comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riis. Ethites lapides repꝑiunt᷑ in nidis
aqͥlarũ. Auint binos inuenire marẽ ce
feminã nec sine his partre aquilas. ho¬
rum masculꝰ durus similis galle sub¬
rutiluꝰ. femineꝰ sio pusilrꝰ et molus
Alligati partũ celeritatẽ facũt oẽ aqͥ
parturientib auferant᷑ fingites capa¬
docie lapis duricia marmoris candidꝰ
atq translucẽs. ex qͦ qͦndã templũ con¬
structum ẽ a qͦdam rege forib aureis.
quib clausis c̾aritas. intꝰ diurna erat.
Emites.: ebori similis in qͦ dariũ cõditõ
ferunt. parioq similis candore ⁊ du¬
ricia. minꝰ t̃m ponderosꝰ qui porus uo.¬
cat᷑. Ostratites tiocat᷑. qd̾ similitudinẽ
teste habeat. usus eiꝰ ꝓpumice. Me
cem succũ emittat. hismiris lapis asꝑ.
et indomit᷑ o omĩa atterens. ex qͦ lapi
ocree inuenit᷑ in egiptũ Amnites sun¬
ridis. sed lacteus cum resoluit᷑ remor¬
dens uehement᷑. Coranꝰ. alb ẽ duriorq
pario. Molotiꝰ uelud ueridis et grãtlis

Expanded text:
riis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae lapis, duritia marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testcem succum emittat. 27. Smyris lapis asper, et indomitus, et omnia atterens, ex quo gemmochrae invenitur in Aegypto. 29. Hammites simridis, sed lacteus, cum resolvitur remordens vehementer. 31. Coranus albus est, duriorque Pario. 32. Molotius veluti viridis, et grandis
Abbreviated transcription (Latin):
dat. hoc ippone regiũ postea dictũ ꝓ
eo qd̾ sit equore interruptũ. Calpiᷤ
hispanie ꝓmontorium. De montibꝰ

Expanded text:
dat. Hoc Hipponem Regium postea dictum, pro eo quod sit aequore interruptum. Calpis Hispaniae promuntorium. De montibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo impleat ds uotũ meũ anteqͣm¬
mendes me deo or̃onib tuis. ut et ĩ
hac uita spemmeã impleat:⁊ in fy¬
turo beatitudims tue consortiũ mͥ

Expanded text:
o impleret Deus votum meum, anteqmendes me Deo orationibus tuis, et ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium m
Abbreviated transcription (Latin):
Calcaria dicta quia incalce hominiᷤ
ligant᷑. idẽ in pedis posteriore parte.
ad stimulandos eqͦs. quib aut pug¬
nandũ ẽ. aut currendũ ꝓpt̾ pigriciã
animaliũ. aut timorẽ. slam extimo¬
cet sint et libidins stimuli. Strigi¬
les numcupati a tergendo qd̃ his eqͥ
tergant᷑. Carecter ẽ ferrum caloratũ.
quo note pecudib inurunt᷑. Caracter
autẽ grece. latine forma dicit᷑. Caute.¬
rium dictum. quasi canturium. qd̃
urat et ꝓuida sit meum seueraq cau¬
cio ut dum uidetur cuiꝰ sit auarici¬
a refrenetur. qd̃ interdum prosig.

Expanded text:
Calcaria dicta quia in calce hominis Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timocet sint et libidinis stimuli. Strigiles nuncupati a tergendo, quod his equi tergantur. Character est ferrum caloratum quo notae pecudibus inuruntur: χαρακτὴρ autem Graece, Latine forma dicitur. Cauterium dictum quasi cauturium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia
Abbreviated transcription (Latin):
alere ornamenta equoꝵ equorũ.¬
ꝯt̃. et ẽ sermo grecus. frena dicta.
qd̾ equos fremere cogant: uł quõ hec
equi frendant. idẽ impͥmãt dentib.
et obmordent. unde &e neferendes dic¬
ti. adhuc lactantes porculi. qd̾ ñ dũ
aliquid frendant. id ẽ cõminuãt den¬
tib. hinc et faba fresaq̃ molita est.
lupati st̃ freniasperum. Dicti autẽ lu.¬
patiã lupinis dentib qui in equales st̃.
Unde eciã eorũ morsus uehement̃ ob¬
est. Camus. habenas ab habendo dictꝰ
qd̃ his equos habeamꝰ. hoc ẽ teneamꝰ.
unde et equi habiles dicti. hec retina¬
cula aretinendo. lora capistria. ã ca¬
pite iumentoꝵ dicta. Sella a sedendo
quasi sedda. Antela: quasi ante sellam.
gulum hominũ neutri generis ẽ. sã
animaliũ genere feminino. dicimꝰ haᷤᷤ
cingulas. Sagna qui et corrupte uul¬
go salina di: ab stratu sagorum uocat᷑.
Unde & caballus sagmarius. mula sag¬
maria. Capulũ funis d capiendo qd̾
ea in domita iument̾a comp̃hendãt᷑.

Expanded text:
alerae ornamenta equorum sunt; et est sermo Graecus. Frena dicta quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant id est inprimant dentibus et obmordeant. Unde et nefrendes dicti adhuc lactantes porculi, quod nondum aliquid frendant, id est comminuant dentibus. Hinc et faba fresa, quae molita est. Lupati sunt freni asperrimi: dicti autem lupati a lupinis dentibus, qui inaequales sunt, unde etiam eorum morsus vehementer obest. Camus. Habenas ab habendo dictas, quod his equos habeamus, hoc est teneamus; unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula a retinendo. Lora. Capistri a capite iumentorum dicti. Sella a sedendo, quasi sedda. Antela quasi antesella, gulum hominum generis neutri est; nam animalium genere feminino dicimus has cingulas. Sagma, quae corrupte vulgo salma dicitur, ab stratu sagorum vocatur: unde et caballus sagmarius, mula sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex greco nomine sumptũ. qd illi cori
onuocant. cuiꝰ semen dͣuici uino datũ
promores reddit in uenerẽ si supͣ mo¬
dũ dederis amentiã nutrit. Canosõe
ex coriandro infici traditum ẽ. Abro¬
tanũ. cerefolium. Nuta dicta qd̾ sit
fenuentissima. cuiꝰ altera agrestis atq
uirtute acrior. sed utraq fenuentissi¬
me comꝓbatur. hanc uenenis repug.¬
nare mustele docent. quȩ dum cũ
senpente dimicauerĩt cibo eius an¬
mant᷑. Saliua inulai. qͣm rustici alam
uocant. rabice aromatica odoris sũ¬
mi cum leui acrimonia menta. huiꝰ

