comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culpã cepit diabolus homini dñari.
ꝑ scdĩ hominisgrãm. cepit ab homi-¬
ne superari Suꝑ pͥmũ suꝑb: sub scdõ
nuit : ꝑ istũ liberado ᷤᷤ amisit. Pri¬
mͦ adã nob̾ auctor extitit culpe:
nouissimꝰ adã nobis auctor excait
gr̃ẽ. Ille de limo plasmatꝰ cerre¬
nos ꝓtulit: iste de spũ scõ natꝰ. cȩ¬
lestes effecit. Pillũ ꝑdidimꝰ grãm
pͥorẽ: ꝑ istũ recepimꝰ ampliorem.
Ille qͥppe nobis intulit peceati macu¬
lam. cũ qua nasceremur ad suppli-¬
cium: iste nobis contulit iustifica

Expanded text:
culpam coepit diabolus homini dominari, per secundi hominis gratiam coepit ab homine superari: super primum superbus, sub secundo nuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justifica
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ. d̃s̃ homo. Ad dendite fr̃s me-¬
dicinalis gr̃ę lineas: diuina nob̃
benignitate monstrataᷤᷤ. Tunc ad
eriã angłs malus accefsit. ut ꝑ
eam homo quẽ ds̃ fecerat a deo sepa¬
raret᷑ : nc̃ autẽ ad mariã. bonꝰ an¬
głs uenit. ut in ea humanȩ natirȩ
ds̃ unigenit̾ uniret᷑. Uenit ad ȩuã
diabolus. ut uitã nobis auferret¬
malignus. uenit ad mariã gabri¬

Expanded text:
natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, menatus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus
Abbreviated transcription (Latin):
ut faceret. sanũ. Dilexit ꝑuer¬
sum: ut faceret rectũ. Dilexit
mortuũ: ut faceret uiuũ. Et qͥd
ampliꝰ dicam: Quando qͥdem dẽ
unigenit̾ humanã naturã tantũ
dilexit. ut eam non solũ a potestate
mali angeli liberaret: uerũ etiam
in se ipso suꝑ om̃s bono sangelos i
patris dextera collocaret. Natura
enĩ que inpͥmo homine a malo an¬
gelo captuata fuerat: ipsa nunc in
scdõ homine suꝑ om̃s bonosangłos
regnat. Natura que in pͥmo mun
dũ peccato polluit: ipsa in scdoho¬
mine mundũ apeccato mundauit.
Primꝰ homo de terra terrenꝰ: scd̾s
decelo celestis. Primũ hominem
mulier corrupta mente decẽpit:
sedm̃ hominẽ uͥgo incorrupta u̾gi¬
nitate concẽꝑit. In pͥmi homiis
coniuge.neqͥtia diaboli seduc tam
deprauatut mentẽ: in secundi aut̃
hominis matre. grã deiꝙ. mentem
integrã seruauitꝙ carnẽ. Menti
contu lit uerissimã fidem: carni abstu
homo: ideo sine peccado mirabilit̃

Expanded text:
ut faceret sanum; dilexit perverut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, sde coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secundi autem hominis matre gratia Dei et mentem integram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fidem, carni abstulatus est homo, ideo sine peccato mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃s enĩ dei filius. de deo uero ds̃
uerus. & unꝰ cũ patre naturalit̃
ds̃. semꝑ ex seipso scõs angelos pascit:
s tam̃ angelicam naturã deifilius
non accepit. Ut audẽ suã caritatẽ
ds̃ cõmendaret in nobis: filius eiꝰ
naturã nr̃ãm suscepit ex nobis.
Et ds̃ unigenitꝰ qui est panis ange¬
ret panẽ: simul hominis animã
suscepit ꝙ. carnẽ. Accepit utrãq
uerã. utramq scãm: utrãq mun-¬
dam. Accepit animam nr̃ãm sine
iniqͥtate: accepit carnẽ nr̃am cũ mor¬
talitate. Acce pit anunã iustã: ꝑ
quã nr̃is animab iusticiã redderet.
Carnẽ uͦ ꝓpterea dignatꝰ est habere
mortalem. ut scd̾m ipsam moriens.
mordẽ uinceret: scd̾m ipsã etiã
resurgeret.ꝑ quã nrã qͦq corpora
suscitaret. Magnũ misteriũ dilec¬
tissimi fr̃s: magnũ diuinȩ dilectio¬
nis inditiũ. Homo dm̃ concepnens
a deo discessit: ds̃ hominẽ diligens
ad homines uenit. Dilexit impiũ.
ut faceret iustũ.: dilexit infirmũ

