comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maris faciem ñ expectat: Scio quia mis¬
sus es ut dño regi dura denuncies. uñ
⁊ in hoc u̾bo hr̃e cautiꝰ te oportet. Nam ⁊
ea que ꝑ se gͣta sunt. q̃nq ex inconsulta
relatõne displicent ⁊ dura eo q̃nq arti¬
ficio referuntur ut placeant. Illud caue¬
as ne accedas ad dñm regẽ negociũ tuũ ꝓ¬
positurꝰ. donec ꝑ me uł ꝑ aliũ qui mores
eius nou̾it. int̾itꝰ p̾temptet᷑. Agnus enĩ
ẽ dum placati ẽ animi. leo uero aũ leons
truculentiorẽ. dum uehem̃tiꝰ excandescit.
Non ẽ ludꝰ illius indignatõnẽ. incͦrere
in cuiꝰ manu honorẽ ⁊ confusio. hereditas
⁊ exilium. utta ⁊ mors. Ceste salomone:
Indignatõ regis nuncius ẽ mortis. Ari¬
stotiles calistenem auditorem suum
ad alexandrum mittens: hortatꝰ ẽ ut
cũ eo aut nunqͣm aut iocundissime lo¬
queret᷑. qͦ apd̃ regias aures aut silentio
eẽt tutior uł sermone acceptior. At ille

Expanded text:
maris faciem non exspectat. Scio quia mismaris faciem non exspectat. Scio quia missus es, ut domino regi dura denunties: unde et in hoc verbo te habere cautius oportet. Nam et ea quae per se grata sunt, quandoque ex inconsulta relatione displicent, et dura eo quaficio referuntur, ut placeant. Illud caveas, ne accedas ad dominum regem negotium tuum propositurus, donec per me, vel per alium, qui mores ejus noverit, introitus praetentetur. Agnus enim est, dum placati est animi: leo vero, aut leone truculentior est, dum vehementius excandescit. Non est ludus, illius indignationem incurrere, in cujus manu honor est et confusio, haereditas et exsilium, vita et mors. Teste Salomone, indignatio regis, nuntius est mortis. Aristoteles Callisthenem auditorem suum ad Alexandrum mittens, hortatus est, ut cum eo aut nunquam, aut jucundissime loqueretur, quo apud regias aures, vel silentio esset tutior vel sermone acceptior. At ille,
Abbreviated transcription (Latin):
uagam ⁊ effrenam filii petulentiã cohi¬
bete. filiũ enim illius hacuice torrigere:
nichil aliud ẽ qͣmstimulare insanum. qͣ
oleum adhibere camino ⁊ uentis incen¬
decano. Sałt. ⁊ salubre consilium.
Dullus magister fidelior aut efficatiore
qͣm qui pbauit ꝑ exꝑientiam qd̾ imꝑtit᷑
alus ꝑ doctͥnam. Nuꝑ ad dñm regem mis
re soltto letabundꝰ excessi. Ueruatũ le¬
gens ⁊ intelligens. inip̃ius facie turba¬
tõnem animi sui. statim supp̾ssi labialĩ¬
qͣmq cohibui. ueritꝰ ne si lequerer. eius
uehem̃tius irritaret᷑ iracundia qͣm mͥ
fidelis int̾p̃tes animi facies nunciabat.
Negocium itaq distuli donec faueret
hora felicior ⁊ uulrus sererenior arride¬
ret. Offensum enĩ pͥncipẽ suꝑgerendie ne¬
gociis comuienire. nicħ aluid censeo qͣm
explicare recia in capt᷑am. equore ꝓcelloso.
Se quippe ⁊ recia sua ꝑdere ꝓperat: qui
tempestati se ingerit. atq tranquilliorẽ

Expanded text:
vagam et effrenem filii petulantiam cohivagam et effrenem filii petulantiam cohibete. Filium enim illius hac vice corrigere nihil aliud esset, quam stimulare insanum, quam oleum adhibere camino, et ventis incendecano, salutem et salubre consilium. Nullus magister fidelior, aut efficacior est quam qui probavit per experientiam, quod impertitur aliis per doctrinam. Nuper ad dominum regem missre solito laetabundus accessi. Verumtamen legens et intelligens in ipsius facie turbationem animi sui, statim suppressi labia, linguamque cohibui, veritus, ne si loquerer, ejus vehementius irritaretur iracundia, quam mihi fidelis interpres animi facies nuntiabat. Negotium itaque distuli, donec faveret hora felicior, et vultus serenior arrideret. Offensum enim principem super gerendis negotiis convenire, nihil aliud censeo, quam explicare retia in capturam aequore procelloso. Se quippe et retia sua perdere properat, qui tempestati se ingerit, atque tranquilliorem
Abbreviated transcription (Latin):
pib abstinere. Scͥptum ẽ quia mulcta¬
to pestilente. sapiens sapientior erit. la¬
uabitq iustus manus suas ĩ sangͥne pec¬
catoris. Freq̃nt̃ euenit ut uni m̃bro ꝑ a
luid medeamur. Dolent aures ⁊ scufe hu¬
meris apponunt᷑. Delictum cordis fletꝰ
cculi. purgat. Peccauit manus: ⁊ pectus
contunditur. Deliquerunt genitalia ⁊
dorsum poniturad flagella. Sane pater
sententiã suspensionis ⁊ excõmunica¬
tõnis uinculum ñ ueret᷑. ħ omĩa u̾ba¬
lia quedam sunt. nͨ desistet a t̾pitudĩt
molita. nͥ burse dispendio compescatur.
Certissimam illius em̃ datõnem uob̃ pro¬
mitto moblatõne pecune. Sinsibilis ẽ
illa sentñtia ñ u̾bat. sc̃oq plus doloris
incutit. ⁊ timoris. Nam uixta ethicum
ploratꝰ᷑ lacͥmis amissa petunia ueris.
Non cohibent sacra u̾ba manum maiore
tumultu. Planguntur nummni qͣm fu¬
nera. Duos gͥ in uno lucfacite atq dis¬
pendio patris filium ad honestatis cõ¬
pendium reuocantes: in dolore patris

Expanded text:
um est, quia multato pestilente sapiens sapientior erit, lavabitque justus manus suas in sanguine peccatoris. Frequenter evenit ut uni membro per aliud medeamur. Dolent aures, et scyphae humeris apponuntur: delictum cordis fletus oculi purgat. Peccavit manus, et pectus contunditur. Deliquerunt genitalia, et dorsum ponitur ad flagella. Sane pater sententiam suspensionis, et excommunicationis vinculum non veretur. Haec omnia verbalia quaedam sunt nec desistet a turpitudine inolita, nisi bursae dispendio compescatur. Certissimam illius emendationem vobis promitto in ablatione pecuniae. Sensibilis est illa sententia, non verbalis, ideoque plus doloris incutit et timoris. Nam juxta ethicum: Ploratur lacrymis amissa pecunia veris. Non cohibent sacra verba manum, majore tumultu Planguntur nummi, quam funera. Deos igitur in uno lucrifacite: atque dispendio patris filium ad honestatis compendium revocantes in dolore patris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtate causari ñ possum. Pauꝑ enim ñ ẽ
cui rerum suppetit usus. Qd̃ satis ẽ m
cui contingit nichamplius optet. Siuẽ¬
tie pot̾unt regales addere maius. Ecce qͥ ĩ
domib regum sunt. mollib uestuntur
gaudia solis. nec uyxit male qui natus
nocuisse. quia usus consilioiamnes et
mamb᷑ atq consilio achitophel. quoꝵ
adhuc heredes om̃s fere turias obsede¬
runt a me dñm amicũ ⁊ ꝓximũ elon¬
gasti. Recolo qͣntas insidias emuloꝵ.
ꝑtus sum. qui cum multiplictt̃ me a regie
polttanam metropolum postulari.⁊ sol¬
lemnit̾ eligi me fecerunt. Ego aũ ad hoc
nullo potui. fraudis artificio inclia¬
ri. Sciebam enim qd̃ ad hoc ⁊ tirca hoc tota
eoꝵ u̾sucia u̾sabatur: ut ab aulica conũ¬
satõne remotum aꝑta ꝑsecittõne obruerẽt.
Tue contͣrio post unam ⁊alt̾am p̾bendã
quib me fraudulent̃ emũxeras: mͥ p̃̾po¬
sit᷑am etiã supplantasti. Porro t̾ribilis

