comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam lux ista conspecta¶ Q cum ita sint ari¬
debit ne quiscpͣ. cum solem ac lunam. et qͥo
uisibili effulget d̾o tribuat aĩas quasliber
q̃ ꝓfcõ nisi uiuendo aĩe nõ sunt. cum tantũ
ẽẽ. cum et ille u̾m dicat: qui dicit in qũatũ
nitet ex d̾o ẽ. Etgo ne tandem deus magne
m̾tiar. si dicam in ꝙͣtum uiuit ex d̾o ẽ. sõ
usq a d̾o queso cecitas mentis suppliciaq
augeantur auimoꝵ: ut hec honunes nõ m̃¬
telligant. Sed quoquonĩõ illoꝵ error aut
ꝑtinatia sese hr̃et. hiĩs ergo fretus armat̾q
tõnib credo cum ad eos rem ita consid̾atã
ꝑqectamq detulissem. et cum hiis placide
contulissem. uererer uemͥ quisqũa eorum
alicuiꝰ monienti ẽẽ ind̾etur. si aut intlłem
corporeo uel hiis reb q̃ ad eundem sensum
noscendũ similit̾ ꝑtin̾ent. Quo constituto
qñ mͥ illi uel quisqũã negare auderet aiãs
quantũ uelit maias cñ quoniã aĩe eeñt in¬

Expanded text:
quam lux ista conspecta. Quae cum ita sint, auquam lux ista conspecta. Quae cum ita sint, audebitne quisquam, cum solem ac lunam et quicquisibili effulget, deo tribuat, animas quaslibet, quae profecto nisi uiuendo animae non sunt, cum tanto het cum ille uerum dicat. qui dicit: in quantum nitet. ex deo est, egone tandem. deus magne. mentiar, si dicam: in quantum uiuit. ex deo est? non usque adeo. quaeso, caecitas mentis subpliciaque augeantur animorum. ut haec homines non intellegant. sed quoquo modo illorum error aut pertinacia sese haberet, his ego fretus armatusque rationibus credo, cum ad eos rem ita consideratam perspectamque detulissem et cum his placide contulissem. uererer. ne mihi quisquam eorum alicuius momenti esse uideretur, si aut intelleccorporeo uel his rebus, quae ad eundem sensum cognoscendum similiter pertinerent. quo constituto quando ille mihi uel quisquam negare auderet animas, quantum uellet malas, tamen, quoniam animae essent, in
Abbreviated transcription (Latin):
narer. Si soliste tanta claritate conspicuus.
et diei luce sufficiens usq ad lune similitu¬
dinem in conspectunrõ paulatim deficeren
illos sensibiles appellare uellemus. Qua
cedere. defectus uero utrius q generis nõ pos¬
se alt̾os alteris anteponi. Drirant enim tiñ
et non ẽẽ iuditant. quod usq̃ qriaq eandem
ium ht̃. sicut ip̃e negociationes. Nam cum
dicimus. non est aurum nõ est uirtus. quã¬
uis int̾ aurumet urtutes płimum: nichli
tñ niter uegationes quas eis adiunxinus di¬
stat. u̾m enim ueto perus est. nõ c̃ẽ uirtutem
quã nõ ẽẽ aurũ. Nemo sanus huic ambigit.
quod nõ ꝓpter ip̃as negationes. sed pp̃ res qui¬
b adiunguntur accidere quis non intelliga¬
tur. auto enimuirtus quanto pͥstat: tanto ẽ
uirtute quam auro .n. rurtꝰ carere missus.
Quam obrẽ cum tes intelligibies: senaibi¬
desdeint carius uel uiluis estimantes. Ex quo
iam illud apparet defcm̃ uite que intelligi¬

Expanded text:
narer: si sol iste tanta claritate conspicuus narer: si sol iste tanta claritate conspicuus et diei luce sufficiens usque ad lunae similitudinem in conspectu nostro paulatim deficeret, illes sensibiles appellare uellemus. quaptque concedere, defectus uero utriusque generis non posse alteros alteris anteponi; priuant enim tantum et non esse indicant, quod usquequaque eandem uim habent, sicut ipsae negationes. nam cum dicimus: non est aurum, et: non est uirtus, quamuis inter aurum et uirtutes plurimum, nihil tamen inter negationes, quas eis adiunximus, distat. uerum enimuero peius est non esse uirtutem quam non esse aurum, nemo sanus hinc ambigit, quod non propter ipsas negationes, sed propter res, quibus adiunguntur, accidere quis non intellegat? auro enim uirtus quanto praestat, tanto est uirtute quam auro carere miserius. quamobrem cum res intellegibiles sensibideficiunt, carius uel uilius aestimantes. ex quo iam illud adparet defectum uitae, quae intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
bilia nominare. ñ m̃o ea que sentiremus.
sed etiam ea que ño sentiendo tũ per corpus
iudicaremus. sicut per oculos tenebeas et ꝑ
aures silentium. et illas enim nõ udendo
et hoc non audiendo cognoscimus. rursus
q intelligibilia ñ ea tm̃ que illustratamẽ¬
te conspitimus: sicuti est ip̃a sapientia. sed
etiam illa q̃ illuis illustrationis priuatione
ariersamur ut est insip̃ĩa quam tenebras
animi congrue dix̾im: Nullam de uerbo
fac̾em controu̾siam. sed totam questionẽ
facili diuisione dissoluerem: Statim c ap¬
probarem bene attendentib sb̾as intelligi¬
biles sensibilib sb̾stantiis diuiria et incorup¬
ta ueritatis lege p̾poni tanto ceteris corpore¬
sensib aspectus eẽt ilkistrior. Electa gͥ ex õi¬
b que corpore sentiuntur. istaluce qria nite¬
rer et inqua gradrm illum inquusitionune¬
e necessario collocarem: ꝑg̾em artend̾e qͥdi
ageretur hoc modo mecum q ita sermoci¬

Expanded text:
bilia nominare, non modo ea, quae sentiremus, bilia nominare, non modo ea, quae sentiremus, sed etiam ea, quae non sentiendo, tamen per corpus iudicaremus, sicut per oculos tenebras et per aures silentium — et illas enim non uidendo et hoc non audiendo cogque intelligibilia, non ea tantum quae illustrata mente conspicimus, sicuti est ipsa sapientia; sed etiam illa quae ipsius illustrationis privatione aversamur, ut est insipientia, quam tenebras animi congrue dixerim: nullam de verbo facerem controversiam, sed totam quaestionem facili divisione dissolverem, statimque approbarem bene attendentibus, substantias intelligibiles sensibilibus substantiis divina et incorrupta veritatis lege praeponisensibus aspectus esset inlustrior. eiecta igitur ex omnibus, quae corpore sentiuntur, ista luce. qua niterer et in qua gradum illum inquisitionis meae necessario conlocarem, pergerem adtendere, quid ageretur hoc modo. mecumque ista sermoci
Abbreviated transcription (Latin):
deri. Quare si defcũs ille neq insu neq a¬
lio sensu sentiretur: nõ posse int̾ sensibilia
nũari. Nich enim sensibile est quod sentui
nõ potest./ Referamus nunc consid̾ationẽ
ad uirtutem. cuius intelligibili luce splẽ¬
dentem animũ ꝯuementissime dicimus. i¬
porro ab hac luce uirtutis defectus quidã
nõ ꝑimens amiiũ sed obseurans uncium
fectus ille recte de senubilium numero exi¬
nittur. Illuo tamen quod remau aĩe .i. ħ
ip̃m quod uiuit atq anma est. tam est in¬
telligibile ꝙͦ sensibile illud ꝙ in hoc ui¬
sibili lumine post defcm̃ ꝙͣtũcũq fulgeret.
Et ideo aminam in quautum anima eẽt et iu¬
te ꝑticiparet. sine qua nullo pacto ẽẽ anima
potest rectissime om̃ib sensibilib ante ferri.
Qũa obrem maximi erroris ẽẽ nillam am̃nã
dicere non ẽẽ ex d̾o: ex quo ẽẽ lunam solem
gloriaris. Quod si iam placeret om̃ia sensi¬

Expanded text:
deri. quare si defectus ille neque uisu neque aderi. quare si defectus ille neque uisu neque alio sensu sentiretur, non posset inter sensibilia numerari. nihil enim sensibile est. quod sentiri non potest. referamus nunc considerationem ad uirtutem, cuius intellegibili luce splendere animum conuenientissime dicimus. porro ab hac luce uirtutis defectus quidam non perimens animam. sed obscurans uitium fectus recte de sensibilium numero eximitur: illud tamen quod remanet animae, id est hoc ipsum. quod uiuit atque anima est, tam est intellegibile quam sensibile illud, quod in hoc uisibili lumine post defectum quantumcumque fulgeret: et ideo animam in quantum anima esset et uitae participaret, sine qua nullo pacto esse anima potest. rectissime omnibus sensibilibus anteferri. quamobrem maximi erroris esse ullam animam dicere non esse ex deo. ex quo esse solem lunamque glorieris. Quod si iam placeret omnia sensi
Abbreviated transcription (Latin):
ctuenda in ipĩs iusibilib machinarer gra¬
dum. quoꝵ eẽt nob̾ nullo mõ certior cogni¬
tio s consuctudo fidentior Itaq statimã¬
rerem quid ad sensum pprie ꝑtinet oculo¬
rum. Inueni ẽẽ colores. quorũ principia¬
et magnitudines et int̾ualla et figuras ꝙͣ¬
iuis et oculis: non tam̃ ꝓprie sed tactu etiã
posse sentiri. Unde collig̾em dauto cet̾is
gͥ ex omĩb q̃ corpore sentiuntur ista luce
qua niterer. et in qua gradum illum inqͥsi¬
cioni mee necessario collocarem: perg̾em
attendere quid ageretur. hoc modo meqam¬
q tea sermocinarer. Se sol iste tanta clartta¬
te conspituus et diei luce sufficiens usq ad
lune similitudinẽ in conspectunro pauila¬
tim deficeret nõ aliud quicꝙyͣ ocuł sentire¬
nius quã lucem utrumq fulgentem lucẽ
tñ querentes. quod fu̾at nõ uidendo et hau¬
rientes iudendo quod aderat. Non ergo il
quid enim sentimus aspectu: nõ põt nõ n¬

Expanded text:
tuenda in ipsis visibilibus machinarer gratuenda in ipsis visibilibus machinarer gradum: quorum esset nobis nullo modo certior cognitio, sed consuetudo fidentior. Itaque statim quaererem quid ad sensum proprie pertineret oculorum: invenirem colores, quorum principaet magnitudines, et intervalla, et figuras, quamvis et oculis, non tamen proprie, sed tactu etiam posse sentiri. Unde colligerem tanto caeteris igitur ex omnibus quae corpore sentiuntur ista luce, qua niterer, et in qua gradum illum inquisitionis meae necessario collocarem; pergerem attendere quid ageretur hoc modo, mecumque ita sermocinarer: Si sol iste tanta claritate conspicuus et diei luce sufficientudinem in conspectu nostro paulatim deficeret, num aliud quicquam oculis sentiremus quam lucem utcumque fulgentem, lucem tamen quaerentes. quod fuerat, non uidendo et haurientes uidendo quod aderat? non ergo illquid enim sentimus aspectu. non potest non ui
Abbreviated transcription (Latin):
statim arit repente. ut bonis dei cultoribus
solet diuinitus infulsisset hꝰ soło questionis.
aut fuisset autea p̾parata. quorũ si nentiũ
inetussem atq potuissem. concepta differ
dum atq arouũ confiteter. ẜecurterem ĩ
me ꝓst̾nerer d̾o. alte ingenusc̾em. querens
ne me m medio spacio quo certis combus¬
ꝓmouissem her̾e pat̾etur. ne antipiti questi¬
one cogerer. aut incelłibilia sensibilib comĩt.¬
tere ac sb̾dere. aut ipm̃ uitiorum dicere aucto¬
rem. Cum eẽt utium us horum falsitatis ĩ¬
pieratis q plenissimum nullo modo possem
existimare quod me sic affectum ille deser̾et.
admoneret ergo suis illis meffabilib modis:
ut consid̾arem etiam atq etiam utr̃ ammi
nitia de quibus estuarem int̾ incelłibilia
nu̾anda eeñt. Quod ut reperirem pp̃ imbe¬
cillitatẽ int̾ioris oculi mei q̃ mͥ peccatis me¬
is uire accidisset alic̃ mͥ ad inuisibilia con¬

Expanded text:
statim et repente. ut bonis dei cultoribus statim et repente. ut bonis dei cultoribus solet. diuinitus infulsisset huius solutio quaestionis, aut fuisset antea praeparata: quorum si neutrum meruissem atque potuissem, coepta differrdum atque arduum confiterer. recurrerem in me, prosternerer deo, alte ingemerem quaerens, ne me in medio spapromovissem, haerere pateretur; ne ancipiti quaestione cogerer aut intelligibilia sensibilibus submittere ac subdere, aut ipsum vitiorum dicere auctorem; cum esset utrumvis horum falsitatis impietatisque plenissimum. Nullo modo possem existimare, quod me sic affectum ille desereret. Admoneret potius suis illis ineffabilibus modis, ut considerarem etiam atque etiam, utrum animi vitia, de quibus aestuarem, inter intelligibilia numeranda essent. Quod ut reperirem, propter imbecillitatem interioris oculi mei, quae mihi peccatis meis jure accidisset, aliquem mihi ad invisibilia con
Abbreviated transcription (Latin):
um rerum numero includitur ꝙy genus ĩtel¬
ligibiliũ gn̾i cedat necesse est infra iiustas et
intemꝑatas auimas. quoniam sunt ĩtelligi¬
biles ẽe deputandam quãuis istas nõ miuri¬
a dampnatione dignissimas iudicemus. Q̾¬
timus namq in hiis qui concilietur d̾o nũ
quid isti fulgori p̾fatur. Qua pp̃ quisquis ħ
lum̃: ex d̾o ẽẽ contend̾int. non repugnarem.
sed magis animas dic̾em uiciosas. etiam nõ
in quantũ iuciose sed inquantũ amme sũt
deum sͥ ẽẽ creatorem faceri oꝑtere. hoc loco
si quis ꝙͣ illorũ cautus et uiguans. iam etiã
studiosior quã ꝑtinatiorne admoueres nõ
de uitiosis aĩs. sed de ipĩs uiciis eẽ querendũ
quo quomam sensu corporis non cognosc̾en
si sensibilib om̃ib antecellunt. cur lucem
dõ auctori ẽẽ tribuiendam int̾ nos conuẽiret
itiorum uero deum auctorem nemo nͥ sa¬
culegus diceret. Respond̾em homini nͥ aut

