comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalem: dñs ieuiniũ p̃tulit. ut laq̃¬
os temptatoris ut iuncula dissolu̾et.
Deniq sic habes scͥptum. Non in solo
pane uiuit homo. s in om̃i u̾bo dei
Illo laqueo adam fuerat. sear. stngulatꝰ
hac absolutione diabolice questiomis oĩs
homo ẽ liberatus. Magna uirtꝰ ieuinii.
Deniq tam speciosa illa milicia ẽ: ut ie¬
unare delectaret & xp̃m: tam ualida. ut
ad celum homines erigeret. Et ut huma¬
nis mag̃ qͣm diuinis utam᷑ exemplis:
de helie ieuino ore uox missa. celũ clau
ge ahab altare ẽẽt ydolo constitutũ. adu̾¬
bum ꝓpħe tͥb anns & sex mensib ros
pluiue ñ ceͣdit suꝑ t̾ram. Digna pena
que intemꝑantiã congrue coheiceret.
ut celum impiis clauderet᷑. qui t̾rena
polluerant. Dignũ etiam ut ad con¬
deminationẽ regis sacͥlegi ꝓpħa ad u¬
ouam in sareptha sydonie mitteret᷑:
que qm̃ deuotionẽ cibo p̃tulit. meruit
ut ariditatis pluuie sola non sentiret

Expanded text:
corporalem, dominus ieiunium praetulit, ut laqucorporalem, dominus ieiunium praetulit, ut laqueos temptatoris, ut uincula dissolueret. denique sic habes scriptum: non in solo pane uiuit homo, sed in omni uerbo dei. illo laqueo Adam fuerat strangulatus, hac absolutione diabolicae quaestionis omnis homo est liberatus. ! Magna uirtus ieiunii, denique tam speciosa militia est, ut ieiunare delectaret et Christum, tam ualida, ut ad caelum homines eleuaret. et ut humanis magis quam diuinis utamur exemplis, de Heliae ieiuno ore uox missa caelum clausge Achab altare esset idolo constitutum, adbus annis et sex mensibus ros pluuiae non cecidit super terram. digna poena, quae intemperantiam congrue coherceret, ut caelum inpiis clauderetur, qui terrena polluerant. dignum etiam, ut ad condemnationem regis sacrilegi propheta ad uiduam in Sarepta Sidoniae mitteretur, quae quoniam deuotionem cibo praetulit, meruit ut ariditatis publicae sola non sentiret
Abbreviated transcription (Latin):
uunum ad patres resultat o¬
racłm: ut cum egrederentur
ad bellum. tuba canerent.
cuiꝰ sonitu dñs reminisceret᷑ ppłi sui.
quo petitũ conferret auciliũ. plusꝙ
leticie sue in neomeniis suis concui̾ent
tubarũ sono. Unde & dauid ait. Cani¬
te in inicio msis tuba in die freqͤnti sol¬
lemnitatis ur̃e. Ueniet gͥ nob̾ dies sol¬
lemnitatis &e iam appropinquat: cana¬
mus tubatamꝗͣ in p̃lium ꝓgredientes:
canamꝰ tuba ut adnuntiemꝰ diem sol¬
lemnitatis. Simul nob̾ ⁊ certamen im¬
minet: ⁊ uictoria repmittit᷑. Uictoria
mini ihũ. S ille ante ẽ p̃liatus ut uin¬
ceret: non quo ipse egeret certamine.
s ut nob̾ formã bellandi ante p̃scberet.¬
& postea daret grãm tͥumphandi. Certa¬
men nr̃m. ieuiniũ ẽ. Deniq ieuinauit
saluator. & sic ad eũ temptator accessit:
& pͥmũ gule direxit spiculum. dicens.
si filiꝰ dĩ es. dic lapidi huic. ut panis
fiat. Ille cibum uelut escam laquei p̃¬
tendit. ut sic illa q̃aret appetentiam

Expanded text:
uinum ad patres resultauit oraculum, ut, cum egrederentur ad bellum, tuba canerent, cuius sonitu dominus reminisceretur populi sui, quo petitum conferret auxilium plus qualaetitiae suae, in ntubarum sono. Unde et David dicit: Canite in initio mensis tuba in die frequenti solemnitatis vestrae . Veniet igitur nobis dies solemnitatis, et jam appropinquat. Canamus tuba tamquam in praelium progredientes. Canamus tuba, ut annuntiemus solemnitatis diem, simul nobis et certamen imminet, et victoria repromittitudomini Iesu. sed ille ante est proeliatus, ut uinceret, non quo ipse egeret certamine, sed ut nobis formam bellandi ante praescriberet et postea daret gratiam triumphandi. certamen nostrum ieiunium est. denique ieiunauit saluator, et sic ad eum temptator accessit. et primum gulae direxit spiculum dicens: si filius dei es, dic lapidi huic, ut panis fiat. ille cibum uelut escam laquei praetendit, ut sic inlaquearet adpetentiam
Abbreviated transcription (Latin):
quis ordinat᷑ fas̃it adic̾e łui am¬
pliandis elib euagari. Et nou̾i¬
tis uos seu̾itatẽ minime diffug̾e ue¬
teris sanctionis. si reb ñ abstinea¬
tis ulicitis. In ip̃is u̾o parietib coo¬
ꝑiendis. ł figendis tm̃ licentiã da¬
mus: si uob̾ tͥcennał ñ potest obeẽ
p̃scriptio. Quid appetitis q̃ resug̾e
debetis: Damꝰ qͥtem ꝓmissum. ser¬
rantium uotum laudabilit̾ impro¬
bamꝰ. Religionẽ imꝑare ñ possu¬
mus. qr nemo cogitur ut credat

Expanded text:
fas sit adicere vel in ampliandis aedibus evagari. Et noveritis vos severitatem minime defugere veteris sanctionis, si rebus non abstineatis illicitis. in ipsis vero parietibus cooperiendis vel fulciendis tantum licentiam damus, si vobis tricennalis non potest obesse praescriptio. quid appetitis, quae refugere deberetis? damus quidem permissum, sed errantium votum laudabiliter improbamus: religionem imperare non possumus, quia nemo cogitur ut credat
Abbreviated transcription (Latin):
cupimꝰ p̾bere consensum.
ita ꝑ nr̃a bñsicia fraudes fieri legi¬
bus ñ amami. in ea parte p̃cipue
in qͣdiuine reu̾entie credimꝰ int̾¬
ẽẽ. Ne gͦ insultare uideant᷑ elati:

Expanded text:
cupimus praebere consensum, ita per nostra beneficia fraudes fieri legibus non amamus, in ea parte praecipue, in qua divinae reverentiae credimus interesse. non ergo insultare videantur el
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmisim᷑. ut qui sue multa dedit hacte¬
ns. atq iõ patientiã urãm sepiꝰ appro¬
mhis q̃ ꝓ regni nr̃i utilitate rotiona¬
blit̾ agenda p̃ceꝑit: deuotione ꝓba¬
bili cõpleant᷑. qr fidem ꝯstantia ꝑbat.
et ille integͥtatẽ ꝓpͥe asserit mentis. qͥ
iugilib ꝑsistit obsequiis. Illuo p̃tea
uos credimꝰ ammonendos. ut ñ in uos
Sihostẽ seuire cuꝑiatis. Res parua ñ
uosducat ad extͤma discrimina: acqͥeᷤᷤ¬
site usticie qua mund̃ letat᷑. Cur ad
monomachiã returratis: qui uenase iu¬
dicem ñ habetis: Deponite ferrum
qui ñ habetis inimicũ. pessime contͣ¬
parentes erigitis brachiũ: ꝑ quibus
ꝯstat głiose morendũ. Quid opꝰ ẽ orũ
lingua. si manꝰ cã agat armata: aut
net᷑. Imitamini certe gothos nr̃os. qͥ
foris p̾lia intͦ norunt ex̃cere modestiã.
Sic uolum᷑ uiuere: quẽ admodũ parẽ¬
tes nr̃os c̃nitis dño p̃stante floruisse.

Expanded text:
commisimus, ut qui suae multa dedit hactecommisimus, ut qui suae multa dedit hacteris. atque ideo parientiam vestram saepius approegni nostri utilitate rationabiliter agenda praeceperit, devotione probabili compleantur: quia fidem constantia probat, et ille integritatem propriae asserit mentis, qui jugibus persistit obsequiis. Illud praeterea vos credimus admonendos, ut non in vos, sed in hostem saevire cupiatis. Res parva non vos ducat ad extrema discrimina. Acquiescite justitiae, qua mundus laetatur. Cur ad monomachiam recurritis, qui venalem judicem non habetis? Deponite ferrum, qui nparentes erigitis brachium, pro quibus constat gloriose moriendum. quid opus est homini lingua, si causam manus agat armata? aut netur? imitamini certe Gothos nostros, qui foris proelia, intus norunt exercere modestiam. sic vos volumus vivere, quemadmodum parentes nostros cernitis domino praestante floruisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituti. ut ⁊ romanoꝵ prudenti
caꝑent. et uͥtitẽ gentiũ posid
Remoue consuetudines abhomo¬
ꝑcere. cũ ꝑre abiurator aliena furtum
ñ aiam reddat. ne pli̾ntentio ciuił rapi
ac ꝙmn bella consumant: Scuta in ho¬
ses engant ñ parentes. Et neq̃ forte ad
mortẽ iudeat᷑ p̃cipitare pauꝑtas. redde
ꝑtalib głiosũ plane dampnũ lecturus
a nob̃ grẽ ub̾nmũ fructũ. si ciuilẽ ibi po¬
iueris plantare ꝓpositũ. et nr̃is u̾e iu¬
dicib dignũ. si dispendiũ iudex subeat.
et uitã ꝑitur᷑ acquirat. Q pp̃ ꝯsuetudo
nr̃a sens mentib inserat᷑: donͦ truculen
barbaris et romanis ꝑpannoniã ꝯstitu
astitutũ suũ ꝓuidentia nr̃a ñ deserit. c̃ti.i.
subiectis semꝑ intenta ꝓfut᷑a disponit.
ut ad maiorẽ deuotionẽ ꝯferant᷑: qͥ sui
curã nos habuisse ꝯgnosũt. Hinc ẽ qd̃
toloseo uiro illustri nõie uirib ꝙ p̃̾po¬
tenti gub̾nationẽ ur̃am defensionẽq

Expanded text:
stituti, ut et Romanorum prudentiam caperent et virtutem gentium possiderent. remove consuetudines abominanperdere cum perire: abiurator alieni furtum, non animam reddat: ne plat quam bella consumant. Scuta in hostes erigant, non in parentes. Et ne quem forte ad mortem videatur praecipitare paupertas, redde pro talibus gloriosum plane damnum. Lecturus a nobis gratiae uberrimum fructum, si civile ibi potueris plantare propositum; et nostris vere judiciis dignum, si dispendium judex subeat, ut vitam periturus acquirat. Quapropter consuetudo nostra feris mentibus inseratur, donec truculentBARBARIS, ET ROMANIS PER PANNONIAM CONSTITUstitutum suum providentia nostra non deserit, cum subiectis semper intenta profutura disponit, ut ad maiorem devotionem concitentur qui sui curam nos habuisse cognoscunt. Hinc est quod Colosseo viro illustri nomine viribusque praepotenti gubernationem vestram defensionemque
Abbreviated transcription (Latin):
cus. ad sumiensem panuonianqi¬
dam sedẽ gothoꝵ ꝑficis c̾e. illustuis
cendi uia ẽ. siq̃ gerimꝰ imit̾is. si¬
tati faue. innocentiã aĩ uirtutel
sende. ut int̾ nationũ ꝯsuetudinti

Expanded text:
ciis ad Sirmiensem Pannoniam, quondam sedem Gothorum, proficiscere, illustris placendi via est, si quae gerimus imiteris. Aequitati fave, innocentiam animi virtute defende; ut inter nati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓuntiã dalmaticã ordinatio tͥ nr̃a
ꝯmittit. ut quolibet fraudis uestigio
dampnũ publicũ te fu̾it explorante
comꝑtũ. ꝓculdubio nr̃is erariis inferat᷑.
iectoꝵ dep̾hend̾e festinamꝰ. Pret̾ea fera¬
tis iubemꝰ inqͥrere uͥ rigorẽ ferri partu¬
rit t̾rena mollities: ⁊ igne decoqͥt᷑ ut ĩ
duritiã tͣnsferat᷑. hinc auxiliante dõ
patͥe defensio uenit. hinc agͦꝵ uenit
plici cõmoditate porrigit. Auro ip̃i¬
imꝑat. ⁊ seriuire cogit locupletespau¬
perib ꝯstant̾ armatis. Conuenit
itaꝙ hanc spẽm diligenti indaga¬
licis utilitatib tẽꝑat᷑. ut nr̃m rõnabi

Expanded text:
nciam Dalmaticam, ordinatio tibi nostra committit: ut quolibet fraudis vestigio damnum publicum te fuerit explorante repertum, procul dubio nostris aerariis inferatur:iectorum deprehendere festinamus. Praeterea ferratis iubemus inquirere, ubi rigorem ferri parturit terrena mollities et igne decoquitur, ut in duritiam transferatur. hinc auxiliante deo patriae defensio venit: hinc agrorum utiplici coimperat, et servire cogit locupletes pauperibus constanter armatis. Convenit itaque hanc speciem diligenti indagalicis utilitatibus temperatus; ut nostrum rati
Abbreviated transcription (Latin):
umane consuetudinis mos est.
inusum habeant᷑ eximia: fastidium
litatis ꝓpͥe cã inducias tͥ postulas de¬
bere concedi. ñ qd̾ habitatio tã clara
ꝑtedeat. s qd̃ dultior siat renouata
reg̃ssio. Atq iõ illustri magnitudi¬
ni tue secedendi ad ꝓuintiã qͣtuor
mensiũ indutias pietas nr̃a largit᷑.
ita ut expletis eistem ad penates
ꝓpͥos redire festines. qͣtinꝰ habitatio
romana qmͣ multiplici uolumus
tensare ꝯuentui. subtͣctis incoł t̾raꝵ
oppinatissa ñ rarescat. Hoc etiã ⁊ uo¬
bis iuidicamꝰ aptissimũ. qñ senator
roman᷑ alibi possit dolere tardat᷑.
U̾ illa grã parentũ. uͭ tanta meni¬
um possit respici pulcritudo. Pn¬
culi genꝰ ẽ: absentẽ sibi romã dut¬
tus fac̾e. q̃ in ea possunt constitu
tare nobilib. ut ⁊ illoꝵ expleat᷑
uotum ⁊ obsequiũ nrm̃ ornẽt m̾i¬
ta ꝑsonaꝵ. ꝑiñ magnitudinẽ tuã
ad conspectus nr̃os quos tͥ ñ am
bigimꝰ eẽ gͣtisimos. his oratuta

Expanded text:
umanae consuetudinis mos est in usum habeantur eximia, fastidium litatis propriae causa inducias tibi postulas debere concedi; non quod habitatio tam clara pertaedeat, sed quod dulcior fiat renovata regressio. Atque ideo illustri magnitudini tuae secedendi ad provinciam quatuor mensium inducias pietas nostra largitur: ita ut expletis eisdem, ad penates proprios redire festines; quatenus habitatio Romana, quam multiplici volumus densare conventu, subtractis incolis, terrarum opinatissima non rarescat. Hoc etiam et vobis iudicamus aptissimum, quando Senator Romanus alibi possit dolere tardatus. ubi enim illa gratia parentum? ubi tanta moenium possit respici pulchritudo? piaculi genus est absentem sibi Romam diutius facere, qui in ea possunt constitutrare nobilibus, ut et illorum expleatur votum et obsequium nostrum ornent merita personarum. proinde magnitudinem tuam ad cbigimus esse gratissimos, his oraculis
Abbreviated transcription (Latin):
auitus ille. Amande heros inclyte.
in mari resistis: Cui ilico apłs dixit.
Non egosũ d̾s maris. s famulus d̾i
maris. subueniens ꝑiclitantib ad
me clamantib. tam in mari ꝙͣ int̾ra.¬

