comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dinemem̃ et habitum canonici regularis suscepit
et susceptum ita mirifice parit̾ cum aichiep̃i pa
officio conseruauit ut ꝙͣuis quil de se p̾sumens in alt̾u¬
tro sepe deficiat. ip̃e tamẽ utrũq necñ et quedam his diffici¬
liora consummauit. Raptꝰ itaq ad contemplacionem
ugiliis ienmniis. et or̃onib leccionibq assiduis ita cor¬
pus eneruauit. ut ip̃e licet etate iuuenis uitatũ et ordine
psb̾r. a se cãcellario nimis alteratus inderetur. Ic̃o. ui.¬
t̾ cum totum diem sanctificati impendiss ut digni
sine merore dicimꝰ reuerso cilitio quo induebatur xp̃i par¬
uulus. dorsũ alicui sc̃o familiari flagellandum exhibe¬
lucis ortũ ab or̃one surgens lintheo se p̾ciuxit peluim cum
aqua saciatis gerens manib tredecim pauperib in secre-
unicuiq quatuor erogans argenteos ut̃ sic p̾micias oꝑis
diurni. deo quem expressius mutabatur scĩficaret. łco uii.¬

Expanded text:
dinem enim et habitum canonici regularis suscepit, dinem enim et habitum canonici regularis suscepit, et susceptum ita mirifice pariter cum archiepiscopi officio conservavit, ut quamvis quilibet de se praesumens in alterutro saepe deficiat, ipse tamen utrumque nec non et quaedam his difficiliora consummaret Raptus itaque ad contemplationem, vigiliis, jejuniis, orationibus, lectionibus assiduis, ita corpus enervavit, ut ipse licet aetate juvenis, vita tamen et ordine presbyter a se cancellario nimis alteratus videretur, et cum totum diem sanctitati impendisset, ut dignsine moerore dicimus, reverso cilicio quo induebatur, ut Christi parvulus, dorsum alicui sancto familiari flagellandum exhibelucis ortum ab oratione surgens, linteo se praecinxit, et pelvim cum aqua sacratis gerens manibus, tredecim pauperibus in secretunicuique erogans quatuor argenteos, ut sic primitias operis diurni Deo, quem expressius imitabatur, sanctificaret, quoti
Abbreviated transcription (Latin):
thomas exlundome ciib non infimis oriundus. cã¬
thuarie archidiachonatũ sub theobaldo archip̾sule regebat.
ui qm̃ eloquenciam ꝙͣ a natura habebat lco .ii.¬
summe prudencie maritauerat. nultu pulcher
edamabilis. mitus aspectu. oꝑe iustus. cultu uemistꝰ
corpore procerus. et reb regendis omnimode aptus ui¬
debatur in breui a p̾fato regem tantam familiaritaten
est admissus ut ꝑ diuersas regiones eciam se beatos reputa¬
rent: quieuit consiliario et cancellario dm̃ sin obsecunda¬
t ꝙͣuis in regis palacio nullus eo potencior. nlłs
hec dona gracie ita temperabat ut interpotentes sublimior
canchuariensem orbẽ pastore reliquit. Lco iiii.¬
ongregato gͥ clero ad eleccõem consensũ regĩo p̾fa¬
tꝰ thomas in archiep̃m eligitur et consecratur.
S ꝙ mirabile est dictu. nõ cicius est sacra nunctione de¬
libutꝰ.ꝙͣ animus ip̃ius re sacranienti multiplici uidelz
honore superbiret on̾e et ngo dei carnem suam refrenare

Expanded text:
ex Londoniae civibus non infimis oriundus, Cantuariae archidiaconatum sub Theobaldo archipraesule regebat, ui quoniam eloquentiam, quam a natura habebat, summae prudentiae maritaverat, vultu pulcher et amabilis, mitis aspectu, opere justus, cultu venustus, corpore procerus, et rebus agendis omnino aptus videbatur, in brevi a praefato rege in tantam familiaritatem est admissus, ut per diversas regiones se beatos reputarent, qui ei ut consiliario et cancellario domini sui obsecundauamvis in regis palatio nullus eo potentior, nullus haec dono gratiae ita temperabat, ut inter potentes sublimior,  Ecclesiam Cantuariensem orbatam pastore reliquit. Congregato ergo clero ad electionem, consensu regio, praefatus Thomas in archiepiscopum eligitur et consecratur, sed quod mirabile est dictu, non citius est sacra unctione delibutus, quam animus ipsius re sacramenti, multiplici videlichonore superbiret, onere et jugo Dei carnem suam refrenare
Abbreviated transcription (Latin):
uod iuxta uaticimũ ierenne uox inrana iuidest
mnextelsis audita est ploratus et ululatus mani
rum necegemit. nõ ut hostes garriunt inuacuũ cedere. s
usq ad soliũ suꝑni ascendere iudicis. Et sicut prothoniñs
abel. ita eciam sanguine ceterorum mr̃m de t̾ra clamare
ad dñm. ixͣ illud uiri sapientis. Nõ despiciet preces ppłi
nec uiduam si effudat loquelam gemitus. In .ł. cap̃

Expanded text:
uod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus , manrum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum cedere, sed usque ad solium ascendere superni judicis; et sicut protomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus.
Abbreviated transcription (Latin):
ed ut ꝑfc̃e lc̃onis huiꝰ pͥncipia considerare ualeam.
liber suꝑiora parũper attend̾e̾. Apparuit dñs post
resurrectione discipulis septem. int̾ quos erãt petrus et
io hannes frustra inpiscando tota nocte laborantib ⁊ stãs
in littore copiosa iete eorum piscium multitudine imple¬
uit. Moxq egressos ad t̾ram inuitauit ad prandium.
Et inter prandendum t̾cio petrum an se amaret interroga¬
uit. ac tercio amorem confitenti quia ter eum negauerat
ei tercio pascendas oues suas cõmisit. lcõ . ixͣ¬
s deinde quia earumdem ouium id est animarum
fideliũ cura postorali usq ad martirium crucis eẽti
ꝑuenturus nunciauit dicens. Amen amen dico tibi. cũ
esses iumor cingebas te et ambulabas ubi uolebas. cum

Expanded text:
ncipia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et Joannes, quibus frustra in piscando tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingeb
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e cunctoꝵ dominator aline patris eterm genitꝰ¬
ab ore supplicum uota pariterq hymuũ cerue
benignus Cerne quod puro deus in houore p̃ls tua
supplex resonat in aula annua cuius redemnt colen¬
da tempore festa Hec domiꝰ rite tibi dedicata noscitur
in qua populus sacratum corpus assuit bibit et be¬
atum sanguinis haustũ Hic sacroscĩ latu s uet̾nas
diluunt culpas perimũtq noxas crismate uero genꝰ
ut creetur xp̃icolarum Hic salus egris medicina fe¬
xis lumẽ orbatis ue iq uris fertur offensis timor at¬
q tremor pellitur omnis Demonis seua perit hie
rapina ꝑuicax monstrũ pauet et retenta corpora lin¬
quens fugit in remotas ocius uinbras. In laud̃.¬
ic locus nempe uocitatur aula regis ĩmensi¬
uineaq celi porta que uite patriam petentes
accipitonines. Turbo quam nullus quatit aut
nagantes disruunt uenti penetrante iinbi nõ
cetris ledit ꝑiceus tenebris tartarus horreus Os̃ gͥ¬

Expanded text:
 cunctorum dominator alme, Patris aeterni genituab ore Supplicum vota, pariterque hymnum Cerne benignus. Cerne quod puro, Deus, in honore Plebs tua supplex resonat in aula, Annua cujus redeunt colenda Tempore festa. Haec domus rite tibi dedicata Noscitur, in qua populus sacratum Corpus assumit, bibit, et beati Sanguinis haustum. Hinc sacrosancti latices veternas Diluunt culpas, perimuntque noxas, Chrismate vero genus ut creetur Christicolarum. Hic salus aegris, medicina fessis, Lumen orbatis, veniaque nostris Fertur offensis, timor atque moeror Pellitur omnis. Daemonis saeva perit hic rapina, Pervicax monstrum pavet, et retenta Corpora linquens fugit in remotas Ocius umbras. Hic locus nempe vocitatur Aula Regis aeterniniveique coeli, Portaque vitae patriam petentes Accipit omnes. Turbo quam nullus quatit, aut vagantes Diruunt venti, penetrantque nimbi, Non tetris laedit piceus tenebris Tartarus horre
Abbreviated transcription (Latin):
Aterea cui officiũ erat ad fornaceui properat suc¬
tendendaui. Et repto cadenle rigida membra re¬
trahote. intitur. Aguitoq exaniuuis becito pontifici
nunciat. Rursũ ille t̾re prostratus. ingenuit. fim¬
dit preces diu in suspiriis permanet. Eleuato iude¬
licet capite. super examinus ossa calidam iubet per¬
fundere aꝙͣ. Interea dei sacerdos siuo int̾nssione ꝓ
eodem tonso pectore dñni postulabat. Ceperunt. defũc¬
ti mem bra moueri paulatii. ⁊ famulana lpama¬
itis usib in officio pͥstino ossa redire. Eliretauui¬
spũ in or̃oue tamen diu durante beato pare pades eͥ
euoluitur. et tacta nestigia pristim̃ collegit c̃¬

Expanded text:
terea is cujus officium erat, ad fornacem properat succendendam et reperto cadavere rigida membra retrahere nititur agnitoque exanimi beato pontifici nuntiat. Rursum ille terrae prostratus ingemuit, fundit preces, diu in suspiriis permanet, elevatoque capite super exanimis ossa, calidam jubet perfundi aquam. Interea Dei sacerdos sine intermissione pro eodem, tunso pectore, Dominum postulabat. Coeperunt defuncti membra se movere paulatim, et famulantia usibus in officium pristinum ossa redire. Et licet tenuis, in oratione durante beato, post ad pedes ejus evolvitur, et tacto vestigio pristinum collegit
Abbreviated transcription (Latin):
dit iste lapidantibus iudeis. quia ille descendit letantibus
uerunt. hodie stephanum letantes in suum con¬
sorcium susceperunt. Heri dominus exiuit de utero nirgi¬
is hodie miles egressus est de ergastulo carnis. Heri xp̃t
pro uobis panns est inuolutus. hodie stephanus stola ẽ
ab eo immortalitatis indutus. Heri presepis angustia
xp̃m portauit infantem. hodie ĩmensitas celi suscepit
stephanum trumphantem. lcõ.iiiiͦ¬
Olus descendit dominus ut multos cleuaret hũi¬
liauit se rex nr̃ ut suos milites exaltaret. Qui emĩ
corpori suo uirginis p̾parauit uterum. ip̃e martyr suo
aperire dignatus est celum. Dñs epñs augustias ĩtͣre
nõ dedignatus ẽ uteri. ut aminã stephĩ latitudo susciꝑet
p̾cictus stephanus seuiciam uideoꝵ potuit superare ut ita
meruiss feliciter triumphare. Neq enim peruipendenda
sunt talis mitus talisq triumphus. lco .uͣ
aut enim ulib arinis potuit p̾muniri. qui a

