comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ in mathoriso ⁊ sp̃alts manicheos di¬
stribui ꝓͥ hileret. omued in has treotos
ab uno auctore ꝓpagatas. ⁊ os gnalit̾ mant¬
cheos eẽ negare nõ potuit. ⁊ certe illi libri¬
suit manichets omnib sine dubitatõne
ꝯmunes. In quib illa portenta ad illitien
pͥncipes tenebraꝵ ut lib̾ata fugiat ab eis
que captiua tenebatur in eis diumna iba
de masculoꝵ in feminas ⁊ fenituaꝵ in mas¬
culos tnimigratõne conscripta sunt. unde
ista quam libri eoꝵ negant ad se ꝑtinere
turpitudo defluxit. Diinas ent̃ uirtutes
qͣntum possunt imitari se putant. ut
existimant inqͥnatam. ac ꝑ hoc sequitur
eos ut sic etiam de semine humano ꝙ̃ad¬
mod̃ de aliis seminib que in alimentis
sumunt debeant manducando purgare
unde etiam cathariste appellantur qͣi p̃¬
gatores tanta eam diligentia purgan¬
tes. ut se nec ab hac tam horrenda turpi¬
tudine cibi abstineant. Nec tñ nescuntur

Expanded text:
es in Mattarios, et specialiter Manichaeos, dies in Mattarios, et specialiter Manichaeos, distribui perhiberet, omnes tamen has tres formas ab uno auctore propagatas, et omnes generaliter manichaeos esse, negare non potuit. Et certe illi libri manichaei sunt omnibus sine dubitatione communes, in quibus libris illa portenta ad illiciendprincipes tenebrarum, ut liberata fugiat ab eis, quae captivata tenebatur in eis divina substantia, de masculorum in feminas et feminarum in masculos transfiguratione conscripta sunt, unde ista, quam quilibet eorum negant ad se pertinere, turpitudo defluxit. Divinas enim virtutes, quantum possunt, imitari se putant, ut existimant inquinatam. Ac per hoc sequitur eos, ut sic eam etiam de semine humano, quemadmodum de aliis seminibus quae in alimentis sumunt, debeant manducando purgare. Unde etiam Catharistae appellantur, quasi purgatores, tanta eam purgantes diligentia, ut se nec ab hac tam horrenda cibi turpitudine abstineant. Nec vescuntur
Abbreviated transcription (Latin):
potinis exsecrabłts scpstitõnis quladrn
ncci̾tate cogitntur electi eoꝵ uesist euar¬
uistiam ꝯspsam cũ semine humatio sre¬
mere ut etiam inde sicut de aliis cibis qͥs
accipinnt isba illa dicima puugetur. seo
hoc face se negant. ⁊ alios nescioquos es
noĩe manicbeoꝵ facẽ affirmant. ⁊etecte
sunt tñ i eccła sicut scis apud cartha¬
ginem tam ibi dyachono te constituro
qñ insbante urso tribimo qui tunc re¬
gle domin p̃fuit aliqui adducti sunt.
uibi puella margarita noĩe istam ne¬
fadiam turpitudinem ꝓdidit. ene dũ
ab osdetrice inspici postiiasset. Ee In¬
specta ⁊ quid eẽt niuenta totũ illudt᷑¬
pissimũ scelus ubi ad ꝯcipiend̃ ⁊ ꝯmis¬
cend̾ ocumbentiũ sem̃ emitcitur fari¬
na subst̾nitur. quod margarita mdi¬
sicut gesta ep̃alia que nob misastio
stendunt hoc nõ sacram̃tũ s execranitũ
diligenti int̾rogatõne ꝯfessi sunt Rͦy
unus noĩe uator eos qui ista faciunt
ꝓpͥe cataristas nocari dicens. cũ alias

Expanded text:
s quadam necessitate, coguntur Electi eorum velut eucharistiam conspersam cum semine humano sumere, ut etiam inde, sicut de aliis cibis quos accipiunt, substantia illa divina purgetur. Sed hoc se facere negant, et alios nescio quos sub nomine Manichaeorum facere affirmant. Detecti sunt tamen in ecclesia, sicut scis, apud Carthaginem, jam te ibi diacono constituto, quando instante Urso tribuno, qui tunc domui regiae praefuit, aliqui adducti sunt; ubi puella nomine Margarita istam nefariam turpitudinem prodidit, quae cum ab obstetrice inspici postulasset: quae inspecta, et quid esset inventa, totum illud turpissimum scelus, ubi ad excipiendum et commiscendum concumbentium semen farina substernitur quod Margarita indisicut Gesta episcopalia quae nobis misistis ostendunt, hoc non sacramentum, sed exsecramentum, sub diligenti interrogatione confessi sunt: quorum unus nomine Viator, eos qui ista faciunt proprie Catharistas vocari dicens, cum alias
Abbreviated transcription (Latin):
antiquos heticos opmatus est Nuoꝵ int̾
sopugnam ⁊ ꝯmixtionem ⁊ boni a malo
purgatõm ⁊ boni quod purgari nõ po¬
tit cum malo in et̾na dampnatõne sco
sua dogiata asseu̾antes młta fabłan¬
uir. que cuncta intexe̾ huic oꝑi nimis
longũ est. Ex hus aut̃ suis fabłis nans
⁊ impiis coguntur dice̾ asas bonas quas
censent ab aĩaꝵ malaꝵ nature ꝯtrarie
nature ꝓinde mundũ a natura boniħ
estanatura det fĩm ꝯfitentur quid. s de
ꝯmixtione boni ⁊ mali que fcã est q̃ndo
int̾ se utq natura pugnauit. Ip̃am u̾o
bona malo purgatõm ac libatõm non¬

Expanded text:
antiquos haereticos, opinatus est. Quarum inter se pugnam et commixtionem, et boni a malo purgationem, et boni quod purgari non poterit, cum malo in aeternum damnationem, secundum sua dogmata asseverantes, multa fabulantur, quae cuncta intexere huic operi nimis longum est. Ex his autem suis fabulis vanis atque impiis coguntur dicere, animas bonas, quas censent ab animarum malarum naturaenaturae. Proinde mundum a natura boni, hoc est a natura Dei factum confitentur quidem, sed de commixtione boni et mali, quae facta est quando inter se utraque natura pugnavit. Ipsam vero boni a malo purgationem ac lib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmixtum ceꝑat: cum uxore ꝯcũbens ĩ e¬
ne ꝓlis tamqͣm tenacissimo uinculoreli¬
gasset. Ep̃m aut̃ fuisse affirmant quen
dicit nra scriptura serpentem. a quos
uera. s siłatam spẽm carnis ludificãd.
humants sensib pͥbuisse. tibi nõ si
mortem s etiam resurrectõm siłr a¬

Expanded text:
iae ceperat, cum uxore concumbens in carne prolis, tanquam tenacissimo vinculo colligasse. Christum autem fuisse affirmant quem dicit nostra Scriptura serpentem: a quo vera, sed simulatam speciem carnis ludificandis humanis sensibus praebuisse, ubi non solum mortem, verum etiam resurrectionem simili
Abbreviated transcription (Latin):
sinituntur etiam ip̃r qui uidentur sdonet
ad hunc errorem. uł ubt est substentand̾ et
angend̾. uł ubi nõ est etiam seminand̾. Bap¬
niinũ in aquia nicħ cuiqͣm ꝑhibent salutis
afferre nec quemqͣm eoꝵ quos decipiũt bap¬
trand̾̃ putant. Or̃ones faciunt ad solera ꝑ
diem. qua cursum circuit ad limam ꝑ noctẽ.
si apparet. Ei aut̃ nõ apparet: ad aqͥlonarẽ
bero arbitrto noluntatis. s sbe tribrunt

