comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mas disserere tamꝙͣ negem sĩ posse. ut aiã mordui sic̾ doriniẽ¬
tis ĩ similitidine corꝑis sui senciat seu bona scu mala Nam ⁊ ĩ
sompnis añ aliqͣ dura ⁊ molesta tatimur nos utiq scimꝰ ⁊ nisi
euihzilantib nob̾ illa p̃c̾eant penas. gͣuissimas pandimꝰ s cor¬
pora eẽ cred̾e quib hac atq illac quasi ferimur ⁊ uolitamꝰ in¬
sompnis hoĩs cit qui paium uigilant̾ de reb talib cogitauit
de hus quippe nisoꝵ imaginib. maxime aiã ꝓbatur nõ cẽ cor¬
porea nisi uelis culla corpora dr̃e qui p̃t̾ nas ipõs. tam multa
uidemus ĩ sompnis. celũ t̾ram mare solem lunã. stellas fluui¬
os montes arboret. ałia hec qui anpora cẽ credit̾ incre dibilit̾
⁊ ꝑfunditate memore ꝯtinentur ⁊ ab cuis alidĩtissimis sinib ne
pus cẽt caꝑe cogitando ł memoria ꝯtinendo ñ posset scd̾m tuã
quippe diffinicionem corporea sub̾a mrpus hac cxt̾us nõ excedit.

Expanded text:
stimes, tanquam negem fieri posse ut anima mortui sicut dormientis, in similitudine corporis sui sentiat, seu bona, seu mala. Nam et in somnis quando aliqua dura et molesta perpetimur, nos utique sumus; et nisi evigilantibus nobis illa praetereant, poenas gravissimas pendimus. Sed corpora esse credeparum uigilanter de rebus talibus cogitauit. de his quippe uisorum imaginibus maxime anima probatur non esse corporea, nisi uelis et illa corpora dicere, quae praeter nos ipsos tam multa uidemus in somnis: caelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, fluuios, montes, arbores, animalia. haec qui corpora esse credit, incredibiliter et profunditate memoriae continentur et ex eius abditissimis sinibus nepus esset, capere cogitando uel memoria continendo non posset. secundum tuam quippe def
Abbreviated transcription (Latin):
imploratũ est. inquis corporeus utiq uisus est atq formatꝰ.
audiant te hoĩes ⁊ dei nemo imploret auxiliũ qr nemo pat̃ otum
so acclas suos. ꝑ luignam fauces ꝑ digit᷑ manũ qr dc̃m est.
snite lazarũ ut intinguat cxtremũ digiti sui ĩ aqͣm ut resti¬
get lingm meam tamen ne ꝑ merabroꝵ noĩa de dõ tibi corpo¬
reo p̃scabatur dicis ꝑ hec incõr poreas intelligendas eẽ iurtuces
Quia dñ rtissime defendis non cẽ corporeũ. Qaud gͥ muse est
Tur noiã ista membroꝵ in dõ cibi corpus nõ faciant ĩ aiãm faci¬
ant an ao quando de creatura hec dicuntur ꝓp̾e accipienida st̃ qͣndo
ant̃ de c̾n̾tore tropice atq translate sennas itaq sorporeas dat᷑ͣus
meas sicut colũba. porro aut̃ n pp̃ea linguam hãt diues ills corpo¬
teaca qm̃ dieit uo refrig̾et lmgͣm meani ĩ nob̾ quoq adhuc in
carne iuuentib manꝰ ht̃. ipã lingͣ enporeas qr script̃ ÷ mors ⁊ ui

Expanded text:
imploratum est, » inquis, « corporeus utique visus est atque formatus. » Audiant te homines, et Dei nemo imploret auxilium, quia nemo eum pot digitum manum, » quia dictum est, Mitte Lazarum, ut intinguat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam. Tamen ne per membrorum nomina de Deo tibi corporeo praescribatur, dicis « per haec incorporeas intelligendas esse virtutes: » quia Deum rectissime defendis non esse corporeum. Quid igitur causae est, cur nomina ista membrorum in Deo tibi corpus non faciant, in anima faciant? An vero quando de creatura haec dicuntur, proprie accipienda sunt; quando autem de Creatore, tropice atque translate? Pennas itaque corporeas daturus meas sicut columba . Porro autem, si propterea linguam habebat dives ille corpoream quoniam dixit, Refrigeret linguam meam: in nobis quoque adhuc in carne viventib
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate naturaq disquirere atq dissorete Quod sensisse ita
nid̾is. tamꝙ̃ arunulsa sua qͣlitate atq natura si homo disdb̾e
ac disserere deleat ut ei ncħ̾ lateat & uodsiita est tã ce peccorib amm¬

Expanded text:
qualitate naturaque disquirere atque disserere? Quod sensisse ita qualitate naturaque disquirere atque disserere? Quod sensisse ita videris, tanquam de universa sua qualitate atque natura sic homo disquirere atque disserere debeat, ut nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sese usq ad u̾i cognicionẽ suꝑuacua quid̾ ĩuestigacõne ꝓcendit
qr scirenequit ꝑ quem licet que st̃ u̾a cognosci. Aliqua tam̃
uicina atq affinia ũitati teraptau̾it. suꝑ aiẽ naturã despic̾e
Quam in decens atq pudenidũ est religiasum ꝙꝙͣ de hoc ipõ
aut nichil saꝑe aut penitiꝰ sibi int̾dixisse ñe sapi̾at. Ista tua
nr̃e ignorancie dissertissima ⁊ luculentissima castigacio oiã
q̃ ad naturam hoĩs ꝑtinent sic te scirropellit. Ut si aliquid eoꝵ¬
ignorau̾is non meo iudicio s duo poccorib ꝯpareris. E uã¬
hoc nesciũt quad ego nescio hoc ÷ humane aiẽ originẽ. ꝙͫ pͥdẽ
nõ penitꝰ nestio. scio enĩ deum flaiusse ĩ faciem plimi hõis st̾̃m q¬
cẽ hoiẽm ĩ aiãm uiuẽtem. Quad tam̃ nisi logissẽ ꝑ me ip̃m scire
ñ poisem. s dixisti Quid aut̃ diff̾t homo protore si nestit de qua