Expanded text:
ex Grex Gron vocant, cujus semen in dulci vino datum proniores reddit in venerem: si supra modum dederis, amentiam nutrit: canos eex coriandro infici traditum est. Abrotanum. Caerefolium. Ruta dicta quod sit ferventissima. Cuius altera agrestis atque virtute acrior; sed utraque ferventissimae conprobantur. Hanc venenis repugnare mustelae docent, quae dum cum serpente dimicaverint, cibo eius armantur. Salvia. Inula, quam rustici alam vocant, radice aromatica, odoris summi cum levi acrimonia. Menta; huius
Abbreviated transcription (Latin):
id est caput antiquoꝵ trium.¬
ꝓbantiũ coronabatur. hereo¬
les autẽ hanc henbã capiti circũ¬
tulit. Nam nunc populũ capite p̃¬
ferebant. nc̃ oleastrum. nc̃ aꝑium.
Cuiꝰ radices efficatiter pugnãt con¬
tra inudias uenenoꝵ. eius generis
st̃ pecrosue nom ipposilenon. & oleo¬
silenon. Petrosilenon uocatũ. qd̾ sit si¬
milis apio et naseat᷑ in petris monti¬
bq p̃ruptis. qd̾ nos petrapium dic̃e
sed est sumiũ et ꝓbabile macedoni¬
cũ gustu suaue. & odore aromatico
liposilenon dẽm: qd̾ sit durum & auste¬
rum. Oleosilenon qd moluor folio oe
caule tenerũ. feniculũ latinruoeãt
qd̃ eius trusi seu radicis succus acuat
uisum. cuiꝰ uirtus traditur. ut serpen¬
tes annuam senectutẽ eius gustude¬
ponant. hoc olus greci maratron uo¬
cant. Ligusticũ a regione nom̃ acce.¬
pit. Nascit᷑ enĩ plurimũ in liguria.
odore aromatico. et gustu acris. An¬
herba omnib cognita acerrime feruẽs
mictualis. Anetũ. cimmu coriandrõ

Expanded text:
id est caput, antiquorum triumphantium coronabatur. Hercules autem hanc herbam primus capiti circumtulit: nam nunc populum capite praeferebat, nunc oleastrum, nunc apium. Cuius radices efficaciter pugnant contra insidias venenorum. Eius generis sunt petroselinon, hipposelinon et oleoselinon. Petroselinon vocatum quod sit similis apio et nascatur in petris montibusque praeruptis. Quod nos petrapium dicere Sed est summum ac probabile Macedonicum, gustu suave et odore aromatico. Hipposelinon dictum quod sit durum et austerum. Oleoselinon, quod mollius folio et caule tenerum. Feniculum Latini vocant quod eius thyrsi seu radicis sucus acuat visum: cuius virtus traditur ut serpentes annuam senectutem eius gustu deponant. Hoc olus Graeci μάραθρον vocant. Ligusticum a regione nomen accepit. Nascitur enim plurimum in Liguria, odore aromatico et gustu acri. Ἄherba omnibus cognita, acerrime fervens, mictualis. Anethum. Cyminum. Coriandrum
Abbreviated transcription (Latin):
a cerere. idẽ fruge uocata. Tenĩ po¬
tio sicera ex seminib frum̃ti uari¬
o modo confecta. Celia a calefaci¬
endo appellata ẽ enim pocio exsu¬
co tritici ꝑ artem confecta. succita.¬
tur enĩ illa uis germinis madefa¬
ct a ẽ frugis. ac demde siccata. &e pꝰ
in farinã redacta molli suco ad¬
miscit᷑. quo fermentato sapor au¬
steritatis et calor ebrietatis. adici
ẽ liquor piscium salsus. qui olim cõ¬
ficiebatur ex pisce. qͤm greci garon
uocabãt. et qͣmius nc̃ ex infinito ge.¬
nere pisciũ fiat. nom̃rtam̃ pͥstinũ
retinet. aquo mitiũ sumpsit. Liqua-¬
men dẽm eo qd̃ soluti in salsam̃to
pisculiꝰ eundẽ humorẽ liquat. cuuiˢ¬
liquor appellat᷑ salsugo uel muria.
Propͥa autẽ muria dicit᷑ aqua sale
mixta. effectuq gustu in modũ ma¬
ris. Succus dicti. quod sacco expͥmã.

Expanded text:
a Cerere, id est fruge vocata; est enim poa Cerere, id est fruge vocata; est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim potio ex suco tritici per artem confecta. Suscitatur enim igne illa vis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicituest liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuiliquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco
Abbreviated transcription (Latin):
Mellicratũ uinũ melle mixtũ. meduᷤᷤ
quasi melus qi ex melle fit. sict̃ calami¬
tas. ꝓcadamitas. fecula uua pinguis
decocta usq ad crassitudinẽ mellis ac
refrigerata. utilis stomaco. passũ qͥc¬
quid ex uua passa comp̃ssũ efflurerit.
Dicit᷑ autẽ paesũ ã paciendo. Nlã ꝑcu¬
tit᷑ uua siccior et decoquit᷑. & inde fie
passum. Defrutum dictũ ẽ. qd̃ defrau¬
dat᷑ et quasi frandẽ paciat᷑. Carenũ
eo quod feruendo partẽ careat. Terci¬
a enim parte musti amissa qd̾ remã¬
serit carenũ ẽ. Cui contraria sapa ẽ.
que feruendo ad terciã redacta des¬
cenderit. Sicera ẽ om̃is pocio q̃ ex¬
tra uinũ mebriare pot̃. suiꝰ licet
nom̃ ebreum ẽ. tam̃ latinũ sonat.
ꝓ eo qd̾ ex suco fermenti. uel pomoꝵ
conficiat᷑. aut palmaꝵ fructꝰ in liqͦ¬
remexpͥmunt᷑. coctis q frĩgidib a¬
qua pinguior qͣsi sucus colat᷑. & ip¬
sa pocto. ficera numcupat᷑. Ceruisa

Expanded text:
Melicratum, vinum melle mistum. 13. Medus, Melicratum, vinum melle mistum. 13. Medus, quasi melus, quia ex melle fit, sicut calamitas pro cadamitas. Faecula, uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis, ac refrigerata utilis stomacho. 14. Passum, quidquid ex uva passa compressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo. Nam percutitur uva siccior, et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est, quod defraudetur, et quasi fraudem patiatur. 15. Carenum, eo quod fervendo parte careat. Tertia enim 495 parte musti amissa, quod remanserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinx suco frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi sucus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Cervisia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi spuriũ. hoc ẽ inmundũ. honora¬
riũ uinũ qd̃ regib et potentib hono¬
ad pretores. et consules uinũ honora¬
rium dabãt. stumquã accepi ne pͥua.¬
tus qͥdem. Crudũ umũ ẽ insuaue. qd̃
serui potant. Acetũ uł qi acutũ: ut a
quatũ. uUinũ enĩ aqua mixtũ. cito in
hunc saporem redigit᷑. Unde et acetõ
qͣsi aquidũ. Conditũ uocatũ. qd̾ sit
simplex. sed cõmirtione pigmentoꝵ
compositũ. lactatum ẽ pocio. ẽlacte.
Mulsũ ex melle mixtũ. ẽ enĩ pocio ex
cant. In omelu᷑ mustũ. melle adiix¬
tũ uehementerq agitatũ. atq cõmo¬
tum. Idromellũ. qd̾ fiat aqua et maliᷤ
macianis. Saccatũ liquor ẽ aque fece
uini admixtus. et sacco express. luri¬
ca oximelli appellatũ. qd̃ aceti et melliᷤᷤ
ꝑmixta conficiat᷑ materia. Unde. ⁊ dui¬
cedinẽ retinet &e acorem. Rodemellũ
dr. eo qd̃ in suco rose. mel admiscet᷑.

Expanded text:
quasi spurium, hoc est inmundum. Honoraquasi spurium, hoc est inmundum. Honorarium vinum, quod regibus et potentibus honoad praetores et consules vinum honorarium dabant: numquam accepi, ne privatus quidem.' Crucium vinum est insuave quod servi potant. Acetum, vel quia acutum, vel quia aquatum; vinum enim aqua mixtum cito in hunc saporem redigitur. Unde et acidum, quasi aquidum. Conditum vocatum, quod non scompositum. 10. Lactatum, est potio e lacte. Mulsum ex melle mistum. Est enim potio ex cant. Oenomelum mustum melle admixtum vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. Oxymeli appellatum quod aceti et mellis permixta conficiatur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomelum dicitur eo quod in suco ros
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ credit᷑ mustũ qd̃ in selimũ etr¬
ram hãt mixtã. Nam mus t̾ra. Unde.
et humus cuiꝰ tanta uis feruoris ẽ. ut
uasa qͣmius grandia ex eo plena ab ᷤᷤ¬
q spiramine repleta. illico disrũpat.
Roseũ uinũ idẽ cum rubore. Ros a
enĩ rubet. amine iĩ uero qͣsi sine mi¬
neo. id ẽ sine rubore. nã albũ ẽ suci¬
naciũ. sucine gemmȩ simile ẽ. id est
fului coloris. limpidũ uinũ id est ꝑ¬
spicuũ ab aque specie dictũ qͣsi linfi¬
dum. limphaenĩ aqua ẽ. Turbidũ. qͣ¬
si terbidum id ẽ terra comixtũ. qd̾ ẽ
fece. falernũ uinũ uocatũ. a falerna
regione campaniȩ ubi optima uina
nascunt᷑. Colatum uas ꝓpriũ mĩcupa¬
uit in quo deportat᷑. Gatetũ aͦ regio.
unde defert᷑. Gaza enĩ oppidũ ẽ pales.¬
tinȩ. infertũ uinũ dicit᷑. qd̃ altario li¬
batur atq offertur. Spurtũ qd offer¬
ri non licet. aut cui aqua admixta ẽ.

Expanded text:
autem creditur mustum quod in se limum et terautem creditur mustum quod in se limum et terram habeat mixtam; nam mus terra, unde et humus. Cuius tanta vis fervoris est ut vasa quamvis grandia ex eo repleta absque spiramine ilico disrumpat. Roseum vinum, id est cum rubore; rosa enim rubet. Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Falernum vinum vocatum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vitia nascuntur. Colatum vas proprium nuncupavit in quo deportatur: Gazeum vero regio, unde defertur; Gaza enim oppidum est Palaestinae. Infertum vinum dicitur quod altario libatur atque offertur. Spurcum, quod offerri non licet, aut cui aqua admixta est,
Abbreviated transcription (Latin):
puteo. fetescit enim uetusta. Uinum
inde dictum qđ euis potus uenas sangͥ.¬
ne cito repleat. hoc alii qd̾ nos cura sol¬
llat. lieum appellant. ueteres uinum ue¬
nenũ uocabant. sed postqͣm inuentũ uirꝰ
ẽ letiferi sucus. hoc uinũ uocatũ illd̃
uenenum. Unde et ieronimꝰ in libro
quem de uirginitate conseruãda scri
bit. adolescentulas inquit itauinum
debere fugere: ut uenenũ. ne ꝓetatis
calore feruenti bibant. et pereant. In.¬
de est qd apud ueteres romanos fe¬
mine ñ utebant᷑ uino. nͥ sacroꝵ cau¬
sa certis dieb. Merũ dicimꝰ cũ uinũ
purũ significamꝰ. Nam merũ dicimꝰ
quicqͥd purum atq sincerũ ẽ. sict̃ &
aqͣm merã nulliutiq rei mixtã hĩc
et merenda qd̃ antiquitꝰ id tẽporis po.¬
eris operariis quib panis merus da¬
bat᷑. aut qd meridie eodem tẽpore idẽ
soliac separatim. non ut prandio et
uinũ e lacustatim sublatum. Dictõ

Expanded text:
puteo; fetescit enim vetusta. Vinum puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit, adolescentulas inquit ita vinum debere fugere, ut venenum: ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant. Inde est, quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vino, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus, cum vinum purum significamus. Nam merum dicimus, quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut vinum e lacu statim sublatum. Dictum
Abbreviated transcription (Latin):
aerii mellis celestiadona. si quidẽ huc¬
usq in india et arabia colligatũ reꝑit᷑.
ramis inherens insimilitudinẽ salis.
Omne autẽ mel dulce. sardũ amarũ ẽ.
absintii causa cuiꝰ copia eiꝰ regiomiꝰ a¬
pes nutrumt᷑. fauũ uocare qi comedit᷑
magis qͣm bibit᷑. fagere enĩ greci come¬
dere appellant. Auint autẽ mesici & qͥ
de humanoꝵ corpoꝵ scribere naturiᷤᷤ
p̃cipueq galienus in libris quoꝵtitu
insito calore feruere. & noxios eẽ. hiseta¬
tib cibos qui calorem augeant. san¬
tatiq conducere frigida. queq inusũ
sumere. sicut contrario senib qͥ pituita
laborant et frigore. calidos cibos et iu¬
na uetera prodesse. De ꝑ o tu
ocio agreca diriuatõne uocata hac̃
enĩ illi potuͦs dñt. aqua generałr
uocata qd̾ suꝑficies eius equalis sit.
hinc et equora qͣm inderecentẽ dici¬
mus quia non ẽ ittilis uetusta ut uinỹ.
sed statim sublata de flumine fonte. ⁊

Expanded text:
4,1: Hactenus aerii mellis caelestia dona. Siquidem huc4,1: Hactenus aerii mellis caelestia dona. Siquidem hucusque in India et Arabia conligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Omne autem mel dulce: Sardum amarum est absinthii causa, cuius copia eius regionis apes nutriuntur. Favum vocari quia comeditur magis quam bibitur; φαγεῖν enim Graeci comedere appellant. Aiunt autem medici, et qui de humanorum corporum scripsere naturis, praecipueque Galienus in libris quorum tiinsito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esum sumere; sicut e contrario senibus, qui pituita laborant et frigore, calidos cibos et vina vetera prodesse. De potu . Potio a Graeca derivatione vocata; hanc enim illi πότος dicunt. Aqua generaliter vocata, quod superficies eius aequalis sit: hinc et aequora. Quam inde recentem dicimus quia non est utilis vetusta, ut vinum, sed statim sublata de flumine et fonte vel
Abbreviated transcription (Latin):
uocabłm dedit. Galatice a colore lac¬
teo nominate greci enĩ galalac dñt
Speras ã rotunditate greco uocabulo
appellatas. Quicqͥd enĩ in rotundum
format᷑. spera agrecis dicit᷑. lus coqͥne
magistri a uire numcupauer̃t qr ea
ẽ lex condim̃ti eiꝰ. hanc greci temã
uocant. Cascum uocari qd̾ careat sero.
quasi careum. Nam serum ei om̃e de¬
ducit᷑. nt ponderib arguat᷑. Colustrũ
lac nouũ qd̃ neutri generis ẽ. lac a
greco sermone diriuatũ ẽ ꝓ candore
greci enĩ album leucon dñt. Lac uͦ et
sangris. qd̃ nutrit. et qd̾ nutrit᷑. Nã
lacte nutrimur. uiuimꝰ sanguine.
Quactũ quasi coactum. et qͣsi coagu¬
latum. Accepta enĩ secum alia specie¬
i coagulat. Mel grece appellatõnis ẽ¬
qd̃ ab apib nom̃ habere ꝓbat᷑. slam
apis grece melese dicit᷑. antea autẽ mel¬
la de rore erant. inueniebant᷑q in ars̃¬
dinum foliis. Unde et uirgiliꝰ. hactenꝰ

Expanded text:
bulum dedit. Galaticae a colore lacbulum dedit. Galaticae a colore lacteo nominatae; Graeci enim γάλα lac dicunt. Sphaeras a rotunditate Graeco vocabulo appellatas; quidquid enim in rotundum formatur, σφαῖρα a Graecis dicitur. Ius coquinae magistri a iure nuncupaverunt, quiaea lex condimenti ejus. Hoc Graeci ζωμὸν vocant. 33. Caseus vocatur, quod careat sero, quasi careum. Nam serum ei omne deducitur, ut ponderibus arguatur. Colostrum, lac novum, quod neutri generis est. 34. Lac a Graeco sermone derivatum est pro candore. Graeci enim album λευκὸν dicunt. Lac vero et sanguis, quod nutrit et quod nutritur; nam lacte nutrimur, vivimus sanguine. Quactum, quasi coactum, quasi coagulatum; accepta enim secum alia specie coagulat. Mel Graecae appellationis eod ab apibus nomen habere probatur; nam apis Graece μέλισσα dicitur. Antea autem mella de rore erant, inveniebanturque in arundinum foliis. Unde et Vergilius Georg.
Abbreviated transcription (Latin):
guetums hoc animal hãt. Offa ẽ ꝓpͥe
frustrũ dentiũ. cuiꝰ diminutiuã. of¬
fellam facit. unde et offarii coci. qͥa
particulatĩ. idẽ offatim excoquunt.
nẽ offa latrantiũ. quia si mos canis
iacitur. saciatus ilico copescit᷑ et silescit.
frustum uocatũ qd̃ caprat᷑ afrumine.
Est enim frumen summa pars gule.
pulpa dicta qd̃ cum pulte olim mrix¬
ta uescebatur. Unde et pulmentari¬
ũ et pulmentũ dc̃m. lucanie dicte.
qd̃ prius in lucania facte st. fanci.¬
men caro concisa et minuta qd̃ ea
intestinũ faxciat᷑. hoc ẽ impleat᷑ cũ
aliarũ rerũ cõmixtione minutal uo¬
catum qd̾ fiat de piscib. et deficis. &¬
olerib minutatĩ concisis. Afratum
qd̃ latine spumeũ uocat᷑. afro enim
grece spuma dr. Mastisia in mortari¬
O ex pisce fiunt. unde et noĩata. lso.¬
cem piscẽ qͦndã dñt exqͦ pͥmũ isicia
facta sunt. et qͣmuis ex alio genere pr̾¬
cium fiant. Iniciũ tam̃ piscis uoca¬

Expanded text:
guedinis hoc animal habeat. Offa est proprie guedinis hoc animal habeat. Offa est proprie frustum dentium, cuius diminutivum offellam facit. Unde et offarii coqui, quia particulatim, id est offatim, excoquunt. Nunc 'offa latrantium', qua, si in os canis iacitur, satiatus ilico conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod capiatur a frumine; est enim frumen summa pars gulae. Pulpa dicta quod cum pulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmentarium et pulmentum dictum. Lucanicae dictae quod prius in Lucania factae sunt. Farcimen caro concisa et minuta, quod ea intestinum farciatur, hoc est inpleatur, cum aliarum rerum conmixtione. Minutal vocatum quod fiat de piscibus et isiciis oleribusque minutatim concisis. Aphratum, quod Latine spumeum vocatur; ἀφρὸς enim Graece spuma dicitur. Martisia in mortario ex pisce fiunt: inde et nominata. cem piscem quendam dictum, ex quo primum isicia facta sunt; et quamvis ex alio genere piscium fiant, initium tamen piscis voca
Abbreviated transcription (Latin):
molum flos farine tenuissimũ. p̃
leuitate de mola egestum unde ce
appellatũ quasi amolta. Simila.
pollines. carnes dicte q care st̃. siũ
a creando. unde et agrecis creas uo¬
cant᷑. Crudũ qͦd̾ sit cruentũ. est enĩ
poris aliquid coctum uocat᷑. Assum:
qd̾ ardeat qͣsi arsum. Elixim eo qd̾
in aqua sola decoquit᷑. lixa enĩ aqua
dicit᷑. ab eo quod sit soluta. unde et
solutio libidinis luxus et menbra
loco mota luxa dñr. frixum a sono
dictum qͣndo ardet in oleo. Salsum.
quasi sale aspersum. demptis ͤ medio
silabis trib Rancidũ. ex uititio nũ¬
cupatum quod raucos efficiat. Suc¬
cidia. carnes inusum repositȩ a suc¬
cidendo dictȩ. Lardum eo qũ ĩdomo
repositũ conseruat᷑. Namantiqͥ do¬
mos lares dicebant. Taxea lardus ẽ
gallice dc̃m. Unde et affraniꝰ in rosa.
Gallum sagatũ pingii pastũ taxea.
Anxugia ab unctione uocata. Sełiũ
a sue dictum qͣsi suebum qd̾ plus pĩ¬

Expanded text:
molum flos farinae, tenuissimum, prae molum flos farinae, tenuissimum, prae levitate de mola eiectum; unde et appellatum, quasi a mola. Simila. Pollines. Carnes dictae quia caro sunt; sive a creando, unde et a Graecis κρέας vocantur. Crudum, quod sit cruentum; est enim poris aliquid coctum vocatur. Assum, quod ardeat, quasi arsum. Elixum, eo quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur ab eo quod sit soluta; unde et solutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. Frixum a sono dictum quando ardet in oleo. Salsum, quasi sale asparsum, demtis e medio syllabis tribus. Rancidum ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. Succidia carnes in usum repositae, a succidendo dictae. Lardum, eo quod in domo repositum conservatur; nam antiqui domos lares dicebant. Taxea lardus est Gallice dictum. Unde et Afranius in Rosa284: Gallum sagatum pingui pastum taxea. Axungia ab unctione vocata. Sebum a sue dictum, quasi suebum, quod plus pin
Abbreviated transcription (Latin):
confectꝰ. Arimus non fermentatꝰ. Nã
arimus ẽ sine fermento sincerus. Acri
ximꝰ leuiter fermentat᷑. qͣsi acro ati.¬
mꝰ. Siligineus panis afrumenti ge-¬
nere nuncupatur. Siligo enĩ genꝰ ẽ
tritici. Rubidꝰ recoctus et rubefactꝰ.
subcinericꝰ. cinere coctus & reuersat᷑.
ipse est et focatius. clibanicuis. inte̾¬
ta coctus. Spungia panis aqua diutiꝰ
malaxatut. similã modicã accipit
et fermentũ modicũ et habet hume.¬
ctationis plusqͣm omnis panis. un¬
de et spungie nom̃ accepit. placente s̃.
que fiunt de farre. q̃ alii liba dicunt
eo qd̾ libeant et placeant. Dulcia sunt
genera pistorii operis. a sapore dic̃ta.
melle et enĩ asparso sumunt᷑. Crusta
suꝑficies panis. ips⁊ et fragnenta ꝙr
diuidunt᷑ ut ftacta. fermentũ a fer¬
uore numcupatũ qd̃ plus prima
hora non potest contineri. Crescendo
enim excedit. farina.et furfures. a
farre dicte. cuiꝰ sunt purgam̃ta. A¬

Expanded text:
confectus. Azymus non fermentatus, nam confectus. Azymus non fermentatus, nam azymus est fine fzymus leviter fermentatus, quasi acroazymus. Siligineus panis a frumenti genere nuncupatur; siligo enim genus est tritici. Rubidus, recoctus et rubefactus. Subcinericius, cinere coctus et reversatus: ipse est et focacius. Clibanicius, in testo coctus. Spungia panis aqua diutius malaxatus similam modicam accipit et fermentum modicum, et habet humectationis plus quam omnis panis; unde et spungiae nomen accepit. Placentae sunt quae fiunt de farre. Quae alii liba dicunt, eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim asparso sumuntur. Crusta superficies panis: ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fracta. Fermentum a fervore nuncupatum, quod plus prima hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfures a farre dictae, cuius sunt purgamenta. A
Abbreviated transcription (Latin):
nos ipsu eiunia lentaculis leuib pol.¬
luimsꝰ. Prandiũ: ab apparatu edendi
dictum. ꝓprie autẽ ueteres prandiũ
uocabant. Omniũ militũ cibũ ante
pugnã. Unde ẽ illud ducis alloquiũ.
Prandeamꝰ tamquã ad inferos cenatu.¬
ri. Merenda: ẽ cibus qui declinante die
sumitur. quasi post meridiẽ. edenda
et ꝓximocene. Unde et ante cena aqbꝰ¬
dam uocat᷑. Item merendare qͣsi meri.¬
die edere: Nona tratũ ẽ atempore qͦ
romani ueteres ad cibos ad uotabant᷑.
Sic marcialis. Imperat excelsos frãg̃e
nonatoros. qadusq hodie perse faci.¬
unt. Cenam uocari cõmunionẽ ueᷤ.¬
centiũ. Cenon quippe grece̾ cõmune
dñt. unde et cõmunicantes. qd̾ cõ
muniter. id̃ ẽ pariter conueniant.
Apud ueteres enĩ solitum erat in ꝓ¬
patulo uesci et cõmuniter epulani.
ne singularitas luxuriã gigneret. ẽ
autẽ cena uesꝑtinus cibus. qͣm uesꝑ¬
ne dicit᷑. Cibarius ẽ qui ad cibũ serui
dat᷑. nec delicatꝰ. fermentariꝰ. ferm̃tiᷤᷤ

Expanded text:
Nos ipsi ieiunia iantaculis levibus polluimus.' Prandium ab apparatu edendi dictum. Proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam; unde est illud ducis adloquium: 'Prandeamus tamquam ad inferos cenaturi.' Merenda est cibus qui declinante die sumitur, quasi postmeridie edenda et proximo cenae: unde et antecenia a quibusdam vocantur. Item merendare quasi meridie edere. Annona tractum est a tempore quo Romani veteres ad cibos advocabantur. Sic Martialis 4, 8, 6: Imperat excelsos frangere nona toros. Quod et usque hodie Persae faciunt. Coenam vocari a communione vescentium: κοινὸν quippe Graeci commune dmuniter, id est, pariter conveniant: apud veteres enim solitum erat in propatulo vesci et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem coena vespertinus cibus, quam vespne dicitur. Cibarius est, qui ad cibum servis datur, non delicatus. Fermentatus fermentis
Abbreviated transcription (Latin):
q suaiiter appetant. Pulmentũ uoca¬
tur a putte siue enĩ sola pultis siue
quid aluid eius ꝑmixtione sumat᷑ pul¬
mentũ ꝓprie dicit᷑. Sacietas autẽ oe sa¬
turitass differt̃. Nam sacietas ex uno
cibo dici potest. pro eo qd satis sit. Sa¬
turitas autẽ a satura nom̃ accipit qd̾
ẽ uario alimentoꝵ apparatu compo.¬
situm. Crapula ẽ immod̾ata uoraci.¬
tas quasi cruda epula cuiꝰ cruditate
grauatur cor. et stomacus indigestus
adficit᷑. Immoderata enĩ uoracitas
uicium ẽ. sed tantũ id salutis qͣntum
sustentatom nature que sufficit. Len-¬
taculũ est primuᷤᷤ cibu quo ieninium

Expanded text:
ue suaviter appetant. Pulmentum vocaue suaviter appetant. Pulmentum vocatum a pulte; sive enim sola pultis, sive quid aliud eius permixtione sumatur, pulmentum proprie dicitur. Satietas autem et saturitas sibi differunt: nam satietas ex uno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, quod est vario alimentorum adparatu conpositum. Crapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus efficitur. Inmoderata enim voracitas vitium est, sed tantum id est salutis quantum sustentationi naturaeque sufficiat. Iantaculum e
Abbreviated transcription (Latin):
statuunt et uina coronant. Cib dictꝰ.
uictus ꝓprie uocatꝰ. qr uitã retinetuñ.¬
de et ad cibum uocare inuitare dicr.
Alimonia dicit᷑. eo qd̃ eius sumptu cor.¬
pus alatur. hanc iuuenes aecipiunt
ad incrementũ. senes ad ꝑseueraciã.
Neq enĩ subsistere poterit caro nisicõ.¬
fortet᷑ alimentis. Alimentũ enĩ est.
quo alimur:. alimoniũ alendi cura.
Affluentia numcupata quasi rei n-¬
miũ exuberantis effusio ultra qͣm
satis ẽ. motͦq non ẽ. Opulentia ab
ope dicta ẽ quam si discucias in ue.¬
nies eam tenere modũ. Nam quomͦ
opitulat᷑ qd̾ nimiũ ẽ cum in como¬
dius fit sepe qͣm parum: Epulȩ ab opo.¬
lentia rerum dicte. Epulȩ autẽ simpli.¬
ces in duo necess aria diuidunt᷑. panẽ
et uinũ. & duo suꝑflua que terra ⁊ ma¬
ri uescendi causa exquirunt᷑. Dapes aũ
regum st̃. Epulȩ priuatoꝵ. Deliciȩ nũ¬
cupate. qd̾ his delectent᷑ homines eaᷤᷤ¬

Expanded text:
statuunt, et vina coronant. CAPUT II. Destatuunt, et vina coronant. CAPUT II. DeVictus proprie vocatus quia vitam retinet; unde et ad cibum vocare invitare dicitur. Alimonia dicitur eo quod eius sumptu corpus alatur. Hanc iuvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam; neque enim subsistere poterit caro nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est, quo alimur; alimonium alendi cura. Afluentia nuncupata quasi rei nimium exuberantis effusio ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulatur quod nimium est, quum incomdius sit saepe quam parum? Epulae ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquirunt. Dapes autem regum sunt, epulae privatorum. Deliciae nuncupatae quod his delectentur homines, easq
Abbreviated transcription (Latin):
dedalus mensam et sellam
fecit. Coquine apparatũ. api¬
euis quidã primus compo¬
suit. qui in eo absumptis bo¬
nis morte uoluntaria periit. et me¬
rito quia is qui guiȩ atq edacitati
senuit. et animã & corpꝰ interficit ab
esu et comestu mense fc̃m uocabuls̃.
Nullũ enim aliũ ht̃ usum. Torus dicit᷑
a tortis herbis. queͥ accumbentiũ ho.¬
meris subponunt᷑. Stefadiũ abstipi¬
dib dictum. qͣsi stipadiũ. sic enĩ priꝰ
ceptum ẽ. Ad cubitũ. ã cibo uocatum.
quasi ad cibitum epulaꝵ. Conuiuiũ
apud grecos. a compotatione. anos¬
oynoyoy. Apud nos uero a conuictu.
rectius appellatur. uel quia uite cołio¬
cucionẽ habet. Item conuiuiũ a mul¬
titudine conuescentiũ. Nlam priuata
mensa uictus ẽ. coniniĩ ñ ẽ. Contuii.¬
i triplex ẽ modus. discumbendi. eden¬
di et bibendi. Discumbendi ut toris
uissi discumbere pictis. edendi et bi¬
bendi. ut postqͣm quies pͥma epulis
menseq remote. Crateres m̃agnos

Expanded text:
edalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus composuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit, et merito, quia is qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum. Nullum enim alium habet usum. 2. Torus dicitur a tortis herbis, quae accumbentium humeris supponuntur. 484 Stibadium a stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Accubitum a cibo vocatum, quasi ad cibatum epularum. 3. Convivium apud Graecos a compotatione συμπόσιον. Apud nos vero a convictu rectius appellatur, vel quia vitae collocutionem habet. Item convivium a multitudine convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi. Discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos
Abbreviated transcription (Latin):
et geometriã ꝓpt̾ qͣlitates regionũ ⁊
locoꝵ sitꝰ in quib doceat. qͥd cinq ob¬
seruare oporteait. Porro musica illi ĩ
inmũdo saulẽ arte modulatõnis aeri¬
tam habeat. ꝑ qͣm contemplet᷑ rõnẽ
astroꝵ et mutatõnes tempoꝵ. Nã sic̃
ait qͥdam medicoꝵ c̃ ip̃oꝵ qͣlitate. &

Expanded text:
et geometriam propter qualitates regionum et locorum situs in quibus doceat quid quis observare debeat. Porro musica incognita immundo Saulem arte modulationis eritam habebit, per quam contempletur rationem astrorum, et mutationem temporum, nam sicut ait quidam medic
Abbreviated transcription (Latin):
luta. ꝓsum enĩ. antiqͥ ꝓductũ dicebat
et rectũ. Unde ait uarro apud plautũ. ꝓ¬
sis lectis significare rectis. Unde &e q̃ ñe
ꝑꝓlexa nũo. s recta ꝓsa orõ dicit᷑. in rectũ
ꝓducenda. Alii ꝓsam aiunt dictã ab eo qd̾
sit ꝓfusa uel ab eo qd̾ spaciosiꝰ ꝓruat. ⁊ ex¬
currat. nulo s t̾mino p̃fiito. p̃fea tam
aps̃ gͣcos qͣm apud latinos longe antiqͥoeẽ
curam finose carminũ qͣm ꝓse. Omĩa .i.
priꝰ ũsib condebant᷑. ꝓse autẽ studiũ sero

Expanded text:
luta. Prosum enim antiqui productum dicebant, et rectum. Unde ait Varro apud Plautum prosis lectis significare rectis; unde etiam rflexa numero, sed recta, prosa oratio dicitur, in rectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel ab eo, quod spatiosius proruat et excurrat, nullo sibi termino praefinito. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carminum quam prosae. Omnia enim prius versibus condebantur; prosae autem studium sero
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ armonica rithinica. metrica. cȩ.¬
Anmonica ẽ que discernit in sonis acu¬
tum et grauẽ. Rithinica ẽ q̃ reqͥrit ĩ cur¬
sionẽ uenboꝵ. utrũ bene sonꝰ cohereat
anmale conueniat. Metrica ẽ q̃ mensurã
diũsoꝵ metroꝵ ꝓbabili rõne cognoscit
ut sibi gr̃a. heroicon. lambicon. elegiacon.
autẽ sonũ. qͥ materies cantilenaꝵ
ẽ triformẽ constat eẽ naturã. pͥma ẽ ar¬
monica. que ex uocũ cantib constat. Se¬
cunda: organica. que ex flatu consistit.
Tercia rithinica. q̃ inpulsu digitoꝵ nu¬
meros recipit. Nam aut auoce editur
sonꝰ sict̃ ꝑ fauces. aut flatu. sict ꝑtubã
uł ꝑtibiã. aut pulsu sict̃ ꝑ cytharã. aut
nima diuisio q̃ armoma musice que anmonia dicituꝵ:
musicȩ q̃ armonia dr. id est modu lato
uocis ꝓtinet ad comedos. ł amcos. tra
ex motu sonũ. ex quo colligit᷑ mufica¬
q̃ inbomine nox appellat᷑. uox ẽ aer
sp̃u u̾beratus. unde et ũba sunt nucu¬

Expanded text:
t, harmonica, rhythmica, metrica. Harmonica est, quae decernit in sonis acutum et gravem. Rhythmica est, quae requirit incursionem verborum, utrum bene sonus an male cohaereat. Metrica est, quae mensuram diversorum metrorum probabili ratione cognoscit, ut verbi gratia heroicon, iambicon, elegiacon, autem sonum, quae materies cantilenarum est, triformem constat esse naturam. Prima est harmonica, quae ex vocum cantibus constat. Secunda organica, quae ex flatu consistit. Tertia rhythmica, quae pulsu digitorum numeros recipit. Nam aut voce editur sonus, sicut per fauces, aut flatu, sicut per tubam vel tibiam, aut pulsu, sicut per citharam, aut prima divisione musicae quae harmonmusice que harmonica dicitur, id est modulatio vocis, pertinet ad comedos, tragex motu sonum, ex quo colligituquae in homine vox appellatur. 2. Vox est aer spiritu verberatus, unde et verba sunt nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
S yria phenicis. Isauria
e ilicia uixta montẽ tauñ
Cypros. mesopotannia ĩt̃¬
e ufrasia. hosdrene.
Sophanene.
Iuntus polemiacus
Pontꝰ amasia. Sithinia.
Armenia maior.
Capadocia.
Libia sicca. libia pentapo¬
A rchadia

Expanded text:
ia 5 Cilicia iuxta montem Taurum 6 Cypros 7 Mesopotamia inte8 Eufratesia 9 Hosdroene 10 Sophanene Pontus Polemiacus 2 Pontus Amasia 3 Honoriada Armoenia major. Cappadocia. libia. Steca. Libia pentapoArchadia
Abbreviated transcription (Latin):
chisedech. Ioch declinãs factis em̃ so¬
domoꝵ ñ consensit. s eoꝵ illicita car¬
nis incendia deuitauit. ¶oab ex pa¬
tre. et totũ nom̃ et echimologiã ht̃.
Concepit enĩ eum pͥmogenita filia de
patre. Amon cuiꝰ causa nom̃ reddit᷑.
fitiꝰ popłimei sie diriuat᷑ ut ex parte
litt̃a d̾r sarra id ẽ pͥnceps. Omniũ qͥp¬
pe gentiũ futura pͥnceps erat sic̃t et
tibi ex sarra film̃. et benedicã ei. ⁊ e¬
rit ingentes ⁊ reges popłoꝵ eit̃ exta.
Agar aduena uł conu̾sa fuit enĩ e
giptia complexiu habrae data causa
generandi. que pꝰ conceptũ angło in¬
crepante conũsa ẽ ad sarrã. Cechura
thimiama. Ismael interp̃r audi.¬
tiodei. Sic enĩ scͥptum ẽ. Et uocauit
nom̃ eiꝰ ismael. qr exaudiuit esids.
E san trinomiꝰ ẽ. & ex ꝓpriis causiꝰ ua
coctionẽ scilicet rufe lentis ita appel¬
latus. cuiꝰ edulio pͥmogenita uendidit
¶dom autẽ ob ruborẽ corporis dict
est qd̾ latine sangume ãr. Seir uero¬

Expanded text:
. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte littera, dicitur Sara, id est princeps. Omnium quippe gentium futura princeps erat, sicut ettibi ex Sara filium, et benedicam ei, et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar advena, vel conversa. Fgyptia, complexui Abrahae advena causa generandi data, quae post contemptum, angelo increpante, conversa est ad Saram. 31. CETURA thymiama. 32. Ismael interpretatur auditio Dei; sic enim scriptum est: Et vocavit nomen ejus Ismael, quia exaudivit eum Deus . 33. Esau trinomius est, et ex propriis causcoctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cuius edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus di
Abbreviated transcription (Latin):
idola. E noc dedicat᷑o. In ipsiꝰ enĩ noie
ciuitatẽ postea edificauit caim. Caman
lamentat᷑o uł poss ers ioeoꝵ. Siẽt caimi
pors essio itadiuatum nom̃ qd̃ ẽ cainan
fatit pors eesio eoꝵ Matusalan int̾pr̃¬
mortuus ẽ. euidens ethimologia nõr.
tuũ p̃terisse putauert. Obhoc signant
tranffert᷑ mortuus ẽ. ut ostend̾et᷑ ñ uixis¬
se eum pꝰ diliuriũ. sed in eodẽ cathaclimo
fuis se defunctũ. Soli enĩ octo hoĩes in
archa diluuiũ euasert. ¶amech ꝑcu.¬
ciens. Iste enĩ ꝑcussit et int̾fecit cam.¬

Expanded text:
idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enim Cain possessio, ita derivatum nomen, quod est Cainan, facit possessio eorummortuus est. Evidens ethimologia nominivium preterisse putavertransfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octo homines in arca diluvium evaserunt. Lamech percutiens. Iste enim percussit et interfecit Ca
Abbreviated transcription (Latin):
diũsitatẽ ut in uariis significat᷑onib
noĩa cõmutent᷑. Ndam sict̃ beatꝰ iero¬
nimꝰ tradit. hõ siue t̾renꝰ. siue t̾ra rubra
interp̃r. Ex fra enĩ facta ẽ caro. et humꝰ
hoĩs faciendi mat̾ies fuit. Eua int̾pr̃
uita siue calamitas siue ue. Uita qi ori¬
go fuit nascendi. Calamitas et ue. qͥa
ꝑỹuaricationẽ cã extitit moriendi. A
cadendo enĩ nom sumpsit calamitas.
mitas appellata. qr sepe mulier cã salu¬
tis ẽ. sepe calamitatis et mortis qd̾ue ẽ.
mentat᷑o eo qd̃ ꝓ interfecto abel int̾fectꝰ
sit. et penã sui sceleris dederit. Abel
fratris interfect᷑onẽ natꝰ q̃ͥt. qͣs resurrectõ¬
nẽ fris ex mortuis suscitarit. Idẽ ⁊ posit̾o
qr posuit eumd̃s ꝓ abel. E nos uixta ꝓpͥe
lingue uarietatẽ hõ. uł uit d̃r. ⁊ congrue:
hoc uocabłm habuit. De eonamq sc̃ptũ
pleriq hebreoꝵ arbitrent᷑. qd̾ tc̃ pͥmũ ĩ
noĩe dm̃i. et insimilitud̃ie eiꝰ fabricata st̃

Expanded text:
ariis significationibus nomina commutentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Eva interpretatur vita sive calamitas sive vae. Vita, quia origo fuit nascendi: calamitas et vae, quia praevaricatione causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. mitas appellata, quia saepe mulier viro causa salutis est, saepe calamitatis et mortis, quod est mentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. Abel fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. Enos iuxta propriae linguae varietatem homo vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum habuit. De eo enim scriptumplerique Hebraeorum arbitrentur quod tunc primum in nomine Domini et in similitudine eius fabricata sint
Abbreviated transcription (Latin):
madianitide. et dm̃ furorẽ placauit.
ut parcet. Tambri iste lacessiens
uł amaricãs. ꝓprie enĩ nom̃ ab ama¬
ritudine figuratũ. qd̾ peccando ama¬
ricauit populũ. Raab latitudo uł
fames. siue impet us. Iosue int̾pr̃
saluator. lpse enĩ infigurã xp̃i popo¬
płm ad eserto saluauit. et interrã ꝓ¬
missionis induxit. Caleph cor q̃si
aut canis. Othomel tempꝰ eiꝰ d̾s.
uel responsio dei. Noch glorios. Ha¬
rãch fulgurans. Pelbora apis uł
loqͣx. apis. qr fuit ad bellũ ꝓitissi¬
ma dunicans aduercꝰ sysarã. quo ꝑ¬
empto cecinit canticũ. Inde loquax.
Ioel ascensio. Gedeon exꝑimentũ.
sit. Abimelech pater meus rex.
illuminãs. Iepte aꝑiens uł aꝑtꝰ.
sebon cogitacio siue uincłm meror᷑.
fortitudo solis. fuit enĩ iurtute pre
clarus. et lib̃auit isrł de hostib Da¬
lila pauꝑcula uł situla. B oor ĩ for¬
tudine siuem quo robur. N oemi
qͣm interp̃tari possumꝰ consolatã. eo

Expanded text:
Madianitide, et Domini furorem placavit, Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentumsit. Abimelech pater meus rex. inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cofortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ ẽ. ob in latinũ uertit᷑ do¬
suas noĩs elͦethimologia p̃figura.¬
reges c̃ ꝓpͥis nõib censeant᷑. Ex perimit᷑
autẽ in latinũ pharao denegans eũ uti¬
q d̾̃m. siue dispensator eiꝰ. populi enĩ fo
it affuictor. Iãnes manus. siue ubi ẽ
signum. Cessit enĩ et defecit sp̃c eiiͦ.¬
uel signũ eiꝰ coram signis moysi. Unde
bres mare pellitium. siue mare ĩ capi¬
te. MNoyses interp̃tat᷑ ueniq sumptꝰ
exaqua. Inuenit enĩ eũ ad ripã flumi¬
nis expositũ filia pharaons. qͤm colli¬
gens adoptauit sibi. uocauitq nocͤ
eiꝰ moyses. eo qd̃ de aqua sumpsiss eũ.
Aaron mons fortitudimꝰ interp̃i. ꝓpt̾¬
qd̃ turribłm accipiẽs in medio suꝑstitõ
et int̾emptoꝵ obiniã steterit. ⁊ ruinã mor¬
tis quasi gͥdam mons fortis exclufit.¬
4.
Elearar dei adutoriũ. Balach p̃cipi¬
tans. siue deuorans. Halaan uanuꝰ
populus. Einees ori parcens. trans¬
fixit enĩ pugione ⁊ ambri cũ scorto

Expanded text:
appellatus est. Iob in Latinum vertitur dosuas nominis etymologia praefiguravreges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram signis Moysi; unde bres mare pellicium sive mare in capite. Denique Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis, quem colligens adoptavit sibi; vocavitque nomen eius Moysen, eo quod de aqua sumpsisset eum. Aaron mons fortitudinis interpretd turibulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. Balaam vanus populus. Phinees ori parcens. Transfixit enim pugione Zambri cum scorto
Abbreviated transcription (Latin):
ticio. Hanaem consolãs. ⁊acheas a¬
ꝑiens. Nabuthodonosor ꝓpħie lagỹ¬
agnitione angustiȩ. ꝓ his qui incapti¬
uitatẽ ab eoducti st̃. ⁊̃ orobabel apd̃
hebreos extrib integris nõib tradit᷑ eẽ
cõpositũ. zo. iste. ro: magister. babel ꝓ¬
prie babiloniã sonat. ⁊ efficit᷑ ⁊̃oroba¬
bel nom̃ iste magister debabilone.Ĩ
babilone enĩ ortꝰ ẽ. ut pͥnceꝓs gentiꝰ ui¬

Expanded text:
titio. Manahem consolans. Paceas atitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodonosor prophetia lagagnitionem angustie pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. N Ebreos ex tribus integris nominibus dicitur esse compositum: zo, iste; ro, magister; babel proprie Babiloniam sonat, et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babilone, in Babilone enim ortus est ubi et princeps i
Abbreviated transcription (Latin):
templi edificauit excelsam. Ni char.
apphendẽs. Erechias fortis dñs. Ma¬
nases obliuiosus. ꝑmulta enĩ scelera
et sacrificia reliq̃rat et oblitꝰ fuerat del
siue qi oblitꝰ ẽ d̾s peccatoꝵ illiꝰ. A mon
fidelis uel honestuis. Iosias ubi ẽ. in¬
censũ dñi. ꝓpria echimologia noĩs. Iste
ẽ enĩ qui simulacra combussit. Ioa
char robustꝰ. Ioachim ubi ẽ s̾paratio.
Eliachim dei resurrectio. Iechonias
s̃paratio dñi. Sedechias. iustus dñi.
eroboam iudicat᷑o siue causa populi.
p̃cisus a regnostirpis dauid. Diuisioniꝰ
enĩ popłi causa ist xextitit. ⁊̃ ambri
psalmꝰ uł canticũ ineũ. a Amricrispãs
meris. Achab frat᷑ patris.et abel
fluxꝰ sãnguinis uł fluens sanguinẽ. s
melius ẽ ubi sterqͥlimũ. p̃cipitata enĩ
ad solum comedert carnes eiꝰ canes. sic̃
zabel sic̃t stertꝰ suꝑ faciem t̾re. Ocho¬
tias app̃hendẽs dm. Ieu iỹe ͤ uł ẽ. Io¬
atha robustꝰ. Sella umbra eiꝰ uł pe¬

Expanded text:
li aedificavit excelsam. 73. ACHAZ, apprehendens. EZECHIAS, fortis Dominus. MANASSES, obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Dei, sive quod oblitus est Deus peccatorum illius. 74. AMON, fidelis vel onustus. JOSIAS, ubi est incensum Domini, propria etymologia nominis. Iste est enim qui simulacra combussit. 75. JOACHAZ, robustus. JOACHIM, ubi est praeparatio. ELIACHIM, Dei resurrectio. JECHONIAS, praeparatio Domini. SEDECHIAS, justus Domini. 76. JEROBOAM, judicatio, sive causa populi, praecisus a regno stirpis David. Divisionis enim populi causa iste exstitit. 77. ZAMBRI, Psalmus, vel Canticum meum. OMRI, crispans meus. ACHAB, frater patris. 78. JEZABEL, fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunt carnes eius canes, sicut zabel sicut stercus super faciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel pe