comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sinegligere debemꝰ: uñ nos cuspans
se cognoscimꝰ. Uitra omnes dementss
ulcisci ñ appetit. q̃ gͣsatũ in suo deree
cõp̾hendit. Respice qͦ noĩe nuncipers
latẽ ñ pot̾. qd̾ int̾ cancellos egͥis. ⁊ eres
quippe lucidas fores. claustra patenta
fenestras ianuas. et qmͣuis studiose ce.¬
das. necceẽ ẽ ut te cunctis aꝑias. slams
foris cet̾is meis ñ emendans obtuts:. s
uitꝰ ing̾diaris obs̃uantiũ ñ potẽ dechi

Expanded text:
si neglegere debemus unde nos culpari si neglegere debemus unde nos culpari posse cognoscimus. ultra omnes dementes est, qui ulcisci non appetit quem grassatum in suo dedecore comprehendit. respice. quo nomine nuncuperis. latere non potest quod inter cancellos egeris. tenes quippe lucidas fores, claustra patentia, fenestratas ianuas et quamvis studiose claudas, necesse est ut te cunctis aperias. nam si foris steteris, meis non emendaris obtutibus: si intus ingrediaris, observantium non potes decli
Abbreviated transcription (Latin):
tiã gͣtiosam. militiã domesticã. a duode
ut consistorii. nr̃i secreta fideli integͥtate
custodias. ꝑ te p̾sentandꝰ accedat. ꝑte nũs
aurib desid̾ium supplicis innotescat. Ius¬
sa nr̃a sñ studio uenalitatis suspedias oĩaꝙ
sic geras: ut nr̃am possis cõmendare iͣt¬
tiam. Actus .ii. tui iudicioppinio ẽ. et sic̃
penetͣłe dom̃ cde forib pot̃ congruenter
intelligi. qr talẽ unꝰqͥsq ad responsa sua
uidetur elig̾e: qͣlem se cunctos decreuerit
estimari. Uestes ip̃e q̃ nr̃is corporib appli¬
cant̾. sĩne nos deformare possũt. si in ali¬
quo inqͥnam̃to sordescant: Qnͣta ũo grã
nos decorare uident᷑. c̃ laudabili puritate
ĩtuerint: Si cũ miles ad secreta iudicis ꝓxi¬
mat᷑. p̃suł sui formam aut ornat. aut
maculat. In nob̾ siqͥd̾ peccãt. qui alios
maculant. et dum spolium obseiãtis
ambit᷑. fama ꝑsidentis exiuit᷑. consos

Expanded text:
tiam gratiosam, militiam domesticam, a duodectiam gratiosam, militiam domesticam, a duodecut consistorii nostri secreta fideli integritate 177 custodias. Per te praesentandus accedat; per te nostris auribus desiderium supplicis innotescat; jussa nostra sine studio venalitatis expedias; omniaque sic geras, ut nostram possis commendare justitiam. Actus enim tui judicis opinio est; et sicut penetrale domus de foribus potest congruentiniuria, quia talem unusquisque ad responsa sua videtur eligere, qualem se cunctos decreverit aestimare. Vestes ipsae, quae nostris corporibus applicantur, nonne nos deformare possunt si aliquo inquinamento sordescant? quanta vero gratia nos decorare videntur, cum laudabili puritate nituerint! sic miles ad secreta iudicis proximatus praesulis sui famam aut ornat aut maculat. in nobis siquidem peccant, qui alios gravant et dum spolium obsecrantis ambitur, fama praesidentis exuitur. Considera,
Abbreviated transcription (Latin):
uãius statutis gͣdib om̃is muitia
pagat᷑. et temꝑa sibi custodiãt
qui uidit̃ ussionib obsecundat. diuit
honor cognoscit᷑ sollempni ordine ñ
teneri qui suis pͥmatib m̃uit añponi.
Uii. reddunt obseqͥa. qui te p̃ue nos¬
cunt᷑. et relexa conditione uisticie. uu
reuendus aspicis. quos subseqͥ posse¬
monstraris. hanc ineqͣbilem equitatẽ.
spale decretum. singulare bñficium. sb
aspectu iudicis ages. nec potest rõnabi¬
lit̾ culpari. qd̾ inpugnante ordine iuide¬
atur assumi. Nuisꝰ tͥ de temporis qͣlitate
p̃scribit. Transg̾isio matͥcule actio tua ẽ.
et solus confident᷑ negligis. qd̾ aliis ser¬
uare contempnis. S talia tͥ ꝓ excellenti¬
b m̾itis concedunt᷑. dum crecłis omnes
industna fideq suꝑare: q̃ nos constat eẽ¬
elegise. Nemo .N. sequentẽ ꝓbat. nͥ quẽ
sibi laudanda uͥtus associat. qñ uituꝑa¬
bile ẽ infeniorẽ eng̾e. nͥ m̾itis auos uideat᷑
excelle. ħ gͥ laudabile p̃iudiciũ. senten¬

Expanded text:
uamvis statutis gradibus omnis militia peragatur et tempora sibi custodiant. qui iudicum iussionibus obsecundant, tuus honor cognoscitur sollemni ordine non teneri, qui suis primatibus meruit anteponi. tibi enim reddunt obsequia, qui te praeire noscuntur et reflexa condicione iustitiae illis reverendus aspiceris, quos subsequi possemonstraris. hanc inaequabilem aequitatem, speciale decretum, singulare beneficium sub aspectu iudicis agis nec potest rationabiliter culpari, quod inpugnante ordine videatur assumi. Nullus tibi de temporis qualitate praescribit. transgressio matriculae actio tua est et solus confidenter neglegis quod alios servare compellis. sed talia tibi pro excellentibus meritis conceduntur. dum credi debet omnes industria fideque superare, quem nos constat elegisse. nemo enim sequentem probat, nisi quem sibi laudanda virtus associat, quando vituperabile est inferiorem erigere nisi meritis alios videatur excellere. Hoc igitur laudabile praeiudicium, s
Abbreviated transcription (Latin):
si aliqͥd ꝑuos ꝯgnoscamꝰ impletũ s¬
ti .N. sola u̾ba p̾stares. nc̃ ã facta pori
debent᷑ absenti. Consilium quippet¬
pulosus uitandꝰ ẽ. uͥ alt̾ offendit. s ħ
uos mon̾e mea poti curiositas. qͣnĩ¬

Expanded text:
si aliquid per vos cognoscamus impletum. praesenti enim sola verba praestares: nunc autem facta potius debentur absenti. Consilium quippe topulus vitandus est, ubi alter offendit. sed haec vos monere mea potius curiositas q
Abbreviated transcription (Latin):
dim pueritũ q̃ p̃stit̾it ñ negligentian
dimuit. ñ uenalitas illa subducit. fitẽ
meã ꝓmitto. s c̃ ip̃is diunitatisdona
suffineo. cautelã offero: turpia firiudu¬
lentissime nundinationis ȩxclido. Ipi
ã inr domino: de ꝑm̾ta ub̾tate glent̃.¬

Expanded text:
m quem praestiterit non negligentia diminuit, non venalitas ulla subducit. Fidem meam promitto, sed cum ipsis Divinitatis dona sustineo; cautelam offero, turpia fraudulentissimae nundinationis excludo. Ipsi autem in Domino de promerita ubertate gl
Abbreviated transcription (Latin):
sum p̃stat obseqͥum. cui oĩa seruiunt.
et mirabili tẽꝑam̃to concordie. añ ꝙmͣ
possit ppłos reg̾e. suis iã cep̃ morib imꝑa¬
re. hoc ẽ ꝑfecto difficillimũ regnandi
gen. ettcere uuenẽ in sius sensib pͥnci¬
patum. Raꝵ oĩo boñ ẽ clnm triũpha¬
re de morib. et h conseqͥ in florida eta¬
te: ad qd uix credit᷑ cana modestia ꝑueni¬
re. Gaudeamꝰ patres conscripti et suꝑne
maiestati grãs supplici deuotione refera¬
ni. qñ niia ent accessu temporis disti¬
cis lementia nr̃o pͥncipi:. qui in annis
puerilib didicit s̃iure pietati. S ħ mi¬

