comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qua in re recte dicit᷑. melior est iniquitaᷤᷤ
uiri. quã bene faciens mulier. Quia. ñ.¬
nũquã &iam culpa fortiũ occasio uirtutis
fit: & uirtꝰ infirmoꝵ occasio peccati. Hoc
igit᷑ loco mulieris nomine. qđ nisi infir¬
mitas designat᷑ cũ dicit᷑: homo natꝰ de mu¬
liere. Ac si aꝑtius dicat᷑. Quid in se habebit
fortitudinis: qͥ natꝰ est ex infirmitate: Bre¬
ui uiuens tẽpore: repletꝰ multis miseriis.
Ecce scĩ uiri uocibꝰ. pęna hominib bre¬
uit̾ est expressa: qͥa & angustat᷑ ad uitam.
& dilatatur ad miseriã. Si enĩ subtiliter
consideret᷑. ome qͦd hic agit᷑: pęna miseriȩ
est. Ipsi & enĩ corruptioni carnis seruire
ad necessaria atq concessa miseria est. Ut
contͣ frigus uestim̃ta. contͣ famẽ alim̃ta.
contra ȩstũ frigora requirant᷑: Qͦd multa
cautela custodit᷑ salus corporis. qͦđ &iam
custodita amittit᷑. a missa cũ graui labo¬

Expanded text:
Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius difortitudinis, qui natus est ex infirmitate, brevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poena hominis breviter est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur, quod hic agitur, poena et miseria est; ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque concessa, miseria est: ut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur, quod multa cautela custoditur salus corporis, quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labo
Abbreviated transcription (Latin):
litrt. BREUI uiueNs teopore: Repletos
orltis mistrĩĩs. Insacro eloquio: mulier
aut ꝓ sexu ponitur. aut ꝓ infirmitate. Pro
sexu qͥppe: sicut seriptum est. Alisit d̾s fili¬
ũ suũ natũ ex muliere: factũ sublege. Pro
infirmitate uͦ : sicut ꝑ quendã sapientẽ dicit᷑.
Melior est iniquitas uiri : quã bene faciens
mulier. Uir  enĩ. fortis qͥlib& & discretꝰ
uocat᷑: mulier uͦ. mens infirma uł indiscre¬
ta accipit᷑. Et sepe contingit. ut &iam dis¬
cretꝰ qͥsq subito labatur inculpã: atq ĩdis.¬
cretꝰ alius ꝙ infirmꝰ. bonam exhibeat oꝑati¬
onẽ. Sed is qͥ indiscretꝰ atq infirmꝰ est.
ñ nu̾quã de eo qͦđ bene egerit amplius
eleuat᷑: atq grauius in culp̃ã cadit. Diseretꝰ¬
uͦ qͥsq ceiam ex eo qͦd male se egisse in¬
telli git. ad districtionis regulã artius
reducit᷑ : & inde altius ad iusticiã ꝓficit.
unde ad tempꝰ ãiusticia cȩcidisse uidebat᷑.

Expanded text:
liere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis. - In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . » Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: « Melior iniquitas viri, quam benefaciens mulier. » Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur: mulier vero mens infirma, vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem; sed is qui indiscretus atque infirmus est, nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit. Discretque, etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq eius nom̃ ꝑ sequendo molirentur
extinguere: decepti sua malitia in cedere
ꝑ inuiũ frustra conabantur. Quia cru¬
delitati eoꝵ patẽre uia non poterat contͣ
auctorẽ om̃ium. Miracula cernebant.
uirtute terrebantur. Sed credere ren
nuentes. adhuc signa requirebant cum
dicerent. Qđ g tu facis signum: ut uide¬
amus & credamus tibi: Quid oꝑaris.
Bene itaq dicitur: palpabunt quasi inte.¬
nebris. & non in luce. Qui enĩ intot aꝑta
miracula trepidat. quasi intenebris palpat:
qͥa qͦd tangit non uid&. Om̃is uͦ qui errat.
nunc huc. nunc illuc ducit᷑. & qͥa aligͥndo
ostendebant᷑ credere cum dicerent nisi ess&¬
hnc adõ ñ. poterat facere quicquã : aliqͣn¬
do uͦ hunc a dõ esse denegabant. cũ des¬
picientes dicerent. nonne hic est fabri
filius. & Nonne mat̾ eiꝰ dicit᷑ maria. & fr̃s
eiꝰ iacobus. & ioseph. & symon. & iudas:

Expanded text:
Cumque ejus nomen persequendo molirentur Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia, incedere per invium frustra conabantur, quia crudelitati eorum patere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; snuentes, adhuc signa requirebant cum d ergo 378 tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miracula trepidat, quasi in tenequia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur; et quia aliquando ostendebant credere cum dicerent: « Nisi hic esset a Deo, non poterat facere quidquam . » Aliquando vero hanc a Deo esse denegabant, cum despicientes dicerent: « Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus et Joseph, et Simon et Judas
Abbreviated transcription (Latin):
nascunt᷑ cotidie morituri. & subuersas inĩ-¬
regrũ restituit. quia resurgunt qͥ fuer int
mortui. Qđ tam̃ melius accipimus: si hoc
qualiter in earum mente agit᷑ sentiamus.
Multiplicat enĩ gentes & ꝑdit: qͥa eas & ꝑ
fecunditatem sobolis extendit: & tamen in
ꝓpͥa infidelitate derelinquit. Sed subuer¬
sas in integrũ restituit: quia qͦs in infideli¬
tatis casi reliquerat. quandoq ad fidĩ sta¬
tũ recluxit. Quib uidelic& in mentis in¬
tegritate restitutis: antiquus ille populꝰ
qui fidelis dõ esse uidebatur. reprobatꝰ
corde repulsus est. St sua ꝑfidia de.¬
ceptus. contra ipsum post insurger&.
quẽ ante p̃dicauit. Sequitur. Qui¬
Rs. Et DecieIT EOS UT FRUSTRA IN¬
cedant ptr inuiuor. PaltabUNT QUa¬
SI INTENEBRIS ET NON IN LUCE. ET
trrant tos facit &uasi tsrios.¬
Cor enĩ principũ terrȩ inmutatum est.
cũ in iudȩa sũmi sacerdotes & seniores
tere. quẽ prius uenturũ esse p̃dicabat.

Expanded text:
nascuntur quotidie morituri; et subversas in innascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit. Sequitur: rae, et decipit eos, ut frustra incedant per invium: palpabunt quasi in tenebris, et non in luce, et errare eos faciet quasi ebriosCor enim principum terrae immutatum est cum in Judaea summi sacerdotes et seniores tere quem prius venturum esse praedicabant.
Abbreviated transcription (Latin):
consiliis indicat: ut de uno quoq quȩ sen¬
nar ostendat. Quia enĩ uid& nc̃ creator
m̃ia & ipse inconsiliis .ñ. uidet᷑: recte de
ilo ꝑ psalmistã dicitur. Posuit tenebras
lum̃ exit : qndo qđ de uniuscuiꝰq ac tibꝰ sen¬
nat ostendit. E qͥa cũ is qui peccatoꝵ suoꝵ
pondere pmebatur. ad rectitudinis statũ
ducitur: prius ipsam mortẽ conspicit. inqua
& deficere consueuerat. & hanc considerare
nesciebat: recte additur. Et eRODUCiT IN
lyctm ymeram mortis. Umbra enim
mortis est. praua oꝑatio. quȩ de imitatione
antiqͥ hostis. qͣsi de corporis liniam̃tis expͥ¬
nit᷑. De quo &iam subcuiꝰdã significatione
dicit᷑: & nom̃ illi mors. & plerũq eiꝰ malig
na cogitatio m̃tes hominũ lat&: atq ꝑ
hoc qͦđ nescit᷑. amplius p̃ual&. Umbra gͦ mor¬
tis in lucẽ ꝓlucitur: dum scõꝵ mentib ma-¬
ligna oꝑatio antiqͥ hostis. ut destrui possit
qm̃ dñs gentes multiplicat & ꝑdit: quia

Expanded text:
consiliis judicat, ut de unoquoque quae sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur, recte de illo per Psalmistam dicitur: « Posuit tenebras umen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo mortis in lucem producitur dum sanctorum mentibus maligna operatio antiqui hostis, ut destrui possit,quoniam gentes Dominus multiplicat et perdit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dni tradere: gaud& post modũ ꝓ uita
delitatis eiꝰ frigidȩ cogitationes. uer sȩ
st̃ in ardorẽ pietatis. Et qͥ prius fuit
blasphemꝰ & ꝑsecutor. humilis post factꝰ
est pusq p̃dicator. Qui lucrũ maximũ
putauit se indiscipulis xpm̃ occidere:
iã uitã suam xp̃m ȩstimat. & mori lu¬
erũ. Emissa uͦ aqua. t̾ra subuersa est.

Expanded text:
Domini tradere, gaudet postmodum pro vita Domini tradere, gaudet postmodum pro vita delitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa e
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra subuertit᷑: qͥa peccatͥcis mentis duritia. ab ĩmobilitatis
suȩ obstinatione ꝑmutat᷑. Ut tantũ se
post modũ p̃ceptis dominicis flendo subi¬
Cat. qͣntũ suꝑbiendo prius contra dnm̃
ceruicẽ cordis erigebat. Sepe nẽpe uidemꝰ q¬
t̃ra humani cordis ꝑfusa aqua diuini
muneris. post libenter in iurias tolerat
qͦs prius clem̃ter irrogabat: post & iam
sua tribuat. quȩ pͥus & aliena rapiebat.
Post carnẽ abstinendo cruci&. quȩ carniᷤ
defluebat. Post &iam ꝑsecutores diligat:
quȩ prius diligere &iam sẽ amantes no
munere infusa. contra hoc qͦđ consueue¬
rat agere cȩperit. t̾ra subuersa est: Quia¬
& deorsũ missa est. quȩ pͥus eminebat. &
unũ emultis ad mediũ paulũ uocare.
Qui cũ acceptis contra xpm̃ epistolis da¬
Q post modũ plagas ꝓ xp̃o accepit. qͦs
ueniebat inferre cẽpianis. & qui prius
carnalit̾ uiuens. in mortẽ conabat᷑ scõs

Expanded text:
terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneriquas prius vehementer irrogabat; possua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nolmunere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et unum e multis ad medium Paulum vocare; qui cum, acceptis contra Christum epistolis, Daet postmodum plagas pro Christo accepit quas veniebat inferre Christianis. Et qui prius carnaliter vivens in mortem conabatur sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista subiunxit. Hoc autẽ dixit de spũ
quẽ accepturi erant credentes in eũ: congͣu¬
us in is sermonibꝰ intellectꝰ pat&. quib
ait. si continuerit aquas. om̃ia siccabunt᷑.¬
Ĩ Quia si scĩ sp̃s grã ab audientis mente sub¬
trahitur. arescit ꝓtinus intellectꝰ: qui iã
ꝑspẽ uiridescere in audiente uidebat᷑.
Q autẽ .ñ. aquã sed aquas memorat plu¬
ralitatis appellatione: ad septiformem
donoꝵ spiritalium gram recurrit. Qa .s.
qͥsi tot aquis unusqͥsq infundit᷑. qt donis
replet᷑. De quibꝰ apte subiungit᷑. Si emi¬
serit eas: subuertent t̾rã. Qđ enĩ terra.
nisi peccator accipit᷑. cui ꝑ sententiam dictũ
est: Terra es. & interram ibis. Manet
itaq t̾ra in mobilis. cũ p̃ceptis dominicis
peccator obedire contẽpnit. Cũ ceruice
suꝑbie erigit. atq a ueritatis lumine ocu¬
los m̃tis claudit. Sed qͥa scriptũ est. pedes
eius steterunt & mota est terra: quia cũ ueritas in

Expanded text:
xit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram. nisi peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in
Abbreviated transcription (Latin):
qualib& leuit̃ carnalia esse dep̃hendunt. hȩc
in ternis sensib retrac tantes. uehement̃ inse¬
maripsis insecuntur. Aflictione se contert̃.
magnisq cruciatib uł minima in se praua
diuidicant: atq hȩc ꝑ pęnitentiã dãpnant.
đ ideirco agunt. ut inconspectu ȩt̾ni
iudicis & inuenire̾ inqͣntũ est possibile in¬
rep̃bensibiles debeant: & hii qͥ eos sic se
iudicare conspiciunt. emendare semaeipsoᷤᷤ
a culpis grauiorib in ardescant. Qđ uideli¬
c&ꝵ beatꝰ iob corã amicis suis tẽporalẽ głam
tenentib & transeuntia bona laudantib
fecerat. sed tam̃ eoꝵ sensũ ad cognoscendã uti¬
litatẽ flagelli sui ꝑducere. non ualebat:
Ut scilic& pensare possent. qͦđ non solum

Expanded text:
quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, in internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpis culpis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solum
Abbreviated transcription (Latin):
nis atq inuisibilib intelligere potuit. Un.¬
de recte &iam seriptũ est. Omĩs homo qͥ
comederit uuã acerbã: obstupescu̾nt dentes
Cua qͥppe acerba est: fructꝰ ante tẽpꝰ. Quisꝙͥ
enĩ p̃sentis uitȩ delectationib saciari desi¬
derat: qͥsi fructꝰ ante tempꝰ cõmedere festi¬
nat. Qui igit᷑ uuã acerbam comedit. dentes
eiꝰ obstupescunt: quiaꝰ p̾sentis mundi delecta¬
tione pascit᷑. interni eiꝰ sensus ligant᷑. ut iã
spũalia mandere. id est intelligere nequeant:
Quia unde in exteriorib delectati sunt. inde
in intimis obstupescunt. & dũ peccato anima
pascit᷑. panẽ iusticiȩ ȩdere non ual&. Qm̃
ligati dentes ex peccati consuetudine. iustũ
qͣđ intꝰ sapit edere nequaquã possunt: Hoc
igit᷑ loco qͥa dentes ut diximꝰ internos sen¬
sus accipimꝰ. considere magnopere qͥd agere
iusti soleant debemꝰ. Qui plerũq siqua in se

Expanded text:
nis atque invisibilibus intelligere potuit. Unnis atque invisibilibus intelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: « Omnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes  ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se
Abbreviated transcription (Latin):
otsstuit. Sensu carnis locutos indicat:
qͦs idcirco ad silentiũ restringit. ut ea quȩ
illi mens suggesserit dicat. Ac si aꝑte di-¬
cat. Non ego carnaliter sed sp̃ualiter lo
conscendit. seq inmy steriis eleuat:
& increpationẽ quã ꝓtulerat ad mystica
sacra dentes aliqͣndo sc̃i p̃dicatores: ali¬
qͣndo uͦ interni accipi sensus solent. De
scĩs enĩ p̃dicatoribꝰ. sponsȩ dictũ est. Den¬
tes tui sicut greges tonsarũ: quȩ ascende¬
rt̃ de lauachro. Vnde & uni eoꝵ osten¬
sis infigura gentibꝰ dicit᷑: macta &e manduco¬
Ia est uetustatẽ earũ contere: & in corpꝰ
sũ qͥa dentes interiores sensus accipi solent.
numerũ dentes meos. Perdentes & enĩ cybꝰ
frangitur: ut gluttiat᷑. Unde non ĩmerito
dentib internos sensus accipimꝰ: qui singu¬
la quȩ cogitant. qͦsi mand n̾t & cõminu¬
unt. atq aduentrẽ memoriȩ transmittunt.
Qͦ ꝓpħa ad numerũ fractos dicit: quia
iuxta mensurã unuscuiꝰq peccati intellegen.¬

Expanded text:
ocandi. --Sensu carnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loqconscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manducd est, vetustatem earum contere, et in corpus sum quia dentes interiores sensus accipi solent, numerum dentes meos. » Per dentes etenim cibus frangitur ut glutiatur. Unde non immerito dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati, intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ait. auris uerba diiudicat. & fauces come¬
dentis saporẽ. &iam de electis ac reꝓbis
aliquid innuere uidetur. Quia uerba
sapientiȩ quȩ repbi audiunt. electi non
solũ audiunt. sed &iam gustant: ut eis
in corde sapiat. quod rep̾boꝵ non mentibꝰ
sed solũmͦ aurib sonat. Aliud nãq est
nominatũ cybum audire solũmodo: ali-¬
ud uͦ & iam gustare. Electi itaq cybum
sapientiȩ sic audiunt ut degustent: qͥa
hoc quod audiunt. eis ꝑ amorem medul¬
litꝰ sapit. Reꝓboꝵ uͦ scientia usq ad cog¬
nitionẽ sonitꝰ tenditur: ut quidẽ uirtur¬
tes audiu̾nt. sed tam̃ corde frigido qualit̃

Expanded text:
ait: Auris verba dijudicat, et fauces comeait: Auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem, etiam de electis ac reprobis aliquid videtur innuere, quia verba sapientiae, quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦđ qͥnq sensus corporis nr̃i. uidelic& uisus.
auditꝰ. gustꝰ. odoratꝰ. & tactus. in ome qđ
sentiunt atq discernunt: uirtutẽ discre¬
tionis & sensus & cerebro trahunt. Et cũ
unꝰ sit udex sensus cerebri qui intrinsecꝰ
p̃sid&. ꝑ meatꝰ tamen ꝓpͥos sensus quinq
discernit. Dõ mira oꝑante ut neq auriᷤᷤ
& cũ ꝑ unum sensum cerebri om̃ia dispo¬
nantur: qͥ lib& tamen hoꝵ sensus aliud fa-¬
cere non potest. pret̾ id qđ ex dispositione
conditoris accepit. Ex istis gͦ corporalib
exteribꝰ. interiora & spũalia colligenda
st̃ : ut ꝑ idqͦđ in nobis publicũ est. transire
debeamus ad secretum qͦđ in nobis est. &
nosm& ipsos lat&. Intuendũ qͥppe est. qͥa
cũ una siti sapientia. aliũ minus alium
maius in babitat.: alii hoc. alii aliud pres¬
tat: & qͣsi cerebri more nobism& ipsis uelut
quibusdã sensib utitur. Ut quauis ipsa
sibim& nũqũa sit dissimilis. ꝑ nos tamen
genera linguarũ. ille gram̃ curationum

Expanded text:
quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernit, Deo mira operante, ut neque oculus r. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione Conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritualia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est et in nobismetipsis latet. Intuendum quippe est quia, cum una sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat. Et quasi cerebri more nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen genera linguarum, ille gratiam curationum
Abbreviated transcription (Latin):
sit inueniat. & p̾sũptionis ꝓpͥe fastũ de¬
ponat. Mox enĩ ut tẽptatio mentẽ pul¬
sauerit. om̃is cogitationũ nrarũ pͣsumptio
tumultꝰq conqͥescit. Mens enĩ cũ se inela¬
tionẽ erigit: qͣsi intyrannidẽ erũpit.
Hab& autẽ tirannidis suȩ satellites: fa¬
uentes sibim& cogitationes suas. Sed si
suꝑ tẏrannũ hostis inruat: fauor mox
satellitũ cessat. Intrante nãq adu̾sario
satellites fugiunt. eũq territi declinan:
quẽ in pace positi. callida adulatione lau¬
dabant. Sub ductis uͦ satellitibꝰ. ante
hostẽ solus reman&: qͥa recedentibꝰ elati
cogitationibꝰ. ꝑ turbatus animꝰ. se solũmͦ.
& tẽptationẽ uid&. Auditis gͦ aduersiᷤ
caput de tondet᷑: cũ tẽptationibꝰ uehem̃¬
ter inruentibꝰ. ap̃sũptionis suȩ conta¬
gionibꝰ mens nudatur. Quid est enĩ
qͦd nazarei capillos nutriunt: nisi
quod ꝑ uitã magne continenciȩ.

Expanded text:
sit inveniat, et praesumptionis propriae fastum desit inveniat, et praesumptionis propriae fastum deponat. Mox enim ut tentatio mentem pulsaverit, omnis cogitationum nostrarum praesumptio tumultusque conquiescit. 84. Mens tione erigit, quasi in tyrannidem erumpit. Habet autem tyrannidis suae satellites, faventes sibimet cogitationes suas. Sed si super tyrannum hostis irruat, favor mox satellitum cessat. Intrante namque adversario, satellites fugiunt, cumque territi declinant, quem in pace positi callida adulatione laudabant. Subductis vero satellitibus, ante hostem solus remanet, quia recedentibus elatis cogitationibus, perturbatus animus se solummodo et tentationem videt. Auditis ergo adversis caput detondetur, cum tentationibus vehementer irruentibus, a praesumptionis suae cogitationibus mens nudatur. Quid est enim quod Nazaraei capillos nutriunt , nisi quod per vitam magnae continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Et de tonso capite interrã corruit: qui
repressis p̾sũptionis sue cogitationibꝰ. quã
in semaeipso infirmꝰ sit. humilit̾ agnoseit.
Difficile nãq est magna agere: & ap̃ sem&¬
ipsũ quẽpiã. de magnis actib. cogitationũ
fiduciã non habere. Eo ipso enĩ quo contͣ
uicia fortit᷑ uiuit᷑. cogitationũ p̃sũptio
ĩ corde generat᷑. Et cũ mens foras culpas
ualenter conterit: plerũq ap̃t semet ipsã latent̃ intu¬
mescit. Iamq se esse magni alicuiꝰ meriti estimat: nec se
peccare ĩ cogitatiõe suȩ estimatiõis putat. Ante. districᷤ¬
ti autẽ iudicis oculos. tanto deterius de¬
linquit᷑: qͣnto culpa quo occultius eopene
ĩ corrigibilit ꝑpetrat᷑. Et tanto aduoran¬
dũ lacius pat& fouea. qͣnto de sem& ipsa
elatius glat᷑ uita. Unde ut sepe iam dix¬
imꝰ. pia conditoris dispensatione agitur.
ut de se confidens anima. dispensatoria
tẽptatione pulset᷑: quatinꝰ infirmata qͥđ

Expanded text:
Et detonso capite in terram corruit, qui Et detonso capite in terram corruit, qui repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter agnoscit.Difficile namque est magna agere, et apud semetipsum quempiam de magnis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriatur vita. Unde, ut saepe jam diximus, pia conditoris dispensatione agitur, ut de se confidens anima, dispensatoria tentatione pulsetur quatenus infirmata, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qđ moralit̃ ꝑcapillos: nisi defluen-¬
tes animi cogitationes accipimꝰ: Unde
& alias eccłe dicit᷑. Sicut uitta coccinea.
labia tua sponsa: & eloquiũ tuũ dulce
Uitta qͥppe: crines capitis astringit.
Labia gͦ sponse sicut uitta st̃ qͥa ex hor¬
tatione scẽ eccłe. cunctȩ inauditoꝵ men¬
tibꝰ diffuse cogitationes ligant᷑. ne remis¬
se defluant. ne se se ꝑinlicita spargant.
ne sparsȩ. cordis oculos deprimant᷑ : Sed
qͣsi ad unã se intentionẽ colligant. dũ
uitta eas scẽ p̃dicationis ligat. Quã
recte & coccineã asserit: qͥa sc̃oꝵ p̾dicatio.
solo caritatis ardore flãmescit. Quid uͦ
ꝑ caput: nisi ea quȩ principale uniuscuiꝰq
actionis est mens ipsa. signat᷑ Un¬
de & alias dicit᷑ & oleũ de capite tuo. ñ.
deficiat. Oleum qͥppe in capite est: cari¬
tas inmente. Et a capite oleũ deficit: cũ
caritas amente discedit. Captgͦ de tondere
est: cogitationes suꝑfluas amente resecare

Expanded text:
Nam quid moraliter per capillos, nisi defluentes animi cogitationes accipimus? Unde et alias Ecclesiae dicitur: Sicut vitta coccinea labia tua, sponsa, et eloquium tuum dulce . Vitta quippe crines capitis astringit. Labia ergo sponsae sicut vitta sunt, quia exhortatione sanctae Ecclesiae, cunctae in auditorum mentibus diffusae cogitationes ligantur; ne remissae defluant, ne sese per illicita spargant, ne sparsae cordis oculos deprimant; sed quasi ad unam se intentionem colligant, dum vitta eas sanctae praedicationis ligat. Quam recte et coccineam asserit; quia sanctorum praedicatio solo charitatis ardore flammescit. Quid vero per caput, nisi ea, quae principale uniuscujusque actionis est, mens ipsa signatur? Unde et alias dicitur: Et oleum de capite tuo non deficiat . Oleum quippe in capite, est charitas in mente; et a capite deficit oleum, cum charitas a mente discedit. Caput ergo detondere est cogitationes superfluas a mente resecare.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingit᷑: alia quibꝰ uitȩ sci̾tas ꝓ alioꝵ uti¬
litate declaratur. Mansuetudoꝰ ñaq. humi¬
litas. paciencia. fides. spes. caritas. dona eiꝰ
st̃: sed ea. sine quibꝰ ad uitã homines ꝑue¬
nire nequaquã possunt. Prophetiȩ autẽ
uirtꝰ. curatio. genera linguarũ. int̾preta¬
tio sermonũ. dona eiꝰ st̃: sedquȩ uirtutis eiꝰ
p̃senciã ꝓ correctione intuenciũ ostendiuĩ.
tẽ quibꝰ ꝑ. ostensionẽ illius non nr̃a uita
seruat᷑. sed alioꝵ querit᷑: ne quaquã semꝑ in
p̾dicatoribꝰ ꝑmanet: qͥa sẽꝑ quidẽ ẽoꝵ cordi
ad bene uiuendũ pͣsid&. nec tamen ꝑ eos
uirtutũ signa sẽꝑ ostendit: sed aliquando
se eis asignoꝵ ostensionibꝰ subtrahit: ut eo
humilius uirtutes eiꝰ habeant᷑. quo habitȩ.
teneri non possunt. Mediator di au̾tẽ &¬

Expanded text:
pertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utipertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur. Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona ejus sunt; sed ea sine quibus ad vitam homines pervenire nequaquam possunt: prophetiae autem virtus, curatio, genera linguarum, interpretatio sermonum, dona ejus sunt; sed quae virtutis ejus praesentiam pro correctione intuentium ostendunt. tem quibus per ostensionem illius non nostra vita servatur, sed aliorum quaeritur, nequaquam semper in praedicatoribus permanet, quia semper quidem eorum cordi ad bene vivendum praesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit: sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non possunt. 92. Longe aliter
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio scriptũ est. Suꝑquẽ uideris
spm̃ descendentẽ. & manentẽ suꝑ eũ: hic est
qͥ baptitat: Incunctis ñaq fidelibꝰ sp̃s uenit.
diuinitate ꝓcedit: In illo igitur manet:
qͥ solus. & om̃ia. & sẽꝑ potest. Nã fideles qͥ
hunc accipiunt. cum signoꝵ dona habere
sẽꝑ ut uolunt non possunt: hunc se acce¬
pisse qͣsi intransitꝰ ostensione. testantur
Sed cũ rursũ de eõdem spũ ueritatis ore
discipulis dicit᷑. apud uos manebit & in
uobis erit: quid est qͦđ diuina uoce media¬
toris signũ. hȩx ẽadem sci sp̃s mansio decla¬
rat᷑ cum dicit᷑. suꝑquẽ uideris spm̃ descen¬
dentẽ & manentẽ suꝑ eũ Si igit᷑ iuxta
magistri uocẽ & indiscipulis man&: quomͦi
singulare iã signũ erit. qͦd inmediatore ꝑ¬
man& Qͦd tamen cicius cognoscimus: si
dona eiusdẽ sp̃s discernamus. Alia nãq
sunt dona illius. sine qͥbꝰ ad uitã nequaꝗa

Expanded text:
in Evangelio scriptum est: Super quem videris in Evangelio scriptum est: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat . In cunctis namque fidelibus Spiritus venit, divinitate procedit. In illo igitur manet, qui solus et omnia et semper potest; nam fideles qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper ut volunt non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione laetantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu veritatis ore discipulis dicitur: Apud vos manebit et in vobis erit ; quid est quod divina voce, Mediatoris signum haec eadem sancti Spiritus mansio declaratur, cum dicitur: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum? Si igitur juxta magistri vocem et in discipulis manet, quomodo singulare jam signum erit quod in Mediatore permanet? Quod citius cognoscimus, si dona ejusdem Spiritus discernamus. Alia namque sunt dona illius sine quibus ad vitam nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝓpheciȩ sp̃s ꝓphetis sẽꝑ ad ess&: inquisitꝰ
amos ꝓpħa non dicer&: non sũ ꝓpħa. U bi
& subdidit. neq filius ꝓpħe : sed armenta¬
rius ego sũ. uellicans ħͦ comoros. Quomͦ
autẽ ꝓpħa non fuit: qͥ de futuris tot uerba
pͣdirit. Aut quomͦ ꝓpħa fuit: si de se inp̃¬
senti uera scire denegauit: Sed quia eadẽ
hora qua requisitꝰ est. ꝓphecie sibi spm̃ de¬
esse sensit : de sem& ipso testimoniũ ueraci¬
ter intulit dicens. non sum ꝓpħa. Qui tam̃ con
seqͤnt̃ adiunrit. Et nunc audi uerbũ dñi.
Hec dicit dñs Uxor tua inciuitate forni-¬
cabit᷑: & filuĩ tui & filiȩ tuȩ ingladio cadeñ:
Et humꝰ tua funiculo metiet᷑: & tu int̾ra
polluta morieris Quibꝰ ꝓpheciȩ uerbis aꝑ¬
te ostendit᷑. qͥa dũ de se illa loqueret᷑. im¬
pletus est: Et mox habere ꝓphetandi spm̃
meruit. qͥa se ꝓpħam non esse humiliter
ti. ne quaquã nathan ꝓpħa conceder&:
qͦd post paululũ negar&. Unde bene &¬

Expanded text:
phetis semper adesset, inquisitus Amos propheta non diceret: Non sum propheta, ubi et subdidit: Neque filius prophetae; sed armentarius ego sum, vellicans sycomoros . Quomodo autem propheta non fuit, qui de futuris tot vera praedixit? Aut quomodo propheta fuit, si de se in praesenti vera denegavit? Sed quia eadem hora qua requisitus est prophetiae sibi spiritum deesse sensit, de semetipso testimonium veraciter intulit, dicens: Non sum propheta. Qui tamen secutus adjunxit: Et nunc audi verbum Domini. Haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur; et tu in terra polluta morieris . Quibus prophetae verbis aperte ostenditur quia dum de se illa loqueretur, impletus est; et mox habere prophetandi spiritum meruit, quia se prophetam non esse humiliter ti nequaquam Nathan propheta concederet quod post paululum negaret. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
tur. dicamus recte. Dñs dedit. dñs abstulit.
sicut dño placuit ita factum est: sit nom̃
dni benedictũ. Tunc enĩ uere ostendimꝰ.
qͥa accepta recte teniumus: cũ ꝓfecto ae¬¬
s. quanimiter ad momentũ sublata. toleramꝰ.¬

Expanded text:
tur, dicamus recte: Dominus dedit, Dominus abstulit; tur, dicamus recte: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Tunc enim vere ostendimus quia accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata toleram
Abbreviated transcription (Latin):
& continue.hab& p̾sentẽ: quia & ex illo. idẽ
p̃dicatoribꝰ maneat. ĩ mnediatore singula¬
riter manere ꝑhibet᷑: qͥa in istis ꝑ gram
man& ad aliquid. in illo autẽ ꝑsubstanciã
man& ad cuncta. Sicut enĩ corpꝰ. nrm̃ sen¬
sũ tantũmͦ tactꝰ agnoscit. caput autẽ
corporis usũ simul om̃iũ quinq sensuũ
possidet. ut uideat. audiat. gust&. odore¬
tur. tangat : ita membra suꝑni capitis
inquibusdã uirtutibꝰ ẽmicant: ipsum uͦ
caput incunctis uirtutibꝰ flagrat. Dissi
tendit᷑. sine ꝑiculo amitti non possunt.
dona autẽ quibꝰ uitȩ scĩtas demonstratur.
plerũq ut dictũ est. sine dispendio sub
trahuntur. Illa gͦ pro nr̃a eruditione
tenenda sunt.hȩc ꝓ alienis ꝓuec tibus
ex quirenda. In illis nos tereat formido.
ne pereant: in istis uero ad tempus aliqͣn¬
do sublatis consoletur humilitas. qͥa ad
elationẽ mentẽ fortasse subleuant. Cum
igit᷑ concessa nobis uirtutũ signa subtrahun.¬

Expanded text:
llo idem praedicatoribus maneat, in Mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliquid, in illo autem per substantiam manet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis, usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, tangat; ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput in cunctis virtutibus flagrat. Dissimtenditur, sine periculo amitti non possunt. Dona autem quibus vitae sanctitas demonstratur, plerumque, ut dictum est, sine distrahuntur. Illa ergo pro nostra eruditione tenenda sunt, haec pro alienis provectibus exquirenda. In illis nos terreat formido, ne pereant; in istis vero ad tempus aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahun
Abbreviated transcription (Latin):
illuc. Ac si tẽptatus animus. & infirmitatiᷤᷤ
sue inopia dep̾hensus dicat. Hudũ me in
fide pͥma gr̃a genuit̾. nudũ ẽadem gr̃a in
ad sũptione salu̾abit. Est nãq magnum ani¬
mi turbati solatiũ. ut pulsatus uiciis. cũ se
qͥsi nudari uircutibꝰ conspicit. ad solã mise¬
ricordiȩ spem recurrat: Et eõ se nudari
non sinat. quo se auir tutibꝰ humilit̾ nudũ
putat. Qui & si fortasse aliqua uirtute ĩ
tẽptatione de tegit᷑: infirmitatẽ tamen pro¬
priã agnoscens. ipsa melius humͥ litate ues¬
tit᷑. Et ualde robustius quã steterat iac&:
cũ sibi sine diuino adiutorio. cessat tribue¬
re qͦd hab&. Unde & manũ mox largitoris
& iudicis. humilit̾ agnoscit dicens. Dñs dedit.
uit: qͥ & inuirtute habita: largitatẽ dantis.
& in ꝑturbatione fortitudinis. potestatẽ tol¬
lentis agnoscit. Quȩ tam̃ fortitudo.ñ. tollit᷑.
sed ꝑturbata fatigat᷑: quatinꝰ concussa mens.
dũ se hanc iam iãq qͥsi amittere trepidat.

Expanded text:
itur. --Ac si tentatus animus et in infirmitatis suae inopia deprehensus dicat: Nudum me in fide prima gratia genuit, nudum eadem gratia in assumptione salvabit. Est namque magnum animi turbati solatium, ut pulsatus vitiis, cum se quasi nudari virtutibus conspicit, ad solam misericordiae spem recurrat; et eo se nudari non sinat, quo se a virtutibus humiliter nudum putat: qui etsi fortasse aliqua virtute in tentatione detegitur, infirmitatem tamen propriam agnoscens, ipsa melius humilitate vestitur; et valde robustius quam steterat jacet, cum sibi sine divino adjutorio cessat tribuere quod habet. Unde et manum mox largitoris et judicis humiliter agnoscit, dicens: CAPUT LIV.vit, qui et in virtute habita largitatem dantis, et in perturbatione fortitudinis, potestatem tollentis agnoscit. Quae tamen fortitudo non tollitur, sed perturbata fatigatur; quatenus concussa mens, dum se hanc ja
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ uestis fuit. Sed qͥa expectatꝰ uenit.
ueniens noua docuit. docens mira exercuit.
mira faciens praua tolerauit.: uestẽ qua in¬
dutꝰ fuerat scidit. dũ in uidea alios ab infidelitate. sustu-¬
lit. alios in ĩfidelitate. dereliqͥt. Qͥd est gͥ uestis scissa
nisi iudȩa ĩ contrariis sentenciis diuisa. s¬
Si enĩ uestis eiꝰ scissa non essa. euangłista ñ
dicer&. qͦd p̃dicante dño contencio oriebat᷑
ĩpopulo: ut alii dicerent bonꝰ est. alii autẽ
non. sed seducit turbas. Quasi scissa uestis
illius fuit: quȩ diuisa ꝑsentencias unitatẽ
concordiȩ ꝑdidit. Sequit᷑. & tonso capite:¬

Expanded text:
on credentibus. --Sed quia exspectatus venit, veniens nova docuit, docens mira exercuit, mira faciens prava toleravit; vestem quam indutus fuerat scidit, dum in Judaea alios ab infidelitate sustulit, alios in infidelitate dereliquit. Quid est igitur vestis scissa, nisi Judaea in contrariis sententiis divisa? Si enim vestis ejus scissa non esset, evangelista non diceret quod praedicante Domino contentio oriebatur in populo, Ut alii dicerent, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Quasi scissa vestis illius fuit quae divisa 61 per sententias unitatem concordiae perdidit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tra dm̃ locutꝰ est: Quia solerti cura custodire
dolens animus deb&. ne cũ se intꝰ tẽptacio
stimulat. in uerbis foras in licite locutiontꝰ
esũpat. Ne de ꝓbatione murmur&. & ig.¬
nis qͥ hunc uelut aurũ concremat. ꝑ exces-¬
sũ sermonis in liciti inpaleȩ fauillã uertat.
Nil uͦ obstat: si hoc qͦd de uirtutibꝰ diximꝰ.
de his quę inostensione uirtutis dantur
alii genera linguarũ: aliĩ uirtutes curati¬
onũ dantur. Sed qͥa hȩc ipsa dona .ñ. sẽꝑ
in mente eodẽ modo sunt: liquido osten¬
dit᷑ qͦd ne se mens ĩpresũptione eleuet.
aliqͣndo utiliter subtrahunt᷑. Nã si ꝓphe

Expanded text:
rmuret. --Quia solerti cura custodire dolens animus debet, ne cum se intus tentatio stimulat, in verbis foras illicitae locutionis erumpat, ne de probatione murmuret, et ignis qui hunc velut aurum concremat, per excessum sermonis illiciti in paleae favillam vertat.Nil vero obstat, si hoc quod de virtutibus diximus, de his quae in ostensione virtutis dantur alii genera linguarum, alii virtutes curationum » donantur . Sed quia haec ipsa dona non semper in mente eodem modo sint, liquido ostenditur. Quod ne se mens in praesumptione elevet, aliquando utiliter subtrahuntur. Aliae
Abbreviated transcription (Latin):
curitas strauit. Ham dũ lassũ se quisq ĩ
ocio remittit: dissolutã mentẽ corruptori
ꝑstituit. At si eũ ex dispensatione suꝑne
pietatis. tẽptatio non repente uehement̃
ĩruens. sed tẽperato accessu erudiens pulsat.
nimirũ ad insidias ꝓuidendas euigilat.
ut contͣ hostẽ sẽ ĩcertamine cautꝰ accingat.

Expanded text:
curitas stravit. Nam dum lassum se quisque in curitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit. Sed si ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias praevidendas evigilat, ut contra hostem se in certamine cautus accingat.
Abbreviated transcription (Latin):
iuas. ꝑseuerancia recte intentionis seruat.
Unde & puer qͥ hec nunci&. solus euadit. qͥa
mentis discretio. &iam inter tẽptamenta
in cold̃mis ꝑ̃man&. Agitq puer. ut iob
filios flendo recipiat: dũ discretione
nunciante dolens animꝰ. uires quas qͣsi amit.¬
tere cȩperat. penitendo conseruat. Mira
autẽ hoc nobiscum dispensatione agitur:
ut mens nr̃a. culpe non nũquã pulsatione
feriat᷑. Ham esse se magnarĩi uirium
homo credera: si nullũ umquã ear undẽ
uiriũ defectũ. intra mentis archana sen¬
tir&. Sed dũ temptatione inruente qua¬
tit᷑. & quasi ultra quã sufficit fatigatur:
ei contͣ hostis sui insidias. munimen hu¬
militatis ostendit᷑. Et unde se ꝑtimescit
eneruit̃ cadere: inde accipit fortiter
stare. Tẽptatꝰ autẽ.ñ. solũ uires aquo
accipiat discit: sed qͣnta eas uigilaneia ser-¬
ua. ĩtelligit. Sepe enĩ quẽ tẽptationis certa-¬
men superare non ualuit. sua deterius se¬¬

Expanded text:
vivas perseverantia rectae intentionis servat. vivas perseverantia rectae intentionis servat. Unde et puer qui haec nuntiet solus evadit, quia mentis discretio etiam inter tentamenta incolumis permanet. Agitque puer, ut Job filios flendo recipiat, dum, discretione nuntiante, dolens animus vires, quas quasi amittere coeperat, poenitendo conservat. Mira autem hoc nobiscum dispensatione agitur, ut mens nostra culpae nonnunquam pulsatione feriatur. Nam esse se magnarum virium homo crederet, si nullum unquam earumdem virium defectum intra mentis arcana sentiret. Sed dum, tentatione irruente, quatitur, et quasi ultra quam sufficit fatigatur; ei contra hostis sui insidias munimen humilitatis ostenditur, et unde se pertimescit etiam enerviter cadere, inde accipit fortiter stare. Tentatus autem non solum vires a quo accipiat, discit; sed quanta eas vigilantia servet, intelligit. Saepe enim quem tentationis certamen superare non valuit, sua deterius se
Abbreviated transcription (Latin):
consciencia adutilitatẽ ꝓpͥe cognitionis. rap¬
tim & inmomento temporis. obruuntur
genite incorde uirtutes. Qui profecto filii
untur: quia uidelic& uirtutes nr̃e. tempta
tionis tẽpore & si inmomento turbate. ab
nis tam̃ ꝑseueranciam. integre in mentis
radice subsistunt. Cũ qͥb &iam tres sororẽ
occũbunt: quia incorde non numquã ꝑfla¬
gella turbatur caritas: ꝑfor midinẽ concu¬
tit᷑ spes: ꝑquestiones pulsatur fides. Sepe
enĩ qͥsi aconditoris amore torpescimus. dũ
ultra quã nobis congruere credimꝰ. flagello
fatigamur. Sepe dũ plus quam necesse est
mens formidat. fiduciã sibim& spei debili¬
tat. Sepe dũ inmensis questionibꝰ animꝰ
tendit᷑: ꝑturbata fides. qͦsi defectura fatiga¬
tur. Sed tam̃ uiuunt filiȩ. quȩ domo concus¬
sa moriunt᷑. Quia & si intͣ conscienciã. sp̃ẽ.
fidẽ. caritatẽq pene occũbere ꝑturbatio
ipsa renunciat: has tamen ante di oculor

Expanded text:
conscientia ad utilitatem propriae cognitionis, rapconscientia ad utilitatem propriae cognitionis, raptim et in momento temporis obruuntur genitae in corde virtutes. Qui profecto filii untur: quia videlicet virtutes nostrae tempore tentationis, et si in momento turbatae ab nis tamen perseverantiam integre in mentis radice subsistunt. Cum quibus etiam tres sorores occumbunt, quia in corde nonnunquam per flagella turbatur charitas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Saepe enim quasi a conditoris amore torpescimus, dum ultra quam nobis congruere credimus, flagello fatigamur. Saepe dum plus quam necesse est mens formidat, fiduciam sibimet spei debilitat. Saepe dum immensis quaestionibus animus tenditur, perturbata fides qtur. Sed tamen vivunt filiae quae domo concussa moriuntur, quia et si intra conscientiam spem, fidem et charitatem, quas pene occumbere perturbatio ipsa renuntiat; has tamen ante Dei oculos
Abbreviated transcription (Latin):
d&. Aliqͣndo dũ magna nos scire gaudemus
repentinȩ ignorancie cecitate torpescimus
Sed quo ignorancia m̃tis oculus ad mom̃tu
claudit᷑. eõ post ad scienciã uerius apitur.
Ut nimirũ flagello suȩ cȩcitatis eruditus:
et scire ipsũ aquo habeat sciat. Aliqͣndo
dũ religiose cuncta disponimꝰ. dũ pietatis
uiscera plene nos habere gratulam᷑. quadã
mentis duricia inruente ꝑcutim᷑. sed qͥsi
obdurati cognoscimus. cui pietatis habitȩ
bona tribuamꝰ: Et pietas uerius uelut
extincta recipit᷑. dũ quasi amissa a¬
plius amat᷑. Aliq̾ndo dum subiectũ se di¬
uinȩ formidini animꝰ gaud&: repente su¬
ꝓbia tẽptante rigescit. Sed tamen ualde¬
mox timens. qͥa non tim&. adhumilitatẽ
se iterũ festinꝰ inflectit. Et tanto hanc so¬
lidius recipit. qnto eius uirtutis pondus qͥs
amit tendo pensauit. Euersa igit᷑ domo
moriunt᷑ filii. qͥa turbata intemptatione

Expanded text:
det. Aliquando dum magna nos scire gaudemus, det. Aliquando dum magna nos scire gaudemus, repentinae ignorantiae caecitate torpescimus. Sed quo ignorantia mentis oculus ad momentum clauditur, eo post ad scientiam verius aperitur, ut nimirum flagello suae caecitatis eruditus, et scire ipsum dum religiose cuncta disponimus, dum pietatis viscera plene nos habere gratulamur. quadam mentis duritia irruente percutimur: sed quasi obdurati cognoscimus cui pietatis habitae bona tribuamus; et pietas verius velut exstincta recipitur, dum quasi amissa amplius amatur. Aliquando, dum subjectum se divinae formidini animus gaudet, repente, superbia tentante, rigescit; sed tamen mox valde timens, quod non timuit, ad humilitatem se iterum festinus inflectit; et tanto hanc solidius recipit, quanto ejus virtutis pondus quasi amittendo pensavit. Eversa igitur domo moriuntur filii; quia turbata intentione
Abbreviated transcription (Latin):
ima clausa non uideat. qͥ ꝑnix sũma penetra.¬
bat. Sed hec ipsa ebstudo intellectũ nobis
dũ subtrahit. seruat: qͥa dũ ad momentũ cor
humiliat. uerius ad sublimia intelligenda con¬
firmat. Aliq̾ndo dũ cuncta nos agere consi¬
lii grauitate gaudemꝰ. pulsante cause emer¬
gentis articulo. p̃cipitatione subita rapim̾:
Et qͥ nos sẽꝑ disposite uixisse credidimus.
repente intima confusione uastam᷑. Sed
tamen eiusdẽ confusionis eruditione discimꝰ.
ne nr̃is uiribꝰ consilia nr̃a tribuamus. Et tan¬
tõ maturius ad grauitatẽ restringim̃: qnto ad
hanc qͣsi amissa redimꝰ. Aliqͣndo dũ mens
fortiter aduersa contẽpnit : sulortiᷤ aduer̃¬
sitatis euentibꝰ. hanc metꝰ uehemens ꝑcutit.
Sed ꝑ hunc concussa. discit cui tribuat: quod
inquibusdã fortit᷑ stetit. Et tanto post uali¬
dius fortitudinẽ retinet: qͣnto hanc repente
inruente formidine sibi iam qͥsi elapsam ui¬

Expanded text:
ima clausa videat, qui pernix summa penetraima clausa videat, qui pernix summa penetrabat. Sed haec ipsa hebetudo intellectum nobis, dum subtrahit, servat, quia dum ad momentum cor humiliat, verius ad sublimia intelligenda confirmat. Aliquando dum cuncta nos agere consilii gravitate gaudemus, pulsante causae emergentis articulo, praecipitatione subita rapimur; et qui nos semper disposite vixisse credidimus, repente 69 intima confusione vastamur. Sed tamen ejusdem confusionis eruditione discimus, ne nostris viribus consilia nostra tribuamus; et tanto maturius ad gravitatem restringimur, quanto ad hanc quasi amissam redimus. Aliquando dum mens fortiter adversa contemnit, subortis adversitatis eventibus, hanc metus vehemens percutit. Sed per hunc concussa discit cui tribuat quod in quibusdam fortiter stetit; et tanto post validius fortitudinem retinet, quanto hanc repente irruente formidine sibi jam quasi elapsam vi