Expanded text:
 ille: « O heros incltye, in mari resistis? » Cui apostolus ait: « Non ego sum Deus maris, sed famulus Dei maris subveniens periclitantibus ad me clamantibus tam in mari quam in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
alligatus: & inꝓfundo ciuꝰdam tͣ¬
ris ab inmicis eiectus. Cui die
continua imploranti:apparuit.
sequere me:usq ad galeciã. Et di
ruptis cathenis ipsiꝰ: disparit. Ilico
pegͥnus ille suspensis: ad collũboiis:
usq ad tͣris sũmitatẽ sine aliquo

Expanded text:
 profundo cujusdam turris ab inimicis ejectus. Cui die continuo imploranti apparuit sequere me usque ad Galliciam. ruptis catenis ejus, disparuit. Statim peregrinus ille suspensis ad collum boiis, usque ad turris summitatem sine ullo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtĩne. ꝑ quẽ nr̃is ordinationib celem¬
mꝰ p̾stat᷑ effect᷑. et iõ uelud necesiant
rei maior adhibenda cautela ẽ. itqͥ
ad continuos excursus ꝯstituti st̾tr
pimacie ñ tabescant. ne ieiunia ten¬
tas laborib p̾uenta succumbat. n a¬
at iter effici morosũ qd̾ ad cełitatẽ m¬
stat ẽẽ inuentũ. Q pp̃ deuotio ur̃a pͥla

Expanded text:
er quem nostris ordinationibus celerrimus praestatur effectus. et ideo velut necessariae rei maior adhibenda cautela est, ut qui ad continuos excursus constituti sunt, turpi macie non tabescant, ne ieiuna tenuitas laboribus praeventa succumbat et incipiat iter effici morosum, quod ad celeritatem constat inventum. Quapropter devotio vestra pra
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatis. in qͣ se ꝯmodet cura re¬
gał. qr laus ẽ tẽpoꝵ. reparatio urbi¬
um uetustaꝵ. in quib ornat᷑ pacis
p̃senti iussione ꝓfutura sanctimꝰ ut
siqͥs cuilibet gn̾is saxa mnagris suis ia¬
centib muns hũit ꝑfutura. libens
aĩo sñ aliqͣ dilatione concedat. quetẽ
mag̃ uerꝰ possidebit. c̃ hoc utilita¬
ti fue ciuitatis indulsent. Qͥ d ẽ . n.
gͣtius ꝗͣ uid̾e cresc̾ẽ publicũ dec̃. ubi
om̃ium utilitas in gn̾alitate ꝯcli drꝰ
Et licet p̃stent᷑ uilia. ad actores suos
magna sũt ꝯmoditate redit᷑a. datur
enĩ plerumo qd̾ maiori utilitate
cipitur. ⁊ frequent̾ hõ luc sua cõples¬
tur: c̃ neccĩo ꝓ tẽ poris qͣlitate largtur

Expanded text:
ivitatis, in qua se commendet cura regalis, quia laus est temporum reparatio urbium vetustarum: in quibus et ornatus pacis senti iussione profutura sancimus, ut, si quis cuiuslibet generis saxa in agris suis iacentia muris habuerit profutura, libens animo sine aliqua dilatione concedat, quod tunc magis verius possidebit, cum hoc utilitati suae civitatis inrescere publicum decus, ubi omnium utilitas in generalitate concluditur? et licet praestentur vilia, ad auctores suos magna sunt commoditate reditura: datur enim plerumque, quod maiori utilitate recipitur. et frequenter homo lucra sua complectitur, cum necessario pro temporis qualitate largitur
Abbreviated transcription (Latin):
ba ciuitatis affligit᷑. nicħ ꝑficientes
feruent̾ insultãt. nicħ pacientes gͣui¬
ter uuln̾ant. ⁊ admanes ꝯtentioneᷤ
sic discedit᷑. tãꝗͣ de statu ꝑiclitantis pa¬
trie laboret᷑. Quod m̾ito credit᷑. cdica¬
tur num̾ose suꝑstitioni. uͥ ab ho¬
nestis morib sic ꝯstat excidi. ħ nos¬
cogitationes serias telectant᷑ abic̾e.
Paucos .N. ratio capit. raros ꝓbabił
oblectat intentio. ad ilios pociꝰ turba

Expanded text:
fligitur. nihil proficientes ferventer insultant: nihil patientes graviter vulnerantur et ad inanes contentiones sic disceditur, tamquam de statu periclitantis patriae laboretur. Quod merito creditur dicatum numerosae superstitioni, ubi ab honestis moribus sic cogitationes serias delectantur abjicere. Paucos enim 57 ratio capit et raros probabilis oblectat intentio, et ad illud potius turba
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ clantẽ iuuat. ⁊ accipientem
ꝓ tẽꝑis nectitate letificat. Namqͥs
putare possit onͦ ut mag̾ m̾et᷑
in ꝯmutatione ꝯpendiũ: Et iõ
dem m̃bͥs s ideos idoneos ad labo¬
rem. ut ⁊ illoꝵ ꝑfectio samoribus
animalib adiuuet᷑. et ur̃i agri ar¬
m̃tis gnͣdiorib instruãt᷑. Ita fit ut
illi ad quirãt uirib robustos. uos
forma ꝯspicuos. et qd̾ raro solet e¬
m̃g̾e. in una m̃catione utͥq uidea¬
mini desid̾ata cõpendia ꝑce pisse.
uantũ histrionib rafa ꝯstan¬
tia. honestũq uotũ. tanto p̾ti¬
osior ẽ. c̃ in eis ꝓbabił monstrat᷑
affectꝰ. Carum ẽ homini reppisse.
ut aliqͥd se laudabile ñ putau̾at
inuenire. Duo si qͥd̃ thomati auri¬
ge ex orientis partib aduenienti.
annonas rationabiles ꝯsid̾atio nr̃a
largita ẽ. donec eiꝰ artẽ ꝓbarem
⁊ animũ. S qm̃ in hoc agonep¬
matũ noscit᷑ obtin̾e. eiꝰꝙ uoluntis.
tria delicta nr̃ sedes fouere delegͥn

Expanded text:
 dantem juvat, et accipientem pro temporis necessitate laetificat. Nam quis putare possit onus, ubi majus meretur in commutatione compendium? Et ideo idem membris, sed idoneos ad laborem, ut et illorum profectio sanioribus animalibus adiuvetur et vestri agri armentis grandioribus instruantur. Ita fit ut illi adquirant viribus robustos, vos forma conspicuos et, quod raro solet emergere, in una mercatione utrique videamini desiderata compendia percepisse. LI. uantum histrionibus rara constantia honestumque votum, tanto pretiosior est, cum in eis probabilis monstratur affectus. carum est enim homini repperisse, ubi aliquid se laudabile non putaverat invenire. dudum siquidem Thomati aurigae ex Orientis partibus advenienti annonas rationabiles consideratio nostra largita est, donec eius artem probaremus et animum. sed quoniam in hoc agone primatum noscitur obtinere eiusque voluntas patria derelicta nostri sedes fovere delegit
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ea qd̾ apd̃ antiqͥtatẽ rudẽ q̃ nͨ dum
spectacła in ornatũ dedux̾at. fabͥcar
uit̾ enses ⁊ flumina locis uirentib a¬
gerent᷑: nͨ uacuat. qd̃.xx.iiii. missib
ꝯditio hꝰ c̃taminis expedit᷑. ꝓfecto ut
diei noctis ꝙ hore tali nũo claudet᷑.
Nec illud putẽt᷑ irritũ qd̃ metaꝵ circui¬
tus ouoꝵ ereptionib expͥmat᷑. qñ
actꝰ ip̃e multis suꝑstitionib guib
oui exemplo geniturũ se aliqͣ ꝓfit̾e¬
tur. ⁊ õ datur intelligi uoluntates
atq inconstantissimos iñ mores nas¬
ci. quos auiũ matͥb aptauerunt.
Cet̾a circi romani longum ẽ sermo¬
ne decurrẽ. dum om̃ia uideant᷑ ad

Expanded text:
propterea quod apud antiquitatem rudem, quae necdum propterea quod apud antiquitatem rudem, quae necdum spectacula in ornatum deduxerat fabricarum, inter enses et flumina locis virentibus agerentur. nec vacat quod XXIIII missibus condicio huius certaminis expeditur, profecto ut diei noctisque horae tali numero clauderentur. nec illud putetur irritum quod metarum circuitus ovorum ereptionibus exprimatur, quando actus ipse multis superstitionibus gravidus ovi exemplo geniturum se aliqua profiteretur. et ideo datur intellegi volitantes atque inconstantissimos inde mores nasci, quos avium matribus aptaverunt. Cetera circi Romani longum est sermone decurrere, dum omnia videantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
tandi uoluptatẽ uid̾ent᷑ ppłis abro¬
insimilitudine ebdomadis reciꝑce.
p̃e u̾omete scd̃m ⁊odiacos decanos
t̾nas optinẽt sũmitates. qͣs ad instar
sol qͣdrige celeres ꝑuagant᷑. Eoe ori¬
entis ⁊ occidentis t̾minos designant.
Cppꝰ maris uitre reddit imaginẽ.
li altitudinẽ subleuant᷑. s potior
celi inferior lune dicat᷑ ubi sacra pͥscoꝵ
caldeicis signis qͣi litt̾is indicant᷑. Spi¬
na infeliciũ captiuoꝵ sortẽ designat.
ubi duces romanoꝵ supͣ dorsam hosti¬
um ambulantes laboꝵ suoꝵ gaudia
ꝑceper̃t. Mappa u̾o q̃ signũ iudetur
dare circẽsib. tali casu flux̃ in morẽ.
solet aiuidꝰ spectandi ppłis flagitaret.
ille mappã ꝗͣ t̾gendis manib uteba¬
tur uissit abici ꝑ fenestr̃a. ut lib̾ta¬
tem daret c̃taminis postulanti. Hĩc
tractũ ẽ ut ostensa mappa certa ui¬
deatur ẽẽ ꝓmissio circensiũ fut᷑oꝵ. Circꝰ
a circiutu dr̃. circenses qͣi circuenses.

Expanded text:
tandi voluptatem viderentur populis abrotandi voluptatem viderentur populis abroin similitudinem hebdomadis reciprocae. ipsae vero metae secundum zodiacos decanos ternas obtinent summitates, quas ad instar solis quadrigae celeres pervagantur. Eoae Orientis et Occidentis terminos designant. euripus maris vitrei reddit imaginem, li altitudinem sublevantur, sed potior Soli, inferior Lunae dicatus est, ubi sacra priscorum Chaldaeicis signis quasi litteris indicantur. spina infelicium captivorum sortem designat, ubi duces Romanorum supra dorsa hostium ambulantes laborum suorum gaudia perceperunt. Mappa vero, quae signum videtur dare circensibus, tali casu fluxit in morem. solet, avidus spectandi populus flagitaret, ille mappam, qua tergendis manibus utebatur, iussit abici per fenestram, ut libertatem daret certaminis postulati. hinc tractum est, ut ostensa mappa certa videatur esse promissio circensium futurorum. Circus a circuitu dicitur, circenses quasi circuenses:
Abbreviated transcription (Latin):
hostia ad xii. signa posuerunt:
ħ ab hermuł funib demissis. subi¬
ta eqͣutate pandunt᷑. docentes totũ
alic. ut putabant consilo geri. uͥ
imago capitis cognoscit᷑ oꝑari. Co¬
lores ãt inuicẽ temꝑoꝵ qͣdriphana
diusione fundunt᷑. p̃smꝰ uirenti u̾¬
n uenetꝰ nubile yemi. Roseꝰ estati
sãmee. alb priunoso autũpno di¬
catꝰ ẽ. ut qͣi ꝑ xii. signa dig̃diens¬
annꝰ integer signaret᷑. Sic fcm̃ ut
nat̾e minist̾ia spectacłoꝵ ꝯposita
ymaginatione lud̾ent᷑. Biga qͣsi
lune qͣdriga soł imitatione reꝑta
ẽ. E qui desultorii ꝑ quos circensiũ
ministri missos denuntiãt exituroᷤ.
luciferi p̃cursoritas uelocitates immi¬
tant᷑. Sic accidit ut dum colere pu¬
tarent astra. religionẽ suã ludicͣ
similitudine ꝓphanarẽt. alba linea
ñ longe ab hostiis in utrũq podi¬
um qͣi regła directa ꝑducit᷑. ut qͣ¬
drigis ꝓg̾dientib m̃ certam̃ oriret᷑.
nec dũ semꝑ ꝓpe conant᷑ elid̾e: spec̃¬

Expanded text:
ostia ad duodecim signa posuerunt. haec ab hermulis funibus demissis subita aequalitate panduntur, docentes totum illic, ut putabant, consilio geri, ubi imago capitis cognoscitur operari. Colores autem in vicem temporum quadrifaria divisione funduntur: prasinus virenti verno, venetus nubilae hiemi, russeus aestati flammeae, albus pruinoso autumno dicatus eannus integer signaretur. sic factum, ut naturae ministeria spectaculorum composita imaginatione luderentur. Biga quasi lunae, quadriga solis imitatione reperta est. equi desultorii, per quos circensium ministri missus denuntiant exituros, luciferi praecursorias velocitates imitantur. sic accidit ut, dum se colere putarent astra, religionem suam ludicra similitudine profanarent. Alba linea non longe ab ostiis in utrumque podium quasi regula directa perducitur, ut quadrigis progredientibus inde certamen oriretur, ne, dum se praepropere conantur elidere, spec
Abbreviated transcription (Latin):
suscep̃ partẽ ppłi ꝑtiꝰ inclinati.
quos ip̃e fec̾at tristes. laborauit in
redd̾e letiores. mͦ agitatores artesi¬
ans. mͦ equoꝵ uelocitate tnͣscendu
freqñtia palmaꝵ eũ dici faciebarm¬
lesic̃. int̾ quos magnũ p̃conũ in¬
tur ẽẽ ad talia cͥmina ꝑuenire. Nac̃¬
uictoria equoꝵ: m̃itis ñ potest apis¬
cari. Spectaculũ expellens gͣuisi¬
mos mores. inuitans leuissimas qu¬
tiones. euacuator honestatis. fons
irriguꝰ iurgioꝵ. qd̾ uectas qͥdẽ hũt
sacrũ. s ꝯtentiosa post̾itas fecit el
ludibͥum. Primꝰ .Ni. hoc ap̃ eldia
ciuitatẽ in omagͦ fert᷑ edidisse. q
romulus in raptu sabinaꝵ nͨ dm
fundatis edificiis ruralit̾ ostentas
italie. S mundi dñs ad potente
suã opͦ extollens. mirandã etiũ
manis fabricã inuellẽ m̃tiã tero
augtꝰ. ut inm̃sa moles firmitͥ¬

Expanded text:
Suscepit partem populi protinus inclinatam, et quos ipse fecerat tristes, laboravit iterum reddere laetiores: modo agitatores arte superans: modo equorum velocitate transcendens. Frequentia palmarum eum dici faciebat maleficum, inter quos magnum praeconium videtur esse ad talia crimina pervenire. Necvictoria equorum meritis non potest applicari. Spectaculum expellens gravissimos mores, invitans levissimas contentiones, evacuator honestatis, fons irriguus iurgiorum, quod vetustas quidem habuit sacrum, sed contentiosa posteritas fecit esse ludibrium. primus enim hoc apud Elidem Asiae civitatem Oenomaus fertur edidisse: quod post Romulus in raptu Sabinarum necdum fundatis aedificiis ruraliter ostentavit Italiae. Sed mundi dominus ad potentiam suam opus extollens mirandam etiam Romanis fabricam in vallem Murciam tetendit Augustus, ut immensa moles firmit
Abbreviated transcription (Latin):
inquẽ qͥcũq uenerit. plenã uere
lucis possidet parricipatõnẽ. Secł
ẽ pͥmus gradus. ad cognitionem
u̾itatis ascendere ꝑ sensus uolen¬
tib. Speties namq uisibiliũ: rati¬
ocinantẽ attrahit animũ. Tertiꝰ
poraliũ in se ipso copulat ⁊ de di a
unũ facit ÷ & in hoĩe solo intelligtꝰ
in quo om̃is creat᷑a adunat᷑. Corpe
enĩconstat. ⁊ eĩa. Corpus de h min¬
do: ⁊ aĩam de altero mundo collix
unũ facit ornam̃tũ. Et corpꝰ qͥden
omnẽ corꝑeam: aĩa il omne in u¬
ꝑeam possidet nat᷑am. Que dumn
compagine una conglobant᷑. oñi
mundanũ hõis confituit ora¬
Omĩs namꝙ creat᷑a in ipso uel
in officina qͣdam conflat᷑. Hinc:
ipse dñs: p̃dicaturis discipulis y
adigniata dm̃ suu uoluit cognoise
carnaliũ cogitationũ unculis dntͥ¬
nẽ eiꝰ ꝑ se sola diuinitate nudũ.
pꝰ inhumanatonẽ sola incarnec¬
ne uestitũ. Inuisibilẽ ignorabat

Expanded text:
in quem quicunque venerit, plenam verae in quem quicunque venerit, plenam verae lucis possidet participationem. Secundest primus gradus ad cognitionem veritatis ascendere per sensus volentibus; species namque visibilium aocinantem attrahit animum. Tertiusporalium in se ipso copulat, et de duobus unum facit, et in homine solo intelligitur, in quo omnis creatura adunatur. Corpore enim constat et anima. Corpus de hoc mundo, animam de altero mundo colligens, unum facit ornatum. Et corpus quidem omnem corpoream, anima vero omnem incorpoream possidet naturam. Quae, dum compagine una conglobantur, omne mundanum hominis conficiunt ornaomnis namque creatura in ipso velut in officina quadam conflatur. Hinc et ipse Dominus praedicaturis discipulis prparadigmata Deum suum voluit cognoscere, carnalium cogitationum vinculis deteonem ejus per se sola divinitate nudum, nec post humanationem sola incarnatione vestitum. Invisibilem ignorabat,
Abbreviated transcription (Latin):
in uniu̾sitate conditũ u̾bũ lux
uera n erat. idẽ subsistit. ⁊ sẽꝑ
erat: qr nũꝙͣ in om̃ĩb subsist̾e̾
desistit. Ut enĩ qͥ loqͥtur. dũ loqͥ
cessat uox euis esse desunt ⁊ eua¬
nescit: sic celestis pat̾ si u̾bũ suũ
loqͥ cessau̾it: effectus u̾bi: ħẽu
niuersitas condita ñ subsistet.
Uniu̾sitatis namq condite sub.¬
stiutio ẽ ⁊ ꝑmansio. d̃i patris
locutio: hoc ẽ et̾na ⁊ inc̃õmutabił
sui u̾bi generatio. Potest etiã nori
irrationabilit̾ de hoc mundo so¬
ri:que ait. In mundo erat:⁊ mũdꝰ
ꝑ ip̃m factus ẽ. Ne forte qͥs putaret
manichee heresis consors. mundũ
corꝑeis sensib succumbentẽ. a dia¬
bolo fuisse oreatum: ⁊ ñ acreatore
omniũ uisibiliũ: theologꝰ subneatt᷑¬
alienis oꝑib uni̾sitatis conditor
habitat: s in suis que fecit. Ani¬
portet nos intelligere. Quoꝵ pͥmꝰ ẽ
qͥ absolute solis inuisibilib ⁊ spiri¬
talib uͥtutũ implet᷑ substantiis.

Expanded text:
itate condita Verbum lux vera erat. Idem subsistit, et semper erat, quia nunquam in omnibus subsistere desistit. Ut enim, qui loquitur, dum loquitur, desinit vox ejus esse, desinit et evanescit: sic caelestis Pater si Verbum suum loqui cessarit, effectus Verbi, hoc est, universitas condita non substiterit. Universitatis namque conditae substitutio est et permansio Dei Patris locutio, hoc est, aeterna et incommutabilis sui Verbi generatio. Potest etiam non irrationabiliter de hoc mundo seri, quae ait: In mundo erat, et mundus per ipsum factus est. Ne forte quis putaret Manicheae haeresis consors, mundum corporeis sensibus succumbentem a diabolo fuisse creatum, et non a Creatore omnium visibilium ealienis operibus universitatis conditor habitat, sed in suis quae fecit. Anidebemus intelligere. Quorum primus est, qui absolute solis invisibilibus et spiritualibus virtutum impletur substantiis;
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a qm̃ ipse dixit ⁊ facta sunt: lucẽ
uͦ ⁊ uitam: qm̃ iclem filius lux est.
e uita omniũ: que ꝑ ip̃m facta fẽ.
Et quid illuminat: Non aliud nͥ
seip̃m. & patrem suũ. Lux itaq est.
e seip̃m illuminat: seip̃m mundo
declarat: se ip̃m̃ ignorantib se ma¬
nifestał. Lux liuine cognitionis de
mundo recessit: dum homo cdm de¬
seruit. Duplicit̾ gͦ lux eterna mundo¬
e creat᷑am. Non eñĩ aliter in nob̾
diuina cognitio renouat᷑: ñ ꝑdiui¬
ne scͥpture apices. x creature sp̃es
Eloquia disce diuina:. & in animo
tuo eoꝵ concipe intellectũ: in quo
cognosces u̾bum. Sensu corporeo
formas ac pulchtudines rerum
ꝑspice sensibiliũ: & in eis intelli¬
ges dei u̾bum. Et in his omnib
nicħ aliũd tͥ ueritas declarat:¬

Expanded text:
omnia, quum ipse dixit et facta sunt; lucem omnia, quum ipse dixit et facta sunt; lucem vero et vitam, quia idem Filius lux est et vita omnium, quae per ipsum facta sunt. Et quid illuminat? Non aliud, nisi seipsum, et Patrem suum. Lux itaque est, et seipsum illuminat, seipsum mundo declarat, se ipsum ignorantibus se manifestat. Lux divinae cognitionis de mundo recessit, dum homo Deum deseruit. Dupliciter ergo lux aeterna se ipet creaturam. Non enim aliter in nobis divina cognitio renovatur, nisi per divinae Scripturae apices et creaturae species. Eloquia disce divina, et in animo tuo eorum concipe intellectum, in quo cognosces Verbum. Sensu corporeo formas ac pulchritudines rerum percipe sensibilium, et in eis intelliges Deum Verbum, et in iis omnibus nil aliud t
Abbreviated transcription (Latin):
Intuere int̾iorib ocłis quomͦ mil¬
tiplices regule in arte artificis
unum sunt. ⁊ in animo dispona¬
tis eas uiuunt: quomͦ infinitus
numerus linearũ. in uno punti
imũ subsistit: & huiꝰmodi natab
ꝑspice exempla: ex quib ueliti
phisice theorie pennis. ultra oi
subuectus. diuina gr̃a adintus.
illuminatꝰ: poteris archana u̾ti
mentis acie inspicere: ⁊ qͥutum
datur humanis argum̃tationib
d̾m suũ querentib uidere: quomͦ
om̃a que ꝑ u̾bum facta sunt. in
ip̃o uiuunt. & uita sunt. In ipso
ut os loqͥtur diuinũ iuiumus: et
mouem᷑. & sumus. Et ut ait magnꝰ
uonisius ariopagita: ẽẽ omĩum ẽ
suꝑessentialis diuinitus. Et uita
erat lux hominũ. Dei filiũ quẽ o
beate theologe pͥus uocasti u̾bum:
nunc uitam nominas & lucẽslec
inm̾uto mutasti appellationes: ut
distantes nob̃ insinuares significatio¬
nes. Uerbum siqͥdem dĩ filium no¬
minasti: qr ꝑ ip̃m locutus ẽ pater

Expanded text:
intuere interioribus oculis, quomodo mulintuere interioribus oculis, quomodo multiplices regulae in arte artificis unum sunt, et in animo disponentis eas vivunt; quomodo infinitus linearum numerus in uno puncto unum subsistit, et hujusmodi naturalia perspice exempla; ex quibus veluti physicae theoriae pennis ultra omnia subvectus, divina gratia adjutus, illuminatus, poteris arcana Verbi mentis acie inspicere, et, quantum datur humanis argumentationibus Deum suum quaerentibus, videre, quomodo omnia, quae per Verbum facta sunt, in ipso vivunt et vita sunt. In ipso enim, ut os loquitur divinum, vivimus et movemur et sumus; et, ut ait magnus Dionysius Areopagita, esse omnium est superessentialis divinitas. Et vita erat lux hominum. Dei Filium, quem, o beate theologe, prius vocasti Verbum, nunc vitam nominas et lucem. Nec immerito mutasti appellationes, ut distantes nobis insinuares significationes. Verbum siquidem Dei Filium nominasti, quia per ipsum locutus est Pater
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ loca unum sunt. ⁊ uniu̾saliter
subsistunt: ui sibilia. inuisibilia:.
corporalia: incorporalia. ratõna¬
bilia. irrationabilia: & simplicit᷑.
sunt: in ipso uiuunt.⁊ uita sunt.
& et̾naliter subsistunt: & q̃ nob̾
omni motu uitali carere iurlent᷑
in u̾bo uiuunt. S si queris qͦmͦ
uel qr ratione om̃a que ꝑ u̾bum
facta sunt. in ip̃o uitaliter. ⁊ uni¬
formiter. & causaliter subsistunt.
accipe ꝑadiginata ex creaturarĩ
natura: disce factorem ex his que
quas huius sensibilis mundigl¬
bositas comp̃hendit cause:. simis
& uniformiter in isto sole qͥ ma¬
mum mundo luminare uocitaͥ
subsistunt. Inde namq formeoi¬
nium corporum ꝓcedunt. Inclete¬
tantium coloꝵ pulchritudo: r
tera que de sensibili naturi prei¬
cari possunt. Consicła multipliẽ
& infinitam seminũ uirtuten:
quomͦ numerositas ħbaꝵ. frici¬
cum. animaliũ. in singłis semi¬
nib simul continetur: quomͦ
ex eis surgit formarũ pulchit
& innumerabilis multiplicitos

Expanded text:
o unum sunt et universaliter subsistunt visibilia, invisibilia, corporalia, incorporalia, rationalia, irrationalia, et simpliciter sunt, in ipso vivunt, et vita sunt, et aeternaliter subsistunt, et quae nobis omni motu vitali carere videntur, in Verbo vivunt. Sed si quaeris, quomodo vel qua ratione omnia, quae per Verbum facta sunt, in ipso vitaliter et uniformiter et causaliter subsistunt, accipe paradigmata ex creaturarum natura, disce factorem ex iis, quaquas mundi hujus sensibilis globositas comprehendit, causae simul et uniformiter in isto sole, qui maximum mundi luminare vocitatur, subsistunt. Inde namque formae omnium corporum procedunt, inde distantium colorum pulchritudo, et cetera, quae de sensibili natura praedicari possunt. Considera multiplicem et infinitam seminum virtutem, quomodo numerositas herbarum, fructuum, animalium in singulis seminibus continetur, quomodo ex eis surgit pulchra formarum et innumerabilis multiplicitas;
Abbreviated transcription (Latin):
abyssum inuocat: in uoce diuinoꝵ
nusterioꝵ. Euangl̃ista p̾cursoris
narrat hystoriã: illũ cui donatũ
rat. Fuit inqͥt. Nondixit simpli¬
oiter fuit missus a dõ. s fuit hõ:
ut ostendet hominẽ solius huma¬
nitatis participem: qͥ p̃currit
ab homine diuinitatẽ ⁊ huma¬
segregaret uocem tͣnseuntẽ a
u̾bo semꝑ & incõmutabilit̾ ma¬
nente: ut insinuaret matutinã
stellam mortu regn̾i celoꝵ appa¬
rentem: & declararet solem iusti¬
cie suꝑuemientẽ. Testem discernit
ab eode quo testimoniũ phibet:
missũ ab eo qͥ mittit: lucernam
lucubrantẽ. a luce clarissima
mundũ implente᷑ totiꝰ generis
humani tenebras mortis ⁊ de¬
lictoꝵ demoliente. Precursor
itaq dñi homo fuit: tnsit᷑us in¬
dm ꝑ grãm quã precurrit. D̾s e¬
rat ꝑ naturam. accepturus homi¬
nem ꝑ humilitatẽ: & nr̃e salutis
& redemptionis uoluntatẽ. Hõ
erat missus. Aquoͤ A do uerbo
quẽ precurrit missio eius: quem¬

Expanded text:
abyssum invocat in voce divinorum abyssum invocat in voce divinorum mysteriorum. Evangelista praecursoris narrat historiam; ille, cui donatum rat. Fuit homo, inquit; non dixit simpliciter, missus a Deo; sed fuit homo, ut discerneret hominem solius humanitatis participem, qui praecurrit, ab homine divinitate et humasegregaret vocem transeuntem a Verbo semper et incommutabiliter manente; ut insinuaret matutinam stellam in ortu regni caelorum apparentem, et declararet solem justitiae supervenientem. Testem discernit ab eo, de quo testimonium perhibet, missum ab eo, qui emittit, lucernam lucubrantem a luce clarissima mundum implente, totius humani generis tenebras mortis et delictorum demoliente. Praecursor itaque Domini homo fuit, non Deum per gratiam; quem praecurrit, Deus erat per naturam, accepturus hominem per humilitatem, et nostrae salutis et redemptionis voluntatem. Homo erat missus. A quo? A Deo Verbo, quod praecurrit; missio ejus prae
Abbreviated transcription (Latin):
in medio imoq instarcentͥ. hysto¬
ria. Circa quã aquarũ similitudi¬
ne abyssus curcũ funditꝰ᷑ morał
intelligentie: que a grecis eouarii
solet appellari. Circa quã ⁊ ethic̃a
res partes: aer ille nat᷑ał scientie
circũ uoluitꝰ. Quã uͦ nat᷑alem dico
scientiã. greci uocant bycikar
Extra aut̃ om̃a. ⁊ ultra. ethereꝰ ille
ignis usq ad ardorẽ empirei celi. ħ
est suꝑe contemplationis. ⁊ diuine
nat᷑e. quã greci theologiam nomi¬
nant. curumglobat᷑. ultra quã
nullus egreditur intellectus. Mag¬
nũ itaq theologũ ioh̾em dico. quĩ¬
in pͥmordio euangłii sui excelsis¬
sima theologie cacumina tang̃ns:
celiq celoꝵ sp̃alium secreta pene¬
trans. ultra omnẽ hystoriam. ⁊
ethycam. ⁊ physicam ascendens:
ad ea que paulo ante de in carna¬
tione u̾bi facta ft̃. ad hystoriam
narrandam: ueluti in quãdam
t̾ram. suã intelligibilem deflectit
uolatũ: & ait. fuit homo missus a

Expanded text:
in medio imoque instar centri histoin medio imoque instar centri historia, circa quam aquarum similitudine abyssus circumfunditur moralis intelligentiae, quae a Graecis Ethice solet appellari. Circa quas, historiamres partes aer ille naturalis scientiae circumvolvitur. Quam, naturalem dico scientiam, Graeci vocant Physicen. Extra haec omnia et ultra ethereus ille igneusque ardor empyrii caeli, hoc est, superae contemplationis divinae naturae, quam Graeci Theologiam nominant, circumglobatur; ultra quam nullus egreditur intellectus. Magnus itaque theologus, Joannem dico, in primordio Evangelii excelsissima theologiae cacumina tangens, caelique caelorum spiritualium secreta penetrans, ultra omnem historiam et ethicam et physicam ascendens ad ea, quae paulo ante incarnationem Verbi facta sunt, in historiam narrandam veluti in quandam terram suum intelligibilem deflectit volatum, et ait: Fuit homo missus a
Abbreviated transcription (Latin):
ipatio ꝑ se subsistentis luminis.
lix itaq in teneb̾s lucet: qr di u̾bũ.
uita ⁊ lux hominũ. in nr̃a natura
que ꝑse inuestigata ⁊ consid̾ata in¬
pumio q̃dem tenebrositas repꝑit᷑:
uitem ñ desinit. Nec eã quãus de¬
inquentẽ deserere uoluit: nec ũꝙͣ
deseruit: formans eam ꝑ nat᷑am
custodiendo. reformansq ꝑ grãm
uesficando. Et qm̃ ip̃e lux omnis
creatur incomp̃hensibilis ẽ: tene¬
d̾s omnẽ sensum ⁊ intellectum: et
solus ħt ĩmortalitatẽ: cuiꝰ lux per
excellentiã tenebre noĩat᷑: qm̃ a nul¬
lacreatura qͥs uel qualis sit comp̃¬
henditur. fuit homo missus a d̾o:
cui nom̃ erat ioħes. Ecce aqͥlam de
udimissimo uertice montis theologie
leui uolatu descendentẽ in ꝓfun¬
dissimã uallẽ hystorie. decelo int̾rã¬
sp̃alis mundipennas altissime con¬
templationis demittentẽ. Diuina
siqͥdem scͥpt᷑a mundꝰ qͥdam ẽ uttelligi¬
mentis constitutꝰ. Cuiꝰ t̾ra ẽ ueluti

Expanded text:
cipatio per se subsistentis luminis. cipatio per se subsistentis luminis. Lux itaque in tenebris lucet, quia Dei Verbum, vita et lux hominum, in nostra natura, quae per se investigata et considerata informis quaedam tenebrositas reperitur, lucere non desinit, nec eam, quamvis delinquentem, deserere voluit, nec unquam deseruit, formans eam per naturam continendo, reformansque per gratiam deificando. Et quoniam ipse lux omni creaturae incomprehensibilis est, teneDeus omnem sensum et intellectum, et solus habet immortalitatem. Cujus lux per excellentiam tenebrae nominatur, quoniam a nulla creatura, quid vel qualis sit, comprehenditur. Fuit homo missus a Deo cui nomen erat Joannes. Ecce aquila, de sublimissimo vertice montis theologiae leni volatu descendens in profundissimam vallem historiae, de caelo spiritualis mundi pennas altissimae contemplationis relaxat. Divina siquidem Scriptura mundus quidam est intelligimentis constitutus. Cujus terra est veluti
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑aliter lux ẽ: s particeps lucis si¬
pax siqͥdẽ sapientie ẽ. ñ ipã sapia.
ciuꝰ participatõe sapiens fieri potes
s tenebraꝵ uocabulo ñcupat᷑. ea¬
pax tñ solaris luminis ẽ: ita nr̃
tenebrosa substantia ẽ: capax ac
ticeps lucis sapientie ẽ. Et quẽad¬
dũ prefatꝰ aerdũ solares radios pe¬
ticipat. ñ dr̃ ꝑ se lucere s solis ss¬
dor dr ineo apparere:. ita ut ⁊ natai
suã obscuritatẽ ñ ꝑdat. ⁊ lucẽ si¬
uenientẽ in se recipiat: ita rationi
possidet. non ꝑse res intelligibil
& dm̃ suũ. s ꝑ insitũ sibi diumm
lumen cognoscit. Audi ip̃m u̾buu
una sententia uoluit nos docerei
ip̃m in ceteris intelligere: ac sem
lucere uob̾ manifestat: qr ego suĩls
intelligibił muñdi. hõ ẽ. rationab
⁊ intellectualis nat᷑e. Non uosib
qͥ intelligitis me. s ego ipse in uobs
ꝑ sp̃m meũ me ip̃m intelligo
nos ñestis substantialis lux. s parti¬

Expanded text:
naturaliter lux est, sed particeps lucis. Capax siquidem sapientiae est, non ipsa sapientia, cujus participatione sapiens fieri potest. sed tenebrarum vocabulo nuncupatus, capax tamen solaris luminis est; ita nostra tenebrosa substantia, capax ac particeps lucis sapientiae. Et quemadmodum praefatus aer, dum solari radio participat, non dicitur per se lucere, sed solis splendor dicitur in eo apparere ita, ut et naturalem suam obscuritatem non perdat, et lucem supervenientem in se recipiat, ita rationalis possidet, non per se res intelligibiles et Deum suum, sed per insitum sibi divinum lumen cognoscit. Audi ipsum Verbum: « una sententia voluit nos docere id ipsum in ceteris intelligere, ac semper vobis lucere vobis manifestat, quia ego sum lux intelligibilis mundi, hoc est, rationalis et intellectualis naturae. Non vos estis, qui intelligitis me, sed ego ipse in vobis per Spiritum meum me ipsum intelligo; quia vos non estis substantialis lux, sed parti
Abbreviated transcription (Latin):
cyrothecas a manib tuis accepit:
sermonẽ ueneranda die mͥ rumi¬
int̾ manus tenenti. una cũ b̾ato
ia cobo mnextasi ipse apparuit diceis.
prauoꝵ hospitum manentiũ inn

Expanded text:
cirothecas de manibus tuis accepit, nem veneranda die mihi rumir manus tenenti, una cum beato Jacobo in exstasi ipse apparuit dicens: pravorum hospitum manentium in
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. O mira fortuna. Inter p̾dones
cecidi: ⁊ raptis om̃ib spoliis meis:
codex tm̃ mͥ remansit. Ergastulis
trusus fui: ⁊ ꝑdito toto censu meo̾
mͥ tm̃mͦ codex remansit. In ꝓfun¬
dum aquaꝵ multaꝵ crebro cecidi.
pximus morti: ⁊ euasit codex mini¬
dam in qua eram cremabat᷑. ⁊ con¬
sumptis reb meis. euasit codex me

Expanded text:
. O mira fortuna! Inter praedones cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu meo, mihi tantummodo codex remansit. In profundum aquarum multarum crebro cecidi, proximus morti, et minime codex is in qua eram cremabatur et consumptis rebus meis codex me
Abbreviated transcription (Latin):
diligens: quatuordecim annorum
spatio ꝑ ambulans t̾ras ⁊ ꝓuinciaᷤᷤ
barbaras: que de eo scͥpta inueni¬
ebam. paucis ⁊ uilib ⁊ hyrsutis
scedulis diligent̾ scribebam: ut in
uno uolumine ea comprehendere

Expanded text:
diligens, XIV annorum spatio perambulans terras et provincias barbaras quae de eo scripta inveniebam paucis et vilibus caedulis diligenter scribebam, ut in uno volumen comprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
redimere.⁊ redemit. Qtquot añ
receꝑunt eum: dedit eis potestatem
filios dei fieri. credentib in noĩe eiꝰ.
Iam diuidit᷑ ñ humanitas rationa¬
uibis mundi: s uoluntas. M Segre¬
gant᷑ receptores incarnati u̾bi: a
sospuentib illud. Fideles credunt
aouentũ u̾bi: ⁊ libent̃ recipiunt
unsuũ: impii negant.⁊ contuma¬
et̃ renuunt. Iudei ꝑ inuidiã: pa¬
gani ꝑignorantiã. Recipientibus
declit potestatẽ filios dĩ fieri: ñ reci¬
pientib dat adhuc spatiũ recipien¬
di. A nullo enĩ aufertur possibilites
credendi incłi filiũ: & possibilitas
efficiendi deifiliũ. Hoc eñĩ in arbi¬
tũ ẽ. Qͥb dedit potestatẽ filios dei
fieri:. Recipientib se: udelicet cre¬
dentib in noĩe eiꝰ. Multi recipiunt¬
ani recipiunt eũ: s ñ credunt in
nõie eiꝰ. Non credunt unigenitũ
d̾i filium: patͥ consubstantialẽ. Ho¬

Expanded text:
redimere et redemit. Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, credentibus in nomine ejus. Jam dividitur non humanitas rationalis mundi, sed voluntas; segregantur receptores incarnati Verbi a respuentibus illud. Fideles credunt adventum Verbi et libenter recipiunt Dominum sui. Impii negant et contumaciter renuunt, Judaei per invidiam, pagani per ignorantiam. Recipientibus dedit potestatem filios Dei fieri, non recipientibus dat adhuc spatium recipiendi. A nullo enim aufertur possibilitas credendi in Dei Filium, et possibilitas efficiendi Dei filium; hoc enim in arbitum est. Quibus dedit potestatem filios Dei fieri? Recipientibus se, videlicet credentibus in nomine ejus. Multi recipiuntani recipiunt eum, sed non credunt in nomine ejus, non credunt unigenitum Dei Filium Patri consubstantialem; ὁμ
Abbreviated transcription (Latin):
uerumn etiam plenitudine donafõis
eiuis repletus est: Ac ueluti insũmi¬
tate mystici eccłe candelabͥ. gr̃arum
sampades in ip̃o ⁊ de ip̃o fulsere. Si u̾
plenitudinẽ gr̃e ⁊ u̾itatis incarnati
ĩbi de nouo testamento mauis in¬
teligere. sicut idẽ euangłista paulo

Expanded text:
verum etiam plenitudine donationum ejus repletus est; ac veluti in summitate mystici ecclesiae candelabri gratiarum lampades in ipso et de ipso fulsere. Si vero plenitudinem gratiae et veritatis incarnati Verbi de Novo Testamento mavis intelligere, sic idem
Abbreviated transcription (Latin):
tiu̾bi: Głam inhumanatifilii di᷑
Qñ uidisti: Quib ł qualib ocłis
ꝑspexisti: Corporalib ut opinor
in monte: tͣnfformatõis tempore.
Tunc enĩ tercius aderas testis cdi¬
uine głificationis: p̾sens eras ut
existimo in iherłm: & audisti uo¬
oem patͥs filium suũ clarificantis
clarificabo. Audistit᷑mã infan¬
tiũ ꝓclamantiũ: osanna filio dd̾.
Qd dicam de gła resurrectionis:
Uidisti eũ resurgentẽ a mortuis:
dũ adte ceterosq tuos condiscipłos
clausis int᷑uit ianuis. Uidisti
głam eiꝰ ascendentis ad patrẽ: qñ
ab angłis assũptꝰ ẽ in celũ. Et suꝑ
hec omĩa altissimo m̃tis contu¬
itu contẽplatꝰ es illud dico u̾bum
inpͥncipio suo apud patẽm suũ:
manitate ac diuinitate incarna
u̾bi accipi: ita ut plenitudo gr̃e
referat᷑ ad humanitatẽ: plenitid
uero ni u̾itatis ad liuinitatẽ. m¬
bũ qͥppe incarnatũ obñs nr̃ yrs¬

Expanded text:
ti Verbi, gloriam humanati Filii Dei? ti Verbi, gloriam humanati Filii Dei? Quando vidisti? Qualibus oculis perspexisti? Corporalibus, ut opinor, in monte tranformationis tempore. Tunc enim tertius aderas testis divinae glorificationis. Praesens eras, ut existimo, in Jerusalem, et audisti vocem Patris Filium clarificantis clarificabo » . Audisti turmas infantium proclamantium: « Hosanna filio David » . Quid dicam de gloria resurrectionis? Vidisti eum resurgentem a mortuis, dum ad te ceterosque tuos condiscipulos clausis januis intravit. Vidisti gloriam ejus ascendentis ad Patrem, quando ab angelis assumptus est in caelum. Et super haec omnia altissimo mentis contuitu contemplatus es illud, dico Verbum, in principio suo apud Patrem suum, est enim de humanitate, ac divinitate incarnati Verbi accipi, ita ut plenitudo gratiae referatur ad humanitatem, plenitudo vero veritatis ad divinitatem. Verbum quippe incarnatu
Abbreviated transcription (Latin):
rositas ꝓpagat᷑. Carnis qͥdem nõie
femineum: uiri uͦ masculinum
euangłista significauit habitũ.
Et ne forte dicas impossibile ui¬
det᷑ mortales fieri ĩmortales: cor¬
ruptibiles corruptione carere:
puros hoĩes filios dei esse:tem¬
porales et̾nitatẽ possidere: ex his
que maiora sunt accipe argum̃tũ:
quo rei de qua dubitas possis fidẽ
accõmodare. Et u̾bum caro factũ
ẽ. Si itaq qd̾ plus ẽ ꝓculdubio p̃¬
cessit: cur incredibile uidet᷑ q̃d
qͥ eum recipiunt ambigit: quid
mirũ si homo credens in filium
ro idest homo credens. ꝑ carnẽ
in u̾bum ascendat: ut ꝑ nat᷑alẽ
filiũ unigenitũ. multi filii effi-¬
tiant᷑ adõptim. Nonꝓpt̃ seip̃m
carnem potuis semꝰ in cdi filioᷤ tͣns¬
mutati. Solus descendit: cũ mul¬
tis ascencł. De hom̃ib facit deos:
qͥ de deo fecit hoĩem. Et habitauit
in nobis. Hocẽ nat᷑am nr̃am pos¬
sedit: ut sue nature nos partici¬
disti beate theologe głam incarna¬

Expanded text:
as propagatur; carnis quidem nomine femineum, viri vero masculinum evangelista significavit habitum. Et ne forte dicas: impossibile videtur, mortales fieri immortales, corruptibiles corruptione carere, puros homines filios Dei esse, temporales aeternitatem possidere, ex iis, quae majora sunt, accipe argumentum, quo rei, de qua dubitas, possis fidem accommodare: Et verbum caro factum est. Si itaque, quod plus est, procul dubio praecessit, cur incredibile videtur, qumo eorum, qui eum recipiunt, ambigit, quid mirum, si homo credens in Filium ro, id est, homo credens per carnem in Verbum ascendat, ut per naturalem Filium unigenitum multi filii efficiantur adoptivi. Non propter seipsum carnem potuissemus in Dei filios transmutari; solus descendit, cum multis ascendit; de hominibus facit deos, qui de Deo fecit hominem. Et habitavit in nobis, hoc est naturam nostram possedit, ut suae naturae nos particidisti, o beate theologe, gloriam incarna