comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum sͥ. Iin eugłio legit᷑. uͥcunq fuerit
corpꝰ. illic cong̾gabunt᷑ ⁊ aqͥle. Aquila.
diabolꝰ uł antixp̃s. in ihezechiele. Iecce
aqͥla una gͣnͣdis. Nqͥla. gens impia. uł
ciuitas in alioꝵ dep̃datione decurreis.
Iꝑ micheam ccͤ samariam dr. Dilata
sic̃ aqͥla caluitium tuũ. Uultur auo¬
latu tardo nominata putat᷑: magnitu¬
dine qͥppe corporis p̃petes uolatꝰ non ht̃.
harum quasdã dict̾ concubitu non mis¬
ceri. & sine copula conciꝑe ⁊ generare na¬
tosq ears pęne usq ad .c. annos ꝓcedere.
Uultures aut̃ sic̃ & aqͥlȩ etiam ultͣ maria
cadau̾a sentiunt: alti qͥppe uolantes. myl¬
taq̃ montiũ obscuritate celant̾ ex alto
illȩ conspiciunt. Recte gͦ mediator dei
⁊ hõiũ redemptor ñr uulturis appella¬
tione signat᷑: qͥ manens in altitudine di¬
uinitatis suȩ. qͣsi a qͦdam uolatu sublimi
cadauer mortalitatis nr̃ȩ conspexit in

Expanded text:
dum sibi? Et in Evangelio legitur: Ubicunque fuerit dum sibi? Et in Evangelio legitur: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae . Aquila diabolus vel Antichristus. In Ezechiel: Et ecce aquila una grandis . Aquila, gens impia, vel civitas in aliorum depraedatione decurrens. Et per Michaeam contra Samariam dicitur: Dilata, sicut aquila, calvitium tuum . Vultur a volatu tardo nominatus putatur. Magnitudine quippe praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare, natosque earum pene usque ad centum annos procedere. Vultures autem sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt altius quippe volantes, multa quae montium obscuritate celantur, ex alto illae conspiciunt. Recte ergo Mediator Dei et hominum, Redemptor noster, vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae quasi a quodam volatu sublimi cadaver mortalitatis nostrae conspexit in
Abbreviated transcription (Latin):
nimalium specie eugłistas .iiii. se uidis¬
se discͥb̃et. in eissibi hominis. leonis.
bouis & aqͥle faciem apparuisse testat᷑:
seruit: qͥa ꝑsubtilem intelligentiam
int̾na misti̾a u̾boꝵs uidendo penetͣuit.
Cunctarum qͥppe auium uisꝰ acies a¬
quilȩ suꝑat: ita ut solis radiꝰ fixos in
se eiꝰ ocłos nulla lucis suȩ choruscatiõe
u̾b̃ans claudat. Ad p̃ceptum gͦ dei ele-¬
uatur aqͥla. dum iussionib diuinis ob¬
temꝑans. insuꝑnis suspendit᷑ fidelium
uita qͦ ⁊ in arduis nidum ponere đr:
qͥa desidia t̾rena despiciens. spe iam
de cȩlestib nutrit᷑. in ardus nidum
ponit: qͥa habitationem m̃tis suȩ in
abiecta ⁊ infima conu̾satione ñ constͣ¬
aqͥla ꝓtegit nidum suum. & suꝑ pul¬
filii deiut insalomone. Tria st̃ difficilia
mͥ. & quartum pęnitꝰ ignoro: ⁊c̃. Aquila.
scĩ in iob. Nunqͥd ad p̃ceptum meum
eleuabit᷑ aquila: & in arduis ponet ni¬

Expanded text:
nimalium specie, evangelistas quatuor se vidisnimalium specie, evangelistas quatuor se vidisse describeret, in eis sibi hominis, leonis, bovis, et aquilae faciem apparuisse testatur,seruit: quia per subtilem intelligentiam interna mysteria verborum videndo penetravit. Cunctarum quippe avium visus acies aquilae superat: ita ut solis radiis fixos in nulla se ejus oculos lucis suae coruscatione verberans claudat. Ad praeceptum ergo Dei elevatur aquila, dum jussionibus divinis obtemperans, in supernis suspenditur fidelium vita. Quae et in arduis nidum ponere dicitur, quia desideria terrena despiciens, spe jam de coelestibus nutritur. In arduis nidum ponit, quia habitationem mentis suae in abjecta et infima conversatione non constraquila protegit nidum suum Filii Dei. In Salomone: Tria sunt difficilia mihi, et quartum penitus ignoro, etc. . Aquila sancti in Job: Nunquid ad praeceptum tuum elevabitur aquila, et in arduis ponet ni
Abbreviated transcription (Latin):
tutum ñ flectere unde & pullos su-¬
osungue suspens os radiis solis obi¬
cit: ⁊ quos uidit immobilem tene¬
re aciem. ut dignos gn̾e conseruat:
siqͦs uͦ inflectere obtutum: quasi de¬
gen̾es abic̃. Inscͥptura sacra uocabu¬
lo aqͥlȩ. aliqñ maligni sp̃s raptores a¬
nimarũ. aliqñ p̃sentis scłi potestate᷑.
ligentiȩ. uel incarnatꝰ dñs ima celeri¬
ter tũsuolans. & mox summa repe¬
tens designat᷑. Aquilarum nomine
insidiatores sp̃s expͥmunt᷑. iheremia¬
attestante qͥ ait. uelociores fuerunt
ꝑsecutores nr̃iaqͥlis celi. Aqͥlȩ uocabu¬
lo. potestas t̾rena figurat᷑. unde ꝑ ihe
magnarũ alarum.longo membroꝵ
ductu plena plumis & uarietate. ue¬
nit ad libanum. ce tulit medullam cȩ¬
dri: & sũmitatem frondiũ eiꝰ euulsit.
Aqͥle uocabulo uł subtilis scõꝵ intelli¬
gentia: uł uolat᷑ dñice ascensionis ex¬
primit᷑. Unde isdem ꝓpħa cum suba-¬

Expanded text:
tutum non flectere. Unde et pullos sututum non flectere. Unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit: et quos viderit immobilem tenere aciem, ut dignos genere, conservat: si quos vero inflectere obtutum quasi degeneres abjicit. In Scriptura sacra vocabulo aquilae aliquando maligni spiritus raptores animarum, aliquando praesentis saeculi potestates, ligentiae, vel incarnatus Dominus, ima celeriter transvolans, et mox summa repetens designatur. » Aquilarum nomine insidiatores spiritus exprimuntattestante, qui ait: Velociores fuerint persecutores nostri aquilis coeli . Aquilae vocabulo potestas terrena figuratur. Unde per Emagnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et varietate venit ad Libanum, et tulit medullam cedri, et summitatem frondocabulo, vel subtilis sanctorum intelligentia, vel volatus Dominicae ascensionis exprimitur. Unde idem propheta dum sub a
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt᷑: ut est illud in salomone.
pulli aqͥlarũ deuorent eũ. Ouum ut
qͥdam uolunt spem sig̾cat: unde le¬
gitur in eugłio. Aut qͥs ex uob̾ patrẽ
si petierit ouum: nunqͥd porriget
ei scorpionem: Oua. hereticorum diᷤ¬
cipuli: in iob relinquet ouasuam
t̾ra. Item oua. p̾dicatio hereticorum.
in ysaia. Qui comedit de ouis eor:
moriet᷑. Pulli scĩ in psalmo. Iturtur
nidum.⁊ c̃. Ialibi. Ipullis coruoꝵ
inuocantib eum. id ẽ fideles de in¬
fidelib gentib. Pulli aqͥlȩ. fideles ĩ
ȩccłia: ut in iob. Pulli eiꝰ sanguinem
lingent: id ẽ sacramenta passionis
dñi. Aquila ab acumine ocłorum uo¬
cata: tanti enĩ contuitꝰ ẽẽ dr. ut eũ
suꝑ maria immobili penna ferat᷑.
nec humanis pateat obtutib. de tan¬
ta sublimitate piscicłosnatare uide¬
at: ac torm̃ti instar descendens. rap¬
tam p̾dam pennis ad litꝰ ꝑtrahat:
nam ce contra radium solis fert᷑ ob¬

Expanded text:
accipiuntur: ut est illud in Salomone: Et accipiuntur: ut est illud in Salomone: Et pulli aquilarum devorent eum . Ovum ut quidam volunt spem significat. Unde legitur in Evangelio: Aut quis ex vobis si petierit patrem ovum, nunquid porriget ei scorpionem? Ova, haereticorum discipuli. In Job: Relinquet ova sua in terra . Item ova praedicatio haereticorum. In Isaia: Qui comederit de ovis eorum, morietur . Pulli, sancti. In Psalmo: Et turtur nidum, etc. . Et alibi: Et pullis corvorum invocantibus eum , id est fideles de infidelibus gentibus. Pulli aquilae, fideles in Ecclesia, ut in Job: Pulli ejus sanguinem lingent , id est, sacramenta passionis Domini. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur ob
Abbreviated transcription (Latin):
in duab alis cherubim & anima.
alis uelabant corpꝰ suũ ostenditur.
Alȩ sex p̃dicatio diuina ꝑutrumq
testamentum in hoc mundo. qͥ in
sex dieb fact̾us est annunciata.in
ysaia sex alȩ uni:⁊ sex alȩ alt̾i. Alȩ.
suꝑbia sic̃ in iob ꝓpħico dr cũ tempꝰ
aduen̾it. in altum alas erigit. Pen
ilłd in psalmo. Penne columbe de¬
argentatȩ. Pennȩ anime scorum st̾.
uł uirtutes eorum: in psalmo. Iuola¬
uit suꝑ pennas uentoꝵ. Ialibi. Si sũp¬
sero pennasmeas ante lucẽ. Nidꝰ gͦ
eccłiam aut reqͥem sc̃oꝵ sig̾eat in
excelso. ut ẽ utd in psalmo. lasser in¬
uenit sͥ domũ. ⁊ turtur nidum ub
reponat pullos suos. hoc ẽ filiossuos.
Alit̃ nidus. bona conscĩa in qͣ bonaꝵ
cogitationum fetꝰ fouent᷑ atq in oꝑa
pariunt᷑. ut postea filii appellent᷑¬
unde ẽ iltd̃ in psalmo. filii tui siẽt
nouellȩ oliuarũ. in cireuitu m̃sȩ
tuȩ. Aliqñuͦ pulli in malã partẽ

Expanded text:
in duabus alis Cherubin, et in Ezin duabus alis Cherubin, et in Ezalis velabant corpus suum, ostenditur. Alae sex, praedicatio divina per utrumque testamentum in hoc mundo, qui in sex diebus factus est, annuntiata. In Isaia: Sex alae uni, et sex alae alteri . Alae superbiaadvenerit, in altum alas erigit . Penillud in Psalmo: Pennae columbae deargentatae . Pennae, animae sanctorum sunt, vel virtutes eorum. In Psalmo: Et volavit super pennas ventorum . Et alibi: Si sumpsero pennas ante lucem . Nidus ergo Ecclesiam aut requiem sanctorum significat in excelso, ut est illud in Psalmo: Passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suos , hoc est, filios suos. Aliter nidus bona conscientia, in qua bonarum cogitationum fetus foventur atque in opera pariuntur, ut postea filii appellentur: ut est in Psalterio: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae . Aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
in deutonomio p̾cipit᷑. Si ambula¬
ueris ꝑuiam. & in arbore uł in t̾ra
nidum auis inuen̾is. & matremƿul¬
lis uł ouis desuꝑ incubantem. ñ tenebis
eam cũ filiis. s abire patieris captos te¬
nens filios. qͦd de apłis intelligit᷑ qͥ ex
illa uͦ relicta. Auis. diabolꝰ iniob. nũ¬
quid illudes ei qͣsi aui: Aliquando
uͦ uolucres sig̃cant malignos sp̃s qui
tollunt sem̃tem inuia positam iux¬
ta parabolam euangłicam.Uia gͦ ẽ
mens sedulo malarum cogitationũ
meatu trita atq arefact̾a. ne uerbi
sem̃ exciꝑe ac g̾minare sufficiat:
atq iđo qͥcqͥd boni seminis uicinia
talis uiȩ contigerit.ꝑiit. qͥa imꝓ¬
bo pessimȩ cogitationis transitu cõ¬
culcatum a demonib rapit᷑. Qui
recte uolucres celi. siue qͥa celestis
sp̃italisq sunt nature: siue quia
ꝑaera uolitant appellant᷑. Ale qͥp¬
pe in seͥpturis significant duo p̃cep¬
ta caritatis. qͥbꝰ ad cȩleste regnum
conscendit᷑. siue duo testam̃ta sict̾

Expanded text:
 Si ambulaveris per viam, et in arbore vel in terra nidum avis inveneris, et matrem pullis vel ovis desuper incubantem: non tenebis eam cum filiis, sed abire patieris captos tenens filios . Quod de Apostolis intelligitur, qui ex illa vero relicta. Avis diabolus in Job: Nunquid illudes ei quasi avi? Aliquando vero volucres significant malignos spiritus, qui tollunt sementem in via positum, juxta parabolam evangelicam . Via ergo mens est sedulo malarum cogitationum meatu trita atque arefacta, ne verbi semen excipere ac germinare sufficiat: atque ideo quidquid boni seminis vicinia talis viae contigerit, perit, quia improbo pessimae cogitationis transitu conculcatum a daemonibus rapitur. Qui recte volucres coeli, sive quod coelestis spiritalisque sunt naturae, sive quod per aera volitant, appellantur. Alae quippe in Scripturis significant duo praecepta charitatis, quibus ad coeleste regnum conscenditur, sive duo testamenta, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
loace dictȩ: qđ his ꝑcolantͦ
aquȩ. Das pͥmum romȩ fecis¬
se tarquinium priscum. ut
quotiens pluuiarum inundatio exi¬
steret: ꝑeas quȩ extra ciuitatem emit¬
terentur. ne maximis ꝑpetuisq
tempestatib planiciem uł fundam̃ta
urbiũ. strages aqͣꝵ subu̾teret. Imbuluł¬

Expanded text:
loacae dictae quod his percolantur aquae. Has primum Romae fecisse Tarquinium Priscum ut, quotiens pluviarum inundatio existeret, per eas aquae extra civitatem emitterentur, ne maximis perpetuisque tempestatibus planitiem vel fundamenta urbium strages aquarum subverteret. Imbol
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ex his exercitus. et pugnandi
et uictorie receptui accipit simbolum:
nam aut ꝑuocem tube aut ꝑ simbolũ
Amonebatur erercitus. De bucinis¬
ucina est. qua signum
datur in hoste: dicta auoce. quasi
uocina: nam pagani agrestesq ad
omnẽ usum buccina ad cõpita con¬
uocabantur ꝓpͥe gͦ hoc agrestib sig¬
gebat priscos ad arma quirites: huiꝰ
clangor. buccinium dr᷑. Tubam tirreni
primi inuenerunt. tubam dictam. qua¬
si tofam. idẽ. cauam: iterum tubam:
quasi tibram. Int̾ tubam aut̃ et buci¬
nam. ueteres dicernebant: nambuci¬
na insonans. sollicitudinem ad bellũ
num dira dedit. Tuba autem preli
terdum canitur. ut bella cõmittant᷑:
interdum ut insequant᷑ eos qͥ fuguit:
int̾cdum canitur receptui. Nam receptꝰ
dr᷑. quo se exercitus recipit: unde et
signa. receptui canere dicunt᷑. Tuba
aut̃ siue bucina. scõrum predicatoꝵ uo¬
cem significat. quȩ intoto mundo
ꝑ predicationem euangłii sonat. et
ad certamen sp̃itale. milites xp̃i ꝓuo¬

Expanded text:
d iis exercitus et pugnandi et victorie receptui accipit simbolum. Nam aut per vocem tube, aut per symbolum admonetur exercitus legiBucina est qua signum datur in hostem, dicta a voce, quasi vocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usum bucina ad conpita convocabantur: proprie ergo hoc agrestibus siggebat priscos ad arma Quirites. Huius clangor bucinum dicitur. Tubam Tyrrheni primi invenerunt; usi tofam, id est cavam. Item tubam quasi tibiam. Inter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans sollicitudinem ad bella dnum dira dedit. Tuba autem proeliuterdum canitur ut bella committantur, interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. autem sive buccina sanctorum praedicatorum vocem significat, quae in toto mundo per praedicationem Evangelii sonat, et ad certamen spiritales milites Christi pro
Abbreviated transcription (Latin):
dieti st̃: quasi filamines. Uerum festi
dieb. filo deposito pilleum impone¬
bant ꝓ sac̾dotii eminentia. Presbiter
grece. latine senior int̾ytatur: ñ mͦ ꝓ
etate. uel decrepita senectute: s ꝓpter¬

Expanded text:
dicti sunt, quasi filamines. Verum festis dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus, filo deposito, pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. § 12. Presbyter graece, latine senior interpretatur; non modo pro aetate vel decrepita senectute, se
Abbreviated transcription (Latin):
ordines ȩccłiasticos disponit: ipse qͥd
unusquisq facere debeat ostendit:
antea autem pontifices & reges erañ.
Nam maiorum hec erat consuetudo
romani imꝑatores: pontifices dice¬
bantur.Uates a ui mentis appellatuᷤ:
cuiꝰ significatio multiplex est. Nã mͦ
sac̾dotem. mͦ ꝓpħam significat. mͦ poe¬
tam. Antistes sac̾dos dictus. ab eo quod
ante stat. Primꝰ enim in ordine eccłiȩ
est: ce nullum supͣ se ht. Sac̾dos autẽ
nomen habet compositum ex greco &
latino: quasi sacrum dans.Sic̃ enim¬
rex a regendo: ita sac̾dos a scĩficando
uocatꝰ est. consecrat enim ce seĩficat.
Sacerdotes autem gentilium: flami¬
nes dicebant᷑. Hi in capite habebant
pilleum. in qͦ erat breuis uirga desu-¬
per habens lanȩ aliquid: quod cum
ꝑ estum ferre non possent. filo tantũ
capita religare cȩperunt. Nam nu-¬
dis penitꝰ eos capitib incedere nefaᷤ
erat. Unde a filo qͦ utebant᷑ flamines

Expanded text:
ordines ecclesiasticos disponit: ipse, quid ordines ecclesiasticos disponit: ipse, quid unusquisque facere debeat, ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam majorum erat haec consuetudo,romani imperatores pontifices dicebantur. Vates a vi mentis appellati. cuius significatio multiplex est. Nam modo sacerdotem, modo prophetam significat, modo poetam. Antistes sacerdos dictus ab eo quod ante stat. Primus est enim in ordine Ecclesiae, et supra se nullum habet. Sacerdos autem nomen habet conpositum ex Graeco et Latino, quasi sacrum dans; sicrex a regendo, ita sacerdos a sacrificando vocatus est: consecrat enim et sacrificat. Sacerdotes autem gentilium flamines dicebantur. Hi in capite habebant pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens lanae aliquid, quod, quum propter aestum ferre non possent, filo tantum capita religare coeperunt; nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinciis p̃minẽt: quorum auctori¬
tati & doctͥnã cet̾i sacerdotes subiec¬
tisunt: sine quib reliquis ep̃is nicħ
agere licet. Sollicitudo enim totius
ꝓuinciȩ: ipsis commissa est. Om̃s aut̃
suꝑius designati ordines uno eodem¬
q uocabulo. ep̃i nominant᷑: s ideo
pͥuato nomine quidam utunt᷑. ꝓpt̾
distinctionem potestatum. quã sin-¬
gulariter acciꝑe. Latͥarcha pat̾ pͥnci-¬
pum.Archon enim yͥnceps. Archi¬
episcopus pͥnceps ep̃orum: sic̃ metro¬
politanus. a mensura ciuitatum. E¬
piscopat᷑ autem uocabulum inde
dictum. quod ille qui suꝑefficitur. su-¬
perintendat:curam scilicet subdito¬
rum gerens. Scopin enim latine: in¬
tendere dr. Ep̃i autem grece: lati-¬
ne speculatores int̾p̾tãtur. Nam spe-¬
infra se positorum mores & uitam.
Pontifex pͥnceps sac̃dotum est: qͣsi uia
seq̃ntium ipse & summꝰ sacerdos: ipse
pontifex maximꝰ nuncupat᷑: ipse enĩ
efficit sac̾dotes atq leuitas: ipse om̃s

Expanded text:
ovinciis praeminet, quorum auctoritati et doctrinae caeteri sacerdotes subjecti sunt, sine quibus reliquis episcopis nihil agere licet. Sollicitudo enim totius provinciae ipsis commissa est. Omnes autem superius designati ordines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur; sed ideo privato nomine quidam utuntur propter distinctionem potestatum, quam singulariter acceperunt. Patriarcha pater principum. Archon enim princeps. Archiepiscopus princeps episcoporum, sicut metropolitanus a mensura civitatum. Episcopatus autem vocabulum inde dictum, quod ille qui superefficitur, superintendat, curam scilicet subditorum gerens. Scopin enim Latine intendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speinfra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium: ipse et summus sacerdos, ipse pontifex maximus nuncupatur: ipse enim efficit sacerdotes atque Levitas: ipse omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dñi iħu adiurantes ꝑeum. ut egrediat᷑
ab eis. Ostiarii. id ẽ ianitores: qui inuet̾i
testamento electi sunt ad custodiam
templi.ut non ing̾dẽt᷑ ad eum immun¬
dus in omnire. Dicti autem ostiarii:
quod p̃sint ostiis templi. ipsi enm te¬
nentes clauem. omnia intꝰ ex utraq
parte custodiunt:atq int̾ bonos ⁊ ma¬
los habentes iudicium. fideles recipi¬
unt. respuunt infideles

