comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deo sollicite pry cauendum est: nequis pastorem qua pens
lipum inueniat: Obhoc predicotibi: unde dinos as uerir
toris aduentum. Hocdedit signum. Hocenim fuit uolun¬
tas eius ut primus aduentus latenaer fier& & que nnis
quod perierit secundus uero aduentus nonita sedsus¬
pliciter ait: uem admodum inquit fulgor exiens ab
oriente appart inoccidentem : iterit aduericus filis hom¬
nis ÷ subito ominib apparebit: nexerit indigens quisꝰ qua
int̃rogan  seuhic si ueillic estxp̃s.uem adinodũ enui¬
cum fulgor enncuerit none gemus inquirere si factasit
conis catio: ita cum peuelacio praesentie eius ef fulserit
non indigemis interrogare anuerrt xp̃s : sed quo

Expanded text:
deo sollicite praecavendum est, ne quis pastorem quaerens, lupum inveniat. Ob hoc praedico tibi unde dignoscas veri Pastoris adventum. Hoc dedit signum: haec enim fuit voluntas ejus, ut primus adventus latenter fieret, et quaereret quod perierat; secundus vero adventus non ita, sed simpliciter ait: Quemadmodum, inquit, fulgur exiens ab oriente apparet in occidente, ita erit adventus Filii hominis . Subito omnibus apparebit, nec erit indigens quisquam interrogare, sive hic, sive illic est Christus. Quemadmodum enim fulgur cum emicuerit, non egemus interrogare si facta sit coruscatio; ita cum revelatio praesentiae eius effulserit, non indigebimus interrogare an venerit Christus. Sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote ab ano dõ ereata tamen quia sunc bonis malisq
conmmunia student ea spiritales uri conaemnepi
num qđ haberu & mali quale illudest quodnm haben
nisibonisorportele bonum quando habere iniquiis¬
sorũ est premium quando habenaiust non est eorum
premium sed tem porte le solacium: temboni tem posie¬
lis amissio fit exercitium iusq & iniust suppliciums
uia &iustus desiderio caelestiu captus: omnia tempo¬
poelia siue habeat siue aoittat omnino non sentit &
iniquus qđ cum didectatione habuit sine dolore non pds
ropter hoc igitur eis quimilitanudo fugienda suni
toto corde diuitia quas habere uolunc sine labor non
quaerima sine difficultate non inueniun& sine uirt no

Expanded text:
utpote a bono Deo creata, tamen quia sunt bonis malisque utpote a bono Deo creata, tamen quia sunt bonis malisque communia, student ea spiritales viri contemnere, num quod habent et mali, quale illud est quod non habent nisi boni. Corporale bonum quando habent iniqui, ipsorum est praemium: quando habent justi, non est eorum praemium, sed temporale solatium. Item boni temporalis amissio fit exercitium justi, et injusti supplicium: quia et justus desiderio coelestium captus, omnia temporalia, sive habeat, sive amittat, omnino non sentit: et iniquus id quod cum delectatione habuit, sine dolore non perdit. Propterea igitur eis qui militant Deo, fugiendae sunt ex toto corde divitiae. Quas qui habere volunt, sine labore non quaerunt, sine difficultat
Abbreviated transcription (Latin):
quaenos ornare possint pariter & munire :uas nec
ad quirere possumus inuiti: nec ꝑdere ue nos con¬
tra impetus hostiles armanc amundo disterminani
do commendant:itanc animos nostros atq nobili¬
tant nobiscum sunc intranos sunc: iuitiae nostrȩ
credendae sunc pudicitia quae nos pudicos iustitia qua
iustos pietas qua pios humilitas quae humiles man¬
suetudo quae man suetos: innocentia qua in nocentes
puritas qua puros prudentia quae pridentes tem¬
perantia quaetem peraentes: & caritas quae non facit
do & hominib: caros: uitiorm potentes: seculi co¬
temptores acbonorim omnium sec tatores:
sunt non omnium sed scorim scõe uistutes non diui¬
tum suꝑborim sed humilium pauperiꝰ facultates:
atrimonium cordium diuitiae in corriptibiles
morimuib: non abundant nisi quuillis carnalib
excorde renuntianuuae quam uis &ipsa sint bona

Expanded text:
quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra impetus hostiles armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: nobiscum sunt, intra nos sunt. Divitiae nostrae credendae sunt, pudicitia, quae nos pudicos; justitia, quae justos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes; puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, quae temperantes; et charitas, quae nos facit Deo et hominibus charos, virtutum potentes, saeculi contemptores, ac bonorum omnium sectatores. Haec sunt non omnium, sed sanctorum sanctae virtutes: non divitum superborum, sed humilium pauperum facultates: patrimonium cordium, divitiae incorruptibiles morum: quibus non abundant, nisi qui illis carnalibus ex corde renuntiant. Quae quamvis et ipsa sint bona,
Abbreviated transcription (Latin):
Eui. quam subtiliteꝵ Nos ille decipiatidi ar¬
Dfex falli quanta caecitate oculos nostr meins
abducit : nedis cernamus gaudendi auidi un¬
de iustius gaude amus : aut necupiantes aigeri huia
degaudeat unde deb& non potest limun cis
quod gaud& quidem gaud& ciꝰ paptor cumdisl¬
paeta rox puerit: gaud& & cdriosus cum exoptar
ca sionem potationis huenerit: gaud& & adubar
cum adde lectationem fruendi corporis omicubo ꝑ
uenerit : Ned cum sit gaudepelonum de his at
huius modi gauder grande est maluma
ecsunt quae repudiare debemus ut debona cons¬
cientia : descitate morim: de ad quisitione uistutum
dedonodi & de ꝓmissione futuri regni in effabiliter
gaude amus:itari quoque diuitiis grende est bo¬
num sed non inde ditari unde debeas non est haben¬
da facultas sed de testanda calamitas: Nihil estenim
calamitosius nihilque miserius eo : qui iniquis adquisi¬
tionib crescit:uem lo cdpletem fracudes faciunt
acrapinae ille: llae nobissuna ambt endae diuitiae

Expanded text:
eu quam subtiliter nos ille decipiendi artifex fallit, quanta caecitate oculos nostrae mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus; aut ne cupientes augeri divitiis, de gaudeat unde debet, non potest bonum esse quod gaudet. Siquidem gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit; gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit; gaudet et adulter, cum ad delectapervenerit. Sed cum sit gaudere bonum, de his atque de hujuscemodi gaudere, grande est malum. ibus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisitione virtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni, ineffabiliter gaudeamus. Ditari quoque divitiis, grande est bonum. Sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda calamitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓpt̃ abstinentiam prȩfepemus: ne soste plus hu¬
militatis alia rimq uirtutum habeanu illi. unde iur
pobis abstinentib: prȩseraentur : Quociraa siuo lu¬
aut minuit & iac tantia cunctis mimica uistutib: atq
ab omnib: omnino uitus discedamus : ut ꝓsit nobis quodi
cibis dletabilib: abstinemus: Quia tunc nobis ꝓdern
qđ corpora nostrac uel ceste corporum incentiua rigns
districtioris abstinentiae castigamus si carnalib: dess¬
deriis absoluti scis uistutib: floreamus : Sediam fin
liber accipiat ut deuistutib: acuitiis unde hic paucate¬
tigimus latius acplenius intertio uolumine donand

Expanded text:
nos propter abstinentiam praeferamus: ne forte plus hunos propter abstinentiam praeferamus: ne forte plus humilitatis aliarumque virtutum habeant illi, unde jure nobis abstinentibus praeferantur. Quocirca si voluaut minuit, et jactantia cunctis inimica virtutibus, atque ab omnibus omnino vitiis discedamus, ut prosit nobis quod a cibis delectabilibus abstinemus. Quia tunc nobis proderit, quod corpora nostra, vel certe corporum incentiva rigore districtioris abstinentiae castigamus; si carnalibus desideriis absoluti, sanctis virtutibus floreamus. Sed jam finem liber accipiat, ut de virtutibus ac vitiis, unde hic pauca tetigimus, latius ac plenius in tertio volumine, donante
Abbreviated transcription (Latin):
pemissione dilectari contristo: abstnentia mea non est
uistus dicenda seduitium: Qm̃ quidem ipia abstinentiae
acieiunionim continuatio: nisi fuerit quando res exigit
preter missa & meiflat & sra tremineũ cui caritas
ub& seruiri contristat: Uelaeste mihi nihil messe ca¬
ritatis fraternae demonstrat: cumsine abstinentia
quem lib& hominem cat holicum caritas sola ꝑficiat:
&omnis abstinentia aut ꝑdat sine adiunctione carita¬
tis aut pereat,Quia ergo abstinere etiam manic¬
hoi uel quilib& alu her aci possuni. ut pote quiom¬
nes carnes non ꝓabstinentia sed ꝓinmundiua detes¬
tantes corporte sua panis & aquae ꝑceptione conficiunc
non ꝓmagno ducamus quando abhis qua illiquoq rei¬
commendat. caritas que consumat: Quas uistutes
ill non habentes occidere sepossunc a disicari autẽ
aut ꝑ fici taliter abstinendo non possunt: Ipsis uero
nostro concessa cum gratiani actione ꝑcipiun. non

Expanded text:
remissione delectari contristo, abstinentia mea non est remissione delectari contristo, abstinentia mea non est virtus dicenda, sed vitium, quoniam quidem ipsa abstinentiae ac jejuniorum continuatio, nisi fuerit quando res exigit praetermissa, et me inflat, et fratrem meum, cui charitas jubet servire, contristat, vel certe mihi nihil inesse charitatis fraternae demonstrat, quando sine abstinentia quemlibet hominem catholicum charitas sola perficiat; et omnis abstinentia, aut perdat sine adjunctione charitatis, aut pereat. Quia ergo abstinere etiam Manichaei vel quilibet alii haeretici possunt, ut pote qui omnes carnes non pro abstinentia sed pro immunditia detestantes, corpora sua panis et aquae perceptione conficiunt: non pro magno ducamus quando ab his quae illi quoque rejicommendat, caritasque consummat, quas virtutes illi non habentes occidere se possunt, aedificari autem aut perfici taliter abstinendo non possunt. Ipsis vero nostro concessa, cum gratiarum actione percipiunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
uelut puris & do simulata uirtutis sordib: plenus
Necminus acupiditate possidendi suꝑflua quam uolip¬
tate ꝑcipiendi nobis abstinendum ÷ Qm̃ cumom¬
nia qua habemus ꝓnostris usib: habeamus : ȩaqu¬
bus uti nolis ardenter habere uelle ueletam luris
hinc inde quaesitis augere: nihil est aliud quam no
tolepandae ne ces sitaq: sed intolerendae cupiditat
seruire Nec possum dicere ut sit unde cotidie
pauperib: erogetur mea possideo quando nen
ꝑfectius erogauerit eo quinihilsibi ꝑsectionis
intentione reliquid exꝓprio: uII quaui¬
e pum tamen sic abstuoƿs uel ie iuna pi
de bemus : ut nonnos ieiunandi uel abstrueno
necessitaq subdamus: Neum non deuoq: sedui
rom uoluntaria faciamus: Sienim quos lib& ad¬
uenientes ieiuno inter misso reficio non soluo
ieiunium: inpleo cartaatis ofsicium Lete pin
si proptor abstinentram spiritales ft̃ quos noui mea

Expanded text:
velut purus, et Deo simulatae virtutis sordibus plenus. velut purus, et Deo simulatae virtutis sordibus plenus. Nec minus a cupiditate possidendi superflua, quam a voluptate percipiendi nobis est abstinendum. Quoniam cum omnia quae habemus, pro nostris usibus habeamus, ea quibus uti nolis, ardenter habere velle, vel etiam lucris hinc inde quaesitis augere, nihil est aliud quam non tolerandae necessitati, sed intolerandae cupiditati servire. Nec possum dicere: Ut sit unde quotidie pauperibus erogetur, mea possideo; quando nemo perfectius erogaverit eo, qui nihil sibi perfectionis intentione relinquit ex proprio. CA1. Verumtamen sic abstinere vel jejunare debemus, ut non nos jejunandi vel abstinendi necessitati subdamus: ne jam non devoti, sed inviti rem voluntariam faciamus. Si enim quoslibet advenientes, jejunio intermisso, reficio, non solvo jejunium, sed impleo caritatis officium. Caeterum si propter abstinentiam spirituales fratres, quos novi
Abbreviated transcription (Latin):
conquirum : sic ab omnib: animalib: iudicaniꝰ tempe¬
randum ut peregrinis pomis ac sorbi sunculis delica¬
tis ceterisque aliis inanem suicor poris inpleane
ad petitum: cum spiritalis abstinentia non aliquonꝰ
crborim usum sed desiderium sua d& concupis cen¬
dum: Et illi magis parsimoniae seruire censendi
sin quisibi non aliquasum reri ꝑceptiones sed dilec¬
tationes corporis interdicunu: Illiquoq qui negata
sibi uimi ꝑceptione diuersaniꝰ poculosum potionib
mundantur nequa quam mihi abstinentia uidentur
inplere: qui & ad hocse fortassis auino suspendunt ut
mercentur ab hominib: laudem: & interdieq sibi
uini compensant poculis sua uiorib: uolupatem: pu
niusuenim ÷ non auino tantum. sed ab omnib: quaao¬
cipientes inebriant uel abillis qua & sinon ebrieta¬
tem. suauitatem ceste ꝑcepta conꝑilanl abstnebit
ut sit ueritate abstinentia ꝑfecte consuminatus : nou
eius imagine foris splendidus intus cauus: homini

Expanded text:
conquirunt, sic ab omnibus animalibus judicant tempeconquirunt, sic ab omnibus animalibus judicant temperandum, ut peregrinis pomis, ac sorbitiunculis delicatis, caeterisque aliis cibis, immanem sui corporis impleant appetitum: cum spiciborum usum, sed desiderium suadeat compescendum. Et illi magis parcimoniae servire censendi sunt, qui sibi non aliquarum rerum perceptiones, sed delectationes corporis interdicunt. Illi quoque qui, negata sibi vini perceptione, diversorum poculorum potionibus inundantur, nequaquam mihi abstinentiam videntur implere. Qui et ad hoc se fortassis a vino suspendunt, ut mercentur ab hominibus laudem, et interdicti sibi ini compensant poculis suavioribus voluptatem. » vini enim usu non a vino tantum, sed ab omnibus quae accipientes inebriant, vel ab aliis quae etsi non ebrietatem, suavitatem certe percepta conciliant, abstinebit, ut sit veritate abstinentiae perfecte consummatus; non ejus imagine foris splendidus, intus cavus, hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
delitia : consuetudo parcitatis exonertet: & uelut qu¬
dam politure relegiosx exercitationis adtnuat
xiii. quodutentes caꝑnalibus. uracur
etepum siaqua dixi podibus abstinontes
fasianis alitib uel alis auib: protiosis aut piscib ꝑfruan¬
tur non mihi uidentur resecar dilectationes sui cor¬
poris sed inutare: nec ꝓ abstinentia seduelut ꝓnescio qua
mmunditia uel ceste quoduerius prosthomachi nausi¬
anis teneritudine delicata illas communes acuiles
carnes abicere quo possin aliis non solum carnib: sed
etiam delicatiorib: ac pretiosiorib: carnib: suas uolup¬
tates explere Cum sicut suprae ron patuit non ali¬
quarim carnium quae usui huniano conaessesimnl nobis
nature damꝰnandae sinc quas ds̃ instituit sed carna¬
les concipis centia fugiendae quas sensui carnis dia¬
bolus introduxit: Illi autem qui partiores uideriuo¬
lume & gloriam sibi uelut abstinentia districtior

Expanded text:
deliciae, consuetudo parcitatis exonerat, et velut quadeliciae, consuetudo parcitatis exonerat, et velut quadam politura religiosae exercitationis attenuat. CAPUT XXIII. Quod utentes carnibus carnium eterum si a quadrupedibus abstinentes, phasianis altilibus, vel aliis avibus pretiosis, aut piscibus perfruantur; non mihi videntur resecare delectationes sui corporis, sed mutare; nec pro abstinentia, sed velut pro nescio qua immunditia, vel certe, quod est verius, pro stomachi nauseantis teneritudine delicias illas communes ac viles abjicere, quo possint aliis non solum carnibus, sed etiam delicatioribus ac pretiosioribus carnibus suas voluptates explere: cum, sicut jam supra patuit, non aliquarum carnium, quae usui humano concessae sunt, nobis naturae damnandae sint, quas Deus instituit; sed carnales concupiscentiae fugiendae, quas sensui carnis diabolus introduxit. Illi autem qui parciores videri volunt, et gloriam sibi velut de abstinentia districtiore
Abbreviated transcription (Latin):
& frequentestuas in firmitates : Nc ꝑ hoc nihil contreals¬
tinentia faciunt quiuinum non pro ebrietate. sed tantũ
ꝓcorporis salute ꝑcipiunt: Nec hoc eis offest uoluntis
sed ꝑmitat mifirmitas Quaesi defuerit auino absti¬
nendum nȩuini ꝑceptio qua imfirmum sustentat sa¬
num corpus incendat: Qm̃ quidem uino ut&usuiha¬
bere oleum : nullus dixerit es sepecatum: Sed lixi
ideo non debemus carnidesidefuenti prȩstare: necum
cita concedere coeperimus poscat mlicita & sibi obse¬
quentes in minimis in flagitia punienda compellat a
natupeliordine ꝑturbato non spui corpus sed spscr¬
pori dominanti deseruiat: Huc acaedit quod & ipsam
mentem abstinentiae fnictus a lacrem facit : carnem
quoque nonus que ad lassitudinem fatigatam sed spui
ordinanti subiectam mobulem reddit : Sensus ena
quos dicuntur cresos efficere uel grauare congeste

Expanded text:
et frequentes tuas infirmitates . Ac per hoc, nihil contra abset frequentes tuas infirmitates . Ac per hoc, nihil contra abstinentiam faciunt qui vinum non pro ebrietate, sed tantum pro corporis salute percipiunt, nec hoc eis offert voluntas, sed permittit infirmitas: quae si defuerit, a vino est abstinendum, ne vini perceptio quae infirmum sustentat, sanum corpus incendat. Quandoquidem vino uti, et usui habere oleum, nullus dixerit esse peccatum; sed haec ideo non debemus carni desideranti praestare, ne cum illi licita concedere coeperimus, poscat illicita, et sibi obsequentes in minimis, in flagitia punienda compellat, ac naturali ordine perturbato, non spiritui corpus, sed spiritus corpori dominanti deserviat. Huc accedit quod et ipsam mentem abstinentiae fructus alacrem facit; carnem quoque non usque ad lassitudinem fatigatam, sed spiritui ordinanti subjectam mobilem reddit. Sensus etiam quos dicuntur crassos efficere vel gravare congestae
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑcipiendi sed conprimanc atq eis non saturitas
aedendi finem faciat sed uoluntas : quiatam acupidi¬
lium continebunc: quiorbis nec lautiorib uolunt
carne luxuriante desolui : ne distentione uentris ui¬
lib: onerari quando abstinentes uiri nec delitiosi so¬
leant esse nec auidi : Iam deuino abstinendo uel ꝑcipien¬
do quiddicam unde ses a postolus cestam fixit regulam
dicens÷ nolite in ebriariumo in quo est luxuria
Qua sidicer&: Puxuriam facit & nutrit. uimꝑaep¬
tonimia nonnatura: & propterea nonuos. utiuino sed
mebriari ꝓ hibeo: quando quidem imfirmum stoma¬
cum moderatus usus uini confostat: ebrietas autem¬
animum corpus que debitati Deniq timot heo suo
discipulo : qui se longa abstinentiae districtione iam
fregerat & stͥo machum suum aquae ꝑceptione corrupe¬
raet: modico uiniuti deberȩ precipit dicens: Noli ad hac
aquam bibere: sed modico uino utere ꝑpt̃ stomachuintuu

