comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ñ sui. ⁊ qurd̃ solinaturales. ad opti
ui a lib̾i post emancipatõm ĩ ⁊ u¬
m̃ntũt᷑ s exlib̾is naturalib fu̾int.
ut puta nepos naturał ab ao ad¬
optatus. nam lic si emancipatꝰ bo¬
noꝵ possõne accepta mri obstab̾
Si u̾o ap̾ hostes ẽ filiꝰ uł nasci iꝑa¬
turpend nu mr̾is don ec redierit
uł nascaturs si sint sui ħ̾rdes neꝵ
hr̾oitas adeos ñ ꝑtineat ⁊ indeamꝰ
an mr ad mittat᷑ ut ꝑuta abiti¬
nnt seh̾rditate. ¶ affricauꝰ ⁊ pu¬
blicius tempta̾t dice̾ inca̾u quo
se abstinẽt sin matrẽ uenire⁊ tc᷑
ei obstent quociens remhrent nenu¬
dum nomĩ sui h̾rdis noceat mr̃i qͥ¬

Expanded text:
n sui et quidem soli naturales. adoptivi autem liberi post emancipationem ita admittuntur, si ex liberis naturalibus fuerint, ut puta nepos naturalis ab avo adoptatus: nam licet sit emancipatus, bonorum possessione accepta matri obstabit. Si vero apud hostes est filius vel nasci speratur, pendet ius matris, donec redierit vel nascatur. Sed si sint sui heredes, verum hereditas ad eos non pertineat, videamus, an mater admittatur, ut puta abstinuit se hereditate. Africanus et Publicius temptant dicere in casum, quo se abstinent sui, matrem venire, et tunc ei obstent, quotiens rem haberent, ne nudum nomen sui heredis noceat matri: q
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ scierat p̾corem enis ñ daturũ
quid tn̾si dedit eispt̾or mrispetitõm
secutus nam quid ptoris delictũ est
te excutati st̃ il li ł in ꝓbati inciꝑito
m̾r auos sñ mora pete. gͦsũ non peci¬

Expanded text:
m sciebat praetorem eos non daturum? quid tamen si dedit eos praetor matris petitionem secutus? iam quidem praetoris delictum est,te excusati sint illi vel improbati, debet mater alios sine mora petere. Ergo sive non peti
Abbreviated transcription (Latin):
uod deromis nire faladie contri¬
buendimic̾ adebitore cinmor¬
tica paͣcto debitum remissũ ẽ
infc̾m cõceꝑta replicati one re¬
tinebitiu tr cum hr̃dem sorori
scrib̾et alium ab ea cui doñatu
uolebat stipilari curauit. ne
gand̾ constitit ⁊ ĩo sororem nire
publico retentom h̾ituram ⁊
telae nepoti debint cum auo
nepos soliis hr̃s extitiss. rõ faici¬
diesi ponetur mere auieno bois
ccatemͫ ceceet tam hr̃ditaria

Expanded text:
uod bonis iure Falcidiae contribuendum est a debitore, cui mortis causa pacto debitum remissum est, in factum concepta replicatione retinebitur. Frater cum heredem sororem scriberet, alium ab ea cui donatum uolebat stipulari curauit, ne gandum constitit et ideo sororem iure publico retentionem habituram et tutelae nepoti debuit, cum auo nepos solus heres exstitisset, ratio Falcidiae si poneretur, in aere alieno bonis aetatem decederet, tam hereditaria
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sb̾es .u. aureos dare dam¬
pnas esto dare. dem̃ alio loco
dicausid apublio legatum
ẽẽ relictum qm̃nos aureos
.c. aureos.do. an ⁊ masculi¬
nigñs. ⁊ feminini lib̾is leg¬
atum indeatur. nam si ita sc¬
ptinnͣ eẽt filiis meis hostuto¬
res eẽ doinsu ẽ etiam filia¬
b tutores datos ce̾ ꝙ nonẽ
excontͣrio accipiend̾. ut filia¬
rum noĩe ⁊ masculi contine¬
antur. eremplo eni̾ pessimũ
est femimmo uocabi̾o ⁊̃ mͣs¬
culoscontim̃. ¶Sisubcondi¬
tione uł etiam exdiec̾ta
nob̾ legatum sit an̾ c̃ditont
uł diem ctum repudiare ñ
possumui. nam nec ꝑtmet
ad nos anteqmͣ dies ueniat
uł condco existat. ¶Si pr
filie sue cestõ aureos tot hr¬
dem dare nissit ubi ea mip¬
siss si filia iptasit cum te

Expanded text:
e aureos dare damnas esto', deinde alio loco di causa a Publio legatum esse relictum, quinos aureos centum aureos do', an et masculini generis et feminini liberis legatum uideatur? nam si ita scriptum esset: 'filiis meis hosce tutores do', responsum est etiam filiabus tutores datos esse. quod non est ex contrario accipiendum, ut filiarum nomine etiam masculi contineantur: exemplo enim pessimum est feminino uocabulo etiam masculos contineri.Si sub condicione uel ex die certa nobis legatum sit, ante condicionem vel diem certum repudiare non possumus: nam nec pertinet ad nos, antequam dies veniet vel condicio exsistat. Si pater filiae suae testamento aureos tot heredem dare iusserit, ubi ea nupsisset, si filia nupta sit, cum te
Abbreviated transcription (Latin):
fcm nrͣs mintutusur iegatanu
inmetallu dpm sit ad fiscũ
non pͣtim ¶Itr̾m Siruo aueno
quid legatum fi̾t ⁊ postea ate¬
statore redemptus sit logatimi
extingintur.nam quem cam
cam ꝑuenerunt aqua incipe
non pot̾ant ꝓnõscriptu hnti

Expanded text:
nstitutus uel legatarius in metallum datus sit, ad fiscum no pertinet.Item si seruo alieno quid legatum fuerit et postea a testatore redemptus sit, legatum exstinguitur: nam quae in eam causam peruenerunt, a qua incipere non poterant, pro non scripti
Abbreviated transcription (Latin):
posẜone incipit pecuma sine
cansa ẽẽ aput hrdem. ¶Qui
duos filios mpot̾ate h̾ebat et
eximo eoꝵ nepotem emancipa¬
uit filium ex quo nepotem
hebat deinde emancipatus
fc̃us procreant filium que
auus mlocum filii ad optauit
situm est quid deb̾oꝵ possõne

Expanded text:
sione incipit pecunia sine causa esse apud heredem.Qui duos filios in potestate habebat et ex uno eorum nepotem, emancipauit filium, ex quo nepotem habebat: deinde emancipatus factus procreauit filium, quem auus in locum filii adoptauit eaesitum est, quid de bonorum posse
Abbreviated transcription (Latin):
is t̾ciam. ꝙ dico exemplo mani¬
festius fiet ponamus pr̾em qͣ¬
dringenta reliquisse ⁊ duos
inpot᷑ate filios ⁊ duos emanci¬
patos ex quib altumͣ sentum
altm̃ sexagnita in bonishr̃e. Is
eueniet ut colłonii emolumt̾
ad solos qui in potãte remanse¬
runt ꝑuenat. ¶Emancipa¬
ti bona sua conferre cum husꝗ
qui in potate est cotem uxoris
p̃cẽpit. ita emancipatis quo¬
qͣiͣ p̾cipuam ꝑcipiat retiñe de¬
beat. ¶Emancipatus p̾t̾itus
si dim delib̾at cam̃t debonoꝵ¬