Expanded text:
pertate causari non possum: Pauper enim non est, pertate causari non possum: Pauper enim non est, cui rerum suppetit usus. Quod satis est cui contingit, nihil amplius optet. Si vennil Divitiae poterunt regales addere majus. Ecce, qui in domibus regum sunt mollibus vestiuntur. gaudia solis, Nec vixit male, qui natus nocuisse, quia usus consilio Jannes et Mambres, atque consilio Achitophel, quorum adhuc haeredes omnes fere curias obsederunt, a me dominum, amicum et proximum elongasti. Recolo quantas insidias aemulorum oque expertus sum: qui cum multipliciter me a regis politanam metropolim postulari et solemniter eligi me fecerunt. Ego autem ad hoc nullo potui fraudis artificio inclinari: sciebam enim, quod ad hoc et circa hoc tota eorum versutia versabatur, ut ab aulica conversatione remotum aperta persecutione obruerent. Tu e contrario post unam et alteram praebendam, quibus me fraudulenter emunxeras, mihi in praepositura etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suo salt. qͣm meruit. ¶ um domiꝰ
smoñ. me uocasseta scolarimilicia ⁊ le
certa yxpestatõne tempestiuui beneficii su¬
e familie ascͥpsisset: freq̃nti suggestione
tua ꝓpositum reuocauit. ⁊ sicut publite
iactitasti me eluso inspem meã alium
intauxit. Benedictus aũ d̃s qui spem
abstulet. ⁊ remmͥ contulit. t uamq core¬
scientiam truciatu penitudinis aflig̃e
postea ñ cessauit. Nam uycta ethicumi
Exempło qd̾ cumꝑ malo cominttit᷑. ip¬
si displicet auctori. Prima e ħ ultio qͥd̃
se iudice nemo nocens ab soluitur. Iud
autem ad uotum mͥ gͣtant̾ accedit. qd̃
publice scit᷑ hoc ñ ex culpa mea. s tua
inuidia ꝑcessisse. mͥq solatõ ẽ tue con¬
scientie cruciatꝰ Inuidia sicłi ñ inuene¬
retyraum mauis torm̃tum. Pena qai
dem uehemens ⁊ mutto seuior alis. E
Nocte dieq suum deferre in pectore te¬
stem. Inuidia e qua mstigante chaym
frateidium commisit. Ioabamasiam
int̾fecit. Saul ꝑsecutus e dauid. Iuder

Expanded text:
suo, salutem quam meruit. Cum dominus Senonensis me vocasset a scholari militia, et sub certa exspectatione tempestivi beneficii suae familiae ascripsisset, frequenti suggestione tua propositum revocavit, et sicut publice jactitasti, me illuso in spem meam alium introduxit. Benedictus autem Deus, qui spem mihi abstulit, et rem contulit, tuamque conscientiam cruciatu poenitudinis affligere postea non cessavit. Nam juxta ethicum, Exemplo quodcunque malo committitur, ipsi Displicet auctori: prima est haec ultio, quod se Judice nemo nocens absolvitur. Illud autem mihi ad votum gratanter accedit, quod publice scitur, hoc non ex culpa mea, sed ex tua invidia processisse, mihique solatio est tuae conscientiae cruciatus. Invidia Siculi non invenere tyrdem vehemens, ac multo saevior illis, Quas Nocte dieque suum gestare in pectore testem. Invidia est qua instigante Cain fratricidium commisit, Joab Amasam interfecit, Saul persecutus est David, Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
iã uacauit. dñsq cantuaꝵ. recepit a
sũmo pontifice in mandatis. ut cõpellat
pellatõne remota ñ differat ordinare.
Res autem in contͣrium ũsa ẽ. Nunc. it.
de nouo consecͣcõnem electi. distulit in
tͥennium romana eccl̃ia. Ideoq temari¬
um eẽt nos rigore uti: quauem euacu¬
at dispensatõ aliena. Porro quicquid
differat romanus pontifex. c̃tissime te¬
neo quia intensum dñi regis desid̾iũ ẽ.
fixumq ꝓpositum: qd̃ infra qͣtuor m̃ses
impedissent. de quoꝵ manib populiꝑ
ditio exactius requiret᷑. Quedam quib

Expanded text:
it: dominusque Cantuariensis recepit a summo pontifice in mandatis, ut compellat pellatione remota, non differat ordinare. Res autem in contrarium versa est; nunc enim de novo consecrationem electi distulit in triennium Romana Ecclesia. Ideoque temerarium esset vos rigore uti, quem evacuat dispensatio aliena. Porro quidquid differat Romanus pontifex, certissime teneo quod intensum domini regis desiderium est, fixumque propositum, quod infra quatuor menses impedissent, de quorum manibus populi perditio exactius requiretur. Quaedam, quib
Abbreviated transcription (Latin):
refrenetur. Uerintñ i hac urisdactõe
maledicta qͣm ambttõse ⁊ suꝑbe p̾su¬
mimus. ⁊ d̃m offendimꝰ. ⁊ dñm regem.
uiamq in cłicos malignandi tutissi¬
mam laicis aꝑimus. Nuꝑ apd̾ dmto¬
niam sacdos lttt̾at᷑e cõm̃dabilis ⁊ con¬
ũsatõnis honeste: maliciose occisus est
a włło freschet. ⁊ uxore enuis. ñ illi male¬
ficium diffccentur. ꝓniti sunt gͦ curiã
adure romanam. Nam confidit in ea cor
uiri sui. atq in sp̃e ⁊ ꝓsp̃e ⁊ pulcritu¬
dine sua intñdit ꝓsꝑe ꝓcedere. ⁊ dele¬
nocimio uxoris inu̾ia pͣt̾ absolutõnis

Expanded text:
refrenetur. Verumtamen in hac jurisdictione refrenetur. Verumtamen in hac jurisdictione maledicta, quam ambitiose et superbe praesumimus, Deum offendimus, et dominum regem, viamque in clericos malignandi tutissimam laicis aperimus. Nuper apud Wintoniam sacerdos litteraturae commendabilis et conversationis honestae malitiose occisus est a Willelmo Frechet, et uxore ejus, nec illi maleficium diffitentur. Prompti sunt ergo curiam adire Romanam: nam confidit in ea cor viri sui, atque in specie et pulchritudine sua intendit prospere procedere, et de lenocinio
Abbreviated transcription (Latin):
aut confessus. furt̾arum patibulo de¬
putat᷑. Porro clici uł ep̃i eccisores: romam
intituntur. euntes q indelicis cum ple¬
audacia. rent̾tuntur. T̃alium iundictã
excessiñ dñs rex sͥ uendicat. s eam nob
damnabilit̾ reseruamꝰ. ato liberã p̾bentes
impunttatis mat̾iam in fauces nrãs  la¬
icoꝵ gladios ꝓuocamus Ignominosũ e
ciso pena remissior irrrgat᷑. S hus ⁊ du¬
riorib digni simꝰ. qui uirisdictõnem
alienam ⁊ nob om̃ino indebitã ambitõ¬
ne temeraria usurpamus. Nam ⁊ in cor¬
pore dlecretoꝵ ⁊ in epła ad romanos h
uba legisse meminimus. Sunt quedã
enormia flagicia que pocius ꝑ mundi
uidices qͣmꝑ restores ⁊ uidices eccłiarũ
ũdicantur. sicut ẽ. Cumquis int̾fiett
pontificem. apłicum p̃sbct̾ũ siue diaco¬
num huiusmodi reos reges ⁊ pͥncipes
mundi damnant. Omĩs equidẽ t̾ticia
ideo ecercet᷑ ut debita quiete gaudeat.
innocentia ⁊ malignantium temitas

Expanded text:
aut confessus furcarum patibulo deaut confessus furcarum patibulo deputatur. Porro clerici vel episcopi occisores Romam mittuntur, euntesque in deliciis cum ple. Talium vindictam excessuum dominus rex sibi vindicat, sed nos eam nobis damnabiliter reservamus, atque liberam praebentes impunitatis materiam, in fauces nostras laicorum gladios provocamus. Ignominiosum est ciso poena remissior irrogatur. Sed his et deterioribus digni sumus, qui jurisdictionem alienam, et nobis omnino indebitam ambitione temeraria usurpamus. Nam et in corpore decretorum, et in Epistola ad Romanos haec verba nos legisse meminimus. Sunt quaedam enormia flagitia, quae potius per mundi judices, quam per rectores et judices Ecclesiarum judicantur. Sicut est, cum quis interficit pontificem apostolicum, presbyterum, sive diaconum, hujusmodi reos reges et principes mundi damnant. Omnis equidem justitia ideo exercetur, ut debita quiete gaudeat innocentia, et malignantium temeritas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mdustͥam urãm fu̾it sublata de medio
menorme totiꝰ eleri dispendium. uehem̃¬
t excrescet. Si iuideus aut laicoꝵ uilissi¬
mus eccidit᷑. statim supplicio mortis ad¬
itoͣ intfestor. Si quis uero sac̾dotẽ uł cli¬
cum minoris aut maioris statꝰ occiderit
eccłia sola excommunicõe contñta aut
ut uerius loqͣr contempta. mat̾iał op̃e
gladñ ñ requirit. Scctis equidem qd̃ a
dũo dictum ẽ. moysi. maleficos ñ patie¬
ris uiuere. ⁊ apło teste pͥnceps gladiũ
me tangit. Et ꝑ ꝓpħam. Noltre inquit
tangere xp̃os meos. uͥ gͥ posset male¬
ficium ĩmanius ⁊ execrabilius ĩueniri:
sitõnis libera impunitatis licentia gła¬
catõnis in talib si timorem homitidis
incitteret. s culpis nrĩs exigentib gla¬
duis petri rubigine ob̃dustus e. ⁊ quia
ñ potest incidere. datꝰ ẽ incontemptum.
Si capͣ si ouicula fuito sublata sit ułoc¬
cisa: in huius rei auctorem si lateat.
sñia excõicatõnis emittit᷑ conuictus uͦ

Expanded text:
 vestram fuerit omnino sublata de medio, in enorme totius cleri dispendium vehementer excrescet. Si Judaeus aut laicorum vilissimus occiditur, statim supplicio mortis addicitur interfector; si quis vero sacerdotem vel clericum minoris aut majoris status occiderit, ecclesia sola excommunicatione contenta, aut, ut verius loquar, contempta, materialis opem gladii non requiret. Scitis quidem quod a Domino dictum est Moysi: Maleficos non patieris vivere. Et Apostolo teste: Princeps gladium me tangit. Et per prophetiam: Nolite, inquit, tangere christos meos. Ubi igitur posset maleficium immanius et exsecrabilius inveniri, isitionis libera impunitatis audacia glaexcommunicationis in talibus, si timorem homicidis incuteret. Sed culpis nostris exigentibus gladius Petri rubigine obductus est, et quia non potest incidere, datus est in contemptum. Si capra, si ovicula furto sublata sit vel occisa, in hujus rei auctorem, si lateat, sententia excommunicationis emittitur; convictus vero
Abbreviated transcription (Latin):
de te nullam expeto ultionem. Quippe
minuti semꝑ ⁊ infirmi ẽ animi exiguiq
uoluptas. ułtio. mͥ sufficiat ad uuindic¬
tam qd̃ ꝓcessu temporis in me ꝓmouen¬
do miscl̃am altissimi uideas intabesca¬
q iudendo. Me quidem ñ ꝓrurante ĩpin¬
tuest subu̾sio tua. quia testimonio poete.
om̃a sunt hominum tenui pendentia fi¬
lo. ⁊ subtto casu q̃ ualuere ruunt. Euqͦ¬
q fac timeas. ⁊ que tibi gͣta uidentur
Aũ ioqueris. fieri tristia posse pitta. Com¬

Expanded text:
ectum expetere ultionem. Quippe minuti Semper et infirmi est animi, exiguique voluptas Ultio. Mihi sufficit ad vindictam quod processu temporis in me promovendo misericordia Altissimi Videas, intabescasque videndo. Me quidem non procurante in promptu est subversio tua, quia testimonio poetae, Omnia sunt hominum tenui pendentia filo, Et subito casu, quae valuere ruunt. Tu quoque fac timeas, et quae tibi grata videntur, Dum loqueris, fieri tristia posse puta.
Abbreviated transcription (Latin):
nente corporale actũ. uñ d̃r tͣnditõnib
Ut cod. de pactis. lege traditõnib. Alla
qͥsqͥs ⁊ enim de rei uendicatõne lege mu¬
lier. ⁊ ẽ. de adquirenda possessione. Lan
t̾ilum. Alia fit ꝑ cełitatem unus aslus.
sum ñ utuos instruam qui estis iniure
cuuili pͥcipuus sutad subtiliora uos ex¬
citem. Informe pͥncipium uos inforana¬
uulus ex cursu continuom magnũ ple¬
rumq stagnum exub̾at. ⁊ scrtilla i¬
cendi uentoꝵ suffragio se porrigit. inĩ¬

Expanded text:
niente corporali acniente corporali acut codice De pactis, lege traditionibus. Aliaquisquis, et Dig. De rei venditione, lege mulier. Et Digest. De acquirenda possessione, lege interdum. Alia fit per celebritatem unius actus, sum, non ut vos instruam, qui estis in jure civili praecipuus, sed ut ad subtiliora vos excitem. Informe principium vos informavulus ex cursu continuo in magnum plerumque stagnum exuberat, et scintilla incendii ventorum suffragio se porrigit in
Abbreviated transcription (Latin):
sic peto. Item ⁊ filium meum adiecta ĩ
ex iure quiritum. Item ciuis aut cul¬
tas decurionem suum: ut in institub̃¬
nib de actionib. ¶ Preuidiciales. Etd¬
gestis derei uendicatõe: lege pͥma. S¬
Eodem de fugituus colonis. De agͥolis
tonis aut possessionis fit m̃tio. Nam ⁊
libtum petam ñ tͣditum aut possessum.
Alicqum quid fiet si statim post manti¬
missionem se contñdat ingenuũ: Aut
siius patronatꝰ emerima patno: ⁊ si nõ
possederim: tñago. Nam ⁊ si pat̾ mͥ allis¬
nau̾it lib̾tum. citͣ omnem traditõnem
⁊ possessionem prẽ mortuo ip̃m peto.
Item si debitor erat paratꝰ soluere. deinde
conuenit ut retineret pecuniam in cãm
crediti contrahitur mutuũ. quia creditor
intelligctur recepisse ⁊ illi dedisse. ut . S.
de reb creditis lege singularia. Exp̃ssasi¬
militudinis forma uideoꝵ libros ab emp¬
tore recepisse ⁊ in cãm depositi cominisse.

Expanded text:
sic peto: item et filium meum adjecta causa sic peto: item et filium meum adjecta causa ex jure quiritum. Item civis, aut civitas decurionem suum, ut in institutionibus, de actionibus, praejudiciales, et digestis, de rei vendicatione, lege prima, codice de fugitivis colonis, de agricolis tionis aut possessionis fit mentio. Nam et libertum petam non traditum aut possessum. Alioquin, quid fiet, si statim post manumissionem se contendat ingenuum? Aut si jus patronatus emerim a patrono, etsi non possederim, tamen ago. Nam etsi pater mihi assignaverit libertum, citra omnem traditionem et possessionem patre mortuo ipsum peto. Item, si debitor paratus erat solvere, deinde convenit, ut retineret pecuniam in causam crediti, contrahitur mutuum, quia creditor intelligitur recepisse, et illi dedisse, ut Digest. De rebus creditis, lege singularia. Expressa similitudinis forma videor libros ab emptore recepisse, et in causam depositi dimisisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dñs rex angłoꝵ menuꝑ ad Añmnu
gem francoꝵ. nuncium destinass. liba
legum uenales parisius oblati funt mͥ
ab illo .s. publico mangone libroꝵ. Qt
cum ad opus cuiusdam meinepotis y¬
doneiusderentur: conneni cum es dep̾cio
⁊ eos apud uenditorem dmmiitens: ei
p̾cium numeraui. Suꝑueniens uero .
Saxeburgensis p̃positus. sic̃ audiui plꝰ
optulit. ⁊ licitatõne uincens: libros de
oportet: uosq moram facturus eftis
parisius: plenissimã hñs ĩ ur̃a duiscre¬
tõne fiduciam. uob̃ p̾dicti ꝓcuratõnẽ¬
aliqua uob̃ necessitas int̾dicit: Magisto
ħ. Genuensi sub litterarum mearũ testi¬
monio negecium committatis. Cum enĩ
diligentia debeat. scio qd̾ si p̾sit causa.
cui płimum assistit equitas s̃ollictte in¬
Nam licet reiuendite. aut̃ donate aut
ex cã relisti debite ñ soleat sine traditã
⁊ ad hoc facit lex illa digestoꝵ ad muni¬
cipales. Ne iuire om̃ium incolarum. ⁊lꝑ
um cuius possessionem nimiqͣm habus

Expanded text:
Cum dominus rex Anglorum me nuper ad dominum regem Francorum nuntium destinasset, libri legum venales Parisius oblati sunt mihi ab illo B. publico mangone librorum: qui cum ad opus cujusdam mei nepotis idonei viderentur, conveni cum eo de pretio, et eos apud venditorem dimittens, ei pretium numeravi: superveniens vero C. Saxeburgensis praepositus, sicut audivi, plus obtulit, et licitatione vincens libros de oportet, vosque moram facturus estis Parisiis, plenissimam habens in vestra discretione fiduciam vobis praedicti procurationealiqua vobis necessitas interdicit, magistro Hugoni Genuensi sub litterarum mearum testimonio committatis. Cum enim diligentia debeatur: scio quod si praesenti causae, cui plurimum assistit aequitas, sollicite imNam, licet rei venditae, aut donatae, aut ex causa relicti debitae non soleat sine traditione Et ad hoc facit lex illa digestorum ad municipalem, de jure omnium incolarum, et lum, cujus possessionem nunquam habui,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximo c̾uicib inminebit. Eccł̃ia uiris¬
dictõnem suã pͥus ex̾ceat. ⁊ si illa ñ suf¬
ficit: eius imꝑfectum suppleat gladius
scłaris. Huius rei austoritas ex synodo
urbani pape ex decreto gregorii. Ex epła
martini ꝑape. ⁊ ex concilio cartagm̃. iiͦ.
⁊ ex multis scõꝵ patrum inflitutõnib
emanauit. Nec dicat᷑ qd̃ aliquis bis pu¬
matur ꝓpt᷑ hoc in id ip̃m. nͨ enim tt̾atũ
uidetur qd̃ ab uno incipitur ⁊ ab alt̾o
consummnat᷑. Duo sunt gladiĩ qui mu¬
tuum a sem̃dicant auxilium. atq ad
muicem sͥ uires imꝑtiunt᷑ alt̾nas. Sa¬
c̾dociũ regib ⁊ sacerdotib regnũ. Ideo¬
q si ab alt̾no suppletur ałt̾ius insuffi¬
cientia. ñ uidetur duplex contͥcio aut
punctõ combinata. Nam ⁊ illi quiad
mortis patibulum sunt damnati.
iuxta maguntiense conciliũ añꝗͣ ad
torm̃ta ducant᷑. ꝑ cordis contͥtõnẽ ⁊ pe¬
nitũtiam sp̃ualit̾ pumunt᷑. nͨ duplici

Expanded text:
ximo cervicibus imminebit. Ecclesia jurisdictionem suam prius exerceat; et si illa non sufficit, ejus imperfectum suppleat gladius saecularis. Hujus rei auctoritas e synodo Urbani papae, et decreto Gregorii, ex EpistMartini papae, et ex concilio Carthagin. III, et ex multis sanctorum Patrum institutionibus emanavit. Nec dicatur quod aliquis puniatur propter hoc bis in idipsum; nec enim iteratum videtur, quod ab uno incipitur, et ab altero consummatur. Duo sunt gladii, qui mutuum a se mendicant auxilium, atque ad invicem sibi vires impartiuntur alternas, sacerdotium regibus, et sacerdotibus regnum. Ideoque si ab altero suppletur alterius insufficientia, non videtur duplex contritio, aut punitio combinata. Nam et illi, qui ad mortis patibulum sunt damnandi, juxta Moguntinense concilium, antequam ad tormenta ducantur, per cordis contritionem et poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilem tot acceptã bonis. tot laudibus illustratam. noius¬
surna senectutis sue merore faciat ⁊ amaritudine consuminare
Prosecto milla nos audacia compulisset offerre. nisi scd̃m rerũ
ueritatẽ. ⁊ ꝑsone meritũ ipsũ apłica dignũ miscd̃ia cred̾emus

Expanded text:
venerabilem, tot acceptam bonis, tot laudibus illustratam, novisvenerabilem, tot acceptam bonis, tot laudibus illustratam, novissima senectutis suae in moerore faciat et amaritudine consummare! Profecto preces nulla nos audacia compulisset offerre, nisi secundum rerum veritatem, et personae meritum ipsum apostolica dignum misericordia crederemus
Abbreviated transcription (Latin):
reli feruorem temꝑass ad tempꝰ. quia in causa eccłie quã
susceꝑat sollerti mansuetudine utilius ꝓfic̾e potuit. si pa¬
cificus eẽt ingressus eꝰ si suas iundicare distuliss offensas.
neꝙ repentinis infestationibs iocunda noue corone gaudia
denigrasset. Sanc de eo quod de corona factum ẽ: ep̃i neq tc̃
nec ad huc se credunt in aliquo deliquisse. quia sicut aiunt
litterarũ ur̃arum p̾cessit auc̃toritas. ⁊ eos ad hoc ipsum mul¬
tis exemplis antiquitas informabat. Si tamen in hoc eos ali¬
qua in parte deliquisse constaret. delicti tamen quantitas bo
tum a scĩtatt urã modum dehuiꝰ innocendia diligentie ur̃e
remota prorsus ambiguitate constabit. Supplicamꝰ gͥ preces¬
q iam cum fiducia ducimꝰ offerendas: quia ex hoc nunc tẽ¬
pus ẽ miserẽdi.⁊ post diutina flagella paterne pietatis uisce¬
ribus habundare. Absit enim a benigitate urã. ut personam

Expanded text:
zeli fervorem temperasset ad tempus, quia in causa Ecclesiae quam zeli fervorem temperasset ad tempus, quia in causa Ecclesiae quam susceperat solerti mansuetudine utilius proficere potuit, si pacificus esset ingressus ejus, si suas vindicare distulisset offensas, neque repentinis infestationibus jucunda novae coronae gaudia denigrasset. Sane de eo quod de corona factum est, episcopi neque tunc, nec adhuc se credunt in aliquo deliquisse, quia, sicut aiunt, litterarum vestrarum praecessit auctoritas, et eos ad hoc ipsum multis exemplis antiquitas informabat. Si tamen in hoc eos aliqua in parte deliquisse constaret, delicti tamen quantitas bontum a sanctitate vestra modum, de hujus innocentia diligentiae vestrae remota prorsus ambiguitate constabit. Supplicamus igitur precesque jam cum fiducia ducimus offerendas, quia ex hoc nunc tempus est miserendi, et post diutina flagella paternae pietatis visceribus abundare. Absit enim a benignitate vestra ut personam
Abbreviated transcription (Latin):
ti maleficii p̾pediret effectũ. Quiꝰ uͦ qui eius modi malicie con¬
cepisset affectum. ꝑsone cuiquam p̾sertim eccłiastice reuelaret.
cum ñ in unius tantum caput stringi gladiꝰ s in ceruicem
tocius eccł̃ie uideretur: Uidimꝰ nos uirum istum pro qͦ scri¬
bimꝰm initio tempestatis inter coepõs scõ illi studiosius ad¬
herentem. multasq iniurias ꝓ libertate eccłie ⁊ ipsius grã
ꝑtulisse. Que sane ei apud eum ꝑseuerauit grã: donec ragi¬
aldus archidiachonus qui huic ea quã scitis etiã sangumis af¬
sectione deuĩctus ẽ: regalib mancipatus obsequiis regalia ce¬
pit ad uosmandata deferre: queritilitatibs archiep̃i credeban¬
tur in aliqͥb obuiare. Decretũ est gͥ patrẽ pumire ꝓ filio. ut
eũ ab obsequiis illis pat̾n compassio doloris auert̾et. uel in
utrumq grauior animadr̾isio uindicaret. Utinam ille

Expanded text:
ti maleficii praepediret effectum. Quis vero qui ejusmodi malitiae conti maleficii praepediret effectum. Quis vero qui ejusmodi malitiae concepisset affectum personae cuiquam, praesertim ecclesiasticae revelaret, cum non in unius tantum caput stringi gladius, sed in cervicem totius Ecclesiae videretur. Vidimus nos virum istum pro quo scribimus, in initio tempestatis inter coepiscopos scopo illi studiosius adhaerentem, multasque injurias pro libertate Ecclesiae et ipsius gratia pertulisse. Quae sane ei apud eum perseveravit gratia, donec Reginaldus archidiaconus, qui huic ea quam scitis etiam sanguinis affectione devinctus est, regalibus mancipatus obsequiis, regalia coepit ad vos mandata deferre, quae utilitatibus archiepiscopi credebantur in aliquibus obviare. Decretum est igitur patrem punire pro filio, ut eum ab obsequiis illis paterni compassio doloris averteret, vel in utrumque gravior animadversio vindicaret. Utinam ille
Abbreviated transcription (Latin):
patre nr̃o ⁊ amico carissimo.Io. salesbiriensi ep̃o. maiesta¬
ti ur̃e p̃ces affectuosas offerimꝰ ⁊ benignitati deuotas guãrũ
exsoluimꝰ actiones. Reꝑcit ei miscd̾ia urã. pacendumq impo¬
tentie eius ratio postulabat. quia grauitate corporis. etatis
ꝓuectu. debilitate plurima circumuentus: quantũ estima¬
re possimmiꝰ ad urãm ñ posset p̾sentiam peruenire. Suꝑ eo
autem ꝓ quo grauiorẽ ei uob̃ placuit irrogare sententiam:
quantum de intimo conscientie eiꝰ. quantũ de opinione ⁊
attestatione publica. quantum de propria estimatione p̾sumimꝰ:
quod ad factum illud lamentabile ꝑtinet: omino credimꝰ inno¬
centẽ. quia nec honestas hominis nec lib̾alis animi nota man¬
suetudo: nec ad eo tot informata temporib tot exꝑimentis al¬
tius erudita. ꝓuidi senis prudentia desciuisset. Porro uolun¬
tas illa ab his aquibs opus illud tam maliciose commissũ
t̃omĩ studio seruabat᷑ abscondita. ne ciuꝰqm p̾scientia concep¬

Expanded text:
Patre nostro, et amico charissimo Joscelino Salesberiensi episcopo, majestati vestrae preces affectuosas offerimus, et benignitati devotas gratiarum exsolvimus actiones. Pepercit ei misericordia vestra, parcendumque impotentiae ejus ratio postulabat, quia gravitate corporis, aetatis provectu, debilitate plurima circumventus, quantum aestimare possumus ad vestram non posset praesentiam pervenire. Super eo autem pro quo graviorem ei vobis placuit irrogare sententiam, quantum de intimo conscientiae ejus quantum de opinione et attestatione publica, quantum de propria existimatione praesumimus, quod ad factum illud lamentabile pertinet, omnino credimus innocentem: quia nec honestas hominis, nec liberalis animi nota mansuetudo, nec adeo tot informata temporibus, tot experimentis altius erudita providi senis prudentia descivisset. Porro voluntas illa ab his a quibus opus illud tam malitiose commissum est, omni studio servabatur abscondita, ne cujusquam praescientia concep
Abbreviated transcription (Latin):
si fracto agmine suga clãdestima discesserunt: Me quid̃
in summa maiore .xxx. lib̾. suis fide iussorio nomine obli¬
gatũ creditorib relinquentes. quas ego nimirũ onĩs serua¬
ta promissionis mee u̾itate ꝑsolui. S ⁊ latori p̾sentium Ru
sac̾doti nrõ ead̾ fraude .lix. solidos abstulerunt: cũ ipsi no¬
bis tactis sacroscĩs euangeliis iuramentũ corꝑale se fidẽ bo¬
nam nob seruaturos in tota exsecutione negotii p̾stitisseit.
Suꝑ quo carissimam nob̾ fraternitatẽ urãm obneriꝰ erora¬
mus. non tam sane recuperationem peccune quam uindictã

Expanded text:
si facto agmine fuga clandestina discesserunt. Me quidem si facto agmine fuga clandestina discesserunt. Me quidem in summa majore XXX librarum suis fidejussorio nomine obligatum creditoribus relinquentes, quas ego nimirum omnes servata promissionis meae veritate persolvi. Sed et latori praesentium R. sacerdoti nostro eadem fraude LXX solidos abstulerunt, cum ipsi nobis tactis sacrosanctis Evangeliis juramentum corporale, se fidem bonam nobis servaturos in tota exsecutione negotii, praestitissent. Super quo charissimam nobis fraternitatem vestram obnixius exoramus, non tam sane recuperationem pecuniae quam vindicta
Abbreviated transcription (Latin):
benignius indulgentia diuine ꝓpiciationis arrisit. q̃ me ab
amico nec druersitate ꝑfessionis abiunxit: nec locoꝵ distantia
seꝑauit: sed nos quasi contigua positione coniunctos ad fre¬
quentes comꝑauit occursus. ut ad cõmunicanda ꝓfuse carita¬
tis officia: ipsa locoꝵ occasio seruiat. ⁊ ꝓpinqͥtate corpoꝵ nchilo¬
minꝰ ꝓpinquitas respondeat animoꝵ. Interim ꝓfusis deside¬
riis ⁊ deuotis orationib arbitror insistendum. ut initia conse¬
crationis ur̃e diuina benignitas felici secundet auspitio.:⁊ ad
exsecutionẽ ep̃ał officii uos exuberantis gr̃e uirtute confir¬
enerunt ad nos sac̾dotes quidã de epͣatu uro. quos ad
fraternitates constituendas ⁊ faciendas collectas ad re¬
edificationẽ eccłie nr̃e. quia peritr⁊ instructi suꝑ huiusmͦi
officio dicebant᷑: duximꝰ retinendos. Cum aũ ꝑ lustrato e¬
piscopatu apud nos aliquamdiu resedissẽt: om̃s fere qua¬

Expanded text:
benignius indulgentia divinae propitiationis arrisit, quae me ab benignius indulgentia divinae propitiationis arrisit, quae me ab amico nec diversitate professionis abjunxit, nec locorum distantia separavit: sed nos quasi contigua positione conjunctos, ad frequentes comparavit occursus, ut ad communicanda profusae charitatis officia ipsa locorum occasio serviat, et propinquitati corporum nihilominus propinquitas respondeat animorum. Interim profusis desideriis et devotis orationibus arbitror insistendum, ut initia consecrationis vestrae divina benignitas felici secundet auspicio, et ad exsecutionem episcopalis officii vos exuberantis gratiae virtute confirenerunt ad nos sacerdotes quidam de episcopatu vestro, quos ad fraternitates constituendas, et faciendas collectas ad reaedificationem ecclesiae nostrae, quia periti et instructi super hujusmodi officio dicebantur, duximus retinendos. Cum autem perlustrato episcopatu apud nos aliquandiu resedissent, omnes fere qua
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad ep̃ale uos uocat officiũ: ⁊ ad onera nr̃ã parit̾
comportanda conducit. Eaudemꝰ plane ura ad honorẽ debi¬
tum merita ꝓmoueri: s maiore gaudio commouem᷑. quia
sapientiã urãm ex hoc nunc totã scimꝰ utilitatibus eccłie man¬
cipari. Me il cõmune gaudiũ iustum ẽ speciali leticia ce¬
lebrare: quia ꝑsonam meã bonitas urã speciali semꝑ dile¬
ctione complexa ẽ.⁊ ego ad honoris ur̃i ꝓuentũ totis semꝑ
desideriis anhelaui. Concurrebant siquid̃ hinc inde alt̾na
mutue caritatis officia: cũ alter non magis siuis quam alte¬
rius optaret oportunitatib inseruire. B̾ene autẽ nob̾ in hac par¬
te ꝓuidentia diuina consuluit. qd̾ cum sapientiã urãm ad ali¬
as partes multoꝵ desideria traherent: ipsa uos nr̃e presertĩ
prouincie reseruauit. Iustũ sane ẽ eius uos potissimũ obliga¬
rimunerib eius neccessitatib inseriuire. que uos suis aluit
ub̃ib. suo fouit amplexu. suis honorib ampliauit. Michi uͦ

Expanded text:
qui ad episcopale vos vocat officium, et ad onera nostra pariter comportanda conducit. Gaudemus plane vestra ad honorem debitum merita promoveri; sed majore gaudio commovemur, quia sapientiam vestram ex hoc nunc totam scimus utilitatibus Ecclesiae mancipari. Me vero commune gaudium justum est speciali laetitia celebrare, quia personam meam bonitas vestra speciali semper dilectione complexa est, et ego ad honoris vestri proventum totis semper desideriis anhelavi. Concurrebant siquidem hinc inde alterna mutuae charitatis officia cum alter non magis suis quam alterius optaret opportunitatibus inservire. Bene autem nobis in hac parte providentia divina consuluit, quod cum sapientiam vestram ad alias partes multorum desideria traherent, ipsa vos nostrae praesertim provinciae reservavit. Justum sane est ejus vos potissimum obligari muneribus, ejus necessitatibus inservire, quae vos suis aluit uberibus, suo fovit amplexu, suis honoribus ampliavit. Mihi vero
Abbreviated transcription (Latin):
quia nichil de indulgentie beneficio consequetur: qb ñ
excedentia ꝑsone merita recompensent. Et nos quid̃ ista ad
nullius suggillationẽ s ad huiꝰ ꝓuentum scribenda cen¬

Expanded text:
quia nihil de indulgentiae beneficio consequetur, quod non quia nihil de indulgentiae beneficio consequetur, quod non excedentia personae merita recompensent. Et nos quidem ista ad nullius suggillationem, sed ad hujus proventum scribenda cen
Abbreviated transcription (Latin):
offerendas: que nulla unquã auclatia urãm attemptarent
in aliquo falłe sci̾tatem. Quod si ad omnimodã fidei firmi¬
tatem ulterus ꝓcedendũ credidit ura discretio: paratus
est corã legatis ur̃is aut ꝑsonis quibs hoc uob̾ delegare pla¬
cuerit: omnẽ ã se culpã manifesta ueritate depelłe. ⁊ si res
altius discusse fuerint inuenietur in plerisq laudem qͦ
plurimam sagaci sollertia meruisse. Affectabat omĩ desi¬
derio ad urãm uenire p̾sentiam. idq iam scd̾o anposset exꝑtꝰ
est s ꝓgressum aliquatenꝰ etas ꝓuectior. ꝑsone grauitas. dif¬
ficultas itineris. ⁊ senectuti semꝑ cognata debilitas redurert̃.
Ad hec. non solum nra ꝓ eo s totius regni immo etiam reg¬
noꝵ desideria pietatis ur̃e genib aduoluuntur. ut sed̾m
datum uobis a deo spm: iusticiam eius conseruetis illesã.
aut siquid etiam imꝑfectionis ẽ: ocłi urĩ uideant eqͥtatẽ:

Expanded text:
offerendas, quae nulla unquam audacia vestram attentarent offerendas, quae nulla unquam audacia vestram attentarent in aliquo fallere sanctitatem. Quod si ad omnimodam fidei firmitatem ulterius procedendum crediderit vestra discretio, paratus est coram legatis vestris aut personis quibus hoc vobis delegare placuerit, omnem a se culpam manifesta veritate depellere, et si res altius discussae fuerint, invenietur in plerisque laudem quoque plurimam sagaci solertia meruisse. Affectabat omni desiderio ad vestram venire praesentiam, idque jam secundo an posset expertus est, sed progressum aliquatenus aetas provectior, personae gravitas, difficultas itineris, et senectuti semper cognata debilitas reduxerunt. Ad haec non solum nostra pro eo, sed totius regni, imo etiam regnorum desideria, pietatis vestrae genibus advolvuntur, ut secundum datum vobis a Deo spiritum, justitiam ejus conservetis illaesam: aut si quid etiam imperfectionis est, oculi vestri videant aequitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
fecto in articulo dȩi illius iuidimꝰ statum eccłiȩ partium nraꝵ
sub tanto discrimine constitutũ: ut scissure quantitatẽ
nulla potentia. nulle diuitie. nulla posset ad plenũ diligẽ¬
tia resarcire. nec ex sors tanti mali ipsa etiam Romana eccłia
preterisset: nisi incendium qd̃ excrescebat pontificalis tem¬
perantia restinxisset. Suꝑ qͦ quantas possumꝰ de intimo
pat̾na nob̾ clementia peꝑcistis. ⁊ malum ã nob̾ longanimi
patientia studustis auert̾e: quod nrĩs credebatur ꝓculdubio
ceruicib ĩminere. Inde ẽ quod post multos metus laboresq
diutinos ⁊ naufragiũ imminens. portus nob̾ securitatis ⁊
transquillitatis incipit apparere: certaq spe ꝑ merita urã
letos exitus ⁊ iocundos p̾stolam᷑ euentus. Porro licet ꝑsonam
ꝓ qua scribimꝰ facile sit in omĩb excusari: testimonia tam̃
⁊ pͥces uenerabilium ꝑsonarũ benignitati ur̃e credidit of¬

Expanded text:
fecto in articulo diei illius vidimus statum Ecclesiae partium nostrarum fecto in articulo diei illius vidimus statum Ecclesiae partium nostrarum sub tanto discrimine constitutum, ut scissurae quantitatem nulla potentia, nullae divitiae, nulla posset ad plenum diligentia resarcire: nec exsors tanti mali ipsa etiam Romana Ecclesia praeterisset, nisi incendium quod excrescebat pontificalis temperantia restinxisset. Super quo quantas possumus de intimo paterna nobis clementia pepercistis, et malum a nobis longanimi patientia studuistis avertere, quod nostris credebatur procul dubio cervicibus imminere. Inde est quod post multos metus laboresque diutinos, et naufragium imminens, portus nobis securitatis et tranquillitatis incipit apparere, certaque spe per merita vestra laetos exitus, et jucundos praestolamur eventus. Porro, licet personam pro qua scribimus facile sit in omnibus excusari, testimonia tamen et preces venerabilium personarum benignitati vestrae credidit
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus innocentiã ꝑsone. tantum aduersus ordinem iu¬
ris prudentie ur̃e subripi potuisse: cum ip̃m a religione
iuram̃ti nullatenꝰ desciuisse constaret. nec ip̃m postmodũ
in aliqͦ iudiciał experientia condempnass. Certũ ẽ ⁊ om̃ib
regni illius incolis manifestũ. hominẽ scm̃ in his q̃ male ac-¬
tͥa sunt nichil uoluntate. nichil consilio. nichil oꝑe deliqͥsse.
eiq generale testimonium de pura omĩum conscientia pe¬
ribetur. ipsum eccłiasticis semꝑ p̾ceptionib fidelit̾ obedis¬
se. Sane uerum ẽ tam ipsum quã alios inc̃bentis poten¬
tie uehem̃tiam tuniusse. maiorisq ꝑiculi neccessitate com¬
pulsos: dissimulasse plerumq ⁊ sepius exhibuisse modesti-¬
am qmͣ rigorẽ. ⁊ tanquam seductores motũ potestatis con¬
sultis aliquãdo blandiciis delinisse: ut eis ueritatem iusticie
quatenꝰ id fieri poterat: puritas conscientie reseruaret. Pro¬

Expanded text:
adversus innocentiam personae, tantum adversus ordinem juadversus innocentiam personae, tantum adversus ordinem jurisprudentiae vestrae subripi potuisse, cum ipsum a religione juramenti nullatenus descivisse constaret, nec ipsum postmodum in aliquo judicialis experientia condemnasset. Certum est, et omnibus regni illius incolis manifestum, hominem sanctum in his quae male acta sunt nihil voluntate, nihil consilio, nihil ope deliquisse; eique generale testimonium de pura omnium conscientia perhibetur, ipsum ecclesiasticis semper praeceptionibus fideliter obedisse. Sane verum est tam ipsum quam alios incumbentis potentiae vehementiam timuisse, majorisque periculi necessitate compulsos dissimulasse plerumque, et saepius exhibuisse modestiam quam rigorem, et tanquam seductores motum potestatis consultis aliquando blanditiis delinisse, ut eis veritatem justitiae, quatenus id fieri poterat, puritas conscientiae reservaret. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
zanimã scãm amaritudine simul ⁊ merore compleuit. Be¬
nedictus autẽ deus. qͥ aduersꝰ huiusmodi scãm romanam
eccłiam nobis ad sollempne refugium ⁊ remedium saluta¬
re constituit. ut eius scilicet p̾sulatu reducat᷑ ad formamx: qd̾
cinuslibet in solentia uel imꝑitia denigrauit ad culpam.
Siquid̃ qd actũ fu̾at ur̃e nimirũ discretionis actoritate cor¬
rep̾tũ ẽ. accepto scilicet ab isto iuram̃to: qd̵ in temꝑe uobis
complacito suꝑ his de qͥb agebat᷑ mandatis apłicis obediret.
Stabat gͦ uir innocens sub uri securus expectatione manda¬
ti. s posterior emissa ẽ seuerior quid̃ priore sententia. nulloq
mandato. nulloꝙ p̾misso cuiuslibet uocationis aut conuen¬
tionis alloqͥo: in id̾ uinculum immo fortius licteris maiestatis
ur̃e retrusus ẽ: eiq remedium mansuetudinis ur̃e in qͦ respi¬
rare ceperat: est ablatũ. Miratisunt qui audierunt. tantũ