Expanded text:
tate percipiendi, sed comprimant; atque eis non saturitas tate percipiendi, sed comprimant; atque eis non saturitas edendi finem faciat, sed voluntas; quia tam a cupidilium continebunt, qui cibis nec lautioribus volunt, carne luxuriante, dissolvi, nec distentione ventris vilibus onerari; quando abstinentes viri nec deliciosi soleant esse, nec avidi. Jam de vino abstinendo vel percipiendo quid dicam? Unde sanctus Apostolus certam fixit regulam dicens: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . Quasi diceret: Luxuriam facit et nutrit vini perceptio nimia, non natura; et propterea non vos uti vino, sed inebriari prohibeo. Quandoquidem ichum moderatus usus vini confortat, ebrietas animum corpusque debilitat. Denique Timotheo suo discipulo, qui se longa abstinentiae districtione jam fregerat, et stomachum suum aquae perceptione corruperat, modico vino uti debere praecipit, dicens: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
cetq io modaxato usu cipiuat abstinop
INembrasua quas surat suꝑ ter pacn mnoretisi¬
cant quando insolens corpus ieiunio riꝰ continuatiero
castigani: Quando intre necessarium modum suil
ta districtione suspendun& sed etiam ipsis communib
nihil carnis suce ꝓdesiderio sed prosus tentoide uce
nece ssitate ꝑmittun& certi qđ nec dilitiae que lilas
si absq: desiderio ꝑcipiantur officiunt & uiles erbi
pleruq abstinentiae ꝑfectum si ad petenter accipians
inpediunt
inc est quod sc̃s dauid aquae inse concupiscentiam
castigauit atq eam sibi asuis oblatam nedesiderio suo
exeasatis faccre uideretur effudit : & sco hae lie ꝑceptio
turtes. sed concupiscentias damnenc: acuoluntates suas
desiderti orbi uel potus abusione mostificen: Qui au¬
tem non solum aqualitate sed etiam aquantita te cr¬
lorum cupiunt abstinerȩ ni hilaliud student nisi ut quan¬
tum stomacho reficiendo ac fami eximendae satis esse
uidetur indulgeant nec expleanc suos ad petitus auidi¬

Expanded text:
 immoderato usu cupiunt abstinere. 1. Membra sua, quae sunt super terram, mortificant, quando insolens corpus jejuniorum continuatione castigant, quando intra necata districtione suspendunt, sed etiam in ipsis communibus nihil carni suae pro desiderio, sed pro sustentandae vitae necessitate permittunt: certi quod nec deliciae quaelibet, si absque desiderio percipiantur, officiunt; et viles cibi plerumque abstinentiae profectum, si appetenter accipiantur, impediunt. Hinc est quod sanctus David aquae visaeconcupiscentiam castigavit, et eam sibi a suis oblatam. ne desiderio suo ex ea satisfacere videretur, effudit. Et sancto Eliae perceptio turas, sed concupiscentias damnent, ac voluptates suas desiderati cibi vel potus abusione mortificent. Qui autem non solum a qualitate, sed etiam a quantitate ciborum cupiunt abstinere, nihil aliud student, nisi ut quantum stomacho reficiendo ac fami eximendae satis esse videtur, indulgeant; nec expleant suos appetitus avidi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuamuis exadam simus carxalitex Nocti.
non ipsum tamen debemus imiitari secd xp̃m inquo
enatisumus & uiuimus: quando ueterem conuersa¬
onem salubriter innouat deponimus: Quid est
pisi carnalib: concupiscentiis ac desideriis crucifigis
icut aliud non est ueterem conuersationem depone¬
re quam non secundum carnem quae uete resc& &
mmorietꝰ sed secundum dmꝰ uiuere: quisolus potest
ꝑ seuerentes inse in nouare perenniter & beate
ua propter sicut quando inacdam fuimus omnes
mus quiꝑ nobis omnib: dignatis est mori & nos pec¬
catis nostris illi conmostui cum illo spiritaliter re¬
surgamus: In illo omniabona que potuimus habere
edidimus: in hoc etiam maiore & sine fine habenda
recepturi sumus: si ꝑ seueraenter ens uestigia teneanus¬
& dam nos obnoxi auit malis omnib: ꝑpropria
culpam nostraem sus cipere: ut pote conceptus &u
tus sine peccato non potuit: desus ceptione poenans¬

Expanded text:
Quamvis enim ex Adam simus carnaliter nati, Quamvis enim ex Adam simus carnaliter nati, non ipsum tamen debemus imitari, sed Christum, in quo renati sumus et vivimus, quando veterem conversationem salubriter innovati deponimus. Quid est nisi carnalibus concupiscentiis ac desideriis crucifigi? Sicut aliud non est veterem conversationem deponere, quam non secundum carnem, quae veterascit et moritur, sed secundum Deum vivere, qui solus potest perseverantes in se innovare perenniter et beare. Quapropter, sicut quando in Adam fuimus omnes, mus, qui pro nobis omnibus dignatus est mori; et nos peccatis nostris illi commortui, cum illo spiritualiter resurgamus. In illo omnia bona quae potuimus habere, perdidimus, in hoc etiam majora, et sine fine habenda recepturi sumus, si perseveranter ejus vestigia teneamus. Adam nos obnoxiavit malis omnibus per propriam culpam nostram suscipere ut pote conceptus et natus sine peccato non potuit, de susceptione poenae nos
Abbreviated transcription (Latin):
credantur mostui. quo meis poenaliter facta est
ne cessitas moriendii Et ꝑ illud lignũ qđ scientia bo¬
ni& mali excausa nomen accepit: a quose abstinere
cum possini miseri neglexerini: quid inter ess&
nerenꝰ Quisi amisso tanto bono nullum malum in¬
currepent quale ꝑdidis seni bonum foste nescipen
ulcior enim sit salus cumdõlor excriciat: &
sanitatis amissae dulcidinem languoris amiri¬
tudo conmendat. Ecsic hocillimalum non discen¬
do sed experiendo sentire coeperine quod melius
nonepena: ut ex ipsa miseria sua sentireni quan¬
os beatitudinem ꝑdidissenc: Etque quos nomn mo¬
e pet fostasis boni naturaelis amisio: mouer& saltim
mali poenalis iusta ꝑpessio: Haecper exces sum neces¬
orum dicta sinc nobis deprimis hominib: ut qui no¬
unt dampnationis eorim subire supplicium: caueanꝰ
prolaptionis exemplum: Xx. quodoara bo¬
i quae madam coꝵ pupti ꝑdidimus. n
po ꝑe papaq recipiemus

Expanded text:
credantur mortui quo in eis poenaliter facta est credantur mortui quo in eis poenaliter facta est necessitas moriendi, et per lignum illud quod scientiae boni et mali ex causa nomen accepit, a quo se abstinere cum possent, miseri neglexerunt, quid interesset nerent: qui si amisso tanto bono, nullum malum incurrerent, quale perdidissent bonum forte nescirent. Dulcior enim fit salus, cum dolor excruciat; et sanitatis amissae dulcedinem languoris amaritudo commendat: ac sic, ad hoc illi malum non discendo, sed experiendo, sentire coeperunt quod melius ignorarent; ut ex ipsa miseria sua sentirent quantam beatitudinem perdidissent, atque ita quos non moverat fortassis boni naturalis amissio, moveret saltem mali poenalis justa perpessio. Haec per excessum necessarium dicta sunt nobis de primis hominibus; ut qui nolunt damnationis eorum subire supplicium, caveant prolapsionis exemplum. CAPUT XX. Quod omnia bona quae in Adam corrupti perdidimus, in Christo reparati recipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
eritis sicutdii scientes bonum &malum: Haec si&
latria quae inmundo esse & diligi non debere adilectorib di
contestatur sos iohannes apostolus dicens N¬
lite dilige remundum neq ea qua inmunido sunc
quia omne qđ est inmundo concupis centia carnis
est & concupis centia oculorim: & ambitio sacuili que
non est expatre sed de mioido est: Que nisi illi qua
dilectione di iam defecerunt dilige re coepissenꝰ
num quam male suadere serpentis consilio credidi¬
sent : Itaque concupiscentia carnis ab eis inpletaet
quod deligno uetitogustauerunt : Concupis centu
oculorim qđ sibi a periri oculos cupierinuꝰ : Et anibis¬
tio sa̧culi: quod sefieriposse quod ds ÷ qrediderinb
Pinde dilectatione carnis & oculorm curiositate
saeculi ambitione corrupti: aligno uite ex quo eis
arcende montis ac salutis continuandae gretia pris¬
batur abscissisunc & morbidam qualitatem eori
corpora contraxerii ut uxta sententia di eodie

Expanded text:
eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Haec sunt eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Haec sunt illa tria quae in mundo esse, et diligi non debere a dilectoribus Dei, contestatur sanctus Joannes apostolus dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt; qest, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est . Quae nisi illi qui a dilectione Dei jam defecerant diligere coepissent, nunquam male suasi serpentis consilio credidissent. 2. Itaque concupiscentia carnis ab eis impleta est, quod de ligno vetito gustaverunt; concupiscentia oculorum, quod sibi aperiri oculos cupierunt; et ambitio saeculi, quod se fieri posse quod Deus est crediderunt. Proinde delectatione carnis, et oculorum curiositate, ac saeculi ambitione corrupti, a ligno vitae, ex quo eis arcendae mortis, ac salutis continuandae gratia praestabatur, abscisi sunt; et morbidam qualitatem eorum corpora contraxerunt, ut juxta sententiam Dei, eo die
Abbreviated transcription (Latin):
onedepent de ligno ꝓhibito: nisi concupissen : Nec con¬
hipis sent nisi temptati: nec temptasentur nisidesesti
nec deserentur ado nisidm̃ ipsiprius deserereni : nec de¬
ererendmꝰ nisi suꝑbirenc & similitudinemdi damna¬
iliter ad petissen& adquam ꝑuenturies seni sine
orporis moste : si subdo suo uiuentes praceptum qđ
cceperena custodissencꝰ : Vt qui posse non mori acce¬
pepanu innatura : non posse mori consequerentur in
loria: Et ibi accepturiessent prȩmium non posse
peccare si hic meritum eorm fuis s& peucare noluis se:
onigitura creatoresuo increaturem diuinitatis affec¬
none conlapsos mouer& aꝑta concupiscentia. nisi eos
ante corrupis s& occulta suꝑbia: Nec eis ꝑserpentem
diabolus ꝓpinar& tam feptele consilium nisi prius eori
ceprȩ hender& ad petitum : Si inquit gustaueritis de
ligno scientiae boni & mali aperientur oculiuestri &

Expanded text:
non ederent de ligno prohibito, nisi concupiscerent; nec connon ederent de ligno prohibito, nisi concupiscerent; nec concupiscerent, nisi tentati; nec tentarentur, nisi deserti; nec desererentur a Deo, nisi ipsi prius desererent Deum; nec desererent Deum, nisi superbirent, et similitudinem Dei damnabiliter appetissent: ad quam perventuri essent, sine corporis morte, si sub Deo suo viventes, praeceptum quod acceperant custodissent; ut qui posse non mori acceperant in natura, non posse mori consequerentur in gloria; et ibi accepturi essent praemium non posse peccare, si hic eorum meritum fuisset peccare noluisse. Non igitur a Creatore suo in creaturam divinitatis affectatione collapsos moveret aperta concupiscentia, nisi eos ante corrupisset occulta superbia; nec eis per serpentem diabolus propinaret tam ferale consilium, nisi prius eorum deprehenderet appetitum. Si, inquit, gustaveritis de ligno scientiae boni et mali, aperientur oculi vestri, et
Abbreviated transcription (Latin):
cemtuam audiui &timui exillaiam uidendidmꝰ sci tat
cecideret uon se in dignum uidendo dm̃i reddide pat
Iocemtuam inquit audiui & timui eo quodnudus ess
& abs condime: Oquantum securitatis habent quisibs
bene praeconscii & quantum ꝑturbatos humiliat ꝑ pes¬
traectio pudenda peccati sicut ist quise abis condeniri a
faciedi desua turpitudine non denuditate confussi
Qui non ideo eribes cebani quia ueste erieni extrinse¬
cus nudi sed quia intrinsecus ꝓtectione diuinai nuditis
Deniq & ante peccatum nudierant & non erubes celun
quanihil contrac uoluntatem di unde confunde reni
et demalis quas illum peccantem
Uediam uidecimus siplacet qualite rilli
homines primi commiserini tam graende pec¬
catum quod & ipsos depara diso ꝓiecit in hoc uitae poe¬
alis exilium & ineis originaliter totum dampnauit
tenus humanum: Et mihi quidem uidetur quod

Expanded text:
Vocem tuam audivi, et timui ; ex illa jam videndi Deum sanctitate Vocem tuam audivi, et timui ; ex illa jam videndi Deum sanctitate ceciderat, jam se indignum videndi Deum reddiderat. Vocem tuam, inquit, audivi, et timui; eo quod nudus essem, et abscondi me . O quantum securitatis habent qui sibi t conscii! et quantum perturbatos humiliat perpetratio pudenda peccati, sicut isti qui se absconderunt a facie Domini, de sua turpitudine, non de nuditate confusi! qui non ideo erubescebant, quia veste erant extrinsecus nudi, sed quia intrinsecus protectione divina nudati. Denique et ante peccatum nudi erant, et non erubescebant, quia nihil contra voluntatem Dei unde confunderentur et de malis quae illumed jam videamus, si placet, qualiter illi homines primi commiserint tam grande peccatum, quod et ipsos de paradiso projecit in hoc vitae poenalis exsilium, et in eis originaliter totum damnavit genus humanum. Et mihi quidem videtur quod
Abbreviated transcription (Latin):
nonunde uiuer& sed unde uictum corporis nonfi¬
nire. suicreatoris muner minisereuit: Qui crb
quam dui ꝑciperecur. itaꝑcipientem se inuno statu
sa cnementi cuiusdam latentis figurati significat¬
ne seruar& ut eum nec ulla imfirmitite cornini
nec &tate mutari aut senescere nec de solui nonis
ꝑmitter&, Noninquie tabat molesta sollicitudo qu¬
etum: non factigabat labor anxius otiosum non sons¬
nus opprimebat inuitum: Nonamitten dae uite gri
angebat: demmostalitate securim habebat facisen
uictum : corpus exominib: pastib: sanum tramquila
motum: cormundum: gnaris poenalis mal: habo¬
tator para disi: expers pecet capaxdĩ
lus infestus liber animus & uissibilis ds. Quando¬
quidem nisiante peccatum dm̃ uidere inad sumptione
uisibilis creaturȩ soler& quo modo iam peccator effe¬
tuit ergo ita uide redm̃ prius quam pecca r& adun
sicut eum sci patriarchȩ uiderint: Sed quando aiti

Expanded text:
non unde viveret, sed unde vitam corporis non finon unde viveret, sed unde vitam corporis non finiret, sui Creatoris munere ministravit; qui cibus quandiu perciperetur, ita percipientem se in uno statu, sacramenti cujusdam latentis figurata significatione, servaret; ut eum nec ulla infirmitate corrumpi, nec aetate mutari et senescere, nec dissolvi morte permitteret. Non inquietabat molesta sollicitudo quietum, non fatigabat labor anxius otiosum, non somnus opprimebat invitum, non amittendae vitae timor angebat de immortalitate securum. Habebat facilem victum corpus ex omni parte sanum, tranquillum motum, cor mundum, ignarus poenalis mali, habitator paradisi, expers peccati, capax nullus infestus, liber animus, et visibilis Deus? Quandoquidem nisi ante peccatum Deum videre in assumptione visibilis creaturae soleret, quomodo se jam peccator effectuit ergo ita videre Deum, priusquam peccaret Adam, sicut eum patriarchae viderunt; sed quando ait:
Abbreviated transcription (Latin):
s ideo quic quid eis sensus carnis sequendum facien¬
dumq sugges serit iustitiae captidilectatone con¬
tempnime xiiiii. quenta dona prinus
homo cibsciroretiar bonum uecla exrdo
s& milla parae disi beatitudine custo dire. ut a
fructu unius interdictae arboris ieiunas s&: nec
tatum illum tantae felicitatis amitte r& nec eum uo¬
untaria salutaris precept trans gressio necessitati
orriptionis ac mostalitatis addicer&: Vt tanta bene¬
cia di sui qua inna tura sua conditionis acceperat.
uit corrum per& peccato corruptus. aut ꝑder&:
uis enim sufficienter enumep& quae & quanta bo¬
na illi abstinentiae temptatus adimer& qđ intellec¬
ualis mentis dignitate donatus imaginem suicrtato¬
is accepit qđ solido suo subiectis uisibilia sibi subiecta
ons pexit. quod ei aduiuendi usus ad satim lignori
mnium qua erant in para diso ferecitas diuinaius¬
sone seruiuit. qđ aribor uitae misticum crbum

Expanded text:
et ideo quidquid eis sensus carnis sequendum facienet ideo quidquid eis sensus carnis sequendum faciendumque suggesserit, justitiae capti delectatione contemnunt. CAPUT XVIII. Quanta bona primus homo abstinentiae bonum negligendo n illa paradisi beatitudine custodire, ut a fructu unius interdictae arboris jejunasset; nec statum illum tantae felicitatis amitteret, nec eum voluntaria salutaris praecepti transgressio necessitati corruptionis ac mortalitatis addiceret: ut tanta beneficia Dei sui, quae in natura suae conditionis acceperat, aut corrumperet peccato corruptus, aut perderet. Quis enim sufficienter enumeret quae et quanta bona illi abstinentiae contemptus ademerit? quod intellectualis mentis dignitate donatus, imaginem sui Creatoris accepit: quod soli Deo suo subjectus, omnia visibilia sibi subjecta conspexit; quod ei ad vivendi usus affatim lignorum omnium quae erant in paradiso , feracitas divina jussione servivit; quod arbor vitae mysticum cibum
Abbreviated transcription (Latin):
non sustentandae sed fouendae luxuria carnis
penditur Hacutiq uirtus quae abstnentia nos
solum delicatorim cr̃borim sed etiam malorim om¬
nium nuncuratur: cumominib: omnino neces sar
Tum maxime illis familiarior atque coniuno¬
diuinae caritatis gniam flata & quib subunius ora¬
natione uiuentib: omnia omniam cominunia fiunl
tameneis ita una sit uita sicut fit una substanta
& nulla sit meis diuersitas animorum: quib: est con¬
munia facultatum: Quia ut fier&s & essol animorin
scã coniunctio neces saria est facultatum iudicata am¬
munio: Ceterim quideis prodest quod facultates
suaf abicumc quiuoluntates ꝓprias non relinquenꝰ
cum sit longe prestantius uoluntatib ꝓpriis renuntia¬
re quamreb ⁊ ressuas egaon mundihuius philo soss
tib: suis reb que piectis: suo se creatori ex toto corde
subicun&tac suum uelle exeius uoluntate suspendin

Expanded text:
non sustentandae vitae, sed fovendae luxuriae carnis non sustentandae vitae, sed fovendae luxuriae carnis impenditur. 2. Haec itaque virtus, quae abstinentia non solum delicatorum ciborum, sed etiam malorum omnium nuncupatur, cum omnibus omnino necessaria sit, tum maxime illis familiarior atque conjuncdivinae caritatis igne conflata, et quibus sub unius ordinatione viventibus omnia omnium communia fiunt: si tamen ita eis una fit vita, sicut ut fit una substantia; et nulla sit in eis diversitas animorum, quibus est communio facultatum: quia ut fieret et esset animorum sancta conjunctio, necessaria est facultatum judicata communio. Caeterum quid eis prodest quod facultates suas abjiciunt, qui voluntates proprias non relinquunt, cum sit longe praestantius voluntatibus propriis abrenuntiare quam rebus? Res suas etiam mundi hujus philosophi tibus suis rebusque projectis, suo se Creatori ex toto corde subjiciunt, ac suum velle ex ejus voluntate suspendunt;
Abbreviated transcription (Latin):
quisuas faciurt uoluntactes
tem que sistis: qus sit abs tnentias cye¬
denda ꝑfectio & utium taotum corpori an&ani¬
mae debeat necessaria iudicari si hominem totum
uigtus. haecquae abstinentia nominatur ꝑfectaȩ
suificat non solum corpori sed &animae necessaria
est quia omnis homo excorpore constat & anima
sed in eis qui diuersis uitis subiacentes : aliquid sibi eori
quae usui nos tro concessa suns interdicuna: abstinen¬
tia quidem sed carnalis & in ꝑfecta esse deb& intel¬
legii Ea autem spiritalis atque ꝑfecta censenda ÷
quae abs. gnentem tam incelebris carnalium uolup¬
titum quam a peccatis omnib facit: Cuius nec
animum desideriort morbi corrum punt: nec tim¬
perioglorie dominantis quae sita delitia uins
corporis que frangunc: inde ille abstinens
non ut concupiscentiam suae carnis exsatio sedut
mostalem uitam ne ces sariorum ꝑceptione sustert&
ñ quidem quicquid sine quo potest uiui percipita

Expanded text:
aciunt voluntates. 1. Item quaesistis, quae sit abstinentiae credenda perfectio; et utrum tantum corpori, an et animae debeat necessaria judicari. Si hominem totum virtus haec quae abstinentia nominatur, perfecta sanctificat, non solum corpori, sed et animae necessaria est; quia omnis homo ex corpore constat et anima. Sed in eis qui, diversis vitiis subjacentes, aliquid sibi eorum quae usui nostro concessa sunt, interdicunt, abstinentia quidem, sed carnalis et imperfecta esse debet intelligi: ea autem spiritualis atque perfecta censenda est, quae abstinentem tam ab illecebris carnalium voluptatum, quam a peccatis omnibus facit alienum; cujus nec animum desideriorum morbi corrumpunt, nec imperio gulae dominantis quaesitae deliciae vires corporis frangunt. Proinde ille abstinens tibus, elaborat, non ut concupiscentiam suae carnis exsatiet, sed ut mortalem vitam necessariorum perceptione sustentet. Quoniam quidem quidquid sine quo potest vivi percipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pedimento ꝑ fectionis posse adesiae quae sunt ꝓfecto
communia possideri:Quid sc̃s ilarius nonnen
se omnia bonasua: aut parentib reliquit: autus¬
dita pauperib: erogauit : is tamen cum merito ꝑ¬
fectionis sua fier& aeclesiae arelatensis episcopus qd
illatunc habebat xeclesia non solum possedit: scuen
b clamanc posse & deber fieri quod fece runc qui
utiq homines tam sacularium quam diuina sum lin¬
testerim sine ambiguitate doctissimi. si scireni ris
aeclesiae debere contemni num quam habuerm ea
renuntiauerunt omnib: que habebat non ut qosso¬
iores sed ut curatores facultates alesiae possidebant:
sidelium pratta peccatosum: & patrimonium paupe¬
rum : non eas uindica uerinc in usus suos ut ꝓprias sed ut
commendatas pauperib: diuiserinu Noc est possiden¬
do comempner non sibi sed aliis possidere: Nec haben¬
dicupiditate aeclesiae facultates ambire : sedeas patate

Expanded text:
pedimento perfectionis, posse quae sunt communia pedimento perfectionis, posse quae sunt communia ecclesiae possideri. Quid sanctus Hilarius? Nonne et ipse omnia sua, aut parentibus reliquit, aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen, cum merito perfectionis suae fieret ecclesiae Arelatensis episcopus, quod illa tunc habebat ecclesia non solum possedit, sed etiam ntibus clamant, posse et debere fieri quod fecerunt. Qui utique homines tam saecularium, quam divinarum litterarum sine ambiguitate doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas harenuntiaverunt omnibus quae habebant non ut possessores, sed ut procuratores facultates ecclesiae possidebant. fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, non eas vendicaverunt in usus suos, ut proprias; sed ut commendatas, pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere, nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate
Abbreviated transcription (Latin):
diliciã sum gula: ꝑebellum mnoboedientia : uanum iac¬
tuitiua infidelem ꝑfidia: Leuem facilitas: saeuum cru¬
deutas: Manduco non turpis ae dacitas : in patientem nobi
Mobilem instabilitas: uagum spiritalis imfirmi¬
tas : pacundum animositas: suspiciosum ꝑ uersias
Verbo sum uanitas: iniuriosum malignitis: Qui
ab mimicitiis remotis : ab infidis alienis remotus : ape¬
pinis uel occultationib: uel aꝑtis remotus: Emenda¬
cus siue ꝑiuriis: postremo : ab omnigene re fligitio
atq facinorum quib: carnaliter uiuentes dm̃ offen¬
dun & mostui peccato nonseruiur&: Sicut inquan
carne mostuus nec facere potest ista que dixi nec pais
ita his & talib: uitus omnino non urun&: quiut uiumnl
do carnem suam conuitus & concupisdentus cricifigi¬