Expanded text:
sese usque ad veri cognitionem supervacua quidem investigatione protendit, sese usque ad veri cognitionem supervacua quidem investigatione protendit, quia scire nequit per quem licet quae sunt vera cognosci, aliqua tamen vicina, imo affinia veritati tentaverit super animae natura dispicere: quam indecens atque pudendum est, religiosum quemquam de hoc ipso aut nihil sapere, aut penitus sibi interdixisse ne sapiat. » 3. Ista tua nostrae ignorantiae disertissima et luculentissima castigatio, omnia quae ad naturam hominis pertinent, sic te scire compellit, ut si eorum aliquid ignoraveris, non meo, sed tuo judicio pecoribus compareris. Quamhoc nesciunt quod ego nescio, hoc est, humanae animae originem quam quidem non penitus nescio; scio enim Deum flavisse in faciem primi homie hominem in animam vivam : quod tamen nisi legissem, per me ipse scire non possem; sed dixisti, Quid autem differt homo a pecore, si nescit de sua
Abbreviated transcription (Latin):
purit acõnẽ meã ꝯtͣ rop̃hensionẽ tuam ⁊ ex hac occãne qͣ me
tibi purgo ĩ te ipõ disce quid purges. recole u̾ba libii cui ubi
deffinicõem dispucacõib suis ĩcoata oxpoficiõe subtͣherẽt sicu¬
ti nũc. nuꝑ apud te augustini doctissimi uiri. p̃dicati q eĩ
huscemodi rei archana runantes incͣse ipõs tͣctatꝰ sui deuoras¬
se idiciũ neq se posse ex hunc aliquid dec̾minare ꝓfessos. S
michi crede satis suꝑ q iudetur absurdum atq ĩꝗgniũ rõni.
Ut homo sui exꝑs sit aut is quirerũ omiũ creditur adeptꝰ osse
noticiã sibi ipĩ habeatur ignotꝰ Quid aut̃ disft homo a peccore
si nosait de sua qualitate naturaq disauirere atq dist̾e ut m̃ity
rõnis ꝯpotam scnsu q inuatẽ qui omĩa rõnis exꝑiencia pͥdefiti
ordinacõne distribuat ꝑcteau̾it quid tam ĩꝯuemẽt̾ dici pot̃
quam ut cũ sola sui naticione fraudarit. ⁊ cũ sapĩa mundi q̃

Expanded text:
purgationem meam contra reprehensionem tuam et ex hac occasione, qua me tibi purgo, in te ipso disce quae purges. recole uerba libri tui, ubi definitionem disputationibus suis inchoata expositione subtraherent — sicuti nuper apud te Augustini doctissimi uiri praedicatique epihuiusce rei arcana rimantes intra se ipsos tractatus sui deuorasse iudicium neque se posse exhinc aliquid determinare professos. sed mihi, crede, satis superque uidetur absurdum atque incongruum rationi, ut homo ipse expers sui sit aut is, qui rerum omnium creditur adeptus esse notitiam, sibi ipsi habeatur ignotus. quid autem differt homo pecore, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere, ut meritonis compotem, sensuque vivacem, qui omnia rationis expertia prudenti ordinatione distribuat, procreaverit; quid tam inconvenienter dici potest, quam ut eum sola sui notione fraudarit? Et cum sapientia mundi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ondam quatenꝰ eam ñ noscis hactenꝰq scientam qͣtmꝰ eam tu
saite potueris ut pnulo amplius te quisq nescierit eum pcoconb
ꝯpares auod sciencior illo cẽ potiusti atq ita si aius eam paulo
plus de scient cad̾ iusticra te illo poccorib ꝯparabit. dic g ͦ qͣtuꝰ
distancia ⁊ ꝯsid̾a tam̃ ne plus a pecorib distet qui ciꝰ aliquid
nescire se scit quam qui se putat sare ꝙ nescit. Natura c̾te

Expanded text:
endam, quatenus eam tu nescis, hactenusque sciendam, quatenus eam tu scire potueris, ut, si paulo amplius te quisque nescierit, eum pecoribus compares, quod scientior illo esse potuisti, atque ita si quis eam paulo plus te scierit, eadem iustitia te ille pecoribus comparabit? dic ergo quatedistantia, et considera tamen, ne plus a pecoribus distet qui eius aliquid nescire sc scit, quam qui se putat scire quod nescit. natura certe
Abbreviated transcription (Latin):
tua scriptura cum leg̃e possem ⁊ colloãndo pochꝰ quã seribeudo
ã sint emendenda monstrarẽ facilus hoc negociũ pag̃etur nr̃a
int̾nos secmocinacõne quam lit̃is. Que si scribetda eot multis
uolui instant᷑ ad mondo ne cortig̾e disf̾as. et ea ꝓisus a fide ⁊
p̃dicacõne tua facias aliena ut auanta tib facultas est alspu¬
tandi munere dĩ utaris utilit̾ ad cdifitacõnẽ nõ ad destrut¬
cioncm sane salubris q doctrine: st̾ aut̃ ista de quib ut portui
iam disserui. s breuit᷑ ea ixpetendo ꝑcuramu unũ ⁊ ꝓ aĩam ñ¬

Expanded text:
tua scripta tecum legere possem et conloquendo potius quam scribendo tua scripta tecum legere possem et conloquendo potius quam scribendo quae sint emendanda monstrarem! facilius hoc negotium perageretur nostra inter nos sermocinatione quam litteris; quae si scribenda esset, multis uolui, instanter ammoneo, ne corrigere differas et ea prorsus a fide et praedicatione tua facias aliena, ut quanta tibi facultas est disputandi munere dei utaris utiliter ad aedificationem, non ad destructionem sanae salubrisque doctrinae. Sunt autem ista, de quibus, ut potui, iam disserui; sed breuiter ea repetendo percurram. unum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sonuisti s nntꝰ ⁊ gͥmanicꝰ ĩ corde sensisti ĩ tue corrcõnis tãdo
res ciciꝰ ut hĩt ostend̾ es quam sit exetͣndus qui bonũ rũꝙ
fecit᷑ quando quid̾ qui tardiꝰ facit᷑ tanta tͥ uidet᷑ seueritate
ip̃m tuq potissimũ ⁊ maxime eloquutꝰ snictib ut̾e ut ecius
te ad rõnis tramitẽ. ꝯmuitadẽ mentis ĩ flccłas. quam de tude
minꝰ crudite parĩq afulte lubnco ecatis eu̾tas. ⁊bimis lon&
om̃ia aue ĩ tuis libris ł pocuis ĩ de ip̃o uolo emendar ꝓcrtare acq
discut̾e. ⁊ saltem breuẽ tibi de singuł corgendis rdde tõnẽ.
Nec ideo tam̃ ce ꝯtompnas ⁊ arbitreris ingoniũ ⁊ eloquiũ diũ
rariu eẽ pendend̾ Nes soñꝵ sdcipturaꝵ memoriã ĩ te ꝓuam eẽ
cognoui s arudicio minor est quam tande indoli labon q ꝯ¬
quebat ideo q te net amplius ꝙ oportet cibi tubuendo uane¬
st̾e uolo nec rursus te abiciendo ac desꝑando ingesc̾e urinam

Expanded text:
sonuisti, sed intus et germanitus in corde sensisti; in tuae correctionis tanto res « citius: » ut hinc ostenderes quam sit exsecrandus, qui bonum hoc nunquam facit; quandoquidem qui tardius facit, tanta tibi videatur severitate ipsum, tuque potissimum et maxime eloquii tui fructibus utere, ut citius te ad rationis tramitem gravitate mentis inflectas, quam te inde minus eromnia, quae in libris tuis uel potius in te ipso uolo emendari, pertractare atque discutere et saltem breuem tibi de singulis corrigendis reddere rationem. nec ideo tamen te contemnas et arbitreris ingenium et eloquium tuum parui esse pendendum. nec sanctarum scripturarum memoriam in te paruam esse cognoui; sed eruditio minor est, quam tantae indoli laborique congruebat. itaque te nec amplius quam oportet tibi tribuendo uanescere uolo nec rursus te abiciendo ac desperando frigescere. utinam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitus iꝯnotat ⁊ ĩ hac te plane laudo quod u̾itatẽ. ⁊ si nũꝙͣ ꝑce¬
pisti certe ꝙͣ putasti hoĩ p̃culisti Ideo quid̾ temere quia oxisti¬
masti stire quad nescis. S ideo lib̾e qr ꝑsonam nõ irũitus degisti
aꝑire quod sontis. Un de te oport incestig̾e quanto nas cẽ. debeat

Expanded text:
peritus ignorat: et in hoc te plane laudo, quod veritatem, etsi non quam perceperitus ignorat: et in hoc te plane laudo, quod veritatem, etsi non quam percepisti, certe quam putasti, homini praetulisti; ideo quidem temere, quia existimasti scire te quod nescis; sed ideo libere, quia personam non reveritus, elegisti aperire quod sentis. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ueriora sectari. sste quppe ⁊ aĩmiꝰ ĩ dc̃is ꝑ igͦtãciã ñ cacholicis ip̃a
corrꝰsꝯnis p̃meditacõe ac sparacõe catholicꝰ s istesit mod̾ hꝰ uolu¬
minis ubirrqestat pauliũ lector ⁊ ad ca q̃ seqͥter eũ etitẽdio a ali
spenouetur exordio.
si ille donau̾it ĩ cuiꝰ manu st̾ ⁊ nos ⁊ ẜmones nrĩ. Eeẜhendisti
tnĩ mebis num̃o expruõs ⁊ meũ nom̃ ⁊ cũ me ĩ p̾ncipio libu
tu imꝑicie tue ad mod̾ ꝯstiũ ⁊ doctͥna ⁊ aminiculo destitutũ me
u̾o ubi nominasti doctissunũ atq p̃t̾ ritissiũ dix̃is tamẽ quib
ĩ reb cibi uisus es nosse Quad cay uol nescire me fateor ł qͣ uis ne¬
sciam scre p̃sũmo. lib̾tate qua oportebat nõ tantũ senẽ iiuenis
dubitasti rep̃hend̾e. Ego auc̃ ⁊ me doctissim̃ ⁊ pericissimũ nestio
dno uo me ñ eẽ ctissime scio Et s posse nõ ambigy ut aliqͥd
ĩꝑito ⁊ ĩdocto ciupiam scire ꝯtingat auod aliquis saioꝰ doctꝰ et

Expanded text:
ignorantiam non catholicis ipsa est correctionis praemeditatione ac praeparatione catholicus. sed iste sit modus huius uoluminis, ubi requiescat paululum lector, ut ad ea quae sequuntur eius intentio ab alio renouetur exordio. si ille donauerit, in cuius manu sunt et nos et sermones nostri. reprehendisti enim me bis numero exprimens etiam meum nomen et cum te in principio libri tui inperitiae tuae ammodum conseium et doctrinae amminiculo destitutum, me uero ubi nominasti doctissimum ac peiitissimum dixeris, tamen quibus in rebus tibi uisus os nosse quod ego uel nescire me fateor uel, quamuis nesciam, scire praesumo, libertate qua oportebat non tantum senem inuenis dubitasti reprehendere. ego autem et me doctissimum ac peritissimum nescio, immo uero me non esse certissime scio et fieri posse imperito et indocto cuipiam scire contingat, quod aliquis doctus et
Abbreviated transcription (Latin):
xerim Quod est aer ⁊ ꝙ acce impletur mane cẽ non possit. quodnet
utres tui te admonere potuer̃t. Qud enĩ ĩ eos aliud nisi acrꝰ qñ
inflantur artat᷑ ͦ qui usq adeo ĩ anos st̃ ut ead̾ plenitudine ⁊
pand̾a susf̾ant Q uod si foite tibi aliud iudetur eẽ flatꝰ. aliud aer
sum aer motꝰ ipe sit flacus quod ⁊ flabello flagillato doc̃i pod̃
coite uasa quelib ꝯcaua que putas ĩama ut plena eẽ tognostas
possit intͣre replente aere quo plena st̃. Sirm aut̃ ore sursũ uersꝰ
colloa cantur siue ox lat̾e cunc recipiunt liquorẽ si quis infunditͦ
uel in greditur exeiuce atq cuadente acre qua exitꝰ p hac p̃sẽti
facilius possit demonstͣri frõ. ꝙͣ scͥpto. s nõ ÷ hic diuciꝰ imarand̾¬

Expanded text:
xerim, quod est aer, et quod aere inpletur inane esse non possit. quod nec xerim, quod est aer, et quod aere inpletur inane esse non possit. quod nec utres tui te ammonere potuerunt. quid enim aliud in eos nisi aer, quando inflantur, artatur? qui usque adeo inanes non sunt, ut eadem plenitudine etiam pondera sufferant. quodsi forte aliud tquod et flabello agitato doceri potest: certe vasa quaelibet concava quae putas inania, ut plena esse cognoscas, possit intrare repellente aere, quo plena sunt. Cum autem ore sursum versus collocantur, sive ex latere, tunc recipiunt liquorem, si quis infunditur vel ingreditur, exeunte atque evadente aere, qua exitus patet. Hoc praesenti facilius posset demonstrari facto quam scripto. Sed no
Abbreviated transcription (Latin):
ac brimũ scire uellõ. corpus quid eẽ defimas si enĩ nõ ÷ corpꝰ insi
Q uod membris cartialib ꝯstat nec t̾ra erit corpꝰ nec celũ nec lapis
nec aqua nec sid̾a nec aliquid huiꝰmodi. Si aut̃ corpꝰ est quidquid
maiorib ⁊ minorib suis ꝑtib maiora ⁊ minora spacia locoꝵ obtinẽ¬
tale aliquid sit aiã scrupulosissime ac subtilissime q̃tit᷑ u̾mptam̃.
tu. undo tibi maxime gratuloi. deum corpꝰ ñ eẽ ꝯfir̃mas. S me rur¬
sus sollicitum facis ubi dicis. si aiã caret corꝑo ut sit sic̃ quib dam
cred̾e om̃ẽ quod caret corpore ĩauis eẽ sub̾e. Quod si ita est quo¬
modo credis dm̃ audes dr̃e carere corpore nec times ne seqͣt ᷑ ĩ anis
tu io pp̃id quod incorpoream dixi aiãm nõ solũ casse manitatis. s ob
hoc acriam me putasti cam dixisse sub̾am sum ⁊ corpꝰ eam ñ eẽ. di¬

Expanded text:
ac primum scire uellem corpus quid esse definias. si enim non est corpus nisi ac primum scire uellem corpus quid esse definias. si enim non est corpus nisi quod membris carnalibus constat, nec terra erit corpus nec caelum nec lapis nec aqua nec sidera nec si quid huiusmodi est; si autem corpus est quicquid maioribus et minoribus suis partibus maiora et minora spatia locorum obtinentrum aliquid tale sit anima, scrupulosissime ac subtilissime quaeritur. Verumtamen tu, unde tibi maxime gratulor, Deum corpus non esse confirmas. Sed me rursus sollicitum facis, ubi dicis: « Si anima caret corpore, ut sit, sicut quibusdam credere, omne quod caret corpore, inanis esse substantiae. Quod si ita est, quomodo Deum audes dicere carere corpore, nec times ne sequatur inanis ter id quod incorpoream dixi animam, non solum cassae inanitatis, sed ob hoc aeriam me putasti eam dixisse substantiam, cum et corpus eam non esse di
Abbreviated transcription (Latin):
atur. ħ husmodi uenena fidĩ risi dr̃e timerem fortasse de hac re
defmire aliquid ñ timerẽ. & uando moluis gͥ ñ separatĩ de aĩa
disputo ⁊ affirmo ꝙ nescio. s ꝙ apłm iudio aꝑtissime docuisse
oꝑ Uno hoĩe ꝯtãs homines ire ĩ ꝯdempnacõnem qui uastunt᷑ ͦe adũ
insi ita renas cant᷑ ĩ xpõ. sicut institui ut renascant᷑ anteꝙͣ corꝑe
moriantur Quas p̃ destinauit ad iutam et̾nam misericors grẽ lar
gicor qui est ⁊ ilł quas p̃ destinauit ad uitã mortẽ et̾nam iustissimꝰ
suplicii retributor Nõ solũ pp̃ illa que nolentes adiciũt u̾m ⁊ si
infantes mch̾ adiciant pp̃ originale por̃m. hec est ĩ hac qõne defi¬
incio mea ut occulta aꝑa dĩ habeant suũ secretũ salua fide mã
Nunc iam quant᷑ doꝰ donare dignatur ⁊ ad ilud debeo R̾ de u̾bi
te aiã loquens. meũ nom̃ it̾asti ata dixisti Nõ enẽ sic̾ augustiꝰ¬
it aq utrũ aiã incorporea sicut ego dixi an corporea sic̾ tu txisti¬

