comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re supplitũ ascełib suis cerceant᷑. de¬
bent etiam paulo reficere .i. doct̾na sa¬
na ⁊ sp̃uali ex hortatione ꝯfortare pu¬
sillammes: qui minus feruentes in
diuinis oblequũs ĩueniunt᷑: ut sic in
prelato eccłie fc̃a ⁊ dicta. uita ⁊ doctͥna
ꝯueniant. n si forte dicat ⁊ ñ faciat:
audiat illud ũbum domini contͣ se
directum. suꝑ cathedram moysi sede¬
runt scͥbe ⁊ pharisei: q̃ dicunt facite:
oꝑa autem illoꝵ nolite facere. Dic q̃¬
sõ quid michi ꝑd̾it si tu bibas aqͣm
puram mͥ uͦ porrigas illam tͣbidam.
⁊ pedib ꝯturbatam: hoc ñ est me re¬
ficere. s magis potum mortis ꝓpina¬
re. Cum ip̃i inquit ꝓpħa aquam lĩ¬
pidissimam biberetis. reli qͣm tba¬
batis pedib ur̃is ⁊ oues mẽe que ꝯculca¬
ta erant uescebant᷑ ⁊ que pedes ut̃i
turbauerant. ħ bikabant. Pastores si¬
qͥdem aquam limpidissimã biłe est:
rectores eccłarũ p̃cepta dei. uiam ũitatĩ

Expanded text:
re supplicii a sceleribus suis coerceantur. Dere supplicii a sceleribus suis coerceantur. Debent etiam pabulo reficere, id est doctrina sana et spiritali exhortatione confortare pusillanimes, qui minus ferventes in divinis obsequiis inveniuntur, ut sic in praelato Ecclesiae facta et dicta, vita et doctrina conveniant: ne si forte dicat et non faciat, audiat illud verbum Domini contra se directum: Super cathedram Moysi sederunt scribae et pharisaei, quae dicunt facite, opera autem illorum nolite facere . Dic quaeso quid mihi proderit si tu bibas aquam puram, mihi vero porrigas illam turbidam, et pedibus conturbatam? Hoc non est me reficere, sed magis potum mortis propinare. Cum ipsi, inquit propheta, aquam lympidissimam biberetis, reliquam turbabatis pedibus vestris, et oves meae quae conculcata erant, vescebantur, et quae pedes vestri turbaverant, hoc bibebant . Pastores siquidem aquam lympidissimam bibere est, rectores ecclesiarum praecepta Dei, viam veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ minat boues ut ꝑficiat opus diei:
ne forte corpens sompno uel otio ñ recipi¬
at fructum laboris sui. Puida sollicitudĩe
boues aliqũ cantu recreat: aliqñ pungit
aculeo. aliqñ paulo reficit: ut his om̃ib
aduiti terram bene excolant. reddit᷑am
fructum suum intempore oportuno. Eo
pastorali debet assistere: ut forma gre¬
gis sui ꝑ exemplum bone ꝯũsationis
effictus. sit cum frib inclaustro ad lecti¬
onem. in oratorio ad ordnem: In refecto¬
rio ad cibos ꝯmunes. indormitorio ad
duritiam lectuli. incapitło ad correcti¬
onem culparum : ⁊ea q̃ ip̃e mbet aliõ fac̃e:
ꝑe pͥmus adimplere. habeat in ore suo
cantum .i. ꝑmissionem futẽ heatitudi¬
nis. societatis angelice: E extali ꝓmissi¬
one illi qui iuste ⁊ sc̃e uiuunt. in labo¬
rib suns recreent᷑. Teneat etiã aculeum.
ħ ẽ ꝯminationẽ et̾m supplicii. ignis in¬
extingubilis: ut male ꝯu̾santes timo¬

Expanded text:
quitur, minat boves ut perficiat opus diei: quitur, minat boves ut perficiat opus diei: ne forte torpens somno vel otio non recipiat fructum laboris sui, provida solicitudine boves aliquando cantu recreat, aliquando pungit aculeo, aliquando pabulo reficit, ut his omnibus adjuti, terram bene excolant reddituram fructum suum in tempore opportuno. Eodpastorali debet assistere, ut forma gregis sui per exemplum bonae conversationis efficiatur. Sic cum fratribus in claustro ad lectionem, in oratorio ad orationem, in refectorio ad cibos communes, in dormitorio ad duriciam lectuli, in capitulo ad correctionem culparum, et ea quae ipse jubet alios facere, opere primus adimplere: habeat in ore suo cantum, id est promissionem futurae beatitudinis, societatis angelicae, ut ex tali promissione illi qui juste et sancte vivunt, in laboribus suis recreentur. Teneat etiam aculeum hoc est comminationem aeterni supplicii ignis inextinguibilis, ut male conversantes timo
Abbreviated transcription (Latin):
dum uident eos uigresc̾e. ⁊ sui limiles et¬
fici: diligenti sollicitudine ꝑuident
illis. ⁊ pascunt eos. S qͣm dui uident eos
albescere ⁊ recedere a forma pat̾ni coloris:
inꝓuidendo illis alimoniam ñ st̃ iolliciti.
Podem mͦ prelatꝰ eccłie dumi uidit subdi¬
tum suun ꝯt̾tione ⁊ oꝑib penitentie
iugrescere. ⁊ confundi in pecc̃is suis: debet
illum ꝯsolatione spũali. ⁊ consilio sa¬
lubri pascere ⁊ ĩmelius enuitͥre. Si uero
cͥminosum subditum p̃latus uideat
albescere. ħ est se ipsum iustificare. ali¬
is se anteferre: i tanqͣm re bñ gesta cet̃ol
iudicare: hunc ñ blandiciis. s potiuis
flagellis. ⁊ scorpionib cedi iustum est:
quia cum laudatur peccator in desid̾iis
anune sue. ⁊ iniquus benedicit᷑ exac̃¬
bat dnm peccator. Suꝑ ħ omnia sol¬
licitudo pastoralis nect̾ia ẽ Alt audem
de hac sollicitudine pastoꝵ. colligamus
aliqua excerum similium collatione:

Expanded text:
dum vident eos nigrescere, et sui similes efdum vident eos nigrescere, et sui similes effici, diligenti solicitudine provident illis et pascunt eos, sed quam diu vident eos albescere et recedere a forma paterni coloris, in providendo illis alimoniam non sunt soliciti. Eodem modo praelatus Ecclesiae dum videt subditum suum contritionem et operibus poenitentiae nigrescere, et confundi in peccatis suis, debet illum consolatione spiritali, et consilio salubri pascere, et in melius enutrire. Si vero criminosum subditum praelatus videat albescere, hoc est, seipsum justificare, aliis se anteferre, et tanquam re bene gesta caeteros judicare, hunc non blanditiis, sed potius flagellis et scorpionibus caedi justum est. Quia cum laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur, exacerbat Dominum peccator. Super haec omnia solicitudo pastoralis necessaria est. Ut autem de hac solicitudine pastorum colligamus aliqua ex rerum similium collatione o
Abbreviated transcription (Latin):
Dum enim platis eccłiarum fructuose
penitentie uisitant᷑ consiliis: quasi lin¬
guatu canis pstine restituunt᷑ sanitati.
tis. ipia compassio pastoris: ut dum his
qui deliquit planctu ⁊ genutu. ꝯfellione
⁊ lacͥinis se ostendit correctum: bonus p̃latus
sic humiliatũ ⁊ ꝯpunctum pra compassi¬
one benigne suscipiat: ⁊ ꝯsolatione pat̾¬
na mulceat iustificatum. quem pͥus a¬
miserat cͥminosum. Sic bonus ille pastor
ouem ꝑditam reportauit in huñus su¬
is gaudens. Sic pater filio suo ꝓdigo ad
se reu̾tenti occidit uitulum saginatum:
sic petrum lacͥmantem dñs miscłiter
respexit :⁊ marie magdalene duissa st̃
peccata multa: qm̃ dilexit multum.
⁊si ꝑsimilitudinem rerũ loqͥm᷑: bonus
agricola t̾ram que spinis ex styrpatis
copiolum fructum portat Emagis dili¬
git qͣm illam que numꝗͣ spinas ha¬
buit: ⁊ nũqͣm fructum ub̃em fecit. So¬
let etiam dici. qm̃ corui pullos suos

Expanded text:
Dum enim a praelatis ecclesiarum fructuosae Dum enim a praelatis ecclesiarum fructuosae poenitentiae visitantur consiliis, quasi linguatu canis pristinae restituuntur sanitati. tis, et pia compassio pastoris: ut dum is qui deliquit, planctu et gemitu, confessione et lachrymis se ostendit correctum, bonus praelatus sic humiliatum et compunctum pia compassione benigne suscipiat, et consolatione paterna mulceat justificatum, quem prius amiserat criminosum. Sic bonus ille pastor ovem perditam reportavit in humeris suis gaudens, sic pater filio suo prodigo ad se revertenti occidit vitulum saginatum , sic Petrum lachrymantem Dominus misericorditer respexit, et Mariae Magdalenae dimissa sunt peccata multa, quoniam dilexit multum . Et si per similitudinem rerum loquimur, bonus agricola terram, quae spinis extirpatis copiosum fructum portat, magis diligit, quam illam, quae nunquam spinas habuit, et nunquam uberem fructum fecit. Solet etiam dici, quoniam corvi pullos suos
Abbreviated transcription (Latin):
gues reddunt: ut incã dĩ ꝓlibeitate iusti¬
cie loqui non possint. Tales gͦ lupi mor¬
su canum .i. seũitate discipline eccłiasti¬
ce appetendi siuit: ut mͦ ꝑ exꝯmunicationẽ.
mͦ ꝑsuspensionem aliqñ disciplina corpo¬
rali. aliqũ tedio silentii. quasi dentib qui¬
busdam fracti ⁊ ꝯminuti correptiores ĩ cor¬
pus eccłie trahiciantur. Sic enim cera du¬
rior adignem liquefacta: ĩ qͣmlibet yma¬
ginem facile u̾titur: sic rubigo de ferro ex¬
cutitur. sic uasa domini int̾ malleum ⁊
incudem fabricant᷑. sic bissus atͥcione mł¬
ta ĩ candorem uertit᷑ ⁊ uinea que longo a¬
stricta gelu gẽmas emittẽ ñ potuit: ad¬
ueniente calore pꝰmodum fructum facit
ub̃timum ⁊ peccator qui longo pecc̃orum
gelu induratus est: accedente estu tͥbula¬
tionis. ⁊ cum illo calore grẽ: postea emenda¬
tior efficit᷑. Lingua canis medicina peni¬
tentialis est: qua sanant᷑ illi qui post gra

Expanded text:
gues reddunt, ut in causa Dei pro libertate justigues reddunt, ut in causa Dei pro libertate justitiae loqui non possint. Tales ergo lupi morsu canum, id est severitate disciplinae ecclesiasticae appetendi sunt, ut modo per excommunicationem, modo per suspensionem, aliquando disciplina corporali, aliquando taedio silentii, quasi dentibus quibusdam fracti et comminuti correptiores in corpus Ecclesiae trajiciantur. Sic enim cera durior ad ignem liquefacta, in quamlibet imaginem facile vertitur, sic rubigo de ferro excutitur, sic vasa Domini inter malleum et incudem fabricantur, sic byssus attritione multa in candorem vertitur: et vinea quae longo astricta gelu gemmas emittere non potuit, adveniente calore postmodum fructum facit uberrimum: et peccator qui longe peccatorum gelu induratus est, accedente aestu tribulationis, et cum illo calore gratiae, postea emendatior efficitur. Lingua canis medicina poenitentialis est, qua sanantur illi, qui post grav
Abbreviated transcription (Latin):
gremploscĩtatis. Illum qͥ pectm̃ suũ non
intelligit. etiã si solus nosti pecc̃m illiꝰ:
ꝑuirum aliquem sapiententem ⁊ lit¬
t̃atum corriꝑe potes. ut abeo correp¬
tus ⁊ inffuctus ueniat ad cogniti¬
onem dicti sui. lupi uͦ morsu canũ
in sequendi sunt. lupi sunt ꝯtuma¬
ces iusticie ĩuasors. qui non tracti ĩ¬
fumitate precepta dei transgrediunt᷑. s po¬
tius ꝑrebellionem ⁊ ꝯtumatiani. quali ho¬
stes ea diripiunt: parum estimantes se
ip̃os aiusticia cadere. nͥ statum iusticie in¬
ceant secum parit̾ corruisse. Qui lupis ꝑp̾
duo comꝑandi sunt. Lupus enim ñ solum
mac̾ando laniat: s etiam hominem quẽ
pͥus aspexerit uilu uenenato raucũ facit.
ita ꝙ ñ nͥ uoct obscura ⁊ imꝑfecta loqui
poslit. Similit̃ ꝯtum aces iusticie ĩuasorẽ.
ñ solum uiuendo corpus eccłie laniant:
s etiam malis colloquis semine discordi¬
arum. iaculis de tͣctionũ. cex̃os adeo elin¬

Expanded text:
exemplo sanctitatis. Illum, qui peccatum suum non exemplo sanctitatis. Illum, qui peccatum suum non intelligit, etiam si solus nosti peccatum illius, per virum aliquem sapientem et literatum corripere potes, ut ab eo correptus et instructus veniat ad cognitionem delicti sui. Lupi vero morsu canum insequendi sunt. Lupi sunt contumaces, justitiae invasores, qui non tracti infirmitate praecepta Dei transgrediuntur: sed potius per rebellionem et contumaciam, quasi hostes ea diripiunt, parum aestimantes se ipsos a justitia cadere, nisi statum justitiae videant secum pariter corruisse. Qui lupis propter duo comparandi sunt: lupus enim non solum lacerando laniat, sed etiam hominem, quem prius aspexerit, visu venenato raucum facit, ita quod non nisi voce obscura et imperfecta loqui possit. Similiter contumaces, justitiae invasores, non solum vivendo corpus Ecclesiae laniant, sed etiam malis colloquiis semine discordiarum, jaculis detractionum, caeteros adeo elin
Abbreviated transcription (Latin):
mu̾sitati. uł magne parti uniu̾sitatis:
tunc ab huiuismodi etiam bonis cessan¬
dum ẽ. Quod si ꝓbonis in differentib q̃
facio uni alicui oriatur mat̾ia scanda¬
lr. ñ propter hoc cessabo satisfacere ꝓͥ
deuotioni. Corripiendi sunt gͦ cales ex¬
tranei diu̾sis camen modis. scdm̃ uarie¬
tatem delinq̃ntium. Sunt enim ali
qui peccantes. qui timore dĩ post posito
pecc̃m ñ metuunt. Sunt enĩ alũ qui
ꝯcupiscentiis Ilecti. nimis ardenter pec¬
care diligunt. Sunt alii. qͥ ita peccant:
quod pecc̃a sua ũ intelligunt. Illum
qui tunore dĩ post polito peccare non
metuit: tu qui solus etiã peccatuam illiꝰ
nostitorriꝑe. ñ tamen ꝑte. ĩmo ꝑaliũ:
ut si pͥuatus es intimes illud p̃lato eccłe.
ut abeo correptus coerceat᷑ timore pote¬
statis. Illum qui peccare nimis arden¬
ter diligit: cu qui solus nosti pecc̃m
illius. intimare potes alicui sc̃o uiro. uͭ
abeo correptus crahatur. ĩ odium pecc̃i

Expanded text:
niversitati, vel magnae parti universitatis, niversitati, vel magnae parti universitatis, tunc ab hujusmodi etiam bonis cessandum est. Quod si pro nobis indifferentibus, quae facio uni alicui, oriatur materia scandali, non propter hoc cessabo satisfacere propriae devotioni. Corripiendi sunt ergo tales extranei, diversis tamen modis secundum diversitatem delinquentium. Sunt enim alii qui peccantes, qui timore Dei postposito, peccatum non metuunt: sunt alii, qui concupiscentiis illecti, nimis ardenter peccare diligunt: sunt alii, qui ita peccant, quod peccata sua non intelligunt. Illum, qui timore Dei postposito peccare non metuit, tu qui solus etiam peccatum illius nosti, corripe: non tamen per te, imo per alium, ut si privatus es, intimes illud praelato Ecclesiae, ut ab eo correptus coerceatur timore potestatis. Illum, qui peccare nimis, ardenter diligit, tu qui solus nosti peccatum illius, intimare potes alicui sancto viro, ut ab eo correptus trahatur in odium peccati
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis faciunt. odia. inuidie. ire.
rixe. dissensiones. Icissure m̃tium in
quib ñ habitat᷑. Extraneũ ab unita¬
te ꝯmunionis fatuut lautiora ciba¬
ria. stram̃ta molliora. uestes inor¬
dinate. tonsure irregłares: quorum
ꝯtraria ad ꝯmunionem ꝑtinent. Ex¬
traneum ab uniformitate actionis. fa¬
ciunt singularia ieiunia. ĩ tempesti¬
ue uigilie. insolite orones. ⁊ cet̾a huiꝰ¬
modi. que inlib̾tate sp̃c iuste uident᷑
posse fieri. Tales gͦ. latratu canum.
hoc est duris prelatorum ĩ crepatiõib
corripiendi sunt. pͥmi pp̃ peccatum q
ꝑiculum: ne illoꝵ exemplo cet̾i trahã¬
tur. Tercii corripiendi sunt ꝓpt̾ scan¬
dalum: qura ue homini ꝑqͣuem scan¬
malum resecandum est. Si de necciis. ħ ẽ
scandalum orit᷑. ibi melius admittit᷑ scandalũ
qͣm u̾itas relinquat᷑. Si de indiffentib
scandalum oriatur: distinguendum est.
Si enim de calib oriatur scandalum u¬

Expanded text:
charitatis faciunt odia, invidiae, irae, charitatis faciunt odia, invidiae, irae, rixae, dissensiones, et scissurae mentium, in quibus non habitat Deus: Extraneum ab unitate communionis faciunt lautiora cibaria, stramenta molliora, vestes inordinatae, tonsurae irregulares, quorum contraria ad communionem pertinent: Extraneum ab uniformitate actionis faciunt singularia jejunia, intempestivae vigiliae, insolitae orationes, et caetera hujusmodi, quae in libertate Spiritus juste videntur posse fieri. Tales ergo latratu canum, hoc est, duris praelatorum increpationibus corripiendi sunt, primi propter peccatum, quia pter periculum, ne illorum exemplo caeteri trahantur: tertii corripiendi sunt propter scandalum, quia vae homini per quem scanmalum resecandum est: si de necessariis, hscandalum oritur, ibi melius admittitur scandalum, quam veritas relinquatur. Sed si de indifferentibscandalum oriatur, distinguendum est. Si enim de talibus oriatur scandalum u
Abbreviated transcription (Latin):
multa discretione illos eẽ arbitror. qͥ
de ꝓfunda seculi ꝯũsatione ad uitã
claustralem uenerunt: ĩqua sclan
conuersatione: seculi prudentiam. ⁊ astu¬
tiam rerum gerendarum didi cerunt.
s postqͣm uocati sunt a domino ⁊iu¬
stificati: relicta seculi uanitate pru¬
dentiam scłi retinuerunt. De quibris
ocm̃ est a domino: qm̃ filii huius secu¬
li prudentiores sunt filii lucis ĩgen̾ati¬
onib suis. Et isti non solum diligendi.
s etiam magis tamiliares cet̾is haberi
debent. eoꝙ eccłie magis utiles sint. Qui
dam sc̃c̃ eccłic. inque lumine diuine
gre excellentius coruscante: Alii se mira¬
ri debent. ⁊ respicere ut extali specu¬
lorum intuitu corrigant inse quod
uitiosum: et reseruent. ꝙ iurtuosum
est. Et isti honore ⁊ reuerentia magis
digni sunt. Extranei autem sunt illi
quos neq unio caritatis. neq unitas
ꝯmunionis: neq imiformitas actioniᷤᷤ
nob̾ ꝯuingit. Extraneum abunione

Expanded text:
multa discretione, illos esse arbitror, qui multa discretione, illos esse arbitror, qui de profunda seculi conversatione ad vitam claustralem venerunt, in qua seculari conversatione seculi prudentiam, et astutiam rerum gerendarum didicerunt. Sed postquam vocati sunt a Domino et justificati relicta seculi vanitate, prudentiam seculi retinuerunt, de quibus dictum est a Domino: Quoniam filii hujus seculi prudentiores sunt filiis lucis in generationibus suis . Et isti non solum diligendi, sed etiam magis familiares caeteris haberi debent eo quod Ecclesiae magis utiles sunt. Qui dam sanctae Ecclesiae, in quae lumine divinae gratiae excellentius coruscante, alii se mirari debent et respicere: ut ex tali speculorum intuitu corrigant in se quod vitiosum, et reservent quod virtuosum est. Et isti honore et reverentia magis digni sunt. Extranei autem sunt illi, quos neque unio charitatis, neque unitas communionis, neque uniformitas actionis nobis conjungit. Extraneum ab unione
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. quia ñ sci ⁊uiri iusti. sed
potius bestiales ⁊ criminosi t̾rore po¬
testatis p̃mendi sunt. Int̾ ipõs tam̃
scõs uiros quidam sunt paruuli: qͥdam
adulti qͥdam ꝑuecti. Pariuili uocant᷑
simplices illi qui multam hñt sci̾tatẽ:
⁊ modicam discretionẽ. Adulti.qui scĩta¬
tem hnt parit̃ ⁊ discretionẽ. ꝓuecti uero:
qui cum his diuturnã hñt bonorum
oꝑum ex̃citationem. Qui multam
hñt sc̃ĩtatem. ⁊ paruam discretionem :
dilectione quidem ⁊ beneficiis fouendi
sunt. s inhiis que minus discrete
oñt uł faciuintitum seu̾itate qͣdam
sunt repͥmendi:. ut extali repulsa. ł
correptione prudentiores . ⁊ magis
oiscreti fiant sicut magist̾ scolarsĩ
paruulũ ĩnocentem postulantem
ne uapulet ñ ex audit: s potius fla¬
gellat eum ⁊ coripit. ut asꝑitate ũboꝵ
⁊ uerberũ. ad meliora postmodum e¬
nutriatur. Qui uͦ sc̃itatem hñt cũ

Expanded text:
intelligi, quia non sancti viri et justi, sed intelligi, quia non sancti viri et justi, sed potius bestiales et criminosi terrore potestatis premendi sunt. Inter ipsos tamen sanctos viros quidam sunt parvuli, quidam adulti, quidam provecti. Parvuli vocantur simplices illi, qui multam habent sanctitatem, et modicam discretionem: adulti, qui sanctitatem habent pariter et discretionem: provecti vero, qui cum his diuturnam habent bonorum operum exercitationem. Qui multam habent sanctitatem et parvam discretionem, dilectione quidem et beneficiis fovendi sunt, sed in his quae minus discrete dicunt vel faciunt cum severitate quadam sunt reprimendi, ut ex tali repulsa vel correptione prudentiores et magis discreti fiant: Sicut magister scholarium parvulum innocentem postulantem ne vapulet, non exaudit, sed potius flagellat eum et corrigit, ut asperitate verborum et verberum ad meliora postmodum enutriatur. Qui vero sanctitatem habent cum
Abbreviated transcription (Latin):
est douotus: inꝯgregatione assiduus:
bona oꝑatione qͣi uita sociali om̃i¬
b acceptus. Talis gͦ domesticul. ca¬
num hoc ẽ p̃latorũ blandiciis foueri
debet. uidelicet. dulci astectu animi in¬
pensa corporalis beneficii exhibitione
spũalis solatii. Non enim debent p̃la¬
ti scõs uiros oppͥmere srore potestatis:
s potius amicos ⁊ socios seillis exhi¬
bere. quia sicut lex ñ est iusto posita:
tea nec potestab que magis aduindic¬
tam malefactoꝵ. laudem uͦ bonorũ
ordinata est. Unde beatꝰ Gregoriꝰ dicte
quod ꝯditione nature omnes homines
equales sunt: s qr statu m̃itorum st̃
dispares: necẽe ẽ quod ad uitia ꝯpͥmen¬
da alii ab aliis regant᷑. Antiqui etiam
patces nt̃i. ñ reges gentium s pastores
ouium dicti sunt. Noc etiam ⁊ filiis
eius a domino dr᷑. Sit t̾ror ⁊ tremor ur
suꝑ cuncta animantia ⁊ bestias t̾re.
Non dic̃ super homines: ut ex hoc detͣ

Expanded text:
est devotus, in congregatione assiduus, est devotus, in congregatione assiduus, bona operatione quasi vita sociali omnibus acceptus. Talis ergo domesticus canum, hoc est, praelatorum blanditiis foveri debet, videlicet dulci affectu animi, impensa corporalis beneficii, exhibitione spiritalis solatii. Non enim debent praelati sanctos viros opprimere terrore potestatis, sed potius amicos et socios se illis exhibere. Quia sicut lex non est justo posita , ita nec potestas, quae magis ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum ordinatquod conditione naturae omnes homines aequales sunt, sed quia statu meritorum sunt dispares, necesse est quod ad vitia comprimenda alii ab aliis regantur. Antiqui etiam patres nostri non reges gentium, sed pastores ovium dicti sunt. Noe etiam et filiis ejus a Domino dicitur: Sit terror et tremor vester super cuncta animantia et bestias terrae . Non dicit super homines, ut ex hoc detur
Abbreviated transcription (Latin):
bant i lingebant ulc̃a eiꝰ. Et ꝓpħa:
lingua imquit canum tuoꝵ exinimicĩ
ab ip̃o. quod est dicere exĩmiicis tuis fi¬
ant canes tui. ⁊ hoc ate ip̃o. ⁊ ñ abali¬
o. Tobiam quoq euntem inrages ciuita¬
tem medorum canis ꝑ sequitur: quia
xp̃m inhunc mundum uenientẽs doc¬
torum multitudo comitat᷑. Et uidece
morsu lupũ ĩsequit᷑ sanat lingua.
⁊ cura diligentimnoctis excubias obser¬
uat. ut aut̃ ista omnia prelatis ⁊ sub¬
ditis assignemus: sicuti ꝑcanes eccłiatũ
rectores sita ꝑ domesticos boni ordinis
obseruatores. ꝑ extraneos infirmi ordi¬
nis transgressores: ꝑ lupos. ꝯtumaces
ordinis in uasores intelligunt᷑. lingua
canis medicina penitentiał cura excu¬
biarum: sollicitudo pastorał est. Usuałr
uomesticum solemus appellare eum qͥ
ꝑaffectum p̃cordialem: babitationẽ
ꝯmunem. uitam socialem: ꝯuinctus
est. Sic ⁊ ineccł̃ia domesticum dĩ recte
uocamꝰ illum qui caritate omnib

Expanded text:
bant, et lingebant ulcera ejus . Et Propheta: bant, et lingebant ulcera ejus . Et Propheta: Lingua, inquit, canum tuorum ex inimicis ab ipso. Quod est dicere, ex inimicis tuis fiant canes tui, et hoc a te ipso et non ab alio. Tobiam quoque euntem in Rages, civitatem Medorum, canis prosequitur : quia Christum in hunc mundum venientem, doctorum multitudo comitatur. Et videtemorsu lupum insequitur, lingua sanat, et cura diligenti noctis excubias observat. Ut autem ista omnia praelatis et subditis assignemus, sicuti per canes ecclesiarum rectores, ita per domesticos boni ordinis observatores, per extraneos infirmi ordinis transgressores, per lupos contumaces ordinis invasores intelliguntur. Lingua canis, medicina poenitentialis: cura excubiarum, solicitudo pastoralis est. Usualiter domesticum solemus appellare eum, qui per affectum praecordialem, habitationem communem, vitam socialem conjunctus est. Sic et in Ecclesia domesticum recte vocamus illum, qui charitate omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
inimicis ab ip̃o. Qñ ꝑrecum similitudi.¬
nes dexp̃o loqui uolumus: ꝯuenitntł
id facimus ꝑinfirmas creaturaluqͣm ⁊
ꝑeas que sunt excellentioris dignitatis.
qm̃ inhis hoc est abiectiorib creaturis.
oumata ip̃e illuminat omnẽ hominẽ
uenientem ĩ hunc mundũ: aptiꝰ tñ¬
scd̃m aliquid cum ꝓpħa illum u̾mem
appellabo. qui exꝑsona ipsius dicit.
ego sum uermis iñ homor quia sicut
ũmis de ẽra sine patre nascit᷑. ita xp̃c
de maria uirgine sine uirili oꝑatio¬
ne ꝑgenitus est. Eodem mͦ icausa siłi
rectores eccł̃iarũ ꝯuenientiꝰ. plerumq
ꝑindigniores creaturas figutantur.
licet enim eos recte boues appellare possi¬
mus. quia predicando. oꝑando. ministi¬
um implendo. cerram domini. hoc est
corda fidelium fortit̾ excolant. exp̃ssius
tamen canes illos appellabo. qr canũ
ad illos maior similitudo ĩuenit᷑. Uñ
ipẽ dominus ĩ ciuigłio. canes eos appel¬
lat: uͥ delataro dicit s ⁊ canes uenie¬

Expanded text:
inimicis ab ipso . Quando per rerum similitudines de Christo loqui volumus, convenientius id facimus per infirmas creaturas, quam per eas quae sunt excellentioris dignitatis: quoniam in his hoc est abjectioribus creaturis, dum, ita ipse illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum aptius secundum aliquid cum Propheta illum vermem appellabo, qui ex persona ipsius dicit: Ego sum vermis, et non homo : quia sicut vermis de terra sine patre nascitur, ita Christus de beata Virgine sine virili operatione progenitus est. Eodem modo et causa simili, rectores ecclesiarum convenientius plerunque per indigniores creaturas figurantur. Licet enim eos boves recte appellare possimus, quia praedicando, operando, ministerium implendo, terram Domini, hoc est, corda fidelium fortiter excolant, expressius tamen illos canes appellabo: quia canum ad illos major similitudo invenitur. Unde ipse Dominus in Evangelio canes eos appellat, ubi de Lazaro dicit: Sed canes venie
Abbreviated transcription (Latin):
lamine nr̃e infirmitatis. t̃cio: cruce
uoluutarie passionis. Quaito: ꝑgłiã
hodierne resurrectionis. imm̃sitate su¬
e maiestatis a nob̃ ex altat᷑. qm̃ ĩsui
natura smensus ⁊ infinitus. om̃ẽ
creat᷑urã excellit. Uñ: iob. excelsiores
celo ⁊ quid faciam : ꝑfundior ĩferno.
lunde cognoscani. Congior ẽ terra
mensura eiꝰ. ⁊ latitudo. mari. uela

Expanded text:
atis; tertio, cruce voluntariae passionis; quarto, per gloriam hodiernae resurrectionis. Immensitate suae majestatis a nobis exaltatur, quoniam in sui natura immensus et infinitus omnem creaturam excellit, unde Job: Excelsior est coelo, et quid faciam? profundior inferno, et unde cognoscam? Longior est terra mensura ejus, et latit
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum ip̃o mebrient᷑ gaudio fut᷑e resͣ¬
rectionis. In hoc enim xp̃c. Betorrente in
uia bibit. In ho ͤ exaltauit caput. ut hii
qui ꝑhuius scl̃i agones. ꝑ amaritudineᷤ
passionum. in presenti uita humilian¬
tur. ĩ iocunditate future glorie cum su¬
o capite ex altentur. ẽ autem caput is¬
tud xp̃c. Dequo dicit apłs. quod consti¬
tuit eum caput eccł̃ie. que corpꝰ ipsuis est.
Laput eccłie auctoritate creationis.
laput eccłie plenitudine gr̃e ⁊ũitatuł.¬

Expanded text:
ut cum ipso inebrientur gaudio futurae resuut cum ipso inebrientur gaudio futurae resurrectionis. In hoc enim Christus de torrente in via bibit, in hoc exaltavit caput, ut hi qui per hujus seculi agones, per amaritudines passionum in praesenti vita humiliantur, in jocunditate futurae gloriae cum ipso capite suo exaltentur. Est autem caput istud Christus, de quo dicit Apostolus, quod constituit eum caput Ecclesiae, quae corpus ipsius est . Caput Ecclesiae autoritate creationis, caput Ecclesiae plenitudine gr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcedunt: sunt hii qui multa deuotio¬
ne bona oꝑa incipiunt. ⁊ assiduitate
bone conũsationis deo seruiunt. nec rece¬
dentes a templo eius die acnocte. s tp̃e
tẽptationis imminente. dum uultus in¬
cipit pallere uigiliis. corpus ieiuniis mar¬
cesc̃e. dum hinc asina genut suboñe. illinc
qñq pungit uexatio aliene malitie: re¬
tardari incipiunt. ⁊ intemptatione uͥ
fili esttem .i.sructificationis. qui fructũ
facere debuerant. intendentes. ⁊ mitten¬
tes arcum. hoc est pugnam fortiter ag¬
gredientes. conũsi sunt retrorsum in
die belli. hoc est intempore temptõnĩ.
Qui uͦ directe ꝑ ip̃m gradiunt᷑ sunt
hii qui int̾ra huus mortał uite adhuc
positi. torrente. int̾posito t̾ram uiuenti¬
um uoto ⁊ desiderio respitiunt. ⁊ exem¬
plis scõrum accensi. mandatis diuinĩ
eruditi. uirtutes ⁊ oꝑa que mente conce¬
petunt: student bñ uiuendo adimplere.
bibentes cum xp̃o de torrente passionis.

Expanded text:
incedunt sunt hi, qui multa devotioincedunt sunt hi, qui multa devotione bona opera incipiunt, et assiduitate bonae conversationis Deo serviunt: nec recedentes a templo ejus die ac nocte, sed tempore tentationis imminente, dum vultus incipit pallere vigiliis, corpus jejuniis marcessere, dum hinc asina gemit sub onere, illinc quandoque pungit vexatio alienae maliciae, retardari incipiunt, et in tentatione, ubi Filii Ephrem, id est fructificationis, qui fructum facere debuerant, intendentes et mittentes arcum, hoc est, pugnam fortiter aggredientes, conversi sunt retrorsum in die belli, hoc est, in tempore tentationis. Qui vero directe per ipsum gradiuntur sunt hi, qui in terra hujus mortalis vitae adhuc positi torrente interposito terram viventium voto et desiderio respiciunt: et exemplis sanctorum accensi, mandatis divinis eruditi, virtutes et opera, quae mente conceperunt, student bene vivendo adimplere, bibentes cum Christo de torrente passionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducat. Sigͦ uis hunc correntem trans¬
ire. si xp̃m cupis imitari: ꝑhuus pon¬
tis medium: iter tuum dirige. Et si uis
cau̾e p̃cipitium: ñ declines ad dext̃am
uł adsinistram. Sunt enim aliqui qui
ꝑhunc pontem exansũso gradiuntur.
⁊ iõ corruunt. Alii ꝑ ip̃m oblique gradi¬
untur: ⁊ defitiunt. Alii dicecte. ⁊ ꝑtran¬
seunt. Qui e tͣnsũso suꝑ hunc pontem
gradiunt᷑. sunt illi qui ꝑ lam̃ta. confes¬
sionis. ⁊ penitentie. uias suas malas de¬
lerentes iter bone uite que ad xp̃m ducit
arripiunt. s in ipĩs pͥncipiis aduitia
que relinq̃rant reu̾tentes: mͦ luxuria
dissoluti. mͦ suꝑbia eĩati. modo ambi¬
tionib ceẽisq uitiorii cumultib distrac¬
ti: qͣi etͣnsũso gradientes inp̃cipitium
dlos nones istas temꝑales. ut in ipsis
falsant᷑. de iecisti eos. lipsis suis delectati¬
onib. dũ alleuarent᷑ .i. dum sͥ alleuati
usderent᷑. Qui uͦ oblique ꝑhunc pontem

Expanded text:
perducat. Si ergo vis hunc torrentem pertransperducat. Si ergo vis hunc torrentem pertransire, si Christum cupis imitari, per hujus pontis medium iter tuum dirige: et si vis cavere praecipitium, non declines ad dexteram vel ad sinistram. Sunt enim aliqui, qui per hunc pontem e transverso gradiuntur, et ideo corruunt: alii per ipsum oblique gradiuntur, et deficiunt: alii directe, et pertranseunt. Qui e transverso super hunc pontem gradiuntur, sunt illi qui per lamenta confessionis et poenitentiae vias suas mala deserentes, iter bonae vitae quod ad Christum ducit, arripiunt: sed in ipsis principiis ad vitia, quae reliquerant, revertentes, modo luxuria dissoluti, modo superbia elati, modo ambitionibus caeterisque vitiorum tumultibus distracti, quasi e transverso gradientes in praecipitium delectationes istas temporales, ut in ipsis fallantur: dejecisti eos in ipsis suis delectationibus, dum alleviarentur, id est dum sibi alleviati viderentur. Qui vero oblique per hunc pontem
Abbreviated transcription (Latin):
unconspectu sedis inquit sedis erat cã¬
qͣm mare uitreum simile cristallo. Si¬
cut enun cͥstalł lapis clarissimus ob¬
iectu solis scintillulas ignis ex se eni¬
tit: sic lex diuina oꝑe ad impleta: ex¬
emplo bonoꝵ oꝑum ĩcordib fidelium.
ignem caritatis accendit. Sunt etiam
⁊ claui necc̃ii. ut firmit̃ coħ̃eat machi¬
na totius oꝑis. qui sunt.iiuiͬ. uͥtutes
pͥncipales. Iusticia. fortitudo. Ptuden¬
tia. Temꝑantia. inquib uita bono¬
tum oꝑum ꝯsistit. ut uihis que bñ
agenda sunt. Iusticia p̃be. at rectũ
udicium. fortitudo: auxiliũ. ptuden¬
tiaẽconsiliũ. Temꝑantia. solatium.
Ponte gͥ hoc sic ꝯsummato. torrentis hꝰ
patet transitus. nec ẽ iam cur desꝑet
pu sillanimis. cur de sistat debilis. cͥ
l̃euet ignarus. cur paueat formidolos.
cur ñ incipiat paruulus. cur ñ ꝑueniat
adultus. xp̃c enim dux uic factus ẽ. fortis
ut custodiat. sapiens ut dirigat. potens uͭ

Expanded text:
in conspectu sedis, inquit, erat tanin conspectu sedis, inquit, erat tanquam mare vitreum simile crystallo. Sicut enim crystallus lapis clarissimus, objectu solis scintillulas ignis ex se emittit, sic lex divina opere adimpleta, exemplo bonorum operum in cordibus fidelium ignem charitatis accendit. Sunt etiam et clavi necessarii, ut firmiter cohaereat machina totius operis, qui sunt quatuor virtutes principales: justitia, fortitudo, prudentia, temperantia, in quibus vita bonorum operum consistit, ut in his quae bene agenda sunt, justitia praebeat rectum judicium: fortitudo, auxilium: prudentia, consilium: temperantia, solatium. Ponte igitur hoc sic consummato, torrentis hujus patet transitus: nec est jam cur desperet pusillanimis, cur desistat debilis, cur deviat ignarus, cur paveat formidolosus cur non incipiat parvulus, cur non perveniat adultus. Christus enim dux viae factus est fortis, ut custodiat: sapiens, ut dirigat: potens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. qi qͣntuncũq recti spẽm ceneant
opa. si tormam euangsice doctne non
cenent: a lũmo iudice repba iudicant᷑.
Sunt certe ñ nulli singłaris uite. qui
ieiumiis. uigiliis. orationibꝰ extra ordina¬
riis multa sͥ facere bona uident᷑. que tñ
bona ñ sunt. qr occa sione scandali contͣ
diuina p̃cepta ĩueniunt᷑. alius ĩ mod̾atũ
habens ⁊elum iusticie contra uoluntatẽ
apłi iudicat seruum alienũ. aliꝰ specie
man suetudinis. zelum subuertit ui¬
sticie ⁊ equitatis. Que omnia mala st̃
licet bona uideant᷑. quia contra diuina
precepta s̃ueniunt᷑. hoc ẽ q̾ intemplo
salomonis mare eneum dr᷑ poni. lquo
sacerdotes obbaturi hostiaf. manus
luas lauabant. uͥ ꝑmare eneũ. lex di¬
uina. ꝑmanus. oꝑationes accipiende
sunt. Quicumq gͦ sactificium digñ
deo uult offerre. debet manus suas la¬
uare ĩ hoc mari eneo .i. oꝑationes suas
scd̃m p̃cepta diuina dirig̾e. hoc mare
alibi cristallo comꝑat᷑. ut inapocalipsi.

Expanded text:
em teneant opera, si formam evangelicae doctrinae non tenent, a summo judice reproba judicantur. Sunt certe nonnulli singularis vitae, qui jejuniis, vigiliis, orationibus extraordinariis multa sibi facere bona videntur, quae tamen bona non sunt: quia occasione scandali contra divina praecepta inveniuntur: alius immoderatum habens zelum justitiae, contra voluntatem Apostoli judicat servum alienum, alius specie mansuetudinis zelum subvertit justitiae et aequitatis. Quae omnia mala sunt, licet bona videantur, quia contra divina praecepta inveniuntur. Hoc est quod in templo Salomonis mare aeneum dicitur poni, in quo sacerdotes oblaturi hostias, manus suas lavabant. Ubi per mare aeneum lex divina, per manus operationes accipiendae sunt. Quicunque ergo sacrificium dignum Deo vult offerre, debet manus suas lavare in hoc mari aeneo, id est operationes suas secundum praecepta divina dirigere: hoc mare alibi crystallo comparatur, ut in Apocalypsi: Et
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc positi ꝓfectuu̾tutum. ⁊ bonoꝵ
oꝑum cum ip̃o capite suo spuali
quadam resurrectione ex altant᷑. Si
enim solum caput exaltat᷑ uͥ pedes
imanus. uͥ cefa eccłie membra que
capiti suo desiderant copłari: Exal¬
ꝑꝯtemptum mnundi ac̾renis asfectib
abstrahunt᷑. Scd̃o. dum ad inuisibili¬
a dĩ ꝑfidem ⁊ cognitionẽ erigunt᷑.
Tercio: dum ad eum quem suꝑ omnia
diligunt. affectum deuotionis sb̃leuantur.
Quarto: exaltabunt᷑ cum utͥusq stole cor¬
poris uidłc ⁊ anime iocunditate cum capi¬
te suo fruent᷑. Iste sunt ex altationes qͣs
sc̃ ille uir inpsalmo nob̃ ligc̃auit diceus.
Beatus uir cuius est auxi. alilce. as .in.
ste ⁊ enim exaltationes sunt gradus qͥdam
quib a uita ista mortali ad dm ascendit᷑.
dum acontemptu mundi.transit᷑ ad dĩ
cognitionem. a cognitione. ad amorem.
ab amore adfruitionẽ. Tres pͥme exalta¬
tiones habent᷑ inualle ista lacrimarũ.

Expanded text:
adhuc positi, profectu virtutum et bonorum adhuc positi, profectu virtutum et bonorum operum cum ipso capite suo spiritali quadam resurrectione exaltantur. Si enim solum caput exaltatur, ubi pedes et manus? ubi caetera Ecclesiae membra, quae capiti suo desiderant copulari? Exalcontemptum mundi a terrenis affectibus abstrahuntur: secundo, dum ad invisibilia Dei per fidem et cognitionem eriguntur: tertio, dum ad Deum quem super omnia diligunt, affectu devotionis sublevantur: quarto exaltabuntur, cum utriusque stolae, corporis videlicet et animae jocunditate cum capite suo fruentur. Istae sunt exaltationes, quas sanctus ille vir in psalmo nobis significavit, dicens: Beatus vir, cujus est auxilium abs te, Istae etenim exaltationes sunt gradus quidam, quibus a vita ista mortali ad Deum ascenditur, dum a contemptu mundi transitur ad Dei cognitionem, a cognitione ad amorem, ab amore ad fruitionem. Tres primae exaltationes habentur in valle ista lachrymarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad cor altum ⁊ exaltabitut deus. Hoc
est quod sponsa sponsum in canticis.
ꝑfenestras ⁊ cancellos. quasi stantem
retro parietem intuetur. ꝑfenestras
quippe ⁊ cancellos ħ ẽ ex parte eum re¬
spicit. quem pariete siue muro sue in¬
firmitatis int̾posito ad plenum ñ cõ¬
p̃hendit. hoc etiam ẽ quod transeun¬
te domino helias pallio suo uultum
oꝑuit. Iste transitus aspiratio q̃dam
mine humane infirmitatis in t̃posi¬
to: cognitionem que ꝑuultum acci¬
pitur: ad deum plenarie ñ extendit.
De exaltatione uoluntarie palsionis
in euũg̃. scͥptum est. Ego si exaltatus
fuero aterra. omnia traham ad me¬
ipm̃. ⁊ de hac exaltatione sponsus ui
canticis dicit. Ascendam in palmam
iapp̃bendam fructus eius. De exalta¬
tione uͦ hodierne resurrectionis. pre¬
sens sollempnitas multa profert ce¬
stimonia. que ñ solum scĩa. s eciã
firmit̃ tenenc hũ qui a uana ꝯuer¬
satione sua abstracti. iusticia ⁊ sc̃ita
te xp̃m induerunt. ⁊ ĩmortali corꝑe

Expanded text:
ad cor altum, et exaltabitur Deus . Hoc est quod sponsa sponsum in Canticis per fenestras et cancellos, quasi stantem retro parietem, intuetur . Per fenestras quippe et cancellos, hoc est, ex parte eum respicit, quem pariete sive muro suae infirmitatis interposito ad plenum non comprehendit. Hoc etiam est, quod transeunte Domino Helias pallio suo vultum operuit. Iste transitus aspiratio quaedamine humanae infirmitatis interposito, cognitionem, quae per vultum accipitur, ad Deum plenarie non extendit. De exaltatione voluntariae passionis in Evangelio scriptum est: Ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum . Et de hac exaltatione sponsus in Canticis dicit: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus . De exaltatione vero hodiernae resurrectionis praesens solemnitas multa profert testimonia, quae non solum scientia, sed etiam firmiter tenent hi, qui a vana sua conversatione abstractitum induerunt: et in mortali corpore
Abbreviated transcription (Latin):
tͦpologie. allegorie: tͥnus intellectus. Hec sũt
ouo latera scale iacob. que inferuis: t̾ram
qñ ꝑcominationem pene ctenos homi¬
nes ĩtimorem ꝯcitant. celos uͦ cangere
uident᷑. dum ꝑ repinissiones dei iustoꝵ
corda ad amorem celestium ĩ flamant.
Portant autẽ p̾dicte columpne hec la¬
tera quasi sinistra parte dum iuri sc̃i
testimonio scͥpturarum. ostendunt in¬
piis que sit ira uenientis uidicis. tenebͦ
carceris. crudelitas tortoris. ĩ manitas
supplicii. diut᷑nitas et̾ne illiꝰ dampnatio¬
nis. Quasi a dextra uͦ parte columpne
iste hec latera portant. dum scd̃m ꝓmis¬
sa dei demintiant electis. que sit uita il¬
la int̾minabił. beatoꝵ societas. ĩmensi¬
tas p̃mii. iocunditas regni. quod para¬
tum ẽ scĩs a constitutione mundi. Qui¬
b columpnis. i latĩb sic ordinatis: ta¬
bulata debent poni desuꝑ. quia bona
oꝑa que ꝑtabulata accipiunt᷑: p̃ceptis

Expanded text:
tropologiae, allegoriae, trinus intellectus. Haec sunt tropologiae, allegoriae, trinus intellectus. Haec sunt duo latera scalae Jacob, quae inferius terram quando per comminationem poenae terrenos homines in timorem concitant: coelos vero tangere videntur, dum per repromissiones Dei justorum corda ad amorem coelestium inflammant. Portant autem praedictae columnae haec latera quasi sinistra parte, dum viri sancti testimonio Scripturarum ostendunt impiis quae sit ira venientis judicis, tenebrae carceris, crudelitas tortoris, immanitas supplicii, diuturnitas aeternae illius damnationis. Quasi a dextera vero parte columnae istae haec latera portant, dum secundum promissa Dei denunciant electis quae sit vita illa interminabilis, beatorum societas, immensitas praemii, jocunditas regni, quod paratum est sanctis a constitutione mundi. Quibus columnis et lateribus sic ordinatis, tabulata debent poni desuper: quia bona opera, quae per tabulata accipiuntur, praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
ertie in bono oꝑe ñ deacianius. Et recte
columpnis tales comparant᷑. Sicut enini
columpne ñ uiolentia uentoꝵ. ñ alluui¬
one imbrium. ñ ꝓcellarum impetu.
astabilitate sua moueri possunt: Sic is¬
tos. non tribulatio. ñ angustia. non
ꝑiculum. ñ gladius. ñ demum cala¬
mitas aliqua separare potuit a cart¬
te xp̃i. Iste nifallor sunt columpne. qͣs
dei sapientia in domo .i. ĩ massa huma¬
ni generis .uii. numero excidit. quia
ꝑuii. mundi etates nũquam defuerũt
uiri scĩ. qui exemplo bone conũsatiõis:
infirmiores quosq ad celestia. desidia.
ꝓuocarent. de quib columpnis in apoca¬
lipsi scriptum est. qui uic̾it faciam illum
columpnam ĩ templo dei mei. Istis colump¬
nis super poni debent lattera. ut abipsis
portentur. ⁊ tabulata desuꝑ portent. hec
sunt duo latera candelabri illuis aurei.
hoc ẽ duo cestam̃ta inxp̃õ fundata. de qͦꝵ
utroq. tres calami egrediunt᷑ .i. historie.

Expanded text:
in bono opere non deficiamus. Et recte in bono opere non deficiamus. Et recte columnis tales comparantur: Sicut enim columnae non violentia ventorum, non alluvione imbrium, non procellarum impetu, a stabilitate sua moveri possunt: sic istos non tribulatio, non angustia, non periculum, non gladius, non demum calamitas aliqua separare potuit a charitate Christi. Istae, ni fallor, sunt columnae, quas Dei sapientia in domo, id est in massa humani generis, septem numero excidit: quia per septem mundi aetates nunquam defuerunt viri sancti, qui exemplo bonae conversationis infirmiores quosque ad coelestia desideria provocarent, de quibus columnis in Apocalypsi scriptum est: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Istis columnis superponi debent latera, ut ab ipsis portentur, et tabulata desuper portent. Haec sunt duo latera candelabri illius aurei, hoc est duo testamenta in Christo fundata, de quorum utroque tres calami egrediuntur, id est historiae,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm frigidus correns iste ẽ. ⁊ quil inqͣm
bibit de illo: xp̃c utiq. s de torrente. non
de fluuio. Correns enini respicit cuesum
nat᷑e. Fluuius uͦ: p̃uaricationem culpe.
Bibit inqͣm detorrente hoc xp̃c. dum
infirma humane nature assumpsit.
dum gustauit a maritudinem passio¬
nis. Bibit inqͣm ⁊ ꝑtransiit. ⁊ ĩuitat
te ut sequatis ipm̃. Si gͦ uis expeditꝰ
transire. ne forte de mergat ce cempe¬
stas huius aque. uel absorbeat te pro¬
fundum: fac tibi pontem delignis le¬
uigatis. columpnas in eo eriges. iutͥm¬
q impones illis latera. tabulata ster¬
nens desuꝑ. ⁊ firmabis eam dauis. sicq
consũmabil eum. Sunt autem colũp¬
ne iste. uiri scĩ. uiri ꝑfecti. quos intor¬
rente huiꝰ uite sursum erigere .i. anre
mentis nr̃e aciem statuere debemus. ut
quicquid laboris. quicqͥd temptationis in
hac uita nobis ꝓuenetit. equanimiter
to lerantes: exemplo uͥtutis eorum ⁊ paci¬

Expanded text:
quam frigidus torrens iste est, et quis unquam quam frigidus torrens iste est, et quis unquam bibit de illo? Christus utique, sed de torrente non de fluvio. Torrens enim respicit cursum naturae, fluvius vero praevaricationem culpae. Bibit, inquam, de torrente hoc Christus, dum infirma humanae naturae assumpsit, dum gustavit amaritudinem passionis: Bibit, inquam, et pertransiit, et invitat te ut sequaris ipsum. Si ergo vis expeditus transire, ne forte demergat te tempestas hujus aquae, vel absorbeat te profundum, fac tibi pontem de lignis levigatis, columnas in eo eriges, et utrinque impones illis latera, tabulata sternens desuper, et firmabis clavis, sicque consummabis eum. Sunt autem columnae istae, viri sancti, viri perfecti, quos in torrente hujus vitae sursum erigere, id est ante mentis nostrae aciem statuere debemus: ut quicquid laboris, quicquid tentationis in hac vita nobis provenerit, aequanimiter tolerantes exemplo virtutis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Aque uͦ marine. sunt cure ⁊ occupatio¬
nes huius seculi. quib aĩa uacans in¬
quietudine qͣdam distracta inse ipsa a¬
marescit uelut ab sinthium. dum a¬
mor huiꝰ impellit ut cupiat. labor. ut
acquirat. timor auxiat ne perdat. do¬
lor. si uel affectata ñ obtineat. uel ac¬
quisita de relinquat. Aque uͦ niuiũ
sunt asfectate malitie cordis humani.
ut pote inuidie. secte. hereses. odia. ⁊
fĩne unitatis discordia. q̃ iõ magis fri¬
gide cettris. dñr. quĩ amplius aferuore
caritatis a recedunt. uides ꝙ aque ni¬
uium de sursum int̾ram descenorunt.
eaniq diutiꝰ occupant. nͥ caloris benefi¬
cio resoluant᷑. Spũalia ⁊ cnim uitia sur¬
sum .i. ĩ angłica nat᷑a pͥus nata sugge¬
rente auctore ipõꝵ diabolo. incetram
.i. interrenos. ⁊ peccatores homines descũ¬
dunt. eosq diutius detinent. nͥ flante
clem̃tiore spũ: ꝑcontͥtionem cordis relax¬
ent᷑. Ecce quam limosus. qͣm amarus.

Expanded text:
Aquae vero marinae, sunt curae et occupatioAquae vero marinae, sunt curae et occupationes hujus seculi, quibus anima vacans inquietudine quadam distracta, in se ipsa amarescit velut absinthium, dum amor hujus impellit, ut cupiat: labor, ut acquirat: timor anxiat, ne perdat: dolor si vel affectata non obtineat, vel acquisita derelinquat. Aquae vero nivium sunt affectatae malitiae cordis humani, utpote invidiae, sectae, haereses, odia, et fraternae unitatis discordia: quae ideo magis frigidae caeteris dicuntur, quoniam amplius a fervore charitatis recedunt. Vides quod aquae nivium desursum in terram descendunt, eamque diutius occupant, nisi caloris beneficio resolvantur. Spiritalia etenim vitia sursum, id est, in angelica natura, prius nata suggerente autore ipsorum diabolo in terram, id est, in terrenos, et peccatores homines descendunt, eosque diutius detinent, nisi flante clementiore spiritu per contritionem cordis relaxentur. Ecce quam limosus, quam amarus,
Abbreviated transcription (Latin):
accessorus excrescit ĩ flunium magnũ.
Uñ ⁊beatus iob. hunc torrentem nõmui¬
ne fluui appellat. cum de serpende illo
antiquo loquit᷑ dicens. Absorbebit¬
fluuium et ñ mirabit᷑. et spem ht̃ quod ior¬
danis fluat inos eius. Quasi diceret. non
magnũ. non mirum reputat hostis hu¬
mani gñis. si fluuium hoc ẽ humanã
nat᷑am peccĩs. ⁊ cͥminib irrecitam. ab¬
sorbeat secum ĩ partem sue dampnationiᷤ.
itaq ut lixi. aque quedani in sipide.
ad hunc correntem q̃ incumescẽ faciunt
fluctus eius. hinc aque palustres. que
ipm̃ luosum ⁊ turbulentum faciunt.
illinc aque marine q̃ illum faciunt ama¬
rum. Inde: aque niuium. que p̃nimio
ingore eundem impotabilem reddunt.
Sunt autem aque palustres carnalia
tum faciunt. qi quotiens anima ꝯtem¬
platione sui creatoris carnis delectatio¬
ne repellit᷑. totiens quasilimosis qui¬
bdam aquis corꝑee paludũ ĩgurgitat᷑.

Expanded text:
accessoriis excrescit in fluvium magnum. accessoriis excrescit in fluvium magnum. Unde et beatus Job hunc torrentem nomine fluvii appellat, cum de serpente illo antiquo loquitur dicens: Absorbebitfluvium, et non mirabitur: et spem habet, quod Jordanis fluat in os ejus . Quasi diceret, non magnum, non mirum reputat hostis humani generis si fluvium, hoc est, humanam naturam, peccatis et criminibus irretitam absorbeat secum in partem suae damnationis: itaque, ut dixi, aquae quaedam insipidae ad hunc torrentem, quae intumescere faciunt fluctus ejus. Hinc aquae palustres, quae ipsum limosum et turbulentum faciunt: illinc aquae marinae, quae illum faciunt amarum: inde aquae nivium, quae prae nimio frigore eumdem impotabilem reddunt. Sunt autem aquae palustres, carnaliatum faciunt: quia quotiens anima a contemplatione sui creatoris carnis delectatione repletur, totiens quasi limosis quibusdam aquis corporeae paludis ingurgitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
propterta exaltauit caput. Inter
tot xp̃ĩ tumphantis pretonia laude in¬
pari. qi uoct quadam discordi mctuo
dissimił apparere. ⁊ dum osanna filio
cauid digne cantare ñ uales. abhis qͥ¬
potiuis p̾cedunt increpari ut taceam.
quam. ad confessionem laudis inuitari.
uerumtam̃ ceci illius informatus exẽ¬
plo. uł ucrecundus. uł importunus se¬
debo ⁊ ego iuxta uiam. ⁊ clamabo. ⁊ cele¬
sti cuiba tħm resurgentem suscipiente
cum gandio sequar asfectu. sequar deli¬
derio. dicens. fili dauid: miserere mei.
Neq enim alit̾ sequi possum. quo us¬
q ad torrens iste de quo ⁊ xp̃c bibit. le¬
parat me abillo qui inxm̃ p̃ceps. intan¬
tum ꝑfundus ẽ. ut qui uolunt ħ tran¬
sire adiħͥm. ñ possunt. neꝙ inde huc tͣns¬
meare. Est autem torrens iste decursͦ
huius uite mortał. qui de curtit apꝑa¬
gatione ꝯceptionif incartẽm moreali¬
tatis. unde ĩmiseriam natiuitatis.
Uñ. rursum ꝓgredit᷑ in angustias mor

Expanded text:
propterea exaltavit caput . Inter tot Christi triumphantis praecones laude impari, quasi voce quadam discordi, metuo dissimilis apparere: et dum Hosanna filio David digne cantare non valeo, ab his qui praecedunt increpari potius ut taceam, quam ad confessionem laudis invitari. Veruntamen caeci illius informatus exemplo, vel verecundus, vel importunus sedebo et ego juxta viam et clamabo, et coelesti turba Jesum resurgentem suscipiente cum gaudio sequar affectu, sequar desiderio, dicens: Fili David miserere mei. Neque enim aliter sequi possum, quousque torrens iste, de quo et Christus bibit, separat me ab illo, qui in tantum praeceps, in tantum profundus est, ut qui volunt hinc transire ad Jesum non possunt, neque inde huc transmeare. Est autem torrens iste, decursus hujus vitae mortalis, qui decurrit a propagine conceptionis, in carcerem mortalitatis, et inde in miseriam nativitatis, unde rursum progreditur in angustias mort