comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit filius hominis qui est incelo.
sic inquit fiet gn̾atio sp̃nalis
ut sint celestes hoĩes interrenis.
Qd̾ ad ipisci non poterunt nͥ me̾¬
bra mea efficiantur ut ip̃e ascendat
qui descendit qr nemo ascendit nͥ
qui descendit. Nisi ergo inunitatẽ
xp̃i omnes mutandi leuandiq
conturrant ut xp̃c qui descendit ip̃e
asceridat ñ aliud deputans corpus
erunt duo incarne una de qua reip¬
se dixit. itaq iam non duo s una
caro ascendere omnino ñ poterũt
qr nemo ascendit incelum nisi qui
de celo descendit filius hoĩs qui est ĩ
celo. Quamiuis .a. interra fc̃s sit filiꝰ
hoĩs diuinitatem tñ suam qua in
celo manens descendit ad t̾ram ñ
indignam censuit nomine filii ho¬
minis. sicut carnem suam dignatꝰ
est nomine filii dei ne quasi duoxͥ¬
ita accipiantur unus deus et alt̾
homo s uuusatq idem deus ⁊ homo.
Deus: qr inprincipio erat u̾bum.
⁊ deus erat u̾bum. homo qr uer

Expanded text:
dit, filius hominis, qui est in caelo. dit, filius hominis, qui est in caelo. \'sic\',inquit, \'fiet generatio spiritalis, ut sint caelestes homines ex terrenis, quod adipisci non poterunt, nisi membra mea efficiantur, ut ipse ascendat qui descendit, quia nemo ascendit nisi qui descendit\'. nisi ergo in unitatem Christi omnes mutandi leuandique concurrant, ut Christus, qui descendit, ipse ascendat, non aliud deputans corpus erunt duo in carne una, de qua re ipse dixit: igitur iam non duo, sed una caro—, ascendere omnino non poterunt, quia nemo ascendit in caelum, nisi qui de caelo descendit, filius hominis, qui est in caelo. quamuis enim in terra factus sit filius hominis, diuinitatem tamen suam, qua in caelo manens descendit ad terram, non indignam censuit nomine filii hominis, sicut carnem suam dignatus est nomine filii dei, ne quasi duo Christi accipiantur, unus deus et alter homo, sed unus atque idem deus et homo: deus, quia in principio erat uerbum et deus erat uerbum, homo,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ arguantur oꝑa euis. Qui auteᷤ
facit u̾itatem uenit ad lucem ut
manifestentur eius oꝑa qr in deo
sunt fc̃a. Hoc usq est adrem dequa
querimus ꝑtinens totus sermo il¬
le contextus deinceps in aluid nar¬
rator abscedit. Cum ergo nichode¬
mus que dicebantur non intelli¬
geret quesiuit adño quomo ros¬
sent hec fieri. uideamus quid dñs
ad ħocrendeat. ꝓ fecto enim si adĩ¬
terro gata Rndere dignabitur qũo
possunt ħ fieri. hoc dicturus est qͦ¬
mͦ possit fieri gn̾atio sp̃ualis ue¬
mentis hoĩs ex generatione cͣrna¬
li. Notata itaq paululum eius ĩ¬
peritia qui seret̾is de magut̾io eius
preferebat ⁊ om̃mtalum increduli¬
tate reprehensa qd̃ testimo niũ
ñ acciꝑent u̾itatis addidit ⁊̃ seilł
terrena dixisse nec eos credidisse q̃¬
rens ł admirans qũo eẽnt celestia
credant si illi ñ credunt ad illud
qd̃ interro gatus est quomodo pos¬
sint ista fieri. Nemo inquit ascen¬
dit incelum nisi qui de celo descẽ¬

Expanded text:
s; qui autem facit ueritatem, uenit ad lucem, ut manifestentur eius opera, quia in deo sunt facta. huc usque est ad rem, de qua quaerimus, pertinens totus sermo ille contextus; deinceps in aliud narrator abscedit. Cum ergo Nicodemus quae dicebantur non intellegeret, quaesiuit a domino, quomodo possent ista fieri. uideamus quid dominus ad hoc respondeat. profecto enim si ad interrogata respondere dignabitur: \'quomodo possunt ista fieri?\', hoc dicturus est, quomodo possint fieri regeneratio spiritalis uenientes homines ex generatione carnali. notata itaque paululum eius inperitia, qui se ceteris de magisterio praeferebat, et omnium talium incredulitate reprehensa, quod testimonium non acciperent ueritatis, addidit etiam se illis terrena dixisse nec eos credidisse, quaerens uel ammirans, quomodo essent caelestia credant, si illi non credunt, ad illud quod interrogatus est, quomodo possint ista fieri: nemo, inquit, ascendit in caelum, nisi qui de caelo descen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iq coheredes habeant saltem be¬
neficium salutis et̃ne in resurrecti¬
one mortuoꝵ laborant uehement̾
nec exttum inueniunt. Quis .il. xp̃ia¬
noꝵ ferat cum d̾r ad et̃nam salutem
posse queniquam ꝑuenire si ñ renas
stituendum fuit regenerandis in
sp̃e salutis ẽt̃ne. uñ dicit apłs. sion ex
oꝑib iusticie que fecimus nos sed
scd̃m suam mĩam saluos nos fecit.

Expanded text:
participes habeant saltem beneficium salutis aeternae in resurrectione mortuorum, laborant uehementer nec exitum inueniunt. quis enim Christianorum ferat, cum dicitur ad aeternam salutem posse quemquam peruenire, si non renascastituendum fuit regenerandis in spem salutis «aeternae? unde dicit apostolus: non ex operibus iustitiae, quae nos fecimus, sed secundum sua
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnis qui credit ineum non
ꝑeat s habeat uitam eternam. Qd
igitur opus est ut xp̃i morni per
bap̃m conformetur ꝑuulus si mor¬
su serpentis non est omnino ue¬
nenatus. Deinde si qid̃ sequenter
dicit deus sic dilexit mundum ut.
filium suum unigenitum daret ut oĩs
qui credit in eum non ꝑeat s habeat
uitam et̾nam si ꝑ sacramentũ bap̃mi¬

Expanded text:
u t omnis, qui credit in eum, non u t omnis, qui credit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. quid igitur opus est, ut Christi morti per baptismum conformetur paruulus, si morsu serpentis non est omnino uenenatus ? Deinde si-quod consequenter dicit-deus sic dilexit mundum, ut filium suum unigenitum daret, ut omnis, qui credit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
deserto factum sit nouimus. serpẽ¬
tum morsib mului moriebantur.
Tunc ppłs pec̃ca sua confitens p er
moysen dep̾catus est dñm ut hxcab
eis iurus auferret. ac si moy ses ex
p̾cepto dñi exaltauit indeserto e¬
neum serpentem admonuitq po¬
pulum ut illum exaltatumq quis¬
quis aserpente morderetur attende¬
ret. hoc fatientes continuo sana¬
bantur. Quid est exaltatus serpẽs
nisi mors xp̃i eo sigc̃andi modo quo
ꝑ efficientem id quod efficitur sig¬
nificatur.Aserpente quippe mors
uenit qui pecc̃m quo mori mere¬
retur homini ꝑ suasit. Dñs autem
carnem suam non peccatum trãs¬
tulit tanquam uenenum serpen¬
tis s tñ transtulit mortem ut ẽẽt
in similitudine carnis pecc̃i pena
sine culpa uñ incarne peccati et
culpa soluerenir ⁊pena. si fut gͦ
tunc qui conspiciebant exaltatũ
serpentem ⁊ a ueneno sanabant᷑.
⁊amorte libabantur sic qui con¬
format siłitudini mortis xp̃i per

Expanded text:
deserto factum sit nouimus: serpendeserto factum sit nouimus: serpentum morsibus multi moriebantur. tunc populus peccata sua confitens per Moysen deprecatus est dominum, ut hoc ab eis uirus auferret. ac sic Moyses ex praecepto domini exaltauit in deserto aeneum serpentem ammonuitque populum, ut illum exaltatum quisquis a serpente morderetur adtenderet; hoc facientes continuo sanabantur. quid est exaltatus serpens nisi mors Christi eo significandi modo, quo per efficientem id quod efficitur significatur? a serpente quippe mors ucnit, qui peccatum, quo mori mereretur, homini persuasit. dominus autem in carnem suam non peccatum transtulit tamquam uenenum serpentis, sed tamen transtulit mortem, ut esset in similitudine carnis peccati poena sine culpa, unde in carne peccati et culpa solueretur et poena. sicut ergo tunc qui conspiciebat exaltatum serpentem, et a ueneno sanabatur et a morte liberabatur, sic nunc qui conformatur similitudini mortis Christi per
Abbreviated transcription (Latin):
filius dei ambulabat interra⁊ ide
ip̃e filius hoĩs manebat incelo:
fit ergo credibiliorum fides exĩ¬
credibiliorib creditis. si. enim di¬
uina distancia longe distancior
atq incomꝑabili du̾sitate sb̃¬
limior potuit propter nos ita sꝰ¬
cipere humanam. sub̾am ut una
ꝑ sona fieret ac si filius hoĩs qui e¬
rat int̾ra ꝑ carnis infirmitatem
idem ip̃e ẽẽt incelo ꝑ ꝑticipatam
carni diuinitatem quanto credi¬
bilius alii hoĩes sc̃i ⁊ fideles eius fi
b ꝑ eius hanc gr̃am societatem¬
qz ascendentib ip̃e umis xp̃c ascen¬
dat incclum qui de celo descẽdit
sic ⁊ apl̃s ait. Sicut in uno corpo¬
re multa membra hm̃s omnia a̾
membra corporis cum sint mul¬
magna dignatio. que qm̃ fieri nõ
pot̃. nisi ꝑ remissionem pecc̃orũ se¬
quitur ⁊dicit. Et sicut moy ses exal¬
tauit serpentem indeserto ita exai¬
tari oportet filium hoĩs ut omnis
qui credid̾it in eum ñ ꝑeat s habe¬
at uitam eternam. Quid tunc in

Expanded text:
filius dei ambulabat in terra et idem ipse filius hominis manebat in caelo. fit ergo credibiliorum fides ex incredibilioribus creditis. si enim diuina substantia longe distantior atque incomparabili diuersitate sublimior potuit propter nos ita suscipere humanam substantiam, ut una persona fieret ac sic filius hominis, qui erat in terra per carnis infirmitatem, idem ipse esset in caelo per participatam carnis diuinitatem: quanto credibilius alii homines sancti et fideles eius fiuut omnibus per eius hanc gratiam societatemque ascendentibus ipse unus Christus ascendat in caelum, qui de caelo descendit? sic et apostolus ait: sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra corporis, cum sint mulmira dignatio! quae quoniam fieri non potest nisi per remissionem peccatorum, sequitur deserto, ita exaltari oportet filium hominis, ut omnis, qui crediderit in eum, non pereat, sed habeat uitam aeternam. quid tunc in
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ reconciliationis bñficio qid̃ fit ꝑ
mediatorem ñ opushñt. pͥoro qr ꝑuu¬
sunt concedant oportet eos egere illis
uñficiis mediatoris ut oblati ꝑ sacra¬
mentum caritatiq infidelium ac sic
incorporati xp̃i corpori qd̃ est ecc̃a re¬
concilientur deo ut in illo uiui ut sai¬
ui ut lib̾ati ut redempti ut illumina¬
ti fiant. nisi amorte un uiciis rea¬
ginale pec̃cm. ħ ratio cinatio tunt
trit fortior cum ea que ꝓmisi tes¬
timonia multa congesiero. Iamsͤ
tores item cum ad zacheum ẽẽt in¬
gressus. hodie inquit salus domui
huic fc̃a est qm̃ ⁊ iste filius est abra
he. uenit .i. filus hoĩs querere ⁊ sal¬
uare qd̃ ꝑierat. Hoc ⁊ de oue ꝑdita
⁊ relictis nonaginta nouem que¬
sita ⁊ inuenta hoc ⁊ de dragia que
ꝑierat ex decem. Unde oportebat ut
dicit p̾dicari innomine eius peni¬
tentiam ⁊ remissionẽ pec̃coꝵ inom̃s
g̃s̃ incipientib ab ułm. Martus ⁊̃

Expanded text:
nis et reconciliationis beneficio, quae fit per nis et reconciliationis beneficio, quae fit per mediatorem, non opus habent. porro quia paruusunt, concedant oportet eos egere illis beneficiis mediatoris, ut abluti per sacramentum earitatemque fidelium ac sic incorporati Christi corpori, quod est ecclesia. reconcilientur deo, ut in illo uiui, ut salui, ut liberati, ut redempti, ut inluminati fiant. unde. nisi a morte, uitiis, reaginale peccatum. Haec ratiocinatio tunc erit fortior, cum ea quae promisi testimonia multa congessero. iam su sed peccatores. item cum ad Zaccheum esset ingressus: hodie, inquit, salus domui huic facta est, quoniam et iste fihae. Venit enim filius hominis quaerere et salvare quod perierat . » Hoc de ove perdita, et relictis nonaginta novem quaesita, et invento hoc et de drachma, quae perierat ex decem . unde oportebat, ut dicit: « praedicari in nomine ejus poenitentiam, et remissionem peccatorum in omnes gentes incipientibus ab Jer
Abbreviated transcription (Latin):
singula testimonia siłr disputemꝰ.
unde cõmodius ẽẽ arbitro aceruatĩ
agere que occurrere potuerint ł q̃
sufficere uidebuntur. quib appare
sam incarne uenisse ac forma aceep¬
ta fc̃m obedientem usq ad mortẽ
trutis nisi ut hac dispensatione mi¬
sericordissime gr̃e om̃s quib tan¬
quam membris insuo corpore incor¬
poris constitutis capud est ad capes¬
cendum regnum celorum uiuifi¬
caret saluos faceret liberaret redi¬
meret illuminaret qui priuis fu¬
⁊ sic fieret mediator dei ⁊ hoim ꝑc̃
luis gr̃e pacefinitas reconciliamꝰ
deo met̾nam uitam ab et̾̃na morte
que talib impendebat erepti. hoc
.u. cum hũndantius apparuerit cõ¬
sequens erit ut ad istam xp̃i dispẽ¬
sationem que ꝑ eius humilitatem
fca est ꝑtinere ñ possint qui uita
peliuntur ut incorporentur illi mem¬
bra euis hec est fideles cius ꝓfecto neci
bap̃s est nec̃tus eis qui illo remussio¬

Expanded text:
singula testimonia similiter disputemus. singula testimonia similiter disputemus. Unde commodius esse arbitror, acervatim ere, quae occurrere potuerint uel quae sufficere uidebuntur, quibus apparesam in carne uenisse ac forma serui accepta factum oboedientem usque ad mortem crucis, nisi ut hac dispensatione misericordissimae gratiae omnes, quibus tamquam membris in suo corpore constitutis caput est ad capessendum regnum caelorum, uiuificaret, saluos faceret, liberaret, redimeret, inluminaret, qui prius fuac sic fieret mediator dei et hominum,llius gratiae pace finitas reconciliaremur deo in aeternam uitam ab aeterna morte quae talibus inpendebat erepti. hoc enim cum abundantius apparuerit, consequens erit, ut ad istam Christi dispensationem, quae per hanc eius humilitatem facta est, pertinere non possint, qui uita,peliuntur, ut incorporentur illi membra eius, hoc est fideles eius, profecto nec baptismus est necessarius eis, qui illo remissio
Abbreviated transcription (Latin):
quinatum. Aut ergo sic dc̃m est. si¬
distinctionis alicuius gr̃a dc̃m est
illuminat õem hoĩem uenientem ĩ
hunc mundum tanquam dcm esset
est lumen u̾m. aut si rõnem ip̃am
qui humana anima rõnalis appel¬
latur que ratio ad huc uelud qui¬
eta ⁊ quasi sopita tñ insita ⁊ quo¬
dam modo inseminata inꝑuulis
latet illuminatio nem noluit appel¬
lare tanquam int̃ioris ocłi creatio¬
nem non resistendum est tunc eã
fieri cum anima creatur ⁊ ñ absur¬
iam creatus ocłs necc̃e est. intenebris
maneat si ñ credat ineum qui dixit.
Ego lux qui scłm ueni ut omnis qͥ
credit inme ñ maneat intenebris.
Qd̃ persacramentum bap̃matis in
teriis imbuantur qr ñdum possũt
corde ꝓprio credere adiusticiam nec o
reꝓprio confiteri ad salutem. Nec ideo
tñ eos quisquam fidelium fideles
appellare cunctatur qd̃ acredendo
utiq nomen est quamuis hoc non
ipsi s aliis ꝓeis inter sacramenta

Expanded text:
quinatum. aut ergo sic dquinatum. aut ergo sic ddistinctionis alicujus gratia dictum est; Illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum; tanquam dictum esset,est lumen verum: aut si rationem ipsam, qua humana anima rationalis appellatur, quae ratio adhuc velut quieta et quasi sopita, tamen insita et quodam modo inseminata in parvulis latet, illuminationem voluit appellare, tanquam interioris oculi creationem; non resistendum est, tunc eam fieri; cum anima creatur, et non absurquamvis jam creatus oculus, necesse est in tenebris maneat, si non credat in eum qui dixit, Ego lux in saeculum veni, ut omnis qui credit in me non maneat in tenebris. Quod per sacramentum Baptismatis in teriis imbuantur; quia nondum possunt corde proprio credere ad justitiam, nec ore proprio confiteri ad salutem . Nec ideo tamen eos quisquam fidelium fideles appellare cunctatur, quod a credendo utique nomen est: quamvis hoc non ipsi, sed alii pro eis inter sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
quo dam modo uestiat sic abstubticie
tenebris ñ comp̾henditur. Curautem
cum dixisset illuminat õem hoĩem ad¬
diderit uenientem inhunc mundum
corporali ab utero mr̃is rectentissimo
illuminet mentis nascentinmi ꝑuulo¬
rum quamuis ingreco ita sit posirũ
ut possint irtelligi ⁊̃ lumen ipsum ne¬
niens inhunc mundum. tñ si hoĩem
uenientem inhunc mundum. necc̃e
est accipi aut simpliciter dc̃m arb iͦr
sicut multa inscripturis reꝑiuntur
si pp̃ aliquam distinctionẽ additũ
ẽẽ credendum est. fortasse hec dictum
est ad discernendam sp̃ualem illiũa¬
tionem ab ista corporali quesiue ꝑ
celi luminaria siue quibq ignib
illuminat cłos carns. ut hoĩem in¬
teriorem dix̾it uenientem inhunc
mundum qr ext̃ior corporeus est sic̃
hic mundus tanqͣm dr̃et illuminat
õem hoĩem uemientem incorpus scd̃
illud qd̃ scriptum est. sortitus sum
aĩam bonam ⁊ ueni incorpus incoĩ¬

Expanded text:
quodam modo uestiat, sic ab stultitiae quodam modo uestiat, sic ab stultitiae tenebris non conprehenditur. Cur autem, cum dixisset: quod inluminat omnem hominem, addiderit: uenientem in hunc mundum corporali ab utero matris recentissimo illuminet mentes nascentium parvulorum: quamvis in graeco ita sit positum, ut possit etiam intelligi lumen ipsum veniens in hunc mundum: tamen si hominem venientem in hunc mundum, necesse est accipi, aut simpliciter dictum arbitror, sicut multa in Scripturis reperiuntur, si propter aliquam distinctionem additum esse credendum est, fortasse hoc dictest ad discernendam spiritalem inluminationem ab ista corporali, quae siue per caeli luminaria siue quibusque ignibus inluminat oculos carnis, ut hominem interiorem dixerit uenientem in hunc mundum, quia exterior corporeus est, sicut hic mundus, tamquam diceret: \'inluminat omnem hominem uenientem in corpus\' secundum illud quod scriptum est: sortitus sum animam bonam et ueni in corpus incoin
Abbreviated transcription (Latin):
tismum quo ad hec y donei fuint le¬
ti suscipere debuerunt. Cui tñ eos ui¬
demus cum magnis fletib reluita¬
ri. eamq ignoranciam in illa etate
contempnimus ut sacramenta que
illis ꝓ desse nouimus meis ⁊̃ reluctã¬
tib cõpleamus. Cur .ii. ⁊ apłs dicit. no¬
lite pueri eẽ mentib si iam lumine
illo u̾o qd̃ u̾bum dei est eoꝵ men¬
tes illuminate sunt. Itaq illud cr
ieuuangelio positum est erat lu¬
men u̾m qd̾ illuminat õem hõiem
uenientem inhunc mundum. Ideo
dc̃m est qr millus hoĩm illuminat᷑
nisi illo lumine uitatis qd̃ deusẽ
nequisquam putaret ab eo se illu¬
dico si quemquam magnum ho¬
minem s nec si angłm ei contĩgat.
hr̃e dectorem ad hibetur ir sennoue¬
ritatis extrinsecus uocis minist̾io
corporalis u̾mptñ neq qui plan¬
tat est aliquid neq qui rigat. sed
qui incrementum dat deus. Audi
quippe homo dicentem ł hoĩem.
iste acetis quamuis eos suis radis

Expanded text:
tismum, quo ad hoc idonei fiunt, laetismum, quo ad hoc idonei fiunt, laeti suscipere debuerunt; cui tamen eos uidemus cum magnis fletibus reluctari eamque ignorantiam in illa aetate contemnimus, ut sacramenta, quae illis prodesse nouimus, in eis etiam reluctantibus compleamus. cur enim et apostolus dicit: nolite pueri esse mentibus, si iam lumine illo uero, quod uerbum dei est, eorum mentes inluminatae sunt? Itaque illud, quod in euangelio positum est: erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hune nc m u nd u m, ideo dictum est, quia nullus hominum inluminatur nisi illo lumine ueritatis, quod deus est, ne quisquam putaret ab eo se inludico, si quemquam magnum hominem, sed nec si angelum ei contingat habere doctorem. adhibetur enim sermo ueritatis extrinsecus uocis ministerio corporalis, uerum tamen neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. audit quippe homo dicentem uel homineiste a caecis, quamuis eos suis radiis
Abbreviated transcription (Latin):
tredid̾it inme non maneat uitene¬
bris hoc dicto quis ostendit intene¬
bris eẽ. omnem qui ñ credit ineum ⁊
tredendo efficerene remaneat intene¬
bris: has tenebras quid nisi pec̃ca intel¬
ligimus: s qdlibet aluid intelligan¬
tur he tenebre ꝓfecto qui ñ credit
iuxp̃m. manebit in eis. Et utiq pe¬
nales sunt ñ q. necturne ad quiete
mentum qid adhec diuinitui cons¬
titutum est incredencium nu̾m ñ
transearit: ꝓfecto inhis tenebris re¬
manebunt. Quamuis eas non nulli
mos natos illuminari credant sic in¬
tesligentes qd̃ scriptum est. Erat lu¬
men u̾m qd̃ illuminat õem hoĩem
uenientem in hunc mundum. Qd̃ si
ita est multum mirandum est qũo
illuminati abunico filio qd̃ erat in
principio u̾bum. deus apud deum ũ
admittantur ad regnum dei nec sĩt
heredes dei coheredes autemxp̃i. hoc .il.
ciunt confitentur. Deindeiam illu¬
minati si ad consequendum regnũ
dei ñ sunt ydonei saltem ip̃m bap¬

Expanded text:
crediderit in me, non maneat in tenecrediderit in me, non maneat in tenebris. hoc dicto quid ostendit nisi in tenebris esse omnem qui non credit in eum et credendo efficere, ne maneat in tenebris? has tenebras quid nisi peccata intellegimus? sed quodlibet aliud intellegantur hae tenebrae, profecto quinoncreditin Christum manebitincis, et utique poenales sunt, non quasi nocturnae ad quietem ramentum, quod ad hoc diuinitus institutum est, in credentium numerum non transeant, profecto in his tenebris remanebunt. Quamuis eos nonnulli mox natos? inluminari credant sic intellegentes quod scriptum est: erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem i n hunc mundum. quod si ita est, multum mirandum est, quomodo inluminati ab unico filio, quod erat in principio uerbum deus apud deum, non ammittantur ad regnum dei nec sint heredes dei, coheredes autem Christi.tiunt confitentur. deinde iam inluminati, si ad consequendum regnum dei nondum sunt idonei, saltem ipsum bap
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑanda est frustra sine his ꝓmittit
ꝑuulis. Porro sua salute ac uita eter¬
na hoĩem nisi peccata ñ separant ꝑ
ħ sacramenta non nisi pec̃ci reatus in
ꝑiulis soluitur. De quo reatu scriptũ
est neminem ẽe mundum nec si mnĩ
diei fuerit uita eius. unde est ⁊ illud ĩ
psalmis. Ego .n. ininiquitatib cõ¬
ceptiis sum ⁊ inpec̃ts mater mea:
me inutero aluit. Aut .i. exꝑsona
generali ip̃ius hõis dr aut si ꝓprie
dauid hoc de sedicit ñ utiq deformca¬
tiones de legitimo conubio natus
fuit. Non itaq dibitemus ⁊̃ ꝓ infã¬
tib baptiratis sanguinem fusum
qui priusquam funderetur sic in
sacramento datus est ⁊commenda¬
tus ut dr̃etur. hic est sanguis me¬
us qui ꝓmultis effundetur inremis¬
sionem pecc̃oꝵ. Negant .N. illos lib̾a¬
ri. qui sub pecco ẽẽ nolunt fateri
Nam uñ liberantur si nulla seruitu¬
te. pec̃ti tenentur obstricti. Ego in¬
quit lux inscłm ueni: ut omnis qui

Expanded text:
speranda est, frustra sine his promittitur speranda est, frustra sine his promittitur paruulis. porro si a salute ac uita aeterna hominem nisi peccata non separant, per haec sacramenta non nisi peccati reatus in paruulis soluitur, de quo reatu scriptum est neminem esse mundum, nec si unius diei fuerit uita eius. unde est et illud in Psalmis: ego enim in iniquitatibus conceptus sum et in peccatis mater mea me in utero aluit; aut enim ex persona generali ipsius hominis dicitur aut, si proprie Dauid hoc de se dicit, non utique de fornicatione, sed de legitimo conubio natus fuit. non itaque dubitemus etiam pro infantibus baptizandis sanguinem fusum, qui priusquam funderetur, sic in sacramento datus est et commendatus, ut diceretur: hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. negant enim illos liberari, qui sub peccato esse nolunt fateri. nam unde liberantur, si nulla seruitute peccati tenentur obstricti? Ego, inquit, lux in saeculum ueni, ut omnis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura humanis omnib inge¬
niis p̾ferenda. Optime punici xp̃i¬
ani bap̃m ip̃m nichil aliud quã
salutem ⁊ sacramentum corporis
xp̃i nichil aliud quam uitam uo¬
cant. unde nisi exantiqua ut esti¬
insitum tenent: p̾ter bap̃m ⁊ ꝑti
cipationem mense dnĩce non solũ
ad regnum dei s nec ad salutem ⁊
uitam et̾nam posse quemquam
Nam quid aluid tenent quibaptis¬
mum nomine salutis appellant nͥ
qd̃ dc̃m est saluos nos fecit ꝑ laua¬
crum regenerationis ⁊ qd̃ petrus
ait. sic ⁊ uos siłi forma bap̃ma sal¬
uos fecit Quid aliud ⁊̃ qui sacra
mentum mense dñice uitam uo¬
cant nisi qd̃ dc̃m est. Ego sum pa¬
nis uinus qui de celo descendi ⁊ pa¬
nis quem ego dedero caro mea est pro
scłi uita. ⁊ si non manducau̾itis cenẽ¬
nem filii hoĩs ⁊ sanguinem bwb̾itis
ñ hebitis uitam inuobis si ergo ut
tot ⁊ tanta diuina testimonia con¬
cinunt nec salus nec uita et̾na sine
bap̃o ⁊ corpore ⁊ sangume dñi tuiq

Expanded text:
ina humanis omnibus ingeniis praeferenda. Optime punici Christiani baptismum ipsum nihil aliud quam salutem et sacramentum corporis Christi, nihil aliud quam uitam uocant. unde, nisi ex antiqua, ut existiae Christi insitum tenent praeter bapticipationem Dominicae mensae non solum ad regnum De, sed nec ad salutem et vitam aeternam posse quemquam Nam quid aliud tenent, qui baptismum nomine salutis appellant, nisi quod dictum est : Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis, et quod Petrus ait: Sic et nos simili forma baptisma salvos fecit. Quid aliud, qui sacramentum mensae dominicae uitam uocant, nisi quod dictum est: ego sum panis uiuus, quide caelo descendiet: panis, quem ego dedero, caro mea est pro saeculi uitact: si non manducaueritis carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobis? si ergo, ut tot et tanta diuina testimonia concinunt, nec salus nec uita aeterna sine baptismo et corpore et sanguine domini cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
tos s pecc̃ores. Intuius regnum ñ
intrabit nisi quis renatus fu̾it ex
aqua ⁊ sp̃u. nec p̾ter regnum enis
salutem ac uitam poi̾s debit eter¬
nam qm̃ qui manducau̾it carnem
eius ⁊ qui incredulus est filio ñ ħebit
uitam s ira dei manet sr̃ eum. Ab hoc
pecc̃o ab hac egritudine abhacira dei
cuuis naturaliter filii dei sunt qui ĩ
si ꝑ etatem ñ hñt ꝓprium trahunt
tñ originale pecc̃m ñ lib̾at nisi agnꝰ
dei qui tollit pec̃t̃a mundi. Non niui
tos. Non nisi saluator dequo dcm̃ est
generi humano.Natus est uobis ho¬
die saluator. Non nisi redemptor cuiꝰ
sanguine deletur. debitum nr̃m. Nã
quis audeat dr̃e non ẽẽ xp̃m infanci¬
um saluatorem nec redemptorem.
Unde autem saluos facit si nulla ĩ
eis est originalis egritudo peccati.
unde redimit si ñ sunt ꝑ originẽ
primi hoĩs uenundati sub pec̃co.
Nulla ergo ergo exnr̃o arbitrio p̾¬

Expanded text:
tos, sed peccatores, in cuius regnum non tos, sed peccatores, in cuius regnum non intrabit nisi qui renatus fuerit ex aqua et spiritu nec praeter regnum eius salutem ac uitam possidebit aeterniam qui non manducauerit carnem eius et qui incredulus est filio, non habebit uitam, sed ira dei manet super eum. ab hoc peccato, ab hac aegritudine, ab hac ira dei, cuius naturaliter filii sunt, qui etiam si per aetatem non habent proprium, trahunt tamen originale peccatum, non liberat nisi agnus dei qui tollit peccata mundi, non nisi ropter aegrotos, non nisi saluator, de quo dictum est generi humano: natus est uobis hodie saluator, non nisi redemptor, cuius sanguine deletur debitum nostrum. nam quis audeat dicere non esse Christum infantium saluatorem nec redemptorem? unde autem saluos facit, si nulla in eis est originalis aegritudo peccati? unde redimit, si non sunt per originem primi hominis uenundati sub peccato? nulla igitur ex nostro arbitrio p
Abbreviated transcription (Latin):
uult spirat ob hec omne ingenii genꝰ
ingenii genus ingehenne filiis pre¬
Illi autem quiꝓm̾itis uite suꝑio¬
ris acciꝑe quasquas aĩas diuersat̾¬
rena corpora affixmant. quib ali¬
e magis alie minus grauentur ⁊ꝓ
eisdem muitis humana ingenia.
uariari ut acuciora sint quedam
⁊ alia obtunsiora ꝓq ip̃ius uite
suꝑioris m̃itis diuinam qͦ graci¬
am lib̾andis hõib dispensari quid
de isto pot̾unt Rndere. Qũo ei tͥbu¬
ent ⁊ dec̾rimam uitam suꝑiorem
ut exhec fatuus nasceretur ⁊ tam
accutissimis preferretur. Cedamus
igitur ⁊ consenciamus auctoritati
sc̃e scripture que nestit falli necfal¬
lere. Et sicut nondum natos ad dis¬
cernenda merita eoꝵ aliquid bo¬
ni ł mali egisse ñ credimus ita õs
ꝑ transiit aquo non liberat nisi
minime dubitemus. Cuius medici¬
nalis aduentus ñ est opus sanis s
egrotantib qr ñ uenit uocareuis¬

Expanded text:
unit spirat, ob hoc omne ingenii genus unit spirat, ob hoc omne ingenii genus mque omne ingenii genus in gehennae filiis praeilli autem qui pro meritis uitae superioris accipere quasque animas diuersa terrena corpora adfirmant, quibus aliae magis, aliae minus grauentur, et pro eisdem meritis humana ingenia uariari, ut acutiora sint quaedam et alia obtunsiora, proque ipsius uitae superioris meritis diuinam quoque gratiam liberandis hominibus dispensari, quid de isto poterunt respondere? quomodo ei tribuent et teterrimam uitam superiorem, ut ex hoc fatuus nasceretur, et tam acutissimis praeferretur ? Cedamus igitur et consentiamus auctoritati sanctae scripturae, qu ae nescit falli nec fallere, et, sicut nondum natos ad discernenda merita eorum aliquid: boni uel mali egisse non credimus, ita omnr omnes homines pertransiit, a quo non liberat nisi minime dubitemus. Cuius medicinalis aduentus non est opus sanis, sed aegrotantibus, quia non uenit uocare ius
Abbreviated transcription (Latin):
pari non tacebo. Quis ñ scd̾m istoᷤ
qui ex meritis prioris uite anteh
corpus incelestib geste animas
terrenis corporib magismimis¬
ue grauari opinantur affirmet
eos ante istam uitam sceleratius
inmaniusq peccasse qui mentis
iumen sic amittere meruerunt
ut sensu uicino peccorib nascerẽ¬
tur ñ dico tardissimi ingenio nã
hec de aliis dici solet s ita excordes
ut etiam curati ad mouendum ri¬
sum exhibeant cordatis delicias fa¬
tuitatis. Quorum nomen ex gre¬
to deriuatum moriones uulgus
appeslat. Talium tñ quidam fuit
xp̃ianus ut cum eẽt oĩm iniuriaꝵ
suarum mira fatuitate pacientissimꝰ ĩ
onis qua imbutus erat sic ferre ñ pos¬
set ut blasphemantes uidelicet cordatos
aquib ħ ut ꝓuocaretur audiebat insec¬
tari lapidib non desisteret neq inea
causa ł dñis parceret. Tales ergo prede¬
stinari ⁊ creari arbitror ut qui possũt
intelligant dei gr̃am ⁊ sp̃m qui ubi

Expanded text:
peri. non tacebo. quis non secundum istos, peri. non tacebo. quis non secundum istos, qui ex meritis prioris uitae ante hoc corpus in caelestibus gestae animas terrenis corporibus magis minusue grauari opinantur, adfirmet eos ante istam uitam sceleratius inmaniusque peccasse, qui mentis lumen sic amittere meruerunt, ut sensu uicino pecoribus nascerentur, non dico tardissimi ingenio -nam hoc de aliis dici soletsed ita excordes, ut etiam cirrati ad mouendum risum exhibeant cordatis delicias fatuitatis, quorum nomen ex graeco deriuatum moriones uulgus appellat? talium tamen quidam fuit ita christianus, ut, cum esset omnium iniuriarum suarum mira fatuitate patientissimus, ionis. qua inbutus erat, sic ferre non posset, ut blasphemantes uidelicet cordatos, a quibus haec ut prouocaretur audiebat, insectari lapidibus non desisteret nec in ea causa uel dominis parceret. tales ergo praedestinari et creari arbitror, ut qui possunt intellegant dei gratiam et spiritum, qui ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ne uinceretur ⁊ ꝑ nequissim am ui¬
tam pec̃cis pristinis quib ad hocue¬
nire meruerat ad deret peiora terrena
aut incruce tñ audiuit. hodie me¬
tum eris inꝑadiso aut alitui cohe¬
sit apło cuuis predicatione mutatꝰ
⁊ ꝑ lauatrum regenerationis sal¬
uus effectus est ut ubi habundaũ
pect̃m sr̃ habundaret gr̃a. Quid hĩc
kndeant ominino ñ uideo quid
uolentes humanis comecturis iꝰ¬
ticiam dei defendere ⁊ignorantes
altitudinem grẽ fabulas impro¬
babiles texuerunt. multa enim di¬
ti possunt demiris uocationib ho¬
minum siue quas legimus siue qͣs
exꝑti sumus quib eoꝵ opinio sb̃¬
u̾tatur. qui credunt ante ista cor¬
pora sua porias quaidam uitas ges¬
sisse animas hominum quibus
adħ uenirent ꝓ diu̾sitate m̾itoꝵ
diu̾sa hic exꝑtureł bona ł mala.
S t̃minandihꝰ oꝑis cura non st̾.¬
sinit in his dutius minorari. Unũ
tñ qd̃ inter multa mirabile com¬

Expanded text:
ne uincerctur et per nequissimam uine uincerctur et per nequissimam uitam peccatis pristinis, quibus ad hoc uenire meruerat, adderet peiora terrena, aut in cruce tamen audiuit: hodie mecum eris in paradiso, aut alicui cohaesit apostolo, cuius praedicatione mutatus et per lauacrum regenerationis saluus effectus est, ut ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. quid hinc respondeant omnino non uideo, qui nolentes humanis coniecturis iustitiam dei defendere et ignorantes altitudinem gratiae fabulas inprobabiles texuerunt. Multa enim dici possunt de miris uocationibus hominum, siue quas legimus siue quas experti sumus, quibus eorum opinio subuertatur, qui credunt ante ista corpora sua quasdam proprias uitas gessisse animas, hominum. quibus ad haec uenirent pro diuersitate meritorum diuersa hic experturae uel bona uel mala. sed terminandi huius operis cura non sinit in his diutius inmorari. unum tamen, quod inter multa mirabile com
Abbreviated transcription (Latin):
ingenio libidinosus deditus flagi¬
tiis ⁊ facinorib cooꝑtus ita gub̃¬
netur ut audiat credat baptizetꝰ
rapiaturaut si detentus fuerit ħ
laudabiliter hic uiuat. ubi duo isti
tam diu̾sa mita contraxerunt ñ
dico ut iste credatille non credat ꝙ
est. ꝓprieuoluntatis ut existe audi¬
at qd̃ credat ille non audiat. hoc .i.
non est in hoĩs potestate. ubi inqͣm
ħtam diu̾sa mita contraxerunt.
Si incelo egerunt aliquam uitã
ras congriusq sue ante acte uite.
corporeis receptaculis tenerentur.
ille utiq meliuis aute hoc mortale
corpus uixisse credendus est quie¬
o non multum meruit p̾grauari
cupiscentiis eius mitiorib urgere¬
tur quas posset facile suꝑare ⁊ tñe¬
am sibi gr̃am p̾dicari ñ meruit qͣ
sola posset a scd̾e mortis ꝑ nicie libe¬
rari. Ille autem ꝓmitis det̾ioribus
situt putant graiuori corpori mi¬
plicitus ⁊ obhec cordis obtunsi. cum
carnuis illecebris ardentissima cupidi¬

Expanded text:
ingenio, libidinibus deditus, flagiingenio, libidinibus deditus, flagitiis et facinoribus coopertus ita gubernetur, ut audiat, credat, baptizetur, rapiatur aut, si detentus hic fuerit, laudabiliter uiuat? ubi duo isti tam diucrsa merita contraxerunt, non dico, ut iste credat, ille non credat, quod est propriae uoluntatis, sed ut iste audiat quod credat, ille non audiat — hoc enim non est in hominis\' potestate — ubi, inquam, haec tam diuersa merita contraxerunt? si in caelo egerunt aliquam uitam,ras congruisque suae ante actae uitae corporeis receptaculis tenerentur, ille utique melius ante hoc mortale corpus uixisse credendus est, qui eo non multum meruit praegrauari, cupiscentiis eius mitioribus urgeretur, quas posset facile superare, et tamen eam sibi gratiam praedicari non meruit, qua sola posset a secundae mortis pernicie liberari; ille autem pro mentis deterioribus, sicut putant, grauiori corpori iplicitus et ob hoc cordis obtunsi, cum carnis inlecebris ardentissima cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
corpora uemiant ac ꝓante gesta ui¬
ta magis minus ue corporeis pes¬
tib affligantur. Cui opinioni qe¬
uis sc̃a scriptura aꝑtissime ccͣdi¬
cat quecum gr̃am commẽdaret.¬
nondum natis inquit qui neq ali¬
quid egerint boni aut mali ut scd̾
electionem ꝓpositum dei maneret ñ
exoꝑib s exuocante dcm est. c ma¬
ior seriuet minori nec ip̃i tñ qui ħ
sencunt euadunt huuus questionis
angustias s ineis caritati ⁊ herẽtes
similiter o altitudo exclamare cogũ¬
tur unde .N. fit ut homo ab meunti:
puericia modestior ingemosior tẽ¬
perancior. ex magna ꝑte libidinũ
uictor qui oderit auariciam luxuri¬
am detestetur. atq aduirtutes cet̾as
ꝓ uectior aptiorq consurgat ⁊ tñ
eo loco sit ubi ei p̾dicari gr̃a xp̃iana
ñ possit. Qũo .ni. inuocabunt incp
ñ credid̾unt aut qũo credent ei. ꝙ̃
ñ audierunt qũo autem audient
sine p̾dicante. alis autem tardiꝰ

Expanded text:
corpora ueniant ac pro ante gesta uicorpora ueniant ac pro ante gesta uita magis minusue corporeis pestibus adfligantur? cui opinioni quamuis sancta scriptura apertissime contradicat. quae cum gratiam commendareondum natis, inquit, nec qui aliquid egerint boni aut mali, ut secundum electionem propositum dei maneretnon ex operibus, sed ex uocante dictum est, quod maior seruiet minori, nec ipsi tamen qui hoc sentiunt euadunt huius quaestionis angustias, sed in eis coartati ct haerentos similiter \'o altitudo!4 exclamare coguntur. unde enim fit, ut homo ab ineunte pueritia modestior, ingeniosior, temperantior, ex magna parte libidinum uictor, qui oderit auaritiam, luxuriam detestetur atque ad uirtutes ceteras proucctior aptiorque consurgat, et tamen eo loco sit, ubi ei praedicari gratia christiana nonpossit-quomodo enim inuocabunt, in quem non crediderunt? ant quomodo credent, quem non audierunt? quomodo autem audient sine praedicante? — alius autem tardus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accipit ne ad regnum dei possit ac¬
cedere. Nempe inutraq causa ad il¬
lam exclamationem reditur. O al¬
titudo diuiciaꝵ. Ex ip̃is deinde bap¬
tizatis ꝑ iuilis dicatur mͥ. cur aliꝰ
rapitur ne malicia mirtet intellec¬
tum eius ⁊ alius uiuit impius fu¬
turus. Nonne si ambo raperentur
ambo in regnum celoꝵ ingrecerẽ¬
tur. Et tñ non est iniquitas a pd̾
deum. Quid illud que ñ moueat.
quem non intanta altitudineda¬
mare cõpellat qd̃ alii ꝑiuli sp̃u ĩ¬
mundo uexentur alii nichil tale
paciuntur alii ⁊̃ inuteris matrum.
sicut ieremias scĩficantur cum õs
si est originale pecc̃m pariter rei st̃
si non est pariter innocentes sint.
uñ ista tanta diu̾sitas nisi qr in¬
scrutabilia sunt iudicia eius ⁊ in¬
uestigabules ue euis. An forte isld̾
iam explosum repudiatumq sẽ¬
ciendum est. qd̃ anime prius in
celesti hĩtatione pectantes gradatĩ
atq paulatim ad suorum m̃itoꝵ

Expanded text:
non accipit, ne ad regnum Dei possit acnon accipit, ne ad regnum Dei possit accedere? Nempe in utraque causa ad illam exclamationem reditur, O altitudo divitiarum! Ex ipsis deinde baptizatis parvulis, dicatur mihi, cur alius rapitur, ne malitia mutet intellectum ejus ; et alius vivit, impius futurus? Nonne si ambo raperentur, ambo in regnum coelorum ingrederentur? et tamen non est iniquitas apud deum. quid? illud quem non moueat, quem non in tanta altitudine exclamare conpellat, quod alii paruuli spiritu inmundo uexantur, alii nihil tale patiuntur, alii etiam in uteris matrum, sicut Hieremias, sanctificantur, cum omnes, si est originale peccatum, pariter rei sint, si non est, pariter innocentes sint? unde ista tanta diuersitas, nisi quia inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius? An forte illud iam explosum repudiatumque sentiendum est, quod animae prius in caelesti habitatione peccantes gradatim atque paulatim ad suorum meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
de ergo ꝑuum sensum hm̃s ad dis¬
tuciendam iusticiam. iudiciorũ
dei addiscuciendam gr̃am gratiu¬
tam nullis m̾itis p̾cedentib non ĩ¬
iquam queñtam mouet tum p̾s¬
tatur indignis quam cum eque
indignis aliis de negatur. Nam ⁊ ii
quib uidetur iniustum ut ꝑuuli
sine gr̃a xp̃i decorpore exeuntes ñ
solum regno dei quo ⁊ ip̃i fatentur
nͥ ꝑ bap̃m renatos intrare ñ posse.
u̾m ⁊̃ uita et̃na. ⁊ salute priuentur
querentes qũo iustum sit ut origi¬
nali alius ab originali impietatẽ
soluatur alius ñ saluatur. cum eadẽ
tum sit ut huic p̾stetur bap̃s quo in¬
tret inregnum dei illi ñ prestetur c̃
sit utriusq par causa . Si .ii. mouet
cur exhis duob cum ex equo ambo
sint originałr pecc̃ores alius ab hoc
uinculo soluitur cui conceditur bap¬
tismus alius non soluitur cui tal̾
gr̃a non conceditur cur non parit̾
mouet ꝙ ex duob originaliter in¬
nocentib alius accipit bap̃m quo
in regnum dei possit intrare alius

Expanded text:
de ergo paruum sensum habemus ad discutiendam iustitiam iudiciorum dei, ad discutiendam gratiam gratuitam, nullis meritis praecedentibus non iniquam, quae non tam mouet, cum praestatur indignis quam cum aeque indignis aliis denegatur. Nam et hi, quibus uidetur iniustum, ut paruuli sine gratia Christi de corpore exeuntes non solum regno dei, quo et ipsi fatentur nisi per baptismum renatos intrare non posse, uerum etiam uita aeterna et salute priuentur, quaerentes quomodo iustum sit, ut alius ab originali impietate soluatur, alius non soluatur, cum eadem tum sit, ut huic praestetur baptismus, quo intret in regnum dei, illi non praestetur, cum sit utriusque par causa. si enim mouet, cur ex his duobus, cum ex aequo ambo sint originaliter peccatores, alius ab hoc uinculo soluitur, cui conceditur baptismus, alius non soluitur, cui talis gratia non conmovet, quod ex duobus originaliter innocentibus, alius accipit Baptismum, quo in regnum Dei possit intrare; alius
Abbreviated transcription (Latin):
Cum qui non nouerat pecc̃m ꝓ nob̾
pec̃tm fecit ut nos simus iusticia deũ
ip̃o. Comparantes ã ⁊ rogamus neĩ
uacuum gr̃am dei suscipiatis. Dicit
.i. Tempore acceptabili exaudiuit te
⁊ indie salutis adiiũ te. Ec̃ce nuncteᷤ¬
pus acceptabile ecce nunc dies salutis
Adhanc reconciliationem ⁊ salutem
si ñ ꝑtinent ꝑuisli qui eos queritad
hoĩes mortui sunt ꝓ quib ille mor¬
tuus est nec abeo reconciliari ⁊ salua¬
ri possunt possunt nͥ dimissa non
reputet deluta eoꝵ. Item ad galathaᷤᷤ
qui dedit semet ip̃m ꝓ pec̃tis nr̃is ut
eximeret nos de p̾senti scł̃o malig¬
no ⁊ alio loco. lex transgressionii
gr̃a ꝓpsita est donec ueniret semẽ
cui ꝓmissum disposita ꝑ angelos
inmanu mediatoris. Mediator ã

Expanded text:
Cum qui non noverat peccatum: pro nobis Cum qui non noverat peccatum: pro nobis peccatum fecit, ut nos simus iustitia dei in ipso. cooperantes autem et rogamus, ne in uacuum gratiam dei suscipiatis. dicit enim: tempore aceeptabili exaudiui te et in die salutis adiuui te. ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. ad hanc reconciliationem et salutem si non pertinent paruuli, quis eos quaerit ad homines mortuos sunt, pro quibus ille mortuus est, nec ab eo reconciliari et saluari possunt, nisi dimissa non reputet delicta eorum. Item ad Galatas: qui dedit semet ipsum pro peccatis nostris, ut eximeret nos de praesenti saeculo maligno. et alio loco: lex transgressionis gratia proposita est, donec uenirct semen cui promissum est, dispositum per angelos in manu mediatoris. med
Abbreviated transcription (Latin):
possunt hoĩes nasci nisi incorpore mor¬
tis hꝰ ut possint ⁊̃ dicere non eis nec¬
tessariam gr̃am dei ꝑ iħm xp̃mi
mortis nꝰ. Item paulo post. Qd̃ enĩ
impossibile erat legi inquo infir
mabatur ꝑ carnem deus filiũ siũ
misit. insimilitudinem carnis
pecc̃i ⁊ de pecco dampnauit peccm ĩ
carne. Dicant qui audent o portuis¬
se nascixp̃m. in similitudine car¬
nis pecc̃i nisi nos nati eẽmus incrͣ¬
ne pett̃i. Item ad corinthios. Tradidi
pellit nos iudicantes hec q̃m si unꝰ¬
S ei qui ꝓip̃is mortuus est. ⁊ resur¬
rexit. Itaq nos a modo neminem
nouimus scd̃m carnem. Et si no¬
ueramus scd̾m carnem xp̃m: s nc̃
iam ñ nouimus. Si qua igitur inxͦ
noua treatura uetera transierunt
ecce fc̃a sunt noua. Omnia autẽ
exdeo qui reconciliauit nos sibi ꝑ
xp̃m ⁊ dedit nob̾ mnifłium reconti¬
liationis. Quemadmodum qr d̾s
erat inxp̃o mundum reconciliãs¬
mur. tanquam deo exhortante per
nos ob secramur ꝓxp̃o peconciliarideo.

Expanded text:
possunt hominem nasci nisi in corpore mortis huius, ut possint etiam dicere non ei necessariam gratiam dei per Iesum mortis huius. item paulo post: quod enim inpossabatur per carnem, Deus Filium suum misit in similitudine carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne . Dicant qui audent, oportuisse nasci Christum in similitudine carnis peccati, nisi nos nati essemus in carne peccati. 44. Item ad Corinthios: Tradidi  Christi conpellit nos iudicantes hoc, qused ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. itaque nos amodo neminem nouimus secundum carnem et, si noueramus secundum carnem Christum, sed nunc iam non nouimus. si qua igitur in Christo, noua creatura; uetera transierunt, ecce facta sunt noua. omnia autem ex deo, qui reconciliauit nos sibi per Christum et dedit nobis ministerium reconciliationis. quemadmodum? quia deus erat in imur, tamquam Deo exhortante pnos. Obsecramus: pro Christo reconciliamini Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
nem qua duexit nos ⁊ cũ essemus
mortuu pec̃tis conniuificauit nos
xp̃o cuius gr̃a sumus saluifacti.
Et paulo posti bra inquit saluifã
estis ꝑ fidem. Et hoc non ex uob̾ s dei
donum est.Non exoꝑib ne forte qͥs
extollatur. ip̃ius enim sumus fig
bonis que p̾parauit deus ut milt am¬
bulemus. Et paulo post qui eratis
inquit inillo tp̃re sine xp̃o alienati
a societate isrłi ⁊ ꝑ egrini testamen¬
deo in hec mundo. Nunc autem inxͦ
iħu qui aliqñ eratis longe fcĩ estis

Expanded text:
nem, qua dilexit nos et, cum essemus mortui peccatis, conuiuificauit nos Christo, cuius gratia sumus salui facti. et paulo post: gratia, inquit, salui facti estis per fidem et hoc non ex uobis, sed dei donum est, non ex operibus, ne forte quis extollatur. ipsius enbonis, quae praeparauit deus, ut in illis ambulemus. et paulo post: qui eratis, inquit, illo tempore sine Christo, alienati a societate Israhel et peregrini testamendeo in hoc mundo, nunc autem in Christo Iesu qui aliquando eratis lo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpsu ꝓposuit deus ꝓpitiatorium ꝑ fidẽ
insanguine ip̃ius ad ostensionẽ ius¬
ticie eius pp̃ ꝓpositum p̾cedencium d̾e¬
lutorum indei pacĩa ad ostendenda̾
iusticiam ip̃ius in hoc tp̃re ut sit ius¬
tus ⁊ iustiticans eum qui ex fide ẽ
iħu. Item alio loco. Ci qui oꝑaturi
quit merces non imputatur scd̾m
gr̃am s scd̃m debitum. Ci u̾o qui ñ
oꝑatur credit autem ineum quiiꝰ¬
ficat impium deputatur fides ad
iusticiam sicut ⁊ dd̾ dicit beatitu¬
dinem hoĩs cui deus accepto fert

Expanded text:
pitiatorium per fidem in sanguine ipsius ad ostensionem iustitiae eius propter propositum praecedentium peccatorum in dei patientia, ad ostendendam iustitiam ipsius in hoc tempore, ut sit iustus et iustificans eum, qui ex fide est Iesu. item alio loco: ei qui operatur, inquit, merces non inputatur secundum gratiam, sed secundum debitum; ei uero qui non operatur. credit autem in eum qui iustificat impium, deputatur fides ad iustitiam. sicut et Dauid dicit beatitudinem hominis, cui deus accepto
Abbreviated transcription (Latin):
passum iustum ꝓ inuistis ut eos ad¬
sa sunt.Qd̃ si inlumine inquit am¬
bulau̾imus sicut ⁊ ip̃e est inlumĩe.
societatem hĩs in inuicem ⁊ sangui¬
nis iħu filii eius purgabit nos ab oĩ
delicto. Item alio loco. si testimo ni¬
um nr̃m inquit accipimus testimo¬
nium dei maius est. Quia hoc est tes¬
met ip̃o. Qui non credĩderit deo mẽ¬
dacem facit eum: qr ñ credidit in
testimonium. qd̃ testificatus est
de filio suo. Et hoc est testimoniũ.
uitam. Qui non ht̃ filium nõ ħt
uitam. Non solum igitur regnũ
celoꝵ s nec uitam ꝑuuli habebt̃.
si filium ñ ħebunt quem nisi nõ
Item alio loco. In hec inquit manife¬
stus est.filius dei ut dissoluat opera
diabolision ergo ꝑtinebunt ꝑ mi¬
li ad gram manifestatationis fi¬
lii dei si ñ ineis soluat oꝑa diabo¬
li. Iam nunc attende inhanc rem
pauli apłi testimonia tanto uti¬
q pła quanto płes epłas scripsit¬
⁊ quanto dilgentuis curauit cõ¬

Expanded text:
passum iustum pro iniustis, ut eos adpassum iustum pro iniustis, ut eos adsa sunt. quodsi in lumine, inquit, ambulauerimus, sicut et ipse est in lumine. societatem habemus in inuicem et sanguis Iesu filii eius purgabit nos ab omni delicto. item alio loco: si testimonium, inquit, hominum accipimus, testimonium dei maius est, quia hoc est tesmet ipso. qui non crediderit deo, mendacem facit eum, quia non credidit in testimonium, quod testificatus est de filio suo. et hoc est testimonium, uitam; qui non habet filium, non uitam habet. non solum igitur regnum caelorum, sed nec uitam paruuli habebunt, si filium non habebunt, quem nisi per item alio loco: in hoc, inquit, manifestatus est filius dei, ut soluat opera diaboli. non ergo pertinebunt paruuli ad gratiam manifestationis filii dei, si non in eis soluet opera diaboli. Iam nunc adtende in hanc rem Pauli apostoli testimonia tanto utique plura, quanto plures epistolas scripsit et quanto diligentius curauit com
Abbreviated transcription (Latin):
sucrectionem iħu xp̃i inhereditatẽ
ĩmortalem. ⁊ incontaminatam flo¬
rentem seruatam incelis uob̃ qui
iutate dei conu̾samini. ꝑ fidem in
salutem paratam palam. fieri in
tp̃re nouissimo. Et paulo post iue¬
niamini inquit inlaudem ⁊ hono¬
rem dei iħu xp̃i quem ignorabi¬
tis inquem modo ñ uidentes credi¬
tis quem tum inderitis exultabi¬
tis gaudio inenarrabili ⁊ honora
to ꝑcipientes testamentum fidei
salutem aĩarum uĩarum. Item a¬
lio loco. uos autem inquit genus
electum regale sacerdocium gens
scã ppũs mad optione ut uirtutes
enuncietis eius iqͥ uos detenebris
tris passus ẽ iustus ꝓmiustis ut nos
adducat ad deum. Item cum com¬
memorasset inarcha noe octo ho¬
mines saluos fc̃os sic ⁊ uos inquit
sił̃i forma bap̃ma saluos facit. Ab
hac ergo salute ⁊ hoĩt alieni st̃ iumĩe
ꝑ iuili ⁊ inꝑditione ac tenebris re¬
manebunt. nsi pad optionem po¬
pulo dei fi̾unt sociati tenentes xp̃m

Expanded text:
surrectionem Iesu Christi, in hereditatem surrectionem Iesu Christi, in hereditatem inmortalem et intaminatam, florentem, seruatam in caelis uobis, qui in ueritate dei conuersamini per fidem in salutem paratam palam fieri in tempore nouissimo. et paulo post: inueniamini, inquit, in laudem et honorem Iesu Christi, quem ignorabatis, in quem modo non uidentes creditis, quem cum uideritis exultabitis gaudio inenarrabili et honorato gaudio percipientes testamentum fidei, salutem animarum uestrarum. item alio loco: uos auteminquit, genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptione, ut uirtutes enuntietis eius qui uos de tenebristris passus est, iustus pro iniustis, ut nos adducat ad deum. item cum commemorasset in arca Noe octo homines saluos factos: sic et uos, inquit, simili forma baptisma saluos facit.fab hac ergo salute et lumine alieni sunt paruuli et in perditione ac tenebris remanebunt, nisi per adoptionem populo dei fuerint sociati tenentes Christum