Expanded text:
s enim Dei Filius, de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam naturam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angeret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, accepit carnem nostram cum mortalitate; accepit animam justam, per quam nostris animabus justitiam redderet, carnem vero propterea dignatus est habere mortalem, ut secundum ipsam moriens mortem vinceret, secundum ipsam etiam resurgeret, per quam nostra quoque corpora suscitaret. 6. Magnum mysterium, dilectissimi fratres, magnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c in die cemporis. uerbũ carofac¬
tũ de utero uͥginis matris. Xp̃c
dies et̾nus. ds̃ uerus dedeo uero:
xp̃c indie temporis. sponsus ꝓcẽ¬
dens de thalamo suo. Qies eterni¬
tatis xp̃c angłos creans: dies intẽ¬
pore xp̃e. homines saluans. Dies
ȩt̾nitatis xp̃c in celo scõs angelos
pascens : dies temporis xp̃c. homi¬
nes incerra reficiens. Ut enim
panẽ angłoꝵ manducaret homo.
creator angłoꝵ factus est homo
Utrosq pascens: et indeger ꝑne¬
ẜnens.
Quambonꝰ panis. qͥd angłos pascit
ꝑ spẽm ut de ipso satient᷑ in ƿatͥa: ꝙ.
nos pascit ꝑ fidem. ne deficiamꝰ in
uia. Ille panis qͥ seipsũ dat angłis
ad gaudium stabilitatis: seipsum
dedit hominib ad remediũ sani-¬
tatis Ecq est angłoꝵ esca: nobis
factus est medicina. Ueruntam̃

Expanded text:
is Verbum caro factum de utero virginis matris. Christus dies aeternus, Deus verus de Deo vero; Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim panem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ quod in pͥncipio erat. et
apud dni erat. et ds̃ erat. fecit om̃e
quod nonerat. Grãm uͦ qua uerbũ
factum caro uenit querere. et saluũ
facere quod perierat. Omnipo¬
tentiã. qua fecit omnẽ diem: grãm
dignatus est nasci. Idem gͥ mino¬
ratꝰ paulominꝰ ab angelis. in die
factus est hominũ : qͥ coeternꝰ
ec toȩqualis dõ patͥ. dies sanctoꝵ
de die: salucare eius. Quid est
diem de die. nisi filiũ de patre :
Est gͥ de patre filius. dedie dieᷤ:
s cam̃ pat̾ et filius non duodies
s unꝰ dies est. Est de patre filiꝰ: de
deo deus. Pater cam̃ẽt fili
duodii: sed unꝰ est ds̃.L¬

Expanded text:
Verbum, quod in principio erat, et Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo Patri, dies sanctorude die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est D
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ et filiũ: ipsam unã nacurã in¬
discrete diunuitatis ostendimꝰ. alte¬
ra est gͦ ꝑsona genidoris et geniti:
s una est natura genidoris et ge¬
nici. Quando gͦ sufficienter aut
digne loqͥ poterit quil. De quo:
Homo de dõ. mortalis de inmortali.
uisibilis de muisibili. mutabilis
de inconmutabili. opus de opifice.
de creacore creatura. de factore factu¬
ra. paruus de in menso. temꝑalis
de eteruo. humilis de alcissimo. plas¬
matꝰ e limo. de eo qui omĩa crea¬
uit ex nichilo: Cuiꝰ est menarra¬
bilis omnipotentia. qua nos gracu¬
ita bonitate fecit : nec camen mi-¬
nus mnenarrabilis grã. qua nos omĩ¬
potentissima miseratione saluauit.
Qui et opꝰ creatͥcis omĩpotentiȩ gra¬
tis fecit: et opꝰ gr̃ȩ saluatricis om̃i¬
potent̃ impleuit. Illic habens po¬
cestacẽ condendi et regendi creatu¬
rã suam: hic habens pocestatẽ. po-¬
nendi et sumendi pronobis animã suã.
Omĩpotentiã uͦ nunc dicimꝰ: qua

Expanded text:
trem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
naturalit̃ eqͣlisq diuinitas. Et alt̾ qͥd ẽ ille
quod pat̾ est : alter ille quod filius
est: neuter tam̃ alcer ds̃. qͥa pater
et filius unꝰ est ds̃. Quappter quan¬
do de patre dõ. et filio dõ nascitur
sermo: digne dicimꝰ alterũ esse pa-¬
trẽ. et alcerũ esse filiũ. Et nichilo¬
minꝰ digne dicimꝰ unũ dm̃ essẽ pa

Expanded text:
naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Pa
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. de qͦ dicere uolumꝰ: nulla
inuenimꝰ uerba qͥb sufficienter
aliqͥd dicere ualeam᷑. Est enĩ hoc
uerbũ. non quod desinit ꝓ latum:
s quod ꝑmanet natũ. Non transi¬
coriũ: s eteruũ. Non factũ adõ
patre: sed genicũ. Nec solũ geni¬
tũ. sed etiam unigenitũ. Unum
qͥppe uerbũ. ds̃ pat̾ genuit de seipso:
ꝑ quẽ omĩa creauit ex nichilo. In
pͥncipio erat uerbũ. et uerbum
Omĩa ꝑ ipsũ facta sunt: et sine ipso
ipse. nonfecit. Illud gͥ uerbũ de dõ
deus est. de creacore creator est: ui¬
de hoc inse naturalit̃ habet esse.
quod pater est. Natꝰ est itaq de patre
dõ filius ds̃. alt̾ inꝑsona: non aliꝰ
in natura. Semꝑ apud pacrẽ. semꝑ
cũ patre. semꝑ depacre. semꝑ in patre.
Semꝑ apud pacrẽ: cum qͦ illi una est
naturalis in mensitas. Semꝑ cũ
patre. cũ qͦ illi una ẽ. naturalis ȩt̃nitas.
Semꝑ de patre. de qͦ illi ẽ. naturalit̃ ȩt̃na
natutaᷤ. Semꝑ in patre: cũ qͦ illi ẽ. una