Expanded text:
um rerum numero includitur, quod genus intelum rerum numero includitur, quod genus intellegibilium generi cedat necesse est, infra iniustas et intemperantes animas, quoniam sunt intellegibiles, esse deputandam, quamuis istas non iniuria damnatione dignissimas iudicemus. quaerimus namque in his quod concilietur deo, non quod isti fulgori praeferatur. quapropter quisquis hoc lumen ex deo esse contenderet, non repugnarem, sed magis animas dicerem, uitiosas etiam, non in quantum uitiosae. sed in quantum animae sunt, deum sibi esse creatorem fateri oportere. Hoc loco si quisquam illorum cautus et uigilans iam etiam studiosior quam pertinacior me admoneret non de uitiosis animis. sed de ipsis uitiis esse quaerendum — quae quoniam sensu corporis non cognoscerensi sensibilibus omnibus antecellunt, cur lucem deo auctori esse tribuendam inter nos conueniret, uitiorum uero auctorem deum nemo nisi sacrilegus diceret — responderem homini, si aut
Abbreviated transcription (Latin):
c̾em quod consequens ẽẽ manifestum est. cum ĩ¬
iusticia et intemꝑancia cet̾aq animi uicia ñ
senciantur. sed intelligantur quomodo fiat
ut etiã ista q̃ detestamur. et dampnanda cẽse¬
mus. tũ qm̃ intelligibilia sunt aute ire hanc
lucem q̃ant. cum in suo gen̾e uta laudanda
sit. Sugg̾itur .n. ammo bene sed eo sb̾icienti
primo: non ormne quod laudamus om̃i quod
uituꝑamus ẽẽ anteponendũ. Neq enĩ quia
laudo plunibum purgatissimũ. ob hoc illud
intuꝑando auro płis estimo. In suo enĩ gen̾e
quid quod consid̾andum est. Improbo uuitis ꝯ¬
sultum multas leges ignorantẽ. sed erun tam̃
ꝓbatissimo sutori sic ꝑfero ut ne comꝑandr̃
quidem putẽat istũ laudo quod sue artis ꝑi¬
tissimus sit: illumaũ quod suam ꝑfessionẽ
minus impleat uire reprehendo. Ex quo re¬
ꝑire deberem lucem istam quod in genere ꝓpͥo
ꝑfc̃a eẽt. uire laudarei: tamẽ quia sensibili¬

Expanded text:
cerem, quod consequens esse manifestum est, cum incerem, quod consequens esse manifestum est, cum iniustitia et intemperantia ceteraque animi uitia non sentiantur, sed intellegantur: quomodo fiat, ut etiam ista, quae detestamur et damnanda censemus, tamen quoniam intellegibilia sunt, anteire hanc lucem queant, cum in suo genere ista laudanda sit. suggeritur enim animo bene se deo subicienti primo non omne, quod laudamus. omni. quod uituperamus. esse anteponendum. neque enim quia laudo purgatissimum plumbum. ob hoc illud uituperando auro pluris aestimo. in suo enim genere quidque considerandum est. inprobo iurisconsultum multas leges ignorantem, sed eum tamen probatissimo sutori sic praefero, ut ne comparandum quidem putem. at istum laudo, quod suae artis peritissimus sit; illum autem. quod suam professionem minus inpleat, iure reprehendo. ex quo reperire deberem lucem istam, quod in genere proprio perfecta esset. iure laudari; tamen quia sensibili
Abbreviated transcription (Latin):
quam fugiendam monerent atq hic for¬
te turbati a me quererent.: non etiam musi¬
ce animam huic luci p̾stare censerem. Res¬
ponderem etiam nec me terteret musica ꝙ
ꝑuum est. sod quod iiua formatio. Queri¬
ctur enim quid illa menbra tam exiguaue¬
getet: quid hris atq illuc pro naturali ap¬
ietitu tantillum corpusculum ducat: quid
currentis pedeis in numerum moueat. quid
uolantis pennulas mod̾etur atq iubret. Oꝑ
qualecumq est bene consid̾antib in tam
ꝑuo tam magnum enuner. ut cinnis fulgo¬
ri p̾stringenti oculos p̾feratur: certe quod
nemo dubitet: quictraid est intelligibile ẽ:
quod om̃i sensibili et ob hoc huic eciam uu¬
ci diuinis legib antecellit. Quid eñ cogni¬
tione ꝑcipimus queso: si boc ño ꝑcipinus:
aluis c̃e mense intellig̾e aliuo sentire per
corpus. et prius illud ab hoc post̾iore in com¬
sib p̃feratur. Hinc illud etiam fortasse cognos¬

Expanded text:
quam fugiendam monerent. Atque hic si forquam fugiendam monerent. Atque hic si forte turbati a me quaererent, num etiam muscae animam huic luci praestare censerem, responderem: etiam. nec me terreret musca quod parua est, sed quod uiua firmaret. quaeritur enim, quid illa membra tam exigua uegetet, quid huc atque illuc pro naturali adpetitu tantillum corpusculum ducat, quid currentis pedes in numerum moueat, aut quid uolantis pennulas moderetur ac uibret. quod qualecumque est, bene considerantibus in tam paruo tam magnum eminet, ut cuiuis fulgori praestringenti oculos praeferatur. Certe quod nemo dubitat, quicquid id est, intellegibile est, quod omni sensibili et ob hoc huic etiam luci diuinis legibus antecellit. quid enim cogitatione percipimus, quaeso, si hoc non percipimus aliud esse mente intellegere, aliud sentire per corpus et prius illud ab hoc posteriore incomsibus praeferatur? Hinc illud etiam fortasse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
nerantur ẽe meliorẽ quoniam quid̃ illa ĩ tel¬
lectu mẽtis hec sensu corporis innotescit. hic
uero hererent fortasse. duc̾eq ratione sequi
recus arent. Tauta uis uet̾no saꝵ opinionũ.
et dui oefense atq credite fłitatis. Sed ego
instarem magis ħentib non aspere. nõ pulłr.
nõ ꝑuicacit̾ repet̾em que concessa sunt. et cpͣ
eeñt concedenda monstrarẽ. hortarer. ut in
ec̃t. utrum intelscm̃ istis carneis lum̾ib pre¬
fe̾ndum. an excellentiuis ẽẽ quod aminii ex¬
cellentia. qũã quod uili sensu corporis cog¬
noscitur: fl̾i putarent. an illas auimas q̃s
aliengenas crederent. tantum intelligẽdo
posse. nollent fateri. an solem ac lunam nõ
nisi istis oculis notos fierr. uellent abmĩe. Oꝵ
sinicħ horrun nisi ab surdissime atq impri¬
dentissime negari posse aĩadu̾t̾ent: suade¬
rem nõ eos oportere dubitare istam lucẽ qm̃
colendam p̾dicarent ẽẽ. anima illa uiliorẽ