Expanded text:
atque huiusmodi uenena fidei nisi dicere timerem, fortasse de hac re definire aliquid non timerem. quanto melius igitur non separatim de anima disputo et affirmo quod nescio, sed  uno homine omnes homines ire in condemnationem » qui nascuntur ex Adam, nisi ita renascantur in Christo, sicut instituit ut renascantur, antequam corpore moriantur, quos praedestinavit ad aeternam gitor, qui est et illis quos praedestinauit ad aeternam mortem iustissimus supplicii retributor non solum propter illa quae uolentes adiciunt, uerum etiam, si infantes nihil adiciant, propter originale peccatum. haec est in hac quaestione definitio mea, ut occulta opera dei habeant suum secretum salua fide mea. Nunc iam, quantum dominus donare dignatur, etiam ad illud debeo respondere, ubi de anima loquens meum nomen iterasti atque dixisti: non enim, sicut Augustiitaque utrum anima incorporea, sicut ego dixi, an corporea, sicut tu, existi
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ illa sensisses. adsit doꝰ tue menti ⁊ tantã spĩ tuo spũ
suo facidlitatẽ humilitatis. lucẽ u̾itatis dulcedinẽ caritatis.
tacem pietatis infundat. ut uctor tui aĩ eẽ malis in ueris
auam cuilib ꝯtͣ dicentis ĩ fłis adsit aut̃ ut te arbitreris hec
opinando a fide cathalica recessisse ꝙͣuis da si di̾ suit adu̾sa ca¬
tholice si doram dõ cuiꝰ ĩ nulliꝰ corde occulꝰ fallitͥ ueracit̾ te

Expanded text:
e menti et tantam spiritui tuo spiritu suo facilitatem humilitatis, lucem ueritatis, dulcedinem caritatis, pacem pietatis infundat, ut uictor tui animi esse malis in ueris quam cuiuslibet contradicentis in falsis. absit autem ut te arbitreris haec opinando a fide catholica recessisse, quamuis ea fidei sint aduersa catholicae, si coram dco, cuius in nullius corde oculus fallitur, ueracit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i acce ꝑit satͣmentum ꝓ hac grã carni eius acquirit᷑ quod illuis
morib nondum potuit. Si aut̃ sine illo sacͣmento aiã ꝓuiliexient.
lpã auid̾ ĩ et̾na uita erit unde eam nullũ porm potuit separare
saro u̾o eiꝰ nõ resurgex ĩ xpõ nõ ꝑcepto ante mortẽ ilius sacmento
banc opinionem nũꝙͣ audiui miꝙ legi s plane audiui ⁊ c̾didi sp̃
quod ⁊ loquutꝰ sum qr uemiet hora añ omĩs quĩ ĩ mouurãtis sunt

Expanded text:
i acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit, si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum. quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ ꝯtͣ snñam pͥncipalẽ qua ꝗstitutũ est ñ intͣturũ ĩ allud
tegnũ quĩ nõ renatꝰ fuit ex aqua ⁊ spũ sc̃õ. Quan siñam pͥti¬
cipalem timens iuolare pelagiꝰ nec illos sine bapt̃o ĩ regnũ celoꝵ
credidit intͣturos. auas nõ credidit reos. tu aut̃ ⁊ onq malis
prrĩ iros ꝓuulos aficens. ⁊ tamẽ eos sine lauatro regenera qp̃is

Expanded text:
tutum est non intraturum in illud regnum, qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto. quam sententiam principalem timens uiolare Pelagius nec illos sine baptismo in regnum caelorum credidit intraturos, quos non credidit reos; tu autem et originalis peccati reos paruulos confiteris et tamen eos sine lauacro regenerationis
Abbreviated transcription (Latin):
teans nescio tam̃ qua ꝑucisioris nouitate ꝯpĩonis sine baprare
salutari ⁊ ab hoc pocõ cũ quo nascntur absolui ⁊ ĩ regnũ celqꝵ
aseris introduci neq asid̾as ĩ hac causa ꝙͣ dec̾ius sabias q̃m
pocõ libar credit non illo aud ꝑuulos mut̾e du ilo siꝯtetapnis
te & iubdam quos reos nasci sic̃ catholicꝰ credis sine  aptado¬
moitus ⁊ iuus rentꝰ ab solucõnem st regnũ cełoꝵ non dubides
insuꝵ pollici. qr uasi ꝯtͣ polagiani ĩ onginaliparõ astruendo tc̃
tit int̾im temporarie collatum eẽ paradisũ nam sr̃ eẽ adłuc

Expanded text:
tearis, nescio qua tamen peruersioris nouitate opinionis sine baptismate salutari et ab hoc peccato cum quo nascuntur absolui et in regnum caelorum asseris introduci neque consideras, in hac causa quam deterius sapias quam peccato liberos credit, non illo audet parvulos mittere: tu vero sic contemnisre, quibusdam quos reos nasci, sicut catholicus, credis, sine Baptreatus absolutionem et regnum caelorum non dubites insuper polliceri; quasi contra Pelagium in originali peccato astruendo tunc atis interim temporarie conlatum esse paradisum — nam s
Abbreviated transcription (Latin):
tib ad tempꝰ sr d̾e nõ potui nan quad quicꝙͣ ĩ uł repben dend̾
putem. s qr uxͣ bcatũ apołm unus quisq ĩ suo sensu habũda
alius aut̃ sic alius quidẽ sic. Certe quid quid dici poruita tã
sublini ingenio de scripturaꝵ soãꝵ hauriri fontib ate põituã
ata disstum est s q̃so ieu̾cuciã tuam patũꝑ paciaris me tuũ
laudare ingenuĩ. Non enĩ int̾ nas ciudiciõnis causa disserimꝰ
setͥum emuli et maxime hr̃cici si dudsas int̾ nos srũas uide¬
rint de aĩ calũpniabuntur rancore descend̾e. Ilichiaut̃ dect:
te amare suscipe. colere mirari cua q dc̃a qi moa deffend̾e
Scite ⁊̃ dialago quem nuꝑ ehidi bratitudinis tueut dignũ

Expanded text:
endendum putem, sed quia iuxta beatum apostolum unusquisque in suo sensu abundet alius quidem sic alius autem sic. certe quicquid dici potuit et tam sublimi ingenio de scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. sed quaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper edidi, beatitudinis t
Abbreviated transcription (Latin):
domus dĩ anãius ꝑtinẽtes ad irgnũ dĩ. non tam̃ ad iranũ aloꝵ
Ubi excellẽaus ⁊ beacus est regnũ dĩ ita sĩ ut hec alique dopaꝰ
dĩ ꝑtes atq mansiones a regno dĩ nephane separant᷑ꝰ⁊tam̃ ñ
om̃s ⁊ regno celoꝵ mansionib p̃parentur ata ĩ hus q̃ in regeᷤ

Expanded text:
domus Dei, quamvis pertinentes ad regnum Dei, non tamen ad regnum coelorum, domus Dei, quamvis pertinentes ad regnum Dei, non tamen ad regnum coelorum, ubi excellentius et beatius est regnum Dei: ita fieri, ut nec aliquae domus Dei partes atque mansiones a regno Dei nefarie separentur; et tamen non omnes in regno coelorum mansiones praeparentur; atque in iis quae in regno
Abbreviated transcription (Latin):
st inonui ipẽ posuisti multe mansiões st̾ apud pr̃em meũ. Auiad
si ita dixisset nõ alibi eẽnt intelliaende quam ĩ domo pri̾s suĩ.
A aꝑte ait ĩ domo pñs mei multe mausiones st̾. Qius itaq au¬
deat aliquas partes domꝰ dĩ sepatare a regno dĩ. ut cĩ ioxs t̾re
non ⁊anc̾ ĩ domo sua nͨ tant̾ ĩ prĩa sua s longe late q trans
mare regnare ĩ uemantur. Rex qui fecit celũ ⁊ t̾rã nec ĩ dota
domo sua regnare dicatur. s forte dicas. omĩa quid̾ ꝑtin̾e ad
regnũ dĩ. quia regnat ĩ ceł. regnat ĩ t̾ris ⁊ abissis ĩ paradiso ĩ
in f̾no. ubi etũ nõ rognat cuius ubiq sũma potestas e̾. s aliud
cẽ irgnũ cloꝵ est quo fas nõ ÷ acced̾e nisi lauatro regeneta¬
cionis ablutos pp̃ dit̃icam fixam q u̾am siñam aliud eẽ aũ
rraniũ t̾taꝵ ł aliaꝵ areature ꝑtiũ ubi post̾ cẽ alique mansiões

Expanded text:
stimonium ipse posuisti: multae mansiones sunt apud patrem meum — quod stimonium ipse posuisti: multae mansiones sunt apud patrem meum — quod si ita dixisset, non alibi essent intellegendae quam in domo patris eius — sed aperte ait: in domo patris mei maseparare a regno dei, ut, cum reges terrae non tantum in domo sua nec tantum in patria sua, sed longe lateque etiam trans mare regnare inueniantur, rex qui fecit caelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur? Sed forte dicas omnia quidem pertinere ad dei regnum, quia regnat in caelis, regnat in terris, in abyssis, in paradiso, in inferno – ubi enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regeneration ubi possunt esse aliquae mansiones
Abbreviated transcription (Latin):
matus ĩ breui cxpleuit tpr̃a longa sius eẽ cacholicꝰ. hoc
enũ ad illos om̃o ñ ꝑtinet s ad illas pociꝰ qui bapt̃ati ⁊ pie
rant᷑ monettib tẽ dc̃m ipĩ sacro scr̃ lauacro incołabilẽ facit
ne malicia mutit eiꝰ incełłm aut ne fictio decipiat aiãm esꝰ
quasi ĩ eod̾ bapt̃o ħ eẽ malicia credat᷑ꝰ ⁊ fictio qua ĩ peiꝰ mutet᷑
⁊ deripiatur si nõ ante capiatur.. deinde qmĩ placita erat dõ
Anima eius ꝓperauit de medio ñquitatis illã educ̾e ita ut nec pau¬
lntũ temoraretur ut quod ĩ eo p̃destinaret impleret S otͣ suã
p̃ dest in acõnem fac̾e maluit tamqͣ festinans ne quod ei ꝓlacie¬
rat ĩ non bapt̃ato ext̾minatur ĩ bapt̃o tamꝙͣ moritus infãs
ibi pereat quo cuirendũ est cũ illo ne ꝑeat Eaus gͦ ħ u̾ba scͥp¬
ta ĩ libro sapĩe de ꝑuuł sine bapt̃ate mortuis acã eẽ crederet¬
dic̾et strb̾ec retitaret si ea sic̾ oppituerat ꝙgitaret Noli cͤ

Expanded text:
ra longa ̒, si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie zentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit intellectum, aut ne fictio decipiat animam ejus: quasi in eodem Baptismo haec esse malitia credatur, et fictio qua in pejus mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. Deinde quoniam placita erat Deo anima ejus, properavit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat, impleret: sed contra suam praedestinationem facere maluit tanquam festinans, ne quod ei placuerat in non baptizato, exterminaretur in Baptismo: tanquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. Quisde paruulis sine baptismate mortuis dicta esse crederetdiceret, scriberet, recitaret. si ra. sicut oportuerat, cogitaret ? Noli c
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝰ bapt̃ati de corpore exierĩt. off̾ endũ. si uis eẽ cathalicus.
Q aua nec ilud ꝙ de machabeoꝵ libiis amemorasti sacͥficiũ
uteoꝵ ꝑ cis qui ñ cirtũcisi de corpore exierũt ostendis ablatũ
assiduas. ⁊ osferrnda ugit̾ scõꝵ censer sicͥficia sacꝰ cotũ bt ce
homo laicꝰ sat̾docib dĩ nec dicendo subd̾es. siec saltẽ simul q̃rendo

Expanded text:
ati de corpore exierint, offerendum, » si vis esse catholicus: quia nec illud quod de Machabaeorum libris commemorasti sacrificium Judaeorum pro his qui non circumcisi de corpore exierant, ostendit oblatum. assiduas et offerenda jugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum: » ut te homo laicus sacerdotibus Dei nec discendo subderes, nec saltem simul quaerendo
Abbreviated transcription (Latin):
stolũ paulũ. quand baptĩati fuerĩt: ignoramꝰ Ssi ipõs bapti a¬
tos cẽ ꝑ hac nob̾ in notesd̾e potuit quod dnõ bõ petro dñs ait qui
lotꝰ est non indiget ut lauet. auid de alus de quib ẜ dale nicħ leqi¬
mꝰ dc̃m de barnaba de thimotheo do tito desia de phalomene
de ip̃is euuͣgelistis marro luca ⁊ de ĩnum̾abilib cet̾is & uos absit
ut baptiratos cẽ dubidemꝰ Q uanus nõ legamꝰ. Dinocutes aũ
septempnis puer ĩ quib arnus piũcuti bapti⁊ dutur iai sunbolũ
baptatus poͣtuisse ab imipio prẽ ad Gentiliũ sacrilegia reuocari
⁊ ob hoc fiisse ĩ petus. de quib sorore orante lib̾atus est nescio.
suisse legisti. Quamꝙͣ ipã leccio nõ sit ĩ eo cãnone stript᷑aꝵ uñ¬

Expanded text:
i fuerint ignoramus. sed si ipsos baptizatos esse per hoc nobis innotescere potuit, quod beato Petro dominus ait: qui lotus est, non indiget, ut lauet, quid de aliis, de quibus uel tale nihil legimus dictum, de Barnaba, de Timotheo, de Tito, de Sila, de Philemone, de ipsis euangelistis Marco et Luca, de innumerabilibus ceteris, quos absit ut baptizatos esse dubitemus. quamuis non legamus? Dinocrates autem septennis puer, in quibus annis pueri cum baptibaptizatus potuisse ab impio patre ad gentilium sacrilegia reuocari et ob hoe fuisse in poenis, de quibus sorore orante liberatus est, nescio.unetum fuisse legisti, quamquam ipsa lectio non sit in eo canone scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
naresq aetine ⁊ sic saltim sentis uerũ cẽ quod dico. Cum enĩ ceꝑis
angustias incolłabiles ꝑpeti quid cupies are aꝑto narib q retiꝑe
si quando sufflasti nich̾ de existimes amississe. uide in quo malo sis
nisi haunendo resumas auid esfundendo arddid̾as. uide illa ĩflacõ
aualia dampna ⁊ detͥmenta ferisset nisi ea respiracio reꝑasset.
Nisi ent̃ quad impend̾is implendum ad utrem ad ce icidem alãd̾

Expanded text:
e quod dico. eum enim coeperis angustias intolerabiles perpeti, quid cupies ore aperto naribusque recipere, si, quando sufflasti, nihil te existimas amisisse? uide in quo malo sis, nisi hauriendo resumas quod effundendo reddideras; uide, illa insufflatio qualia damna et detrimenta fecisset, nisi ea respiratio reparasset. nisi enim quod inpenderis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ post seneracõnem humanã que fr̃a est ex adam irgeneret᷑
ĩ xpcͣ ad cus ꝑtinens societãtem ⁊ rcquiem post mortẽ corꝑis
hĩturam ⁊ corpus ad głiam iecepturam. hec st̾ q̃ de aiã sir̃mis¬
sime teneo ⁊lũc accipe obsecro quid requirã ⁊ noli me sꝑnere
sic nõ ce spernat qui ꝓ nob̾ dignatus est p̃perni. & uero ubi ꝯ¬
traxerit nã reatum quo trahatur ĩ ꝯdempnacõem a infantis
quedam ꝯnrtire ceꝑũt. dicentes nullũ reatum cẽ. ex adã tclũ
qui ꝑ bapt̃m ĩ funte soluatur Quad te sapere si scirẽ i̾mo nisi ce
tenemus de hac re snĩam tuam ꝯtinente catholioe̾ sundatissime
fidĩ qua ⁊ iouĩniam ualiloquia redarguens ad hibuisti testimo¬
niũ ex libro sob. nemo mundꝰ ĩ ꝯsptu tuo nec infans ouiꝰ est uniꝰ
dici iuta suꝑ t̾ram deindẽ adiunxisti. Tenemur q rei ĩ simili¬
tudine p̃uaricacõnis ade. Et lib̾tuuis ĩ ionã ꝓph̾am sat̾ hac

Expanded text:
eneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime teneo. Nunc accipe, obsecro, quid requiram et noli me spernere; sic non te spernat, qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam infantis quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te  putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: 'Tenemurque rei in similitudinem praeuaricationis Adae\\ et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aut nares. aut̃ ut᷑mq ⁊ qua intͣiͥet ⁊ qua exiret accepit. Ĩte
ipõ cibi pba ipẽ quod dico. gmicte sp̃m flando ⁊ iudes utium
dures siͤ nõ rereꝑis. Eetipe sprtando ⁊ uide auas pacaris anqusti¬
as si nõ nirsus emiseris. hac gͥ facimus quande uitem sic̾ dicis
ĩ flaniꝰ quad facisnꝰ ut uiuamꝰ nisi quod tũt paulo plus dicimus
impetu coartemꝰ Quomodo gͦ dicis nullũ patimꝰ detͥmẽtũ cũ
e nob̾ ad aliquid tͣns inictimꝰ flatũ ⁊ manente nob̾ plena ꝓpͥi
flatiis qualitate ⁊ ĩcegra qͣntitade nullũ nos memĩnĩmꝰ dãpñ
ex utris inflacione sentire. apparet te fili si aliquando utrẽ
inflasti non adũtisse quid eꝙ̾is Q uad eñ susflendo amutas
tatim retipien t nõ sentis s potes hoc facllime di s̾e. si hoc

Expanded text:
aut nares aut utrumque, et qua intraret et qua exiret, accepit. In te aut nares aut utrumque, et qua intraret et qua exiret, accepit. In te ipso tibi proba ipse quod dico. emitte spiritum flando et uide utrum dures, si non receperis; recipe respirando et uide quas patiaris angustias, si non rursus emiseris. hoc igitur facimus. quando utrem, sicut dicis, inflamus, quod facimus ut uiuamus; nisi quod tunc paulo plus ducimus, impetu coartemus. quomodo ergo dicis: nullum patimur detrimentum, cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, et manente in nobis plena flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire? apparet te, fili, si aliquando utrem inflasti, non aduertisse quid egeris. quod enim sufflando amittis, statim recipiendo non sentis. sed potes hoc facillime di
Abbreviated transcription (Latin):
quantitate nullũ nas meminimsꝰ dampnũ ex utris r̃ flaciõe
seusisse. ista siulitudine que sat̾ elegans ⁊ ꝯgiuens tͥ uidet.
quantum fallaris attende deum quippe dicis ĩcorpeũ nõ de
uichilo a se fr̃am s de se ipõ aiãm sustlare corꝑeam cum flatũ
nos licet corporeũ subtiliorẽ. tamẽ cinictamꝰ quã nr̃a st̃ coipa
net eum de aiã nr̃a s de hoc acre ꝑͥ uisd̾a corporis exalemꝰ. pia¬
pt᷑ ctũ alimẽta solida ⁊ fluxa unde est ab ⁊ potꝰ hoctaum
nab̾ deus alimẽtum circũ fudit autaꝵ quas ita carpimꝰ utt
sinc cibo ⁊ potu dui cẽ possimus. sine hoc aut̃ alimẽto d̃co qd̾
auta nob̾ que undiq circũsistit spitantib ⁊ rospiranitib exib
E neutꝰ q ledant uel nõ intͣndo ł nõ exeundo ita ħ t̃ciũ flabile
alunentum qr ĩ nob̾ manere ñ sinitar nec ĩmorando corrãpit᷑.
s cgentur mox ut ing̾ditur nori alios s eosdem meatꝰ .i. os.

Expanded text:
inimus damnum ex utris inflatione sentire. » Ista similitudine, quae satis elegans et congruens tibi videtur, quantum fallaris attende. Deum quippe dicis incorporeum, non de nihilo a se factam, sed de se ipso animam sufflare corpoream: cum flatum nos, licet corporeum, subtiliorem tamen emittamus, quam nostra sunt corpora; nec eum de anima nostra. sed de hoc aere per uiscera corporis exhalemus. pulpraeter enim alimenta solida et fluxa, unde est cibus et potus, hoc tertium nobis deus alimentum circumfudit aurarum. quas ita carpimus, ut sine cibo et potu diu esse possimus. sine hoc autem alimento tertio, quod aura nobis. quae undique circumsistit, spirantibus et respirantibus exhibet, sunt, ne utroque laedant, uel non intrando uel non exeundo, ita hoc tertium flabile alimentum quia in nobis manere non sinitur nec inmorando corrumpitur, sed egeritur mox ut ingeritur, non alios, sed eosdem meatus, id est os
Abbreviated transcription (Latin):
malig nissimꝰ spt̃. Suius quispe st̃ ula aualib cibi finude ꝑsuasa
Que si admonitꝰ pia humilitate ⁊ cacholica pace correxeris ei¬
tores suisse uidicabunt᷑ studiosisimi inueras. eincudari poqꝰ.
quam ĩ cis romau̾e oupientis si aut̃ ꝓ cis tibi ⁊ ꝯtencionẽ ad̾¬
absit ꝑ suasent ꝓuicacẽ iama tamꝙ hr̃dica docirata cũ suo. ae¬
cesse erit anctore dampnar aira stilic pastorali ⁊ mredicinali
prus ꝓ ꝑ incautũ uulgus serpant dica ꝯtagia cum diloctõrs
Nilitate s porẽ ialuoris negligituit disaplita. Si quenis que¬
nam illa sr̃ pot̾is quod̾ leg̾e scripita ad frõs nrñs ropatũ di ẜuũ.¬

Expanded text:
malignissimus spiritus: ejus quippe sunt illa, qualibet tibi fraude persuasa. Quae si admonitus pia humilitate et catholica pace correxeris, errores fuisse judicabuntur studiosissimi juvenis, emendari potius quam in eis remanere cupientis. Si autem pro eis tibi etiaicacem, iam tamquam heretica dogmata cum suo necesse erit auctore damnari, cura scilicet pastorali et medicinali, priusquam per incautum uulgus serpant dira contagia, cum dilectionis non ueritate, sed nomine salubris neglegitur disciplina. Si quaeris quaenam illa sint, poteris quid
Abbreviated transcription (Latin):
discipline sugiet fictum si aut̃ u̾acit̾ cĩtaris nõ de catholi¬
cuti fingis. quid adhuc hr̃ticũ mortuũ sic diligis. ut cuis
uclus te iactare adhuc noiẽ. cuiꝰ iam nõ teneris errore. Nlo¬
lumꝰ de hr̃e tale cognam̃tũ. tamꝙ sis mortui moraui morir¬
ment᷑ Nolumiꝰ talẽ titulũ hr̃e łibrũ tuũ qualẽ słm cẽ diẽ
omus si ĩ cuis sepult᷑ leg̾emꝰ Non erũ iuincẽciũ iuctorẽ scrꝰ
illo cibi reuelante dicatos appellas uidencũ ĩuctoris. hõ tam
tibi reuelante que scriberes uicisset errorẽ Ut quid cibusta filiꝰ
Esto patus uerꝰ non fictꝰ oatholicꝰ ne ce sugiat lt̃ sõs ⁊ uichtl¬

Expanded text:
disciplinae fugiet fictum . Si autem veraciter communicans, non te catholicum fingis; quid adhuc haereticum mortuum sic diligis, ut ejus velis te jactare adhuc nomine, cujus jam non teneris errore? Nolumus te habere tale cognomentum, tanquam sis haeretici mortui monumentum. Nolumus talem titulum habere librum tuum, qualem remus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus illo tibi reuelante dictatos, appellas Vineentii Victoris, non tam tibi reuelando quae scriberes uicisset errorem. ut quid tibi ista, fili? esto potius uerus, non fictus catholicus, ne te fugiat spiritus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
ouie inceger maneat cum de illo ait̃a ascendit᷑ i tarã ciuidẽ nõ
nature ł qualitatis infunditur sum hac ipõ quo spũ hausto.
uter impletꝰ cxcendit᷑: sine aliqͣ nr̃i diminucõe geratur. hiis ilbis
tuis adhuc addis. ⁊ muinoraris. ⁊ ĩcultas similitndinẽ. qi necces¬
sariami qua intelligamꝰ quõ deus sine sue nate᷑ aliqͦ detͥmẽto ⁊ de
se ipõ aĩam faciat. ⁊ fcã de se ip̃o ñ sit Ꝙ ip̃ẽ. Dicis erũ. Nĩ quid

Expanded text:
cernae integer maneat, cum de illo altera accenditur, et tamen ejusdem, non naturae uel qualitatis infunditur. cum hoc ipsum, quod spiritu hausto uter inpletus extenditur, sine aliqua nostri deminutione geratur. his uerbis tuis adhuc addis et inmoraris et inculcas similitudinem quasi necessariam, qua intellegamus quomodo deus sine suae naturae aliquo detrimento et de se ipso animam faciat et facta de ipso non sit quod ipso. dicis enim: n
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem ꝑuenire. hec inc̾im undeam mult̾ aꝑte q per¬
usa ⁊ fidĩ cacholice adu̾sa sũc Iam nicħ̾ auĩcteris oxtir pare ab¬
q abicẽ ab animo aubo astuo tuo si uis ut nõ solũ te ad altaria
mones cẽ nuui̾antur. Quo cũta ꝯsid̾a quam sit horrend̾ dt as
sint ⁊̃ uno hoĩe que dampnabiles cẽnt ĩ singuł singule sec. dorsi

Expanded text:
ndecim multum aperteque peruersa et fidei catholicae aduersa nunc iam nihil cuncteris extirpare atque abicere ab animo, a uerbo, ab stilo tuo, si uis, ut te non solum ad altaria iniones esse numerantur. quocirca considera, quam sit horrendum ut omnes sint in uno homine, quae damnabiles essent in singulis singulae. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
istꝰ nr̃o opusculo institui sic adinuent ut ea tibi saribenda qnt̃¬
Qd res ip̃ns rõnes q attinet ipẽ dictaret. Quod si u̾m est iam de
illa potuisse dr̃e non miror Que si pacient̾ ascultes ad monicõru
mee itos ubris catholica mẽte ꝯsid̾es atq pcͣctes te dieusse ꝓcl
dubio fenicebit ille quipe quł sicut cum ꝑdit apoꝰ. Enstigat
tamꝙͣ angelũ lucis credis Et eo quid̾ minꝰ modo ad decipiendos
cithosicos ualet &uanido señ ĩ lucis angelos. s ĩ hr̃ticos tͣlisig᷑¬
At s te iam abi eo falli cathalicũ nollẽ. Ciuciet᷑ꝰ q  te dixissel
didicisse q̃ u̾a st̾ quantomag̾ lctatꝰ suerat se tibi ꝑsuasisse ciue
fła sp̃dt aut̃ non diligas hoĩem mortuũ cuiꝰ dilcdio dibi pro

Expanded text:
isto nostro opusculo institui, sic adiuueisto nostro opusculo institui, sic adiuuead res ipsas rationesque attinet, ipse dictaret. Quod si verum est, jam te illa dicere potuisse non miror, quae, si patienter auscultes admonitioni meae, et eos libros catholica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dubio poenitebit. Ille quiplucis angelum credis. et eo quidem modo minus ad decipiendos catholicos ualet, quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo falli iam eatholieum nollem. crucietur ergo te didicisse quae uera sunt: quanto magis laetatus fuerat se tibi persuasisse quae falsa sunt! ut autem non diligas hominem mortuum, cuius dilectio tibi o
Abbreviated transcription (Latin):
nbuiariitꝰ est teus ꝓfecto sapiensens atq ut sis ab eo aui fuot
spientes. que supplicit᷑ instant̾ q popodis. ⁊ malueris enore non
decipi quam errarcium laudib honorari ꝓnus me p̃ tuis li
bris titulꝰ tu nõis pro te sollicitum reddadan Sft ent̃
quss eẽt uince̾ncꝰ uictoi ab as qui ce nou̾ant. ⁊ forte ade¬
tant requisissem audiuite suisse donatistam ł pociꝰ mera¬
tistani ⁊luꝑ aut̃ coĩcasse catholice Etcum gaud̾em tantum
qlam de huc solemꝰ quas ab illo cipore lib̾atos sẽ oegnoscam
qno ⁊ mulco amplius quod ingeniũ tuũ quo delectabar d lẽ¬
nari uoluisse iuncenciũ. Ꝙ ingati suocessorẽ qui hoc noiẽ ap¬
pesłatꝰ est ad huo tamꝙͫ magnũ ⁊ sc̾m urũ aĩo teneas ⁊ obh̃
aluis nomĩtiĩ noluoris eẽ aognomẽ. Nec deffuerũt qui dic̃¬
ent ⁊ hac a te suisse lictatũ ꝙ ipẽ tibi nestio qua uisione ap¬
fanierit atq ad hos ꝯficiendos libros de quib tecun⁊ agere

Expanded text:
is, atque ut sis ab illo qui facit sapientes pie, subpliciter instanterque poposceris et malueris errore non decipi quam errantium laudibus honorari. Prius me in libris tuis titulus tui nominis pro te sollicitum reddidit. cum enim quis esset Vincentius Victor ab eis qui te nouerant et forte aderant requisissem, audiui te fuisse Donatistam uel potius Rogatistam, nuper autem communicasse catholicae. et cum gauderem tantum, quantum de his solemus, quos ab illo errore liberatos esse cognoscim multo amplius, quod ingenium tuum, quo delectabar in litternari uoluisse Vincentium, quod Rogati successorem, qui hoc nomine appellatus est, adhuc tamquamtuum uolueris esse cognomen. nec defuerunt qui dicerent etiam hoc a te fuisse iactatum, quod ipse tibi nescio qua uisione apparuerit atque ad hos conficiendos libros, de quibus tecum agere
Abbreviated transcription (Latin):
bemeaꝵ f auennã. et inde affritam siciliamq direxim
quem p̃utamus Iam ĩ affude partib ꝯmotari Sc̃o tuo ad¬
herentes lateri Ut meo absequio salutes precor litt̃as qͦq
hoc pͥus cogites fili dilertissime uictor
uolo si te ꝯtempnerem neqͥꝙͫ id me suisse fuĩrũ.
ħ iteo tam̃ humilitatenr̃a sic abutaris ut sp̃t̾ea ce existimes
aꝓpbat um

Expanded text:
rem earum Rauennam et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus iam in Africae partibus commorari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo obsequio salutes, precor. litteras quoque hoc prius cogites, fili dilectissime Victor, uolo, si te contemnerem, nequaquam id me fuisse facturum. nec ideo tamen humilitate nostra sic abutaris, ut propterea te existimes adprobatum
Abbreviated transcription (Latin):
nestio quanta uolumina scłoꝵ it̾um ad istam sairinã. comip¬
tibił caruis ⁊ supplicia pendenda redeundum sit. Qua opi¬
mone quid horubilius aogitare possit ignoro. deinde qlis cãd̾
iustus defunctꝰ est de quo ñ isti si l̾a diciuit solliati eẽ debeamꝰ ne
ĩ sinu habinhe peccans ĩ flamas illuis diuitis deioat ͦ. Sur enĩ
non ⁊ post hoc corpꝰ pectari possit si ⁊ ante sotuit. Pastiemo lõge¬
na fiant om̃s aiẽ nec discut̾e̾ uolo nisi nocẽ sit. atq utinam
ista ac aua nũc agitur si u̾a est sic abste oeffendat᷑. ut hoc iam¬
nore ñ sit. Quamius aut̃ desid̾em ingem uotis ardentib seoptẽ
nr̃o ĩ quo si credimus ut aliqua nob̾ ñ apiri ⁊ pulsantib nullo
hiis quant̾ me attinet ⁊̃. hoc depucẽt ne aiui hoc sciam tue indi
nisi metuorẽ ne aliqua istaꝵ opinionũ ꝯtͣ᷑ ilud quad sirmissi
ram cẽ noi adiu̾sam iubustissime ac fundatissime sidĩ qua xp̃ĩ

Expanded text:
nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longena fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indinisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissimra est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi
Abbreviated transcription (Latin):
nuc ex hus. angustus me coneris cũt̾e ne talib destimonus¬
hic existentes alibi aĩãs ⁊ ab inicio diuinoꝵ oꝑũ p̃paratas a
d nõ micti opmant᷑ in corpora ⁊ lam ⁊ huiĩ hac idem q̃rit᷑. si aiẽ ĩ¬
culeade obedient̾ uen̾iunt quo mictũtur cur ĩ ꝑ uuł si ñ uapti¬
⁊aci uitam istam simeñt pumãcur. Eatem ꝓrsus ĩ utͣq sentẽ¬
cia difficultas est ilł Ibi uitisitur de hac facisius exire qõna qͥ
pag̾ata est ex adam supplicra petid̾e a quo reatu ĩquiũt grã¬

Expanded text:
niis ex his angustniis ex his angustm existentes alibi animas, et ab initio divinorum operum praeparatas, a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non baptizati uitam istam finieriut, puniuntur? eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui licet, quae propagata est ex Adam. supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gra
Abbreviated transcription (Latin):
nõ oppugnat sit ⁊ men si oppugnat non sit oi tua. Nolo m̾ di¬
catur ꝓhac snĩa deb̾e accipi quod scͥptũ est. Qui finx̃ spm̃ ho¬
minis ĩ ipõ. Et qui fuxit sigillatĩ corda eoꝵ aliqͥd fontissimũ
atq ãuctissimũ q̃rend̾ est oꝵ nos nõ eogat dm̃ c̾dere ullaꝵ aiã¬
nim sine culpa aliqua dampnatorẽ. Ntam ut tandũdẽ ual
ut plus est forsitan c̾are auam fing̾e. et taiĩ scͥptũ est. Sor
mundum ca ĩ me ds̃ ⁊ lon ideo puturi pot̃. aiã hoc loro oꝑtare
R fr̃ añꝙͣ aliꝙ eẽt sicut g ͦ iam existens c̾atur ĩnouacõe iussi¬
cie sic iam existens fingitur cũ formacõe doetrine ⁊lec illud
quod ĩ ccͣcͣsten scriptũ est tũc ꝯũtetur ĩ t̾ram puluis sit̾ fuit.
ĩcram sic̃ fuit ⁊ tam̃ caro de hoc ꝙ dõm est ad hominẽ ñ re¬
ut non omĩmodo huic ꝯpinioni ꝙ desfend̾e uolo uide̾atur eẽ ꝯtͣ¬
tia ad monendã tant̃ credidi piudenciã tuã. ne calib cestimo¬

Expanded text:
non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: Qui finxit spiritum hominis in ipso et: Qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest a aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuitin terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimo