comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ripħ. ¶Ereditate abagna¬
to cumnulitone data sceñ m̃r
dubitabat. qr potuit ⁊ añn
otus ⁊ amicus dare potinit
br̃s scriptus iussu militis ad¬
ire debebit brditatem eaq
fiet bonoꝵ castrensis pecc¬
si pecculio fecit test̾ma dumi-

Expanded text:
 hereditate ab adgnato commilitone data Scaeuola noster dubitabat, quia potuit et ante notus et amicus dare, potuit heres scriptus, iussu militis adire debebit hereditatem eaque fiet bonorum castrensis pecu peculio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ab sentib. quid sͦ siquidam p̃sen¬
tes sint. quidam ab sentes. iudea
an ⁊̃ ab sentib apetat lib̾tas ⁊ pot̾
data sit lib̃tas. an dies expectand̾
sit ⁊ puto expectand. añ gͥñ adĩa¬
si om̃s subodicione quid̃ dseqnͣs
ent dre utrum exspectand̾. utru¬
odicio existat. anu̾o statim adic¬
ꝙ mag̾ erit ꝓbandum aditis ita¬
q bonis directe lib̾tates pureda¬
te statim opetãt: ex dic ⁊ cum dies
uem̾it odicionales ꝯdicio extit̾it¬
ami nec erit absre estimare ⁊̃ pen

Expanded text:
 absentibus. Quid ergo, si quidam praesentes sint, quidam absentes? uideamus, an etiam absentibus competat libertas. et potest data sit libertas, an dies exspectandus sit? et puto exspectandum: ante ergo non addicsi omnes sub condicione, quid consequens erit dicere? utrum exspectandum, ut condicio existat, an uero statim add magis erit probandum. addictis itaque bonis directae libertates pure datae statim competunt, ex die, cum dies uenerit, condicionales, cum condicio extiterit: nec erit ab re existimare
Abbreviated transcription (Latin):
nem missꝰẽ. ¶ Hoc edc̃on pupillũ.
n fimosum teni ostat qr affectu
carent. d pupillum eumi debenniᷤ¬
te accipe quidoli capax ñẽsiiam do
tor dõlose fec̾it inpupillum dab¬
miꝰ actõem. si m̃o soluendo sit tut

Expanded text:
nem missus est.Hoc edicto neque pupillum neque furiosum teneri constat, quia affectu carent. sed pupillum eum debemus accipere, qui doli capax notor dolo fecerit, in pupillum dabimus actionem, si modo soluendo sit tuto
Abbreviated transcription (Latin):
os accipiendo. ¶S ⁊sus qui
indebitum ãccipiebat delegan¬
it soluend̾ nonent finti actio si
eo absente solutimi sit cef̾um
si p̾sente alia c̃a ẽ ⁊ sintim fecit
¶Siquis nicħ mpͣsona sua nicħ¬
m̃titus ẽ s ũbis fraudem adh¬
ibuit fallax ẽ mag̾ qmͣ furtu
facit ut puta si dixit. se lc̃cuple¬
temsi ĩmcem selocatunim qd̾̃
accep̃. si sidenissores ydoneosd¬
atimimuł peccuniam ꝯfestum
se soluturum. nambiis oĩbus
mag̾ decep̃ quam furtum fec̾
dolo dãbr. ¶Qui aliemima
quid iacens lucri faciendi cã su¬
stułit surti obstringitur. sine
scit cuiꝰ sit. siue ignoraũt. m¬
ch̾ enimadfurtum mimiend
facit ꝙ cuĩ sit igͣnoret. ¶ Orsi¬

Expanded text:
os accipiendo. Si is, qui indebitum accipiebat, delegaverit solvendum, non erit furti actio, si eo absente solutum sit: ceterum si praesente, alia causa est et furtum fecit. Si quis nihil in persona sua mentitus est, sed verbis fraudem adhibuit, fallax est magis quam furtum facit: ut puta si dixit se locupletem, si in mercem se collocaturum quod accepit, si fideiussores idoneos daturum vel pecuniam confestim se soluturum: nmagis decepit quam furtum fecitdolo dabitur.Qui alienum quid iacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, siue scit cuius sit siue ignorauit: nihil enim ad furtum minuendum facit, quod cuius sit ignoret.Quo
Abbreviated transcription (Latin):
feciss ⁊ retineat familiam sua
hec aũt facultas dñotribuitur
teciens qucciens ignorante co
fintum fcm̃ ẽ ¶ Set̾um si eos¬
ciente facultas eiñert data nã
in pot̾ noxali iudicio necuma es¬
umatc̃e quam homo lib̾sufferiz.
desumgipotit. is aũt accipitur
scre quid scit. ⁊ potuit ꝓhibe̾sci¬
enciam enim spectare debemꝰ que
bt ⁊ uolunt᷑tem cefum si scit ⁊¬
cio. ¶Si plẽs ẜui dampnum
culpa dedmͣt eq̃ussim̃ ẽ eande
facultatem dñodari. ¶Cum
płes ẜui eusdem rei furtumfa¬
ciut ⁊ uius noĩe cum dño liᷤ
ꝯtestata sit tamdiu alioꝵ noĩe
actio sustim̃ debebit ꝙͣ din pͥori¬
¶ ͣudicio pot̾actor d sequi qnͣtu
dsequeretur si lib̃ id fuitum se

Expanded text:
m suam. Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo furtum factum est: ceterum si sciente, facultas ei non erit data: nam iri potest noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret, defungi poterit: is autem accipitur scire, qui scit et potuit prohibere: scientiam enim spectare debemus, quae habet et voluntatem: ceterum si scitcio. Si plures servi damnum culpa dederint, aequissimum est eandem facultatem domino dari. Cum plures servi eiusdem rei furtum faciunt et unius nomine cum domino lis contestata sit, tamdiu aliorum nomine actio sustineri debebit, quamdiu priore iudicio potest actor consequi, quantum consequeretur, si liber id furtum fe
Abbreviated transcription (Latin):
ente alt̾o furtum fecit: omiiũ
noĩe cum eo qui scit furtiagi
potit cumĩ alto. ad eum modu
p̾sfitit nõ tctius familienõie o
obħ. asocio ꝑtem conseq̃tur.¬

Expanded text:
ente altero furtum fecit: omnium nomine cum eo qui scit furti agi poterit, cum altero ad eum modum, praestiterit non totius familiae nomine, ab hoc socio partem consequ
Abbreviated transcription (Latin):
it subodicione mamimissum.
res amonentem si cito ddicio exti¬
tent hac actione conueniend̃¬
¶lp̃. furti adu̾sus nautas canp
siquid a quo quo ẽoꝵoccccoo

Expanded text:
it sub condicione manumissum res amouentem, si cito condicio extitit, hac actione conueniendum. FURTI ADUERSUS NAUTAS CAUPOsi quid a quoquo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
rem contec̃em fu̾it redactus
eam penam subire eum opor¬
tebił quam sustimet sincon¬
dicione pͥore duyass. ¶Gen̾a¬
ordiem cõgnoscunt p̾fectił
p̾sides. ut eis qui penam pec¬
cunianam e gentes eludũt.
coh̾cionem exordinariamĩ¬
dampnatum sic accipe debe¬
mꝰexqua cã dampnatio uel
morsuł ⁊̃ ciuitatis amisẜoł
ẜuitus otingit. ¶Constã
p̾ꝙͣ deportacio in lccumaque
⁊ ignis int̾dcõis successiti
ñ pͥus amitte ꝙͣ auitatem
quam pͥnceps dẽportãdumĩ
insulam statiu̾t p̃sidemem
deportare ñ posse milla dubi¬
tacio ẽ s p̃fectus urbis iudh¬
drͦ ¶Eumaccipimꝰ dampn¬
atum qui ñ ꝓuccauit detmsi¬

Expanded text:
rem condicionem fuerit redactus, eam poenam subire eum oportebit, quam sustineret, si in condicione priore durasset.Generaordinem cognoscunt praefecti uel praesides ut eis, qui poenam pecuniariam egentes eludunt, coercitionem extraordinariamdamnatum sic accipere debemus, ex qua causa damnato uel mors uel etiam ciuitatis amissio uel seruitus contingit.Constat, postquam deportatio in locum aquae et ignis interdictionis successit, non prius amittere quem ciuitatem, quam princeps deportatum in insulam statuerit: praesidem enim deportare non posse nulla dubitatio est. sed praefectus urbi ius hdetur.Eum accipiemus damnatum, qu‹i› non prouocauit: cet
Abbreviated transcription (Latin):
micio adũsus aliꝙͣ nata ẽ ca¬
pud nocentis sequãtuioq.
si ẜuus tuus fintum mͥ fece¬
rit. ⁊ dñs eius effc̃s. eumuend¬
id̾o. non posse me ag̾e cum debi¬
tore cassiam putant duot¬
lp̃ Nactõe furti. sufficit remͣ
demonstran ut possit m̃telli¬
gil deponde aũt uasoꝵ non ẽne¬
cc̾e loqui sufficiet gͥita dicĩ lã¬

Expanded text:
nitio aduersus aliquem nata est caput nocentis sequatur: ideoque si seruus tuus furtum mihi fecerit et dominus eius effectus eum uendidero, non posse me agere cum ‹emp›tore Cassiani putant actione furti sufficit rem demonstrari, ut possit intellegi.De pondere autem uasorum non est necesse loqui: sufficiet igitur ita dici 'la
Abbreviated transcription (Latin):
ẽnm actio que non fiu̾t ab init¬
io nata orm pot̾adu̾sus huns
fufemplane si manumiss cͣc¬
tabit. dicendum erit temi cu
finrti udicio qr hodiefruia
non ẽ mea c̃ã ut pindẽ babeat᷑
m̾s fu̾it ⁊ desut idcnto dicit.
sab̾. eum si furtum feci̾t inea
redibuit agẽ non possit. s ⁊ si
non possit. attñracio h̾ri debu¬
it eius ꝙ fecit cum redibi ceꝑ¬
it. id q actõe redibitoria dtin¬
etm. ¶Illud q̃itum ẽ sicum
infuga eẽt ẜuus. furtum do¬
mino feciss an eque põss hre
actõem adu̾sus erim qui in pot̃¬

Expanded text:
enim actio, quae non fuit ab initio nata, oriri potest aduersus hunc furem. plane si manumissus contrectabit, dicendum erit teneri eum furti iudicio, quia hodie furtum  ea causa, ut perinde habeatur, et fuit et desiit. idcirco dicit Sabinus eum, si furtum fecit, in ea redhibuit agere non possit. sed etsi non possit, attamen ratio haberi debet eius quod fecit, cum redhiberi coeperit, idque actione redhibitoria continetur.Illud quaesitum est, si, cum in fuga esset seruus, furtum domino fecisset, an aeque posset habere actionem aduersus eum, qui in pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝙͣuis posside̾ ẜuum eo tp̃rqͦ
infuga ẽ iudeor attũ furti acti¬
one nonteneor q̃i non sit ĩm¬
ca pot̾ate ꝙ̃ emin iudeor poss¬
ide adusucapionem tm̃ mͥ ꝓsi

Expanded text:
uis possidere seruum eo tempore, quo in fuga est, uideor, attamen furti actione non teneor, quasi non sit in mea potestate: quod enim uideor possidere, ad usucapionem tantum mi
Abbreviated transcription (Latin):
iꝵ ẜũba que ꝓpon̾entur erdie
Seia cauitIucioticio ꝙymã¬
dante eo ortos emiss amip̃¬
cumom̃e cumusumsm abe¬
÷ eorecẽpiss semeum ꝓpͥetate

Expanded text:
it uerba quae proponerentur ex die,Seia cauit Lucio Titio, quod mandante eo hortos emisset, cum pretium omne cum usuris ab eo recepisset, se in eum proprie
Abbreviated transcription (Latin):
taturum se cauit peccumam
⁊usuras eius semisses q̃ aꝑd
sempmum teposite simt. sũt
p̾sentes actum ẽ intelligẽs
ẽ ⁊ aꝑte luciitiꝗi p̃cessissener¬

Expanded text:
taturum se caverit pecuniam et usuras eius semisses, quae apud Sempronium depositae sint: si inter praesentes actum est, intellegendum etiam a parte Lucii Titii praecessisse ver
Abbreviated transcription (Latin):
iuid nũns ematurafisco.sie
xus is qui enit s ⁊ si nmnorsit
.xx.anius is qui uendi dit inter¬
uemiet ostitucio nec opantis.
quid̃ etas spectatur. nam ⁊ si p¬
upillꝰ emat equum ẽ eum fide
imple cum sine damꝑno eius ħ

Expanded text:
suis nummis ematur, a fisco vel xus is qui emit. sed et si minor sit viginti annis qui vendidit, interveniet constitutio. nec comparantis quidem aetas spectatur: nam et si pupillus emat, aequum est eum fidem implere, cum sine damno eius
Abbreviated transcription (Latin):
nuil. Sẜuo mortis cã donatũ
sit᷑. uideamꝰ cuiꝰ mors inspici de¬
ipsius ẜui s magͥ eius inspiciẽ¬
da ẽ cui donatum eet si tñ pꝰmor¬
tem eius ante aꝑtas tabulasti¬
stamenti mamimissum ħ dona¬
cio non sequitur. Incipit liber

Expanded text:
i seruo mortis causa donatum sit, uideamus, c‹u›ius mors in‹s›pici deipsius serui. sed magis eius inspicienda est, cui donatum esset. sed tamen post mortem ante apertas tabulas testamenti manumissum haec donatio
Abbreviated transcription (Latin):
rboni p̃sunt gic eos quimaie¬
statem nr̃am. cõiter obẜuare de¬
bent libõs ẽẽ intelligend ẽat fi¬
unt ap̃nos reiͦ exciuitatib fe¬
d̾itis. ⁊ meos dampnatis dam

Expanded text:
raesunt, sic eos, qui maiestatem nostram comiter conseruare debent, liberos esse intellegendum est.At fiunt apud nos rei ex ciuitatibus foederatis et in eos damnatos a
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶Ulier mopus sali a¬
naꝵ obmaleficiumdãta ⁊ m̃
alatruncłis ext̾e gentistata
capta ⁊ iire om̃cuuendita. ac
redempti incãm suãm recdit.¬
coccio aũt firmo centuriom
precigum exfiscorẽddend̃ est

Expanded text:
.Mulier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii uendita ac redempta in causam suam reccidit.Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum est
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ant ꝓbare detent. ¶An¬
m̾us enim liboꝵ post̾a imple¬
tus susceꝑtis an̾a mun̾b ñ
lib̾at .que prĩonioꝵ hon̾a fuit
nũo lib̾oꝵ ñ excusantur. ¶In¬
ita senio ⁊ corporis inbecillita¬
ieñ sufficiat dimittat. ⁊ aliu
ostituat ¶Corporis debili¬
tas exꝵ mieꝵ excusatõemp̃¬
stat. que tm̃ corpore implenda
sunt cet̾m que ofilio prudẽtĩ
uin uł prĩonio sufficientis ĩ
hoĩes obñi possint uͥ c̾tis ⁊rec¬
eptis ꝓbabilib causis ñ rem¬
ntuntur. ¶Qui pueros pͥ¬
mas litt̾as docent im̃imitatẽ

