comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que me in ur̃is disputacionibꝰ frequent̾ offendunt. Nichil de¬
teriꝰ puto. quã qđ sic p̾cepta sidei rudibus traditis. ut non
de intelligendarum rerum ratione: sed potius de quadam
testimoniorum ostentatione con loquentibus p̾scribatis quod
t non dicam uafrum in terim quam rusticum sit millis ignor
Primum qđ si his quȩ ͤ decetur libris iã credidit: obtemperas
iste. non pugnat alio quin non magis tibi quã hisdem test¬
moniis que ꝓ ad firmato in geruntur. nec essẽ est contra¬
dicat Et ideo melior michi ad docendum uidetur hȩc
uia. qua pͥntum fidei ratio sine testimomiis redditur: P os
ratione con uicto it̾ illud scripturis respondentibus expolui
&e non inmerito: Si enim testimonia hȩc eo ꝓbantur qđ rat¬
one non careant : possunt ꝑse illa sufficere. quȩ etiam hec
non nisi ꝑse ipsa uidentur adtrahere sin contra. quispo¬

Expanded text:
quae me in vestris disputationibus frequenter offendunt, nihil dequae me in vestris disputationibus frequenter offendunt, nihil deterius puto, quam quod sic praecepta fidei rudibus traditis, ut non de intelligendarum rerum ratione, sed potius de quadam testimoniorum ostentatione colloquentibus praescribatis. Quod ut non dicam vafrum, interim quam rusticum sit nullus ignorat. Primum quod si is qui edocetur libris jam credidit, obtemperat iste, non repugnat: alioquin non magis tibi quam iisdem testimoniis quae pro affirmato ingeruntur, necesse est contradicat. Et ideo melior mihi ad docendum videtur haec via, qua primum fidei ratio sine testimoniis redditur: post ratione convicto, iter illud Scripturis respondentibus expolitur. Et non imme rito: si enim testimonia haec eo probantur, quod ratione non careant, potest per se illa sufficere, quae etiam haec non nisi per se ipsam videtur astruere. Sin contra, quis po
Abbreviated transcription (Latin):
Ixtorsisti michi dilectissime fili. ut deunitate trinitatis
quȩ ꝑfectꝰ ds̃ semper ac summus est: officii non im¬
emor sacerdotalis aliquid scriberem: Idq ame cum pro
infirmitatis conscius sepius excusarem: multi modis ex¬
nsti asserens communis fidei rationem. & religiosos acciꝑe
erdotes debe: & fidelibus non negare. ne aut illi dum
on accipiunt incipiant ab infidelibus facile de cipi. aure
ideatur abscondi: Itaq uictum me fateor ꝓbabilibus
ausis. ne in ermes trade uidear obsistentibus malis. dum
dues sus in fideles non instruuntur munimine ueritatis:
Aerum quia in eiꝰ modi questionibus quedam obscuritas
ontinuata oratione frequenter in currit: Id cireo id mͥ
disum ẽ. ut eum sermonem qui inter me & felicianum
iuꝑ ẽ. habitus p̃ notatis ꝓpt̾ ꝑsonarum discrecionẽ prin¬
palibus nominũ litteris. p̾sentis libelli breuitate conplecterer
Nam cum ante hos dies parit̾ sederemus tunt ille int̾ alia inqͥ

Expanded text:
Extorsisti mihi, dilectissime fili, ut de unitate Trinitatis, quae perfectus Deus semper ac summus est, officii non immemor sacerdotalis, aliquid scriberem; idque a me, cum propriae infirmitatis conscius saepius excusarem, multis modis exegisti; asserens communis fidei rationem, et religiosos accipere, et sacerdotes debere fidelibus non negare; ne aut illi dum non accipiunt, incipiant ab infidelibus facile decipi, aut videatur abscondi. Itaque victum me fateor probabilibus causis, ne inermes tradere videar obsistentibus malis, dum adversus infideles non instruuntur munimine veritatis. Verum quia in hujusmodi quaestionibus quaedam obscuritas continua oratione frequenter incurritur, idcirco id mihi visum est, ut eum sermonem qui inter me et Felicianum nuper est habitus, praenotatis propter personarum discretionem principalibus nominum litteris, praesentis libelli brevitate complecterer. Nam cum ante hos dies pariter sederemus, tum ille: Inter alia, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. quia mortuis ÷ carm hoc ÷ peccati similitudini: & uiuꝗł
a lauacro renascendo sic̃ ipse a sepulchro resurgendo: quam¬
par. uulo enini recens nato usq ad decrepitũ senẽ : sicut nullꝰ
est ꝓlibendꝰ ab aptismo : ita nullꝰ ẽ. qͥ ñ peccato moriat᷑ in
baptismo: S paruuili tantũ originali: maiores aut̃ & iãhis
om̃ib moriunt᷑ peccatis quetũq male uiuendo addidunt.¬

Expanded text:
 quia mortuus est carni, hoc est peccati similitudini, et vivant a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo, quamparvulo enim recens nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est, qui non peccato moriatur in baptismo; sed parvuli tantum originali, majores autem his om
Abbreviated transcription (Latin):
.s dĩ : nec innob s impso Sicut ipse peccatũ non suũ s nr̃m
nec iise sed innob̃ constitũ similitudine carnis petcati in qua
crucifixus ẽ. demonstuit Fut qm̃ peccatũ ei  non inerat : ita
q̃dãmͦ peccato moreret᷑: dum moritur carru in qua erat sum
litudo percati & cũ scđm uetustatẽ peccati: nunꝗͣ ipse uns¬
set: nr̃am exmorte uet̾i qua in peccato mortui fueramꝰ reui¬
uiscentẽ uitam nouã sua resurrectione signaret: Ipsũ ẽ. qd
in nob cȩlebrat᷑ magnũ baptismatis sacram̃tũ: Ut qͥcũq ad
istam ꝑtinent grãm moriant᷑ peccato : sic̃ ipse peccato motauis

Expanded text:
 Dei; nec in nobis, sed in ipso: sicut ipse peccatum, non suum, sed nostrum; nec in se, sed in nobis constitutum, similitudine carnis peccati, in qua crucifixus est, demonstravit: ut quoniam peccatum ei non inerat, ita quodam modo peccato morereilitudo peccati; ut cum secundum vetustatem peccati nunquam ipse vixisset, nostram ex morte veteri, qua in peccato mortui fueramus reviviscentem vitam nova sua resurrectione signaret. Ipsum est, quod in nobis celebratur magnum baptismatis sacramentum: ut quicunque ad istam pertinent gratiam morian
Abbreviated transcription (Latin):
niquitatẽ: odit animã suam & qui odit animã suam÷
non ẽ. misericors s cre̾dulis: Piligendo eam qͥppe sedim sđa
libet: Nisi unde det ab illo accipiat qui ñ eget: Idõ
pecata: non humano s diuino st̃ pensanda uidio
Uidem᷑ emm quedam abipsis quoq aplis agnoscerdil
fuisie concesa: quale illud ẽ. quo uenerabilis paser
conuugibus ait N olite inucẽ fraude nisi ex conseto¬
su aatemp. ut uacetis orationi: E tt̃r. Idipium. eldo¬

