comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. Edent pauꝑes: & saturabiuttur.
dudierutt enĩ dicentẽ. Habundartes in
omnibono. Non in pectuiis utiꝙ: ñ in
auro & argento s. in oinni u̾bo inquit &
cognitione. Et alibi ait. In diuitiis sun¬
plicitatis. Hȩ diuttiȩ suit salubres. Hani
copie scłares: salutem afferre ñ possunt.
Qui aut̃ labuerit habundantiã spãlem:
huiꝰ tr̃a fructifera stat i scłm. bene fun¬
cdata radice uirtitũ: uel ania utiq
bonos germuians fructus: uel caro nulliͦ
cupiditatib mobilis. ad ꝓlapsionem. Hãc
t̃ram cireuit sol iusticiȩ salittaris: de quo
dictumͤ. Et̃ oritur sol & occidit: & in locũ
suum trabit. Ipse oriens illue uadit ad
austrum: & girat ad aquilonem. Giran
Oritur sol uisti .s. occidit iniusti .s. Orit᷑
tranquillitati pie m̃tis: occidit ira cun-¬
diȩ. Unde att. Sol ñ occidat: suꝑ iracun¬
diam ur̃am. Hinc potest eolligi qr isdem
oritur & occidit. quorum & uicia sepeliat:

Expanded text:
scriptum est: edent pauperes et saturabuntur. scriptum est: edent pauperes et saturabuntur. audierunt enim dicentem: abundantes in omni bono, non in pecuniis utique, non in auro et argento, sed i n omni uerbo, inquit, et cognitione, et alibi ait: in diuitiis simplicitatis. hae diuitiae sunt salubres; nam copiae saeculares salutem adferre non possunt. qui autem habuerit abundantiam spiritalem, huius terra fructifera stat in saeculum bene fundata radice uirtutum, uel anima utique bonos germinans fructus uel caro uel is cupiditatibus mobilis ad prolapsionem. Hanc terram circuit sol iustitiae salutaris, de quo scriptum est: et oritur sol et occidit et in locum suum trahit; ipse oriens illuc uadit ad austrum et gyrat ad aquilonem; gyrandoritur sol iustis, occidit autem iniustis; oritur tranquillitati piae mentis, occidit iracundiae. unde ait: sol non occidat super iracundiam uestram. hinc potest colligi, quia isdem oriatur et occidat, quorum et uitia sepeliat
Abbreviated transcription (Latin):
his qui foris ẽ sermo concelebret: et
scͥptura significare udeatur dicente
iob: suspendens t̾ram in nichilꝰ. Inelu
parte cȩlestis. S ñ ẽ eura scĩs: axem
eeli & elementoꝵ spacia philo sophico
more numerosq deseribere Quid enim
hoc ꝓdest saliti: Quia scĩ sp̃ãlib semꝑ in¬
tencdunt: & uite et̾nȩ ꝓfittura uel cognosẽẽ
gestiunt uel docere. Demq hunc locum
pulchre nobis aꝑutt eccłiastes sp̃alem eẽ. ñ
materialem: dicens. Quȩ habundantia
homiui in om̃ĩ labore suo. quo laborat sub
sole: Generatio uadit. & generatiouenit:
& t̾ra stat in sełm. Hoc ẽ. Que habuudan¬
rat sub sole iusticiȩ: Et subiecit. Gene¬
ratio uadit: & generatio uenit. Uadit
generatio: qr diuites egueruitt & esurie¬
runt. Qui ante habiuicdant gr̃a. postea
tamen ꝓpter ꝑfidiam suã egere ceꝑunt.
Qui aũt pauꝑes erant ppłi nationum: iani
ꝑ fidem xp̃i satiant᷑. & abiunidant: sicut

Expanded text:
is qui foris est sermo concelebret et is qui foris est sermo concelebret et scriptura significare uideatur dicente Iob: suspendens terram in nihilo. includparte eaelestis. sed non est cura sanctis axem caeli et elementorum spatia philosophico more numerosque describere — quid enim hoc prodest saluti? —, quia sancti spiritalibus semper intendunt et uitae aeternae profutura uel cognoscere gestiunt uel docere. Denique hunc locum pulchre nobis aperuit Ecclesiastes spiritalem esse, non materialem, dicens: quae abundantia homini in omni labore suo quo laborat sub sole? generatio uadit et generaet terra stat in saeculum, hoc est: quae abundannti sub sole iustitiae? et subiecit: generatio uadit et generatio uenit. uadit generatio, quia diuites eguerunt et esurierunt. qui ante abundabant gratia, postea tamen propter perfidiam suam egere coeperunt. qui autem pauperes erant populi nationum, iam per fidem Christi satiantur et abundant, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ueritatẽ: & elegerunt iniquitatem.
Qnĩs gͦ alie generationes: ueritatis ex sor¬
tes. Omniũ hereticoꝵ generationes: ñ te¬
nenueritatẽ. Sola eccłia uerttatẽ pio
affectu possidet: qr generatio uideorum
que ante eam possidebat amisit. Popłs
gͦ uideoꝵs prior fidei generatio: & ideo
infantior & infirmior: qui lubrico adoles¬
centiȩ stare ñ potuit. Populus aũt xp̃ia¬
nus fidei sedã generatio: ideo robustior.
& uenerabili maturior senectute. Illa
generatio legis. hȩc g̃re. Unde alibi ait.
Ingeneratioue & generationẽ: annunti¬
abiuit ueritatẽ tuã. Sequitur u̾sus .iii.
Funclasti t̃tam & ꝑmanet: dispositione
tua ꝑinanet dies. Quomͦ fundauerit
d̾s terram. scͥptura nos docuit. dieente
ꝓpha. Os̃ sapientia fuudauit terram:
parauit añt cȩlos intellectu. Terra gͦ
taiquã fiuidamentũ ẽ. ii qua consiti¬
mus: lieet ipsam in emyciclio celi eẽ : &

Expanded text:
enim veritatem, et elegerunt iniquitatem. enim veritatem, et elegerunt iniquitatem. Omnes ergo aliae generationes veritatis exsortes, omnium haereticorum generationes non tenent veritatem: sola Ecclesia veritatem pio affectu possidet; quia generatio Judaeorum, quae ante eam possidebat, amisit. Populus ergo Judaeorum prior fidei generatio, et ideo infantior et infirmior, qui lubrico adolescentiae stare non 1120 potuit; populus autem Christianus fidei secunda generatio; ideo robustior, et venerabili maturior senectute. Illa generatio Legis, haec gratiae. Unde et alibi ait: In generationem et generationem annuntiabit ueritatem tuam. Sequitur uersus tertius: fundasti terram e t permanet. dispositione tua permanet dies. quomodo fundauerit deus terram, scriptura nos docuit dicente propheta: deus sapientia fundauit terram, parauit autem caelos in intellectu. terra ergo tamquam fundamentum est, in qua consistimus, licet ipsam uel in hemicyclio caeli esse et
Abbreviated transcription (Latin):
aũt de ipsa accipunt trinitate quȩ so¬
la unmnutabilis sit: & ideo in cȩlo ꝑmane¬
at u̾bum. id ẽ ui patre: qr uerbum dixit.
Ego in patre: & pater in me. Ingenerati¬
oue & generationẽ ueritas tua. Multi
sunt qui dicunt᷑ dii: s ñ surit. Frgo in
gentib mandatiũ ẽ: in eccłia ueritas.
hanc tamen ueritatẽ habuit primo sy¬
nagoga. quȩ habet eloquia dei. Est enĩ
ueritas & in ueteri testamento: quȩ
fuit antea in ppło uideorum. Notus enĩ
in uidea ds. Us aũt. ueritas ẽ. Ergo in ui¬
dea uertras. Fuit gͥ ueritas in patrib:
moyse. & iħu naue. in samuhel. et in
Rauicl. helia heliseo. & in illis septem
milib uiroꝵ. qui ñ euruauerunt genu
baal. S qr posterior soboles uicdeoꝵs. a pa¬
trũ moribi. deuiauit: recessit ab illis ue¬
ritas & ad eccłiam uenit. Recessit enĩ
ab illis: quando dixerunt de dño iłn.
Tolle. tolle. erueifige eum. Tradiderunt

