comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mensura est Et intribus mensuris misterium
intelligitur trinitatis ⁊ndecem formellas casu¬
intolligitur decalogus uetoris testamenti tienit
ergodauid cumtribus mensuris. et decemformel¬
las casei ut fratressuos in proelium posites uisi¬
tareo qui auenturus eratxp̃s cum decalogo legis
& mysterio trinitatis ut genus humanum depotes¬
unus exfratribus eius increpauiteum dicens
quared ȩmisisti paucolasoues ilas & uenisti
ad praelium fraterenim istesenior quid auid
thypum dñigerentem permalitiam increpa¬
uit Significauit populum iudeorum qui piniudiã¬
Detraxerunt & multis frequenter iniuriis ad ficeri
Quare inquiꝰ dimisistioues illas & uenistiad praeliũ
qua si non tibiuidetur peroseius Salute homi¬
num inuidens diabolus quitamquam sidicere txp̃o
quaredimisisti non agintam & nouem quaenoner¬
pulum inualle cerebinti positum ut contra
allosylos dimicaret qui auenturuserat uerus
dauidx p̃sutde conualle peccatorum siue lacri¬

Expanded text:
mensura est: et in tribus mensuris, mysterium intelligitur Trinitatisintelligitur decalogus veteris Testamenti. Venit ergo David cum tribus mensuris et decem formellis casei, ut fratres suos in praelio positos visitaret: quia venturus erat Christus cum decalogo Legis et mysterio Trinitatis, ut genus humanum de potesunus e fratribus suis increpavit eum, dicens: Quare dimisisti pauculas oves illas, et venisti ad praelium ? Frater iste senior, qui David typum Domini gerentem per malitiam increpavit, significavit populum Judaeorum, qui per invidiadetraxerunt, et multis frequenter injuriis affecerunt. Quare, inquit, dimisisti oves illas, et venisti ad praelium? Quasi non tibi videtur per os ejus saluti hominum invidens diabolus loqui: tanquam si diceret Christo, Quare dimisisti nonaginta et novem oves quae non erin valle Terebinthi positum, ut contra Allophylos dimicaret; quia venturus erat verus David Christus, ut de convalle peccatorum sive lacry
Abbreviated transcription (Latin):
tentrionalis plage hocest atrio enan tendunt fines
usꝙ at safama quam hebrei a famiam nominant
&dea famia descendunt termini inrepla quem nunc
sȩriȩ uocatur antiotia & ut scia s reblam hanc signi¬
ficareurbem ꝗ nuno insyria caele nobilissima ẽ
sccus contram fontem quemper spicuumest sig¬
nificare dafnen de quo fonte supradicta urbsaquis
abundantis simis fruitur inde inquid peruenient
termini con a orientem admare ceneret idest
costagnumtiberia dis mareautem ds̃ cum habeat
dulcesaqias iuxtaidiomas scripturarum quem cor¬
gregationes aquarum appellant maria & ten
mari uel mortuo uelutalii putant linguã maris
rubri incuius litore ahila posita est :
Betel. ie racho
uod scriptum est decem poribus regniaab indieb

Expanded text:
tentrionalis plagae, hoc est, atrio Enan, tendunt fines tentrionalis plagae, hoc est, atrio Enan, tendunt fines usque ad Sephama, quam Hebraei Apamiam nominant. Et de Apamia descendunt termini in Rebla, quae nunc Syrice vocatur Antiochia. Et ut scias Reblam hanc significare urbem quae nunc in Syria Coele nobilissima est, sequitur, contra fontem, quem perspicuum est significare Daphnim, de quo fonte supradicta urbs aquis abundantissimis fruitur. Inde, inquit, pervenient termini contra Orientem ad mare Chenereth, id est, ad stagnum Tiberiadis. Mare autem dicitur, cum habeat dulces aquas, juxta idioma Scripturarum, quo congregationes aquarum appellantur maria. Et tendmari vel Mortuo, vel ut alil putant lingua maris Rubri, in cujus littore Ahila posita est. 16. Bethel Jericho. Quod scriptum est de temporibus regni Achab: In dieb
Abbreviated transcription (Latin):
mare magnum a confinio perdirectum donecueni¬
ces emathꝰ quemnun cophi fania nominatur ab an¬
tioco crudelissimo tirannorum nomine commuta¬
tonain cognomentum habuit ephi fanias porro
ad septemtrionalem in q̃ partem amari magnotor¬
mini incipient peruenientes usque aomontem al¬
tissimum a quo uenies in emath usꝗ ad terminos
sedada ibuntque confinia us ꝗ seffrona & uillã
enan ierunt termini in parteaquilonis dicunt he¬
brei septentrionalem plagam incipere a marimag
dit̃ lictoribus & peregypium tenditalybiam qui
aut̃ dicit peruenientes terminosusꝙ admonte mal¬
in quid confinia usq: seprona quam obrem odietep¬
lam enan proquo in hobreo scriptumẽ a serenan
ꝗ interpretat atrium fontis t̃minꝰ ẽ oamasci unde
dicit ie rechiel & eritterminus a mariusq adatriũ
enon siue aser en anterminus da masci & ab aquilo¬
nẽ adaquilonem plaga septemtrionalis inde medi¬
mum salsissimoclaudenturmari a fineigitur sep¬

Expanded text:
mare Magnum a confinio per directum, donec venimare Magnum a confinio per directum, donec venias Hemath , quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum nomine commutato; nam cognomentum habuit Epiphanes. Porro ad Septentrionalem, inquit, partem a mari Magno termini incipient, pervenientes usque ad montem altissimum, a quo venient in Hemath usque ad terminos Sedada, ibuntque confinia usque Zephrona et villam Enan. Hi erunt termini in parte Aquilonis . Dicunt Hebrdit littoribus, et per Aegyptum tendit ad Libyam. Quod autem dicitur, pervenientes usque ad montem alinquit, confinia usque ad Sephrona. » Quamobrem hodie Zelam Enan, » pro quo in Hebraeo scriptum est Aserenan, quod interpretatur atrium fontis, terminus est Damasci. Unde dicitur in Ezechiel: « Et erit terminus a mari usque ad atrium Enon sive Aserenan, terminus Damasci . » Et ab Aquilone admum Salsissimo claudentur mari . A fine igitur Sep
Abbreviated transcription (Latin):
aut australis meridiana adamar usq ad coquaes
maribothid est contradictionis. cades qq̃ &orreris
usq admare magnum ꝙ significat latissimam soli
mona peruenire usque ad torrentem egyptiqui
iuxta urbem rinocoruram mari influit hic uero
termin plage australis incipit athamas que urbs
in solitudine quama salo monmiris operibus extru¬
xit &odae palmira nuncupatur. hebreiquoque
sermone thamas dicit q in linguanostra palmã
sonat usque ataquas tradictionis cades quaminde¬
serto essenon dubium est errorrons ingrediens
mare magnum hoc que egypti pbalestine quae pre¬
tendit littoribus Seqs̃ in libronumerorum plaga
autemoccidentalis amarimagno incipiet & ipsofine
claudetur hocest amariusq admare atorrente ui¬
dolicot rinocurure qui in mare influit usꝗ ad eum
locum ubiestemath urbs syriȩ cuius in hac̃plaga &
nomen ponitiae e t obibel & plaga in quiens maris

Expanded text:
autem Australis Meridiana a Thamar usque ad aquas autem Australis Meridiana a Thamar usque ad aquas Mariboth , id est, contradictionis. Cades quoque et torrens usque ad mare Magnum, quae significat latissimam solitmona pervenire usque ad torrentem Aegypti, qui juxta urbem Rhinocoruram mari influit. Hic vero terminus plagae Australis incipit a Thamar, quae urbs in solitudine est, quam et Salomon miris operibus exstruxit, et hodie Palmyra nuncupatur, Hebraicoque sermone Thamar dicitur, quae in lingua nostra palmam sonat; usque ad aquas contradictionis Cades, quam in deserto esse non dubium est. Et torrens ingrediens mare Magnum, hoc quod Aegypti Palestinaeque praetendit littoribus. Sequitur in libro Numerorum: Plaga autem Occidentalis a mari Magno incipiet, et ipso fine claudetur : hoc est, a mari usque ad mare, a torrente videlicet Rhinocorure, qui in mare influit, usque ad eum locum ubi est Hemath urbs Syriae. Cujus in hac plaga et nomen ponit Ezechiel: Et plaga, inquiens, maris
Abbreviated transcription (Latin):
& omnifisrł cume o mulicudomagna ab introitu
Lemath usq adriuum aegipti coram d ño perintro¬
itum emath septemtrionalem terrarepromissionis
plagam perriuum siue correntem egypti ut uerba
dierum nominant designat australem deqb aliqua
latius ex uerbis sc̃i hieronimi ponere gradum pito ẽe
lectori Scriptum est in libro numerorum in qͦ omnis
terra repromissionis perquaituor plagas breui
sermone diuidit. pars meridiana incipieta solitu¬
dine sinq: est uec taedom & habebit terminos contra
orientem mare salsissimum. Quicircum ibunt aus¬
tralem plagam perascensum scorpionis it auttron¬
seant senna et perueniant in meridiem tsque ad
cades barne unde egredientur confinia aduillam
nomineaddar & tendunt usque ad semona ibitqueper
gyrum termnos ab as semona usq: ad corrente mm
egypti & maris magniliteore finet proquo inulti¬
mauisione prophecȩ e⁊ ec chielis ita dicimus plaga

Expanded text:
et omnis Israel cum eo; multitudo magna ab introitu et omnis Israel cum eo; multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino; per introitum Emath, Septentrionalem terrae repromissionis plagam; per rivum sive torrentem Aegypti, ut Verba dierum nominant, designat Australem. De quibus aliqua latius ex verbis sancti Hieronymi ponere, gratum puto esse lectori. Scriptum est in libro Numerorum, in quo omnis terra repromissionis per quatuor plagas brevi sermone dividitur: Pars meridiana incipiet a solitudine Sin, quae est juxta Edom, et habebit terminos contra Orientem mare Salsissimum, qui circuibunt Australem plagam per ascensum scorpionis, ita ut transeant Senna, et perveniant in Meridiem usque ad Cades-Barne, unde egredientur confinia ad villam nomine Adar, et tendent usque ad Asemona, ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Aegypti, et maris Magni littore finietur. Pro quo in ultima visione prophetae Ezechielis ita dicitur: Plaga
Abbreviated transcription (Latin):
archa quali sa quo modo osserposita soliscis quiora¬
culum intrassent: uiderelicebat ꝙ nullus scorum
in hacadhuc uita positus tama simultum inaltica dino
sementis adtollens sed solullius patrietiues glorue
inibi suire demptoris plene contuentur. sunta uectes
cumarcha inoraculo reconditi q abscondite sunt
etiam nuncperfecti quiq elecq quinos praecesseruNT
demundo inabditu uultus dĩ a conturbatione hominũ
quorum tamen summitates uectium nonnumquam aꝑ¬
to oraculo hisquiad proptant uisuntur. cumperfectio¬
ribus quibusque atqueoculum sui cordis tota in ten¬
tione purificantibus diuma gratia aliquidextre¬
mum de supernorum ciuium gaudio contemplandum
don auerit q̃ nimirum contem platio hisqui paulo lon¬
gius recesserint minime conceditur ꝗ quanto exte¬
rius menteuaga romanent tantominus que sint
internagaudia uident Fecit salomon pegti¬
uod dicitꝙ fecits alomon festiuitatem caelebrem

Expanded text:
arca qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraarca qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quod nullus sanctorum in hac adhuc vita positus, tametsi multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum arca in oraculo reconditi, quod absconditi sunt etiam nunc perfecti quique electi qui nos praecesserunt de mundo in abdito vultus Dei, a conturbatione hominum. Quorum tamen summitates vectium nonnunquam aperto oraculo, his qui appropiant visuntur, cum perfectioribus quibusque, atque oculum sui cordis tota intentione purificantibus, divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit; quae nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur, quod quanto exterius mente vacua manent, tanto minus quae sint interna gaudia vident. 15. Fecit Salomon festiuod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ archaportabatur praedicatoros uerbi
perquos ipse mundus notiut tspice denuntiat
eratautem inarcha urnaaurea haliens mnanna
⁊ in homine xp̃o habitat omnis plenitudo diuini¬
iatis corporaliter Eratirga aaron q excisade¬
nuo floruerat e potestas omnisiudicadi penescũ
est cuus uidicium in humilitate pas sionis uide¬
baturesse sublatum erant & tabule tostamenti
ꝗ in illosunt om̃sthosauri sapientiae & scientiae
ab scondit aderebantes uectes quibusportabatus
ꝗ doctores qui condam labor abant in uerbox p̃i
nunc praesenq uisione gaudent gloria xp̃i ꝗu
de omnibus utique sui operis consortibus intelle¬
gendum reliquid apparebat sum mitacesuectia
foris anteoro culum non semper sedcumostia eius¬
dem oraculi aperiri contingeret Neq̃ hocomnib
sedliis solumodo qͥ proprius accedentes attemius
eaquae intus erant satagebant inueri psacitton

Expanded text:
dem arca portabatur, praedicatores verbi, dem arca portabatur, praedicatores verbi, per quos ipse mundo innotuit, typice denuntiant. Erat autem in arca urna aurea habens manna, quod in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virga Aaron, quae excisa denuo floruerat, quod potestas omnis judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate passionis videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Adhaerebant ei vectes, quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborabant in verbo Christi, nunc praesenti visione gaudent gloriae Christium Christo ; de omnibus utique sui operis consortibus intelligendum reliquit. Apparebant summitates vectium foris ante oraculum non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed his solummodo, qui propius accedentes, attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem
Abbreviated transcription (Latin):
Aforis scũ arium ponapparebant ultra extrin¬
secus hecmanifestius inparalypemonon uolumine
seribitur uetium inquid quib: portaban tarebam
qua e paulum longiore ferobant capita parobant
ante oraculum siuero quis paululum fuis secextrinse¬
cus eosuidere non poterat ybinotandumꝗ & sicapi¬
ta uectium accedentibus ꝓpius bacdilientius in¬
ꝗ nimirum necesseerat utclauso oraculo & ad¬
ponso anteostia uelo insiqq̃ uectes toticum archa
a corcibin abderentur interiusꝙ fieri non pote¬
rat si prominentes ulterius uectes producendis
ad cla udendum estus locum nondarent quorũ
positonem uertium scriptura nonsinecaus
sed magniptuitu sacr amerti tam diligenter
expedire curdaut consiatenim q domus templi
exterior pera grinantem interris ecclusiã sca
at̃ scorum intetisiam frnag patriae felicita¬
tem designat ⁊teminlata inscãscorumar¬
chã ad sumptax p̃i humanitatem & introuelũ
regita caclestis inductam uectes ił quibusea¬

Expanded text:
oraculum, non apparebant ultra extrinsecus; hoc manifestius in Paralipomenon volumine scribitur. Vectium, inquit, quibus portabant arcam, quod paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum. Si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat . Ubi notandum, quia etsi capita vectium accedentibus propius, ac diligentius inquia nimirum necesse erat, ut clauso oraculo, et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et Cherubin abderentur interius. Quod fieri non poterat, si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent. Quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti tam diligenter expedire curavit. Constat enim, quod domus templi exterior peregrinantem in terris Ecclesiam, sancta autem sanctorum internam supernae patriae felicitatem designat. Item illata in sancta sanctorum arca, assumptam Christi humanitatem, et intra velum regiae coelestis inductam; vectes vero quibus ea
Abbreviated transcription (Latin):
lium fabulas ueritati ecclesia sace qua inbutuse
qs debethel ogrediens rumas hierichore suscitat
meritoque taliscoram dñomaledictus & primũ
filiorum infundatione nefarie ciuitatis & niuis¬
simum inportarum positione amitat ꝗ & fun¬
damenta fidas a q̃bbona edisicia inchoare acia¬
trabone actionis q̃bperfici debuerat ꝑ dithaec
& alligoricho sensu ex posiu ut reminis caris quã
sit uerus a postoli sermo qͦ dt̃ꝙ: omnia infigura

Expanded text:
lium fabulas a veritate Ecclesiastica, qua imbutus est, lium fabulas a veritate Ecclesiastica, qua imbutus est, quasi de Bethel egrediens, ruinas Hierico resuscitat: meritoque talis coram Domino maledictus, et primum filiorum in fundatione nefariae civitatis, et novissimum in portarum positione amittit; quia et fundamenta fidei, a quibus bona aedificia inchoare, et claustra bonae actionis, quibus perfici debuerat perdidit. Haec et allegorico sensu exposui, ut reminiscaris, quam sit verus Apostoli sermo, qui dicit : Quia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ra primogonito suo fundauitea insegub nouissi¬
mosuo posuit portas euis patec sensur ꝙ cumpro¬
phate conditor urbis fundamenta illius ponere
inciporet primogenitus eius qui uocabat abira
mortuu sest & cumurbe aedificata porta sinum¬
re temparet nouissimum filiorum suorum ceg¬
nomento segubamisit ꝙ ita futurum iosue cuma
destructam a nethemithi traderet in praecando
pracdicit maledictus inquiensuir cort ad ño
qui suscitauerit & aedificauerit ciuitatem hieri¬
oho in primogenito suo fundamonta illius iaceat
& in nouissimo librorum ponat porta seius. quem
uero ahiel uiuensdõ becbel int̃pretat domusdi
ahiel de bethel destructa dio sue atq: anathoma¬
titata hiericho moenia restaurat. cum quis
eorum qui ineclesia abitum roligionis ad sump¬
serat adagenda scelera que mei dñs ihs̃ indie
baptis matis don auerat redit quaesꝙ ipse ana¬
tematirauerat diab olipompas luxorios eui¬
uendore petit. cumerror ã dogmata uelgenti¬

Expanded text:
primogenito suo fundavit eam, et in Segub novissimo suo posuit portas ejus. « Patet sensus, quia cum praefatae conditor urbis, fundamenta illius ponere inciperet, primogenitus ejus, qui vocabatur Abiram, mortuus est: et cum Urbe aedificata portas munire tentaret, novissimum filiorum suorum, cognomento Segub, amisit: quod ita futurum Josue cum eam destructam anathemati traderet, imprecando praedixit: Maledictus, inquiens, vir coram Domino, qui suscitaverit, et aedificaverit civitatem Hierico. In primogenito suo fundamenta illius jactet, et in novissimo liberorum ponat portas ejus. Quia vero Achiel uniens Deo: Bethel interpretatur domus Dei, Achiel de Bethel destructa a Josue atque anathematizata Hierico moenia restaurat. Cum quis eorum, qui in Ecclesia habitum religionis assumpserat, ad agenda scelera, quae ei Dominus Jesus in die baptismatis donaverat, redit, quasque ipse anathematizaverat, diaboli pompas, luxuriose vivendo repetit: cum errorum dogmata, vel genti
Abbreviated transcription (Latin):
ut falsam tuncum bram uidentibus diabolus osten
misit tunccum presciuit eẽ moriturum qua inre
questio oritur quomodo ei prophetam dieitur
Dispone domuituae quia morieris tu& non iuues
Cui cum mortis sententia dicta est protinus ad eius la¬
crimis & uita addita. sed prophetam dñs dixit quo
tempore mori ipsemerebatur perlargitatem uero
inđiae illo cum tempore ad mortem distulit quo dano
scła ipse praescuit nec propheta igitur fallax qui
tempus i nortis innotuit quo uirille morimero¬
batur Necdomimea statuta conuulsa sunt qui¬
aut ex largitated̃ aninuite crescerent
hocquoque antesła prefixum fuit aaque spa¬
enum uctae quod inbpinate foris est additum
sine aug merdm praescientia fuit intus statutũ

Expanded text:
ut falsam tunc umbram uidentibus diabolus ostendmisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: « Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives; » cui cum mortis sententia dicta est, protinus ad ejus lacrymas est vita addita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur: nec Dominica statuta convulsa sunt, quia, ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum.
Abbreviated transcription (Latin):
desuper non muris ab inuicem sed tabulatis discrete
titudine haberent deqͥbus uidelicet posticibus fre¬
quens in libro uerborum dierummentio est. Seo
qs sintordine disposite plenius explicat iosephus q
at̃ sequitur & adificauit tabulatum sr̃ omnem
domum quinquecubitis altitudinis bocest ꝗ inde¬
uteronimio p̃cep̃mox ses cumaedificaueris domũ
nouam facies murum tecti ꝑ circuitum neeffun¬
datur sanguis indomotua & sisreus labente alio
& in praecepsruente bocdenim tabulatum in ex¬
trema summitate murorum templiuice canceloꝵ
eriterectum neq ad superiora conscendens dum
ad terminum tecti perueniret incaute ꝓgredien
decidens lacti fuerunt incidit in languorum
Qđ uidelicet tabulatis uel muris uel cancollis cũ ad
tutelam uieponuntur uultus luricularum nom̃
nis supremum totius structura etegumentum

Expanded text:
ta in medio, triginta desuper, non muris ab invicem, sed tabulatis discretae, ta in medio, triginta desuper, non muris ab invicem, sed tabulatis discretae, titudine haberent. De quibus videlicet porticibus frequens in libro Verborum dierum mentio est. Sed quo sint ordine dispositae, plenius explicat Josephus. Quod autem sequitur: Et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis; hoc est, quod in Deuteronomio praecepit Moyses: Cum aedificaveris domum novam, facies murum tecti per circuitum, ne effundatur sanguis in domo tua et sis reus labente alio, et in praeceps ruente . Hoc etenim tabulatum in extrema summitate murorum templi vice cancellorum erat erectum, ne quis ad superiora conscendens, dum ad terminum tecti perveniret, incaute progredidecidens, lethiferum incidit in languorem. Quibus videlicet tabulatis, vel muris, vel cancellis, cum ad tutelam viae ponuntur, vulgus luricularum nomennis; supremum totius instructurae tegumentum
Abbreviated transcription (Latin):
uod dicit texit quoque domum laque aribus cedri¬
nis laque aria sunt tabulata qua e subpositatr a¬
uibus ad figuntur clauis decoremq picturo sue
solent as pectantibus praemonstrare miran¬
dum torna autemerant intemplo laquearia
touus domus. Non enimphalestina sicut nec in
egypto culmina in tectis habentur sed planapo¬
tus tecta domorum ad sedendum uidelicet ueldo¬
ambulandum apta construunt undedicit in euan¬
gelio dñs & que in auro audistis praedicate
intectis talis nam que locus aptissimus esi
de quo uerbum praedicator uel adsistentib si di
uelinferius positis auditoribus proferat dequoa in
pro uerbus salomon meliusest inquio habitare inan¬
gulodoẽmiatis quamcuim muliere litigiosa indomo
ominiuni ꝗ enimlatine tectum grecodĩ doma seda
pticus ipsecirta tem plum terna habebant laque aria
Ix phenienim & ipsorum facta cranitesta

Expanded text:
Quod dicitur: Texit quoque domum laquearibus cedriQuod dicitur: Texit quoque domum laquearibus cedrinis; laquearia sunt tabulata, quae supposita trabibus, affiguntur clavis, decoremque picturae suae solent exspectantibus praemonstrare mirandum. Terna autem erant in templo laquearia.totius domus. Non enim in Palaestina, sicut nec in Aegypto, culmina in tectis habentur, sed plana potius tecta domorum, ad sedendum videlicet, vel deambulandum apta construuntur. Unde dicit in Evangelio Dominus: Et quod in aure audistis, praedicabitur in tectis. Talis namque locus aptissimus est, de quo verbum praedicatur, vel assidentibus sibi, vel inferius positis auditoribus proferat. De quo et in Proverbiis Salomon: Melius est, inquit, habitare in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa in domo communi ; quod enim Latine tectum, Graece dicitur doma. Sed et porticus ipsae circa templum terna habebant laquearia.  Plana enim et ipsorum facta erant tecta.
Abbreviated transcription (Latin):
tio asces sus mysterium nobis multum memora¬
bile commeridat. clarotnamque ꝙ templum
hocꝙ salomonfecit corpus pacifici regis xp̃i non
solum illuoq: est eius ecclesiatota . Uerumetiã
ipsumꝗ sacro scm de uirgine utesset caput ecele¬
siae suscepit sigurate insinuat eratauiem
ostium lateris medii inpartedomusdextredequo
occulte ab inferioribus in medium cenaculum
& amedio ascenderetur intertium quae passo
incrucedño unus militum lancea latus eius dextrĩ
aperuit & continuo exiuit sangus &aqua qui ẽ
sanguis redompuionis qua eestaqua nr̃ aeabluti¬
onis quibu semundati & consecratimisteriis de
hac qua interris agimus uita ad requiem sp̃s in
futuro quasi ad superiorem domũ tendimꝰ & ubi
carne soluti ad requiem sp̃s ascenderimus carnis
et̃ naenr̃ae roceptionem indieresurrectionis
quasi suppremi cenaculi expectamus a scensum
texitqq̃ domuanla queanrous cedunis

Expanded text:
tio ascensus mysterium nobis multum memoratio ascensus mysterium nobis multum memorabile commendat; claret namque quod templum hoc quod Salomon fecit corpus pacifici regis Christi, non solum illud quod est ejus Ecclesia tota, verum etiam ipsum quod sacrosanctum de Virgine, ut esset caput Ecclesiae, suscepit, figurate insinuat. Erat autem ostium lateris medii in parte domus dextrae, de quo occulte ab inferioribus in medium coenaculum, et a medio ascenderetur in tertium. Quod, passo in cruce Domino, unus militum lancea latus ejus dextrum aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua, qui est sanguis nostrae redemptionis, et aqua nostrae ablutionis, quibus emundati et consecrati mysteriis, de hac quam in terris agimus vita ad requiem spiritus in futuro, quasi ad superiorem domum, tendimus. Et ubi carne soluti ad requiem spiritus ascenderimus, carnis etiam nostrae receptione in die resurrectionis quasi supremi coenaculi exspectamus ascensum. 13. Texit quoque domum laquearibus cedrinis.
Abbreviated transcription (Latin):
uod ds ostium lateris medii in parte erat dom̃
Idextrȩ nonutquidam putant hocindicatq os¬
tium q intraret in templum ab australi parte
hocest inlater e medio parietis meridiani fuerit
factum alioquin simpliciter diceret scriptura
ostium domuserat positum contra austrum Nunc
uer oostium quidem q ad cotidiana templi miste¬
ria ingrediebat erata dorientem utiosephus re¬
fert & posticus ante faciemillius & ipsa patens
adorientem it autexoriens soleq noctialis si neullo
obstaculoradios suosperostiatempli& oraculi in ip¬
samarcham qͣ eratin sc̃is scorum mitteret porro
ascensus quuindomum superiorem & a superiore
ducebat inttiam in australi orattempli laterebI
dextrapars domus abscondie factus babensos¬
tium pormodicum inferius aboriente in ipso.
angulo dextriparietis Vnde consequenter ad¬
iungitur & percocleam a scendebant in mediũ
cenaculum & amedio intertium Cuius disposi¬

Expanded text:
ur: Ostium lateris medii in parte erat domus dextrae, non, ut quidam putant, hoc indicat quod ostium quo intraretur in templum ab Australi parte, hoc est, in latere medio parietis meridiani fuerit factum. Alioquin simpliciter diceret Scriptura: Ostium domus erat positum contra Austrum. Nunc vero ostium quidem, quo ad quotidiana templi ministeria ingrediebatur, erat ad Orientem, ut Josephus refert; et porticus ante faciem illius, et ipsa patens ad Orientem, ita ut exoriens sol aequinoctialis sine ullo obstaculo radios suos per ostia templi et oraculi in ipsam arcam, quae erat in sanctis sanctorum, mitteret. Porro ascensus qui in domum superiorem, et a superiore ducebat in tertiam, in Australi erat templi latere hoc est enim dextra pars domus abscondite factus, habens ostium permodicum inferius ab Oriente in ipso angulo dextri parietis. Unde consequenter adjungitur: Et per cochleam ascendebant in medium coenaculum, et a medio in tertium. Cujus disposi
Abbreviated transcription (Latin):
Noriptum est tollontes dua suaccas quae lactabant
Suitulos iunxerunt ad plaustrum uitulosque earum
clauserunt domi & posueruntar camdi suꝑplaustrum
& paulo post ibantindirectum uacce peruiam quaedu¬
citbehsamis & i tenere unogradiebantur pergentes
& mugientes & non declinantes neque ad dexeramneq:
ad sinistram ecceenim reclausis domiuitulis uacce
quae subarchadñi plaustro relingantur gemunt &¬
perguntdant ab intimis mugitus & tame nabtine¬
re nondemutant gressus. Amore quidem percon¬
passionem fentiunt sed colla posterius nondeflec¬
tunt gic sic necceest ut incedere debeant quisa¬
crelegis iugo suppositi iamper internam scien
quorum necorsitabus condolent acceptorecatudi¬
nis ianere non declinent. Bechsamis quippe domus
solisdicitur Archaergo superposita bethsamis per¬
gereest cum superna scientia ad internȩ lucis babi¬
⁊aculum propinquare Sedtuncuere bethsamis
tendimus cumuiam rectitudinis gradientes adiuci¬

Expanded text:
riptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames quippe domus solis dicitur. Arca ergo Domini superposita Bethsames pergere est cum superna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vici
Abbreviated transcription (Latin):
aenitentia dñidicitur rerum ab eo constiturarũ
mutatio quae prorerum uicis situdine uel
prorecta dispositione succedit. Necesseestenim
ut diuinȩ dispositionis quomani festiores audien¬
tibus fiant persignificauones humanementis in
ui acuncta dño auctore prolata diuinae sunt sub¬
dita potestate ergo ipsidiabolus licet non qualis
Enuncest sedbonus ad nõ quondamcreatus est
& dõsemper proomni potentis dicione subiectus

Expanded text:
aenitentia domini dicitur rerum ab eo constitutarum mutatio quae pro rerum uicissitudine uel pro recti dispositione succedit. necesse est enim, ut diuinae dispositiones, quo manifestiores audientibus fiant, per significationes humanae mentis indmini, si malus? .- Quia cuncta domino auctore prolata diuinae sunt subdita potestati; ergo et ipse diabolus, licet non qualis nunc est, sed bonus a domino quondam creatus et deo semper pro omnipotentis ditione subiectus
Abbreviated transcription (Latin):
uodait propheta adheliloquens expersona
de a suscitabomihi sacerdotem fidelem
qui suex tacormeum & animam meam faciat
& aedificaboeidomum fidelem & ambulauit corã
x pomeo cunctas diebus subfigura samubelido
dño saluatori summouidelic& hac uero pontisice
debetintellig ÷. Qua enimirum sicitt samubelde¬
funtto boli succes t in sacer dotium non destirpe
aron sedde alia leui familia clectus. fuitonim
filius belcana filubieroam filubelibel filii bou
filii suph filui hel cana fili iohel filuatarie filii
so phonoae filirtabat filuasir filirabiasa ꝑlifilo
badiesum marrant itamediaiordise uerninir
uios srt inobis porui fex non deleii seddeala unquae
tribuidet iuda iarnis originem sum psit alia
quam legolem hostiam idestipsamsiam carnero¬
utulit patripronobis alios quam degenere quron
pontifibatus suireliquid heredes filios iudelioet
gratide nouitestamenti deuni uer sa gentium natio¬
pecollectos que uero qs̃ huma nomore loquens de

Expanded text:
uod ait propheta, ad Heli loquens ex persona Dei: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui juxta cor meum et animam meam faciat: et aedificabo ei domum fidelem, et ambulabit coram Christo meo cunctis diebus, sub figura Samuelis de Domino Salvatore, summo videlicet ac vero pontifice, debet intelligi, quod nimirum sicut Samuel defuncto Heli successit in sacerdotium, non de stirpe Aaron, sed de alia Levi familia electus: Fuit enim filius Elcana, filii Jeroham, filii Eliel, filii Thou, filii Suph, filii Eli Thaath, filii Asir, filii Abiasaph, filii ba Dierum narrant: ita Mediator Dei et hominum, ut esset nobis pontifex, non de Levi, sed de alia utique tribu, id est, Juda, carnis originem sumpsit; aliam quam legalem hostiam, id est, ipsam suam carnem obtulit Patri pro nobis; alios quam de genere Aaron pontificatus sui reliquit haeredes, filios videlicet gratiae novi testamenti, de universa gentium natione collectos. Quod vero quasi humano more loquens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Ocuiquidem nomen in regum libro tacetur
atuͦ in libroparali pomenon ierba am nomi¬
natur & fuissefilius achamoni commemorat᷑
ipsec st qs̃ tenerrimus ligni uermiculus lignitener¬
quidem & fragilis totostio corpore necnon & per¬
modicus apparet Nibilhominus tamen sortissi¬
dit unde actate rendo lignatoredonis nomen babet
sicilleaffabilis omnibus domi& qui&us at que bumi¬
lis uidebat: ad incestamine publico. nobustumseat¬
que intolerabilem hostibus exibebat psedescen

Expanded text:
quidem nomen in Regum libro tacetur, at vero in libro Paralipomenon Jesbaam nominatur, et fuisse filius Hachamoni commemoratur . Ipse est quasi tenerrimus ligni quidem et fragilis toto suo corpore, nec non et permodicus apparet, nihilominus tamen fortissidit, unde et terendo ligna teredonis nomen habet: sic ille affabilis omnibus domi et quietus atque humilis videbatur, at in certamine publico robustum se atque intolerabilem hostibus exhibebat. Sed hun
Abbreviated transcription (Latin):
eloquis orianat ꝓtecunda hereditatis facto diuisiapri¬
essene penceptur quam qui perlegem
ao epti sunt nom dua eillȩ semistribus proculdubio priorẽ
populum a dumbrabant : sedideo duae semis dicuntur quia
hii quii lege agebantur contingerunt quidemagnitio¬
nenitrinitatis sed perfecta meius conscientiam non habu¬
erunt sicute aedesi a sti liberloquitur dicens qui nom ꝑ¬
secĩ primos scire sapientiem e infirmior nom nuestiga¬

Expanded text:
eloquiis prima et secunda haereditatis facta divisio . Priessent percepturi quam qui per legem adepti sunt. Nam illae duae semis tribus procul dubio priorem populum adumbrabant; sed ideo duae semis dicuntur, quia hi qui in lege agebant contigerunt agnitionem Trinitatis, sed perfectam ejus scientiam non habuerunt, sicut et Ecclesiasticus liber loquitur, dicens: Qui non perfecit primo scire sapientiam, et infirmior non investiga
Abbreviated transcription (Latin):
secognatus ille ueerum consuesudo erat utsisponsus
sponsum repudiare uellet discalciereturille x hoc
esse signum repudii proinde ex calcior e iubesur
hoc enimxp̃o seruabatur qui ueros ponsuserat decem
autem maiorum natubenedictio hoc ostendit in no¬
mineibũ omnes essegentes seluandos abenedicen¬
oas Iota enim a put grecos decem significat quȩ pri¬
malittera nomendm̃ibũ summe prae scribit que
res ut diximus omnesgentes peripsum
saluendos acbenedicendas essede monstrat nedubi¬
te ergo quisquam haecudicta sunt credere cumui¬

Expanded text:
erum namque consuetudo erat, ut si sponsa sponsum repudiare veliet, discalcearetur ille, et hoc esse signum repudii. Proinde Moyses excalceari jubetur, Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat. Decem autem majorum natu benedictio: hoc ostendit in nomine Jesu omnes esse gentes salvandas ac benedicendas. Iota enim apud Graecos decem significat. Quae prima littera nomen Domini Jesu summopere scribit. Quae res, ut diximus, omnes gentes per ipsum salvandas ac benedicendas esse demonstrat. Nec dubitet ergo quisquam haec
Abbreviated transcription (Latin):
Iods̃ debanaia & ipsodescendit & percus sideonem
in mediacisterna diebusinuis quomo dositsactum
io sephus narra tapertius ꝗuae uide licet cister na
sueritnimium profunda ꝗ tempore hiemis cum
essentomnia niuibus plona ipsa q̃ qnimioniuium
agestu suerit coequata quamcumleo superueni¬
ens periculi nescius incidiss& ibidemque conclu¬
sus grandirugi clamarot adcurebant homi¬
nes uidere quidesset & dumcumalus ad tales pec¬
taculum adueniret & banaias desiluit statim in
cisterna & ad gressum mediis inniuibus percussit

Expanded text:
itur de Banaia: Et ipse descendit, et percussit leonem in media cisterna diebus nivis , quomodo sit factum, Josephus narrat apertius, quia videlicet cisterna fuerit nimium profunda, quae tempore hiemis, cum essent omnia nivibus plena, ipsa quoque nimio nivium aggestu fuerit coaequata. Quam cum leo superveniens, periculi nescius, incidisset, ibidemque conclusus grandi rugitu clamaret, accurrebant homines videre quid esset. Et dum cum aliis ad tale spectaculum advenisset et Banaias, desilivit statim in cisternam, et aggressum mediis in nivibus percussit
Abbreviated transcription (Latin):
cens qui hab& sponsem sponsusest senutemeni¬
cum sponsimani sestat cuma diecit a mnicus dutẽ
sponsi est quistat er audieum exletatur prorter
dieuis itationis sua euenis senonintelligebant esseac¬
clesiae sponsum qui prophenicis esset uocibusente
promissus sed sicutille propinquus negauit ex pos¬
terruth coniungitur boorita esxp̃s quiuere sponsus
a eclesiae est que momnium prophearum oraculo
caecinerent dignatu s esta eclesiam ao sumere exom¬
nibus gentibus pertocumorbemterrarum dõpatri¬

Expanded text:
cens: Qui habet sponsam, sponsus est . Se autem amicum sponsi manifestat, cum adjecit: Amicus autem sponsi est qui stat, et audit eum, et laetatur propter die visitationis suae venisse non intelligebant esse Ecclesiae sponsum, qui propheticis esset vocibus ante promissus. Sed sicut ille propinquus negavit, et postea Ruth jungitur Booz, ita Christus, qui vere sponsus Ecclesiae est, quem omnium prophetarum oracula cecinerant, dignatus est Ecclesiam assumere, et ex omnibus gentibus per to
Abbreviated transcription (Latin):
fueraut sitori bilie hostibus non fuis sent uncceritisto
ta mus gedeonita que ad pracliumuefugts suets narto¬
ps ne fari si gonficatedouentum deuo seriptumea tollite
portas principes eeleuominiportae introsbt net
gloriae quis lst ste rexgloriae dñ s fortises potens dñs
potens inoroelio huncredem ptore mnostrum non solũ
opere sed ediem nomineprophenanto std eon non sout
inter preiaturcircuiens nuterodñc esint nosie rquo

Expanded text:
fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria damus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principesgloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum, non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circuiens in utero. Dominus enim no
Abbreviated transcription (Latin):
tantum modo quistantes manibus aquas auserunt
remenserunt cum his gedeon ad proelium pergit eosq
nonarmis sed cubis lempadibus & lagenis uicit nom
sicut illic soriptum est accensas lampa des miserunt
intra legunculas ecubas indextera lagena s autem
insinistra tenuerunt e ad hostes suos comminus ue¬
nien tescicinerunt tubis confringerunt lagunculas
lampadae epparuerunt & hinctubarum sonituillino
lomparum coruscatione cerriti hostes insugam conuer¬
si sunt Quod hocest quod tale bellum perproph&am
xom edium adducitur anindagorenobis propheta
studiune quoda ouentu redemptoris nostri contrada¬
bolum ill sub gedeon ducepugna euictopso ⁊esigr rauit
tal illie nimirumato sunti qua e quentoma gisusum
puqendn onaniseque tantoempliur a pronters nsi
misterio non recedunt qui sonimuin queni cumlage¬
nis lcempadibus ad rraelium uenit u ansc ontilage¬
me ueniens ermadeseruit ridicul nobis seo proseito

Expanded text:
tantummodo, qui stantes aquas manibus hauserant, remanerent. 2. Cum his Gedeon ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit. Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt, et hinc tubarum sonitu, illinc lampadarum coruscatione territi hostes in fugam versi sunt. 3. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur ? An indicare nobis propheta studuit quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeone duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. 4. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto
Abbreviated transcription (Latin):
sedeuencupiditates purgor & animerum caroenim hedi
adculpam facti reffercursus ao in laec ebrescupidita tum
sicut scriptum est quia concupiuit populus cupiditatem
pessimam eodrcerunt quis uoscibauit carnes uodigtur
ostend t angelus uirgam extetigit peram dequaignis exiuit
ostendit quod coro dñispũ repleta diuino peccata omnia
humenae condicionis exurer& unde & dñsaitign enoue¬
nimittereinterrom aduercitigitur uirdoctus pre

Expanded text:
sed etiam cupiditates purgaret animorum: caro enim haedi ad culpam facti refertur, jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam et dixerunt: Quis nos cibabit carne . Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram de qua ignis exivit, ostendit quod caro Domini Spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exureret. Unde et Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . Advertit igitur vir et doctus e
Abbreviated transcription (Latin):
ducebant fit etiam ut non omnia qua ea patri¬
bus scripta sunt ab omnibus possint haberi&
ignorent questiones scripturarum alegentibus
Nonque ad hoctoribus exposite sunt sed que ipse
earum questiones uol non habeantur uelhabe¬
te nen in tellegantur a querentibus sicut in plu¬
rimis eorum quorum ame responsa & petisti &
accepisti constatesse factitatum in quibus ui¬
delicet responsis quetuis petitionibus uestigia
patrum sequens satis facere studui precorut
uicem debitam nostrae deuotioni reddens pro
suspitate nostri & cordis & corporis unacum fra¬
tribus qui illis in locis uobiscum dño deseruiut̃
intercedere memineris. Sed & siquid dehis quȩ
scripsi aptius forte alicubi quod facilli me con¬
tingere potuit ex posuitum inueneris nobis
quoque otius hoc destinare non graueris
beneua be seorpeꝵ dil ectissine irxp̃opins¬
Et suscitabo mihi sacer dotem fidelem & cetera

Expanded text:
ducebant. Fit etiam, ut non omnia quae a patriducebant. Fit etiam, ut non omnia quae a patribus scripta sunt, ab omnibus possint haberi, et ignorentur quaestiones Scripturarum a legentibus; non quia a doctoribus expositae non sint, sed quia ipsae earum quaestiones vel non habeantur, vel habitae non intelligantur a quaerentibus; sicut in plurimis eorum, quorum a me responsa et petisti et accepisti, constat esse factitatum. In quibus videlicet responsis, quia tuis petitionibus vestigia patrum sequens, satisfacere studui, precor ut vicem debitam nostrae devotioni reddens, pro sospitate nostri et cordis et corporis, una cum fratribus qui illis in locis vobiscum Domino deserviunt, intercedere memineris. Sed et si quid de his quae scripsi aptius forte alicubi, quod facillime contingere poterit, expositum inveneris, nobis quoque ocius hoc destinare non graveris. Bene vale, semper dilectissime in ChrisEt s
Abbreviated transcription (Latin):
lectis simo fratrinotelmo baeda salutem quae
delibroregum dilucidanda tibi frater dilectis¬
me misisti statim prout ño potili iuuante ex¬
plicare curauiȩ adumtaxat distinctione ut xxx
ex his proposiones que grauiores forte uidebantur
breuibus disinctas capitulis quo facilius possent in ue¬
miri hoc atobiuolumine conprehenderem: cetera uero
qua erimixtim ad notasti nomina uel uerba que faci¬
lus acbreuius solui poterant in aliis scedulis seorsũ
collecta simultue fraternitati trans mitteremi
uamuis ipsenoueram plurima in eodem libro mul
Sto obscuriora quam ea qua e a me quaerenda iudica¬
t geda hoc nonignorabam sepius fieri solere ut
ins qui obscurlora forte non nulla iambene intel¬
lexerat quȩ uidelicet haec in tractatibus magno¬
rum auctorum sufficientes explanata reppe¬
rerat ipse adhuc inquib: dam facilioribus sensu
incestus perseueret acdubius quae illi fortasse
qui profundiora tractabant que situ digna non

Expanded text:
lectissimo fratri Nothelmo Beda, salutem! Quae de libro Regum dilucidanda tibi, frater dilectissime, misisti, statim, prout potui, Domino juvante, explicare curavi, ea duntaxat distinctione, ut XXX ex his propositiones, quae graviores forte videbantur, brevibus distinctas capitulis, quo facilius possent inveniri, hoc tibi volumine comprehenderem. Caetera vero quae commistim annotasti nomina vel verba, quae facilius ac brevius solvi poterant, in aliis schedulis seorsum collecta, simul tuae fraternitati transmitterem. Quamvis ipse noveram, plurima in eodem libro multo obscuriora, quam ea esse quae a me quaerenda judicasti. Sed et hoc non ignorabam, saepius fieri solere, ut is qui obscuriora forte nonnulla jam bene intellexerat, quia videlicet haec in tractatibus magnorum auctorum sufficienter explanata repererat, ipse adhuc in quibusdam facilioribus sensu incertus perseveret, ac dubius; quae illi fortasse qui profundiora tractabant, quaesitu digna non
Abbreviated transcription (Latin):
imitiibutenius quidenii tributorius quiden income¬
neufgentilis uidelice popidus nisiuitiun se q untes re
enim inmagnis uirtutibusterrom reprom es sicnism
gredimur quies peintimode a crerniate n obo¬
ramursed duminterempta sublime noo
qua edorntomen peruorosi nemus que sicon¬
cedimus : quitementribu torius efficitur
quia hoc ipsumuitium quod subigere non possu¬
sumus adusum nostrae hunttlitatis humiliter
recorquemus : uteo desemens & in sui suilia senti¬
at q̃ uod suis uiribus &iemparua qua eexpent
noneapugnat undebenerunsum scriptum ea
hesungentes quasdñs dere linquat uteridir&
ineis isrehelem gohuc namque qua ed omminima
uti nost reretimentur ut se nostraintentio soll¬
citn on cortem ine semperexensent i eoda seto

Expanded text:
tributarius ; quid enim tributarius, quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium signat? Saepe enim in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum interemptis sublimibus vitiis quaedam tamen parva retinemus, quasi Chacedimus; qui tamen tribularius efficitur, quia hoc ipsum vitium quod subjugare non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus, ut eodem se mens, et in suis vilia sentiat, quod suis viribus etiam parva quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus de reliquit, ut erudiret in eis Israelem . Adhuc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sensum intentio sollicitum in certamine semper exerceat, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt indomo illius saluati sunt ab interituor¬
bis: et̃ quicumque intraaedesioni repperiuntur.
deonathemate urbis achames pallium eregu¬
lam aureom proquo irescentedõ perierunt qui¬
demmanu hostili ex populo hiericoitaque utdic¬
res mores insecreis aeclesia einserit qui sub
cultudĩ manens sollem nitates sacculi uels peo¬
tacula diligit ui sortilogos auruspisces &
augures inquirit uel quicaeteros rics persu¬
ade qui prius inhierico idestinhoe saectipo
habebantur: isteergo quia postside indumen
tum conuersationis saecularis cultum indu¬
uel super stitios saeculerium litterorumstudia
haecestenim linguagurea luculento sermone er¬
tate henc fraudati sunt arrius marcion ebasilides
furati sunt enim istiregulas dureas deluerico & plu¬
losopherum sec comnon rectam in a celesie conati sẽ
incro ducere emaculere omnem aeclesardiuio
taucali perderentur multiper eos deo quesubieo¬

Expanded text:
ti sunt in domo illius, salvati sunt ab interitu urti sunt in domo illius, salvati sunt ab interitu urbis, et quicunque intra Ecclesiam reperiuntur, de anathemate urbis Jericho Achan pallium et regulam auream; pro quo irascente Deo perierunt quidam manu hostili ex populo. » Jericho itaque, ut dicres mores in Ecclesiae secretis inserit, qui sub cultu Dei manens solemnitates saeculi vel spectacula diligit, qui sortilegos, aruspices et augures inquirit, vel qui caeteros ritus persuadet, qui prius in Jericho, id est, in hoc saeculo, habebantur. Iste ergo, quia post fidei intum conversationis saecularis cultum induvel superstitiosa saecularium litterarum studia. Haec enim est regula aurea, luculento sermone aptata. Hanc fraudati sunt Arius, Marcion et Basilides; furati sunt enim isti regulas aureas de Jericho, et philosophorum sectam non rectam in Ecclesiam conati sunt introducere, et maculare omnem Ecclesiam Domini, ita ut perderentur multi per eos. Ideoque abjec