Expanded text:
riosum praestat obsequium cui omnia serviunt riosum praestat obsequium cui omnia serviunt et mirabili temperamento concordiae, antequam possit populos regere, suis iam coepit moribus imperare. hoc est profecto difficillimum regnandi genus exercere iuvenem in suis sensibus principatum. rarum omnino bonum est dominum triumphare de moribus et hoc consequi in florida aetate, ad quod vix creditur cana modestia pervenire. Gaudeamus, patres conscripti, et supernae maiestati gratias supplici devotione referamus, quando nulla erit accessu temporis difficilis clementia nostro principi, qui in annis puerilibus didicit servire pietati. sed
Abbreviated transcription (Latin):
cere patͦno. Sccła mͥẽ cura. uob̾ me cõm̃¬
dare pꝰ pͥncipes.: qr illud uos amare confi¬
dimꝰ: qd̾ et rer̃ dños iube sentimꝰ. pͥm̃ ut
hoc putemꝰ utile qd̾ honestũ. ut nr̃os actꝰ
qͣ̃i pedissequa semꝑ iusticia comitet᷑. et
qd̾ a continenti pͥncipe ñ enimꝰ. nulli¬
tur ꝑit̾ uenditem. audistis pͥncipes uiri.
q̃ rer̃ pond̾a p̃dicat᷑ exceꝑim. supͣ uires
exigit᷑. qui dignitatis culmina laudat᷑
ingͥnsꝰ. ħ ñ audemꝰ falsa dł̾re. s confitem᷑ eẽ
potiora. Nam talia iuditia ñ inuenert̃
intelligimꝰ dños nr̃os humilia uoluisse
sub̾tolte. ne uideant᷑ inm̃tis tam ingen¬
tia p̃stitisse. Rapiũt nos p̃dicandi tẽꝑiᷤ
bona ⁊ uelud longa anditate sitientes ad
haustum dulcissimi saporis inuitant.
Oscłi beata fortuna. sub pͥncipe feuato
matra regnat affectio. ꝑ ꝗͣ totũ sic ꝑagit̃
ut gn̾ał nos teg̾e caritas sentit᷑: huic gło¬

Expanded text:
cere patrono. Secunda mihi est cura, vobis me commecere patrono. Secunda mihi est cura, vobis me commendare post principes, quia illud vos amare confidimus quod et rerum dominos jubere sentimus. Primum, ut hoc putemus utile, quod honestum; ut nostros actus quasi pedisequa semper justitia comitetur; et quod a continenti pvenditemus. Audistis, principes viri, quae rerum pondera praedicatus exceperim. supra vires exigitur, qui dignitatis culmina laudatur ingressus. haec non audemus falsa dicere, sed confitemur esse potiora: nam talia iudicia non invenerunt intellegimus dominos nostros humilia voluisse sustollere, ne videantur inmeritis tam ingentia praestitisse. rapiunt nos praedicandi temporis bona et velut longa ariditate sitientes ad haustum dulcissimi saporis invitant. O saeculi beata fortuna! sub principe feriato matris regnat affectio, per quam totum sic peragitur, ut generalis nos tegere caritas sentiatur. huic glo
Abbreviated transcription (Latin):
tdolet. studioꝵ flosẽ. qd̾ nicħominꝰ mar¬
sdum redoit᷑: si a matre lectione carpat᷑.
lue.N. potest ẽẽ letissimũ. uñ docet᷑ et na¬
tum: qñ oĩa origine sua plenissime unuĩt.
Qnec dum mnaturalib sinib auferunt᷑.
Eñ uenie magne pars ẽ. si scrbim̃ ñ ia¬
cantes. si legimꝰ ñ legentes. S iã remoue¬
n abac̾ationis uoto. ne mag̃ offendat
tumnis affectata defensio. Senatiu urħ¬
u patres conscripti ꝓuectũ meum
optise. dend̾ia quppe uĩa bonoꝵ oĩum
ꝓbant᷑ auspitia. qñ nemo pot̾ taliũ fauo¬
re suscipi nͥ q̃ diuinitas p̃cep̃ augeri. Mu¬
tuamini gͦ grãm: ut exigatis obseqͥum.
Natura per̃ ẽ amare collegã. laudes qͥnni¬
mio ur̃as extollitis. si honorẽ qui senato
ri datꝰ ẽ: engatis. Sollicitudo patrũ ad pub¬
licas me utilitates instant̾ impellat. ut ur̃o
mag̃ imputẽt᷑ p̃conio:. t̃ tali m̃uero pla¬

Expanded text:
redolet, studiorum flos est, quod nihilominus marredolet, studiorum flos est, quod nihilominus marcidum redditur, si a matre lectione carpatur. illic enim potest esse laetissimum, unde docetur et natum, quando omnia in origine sua plenissime vivunt, quae necdum a naturalibus sinibus auferuntur. proinde veniae magna pars est, si scribimus non vacantes, si legimur non legentes. sed iam removeamur ab excusationis voto, ne magis offendat nimis affectata defensio. I. SENATUI URres conscripti, provectum meum, optasse. desideria quippe vestra bonorum omnium probantur auspicia, quando nemo potest talium favore suscipi, nisi quem divinitas praecepit augeri. mutuamini ergo gratiam, ut exigatis obsequium. natura rerum est amare collegam. laudes quin immo vestras extollitis, si honorem quri datus est erigatis. Sollicitudo patrum ad publicas me utilitates instanter impellat, ut vestro magis imputetur praeconio, cum tali meruero pla
Abbreviated transcription (Latin):
gatione recreat᷑. sic regalib cuna
approbari. duositaq libellos dit¬
num meax de p̃fecture actione sit
ut qui .x. libris ore regio sum loue
ne concluserã: de aĩe sub̃a. uł de uͥtutibus
fauete potꝰ inchoantes: nam si nicħ meor
eloqñtie mun̾e: consid̾andꝰ sũ potiꝰ ex officio¬
sissimo labore. qͥ tantis. rei.p. neccitatib
occupatꝰ. sic uacare potui sub urentib cu¬
us. si me głan contigiss fluminib tullia¬
nis: nã ip̃e ꝙͦ fons eloqñtie c̃ d̾re pet̾etur.
seit excusasse qd̾ pͥdie ñ legisset. Qͥd iã aliis
aiuid̾e pot̾it. si tanta laus facundie. auctoꝵ
pisa ẽ bñsitia postulare: Eg̾scit ꝓfecto in¬
renium. nͥ iugi lectione reparet᷑. Cito ex¬
pendunt᷑ horea. q̃ assidua ñ fu̾int adiectio¬
ne fulcna. Thesaur᷑ ip̃e ꝗͣ facile ꝓfunditur.
simut it̾m peccuniis cõpleat᷑. Sic
humanꝰ seniꝰ t̃ alio ñ farcit᷑ inuento: cito po¬
dest attenuari de ꝓpͥo. Siquid at in nobis

Expanded text:
gatione recreatus sic regalibus curiapprobari. Duos itaque libellos dictationum mearum de praefecturae actione subiunxi, ut qui decem libris ore regio sum locutne concluseram, de animae substantia vel de virtutibus favete potius inchoantes: nam si nihil mereor eloquentiae munere, considerandus sum potius ex officiosissimo labore, qui tantis rei publicae necessitatibus occupatus sic vacare potui sub urentibus curis si me gloriari contigisset fluminibus Tullianis. nam ipse quoque fons eloquentiae cum dicere peteretur, fertur excusasse se, quod pridie non legisset. quid iam aliis accidere poterit, si tanta laus facundiae auctorum visa est beneficia postulare? aegrescit profecto ingenium, nisi iugi lectione reparetur, cito expenduntur horrea, quae assidua non fuerint adiectione fulcita. Thesaurus ipse quam facile profunditur, si nullis iterum pecuniis compleatur. sic humanus sensus, cum alieno non farcitur invento, cito potest attenuari de proprio. si quid autem in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Ium rerũ dñi clementia de fanni¬
Ili sui dani salute cogitaret. cͦ uo
tum ẽ de cunctoꝵ sospitate letari. reme¬
dia lactarii montis eũ ussit expet̾e. ut¬
cui medela humana nil ꝓfuit uulgati
loci beneficium ueniret. qui crebra tu¬
ssi retonans. anhelo pectore membra
tenuauit. dum minist̾ia nature nimia
concussione debilitata: uͥtutes suas ex pli¬
care neq̃unt ad salutẽ. Escas .N. in auti¬
lium humani corꝑis contributas. dum
apte ñ tñsigit. reodit iutaes. nͦ int̾ ẽ
tolib. aut sum̾̃e cibum. aut sufa
ens. donec euacuet᷑ expendit᷑: hiiͥs
tis iuł diuina tribuert̃. ub i aerissaus
c̃ pinguis arui fecunditate consenter
bbas ꝓducit dulcissima qͣlitate condes
qͣr pastu uaccaꝵ turba saginata le
tanta salubritate conficit. ut qbina
coꝵ tot consilia nesciunt ꝑdẽẽ. sos be¬
atur potꝰ ille p̃stare: redtens pͥstiroa
dini resolutã passionib iũ nature. ⁊¬
plet m̃bra uacuata. iuires effetatasns¬

Expanded text:
um rerum domini clementia de famuli sui Dani salute cogitaret, cuius votum est de cunctorum sospitate laetari, remedia Lactarii montis eum iussit expetcui medela humana nil profuit, vulgati loci beneficium subveniret; qui crebra tussi retonans anhelo pectore membra tenuavit: dum ministeria naturae, nimia concussione debilitata, virtutes suas explicare nequeunt ad salutem. Escas enim in auxilium humani corporis contributas, dum apte non transigit, reddit inutiles. Nec interest talibus aut sumere cibum, aut sustinere fluens, donec evacuetur, expenditur. Huic tis illius divina tribuerunt, ubi aeris salubritas cum pinguis arvi fecunditate consentiens herbas producit dulcissima qualitate conditas, quarum pastu vaccarum turba saginata lac tanta salubritate conficit, ut quibus medicorum tot consilia nesciunt prodesse, solus videatur potus ille praestare, reddens pristino ordini resolutam passionibus vim naturae. replet membra vacuata, vires effetas instau
Abbreviated transcription (Latin):
ut ura possitis redd̾e ferata. Excludite scis¬
simi int̾ mmundos sp̃c implacabiles uitioꝵ
furores. uiolentiã tẽꝑare. auantiã depei¬
rem miqͥtatis efficacit̾ uiricitis: s eꝰ ꝑsua¬
siones de humanis cordib auferatis. Ep̃c
doceat. ne udex possit inuenire qd̾ puni¬
at. Administratio uob̾ innocentie data
ẽ.Nam si p̃dicatio ur̃a ñ desinat. neccẽe ẽ
ut penał actio conqͥescat. Et iõ dignita¬
tom meã in om̃i uob parte cõmendo. qͣ¬
minꝰ in humana potestate p̃sumimꝰ. fã¬
miliatit̾ etiã mͥ suadete qd̾ uistũ ẽ. ñ sum
cailidꝰ abiurator. qd̾ gn̾alit̾ debeo. inco
affectuoso fine concludo. ut inmentem
uiãm dultiora remaneãt. qr bñ sͭ anim̾
entiam ꝑcarꝵ uariosusus longa etate p¬
ium᷑. Nam si maduocatiomis stidos
cie claritare fulsistis: quid nc̃ ꝓuetis
cousilia nĩa facietis: Crescito. q mnus¬

Expanded text:
ut jura possitis reddere feriata. Excludite, sanctisut jura possitis reddere feriata. Excludite, sanctissimi, inter immundos spiritus implacabiles vitiorum furores, violentiam temperate, avaritiam depelrem iniquitatis efficaciter vincitis, si eius persuasiones de humanis cordibus auferatis. Episcopus doceat, ne iudex possit invenire quod puniat. administratio vobis innocentiae data est. nam si praedicatio vestra non desinat, necesse est ut poenalis actio conquiescat. et ideo dignitatem meam in omni vobis parte commendo, quminus in humana potestate praesumimus. Familiariter etiam mihi suadete quod iustum est. non sum callidus abiurator: quod generaliter debeo, incoaaffectuoso fine concludo, ut in mentem vestram dulciora remaneant, quia bene sibi animus sarum varios usus longa aetate probavimus. nam si in advocationis studio iustitiae claritate fulsistis, quid nunc provecti ad consilia nostra facietis? crescit en
Abbreviated transcription (Latin):
dałt obscurꝰ. Dignitatẽ consciẽtie dones
at in offensum iudicẽ: ne dampneter
sta uitia reddant᷑ abientia. amorẽ stiu
eribuat. ut pectandi ambitũ miserat
turosa et ꝓhabai petitione uos dep̾core
ut anicto ieuimo dño supplicets. u
uitã pͥncipũ nrõꝵ florenti regno ꝑten¬
datet ostes rei .p. defenor iniminuat.
donec qiueta tempora. et adiaute sat
or̃o. estote cta eos qͦs testinam̃ acconur
ꝗ nescim̃ nob̾ ñ debet imputari. ac¬
eoꝵ testimonia ur̃ã ꝓseqnͣtur. ut aut lau¬
datus gratiã. aut accusatꝰ ap̃ nos inuenire
possit offensam. Neq.N. nob̾ ĩ pytare po¬
terũt si delinqunt. qñ ñiubent᷑ male
dare. ut ꝑꝑã cogant᷑ acciꝑe: orphanis ui¬
diusꝙ contͣ seuos impetꝰ cło placita p̃state
solatia. ita tñ ue qd̾ accidit ꝑ nimiã pie¬
tatẽ. dum misis subuenire q̃ritis: locum
legib auferatis. Nam si aliqͥd offendit
forte districtũ. talia date cunctis monita.

Expanded text:
datur obscursus? dignitatem conscientiae donet, at inoffensum iudicem, ne damnet err ut infausta vitia reddantur absentia. amorem suum tribuat, ut peccandi ambitum miseratus tuosa et probabili petitione vos deprecor, ut indicto ieiunio domino supplicetis, qui vitam principum nostrorum florenti regno protendat, hostes rei publicae defensor imminuat, donet quieta tempora et ad laudem sui oratio, estote circa eos quos destinamus attenti. quod nescimus, nobis non debet imputari. aceorum testimonia vestra prosequantur, ut aut laudatus gratiam aut accusatus apud nos invenire possit offensam. neque enim nobis imputare poterunt, si delinquunt, quando non iubentur male dare, ut perperam cogantur accipere. Orfanis viduisque contra saevos impetus deo placita prasolatia: ita tamen, ne quod accidit per nimiam pietatem dum miseris subvenire quaeritis, locum legibus auferatis. Nam si aliquid offendit forte districtum, talia date cunctis monita,
Abbreviated transcription (Latin):
enati aos plus ment̾. urts ornata
pps. laudes debet nr̃oꝵ pͥncipũ ꝑsonare.
quas bõ nationis ext̃e se mętur audise.
Nam iuste se illic extollit letitia ppłaris.
q̃ dominos cognoscit᷑ habere uictores. eͣ¬
pp̃ impendendum ẽ. qͥcqͥd fides. qͥcqiud
magna pot̾ eribe cauteia. q uluo u̾e¬

Expanded text:
aliquid plus merentur. urbs ornata populis laudes debet nostrorum principum personare, quas homo nationis exterae se miretur audisse. nam iuste se illic extollit laetitia popularis, quae dominos cognoscitur habere victores. Quapropter impendendum est, quicquid fides, quicquid magna potest exhibere cautela, qu
Abbreviated transcription (Latin):
gem mat̾nꝰ. cui ⁊̃ iuire pͥncips seriure
debiiset extͣnẽ. hanc .N. dignissime
oiã regna uen̾ant᷑. ꝗͣ uid̾e reu̾entia est.
loqũtem audire miraculũ. Qua. ⁊ lm
gua ñ ꝓbat᷑ eẽ doctisima: Attice facun¬
die elaritate diserta ẽ. romani eloqͥi põ¬
pa resplendet: natiui sermonis ub̾tate
głatur. Excellit cunctos in ꝓsꝑis. cum
sit eqͣlit̾ ubiꝙ mirabił. Nam siu̾nacu¬
lum linguã bñ nosse p̃dentis ẽ. quid
De tali sapiẽtia potͥit estimari. q̃ tot geña
eloqͥi in offensa ex̃citatione custodit.
hinc uenit diũsis nationib necc̃ium
magnũꝙ p̃sidium. qd̾ apd̾ aures pru¬
dentissime domine nuitꝰ eger intͥprete.
Non .N. aut legat᷑ morã. aut intͥpei¬
lans alꝗͣ sustinet de mediatoris taroi¬
tate iacturã. qñ ut̾ꝙ et genunis u̾bis
audit᷑. et ꝑabͥotica responsione cõponi¬
tur. Iungit᷑ bis reb qͣi diatema eximi¬
um inp̃tiabił notitia litt̾aꝵ ꝑ qͣdum

Expanded text:
 maternus, cui etiam iure princeps servire debuisset extraneus. Hanc enim dignissime omnia regna venerantur, quam videre reverentia est, loquentem audire miraculum. qua enim lingua non probatur esse doctissima? Atticae facundiae claritate diserta est: Romani eloquii pompa resplendet: nativi sermonis ubertate gloriatur: excellit cunctos in propriis, cum sit aequaliter ubique mirabilis. nam si vernaculam linguam bene nosse prudentis est, quid de tali sapientia poterit aestimari, quae tot genera eloquii inoffensa exercitatione custodit? Hinc venit diversis nationibus necessarium magnumque praesidium, quod apud aures prudentissimae dominae nullus eget interprete. non enim aut legatus moram aut interpellans aliquam sustinet de mediatoris tarditate iacturam, quando uterque et genuinis verbis auditur et patriotica responsione componitur. iungitur his rebus quasi diadema eximium inpretiabilis notitia litterarum, per
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾mitenda diiũdico. ne gemꝰ sqͥ tiꝰ
pͥncipis u̾ecundiam sustineat ꝑie¬
hinc dat᷑ intelligi. qũ pacẽ comtili
sus. ꝗͣ aliis concede noluit exantͥ d
dit᷑ qd̾ tantis nos legationib taru¬
ro reqͥsit᷑ ornauit. et singulanse
potentia ut italicos dños eng̃t
uerentiã eoi culminis inclinauit. franci
etã tot barbaroꝵ uictoriis p̾potentes. ꝙͣ
ingenti expeditione turbati sunt: laceᷤ¬
siti metuert̃ c̃ nr̃is mire c̃tamen: qͥ p̃cipi¬
us saltib p̃lia semꝑ gentib intulerunt:
S ꝙͣuis suꝑba natio declinau̾it conflic
tum: uitare tñ ꝓpͥi regis nequiuit inte¬
nrc̃i. Nam theodoricꝰ ille diu potenti
nomine głatus in triumphũ pͥncipũ
buit. ordinatione credo diuina:. ne nos
aut affiniuiti bella polluerent. autiͦte¬

Expanded text:
ttenda diiudico, ne genius socialis principis verecundiam sustineat perdithinc datur intellegi, quando pacem contulit laesus, quam aliis concedere noluit exoratus. additur quod tantis nos legationibus tam raro requisitus ornavit et singularis illa potentia, ut Italicos dominos erigeret, reverentiam Eoi culminis inclinavit. Franci etiam, tot barbarorum victoriis praepotentes, quam ingenti expeditione turbati sunt? lacessiti metuerunt cum nostris inire certamen qui praecipiti saltu proelia semper gentibus intulerunt. sed quamvis superba natio tum, vitare tamen proprii regis nequivit interitum. Nam Theodoricus ille diu potenti nomine gloriatus in triumphum 174 princbuit: ordinatione, credo, divina, ne nos aut affinium bella polluerent, aut
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ ꝓpͥetate clistinctꝰ. Senil iuit
alt̾cator suauis. m̃suratꝰ eloquens
neccĩtates publicas elegant᷑ imples
ad fauorabilẽ oppinionẽ suo poni
bore ꝑduxit. alioqͥn tantis cãꝵ ne¬

Expanded text:
oprietate distinctus, senilis iuvenis, altercator suavis, mensuratus eloquens: qui necessitates publicas eleganter implendo ad favorabilem opinionem suo potius labore perduxit. alioquin tantis ca
Abbreviated transcription (Latin):
fuit magnitudini ur̃e redde salutationĩ
affectũ. qñ honori ur̃o et sapiẽtie debe¬
tur ut uob̾t̃ collocutionis grã ꝑfruam̃.
Sꝑamꝰ at̃ ab excetientia ur̃a. ut moram
ñ debeant sustin̾e qͦs nos sub cesitate per¬
spicitis destinasse. qͣtinꝰ uĩis benesicũs ue¬
stris applicemꝰ: si eos remota tarditate per¬
refationis auxiliũ et con¬
actionũ. qñ alud oppitu¬
lat᷑ scͥptori. qd̾ potuit ĩ¬
pedire cogitanti. Q̃res et si laudes ad¬
imit. dement̾ tñ ueniã tͣctata concedit
qr ꝙ constat otiosos debere: nemo pot̾
occupatos exigere. Q ꝑp̃ ãministt᷑or am¬
batur. S uix nob̾ aliqͥd p̃stabit ad effec¬
tum ducta ꝓbatio: qñ et occupati fius¬
se credim̾. et male scribere minime de¬
buissẽ iudicani. Nam multo satꝰẽ uitõ¬
sa tenebris occͣrere. ꝙͣ culpanda p̃sump¬
ta in portunitate uulgare. um̃ hoc mͥ
obit̾e pot̾it otiosus.  si u̾bum iuꝑ¬
uida cełitate ꝑieci. si  sensum de me¬

Expanded text:
magnitudini vestrae reddere salutationis affectum, quando honori vestro et sapientiae debetur ut vobiscum collocutionis gratia perfruamur. Speramus autem ab excellentia vestra ut moram non debeant sustinere, quos nos sub celeritate prospicitis destinasse; quatenus vestris beneficiis applicemus, si eos remota tarditate perefationis auxilium ex conactionum, quando illud opitulatur scriptori, quod potuit impedire cogitanti. quae res etsi laudes adimit, clementer tamen veniam tractata concedit, quia quod constat otiosos debere, nemo potest oecupatos exigere. quapropter administrator amberatur. sed vix nobis aliquid praestabit ad effectum ducta probatio, quando et occupati fuisse credimur et male scribere minime debuisse iudicamur. Nam multo satius est vitiosa tenebris occulere quam culpanda praesumpta inportunitate vulgare. verum hoc mihi obicere poterit otiosus, si verbum improvida celeritate proieci. si sensum de me
Abbreviated transcription (Latin):
eeũ iõ nulitit. ut ꝑactis sudorib conqͥ¬
escat. st sõ ulli qui inculpabisr cornicu¬
lari ẽ ꝑsunatꝰ esfitio. septingentosso¬
usdos qͦs et longeua consetudo deputas¬
tia. ex̃ ilatione t̾cia sũ ambiguitateꝯ
trade qr ñ pot dubitare de p̃mio: quẽ
ũa pͥncipis cõmendat assertio. flefut
n. cursib secretarii pͥtoriani. uñ ei no¬
men ẽ cleriatũ. laudatis actionib co¬
ꝓbatꝰ: ed ininistrante canicłmn. Scͥp¬
fuꝰ inempti. qd̾ magnis p̃cus optaba¬
tur mplen. Gratisicati sumꝰ cui leges
fauerũt. negauimꝰ cui iusticia ñ ꝑmist.
Nemo tnstisextitit de uistoria sna. ꝙ
raliuis facultatib obtinuit: qñ ut sie¬
ret supior ñredemit. Nostis om̃e qs
uert̃. fum̾ nimir̃ ad nocendũ pͥuatt.
ad ꝑ̃standum uilices. distuctios
re. habetis ut solebatis dice castistas.
dicem: re limnq̃ uos integͥimostestrs

Expanded text:
genus ideo militat, ut peractis sudoribus conqugenus ideo militat, ut peractis sudoribus conquiescat. Et ideo illi qui inculpabiliter cornicularii est perfunctus officio, septingentos solidos, quos et longaeva consuetudo deputacia ex illatione tertia sine ambiguitate contrade: quia non potest dubitare de praemio, quem vera iudicis commendat assertio. praefuit enim cornibus secretarii praetoriani, unde ei nomen est derivatum, laudatis actionibus comprobatus: eo ministrante caliculum scripsimus inempti, quod magnis pretiis optabatur impleri: gratificati sumus, cui leges faverunt: negavimus, cui iustitia non promisit. Nemo tristis extitit de victoria sua, quia salvis facultatibus obtinuit, quando ut fieret superior, non redemit. nostis omne quoverunt. fuimus nimirum ad nocendum privati, ad praestandum iudices. districtio re. habetis, ut solebatis dicere, castissimum iudicem: relinquam vos integerrimos testes
Abbreviated transcription (Latin):
inc̃ta iua c̃ta militia ẽ. nͨ ht̃ qd̾ possit
metuere. qui ad lesignatũ tempus
in osfense meruit ꝑuenire. astra ũo¬
ip̃a ut astronomi uolunt. licet assidua
repetitione uolant᷑. cursus sui desinita
custodiant. Nequid eẽ ambiguũ. qd
fine ꝓpͥo tenet᷑ inclusum. Saturnus
annis .xxx. constituta sibi celi spatia
butã sibi regionẽ illustra:. Martis sid̾
ignea cesitate raptatũ. decẽ et octo m̃atꝰ
de putata sibi discurrit. Sol anni spatio
Rodiaci circsi signa p̃t̃ uolat. astrũ ue¬
neris m̃usib xu. spatia concessa tnͣscendit.
ri nob̾ uicinitate ꝓximior .xix. dieb ꝑa¬
git: qd̾ aun spatio solaixꝰ cc̃actꝰ impie¬
uit. Oito gͦ laboris finẽ mortales mue¬
niunt. qñ ut philosophi dñt. et ip̃a q̃
defic̾e neq̃unt nͥ c̃mundo: cursus sui
t̾minosrationabiłr acceꝑũt. Hac tũ ui¬
terueniẽte destantia. qd̾ illa opꝰ suum
sinunt. ut ad pͥncipẽ redeat. humanũ

Expanded text:
incerta vita certa militia est. Nec habet quod possit incerta vita certa militia est. Nec habet quod possit metuere, qui ad designatum tempus inoffense meruit pervenire. Astra ipsa, ut astronomi volunt, licet assidua repetitione volvantur, cursus sui definita custodiunt. Nequit esse ambiguum, quod fine proprio tenetur inclusum. Saturnus annis triginta constituta sibi coeli spatia ibutam sibi regionem illustrat. Martis sidus, ignea celeritate raptatum, decem et octo mensibus deputata sibi discurrit. Sol anni spatio Zodiaci circuli signa praetervolat. Astrum Veneris mensibus quindecim spatia concessa transcendit. ri nobis vicinitate proximior, triginta diebus peragit, quod anni spatio sol aureus circumactus impleverit. Merito ergo laboris finem mortales inveniunt: quando, ut philosophi dicunt, et ipsa quae deficere nequeunt nisi cum mundo cursus sui terminos rationabiliter acceperunt; hac tamen interveniente distantia, quod illa opus suum finiunt, ut ad principium redeant; humanum
Abbreviated transcription (Latin):
l. E pp ex pientia ma de illa ꝓuin¬
tia ex illatione t̾cia fiscalium tributoꝵ so¬
lidos. qͦs pͥncipi. augustoꝵ ꝑuida depu¬
tauit antiqͥtas: sñ aliqͣ deͥlatione ꝑsouĩt.
qͦs nou̾at t̾cie decime indictionis ratiõib
inputandos. S caue u̾nales moras. de¬
clina dampnosa fastidia. ut qui desid̾aᷤᷤ
similia consequi. exemplũ tibi ñ uidea¬
ris intulisse dispendii. Q pp̃ poscentẽ ra¬
tione summoueas. si te actionis tue qͣl¬
tate constringas. honorabiles quidem
acunetis habendi s̃ uet̾ani: s ab his maxi¬
me. qui militie labore detinent᷑. ⁊ gͦ p̃
tis. luccũ potꝰ sit seq̃ntis. A natholico
caucellario ꝓuntiales aranii senͣtor pp̃o.
ui laboriosas excubias. et offitia
magne sedulitatis muenit. ratio¬
nabilit̾ et temporis definita constituit.
ut qd erat sub uite t̾mino positũ. pre¬
miũ ñ haberet inc̾tum. Alioquin qͥs
suffic̾e semꝑ et spectare posset t̃ semor¬
talib lux ip̃a subduc̾ẽt: Qua de rest

Expanded text:
 experientia tua de illa provincia ex illatione tertia fiscalium tributorum solidos, quos principi Augustorum provida deputavit antiquitas, sine aliqua dilatione persolvat, quos noveris tertiae decimae indictionis rationibus imputandos. sed cave venales moras: declina damnosa fastidia, ut qui desideras similia consequi, exemplum tibi non videaris intulisse dispendii. qua enim poscentem ratione summoveas, si te actionis tuae qualitate constringas? honorabiles quidem a cunctis habendi sunt veterani, sed ab his maxime, qui militiae labore detinentur. tibi erris lucrum potius fit sequentis. XXXVI. ANATOLICO CANCELLARIO PROVINCIAE SAMNII Sui laboriosas excubias et officia magnae sedulitatis invenit, rationabiliter et temporis definita constituit, ut quod erat sub vitae termino positum praemium, non haberet incertum. alioquin quis sufficere semper et expectare posset, cum se mortalibus lux i
Abbreviated transcription (Latin):
potib os non aꝑiunt ad loq̃ncłũ:
neq qui ministrant. neq quibus
ministratur: s nutib omnib mi¬
nistrantib p̾cipiunt. Hanc consie¬
tudinẽ ꝓ mandato a priorib ai¬
pientes: & uelut legem hanc cum
sollicitudine obseruantes: & qͥ hanc
uolau̾int. tanqͣm maxima tnsgre¬

Expanded text:
potibus os non aperiunt ad loquendum, neque qui ministrant, neque quibus ministratur; sed nutibus omnibus ministrantibus praecipiunt: hanc consuetudinem pro mandato a prioribus accipientes, et velut legem hanc cum sollicitudine observantes; et qui 491 hanc violaverit, tanquam maxima transgre
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝑ iniuriam uindicet᷑. Pret̾ea con¬
uentionib se gͣuari oĩmodis ingemisct̃.
ut ad iudiciũ ducendi pene tanta uidean¬
tur amitt̾e. qnͣta uix ꝓbant᷑ ad dict dis¬
pendia sustin̾e. uocatio.N. uidicis: spes
iusticie debet ẽẽ ñ multa. Nã ip̃e iuste de¬
decreta pulsatos: tm̃ cõmodi ꝑcipiat exe¬
cutor. qnͣtum głiosus domnꝰ auuꝰ nr̃ pro
honorib ꝑsonaꝵ deb̾e saxones acciꝑe.
ex p̃ssa qnͣtitate constituit. ꝯmodum
debet ẽẽ c̃ mͦ. nã si mensurã eqͣlitatis ex¬
cesserit. uim sui nõis ñ habebit. Siu̾o
tua iussione ꝯuentio destinat᷑. dũ taxat
in uł causis atq ꝑsonis. uͥ te misc̾i edicꝰ¬
ta uoluert̃. mediam portionẽ executor
accipiat. ꝙͣ de p̃ceptis regiis sum̾e po¬
tuisset. qr ñ pot̾ conuenire iusticie. ut
tm̃ a te direto tribuat̃. qnͣtũ ꝓreu̾ẽta¬
mi constituti tem̾ator extit̾io. in qͣdru¬
plum iubem ablata restitui. ut qd̾ de¬
lectatione cupiditatis amittit᷑. asꝑita¬

Expanded text:
mine per iniuriam vindicetur. Praeterea conventionibus se gravari omnimodis ingemiscunt, ut ad iudicium deducendi paene tanta videantur amittere, quanta vix probantur addicti dispendia sustinere. vocatio enim iudicis spes iustitiae debet esse, non multa. nam ipse iustedecreta pulsatos, tantum commodi percipiat exsecutor, quantum gloriosus domnus avus noster pro honoribus personarum debere sajones accipere, expressa quantitate, constituit. Commodum enim debet esse cum modo: nam si mensuram aequalitatis excesserit, vim sui nominis non habebit. Si vero tua iussione conventio destinatur dumtaxat in illis causis atque personis, ubi te misceri edicta voluerunt, mediam portionem exsecutor accipiat, quam de praeceptis regiis sumere potuisset, quia non potest convenire iustitiae, ut tantum a te directo tribuatur, quantum pro revmi constituti temerator extiterit, in quadruplum iubemus ablata restitui, ut, quod delectatione cupiditatis ammittitur, asperita
Abbreviated transcription (Latin):
implicet᷑. emolum̃tis careat uniu̾sis. qͥa
ile dignꝰ ẽ p̃mia consequi. qͥpar̾e cognos¬
aitur eqͥtati. Io.g. a nob̾ accipit. ne ab aliis
qrat: ꝯrm̃ dare. nobilitas ẽ. dona regalia
quis ꝑua sublimant. qr simul et m̾itoꝵ
ram̃ reꝑꝑisse credit᷑. qui pͥncipali mun̾e

Expanded text:
umentis careat universis: quia ille dignus est praemia consequi, qui parere cognoscitur aequitati. Ideo enim a nobis accipit, ne ab aliis quaerat. Nostrum dare, nobilitas est: dona regalia quamvis parva sublimant: quia simul et meritorum gratiam reperisse creditur, qui principali munere
Abbreviated transcription (Latin):
dum asserit. potior dũ cdecox̃it. qr tm̃
crescit ad p̃cia. qnͣta fu̾it sinc̃itate mũ¬
data. Origo quidẽ nobił. s de flamma
suscipit iũ coloris. ut magis crecdas iũm
nasci: cuꝰ similitudine iuiclet᷑ ornari.s
cũ auro tribuat splendidũ ruborẽ. ar¬
gento ꝯfert albissimã lucẽ. ut mirum
sit unam sub̾am tracłe: qd̾ de reb dis¬
similib possit aptari. ꝑinde quicqͥd
ad ex̃cendam huiꝰ artis ꝑitiam ꝑtinere¬

Expanded text:
dum arserit, potior dum decoxerit, quia tantum dum arserit, potior dum decoxerit, quia tantum crescit ad pretia, quanta fuerit sinceritate mundata. origo quidem nobilis, sed de flamma suscipit vim coloris, ut magis credas inde nasci, cuius similitudine videtur ornari. sed cum auro tribuat splendidum ruborem, argento confert albissimam lucem, ut mirum sit unam substantiam tradere, quod rebus dissimilibus possit aptari. proinde quicquid ad exercendam huius artis peritiam
Abbreviated transcription (Latin):
mumt. Intrant homines caligies ꝓfun¬
das iiuunt sñ suꝑis. exulant a sole. et dũ
sub t̾ris cõpendia quert̃: ñ nũqͣm lucis
gaudia terelinquunt. Est ił aliqnͣdo
riuna uia sua. et redit᷑ ꝓcurare neq̃unt.
qui pedib suis semitas oꝑosis manib
effecerunt. S quib cautior arsuita fe¬
litior ẽ: intnͣt egentes. ex aunt opulenti.
sñ furto diuitias rapiũt. optatis thesau¬
ris sñ inuidia ꝑfruunt᷑. et soli sũt homi¬
num. qui absq ulla nundinatione p̃¬
tia uident᷑ adquirẽ. Mox .N. ut suꝑne
luci su̾int restituti. minuta cͦẜ gͣuiora dĩ¬
cernentib aquis a genitͥte t̾ra seꝑant.
ac fictilib recondita uasa fornace deco¬
quunt. donec soluant᷑ utilit̾ in liqͦrem.
riuosq de flamma uenientes tanto ig¬
ne depurgant. quousꝙ pulchritudinẽ
sui ꝓdant. qm t̾rena iuscera ne cuꝑen¬
tur absconderant. Uincit᷑ natura. dũ
eum meliorat industra. Pulchriorem

Expanded text:
mum. Intrant homines caligines profunmum. Intrant homines caligines profundas, vivunt sine superis, exulant a sole et, dum sub terris compendia quaerunt, nonnunquam lucis gaudia derelinquunt. est illis aliquando ruina via sua et reditus procurare nequeunt, qui pedibus suis semitas operosis manibus effecerunt. sed quibus cautior ars, vita felicior est, intrant egentes, exeunt opulenti: sine furto divitias rapiunt, optatis thesauris sine invidia perfruuntur et soli sunt hominum qui absque ulla nundinatione pretia videantur adquirere. mox enim ut supernae luci fuerint restituti, minuta quaeque graviora discernentibus aquis a genetrice terra separant ac fictilibus recondita vasta fornace decoquunt, donec solvantur utiliter in liquorem, rivosque de flamma venientes tanto igne depurgant, quousque pulchritudinem sui prodant, quam terrena viscera, ne cuperentur, absconderant. Vincitur natura, dum eam meliorat industria. pulchrior est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is exiguus adeo diu̾sos exigit
fructus. ut aurũ argentũꝙ solita com
Italia diues inferat nob̃ et aureos fructꝰ.
tiplici fecunditate lassari. si ip̃a mag̾ p̃¬
tia in ea potuerunt iueniri: frum̃ta
nob̾ usualit̾ natura industria suffra¬
gante concedit. passim se uina ꝑfun¬
dunt. metallũ raro ꝑditur. ut studio¬
sius expetatur. Q ꝓp̃ ad massã uiris ñri¬
iusticianã. in brutioꝵ ꝓuintiã ꝯstitutã.
magnitudinẽ tuã iubemꝰ cartẽrium
destinare. et si ut ab artifice haꝵ rerũ
theodoro dr᷑. memoratis reb t̾ra fecun¬
da ẽ. officinis sollempnit̾ institutis. mõ¬
tium uiscera ꝑ quirant᷑. Intͤtur bene¬
fitio artis inpenetrale telluris. et ueld̾
in thesauris suis natura locuplȩx inqͥra¬
tur. Caũnis.N. ingeniosa p̃sumptõ¬
ne reuolutis. talpinũ animal imitan¬
tes itin̾a fodiunt: que nullis añ patue¬
runt. Sic̃ ambitio nil relinquid abscondi¬
tum. nͨ ubi inc̾clum sustin̾e possit extre¬

Expanded text:
omnis assiduus adeo diversos exigit fructus, ut aurum argentumque solita commItalia dives inferat nobis et aureos fructus.tiplici fecunditate lassari, si ipsa magis pretia in ea potuerint inveniri? Frumenta vobis usualiter natura, industria suffragante, concedit; passim se vina profundunt; metallum raro proditur, ut studiosius expetatur. Quapropter ad massam juris Rusticianam in Bruttiorum provincia constitutam magnitudinem tuam iubemus chartarium destinare et si, ut ab artifice harum rerum Theodoro dicitur, memoratis rebus terra fecunda est, officinis sollemniter institutis montium viscera perquirantur: intretur beneficio artis in penetrale telluris et velut in thesauris suis natura locuples inquiratur. cameris enim ingeniosa praesumptione revolutis, talpinum animal imitantes, itinera fodiunt quae nullis ante patuerunt. sic ambitio nil relinquit absconditum nec ubi interdum sustinere possit extre
Abbreviated transcription (Latin):
bau̾it eẽ cõpletã: ab oĩ inqͥetudine cõ¬
picisoꝵ designata p̾dia lib̾ent᷑. qr ula ma¬
gis debent eligi: qͣ sñ suspitione damp¬
ni libenti animo ꝑbant᷑ offerri. Grata
it. nob̾ẽ. sñ instantia cõpulsoris exactõ.
et hoc deuotũ fac̾e. qd̾ uix pot̾at actꝰ im¬
plere: Atq utinã possessor ultͦneꝰ.⁊ nos
.h. imminentẽ necc̃ium facit: qui sollẽ

Expanded text:
robaverit esse completam, ab omni inquietudine comrobaverit esse completam, ab omni inquietudine compulsorum designata praedia liberentur: quia illa magis debent eligi, quae sine suspicione damni libenti animo probantur offerri. Grata enim nobis est sine instantia compulsoris exactio; et hoc devotum facere, quod vix poterat coactus implere. Atque utinam possessor ultroneus et nenim imminentem necessarium facit, qui solemni
Abbreviated transcription (Latin):
es nulla dampna sentire. Nam sic acci¬
pitur ab uno. ut ꝑire ñ possit abalt̾o.
donat᷑ sñ dispendio. cedit̾ sñ imminutio¬
qe. et nom̃ hõ munificentie. qd̾ iura do¬
mini nescit exire. Q pp̃ ille cãꝵ suaꝵ fiscũ.
milla ꝑuintia constitutaꝵ. q̃s breuis ib̾t̾
scriptis eloqͥt᷑: exactoꝵ sugõit enormita¬
te uexari. desid̾ans sũ aliqͣ imnunutione
publice utilitatis inferre se deb̾e nr̃is ar¬
chariis debitã functionẽ. Quod nos qui
nulloꝵ dampnis stud̾e̾ cognoscim᷑. dum¬
mͦ fisco cõpetentia rationabili satisfacti¬
one soluant᷑ libent̾ annuimꝰ: qr hoc ẽ
bona desid̾ia suspend̾e: qd̾ illicita ꝑpetͣre.
noscit. ab illa indictione p̃dc̃is casis exac¬
tionẽ facies sub hac ꝯditione remou̾i. ut
si intͣ illas kalendas summa q̃ competit
ũ fu̾it archario ꝑsoluta: intͣ ꝑuintiam
sollempnis exastio ꝑagat᷑. Minꝰ ne si¬
sitẽ sue ꝓmissionis archarioꝵ a pocis ꝑ

Expanded text:
es nulla damna sentire. nam sic accipitur ab uno, ut perire non possit ab altero: donatur sine dispendio: ceditur sine imminutione et nomen habet munificentiae quod iura domini nescit exire. Quapropter ille casarum suarum fiscum in illa provincia constitutarum, quas brevis subter conscriptus eloquitur, exactorum suggerit enormitate vexari. desiderans sine aliqua imminutione publicae utilitatis inferre se debere nostris arcariis debitam functionem. quod nos, qui nullorum damnis studere cognoscimur, dummodo fisco competentia rationabili satisfactione solvantur, libenter annuimus, quia hoc est bona desideria suspendere quod illicita perpetrare. noscit, ab illa indictione praedictis casis exactionem faciet sub hac conditione removeri; ut si intra illas calendas summa quae competit non fuerit arcario persoluta, intra provinciam solemnis exactio peragatur. Minusve fidem su
Abbreviated transcription (Latin):
tas et iure nuditate dampnat᷑. Siͥ
state despecta. ad concubine elegͥte
rit. excepta pena sanguinis. mates
subraceat ultioni. ut illã patiat᷑ at
cat. Sola .ei. honesta m̃toe
aucra de legib. In allegationẽ iustisue
argitatis iliam districtionẽ uolumꝰ cͦto
in. ꝗͣ ꝑ u̾itate sollicita legał sanx̃ antiqͥ¬
as. Sic.N. ut ip̃a testat᷑. et fraudi ñ pa¬
tebit occasio: et u̾itati maior trescit auc¬
oritas. alioqui nulli p̃cipimꝰ uidi fir-¬
mũ. qd̾ ip̃e conditor ũ implendo q̃ legeᷤᷤ
uira p̃cipiunt. fecit inc̃tum. Malefi¬
tos ꝙͦ. uł eos qui ab eoꝵ nefaris artib ali¬
quid c̾did̾int expetendũ. legũ seu̾itas
inseqͣtur. qr impiũ ẽ nos illis eẽ remis¬
sos. quos celestis pietas ñ patit᷑ inpuni¬
ps. Quał .i. fatuitas ẽ. creatorẽ uite re¬
linquere. ⁊ sequi potiꝰ mortis auctorẽ:

Expanded text:
tas, et iure nuditate damnatur. Si qstate despecta ad concubinae elegerit venerit, excepta poena sanguinis matronali subiaceat ultioni, ut illam patiatur iucat: sola enim honesta merito cupit lucra. de legibus in allegationem iustissimae largitatis illam districtionem volumus custoanxit antiquitas. Sic enim, ut ipsa testatur, et fraudi non patebit occasio, et veritati major crescit auctoritas. Alioqui nulli praecipimus videri firmum, quod ipse conditor, non implendo quae leges vel jura praecipiunt, fecit incertum. 9. Maleficos quoque, vel eos qui ab eorum nefariis artibus aliquid crediderint expetendum, legum severitas insequatur: quia impium est nos illis esse remissos, quos coelestis pietas non patitur impunitos. Qualis enim fatuitas est, Creatorem vitae relinquere, et sequi potius mortis auctore
Abbreviated transcription (Latin):
olutos eẽ claru̾it. int̾cessionib sup̃cdicꝰ¬
ctis eos iam a metu lib̾os ẽẽ censem᷑. Si
Pinnocentes se torm̃ta sustinuisse confi¬
unt. damꝰ q̃reł eoꝵ lib̾am uocẽ. ut iustĩ
iegib undicent. qd̃ iniquis ausib ꝑtu¬
serunt. qr nolum᷑ innocentes a iuidicib
pͥmi. quos ad eoꝵ p̃sidia ꝯstat eleuari.
Reuocẽt nc̃ ad leticiã pͥstinã animos ro¬
mani. nͨ nob credant plac̾e posse. nͥ qui
ios eligũt modesta eqͣlitate tͣctare. Intel¬
igant patres nr̃os ꝓ sua qͥete laboriosa
subire ꝑicula. nos autẽ multis expenss̾
agͥs. ut ili debeãt garrula exultatione
gude̾. slam et siqͥd iniq̃. ł acerbe hacte¬
nus ꝑtulert̃. ñ credant a nr̃a mansuetu¬
ne negligendũ: qui nͨ nob̾ otia damꝰ.
tilli secura pace. ac tnͣqͥlia letitia ꝑfiu¬
ent᷑. cito sentiunt qr nos amare ñ pos¬
mꝰ. quos illẽ ꝓ suis excesiib horruert̃.
Iam quoꝵ grãm impetͣre poss̃. qui suis

Expanded text:
olutos esse claruit, intercessionibus supra dictis eos iam a metu liberos esse censemus. si vero innocentes se tormenta sustinuisse confidunt, damus querellis eorum liberam vocem, ut iustis legibus vindicent quod iniquis ausibus pertulerunt, quia nolumus innocentes a iudicibus deprimi, quos ad eorum praesidia constat elevari. Revocent nunc ad laetitiam pristinam animos Romani nec nobis credant placere posse nisi qui eos eligunt modesta aequalitate tractare. intellegant parentes nostros pro sua quiete laboriosa subire pericula, nos autem multis expensis agere, ut illi debeant garrula exultatione gaudere. Nam et si quid inique vel acerbe hactenus pertulerunt, non credant a nostra mansuetudine neglegendum, qui nec nobis otia damus, ut illi secura pace ac tranquilla laetitia perfruantur: cito sentiunt quia nos amare non possumus, quos illi pro suis excessibus horruerunt. nam quorum gratiam impetrare possunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
r decretali pena plectendi s̃: qui se ꝓhi¬
itis excessib miscuert̃. Qͥd .N. in aliis
hampnẽt. si ip̃i se in honesta ꝯtagione
dnmaculent : Sit etiã sub diuitibus
iuta mediocͥtas. a cedis temꝑet᷑ insa¬
a. Nlam p̃sumptio manuũ. acdꝰ
batur ẽẽ belloꝵ: maxime in eis quos
iutionis nr̃e munit auctoritas. Siqͥs
uẽ ꝯtͣ face oimꝑba p̃sumptione tẽp¬
uit. uolator nr̃e iussionis habeat᷑.
plari a subicto iudicib ordinariis in
na cã scd̾o ñ patim᷑. ne qd̾ ad remedi¬
m reꝑtũ ẽ uinocentis: asilũ quodãmͦ
ideat᷑ existere criminosis. Siquis uero
enta it᷑are tẽptau̾it: negotio pͥuat᷑
oselat. S ne pauca tangentes reli
caecam̃ noluise seruari oiã elica
tam nr̃a qmͣ domni aui nr̃i. q̃ sũt ue¬
nerabili delibatione firmata. et usu¬
alia iura publica sub om̃i censem᷑ distͥs¬
tionis robore custodiri: q̃ tanto munimi

Expanded text:
decretali poena plectendi sunt, qui se prohibitis excessibus miscuerunt. quid enim in aliis damnent, si ipsi se inhonesta contagione commaculent? sit etiam sub divitibus tuta mediocritas. A caedis temperetur insania. nam praesumptio manuum actus probatur esse bellorum, maxime in eis, quos tuitionis nostrae munit auctoritas. si quis autem contra facere improba praesumptione temptaverit, violator nostrae iussionis habeatur. Appellari a suspecto iudicibus ordinariis in una causa secundo non patimur, ne, quod ad remedium repertum est innocentis, asylum quodam modo videatur existere criminosis. si quis vero vetita iterare temptaverit, negotio privatus abscedat. Sed ne pauca tangentes reliqua credamur noluisse servari, omnia edicta tam nostra quam domni avi nostri, quae sunt venerabili deliberatione formata, et usualia iura publica sub omni censemus districtionis robore custodiri, quae tanto munimi
Abbreviated transcription (Latin):
ri publico pare neglexerit. uirib ꝙ p̃po¬
tens destinati officii spu̾it paucitatẽ. rela¬
tione iudicis nr̃is aurib notabił ingerat᷑.
ut indulta executione saionũ. ultionem
sentiat iugoris regii: qui obedire nolũ
cognitori. Et qr sũmis pͥncipib iurisꝯ
munione iuuendũ ẽ. siquis legũ ordine
p̃t̾misso nõie publico titulos p̃sũpsent.
ł p̃sumpsit affig̾e. in tm̃ possidenti fiat
obnoxiꝰ. qnͣtũ sanctio suꝑiꝰ memorata
testat᷑. Mito .N. et saculegii pena ꝑcel¬
lit᷑. qui iniqͦ ꝑuasionis pond̾e. ausus ẽ
maiestatẽ regii nominis ingͣuare. litisqͦ
expensas uiditio suꝑat᷑ ex soluat. qr hinc
dant᷑ fom̃ta detestabił iurgii. c̃ imꝓbi iũ

Expanded text:
ri publico parere neglexerit viribusque praepori publico parere neglexerit viribusque praepotens destinati officii spreverit paucitatem, relatione iudicis nostris auribus notabilis ingeratur, ut indulta executione saionum ultionem sentiat vigoris regii, qui oboedire noluit cognitori. Et quia summis principibus iuris communione vivendum est, si quis legum ordine praetermisso nomine publico titulos praesumpserit vel praesumpsit affigere, in tantum possidenti fiat obnoxius, quantum sanctio superius memorata testatur. merito enim et sacrilegii poena percellitur. qui iniquo pervasionis pondere ausus est maiestatem regii nominis ingravare. litis quoque expensas iudicio superatus exsolvat, quia hinc dantur fomenta detestabilis iurgii, cum i
Abbreviated transcription (Latin):
tione dampnamꝰ. statuentes ut sanctõ
diui ualẽtiniani adu̾sũ eos oi pessime
neglecta consurgat. qͥ p̃dia urbana uł
rustica despecto uirs ordine ꝑ se fuosq
p̃sumpsert̃ ex pulso possessore uiolent̾
intͣre. nec aliqͥd de eiꝰ districtione detesta¬
bili uolumꝰ tẽꝑatione mitigari. insuper
aodentes. ut siqͥs ingenuoꝵ ad satisfaciẽ¬
dum legi suꝑiꝰ definite idonẽ ñ habetur.
de portationis ꝓtinꝰ subraceat ultioni. qr
plus debuit cogitare iura publica. qui
se nou̾at alibi ñ posse sustinere uindis¬
tam. Iudices gͦ cõpetentes. aoqͦs potest
admissũ facinꝰ ꝑtin̾e. si iuasorẽ c̃pos¬
sint ammou̾e ꝑtulerint ten̾e p̃sump¬
ta. et ad empti cingłi honore pͥuent᷑.
et fisco nr̃o tiñsiant obnorii. quͣtũ pre¬
sumptor potuisset ad dici. in actoribus
tñ facinoris manentib constitutis. Qd siqͥs
in tantã raptatꝰ amentiã. tirannico spũ iu¬

Expanded text:
tione damnamus statuentes, ut sanctio tione damnamus statuentes, ut sanctio divi Valentiniani  adversum eos diu pessime neglecta consurgat, qui praedia urbana vel rustica despecto iuris ordine per se suosque praesumpserint expulso possessore violenter intrare. nec aliquid de eius districtione detestabili volumus temperatione mitigari, insuper addentes ut, si quis ingenuorum ad satisfaciendum legi superius definitae idoneus non habetur, deportationis protinus subiaceat ultioni, quia plus debuit cogitare iura publica, qui se noverat alibi non posse sustinere vindictam. iudices igitur competentes, ad quos potest admissum facinus pertinere, si invasorem, cum possint amovere, pertulerint tenere praesumpta, et adepti cinguli honore priventur et fisco nostro tantum fiant obnoxii, quantum praesumptor potuisset addici, in auctoribus tamen facinoris manentibus constitutis. quod si quis in tantam raptatus amentiam tyrannico spiritu iu