Expanded text:
autem de ipsa accipiunt Trinitate, quae soautem de ipsa accipiunt Trinitate, quae sola immutabilis sit; et ideo in coelo permanet Verbum, id est, in Patre, quia Verbum dixit: Ego in Patre, et Pater in me . 19. In generationem et generationem veritas tua. Multi sunt qui dicuntur dii, sed non sunt. Ergo in gentibus mendacium est; in Ecclesia veritas. Hanc tamen veritatem habuit primo Synagoga, quae habebat eloquia Dei; est enim veritas et in veteri Testamento, quae fuit ante in populo Judaeorum. Notus enim in Judaea Deus . Deus autem veritas est, ergo in Judaea veritas. Fuit igitur veritas in patribus, Moyse, et Jesu Nave, in Samuel, in David. Elia, Elisaeo, et in illis septem millibus virorum qui non curvaverunt genua Baal. Sed quia posterior soboles Judaeorum a patrum moribus deviavit, recessit ab illis veritas, et ad Ecclesiam venit. Recessit enim ab illis, quando dixerunt de Domino Jesu: Tolle, tolle, crucifige eum ; tradiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
suã exisse in u̾bo eius: quoqd fit quando ani¬
ma ꝑegrinatur a corpore. & do p̃sens est.
Explanauimus gͥ ut potumus: quid eẽt
in et̃num dñe. ꝑ manet u̾bum tuũ in cȩlo.
Possumus tamen & sic inte lligere quia in
cȩlo magis ꝑmaneat in et̾num. ubi angli:
archangli. eherubin & se raphin: qm̃ homi¬
nes quãuis seĩ sint: tamen affectus eoꝵ
sepe mutatur. Nunc gaudemus: eontunuo
meremus: irascuur: ingemiseimus. In
ipsa penitentia ñ uult nos satis contrista¬
ri apłs: ne tristicia absorbeamur. Ubi gͦ
ibi u̾bum. Deniq de solo cdño iħu dictum
ẽ a iohanne. qui iudit spm̃ deseendentẽ
nathan ꝓpħia missus a dño: & utiq inferi¬
or nathan pph̃a. cognouit qđ dauid p̃stan¬
tior nesciebat. Et alius dixit ꝓph̃a. Celauit
me dũs. Uude & pleriq aecipiunt ĩ celo
ꝑ mare di u̾bum. in potestatib eelestib:
in quib ñ sunit affectuũ uarietates. aliqͥ

Expanded text:
suam exisse in uerbo eius, quod fit\' quando anisuam exisse in uerbo eius, quod fit\' quando anima peregrinatur a corpore et deo praesens est. Explanauimus igitur, ut potuimus, quid esset: in aeternum, domine, permanet uerbum tuum in caelo. possumus tamen et sic intellegere, quia in caelo magis permanet in aeternum, ubi angeli et archangeli, Cherubim et Seraphim, quoniam homines quamuis sancti sint, tamen affectus eorum saepe mutatur. nunc gaudemus, continuo maeremus irascimur ingemescimus. in ipsa paenitentia non uult nos satis contristari apostolus, ne tristitia absorbeamur. ubi ergo ibi uerbum. denique de solo domino Iesu dictum est a IoNathan missus a Domino, et utique inferior Nathan propheta cognovit quod David praestantior nesciebat . Et alius dixit propheta: Celavit me Dominus . Unde et plerique accipiunt in coelo permanere Dei Verbum, in Potestatibus coelestibus, in quibus non sunt affectuum varietates. Aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi. seminib eus infusis: ꝑlenttudinẽ
eius cor poraliter in habitantẽ haurire ani¬
ma nr̃a desiderat. Non enĩ turbatur itte¬
rus feminarũ: nisi quȩ fuerint aluo grauẽ.
Surgit gͥ anima ut aꝑiat d̃ĩ uerbo: s dũ
se expandit atq aꝑit. ut oꝑa inundi huiꝰ
u̾bi receptione mortificet. sicut ille qui
art mortificationẽ dĩ iħu in corꝑore nr̃o
circũ ferunus: transuit sponsus. Uult
enĩ semꝑ queri: frequentius inueniri.
Et si clausam ianuã inueuerit pulsat:
& si ꝑ morã fuerit exelusus recedit: s etto
redit. & tterum pulsat : ut uel postea
sponsam inueniat p̃paratam. sotest quidẽ
& sic accipi. frater ms̃ transiuit: sicut
legunus qđ penetrauit dilecte ut tima ile¬
dullariun: & quẽ ad modũ ad Mafilao dic¬
tum ẽ. Et tuam ipsuis animã ꝑtrausibit
gladius: ut reuelent᷑ multoꝵ eoediũ eo¬
gitationes. Deniq addidit. sponsa animã

Expanded text:
Verbi, seminibus ejus infusis, plenitudinem Verbi, seminibus ejus infusis, plenitudinem ejus corporaliter inhabitantem haurire anima nostra desiderat; non enim turbatur uterus feminarum, nisi quae fuerint alvo graves. Surgit igitur anima ut aperiat Dei Verbo, sed dum se expandit atque aperit, ut opera mundi istius Verbi receptione mortificet, sicut ille qui ait: Mortificationem Domini Jesu in corpore nostro um aperit, transiuit sponsus. uult enim semper quaeri, frequentius inueniri, et si clausam ianuam inuenerit, pulsat, et si per moram fuerit exclu--sus, recedit. sed cito redit et iterum pulsat, ut uel postea sponsam inueniat praeparatam. potest quidem et sic accipi: frater meus transiuit, sicut legimus, quod penetrauit dilectae intima medullarum, et quemadmodum ad Maritum est: e t tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. denique addidit sponsa animam
Abbreviated transcription (Latin):
que habet ianuã. ẽ que habet portas.
Adhanc ianuã uenit. xp̃s & pulsat: pul¬
sat & portas. Aꝑi gͦ illi: uuilt introire.
uult sponsam inuenire uigilantẽ. Holi
bono amatori facere moras. etto recedit.
& tu somno eorporis tui uideris exelusisse
pulsantem. Exeludis enĩ eum. cum desi¬
diosus es: cum piger: cum somuolentũ.
his repagulis: xp̃s exeluditur. Et si
castus: & si sobriosus sis: caue ue sis ne¬
gligens. Maiorem xp̃o facit inuiriã: qui
aduenientẽ repellit. Non nũquã etiã si
moraris mittit manũ suam ꝑ feueftram:
sicut ait sponsa. frater m̃s misit manũ
siam de ꝓspectu. & uenter ineus coutur¬
Manus meȩ distillauerunt mirrã: digiti
mei mirra pleni. Primũ gͦ tam quã ꝓspectu
mnittit manũ suam: quando d̾s ẽẽ oꝑibus
estimatur. Unde ait. Simͥ ñ ereditis: uel
oꝑib credite. Deinde augetur amor: &
intimis uiseerib conceptus molescit: inde
intelligibili utero. in quo ẽ receptaculun