Expanded text:
e lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus ntaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo aecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud ro vilibus armis potuit
Abbreviated transcription (Latin):
sideno fatignta efferebatur mortua. Tunc sanctus iõhẽs
uideus flentes pauperes et parentes citq iuduas sumul¬
ccce drusinan ascendimꝰ efferimꝰ que sanctis monitis¬
tius obtemperans nos omnes alebat scruiens deo in hũiti¬
unc bratꝰ iohannes iussit deponi feretrum et corã¬
Douinius nieus ihũs xp̃us excitet te drusiana. surgẽ et pe¬

Expanded text:
siderauerat efferebatur mortua. Tunc beatus Iohannes uidens flentes pauperes et parentes et cce, Drusianatuis obtemperans, nos omnes alebat, Deoque in castiunc beatus Joannes deponi feretrum et corpuDominus meus Jesus Christus excitet te, Drusiana. Surge, pe
Abbreviated transcription (Latin):
remus sollerter et bonis satagamꝰ actib. ut in eodem
suo templo sepius ip̃e ⁊ nenre et mansioriem facere di¬
gnetur. Caueamus hieuus exemplũ ne uidelicet corda
ur̃a dominus adueniens et cariratis ardore torpencia
reperiat ideoq cicius auersatus relinquat

Expanded text:
remus solerter, et bonis actibus satagamus, ut in eodem remus solerter, et bonis actibus satagamus, ut in eodem suo templo saepius ipse et venire, et mansionem facere dignetur. Caveamus hiemis exemplum, ne, videlicet, corda nostra Dominus adveniens a charitatis ardore torpentia reperiat, et ideo ea citius aversatus relinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
ins. Si eigo ambulare uoluit intemplo in quo caro
et sanguis brutorum ammalium offerebatur multo
magis nr̃am or̃onis domuni ubi sanguinis ip̃ius et
carnis sacrauienta celebrant. unisitare gaudebit. Si per¬
ambulante nõ despexit porticum in qua rex quondam
mortalis ac terrenus quamiuis potentissimus ac sapiẽ¬
tissimꝰ ad orandum stare solebat qnͣtomagis penetra¬
lia cordium nr̃oꝵ inuisere atq lustrare desiderat. si tam̃
ea porticum ẽẽ salomonis. hoc ẽ si ea timorẽ suũ qd̾ ẽ mici¬
ui sapiencie habere perspexerit: lcõ. ix.¬
eq enim putandum est. quia domus solũ modo
iqua ad orandum uel ad imisteria celebranda
comienimꝰ templum sit domini. ⁊ nõ ip̃i qui in noĩe
domini cõuerimꝰ. multo ampliꝰ templum eiꝰ et appel¬
lemur et sumꝰ: cum mainfeste dicat apostolus. Alos¬
enini estis templum dei. ut dicit deus. inhĩtabo in eis et
inter illos ambulabo. Si ergo templum dei sumꝰ cu

Expanded text:
i Filius ambulare voluit in templo, in quo caro et sanguis brutorum animalium offerebatur, multo magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit. Si perambulare non despexit porticum, in qua rex quondam mortalis ac terrenus, quamvis potentissimus ac sapientissimus ad orandum stare solebat, quanto magis penetralia cordium nostrorum invisere atque illustrare desiderat, si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est, si ea timorem suum qui est initium sapientiae habere perspexerit? Neqe enim putandum est quia domus solummodo in qua ad orandum vel ad mysteria celebranda convenimus templum sit Domini, et non ipsi qui in nomine Domini convenimus multo amplius templum ejus appellemur et simus, cum manifeste dicat Apostolus: Vos estis templum Dei vivi, sicut dicit Deus: Inhabitabo in eis, et in
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebrauimꝰ temporalem sempit̾ui regis lc̃ .i.¬
nr̃i natalẽ hodie celebramus triumphalem mili¬
tis passionem. Heri enim rex nr̃ trabea carius indũtus de
aula uteri uirginalis egrediens iusitare dignatus est
mundum. hodie miles de tabernaculo corporis exieus tri¬
inuphator ungrauit ad celum̃ lcõ.iͣ¬
lle sempiterne deitatis ma iestate seruata seruile cuictoriũ

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestat
Abbreviated transcription (Latin):
templum om̃e gestinent. sunt positi. qr ꝑ ip̃m ad
progandam. toto orbe eccłiam. ⁊ prius patriarche
et prophete et postioduu sunt apłi instructi. Qui quo
aicius enus amori inherebant eo fortius sectatores suos
in edificio celesti sustentabant. Quos indelicet lapides rex
quadrare precepit ut magistros ecc̃e cõpositos morib.
et ĩmobiles animo ẽẽ debere desiguaret. Sicut enim qua
temptacionum impulsib a sua nouit stabilitate deici¬
iat aũt templũ de marmore pario qui ẽ lcõ .iiiĩ¬
lapis albus extructũ. ut candorẽ etrͣastice casti¬
tatis exprimeret. De quo in amoris cantico dñs ait.
templi fidem scẽ ecc̃e designat per quã longãnmiter
int̾ opeiti sua bona prasioꝵ aduersa tollerat latitudo.
daritatẽ qua intꝰ ip̃a ꝑ uiscera pietat̾is spaciãt᷑ altitudo