Expanded text:
nerarentur, esse meliorem, quandoquidem illa intelnerarentur, esse meliorem, quandoquidem illa intellectu mentis. haec sensu corporis innotescit. hic uero haererent fortasse ducemque rationem sequi recusarent: tanta est uis ueternosarum opinionum et diu defensae atque creditae falsitatis. sed ego instarem magis haerentibus. non aspere. non pueriliter, non peruicaciter; repeterem quae concessa sunt, et quam essent concedenda, monstrarem. hortarer ut in cesset: utrum intellectum istis carneis luminibus praeferendum, an excellentius esse, quod animi excellentia quam quod debili sensu corporis cognoscitur, falsum putarent; an illas animas, quas alienigenas crederent. tantum intellegendo. id posse nollent fateri: an solem ac lunam non nisi istis oculis notos fieri uellent abnuere. quod si nihil horum nisi absurdissime atque inpudentissime negari posse animum aduerterent, suaderem non eos oportere dubitare istam lucem, quam colendam praedicarent , esse anima illa uiliorem,
Abbreviated transcription (Latin):
iudo motu. de actu de uita. de ĩmortalitate.
Demo conqueroe quod aliquã rem istaoĩa
sine dei bonitate hr̃e posse miserrume credi¬
di: quod quanta ẽent: negligent̾ attendi. ħ
mͥ gemendum ac deflendum puto. uolue¬
rem metum hec. Loquerer mecum. deferrẽ
ad alios que uis eẽt intelligendi: quam ni¬
cħ eẽt in homine quod huic excellencie pos¬
semus confecte ꝓponeremubi m̃ hoc hoĩes
si m̃õ eeñt homines concessissent: quererem
utrũ hos oculis uiderent .i. intelligerent. Ubi
negauissent collig̾em primo longe ẽẽ sensus
oculorum istorũ intelligentiam mentis añ¬
ponerem. Demde sb̾urng̾em id quodre melio
te ꝑtiꝑemus. necessario melius iudicandum.
Quis hoc nõ daret. Ego ꝑg̾em querere. aĩa
illa quam malam dic̾ent. oculis ne sentiretur
istis an mente intellig̾etur. Mente fat̾entur
Quib nonu̾b int̾ nos conuenientib atqcõ
s. illam quam execrarentur luce ista quã ue¬

Expanded text:
uido motu, de actu, de uita, de inmortalitate, uido motu, de actu, de uita, de inmortalitate, denique conqueror, quod aliquam rem ista omnia sine dei bonitate habere posse miserrimus credidi, quod quanta essent, neglegenter adtendi: hoc mihi gemendum ac deflendum puto. uoluerem mecum haec, loquerer mecum, deferrem ad illos; quae uis esset intellegendi, quam nihil esset in homine. quod huic excellentiae possemus conferre, proponerem. ubi mihi hoc homines, si modo essent homines, concessissent, quaererem, utrum his oculis uidere id est intellegere; ubi negauissent, colligerem primo longe esse sensui oculorum istorum intellegentiam mentis anteponendam; deinde subiungerem, id quod re meliore perciperemus, necessario melius iudicandum. quis hoc non daret? ergo pergerem quaerere animam illam, quam malam dicerent, oculisne sentiretur istis. an mente intellegeretur. mente faterentur. quibus omnibus inter nos conuenientibus atque m illam scilicet. quam execrarentur. luce ista, quam ue
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos suos: nõ om̃ino de non uiuentib.
sed de peccantib dcm̃. que ĩmortał ammei
sola mors est: scribente paulo. Mortua ẽ ui¬
dua que in deliciis uiuit. Sumulemin et mͣ¬
tuam dixit ẽẽ et uiuere. Quare non ego ꝙͣ¬
to decoloratiꝰ uiuat petcatrix anima: s illo̾
ipm̃ cantum quod uiuat attenderem. Qd̃
si percipere nisi intelligendo nõ possem cre¬
do ueniret in mentem tanto est ẽe quamli¬
bet animam luci quam per hos sentimus o¬
culos p̾ferendam. quanto intelligentiam
ip̃is oculis p̾ferimus. Lucem auitẽ illam illi
quoq a pr̃e xp̃i ẽe confirmant. Ego ne tau¬
dem quod ab eo eẽt quetumq aĩadubitaũ
Ego uero non modo de anima sed quo uise¬
tiam corpore quin ab ip̃o eẽt nicħ om̃ino.
formatum. quid species et quid indutũ sp̃e.
deinde quid horum cui causa eẽt. pie cau¬
te q cogitarem.¶Sed de corpore nrt̾im tace¬
o. de anima conqueror de spontaneo et ui¬

Expanded text:
epelire mortuos suos, non de omnino non uiuentibus, epelire mortuos suos, non de omnino non uiuentibus, sed de peccantibus dictum, quae inmortalis animae sola mors est scribente Paulo: mortua est uidua, quae in deliciis uiuit; simul enim et mortuam esse dixit et uiuere. quare non ego quanto decoloratius uiuat peccatrix anima, sed illud ipsum tantum, quod uiuit adtenderem. quod si percipere nisi intellegendo non possem, credo, ueniret in mentem tanto esse quamlibet animam luci, quam per hos sentimus oculos, praeferendam, quanto intellegentiam ipsis oculis praeferremus. Lucem autem illam illi quoque a patre Christi esse confirmant: egone tandem, quod ab eo esset quaecumque anima, dubitarem? ego uero non modo de anima, sed de quouis etiam corpore, quin ab ipso esset, nihil omnino ne formatum, quid species et quid indutum specie, deinde quid horum cui causa esset, pie cauteque cogitarem. Sed de corpore interim taceo; de anima conqueror, de spontaneo et ui
Abbreviated transcription (Latin):
stituto atq firmato illud consequi. ut cun¬
cta que taftu et nisui. uel quolibet alio mo¬
do corporaliter sentirentur tauto eẽnt in¬
fiora hiis que intelligendo assequeremur. ꝙͣ¬
cto ipõs sensus intelł̾ie cedere uideremus. Qũa¬
obrem cum omis uita et ob hoc omĩs anima
nislo corporis sensu. sed solo intellectu ꝑcipi
queat. sol autem iste atq lima om̃isq lux que
mortalib hiis oculis cernitur. ab ipĩs quoq
manicheis uero et bono deo tribuenda ẽe dica
ad deum quod per corpus intuemur. quodũ
solum animo sed ip̃a sb̾limitate animi mẽte
cumq illa diceretur. tamẽ uitam eodem d̾o
auctore priuandam et induandam putare
Non emi quid sit unere quamq secretũ
ab onĩi corporis sensu quamq omĩo ĩ corpo¬
reum si me ipm̃ inuocato deo int̾rogarẽ. res¬
pondere non possem. aut non illi quoq fate¬
autur uõ solum uiuere illas quas detestan¬
tur animas. sed etiam ĩ mortalit̾ uinere. Cy

Expanded text:
stituto atque firmato illud consequi, ut cunstituto atque firmato illud consequi, ut cuncta, quae tactu et uisu uel quolibet alio modo corporaliter sentirentur. tanto essent inferiora his, quae intellegendo adsequeremur. quanto ipsos sensus intellegentiae cedere uideremus. quamobrem cum omnis uita et ob hoc omnis anima nullo corporis sensu, sed solo intellectu percipi queat, sol autem iste atque luna omnisque lux. quae mortalibus his oculis cernitur, ab ipsis quoque Manichaeis uero et bono deo tribuenda esse dicaad deum, quod per corpus intuemur, quod uero non solum animo. sed ipsa sublimitate animi, mente iscumque illa diceretur. tamen uitam eodem deo: auctore priuandam et uiduandam putare. num enim quid sit uiuere quamque secretum ab omni corporis sensu quamque omnino incorporeum, si me ipsum inuocato deo interrogarem, respondere non possim? aut non illi quoque fateantur non solum uiuere illas, quas detestantur animas, sed etiam inmortaliter uiuere? quo
Abbreviated transcription (Latin):
uel fugere: aut si uiuerent. ut et anune eẽ
possent et aliqrud tale ag̾e quale illi oppi¬
narentur: nullo modo eas nisi uita uinere.
aut si xpm̃ dixisse constaret. ut constat. ego
sum tuta nicħ est cause cur non omnes ani¬
mas cum amme uisi uiuendo ẽẽ nõ possẽt
fat̾entur.¶ Quod si tempore illo questionẽ
de ipsa et de ꝑticipatione uite mea cogita¬
tio ferre ac consentire ũo posset. que ꝓfcõ
magna est et multum dispritationis sere¬
ne iter doctissimos indigens: illud inspi¬
cere fortasse ualuissem quod omi homuni
sese sine studio ꝑtium bene consid̾anti ma¬
infestissime apꝑet: ome quod discere et
nosse dicimur aut si sensu corporis aut ĩ¬
tessia nos hr̃e comp̾hensum. Sensus enim
citur. uisum. auditum. odoratum. gustũ.
acq tactum. quib omĩb intelligenciam
longe lateq p̾stare. et excellere quis mͥ non
uel ingratus impus q concederet. Quo ꝯ¬

Expanded text:
uel fugere, aut si uiuerent, ut et animae esse uel fugere, aut si uiuerent, ut et animae esse possent et aliquid tale agere, quale illi opinarentur nullo modo eas nisi uita uiuere; ac si Christum dixisse constaret, ut constat: ego sum uita. nihil esse causae, cur non omnes animas, cum animae nisi uiuendo esse non possint.fateremur. Quod si tempore illo quaestionem de ipsa uita et de participatione uitae mea cogitatio ferre ac sustinere non posset — quae profecto magna est et multum serenae disputationis inter doctissimos indigens — illud dispicere fortasse ualuissem, quod omni homini sese sine studio partium bene consideranti manifestissime adparet omne, quod scire et nosse dicimur aut sensu corporis aut intellegentia nos habere conprehensum. sensus autem i: uisum, auditum, odoratum. gustatum atque tactum: quibus omnibus intellegentiam longe alteque praestare et excellere, quis mihi non uel ingratus inpiusque concederet ? quo con
Abbreviated transcription (Latin):
Pelictis maniche nimab¬
orum laqueis: tan contra¬
dem catholice gremio maĩche¬
restitutum sibet consid̾are nunc saltem os¬
ac deplorare illam meam nisiam. Multa
enim erant que fac̾em: ne tam facile ac di¬
ebus pancis religionis uerissime mͥ seĩa a
pu̾icia salubrit᷑ insita. errore uel fraude fło¬
rum fallacium ue hominũ effosa ex animo
expellerentur. Nam primo aniaꝵ illa duo
gnã quibus ira singulas naturas ꝓprias q
uero deum ne conditorem qui demuelint ac¬
cipere. si mecum sobrie diligenterq consid̾as¬
sem mente in deum simplici et pia: fortasse
michi satagenti aꝑꝑuisset nullam ẽẽ quãli¬
bet uitam que non eo ip̃o quo uita est. et in
ꝙͣtum om̃io urta est. ad summũ iite fontẽ
principiumq ꝑtineat. Quod nicħ aliud qũã
summnũ et solum uerum q deum possumꝰ
confiteri. Qua pp̃ illas animas que a mani¬
cheis uocantur male aut car̾e uita et aĩas
nõ ẽẽ. neq quicqũa uelle seu nolle appet̾e

Expanded text:
elictis Manichaeorum laqueis tandem catholicae gremio restitutum libet considerare nunc saltem ac deplorare illam miseriam meam. multa enim erant, quae facere debui, ne tam facile ac diebus paucis religionis uerissimae semina mihi a pueritia salubriter insita errore uel fraude falsorum fallaciumue hominum effossa ex animo pellerentur. nam primo animarum illa duo genera, quibus ita singulas naturas propriasque uero deum ne conditorem quidem uelint accipi. si mecum sobrie diligenterque considerassem mente in deum subplici et pia, fortasse mihi satagenti adparuisset nullam esse qualemlibet uitam, quae non eo ipso, quo uita est et in quantum omnino uita est, ad summum uitae fontem principiumque pertineat: quod nihil aliud quam summum et solum et uerum deum possumus confiteri. quapropter illas animas, quae a Manichaeis uocantur malae, aut carere uita et animas non esse neque quicquam uelle seu nolle. adpetere
Abbreviated transcription (Latin):
putatur aduersa. sucturrerer. Itaq tantus
me arripuit pectoris dolor. ut illuis ꝑfessi¬
onis onus sustinere non ualens. qua mi
uelificaban fortasse ad sirenas: abicerem
omĩa. et optate tranquillitati uel quas¬
satam nauim fessamq perducerem. Ergo ui¬
des in qua pħia quasi in portu naiugem. S
etiam ip̃e late patet. eiusdem q magnitudo
quauis iam minus periculosum. n̾o camẽ
penitus exculdit ertorem. olam cui ꝑti tͥre.
que ꝑfecto una beata est me admoueam

Expanded text:
rsa, succurreret? itaque tantum me arripuit pectoris dolor, ut illius professionis onus sustinere non ualens, qua mihi uelificabam fortasse ad Sirenas, abicerem omnia et optatae tranquillitati uel quassatam nauem fessamque perducerem. Ergo uides, in qua philosophia quasi in portu nauigem. sed etiam ipse late patet; eius magnitudo quamuis iam minus periculosum non tamen penitus excludit errorem. nam cui parti terrae, quae profecto una beata est, me admoueam
Abbreviated transcription (Latin):
facias. quia et ipsa non facit. sed qrua non
expedit. Nam si pp̃ ea non facit ut tu non fa-¬
cias. si feceris faciet. Si autem d̾o illud debe¬
at. si xp̃o illud debeat quod tu exigis. et ideo
reddet quia exigit ille. Et si fornicatur ille¬
uir. castitatem femina illa deo exibet xpc̃
enim loquitur in cordibus bonarũ femina¬
rum. loquitur intus ubi ño auditur uir
quia nec dignus est si talis est. loquitur
ergo ille int̾uis et dicit et consolatur fili¬
am suam huius modi u̾b. De mniuriis uiri
li nuitari ut male facias. Sed ip̃e te mitretur¬
cte in bonum. Nam ideo quod male facit. no¬
li eum putare caput tuum. sed me deum
tuum. Nam si et in eo quod maie facit cap̃
est et secuturum corpus caput tuũ suum
ctur malum caput suum. teneat se ad cap̃
deferens honorem suum. ab sens sit uir. p̾¬
sens sit uir non peccat illa quia nunqͣm
est absens. cui debet ut ño peccet. ħ ergoi¬
fr̃es unde facite ut possitis concordare cũ

Expanded text:
facias, quia et ipsa non facit, sed quia tibi non facias, quia et ipsa non facit, sed quia tibi non expedit. nam si propterea non facit, ut tu non facias, si feceris, faciet. si autem deo illud debeat, si Christo illud debeat quod tu exigis et ideo reddat quia iubet ille, et si fornicatur uir, castitatem illa deo exhibet. Christus enim loquitur in cordibus bonarum feminarum, loquitur intus ubi non audit uir, quia nec dignus est, si talis est; loquitur ergo ille interius et dicit et consolatur filiam suam huius modi uerbis: "de iniuriis uiri li imitari, ut male facias, sed ipse te imitetur in bono. Nam in eo quod male facit, noli eum putare caput tuum, sed me Deum tuum. Nam si et in eo quod male facit caput est, et secuturum est corpus caput suum; tur malum caput suum, teneat se ad caputde ferens honorem suum; absens sit vir, praesens sit vir, non peccat illa, quia nunquam est absens cui debet ut non peccet. fratres mei, facite, ut possitis concordare cum
Abbreviated transcription (Latin):
do securi in uia non timebimus latrocinia
dyaboli qua xp̃c uiam et stratam magnã
scipsum fecit perducit ad patriam. om̃is
ibi securitas. omnis quies. Ubi et ipsa
misericordie opera cessabunt quia nulla
ibi erit indigentia miserorum. Etit ergo
illud salbatum salbatorum ut quodibi
desideramus ibi inueniamus. ameNi.

Expanded text:
do securi in via non timebitis latrocinia do securi in via non timebitis latrocinia diaboli: quia Christus viam et stratam magnam se ipsum fecit, per quam ducit ad patriam. Omnis ibi securitas, omnis quies: ubi et ipsa misericordiae opera cessabunt, quia nulla ibi erit indigentia miserorum. Erit ergo illic sabbatum sabbatorum; ut quod hic desideramus, ibi inveniamus. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
lior. atq ntinam non daretis. Quis sit pe¬
ior et dicitis xp̃iani suimis. ad feruoremi
populi proicitis res nrãs. Etce non iubet
noluit ꝓpter te ut haberes ubi semmnares
que dedit ut meteres uitam eternam. ⁊¬
Nolite pigri ẽẽ malos seculi mores emẽ¬
date. peccata redimere. et cum hec feceri¬
ctis. deo gracias agite a quo accepistis ue¬
ne muere. Et sic ei grãs agite ut non ĩsul¬
ctetis hiis quinundum bene uiuunt. Sed
eos ip̃os moribus nrĩs hortemini ħ facien¬
do. hetis perfectam quantum in hac uita
potest iusticiam conuersantes in bonis o¬
pib in or̃onibus. in ieminiis et elemosinis
p̃pter minuta pectata. Et abstinendo nos
ab illis magnis peccatis concordantis cũ
adu̾sario. et uon securi dicins ioratione
dimitte nobis debita nr̃a. Sicut et nos
dimittimus debitoribus nostris. habetis
enum quod cotidie uobis dinutratur. qui
h̾etis quod cotidie dimittatis. sic ambulã¬

Expanded text:
lior: atque utinam non daretis res vestrlior: atque utinam non daretis res vestras, et diceretis: Christiani sumus. Ad favorem i tenetis res vestras. Ecce non jubet voluit propter te, ut haberes ubi seminares terrena quae dedit, et meteres vitam aeternam. Nolite pigri esse et male securi. Mores emendate, peccata redimite. Et cum haec feceritis, Deo gratias agite, a quo accepistis bene vivere. Et sic ei gratias agite, ut non insultetis his qui nondum bene vivunt; sed eos ipsos moribus vestris hortemini. Haec faciendo, habetis perfectam, quantum in hac vita potest, justitiam. Conversantes in bonis operibus, in orationibus, in jejuniis, in eleemosynis propter minuta peccata, et abstinendo vos ab illis magnis peccatis, concordatis cum adversario: et securi dicitis in oratione, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Habetis enim quod quotidie vobis dimittatur, qui habetis quod quotidie dimittatis. Sic ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
tendus es filio. quando simissus fuerit non
peribit tenebitur hic ubi potest ꝑire. Non
mittitur illude ribi xp̃c est custos. Ceite e¬
a que hic tenes. et non uis nuttere post filiũ
tuum. quibus conmendas austoribus tuis
est tibi procutator tuus. minus ydoneus ẽ
est quod dicunt homines filiis meis seruo.
mendacium est fratres mei. meudacium ẽ.
Quari sunt homines. uel si certe eru bestũt
confiteriquod uolunt. cur non erubescũt
ctacere quod sunt fundant uomant in con¬
ffõne quod portant. pectus paemitur cra¬
pula iniquitatis. euomat eam confessio
sed non canino more redeatur ad uomitũ
fstode xpĩani ualde parum est uocari xͥa¬
per ipsas enim exibitiones uoluptatum ĩ¬
teificiunt animas nr̃as. et insauitis quisi
plus doneo. Sed insaniretis quis plus ser
te deus nec profusum uult. collocare ce uult¬
que habeas non ꝑicere. Caritas quis iun¬
cat impeiuus non datis operam quis sit me¬

Expanded text:
tendus est filio, quando si missus fuerit, non tendus est filio, quando si missus fuerit, non peribit? Tenebitur hic ubi potest perire, non mittitur illuc ubi Christus est custos? Certe ea quae hic tenes, et non vis mittere post filium tuum, quibus commendas? Actoribus tuis est tibi procurator tuus, minus idoneus Chrest quod dicunt homines, Filiis meis servo. Mendacium est, fratres mei, mendacium est: avari sunt homines. Vel sic certe cogantur confiteri quod nolunt, cum erubescunt tacere quod sunt: fundant, vomant in confessione quod portant. Pectus premitur crapula iniquitatis; evomat eam confessio: sed non canino more redeatur ad vomitum. Estote christiani. Valde parum est vocari Per ipsas enim exhibitiones voluptatum interficiunt animas vestras: et insanitis quis plus donet. Si insaniretis quis plus servte Deus, nec profusum quae habes, non projicere. Certatis quis vincat in pejus, non datis operam quis sit me
Abbreviated transcription (Latin):
ab animo. Redde illi autem suum est red¬
de quod illi seruabas. mortuus est inquit¬
sed non precessit ad deum pais ip̃iis debe¬
ctur pauperibus. Illi debetur ad quem per¬
rexit xp̃o debet ad ipsum enim perrexit et
illedixio. qui uni ex minimis istis fecit mͥ
fecit. Sed quio dicitur sermo fratribus ip̃i¬
us si ueniret ille non erat cum sins fr̃ibus.
diuisurus. Ofides mortua. mortuus est e¬
nim filius tuus. quicquid dicas. mortuo
debes quod uiuo. seruabas. Mortiuus est fili¬
us meus. sed tamen partem fr̾ibus filii me¬
i seruo frĩb ipĩus si credis quia mortuus
est. si pro nicħo xp̃c mortuus non est mor¬
ctuus est. ip̃e si autem rute fides est. uiuit
filius tiuis. niuit prcesus. non decessic
sed precessit qua fronte uenturus es ad filiũ
tuum. qui precessit. cui p̾cedenti non nuĩttis
sum dominum dicentem. Thesariritate nob̾
thesauros in celo. Si ergo ille thesaurus me¬
lius custodit in celo. nunquid tunc nomuit¬

Expanded text:
ab animo? Redde illi quod suum est, redab animo? Redde illi quod suum est, redde quod illi serSed precessit ad Deum, pars ipsius pauperibus detur. Illi debetur ad quem perrexit, Christo debetur, ad eum enim perrexit. Et ipse dixit: Qui uni ex minimis istis fecit, michi fecit . Sed quid dicis? Servo fratribus ipsius. Si viveret ille, non erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo servabas. Mortuus est filius meus, sed tamen partem filii mei servo fratribus ipsius. Sic credis quia mortuus est? Si pro illo Christus mortuus non est, mortuus est ipse: si autem est in te fides, vivit filius tuus. Vivit prorsus; non decessit, sed praecessit. Qua fronte venturus es ad filium tuum qui praecessit, cui praecedenti non mittis sum Dominum dicentem, Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Si ergo ille thesaurus melius custoditur in coelo, numquid tunc non mit
Abbreviated transcription (Latin):
parere thesauus caducis. thesauris uanis
Noli sub ymagine pietatis augere pecu¬
niam filiis meis seruo. magna excusatio
filiis suis seruat. uideamus. Seruat tibi
pater tuus. Seruas tu filiis tuis. filii tui
filiis suis. et sic per omnes et nullus factu¬
rus est p̾cepta dei. quare non illi pocius ĩ¬
pendis omĩa qui te fecit ex nicħo qui te fe¬
cit. qui te pascit. Ex hiis que fecit ipẽ. par¬
cit et filios tuos. Neq enim melus cõmit¬
tis filio tuo patrimonium .t. quam cre¬
atorituo. Et m̃ciuntur quidem homines
mala est auaricia palliare se uolunt noĩe
pietatis et de albare ut quasi pp̃ filios uide¬
antur seruare homines quod pp̃ auariciã
seruant. Namut noueritis quia sic plerum¬
q contingit. dicitur de quoquam. Quare
non facit elemosinam. quia seruat filiis
suis contingit ut amittat intm si pp̃ filios
seruat. mittat post illum partem suam qͥa
illam tenet in seculo et illum relinquit

Expanded text:
parcere thesauris caducis, thesauris vanis. parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videamus: servat tibi pater tuus, servas tu filiis tuis, filii tui filiis suis, et sic per omnes, et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo. Et mentiuntur quidem homines. Mala est avaritia: palliare se volunt nomine pietatis, et dealbare, ut quasi propter filios videantur servare homines, quod propter avaritiam servant. Nam ut noveritis quia sic plerumque contingit, dicitur de quoquam: Quare non facit eleemosynam? Quia servat filiis suis. Contingit ut amittat unum: si propter filios servabat, mittat post illum partem suam. Quare illam tenet in sacculo, et illum relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
ioris non de uissione minoris. Non qrua il¬
le nicħ facit. ideo cu magnum aliquid facis.
gaudeatur. quasi setur blandimm de mi¬
nimis graciis elemosinaꝵ et aceruos obliuis¬
simis pcc̃orum protulisti forte nescio quid
ꝑuum quod alius ant non habuit aut no
protulit cum hr̃et. Noli atcendere post
cte quis non faciat. Sed quid tedeus tube¬
ãt facere postremo qua i istis affc̾onib
secularib non uobis sufficiunt quos p̾cessisti.
sed uultis ẽẽ diuites equales dic̾oribus uobis
Non attenditis quantos pautiores transendi¬
tis uincere quantos uultis ditiores. Sed in ele¬
diuitibus ditior sum. Non attenduntur e¬
gestas in num̾abilium mendicorum nõ res¬
picuuitur post̾iores multitudines pariperũ
Seo paucitas p̾cedentium diuitum ante
oculos ponitur. Cur in opere bono non actẽ¬
dituuille zacheus qui dimidium rerum
attendatur saltim ille phariseus qui omĩ¬
um que possidebat decimas dabat. Noli

Expanded text:
joris, non de jussione melioris. Non quia iljoris, non de jussione melioris. Non quia ille nihil facit, ideo tu magnum aliquid facis: gaudeatur, quasi securi vobis blandimini de minimis granis eleemosynarum, et acervos obliviscimini peccatorum. Protulisti forte nescio quid parvum, quod alius aut non habuit, aut non protulit cum haberet. Noli attendere post te quis non faciat, sed quid te jubeat Deus facere. Postremo, quare in istis affectionibus saecularibus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vincere vultis ditiores. Sed in eledivitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum gimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
forte excedis modum. et ampluis accipis ꝙͣ
necesse est. pecras. Cotidiana sunt ista que
dico. sed tamen peccata sunt et non leuia st̾
quia plura. quia uero cotidiana et plurima
gimenda est ruina multitudinis. et si non
lemosinam. et nolite cessare. accendite uit̾a
eternam nr̃am cotidianam ipĩs scaturien
sinam non superbe facias. nec sic ores quem¬
admodum ille phariseus. Sed tamen qͥd
ibi dicit. Ieuinio bis in salbato. decina s
do om̃ium que possideo et iuidum fusus
erat sanguis domini. Tantum pro nob̾ pre¬
cium accipimus et salt̾i nec tantum eroga¬
mus quantum pħuis et habes auo loco a pa¬
ccre dñtem dominũ nisi habundauĩt iustici¬
a nr̃ã plusquam scribarum et pħieorum
non intrabitis regnum celorum. Etgo illi
dant decimas tu si centissimam ded̾is alicͥid
magnum te fecisse gloriaris attendis enim
quid alius non faciat nunquid te ibeat
facere deus. Meturis te de comparatione pe¬

Expanded text:
forte excedis modum, et amplius accipis quam forte excedis modum, et amplius accipis quam necesse est, peccas. Quotidiana sunt ista quae dico: sed tamen peccata sunt; et non sunt levia, quia plura. Quia vero quotidiana et plurima, timenda est ruina multitudinis, etsi non leemosynas, et nolite cessare. Attendite vitam vestram quotidianam ipsis peccatis scaturientsynam, non superbe facias, nec sic ores quemadmodum ille Pharisaeus. Sed tamen quid ibi dixit? Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo . Et nondum fusus erat sanguis Domini. Tantum pro nobis pretium accepimus, et saltem nec tantum erogamus, quantum Pharisaeus. Et habes alio loco aperte dicentem Dominum, Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Ergo illi dant decimas; tu si centesimam dederis, aliquid magnum te fecisse gloriaris. Attendis enim quid alius non faciat, non quid te jubeat Deus facere. Metiris te de comparatione pe
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs quia facienda sunt totidie ad ult̾ia
et elemosinis cotidianis inganda sunt ad
illa sceła maiora nõ sufficiunt cotidiane e¬
lemosinent ea iundent. aluid est ut mit¬
des uitam illam uitandam ut si mechus e¬
ras. nolieẽ mechus. si fornicator eras noli
fornicari. si homitida. noli homitioa ẽ
Su bas ad mathematitũ et ad cet̾as pestes
sactilegas. Iam desine arbitraris ħ nisi fieri de¬
siant cotidianis elemosiuis posse mundari.
Illã dico cotidiana peccata. que aut per lingͣm
facile comnittuntur ut est uerbum durum
aut collabitur aliquis in risum immod̾a trim
aut huius modi nugas cotidianis ut ip̃is cõ
cessis peccata sunt. cum ip̃a uxore si exceditur¬
connubendi modus procreandis lib̾is debitas
iam peccatum est. ad hoc enii ducitur uxor
id etiam tabule incidant ubi scribitur. li¬
borum ꝓcreandorũ causa. Quando tu uti u-¬
xore am̾plius quam necessitas ꝓcreandoꝵ
lib̾orum cogit uoluis. iam peccatum est. Et
ipĩs alimentis que utiq concessa sunt. si

Expanded text:
fratres, quia facienda sint quotidie adulteria, et eleemosynis quotidianis mundanda. Ad ea scelera majora non sufficiunt quotidianae eleemosynes vitam. Illa mutanda sunt, ut si moechus eras, jam non sis; si fornicator eras, noli fornicari; si homicida, noli esse homicida; si ibas ad mathematicum, vel ad caeteras pestes sacrilegas, jam desine. Arbitraberis haec, nisi fieri desinant, quotidianis posse eleemosynis mundari? Illa dico quotidiana peccata, quae aut per linguam facile committuntur, ut est verbum durum, aut cum labitur quis in risum immoderatum, aut in hujusmodi nugas quotidianas. In ipsis etiam concessis peccata sunt. Cum ipconcumbendi modus procreandis liberis debitus, jam peccatum est. Ad hoc etenim ducitur uxor: nam id etiam tabulae indicant, ubi scribitur, Liberorum procreandorum causa. Quando tu uti uxore amplius quam necessitas procreandorum liberorum cogit, volueris, jam peccatum est: et ipsis alimentis, quae utique concessa sunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
darum. Non hoc uob̾ canto quod uos ñ
tria ꝑtineant ad dñ .uii. pertineant ad
homines. Tria ad deum que iam dixi. u¬
nus est deus nr̃ et nullam similitudinẽ
debemus facere et non fornicari post dni
quia unus est quia et filius dei uirũ est

Expanded text:
darum. Non vobis hoc canto, quod vos non darum. Non vobis hoc canto, quod vos non tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad homines. Tria ad Deum, quae jam dixi: Unus est Deus noster, ei nullam similitudinem debemus facere, et non fornicari post Deum, qui unus est: quia Deus et Christ
Abbreviated transcription (Latin):
a maris talib et enim turpitudinib cau¬
tionum animi humani illecti reu̾nan¬
tur et decidunt a iuitute fluentes ĩ tur¬
pitudinem et pp̃ ip̃as turpitudines poste¬
a sencirint dolores. et cum magna ama
cedine bib̾unt melius ergo nos amara
uob̾ cantamus ad tempus que dulcesc̃t
postea muobis nec m̾cedem ali ꝙͣ exigimꝰ
nisi ut faciatis quod dicimus. Immo nõ
faciatis si nos dicimus. Si aut̾e onĩib
ille dixit qui neminẽ tiniet et per quẽ
fit in nomine ipĩus et in gła ip̃is mĩe
ut et nos neminẽ timeamus. om̃s au¬
diuimus. om̃s faciamus. om̃s cum ad¬
canere. Ecce psalt̾iũ fero decem cordas
hñs ħ nos paulo aũ cantastis. anteqũa
inciperem loqui. chorus meus uos fuistis
canticum nouum cantabo tibi in psalt̾io
decem cordaꝵ psallant tibi. Ipãs decem
cordas modo ꝑcutio. Quare aireira est uox
psalt̾ii dei. psallam in psalt̾io decem cor¬

Expanded text:
, in posterum amaris? Talibus etenim turpitudinibus can, in posterum amaris? Talibus etenim turpitudinibus cantionum animi humani illecti enervantur, et decidunt a virtute, defluentes in turpitudinem; et propter ipsas turpitudines postea sentiunt dolores, et cum magna amarorali biberunt. Melius ergo nos amara vobis cantamus ad tempus, quae postea dulcescant in vobis. Nec mercedem aliquam exigimus, nisi ut faciatis quae dicimus: imo non faciatis, si nos dicimus: si autem omnibus ille dicit, qui neminem timet, et per quem fit in nomine ipsius et in gloria misericordiae ipsius, ut et nos neminem timeamus; omnes audivimus, omnes faciamus, omnes cum nocanere? Ecce psalterium fero, decem chordas habet: hoc vos paulo ante cantastis, antequam inciperem loqui; chorus meus vos fuistis.canticum novum cantabo tibi, in psalterio decem chordarum psallam tibi ? Ipsas decem chordas modo percutio. Quare amara est vox psalterii Dei? Psallam tibi in psalterio decem chor