Expanded text:
ianuam, est quae habet portas. ad hanc ianuam uenit Christus et pulsat, pulsat et portas. aperi ergo illi; uult introire, uult sponsam inuenire uigilantem. noli bono amatori facere moras, cito recedit et tu somno torporis tui uideris exclusisse pulsantem. excludis enim eum, cum desidiosus es, cum piger, cum somnolentus; his repagulis Christus excluditur. etsi castus, etsi sobrius sis, caue ne sis neglegens; maiorem Christo facit iniuriam qui aduenientem repellit. Nonnumquam etiam, si moraris, mittit manum suam per fenestram, sicut ait sponsa: frater meus misit manum suam de prospectu, et uenter meus conturmanus meae distillauerunt myrram, digiti mei myrra pleni. primum ergo tamquam a prospectu mittit manum suam, quando deus esse operibus aestimatur; unde ait: si mihi non creditis, uel operibus credite. deinde augetur amor et intimis uisceribus conceptus inolescit. inde intel
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in canticis. Hox fratruelis mei: pul¬
sat ad ianuam. dudi pulsantẽ: audi introi¬
re cupientem. Aꝑi mͥ soror mea sponsa:. co¬
lumba mea: ꝑfecta mea: qr caput ineum re¬
pletum ẽ rore. & crines mei guttis noctis.
Considera quando maxime pulsat ianuã
ẽ rore nocturuo. In tribulatione etenĩ et
temptationib positos uisitare dignatur:
ne quis forte suecumbat uictus erumpus.
siepletur gͦ caput eus rore uel guttis.
quando eorpus eius laborat. Tune gͦ uigilan¬
dum: ne cum uenerit sponsus a receclat
exelusus. Si enĩ dormias & eor tuũ ñ ui¬
gil at: discedit ante quã pulsee. Si cor tuũ
iugilat p̃ulsat: & aꝑiri sibi ianiã ꝑos¬
cit. Habemius gͦ animȩ nr̃e ianuã i habe¬
mus & portas: dͥe quib dictum ẽ. Tollite
portas principes nr̃as: & eleuanni porte
et̾uales: & introibit rexgłie. Eit gͦ & celũ
in his: in quib porte siuit et̾nalẽs. Si
has fidei tuę portas uelis attollere .̃ iutra¬

Expanded text:
dicit in Canticis: uox fratris mei, puldicit in Canticis: uox fratris mei, pulsat ad ianuam. audi pulsantem, audi introire cupientem: aperi mihi, soror mea sponsa, columba mea, perfectamea, quia caput meum repletum est rore et crines mei guttis noctis. considera quando maxime pulsat ianuam eius rore nocturno. in tribulatione etenim et temptationibus positos uisitare dignatur, ne quis forte succumbat uictus aerumnis. repletur ergo caput eius rore uel guttis, quando corpus eius laborat. tunc ergo uigilandum, ne, cum uenerit sponsus, recedat exclusus. si enim dormias et cor tuum non uigilet, discedit antequam pulset, si cor tuum uigilet, pulsat et aperiri sibi ianuam poscit. habemus ergo animae nostrae ianuam, habemus et portas de quibus dictum est: tollite portas, principes uestri, et eleuamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. est ergo et caelum in his in quibus portae sunt aeternales. si has fidei tuae portas uelis attollere, intra
Abbreviated transcription (Latin):
dua: aplauunã tuã: ex pande gremiũ tuȩ
mentis: ut uideat diuitias simplieitati
thesauros pacis: suauitatẽ gr̃e. Dilata eor
tuũ: occurre soli lucis et̃nȩ. quȩ illuminat
omnẽ hominẽ. Et illud quidem uerum
luinen omnib lucet: s: si quis fenestras suã
clauserit: et̾no lumine se ipse frauclauit.
am claudas. Et si possit intrare: ñ uult
tam en importunus irruere: ñ uult uuuu¬
tos cogere. Ortus ex uirgine. ꝓcessit ex al¬
uo: uniu̾sa totius orbis irradians: ut luce¬
ret omib. Capiunt qui de siclerant ful¬
goris ꝑpetui claritatẽ: quam nulla nox
interpolat. Soli enĩ huic quẽ cotidie eer¬
nimus: nox tenebrosa suecedit. Sol aũt
iusticiȩ nũ quã oecidit. qr sapientiȩ ñ sue¬
cedit malitia. Beatus gͦ ille euius pulsat ia¬
nuam xp̃s. Ianua nr̃a ẽ fides: que totã do¬
num si fuerit robusta cõmuni et. ser istam
ianuam: xp̃s ingreditur. Unde eccłia

Expanded text:
tua; aperi ianuam tuam, expande gremium tuae tua; aperi ianuam tuam, expande gremium tuae mentis, ut uideat diuitias simplicitatis, thesauros pacis, suauitatem gratiae. dilata cor tuum, occurre soli lucis aeternae quae inluminat omnem hominem. et illud quidem uerum lumen omnibus lucet; sed si quis fenestras suas clauserit, aeterno lumine se ipse fraudabit. eam claudas. etsi possit intrare, non uult tamen inportunus inruere, non uult inuitos cogere. ortus ex uirgine processit ex aluo, uniuersa totius orbis inradians, ut luceret omnibus. capiunt, qui desiderant fulgoris perpetui claritatem, quam nox nulla interpolat. soli enim huic quem cotidie cernimus nox tenebrosa succedit, sol autem iustitiae numquam occidit, quia sapientiae non succedit malitia. Beatus ergo ille cuius pulsat ianuam Christus. ianua nostra est fides quae totam domum, si fuerit robusta, communit. per istam ianuam Christus ingreditur, unde et ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
celestis grẽ & in hacutta t̃rena deiectus.
p̃uaricationis sise iuinculis se ligauit:
ita contrario celũ diettur qui uirtã an¬
geloꝵ eustodia integritatis exercet.
& ceorpus suũ continenti sobrietate
moderit᷑: mentẽ quoq suam miti tran¬
quillitate cõponit: pecuniã pauꝑib mi¬
sericordi liberalitate dispensat. Est gͦ
& in t̾ris celum: in quo possunt uirtutes
eẽ celestes. Cȩlum mͥ thronus. Ego magis
iusti affectum: quã elementũ intelligo.
Illum puto celum ad euiꝰ animam uentt
xp̃c. & pulsat ianuã: & si aꝑueris ingre¬
ditur. Nec solus ingreditur: s etiam
cum patre: sicut ĩpse ait. Ego & pater
ueniemus: & mansionẽ apud eũ facie¬
mus. Uiles gͥ qđ u̾bum dĩ & ociosum
ꝓuocat: & dormientẽ exettat: Qui enĩ
uenit & ianuã pulsat: uult semꝑ intra¬
rei s in nobis ẽ quod ñ semꝑ ingreditur
ñ semꝑ ꝑmanet. Pateat aduenienti ianua

Expanded text:
caelestis gratiae et in haec uitia terrena deiectus caelestis gratiae et in haec uitia terrena deiectus praeuaricationis suae uinculis se ligauit, ita e contrario caelum dicitur, qui uitam angelorum custodia integritatis exercet et corpus suum continenti sobrie- tate moderatur, mentem quoque suam miti tranquillitate componit, pecuniam pauperibus misericordi liberalitate dispensat. est ergo et in terris caelum in quo possunt uirtutes esse caelestes. caeum mihi thronus ego magis iusti affectum quam elementum intellego. illum puto caelum ad cuius animam uenit Christus et pulsat ianuam et, si aperueris, ingreditur. nec solus ingreditur, sed etiam cum patre, sicut ipse ait: ego et pater ueniemus et mansionem apud eum faciemus. Uides igitur quod uerbum deus et otiosum prouocat et dormientem excitat. qui enim uenit et ianuam pulsat, uult semper intrare. sed in nobis est quod non semper ingreditur, non semper manet. pateat aduenienti ianua
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat nouum celum. & terra noua. no¬
uum testamentũ: ut facie ad faciem glo¬
riam dĩ uidere possimus. Ueruntam̃
qr & in eȩlo fuit uic iis locus nam utu ñ
cecidiset inde acdu̾s arus nisi in criminib
dep̃bensus: nam & stultus sicut luna
mittat᷑ & cȩlum ipsum tenebris obducit᷑:
uidecurittiq ñ de dt elemento dictum.
s de uirtutib potestatib q celestibus.
Sunt eñ sc̃ẽ uircites in celo: in quib
nichil lubrieum. atq tr̃enum sit. Sunt
etiã i t̾ris cȩli.: qui enarrant głiam dei.
Quisiuit isticęli: audi diceitem. Sicut
por taͣmus imaginẽ illus t̾reui: portemꝰ
& imaginẽ huius cȩlestis. Ii gͥ celi sunt
qui etiã in t̾ris postti audent dicere: nr̃a
aũt conu̾satio in cęlis ẽ. Isti sunt eeli: in
quib fides. grauitas. continentia. doctri-¬
na. uita cȩlestis ẽ. Nam quẽ adinodũ tr̃a
dictus ẽ. qui lapsus ex illa p̃uaricatione

Expanded text:
ut fiat novum coelum, et nova terra, nout fiat novum coelum, et nova terra, novum testamentum; ut facie ad faciem gloriam Domini videre possimus. 12. Verumtamen quia et in coelo fuit vitiis locus nam utique non cecidisset inde adversarius, nisi in criminibus deprehensus, nam et stultus sicut luna mutatur, et coelum ipsum tenebris obducitur videtur utique non de elemento dictum, sed de Virtutibus Potestatibusque coelestibus. Sunt enim sanctae Virtutes in coelo, in quibus nihil lubricum atque terrenum sit. Sunt etiam in terris coeli, qui enarrant gloriam Dei. Qui sunt isti coeli? Audi dicentem: Sicut portavimus imaginem illius terreni, portemus et imaginem huius caelestis. isti igitur caeli sunt qui etiam in terris positi audent dicere: nostra autem conuersatio in caelis est. isti sunt caeli in quibus fides grauitas continentia doctrina uita eaelestis. nam quemadmodum terra dictus est, qui lapsus ex illa praeuaricatione
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ obechientia: diseretis inunerib
indiseretam p̃seripte constitutionis tenẽ
concordiam. In celo gͦ ꝑmanet u̾bum tuũ:¬
qr sathanas de cęlo cecidit. Non habebat
in cȩlo locum: ꝓpterea cecidit. Quo ceci¬
dit nisi in t̾̃ras: Ideo hic adulteria. homi¬
eidia. ebrietates. habundare ceꝑunt. In¬
de exclusus aerior ad nos uenit. & temp¬
tationes solito asꝑiores tamquã iratus
exercet. In cęlo gͥ ꝑmanet u̾bum. quia
inde eiectus ẽ diabolus. In t̾ra ñ ꝑmauet:
quia huc totus aduenit. Et uide utrũ
Inc in nob̾ u̾bũ positũ ꝑman̾ẽ possit: uͥ tanto laqͥos diabol spar¬
sit: qui dum eẽt in exͥꝰ nec ibi u̾bum
poterat ꝑmanere. Deniq qr & ipse uer¬
bum ñ tenuit: cecid̾it e celo. In celo gͦ
u̾bum ꝑmanet: quod seł̃m u̾bi dispositio¬
nem regitur & ꝯuhernat᷑. S qr & ipsũ
eelum p̾terit: uleꝯ ñ dixit in scła ꝑma¬
nere. s in scłm: quãquã postea p̃tereat

Expanded text:
omnium oboedientia, discretis muneribus omnium oboedientia, discretis muneribus indiscretam praescriptae constitutionis tenere concordiam. In caelo ergo permanet uerbum, quia satanas de caelo cecidit. non habebat in caelo locum, propterea cecidit. quo cecidit nisi in terras ? ideo hic adulteria homicidia ebrietates abundare coeperunt. inde exclusus acrior ad nos uenit et temptationes solito asperiores tamquam iratus exercet. in caelo igitur permanet uerbum, quia inde deiectus est diabolus; in terris non permanet, quia huc totus aduenit. et uide utrum hic permanere uerbum possit in nobis, ubi tantos laqueos diabolus aspersit, qui dum esset in caelo, nec ibi uerbum poterat permanere. denique quia et ipse uerbum non tenuit, cecidit e caelo. In caelo ergo uerbum permanet, quod secundum uerbi dispositionem regitur et gubernatur. sed quia et ipsum caelum praeterit, ideo non dixit \'in sanere, sed in saeculum: quamquam praetereat,
Abbreviated transcription (Latin):
ninib tegit terrã. Non gͦ sit in te qͦq
duiturna lase uia: succedañ mesta sem¬
lium eurarũ tempora: & tamquã in caua
maturttas. agrum hunc tui corporis re¬
primat. Utilior sepe tristicia ẽ: que eo¬
mitem solet habere grauitatẽ. Humquid
ulla in ipso est sole pͣuaricatio : Nõn eoti¬
dianos eursus suos seruat: humquid
cotidianos nouit luna defectus: & comis¬
si munus deserit misterii: His dem
nempe uicib redit annus: eodẽ statu
reparant᷑ tempora: hisdem obsequiis
reformantur. Sol diem illuminat: tẽpora
statuta custodiens. Fulget splendorib
luna nocturnis: & lux eius in tenebris
micat. Scellarum nitentiũ rutilat glo¬
bus: sollempniq statione & conuersione
ac demutarione fungiuitur. Lex una di¬
uersis. constitutoꝵ semel uices eur suum
eustodire: nec fines transire p̾seriptos.
manet ipsa iminittabilis demittatio: &
conu̾sio uertere ordinẽ suum nesett. Una

Expanded text:
niuibus tegit terram. non ergo sit in te quoque niuibus tegit terram. non ergo sit in te quoque diuturna lasciuia; succedant maesta senilium curarum tempora et tamquam incana maturitas agrum hunc tui corporis reprimat. utilior saepe tristitia est, quae comitem solet habere grauitatem. numquid ulla in ipso est sole praeuaricatio ? nonne cotidianos cursus suos seruat? numquid continuos nouit luna defectus et commissi munus deserit ministerii? isdem nempe uicibus annus redit, eodem statu reparantur tempora, isdem obsequiis reformantur. sol diem inluminat tempora statuta custodiens, fukret splendoribus luna nocturnis et lux eius in tenebris micat. stellarum nitentium rutilat globus sollemnique statione et conuersione ac demutatione funguntur. lex una diuersis, constitutorum semel uices cursuum custodire nec fines transire praescriptos. manet ipsa inmutabilis demutatio et conuersio uertere ordinem suum nescit. una
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestium statiutorum: & beneficiorum dñi
crebrȩ uices sollemapnib murerib ꝑse¬
uerant. Suꝑnis nempe uel pluuiis uel
calore uel fotu aeris huius infunditur
t̾ris: atq alitur larga fecunditas cȩlo.
Annus labitur ꝑ dies & menses: & tem¬
pora autũni atq hiemis: ueris quiq &
pure digestus estatis. De cȩlo uitȩ tuȩ
unaginẽ cape: etiã quando ñ germinas
fructum: sere tamei sem̃ ad fructum.
Sunt semina quȩ de celo sut: & seruitt᷑
in t̾ris. Est enĩ suꝑua uindemia: unde
ait ꝓpħa. Serite uobis ad iusticiã. uin¬
deiniate ad fructum. Et quando ñ flo¬
rent oꝑa tua: foue tamen semina tua.
ne lascuiendo luxurient. Quod luxuriat
in flore sermonis: tenuatur & hebetatur
in fructu. fructus ipsos: usq ad maturi¬
tatem dequoq. Imitatores etiã suus¬
ipsius cȩlestis elementi. Non semꝑ sole
feruet ardenti. frequent̾̃ nubib texitͣ:
pluuiis uehementib inhorreseit: iactis

Expanded text:
caelestium statutorum et beneficiorum domini caelestium statutorum et beneficiorum domini crebrae uices sollemnibus muneribus perseuerant. supernis nempe uel pluuiis uel calore uel fotu aeris huius infunditur terris atque alitur larga fecunditas. caelo annus labitur per dies ac menses et tempora autumni atque hiemis, ueris quoque et purae digestus aestatis. de caelo uitae tuae imaginem cape; etiam quando non germinas fructum, sere tamen semen ad fructum. sunt semina quae de caelo sunt et seruntur in terris. est etiam superna uindemia, unde ait propheta: serite uobis ad iustitiam, uindemiate ad fructum. et quando non florent opera tua, foue tamen semina tua, ne lasciuiendo luxurient. quod luxuriat in flore seminis, tenuatur et hebetatur in fructu. fructus ipsos usque ad maturitatem decoque. Imitatores etiam ipsius caelestis simus elementi: non semper sole feruet ardenti, frequenter nubibus priusquam, pluuiis uehementibus inhorrescit, iactis
Abbreviated transcription (Latin):
Nnebunt: Alis qui sp̃alis ẽ & diui¬
I dicat u̾ba legis: in et̃num inquit
dũe. ꝑmanet u̾bum tuũ in eelo. Ecͣ̃uitas
enĩ uerbi manentis: opinionẽ uerbi
p̃tereuntis exeludit. Quomͦ aũt ꝑma¬
net u̾bum ui cȩlo: si ipsum celum p̃te¬
rit: Et quomͦ possunt stare culmina:
si cadant fundamenta: Aut quomͦ ꝑ
manere habitator in habttatione sua:
nisi & habitatio ꝑseueret: S forte il¬
lud occurrat: qr scͥptum ẽ. Erit eelum
nouum. Herum nec sie absolubile: qr uec
hoc potest ꝑmanere quod p̃terit: nec
illud potest dici mansisse qđ cepit. Ti¬
nea uitellectum tuũ scindet: si putes
u̾bum dĩ sicut cȩlum uel inciꝑe. uel p̃te¬
rire. Unde si uirtutẽ ꝓpħiei sensus cog¬
noseere uolu mus: primũ in his quȩ ui¬
sibilia & sensibilia sunt. ethicũ locum
consideremus: ut ex eo que sunt intel¬
ligibilia manifestemus. Si u̾bum dei
in cęlo ꝑmanet. imttemur celũ ubi ꝑ¬
manet u̾bum. ꝑ manet ordo sollempius

Expanded text:
alis est et diiudicat uerba legis: in aeternum, inquit, domine, permanet uerbum tuum in caelo; aeternitas enim uerbi manentis opinionem uerbi praetereuntis excludit. quomodo autem permanet uerbum m caelo, si ipsum caelum praeterit? et quomodo possunt stare culmina, si cedant fundamenta, aut quomodo permanere habitator in habitatione sua, nisi et habitatio perseueret ? sed forte illud occurrat, quia scriptum est: erit caelum nouum. uerum nec sic absolubile, quia nec in hoc potest permanere quod praeterit nec illud potest dici mansisse quod coeperit. tinea intellectum tuum scindet, si putes uerbum sicut caelum uel incipere uel praeterire. Unde, si uirtutem prophetici sensus cognoscere uolumus, primum in his quae uisibilia et sensibilia sunt ethicum consideremus, ut ex eo quae sunt intellegibilia manifestemus. si uerbum dei in caelo permanet, imitemur caelum ubi permanet uerbum, permanet ordo sollemnis
Abbreviated transcription (Latin):
uobiseum sum: usq ad eonsũmationem
scłi. Consũmatio gͦ scłi finis scłi ẽ.: finis
aũt omniũ xp̃c ĩ consũmationes aũt
multe. Est consũmatio: quando resur¬
rectio ẽ ad salutẽ. Consũmatũ quoq opꝰ
dicitur: ꝑfectum opus. Consũ mata
malttia dicit᷑. ul est plena: eui nichil de¬
sit ad studium. & artẽ nocendi. Est
consũmatio hominis: & multe consũma¬
De consũmatione scłi supra posiumus
exemplum: quã sequitur resurrectio.
Sicut enĩ in adam om̃s moriunt᷑: tta
& in. xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Post resurrec¬
tionẽ cõsummatio. Unusquisq aũt in¬

Expanded text:
 usque ad consummationem saeculi . Consummatio ergo saeculi finis saeculi est; finis autem omnium Christus. Consummationes autem multae. Est consummatio, quando resurrectio est ad salutem. Consummatum quoque opus dicitur perfectum opus. Consummata malitia dicitur, id est, plena, cui nihil desit ad studium et artem nocendi. Est consummatio hominis, et multae consummaDe consummatione saeculi supra posuimus exemplum, quam sequitur resurrectio: Sicut enim in Adam omnes moriuntur: ita et in Christo omnes vivificabuntur . Post resurrectionem 1129 consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
batur a dño. dicebat. Humiliatꝰ sum: ũ¬
& saluum me fecit. Ergo sicut prudent̃
consideraudũ ẽ quando humilitas a dño
sit causa ꝑbationis. quando etiã ipsa ab
homine inferendȩ humilitatis imp̃ssio:
quȩ tamen ipsa solet patientia & mag¬
nanimitate tolerari: ita etiã sapienter
considerandum quid sit in et̾̃num in cȩ¬
lo u̾bum diũ ꝑman̾e. uel sicut ali codice
posuit. quod diu̾se utt̃ pretati sunt¬

Expanded text:
batur a domino dicebat: humiliatus sum, ebatur a domino dicebat: humiliatus sum, et saluum me fecit. Ergo sicut prudenter considerandum est, quando humilitas a domino sit causa probationis, quando etiam ipsa ab homine inferendae humilitatis inpressio, quae tamen ipsa solet patientia et magnanimitate tolerari, ita etiam sapienter considerandum, quid sit in aeternum in caelo uerbum domini permanere uel, sicut aliqui codices posuit, quod diuerse interpretati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
manet in celo. Uides etiam in te ꝑmanẽ
debere: quod etiã in eȩlo ꝑmanet ac ꝑseue¬
rat. Serua gͦ u̾bum dĩ: & serua in corde
tuo. & ita serua ne obliuiscaris. Serua
legem dĩi & meditare: ue iustificationes
dñi de tuo corde labantur. Docet te littẽ
int̃pretatio. ut serues diligenter. docet
te ꝓpħa in subditis dicens. Nisi qr lex tua
meditatio mea ẽ. t unc forte ꝑissem in hu¬
militate mea. In etrum ñ obliuuscar ui
stificationes tuas. Legis gͦ meditatio fac̃.
ut tempora tribulationis. tempora quib
humiliamur aliquib adu̾sis. sustinere &
tolerare possimus: ut neq humiliato ni¬
mis. neq deiecto frangamur affectu.
Beniq dñs ñ frangi nos humilitate usq
tera il threnis ait. Ut humiliaret sub
ꝑedib om̃s iunctos tre : & declinaret ui¬
dicium uiri. eontra faciem altissimi: ad
mala. Humilitas gͦ quȩ a dño ẽ plena
iusticiȩ. plena ẽ equitatis: qr ñ exeutt
mala de ore dĩi. Deniq qͥ humilia an¬

Expanded text:
m in caelo. uides etiam in te permanere debere quod etiam in caelo permanet ac perseuerat. serua ergo uerbum dei et serua in corde tuo et ita serua, ne obliuiscaris. serua legem domini et meditare, ne iustificationes domini de tuo corde labantur. docet te litterae interpretatio, ut serues diligenter, docet te propheta in subditis dicens: nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea; in aeternum non obliuiscar istificationum tuarum . Legis ergo meditatio facit, ut tempora tribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus adversis, sustinere et tolerare possimus; ut neque humiliato nimis, neque dejecto frangamur affectu. Denique Dominus non frangi nos humilitate usque tera in Threnis ait: ut humiliaret sub pedibus omnes uinctos terrae et declinaret iudicium uiri contra faciem altissimi, ad mala. humilitas ergo, quae a domino est, plena iustitiae, plena est aequitatis, quia non exeunt mala de ore domini. denique qui humilia
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ uors serie declinaui. s uitellexi
testimonia tua. Si enĩ ñ intellexissem:
peccatores me ĩtiq illi ꝑdidissent. Quȩ
intellexi utiq sensu: etiã oꝑib secitus sũ.
Neq enĩ nudus intellectus ẽ: s quẽ etiã
facta testantur. Deniq beatus qui intel¬
ligit suꝑ egenũ & pauꝑem. Ille utiq in¬
telligit suꝑ pauꝑem: qui largit᷑ pauꝑi.
Nam quid ꝓdest misereri inopis: nisi ali¬
moniã eidem largiaris. Sequitur uer¬
amplũ mancdatũ tuũ ualde. Non possu¬
mus in omnib ium greci sermonis expri¬
mere. Maior in greco pleriunq uis: et
pompa sermonis ẽ. Telos dieitur grece
qđ nos latine & finẽ dieimus. & cõsumma¬
tionem. Telos aũt & consũmationis ipsuis¬

Expanded text:
rum tuorum serie declinaui, sed intellexi rum tuorum serie declinaui, sed intellexi testimonia tua; si enim non intellexissem, peccatores me utique illi perdidissent. quae intellexi utique sensu, etiam operibus secutus sum; neque enim nudus ntellectus est, sed quem etiam facta testantur. denique beatus qui intellegit super egenum et pauperem. ille utique intellegit super pauperem qui largitur pauperi; nam quid prodest misereri inopis, nisi alimoniam eidem largiaris ? Sequitur ueramplificum mandatum tuum ualde. non possumus in omnibus uim Graeci sermonis exprimere; maior in Graeco plerumque uis et pompa sermonis est. rfkog dicitur Graece quod nos Latine et finem dicimus et consummationem; rO.o; autem et consu
Abbreviated transcription (Latin):
qr mea tranquillitas ẽ. Hon ẽ meus iuni
crapula temulentus in lucẽ: ambitiõe
gliȩ scłaris ebrius in ꝑiculum: qui ñ
possit sobriȩ moderationis seruare uesti¬
gium. Pax sum ego: litigare ñ noui. Quid
mͥ ad eum do quo ueniat diabolus & dicat
meus ẽ : Nam mͥ sua colla curuauit: mea
re. Nam si quis nuctabilis ẽ: ut ego aut
merore mutor aut indignatione: uenit
ira & dicit. meus ẽ. Ante borã meus erat.
spero quod iterũ meus fiat. Uenit tristi¬
ciai & dicit meus ẽ. Ante horã in in ea pos¬
sessione fuit: in meo iuire: erigere ani¬
mum p̃ merore ñ poterat: oculos eleuare:
& si triste aliquid acciderit ad me ilieo
reuertetur. Quis gͦ ẽ dĩ: nisi qui potest
dicere uichil mͥ conscius sum: Ideo dice
noxius tenebat᷑. Ego aũt nuncdi mei
sum: nunc tritticie : nunc iraciudiȩ:
nunc uerbi ociosi. Et ideo qui plures
dños habet: ñ potest uni dicere. Dñe iħu.

Expanded text:
quia mea tranquillitas est. Non est meus vini quia mea tranquillitas est. Non est meus vini crapula temulentus in lucem, ambitione gloriae saecularis ebrius, qui in periculum non possit sobriae moderationis servare vestigium. Pax sum ego, litigare non novi. Quid mihi ad eum de quo veniat diabolus, et dicat: Meus est; nam mihi sua colla curvavit, mea re. Nam si quis mutabilis est, ut ego aut moerore mutor, aut indignatione, venit ira, et dicit: Meus est: ante horam meus erat, spero quod iterum meus fiat. Venit tristitia, et dicit: Meus est: ante horam in mea possessione fuit, in meo jure: erigere animum prae moerore non poterat, nec oculos levare: et si triste aliquid acciderit, ad me illico revertetur. Quis ergo est Dei, nisi qui potest dicere: Nihil mihi conscius sum ? Ideo dicebnoxius tenebatur. Ego autem nunc Dei mei sum, nunc tristitiae, nunc iracundiae, nunc verbi otiosi; et ideo qui plures dominos habet, non potest uni dicere: Domine Jesu,
Abbreviated transcription (Latin):
cipe. cum ei ostendisset omĩa regna mun¬
di: hec omia tibi dabo si ꝓcidens adora¬
ueris me: Ante gͦ ipse subicitur: qui ali¬
os uult hubere subiectos. Ueiuunt om¬
Quem tanti cõpetunt: quã uile manci¬
pium ẽ. Quomͦ gͦ tu qui huiꝰmodi es.
potes xp̃o dicere tuus sum: Responde¬
bit tibi ille. Non quieũq dicit mͥ dñe¬
dũe: intrabit in regnũ celorum. Hon
quicũq dicit mͥ tuus sum: uieus ẽ. Me¬
us plaue es si uocem ñ redarguat cõsciẽtia:
si sermonẽ tuũ animus aut oꝑa ñ refũ¬
tent. Ego ñ nego meũ eẽ eum qui ipse
ũ neget. aut eerte si ꝓ me se ipsũ sͥ abne¬
get. Nolo habere seruulũ: plurib dñis
seruientẽ. Nam quomͦ meus ẽ si mͥ dicat
se diabolo aduidieet & obstringat:
Non ẽ meus quẽ libido sucendit: qr mea
castitas ẽ. Non ẽ qͣuẽ eura spoliandi mi¬
noris exagitat. qr mea inttegritas est
Non ẽ meus quẽ ira mobilis uiquietat:

Expanded text:
cipe, cum ei ostendisset omnia regna muncipe, cum ei ostendisset omnia regna mundi: haec omnia tibi dabo, si procidens ad oraueris me? ante ergo ipse subicitur qui alios uult habere subiectos\'. ueniunt omquem tanti conpetunt, quam uile mancipium est! Quomodo ergo tu, qui huiusmodi es, potes Christo dicere: tuus sum\'? respondebit tibi ille: non quicumque dicit m intrabit in regnum caelorum, non quicumque dicit mihi: tuus sum\', meus est. meus plane es, si uocem non redarguat conscientia, si sermonem tuum animus aut opera non refutent. ego non nego meum esse eum qui ipse se non neget aut certe si pro me se ipsum sibi abneget. nolo habere seruulum pluribus dominis seruientem. nam quomodo meus est, si mihi dicat se diabolo adjudicet et obstringat? Non est meus quem libido succendit; quia mea est castitas. Non est meus quem cura spoliandi minores 1127 exagitat; quia mea integritas est. Non est meus quem ira mobilis inquietat;
Abbreviated transcription (Latin):
mea sunt in pectore suo uoluit. Tecũ
epulatur: & mecũ pascitur. A te panem
accipit.i me pecuniã. Tecum bibit. & in
dicit meus es: qr ea quȩ corporis sunt con¬
cupiscis. In illuis adolescentulȩ amore
te mͥ uendidisti: in illius concubitu me¬
retricis p̃eium ꝓ te adinuimeraus. Sentt
auaricia: & dicit. Argentũ & aurum qđ
habes seruitutis tuȩ p̃cium ẽ: possessio
quã tenes uiris tui emptio: uenditio
libertatis ẽ. Wenit luxuria: & dicit
meus eᷤ Unius diei conuiuiũ: p̃cuun
tue uitȩ ẽ. Ille sumptus epularũ tui ca¬
pitis lictatio. tu ẽ sũma ꝯtractꝰ. &. qd peiꝰ ẽ.
carne ẽptꝰ es: uilior cibo es tuo. Preciosior
est unius diei mensa tua: quã totus tem¬
poris uita. Inter calices te redemi: uiter
epulas ac quisiui. Uenit ambitio & diẽ:
ideo potestatẽ in te contuli: ut mee te
subicerẽ potestat: An ignoras ipsi dño
salutari dictum cẽ. ab hiius mundi prin¬

Expanded text:
mea sunt, in pectore suo uoluit. tecum mea sunt, in pectore suo uoluit. tecum epulatur et mecum pascitur, a te panem accipit, a me pecuniam, tecum bibit et mihi dicit: \'meus es, quia ea quae sunt corporis concupiscis. in illius adulescentulae amore te mihi uendidisti, in illius concubitu meretricis pretium pro te adnumeraui\'. uenit auaritia et dicit: \'argentum et aurum quod habes seruitutis tuae pretium est; possessio quam tenes iuris tui emptio, uenditio libertatis tuae est\\ uenit luxuria et dicit: \'meus es. unius diei conuiuium pretium tuae uitae est; ille sumptus epularum tui capitis licitatio, tui est summa contractus et, quod peius est, caro emptus es, uilior cibo es tuo; pretiosior est unius diei mensa tua quam totius temporis uita. inter calices te redemi, inter epulas adquisiui\'. uenit ambitio et dicitideo potestatem m m contuli, ut meae te subicerem potestati? an ignoras ipsi domino salutari dictum esse ab huius mundi prin
Abbreviated transcription (Latin):
hac uoce utit᷑ auidus pecunȩ: honoris:
potestatis: Multis ñ est satis dm̃ seire:
& quidem plurib. Tanti ppłi. tautȩ na¬
tiones. tanti diuites. pauꝑtatẽ putant
dño seruire: & qui supra om̃s ẽ. illis
exiguus & angustus ẽ. Illis ñ ẽ satis
cłi filius: in quo sunt omĩa. Deniq ille
diues in euuangłio eiu dictum ẽ. si ius
ꝑfectus eẽ. uade uende omĩa que habes
& da pauꝑib: dm̃ sibi  sufficere uidica¬
uit. Deniq & contristatus ẽ: quasi qđ
plus eẽt relinquere. & iuberet᷑ qđ minus
eẽt eligere. Ille gͦ dicit tiuis sum: qui dicẽ
potest. Ecce omĩa reliquimꝰ & secuti sumus
te. Apłorum ttaq uox ista ẽ: nec ominum
tamen apłotum. Nam & uidas apłs fuit:
& in comuiuio xp̃i int̾ apłos recumbelat.
Dicebat & ipse tius sum: s uoce ñ corde.
Ueuit & introiuit in eũ sathanas: & ce¬
pit dicere. Non ẽ tius iħu̾s meus est.
Deuiq ea que mea sunt cogitat: quȩ

Expanded text:
hac uoce utitur auidus pecuniae honoris hac uoce utitur auidus pecuniae honoris potestatis ? multis non est satis deum scire, et quidem pluribus. tanti populi, tantae nationes, tanti diuites paupertatem putant domino seruire et qui supra omnes est, illis exiguus et angustus est, illis non est satis dei filius in quo sunt omnia. denique ille diues in euangelio, cui dictum est: si uis perfectus esse, uende omnia quae habes et da pauperibus, deum sibi non sufficere iudicauit. denique et contristatus est, quasi quod plus esset relinquere iuberetur, quod minus esset eligere. ille ergo dicit: \'tuus sum\', qui dicere potest: ecce omnia r eliquimus et secuti sumus te. Apostolorum itaque uox ista est, nec omnium tamen apostolorum; nam et ludas apostolus fuit et in conuiuio Christi inter apostolos recumbebat. dicebat et ipse: tuus sum\', sed uoce, non corde. uenit et introiuit in eum satanas et coepit dicere: \'non est tuus, Iesu, sed meus est. denique ea quae mea sunt cogitat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quis untelligere qusd acceꝑit: nisi memi¬
nerit ante qͥd fuerit. Non gͦ obliiuscam᷑
quia dñs iħs agnus di. inundi hostia.
soluit nos grauiũ nexib delictorum:
quib pharao ille tet̾rimus ñ unius
eg ypti s scli istus princeps. iuinculo
seruitii grauis uos tenebat asstrictos.
Non obluuscamur in et̃num: utt cũ uene¬
rimus in illam uerã t̾ram repmissionis
ubi ẽ regio uuoꝵ : meminerimꝰ quanta
ꝑpessi in hoc simus scło: quib tandem
ereptimalis: & agamus grãs eripienti
nos dño ihu. qui ꝑturbatorẽ omnium
fecit ẽẽ captiuũ. Sequitur uersus. ui.
Tius sum ego saluum me fac dñe qm̃ u
stificatioues tuas exquisuii. Facilis uox
& cõmunis uidet᷑. s paucorũ ẽ. Satis raru̾
ẽ enĩ qui potest dicere do: tius sum. Ille
enĩ dieit. Qui adhere t̃ deo totis sensib
qui aluid cogitare ñ nouit. Ille hac
uoce utitur. qui potest dicere: osteude
nobis patrẽ & sufficit nobis. Numquid