Expanded text:
ittuntur etiam ipsi qui videntur idonei, ad hunc errorem, vel ubi est, sustentandum et augendum; vel, ubi non est, etiam seminandum. Baptismum in aqua nihil cuiquam perhibent salutis afferre: nec quemquam eorum quos decipiunt, baptizandum putant. Orationes faciunt ad solem per diem, quaqua versum circuit: ad lunam per noctem, si apparet; si autem non apparet, ad aquiloniam bero arbitrio voluntatis, sed substant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupĩam qua caro ꝯcupiscit adu̾stis spm̃
noꝰ ex uitiata in p̾mo hoĩe natura nob ĩeẽ
adhentem. ut qñ libamur atq purganur
separetur a nob̾.⁊ in sua natura etiam ip̃a
mortalit̾ iuuat. auint q duas animas ul
duas m̃tes. unam bonam ⁊ alt̾am malam
in uno hoĩe int̾ se hr̃e ꝯflictũ qñ caro ꝯcu¬

Expanded text:
iam, qua caro concupiscit adversus spiritum, non ex vitiata in primo homine natura nobis inesadhaerentem, ut quando liberamur atque purgamur, separetur a nobis, et in sua natura etiam ipsa immortaliter vivat: easque duas animas, vel duas mentes, unam bonam, alteram malam, in uno homine inter se habere conflictum, quando caro concu
Abbreviated transcription (Latin):
noni testam̃ti scripturas tamꝙͣ falsae
ita legunt. ut quod uolunt in de tecipa
quod nolunt reitiant. ets ꝙ tamꝙͣ tori
uerũ hñtes. nõ nilas apocriphas anten¬
nant pmissionem dñi nr̃i. de ꝑacyto ẜpi¬

Expanded text:
nti novi Scripturas tanquam falsatas ita legunt, ut quod volunt inde accipiant, quod nolunt rejiciant: eisque tanquam totum verum habentes nonnullas apocryphas anteponunt. Promissionem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Iereses duas cã dicat fotinũ in õib pau¬
li secutũ fuisse doctrinam .xlui.
nichei a quodam ꝑsa extit̾unt qui
uocabatur manis ꝙuis ⁊ ip̃m cum
cius in sana doctrina cepisset in gretia.
pdicari manicheũ discipli eius appellare
malu̾unt. deuitantes nom̃ insanie. Unde
quidam ip̃oꝵ qͣl doctõres ⁊ eo ip̃o mendatõ¬
res. geminata litt̾a mãnicheũ dicunt ua¬
uorant. qi mannia fundentem. Iste duo

Expanded text:
haereses duas, cum dicat Photinum in omnibus Pauli secutum fuisse doctrinam. XLVI. MANICHAEI a quodam Persa exstiterunt, qui vocabantur Manes: quamvis et ipsum, cum ejus insana doctrina coepisset in Graecia praedicari, Manichaeum discipuli ejus appellare maluerunt, devitantes nomen insaniae. Unde quidam eorum quasi doctiores, et eo ipso mendaciores, geminata N littera, Mannichaeum vocant, quasi manna fundentem. Iste duo
Abbreviated transcription (Latin):
sle diuine que mixta ⁊ colligata mestis
ipotib detinetur. maximȩ in eis qui ge¬
genant filios artius ⁊ inqͥnatius coluga¬
duypuergatur luminis ꝑ qͣldam naues
nnq̃m ꝓpͥis sedib reddi. quias uidel na
uo deisb̾a dei pura ꝑhibent fabricatas
ucem istam corpoream aĩantiũ mortalis

Expanded text:
stantiae, quae mixta et colligata in escis et potibus detinetur, maximeque in eis qui generant filios, arctius et inquinatius coldique purgatur luminis, per quasdam naves, tanquam propriis sedibus reddi. Quas naves de substantia Dei pura perhibent fabricatas: lucemque istam corpoream, animantium mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
lianos ꝯtintio post noetianos ponens.¬
tudinem doctoris sui itidem secutus est.
dnde ⁊ sabelliani postea sunt appellati
qui ⁊ pat̾passiam ⁊ praxiani ⁊ ħmoge
in affrica. qui ⁊ ista sentientes abtecti
sint ab eccła catholica. ⁊ certe iste eosd̃
postea sabellianos dixit appellatos. qui
ea que noetius sentiebat.⁊ alia noĩa
euud̃ lecte ꝯmemorauit. ⁊ tũ noetianos
⁊ sabellianos sub duob nus tamqͣm
dicti sunt. nõ illo qui fere omnib
cipuli turpis aut̃ sunt oꝑatõnis. Isti
iunt menarrabilia façientes sua cor¬
pora corruptõnt tradentes. Alios aut orige¬
mianos ꝯtinuo ib̾itiens.. xliii

Expanded text:
lianos continuo post Noetianos ponenstudinem sui doctoris itidem secutus est et errorem, unde et Sabelliani postea sunt appellati, qui et Patripassiani, et Praxiani a Praxein Africa, qui et ita sentientes abjecti sunt ab Ecclesia catholica. Certe iste eosdem postea Sabellianos dixit appellatos, qui ea quae Noetus sentiebant; et alia nomina ejusdem sectae commemoravit: et tamen Noetianos et Sabellianos sub duobus numeris tanquam dicti sunt; non illo qui fere omnibus ; turpis autem sunt operationis, isti sunt nefanda facientes, sua corpora corruptioni tradentes. Alios autem Origenianos continuo subjiciens: XLIII
Abbreviated transcription (Latin):
biaime atiꝑ odiosissime nõĩant. scd̾as
nuptias nõ admitunt. pnĩam dene¬
gant nouatũ sectantes heticũ. unde ⁊
nouatiani appenantur .xoxix.
ngelici in angłoꝵ cultum mcli¬
nati quos epyphanius iam ot̃o
tẽfecisse testatur . xl
plici qui se hec ip̃o noĩt arrogantis¬
snne nocauunt. eoꝙ in suam ꝯmu¬
ntonem nõ recipent utentes Qugiot

Expanded text:
bissime atque odiosissime nominant, secundas nuptias non admittunt, poenitentiam denegant, Novatum sectantes haereticum: unde etiam Novatiani appellantur. XXXIX. ANGELICI, in angelorum cultum inclinati, quos Epiphanius jam omnino defecisse testatur. XL. APOSTOLICI, qui se isto nomine arrogantissime vocaverunt, eo quod in suam communionem non reciperent utente
Abbreviated transcription (Latin):
phibent fuisse sabelliũ s qua aulisa
drias hereses epyphanius eas cõputet
noescio cal fieri potuise iucemuonut
fuit sabellius iste famosior ⁊ ideo exillo
celebrius hec hests nom̃ accepit. Noetiani
enĩ difficile ab aliquo sciuntur. Sabelliant
aut̃ sunt in ore młtoꝵ. ⁊am ⁊ praxtani eos
a praxeo quodam nocant. ⁊ hermogenia¬
iunt qui praxeas ⁊ hermogenes eadem
sontientes in affrica fuisse dicintur. nec
noĩa. ex hiis duob qui in ea maxime m¬
noctuunt sicut donatiste .i. ꝑmentantste.
secut pelagiani .i. celestiani. Unde ergo
sit fc̃m ut noetranos ⁊ sabellianos non
untus hests duo not̾a. s tamqͣm duas
heses supdõs epyphanius pon̾et liqͥdo
iuenire nõ potut s si quidint̾ se diffe¬
runt int̾ se tam obscure dixit forsitan
studro breuitatis ut nõ intlligam. loco qͥp¬
pe isto quo ⁊ nos tam longe a noetiants
sabeslianos ꝯmemoramus. Aabelliani ĩ¬
quit siłia noeto dogmatirantes p̾t̾ hoc
siants intlłigi pt̃. cum sic innotũit di¬

Expanded text:
llium. Sed qua causa duas haereses eas Epiphanius computet, nescio: cum fieri potuisse videamus, ut fuerit Sabellius iste famosior, et ideo ex illo celebrius haec haeresis nomen acceperit. Noetiani enim difficile ab aliquo sciuntur: Sabelliani autem sunt in ore multorum. Nam et Praxeanos eos a Praxea quidam vocant; et Hermogeniaerunt: qui Praxeas et Hermogenes eadem sentientes, in Africa fuisse dicuntur. Nec nomina, ex his hominibus qui in ea maxime innotuerunt: sicut Donatistae, iidem Parmenianistae; sicut Pelagiani, iidem Coelestiani. Unde ergo sit factum ut Noetianos et Sabellianos, non unius haeresis duo nomina, sed tanquam duas haereses supradictus Epiphanius poneret, liquido invenire non potui: quia si quid inter se differunt, tam obscure dixit, studio forsitan brevitatis, ut non intelligam; loco quippe isto, quo et nos, tam longe a Noetianis Sabellianos commemorans: Sabelliani, inquit, similia Noeto dogmatizantes, praeter hoc lianis intelligi potest, cum sic innotuerint di
Abbreviated transcription (Latin):
eae p elem̃ita hus noĩb nuncupant fumss ie¬
nebuas. tgnem. aquam. uentũ in fumo nata
aĩalia bipedialta. unde hoĩes origitiem drire
censent. In tenebrs serpencina. in igne q̃¬
deupedia. inaqua natatilia. in uento utola¬
tilia. Hus qͥnꝙ elem̃itis malis debellãdis
alia qͥno elenta de regno ⁊ sba dei messa ẽ
mo aera tenebers lucem. igni malo tgnem
bont̃ aque male aqtiam bonan. uentoi
malo uentũ bonũ ⁊ aues aitõ illas. sces:¬

Expanded text:
eaque elementa his nominibus nuncupant, fumum, tenebras, ignem, aquam, ventum. In fumo nata animalia bipedia, unde homines ducere originem censent; in tenebris, serpentia; in igne, quadrupedia; in aquis, natatilia; in vento, volatilia. His quinque elementis malis debellandis alia quinque elementa de regno et substantia Dei missa esse, mo aera, tenebris lucem, igni malo ignem bonum, aquae malae aquam bonam, vento malo ventum bonum. Naves autem illas, id es
Abbreviated transcription (Latin):
se s hoĩem udetur. xxuni
Melchꝰ sedetiant melchysedech sacerdo¬
tẽm dei excelsi no hoiem tui sa. er do¬
tutem dei eẽ arbitntur. .xxu.
Dardesaniste aquodam bardesane.

Expanded text:
se, sed hominem videretur. XXXIV. MELCHISEDECIANI, Melchisedec sacerdotem Dei excelsi, non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. XXXV. BARDESANISTAE a quodam Bardesane,
Abbreviated transcription (Latin):
iri eccłam. Quod ⁊ paulus significat di¬
cens. Saluus erit: sic tñ qi ꝑ ignem. Auod
sequitur ut adorantes os qui in naui erãt
dicerent. ue filius dei es: significat darita¬
tem eius tunc manifestam futuram ꝑ
lecutõm iam uidentib qui ꝑ fidem nunc
id est munus quod offers causa mei
ad te iam ꝑtinebit. Quib u̾bis significãt
filii iam nõ sibi opus eẽ parentũ posse
oblatões ꝙ ad eam etatem ꝑuenissent.
ut possent iam ip̃i offerre ꝓ se. In hac gͦ
etate ꝯstitutos ut possent parentib suis
hee dicere sum hee drcisent negabant i¬
ꝓhatises &e si parentibisuis no pstarent

Expanded text:
esse Ecclesiam. Quod et Paulus significat diesse Ecclesiam. Quod et Paulus significat dicens: Salvus erit; sic tamen quasi per ignem . Quod sequitur, ut adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere Filius Dei es, significat claritatem ejus tunc manifestam futuram, per speciem jam videntibus, qui per fidem nunc id est, munus quod offers causa mei, ad te jam pertinebit: quibus verbis significant filii jam non sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad eam aetatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre pro se. In hac ergo aetate constitutos, ut possent parentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissent, negabant esse, si parentibus suis non praestarent
Abbreviated transcription (Latin):
ermentũ quod accepit mulier. ⁊ abscõ¬
oit in farine saccis trib: mulieremi
sapt̾am dicit. ferm̃tũ: dilectõm. quod fer¬
uere facit ⁊ excitat. In farme aut̃ saccis
trib uł tria illa in hoĩe ex totocorde ⁊ ex
tota anima ⁊ ex tota m̃te.uł tria illa fruc¬
tifera: centenũ sexagenũ. tricenũ uel
hesaurum magro abiconditum. xiii¬
Edixit: duo testanita legis in eccłia. que
quis cum ex ꝑte intlłos attig̾io: sentit alic
magna latere ⁊ uadit ⁊ uendit omnia sua
ioddix̾unt udei. unde huit sapĩa hoc
⁊uirtus. Sapt̃a m hiis que loqbatut
tiam aut̃ ad doctrinam pp̃ grecos .i. gentes.¬
uod dix̾unt discipłi fantasma ẽẽ: .xu.¬
significat id quod dc̃m est. putas inue¬
niet fidem in t̾ra: Quia quidam qui cesse¬
rint dyabolo: de xp̃i aduentu dubitabum
Adͣ aut̃ petous implorat a dño auxiliũ ne
ingatur: significat quibdam tribłonib
etiam post ultimam ꝑsecitõm purgatu

Expanded text:
ermentum quod accepit mulier, et absconermentum quod accepit mulier, et abscondit in farinae satis tribus: mulierem, sapientiam dicit: fermentum, dilectionem; quod fervefacit et excitat. In farinae autem satis tribus, vel tria illa in homine, Ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente ; vel tria illa fructifera, Centenum, sexagenum, tricenum ; vel hesaurum in agro absconditum, dixit duo Testamenta legis in Ecclesia, quae quis cum ex parte intellectus attigerit, sentit illic magna latere: et vadit et vendit omnia sua,od dixerunt Judaei, Unde huic sapientia haec et virtutes? sapientia in his quae loquebatur, tiam autem ad doctrinam propter Graecos, id esuod dixerunt discipuli phantasma esse, significat id quod dictum est, Putas, inveniet fidem in terra ; quia quidam qui cesserint diabolo, de Christi adventu dubitabunt. Quod autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam persecutionem purgandam
Abbreviated transcription (Latin):
telligiturqr cum quis edcidĩt de entitra
ettam silatõm hebit. Citpiditas ens̃ car¬
nis expulsa ꝑ pnĩam a consuetis opib¬
cum nõ mucint in quib delectatonib¬
conrequiescat auidius redit ⁊ ripsum
ccupat mͣte hoĩs. si cum pulia eẽt nexł¬
gentia subsecuta est. ut nõ ntioginegł
der ꝓ sim doctrinam. Et qui nõ soeume
hebrt illa septem uitia que sepfemm
ꝑ ypocorsim se ip̃as mrtutes hre sumi¬
labit pp̃ea assumptis secum aliis septẽ¬
nequiorib. loc est ip̃a septenau a sseptẽ
gesimũ aliuo tricesimũ. aentessmm
mortis Seragesimũ irginũ. p̃otim
carnis. Solet enĩ otutm concedi sexage¬
naruis poit militiam. uł post actõnes pi¬
dicuntur. Quod pͥmo sepata rirania di¬
cuntur: qr tribulatoe p̾cedente seꝑabũtur
impii a ꝑiis. Quod ꝑ bonos angłos intlłigi¬
tur fieri: qr officia iundicte possunt impłe
boni bono animo. quõ lex. quõ uidex. Offi
omnib olo holerib .i. dogmatib. Dogmata
sectis .xii.

Expanded text:
intelligitur quia cum quis ceciderit de justitia, etiam simulationem habebit. Cupiditas enim carnis expulsa pcum non inuenerit in quibus delectationibus requiescat, auidius redit et rursus occupat mentem hominis, si, cum pulsa esset, neglegentia subsecuta est, ut non introduceredei per sanam doctrinam. et quoniam non solum habebit illa septem uitia, quae septem per hypocrisin se ipsas uirtutes habere simulabit, pnequioribus, hoc est, ipsa septenaria simulatione, gesimum, aliud trigesimum: centesimum mouetudinem carnis, solet enim otium concedi sexagenariis post militiam, vel post actiones pudicuntur. Quod primo separata zizania dicuntur, quia tribulatione praecedente separabuntur impii a piis: quod per bonos Angelos intelligitur fieri; quia officia vindictae possunt implere boni bono animo, quomodo rex, quomodo judex; officomnibus oleribus, id est dogmatibus. Dogmata sectis. XII.
Abbreviated transcription (Latin):
tib secernuntur. forcem illũ appeuat
qupẽ tenebat. aec possent ab illo uirib
lus se hoĩes eruere si ꝑ grãm dei. uasi
ens dicit omnes inficeles nisi pͥus alli¬
ãid foetem. Alligauit dixcit. pocesta¬
em illi ademit impediendt uolutatẽ
ldeluum a seqndo xp̃o ⁊ obtinendo rgnodi¬

Expanded text:
lum appellat, quia ipse tenebat, ne possent viribus suis ab illo se homines eruere, sed per gratiam Dei. Vasa ejus dicit omnes infideles. Nisi prius alligaverit fortem: alligaverit dixit, potestatem illi ademerit impediendi voluntatem fidelium a sequendo Christo, et obtinendo regno
Abbreviated transcription (Latin):
solo pat̾ aut̾ nõ solũ a filio. s ab eis quib
reuelat̾it filius. Stc enĩ potius dcm̃ est.
ut inclligamus ⁊ pr̃em ⁊ ip̃m filium ꝑ
filium reuelari. qr ip̃e est m̃ti nr̃e lume̾
in quod postea intulit ⁊ cui uolinit filits
reuelare: nõ prẽm tm̃ s etiam filium
acipras. at totũ enĩ quod dixit illatũ est
uerbo ent̃ suo se pat̾ declanit. Uerbũ aũi
nõ solum id quod ꝑ u̾bum declaratur: s
etiam se ip̃m doclarat .ii.

Expanded text:
 ab eis quibus reuelauerit filius. sic enim potius dictum est, ut intellegamus et patrem et ipsum filium per filium reuelari, quia ipse est menti nostrae lumen, ut, quod postea intulit: et cui uoluerit filius reuelare, non patrem tantum sed etiam filium accipias. ad totum enim qVerbo enim suo se Pater declarat. Verbum enim non solum id quod per verbum declaratur, sed etiam se ipsum declarat.
Abbreviated transcription (Latin):
Serte ferte diei ꝑtem qua sepultus est cũ
ptrta nocte ꝓ nocte ⁊ die accipies. hxcesc
hoc acciptendo ꝑtem ꝓ toto hes tridĩ
ntres noctoo. Nd oni orcatur decemi
mises pregnantis: noueni und pseni
ꝙ se dñs ostendit in monte. post sex de¬
eo ft̃m dicit unus eiinglista. alo uoi
posd ocłͥo dies dicit ꝑtem postĩorẽ pͥmi
dier i quo futurum hoc dñs pmirt
apletini est quod ꝓmisit ꝑtotis atie
morasse qui ilc totiatq integ to apseme
sunt Ingenesi enĩ alumine mc̃pitdio
⁊ fuut ad tenebras: ad ligniseaniorapie
hoĩs ꝓinc aud a tenebris ad suce napsĩt

Expanded text:
sceves partem, qua sepultus est, cum praeterita nocte, pro nocte ac die accipies, hoc esthoc accipiendo partem pro toto habes triduum et tres noctes. quod enim dicuntur decem menses praegnantis, nouem sunt pleni; quod se dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus euangelista, alter uero post octo dies dicit, partem posteriorem primi diei, in quo futurum hoc dominus procompletum est quod promisit, pro totis atque morasse, qui vero toti atque integri completi sunt; in Genesi enim a lumine incipit dies, et finit ad tenebras ad significandum lapsum hominis; nunc autem a tenebris ad lucem, si
Abbreviated transcription (Latin):
decem milia sint. Uariari ergo ꝑbre¬
uttatem ⁊ magnituomem nu̾i possũt
quibunũ deest ut ꝑficiantur. Ip̃m u̾o
niuĩ sine uarietate in se manens cũ
accesserit ꝑficit: cui deputat omnes

Expanded text:
decem millia sint. Variari ergo per brevitatem et magnitudinem numeri possunt, quibus unum deest ut perficiantur: ipsum vero unum sine varietate in se manens cum accesserit perficit, cui deputat omnes
Abbreviated transcription (Latin):
iudicari. Nõ ent̾ omnis error heresis est. ꝙͣ¬
uis omnis herests que in initio ponitur nisi
faciat heticũ regłari q̃dam diffinitõne cõ¬
tendo ꝑdux̾it dispõm meam. Quid autẽ
ꝓsit ip̃a inquisitõ mea etiam si nõ potĩ¬
mus ꝯp̾hende quõ sit diffiniendus heticus¬
quod quid̃ loco suo uidend̾. atq dicend̾̃ est
⁊am si hoc ꝯp̃hendi potũit. quis nõ uidea
utilitas qͣnta sit: Erunt ergo pͥme ꝑtes

Expanded text:
ri. Non enim omnis error haeresis est; quamvis omnis haeresis, quae in vitio ponitur, nisifaciat haereticum, regulari quadam definitione comtendo, perduxerit disputationem meam. Quid autem prosit ipsa inquisitio, etiamsi non potuerimus comprehendere quomodo sit definiendus haereticus, suo loco videndum atque dicendum est: nam si hoc comprehendi potuerit, quis non videat u
Abbreviated transcription (Latin):
iectõm aut ꝯuinctõm ub̃ius. planius
ac plentus nosse uolu̾it. ad opulenta ⁊
ip̃m ꝯstat ee elaboratũ. Auecũ dicis qͣi
unũ ꝯmonitoriũ de omnib te desid̾are
significas. Audi ergo unde ꝯmonitus
sectas condidunt usꝙ ad tpẽa sua. neqꝑ
enĩ plus pot̾at sex nõ ꝑius uoluminib
quidam celsus absoluit. nec redarguit ali¬
quem s tñ quid sentirent aꝑuit ca bre¬
uitate sermonis. ut tantu adhibet elo¬
quii qͣntũ rei nec laudande. nec uituxan¬
de nec affirmande. aut defendende. s api¬
ende iuditande ꝙ suffice̾t sum ferme cẽ¬
tum pħos noĩasses quoꝵ nõ omncs ite¬
tus de .lxxx. heresib loq̃ns . uii. libros cõ¬

Expanded text:
jectionem aut convictionem uberius, plenius, jectionem aut convictionem uberius, plenius, ac planius nosse voluerit, ad opulenta etipsum constat esse elaboratum. Quae cum dicis, unum quasi commonitorium de his omnibus te desiderare significas: audivarias condiderunt, usque ad tempora sua neque enim plus poterat, sex non parvis voluminibus quidam Celsus absolvit. Nec redarguit aliquem, sed tantum quid sentirent aperuit, ea brevitate sermonis, ut tantum adhiberet eloquii, quantum rei nec laudandae, nec vituperandae, nec affirmandae aut defendendae, sed aperiendae indicandaeque sufficeret; cum ferme centum philosophos nominasset: quorum non omntus, de octoginta haeresibus loquens sex libros
Abbreviated transcription (Latin):
exponantur a me. mior luculentũ in¬
geniũ tuũ tot tantaꝵꝙ reꝵ ⁊ sitioe uͥi¬
tatem ⁊ fastidiũ iam tim̃do posce̾ becutatẽ¬
huus eple cogitare ⁊ qi iugilant ocurri¬
sti cogitatõni mee dicens. Nec me tante bĩ¬
tudo tua credat ineptie. ut nõ inspitiam
qͣntis ⁊ qͣm nigentib uoltuntntb opus
sit ut possint ista dissolui. uerũ hoc fieri
nõ expeto. Id eni młtiplicit̃ fcm̃ eẽ nõ dtibi¬
to ⁊ tamqm ꝯsiliũ subitiens quõ possit
⁊ seruari uitas. ⁊ breuitas pandi. aduu¬
gis ea siba que paulo añ iam posuisti.⁊
dicis. sbreuts ꝑstricte. atq sãmatim. et¬
opiõnes rogo cuiusl hests poni. ⁊ quid
econd̾ teneat eccła catholica qͣntũ in stru¬
ctõni satis est subdi. Ecce itm remittis
m longũ nõ qr ista dici breuit᷑ suie nõ
ualent̾ suie nõ detent. s qr tam multa
sunt ut ꝙ lib breuis dicenda młtas lit¬
tas ilagitent. T̃n aut̃ nelut quodam ĩqͥs

Expanded text:
exponantur a me, miror luculentum inexponantur a me, miror luculentum ingenium tuum, tot tantarumque rerum et sitire veritatem, et fastidium jam timendo poscere brevitatehujus epistolae cogitare; et quasi vigilanter occurristi cogitationi meae, dicens: Nec me tantae Beatitudo tua credat ineptiae, ut non inspiciam quantis et quam ingentibus voluminibus opus sit, ut possint ista dissolvi. Verum hoc ego fieri non exspecto: id enim multipliciter factum esse non dubito. Et tanquam consilium subjiciens, quomodo possit et servari brevitas, et veritas pandi, adjungis ea verba quae paulo ante jam posui, et dicis: Sed breviter, perstricte atque summatim opiniones rogo cujuslibet haeresis poni, et quid contra teneat Ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi. Ecce iterum mittis in longum: non quia dici ista breviter sive non valent, sive non debent; sed quia tam multa sunt, ut quamlibet breviter dicenda multas litteras flagitent: tu autem ut velut quodam, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
ut id ꝑagam. nõ tam crebrescentib ad me
nus petitõnib eẽ cegend̾ qm piis ad dm̃
hanc rem fideles socios poscis nuientre
cr̃nib adiuuand̾. Quod ut fiat has ip̃as
pͥmas huius laboris mei ꝑtes: ubi est
risa plocutio curaui tue caritati ĩ auxi¬
lio dĩ accelare mittendas. ut pp̃illa que
restant nouitis qͣntũ ꝓ me orare debea¬
us quicũꝙ nosse potitis a me iam fuis¬
se susceptũ hoc tam gnͣde negotiã quod
a me desid̾atis impleri. Petis ergo quos
sentiant. de fide. de t̾nitate. de baptismo. de
iquisitõnes titas in ĩmensũ ꝓcede cum
nderes: putasti cutusdam gn̾alitatis ad¬
hibend eẽ ꝯpendiũ. atꝙ dixisti ⁊ ommna
doquib au̾itate dissentiunt. demde ad¬
disci que etiam baptismũ heant. que¬
ne nõ hẽant.⁊ postea quos baptiret nec
mñ rebaptiret egcła qͣlio suscipiat ueniẽ¬
to. ⁊ quid singlis lege auctoritate atqe
rõne respondeat. Hec omnia cũ q̃ris ut

Expanded text:
ut id peragam non tam crebrescentibus ad me ut id peragam non tam crebrescentibus ad me tuis petitionibus esse cogendum, quam piis ad Deum hanc rem fideles socios potueris invenire, orationibus adjuvandum. Quod ut fiat, has ipsas primas hujus laboris mei partes, ubi est ista praelocutio, curavi tuae Charitati in auxilio Domini accelerare mittendas: ut propter illa quae restant, noveritis quantum pro me orare debeatis, quicumque nosse potueritis, a me jam fuisse susceptum hoc tam grande negotium, quod a me desideratis impleri. Petis ergo quod tuae sentiant, de fide, de Trinitate, de Baptismo, de inquisitiones tuas in immensum procedere cum videres, putasti cujusdam generalitatis adhibendum esse compendium, atque dixisti: Et omnia quibus a ueritate dissentiunt, quae etiam baptismum habeant quaeue non habeant et post quam baptizet nec tamen rebaptizet ecclesia. qualiter suscipiat uenientes et quid singratione respondeat. Haec omnia cum quaeris ut
Abbreviated transcription (Latin):
petis sepissime adq instan¬
tissime sc̃e fili quodinlds
ut de heresib aliquid scribam dignũ
lectõne: cupientiũ dogiata deuitare cõ¬
bratõne fallentia: scias me olim long
rum musi diligent alidano qle sitiq¬
do m ip̃a tam modesta instantia tita etiã
tuũ nom̃ attendi ⁊ dixi aggrediar. ⁊ faciã
quoduultdeus. Hoc enĩ dm̃ uelle confido.
si me ad hutus oꝑis t̾minũ misericordi
fauore ꝑdix̾it. ut ꝑ ministiũ lingie mee
tanta huius ret difficultas aut ostenda
latur. Quoꝵ duoꝵ quod pͥore loco posui tã
diu est ut animo uoluo ac reuoluo. ⁊ qua¬
dam meditatõne intucor. Quod aut̃ post¬
ca diri nõ me accepisse ꝯfiteor. ⁊ utrum
dum hoc ago ut effitiam dtem peto. dũ
quero. dum pulio. si sim fortasse acceptu¬
rus ignoro. scio tñ nec petiturũ. nec q̃situ¬
rum. nec pulsaturũ qͣnͣtũ sat est nisi ⁊
hunc affc̾m mune diuine asptratõnis
accepo. In hoc igitui oꝑe quod te uehem̃t̾
urgente. in dei iutate suicepi. cernis me

Expanded text:
petis saepissime atque instantissime, sancte fili Quodvultdeus, ut de haeresibus aliquid scribam dignum lectione cupientium dogmata devitare coninis obumbratione fallentia; scias me olim longerum, nisi diligenter considerans quale qin ipsa tam molesta instantia tua etiam tuum nomen attendi, et dixi: Aggrediar, et faciam quod vult Deus. Hoc enim Deum velle confido, si me ad hujus operis terminum misericordi favore perduxerit, ut per ministerium linguae meae tanta hujus rei difficultas aut ostendatlatur. Quorum duorum, quod priore loco posui, jam diu est ut animo volvo ac revolvo, et quadam meditatione contueor: quod autem postea dixi, non me accepisse confiteor; et utrum dum hoc ago, ut efficiam, dum peto, dum quaero, dum pulso, sim fortasse accepturus ignoro: scio me tamen nec petiturum, nec quaesiturum ac pulsaturum quantum sat est, nisi et hunc affectum munere divinae inspirationis accepero. In hoc igitur opere, quod te vehementer urgente in Dei voluntate suscepi, cernis me
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. Hic magicis fallatus decepat mltos.
cebat aut̃ detestandam turpitudinem. ĩdii¬
dum. Negabat etiam carnis resirrrectõn.
⁊ asserebat se xp̃m. Item ꝙ iouem se credito¬
lebat. Mmeruam u̾o metricem quanam
helenam ⁊ silenem quam sibi sociam fecat
discipłis sitis p̾bebat adorandas quas ⁊ ro¬
me tamqͣm deoꝵ silachra anctoritare publ¬

Expanded text:
ritus sanctus. Hic magicis fallaciis deceperat multos. Docebat autem detestandam turpitudinem, indifisse dicebat. Negabat etiam carnis resurrectionem, et asseverabat se Christum, idemque Jovem se credi volebat, Minervam vero meretricem quamHelenam, quam sibi sociam scelerdiscipulis suis praebebat adorandas, quas et Romae tanquam deorum simulacra auctoritate publ
Abbreviated transcription (Latin):
nec ip̃e erit nr̃is uł alioꝵ quib dam lib̾s
longitudine comꝑandus. Htinis baeui¬
tatem si suo incõmemorandis heresib
mittatus quid a me breutus postular
monstnͣte.uł etiam te pcurrente poti
appare cum hoc fecõ. Didebis enĩ in eo

Expanded text:
 quibusdam libris longitudine comparandus. Hujus brevitatem si fuero in commemorandis haeresibus imitatus, quid a me brevius postulare monstrante, vel etiam te praecurrente poterit apparere, cum hoc fecero. Videbis enim in eo
Abbreviated transcription (Latin):
illis metris que lege usuũ nõ tenentur
lyrici poete faciunt. s etiam t̾isib. nam
ille flacci. Nox erat ⁊ celo fulgebat luna
sereno int̾ minora sydera. bim̃bris am¬
bitus est ⁊ rsib constano. qui duo ciersus
sibimz conuenire nõ possunt. nisi ut̾q ad
senum tp̃rm referantur pedes. Nam modꝰ
heroicus cum modo rambico atq trochaico
nõ concinit. qr illi pedes ad tantũdem. hii
ad duplum partiuntur. fuint ergo am¬
bitus aut omnib metris nõ u̾sib. ut
illi sunt de quib in suꝑiore sermone dis¬
putatũ est. cum de ip̃is m̾itis ag̾emuis.
aut tm̃ u̾sib. ut hii de quib minc dcm ẽ
illud est. diffug̾e niues redeunt tam gra¬
mina campis. arborib q come. Quo aut̃
ordine locentur uł usus cum aliis metͥs.
uł maiora m̃bra cum minorib nicħ int̾¬
est ad aurium uoluptatem: dum mͦ nõ
breuior qͣm biñibris. nec amplior qͣm qͣ¬
drim̃bris sit ambitus. S iam si nicħ hẽs

Expanded text:
illis metris quae lege versuum non tenentur, illis metris quae lege versuum non tenentur, Lyrici poetae faciunt, sed etiam versibus. Nam ille Flacci, Nox erat, et coelo fulgebat luna sereno Inter minora sidera. bimembris ambitus est, et versibus constans. Qui duo versus sibimet convenire non possunt, nisi uterque ad senorum temporum referatur pedes. Nam modus heroicus cum modo iambico vel trochaico non concinit, quia illi pedes ad tantumdem, hi ad duplum partiuntur. Fiunt ergo ambitus aut omnibus metris non cum versibus, ut illi sunt de quibus in superiori sermone disputatum est, cum de ipsis metris ageremus; aut tantum versibus, ut ii de quibus nunc dictum est; illud est: Diffugere nives, redeunt jam gramina campis, Arboribusque comae. Quo autem ordine locentur vel versus cum aliis metris, vel majora membra cum minoribus, nihil interest ad aurium voluptatem, dummodo non brevior quam bimembris, non amplior quam quadrimembris sit ambitus. Sed jam si nihil habes
Abbreviated transcription (Latin):
quitur ratio
uare ut istũ tam sermonem conlu¬
damus alñ cernuis certe cum sint me¬
tra pene innu̾abilia usum tñ eẽ nõ posse
nisi duob m̃bris sibim contunuatis at
tis. ut est mecenas atanis edite regib.
aliqua eqͣlitate coniunctis ut sunt. qͣtuor
⁊ nouem. a ꝑleno enĩ pede trochaicus. I
Optimus beatus ille qui ꝓcul negõ et
añ pleno pt̃ u̾sus ordiri ut est. Uir opti¬
mus b̃s ille qui ꝓcul negõ. Terminari
aut̃ nisi nõ pleno prsus nõ pt. s isti nõ
pleni pedes siue integros sempedes hẽant
sicuti est iste quem nunc posi siue minꝰ
qͣm dimidiũ pedem sicut in illo choriam¬
bico due tiltime breues. mecenas ata¬
nis edite regib. siue plusqͣm dimidiũ
fine alt̾ius choriambici bacchius. cuius
exemplũ est. te domus euandria. te celsa
sedes latim. Omnes ergo isti nõ plent
pedes semipedes nuncupantur. Iam t̾to
nõ solum talia poemata n̾sib fuint. ut
in hiis unũ genus teneatur. qͣlia eꝑitoꝵ

Expanded text:
quitur, ratio. Quare ut istum jam sermonem concludamus aliquando, cernis certe cum sint metra pene innumerabilia, versum tamen esse non posse, nisi duobus membris sibimet concinnatis, aut tis, ut est, Maecenas atavis edite regibus; aliqua aequalitate conjunctis, ut sunt quatuor  novem. A pleno enim pede trochaicus, ut est, Optimus beatus ille qui procul negotio; et a non pleno potest versus exordiri, ut est, Vir optimus beatus ille qui procul negotio: terminari autem nisi non pleno prorsus non potest. Sed isti non pleni pedes, sive integros semipedes habeant, sicuti est iste quem nunc posui; sive minus quam dimidium pedem, sicut in illo choriambico duae ultimae breves, Maecenas atavis edite regibus; sive plus quam dimidium, fine alterius choriambici bacchius, cujus exemplum est, Te domus Evandri, te sedes celsa Latini. Omnes ergo isti non pleni pedes semipedes nuncupantur. 28. Jam vero non solum talia poemata versibus fiunt, ut in his unum genus teneatur, qualia Epicor
Abbreviated transcription (Latin):
carnis numica est deo. uł que est ip̃a¬
on sapĩa que legi dei nõ est sb̃recta.
discrepat sensu q̃o hec a suꝑiore. lii.¬
nam carnem dicendo quio significet: de¬
claratũ est. Unde que sit eius sapĩa facile
possit dinosci. Diximus ergo elementa
omnia carnem appellari .i. insibilium
posse fieri sine ꝯmixtione sprritali et
simplici. potentie rõm horrentes ad fa¬
tuam iudicantes. Hii enĩ qui despirita¬
lib diffidentes carnalia secuntur. nicb̃
aliud sapunit ac putant uerũ. qͣm rõ
ꝯtinet elem̃toꝵ. ut neq uirginem pepi¬
se. neq carnis credant resurrectõm. qr
hoc rõ carnis .i. elem̃toꝵ. nõ recipit. sa
enĩ que gignuntur in tp̃ee: ꝑmotione
oꝑante gen̾antur. ⁊ emortua ⁊ resolu¬
ta corpora nõ posse rursus reddi ad uitã
qr tmũquodq eleiitum ꝑmixtione dis¬
creta: reutitur in ꝓpͥam naturam. hiis
modis inflati negant futurũ uł fc̃m
quod credimus. ac ꝑ hoc asseu̾atio uoꝵ

Expanded text:
CARNIS INIMICA EST DEO UEL QVAE EST IPSA SAPIENTIA, QVAE LEGI DEI NON EST SUBIECTA? Non discrepat sensu quaestio haec a superiore. nam carnem . dicendo quid significet declaratum est; unde quae sit eius sapientia, facile poterit dinosci. diximus ergo elementa omnia carnem appellari, id est uisibilposse fieri sine commixtione spiritali et simplici potentiae rationem horrentes ac fatuam iudicantes. hi enim, qui de spiritalibus diffidentes carnalia secuntur, nihil aliud sapiunt ac putant uerum, quam ratio continet elementorum, ut neque uirginem peperisse neque carnis credant resurrectionem, quia hoc ratio carnis, id est elementorum. non recipit — omnia enim, quae gignuntur in tempore, permixtione operante generantur —, et emortua et resoluta corpora non posse rursus reddi ad uitam, quia unum quodque elementum permixtione discreta reuertitur in propriam naturam. his . modis inflati negant futurum uel factum quod credimus, ac per hoc adseueratio illorum
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ prudentib.⁊ reuelasti ea ꝑmilis. Qd
aut̃ adiecit dicens. ⁊ tuam ip̃ius aĩam
ꝑtnsibit gladius ut reuelentur młtoꝵ
cordiũ crgitatõnes. hoc utiq designauit
qr etiam maria ꝑ quam gestũ myst̾rũ¬
est incarnatõnis saluatoris. in morte
tur honore ⁊ uirtute p̾cipnus: humilia
tare. nõ tñ in dubitatõne man̾e. Sic
enĩ aĩam ꝑtnͣsit gladius: si dubitatio
nõ ꝑmaneat in cogitatõne. s pellatut
suꝑueniente reformante se p̾stina iu¬
ꝑtñsibit aĩam eius. In carc̃e enĩ inno¬
cens diu positus de dei iuditio circa se
quod dubitau̾it: nõ est mirũ. S qr prꝰ
de deo sꝑabat: nõ ꝑtnͣsit in ambiguita¬
te. In eo enĩ quis iudicatur in quo ꝓpẽ¬
sior est. apocalypsis iohis hoc sancit. di¬
cit enĩ. dubiis enĩ ⁊ infidelib. pars erit
in stagno ignis ⁊ sulphuris. Ideo qi non
ꝑmanet in dubitatõne: eripitur a morte
Nuid est ut cum pͥus iob̾es baptista te¬
stimoniũ ꝑhibuit saluatori. postea

Expanded text:
is . Quod autem adjecit, dicens, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur multorum cordium cogitationes; hoc utique significavit, quia etiam Maria, per quam gestum est mysterium incarnationis Salvatoris, in morte im tarunt. Non tamen in dubitatione permanserunt. Sic enim animam pertransit gladius, si dubitatio non permaneat in cogitatione, sed pellatur superveniente reformante se pristina pertransivit animam ejus . In carcere enim innocens diu positus, de Dei judicio circa se quod dubitaverit, non est mirum: sed quia plus de Deo sperabat, non permansit in ambiguitate. In eo enim quis judicatur, in quo propensior est. Apocalypsis Joannis hoc sancit. Dicit enim, Dubiis et infidelibus pars erit in stagno ignis et sulphuris . Ideo qui non permanet in dubitatione, eripitur a morteID EST UT, CUM PRIUS IOHANNES BAPTISTA TESTIMONIUM PERHIBUERIT SALUATORI, POSTEA
Abbreviated transcription (Latin):
s qͣre illa sola de supdc̃is eunglistis ex¬
posita fu̾nt que hus lebris meis a¬
nentur ⁊ que ista sint: plognis mens
es nos fefellit. sam .xii. scciptum at
no duob. In scdo uolens expone quom
psbetur frem dixtile defuncto atio
uxorem ut ei sem̃ scoe legem luscitaret
iõ dixi ẽẽ infirmũ: qmĩ qui nascẽtur no¬
men defuncti lex eum inbebat accipere
nõ est uerum. xom̃ enĩ defructi ainoxdec¬
tum est ad hoc lex ualere p̾cepit: ut et
filius dicetur nõ ut hoc quod ille nocare¬
tur. Hoc opus sic incipit Incipit plar¬
oc opus nõ ita scriptĩ en. ⁊ psie
imgłi exponend ex ordine suscep¬
tum eẽt a nob̾. s ꝑ arbitro ⁊ qp̃re
consulentis cum quo legebatu st q̃o
tassis obscuriora p̃cͥmissa surit q etoi
iam nou̾at qui ea que nond nouacm
quirebat. nec teni nolebat feiutio¬
nem suam in hiis que anteastanatio
acceꝑat: ut etiam asidiatare aotẽdi
ati tractandi memorie stabilit ftrme¬
ꝙ mandaret. Non nlła etiam nonine

Expanded text:
sed quare illa sola de supra dictis euangelistis exposita fuerint, quae his libris meis continentur, et quae ista sint, prologus meus is nos fefellit; nam duodecim scriptum est, non duobus. in secundo nolens exponere, quperhibetur fratrem duxisse defuncti fratris uxorem, ut ei semen secundum legem suscitaret, ideo dixi esse infirmum, quoniam qui nasceretur nomen defuncti lex eum iubebat accipere. non est uerum; nomen enim defuncti, quod dictum est, ad hoc lex ualere praecepit, ut eius filius diceretur, non ut hoc quod ille uocaretur. Hoc opus sic incipit: Hocum exponendum ex ordine susceptum esset a nobis: sed pro arbitrio et tempore consulentis, cum quo legebatur, si qutassis obscuriora praetermissa sunt; quia jam ea noverat, qui ea quae nondum noverat, inquirebat, nec teneri volebat festinationem suam in iis quae antea jam sic acceperat, ut etiam assiduitate audiendi atque tractandi, memoriae stabiliter firmeque mandaret. Nonnulla etiam hic non
Abbreviated transcription (Latin):
ne passiones hurus tpris ad futurã dam
que reuelabitur in nob. ad ip̃am enimło¬
tatõm omnis huius loci intentõ diecha
est. ne illi quib loquitur. ꝑscrutõnibus
frangentur. si uiuent scd prudentiam
carnis qua tpãalia bona appetunti. ⁊ tr
plena fice tenuit ꝙ nec mors ulła. nc ĩ
uita tp̃ralis ꝓmissa. nec ceta ibsecintia
possunt credenten a caritate dei cetorq̃re
xemo ergo sepat qui minatut morteqr
qr credit in xp̃o. licet moriatut ntuet rect
qui pollicetur untam. qr ille dãt iutam
et̾nam ⁊am tpr̃alis inte posscitutio er̃¬

Expanded text:
nae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Ad ipsam enim hortationem omnis hujus loci intentio directa est, ne illi quibus loquitur persecutionibus frangerentur, si viverent secundum prudentiam carnis, qua temporalia bona appetuntur, et tplena fide tenuit, quod nec mors ulla, nec vita temporalis promissa, nec caetera subsequentia possunt credentem a charitate Dei detorquere. Nemo ergo separat, nec qui minatur mortem; quia qui credit in Christo, licet moriatur, vivet: neque qui pollicetur vitam; quia ille dat vitam aeternam. Nam temporalis vitae pollicitatio
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ent̃ alt̾nos dies iudicat hõ est pt̃n.
hodie aluud. cras aliud iudicare .i. ut
quencũq hodie malum ꝯuictũ ꝯfes¬
sum q dampnau̾it: cras bonũ mue¬
niat cum se correx̾it uel ꝯtra. cũ ali¬
quem iustũ hodie laudau̾it: cras ĩui¬
niat depͣuatum. Qui aut̃ iudicat oẽm

