comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
circum acta conuertat. Nã greci solẽ
fectũ ẽ. ut titimal dic̃etur. huiꝰ specieᷤ
uii. diuensis in locis nascentes. Strig¬
nos que latine herba salutaris uocat᷑.
ꝓpt̾ qd̾ dolorem capitis. et stomachi
incendiũ mitigat. idẽ & uua lupina.
ꝓpt̾ semen eiꝰ uuȩ simile. Poligones ꝙͣ
latini herbã sanguinariã uoeant. qd̃
missa in narib sanguinẽ moueat.¬
Io Ambrosia qͣm latini apium silua
rauere. Apiaco qd̵ flores eiꝰ apes mar¬
ime appetunt. Portulaca. ros marinõ
qͣm latim ab effectu herbã salutarẽ
uocant. folia feniculi similia atq as.¬
ris uirtutis. & uehemens incalore Ge.¬
nicularis heriba substernit᷑ ouib ob¬
scorpionũ uim repellandã. Gladiolus:
qd̾ dit folis gladi sumtib tirso cubi¬
tali florib purpureis. uerbascum a g̃cui
garicum. radix uitis asbe. Calamites.
colore albutium uocãt. Scilla qd̾ nocẽs
sit. de qua suꝑsticio gentiliũ dicit. qd̵
si integra ad limen suspendat᷑. om̃ia ma¬

Expanded text:
lem fectum est ut titimallum diceretur. Huius species septem diversis in locis nascentes. Strychnos, quae Latine herba salutaris vocatur, propter quod dolorum capitis et stomachi incendium mitigat. Idem et uva lupina, propter semen eius uvae simile. Polygonos, quam Latini herbam sanguinariam vocant, quod missa in naribus sanguinem moveat. Ambrosia, quam Latini apium silvatravere. Apiago, quod flores eius apes maxime appetunt. Portulaca Rosmarinum, quam Latini ab effectu herbam salutarem vocant: folia fenuculi similia atque asris virtutis et vehemens in calore. Genicularis herscorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foliis gladii similibus, thyrso cubitali, floribus purpureis. 84. Verbascum . . . . Agaricum radix vitis albae. Calamites .colore Albutium vocant. Scylla, quod nocens sit, de qua superstitio gentilium dicit, quod si integra ad limen, suspendatur, omnia ma
Abbreviated transcription (Latin):
odorẽ hãt. sitq breuis terreq uicina. Ca¬
midrios agrecis appellata qd̃ sit brerus
ce ꝑt̾ram strata. ee minuta folis par.¬
uissimis. Peon qͥdam medicꝰ fuit. adͦ
poema herba ꝑhibet᷑ inuenta. ut ome¬
rus dicit. hanc qͥdam glesidẽ uocãt qd̾
duicis saporis sit. uł pentorobinã a
numero granoꝵ uel ut alii dactilos.
a digitoꝵ similitudie. nascit᷑ in siluis.
Boglosus a grecis dicta. eo qd̃ folia asꝑ.¬
ima. at modũ lingue bouis habeat. q̃
mirũ inmodũ ob sapientiã nutriẽdã.
uino infundenda a ueterib memorat᷑.

Expanded text:
at sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis saporis sit, vel pentorobinam a numero granorum; vel, ut alii, dactylos a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. Buglossos a Graecis dicta eo quod folia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vin
Abbreviated transcription (Latin):
sit at ubiuna uena apparuerit ibi sit
spes alteriꝰ reqͥrendi. Septẽ st autẽ ge¬
nera metalloꝵ. aurũ. et argentũ. e e
lectrũ. stagnũ. plũbũ. & qd̾ domat oĩa
ferrum. D e a u R0.
urum abaura dictũ ẽ. idẽ asplẽ.

Expanded text:
sit ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem sunt autem genera metallorum: aurum, argentum, aes, electrum, stagnum, plumbum et, quod domat omnia, ferrum. De auro . Aurum ab aura dictum, id est ab sple
Abbreviated transcription (Latin):
multis tẽporib remorat᷑. ut poda¬
gra tisis. Cronon enĩ aps̃ grecos tẽpꝰ d̾r.
Cephalea ex causa uocabłmhabet. Ca¬
pitis enĩ paesio ẽ. et greci caphalin uo
cat .¶Scothomia ab accidenti nomen
sumpsit. qͦd repentinaꝰ tenebrã inge¬
humectatione guignũt. et in oculis gi¬
rum faciũt. unde et ũtigo nũ cupas᷑ s epi¬
lepsiao uocabłm sumpsit. qd̾ mentẽ ap¬
pendens parit̾ eciã corpꝰ posłideat. gͥa
autẽ ex melancolico humore. qͦciens ex¬
uberauit. & ad cerebrũ conũsus fuerit.
hec passio et caduca uocat᷑. eo qd̾ cadenꝰ
eger spasmu paciat᷑. hos eciã uulgͦ lu¬
naticos uocat. qd̾ ꝑ lime cursũ comide

Expanded text:
multis temporibus remoratur, ut podamultis temporibus remoratur, ut podagra, pthisis. Χρόνος enim apud Graecos tempus dicitur. Cephalea ex causa vocabulum habet. Capitis enim passio est, et Graeci caput κεφαλὴν vocant. Scothomia ab accidenti nomen sumpsit, quod repentinas tenebras ingehumectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt. Unde et vertigo nuncupata est. Epilemsia vocabulum sumsit, quod mentem adpendens pariter etiam corpus possideat. Graeci autem ex melancholico humore, quotiens exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Haec passio et caduca vocatur, eo quod cadens aeger spasmos patiatur. Hos etiam vulgus lunaticos vocant, quod per lunae cursum co
Abbreviated transcription (Latin):
morbs̃. a limphe metu limpbaticũ no¬
cant. fit autẽ aut ex canis rabidi mor¬
su. aut exaeris spuma intrã ꝓiecta ꝗͣ
si homo uel bestia tetigerit. aut dem̃¬
tia replet᷑. aut in rabiem uertit᷑. Car¬
buntulꝰ dictꝰ. qd̾ in ortu suo rubeus sit
lit ignis. pꝰeaniger ut carbo extinetꝰ.
Pestilentia ẽ contagiũ qd̃ dum unum
app̾hend̾it. celerit̃ ad alios transit. Gig¬
nit᷑ enĩ ex corrupto aere. et inuiscerib
aer̾as tempestates fiat. tam̃ sine arbi¬
trio oinipotentis dei omĩo ñ ft. dicta
autẽ pestilentia. qͣsi pastulentia. qd̃ ue¬
luti incendiũ depascat. et toto descendit
corpore pestis. Idem et contagiũ acontin¬
gendo. qi qͥm tetigerit poltuit. Ipsa ce in¬
guinia ab inguinũ ꝑcussione. Eadẽ ⁊lu¬
es.alabe et luctu uocata. Que tantũ acu¬
ta ẽ. ut ñ habeat spaciũ tẽporis. quo aut
uita speret᷑ aut mors. sed repentinꝰ lan¬
guor simul ẽ morte uenit. De cromeis

Expanded text:
morbum ab aquae metu lymphaticum vomorbum ab aquae metu lymphaticum vocant. Fit autem aut ex canis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus ue per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, quasi pastulentia, quod veluti incendium depascat, utVirg. Aen. 5, 683: Toto descendit corpore pestis. Idem et contagium a contingendo, quia quemquem tetigerit, polluit. Ipsa et inguina ab inguinum percussione. Eadem et lues a labe et luctu vocata, quae tanto acuta est ut non habeat spatium temporis quo aut vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit. § 7 De
Abbreviated transcription (Latin):
ipse morb cõmicialis. idẽ maior ⁊ diu¬
tinꝰ. q̾ caduci teneant᷑ cui tanta uis est
ut ho ualens coneidat spumetq. Comi¬
tialis autẽ dictꝰ qd̾ apud gentiles cũ co¬
mitiaꝵ die cinquã accidisset cõmitia
dimitcebant᷑. erat autẽ apud roma noᷤ
comicioꝵ dies sollempnis in kł ianuaꝵ.
¶Mania ab insania uł furore dicta. Nam
siue abiniqͥtate. qͣm greci maniã uocaue

Expanded text:
 morbus comitialis, id est maior et divinus, quo caduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ianuarii. Mania ab insania vel furore vocata. Nam sive ab iniquitate, quam Graeci †mani
Abbreviated transcription (Latin):
manim dr.¶ Melancolia dicta ẽ anigro
felle. greci enĩ nigrũ melan uocãt. fel aũ
colen appellant ¶ E pilepsia autẽ infanta¬
sia fit.¶Melancolia in rõne.Mama ĩme¬
morias Tiphi sunt frigide febres. q̃ abu

Expanded text:
 9. Melancholia dicta est a nigro felle; Graeci enim nigrum μέλαν vocant, fel autem χολὴν appellant. Epilepsia autem in phantasia fit, melancholia in ratione, mania in memoria. 10. Typi sunt frigidae febres, qu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hic augentis ẽ. Delirꝰ mente defectꝰ
&e qͣsi ab lira aberretilira ẽ enĩ aratiõis
genꝰ cum agricole fr̃a semente dirigũt
sulcos. in quo omis seges decurrit. De¬
mens idẽ qd̃ amens. idẽ sine mente. ⁊ qd̾
diminufonẽ hãt mentiᷤ. Desipiens eo qd̃
eloquio. Exertꝰ in loq̃ndo expeditꝰ.
Excer̃e enĩ ꝓferre. uel expedire ẽ. Eruditꝰ.
qr ñ rudis. sediam doctꝰ. Ex ꝑtus multõ
sus ꝓ ualde celoꝰ ⁊ eximiꝰ qͣsi ualde eii¬
nes̃. Efficax dictꝰ qr nullã difficultatẽ
ht̃ in qualib re facienda. hinc ⁊ efficiẽs
a faciendo dictꝰ. Expes: qd̃ sit sine spe.
Expers. qr extra partẽ. Carit enĩ parte.
Exsors qi extra sortẽ ẽ. Exul qr extra so¬
lum suũ ẽ qͣsi transsolũ missᷤ. aut extͣ
solũ uagꝰ. Nam exulare dñr qͥ extra so¬
lum eunt. Extorris: qui extra t̾ram suã
ẽ. qͣri exterris. S ꝓprie extorris eũ ui ex¬

Expanded text:
enim hic augentis est. Delerus, mente defectusenim hic augentis est. Delerus, mente defectuset quasi a lira aberret. Lira est enim arationis genus, cum agricolae facta semente dirigunt sulcos, in quos omnis seges decurrit. Demens, idem qui amens; id est sine mente, vel quod diminutionem habeat mentis. Desipiens, eo quoeloquio. Exertus, in loquendo expeditus. Exerere enim proferre vel expedire est. Eruditus, quia non rudis, sed iam doctus. Expertus, multum sus, quasi valde celsus, et eximius, quasi valde eminens. Efficax dictus, quia nullam difficultatem habet in qualibet re facienda. Hinc et efficiens a faciendo dictus. Exspes, quod sit sine spe. Expers, quia extra partem; caruit enim partem. Exsors, quia extra sortem est. Exul, quia extra solum suum est; quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. Nam exulare dicuntur, qui extra solum eunt. Extorris, quia extra terram suam est; quasi exterris. Sed proprie extorris, cum vi ex
Abbreviated transcription (Latin):
bumor ẽ afficiens corpꝰ. Decolor qd̾ defit
illi color. Desꝑatus uulgo uocat᷑ maluꝰ
spe deponunt᷑. Consuetuto autẽ erat
apt̾ neteres ut desperati ante ianuas
suas consolarent. uel ut extremũ sp̃m
untib forte curari qͥ aliqͣndo simili la.¬
borauerãt morbo. deneger aut ignobi¬
lis. aut qd̾ sit impari gñe. aut si dũ
Decrepitꝰ qd morti ꝓpior. qͣi ad morti
tenebras uertat. sict crepuscłm tem¬
p̃ noctis. Alii dicũt decrepitũ ñ qͥ senee¬
tute anulsus ẽ sed qͥ iam crepare desient.
idẽ loqui cessauerit. dep̃ciatꝰ ab eo qdst
ulis nec anqͦ p̾cio dignꝰ. Dirus p̃partuᷤ
et teter. qͣsi diuina ira in idactꝰ. Nãdi¬
rum ãr qd diuina infert᷑ ira. Alias duaꝰ
magnꝰ. Dehiscens ualte hiscens. hic .R
temptin bast. Dolosꝰ insdios ut mali¬
gnus ab eo qd̾ deludat. Ut em̃ decipi
at occultã malitiã blandis sermonib
lator dictꝰ eo qd̾ detegit qd̾ latebat. di
sedendo. Idem et refidens. a residendo. De

Expanded text:
humor est afficiens corpus. Decolor, quod desit illi color. Desperatus vulgo vocatur malus spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuas suas conlocarentur, vel ut extremum spiriuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. Degener, aut ignobilis, aut quod sit inpari genere, aut si dum Decrepitus, quod morti propior quasi ad mortis tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt decrepitum non qui senectute avulsus est, sed qui iam crepare desierit, id est loqui cessaverit. Depretiatus, ab eo quod sit vilis nec aliquo pretio dignus. Dirus, praeparcus et teter, quasi divina ira in id actus. Nam dirum dicitur quod divina infertur ira. Alias dirus, magnus. Dehiscens, valde hiscens. Hic enim temptui habeat. Dolosus, insidiosus vel malignus, ab eo quod deludat. Ut enim decipiat, occultam malitiam blandis sermonibuslator dictus eo quod detegit quod latebat. Dilsedendo. Idem et resides a residendo. 'De'
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ domui p̾sit. Diseitꝰ. doctꝰ adis¬
serendo dictꝰ. disposite enĩ disserit. doc¬
⁊ꝰ a dicendo. et inde dictor. docił. ñ qd̃
sit doctꝰ. s qr doceri pot. ẽ enĩ ingeni¬
os et addiscend̃ aptꝰ. discipulꝰ adis¬
ciplina dictꝰ. disciplina autẽ adiscẽ.¬
do uocata. dispensator uocat᷑ cin cre¬
dit᷑ ad ministr̃o pecuniaꝵ. Et iõ dis¬
pensator. qr priꝰ qui dabat pecumã
ñ numerabat eã. s appendebst. di¬
ues ab ere uocat᷑. Decorꝰ ꝑfectꝰ ad decẽ.
em̃ st̃ signa diligndi. delibutꝰ. Soleo
unctꝰ. ut achlete solent. uł in celaͣuma¬

Expanded text:
od domui praesit. Disertus, doctus, a disserendo dictus: disposite enim disserit. Doctus, a dicendo. Inde et dictor. Docilis, non quod sit doctus, sed quia doceri potest: est enim ingeniosus et ad discendum aptus. Discipulus a disciplina dictus: disciplina autem a discendo vocata. Dispensator vocatur, cui creditur administratio pecuniarum. Et ideo dispensator quia prius qui dabant pecuniam non numerabant eam, sed adpendebant. Dives ab aere vocatus. Decorus, perfectus, a decem. sunt enim signa diligendi. Delibutus, unctus, ut athletae solent, vel in cereuma
Abbreviated transcription (Latin):
mermꝰ et inermiᷤ &e hoc nr̃o subracet ar¬
bitrio. Exust᷑ dr. cui nicħ suꝑẽ. qͣsi ual.
de iustꝰ. Ex enĩ ꝓualde ponit᷑. Exosꝰ ab¬
nosus sũ. hinc ẽ exos. qͦ utim licet iã osͦ
ñdicamꝰ. Exicios eo qd multiꝰ exicio sit
Executor ab exeq̃ndo. Idem et exauctor.
effractor qd̃ sit re pugnator claustroꝵ.
efferat᷑ mente ferina effectꝰ. et ultra ho¬
manũ modũ excedens. Effrenat᷑ ab eo
qd sit p̃ceps et ꝓmus. ⁊ sine freno rõis
Eunuchꝰ g̾cum nom̃ ẽ qd̃ ẽ spado. hoꝵ
qͥdam coeunt. s tam̃ uitꝰ insemine
nulla ẽ. liquorẽ enĩ hñt. et emittunt.
s ad gignend̾ inane atq inualidũ. Ef¬
fe:ta: ab eo qd̃ sit fetu freq̃nti exhausta.
Partꝰ enĩ assiduus eam debilẽ reodit.

Expanded text:
 deicit et expellit a terminis civitatis. Exterminatus, ab eo quod sit extra terminos suos eiectus. Sic et Externus, eo quod sit alienae terrae. Eosus sum. Hinc est exosus, quo utimur, licet iam osus non dicimus. Exitiosus, eo quod multis exitio sit. Executor, ab exequendo. Idem et exactor. Effractor, quod sit expugnator claustrorum. Efferatus, mente ferina effectus et ultra humanum modum excedens. Effrenatus, ab eo quod sit praeceps et pronus et sine freno rationis. Eunuchus Graecum nomen est, quod est spado. Horum quidam coeunt, sed tamen virtus in semine nulla est. Liquorem enim habent et emittunt, sed ad gignendum inanem atque invalidum. Effeta ab eo, quod sit frequenti fetu exhausta. Partus enim eam assiduusa debilem reddit.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s suauitate. qui cũ frangit᷑ ꝑmłtas
fit partes scissilis. similãs gustu casiã
cũ leuia crimonia remordenti. Balsa¬
mi arbor iniudea intra t̾minos tm̃
uiginti iugerũ erat. Postea qͣm eandẽ
regionẽ romam potiti st̃. cẽ latissimiꝰ
collib ꝓpagata ẽ. stirpe similis uitis. fo¬
liis similis rute. sed albidiorib semꝑq
manentib. arbor autẽ balsamũ. lignõ
eiꝰ alobalsamũ dicit᷑. fructꝰ. siue semen.
carpobalsamũ sucus: opobalsamũ. qd̃
ideo cũ adiectõne sig̃cat᷑ eo qd ꝑcussus
ferreis ungulis cortex ligni ꝑ cauernaᷤᷤ
eximii odoris gutta distuiat. Cauerna
enĩ greco sermone ope dicit᷑. Cuiꝰ guitã
adulterãt admixto ciprino oleo. uel
melle. s sincerus ꝓbat᷑ amelle sicum
lacte coagulauerit. ab olto simnstillatꝰ
aque. aut admixtus facile fuerit reso¬
lutus. preterea et si laneȩ uestes ex ip.¬
so pollute ñ maculãt᷑. Adulteratus qͥ¬

Expanded text:
spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tantum viginti iugerum erat. Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, stirpe similis vitis, foliis similis rutae, sed albidioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum eius xylobalsamum dicitur, fructus sive semen carpobalsamum, sucus opobalsamum. Quod ideo cum adiectione significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris gutta distillat. Caverna enim Graeco sermone ope dicitur, cujus guttam adulterant admixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus; praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus qu
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dictũ qd̾ cortex eiꝰ ĩ modũ canne
sit rotundꝰ. et gracilis. gignit᷑ autẽ in
indie et ethieͦpie regionib fructice bre-¬
ui. duoꝵ tm̃ cubitoꝵ colore subnigro. ł
cinereo tenuissimai uirgaꝵ. Nam qͦd ĩ
crassitudine extendit᷑. despectui ẽ. qd̃ uͦ
uisibile spiramentũ emittit. ad imagi¬
nẽ nebule seu pulueris. Amomũ uocatõ
qd̃ ueluti odorẽ cinnamomi referat. Naᷤ¬
cit᷑ in syria et armenia. frutex botrnosõ
sem̃ reddens sibi cõnex̃ albo flore uelti
uole. foliis similib brionie odore oẽ bo¬
no. sompnos suaificat. Cassia nascit᷑
inarabia uirga robusti corticis et pͣ¬
pureis foliis ut piperis. ẽ autẽ iuito.¬
tis cinnamoni similis sed potencia
inferior. Unde ꝓcinnamonriurice do¬
plex eiꝰ pondꝰ in medicam̃tis ad miscit᷑.
Calamꝰ aromaticꝰ a similitudie calami
usualis uocat᷑ gignit᷑ in india multis
modis geniculatus. fuluns flagrans

Expanded text:
mum dictum, quod cortex ejus in modum cannae mum dictum, quod cortex ejus in modum cannae sit rotundus et gracilis. Gignitur in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod in crassitudinem extenditur, despectui est; quod vero visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae seu pulveris. Amomum vocatum quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia, frutex botruosum semen reddens sibi conexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono; somnos suavificat. Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde et pro cinnamomi vice duplex eius pondus in medicamentis admiscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatus. Gignitur in India multis nodis geniculatus, fulvus, fragrans
Abbreviated transcription (Latin):
punice. unde et splendorẽ gutti
pulcrificat. adulterat᷑ interdũ re¬
sina uł thure. Piperis arbor nascrͣ
in india. et in iatere montis caucasi.
qd̾ soli obuersũ ẽ. folia ad iumperi
similitudinẽ cuiꝰ siluas serpentes cꝰ¬
todiunt. sed incole regionis illiꝰ cõ
mature fuerit: incendt̃. &e serpñteᷤ
igne fugant᷑. & inde exflama nigũ
efficit᷑. Nam natura piperis alba est
cuiꝰ qͥdem diuersꝰ ẽ fructꝰ. nã qd̃ ĩmato.¬
rũ ẽ. piper longũ uocat᷑. qd̾ incorruptũ
ab igne piper albũ. qd̾ uero cute rugo
sa et horrida fuerit ex calore ignis tra¬
hit. & colorẽ et nom̃. Piper si leue est
uetustũ ẽ. si graue nouellũ. uitand a
ẽ autẽ mercatoꝵ fraus. solent enĩ uecuꝰ¬
tissimo piperi humecto argenti spumã
aut plumũ aspergere ut pond̾osum frat.
Aioa in india atq arrabia gignit᷑. arbor
odoris suauissimi ac sũmi. deniq lignõ
ipsiꝰ uice thimiamatũ altarib adolet᷑.

Expanded text:
Punicae. Unde et splendorem cutis Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur autem interdum resina, vel thure. 8. Piperis arbor nascitur in India, et in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, foliis ad juniperi similitudinem. Cujus silvas serpentes custodiunt, sed incolae regionis illius, cum maturae fuerint, incendunt. Et serpentes igne fugantur, et inde ex flamma nigrum piper efficitur. Nam natura piperis alba est, cujus quidem diversus est fructus. Nam quod immaturum est, piper longum vocatur; quod incorruptum ab igne, piper album; qusa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit colorem et nomen. Piper si leve est vetustum est, si grave novellum. Vitanda est in his mercatorum fraus: solent enim vetutissimo piperi humecto argenti spumam aut plumbum aspargere ut ponderosum fiat. Aloa in India atque Arabia gignitur, arbor odoris suavissimi ac summi. Denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur;
Abbreviated transcription (Latin):
unt. distiiatio eiꝰ interrã cadens. ĩnun¬
da nonẽ sed cum ꝓprĩ corticis scrobe
seruat᷑. Illa autẽ que uirgis et calamiᷤᷤ
in heserit munda ẽ. & albida. dehinc
fulua fit solis causa. et ipsa storax ca¬
lamites. pinguis. resinosa. odoris io¬
cundi humecta. et ueluti mellosũ .li.¬
quorẽ emittẽs. storax autẽ dicta. qd̾
sit gutta arboris ꝓfluens et congela¬
ta. Nam greci stiriã guttã dñt. gce
autẽ stirax. latine storax dicit᷑. Bidel.¬
lia indie et arabie arbor. cuiꝰ lac̃ma
melior arabica. Est lucida enĩ sub al¬
bida. leuis. pinguis. eqͣliter cerea. & q̃
facile molliat. neq ligno uel terrȩ cõ¬
mixta. Amara odoris boni. Nam ex
india sordida ẽ or nigra. et maiori
gleba. Adulterat᷑ autẽ ad mix¬
to gumini qui ñ ita ꝙ amarifi¬
cat gustu. Mastix ar  boris len¬
tisci gutta ẽ. hec gra no max¬
tix dicta est. qr in modũ granoꝵ
ẽ. melior autẽ in chio insula gig¬
nitur odoris doni. candoris cere

Expanded text:
unt: distillatio ejus in terra cadens munda non est: sed cum propriae corticis scrobe servatur: illa autem, quae virgis et calamis inhaeserit, munda est et albida: dehinc fulva fit solis causa, et ipsa storax calamites pinguis, resinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem vocata, quod sit gutta arboris ta. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ Latine storax dicitur. 6. Bdellium Indiae et Arabiae arbor, cujus lacryma melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, 345 et quae facile molliatur, neque ligno, vel terrae commista, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est, et nigra, et majori gleba. Adulteratur autem admisto gummi, qui non ita amarificat gustum. 7. Mastix arboris lentisci gutta est. Haec granomastix dicta est, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae
Abbreviated transcription (Latin):
de inuentorib geometrie et
eometrica uocabulo eius.
et omnib posseszionib li¬
moꝰ obductis initiũ terrȩ diuidendeꝑ
lineas et mensuras arti nom̃ dedit q̃
demnde longius acumine sapientiũ ꝑ¬
fecti. et maris &e celi. ⁊ aeris spacia me¬
tiunt᷑. Nam ꝓuocati studio sic cepert̃.
post terre dimensionẽ et cȩli spacia. q̃¬
rere qͣnto interuallo luna a terris. alu.¬
na sol ipse distaret. et usq ad uerticem
celi qͣnta se mensura distendet. orbisq
distinxert̃. Sed qi ex terre dimensione
hec disciplina cepit. ex initio sui et nom̃
seruauit. Nam geometria deterra. ce m̃¬
fura nũcupata ẽ. Terra enĩ grece. ge. uo¬
catur. metria mensura. hurꝰ discipline
ars continet in se limaiñta interuaua.¬
et magnitudines. ⁊ figuras ⁊ in figuris
dimensiones et numeros. deq̃dꝑtita dun¬

Expanded text:
De inventoribus geometriae et vocabulo eius. et omnium possessionibus limo obductis, initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit. Quae deinde longius acumine sapientium profecta et maris et caeli et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studio sic coeperunt post terrae dimensionem et caeli spatia quaerere: quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret, et usque ad verticem caeli quanta se mensura distenderet, sicquedistinxerunt. Sed quia ex terrae dimensione haec disciplina coepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim Graece γῆ vocatur, μήτρα mensura. Huius disciplinae ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines et figuras, et in figuris dimensiones et numeros. § 11 De quad
Abbreviated transcription (Latin):
Nam celatũ dicit᷑ uas qd̃ signis emi¬
nentiorib refulgeat. Distinxit enĩ
sole scilicet et lune orbe fulgenti. et as¬
troꝵ micantiũ splendentibꝰ signis
anoapicia ut not yapactat. id ẽ auidẽdo
eo qd̾ aer ꝑspicuus sit. et adspeculandõ
purior. Celum autẽ in scripturis scĩs
ideo firmamentũ uocatũ qd̾ sit curso
siderũ. et ratis legib fixisq firmatũ.
Interdũ et celum ꝓ aere accipit᷑. uͥ uenti
et nubes oe ꝓcelle et turbines fuĩt. Lu

Expanded text:
nam caelatum dicitur vas, quod signis eminentioribus refulget. Distinxit enim sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis dicitur atotyapacea, id est a videndo, eo quod aer perspicuus sit et ad speculandum purior. Coelum autem in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatur, quod sit cursu siderum, et ratis legibus fixisque firmatum. Interdum et coelum pro aere accipitur, ubi venti et nubes, procellae e
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ humanarũ diuinarũq phie
cognicio. eũ studio bene uiuendi con¬
iuncta. Hec duabꝰ modis ex reb cõsta¬
re uidet᷑ sciencia et opinatoe. Scientia ẽ:
cũ res aliqͣ certa rõne ꝑcipit᷑. Opinatõ
autẽ cũ ad huc incerta res satet. ⁊ nlła
rõne firma uidet᷑. ut puta sol utrũ ne
tantꝰ sit qͣntus uidet᷑ an maior sit qͣm
omnis t̾ra. Itẽ luna globos a sit an con¬
caua. et stelle utrũ ne adhereãt celo
an ꝑaerem libero cursu ferant᷑ celũ ip̃m
qua magnitudine. qua mat̾ia constãt.

Expanded text:
rerum humanarum divinarumque cognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma videtur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat
Abbreviated transcription (Latin):
ceteras liberales disciplinaꝰ medi¬
cine ars ñ contineat᷑. ꝓpt̾ea qr ille singy¬
lares continẽt causas. ista uero omniũ
Nam ce gramaticã medicꝰ scire iubet᷑
ut intellige uł expoñe possit q̃ legit.
b ualeat definire q̃ tractat. ñ ecñ &
dilecticam ꝓpt̾ infirmitatũ cãs rõe

Expanded text:
ceteras liberales disciplinas Medicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. gumentis valeat definire quae tractat. Necnon et Dialecticam propter infirmitatum caus
Abbreviated transcription (Latin):
to impositũ estimat᷑. ut ñ satiss
paulatĩ ad bibeatur. slã in multũ con¬
stristat᷑ natura mediocritate gaudet.
Unde. et qui pigmenta uł antidota satiꝰ¬
uł aliunde. ut assidue biberint uexant᷑.
Inmoderat̾o enĩ omĩs. ñ salutẽ sed peri

Expanded text:
tum aestimatur, ut non satis, sed paulatim adhibeatur. Nam in multo contristatur natura, mediocriter autem gaudet. Unde et qui pigmenta et antidota satis vel assidue biberint, vexantur. Inmoderatio enim omnis non salutem, sed peri
Abbreviated transcription (Latin):
tur dum płima contineat ferra
grece thomus dr. Similiaria angistrẽ.¬
ẽt. spatomele: guu̾a. q̃ a latinis a similitudi¬
ne cucurbita. a suspirio uentosa uocat᷑.
Deniq animata sp̃u ꝑ ignidłm. Deinde
p̃ciso corpori supposita: omne qd̾ intra cu¬
tẽ uł altiꝰ estuat. siue humorẽ siuie sangnẽ
euomat insuꝑficiẽ. Clistere gͥcum ẽ. Pila
apisendis seminib idẽ terentis. hinc &
pigm̾̃ata. eo qd̾ in pila et pilo agunt᷑. qͣsi
et pigmenta concidi solent. Uarro autẽ
ab hoc gͥ pilã et pilũ inuenta quib far
unde contundit᷑. qͥcqͥd in pila mittit᷑ mor¬
tariũ qd̃ ibi iã semina inpulũem redacta
et mortua condiant᷑. Citicula ẽ in qͣ cͥcũ¬
conducta colliria resoluunt᷑. Erit enĩ lemꝰ.
Nam aspera frangi potiꝰ qͣm resolui colli

Expanded text:
tur, dum plurima contineat ferramgrece tomum dicium. Spatomele. Guva, quae a Latinis a similitudine cucurbita, a suspirio ventosa vocatur. Denique animata spiritu per igniculum, dehinc praeciso corpori superposita omne, quod intra cutem vel altius aestuat, sive humorem, sive sanguinem, evocat in superficiem. Clistere. Pila a pisendis seminibus, id est terendis. Hinc et pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quaset pigmenta concidi solent. Varro autem Ab hoc igitur pilum et pilam inventam, quibus far m autem est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. Coticula est in qua circunducta collyria resolvuntur. Erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi coll
Abbreviated transcription (Latin):
regła nũcupat᷑. Regula autẽ lioꝵ.
dict᷑a qd̾ recte ducit. nec aliqͣndo altior¬
sum trahit. Alii dixeit̃ regłam dictam
uel qd̃ regat. uel qd̾ normã recte uiuen¬
di p̃beat. uł qd̾ distortũ peauũq qͥd cor¬
rigat. Canones autẽ gñaliũ concilioꝵ
atẽporib constantim ceꝑunt. Inp̃cedẽ¬
tib autẽ annis ꝑsecutõne feruente do¬
centaꝵ plebium minime dabat᷑ facul¬
tas. Inde xͥanttas in diũsas hereses sciͦ¬
sa ẽ qr ñ erat licentia epĩs in unũ con¬
uenire. n tẽpore supͣdicti imꝑatoris. lp¬
se enĩ dedit facultatẽ xp̃ianis lib̃e cõgre

Expanded text:
regula nuncupatur. Regula dicta est, eo quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat vel quod normam recte vivendi prebeat vel quod distortum pravumqum conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum convenire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Chris
Abbreviated transcription (Latin):
iiiͦiͦ. sinodi pͥncipales fidei doctrinã ple¬
nissime p̃dicantes. Sed et siqua cõcilia st̃¬
que scĩpatres spũ dei pleni sanxeit post
istoꝵ.ii. auctoritatẽ om̃imanẽt stabi¬
litaingore. Quoꝵ gesta in hoc corpore
condita continent᷑. Smod̾ autẽ ex g̃co
interp̃r comitatũ uł cetũ. Concilii uero

Expanded text:
 synodi principales, fidei doctrinam plenissime 266 praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt, post istorum quatuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc corpore condita continentur. 11. Synodus autem ex Graeco interpretatur comitatus, vel coetus. 12. Co
Abbreviated transcription (Latin):
celi circdoꝵ distincta zonis qͣs¬
daͬm partes temꝑie sua incolore per¬
mis it. qͣsdam nẽgauit enormitate
frigoris et caloris. Lone autẽ ipse
qͥnq sunt. que iõ rone uł circuti ap¬
peliant᷑ eo qd̾̃ in cͥcum ductõne spere
existunt. Quoꝵ primꝰ circulus ideo
articus appellatur eo qd̾ intra eum
finib effatẽ faciens. ultra eũ circulũ
non transit. sed statim reũtitur. & mn
tropicꝰ appellat᷑. Terciꝰ cͥculus himen¬
nus qui alatinis sõ eqͥnoctialis appel¬
lat᷑. eo qd̃ sol cũ ad eum orbẽ ꝑuesnt.
eqͥnoctiũ facit. hymerinos enĩ latine
dies dicit᷑ atq nox quo circulo dimi¬
dia spere pars constituta ꝓspicitur
Quartꝰ cͥculus artaticꝰ uocatur. eo qd̃
contrariꝰ sit crrculo qͤm articon no¬
minamꝰ. Qntus cculus hymerinos¬

Expanded text:
culorum distincta zonis, quasdam partes temperie sua incolere permisit, quasdam negavit, enormitate frigoris, aut caloris. Zonae autem ipsae quinque sunt: quae ideo zonae, vel circuli appellantur, quod in circumdexistant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus
Abbreviated transcription (Latin):
clarius auro argentoq relucet.
sol eñ a poetis electoruocat᷑. defeca¬
tuis ẽ enĩ hoc metallũ oib metalliᷤ.
huiꝰ triagña. unũ qd̾̃ ex pini arborib:
fluit. qd̃ succinũ d̃r. att̾m metallũ.
qd̾ naturalit̾ inuenit᷑ et in p̃cio hr̃.¬
Terciũ qd̾ fit de trib patib auri. et
argenti una. qͣs partes cẽ si nat᷑ale
soluas inuenies. Unde nicħ int̾eose
natum an fc̃m. utrũq enĩ eiꝰdem
natura ẽ. electrũ qd̃ ẽ naturale eiꝰ¬
modi natura ẽ. ut inꝯuiuio ⁊ ad
lumina clariꝰ cunctis metallis ful¬
geat. et uenenũ ꝓdat. Nam si eo in.¬
fundas uenenũ stridorem edit & co.

Expanded text:
clarius auro argentoque 296 reluceat. Sol enim a poetis elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. 2. Hujus tria genera. Unum, quod ex pini arboribus fluit, quod succinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur, et in pretio htertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et co
Abbreviated transcription (Latin):
nouem accidentib tria st̃ intrausiam.
qͣntitas et qͣlitas ce situs. hec enĩ sine u¬
cere. & pati. Appellatas autẽ cathegoriaᷤᷤ
constat. quia ñ possunt nͥ ex subiectiꝰ ag¬
nosci. Quis enĩ quid bõ sit p̾sit agnoscẽ.
nͥ aliqͤm hominẽ sͥ ponat ante ocłos qͣ¬
si subiectũ hõi. hoc opꝰ aristotiles. ꝑier¬

Expanded text:
novem accidentibus tria intra usiam sunt, novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas et, qualitas et situs. Haec enim sine ucere et pati. 14. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subjectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subjectum homini? 15. Hoc opus Aristotelis i
Abbreviated transcription (Latin):
tis rem indicat. Scribor pacientis ẽ. q̃m
pati se ostendit. In his enĩ nouẽ gñib qͦꝵ
exempli gr̃a q̃dam posita st̃. uel in ipso sub
Ad alt̾m hoꝵ decem p̾dicamentoꝵ ser¬
mone uulgamꝰ. Plena enĩ sẽtencia de hiᷤ
ita ẽ. Augustinꝰ magnꝰ orator filiꝰ illiꝰ stãs
intemplo hodie intulatꝰ disputando fa
ceteris subiacet. reliqua nouem acciden¬
res ad se ipsam subsistit. Corpꝰ enĩ sub¬
sistit. et ideo sub̃a ẽ. Illa uero accidentra
que insubsistente atq in subiecto st̃. sub¬
stanciȩ ñ st̃. qr ñ subsistunt. s mutant᷑
sict color uel forma. De subiecto autẽ &e
insubiecto st̃. qͣsi de ipso et in ipso. ubi
enim dicit᷑ de subiecto sub̃a ẽ. qͣsi dicat᷑
de sub̃a. ubi autẽ dicit᷑ insubiecto accidẽ¬
tia st̃ id ẽ. que accidunt insuba ut qͣnti¬
tas. qͣlitas. uł figura. De subiecto gͥ gn̾a
& spẽs. in subiecto accidentia st. Ex hiᷤ

Expanded text:
tis rem indicat. Scribor patientis est, quoniam tis rem indicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso subshorum decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatprium, quae ceteris subiacet; reliqua novem acciden, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subiecto, substantia est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur in subiecto, accidentia sunt, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera et species, in subiecto accidentia sunt. Ex his
Abbreviated transcription (Latin):
⁊icꝰ. inger. aut candidꝰ. Relatio ẽ que
refertur ad aliqͥd. Cum enĩ dr filiꝰ. de¬
monstrant᷑. et ꝑater. hec et relatiue̾
simul incipiut. Namq seruus ac do¬
minꝰ uno tempore exordiũ nõis sumit̃.
nec aliqͣndo inuenit᷑ dñs prior seruo.
nec seruris dño. Att̾m enĩ alteri p̃eẽ
non pot̾. loc̾ ẽ ubi sit. inforo. in pla¬
tea. loci autẽ motꝰ. partes sex ht̃. dexterã
&e sinistrã. ante et retro. sursum. ⁊ deorsũ.
Partes quoq iste sex duo hñt. id ẽ situm ⁊¬
et tempꝰ. Situm ut longe et ꝓpe tempꝰ ut
hodie et heri. Porro situs aposicione dictꝰ
ut quis aut stet aut sedeat. aut taceat.
habitꝰ ab habendo aliqͥd dictꝰ ut habere
scienciã inmente. uirtutẽ in corpore. cͥca
corpꝰ uestimentũ. et cet̾a que ad habẽdi
modũ designato adoctorib nũo comp̃¬
hendunt᷑. lam uero agere et ꝑati. ab agen¬
tis et pacientis significatõne cõsistunt.
Nam scribo uoris actum ht̃. q̃m facien¬

Expanded text:
. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum atque deorsum. Partes quoque istae sex duo habent id est, situm et tempus. Situm, ut longe et prope. Tempus, ut: heri, hodie. Porro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facien
Abbreviated transcription (Latin):
rõnale discernit᷑ ab irratõnabilib mu¬
tis que ñ hñt rõnem. Cum dr morta¬
le. discernit᷑ ab angelis qui nesciũt mor¬
tẽ ꝓprium ut risibile. Hõ ẽ enĩ. qd̾ ridet.
& hoc pret̾ hominẽ. nuluꝰ animalisẽ.
Accidens ut color incorpore. doctrina ĩ
ammo. hec enĩ tẽpoꝵ uaritate. ⁊ accidt̃
& mutant᷑. et ẽ ex omnib his qͥnq par¬
rõnale mortale risibile boni maliq
capax. Sic eciã in om̃iꝰ rõne sub̃anciali
tam du interpoñe debemꝰ sp̃es. et dif¬
ferentias. qͣmdiu seclusis om̃ib q̃ hoc
idem ẽẽ posst̃. ad id ꝑueniat᷑. ut ꝓpͥetaᷤ
iam certa teneat᷑. ysagogas autẽ ex g̃co
in latinũ transtulit uictorinꝰ orator.
cõmentũq eiꝰ qͥnq libris boetiꝰ edidit.¬
mo conclusꝰ ẽ. Instrumnta cathegoria¬
rũ ot̃ tria. idest. pͥma eqͥuoca. Scd̾a: u¬
niuoca. t̾cia denominat᷑a. E quiuoca
ñ eadem diffinigo. ut leo. Nam qͣntũ ad

Expanded text:
rationale, discernitur ab inrationalibus murationale, discernitur ab inrationalibus mutis, quae non habent rationem. Cum dicitur mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his qrationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tandiu interponere debemus species et differentias, quam diu seclusis omnibus, quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius edidit.mo conclusus est. Instrumenta categoriarum sunt tria, id est prima aequivoca; secunda univoca; tertia denominativa. Aequivoca st, sed non eadem diffinitio. Ut Leo. Nam quantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
philosophiã incipũt. continẽs in se de¬
monstr̃onẽ pͥmaꝵ rõnum. de qualibet
re qͥd sit. suaq certa ac substãciali diffõne
dclaret᷑. Nam posito pͥmo gñe. deinde:.
sp̃es. et alia que uicina ẽẽ posst̃. subiũ¬
gimꝰ ac discretis cõmunionib seꝑamꝰ.
tamdiu int̾ponentes diffras quousq
ad ꝓpriũ eiꝰ de quo q̃rimꝰ signata eiꝰ exp̃s¬
sione ꝑueniamꝰ. ut puta. hõ ẽ anmal

Expanded text:
Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes differentias, quousque ad proprium eius de quo quaerimus signata eius expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal
Abbreviated transcription (Latin):
q̃cumq ab aliquo diffr̃e casu. scdłm no¬
m̃ hñt appellatõn ẽ. ut abonitate bo¬
nus. et amalicia malꝰ. Cathegoriars
autẽ sp̃es decem st̃. idest. Sub̃a. qͣnti¬
tas. Qualitaᷤ. Relatio. Situs. Locꝰ. tempꝰ
habitꝰ. agere: pati. Sub̃a ẽ. que ꝓprie¬

Expanded text:
quo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quantitas, qualitas, relatio, situs, locus, tempus, habitus, agere et pati. Substantia est, quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
ilam galeros corium dicit᷑. Cas.¬
sidqͣm autẽ atuscis noĩatã. illi enĩ
galeam cassẽ nominãt. credo acapi¬
te.dpex ẽ qd̃ in sũma galea eminet
quo figitur crista qͣm greci conum
uocant. Nam conus ẽ curuatura.
que ingalea ꝓminet. et suꝑ qͣm cri¬
ste sunt: De FoR0. .xii.

Expanded text:
am galeros corium dicitur, cassidem autem a Thuscis nominatam dicunt. Illi enim galeam cassem nominate. Apex est quod in summa galea eminet, quo figitur crista; quam Graeci κῶνον vocant. Nam conus est curvatura quae in galea prominet, super quam cristae sunt. De foro .
Abbreviated transcription (Latin):
simis intestmoꝵdictꝰ qͣsi lumibicꝰ qr il
labit᷑ uł qd̾ sit ĩ lumbis. Ascaride. costi.
pediculi. ũmes cutis ã pedib dictiun.
de et pediculosi dñr quib pediculi ĩ
corpore eferuescunt pulices n̾o noca
te qd̃ ex puluere magis nutriant. Len

Expanded text:
icus intestinorum dictus, quasi lumbicus, quia labitur, vel quod in lumbis sit. Ascaridae costi peduculi, vermes cutis a pedibus dicti. Unde et peduculosi dicuntur, quibus peduculi in corpore effervescunt. Pulices vero vocati sunt, quod ex pulvere magis nutriantur. Len
Abbreviated transcription (Latin):
sub petris ex humore et terra. limax
uermis lum dictꝰ qd̾ in limũ ut de liax
nascit᷑. unde et sordida semꝑ. &e ĩmũda
habet᷑. Bonbocis frordiũ sĩmis excuiꝰ
textura bonbocinũ conficit᷑ appellatuꝰ
autẽ hoc nõie ab eo qd̾ enacuet᷑ dũ fila
generat. et aer solus in eo remaneat. E¬
inuoluta. ab erodendo dicta. de qͣ memi¬
nit plautꝰ. Imitatꝰ neqͣm bestiã. ⁊ male¬
ficã. Inuoluta in pampio ĩplicat. s idẽ
nec aduolat ut locusta huc illucq discͣ¬
rens semipasta dimittat: s ꝑmanet ꝑi¬
turis frugib. et tardo lapsu pigrisq
morsib uimũsa cõsumit. Teredonas g̃ci
nocant lignoꝵ ũmes. qd̾ terendo edant.
nos t̾mites dicimꝰ. Ita enĩ apd̃ latmnos
ligniu̾mes uocant᷑. qͦs tẽpore ĩ portuno
cese arbores gignũt. Tinea uestim̃toꝵ
ũmis dicta qd̾ teneat. et eousq insidae
neus. lumbricꝰ. ascaride. costi. pediculi.
pulices. lendex. taricinꝰ. Ricinꝰ. tisia cimex.

Expanded text:
sub petris ex humore et terra. Limax, sub petris ex humore et terra. Limax, vermis limi, dictus, quod in limo vel de limo nascatur. Unde et sordida semper et immunda habetur. Bombyces, frondium vermes, ex cujus textura bombycinum conficitur. Appellatur autem hoc nomine, ab eo quod evacuetur, dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. 9. Epampino involuta, ab erodendo dicta, de qua meminit Plautus: Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino. Implicat se eadem, nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. 74 10. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore importuno caesae arbores gignunt. 11. Tinea, vestimentorum vermis, dicta, quod teneat, et eousque insideat, neus, lumbricus, ascaridae, costi, pediculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex.
Abbreviated transcription (Latin):
reterrena sine ulio concubitu gignit᷑ li¬
cet ñ numꝙͣ et de oinis naseant᷑ sict scor¬
pio. St̃ autẽ uermes aut t̾re aut aque
aut aeris ant carniũ. aut frondiũ. aut
lignoꝵ aut uestimentoꝵ aranea ũmis
aeris abaeris nutrimento cognomina:
ta. q̃ exiguo corpori ionga fila deducit
et tele semꝑ intenta. numꝙͣ̃. desinit la¬
horare ꝑpetuũ sustinens in sua arte sus.¬
pendiũ. Sanguissuga. ũmis aqͣtilis dic.¬
ta qd̾ sangumẽ sugat. potantib enĩ ĩ¬
sidiat᷑. cumq illabit᷑ faucib uł ubius:¬
piam ad heres erit sanguinẽ haurit. oe
cũ nimio eruore maouerit euomit qd̃
haurit. ut recentiorẽ denuo sugat. Scor¬
pio uernus terrenꝰ qui potiꝰ uermib as¬
cribit᷑ ĩ serpentib animal armatũ. A¬
culeo. et Ex eo grece uocatum qd̾ cantã
sigati oe arcuato uulnere uenena diffim¬
dat: ꝓpriũ autẽ scorpionis qd̃ manus¬
nus exmultitudine pedũ uocat᷑. qui cõ.¬
tractus inglobũ complicat᷑. nascitur

Expanded text:
re terrena sine ullo concubitu gignitur, licet, nonnunquam et de ovis nascantur, ut scorpio. Sunt autem vermes, aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. 2. Aranea, vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata, 73 quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta nunquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. 3. Sanguisuga, vermis aquatilis, dicta, quia sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque illabitur faucibus, vel ibi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, id evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. 4. Scorpio, vermis terrenus, qui potius vermibus ascribitur, non serpentibus: animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum, quod cauda figat, et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium autem est scorpioni, qnus, ex multitudine pedum vocatus, qui contractus in globum complicatur, nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ canis uocatꝰ eo qd̃ adhereat ĩ aurib ca¬
nũ. Cenos enĩ grece canis ẽ. uoia ẽ umiꝰ
porci appellata q urit. Namubi momor¬
derit ad eo locus ardet. ut ibi uesice fi¬
ant. Cimex de similitudine cuidã her¬
be uocat᷑ꝰ cuiꝰ fetorẽ ht̃. ꝓprie autẽ u̾miᷤ
incarne putri nascit᷑. tinea in uestimtis.
eruca in holera. teredo in ligno. tarmꝰ ĩ

Expanded text:
 canis, vocatus eo quod haeret in auribus canum; κύων enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata quia urit; nam ubi momorderit, adeo locus ardet ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cuiusdam herbae vocatus, cuius foetorem habet. Proprie autem vermis in carne putre nascitur; tinea in vestimentis; eruca in holere; teredo in ligno; tarmus i
Abbreviated transcription (Latin):
ratõne hymm. ita innuptiis ymenei ce
infumerib threm ad lamenta ad tibiaᷤ
canebant᷑. In conubiis ũo lira uł cithara
eẽ ꝑfecta. Nicħ enĩ sine illa. Nam et ip̃e
mundꝰ quadã armonia sonoꝵ fert᷑ esse
compositꝰ. & celum ipsũ sub armoniȩ mo¬
dulatone reuolui. Musica moriec asfestꝰ:
ꝓuocat indiuerfũ habitũ sensus. In p̃liiꝰ
quoq tube concentꝰ pugnanteꝰ accendit.
&e qͣnto uehemencior fu̾it clangor. tanto
ad certam̃ fit animꝰ forcior. Siqͥdẽ ⁊ cantꝰ
remiges hortat᷑. Ad tolerandos qͦq labo¬
res musica animũ mulcet. ⁊ singłoꝵ ope¬
rum. fatigationẽ modulatio uocis solat᷑.
excitatosq animos musica sedat. sict̃ de
dauid legit᷑ qui ab sp̃u inmundo saulẽ
arte modula fõnis eripuit. Ipsas qͦq besti¬
as. necñ et serpentes. uolucirs atq delphi
nas. ad auditũ sue modulatõnis ꝓuocat.

Expanded text:
divina hymni, ita in nuptiis hymenaei, et divina hymni, ita in nuptiis hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias canebantur. In conviviis vero lyra, vel cithara esse perfecta, nihil enim est sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus et celum ipsum sub harmonie modulatione revolvi. Musica movet affectus, provocat in diversum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animus fortior. Siquidem remiges cantus hortatur, ad tolerandos quoque labores musica animum mulcet et singrum fatigationem modulatio vocis solatur. Excitos quoque animos musica sedat, sicut de David legitur, qui ab spiritu inmundo Saulem arte modulationis eripuit. Ipsas quoque bestias, necnas ad auditum sue modulationis musica