comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ semet ipsũ anteriora & posteriora simul
colligit: ut hec simul ꝓphetȩ lingua ꝓferre
ñ possit Sed ampla quȩ uidec de p̃teritis ser.¬
monib emanat: & nunc ultima post pͥma.
ne uero pͥma post ultima loquit᷑. Unde ere.¬
chiel ꝓpħa sub figura sc̃ȩ uniu̾salis ȩccłe.
&x euangłistarũ głam ꝑ quatuor animaliũ
similitudinẽ uidet: & tñ repente illa sub¬
uingit quȩ anteriorib tẽporib gesta sunt:
Ut patent̾ indicet simul se uidisse. qđ carnis
lingua ñ sufficeret simul dicere. Quia uͦ
stricte uiuerent: & om̃ĩpotenti dño place.¬
rent. Post animalia gͦ rota describit᷑. quia
electoꝵ multi apud om̃ipotentẽ dñm ꝑ.¬
fecti & ante legẽ fuerunt. Sin uͦ animalia
solos ut diximus euangłistas debemꝰ acciꝑe
igit᷑ loquens. prius animalia & pꝰ rotam
describere debuit: qr nos adfidẽ dñolar.¬
giente uenientes. ñ ꝑ legem euangłiũ. sed
ꝑ sc̃m euangłiũ legẽ didicimꝰ. Ubi uͦ uel

Expanded text:
intra semetipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut haec simul prophetae lingua proferre non possit. Sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sanctae universalis Ecclesiae, et evangelistarum gloriam per quatuor anisimilitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse, quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero stricte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota-describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Deum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus Evangelistas debemus accipeigitur loquens, prius animalia, et post rotam describere debuit, quia nos ad fidem Domino largiente venientes, non per legem Evangelium, sed per sanctum Evangelium legem didicimus. Ubi vero vel
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Nob̾ gͦ qui ad ȩternã patriã tendimꝰ scri¬
ꝑtura sacra ꝑ qͣtuor suas facies mare ẽ. quȩ cru¬
cẽ adnunciat. ꝑ nos ad t̾rã uiuentiũ lignopor¬
tat. Nisi aut̃ mare̾ scripturã sacrã simile cerne¬
ret: ꝓpħa minime dixisset. Repleta ẽ t̾ra sci¬
entia diũ. sicut aquȩ maris opientis. Sequit᷑.¬
Et una similitudo ipsaꝵ quatuor. Et aspedtꝰ
earũ & oꝑa. quasi si sit rota in medio rotę.
Yna similitudo ipsarũ ẽ quatuor. qr qđ p̃di.¬
cat lex. hoc etiã ꝓpħȩ. Qđ denuntiant pro¬
phete. hoc exhibet euangłium. Qđ exhi-¬

Expanded text:
. Nobis ergo qui ad aeternam patriam tendimus Scriptura sacra per quatuor suas facies mare est. Quae crucem annuntiat, quia nos ad terram viventium ligno portat. Nisi autem mari Scripturam sacram similem cerneret propheta, minime dixisset: Repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris operientis . Sequitt aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. 14. Una similitudo ipsarum est quatuor, quia quod praedicat lex, hoc etiam prophetae; quod denuntiant prophetae, hoc exhibet Evangelium; quod exhi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ homini dictũ ẽ. Terra es. ⁊ int̾rãibis. Rota¬
da peccantiũ dedit. Sed qr hȩo pennata ani¬
malia scõs ut antediximꝰ euangłistas desig.¬
nant. quomͦ prius animalia. ⁊ pꝰmodũ rota
ligere in his possumꝰ qđ illi priꝰ a ꝓpħa iuisi ft̃.
qui merito tnscenat̃. Nã quantũ scm̃ euange¬
liũ testam̃tũ uetꝰ p̃cellit: tanto & pdicatoreᷤ
Oꝰ indescriptione ꝓphica p̃ferri debuerunt.

Expanded text:
enim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis enim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis da peccantium dedit. Sed quia haec pennata animalia sanctos, ut ante diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota ligere in his possumus quod illi prius a propheta visi sunt qui merito transcendunt. Nam quanto sanctum Evangelium Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descripti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuncta se uolubilit̾ trahit. Yt aut̃ hoc qđ
exẽpli causa ꝓtulimꝰ exequam᷑: bene post
calamos. scyphos ⁊ sperulas. in candelabro
lilia describunt᷑. ꝙ post eã quã diximꝰ p̃dicati¬
onis grãm atq uolubilitatẽ. illa uirens patͥa
sequit᷑. quȩ animab scĩs id est florib uernat
ȩt̃nis. Sperulȩ gͦ ad laborẽ ꝑtinent: lilia ad
retributionẽ. Itaq sicut apd mor sen sperula
doctrina p̾dicationis accipit᷑. ita hic ꝑrotã.
ipsa sacra scriptura signat᷑. ꝓpħa igit᷑ dum
scã animalia uideret: adiunxit. Cũq aspi¬
cerem animalia : apparuit rota una super
t̾ram. Quainre quȩrendũ ẽ cũ inferius
rotȩ describunt᷑: cur una rota prius appa-¬
ruisse dr̃. nͥ quia antiquo popło uetꝰ solũ¬
modo testam̃tũ datũ ẽ: qđ ad erudiendam
mentẽ illius qͣsi rota uolueret᷑ : Bene aut̃
rota eadẽ sur terrã appo. uisse dr̃. Peccanti

Expanded text:
per cuncta se volubiliter trahit. 9. Ut autem hoc quod per cuncta se volubiliter trahit. 9. Ut autem hoc quod exempli causa calamos, scyphos, et sphaerulas, in candelabro lilia describuntur, quia post hanc quam diximus, praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta animalia videret, adjunxit: Cumque aspicerem animalia, apparuterram. Qua in re quaerendum est, cum inferius rotae describantur, cur una rota prius apparuisse dicitur, nisi quia antiquo populo vetus solumodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur. Peccanti
Abbreviated transcription (Latin):
ducunt᷑. ei sua m̃bra colligant᷑. De qͦ bene
dr̃. Sub ministratũ ⁊ ꝯstructũ crescit in auꝗ¬
m̃tũ di: quia d̾s omps redẽptor ñr qui in
se quo ꝓficiat ñ habet: ad huc ꝑ menbra sua
cotidie augm̃tũ habet. Unde rursũ scriptũ
est. Donec occurramꝰ om̃s in uirũ ꝑfectum.¬
in mensurã ȩtatis plenitudinis xp̃i. Hastile
uͦ eiꝰdẽ candel abri. ipsa eccła debet intelligi.
quȩ corpꝰ eiꝰ est: quia int̾ tot aduersa libera
stat. Calami aut̃ qͥ de hastili ꝓcedunt p̃dica¬
tores sunt: qͥ dulcẽ sonũ in mundo edidert̃.
uidelicet canticũ nouũ. Seyphi aut̃. iuno
replerisolent. Quid gͦ m̃tes auditoꝵ nisi
scyphi sunt. quȩ scĩs p̃dicantib uino sci-¬
entiȩ replentur: Sperula aut̃ qͥd ÷ aliud.
nͥ uolubilitas p̃dicationis: Spera aũ ex
om̃i parte uoluit᷑. Et p̃dicatio quȩ nec ad.¬
spera humił: Nec timoris habet angulum.
nec elationis. Incursu ꝙͦ suo figi ñ ualet: qr

Expanded text:
ntur, de quo bene dicitur: Subministratum et constructum crescit in augmentum Dei, quia Deus omnipotens Redemptor noster, qui in se quo proficiat non habet, adhuc per membra sua quotidie augmentum habet. Unde rursus scriptum est: Donec occurramus omnes in min mensuram aetatis plenitudinis Christi . Hastile vero ejusdem candelabri ipsa Ecclesia debet intelligi, quae corpus ejus est, quia inter tot adversa liber stat. Calami autem qui de hastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo ediderunt, videlicet canticum novum. Scyphi autem vino repleri solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula autem quid est aliud nisi volubilitas praedicationis? Sphera enim ex omni parte volvitur. Et praedicatio, quae nec adspera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ibant. & ñ reu̾tebant᷑ cũ abularent: Qiuia no
uũ testam̃tũ ñ rescindit᷑. dũ uetꝰ iã spiritalit
intelligit᷑. Post se ñ redeunt. qr usq ad funt̾
mundiꝰ ĩmutabilia ꝑsistunt. Ambulant gͦ
sed ñ reu̾tunt᷑. qr sic spiritalit ad cor nr̃mꝰ
ueniunt: ut eoꝵ p̃cepta ł studia ult̾ius non
mutent᷑. Sequit᷑. Statura qͦ erat rotis ⁊ al¬
titudo & horribł aspectꝰ. Quid ÷ qđ inscrip.¬

Expanded text:
ibant, et non revertebantur cum ambularent, quia dum ibant, et non revertebantur cum ambularent, quia dum Novum Testamentum non rescinditur, dum Vetus jam spiritalitnetur: post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non revertuntur: quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non mutentur. Sequitur: « Statura quoque erat rotis et altitudo et horribilis
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor partes uadunt. qr distinctis ut
p̃diximꝰ temporib loquunt᷑: uel certe
qr incunctis mundi regionib incarna-¬
tũ dñm p̃dicant. de quib aꝑte mox sub¬
dit᷑. Et ñ reuertebant᷑ cũ ambularent.
Hȩc suꝑius de ammalib dicta st̃. sed ñ
eadẽ intelligi de rotis. quȩ de animalib
possunt. Rots quippe.signari testam̃ta
diximꝰ. Et testam̃tũ uetꝰ amb ulauit qͥdẽ.
qr ꝑ p̃dicationẽ ad m̃tes hominũ uenit.
Sed post ad seniet ipsũ reuersũ ẽ: qr uixta
litterã in p̃ceptis suis ⁊ sacrificiis usq ad
finẽ seruari ñ potuit. Non enĩ sine ĩmuta.¬
tione ꝑmansit. cũ in eo spiritalis intelligentia
defuit. Sed cũ redẽptor nr̃ in mundũ uenit.
hoc spiritalit̾ fec̃ intelligi. qđ carnalit̾ iuenit
teneri. Iaq dũ spiricalit litt̾a eiꝰ intelligitur.
om̃is in eo illa carnalis exhibitio uiuifi catur.
Testam̃tũ uͦ nouũ etiã ꝑ testam̃ti uet̾is pagi

Expanded text:
quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicabant. De quibus aperte mox subditur: « Et revertebantur cum ambularent. » Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis, quae de animalibus possunt. Rotas quippe significare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit quidem, cum per praedicationem ad mentes hominum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum in eo spiritalis intellidefuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificatur. Testamentum vero Novum etiam per Testamenti Veteris pagin
Abbreviated transcription (Latin):
quippe a semetipsis cherubin auerterent.
si qđ unũ testam̃tũ ꝓmitteret. aliud nega¬
ret. Seddũ concordit̃ de mediatore d̾i &eᷤ
hominũ loquunt᷑: ut uicissim se respicianT̃
in ꝓpitiatoriũ intendunt. Rota gͦ in me¬
dio rotȩ ẽ: quia in est testam̃to ueteri tes¬
tam̃tũ nouũ. Et sic̃ sepe iam diximꝰ: qd̾ tes.¬
tam̃tũ uetꝰ ꝓmisit. hoc nouũ exhibuit.
exhibitũ aꝑte clamat. ꝓpħia gͦ testam̃ti
noui. testam̃tũ uetꝰ ẽ: & expositio testam̃¬
ti ueteris.testam̃tũ nouũ. Sequitur.
ꝑquatuor partes earũ ibant: ⁊ ñ reuer-¬
tebantur. Quo alibi diuina eloquia. mͥ
ad corda hominũ uadunt: Sed ꝑ qͣtuor
partes euntes ibant. qr scriptura sacra ꝑ
legẽ ad corda hominũ uadit: signando
misteriũ. ꝑ ꝓpħas uadit: paulo aꝑtius
exhibuit. Habent gͦ rotȩ facies & uias.
quia ostendunt sacra eloquia noticiam
p̃ceptorũ. cũ exhibitione operũ. Et per

Expanded text:
quippe a semetipsis cherubim averterent, quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti novi Testamentum vetus est, et expositio Testamenti veteris, Testamentum novum. « Per quatuor, inquit, partes earum ibant, et non revertebantur. » Quo alibi divina eloquia, nisi ad corda hominum vadunt? Sed per quatuor partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad cor hominum vadit, signando mysterium. Per prophetas vadit, paulo apertius exhibuit. Habent ergo rotae facies et pennas, quia ostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duo cherubin quȩ plenitudo scientiȩ di¬
cunt᷑. nͥ utraq testam̃ta signata sunt: Ex
quib unũ a sũmitate una ꝓpinatorii. aliud
uero a sũmitate alt̾a stat. qr qđ testam̃tũ uetꝰ
de in carnatione nr̃i redẽptoris coepit ꝓphe¬
tando ꝓmittere: hoc testam̃tũ nouũ ꝑfecte
narrat expletũ. Duo aũ cherubin exauro
mundissimo factast̃: qr uttiq testam̃ta pu¬
ra ac simplici ueritate describunt᷑. Expandt̃¬
uͥalas &e oracłm oꝑiunt. qr nos qͥ om̃ĩpoten¬
tis di oracłm sumꝰ: a culpis ĩminentibus.
scripturȩ sacrȩ ȩdificatione ꝓtegim᷑. Cuiꝰ
dum sententias sollicite aspicimus: ab er-¬
rore ignorantiȩ: eiꝰ alis uelam᷑. Duo gͦ che-¬
rubin in se mutuo respiciunt uersis uul.¬
tib in ꝓpitiatoriũ.qr utraq testam̃ta in
nullo a se discrepant. Et quasi ad semet ipsa
uicissim facies tenent: qr quod unũ ꝓmit¬
tit. hoc aliud exhibet. dũ int̾ se positum
mediatorẽ di & hominũ uident. Facies

Expanded text:
 plenitudo scientiae dicitur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandotentis oraculum sumus, a culpis imminentibus Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae ejus alis velamur. Uterque vero cherubin in se mutuo aspiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque testamenta in nullo a se disvicissim facies tenent, quia dum tit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem Dei et hominum vident. Facies
Abbreviated transcription (Latin):
miracłi oꝑatione reficiat. qđ hydrias uacuas
dñs aqua implere p̃cepit. eandẽq aquã ꝓtinꝰ in
uinũ uertit: Sed cũ hȩc uigilantiores inge.¬
nio audiunt. & sacram historiã credendo ue¬
nerant᷑ : quid interius innuat requirunt. Qui
enĩ mutare aquã in uinsĩ potuit: etiã uacuas
hydrias ualuit uino statĩ replere. Sed ĩplere
hẏdrias aqua iubet: ꝙr prius ꝑ sacrę lectionis
historiã corda nr̃a replenda sunt. Et aquã no.¬
bis inuinũ uertit. qͣndo ipsa historia ꝑ allego.¬
riȩ misteriũ. in spiritalẽ nob intelligentiã com¬
mutat᷑. Rota gͦ quasi ꝑ t̾ram trahitur: qr par-¬
uulis humili sermone concordat. et tñ mag.¬
nis spiritalia infundens: qͣsi circulũ in altum
leuat. Et inde sursũ erigit᷑: unde t̾rã tangere
paulo ante uidebat᷑. Quia uͦ undiq ȩdificat:
qͣsi ꝑ circulũ rota currit. Inde ⁊ in lege scrip.¬
tũ ẽ. Facies & candelabrũ ductile. de auro

Expanded text:
aculi operatione reficiat, quod hydrias vacuas Dominus aqua impleri praecepit, eamdemque aquam protinus in vinum vertit ? Sed cum haec vigilantiores ingenio audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacuas hydrias valuit vino statim replere. Sed impleri hydrias aqua jubet, quia prius per sacrae lectionis historiam corda nostra replenda sunt. Et aquam nobis in vinum vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in spiritalem nobis intelligentiam commutatur. Rota ergo quasi per terram trahitur, quia parvulis humili sermone concordat, et tamen magnis spiritalia infundens, quasi circulum in altum levat; et inde sursum erigitur, unde terram tangere paulo ante videbatur. 8. Quia vero undique aedificat, quasi per circulum rota currit. Unde et in lege scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑientes oraculũ : Quid ÷ qđ se mutuo res¬
piciunt uersis uultib in ꝓpitiatoriũ. nͥ qđ
utraq testam̃ta ita sibi in mediatorẽ dĩ et
hominũ concordant. ut qđ unũ designat. hoc
alterũ exhibeat: Quidenĩ ꝑ ꝓpiciatoriũ. nͥ
ipse redẽptor humani generis designatur :
De quo ꝑ paulũ dr̃. Quẽ ꝓposuit ds ꝓpitia.

Expanded text:
entes oraculum, qui se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum dicitur: Quem proposuit
Abbreviated transcription (Latin):
testante didicimꝰ gloria
regũ celare uerbũ: ⁊ gła
dĩ est inuestigare sermo¬
nem. Quia & honor. ẽ. hominũ eoꝵ secre¬
ta absconde: ⁊ gła di. ẽ. misteria sermonis
eiꝰ aꝑire. Ipsa aut̃ ꝑse ueritas discipłis diẽ.
Quȩ dico uob̃ in tenebris: dicite in lumine.
Id ÷ aꝑte exponite. quȩ in allegoriarũ obscu-¬
ritatib auditis. Magnȩ uͦ utilitatis ẽ. ipsa
obscuritas eloqͥoꝵ dĩ. qr exercet sensũ ut fati.¬
gatione dilatet᷑. ⁊ exercitatꝰ capiat qđ caꝑe
nͦ potest ociosus. Nabet quoq ad huo aliud
mauis. qr scripturȩ sacrȩ intelligentia si in
cunctis eẽt aꝑta uilesceret: In quibdã locis
obscuriorib tanto maiore dulcedine inuen¬
ta reficit: quanto maiore labore fatigat ani-¬
dr̃. Cũq aspicerẽ animalia: apparuit rota
una suꝑ terrã. Quid aut̃ rota. nisi sacram
scripturam signat. quȩ ex omĩ parte ad au-¬
ditoꝵ m̃tes uoluit᷑. ⁊ nullo erroris angulo

Expanded text:
cimus: Gloria regum celare verbum, et gloria Dei est investigare sermonem, quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysteria sermonis ejus aperire . Ipsa autem per se Veritas discipulis dicit: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae vero utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod capere non posset otiosusaliud, quia Scripture Sacre intelligentia, que si in cuntis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto maiori dulcedine inventa reficit, quanto maiori labore castigat ani Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una super terram. 2. Quid autem rota, nisi sacram Scripturam signat, quae ex omni parte ad auditorum mentes volvitur, et nullo erroris angulo
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ ergo est qr stare aduitã congruit
lestis regni ꝓmissio. Ad quã tunc ꝑtingit᷑
qͣndo iã mortalis uitȩ om̃is corruptio sub¬
iugat᷑. Horribił uͦ aspectꝰ ÷ t̾ror gehennȩ.
quȩ sine fine reꝓbos cruciat: & semꝑ in cru¬
ciatũ ꝯseruat. Statura gͦ. in rectitudine
p̃dicationis ẽ. Altitudo. incelsitudine suꝑ.¬
nȩ ꝓmissionis. Horribił uero aspectꝰ iN
minis atq t̾rorib supplicii seq̃ntis. Scrip.¬
tura gͥ sacra staturã habet. qr mores ad
standũ dirigit. ut auditoꝵ m̃tes ad t̾renã
ꝯcupiscentiaᷤm ñ curuent᷑. Atitudinẽ habet.
q incęlestipatria ȩtnȩ uitȩ gaudia ꝓmit.¬

Expanded text:
Sciendum est ergo, quia statura ad vitam congruit lestis regni promissio, ad quam tunc pertingitur, quando mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ. In pietate aut̃. amorẽ fr̃nitatis. In
amore aut̃ fr̃nitatis: caritatẽ. Hab&e altitu.¬
dinẽ: cũ paulo pꝰ dic̃. Sic enĩ habundanter
rib pollicet᷑ dicens. Cũ apparuerit pͥnceps
pastoꝵ: ꝑcipietis ĩmarcescibilẽ głȩ coronã.
Habet horribilẽ aspectũ cũ dĩc. Adueniet

Expanded text:
nitatis, in amore autem fraternitatis charitatem . Habet altitudinem cum paulo post dicit: Sic enim abundanter ribus pollicetur, dicens: Cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam . Ha
Abbreviated transcription (Latin):
quasi si sit rota in medio rotę. Rota intͣ rotã
est testam̃tũ nouũ sic̃ diximꝰ. intͣ᷑ testam̃tũ
uetiis: quia qđ designauit testam̃tũ uetus:
hoc testam̃tũ nouũ exhibuit. It enĩ pauca
de multis loquar: quid ⁊̃ qđ adam dormien¬
te eua ꝓducitur. nisi qđ moriente xp̃o ȩccła
formatur: Quid ẽ. qđ isa ac ad ĩmolandũ
ducit᷑. & ligna portat. arȩ suꝑponit᷑ & ui¬
uit. nisi qđ redẽptor nr̃ ad passionẽ ductꝰ.
lignũ sibi erucis ipse portauit: Et sic in sa¬
crificio ꝓ nob̾ exhumanitate. ẽ. morduus.
ut tam̃ ĩ mortalis manerde ex diuinitate.
Quid. ẽ qđ homicida post mortẽ sũmi por.¬
tificis absolutꝰ ad terrã ꝓpriã redit. nisi qđ
humanũ genꝰ quod peccando sibimet ipsi
mortẽ intulit. post mortẽ ueri sacerdotis
uidelicet redẽptoris nr̃i peccatoꝵ suoꝵ um
culis soluit᷑. ⁊ in paradisi possessione repara¬

Expanded text:
ntra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Testamentum Novum exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar, quid est quod Adam dormiente Eva producitur , nisi quod moriente Christo Ecclesia formatur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur, et ligna portat, arae superimponitur et vivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram propriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemptoris nostri peccatorum suorum vinculis solvit
Abbreviated transcription (Latin):
rii occupata mens ẽẽt. obliuiscebar fun.¬
ditus egritudinis meȩ. Si uero ut p̾dixi
rediret ęgritudo ad memoriã. cũ tam
fortem me esse sentirẽ. mirabar si non
comedissem. Qui ad uesperũ ueniens.
tante me fortitudinis inuẽni. ut si uo¬
luissem. ieuniũ usq ad diem alterum
transferre potussem. Sicq factũ ẽ. ut
in me ꝓbarem. ea etiã de illo uera esse.
quib ipse interminime fuissem.
set Ros Quia eundẽ iuirũ magnę
cõpunctionis fuisse dixisti. ipsam lacri¬
marũ uim. largius ad discere cupio:¬
Unde quȩ so. ut michi qͦt sunt genera cõ¬
punctionis edisseras. Quotco ai ꝑUNC¬

Expanded text:
rii occupata mens esset, obliviscebar funrii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut in me probarem ea etiam de illo vera esse quibus ipse minime interfuissem. PETR. Quia eumdem virum magnae compunctionis fuisse dixisti, ipsam lacrymarum vim largius addiscere cupioUnde quaeso ut quot sunt genera compunctionis mihi edisseras. ΚΕΦΑΛ.
Abbreviated transcription (Latin):
& nisi me frequent̃ fr̃s cibo reficerent.
uitalis michi sp̃s funditus int̾cidi uide.¬
retur. paschalis suꝑuenit dies  Et cũ sacra¬
tissimo sabbato. inquo om̃s &e paruuli pu¬
eri ieiunant. ego ieiunare ñ potuissẽ. oepi
plus merore quã infirmitate deficere.
Sed tristis animꝰ consiliũ citius inuenit.
ut eundẽ uirũ dei. secreto moratoriũdu¬
cerem eũq peterẽ. quatinꝰ michi ut die
apud omĩpotentẽ dm̃ precib optineret.
Quod factũ ẽ. Nam mox ut oratorium
ingressi sumꝰ. a me humilit̃ postulatus.
se se cũ lacrimis in orationẽ dedit ce post
paululũ cõpleta oratione exiit. Sed ad
uocẽ benedictionis illius. uirtutẽ tantã
meus stomachus accepit. ut mͥ funditꝰ
amemoria tolleret᷑ cibus. & egritudo.
Cȩpi mirari quis ẽẽm. quis fuerim, quia
& cũ ad animũ rediebat infirmitas. ni.¬
chil innie exhis quȩ meminerã. recog.¬
noscebã. Cũq in dispositione monaste¬

Expanded text:
 nisi me frequenter fratres cibo reficerent,  nisi me frequenter fratres cibo reficerent, vitalis mihi spiritus funditus intercidi videretur, paschalis supervenit dies. Et cum sacratissimo Sabbato, in quo omnes et parvuli pueri jejunant, ego jejunare non possem, coepi plus moerore quam infirmitate deficere. Sed tristis animus consilium citius invenit, ut eumdem virum Dei secreto in oratorium ducerem, eumque peterem quatenus mihi ut die apud omnipotentem Dominum precibus obtineret; quod et factum est. Nam mox ut oratorium ingressi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monaste
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis fr̃ib. diabolo se inuadente uexat᷑
ẽ. Quo uiso. senex sẽ ꝓtinus in lamentũ
dedit. Quẽ clum lugentẽ du fr̃s conso¬
lari uoluissent. respõndit dicens. Credite
mͥ. quia inuullius ur̃m ore hodie panis
ingreditur. nisi puer iste ademonio fue¬
rit ereotus : Tunc se in orationem cum
cunctis frib strauit et eo usq oratũ ẽ.
quousq puer a uexatione sanaret᷑. Qui tam
ꝑfecte sanatus ẽ. ut ad hunc malignꝰ sp̃s.
accedendi ausũ ulterius non haberet.
Petrꝰ Cedo qđ ei elatio parua sub
ẽe uoluit adiutores. GREGORus.
ta est. Nã pondus muraculi. solus portare
non potuit diui sit hoc cũ frĩb. ⁊ portauit.
huiꝰ uirioratio quantȩ uirtutis ẽet. in me.¬
met ipso exꝑtus sum. Na quodã tempore.
inmonasterio positus incisionem uitalium
paterer. crebrisq angustiis ꝑ horarũ mo¬
mienta. ad exitũ ꝓpinquarẽ. quã medici
molestiã greco eloquio sincopin uocant.¬

Expanded text:
cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum lugentem diu fratres consolari voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam perfecte sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. Credo quod ei elatio parva subresse voluit adjutores. GREGOR. Ita est; nam quia pondus miraculi solus portare non potuit, divisit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri oratio quantae virtutis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit. Facto autẽ mane. cęperunt sc̃i.¬
moniales feminȩ eundẽ patrem uigila nt̃
inquirere. siquid puer quẽ dederant. no¬
cte eadẽ fecisset. Qui miratꝰ cur ita requi¬
rerent. respondit: Nichil. Tunc illȩ eiꝰdẽ
pueri innotuerunt causam & qđ malignꝰ
sp̃s nulla ab eo nocte recederet indicauert̃:
sũ mopere postulantes. ut hunc secum ad
monasteriũ tolleret. quia iã uexationẽ
illuis uidere ipse ñ possent. Consensit
senex puerũ ad monasteriũ duxit. Qui
cũ multo tẽpore in monasterio fuisset. atq
ad hunc antiquus hostis accedere minime
p̃sumpsisset. eiusdẽ senis animꝰ. de salute
pueri ĩmoderatius ꝑ lȩtitiã tactus est.
Nam coram positis frĩb. dixit Fr̃s. dia¬
bolus sibi cum illis sororib iocabat᷑. At
uero ubi adseruos di uentũ ẽ. ad hunc pue¬
rum accedere ñ p̃sumpsit. Iost quã uocẽ.
hora eadem ac mom̃to. idem puer coram

Expanded text:
permisit. Facto autem mane coeperunt sanctipermisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem vigilanter inquirere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram
Abbreviated transcription (Latin):
s aut̃t cuiis superius memoriã feci eleuthe.¬
rius. pat̾ monasterii beati euangłistȩ marci.
qđ in spolitane urbis pomeriis situmẽ. diu
mecũ est in hac urbe in monasterio meo con¬
uersatus ibĩq defunctus ẽ. Quẽ sui disci.¬
puli referebant. orando mortuũ suscitasse.
Uir autẽ tantę simplicitatis erat & cõpun¬
ctionis. ut dubiũ non ẽẽt. qđ illȩ lacrimȩ
extam humili simpliciq mente editę. apd̃
omĩpotentẽ dm̃ multa obtinere potuis¬
sent. Huiꝰ ergo aliqd̃ mirałm narro. qđ
inquisitus. michi simplicit᷑ & ipse fatebat᷑.
Quadam nãq die dũ iter carperet. facto
uesꝑe. cũ ad secedendũ locus de esset. in
monasterio uirginũ deuenit. In quo qui¬
dam paruulus puer erat. quẽ malignus
sp̃s omĩ nocte uexare consueuerat. Sed
scĩ moniales feminȩ ut uirũ dei suscepert̃.
eũ rogauerunt dicentes. Tecũ pater hac
nocte puer iste maneat. Quẽ ipse benig¬
ne suscepit secũq eũ nocte eadẽ iacerẽ

Expanded text:
s autem, cujus superius memoriam feci , Eleutherius Pater monasterii beati evangelistae Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam puer parvulus erat, quem malignus spiritus omni nocte vexare consueverat. Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaverunt, dicentes: Tecum, Pater, hac nocte puer iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere
Abbreviated transcription (Latin):
multũ fructũ afsert. hoc fieri uidemꝰ
in membris. qd factũ scimus incapite.
In uii sigotharũ & enĩ gente unus ẽ¬
mortuus. ut multi uiuerenti & dum
unũ granũ fideliter cẽcidit. ad optinen¬
dam fidem. animarũ seges multa surrex.
Petrꝰ Res mira & nr̃is stupenda tẽporib:¬

Expanded text:
multum fructum affert . Hoc fieri videmus multum fructum affert . Hoc fieri videmus in membris, quod factum scimus in capite. In Visigothorum etenim gente unus mortuus est, ut multi viverent; et dum unum granum fideliter cecidit ad obtinendam vitam animarum, seges multa surrexit. PETR. Res mira, et nostris stupenda temporib
Abbreviated transcription (Latin):
leandro ep̃o quẽ prius uehement̃ afflixe¬
rat. Reocharedum regẽ filiũ qͣuẽ in sua¬
heresi relinquebat. cõmendare curauit
ut inipso quoq talia faceret. qualia in
fratre illius suis exhortationib fecisset.
Qua uidelicet cõmendatione expleta.
defunctus ẽ. Iost cuiꝰ mortẽ. recharedꝰ
rex non patrẽ ꝑfidũ. sed frẽm martirẽ
sequens. ab arrianȩ hereseos prauitate.
conuersus ẽ: totãq uui sigotharum
gentẽ. ita aduerã ꝑduxit᷑ fidẽ. ut nul.¬
lũ in suo regno nulitare ꝑ muteret.
qui regno di hostis existere ꝑhereticã
ꝑfidiam. non timeret. Nec mirũ quod
uerȩ fidei p̾dicator factus ẽ : qui fra-¬
ter ẽ martiris. Cuiꝰ hunc quoq merita
adiuuant. ut ad om̃i potentis di gre-¬
mium tã multos reducat. Qua inre
consideratidũ nobis ẽ. quia totũ hoc
agi nequaquã posset. si herminigildꝰ
rex ꝓ ueritate mortuus non fuisset.
sũ solum manet. si aut̃ mortuũ fuerit.

Expanded text:
Leandro episcopo, quem prius vehementer afflixeLeandro episcopo, quem prius vehementer afflixerat, Reheresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia in fratre illius suis exortationibus fecisset. Qua videlicet commendatione expleta, defunctus est. Post cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arrianae hereseos pravitate conversus est, totamque Wisigotharum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per hereticam perfidiam non timeret. Nec mirum, quod verae fidei praedicator factus est qui frater est martyris, cuius hunc quoque merita adiuvant, ut ad omnipotentis Dei gremium tam multos reducat. Qua in re considerandum nobis est, quia totum hoc agi nequaquam possit, si Hermenigeldus rex pro veritate mor. tuus non fuisset sum solum manet; si autem mortuum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
illic ubi iacebat ꝯccident. Qđ factũ ẽ.
Nam mox ut ingressi sunt. securem
cerebro illius infigentes. uitam corporis abs.¬
tulerunt. hocq in eo ualuerunt perimere.
quod ipsũ quoq qui ꝑemptus ẽ. in se consti¬
terat despexisse. Sed ꝓ ostendenda uera
euis gła. suꝑna quoq ñ defuere miracula.
Nã cepit in nocturno silentio. psalmodiȩ
cantus ad corpꝰ eiusdem regis & martiris
audiri. Atq id̾o ueraciter regis. quia
martiris. Quidã etiã ferunt᷑. quod illic
nocturno tempore. accensȩ lampades
apparebant. Ynde factũ ẽ. quatinꝰ corpꝰ
illius ut uidelicet martiris. iute a cunctis
fidelib uenerari debuisset. Pat̃ uͦ ꝑfidus
& parricida cõmotus penitentia. hoc fe-¬
cisse se doluit. nec tamen usq ad optinen-¬
dam salutẽ. Nam quia uera ẽẽt catholica
fides agnouit sed gentis suȩ timore ꝑter-¬
ritus. ad hanc ꝑuenire ñ meruit. Qui
oborta ȩgritudine ad extrema ꝑductꝰ.

Expanded text:
illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut ingressi sunt, securem cerebro illius infigentes, vitam corporis abstulerunt. Hocque in eo valuerunt perimere, quod ipsum quoque qui peremptus est in se constiterat dispexisse. Sed pro ostendenda vera eius gloria superna quoque non defuere miracula. Nam coepit in nocturno scantus ad corpus ejusdem regis et martyris audiri; atque ideo veraciter regis, quia et martyris. Quidam etiam ferunt quod illic nocturno tempore accensae lampades apparebant; unde et factum est quatenus corpus illius, ut videlicet martyris, jure a cunctis fidelibus venerari debuisset. Pater vero perfidus et parricida commotus 348 poenitentia, hoc fecisse se doluit, nec tamen usque ad obtinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq idem herminigildũs rex iuenis.
terrenũ regnũ despiciens. & forai desi¬
derio cȩleste quȩrens. inciliciis iacere
uinculatus. omĩpotenti do ad confor¬
tandũ se preces effundere: tantõq
sublumus głam transeuntis mundi
despicere. quanto & ligatꝰ agnouerat.
nichil fuisse quod pot̾uit auferri. Suꝑ.¬
ueniente aut̃ paschalis festiuitatis die.
intẽpestȩ noctis silentio. ad eũ ꝑfidus
pater arrianũ ep̃m misit: ut ex eius
manu. sacrilege conseerationis cõmuni¬
onem ꝑciperẽt : atq ꝑhoc. ad patris
grãm redire mereretur. Sed uir deo
dẽditus. arriano ep̃o uenienti expbra¬
uit ut debuit eiusq a sẽ ꝑfidĩã. diqne
increpationib reppulit: Quia et sĩ exte.¬
rius iacebat ligatus. apud sẽ tam̃. in
nagno m̃tis culmine stabat securus.
Ad se itaq reuerso ep̃o. atrianus pater
infremuit: statim¶s uos apparitores mi¬
sit. qui constantissimũ confessorẽ dei.

Expanded text:
itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ostendenda eiusdẽ arrianȩ hereseos damp.¬
natione. transeamꝰ uerbo ad hispanias. atq
inde ꝑ africã ad italiam redeamus : Pet Rꝰ:
erge quo libet. nã lȩtus ducor. lȩtus
icut multorũ qui ab hispaniaꝵ partib
ueniunt relatione cognoui. Nuper
hermini gildus rex. leuuigildi regis uuisi¬
gotharum filius. ab arriana heresi ad ca-¬
tholicam fidem. uiro reuerentissimo lean-¬
dro hispolitano ep̃o. dudũ mͥ in amicituis
familiariter iuncto. p̃dicante conuerꝰ ẽ.
Quẽ pater arrianus. ut ad eandẽ here¬
sim rediret. & p̃mus suadẽre. & minis
terrẽre conatus ẽ. Cũq ille constantissi¬
me responderet. nũquã se uerã fidem
posse relinquere. quã semel agnouisset.
iratus pater. eum priuauit regno. rebq
om̃ib expoliauit. Cumq necꝰ sic uir.¬
tutẽ mentis illius emollire ualuisset.
in arta illũ custodia concludens. collũ
ianusq illius ferro religauit. Cepit

Expanded text:
pro ostendenda ejusdem Arianae haereseos dampro ostendenda ejusdem Arianae haereseos damnatione, transeamus verbo ad Hispanias, atque inde per Africam ad Italiam redeamus? PETR. Perge quo libet; nam laetus ducor, laetus icut multorum, qui ab Hispaniarum partibus veniunt, relatione cognovimus, nuper Hermenigeldus rex, Lewigeldi regis Wisigotharum filius, ab Arriana hereses ad catholicam fidem, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter iuncto, praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, ut ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet, numquam se veram fidem posse relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum privavit regno rebusque omnibus expoliavit. Cumque nec sic virtutem mentis illius emollire valuisset, in arta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro religavit. Coepit
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui ad celebranda missarũ sollemnia
uenerant. rem uidebant ingredi mini¬
ine poterant: & suauitatem mirifici
odoris trahebant. Die uero alio. cum
inea lampades sine lumine dependent.
emisso diuinitus lumine. sunt accensȩ.¬
Atq post paucos uterũ dies. cũ expletis
missarũ sollemniis. extinctis lãpadib.
custos exeadem eccła egressus fuisset.
post paululũ intrauit: && lãpades quas
extinxerat. lucentes repperit. Quas
negligent᷑ extixisse se credidit atq
eas iãm sollicitus extuxit. Qui exiens.
spatrum regressus. lucentes lampades
quas extinxerit inuenit: ut uidelic&
ex ipso lumine aꝑte daresceret. quia
locus ille.detenebris ad lucẽ uenisset.
Petro: Et si in magnis sumus tri¬
bulationib positi. quĩa tam̃ a condi¬
tore nr̃o non sumus om̃ino despecti.
testantur ea quȩ audio eiꝰ stupenda miracła.
GREGR Quamius sola que in italia ges¬
ta sunt narrarẽ decreueram. uis ne tam̃. ut

Expanded text:
hi qui ad celebranda missarum solemnia hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes repnegligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret quia locus ille a tenebris ad lucem venisset. Petr. Etsi in magnis sumus tribulationibus positi, quia tamen a conditore nostro non sumus omnino despecti, testantur ea quae audio ejus stupenda miracula. Gregor. Quamvis sola quae in Italia gesta sunt narrare decreveram, visne tamen ut,
Abbreviated transcription (Latin):
transiit. in admirationẽ cõmouit: Sed ui.¬
deri nil potuit. quãuis sentiri potuisset.
Quod idcirco diuina pietas ostendit. ut
dus habitator exiret. Peracta igit᷑ missa
nocte eadẽ. magnus in eiusdẽ ȩccłȩ tectis.
strepitus factus ẽ: acsi inhãc aliquis er¬
rando discurreret. Sequenti autẽ nocte.
grauior sonitꝰ excreuit. cum subito tan¬
to terrore insonuit. acsi omĩs illa eccła.
a fundam̃tis fuisset euersa: & protinus
recessit. ac nulla illic ulterus inquie¬
tudo antiqui hostis apparuit sed per
terroris sonitũ quẽ fecit. in notuit. aloco
quẽ du tenuerat. quã coactus exiebat.
Post paucos uero dies. inmagna sere¬
nitate aeris. super altare eius dẽ eccłȩ
nubes cęlitus descendit suõq illud ue¬
lamine oꝑuit: omnẽq eccłam tanto
derrore. ac suauitate oðoris repleuit. ut
patentib ianuis. nullus illic p̃sumeret
intrare. Et sacerdos atq custodes. uel

Expanded text:
transiit, in admirationem convertit; sed vitransiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut dus habitator exiret. 32. Peracta igitur missanocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apterroris sonitum quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna serenitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel
Abbreviated transcription (Latin):
edneq hoc sileam. quod adeiusdem
arrianȩ herẽseos dampnationẽ. inhac
quoq urbe ante bienniũ. pietas suꝑna
monstrauit. Ex his quippe que narro.
aliud popłs agnouit alia autẽ sacerdos
& custodes ecełȩ se audisse. se uidisse testan¬
tur. Arrianorũ ecclesia. in regione urbis
illius quȩ subura dicitur. cum̃ clausa usq
ante bienniũ remansisset. placuit in fide
catholica introductis illic. beati sebastian
& scẽ aqathȩ martirũ reliquiis. dedicari
debuisse⁊. Quod factũ ẽ. Nam cũ magna
popłi multitudine uenientes. atq omipo¬
tena dño laudes canentes. eandem ȩccłam
ingressi sumus. Cumq in ea iam missarũ
sollemma celebrarentur. & pre eiusdem
lociangustia populi se turba cõprĩmeret.
quidã exhis qui iuxta sacrariũ stabant. por¬
cũ subito intra suos pedes. huc illuc discur.
rere senserunt. Quem dum unus quisq
sentiret. & iuxta se stantib indicaret. idẽ
portus ęccłȩ ianuas petit & om̃s ꝑ quos

Expanded text:
ed neque hoc sileam, quod ad ejusdem Arianae haereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro alia populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes Ecclesiae se audisse et vidisse testantur. Arianorum ecclesia in regione urbis hujus quae Subura dicitur , cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset; quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omnipotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingressi sumus. Cumque in ea jam missarum solemnia celebrarentur, 344 et prae ejusdem loci angustia populi se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
ille respondit Ego sum. At illa inquit.
Pastor & nutritor nr̃ beatus petrus apłs.
ad te me misit ut abinfirmitate ista lib̾are
me debeas. Cui ille respondit. Si abipso
missa es. surge. Eiusq manũ tenuit et
eã instatu suo ꝓtinus erexit. Sicq ex
illa hora. om̃s ineus corpore nerui. ac
membra solidata. sunt: ut solutionis illiꝰ
signa. ulterius nulla remanerent. Sed
si cuncta quȩ ineius ȩccła gesta cognouimꝰ
euoluere conamur. ab omiũ iã ꝓcul dubio
narratione conticescimꝰ. Inde me necesse
est. ut ad modestos patres. quoꝵ utta per
italie ꝓuincias claruit. narratio se nr̃a

Expanded text:
ille respondit: Ego sum: At illa inquit: ille respondit: Ego sum: At illa inquit: Pastor et nutritor noster beatus Petrus apostolus ad te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. Manumque ejus tenuit, et eam in statum suum protinus erexit. Sicque ex illa hora omnes in ejus corpore nervi ac membra solidata sunt, ut solutionis illius signa ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae in ejus ecclesia gesta cognovimus, evolvere conamur, ab omnium jam proculdubio narratione conticescimus. Unde necesse est ut ad modernos Patres, quorum vita per Italiae provincias claruit, narratio se nostra
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑta ratio dissoluit. Deꝰ ACONTI O
tempora sicut nr̃i senĩores ferunt.
custos eccłȩ a contius dictus ẽ. magnę
humilitatis atq grauitatis uir : ita om̃i.¬
potenti do fidelit̃ seruiens. ut idembeatus
petrus apłs signis ostendet. quã de illo ha.¬
beret estimationẽ. Nã cũ quędam puella
paralitica. in eiꝰ ȩccłia ꝑmanens. manib rep¬
peret. & dissolutis renib corpus per t̾ram
traheret. diũq ab eodẽ beato petro apło
peteret ut sanari mereret᷑. nocte quadam
ei ꝑ uisionẽ astitit. & dixit. Yade ad acon-¬
tium mansionariũ. & roga illũ. atq ipse
saluti te restituet. Cumq illa de tanta
uisione certa ẽet. sed quis ẽẽt acontius
ignoraret. c epit huc illucq per ȩccłȩ
loca se trahere ut quis ẽẽt acontius in¬
uestigaret. Cui repente ipse factꝰ ẽ obuiã
quẽ quęrebat: eiq dixit. Rogo de pater.
indica michi. quis est acontuis custos. Cui

Expanded text:
aperta ratio dissolvit. 334 aperta ratio dissolvit. 334 tempora, sicut nostri seniores referunt, custos ecclesiae Acontius dictus est, magnae humilitatis atque gravitatis vir, ita omnipotenti Deo fideliter serviens, ut idem beatus Petrus apostolus signis ostenderet quam de illo haberet aestimationem. Nam cum quaedam puella paralytica, in ejus ecclesia permanens, manibus reperet, et dissolutis renibus corpus per terram traheret, diuque ab eodem beato Petro apostolo peteret ut sanari mereretur, nocte quadam ei per visionem astitit, et dixit: Vade ad Acontium mansionarium, et roga illum, et ipse te saluti restituet. Cumque illa de tanta visione certa esset, sed quis esset Acontius 336 ignoraret, coepit huc illucque per ecclesiae loca se trahere, ut quis esset Acontius investigaret. Cui repente ipse factus est obvius, quem quaerebat, eique dixit: Rogo te, Pater, indica mihi quis est Acontius custos? Cui
Abbreviated transcription (Latin):
illo corporis uirtus deficeret: & perdies
multos. de stratu suo surgere non ualer&.
Qua in re. quid idem beatus apłs seruien¬
tib sibi uoluit. nisi p̃sentiã sui respectus
ostendere: Quia quic qͥd ꝓ eiꝰ ueneratione
agerent. ipse hoc ꝓ mercede retributioniꝰ.
sine int̾missione semꝑ uideret. P ET RUS:
Uichi hoc non tã apparet mirum quod
usus ẽ. sed quia is qui eũ iuidit. cũ sanus
ẽẽt. egrotauit. GreGoꝵ. Quid suꝑ
hac re miraris petre: Numquidnã men-¬
ti excidit. quia cũ daniel ꝓpħa magnã
illam ac terribilẽ uisionẽ uidit. ex qua
etiã uisione contremuit. ꝓtinus ad iun¬
xit. Et ego elangui. & ȩgrotaui ꝑ dies
plurimos : Caro eñĩ ea q̃ sunt sp̃s cape¬
re ñ ualet et id circo non nũquã. oũ mens
humana ultra se ad uidendum ducitur.
necesse ÷ ut hoc carneum uasculũ qđ fer¬
re talenti ꝑondus ñ ualet. infirmetur.
PeTRUs. S crupulũ cogitationis meȩ.

Expanded text:
illo corporis virtus deficeret, et per dies illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. GREGOR. Quid super hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia cum Daniel propheta magnam illam ac terribilem visionem vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PETR. Scrupulum cogitationis meae