Expanded text:
templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad propagandam toto orbe Ecclesiam, et prius patriarchae et prophetae, et postmodum sunt apostoli instructi, qui quo arctius amori ejus inhaerebant, eo fortius sectatores suos in aedificio coelesti sustentabant. Quos, videlicet, lapides rex quadrare praecepit, ut magistros Ecclesiae compositos moribus, et immobiles animo esse debere signaret. Sicut enim quadtentationum impulsibus a sua novit stabilitate dejiciErat autem templum de marmore Pario, qui est lapis albus, exstructum, ut candorem ecclesiasticae castitatis exprimeret; de quo in amoris Cantico Dominus ait: templi fidem sanctae Ecclesiae designat, per quam longanimiter inter opera sua bona pravorum adversa tolerat; latitudo charitatem, qua ipse intus per viscera pietatis spatiatur; altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
preciosos. in fundamentum templi et quadrarent
eos l apides autem grandes ⁊ p̾cdosi qui in fuudã¬
to locati totum onus templi sibi impositum portãt
exniuos sc̃e ecc̃e doctores insumant. gcandes iinirũ
crcellentia ineritoꝵ p̾cioses datitate signorum: qui¬
ab ip̃o dũo uerbum audientes totam crescentis ecc̃e
fabricam. sua p̾dicacione genueriuit. lc̃ .iĩ.¬
ando iuscripturis fundamenta plurali mim̾o
Diciuuitur uł p̾dicatores sauctos uł firmas in¬
stoꝵ cognaciones significant. Donde est illud psaluuste.
fundamenta cius in moutib sanctis. At cum singu¬
lari numero fundamentum ponitur. ip̃m sepius auc¬
torem bonorum om̃iũ iudicat. De quo apłs ait. Fũ¬
damentum euim aliud nemo pot̃ pouere. preter idqd̾ po¬
estis ciues scõrum et domestici dei. suꝑ edificati super fũ¬
damentum apłorum et prophetarum. lcõ .iiĩ.¬
A hoc gͦ funidauiẽto lapides grandes et p̾ciosi qui¬
I

Expanded text:
pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes et pretiosi, qui, in fundamento locati, totum onus templi sibi superimpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quaab ipso Domino verbum audientes totam Ecclesiae crescentis fabricam sua praedicatione genuerunt. Quandenim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant. Unde est illud Psalmistae: Fundamenta ejus in montibus sanctis . At cum singulari numero fundamentum ponitur, ipsum saepius auctorem bonorum omnium indicat, de quo Apostolus ait: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod poestici Dei, superaedificati super fundamentum apostolorum et prophetarum . In hoc ergo fundamento lapides grandes et pretiosi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
istice autẽ zacheus qui int̾pretatur iustificatus¬
credenteni ex gentib populum significat. qui qnͣ¬
tõ ciris secularib occupacior. tanto flagiciis deprimẽ¬
tib erat factus humilior. S ablutus est. s sc̃ficatus¬
dei nr̃. Qui intrantẽ iericho saluatorem indere cupiebat
s p̾ turba nõ poterat. quia gracie fidei quã mũdo sãl¬
uator attulit participare cupiebat. s molita uiciorum
consuetudo ne aduotum ꝑueniret obstiterat. lcõ.ix.¬
ideui namq turba noxie consuetudinis que sup̃
cecum damantẽ nẽ lumen peteret inciepabet eciam
suscipientem publicanũ neihm̃ indeat tardat. S fitur
cecus turbarũ uotem magis ac magis clamando de¬
uicit ita pusillus necesse est curbe nocentis obstacłm
alciora petendo transcendat t̾rena relinquat. arborẽ
et a latuus celsa iincupatur ficus fatua dicitur.
Et eadei dĩoa crux credentes alit ut ficus ab incredu¬
aunt scuptin quia pceperit sa ¶c  C¬
lomon ut tollerent lapides grandes. lapides

Expanded text:
etatur justificatuscredentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatuDei nostri , qui intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredua Scriptura quia praeceperit Salomon, ut tollerent lapides grandes, lapides
Abbreviated transcription (Latin):
qui crudelitatib seuit. Cui de timore stat totum. de
amore nichil constat. Herodes tunc cecus sic xp̃m gladiss
querit inuestigat cruore. crudelitate rimatur. Successorẽ
timens incessit in auctorem. preunit innocentes. uolens
innocenciam deperire. Innocentis causam facit in nocen¬
cium crimẽ. munus nati natoꝵ u̾tit inpenam. Auctoris
ortum oriencium mandat ocosum. negocium saluãtis
nullus est. unde culpe sumpserunt mortem. qui uiuere
nescierunt: Quib apud herodem hoc solum qd̾ nati sunt
hoc fuit crimen. Quid xpũs futuroꝵ p̾scius conscius secreto¬
rum. cogitacionũ iuudex mentium ꝑscrutator. quare deser¬
uit quos sciebat querendos ẽẽ propter se propter se nouerat
occidendos. Natus rex et rex celestis. quare neglexit milites
innocencie sue: Coetaneum s̃ͥ q̃ritur neglexit exercitum.¬

Expanded text:
qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos sciebat quaerendos esse propter se, et propter se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
tor sceleris impietatis auctor. pietatis predo inmi¬
cus innocencie. hostis nature sius peior pessimꝰ sibi. Quẽ
xp̃us non ut euaderet s ne inderetur aufugit. In altum
tendens cadit ab alto celum pulsans intrat in profun¬
dum. In se uadit cum uadit in deum. Se occidit qui ui¬
tam conat᷑ ectidere quia capere non potest ꝑdicionem salꝰ
ꝯtisionẽ uita et̾nitas finem. lc̃ .iiiĩti¬
ambicio qmͣ ceca semper. oqmͣ p̾supcio pessima . o
qmͣ ꝑdit concessa. qui inconcessa captat. Herodes ob¬
sidens terrenum reguum impugnat celeste. terrenis ĩhi¬
ans irruit indiuina: ip̃amq pietatem sectat᷑. Audierat
natum regem destinatus ad scelus ad piaculum prõptꝰ
paratꝰ ad ccimẽ. Causas innocencie non requirit ius
ab negat confundit fasq nefasq cum nequicia est so¬
dalis cui odiosa est equitas. iniquitas est semꝑ amica.
ui sedib iuuit. qui seminunt sanguine. lc̃. uͣ¬

Expanded text:
tor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimitor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o uam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine,
Abbreviated transcription (Latin):
elus quo tendat quo prosiliat liuor enuidia quo fe¬
ratur. herodiana hodie patefecit ummanitas que
dum temporalis regni emulatur angustias et̾mi regis
ortũ molitur extinguere. Tunc herodes inquit uidens qr
illusus eẽt a magis misit in bẽthleem. et occidit omnes
pueros qui erant in ea. et inom̃ib finib eius. roidens
quia illus eẽt a magis. Dolet impietas se esse illusam di¬
latans se crudelitas furit. fremt dolositas se deceptam ⁊
in se fraus reuersa colliditur. lõ.iͣt¬
erodes stridet cadens ip̃e in laqueum quem tetendit
Huic iniquitatem quam consideret euaginat de
fide ꝑtidie sumnt arma. t̾reno querit furore qͣm natum
celitꝰ nõ credit. Ad sinus matrum militũ cogit castra
interubera aicem pietatis oppugnat. Inteneris uberibus
feriũ durat. lac fudit anteꝙ̃ sanguinẽ. Dat ante mortẽ
sentire ꝙͣ uitam tenebras ingerit intrantib lucem. lcõ .iii.¬
ic agit magister mali minister doli. ne artifex inuẽ¬

Expanded text:
elus quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. erodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. ic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inven
Abbreviated transcription (Latin):
remi xp̃iam orbis sequentes amnuam dedicicionis eccẽ
nĩe diem druinis laudib et ingiliis studiumꝰ agere
sollempnẽ. Et hanc nos festiuitatem es maiore deu oc̃e
celebrare oportet. quo eam redemptori nr̃o. gratissiam
cẽ qognoniinꝰ a deo ut in ip̃a templũ. ipe ingredi et ser¬
monẽ fac̾e ad ppłu ac diumitatis sue sacramenta
pandere dignatus sit. lco .uiii.¬

Expanded text:
ristiani orbis sequentes, annuam dedicationis ecclesiae nostrae diem divinis laudibus et vigiliis studuimus agere solemnem. Et hanc nos festivitatem eo majore devotione celebrare oportet, quo eam Redemptori nostro gratissimam esse cognovimus, adeo ut in illa ipse templum ingredi, et sermonem facere ad populum, ac divinitatis suae sacramenta pandere dignatus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
homines possibilia sunt apud deum. Ecce enu
camelus deposita gilbi sartina perforamen acus tnͣfit
hoc est diues et publicanus relicto onere diuiciarum
contempto censu fraudium angustam portam aitam¬
q uiam que ad uitam ducit asceudit. Qui imiti deuo¬
cione ad indendum saluatorem qđ natira minus ha¬
buerat ascensu supplet arboris. atq ideo iuste ꝙͣuis ip̃e

Expanded text:
homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devofidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ tuũ. Et iterum. Amice. quoiuͦ huc intrasti non ha¬
bens uestem nupcialem lẽ uͣ.¬
h̃t textus eunigelice leccionis. qd̾ quidã fecit nup¬
ias filio suo. et intrauit ut inderet simul recumi¬
bentes. Et uidens hominẽ ibi nõ hñtem uestem nup¬
tĩalem. dix̃ ad eum. Almice. quomodo huc intrasti nõ
hñs uestem upcialem. Et illo obinutescente. dixib nu¬
inscris. Ligate illi manus et pedes et proiate eum in te¬
nebras exteriores. Ibi erit fletus ⁊ stridor dentium. Eoce
qualem sentenciã merebitur audire qui ad connuiũ
nuptiale. id ẽ ad altare dm̃i. aut ebriofus aut adulter
aut odium in corde retinens presinint accedere. lẽ .uiͣ.
ut mala ista aut nũꝙͣ uelimꝰ admitte̾. aut si ad¬
missa fuerint. sine ulla mora per pemtenciant uel pacẽ
studeaniꝰ sanare. et largiorib elemosinis festinemus
abluere. ne forte si cum peccatoꝵ mluerib antet̾bimal¬
cogitantes fiẽs hañi tam casti et tam sobrii et tam

Expanded text:
non habens vestem nuptialem? Sic enihabet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. Avertat hout mala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tricogitantes, fratres carissimi, tam casti et tam sobrii, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
templum aũt super lapides quadros suppositos funda
b̾naculum omne factum et templum intus ornatũ
ac desuper tectum fulgebat. lẽ.ix.¬
urumi eciam de thesauro bono optimum profere¬
batur de quo et tabernatuli parietes nitus ac fo¬
ris uestiti. et templi nõ cm̃ parietes uerum eciam la¬
quearia. trabes. hostia postes et pauimenta erant cooꝑ¬
ta. B et uasa et uł utensilia domus ut̾usq cuncta pͥe¬
ne aurea neq hec nisi de amo purissimo fieri licebat.
fiuictus etiam bonoꝵ qui in domo dñi offerebantur pu¬
uissimi et exquisiti eẽ iubebantur. hoc est uitis. olie.
thuis mirre. uł stactis. et ceterarum huiusmodi. Qu
indelicet cuncta spiritaliter intellecta uerã ur̃e fidei
et operacionis sinceritatẽ deminciant. In laud̾. cap̃.¬

Expanded text:
templum autem super lapides quadros  Al. add. in funtemplum autem super lapides quadros  Al. add. in funbernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. urum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, erta. Sed et vasa, vel utensilia domus utriusque cuncta pene aurum, neque haec, nisi de auro purissimo, fieri licebat. Fructus etiam arborum, qui in domo Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur. Hoc est, Vitis, Olivae, Thuris, Myrrhae, vel Stactis, et caeterarum hujusmodi: quae videlicet cuncta spiritaliter intellecta veram nostrae Fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus na
Abbreviated transcription (Latin):
oruatis studiosius euistem ecc̃c parietib plurib accẽ¬
sis liuinin̾arib amplificato mnimero lectionum ad¬
dita psalmorum melodici. letis noctem ugilies ex
more trausegiinus ita etiam peuctualia cordumi
nr̃or sempernecessariis honoꝵ operum decorennis or¬
natib. semꝑ in uobis flamuia dumie pauter et fra¬
teiuo tantatis augescat semꝑin anctuana pta is mri
celestium memoria preceptorum et angelice laudacoĩs
dulcedo sc̃a resonet. Hii sunt enim fructus bone arboris
ẽc finidanienta saꝑientis arhitecti que nobis
hodierna sancti eungelii leccõ commendat nõ
nos formam solummꝰ. s intutem pocius habere pie¬
tatis demonstrans. Quod eciam mistica ueteris instru
menti nobis hystoria diligent̾ insimiat. qũ uel moy¬
ses taberuatulum uel templum domino salomõ in
sc̃ẽ ecc̃e typum condidit. Utraq enim domꝰ firmiter
fundata ẽẽ refertur. Tab̾naculimu quidem quia com¬
pactos de tabulis hẽbat parietes super bases argenteas

Expanded text:
ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus; ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pietatis et fraternae caritatis augescat; semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et angelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, aec fundamenta sapientis Architecti, quae nobis hodierna Sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sed virtutem potius habere pietatis: quod etiam mystica veteris insmenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, in sanctae Ecclesiae typum condidit. Utraque enim domus firmiter fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas,
Abbreviated transcription (Latin):
est in nob̃ ip̃is inueniat qd̃ ocules sue maiestatis offendat
s habitaculum cordis nĩ euatuatur a uiciis et euaenatat
uirtutib repleatur. dandatur dyabolo. et aperiatur. xp̃o. Et
ita laboremus. ut nob̾ bonoꝵ operũ elanib ianuam regni
celestis aperire possumꝰ. Sicut enua mał operib quasis
quib dam seris ac uectib unte nõb̾ iamia dauditur. ita
suam. et quando aliquo crimine uulueratum sẽ¬
encharistiũ p̾siunat accipere. Si em̃ agnoscens iratum
suum ip̃e se adiuino altan subduxerit. cito ad indulgen
bitur: ita etontrario qui se humiliat exaltabitur. Qui eĩ
sicut dixi agnoscens reatum suũ. ip̃e se humilit̾ ab alta¬
ri ecc̃e pro emumdacione ecc̃e uite remouere uoluerit ab
eterno illo et celesti comnuio excõmunicari priuitus nõ

Expanded text:
offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo: et ita laboremus ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur, ita, m suam, et quando se aliquo crimine vulneratum eEucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentbitur; ita e contrario qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte festa ecc̃e colunt qui se ẽẽ filios ecc̃e cognoscũt¬
Hec enĩ oĩm credencium mat̾ est que natos ad
mortẽ. regenerat ad salutem. Hec est post synagogã
quidẽ uocata. s ante synagogã ꝓmissa. Hec enm iã
in primo homine prefigurata est. Nam sicut ex ade
latere fabricata est eua. ita ex corpore xͥ et uulniere re¬
dempta creuit ecc̃a. Hec intͣ aĩcham diluuio in undãcte
seruata. cicis beneficium et baptismatis misteriũ
p̾signanit. Hãc sara sterił et desperata. in senectute
iunco ꝑignore fecunda p̾cunt. Ecc̃a enim unicum.
id est dilectissimũ deo ppłm. scło iam seuescente ꝓ¬
genunit. Hec est regnia illa de qua ad dñm dicitut
Alstitit regiua a dextris tus in uestitu deciurato cutun¬
amicta uarietate. id est diuersarum cirtundata deco

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscuntHaec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua ad Dominum dicitur, Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate ; id est, di
Abbreviated transcription (Latin):
ianuam uite. principes tenebrarum occurrant im. nec ue¬
nat m pes suꝑbie. et manus extranea a tenõ contingat
me: s suscipe me scd̾m uerbum tuum. et perdue me ad cõ¬
uunim epularum tuare. ubi epulant᷑ tecum omues aĩ¬
ci tui. Qu es enim xpũs filius dei uiui. qui p̾cepto prĩs mũ¬

Expanded text:
anuam vitae, princeps tenebrarum non occurrat mihi, nec veniat mihi pes superbiae, et manus extranea a te non contingat me; sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi epulantur tecum omnes amici tui. Tu es Christus Filius Dei vivi, qui cum Patre tu
Abbreviated transcription (Latin):
nea q celi porta que uite patriam petẽtes accepit ouines
Turbo quã nullus quatit aut uagantes dirinuit
uenti penetrantq iubi nõ cetris ledit piceus tene¬
br is tartarus horrens Quesumꝰ gͦ deus ut sereno
aunuas uultu famulos gubernes qui tui summo
celebrant amore gaudia templi. Nulla nos in¬
te crucient molesta sint dies leti placideq noctes mil¬
lus ex nobis pereunte mundo senciat ignes. I ec
dies in qua tibi consecratami nsm¬
conspicis aram tribuat ꝑhennie gandium nob̾ inge¬
atq longo temporis usu. ¶loria sũmũ resonet pa¬
rentõgłia natum parit̾q scm sp̃m dulci moduletur

Expanded text:
eaque coeli Porta, quae sanctos patriam petentes Accipit omnes. Turbo quam nullus quatit, aut vagantes Diruunt venti penetrantque nimbi, Non tetris laedit piceus tenebris Tartarus horrens. Quaesumus ergo, Deus, ut sereno Annuas vultu, famulos gubernans Qui tuo summo celebrant amore Gaudia templi. Nulla nos vitae crucient molesta. Sint dies laeti placidaeque noctes. Nullus ex nobis pereunte mundo Sentiat ignes. Haec dies in qua tibi consecratam Conspicis aram, tribuat perenne Gaudium nobis vigeatque longo Temporis usu. Gloria summum resonet Parentem. Gloria Natum pari
Abbreviated transcription (Latin):
id est illos de quib dicebat. Meus cibus est ut faciã uolin¬
tatem eius qui misit me patris. Cibus enĩ xͥ ut salus
nr̃a reficitur celestib epulis profectib nrĩs. Cib eiũ
xͥ sumꝰ dum acquisiti ecte. in membra eius corpus q

Expanded text:
id est, illos de quibus Dominus dicebat, Meus cibus est ut faciam volunid est, illos de quibus Dominus dicebat, Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit Patris . Cibus enim Christi est salus nostra; reficitur coelestibus epulis, profectibus nostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Ecclesiae in membra ejus corpusque
Abbreviated transcription (Latin):
precedentium delictorum. Die .uͣ. lc̃.iͣ..¬
Ideamus quid agat hec regina. Didens in quam
regina saba omnem sapienciam salomonis. et
doinum quã edificauerat. et cibos mense eius. et holo¬
causta que offerebat in domo domiini non hẽbat ultra
spiritum. Quid erat racionis ut prepotens regina do-¬
mum expensas et cibos regios tanto stupore miraret ᷑:
Ergo hoc loco aliqua maiora oportet nos inquirere.
tilium post humairã et animalem doctrinam et¬
philosophorum accepit intellectũ salutis et uite: inspe¬
xit spiritalium mirabilia bonoꝵ. aguonit. uerum fa¬
bricatorem celi et terre. et potentissimũ humami generis
conditorẽ. De cuius sapiencia dr̃. Om̃ia in mensura ⁊¬
inpondere et in inimero constitiusti. Lc̃o. iii¬
Idit et dornũ quam edificauerat. id est incarnacio¬
nem hominis assũpti in quo hĩtat onnus pleni¬
tudo diuinnitatis corporaliter. Didit et cibos salonionis

Expanded text:
praecedentium delictorum. Vipraecedentium delictorum. Videamus quid agat haec regina. Videns autem regina Saba omnem sapientiam Salomonis, et domum quam aedificaverat, et cibos mensae ejus, et holocausta, quae offerebat in domum Domini, non habebat ultra spiritum. Quid erat rationis, ut praepotens regina domum, expensas, et cibos regios tanto opere miraretur? Ergo hoc in loco aliqua majora nos oportet inquirere.  Gentilium, post humanam et animalem doctrinam philosophorum, accepit intellectum salutis et vitae, inspexit spiritualium mirabilia bonorum, agnovit verum fabricatorem coeli ac terrae, et potentissimum humani generis Conditorem; de cujus sapientia dicitur, Omnia in mensura et pondere et numero constituisti . Vidit et domum quam aedificaverat, id est, incarnationem hominis assumpti, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Vidit et cibos mensae Salomonis,
Abbreviated transcription (Latin):
Denit ecc̃a ad redemptorem et eruditorem sinim. ut de
stulticia erroris doctiiam ꝑciperot ueritatis. doc .iiiͣi. łc iͣ.
igo in figura regine huius ecc̃a uenit ex gẽtib
et a finib terre u̾uponens finem cupiditatib in¬
ueteres et prophanas suꝑsticiones audire et discere de
fidei illuminacione et iditio futuro. de anime ĩmorta¬
litate. de spe resurrectionis et gloria. Ic.iͣ.
iam una tantum gente ideoꝵ. sicut prius sy¬
nagoga solos habuit hebreos. s tocius mundi hũit gẽ¬
tib diuersisq nacionib. eleuit gͦ exhibens muna
ac pectatoꝵ prauitate deformes. łe .iiĩ.¬
um hiis taudem uumerib regina hec ingre¬
ditin ad pacificum iegem xp̃m. exhibens secmi
tidei aurum puritatis incensum. et preciosarum sple̾¬
dores rofarum gẽmarum morum scilicet in signia¬
et oruamenta unitutum. Et locuta est ei umuersa
que hẽbat in corde suo idest aperuit ei cor suũ et mainfe¬
stauit ei occulta conscieucie in confessione. ⁊ penitud me

Expanded text:
ecula ad Redemptorem, et eruditorem suum, ut de stultitia erroris, doctrinam perciperet veritatis. Haec est go in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus viua . Venit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione et judicio futuro, de animae immortalitate, de spe resurrectionis et gloriae. jam cum una tantum gente Judaeorum, sicut prius synagoga solos habuit Hebraeos, sed totius mundi gentibus, diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munerac peccatorum pravitate deformes. um his tanquam muneribus regina haec ingreditur ad pacificum regem Christum, exhibens secum aromata fidei, aurum puritatis, incensum pretiosum, splendoresque gemmarum, morum scilicet insignia, ornamenta virtutum. Et locuta est ei universa, quae habebat in corde suo: Id est aperuit ei cor suum, manifestavit ei occultam conscientiam suam in confessione, et poenitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ille non est talis fubstancia que uideri oculis possit ⁊
uniracula enis quib totii mũdũ regit innecsamq¬
creaturam adminstrat assiduitate uiluerunt. ita ut pe¬
ne nemo dignetur attendere opera dei mura et scupenda
inquolibet scumus grano scd̾m ip̃am suam miseri¬
cordiam seruauit sibi quedan. que faceret oportuo tp̃re
da s insolita iundendo superent quib cotidiaua uiluerãt
aius enim miraculum est gubernacio ic̃. uiiiͣ¬
tocius mundi. ꝙͣ saturacio quinq miliũ hoĩu de
quinq panib. et tamen hec nemo miratur. Illud ii¬
minc pascit uniuersum mũdum. insi ille qui de paucis
grauis segetes aratur creatur. Fecit gͦ quomodo deus
Uude enim multiplicat de paucis granis in egetes inde
iu manibus suis multiplicauit quinq panes. Pote¬
stas enim erat in manib xp̃i. Panes aũ xp̃i illi qͥnq
quasi semina erant non quidem terre mandata. s ab
eo quiterram fecit multiplicata. łc. ixͣ¬

Expanded text:
alis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus, quibus totum mundum regit universamqcreaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano, secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam quae faceret opportuno tera, sed insolita videndo, stuperent, quibus quotidiana viluerant. ajus enim miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mim est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit quinque panes. Potestas enim erat in manibus Christi: panes autem illi quinque quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lum et hominib delicta dimittere. Ex uobis intelligit¬
te. quid paraliticus consequatur. Quid est facius dic̾e̾
dimittunt᷑ tibi pcc̃a tua. an dicere surge et aubula:
Inter dicere et fac̾e. multa distancia est. Dtrum sint
paralitico pcc̃a dimissa. solus nouerat qui dimittebat
Surge autem et ambula tam ille qui surgebat. tan
hii qui consurgentem uidebant approbare poterarit.
fit gͥ camnale signũ. ut probetur spiritale. or̃o.¬

Expanded text:
sum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligisum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid facilius est dicere, Dimittuntur tibi peccata, aut dicere, Surge et ambula? Inteparalytico peccata dimissa, solus noverat, qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui consurgebat, quam hi qui consurgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale,
Abbreviated transcription (Latin):
luitatem ens nou alia intelliganus ¶ ꝑ̾sbr̃.¬
qmͣ nazaret unde et naͣ areus appellatus est. Obtule
ip̃e ingredi nou ualebat. Didens añt ilic non eius fidẽ
qui offerebatur. s eoriu qui offerebant. dixit paralitico
Confide fili. diunttunt᷑ tibi peccata tua. O mira hũilitas
Despectum et debilẽ totisq memibroꝵ compagib disso¬
lutũ filium uocat quem sacerootes non dignabantur
aitiugere. Aut certe ideo filium. quia dimittuntur ꝓc̃a
incorpore suo. totis membroꝵ uirtutib dissoluta. a ꝑfecto
nata fuerit tautum roboris accipit. ut portet statim lec¬
tulum suum. Et ecce quidam de scribis dixerunt iuxta
se. Hic blasphemat. legimus in propheta dicente dño
Ego sum qui deleo iniquitates tuas. Consequent̾ ergo scri¬
be quia hoĩem putabant et uerba dei non intesligebant.
ostendit se dm̃i. qui põt cordis occulta cognoscere łc. ixͣ.¬
q̃uidã modo tacens loquitur. Eadem maiestate
et potencia qua cogitaciones nr̃as intueor pos¬

Expanded text:
itatem ejus non aliam intelligimus qam Nazareth, unde et Nazaraeus appellatus est. Obtuleripse ingredi non valebat. Videns autem Jesus non ejus fidem qui offerebatur, sed eorum qui offerebant, dixit paralytico: Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. O mira humilitas, despectum et debilem, totisque membrorum compagibus dissolutum, filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur attingere. Aut certe ideo filium, quia dimittuntur ei pecorpore suo, totis membrorum virtutibus dissolutis, a perfecto nata fuerit, tantum roboris accipit, ut portet statim lectulum suum. Et ecce quidam de Scribis dixerunt intra se: Hic blasphemat. EEgo sum qui deleo iniquitates tuas . Consequenter ergo Scribae, quia ipsum hominem putabant, et Verba Dei intelligebant, Ostendit se Deum, qui potest cordis occulta cognoscere, equodammodo tacens loquitur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, pos
Abbreviated transcription (Latin):
interrogantium mentem cognoscere. et non discipłos
pochrita gͦ appellatur qui aliud est. et aliud simu¬
lat idest aliud opere agit. et aliud uoce p̾tendit. O¬
stenͣdite mͥ nũmisia census. At illi obtulerunt ei dena¬
rium. Et ait eis ihũs. Ciis est ymago hec. et supersꝙͥ¬
cio. Qii putant interrogacionem saluators ignorã¬
ciamesse. et non dispensacionem discant ex presenti lo¬
co qd̾ utiq potuerit scire ihũs cunius ymago eẽt in
numino. s interrogat. ut ad sermonemeorum com¬
petenter respondeat. Dicũt ei. Cesaris. Tunc ait illis
Reddite gͦ que sunt cessans. cessan. et que sunt dei deo. or̃o¬

Expanded text:
interrogantium mentem cognoscere, et non discipulos, pocrita ergo appellatur, qui aliud est, et aliud simulat, id est, aliud opere agit, aliud voce praetendit. Ostendite mihi numisma census, at illi obtulerunt ei dena Et ait illis Jesus: Cujus est imago haec, et superscriptio? Qui putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo; sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei: Caesaris. Tunc ait illis: Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari; et quae sunt Dei Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
tide q noctes muistus ex nobis pereunte mundo serici¬
at ignes Nec dies in qua tͥ consecratã conspicis arã
tribuat ꝑ hene gaudium nobis iugeatq longo tem¬
poris usu. Głia sũmũ resonet parentẽ głia natum
D

Expanded text:
s ex nobis pereunte mundo Sentiat ignes. Haec dies in qua tibi consecratam Conspicis aram, tribuat perenne Gaudium nobis vigeatque longo Temporis usu. Gloria summum resonet Parentem. Gloria NatD