Expanded text:
quis intellegere quid acceperit, nisi memiquis intellegere quid acceperit, nisi meminerit ante quid fuerit. Non ergo obliuiscamur, quia dominus Iesus, agnus dei, mundi hostia, soluit nos grauium nexibus delictorum, quibus Pharao ille taeterrimus, non unius Aegypti, sed saeculi istius princeps, uinculo seruitii grauis nos tenebat adstrictos. non obliuiscamur in aeternum, ut, cum uenerimus in illam uere terram repromissionis, ubi est regio uiuorum, meminerimus quanta perpessi in hoc simus saeculo, quibus tandem erepti malis, et agamus gratias eripienti nos domino Iesu, qui perturbatorem omnium fecit esse captiuum. Sequitur uersus sextus: tuus sum ego, s alu a me, domine, qustificationes tuas exquisiui . facilis uox et communis uidetur, sed paucorum est. satis rarus est enim qui potest dicere deo: \'tuus sum\'. ille enim dicit, qui adhaeret deo totis sensibus, qui aliud cogitare non noueric. ille hac uoce utitur, qui potest dicere: ostende nobis patrem, et sufficit nobis. numquid
Abbreviated transcription (Latin):
matum se eẽ cognosceret. ut maturiorẽ re¬
gere posset etatem. Monet si quidem etiã¬
etiã ipsalex. ut his qui nobis aliquando
ꝓfuerint. nequaquã eẽ debeamus ingra-¬
ti. Nam sicut habemꝰ in ueteri testam̃to
pascha celebratum ẽ in egẏpti finib :
cum adhuc sub rege phara one postri pa-¬
tres nr̃i deplorarent misere seruitittis
iniuriã. & postea liberati. rursus in terra
repmissionis pascha celebrarunt. Su ꝑuis
ad cõmonionẽ. poste rius ad recordati¬
onem. Si quis gͦ introget hebreum. qua
ratione ui egẏpto pascha celebratum ẽ:
respondebit. Quia regi pharaoni adhuc
seruititis uinculo obuoxii tenebamur.
Ille agnus patrũ ppłm liberauit: ille ag¬
nus uocauit adlibertatẽ : ille agnus
maris ꝓfũda solidauit: ut egyptũ tran¬
sire possemus. Quotiens gͦ pascha celebra¬
mus : meminisse debemus ueteris serui¬
tittis & noue liber tatis: quid fuerimus
& quid acceꝑimus. Non enĩ potest plene

Expanded text:
matum se esse cognosceret, ut maturiorem rematum se esse cognosceret, ut maturiorem regere posset aetatem. Monet siquidem etiam ipsa lex, ut his, qui nobis aliquando profuerint, nequaquam esse debeamus ingrati. nam sicut habemus in ueteri testamento, pascha celebratum est in Aegypti finibus, cum adhuc sub rege Pharao positi patres nostri deplorarent miserae seruitutis iniuriam, et postea liberati rursus in terra repromissionis pascha celebrarunt, superius ad commonitionem, posterius ad recordationem. si quis ergo interogat Hebraeum, qua ratione in Aegypto celebratum est, respondebit: \'quia regi Pharao adhuc seruitutis uinculo obnoxii tenebamur, ille agnus patrum populum liberauit, ille agnus uocauit ad libertatem, ille agnus maris profunda solidauit, ut Aegyptum transire possemus. quotiens ergo pascha celebramus, meminisse debemus ueteris seruitutis et nouae libertatis, quid fuerimus et quid acceperimus\'. non enim potest plene
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e thoros animȩ robusta solidauerit:
si frequenti meclitatione memoria tenax
p̃ceptorum cęlestiũ parata ad tempus exẽ¬
pla deꝓiserit. nulla temptationũ nos¬
poterit ꝑturbare congressio. Sequitur
ꝑueniamus etatẽ. In lege aut̃ mandata
sunt iustificationis testimonia: usticiȩ
p̃cepta. Uiuificamur gͦ uilege: uude &¬
apłsait. Lex aũt ñ ẽ ex fide : s qui facit
illam iuuet in ea. S ꝙ idem supra ait:
qm̃ in lege nemo uistificatur: intelligis
utiq qr iuistifiattio legis spẽs ẽ & unago:
ñ ueritas. Scdm ueritatẽ gͦ ad ꝑfectio¬
nem: nemo ustificatur in lege. Sed̾m
legis iusticationib iuuelit. Uidebat
aũt fulgorem euuangłii: quasi memor
ueteris disciplinȩ. Legi tam quã pedagogo
ittili: grãm seruabat. Considera aliquem
excedentem ex ephebis. in duttiis & hono¬
rib constitutũ: ped agogo suo honorifi¬
centiam reseruantẽ: euuis officiis infor¬

Expanded text:
mentis toros, animae robusta solidauerit, mentis toros, animae robusta solidauerit, si frequenti meditatione memoria tenax praeceptorum caelestium parata ad tempus exempla deprompserit, nulla temptationum poterit nos perturbare congressio. Sequitur quandam ueniamus aetatem. in lege autem mandata sunt, iustificationes, testimonia, iustitiae, praecepta; uiuificamur ergo in lege, unde apostolus ait: lex autem non est ex fide, sed qui facit illam uiuet in ea. sed quia idem supra ait: quoniam in lege nemo iustificatur, intellegis utique quia iustificatio legis species est et imago, non ueritas. secundum ueritatem ergo et perfectionem nemo iustificatur in lege, secundum legis iustificatione uiuebat, uidebat autem fulgorem euangelii, quasi memor ueteris disciplinae legi tamquam paedagogo utili gratiam reseruabat. considera aliquem excedentem ex ephebis in diuitiis et honoribus constitutum paedagogo suo honorificentiam reseruantem, cuius officiis infor
Abbreviated transcription (Latin):
melius diceret sc̃s ioseph quã iftud ad
dñm: nisi qr lex tua meditatio mea ẽ.
tunc forsitan ꝑissem in humilitate mea:
nentis urgeret᷑ exitĩ: dixisse diabolũ.
Dic quia ñ a dño locitus es quȩ dixisti:
& omniũ uite mentes affectusq muta¬
bo. ut qui inuiriã indignantur ab solu¬
tionem conferant. S ille gratius uidi¬
cauit ꝓ ueritate supplieiũ: quã ꝑ adula¬
tione beneficium. Quod itiq ñ feciss:
nisi meditatione legis fuisset exercita¬
tus. Sit nobis gͦ eotidiana lectio pro
exerettio: ut quȩ legimus meditemur
imitari. In hac de sudemus uirtutum
palestra: ut eum merebͣuerut tempta¬
menta: ñ tamquã in exereitatos. non
camquã ex ꝑtes ciborum sp̃aliũ. ut
attenuatos ieiunio lectionis. tẽptatio¬
num tempus inueniat. Quod si athle¬
tieis epulis pastam animã nr̃am potue¬
rit inuenure: si sit euuangłieus sucus
innobis: si apłicis eseis iaturitas. iñtis

Expanded text:
melius diceret sanctus Ioseph quam istud ad melius diceret sanctus Ioseph quam istud ad dominum: nisi quia lextua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea? nentis urgeretur exitii, dixisse diabolum: \'die quia non a domino locutus es quae dixisti, et omnium in te mentes affectusque mutabo, ut, qui indignantur iniuriam, absolutionem conferant\'. sed ille gratius iudicauit pro ueritate supplicium quam pro adulatione beneficium. quod utique non fecisset, nisi meditatione legis fuisset exercitatus. Sit nobis ergo cotidiana lectio pro exercitio, ut quae legimus meditemur imitari. in hac desudemus uirtutum palaestra, ut, cum increpuerint temptamenta, non tamquam inexercitatos, non tamquam expertes ciborum spiritalium et adtenuatos ieiunio lectionis temptationum tempus inueniat. quodsi athleticis epulis pastam animam nostram potuerit inuenire, si sit euangelicus sucus in nobis, si apostolicis escis maturitas nostrae