Expanded text:
et animam sanctam amaritudine simul et moerore complevit. Beet animam sanctam amaritudine simul et moerore complevit. Benedictus autem Deus, qui adversus hujusmodi sanctam Romanam Ecclesiam nobis ad solemne refugium et remedium salutare constituit, ut ejus scilicet praesulatu reducatur ad formam, quod cujuslibet insolentia vel imperitia denigravit ad culpam. Siquidem quod actum fuerat vestrae nimirum discretionis auctoritate correctum est, accepto scilicet ab isto juramento, quod in tempore vobis complacito, super his de quibus agebatur, mandatis apostolicis obediret. Stabat ergo vir innocens sub vestri securus exspectatione mandati, sed posterior emissa est severior quidem priore sententia, nulloque mandato, nulloque praemisso cujuslibet vocationis aut conventionis alloquio, in idem vinculum, imo fortius litteris majestatis vestrae retrusus est, eique remedium mansuetudinis vestrae, in quo respirare coeperat, est ablatum. Mirati sunt qui audierunt tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tota diligentia paruit. omnibus scilicet uel denuntiatis pu¬
blice: uel effectii debito mancipatis. Porro si n tanto discrimi¬
ne rerum consulenda uideretur p̾sidentis auctoritas: nuntiis
huiꝰ ad eum omĩs negabatur accessus. nullumq paterne cari¬
tatis ex stabat inditium. ubi ei consilii grã simul ⁊ remedii
copia tollebatur. Adhec nobis qͥ rerum u̾itatem ex magna
parte tam expermĩto quã fideli de ꝑinmo relatione cogno¬
uimus: licet apud maiestatẽ urãm de pura testimonium
conscientia ꝑhibere. uirum inter minas alterius potestatis
⁊ alterius insidias constitutum. quatenꝰ ad eum ꝑuenire po¬
tut eccłiasticis semꝑ p̾ceptionib obedisse: nec ab initio discor¬
die causam uel postea fomentũ aliquod audacie p̾stitisse. Ille
uͦ sicut dictumẽ non obseruata causa uel ordine uirũ cuiꝰ lau̾
est in eccłia ad scandalũ omniũ bonoꝵ in facie confudit eccl̃ie

Expanded text:
tota diligentia paruit, omnibus scilicet vel denuntiatis putota diligentia paruit, omnibus scilicet vel denuntiatis publice, vel effectui debito mancipatis. Porro, si in tanto discrimine rerum consulenda videretur praesidentis auctoritas, nuntiis hujus ad eum omnis negabatur accessus, nullumque paternae charitatis exstabat indicium, ubi ei consilii gratia simul et remedii copia tollebatur. Ad haec nobis, qui rerum veritatem ex magna parte tam experimento quam fideli de proximo relatione cognovimus, licet apud majestatem vestram de pura testimonium conscientia perhibere, virum inter minas alterius potestatis et alterius insidias constitutum, quatenus ad eum pervenire potuit, ecclesiasticis semper praeceptionibus obedisse, nec ab initio discordiae causam, vel postea fomentum aliquod audaciae praestitisse. Ille vero, sicut dictum est, non observata causa, vel ordine virum, cujus laus est in Ecclesia, ad scandalum omnium bonorum in facie confudit Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾io phibendꝰ. ã liminib sequestrandus ȩccł̃iȩ ut contu¬
max nouissime gladiꝰ feriret᷑. nec ad perniciem fratͥs libentĩ
cucurrisse. s cogi uid̾etur inuitꝰ. Neq enim salutẽ hominis
uelle credendus ÷ qui festinat ad sangumẽ. s delinquentes
eccłiastia etiã censura p̾munit. ut scalicet lib̾entur dilecti.
quos p̾ciosi sanguinis redemit effusio. ⁊ fugiant a facie arcꝰ.
ut in contumaces tantũ spicula suꝑbe ꝓuocata descendant.
Quod si etiam certum sit transitum litteris ⁊ legatis ad eũ
ꝑuiũ ñ fuisse. s omẽmiuam legitimis edictis scl̃aris potentie
terrore p̾clusam. delictũ alienũ innocentie istius pͥiudicare ñ
debuit: nec ipsi de nire potuit pena quã non merebat᷑ in¬
fligi. Uerũ tam̃ est delusa potestatis astucia. sagacitate ꝑfe¬
rentium aliquas ad ipsum litteras ⁊ maudata uenisse. quib

Expanded text:
ministerio prohibendus, a liminibus sequestrandus ecclesiae, ut contuministerio prohibendus, a liminibus sequestrandus ecclesiae, ut contumax novissime gladio feriretur: nec ad perniciem fratris libentius cucurrisse, sed cogi videretur invitus. Neque enim salutem hominis velle credendus est, qui festinat ad sanguinem, sed delinquentes ecclesiastica etiam censura praemunit, ut scilicet liberentur dilecti, quos pretiosi sanguinis redemit effusio, et fugiant a facie arcus, ut in contumaces tantum spicula superbe provocata descendant. Quod si etiam certum sit transitum litteris et legatis ad eum pervium non fuisse, sed omnem viam legitimis edictis saecularis potentiae terrore praeclusam, delictum alienum innocentiae istius praejudicare non debuit, nec ipsi de jure potuit poena quam non merebatur infligi. Verumtamen est delusa potestatis astutia sagacitate perferentium aliquas ad ipsum litteras, et mandata venisse, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
respond̾e. si deniq dubium exꝑiri potuisset sententie fatalis
euentũ. S in ipsum de alio regno. de transmarinis partib de lon¬
ginquo sclicet uelut in occultis sagitta transmissa ẽ. ⁊ hostis dũ
preuideri metuit: glidiũ ꝓtinus capiti nescientis illisit. Soleit
patres filioꝵ delictis uirgã ꝑrius ad hib̾e quã baculũ ⁊ si corresti
mod̾ata ñ proficit seueriora postmod̾ flagella confumunt. Uti¬
lius fu̾at ꝑepercise ꝑsone in quãse nouerat totã scandalizare
prouinciã: quia ad bonũ pacis ñ tam pena uniꝰ quã multoꝵ
grã ꝓfusset. Uidetur de motu anumi magis quam de caritate
processisse quod factũ ẽ quia totã se ꝑtinꝰ se ad penã irrogandã
potentia p̾sidentis effudit. nichil reseruans in posterum. inqͦ
uel dispensare prudentia posset: uel miscd̃ia subuenire. fu¬
erat fortassis pͥmum ab ep̃ali suspendendꝰ officio. ab altaris

Expanded text:
respondere, si denique dubium experiri potuisset sententiae fatalis respondere, si denique dubium experiri potuisset sententiae fatalis eventum. Sed in ipsum de alio regno, de transmarinis partibus, de longinquo scilicet velut in occultis sagitta transmissa est, et hostis dum praevideri metuit, gladium protinus capiti nescientis illisit. Solent patres filiorum delictis virgam prius adhibere quam baculum, et si correctio moderata non proficit, severiora postmodum flagella consumunt. Utilius fuerat pepercisse personae, in quam se noverat totam scandalizare provinciam, quia ad bonum pacis non tam poena unius quam multorum gratia profuisset. Videtur de motu animi magis quam de charitate processisse quod factum est, quia totam se protinus ad poenam irrogandam potentia praesidentis effudit, nihil reservans in posterum, in quo vel dispensare prudentia posset, vel misericordia subvenire. Fuerat fortassis primum ab episcopali suspendendus officio, ab altaris