comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui dm inuocant samuel libent pro¬
phetat. an forte illi dm̃ lib̃nter iniuo¬
cant. int̃ quos ipse. ꝓpħat:. Sic utiq
est nec de hac reambigi pot̃. Nouit
sainuelis ꝓpħia face̾ uere inuocan¬
tes. et inueritate orantes. Quanto
enĩ qͥs plemꝰ nou̾it. qͣnto freq̃ntuᷤ.
qͣnͣto atcentiꝰ cogitau̾it. q̃ p̃mia iustĩ
incelo. qͦ torũita pͥuis sint reposita
ĩinferno. tanto ut abitror ueriꝰ di
inuocat᷑. tauto attentiꝰ orat. S si de¬
sinit samuel. ꝓpħare. cito desistiuit
sac̾dotes niuocare. et qͣnto fit futore
ꝯtemplatio rarior. tanto reddit or̃o
tepidior. tanto surgit inuocatio sos¬
dior. Ut gͦ moyses districtꝰ sit inp̃¬
ceptione. ut aaron deuotꝰ ꝑmaneat
uioratione: nec ẽẽ est ut saiuel sub¬
tilis ꝑseueret ĩ ꝯtemplatione. Est ad¬
huc qđ de samuelis officio subtilius
loquaniur. Solet ut sepe uideunis
ĩnutio conu̾satioius sue qͣui ꝓmptiᷤ

Expanded text:
invocant, Samuel libenter prophetat, an forte illi Deum libenter invocant inter quos ipse prophetat? Sic utique est, nec de hac re ambigi potest. Novit Samuelis prophetia facere vere invocantes, et in veritate orantes. Quanto enim quis plenius noverit, quanto frequentius, quanto attentius cogitaverit, quae praemia justis in coelo, quae tormenta pravis sint reposita in inferno, tanto, ut arbitror, verius Deum invocat, tanto attentius orat. Sed si desinit Samuel prophetare, cito desistunt sacerdotes invocare, et quanto fit futurorum contemplatio rarior, tanto redditur oratio tepidior, tanto surgit invocatio tardior. Ut ergo Moyses districtus sit in praeceptione, ut Aaron devotus permaneat in oratione, necesse est ut Samuel subtilis perseveret in contemplatione. Est adhuc quod de Samuelis officio subtilius loquamur. Solet, ut saepe videmus, in initio conversationis suae quisque
Abbreviated transcription (Latin):
datiores nouerat: recte hos honunis
appellatione. illos ꝑreges designat
Istidolis et nsiduis fallere nitunt᷑.
illi quoda impetu feriuitur. Hical¬
udiores: uui ferociores. Hi uersutius
temptant. illi uehementiꝰ instant.
Istoꝵ astutia erudit᷑ prudentia nr̃a.
illoꝵ instautia. exercetur fortitudo
ur̃a. Fortassis tñ diligentiꝰ attendi¬
mus. illos rectius ꝑ reges designan¬
dos intelligimꝰ inquibꝰ est astiu̾a
audacia. et audax astutia. ut eoꝵ
temptatio sic sit uolenta. ut simml
sit & fraudulenta. Hoꝵ uifestatio
qͣnto difficilior: tauto ꝑiculosior
Quos tam̃ eterua dei ꝓiudentia s̃¬
uare disposuit: nou reliqͥt hominem
nocere eis: et corripuit ꝓeis reges.
increpans utiq ꝓeis eoꝵ hostes Ho¬
lte tangere.xp̃os meos: et ĩ ꝓphetis
meis uolite malignari. Ap̃i sũt qui
unctionẽ acce ꝑuut: ꝓpħe uͦ. qͥ uent᷑a

Expanded text:
daciores noverat, recte hos hominis daciores noverat, recte hos hominis appellatione, illos per reges designat. Isti dolis et insidiis fallere nituntur, illi quodam impetu feruntur. Hi callidiores, illi fortiores. Hi versutius tentant, illi vehementius instant; istorum astutia eruditur prudentia nostra, illorum instantia exercetur fortitudo nostra. Fortassis tamen si diligentius attendimus, illos rectius per reges designandos intelligimus, in quibus est astuta audacia et audax astutia, ut eorum tentatio sic sit violenta, ut sit simul et fraudulenta. Horum infestatio quanto difficilior, tanto periculosior. Quos tamen aeterna Dei providentia servare disposuit, non reliquit hominem nocere eis, sed corripuit pro eis reges, increpans utique pro eis eorum hostes. Nolite tangere Christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. Christi sunt qui unc
Abbreviated transcription (Latin):
no labore et ꝑiculo graui illis resis¬
tere. uel uitã defendere. Deo tamen
ducatũ p̾bente ꝑtnͣscunt sepe huiꝰ¬
iusticie: Qui sic transit recte hebreus
dicit᷑: na hebreus tͣnsiens int̃ptatur.
Calcantes gͦ concupiscentiã. et aupre¬
hendentes iusticiam tnseunt hebrei
de regno ad regnum: uel potiꝰ sicut
ꝓpłia point. dẽ regno adppłm altium.
Quis enim honiinũ hic sine peccato
iiuit. qͥs ñqm hic carnalem delec¬
tationẽ sentit: libi gͦ non hie
habet iusticia regnum: qiuis et¬
am hic habeat ppłm alterũ & aui¬
ciis ualde aliemun: Differiut᷑ igit᷑
interim hebrei aiusticie regno. tran¬
seunt tam̃ de regno ad ppłm alt̾uui.
et non cdatur tnsitus nͥ ꝑ medios gla¬
dios hostium. Peo tam̃ ꝓtegente pe¬
netͣnt: et ꝑtͣnsennt medios hostes.
uia nou reliquit hounnẽ uocẽ eis.
& corripuit ꝓeis reges. Soli homi¬
nes iuter cetera animantia ratione
utuntur:. et ĩter homines alios. ipsi

Expanded text:
no labore, et periculo gravi illis resisno labore, et periculo gravi illis resistere, vel vitam defendere. Deo tamen ducatum praebente, pertranseunt saepe hujusjustitiae. Qui sic transit, recte Hebraeus dicitur: nam Hebraeus transiens interpretatur. Calcantes concupiscentiam, et apprehendentes justitiam transeunt Hebraei de regno ad regnum, vel potius sicut Propheta ponit de regno ad populum alterum. Quis enim hominum hic sine peccato vivit, quis nunquam hic carnalem delectationem sentit? Alibi ergo, non hic habet justitia regnum quamvis etiam hic habeat populum alterum, et a vitiis valde alienum. Differuntur ergo interim Hebraei a justitiae regno, transeunt tamen de regno ad populum alterum, et non datur transitus, nisi per medios gladios hostium. Deo tamen protegente, penetrant et pertranseunt medios hostes. Quia non reliquit hominem nocere eis, et corripuit pro eis reges. Soli homines inter caetera animantia ratione utuntur, et inter homines alios ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
spes. caritas. inunero quidẽ breui s̃t.
et facile numerari possunt.  cõstat
satis quia sine his salus uera uouẽ.
& certũ habetur qr eũ istis nemo ꝑi¬
re potest. Uerũtam̃ inirum iudetur.
qͣlit̃ tam breui inimero paceat. uł de¬
tur trausitus. maxime degente ad
gentem. et de regno ad ipłm alterum.
p̃sertun cũ tͣnseant ꝑterrã alienam
ad regionem longuiquam. Haoi
sunt quidẽ non solũ paucissimi. sed
uicole et ꝑegͥni. Fides nãq quod ere¬
dit ñdum ꝑ intelligentiam app̃hiend̾.
et qđ sꝑatur ñdũ tenetur. & hucusq
caritas desidĩo suo ñ ꝑfruitur. qͣiͣdi¬
ui ꝓcul adũo interra ꝑegrinat᷑. os¬
sumus etiã dicere. qr uirtutũ tyro¬
nes pauci quidẽ adhuc sunt quã¬
diu hostilem uicioꝵ cohortẽ fundi¬
tus delere non possunt: pauciores
autem cũ nondu queant sibi subi¬
gere. et sibi saltẽ tributarios facere:
paucissummi uͦ. cũ nou queant sine mag¬

Expanded text:
spes, charitas numero quidem brevi sunt, spes, charitas numero quidem brevi sunt, et facile numerari possunt. Et constat satis, quia sine his salus vera non est, et certum habetur, quia cum istis nemo perire potest. Verumtamen mirum videtur qualiter tam brevi numero pateat, vel detur transitus maxime de gente ad gentem, et de regno ad populum alterum, presertim cum transeant per terram alienam ad regionem longinquam. Nam sunt quidem non solum paucissimi, sed incolae et peregrini. Fides namque quod credit, nondum per intelligentiam apprehendit, et quod speratur, necdum tenetur et hucusque charitas desiderio suo perfruitur, quandiu procul a Domino in terra peregrinatur. Possumus etiam dicere, quia virtutum tirones pauci quidem adhuc sunt, quandiu hostilem vitiorum cohortem funditus delere non possunt; pauciores autem, cum nondum queant sibi subigere, et sibi saltem tributarios facere; paucissimi vero, cum non queant sine mag
Abbreviated transcription (Latin):
oyses ꝙ aaron iusac̾dotibus eius.
et samuel iit eos qui inuocant no¬
m̃ eius. Nam cũ ad sacerdotes ꝑtine¬
at ut suꝑius monstrata ratio probat.
ppłm p̃ceptis informare. dm̃ precibu
placare. in amfestũ est eos sine discre¬
tione ꝙr deuotione quasi moyse ⁊ aa
ron sac̾dotii sui officium ũ posse ĩplere.
S et quantũ circũspectio quidẽ quasi
sainuel facit eos de fut᷑is timidos. tm̃
utiq eos reddit moratione deuotos.
et uidĩ unuocatione assiduos. Cym
gͦ uideas sac̾docium digne ãnuinstͣ¬
ri. et dmi tã frequent̃ quã suppliciter
ĩuocari: scias hec sine p̃sentia moysi
et a aron uł etiam samuelis nullate¬
nꝰ actitari. Hoc utiq circa se agi ꝓpħa
gͣtulatur. et tã hiuuilit̃ qͣm ueracit̃
confitet᷑ dicens. oyses ⁊ aaron in
UMẽent numerobreui.
paucissimi et ĩ eole eius.
Quasi paucos ĩ mo pau¬
cissimos eiues habeniꝰ: cũ illas tau¬
tũinodo uirtutes possidemꝰ. sine qͥbrs
onmino saluari non possumus. Fides.

Expanded text:
oyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Nam cum ad sacerdotes pertineat, ut superius monstrata ratio probat, populum praeceptis informare, Deum precibus placare, manifestum est eos sine discretione et devotione quasi Moyse et Aaron mortuis sacerdotii sui officium non posse implere. Sed et quantum circumspectio quidam quasi Samuel facit eos de futuris timidos, tantum eos utique reddit in oratione devotos, et in Dei invocatione assiduos. Cum ergo videas sacerdotium digne administrari, et Deum tam frequenter, quam suppliciter invocari, scias haec sine praesentia Moysi et Aaron, vel etiam Samuelis nullatenus actitari. Haec utique circa se agi Propheta gratulatur, et tam humiliter quam veraciter confitetur, dicens: Moysen et Aaron in Cum essent numero brevi paucissimi et incolae ejus. Quasi paucos, imo paucissimos cives habemus, cum illas tantummodo virtutes possidemus, sine quibus omnino salvari non possumus. Fides,
Abbreviated transcription (Latin):
yseu ꝑtinet quid faciendũ sit prudẽ¬
ter discerue̾: adaaron spectat. ad ea
que ꝑ nos implere uon possumꝰ. diui¬
num adiutorium implorare. samue¬
li ĩ cumbit. quid exre qualibet utilita
uidere. ꝑ moyseu itaq discretio. per
daron deuotio. ꝑsamuelem intelligr
circũspectio. Discretionis uãq est
mores cõponere. deuotiois autem
dõ supplicare: circũspectionis uero
dis ment̾e tuam inoꝑ e discretã: mo
ratione deuotam: incͥcui spectione

Expanded text:
ysen pertinet quid faciendum sit prudenysen pertinet quid faciendum sit prudenter discernere. Ad Aaron spectat ad ea quae per nos implere non possumus divinum adjutorium implorare. Samueli incumbit, quid ex re qualibet utilitatvidere. Per Moysen itaque discretio, per Aaron devotio, per Samuelem intelligitur circumspectio. Discretionis namque est mores componere, devotionis autem Deo supplicare, circumspectionis vero deris mentem tuam in opere discretam, in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
sis temptatoris iusidiis pleue eru¬
ditus existat. Iucipit itaq eo tꝑe
uniu̾sas ĩsidiatoris uersutias. om¬
niũ uicioꝵ uat᷑as ñ solum ipse cog¬
nosce: sed et aluis manifeste deteg̃e.
q prudent᷑ ex ponere. Sepe dumͥ in
alus uultꝰ habitum. corꝑis gestũ.
tacitꝰ conspicit. quo qͥsq uiciõ ĩ pug¬
net᷑. fere meliꝰ quam is qui tẽptatur
aguoscit. Sepe impso tẽptationis
articulo fraudes ininuci de p̃hendit.
et quod. qͣle. ex re qualibet ꝑiculiun
ꝓuenire possit. longe ante preuoscit.
Et huc ẽ ille samuel cui dona ꝓphetie
data ẽẽ suꝑiꝰ dictum est: de quo et sc̃p¬
tum est. uia cognouerunt omnes
adan usq bersabee quod fidelis sa¬
dam ꝓpħe munꝰ uidet᷑ ẽẽ. occiltas
amini passiones. latentes ĩ unici
uisidias deteg̾e. futura ꝑicula lon¬
ge aute qͣm ueniant p̃iudere atq p̃¬
dicere: Ut gͥ ea que diffusius dixi¬
nius adcompendiũ reuocemꝰ. admo¬

Expanded text:
ersis tentatoris insidiis plene eruersis tentatoris insidiis plene eruditus existat. Incipit itaque eo tempore universas insidiatoris versutias, omnium vitiorum naturas non solum ipse cognoscere, sed et aliis manifeste detegere, et prudenter exponere. Saepe dum in aliis vultus habitum, corporis gestum tacitus conspicit, quo quisque vitio impugnetur fere melius quam is qui tentatur agnoscit. Saepe in ipso tentationis articulo fraudes inimici deprehendit, et quod vel quale ex re qualibet periculum provenire possit, longe ante praenoscit. Et hic est ille Samuel cui dona prophetiae data esse superius dictum est. De quo scriptum est: Quia cognoverunt omnes a Dan usque Bersabee, quod fidelis Saae munus videtur esse, occultas animi passiones, latentes inimici insidias detegere, futura pericula longe antequam veniant praevidere atque praedicere. Ut igitur ea quae diffusius diximus ad compendium revocemus, ad Mo
Abbreviated transcription (Latin):
guilis diutiꝰ exerceri. ut de ominb
quencła qͣsi iuctorie t̾umphũ repor¬
temꝰ: et snnguloꝵ ut dictum ẽ uim
nat᷑amq & ĩpugnationis modum
q̃nq plene ꝑfecteq cognoscamꝰ. Un¬
de & uilibro iudicũ. ebreoꝵ saluato¬
res. ñ reges nominant᷑. s iudices.
Regum quippe ẽ. ꝓuoliuitatis ar¬
bitrio: qđ placuerit imꝑare. udicũ
autẽ officiuu ẽ: leges nosse̾. causas
exammare. Quasi ergo qͥd̃a uit᷑ nos
surgit iudex. seu legis ꝑitus. cũ de
quoli bet uicio ꝑmulta arguũita. ptꝰ
ĩnumera exꝑinenta amim̾us fuerit
quod eũ exꝑientia docuit. Quotiens
mens ꝑmulta exꝑimenta erudita
sapient̃ magis quam uiolent᷑ a ꝑclo
eripitur.: quasi totiens iudicũ suoꝵ pꝰ¬
dentiam ex dei muue exꝑitur. Iu¬
dex itaq post udicem surgit.qr pt᷑¬
tionẽ meus ꝓficit. ut qnq post oũmes
iidices. uidex nouissimꝰ samuel ueui¬
at: qui de singulis uiciis. de unu̾¬

Expanded text:
ngulis diutius exerceri, ut de omnibus ngulis diutius exerceri, ut de omnibus quemdam quasi victoriae triumphum reportemus, et singulorum, ut dictum est, vim, naturam, impugnationisque modum quandoque plene, perfecteque cognoscamus. Unde et in libro Judicum Hebraeorum salvatores, non reges nominantur, sed judices. Regum quippe est pro voluntatis arbitrio quod placuerit imperare. Judicum autem officium est leges nosse, causas examinare. Quasi ergo quidam intra nos surgit judex, seu legisperitus, cum de quolibet vitio per multa argumenta, post innumera experimenta animus fuerit quod eum experientia docuit. Quoties mens per multa experimenta erudita sapienter magis quam violenter a periculo eripitur, quasi toties judicum suorum prudentiam ex Dei munere experitur. Judex itaque post judicem surgit, quia ptionem mens proficit, ut quandoque post omnes judices, judex novissimus Samuel veniat, qui de singulis vitiis, de univ
Abbreviated transcription (Latin):
desente. siue code ꝓtegeute. nc̃ hec.
nunc ille suꝑant: modo hec. mͦi ille
suꝑant᷑. Qͣmadmodũ &. ibi ifracli pec¬
canti suscitat᷑ hostis ut eos diripiat:
et iterũ supplicanti. suscitatur sal¬
uator ut eos eripiat. Inquo sillud
diligent̃ attendendũ est. sed ꝙr firim¬
ter retinendũ quod ũ semꝑ ab eisdẽ
hostibus oppͥminit᷑. s iͦ ab his. mo¬
do abillis diripiunt᷑. aqͥbusdam
breiuiore. ab aluis autẽ ꝓlixiore tẽ¬
pore affliginit᷑. Hoc utiq do dispẽ¬
sante int nos actitari cito dep̃hendi¬
Fit nãq u̾t ab uno qͦlibet uicio diutiꝰ
impugneunir. quoadusq omnĩe eiꝰ
uum et nat᷑am & ĩpugnationis modõ
plene erudiamur. Uno sub ac̾to ali¬
ud contͣ nos se erigit. illoq suꝑato.
aliud ei inur̃a ĩsectatione succedit.
Et qͣnto cuiq uiolentia maior. tauto
utiq eiꝰ erga nos fit ĩsectatio gͣuior:
uł pugna ꝓlixior. dhoc autem
duuua miseratio uult uos ab om̃ib
ĩpuguari. ad hoc nos ꝑmittit asui¬

Expanded text:
e eodem protegente nunc haec, nunc illae superant; modo haec, modo illae superantur. Quemadmodum et ibi Israel peccanti, suscitatur hostis ut eos diripiat, et iterum supplicanti, suscitatur Salvator ut eos eripiat. In quo et illud diligenter attendendum, sed et firmiter retinendum, quod non semper ab eisdem hostibus opprimuntur, sed modo ab his, modo ab illis diripiuntur, a quibusdam breviore, ab aliis autem prolixiore tempore affliguntur. Hoc utique, Deo dispensante, intra nos actitari cito deprehendiab uno quolibet vitio diutius impugnemur, quoadusque omnem ejus vim et naturam, et impugnationis modum plene erudiamur. Uno subacto, aliud contra nos se erigit. Illoque superato, aliud ei in nostra insectatione succedit, et quanto cuique violentia major, tanto utique ejus erga nos fit insectatio gravior, vel pugna prolixior. Ad hoc autem divina miseratio vult nos ab omnibus impugnari, ad hoc nos permittit a si
Abbreviated transcription (Latin):
brũ uidicũ paulo diligentiꝰ legat. Iu¬
ueniet ibi ꝓculdubio quom filiiis¬
rael post suas p̃uaricationes abhos¬
tibꝰ ĩpugnantur: suꝑant᷑. seruituti
adiciunt᷑. Afflcti ab hostibꝰ item ad
diuinũ aduitorium confuguuit. mi¬
adpͥorem lib̾tatem redeunt. Ruid q̃so
ist significant hostiũ uicursus. iusi

Expanded text:
brum Judicum paulo diligentius legat; inbrum Judicum paulo diligentius legat; inveniet ibi procul dubio quomodo filii Israel post suas praevaricationes ab hostibus impugnantur et superantur, servituti addicuntur. Afflicti ab hostibus item ad divinum adjutorium confugiunt, miad priorem libertatem redeunt. Quid, quaeso, isti signant h
Abbreviated transcription (Latin):
penet᷑lia cũ quada molentia pene¬
tͣnte. facile uicioꝵ multitudiuem
ad se adinittit: & sub onũ festinatiõe
qͣsi exercitũ suũ introducit. S̾ apien¬
tie thesaurus ip̃dam diripit᷑. iurtu¬
tum ple̾s seriuituti addicitur. fiunt
itu̾m noiuissima homis illiꝰ peiora
pͥoribus. Iterũ ꝯfugit᷑ ad diuius. ꝓpi¬
tiationis adiutorium. Fundiuitur
dem diuina beuignitas: restituitur
homim antiqua lib̾tas: fit itaq di.
fitq frequent̃ hec iucissitudiuĩ
alt̾natio. modo uicioꝵ oppressio. mͦi
u̾tutum successio. Sepe. ꝓpt̃ suam
negligentiam hostibꝰ tradunt᷑. sepe
ꝑ dei miscaiam ittrũ abhostibus
enpuuit᷑. Agitur aut̃t hoc iura
diuine benignitatis dispensatione
ut ꝑfrequentẽ lapsum sua homin
ĩ notescat ufirinitas: ut ꝑunati¬
plices hostium incursus et ĩsidias.
uuica homini patefiat callidi¬
tas. ut ꝑassiduam ereptionem
duuna homini manfester᷑ beigni¬
tas. Qui hec plemꝰ nosse desicdat li¬

Expanded text:
netrante, facile vitiorum multitudinem ad se admittit, et sub omni festinatione quasi exercitum suum introducit. Sapientiae thesaurus in praedam diripitur; virtutum plebs servituti addicitur, fiunt iterum novissima hominis illius pejora prioribus. Iterum confugitur ad divinae propitiationis adjutorium, funduntur dem divina benignitas, restituitur homini antiqua libertas, fit itaque, fitque frequenter haec vicissitudinum alternatio, modo vitiorum oppressio, modo virtutum successio. Saepe propter suam negligentiam hostibus traduntur, saepe per Dei misericordiam iterum ab hostibus eripiuntur. Agitur hoc mira divinae benignitatis dispensatione, ut per frequentem lapsum sua homini innotescat infirmitas, ut per multiplices hostium incursus et insidias, inimica homini patefiat calliditas, ut per assiduam eruptionem divina homini manifestetur benignitas. Qui haec plenius nosse desiderat, li
Abbreviated transcription (Latin):
negligentiã. seu etiã ꝯtemptũ cadit.
iuxta mnoysi sententiã qͥ ait. Scio qͦd
post mort̾e meã inque agetis. meete¬
nim adhuc inuente. semꝑ ꝯtentiose e¬
gistis. Uors moysi defectꝰ studiose
sonicitudimis. nteritꝰ a aronꝰ. inter¬
missio deuote orõnis. Mortius ergo
moyse et aaron. incipit uiens ĩqͣndam
negligentiã cadere: imino etiã sepe
usq adcontẽptum uenire. Surgũt
hinc inde temptationes. occͣriuit᷑ un¬
diq inmiuide cogitationes: oruuit᷑
ĩ corde subito turpes delectationes.
Caro acrit᷑ infłamat᷑. mens urit᷑. consci¬
entia tota turbat᷑. atq confunditur.
Recurrit᷑ adorationẽ. festinat᷑ adoꝑa¬
tionem. fit it̾um deuota ad oranduin.
ꝓmpta ad obediendum. Audoo sallee¬
tione. feruens in ꝯpunctione. festina
moꝑe. Necpͥus asua instantia cessat.
qͦusq abustanti ꝑiculo se eruat. & ad
pͥorem tnquillitatẽ seitum reforier
atq ꝯponat. Pacatis itaq om̃bꝰ redit

Expanded text:
negligentiam, seu etiam contemptum cadit, juxta Moysi sententiam, qui ait: Scio quod post mortem meam inique agetis; me etenim adhuc vivente, semper contentiose egistis . Mors Moysi, defectus studiosae sollicitudinis. Interitus Aaron, intermissio devotae orationis. Mortuis ergo Moyse et Aaron, incipit mens in quamdam negligentiam cadere, imo etiam saepe usque ad contemptum venire. Surgunt hinc inde tentationes, occurrunt undique immundae cogitationes, oriuntur in corde subito turpes delectationes. Caro acriter inflammatur, mens uritur, conscientia tota turbatur atque confunditur. Recurritur ad orationem, festinatur ad operationem, fit iterum devota ad orandum, prompta ad obediendum, studiosa in lectione, fervens in compunctione, festina in opere. Nec prius a sua instantia cessat, quousque ab instanti periculo se eruat, et ad priorem tranquillitatem se iterum reformet atque componat. Pacatis itaque omnibus, redit
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Nactato nãq suꝑbie uitulo. &¬
tota pͥoris arrogantie p̃sũptione. ab¬
iecta. iain desꝑans de se. sꝑare inci¬
pit de dñi adiutorio. et post iulti¬
plices ut dixiuiꝰ hostias iext̾iori
ara oblatas. mara iã iit̾ĩori offer¬
re dño ꝯsuescit: genutꝰ. suspiria. p̃¬
ces. et lac̾nias.ra ext̾ior. sensꝰ

Expanded text:
ne. Mactato namque vitulo ne. Mactato namque vitulo tota prioris arrogantiae praesumptione abjecta, jam desperans de se, sperare incipit de Domini adjutorio, et post multiplices, ut diximus, hostias, in exteriori ara oblatas, in ara jam interiori afferre Domino consuescit gemitus, suspiria, preces et lacrymas. Ara exterior sens
Abbreviated transcription (Latin):
Sibi irascit᷑. sibi indignat᷑. Iucre¬
pat. castigat:. nc denegligentia. ñc
de inprudentia se ipsam accusat. ul¬
ciscitur se ipsam de se ip̃a: iuuehitur
use ipsam. Uigilie itaq extendiuit᷑
ieiunia itaq contiuant᷑. Afflgit᷑
corpꝰ frigore et nuditate: caro atteri¬
tur labore et u̾bere. Mactant᷑ itaq
multiplices hostie uiara tũ ext̾iori.
necdum mentio salt̃e fit de ara in¬
teriori. Intauta gͦ afflictione corꝑiᷤᷤ
dũ reqͥes inilla datur. dũ nec modus
uec mensura seruat᷑. corpꝰ ĩa deficit.
anuꝰ lassescit. Et tande uix aliqu
cũ se uidet corꝑe defice̾ & corde ta¬
besc̾e̾. in se reuertit᷑: & illiꝰ apłici
recordatur. Neq uoleutis neq c̃¬
rentis: s iusentis ẽ cłi. Abiecta
itaq spe om̃i de ꝓpͥa confidentia.
tota addm̃ conuertit᷑. et hausto pͥis
igne de ext̾iori ara. in sc̃a sc̃oꝵ cur¬
ritur: non siue tam̃ uituli sangui¬

Expanded text:
sibi irascitur, sibi indignatur, incresibi irascitur, sibi indignatur, increpat, castigat, nunc de negligentia, nunc de imprudentia seipsam accusat, ulciscitur seipsam de seipsa, invehitur in seipsam. Vigiliae itaque extenduntur, jejunia itaque continuantur, affligitur corpus frigore et nuditate, caro atteritur labore et verbere. Mactantur itaque multiplices hostiae, in ara tamen exteriori, necdum mentio saltem fit de ara interiori. In tanta ergo afflictione corpus dum requies nulla datur, dum nec modus, nec mensura servatur, corpus jam deficit, animus lassescit, et tandem vix aliquando cum se videt corpore deficere et corde tabescere, in se revertitur, et illius apostolici recordatur: Neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Abjecta itaque spe omni de propria confidentia, tota ad Deum convertitur, et hausto prius igne de exteriori ara, in Sancta sanctorum curritur, non sine tamen vituli sangui
Abbreviated transcription (Latin):
modari oporteat. qͣm discipliuate
habitũ gestũq componat. Dictat
quid comedendũ: quantũ uigilau¬
dun: qualit̃ resistat ire: qͦmͦ contͣ¬
dicat gule. qͣmaddũ ꝯculcet suꝑbi¬
am. qua ratione extinguat luxu¬
riaui: quã ꝓmptꝰ esse debeat ad obe¬
diendiui. qmͣ patiens ad sustiuen¬
dũ: multa p̃terea alia q̃ meliꝰ faci¬
endo quam legendo discimnꝰ. et altiꝰ
retinemus. Cognosce moysen ĩ hoc
gemino signo. cũ uideris dura p̃ci¬
pientẽ. districte pinuentẽ.Data ita¬
q lege et accepta. in cipit uelle ꝑ¬
ficere. s non datur posse aduuple
qr omĩa p̃siunit de sua potiꝰ industͥ¬
a quã decł̃i gr̃a. dese̾nte dõ sibi se¬
piꝰ relinquitur: ut uifirmitatẽ suã
exꝑimento edoceat᷑. Incipit itaq.
satagit. lassescit: deficicit. S uec
sic quide statim asua p̃sũptione re¬
pͥmitur. & appͥa confidentia insi
post multa exꝑinenta ñ reuocatur.
Resiunit iterũ iuires: et renouat᷑ spes.

Expanded text:
moderari oporteat, quam disciplinate habitum gestumque componat, dictat quid comedendum, quantum vigilandum, qualiter resistat irae, quomodo contradicat gulae, quemadmodum conculcet superbiam, qua ratione exstinguat luxuriam, quam promptus esse debeat ad obediendum, quam patiens ad sustinendum, multa praeterea alia quae melius faciendo quam legendo discimus et arctius retinemus. Cognoscite itaque Moysen in hoc gemino signo, cum videritis dura praecipientem, districte punientem. Data itaque lege et accepta incipit velle proficere, sed non datur posse adimplerquia omnia praesumit de sua potius industria quam de Dei gratia, deserente Deo, sibi saepius relinquitur ut infirmitatem suam experimento edoceatur. Incipit itaque, satagit, lassessit, deficit. Sed nec sic quidem statim a sua praesumptione reprimitur, et a propria confidentia nisi post multa experimenta non revocatur. Resumit iterum vires et renovatur,
Abbreviated transcription (Latin):
bere. ed utiuã moyses et aaron
suit insac̃dotibus eus. & samuel ĩ¬
ter eos qͥ inuocant nom̃ eiꝰ. Quera¬
mꝰ qui sint isti moyses et aaron et
saiuel. ꝑ moysen lex data ẽ. uaã¬
ron sacerdotim iniciatũ est: samu¬
eli donũ ꝓpħie concessum ẽ. Offici¬
um itaq moysi est facienda p̃ciꝑe.
omittenda ꝓhibere. Officiũ aaron
est: ad eaque moyses inandat dñi ĩ¬
plorare auxilium: &r tͣnsgressorib
oratione & oblatione dm̃ iterũ red¬
dere ꝓpicium. Officium samuelis
est: p̃dice̾ quod p̃inium sꝑare debã
ualeãt legis exeriuitores. quam
penam debeaut expectare legis p̃¬
uaricatores. Si igit uideris ali¬
qũe de scło nuꝑ uenientẽ. tota die
circa hoc intenterm. ui hoc omni
hora occupatũ. quid ꝓp̃ti̾tis delic¬
tis satis faciat. qͦmͦ defuturis se cau¬
tũ custodiat: quid quo ordine gen¬
diun. qͣntum uel qͣn cuilibet rei ĩsis¬
tendum: scias moysen in eiꝰ qͥ huiꝰ¬
inodi est corde surrexisse: & quasi

Expanded text:
utinam Moyses et Aaron sint in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Quaeramus qui sint isti Moyses, et Aaron, et Samuel. Per Moysen lex data est. In Aaron sacerdotium initiatum est. Samueli donum prophetiae concessum est. Officium itaque Moysi est facienda praecipere, omittenda prohibere. Officium Aaron est ad ea quae Moyses mandat Domini implorare auxilium, et transgressoribus oratione, et oblatione Deum iterum reddere propitium. Officium Samuelis est praedicere quod praemium sperare valeant legis exsecutores, quam poenam debeant exspectare legis praevaricatores. Si igitur videris aliquem de saeculo nuper venientem, tota dic circa hoc intentum, in hoc omni hora occupatum, quid pro praeteritis delictis satisfaciat, quomodo de futuris se cautum custodiat, quid quo ordine gerendum, quantum, vel quando cuilibet rei insistendum, scias Moysen in ejus qui hujusmodi est corde surrexisse, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
bus eiꝰ. & samnuel uiter eos
qui inuocant nom̃ eiꝰ. Quid
queso noui accidit. qͥd nos docẽ ꝓppħa
uoluit: Quis em̃ it̃ cłi sac̃dotes depu¬
tabitur. si moyses & aaron aqͥbꝰ omne
sac̾dotium sumpsit exordium ĩ eis ñ
annumantur: S & samuel cũ ad¬
huc puer eẽt die ac nocte uitemplo ꝑ¬
manebat᷑. qͣntomagis temꝑe dauid
q̃n iam seuuerat: Quid aliud eum in
templo agere oportuit. qm dũo deser¬
iuire.ͥ quã dñm inuocare Hil gͦ no¬
ui ut arbitror accidit: ut de eo aꝓpħa
dici uel scͥbi oportuerit. oyses et
aaron insac̾dotibus eiꝰ. &. sainuel in¬
t̃ eos qui inuocaut nom̃ eiꝰ. S si dili¬
g̃nter attendunꝰ. inulto ante eiꝰ tẽꝑa
moysen et aaron mortuos inuenums.
cro quod dicit. qͥd nos docẽ uoluit cum
ait. Moyses et aaron in sac̾dotib¬

Expanded text:
os, qui invocant nomen ejus. Quid, quaeso, novi accidit, quid nos docere voluit? Quis enim inter Dei sacerdotes deputabitur si Moyses et Aaron, a quibus omne sacerdotium sumpsit exordium, in eis non annumerantur? Sed et Samuel cum adhuc puer esset die ac nocte in templo permanebat, quanto magis tempore David, quando jam senuerat? Quid aliud eum in templo agere oportuit quam Domino deservire, quam Dominum invocare? Nil ergo novi, ut arbitror, accidit, ut de eo a Propheta dici vel scribi oportuit. Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Sed si diligenter attendimus, multo ante ejus tempora Moysen et Aaron mortuos invenimus cro, quod dicit, quid nos docere voluit, cum ait: Moyses et Aaron in sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ ꝯmouent: sic̃ uiara ext̾ĩori ui¬
gilie. ieiuiia. labor. mnedia. ceteraq
que ad seusũ carius ꝑtinent. De hoc
tñ altari ext̾iore uidelicet. ignis hay¬
rit᷑: cũ ad int̾iorem aram. ꝓperatur.
Nã deafflictione corꝑis. doloris ius
adcor tͣhitur. unde postmodũ com¬
punctionis incensũ ufłamaet᷑. Cp̃
igit᷑ hec uideas freqͤntiꝰ actitari. ñ
duites inaaron nouũ sac̾dotium
ĩitiari. Nã ad aaron ut suꝑiꝰ dixi¬
nius ꝑtiuet diuine ꝓpitiationis. ꝓ¬
tectionẽ querẽ: et dm̃ oblationibus
qr oratiomibꝰ ꝓpicium redd̾e. E ut sa¬
c̃dotii officiũ plemiꝰ cognoscat᷑. duo¬
sũt que p̃cipue ad ip̃m ꝑtine̾ uiden¬
tur: ppłmi udelic iustruere. et sibi
& ppło dũm placare. Quoꝵ unũ moy¬
ses plene exequit᷑: alterũ ꝑ aarouma¬
gnifice impletur. Unde et de eis me¬
rito dr. oyses ⁊ aaron iusac̃doti¬
bus eiꝰ. & addit᷑. Et samuel inter
eos qͥ inuocant nom̃ eiꝰ. Suꝑiꝰ diximꝰ.

Expanded text:
ctum commovent, sicut in ara exteriori vigiliae, jejunia, labor, inedia caeteraque quae ad sensum carnis pertinent. De hoc tamen altari exteriore videlicet ignis hauritur, cum ad interiorem aram properatur. Nam de afflictione corporis vis doloris ad cor trahitur, unde postmodum compunctionis incensum inflammetur. Cum igitur haec videas frequentius actitari, non dubites in Aaron novum sacerdotium initiari. Nam ad Aaron, ut superius diximus, pertinet divinae propitiationis protectionem quaerere, et Deum oblationibus et orationibus propitium reddere, et ut sacerdotii officium plenius cognoscatusunt quae praecipue ad ipsum pertinere videntur, populum videlicet instruere, et sibi et populo Dominum placare. Quorum unum Moyses plene exsequitur, alterum per Aaron magnifice impletur. Unde et de eis merito dicitur: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus. Et additur: Et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Superius diximus
Abbreviated transcription (Latin):
gustum quenda iit̾ue suauitatiᷤ.
titudo dulcedinis tue dũe. qͣm ab¬
scondisti timentibꝰ te. Attende quid
dicat. Si gustasti inquit. Credo qͥa
non nͥ gustus quida hisdat qui
adhuc rapiunt᷑: nã postea qmͣ ip̃i
ꝑ se ire poterunt ineb̾abunt. Iue¬
briabunt᷑ enm dũe abub̾tate do¬
mus tue: qñ torrente uoluptatis
tue potabis eos. Frat̃ aluidẽ gus¬
tare. aliud est potare. Gustum ac¬
cipinꝰ ad exꝑientiã suauitatis:
potus dabitur ad effluentiam e¬
brietatis. Si accepisti gustũ: se¬
curus expectabis & pot̾um. Can¬
tabis itaq cũ leticia: psallẽ potes
cũ fiducia.etatus sum inhis
bunus. hoc aut̃e frat diligenter
attendendũ est. et maxime memo¬
rie cõmendandum. quia adamsi¬
ne eua uelle intͦre non multum
lauclabile.: euam sine adam posse
intͣre omnino impossibile. Quid
enĩ ꝓdest et̾na cognoscere. et ẽtua
nolle diligere: Eterna autẽ si pͥus
ñ coguoscas. omnino ñ amas. So

Expanded text:
gustum quemdam internae suavitatis, gustum quemdam internae suavitatis, ltitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Attende quid dicat: Si gustasti, inquit. Credo quia nonnisi gustus quidam datur his qui adhuc rapiuntur. Nam postea quam ipsi per se ire poterunt, inebriabuntur: inebriabuntur enim, Domine, ab ubertate domus tuae, quando torrente voluptatis tuae potabis eos. Frater, aliud est gustare, aliud est potare: gustum accipimus ad experientiam suavitatis; potus dabitur ad affluentiam ebrietatis. Si accepisti gustum, securus exspectabis et potum. Cantabis itaque cum laetitia, psallere potes cum fiducia: Laetatus sum in his etc. Hoc autem, frater, diligenter attendendum, et maxime memoriae commendandum, quia Adam sine Eva velle intrare non multum laudabile, Evam sine Adam posse intrare omnino impossibile. Quid enim prodest aeterna cognoscere, et aeterna nolle diligere? Aeterna autem si prius non cognoscas, omnino non amas. So
Abbreviated transcription (Latin):
rat et asserit iturum. Multo excel¬
lentiꝰ multo digniꝰ est: ire posse ꝑ
se ipsum: qm rapi &r portari per
quemilibet alium. Introitꝰ eĩ eiꝰ
qui ab alio rapit᷑. qͣmdiui ei ꝑ se¬
ipsum posse intra non conceditur.
introitus uiquam eiꝰ non exuoto
pendet intͦire uolentis: s ex gr̃a
& unficio portare uolentis. Si .ii.
ꝑ me iutͣre potero. ingrediar uti¬
q cũ ipse uoluero. Quem autem
adhuc ab alio portari uecesse ẽ: se¬
pe etiam cũ uoluerit nͥ cũ portito¬
ri placuerit intͣre non pot̃. Quid
ad hec gͦ dicemus. Nunqͥd uel iste
aliqͥd obtinere potuit quod apłs
obtiie̾ non meruit: Sed apłs gra¬
tulatur de p̃t̾ito: is autẽ loquitur
de futuro. Apłs glatur de re:iste le¬
tatur inspe. Unde et dicit Leta¬
tus sum in his qͣ dicta sunt michi:
in domũ dñi ibimus. Frãt si te
circũfulget uu̾tatis. tenes pͥmum
celum. si te succendit fłama cari¬
tatis. iuhabitas scđm ͥ si delibasti

Expanded text:
rat et asserit iturum. Multo excelrat et asserit iturum. Multo excellentius, multo dignius est ire posse per seipsum quam rapi et portari per quemlibet alium: introitus enim ejus qui ab alio rapitur, quandiu ei per seipsum posse intrare non conceditur, introitus, inquam, ejus non ex voto pendet introire volentis, sed ex gratia et beneficio portare volentis. Si enim per me intrare potero, ingrediar utique cum ipse voluero. Quem autem adhuc ab alio portari necesse est, saepe etiam cum voluerit, nisi cum portatori placuerit intrare non potest. Quid ad haec ergo dicemus? Nunquid vel iste aliquid obtinere potuit, quod Apostolus obtinere non meruit? Sed Apostolus gratulatur de praeterito, is autem loquitur de futuro. Apostolus gloriatur de re, iste laetatur in spe; unde et dicit: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi: In domum Domini ibimus. Frater, si te circumfulget lux veritatis, tenes primum coelum; si te succendit flamma charitatis, inhabitas secundum; si delibasti
Abbreviated transcription (Latin):
npͥmo accipit ut fidelis existat. inse¬
cuudo autem hoc agit ut bonꝰ fiat:
iut̃cio uero qñq dabitur ut beatus
ꝑmaneat. In pͥmo illuminat᷑ igno¬
rantia: inscđo extinguit᷑ concupis¬
ceutia: in t̾cio absorbetur miseria.
potest. ad t̃cium rapi ualet: ire aut̃ẽ
non pot̃. Totiens ad t̾cium admitti¬
tur: quotieus ꝑ excessum m̃tis illa
uit̾ua & eterna dulcedine aliqͣ ex
parte fruitur. Tunc adtercii celi se¬
creta mens ciuiꝰlibet ꝑfecti rapit᷑. cũ
bet᷑. et suꝑ celestis torrente uolupta¬
tis eousq debriatur. ut ñ solum ex¬
teriora omĩa ꝑmemoriã uesciat.
s: ipse etiam sibi mobluuonẽ ueni¬
at: ita ut post modum ad se reu̾sꝰ.
cũ apło. ꝓclamet et dicat. Siue in
corꝑe. siue extͣ corpus. nescio. deus
lum hoc iste in fallor intelligi uult
ꝑ dñi domũ: ubi dicit. indomum
dñi ibimus. S apłs attestat᷑ se
raptum. iste ut suꝑiꝰ diximꝰ. se spe¬

Expanded text:
In primo accipit ut fidelis existat; in seIn primo accipit ut fidelis existat; in secundo autem hoc agit, ut bonus fiat; in tertio vero quandoque dabitur ut beatus permaneat. In primo illuminatur ignorantia; in secundo exstinguitur concupiscentia, in tertio absorbetur miseria. potest, ad tertium rapi valet, ire autem non potest. Toties ad tertium admittimur, quoties per excessum mentis illa interna et aeterna dulcedine aliqua ex parte fruimur. Tunc ad tertii coeli secreta mens cujuslibet perfecti rapitur, cum betur, et supercoelestis torrente voluptatis eousque inebriatur, ut non solum exteriora omnia per memoriam nesciat, sed ipse etiam sibi in oblivionem veniat, ita ut postmodum ad se reversus cum Apostolo proclamet et dicat: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus lum, hoc isti, ni fallor, intelligi vult per Domini domum, ubi dicit: In domum Domini ibimus. Sed Apostolus attestatur se raptum, iste, ut superius diximus, se spe
Abbreviated transcription (Latin):
coguitio: adeuam duectio Si eter¬
ua cogitas. si eterna ñ amasꝰ it q̃¬
dem adam s solus. Si et̾na cognos¬
cis. si eterna ꝯcupiscis: it utiq
adam sed ñ solus. Suꝑna cognos¬
cere. suꝑna diigere est: adam et
euam simul ire. Debet adam con¬
templari: debet eua congͣtulari.
ad tercium celum: iste ut audis se
sꝑat iturum. Primũ celũ subtili¬
tas ĩtelligentie: scđm celum cla¬
ritas iusticie. t̾cium celũ sub¬
lunitas głȩ. Inpͥmo celo ꝯtẽpla¬
tio ui̾tatis. iiscđo celo dilectio e¬
quitatis: int̾cio celo plenitudo et̃¬
ne iocunditatis. De pͥmo et scdo ce
uno solo intelligas. De t̃cio dicit.
Scio homine̾ huiꝰmodi: raptũ usq
ad terciũ celum. Multũ diu̾sa st.
rapi et ꝯuersari. Sn pͥmo et scdo
conuersat᷑. ad t̾cium uͦ celũ rapit᷑.
Si in primo celo hoc ẽ u̾itatis cer¬
tudiue non eẽt. ñ ess catholicus: si
inscđo celo hoc ẽ iusticie soliditate
ñ dege̾t. non fuisset utiq iustus.

Expanded text:
io. Si aeterna cogitas, sed aeterna non amas, it quidem Adam, sed solus. Si aeterna cognoscis, si aeterna concupiscis, it utique Adam, sed non solus. Superna cognoscere, superna diligere, est Adam et Evam simul ire. Debet Adam contemplari, debet Eva congratulari. ad tertium coelum , iste, ut audis, se sperat iturum. Primum coelum, subtilitas intelligentiae; secundum coelum, claritas justitiae; tertium coelum, sublimitas gloriae. In primo coelo contemplatio veritatis, in secundo coelo dilectio aequitatis, in tertio coelo plenitudo aeternae jucunditatis. De primo et secundo coeluno solo intelligas. De tertio dicit: Scio hominem hujusmodi raptum usque ad tertium coelum . Multum diversa sunt rapi et conversari. In primo et secundo conversatur; ad tertium vero coelum rapitur. Si in primo coelo, hoc est in veritatis certitudine non esset, non esset Catholicus; si in secundo coelo, hoc est justitiae soliditate non degeret, non fuisset utique justus.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa uaitas om̃is homo uiuens.
Reduc me dũe int̾um indomũ me¬
am: ut tandem uitroducas ĩdo¬
mũ tuam. Primo fige mamorẽ
uitatis. postta subleua ad gaudi¬
um ȩt̾nitatis. Auerte ocłos meos
ne uideant uanitatẽ.: & eripis me
de domo aliena. Emitte lucẽ tuã
et uitatẽ tuã. ex ero ĩ domo inea:
redde unchi leticiam salutaris
tui. &. sum indomo tua. Si me re¬
uocas intim addomũ meam.sꝑa¬
bo me quq introire udomũ tuã
ut et ipse cantare possim. Letatꝰ
sum inhis que dicta sũt iͥ iudo
Audio letabat᷑ inspe. ñdum de re.
Non emm dicit ĩhis que data sunt
meus: si forte dicat et mͥ. si forte
tale aliqͥd ꝓmittat qr nichi. Lo¬
quere gͦ dñe quia audit seruus
tuus. Qd m dñe dicis: Dictio tu¬
a: insprratio tua. Inspira g̾ in ob
fiduciam: ne hoc sͥ arroget spc m̃s¬

Expanded text:
iversa vanitas omnis homo vivens. iversa vanitas omnis homo vivens. Reduc me, Domine, interim in domum meam, ut tandem introducas in domum tuam. Primo fige me in amore veritatis, postea subleva ad gaudium aeternitatis. Averte oculos meos ne videant vanitatem, et eripe me de domo aliena. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam, et ero in domo mea. edde mihi laetitiam salutaris tui, et sum in domo tua. Si me revocas interim ad domum meam, sperabo me quandoque introire in domum tuam, ut et ipse cantare possim: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi, audio, laetabatur in spe, nondum de re. Non enim dicit in his quae data sunt meus. Si forte dicat et mihi, si forte tali aliquid promittat et mihi. Loquere ergo, Domine, quia audit servus tuus. Quid mihi, Domine, dicis? Dictio tua, inspiratio tua. Inspira ergo mihifiduciam, nec hoc sibi arroget sp
Abbreviated transcription (Latin):
homo uniens. In hac tͥplici uami¬
tate homo seruit ut mexilio: in
hac diabolꝰ regnat ut inꝓpͥa domo.
Eiectus naiq di abolus de domo
eternitatis. erigit sibi fabricã de
multiplicitate uanitatis. De uani¬
tate mutabilitatis extendit sibi
porticumꝰ et deuauitate mortalita¬
tis erigit sibi domũ: et de uaintate
iniqͥtatis collocat sibi thalauium.
Uide homo euiꝰ scruus sis: si adhuc
uanitatẽ diligis. Quid patriam
facis de exilio. qͥd carcere frueris u
domo: Ẽduc dũc de carcẽ aminam
mieani: ad confitendũ nomimi tuo.
Teder erenĩ aniinã mcam uite mee:
qͥa uunu̾sa uaitas onñs homo inu̾e.
Expedit gͦ dñe ut ait tobias. mori
magis quam uiuẽ: quia unu̾sa
uanitas omĩs homo uiuens. Nonne
dñe ꝓpter te est. quod tota die morti¬
ficamur. ut tancde aliq̃n moriam̃.
qr uinu̾sa uanitatas oĩs homo ui¬
ueus. Moriatur gͦ obsecro dñe a¬
ima mea morte iustoꝵ. ut ult̾iꝰ
ĩa nonsim homo iuiuens: qͥa um¬

Expanded text:
homo vivens. In hac triplici vanihomo vivens. In hac triplici vanitate homo servit, ut in exsilio; in hac diabolus regnat ut in propria domo. Ejectus namque diabolus de domo aeternitatis, erigit sibi fabricam de multiplicitate vanitatis. De vanitate mutabilitatis extendit sibi porticum, et de vanitate mortalitatis erigit sibi domum. De vanitate iniquitatis, collocat sibi thalamum. Vide, homo, cujus servus sis; si adhuc vanitatem diligis. Quid patriam facis de exsilio, quid carcere frueris ut domo? Educ, Domine, de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo. Taedet etenim animam meam vitae meae, quia universa vanitas omnis homo vivens. Expedit ergo, Domine, ut ait Tobias, mori magis quam vivere, quia universa vanitas omnis homo vivens. Nonne, Domine, propter te est quod tota die mortificamur, ut tandem aliquando moriamur, quia universa vanitas omnis homo vivens. Moriatur ergo, obsecro, Domine, anima mea morte justorum, ut alterius jam non sim homo vivens; quia un
Abbreviated transcription (Latin):
uire cogitur udonio aliena. Domus
ade ui̾tas. domus diaboli uanitas:
domꝰ di eternitas: de qͦ dicit᷑. qͥ habi¬
tat meternum. De qua ꝓfecto
domo hic dicit᷑. ubi euam suam a¬
dam alloquit᷑. indomũ dñi ibimꝰ.
Tunc adam reu̾titur idomũ suã.
cum de studio uanitatis redit ad ĩ¬
qͥsitionem u̾tatis. Intrat autem
domũ dei: cũ post du quesitam &
iux inuentam ueritatẽ ꝑ excessum
rapitur ad eternitatis contemplati¬
onem. Adam ubi es. uͥ te uides: In
ꝑadiso an mexilio: Ad am ĩqͣm uͥ es:
Cogita quid cogites: & inueines uͥ es.
Siuanitatẽ cogites. inuanitate es. Si
uaitatẽ amas: uauitas es. Nec ĩa
tibi dico. adam ubi es: s dico. adam
qui es. Credo confundis: et confite¬
ri erubescis. Ipħa dicat qui te uon
palpat. nu̾sa inqͥt uauitas om̃is
homo iiuens. Nou tm̃ uanitas: sed
uuĩsa uanitas. Uanitas mut abilita¬
tis: uanitas mortalitatis: uani¬
tas ĩiqͥtatis: qͥa unu̾sa uanitasoĩs

Expanded text:
vire cogitur in domo aliena! Domus vire cogitur in domo aliena! Domus Adae, veritas; domus diaboli, vanitas; domus Dei aeternitas, de quo dicitur qui habitat aeternitatem, de qua profecto domo hic dicitur, ubi Evam suam Adam alloquitur: In domum Domini ibimus. Tunc Adam revertitur in domum, cum de studio vanitatis redit ad inquisitionem veritatis; intrat autem domum Dei, cum post diu quaesitam et vix inventam veritatem per excessum rapitur ad aeternitatis contemplationem. Adam ubi es? Ubi te vides? In paradiso, an in exsilio? Adam, inquam, ubi es? Cogita quid cogites, et invenies ubi es. Si vanitatem cogites, in vanitate es; si vanitatem amas, vanitas es. Nec jam tibi dico: Adam, ubi es, sed dico: Adam qui es? Credo confunderis, et confiteri erubescis. Propheta dicat qui te non palpat. Universa, inquit, vanitas omnis homo vivens . Non tantum vanitas, sed universa vanitas Vanitas mutabilitatis, vanitas mortalitatis, vanitas iniquitatis, quia universa vanitas omnis
Abbreviated transcription (Latin):
quedã quasi particula eligitur. unde
eua formetur: Nã bonum et malũ
discern̾e. bouũ est. s malũ et bonum
diligere malum est: mnuno utrumq
amare impossibile. utrũq tam̃ cog¬
noscere laudabile. S et de ipsis boms
qͥa ñ oũis omĩa possunt. pars qued̃a
excipitur: unde uiadam adiutoriũ
eua formet᷑. Nam si uielectionis iu¬
dicio. eua ade ũ contͣdicit. ꝓfecto
eũ inu̾itatis cognitione ualentio¬
rem reddit. Nam examore coguitio
ꝓficit. sic̃ excognitione amor con¬
ualescit. Siuero rationem amor
imu̾tatis uqͥsitione non subleuat.
discretionis oculus citius caligat:
et tunc ei eius adiutorium ĩ ꝯtrari¬
um uertit᷑. cũ ꝑ eam aderroris caligi¬
nem deicit᷑. Totiens uͦ adam eua de
ꝑadiso mexilium mittit: quotiens
au̾itatis iuqͥsitione deiectam affec¬
tio rõnem uanis cogitationibus ĩ¬
uoluit. O quotieus ꝑ euam adam ei¬
cit᷑ adomo sua. oquotiens ꝑeamser¬

Expanded text:
quaedam quasi particula eligitur, unde quaedam quasi particula eligitur, unde Eva formetur? Nam bonum et malum discernere, bonum est; sed malum et bonum diligere, malum est: imo utrumque amare, impossibile; utrumque tamen cognoscere, laudabile. Sed et de ipsis bonis, quia non omnes omnia possunt, pars quaedam excipitur, unde in Adae adjutorium Eva formetur. Nam si in electionis judicio Eva Adae non contradicit, profecto eum in veritatis cognitione valentiorem reddit. Nam ex amore cognitio proficit, sicut ex cognitione amor convalescit. Si vero rationem amor in veritatis inquisitione non sublevat, discretionis oculus citius caligat, et tunc ei ejus adjutorium in contrarium vertitur, cum per eam ad erroris caliginem dejicitur. Toties vero Adam Eva de paradiso in exsilium mittit, quoties a veritatis inquisitione dejectam affectio rationem vanis cogitationibus involvit. O quoties per Evam Adam dejicitur a domo sua! O quoties per Evam ser
Abbreviated transcription (Latin):
iudomũ nr̃am: s iam post erũpnas
duiturni exilii p̃suit se ꝑuent᷑m
addonium dñi. Uis uosse qͥs sis. iste
adam: uel quam dicimꝰ hanc eiꝰ euã:
ꝑadam intellige rationem. ꝑ euant
accipe affectionẽ. Duo st̃ intellectis
et affectus. duo nouimant᷑ amina
& sp̃c. duo quide non ꝑ essentiam. s
ꝑ efficatiam. Amnia uiuit: sp̃c dis¬
ceruit. Ad animã ꝑtinet dilectio. ad
spm cõgnitio. Habes gͥ adam. ha¬
bes et euam. Prius adam formatꝰ
est: postea de adam eua facta ẽ. Priꝰ
em̃ debemꝰ ꝑ rõnem quid amandum
sit prudent elige̾: deiude scđm elec¬
tionis iudicium quod amandum est.
ardent̃ dilige̾. Precedat gͦ cognitio
ueri: subsequat᷑ dilectio iusti. Prius
est discerue̾: postea amare. Prima dis¬
cretio fiat it̾ bonum et maliun. se¬
cunda subsequat᷑ iuter bonũ & opti¬
inũ: & tunc exipsis optimis eligamꝰ
quid potiꝰ ꝑamorem amplecti debea¬
nius. Non enĩ omĩa possumꝰ omnes.
uidesiie queniadinodũ de toto adam

Expanded text:
 jam post aerumnas diuturni exsilii praesumit se perventurum ad domum Domini. Vis nosse quis sit iste Adam, vel quam dicimus hanc ejus Evam? Per Adam intellige rationem, per Evam accipe affectionem. Duo sunt, intellectus et affectus. Duo nominantur anima, et spiritus. Duo quidem non per essentiam, sed per efficientiam. Anima vivit, spiritus discernit; ad animam pertinet dilectio, ad spiritum cognitio. Habes igitur Adam, habes et Evam. Prius Adam formatus est, postea de Adam Eva facta est. Prius enim debemus per rationem quid amandum sit prudenter eligere, deinde secundum electionis judicium quod amandum est ardenter diligere. Praecedat ergo cognitio veri, subsequatur dilectio justi. Prius est discernere, postea amare. Prima discretio fiat inter bonum et malum. Secunda subsequatur inter bonum et optimum, et tunc ex ipsis optimis eligamus quid potius per amorem amplecti debeamus. Non enim omnia possumus omnes. Videsne quemadmodum de toto Adam
Abbreviated transcription (Latin):
contemptꝰ pena. Culpa imquitas. pe¬
na mortalitas. Spter iqͥtat̃e facho
siu exꝓbrabilis: ꝓpt̃ mortalitatem
factus sũ contemptibilis. Ab homi¬
nabilem me facit ꝯcupiscertia. uilẽ
me facit miseria. Ayfergͦ ame obx¬
brium et ꝯtemptũ. Si facis me ustũ
aufers obꝓbrum: si efficis beatũ. au¬
fers contemptum. u ꝑ iudicia iusti¬
ficatiotis tue. Aua sunt iudicia dei
que reꝓbos clampuant. alia q̃ electos
iustificant: alia que iustificatos bea¬
tificant. Prima sunt reꝓbatioius. se¬
ciida iustificationis: ultuna głifica¬
tionis. Pampuantia exercentur in ii¬
ferno. iustificantia ĩ mundo: beatifi¬
cantia incelo. Iudicia tua aduiua¬
brnt ine. Iudicia ultioins. iudicia
correptionis: iudicia remimieratiomi.
ꝑiudicium ultionis iudas reꝓbatus.
ꝑuidicium correptionis saulus cecati.
ꝑuidicium reininiationis humilis
dauid inregnũ sublimatꝰ. Iudiciũ
ultiomis stantibꝰ dat timore caden¬
di. iudicium corre ptionis lapsis p̃¬

Expanded text:
quitas, poena mortalitas: propter iniquitatem factus sum exprobrabilis, propter mortalitatem factus sum contemptibilis. Abominabilem me facit concupiscentia, vilem me facit miseria. Aufer ergo a me opprobrium et contemptum, Si facis me justum, aufers opprobrium; si efficis beatum, aufers contemptum: Super judicia justificationis tuae. Alia sunt judicia Dei quae reprobos damnant, alia quae electos justificant, alia quae justificatos beatificant. Prima sunt reprobationis, secunda justificationis, ultima glorificationis. Damnantia exercentur in inferno, justificantia in mundo, beatificantia sunt in coelo. Judicia tua adjuvabunt me, judicia ultionis, judicia correctionis, judicia remunerationis. Per judicium ultionis Judas reprobatus, per judicium correctionis Saulus caecatus, per judicium remunerationis humilis David in regnum sublimatus. Judicium ultionis stantibus dat timorem cadendi, judicium correctionis lapsis prae
Abbreviated transcription (Latin):
non fingat᷑ a me. Et tune cautabo
er ego. Letatꝰ sum uiliis q̃ dicla
sunt mͥ: incdomũ dm̃ ibimꝰ. e bi¬
mus inquit. loqͤns adam dice no¬
luit ibo. alloquens euam suã dicẽ
noluit ibis: sed ait ibimus. Sy¬

Expanded text:
fingatur a me, et tunc cantabo et ego: Laetatus sum in his quae dicta sunt, in domum Domini ibimus. Ibimus, inquit, loquens Adam; dicere noluit, ibo. Alloquens Evam suam, dicere noluit, ibis; sed ait, ibimus. Su