Expanded text:
iniquitatem, odit animam suam; et qui odit animam suam, iniquitatem, odit animam suam; et qui odit animam suam, non est misericors sed crudelis. Diligendo eam quippe secundum libet, nisi unde det, ab illo accipiat, qui non eget. Ideo PeVidemus enim quaedam ab ipsis quoque apostolis ignoscendo fuisse concessa, quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait: Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
enim noui elemosinas urãs: nec de illis me nc̃ uos ad mo¬
nuisse arbrarmni: & p̃tentis uiditiũ & cantatẽ dĩ. qua
etomos na postas ab omĩ inquinam̃tb mundari intenori.¬
ut uob munda essent corpora que lauat. Hoc c̃eñ
omĩa & interio scilicet et exteniora: sicut alibi legitur: Mũ¬
date que intꝰ sunt : & que foris sunt munda erurat
S nc istas elemosinas que fiunt desnictib t̾rȩ respuisse
uidetur : hȩc inquit oportiait facere. id ẽ. uiditiũ
& cantatẽ dĩ: & illa non omittere. id ẽ. elemosinasᷤ
fructuũ terrenorum. Non gͦ. se fallant qui ꝑelemo
sinas quã libet largissimas fiittuũ suorũ. uł cuiq pe¬
cuniȩ impunitatem se emere exstimant. utt sagno¬
rum inmanitate. ac flagitiorum nequiaa ꝑmanendi
Non solum enĩ hȩc faciunt. s ita diligunt. ut ui eis semꝑ
optent tantũ si possint inpune uersari Qui aitẽ diligit

Expanded text:
enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admoenim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitremini: et praeteritis judicium et charitatem Dei; qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento inteut vobis munda essent et corpora, quae lavatis, hoc est enim omnia, et interiora scilicet et exteriora. Sicut alibi legitur: « Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt: » sed ne istas eleemosynas, quae fiunt de fructibus terrae, respuisse videretur: « Haec, inquit, oportuit facere, judicium et charitatem Dei; et illa non omittere , » id est eleemosynas fructuum terrenorum. Non ergo ssynas quaslibet largissimas fructuum suorum vel cujuscumque pecuniae, impunitatem se emere existimant in facinorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendi: non solum enim haec faciunt, sed ita diligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Q
Abbreviated transcription (Latin):
racit̾ denrã misera uidicantes & dm̃ caritate quã dona¬
uit ipse diligentes: pie recteq uiuamus: Quod uiditiũ
& cantatẽ dĩ cũ pharisei p̃terirent: decimabant tam̃ ꝓpt̃
elemosinas quas faciebant etiam queque ininutissima
fructuũ suorum. & idõ nondabant elemosinam ase in cipien¬
tes. secumq pͥus miscdĩam facientes ꝓpt̃ quaẽ dilectionis
ordinẽ dietũ est. diliges ꝑximum tuum tainquã te ipsũ:
Cũ gͦ. increpasset eos quo forinsecus se lauabant : uitus
aũt rapina aei̾mitutate plem erant. aimonens quadã
elemosina quã ubi homo debet pͥmitꝰ dare intenora mun¬
ce omĩa mminda st̃ uob̾ Pemde ut ostendet qtud adio¬
nuisset & quid ipsi facere non curarent. ne illum puta¬
reut eotũ elemosinas ignorare : sed ue uob inquit ꝑha¬
riseis. Tamquã diceret. ego quidem commonui uos ole¬
mosinam dandam ꝑ quam uob̃ munda essent omĩa s uie
uobi quidecamatis mentam. & rutã. & omneholus. has

Expanded text:
raciter de nostra miseria judicantes, et in Dei charitate qua donavit ipse se diligentes, pie recteque vivamus, quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent, decimabant tamen propter eleemosynas quas faciebant, etiam quaeque minutissima fructuum suorum; et ideo non dabant eleemosynam a se incipientes, secumque prius misericordiam facientes; propter quem dilectionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora munce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit Pharisaeis: tanquam diceret, Ego quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia; Sed vae vobis qui decimatis mentam et rutam et omne olus; has
Abbreviated transcription (Latin):
corpus anima relinquere. cogitur. nec seđã qua penale corpꝰ
anima relinquere non ꝑmittitur homini aocidisset : sine¬
mo peccasset:
⁊ tissima sane omĩũ pena erit eorum qui p̃t̃ peccatũ
qđ originale traxert̃ nullum insuꝑ ad didenint:
& incetens quȩ ad did̾unt. tanto quisq ibi tolerabiliorẽ
habebit dãpnationẽ : quanto hic minorẽ habuit iniqui¬
atẽ: Remanentib itaq angłis & hominib repbis inȩcna
pena : tẽ scĩ scient pleniꝰ quid boni eis contulent grã õ
rebus ipsis euidentiꝰ apparebit : qđ inpsalmo serptũ ẽ.
Miscdiã oe uiditiũ cantabo tibi dnẽ. quia nisi ꝑinde

Expanded text:
corpus anima relinquere cogitur; nec secunda, qua poenale corpus corpus anima relinquere cogitur; nec secunda, qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccasset. Mitissima sane omnium poena erit eorum qui praeter peccatum, quod originale traxerunt, nullum insuper addiderunt, et in caeteris quae addiderunt, tanhabebit damnationem, quanto hic minorem habuit iniquitatem. Remanentibus itaque angelis et hominibus reprobis in aeterna poena, tunc sancti scient plenius, quid boni eis contulerit gratia, tunc rebus ipsis evidentius apparebit, quod in Psalmo scriptum est: Misericordiam et judicium cantab
Abbreviated transcription (Latin):
non libantur ꝑ unum mediatorẽ dĩ & hominum: re¬
nirgent quidem etiam ipsi inusquisq cũ carne sua.¬
s ut cũ diabolo & angłis enis priniantur U rũ sane
ipsi cum uitiis.deformitatȩ suorũ corporũ resurgant:
quicũq in eis uitiosa & forma m̃bra gestarunt. inre ĩ¬
quirendo laborare quid opꝰ ẽ : Neq enim fatigare nos debet
incerta eorum habitudo uł pulchritudo: quorũ ent certa
&e sempit̃na damptiatio: Nec moueat quomodo erit in eis
corpus in corriptibile si delere potent : aut qͦmodo corrap¬
tibile simori nonpotent. Non ẽ. enĩ uera uita: nisi ubi fe¬
licit̾ iuuitur: Nec uera incorruptio: nisi ubi salus nullo
dolore corrumpitur: Ubi aut̃ infelix. mori non sinitur ⁊
ut ita dicam mors ipsa non moritur: & ubi dolor ꝑpetiũs
non interunit s affligit: ipsa corruptio uon finitur: Nec
in scĩs sonptuns: scdã mors dicit᷑: Hec pͥma tam̃ qua suum

Expanded text:
non liberantur per unum Mediatorem Dei et hominum, renon liberantur per unum Mediatorem Dei et hominum, resurgent quidem etiam ipsi unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nincerta eorum vel habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si non poterit. Non enim est vera vita, nisi ubi feliciter vivitur; nec vera, nisi ubi incorruptio: salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, et, ut ita dicam, mors ipsa non moritur, et ubi dolor perpetuus non interimitur; sed affligit ipsa corruptio, et non finitur: haec in Scripturis sanctis secunda mors dicitur. Haec prima tamen qua suum
Abbreviated transcription (Latin):
que nnc ad grauat animã &e uitia quibus caro adũsus
sp̃m concupiscit tẽ non erit caro s corpꝰ: quia &e cęlestia
corpora ꝑhibentur ꝓpt̾ qđ dictum ẽ Caro &e sanguis :¬
regnum dĩ non possidebunt & tãquã exponens quiddi¬
xerit ÷ neq corruptio in quĩ in corruptionẽ possi debit:
Quod prius dix̃ caro &e sangius. hoc posteriꝰ dix̃ corniptio
oe quod pͥus regaum dĩ: hoc postenꝰ in corruptionẽ : Quan
tum attinet aut̃ ad substantiã: etiã tc̃ caro erit. ꝙꝓpt̃
qd ce post resurrectionẽ corpꝰ xp̃i caro appellata est¬
S idõ ait apłs. Seminat᷑ corpꝰ animale: resurget corpꝰ¬
spũale ⁊ qm̃ tanta erit concordia tunc carms & sp̃s.
uiuficante sp̃u sine substentacłi alicuiꝰ in higentia
subditam carnẽ : ut nichil nob repugnet ex nob̾ sedsc̃
foris neminẽ : ita nec itus nos ipsos patiamꝰ inimicos:
perditionis massa. que facta ẽ. ꝑ hominẽ pͥmum

Expanded text:
quae nunc aggravat animam , et ad vitia, quibus caro adversus quae nunc aggravat animam , et ad vitia, quibus caro adversus spiritum concupiscit , tunc non erit caro, sed corpus; quia et coelestia corpora perhibentur. Propter quod dictum est, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt: et tanquam exponens quid dixerit, neque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit . Quod prius dixit, caro et sanguis; hoc posterius dixit, corruptio: et quod prius, regnum Dei: hoc posterius, incortem attinet ad substantiam etiam tunc caro erit. Propter quod post resurrectionem corpus Christi caro appellatum est. Ideo ait Apostolus: Seminatur corpus animale, surget spirituale ; quoniam tanta erit concordia carnis et spiritus vivificante spiritu sine sustentaculo alicujus indigentiae subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis, sed foris neminem, ita nec intus nos ipsos patiamur inimicos.perditionis massa, quae facta est per hominem primum,
Abbreviated transcription (Latin):
eadem macie : aut pingues cum eadem pinguedine re¬
uiuscant: S hoc est in consilio creatoris : ut in effigie
slia cuiꝰq ꝓprietas et in discernibilis similitudo seruetur
Incetens aut̃ corporis bonis equalia cuncta reddantur
Ita modificabitur illa inuno quoq matenes : ut nec
aliquid exea ꝑeat & qđ alicui defuent ille suppleat
qui etiam de nichilo potuit qđ uoluit oꝑari Si aũt
incorporib resurgentiũ rationabilis in equalitas erit.
sicut est uocum quib cantus impletur : hoc fit uni¬
cuiq dematena corporis sui : qđ & hominẽ reddat
angłicis cętibus: & nichil inconueniens eoeũ ingerat sen¬
sibus: Indecorum quippe aliquid ibi non erit s qͥcqͥd
futurum est hoc decebit : quia nec futuruĩ est si¬
ulla defoemitate sicut sine ulla corruptione. honere. difficul¬
tate: in qͥbiis tanta facilitas quanta felicitas erit: Propt qd
& spualia ditta st̃: cũ ꝓculdubio corpora sint fatura ñ

Expanded text:
eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reeadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporibus bonis aequalia cuncta reddantur, ita mundificabitur in illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum fiet de materia corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futurum est, siulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propter quod et spiritualia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, no
Abbreviated transcription (Latin):
ed auẽ admodũ sistatua cuiꝰ libet solubilis metalli. aut
igne liquesceret. aut conterȩret᷑ inpuluerẽ. aut con¬
funderetur inmassam & eã uell& artifex nirsus exillius
materiȩ quantitate reꝑare : nichil int̾ esset ad eiꝰ integrita¬
tem que particula materie cuiq m̃bro statuȩ̨ redde¬
retur : dirm tam̃ totũ ex quo constituta fuerat resticuta
resumeret : ita dĩ mirabilit̾ atq in effabilit̾ artifex decoto
quo caro nrã constiterat. eã mirabili et in esfabili celeritate
restituet: Nec aliquid attinebit ad eiꝰ redintegrationẽm
utrũ capilli ad capillos redeant & ungues adungues: an
quicquid eorum. ꝑierat mutetur in carnem. & ad partes
corporis reuocetur. curante artificis prudentia : nequid
łc illud ẽ.Pindecens fiat
Ic illud ẽ.¬
consequens ut idõ diuersa statura sit reuuuscentiũ
singilorum : quia fuerat diuersa uiuentiũ. aut macricũ

Expanded text:
ed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut ed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare; nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet; nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur, curante arquid indecens fiat. Nec illud consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum
Abbreviated transcription (Latin):
gulis sua m̃bra gestantib qͥbus humani corporis cõpletur
creatur caro. sed inquẽlibet puluerẽ cinerẽue soluat.
Iqͦslibet halitus aurasq diffugiat. inquanicũq aliorũ
corporũ substantiã. uł inipsa elementa uertatur. inqͦ¬
rumcũq animaliũ &e iam hominũ cibum cedat carnẽq
inutetur : illi animȩ humanȩ puncto temporis redit.
que illã primitus ut homo fieret. cresceret uiueret ani¬
mauit ¶ Ipsa itaq t̾rena materies. que discedente anima
sit cadauer : non ita resurrectione reꝑabitur. ut ea que
dilabuntur & inalias atq alias aliarũ rerum species uer
adeadẽ quoq corporis partes ubi fuerunt. redire neces¬
se sit Alioquin si capillis redit qđ tam crebra tonsura¬
detͣxit. siungiubus qd toties dẽpsit exsectio. inmodãta
& in decens cogitantib ⁊ idõ resurrectionẽ carnis ñ
credentib occiurit in formitas:

Expanded text:
gulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis completur gulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis completur creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineremque solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum corporum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium, etiam hominum cibum cedat, carnemque mutetur; illi anima humana in puncto temporis reddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formad easdem quoque corporis partes, ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si in capillis redit qdetraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio; immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq si mortua ibi relinquant᷑ occidant: impudentia
innua iudeat᷑ Exqͦ aut̃ incipit homo uiuere exillo
utiq iã mori potest Mortuus uͦ ubi cũq illi morspote¬
Nt euenire quo modo ad resurrectionẽ non ꝑtineat
mortuorũ muenire non possum:
ẜq enĩ  monstra quenascunt᷑ tuuiunt :¬
denda st̃. Ic non potiꝰ correpta em̃dataq natura: Absit
enĩ ut illũ bimenbrẽ qui nuꝑ natꝰ ẽ. inoriente de quo fr̃is
fidelissimi quod eũ uidernt retulerunt. & scẽ memorie
nascerentur : resurrecturos estimemꝰ: ita cet̾a que singu¬
lis queq partibus ampliꝰ uł minꝰ aliquid habendo. ut¬
quadã nimia deformitate monst᷑ dicunt᷑ : adhumane
nat᷑e figurã resurrectione reuocabunt᷑ : ita ut singule
animȩ singula sua corpora obtineant: nullis coherentib
etiã quecũq coherentia nata suerant: s seorsum sibi sin¬

Expanded text:
quoque si mortua ibi relinquantur occidant, impudentia quoque si mortua ibi relinquantur occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero ubicunque mors illi potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum reperire non possum. Neque enim monstra quae nascuntur et vivunt denda sunt, aut non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in oriente de quo fratres dilectissimi qui eum viderunt retulerunt; beatus nascerentur, resurrecturos existimemus! Ita et caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi sin
Abbreviated transcription (Latin):
fecibus questio quiiam quidem nati st̃ mutens matrum :
sed nondum ita ut possint renasci. Si enim resurrecturos
eos dixerimꝰ: de his qui iam fortnati st̃ toleran potest.
ut cumq qd dicitur. In formes uͦ abortꝰ quis non ꝓcli¬
uius perire arbitret᷑. sicut semina que concepta non fu¬
erint : S qͥs negare audeat &e si affirmare non audeat
id acturã resurrectionẽ ut quicqd fõme de fint impleat᷑:
atq ita ñ desit ꝑfectio que accessura erat tempore quẽ¬
admodum non erunt uitia que accesserunt tempore ut
neq in eo qđ aptũ & congruiũ dies allaturi fuerant nat᷑a
fraudet᷑ neq meo qd adũsum atq contranum dies at¬
tulerant. nat᷑a tͣpetur : s integret᷑ quod nandum erat
do incipiat homo inutero iniuere. utrũ sit quedam
uita &e occulta que nondum motibus uiuentis appareat
Nã negare uixisse puerperͥa que ꝓpterea m̃braam ex¬
secantur. & eiciuntur ęxutens p̃gnantiũ : nematres

Expanded text:
fetibus quaestio, qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita ut jam possent renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus; de iis qui jam formati sunt, tolerari potest utcumque quod dicitur: informes vero abortus quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat do incipit homo, in utero vivere utrum sit quaedam occulta vita, quae nondum motibus viventis appareat. Nam negare vixisse puerperia quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matrem
Abbreviated transcription (Latin):
creatore Que pax p̃cellit ut dictũ ẽ. omnẽ intellectum:
sed utiq nm. non eorum qui semꝑ uident facien patris
Nos aut̃ ꝗtus cũq sit in nob̃ intellectus hiłnanus expartẽ
mus: tc̃ quẽ admodũ & ipsi uidebimus facie acdfaciem Tantãq
pacẽ habebimus gͣ eos quãtã & ipsi gͣ. nos : quia tantũ eos dilec¬
turi sumꝰ: quantu abeis diligim̃: Itaq pax eorũ nota nob ent.
quia & nrã talis actanta erit nec p̃cellet tẽ intellectũ nr̃m
Dĩ uero pax que illic ẽ. gͣ eos: & nr̃m & illorũ intellectũ sine

Expanded text:
creatore; quae pax praecellit, ut dictum est, omnem intellectum; creatore; quae pax praecellit, ut dictum est, omnem intellectum; sed utique nostrum, non eorum, qui semper vident faciem Patris . Nobis autem quantuscunque sit intellectus humanus, ex parte imus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum: Dei vero pax quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sin
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs: instaurare omĩa in xp̃o que in celis sunt & que
in t̾ris impso: Instaurant᷑ quippe que incęlis st̃: cũ io
qđ inde in angłis lapsum ẽ. ex hominib reedditur. Inctau¬
rantur aut̃ que int̾ris st̃: cum ipsi homines qui p̃destinati
st̃ ad ȩc̃nã uitam acorruptionis uetustade renouantur:
Ao si ꝑ illud singłare sacrificium in quo mediator est: inmo¬
latus : qđ unum miltȩ in lege uittime figurabant: Pac¬
ficantur cȩlestia cũ t̾restribus: & t̾rest̾a cũ celestib: Qm̃
tare & ꝑ eũ reconciliare omĩa in ipsum. pacificans ꝑsangui¬
nem crucis eiꝰ : siue que in celis sunt. siue que int̾ris. Pax
ista p̃cellit sicut ẽ. scriptũ omnẽ intellectũ: neq scorl a nob̃
nisi cũ ad eandẽ uenerimus potest Quomͦ enimꝰ pacificant᷑
celestia nisi innob. id ẽ: cosdando nob̾cũ: Nam ibi semꝑer
ẽ. par: & int̾se uniu̾sis intellectualib creaturis. & cũ suo

Expanded text:
tolus, instaurari omnia in Christo, quae in coelis sunt et quae in terris . In ipso instaurantur, quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, hominibus redditur. Instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terrestribus, et terrestria cum coelestibus. Quoniam onciliare omnia in ipsum, pacificans per sanguinem crucis ejus, sive quae in terris sunt, sive quae in coelis. Pax ista praecellit, sicut scriptum est , omnem intellectum, neque sciri a nobis, nisi cum ad eam venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia, nisi nobis id est, concordando nobiscum? Nam ibi semper est pax, et inter se universis intellectualibus creaturis, et cum suo
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣudo m bono scđm qđ cdictũ ẽ Ps̃ in nomine tuo saluũ me fac:
& inuirtute tua uidica me. ꝑuditiũ quippe dĩ fit ipsa bono¬
rũ malorũq discrecio : ut lib̾andi amalo ñ ꝑdendi cũ malis:
boni ad dexterã segregentur: ꝓpt̃ qđ ille clamabat: uidiaa me
ds̃. ⁊ Pͥd dixerit uelud exponens: & discerne causa meĩ desdaln¬

Expanded text:
ndum quod dictum est, Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me . Per judicium quippe Dei fit ipsa bonorum malorumque discretio, ut liberandi a malo, non perdendi cum malis, boni ad dexteram segregentur . Propter quod ille clamabat, Judica me, Deus: et quid dixerat velut exponens, Et discerne
Abbreviated transcription (Latin):
dici sint tam̃ illic arthangłi: & utrum idem archangłi
nominent᷑ uirtutes: atq ita dictũ sit. Laudate eũ oms
cȩlestem societatẽ iudetur apłs eẽ cõplexis elicendo. se
sedes. suis dñationes siue pͥncipatus sue potestates. diã
qui possunt. sitam̃ possint ꝓbare quedicutit E gome
ed nec quidẽ illud certum ħabeo: utrũ ad candem
S

Expanded text:
dici, sint tamen illic Archangeli: et utrum iidem Archangeli appellentur Virtutes; atque ita dictum sit, Laudate eum, omncoelestem societatem videtur Apostolus esse complexus, dicendo, Sive Sedes, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates , dicant qui possunt, si tamen possunt probare quod dicunt: ego me ud quidem certum habeo, utrum ad eamdem s
Abbreviated transcription (Latin):
que breuit̃ symbolo continet᷑: et camalit̾ cogitatã lac parui¬
lorũ ẽ. spiritalit̃ aut̃ considata atq tractata: cib ẽ. fortaĩ:
Nascit᷑ spes bona fideliũ: cui caritas scã comitat᷑:
es de his omĩb que fidelit̃ st̃ eridenda:
a tantũ mͦ adspẽ ꝑtonent que inoratioẽ dĩca con¬
tment᷑ malediatꝰ enim omĩs sic̃ diuina testant᷑ eloqͥae.
qui spem ponit. hunis maledistionis umcłẽ in homine:

Expanded text:
quae breviter Symbolo continetur, et carnaliter cogitata lac parvuquae breviter Symbolo continetur, et carnaliter cogitata lac parvulorum est, spiritualiter autem considerata atque tractata cibus est fortium, nascitur spes bona fidelium, cui charitas sancta comitatur. Sed de iis omnibus quae fideliter sunt credenda, ea tantum ad spem pertinent quae oratione dominica continentur. Maledictus enim omnis, sicut divina testantur eloquia, q
Abbreviated transcription (Latin):
tas etiã eorũ de quib econtra¬
rio dctũ ẽ. uisti aut̃ in uitã ȩt̃nã: S penas dãpnatorũ cer¬
tis temporũ int̾uallis existiment: si hoc eis placet aliqua¬
tenꝰ mitigari: Q tiam sic qͥepe intelligi potest mane¬
re uillis ira dĩ: hoc ẽ. ipsa dãpnatio. hȩc enĩ uocat᷑ ira dĩ
uł pꝰ irã sua: s mira sua Quesisola eec̃. quanta ibi minima
cogitari potest. ꝑire aregno dĩ dexulare acuntate dĩ. alie-¬
naria uita dĩ. carere tã magna multirudine dulceduns dĩ.
quã abscondit itim̃tib sẽ. ꝑfic̾ aũt sꝑantib inse: tã grandis
ẽ. penai ut ei nulla possint torm̃ta que nouimꝰ cõparari: Si
illa sit ȩtñacista aut̃. sit ꝗlibet multis scłis longua. Al anebit¬
ta cdĩ & omĩb erit ipsa cõmunis ꝗlib et homines deuarietate
penarũ de cdolorũ releuatione. uł urt̾missione: ꝓsius humanis mo
honorũ distantia concordit̃ fulgeant: Exista fidĩ confessioẽ¬

Expanded text:
quibus e contrario dictum est, Justi autem in vitam aeternam . Sed poenas damnatorum certis temporum intervallis existiment, si hoc eis placet, aliquatenus mitigari. Etiam sic quippe intelligi potest manere in illis ira Dei , hoc est ipsa damnatio haec enim vocatur ira Dei, vel, post iram suam; sed, in ira sua. Quae si sola esset quanta ibi minima cogitari potest; perire a regno Dei, exsulare a civitate Dei, alienari a vita Dei, carere tam magna multitudine dulcedinis Dei quam abscondit timentibus se, perfecit autem sperantibus in se , tam grandis est poena, ut ei nulla possint tormenta quae novimus comparari, si illa sit aeterna, ista autem sint quamlibet multis saeculis longa. CAPUTta Dei, et omnibus erit ipsa communis, quaelibet homines de varietate poenarum, de dolorum relevatione vel intermissione pro suis humanis mothonorum distantia concorditer fulgeant. CAPUT CXIV. 30. Expo
Abbreviated transcription (Latin):
ic homo responde. qd hꝰ sit tur sit. ⁊unde.
Eic homo qͥd sit homo. ł priꝰ ausit homo.
d ne putas esso. qd̾ ut ÷ festiuat ab esse.
S tare putas hoĩem. cũ mors ab o̾rigine fiia
L onga manꝰ morti. mors fortior hectore forti
Expugnant hoĩes opida mors hoĩes.
N omã pati didicet mortẽ. quȩ cȩtera uicit.
Mors regina. tͥ nascimut hic ⁊ ibi.
Uita qͥd ÷ iure. il mortis signa futurȩ:
Orta caro morit᷑. mortuã ñ oritur:¬

Expanded text:
Dic, homo, responde quid homo sit, cur sit, et unde; Dic, homo, quid sit homo, sed prius an sit homo. Idne putas esse quod ut est festinat abesse, Stare putas hominem, cui mors ab origine finem st? Longa manus morti; mors fortior Hectore forti. Expugnant homines moenia, mors homines. Roma pati didicit mortem, quae caetera vicit. Mors regina tibi nascitur hic et ibi. Vita quid est jure nisi, mortis signa futurae? Orta caro moritur, mortua non oritur
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ aut̃ illuminabit dñs occulta terebrarũ et manifestabit co¬
gitaciones cordis. et tc̃ laus erit: uncuiq adõ Quia id lau¬
cdabit᷑ et diliget᷑ aꝓximo in ꝓximo quoqd ne lateat ab ipso illu¬
minabit᷑ dõ: Minuit᷑ aut̃ cupiditas caritate crescante: do¬
nec ueniat ad tantã magnitudinẽ qua maior eẽ. ñ possit:
Maiorem enun caritatẽ nemo hab&. quã ut animã suã ponat
ꝓ amicis suis Ibi aut̃ qͥs explicet quanta erit ubi cupiditas
quã uel cohercendo suꝑet. nulla erit: Quã sũma sanitas erit.
quando contentio mortis nulla erit: S sit aliquando huiꝰ
pellare debeas uł hab̾ȩ: Ego tam̃ cũ spernenda tua in xp̃o
studia non putarẽ bona de te credens in adͥuitorio nrĩ redẽp¬
toris ac ꝑan s ᷤ. teq in eiꝰ m̃bris plurimũ diligens: librũ adte
sicut ualu. utinã tam cõmodũ quã ꝓlixum : defide. ⁊ spe

Expanded text:
luminabit Dominus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et laus erit unicuique a Deo : quia id laudabitur et diligetur a proximo in proximo, quod ne lateat, ab ipso illuminabitur Deo. Minuitur autem cupiditas charitate crescente, donec veniat hic ad tantam magnitudinem, qua major esse non possit: Majorem enim charitatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Ibi autem quis explicet quanta charitas erit ubi cupiditas quam vel coercendo superet nulla erit? quoniam summa sanitas erit, quando contentio mortis nulla erit. CAPUT CXXII. 33. Libripellare debeas, vel habere. Ego tamen cum spernenda tua in Christo studia non putarem, bona de te credens in adjutorio nostri Redemptoris ac sperans, teque in ejus membris plurimum diligens, librum ad te, sicut valui, utinam tam commodum quam prolixum, de Fide, Spe
Abbreviated transcription (Latin):
carniq tribuendꝰ ÷ siue spualit̾. siue corporalit̃: siue utroq
intelligat᷑ mͦ. hic ÷ͥ edã. quã poscimꝰ remissio: ubi ẽ. omĩs com¬
mussio peccatorũ: hic temptaciones quȩ nos ad peccandũ uł
alliciunt. uł impellunt: hic demq malum unde cupimꝰ li¬
bari: Illic aut̃: nichil istorũ ẽ :Euanglista uͦ lucas moratione
dñca peticiones ñ septẽ: s qͣͥnq complȩxꝰ est. Hec abillo stiq¬

Expanded text:
ribuendus est, sive spiritaliter, sive corporaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est omnis commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil istorum est. Evangelista vero Lucas in oratione dominica petitiones non septe
Abbreviated transcription (Latin):
et sunt magna oꝑa dnĩ ex quisita momis uolumtates eiꝰ: Qta
sapienter exqͥsta ut cũ angłica et humana creatura pauisset.
uoluntatẽ qua fictũ ẽ. qđ creator nolut. impleret ipse quod
Suoluit. bencutens malis tanquã sũme bomis adecrũ dapnationẽ.
quos uustȩ p̃destimnauit adpenã. et adeorũ salutẽ qͦs benigne
pdestmauit adgłam Quantũ eñ adipsos attinet qđ dẽ no¬
luit fecert: quantũ uero adomipotentiã d̃ ruillom̃ ideffiaem
ualierunt. hoc quippe ipso qđ contra uoluntatẽ eiꝰ fecetur.
de ipsis fatta ẽ. uoluntas es. Propterea nãq magna oꝑa dñi ep¬

Expanded text:
inquit, magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus, et tam sapienter exquisita, ut cum angelica et humana creatura peccasset,voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit, bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt: quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra voluntatem fecerunt ejus, de ipsis facta est voluntas ejus. Propterea namque magna opera Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Inquacũq aut̃ istarũ uelud ȩatũ singulũ quẽq hominẽ grã
muttum ualet qđ sps ubi uult spirat. ut qͥdã scdam illa serui¬
tui tem sablege ñ nouerint. sed cũ mandato incipiant hab̃e ad
itoriũ diunũ ¶nteqnã possit aut̃ homo capax ec̃. mandati:
scđ̾m carnẽ uiuat necesse ẽ S si iam sacram̃to regenerationis
imbutus est. nichil ei oberit si tẽ ex hac uita migauerit :
Qluia idõ xp̃c mortuus et resurrexit: ut et uiuorũ et mor¬
tuorũ dnẽt᷑ Hec tenebit eũ regnͣ mortis : ꝓquo mortuus¬

Expanded text:
quatuor istarum velut aetatum singulum quemque hominem gratia multum valet quod Spiritus ubi vult spirat. , ut quidam secundam illam servitutem sub Lege non noverint, sed cum mandato incipiant adreunt. Antequam possit autem homo capax esse mandati, secundum carnem vivat necesse est: sed si jam Sacramento regenerationis imbutus est, nihil ei oberit si tunc ex hac vita migraverit. Quia ideo Christus mortuus est et resurrexit, ut et vivorum et mortuorum d
Abbreviated transcription (Latin):
et in leniorem flectendo sententiã. que putant ineis t̾ribilius
eẽ. dicta quã uenꝰ Non enĩ obluuiscet᷑ inqͥunt misereri dẽ:
aut continebit mira sua miserationes suas: hoc qͥdẽ in psalmo
legitur scõ: s de his sie ulla scrapulositate intelligit᷑. qͥ
uasa misediȩ ñ cũpant᷑ Quia et ipsi ñ ꝑmeritis sius : s dõ im¬
serante de miseria lib̾ant᷑. Aut si hoc ad om̃s existimant ꝑ¬
tinere. ñ idõ necesse ẽ. ut dãpnationẽ opmant᷑ posse fini¬
ri eorũ deqͥb quodã m r dictũ ẽ: & ibunt hu insuppli

Expanded text:
et in leniorem flectendo sententiam, quae putant in eis terribilius esse dicta, quam verius. Non enim obliviscetur, inquiunt, misereri Deus, aut continebit in ira sualegitur psalmo. Sed de his sine ullo scrupulo intelligitur, qui vasa misericordiae nuncupantur. Quia et ipsi non pro meritis suis, sed, Deo miserante, de miseria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur posse finiri eorum, de quibus dictum est sic: Ibunt isti in suppli
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ uitã uoluntas ñ sarfest si adiutoria siue alim̃torũ siue quorũq
uitaminũ desint: sic homo inparahiso ad se occidendum relinquen.¬
do iusticiã idoneus erat ꝑuoluntatẽ. Ut aut̃ abeo teneret᷑ intȩ
iusticia. parũ erat uelle : nisi ille qͥ eũ fecerat adunaret: S pꝰ
illã suinã maior ẽ. miscdia dĩ: quando et ipsũ lib̾um arbitruĩ
lib̾andũ ẽ. a seruitutȩ cui dñat᷑. cũ morte peocatũ: Hec omĩno

Expanded text:
m voluntas non satis est, si adjutoria sive alimentorum sive quorumcumque tutaminum desint: sic homo in paradiso ad se occidendum relinquendo justitiam idoneus erat per voluntatem, ut autem ab eo teneretur vita justitiae, parum erat velle, nisi ille qui eum fecerat adjuvaret. Sed post illam ruinam major est misericordia Dei, quando et ipsum arbitrium liberandum est a servitute, cui dominatur cum morte peccatum. Nec omnino
Abbreviated transcription (Latin):
rectꝰ: mediatorẽ opꝰ ñ erat Cũ uͦ genꝰ humanũ peccata longe
seꝑ auert̃ adõ : ꝑmediatorẽ qui solus sine peccato natꝰ ẽ. et uix̃.¬
et occisus ẽ. reconciliari nos oportebat dõ : usq ad carins resur¬
rectionẽ inuitã ȩt̾nã ut et humana suꝑbia ꝑhumilitatẽ dei
argueret᷑. ac sanaretur. et de monstraret homini quã longe
adõ recesserat : cũ ꝑiicarnatum dm̃ reuocaret᷑. et ȩxemplum
obedientie ꝑ hominẽ dm̃ contumaci homini p̾beret᷑: et ꝑ uni¬
genitũ suscipientem formã serui que nichil antȩ meruerat fons
redemptore p̃monstraret᷑: et ꝑ candem naturã quã se decepisse
letabatur diabolus uinceret᷑: Nec tam̃ homo glaret᷑: ne iterũ
suꝑbia nafceret᷑ & siqͥd aliuo detanto mediatoris sacram̃to.
aꝓficientib uidĩ et dici potest: aut tantũ uicħi &lam si dici nͣ¬

Expanded text:
rectus, mediatore non opus erat. Cum vero genus humanum peccata longe separaverunt a Deo, per Mediatorem, qui solus sine peccato natus est, vixit, occisus est, reconciliari nos oportebat Deo usque ad carnis resurrectionem in vitam aeternam: ut humana superbia per humilitatem Dei argueretur ac sanaretur, et demonstraretur homini quam longe a Deo recesserat, cum per incarnatum Deum revocaretur, et exemplum obedientiae per hominem Deum contumaci homini praeberetur; et Unigenito suscipiente formam servi, quae nihil ante meruerat, fonsRedemptore praemonstraretur; et per eamdem naturam quam se decepisse laetabatur, diabolus vinceretur; nec tamen homo gloriaretur, ne iterum superbia nasceretur: et si quid aliud de tanto Mediatoris sacramento a proficientibus videri et dici potest, aut tantum videri, etiamsi dici no
Abbreviated transcription (Latin):
ic aͦ factꝰ e. homo rectꝰ tit et manere mea reatitudine posse
ñ sine diuno adiutorio Iei suo fieri ꝑu̾sus arbitrio. Utrũlibet ho-¬
rum elegisset. dĩ uoluntas fieret ÷ aut etiã ab illo. aut certȩ deillo:
qͥ exeadẽ massa ꝑdicionis que de illiꝰ stirpe ꝓfluxit. facit aliud¬
contumeliã ꝑ uiditũ: ut nemo głȩtͣ in homine: Ae ꝑ hoc :

Expanded text:
 ut et manere in eadem justitia posset, non sine divino adjutorio; et suo fieri perversus arbitrio; et utrumlibet horum elegisset, Dei voluntas fieret, aut etiam ab illo, aut recte de illo. cum ex eadem massa perditionis, quae de illius stirpe profluxit, facit per gcontumeliam per judicium, ut
Abbreviated transcription (Latin):
differentias distributũ. reges pͥmates. nobiles ignobiles. subli¬
mes. humiles. doctos. in doctos. integri corporis. debiles. in¬
geniosos. tardi cordes. fatuos. diuutes. pauꝑes. mediocres.
mares. feminas. infantes. pueros. adolescentes. uiuenes. semo¬
res. senesanlinguis om̃b. in ꝓfessionib om̃ib. inmorib om̃b¬

Expanded text:
differentias distributum, reges, privatos, nobiles, ignobiles, sublimes, humiles, doctos, indoctos, integri corporis, debiles, ingeniosos, tardicordes, fatuos, divites, pauperes, mediocres, mares, feminas, infantes, pueros, adolescentes, juvenes, seniores, senes; in linguis omnibus, in moribus omnibus, in artibus om
Abbreviated transcription (Latin):
et uoluntate qͥd etiã contra eiꝰ stt uoluntatẽ : qr ñ fieret. sius
smerat H et itiq nolens sunt: s uolens: Nec sieret bonus
fieri male: nisi omp̃s et de malofacerȩ posset bene : Lniuit¬
Nam illiꝰ mala uoluntas esse nunquã potest Taquã sibonꝰ filiꝰ patrẽ
uellet uiuere: quẽ dy bona uoluntate uult emori: E t rursus fieri
potest. ut hoc uelit þomo uoluntate mala: qđ ds̃ uult bona:
Uelut si malus filiꝰ uilit mori patrẽ: uelit hoc oeiam ds̃: Nempe
uoluntati pietas illiꝰ potiꝰ consonat quis aliud uolentis: ꝙͣ hui idẽ
uolentis impietas: Tantum int̃̾ ẽ. qͥd uelle homini qͥd dõ congnut
ꝙ adqnẽ fmẽ suã qͥsq referat uoluntatẽ: ut ad ꝓbet᷑ ĩmo ꝓbet᷑:¬
am ds quasdã uoluntates suas utiq lx
bonas: implec ꝑmalorũ hominũ uoluntates malas :
abipso qͥ occidi uenerat diceret᷑: Quã bone apparebant uolunta.¬

Expanded text:
luntatem, quod etiam contra ejus fit voluntatem. Quia non fieret si non sineret: nec utique nolens sinit, sed volens; nec sineret bonus fieri male, nisi omnipotens et de malo facere posset bene. Aliquannam illius mala voluntas esse nunquam potest. Tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus vult bona: velut si malus filius velit mori patrem; velit hoc etiam Deus. Nempe voluntati pietas illius potius consonat, quamvis aliud volentis, quam hujus idem volentis impietas. Tantum interest quid velle homini, quid Deo congruat, et ad quem finem suam quisque referat voluntatem, ut aut approbetam Deus quasdam voluntates suas, utique bonas implet per malorum hominum voluntates malas: sab ipso qui occidi venerat diceretur . Quam bonae apparebant volunta
Abbreviated transcription (Latin):
uos fieri: ñ tam̃ idõ debemꝰ om̃potentisine chuoluntati aliqͥd¬
derogare. s ita intelligere qđ scriptũ ÷ qͥ om̃s homines uul
saluos fieri. tanq diceret᷑ nullũ homuinẽ fien saluum ÷ nisi
quem fieri ipse uoluerit: Honqđ̾ milus sit hominũ nͥ quẽ
siluũ fieri uelit : sed qđ nullꝰ fat nͥ quẽ uoluerit: & idõ:
sit rogandꝰ ut uelit. qi necesss ẽ. sien si uoluerit: D eorando¬
dõ quippe agebat apłs: ut hoc dicerit: Si enĩ intelliginuᷤ.
et quđ in ȩuangłio scriptũ ẽ : qui illuminat onmẽ hominem:
non qr millus ẽ. hominũ qui ñ illuminet᷑: ẜ qi niss ab ipso
millus illuminat᷑: Aut certe sic dictũ ẽ. qͥ om̃s homines uult
satio fieri. ñ qđ nullus hominũ eẽt. quẽ saluũ fieri ncillet. qͥ¬

Expanded text:
i voluntati aliqderogare; sed ita intelligere quod scriptum est, Qui omnes homines vult salvos fieri, tanquam diceretur nullum hominem fieri salvum, nisi quem fieri ipse voluerit: non quod nullus sit hominum, nisi quem salvum fieri velit; sed quod nullus fiat, nisi quem velit; et ideo sit rogandus ut velit, quia necesse est fieri si voluerit. De orando quippe Deo agebat Apostolus, ut hoc diceret. Sic enim intelligimus, et quod in Evangelio scriptum est, Qui illuminat omnem hominem : non quia nullus est hominum qui non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuminatur. Aut certe sic dictum est, Qui omnes homines vult salvos fieri; non quod nullus hominum esset quem salvum fieri nollet, q
Abbreviated transcription (Latin):
Ullm porro caritas quã duab istis. id ẽ. fide ac spe maiorẽ
est: Cum enim queritur utrũ qͥsq sit homo bͥonꝰ. ñ quert̃
quid credat. aut qͥd spet. s qͥd amet. Hãqͥ restȩ amat ꝓcul
dubio nete credit esꝑat au̾i uͦ ñ amat: inant̃ cresit eciã¬
sisint uera que credit. manit̃ sꝑat: etiam: si aduera felicitatẽ
doctant᷑ ꝑtinere que sꝑat. nͥ ⁊ hoc gredat. acsꝑet qđ sibi pe¬
tenti donari possit ut amet Quãuis emĩ perare sine amore
ñposst fieri: tam̃ potest ut ul ñ amet sine qͥ ad ad qd ꝑat ñ

Expanded text:
m porro charitas, quam duabus istis, id est, fide ac spe majorem elior est in quo est. Cum enim quaeritur, utrum quisque sit homo bonus, non quaeritur quid credat, aut speret, sed quid amet. Nam qui recte amat, procul dubio recte credit eaniter sperat, etiamsi ad veram felicitatem doceantur pertinere quae sperat: nisi et hoc credat ac speret, quod sibi petenti donari possit ut amet. Quamvis enim sperare sine amore non possit, fieri tamen potest ut id non amet, sine quo ad id quod sperat non
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ. qͣbeati sic eẽ: uolumꝰ. ut eẽ. miseri non solũ nolimꝰ. s ne¬
quaquã ꝓriꝰ uelle possimꝰ Sict̃ gͦ. habet amima nr̃a & iã nc̃ nolle
infelicitatẽ: ita nolle iniqͥtatẽ sẽꝑ habitura ẽ: S ordo p̃t̃¬
mitendꝰ ñ fuit : inqͦ ds̃ uoluit ostende ꝙ honuĩ ẽ. animal ratione¬

Expanded text:
non est, qua beati esse sic volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nenon est, qua beati esse sic volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra etiam nunc nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo pmittendus non fuit, in quo Deus voluit ostendere qu
Abbreviated transcription (Latin):
eũq oportuno tempore pꝰ genitos filios sine interpositione
mortis admeliora ꝑducere : ubi iã ñ solũ peccatũ ñ coͬmittere.
s nec uoluntatẽ posset hab̾e peccandi: si ad ꝑmanendũ sine
peccato sic̃ factꝰ erat. ꝑpetuã uoluntatẽ habiturũ eẽ. sciret:
Quia uͦ. eũ male usnrũ lib̃o arbitrio. hoc ẽ. peccaturũ eẽ p̾ser¬
ebat: adhoc potiꝰ p̃parauit uoluntatẽ suã. ut bene faceree¬
aretur : s nichiło̾minꝰ impleret᷑ omipotentis di bona. Sic enim
opordebat pͥus hominẽ fieri : ut et bene uelle posset & male
Nec gratissibene : nec inpune simale: Postea uͦ sic erit ut male
uelle n᷑possit : nec idõ lib̾o carebit arbitrio: Multo qͥppe
liberius erit arbitriuĩ : qđ omĩno non potent seruire peccato:
Neq enĩ culpanda ẽ. uoluntas. aut uoluntas ñ ẽ. aut lib̾a dicenda¬

Expanded text:
eumque opportuno tempore post genitos filios sine interpositione eumque opportuno tempore post genitos filios sine interpositione mortis ad meliora perducere, ubi jam non solum peccatum non committere, sed nec voluntatem posset habere peccandi, si ad permanendum sine peccato, sicut factus erat, perpetuam voluntatem habiturum esse praescisset. Quia vero eum male usurum libero arbitrio, hoc est peccaturum esse praesciebat, ad hoc potius praeparavit voluntatem suam, ut bene ipse faaretur, sed nihilominus impleretur omnipotentis bona. Sic enim oportebat prius hominem fieri, ut et bene velle posset et male; nec gratis, si bene; nec impune, si male: postea vero sic erit, ut male velle non possit, nec ideo libero carebit arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato. Neque enim culpanda est voluntas, aut voluntas non e