comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhibet uitam seruat: ut exquirendȩ
salutis congruum tempus inueniat.
Sepe enim quis aciborum se ingluuie
minime temperans. iam iamq poene
superantis luxuriȩ stimulis pręmit᷑
Qui huius pugnȩ metu territus dum
se per abstinentiam restringere nitit᷑:
inanis głȩ temptatione fatigatur. In quo
nimirum unum uitium nullatenus extin¬
guitur: nisi aliud nutriatur. Auȩ igit᷑
pestis ardentius inse quanda est nisi quȩ
periculosius premit: Tolerandum nan¬
q est ut per uirtutẽ abstinentiȩ interim
arrogantia contra uiuentem crescat: ne
eum per ingliuuem auita funditus luxu¬
ria extinguat. Hinc est quod paulus
cum uifirmum auditorem suum perpende¬
ret. aut praua ad huc uelle agere. aut
de actione recta humanȩ laudis retribu-¬
tione gaudere ait. Uis non timere pote¬
statem: Bonum fac : & habebis laudem
ex illa. Heq enim ideo agenda bona st̃
ut potestas huius mundi nulla timeatur.

Expanded text:
adhibet, vitam servat, ut exquirendae adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita funditus luxuria exstinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auditorem suum perpenderet, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Et rursum. Et peribit infirmus
in tua conscientiam eorum infirmam:
inxp̃m peccatis. Hinc est quod moises
cum diceret non maledices surdo : pro¬
tinus adiunxit. Hec coram ceco pones
offendiculum. Surdo quippe maledi¬
cere est: absenti ac non audienti de¬
rogare. Coram ceco uero offendiculum
ponere est: discretam quidam rem age¬
re. sed tamen ei qui lumen discretionis
non habet scandali occasionem prȩbe
re. Ded quia plerunq dum duum
uitiorum languor irruit. hoc lȩnius
illud fortasse grauius prȩmit : ei ni-¬
mirum uitio rectius sub celeritate sub¬
uenitur. per quod festinȩ ad uteritũ
tenditur. Et si hoc auicina morte res¬
tringi non potest. nisi illud etiam qđ
existit contrarium crescat: tolerandũ
prȩdicatori est ut per exhortationẽ
suam artificioso moderamine unum
patiatur crescere quatinus possit ali¬
ud auicina morte retinere. Quod
cum agit : non morbum exaggerat.
sed uulnerati sui cui medicamentum

Expanded text:
mis . Et rursus: Et peribit infirmus mis . Et rursus: Et peribit infirmus in tua conscientiin Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praeber. Sed quia plerumque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum
Abbreviated transcription (Latin):
uenta non fuerant: moritura reliqua
etiam quȩ erant gesta prȩdicebat.
Si enu quod mortuum in nobis est adui¬
tam non accenditur: hoc etiam extingui¬
tur. quod quasi ad huc uiuum tenetur.
Admonendi sunt ut perpendant. quod
tolerabilius esse potuisset recti uiam non
arripere: quam arrepta post tergum redi¬
re. Nisi enim retro respicer&: erga coep¬
tum studium nullo torpore langueret.
Cum uero praua estimatio inquantum si¬
ne percato ualet ab intuentium mente
non tergitur: cunctis mala creclentib
per exemplum culpa propinatur. Unde
& plerunq contingit. ut qui neglegent
de se mala opinari permittunt᷑ : per se¬
met ipsos quidem nulla iniqua faciant.
sed tamen per eos qui se imitati fuerint
multiplicius delinquant. Hinc est qđ
paulus immunda quȩdam sine polluti¬
one comedentibus. sed imperfectis tẽp¬
tationis scandalum sua hac comestione
mouentibus dicit. Uuadete. ne forte
hȩc licentia ur̃a offendiculum fiat infir¬

Expanded text:
venta non fuerant, moritura reliqua venta non fuerant, moritura reliqua etiam quae erant gesta praedicebat. Si enim quod mortuum in nobis est ad vitam non accenditur, hoc etiam exstinguitur, quod quasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent.Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant; sed tamen per eos qui se imitati fuerint, multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus immunda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comestione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infir
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum proposita non perficiunt :
etiam quȩ fueratt coepta conuellunt.
Si enu quod uidetur gerendum sollici¬
ta intentione non icrescit: etiam qđ¬
fuerat benegestum de crescit. In hoc quip¬
pe mundo humana anima quasi more
nauis est contra ictum fluminis conscen.¬
dentis. Uno in loco nequaquam stare
permittitur. quia adima relabitur. nisi
ad summa conetur. Siergo inchoata bo-¬
na fortis operantis manus ad perfectionẽ
non subleuat: ipsa operandi remissio
contra id quod operatum est pugnat.
Hinc est enim quod persalomonem dicit᷑.
Qui mollis & dissolutus est inoꝑe suo: fr̃
est sua opera dissipantis. Quia uidelic&
qui cepta bona districte non exequitur:
dissolutione neglegentiȩ manum destr¬
uentis imitatur. Huic sardis eccłȩ ab an-¬
gło dicitur. Esto iuigilans. & confirma
cȩtera quȩ moritura erant. Hon enimi
inuenio opera tua plena coram dõ meo.
Quia igitur plena coram dõ eius opera in¬

Expanded text:
quia dum proposita non perficiunt, quia dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam qfuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio opera tua plena coram Deo meo . Quia igitur plena coram Deo ejus opera in
Abbreviated transcription (Latin):
eorum innumerabiliter occupat. sic uitã
corporis sicut unum grauȩ inflictum
pec tori uulnus necant. Hinc uidelic&
scriptum est. Qui modica spernit. paula¬
tim decidit. Qui enim peccata minima
flere ac deuitare neglegit: astatu iusti¬
ciȩ non quidem repente: sed partibus
totus cadit. Admonendi sunt qui in mini¬
mis frequenter excedunt: ut sollicite
considerent. quia non nunquam in par¬
ua deterius quam inmaiori culpa pecca¬
tur. Maior enim quo citius quia sit cul¬
pa agnoscitur: eo etiam celerius emenda-¬
tur. Minor uero dum quasi nulla credi¬
tur: eo peuis quo & securius inusu retine.¬
tur. Unde fit plerunq ut mens assueta
malis leuibus nec grauia perhorrescat.
atq ad quandam auc toritatẽ nequiciȩ
per culpas nutrita perueniat. Ut tanto
inmaioribus contempnat pertimescere:
quanto inminimis didicit non timendo
peccare. At contra admonendi sunt
qui inchoata bona minme consũmant:
ut cauta cir cumspettione considerent

Expanded text:
eorum innumerabiliter occupat, sic vitam eorum innumerabiliter occupat, sic vitam corporis sicut unum grave inflictum 92 pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit, paulatim decidit . Qui enim peccata minima flere ac devitare negligit, a statu justitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in majori culpa peccatur. Major enim quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi squi inchoata bona minime consummant, ut cauta circumspectione considerent
Abbreviated transcription (Latin):
uincula deliberationis ligant. Citius
fortasse delicta poenitendo abluerent.
si in his sola precipitatione cecidissent.
Nam tarclius peccatum soluitur: quod & ꝑ
consilium solidatur. Nisi enim mens om̃i no¬
do eterna despiceret: inculpa ex iudicio
nonperiret. hoc ergo prȩcipitatione. lapsis
per consilium pereuntes differunt. quod
cum astatu iusticiȩ peccando concidunt
Aliter admonendi sunt qui licet minima
crebro tamen illicita faciunt: atq aliter
qui se aparius custodiunt. sed aliquando
ingrauibus demerguntur. Admonendi¬
sunt. qui quamius iuminimis tamen fre¬
quenter excedunt: ut ne quaquam con¬
siderent qualia sed quanta comnuttunt.
F acta enim sua si despiciunt timere od̾m
pensant. Aebent formidare cum nume¬
rant. Altos quippe gurgites fluminum:
paruȩ sed innumerȩ replent guttȩ plu¬
uiarum. Et hoc agit sentina latenter
crescens: quod patenter procella seuiens.
Et minuta sunt quȩ erumpunt in menbris
per scabiem uulnera: sed cum multitlido

Expanded text:
iberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes differunt, quod cum hi a statu justitiae peccando concidunt,aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; alitesunt qui quamvis in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulnera, sed cum multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tur : quod orbati patris dolori cõpa¬
ratur. Et tamen plerunq quanta
tribuunt pensant. quanta autẽ
rapiunt considerare dissimulant.
Quasi mercedem numerant: & perpen¬
dere culpas recusant. Audiatit itaq
quod scriptum est. Qui mercedes con¬
gregauit : misit eas insacculum ꝑtusũ.
In sacculo quippe pertuso uidetur quan-¬
do perunia mittitur: sed quando amit¬
titur non uidetur. Qui ergo quanta
largiuntur aspiciunt. sed quanta rapi¬
unt non perpendunt : inpertuso sac¬
culo mertedes mittunt. quia profec to
has inspem suȩ fiduciȩ intuentes con¬
gerunt. sed non intuentes perdunt.
Ad monendi sunt dissidentes: ut noue¬
ruit quod tam du nullum boni oꝑis
dõ sacrificium immolant: quam diu
aproximorũ caritate discordant.
S criptum nanq est. Si offers munus tuũ
ad altare. & ibi recordatus fueris quia
fr̃ tuus habet aliquid aduersũ te:
relinq ibi munus tuum ante altare &

Expanded text:
tur, quod orbati patris dolori compatur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittitur; sed quando amittitur, non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quantum rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt.Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. Scriptum namque est: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque i
Abbreviated transcription (Latin):
quando nimirum didicerunt. ut bonũ
miscłiȩ per interiectã rapinȩ. ne quici¬
am non confundant. Uiolenter enĩ
exqui runt : quȩ misericorditer largi¬
antur. Sed aliud est propeccatis mise¬
ricorliam facere : aliud pro misccł̃ia
non proficit. quȩ per uirus pestiferȩ.
radicis amarescit. Hinc est enim quod
ipsa etiam sacrificia perpropħam dñs
reprobat dicens. Ego dñs diligens uidi¬
cium: & odio habens rapinani in holo¬
causto. Hinc iterũ dicit. Hostiȩ impi¬
orum abominabiles. quia offeruntur
exscelere. Qui sepe quoq etiam incligen¬
tibus subtrahunt: quȩ dõ largiuntur.
S ed quanta eos animaduersione renuat.
per quendam sapientem dñs demonstrat
dicens. Qui offert sacrificium ex sub¬
stantia pauꝑis: quasi qui uic timat
filium inconspectu patris sui. Quid nan¬
q esse intolerabilius potest. quam mors
filii ante oculos patris : Hoc itaq sacri¬
ficium quanta ira aspiciatur ostendi.¬

Expanded text:
quando nimirum didicerunt ut bona quando nimirum didicerunt ut bona misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia non proficit quae per virus pestilerae radicis amarescit. Hinc est enim quod ipsa etiam sacrificia per prophetam Dominus reprobat, dicens: Ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
maluit. quia quod acõmuni dño tri¬
buit ur: iustum profecto est ut quiq
accipiunt. eo cõmuniter utantur.
Hinic etiam salomon ait. Qui iustus ẽ:
tribuit & non cessabit. At contra¬
sistunt: ne ualde munifici uideri appe¬
tant a. de boni specie deteriores fant
Hi aenim propria inclis crete tribuentes.
non solum ut iam supra diximus addim¬
patientiȩ murmurationem proruunt .
sed cogente se inopia usq ad auariera
de uoluuntur. Quid uero eorũ men¬
te infelicius. quibus de largitate. auari¬
cia nascitur: & peccatorũ seges quasi
exurtute seminatur : Prius itaq acbi¬
monendi sunt ut tenere sua rationabi¬
liter sciant: & tunc demum ut aliena
non ambiant. Si enim radyx culpe inn
ipsa effusione non exuritur: nunquam
per ramos exuberans auariciȩ spina sic¬
catur. Occasio ergo rapiendi sub trahit᷑.
sibene prius ius possidendi disponatur.
Tunc uero admoniti audiant. quo modo
quȩ habent misericorditer tribuant

Expanded text:
maluit; quia quod a communi Domino trimaluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus est, tribuet et non cessabit . sistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. Hi etenim propria indiscrete tribuentes, non solum ut supra jam diximus, ad impatientiae murmurationem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur. Quid ergo eorum mente infelicius, quibus de largitate nascitur avaritia, et peccatorum seges quasi ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer tribuant,
Abbreviated transcription (Latin):
ena rapere non de sistunt. Admo¬
nendi nanq sunt qui nec aliena ap¬
petunt nec sua largiuntur: ut solli¬
cite sciant quod ea de qua sumpti
sunt cunctis hominibus terra com¬
munis est. & iccirto alimenta quoq
om̃ibus communiter profert. Incas¬
ñim se ergo innocentes putant : qui
cominune. dĩ munus sibi priuatun uũmndi¬
cant. Qui cum accepta non tribuunt.
in proximorũ necẽ crassantur: quia
tot pene cotidie perimunt quot mori¬
entium pauperum apud se subsidia ab¬
scondunt. Nam cum quȩlibet necessari¬
a indigentibus minis tramus: sua illis
reddimus. non nr̃a largimur. Iusticiȩ
oꝑa implemus. Unde & ipsa ueritas cũ
de miscđia caute exlbenda loqueret᷑.
ait. At tendite. ne iusticiam ur̃am faci¬
atis coram hominibus. Cui sententie
etiam psalmista continens dicit. Disꝑ¬
sit dedit pauperibus iusticia eius man&
inȩternum. Cum enim largitatem im¬
pensam pauperibus prȩmisisset: non
hanc uocare miscłiam sed iusticiam

Expanded text:
desistunt. Admonendi sunt qui nec aliena appetunt, nec sua largiuntur, ut sciant sollicite quod ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque omnibus communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur; justitiae opera implemus. Unde et ipsa Veritas cum de misericordia caute exhibenda loqueretur, ait: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus . Cui quoque sententiae etiam Psalmista concinens dicit: Dispersit dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Cum enim largitatem impensam pauperibus praemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
mutent. Pigris itaq intimandũ est.
quod sepe dum opportune agere quȩ¬
possumus nolumus : paulo post cum
uolumus non ualemus. Ipsa quippe
desidia mentis. dum congruo feruore
non accenditur : abonorũ defiderio
funditus conualescente: furtim torpore
mactatur. Unde apte per salononẽ
dicitur. Pigredo ĩnittit soporem. Piger
enim recꝰte sentiendo quasi uigilat.
quamuis nil oꝑando torpescat. Secd
pigredo soporem ĩnuttere dicitur: quia
paulisper etiam recte sentiendi iugilan¬
tia amittitur. dum abene oꝑandistu¬
dio cessatur. Ubi recte subuingitur
Et anina dissoluta esuriet. Nam qui se
ad superiora stringendo non dirigit:
neglec tum se inferius per desideria ex¬
pandit. Et dum studiorũ sullimium
uigore non stringitur: cupiditatis infi-¬
mȩ fame sauciatur. Ut quo se ꝑdisci-¬
plinam ligare dissimulat : eo se esuriens
per uoluptatum desideria spargat.
Hinc rursum ab eodem salomone dicit᷑.

Expanded text:
mutent. Pigris itaque intimandum est mutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere qupossumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur:
Abbreviated transcription (Latin):
deerit. Hinc isaias ait. Cultus iusticiȩ
silentium. Uĩdelicet indicans. quia
mentis iusticia dosolatur: quando
abumoderata locutione non parcitur.
esse non refrenans linguam suam secl
seducens corsuum : huius uana est re¬
ligio. Hinc rursus ait. Sit om̃is homo
uelox ad audiendum. tardus autẽ ad
loquendũ. Huic iterũ ium linguȩ dif
finiens ad iungit. Inquietum malum
pletia ueneno mortifero. Hinic per sem&¬
ipsam nos ueritas admonet dicens.
Om̃e uerbum otiosum quod locuti fuerut
homines: reddent rationem de eo indie
iudicii. Otiosum quippe uerbum est.
quod aut ratione iuste necessitatis.
aut intentione piȩ utilitatis caret.
Si ergo ratio deoͣso sermone exigitur:
pensemus quȩ poena multiloquiũ ma-¬
atq aliter prȩcipites. Illi nanq suaden¬
di sunt ne agenda bona dum differunt
amittant: isti uero admonendi sunt
ne dum bonorum tempus incaute festi¬
nando prȩueniunt eoruni merita ini¬

Expanded text:
ccatum . Hinc Isaias ait: Cultus justitiae ccatum . Hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando immoderata locutione non parcitur. esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. Hinc iterum linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo de otioso sermone ratio exigitur, pensemus quae poena multiloquium maatque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita im
Abbreviated transcription (Latin):
desidiosa mens in lapsum casus inpellit᷑:
dum otiosa cauere uerba neglegimꝰ.
acdnoxia peruenimus. Ut prius loqͥ
aliena libeat. postmodum detractionib
eorum uitam de quibus loquit᷑ mor¬
deat. ad extremum uero usq ad apertas
lingua contumelias erũpat. Hinic semi¬
nantur stimuli. oriuntur rixe. accen¬
cduntur faces odiorũ. pax extinguitur
cordium. Unde bene persalomonem
dicitur. Nui dimittit aquam: caput ẽ
uirgiorũ. Aquam quippe dimittere
est: linguam influxum eloquii relax¬
are. Quod contra inbona etiam par¬
te iterum dicitur. Aqua profunda uer¬
ba exore uiri. Qui ergo dimittit aꝗͦͣ
caput est uirgiorum: quia qui linguã
non refrenat. concordiam dissipat.
VUnde ediuerso scriptum est. Qui ini¬
ponit stulto silentium: iras mitigat.
Quia autem multiloquio quisq serui¬
ens. rec titudinem iusticiae tenere
ne quaquam possit : testatur propħa
qui ait. Uir linguosus non dirigitur
super terram. Hinc salomon iterum

Expanded text:
desidiosa mens in lapsum casus impellitur, desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc quoque Salomon iterum
Abbreviated transcription (Latin):
ugilant̃ aspiciant aquanto rectitudinus¬
statu depereant : dũ permultiplicia
uerba dilabuntur. Humana & enim
mens aquȩ more & circunclusa ad su¬
periora colligitur. quia illud repetit
unde descendit: & relaxata deperit.
quia se perinsima inutilit̾ spargit
extra se ducitur. Unde & redire inte¬
rius ad sui cognitionem non sufficit:
quia ꝑmultiloquium sparsa. asecre¬
to se uitime considerationis excludit.
N otam uero se insidiantis hostis uulne¬
ribus detegit : quia nulla munitione.
custodiȩ circuncludit. Unde scriptũ
est. Sicut urbs patens & absq muro¬
rum ambitu: ita uir qui non potest
inloquendo cohibere spm suum.
Quia enum murũ silentii non habet:
pat& inimici iaculis ciuitas mentis.
Et cum se per uerba extra semet ipsam
eicit.: apertam se aduersario ostendit.
Quam tanto ille sine labore suꝑat : qͣn-¬
to & ipsa quȩ uincitur. contra semet¬
ipsam permultiloquium pugnat.
Plerunq autẽ quia per quosdam gradus

Expanded text:
vigilanter inspiciant a quanto rectitudinvigilanter inspiciant a quanto rectitudinstatu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargitextra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus
Abbreviated transcription (Latin):
Tinguam & enim prȩmit. mentem ele¬
uat. Et cum suani nequiciam mimme
considerat: tanto apud se cunc tos libe¬
rius. quanto & secretius accusat.
Quod anobis totiens recedit : quociens
perprauas cogitationes defluit. Hinc
& enim psalmista ait. Cormeum dereliquit
me. Hinc ad semet ipsum rediens dicit.
Inuenit seruus tuus corsuum ut orar&
te. Cum ergo cogitatio ꝑcustodiam
restringitur: cor quod fugere con-¬
sueuit inuenitur. Plerunq autem
nimis taciti cũ non nulla iniusta pa¬
tiuntur : eo inacriorẽ dolorem prode¬
unt. quo ea quȩ sustinent non loquu¬
ntur. Nam si illatas molestias tranqiuil¬
le lingua dicerd: aconscientia dolor
emanar&. Uulnera enim clausa plus
cruciant. Nam cum putredo quȩ inte-¬
rius feruet eicitur. ad salutem dolor
aperitur. Scire igitur debent qui plus
quam expedit tacent: ne inter molesta
que tolerant. dum linguam tenent
ium doloris exaggerant. At contra ad-
monendi sunt multiloquio uacantes. ut

Expanded text:
Linguam etenim premit, mentem eleLinguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens dicit: Invenit servus tuus cor suum, ut oret te . Cum ergo cogitatio per custodiam restringitur, cor, quod fugere consuevit, invenitur. Plerumque autem nimis taciti, cum nonulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranqle lingua diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire igitur debent, qui plus quam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggmonendi sunt multiloquio vacantes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
compescunt. Quia & plerunq ȩgros
quos fortis pigmentorum potio cura¬
re non ualuit : ad salutem pristinã
tepens aqua reuocauit. Et non nul¬
la uulnera quȩ curari incisione ne¬
quęunt: fomentis olei sanantur.
Et durus ad amas incisionem ferri
non recipit: sed lȩni hircorum
sanguine mollescit. Aliter admo
multiloquio uacantes. In sinuari nan¬
q nimis tacitis debet. quia dum quȩ¬
dam uitia incaute fuguint. occulte
deterioribus implicantur. Nam sepe
linguã quia immoderatius frenant:
incorde grauius multiloquium tole-¬
rant. Ut eo plus cogitationes in men-¬
te ferueant: quo eas uiolenta custo¬
dia indiscreti silentii angustat
Quȩ plerunq tanto latius defluunt.
quanto se esse securius estimant.
quia foris areprehensoribus non ui-¬
dentur. Unde nunquam mens insuꝑ¬
biam extollitur. & quos loquentes au¬
dit. quasi infirmos despicit. Cumq
os corporis claudit : quantum se uitiis
superbiendo aperiat non agnoscit.

Expanded text:
compescunt; quia et plerumque aegros, compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine mollescit. CAPUT XIV  multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ sententiȩ proferendȩ sunt :
ut ad cognitionem sui considerata
cterua animaduersione reuocentur.
Audiant enim inse impletum esse quod
scriptum est. Si contuderis stlultum
inpila quasi tisanas feriente de suꝑ
At triusti eos. & renuerunt accipere
disciplinam. Hinc est quod dñs di-¬
cit. Interfeci & perdidi popłm istum.
& tamen auiis suis non sunt reuersi.
Hinc rursus ait. Popłs non est reuersus
ad percutientem se. Hinc uoce flagel¬
lantium propħa conquęritur dicens.
Curauimus babilonẽ. & non est sana¬
ta. Babilon quippe curatur. nec
tamen ad sanitatem reducitur.
quando mens in praua actione con-¬
susa. uerba correttioneis audit.
flagella correctionis percipit: &¬
tamen ad recta salutis itinera re¬
est quia nunnunquam cum iter
flagellorum duriciam remanent
in corretti : dulci sunt ad monitio¬
ne mulcendi. Quos enim cruciam̃¬
ta non corrigunt : non nunquam
abinquis actibus lenia blandimenta

Expanded text:
divinae sententiae proferendae sunt, divinae sententiae proferendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in se impletum esse quod scriptum est: Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuper Attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursum ait: Populus non est reversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur, dicens: Curavimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reducitur, quando mens in prava actione confusa, verba correptionis audit, flagella correptionis percipit, et tamen ad recta salutis itinera reest, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta
Abbreviated transcription (Latin):
ibi libertas. Si ergo ad huc apraua
actione formidata poena prohibet.
profecto formidantis animum. nulla
sp̃s libertas tenet. Nam si poenã non
metuer& : culpam procul dubio per¬
petrara. Ignorat itaq mens gr̾am
libertatis: quam ligat seruitus timo-¬
ris. Bona enu ꝓersemet ipsis aman-¬
da sunt : & non poenis compellentib
exequenda. Nam qui propterea bo¬
na facit. quia tormentoꝵ mala me¬
tuit: uult non esse quod metuat.
ut audent̃ illicita committat. Unde
luce clarius constat. quod coram dõ
innocentia amittitur. ante cuius ocu¬
los desiderio peccatur. At contra ũ qͦs
ab iniquitatibus nec flagella conpescunt.
tanto acriori inuectione feriendi sunt
quanto maiori in sensibilitate durue¬
runt. Plerunq enim sine dedignatio.¬
ne declignandi sunt : sine desperatio¬
ne desperandi. Ita dum taxat. ut &¬
ostensa desperatio formidinem incuti¬
at: & subiuncta admonitio ad spem
reducat. Districtȩ itaq contra illos

Expanded text:
ibi libertas . Si ergo adhuc a prava ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam proculdubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit, quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur. At contra hi, quos ab iniquitatibus nec flagella compescunt, tanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad spem reducat. Districte itaque contra illos
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiam erigunt. per iusticiȩ sen¬
tentiam prosternuntur. Aliter admo¬
nendi sunt qui flagella metuunt. &
propterea in nocenter uiuunt: atq
aliter admonendi sunt qui sic in iniqͥ¬
tate duruerunt. ut neq per flagella
corrigantur. Dicendum nanq est fla-¬
gella timentibus ut & bona temporalia
nequa quam promagno desiderent. quȩ
ad esse etiam prauis uident: & mala
prȩsentia nequaquam uelut uitole¬
rabilia fugiant. quibus hic plerũq
etiam bonos affici non ignorant:
Admonendi sunt. ut si malis ueraciter
carere desiderant: eterna supplicia ꝑ¬
horrescant. Neq in hoc suppliciorum
timore remaneant : sed ad gr̃am amo¬
ris. etiam nutrimento catritatis excre¬
scant. Scriptũ quippe est Perfecta
caritas foras mittit timorem. Et
rursum scriptum est. Non accepis¬
tis sp̃m seruitutis iterum intimore:
sed spm adoptionis filiorum. in quo
clamanius. abba. pater. Unde idem
doctor iterum dicit. Ubi sp̃s dñi :

Expanded text:
prudentiam erigunt, per justitiae senprudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntur. CAPUT nendi sunt qui flagella metuunt, 52 et propterea innocenter vivunt; atque aliter admonendi sunt, qui sic in iniquitate durnerunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi spiritus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
& super om̃s angulos excelsos. Quid eñi
perciuitates munitas exprimitur. nisi
suspet te mentes & fallaci semꝑ defensi¬
one circundate. quȩ quotiens earum
culpa corripitur. ueritatis ad se iacu¬
la non admittunt : Et quid per ex¬
celsos angulos. duplex quippe semper
est in angulis paries. insi impura corda
signantur. quȩ dum ueritatis simpli¬
citatem fugiunt. ad semet ipsa quo¬
dammodo duplicitatis peruersita¬
te replicantur. & quod est cdleteri¬
us apud cogitationes suas infastu
prudentiȩ ex ipsa se culpa impuritatis
extollunt: Dies igitur dñi. c uindic¬
tȩ atq animaduersionis plena. suꝑ
ciuitates munitas &super excelsos
angulos uenit: quia ira extrem uidi¬
ci humana corda & defensionibus
contra ueritatem clausa destruit.
& duplicitatibus in uoluta dissoluit.
Tunc eni munitȩ ciuitatis cadunt:
quia mentes dõ impenetratȩ dam nan¬
tur. Tunc excelsi anguli corruunt:
quia corda quȩ se per impuritatis.

Expanded text:
et super omnes angulos eet super omnes angulos eper civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira extremi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis
Abbreviated transcription (Latin):
quippe magnȩ securitatis est simplici¬
tas actionis. Audiant quod sapientis
ore dicitur. Sp̃s sc̃s discipline effugi¬
et fictum. Audiant quod scriptura
rursũ testȩ ꝑhibet᷑. Cum simplicib
sermocinacio eius. Dõ enim sermocina¬
ri est : per illustrationẽ suȩ prȩsentiȩ
humanis mentib archana reuelare:
Cum simplicib igitur sermocinarii dr̃
quia de supernis misterus illoꝵ men¬
tes radio suȩ uisitationis illuminat
quos nulla umbra duplicitatis obscu-¬
rat. Est autem speciale dupliciũ
malum. quia dum peruersa & duplici
actione cȩteros fallunt : quasi prest¬
tantius cȩteris. prudentes se esse glo¬
riantur: Et quia districtionẽ retribu¬
tionis non consicderant: de clamnis suis
miseri exultant. Audiant autem quo¬
dies dñi uenit. magnus & horribilis.
Dies irȩ dies illa. des tenebrarũ & caligi¬
nis. dies nebulȩ & turbinis. dies tube.
& clangoris. super om̃s ciuitates munita s

Expanded text:
quippe magnae securitatis est simpliciquippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore dicitur: Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum . Audiant quod Scriptura rursum teste perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur; et quia districtionem retributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quodies Domini venit magnus, et horribilis. Dies irae, dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas,
Abbreviated transcription (Latin):
quic quid in se aliud boni habere uiden¬
tur interimunt. Admonendi sunt
igitur simplices. ut sicut fallatiam
semper utiliter uitant. ita ueritatẽ
semper utiliter proferant. Admonen-¬
di sunt ut simplicitatis bono pruden¬
tiam adiungant. Quatinus sic securi¬
tatem de simplicitate possideant : ut
circum spectionem prudentiȩ non
amittant. Hinc nanq per doc torẽ
gentium dicitur. Uolo uos sapientes
esse in bono : simplices autem in malo.
Hinc electos suos persemet ipsam ueri.¬
tas admonet dicens. Estote pruden-¬
tes sicut serpentes. & simplices sicut
columbȩ. Quia uidelicet inelectoꝵ
cordibus deb&. & simplicitatẽ colũbȩ
astutia serpentis acuere: & serpentis
astutiam columbȩ simplicitas tempe¬
rare. Quatinus nec seducti perpru¬
dentiam noui calleant: nec acbin-¬
tellectus studio exsimplicitate tor¬
pescant. Audiant impuri. quod
scriptum est. Qui ambulat simplici¬
ter. ambulat confidenter. Fiducia

Expanded text:
quidquid in se aliud boni habere videnquidquid in se aliud boni habere videntare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qucordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare: quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate tors. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
ti. cordis sui peste moriuntur. Quid
istis infelicius. quos dum conspecta
felicitas afficit. poena nequiores red¬
dit: Aliorum uero bona quȩ habe¬
re non possunt. si diligerent: sua face¬
rent. Sic quippe sunt uniuersi con-¬
sistentes infide : sicut multa menbra
quidem per officium diuersa sunt
sed eo quo sibi uicissim congruunt.
unum fiuint. Unde fit ut pes per
oculum uideat. & per pecdes oculi
gradiantur. Ori auditus aurium
seruiat. & adusum suũ aurib oris
lingua concurrat. Suffragetur
nus. In ipsa igitur corporis positione
accipimus : quod in acctione seruemꝰ.
Nimis itaq turpe est : non imitari quod
sumus. Nr̃ã sunt nimirum. quȩ & si
imitari non possumus amamus in aliis.
& amantium fuint quȩq amantur
in nobis. Hinc ergo pensent inuidi. ca¬
ritas quantȩ uirtutis est : quȩ alieni
laboris oꝑa. nr̃a sine labore facit.
Dicendum est inuidis. quia dum se ista
intrinsecus peste consumunt : etiam

Expanded text:
ti, cordis sui peste moriuntur. Quid ti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa membra quae per officium quidem diversa sunt, sed eo quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur nus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaquintrinsecus peste consumunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
q est coram hominibus aduersarios
tolerare. sed uirtus coram dõ diligere:
Quia hoc solum ds̃ sacrificium accipit.
quod ante eius oculos in altari boni
li. ut sic alienis bonis congaudeant:
quatinus habere & propria concupis¬
cant. Sic proximorum facta diligen¬
do laudent : ut ea etiam imitando
multiplicent. Ne si in hoc prȩsentis
uitȩ stadio ad certamen alienũ deuo¬
ti fautores. sed pigri spec tatores assis¬
tant: eo post certamen sine brauio
remaneant. quo nunc incermine ñ
laborant. Et tunc eorum palmas
afflicti respiciant: in quorum nunc
laboribus otiosi perdurant. Ualde
quippe peccamus: si aliena benegesta
non diligimus. Sed nil mercedis agi¬
mus: si ea quȩ diligimus. in quantum
possumus non imittamur. Ad monen-¬
te cecitatis sunt qui alieno profec tu
deficiunt. aliena exultatione conta¬
bescunt. Quante infelicitatis sunt:
qui melioratione proximi deteriores
fiunt. Dumq agͥmenta alienȩ ꝓsꝑitatis
aspiciunt : apud semet ipsos art̾xie afflic¬

Expanded text:
 est coram hominibus adversa tolerare, sed virtus coram Deo diligere: quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari bonae li, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicentae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflic
Abbreviated transcription (Latin):
redarguit dicens. Cum ieuinaretis & plan¬
geretis inquinto & inseptimo mense per
hos septuaginta annos. nunquid ieiuniũ
ieiunastis michi : Et cum comeditis &
bibitis. nunquid non uobismet ipsis co¬
tri ad tempus subtrahit. nonͥ opibus tri-¬
buit. sed uentri post modum offerenda
iam sua misccłiter tribuunt : atq aliter
qui ad huc & aliena rapere contendunt.
Admonendi nanq sunt qui iam sua mise¬
ricorditer tribuunt : ne cogitatione
tumida super eos se quibus terrena lar¬
giuntur extollant. He iccirco se melio.¬
res estiment. quia contineri perse cȩ¬
teros uident. Nam terrenȩ dñs domus
famulorũ ordines ministeriaq disꝑti¬
ens: hos ut regant. illos uero statuit
ut ab aluis regantur. Istos iubet ut
necessaria cȩteris prebeant : illos
ut accepta ab aliis sumant. Et tam̃
plerunq offendunt qui regunt : & inpa-¬
tris familias gr̃a remanent᷑ qui regunt᷑.
Iram merentur qui dispensatores sunt:

Expanded text:
redarguit, dicens: Cum jejunaretis et planredarguit, dicens: Cum jejunaretis et plangeretis in quinto et in septimo mense per hos septuaginta annos, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comedistis et bibistis, nunquid non vobismetipsis cotri ad tempus subtrahit, non egenis tribuit, sed ventri postmodum offerenda jam sua misericorditer tribuunt, atque aliter qui adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt,