est pertractare, quem ita contexuit: non habitans, inquit, in domo
Abbreviated transcription (Latin):
inunitate contaminant nullam iã
ecc̃am tui sociaretur ł ip̃e cypriamis
inuenit. si autem mali bonos inuni¬
tate ñ maculant nullam causam se¬
parationis sacrilegus donatista ꝓpo¬
oꝑa nu̾ati. st. Quod qr recedendo ñ
amiserunt ⁊traderemanendo po¬
tuerunt. s tam infructuose atq ĩ¬
utiłr tales talib quam ⁊ illi cet̾i pa¬
res eoꝵ ineo qd̃ regnum dei ñ posside¬
bunt. Et ꝙ̃ad modum illis correctis
bap̃ma ñ incipit ad ẽẽ qd̃ deerat sed
ꝓdesse qd̃ inerat sic ⁊ ħ eticis under
typrianus ⁊ qui cum eo senserũt
satholice ecc̃e quam noluerunt p̾cide̾
ñ potuerunt p̾scribere. Qd̃ uero ałr
sapuerunt non expauescumis qr c̃
eis ueneramur ⁊ petrum. Qd̃ autem
ab unitate ñ recesserunt gaudemus
qr cum eis edificamur inpetra. Ex¬

Expanded text:
in unitate contaminant, nullam iam in unitate contaminant, nullam iam ecclesiam, cui sociaretur, uel ipse Cyprianus inuenit: si autem mali bonos in unitate non maculant, nullam causam separationis sacrilegus Donatista propoopera enumerati sunt. quod quia recedendo non amiserunt, et tradere manendo potuerunt; sed tam infructuose atque inutiliter tales talibus, quam et illi ceteri pares eorum in eo quod regnum dei non possidebunt. et quemadmodum illis correctis baptisma non incipit adesse, quod erat de, sed prodesse, quod inerat, sic et haereticis. unde Cyprianus et qui cum eo senserunt catholicae ecclesiae, quam noluerunt praecidere, non potuerunt praescribere. quod uero aliter sapuerunt non expauiscimus, quia cum eis ueneramur et Petrum; quod autem ab unitate non recesserunt gaudemus, quia cum eis aedificamur in petra. CC
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ ioculariter ageretur utrum app¬
bandus ẽẽt bap̃s qui sic daretur di¬
uinum iudicium ꝑ alicꝰ reuelatio¬
nis oratulum concordi or̃õne ⁊ i̾¬
pensis supplici deuotione gemiti¬
b ⁊ implorandum ẽẽ censerem. Ita
sane ut postme dicturos snĩas ne
quid iam exploratum ⁊ cognitũ
afferrent humiliter expectarent cqp̃¬
to magis ergo muinc sine preuiditio dili¬
gencioris inquisitonis ł maioris aucto¬
uitatis istud dixisse accipiendus sum. s
iam ut existimo tp̃c est hos ⁊̃ libros de
questio ne bap̃mi debito sine concludẽ
ubi nob ostendit dñs deus n̾r ꝑ pacificũ¬
epc̃m cyprianum ⁊ illos qui ei consen¬
serunt quantum sit catholica unitas di¬
ligenda ut ineo c alt̾ sapiebant donec d̾c
id quo reuelaret tolerarent potius di¬
u̾sa sencientes quam seab eis nefario :¬
scismate separarent. Ubi donatistarũ
rsus ora clauduntur.⁊̃si demaximi¬
anistis nichil dicamus si .Ni. mali bonoᷤ

Expanded text:
ce et ioculariter ageretur, utrum adpce et ioculariter ageretur, utrum adprobandus esset baptismus qui sic daretur, diuinum iudicium per alicuius reuelationis oraculum concordi oratione et inpensis supplici deuotione gemitibus inplorandum esse censerem, ita sane ut post me dicturos sententias, ne quid iam exploratum et cognitum adferrent, humiliter expectarem. quanto magis ergo nunc sine praeiudicio diligentioris inquisitionis uel maioris auctoritatis istud dixisse accipiendus sum! Sed iam ut existimo tempus est hos etiam libros de quaestione baptismi debito fine concludere. ubi nobis ostendit dominus deus nepiscopum Cyprianum et illos qui ei consenserunt, quantum sit catholica unitas diligenda, ut in eo quod aliter sapiebant, donec deus id quoque reuelaret, tolerarent potius diuersa sentientes quam se ab eis nefario schismate separarent. ubi Donatistarum prorsus ora clauduntur, etiam si de Maximianistis nihil dicamus. si enim mali bonos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃o u̾saretur ñ precedentib talibus
quoꝵ snĩas sequi malem urgeret
ut dicerem. quid ip̃e sentirem si eo¬
mͦ affectus ẽẽm quo eram cum ista
dictarem nequaqitam dubitare
hr̃e bap̃m eos qui ubicumq ⁊ aqui¬
u cumq illud u̾bis euuangelicis cõ¬
secratum sine sua simulatione ⁊ cũ
aliqua fide accepissent qͣm quam eis
ads alutem sp̃ualem ñ ꝓdesset si ca¬
ritate caruissent qua catholice mi¬
serentur ec̃c̃e. si .N. hẽam inquit
fidem ut montes tranfferã tartta¬
tem ã non habeam nͥl sum. Situt
iam p̾teritis maioꝵ statutis ñ du¬
bito ⁊ illos hr̃e bap̃m qui quamiis
fallaciter id accipiant in ecc̃a tñ id
accipiunt ł ubi ẽẽ putatur ecc̃a ab
eis inquoꝵ societate accipit᷑nt. id¬
de quib dc̃m est. Ex nob̾ exierunt uͥ
autem neq sotietas ulla ita ẽẽt cre¬
dencium neq ille qui ibi acciꝑet
ita trederet s totum ludicre ⁊ mimi¬

Expanded text:
quaestio versaretur, non procedentibus talibus, quaestio versaretur, non procedentibus talibus, quorum sententias sequi mallem, urgeret ut dicerem, quid ipmodo adfectus essem quo eram cum ista dictarem, nequaquam dubitarem habere baptismum eos, qui ubicumque et a quibuscumque illud uerbis euangelicis consecratum sine sua simulatione et cum aliqua fide accepissent, quamquam eis ad salutem spiritalem non prodesset, si caritate caruissent, qua catholicae insererentur ecclesiae; si enim habeam, inquit, fidem ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum; sicut iam praeteritis maiorum statutis non dubito etiam illos habere baptismum, qui, quamuis fallaciter id accipiant, in ecclesia tamen accipiunt uel ubi esse putatur ecclesia ab eis in quorum societate id accipitur, de quibus dictum est: ex nobis exierunt. ubi autem neque societas ulla esset ita credentium neque ille qui ibi acciperet ita crederet, sed totum ludicre et mimi
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd̃ in imimo datur siquis exis¬
tat fidełr subito cum accipit motꝰ.
An quantum adip̃os quidẽ hoĩes at¬
tinet płimum distet int̾ credentem
sit. si .N. nͥl inter est adintegritatẽ
satramenti in ip̃a catholica utrum
idaliqui fallaciter an ueraciter a¬
gant cum tñ hec idem utriq agãt
tur extra int̾ sit ñ uideo qñ ille qui
accipit ñ sumulatione pallatus sre
ligionemutatus est. Anplus ualẽt
ad confirmandum sacramentum¬
illi ueraces inter quos agitur qm
ad frustrandum illi fallaces aqui¬
b agitur ⁊ inquib agitur. Et tñ¬
si postea ꝓdaturnemo repent s aut
ex coĩtando punitur illa silatio ant
penitendo sanatur. s nob̾ tutum ẽ
inea ñ ꝓgredi aliqua temeritate sẽ¬
tencie que nullo incatholico regiona¬
li concilio cepta nullo plenario ter¬
minata sunt. Id autem figura sec̃e
ecc̃e consensione roboratum est. Ue¬
rumptũ si quis me forte meo con¬
cilio constitutum ubi talium rere

Expanded text:
illud quod in mimo datur: si quis exisillud quod in mimo datur: si quis existat fideliter, subito commotus accipiens, an quantum ad ipsos quidem homines attinet plurimum distat inter credentem rsit. Si enim nihil interest ad integritatem sacramenti in ipsa catholica, utrum id aliqui fallaciter an veraciter agant: cum tamen hoc idem utrique agant, cur extra intersit non video, quando ille qui accipit, non simulatione palliatus, sed religione mutatus est. An plus valent ad confirmandum sacramentum veraces inter quos agitur, quam ad frustrandum illi fallaces a quibus agitur, et in quibus agitur. Et tsi postea probatur, nemo repetit, sed aut excommunicando punitur illa simulatio, aut poenitendo sanatur. Sed nobis tutum est in ea non progredi aliqua temeritate sententiae, quae nullo in catholico regionali concilio coepta, nullo plenario terminata sunt. Id autem fiducia securEcclesiae consensione roboratum est. Verumtamen si quis me forte in illo concilio constitutum, ubi talium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
utile intipit ẽe sacramentum cid̃ al̾r
inutle est. solet ⁊̃ queri utrum appro¬
bandum sit qd̾ ab eo qui ñ accepit ac¬
tipitur si forte turiositate aliqua di¬
dicit quem admodum dandum sit ⁊
utrum nichil int̾ sit quo animo ac¬
tipiat ille cui datur tum simulatio¬
nean sine simulatione. Si cum siła¬
tione utrum fallens sicut in ecc̃a ł ĩ
ea que putatur ecc̃a aniocans sicut
inmimo. Et quid sit sceleratius in
ec̃ca fallaciter accipere an inheresi ł
scismate sine fallatia .i. aĩo non siła¬
to. Et utrum inheresi fallaciteran
inimino tra fide si quisquam in¬
ter agendum reꝑentina pietatemo¬
mus qui in ip̃a catholica fallaciter
accipit mirum si dubitatur quis
cui p̾ferendus sit. Quid .ni ꝓsit a¬
nimus ueratiter dantis fallacit̾¬
accipienti ñ uideo. s arbitremur a¬
liquem ⁊̃ fallaciter dantem. cum ⁊
tradens ⁊ acipiens fallaciter agãt
magis bap̃ma sit acceptandum an

Expanded text:
utile esse incipit sacramentum quod aliter utile esse incipit sacramentum quod aliter inutile est. Solet etiam quaeri, utrum adprobandum sit quod ab eo qui non accepit accipitur, si forte hoc curiositate aliqua didicit quemadmodum dandum sit, et utrum nihil intersit, quo animo accipiat ille cui datur, cum simulatione an sine simulatione, si cum simulatione, utrum fallens sicut in ecclesia uel in ea quae putatur ecclesia, an iocans sicut in mimo, et quid sit sceleratius, in ecclesia fallaciter accipere an in hae- < resi uel schismate sine fallacia, id est animo non simulato, et utrum in haeresi fallaciter an in mimo cum fide, si quisquam inter agendum repentina pietate momus qui in ipsa catholica fallaciter accipit, mirum si dubitatur quis cui praeferendus sit. quid enim prosit animus ueraaccipienti, non video. Sed arbitremur aliquem etiam fallaciter dantem: cum et tradens et accipiens, fallaciter agant magis baptisma sit acceptandum, an
Abbreviated transcription (Latin):
aliter seꝑati st̃. horum ã oĩm gene¬
rum isli primi qui sit st̃ in domo
dei. ut sint domus dei suieiam sp̃u¬
ales sint siue adhuc ꝑ uuli lacte¬
nutriantur siue s tm̃ ad sp̃ualem
hĩtum intento corde ꝓficiant ne
fictis autem quos sp̃c sc̃s fugit ⁊¬
si ip̃i quantum ineis est utiliter
atq morib s sce domui copulã¬
tur qui ã separatiores nonmnagis
indomo quam ex domo st̃ neq
oĩo utiłr hñt neq ab eis utiliter
accipitur nͥ forte accipiendi necces¬
sitas urgeat ⁊ accipientis animus.
abunitatis iunculo ñ recedat. Tñ
⁊ hñt quamqͣm inutilr habeant
⁊ accipitur ab eis ⁊̃ cum inutile est.
accipientib. Qd̃ ut fiat utile ab
heresi ł scismate recedendum est¬
⁊ illi domui coherendum. Qd̃ nõ
solum ħetici ⁊ scismatici s ⁊̃ illi fa¬
cere debent qui sic st̃ indomo ꝑ cõio¬
nem satramentoꝵ ut extrã dom̃
sint ꝑ diu̾sitatem moꝵ. Sic .ir. ip sis

Expanded text:
italiter separati sunt. Horum autem omnium geneitaliter separati sunt. Horum autem omnium generum illi primi qui sic sunt in domo dei, ut ipsi sint domus dei, siue iam spiritales sint siue adhuc nutriantur, sed tamen ad spirituale habitum intento corde proficiant, nefictis autem, quos Spiritus sanctus fugit, etsi ipsi, quantum in eis est, utiliter atque moribus, sed sanctae domui copulantur. Qui autem separatiores, non magis in domo quam ex domo sunt, neque ino utiliter habent neque ab eis utiliter accipitur, nisi forte accipiendi necessitas urgeat et accipientis animus ab unitatis uinculo non recedat; tamen et habent, quamquam inutiliter habeant, et accipitur ab eis, etiam cum inutile est accipientibus. quod ut fiat utile ab haeresi uel schismate recedendum est et illi domui cohaerendum. quod non solum haeretici et schismatici, sed etiam illi facere debent, qui sic sunt in domo per communionem sacramentorum, ut extra domum sint per diuersitatem morum. sic enim et ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
tem sp̃c inuiculo pacis. Et tẽplũ
enun dei scm̃ est qd̃ estis uos. hec
quippe inbonis fidelib ⁊ scis dei ser¬
nis ubiq disꝑsis ⁊ sp̃uali unitate
deuinctis ineadem cõmunione sa¬
cramentoꝵ sine se facienou̾int.
siueñ nou̾int. Alios autem ita di¬
ci ẽẽ indomo ut ñ ꝑtineant ad cõ¬
pagem domus nec ad socieratem
tos indomo cẽ negare ñ possumꝰ
dicente apło. In magna autẽ do¬
mo non soluin uasa aurea st ł ar
gentea s ⁊ lignea ⁊ fictilia. Etalia
quidem sunt inhonorem alia u̾oĩ
contumeliam. Ex ħ numero innu¬
merabili ñ solum turba uitus pre¬
mens cor paucoꝵ intante multini¬
dinis comparatione sc̃orum s ⁊̃ di¬
rutis retib hereses ⁊ scismata exis¬
tunt ineis qui magis iam exdo
b dr᷑. Ex nobis exierunt s ñ erant
exnobis. seꝑatiores st̃ .ii. iam ⁊̃ cor¬
poraliter segregati qm illi qui inte¬
rius carnałr ⁊ animałr uiuũt ⁊ sp̃n¬

Expanded text:
tem spiritus in uinculo pacis, et: templum tem spiritus in uinculo pacis, et: templum enim dei sanctum est, quod estis uos. haec est quippe in bonis fidelibus et sanctis dei seruis ubique dispersis et spiritali unitate deuinctis in eadem communione sacramentorum, siue se facie nouerint siue non nouerint. alios autem ita dico esse in domo, ut non pertineant ad conpagem domus nec ad societatem tos in domo esse negare non possumus dicente apostolo: in magna autem domo non solum aurea uasa sunt uel gentea, sed et lignea et fictilia. et alia quidem sunt in honorem, alia uero in contumeliam. ex hoc numero innumerabili non solum turba intus premens cor paucorum in tantae multitudinis conparatione sanctorum, sed etiam dirruptis retibus haereses et schismata existunt in eis, qui magis iam ex doquibus dicitur: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. separatiores enim sunt iam etiam corporaliter segregati quam illi, qui interius carnaliter et animaliter uiuunt et spir
Abbreviated transcription (Latin):
puto me non demere dr̃e alios ita
ẽe indomo dei ut ip̃i ⁊̃ sint eadẽ domꝰ
dei que di edificari sr̃ petram que
unica columba appellatur q̃ sponsa
pulchra sine macula ⁊ ruga ⁊ ortꝰ
conclusus fons signatus puteus
aqueuiue ꝑadisus cum fructu po¬
morum. Que domus ⁊ claues acce¬
pit ac potestatem soluendi⁊ligan¬
di. hanc domum si quis corripien¬
tem corrigentemq contempserit.
sit tibi inquit sicut echuutus ⁊ pri¬
blicanus. De hac domo dr. Dñe dile¬
xi decorem domus tue ⁊ locum hĩta¬
tiomis głe tue Et qui hĩtare facit
unanimes indomo. Et iotundatus
sum in iis que dixunt michr indo¬
talia. ħ domus ⁊̃ triticũ dr̃ siue tͥ¬
cenum siue sexagenum siue cen¬
tenum fructum afferens tum to¬
lerancia. ħ domus est inuasis au¬
reis ⁊ argenteis ⁊ lapidib p̾ciosis
⁊ lignis imputribilsb. hinc do¬
mui d̾r. Sufferentes iniucem indi¬
lectione ⁊ studentes seruare unita¬

Expanded text:
puto me non temere dputo me non temere desse in domo Dei, ut ipsi etiam sint eadem domus Dei, quae dicitur aedificari super petram , quae unica columba appellatur , quae sponsa pulchra sine macula et ruga , et hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae vivae, paradisus cum fructu pomorum : quae domus etiam claves accepit, ac potestatem solvendi et ligandi . Hanc domum si quis corripientem corrigentemque contempserit, Sit tibi, inquit, tanquam ethnicus et publicanus . De hac domo dicitur, Domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae, et: qui habitare facit unanimes in domo, et: iucundatus sum in his qui dixerunt mihi: in dotalia. haec domus etiam triticum dicitur siue tricenum siue sexagenum siue centenum fructum adferens cura tolerantia. haec domus est in uasis aureis et argenteis et lapidibus pretiosis et lignis inputribilibus. huic domui dicitur: sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unita
Abbreviated transcription (Latin):
tare facit unanimes indomo. Deni¬
q iniamitate xp̃ianos firma sibi
atq inseꝑabili caritate connexos
⁊̃ ip̃a dũica sacrificia declarant. Nã
qñ dñs corpus suum panem uocat
de multoꝵ granoꝵ adinatione cõ¬
gestum ppłm nr̃oꝵ quem portabat
undicat adimnatum. Et qñ sangͥ¬
nem suum uinum appellat debotͥs
atq a cinis płimis exp̾ssum. atq ĩ
dinis copiciatum ħ u̾ba beati cypri¬
corẽ domus dei ꝙͣ domum exunani¬
mis ⁊ concordib constare affirmauit¬
ñ erant illi inuidi ⁊ sine caritate
maliuoli qui tũ baptizabant. Ex
quo apparet ⁊ ineis ẽẽ posseatq ab
eis dari posse sacramentum xp̃i qͥ
nanimes ⁊ concordes hĩtare ꝙy pria¬
nus ip̃e testatur. Neq .a. saltem hoc
dici pot̃ tunc baptizare posse cum
iatent. Qm̃ illi paulum apłm nõ
latebant quos inepła sua ueracissi¬
quippeait. siue cccone siue u̾itate
xp̃c annuncietur ⁊ in hoc gaudeo s ⁊
gaudebo. Quib omnib consideratis

Expanded text:
itare facit unanimes in domo » . Denique unanimitate Christianos firma sibi atque inseparabili charitate connexos, etiam ipsa Dominica sacrificia declarant. Nam quando Dominus corpus suum panem vocat , de multorum granorum adunatione congestum, populum nostrum quem portabat indicat adunatum; et quando sanguinem suum uinum appellat de botruis adque acinisplurimisexpressumadque in dinis copulatum.haec uerba beati Cypricorem domus dei, quam domum ex unanimis et concordibus constare adfirmauit etua utique non erant illi inuidi et sine caritate maliuoli, qui tamen baptizabant. ex quo apparet et in eis esse posse adque ab eis dari posse sacramentum Christi nanimes et concordes habitare Cyprianus ipse testatur. neque enim saltem hoc dici potest tunc baptizare posse cum latent, quoniam illi Paulum apostolum non latebant quos in epistula sua ueracissiquippe ait: siue occasione siue ueritate Christus adnuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo. Quibus omnibus consideratis
Abbreviated transcription (Latin):
heretico suenientes ad ecclesia
sbapuzemus.
ic quia nullam rationem
ł testimonium scriptura¬
rum aittulit diu nos tenere ñ debet.
yprianus a tartagine dixit.
gam nr̃m scripta est ħ eticos scd̾m eu¬
ad u̾sarios xp̃i ⁊ antixp̃os appellatos qñ
adecc̃am uenerint unico ecc̃e bap̃mo
baptirandos ẽe ut possint fi̾ de adu̾sariis
uid aliud hic disputandum est.
qñ ip̃am cuius mentionẽ facit.
epłam ad iuliianum datam quanta
potuimus diligentia ꝑtractauimus.
Et qd̃ hic dixit meminerimus dici pos¬
⁊ edificant sr̃ petram ⁊ incorporant᷑
columbe ⁊ in orto concluso ⁊ fonte si¬
gnato muniuntur ubi ñ st̾ omnes
qui contra xp̃i p̾cepta uiuunt ubili¬
bet ẽẽ indeantur. Nam inepła quã
scripsit ad magnum cum de hac ip̃a
re ageret. satis aꝑte quenos ip̃ses
monuit inqualibet societate oporte¬
at intesligi ecc̃am. Ait .ii. de quodam
loquens. aliemis fiat ⁊ ꝓphanis dñi¬
ce patis ac dñice unitatis inimicus

Expanded text:
baptizati uenientes ad ecclesiam baptizati uenientes ad ecclesiam baptixemus. Hic quia nullam rationem uel testimonium scripturarum adtulit, diu nos tenere non debet. Cyprianus a Karthagine dixit: gam nostrum scripta est, haereticos secundum e Christi et antichristos appellatos, quando ad ecclesiam uenerint, unico ecclesiae baptismo baptizandos esse, ut possint fieri de aduersariis Quid aliud hic disputandum est, quando ipsam cuius mentionem fecit epistulam ad Iubaianum datam quanta potuimus diligentia pertractauimus? et quod hic dixit meminerimus dici posaedificant super petram et incorporantur columbae et in horto concluso et fonte signato muniuntur, ubi non sunt omnes qui contra Christi praecepta uiuunt, ubilibet esse uideantur. nam in epistula quam scripsit ad Magnum, cum de hac ipsa re ageret, satis aperteque nos ipse commonuit, in quali societate oporteat intellegi ecclesiam. ait enim de quodam loquens: alienus fiat et profanus, dominicae pacis ac dominicae unitatis. inimicus,
Abbreviated transcription (Latin):
mitidis quam dui fr̃es oderunt. Nam
⁊ ip̃i intenebris st̃ ⁊ siquis eos sequit᷑
simul infoneam cadunt.Nec ideo
quam pompeius sabratensis
quam ⁊̃ dioga leptimagnensis qͥ
mͥ mandau̾nt corpore quidem absẽ¬
tes sp̃u p̾sentes censemus qd̃ ⁊ col¬
lege nr̃i qd̃ hetici cõionem nobis¬
cuni ñ possunt hr̃e nͥ in ecc̃astico¬
bap̃mo baptirati fuerint.
ommnunicationem credo eã
dicit que ꝑtinet ad columbe socie¬
tatem. Nam inꝑticipatione sacra¬
mentoꝵ ꝓcul dubio coĩcabant eis
neminem iudicantes auta iure cõ¬
munionis aliquem si diu̾sum. sen¬
tiret amouentes.S qd̃ libet modo
dixerit ñ magno oꝑe u̾ba ħ refellen¬
da st̃. Certe enim non cõicet ħ eticus
nisi ecc̃astico bap̃mo baptizatus. Cõ¬
stat autem ec̃casticum ẽẽ bap̃mũ
⁊̃ apud ħeticos u̾bis euuangelicis
consetratum sicut ip̃m enuange¬
lium. ecc̃asticum est nec ad eoꝵ ꝑ
semel censuimus non recedo ut

Expanded text:
micidis quamdiu fratres oderunt: nam micidis quamdiu fratres oderunt: nam et ipsi in tenebris sunt, et si quis eos sequitur, simul in foveam cadunt; nec ideoquam Pompeius Sabratensis, quam etiam Dioga Leptimagnensis, qui mihi mandaverunt, corpore quidem absentes, spiritu praesentes, censemus quod et collegae nostri; quod haeretici communicum non possunt, nisi ecclesiasticoBaptismo baptizati fuerint. 93. Communicationem, credo, eam dicit, quae pertinet ad columbae societatem: nam in participatione Sacramentorum procul dubio communicabant eis, neminem judicantes, nec a jure communionis aliquem, si diversum sentiret, amoventes. Sed quolibet modo dixerit, non magnopere verba haec refellenda sunt. Certe enim non communicet haereticus, nisi ecclesiastico Baptismo baptizatus. Constat autem ecclesiasticum esse Baptismum haereticos uerbis euangelicis consecratum, sicut ipsum euangelium ecclesiasticum est nec ad eorum semel censuimus non recedo,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ cum illa sequitur amatores suos
qr fornicatione correcta cum ad ca¬
stitatem conu̾titur ñ dona illa cl¬
pantur s ip̃a emendatur situt se ã
posset defendere cyprianus sihoc ei
ioh̃is testimonium obiceretur ꝙͣ¬
do talib coĩcabat ita se defendant
ccͣ quos dr̃. Nam ad istam qõ nem
ut dixi oĩo nonꝑtinet. Ioħes .a.
dicit aliene dectͥne hõsb aueñ ẽẽ
aut auarus aut ebriosus ⁊ c̃ cum eiꝰ¬
modi ne quidem cibum simul su¬
mere. Et tñ cum cossegis fenerato¬
rib insidiosis fraudatorib rapto¬
rib ñ pͥuatam mensam s dei alta¬
re habebat cominune cyprianus.
Quomodo autem hoc defendatur
iam inaliis libris satis dc̃m est.
uteus a gemellis dixit. Cecus cetũ
si ducat ambo infoueam cadũt.
Cum ergo hereticos constet ñ posse.
illuminare quemqͣm ut pote cecos bap¬
tisma eorum non ualet.
ec nos dmñs ualere ad salutem.
quam dui hetici sunt sicut ⁊ illis ho¬

Expanded text:
etiam cum illa sequitur amatores suos, etiam cum illa sequitur amatores suos, quia fornicatione correcta, cum ad castitatem conuertitur, non dona illa culpantur, sed ipsa emendatur. sicut se autem posset defendere Cyprianus, si hoc ei Iohannis testimonium obiceretur, quando talibus communicabat, ita se defendant contra quos dicitur. nam ad istam quaestionem ut dixi omnino non pertinet. Iohannes enim dicit alienae doctrinae hominibus haue non esse aut auarus aut ebriosus et cetera, cum eiusmodi ne quidem cibum simul sumere. et tamen cum collegis faeneratoribus insidiosis fraudatoribus raptoribus non priuatam mensam, sed dei altare habebat commune Cyprianus. quomjam in aliis libris satis dictum estVI.--90. Litteus a Gemellis dixit: Caecus caecum si ducat, ambo in foveam cadunt . Cum ergo haereticos constet non posse illuminare quemquam, utpote caecos; Baptisma eorum non valet. 91. Nec nos dicimus valere ad salutem quamdiu haeretici sunt, sicut et illis ho
Abbreviated transcription (Latin):
mutati. deũ labiis honorant. corã co
rum. longe est ab eo. Tñ sic est unũ
bap̃ma. quo estuna columba: cum
possint qui non sint incolumba cõ¬
munit̾. bap̃ma tñ hr̃e cõmuniter.
tem alius aurelius a cillaui dixit.io
Qui .n. dixit illi aue: coĩcat fc̃ĩs eiꝰ mar̾.
Qũo ad mitt tales temere indomum
dei possunt qui indomum nr̃am pri¬
uatam ad mitti ꝓhibenturant qũo
factis eorum malis coĩcamus.
utius disserendum qñ quidẽ
ad questionem baptismi quam mͦ
tici autem relinquentes doctrinam
erroris sui ad xp̃i doctrinam conuer¬
tuntur ut incorporentur ecc̃e ⁊adit
lam columbam incipiant ꝑtinere
cuius sacramentum habebant. Et
ideo qd̃ eius ñ habebant eis datur
.idest pax ⁊caritas decorde puro et
conscĩa bona ⁊ fide non ficta. Qd̃ ã
eius habebant cognoscitur: ⁊ sine
ulla contumelia suscipitur sicut
in adultera deus agnoscit dona sua

Expanded text:
mutati deum labiis honorant, cor autem mutati deum labiis honorant, cor autem eorum longe est ab eo, tamen sic est unum baptisma quomodo est una columba, cum possint qui non sunt in columba communiter baptisma tamen habere communiter. Item alius Aurelius a Cillaui dixit: Ioqui enim dixerit illi haue communicat factis eius malis. quo.. modo admitti tales temere in domum dei possunt qui in domum nostram priuatam admitti prohibentur? aut quomodo factis eorum malis communicamuutius disserendum, quandoquidem ad quaestionem baptismi quam modo isti non habet. haeretici autem relinquentes doctrinam erroris sui ad Christi doctrinam conuertuntur, ut incorporentur ecclesiae et ad illam columbam incipiant pertinere cuius sacramentum habebant. et ideo quod eius non habebant eis datur, id est pax et caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. quod autem eius habebant agnoscitur et sine ulla contumelia suscipitur, sicut in adultera deus agnoscit dona sua
Abbreviated transcription (Latin):
s ut tis utile ẽẽ incipiat quod acce¬
perunt.
uod ergo illis quos expectabat
larus a mascila dixit. manifes
tatem a pr̃e sibi datam ꝑmittentis. Qe¬
b nos successimus eadem potestate ec¬
desiam dñi gub̾nantes ⁊ credenciũ
fidem baptizantes. Et ideo heretin qͥ
hñt neminem baptitare bap̃mo eiꝰ
possunt.
unquid ⁊ impii homitide apłis
suctesserunt. Cur ergo baptitant.an
qr ñ sunt foris: s apetra foris st̾. cui
Non debemus ħeticos nr̃a p̾sumptio¬
dies uenerit nobis imputent q d̃ ꝑ
nos non sunt baptirati ⁊ indulge¬
tiam diuine gr̃e consecun. Propt̃
cid̾ cum sit una ec̃c̃a ⁊ unum bap̃a
be sotiati accipiant remissione̾
pecc̃oꝵ qͣm hr̃e non pot̾ant extra
petram ⁊ extra columbam. siuea¬
ꝑte foris sicut ħ etici siue tanqͣm
¶Iintus sicut ꝑ diti catholici. Quos tñ
bap̃m sine remissione pecc̃oꝵ ⁊ hr̃e
tales accipiunt. qui ñ inmelius cõ¬

Expanded text:
sed ut eis esse utile incipiat quod accesed ut eis esse utile incipiat quod acceperunt. Quod ergo illis quos exspectabat, larus a Mascula dixit: Manifesttatem a Patre sibi datam permittentis, quibus nos successimus, eadem potestate Ecclesiam Domini gubernantes, et credentium fidem baptizantes: et ideo haeretici, qui hristi habent, neminem baptizare Baptismo ejus possunt. 85. Numquid et impii homicidae Apostolis successerunt? Cur ergo baptizant? An quia non sunt foris? Sed a petra foris sunt, cuiNon debemus haereticos nostra praesumptiodies venerit, nobis imputent quod per nos non sint baptizati, et indulgentiam divinae gratiae consecuti. Propter quod, cum sit una Ecclesia et unum Baptisma, bae sociati accipiant remissionem peccatorum quam habere non poterant extra petram et extra columbam, siue aperte foris sicut haeretici siue tamquam intus sicut perditi catholici. quos tamen baptismum sine remissione peccatorum et htales accipiunt, qui non in melius com
Abbreviated transcription (Latin):
tiant nec tñ est catholica simulatio
sicut ergo est incatholica qd̃ non ẽ
catholitum. sic potest aliquid extra
catholicam esse catholicum.
aluianus a gauzafala dixit.
hereticos nichil hr̃e constat. Et ideo
adnos ueniunt ut possint accipere
quod non habebant.
espondemus. Non sunt gͦ
hetiti ip̃i qui hereses condiderum̃t
qui ab ecc̃a recesserunt ⁊ utiq habe¬
bant qd̃ ibi acceꝑunt Qd̃ si ab surdũ
est. dr̃e ut illi ñ snt ħetici ꝑ quos ce¬
teri fiunt hetici. potest fieri ut here¬
ticus habeat qd̃ male utendo disꝑeat.
onoratus atucca dixit. cũ xp̃c
ueritas sit magis u̾itatem ꝙͣ
consuetudinem sequi debemus ut
hereticos qui ideo ad nos ueniunt.
qr soris nichil accipere potuerunt ec̃c̃e
baptismo sc̃ificemus.
t iste attestator est consuetu¬
diuis. ubi nos płimum adiuuat.
quicquid aluid cc nos dr̃e iudeat᷑.
Non autem ideo ad nos ueniunt.
heretiti qr foris nichil acceꝑunt.

Expanded text:
tiant, nec tamen dst catholica simulatio. tiant, nec tamen dst catholica simulatio. sicut ergo est in catholica quod non est catholicum, sic potest aliquid extra catholicam esse catholicum. Saluianus a Gazanfala dixit: Haereticos nihil habere constat, et ideo ad nos ueniunt, ut possint accipere quod non habebant. Respondemus: Non sunt ergo haeretici ipsi qui haereses condiderunt, quia ab ecclesia recesserunt et utique habebant quod ibi acceperunt. quod si absurdum est dicere, ut illi non sint haeretici per quos ceteri fiunt haeretici, potest fieri ut haereticus habeat quo male utendo dispereat. Honoratus a Tucca dixit: Cum Christus ueritas sit, magis ueritatem quam consuetudinem sequi debemus, ut haereticos qui ideo ad nos ueniunt, quia foris nihil accipere potuerunt, ecclesiae baptismo sanctificemus. Et iste adtestator est consuetudinis, ubi nos plurimum adiuuat, quidquid aliud contra nos dicere uideatur. non autem ideo ad nos ueniunt haeretici, quia foris nihil acceperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bebant adꝑniciem. Quia sub eodẽ
bap̃mo iuisttficatur cum sequisq
ad deum ueraci corde conu̾terit sub
quo uidicabatur qñ id accipiens se¬
culo u̾bis solis ⁊ ñ fc̃is renunciau̾at
usillus alasmaba dixit. Ego cͤ
lica fuerit simulatio est.
oc quidem u̾m est qd̃ bapĩna
salltare non nisi incatholica ecc̃a.
est. Potest .a. ip̃m esse ⁊ extra catho¬
licam s salutare ibi ñ est. qr non iͥ
oꝑatur salutem situt ille bonus o¬
dor xp̃inon est utiq salutaris in iis
qui ꝑ eunt ñ suo uicio s illoꝵ. siła¬
tio est autem quicqiud extra catho¬
licam fu̾it s inquantum non est ca¬
tholitum. Potestã aliquid catholicũ
eẽ extra catholicam sicut potuit nom̃
xp̃i eẽ extra congregationem xp̃i in
quo nomine pellebat demonia ille qͥ
cum discipłis non sequebatur. Nam
simulatio ⁊̃ incatholica potest ẽẽ in
iis utiq qui scł̃o u̾bis ⁊ non fc̃ĩs renũ¬

Expanded text:
bebant ad perniciem, quia sub eodem bebant ad perniciem, quia sub eodem baptismo iustificatur, cum se quisque ad deum ueraci corde conuerterit, sub quo iudicabatur, quando id accipiens saeculo uerbis solis et non factis renuntiauerat. Pusillus a Lamasba dixit: Ego cree catholica fuerit simulatio est. Hoc quidem uerum est quod baptisma salutare non nisi in ecclesia catholica est. potest enim ipsum esse et extra catholicam, sed salutare ibi non est, quia ibi non operatur salutem, sicut ille bonus odor Christi non est utique salutaris in his qui pereunt non suo uitio sed illorum. simulatio est autem quidquid extra catholicam fuerit, sed in quantum non est catholicum. potest autem aliquid catholicum esse extra catholicam, sicut potuit nomen Christi esse extra congregationem Christi, in quo nomine pellebat daemonia ille qui cum discipulis non sequebatur. nam simulatio etiam in catholica potest esse, in his utique qui saeculo uerbis et non factis renun
Abbreviated transcription (Latin):
exierit inhiis qui exeunt ñ fiant du¬
o s unum idem maneat. Qd̾ ergo i
redeuntib agnoscitur hoc ⁊ ineis qr
recedentib acceꝑunt qd̾ illi cum re¬
rederent non amiserunt.
tem alius lucius ab ausafa dixit
fu̾it rescindi debere ⁊ eos qui exinde
ueniunt in ecc̃a baptitandos ẽẽ.
escindatur ergo qui baptizãt
qiui audiunt u̾ba dei ⁊ ñ faciũt
tum ab iniquitate ad iusticiam hoc
est ab harena ad petram migrare ce¬
erat eoꝵ iniquitatib ñ molabat᷑¬
ħ ⁊̃ de hereticis intelligatur. Nam de
eaden illis est spes quam diu in ha¬
rena st̃ que illis qui sr̃ petram sũt.
Tñ idem bap̃ma ⁊ in utrisq quam¬
ius sicut spesuna ita unum bap̃ma
dictum sit
elix agurgitib dixit ego cẽ¬
cepta baptitari abħeticis illicite exͣ
ecc̃am. si ad ecc̃am confug̾e uolue¬
rint. gr̃am bapĩni ubi licite datur.
consequantur
espondetur immo licite reti¬
piant hr̃e ad salutem. qd̾ illicite ha¬

Expanded text:
exierint, in his qui exeunt non fiant duexierint, in his qui exeunt non fiant duo, sed idem unum maneat. quod ergo in redeuntibus agnoscitur, hoc et in eis qui a recedentibus acceperunt, quod illi cum recederent non amiserunt. Item alius Lucius ab Ausafa dixit: fuerit, rescindi debere, et eos qui exinde ueniunt in ecclesia baptizandos esse. Rescindatur ergo, quod baptizant qui audiunt uerba dei et non faciunt, cum ab iniquitate ad iustitiam, hoc est ab harena ad petram migrare coeerat eorum iniquitatibus non uiolabat de haereticis intellegatur. nam nec eadem spes illis est, quamdiu in harena sunt, quae illis qui super petram sunt; tamen idem baptisma est in utrisque, quamuis sicut spes una ita et unum baptisma dictum sit. Felix a Gurgitibus dixit: Ego cenaecepta baptizatus ab haereticis illicite extra Ecclesiam, cum ad Ecclesiam confugere voluerit, gratiam baptismi ubi licite datur consequaturRespondetur: Immo licite incipiant habere ad salutem quod inlicite ha
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Salus .il. ꝓpria est bonis sacramẽ¬
ta uero cõia ⁊ bonis ⁊ malis.
erulus arusiccade dixit. homo he¬
to magis scismatius qui qd̃ habuit¬
n amisit
am ostendimus eos hr̃e qr non a¬
mittunt cum recedunt. Non .n. re¬
tipuint cum receunt. Qua pp̃ si
pp̃ea uidebantur dareñ posse qr
putabantur non habere intelli¬
gantur iam dare posse qr intelligũ¬
tur ⁊habere.
udentianus a cuiculi dixit sio¬
ut sustinere quid maiores iuidica¬
rent. Nam heses nichil hr̃e nec pos¬
se manifescum est. Atq ita si quis
exeis uenerint: baptitari equissime
statutum est.. i
hic sustinebat quid iudicarent: sic ⁊
huic ip̃i rensum ẽẽ intelligatur.
etrus ab ipponez arito dixit Cũ
bap̃ma unum sit incatholica
ec̃ca. manifestum est ñ posseextra ec¬
desiam baptitari. Et ideo inheresitũ¬
tos siue inscisinate uenientes ad ecc̃ã
çenseo baptirari oportere.
ic est unum bap̃ma inecc̃a ca¬
tholica ut cum exinde aliquis

Expanded text:
ntum. salus enim propria est bonis, sacramenntum. salus enim propria est bonis, sacramenta uero communia bonis et malis. Uerulus a Rusiccade dixit: Homo haereto magis schismaticus qui quod habuit amisit. lam ostendimus eos habere, quia non amittunt cum recedunt; non enim recipiunt cum redeunt. quapropter si propterea uidebantur dare non posse, quia putabantur non habere, intellegantur iam dare posse, quia intelleguntur et habere. Pudentianus a Cuiculi dixit: Nout sustinerem quid maiores iudicarent. nam haereses nihil habere nec posse manifestum est. adque ita si qui ex eis uenerint baptixari aequissime statutum est. Sichic sustinebat quid iudicarent, sic et huic ipsi responsum esse intellegatur. Petrus ab Hippone Zarito dixit: Cum baptisma unum sit in catholica ecclesia, manifestum est non posse extra ecclesiam baptixari. et ideo in haeresi tinctos siu-e in schismate uenientes ad ecclesiam censeo baptixari oportere. Sic est unum baptisma in ecclesia catholica, ut, cum exinde aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
Et tñ possunt. sic ergo ⁊ heretici.
uic Rendetur. si ergo potest dare
Ab ecc̃a recedunt hñt lauacri sacͣmẽ¬
tum qd̃ ibi acceꝑant. Nam redeuntes
non recipiunt qr ñ amiserant tum
recesserunt.
lius iulianus a marcellina dix̃.
Si potest homo duob dñis seruire de¬
o ⁊ mammone potest ⁊ bapñra duo¬
ob seruire xp̃iano ⁊ heretico.
mmo si potest continet auaro so¬
b quidem non seruit s ministrat᷑
illis ł abillis ad salutem bñ utenti¬
bus ⁊ iudicium male utentibus.
enax ab horreis celie dixit. Bap¬
tisma unum ẽcci s ec̃ce. ubi ecc̃a
non est bap̃ma. illic esse non potest.
uic respondemus quare ergo ñ¬
potest ubi petra non est s hare¬
na est cum ecc̃a inpetra non inhare¬
na sit.
lius uictor ab assuris dixit. scrip
hec sensi ut hetici qui nichil foris
consecun sunt qñ ad ec̃c̃am conutunt᷑
baptirentur.
d hoc Rendetur. Nichil quidem con
secuti sunt s ad salutem ñ ad satrame¬

Expanded text:
et tamen possunt; sic ergo et haeretici. pondetur: Si ergo potest dare ab ecclesia recedunt habent lauacri sacramentum -quod ibi acceperant. nam redeuntes non recipiunt, quia non amiserant cum recesserunt. Alius Iulianus a Marcclliana dixit: Si potest homo duobus dominis seruire, deo et mamonae, potest et baptisma duobus seruire, christiano et haeretico. Immo si potest continenti et auaro, sobus quidem non seruit, sed ministratur illis uel ab illis ad salutem bene utentibus et ad iudicium male utentibus. Tenax ab Horreis Caeliae dixit: Baptisma unum est, sed ecclesiae. ubi ecclesia non est, baptisma illic esse non potest. Huic respondemus: Quare ergo potest ubi petra non est, sed harena est, cum ecclesia in petra, non in harena sit ? Alius Uictor ah Assuris dixit: Scripthoc sensi, ut haeretici qui nihil foris consecuti sunt, quando ad ecclesiam conuertuntur, bapti\\entur. Ad hoc respondetur: Nihil quidem foris consecuti sunt, sed ad salutem, non ad sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ. si baptirantur it̾m ꝑ u̾si ⁊ in¬
uidi. qui cum scło u̾bis ⁊ ñ factis reñ¬
carent bap̃m quidem accipere potue¬
r̾unt. s remissionem pecc̃orum. non
btimierunt. dicente dño. si ñ dimise
reticorum baptisimim ꝓbant no¬
strum improbant ut extra eccle¬
siam non dicam lotos sed sordida¬
tos negent in ecclesia baptitari
oportere.
uic rendetur. neminem nr̃m¬

Expanded text:
catorum, si baptizantur iterum perversi et incatorum, si baptizantur iterum perversi et invidi, qui cum saeculo verbis et non factis renm quidem accipere potuerunt, sed remissionem peccatorum non obtinuerunt, dicente Domino, Si non dimiserreticorum Baptismum probant, nostrum improbant; ut extra Ecclesiam, non dicam lotos, sed sordidatos, negent in Ecclesia baptizari oportere. 11. Huic respondetur, neminem n
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a ꝑ illam consuetudinem q̃ toci¬
ens hic cõmemoratur ⁊ sicut isti no
appellant traditores pp̃ maiores nr̃os
inquib nͥl tale qñ obiecerunt ꝓba¬
re potuerunt si hoc fit quisq qd̾ ẽ ille
cui coĩcau̾it om̃s tunc ħetici facu st̃.
Qd si quisquis dicit insanit. falsũ ẽ
qd̃ iste ait. Qui hereticum ad tõĩonẽ
sine bapmo admitit: nec heceticos
purgat ⁊ xp̃ianos inquinat. Aut si
tentur sic admittebantur ac ꝑ hocrecti
⁊̃ ninc sic adminuntur.
ureluis abutica dyxit. Cũ dicat
apłs non cõicandum pec̃cis alienub. cͥd
munionis amonerunt. ubi estergo et¬
desia. Deinde ut de hereticis taceam. tũ
quales inec̃c̃a secum ꝙyprianis uidelnt
gemebat arguebat ferebat. ubi est ect̃a
situt se ht̃ firmissima u̾itas ecc̃a per¬
mansit ⁊ ꝑmanet non nisi inconsen¬
sione. intelligenda est cõio peccorum.
quam uetat apł̃s Haptirentur autẽ
it̃m ħ etici ut accipiant remissam pec¬

Expanded text:
ecclesia per illam consuetudinem quae totiecclesia per illam consuetudinem quae totiens hic commemoratur. et sicut isti nos appellant traditores propter maiores nostros, in quibus nihil tale quando obiecerunt probare potuerunt, si hoc fit quisque quod est ille cui communicauerit, omnes tunc haeretici facti sunt. quod si quisquis dicit insanit, falsum est quod iste ait: qui haereticum ad communionem sine baptismo admittit, nec haereticos purgat et christianos inquinat. aut si tentur sic admittebantur; ac per hoc recte etiam nunc sic admittuntur. urelius ab Utica dixit: Cum dicat olus nonmunionis amoverunt. Ubi est ergo Ecclesia? Deinde, uti de haereticis taceam, cum quales in Ecclesia secum Cyprianus videbat, gemebat, arguebat, ferebat; ubi est Ecclessicut se habet firmissima veritas, Ecclesia permansit et permanet; non nisi in consensione intelligenda est communio peccatorum, quam vetat Apostolus. Baptizentur autem iterum haeretici, ut accipiant remissam pec