Expanded text:
 dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio eOmnia per ipsum facta sunt, et sine ipso ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una
Abbreviated transcription (Latin):
exibuerit: et tanto qͥsq maiorẽ mer¬
cedẽ recipit. quanto nec eũ despi-¬
cit qͥ ampliꝰ despiciendus uidetur.
Quidenĩ in humana carne sub¬
limius carne xp̃i. que est suꝑan
głos exalcata: Et quid in huma¬
na carne abieͬtiꝰ carne leꝑsi.que
tumescentib uulnerib scindit᷑.
et exalantib fetorib mplet᷑: Sed
ecce in spetie lepsi apparuit. et is qui
est reuerendus suꝑ omĩa: uideri
despectus infra omĩa dedignatꝰ non
est. Cur hoc. nͥ ut nos sensu car¬
diores admoneret. qͣͥtinꝰ qͥsqͥs ei qͥ
incelo est festinat ad sistere. hu¬
miliari in terra et conpati eciã ab¬
iectis et despicabilib fratrib non
reciset : Loqͥ caritati ur̃e sub bre-¬
uitate decreuerã. s qͥ a nonest in
homine uia eius. decurrens sermo
retineri non pocest: quẽ disponit
ipse deqͦ loqͥmͣ. qͥ uiuit et regnat
cũ patre inunitate spc̃ scĩ deus:

Expanded text:
exhibuerit. Et tanto plus quisque majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne sublimius carne Christi, quae est super angelos exaltata? Et quid in humana carne abjectius carne leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui charitati vestrae sub brevitate decreveram; sed quia non est in homine via ejus , decurrens sermo retineri non potest, quem disponit ipse de quo loquimur, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
bat insterqͥlinio: margarita dei.
Scerqͥliniũ fr̃s: hanc ipsam corrup¬
tibilitatẽ corꝑis appello. Scerqͥlini¬
um: abiectionẽ pauꝑtatis nomino.
Assumpta est gͦ margarita. que ia¬
cebat in sterqͥluuo. et posita est in ce¬
lestis regis ornamento. Iam int̾ suꝑnoᷤᷤ
ciues emicat: iam int̃ igni cos illos
lapides ȩt̾ni diadematis choruscat.
Ouos qui in hocmundo diuites aut

Expanded text:
bat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut
Abbreviated transcription (Latin):
uat. ut exemplũ uice suȩ sclarib
ipsa religionis
nr̃ȩ estimatio grauet᷑. Cum mo¬
nachũ uidemꝰ: admonendus est.
ut reuerentiam habitꝰ sui. in actu
in locutione. incogidatione sua.
semꝑ circumspitiat. et eaquȩ mun¬
di sunt. ꝑ fecte deserat: et quod
ostendit humanis oculis habitu.
hoc ante dei oculos morib pre¬
tendat. Iste itaq iam sc̃s̃ est: ad¬
moneat᷑ ut crescat. Ille uͦ qͥ adhue
iniqus est admoneat᷑ ut corrigat:
quatinꝰ quis qͥs se ad sacerdotẽ iunxe¬
rit. sale sermonis eiꝰ conditꝰ recedat.
hec fr̃s uobiscum sollicite agide.
tenti deo fructum uos reddere de
negotio quod accepistis curade. Seo
ista que dicimꝰ: melius apud nos
orando quã loquendo obtinebimus.
Orem. deus qui nos pastores inpo
hoc quod humano ore dicim᷑. intu¬
is oculis esse ualeamꝰ. ꝑ dnm̃ nrm.¬

Expanded text:
vat, ut exemplum vitae saecularibus vat, ut exemplum vitae saecularibus ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus. OREMUS. Deus, qui nos pastores in pohoc quod humano ore dicimur, in tuis oculis esse valeamus. Per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
postea incloacas descendit: Time¬
am̾ hec fr̃s rm̃i: conueniadactioni
nr̃ȩ ipsum ministeriũ nrm̃. De
peccatoꝵ nr̃oꝵ relaxatione cotidie
cogitemꝰ. nec nr̃a uita peccato obli¬
gataremaneat: ꝑ quã omp̃s ds̃ coti¬
die alios soluit. Consideremus
sine cessatione quid sumꝰ. Pensemꝰ ne¬
gotiũ nr̃m: pensemꝰ pondus quod
rationes. quas cum nr̃o iudice habe¬
amꝰ: et sic cdebemꝰ agere curã nr̃am.
ut non negligamꝰ curã ꝓximi. ut
qͥsqͥs ad nos iungit᷑: ex lingue nr̃e sale
condiat᷑. Cũ uacatẽ quẽpiã et lu¬
bricũ iudemꝰ: admonendus est. ut
coniugio refrenare studeat miqͥtatẽ
suam: quatinꝰ ꝑ hoc quod licet. dis¬
cat suꝑare quod non licet. Cũ con¬
iugatũ uidemꝰ: ad monendus est.
ut sic exerceat curã seculi : ne post¬
ponat amorẽ dei. Sic placeat uo¬
luntati cõniugis: ut non displiceat
conditoris. Cum clericũ uidemus
admonendus est: quatinꝰ sic ui¬

Expanded text:
postea in cloacas descendit? Timepostea in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres, conveniat actioni nostrae ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum relaxatione quotidie cogitemus, ne nostra vita peccato obligata remaneat, per quam omnipotens Deus quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vi
Abbreviated transcription (Latin):
sus qͥ scĩs suis p̃dicationib deo
pꝰ se subditũ gregem trahunt. an
qͥd nos miseri dicturi sumꝰ. qͥ ad
dnm̃ nr̃m post negotiũ uacru
redimꝰ: Qui pastoꝵ nomen habe¬
mͦ. et oues quas ex nutͥmento nr̃o de¬
beamꝰ ostendere non habẽmꝰ. Hic pasto¬
res uocati sum: et ibi gregẽ nonduce
mͥ. Sed numquid sinos negligi¬
mͦ. omp̃s ds̃ deseret oues suas:
Nullõm. Iam ipse eas sicut ꝑ
ꝓpħam pollicitꝰ est. ꝑ semet ipsum
pascit. om̃sq qͦs preordinauit ad
uitam. flagelloꝵ stimulis. conpunc¬
tionis spũ erudit. Et ꝑ nos quidem.
sideles ad scm̃ baptisma ueniunt:
nris precibus benedicunt᷑. Per
nũ celeste ꝑtingunt: et ecce nos
ꝑ ne gligentiam nr̃am deorsũ tendi¬
mꝰ. Ingrediunt᷑ electi. sacerdotum
manib expiati. cȩlestẽ patriam:
et sacerdotes ipsi ꝑ uitam repbam.
ad inferni supplicia festinant. Cui
gͦ rei. cui similes dixerim sacerdo¬
tes malos. nisi aquȩ baptismatis
illos ad regnũ celeste mittit. et ipsa

Expanded text:
ui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cumnt, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, et num coelorum pertingunt, et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi, sacerdotum manibus expiati, coelestem patriam; et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis,illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pastores ꝑcutit. sed pastorũ uitia
ꝑ semet ipsum ferit. Ecce hominib¬
mͦ negari potest: quod latenter agit᷑.
Ille certe iudex uenturus est. cui ta¬
cendo. se quisq celare non potest:
quẽ negando non potest fallere. Est¬
cui hoc miuriosũ uideat᷑ fortasse qd̃
assero. me quoq parit̾ accuso: Quã

Expanded text:
per pastores percutit, sed pastorum vitia per pastores percutit, sed pastorum vitia per semetipsum ferit. Ecce modo hominibus negari potest quod latenter agitur. Ille certe judex venturus est, cui tacendo quisque se non potest celare, quem negando non potest fallere. cui hoc injuriosum videatur fortasse quod assero, me quoque pariter accuso. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
tiatoꝵ sacerdotiũ destruit. Hinc
est. quod sacri cãnones. sy moniacã
heresim dampnatit. et eos sacerdotio
pͥuari p̃cipiunt: qͥ de largiendis ordi¬
nib p̃ciũ querunt. Cathedras gͦ
uendentiũ columbas euertit: quan¬
do hii qͥ spiritalẽ grãm uendunt.
uel ante humanos uel ance dei
oculos. sacerdotio pͥuant᷑. Et qͥdẽ
multa sunt alia p̃posidoꝵ mala:
quȩ humanos mͦ oculos latent. Et
plerumq se pastores hominibus
scõs exhibent: acq in ocultis suis.
uideri turpes ante interni arbi¬
tris oculos non erubescunt. CIeni¬
et ueniet ꝓ fecto ille dies. nec longe
est. in qͦ pastorũ pastor appareat: et
uniꝰcuiꝰq facta inpublicũ dediicat.
Et qͥ mͦ subditor culpas ꝑ p̃positos
ulciscit᷑. cunc preposicor mala ꝑ
semet ipsum sciuens dampnat.
Unde et ingressus in templũ ꝑ se
et de domo dei prauos negotiatores
eiciens. cathedras uendentiũ colum¬
bas euertit: qͥa subd itorũ qͥdẽ culpas

Expanded text:
tiatorum sacerdotium destruit. Hinc tiatorum sacerdotium destruit. Hinc est enim quod sacri canones simoniacam haeresim damnant, et eos privari sacerdotio praecipiunt, qui de largiendis ordinibus pretium quaerunt. Cathedra ergo vendentium columbas evertitur quando hi qui spiritalem gratiam venundant, vel ante humanos, vel ante Dei oculos, sacerdotio privantur. Et quidem multa sunt alia praepositorum mala quae humanos modo oculos latent. Et plerumque se pastores sanctos hominibus exhibent, atque in occultis suis videri turpes ante interni arbitri oculos non crubescunt. Veniet, veniet profecto ille dies, nec longe est, in quo pastorum pastor appareat, et uniuscujusque facta in publicum deducat, et qui modo subditorum culpas per praepositos ulciscitur, tunc praepositorum mala per semetipsum saeviens damnat. Unde et ingressus in templum, per et de domo Dei pravos negotiatores ejiciens, cathedras vendentium columbas evertit , quia subditorum quidem culpas
Abbreviated transcription (Latin):
re. cũ cerrore seueritatis custodiri
debet uͥtus mansuetudinis. ut et
iram mansuetudocondiat: et eam
dem mansuetudinẽ ne fortasse disso¬
luca sit. zelus districtionis accen¬
dat. Sed ista cur loquim᷑. cũ adhuc
plerosq grauari factis atrociorib
uideamꝰ: obis enim sacerdotib
lugens loquor: qͥa non nullos ur̃m
cũ premiis facere ordinationes ag-¬
nouimꝰ. spiritalẽ grãm uendere:ꝙ.
de alienis iniqͥtatib cũ peccati dãp¬
no. temꝑalia lucra cumulare. Cur
g̃ ad menioriã urãm non redit. qd
uox dñica p̾cipiens dicit. gratis ac¬
cepistis. gratis date: Curnon aute
mentis oculos reuocatis. quod tẽ¬
plum redemptor nr̃ ingressus. cathe¬
dra⁊ uendentiũ columbas euer¬
tit. et nũmulariorũ effudit es: Qui
namq sunt intemplodei. hodie qͥ
dit᷑: quia manꝰ inpositio. ꝑ quã spc̃¬
redemptor nr̃ cathedras uenden¬
tiũ colũbas euertit: qͥa caliuĩ nego¬

Expanded text:
re cum terrore severitatis custodiri re cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, dem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non redit quod vox Dominica praecipiens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie quiditur, quia manus impositio, per quam SpirRedemptor noster cathedras vendentium columbas evertit, quia talium nego
Abbreviated transcription (Latin):
uitate mitigancla. Et portare gͥ de¬
bem᷑ qͦs corrigimꝰ : et corrigere qͦs
portamꝰ. Ne si ex utrõq unũ desii¬
erit: uel in feruore uel in mansue¬
tudine actio sacerdotalis  sit. Hinc
namq est. quod in templi ministe¬
rio. in basib cempli oꝑe scultorio.
leones et boues et cherubin expres¬
sa sunt. Cherubin qͥppe: est pleui¬
tudo scientiȩ. Sed quid est quod
in basibus. nec leones sine bobus.
nec boues sine leonibus fiunt:
Quid enĩ aliud designant bales
in templo. nisi sacetdotes in ȩccłã:
Qui dum sollicitudinẽ regininis
colerant: quasi more basium suꝑ¬
inposicũ oms portant. Inbasibus
gͥ cherubin expͥmit᷑. qͥa decet nimi¬
rũ ut sacerdotũ pectora. plenitudi¬
ne scientie sint repleta. Per leones
autẽ terror seueritatis: ꝑ boues uͦ.
pacientia mansuetudinis figuratur.
Itaq inbasibus. nec leones sine
bobus. nec boues sine leonib expri¬
munt᷑: qͥa semꝑ in sacerdotali pecto¬

Expanded text:
vitate mitiganda. Et portare ergo devitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus fiunt? Quid enim aliud designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi more basium superimpositum onus portant. In basibus igitur cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pecto
Abbreviated transcription (Latin):
lauamͣ. Est autẽ ualde necessariũ.
ut cũ ꝓ nobis in conpunctione affli¬
gim᷑: etiam conmissori nobis uitã
relem. Sic gͦ nos amaricudo con¬
punctionis afficiat: ut tam̃ apri¬
moꝵ custõdia non auertat. Quid
enĩ ꝓdest. si amantes nos mecipsos. re¬
linquamꝰ ꝓximos: Nel qͥd rursũ ꝓdest.
si amantes uel zelantes ꝓximos. relinqua¬
mͦ nosmetipsos: In ornamento qͥpe
cabernaculi bis tinctus color offer¬
ri p̃cipit᷑: ut ante deioculos. caritas
nr̃a dei et ꝑximi amore coloret᷑. Ille
autẽ uere se diligit: qͥ pure diligit
auctorem. Tunc gͦ coccus bis tingui¬
tur. quando ergase et ꝑximũ ex amo¬
re ueritatis animꝰ inflaminat᷑. Sed
inter hec sciendum est: ut sic exerce¬
aucta ꝓximoꝵ: quatinꝰ in feruore dis¬
trictionis. nullomͦ relinquat᷑ uirtꝰ
mansuetudinis. Ira et enĩ sacerdo¬
tis. nequaquã debet esse preceps ꝙ.
ꝑturbata: sed magis ex consil ii gra¬

Expanded text:
lavamur. 11. Est autem valde necessarium lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceacta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gra
Abbreviated transcription (Latin):
riere compungi᷑: cũ p̃cepta dei stu¬
diose ꝑscrutam᷑. et ꝑ hec ꝓficere ipsi
condendimꝰ. ꝑ que iam ꝓfecisse nouimꝰ
qͦs ueneram᷑. Hinc est enim qd̃ de mo¬
yse scriptum est. Posuit  labrũ
eneũ. in quo lauarent᷑ aãron et filũ
eiꝰ. cũ ingrederent᷑ in scã scoꝵ. qd¬
fecit de speculis mulierũ. que ex
cam̃ ad ostiũ cabernaculi mulieres¬
excubant: qͥa scẽ anime etiã cũ insir
re tam̃ continuo. ingressũ ęt̾nimtro¬
itꝰ obseruant. Moẏses gͦ labrũ sa-¬
cerdotibus de speculis mulierũ
fecit: qͥa lex dei lauacrũ conpunctio¬
nis peccatorũ nr̃oꝵ maculis erhi¬
bet: dum eaper que scẽ animȩ suꝑ¬
no sponso placuerunt. intuenda
nobis celestia p̃cepta p̾bet. Quibus
si diligent̃ intendimꝰ : inderne nr̃e
imaginis maculas uidem. Uiden¬
tes autẽ maculas : in penitentie do¬
lore conpungim᷑. Conpunctiuͦ: qua¬
si in labro despeculis mulierum

Expanded text:
vere compungimur, cum praecepta Domini stuvere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta fecit de speculis mulierum quae exccubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo re tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
pensate. qͥa dei animalia pascitis.
Ne qͥbus ꝓfecto animalib: deo
ꝑ psalmistã dicit᷑. Animalia tua
habitabunt in ea. Et sepe uidemꝰ qd̃
petra salis brutis ammalibus po¬
nit᷑ : ut ean dem salis petram lam¬
bere debeant. et meliorari. Quasi
gͦ inter bruta animalia petra sa
Curare naiq sacerdotẽ necesse est.
que singulis dicat. unũquẽq
qualiter moneat. ut quisqͥs sacer¬
doti iungit᷑. quasi ex salis dactu
ȩternȩ uide sapore condiatur. Sal
et enĩ. cerre non sumꝰ. si corda au¬
dientiũ non condimꝰ. Quod ꝑfecto
condimentũ ille ueracit̃ proximo
mpendit: q p̃licationis uerbũ non
subtrahit. Sed tunc uere aliis recte
p̃dicamꝰ. si dicta rebus ostendimꝰ. si
nosipsi diuio amore conpungim᷑:
ethumane uitȩ que sine culpa tran¬
sire nequaquã potest. cotidianas
maculas lacrimis lauamͦ. Tunc au¬
tẽ de nobis uere conpungim᷑. si stu-¬
diose patrũ p̾cedentiũ facta pensamꝰ:

Expanded text:
pensate quia Dei animalia pascitis. pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salurare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus,
Abbreviated transcription (Latin):
pastor prerogat talentũ uerbi: ne ad
dampnationẽ suam de ȩccła stipen¬
diũ sumat alimenti. Tunc enĩ de
terra nr̃a cũ peccunia fructꝰ comẽdi¬
mꝰ. quando sumentes eccłastica sub¬
sidia in p̃dicatione laboramꝰ. Pre¬
cones namq uenturi iudicis sum
Quis gͦ uenturũ uidicẽ mintiet. si
p̃co cacet: Proinde considãndum
nobis est. ut inquancũ ualet quisq.
in quantũ sufficit. et terrorẽ uentu¬
ri iuditĩ. et dulcedinẽ regni. sus¬
ceptȩ ȩccłȩ insinuare contendat.
Et qui una eademq exortationis
uoce non sufficit. simul cunctos
admonẽre: debet singłos in quantũ
ualet instruere. pͥuatis locutionib
edi ficare: exortatione simplici. fruc¬
tͥũ infilioꝵ suoꝵ cordib querere.
Debemꝰ namq pensare continue.
quid sanctis apostolis dicit᷑. et ꝑ apłõs
nobis. Uos estis sal terre. Si igit᷑
sal sum̾ꝰ : condire mentes fideliũ
debemꝰ. Uos gͥ qͥ pastores estis.

Expanded text:
pastor praerogat talentum verbi, ne ad pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedicatione laboramus. Praecones namque venturi judicis sumus. Quis ergo venturum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis,
Abbreviated transcription (Latin):
Peccata popłi mei cõmedunt. Cur
autẽ peccata populi comedere di¬
cunt᷑. nisi qͥa peccata delinquen¬
tium fouent. ne cemꝑalia stipenclia
amittant. Sel et nos qui exoblatio
nibus fideliũ uuumꝰ.quas illi p¬
sius peccatis obtulerunt. si comeclimꝰ
et tacemꝰ: eoꝵ ꝓcul clubio pectata man¬
ducam᷑. Pensemꝰ gͦ cuiꝰ sit apud dm̃
criminis. peccatorũ p̃ciuĩ manduca¬
re:. et nichil contͣ peccata p̃dicando
agere. Audiamꝰ. quid beati iob uoce di¬
cit᷑. Si aduersum me terramea cla-¬
mat. et cum ipsa sulci eiꝰ deflent:
si fructus eiꝰ comeli absq peccunia.
Terra et enĩ contra possessorem suũ
clamat quando ȩccła contra pasto
eciã sulci deflent.si corda audien¬
ciũ. quȩ aprecedentib sunt patͥb¬
p̾dicationis uoce &. rigore inuectio¬
nis exarata. uident aliqͥd quod lu¬
geant de uita pastoris. Cuiꝰ uideli¬
cet terre fructus. possessor bonꝰ sine
peccunia non manducat. qͥa discretꝰ

Expanded text:
Peccata populi mei comedunt . Cur Peccata populi mei comedunt . Cur autem peccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant. Sed nibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastoretiam sulci deflent, si corda audientium, quae a praecedentibus sunt patraedicationis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia discretus
Abbreviated transcription (Latin):
ametur: uel idcirco terrena stipen¬
dia in p̾dicatione consequ it᷑. ne apre¬
dicationis uoce ꝑ indigentiã lassetur
huic ꝓcul dubio. ad recipiendam mer¬
cedem nil obstat in patria: qui a sũp¬
tꝰ sumpsit inuia. Sed qͥd nos quod tñ
ne laboramꝰ. Pensemꝰ cuiꝰ sit dap̃¬
nationis: sine labore hic ꝑcipere
mercedem laboris. Ecce ex oblatione
fideliũ uiuimꝰ. Sed quid ꝑ animab
fide liũ laboramꝰ: Illa in nrm̃ stipen
diũ sumimꝰ: quȩ ꝓ redimendis pecca¬
tis suis fideles obculerunt: Nec
tam̃ contͣ eadem peccata. uel oratio¬
nis studio. uel p̾dicationis ut dig¬
nũ est insudamꝰ. Uix ꝓ sua culpa
quempiã aꝑta uoce reprehendimꝰ:
et adhuc quod est gͣuius. aliquan¬
do si ꝑsona in hoc mundo sit potenᷤ.
eiꝰ forsitanꝰ errata laudant᷑. ne si ad¬
uer set᷑ ꝑ iracundiam. munꝰ sub¬
trahat quod mpenclebat. Sed de-¬
bemꝰ sine cessatione meminisse. qd
de qͥbusdam. ioseẽ scriptũ est.

Expanded text:
ametur, vel idcirco terrena stipenametur, vel idcirco terrena stipendia in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod tamen ne laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in stipennostro sumimus quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt; nec tamen contra eadem peccata vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus, et adhuc quod est gravius, aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan acta laudamus, ne si adversetur per iracundiam, munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est in Osee:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ quod subdit᷑: dignꝰ est oꝑarius
mercede sua ꝗa iam de mercede suis
oꝑis. ipsa alimenta sustentationis:
ut hic merces de labore p̾dicationis
inchoa̾tur: quȩ illic de ueritate uisi¬
oms ꝑ ficitur. Qua in re considãndũ
est. quod uni nr̃o oꝑi due mercẽdes
debẽt᷑ una in uia: alcera in padria.
Una que nos in labore sustentat:
alia que nos in resurrectione remu¬
nerat. Merces gͦ qrie in presenti sus¬
cipit᷑. hoc innobis debet agere ut
ad sequentẽ mercedem robustiꝰ dendat᷑.
Ulerus gͦ quisq p̾dicator non ideo pre¬
dicare debet. ut in hoc temꝑe merce¬
dem recipiat. sed ideo mercedem
reciꝑe. ut p̾dicare desistat. Quis¬
qͥs nainq ideo p̾dicat ut hic uel
laudis. uel muneris mercedem re-¬
cipiat: eterna ꝓculdubio merce¬
de se pͥuat. Quisquis uͦ uel ea que¬
dicit id eo que dieit ideoplacere ho¬
minib appecit. ut dum placet qd
dicit᷑. ꝑ eadem dicta non ipse sed dñs

Expanded text:
dum quod subditur: Dignus est operarius dum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥescet suꝑ illam pax ur̃a. Sin au-¬
tem: ad uos reuercet᷑. Pax que ab
ore p̾dicatoris offert᷑. aut reqͥescit
indomo. si in ea filiꝰ pacis fuerit.
aut ad eumdẽ p̾dicatorẽ reuertit᷑:
quia aut erit qͥsq predestinatꝰ ad
uitã. et celeste uerbũ quod audit
sequit᷑. aut sinullus audire uolue¬
rit. ipse p̾dicator sine frucni non
erit. qͥa ad eũ pax reuertit᷑. qm̃ ei a
domino pro labore sui oꝑis merces
reconpensabit᷑. Ecce aut̾ qͥ perã et sac¬
culũ portari ꝓhibuit: sumptꝰ et ali¬
menta ex endẽ predicatione cõcedit.
Nam seqͥtur. In cadem autẽ domo
manete.:edentes et bibentes que apud
illos sunt. Dignꝰ est enĩ oꝑariꝰ mer¬
cede sua. Si pax nrã recipit᷑. dignũ
est ut ineadem domo maneamꝰ. eden¬
des et bibendes que apud illos sunt:
ut ab eiz terrena stipendia consequa
ꝓ minimo suscipienᷤ.: ait. Si nos uobis
spiritalia seminauimꝰ. magnũ est
si ur̃a carnalia metamꝰ: Et notan¬

Expanded text:
super illam pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur, quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit, aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax revertitur, quoniam ei a Domino pro labore sui operis recompensatur. Ecce autem qui peram et sacculum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit, nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et bibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequampro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notan
Abbreviated transcription (Latin):
itineris: non ex studio optande eiꝰdẽ
salutis. Qui gͥ non amore et̾ne
patͥe. sed p̃miorũ ambitusalutem
audientib p̾dicat. quasi in itinere
salitat: quia ex occasione. et non
ex intentione salutẽ audientibus
exoptat. Sequit᷑. In quãcũq domũ
intraueritis: pͥmũ dicite. pax huic

Expanded text:
itineris, non ex studio optandae ejusdem itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. 6. Sequitur: In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥs etiã uerba ꝑ allegoriã uelit
intellig̾e in sacculo peccunia clau¬
saest. Peccunia uͦ clausa: est sapien¬
tia occulta. Qui gͥ sapientie uer¬
bũ habet. s hoc largiri ꝓximo nẽ¬
gligit: quasi peccuniã ligatã in
sacculo cenet. Unde scriptũ est.¬
Sapientia abscondita. et chessaurꝰ¬
hoc loco ꝑcalciamenta nͥ mortuorũ
oꝑm exempla signant᷑: Qui gͦ offi¬
tium p̾dicationis suscipit. dignũ.
non est: ut onus seculariũ negotioꝵ
portet: ne dum hoc eiꝰ colla depͥmit
ad p̃dicanda celestia ñ assurgat. Nec
debet stultoꝵ oꝑm exempla conspicere
ne sua oꝑa quasi ex mortius pellib
credat munire. Sunt eteñ multi.
qͥ pͣutatẽ suã ex alienis pͣuitatibus
tuent᷑. Quia enĩ alios talia fecisse
considerant. se hec facere licenter
putant. Nii quid aliud faciunt. nͥ
pedes suos ex mortuoꝵ animaliũ
munire pellibus conant᷑: Omnis
uͦ qͥ salutat inuia: ex occasione salutat

Expanded text:
si quis verba etiam per allegoriam velit si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia clausa est; pecunia vero clausa est sapientia occulta. Qui igitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum estSapientia abscondita, et thesauruhoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationis suscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat
Abbreviated transcription (Latin):
tionib uulneratꝰ sanet. Quẽ ꝙ. si
quando delus recticudinis exigit
ut erga subiectos seuiat. furor ip¬
se de amore sit. non de crudelitate
quatinꝰ et iura discipline foras exi¬
beat. et intꝰ paterna pietate diligat
qͦs foris quasi insequendo castigat.
Q uod tunc bene rector exibet. cũ se¬
ipsũ diligere ꝑ amorẽ pͥuatũ nescit
cum nulla quȩ mundi sunt appe¬
tit: cum terrene cupiditatis hone¬
rib nequaquã mentis colla suppo-¬
nit. Unde et subdit᷑. Nolite porta¬
re sacculũ neq: perã. neq calciam̃¬
ta : et neminẽ ꝑ uiam salutaueri-¬
tis. P redicatori enĩ tanta debet in
dõ esse fidutia. ut p̾sentis uite sũpt̾
quauis non ꝓuideat. tam̃ sͥ hos non
deesse cercissime sciat ne dũ mens
eiꝰ occupat᷑ ad cemꝑalia. minꝰ alus ꝓui¬
deat eterna. Cui etiam ꝑ uiã salu¬
ca festinatione inttinere p̃dicatio¬
nis ꝑgere debeat ostendatur. Quȩ

Expanded text:
tionibus vulneratus sanet. Quem et si tionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat, quos foris quasi insequendo castigat. Quod tunc bene Rector exhibet, cum seipsum diligere per amorem privatum nescit, cum nulla quae mundi sunt appetit, cum terrenae cupiditatis oneribus nequaquam mentis colla supponit. 5. Unde et subditur: Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Praedicatori etenim tanta debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Cui etiam per vionis pergere debeat ostendatur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutẽ non sufficimꝰ. loci nr̃i officiũ.
in innocentia uitȩ teneamꝰ: Nam sub¬
ditur. Ecce ego mittouos sicut agnos
inter lupos. Multiaut̃ cũ regimi¬
nis iura suscipiunt. ad lascerandos
subditos mardescunt. terrorem po¬
testatis exibent: et quibus ꝓdesse de¬
buerant nocent. Et quia caritatis
uiscera non habent. cdnĩ uideri ap¬
pecunt: patres se esse minme recog¬
noscunt. humilicatis locũ in ela¬
tionem dominationis inmucant.
et si quando extrinsecus blandiunt᷑.
intͥnsecus seui unt. Deqͥb alias ue-¬
ritas dicit. Ueniunt ad uos in
uestimentis ouiu: intͥnsecus autẽ
sunt lupi rapaces. Cont᷑ que omĩa
considerandũ nobis est. qͥa sicut ag-
ni inter lupos mittimͣ: ut sensum ser-¬
uantes innocentiȩ. morsum malitiȩ
ñ habeamꝰ. Qui enĩ locũ p̃dicatio¬
nis suscipit. mala inferre non debet
sed tolerare. ut ex ipsa sua mansue¬
cudine iram seuientiũ mutiget: et
peccatorũ uulnera in aliis ipse afflic¬

Expanded text:
tutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos mittimur, ut, sensum servantes innocentiae, morsum malitiae non habeamus. Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflic