comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec uestigia quidẽ hũt cũ tñ sagacissiẽ olofa¬
ciut᷑. Dormiut suꝑ aquas ut possint audiri
stertere. Uiuũt usq in annos c.xl. mulcentur
musica. Uñ arrionẽ titharistã in mari mau¬
ris int̾ficẽ parantibꝰ obtinuit ab ilł ut priꝰ
cithara caneret. Ad cuiꝰ cantũ delfinoꝵ gregibꝰ
ꝯgregant cũ in mare se ꝓietiss ab imo exceptꝰ
est. ⁊ ad litus ꝓiectus ꝓuectus. Solus delfinꝰ ut
dicit aristotiles inter pisces felle caret. Solinꝰ¬

Expanded text:
nec vestigia quidem habet, cum tamen sagacissime olfaciant. Dormiunt super aquas, ut possint audiri stertere, vivunt usque ad annos CL. Mulcentur musica, unde Arrionem cytharistam in mari nautis interficere parantibus, obtinuit ab illis ut prius chitara caneret, ad cuius sonum delphinorum gregibus congregatis, cum in mare se proiecisset, ab uno exceptus est et ad littus proiectus. Solus delphinus, ut dicit Aristoteles, inter pisces felle caret. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
duos magnos delfmos custodes. Ꝙ si quis eorũ mor¬
tuꝰ fu̾it alii sꝑ eũ suꝑ scapulas efferũt ipsũq custo¬
diut̃ ne ab aliis piscibꝰ comedat᷑ donec tempestate
maris ad litus eitiat᷑. Inuicẽ enĩ se miro modo di¬
ligũt. Uñ plinio testante narrat᷑. ꝙ delfine cap¬
to a rege charie ꝯuenit ingens młtitudo reli¬
quoꝵ ad portũ ubi delfin ꝯ ugatus tenebatur.
quibꝰ plangentibꝰ et qiͣ miserationẽ poscentibꝰ
res eũ dĩtti p̃cipit. Deifinos sequit᷑ alioꝵ piscũ
mltitudo. quod scientes piscatores uenant᷑ pistes
ibi ili tnͣsierint. Si quis carnes delfini comedĩt
⁊in mari lapsus fuĩt.si a delfinis ĩueĩat᷑ statĩ ab
cis deuorat᷑. si uo nõ comedĩt suꝑ rostra eũ eleuan¬
ces ad tͥrã trahũt ⁊ ab aliis piscibꝰ defendũt.

Expanded text:
delphinos custodes. Quod si quis eorum mortuus fuerit, alii super scapulas eum efferunt, ipsumque custodiunt, ne ab aliis piscibus comedatur, donec tempestare maris ad littus eiiciatur: invicem enim se miro modo diligunt. Unde Plinio testante narratur, quod delphino capto a rege Charie convenit ingens multitudo reliquorum ad portum, ubi delphinus ligatus tenebatur. Quibus plangentibus et quasi miserationem poscentibus, rex eum dimitti precepit. Delphinos sequitur aliorum piscium multitudo, quod scientes piscatores, venantur pisces ubi illi transierint. Si quis carnes delphini comederit et in mari lapsus fuerint, si a delphinis inveniatur, statim ab eis devoratur: si vero non comederit, supra rostrum eum elevantes, a
Abbreviated transcription (Latin):
aculeos in branchis habet ad caudã spettã¬
tes qui dũ ꝑcusserit quaqua ferit. Uenenũ fundit
draconis terrestris in longitudine extenditur
s alis caret. caudã ht̃ tortuosam. caput s mg¬
nitudinẽ corporis ꝑuũ s hiatũ oris horridũ squã¬
mas ⁊ cutẽ durã. pĩnas aut̃ hc̃ pro alis quibus
utit᷑ in natando uno inpetu magna maris sꝑa¬
cia tñscurrit. et hoc potius robore uiriũ ꝙͣ r̃mi¬
giis p̃ĩarũ. pestifer est hom̃ibus ⁊ etiã piscibus
morsus eius. mortẽ enĩ infert. Cinis at̃ ossiũ eius
dolores dentiũ sanat. Plunꝰ n ͦ ycͦ Draco
marinꝰ captus ⁊ ĩmissiis in arenã cauernã sibi
rostro mira celi̾tate excauat. Id ĩł xxuii.¬

Expanded text:
aculeos in branchiis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit venenum fundit, draconis terrestris in longitudinem extenditur, sed alis caret. Caudam habet tortuosam, caput secundum magnitudinem corporis parvum, sed hiatum oris horridum, squamas et cutem duram; pinnas autem habet pro alis, quibus utitur in natando: uno impetu magna maris spatia transcurrit et hoc potius robore virium, quam remigiis pinnarum. Pestifer est hominibus et etiam piscibus morsus eius, mortem enim infert: cinis autem ossium eius, dolores dentium sanat. DE HIS QUE marinus, captus atque inmissus in harenam, cavernam sibi rostro mira celeritate excavat. Pisci
Abbreviated transcription (Latin):
nis fragmentis ilexit p ͦ et in tm̃ ꝯsuetudo haluit
ut alendũ se etiã manu ipsiꝰ cred̾e̾t. moxq cũ ꝑ¬
tulisset puerił audatia eũ nnt̾ spatia luc̾ni latus
euectauit. Unde effcm̃ est ut ab aiano litore puerũ¬
equitantẽ usq pentheolos ueheret. Hoc ꝑ ãnos pluri¬
ce flauianꝰ ipse cũ ꝯtigit ⁊ unguẽtis delibuit. qui
odoris nouitate obsopitus aliquãtisꝑ pro ex animi
iactatus est. multisq mẽsibꝰ discutit a solita ꝯu̾sa¬
tuni sacͥ dotio. Iuxta eamdẽ urbẽ aliũ ꝓueꝵ ꝑ mari
set delfinꝰ ad t̾rã reuexit et uelut reatũ suũ fateret᷑¬

Expanded text:
nis primo inlexit, et in tantum consuetudo ualuit, ut alendum se etiam manui ipsius crederet. Mox cum profluxisset puerilis audacia, intra spatia eum Lucrini lacus uectitauit; unde effectum, ut a Baiano litore equitantem puerum Puteolos usque ueheret. Hoc per annos pluricae Flauianus ipse eum contigit, unguentis etiam delibuit; qua odoris nouitate obsopitus aliquantisper pro exanimi iactatus est multisque mensibus desciuit a solita conuersatuni sacerdotio. Iuxta eandem urbem, ut Hegesidemus set, delphin ad terram reuexit et uelut fateret
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ boues agrestes in g̾mania hñtes cornuaĩ
tantũ ꝓtensa ut regiis mensis insigni capati¬
tatis ex eis gerule fiant.Solmꝯ uͭ e Uri
sunt in germania quos inꝑitũ uulgus bubalos¬
faciẽ in affrita ꝓcreent᷑. Istis autẽ quos uros dici
ob insignẽ capacitatẽ int̾ mensas regias potuũ ge¬

Expanded text:
tes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa, ut regiis mensis insigni capacitate ex eis gerulae fiant, dicti uribubalosfaciem in Africa procreentur. Istis porro quos uros dicimob insignem capacitatem inter regias mensas potuum ge
Abbreviated transcription (Latin):
latine m̃t̾pretat᷑ in nare cornu.Idem ⁊ monot̾on
idest unicornis eo ꝙ unũ cornu in media fronte
habet pedũ qͣtuor ita acutũ ⁊ ualidũ ut quidquid
inpetierit aut uentilet aut ꝑforet. Nam et tum
elefantis c̾tamen sepe habet. et in uentre uuln̾atũ
ꝓsternit. Tante aũt dicit᷑ esse fortitudinis ut nul¬
la uenantiũ uirtute capiat᷑. sed sicut adserũt qͥ
deposita caput ponit. sicq soporatus uelut mer¬
pei rinocerotẽ romana spc̃atula nesciebant. Cu
bestie color buxeus cornu in naribꝰ unicũ ⁊ repan¬
dũ. quod subinde attritũ cantibꝰ in mutrone ex¬
citat eoq adu̾sus elefantes p̃liat᷑. par ipsis longi¬
monoceros mõstrũ mugitu horrido eqͥno corpe
elefanti pedibus cauda suilla capite t̾uino cornu
media fionte eius ꝓtendit᷑ splendore mirifico. Ex¬

Expanded text:
Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceron, id est unicornus, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et validum ut quidquid inpetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephantis saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem esse fortitudinis ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui deposita caput ponit sicque soporatus uelut inerpeii rhinocerotem Romana spectacula nesciebant; cui bestiae color buxeus, in naribus cornu unicum et repandum, quod subinde attritum cautibus in mucronem excitat eoque aduersus elephantos proeliatur, par ipsis longimonoceros, monstrum mugitu horrido, equino corpore, elephanti pedibus, cauda suilla, capite cervino. Cornu e media fronte eius protenditur splendore mirifico,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ Elis est animal modicũ coloribus albo nigro
subrufo uariatur ꝑ totã hiemẽ dormit ⁊ quasi pila
ꝯtrattus iacet. in unũ ꝯtractus iacet miroq modo
iuxta isidorũ ipso sõpno pinguescit Int̾ea sopita ui¬
tali spũ nulla est ꝯmotio. Sed hoc mirũ est quia si
sopitũ animal ad aeris serena deferat᷑ paulatĩ inter
manus tenentiũ ꝯualestente spũ resoluit᷑. Itaq ue¬
bur redit In arboribus uelut in t̾ra turrit ⁊ pomo¬
rũ succo cupidus delc̃ãt᷑. Huius pinguedine decoc¬
ta si ĩungant᷑ mẽbra ꝑalisim timentibꝰ dicit pli¬

Expanded text:
 Glis est animal modicum, coloribus, albo, nigro subrufo variatum; per totam hyemem dormit et quasi pila contractus in unum iacet, miroque modo, iuxta Isidorum, ipso somno pinguescit. Interea sopito vitali spiritu, nulla est ei commotio: sed hoc mirum est, quia si sopitum animal ad aeris serena deferatur, paulatim inter manus tenentium, convalescente spiritu resolvitur. Itaque vebur redit. In arboribus velut in terra currit et pomorum succo cupidius delectatur. Huius pinguedine decocta si inungantur membra, paralysim timentibus dicit Pli
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruus semo gͣuatus excrestenti¬
bus pilis et cornibꝰ spentẽ naribus haurit. qͦ hau¬
sto estuat ueneno. Unde fontẽ ad bibendũ ardẽtis¬
sime desiderat. quo hausto pilos deponit ⁊ cornna
dẽ uenientẽ osse capitis sub oculo na̾lit̾ cerebrato ues¬
pe ꝯcrete at formate int̾ins ex huõie sr̃fluo. uel ut
alii autumãt ex medulla ꝓdeut̃ euolantes. et tc̃ dñt

Expanded text:
Cervus senio gravatus, excrescentibus pilis et cornibus, serpentem naribus haurit: unde veneno aestuans, fontem ab bibendum ardentissime desiderat; quo hausto, cornua vidam veniente, osse capitis sub oculo naturaliter terebrato, vespe concrete ac formate interius, ex humore superfluo, vel ut alii autumant ex medulla, prodeunt evolantes; et tunc dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
lũ in utioq sexu utiliꝰ est. pͥmꝰ indie coitus nõ
iꝑlet. sequens efficatior. Deinde cipiũt i no¬
uẽbri ut marcio pariant turgẽtibꝰ uirgulis
mares ꝙͣ maxime fimos longis auribꝰ et ĩ fraitis
armis ꝙͣ iullosissimos ꝓbant femĩarũ gñositas
insigne latinee corporibꝰ e c̾uice bine pendẽtes.
Non oĩbꝰ cornua. sed quibꝰ sũt. his ⁊ indicia an¬
norũ ꝑ intrementa nodorũ mutilis maior est
ubertas lactis auribꝰ eas aspirare nõ naribꝰ n ͨ
Umꝙͣ febre carere. Archelaus actor est Ideo for¬
tassis aĩa his ꝙͣ oq ouibus ardentior Calidio¬

Expanded text:
lum in utroque sexu utilius. primus in die coitus non implet, sequens efficacior ac deinde. concipiunt Novembri mense, ut Martio pariant turgescentibus virgultis, mares quam maxime simos, longis auribus infractisque, armis quam villosissimis probant; feminarum generositatis insigne laciniae corporibus e cervice binae dependentes. non omnibus cornua, sed quibus sunt, in his et indicia annorum per incrementa nodorum. mutilis lactis maior ubertas . auribus eas spirare, non naribus, nec umquam febri carere Archelaus auctor est . ideo fortassis anima iis quam ovibus ardentior calidio
Abbreviated transcription (Latin):
tenuiora. bones aĩaliũ soli et ⁊etro ãbulãtes pas¬
cunt᷑ apud garamantes. quid̃ aut̃ alit̾ uita feĩs
ii ãnis longissima moribꝰ .xx. ⁊obur in quĩq¬
matu lauatione calide aque legũt᷑ pingueste̾. et
siquis incisa cute spm̃ arũdine in uiscã adigat.

Expanded text:
t. 178 boves animalium soli et retro ambulantes pascuntur, apud Garamantas quidem haut aliter. vita feminis XV annis longissima, maribus XX. robur in quinquennatu. lavatione calidae aquae traduntur pinguescere et si quis incisa cute spiritum harundine in viscera adigat.
Abbreviated transcription (Latin):
te conferre aliquid existimat᷑. Unde ĩuenit᷑ ꝙ pon
dũ dentes ꝯfirmat et eorũ dolores sedat. Asini
ex maiori ꝑte infirmant᷑ in uno latere. Rcuma ha¬
bentes si fluat a naribus int̾ius suꝑ pulmonẽ ori

Expanded text:
te conferre aliquid estimatur: unde invenitur, quod te conferre aliquid estimatur: unde invenitur, quod dum dentes confirmat et eorum dolores sedat. Asini ex maiori parte infirmantur in uno latere. Rheuma habens, si fluat a naribus interius super pulmonem, mori
Abbreviated transcription (Latin):
dic nesciũ. oneriferũ et nõ rebellansꝰ sancinis etiã
ultra ꝙ ferre possit sibi inpositis. brutũ ⁊ ĩrõnale
ubera durissimũ. ꝑuiã incedens obuiantibꝰ cedere
nescit. Post meñses.xxx. coit. s nõ post ãnos tres
gignit. spinas libent̾ comedit. Frigidus est nat᷑alt̾
et gelu mpatiens. maxime tpr̃ ꝯceptus. Ideoq non
gnat᷑ in locis frigidis ut scothia et regionibꝰ ꝓpm¬
quis. nec in eq̾noctio qñq corut̃ equi s m̃ estate
est ⁊ illic uiuere nõ poss. Gestat aũt in utero ꝑ¬
ãnũ integrũ Asini pullus aliꝙͣtulũ decoris habet ĩ
niuentute. s qͣnto plus senescit tanto c̾pior fit. A¬
sinã si iuxta pullũ suũ positã amoueas. pullũq seqͥ
cchibeas in eodẽ loco remanebit. nec ad quĩq passꝰ¬
alias g̃ssũ mouebit. sed mrẽm nͥ eũ dimiserit ex¬
spectabit. Asmoꝵ ossa pre tet̾is cariora sũt ut dicit
pliniꝰ. Asme lac tandidissimũ est et tandori ĩ cu¬

Expanded text:
die nescium: oneriferum et non rebellans, sarcinis etiam ultra quam ferre possit sibi impositis; brutum etiam irrativerbera durissimum, per viam incedens obviantibus cedere nescit. Post menses XXX coit: sed non nisi post annos tres gignit: spinas libenter comedit, frigidus est naturaliter et frigoris impatiens, maxime tempore conceptus. Ideoque non generatur in locis frigidis, ut in Scotia et regionibus propinquis et in equinoctio quando coeunt equim illic vivere non potest. Gestat autem in utero per integrum annum. Asini pullus aliquantulum decoris habet in iuventute, sed quanto plus senescit, tanto turpior fit. Asinam si iuxta pullum suum positam amoveas, pullumque sequi cohibeas, in eodem loco remanebit, nec ad quinque passus gressum movebit, sed matrem ubi eum dimisit expectabit, asinorum ossa pre ceteris canora sunt, ut dicit Plinius. Asine lac candidissimum est et candori in cu
Abbreviated transcription (Latin):
librales obferes ⁊ uini sextarios singulos cornu in¬
fũdente ꝑ fauces que res intra triduũ totiꝰ seui¬
cie irã rẽsoluet. Aliqui eos int̾ se iũgũt ac docẽt
onera tẽptare leuiora Et ꝙ utile ẽ si aratioĩ pa¬
rant᷑ subacto prius loco ex̃cendi sũt ut nouus la
bor adhuc colla nõ quasset. Expeditior at̃ domãdi
ratio est ut aspũ bonẽ mãsueto ⁊ ualido boui
iũgas. quo oñdente facile ad omĩa coget᷑ offi¬
cia si post domiturã decũbit in sulco nõ afficiat᷑
igne n ͨ u̾be̾ s potius ꝯdescebit pedes eiꝰ ita ut¬
ligent᷑ uincuł ut nõ possit ꝓg̃di aut stare uel
pasci. quo facto siti ac famẽ lassatus carebit

Expanded text:
librales offas et sextarios singulos cum cornu inlibrales offas et sextarios singulos cum cornu infundente per fauces; que res in triduum totius sevitie iram resoluet. Aliqui eos inter se iungunt ac docent onera tentare leviora; et quod utile est, si a rationi parantur, subacto prius solo exercendi sunt, ut novus labor, tenera adhuc colla non quasset. Expeditior autem domandi ratio est, ut asperum bovem, mansueto et valido bovi coniungas, quo ostendente facile ad omnia cogetur officia. Si post domituram decumbit in sulco, non afficiatur igne, nec ubere, sed potius cum decumbit, pedes eius ita ligentur vinculis, ut non progredi, aut stare, vel pasci possit. Quo facto, siti ac fame lassatus, carebit
Abbreviated transcription (Latin):
qui quidẽ prius cũ teneri fiu̾nt freꝙ̃ti manꝰ at¬
tractione mãsuestant. s stabulũ noui boues lar¬
gioribꝰ spatiis hr̃e debent ut et ante stabulu
loca nulł claudãt᷑ angustiis. ⁊ ꝓducti nõ aliqua
uitient᷑ offensa. In ipso uõ stabulo asseres tñsũsi
a t̾ra .uii. pedibꝰ alti ꝯfigant᷑. ad quos boues li¬
gent᷑ indomiti tuc̃ eligis absolutã tẽpestatibꝰ
et inpedimentis oĩbꝰ diẽ qua capti ꝑducãtur
ad stabulũ. quorũ si nimia fui̾t aspitas uno die
ac nocte inter uincula mitigẽt᷑ atq ieiunia
tũc adpellationibꝰ blandis et ĩlecebris oblatoꝵ
ciborũ nõ a late̾ neq a tergo s a fronte accedens
bubulcus admulteat naresq et terga ꝑtractet
mero subinde ꝯsꝑgens hac tñ cautione ne aliquẽ
calit ꝯtĩgat aut cornu. qd̾ uiciũ si in p̾mordiis
fftm̃ sibi tessisse sensit obtmebit tuc mitigãs os ⁊
palatũ salibꝰ frica ⁊ iugnlã dũte p̃sulci adipis

Expanded text:
qui quidem prius cum teneri fuerint, frequenti manus attrectatione mansuescant. Sed stabulum novi boves largioribus spatiis debebunt habere, ut et ante stabulum locari nullis concludantur angustiis et producti non aliqua vitientur offensa. In ipso vero stabulo, asseres transversi a terra, septem pedibus alti configantur, ad quos boves ligentur indomiti, tunc eliges absolutam tempestatibus et impedimentis omnibus diem, qua capti producantur ad stabulum; quorum si nimia fuerit asperitas, uno die ac nocte inter vincula mitigentur, atque ieiunio; tunc appellationibus blandis et illecebris oblatorum ciborum, non a latere, neque a tergo, sed a fronte accedens bubulcus admulceat, naresque et terga pertractet, mero subinde conspergens; hac tamen cautione, ne aliquem calce contingat, aut cornu; quod vitium si in primordiis effectui sibi cessisse senserit, obtinebit. Tunc mitigatis, os et palatum falibus frica et in gulam dimitte presulsi adipis
Abbreviated transcription (Latin):
Patuit ceruos nũꝙͣ febrescere. quã obcausã cõfecta
ex medullis ipsorũ unguenta sedant calores hõim lã¬
guẽtiũ. Legimꝰ plimos in arcturi diebꝰ ceruinam
carnẽ degustare solitos sine febribus longeuos fuisse
qd̾ deĩ ꝓdid̾it etiã si uno uulne̾ fu̾int int̾empti.

Expanded text:
Patuit numquam eos febrescere, quam ob causam confecta ex medullis ipsorum unguina sedant calores hominum languentium. Legimus plurimos matutinis diebus ceruinam carnem degustare solitos sine febribus longaeuos fuisse; quod demum proderit si uno uulnere fuerint interempti.
Abbreviated transcription (Latin):
Exł de na zez Capra siluestris et cap̃ola
uel rubicapra dr̃ bestia seua in ꝯparẽ sui gniͣs
in alias aũt bestias timida ac mãsueta nimis
Hec in insula creta qñ uuln̾ãta est pulegiu
q̃rit. quo comesto sagitta de corpore exilit. uix
aũt capi potest quia celerrima est. et cũ a ca¬
nibꝰ p̃mit᷑ ad montes altissimos ꝯfugit. Pluri¬
ma m̃t̾ mares est discordia pp̃ femĩas ⁊ hoc tp̃r̃e

Expanded text:
dit. Capra sylvestris, que et capreola vel rubicapra dicitur, bestia seva est in comparem sui generis, in alias autem bestias timida ac mansueta nimis. Hec in insula Creta quando vulnerat est, pulegium querit; quo comesto, sagitta de corpore exilit. Vix autem capi potest, quia celerrima est et cum a canibus premitur, ad montes altissimos confugit. Plurima inter mares est discordia propter feminas et hoc tempore
Abbreviated transcription (Latin):
curuos incisionibꝰ aptos. In quibꝰ ħ mir abile est ꝙ
uiua quidẽ bestia possũt id̃ qd̾ ferrũ. mortuo uero
Si uo̾ aute uel in t̾im dũ uenat᷑ urinã fec̾it difficłt᷑
captue cedit. Unitñ etiã lassatũ nõ cedit s ĩ pos¬
terioribus subsistit et atrocitate rigida lassitudinẽ
dissiłat duellũ obferens uenatori. Ferire tñ hoĩe
uel ĩuade̾ nõ p̃siũt nisi p̾us ab illo ittũ acceꝑit. Ca¬
ueat aũt̃ homo sibi qr nͥ p ͦ itu pũgẽtis cuspidis le¬
tale uulnꝰ int̾ armũ et lat̾ales costas dedit ꝑiclita¬
ri de uita pot̾it nisi forte iuxta ad refugiũ arborẽ
ĩueĩat quã adscendat aut in hiuiliori loco reliqua
t̾ie planitie totis mẽbris se p̃mat. Au̾si eĩ ac recͣui
gere. sustinebit tñ pedũ illiꝰ ꝯcultationẽ qͦusq
sic iacenti a ꝓximo suct̾rat᷑. Aper tũctas bestias
p̃cedit auditii A dextris habet os in modũ scuti
quod uenãtibꝰ et machiẽ obpoĩt. uide medicĩs

Expanded text:
curuos, incisionibus aptos. In quibus hoc mirabile est, quod in viva quidem bestia possunt idem quod ferrum, mortue vero Si vero ante, vel interim dum venatur, urinam fecerit, difficulter capture cedit. Veruntamen etiam lassatum non cedit, sed in posterioribus subsistit et atrocitate rigida lassitudinem dissimulat, duellum offerens viatori, ferire tamen hominem et incidere non presumit, nisi prius ab illo ictum acceperit. Caueat autem homo sibi, quia ubi primo ictu pungentis cuspidis lethale vulnus inter armum et laterales costas dederit, periclitari de vita poterit, nisi forte iuxta ad refugium arborem inveniat quam ascendat, aut in humiliori loco reliqua terre planicie totis membris se premat: aversi enim ac recurui gere: sustinebit tamen pedum illius conculcationem, quousque sic iacenti a proximo succurratur. Aper cunctis bestiis precedit auditu: a dextris habent os in modum scuti, quod vena
Abbreviated transcription (Latin):
flexis t̾iucibꝰ inclinant᷑. aqͣs puras ⁊efugiũt lu¬
culentas bibũt. et ħ grã nutrimenti Omẽ eĩ
elementũ ꝙͣto plus ꝯmixtũ est aliis tãto plus
nutrit ⁊ ecõtͣrio. Irati tameli stridẽt horribilr
his ẽt rabies accidit ⁊ podagra de quibꝰ facilime
moriũt᷑. Non aut̃ ungulas eiciũt sed uehem̃tissiõ
dolore gͣuant᷑ qñ duras ⁊ laboriosas uias ĩcedũt
Nõ aũt hñt in pedibꝰ de forti corio sotulares or¬
nõ mãducet alii ꝯpatientes abstineant Illi qͥ rcẽ
rabili ingẽtes ⁊ bina cub̃a in dorso hñtes. Momii¬

Expanded text:
flexis cervicibus inclinantur, aquas puras refugiunt, lutulentas bibunt et hoc gratia nutrimenti. Omne enim elementum quanto plus commixtum est aliis, tanto plus nutrit; et econverso. Irati cameli strident horribiliter, his etiam rabies accidit et podagra, de quibus facillime moriuntur, non autem ungulas eiiciunt, sed vehementissimo dolore gravantur, quando duras et laboriosas vias incedunt; non enim habent in pedibus de forti corio sotulares. Hornon manducet, alii compatientes abstineant. Illi qui recrabili vigentes et bina tubera in dorso habentes. C
Abbreviated transcription (Latin):
alter clunibꝰ alt̾ius capite mposito se sustentant
pariendo semitas minꝰ cauẽt ut dcm̃ ẽ humanis
uestigiis tritas. qm̃ q̃ secrete st̃ ac feris oportune
ꝯceptus earũ pꝰ arcturi sidus octonis mensibꝰ fe¬
rut̃ ꝑtus. interdũ ⁊ geminos a ꝯceptu seꝑant se
ac mares relicti ⁊ abie libidinis seuuĩt o. fodiũt scͦ¬
bes tuc̃ rostra eorũ nigrescũt donet abluãt᷑ ꝑ¬

Expanded text:
alter clunibus alterius capite imposito se sustentant,endo semitas minus cavent humanis vestigiis tritas quam secreta ac feris opportuna. conceptus earum post arcturi sidus. octonis mensibus ferunt partus, interim et geminos. a conceptu separant se, at mares relicti rabie libidinis saeviunt, fodiunt scrobes. tunc rostra eorum nigrescunt, donec aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
mane uo̾ antrũ ing̃diens os iuis equat t̾re puluere ꝑ
intͥnsecus ne suꝑuenientes homines ꝑ diẽ eius hĩtacu¬
lũ dep̃rendãt. Ubicũq hĩtant cuniculi młtiplicant᷑
nimis qr sepus in ãno pariũt. Cũq aliquis eis aliꝙͥ
illic adusi senserit alibi fugĩt nec mora sociorũ ceteri¬

Expanded text:
mane autem antrum ingrediens, os eius equat terre pulvere per intrinsecus, ne supervenientes homines per diem, eius habitaculum deprehendant. Ubicumque habitant cuniculi multiplicantur nimis, quia sepius in anno pariunt. Cumque aliqui ex eis aliquid illic adversi senserint,
Abbreviated transcription (Latin):
eos extͣhũt de cauernis et suꝑata ueneni ꝑnicie
eoꝵ pabulo reparant᷑ diptãnũ herbã ip̃i ꝓdide¬
rint.Nam eo pasti sagitas acceptas excutiunt.
Mirant᷑ autẽ sibulũ fistularũ rectis auribꝰ acu¬
te audiũt. submissis u̾o nich̾. sed qñ ĩmẽsa flũa
uel maria tͣnsnatãt.capita clunibꝰ supponũt. sibi¬

Expanded text:
eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedenti
Abbreviated transcription (Latin):
cõrectionẽ instruitionẽ. Punit᷑ enĩ homo cũ
ledit᷑ ab his uel tũ timet ledi. qr timor maxĩa
pena est. Cõrigit᷑ his cũ scit ista sibi accidisse
pro ptt̃o suo. Instruit᷑ etiã admirando oꝑa dei
magis scilicet admirans oꝑa formicaꝵ ꝙͣ one¬
ra camelorũ. uel cũ uidens hec mĩma posse sibi
nocere recordet᷑ sue fragilitatis ⁊ huiliet. ¶ Forte

Expanded text:
punitur enim homo cum laeditur his, vel cum timet laedi, quia timor maxima poena est. Corrigitur his, cum scit ista sibi accidisse pro peccato suo; instruitur admirando opera Dei, magis admirans opera formicarum, quam onera camelorum: vel cum videt haec minima sibi posse nocere, recordatur fragilitatis suae, e
Abbreviated transcription (Latin):
tendus aut̃ caper eligendus est cui sub maxillis
cruribꝰ breui plenaq ceruite auribꝰ flexis ⁊
gͣiubꝰ ꝑuo capite nitido spisso longoq capillo
admeundas feminas et ante aniculũ ꝯgriuis.
Nondũ durat ultra sexẽniũ. Capella quoq siłis¬

Expanded text:
ed caper eligendus, cui sub maxillis cruribus, brevi plenaque cervice, auribus flexis et gravibus, parvo capite, nitido spisso et longo capillo. Ad ineundas feminas est ante anniculum congruus, non autem durat ultra sexennium. Capella simi
Abbreviated transcription (Latin):
ne maiꝰ et altius corpore nigrũ colore ht̃ tornua
lõga ⁊ tortuosa collũ lõgũ caput ingens mẽbra
macilenta candã ꝑuã ad spt̃m bẽiuolũ ac siplitẽ¬
sed sũme ꝑnicitatis ac crudelitatis est cũ ad ira
fuĩt ꝓuõcatũ. Usibus hũanis ad cõmodatissimũ ẽ
fortitudine maxima pollet. Dubulus patiens ẽ la¬
boris pilos ht̃ paucos uocẽ t̾ribilẽ frontẽ asprimã
cutẽ durissimã pede spargit t̾rã In eius nare po¬
in opus quod ei fu̾t inpositũ. X si omis ei graue
ultra uolũtatẽ suã inponat᷑. statĩ ꝯmotꝰ in t̾rã
sternit᷑ nec facile ittibus ad surgendũ cogit᷑ nisi
adleuiato onere quo gͣuat᷑. ladot alio noĩe bisontes
dr̃ de quo dicit solinꝰ ꝙ bestia est boui siłis. lac bu
et his qui uenenũ hauserint ꝓdest. Fel etiã eiꝰ me¬
dicinale est qr uulnerũ cicatrites sanat. mixtũq lac¬

Expanded text:
ve maius et altius corpore, nigrum colorem habet, cornua longa et tortuosa, collum longum, ingens caput, membra macilenta, caudam parvam, aspectum benignum ac simpliceSed summe pernicitatis atque crudelitatis est, cum ad iram fuerit provocatum. Usibus humanis accommodatissimum est, fortitudine maxima pollet. Bubalus patiens est laboris, pilos habet paucos, vocem terribilem, frontem asperrimam, cutem durissimam pede spargit terram. In huius nare ain opus quod ei fuerit impositum. Quod si onus grave ei ultra voluntatem suam imponatur, statim commotus in terram sternitur, nec facile ictibus ad surgendum cogitur, nisi alleviato onere quo gravatur. Hic alio nomine bisontes dicitur, de quo dicit solinus quod bestia est bovi similis, ut suet his qui venenum hauserint prodest: fel etiam eius medicinale est, quia vulnerum cicatrices sanat: mixtumque lac
Abbreviated transcription (Latin):
dissimi mollibꝰ lanis. In quibus nõ solũ corꝑistan¬
dor ꝯsid̾andus est. s etiã lingua. que si maculis fusca¬
nascit᷑ fetus coloris alterius. De fuscis uero sicut
est aũt aries altus ꝓterus uentre ꝓmisso ⁊ lanis
tandidissimis tecto cauda longissima uelleris dẽ¬
si fronte lata testibꝰ magnis etatis p̾uie qui cũ ĩ¬
tũ est mense iulio ut nati fetus ante hiemẽ cõua¬
lescant. Aristotiles adserit Si masculos plures treari

Expanded text:
sunt, mollibus lanis; in quibus non solum corporis candor considerandus est, sed etiam lingua, que si maculis fuscanascitur coloris alterius; de fuscis nunquam, Eligemus arietem altum, procerum ventre promisso et lanis candidissimis tecto, cauda longissima, velleris densi, fronte lata, magnis testibus, etatis prime; qui sunt mense iulio, ut nate ante hyemem convalescant. Aristoteles asserit, si masculos plures creari
Abbreviated transcription (Latin):
.Horant᷑ enĩ in excelsis montibus. et ꝙͣuis de lon¬
ginquo uident tñ omnes qui ueniũt. Idem aut̃
et capree. id̾ ⁊ ibices quasi abices eo ꝙ adinstar
auiũ ardua et excelsa teneant et inhabitent ita
ut de sublimi uix humanis obtuitibꝰ pateant.
uñ ⁊ midiana pars ibices aues uocant que ni¬
li fluentis inhĩtant. Hec itaq animalia ut
se p̃cipitant. et in sius se cormbꝰ ĩlesa suscipiũt

Expanded text:
excelsis montibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut se praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Item et armenta uel ꝙ sint armis apta id ẽ¬
bello. uel ꝙ his in armis hoĩes utũt᷑. alii armẽta
tm̃ boues intelligũt. uel ab arando dcã qĩ aramẽ¬
tͥa. uel ꝙ sint cornibꝰ armata. Discretio aut̃ est̾
int̾ armenta et greges. Nam armenta equoꝵ ⁊
boũ sũt. greges uõ caprarũ et ouiũ. Idlim ꝯ lio

Expanded text:
e armenta, vel quod sint apta armis, id esbello, vel quod his in armis utimur. Alii armenta tantum boves intelligunt, ab arando, quasi aramenta, vel quod sint cornibus armata. Discretio est autem inter armenta et greges; nam armenta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et ovium.
Abbreviated transcription (Latin):
nec inde puniũt᷑ nec cõrigũt᷑ nec instruũt᷑. S
etiã in his instruit᷑ homo ꝑ exẽplũ qr ad hoc cͤata
in mortuos homĩes seuiut᷑. Ac et in hoc ĩstruit᷑
homo nec aliquod genꝰ mortis horrescat qͥa ꝑ
quoscũq tnͣseat meatus. nec capillus de capitẽ

Expanded text:
untur, vel corriguntur, vel instruuntur. Sed ex his et in his instruitur homo per exemplum. Etiam ad hoc creata etiam in mortuos homines saeviunt: sed et in his instruitur homo, ne aliquod genus mortis horrescat, quia per quoscunque transeat meatus, nec capillus de capite
Abbreviated transcription (Latin):
moribꝰ ħ ꝯsid̾anda sũt. Sint arguti mãsueti ti¬
mẽtes hortamẽ clamoris ⁊ u̾beribꝰ cibi adpetẽte
S si iegionis ratio patit᷑ nullꝰ melior cibus ẽ qͣm
copia et laborũ coget accessio. I liuiꝰ ł. d ͦ Non¬
autẽ degeneres existimãdi st̃ boues etiã minꝰ lauda¬
to adspcũ. płimũ lactis alpinis quibꝰ mĩmũ corpꝰ
plus laboris capite nõ ceruite uit̃tis. Siriatis uõ
sũt palearia s gilbus in dorso. caryti qͦ in ꝑte
asie fedi sũt uisu culẽ suꝑ armos atͥmbꝰ eminẽ¬
te laxatis cormbꝰ excellentes in oꝑe narrãt᷑ cet̾i

Expanded text:
moribus hec consideranda sunt; sint arguti, mansueti, timoribus hec consideranda sunt; sint arguti, mansueti, timentes hortamen clamoris et verbera, cibi appetentes. Sed si regionis ratio patitur, nullus melior cibus est quam copia et laborum coget accessio. DE IISDEM  degeneres existimandi etiam minus laudato aspectu: plurimum lactis Alpinis, quibus minimum corporis, plurimum laboris capite, non cervice, iunctis. Syriacis non sunt palearia, sed gibber in dorso. Carici quoque in parte Asiae, foedi visu tubere super armos a cervicibus eminente, luxatis cornibus, excellentes in
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ris pleni aut celare pñt maliciã uenditoris t
uitia sua aut ad repugnandũ domiture ꝯtuãtẽ
pleni ⁊oboris ex̾te̾ fidutiã. H aut̃ in bobꝰ spectã¬
mẽbris ac solidi corporis muscuł ubiq surgẽti¬
bus magnis auribꝰ late frontis et crispe labris
p̃uitate lunatis patulis naribꝰ et respirãtibꝰ
ceruite corosa atq ꝯpacta palearibꝰ largis
et cc̃a genua fluentibꝰ pectore gndi armis
uastis uentre nõ ꝑuo porrectis lat̾ibꝰ latis lũ¬
bis dorso recto et plano cruribꝰ solidis ñuosis
⁊ breuibꝰ ungulis magnis caudis longis ac se¬
tosis. pilo tot̾ius corporis denso at breui rube¬
maxĩe coloris aut fusci. melius aũt̃ boues de ui¬
cmis locis ꝯparabimꝰ qui nulla solis aut acris
uarietate tẽptent᷑. Aut si ħ deest. de locis siłibꝰ
ad siłia tnͣsferamꝰ. Illud ante uinu̾sa curandũ ẽ
ut uiribꝰ ad trahendũ ⁊parent᷑ equales ne ua¬
lentioris roboris alter alt̾uis ꝓcuret exitiũ. In

Expanded text:
temporis pleni, aut celare possunt fallaciam venditoris et vitia sua; aut ad repugnandum domiture, contumacem pleni roboris exercere fiduciam hec tamen signa spectanmembris et solidi corporis, musculis ubique turgentibus, magnis auribus, late frontis et crispe, labrispravitate lunatis; patulis naribus et resimis, cervice torosa et compacta, palearibus largis et circa genua fluentibus, pectore grandi, armis vastis, ventre non parvo, porrectis lateribus, latis lumbis, dorso recto et plano, cruribus solidis nervosis et brevibus, ungulis magnis, caudis longis ac fetosis, pilo totius corporis denso ac brevi, rubemaxime coloris aut fusci. Melius autem boves de vicinis locis parabimus, qui nulla soli aut aeris varietate tententur. Aut si hoc deest, de locis similibus ad similia transferamus. Illud ante universa curandum est, ut viribus ad trahendum comparentur equales, ne valentioris robur alteri procuret exitium. In
Abbreviated transcription (Latin):
sinus est ał deforme ac despt̃m rii
gͣndi capite longis et latis auribꝰ corpore ma¬
cilento nestiũ inpingnari adsuetũ mãsuetũ ⁊ discor¬
on¬
fri

Expanded text:
sinus est animal deforme, despectum, grandi capite, longis et latis auribus, corpore macilento, nequit impinguari, mansuetum et discoroneri
Abbreviated transcription (Latin):
tediũ maiꝰ. ꝑ grues ad fetus tendũt. It̾q si riuꝰ
mĩmꝰ int̾sit horrent ita ut pedes oĩo tingere ca¬
ueant. Nec nisi adsuctos fontes potant qui sũt
in pecuariis atq ita ut sicco t̃mite ad potũ eant
nec pontes tͣnͣseut ꝑ raritatẽ eorũ tnͣslucentibꝰ
fluuiis. mirũq dũ sitiũt etiã si miscent᷑ aque ut
bibant cogende exonerande ue sũt. Idẽ ĩ ł cis ex

Expanded text:
taedium maius: per ignes ad fetus tendunt, eaedem, si rivus minimus intersit, horrent etiam pedes omnino tinguere. nec nisi adsuetos potant fontes quae sunt in pecuariis, atque ita ut sicco tramite ad potum eant. nec pontes transeunt per raritatem eorum tralucentibus fluviis, mirumque dictu, sitiunt et si mutentur aquae; ut bib
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sature reũtant᷑ ad uesꝑũ. Agnis uba hauri¬
enda ꝑmittere qui donec firment᷑ intͣ stabulũ
furfuribꝰ uel modica herba. uel si est copia fa¬
rina ordei pascant᷑ ingesta donec concepto
paulisꝑ robore etatis pastũ mrĩbꝰ hrẽ possut¬

Expanded text:
cum sature revertuntur ad vesperam, agnis ubera haurienda permittere; qui donec firmentur, intra stabulum, furfuribus, vel medica herba, vel si est copia, farina hordei pascantur ingesta, donec conceptum paulisper robur etatis, pascua matribus poss
Abbreviated transcription (Latin):
sitacus in ĩdie lictoribꝰ yfidorus
gignit᷑ colore uiridi torque puneceo gͣn¬
di singua ⁊ tet̾is auibus latiore. uñ ⁊ articłata
uba expͥmit ita ut si eã nõ uidĩs ⁊ hoĩem locutũ
putes. Ex natura at salutat dicens Aue uł kere
Cet̾a nomĩa institutione discit. Hinc est illud
Psitatus a nobis aliorũ noĩa discã hoc didici ꝑ
auẽ nutrit. Cui restri tanta di̾cies ẽ ut cũ e sub¬
limi p̃cipitat᷑ in saxũ nisu se oris excipiat. Caput
dus sit. Nã studet ut qd̃ hoĩes loquat᷑. claua ferrea

Expanded text:
sittacus, in Indiae littoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua, et caeteris avibus latiore. Unde, et articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui putes. Ex natura autem salutat dicens, ave, vel Χαῖρε, caetera nomina institutione discit. Hinc est illud: Psittacus a vobis aliorum nomina discam; Hoc didici per ue puniceo, cuius rostri tanta duritia est, ut cum e sublimi praecipitat in saxum, nisu se oris excipiat et quoddus nam studet ut quod homines loquatur, ferrea
Abbreviated transcription (Latin):
ta coodrili uiuit. Que utiq bestia p̃ nimia manulla¬
rũ hñdantia in aliquo palustri loco in magna ꝙͣti
digerit. qr uenter eius nullũ ht̃ diu̾ticulũ quo te¬
neat cibũ. Solũ eĩ uist̾is ht̃ ductũ. qui ab ĩtroitu
oris usq ad secreta nature ꝑtingit. pullos suos san¬
guine iatĩs sui uinificat cũ eos pp̃ ĩportuĩtatẽ suã oc¬
cidit. uel a spente qui eis insidiat᷑ oce int̾emptos ĩ¬
uenit. Post sangiũs aut̃ effusionẽ a deo debilitat᷑ ut
exire de nido nõ ualeat. S cins pulli pro cubatione
eius ⁊ sua exire ꝯpellũt᷑. Quidã tñ seorũ segnes exire
tus negligut. Quod cũ illa post ꝯualentiã uid̾it pios
filios nutrit. inpios aũt abicit ⁊ ꝯtẽpnit. p hõsõfa¬

Expanded text:
te crocodili vivit, quod utique bestia pre nimia mammillarum abundantia, in aliquo palustri loco, in magna quandigerit, quia venter eius nullum habet diverticulum quo teneat cibum. Solum enim visceris habet ductum, qui ab introitu oris usque ad secreta nature pertingit. Pullos suos sanguine lateris sui vivificat, cum eos propter importunitatem suam occiderit, vel a serpente qui eis insidiatur, interemptos invenerit. Post sanguinis autem effusionem adeo debilitatur, ut exire de nido non valeat, sed eius pulli pro cibatione eius et sua, exire compelluntur. Quidam tamen eorum segnes exire ed matrem penitus negligunt. Quod cum illa post convalescentiam viderit, pios filios nutrit, impios autem abiicit et contemnit. P
Abbreviated transcription (Latin):
Pica est anis calidissima nigra ⁊ alba uarietate
distincta linguã hñs latiorẽ qua smonẽ imitat᷑
hũamĩ. Nidũ suũ int̾ loca spinosa ꝯstituit. eũq
t̾ra int̾uis ⁊ spinis ex t̾nis in ct̾uitu subtus ac de¬
suꝑ diligẽtissime sepit ac munit. artissimũ ꝟo
foramen tr̃ ꝑ qd̾ ingrediat᷑ ⁊ egrediat᷑ in latere
delinquit. ⁊ hoc eo loco quo nidus ĩ accessibilior
est.quẽcũq ab hoĩe uisũ senserit. oua tnͣsfert ał
ꝯmoditate digitorũ iuuante. Cũq laq̃o se no¬
nerit dep̾hensã toto corpore quieta est. solo rostͥ
nisu laqueũ aꝑire laborans. nec usq ad extͤmã
desꝑationẽ reliqua ꝑte corporis mouet᷑. Carnes
pulloꝵ eius ad acumen oculoꝵ mãdi dñr.qui
tũ nisi priꝰ excoriati fu̾int facile coctioĩ nõ cedũt.

Expanded text:
Pica est avis calidissima, alba et nigra varietate distincta, linguam habens latiorem, qua sermonem imitatur humanum. Nidum suum inter loca spinosa constituit, eumque terra interius, et spinis exterius in circuitur subtus ac desuper diligentissime sepit ac munit. Arctissimum vero foramen tantum, per quod ingrediatur et egrediatur, in latere relinquit et hoc eo loco quo nidus inacessibilior est. Que cum ab homine visam se senserit, ova transfert alias, commoditate digitorum iuvante. Cumque laqueo se noverit deprehensam, toto corpore quieta est, solo rostri nisu laqueum aperire laborans, nec usque ad extremam desperationem reliqua parte corporis movetur. Carnes pullorum eius ad acumen oculorum mandi dicuntur; qui tamen nisi prius excoriati fuerint, facile coctioni non cedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ añal magnũ t horrendũ in ethiopia formã eq
hũs ⁊ alas ut aquila s multo maiores. Caput cor¬
nibꝰ armatũ adeo mostruosũ ut cucta fere aĩantia
treat. Fũq sit gͣuis corpore alarũ adintꝰ ⁊emedio
fuga mirabili potius currit ꝙͣ ꝑuolat. ⁊ aere cõsi¬
so uirtute pẽnarũ adinstar turbinis uenta re¬
pellit. Escas multas deuorat ⁊ inqͥete mouet᷑. Iu¬

Expanded text:
est animal magnum et horrendum in Ethiopia, formam equi habens et alas ut aquila, sed multo maiores;caput cornibus armatum, adeoque monstruosum, ut ipse cuncta animantia terreat. Cumque sit gravis corpore, alarum adiutus remedio, fuga mirabili potius currit quam pervolat et aere colliso, virtute pennarum ad instar turbinis ventos impellit; escas multas devorat et inquiete movetur, in
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝙͣ in nitore colore uel cauda domesticis
similes. Nec mirũ qr si candarũ eis pondus natã¬
IA
toc ass pocius uide̾t᷑ onerasse uolantes ꝙͣ mexꝑ¬
tos hõrasse gła uolucres.. trri de panonũ griatoẽ

Expanded text:
nequaquam in nitore, colore vel cauda domesticis nequaquam in nitore, colore vel cauda domesticis similes; nec mirum, quia si caudarum eis pondus natura creasset, potius videretur onerasse volantes, quam inexpertos honoras
Abbreviated transcription (Latin):
star corone uel potĩꝰ crute caudã quoq longã et
oculatã. quã cũ laudat᷑ extendit. si pedũ deformi¬
tatẽ uidĩt mox deponit. S ⁊ ñ a tatito spectet᷑
pẽnas omẽs quas sp̃tari gaudet ꝯtͣctis oculis abs¬
condit. at̾matu fundẽ colores gẽmãtes incipit
⁊ tũc parit. Idem nocte cũ uigilauĩt. seq in te¬
nebris ꝯstituitũ intueri nõ potu̾it. clamãs pauide
suã pulc̾tudinẽ amisisse se credit. Id̾ clamore suo
s pentes det̾ret. ⁊ omĩa aĩalia uenenata depellit.
nec de facili ꝓpe hĩtare audent. nec uox illiꝰ freꝙ̃tꝰ
audit᷑. Pauo qñ alte adscendit pluuie signũ est.
Nuiꝰ oua si gallinis subiciant᷑ pulli exeut. Non¬
nulli pauones albũ colorẽ ꝑ totũ hñt. ⁊ tñ gẽmã¬
tes oculi qui in ceti̾s auro uel safiro diu̾sis coloribꝰ
nitent In his etiã abbo splendore disc̾nũt᷑ ac re¬
splendẽt. Pauones etiã hñt desta siluestres sed

Expanded text:
star corone vel criste; caudam quoque longam et oculatam, quam cum laudatur extendit; si pedum deformitatem viderit, mox deponit: sed et si a tacito spectetur, pennas omnes quas spectari gaudet, contractis oculis abscondit. A trimatu fundere colores gemmantes incipit et tunc parit. Idem nocte cum evigilaverit, seque in tenebris constitutum intueri non poterit, clamans pavide suam pulchritudinem amisisse se credit. Idem clamore suo serpentes deterret et omnia animalia venenata depellit, nec de facili prope habitare audent, ubi vox illius frequenter auditur. Pavo quando ascendit alte pluvie signum est: huius ova si gallinis subiiciantur, pulli exeunt. Nonnulli pavones album colorem per totum habent et tamen gemmantes oculi, qui in ceteris auro vel saphiro diversis coloribus nitent, in his etiam albo splendore discernuntur ac resplendent. Pavones habent etiam deserta sylvestres, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rerum Picus marcius est auis adũcos ungueᷤ
hñs ⁊ arbores rostro penetͣns. Cũq supinis arboris
cortitẽ ꝑcutit. subesse pabulũ ĩtelligit pullos in ar¬
boribꝰ cauis educat in quas tũ sagittã uł aliꝙͥ tale¬
quis miserit. picus ad mota qͣdã herba statĩ eicit.
quãtal ui ĩgestũ sit. Ex eoꝵ gn̾e plures nigͥ st̃
ut merula.crocei ut orioli. s illi speciosiores ac
maiores qui sũt in ꝟ̾tice rufi in pectore crocei.
c̾ca collũ uirides. in alis terulei. in cauda crocei. pi¬
cus in agro tarentino negat᷑ uiuẽ Huic ꝓpͥũ est
lucris dnm̃ te uoce saluto Si me non uideas ẽẽ ne¬

Expanded text:
 Picus martius est avis parva, aduncos ungues habens et arbores rostro penetrans. Cumque supinus corticem arboris percutit, subesse pabulum intelligit pullos in arboribus cavis educat; in quas cum sagittam, vel aliquod tale miseris, picus admota quadam herba, statim eiicit, quantalibet vi ingestum sit. Ex eorum genere plures nigri sunt ut merula, crocei ut orioli, sed illi speciosiores atque maiores qui sunt in vertice rufi, in pectore crocei, circa collum virides, in alis cerulei, in cauda corusci. Picus in agro tarentino negatur vivere: huic proprium est lucris, dominum te voce saluto: Si me non videas, esse ne
Abbreviated transcription (Latin):
longuis a nidis reuocent᷑. Nec in pullis studiũ
segniꝰ ad cauẽdũ Cũ enĩ uisos sese sentiut̃. ⁊esu¬
pmati glebulas pedibus atrollũt. qͣrũ obtentu
tã callide ꝓtegũt᷑ ut lateant dep̃hensi. Plimꝰ¬

Expanded text:
longius a nidis auocentur. Nec in pullis studium longius a nidis auocentur. Nec in pullis studium segnius ad cauendum: cum uisos se persentiscunt, resupinati glebulas pedibus attollunt, quarum obtentu tam callide proteguntur, ut lateant deprehensi. VI
Abbreviated transcription (Latin):
sis post̾ĩoribꝰ ꝑdices sedent. ⁊ libidinis tpr̃e linguis ad
ĩuitẽ extentis pre desidio coitus estuant cũ autẽ in
gurgusto rechiali ab aucupe capiũt᷑ Una aliã sequit᷑
nec dist̾nit misam seꝙ̃s uel retractat ꝑicłm iã cap¬
tiue sociarũ delusa ꝯsortio. cieiic de ꝑdicũ ĩ cuba¬
solerti. Spineis enĩ fruitibus ⁊ eteptus suos ues¬
tuit. ut aĩalia que infestãt arceant᷑ asꝑis surculoꝵ
Sius stragulũ puluis est atq clãculũ reu̾tũt᷑ ne
ꝑtes ut mares fallãt. qui eos sepissime adfligunt
inpatientius adulantes. dimitat᷑ ct̾a onubiũ. Uic¬
do sic agitat. ut si uentus a masculis flauĩt fiant
p̃gnãtes odore. Tuc si quis hoĩm ubi incubãt ad¬
ꝓpinqͣuerĩt. egresse mrẽs uenientibꝰ sese sponte
offerũt. ⁊ siłata debilitate pedũ uł alarũ quasi
statĩ capi possint g̃ssus fingũt tardiores. ħ̃ mẽ¬
datio sollicitant obuios ⁊ eludũt. quo ad ꝓfecti

Expanded text:
versis posterioribus perdices sedent et libidinis tempore linguis ad invicem extentis, pre desiderio coitus estuant. Cum autem in gurgustio retiali ab aucupe capiuntur una aliam sequitur, nec discernit misera sequens, vel retractat periculum iam captive, sociorum delusa consortio. Carnes perdicum pre celerti; spineis enim fruticibus receptus suos uestiunt, ut animalia quae infestant arceantur asperis surculorum. Ouis stragulum puluis est, atque clanculo reuertuntur, ne tus, ut mares fallant, qui eos saepissime adfligunt inpatientius adulantes. Dimicantur circa conubium vicdo sic agitat, ut si uentus a masculis flauerit fiant praegnantes odore. Tunc si quis hominum ubi incubant propinquauit, egressae matres uenientibus sese sponte offerunt et simulata debilitate uel pedum uel alarum, quasi statim capi possint, gressus fingunt tardiores. Hoc mendacio inlicitant obuios et eludunt, quoad prouecti
Abbreviated transcription (Latin):
nutrire facilimũ ẽ nisi fures illis diꝯ ł io
aut aĩalia ũmica formides qui plerũq uagari
pagros sponte se pascũt ⁊ pullos educũt. aiaissi¬
masq arbores in uesꝑe petũt. Una his cura hec de¬
betur ut intubantes per agros femine q̃ h pasĩ
faciũt a uulpe custodiãt᷑. Ideoq in breiubꝰ ĩsulis
meliori sorte nutriũt᷑. masculi oua pullosq suo pe

Expanded text:
nutrire facillimum est, nisi eis fures, animalia inimica formides, qui plerumque per agros vagati sponte se pascunt, pullosque educunt: altissimas arbores vespere petunt. Una his cura debetur, ut incubantes per agrum feminas, que hoc passim faciunt, a vulpe custodias. Ideo in insulis brevibus meliori sorte nutriuntur. Uni masculo, fe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃beri. Tricesimoꝗͥnto tñ die postꝙͣ nati sũt etiã in
agrũ tuto deici pñt comitante nut̾te pascente cuꝰ
singultu ⁊̃ uocant᷑ ad uillã. Dituite uo ⁊ eruditates
his ⁊emediis submouende sũt. quibꝰ gallina curat᷑.
Maximũ illis ꝑitulũ est cũ incipit c̾rista ꝓdut.
alam patiũt᷑ sanguores infantiũ siłitudine tũ
ał tumẽtes ginginas dentidi aꝑire nitũt᷑. cxr

Expanded text:
er; tricesimo quinto tamen die postquam nati sunt et in agrum tuto deiici possunt, comitante nutrice, pascendi. Cuius singulto revocantur ad villam. Pituitas vero et cruditates his remediis amovebis, quibus gallina curatur: maximum illi periculum est cum incipit crista produci, nam patiuntur languores infantum similitudine, cum illis tumentes gingivas, denticuli aperire nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
ałiũ ꝟo fissũ ad ãbulandũ. In quo notat᷑ ꝙ utͦqͦ
elem̃to gaudet ⁊ in aqͣ natans ut anates ⁊ ĩ t̾ra
ãbulãs ut ꝑdices. Hic solus pret̾ psitatũ pede suo
instar manꝰ aquã suscipiens ad rostꝵ defert et
potat. seq hũano modo cibat qr cũ oĩ cibo ⁊ cũ
solo morsu oportet ut bibat. Ututẽ eĩ appetitus

Expanded text:
alium vero fissum ad ambulandum: in quo notatur, quod utroque elemento gaudet et in aqua natans ut anates, et in terra ambulans ut perdices. Hic solus preter psittacum, pede suo instar manus aquam suscipiens ad rostrum defert et potat, seque humano modo cibat; quia cum omni cibo et cum solo morsu, oportet ut bibat. Virtutem enim appetitus
Abbreviated transcription (Latin):
Hauones ab idibus februariis calere incipũt̃. fa¬
die tepida p̃beat᷑. tupidinẽ toeundi masculuis cõfi¬
tet᷑ quotiens cc̃a se amictũ caude gẽmãtis intur¬
uat ⁊ ssugłariũ capita occultata pẽnarũ locis siuisex¬
erit cũ stercore ꝓcurrens. pliui ꝯ Pauo apia
a̾no. s gallinis subiciũt᷑ in cubando mares ea fran¬
gũt desid̾io incubantiũ quapp̃ noctu ⁊ in latebris
Paruit aut in excelso cubantes ⁊ nõ molli strato
excepta frangũt᷑. Mares singuli qñis sufficiunt
ingibus cũ singule aut bine fuere cõrũpũt sola¬
citate fecũditas ꝑtus exclud̾r diebus ter noueniꝰ

Expanded text:
ne. Ab idibus februarii calere incipiunt. Fainto quoque die tepida prebeatur. Cupidinem coeundi masculus confitetur quoties circa se amictum caude gemmantis incurvat et singularum capita oculata pennarum locis suis exerit, cum stridoranno, si gallinis subiciantur incubanda . mares ea frangunt desiderio incubantium; quapropter noctu et in latebris pariunt aut in excelso cubantes, set nisi molli strato excepta franguntur. mares singuli quinis sufficiunt coniugibus. cum singulae aut binae fuere, corrumpitur salacitate fecunditas. partus excluditur diebus ter novenis
Abbreviated transcription (Latin):
Tarũq capita morsu cõripit donec capturã extor¬
q̃at. Eadẽ cũ deuoratis se conchis inpleuit. calore
uentris coctas euomit atq ita ex his estulente¬
est auis ꝓpe ad magnitudinẽ ꝑdicis. uariis pennis
ornata. croceo ⁊ albo ⁊ nigro distincta. aere solo
uiuẽ d̾r̃. Hiuꝰ argumẽtũ est ꝙ licet pĩguescat

Expanded text:
larum morsu corripiens, donec capturam extorqueat. eadem cum devoratis se inplevit conchis, calore ventris coctas evomit atque ita ex iis esculentest avis prope ad magnitudinem perdicis, variis pennis ornata, croceo et albo nigroque distincta; aere solo vivere dicitur. Huius argumentum est, quod licet pinguescat,