Expanded text:
Domini Jesu, adjurantes per eum, ut egrediatur Domini Jesu, adjurantes per eum, ut egrediatur ab eis. Ostiarii iidem et janitores: qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in eum immundus in omni re. Dicti autem ostiarii: quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus ex utraque parte custodiunt: atque inter bonos et malos habentes judicium, fideles recipiunt: respuunt infideles
Abbreviated transcription (Latin):
dulatur in cantu. Huius duo genera
dicunt᷑ in arte musica. sic̃ ea docti
homines latine dicere potuerunt:
p̃centor & suecentor. Precentor scilicet: qͥ
uocem p̃mittit in cantu. Succentor
autem: qui subsequent̾ canendores¬
pondĩt. Concentor autemdr: qͥ con¬
sonat. Qui autem non consonat. ñ
concinit: nec concentor erit. Acoliti
grece. latine ceroferarii dicuntur
a deportandis cereis: quando legen¬
dum est euangłm. aut sacͥficium of¬
ferendum. Tunc enim accenduntur
luminaria ab eis & deportant᷑. non ad
effugandas tenebͣs. dum sol eodẽ tp̃re
rutilet. s ad signum leticiȩ demon¬
strandum: ut sub tẏpoluminis corpo¬
ralis illa lux ostendat᷑. de qͣ in euange¬
liolegit᷑. erat lux uera: quȩ illuminat
omnem hominem uenientẽ ĩ hẽ mun¬
dum. Exorcistȩ ex g̾co in latinum ad¬
iurantes siue increpantes uocant᷑. Inuo¬
cant enim suꝑ cathecuminos ul suꝑ
eos qui habent sp̃m immundum. nom̃

Expanded text:
dulatur in cantu. Hujus duo genera dulatur in cantu. Hujus duo genera dicuntur in arte musica sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu: succentor autem qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur qui consonat: qui autem non consonat, non concinit, nec concentor erit. Acolyti Graece, Latine ceroferarii dicuntur a deportandis cercis, quando legendum est evangelium aut sacrificium offerendum: tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur: non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur; Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in mundum . Exorcistae ex Graeco, in Latinum adjurantes sive increpantes vocantur. Invocant enim super catechumenos, vel super eos qui habent spiritum immundum, nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Aleui autem leuitȩ exorti sunt: a qͥ¬
bus in templo dei mystici sacramenti
ministi̾a explebant᷑. Hi grece diaco¬
nes. latine ministͥ dicunt᷑: qͦd sicut ĩ
sac̾dote consecratio. ita in diacono mi¬
nisterii dispensatio habet᷑. Yppodiaco-¬
nes grece: quos nos fubdiacones di¬
cimus. Qͥ ideosic appellant̾: quia
subiacent p̾ceptis &e officiis leuitaꝵ
Oblationes enim in templodei afi¬
delibus ipsi suscipiunt: & leuitis suꝑ¬
ponendas altarib deferunt. Hi apd̃
hebreos nathinnei uocant᷑. Lect̃ores
a legendo: psalmiste apsalmis canen-¬
dis uocati. Iili enim p̃dicant populis
quid sequant᷑: isti canunt. ut exciteñ
ad compunctionem animos audien-¬
tium: Licet & quidam lect̃ores ita mi-¬
seranter ꝓnuncient. ut qͦsdam ao
luctum lamentationemq cõpellañ.
idem autem & ꝓnunciatores uocant᷑:
quod porro annuncient. Tanta enĩ
&e tam clara eorum uox: ut quamuiꝰ
longe positoꝵ aures adimpleant.
Cantor autem uocatꝰ: quia uoce mo¬

Expanded text:
de Levi enim levite exorti sunt, a quibus in templo Dei mistici sacramenti ministeria explebantur. Hii grece diaconesacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypodiacones Graece, quos nos subdiacones dicimus: qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hii apud Haebraeos Nathinnei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis, quid sequantur: isti canunt, ut excitent ad compunctionem animos audientium. Licet et quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant. Iidem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro annuntient. Tanta enim et tam clara eorum est vox, ut quamvis longe positorum aures adimpleant. Cantor autem vocatus, quod voce mo
Abbreviated transcription (Latin):
legimus ordinatum. Cleros enĩ g̾ce:
sors ul hereditas đr. Propterea enim
clerici dicti. quia de sorte sunt dñi:
uł quia dm̃ partem habent. Gene¬
raliter autem cleriei nuncupant᷑:
omnes qui in ȩccłla xp̃i deseruiuñ.
Quorum gradus ce nominã. hȩc suñ.
Ostiariꝰ: Psalmista. lec̾tor̾. Exorcista.
acolitus: Subdiaconus: diaconus: p̃s¬
biter: Ep̃s. Ordo ep̃orum qͣdriꝑtitus
est: id est in patriarchis. archiep̃is.
metropolitanis. atq ep̃is. Patriar-¬
cha. greca lingua summꝰ patrum
int̾ptat᷑: quia pͥmum. id ẽ apł̃icum
retinet locum. E ideo qͦd summoho¬
nore fungit᷑. tali nomine censet᷑. sic̃
romanꝰ. antiochenꝰ. alexandrinꝰ. Archi

Expanded text:
legimus ordinatum. Κλῆρος enim Graece sors vel hereditas dicitur. Propterea ergo dicti clerici, quia de sorte sunt Domini, vel quia Domini partem habent. Generaliter autem clerici nuncupantur omnes qui in ecclesia Christi deserviunt, quorum gradus et nomina haec sunt: ostiarius, psalmista, lector, exorcista, acolythus, subdiaconus, diaconus, presbyter, episcopus. Ordo episcoporum quadripertitus est, id est in patriarchis, archiepiscopis, metropolitanis atque episcopis. Patriarcha Graeca lingua summus patrum interpretatur, quia primum, id est apostolicum, retinet locum; et ideo, quia summo honore fungitur, tali nomine censetur, sicut Romanus, Antiochenus et Alexandrinus. Archi
Abbreviated transcription (Latin):
Rma generalit̾. omnium rerũ
instrum̃ta sunt: unde & ubi re¬
ponuntur armaria dict̾a sunt. Itẽ arma
⁊ tela oĩum generũ ñ st̃. S arma st̃ qͥb ipsi
tuem᷑. tela st̃: q̃ emittimus. Nam ar¬
ma duplicia sunt: uel quibus
percutimus. tel quibus
tegiur: Arma aut̃ dicta ꝓͥe sunt.
eo qđ armos tegant: nam arma uł
ab armis dnͣr. id est ab humeris. ut la
turarum. uł exercitiis uirtutum acci¬
piunt᷑: unde apłs ait: nc̃ arma mili¬
tiȩ nr̃ẽ. ñ carnalia s sp̃italia sunt.

Expanded text:
rma generaliter omnium rerum instrumenta sunt: unde et ubi reponuntur, armaria dicta sunt. Item arma dicuntur tela omnium generum: sed arma sunt, quibus ipsi tuemur: tela sunt, quae emittimus. Nam arma duplicia sunt, id est, vel quibus percutimus, vel quibus tegimur. Arma autem dicta proprie sunt eo, quod armos tegant: nam arma vel ab armis dicuntur, id est, ab humeris: ut: exercitus exercitiis virtutum accipiuntur; unde Apostolus ait: Nam arma militiae nostrae non carnalia, sed spiritalia sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
transgressio legis est. si fugere uoluerit:
aut mors imminens. si remanserit. Si au¬
tem de consũmatione mundi intelligit᷑
hoc: p̃cepit ut non refriges cat fideᷤ tirã.
&e in xp̃m carita s÷ neq ut ociosi in oꝑe
dei. torpeamus uirtutum sabbato.
De aNNo

Expanded text:
transgressio legis est, si fugere voluerint, transgressio legis est, si fugere voluerint, aut mors imminens, si remanserint. Si autem de consummatione mundi intelligitur, hoc praecepit, ut non refrigescat fides nostra, et in Christum caritas: neque ut otiosi in opere Dei torpeamus virtutum sabbato. De anno
Abbreviated transcription (Latin):
de spicã: deinde plenũ frum̃tum inspica:
&e cum se ꝓduxerit fructus. statim mit¬
tat falcem: qm̃ ad est tempus messis. Lc̃
enim mittet filiꝰ hominis angłos suos. c
colligent de regno eiꝰ om̃ia scandala: alli¬
gantq zizania fasciculis ad comburen-¬
dum: triticum autẽ congregant in hor¬
rea sua. Item autuminus aliqu̾ando tͣns¬
acta salutis temꝑa significat. ut in mi¬
chea: ue mͥ quia factus sum sic̃ qͥ colligit
racemos in autumno. Hiemps uero tri¬
bulationẽ significat uł t̾minum morta¬
lis uite. Unde dñs p̃cepit in euangłio
discipłis dicens. Orate. ut non fiat fuga
ur̃a hieme. uł sabbato. Si decaptiuitate
ierłm hanc sententiã uoluerimus acci¬
pere. quando atito ce uespasiano capta ẽ:
orare debent. ne fuga eorum hieme uł
sabbato fiat: quia in altero duricia fri¬
goris ꝑ hibet adsolitudinẽ ꝑgere. & im
montib desertisq latitare: inaltero aũ¬

Expanded text:
nde spicam, deinde plenum frumentum in spicam. nde spicam, deinde plenum frumentum in spicam. Et cum se produxerit fructus, statim mittat falcem, quoniam adest tempus messis. Tunc enim mittet Filius hominis angelos suos et colligent de regno ejus omnia scandala, alligantque zizania fasciculis ad comburendum: triticum autem congregant in horrea sua . Item autumnus aliquando transacta salutis tempora significat, ut in Michea: Vae mihi, quia factus sum sicut qui colligit racemos in autumno . Hiems vero tribulationem significat vel terminum mortalis vitae. Unde Dominus praecepit in Evangelio discipulis, dicens: Orate, ut non fiat fuga vestra hieme vel sabbato . Si de captivitate Hierusalem hanc sententiam voluerimus accipere, quando a Tito et Vespasiano capta est, orare debent, ne fuga eorum hieme vel sabbato fiat: quia in altero duritia frigoris prohibet ad solitudinem pergere, et in montibus desertisque latitare: in altero au
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam uer. ęquabili dño deuotione
famulantes. Om̃ia eñi ce ista ce alia
ipse fecit: cuius gr̃a conceditur. quod in
hominũ bona uoluntate monstratur.
Autumnus ce iam in qͦ colliguntur
fruges. & tempus est messis. atq uin¬
demie. tempus uniuersalis iudicii sig¬
nificat: Quando unusqͥsq oꝑis merce-¬
dem recipiet. & metet fructũ laboris sui.
uixta illud apłi. Om̃s nosoportet stare
ante tribunal xp̃i. ut recipiat unusqͥsq
ꝓpria corꝑis ꝓut gessit. siue bonũ siue
malum: qm̃ qui seminat incarne sua.
decarne metet corruptionẽ. Qui autẽ
seminat in sp̃u: de sp̃u metet uitam et̃¬
nam. Sic enim dñs in euangłio ait mes¬
sis uero consũmatio scłi eit: messores
uero angłi dĩ. Et alibi sic est regnumdi.
quemadmodũ si homo iaciat sem̃tem
int̾rã &e dormiat: &e exurgat nocte acdie:
&r semen germinet &e increscat dum nesc̃
ille ultro eñi t̾rafrutificat: pͥmũ ħbã dem¬

Expanded text:
tanquam ver, aequabili Domino devotione tanquam ver, aequabili Domino devotione famulantes. Omnia enim et ista et alia ipse fecit, cujus gratia conceditur, quod in hominum bona voluntate monstratur. Autumnus etiam, in quo colliguntur fruges, tempus est messis atque vindemiae, tempus universalis judicii significat, quando unusquisque operis mercedem recipiet, et metet fructum laboris sui, juxta illud Apostoli: Omnes nos oportet stare ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive bonum, sive malum: quoniam qui smetet corruptionem: qui autem seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . Sic enim Dominus in Evangelio ait: Messis vero consummatio saeculi est, messores autem angeli Dei . Et alibi: Sic est regnum Dei, quemadmodum si homo jaciat sementem in terram, et dormiat, et exsurgat nocte ac die, et semen gfructificat, primum herbam, dei
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitatis ce pigricie torporem: suie
resurrectionẽ corporum post mortis oc¬
cubitũ. Unde dñs p̃cepit in lege. men¬
sem nouarum oberuare. & uerni pͥn¬
cipium: quando eduxit dñs filios isra¬
ħel de t̾ra egypti ꝑmare rubrum: inqͦ
& celebrare pascha uissit. Quo ce iam
temꝑe saluator post passionẽ amorte
resurrex̃: oe spem nob̃ resurrectionis tri¬
buit. Aestas autem uenturȩ iocundita¬
tis p̃figuratio est: &e feruorem carita¬
tis expͥmit: unde est illud inpsalmo:
estatem ce uer: tu fecisti ea: & in salomone:
Iam enim hiemps transiit ce recessit: flo¬
res apparuerunt int̾ra. Nestas. futura
beatitudo: ut insalomone ꝓpter frigos
piger arare noluit: mendicabit estate:. cx
non dabitur ei. Per hȩc duo temꝑa. signi¬
ficat fideles: diuersa morum qualitate
pollentes. Alii enim sunt tanquã estus.
fidei calore feruentes. ad martiriũ usq
ꝑducti: alii mansuetudine temꝑati.

Expanded text:
infidelitatis, et pigritiae torporem: sive infidelitatis, et pigritiae torporem: sive resurrectionem corporum post mortis occubitum. Unde Dominus praecepit in lege mensem novarum observare et verni principium, quando eduxit Dominus filios Israel de terra Aegypti per mare Rubrum, in quo et celebrare pascha jussit ; quo etiam tempore Salvator post passionem a morte surrexit, et spem nobis resurrectionis tribuit. Aestas autem venturae jucunditatis praefiguratio est, et fervorem charitatis exprimit. Unde est illud in psalmo: Aestatem et ver tu fecisti ea . Et in Salomone: Jam enim hiems transiit et recessit: flores apparuerunt in terra . Aestas futura beatitudo, ut in Salomone: Propter frigus piger arare noluit: mendicavit aestate, et non dabitur ei . Per haec duo tempora significat fideles diversa morum qualitate pollentes. Alii enim sunt tanquam aestas, fidei calore ferventes ad martyrium usque perducti: alii mansuetudine temperati,
Abbreviated transcription (Latin):
ratio hemisꝑii nuncupauit: quia tunc
breuiori sol uoluitur circulo. Unde ce hoc
tempus bruma dicit᷑. quasi braxin. idẽ
cendi appetitus. Edacitas enim grece
bruma appellatur: unde &e imbrumati
dicuntur. quib fastidium est ciborum.
hibernus autẽ inter hiemem ce uernũ ẽ.
quasi hieuernus: qui plerumq apar¬
te totam hiemem significat. Hȩc tem
pora singłis ce iam cęli partib adscri-¬
buntur uer quippe orienti datur: qͥa
tunc exterris om̃ia orunt᷑. Nestas
uero meridiano: eo quod pars eius calore
flagrantior sit: hiemps septemtrioni:
eo qd frigorib &r ꝑpetuo gelu torpet.
Autumnus occiduo. ꝓpter graues mor¬
bos quos habet. unde &e tunc omium
folia arborum defluunt. Ut autẽ au¬
tumnus habundet morbiꝰ facit hoc con¬
finiũ frigoris &e caloris. & compugnan¬
tia inter se contrarioꝵ aerum. Misticȩ
autem uer baptismi nouitatẽ signifi¬
cat. aut renouationẽ uitȩ post frigus

Expanded text:
ratio hemispherii nuncupavit, quia tunc ratio hemispherii nuncupavit, quia tunc breviori sol volvitur circulo. Unde et hoc tempus bruma dicitur, quasi braxin brachcendi appetitus. Edacitas enim Graece broma appellatur. Unde et imbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciborum. Hibernus autem inter hiemem et vernum est, quasi hievernus, qui plerumque a parte totapora singulis etiam caeli partibus adscribuntur. Ver quippe orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero meridiano, eo quod pars eius calore flagrantior sit; hiems septemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpeAutumnus Occiduo propter graves morbos, quos habet: unde et tunc omnium folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris, et compugnantia intra se contrariarum rerum. Mystice autem ver Baptismi novitatem significat, aut renovationem vitae post frigus
Abbreviated transcription (Latin):
empoꝵ. autem uicissitudines qua¬
tuor sunt: uer. estas. autumnus. et
hiemps. Dicta sunt autem temꝑa acom¬
munionis temꝑam̃to: quod inuicem se hu¬
more. siccitate. calore. & frigore tempe¬
rent. Hec &e curricula dicuntur. qͥa ñ
stant sed currunt. Constat autẽ post fa¬
ctum mundũ exqualitate cursus solis.
temꝑa int̾nos menses fuisse diuisa: quo¬
rum temporum talem ueteres discre¬
tionẽ faciunt: ut primus m̃sis ueris. no¬
uus dicatur. scd̃s adultus: tertius p̃ceps.
Sic et estas in suis mensib noua adulta ce
p̃ceps Sic &e autumus: nouus adultus. ce
p̃ceps. Item hiemps noua adulta ce prȩ¬
ceps. siue extrema: unde ce est illud: extre¬
me subcasu hiemis. Her autẽ dictũ quod
iuret: tunc enĩ post hiemem uestit᷑ tellꝰ
herbis: &e inflorem cuncta erumpunt
Aestas drͣ quasiusta. idest exusta ce arida:
nam calor aridus est Autumnus atem¬
pestate uocatus: quando ce folia arboꝵ.
cadunt: & om̃ia maturescunt. Hiemem

Expanded text:
emporum autem vicissitudines quatuor sunt: ver, aestas, autumnus et hiems. Dicta sunt autem tempora a communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. Constat autem, post factum mundum ex qualitate cursus solis tempora in ternos menses fuisse divisa, quorum temporum talem veteres discretionem faciunt, ut primus mensis ver novum dicatur, secundus adultus, tertius praeceps. Sic et aestas in suis tribus mensibus: nova, adulta et praeceps. Sic et autumnus: novus, adultus et praeceps. Item hiems: nova, adulta et praeceps sive extrema. Unde est illud: Extremae sub casum hiemis. Ver autem dictum, quod viret: tunc enim post hiemem vestitur tellus herbis, et in florem cuncta rumpuntur. Aestas dicitur, quasi usta, id est, exusta et arida: nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus, quando et folia arborum cadunt, et omnia maturescunt. Hiemem
Abbreviated transcription (Latin):
utero nomio: cuius lapides ferrum
sunt. Item ibi de eccła dicitur fẽrrum
& es calciamentũ eiꝰ. Nursũ ferrũ acu-¬
men mentis significat: und̃ per salo¬
monem dicitur ferrum ferro exacu¬
itur. & homo ex acuit faciem amici
sui. Iterum ferrum sermo est increpa¬
tionis. ut est illud incdeutero nomio:
siquis abierit cum amico suo si¬
pliciter insiluam ad ligna ceden¬
da: & ferrum de manubrio eiusexi¬
erit & amicum eiꝰ occiderit. Rursũ
ferrum. insidiȩ inimici: sic̃ ꝑ salomonẽ dr.
Sic̃ ferrũ eruginat malieia exꝰ¬

Expanded text:
uteronomio: Cujus lapides ferrum uteronomio: Cujus lapides ferrum sunt . Item ibi de Ecclesia dicitur: Ferrum et aes calceamentum ejus . Rursum ferrum acumen mentis significat, unde per Salomonem dicitur: Ferrum ferro exacuitur, et homo exacuit faciem amici sui . Iterum ferrum est sermo increpationis, ut est illud in Deuteronomio: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et ferrum de manubrio ejus exierit, et amicum ejus occiderit . Rursum ferrum insidiae sunt inimici, sicut per Salomonem dicitur: Sicut ferrum aeruginat malitia ej
Abbreviated transcription (Latin):
ERRIIm dictum quod faꝵ¬
ra idest semina frugum
terre condat: idem ce calips:
acalibe flumine. ubi ferrum optima
acie temperatur. Unde abusiue dicit᷑
calips. ip̃a materies: ut. uulnificusq
calips: ferri usus postalia metalla
repertus ẽ: cuius post ea uersa iop¬
probrium sp̃es. nam unde pridem tel¬
lus tractabatur. inde modo cruor effun¬
tionem & angustiam: ut illud inpsal¬
mo de iosep ferrum per transiuit anmã
eius ferrum autem hoc tribulationem in¬
dicat dure necessitatis: que instante
amima peruagatur dum defuturis sol¬
licite iam mala patitur: que timere nͣ
desinit. T̾alis illa ineuangłio locutio est.
ubi simeoi dicit ad mariam. & tuam
ipsiuis animam pertͣnsibi t gladius:
significatis habituram matrem głosã
tristiciam dominice passionis: quod ge¬
nus locutionis inter propria scriptu¬
re diuine scripture credimus aonotan.¬
dum. Item ferrum fortes qͥq ĩ eccł̃ia ut ẽ illd
ĩ libꝰ iob. ferrum de terratollit᷑. Et in de¬

Expanded text:
errum dictum, quod farra, id est, semina frugum, terrae condat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie temperatur. Unde et abusive dicitur chalybs ipsa materies, ut: Vulnificusque chalybs. 2. Ferri usus post alia metalla repertus est. Cujus postea versa in opprobrium splus tractabatur, inde modo cruor effuntionem et angustiam, ut est illud in psalmo de Joseph: Ferrum pertransivit animam ejus . Ferrum autem hic indicat tribulationem durae necessitatis, quae instante anima pervagatur, dum de futuris sollicite jam mala patitur, quae timere non desinit. Talis illa in Evangelio locutio est, ubi Simeon dicit ad Mariam: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius ; significans, habituram matrem gloriosam tristitiam Dominicae passionis. Quod genus locutionis inter propria Scripturae divinae credimus annotandum. Item ferrum fortes quique in Ecclesia, ut est illud in libro Job: Ferrum de terra tollitur ; et in De
Abbreviated transcription (Latin):
Returꝰ uͦ ita nocturna tpra illustrat. ut
in cȩli axe posit̾ ꝑ diu̾sa se u̾tat. nec t̃n
occidat: neq enim extͣ currens uoluit᷑.
s in locositꝰ inelinatis mundi parti¬
bus nequaqͣm castrꝰ inclinat᷑. Qͥd enĩ
micantes pliades q̃ &e uͭii. sunt. aliud ꝙͣ
scõs om̃s denunciant. qͥ int̾ p̾sentis uitȩ
tenebͣs sp̃s septiformis gr̃e nos lumine
illustrant: qͥ ab ipsa mundi origine us¬
q ad eiꝰ t̾minum diu̾sis temporib ad ꝓ¬
ꝓhetandum missi iuxta aliquid sͥ con¬
iunẽti ft̃. ⁊ iuxta aliquid ñ comunc̃ti:
Stelle enimpliades sic̃ supͣdictum est.
uicinitate s̃ coniunẽte sunt: taẽtu disum¬
ct̾e. Simł quidem site st̃. ⁊ tam̃ lucis sue.
imaginis: ⁊ coniuncti ꝑ intentionẽ m̃tiꝰ
simul micant. qr unũ p̃dicant: s non
semetipsos tangunt: qͥa in diu̾sis tp̃ribꝰ
partiunt᷑. quam diu̾sis tpr̃ib abel.
saias ioħs apparuert: diuisi qͥdem tp̃r¬

Expanded text:
ero ita nocturna tempora illustrat, ut in coeli axe positus per diversa se vertat, nec tamen occidat. Neque enim extra currens volvitur, sed in loco situs n cunctis mundi partibus nequaquam casurus inclinatur. Quid enim micantes Pleiades quae et septem aliud quam sanctos omnes denuntiant, qui inter praesentis vitae tenebras Spiritus septiformis gratiae nos lumine illustrant? quia ab ipsa mundi origine usque ad ejus terminum diversis temporibus ad prophetandum missi, juxta aliquid sibi conjuncti sunt, et juxta aliquid non conjuncti. Stellae enim Pleiades sicut supra dictum est in civitate sibi conjunctae sunt, tactu disjunctae: simul quidem manus, et conjuncti per intentionem mentis. Simul micant, quia unum praedicant: sed non semetipsos tangunt, quia diversis temporibus patiuntur. Quam diversis temporibus Abel, Isaias, et Joannes apparuerunt! Divisi quidem t
Abbreviated transcription (Latin):
occasurꝰ illusttͣ. neqͣqm particłatim e¬
dita uita scõꝵs s tota simł eccłia desig¬
natur: que fatigationes qͥdem patit᷑:
nec tñ ad defect̾um ꝓpͥistatꝰ inelinat᷑
Gyrũ laboꝵ tolerat. s ad occasũ cum tem¬
porib ñ festinat: neq enĩ ad ima poli ar¬
eturus cum nocturno tp̃r ducit᷑. s dũ
ipsa uoluit᷑ nox finit᷑: qr nimirum dũ
sẽa ȩccłia innumeris tͥbulationibus
qͣdtur. p̃sentis uite umbra t̾minatur:
eaq stante nox p̾t̾it: qͥa illa in sua inco¬
lumitate ꝑdurante mortalitatis huiꝰ
uita ꝑcurrit. Potest gͥ ꝑ areturum qͥ
a plaga frigoris nascit᷑. lex: ꝑ pliadesu̾
quȩ ab oriente furgunt. testam̃ti noui
grã designari. Quasi enim ab aqͥlone
uenerat. que tanta subditos rigiditatis
aspitate t̾rebat: dum ꝓculpis suis alios
p̃ciꝑet lapidibꝰ obrui. alios gladii mor¬
te multari. Piades uͦ que ipse qͦq sict̾
sp̃s septiformis munis lumine illustrat.

Expanded text:
particulatim edita vita sanctorum, sed tota simul Ecclesia designatur, quae fatigationes quidem patitur, nec tamen ad defectum proprii status inclinatur. Gyrum laborum tolerat, sed ad occasum cum temporibus non festinat. Neque enim ad ima poli Arcturus cum nocturno tempore ducitur, sed dum ipse volvitur, nox finitur: quia nimirum dum sancta Ecclesia innumeris tribulationibus quatitur, praesentis vitae umbra terminatur, eaque stante nox praeterit; quia, illa in sua incolumitate perdurante, mortalitas hujus vitae percurrit. Potest ergo per Arcturum, qui a plagis frigoris nascitur, lex; per Pleiades vero, quae ab Oriente surgunt, testamenti novi gratia designari. Quasi enim ab Aquilone lex venerat, quae tanta subditos rigiditatis asperitate terrebat, dum pro culpis suis alios praeciperet lapidibus obrui, alios gladii morte multari: Pleiades vero, quae ipsae quoque sicut s septiformis muneris limine illustrat.
Abbreviated transcription (Latin):
obrem negant dm̃ fecisse ut uirgo pa¬
reret. aut mortuoꝵ corpora resurgent:
quia stultum est inqͥunt. ut ds fecerit
ultͣ quam sapit hõ. Hinc & alibi scͥptũ
& sanguis regnum deiñ possidebunt:
Hoc ẽ peccatͥxuita & sanguinolenta ñ
meret᷑ uitam hab̾e ȩt̾nam. neq corrup¬
tio incorruptelam possidebit: s sẽĩ & iu¬
stiuiri immutati ⁊ immortales effecti
ꝑresurrectionem carnis. in die iudicii ad
regnum simul cum xp̃o transibunt ppe¬
odoratꝰ. gustꝰ. ⁊ tactus: ex qͥb duo aꝑiunt᷑
&e claudunt᷑. duosemꝑ patentes st̃. Sens
dicti:. qͥa ꝑ eos anima subtilissime totũ
corpꝰ agitat uigore sentiendi. unde ⁊ p̃¬
sentia nuncupant᷑. qͦd sint p̃ sensibus:
qͥ aphylosophis humor uitreus appella

Expanded text:
obrem negant Deum fecisse, ut virgo paobrem negant Deum fecisse, ut virgo pareret, aut mortuorum corpora resurgerent: quia stultum est, inquiunt, ut fecerit Deus ultra quam sapit homo. Hinc et alibi scriptum  sanguis regnum Dei non possidebunt , hoc est, peccatrix vita et sanguinolenta non meretur vitam habere aeternam. Neque corruptio incorruptelam possidebit: sed sancti et justi viri immutati et immortales effecti per resurrectionem carnis in die judicii ad regnum simul cum Christo transibunt perpedoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus; qui a philosophis humor vitreus appellat
Abbreviated transcription (Latin):
ter prudentia carnis peccatum ẽ: qͦd
generat mortem. Prudentia enim ido
dicit᷑. cum res stulta sit: qͥ a scłaribus
hominib errores quilibet concepti
siue insensu siue in actu contͣ legem
dei prudentia uident᷑. Qd aũ inqͥt
nim dei ñ ẽ subiect̾a. nec enim potest:
qͦmͦ enim sapĩa carnis. hoc ẽ carnalis
intelligentia ñ sit inimica deo. qͤ adu̾¬
satur xp̃o. quȩ ñ recipit eũ quem mi¬
sit ds. quȩ dic̃. nos legem habemus &
scđm legem debet mori. qm̃ filium di
se fec̃: Notandum autem qͦd ñ carnẽ
dix̃ inimicam s sapientiam carnis.
id ẽ non sub̃am s actꝰ: aut cogitationẽ
siue ass euerationem qͦ nascit᷑ de er¬
rore. Sapientia gͦ carnis ẽ. pͥmum in
loco astroꝵ ab hominib inuenta dis¬
putatio. Demnde uisibilium oblecta¬
tio. hec inimiea st̃ deo. qͥa elementoꝵ
dñm. &e opificem mundi his coeqͣre q̃
fec̃ nitunt᷑ astruentes nich posse fier
p̾t̾ quam mundi continet ratio. Quã¬

Expanded text:
ter: Prudentia carnis peccatum est, quod generat mortem. Prudentia enim ideo dicitur, cum res stulta sit, quia saecularibus hominibus errores ex visibilibus concepti, sive in sensu, sive in actu, contra legem Dei prudentia videntur, maxime nim Dei non est subjecta, nec enim potest. Quomodo enim sapientia carnis, hoc est, carnalis intelligentia, non sit inimica Deo, quae adversatur Christo, quae non recipit eum quem misit Deus, quae dicit: Nos legem habemus et m legem debet mori, quoniam filium Dei se fecit . Notandum autem, quod non carnem dixit inimicam, sed sapientiam carnis: id est, non substantiam, sed actus aut cogitationem sive asseverationem, quae nascitur de errore. Sapientia ergo carnis est primum in loco astrorum ab hominibus inventa disputatio: deinde visibilium oblectatio. Haec inimica sunt Deo, quia elementorum Dominum, et Opificem mundi, his coaequant, quae fecit: astruentes nihil posse fieri, praeterquam mundi continet ratio. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationis. Aliq̃ñ nomine sp̃s ip¬
se diabolus demonstrat᷑ unde dictẽ.
Recessit a saul sp̃s domini bonꝰ: ⁊ iua¬
sit eum sp̃s neqͣm a dño. Unde ce in eunͣ¬
gelio ipsau̾itas ait. Dum immundus

Expanded text:
fornicationis. Aliquando nomine spiritus ipse diabolus demonstratur. Unde dicitur: Recessit a Saul spiritus Domini bonus, et invasit eum spiritus nequam a Domino . Unde et in Evangelio ipsa Veritas ait: Cum immund
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃toꝵ sig̾cat: unde salomon ait. Sp̃s
iumentoꝵ descendat deorsum. Aliq̃n
uocem hominis significat: unde dicit
apłs. Si orem lingua. sp̃s m̃s orat:. meis
aut̃ mea sine fructu ẽ: orabo gͦ sp̃u: ora¬
bo & mente. Aliq̃n increpationem

Expanded text:
um significat. Unde Salomon ait: Spiritus jumentorum descendat deorsum . Aliquando vocem hominis significat. Unde dicit Apostolus: Si orem lingua, spiritus meus orat: mens autem mea sine fructu est. Orabo ergo spiritu, orabo et mente . Aliquando increpa
Abbreviated transcription (Latin):
turam: unde psalmista ait. Qui facit
angłos suos sp̃s. Aliqñ animam hõĩs:
ut supͣ ostendimꝰ. Auq̃n scos uiros &
uirtutum decorem. atq sapientiam sp̃i¬
talem habentes: unde apłs ait. Siquis
p̃occupatꝰ fu̾it in aliqͦ delicto: uos qͥ sp̃ita¬
les estis instruite huiꝰ modi in sp̃u leni

Expanded text:
turam. Unde Psalmista ait: Qui facit angelos suos spiritus . Aliquando animam hominis, ut supra ostendimus. Aliquando sanctos viros et virtutum decorem atque spiritalem habentes. Unde Apostolus ait: Si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto: vos qui spiritales estis, instruite hujusmodi in
Abbreviated transcription (Latin):
re coronatꝰ est: cũ pꝰ resurrectionem
nimis mirabilem totiꝰ mundi credu¬
litatem. ds in eo qͦd hõ factus ẽ. exaltatꝰ
accepit. Homo xp̃s ẽ: ut in ysaia: qͥ¬
escite ab homine cuiꝰ sp̃s in narib eiꝰ
& in ꝑsalmo accedet homo ad cor al¬
Quod autem duplicit hõ intelligen¬
dus sit: ostendit dñs ad ezechielem ꝓ¬
phetam dicens. Homo homo de do¬
mo isrł. qͥ posuit immundicias suas
incorde suo: ⁊ rłe. Duplicem gͦ nobis
iuxta apłm ut supͣdiximus oftendit in
teriorem hominem & ext̾iorem. Mul¬
tienm habentes hominis faciem corpo¬
ralem. diu̾sarum bestiarum assumt̃
imagines: quas dissipare ꝓpħa concu¬
piscens deỹcat᷑. Domine in ciuitate tu¬
a imagines eoꝵ dissipabis: Iili de qͥb
scͥptum ẽ. Homo eum in honore eẽt
ñ intellex̃. comparat᷑ ẽ iumentis insipi¬
entibus. & similis factꝰ: illis. N st̾ hõieᷤ

Expanded text:
re coronatus est, cum post resurrectionem re coronatus est, cum post resurrectionem nimis et mirabilem totius mundi credulitatem, Deus, in eo quod homo factus est, exaltatus, accepit. Homo Christus est, ut in Isaia: Quiescite ab homine, cujus spiritus in naribus ejus . Et in psalmo: Accedet homo ad cor algnoscet eum? Quod autem dupliciter homo intelligendus sit, ostendit Dominus ad Ezechielem prophetam dicens: Homo homo de domo Israel, qui posuerit immunditias suas in corde suo , et reliqua. Duplicem ergo nobis juxta Apostolum, ut supra diximus, ostendit hominem, interiorem et exteriorem. Multi enim habentes hominis faciem corporalem, diversarum bestiarum assumunt imagines, quas dissipare Propheta concupiscens deprecatur: Domine, in civitate tua imagines eorum dissipabis . Illi, de quibus scriptum est: Homo cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus