comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et qĩ continge̾ uident ex uoto.. xtendit᷑ una: sic̃ duces diuersis locis cõmissa p̾lia cõtinua¬
ĩꝯgruũ est frgo acies uulcania uis ignis q̃ late ꝑ campos effundr̃. uictor. cui uota processe
ouantes: abiisio ẽ nõ propͥetas eõit om̃is
in Salii. sic̃ ait interdum. Nam nõ est ꝯunctio rationantis. In sua colligit arma. post scutũ
se clausit. alibi et se collegit ĩ arma. elatam ĩiugulũ uigulo suo uulnꝰ minantẽ fata canẽs
tu cauere potuerat. canentia lumina: aut hypallage est pro ip̃e canens :aut physicã ran
dix̃. Dicunt᷑ .n. puelle mortis tpr̃e albesce̾̃.i niecere matiũ parte. traxerũt debitũ sibi et sttio¬
ne usus est uiris. Nã manus iniectio dr̃ quotiens nulla uidics auctãte expectata rem nobis
debitam uĩdicamus. ea nũc tybri pr̃ uicinũ ĩuocat numen circa cuiꝰ ripas bella tutãdũ

Expanded text:
et quasi contingere videntur ex voto. EXTENDITVR VNA sicut duces diversis locis commissa praelia continuaet quasi contingere videntur ex voto. EXTENDITVR VNA sicut duces diversis locis commissa praelia continuaincongruum est: ergo ‘acies Vulcania’ vis ignis, quae late per campos effunditur. VICTOR cui vota processe abusio est, non proprietas. COIT OMNIS allustio saepius, sicut ‘at’ interdum: nam non est coniunctio ratiocinantis. IN SVA COLLIGIT ARMA post scutum se clausit, alibi «et se collegit in arma». ELATAM IN IVGVLVM iugulo suo vulnus minantem. FATA CANENS ta cavere potuerat. CANENTIA LVMINA aut hypallage est pro ‘ipse canens’: aut physicam rem dixit; dicuntur enim pupillae mortis tempore albescere. INIECERE MANVM PARCAE traxerunt debitum sibi. Et sermone usus est iuris: nam manus iniectio dicitur quotiens, nulla iudicis auctoritate expectata, rem nobis debitam vindicamus. DA NVNC THYBRI PATER vicinum invocat numen, circa cuius ripas bella tractantu
Abbreviated transcription (Latin):
fugiens ille se ad turnũ ꝯtulit. suis enam sins. luca. et amisium frẽm lugencib offert
Niscrimina differentias. ⁊ ymbre pro tỹbea metri cã methaplasitiũ fec̃. guanꝰdriꝰ abstulit ẽs¬
pronimicũ possessiuũ est mõ nõ ptõnymicũ semiarmesq micatit digiti ferũq retractãt
Ennii est ut oscitat in campis caprit a ceruice reuulsum femianimes ꝗ micant cruli lucẽꝗ
reꝗgrunt: quem uersum ita transtulit ad suũ carmen uarro traconis. ⁊ uetites. idest defendẽ
tes dolor et pudor sic de Mezento ęstuat ingens uri in corde pudor mixta in sania lu¬
sola mora quominus ilus periret:euthra. ab eo ꝙ est hic teuthras huiꝰ teuthrę quõ rneas
huiꝰ eneę. tyren: ab eo ꝙ est hic tyres optato uel exuoto ꝑ estatem n ueniti freqñter optãt᷑

Expanded text:
fugiens ille se ad Turnum contulit. SVIS etiam suis: Lucanus «et amissum fratrem lugentibus offert». fugiens ille se ad Turnum contulit. SVIS etiam suis: Lucanus «et amissum fratrem lugentibus offert». DISCRIMINA differentias. THYMBRE pro ‘Thymber’, metri causa metaplasmum fecit. EVANDRIVS ABSTVLIT ENSIS possessivum est modo, non patronymicon. SEMIANIMESQVE MICANT DIGITI FERRVMQVE RETRACTANT Ennii est, ut «oscitat in campis caput a cervice revulsum, semianimesque micant oculi lucemque requirunt»: quem versum ita transtulit ad suum carmen Varro Atacinus. TVENTES modo videntes, alibi defendentes. DOLOR ET PVDOR sic Mezentio «aestuat ingens uno in corde pudor mixtoque insania lusola mora, quo minus Ilus periret. TEVTHRA ab eo quod est ‘hic Teuthras huius Teuthrae’, quomodo ‘Aeneas Aeneae’. TYREN ab eo quod est ‘hic Tyres’. OPTATO id est ex voto: per aestatem enim venti frequenter optantur
Abbreviated transcription (Latin):
cebant sr ꝗ est magna obice. hĩc est ꝙ nõ nulli uitant gnis dubictatẽ et legunt magti
nagno pondere magni ponderis ut xre cauo clipeũ ꝓ aerei caui Receptat. Ideo freqñtatuo
ussio est qͥr herentem hastam ossib auellẽ facile nõ poterat. ergo recęptat freqñti cõcussioe
uerat ĩclinatus. ram eundeti pallas ante ruentẽ dũ furit. Ordo est. Nam eundẽ pallas ãte
ycepit i dolo iteremit. Ille n monitus ruerat furit ꝑe crudelemi moitem sodał. unde &
cutus fuerat ⁊ umido ĩpulmone: et nałr tumido. et qr surebat ĩ pulmonie aũt recondit
in auctoribus. Abienus trĩ qui totum liuium iambicis scripsit hanc ꝯmemorit. dicensgre¬
cam et̃. Roetheus go⁊ larrubioꝵ rex fuit ĩ italia ꝗ anchemolo filio casperiam suꝑdirã no¬
uercam. haric pͥuignus stuprauit. quo cognito cũ eutti pr̃ ꝑseq̃ret. et ad poenã uaarit

Expanded text:
cebant, secundum quod est 'magna obice'. hinc est quod non nulli vitant generis dubietatem et legunt 'magnicebant, secundum quod est 'magna obice'. hinc est quod non nulli vitant generis dubietatem et legunt 'magniupavit futurum. MAGNO PONDERE magni ponderis, ut «aere cavo clipeum» pro ‘aeris cavi’. RECEPTAT ideo frequentativo usus est, quia haerentem hastam ossibus avellere facile non poterat. Ergo ‘receptat’ est frequenti concussione  hastam fuerat inclinatus. NAM PALLAS ANTE RVENTEM DVM FVRIT ordo est: nam eundem Pallas ante excipit, id est dolo interimit; ille enim incautus ruebat, furens propter crudelem mortem sodalis, unde 387 Tumido in pulmone et naturaliter tumido, et quia furebat. 'in pulmone' autem 'recondit' ium iambis scripsit, hanc commemorat, dicens Graecam esse. Rhoetus ergo Marrubiorum rex fuerat in Italia, qui Anchemolo filio Casperiam superduxit novercam: hanc privignus stupravit. Quo cognito cum eum pater persequeretur et ad poenam vocaret,
Abbreviated transcription (Latin):
detn sõno iuncq sepultã. dimittere qñ. si ꝗdem et est romanȩ miliuȩ. Nam ĩ locis ĩpeditis comi¬
tibus dabant et pedestri certamine cõfligebant. quo fugitis hoc amare dictũ est Lum p̃ces
uus est pedibus Num fido tibi dicius hac nos et pallanta ducẽ prĩa alta reposcito h& uult
patria ut per cedes hostiũ reuertam: aumina nulla p̃mũt: argumĩtat᷑ a facili dicens nõ ꝯtra
ceos sed contra mortales bella tractamꝰ ecce maris. quod est efficax inficie posuit. Nã dic̃
cos quo fugiant nõ here cũ terra tericat᷑ ab hostib Alare aũt transite pedib nõ pñt. Castra uero
ioredi curpissimũ sit. Aut certe hoc &̃ ĩpossibile si ab hostibꝰ obsidcat᷑ ut ꝗdem uolũt ĩtelligẽ¬
res Et rapit acer totam aciem ĩ teucros .s. suã quenti diicebat cerus relictis. Nagna laudis. nos

Expanded text:
bem somno vinoque sepultam». DIMITTERE QVANDO siquidem. Et est Romanae militiae: nam in locis inpeditis equos comibem somno vinoque sepultam». DIMITTERE QVANDO siquidem. Et est Romanae militiae: nam in locis inpeditis equos comitibus dabant et pedestri certamine confligebant. QVO FVGITIS hoc amare dictum est. Et iam preces us est ‘pedibus’: nam ‘fido tibi’ dicimus. HAC VOS ET PALLANTA DVCEM PATRIA ALTA REPOSCIT hoc vult patria, ut per caedes hostium revertamur. NVMINA NVLLA PREMVNT argumentatur a facili, dicens, non contra deos, sed contra mortales bella tractamus. ECCE MARIS quod est efficax, in fine posuit: nam dicit eos quo fugiant non habere, cum terra teneatur ab hostibus, mare autem pedibus transire noingredi turpissimum est: aut certe etiam hoc inpossibile, si ab hostibus obsidentur, ut quidam volunt, intellegentes 'et rapit acer totam aciem in Teucros' scilicet suam, quam ducebat, ceteris relictis. magna clavdit nos
Abbreviated transcription (Latin):
Cigo aut hoc foerri aut hoc foemeti. Nam foemus nõ dicimꝰ penitꝰ hic curibꝰ hoc ẽ tũs et est
Aut sidens aurib ut cece sabinioꝵ pͥsco de sangiũe mignũ agmeni agens lausus rigida teuẽs
tim nõ uibrans sed iacens bortȩ de gente sup̾ma aut origĩem ducens a retho et Calai ꝗ filii
unde c̃ origo uenti boree. Ismara. thracie ciiitas a mõte ismaro xpellẽ tendũt. la st̃ ũu
mouere cõtendũt. limine. id est lutore ⁊ agno ȩthere .i. aere in magno: Nam uentuĩ ether
non sunrt sed ĩ aere sic̃ s̃ atq ethera tranãt cũ sonitu ꝑ aerẽ obrux a omĩa contra mare qari
nubes nbib uenti uentis loit. et obnixi ut ieferat᷑ aduentos. heret pede pedes propedi nã
antyptosis et ẽ homeri uersicu lus
archadas act̃s est pluralis cuiꝰ ultima syllaba ideo breuis est. qr nt̃ plurał es teritunatus

Expanded text:
go aut ‘hoc femur’, aut ‘hoc femen’: nam ‘femus’ non dicimus penitus. HIC CVRIBVS hoc est ‘tunc’. Et est aut ‘fidens Curibus’, ut «ecce Sabinorum prisco de sanguine magnum agmen agens Clausus». RIGIDA tenens eam, non vibrans et iaciens. BOREAE DE GENTE SVPREMA aut originem ducens a Zetho et Calai, qui filunde est origo venti Boreae. ISMARA Thraciae civitas a monte Ismaro. EXPELLERE TENDVNT loco se invicem movere contendunt. LIMINE id est litore. MAGNO AETHERE id est aere in magno; nam venti in aethere non sunt, sed in aere: sic supra «atque aethera tranant cum sonitu» pro ‘aerem’. OBNIXA OMNIA CONTRA mare mari, nubes nubibus, venti ventis. Legitur et ‘obnixi’, ut referatur ad ventos. HAERET PEDE PES pro ‘pedi’; nam antiptosis est. Et est Homeri versiculus. ARCADAS accusativus est pluralis, cuius ultima syllaba ideo brevis est, quia nominativus pluralis ‘es
Abbreviated transcription (Latin):
abauus. nec ẽ cõtrariũ illd̃. Cui pilũnus auus. potuiꝰt .n. fieri ut auus &abauus ciuis a pilũ¬
no pilũni nominarent᷑. Ei mora pñtis lȩti:ex iouis cõcessione quali certe egenit Iunoco
narte locutus est. Naͣm dicendo uacat onͣidit s hoc breue spaciũ ulteriꝰ bona& stellarũ
irradiationem turni fata differre nõ posce. Unde nũc ait induilsisse libet sed uacat.
ac si dicẽt. iam undiq ĩ mortem trudit turnus. hoc tñ uacat spaciũ. hĩc ẽ qđ & sait. me¬
gas fato: Uox n. iouis fatum est. Statius et uocem fata secunt᷑ hoc aũt dic̃ utinã q̃ negas
uoce i fato mente p̃stares. Nam si iouis uox fatũ est põt aliud fando fati ordinẽ cõmutie.
griuaris aũt negas. grauiter fers. et hac locutione nõ nisi ꝑactm̃ utim ut sidicas aggrauoꝵ¬

Expanded text:
nec est contrarium illud «cui Pilumnus avus»: potuit enim fieri ut et avus eius et abavus a Pilumno Pilumni nominarentur. SI MORA PRAESENTIS LETI ex Iovis concessione quali arte egerit Iuno, cCAT ingenti arte locutus est: nam dicendo ‘vacat’ ostendit, supra hoc breve spacium ulterius bonam stellarum inradiationem Turni fata differre non posse: unde non ait ‘indulsisse libet’, sed ‘vacat’, ac si diceret: iam undique in mortem truditur Turnus, hoc tantum vacat spatium. Hinc est quod et negas fato; vox enim Iovis fatum est: Statius "et vocem fata secuntur" . hoc autem dicit: utinam quae negas voce, id est fato, mente praestares. nam si Iovis vox fatum est, potest aliud fando fati ordinem commutare. 'gravaris' autem negas, graviter fers. et hac elocutione non nisi per accusativum ut
Abbreviated transcription (Latin):
q̃admõ ipitio Illũ expirantẽ it insfixo rectore flãttias Sene notatidũ ignẽ ansissio cut
aguires aba ardeat. sic nõ unã manũ putares Nãꝗ ad hoc ꝑtinct cõparatio ut intellagaot ieu
cum meulti tnđis uĩci diraicasse. Intepuit mucro nimia s. ede quadriiuigis. pꝑ omotelos¬
ꝙsciendũ est eẽ uiciosum. in terposuit .n. aduersaq pectora. longe gradientẽ. longis
gra dibus i n cedenteta. Et est militaris incessus est homeri rd np&teso lui

Expanded text:
notandum ‘ignem arsisse’, cum igni alia res ardeat. SIC ut non unam manum putares: namque ad hoc pertinet comparatio, ut intellegamus, eum multitudinis vice dimicasse. INTEPVIT MVCRO nimia scilicet caede. QVADRIIVGES proptequod sciendum est esse vitiosum; interposuit enim 'adversaque pectora'. longe gradientem longis gradibus incedentem: et est militaris incessus. aut e longi
Abbreviated transcription (Latin):
igit. aut magnitudine corporis sui obumbrat euis cadauer. Nut igenti uribra aorie te
tigit ut ĩ eternũ claudũt᷑ lumina noctem. Aut ĩgenti unibra tetigit ẜtn uium accipiendiũ
est .i. in sultatione cum oppͥmit et adumbrat. Screstus: Serestos duos intelligata s anin in

Expanded text:
GIT aut magnitudine corporis sui obumbrat eius cadaver: aut ‘ingenti umbra’, id est morte GIT aut magnitudine corporis sui obumbrat eius cadaver: aut ‘ingenti umbra’, id est morte tegit, ut «in aeternam clauduntur lumina noctem»: aut ‘ingenti umbra tegit’ secundum usum accipiendum, id est insultatione eum opprimit et adumbrat. SERESTVS Serestos duos intellegamus, unum in
Abbreviated transcription (Latin):
Nam lib̾os etĩ dici unũ filiũ adeo ut et serca. filios libos dixerit ut in echyra. ꝗ illũ dignum
decreuerũt. suos cui liberos cõmittẽnt ubi pr̃ de filio ad uxorm loꝗt᷑. gͦ ii surpatuit respicions
ad liberos ut gnitos de uno dicẽt comerua: uicissitudĩes et ignoscendi facultatẽ et cõsuendi
nem. nec procul hemonides: hoc nomen licet possit eẽ. et pronymicũ qr in des exit ut dicamꝰ
hemonis filiꝰ tñ meliꝰ est ut id propum esse dicamꝰ qr nusꝙ̃ aliud nomea eius ant p̃missũ
est aut secutũ gͦ simile ẽ prõnymico ut sit hemonides sic̃ tuchidides inslila: fascia ĩ mo¬
dũ dyadematis et uitte exutraq pte dependebãt. q̃ plerũq lata et plerũꝗ tortiles de albo. et
uero in signibus albis dic̃ legendũ ut uestes albas accipiatiiꝰ q̃ sunt sacerdotibꝰ congrue. sicus
lit: qĩ uittimã ut ille cõsueuerat Nam hoc ũbo ad sacerdotis nomen alu sit Ingetit uimbra re¬

Expanded text:
nam 'liberos' etiam unum dicimus filium, adeo ut Terentius etiam filiam 'liberos' dixerit, ut in Hecyra "qui illum dignum decreverunt, suos cui liberos committerent" , ubi pater de filio ad uxorem loquitur. ergo usurpavit, respiciens ad 'liberos', ut gnatos de uno diceret. commercia vicissitudines et ignoscendi facultatem; vel captim. NEC PROCVL HAEMONIDES hoc nomen licet possit esse patronymicon, quia in ‘des’ exit, ut dicamus Haemonis filius, tamen melius est ut id proprium esse dicamus, quia nusquam aliud nomen eius aut praemissum est aut secutum: ergo simile est patronymico, ut sit ‘Haemonides’ sicut Thucydides. INFVLA fascia in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent: quae plerumque lata est, plerumque tortilis de albo et cvero 'insignibus albis' dicit legendum, ut vestes albas accipiamus, quae sunt sacerdotibus congruae, sicut LAT quasi victimam, ut ille consueverat: nam hoc verbo ad sacerdotis nomen adlusit. INGENTIQVE VMBRA TE
Abbreviated transcription (Latin):
apud maiores bella nõ ambitu sed uirtute istabant. phoebe: luna sicut sol phoeb Itẽ titan¬
sol et uraniis luna. Describit aũt noctem mediam et dic̃ sinitũ diem ẜm romaniũ ritũ.
Net lunȩ fit sine cã ꝯmemoraͦ. nã alit nymphe uideri nõ poterant clauũ ꝗ regit. iã ei.

Expanded text:
apud maiores bella non ambitu, sed virtute constabant. PHOEBE luna, sicut sol ‘Phoebus’, item ‘Titanapud maiores bella non ambitu, sed virtute constabant. PHOEBE luna, sicut sol ‘Phoebus’, item ‘Titan’, et ‘Titanis’ luna. Describit autem noctem mediam et dicit finitum diem secundum Romanum ritum. Nec lunae fit sine causa commemoratio: nam aliter nymphae videri non poterant. CLAVVMQVE REGIT iam ei
Abbreviated transcription (Latin):
odio sui ĩ arma compellit. prẽ benaco uenatꝰ arundine glauca mĩtius ĩfesta ducebat ĩ eqͦra
pinu: Benacus laciis ẽ uentie: de quo fluuiꝰ nascit᷑ Mintius. Iure gͦꝰ dux uenetꝰ fluuiũ
prouĩnȩ depinx̃ ĩnaui quẽ kenaci filiũ qr ex ip̃o ht̃ origĩem dic̃. Erauis. fortis. ut ferit
en se grauem Nymbreus osyrim. centenaꝗ arbore fluctũ: nõ ait remis sed arboribus ad expri¬
mendã nauis mag̾tudĩem: q plures hũit remoe ordines unde ait Lucatiꝰ. Et sũmis lõge
ferit equora remis  armore: mari. cerula: cerulea freta nõ cerulea concha. Nam uersus
gere debemus. Nam hoc dic̃ a capite usq ad ima latera hoĩs mõstrat̃ effigies terdenis. trigr̃¬
ta accipiamus naues fuisse: nõ ut ꝗdam uolũt singulos duces rricenas huĩsse naues. Nã

Expanded text:
odio sui in arma compellit. PATRE BENACO VELATVS HARVNDINE GLAVCA MINCIVS I. D. I. A. odio sui in arma compellit. PATRE BENACO VELATVS HARVNDINE GLAVCA MINCIVS I. D. I. A. PINV Benacus lacus est Venetiae, de quo fluvius nascitur Mincius. Iure ergo dux Venetus fluvium provinciae suae depinxit in navi: quem Benaci filium, quia ex ipso habet originem, dicit. GRAVIS fortis, ut «ferit ense gravem Thymbraeus Osirim». CENTENAQVE ARBORE non ait remis, sed arboribus, ad exprimendam navis magnitudinem, quae plures habuit remorum ordines: unde ait Lucanus «et summis longe ferit aequora remis». MARMORE mari. CAERVLA ‘caerula freta’, non ‘caerula concha’, nam versus ellegere debemus; nam hoc dicit: a capite usque ad ima latera hominis monstrabatur effigies. TER DENIS triginta accipiamus naves fuisse, non, ut quidam volunt, singulos duces tricenas habuisse: nam enume
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: ut nãq sepulcrũ ĩcipit apparẽ bianoris: hic Matituã dr̃ xdidisse quã a matris nomĩe
appellauit. Nam fuit filius tsyberis et Mantus tyresiȩ thebani uatis filiȩ. q̃ post prĩs ĩteritum
aliam uenit gł̾s est gręcus. Nam si latine decliniueris mantonis fac̃.
sic̃ ĩ plauto legimꝰ ionis. aiues auis. a maioribꝰ potens. Sed nõ genus omibus unũ. qr origo
Mantuanoꝵ et a niscis uenit: ꝗ in mantua regnabat. et a uenetis. Nam ĩ uenetia poĩta est
q̃ et galliaci salpina dr̃ gens illi tripꝰ ppłi sub gente quaterni. ꝗr mantua tres huĩt tribus
ꝗ in quaternas curias diuidebant: et singuł singuli lucumones ĩperabãt quos tota tuscia
ĩxii. fuisse diuisos manifestũ est. Ex quibꝰ unus oĩbus p̃erat. hi aũt tonꝰ niscie diuisas
populis tusco de singiñẽ uires. irobur totum a.liicmoĩbus hũit In se mezentuis armat.

Expanded text:
dicit, ut "namque sepulchrum incipit apparere Bianoris" . hic Mantuam dicitur condidisse, quam a matris nomine dicit, ut "namque sepulchrum incipit apparere Bianoris" . hic Mantuam dicitur condidisse, quam a matris nomine appellavit: nam fuit filius Tiberis et Mantus, Tiresiae Thebani vatis filiae, quae post patris interitumANTVS genetivus Graecus est: nam si latine declinaveris ‘Mantonis’ facit, sicut in Plauto legimus «Ionis». DIVES AVIS maioribus praepotens. SED NON GENVS OMNIBVS VNVM quia origo Mantuanorum et a Tuscis venit, qui in Mantua regnabant, et a Venetis: nam in Venetia posita est, quae et Gallia Cisalpina dicitur. GENS ILLI TRIPLEX POPVLI SVB GENTE QVATERNI quia Mantua tres habuit populi tribus, quae in quaternas curias dividebantur: et singulis singuli lucumones imperabant, quos tota in Tuscia duodecim fuisse manifestum est, ex quibus unus omnibus praeerat. Hi aupopulis’. TVSCO DE SANGVINE VIRES robur totum a lucumonibus habuit. IN SE ARMAT
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sic amastis. et hoc nobis tm̃ põt obici. Alii uestrũ pro tiũ accipiũt. et ad solum cignũ
referũt ut nos o calliope precos si pie amauit sm asprũ crimen erit cã. ut alibi crimen
ab uno disce omnes. ut sir sensus o phoetontiades sorores et o cigne cã uestrũ .i. muta
Et ẽ uaũ de his q̃ hẽt uirgiliꝰ ĩmirabilia et sua pẜa taleẽ & siciuat ꝙ alterna uolumĩa
cruꝵꝵ. Item cum primũ sulcos equant sata. Nusa: carmĩe cytharo cantilena. canentẽ sene¬
ctam: ꝗ canentem senectam mollib tran segit ĩplumis: Sidera uoce seqñtem: cũ cantu coelũ
petentem. uel ꝙ est it uera relatus in sidera sic̃ uidemꝰ ĩspera. equales comitatus classe
cateruas ꝑ naues equałr hẽns distribuitas cateruas. ocnus: iste onus. quẽ ĩ bucco bianorẽ¬

Expanded text:
quod sic amastis; hoc vobis tantum potest obici. Alii ‘vestrum’ pro ‘tuum’ accipiunt, et ad solum Cycnum quod sic amastis; hoc vobis tantum potest obici. Alii ‘vestrum’ pro ‘tuum’ accipiunt, et ad solum Cycnum referunt, ut «vos, o Calliope, precor». Si pie amavit, secundum Asprum ‘crimen’ erit ‘causa’, ut alibi «et crimine ab uno disce omnes», ut sit sensus: o Phaethontiades sorores et o Cycne, causa vestrum, id esEt est unum de his, quae habet Vergilius inimitabilia et sua propria: tale est «sinuatque alterna volumina crurum», item «cum primum sulcos aequant sata». MVSA carmine, cithara, cantilena. CANENTEM SENECTAM qui canentem senectam mollibus transegit in plumis. SIDERA VOCE SEQVENTEM cum cantu caelum petentem: vel quod est re vera relatus in sidera, sicut videmus in sphaera. AEQVALIS COMITATVS CLASSE CATERVAS per naves aequaliter habens distributas catervas. OCN
Abbreviated transcription (Latin):
lucta phoctontis amati phocton climeneȩ et solis fuit filiꝰ ꝗ cum doleret obiectũ sibia epa¬
pho rege cgypti. ꝗ eẽt non de sole. sed ad uilterio procreatus diice mĩe uetat adsolẽ et po¬
poscit᷑ si uere eius filiꝰ eẽt petenda p̃staret. Ꝙcũ sol uirasset ꝑ stygem paludẽ se cẽ facui¬
curribus phocton cũ orbitam solis excessisset: et coepit mũdus ardẽ a ioue fulminatꝰ
ĩ fridanũ aecidit ꝗ et padus uocat. huiꝰ ĩteritũ flentes sorores phoetusa et lamplaetusa
deoꝵ misatione ĩ arbores mutate sunt ut hic dr̃ ĩpopulos. et ĩbucco. ĩ alnos. fuit et ꝗdã
ligus cignus nomĩe amatoꝵ phoetontis. ꝗ cũ eum fleret exunctũ in auem sui nominis
cõuersus est cuiꝰ nũc filiũ cupauonem dic̃ hẽre cigni pẽnas ingalea ad fornę pat̾nȩ
ĩsigne mõstrãdũ: rimen amator uestrũ phoctontem amatũ a cigno aut pie aut turpitꝰ
accipiamus neccẽ est Si turpiter talis ẽ sensus crimen uestrũ est. o cigne. et plxeton

Expanded text:
cycnum phaethontis amati Phaethon Clymenes et Solis filius fuit. qui cum doleret obiectum sibi ab Epapho, rege Aegypti, quod esset non de Sole, sed dposcit ut, si uere eius esset filius, petenda prestaret. Quod cum Sol iurasset per Stigem paludem se esse factucurribus Pheton cum orbitam Solis exisset et mundus ardere cepisset, in Eridanum cecidit, qui et Padus vocatur. Huius interitum flentes sorores, Phaethusa et Lampetusa, deorum miseratione in arbores commutatae sunt, ut hic dicit, in populos, ut in bucolicis, in alnos. Fuit etiam Ligus, Cycnus nomine, amator Phaethontis. Qui cum eum fleret extinctum, in avem sui nominis conversus est. Cuius nunc filium Cupavonem dicit habere cycni pinnas in galea ad formae paternae insigne monstrandum. CRIMEN AMOR VESTRVM Phaethontem amatum a Cycno aut pie aut turpiter, accipiamus necesse est. Si turpiter, talis est sensus: crimen vestrum est, o Cycne et Phaethon,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝙ cuput sieri ĩ preudiciũ trabat sic hoe loco qr uult nirnus ut optẽt pugnã cuis socu
hang eos dix̃ semꝑ optasie. efingere dextri. fortiter facẽ. et bñ uerbo usus est militari. Nũ
Alu hĩc distinguũt ut sit reserat mõ quisq facta prũm et laudes. et secutꝰ Salii. hac da
ꝗait hispanoꝵ fisse ut ĩ bella euntib in uenibꝰ pirentũ sacta memorent᷑ a. mt̃ibus. Rlu
distingunt: nũc magna referto facta ut diias res dixeĩt nũc iuiusꝗsq et suoꝵ factorum
meninerit ut laudis ꝑenitũ uersat qͦs duce̾ contra. cogitit ꝗdem sed nõ fac̃ ne diuiso ex¬
ercitui utrĩq uincant̾. quod seqñtia indicant. Nam paulopost deũrus ẽ.:et rap̃ acer totam

Expanded text:
ut quod cupit fieri, in praeiudicium trahat. sic hoc loco quia vult Turnus, ut optent pugnam eius socii, hanc eos semper dicit optasse. perfringere dextra fortiter facere. et bene verbo usus est militari. Ad alii hic distinguunt, ut sit, referat modo unusquisque facta patrum et laudes. et secutus Sallustium hoc dixit, qui ait, Hispanorum fuisse, ut in bella euntibus iuvenibus parentum facta memorarentur a matribus. alii distinguunt 'nunc magna referto facta', ut duas res dixerit: nunc unusquisque et suorum factorum meminerit, et laudis parentum. Ad ercitu utrobique vincatur: quod sequentia indicant, nam paulo post dicturus est ‘et rapit acer totam
Abbreviated transcription (Latin):
eftundit in anes oñdit eueritũ futu& ꝓtat sua cuiq dies: sectis pħoꝵ pro qualitate ne
gaiori sempiitũt nec se unꝙ̃ ad unã alliganit misi quoꝵ hoc ꝓpositũ est ut st̃ lucreciꝰ
qui epicureos uñ sccutus est.Eximus uit interse sectas eẽ contratus unde sit ut in uto
ut in qd e ed miseri ante diem epicuicoꝵ est ꝗ casibus cuncta cecedũt. Nunc ꝙ. dic stat

Expanded text:
EFFVNDIT INANES hic ostendit eventum futurum. STAT SVA CVIQVE DIES sectis philosophorum poetaeEFFVNDIT INANES hic ostendit eventum futurum. STAT SVA CVIQVE DIES sectis philosophorum poetaegotiorum semper utuntur, nec se umquam ad unam alligant nisi quorum hoc propositum est, ut fecit Lucretius, qui Epicureos tantum secutus est. scimus autem inter se sectas esse contrarias: unde fit ut in uno t in quarto «sed misera ante diem», Epicureorum est, qui casibus cuncta concedunt: nunc quod dicit ‘stat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurare et idoncus ĩperoꝵ et non ĩuitus gͦ sats licenter dictũ est adeo ut hoc locõ ꝓbus ille¬
hic correptũ a longum posuerit num deinde tyrãni. regis suꝑbi A ut spoliissego im raptis
laudabor opimis aut lȩto. Dilegina argumettũ quod est ab utraq ꝑte sirmissimũ et ꝯcludit
aduersarios. spoliis opimis. q̃ dux duci detrahit ut dixiniꝰ s̃. opimi suat spolia frigidusar
nem spectat leo ad turni uiolentã & feritatẽ. & est ordo utq leo aduolat. Talis ẽ lurni
imago aduenientis contiguũ postꝗ̃ uidit eũ uenisse intra iactũ teli .s. ut posset fenri. are
prior pallas subaudi uoluit. fors. fortuna ꝑꝑ illud audentes fortuna uiuat. Ie pretoralꝙ de.
s contra ĩferiorẽ hostem flumĩs ĩplorauit auxiliũ. nũc contra mabrem uirib deũ ĩuccat
Sed melius est substineant qĩ pondus et poenam. Non ni. mettũsse pñt oculi. Lacrictasꝙ

Expanded text:
procurare et idoneus imperor et non invitus». Ergo satis licenter dictum est, adeo ut huic loco Probus alogum posuerit. TVM deinde. TYRANNI regis superbi. AVT SPOLIIS EGO IAM RAPTIS lavdabor opimis aut leto insigni dilemma argumentum, quod est ab utraque parte firmissimum et concludit adversarium. spoliis opimis quae dux duci detrahit, ut diximus supra, sunt spolia opima. nem spectat, leo ad Turni violentiam atque feritatem. Et est ordo: utque leo advolat, talis est Turni imago venientis. CONTIGVVM postquam vidit eum venisse intra iactum teli, scilicet ut posset feriri. IRE PRIOR PALLAS subaudis ‘voluit’. FORS fortuna, propter illud «audentes fortuna iuvat». TE PRECOR ALCIDE supra contra inferiorem hostem fluminis imploravit auxilium: nunc contra hostem maiorem viribus deum invocat sed melius est ‘sustineant’, quasi pondus et poenam: nec enim meminisse possunt oculi. LACRIMASQVE
Abbreviated transcription (Latin):
breuiteꝵ dido o prͣ o hoĩum. Et Titianus & Caluus ꝗ tematum matexias omnes a Uirgͥlio
dicuerunt et deforma uerũt ad dicen usum ĩ exͦ cõtrouersiaꝵ: has dnas posuert allocu¬
tiones dicentes uenerem agere cõtrouersiam statu absolut uio cũ dic̃ ninoni. ni cã fuisti ꝑi¬
culoꝵ his. quibiis italiã fata xesẜant Iunonẽ aũt utistani relatiuo ꝑ quẽ oñdit troianos
iuno diuũ prͣ atq hoĩura rex et bñ ĩpncipiis fauorem sibi arte concilut hoĩum diuũq et̾¬
na põtas. hũc licũ Probus q̃rit sed dic̃ unã rem sm physicos alterã sm mathematicos s
diuũ potãs est qr ipẽ est ȩther: ꝗ ȩletuentor possidet pͥncipatũ. hoĩum uero ideo qr bona io

Expanded text:
breviter Dido». O PATER O HOMINVM et Titianus et Calvus, qui themata omnia de Vergilio breviter Dido». O PATER O HOMINVM et Titianus et Calvus, qui themata omnia de Vergilio elicuerunt et deformarunt ad dicendi usum, in exemplo controversiarum has duas posuerunt adlocutiones, dicentes Venerem agere statu absolutivo, cum dicit Iunoni ‘causa fuisti periculorum his quibus Italiam fata concesserant'; Iunonem vero niti statu relativo, per quem ostendit Troianos ivum pater atque hominum rex'. et bene in principiis favorem sibi arte conciliat. hominum divvmque aeterna potestas hunc locum Probus quaerit; sed dicit unam rem secundum physicos, alteram secundum mathematicos. nam divum potestas est, quia ipse est aether, qui elementorum possidet principatum; hominum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ rupit apẽnine alpes uocant Res rapuisse licebit: clarigatiõm exercẽ. hoc ẽ ꝑ fectia les
bellũ indice̾. Nam Ancus Martius cũ udẽt po. Romanũ ardentẽ amore belloꝵ et plę¬
rũq ĩferre bella gentibꝰ nulla extante rõne: et exinde ꝑicula grauia creari missit ad
gentem eꝗculã. et accepit uira fecialia p̃que bellum indicebat᷑ hoc mõ sic̃ & de Albãis
retulit liuiꝰ. Nam si qñ homĩes. uel aĩalia ab aliqua gente rapta essent po. Ro.cũ frciali
nes stans clara uoce dicebat belli cãm et nolentibus res raptas restituẽ uel auctores ĩuire
tradere iaciebat hastam q̃ res erat pugnȩ pͥncipiũ: et sic licebat more belli rapẽ: Clarigauo
aũt dicta est a dara uoce qua utebat᷑ pr̃ patratus aut a
suꝑioribus ꝑsonis det breiuloꝗum. Econtra inferiori pot̾ãti prolixam orõnem. Unde ait de
uenere at nõ uenus aurea contra pauca refert. Item Hido qi regina pancis locuta ẽ ut tũ

Expanded text:
 reddere' dicebant. res rapvisse licebit clarigationem exercere, hoc est per fetiales bellum indicere: nam Ancus Marcius cum videret populum Romanum, ardentem amore bellorum, et plerumque inferre bella gentibus nulla iusta extante rgentem Aequiculanam et accepit iura fetialia, per quae bellum indicebatur hoc modo, sicut etiam de Albanis retulit Livius. Nam siquando homines vel animalia ab aliqua gente rapta essent populo Romano, cum nes stans clara voce dicebat belli causam, et nolentibus res raptas restituere vel auctores iniuriae tradere, iaciebat hastam, quae res erat pugnae principium, et iam sic licebat more belli res rapere. Clarigatio autem dicta est aut a clara voce, qua utebatur pater patratus, aut asuperioribus personis det breviloquium, e contra inferiori potestati prolixam orationem, unde ait de Venere ‘at non Venus aurea contra pauca refert’. Item Dido quasi regina paucis locuta est, ut «tum
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs estitalia ĩbella cõmota uinonis instinctu: quod et alecto promissit ur sinitimas ĩbelli
feram rumoribus urbes: et iuno pollicita ẽ se magis c̾e facturã ut ego siqua suꝑ fortuna
Sane sub ꝯmotione oũim deoꝵ maxĩę solã tangit unonẽ. cui odia seq̃bant̾ etiam hoc¬
bello troianos: ꝙ etiã sequentes ionis allocutiones manifestius indicant. ferrũq lacessẽ
pro ferro lacessere ne acerscite tempus: nolite belloꝵ tpr̃a pocupare. et bñ satisfac̃ uxõĩ
apulię omnem po Ro deleuit exercitũ olim qñ alpes ĩmittit aꝑtas: empbasis est

Expanded text:
omnis est Italia in bella commota Iunonis instinctu, quod et Allecto promisit, ut «finitimas in bella omnis est Italia in bella commota Iunonis instinctu, quod et Allecto promisit, ut «finitimas in bella feram rumoribus urbes», et Iuno pollicita est se magis esse facturam, ut «ego, siqua super fortuna Sane sub comminatione omnium deorum maxime solam tangit Iunonem, cuius odia insequebantur hoc etiam bello Troianos: quod etiam sequentes Iovis allocutiones manifestius indicant. FERRVMQVE LACESSERE pro ‘ferro se lacessere’. NE ARCESSITE, TEMPVS nolite bellorum tempora praeoccupare. Et bene satis facit uxori Apuliae, omnem populi Romani delevit exercitum. OLIM quandoque. ALPES IMMITTET APERTAS emphas
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ pꝰ Et iã finis erat cũ uppr ethere sũmo despicẽs mare ueliuolũ terrasq iacentes¬
c astraq dardanidũ aspectat populosꝗ latinos: post gnalitatẽ ĩtulit spẽm. Consequedis
enĩ est ut omnes terras uideas cernat et castra roiana bi patenitib physice dic̃ Nãcelũ
paret ab ortu et occasu. Est aũt ẜmo ennianus tractus ab hostũs q̃ ex utraq parte aperi¬
unt̾. Unde mõ bipatentibꝰ aꝑtis intelligiꝰ Colicolę magni. oronis istuis hoc agit t̃
itnno ut ab odiis troianoꝵ iuno reuocet᷑. ua nami: cur. Ennian ẽ srnouersa retro mu¬
tara ut q̃ te genitor sententia uertit: C ertatis aut contra uos aut contra meam sententiã
ait. bellũ ingeno geret italia. quod ita soluit᷑. Aut qr curti uno deo uel dea aliter loquit
Unde est ĩps hec tibi fabor n qñ hec te cura remordet alt̃ n cũ oitũbus duis utliciens a¬

Expanded text:
ut «et iam finis erat, cum Iuppiter aethere summo despiciens mare velivolum». ut «et iam finis erat, cum Iuppiter aethere summo despiciens mare velivolum». CASTRAQVE DARDANIDVM SPECTAT post generalitatem intulit speciem; consequens enim est, ut omnes terras videns, cernat etiam castra Troiana. BIPATENTIBVS physice dixit: nam caelum patet ab ortu et occasu. Est autem sermo Ennianus, tractus ab ostiis, quae ex utraque parte aperiuntur: unde et modo ‘bipatentibus’ apertis intelligimus. CAELICOLAE MAGNI orationis istius intentio hoc agit, ut ab odiis Troianorum Iuno revocetur. QVIANAM cur: Ennianus sermo est. VERSA RETRO mutata, ut «quae te genitor sententia vertit?». CERTATIS aut contra vos, aut contra meam sententiam. imo "bellum ingens geret Italia" . quod ita solvitur: aut quia cum uno deo vel dea aliter loquitur — unde est in primo "hic tibi, fabor enim, quando haec te cura remordet" — , aliter vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qr numĩs est destus auxilio ⁊ elis obruit. luca cundem seti sum pro declamatiõe teloꝵ
pugnabat. Tum demũ. postꝗ̃ se alr̾ euadẽ posse nõ uidit omĩbus armis. quod minus est¬
opere numinis euasisse nõ sua Ille suo cũ gurgite flauo: histerologia est cũ ille cum exci¬
suo gurgite accepit. Sane querunt multi cum tyberis eneȩ faueat cur liberiuerit turtũ
Sed soluit ista rõne. Nam ob hoc turnũ c̾e̾ liberatum ut maior ence głia reseruetur
morem hoc dic̃ stũs est dies qr poete dicunt matuticio tpr̃e operiri celuit
nocti uero claudi. Unde est illud ante dieta clauso componet uesꝑ olỹpo
Nam et paulopost descripturus est noctẽ ut umꝗ dies coelo xessat. utĩ¬
telligamus alium diem esse cõsumptũ. et nũc cũ moit solito nocus p̃ter¬
interdiu. Nam iterea ꝑncula p̃terita negocia ꝯiũgit futuris sideream ĩ sedemuiassrisees
circulũ nõ n. omnes circuli astriferi sunt sed solus suꝑios ⁊ errasunde arduus omĩs.

Expanded text:
ERGO quia numinis est desertus auxilio. TELIS OBRVITVR Lucanus eundem sensum per declamationem «telorum pugnabat. TVM DEMVM postquam se aliter evadere posse non vidit. OMNIB. Ad v. 813 Ille svo cum gurgite flavo hysterologia est 'cum ille eum exces exciperet. sane quaerunt multi, cum Tiberis Aeneae faveat, cur liberaverit Turnum; sed solvitur ista ratione: nam ob hoc Turnum esse liberatum, ut maior Aeneae gloria servaretur. morem hoc dicit 'factus est dies', quia poetae dicunt matutino tempore aperiri caelum, noctu vero claudi — unde est illud "ante diem clauso conponet Vesper Olympo" — nam et paulo post descripturus est noctem, ut "iamque dies caelo concesserat" , ut intellegamus alium diem esse consumptum, et nunc eum more solito noctis praeterntur: nam ‘interea’ particula praeterita negotia coniungit futuris. SIDEREAM IN SEDEM in astriferum circulum: non enim omnes circuli astriferi sunt, sed solus superior. TERRAS VNDE ARDVVS OMNES
Abbreviated transcription (Latin):
tantes fuerũt. qđ postea ĩ laconas et ĩ totam greciã trinsiatũ est adeout Cagro dicat ⁊ libono
de ie pu  opprobrio fuisse iuuenib si atatores nõ hẽietit ꝑ ꝙ cydonem iduc̃ ami corent:

Expanded text:
erantes fuerunt: quod postea in Laconas et in totam Graeciam translatum est, adeo ut et Cicero dicat in libris erantes fuerunt: quod postea in Laconas et in totam Graeciam translatum est, adeo ut et Cicero dicat in libris de re publica, obprobrio fuisse adulescentibus si
Abbreviated transcription (Latin):
hoc poctę plętũꝗ ꝯfundunt. Uorso iniquo: dorsum est durior arena q̃ remeantib fluctibs
qr ĩ ip̃o loco res agit᷑ nec ẽ mutatio. omen pugnȩ. Salii. pugtã illã pro omine bello futurã
Iadco gꝰ omen qt sic̃ nũc sic ubiq uincet ęnẽas. enuasit agrestes: ꝗr dix̃ et latos uastãt stcul¬
poribus agros. ⁊ herone: hoc nometi ĩ Pindaro lectũ est ũi ⁊ unicatti squaleniẽ .i. i plendẽtẽ
loricã quasi squamẽtem haurit. ferit mõ sig̃t. et nbi phobe sacrũ: omnes ꝗ secto mñs uẽtre
procreatit᷑ nõ sunt apolliti cõse crati: qr deus medicine ꝑ quã lucẽ sortiũt Unde Esculapus
cius singit᷑ filiꝰ Ita .n. cũ ꝑcreatũ s̃diximꝰ cesarum &̃ familia ideo sacra retinebat apollinis
itasq tam diu uel donec. cce pharon. legit᷑ propharo. ut it clamos cęlo ut sit dictꝰ ib eo
quod est pharus. Si aũt pharon legeris siguratũ ẽ. Lam de nc̃o transit ad dim̃ dicctis cla

Expanded text:
 Ad v. 303 Dorso iniquo dorsum est durior harena, quae remeantibus fluctibus o loco res agitur, nec est mutatio. OMEN PVGNAE Sallustius «pugnam illam pro omine bello futuram». Ideo ergo ‘omen’, quia, sicut nunc, sic ubique vincet Aeneas. INVASIT AGRESTES quia dixit «et latos vastant cultoribus agros». THERONE hoc nomen in Pindaro lectum est tantum. TVNICAM SQVALENTEM splendentem loricam. HAVRIT ‘ferit’ modo significat. ET TIBI PHOEBE SACRVM omnes qui secto matris ventre procreantur, ideo sunt Apollini consecrati, quia deus est medicinae, per quam lucem sortiuntur: unde Aesculapius eius fingitur filius; ita enim eut. Ad v. 322 Ecce pharon legitur et 'Pharo', ut "it clamor caelo" , ut sit dativus ab eo, quod est 'hic Pharus'. si autem 'Pharon' legeris, figuratum est; nam de nominativo transit ad
Abbreviated transcription (Latin):
cnee sicri quod exciisait pictura. quã solam inutatã debetaꝰ accipt̃ gratissũna pp illic ficta
nauigia. euentus belli uatios. licet bẽret fortissimũ militẽ cogitibat tñ iucerta belloꝵ. no¬
ensiter:aut ꝑ q̃ sidera nos decurrit aut ꝗ̃ intuentes naute iterꝑigũt noctibs. dammõ ut
iamq hos cursu iam p̃terit illos. pandite nũc elycona dce. Pnisus mous lessalie ius Portiã
qui induo findit uiga ꝙtheronem liberi. et helyconem Apollitus et musaeꝵ dassic qa¬
ti pͥnceps serit equora tigri: licet sit Cathalogiis ĩ qͦ enumerãt hi. ꝗ uenerũt de Iuscia ĩueĩ
tñ aliquã uarietatem ꝙ hos nauibus uenise ꝯmemorat. cũ in septitno Turui p̃sidia ꝑ teriã

Expanded text:
quam solam mutatam debemus accipere. GRATISSIMA propter illinc facta navigia. EVENTVS BELLI VARIOS licet haberet fortissimum militem, cogitabat tamen incerta bellorum. NOCTIS ITER aut per quae nox decurrit: aut quae intuentes nautae iter peragunt noctibus. IAM modo, ut «iamque hos cursu, iam praeterit illos». PANDITE NVNC HELICONA DEAE Parnasus mons Thessaliae iuxta Boeotiam, qui in duo finditur iuga, Cithaeronem Liberi et Heliconem Apollinis et Musarum. MASSICVS AERATA PRINCEPS SECAT AEQVORA TIGRI licet sit catalogus in quo enumerantur hi qui venerunt de Tuscia, invenit tamen aliquam varietatem, quod hos navibus
Abbreviated transcription (Latin):
die sig̃t se fauẽ trounis: quoꝵ ducis aduentu statim uitoriã coseq̃t̃ et uult nihil ualẽ ea q̃
aut uenus ꝯq̃sta fuerat de abr̃tia ȩneȩ̨ aut iuno de Turni parentib dixerit ĩ eius .s. cõmen¬
dationẽm.s eeat: sequit᷑ tenet. hẽt ut ille uiã sccat ad naues unde et sectas dicimꝰ hĩtus aui

Expanded text:
die, significat se favere Troianis, quorum ducis adventu statim victoria consequitur. et vult nihil valere ea quae die, significat se favere Troianis, quorum ducis adventu statim victoria consequitur. et vult nihil valere ea quae aut Venus conquesta fuerat de absentia Aeneae, aut Iuno de Turni parentibus dixerat, in eius scilicet commendationem. secat sequitur, tenet, habet, ut "ille viam secat ad naves" : und
Abbreviated transcription (Latin):
nubibus ignes terrificant aĩõs. et sic ingeor. Continuo uentis surgentibꝰ aut freta ponii ĩci piũt
agitata tumescere: et aridus altis montibu saudiri fragor ⁊ remefacta solo telus loqñte ioue stu¬
pͦ lucilu translatus est. ubi ĩducũt᷑ dũ hẽre cõciliũ: et agẽ pͦde interitii lupi cuiusdã uidics¬
rei postea snĩas dicẽ: sed hoc qr ĩdignũ crit heroico carmine. mutauit. et indux̃ pͦ loquẽtem
iouem de interrupus forderibus. Cuuis orõnem ĩterrupit uenus post secuta iunonis uerba
sunt: quibus redarguit Uenerem: unde iuꝑꝑ nũc ad illd̃. quod omissat redit. Dicens gͦ. qm̃i
pacem esse nõ sinitis. ea q̃ sum dicturus accipite: qñ quidẽ bũ stũȩ dicende ordinẽ suat.¬
ut uideatur pro uinone totũ loꝗ et reuera uerba ꝓ unone sunt sed altius intuens depre¬
hendit troianoꝵ fauorem: Nam dicendo nulli fauebo et in eo statu fore res in quo sũt ho¬

Expanded text:
nubibus ignes terrificant animos" . sic in georgicis "continuo ventis surgentibus aut freta ponti incipiunt agitata tumescere et aridus altis montibus audiri fragor" . Ad v. 102 Tremefacta solo tellus loquente Iove stuprimo Lucilii translatus est, ubi inducuntur dii habere concilium et agere primo de interitu Lupi cuiusda postea sententias dicere. sed hoc quia indignum erat heroo carmine, mutavit et induxit primo loquentem Iovem de interruptis foederibus, cuius orationem interrupit Venus, post secuta Iunonis verba sunt quibus redarguit Venerem: unde nunc Iuppiter illud quod omiserat, reddit, dicens: ergo quoniam pacem esse non sinitis, ea quae sum dicturus accipite. et hoc significant versuut videatur totum pro Iunone loqui. et re vera verba pro Iunone sunt, sed altius intuens deprehendit Troianorum favorem: nam dicendo 'nulli favebo' et in eo statu fore res in quo sunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
mutillata uestimenta sunt. et hẽnt redimicula mytit: Ilud deñtus sierat bx̃tis ĩpiles
uiroꝵ sunt mytre feminas quas calaticas dñt Iytra aũt ꝓpe lydoꝵ siut ut meo
na mentũ mytra quẽ hĩtic imitati sunt troiani &uere phrygie ipõs uituꝑat phry¬
gas sed nũc ad maiorem ĩ uiriã phrygie nõ phryges dic̃ sicut homeris
alia dyndima. montes mñs deum biforem dat tibia catitũ. bisonũ
imparem et seruauit cis tibiae suarũ naturam. Tibiȩ aũt serrate dñꝵ qd sunt pares. Et
equales heãt cauernas gꝰ bi forem dissonũ. dissimileta. Noti i sunt pari modulanoe cẽ¬
posite ut n ait uarto tibia phrygia dextra iinũ hẽt foratien sinistra duo. quoa unũ
est iteratio aut cedite fenio ⁊ cuto uiri nõ sitis abscindite partem uiroꝵꝵ i castrare uos de¬

Expanded text:
bis audiendum. et habent redimicula mitrae illud dicturus fuerat, habetis in pilleis bis audiendum. et habent redimicula mitrae illud dicturus fuerat, habetis in pilleis virorum sunt, mitrae feminarum, quas calauticas dicunt. mitra autem a mentum mitra», quem habitum imitati sunt Troiani. O VERE PHRYGIAE ipsos vituperaverat Phryges, nunc ad maiorem iniuriam ‘Phrygias’ non ‘Phryges’ dicit. ALTA DINDYMA montes matris deum. BIFOREM DAT TIBIA CANTVM bisonum, inparem. Et servavit eis tibiarum suarum naturam. Nam tibiae aut Serranae dicunturequales habent cavernas. ergo 'biforem' dissonum, dissimilem; non enim sunt pari modulatione conpositae: ut enim ait Varro "tibia Phrygia dextra unum foramen habet, sinistra duo, quorum unuest iteratio: aut 'caedite ferro', id est cum viri non sitis, abscidite partem virorum. Ad v.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣuis robustus senex uires hẽat pͥoris ętatis & sue ꝯparet᷑ adolescentiȩ nũc ergolica¬
fortes etiam senes eẽ bona tñ usus est temꝑitione: ut dicẽt nihil aĩoꝵ iugori derogare
temporis uetustatem. nobis picta croco: intupatio trounoꝵ in qua utit̾ꝰ argumentis
q̃ ĩ rhetoricis ꝯmemorit Cicero a gente ab habitu a gestu ab animo. fulgenn̾ murice.
hanc et uicio et dedecori apud maiores fuisse constat Iuuenas: ꝑegrina ignotaq nebis
ad scelus atq nephas quecũq purpura ducit desidie cordi. uobis sunt coitis yuauit hoc
loco nãm syllabę i¬
puit. ut pars pedibus plaudũt corcas & carmĩa dicuat et tuni manicas. tunice ur̃e.
hẽnt manicas quod ã Uarro uitupat dicens manicatis et thalaribus turacis. Nam colo¬
bus utebant antiqui q̃ dicta sunt.

Expanded text:
quamvis robustus senex vires habeat prioris aetatis et suae comparetur adulescentiae. Nunc ergo licquamvis robustus senex vires habeat prioris aetatis et suae comparetur adulescentiae. Nunc ergo lice etiam senes, bona tamen usus est temperatione, ut diceret nihil animorum vigori derogare temporis vetustatem. VOBIS PICTA CROCO vituperatio Troianorum, in qua utitur argumentis, quae in rhetoricis commemorat Cicero, a gente, ab habitu, a gestu, ab animo. FVLGENTI MVRICE purpura. Hanc autem vitio et dedecori apud maiores fuisse constat: Iuvenalis «peregrina ignotaque nobis ad scelus atque nefas quaecumque est, purpura ducit». DESIDIAE CORDI vobis sunt. CHOREIS servavit hoc loco naturam syllabpuit, ut «pars pedibus plaudunt choreas et carmina dicunt». ET TVNICAE MANICAS tunicae vestrae habent manicas, quod etiam Cicero vituperat, dicens «manicatis et talaribus tubiis utebantur antiqui. sane 'habent'
Abbreviated transcription (Latin):
i. qui dolũ celat ẜmoĩs ornatui. qurũ a stupe genus. Italie disci¬
pline uita laudat᷑. Quam et Cato ĩ originbiis et uarro ingenti ppłi romani ꝯmemorat. ge¬
lu ducamus & undis. iindis gelidis tst et endiadis ut armis auroq nitentẽ. Nam nemo. qđ
plus est prius dic̃ si n. duo erint anteꝗ̃ diceret sic gelu uenatu: prouenatui. ut curni
procurrui. Siluasq fatigante ipsi fatigant᷑ in siluis aut proferis siluas posuit in ꝗb sunt¬
ta uiuentus. hoc et ingeor. laudat. Nam magne uirtutis ẽ et ĩnimio labore paruis essẽ
contentũ. Terrã domat.bñ bellico usus est uerbo et ne amilitari lege discedẽt non dixi
terras columnꝰ. sea domamꝰ acsi dicẽt cum hostes desunt terras ferro donamꝰ Inuentũ
terga fatigamꝰ hasta. agriculturã sine ofticiobelli nõ gerimus. Estaũt
nectus debilitat iures animi: bñ animi qr nõ est ausus corporis dice̾. Nec .n. ꝑł feri ut

Expanded text:
 qui dolum celat sermonis ornatu. DVRVM A STIRPE GENVS Italiae disciplina et vita laudatur, quam et Cato in Originibus et Varro in Gente Populi Romani commemorat. GELV DVRAMVS ET VNDIS undis gelidis, et est hendiadyin, ut «hamis auroque trilicem»: nam nemo quod plus est prius dicit; si enim duo essent, ante aquam diceret, sic gelu. VENATV pro ‘venatui’, ut ‘curru’ pro ‘currui’. SILVASQVE FATIGANT ipsi fatigantur in silA. I. hoc et in Georgicis laudat: nam magnae virtutis est in nimio labore parvis esse contentum. TERRAM DOMAT bene bellico usus est verbo; et ne a re militari discederet, non dixit ‘terras colimus’, sed ‘domamus’, ac si diceret, cum hostes desunt, ‘terras ferro domamus’. IVVENCVM TERGA F. HASTA agriculturam sine officio belli non gerimus. Est autenectus’. DEBILITAT VIRES ANIMI bene ‘animi’, quia non est ausus ‘corporis’ dicere: nec enim potest fieri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et bona attenuaͦ cũ sͣ dixerit rutulũ ĩmedio non agmine regem. In felicis patriȩ troiȩ ĩqua
nunc sunt. ueterũq deoꝵ. penates sigt̃ quos semꝑ coluẽ troiani  iseretq pudetq sic pal¬
las nũc prece nũc dictis uirtutẽ accendit aitiaris. ceu seuũ turba leonem. sensus hic ẽ
haud ałr turnus retrocedens petebat fliuuiũ ac solet leo p̃ssus multitudĩe nec terga p̃bere
ꝑꝑ iram uel pudorem nec posse lic& cupiat ĩuenantes ĩpetum face̾ compatio homeri est¬

Expanded text:
Et bona attenuatio, cum supra dixerit «Rutulum in medio non agmine r.». INFELICIS PATRIAE Troiae, in qua nunc sunt. VETERVMQVE DEORVM Penates significat, quos semper coluere Troiani. MISERETQVE PVDETQVE sic Pallas «nunc prece, nunc dictis virtutem accendit amaris». CEV SAEVVM TVRBA LEONEM sensus hic est: haud aliter Turnus recedens petebat fluvium, ac solet leo, pressus multitudine, nec terga praebere er iram et pudorem, nec posse, licet cupiat, in venantes impetum facere. NEC CONTRA
Abbreviated transcription (Latin):
unum seruũ fuisse. at nescioquem ex conumero seruũ uidicatũ non arbitror non audi¬
ui sed in to ã si accidisset culꝑam regis nullam suisse arbitraree. Uirgiliũ aũt nouimiꝰ
aliqua de historia trabere suos sane nũꝙ̃ militasse constit seruituie deposita suit urbs¬
romi. ut ne liberando ꝗdem se ruoꝵ daret᷑ facultas. ense nudo i stricto parmaq ĩglo¬
rius alba: qĩ nro ut diximus supra. Longe melior lycus. gͦ et Elenor bonus ĩ nter .i. perut
um humeris sublatum ꝑinuros asceudissẽ cõmemorat eursu telloꝗ serutus. nimiã ciꝰ
oñdit celeritatem. ꝙ potuit telum missum conseꝗ Nam hoc dic̃ cũ p̾misso tello ad lo¬
item uenit. Statius et missum cursi cõphendẽ telum. Reuellit: in uerbo uello fac̃ ĩpu¬
cipio uilsus Nualis ubi aut leporem: comꝑatio homeriue¬

Expanded text:
unum servum fuisse: unum servum fuisse: vi: sed in eo, etiam si accidisset, culpam regis nullam fuisse arbitrarer. alieno autem aliqua de historia. servos sane numquam militasse constat nisi servitute depositaRoma, ut ne liberandorum quidem servorum daretur facultas. ENSE NVDO id est stricto. PARMAQVE INGLORIVS ALBA quasi tiro, ut diximus supra. LONGE MELIOR LYCVS ergo et Helenor bonus. INTER ‘per’, um umeris sublatum per muros ascendisse commemorat. CVRSV TELOQVE SECVTVS nimiam eius ostendit celeritatem, qui potuit telum missum consequi, nam hoc dicit, cum praemisso telo ad hostem venit; Statius «et emissum cursu comprehendere telum». REVELLIT in verbo ‘vello’ facit in participio ‘vulsus’. QVALIS VBI AVT LEPOREM