Expanded text:
deliciosum gula, rebellem inobedientia, vanum jacdeliciosum gula, rebellem inobedientia, vanum jactantia, infidelem perfidia, levem facilitas, saevum crudelitas, manducatorem turpis edacitas, impatientem mobilitas, mobilem instabilitas, vagum spiritualis infirmitas, iracundum animositas, suspiciosum perversitas, verbosum vanitas, injuriosum malignitas; qui  ab immunditiis et inimicitiis, remotus ab insidiis alienis, remotus a rapinis vel occultioribus vel apertis, remotus a mendaciis sive perjuriis, postremo remotus ab omni genere flagitiorum atque facinorum, quibus carnaliter viventes Deum offendunt, et mortui peccato non serviunt. Sicut, inquam, carne mortuus nec facere potest ista quae dixi, nec pati; ita et his et talibus vitiis omnino non vivunt, qui viventes Deo carnem suam cum vitiis et concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
neminem calumniatur aut opprimit: Non inuid& bonis
aut insultat afflictis: Non luxuriae carnis inseruit : non
uino lentiae deditus in se bibendi sitim bibendo magis x
mnagis maendit: Nonodiorim facib: in ardescit non amn¬
undia iniusta sectatur: Non potentib aut diuitib: adula¬
nir non inquieta criositate reptatur: Nondo mesticae
ollicitudinis cure distenditur: nonofficiosis occussentũ
sailutationib: delextatur nec suꝑborim iniuriis fatigatia
uoneum suꝑbia inflat non aonbitio don nosa pracipitat
Nonuana gloriaturpiter iactat: non desideriumglo¬
riosae opinionis inflaminat: Non distentio alieni ax¬
mis inlaqueat nonad societatem turpium turpitudinis
ninor muitat: Non pebies insani furoris exagitat
non sumtuo sarum litium studium mactat: non ardor
amiosae contentionis ex animat: Non facit inpudentem
audacia iniquum iniustitia ferim indementia. Vari¬
um hiconstantia ꝑtinacem contumacia: In sanum uesania

Expanded text:
neminem calumniatur aut opprimit; non invidet bonis, neminem calumniatur aut opprimit; non invidet bonis, aut insultat afflictis, non luxuriae carnis inservit, non vinolentiae deditus, in se bibendi sitim bibendo magis ac magis accendit; non odiorum facibus inardescit, non compendia injusta sectatur, non potentibus aut divitibus adulatur, non inquieta curiositate raptatur; non domesticae sollicitudinis cura distenditur, non officiosis occurrentium salutationibus delectatur, nec superborum injuriis fatigatur; non eum superbia inflat, non ambitio ventosa praecipitat, non vana gloria turpiter jactat, non desiderium gloriosae opinionis inflammat, non distentio alieni actus illaqueat, non ad societatem turpium turpitudinis amor invitat; non rabies insani furoris exagitat, non sumptuosarum deliciarum studium mactat, non ardor animosae contentionis exanimat; non facit impudentem audacia, iniquum injustitia, ferum inclementia, varium inconstantia, pertinacem contumacia, insanum vesania,
Abbreviated transcription (Latin):
tideo Siullo es seuolumus q̃desse db¬
mus sicut scs iohannes a postolus dicit quo ma
ille ambulauit : & nos spiritaliter ambulemus
uid est ambulare sicut ille ambulauit : nisi contemro¬
re omnia pros pere quaȩ contempsit : nontimere adi¬
dauit Sperare quae ꝓmisit : & sequi quo ipse pirest
raestare bene ficia etiam ingratis: non petribuer
secundum merita sua maliuolis &onere ꝓinimicis
marebonos mise periꝑuersos : nuita pr auersos
suscipere incaritate conuersos & aquaniiniter us
llire surgunt cum xp̃o quimoriuntur si cut ille pecao
eatamen distinstione seruata qđ ille inostuus est pe¬
cato nonsuo sed noferonus quisq enim nostrim
nonomnium moritur peccato sed suo
uidest peccatomori: nisi damnandis operib omonino
non uiuere : nisi concupis cere: carnaliter nihil ambur
Sicit qui mostuus est carne. nulli ionde traehiit: nullum
aduer satur aut despexit: nullius pudititiam callida cir¬
cum uentione cor rimpit: Nemini uiolentus existit:

Expanded text:
o esse volumus quod esse debemus, sicut Joannes apostolus dicit: Quomodo ille ambulavit et nos spiritaliter ambulemus . Quid est ambulare sicut ille ambulavit, nisi contemnere omnia prospera quae contempsit, non timere advue mandavit, sperare quae promisit, sequi quo ipse praecessit, praestare beneficia etiam ingratis? Non retribuere secundum merita sua malevolis, et orare pro inimicis, amare bonos, misereri perversis, invitare adversos, suscipere in charitate conversos, et aequanimiter pati lli resurgunt cum Christo qui moriuntur sicut ille peccato; ea tamen distinctione servata, quod ille mortuus est peccato, non suo, sed nostro; unusquisque autem nostrum, non omnium moritur peccato, sed suo. 2. Quid est peccato mori, nisi damnandis operibus omnino non vivere, nihil concupiscere carnaliter, nihil ambire? Ut sicut qui mortuus est carne, nulli jam detrahit, nullum adversatur aut despicit, nullius pudicitiam callida circumventione corrumpit, nemini violentus existit,
Abbreviated transcription (Latin):
unt sacer dotes non siuit res mund oredende sed cdi¬
Qm̃ siuestes acuassa &cetere quae in sacris usuimi¬
nistrentib: eraen sca uocabantur nec inusus humi¬
nos reuocari iam pote paeni diuinis semel ministris
consecrita: quomodo non eaquae confepntura
desiae sacra credenda sunc quib: nonut saecularib
luxuriose: sed sue uidoꝰ consecrirt utuntur ac neces¬
sire sacer dotes ut illis omnib: quise ꝑfectionis amore
sub uno constituunc & sua sibi nonuindican aeclesiae fa¬
cultates ad hoc ipsum collecta suffician& & quic quid
ominib occupationib: absoluti ꝓficiunt fruetus illius
quiunus ꝓmultis occupatus est fiat. atque ita ille
qui sollicitudines omnium subseuiuentum postat:
incongregatione sua ꝓficiente ꝓficiat. V sicut illius
occupatio omnium suorum facta est fructuosa uaca¬
tio ita omnium discipulorm ꝑfectio gloriosa magis¬
trihenor habeatur &gloria xxiIi. quod milus.

Expanded text:
unt sacerdotes, non sunt inter res mundi deputari cunt sacerdotes, non sunt inter res mundi deputari cm si vestes, ac vasa, et caetera quae in sacris usui ministrantibus erant, sancta vocabantur, nec in usus humanos revocari jam poterant, divinis semel ministeriis consecrata, quomodo non ea quae conferuntur ecclesiae, sacra credenda sunt, quibus, non ut saeculi rebus, luxuriose, sed sancte, ut Deo consecratis, utuntur ad necessaria sacerdotes: ut illis omnibus qui se perfectionis amore sub uno constituunt, et sua sibi non vindicant, ecclesiae facultates ad hoc ipsum collectae sufficiant; et quidquid omnibus occupationibus absoluti proficiunt, fructus illius, qui unus pro multis occupatus est, fiat; atque ita ille, qui sollicitudines omnium sub se viventium portat, in congregatione sua proficiente proficiat: ut sicut illius occupatio omnium suorum facta est fructuosa vacatio, ita omnium discipulorum perfectio gloriosa magistri honor habeatur et gloria. CAPUT XVII. Quod nihil