comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bili secundum personam militis compatione correctum:
Martinus autem conuersus adnos. sicut eum frequens
fratrum turba uallauerat : mulier inquit iurorum
castra non audeat: Acies militum sepbrata con¬
sistat: procul semina in suo degens tabernaculo sit
remota ⁊ Fontemp tibilem enim reddit exercitum
suutorum asrortibus durba femunea misceatur
Miles mnacie: miles pugnet incampo mulier se intra
murorum munimenta contineat : Haberxilla głam
suam: sipudititiam uiro absente seruauerit.
cuius haec prima uirtus & consummata uictoria

Expanded text:
onabili secundum personam militis conparatione correctum. onabili secundum personam militis conparatione correctum. Martinus autem conuersus ad nos, sicut eum frequens fratrum turba uallauerat, mulier, inquit, uirorum castra non adeat, acies militum separata consistat: procul femina in suo degens tabernaculo sit remota. contemptibilem enim reddit exercitum, si uirorum cohortibus turba feminea misceatur. miles in acie, miles pugnet in campo: mulier se intra murorum munimenta contineat. habet et illa gloriam suam, si pudicitiam uiro absente seruauerit : cuius haec prima uirtus et consummata uictoria
Abbreviated transcription (Latin):
non marito. in congrua ratione misceri: Fos tremo.
cum miles instaret. ad firmans nichil hoc proposito
.eẽ. noçiturum : sesolo coniuigis uti uelle solatio. porrone
rursus se insua reuoluerent non . ẽẽ. metuendum:
se. eẽ. militem lxp̃i. illam quoq ineadem eiusdem militiae
sacramenta uirasse: pateretur ep̃s. scos & sexum suum fidei
merito nescientes pariter militare: tum martinus. uerba
uobis ipsa dicturus fum. dic mihi inquit sium quam
inbello fiuisti. si inatie constitisti: Ac ille respondens.
frequenter inquit matie steciꝰ et bello frequent̃ int̾ fui .:
Ad haec martinus. Dic mihi ergo: numquid mmilla
acie quae armata in pro edidͥ parabatur. aut cum iam
aduersus hostilem exercitum conlocato conminus pede
diftricto ense pugnabati ullam feminam stare aut
pugnare uidisti Tum demum miles confusus erubu¬
it : gratias agens. errori suo se non fuisse per missum :¬
ec aspera increpatione uerborum. seduera eti¬

Expanded text:
non marito, incongrua ratione misceri. postremo non marito, incongrua ratione misceri. postremo cum miles insisteret, adfirmans nihil hoc proposito esse nociturum : se solo coniugis uti uelle solacio, porro ne rursus se in sua reuoluerent, non esse metuendum: se esse militem Christi, illam quoque in eadem militiae sacramenta iurasse: pateretur episcopus sanctos et sexum suum fidei merito nescientes pariter militare. tum Martinus — uerba uobis ipsa dicturus \'sum — dic mihi, inquit, si umquam in bello fuisti, si in acie constitisti ? at ille respondens, frequenter, inquit, in acie steti et in bello frequenter interfui. ad haec Martinus: dic mihi ergo: numquid in illa acie, quae armata in proelium parabatur aut iam aduersus hostilem exercitum conlato comminus pede destricto ense pugnabat, ullam feminam stare aut pugnare uidisti? tum demum miles confusus erubuit, gratias agens errori suo se non fuisse permissum, nec aspera increpatione uerborum, sed uera et rati
Abbreviated transcription (Latin):
gemmis micantibus ornata radiat Beata species:
et deo digna. Nihil enim uirginitati. ẽ. com¬
parandum.: Itaq& illi qui con uigia fornicationi com¬
rant uehementer errant : et illi qui coniu
uirginitati aequanda aestimant. miseri paenitus
et stulti sunt: Cerum haec asapientibus tenenda
distinctio. e ut coniugium ꝑtineat adueniam:
uirginutas spectet ad gloriam : fornicatio deputetꝰ
ad paenam. nisi satis factione purgetur ⁊ FXII¬
Iiles QUIDAM CIUGULAM
necclesia monachum professus abiecerat: cell¬
lam sibi eminus in remoto quasi heremita uicturus
erexerat .: Interea astutus inimicus uarus cogitacioni¬
bus brutum pectus agitabat: ut coniugem suam
quam martinus inmonasterio puellarum ec̃ prae¬
ceperat. uoluntate mutata secum potius uellet
habitare : Adut ergo martinum fortis heremita ÷
quid habert animi confitetur ⁊ Ille uero: uehem̃¬
ter abnuere feminam uro rursus iam monacho

Expanded text:
gemmis micantibus ornata radiat. beata species gemmis micantibus ornata radiat. beata species et Deo digna: nihil enim uirginitati est conparandum. ita et illi, qui coniugia fornication comparant, uehementer errant, et illi qui coniugia uirginitati aequanda aestimant, miseri penitus et stulti sunt. uerum haec a sapientibus tenenda distinctio est, ut coniugium pertineat ad ueniam, uirginitas spectet ad gloriam, fornicatio deputetur ad poenam, nisi satisfactione purgetur. Miles quidam cingulum in ecclesia, monachum professus, abiecerat: cellulam sibi eminus in remoto quasi eremita uicturus erexerat. interea astutus inimicus uariis cogitationibus brutum pectus agitabat, ut coniugem suam, quam Martinus in monasterio puellarum esse praeceperat, uoluntate mutata secum potius uellet habitare. adit ergo Martinum fortis eremita et quid haberet animi confitetur. ille uero uehementer abnuere, feminam uiro rursus, iam monacho,
Abbreviated transcription (Latin):
UEM RECENS TONSAM FORTE COUS¬
pexerat Euangelicum inquit mandatum
ista conpleuit: Tuas habuit tunicas: unam
earum largita. ẽ. non habenti.: Ita ergo et uos
facere debecis: Item cum subulcum algentemac
paene nudum inpellitia ueste uidisset : en in¬
quit adam eiectus deparadiso. inueste pellitia
sues pascit.: Sed nos illo uetere deposito qui ad¬
huc inisto manet: nouum adam potius indua¬
mus. : Boues exparte prata de pauerant :
Porci eciam non nulla suffoderant.: Pars caetera
quae manebat in laesa. diuersis floribus. quasi pic¬
ta uernabat: Speciem inquit gerit pars illa con¬
uigii : qua apetorae depasta. et sinon penitus gra¬
i amisit herbarum. nullam tamen flori
reanet dignitatem.: Illa uero quam porti peccorte
inmunda foderunt : fornicationis imaginem
faedam praetendit : Caeterũ illa portio quae nullã
isit iniuriam. gloriam uirginitatis osten
Herbis faecunda luxuriat: fenunea fructus exuberat.
et ultra omnem speciem diftincta floribus quasi

Expanded text:
Ovem recens tonsam forte coOvem recens tonsam forte copexerat. euangelicum, inquit, mandatum ista conpleuit: duas habuit tunicas, unam earum largita est non habenti: ita ergo et uos facere debetis. item cum subulcum algentem ac paene nudum in pellicia ueste uidisset, en, inquit, Adam eiectus de paradiso in ueste pellicea sues pascit: sed nos illo uetere deposito, qui adhuc in isto manet, nouum Adam potius induamus. boues ex parte prata depauerant, porci etiam nonnulla suffoderant: pars cetera, quae manebat inlaesa, diuersis floribus quasi picta uernabat. speciem, inquit, gerit pars illa coniugii, quae a pecore depasta etsi non penitus gratiam amisit herbarum, nullam tamen florum retinet dignitatem: illa uero, quam porci pecora inmunda foderunt, fornicationis imaginem foedam protendit: ceterum illa portio, quae nullam sensit iniuriam, gloriam uirginitatis ostendit: herbis fecunda luxuriat, foeni in ea fructus exuberat et ultra omnem speciem distincta floribus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoc plenius iste sulpicius licet in libro suo prbce¬
teritum: inepistola tamen postea quam ad eusebiũ
tu postumiane aut eredo legisti: aut si incarnita
.ẽ. tibi. cum libuerit in pram̃ptu exillo armario habes
Nosũ abillo omis sareferimus:
UODAM AUTec tempoir̃: duo¬
dio ceses circum iret. uenantium agmen
incurrimus.: Canes leporem sequebantur .⁊¬
amq multo spatio uicta bestiola: cum undiq campis
late patentibus nullum esset effugium: mortem
inminentem lamiamq capienda. q̃ebris flexibus
differebat .: Cuius periculum uir beatus pia
mente miseratus. imperat canibus ut desuterent
equi: & sinerentabi iefugientem.: Qui con
ad primum sermonis imperium. confaterunt.
Crederes uinctos immo potuis ad fixos in suis haere¬
re uestigus. : Ita lepusculus persecutoribus alligatis.
incolumis euasit.: Opere praecium est autem.
etiam familiaria illius uerba spiritaliter sale con¬
dita memorare.:

Expanded text:
quia hoc plenius iste Sulpicius, licet in libro suo praequia hoc plenius iste Sulpicius, licet in libro suo praeteritum, in epistola tamen postea, quam ad Eusebium tu, Postumiane, aut, credo, legisti, aut si incognita tibi est, cum libuerit, in promptu ex illo armario habes: nos ab illo omissa referimus. Quodam autem tempore, dudioeceses circuiret, venantium agmen incurrimus. Canes leporem sequebantur: jamque multo spatio victa bestiola, cum undique campis late patentibus nullum esset effugium, mortem imminentem jam jamque capienda crebris flexibus differebat. Cujus periculum vir beatus pia mente miseratus imperat canibus, ut desisterent sequi, et sinerent abire fugientem: qui continuo ad primum sermonis ejus imperium constiterunt. Crederes vinctos, immo potius affixos, in suis haerere vestigiis. X. Ita lepusculus, persecutoribus alligatis, incolumis evasit. Operae pretium autem est, etiam familiaria illius verba spiritali sale condita memorare.
Abbreviated transcription (Latin):
ER IDEM FERE TEMPUS MARTINO
atreueris reuercenti fit obuiam uacca : quam
demonagitabat .: Quȩ relicto grehe suo in homi¬
nes ferebatur : etiamꝰ multos noxĩȩ pecula confo¬
derat : Uerum ubi nobis coepit. ẽẽ. contingua.
hu qui eam eminus eminus sequebantur praedicere
magna uoce coeperunt. ut caueremus. Sed post¬
madnostoruis furibunda luminibus proi
accessit: martinus eleuata obiuam manu: pecu¬
dem consistere iubet  Quae mox aduerbum
illius stare caepit inmobilis : Cum interea uidet
martinus dorsum illius demonem super sedentem .:
Quem increpans. discede inquit funes tede pecude:
et innoxium animal agitare desiste.⁊ Paruit ne¬
quam sp̃s : et recessit.: Nec desuit sensus inbucula:
quin se intelligeret liberatam .⁊ Ante pedes scĩ
recepta quiete prosternitur : De iniubente
martino gregen suum pecit. seq agmini caece¬
rarum oue placidior inmis
tempus : quo intermedias flammas postus non seni
incendium .: Quod mhi non arbitror. eẽ. ieferendum

Expanded text:
er idem fere tempus Martino a Treueris reuertenti fit obuiam uacca, quam daemon agitabat: quae relicto grege suo in homines ferebatur et iam multos noxie petulca confoderat. uerum ubi nobis coepit esse contigua, ii qui eam eminus sequebantur, praedicere magna uoce coeperunt ut caueremus. sed postquam ad nos toruis furibunda luminibus propius accessit, Martinus eleuata obuiam manu pecudem consistere iubet: quae mox ad uerbum illius stare coepit inmobilis, cum interea uMartinus dorso illius daemonem supersedentem, quem increpans, Discede, inquit, funeste, de pecude, et innoxium animal agitare desiste. Paruit nequam spiritus, et recessit. Nec detuit sensus in bucula, quin se intelligeret liberatam: ante pedes sancti recepta quiete prosternitur, deinde jubente Martino gregem suum petiit, seque agmini caeterarum ove placidior immiscuit. Hoc illud fuit tempus quo inter medias flammas positus non sensit incendium: quod mihi non arbitror esse referendum;
Abbreviated transcription (Latin):
uobis excitantibus non expleuit Iunc illi
stupe facti pariter et admirantes diem
& tempus notant. Sollicite requirentes : Quin ipsa
diem tempusq sepperiunt. quo beatus confessor
dixerat se euis exequiis deseruisse : Obeatu
uirum: in ouius transitu scõrum canit nunerus
angelorum exultat chorus omium q celestiũ
uirtutuor orcurrit exercitis diabolus prae¬
sumptione consunditur eclesia uirtute iobo¬
ratur  sacerdotes seuelatione glorificantur:
quem michael assumpsit cum angelis. maria
suscepit cum uirginum choris para disus rae¬
tinet lactum cum scis. : Sed quid nos in lau¬
dem eius temptamus quod non sufficimus
adimplere. ⁊ Ipse est enim laus illius: cuius
laus abeius orenum quam recessit ⁊ Namnos
utinam uel simplicem possimus historiam
explicare :¬

Expanded text:
vobis excitantibus, non explevi'. Tunc illi vobis excitantibus, non explevi'. Tunc illi stupefacti pariter et admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsa die tempusque repperiunt, quod beatus confessor dixerat, se eius exsequiis deservisse. O beatum virum, in cuius transitu sanctorum canit numerus, angelorum exultat chorus, omniumque caelestium virtutum occurrit exercitus; diabolus praesumptione confunditur, eclesia virtute roboratur, sacerdotes revelatione glorificantur; quem Michahel adsumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retenet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laude eius temptamus, quod non sufficimus adimplere? Ipse est enim laus illius, cuius laus ab eius ore numquam recessit. Nam nos utinam vel simplicem possimus historiam explicare
Abbreviated transcription (Latin):
ouamꝙ lecorore bEATUS AMbRO¬
sius cuius podie flores eloquii pertotam
ecclesiam redolent: medpo lanensi ciuitati
prae erat ep̃s : Cui celebranti festa domini
tor cum libro non antea legere praesume¬
ret. quam scs nutuuissis sec: Factum est
autem ut illa die dominica prophetica
ectione iam lecta. ante altarae sta
qui lectionem beati pauli proferret.:
beatissimus antistes ambrosius super scm
altare obdormiret. : Quod uidentes mul¬
ti cum nullus eum penitus excitare
praesumeret : trans actis fereduarum aut
trium orarum spatus. Excitauerunt eũ
dicentes : Iam hora preterit. iibeat dom¬
uis lectorem lectionem legere: Ex¬
tat enim populus ualde iam las sus.
Respondens autem beatus ambrosius noli¬
te inquit turbari: multum enim mihi
ualet sic orormisse: cui tale miraculum
dñs ostendisse dignatus sit ⁊ Nam noueri¬
tis fratrem meum martinum sacerdotẽ.
eius suneri obsequium praebuisse : Perac¬
toq exmore seruitio. capitellum tantum

Expanded text:
ue tempore beatus Ambrosius, cuius hodie flores eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominictor cum libro non antea legere praesumeret, quam sanctus nutu iussisset. Factum est autem, ut illa die dominica, prophetica lectione iam lecta, ante altare stante qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistis Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt, dicentes: 'Iam hora praeterit. Iubeat domnus lectori lectionem legere; spectat enim populus valde iam lassus'. Respondens autem beatus Ambrosius: 'Nolite', inquid, 'turbari. Multum enim mini valet obdormisse, cui tale miraculum Dominus ostendisse dignatus sit. Nam noveritis, fratrem meum Martinum sacerdotem eius funere obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
peccaui. peccatum grande et multorũ
sum michi conscius delictorũ. nec sic de¬
sperabo. qm̃ uͥ hñdauerunt delicta suꝑ

Expanded text:
Peccavi peccatum grande, et multorum sum mihi conscius delictorum. Nec sic despero, quoniam ubi abundaverunt delicta, su
Abbreviated transcription (Latin):
prnt deus eciam si peuas infert nõ
non lir cum ira passibili sed meffabili
clementia facit. medentis non pinẽtis
estim. ¶ Et qr de criminib et delicti
agitur ecce Paiid adult̾io et homici¬
dio ueus de inferni fancib dñi mĩa de

Expanded text:
punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit medentis non perimentisCAP. XIV. Si de criminibus et delictis agitur, ecce David adulterio simul et homicidio reus, de inferni faucibus Domini miser
Abbreviated transcription (Latin):
caro corruptibilis non animã peccatͥcẽ.
sed aĩa peccatrix fecit esse corruptibilẽ
dam incitam̃ta uicioꝵ. et ip̃a desid̾ia
uiciosa. non tñ om̃ia uite mique uicia
tribuenda sunt carni Quomͦ enim

Expanded text:
caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem istant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia uitae iniquae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his
Abbreviated transcription (Latin):
respondeo Congregabiintur peccato¬
res in lacum et claudentur in carce
scł in inferuo in quo sine corporib
usq ad diem iudicii torquebunt᷑. et
post multos dies postꝙͣ incelicet resur
et alibi dicitur Uisitabo in uirga ñi¬
quitates eoꝵ. et in uerberib prc̃a eoꝵ¬
Predestinaitis enĩ deus srascitur tẽpa¬
bis aũt deus irascetur eternalit̾ quia
iustum est. ut qued impius in suo
dimittat. ip̃e tam̃ non dimittit uolũ

Expanded text:
emptio. Congregabuntur ergo peccatores in lacum, et claudentur in carcerem, scilicet in inferno, in quo sine corporibus usque in diem judicii torquebuntur, et post multos dies, postquam videlet alibi dicitur: «Visitabo in virga iniquitates eorum et in verberibus peccata eoPraedestinatis ergo Deus irascitur temporabis autem Deus irascitur aeternaliter, quia justum est, ut quod impius in suo dimittat, ipse tamen non dimittit volu
Abbreviated transcription (Latin):
est iste hostis dyabolus. et tortu¬
osus. ne facile comprebendi possunt c¬
circuitus me eius. nec oegnosci species
uultus eius nisi tu illumines nunc
hint. nũc illit. nũt agnũ. nũc lupũ.
nũc tenebras. nũc lucẽ se ostendͭ. Pro
singilis quibuscinq qualitatib lo

Expanded text:
est, Domine, iste hostis et tortuosus: nec facile deprehendi possunt circuitus viae ejus, nec cognosci species vultus ejus, nisi tu illumines. Nam nunc hic, nunc illic; nunc agnum, nunc lupum; nunc tenebras, nunc lucem se ostendit; sed singulis qu
Abbreviated transcription (Latin):
mufatõnes. ip̃e mali actor nequicie ori¬
semper mimitus. laqueos tendit lap¬
sus parat. foueat fodit. aptat rumas.
stmiulat corpora. pungit aias cogita¬
tõnes suggerit. ĩmiscet iras. dat uirtu

Expanded text:
olus mali auctor, nequitiae orisemper inimicus, ille laqueos tendit, lapsus parat, foveas fodit, aptat ruinas, stimulat corpora, pungit animas, cogitationes suggerit, immittit iras, dat virtu
Abbreviated transcription (Latin):
pauendum. nl tam plenũ anxie¬
tatis et uelemencie ac sollicitudĩs
excegitau posse. qmͣ ad iudicandum
stare. illi tam deifico tribunali ⁊ sid

Expanded text:
pavendum, quid tam plenum anxietatis, et vehementissimae sollicitudinis excogitari potest, quam judicandum astare illi tam terrifico tribunali,
Abbreviated transcription (Latin):
brachia sua in cuce. et expandit manus
manus suas paratus in amplexus mes
nter brachia salustoris mei et inu̾e

Expanded text:
brachia sua in cruce, et expandit manus suas in cruce paratus in amplexus peccatorum. Inter brachia Salvatoris mei et vivere
Abbreviated transcription (Latin):
destinantur que sunt tamẽ prescita et
predestinata. non eueniũt ex nc̃citate
que precedit rem et facit. sed ex ea q̃
destinet facit. uolutatẽ crgendo. uel
uoluntati resistendo. sed in sua potes¬

Expanded text:
praedestinantur, quaedam tamen praescita et praedestinata non eveniunt ea necessitate quae praecedit rem et facit, sed ea quae rdestinet, facit voluntatem cogendo aut voluntati resistendo, sed in sua illam potes
Abbreviated transcription (Latin):
plusqeͣ fortitudo hic dispergit et dissipat
poria saut ꝓdigus. capit ⁊ rapit aliena
tu tantam ĩniriam non undictis sed dis¬
sumilas. nec ei durum uerbum loqueris.
nec uultum iratum ostendis. sed blãdiẽti
tibi arrides ludis cum irrisore. Nescis qͥa
hysmael ẽ qui tecum ludit. Ludus iste nõ
est pu̾itie. seu simplicitatis uel m̃ocencie.

Expanded text:
usque ad finem. Dispergit et dissipat propria, sicut prodigus; cupit et rapit aliena, tu tantam injuriam non vindicas, sed dissimulas, nec ei verbum durum loqueris, nec vultum iratum ostendis, sed blandienti tibi arrides? Ludis cum 335 illusore: nescis quia Ismael est qui tecum ludit? Ludus iste non est pueritiae, nec simplicitatis, vel innocentiae;
Abbreviated transcription (Latin):
do. ubi sanguis meus dñatur. dũau
me confido Ubi caro mea glorificatur.
gloriosũ me ẽẽ cognosco. qmͣuis pecca¬
ne gre non diffido Et si peccata mea
prohñt. substancia me requirit. et si
delicta ꝓpria me excludunt. nature
cõmunio non repellit Non enĩ tam
inimicus est dũs. ut non diligat car¬
nem suam. membra ⁊ iuscera sua
desperare utiq potuissem ꝓpt̾ nimia
pectata mea. ac uicia culpas ⁊ ĩfinita

Expanded text:
do, ubi sanguis meus dominatur, dominari me confido, ubi caro mea glorificatur, gloriosum me esse cognosco. Quamvis peccane gratiae non diffido, et si peccata me prohibent, substantia me requirit; et si delicta propria, me excludunt, naturae communio non repellit. Non enim tam immitis est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, et viscera sua. Desperare utique potuissem propter nimia peccata et vitia mea, culpas, et infinitas
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ Uoluntas namq campnati. lz
amiserit potestatis effectum. semper
tũ labebit uoluntatis affectum. ⁊ ip̃a
erit in inferno supplicium que fuenit
per labebit in se reatum ex culpa sẽper
sentiet se cruciatum. ex pena. quia
qued ip̃e per penitenciã non deleuit. ds̃
ꝑ indulgenciam non remittit. Et ideo¬

Expanded text:
 Voluntas ergo dampnati, licet amiserit potestatis effectum, semper tamen habebit malignitatis affectum, et ipsa erit in inferno supplicium, que fueratsemper habebat in se reatum ex culpa, semper sentiet se esse cruciatum ex pena, quia quod ipse per penitentiam non delevit, Deus per indulgentiam non remittet. «Ad
Abbreviated transcription (Latin):
crmnia. qmͣ nimerosa delicta et
rene in melius nedum uitama muta¬
sti. nedum conu̾sionẽ utilr̾ correristi
Eore emin ut cernis mala seꝑ consii¬
etudine obligatus teneris conaus exͤ¬
ꝯgere. seo peccatoꝵ om̃ib pregͣuatus re¬
laleris. Quid gͦ tibi agendum ẽ quado
de pret̾itis certa dampnatio ĩminet. de
pntib emencatio milla sucturrit. q̃i

Expanded text:
crimina, quae innumerosa delicta, et pene in melius necdum vitam mutasti, necdum conversationem utiliter correxisti? Ecce enim, ut cernis, mala semper consetudine obligatus teneris. Conaris exsurgere, sed peccatorum pondere praegravatus relaberis. Quid ergo tibi agendum, quando de praeteritis certa damnatio imminet, de praesentibus emendatio nulla succurrit, ni
Abbreviated transcription (Latin):
sicam suasisti non esse bonũmͥ natu¬
re complecionẽ turbare deducendõ
ciborum mutentur compleciones. ex
mutatõne complecionũ turbatio na
tas. ex infurmitate mors. Et tanqm¬

Expanded text:
at. Non esse bonum naturae complexiones turbare, ciborum mutentur complexiones, ex mutatione complexionum conturbatio nattas; ex infirmitate, mors. E
Abbreviated transcription (Latin):
prnt deus eciam si peuas infert nõ
non lir cum ira passibili sed meffabili
clementia facit. medentis non pinẽtis
agitur ecce Paiid adult̾io et homici¬
dio ueus de inferni fancib dñi mĩa de

Expanded text:
punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit, medentis non perimentis agitur: ecce David adulterio simul et homicidio reus, de inferni faucibus Domini miser
Abbreviated transcription (Latin):
tuam sedit. cibum de manu tua sũpsit.
i sinu tuo dormiuit. cũ uoluit tecum
colloquiũ hũit. hic iure hereditario sermuꝰ
tius est. sed a iuuenili etate delicate mi¬
traisti eum. et uirge pepercisti contumar
esttũs est̾. Leuauit calcaneum supͣ cappꝰ
tuum et te in ẜuitutẽ reduxit. et ti am

Expanded text:
tuam sedit, cibum de manu tua sumpsit, in sinu tuo dormivit, cum voluit tecum colloquium habuit: hic jure haereditario servus tuus est. Sed quia ab ineunte aetate delicate nutristi eum, et virgae pepercisti, contumax effectus est: levavit calcaneum suum super caput tuum, et te in servitutem redegit, et tui
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ erhicione licet ei facere ꝙ uult. non
possim terreri multitudine pectatoꝵ
peccata mea illum uincere non pos¬
sunt .Claui ⁊ lancea damant mͥ. qr
uere reconciliatus sum xp̃o. Longinus

Expanded text:
in exhibitione, et licet ei facere quod vult. Non possum terreri multitudine peccatoruuoniam peccata mea illum vincere non possunt. Clavi et lancea clamant mihi quod vere reconciliatus sim Chris
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ sydera collocasse. ⁊ usq ad aby¬
de celo descendisse ab impetu ferientis
caude draclonis et eos qui iacebant
in terre puluere a facie subleuantis
tuos resurgentes a morte Iterum le¬

Expanded text:
 ad abyde coelo cecidisse ab impetu ferientis caudae draconis, et eos qui jacebant in pulvere terrae, a facie sublevantis ivos morientes, et mort
Abbreviated transcription (Latin):
plena sunt misericordia. plena pietate
plena dulcedine et caritate. foderunt
mainis eius et pedes et latus lancea
ꝓforauerunt. ꝑ las riuas licet m gu¬
stare. Qmͣ suais est deus meus qr¬

Expanded text:
plena sunt misericordia, plena pietate, plena dulcedine et charitate. Foderunt manus ejus et pedes, et latus lancea foraverunt . Per has rimas licet mihi gustare, quoniam suavis est Dominus meus, q
Abbreviated transcription (Latin):
copia concessa edi beatox martirum
succedit eos q patronos humili prece¬
ascistit quoꝵ expertus fuerat mainfestũ
uirtutis Indiciũ utq quam probata sibi
eoꝵ merita essent ostenderet. plurimue
auri et argenti ad epornandas corum
memorias obtulit et ad exaltandam
loci magificenciam munerosa et aptima

Expanded text:
copia concessa, aedi beatorum martyrum copia concessa, aedi beatorum martyrum succedit eosqasciscit, quorum expertus fuerat manifestum virtutis indicium. Utque quam probata sibi eorum merita essent agnovit, plurimum auri et argenti ad exornandas eorum memorias obtulit, et ad exaltandam loci magnificentiam numerosa et optima
Abbreviated transcription (Latin):
te illusum fantasia. accipe signũ ueritate
submuxũ / egesta humo qua monumenta
nr̃a teguntur. quem quod sepulcrum
contineat littere In singulis expresse docebunt
Ilico experge factus nomina que audierat
destribit. et ex martirũ alloquio Ingtnti
exultatione tripudians. uoto se quod post¬
ea studiosissime reddidit obligat post hec
lotharius filiũ ut pretuli a sancto ꝑ iuemoria
per se auellere cupiens. conutantib plurimis
appropinquabat / sed quia non mimus In reges
quam In alios homines diuina quod uult
exercet potentia qui merces alios arguerat
fit ipse n ers ut mainfeste inceliget quãuis
Ipse esset poteus potentiorib concedendum
quippe martires qui fugitiuum tuebantur
aduersum Illi longe a suis penetralibus
arcebant uictus eigo clotharius et rei
magintudine scupefactus pouit furortm
filioq redit In patrem Ignosat iulꝑam
de securitate pollicetur Ita demũ aberurdi

Expanded text:
te illusum fantasia, accipe signum veritate te illusum fantasia, accipe signum veritate subnixum. Egesta humo, qua monumenta nostra teguntur, quemque quod sepulchrum contineat, litterae in singulis expresse docebunt'. Hico expergefactus, nomina quae audierat describit, et ex martyrum alloquio ingenti exultatione tripudians, voto se, quod postea studiosissime reddidit, obligat. 10. Post haec Clotharius filium, ut pretuli, a sanctorum memoria per se avellere cupiens, comitantibus plurimis, adpropinquabat. Sed quia non minus in reges quam in alios homines divina quod vult exercet potentia, qui inertes alios arguerat, fit ipse iners, ut manifeste intellegeret, quamvis ipse esset potens, potentioribus concedendum; quippe martyres fugitivum tuebantur et econtra hostes longe a suis penetralibus arcebant. 11. Victus ergo Clotharius et rei magnitudine stupefactus, ponit furorem filioque redit in patrem, ignoscit culpam, de securitate pollicetur. Ita demum abeundi
Abbreviated transcription (Latin):
qui quod hi neglexerant sagaciter a dimplerdit
tiersum Ille similia pacuntur. et regressi
candem rem Iterate Ingemmant. sed uet
sit ammositas regis de ferbuit. et ques
per ministros nequiuerat / per se implere
contendit Interea dum hec agnitur dagobertũ
martirib humili corde prostratum sompnus
repente corripiti / eiq Ita prono comacenti
tres astant uiri et corporum lineamentis
et uestium intorẽ conspicut cumq In eos
scupefactus Intenderet sonus eoꝵ qui socus
prestare ueneranda canice. et auctoritate
uidebatur sic eum affatus est/ scias o Iunenis
nos esse quos pro xp̃o passos fama asseuerante
audisti dyonisũi rusticũ et elentheriũ̃ et
nr̃a hic corpora tegi / sed quia famã nr̃am
sepulture quam uides et domus huius uilitas
obscurante/. si memoriam nr̃am te ornaturũ
Ine promittis hac te possumus quam ꝑateris
liberarẽ angustia et In cunctis auxiliante
deo prestare suffragium et ne putes sompnu

Expanded text:
qui quod hi neglexerant sagaciter implerent. qui quod hi neglexerant sagaciter implerent. Rursum illi similia patiuntur, et regressi, eandem rem iterato ingeminant. Sed nec sic animositas regis deferbuit, et quod per ministros nequiverat, per se implere contendit. 9. Interea dum haec aguntur, Dagobertum martyribus hurepente corripit. Eique prono ita conjacenti astant tres viri, et corporum lineamentis, et vestium nitore conspicui. Cumque in eos stupefactus intenderet, unus eorum, qui socios praestare veneranda canicie et auctoritate videbatur, sic eum affatus est: 'Scias, o iuvenis, nos esse, quos pro Christo passos, fama asseverante, audisti, Dyonisium, Rusticum et Eleutherium, et nostra hic corpora tegi. Sed quia famam nostram sepulturae, quam vides, et domus huius vilitas obscuravit, si memoriam nostri te ornatum ire promittis, hac te possumus quam pateris liberare angustia et in cunctis, auxiliante Deo, praestare suffragium. Et ne putes somnii
Abbreviated transcription (Latin):
rex Itaq ducis sui motus Iniriis filioq
furibunde Interminans. accersiri eum ad se
Iubet/ quo precoginto/. dagobertus quia
patris resistere nec fas nec possibile erat
In eo se illi obuite posse iuste credidit si in
edem prefatam beatoꝵ martirũ Ir̃am patris
de clinans secederet Iuit Itaq tutissimam
fugam et quo se Iusequente ceruũ uiderat
Ipse quoq patre persequente se confert/
persuasum sibi hoc facto demonstrans
ut qui canes ab Ingressa sue edis remouerant
se quoq a regis Insectatione possent protegere
nec spem cuentus elusit quippe clotharius
ut eum sanctoꝵ tutelam expetisse auduũt
ad huc in maiorem collitur Iram mittitq
satellites. qui Inde eum abductum sibie
ocissime presentarent maturabant Illi
quod fuerat Iussum Implere / cumq ad
sanctum locum tendentes/ non plus uno
et quicquid fuerant passi pandunt/ quo
fidei derogans quippe qui suo Imperio
amorem filu pretulissent de legit alios

Expanded text:
Rex itaque ducis sui motus iniuriis filioque Rex itaque ducis sui motus iniuriis filioque multa furibunde interminans, accersiri eum ad se iubet. Quo praecognito, Dagobertus, quia patri resistere nec fas nec possibile erat, in eo se illi obniti posse, iuste credidit, si in aedem praefatam beatorum martyrum iram patris declinans concederet. Iniit itaque tutissimam fugam et, quo, se insequente, cervum viderat, ipse quoque, patre persequente, se confert, persuasum sibi hoc facto demonstrans, ut qui canes ab ingressu suae aedis removerant, se quoque a regis insectatione protegere possent. Nec spem eventus elusit. 8. Quippe Clotharius ut eum sanctorum tutelam expetisse audivit, adhuc in maiorem tollitur iram mittitque satellites, qui inde eum abductum sibi ocissime praesentarent. Maturabant illi quod fuerat iussum implere. Cumque ad sanctum locum tendentes, non plus uno et quid passi fuerant, pandunt. Quorum fidei derogans. quippe qui suo imperio amorem filii praetulissent, deligit alios,
Abbreviated transcription (Latin):
occasionem ducem adesse euocat Iubet secum
praudere Ille nichil minrus quã quod futurum
erat cogitans renussius agere et futuro /
Inimo Iam domino debitũ honorem non exhibere
terq porrecta sibi ab eo pocula/ dignus Inquem
pribris contuatie uindicta recideret snon
sicut a dño sod uelud a socio Infauste oblata
presumpsit deinde dagobertus ut patri
Infidelis ut sibi emulus utq socus In uisus
forte. orsus est expouere non oportere
seruiles molestias du differoi et ne In
numiensum tanti fastus procederent uoluit
suas Iniuriat ulcisti / flagelis ergo eum
affice imperat. post uers barbe rascoue
ea crum cum precipua erat iniuria sic
futurũ se regem auspicabatur quam
longe ab illa maiestate abesset admoictus
Incellexit reuertenti Igitur clochario his
contuueliis de honestatus sadregisilus se
offert et quid preterea que palai erat
passus uel a quo fuerat lacrimaus indicat

Expanded text:
occasionem, ducem ad se evocat iubetque secum occasionem, ducem ad se evocat iubetque secum prandere. Ille nichil minus, quam quod futurum erat, cogitans, remissius habere et futuro, immo iam domino debitum honorem non exbibere terque porrecta sibi ab eo pocula dignus, in quem prioris contumatiae vindicta recideret, non sicut a domino, sed velut a socio infauste oblata praesumit. Deinde Dagobertus, ut patri infidelis, ut sibi aemulus utque sociis invisus foret, orsus est exponere, non oportere serviles quidem molestias diu differri, et ne in inmensum tumorem tanti fastus procederent, suas iniurias non ulcisci. Flagellis ergo eum adfici imperat, post vero barbae rasione, – ea enim tum praecipua erat iniuria, – dfuturum se regem auspicabatur, quam longe ab illa dignitate abesset, admonitus intellexit. 7. Revertenti igitur Clothario his contumeliis dehonestatus Sadregiselus se offert et quid praeter ea quae palam erat passus, vel a quo fuerat, inlacrimans indicat.
Abbreviated transcription (Latin):
prefecerat. aquitauit ducatu spenaliter
partin spe regmi laborans/ non equo anino
prosperius agere ferebat nec quid moliretier
simulato saltem amorem obtegere duc ualuit/
sed quia meta patas manif̾stus non poterat
occultum se ei Inimituẽ crebro contemptu
aperuit excusacio sane Inuemilis erat etatis
ne rudis ad huc aminus tumorem ex subiectione
principum contraheret ne ue domnanoms
iinature adepta fastigia impubem ab
exercitationis studio reuocarent / fit ad
dagobertum tam Imudiosa relacio et quãus
sua Ipse Industria id iain de prehendisset
aliormm sentencia In rem plemus Inducitur
uerum quia in ordinem eum redigere non
sufficeret duxit sacius oportuentatem
opperiri. qua et causam efficatius exploraret
et in emulũ quod intruisset temptareꝵ
clotarius Igitur / quadam die uenatũ lonctuuis
forte recessit. contigit autem et dagobertum
et memoratum ducem donii resedisse tuut
dagobertus exoptabilem oblatam sibi nactus

Expanded text:
praefecerat, Aquitaniae ducatu specialiter praefecerat, Aquitaniae ducatu specialiter partim spe regni laborans, non aequo animo prosperius agere ferebat nec, quid moliretur, simulato saltem amore, obtegere diu valuit. Sed quia metu patris manifestus non poterat, occultum se ei inimicum crebro contemptu aperuit. Excusatio sane iuvenilis erat aetatis, ne rudis adhuc animus tumorem ex subiectione principum contraheret, ne dominationis inmature. adepta fastigia impubem ab exercitationis studio revocarent. Fit ad Dagobertum tam invidiosa relatio. Et quamvis sua ipse industria id iam deprehendisset, aliorum sententia in rem plenius inducitur. Verum, quia eum in ordinem redigere non sufficeret, duxit satius oportunitatem opperiri, qua et causam efficatius exploraret et in aemulum quod meruisset temptaret. Clotharius igitur quadam die venatum iit longiusque forte recessit. Contigit autem, et Dagobertum et memoratum ducem domi resedisse. Tum Dagobertus exoptabilem oblatam sibi nactus
Abbreviated transcription (Latin):
prouectus est/ sed ut ad propositũ redeam
coruus diu huc Illucq per uicũ oberrans
edem beatorũ martirũ Ingreditur / se que
Ibi compoint Instabant canes. et luet Idem
eis quo ctruo pateret ostum/ et qui eos
abigeret nemo uisibiliũ custodum adesset
sancti martires sie̾ domiciluẽ non pacie bantur
eoꝵ uiolari Ingressu uideres huic itrũ
tutum reperisse profugiũ Inde canes eius
prestuciam latratib Indicare se q ab Introitu
edis diuina urant arceri dagobectus
citato cursu superutint rem spectaculo
dignam admiratier. scupet amplectitur
finitinos eum rumor Iste uulgo sollicitat
et tamen maxime dagobertum cum eciam
eos ad amorem et uentracionem sanctoꝵ
iustigat. et ut uere fatear. ut ex gests¬
cius post modũ claruit nullus dagoberto
locus aut dulcior aut Iocundior fuit Itaq
crescebat/ spem q futiori regit optimam
subinde iudicus operũ Ingerebat et pater
fidei sadregisilium rebus subse tractandis

Expanded text:
provectus est. 4. Sed ut ad propositum redeam, provectus est. 4. Sed ut ad propositum redeam, cervus diu huc illucque per vicum oberrans, aedem beatorum martyrum ingreditur seque ibi componit. Instabant canes, et licet idem eis quod et cervo pateret ostium, et qui eos abigeret, nemo visibilium custodum adesset, adtamen sancti martyres suum domicilium non patiebantur inmundorum violari ingressu. Videres hinc cervum tutum repperisse perfugium, inde canes eius praesentiam latratibus indicare, seque ab introitu aedis divina virtute arceri. Dagobertus citato cursu supervenit, rem spectaculo dignam admiratur, stupet, amplectitur. Finitimos tum rumor iste vulgo sollicitat et cum maxime Dagobertum tum etiam eos ad amorem et venerationem sanctorum instigat. Et ut vere fatear, ut ex gestis postmodum claruit, nullus Dagoberte locus aut dulcior aut iocundior fuit. 5. crescebat spemque futuri regis optimam subinde indiciis operum ingerebat. Et pater fidei Sadregiselum rebus sub se tractandis
Abbreviated transcription (Latin):
quinq ferme nlib abest si quidem In ea urbe/
ieges Ramcorx maxime uitain de gere cõsueuerant
Ini ex sane uico tempore domiciani qui serundus
ab nerone In xp̃ianos arma corripit primũ
memorate urbis epistopum beatissimũ dyonisiũ
cum quo rusticum et eleucheriũ quoꝵ alier
presbiter alter diaconus erat. pro xp̃i nomine
In prospecta Ipsuis cuntatis Interemptos/
quedam mater familias uocabulo catula/ a qua
et uico deductũ nomen dicunt. quia palam non
audebat. clam sepulture mandauit signaint
tamen locum. ut rei geste iumoribz coustaret
noticia. sic Incoparabilis chesauries diu
Latuit nec preter famam locus Ille quitquã
habebat conspicuũ uilis quippe tantum
quod sicut In processu expediam profuturũ
orbi coꝵ nomen eintuit. et procurante deo
ad singularam excellentiam locus Ille qui
tam magius tam certis tam demq autiquis
Illustrabatur quamuis occulte patronis

Expanded text:
quinque ferme milibus abest. Siquidem in ea urbe quinque ferme milibus abest. Siquidem in ea urbe reges Francorum maxime sceptra tractare consueverant. 3. In eo sane vico temporibus Domiciani, qui secundus ab Nerone in christianos arma corripuit, primum memoratae urbis episcopum beatissimum Dyonisium cumque eo Rusticum et Eleutherium, quorum alter presbiter, alter diaconus erat, pro Christi nomine in prospectu ipsius civitatis interemptos quaedam materfamilias vocabulo Catulla, a qua et vico deductum nomen dicunt, quia palam non audebat, clam sepulturae mandavit. Signavit tamen locum, ut rei geste iunioribus constaret notitia. Sic incomparabilis thesaurus diu latuit, nec preter famam locus ille quicquam habebat conspicuum. Et quamvis quaedam quoad, sicut in processu expediam, profuturum orbi eorum nomen enituit, et, procurante Deo, ad singularem excellentiam locus, qui tam magnis, tam certis, tam denique antiquis illustrabatur, quamvis occulte, patronis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quartus a clodoneo qui prinus regũ francorum
ad cultum dei docente remigio remensi epistepo
sortitus est. qui claborata a maiorib dignitate
potitus eum et alia strenne gessit tum presipue
Illud memorabile sue potentie posteris ⁊cliquit
indiciũ quod rebellantib aduersum se saponib
Ita ces armis perdomuit. ut omnes uirilis
sexus eius tetie terre Indigenas. qui gladũ
quem tunt forte gerebat longitudinem
excessissent peremerit quippe ut Iumorib
tumoris ausum recordacio Illuis uitalis seu
mortisere gladu amputaret tanta cum francoꝵ
potencia tanta regum ammositas erat. huic
succederet et industria dignus et uirib, hit¬
moris est uenacionib exerceret agere ceruũ
quadam die Iustituit quĩ facile repertut̃
oblatrantib atq certatim Insequentibus
canũ agminib ea perincitate qua Illud
ammal fectur siluas montesq et si qua
uicũ qui catulliacus dicitur. se contulit hic
ab urbe que luiena siue parisius uocatur/

Expanded text:
Quartus ab Chlodoveo, qui primus regum Francorum ad cultum Dei, docente beato Remigio Remensi episcopo,sortitus est. Qui elaborata a maioribus dignitate potitus, cum et plurima strenue gesserit, tum praecipue illud memorabile suae potentiae posteris reliquit indicium, quod, rebellantibus adversum se Saxonibus, ita eos armis perdomuit, ut omnes virilis sexus eiusdem terrae incolas, qui gladii, quod tum forte gerebat, longitudinem excessissent, peremerit, quippe ut iunioribus tumoris ausum recordatio illius vitalis seu mortiferi gladii amputaret. Tanta tum Francorum potentia, tanta regum animositas erat. succederet et industria dignus et viribus. Himoris est, venationibus exerceret, agere cervum quadam die instituit. Qui facile repertus, oblatrantibus atque certatim insequentibus canum agminibus, ea pernicitate qua illud animal fertur silvas montesque et, si qua tus ad vicum qui Catulliacus dicitur se contulit. Hic ab urbe quae Lutecias sive Parisius vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
si quis ex his hec legerit et agnouerit. ebescat
nam si irascitur de se dictum Ipse facebitur
confortasse nos de aluis senserimus non
refugimus autem ut si qui eiusmode suint
nos quoq cum tali uiro oderunt Illud facile
consido omiibus saitis oprisculum Istud
gratum fore de cetero si quil hec Infidelite
legerit ipse peccabit ego michi conscius
sum me reui fide et amore xp̃i Impulsum
ut scriberem mainfesta exposuisse uera dicisse/
paratumq ut spero habebit a deo premiuon non
quicumq legerit sed quicumq crediderit

Expanded text:
si qui ex his haec legerit et agnouerit, erubescat. si qui ex his haec legerit et agnouerit, erubescat. nam si irascitur, de se dictum fatebitur, cum fortasse nos de aliis senserimus. non refugimus autem, ut, si qui eius modi sunt, nos quoque cum tali uiro oderint. illud facile confido, omnibus sanctis opusculum istud gratum fore. de cetero si qui haec infideliter legerit, ipse peccabit. ego mihi conscius sum me, rerum fide et amore Christi inpulsum ut scriberem, manifesta exposuisse, uera dixisse: paratumque, ut spero, habebit a Deo praemium, non quicumque legerit, sed quicumque crediderit
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicanõ neuuinem dampnam nulli malum
pro malo reddens tandam quippe aduersus dumes
Iuuirias pacienciam assumpserat ut cum esset¬
suminus sacerdos Impune eciam ab infrinis
ileritis lederetur nec propter id eos aut loco
uinquam amouerit aut a sua quantã In ipso
fuit caritate repulerit. nemo uinquam Illum
unus Idemq semper celestem quodam modo leticiam
uultu preferens. extra naturam hominis uidebatur
nũquam In Illius ore inisi pp̃us mr̃quam In
Illius uidebantur solebat flere pectatis qui
remotum et quietum uenerantis lucguis et
uiperer ore carpebant. et uere non nullos
experti sumus Inuidos uirentibus uiteq eius
qui in Illo oderant. quod In se non uidebant. et
quod Imitari non ualebant. atq eo nefas
dolendum et Ingemuscendum non alu fuere
Iusectatores eius licet panci ad modum non
alu tamen quam epistopi ferebantur nec uero
quenquam nominari neccesse est licet nosmet
Ipsos plurumq circimilataent sufficit ut

Expanded text:
iudicans, neminem damnans, nulli malum iudicans, neminem damnans, nulli malum pro malo reddens. tantam quippe aduersum omnes iniurias patientiam adsumpserat, ut, cum essetsummus sacerdos, inpune etiam ab infimis clericis laederetur, nec propter id eos aut loco umquam amouerit aut a sua, quantum in ipso fuit, caritate reppulerit. Nemo umquam illum unus idemque fuit semper, caelestem quodammodo laetitiam uultu praeferens extra naturam hominis uidebatur. numquam in illius ore nisi Christus, numquam in s obtrectatores uidebantur, solebat flere peccatis, qui remotum et quietum uenenatis linguis et uipereo ore carpebant. et uere nonnullos experti sumus inuidos uirtutis uitaeque eius, qui in illo oderant, quod in se non uidebant et quod imitari non ualebant. adque, o nefas dolendum et ingemescendum, non alii fere insectatores eius, licet pauci admodum, non alii tamen quam episcopi ferebantur. nec uero quemquam nominari necesse est, licet nosmet ipsos plerique circumlatrent: sufficiet ut,
Abbreviated transcription (Latin):
et aminũ celo semper Intentum nulla uinquam
profiteor. nulla explicat oracio Illam seilicet
perseueranciam et cemperamentum In abstinencia
et ieumus potenciam in uigiluis et oraciomibus
noctesq ab eo perinde ac dies actas nullumq
uacum ab opere dei tempus quo uel oracioni
indulcerit uel negocio sad nec ci bo aut sompno
quidem insi in quantũ nature neccessitas
coegebat uere facebor non si ipse ut aiint
ab iustris omerus emergeret. posset expouere
ad eo omina maiora In martino sunt quam
ut uerbis concpi queant nuiquam ulla hora
morientumq preterũt quod non aut oracioni
iucumiberet aut insisteret lectioni quaiquam
eciam Intelligendum aut si quid aliud forte
agebat munquam ammũ ab oracioni laxabat
iiurum ut fabri ferraru moris est qui
Inter operandum pro quodam laboris leuainine
dum aliud agere uideretur semper orabat /o
uere beatus in quo dolus non fuit neminen

Expanded text:
et animum caelo semper intentum nulla umquam — et animum caelo semper intentum nulla umquam — uere profiteor — nulla explicabit oratio. illam scilicet perseuerantiam et temperamentum in abstinentia et in ieiuniis, potentiam in uigiliis et orationibus, noctesque ab eo perinde ac dies actas nullumque uacuum ab opere Dei tempus, quo uel otio indulserit uel negotio, sed ne cibo quidem aut somno, nisi quan- tum naturae necessitas cogebat, uere fatebor, non si ipse, ut aiunt, ab inferis Homerus emergeret, posset exponere: adeo omnia maiora in Martino sunt, quam ut uerbis concipi queant. numquam hora ulla momentumque praeteriit, quo non aut orationi incumberet aut insisteret lectioni, quamquam etiam inter legendum aut si quid aliud forte agebat, numquam animum ab oratione laxabat. nimirum ut fabris ferrariis moris est, qui inter operandum pro quodam laboris leuamine dum aliud agere uideretur, semper orabat. o uere uir beatus, in quo dolus non fuit: neminem
Abbreviated transcription (Latin):
diues et possidens multa uendendo omnia et
dando pauperibus quod erat factum Impossibile
possibile fecisset exemplum Iain uero In uerbis
et conffabulacione eius quanta grauitas quanta
dignitas dat quam alacer quam efficax /
quam in exsoluendis scripturarum questrombus
promptus et facilis et quia multos ad hant
partem Incredulos scio quippes quos uiderim
me Ipso eciam referente non credere Iħm testor
spem q cõmunem me ex nullius uiniquam ore
tantum sciencie tantum Ingemii tam boni
et tam puri sermonis audisse. quaiquam
In martin uirtutibus quantula est Ista
laudatio nisi quod mirum est homini iuliterato
nec hauc quidam graciam defuisse sed iam
finem liber postudat. sermo clandendus est/
non quod ommia que de martino erant dicenda
defecerint. sed quia nos ut iuherentes poete
extremo In opere negligentes iucti materie
mole succumbimus ⁊tam et si facta Illius
explicari uerbis ut cumq potuerunt Interiorem

Expanded text:
diues et possidens multa uendendo omnia et diues et possidens multa uendendo omnia et dando pauperibus, quod erat factu inpossibile, possibile fecisset exemplo. iam uero in uerbis et confabulatione eius quanta grauitas, quanta dignitas erat! quam acer, quam efficax erat, quam in absoluendis scripturarum quaestionibus promptus et facilis! et quia multos ad hanc partem incredulos scio, quippe quos uiderim me ipso etiam referente non credere, Iesum testor spemque communem me ex nullius umquam ore tantum scientiae, tantum ingenii boni et tam puri sermonis audisse. quamquam in Martini uirtutibus quantula est ista laudatio! nisi quod mirum est homini inlitterato ne hanc quidem gratiam defuisse. Sed iam finem liber postulat, sermo claudendus est, non quod omnia, quae de Martino fuerint dicenda, defecerint, sed quia nos, ut inertes poetae, extremo in opere neclegentes, uicti materiae mole succumbimus. nam etsi facta illius explicari uerbis utcumque potuerunt, interiorem