Expanded text:
qui enim alternos dies judicat homo est: potest enim hodie aliud, cras aliud judicare, id est, ut quemcunque hodie malum convictum confessumque damnaverit, cras bonum inveniat cum se correxit: vel contra cum aliquem justum hodie laudaverit, cras inveniat depravatum; qui autem judicat
Abbreviated transcription (Latin):
gentes sibene ꝯsident intlligunt il
nundis. nõ se debere isultare huis si
nister simi xp̃i iħu in gentib ꝯsecrãs
ciingłni dei ut fiat oblatio gentu ac¬
ceptabilis scĩficata in sp̃u scõ. Hoc in

Expanded text:
nsiderent, intelligunt ista mundis, non se debere insultare his, si qui nister sim Christi Jesu in Gentibus, consecrans Evangelium Dei, ut fiat oblatio Gentium acceptabilis, sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
sentem diem bene iidicat. Hoc est aut̃
cuitis culpa manifesta in p̾sentiai
nõ iuditat sem ip̃m. in quo ꝓbadad
io potissimũ referend̃ est quod suꝑius
dixit. Nõ ergo blasphemetur bonum
nõm. Dxc est etiam quod nuncatt añ
istam sñtam. Tu fidem quam hẽs ap̃
tem ip̃m habe coram deo. tit qm̃ deo
bona est hec fides qua credimus. om̃o
offendiculũ infirmoꝵ fr̃m oo bono ab¬

Expanded text:
aesentem diem bene judicat, Domino sapit;turum, de cujus culpa manifesta in praesentia  judicat semetipsum in quo probat, ad id potissimum referendum est, quod superius dixit, Non ergo blasphemetur bonum nostrum. Hoc est etiam quod nunc ait ante istam sententiam, Tu fidem quam habes penes temetipsum, habe coram Deo: ut quoniam bona est haec fides qua credimus omnia offendiculum infirmorum fratrum eo bono ab
Abbreviated transcription (Latin):
ccłm seruientes qi hõib placentes it
id ip̃m quod subduntur suĩs nõ ecs õ¬
derit aut fallatiis ꝓmeri desiderene¬
Quod autꝰ dicit. qui enĩ diligit ałcum
logem implebit. ostendit ꝯsũmatõm
legis in dilectõe positam .i. in caritate
ionde ⁊ dñe in ulis duob p̾ceptis tõtã
legem pendere dicit. ⁊ omnes ꝓphas .iͣ
caritas postmod̾ impleret indeest ex
illud eiuusd̃ apłi pienitudoeñ iegis
caritas. Et illud. finis aut̃ p̾cept ca¬

Expanded text:
oculum servientes, quasi hominibus placentes : ut idipsum quod subduntur dominis suis, non eos oderint, aut fallaciis promereri desiderenQuod autem dicit, qui enim diligit proximum, legem implevit, ostendit consummationem legis in dilectione positam, id est, in charitate. Unde et Dominus in illis duobus praeceptis totam legem pendere dicit et omnes prophetas, charitas postmodum impleret. Inde est et illud ejusdem Apostoli: Plenitudo autem legis charitas: et illud: Finis autem praec
Abbreviated transcription (Latin):
ex antina ⁊ corpore. ⁊ qͣmdiu in hac uita
sp̃rali sumus. etiam reb tp̃ralib ad sõ¬
sidium degende eius iute utanuit. opor¬
tes nos ex ea ꝓte que ad hanc uitam ꝑ¬
humanas cum aliquo honore admini¬
snͣtib. Ex illa tio ꝑte qua credimas deo.
ini regnũ eus uocamur. nõ nos opor¬
cet ẽẽ subditos cuiqͣm hõi id ip̃m nob̃
etere cupienti. quod d̾s ad uitam et̾¬
nam donare dignatus est. St quis etgo
atur Item si quis putat se eẽ sb̃dend̃.
roetiam in sitam tidem hr̃e potestatẽ
abitretur eum qui tpr̃alib admine¬
wrandis aliqua sbͥlimitate p̾cellit m
maiorem etrorem labitur. S modus¬
iste seruandus est quem dñs ip̃e pͥso¬
bit. ut reddamus cesari que sunt cela¬

Expanded text:
ex anima et corpore, et quandiu in hac vita ex anima et corpore, et quandiu in hac vita temporali sumus, etiam rebus temporalibus ad subsidium degendae hujus vitae utamur, oportet nos ex ea parte quae ad hanc vitam perbus res humanas cum aliquo honore administrantibus. Ex illa vero parte qua credimus Deo, et in regnum ejus vocamur, non nos oportet esse subditos cuiquam homini, idipsum in nobis evertere cupienti quod Deus ad vitam aeternam donare dignatus est. Si quis ergo rsatur. Item si quis sic se putat esse subdendum, ut etiam in suam fidem habere potestatem arbitretur eum qui temporalibus administrandis aliqua sublimitate praecellit, in majorem errorem labitur, sed modus servandus est, quem Dominus ipse praescribit, ut reddamus Caesari quae Ca
Abbreviated transcription (Latin):
ns ciba illã. si sitit: potũ da illi. Hocen
faciens. carbones ignis congeres suꝑ
caput enis. Multi uidei possunt reprig
mus nuicos nrõs. ⁊ oremus ꝓ hiis qu
nos ꝑsecuntur. Uel huic etiam quam
idem apłs suꝑius dixit benedicite ꝑse¬
q̃ntes nos. benedicite ⁊ nolite maledtã
Eo it̾m. sullunalũ ꝓmalo reddentes n
Quõ unsquisq digit eum cui pp̃ea c¬
bum ⁊ potũ dac. ut carbones ignes con¬
gerat suꝑ caput eius si carbones igne
hoc loco aliquam grauem penam sign¬
ficant: Quapp̃ inclłigend̾ est ad hoc don
put anime. in qua exoritur oĩs mali¬
mutatur. Ut sunt illi carbones ĩgnĩ
de quib dr̃ in psalmo. Niud detur cibi
ant quid apponatur tibi ad linguam
atbonib uastatorib Quod aut art ois
anima potestatib sb̾limiorib subdita s̃
nõ est enĩ potestas nisi a deo. Rectissime
latur in suꝑbiam. ⁊ nõ arbitretur in
huius ute itinere sertiand̾ ẽẽ ordinem
tet nõ se subdend̾ eẽ. Cimi enĩ ꝯstemus

Expanded text:
tit, potum da illi: hoc enim faciens, carbones ignis congeres super caput ejus, multis videri potest repugnmus inimicos nostros, et oremus pro iis qui nos persequuntur : vel huic etiam quam idem apostolus superius dixit, Benedicite persequentes vos; benedicite, et nolite maledicere; et iterum, Nulli malum pro malo reddentes. Quomodo enim quisque diligit eum cui propterea cibum et potum dat, ut carbones ignis congerat super caput ejus, si carbones ignis hoc loco aliquam gravem poenam significant? Quapropter intelligendum est ad hoc dictum caput animae, in qua exuritur omnis malitiam commutatur, ut sunt illi carbones, de quibus dicitur in Psalmis: Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam as nisi a Deo. Quod autem ait: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit, non est enim potestas nisi a Deo, rectissime latur in superbiam, et non arbitretur in hujus vitae itinere servandum esse ordinem stimet non se esse subdendum. Cum enim constemus