Expanded text:
is tertiam: quod dico, exemplo manifestius fiet. ponamus patrem quadr‹in›g‹e›nta reliquisse et duos in potestate filios, duos emancipatos, ex quibus alterum centum, alterum sexaginta in bonis habere: is eueniet, ut collationis emolumentum ad solos, qui in potestate remanserint, perueniat.Emancipati bona sua conferre cum his, qui in potestate est, dotem uxoris praecipit, ita emancipatus quoque, quasi praecipiat, retinere debet.Emancipatus praeteritus si, dum deliberat, cauerit de
Abbreviated transcription (Latin):
gati diem exdie mortis cede ñ qͦ
adita est hrditas. ⁊ si forte pꝰ mul¬
toi annos ad eatur hr̃ditasoni
annorm legatario deberis:
sit uoluntas testatoris in amu¬
aspensiones io dĩdentis qm̾nõ
legatario consult̾. s hr̃di ꝓspͨt̾
uolint neurge̾tur ad sołom.
¶ Si mh̾itatione ali quadul i
disciplina legetursic ãmiaul¬
tur hitationis uł mercedisdis¬
ciplinarum huidem nitelligi¬
Stur legatum relictumceer sq¬
tura comectura uoiu̾tatis frã
¶Nlouissime pomp̾ scribit nich
int̾ ẽe utrũ mannoi singuo

Expanded text:
gati diem ex die mortis cedere, non ex quo adita est hereditas, et si forte post multos annos adeatur hereditas, omnium annorum legatario deberi. Ssit uoluntas testatoris in annuas pensiones ideo diuidentis, quoniam non legatario consultum, sed heredi prospectum uoluit, ne urgueretur ad solutionem. Si in habitatione‹m› aliquid uel in disciplina‹m› legetutur habitationis uel merce‹s› disciplinarum, isdem intellegitur legatum relictum, coniectura uoluntatis facta. Nouissime Pomponius scribit nihil interesse, utrum 'in annos singulos'
Abbreviated transcription (Latin):
dem tnͣsferat qͣi ea conditio sit
exp̾ssa que merat ⁊ mage̾ad
h̾rceni legatarii tnͣsire. ¶Int̾¬
dum aditiohrois legatis morã
facit ut puta si forte serno ma
tam hr̃ditatem dies nõcedit.
mum insum est nͨ legati oiem
au̾cedẽ ali oqum mutue fĩet le¬
ditione niteatur ⁊ penden con¬
titio inuematur ⁊̃ post aoitã¬

Expanded text:
dem transferat, quasi ea condicio sit expressa, quae inerat. et magis est ad heredem legatarii transire. Interdum aditio heredis legatis moram facit, ut puta si forte servo mantam hereditatem dies non cedit. mum uisum est nec legati diem ante cedere: alioquin inutile fieret lendicione iubeatur et pendens condicio inueniatur et pos‹t› adita
Abbreviated transcription (Latin):
octalicius catulus filia exasse
hr̃de mitituta lib̾to ducenta
legass petiss q ab cout ea con¬
cubine ip̾nis daret ⁊ lib̾tus in¬
uo testatore decessiss ⁊ ꝙ ei rel¬
ictum erataput filiam rema¬
siss cogetur filia id fidĩcõrnt¬
sum conaibine reddere. ¶Q
Alicuius hr̃disnõiatim fideiꝰ
mittitur pot̾ idi̾ itadenum
darinoliusse siille ex̃citiss hri¬
minatim legatum ẽ accres¬
cit non pr̾abit legatum qd̃¬
norum legontutelam uie
reficiende que ẽ incolomae
orum usqͣ adiam aurelã
.q̾situ e̾. in hoc legatum ua¬
UIeat. iubentius celsꝰ.ꝵ. ꝓpeme¬
dum quidem est in ꝑfecta e̾ ͤ
scriptura intutela aurelie me
tite. quia sinna ascripta non
est pot̾ tũ indi tanta sũmai
legata qnͣta eirei suffic̾et. si
facultatum qmͣ testatorrel¬
quit tunc enim prooffꝰ ni
dicis scdm estimationem pa¬
trimonii ⁊ legati qnͣtitas

Expanded text:
Otacilius Catulus filia ex asse herede instituta liberto ducenta legasset petissetque ab eo, ut ea concubinae ipsius daret, et libertus uiuo testatore decessisset et quod ei relictum erat apud filiam remansisset, cogeretur filia id fideicommissum concubinae reddere.Quod alicuius heredis nominatim fidei committitur, potest uideri ita demum dari uoluisse, si ille exstitisset hereminatim legatum est, adcrescit, non prnorum lego in tutelam uiae reficiendae, quae est in colonia eorum usque ad uiam Aureliam': quaesitum est, an hoc legatum ualeat.Iuuentius Celsus redum quidem inperfecta est haec scriptura in tutelam Aureliae uiae, quia summa adscripta non est: potest tamen uideri tanta summa legata, quanta ei rei sufficeret: si facultatium, quam testatrix reliquit: tunc enim officio iudicis secundum aestimationem patrimonii et legati quantitas
Abbreviated transcription (Latin):
caque ꝓponentur nonfacere
uoluntatem ut innu̾sa dati
millems aureis resitu̾entur.
s estimatõis que mortistprĩ
reb fuerat obugonem debe
fi. ¶Seio qm̾ hr̃di subititue¬

Expanded text:
ae proponerentur non facere uoluntatem, ut uniuersa datis millenis aureis restituerentur, sed aestimationis, quae mortis tempore in rebus fuerat, oblationem debere fieri.Seio, quem heredi substit
Abbreviated transcription (Latin):
nauit. ⁊ adiecit. p̾cipua hec e¬
umsinq iuris ⁊ post morte
suamhre uelle.Quero cũ
testo significauit. siquid ob¬
sit obsignata. an que epła cõ¬
tmentur adfilium ꝑtmeat

Expanded text:
nauit et adiecit praecipua haec eum suique iuris et post mortem suam habere uelle. quaero, cum testamento significauerit, si quid obsit obsignata, an quae epistula continentur ad filium pert
Abbreviated transcription (Latin):
ppres immĩsas quemichi cum
illo fr̃e meo patruo uro ꝯmim
aureoꝵ fid̾i ure cõmittonti ꝓ
portone ura mine.iureos. aiu¬
c̾cio pacrato ur̃o patruo accipi¬
atis hiuc test̾o quinqnino suꝑ¬
urit. ⁊ hunde primoniũ reli¬
quit q̃situm est. anh̾rdes luͣcre¬
cii pactati sccłm ũbii supͣscͥpta

Expanded text:
res uniuersas quae mihi cum illo fratre meo patruo uestro coaureorum, fidei uestrae committo, uti pro portione uestra mille aureos a Lucretio Pacato patruo uestro accipiatis': huic testamento quinquennio superuixit et abunde patrimonium reliquit: quaes‹i›tum est, an heredes Lucretii Pacat
Abbreviated transcription (Latin):
lice suꝑbonis dimatarat castren¬
b. s utrum nire militari anni¬
re cõi qͥritur. magis aut̾ e̾ut nux
militari eis testandum sit. nã
cum ei qͣi militi tribuatur nis
testandi consequ̾s erit dice̾ nire
intelligi oꝑtet sinõ sacm̃ti fitles
rupta sit. ¶Si miles incertuᷤ
si peciilio inmilicia testatussit
non ꝑtinebͣunt adhr̾dem enis
pristona. s sola bona castrensi.¬
uolebat̾ castrensia bona hrcli
scripto. s quia depat̾ns testari
nolebat. ⁊ alium hrdem scribe̾.¬
s siiam netanͣm cecessit imni̾¬
ere castrensium. MArceũ.
E ferẽ onĩs qui testiꝰ facconem
ñ hñt amilite hrdes institui pͦ¬
sinit.s si ẜuum pene nr̃dem
scribat institutio non ualebit
S si mortis tpr in ciuitate in¬
uematurmstitutio incipito¬
ualescere qiͣ mĩc data h̾rdit.a¬
te ⁊ gn̾alr i oniib idpotit di¬
ci quos si miles scribithrdes ut
mititutio incipiat uires hr̾e. si
mortis tp̃r tał in ueniaturut

Expanded text:
 bonis dumtaxat castrensibus: sed utrum iure militari an iure communi, quaeritur. magis autem est, ut iure militari eis testandum sit: nam cum ei quasi militi tribuatur ius testandi, consequens erit dicere iure intellegi oportet, si non sacramenti fides rupta sit.Si miles incertus, si peculio in militia testatus sit, non pertinebunt ad heredem eius patris bona, sed sola castrensiuolebat castrensia bona heredi scripto, sed quia de paternis testari uolebat et alium heredem scribere.Sed si iam ueteranus decessit, uniuere castrensium Marcellus et fere omnes, qui testamenti factionem non habent, a milite heredes institui possunt. sed si seruum poenae heredem scribat, institutio non ualebit: sed si mortis tempore in ciuitate inueniatur, institutio incipit conualescere quasi nunc data hereditate. et generaliter in omnibus id poterit dici quos miles scribit heredes, ut institutio incipiat uires habere, si mortis tempore talis inueniatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽadcollegatanum ꝑtmͣ¬
ebit.Iñ diatursi duo sint ħr¬
hrtem imtianspłane si alt̾
exlegat᷑anis hr̃s extiti̾t hr̃¬
di. a quo legatum erat relictũ
tano faciet. retmnet enim ꝓꝑ
te legatum. ¶Suta titio le¬
gecur fundũ sei anum uł u¬
sumfructum enis sibi heto
duo es legͣta arbitͥo eiꝰ ee̾ an ue
ita legettitiofundum dole
fundum. s ꝑtem appliasse.
nam⁊ ꝑs fundi fundus recte

Expanded text:
tum est ad collegatarium pertinebit.Inde dicitur, si duo sint herheredem unciam.Plane si alter ex legatariis heres extiterit heredi, a quo legatum erat relictum, tario faciet: retinet enim pro parte legatum.Si ita Titio legetur: 'fundum Seianum uel usum fructum eius sibi habeto', duo esse legata et arbitrio eius esse, an uelita leget Titio: 'fundum do lefundum, sed partem appellasse: nam et pars fundi fundus recte
Abbreviated transcription (Latin):
atur. nołuntatis tñ q̃o eriti
nam increclibile mr᷑ id egis¬
se hr̃dem ut ead̾ porto bis eid̃
teeum cogitasse. sane ꝯsto
principis qua placuit eidem
sepe logatum corpus non ho
idem sub ead condcone prclin¬
quitur q emolun̾itũ legati
futurum ełt Du ob testĩs¬

Expanded text:
atur. voluntatis tamen quaestio erit: nam incredibile videtur id egisse heredem, ut eadem portio bis eidem te eum cogitasse. sane constitutio principis, qua placuit eidem saepe legatum corpus non oneidem sub eadem condicione relinquitur, quod emolumentum legati futurum est? Duorum test
Abbreviated transcription (Latin):
lirorum prem anidice cogia
lep̃pe rptis continetur.¶Si
ipiłłes fuius emancipatꝰ sit pã¬
trem mopem a le coget: ¶Ini¬
quisinnum enim quis mĩto
cummodo cam audiendam

Expanded text:
liberorum patrem ab iudice cogi praebere rescriptis continetur.Si impubes sit filius emancipatus, patrem inopem alere cogetur: iniquissimum enim quis meritocum modo eam audiendam.
Abbreviated transcription (Latin):
isti apr̾e eius prari oꝑteat ꝓu¬
dices enimab̾t nec ĩpetre seẽ
eaque erigente mat̾no afft̾u
nifiliam tuam erogatura es¬
ses etiam si apr̾e suo educare

Expanded text:
isti, a patre eius praestari oporteat, iudices aestimabunt, nec impetrare debes ea, quae exigente materno affectu in filiam tuam erogatura esse‹s›, etiamsi a patre suo educ‹a›re
Abbreviated transcription (Latin):
petr̃tes indices alite apre̾ tuo
inbebunt ꝓmodo facultatum
enis si modo cum opificem te
ẽẽ dicas mea ualitudine e̾nt
negat fuium idcircoq ale se
non der̾e contendat ur fuius¬

Expanded text:
petentes iudices ali te a patre tuo iubebunt pro modo facultatium ‹e›ius, si modo, cum opificem te esse dicas, in ea ualetudine es, ut neget filium idcircoque alere se non de
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾nus al̃eꝯ pellatur. ¶ Ide
scripsit ut p̃r filiam suam ex
hireat si constit̾it apud iudi¬
cemuste eam procreata.
¶S si filius possit se exhite enͣ¬
re iudices ce unt nec non de¬
beant ei alim̾ta dectĩe deniꝙ¬

Expanded text:
maternus alere compellatur. Idem rescripsit, ut filiam suam pater exhibeat, si constiterit apud iudicium iuste eam procreatam. Sed si filius possit se exhibere, aestimare iudices debent, ne non debeant ei alimenta decernere. deni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑentti ⁊ ꝑuium sexum contĩ¬
⁊ magis ẽ ut utrobiq sender
facilis succursurus quoꝵrdã
egritudim. ⁊ cum exeqinta¬
te ħ res descendat cantateq
sanginis singuloꝵ cesid̾ia ꝑpẽ¬
dere indicem oꝑt. ¶Idemm
lib̾is quo exhiondis apentior
dicendum est. gͦ⁊ inte̾m coge

Expanded text:
ontinet magis est, ut utrubique se iudex facilius succursurus, quorundam aegritudini: et cum ex aequitate haec res descendat caritateque sanguinis, singulorum desideria perpendere iudicem oportet.Idem in liberis quoque exhibendis a parentibus di
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗo fint datum cenegan debea̾t
et si ñ fumͣt in pot̾atreiꝰ. s sulegat̾
ei relictum sit idq restitue nt ro¬
gatus conierns exit dice̾ adint¬
ticũ ad legatũ ꝙ̃ ñ ip̃ẽ h̾uiss. S
hrdes instituti st̃ ⁊ oi colo .in. fe¬

Expanded text:
it datum, denegari debeat, etsi non fuerint in potestate. sed si legatum ei relictum sit idque restituere sit rogatus, consequens erit dicere admitti eum ad legatum, quod non ipse habuisset sed heredes instituti sint et omnes dolo fe
Abbreviated transcription (Latin):
fuiusfa. miles feciss team̾ i
more milicic cemde post mor¬
tem pris postumus ei nasc̾etur
uell adhuc illud testmͣ uale
ualiturum uluo qͣi nirsu a¬
liud frm̾ si moco militaret ad¬
huc eo tꝑr quo nascetur illip¬
tumui. ¶ S si filiusfa. mil¬

Expanded text:
ias miles fecisset testamentum more militiae, deinde post mortem patris postumus ei nascereturuellet adhuc illud testamentum ualere, ualiturum illud, quasi rursum aliud factum, si modo militaret adhuc eo tempore quo nasceretur illi postumus.Sed si filius familias mil
Abbreviated transcription (Latin):
leganit ẜuum ⁊ eum ticuis ma¬
numisiss celib̾ante scio marq
hus legitum omisiss liband̾
fore dico. quia ⁊ si hrs ẜuum
ancui legatum intim man¬
unsus dem̾ legatarius repu¬
diass lib̾ eet. ¶Oo̾.¬

Expanded text:
legauerit et eum Titius manumisisset deliberante Seio moxque is legatum omisisset, liberandum fore dico, quia et si heres seruum alicui legatum interim manumisisset, deinde legatarius repudiasset, liber esset.
Abbreviated transcription (Latin):
ignomime ca missi sunt statim
tesmunt milit.ari nire uale. qd̃
auIIII spatium testis eorum qui
honestam uł causariam missio¬
enem meruerunt tribuitur. Ius
ĩtestandi decastrenii pecuuioq si¬
lus fa. militantib concessim
est ad eos. qui ignominie ca̾ mu¬

Expanded text:
ignominiae causa missi sunt, statim desinunt militari iure valere, quod anni spatium testamentis eorum, qui honestam vel causariam missionem meruerunt, tribuitur. ius testandi de castrensi, quod filiis familias militantibus concessum est, ad eos, qui ignominiae causa mi
Abbreviated transcription (Latin):
plum non adm̃itti. alioqͥn non
difficuit̾. post mortem alicunisi
militis testes exist̾e̾nt qui affirma¬
rent scaudisse dicentem alique
reliquere sesua bona cinnisũ
sit ⁊ ꝑ hoc indiciaua. subu̾t̾ent᷑.¬

Expanded text:
plum non admitti: alioquin non difficulter post mortem alicuius militis testes existerent, qui adfirmarent se audisse dicentem aliquem relinquere se bona cui uisum sit, et per hoc iudicia uera subuert
Abbreviated transcription (Latin):
reb duntͣnat testatui ad arrog
pd̾ sedetut. Si u̾o mͣssusiam n
b fi pot̾. si gͦ niles de cimus bon̾s
ut uoluntatem suam testaritꝰ
italocutus est ut decla̾ret c̾r uel
modo eẽ n testatus ⁊ uolu̾tas
enis ratahnta est. cetm s ut płm¬

Expanded text:
rebus dumtaxat testatus adrogandum se dederit: si uero missus iam hoc bus fieri potest. si ergo miles, de cuius bonis ut voluntatem suam testaretur, ita locutus est ut declararet quem vemodo esse testatus, et voluntas eius rata habenda est. ceterum si, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
Si cui qnͣtitas cͥta legecur ⁊ quo¬
adp̾stecur insiigulos ã noscert̾.
Aliquid ułuti usuras iusẜit aui
testator p̾stari legatuni ualet
s musuris haccenus d ualere
quatemis modum probabilẽ
usurarum nͥ excedit. Qułꝰ.¬
Inisingulos annos aliꝗd. alicͥ
mi anmpurũ. seqñtiũ condco¬
nale. ind̾i eru̾ hanc ineẽcõdco¬

Expanded text:
s legetur et, quoad praestetur, in singulos annos certum aliquid uelut usuras iusserit testator praestari, legatum ualet: sed in usuris hactenus debet ualere, quatenus modum probabilem usurarum non excedit. in singulos annos alicui mi anni purum, sequentium condicionale: uideri enim hanc inesse condicio
Abbreviated transcription (Latin):
u̾entur recte ccͣcum. si none¬
rat aliud ipr̾dtate uni debi¬
tum exsolu̾iss ¶Dnob nib̃tis
sticho ⁊ herote ħrdib institu¬
tis itacauit. fundum corne¬
lianum denonĩe mcoꝵ exrre
uecoamꝰ ex hr̃̾dib stichus an
eẽ iussit. eiq ꝑtem suam fun¬
di leganit. q̃ro an heroᷤ ⁊ ceteri
colib̾ti nichi exc̃a fid̾iꝰ. eius

Expanded text:
entur recte contractum, si non erat aliud in hereditate, unde debitum exsoluisset.Duobus libertis Sticho et Erote heredibus institutis ita cauit: 'fundum Cornelianum de nomine meorum exire ueto': unus ex heredibus Stichus ancberam esse iussit eique partem suam fundi legauit: quaero, an Eros et ceteri conliberti Stichi ex causa fideicommis
Abbreviated transcription (Latin):
tos hr̃ditas sine pẽcuma. namsi
suintutus posside̾t si qund pecu¬
ma accepta institutus õmisiss.¬
dicennis mnstitutum sintiega¬
Siant̾ sine pecuma adr̃sussit¬

Expanded text:
tos hereditas sine pecunia: nam sisubstitutus possideret, si quidem pecunia accepta institutus omisissedicemus institutum suis legasi
Abbreviated transcription (Latin):
timc enĩ mioliõ tenebitur.
Cum subintutis ab mstitutis
legata funssent relicta. et tam
mstituti qmͣ substituti omis¬
tutos legata recusare substitu¬
tis tatarecte enĩ recusant mse
dmi legatoꝵ fid̾i uecõmissorũ
petitionem subititutos cuilib¬
m fint ad eindi hr̾ditatẽ nõo

Expanded text:
tunc enim in solidum tenebitur. Cum substitutis ab institutis legata fuissent relicta et tam instituti quam substituti omistutos legata recusare substitutis data: recte enim recusant in se dari legatorum fideive commissorum petitionem substitutio, cui liberum fuit adeunti heredi
Abbreviated transcription (Latin):
bona optine̾. ¶Si duo sint hr̾¬
des mititutus ⁊ substitutus ⁊ am¬
bo omissa cã testi ab intestato
possicrant hr̾ditatem. q̃onisest
anambo cogantur legata p̾sta¬
re.⁊ utrimi umisquis ea lega¬
ta quease relicta sunt. anno
ambo utͣq legata cogantur
prãre. egoputo in solio̾ adũsus
singulos iegatorum pecitõne
dandam.s utrimi eoꝵ que. asc
turdicend̾ ẽ ita demũ ⁊̃ eoꝵsico¬

Expanded text:
sint heredes institutus et substitutus et ambo omissa causa testamenti ab intestato possideant hereditatem, quaestionis est, an ambo cogantur legata praestare et utrum unusquisque ea legata quae a se relicta sunt an vero ambo utraque legata cogantur praestare. ego puto in solidum adversus singulos legatorum petitionem dandam: sed utrum eorum quae tur? dicendum est ita demum eti
Abbreviated transcription (Latin):
is adiit hrditatem om̃ ꝯmodo
phiberi deb̾e. s si eid̾ legatum est
subhͣc conditõne si hr̃s n̾ eẽt et
suspͤtam sibi hr̾ditatem dicat
non alr cogendꝰ ẽ a direꝙͣ. ut lega¬
ta que subconditione si hr̃s ñ es
data erant᷑  restituant᷑. nonqiid̃
acohrdib nehon̾entur. s abeo
cui restituta fu̾it hr̃ditas. nasic̾
explende fidigrã cogendus est
adirehr̾ditatem. ita̾ ob idipm
asse erat mitituta consobrina
mear eius fid̾icomissũ ut ꝑtẽ
dimidiam hr̃ditatis statimpu¬

Expanded text:
odo prohiberi debere. Sed si eidem legatum esset sub hac condicione "si heres non esset" et suspectam sibi hereditatem dicat, non aliter cogendus est adire, quam ut legata, quae sub condicione "si heres non esset" data erant, restituantur, non quidem a coheredibus, ne onerentur, sed ab eo cui restituta fuerit hereditas. nam sicut explendae fidei gratia cogendus est adire hereditatem, ita ob id ipsuasse erat instituta consobrina mea et eius fidei commissum, ut partem dimidiam hereditatis statim Pu
Abbreviated transcription (Latin):
as.tuq hr̾ditatem meini adie
runꝑnĩ ate fidiꝯmissũ petetur
acsi fimonis quitibi aticio lega¬
tus ee̾t restitue rogatin finsses
tem dixis cogite non oporte ea
adireq si memius terogam̃t
suam hr̃ditatem ⁊ ticianam re¬
initu̾e. tuq sponte adieris hr̾di
exfid̃i comisso resitues. nͨ inter¬
erit eid̾ utramq hr̾ditatem. a
alii memanã alii ticianam.aro

Expanded text:
tu hereditatem Maevii adieris, perinde a te fideicommissum petetur, ac si fundum, qui tibi a Titio legatus esset, restituere rogatus fuisses: tem dixeris, cogi te non oportet eam adire. Quod si Maevius te rogaverit et suam hereditatem et Titianam restituere tuque sponte adieris herediex fideicommisso restitues, nec intererit, eidem utramque hereditatem an alii Maevianam, a
Abbreviated transcription (Latin):
cebita hr̃s institutꝰ ⁊ rogatus res¬
titue hrditatem susp̾tam sun eẽ
ticit. puto rectuis fc̃urum p̾torẽ
si coegit eumadire hr̃ditatrin
⁊ renitũe qm̃ins possit mͣuitata
uoluntate eam ꝑtem he̾dit.atis
retin̾e. ¶ Si pceptu quib dam re¬
b hr̃i rogatussit restitue h̾r̾dita¬
tem ⁊ coactus cam adierit anꝑci

Expanded text:
institutus et rogatus restituere hereditatem suspectam sibi esse dicat, puto rectius facturum praetorem, si coegerit eum adire hereditatem et restituere, quamuis possit mutata uoluntate eam partem hereditatis retinere. Si praeceptis quibusdam rebus heres rogatus sit restituere hereditatem et coac
Abbreviated transcription (Latin):
atutori⁊ ĩpinsa accid̾it. forte qd̾
subrecto. idcogintionem prin¬
cipalem ꝓfectuinec rei sue ꝓui¬
de̾. nec consule̾ pupilo pot̾it.⁊ si
sꝑatur redire ⁊ ydoneus sit tut¬
or. nec expediat. alium ad ĩgi
⁊ pupillus auĩta deresna pa̾st¬
met rectr constituet᷑. adħ solu̾
ut exre pũpiii alinĩta expedi

Expanded text:
tutoris et inprovisa acciderit, forte quod subito ad cognitionem principalem profectus nec rei suae providere nec consulere pupillo potuerit et speratur redire et idoneus sit tutor nec expediat alium adiungi et pupillus alimenta de re sua postulet: recte constituetur ad hoc solum, ut ex re pupilli alimenta ex
Abbreviated transcription (Latin):
nnttũde st. ¶S ⁊ si non morti
cadonauit tũtore auctore idez
non uaie donationez ⁊ płmqr
itã est s ñ millosca̾ns ponse eri¬
it̾e qinb sine rep̾hensione tut¬
or auctorsit pupiuo ad dimin¬
uend̾ cecreto .s. int̾ uenienter
uiuti simri aut sorori que. alr
setueri non possut tutorali
nita pͥsitit.nam cum bonẽfi¬
cei iueitium sit nemo ferret
inꝗt aut pupillum aut sub¬
stitutuni enis q̾rentrs ꝙ tam
ꝯnincte ꝑsone alite sint. cͥmi

Expanded text:
ermittendae sunt. Sed et si non mortis causa donauerit tutore auctore, idem non ualere donationem, et plerumque ita est: sed nonnullos casus posse existere, quibus sine reprehensione tutor auctor fit pupillo ad deminuendum, decreto scilicet interueniente: ueluti si matri aut sorori, quae aliter se tueri non possunt, tutor alimenta praestiterit: nam cum bonae fidei iudicium sit, nemo feret, inquit, aut pupillum aut substitutum eius querentes, quod tam coniunctae personae alitae sint: qui
Abbreviated transcription (Latin):
I discepteturũ Xp. debe.
morari uł educari pupillũ op¬
teat cã cognita id p̾sidem statu¬
ere oꝑtebit incãe cognitione
alnu̾ta pupillus desid̾et si qd̾
negligentia ⁊ inima cessatio
madiminst̃tonetutoris obi¬
sentiam eint derta delictaꝙ st̃.¬

Expanded text:
i disceptetur, ubi morari vel ubi educari pupillum oporteat, causa cognita id praesidem statuere oportebit. in causae cognitione menta pupillus desideret, si quidem neglegentia et nimia cessatio in administratione tutoris obiabsentiam eius deserta derelictaque s
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m fũnna. ⁊ cominari gͣmiores se
usuͣras infligr̾ enis quod supͣ ꝓ¬
fessionem ap̾ eum fu̾it cõphen¬
sum. ¶ Idem ad instructionem
dec̾ne respͤtum facultatum et
etatis eorum qui mitiuunt᷑¬
¶ S si egͣen sint pupilli desuo eoᷤᷤ
alẽ tutor non compellit᷑. et si forte
post decreta almm̾ita ad egectate
fu̾it pupitius ꝑductus dim
debent q̃ decreta st̃. qu̾ad̾m solec̃
angisiquid primomo accrescit.¬
erat fine dotis noĩe cum ĩfãmili¬
anipsiss ducenta legau̾at. nec
quicqmͣ p̾tr̾a ⁊ tutorem eissẽp¬
num dedit. is a cognatis pupil
tum nissus est. almuita pupille
et m̾cedes ut liu̾alib. artib ĩstr¬
p̾stitum sit.R. existimo. ¶Et¬
si atͣ magr̃atinm cecreta tutor
sororera pupilli sin alint ⁊ li¬
b̾alib artib eam instrũrĩt cu̾

Expanded text:
se summa, et comminari graviores ei usuras infligi eius, quod supra professionem apud eum fuerit comprehensum. Idem ad instructionem decernere respectu facultatium et aetatis eorum qui instruuntur. Sed si egeni sint pupilli, de suo eos alere tutor non compellitur. et si forte post decreta alimenta ad egestatem fuerit pupillus perductus, deminui debent quae decreta sunt, quemadmodum solent augeri, si quid perat, filiae dotis nomine, cum in familia nupsisset, ducenta legaverat nec quicquam praeterea et tutorem eis Sempronium dedit: is a cognatis et a ptum iussus est alimenta pupillae et mercedes, ut liberalibus artibus instipraestitum sit. respondi: existimo, etsi citra magistratuum decretum tutor sororem pupilli sui aluerit et liberalibus artibus instituerit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmodo facultatunpupillid
arbitrio indicis estimari. nec etũ
qnͣtum detit sipls equo dedit.
suggessit p̃tori destatu faculta
turiam decreca.aut u̾tanta dec¬
nentur. ssi p̾rstatit alna̾t. ili¬
b̾is quos hr̃des scripsit ea pr̾ando
tator reputare potit insi forteut

Expanded text:
modo facultatium pupilli debet arbitrio iudicis aestimari: nec enim quantum dedit, si plus aequo dedit. suggessit praetori de statu facultattur iam decreta aut non tanta decernerentur. Sed si pater statuit alimenta liberis quos heredes scripserit, ea praestando tutor re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeͥut iurait. s ⁊ si uno amisso obuig¬
et se si demũ. alt̾ nascatur multo ma¬
gis pomp̾ait amissum huic ningi
utilit̾etur. ¶Ilich̾ autamñte̾st u¬
trum ipĩꝓmittat prono. anenqꝙ
in potãte̾ enis st̾. s ⁊̃ si c̃ditori suoli¬
b̾tum pro̾mis delegam̾t non pot̃.
dem dici. Solõns enim uncem ꝯtin

Expanded text:
us ait. Sed et si uno amisso obliget se, deinde alter nascatur, multo magis Pomponius ait amissum huic iungi, uti liberetur. Nihil autem interest, utrum ipsi promittat patrono an eis qui in potestate eius sint. Sed si creditori suo libertum patronus delegaverit, non potest idem dici: solutionis enim vicem continet
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ hr̾dem ⁊ auos iegatarios hr̃at
unio quidem ticio tantilitem
extimari cebeat qnͣti uenireid
om incturus sit ticuis mortuo
autem ticio non aluid spͤtari
debeat qmͣ ꝙ hr̃s exea causa de¬
buerit.dem.

Expanded text:
inter heredem et alios legatarios habeat, uiuo quidem Titio tanti litem aestimare debeat, quanti uenire id iu uicturus sit Titius: mortuo autem Titio non aliud spectari debet, quam quid heres ex ea causa debuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus filini urore non erno¬
luntate prĩ dũcta filiũ fin̾t
sortitus. denĩ nepos pre iam
m̃ortuo ad bonorum possõm
auiuelit uenire admittntꝰ
est ad eam. non em̃ ꝑrcͣcisio¬
nem is qui filius nstus est effi¬
citur non filius cum rẽcinio
quomagis admittat᷑ ñ quo
mimus adhibeatin. nam ⁊ sita
ignomiimosam ourit urorẽ
filius ut dedecori sit. tam ip̃i qͣ
pri muuilierem talenthte dice¬
mus ⁊ er eanatum adroꝵ pos¬
aui admitti cum possit. nius
nire suo utieumq exhrd̾are
nepotis qmͣ pris enis delicta ꝑ¬
penor ¶Siemancipatus fuiꝰ
nem ad arrogandum se ded̾nt

Expanded text:
cipatus filius uxore non ex uoluntate patris ducta filium fuerit sortitus, dein nepos patre iam mortuo ad bonorum possessionem aui uelit uenire, admittendus est ad eam: non enim per rescissionem is, qui filius iustus est, efficietur non filius, cum rescissio, quo magis admittantur, non quo minus, adhibeatur. nam etsi tam ignominiosam duxerit uxorem filius, ut dedecori sit tam ipsi quam patri mulierem talem habere, dicemus et ex ea natum ad boaui admitti, cum possit auus iure suo uti eumque exheredare: nepotis patris eius delicta perpendet. Si emancipatus filius nem adrogan
Abbreviated transcription (Latin):
hrditatem repudiaĩm lima
nondum adme ꝑtin. umi eode
gitiman repudiare sicuti sile¬
sõam testamĩto michireliet a
in cebor aũ repudiare tes et̃
ita legntimam acousitse. Ad¬

Expanded text:
ditatem repudiarim, legitima nondum ad me pertinet. uerum eodem gitimam repudiare, sicuti, si lesciam testamento mihi relictam, uidebor ante repudiare testamentum et ita legitimam adquisisse.
Abbreviated transcription (Latin):
imputabunt᷑. ¶Cum ant̾ p
mortem suam rogatus hrdi¬
tatem restitue reshr̃ditariat
diistrah̾e non cõgatur hrs sor¬
cium que dep̾̃dui caͣrum redi
eorum quadrantẽ quo omu¬
nũt ¶Qd̃ ex hroitatesua
rogatus fructus suꝑfluos resti¬
tuert nonur rogatus. cinea
n̾ba diiiutõnem quid̾ hr¬
ditatis. admittãt fruccuũ at̾
additam̃tum non ꝑcip̃iant.

Expanded text:
imputabuntur. Cum autem post mortem suam rogatus hereditatem restituere res hereditarias distrahere non cogatur heres, sortium, quae de pretiis earum redigeorum quadrantem quoque deminuit. Quod ex hereditate rogatus fructus superfluos restituere non uidetur rogatus, cum ea uerba deminutionem quidem hereditatis admitt‹a›nt, fructu‹u›m autem additamentum non recipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
sis trͣibimalib acconem mof¬
ficiosi testĩ mr̃is ꝑtuliss atqrita
uarie siñe nidicum. ertitisset.
sibi datas. non mag̾ qmͣ cetos
legatarios accõnes comntit.
s lib̾tates extestõ compete pͣlã¬

Expanded text:
tribunalibus actionem inofficiosi testamenti matris pertulisset atque ita uariae sententiae iudicum exstitissent, sibi datas, non magis quam ceteros legatarios actiones, constitit. sed libertates ex testamento competere pla
Abbreviated transcription (Latin):
legatorum noie ꝑcepit legata¬
mis offat ¶Cum quidam
filosuo exꝑtrherede mintuto
patriuiiii eius cohrdem eid̃de¬
diss. ⁊ ab eopetiss ũ filu̾siui
piurili portone filiis suiscohr̾¬
dem facet. si quid̾s inimisce̾t

Expanded text:
it legatarius offerat.Cum quidam filio suo ex parte herede instituto patruum eius coheredem ei dedisset et ab eo petisset, ut filium suum pro uirili portione filiis suis coheredem faceret: si quidem minus esset in
Abbreviated transcription (Latin):
necꝰ aliuo ꝓbandum fnꝰ
p̾cario eet remĩmerat. ¶Pro
ꝑte hr̃i institutus cu p̾ceptio¬
nes erant relicte post diem le¬
gatorum cedntẽm an̾ aditamꝰ
hrditatem intadecessit ꝑtem
hr̃ditatis ad quo hrdes subilitii¬
tos ꝑtiñe pla̾cint. p̾̃ceptonuim

Expanded text:
nec aliud probandum in precario remuneratur.Pro parte heres institutus, cui praeceptiones erant relictae, post diem legatorum cedentem ante aditam hereditatem uita decessit. partem hereditatis ad coheredes substitutos pertinere placuit
Abbreviated transcription (Latin):
est non excansa lucͣtina ꝑtũ
intelligi menm fim̾ iõq petẽ¬
emissem ut .s. p̾cii contributi¬
one fcã consec̾ir tm̃ qnͣti puierũ
deducta matris estimatione
cõnstitisse michi nider inc̾ale¬
gati datui estimam̾it. ¶Demi

Expanded text:
est non ex causa lucratiua partum intellegi meum factum ideoque petenemissem, ut scilicet pretii contributione facta consequar tantum, quanti puerum deducta matris aestimatione constit‹i›sse mihi iudex in causa legati datus aestimauerit. 74 I
Abbreviated transcription (Latin):
untur. acc̾ones que ei prari po¬
t̾unt. Dominꝰ hr̃de fructuari¬
oscriptõ fundum sub condco̾e
legait uoliuitatis rõñ patit
ut pr̃s exc̃a nsn fr̃ emolum̾tũ
retineatonisumm incet̾is p̾di¬

Expanded text:
untur actiones, quae praestari potuerunt.Dominus herede fructuario scripto fundum sub condicione legauit. uoluntatis ratio non patitur, ut heres ex causa fructus emolumentum retineat: diuersum in cet
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ipe̾ admittetur msi sicͥ qͣi in¬
digno deneganda fu̾it h̾rditas. ES
quis ub̾tam sic nirenirando ade¬
uõtam. aut prõni cognatam dicẽ¬
dum est incide eum mlegẽ eli acen¬
siam. nec adimam hr̾ditatem ad¬
mitti. ¶ Si muricipes ẜiiim ma¬
tem in bonis lrõti uł lib̾te intestato¬
rum. ¶Miles manumuntũdo ẜ nũ
peculiarem finim faciet lib̾tũtad
u̾inam hrditatem enis admittet
principem ad bona lir̾toꝵ suoꝵ
admitti psꝰꝙͣ manifenuẽ. ¶Utiq

Expanded text:
tatem ipse admittetur, nisi sicubi quasi indigno deneganda fuerit hereditas. Si quis libertam sic iureiurando adeibertam' aut 'patroni cognatam', dicendum est incidere eum in legem Aeliam Sentiam nec ad legitimam hereditatem admitti. Si municipes seruum matem in bonis liberti uel libertae intestatorum. Miles manumittendo seruum peculiarem suum faciet libertum et ad legitimam hereditatem eius admittitur. Principem ad bona libertorum suorum admitti plus quam manifestum est. Utique
Abbreviated transcription (Latin):
ram passa mub̾tate fidi comissa. ipe̾¬
quo moram passus e̾ sinis enĩ pri
nascitur exemplo captuioꝵ pentũ
cum quib redit gͦ supostea pr̃eiꝰ
post moram manumittat᷑ recipi¬
eo eum in pot̾ate. sũ anͥ ea decẽssĩt di¬
ffimenduerit suum existe̾. ¶ Su¬
õshr̃des accipe debenuis filios finas
sirnaturaies. sũ ad optiuoi Int̾dũ

Expanded text:
ram passa in libertate fideicommissa, ipseque moram passus est, suum eum patri nasci exemplo captivorum parentium, cum quibus rediit. ergo sive postea pater eius post moram manumittatur, recipiet eum in potestate, sive ante decesserit, definiendum erit suum existere. Suos heredes accipere debemus filios filias sive naturales sive adoptivos. Interdum
Abbreviated transcription (Latin):
innis exhiis unũ filiũ auꝰ duos
reliquit proitas mea nit̾res ꝑtes
tiuitate an ad op̾tionẽ sit q̾situs
namqui a doptatur husdem sit
agnatus quib p̾r ip̾nis filiuset
logntimapi eoꝵ h̾rditate he̾bit
ximo cefertur. nec int̾ est uiuis

Expanded text:
s ex his unum filium, alius duos reliquit: hereditas mea in tres partes natiuitate an adoptione sit quaesitus: nam qui adoptatur isdem fit adgnatus, quibus pater ipsius fuit, et legitimam eorum hereditatem habebit proximo defe
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s nepotes neptesq exeonatiqui
capitis omnnuto̾ne ł magna łm̃i¬
nore exut cepota̾te ꝙ si filuus ap̾ho¬
stes sit qmͣdiu inuit nepotes ñsuc¬
dum succedut an̾ lut̃õnem. s si in¬
ti̾m decesit cum placeat euin sta¬
tu recepto decessisse nepotib obsta¬
bit. s siquis non cesut eẽ inpotate

Expanded text:
omnes nepotes neptesque ex eo nati qcapitis deminutione vel magna vel minore exiit de potestate. quod si filius apud hostes sit, quamdiu vivit nepotes non sucdum succedunt ante luitionem: sed si interim decesserit, cum placeat eum statu recepto decessisse, nepotibus obstabi
Abbreviated transcription (Latin):
mor ibi me pr̾e fanł fc̃o decessĩt
nepos menislocum succedit. c̾re
nepotes succedu̾t in locũ pentum
ex̃ non desierit. s nec ceꝑit. tũ dicimꝰ
succedn̾tes ei lirõs suos exist̾e̾. ut pu¬
ta arrogam eum cinusfilius abho¬
stib erãt captus. nepos a̾ incunta¬
te mortuo fiuo arrogato mortuo
⁊ captiuo ap̾ hostes ꝓnepos isteeuu
des existẽ ꝙͣinꝰ successi oͣ sunis h̾rd̃ib
non sit ꝙ ita ꝓcedit si p̾rf amił. te¬

Expanded text:
ox ibi me patre familias facto decesserit, nepotes in eius locum succedent. Non nepotes succedent in locum parentiesse non desierit, sed nec coeperit, tamen dicimus succedentes ei liberos suos existere: ut puta adrogavi eum, cuius filius ab hostibus erat captus, nepos autem in civitate: mortuo filio adrogato, mortuo et captivo apud hostes pronepos iste suus des existere, quamvis successio in suis heredibus non sit. quod ita procedit. si pater familias te
Abbreviated transcription (Latin):
stitutus nõ mnpleta condio̾ne uecessit¬
nam dicend̾ erit suos posse succed̾e
si modo mortis testatoris tp̃r uł i̾reb
hu̾anis uł saltem coñcepti fu̾nt. id¬
q ⁊niliano ⁊ marceno plac. ¶ post
suos statim coñianguinei nocan¬
tur consangumcos a cassius diftut̃
eos qui sang̾ne int̾ se ꝯnexist̾ ⁊ est
ui eos ẽe consangumeos etiamsi
sui h̾rdes non extitint prĩ ut puta
exhr̾datos. ¶S ⁊̃ st si pr eoꝵde

Expanded text:
stitutus non impleta condicione decessnam dicendum erit suos posse succedere, si modo mortis testatoris tempore vel humanis vel saltem concepti fuerint: idque et Iuliano et Marcello placet. Post suos statim consanguinei vocantur. Consanguineos autem Cassius definit eos, qui sanguine inter se conexi sunt. et um eos esse consanguineos, etiamsi sui heredes non extiterunt patri, ut puta exheredatos: sed et si pater eorum
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥript̾ an⁊̾ post repudiatom adhu
demꝰ successionem ꝓpone hr̃dem scͥp¬
tum rogatũ resituere hr̃ditatem
repudiasse eam cum ncħommui
ꝯpelli potiit adire hr̃ditate ⁊ resti¬

Expanded text:
etiam post repudiationem adhuc demus successionem. propone heredem scriptum rogatum restituere hereditatem repudiasse eam, cum nihilo minus compelli potuit adire hereditatem et resti
Abbreviated transcription (Latin):
quos ncc̃ori dña p̾stari solita¬
fuit utilitatis sueca.ĩ̾onecsũp¬
tus mͤdicam̃toꝵ medicus lib̾t᷑
recce petet quem ut patronam
ciuisq familiam curaret. acce

Expanded text:
aestare solitafuit utilitatis suae causa: ideo nec sumptum medicamentorum medicus libertus recte petet, quem ut patronam eiusque familiam curaret, acce
Abbreviated transcription (Latin):
cias agodati nolo. amuos qmͣ di
uinuat aureos.c. si reb nepoti
administtonẽ rerum nepotis
mei adsollatudinẽ suam rero¬
cam̃t. q̃ro cum lucius tigins ali

Expanded text:
dari volo annuos quamdiu vivat aureos decem, si rebus nepotis administrationem rerum nepotis mei ad sollicitudinem suam revocaverit". quaero, cum Lucius Titius ali
Abbreviated transcription (Latin):
tariis ut ⁊ in eas legatarius mͣt
mens int̾uemebat eomodo fili¬
oꝵ meoꝵ int̾uenire ammoi se¬
nos aureos ⁊ hitationem qͣ uti¬
tur p̾stari uolo. non io minus
amiua seio ꝓptr hr̃ditaria ui¬
uentis fine debi placint qd̾ trib
filiis ticie duo auis hr̃dibm
atitutis uita decessint cum tar
Nabor qmͣ pecuma diuisionem
q̃ uniius p̾stabam dari uoloca
uidentur relicta que certam fo¬

Expanded text:
tariis, ut et in eas legatarius mittgotiis interueniebat, eodem modo filiorum meorum interuenire, annuos senos aureos et habitationem qua utitur praestari uolo.' non ideo minus annua Seio pro parte hereditaria uiuentis filiae deberi placuit, quod ex tribus filiis Titiae duo aliis heredibus institutis uita decesserunt, cum tam labor quam pecunia diuisionem quae uiua praestabam, dari uolo': ea uidentur relicta, quae certam fo
Abbreviated transcription (Latin):
mi tp̃s non profertur cum eo
quor suspensocrnnit recte pẽta¬
tur. aliud senatui placint. cũa
familia cominus necatur dẽ
¶Neptis que possõnem amepe
cierat mortem enis int̾fectam
sciens no n detend̾at. fidi cõmis¬
lum ꝙ. nna exalio testo̾ nepti
debint mrestituendis fiscobo¬
mi non ẽẽ deducendum placu¬
it dolus enim hr̃ons pimitꝰ est
¶Sin aut̾ negligentia mułr
emolimitũ tor ͤ amisit fideio.¬
eẽ retinendum integͣro nrx
debiti rõmi est ¶ Presidis mi¬
quͣtate ren uate cedis absolui¬
tithrdib qui non perfimetori¬
e debitum offm ĩplen̾ant qͣuis
non prõuocassent hr̾ditate
auferri non oporte in sum est.
Eres qui ueneni caĩn Eap̾¬
ꝑsequitur reshrditarias nͣrgẽ¬
tes ordinare sauns probomm̃
IIdiciis non prohixtu¬
escrt qͥnus est seuenenõ occidi
aẜuo suo ⁊ sic expirauit. cuihñ
extrtit lucia ticia soror⁊ mortẽ
enis exequi neglexit. ⁊ ip̃i post
⁊̾ morte gͣte hr̃dis ext̾ictam ñ¬

Expanded text:
essionis non profertur, cum eo quoque suspenso crimine recte petatur. aliud senatui placuit, cum a familia dominus necatus dici.Neptis, quae possessionem auiae petierat, mortem eius interfectam sciens non defenderat. fideicommissum, quod auia ex alio testamento nepti debuit, in restituendis fisco bonis non esse deducendum placuit: dolus enim heredis punitus est. si autem neglegentia mulier emolumentum bonorum amiserit, fideie retinendum integrato iure debiti rationis est.Praesidis iniquitate reis illatae caedis absolutis heredibus, qui non defunctorie debitum officium impleuerant, quamuis non prouocassent, hereditatem auferri non oportere uisum est.eres, qui ueneri causam persequitur, res hereditarias urguentes ordinare saluis probationum indiciis non prohibetuquestus est se ueneno occidi a seruo suo et sic exspirauit: cui heres exstitit Lucia Titia soror et mortem eius exsequi neglexit et ipsa post , morte ingratae heredis extinctam n
Abbreviated transcription (Latin):
portõm qmͣ legatum ei anfẽ¬
dum. ¶ Sr̃dib ant̾ qui ĩni
tucenda morte defimcti cessa¬
ua̾nt tam testõ qmͣ abintes¬
tato anferimt᷑ dona forte ⁊ si
qiͣ patronus uenit qminshu
suo nire adm̃ittat᷑. M arcetr¬
Ommo a familiã occiso siiꝰ
cõus nece̾eiꝰ detexit. fauore ub̾¬

Expanded text:
portionem quam legatum ei auferendum.Heredibus autem, qui in ulciscenda morte defuncti cessauerant, tam testamento quam ab intestato auferuntur bona: forte et si quasi patronus uenit, quamuis hi suo iure admittantur. 16 Marceomino a familia occiso seruus communis necem eius detexit: fauore libe
Abbreviated transcription (Latin):
misit eiq peculnim legauit. q̃¬
sitim ẽ anq pamiphili noie p̃¬
situm sit expeculio uł ip̃nis pã¬
pbili ut snchi deducend̾ sit .r. pĩ
phili quid̾ depeculio itaq dedu¬
cendum qnͣtacumq ea sinna ei¬
sec. Itemest etiam si eimi noxe
dedere expetiss quicqud em̃ ꝓ
capite ẜi p̾stitum sit meo debi¬
torem eum dĩ constitui. ꝙ si
pamphili peculium ñ sufficiat
tunc expeculio stichi ⁊ non ult᷑
p̾cium pamphili deduci debere
qͥutum est si eraliqͣ ca̾ pamphi¬
lus pecimiam ono debinss. nec
ea exreciilio enis ẜnari poss an
niqr ad p̃tum eins expeculio sti
chuis ncħ debrat exenis peculio
ncħ̾ eẽ deducend̾. S ex̾pamphi¬
li dumtaxat ꝙ certe ip̃̾e insuope¬
culio ee intelligi non pot.¶ Ab¬

Expanded text:
misit eique peculium legauit: quaesitum est, an quod Pamphili nomine praestitum sit, ex peculio uel ipsius Pamphili uel Stichi deducendum sit. respondit Pamphili quidem de peculio utique deducendum, quantacumque ea summa esse‹t›, id est etiam si dedere expedisset: quidquid enim pro capite serui praestitum sit, in eo debitorem eum domini constitui. quod si Pamphili peculium non sufficiat, tunc ex peculio Stichi non ultra pretium Pamphili deduci debere. Quaesitum est, si ex alia qua causa Pamphilus pecuniam domino debuisset nec ea ex peculio eius seruari posset, an usque ad pretium eius ex peculio SticStichus nihil debeat, ex eius peculio nihil esse deducendum, sed ex Pamphili dumtaxat, qui certe ipse in suo peculio esse intellegi non pot
Abbreviated transcription (Latin):
siue prncens mułr plus ẽet inp¬
ulata siue in pr̃udenslaboni sẽ¬
ꝑtem dotis receꝑat ꝑtem apd̾
nirum relinq̾rat. dem̃ alii ip¬
fat ⁊ it̾m indu.a fc̃a ad priorem
uirum reclierat cui centũ ⁊ x
coti ded̾at i enii pecunie quę
reliq̃ expriore dote erat ñ¬
tionem fec̾at diuortio fco̾ re¬
liqũ ex priore dote hiis diebus
rectlidisssi suꝑnis diuortrimi ĩt
coift̾m non eet qm̃i prioris do¬
tis causansegn̾tem dotis obli¬
to. ¶Suur soco muissu uroris
manente m̾o dotem accep¬
tam feciss etiamsi id pꝑ egesta¬

Expanded text:
siue prudens mulier plus esset stipulata siue imprudens: Labeonis senpartem dotis receperat, partem apud uirum reliquerat, deinde alii nupserat et iterum uidua facta ad priorem uirum redierat, cui centum decem doti dederat neque eius pecuniae, quae reliqua ex priore dote erat, mentionem fecerat. diuortio facto reliquum ex priore dote iisdem diebus reddidisset, si superius diuortium inter eos factum non esset, quoniam prioris dotis causa in sequentem dotis oblito.Si uir socero iniussu uxoris manente matrimonio dotem acceptam fecisset, etiamsi id propter egesta
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri satisfecit utrumido
crescat. an nõ dinĩi exintegro
indi cotem ⁊ ego ubi pẽcum¬
a dataest non dubitato do¬
tem indi creiͣnsse. ¶Si dos
tota soluta sit nonħita rõe
impensarum indñd̾ est an ꝯ¬
dicipossit id ꝙ proipensis nc¬
cessaruis ꝯpeniarisol ⁊ marce

Expanded text:
mulier satisfecerit, utrum dos crescat an uero dicimus ex integro uideri dotem? et ego, ubi pecunia est, non dubito dotem uideri creuisse.Si dos tota soluta sit non habita ratione inpensarum, uidendum est, an condici possit id, quod pro impensis necessariis compensari solet.