Expanded text:
desiderant, probare debent: numerus enim liberorum postea impletus susceptis antea muneribus non liberat.Quae patrimoniorum onera sunt, numero liberorum non excusantur.Inita senio et corporis inbecillitaiae non sufficiat, d‹i›mittat et alium constituat.Corporis debilitas eorum munerum excusationem praestat, quae tantum corpore implenda sunt. ceterum quae consilio prudentis uiri uel patrimonio sufficientis in homines obiri possunt, nisi certis et receptis probabilibus causis non remittuntur.Qui pueros primas litteras docent, inmunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
repellimtur.submouendos ẽẽ
moffõso eg̾unt us falsim dix¬
unt testin. qrͣusq ad finem li
perrorem se detulit cum cipe
em exsillamano cumfiscrisuẽ¬
dicass ꝙ nec lib̾tates nec lega
usis fisconendicitis hr̾ditati¬
b ⁊lib̾tates ⁊ legita manemt.
Ulius mauncian. EEnatus
censint si delator abolicicez
petat ꝙ errasse sedicat ut idm
dex ognoscat an iusta c̾a abol¬
icionis sit ⁊ si errasse uideb̾r det
imprudencie ueniam. Siantez
calumpnie ħ ip̃m nindicet ca¬
q c̃a accr̃isatori pi̾n ced⁊f ac
deb̾e si citatus ad edc̃m ñ ren¬
d̾it qua tene̾tur. Si cam ñ ꝓb¬
suit cum qius se aderranum¬

Expanded text:
uendos esse inofficioso egerunt uel falsum dixerunt testamentum, qui usque ad finem litEi, qui per errorem se detulit, cum capere es ex Silaniano cum fiscus uindicasset, ut nec libertates nec legatusis fisco uindicatis hereditatibus et libertates et legata maneant. 15 Iunius Mauricianuscensuit, si delator abolitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse uidebitur, det inprudentiae ueniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudicet eaque causa accusatori perinde cedat, ac debere, si citatus ad edictum non responderit, qua teneretur, si causam non probsuit, cum quis se ad
Abbreviated transcription (Latin):
neficio traiani deferre se ꝑmis¬
sum ẽ nec illud equeñ int̾ent
cuiꝰ etatis sit is qui se defertu
trum iuste an pupillanis. na
pupilł ⁊̃ ꝑmittitur dẽferre se
exquib non capiunt

Expanded text:
neficio Traiani deferre se permissum est. nec non illud aeque non intererit, cuius aetatis sit is qui se defert, utrum iustae an pupillaris: nam pupillis etiam permittitur deferre se, ex quibus non capiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ioꝙ p̾stitit ĩputari dño predii
p̾fit ꝙ si non caueat posẜonem
adpetitorem qui caui dampnũ
fecti sͥ nelit mñferat. naminquu
ẽ scipłatorem opelli relicto p̾di¬
o ex quo dampnum u̾eatur co¬
minum q̃rere. ¶ Dampnii̾fe¬
cti scipło iãcius p̾atet. ⁊ ioeiqui

Expanded text:
od praestiterit imputare domino praedii possit: quod si non caveat, possessionem ad petitorem, qui caveri damni infecti sibi velit, transferant: nam iniquum est stipulatorem compelli relicto praedio, ex quo damnum vereatur, dominum quaerere. Damni infecti stipulatio latius patet. et i
Abbreviated transcription (Latin):
norantem uł inuitam nono
ne cogatur fundo aut mana¬
piis carere. inhus im̃pensis.
⁊pistrinum ⁊ horreum insu¬
le dotali adiectum pł̾in dice¬
mus. ¶Uolinͣtane sũt que

Expanded text:
norantem uel inuitam non oportet, ne cogatur fundo aut mancipiis carere. in his impensis et pistrinum et horreum insulae dotali adiectum plerumque dicemus. 'Uoluptariae' sunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Abri debeat aut̃ certe ꝑunde
obsuan ac si p̾ea atestatoread
⁊ testinatam intempꝰułm
tempuł modicionem lib̾¬
dicione exp̾ssa ꝙ ĩãnifestum
ẽ mipsa cum creditoris fraude¬
di cã manumittuntur:. nam cũ
mc̾tum ẽ an creditor iure suon
tatur int̾im statulib̾i sunt qm̃
fiaus cum ẽffectu inlege elies
tenga accpitin.
tur salua spe lib̾tatis alienetꝰ
sũ usucapiatur cum sua cã i

Expanded text:
haberi debet aut certe perinde obseruari, ac si a testatore adeet destinatam in tempus uel condicionem libedicione eest. ui ipsa, cum creditoris fraudandi causa manumittuntur: nam dum incertum est, an creditor iure suo utatur, interim statuliberi sunt, quoniam fraus cum effect‹u› in lege Aelia Sentia accipitur.tur, salua spe libertatis alienetur, siue usucapiatur, cum sua ca
Abbreviated transcription (Latin):
uinas adũs nos iniiiaꝵ ac¬
tioneꝰ sequi ñ posse qued fu̾it
ipsis s nec eas quid̃ que eis
ñ pati plane si forte filĩs lib̾
negand̾ ñ erit. qr suo nõie exꝑ¬
uintur. ¶Ei qui sẽuus dr̃se¬

Expanded text:
actione exequi non posse, quaecumque fiunt ipsis, sed ne eas quidem, quae eis non pati. Plane si forte filius libernegandum non erit, quia suo nomine experiuntur. Ei, qui servus d
Abbreviated transcription (Latin):
tons p̃ceptum. ¶ Siquis pr
nriam adtribimal alicuime
int̃pellanit uexandi mei sapo
ꝑass ñ sit dec̾m ut putã yma¬
gmem alicui.uł quid aliudta¬
lean imuriaꝵ teneatum aita

Expanded text:
toris praeceptum. Si quis per iniuriam ad tribunal alicuius me interpellauerit uexandi mei causanon sit decerni ut puta imaginem alicui uel quid aliud tale: an iniuriarum teneatur? et
Abbreviated transcription (Latin):
qua si nnuro bono dedĩt. ñ dubita¬
mꝰ qum lib̾tas debeatur nam ⁊ c̃a
ub̾tatem deb̃i placuit. si tibr inde¬
b̾r pcto manumittas. ita eĩ accp¬
iend ẽ. si tibi q̃i uiro bõno uidebit
nam ⁊ ita relictum si uoluntate
meam ꝓbañis puto debi ꝙadm¬

Expanded text:
dedit, non dubitabimus, qui libertas debeatur: nam et eam libertatem deberi placuit 'si tibi uidebitur, peto manumittas': ita enim hoc accipiendum 'si tibi quasi uiro bono uidebitur'. nam et ita relictum 'si uoluntatem meam probaueris' puto deb
Abbreviated transcription (Latin):
ente ꝯdicione traditimm eu
Qruedam am mertrema ẽẽt
ualitudine p̾sentib honestior
ad quam lima brditas eius ꝑti¬
nebat ita locuta ẽ. aallam men
meniam ⁊ seiam lib̾as ẽe uolor

Expanded text:
ione traditu iri eum. Quaedam cum in extrema esset ualetudine, praesentibus honestis ad quam legitim‹a› hereditas eius pertinebat, ita locuta est 'ancillas meas Maeuiam et Seiam liberas esse uolo'
Abbreviated transcription (Latin):
quidam cma:res ẜuos legass fi¬
dei hr̾dis sui omisit ut hus duos
hrs maminitte qͣr si eos uendi¬
care legatatiꝰ quos hr̃s uult ma¬
impite exceptione doli m rere

Expanded text:
Quidam, cum tres seruos legasset, fidei heredis sui commisit, ut ex his duos heres manumittet: quare si eos uindicaret legatarius, quos heres uult manumittere, exceptione doli
Abbreviated transcription (Latin):
subodicione si raciones reddiss et
hus absente hr̃de ꝑatus sit reliq̃
solũe. p̃toris officio ꝯtinetur.n
uinmi bomim eligat. cuiꝰ arbito
ic̃es oputentur. ⁊ peccimiam que
exoputacione coiuigitur depon¬
at. itq ita ꝓminciat lib̾tatem

Expanded text:
ationes reddidisset, et is absente herede paratus sit reliqua soluere, praetoris officio continetur, ut uirum bonum eligat, cuius arbitrio rationes computentur, et pecuniam, quae ex computatione colligitur, deponat, atque ita pronuntiet libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
emPpupilli debitoriube̾¬
te eo sinetutoris auctͣe petai¬
niam c̾ditori eius m̃iamt pn¬
pillum quid̃ ac̾ditore lib̾at. s
ipse man õbligatus s ex̃cep¬
tione se tueri pot̾ sinaũt de¬
bitor pupilli non fu̾it necp¬
npillo condicere potꝰ qui sme
tutoris auctoritate non ob¬
ligatiu. nec c̾ditori cum quo
alt̾ius iussu dͣxĩt. o pupilliᷤᷤ
pote debito lib̾atus utiliac
rit eisdem stici dñium p̾ea
consecutu̾s dãndo lib̾ar eum
ĩnĩmis minor uł ꝓpenullad¬
ubitacio ẽ. nam ⁊ apud alpheñ¬
ẜuuꝰs ait eum qui mĩmos ade¬
eiq retro dando ac nirsus acci¬
piendo. id ẽffic̾e ueluti si. e deb¬
simdubitatione aquibdamħ
male deducatu ꝙ non possit ni¬
dĩ is qui ita accepit ut ei acce¬
poͣ a quo acceꝑit retro redda
soluisse pccius. qmͣ dedisse.¬

Expanded text:
pupilli debitor iubente eo sine tutoris auctoritate pecuniam creditori eius numerauit, pupillum quidem a creditore liberat, sed ipse manet obligatus: sed exceptione se tueri potest. si autem debitor pupilli non fuerat, nec pupillo condicere potest, qui sine tutoris auctoritate non obligatur, nec creditori, cum quo alterius iussu contraxit: sed pupillus pote debito liberatus, utili arit eiusdem Stichi dominium postea consecutus dando liberari. in nummis minor uel prope nulla dubitatio est: nam et apud Alfenum Servius eum, qui minus a deab eo eique retro dando ac rursus accipiendo id efficere: veluti, si centum debin dubitationem a quibusdam hoc male deducatur, quod non possit videri is qui ita accepit, ut ei a quo accepit retro reddat, solvisse potius quam decess
Abbreviated transcription (Latin):
mult̾ius tp̃c rogassi ꝓrogatur p̃camũ
stituitur eo m̾o p̃canum. s in longu
tp̾c ꝓfertur si u̾o nec p̾t̾i̾ta die rogas.
ꝓpicius ẽut soluta iam cã p̃taniꝰ nõ
redintegretur. s nona consatuatur.

Expanded text:
ulterius tempus rogasti, prorogatur precarium:  non constituitur eo modo precarium, sed in longius tempus profertur. si uero praeterita die rogas, propius est, ut soluta iam causa precarii non redintegretur, sed noua constituatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Demquis arbitratu puta
lucu tici restitius aliquidsu¬
płatus ẽ demde ipse stipłator
moram fec̾it quominus ar¬
bitretur ticius. ꝓmissor qͣi cõ
moram fec̾it non tenetur q̃ud
g si ipse qui arbitram debuiti

Expanded text:
quis arbitratu puta Lucii Titii restitui sibi stipulatus est, deinde ipse stipulator moram fecerit, quo minus arbitretur Titius: promissor quasi moram fecerit, non tenetur. quid ergo si ipse, qui arbitrari debuit
Abbreviated transcription (Latin):
te diidia brs esto senis ex
cti sint an ticius ineundem
semissem auum gaio seio insti¬
ip̃. is apud sẽ quis h̾re uidet᷑
massurius scñbit pelicem ap̃
antiquos eam hitam que ea
uxor non eẽt. cum aliquota¬
men uiuebat qm̃minc uero
nomine amicam paulo hõne¬
stiorem concubinam uocan
gaius flactus. inlibro deiure

Expanded text:
parte dimidia heres esto. Seius ex cti sint an Titius in eundem semissem cum Gaio Seio instiId "apud se" quis "habere" videtur, Massurius scribit "pellicem" apud antiquos eam habitam, quae, cum uxor non esset, cum aliquo tamen vivebat: quam nunc vero nomine amicam, paulo honestiore concubinam appellari. granius Flaccus in libro de iure
Abbreviated transcription (Latin):
¶quis sic dixe sectus est
die qr annum õiuliter non
struosum. uł debilem muliere
edidit. uł qualem insu ułuã¬
gitu nouum non humane fig¬
ure. s alt̾ius magis annalis
qmͣ hominis ꝑtum an qr enya

Expanded text:
quis sic dixerit 'ut intrdie, quia annum ciuiliter non strosum uel debilem mulier ediderit uel qualem uisu uel uagitu nouum, non humanae figurae, sed alterius, magis animalis quam homin
Abbreviated transcription (Latin):
actio dinidenda ẽ qui solidu.
⁊ p̃tes uinles side sua eẽ iusser¬
unt diũsum erit u̾bis ꝑib¬
ita conceptis. solidum añt ꝑ¬
temuirilem fidetua eẽintes.
t̃c enim abimcio non n̾ũmles
ꝑtes singłos debe̾ ouenit. ¶fi¬
denissor qui ꝑtem sue peccine
suo noĩe uł rei ꝓmittendi solu¬
it quomimꝰ residui duusione
fc̃a põrtionis iud̾m accipiatr
ecusare non d̃ eam enimqnͣ¬
Alt̾ soluendõ sitlitis. ot̃tp̃rꝑ¬

Expanded text:
actio diuidenda est, qui solidum et partes uiriles fide sua esse iusserunt. diuersum erit uerbis ita conceptis: 'solidum aut partem uirilem fide tua esse iubes?' tunc enim ab initio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet. Fideiussor, qui partem pecunsuo nomine vel rei promittendi solvit, quo minus residui divisione facta portionis iudicium accipiat, recusare non debet: eam enim quaalter soluendo sit litis cont
Abbreviated transcription (Latin):
naturali occupanti cõncediturcõ¬
ceditur. nec int̾ ẽ quo. adferas besti¬
as ⁊ nolucres utrum in suo fundo
quisq capiat. in malio p̃lane qui
maliemim fimdum ingreditin
uenandi aucupandi ue grã pot̾a

Expanded text:
naturali occupanti conceditur. Nec interest quod ad feras bestias et uolucres, utrum in suo fundo quisque capiat an in alieno. plane qui in alienum fundum ingreditur uenandi aucupandiue gratia
Abbreviated transcription (Latin):
eius qui abhosti. coo¬
b captus ẽ post̾a coco¬
ppłatus ẽ aut si legatum
sit ẜuo eius post̾a quamille
ad hostes p̃uemĩt ħ habebunt
h̾rdes enis qr ⁊ si captiuitat¬
is tempore dẽcessiss acquisi
d inium ẽñ piscatoris ut siq̃s
acturias noluptatis cãs paũ¬
ĩt equs item aut equa fren
paciens reciputur p̾rmm¬
iio. nam sine culpa equitis
priꝑe se potuerunt. non id̾m
amis uiris ẽ quippe non sine
flagicio amituntiu. arma cm̃
p̾limimioreu̾ti neganturꝙ

Expanded text:
eius, qui ab hostibus captus est, postea stipulatus est, aut si legatum sit servo eius, posteaquam ille ad hostes pervenit, hoc habebunt heredes eius, quia et si captivitatis tempore decessisset, adquisitinium est, non piscatoriis aut si quas actuarias voluptatis causa paraverunt. Equus item aut equa freni patiens recipitur postliminio: nam sine culpa equitis proripere se potuerunt. Non idem in armis iuris est, quippe nec sine flagitio amittuntur: arma enim postliminio re
Abbreviated transcription (Latin):
re soluet᷑. ẜo srfluũ cõpensabit᷑.
¶Sum᷑istitutus delib̾areta
substituto peccuniam perrorẽ
soluta ẽad eum hrditate posta
deuoluta. c̃ã odicionis euanesc̾.
querõ fecit ut obligõ debiti

Expanded text:
compensabitur. Cum institutus deliberaret, substituto pecunia per errorem soluta est: ad eum hereditate postea deuoluta causa condic‹t›ionis euanescit: quae ratio facit, ut obligatio debiti
Abbreviated transcription (Latin):
camia lib̾ata nectutores cõ
adolescentem actc̃em necu¬
tilem habebunt. qui siumire¬
cuꝑam̃t plane si ad olescẽs
pectumam restitu̾e tutori ꝑ¬
upille malu̾it rẽcisso ꝙ gest̾
ẽ actõem utilem inpupilla

Expanded text:
cunia liberata nec tutores contra adulescentem actionem nec utilem habebunt, qui suum reciperauit. plane si adulescens pecuniam restituere tutori pupillae maluerit, rescisso quod gestum est actionem utilem in pupilla
Abbreviated transcription (Latin):
tis c̾a donanert ꝑiter decesfint
neutnus hr̃s repetit qr neut̾ al¬
tĩ supiuxit. id̃ mris ẽ si ꝑit̾ mari¬
tus ⁊ mor sibi donauerint
nt millo casu reuccetur cã don¬
andi mag ẽ qm mortis cã dõna¬

Expanded text:
riter decesserunt, neutrius heres repetet, quia neuter alteri supervixit. idem iuris est, si pariter maritus et uxor sibi donaverunt.ut nullo casu revocetur, causa donandi magis est quam mortis causa dona
Abbreviated transcription (Latin):
citur. ¶bi autemquis pure debe¬
bat sub ꝯdc̃one nouandi aĩo ꝓmisit
płiq putant pendente nouatõne
solutũ repetẽ posseqr ex qͣ obligõne
soluat ad huc inc̾tũ sit.  demq eẽ
pure ⁊ sub ꝯdcõne nouandi aĩo pro

Expanded text:
citur.Ubi autem quis quod pure debet sub condicione nouandi animo promisit, plerique putant pendente nouatione solutum repetere posse, quia ex qua obligatione soluat, adhuc incertum sit: idemque esse pure et sub condicione nouandi animo pr
Abbreviated transcription (Latin):
sequend̾ est ⁊ cũ in lege̾ id dcmsit
apparet hoc dũtaxat aftũee neuẽ¬
ditor emptori peccuĩa ad diẽ ñ so¬
luta obligatꝰ ẽẽt ñ ut om̃is oblig̾o
empti ⁊ uenditi utri q solu̾etur
ꝯdictio que initio contͣctꝰ ꝯca est
postea alia pactõe nutari pot̾ sicu

Expanded text:
sequendum est, et cum lege id dictum sit, sequendum est, et cum lege id dictum sit, apparet hoc dumtaxat actum esse, ne venditor emptori pecunia ad diem non soluta obligatus esset, non ut omnis obligatio empti et venditi utrique solveretur. Condicio, quae initio contractus dicta est, postea alia pactione immutari potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Unt̾ pr̃em ⁊ filiũ contͣhi emptõ
non potꝰ.s de reb castretisib potest.¬
¶ Sñ p̾cio nlła uendicio est ñ autẽ p̾cii
taẽet ostat ñẽẽ sub ꝯdc̃one distractã
s resolui empfdem sub ꝯdc̃one.¬
seruo ignorante emitur.
liber hõ aseruo.
ompl. S ed celsus osfiliꝰ ait lib̾m ho¬
minẽ sciente te em̃e ñ posse nec cuĩ¬
cunq rei siscias alienatd̃em ñ int̾
dictamẽe. ut satra aut religiosalo¬
ca au quoꝵ ꝯm̃ciũ ñ sit ut publica
queñ ĩpecciña płi s in publiconsu
hũt᷑ ut est campꝰ marcius. ¶ Sifũdꝰ
ãnua bina trina die eã lege̾ ueniss
it̾m fund̾ colu̾it fructus quos exa
percepit in empto eo fc̃o resfituent᷑
⁊ ut qñti minoris postea alii ueniss
ut id emptor uẽditori praret addi¬
empectiũam ñ solutã plac uendi¬
tori ex uendito eo noĩe actdemẽẽ
to fundo st̃o dicat᷑ actõemex uen¬
dito futamee In emptis .n. ⁊ uen-¬
ditis poti id ꝙ actũ ꝙͣ id qd̾ dc̃msit

Expanded text:
o non potest, sed de rebus castrensibus potest.Sine pretio nulla uenditio est: non autem pretii ta esset, constat non esse sub condicione distractam, sed resolui emptionem sub consi ab ignorante emitur, liber homo a servo.m Sed Celsus filius ait hominem liberum scientem te emere non posse nec cuiuscumque rei si scias alienationem esse: ut sacra et religiosa loca aut quorum commercium non sit, ut publica, quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeatur, ut est campus Martius. Si fundus annua bima trima die ea fundum coluerit fructusque ex eo perceperit, inempto eo facto restituerentur et ut, quanti minoris postea alii venisset, ut id emptor venditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet venditori ex vendito eo nomine actionem esse. to fundo facto dicatur actionem ex vendito futuram esse: in emptis enim et venditis potius id quod actum, quam id quod dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
serui sirões dñi computass arbit̾o.
ꝯdicionalis est condicionales autẽ
uenditiones it ꝑficũt᷑ cũ impleta

Expanded text:
"si rationes domini computasset arbitrio" condicionalis est: condicionales autem venditiones tunc perficiuntur, cum impleta
Abbreviated transcription (Latin):
onũ autẽ tot actõnes sũt quot ⁊ sp̃es
rr sunt que emptõe ꝯp̾hense sũt ita ⁊ in
ꝓpolto nõ uti ꝓhibebitur emptor eiucto¬
ex hiis uno fundo uenditorẽ ꝯuenire ꝙꝑ
uua cautione emptõnis cũ płes fũdos¬

Expanded text:
 autem tot actiones sunt, quot et species rerum sunt quae emptione comprehensae sunt: ita et in proposito non utique prohibebitur emptor euictoex his uno fundo uenditorem conuenire, utione emptionis complures fundo
Abbreviated transcription (Latin):
ñẽet an⁊ in hoc casu int̾est pr̃is dotatã
filiam hre ut stati Suenire ꝓinissorẽ poss
ꝙ magis pat̾na affectio inducit
tim uno instr̃o emptonis int̾poito uem¬
⁊ q̃mad̾mi si qus cum pła mancipia
uno instr̃o emptõnis int̾poĩto uendidit.
euictionis actio in singła capita manci¬
pioꝵ spectatur ⁊ sicut aliaꝵ quo retũ
cum pluriũ una emptiofrã sit mstt̃m

Expanded text:
an et hoc casu interest patris dotatam filiam habere, ut statim convenire promissorem possit? quod magis paterna affectio inducit.tim uno instrumento emptionis interposito venet quemadmodum, si quis complura mancipia uno instrumento emptionis interposito vendiderit, evictionis actio in singula capita mancipiorum spectatur, et sicut aliarum quoque rerum complurium una emptio facta sit, instrum
Abbreviated transcription (Latin):
Aulł. Scia fundsi meuianũ ⁊ seianũ
⁊ cetos doti dedit eos fundos uir titius
uiua seia sũ controu̾sia possedit post mor¬
tem dem̃ seie sẽpnia hr̃s seic qõ em ꝓ p̾dii
ꝓpͥetate face metituit q̃ro cũ sẽꝑnia ip̃a
sempꝑniam que seie de qua q̃rit᷑ hr̾s exti¬
tit controu̾siã fundoꝵ fac̾e posse s euiais
p̾diis eandẽ sempniam hedem scie ꝯueni¬
ri posse ł exteptõe doli mali submou̾i posse

Expanded text:
um.Seia fundos Maeuianum et Seianum et ceteros doti dedit: eos fundos uir Titius uiua Seia sine controuersia possedit: post mortem deinde Seiae Sempronia heres Seiae quaestietate facere instituit: quaero, cum Sempronia ipsa Semproniam, quae Seiae de qua quaeritur heres exstitit, controuersiam fundorum facere posse, sed euictis praediis eandem Semproniam heredem Seiae conueniri posse: uel exceptione dol
Abbreviated transcription (Latin):
rursus emam nich̾ agitur post̾ĩore
emptõe. ¶ Sipupilli ꝑͣ int̾uem¬
at qui autem sine tutoris auctorita¬
te enut deinde tutore auctore emut
qmͣuis uenditoriam et obligatus
fuit tñ qr pupillus ñ tenebat᷑ reno¬
uata uenditio esficit ut inuicem o

Expanded text:
 agitur posteriore emptione.Si pupilli persona interuenit, qui ante sine tutoris auctoritate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iam ei obligatus fuit, tamen quia pupillus non tenebatur, renouata uenditio efficit, ut inuicem o
Abbreviated transcription (Latin):
fidei iuditio exceptiones pacti insunt
an autẽ fideuissori utilis sit exceptio ⁊
indendũ ⁊ puto lib̾ato reo ⁊ fideiusso¬
re liłri itẽ uenditorẽ ex stipłatuagẽ¬
tẽ exceptõe sumo ui ozidemq uitis¬

Expanded text:
fidei iudicio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari. item uenditorem ex stipulatu agentem except
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si emptiortͣctasit toge pu¬
ta aut lancis ⁊ pactus sit uenditor
nealt̾ utrius emptio mancat puto
emptor uenditori uł emptori accep¬
tum faciat uolũtas utriusq osten¬
ditur idagentis ut a negotio disce¬
datur ⁊ ꝑ inde beãt᷑ ac si oueniss ĩ t̾
eos ut neut̾ ab alto quicqͣm peteret
s ut euidentius appareat accepti¬
latio in hac cã ñ sua natura s potate
nudaꝯuentõne dissoluit si res sequn¬
ta ñ fu̾it mortuo autẽ hoĩe perinde
hũda est uenditio ac si tͣditus fuiss
ut puta ꝯ uenditor lib̾et᷑ ⁊ ẽptori hõ
pareat quare nͥ iusta ꝯuentio int̾ue¬
u̾it actões ex empto uel uenditio

Expanded text:
.Si emptio contracta sit togae puta aut lancis, et pactus sit uenditor, ne alterutrius emptio maneat, puto emptori uenditor acceptum faciat, uoluntas utriusque ostenditur id agentis, ut a negotio discedatur et perinde habeatur, ac si conuenisset inter eos, ut neuter ab altero quicquam peteret, sed ut euidentius appareat, acceptilatio in hac causa non sua natura, sed potestate nuda conuentione dissoluitur, si res secuta non fuerit.Mortuo autem homine perinde habenda est uen‹ditio› ac si traditus fuisset, utpote cum uenditor liberetur et emptori homo pereat: quare nisi iusta conuentio interuenerit, actiones ex empto et uendito
Abbreviated transcription (Latin):
hĩturũ qd̾̃ cũ eo actũsit ħ eĩ Casu
lr̃is eius approbabitis uelut p̃sen¬
tisꝓcuratorẽ int̾ueire intelligend̃
est ita ⁊ si pꝰea mutata uolũtateꝓ.¬
curatorẽ eẽ nolu̾it tñ iudiciũ quo
cũͣ ꝓcurator exꝑtus est ratum ẽẽ d¬

Expanded text:
 enim casu litteris eius adprobatis uelut praesentis procuratorem interuenire intellegendum est. itaque etsi postea mutata uoluntate procuratorem esse no luerit, tamen iudicium, quo quasi procurator expertus est, ratum esse d
Abbreviated transcription (Latin):
empto agenti qid̾ denũtiatio ꝓ eiuatd̃e
int̾porta nẽẽt si pasto ei remissa ẽẽt de¬
nunciandi nectitas. ¶Gniaseia fũ¬
dũ a lutio ticio em̾ant ⁊ ciõne mota
fisci noĩe auctorẽ laudau̾at. ⁊ euicton
sequuta fundꝰ ablatus ⁊ fisco adiudi¬
catus est uonditore pͥsente qͥrit᷑ cum.
emptrix non prouocau̾at an uendite¬

Expanded text:
empto agenti, quod denuntiatio pro euictione interposita non esset, si pacto ei remissa esset denuntiandi necessitas.Gaia Seia fundum a Lucio Titio emerat et quaestione mota fisci nomine auctorem laudauerat et euictione secuta fundus ablatus et fisco adiudicatus est uenditore praesente: quaeritur, cum emptrix non prouocauerat, an uendit
Abbreviated transcription (Latin):
tum uenditorẽ ꝓ cuictõne prare oporte¬
at nnchuen ditor prabit prestet simpla
euistionis noie ex natura exemptio adi
uolutate mea ticio tradidis de eiuatõe
te midcinde sicuti si acceptã remtradi¬
dissem placet.
dissem tani ar ꝓ tradita habetur emcio¬
nisnoie meobligari placet. ¶ Si ei
cuum uendidit pres hedes extit̾unt u¬
na de eiuetõe obligatio est om̃b ꝙ de¬
nuntiari ⁊ om̃s defende debent si de in¬
dustria ñ uemecit ĩ uditurunus tm̃
ex hiis liti substitit pp̃denũciatõnis
iugorẽ ⁊ p̾dc̃am absentiã omĩb umcit᷑
aut umtiturhrecte q tũcetisagam

Expanded text:
tum uenditorem pro euictione praestare oporteat, nihil uenditor praestabit praeter simplam euictionis nomine et ex natura ex empto actiuoluntate mea Titio tradideris, de euictione te mihi teneri, sicuti si acceptam rem tradidissem, placet. 62 dissem tibi: quia pro tradita habetur, euictionis nomine me obligari placet.Si ei qui mihi uendidit plures heredes exstiterunt, una de euictione obligatio est omnibusque denuntiari et omnes defendere debent: si de industria non uenerint in iudicium, unus tamen ex is liti substitit, propter denuntiationis uigorem et praedictam absentiam omnibus uincit aut uincitur, recteque cum ceteris agam
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ serui uł filii ntͣ ãnũ potuit ꝯueĩ¬
ri depeccłio ħes exstit̾impculdubio de¬
ducam qd̃ mnͥdebet᷑ S̾ ie autem ex
contͣctu quid dño deb̾atur sũ errorem
reliquis deducet dñssz ⁊ si ex delicto ei
debetur puta obfurtũ qd̃ fecit equede¬
ducetur s est q̃onis utrum ip̃a furti

Expanded text:
mortem serui uel filii intra annum potuit conueniri de peculio, heres exstitero, procul dubio deducam quod mihi debetur. Siue autem ex contractu quid domino debeat siue ex rationum reliquis, deducet dominus. sed et si ex delicto ei debeat, ut puta ob furtum quod fecit, aeque deducetur. sed est quaestionis, utrum ipsa furti
Abbreviated transcription (Latin):
dñsuł cũsernosuo egisse credit᷑ huic
disfinitõni sermꝰ adiecit ⁊ si cuudhi¬
ĩdeducetur ꝙ hiis personĩs debet᷑ q̃st̃
in tutela iuł cura diñuł pr̃is uł quoꝵ
negotia ãmĩstͣnͣt d̾ mͦdolo careant

Expanded text:
dominus et cum seruo suo egisse creditur. Huic definitioni Seruius adiecit et si quid hetiam deducetur, quod his personis debetur, quae sunt in tutela uel cura domini uel patris uel quorum negotia administran‹t›, dummodo dolo careant
Abbreviated transcription (Latin):
tres hat alius unã an ualeat placet
dampnisenciat alt̾ lucrũ u̾o cõe sit
cassius putat qd ita dem̃ ualebit ut
ut plus societati affãt ꝙͣ peccũa. Itẽ
si solus nauiget si solusꝑegrinet ꝑicł̃a
subeat solus aristo refert cassiu sen¬
disse societatem talem cohiri ñ posse
hanc societatem leoninã tñ appel¬
lare ⁊ nosconsentimꝰ talem societatẽ
nllamẽe ut alt̾ lucrũ sentiret alter
uero nlłm lucrũ s dãpnũ sentiret Ii¬
quissimsi .n. genꝰ societatis est ex qua
quis dãpnsim ñ ⁊̃ lucrũ spectet.
liam dampni aliam lucri ꝑtẽ socius

Expanded text:
tres habeat, alius unam, an ualeat? placet sentiat, lucrum uero commune sit, Cassius putat: quod ita demum ualebit, ut ut plus societati conferat quam pecunia, item si solus nauiget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus. Aristo refert Cassium respondisse societatem talem coiri non posse,hanc societatem leoninam solitum appellare: et nos consentimus talem societatem nullam esse, ut alter lucrum sentiret, alter uero nullum lucrum, sed damnum sentiret: iniquissimum enim genus societatis est, ex qua quis damnum, non etiam lucrum spectet. liam damni, aliam lucri partem socius
Abbreviated transcription (Latin):
cristurus est. ¶Lib̾alia ciuoc iudi¬
cia omni temꝑe finumtur. Item in
ea ciui ciuid nundinaꝵ noĩe adu̾s
amuem utilitatem acceꝑit omni
auł. Sresides ꝓunciarũ ex cõsue¬
tudine cuiusq loci solat messi iũiũ.¬
demiaꝵq causa tempus statu̾e.¬
nz ius dr̃es nec sui potestatem fa
rit nequis iudicatum facere
neue soluere debeat neq quisad

Expanded text:
exiturus est. Liberalia quoque iudiexiturus est. Liberalia quoque iudicia omni tempore finiuntur. Item in eum, qui quid nundinarum nomine aduersus communem utilitatem acceperit, omni lus: Presides provinciarum ex consuetudine cuiusque loci solent messis vindemiarumque causa tempus statue sed nec sui potestatem facrit ne quis iudicatum facere neue soluere debeat, neue quis ad
Abbreviated transcription (Latin):
adem or̃one diu̾ mr̃t: sit.
in senatu recitata esficit de aliis sp̃eb
pretoremadiri ⁊̃ dieb feriatis. ut pu¬
ta ut tutores aut curatores dentur
ut osficia ammoueantur cessantis
excussationes allegentur: alimenta
constituantur etates probentur uen¬
tris noĩe in põem mittantur uł rei t̾¬
uande causa ł legatoꝵ fidei ue ⁊misso¬
rum uł dampni infecti. ¶Idem de te¬
stamentis exibendis ut curator detͣ
bonorum eius cui an heres extiturus
sit incertũ est aut de alendis lib̾is
ꝑentib pr̃onis aut de adeunda sus¬
pocta heditateaut ut aspectu atrox
iniuria extimetur uł fidei cõmissa¬
ria libertas prestanda. tur. ł sic de
dem. S̾ olet ĩ messis uindennaꝵ tẽ¬
pore ius dici de red que temꝑe uł m
morte periture sunt. morte uelutifu
furti dampni in iure ĩiuriaꝵ q atro¬
cium qiue de incendio ruma naufra¬
gio ratenaue expugnata rapuisse
dñt ⁊̃ sique similes sint ¶Item si res
temꝑe piture sinit. aut actionis dies

Expanded text:
adem oratione diuus Marcus in senatu recitata effecit de aliis speciebus praetorem adiri etiam diebus feriaticis: ut puta ut tutores au‹t cura›tores dentur: ut offici admoneantur cessantes: excusationes allegentur: alimenta constituantur: aetates probentur: uentris nomine in possessionem mittatur, uel rei seruandae causa, uel legatorum fideiue commissorum, uel damni infecti: item de testamentis exhibendis: ut curator detur bonorum eius, cui an heres exstaturus sit incertum est: aut de alendis liberis parentibus patronis: aut de adeunda suspecta hereditate: aut ut aspectu atrox iniuria aestimetur: uel fideicommissaria libertas praestanda. 3 Idetum. Solet etiam messis uindemiarumque tempore ius dici de rebus quae tempore uel morte periturae sunt. morte: ueluti furti: damni iniuriae: iniuriarum atrocium: qui de incendio ruina naufragio rate naue expugnata rapuisse dicuntur: et si quae similes sunt. item si re‹s› tempore periturae sunt aut actionis dies
Abbreviated transcription (Latin):
torem eundemq defensorẽ fundi de¬
fendebat ⁊ uidiciũ eiꝰ nõĩeaccipiebat
postulabat a uenditore fundi. ũ ab
eo defende̾tur uenditor desiderabat tñ
sibi rem ratam emptorẽ hĩtursi puto

Expanded text:
torem eundemque possessorem fundi defendebat et iudicium nomine eius accipiebat, postulabat a venditore fundi, ut ab eo defenderetur: venditor desiderabat caveri sibi ratam rem emptorem habiturum: puto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpromitte. siu̾oio qi ex alt̾a dũtaxat
petitor fuit cluistipratꝰ est possit dr
qui ꝯuenit si arbitrio non pareat᷑
hãt stipulatõem s id u̾m ẽe nõ pu¬
autem arbitriũ iudetur ut pedius
positurum pollicetur. ¶d̾ si inqͥt¬
quis hactenus int̾uen̾it ũ exꝑiret᷑
anꝯsilio suouł auctoritate discuti
lites patetur ñ uidetur iubet᷑ arbi¬
trium suscepisse. Ex ꝯpromissoar
biterhiis dieb nen togitur sũam:¬
dr̃e quib udex ñ cogetur iisidies
ꝯpromissi sit exitura. nec ꝓferripos¬
sit Proinde si forte urgeatur ap̃to
sibi de cã ñdũ liq̃re spacuũeiad ꝓnõ.¬

Expanded text:
i vero ideo, quia ex altera dumtaxat petitor fuit qui stipulatus est, possit diqui convenit, si arbitro non pareatur, habet stipulationem. sed id verum esse non puautem arbitrium uidetur, ut Pedius ersiis impositurum pollicetur. quod si, inquit, hactenus interuenit, ut experiretur, an consilio suo uel auctoritate discuti litem paterentur, non uidetur arbitrium recepisse.Arbiter ex compromisso his diebus non cogitur sre, quibus iudex non cogetur, nisi dies compromissi exitura sit nec proferri possit. Proinde si forte urgueatur a prasibi de causa nondum liquere, spatium ei ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ad pretorem pertinebit. In eoforsitan
solo ut sit possit dies compmissi ꝓ f̾ri¬
ꝓmissi ñ debe eum compelli siñam di¬
tere Idem ponp̾scribit E si de meis
solis controu̾sus sit ꝯpinissũ ⁊ de te
penam sim stipłatus uidend̃ est uł
uidetur ne ñ sit ꝯpromissum s cur
res moueatur ñ uideo iuditio Nlam

Expanded text:
ad praetorem pertinebit in eo forsitan solo, ut si possit dies compromissi promissi, non debere eum compelli sententiam dicere.Idem Pomponius scribit, si de meis solis controuersiis sit compromissum et de te poenam sim stipulatus, uidendum ne non sit compromissum. sed cui rei moueatur, non uideo: nam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r. Si remestimatam młr in dotem
ded̾it deinde ea morã faciente in tradi¬
inde aufert p̾ciũ ac si tradidiss quiaꝙ
euenit emptoris periculo est.
datur eiucta eam iure ex empto agere¬

Expanded text:
ictum Si rem aestimatam mulier in dotem dederit, deinde ea moram faciente in tradiinde pretium aufert ac si tradidisset, quia euenit emptoris periculo est. datur, euicta ea uirum ex empto con
Abbreviated transcription (Latin):
ins reb exibet. Sire estimatada
uidetur ut ita dem̃ estimatio rata sit sin
nuptie sequant᷑ qi necalia cã contͣhendi c¬
fuit res gͥ repeti d non precium.
ompr. Si mancipia in dotem estima¬
ta accepisti ⁊ pactumconuentũ factũ
est ut tantidem estimatio diuortioscb
reddens man̾e partum eorsi apudte la¬
simile accepi aliud est eni disferre exa¬
ationem aliud ab initio m idtepꝰ sipła¬
ꝓtie fi̾nt sequute ⁊ ita densex ea agi
posse qͣis ñ sit exp̾csa ꝯditio si muptie.
ostant qrͣ si in mutius remittat᷑ defe¬
cisse conditio stipłonis uidetur.¬
autr. Et licet postea eidem ipsenit
non conualescit stipulatio.

Expanded text:
is rebus exhibet.Si re aestimata da. sed id agi uidetur, ut ita demum aestimatio rata sit, si nuptiae sequantur, quia nec alia causa contrahendi fuerit, res igitur repeti debeat, non pretium.m Si mancipia in dotem aestimata accepisti et pactum conventum factum est, ut tantidem aestimata divortio facto redderes, manere partum eorum apud te Lasimile accepi: aliud est enim differre exactionem, aliud ab initio in id tempus stipulauptiae fuerint secutae', et ita dumum ex ea agi posse quamuis non sit expressa condicio, si nuptiae, constat: quare si nuntius remittatur, defecisse condicio stipum. et licet postea eidem nupserit, non conualescit stipulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
reretur nõmariti Idemq ⁊ in minoretͥ
estimationẽ prandam ⁊ puto u̾ĩ qd̾ sce¬
uola ait. Si cum mariti debitore
młr pacta sit ut id qd̃ debeat in dotem
habebat dotis actione scilicet camagere
posse ex istimo licet enĩ ip̃o iurepͥore de

Expanded text:
reretur, non mariti. idemque et in minore aestimationem praestandam: et puto uerius, quod Scaeuola ait.Si cum marito debitore mulier pacta sit, ut id quod debeat in dotem habeat, dotis actione scilicet eam agere poss
Abbreviated transcription (Latin):
cia fr̃es emantipati a pr̃e adulti cun¬
ctores acceperunt hii ꝯmimes pectu¬
nias ex redditib redactas singulis
subministrau̾unt postea om̃e pr̃imo¬
niũ duuserũt ⁊ post diuisionẽ titia so¬
tione ĩmo minꝰ ꝙͣ dimidia ꝯsecutꝰ
sit. q̃ro antue competat adu̾sus fra¬
heditaria portõne eiꝯpet̾et nlłam
sorori eiꝰ adũsus eũ cõpet̾e actõem.
Idem s̃. Cũ ex decretis alimentis
ap̃tore ampliꝰ fr̃em accepisse dicẽtur
⁊ optinuit coheres autem ab eo par¬
tem suam petelut nec partem sũp¬
tuũ fc̃oꝵ in litem pr̃are debebat uo¬
lebat. ¶Quesitũ est an doli excep¬
tio noc̾et. R̾. si idcirto ampliꝰ eigga¬
tum ẽẽt ꝙͣ ip̃iꝰ quo cã defensa ẽet
hñdam rõem sũptuũ s si omiserit
doli exceptoem age̾ pot̃ de recipien¬
da portõe sumptuum. ¶ Intesta¬
tor moriens codicił p̾dia sua oĩa¬

Expanded text:
fratres emancipati a patre adulti curatores acceperunt: hi communes pecunias ex reditibus redactas singulis subministraverunt: postea omne patrimonium diviserunt: et post divisionem Titia sotione, immo minus quam dimidiam consecutus sit, quaero, an Titiae competat adversus frahereditaria portione ei competeret, nullam sorori eius adversus eum competere actionem. idem respondit, cum ex decretis alimentis a praetore amplius fratrem accepisse diceretur  optinuit: coheres ab eo partem suam petebat nec partem sumptuum factorum in litem praestare volebat: quaesitum est, an doli exceptio noceret. respondi, si idcirco amplius erogatum esset, quod ipsius quoque causa defensa esset, habendam rationem sumptuum. sed et si omiserit doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum. Intestato moriens codicillis praedia sua o
Abbreviated transcription (Latin):
geamplĩ filio qͣ filie relinq̃ret. q̃sitũ
ai collationẽ dotiscessare. ¶ S̾noub̾¬
tatẽ dedit qui erat annoꝵ xu. cũ erit¬
nificauit q̃sitũ est anutilẽ ẽẽt cibari¬
oꝵ ⁊ uestiarioꝵ legatũ cũ stichus ante
lb̾tatis tempus decesserit ⁊ an si ñ est uł¬
tile h̾rs quip̾stit̾at a coħede repet̾ẽ pos¬
sit apud̾̃ quem morabat᷑. R nuqͣm de¬
bita fuisse s si id qd̾ datũ est ĩ alimeta
consũptũ sit repeti ñ posse. ¶filius
si s̃ in oĩb socii ẽẽnt licet ħeditatem
to inpatͥa magr̃atu functus decessit

Expanded text:
ge amplius filio quam filiae relinqueret: quaesitum cti collationem dotis cessare.Seruo libertatem dedit qui erat annorum quinificauit: quaesitum est, an utile esset cibariorum et uestiariorum legatum, cum Stichus ante libertatis tempus decesserit, et an, si non est utile, heres qui praestiterat a coherede repetere possit, apud quem morabatbita fuisse, sed si id, quod datum est, in alimenta consumptum sit, repeti non posse. Filius rsi non in omnibus socii essent, licet hereditatem t
Abbreviated transcription (Latin):
enisq ꝯsensu p̾dia q filio assigna¬
u̾at pignori data sũt post mortẽ pa¬
triseadem p̾dia idem filius possidet

Expanded text:
nsensu praedia quae filio adsignaverat pignori data sunt: post mortem patris eadem praedia idem filius possedit,