comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mali et inopiam boni. Desertum ẽ
cor malum. qr cultum non est ⁊ ger¬
minat noxia. et in eo bestie habitant.
Quia enĩ in eo agricola xp̃c non est.
et pater eius non seminat ibi u̾bum
suum surgunt g̾mina uicioꝵ. urcice
concupiscentie. et spine sollicitudinis
et alia talia. et requiescunt ibi demo¬
nia. qr ñ est qui exterreat. desertum est
it̾m cor bonum. qr longe est astrepi¬
tu. et tumultu ⁊ ñ conculcatur freq̃ñ¬
tia t̾renaꝵ cogitationum. s uirens ꝑ¬
manet et floridum. ⁊ germina uirtu¬
tum ꝓducit. et canit ibi turcur spiri¬
tus sanctus. ⁊ ñ auditur uox hominis
neq ad hominẽ ꝑtinentis. uirgula re¬
cta est et gracilis. et in longum porre¬
cta. Quia tantum sursum tendit re¬
cta ẽẽ debet. et qr arta est uia gracił.
et q longa porrecta. Iterum ñ est uir¬
gula ligni insensibił et duri. s fumi
qui spẽm habet sub̾am non ht̃. Cum
enim cernitur aliquid ẽẽ uidetur. cũ

Expanded text:
mali et inopiam boni. Desertum est mali et inopiam boni. Desertum est cor malum, quia cultum non est, et germinat noxia, et in eo bestiae habitant. Quia enim in eo agricola Christus non est, et Pater ejus non seminat ibi verbum suum, surgunt germina vitiorum, urticae concupiscentiae, et spinae sollicitudinis, et alia talia; et requiescunt ibi daemonia, quia non est qui exterreat. Desertum est item cor bonum, quia longe est a strepitu et tumultu, et non conculcatur frequentia terrenarum cogitationum, sed virens permanet et floridum, et germina virtutum producit, et canit ibi turtur Spiritus sanctus, et non auditur vox hominis neque ad hominem pertinentis. Virgula recta est et gracilis in longum porrecta. Quia tantum sursum tendit recta esse debet, et quia arcta est via, gracilis, et quia longa, porrecta. Item non est virgula ligni insensibilis et duri, sed fumi qui speciem habet, substantiam non habet. Cum enim cernitur, aliquid esse videtur; cum
Abbreviated transcription (Latin):
enim fris carissimi abscondita erant
ab oculis hominis et̾na mala. et et̾na
bona. et ñ preuidit homo uł mala il¬
la ut caueret. uł bona ut requireret.
Ad sola p̾sentia oculos aꝑtos habebat.
et ideo qr non uidebat homo uͥ magis
oportuit. uidicanda erant illi qui nes¬
ciebat. uenit ioh̃es clamans. Genimi¬
na uiꝑaꝵ quis uob̾ monstrabit fu¬
gere a uentura ira: agite fructus dig¬
nos penitentie. Nunciat ꝑiculum. sua¬
det cautelam. ostendit consilium. Bo¬
nus seruus bonus nuncuis. pie seuiẽs
ꝑsequendo misericors. ꝑcutit seruus. ut
saniet dominus. uidete duos nuncios.
uenit iohannes ñ manducans ⁊ bibens.
Exemplum penitentie. uenit filius ho¬
minis manducans et bibens exemplũ
ud ꝓpter bona dei. fiñ.¬
sic̃ uirgula fumi ex aromatibus
mirre et thuris. ⁊ uniuerse pulueris
pigmentarii. Dormit. ⁊ ascendit. qr
foris requiescit. et intus surgit. deser¬
tum ẽ mundus pp̃ habundantiam

Expanded text:
enim, fratres charissimi, abscondita erant enim, fratres charissimi, abscondita erant ab oculis hominis, aeterna mala et aeterna bona, et non praevidit homo vel mala illa ut caveret, vel bona ut requireret. Ad sola praesentia oculos apertos habebat, et ideo quia non videbat homo ubi magis oportuit, indicanda erant illi quae nesciebat. Venit Joannes clamans: Genimina viperarum, quis vobis monstrabit fugere a ventura ira? Agite fructus dignos poenitentiae . Nuntiat periculum, suadet cautelam, ostendit consilium. Bonus servus, bonus nuntius, pie saeviens, persequendo misericors; percutit servus, ut sanet Dominus. Videte duos nuntios: Venit Joannes, non manducans nec bibens ; exemplum poenitentiae; Venit filius hominis manducans et bibens , exempluerum propter bona Dei. TIT.sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris et universi pulveris pigmentarii? Dormit et ascendit quia foris requiescit et intus surgit. Desertum est mundus propter abundantiam
Abbreviated transcription (Latin):
dinem sentit. Post sp̃m commotio se¬
quitur. qr t̾rore iudicii concussa mens.
mox a sua stabilitate mouctur: Post.
commotionem u̾o ignis sequitur. qr
post anxietatẽ futuri seculi adu̾sum
se seuiens animus ardore compunctio¬
nis inflaminat᷑. Postremo igni sibi¬
lus aurelenis succedit. qr post longa
compunctionis incendia purgata o¬
mens afflata sp̃u consolationis refri-¬
gerium sentit. ubi notandum quod
cum in p̾cedentib non eẽ. dominus
dr insibilo aute lenis nequaqͣm ẽẽ ne¬
gatur: qr nimirum illa solum mens
euis dulcedinem ꝑcipit que post labo¬
rem penitentie. et anxietatem consola¬
tionis refrigerio ꝑcepto inspe ꝓpiciatio
uit homo missus
a deo cui no .e. ioħes. duos nun¬
cios misit deus in hunc mundum. ser¬
uum. et filium. Prius seruum ut com¬
minaret᷑ postea. filium ut consolaret᷑.
Seriuis attulit timorem. filius amorẽ.
Seruus nunciauit quod timeremus.
filius reuelauit qd̃ amaremus. Duo

Expanded text:
dinem sentit. Post spiritum commotio sedinem sentit. Post spiritum commotio sequitur, quia terrore judicii concussa mens mox a sua stabilitate movetur. Post commotionem vero ignis sequitur, quia post anxietatem futuri saeculi adversum se saeviens animus ardore compunctionis inflammatur. Postremo igni sibilus aurae lenis succedit, quia post longa compunctionis incendia purgata mens, afflata spiritu, consolationis refrigerium sentit. Ubi notandum quod cum in praecedentibus non esse Dominus dicitur, sibilo aurae lenis nequaquam esse negatur; quia nimirum illa solum mens ejus dulcedinem percipit, quae post laborem poenitentiae et anxietatem, consolationis refrigerio perceptouit homo missus a Deo cui nomen erat Joannes . Duos nuntios misit Deus in hunc mundum, servum et Filium. Prius servum ut comminaretur, postea Filium ut consolaretur. Servus attulit timorem, Filius amorem. Servus nuntiavit quod timeremus; Filius revelavit quod amaremus. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
carni inherens d̾m uidere pot̾it. cum
ille etiam qui toto desiderio ad exitũ
carnis inhiat in hac corruptione ad¬
huc positus non nisi transeuntem ui¬
dere queat: In hac ergo mortalitas ca¬
ligine aduentus dei ad animam in tͣn¬
situ fit. qr quod hic de ip̃ius dulcedine
mutabiliter uiuentib ostenditur: ab
ip̃o animo qͣmuis illuminato ad sue
corruptionis tenebras rursum relaben¬
te nequaqͣm diu retinetur. Ecce ꝑtrãsi¬
bit dñs. Sp̃c grandis et fortis sũbuer¬
in cõmotione dominus. post com mo
tionem ignis. ñ in igne dñs. Post ig¬
nem sibilus aurelenis. Ecce p̾ambulos
dei sp̃m commotionem et ignem. Non
uenit dominus ad te nͥ prius isti ue¬
niant. Sp̃c est terror iudicii et̾ni. qͥ
si ui cor pecc̃oris impegerit. ⁊ montes
suꝑbie deicit. ⁊ petras duricie dissoluit.
S hic nequaqͣm deus ẽẽ dicitur. quia
anima qͣm adhuc tunor ꝑditionis
afficit. non dum ꝑfecte caritatis dulce¬

Expanded text:
carni inhaerens Deum videre poterit, cum carni inhaerens Deum videre poterit, cum ille etiam qui toto desiderio ad exitum carnis inhiat, in hac corruptione adhuc positus non nisi transeuntem videre queat? In hac ergo mortalitatis caligine adventus Dei ad animam in transitu fit, quia quod hic de ipsius dulcedine mutabiliter viventibus ostenditur, ab ipso animo, quamvis illuminato, ad suae corruptionis tenebras rursum relabente nequaquam diu retinetur. Ecce pertransibit Dominus. Spin commotione Domitionem ignis; non in igne Dominus. Post ignem sibilus aurae lenis . Ecce preambulos Dei, spiritum, commotionem et ignem. Non venit Dominus ad te nisi prius isti veniant. Spiritus est terror judicii aeterni, qui si in cor peccatoris impegerit, et montes  petras duritiae dissolvit. Sed hic nequaquam Deus esse dicitur, quia anima quam adhuc timor perditionis afficit, nondum perfectae charitatis dulce
Abbreviated transcription (Latin):
et uidece regem salomonem. Egredimini
et uidete in co quod mat̾ dedit. Ingre¬
dimini et uidete in eo quod pater de¬
dit. Quod enim mat̾ dedit foris est. qd̃
pat̾ dedit intus est. Mater dedit infir¬
mitatẽ. pater dedit maiestatem. Mat᷑
dedit sub̾am carnis. pat̾ dedit consor¬
tium maiestatis. Mater dedit in quo
uicit. pater dedit in quo regnauit. Ma¬
ter dedit in quo uictor coronat᷑. pater
dedit in quo regnans adornatur. In
eo quod a patre h̃t de suꝑius ꝓstrauit
suꝑbum. in eo quod a matre ht̃ in
inferis spoliauit auarum. Ibi uictor
ab angłis collaudat᷑. hinc uincens. et
triumphans ab hominib glorificat᷑.
Egredimini ergo filie syon. et uidete¬
regem salomonem. Egredimini ⁊ ui¬
dete quod foris ẽ. et laudate. ingredi¬
mini et uidece quod intus est et ado¬
rate. Egredimini ꝑ compassionẽ. ingre¬
dimini ꝑ contemplationẽ. Egredimini
uisitantes pacientem. ingredimini ad¬

Expanded text:
et videte regem Salomonem. Egredimini, et videte regem Salomonem. Egredimini, et videte in eo quod mater dedit. Ingredimini et videte in eo quod Pater dedit. Quod enim mater dedit foris est; quod Pater dedit intus est. Mater dedit infirmitatem, Pater dedit majestatem. Mater dedit substantiam carnis, Pater dedit consortium majestatis. Mater dedit in quo vicit, Pater dedit in quo regnavit. Mater dedit in quo victor coronatur, Pater dedit in quo regnans adoratur. In eo quod a Patre habet de supernis prostravit superbum; in eo quod a matre habet in inferis spoliavit avarum. Ibi victor ab angelis collaudatur; hic vincens et triumphans ab hominibus glorificatur; Egredimini ergo, filiae Sion, et videte Salomonem. Egredimini et videte quod foris est, et laudate. Ingredimini et videte quod intus est, et adorate. Egredimini per compassionem, ingredimini per contemplationem. Egredimini visitantes patientem; ingredimini ad
Abbreviated transcription (Latin):
cimus astrepitu cogitationum. Quies
inquieta est. qũ homo exterius quies¬
cit. ab oꝑe. et int̾ius ꝑ strepit cogitatio¬
nẽ. In quietudo quieta ẽ. quando exte¬
rius occupatur in oꝑe. et tam̃ intus
apud se tranquillitatis sinu quiescit.
Inquietudo inquieta est. qñ et exteriꝰ
occupatur oꝑe ⁊ initus ꝑ strepit cogi¬
tatione.
auus distillans labia tua. fauus.
u̾bum caro fr̃m in uirgine distil¬
lans redundantiam signat. De hoc so¬
lo qr plenus gr̃a fuit dici non potuit.
plui suꝑ ciuitatem unam. et suꝑ alte¬
ram non plui. pars una compluta est.¬
com et pars que compluta non ẽ aruit.
Ipse enim totus redandans et gr̃am fun¬
dens. qr quod fecit et dixit doctrina fu¬
it quod fuit medicina. alteꝵ exemplum.
alteꝵ remedium. et de plenitudine eius
om̃s accepimus. ideo distillans qr unicui¬
q scdm mensuram.
salomonem in diademate quo co¬
ronauit eũ mater sua. Egredimini fi¬
lie syon. Egredimini et ingredimini.

Expanded text:
cimus a strepitu cogitationum. Quies cimus a strepitu cogitationum. Quies inquieta est, quando homo exterius quiescit ab opere, et interius perstrepit cogitatione. Inquietudo quieta est, quando exterius occupatur in opere, et tamen intus apud se in tranquillitatis sinu quiescit. Inquietudo inquieta est, quando et exterius occupatur opere, et intus perstrepit cogitatione.avus distillans labia mea . Favus Verbum caro factum est in Virgine, distillans redundantiam signat. De hoc solo quia plenus gratia fuit, dici non potuit: Plui super civitatem unam, et super alteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est, aruit . Ipse enim totus redundans, et gratiam fundens, quia quod fecit et dixit doctrina fuit; quod fuit medicina. Alterum exemplum, alterum remedium, et de plenitudine ejus omnes accepimus . Ideo distillans, quia unicuique secundum mensuram Salomonem in diademate quo coronavit eum mater sua . Egredimini, filiae Sion. Egredimini et ingredimini,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ñ indignabatur. Hec ergo conside¬
rate fr̃s. ⁊ si non potestis equari. stude¬
te umitari. firmate animum ur̃m ad
pacientiam. magnum ẽ pati cum xp̃o.
et głosum pati ꝓ xp̃o. Audite quid ꝓ¬
mittat pacientib ꝓ se. uos estis qui per¬
mansistis mecũ in temptationib meis.
Et ego dispono uob̃ sicut disposuit mͥ
pat̾ meus regnum ut edatis et bibatis
suꝑ mensam meã. in regno meo. Has
gͥ fratres ꝓmissiones ante oculos habe¬
te. quotiens graue aliquid uel molestũ
patimini. quotiens aliqua uos tempta¬
cio sollicitat. quotiens aliqua molestia
grauat. ut non deficiatis animo in tri¬
bulatione. qr si nunc ꝑmanetis cum xͦ
in temptatione eritis cum xp̃o postea
in glorificatione. Am̃.¬
ta. et est inquietudo quieta. et est
inquietudo quieta. Quies est uacatio
ab exteriorib. inquietudo occupatio in
ext̾iorib. Quies quieta ẽ. quando et ex¬
terius uacuamus ab oꝑe. et int̾ius qͥes¬

Expanded text:
tur, non indignabatur. Haec ergo considetur, non indignabatur. Haec ergo considerate, fratres, et si non potestis aequare, studete imitari. Firmate animum vestrum ad patientiam. Magnum est pati cum Christo, et gloriosum pati pro Christo. Audite quid promittat patientibus pro se: Vos estis, eis. Et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut edatis et bibatis super mensam meam in regno meo . Has igitur, fratres, promissiones ante oculos habete, quoties grave aliquid vel molestum patimini, quoties aliqua vos tentatio sollicitat, quoties aliqua molestia gravat; ut non deficiatis animo in tribulatione, quia si nunc permanetis cum Christo in tentatione, eritis cum Christo postea in glorificatione.ta; et est inquietudo quieta, et est inquietudo inquieta. Quies est vacatio ab exterioribus, inquietudo occupatio in exterioribus. Quies quieta est, quando et exterius vacamus ab opere, et interius quies
Abbreviated transcription (Latin):
nec prudentia scł̃i ueram sapientiam cõ¬
tingit. qm illa aliena inquirit. ista non
ꝓ futura colligit. quod ñ ꝓbat ueritas xͥ.¬
uera est. ut ea sciatis que ad salutem ues¬
tram ꝑtinent. qͣm in illa xp̃c est. et illa
in xp̃o est. et qui h̃t illam xp̃m habet.
Studete ergo u̾itatem hr̃e. et sapientiam
ueram hr̃e. ⁊ habebitis xp̃m finem ues¬
trum. in quo uos consummari oportet.
ip̃e adiutorium. ip̃e uictoria. ipse coro¬
na. ip̃m diligite. ipsum desiderate. ip̃m
amplectimini animo dilectionis. ⁊ recõ¬
pensate uicem retributionis. Qnͣtumcq̃
feceritis minus erit qͣm quod ip̃e ꝓ uob̾
sustinuit. Nondum enĩ restitistis usq
ad sanguinem. Recordamini passionis
illiuis. recordamini pacientie euis. recorda¬
mini mansuetudinis ⁊ humilitatis eiꝰ.
cum malediceretur ñ maledicebat. cum
pateretur ñ comminabat᷑. cum laudaba¬
tur. non głabatur: cum contempnaba¬

Expanded text:
nec prudentia saeculi veram sapientiam connec prudentia saeculi veram sapientiam contingit, quoniam illa aliena inquirit, ista non profutura colligit; quod non probat veritas vera est, ut eam sciatis quae ad salutem vestram pertinet, quoniam in illa Christus est, et illa in Christo est, et qui habet illam, Christum habet. Studete ergo veritatem habere, et sapientiam veram habere; et habebitis Christum finem vestrum in quo vos consummari oportet. ipse adjutorium, ipse victoria, ipse corona. Ipsum diligite, ipsum desiderate, ipsum amplectimini animo dilectionis, et recompensate vicem retributionis. Quantumcunque feceritis minus erit quam quod ipse pro vobis sustinuit. Nondum enim restitistis usque ad sanguinem. Recordamini passionis ejus, recordamini patientiae ejus, recordamini mausuetudinis et humilitatis ejus: Cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non criminabatur ; cum laudabatur, non gloriabatur: cum contemneba
Abbreviated transcription (Latin):
reficere dignatur. per exempla scõꝵ ita
et uos ip̃m reficiatis ꝑ imitationẽ scõ¬
rum/ quod ip̃e prestare digñ.¬
Ratres finis legis
xp̃c est ad iusticiam omni credẽ¬
ti. Qui aut̃ ad finem non ꝑuenit. non¬
dum consummatus est. Quicquid enĩ
qͣmdiu finis non ẽ. nundum totum
est. Curris uiam qͣntum uis ꝑgas. si
ante finem subsistis non ꝑuenis. facis
opus si ñ finis: non ꝑficis. Ergo finis cõ¬
summatio est. finis ꝑfectio est. finis ꝑuen¬
tio ẽ. et nichil plenum sine fine. Nichil
quiescas. ñ deficias donec ad xp̃m per¬
uenias. xp̃c ueritas est. et xp̃c sapientia
est. Si habitum uirtutis et similitudi¬
nem foris assumpsisti. cepisti. Si u̾ita¬
tem intus hs̃: ꝑfecisti.⁊ habes finem
et quod sapiendum ẽ sapis. xp̃m ha
illuminaris ad uirtutẽ diligendam. ⁊
ad u̾itatem cognoscendam. Non est aut̃
uera sap̃ia aliena in uestigare. sua ig¬
norare. et ꝓpt̾ea nec sapientia mundi.¬

Expanded text:
reficere dignatus per exempla sanctorum, ita reficere dignatus per exempla sanctorum, ita et vos ipsum reficiatis per imitationem sanctorum. Quod ipse praestare dignratres, finis legis Christus est ad justitiam omni credenti . Qui autem ad finem non pervenit nondum consummatus est: Quidquid enim est quandiu finis non est, nondum totum est. Curris viam? quantumvis pergas si ante finem subsistis, non pervenis. Facis opus? si non finis, non perficis. Ergo finis consummatio est, finis perfectio est, finis perventio est; et nihil plenum sine fine. Nihil quiescas; non deficias donec ad Christum pervenias. Christus veritas est, et Christus sapientia est. Si habitum virtutis et similitudinem foris assumpsisti, coepisti. Si veritatem intus habes, perfecisti, et habes finem et quod sapiendum est sapis, Christum habilluminaris ad virtutem diligendam et ad veritatem cognoscendam. Non est autem vera sapientia aliena investigare, sua ignorare. Et propterea nec sapientia mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
situm est meritum nr̃m. deinde cum
illis gaudebimꝰ in caritate dei ubi ser¬
uatur p̾mium nr̃m. Dignum enim
ẽ ut prefati sumus. ut qui nunc gau¬
demus ꝓ illis. postmodũ etiam gau¬
deamus cum illis. Ut pͥmum gaudi¬
um consolatio sit in uia. scd̃m gaudi¬
um plena exultatio sit in patͥa. Hoc
igitur gaudium festum nr̃m est. in
quo post laborem et dolorem nr̃oꝵ ope¬
rum respiramus. nunc ex parte post
int̾ualla quedam temꝑis donec illud:
ꝑcipiamus in plenitudine et̾nitatis.
Hic quoꝵdam scõꝵ memoritam certis
temꝑib recolimus. ibi uisionem om̃i¬
um scõꝵ sine int̾uallo temꝑis semꝑ ha¬
bebimus. Hic quasi pariuił nutrien¬
dis ꝑ partes instillatur consolatio. qñ
festa singuloꝵ sanctoꝵ ꝑ tempoꝵ int̾¬
ualla distinguimus. ibi ꝑfectis tota si¬
mul influet plenitudo qnͣdo presentib
cunctis erit deus omnia in om̃ib. Pro¬
uidete itaq fratres ut sicut deus uos

Expanded text:
situm est meritum nostrum; deinde cum situm est meritum nostrum; deinde cum illis gaudebimus in charitate Dei, ubi servatur praemium nostrum. Dignum enim est, ut praefati sumus, ut qui nunc gaudemus pro illis, postmodum etiam gaudeamus cum illis, ut primum gaudium consolatio sit in via, secundum gaudium plena exsultatio sit in patria. Hoc igitur gaudium festum nostrum est in quo post laborem et dolorem nostrorum operum respiramus nunc ex parte post intervalla quaedam temporis, donec illud percipiamus in plenitudine aeternitatis. Hic quorumdam sanctorum memoriam certis temporibus recolimus, ibi visionem omnium sanctorum sine intervallo temporis semper habebimus. Hic quasi parvulis nutriendis per partes instillatur consolatio, quando festa singulorum sanctorum per temporum intervalla distinguimus; ibi perfectis tota simul influet plenitudo, quando praesentibus cunctis erit Deus omnia in omnibus. Providenter itaque, fratres, ut, sicut Deus vos
Abbreviated transcription (Latin):
eos post lapsum criminis ꝑ penĩam
resurrexisse. ⁊ nunc cum dño deo in
głam tantam assumptos uidemus. no¬
bis quoq licet in pecc̃is grauib lapsis
nequaqͣm de dei miscł̃ia desꝑandum ẽẽ
agnoscimus. Et qr rursum antiquum
hostem etiam contͣ electos dei aliquid p̾¬
sumpsisse legimus. qͣnta cautela adu̾¬
sus eius insidias uigilandum sit ñ
dubitamus. Postremo dum eos qͥ bo¬
na oꝑati sunt. tanta ꝓpter d̃m mala
ꝑtulisse recolimus. aꝑte nob̃ ostendit᷑.
qͣntum nos qui mala multa fecimus.
ui adu̾sis paciences ẽẽ debeamus. Est et
alius fructus quem memoria scõꝵ de¬
uotis mentib ꝓfert. Nam dum ip̃oꝵ
gaudia ꝑ congratulationẽ aspicimus.
ip̃i quoq in nr̃a miseria ex hac qͣm
caritas in nob̃ parturit. leticia conso¬
lamur. pͥmum siquidem gaudemus
ꝓ illis. ut postmodum etiam gaude¬
amus cum illis. Primum ꝓ ilł gau¬
demus ꝑ caritatem ꝓximi in qua po¬

Expanded text:
eos post lapsum criminis per poenitentiam eos post lapsum criminis per poenitentiam resurrexisse, et nunc cum Domino Deo in gloriam tantam assumptos videmus, nobis quoque licet in peccata gravia lapsis, nequaquam de Dei misericordia desperandum esse agnoscimus. Et quia rursum antiquum hostem, etiam contra electos Dei aliquid praesumpsisse legimus, quanta cautela adversus ejus insidias vigilandum sit non dubitamus. Postremo dum eos qui bona operati sunt, tanta propter Deum mala pertulisse recolimus, aperte nobis ostenditur quantum nos qui mala fecimus, in adversis patientes esse debeamus. Est et alius fructus quem memoria sanctorum devotis mentibus profert. Nam dum ipsorum gaudia per congratulationem aspicimus, ipsi quoque in nostra miseria ex hac quam charitas in nobis parturit laetitia consolamur. Primum siquidem gaudemus pro illis, ut postmodum etiam gaudeamus cum illis. Primum pro illis gaudemus per charitatem proximi, in qua po
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i saluatoris nr̃i pietate agitur
quod nob̾ merita scõꝵ festiua iocundi¬
tate recolenda indicuntur. qr in eo nos
deus nr̃. et exhortatur ad imitationem
uircutum. et admittit ad participatio¬
nem gaudioꝵ. Propter hoc adimita¬
tionem uirtutum. ut corrigat᷑ malicia
nr̃a ꝓpter hoc ad participationẽ gaudi¬
oꝵ ut consoletur miseria nr̃a. Duo hec
mala nr̃a sunt. aliud quod fecimus. ali¬
ud quod patimur. Aliud malum in
anima ad corruptionem ꝑ culpam. ali¬
ud malum in corꝑe ad correptionem ꝑ
penam. Contra utrumq malũ salua¬
tor nr̃ remedium p̾stat memoriam sc̃o¬
rum suoꝵ. Dum enim cogitamus quod
fecerunt excitamur ad imitationẽ bo¬
noꝵ oꝑm. Dum uero consideramus ꝙ
ꝑceperunt. consolamur ꝑ participatio¬
nem gaudioꝵ. Prima eruditio ẽ cum
ꝑ pacientiam illoꝵ ad tolerantiam ro¬
boramur. Secunda: cum ꝑ temptatio¬
nem eoꝵ ad cautelam instruimur.
Tercia cum incorrectione illoꝵ post cũl¬
pam ad spem erigimur. Quia enin

Expanded text:
mi, Salvatoris nostri pietate agitur, quod nobis merita sanctorum festiva jucunditate recolenda indicuntur, quia in eo nos Deus noster et exhortatur ad imitationem virtutum, et admittit ad participationem gaudiorum. Propter hoc ad imitationem virtutum, ut corrigatur malitia nostra. Propter hoc ad participationem gaudiorum, ut consoletur miseria nostra. Duo haec mala nostra sunt: alterum quod fecimus, alterum quod patimur. Alterum malum in anima ad corruptionem per culpam; alterum malum in corpore ad correptionem per poenam. Contra utrumque malum Salvator noster remedium praestat, memoriam sanctorum suorum. Dum enim cogitamus quod fecerunt, excitamur ad imitationem bonorum operum. Dum vero consideramus quod perceperunt, consolamur per participationem gaudiorum. Prima eruditio est cum per patientiam illorum ad tolerantiam roboramur; secunda, cum per tentationem eorum ad cautelam instruimur; tertia, cum in correctione illorum post culpam ad spem erigimur. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
et que dei sunt. nemo cognouit nisi
sp̃c dei. Ergo ut uidetur ñ cognouit
anima xͥ. Si nemo cognouit nisi sp̃c
dei. nisi forte quis uob̃ respondere uelit.
et xͥ animam fuisse sp̃m dei: Que tñ
sunt ista dei que nemo cognouit ni¬
si sp̃c dei: Que nisi illa de quib ibi¬

Expanded text:
et quae Dei sunt, nemo cognovit nisi et quae Dei sunt, nemo cognovit nisi Spiritus Dei . Ergo, ut videtur, non cognovit anima Christi; si nemo cognovit nisi Spiritus Dei. Nisi forte quis nobis respondere velit, et Christi animam fuisse Spiritum Dei? Quae tamen sunt ista Dei quae nemo cognovit nisi Spiritus Dei? Quae nisi illa de quibus ibi
Abbreviated transcription (Latin):
bono maiorem hr̃e sufficientiam quã
euis creaturam. Et deinceps. sicut non
potest creatura equari creatori ita nec
bonum unius bono alteruis. S hoc
bene et ueraciter ĩbi dicitur. ubi create
bonum alud atq diu̾sum a bono cre¬
atoris inuenitur. ubi uero unum et
idem ip̃m est mauis ac minus ẽe quod
potest: Quod est enĩ uerum bonum
creature p̾cipue rationalis aliud p̾ter
dm: Aut quod est bonum. dei aliud
p̾ter ip̃m : Si ergo ueꝵ et unicum bo¬
dei aliud p̾ter ipsum esse non potest.
Nunquid idcirco deus minor aut ma¬
ior se ip̃o est. qr creature sue pariter
et suum bonum ip̃e est. Cesset ergo
tandem tam crebra repeticio comꝑatio¬
nis. ubi singularitas est unitaties.
deiũ ad compbaudam ꝓpositam asser¬
tionem adduxistis uerba apł̃i. quib as¬
truere putatis minorem deo sapĩam ha¬
buisse animam xͥ. dicit ergo. Quis enĩ
scit hominum q̃ sunt hominis nisi
sp̃c hominis qui est in homine: Itaq

Expanded text:
bono majorem habere sufficientiam, quam bono majorem habere sufficientiam, quam ejus creaturam. Et deinceps: Sicut non potest creatura aequali Creatori, ita nec bonum unius bono alterius. Sed hoc bene et veraciter ibi dicitur. Ubi creaturae bonum aliud atque diversum a bono Creatoris invenitur? Ubi vero unum et idem ipsum est, majus ac minus esse quod potest? Quod est enim verum bonum creaturae praecipue rationalis aliud praeter Deum? Aut quod est bonum Dei aliud praeter ipsum? Si ergo verum et unicum boDei aliud praeter ipsum esse non potest. Nunquid idcirco Deus minor aut major seipso est, quia creaturae suae pariter et suum bonum ipse est? Cesset ergo tandem tam crebra repetitio comparationis, ubi singularitas est unitatis. Deinde ad comprobandam propositam assertionem adduxistis verba Apostoli, quibus astruere putatis minorem Deo sapientiam habuisse animam Christi. Dicit enim: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui est in homine; ita
Abbreviated transcription (Latin):
et idem eẽ. q habere ꝑtinet ad gr̃am.
eẽ ꝑtinet ad naturam. S esto multi¬
tudo sapientiaꝵ siue scientiaꝵ compa¬
rationem admutat. nunquid eqͣlem
betitudinem facit equalis sap̃ia: Prgo
⁊ maior maiorẽ ⁊ minorem minor
et demones tanto hominib beatio¬
res sunt. quanto eos scientia antecedunt.
Et quid de caritate dicam: Scientia in¬
flat. caritas edificat. Non ergo quicũq
amplius sapiunt. statim de maiori di¬
lectione p̾sumere possunt. qr longe ali¬
ud est uidere. et aliuid est diligere. Nunc
inquid et uiderunt et oderunt ⁊ me
et patrem meũ. Nichil tamen hic int̾¬
est utrum equalem noticiam cuiusc̃q
rei equalis amor comitet᷑. qr ubi una
est sap̃ia. sicut non potest esse comꝑa¬
tio. ita nec equalitas diu̾soꝵ. Post ea
adiecistis et dixistis. Cum sapientia sit
magnum et spirituale bonum. tunc si
anima xͥ equalem habet cum deo sa¬
pientiam falsum erit deum in omni

Expanded text:
et idem esse, quia habere pertinet ad gratiam, et idem esse, quia habere pertinet ad gratiam, esse pertinet ad naturam. Sed esto multitudo sapientiarum sive scientiarum comparationem admittat; nunquid aequalem beatitudinem facit aequalis sapientia? Ergo et major majorem, et minorem minor; et daemones tanto hominibus beatiores sunt, quanto eos scientia antecedunt. Et quid de charitate dicam? Scientia inflat, charitas aedificat . Non ergo quicunque amplius sapiunt, statim de majori dilectione praesumere possunt; quia longe aliud est videre, et aliud est diligere. Nunc, inquit, et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum . Nihil tamen hic interest, utrum aequalem notitiam cujuscunque rei aequalis amor comitetur, quia ubi una est sapientia, sicut non potest esse comparatio, ita nec aequalitas diversorum. Postea adjecistis et dixistis: Cum sapientia sit magnum et spirituale bonum, tunc si anima Christi aequalem habet cum Deo sapientiam, falsum erit Deum in omni
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ aliunde accepit. qui sapientia est ex
semetip̃o habet quod sapit. Illic gr̃a hͥ
natura. ⁊ idem illic gr̃a quod hic nat᷑a.
nec tamen illic gratia naturam ad im¬
mẽsitatẽ commitat. nec hic natura ad
mensuram gr̃am coartat. Qͥ ergo audet
dicere plenitudinem sap̃ie non fuisse
in anuna xͥ. dicat plene sapientem nõ
fuisse animam xp̃i. Tota igitur sapien¬
tia dei erat in anima xͥ qr tota sapien¬
tia dei unita erat et corꝑata anime xp̃i
nec tam̃ equalis deo erat anima xp̃i.
Non enim natura comꝑari pot̾at. qͣm¬
uis sine mensura gr̃am acceꝑat. qr cũ
in mensa gr̃a erat passibilis natura.
Nam illud quod intulistis qr si hr̃et.
equalem cum deo scientiam etiam bea¬
titudinem equalem hr̃et quomodo sͥ
ñ coereat in p̾senti nil attinet dicere.
qr equalitatẽ comꝑationis tollimus
u̾ singularitatem unitatis demostra¬
mus. Et longe aliud est idem habere.

Expanded text:
habet aliunde accepit; qui sapientia est, ex habet aliunde accepit; qui sapientia est, ex semetipso habet quod sapit. Illic gratia, hic natura; et idem illic gratia, quod hic natura; nec tamen illic gratia naturam ad immensitatem commutat; nec hic natura ad mensuram gratiam coarctat. Qui ergo audet dicere plenitudinem sapientiae non fuisse in anima Christi, dicat plene sapientem non fuisse animam Christi. Tota igitur sapientia Dei erat in anima Christi, quia tota sapientia Dei unita erat et corporata animae Christi, nec tamen aequalis Deo erat anima Christi. Non enim naturae comparari poterat, quamvis sine mensura gratiam acceperat, quia cum immensa gratia erat passibilis natura. Nam, illud quod intulistis, quod si haberet aequalem cum Deo scientiam, etiam beatitudinem aequalem haberet, quomodo sibi non cohaereat, in praesenti nil attinet dicere, quia aequalitatem comparationis tollimus, ubi singularitatem unitatis demonstramus. Et longe aliud est idem habere,
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt quare audierunt: uidit gͦ
in diuinitate. uidit et in humanita¬
te tñ ex diuinitate sicut et illi qui au¬
dierunt non nisi ex illustratione diui¬
ni luminis uidere potuerunt. Erat gͥ
plenitudo diuinitatis in anima xp̃i
erat. et plenitudo sapĩe in anima xp̃i.
⁊ ex plenitudine sapientie plene sapi¬
ens erat anima xͥ. Ergo quiunt tantam
sap̃iam habet anima xp̃i quantam
deus habet. Quid facit comꝑatio uͥ unus
solus est: una est sapĩa dei qua sapiens
est anima .xͥ. nec participando sapiens
ẽ ut hoc uel illud in illa et ꝑ illam sa¬
piat. s plenitudinem habendo ut totũ
possideat. Non ergo dicamus tanta aut
qͣnta. set dicamus tota sap̃ia dei in aĩa
xp̃i est. et ex tota sapientia dei anima
xp̃i sapiens est. nec tamen equalis deo aĩa
xp̃i est. qr sapientia deiñ est. Porto lon¬
ge aliud est sapientia sapere. et aliud sa¬
pientiam eẽ. qr qui sapientia sapit qd̃

Expanded text:
viderunt, quare audierunt? Vidit ergo viderunt, quare audierunt? Vidit ergo in divinitate, vidit et in humanitate, tamen ex divinitate sunt? et illi quae audierunt non nisi ex illustratione divini luminis videre potuerunt. Erat igitur plenitudo divinitatis in anima Christi; erat et plenitudo sapientiae in anima Christi; et ex plenitudine sapientiae plene sapiens erat anima Christi. Ergo, inquiunt, tantam sapientiam habet anima Christi, quantum Deus habet. Quid facit comparatio? ubi unus solus est? Una est sapientia Dei, qua sapiens est anima Christi, nec participando sapiens est, ut hoc vel illud in illa, et per illam sapiat, sed plenitudinem habendo, ut totum possideat. Non ergo dicamus tanta aut quanta; sed dicamus tota sapientia Dei in anima Christi est, et ex tota sapientia Dei anima Christi sapiens est; nec tamen aequalis Deo anima Christi est, quia sapientia Dei non est. Porro longe aliud est sapientia sapere, et aliud sapientiam esse, quia qui sapientia sapit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ne custodiant᷑. Reconditi sunt. ne
obfuscentur aliqua rubigine peccatoꝵ
ne polluantur aliqua sorde criminũ.
aut contagione uicioꝵ. Reconditi sunt
uelud in uase sincero uelut in habita¬
culo mundo. ne forte quis ualeat eis
maculam ingerere. et tunc incipiant
obprobrium sustinere. Apprehendent o¬
septem mulieres uirum unum in die
illa dicentes. Panem nr̃m comedemus
et uestimentis nr̃is oꝑiemur tantum mͦ
inuocetur nomen tuum suꝑ nos aufer
obꝓbrium nr̃m. Ergo reconditi in eo
sunt. s absconditi ab eo ñ sunt. deum
inquit nemo uidit unquam. Unigeni
tus qui est in sinu patͥs ipse enarrauit.
Si narrauit et uidit. Unde hoc ꝓbamꝰ:
Qui de t̾ra est de terra loquitur. qui
de celo uenit suꝑ omnes est. ⁊ quod ui¬
dit et audiuit hoc testatur. Ergo uidit.
In quo uidit: In diuinitate aut in ho¬
manitate. forte in diuinitate uidit. in
humanitate en arrarrauit. Illi ergo qui
audiert̃ in quo uiderunt: Aut si non

Expanded text:
ne custodiantur. Reconditi sunt, ne ne custodiantur. Reconditi sunt, ne offuscentur aliqua rubigine peccatorum, ne polluantur aliqua sorde criminum aut contagione vitiorum. Reconditi sunt velut in vase sincero, velut in habitaculo mundo, ne forte quis valeat eis maculam ingerere, et tunc incipiat opprobrium sustinere. Apprehendent septem mulieres virum unum in die illa dicentes: Panem nostrum comedemus, et vestimentis nostris operiemur, tantummodo invocetur nomen tuum super nos; aufer opprobrium nostrum . Ergo reconditi in eo sunt, sed absconditi ab eo non sunt. Deum, inquit, nemo vidit unquam. Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit ; si enarravit, et vidit. Unde hoc probamus? Qui de terra est, de terra loquitur; qui de coelo venit, super omnes est; et quod vidit et audivit hoc testatur . Ergo vidit. In quo vidit? in divinitate an in humanitate? Forte in divinitate vidit, in humanitate enarravit. Illi ergo qui audierunt in quo viderunt? Aut si non
Abbreviated transcription (Latin):
guinem crucis eius siue que in terris
suie que in celis sunt. uidece quid faci¬
mus: Apłs testatur plenitudinemi
ĩbi ẽẽ. ⁊ nos dicimus qr tota sap̃ia non
est in domo sua. Ergo dimidia intus
habitat. et dimidia foris. Et ubi que¬
ritur si domi non inuenitur. In quo
habitat omnis plenitudo diuinitatis
corꝑalit̾. ubi plenitudo est nicħ deest.
uͥ nicħ deest totũ est. s forte plenitudo di¬
uinitatis ẽ ibi. et plenitudo sapientie ñ
est. Dicit uetum. In quo sunt om nes
thesauri sap̃ie. et scientie absconditi.
S dicitiᷤ bene. Omnes thesauri sa¬
pientie. et scientie ibi sunt. s abscondi¬
ti sunt. Portat. et ñ uidet. Absit aut̃
ab intellectu nr̃o ut sic sentiamus. S
absconditi sunt ñ ut ab eo abscondan¬
tur. S ne in eo ab impiis uideantur.
Absconditi sunt ut temꝑe oportuno
ꝓferantur. Absconditi sunt. et recon¬
ditisunt. absconditi ne ꝑ eum indig¬
nis aꝑiantur: reconditi ut in eo dig¬

Expanded text:
guinem crucis ejus; sive quae in terris, guinem crucis ejus; sive quae in terris, sive quae in coelis sunt . Videte quid facimus? Apostolus testatur plenitudinem ibi esse; et nos dicimus quod tota sapientia non est in domo sua. Ergo dimidia intus habitat, et dimidia foris. Et ubi quaeretur, si domi non invenitur? In quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Ubi plenitudo est nihil deest, ubi nihil deest totum est. Sed forte plenitudo divinitatis ibi est, et plenitudo sapientiae non est. Verum dicit: In quo sunt omnes thesauri sapsunt; sed Omnes thesauri sapientiae et scientiae ibi sunt; sed absconditi sunt. Portat et non videt. Absit autem ab intellectu nostro, ut sic sentiamus. Sed absconditi sunt, non ut ab eo abscondantur; sed ne in eo ab impiis videantur. Absconditi sunt, ut tempore opportuno proferantur. Absconditi sunt et reconditi sunt. Absconditi, ne per eum indignis aperiantur. Reconditi, ut in eo dig
Abbreviated transcription (Latin):
dit u̾itatem sociauit. Sap̃ia edifica¬
uit sibi domum. excidit columpnas
septem. Quales: Requiescet suꝑ eum
sp̃c domini. spiritus sap̃ie et intellectꝰ
Spiritus consilii ⁊ fortitudinis. sp̃c sa
scientie et pietatis. et repleuit eum sp̃c
timoris domini. Ecte columpne septẽ
in domo sapientie. Excidit columpnas
septem. Unde excidit: De monte exci¬
dit. de quo monte: De monte umbro¬
so. ⁊ condenso. De quo monte diuine
maiestatis. Extidit columpnas septẽ.
Excidit. s non abscidit. accepit. s ñ
abstulit. Columpnas de monte ex¬
cisas in edificium domus posuit. ⁊ tñ
montem ñ minuit. Et quid mirum.
Si sapia ad fãbricandam domũ suã.
columpnas erexit de monte excisae..
et a monte non seꝑatas. que ad habi¬
tandam domum uenit. ⁊ tam̃ un¬
de uenerat ĩbi ꝑmansit: Sapientia
ergo edificauit sibi domum. Qualem
qr in ip̃o complacuit omnem pleni¬
ciliare omnia in ip̃m pacificans ꝑ san¬

Expanded text:
ndit, veritatem sociavit. Sapientia aedificandit, veritatem sociavit. Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Quales? Requiescet super eum Spiritus Domini, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis; et replebit eum spiritus timoris Domini . Ecce columnae septem in domo sapientiae. Excidit columnas septem. Unde excidit? De monte excidit; de quo monte? De monte umbroso et condenso. De quo monte? Divinae majestatis excidit columnas septem. Excidit, sed non abscidit. Accepit, sed non abstulit. Columnas de monte excisas in aedificium domus posuit, et tamen montem non minuit. Et quid mirum, si sapientia ad fabricandam domum suam columnas erexit de monte excisas et a monte non separatas, quae ad habitandam domum venit; et tamen unde venerat ibi permansit? Sapientia ergo aedificavit sibi domum. Qualem In Christo complacuit omnem pleni omnia, in ipsum pacificans per san
Abbreviated transcription (Latin):
cessarium audire: Ergo in humani¬
tate xͣ habitat plenitudo diuinita¬
tis xp̃i. Quos si plenitudo diuinitatis
xp̃i. ergo et plenitudo sap̃ie dei. Qͥd
enĩ est diuinitas xp̃i nisi sapientia
dei. Ergo plenitudo sap̃ie dei habitat
in humanitate xͥ. ubi in carne aut
in anima: Aut simul in carne et in
anima. uł in carne uł ꝑ animam: In
carne ergo sap̃ia habitaret et non ha¬
bitatet in anima. Absit. Sedes sap̃ie
Et quid dixi: Domus sapientie ani¬
ma xͣ. Amplius dicere debui. si ampliꝰ
dicere potui. Quia enĩ sapientia in ea ha¬
bitat. ideo domus dixi. s q corꝑaliter
habitat. ideo amplius dicere debui. si¬
amplius dicere pocui. Quid est corpo¬
raliter habitat: Unum facta est cum
illa in qͣ habitat.⁊ ꝑ illam unum ⁊̃
cum illo in quo illa habitat. Quomͦ
unum: Non u̾sibilitate nature. s
unitate ꝑsone. Una ꝑsona non una
eẽntia. ergo in corꝑata est diuinitas
habitaculo suo. cui plenitudinẽ infu¬

Expanded text:
cessarium audire? Ergo in humanicessarium audire? Ergo in humanitate Christi habitat plenitudo divinitatis Christi. Quod si plenitudo divinitatis Christi, ergo et plenitudo sapientiae Dei. Quid enim est divinitas Christi nisi sapientia Dei? Ergo plenitudo sapientiae Dei habitat in humanitate Christi. Ubi? in carne an in anima, an simul in carne et in anima? an in carne per carnem? in carne ergo sapientia habitaret, et non habitaret in anima. Absit! Sedes sapient anima Christi. Et quid dixi, Domus sapientiae anima Christi? Amplius dicere debui, si amplius dicere potui; quia enim sapientia in ea habitat, ideo domum dixi, sed quia corporaliter habitat, ideo amplius dicere debui. amplius dicere debui. Quid est corporaliter habitat? Unum facta est cum illa in qua habitat, et per illam unum etiam cum illo in quo illa habitat. Quomodo unum? Non versibilitate naturae, sed unitate personae; una persona, non una essentia. Ergo incorporata est divinitas habitaculo suo, cui plenitudinem infu
Abbreviated transcription (Latin):
atitudo nr̃a: Ipse sapientia qua cog¬
noscimus. Ip̃e amor quod diligimus.
ip̃e gaudium quo exultamus. Prgo a¬
una sapĩa est qua omnes sapiunt. nͨ
tũ uno modo sapiunt. qr participan¬
do sapiunt. Quod si omnes hac sap̃ia
sapiunt. quicunq sapiunt. multoma¬
gis hac sapientia sapunt illa anima
que ip̃i sapientie unita fuit. Que nõ
forte participationis ex illa uiguit. s
pͥuilegio unitatis plenitudinem posse¬
dit. Quid enĩ de sapientia minus hr̃e
pot̾at. cui ipsa plenitudo sap̃ie in cor¬
porata erat. In quo ait habitat om̃is
plenitudo diuinitatis corporaliter. De
quo hoc dixit. Non ne de xp̃o: Quomͦ
ergo in xp̃o habitat omnis plenitudo
diuinitatis: Tres ẽẽntie sunt in xp̃o.
Caro. anima. diuinitas. Quid ergo ha¬
bitat in quo: aut diuinitas in diui¬
nitate. aut diuinitas in anima. aut
diuinitas in carne. S quid est diui¬
nitas habitat in diuinitate: Nunqͥd
hoc aut congruum erat dicere aut ne¬

Expanded text:
atitudo nostra? Ipse est sapientia qua cogatitudo nostra? Ipse est sapientia qua cognoscimus, ipse amor quo diligimus, ipse gaudium quo exsultamus. Ergo una sapientia est qua omnes sapiunt, nec tamen uno modo sapiunt, quia participando sapiunt. Quod si omnes hac sapientia sapiunt quicunque sapiunt, multo magis hac sapientia sapit illa anima, quae ipsi sapientiae unita fuit. Quae non sorte participationis ex illa viguit, sed privilegio unitatis plenitudinem possedit. Quid enim de sapientia minus habere poterat, cui ipsa plenitudo sapientiae incorporata erat? In quo, ait, inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . De quo hoc dixit, nonne de Christo? Quomodo ergo in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis? Tres essentiae sunt in Christo. Caro, anima, divinitas. Quid ergo habitat in quo? an divinitas in divinitate, an divinitas in anima, an divinitas in carne? Sed quid est, divinitas habitat in divinitate? Nunquid hoc aut congruum erat dicere, aut ne
Abbreviated transcription (Latin):
totum est. nec minus aut maius in eo
est. et tamen scl̃m participationis diffe¬
rentiam minus et magis de illo ꝑcipi¬
unt omnes qui scł̃m condicionem su¬
am aut donum gr̃e largitoris minus
ac magis huiꝰ eusdem communicatõis
ac participationis capaces sunt. Partici¬
patio gͥ alias maior. alias minor ẽ. par¬
ticipatus aut̃ non alias maior aut mi¬
nor. s idem ip̃e totus ac plenus et per-¬
fectus ubiq est. Cum gͥ animas sapi¬
entes dicimus. et sapĩa sapientes dicimꝰ.
istam sapientiam cogitemus. ⁊ ipsam
solam ẽẽ credamus. qua sapunt que¬
cunq rõnales mentes ium intelligẽ¬
di atq discernendi ꝑcepunt. Hec est
inquit uita et̾na ut cognoscant te so¬
lum deum. ⁊ quem misisti iħm xp̃m.
Cognitio itaq dei uita eterna est. ⁊qͥd
est cognitio dei: Nunquid accidene:
Ergo amor dei accidens est. et beatitudo
accidens est. et in accidentib est beatitu¬
do nr̃a. Quare non magis deus sit be¬

Expanded text:
totum est; nec minus aut majus in eo totum est; nec minus aut majus in eo est, et tamen secundum participationis differentiam minus et magis de illo percipiunt omnes, qui secundum conditionem suam aut donum gratiae largitoris minus ac magis hujus ejusdem communicationis ac participationis capaces sunt. Participatio igitur alias major, alias minor est. Participatus autem non alias major aut minor; sed idem ipse totus ac plenus, et perfectus ubique est. Cum igitur animas sapientes dicimus, et sapientia sapientes dicimus, istam sapientiam cogitemus, et ipsam solam esse credamus qua sapiunt, quaecunque rationales mentes vim intelligendi atque discernendi perceperunt. Haec est, inquit, vita aeterna, ut cognoscant te solum Deum; et quem misisti Jesum Christum . Cognitio itaque Dei vita aeterna est, et quid est cognitio Dei? nunquid accidens? Ergo amor Dei accidens est, et beatitudo accidens est, et in accidentibus est beatitudo nostra. Quare non magis Deus sit be
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuerunt. Agnoscamus ueram sapi¬
entiam qua sapimus quicunq sapi¬
mus. quiquid sapimus etiam. Si eam
ñ sapimus. Ad lucem lucentem in tene¬
immo potius non deprehenderunt. Q ͦ¬
modo enim in comp̾hensibilem comp̾¬
hendere potuerunt: et tenẽbre eam nõ
comp̾henderunt. Lux ergo quid fecit:
lux lucem comp̾hendit: et que est ista
lux: utiq si. lux lucem comp̾hendit.
Lucem comp̾henderunt. qui a luce lux
facti sunt. lucem comp̾henderunt. qui
a luce illuminati sunt. lucem comp̾hen¬
derunt qui eam lucentem suꝑ se in se
susceꝑunt. Comp̾henderunt similitudi¬
ne. non comp̾henderunt equalitate. Hoc
est ergo unum et ueꝵ lumen om nium
sp̃uum rationalium p̾cipue sanctorũ
quod illuminat omnem hominẽ ue¬
nientem in hunc mundum. Quod sine
diminutione sui ab omnib participat᷑.
et cum idem sit in omnĩb. non tamen
ab omnib eodem modo ꝑcipitur. Ip̃m
enim quicquid est. totum est. et ubiq

Expanded text:
non fuerunt. Agnoscamus veram sapinon fuerunt. Agnoscamus veram sapientiam, qua sapimus, quicunque sapimus, quidquid sapimus, etiam si eam non sapimus. Ad lucem lucentem in teneimo potius non deprehenderunt. Quomodo enim incomprehensibilem comprehendere potuissent? Et tenebrae eam non comprehenderunt. Lux ergo quid fecit? Lux lucem comprehendit. Et quae est ista lux? Utique si lux lucem comprehendit, lucem comprehenderunt, qui a luce lux facti sunt. Lucem comprehenderunt, qui a luce illuminati sunt. Lucem comprehenderunt, qui eam lucem super se in se susceperunt. Comprehenderunt similitudine, non comprehenderunt aequalitate. Hoc est ergo unum et verum lumen omnium spirituum rationalium, praecipue sanctorum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Quod sine diminutione sui ab omnibus participatur; et cum idem sit in omnibus, non tamen ab omnibus eodem modo percipitur. Ipsum enim quidquid est, totum est, et ubique
Abbreviated transcription (Latin):
liter ergo omnis sap̃ia a domino deo
est: Siue qr donum eius ẽ. siue qr
factura eius: Nam si factura est non
semꝑ est. qr quod aliquando cepit ñ
semꝑ ẽẽ habuit. Quid ergo ait: Om¬
nis inquit sapientia a domino deo est
et cum illo fuit semꝑ et est ante euũ.
Mirum est ergo accidentia semꝑ cũ
deo fuerunt. et si accidentia semꝑ cũ
deo fuerunt. sub̾e non fuerunt: An
omnis sapientia a deo est. ⁊ non om̃is
sapĩa cum deo est: Absit. s omnis sa¬
pientia ab illo est. et omnis sapien¬
tia in illo est. et omnis sap̃ia cum il¬
lo est. ⁊ semꝑ est. Et quid facimus de
sapientia que accidens est: non quid
non ip̃a semꝑ cum deo est: Quomodo
ergo omnis sapientia a dño deo est.
et cum illo fuit semꝑ. ⁊ est ante euũ:
Quid ergo de illa facimus: Excluda¬
mus ab adito sapientie insipientie
figmenta ⁊ fantasias has nescio qua¬
les et sompnia uana que nobis ue¬
re accidentia sunt. qr nobiscum creata

Expanded text:
liter ergo omnis sapientia a Domino Deo liter ergo omnis sapientia a Domino Deo est? Sive quia donum ejus est, sive quia factura ejus? Nam si factura est, non semper est, quia quod aliquando coepit, non semper esse habuit. Quid ergo ait? Omnis, inquit, sapientia a Domino Deo est; et cum illo fuit semper, et est ante aevum . Mirum est: ergo accidentia semper cum Deo fuerunt; et si accidentia semper cum Deo fuerunt, substantiae non fuerunt. An omnis sapientia a Deo est, et non omnis sapientia cum Deo est? Absit. Sed omnis sapientia ab illo est, et omnis sapientia in illo est, et omnis sapientia cum illo est, et semper est. Et quid facimus de sapientia quae accidens est? Nunquid non ipsa semper cum Deo est? Quomodo ergo Omnis sapientia a Domino Deo est, et cum illo fuit semper, et est ante aevum? Quid ergo de illa facimus? Excludamus ab adyto sapientiae insipientiae figmenta et phantasias, has nescio quales et somnia vana, quae nobis vere accidentia sunt, quia nobiscum creata
Abbreviated transcription (Latin):
donum eius ab ip̃o est qr factura eius
anima ab ipso est. et omnis substantia
ab ipso est: Quid magnum quid no¬
uum. quid mirum dictum est. omnis
sap̃ia a domino deo est. si accidens quod¬
dam ab ip̃o est a quo omnis sub̾a est:
Quomͦ ergo omnis sapĩa a dño deo ẽ:
Aut qr opus eius. aut qr donum eius:
si sap̃ia creatura est stulticia quid est:
Creauit deus sapiam. ⁊ non creauit stul¬
ticiam: Ergo q̃dam accidentia d̾s creauit.
alia eẽ habent. et ab ip̃o non habent.
Quis hoc aut dicere presumat. aut di¬
ctum approbet. qr aliquid ẽẽ habet ⁊¬
a deo non h̃t: Quid dicemus. deus er¬
go accidentia non creauit. et alter qui¬
dam est creator sapientie deus dator. Er¬
go dare sap̃iam deus potuit. creare ñ
potuit: ergo aliunde accepit quod de¬
dit. et dedit. quod suum ñ fuit. et ac¬
cipere potuit quod non hu̾it. Quis
hoc dicat: Quis sani capitis hoc uel
in cogitationem suam admittat: Qͥ¬

Expanded text:
donum ejus ab ipso est; quia factura ejus donum ejus ab ipso est; quia factura ejus est; et omnis substantia ab ipso est? Quid magnum? quid novum? quid mirum dictum est? Omnis sapientia a Domino Deo est; si accidens quoddam ab ipso est a quo omnis substantia est? Quomodo ergo omnis sapientia a Domino Deo est? Aut quia opus ejus, aut quia donum ejus? Si sapientia creatura est, stultitia quid est? Creavit Deus sapientiam, et non creavit stultitiam? Ergo quaedam accidentia Deus creavit, alia esse habent, et ab ipso non habent. Quis hoc aut dicere praesumat, aut dictum approbet, quod aliquid esse habet et a Deo non habet? Quid dicimus? Deus ergo accidentia non creavit; et alter quidam est Creator sapientiae, Deus dator? Ergo dare sapientiam Deus potuit, creare non potuit? Ergo aliunde accepit quod dedit, et dedit quod suum non fuit, et accipere potuit quod non habuerit. Quis hoc dicat? Quis sani capitis hoc vel in cogitationem suam admittat? Qua