comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo: Quando nichil habes ꝓficere
niguo ergo coniugio facto ce du¬
bolica facinorositate cõpleta. ac
modicao transeunte tẽpore: de sig¬
natus .ẽ. a quibusdam puer non
introire in ȩccłiam: neq appro¬
pinquare inmortalib & uiuificis
mysteriis. Et dicunt misere conui¬
gi eius: Scis quia uir tuus quem
elegisti non .ẽ. xp̃ianus. sed peregri¬
nus fidei & alienus: T enebrarũ
ergo & dolorose plage repleta ꝓs¬
ternit se inhumũ: & cepit discer¬
pere seipsam unguibꝰ. & ꝑcutere
pectus ac clamare: Nemo non obȩ¬
diens parentibus: saluus fuit um¬
quã: Quis annuntiabit patrimeo
meã confusionẽ: heu michi mise¬
rȩ: in quantã ꝓfunditatẽ ꝑdicio¬
nis descendi Cur nata sũ: & nata
continuo rapta non fui: Ista ergo
lamentari eam discens. erratissimꝰ
uir eius accurrit ad eam: conten¬
dens non haberi ita ueritatẽ: Illa
aut̃ in consolationẽ ueniente sua¬
dibilib eius sermonibus: dixit

Expanded text:
mo quando nihil habes proficere. mo quando nihil habes proficere. Iniquo ergo conjugio facto, et diabolica facinorositate completa, ac modico transeunte tempore, designatus est a quibusdam puer non introire in ecclesiam, neque appropinquare immortalibus et vivificis mysteriis. Et dicunt miserae 660 conjugi ejus: Scis quia vir tuus, quem elegisti, non est Christianus, sed peregrinus fidei et alienus? Tenebrarum ergo et dolorosae plagae repleta, prosternit se in humum, et coepit discerpere seipsam ungulis, et percutere pectus ac clamare: Nemo non obediens parentibus salvus fuit unquam. Quis annuntiabit patri meo meam confusionem? Heu mihi miserae, in quantam profunditatem perditionis descendi! Cur nata sum, et nata continuo rapta non fui? Ista ergo lamentari eam discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam contendens non haberi ita veritatem. Illa autem in consolationem veniente suadibilibus ejus sermonibus, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
habitatricẽ constituere. & in psal¬
mis & hymnis & canticis spũalib
canere deo festinabã. & ꝑte salua¬
ri sperabã: tu aut̃ in amorẽ las¬
ciuȩ ętatis in sanistiꝰ Sine me sicut
uolo desponsare te deo. ne ducas
senectutẽ meã cũ tribulatione ad
inferos: neq nobilitatẽ parentum
tuorũ confusione operias: Illa au¬
tẽ ad nichilũ reputans. quȩ apa¬
tre dicebantur: instabat clamais
Pater mi aut fac desidium meũ:
aut post modicũ morientem u¬
Aebis me: Pat̃ ergo in magna de¬
fectione factus. ac inmensurabili¬
tate tristĩę absortus: & amicorũ
consilus credulus :hortantium
ei de ferre uoluntatẽ eius. aut se¬
ipsã exponere. concredens pater
precepit fieri de sideriũ pueliȩ
ne exitiali se traderet morti Et
adduxit quȩ sitũ puerũ ad pro¬
priam filiam: dansq eis omnẽ
substantiã suã. dixit filiȩ suat:
uille filia: uere misera Multum
eñi planges penitens in nouilsi¬

Expanded text:
habitatricem constituere, et in psalhabitatricem constituere, et in psalmis, et hymnis, et canticis spiritalibus canere Deo festinabam, et per te salvari sperabam, tu autem in amorem lascivietatis insanisti? Sine me, sicut volo, desponsare te Deo, non ducas senectutem meam cum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem parentum tuorum confusione operias. Illa autem, ad nihilum reputans quae a patre dicebantur, instabat clamans: Pater mi, aut fac desiderium meum, aut post modicum morientem videbis me. Pater ergo in magna defectione factus, ac immensurabilitate tristitiae absorptus, et amicorum consiliis credulus, hortantium ei deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, concredens pater praecepit fieri desiderium puellae, ne exitiali se traderet morti. Et adduxit quaesitum puerum ad propriam filiam, dansque eis omnem substantiam suam dixit filiae suae: Vale, filia vere misera; multum enim planges poenitens in novissi
Abbreviated transcription (Latin):
ne uoluntaria & quȩ in me.ẽ. in
sela uoluntaria ꝓfessione: & quia
mecũ sis udie iudicii. condeles¬
taud michi in p̃paratis ȩc̃nis torm̃¬
uis is ego statim desideriũ cuum
al impleo. Qui disposuit propria
manu scriptũ: sicut quȩsitũ fuitꝰ
dsatĩ ant animarũ corruptor dra¬
corcorcatosus. misit qui sunt suꝑ
uerunt puellã in amorẽ iuuenis
Que proici ens se int̾iam. cepit̃
labiare ad patrẽ. Miserere pit
miserere pater: quia dire torque
genitã tuã paternũ amorem. &
coniuge me puero quẽ amo. Si
aut̃ hoc nonuis facere: uidebis
me post modicũ mortentẽ amara
morte. & sermonẽ dabis prome
indie iudicii deo: P ater aut̃ cum
lacrimis dicebat heu michi pec¬
catori. quid contigit miserȩ meȩ
filiȩ : Quis meũ thesaurũ furatus
est: Quis meã inquinauit filiam:
Quis dulcȩ lumen oculorũ meorũ
extinxit: Ego te cȩlesti uolebam
nubere sponso xp̃o. & angłorũ co¬

Expanded text:
nem voluntariam, et quae in me est in nem voluntariam, et quae in me est in saecula voluntariam professionem, et quia mecum sis in die judicii condelectans mihi in praeparatis aeternis tormentis, et ego statim desiderium tuum adimpleo. Qui disposuit propria manu scriptum sicut quaesitus fuit. Statim autem animarum corruptor draco tortuosus misit qui sunt super verunt puellam in amorem juvenis, quae prospiciens in terram coepit clamare ad patrem: Miserere mihi, miserere, pater, quia dire torqueogenitam tuam paternum amorem, et conjunge me puero quem amo. Si autem hoc non vis facere, videbis me post modicum morientem amara morte, et sermonem dabis pro me in die judicii Deo. Pater autem cum lacrymis dicebat: Heu mihi peccatori, quid convenit miserae meae filiae? quis meum thesaurum furatus est? quis meam iniquavit filiam? quis dulce lumen oculorum meorum exstinxit? Ego coelesti te volebam nubere sponso Christo, et angelorum co
Abbreviated transcription (Latin):
dans ei epłam dixit: U ade scđm ta¬
lem horã noctis. sta super monum̃¬
tũ gentiliũ: & exalta cartã inaere.
& ad stabunt tibi qui debent duce¬
re te diabolo: Qui a lacrit̃¬
hoc faciens: etudini iactauit
miserã uocẽ. inuocans ᷤ diaboli au¬
xiliũ: Et continuo astiterunt ei
principes potestatis tenebrarum.
spiritualia nequitiȩ: Et apprehen¬
dentes errantẽ: cũ gaudio magno
duxerunt eũ ubi erat diabolus: et
ostenderunt ei ipsũ sedentẽ in sede
alta & in circuitu eius malignitatis
sp̃s stantes: Et suscipiens missas a
malefico litteras: dixit ad miserũ:
Credis in me: Qui ait Credo: Et ab
negas xp̃m tuũ : Qui respondit
Abnego. Dicit ei diabolus Perfidi
ȩstis uos xp̃iani: Et quando qui¬
dẽ opus me habetis: uenitis ad mẽ
Quando quidẽ consequimini desi¬
deriũ ur̃m. negatis me: & accẽditis
ad xp̃m ur̃m. qui est benignus
Ac clementissimus. & suscipit uos:
Sed fac michi manu scriptã xp̃i
til & baptismatis abrenuntiacio¬

Expanded text:
dans ei epistolam dixit: Vade secundum talem horam noctis, sta super monumentum gentilis, et exalte chartam in aere, et astabunt tibi qui debent ducere te diabolo. Qui alacrithoc faciens, jactavit miseram vocem invocans diaboli auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei principes potestatis tenebrarum spiritalia nequitiae, et apprehendentes errantem cum gaudio magno, duxerunt eum ubi erat diabolus, et ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et in circuitu ejus malignitatis spiritus stantes, et suscipiens missas a malefico litteras dixit ad miserum: Credis in me? Qui ait: Credo. Et: Negas Christum tuum? Qui respondit: Nego. Dicit ei diabolus: Perfidi estis vos Christiani, et quando quidem opus me habetis, venitis ad me; quandoquidem consequimini desiderium vestrum, negatis me, et acceditis ad Christum vestrum, qui est benignus ac clementissimus, et suscipit vos. Sed fac mihi manuscriptam Christi tui et baptismatis abrenuntiatio
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝓcedente eo stans in loco oc¬
qui portauimus pondus diei &
humano. colũpna ignis est: Mi¬
mittit sc̃s archidiaconẽ suum
dicens: Uade circa portã occiden¬
talem. & in angulo aeccłȩ inue¬
barba pusillum. & cȩtera de uul¬
tu eius. & dices ei: Iube intra¬
tuus archiep̾s: Et discens beatus¬
tur: respondit dicens: Errasti fĩ:
archidiaconus: reculit beato is
ta Alagno aut̃ basilio sacros li¬
linguam igneam loquentem
archidiacono: Uade & dic eiz
d omne effrem: iube intra in sc̾m¬

Expanded text:
et obsequens ei. Et stans in loco abqui portavimus pondus diei et humano, columna ignis exstitimittit sanctus archidiaconum suum, dicens: Vade contra portam occidentalem, et in angulo ecclesiae invebium, pusillum, et caetera vultus ejus, et dices ei: Ingrtuus archiepiscopus. Et discenstum, respondit dicens: Errasti, frater, archidiaconus renuntiavit haec magno Basilio sacros lilinguam igneam loquentem diacono: Vade, et dices domino Ephraem, jube intrare in s
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogatione discens mirabilia
opera beati patris nr̃i basilii: sine
intermissione postulabat reuela¬
ri sibi. qualis esset magnus basi¬
pretem. eo quod nesciebat loqui
aeccłiam magni nominis cȩsareȩ
uidit ꝓcedentẽ in ȩccłiam mag

Expanded text:
interrogatione ediscens miranda nobis nostri Patris Basilii, sine intermissione rogabat revelari sibi, qualis esset Magnus Basipretem, eo quod nesciret loqui ecclesiam magni nominis Caesareae, vidit procedent
Abbreviated transcription (Latin):
sa: cecidit int̾ram. clamans & dicens:
Scẽ dei ora prome peccatricȩ: quia
nem: coram omĩb dixit ei Extende
pannũ interbrachia tua Et cũ exten¬
disset. ussit effundi carbones de tu¬
ribulo inpannũ. & super ponens
Et uenientib in domũ presbiteri:

Expanded text:
sa, cecidit in terram, clamans et dicens: Sancte Dei, ora pro me peccatrice, quia ne, coram omnibus dixit ei: Extende pannum inter brachia tua. Et cum extendisset, jussit effundi carbones de thuribulo in pannum, superponens et venientibus nobis in domum presbyteri,
Abbreviated transcription (Latin):
er mea: ministrans pauꝑib & michi:
Dicit ei sc̃s: Uoca eam sororem tuã
as: dicit ei presbit: Non possideo¬
nus sum abomĩ uirtute. Iunc dicit
ei cõmunis nr̃ pater: Surge: & ab
eamus simul: Et duxit eum adu¬
nam decellulis domus eius: dicitq
introire: quia necessaria sunt do¬
mus: Dicit ei sc̃s. Et ego inista ne¬
cessaria ueni: Nolente ergo presbi
ibi esse: nisi presbiter & eius soror:
Cur uoliusti occultare thesaurũ¬
tuum istũ: dicit ei presbiter fu¬
riosus est dnẽ & in uiriosus: ideoq
timui ne forte labatur in sermonẽ:
Dicit sc̃s. ẜene certasti in illũ: sea
sine me nocte ista ministrare ei.
ut & ego prote mercedẽ suscipiã:
Ct sinentes scm̃ cum leproso incel¬
lula. neq uocem habente adlo
dentesq ostium abscessimus. Me¬
dicus autem cicatricum faciens
super eum orationẽ: per totam
timentiũ te: deprecationem eoꝵ
pressȩ. & glorificantẽ dm̃: Hoc
autẽ facto miraculo: reuersi su¬

Expanded text:
istrans hospitibus et mihi. Dicit illi: Voca illam sororem, juxta os. Dicit ei presbyter: Non possideoeus sum omnium virtutum. Dicit ei communis Pater noster: Surge et eamus simul; et ducit illum in unam cellulam domus ejus, et dicit ingredi, quoniam necessaria est domus. Dicit ei sanctus: Et ego ad hoc opus veni. Nolente ergo presbytillic esse, nisi presbyter et hujus soror. Quare voluisti abscondere thesaurum istum? Dicit ei presbyter: Furiosus est, domine, et injuriosus, et timui ne forte caderet in verbo. Dicit ei pater: Bene certasti in illum, sed dimitte me nocte ista ministrare illi, ut et ego per te mercedem consequar. Et dimittentes sanctum cum ulceroso in cellulam, nec vocem habente loquedentes ostium discessimus. Medicus autem vulnerum, faciens super eum orationem, per totam timentibus te, et orationes eorum are, et glorificantem Deum. Hoc autem magno miraculo
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus: Obuians aut̃ nobiscũ
adorationẽ tribuens. primo qui¬
dem benedicitur a scõ patre nr̃o:
& postea dicit ei: Quomodo te ha¬
bes domna theognia: Que expa
pater noster Ubi est domnus a¬
nastasius presbit frat̃ tuus: Dicit

Expanded text:
hominibus. Obvians autem nobis cum salutationem tribuens primum quidem benedicitur a sancto Patre nostro; deinde dicit illi: Quomodo habes, domina Theognia? Illa veroli sanctus Pater noster: Ubi est dominus Anastasius presbyter, frater tuus? Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidens eũ inꝑator. dix̃: Super¬
philosophatus sũ te obasili Qui res¬
pondit ei: Utinã philosophareris Et
optulit ei ꝓ benedictione tres hordea¬
ceos panes: Imꝑator aut̃ iussit stipa

Expanded text:
t, uidens eum Iulianus dixit: «Superphilosophatus sum te, o Basilii». Cui Basilius: «Vtinam philosophaueris!». Et obtulit ei pro benedictione tres ordeaceos panes. At ille iussit panes
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ altare Cõmunicantib aut̃ no
bis & grãs agentib dño: iuimus
indomũ pb̃ri Et accipientes ȩscã.
dixit ei sc̃s dei E narra michi un¬
de tibi thesaurus istȩ: & quȩ est
uita tua Dicit presoit̃: Ego sc̃ȩ dĩ¬
sũ peccator. subditus publicis tri¬
butis. habens iuiga boum duo: Unũ
quidem ego mino: alterũ uero mer¬
cennarius meus Et unum est ad¬

Expanded text:
sanctum altare. Communicantes autem, et gratias agentes Domino, ivimus in domum presbyteri, et sumentes escam, dixit illi sanctus Dei: Refer mihi unde tibi thesaurus iste, et quae est vita tua? Dixit ei presbyter: Ego, sancte Dei, peccator sum, subjacens publicis tributis. Habeo juga boum duo, unum quidem ego duco, alterum autem mercenarius meus, et unum quid
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet colũbã. quȩ cũ sacramento
dnĩco pendebat suꝑ altare. semper
ad exaltationẽ scĩ sacrificii moueri ter
solens Et cogitante eo quid hoc. eet.
uidit unũ uentilantiũ diaconẽ. innu¬
entẽ mulieri inclinate deorsũ: & tras¬
ponens eũ de altari. infra ȩccłiam ius¬
sit custodiri: & ita uidens sc̃ĩ sp̃s ad¬
uentũ. hortatus.ẽ. omnẽ popłm sep¬
tẽ dieb ibidẽ in oratione manere:

Expanded text:
videlicet columbam, quae cum sacramento Dominico pendebat super altare, semper ad exaltationem sancti sacrificii moveri ter solens. Et cogitante eo quid hoc esset, vidit unum ventilantium diaconem innuentem mulieri inclinatae deorsum; et transponens eum de altari, infra ecclesiam jussit custodiri; et ita videns sancti Spiritus adventum, hortatus est omnem populum septem dieb
Abbreviated transcription (Latin):
ercula pauꝑ accessit ad me dicens
posse me apud te Si ergo possũ
ostende: Et dedit mulieri cartam:
Quȩ abiens: dedit epłam principi
Legens quoq eam princeps. rescrip¬
sit hȩc: P ropt̃ uos o pat̾ sc̃ȩ uolui
misereri mulierculȩ: sed ñ potui
ꝓ eo qd tributis subiacet: Sẽs uero
rescripsit ei Siqͥdẽ uolens ñ potu¬
isti: bene ut cũq se habet: Si aut̃
potens non uolusti: ducet te.xp̃e
ad indigentiã horũ. ut quando uo¬

Expanded text:
ercula haec accessit ad me, dicens, posse me apud te. Si ergo possum, ostende. » Et dedit mulieri chartam. Quae abiens dedit epistolam principi; legensque eam princeps, rescripsit haec: « Propter vos, o Pater sancte, volui misereri mulierculae, sed non potui, pro eo quod tributis subjacet. » Sanctus vero rescripsit ei: « Siquidem volens non potuisti, bene utcunque se res habet; si autem potens noluisti, ducet te Christus ad indigentium chorum, ut quando vo
Abbreviated transcription (Latin):
te: hebreus quidã se sicut xp̃i¬
anus popło cõmiscuit. officu miras¬
teriũ & muneris explorare uolens:
uidit infantẽ partiri in manib basi¬
lii: Et cõmunicantib omibus. uenit¬
& ipse. dataq . ẽ. ei uere caro facta:
Inde accessit ad calicẽ sanguine reple¬
tũ ut uere est: & ipsuis factus .ẽ. par¬
ticeps: Atq deutrisq seruans reliqͥas.
abiensq in domũ suã ostendit uxori
suȩ ad confirmationẽ dictorũ. & nar¬
rauit quȩ ꝓpriis oculis uiderat. Cre¬
dens ergo ut uere quia horribile &
admirabile. ẽ. xp̃ianoꝵ misterium.
in crastino uenit ad basiliũ: postu¬
lans se sine dilatione accipere qđ
in xp̃o. ẽ. signaculũ: Basilius autem
sẽs non differens. sed consuetã eu¬
charistiam dño uolenti om̃s saluare
offerens: baptizauit eũ cum om̃i do

Expanded text:
te, Hebraeus quidam se sicut Christianus populo commiscuit, officii ministerium et muneris explorare volens; vidit infantem partiri in manibus Basilii, et communicantibus omnibus, venit et ipse, dataque est ei vere caro facta. Inde accessit ad calicem sanguine repletum, ut vere est, et ipsius factus est particeps, atque de utrisque servans reliquias, abiensque in domum suam, ostendit uxori suae ad confirmationem dictorum, et narravit quae propriis oculis viderat. Credens ergo ait: Vere quia horribile et admirabile est Christianorum mysterium. In crastino venit ad Basilium, postulans se sine dilatione accipere quod in Christo est signaculum. Basilius autem sanctus non differens, sed consuetam Eucharistiam volenti omnes salvare offerens, baptizavit eum cum omni domo
Abbreviated transcription (Latin):
& adduxisti inuitã hanc: & cȩce¬
ras orationes scĩ ministeru: Et post
finẽ orationũ exaltauit panẽ si¬
nos: qui sursũ patri consedens. et
hic nobis in uisibilit̾ coes Dignare
potenti manu tua tradere nobis.
respondit. Unus sc̃s. unus dñs iħs¬
Et uidens panẽ intres partes. una
quidẽ cõmunicauit cũtimore mul¬
to. alterã aut̃ reseruauit consepe¬
liri sibi: terciã uero imponens
colũbȩ aureȩ pependit suꝑ alta

Expanded text:
et adduxisti in vitam hanc, et caeteet adduxisti in vitam hanc, et caeteras orationes sancti ministerii. Et post finem orationum exaltavit panem, sinos, qui sursum Patri consedes, et hic nobis invisibiliter coes. Dignare potenti manu tua tradere nobis, respondit: Unus sanctus, unus DomiEt dividens panem in tres partes, una quidem communicavit cum timore multo; alteram autem reservavit consepeliri sibi; tertiam vero imponens columbae aureae, pependit super alta
Abbreviated transcription (Latin):
onut nientes ergo cȩcus epis
gerunt basiliũ ad episcopatus se¬
dẽ: & consecratus. gubernabat aec¬
cle siam. dei ꝓuidentia: P ost qđclã
aut̃ tempus. postulauit dm̃. ut
daret illi grãm atq intellectum.
ꝓpriis sermonib offerre in macu¬
latũ sacrificiũ illi: & uenire suꝑ
sex sicut in extasi factus. aduentũ
scĩ sp̃s septima die apprehenden¬
te. cȩpit ministrare deo ꝑsingulos
dies: Et post aliqđ tẽpus. fide &
oratione cepit propria manu scri¬
bere ministrationis misteria: Atq
in una nocte adueniens ei dñs in
uisione cũ apłis. ꝓpositionẽ panis
faciens in scõ altari: excita uit ba¬
siliũ dicens ei: Scdm tuã postułati¬
onẽ. repleatur os tuũ laude. ut ꝑ
proprios sermones offeras imma¬
culatũ sacrificium: Qui non ferens
oculis uisionẽ: surrexit cũ tremore
Et accedens ad scm̃ altare cȩpit
dicere scribens in carta sic Reple¬
atur os meũ laude. ut hymnum
dicat głȩ tuȩ dñe ds̃ qui creastinos

Expanded text:
onvenientes ergo coetus episcgerunt Basilium ad episcopatus sedem; et consecratus gubernabat Ecclesiam Dei providentia. Post quoddam autem tempus postulavit Deum, ut daret illi gratiam atque intellectum, propriis sermonibus offerre insanguineum sacrificium illi, et venire super sex sicut in exstasi factus, adventu sancti Spiritus septima die apprehendente, coepit ministrare Deo per singulos dies. Et post aliquod tempus fide et oratione coepit propria manu scribere ministrationis mysteria; atque in una nocte adveniens ei Dominus in visione cum apostolis, propositionem panis faciens in sancto altari, excitavit Basilium dicens ei: Secundum tuam postulationem repleatur os tuum laude, ut per proprios sermones offeras insanguineum sacrificium. Qui non ferens oculis visionem, surrexit cum tremore, et accedens ad sanctum altare, coepit dicere, scribens in charta sic: Repleatur os meum laude, ut hymnum dicat gloriae tuae, Domine Deus, qui creasti nos
Abbreviated transcription (Latin):
sub debat Ad antoniũ quoq primo
heremi habitatorẽ. ueluti adunum
exꝓphetis litteras supplicit᷑ mutit:
ut ꝓse ac liberis suis dño supplicaret:
Ita non solũ meritis suis ac religione
matris sed ȩtiam int̾cessione scõiũ cõ¬
mendabilẽ se deo fieri gestiebat: Et¬

Expanded text:
subdebat. Ad Antonium quoque primum subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac liberis Domino supplicaret. Ita non solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
se: Ligni uero ipsius salutaris partẽ
detulit filio: partẽ uero thecis ar¬
genteis conditã. dereliquit in loco:
que &iam nunc ad memoriã sollici¬
ta ueneratione seruatur: Reliquit
ȩtiã hoc inditium religiosi animi
regina uenerabilis. &  uirgines quas
ibi repperit deo sacratas inuitaret
ad prandiũ: & tanta eas deuotione
curasset ut indignũ crederet si fa¬
muloꝵ uterentur officio: sed ipsa
manib suis famulȩ habitu succine¬
ta cibũ apponeret. & poculũ por¬
rigeret: aquã manib ministraret.¬
& regina orbis romaniȩ. mater impe¬
rũ. famularũ xp̃i se famulã deputa¬
ret: Hȩc qͥdẽ hierosolimis gesta sunt:¬
Nterea constantinus pietate fretus. sar¬
matas. gothos. aliasq barbaras natio¬
nes. nisi quȩ uel amicicisul deditione
sui pacẽ preuenerunt: in solo ꝓprio
armis edomuit: Sed quanto magis
se religiosus & humilius dõ sub iece¬
rat: tanto amplius ei deus uniuersa

Expanded text:
se. Ligni vero ipsius salutaris partem se. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc ad memoriam solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione sui, pacem 230 praevenerant, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa
Abbreviated transcription (Latin):
Tu om̃ps ds̃ qui ꝑ unigenitũ filiũ
tuum salutẽ generi humano per
passionẽ erucis eius conferre dig¬
natus es: & nunc in nouissimis tẽ¬
porib aspirasti in corde ancillae
tuȩ helenȩ. ꝑquirere lignũ bea¬
tum inquo salus nr̃a pependit:
ostende euident̾ ex his tribusquȩ
crux fuerit ad dñicã głiam. uel
quȩ extiterit ad seruile supplici¬
um: ut hȩc mulier quȩ semiuiua
decũbit. ut istũ lignũ salutare
contigerit: emortis ianuis reuoce¬
tur aduitã: Et cũ hȩc dixisset: ad¬
hibuit primũ unã extrib & nichil
sic quidẽ aliquid actũ est Ut uero
oculis mulier consurrexit: & stabi¬
litate uirium recepta. alacrior mul¬
to qua sana fuerat. ad domũ pro¬
Sic euidenti indicio augusta uoti
cõpos effecta: tẽplũ mirificũ in eo
loco in quo cruces reppererat. re¬
gia ambitione construxit: Clauos
quoq quib corpus dnĩcũ fuerat
affixũ: portat ad filium: Ex quib
nus belli usibꝰ aptam fertur armas¬

Expanded text:
Tu Domine, per unigenitum Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es; et nunc in novissimis temporibus aspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus nostra pependit; ostende evidenter ex his tribus quae crux fuerit ad Dominicam gloriam, vel quae exstiterint ad servile supplicium, ut haec mulier quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil sic quidem aliquid actum est. Ut vero oculis mulier consurrexit, et stabilitate virium recepta, alacrior multo quam cum sana esset, tota domoSic evidenti indicio Regina voti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit. Clavos quoque, quibus corpus Dominicum fuerat affixum, portat ad filium. Ex quibus nus belli usibus aptam fertur armas
Abbreviated transcription (Latin):
die ieiunii sui ad est ei iterũ in
inqua tu consistis nomine biranti¬
um: cuiꝰ & muri pre uetustate consũ¬
ruerunt: Ascende itaq illũ ȩquũ tuũ.
in quo baptiratus in albis sedisti inur¬
angłs dĩ illuc eat: Tu autẽ fixam
cuspidẽ labari int̾ram sic trahes. ut
semitã faciat tractus sui labarus: ꝑ¬
qua semitã construi facies muros. &¬

Expanded text:
die ieiunii sui adest iterum ei in in qua tu moraris, nomine Bizantium, cuius muri iam prae vetustate consumruerunt. Ascende itaque illum equum tuum, in quo baptizatus in albis sedisti in urangelus Dei, illuc eat. Tu autem fixum cuspidem labari in terra sic trahe eum, ut semitam faciat transitus sui, per quam semita
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ zelorũ occasio: Hȩc ipse ego uideis.
benigne factus sũ: & isto ductus sũ
o eubole. Sunt eñĩ in nob̾ non imagi¬
nes. neq enigmata: sed ipsa planẽ
mus & eñi om̃s: hi inuitã ȩt̃nã. et hii¬

Expanded text:
occasio. Haec et ipse ego videns delectatus sum, et in hoc ductus sum, o Eubule. Sunt quippe in nobis non imagines neque aenigmata, sed ipsa liquido mus enim omnes, hi in vitam aeternam, hi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs natus ex spũ scõ & maria uirgi¬
ne. crucifixus & sepultus. resurrexit¬
et ascendit incęlos. sedet nunc addex¬
teram patris. hic uenturus . ẽ. iudica¬
re uiuos & mortuos. expecta eũ fixus
inisto loco usq dum ueniat: Et cum
hoc dixeris. liga eius os delino canabi¬
neo torto triplici. qđ tecum portab̾
& suꝑ cęram pones. & signabis anulo

Expanded text:
s natus de spiritu sancto ex Maria uirgine, crucifixus et sepultus, resurrexit, ascendit ad celos, sedet ad dexteram patris. Hic uenturus est iudicare uiuos et mortuos. Expecta eum Sathana in isto loco donec ueniat”. Et cum hoc dixeris, liga os eius filo canabino retorto quod tecum portabis et super ceram impones et sigillabis anulo
Abbreviated transcription (Latin):
eo. diuinus quidã splendor fidei¬
religionis scripturam: Surgens er¬
go : abiit inegiptum: & accedeis
cros libros. ad cõprehensionẽ diui¬
mansit ibi delectans meditationi

Expanded text:
illo, divinus quidam splendor ireligionis scripturam. Surgens ergo properavit Aegyptum, et accedens cros libros ad perceptionem divimansit illic, dans operam meditationi
Abbreviated transcription (Latin):
te michi mercuriũ. & ꝑgat intersi¬
cere ulianũ: filiũ meũ & dm̃ tumi¬
de blasphemantẽ: Sc̃s aut̃ cũ ar¬
matura sua adueniens uissus ab¬
ea uelocit᷑ ab iit: Et aduocans quȩ¬
basiliũ. dedit ei librũ habentem
inhystoria omnẽ mundi facturã:
Deorsũ uero. hominẽ plasꝑbema
tũ adeo In principio aut̃ libri.
suꝑ scriptio erat dic In fine aut̃¬
parce: Suscipiens nãq librũ inp̃¬

Expanded text:
 mihi Mercurium, et abibit interficere Julianum, in Filium meum, et Deum tumide blasphemantem. » Sanctus autem cum armatura sua adveniens, velociter abiit, et advocans, quaBasilium, dedit ei librum habentem in historia omnem mundi facturam, dextrorsum vero hominem a Deo plasmatum. In principio autem libri superscriptio erat, Dic. In fine, hoParce. Suscipiens itaque librum
Abbreviated transcription (Latin):
i altari crucis sacrificatꝰ ẽ: ut totiu
mundi peccata deleret. Hic defecit
argum̃tũ diaboli: qͥuitutlũ contͣ
uitulum. et hẏrcũ c̃tra hẏrcũ fecerat:
inmaculatũ. inuenire non potuit.

Expanded text:
in altari crucis sacrificatus, ut totius mundi peccata deleret. Hic defecit argumentum diaboli: qui vitulum contra vitulum et hircum contra hircum fecerat, immaculatum invenire non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
misit me dño & magistro meo iħu xp̃o: dies meta
mee instat. Clementem hunc. ep̃m uobis ordine
cui soli. mee predicationis & doctrinȩ cathedram
nouit: qui omnaib tentationibus meis. sotius exiti.
fideliter ꝑseuerans: quem precȩtis exꝑtus sum dn
colentem. homines diligentem. castum. Alscendi b¬
diis deditum. sobrium. benignum. iustum. pacren
scientẽ ferre non nulloꝵ. etiam exhis qui uerbo d
instruuntur iniurias. Propter quod ipsi traclo ach
michi datam potestatem ligandi & soluendi. ut de
omnibus dequibuscumq decreuerit interris. hn
decretum sit & incelis. Ligabit eñi quod oporteel¬
gare: & soluet quod expedit soluere.  bȩc cm

Expanded text:
misit me, Domino et magistro meo Jesu Christo, dies mortis meae instat, cui soli mee predicacionis et doctrine kathedramagnovit. Qui in omnibus meis socius exstitit fideliter perseverans. Quem prae caeteris expertus sum Dominum colentem, homines diligentem, castum, discendi studiis deditum, sobrium, benignum, justum, patientem, scientem ferre nonnullorum, etiam ex his qui in verbo Domini instituuntur, injurias. Proptemihi traditam potestatem ligandi et solvendi; ut de omnibus quibuscunque 456 decreverit in terris, hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
baut. Nam & scripta illꝰ. quidam magister cͥsa¬
ris corã eo relegit: e incunctis ammitabilem redeb¬
dit. Senatus ȩtia. de slo alta non mediõetiter serac bat.
ens. circa uesꝑam incęnaculo editiori turbas allo
ubi paulus hospitabatur. ut audiret documenta

Expanded text:
am namque scripta illius magister Caesaris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non mediocriter sentiebat. ret, et circa vesperam in coenaculo editiori turbas erudium Pauli perrexit vespere ut audiret documenta
Abbreviated transcription (Latin):
se orationi paulisꝑ intentus. cum magna uoce ait.
Estatim surregri adolescens. & locutus est & ambulautt
dedit eum matri suȩ uiuentem. Quꝰ cum rogaret.¬
secura esto mater defilio. & neuerearisihabet enim cu¬
stodem suum. E cum uellet popłs magũ simonem
xp̃i crescere uideat uel inuitus. Torquębatur magus.¬
tat carminũ suoꝵ potentiam. Congregat popłm.
offensum se dicit agalileis relicturũ urbem. quam
tueri soleret. Diem statuit. quo ꝑuolatũ suꝑnisse¬
quando uelit cęlum petere. conscendens insua pote¬
scendit: ac sede rupe deiciens uolare cepit. Mirari po¬
płs. ac uenerari pleriq dicentes. dei ẽc̃ potentiam ñ
hominis. qui cum corpore uolaret adclũ Nichili
tale. xp̃m fecisse dicunt. Tunc petrus inmedio stans.

Expanded text:
se paulisper orationi intentus, cum magna voce ait: Et statim surrexit adolescens, et locutus est, et ambulavit, dedit eum Petrus matri suae. Qui cum rogaretSecura esto, mater, de filio, non uerearis, habet custodem suum’. Et cum populus in Simonemgnum crescere uideat uel inuitus’. Torquebatur magustat carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem statuit, pollicetur uolatquando uellet caelum pateret. Conscendinum ac se de rupe deiciens uolare coepit. Mirari populus et uenerari plerique dicentes dei esse potentiam, non hominem, qui cum corpore uolitaret, nihil tale Christum fecisse. Tunc Petrus in medio stans
Abbreviated transcription (Latin):
edolens. sublatumq sibi uirum utilem ac necessarium
reipublice. indignatus. querere cepit causas quibus pe¬
trum occideret. Eliam dies aderat. quo sci uocarentur
ut sese alio loco conferret. At ille resist ͤ bat dicens. ne¬
quaquam se esse facturum. ut tanquam metu mor¬

Expanded text:
e sibi uirum utilem et necessarium reipublicae, indignatus quaerere coepit causas, quibus Petrum occideret. Et iam tempus aderat, quo sancti uocarenturut sese alio conferret. Resistebat ille dicens, nequaquam se facturum, ut tamquam metu mor
Abbreviated transcription (Latin):
magnum. & exultatio. Sed & institutor imperatoris
adeo illi est amiticia copulatus. uicdens ineo ciuinã
scientiam. ut se acolloquio illius temꝑare uix possã:
quatinus siore ad os. illum alloqui nonualeter: frequen¬
tibus datis & acceptis epłis. ipsius dulcedine & amicibi¬
li colloqͥuio atq consilio frueretur. E sic eiꝰ doctrina.
ãgente sp̃u sc̃o. multiplicabatur & amabatur. it liciõe
iam doceret: & amultis libentissime audiretur. Ispu¬

Expanded text:
gaudium. Seneca etiam institutor imperatoris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloqui non valeret, frequentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque consilio frueretur. Sic nimirum ejus doctrina, agente Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audiretur.
Abbreviated transcription (Latin):
conditio. quieuit petrus. Exorsus est simon. ac¬
cesit adlectulum defuncti in cantare. atq mur¬
murare dira. clam carmina cepie. Uistis est cir¬
gntilium ingens attollitur quod iam uiueret:
inuit defunctus. loquatur. Si suscitatus est
sirgat: ambulet. fabulecur. fantasma hocx non¬

Expanded text:
caretur. Adquieuit Petrus, adorsus est Simon. Accessit ad lectum defuncti, incantare atque immurmurare dira carmina coepit. Visus est r ingens gentilium quod iam uiueret, efunctus, loquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantasma illud es
Abbreviated transcription (Latin):
tii caliginam. de humanis mentibus. discussis
magus ueri luminis fulgore ꝑcussus. cecitatem
continuo male sane mentis incurrit, quippe
gerebat sccleribus confutatus. transmari nĩ in¬
gessus fuerat fugam. & qui in aliis terrarum
uͣ hiis. petri erat expertus potentiam. cam̃
ꝑueniens romã. ausus est se iactare. quod posset¬

Expanded text:
s magus, veri luminis fulgore percussus, caecitatem continuo malesanae mentis incurrit. Quippe gerebat sceleribus confutatus, transmarinam ags. Et quamuis in aliiis terrarum partibus Petri esset expertus potentiam, tamen praeueniens Romam ausus est iactare, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tuum suscitare. Celeberrimus tunc scilicet pe¬
trus in his oꝑibus habebatur. Sed apud genti¬
les nulla hiuius modi firmabatur fides: dolor tñ¬
rxegit inquiri remedium. Prectum estꝰ acd pe¬
rum. Fuerunt equidem qui & simonẽ aecersien¬
dum putarent: & utriq ad fuerunt. Tunc pe¬
trus ait ad eos. ut simon qui desua se iactabat po
uisset se non defuturii. ut xp̃c opem ferret de¬

Expanded text:
esuscitari. Celeberrimus in his operibus Petrus habebatur, sed apud gentiles nulla factis huiusmodi deferebatur fides. Dolor exegit remedium, perrectum est ad Petrum. Fuere qui etiam Simonem arcessendum putarent. Vterque adfuerunt. Ait Petrus Simoni, qui de sua se iactaret pottasset, se non defuturum ut Christus opem ferret de
Abbreviated transcription (Latin):
aperisuo quedam de xp̃o uaticinia sibille s que
uinsta ese ponienda. tamqͣm unum sit płixũ
que illa plura cõmemorauit et breiua In mariꝰ
deo alapas man̾ib incestis: et impurato ore c¬
puent uenenatos putos. Oabit uͥo ad uerbera li¬
plictter scm̃ dorsum. et colaphos accrpienstace¬
bit ne quis agnoscat qd̾ uerbum uł unde uenit
quod inferis loqͣtur: et corona spinea coronet᷑.¬
Et infra. Insipiens gensdeum tuum non intel¬
lexisti lucentem mortalium mentĩb s spiis
coronasti: et horridum fel micuisti. Sicut igit̃¬

Expanded text:
operi suo quaedam de Christo uaticinia Sibyllae, quamuiuncta esse ponenda, tamquam unum sit prolixum, quae ille plura commemorauit et breuia. \'In manDeo alapas manibus incestis et inpurato ore exspuent uenenatos sputus; dabit uero ad uerbera simpliciter sanctum dorsum. Et colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat, quod uerbum uel unde uenit, ut inferis loquatur et corona spinea coroneterunt. Insipiens gens, Deum tuum non intellexisti ludentem mortalium mentibus, sed spinis coronasti, horridum fel miscuisti. Templi
Abbreviated transcription (Latin):
Ob quam causam sinodus numerosa collecta est:
omniumq iudicio. duo preclara religionis lumina.
uniuersorum precib ambiuntur. Germanus ac
lupus apostolici sacerdotes. terram corporibus.
celum meritis possidentes. Et quanto laborio¬
sior necessitas apparebat. tanto eam promptiꝰ
heroes deuotissimi susceperunt celeritatẽ negotii

Expanded text:
Ob quam causam synodus numerosa collecta est, Ob quam causam synodus numerosa collecta est, omniumque iudicio duo praeclara relegionis lumina universorum precibus ambiuntur, Germanus ac Lupus apostolici sacerdotes, terram corporibus, caelum meritis possidentes. Et quanto laboriosior necessitas apparebat, tanto eam promptius eroes devotissimi susceperunt, celeritatem negotii
Abbreviated transcription (Latin):
tore floruerit. N eq illud omittendum uidetur.
quod in eodem itinere. post dies aliqͦt. noctis cecita¬
te compulsuf mediocrium ꝑsonarum successit
hospicio.:Nam id maxime. ambitum refugiens
requirebat. Cumq indiuino opere. solito ꝑnoctass
officio. lux orta ẽ. nullis gallorum cantib nun¬
tiata. cum earum coͣpia in eisdem domibus non
deesset. Causam nouitatis ex plorat: agnoscit
multum iam tempus eẽ. quo tristis taciturn᷑as.
naturale gallicinium dampnauisset. Ab omnib
exoratus: mercedem mansionis exsoluit. Acceptũ
enim triticum. benedictione condiuit: Quo
paste auicule. auditus habitantium usq ad
molestiam frequentatis cantibus fatigabant.
Ita uirtus diuina. etiam in rebus minimis maxi¬
ma preminebat. E odem tempore exbricanniis
directa legatio. gallicanis ep̃is nuntiauit. pelagia¬
nã ꝑuersitatẽ in locis suis late populos occupasse:
& quã primum fidei catholice debere succurri.

Expanded text:
tore floruerit. 11. Neque illud omittendum videtur, tore floruerit. 11. Neque illud omittendum videtur, quod in eodem itinere post dies aliquot, noctis caecitate conpulsus, mediocrium personarum successit hospitio; nam id maxime, ambitum refugiens, requirebat. Cumque in divino opere solito pernoctasset officio, lux orta est, nullis gallorum cantibus nuntiata, cum earum avium copia in hisdem domibus non deesset. Causam novitatis explorat; agnoscit, multum esse iam tempus, quo tristis taciturnitas naturale gallicinium damnavisset. Ab omnibus exoratus, mercedem mansionis exsolvit. Acceptum enim triticum benedictione condivit, quo pastae aviculae auditus habitantium usque ad molestiam frequentatis cantibus fatigabant. Ita virtus divina etiam in rebus minimis maxima praeminebat. 12. Eodem tempore ex Brittaniis directa legatio Gallicanis episcopis nuntiavit, Pelagianam perversitatem in locis suis late populos occupasse et quam primum fidei catholicae debere succurri.
Abbreviated transcription (Latin):
insepultos iacere & obhoc inquietare homines quia
ipsi quieti eẽ nonpossent. Rogat ut pro eis dñm
precaretur. quatenus recepti requiem mererentur.
Adhec uir sc̃s indoluit: imperatq ut locum osten¬
deret quo iacerent. Tum uero cereo precedente dux
umbra progreditur: & inter difficultates maxim as
ruinarum. indempesta nocte. locum in quo proiecti
fuerant indicauit. Ut uero mundo ẽ redditus dies.
circumiectos incolas inuitat, hortatur. ipse operis
maturator insistenᷤ. Rudera tumultuarie suꝑiecta
ꝑ tempus. rastris auulsa purgantur. Inueniunt᷑
corpora fusa sine ordine. ossa ferreis adhuc nexi¬
bus illigata. Adlegem sepulture fossa dirigitur:
menbrã exuta uinculis. linteis ambiuntur. Humꝰ
suꝑiecta componitur: oratio intercessionis impen-¬
ditur. Obtinetur defunctis requies. uiuentibus
quies: ita ut post eandem diem sine fars ullo
terroris inditio. domicilium frequentato habira¬

Expanded text:
insepultos iacere et ob hoc inquietare homines, quia insepultos iacere et ob hoc inquietare homines, quia ipsi quieti esse non possent; rogare, ut pro his Dominum precaretur, quatenus recepti requiem mererentur. Ad haec vir sanctus indoluit imperatque, ut locum ostenderet, quo iacerent. Tum vero, cereo praecedente, dux umbra progreditur et inter difficultates maximas ruinarum intempesta nocte locum, in quo proiecti fuerant, indicavit. Ut vero mundo est redditus dies, circumiectos incolas invitat, hortatur, ipse operis maturator adsistens. Rudera tumultuarie superiecta per tempus rastris avulsa purgantur; inveniuntur corpora fusa sine ordine, ossa ferreis adhuc nexibus inligata. Ad legem sepulturae fossa dirigitur, membra exuta vinculis linteis ambiuntur, humus superiecta conponitur, oratio intercessionis inpenditur; obtinetur defunctis requies, viventibus quies, ita ut post eandem diem sine ullo terroris indicio domicilium frequentato habita
Abbreviated transcription (Latin):
predixissent. Quod ubi uir beatissimus comperit.
horrentes ruinas quasi amenitates expecit. Ibiq
inter mulciplices. que quondam fuerant mansiones.
inuenta uix una ẽ. que instar haberet habitaculi.
Illic leues sarcinole & paucissummi comites collocant᷑.
quibus breuis cenula eͥsui fuit. ep̃o penitus absti¬
nente. Deinde alta iam nocte cum unus excleri¬
cis legendi suscepisset officium. ille iłiunio &
fatigatione confectus. sopore superatus est : Cum
subito ante os legentis asticit umbra terribilis.
& paulatim sub oculis intuentis erigitur. ł arie¬
tes etiam saxorum imbribus colliduntur. Tum
uero deterritus lector. presidium sacerdotis
implorat. Quistatum ꝓsiliens. effigiem terribilis
imaginis intuetur & premissa obsecratione nouu¬
nis xp̃i. imperat ut quis eẽt quid ue illic ageret
fateretur. Quiꝓtinus terrifica uanitate deposica.
uoce humili more supplicantis eloquitur. se uel

Expanded text:
praedixissent. Quod ubi vir beatissimus conperit, praedixissent. Quod ubi vir beatissimus conperit, horrentes ruinas quasi amoenitates expetiit, ibique inter multiplices quae quondam fuerant mansiones inventa vix una est, quae instar haberet habitaculi. Illic leves sarcinulae et paucissimi comites conlocantur, quibus brevis cenula esui fuit, episcopo penitus abstinente. Deinde alta iam nocte, cum unus ex clericis legendi suscepisset officium, ille, ieiunio et fatigatione confectus, sopore superatus est: cum subito ante ora legentis adstetit umbra terribilis et paulatim sub oculis intuentis erigitur, parietes etiam saxorum imbribus conliduntur. Tum vero deterritus lector praesidium sacerdotis implorat. Qui statim prosiliens, effigiem terribilis imaginis intuetur et, praemissa obsecratione nominis Christi, imperat, ut, quis esset quidve illic ageret, fateretur. Qui protinus, terrifica vanitate deposita, voce humili more supplicantis eloquitur, se vel
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem uociferatione ꝑsisteret. missus unus ex
fratribus. ueridicum fuisse demonem nuntiauit:
nauigium mittitur. transiit sacerdos & cum ea
qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit
sine mora orationi. congregatio tota prosternit᷑.
Cum subito ꝑ inane aeris inuisibilibus nexibus ho¬
stis religatus appenditur. & id tantum morarum
fuit. dum de oratione consurgeretur. Nichilq ali¬
ud deprecatus ÷. quam ut cum aliqua corporis de¬
bilitate discederet. Quo interdicto. feda relinquens
uestigia. cum eo quo erat dignꝰ fecore discessit.
Quodam tempore cum iter hieme ageret. ac diem
totam ieiunio ac fatigatione duxisset. commonetur
ut cogente uespera quocumq succederet: erat eminus
domicilium. tectis iam pridem sine habitatore semirutis.
durare. quam mn illo &periculo & horrore succedere:
Presertun cum duo senes ꝓpter habitantes. infestina¬
tione terribili hanc ipsam domum inhabitabilem

Expanded text:
in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibilibus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurgitur, nihilque aliud deprecatus est, quam ut cum aliqua corporis debilitate discederet. Quo interdicto, foeda relinquens vestigia, cum eo quo erat dignus foetore discessit . 10. Quodam tempore, cum iter hieme ageret ac diem totam in ieiunio ac fatigatione duxisset, commonetur, ut, cogente vespera, quocumque succederet. Erat eminus domicilium, tectis iam pridem sine habitatore semirutis, durare, quam in illo periculo et horrore succedere, praesertim cum duo senes propter habitantes infestatione terribili hanc ipsam domum inhabitabilem
Abbreviated transcription (Latin):
te remedium celeste succurrit. quanta irruerat
filata ꝑnidies. Quod admissum malignorum
spirituum infestatione contigisse. unus ab obses-¬
sis dum a sc̃õ uiro purgatur. euomuit. omnesq
infugam uersos. eius oratione confessus est.
Erat autem familiare beatissimo uiro. alternis
uicibus nunc eccłiam. nunc monasterium quasi
dux celestium militum uisitare. ut certantibus
studiis emulantes: ad ꝑfectionis głam prouocaret.
Quadam uice occupatione detentus. cum ad mo-¬
nasterium rogaretur. excusauit aduentum: nec
multo post absolutis morarum nexibus. insperatam
fratribus sui presentiam deferebat. Contigit ut
hora eadem in monasterio. unus exhis qui pati con¬
sueuerant uexarestur. Qui subito cum summa
uoce proclamat. Germanus ad flumen.ẽ: sed sine
nauigio non potest transmeare. Diu abbas fidem
dictis negauit. dum & nequam sp̃m fallere. & illũ
non adesse. quia excusauerat iudicauit. Cumq

Expanded text:
te remedium caeleste succurrit, quanta inruerat te remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu malignorum spirituum contigisse, unus ex obsessis, dum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fugam versos eius oratione confessus est. 9. Erat familiare beatissimo viro alternis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit. Cuinque
Abbreviated transcription (Latin):
miraculo & deceptus pecuniam. & obsessus recepit
sospitatem. Plures quidem iam aute curauerat.
sed semꝑ noticiam secreti obumbratione suppres¬
sit. Hoc uero factum. ideo memorabile. quia pu¬
Ablicum fuit. Quodam tempore conspiratione
cerribili beato uiro bellum quoddam demones
intulerunt. Quem multiplici infestatione temp¬
tatum. indutum fidei lorica. in expugnabilem
repperissent. conceptam machinam ad plebis ex-¬
cidium contulerunt. Nam primum paruuli.
deinde maiores natu. repente tumefactis intrin¬
secus faucibus interiebant ut irruente morte.
egritudinis spacium uix biduo traheretur.
Ita more furentis gladii populus delebatur. ni¬
chil opis humana ꝓuisio conferebat. & pene sero
plebs crepida ad diuinum presidium ꝑ antistitẽ
decurrit: qui protinus oleum benedixit. Cuius
tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infir¬
mitas. ut statim meatus ꝑͥuius & anhelitum &
cibum deficientib ministraret. Tantaq celerita.¬

Expanded text:
miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia publicum fuit. 8. Quodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celerita