comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fundunt᷑: s etiam filii ex eorũ mala doctri¬
na generati: parit̾ cum eis erubescunt. Qui
quare confundant᷑: manifestatur cũ subdi.¬
tur. Quia dixit. Uadam pꝰ amatores meos:
id ẽ sequar uaria doginata hereseos: qͦrum
doctrina ꝑuersa. Per lanam aut̃ & linũ: sunu¬
lata eorũ scitas ⁊ mundicia exprimit᷑. Quos
dñs cauendos admonens dicit. Quia ueniunt
in uestimentis ouũ: intrinseeus apt̃ sunt lu¬
pi rapaces. ꝑ oleum uͦ÷ adulatio accipit᷑ ȩorũ.¬

Expanded text:
funduntur; sed etiam filii eorum mala doctrina generati, pariter cum eis erubescunt. Qui quare confundantur, manifestatur cum subjungitur, quia dixit: « Vadam post amatores meos, » id est sequar varia dogmataore viri. Per lanam autem et linum, simulata eorum sanctitas et munditia exprimitur. Quos Dominus cavendos admonens, dicit: « Quia venient ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. » Per oleum vero adulatio
Abbreviated transcription (Latin):
ineũ. Hoc dixerunt uidei: dũ colerent diuer¬
sarũ gentiũ dõs. Uadam inqͥt pꝰ amatores
meos. idẽ fide & dilectione sequar deos. uel
unitabor gentes. qͣrum dõs adoro: qui michi
dant panem & aq̃m ꝯcet̾a. Omĩa enĩ bona
qͣ isdem ppłs celitus a dõ ꝑceꝑat: a demoni¬
bus se habere putabat:⁊ illis totũ ascribe¬
bat. Quod etiã totũ spiritalit̾ ad eos potest
referri: qͥ negauerunt dei filiũ. eligentes
sibi barraban seductionis auctorem: ⁊ cruci¬
fixerunt dĩ filiũ omniũ bonorũ largitorem
Qua ꝓpt̾ confusi sunt: ⁊ ñ solũ se s etiã poste¬
ros suos pessima imp̃catione multati sunt di¬
centes. Sanguis eiꝰ suꝑ nos: & suꝑ filios nrõs.
Possunt hec iuxta ceptã expositionẽ etiam
suꝑ hereticis intelligi: qͥ confundunt᷑ qͣndo¬

Expanded text:
erunt Judaei, dum colerent divererunt Judaei, dum colerent diversarum gentium deos. « Vadam inquit post amatores meos, » id est, fide et dilectione sequar deos, vel imitabor gentes, quarum deos adoro, qui mihi dant panem et aquam, etc. Omnia enim bona, quae idem populus coelitus a Deo perceperat, a daemonibus se habere putabat, illisque totum ascribebat. Quod etiam totum spiritualiter ad eos potest referri, qui negaverunt Filium Dei, eligentes sibi Barabbam seditionis auctorem, et crucifigentes Dei Filium, omnium bonorum largitorem. Quapropter confusi sunt, et non solum se, sed etiam posteros suos pessima imprecatione multati sunt, dicentes: « Sanguis ejus super nos et super filios nostros. » Possunt haec juxta litteram in expositione sua etiam su
Abbreviated transcription (Latin):
C. filiorum illiꝰ ñ miserebor: qm̃ filii fornicatio¬
num sunt: qͥa fornicata ẽ mater eorũ. Quan¬
do egressi sunt udei de egypto: iratus dñs
patrib eorũ. int̾fecit eos in deserco. Filiorum
aut̃ eorum misertꝰ. ad uitam eos reseruauit:
⁊t̾ram quã patrib eorũ ꝓmiserat dedit: s
modo minat᷑ ñ ita se facturũ dicens. Filioꝵ.
illiꝰ ñ miserebor: s in captiuitatẽ simul cum
patͥb suis ꝑgent. ibiq morient᷑ : & t̾ram nati¬
uitatis suȩ ñ uidebunt ułtra. Quia filii form¬
cationũ sunt: hoc ẽ in cultura ydolorum sunt
nati. Qualem quippe fidem tenebant patres:
talem docebant tenere filios. Unde ⁊ subdit᷑.
qr fornicata ẽ mat̾ eorũ. Sicut enĩ iupera
uiperam generat: sic eadem plebs qͣlis erat:
it. & in admirationẽ ẽ uersa. que concepit eos:
& filios diaboli effecit: quia dixit. Uadã post
amatores meos: qui dant panes mͥ & aqͣs meas:
lanam u̾ieã & linũ meũ: oleum meũ ⁊ potum

Expanded text:
iserebor, quoniam filii fornicationum sunt, quia fornicata est mater eorum. » Quando egressi sunt Judaei de Aegypto, iratus Dominus patribus eorum, interfecit eos in deserto. Filiorum autem ipsorum misertus, et ad vitam eos reservavit, et terram quam patribus eorum promiserat, dedit. Sed modo minatur non ita se facturum, dicens: Filiorum illius non miserebor, sed in captivitatem simul cum patribus pergent, ibique morientur, et terram nativitatis suae non videbunt ultra, quia filii fornicationum sunt, hoc est in cultura idolorum sunt nati. Qualem quippe fidem tenebant patres, talem docebant filios. Unde et subditur: « Quia fornicata est mater eorum. » Sicut enim viperam vipera parit, sic eadem plebs tales filiosit, et in admirationem versa, « quae concepit eos » et filios diaboli effecit. « Quia dixit: Vadam post amatores meos, qui dant panem mihi et aquas meas, lanam meam et linum meum, oleum meu
Abbreviated transcription (Latin):
matrem urãm iudicate: qũi ipsa ñ uroꝵ mea
⁊ ego ñ uir eiꝰ. Hoc apłis ceterisq credentibꝰ
dr̃᷑. uit udicent idẽ redarguent matrẽ suã
synagogam: qͦ de meretrice uror effecta:
cata ẽ cum amatorib suis. E consideranda
pacientia & clementia huiꝰ uiri: iterũ hor¬
tantis filios ut suã redarguant matrem:
qr ipsis credentib ipsa in infidelitate per¬
mansit. Hoc tunc impletum ẽ: quando
petruis iudeis lamentantib dicebat. Peni¬
tenciam agite: & baptiretur unꝰqͥsq urm̃

Expanded text:
estram, judicate, quia non uxor mea, et ego non vir ejus. » Hoc apostolis caeterisque credentibus dicitur, ut judicent, id est redarguant matrem suam Synagogam, quae de mere trice uxor effecta, cum suis amatoribus iterum. Et consideranda patientia et clementia hujus viri, iterum adhortantis filios suos ut suam redarguant matrem, quia ipsis credentibus, illa in infidelitate permansit. Hoc impletum est tunc, quando Petrus Judaeis lacrymantibus dicebat: « Poenitentiam agite, et baptizetur u
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs mns̃ uos. dicet᷑ eis filii dĩ uiuentis: tẽ¬
pore dominice inc. rnationis. Quod imple¬
tum ẽ in apłisͥ ceti risq fidelib. Quotqͦt
erum ut iohes dicit crediderunt in. xp̃m: de¬
dit eis potestatem filios dĩ fieri. Si aut̃ ad
mus: locus quo dicit᷑ eis. ñ ppłs m̃s uos. to¬
tus mundus accipit᷑: qr in omnib gentib
nunc iudei. ñ dei s diaboli serui comꝓbant᷑.
Cum aut̃ ꝑ p̃dicationem heliȩ ⁊ enoch cre

Expanded text:
populus meus vos, » dicetur eis, Filii Dei viventis, tempore Dominicae Incarnationis. Quod impletum est in apostolis caeterisque fidelibus. « Quotquot enim, ut Joannes dicit, crediderunt in Christum, dedit eis potestatem filios Dei fieri. » Si autem ad rre, locus quo dicitur eis: Non populus meus vos, totus mundus accipitur, quia in omnibus gentibus nunc Judaei, non Dei, sed diaboli servi comprobantur. Cum autem per praedicationem
Abbreviated transcription (Latin):
te conficetur. saluatur in dño dõ suo: ñ in
exercitꝰ multitudine. aut uiriũ suorũ forti¬
tudine. E ablactauit eam: que erat absq
iniscdia. Qui ablactat᷑ recedit a matre: pa-¬
rentis lact̾e ñ uescitur: alimentis sustelitat᷑
externis. Mos quippe fuit ueterum: ut in
die ał lactacionis infantũ. id ẽ a lactȩ sepa¬
rationis. facerent conuiuiũ uniuersis uicinis.
⁊ amicis suis. Undẽ ⁊ mat̾ samuelis. ascen¬
dente uiro suo ad templũ dnĩ: dixit se non
ituram. donec ablactaret᷑ infanis: hoc ẽ do¬
nec ad eam ꝑuesuret etatẽ. quo eum ab lac¬
te remouere posset. Lac sacra scriptura.
ꝓ simplici intelligentia sepe poni sols. Et
uidei quodammͦ lactȩ alebantur : quã dui
in t̾ra sua manebant: legem ceterasq legen¬
tes scripturas. Post quã aut̃ ducti sunt in
captiuitatem: ceꝑunt uti cibis gentilium :¬
⁊ ydolotita comedere. Unde ad hanc mise¬
riam ꝑuenerunt: ut ipsum parũ scientie
qͦd habere uidebant᷑ amitterent. Inde hic¬

Expanded text:
n in exercitus multitudine aut virium suarum fortitudine. « Et ablactavit eam quae erat absque misericordia. » Qui ablactatur, recedit a matre et parentis lacte non vescitur, sed alimentis sustentatur alienis. Mos quippe veterum fuit, ut in die ablactationis infantum, id est a lacte separationis, facerent convivium universis vicinis et amicis suis. Unde et mater Samuelis, ascendente viro suo ad templum Domini, se non ituram dixit donec ablactaretur infans, hoc est, donec ad eam veniret aetatem qua eum a lacte movere posset. Lac in sacra Scriptura pro simplici intellectu ponitur. Et Judaei quodammodo lacte alebantur, quandiu intra suam manebant legem, caeterasque legentes Scripturas. Postquam autem ducti sunt in captivitatem, coeperunt pasci cibis gentilium et idolothyta comedere. Unde ad hanc miseriam pervenerunt, ut ipsum parum scientiae quod habere videbantur, amitterent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
filiuis. Nam ierrabel: sem̃ dei interpretat᷑.
Unde sequitur. Et dixit dñs ad eum. Uoca.
nomen eiis ierahel: qm̃ adhuc modicum &
sanguinem iusitabo iexrahel suꝑ domũ ieu.
Ieerahel quantum ad litteram. ciuitas fuit
metropolis regni decem tribuum: in qua in¬
terfectum legimus naboth. Ou cuius sangui¬
nem uindicandum. suscitatus ẽ ieii: qui de¬
leuit domum achab & iezabelis. Uerum
qr ipse iei ultor sanguinis uisti. & filii eus¬

Expanded text:
filius, nam Jezrael semen Dei interpretatur. filius, nam Jezrael semen Dei interpretatur. Unde sequitur: « Et dixit Dominus ad eum: Voca nomen ejus JezraJezrael super domum Jehu. Dei. Quantum ad litteram attinet, civitas fuit metropolis in regno decem tribuum in qua interfectum legimus Naboth, ob cujus sanguinem vindicandum suscitatus est Jehu, qui delevit domum Achaz et Jezraelis. Verum quia ipse Jehu ultor sanguinis justi
Abbreviated transcription (Latin):
alienum. Fdii uͦ fornicationum sunt: qui de
tali conugio nascunt᷑. Q abiit ꝙ accepit go¬
mer filiam debelaun: & concepit & peꝑit fi¬
lium. Quia hec omĩa ut suꝑius dictum est.
spiritalit̾ sunt accipienda: osee qui saluator
uxorem fornicationũ: plebem scilicet uda¬
icam. quȩ dm̃ uiuum &. uerum relinquendo.
uaria demonũ portenta uenerabat᷑. Ex quo
genuit filios fornicationum: quia om̃s osten¬
dit ẽẽ sub peccato. Uncie bene uxor eadem¬
fornicationum gomer dicit᷑: quod nom̃ int̃¬
p̃tatur ꝑfecta. siue consummata. in malo
iuidelicet oꝑe: quod nulsi dubium ẽ ad ip
sam ꝑtinere plebem. Ideoq etiam congrue
tur ⁊ qũ semꝑ suã sequi studuit uoluptatẽ.
ue genuit filium: id ẽ fortem ppłm in ma
gente israbelitica natus intelligitur dñs ih̾c
ꝑ diuuinitatem: ꝙ nasci postea uoluit ex ea
ꝑ humanitatẽ. Cui sensui congruit interp̃¬
tacio nominis: quo isdem uocari p̃cipitur

Expanded text:
alienum. Filii vero fornicationum sunt, qui de alienum. Filii vero fornicationum sunt, qui de tali conjugio nascuntur. « Et abiit, et accepit Gomer filiam Debelaim, et concepit et peperit filium. » Quia haec omnia, ut superius dictum est, spiritualiter sunt accipienda, Osee, qui salvatoruxorem fornicationum, plebem, scilicet Judaicam, qui Deum unum et verum relinquendo, varia daemonum portenta venerabatur. Ex qua genuit filios fornicationum, quia omnes ostendit esse sub peccato. Unde bene uxor fornicationum Gomer dicitur, quod nomen interpretatur perfecta, sive consumpta, in malo videlicet opere, quod nulli dubium est atinere. Ideoque etiam congrue tur, quae semper suam studuit sequi voluptatem. Quae genuit filium, hoc est fortem populum in malgente Israelitica natus intelligitur Dominus Jeper divinitatem, nasci voluit ex ea per humanitatem. Cui sensui congruit interpretatio nominis, quo idem vocari praecipitur
Abbreviated transcription (Latin):
dirit dĩs ad oscȩ. Uade suine tibi urorem for¬
nicationum: ꝙ. fac filios formcationum. ꝙr
fornicans fornicabitar terra a dño. Licet
quidam hȩc iuxta litteram acta contendañs.
excusantes ꝓpħam ã culpa fornicationis: ut¬
pote qui dei p̃ceptis in hoc obedierit: nec
iuxta inisticos sensus accipiendum ẽ: sicut¬
cs illud quod ierechieli dicit᷑. Dormies suꝑ
latus cuum sinistrum ducentis .xc. diebus:
q. ñ te conuertes in latus aliud. E it̃m dor
tur. ut inter innumeras gentes ppło ifrłitico
inunicas pergat ad euphraten: & ibi abscon¬
dat lumbare quod possederat. qui nec inter
suos positus ad uendicionem sui agri exire
potuit: sed eo ꝑgens. quasi ꝓditor. & delator
suorum ciuium. ab ipsis captus & uerberatꝰ.
atq in carcere collocatus ẽ: maxuneq cum
iam ab hostib iherłm obsessa. & undiq ual
lata ee̾t. Quantũ aut̃ ad litter̾am ꝑtinet:
uror forncationum ẽ. quȩ multorum patet
libidim. Adultera: qͦ suꝑ uirum suũ inducit

Expanded text:
e tibi uxorem fornicationis, et fac filios fornicationum, quia fornicans fornicabitur terra a Domino. » Licet quidam haec juxta litteram acta contendant, excusantes prophetam a culpa fornicationis, utpote qui Dei praeceptis in hoc obedierit, nec juxta mysticos sensus accipiendum est, sicut illud quod Ezechieli dictum est: « Dormies super latus tuum sinistrum trecentis nonaginta diebus, et non te convertes in latus aliud, et iterum dormtur, ut in vicinas gentes populo Israelitico inimicas pergat ad Euphratem, et ibi abscondat lumbare quod possideret, qui nec inter suos positus ad venditionem sui agri exire potuit, sed eo pergens quasi proditor et delator suorum civium, ab ipsis captus et ligatus atque in carcerem collocatus est, maximeque cum jam ab hostibus Hierusalem obsessa et undiqutteram pertinet, uxor fornicationum est; quae multorum patet libidini adultera, quae super virum suum inducit
Abbreviated transcription (Latin):
uos in ꝑpetuum. Q uod ⁊ de ꝑsona hereticoꝵ.
potest accipi: qͥ dm̃ abicientes ꝑuersa de
illo senciendo. penitus ab illo repellunt᷑: ne
cũ electis dicere possint: dñs pars heredita¬
tis meẽ.⁊ cet̾a. E erit numerus filiorũ ifrł¬
ñ numerabit᷑. Licet ipsi iudei tunc pressi fu¬
erint. uel nc̃ durissima p̃mantur captiuitate:
tam̃ hominib innumerabiles sunt. De qͥb
ysaias dicit. Si fuerit numerus filiorũ ifrł
quasi arena maris: reliquie salue fient. Q d̃
⁊ in aduentu diũ impletũ & infine scłi in

Expanded text:
vos in perpetuum. Quod et de persona haereticorum potest accipi, qui Deum abjicientes perversa de illo sentiendo, penitus ab eo repelluntur, ne cum electis dicere possint: « Dominus pars haereditatis meae. » Et erit numerus filiorum Isrut supra. Licet ipsi Judaei vel tunc pressi fuerint, vel nunc durissima premantur captivitate, tamen hominibus innumerabiles sunt, de quibus Isaias dicit: « Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient. » Quod et in adventu Domini imple
Abbreviated transcription (Latin):
trib: quorum fortituds hic nomine areus
describit᷑. Iuxta misticos sensus. oms qͥ de
xp̃o male sentiunt. sicut heretici receden¬
tes a ddomo dauid. id ẽ ab eccłã. isrłis nomi¬
ne inhoc loco intelliguntur: Ce pͥat᷑ ñ uidi¬

Expanded text:
tribuum, quorum fortitudo hic nomine arcus tribuum, quorum fortitudo hic nomine arcus exprimitur. Juxta mysticos vero sensus, omnes qui de Christo male sentiunt, sicut haeretici, qui recedentes a domo David, id est ab Ecclesia, Israelis nomine in hoc loco intelliguntur. In valle
Abbreviated transcription (Latin):
fecti sunt: & ñ post multum quieuerunt
pariter: id ẽ cessauerunt & regnũ & reges.
Mortuo quippe iheroboam ꝓ nepote ieu
sub quo ꝓpħare cepit oseȩ. successit filius
imperii sui occidit sellum: de alia genera.¬
tus stirpe. Statunq reges assyrii. ceꝑunt
ruben & gad. & dimidiam tribum quȩ
erant tͣnsiordanem: deinde neptalim. ad
extremũ om̃s reliquas trib. E ueruntq
a racharia usq ad oseȩ. sub quo om̃s decẽ
suꝑ quem sanguis in ierłm fusus uisitari
dicitur. iudeos significat. a quib sanguis
xpĩ fusus ẽ.: quem nomine ierabelis p̃li¬
bauimus designari. Enuis sanguis super
eos ẽ usitatus: quando a romanis occisi.
ꝙ in om̃s terras captiui adducti: usq hodie
a ꝓpriis terris exiaes exules existunt. Eit
Supra diximus iezrahel ciuitatem fuisse
metropolim decem cribuum. iurta quã est
uallis nimie uastitatis. quȩ plus quã decem
milium tendit᷑ passib. In hac cominisso
certamine ab assyris celus ẽ isrł. id ẽ de cẽ

Expanded text:
fecti. Et non post multum tempus quieverunt pariter, id est cessaverunt et regnum et reges. Mortuo quippe Jeroboam, pronepote Jehu, sub quo prophetare coepit Osee, sub quo filius xto mense regni sui occidit Sellum de alia natus stirpe. Statimque reges Assyrii ceperunt Ruben et Gad, et dimidiam tribum Manasse, qui erant trans Jordanem, deinde Nephthalim, ad extremum omnes reliquas tribus. Fuerunt a Zacharia usque ad Osee, sub quo omnes decem per quem sanguis in Jezrael fusus visitari dicitur, Judaeos significat, a quibus sanguis Christi fusus est, quem nomine Jezraelis praelibavimus designari, cujus sanguis super eos visitatus est, quando a Romanis occisi et in omnes terras abducti, usque hodie a propria terra exules existunt. « Et» Supra diximus Jezrael civitatem fuisse metropolim decem tribuum, juxta quam est vallis nimiae vastitatis, quae plus quam decem millium distenditur passibus; in hac commisso certamine ab Assyriis caesus est Israel decem
Abbreviated transcription (Latin):
tem scĩ cdii. uel saluatores ꝑ grãm: cum sit
unus saluato & ds ꝑ naturam. Ubi notan¬
dum. quod nc ñ dicitur. factum ẽ uerbum
dnĩ in osee: ne scilicet sit sensus. quasi ꝑ il.¬
lum sit factus sermo dñi ad alium. sed ad
osee: ut ostendatur ad ipsum ꝓprie sermo
conferri: ad qaem dirigitur. A liuo ẽ em̃¬
in osee: aluid ad osee. In osee quippe: non
ipsi loquitur osee: sed ꝑosee ad alios. Sicut¬

Expanded text:
tem sancti dii et salvatores per gratiam, cum sit tem sancti dii et salvatores per gratiam, cum sit unus Salvator et Deus per naturam. Ubi notandum quod hic non dicitur: Factum est verbum Domini in Osee, ne scilicet sit sensus, quasi per illum fiat sermo ad alium, sed » ad Osee, » ut ostendatur ad illum proprie sermo conferri, ad quem dirigitur. Aliud ein Osee, aliud ad Osee. In Osee quippe non ipse loquitur Osee, sed per Osee ad alios s
Abbreviated transcription (Latin):
domini quod factum
est ad osee filium be¬
eri in diebus orie
ioatham. achar &
erechie regum iuda:
ꝙ in diebus iheroboam filii ioas regis ifrabel.
Uerbum domini illud debemus intelligere:
de quo iohannes in exordio euilangelii sui
dicit. quod inprincipio erat uerbum ⁊ cet̾a.
Hoc uerbum non ẽ factum in sua natura:
s genitum dõ apatre ante omnia secula.
Quod gͦ hic dicitur. factum ẽ uerbum do¬
mini ad osee: ita ẽ intelligendum. Factũ
ẽ ut uerbum diũ. id ẽ sermo dei patris fie¬
ret: hoc ẽ loqueretur ad osee. Loquendo au¬
tem uerbum diũ ad osee: fecit illum dm̃
ac saluatorem ppłi sui. Interp̃tatur enim
osee saluator: ut pote qui dõctrina & exem¬
plo scĩtatis ppłm ad quẽ mittebatur saluũ
facere curabat. Quod autem osee ceteriq
ꝓpsȩ duii sint nuncupati. ad quos hoc uerbũ
locutum ẽ: dominus in euuangelio manifes.
minibus facit illos deos: sic ipse qui ẽ saluator
facit. ut & ipsi sint saluatores. Dicuntur au¬

Expanded text:
Domini, quod factum est ad Osee, filium Beeri in diebus Oziae, Joathan, Achaz, Ezechiae, regum Juda, et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. » Verbum Domini illud debemus intelligere, de quo Joannes in exordio Evangelii sui dicit: « In principio erat Verbum. » Hoc Verbum non dicit factum in sua natura, sed genitum a Deo Patre ante omnia saecula. Quod ergo hic dicitur, « Factum est verbum Domini ad Osee, » ita intelligendum est, Factum est verbum Domini, id est ut sermo Dei Patris fieret, hoc est loqueretur, ad Osee. Loquendo autem verbum Domini ad Osee, fecit illum deum et salvatorem populi sui. Interpretatur enim Osee salvator, ut pote qui doctrina et exemplo sanctitatis, populum ad quem mittebatur, salvum facere curabat. Quod autem idem Osee caeterique prophetae dii sunt nuncupati, ad quos hoc verbum factum est, Dominus in Evangelio manifestaminibus facit illos deos, sic ipse Salvator facit ut et ipsi sint salvatores. Dicuntur au
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine a uideis: nequaquã iam mas¬
culino sexu nuncupant᷑: s feminino qͣsi
fragiles & imbecilles. Unde & bene filia
nominatur eadem plebs: qi femineum
habuit animũ quando dm̃ reliquit: &
ꝓ ddõ idola colere cepit. Que absq miscdĩa
ẽ ꝙ obliuioni tradita: qm̃ usq nodie per¬
sarum regib seruiunt: ⁊ numqͣm ẽ eoꝵ
soluta captiuitas. Domus aut̃ uda. cum
auab tribubꝰ sibi sociatis. miscđiam conse¬
cutas ẽ: quando ꝓpt̃ confidentiam quam
in dõ habuerunt missus ẽ angłs & ꝑcussit
hoc: quale illud. Pluit dominus a dño.¬
qua spe. aut fortitudine humana. uel in
multitudine equitum. Sed pocus in dño
dõ sico qͥ mittet angłm suum: ut incer¬
ficiat om̃s inimicos eorum. Si aut̃ hoc

Expanded text:
fortitudine a Judaeis, nequaquam jam masculino sexu nuncupantur, sed feminino, quasi fragiles et imbecilles. Unde et bene filia nuncupatur eadem plebs, quia femineum habuit animum; quando Deum dereliquit, et pro Deo idola vana colere coepit. Quae absque misericordia est et oblivioni tradita, quoniam usque hodie Persarum regibus serviunt, et nunquam est eorum absoluta captivitas. Domus autem Juda cum duobus tribubus sibi sociatis misericordiam consecuta est, quando propter confidentiam quam in Deo habuerunt, missus est angelus, et ale est enim hoc, quale illud: Pluit Dominus a Doqua spe aut in fortitudine humana, vel in multitudine equitum, sed potius a Domino Deo suo, qui mittet angelum suum ut interficiat omnes inimicos illorum. Si autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
&. sanguinem seminis dĩ sibi imp̃cati sunt¬
dicentes. Sangius eiꝰ suꝑ nos: & suꝑ filios nrõs.
Unde ⁊ absq miscdia facti. traditi sunt ro¬
manis: ⁊ eorum ꝑpetua seruitute damp¬
nati. atq obliuioni traditi. Domus aut̃ iu¬
da. qui int̾pretatur confessio. id ẽ apłi cete
sunt. saluati sunt ñ in gladio. aut arcu. id ẽ
ñ in aliquo humano auxilio. s in dño deo
suo. xp̃o udelicet. qui eos ꝑ grãm suã elegit.
S & nomine filii possumus acciꝑe hereticos:
qui doginata uanitatis sequentes. ⁊ ꝑfectos
uando emollire conantes: traduntur dia¬
bolo: cuius ȩt̾na dominatione sine ulla mi¬
sericordia p̃mantur. ꝑpetualit̾ a dõ obliga¬
ti. Domus aut̃ iuda. id ẽ eccła catholica quȩ

Expanded text:
et sanguinem seminis Dei imprecati sunt, « sanguis ejus super nos et super filios nostros. » Unde et absque misericordia facti, traditi sunt Romanis, et eorum perpetua servitute damnati atque oblivioni traditi. Domus autem Juda, quae interpretatur confessio, id est, apostolisunt, salvati sunt non in gladio et arcu, id est non in aliquo humano auxilio, sed in Domino Deo suo, Christo videlicet qui eos per gratiam suam elegit. Sed et nomine filiae possumus accipere haereticos, qui dogmata vanitatis sequentes, et perfectos vantes, emollire conantes, traduntur diabolo, cujus aeterna damnatione sine ulla misericordia premantur, perpetualiter a Deo obliti. Domus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in captiuitatem. in montes medorum
⁊ ꝑsarum: a salmanasar rege caldeorum.
Post achar. regnauit filius eiꝰ ezechias: an¬
nis.xx.uiiii. Ex quo ꝑspicuum ẽ. ut supra
Iheroboam istum ñ debemus autumare pͥ¬
mum regem decem cribuũ. qui filius fuisse
tur. filius fuit ioas ꝓnepos ieu. cui interfec¬
ta ierabel impiissima reguia. & duob un
eiꝰ. usq ad qͣrtam generationem. Qui tamen
amiserunt regnum. Principium loquendi
domino in osee. Hȩc uerba dupliciter in¬
telligi possunt. Uel qr isti pͥmum captiui¬
tas decem tribuum nunciata ẽ. aute ysaiã
scilicet. ceterosq qui contemporales ei in ꝓ¬
uel qi hoc uerbum pͥmum ei dictum est a
dño quod sequitur. de comunctione. meretri

Expanded text:
sunt in captivitatem in montes Medorum et Persarum a Salmanasar rege Chaldaeorum. Post Achaz regnavit filius ejus Ezechias annis viginti novem. Ex quo perspicuum est ut supra ieroboam istum non debemus autumare primum regem decem tribuum, qui filius fuisse emoratur filius fuit Joas, pronepos Jehu, qui interfecta Jezabel impiissima regina, et duobus rejus usque ad quartam generationem. Qui tamen, amiserunt regnum. « Principium loquendi Domino in Osee. » Haec verba dupliciter intelligi possunt, vel quia isti primum captivitas decem tribuum nuntiata est, ante Isaiam videlicet, caeterosque qui tunc temporales ei in pvel quia hoc verbum primum ei a Domino dictum est quod sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
tinere ꝓpħam ea quȩ sequuntur. dum dici¬
tur ei. Uade sume tibi uxorem: & cet̾a. Pro¬
phetauit autem his temporib quib ysaias:
amos. micheas. iohel abdias. & ionas. Quod
ex nominibꝰ regum manifeste ꝓbatur: qui
in titulis eorundem ponuntur ꝓpharum.
Unde incelligimus eum & añte̾ captiuitatẽ.
Predixit quippe captiuitatem . xͫ t. iduum
quã usam postea defleuit: filium ueeri.
Tradunt hebrei: quod ubi nomina patrũ.
uel auorum ꝓpħarum ponuntur: ipsi qͦꝙ
patros uel aui ꝓpħe fuerint. Unde constat
ueeri ꝓpham fuisse: cuius filius osee fuisse
ꝑhibetur. O sec interp̃tatur ut diximus
salu̾ator. Ideoq dñm iħm xp̃m significat:
qui ẽ uere saluator mundi: unde & iħe di¬
citur. Ad quem ꝑtinent ea quȩ secuntur.
Unde bene filius beeri dicitur: qui pute¬
us ms̃ incerp̃tatur. Ipse quippe ds̃ pater.
uo fonte manantes. Cisterna uͦ: externas
&. aduentuas aquas possidet. att tempora¬
neas. De hoc fonte: dicit ꝓph̃a. Sitiuit aril¬

Expanded text:
sequuntur, cum dicitur ei: « Vade, sume tibi uxorem, » etc. Prophetavit autem iisdem temporibus quibus Isaias, Amos, Michaeas, Joel, Abdias et Jonas: quod ex nominibus regum manifeste probatur, qui in titulis eorumdem ponuntur prophetarum. Unde intelligimus eum et ante captivitatem Praedixit quippe captivitatem decem tribuum, quam visam postea deflevit. « Filium Beeri. » Tradunt Hebraei, quod ubicunque nomina patrum vel avorum prophetarum ponuntur, ipsi quoque patres vel avi prophetae fuerint. Unde constat Beeri prophetam fuisse, cujus filius Osee fuisse refertur. Osee interpretatur ut diximus salvator, ideoque Dominum Christum significat, qui est vere Salvator mundi. Unde et Jesus dicitur, ad quem pertinent ea quae sequuntur. Unde Osee filius Beeri dicitur, qui puteus meus interpretatur. Ipse quoque Deus Pater per vo fonte manantes; cisterna vero externas et adventitias aquas possideat atque temporaneas. De hoc fonte Propheta dicit: Sitivit ani
Abbreviated transcription (Latin):
inferiorẽ. ⁊ baalath. ⁊ palmirã. int̾ra soli¬
tudinis: & õs uicos qͥ ad se ꝑtinebant. ⁊ q̃ erant
absq muro muniuit. E cet̾a. Urbes uͦ qͣs edifi¬
casse salomon dr̃. hoc ẽ mello. ⁊ murũ iherłm.
ezer. mageddo. ⁊ gazer: bethoron. baalath. ⁊
palmirã. scẽ eccłiȩ decorẽ significant: ꝗͣ uerus
salomon in iocunditate regni sui ad laudẽ
domꝰ montiũ. Et baalath. ascendens int̾pr̃. Scã¬
gͦ eccłi̾a. ipsa ciuitas dĩ uiui ẽ: uͥ implet᷑ cotidie
ałi uoluntas. H seꝑata ab oĩ errore infideliũ. scĩ¬
ficata ẽ infide ⁊ bonis oꝑib. Ibi refectio uirtu¬
tum ẽ: ħ discernit mundũ ab inmundo. uir¬
tutes a uiciis. Et domꝰ ẽ montiũ. id:÷ habitacio

Expanded text:
olitudinis, et omnes vicos qui ad se pertinebant, et quae erant absque muro, munivit, etc. » Urbes vero, quas aedificasse Salomon dicitur, hoc est, Mello et murum Jerusalem, Ezer, Mageddo, et Gaser, Bethoron, Baalath, et Palmiram, sanctae Ecclesiae decorem significant, quam verus Salomon in jucunditate regni sui ad laudem domus montium; et Baalath ascendens interpretago Ecclesia, ipsa civitas Dei vivi est, ubi impletur quotidie Dei voluntas. Haec superato omni errore infidelium sanctificata est in fide et bonis operibus. Ibi refectio virtutum est, haec discernit mundum ab immundo, virtutes a vitiis. Et domus est montium, id est habitatio
Abbreviated transcription (Latin):
inlictore maris rubri. int̾ra idumea. Misit hy¬
ram in classe illa seruossuos iuros nauticos ⁊ gna¬
rosmaris. cũ seruis salomonis. Qͥ cũ uenissent
eẽ insula. haud ꝓcul ab alia in rubro mari. ubi
classis iosaphat uitẽpestatis attͥta ẽ. Ophir aũ
nom̃ ẽ ꝓuinciȩ. ex ophir uno de posteris eber
noininata: ex cꝰ stirpe uenientes a fluuio cofne
usq ad regionẽ indie. q̃ uocat᷑ iheria. habitasse
referu. it᷑ ut iosephꝰ narrat. Classis itaq ꝗͣ fecit
salomon in asiongaber. q̃ festinantes aut fortes
pendit thesauros sapĩȩ ⁊ scientiȩ. opesq uirtu¬
tũ ad qͥrere. Ibi sunt serui hyrã uiri nautici⁊
gnari maris. cũ seruis salomonis: dũ gentiles
sapientia scłari eruditi. cũ his qͥ in lege moysi
ꝑiti sunt. in unitate fidi sociant᷑. Hos gͦ salomon
nr̃ in ophir q̃ int̾pr̃ infirmans mittit. ut sũptũ
iñ aurũ ad se deferant: cũ in uilitate litt̾e. sen¬

Expanded text:
in littore maris Rubri inin littore maris Rubri inHiram in classe illa servos suos viros nauticos, et gnaros maris, cum servis Salomonis. Qui cum venissent e insula haud procul ab Ailath in Rubro mari, ubi classis Josaphat vi tempestatis attrita est. Ophir autem nomen est provinciae, ex Ophir uno de posteris Heber nominata, ex cujus stirpe venientes a fluvio Cophne usque ad regionem judeae quae vocatur Hieria, habitasse referuntur, ut Josephus narrat. Classem itaque quam fecit Salomon in Asiongaber, quae festinantes aut fortes pendit thesauros sapientiae et scientiae, opesque virtutum acquirere. Ibi sunt servi Hiram, viri nautici et gnari maris cum servis Salomonis; dum gentiles saeculari sapientia eruditi cum his qui in lege Moysis periti sunt in interpretatur infirmans, mittit, ut sumptum inde aurum ad se deferant, cum in utilitate litterae sen
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitatis fidẽ. hostiã acceptabilem exib& dõ. Of¬
fert enĩ unꝰqͥsq fidelis holocausta dnõ: cũ corpꝰ
suũ castigando macerat: & tota desidia carnis.
igne sp̃c scĩ consum̾e festinat. Offert pacificꝰ
hostias: cũ bonoꝵ oꝑm munꝰ exibq. Offert uicti¬
mas. cũ uota labioꝵ suoꝵ in laude dm̃ expendit.
Et ħ omĩa suꝑ altare qd̾ edificau̾at dñõ offerre
deb&: qr un ara cordis uͥ dec& ignẽ diuinũ semꝑ
ardẽ. hoc ẽ flãmã caritatis semꝑ feruere. qͥcqͥd
in abstinentia. qͥcqͥd inbona oꝑatione. qͥc¬
qͥd ingrãrũ actione elaborat. uistũ ẽ ut totũ
insuauitate sp̃c scĩ offerat dõ. Sicq adolebit
thimiama corã dnõ: qn̾ orationẽ purã in cordis
postulat. Ceterũ qͥ tͣnfitoria poscit. ⁊ q̃ adluxũ
scł̃i ꝑtinent. ñ corã dnõ adolere thimiama dr̃:⁊
qr ñ inpura conscientia orare cõꝓbat᷑. Classẽ qͦ
fec̾ rex salomon in asion gaber: q ẽ iuxta ailam

Expanded text:
nitatis fidem hostiam acceptabilem exhibet Deo. Offert enim unusquisque fidelis holocausta Domino, cum corpus suum castigando macerat, et tota desideria carnis igne Spiritus sancti consumere festinat. Offert pacificas hostias cum bonorum operum munus exhibet. Offert victimas, cum vota labiorum suorum in laudem Domini expendit.Et haec omnia super altare quod aedificaverat Domino offerre debet, quia in ara cordis, ubi decet ignem divinum semper ardere, hoc est, flammam charitatis semper fervere, quidquid in abstinentia, quidquid in bona operatione, quidquid in gratiarum actione elaborat, justum est ut totum in suavitate Spiritus sancti offerat Deo. Sicque adolebit thymiama coram Domino, quando orationem puram in cordis postulat. Caeterum qui transitoria poscit, et quae ad luxum saeculi pertinent, non coram Domino adolere thymiama dicitur, quia non in pura conscientia orare comprobatur. « Classem quoque fecit Salomon in Asiongaber, quae est juxta Ailath
Abbreviated transcription (Latin):
contͣdictionis. Cades qͦ ⁊ torrens usq ad mare
magnũ. qd̃ significat latissimã solitudinẽ sin.
q̃ẽ iuxta edon.⁊ in mari rubro t̾minũ circũ¬
ire: s ꝑ ascensũ scorpionis ⁊ ꝑsenna ⁊ cades bar
ne: ⁊ attriũ siue uillã addar. ⁊ a semona ꝑueni¬
re usq ad torrentẽ egypti. qͥ iuxta urbẽ rino¬
corurã mari influit. Hic uͦ t̾minꝰ plage austͣ¬
ls incipit a thamar q̃ urbs in solitudine ẽ. qͣm
ssalomon miris oꝑib exstruxit.:⁊ hodie pal¬
mira nuncupat᷑. Hebreo qͦ sermone thamar
dr̃. q̃ in linguã nr̃am paliã sonat: usq ad aqͣs
contͣdictionis cc des ꝗͣ in deserto ẽẽ ñ dubiuĩ

Expanded text:
contradictionis. Cades quoque et torrentes usque ad mare contradictionis. Cades quoque et torrentes usque ad mare Magnum, quod significat latissimam solitudinem Sin, quae est juxta Edom. Et in mari Rubro terminum circumire, et per ascensum scorpionis ne et atrium sive villam Adar, et a Semona pervenire usque ad torrentem Aegypti, qui juxta urbem Rinocoruram mari influit. Hic vero terminus plagae australis incipit, a Thamar quae urbs in solitudine est, quam et Salomon miris operibus exstruxit, et hodie Palmira nuncupatur; Hebraicoque sermone Thamar dicitur, quae in lingua nostra palmam sonat, usque ad aquas contradictionis Cades quam in deserto esse non dub
Abbreviated transcription (Latin):
aoruiũ egẏpti: corã dñõ dõ nr̃õ. Qd̃ dr̃. qi fecit
salomon festiuitatẽ celebrẽ.⁊ omisisrł cũ eo mul¬
titudo ab intͦitu emath. usq ad riuũ egypti
coram dnõ: ꝑ intͦitũ emath septentͥonalẽ t̾rȩ
repmissionis plagã: ꝑ riuũ siue torrentẽ egyp¬
tiꝰ. ut u̾ba dierũ nominant. designat australem.
De qͥb aliq̃latiꝰ ex u̾bis scĩ iheronimi pon̾e. gͣtum
puto ẽẽ lectori. Scͥptũ ẽ in libro numeroꝵ. inqͣ
oĩs tia reꝓmissionis. ꝑ.iiii. plagas breui sermone
diudit᷑. Pars meridiana incipia a solitudine
sin. qͥẽ nuxta edom: ⁊ habebit t̾minos contͣ orien¬
tẽ mare salsissimũ. Qͥ circuibunt australẽ pla¬
gam ꝑ ascensum scorpionis: ita ut tͣnseant senna.
⁊ ꝑueniant inmeridiẽ. usq cades barne. Uñ
eg̃dient᷑ confinia ad uillã nomine addar.
tendent usq ad semona. Ibitq ꝑgirũ t̾minꝰ
ab asemona usq ad torrentẽ egypti. & maris
magni littore finiet᷑. ꝓ qͦ in ultuna uifione

Expanded text:
fecit Salomon festivitatem celebrem, et omnis Israel cum eo; multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino; per introitum Emath, Septentrionalem terrae repromissionis plagam; per rivum sive torrentem Aegypti, ut Verba dierum nominant, designat Australem. De quibus aliqua latius ex verbis sancti Hieronymi ponere, gratum puto esse lectori. Scriptum est in libro Numerorum, in quo omnis terra repromissionis per quatuor plagas brevi sermone dividitur: ParSin, quae est juxta Edom, et habebit terminos contra orientem mare, qui circuibunt australem plagam per ascensum scorpionis, ita ut transeant Senna et perveniant in meridiem usque ad Cadesbarne. Unde egredientur confinia ad villam nomine Addar, et tendent usque ad Asemona, ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Aegypti, et mariMagni littore finietur. Pro quo in ultima visione
Abbreviated transcription (Latin):
runt de filiis isrł. facit pacificꝰ nr tͥbutarios:
cũ eos qͥ ñsunt infilioꝵ num̾o.s in seruili con¬
ditione positi. inpotestate sua contin&: ⁊ sin¬
głis utit᷑ ad ꝓpͥũ seruitiũ. Siue enĩ iudei siue
gentiles. siue heretici in eiꝰ dnãtione consistur:¬

Expanded text:
rit de filiis Israel facit pacificus noster tributarios, cum eos qui non sunt in filiorum numero, sed in servili conditione positi, in potestate sua continet, et singulis utitur ad proprium servitium. Sive enim Judaei, sive gentiles, sive haeretici, in ejus d
Abbreviated transcription (Latin):
gerit: Ip̃ã ẽ enĩ atͥũ domꝰ dnĩ: qr ꝑ ipsã ingres¬
lestem. Qa gͦ holocausta ⁊ sacͥficia oĩa in alta¬
ri tipico uet̾is testam̃ti ñ poterant offerri.
eo qd̾ omĩa ibi figuralit̃ fiebant: rex nr̃ ⁊ sacer¬
dos erexit nouũ altare fidi in ȩccłia catholica:
iniqͥ pinguia holocausta.⁊ sacͥfitia acceptabilia
uet᷑ sacͥficiũ. ꝑ ꝓpħam ait. Holocalista ⁊ sanguinẽ

Expanded text:
sam ingreslestem. Quod ergo holocausta et sacrificia omnia in altari typico Veteris Testamenti non potuerunt offerri, eo quod omnia ibi figuraliter fiebant, rex noster et sacerdos erexit novum altare fidei in Ecclesia catholica, in quo pinguia holocausta et sacrificia acceptabilia vetus sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
hñs manna: qr in homine. xͦ habitat oĩs ple¬
nitudo diuinitatis corꝑalit̃. Erat uirga aa¬
ron q̃ excisa denuo floruerat: qr potestas¬
hoĩs iudicandi penes eũ ẽ. cuiꝰ iudiciũ in
humilitate passionis uidebat᷑ eẽ sublatũ.
Erant ⁊ tabule testam̃ti: qr in illo sunt om̃s
rebant ei uectes qͥb portabat᷑: qr doctores¬

Expanded text:
ns manna; quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Erat et virga Aaron quae excisa denuo floruerat; quia potestas judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo sunt omnesrebant ei vectes quibus portabatur; quia doctores
Abbreviated transcription (Latin):
ti p̃mio resurrectionis beata: s &̃ potestate apłi
ca de iudeis adult̾is iudicandis. ipsiꝰ ore iudicis
rũ regine celestis affectũ imagine mistica eccl̃
ꝓuidentis impleu̾at. Hinc ip̃ã regina salba uisio
salomone ⁊ gła eiꝰ stupenssuꝑ prudentiã eiꝰ. kxit.
Uerus ẽ sermo ꝗͦ audiui int̾ra mea suꝑ sermorub

Expanded text:
ti praemio resurrectica, de Judaeis adulteris judicandis, ipsius ore Judicis rum reginae coelestis affectum imagine mystica Ecclesiae providentis impleverat. Hinc ipsa regina Saba in Salomone et gloria ejus stupens super prudentia ejus dixit: « Verus es
Abbreviated transcription (Latin):
les licas inmultis adu̾sent᷑: tñ freꝗͦnt̾ usib
seruiunt eccłiȩ. cũ inp̃senti tpr̃e necessaria
tͥbuunt: & de reb sus solatia p̃bent. De filiis
aũ isrł. hoc ẽ qͥ ñ ancille filii sunt s libere.
qͦs ipẽ filiꝰ dĩ sanguine suo lib̾auit: ñ constitu¬
it salomon nr̃ seruire quẽꝗͣ: qr neminẽ co¬
git ritu gentili uiu̾e: neminẽ cerionias
uet̾is legis. tprĩb noui testam̃ti seruare. Sed
uiros bellatores eẽ. qͥ contͣ spãles neqͥtias scuto
ficdi ⁊ gladio sp̃c dimicent: ⁊ minustros suos
⁊ carnis lasciuiã doment: siue ut subditos sͥ be¬
ne regant. ⁊ insemita iusticiȩ ducant. Qd̃ aut̃¬

Expanded text:
n frequenter usibus serviunt Ecclesiae, cum in praesenti tempore necessaria tribuunt, et de rebus suis solatia praebent. De filiis autem Israel, hoc est qui non ancillae filii sunt, sed liberae, quos ipse Filius Dei sanguine suo liberavit, non constituit Salomon noster servire quempiam: quia neminem cogit ritu gentili vivere, neminem caeremonias veteris legis temporibus Novi Testamenti servare; sed viros bellatores esse, qui contra spiritales nequitias scuto fidei, et gladio spiritus dimicent, et ministros; suos et carnis lasciviam doment, sive ut subditos sibi bene regant, et in semita justitiae ducant. Quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
maria. E tendent inqͥt usq iordanen. ⁊ adulti¬
mũ claudent᷑ mari uł mortui uelut alii putant
lingua maris rubri: incꝰ littore ahila posita ẽ.
mone ⁊ filiis isrł celebraret᷑: ⁊ indie octaua
dimissus sit ppłs: intuendũ ẽ qͦmͦ inũbis dierũ
de eadẽ rescͥptũ sit. Fecit gͦ salomon sollẽpnita¬
tẽ intpr̾̃e illo.uii. dieb. ⁊ oĩs isrł cũ eo eccłia¬

Expanded text:
maria. « Et tendent, inquit, usque Jordanem, et ad ultimaria. « Et tendent, inquit, usque Jordanem, et ad ultimum claudentur mari, » vel Mortui, vel, ut alii putant, lingua maris Rubri, in cujus littore Ahila posita est.mone et filiis Israel celebraretur, et in die octava dimissus sit populus, intuendum est quomodo in Verbis Dierum de eadem re scriptum sit: « Fecit ergo Salomon solemnitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾minꝰ ẽ damasci. Uñ dic̃ iezechiel. ⁊ erit ter¬
minꝰ a mariusq ad atͥũ enon. siue a serenan
t̃minꝰ damasci: ⁊ ab aqͥlone ad aqͥlonẽ plaga
septemtͥonalis. Inde metabunt᷑ inqͥt fines
cont̾ orientalẽ plagã: de uilla enan sephama.
⁊ de sephama descendunt t̾mini in rebla
contͣ fontẽ. Inde ꝑuenient contͣ orientẽ ad
mare chenereth: ⁊ tendunt usq ad iordanen.
⁊ adultimũ salsissimo claudunt᷑ mari. A fi¬
ne gͥ septẽtͥonalis plage. hoc ẽ atͥo enan. ten
nominant. Et de aphamia descendunt t̃mi-¬
ni in rebla: q̃ nunc syrie uocat᷑ antiochia.
Eꝑ ut scias reblam hanc significare urbẽ q̃ nunc
insiria coele nobilissima ẽ: sequit᷑ contͣ fontẽ
quẽ ꝑspicuũ ẽ significare dafnen. de qͦ fonte
supͣdicta urbs aqͥs habundantissimis fruitur.
cenereth. id ẽ ad stagnũ tyberiadis. Mare aũ
dr̃ cũ habeat dulces aq̃s iuxta idioma scͥptura¬
rũ:. q̃ congregationes aqͣrũ appellant

Expanded text:
terminus est Damasci. Unde dicitur in Ezechiel: « Et erit terminus a mari usque ad atrium Enon sive Aserenan, terminus Damasci . » Et ab Aquilone ad Aquilonem plaga Septentrionalis. « Inde metabuntur, inquit, fines contra Orientalem plagam, de villa Enan usque Sephania, et de Sephania descendent termini in Rebla contra fontem. Inde pervenient contra Orientem ad mare Cenereth, et tendent usque Jordanem, et ad ultimum salsissimo claudentur mari . » A fine igitur Septentrionalis plagae, hoc est, atrio Enan, tendi Aphamiam nominant. Et de Aphamia descendunt termini in Rebla, quae nunc Syriae vocatur Antiochia. Et ut scias Reblam hanc significare urbem quae nunc in Syria Coele nobilissima est, sequitur: « Contra fontem, » quem perspicuum est significare Daphnen, quo fonte supradicta urbs aquis abundantissimis fruitur. Cenereth, » id est, ad stagnum Tiberiadis. Mare autem dicitur, cum habeat dulces aquas, juxta idioma Scripturarum, quae congregationes aquarum appellant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in die.xxͣ. scd̃a finiebant᷑. ¶trisq gͦ festiuita¬
tib rite ꝑactis.⁊ scenophegiarũ octaua die fi¬
nita: dimisit rex salomon ppłos ad sua letan¬
tes atq gaudentes suꝑ bono qd̃ fecerat dñs
det᷑ iosephꝰ suffragari. ita dicens. Dimisit gͦ sa¬
lomon eccłiã cũ sacͥficia celebrasset: ꝓse ⁊ ꝓuni¬
celebrata sunt. ⁊ in eo epulati st̃ om̃s hebrei
cũ uxorib suis ⁊ filiis: insuꝑ ꝙ̃ ⁊ festiuitatẽ
q̃ uocat᷑ scenophegia faciens. añ tẽplũ clare
suo epulatꝰ ẽ. Cũꝙ hȩc sufficient᷑ suissent¬
exibita. nichilq deeẽt circa pietatis diuine
culturã: dimissi a rege. singłi ad ꝓpͥa remeart̃.
geuo tprẽ salomo nẽ agebant reu̾tentes
cũ gaudio sublimit̃ ⁊ cũ delectacione hymnos
decantantes: ita ut ea iocunditate sine labore
ad ꝓpͥa remearent. Mistice aũ hoc qd̃ salomon
expleto oꝑe tẽpli. festiuitatẽ celebrẽ fecit. ⁊ õĩs

Expanded text:
ie vicesima secunda finiebantur. Utrisque ergo festivitatibus rite peractis, et Scenopegiarum octava die finita, dimisit rex Salomon populos ad sua laetantes atque gaudentes super bono quod fecerat Dominus detur Josephus suffragari ita dicens: Dimisit ergo Salomon Ecclesiam, cum sacrificia celebrasset pro celebrata sunt, et in eo epulati sunt omnes Hebraei cum uxoribus suis et filiis. Insuper etiam et festivitatem quae vocatur scenopegia, faciens ante templum clare  epulatus est. Cumque haec fuissent sufficientexhibita, nihilque deesset circa pietatis divinae culturam, dimissi a rege singuli ad propria remearunt, agaevo tempore Salomonem, abibant revertentes cum gaudio sublimiter, et cum delectatione hymnos decantantes, ita ut ea jucunditate sine labore ad propria remearent. Mystice autem hic quod Salomon completo opere templi festivitatem celebrem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
egypti palestineq p̃tendit littorib. Seqr̃ in
libro numeroꝵ. Plaga aũ occidentalis a mari
magno incipi&:⁊ ipso fine claudet᷑. H ẽ ama¬
riusq ad mare: a torrente uidelicas ronoco¬
rure qͥ inmare influit. usq ad eũ locũ ubi ẽ
ematli urbs syriȩ. Cuiꝰ in hac plaga ⁊ nom̃
ponit ierechiel.⁊ plaga inqͥens maris. mare
magnũ a confinio ꝑdirectũ donec uenias
emath: q̃ nc̃ epiphania uocat᷑: ab antiocho
crudelissimo tyrannoꝵ noie cõmutato. Nam
cognomentũ habuit epiphanes. Porro ad sep¬
temtͥonalẽ inqͥt partẽ a mari magno t̾mi¬
ni incipient. ꝑuenientes usq ad montẽ altis¬
simũ: a qͦ uenies in emath usq ad t̾minos se

Expanded text:
lestinaeque praetendit littoribus. Sequitur in libro Numerorum: Plaga autem Occidentalis a mari magno incipiet et ipso fine claudetur, hoc est, a mari usque ad mare, a torrente videlicet Rinocolurae qui in mare influit, usque ad eum locum ubi est Emath urbs Syriae, cujus in hac plaga et nomen posuit Ezechiel: Et plaga maris, mare magnum a confinio per directum, donec venias Emath, quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho, crudelissimo tyrannorum, nomine commutato, nam cognomentum habuit Epiphanes. Porro ad Septentrionalem, inquit, plagam a mari magno termini incipient pervenientes usque ad montem altiss
Abbreviated transcription (Latin):
ego sũ:  S qr auditoꝵ m̃tes infidelitatis caligo
cõpleuerat: qͣsi emissũ solis radiũ nebula int̾ia¬
cens abscc ndebat. Et dedicauert̃ tẽplũ diũ
rex ⁊ filii isrł. Templũ dnĩ scã ÷ eccłia: sic̃ supͣ
ostensũ ẽ. Hanc dedicauit rex.xͦ. qn̾ eã sanigui¬
dicant. ⁊ filii isrł secũ: qñ unꝰqͥsq fideliũ scd̃m
donũ sͥ collatũ adõ. u̾bo p̃dicationis ⁊ uirtu¬
tũ oꝑib ꝓrimos suos qͦscũq ualet. ad meliora
mus: ⁊ gr̃am ꝓ grã. Hinc paulus dic̃. Itaq neꝙ
qͥ plantat ẽ aliqͥd neq qͥ rigat. s qͥ inc .d. ds̃. Se¬

Expanded text:
ego sum ? » Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. « Et dedicaverunt templum Domini, rex et filii Israel. » Templum Domini sancta est Ecclesia, sicut supra ostensum est: hanc dedicant et filii Israel secum, quando unusquisque fideliumdonum collatum a Deo, verbo praedicationis et virtutum operibus proximos suos quoscunque valet ad meliora mus, et gratiam pro gratia . » Hinc Paulus dicit: « Itaque neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat; sed qui incre
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ sacͣm̃ta inuestigare despiciunt : debitũ fid̃i
suȩ ministeriũ ꝑ erroris nebulã ꝑdiderunt.
Ita eoꝵ m̃tes infidelitatis caligo repleuit: ut
exigentib ꝓpͥis meritis. ñ agnoscant cultũ cre¬
dulitatis. Nebula gͦ synagogã id ÷ domũ dñi
impleuit: ⁊ sac̾dotes ꝑꝑ nebulã ministrare
ñ pot̾ant: qr dũ intestam̃to uet̾i. sensus mis¬
ticos litt̾ȩ uelamine cooꝑtos. int̾ obscuras al¬
legoriarũ caligines inuestigare despiciunt:
debitũ fidĩ suȩ ministiũ ꝑꝑ nebulã ꝑdidert̃.¬

Expanded text:
ti sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis non agnoscant cultum credulitatis. Nebula ergo Synagogam, id est domum Domini implevit, et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum in Testamento Veteri sensus mysticos litterae velamine coopertos, inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium, propter nebulam per
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eũ.S pꝰ qͣm ad ipsũ ꝑuenit ꝑbaptismũ ⁊ fidẽ:
considatis scẽ scͥpturȩ testimonis diuinitatis eiꝰ
poten. ciã agnoscens: parũ eiuidet᷑ eẽ omẽ qd
Sͥ antea de eo narratũ ẽ in cõꝑationẽ ꝑcep¬
te grẽ. Uñ ⁊ admirando. in laudẽ eiꝰ erupit di¬
cens. B̾eati uiri tui.:⁊ beati serui tui qͥstant corã¬

Expanded text:
ipsum pervenit per baptismum et fidem, consideratis sanctae Scripturae testimoniis, divinitatis ejus potentiam agnoscens, parum ei videtur esse omne quod sibi antea de eo narratum est, in comparationem perceptae gratiae. Unde et admirando in laudem ejus erumpit, dicens: « Beati viri tui
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ scõꝵ: ⁊ ostioꝵ domꝰ templi ex auro erant
Si ditia domꝰ int̾ioris scĩ scoꝵ. angłica st̃ minist̾ia.
q̃ nob de corꝑe egressis intͦitũ uitȩ celestis rese¬
rant: & ostia domꝰ tẽpli doctores sunt scĩ ac sa¬
cerdotes. qͥ instruendo. baptizando. dnĩci corꝑis
⁊ sanguinis misteria cõmunicando. pͥma nob̾
ȩcdiȩ p̾sentis limina pandunt: qͥd cardines
utroꝵq ostioꝵ: nͥ sensus ⁊ corda sunt eoꝵdẽ an
ni ac dilectioni sui conditoris adherent: ut eo
ministeriũ sͥ diuinitꝰ delegatũ recte cõpleant:
qͦ a uoluntate illiꝰ cui ministrant. ñ ꝗͣ ocłos au̾
tant:  Aꝑuint᷑ enĩ ⁊ claudunt᷑ ostia. tpr̃e con¬
gruo: s nullo suu̾ cardinẽ tpr̾e desert̃: qr ⁊
angłi ⁊ homines scĩ siue in hanc uitã ficdi. seu
in illã speciei. fideles atq electos suscipiant. seꝑ
animũ in radice int̾nȩ dilectionis fixũ tenent.
Uñ bene idẽ cardines ex auro ẽẽ facti ꝑhibent᷑:¬

Expanded text:
 et ostiorum domus templi ex auro erant. Si ostia domus interioris sancti sanctorum, angelica sunt ministeria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant, et ostia domus templi doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, Dominici corporis et sanguinis mysteria communicando, prima nobis Ecclesiae praesentis limina pandunt: quid cardines utrorumque ostiorum, nisi sensus et corda sunt eorumdem ani ac dilectioni sui Conditoris adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant? quia voluntati illius cum ministrant, numquam oculos ae congruo, sed nullo suum cardinem tempore deserunt: quia et angeli et omnes sancti, sive in hac vita fidei, seu in illa spei fideles atque electos suscipiant, semper animum in radice internae dilectionis fixum tenent. Unde bene iidem cardines ex auro esse facti perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
cdspliciuss&q ei donũ: mutens ad salomonẽ
dixit. se ciuitatib ñ egere: ⁊ ex tunc he appella¬
te sunt t̾ra gabalon. Et enĩ int̾p̃tatũ lingua
phenica: displic̾e significat. S chabul qͣsi germ̃
int̾pr̃. ut in libro hebreoꝵ nominũ inuenimꝰ.

Expanded text:
displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, dixit se civitatibus non egere, et ex tunc hae appellatae sunt terra Gabalon. Etenim interpretatum lingua Phoenicia, displicere significat. Sed Chabul quasi germen interpretatur, ut in libro Heb