comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de incredulo enĩ agit.⁊ ido in aĩam᷑ dixit. Ut
sp̃uales penas intelligas. qr aĩa increduli pro
ꝑfidia arctabitur sp̃uali pena. in om̃em aĩam¬
ante ponit ꝓ prerogatiua patrum. utaut co-¬
ronetur pͥmus. aut dampnetur gramꝰ. Qui
credens pp̃ abraham honorificentior ẽ. diffidẽs
aũt peiꝰ tractandus ẽ. qr donũ ꝓmissũ patrib

Expanded text:
De incredulo enim agit, et ideo in animam dixit, ut spirituales poenas intelligas, quia anima increduli pro perfidia arctabitur spirituali poena. In omnem anteponit, praerogativa Patrum, ut aut coronetur prius, aut damnetur gravius qui credens propter Abraham honorificentior est, diffidens autem pejus tractandus est, quia donum promissum Patribus
Abbreviated transcription (Latin):
fitis redim̃tes tempus .i. qd̾ minus fecistis ĩ
uno tempore: restiturte ĩ alio. dimidiantes
dies: quos impii ñ dimidiant. alii em̃ duni¬
diant: alii implent dies. alii nec incipuint
.i. alii moriuntur in egypto. alii in deserto
alii int̾ra sc̃a. nec mirum siminus fecistis̃

Expanded text:
 Redimentes tempus. Id est, quod minus fecistis in  Redimentes tempus. Id est, quod minus fecistis in uno tempore, restituite in alio, dimidiantes dies quos impii non dimidiant. Alii enim dimidiant, alii implent dies, alii nec incipiunt; id est, alii moriuntur in Aegypto, alii in deserto, alii in terra sancta. Nec mirum si minus fecistis,
Abbreviated transcription (Latin):
miseria hõium. Ceterum dies isti qͣntũ ꝑtinet
ad spacia horaꝵ ordinati sunt. ducunt enĩ uces
agunt tẽporã. oritur enim sol ⁊ occidit. transe¬
unt tp̃ra. cui molesta sunt tẽpora. Si homĩes
sibi non sunt molesti. dicuntur ergo dies ma¬
miseria hoĩs cõmuis est ñ debet malicia esse
cõmitis. ex quo enim laꝑsus est adam ⁊ de pa¬
diso expulsus: nunqͣm fuerunt dies nisi mali
qd̾ ostendit puer qui nascrtur qui aploratu
ĩcipit nec ridere pot̾. statim natus plorat pro
certe ĩ mediis tẽptationib positus semꝑ ti¬
mebit. Redimamus ergo tempus. Quid ẽ tẽ¬
puis redimere: Redimit ille tempus qui ꝑdit
.i. dat de suo ut uacet doͥ. ut litib qi det nũmũ
aliquid adquiris. Sic ergo ꝑdis nũmos ut e
mas tibi aliquid: sic ꝑdas de tuo ut emas tibi
quietem. hoo est tempus redimere. Unde dñg
cam tollere: dimitte ei ⁊ pallium. ut habeas
quietum coꝵ. ne ꝑdas tempus uacandi dõ: a
quo uult te auocare dampno. ⁊ litib. Uł tta

Expanded text:
miseria hominum. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum ordinati sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol et occidit, transeunt tempora, cui molesta sunt tempora si homines sibi non sunt molestiae. Dies ergo dimiseria hominis communis est, non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus Adam de paradiso expulsus, nunquam dies nisi mali: quod ostendit puer qui nascitur, quia a ploratu incipit, nec ridere potest: statim natus plorat, proerit, in mediis certe tribulationibus positus semper timebit. Redimamus ergo tempus. Quid est tempus redimere? Redimit ille tempus qui perdit, id est dat de suo ut vacet Deo non litibus, quasi det nummum aliquid aliumas tibi aliquid; sic perdas de tuo, ut emas tibi quietem, hoc est tempus redimere. Unde Domine, et tunicam tollere, dimitte ei et pallium, ut habeas quietum cor, ne perdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avocare damno et litibus. Vel ita
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sumꝑtõe a peccõrib uł imꝑfectis ut iusti ui¬
deantur recedunt culpat ergo hic illos scinden¬
tes unitatẽ caritatis. qunter alio ñ possent ha¬
bitare cã sc̃itatis sue qui pociꝰ suo exemplo debu¬
sublenatio laboris ẽ inisio collaborantis. ut miti¬
nere fit. ⁊ tantomagis ꝯsolemur qͣuto magis
uiderctis diem retributionis ꝑ passionem aꝓpin¬

Expanded text:
sumptione a peccatoribus vel imperfectis, ut justi videantur recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debusublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tanto magis consolemur, quanto magis videritis diem retributionis per passionem appro
Abbreviated transcription (Latin):
ploꝓuocetur ad dile¬
ctionẽ. ⁊ bñ oꝑandũ.
fessionẽ habeamus ꝙ̃
minores eos hortando
⁊ inmores ꝑfecto.i¬
mitando eo. ⁊sidere¬
mus nos ĩuitẽ dico:¬

Expanded text:
provocetur ad dilectionem, et bene operandum. fessionem habeamus quaminores eos hortando et minores perfectos imitando eos. Consideremus nos invicem dico
Abbreviated transcription (Latin):
inplenitudine fidei .i. inplena fide. quia
nichil hoꝵ iam ẽ uisibile ut sacerdos. necho¬
stia. qd ⁊ debemus. ⁊ possumus. quia sumu ᷤᷤ
u̾o corpora tm̃ hñt abluta. ⁊ ablurti sumns cor¬
pus aqua munda .i. peccatum corporale .s. ori¬
ginale qd̾ ꝑ caris ꝯcupiscĩam trahitur ablu¬

Expanded text:
in plenitudine fidei, id est in plena fide. Quia nihil horum jam est visibile, nec sacerdos, nec hostia, quod et debemus et possumus, quia sumus vero corpora tantum habent abluta, et abluti sumus corpus aqua munda, id est peccatum corporale, scilicet originale quod per carnis concupiscentiam trahitur, ablu
Abbreviated transcription (Latin):
occurrerit teneamus
in declinabilem. ut
non ad terrena decli¬
nemus ꝯfessionem
spei nr̃e que est deet̾¬

Expanded text:
occurrerit, teneamus indeclinabilem, ut non ad terrena declinemus, confessionem spei nostrae, quae est de
Abbreviated transcription (Latin):
habeamus in ꝓceltis
temptationum fortis¬
simũ solatiũ. s. qd̾ in
omni adu̾sitate nos
facit fortes uolentes
ad horam pati ut ĩ et̾¬
ad tenendam spem. ni
ꝑ adu̾sis deserendam
fugidille ad spẽqui
spe beatitud̾is tribu¬
lationes sꝑuit. spem

Expanded text:
habeamus, in procellis tentationum, fortissimum solatium, scilicet quod in omni adversitate nos at fortes, volentes ad horam pati ut in aetad tenendam spem, non pro adversis deferendam. Fugit ille ad spem, qui spe beatitudinis tribulationes spernit. Spem
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia ubi debet esse
unitas. sed oĩa m̃bra
pocius sollicita sint in
rebz agendis ꝓ se ĩuicẽ
sollicita sint dico: ita
ut ñ minus ꝓ alio ꝙͣ
ꝑ se sollicita sunt uñ
subdit. Et siquidpa¬

Expanded text:
in Ecclesia ubi debet esse unitas, sed omnia membra potius sollicita sint in rebus agendis. Pro se invicem sollicita sint dico, ita ut non minus pro alio quam pro se sollicita sint. Unde subdit: Et si
Abbreviated transcription (Latin):
ira. quia sic legem
non custodient. ĩ ira
enĩ nemo agnoscit
quid sit utile. s edu¬
cate illos dum pueri
suird: ne legẽ ꝯtemp¬
nent. ĩ disciplina u̾¬
boꝵ. ⁊ correptiõe uer¬
berum ire ꝓficiant
ĩ reb domini. uo ã.

Expanded text:
iam, quia sic legem non custodient. In ira enim agnoscit 176 quid sit utile. Sed educate illos, dum pueri sunt, ne legem contemnant, in disciplina verborum et correctione verberum, ut proficiant in r
Abbreviated transcription (Latin):
iuideũ cã patrum tñ ⁊ ip̃m siłi modo indigere dic̃
dono euͣngelii xp̃i. si ita ⁊ indeus ñ iustificatur
nnisi ex fide xp̃i. Quid ergo opus est ẽẽ sub lege:¬

Expanded text:
Judaeum causa patrum, tamen et ipsum simili modo indigere dicit Judaeum causa patrum, tamen et ipsum simili modo indigere dicit dono Evangelii Christi. Si itaque et Judaeus non justificatur nisi ex fide Christi, quid ergo opus est esse sub lege
Abbreviated transcription (Latin):
ido ñ erubesco euͣngelium. quia
ip̃m euͣngelium ẽ uirtus dei .i. uirtutẽ dei an¬
nuntiat. ñ infirmitatẽ. sapĩam: non insipi¬
entiam. Qd̾ enũ est infiriũ est der: fortiꝰ est ho¬
denitib ñ aliis quia ꝑ doctrinam euangłicam
peccatum dimitittur credenti. ⁊ cũ res exigit:
fiunt miracła quib cõmendatur doctrina. Qͥa
enĩ incredibile uidebatur qd̾ p̾dicabatur. id̾o sig¬
nis ⁊ ꝓdigiis ab apłis fcĩs firmabatur. ne diffi
ciebant. Nulli enĩ dubiũ est uirtuti u̾ba ced̾e. id̾o¬
ñ se dicit apłs erubescere de euͣngelio dei. Illo ã
erubescere sigc̃at qui qd̃ tradiderant: ĩ rephensio¬
one ueniebat. nec q quam uirtutis testimomo
firmabatur.⁊ discordabat a doctrina eiiͣngelica
⁊ apłica. Euͣngelium igitur ẽ uirtus dei. quia ĩ
ri ñ ualeat. signatus ministerio crucis. Unde sb̾¬
dit. euͣngelium dico ualens ĩ salutẽ om̃i cre. Qd̃¬
greco emm gentilẽ sigc̃at. Quãius aũt p̾ponat

Expanded text:
Ideo non erubesco Evangelium, quia ipsum Evangelium est virtus Dei, id est virtutem Dei annuntiat, non infirmitatem; sapientiam non insipientiam. Quod enim infirmum Dei, fortius est dentibus, non aliis: quia per doctrinam evangelicam peccatum dimittitur credenti, et, cum res exigit, fiunt miracula quibus commendatur doctrina. Quia enim incredibile videbatur quod praedicabatur, ideo signis et prodigiis ab apostolis factis firmabatur, ne diffibros. Nulli enim dubium est virtuti verba cedere. Ideoque non se dicit Apostolus erubescere de Evangelio Dei; illos autem erubescere significat, quia quod tradiderant, in reprehensionem veniebat, nec quoquam virtutis testimonio firmabatur, et discordabat, a doctrina evangelica et apostolica. Evangelium igitur est virtus Dei, quia invri non valeat, signatus mysterio crucis. Unde subdit: Evangelium dico, valens in salutem omni credGraeco enim gentilem significat. Quamvis autem praeponat
Abbreviated transcription (Latin):
quia non sumus filii
noctis igitur ñ dormia¬
mus .i. in p̾sentibus
tendens hec caduca. ⁊ so¬
brie eis utamur. non
qͣi bonis nr̃is. s ad sus¬
non sumus filii noctis
ñ debemus dormire. qr
illi qui dormiunt car¬
nis torpore nocte .i. per
quiescant.⁊ qui ebrii
ꝑ noctem hoc hñt. nos
au̾̃t qui diei sumus .i.
iurtutib lucentes non
ꝯtra hostes ꝑati. ꝑ hoc simus sobrii. quia sumus
rice fidem comꝑat. ⁊ caritatem. ⁊ galee spem. Sic̃
eiũ lorita munit uitalia: ita fides ⁊ carctas nos
muniunt. ꝯtra appetitum t̾renoꝵ. Si enĩ attin¬

Expanded text:
ando non sumus filii mortis, igitur non dormiamus, id est in praesentibus tendens haec caduca, et sobrie eis utamur, non quasi bonis nostris, sed ad susnon sumus filii noctis, non debemus dormire, quia illi qui dormiunt carnis torpore, nocte, id est per quiescant. Et qui ebrii per noctem haec habent. Nos autem qui diei sumus, id est virtutibus lucentes, nonntra hostes parati. Per hoc simus sobrii, quia sumus ricae fidem comparat et charitatem, et galeae spem. Sicut enim lorica munit vitalia, ita fides et charitas vos muniunt contra appetitum terrenorum. Si enim atten
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ⁊ non estis filii no¬
ctis. neq tenebraꝵ. hoc
⁊ partim noctis. nemo
enim duob dñis ser¬
uire potest. Igitur

Expanded text:
Et non estis filii noctis neque tenebrarum. Hoc  partim noctis. Nemo enim duobus dominis servire potest . Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
uris directis ad deum
re. Multi enĩ minim:
dum cõgregantur una¬
nimes fuint magni.
⁊ młtoꝵ preces ĩpossi¬
cum recipiant cũ gau¬
dio caritatis. Uñ subd̾.

Expanded text:
ris, directis ad Deum,re. Multi enim minimi, dum congregantur unanimes, fiunt magni, et multorum preces impossieum recipiant cum gaudio charitatis. Unde subdit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. q̃i sicut sapĩa ⁊ scĩa eius sunt incomphen¬
sibiles: sic ⁊ uidicia ꝓ quib cepit de sapĩa et
scĩa. ⁊ hoc est. quan incomp̾hensibilia sunt ui¬
dicia enis .i. dispositiones de om̃ib reb. ⁊ qͣm
ĩuestigabiles ie eius : i. impletiones disposi¬
tionis quia nec ĩ exħibitõe pot̾ cognosci quod
disposut. demde utens u̾bis ysaie altam esse

Expanded text:
cat: Sicut sapientia et scientia ejus sunt incomprehensibiles, sic et judicia pro quibus cepit de sapientia et scientia. Et hoc est: Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, id est dispositiones de omnibus rebus. Et quam investigabiles viae ejus, id est impletiones dispositionis, quia nec in exhibitione potest cognosci quod disposuit. Deinde, utens verbis Isaiae, altam esse
Abbreviated transcription (Latin):
ulitate. quia aliter ex suꝑbia ruerent. hic ii¬
detur aliquomodo misteriũ exponere. cõclu¬
sit euĩ d̾ omĩa inĩfidelitate. ut de amaritudi¬
ne infidelitatis sue penitendo ꝯfusi. ⁊ ad dul
manerent. ⁊ ut gr̃a muneris eẽtrgratissima
⁊ clamarent. Quam magna młtrtudo dulce¬
nullum dampnaturus sit. qd̾ quidã falso

Expanded text:
us quia aliter ex superbia ruerent. Hic videtur aliquo modo mysterium exponere. Conclusit enim Deus omnia in incredulitate, ut de amaritudine infidelitatis suae poenitendo confusi, et ad dulmanerent, et ut gratia muneris esset gratissima, et clamarent: Quam magna multitudo dulcenullum damnaturus sit, quod quidam falso
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ueluti horrore ꝑ¬
cussus ⁊ uelut abys¬
si altitudinẽ expaues¬
cens apłs exclamat.
o alticudo. ⁊ c̃ ualde
enim paruñ sensum¬
hisis ad discutiendã
iusticiam iudicioꝵ
dei. ad discirtiendam
gram gratuitam ullis meritis p̃cedentib red

Expanded text:
tate, velut horrore percussus, et velut abyssi altitudinem expavescens Apostolus exclamat: O altitudo, etc. Valde enim parvum sensums ad discutiendam justitiam judiciorum Dei, ad discutiendam gratuitam gratiam nullis meritis praecedentibus red
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ humilib dat grãm. Illd̾ uo obscurum est
qͣre quibꝰdam dignis dat. quibꝰdam negat. ali¬
quid ergo est ĩ abdito ⁊ ĩ ꝓfundo uidicioꝵ dei.
saluau̾rt uideo ⁊ genrtes ut pͥus ꝑmrit̾et eos
ecludi mĩfidelitatẽ. Siquis ergo querat quare
sic saluantur cũ multi alii modi salnationũ
õuim misereaturꝰ. ⁊ qͣre sic fc̃m fit: non putes

Expanded text:
 humilibus dat gratiam. Illud vero obscurum est, quare quibusdam indignis dat, quibusdam negat. Aliquid est in abdito et profundo judiciorum Dei.salvaverit Judaeos et gentes, ut prius permitteret eos concludi in infidelitate. Si quis ergo quaerat, quare sic salvantur, cum multi alii modi salavationum omnium misereatur. Quare sic factum sit, putes
Abbreviated transcription (Latin):
.i. idem ĩ multis locis
quia de morte eiꝰ nicħ¬
rebat enim typum põ¬
re figura p̾cessit discerntur sacerdotium xp̃i a
sacerdotio lem. ĩ cuiꝰ xp̃i figura dicitur. qd̾ melcħ.¬
chisedech quam leui

Expanded text:
 idem in multis locis quia de morte ejus nihirebat enim typum ponrae figura praecessit decernitur sacerdotium Christi a sacerdotio Levi, in cujus Christi figura dicitur quod Melcchisedech quam Levi
Abbreviated transcription (Latin):
credentel de uideis bene facere.si sacrificant ⁊
crrũciount. S si pt euͣngłm bñ facit qui ui¬
daizat ĩ satrificiis ⁊ ceteris ĩ heresim labimur
derurti ⁊ ebyonis. qui pp̃ hec sunt anatħatiza¬
ti. qd eiiͣngelio miscuerunt cultus legis. Qui
si tales suscepimꝰ ut ĩ eccłia dei faciant ꝙ fecerũt
⁊ synagoga sathane. ñ illi xͥani fient. s uo uide¬
ꝙ facient. Dicis legis cerimonias his qui ex tu¬
deis sunt non ẽẽ pestiferas. Ego econtra ꝓnũtio
qd̾ sunt utiq cerimonie uideoꝵ oĩb mortifere
fidelib. finis enĩ legis xp̃c est. Item lex ⁊ ꝓphete¬
s udeis. ut non ĩ uetustate lritere uiuant. sed ĩ
nouttate sp̃c. nec sunt ille cerimonie res ĩ differẽ¬
tes int̾ bonũ ⁊ malũ. si obseruande sunt: salutem
afferunt. Si u̾o salutẽ ñ afferunt: ñ sund obser¬
uande. eas obseruare tu dicis bonum: ego affir¬
mo malũ. non modo qui ex gentuli. S etiã qui

Expanded text:
credentes de Judaeis bene facere, si sacrificant et credentes de Judaeis bene facere, si sacrificant et circumcidunt. Sed si post Evangelium bene facit qui judaizat in sacrificiis et caeteris, in haeresim labimur Cerinthi et Ebionis, qui propter hoc sunt anathematizati quod Evangelio miscuerunt cultum legis, qui si tales suscipimus ut in Ecclesia Dei faciant quod fecerunt in synagoga Satanae, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. Dicis legis caeremonias his qui ex Judaeis sunt non esse pestiferas, ego contra pronuntio quod sunt utique caeremoniae Judaeorum omnibus mortiferae fidelibus. Finis enim legis Csed Judaeis, ut non in vetustate litterae vivant, sed in novitate spiritus, nec sunt illae caeremoniae res indifferentes inter bonum et malum; si observandae sunt, salutem afferunt, si vero salutem non afferunt, non sunt observandae. Eas observare tu dicis bonum, ego assero malum, non modo eis qui ex gentili, sed etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ requiro ĩ eo qd scripsit se uidisse petrum nõ
recte ambulantẽ ad itatẽ eu̾ngelii eiq ido re¬
stitisse. qd̾ illa simulatõe gentes uidaizareco¬
gebat. itrũ uerũ scripseritan nõ. nescio qua
dispensatiua falsitate mentitus sit. Absit ut
eum mdacit̃ fecisse credamus. oĩo enĩ tenend̃
ẽ in doctrina religionis nullo modo ẽẽ mentiẽ¬
fidelis igiturꝰ dispensator paulus nob̾ erhibi
ꝓculdubio ĩ scribendo fidem quia futatis dis¬
pensator erat: ñ falsitatis. ⁊ id̾o uerũ scripsit
dicens se uidisse petrũ ñ recte ambulantẽ ad
u̾itatem eu̾ngelii eiq ĩ faciẽ restitisse. qd̾ co¬
geret gẽtes udaizare. Petri ita ⁊ barnabe si
ieꝵꝰ. ita Rendit. Scribis in epła qd paulus cum
punitim celebranda. ut doceret ñ ẽe pnitiosa
his qui ea uellent. sicut a parentib ꝑlegẽ acce¬
perant custodire. si tamen ĩ eis ñ ꝯstituerẽt
quid̃ degentib a legis honere libero ẽẽ. S

Expanded text:
in eo quod scripsit se vidisse Petrum non recte ambulare ad veritatem Evangelii, eique ideo restitisse, quod illa simulatione gentes judaizare cogebat: utrum verum scripserit an non, nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Absit! ut eum mendaciter fecisse credamus. Omnino enim tenendum est in doctrina religionis nullo modo esse mentienFidelis igitur dispensator Paulus nobis exhibet procul dubio in scribendo fidem, quia veritatis dispensator erat, non falsitatis: et ideo verum scripsit, dicens se vidisse Petrum non recte ambulantem ad veritatem Evangelii, eique in faciem restitisse, quod cogeret gentes judaizare. Petri itaque et BarnabaeHieronymus ita respondet: Scribis in epistola quod Paulus cum piuntur celebranda, ut doceret non esse perniciosa his qui ea vellent sicut a parentibus per legem acceperant custodire, si tamen in eis non constituerentquidem de gentibus a legis onere liberos esse, sed
Abbreviated transcription (Latin):
monitũ acceꝑat. sine qr anteqͣm illi ueniss¬
ent antyochiam quos timuerat cũ gentib
eũ ꝯuesci inderat. Non enĩ negamus petrum
ĩ hac sñia fuisse ĩ qua ⁊ paulus fuit. Non gͥ
tũc eum quid ĩcea re uerã ẽĩt docelnt. s eius
simulatõem qua gentes cogebat iudaiz are
arguebat. qd̾ sic illa oĩa simu latorie gerebã¬
tur. qi uerum ẽẽt qd̾ dicebant quidam . s. cre¬
dentes sine lege non posse saluari. ĩ cuiꝰ fñie ñ
derat. ut de illo paulus u̾e scriberet. qd̾ eum
udiss ñ recte ambulantẽ ad u̾itatẽ eũnge¬
lii eiq uerissime diceret ꝙ gentes uidaizare
fideles. ne ea uelut netcͣria quisqͣm suscipet. pt
passionẽ. ⁊ resurrõnẽ namq deum iam reuela¬
ta fide amiserant tanqͣm iutam officii sui. ue¬
rumptñ sicut defuncta corpora deducenda erãt

Expanded text:
monitum acceperat, sive quia antequam illi venissent Antiochiam quos timuerat, cum gentibus eum convesci viderat. Non enim negamus Petrum in hac sententia fuisse in qua et Paulus fuit. Non igitur tunc eum quid in ea re verum esset docebat, sed simulationem qua gentes cogebat judaizare, arguebat, quia sic illa omnia simulatorie gerebantur, quasi verum esset quod dicebant quidam, scilicet credentes sine lege non posse salvari, in cujus sententiderat, ut de illo vere Paulus scriberet, quod eum vidisset non recte ambulantem ad veritatem Evangelii, eique uerissime diceret, quod gentes iudaizare fideles, ne ea velut necessaria quisquam susciperet, post passionem et resurrectionem, namque Domini jam revelata fide, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta corpora deducenda erant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenire młtitudinẽ: audient ⁊ enĩ te suꝑ¬
uenisse. hoc ergo fac qd̃ tibi dicimus. Sũt
nob uiri quatuor uotum hñtes suꝑ se. hiis
scurum est. ⁊ iacobum hoc id̾o monuisseut
scirent falsa ẽẽ que de illo audierant. hii qui
cũ de uideis credidissent: tñ emulatores erãt
legis qui sic ea uolebant obseruari tanquam
dicatorẽ. ⁊ intentioni eoꝵ maxime adu̾sum
ab emulis ẽ noue legis qui non ĩtelligebãt
quo aĩo a uideis fidelib illa tũc obseruari debe

Expanded text:
convenire multitudinem. Audierunt etenim superconvenire multitudinem. Audierunt etenim supervenisse. Hoc ergo fac quod tibi dicimus. Sunt nobis viri quatuor, votum habentes super se: his scurum est, et Jacobum hoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant hi, qui cum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant legis, qui sic ea volebant observari, tanquamdicatorem, et intentioni eorum maxime adversum. Ab aemulis enim novae legis qui non intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus illa tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ẽ qd̾ petrus ñ recte ambulabat ad u̾ita¬
tẽ eũngelii. Ego illud quid petrum sic egisse
credo ut gentiles cog̾et uidaizare. hoc enĩ lego
scripsisse paulum quẽ mentitũ ẽẽ non credo
⁊ ido ñ recte agebat hoc petrus. qr erat cõtra
eĩmgelii u̾itatem ut putarent qui credebãt
in xp̃m se sine ilt legalib saluo eẽ ñ posse. ħ
enim ⁊tendebant antiochie qui excircumci
uotum ꝓsoluit. uł ieroiolimis a iacobo moni¬
tus legalia illa suscepit. ut putare uide̾tur
ꝑ illa legalia salutẽ dari. S ne illa que in
uerbis futuroꝵ d̾ fieri usserat. tanquam
ydolatriam gentiũ dampnare cred̾etur. hoc ẽ
.s. quot milia sint ĩ uidea qui crediderunt ĩ
xp̃o ⁊ hii om̃s emulatores legis sunt. Audi¬
erunt enim de te qd̾ discissionẽ docet a moy¬
secoꝵ qui ꝑ gentes sunt uideoꝵ dicens ñ¬
dinẽ legis ĩgredi. Quid ergo ẽ utiq oportet

Expanded text:
verum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritaverum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritatem Evangelii: ego quidem illud Petrum sic egisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum quem mentitum esse non credo, et ideo non recte agebat hic Petrus, quia erat contra Evangelii veritatem, ut putarent qui credebant in Christum, se sine illis legalibus salvos esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcivotum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, legalia illa suscepit, ut putare videretur per illa legalia salutem posse dari, sed ne illa quae in umbris futurorum Deus fieri jusserat, tanquam idololatriam gentium damnare crederetur. Hoc est r, quot millia sunt in Judaea qui crediderunt in Christo, et hi omnes aemulatores legis sunt. Audierunt enim de te quod discissionem 146 doceas a Moyse eorum qui per gentes sunt Judaeorum, dicens nudinem legis ingredi. Quid ergo est? Utique oportet
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃es nr̃i portare potumus. s ꝑ gram credimꝰ
saluari: Sicut ⁊ illi. petrus traz rene sensit de ab¬
olitione legis. s simislaurt ꝓtimore indeoꝵ ne
acõni gentium a fide recedent. ⁊ sic ꝑd̾et gregẽ
siuim. Simulauit aũit paulus ꝓ simili mẽtu
cobi. ⁊ psbiteroꝵ purificatus scd̾m legem ĩ
templum ĩtrauit. ⁊ hostiam obtulit. Ecce qͦ¬
modo iudeis iuideus factus ẽ. Non igrtur offi¬
cioso mendatio s honesta dispensatione.⁊ pe¬
trum sea gentib segregasse. ⁊ paulum ei re
dum modo spem salutis ĩ eis ñ estituant. nec
peccat petrus si iudaizat. sed qd̾ cogit gentes
iudaizare suo exemplo ĩ quo solo paulus rep̾¬
hendit eum. ut doctor gẽtim ut sit rep̾hensio
uera. nec dispensatoria. alioqui m̃titus est¬
lantẽ aduitatẽ eu̾ngelii. Quisquis enĩ facitꝙ
facere debet. recte irtiq facit. ⁊ id̾o falsum de il¬
lo dicit qui dicit eum ñ recte fecisse qd̃ nouit
eum facere debuisse. Si aũt uͥm scripsit paulꝰ

Expanded text:
res nostri portare potuimus? sed per gratiam credimus salvari sicut et illi . Petrus itaque bene sensit de abolitione legis, sed simulavit pro timore Judaeorum ne occasione gentium a fide recederent, et sic perderet gregem suum. Simulavit autem Paulus pro simili metu, cobi et presbyterorum purificatus secundum legem in templum intravit, et hostiam obtulit. Ecce quomodo Judaeis Judaeus factus est. Non ergo officioso mendacio, sed honesta dispensatione et Petrum se a gentibus segregasse, et Paulum ei res, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat Petrus si judaizat, sed quia cogit gentes judaizare suo exemplo, in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria. Alioquin mentitus eslantem ad veritatem Evangelii. Quisquis enim facit quod facere debet, recte utique facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicator egregiꝰ dampnare legĩ moysi. ut sacri¬
legam: nec deo mandante scriptam. ⁊ itohuiꝰ
false criminationis ĩuidiam diluere uolens:
ip̃e uidaiz auit ostendens ñ eam ẽẽ sacrilega
uideis. ut ẽ ydolatria geritib. nec tn ẽẽ neftriam¬

Expanded text:
dicator egregius damnare legem Moysi ut sacrilegam, nec Deo mandante scriptam, et ideo hujus falsae criminationis invidiam diluere volens ipse judaizavit, ostendens non eam esse sacrilegam Judaeis, ut est idololatria gentibus, nec t
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ faciem restitisie dicatir. Nam uterq recte sen¬
tit legem ñ ẽẽ tenendam.⁊ quia ĩ om̃i gente qui¬
cũq timet deum̃ operatur iusticiam acceptꝰ est
illi. S ut̾q cauta simulatõe dispensat ille sub¬
tractionẽ. iste rep̾hensionẽ. ut ⁊ iudeis suꝑbia. et
gentilib desperatio tolleretim. Non igitur. uł¬
seꝑabat. petrus u̾o reprehensibilis erat. nec paulꝰ
ei ꝓcacrter resistebat. Paulus enim ĩ petro hoc re¬
prehendere ñ potuit ꝙ ip̃e fecit. nec arguere simu¬
latõem. cuiꝰ ⁊ ip̃e reus erat. sed fuit hec rep̾hensio
ñ uera sed dispensatoria. nec petrus peccauit
nec paulus ꝓcaciter arguit. Petrus aũt sicut
usione linter ubi erant diu̾si gnis aĩalia: ad
cornelium ĩ trauit. ⁊ cũ gentib comedit. qui. ⁊̃
q̃stionẽ de hac re soluit. Cum enĩ paulus ⁊ bar
ochiam quidam de uidea descendentes dicebant
sine lege moysi nemo pot̾ saluari. Tunc utriq
.s. paulus ⁊ barnabas.⁊ illi isidei qui hoc dicebãt

Expanded text:
in faciem restitisse dicatur. Nam uterque recte sentit legem non esse tenendam, et in omni gente quicunque timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi, sed uterque cauta simulatione dispensat, ille subtractionem, iste reprehensionem, ut et Judaeis superbia, et gentibus desperatio tolleretur. Non igitur abat, Petrus vere reprehensibilis erat, nec eis Paulus procaciter resistebat. Paulus enim in Petro hoc reprehendere non potuit, quod ipse fecit, nec arguere simulationem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus peccavit, nec Paulus procaciter arguit. Petrus autem, sicuvisionem lintei, ubi erant diversi generis animalia, ad Cornelium intravit, et cum gentibus comedit: qui etiam quaestionem de hac re solvit. Cum enim Paulus et Barochiam, quidam de Judaea descendentes dicebant: Sine lege Moysi nemo potest salvari. Tunc utrique scilicet Paulus et Barnabas et illi Judaei qui hoc dicebant,
Abbreviated transcription (Latin):
co dum sit. ⁊ quid gͦ¬
debent facere qui nõ
fuerunt ut galathe
ñ utiq deb̾ent recipere. si inqͣm hoc est quodͦ
cogis gentes que omnia que uident ĩte pu¬
tant esse nec̃cria saluti iudaizare cogebat qui
the petri auctoritate ñ ẽẽ iudaizand̃ qui in hoc
rephensus ẽ. Dehac aũt rephensione dissentire
xp̃m obseruatõe. Ieronimus enĩ ait petrũ ñ id̾o
obseruasse illa legalia qd̃ uellet ea pͦt xp̃m sua
hoc peccabat qr bona ĩteritiõe idagebat. ⁊ si illi pe¬
crarent qui eius qͣi exemplo udaizabant. nec
fuit reprehensio uera. quia nil ĩ eo rephensibile
erat. s dispensatoria. ut ꝑ hoc scirent gentes nõ
ẽẽ uidaizand̾. uidentes tm̃ apłm in hoc rep̾hen¬

Expanded text:
co dimisit. Quid debent facere qui non fuerunt ut Galatae? non utique debent recipere. Si, inquam, hoc est, quomodo cogis gentes, quae omnia quae vident in te putant esse necessaria saluti, judaizare? cogebat quidtae Petri auctoritate non esse judaizandum, qui in hoc reprehensus est. De hac autem reprehensione dissentire Christum observatione. Hieronymus enim ait Petrum non ideo observasse illa legalia, quod vellet ea post Christum eret; nec in hoc peccabat, quia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quia nil in eo reprehensibile erat, sed dispensatoria, ut per hoc scirent gentes non esse judaizandum, videntes tantum Apostolum in hoc reprehe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃c sõs. alia ⁊ alia ĩeꝑatim oꝑati uid̾entur. ex
eo qd̾ sp̃ui grãs.⁊ domino ministrationes. ⁊ do
oꝑationes supposuerat: oĩa referens ad unum
deum subdit. Qui d̾s oꝑatur oĩa neccria ĩ õĩb¬
at caritas ⁊ hũilitas. Si enĩ humilis es ⁊ amas
unrtatẽ tibi h̃t: quisquis in illa aliquid ħt .i.
tolle ĩuidiam ⁊ tuũ est qd̾ habeo. liuor separat
caritas ungit. sicut ĩ hũano corpore. oculus so¬
lus uidet. sed non sibi soli. sic sp̃m .s. habes: si

Expanded text:
 sanctus, alia et alia separatim operari viderentur, ex eo quod Spiritui gratias, et Domino ministrationes, et Deo operationes supposuerat, omnia referens ad unum Deum, subdit quod Deus operatur omnia necessaria in omnibat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102 corpore oculus solus videt, sed non sibi soli, sic Spiritum sanctum habes, si
Abbreviated transcription (Latin):
dõ cognitum est. qui solus ꝑfc̃e nouit cur ita
factum ẽ. ĩ quo aꝑte repͥmit ĩquisitores. qui
querit cur tm̃ distulit d̾ uenire. cuix tot gen¬
tes perire pimisit. In ho aũt qd̾ ait. soli deo sa¬
pienti. error quib̾dam surrepit arbitrantib
solum patrẽ hic sig̃cari. ⁊ solum uere sapientẽ
ẽe. cum tam̃ ñ sit dictum soli sapienti patri:
sed soli sapienti d̾o. ⁊ d̾s unus ip̃a ẽ triurtas u
si ĩtelligamus solum deum sapientẽ: sicirt ĩ¬
iure iubemur. Si tam̃ dixisset apłs soli sapiẽ¬
scriptum qd nemo scro nisi ip̃e. nec ic̃o tamẽ
dicitur pater nescire hoc nomen.a quo ẽ filius
inseꝑarabilis. Sicut ergo scit pater qd̃ nemo
scrre dictus est nisi filius quia inseparabiles

Expanded text:
Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita factum est? In quo reprimit inquisitores qui quaerunt cur tantum distulit Deus venire, cur tot gentes perire permisit. In hoc autem quod ait, soli sapienti Deo, error quibusdam subrepit, arbitrantibus hic solum Patrem significari, et solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapienti Patri, sed soli sapienti Deo, et Deus unus ipsa est Trinitas, ut sic intelligamus solum Deum sapientem, sicut invire jubemur. Si tamen dixisset Apostolus, soli sapienscriptum quod nemo scit nisi ipse . Nec ideo tamen dicitur Pater nescire hoc nomen, a quo est Filius inseparabilis. Sicut ergo scit Pater quod nemo scire dictus est, nisi Filius, quia inseparabiles
Abbreviated transcription (Latin):
̾a xp̃o: ꝑ scripturas ꝓpħaꝵ reseratas ab eo
pate factum est dico. ⁊ hoc scdm p̾ceptum .i.
dispositõem eterm dei qui ab eterno hoc or
Ignis enim dicitur eteriis eo qd̾ sine fine
sit. Non est tam̃ sine inicio. d aũt ⁊̃ sñ ini
tio est. Illa est ergo uera et̾nitas q̃ est uera ĩ¬
mortałrtas. hoc est illa sũa incõmutabłi¬
tas quam solus d̾s ħt. qui ĩmutari oĩo nõ
pot̾. aliud est enĩ aliquid ñ mutari cũ poss
mutari: aliud aũt ñ posse ꝓrsus mutari.
Sicut ergo hõ dicitur bomus ñ tam̃ sicire d
de quo dictum est. Nemo bonus nisi solus d¬
dicitur homo sapiens: non tñi sicut d̾s de quo
dictum est. soli sapienti d̾o. sicut dicitur ignis
eternus. ñ tam̃ sicut d̾z. cuiꝰ solius ĩmortalitas
ip̃a est uera et̾nitas. sequitur. ad obeditõem.
.i. ut obediant fidei bene oꝑando. Dico misterii
taciti utiq aliis. sed coguiti soli d̾o sapienti. qr
⁊ si modo sit hominib reuelatum: tam̃ soli

Expanded text:
 per Scripturas prophetarum, reseratas ab eo. Patefactum est dico, et hoc secundum praeceptum, id est dispensationem aeterni Dei, qui ab aeterno hoc ordIgnis enim dicitur aeternus, eo quod sine fine sit; non est tamen sine initio, Deus autem etiam  est. Illa est autem vera aeternitas, quae vera immortalitas; hoc est, illa summa incommutabilitas, quam solus Deus habet, qui mutari omnino non potest. Aliud est enim non mutari, cum possit mutari; aliud autem prorsus non posse mutari. Sicut ergo dicitur homo bonus, non tamen sicut Deus, de quo dictum est, Nemo bonus nisi unus dicitur homo sapiens, non tamen sicut Deus, de quo dictum est, Soli sapienti Deo : sic dicitur ignis aeternus, non tamen sicut Deus, cujus solius immortalitas ipsa est vera est ut obediant fidei bene operando. Dico mysterii taciti, utique aliis sed cogniti soli sapienti Deo, quia, etsi modo sit hominibus revelatum cum soli
Abbreviated transcription (Latin):
ut agnoscam q̃ est uir
lius enĩ resurr̃one iꝰtifi¬
camur. tanqͣm a petra
cutũcidimur. Resurre
qui uenit ex societate passionũ eius. Illam ergo
bñ noscit: qui ꝑ eam ad celi gaudia ꝑuenire cre
morti xp̃i. ego dico ⁊temptans si qũo. hoc id̾odi

Expanded text:
ut agnoscam quae est vilius enim resurrectione justificamur, tanquam enim a petra circumcidamur. Resurrexum qui venit ex societate passionum ejus. Illam ergo bene noscit, qui per eam ad coeli gaudia pervenire credmorti ejus Christi. Ego, dico, tentans, si quomodo, hoc ideo di
Abbreviated transcription (Latin):
est. non int̾ mortuo: sed longe ex mortuis. qr
licet om̃s resurgart in die iuudicii soli tñ iusti
głiose ĩmutabiitur. ⁊ occurrant dño in aera
deportati ab angelis. impii u̾o manebunt in
t̾ra: quousq ꝑcipiant terribilem sm̃am iuditi ᷤ
⁊ ne iudeatur fuꝑfluũ apłm tot pati. cũ fidem ⁊
głie. quia si quid głie accepi. nicħ est ad cooꝑatio¬
nẽ future. aut siquid iam accepi ut de cognitõe
xp̃i ñ dico qd in illa ꝑfectus sum. ⁊ si ita est de
me quid de aliis. hoc dicit de se ne illi quos ĩ hac
epła laudat. ⁊ ĩ quoꝵ fide ⁊ deuotione se gau
ip̃e qui tanta p̾ditus ẽ dignitate adhuc deesse
sibi ad ꝑfectionẽ efitetur. qͣntomagis hi elabo¬
randũ sibi ẽẽ ĩtelligere debent. ut iustificationũ
merita. ac ꝑfectionis metam ad ipiscantur.: Ne¬
fectione ꝯfitebatur. aliud ĩ se inituens: aliuda
tutẽ resurrõnis. aut qd̃ iam ꝑfẽt. sun. ĩ cogniti¬

Expanded text:
est, non inter mortuos, sed longe ex mortuis. Qui autem licet omnes resurgant in die judicii, soli tamen justi gloriose mutabuntur, et occurrent Domino in aera deportati ab angelis. Impii vero manebunt in terra, quousque percipiant terribilem sententiam judicis. Et ne videatur superfluum Apostolum tot pati, cum fidem etid: quia si quid gloriae accepi, nihil est ad comparationem futurae. Aut si quid accepi, ut de cognitione Christi, non dico quod in illa perfectus sim. me, quid de aliis? Hoc dicit de se, ne illi quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudipse qui tanta praeditus est dignitate adhuc deesse sibi ad perfectionem confitetur, quanto magis hi elaborandum esse sibi intelligere debent, ut justificationum merita et perfectionis metam adipiscantur. Neerfectione confitebatur, aliud in se intuens, aliud avirtutem resurrectionis, aut quod jam pe
Abbreviated transcription (Latin):
.t. olim hĩta: mĩc ĩ reuelatione euangelii depõi¬
tur. de qua dicit apis. Cum transieris ad xp̃m:
ħt. qi ꝑuelamine. unde subdit. qm̃ capilli pro
uelata sri mulier. ⁊ obediat: ut nature uolim¬
tas addatur. que ad hoc h̃t uelamen: ut rxam se
cognoscat. ⁊ subditam. ⁊ id̾o głia est illi. si co¬
mani ht. qr naturalit̾ h̃t. ad hec enĩ naturalis
r̃õ aseirao. ⁊ id̾o uir ñ naturaliter comatus ẽ.¬

Expanded text:
ti olim habita, nunc in revelatione Evangelii deponitur. De qua dicit Apostolus: Cum transieris ad Christum habet pro velamine. Unde subdit: Quoniam capilli pro elata sit mulier, et obediat, ut naturae voluntas addatur, quae ad hoc habet velamen ut ream se cognoscat, et subditam, et ideo gloria est illi, si comam habet, quia naturaliter habet. Ad hoc enim naturalis ratio consentit, et ideo vir non naturaliter comatus es
Abbreviated transcription (Latin):
achayci .i. quia pre¬
sentes apud uo sũt
ex quib uobis ẽ pro¬
fectus unde subdit.
docendo id qd uobis
deerat. ⁊ merito gau̾¬
deo: refecerunt eninu

Expanded text:
Achaici, id est quia praesentes apud vos sunt, ex quibus vobis est profectus. Unde subdit: docendo, id quod vobis deerat. Et merito gaudeo, refecerunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
cum uo correcti fue¬
ritis uo ã iugilate:
mentis oculis contra
astucias diaboli ⁊ sta
uiriliter agite. muli¬
erum enĩ est ĩ estan

Expanded text:
cum vos correcti fueritis. Vos autem vigilate mentis oculis contra astutias diaboli, et stviriliter agite. Mulierum enim est inconstan
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sarii ibi sunt multi
qui cõnantur impe¬
dire. Si aut uenerit
thymotheus ad uos ui¬
ibitimuerat ꝑ cõmo¬
tionẽ pseudo apłoꝵ.
Opus enĩ dñi oꝑatur
sicut ⁊ ego. Ne quis gͦ¬

Expanded text:
sarii multi sunt, ibi qui conantur impedire. Si autem venerit Timotheus ad vos, viibi timuerat propter commotionem pseudoapostolorum. Opus enim Domini operatur sicut ego, ne quis e
Abbreviated transcription (Latin):
tus est sine fide. ergo nec abraham. Quid ere
abraham uistus est ex opib legis .i. si ex car¬
nali obseruatõe uere ustus ẽ qd itiq ĩpossibi¬
le est. Sequitur. ⁊ hoc aliud impossibile. scilz
tur. seda seht eam. Ion scd̾m deum .i. ñ adeo¬

Expanded text:
stus est sine fide, ergo nec Abraham. Quid ergo Abraham justificatus est ex operibus legis, id est si ex carnali observatione vere justus est quod utique impossibile est, sequitur hoc aliud impossibile, scilictur; sed a se habet eam, non apud Deum, id e
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse in lege.ca uero¬
bona uero ea dimissa
.s. qsd̾ fidelis est ⁊ positꝰ¬
Unde fortis est. qͣi cre
ditum ẽ michi euan

Expanded text:
fuisse in lege, bona vero ea dimissa, quod fidelis est, et positUnde fortis est. Quasi dicat: Creditum est mihi Evan
Abbreviated transcription (Latin):
go ei qui me ꝯforta.¬
.i. qui mentẽ meam
roborauit que prius¬
impossibile puttabat
ẽe. qd̾ de domini po¬
testate ⁊ gemina na

Expanded text:
go ei qui me confortaest qui mentem meam roboravit quae primpossibile putabat esse quod de Domini ptestate et gemina na
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. Non dicit apłs qd est nomen dignit̾atis. s
uinctus. qd̃ est nomen humilitatis. quia non
imperat. s orat. Est enim hic int̾cessio ꝓ hone¬
simo id̾o quia hũilitatis sunt cõmemorat inci¬
piens ab ĩuiria sua ut dignitatẽ epłe sue face¬
ret. Sicut enim peccati causa uinciri obpbriũ
cors filium cruciaueris. ⁊ ty mothens frat̾ cuiuꝰ

Expanded text:
u. Non dicit apostolus, quod est nomen dignitatis, sed vinctus, quod est nomen humilitatis, quia non imperat, sed orat. Est enim hic intercessio pro Onesimo, ideo quae humilitatis sunt, commemorat incipiens ab injuria sua ut dignitatem suae Epistolae faceret. Sicut enim peccati causa vinciri opprobriucors filium cruciaveris. Et Timotheus frater, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
terna adoptio in qua gr̃a gratificauit no .i.
grato nos sibi fecit. hic notatur effectus pri¬
me pordinationis que ꝑtinet ad rͨticiam. gra¬
tificauit dico: ⁊̃ dilecto filio suo. ꝓ quo nos di¬
ligit. Siligens enim unigenrtum suũ. ⁊̃ ilł
quo diligit. ⁊ quib uult̃ filius diuina larꝰ

Expanded text:
terna adoptatio, in qua gratia gratificavit nos, id est gratos nos sibi fecit. Hic notatur effectus primae praeordinationis quae pertinet ad justitiam. Gratificavit, dico, in dilecto Filio suo, pro quo nos diligit. Diligens enim suum Unigenitum, etiam illis quos diligit, et quibus vult Filius divinaterna adoptatio, in qua gratia gratificavit nos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
mortales. Unde .s. qr
manens sempit̾nũ
h̃t sacerdotium. ⁊ sal¬
uare in ꝑpetuũ pot̃.
accedens. Uł accedẽtes

Expanded text:
mortales. Unde scilicet quia manens sempiternum habet sacerdotium, et salvare in perpetuum potest accedens, vel accedentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate firmauit. ⁊
ñpenitebit eum .i.
hoc item dixit .i. non
mutabit factum. In
tm̃ ⁊c̃. ex laude sacer¬
dotis infert cõmenda
ł lx uirando factus eẽt sacerdo ⁊ qd̾ ꝑ
Seum appxlmamus ad deum certũ
est qd̾ iłx fc̃s est spõnsor .i. assertor melioris. tes.
qͣm sit uetus. ut enim sacerdotium xp̃i preest
leuitico: ita ⁊ lex eius p̾est ueteri. melius ẽ ergo

Expanded text:
eritate firmavit. Et non poenitebit eum. Et hoc item dixit, id est non mutabit factum. In tantum, etc. Ex laude sacerdotis infert commendatcum jurando factus est sacerdos, et quod per eum approximamus ad Deum. Certum est quod Jesus factus est sponsor, id est assertor melioris Testamenti quam sit vetus. Ut enim sacerdotium Christi praeest Levitico, ita et lex ejus praeest. veteri. Melius est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uature quam noticia hũana comp̾hendit.
q aũt creator ⁊ ꝯditor oium naturaꝵ nichil
atra naturam facit. quia id est naturale cui¬
q rei qd̾ facit a quo est omĩs modus numerꝰ
ordo nature. sed dam̃ non ĩꝯgrue d̾r aliquid
facere ꝯtra naturam. qn facit ⁊tra id quod no¬

Expanded text:
naturae, quam notitia humana comprehendit. Deus autem creator et conditor omnium naturarum, nil contra naturam facit, quia id est naturae, vel naturale cuique rei quod facit, a quo est omnis modus, numerus, ordo naturae, sed tamen non incongrue dicitur aliquid facere contra naturam, quando facit contra id quod no
Abbreviated transcription (Latin):
ac nocte. uera uidua ⁊ desolata. uł a suis ꝯtempta
sperat in d̾o. Uidens enim se ex nulla ꝑte hr̃e suf¬
fragium toto aĩo est deuota d̾o. de quo solo sꝑat
ta mortua est in aĩa. uiduam talem ẽẽ debere sig¬
nificat. ut ostendat se id̾o scd̃as nptias ꝯtemp¬
sisse ut iustaret discipline dñice. Si enim sub
noĩe iudue deliciis ⁊ luxurie nacet inuens mor
uidue hr̃e uelle ⁊ ñ obsequi d̾o. aliud agere. ⁊ a¬
luid ꝓfiteri cum ꝓ fiteatur religionẽ. ⁊ hiis ni¬
dius precipe hoc ut ñ sunt ĩ deliciis. ⁊ ut sunt irre¬
phensibiles quia ñ est eis occasio muidi tantam
diligentiam actuũ uł moꝵ uiduiam uulthit̃¬

Expanded text:
 die. Vere vidua et desolata, vel a suis contempta sperat in Deo. Videns enim se ex nulla parte habere suffragium toto animo devota Deo, de quo solo speraivens, communi vita mortua est in anima. Viduam talem esse debere significat, ut ostendat se ideo secundas nuptias contempsisse ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vel luxuriae vacet, vivens moriduae habere velle, et non obsequi Deo, et aliud agere, et aliud profiteri, cum profiteatur religionem. Et his viduis praecipe, hoc ut non sint in deliciis, et ut sint irreprehensibiles, quia non est eis occasio mundi tantam diligentiam actuum vel morum. Viduam vult
Abbreviated transcription (Latin):
mum speret .i. sꝑare
liter facit mortua est
unde subd̾. Ham⁊t̃.
⁊ debet ẽẽ irreprehensi¬
dam ad stipendia ecc̃e
docuit. quia ⁊si pie et
sollicite domũ suam
⁊ uera uidua suscipi
debet mneccłia. Que ã¬

Expanded text:
mum, speret, id est sperare liter facit, mortua est. Unde subdit: Nam, etc. Et debet esse irreprehensidam ad stipendia Ecclesiae docuit, quia et si pie et sollicite domum suam et vera vidua, suscipi debet in Ecclesia. Quae a
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile est renonari. quia hic tm̃ ubi bib¬
it ymbrem. terra enim .uł rta ꝯtinua. dixerat
a simili aride terre ymbrem .i. doctrinã scãm
rorem celoꝵ q̃m sicenti terre pluunt celi .i.
p̃dicatores uerbi. ueritatis ymbrem dico sepe¬
uenientẽ a d̾eo suꝑ se uenit sepe. quia si rara
entib. sed ⁊̃ illis a quib colitur .i. p̾dicatori¬
b illoꝵ qui głificabuntur inde qui sunt
tultores terre. quia nomere sp̃nali arbusta
criminis ascindunt. ⁊ falce u̾bi dei noxia preci¬
dunt. uel ilł a quib colitur .i. ip̃is eisdem qui
bibens ymbrem ⁊ genernns herbam accipit be¬
nedictionẽ a d̾o. hic angm̃tum uircitum ⁊ ĩ
a d̾o ñ generaret letum fructum. ⁊ nota qd̾ in
his u̾bis sig̾cat illo apłs quib scribit seꝑe bi¬

Expanded text:
impossibile est renovari, quia hic tantum ubi bibit imbrem. Terra enim. Vel ita continua. Dixerat a simili aridae terrae imbrem, id est doctrinam sanctam, rorem coelorum, quod sitienti terrae, pluunt coeli, id est praedicatores verbi veritatis. Imbrem dico, supervenientem a Deo, super se, saepe venit, quia si rara entibus, sed etiam illis quibus colitur, id est praedicatoribus illorum qui glorificabuntur, inde qui sunt cultores terrae, quia vomere spirituali arbuta criminis conscindunt, et falce verbi Dei noxia praecidunt. Vel, illis a quibus colitur, id est ipsis eisdem qui bibens imbrem et generans herbam, accipit benedictionem a Deo, hic augmentum virtutum, et in rciperet, non generaret laetum fructum. Et nota quia in his verbis significat illos Apostolus quibus scribit saepe bi
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur homo. uel fidẽ
xp̃i quẽ lex ad iustifi¬
cationẽ tienturũ ceci¬
uit quam ip̃a dare ñ
potuit. nõne p̃puciũ
negare ⁊ si p̃pucium
.i. ꝑficiens legem .s.
credendo in xp̃m inle
dione sui te dampnabilem ostendit qui non ꝑ¬

Expanded text:
fidem Christi quem lex ad justificationem venturum cecinit, quam ipsa dare non potuit. Nonne praeputium negare. Et praeputium, ficiens legem, scilicet credendo in Christum in id est nonne comparatione sui te damnabilem ostendit, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
cirtumcisio si legem
circumcisio exigit.s.
ut credas in xp̃m cir¬
cucisio tua carnał
plus ualet quam p̃
circumcisio tuaoin

Expanded text:
circumcisio si legem circumcisio exigit, scilicet ut credas in Christum, circumcisio tua, carnalis, plus valet quam pracircumcisio tua, o
Abbreviated transcription (Latin):
ant nisi qd̾ a ꝓbitate
remotum ẽ. quo sua
cecitas a u̾itatis lñi¬
ne funditus exlud̃.
tradidit dico: ut fa

Expanded text:
ant, nisi quod a probitate remotum est, quos sua caecitas a veritatis lumine funditus excludit. Tradidit, dico, ut fac
Abbreviated transcription (Latin):
cõmixtionis pret̾ le¬
gittimũ ꝯcubitum
auaricia. auaricia ẽ
multa acquirere. nec
suꝑflua pauperib ero
uł nequitia est: in¬
temꝑantiam sui. Il¬
los dico: plenos ĩui¬
dia .i. dolore alienibo¬

Expanded text:
commistionis praeter legitimum concubitum. Avaritia. Avaritia est multum acquirere nec superflua pauperibus erovel, nequitia est intemperantia sui. Illos dico plenos invidia, id est dolore alieni bo
Abbreviated transcription (Latin):
quia ab ortu fuit illi
infusa magna grã
uenustatis non natu¬
ra. s dono dei. ⁊ p̃phoc
ñ timuerunt paren
breoꝵ filios necari pre¬
ceꝑat᷑. Item. ¶ oyses
grandis factus fide .i.
ꝑ fidem ĩuuisibilium
negauit se ẽẽ filiũ. fi.¬
tum ppło dei qͣm hr̃e
iocunditatẽ. carnalem
frẽs sui affligerentur.
Maxime uo fidei est:
sꝑnere iocunditatem
ip̃e dico estimans in¬

Expanded text:
quia ab ortu fuit illi infusa magna gratia venustatis, non natura, sed dono Dei. Et propter hoc non timuerunt parentbraeorum filios necari praeceperat. Item Moyses grandis factus fide, id est per fidem invisibilium, negavit se esse filium ficum populo Dei, quam habere jucunditatem carnalem fratres sui affligerentur: maximae vero fidei est, spernere jucunditatem. Ipsi, dico 260 aestimans i
Abbreviated transcription (Latin):
bores usq in finẽ uenturo ip̃t scło. tu ꝑ ꝓspera uͣ¬
le ad ꝯfortand̾ cortuũ uenit pati. mori. sputis
illmiri. Spinis coronari. oppbria bibere. ligno cõ¬
figi. omĩa hec ille tulit ꝓte. tu nichil ꝑ illõ. s ꝑte
ille ꝯfortans infirmũ ut cum credidit ñ speret
ꝓspera huiꝰ scłi ꝗit. fili accedens ad seruitutem dei¬

Expanded text:
bores usque in finem venturos ipsi saeculo, tu prospera; ille ad confortandum cor tuum venit pati, mori, sputis illini, spinis coronari, opprobria bibere, ligno configi. Omnia haec ille tulit pro te, tu nihil pro illo; sed pro te ille confortans infirmum ut, cum crediderit, non speret prospera hujus saeculi ait: Fili, accedens ad servitutem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ĩgne caritatis ple¬
nus. in quo offerunt̾
parte .i. in circurtu ñ
pura u̾itas sunt. ¶a
qua archa erat urna
sig̾catur anima xp̃i
pleuam hñs sapĩam¬

Expanded text:
s igne charitatis plenus, id est quo offerunturparte, id est in circuitu, non pura veritas fuit. In qua, arca erat urna figuratur anima Christi plenam habens sapi
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie non tacet dicens
futuros pestifere doct᷑¬
ne uiros ut p̾monita
eccłia sit sollicita. ne
michi in corde. quia ĩ
nouissimis tempib
ꝗtra que modo ampliꝰ
uenerit discensio pri¬
mũ. ⁊ id̾o curam domꝰ
dei ne deponas. cum
spitib erroris. quia
in illis sp̃t maligni

Expanded text:
esiae non tacet, dicens futuros pestiferae doctrinae viros ut praemonita Ecclesia sit sollicita ne amihi in corde: Quia in novissimis temporibus, contra quae modo ampliusvenerit discessio primum, et ideo curam domus Dei ne deponas, cum spiritibus erroris, quia in illis maligni
Abbreviated transcription (Latin):
ant hñtinum suam
astĩam cauteriatam
.l. sorruptã praua
cogitatõe ⁊ adustam
igne materiale ꝯcu¬
piscentie. ⁊ signom̃¬
ut om̃s caueant. Est
enĩ canterium uel
cantere ferrum au
cauendo dictum quo
aliqua exempli cã po¬
natur. subdit. ꝑhi¬

Expanded text:
abentium suam conscientiam cauteriatam, id est corruptam prava cogitatione, et adustam igne malae concupiscentiae, et signout omnes caveant. 215 Est enim cauterium vel cautere, ferrum, a cavando dictum, quoaliqua exempli causa ponantur, subdit: