comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dones hec te ꝑfecta perficiat. Ip̃a est .ii. caritas que sic̃
apłs dicit diffusa est in cordib nrĩs: per spm̃ scm̃ qui¬
legis carctas. Ip̃a est per qu̾a fides operatur. Uñ it̾m
dicit. Neq circuncisio quicqũa ualet neq p̃putium
s fides que per dilectionem operatur. In hac gͦ ãs
defecit iõ uiterunt. In hac om̃s boni fideles cotidieꝓ
ficiunt. ꝑuenire cupientes nõ ad regnũ mortalium
sed ad regnum celorũ. ñõ ad tẽporalem sed ad sẽpi¬
t̾nam hereditatẽ. non ad aurum. non argentũ. sed
ad diuitias incorruptibiles angłorũ. nõ ad bona
aliqua secum potest auferre dum moritur sed ad
uidendum dm̃. Cuiꝰ suauitas et delestatio excedit
non solum omnẽ terrestrium. uerũ eciam celesti¬
um corpoꝵ pulcritudinẽ. excedit omnẽ decorẽ aĩaꝵ
qsitumlibet uistaꝵ atq sc̃aꝵ. excedit omnẽ speci¬
em suꝑnoꝵ angłoꝵ atq uirtutũ. excedit quicqͥd

Expanded text:
donec haec te perfecta perficiat. Ipsa est enim charitas, quae, sicut donec haec te perfecta perficiat. Ipsa est enim charitas, quae, sicut Apostolus dicit, diffusa est in cordibus nostris per Spiritum salegis caritas: ipsa est, per quam fides operatur, unde iterum dicit: Neque circumcisio quicquam ualet neque praeputium sed fides, quae per dilectionem operatur. In hac omnes sdefecit, ideo uicerunt; in hac omnes boni fideles cotidie proficiunt peruenire cupientes non ad regnum mortalium sed ad regnum caelorum, non ad temporalem sed ad sempiternam hereditatem. non ad aurum et argentum sed ad diuitias incorruptibiles angelorum, non ad aliqquam secum potest auferre, dum moritur, sed ad uidendum deum. cuius suauitas et delectatio excedit omnem non solum terrestrium uerum etiam caelestium corporum pulchritudinem, excedit omnem decorem animarum quantum libet iustarum atque sanctarum. excedit omnem speciem supernorum angelorum atque uirtutum. excedit quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
Iãm rescͥp seram caritati tue. S̾ed cũ epłe diugende
occ̃o q̃reretur suꝑuenit dilecfissimꝰ filius meus fau¬
stus porgens ad eximieratẽ cuã. Qui cum ip̃as litt̾as
quas iam fecerai accepisset tue beinguolentie
ꝑferendas: suggesit mͥ multũ desid̾aro te. ut ali¬
quid tͥ scriberem quod te edificet ad sẽpit̾nã salutẽ.
to tm̃ institit ut facere non differrem: quãtũ sis qd̾
te sincentet diligan fenmanti ergo ut occiuterem
malui fostmanter aliquid scribere. qu̾a religiosimi
tuum desd̾iũ retardare. domine exiiie merito in¬
signiq atq honorabił fili. Quod ergo breuit̾ pos¬
sum dicere. dilige dm̃ñ dm̃ tuũ in toto corde tuo.⁊
ĩ tota aĩa tua. et in tota uirtute tua. et ꝑximũ tuũ
tslex pendet et ꝓpħc. In hac ergo dilestione cotidie
ꝓfice et orando. et bene agendo. ut ip̃o ad iuiuante
qui abi eam p̃cepit atq donauit. nutriatur et crescat

Expanded text:
Iam rescripseram caritati tuae, sed, cum epistulae dirigendae Iam rescripseram caritati tuae, sed, cum epistulae dirigendae occasio quaereretur, superuenit dilectissimus filius meus Faustus pergens ad eximietatem tuam. qui cum ipsas litteras, quas iam feceram, accepisset tuae beniuolentiae perferendas, suggessit mihi multum te desiderare, ut aliquid tibi scriberem. quod te aedificet ad sempiternam salutem,mihi occupato tantum institit, ut facere non differrem, quantum scis, quod te sinceriter diligat. festinanti ergo ut occurrerem, malui festinanter aliquid scribere quam religiosum tuum desiderium retardare, domine eximie et merito insignis atque honorabilis fili. Quod ergo breuiter possum dicere: Dilige dominum deum tuum in toto corde tuo et in tota anima tua et in tota uirtute tua, et: Dilige proxta lex pendet et Prophetae . In hac ergo dilectione quotidie profice, et orando, et bene agendo, ut ipso adjuvante qui tibi eam praecepit atque donavit, nutriatur et crescat,
Abbreviated transcription (Latin):
aliam qũa erat nr̃a. qua si ꝓficisci statueremꝰ. et aͥd
oriretur quod consulta de oificio nr̃o ueritas uetaiz
deserere. aut decernẽtib ĩminere nuntiaretur aͥd
quod eadẽ ueritate ꝯsulta nos compelleret ꝑficisci
Ex hoc tercio genere causaꝵ mutande sentẽcie quid
tͥ uideatur. peto mecũ plemꝰ et enodatius colloq¬
ris. Sepe nos qiuippe conturbat. et difficile est non
aliquid ꝙ mag̾ faciendũ erat omittere dum illoͣ
mutare nolumus ĩ quo prius ꝑmanere statueramꝰ
ño quid̃ malum. uerũ iam ĩo malum. qi id qd̾ pꝰo
agendum ess. occurrens deseritur. Quod si non oc¬
curreres nõ solũ sine uituꝑatione sed eciam cũ lau¬
de in illo priore ꝑduraretur. Hic ño falli difficile ẽ:
hic om̃io uox ꝓphotica p̾ualet. Belicta quis ĩ tel¬
ligit. Hinc oro ꝑticipem facias me cogitationum
fuaꝵ. quid ĩ talib uł fac̾e soleas uel faciendũ ẽe
Erepperias.

Expanded text:
aliam, quam erat nostra, tamquam si proficisci statueremus et aliquid aliam, quam erat nostra, tamquam si proficisci statueremus et aliquid oreretur, quod consulta de officio nostro ueritas uetaret deserere, aut decernentibus inmanere nuntiaretur aliquid, quod eadem ueritate consulta nos compelleret proficisci. ex hoc tertio genere causarum mutandae sententiae quid tibi uideatur peto mecum plenius et enodatius conloquaris. saepe nos quippe conturbat et difficile est non aliquid. quod magis faciendum erat, omittere, dum illud mutare nolumus, in quo prius permanere statueramus, non quidem malum, uerum iam ideo malum. quia id, quod potius agendum est, occurrens deseritur, quod si non occurreret, non solum sine uituperatione sed etiam cum laude in illo priore perduraretur. hic non falli difficile est, hic omnino uox prophetica praeualet: Delicta quis intellegit? hinc, oro, participem me facias cogitationum tuarum, quid in talibus uel facere soleas uel faciendum esse reperias.
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus sed idco uos corrigimus ut uelimus. qͥa
ille nult cuiꝰ uolũtatis nec excellentiã fas e̾ retu¬
care. noc oĩpotẽtiam licet euitare. sicut petrum
alter cinxit et tulit quo noluerat. u̾nitñ quo nollet
sed uolens mortem sbiegit asperam. an et ibi ubi ẽ po¬
testas non mutare sm̃am. quãuis aliud occurrat inqͦ
pocns appareat uoluntas dei ad mutandam sentẽciã
nos uocantis. non qr nr̃a maia erat sed in qua ꝑmane
retur reste. nisi ab illo in alterã uocaremur. Neq
.n. malum fuit abrahei nutrire et educare filiũ quo¬
ad posset quãtum in ip̃o eẽt usq ad finem uite sue. s
repente uissus occidere. mutauit utiq non prius ma
plerũq non uoce de celo. non per ꝓpħam. ñõ per reue¬
lationẽ uł sompiii uł excessus mentis que dictair
extasis. s reb ip̃is accedentib ed aliud qũa statue¬
ramus uocantib coginuir agnoscere dei uolũtatẽ.

Expanded text:
nolumus, sed ideo nos corrigimus. ut uelimus, quia nolumus, sed ideo nos corrigimus. ut uelimus, quia ille uult, cuius uoluntatis nec excellentiam fas est recusare nec omnipotentiam licet euitare, sicut Petrum alter cinxit et tulit, quo noluerat; uerum tamen, quo nollet, iit. sed nolens mortem subegit asperam — an et ibi, ubi est potestas non mutare sententiam, quamuis aliud occurrat. in quo potius appareat uoluntas dei ad mutandam sententiam nos uocantis. non quia nostra mala erat, sed in qua recte permaneretur. nisi ab illo in alteram uocaremur. neque enim malum fuit Abrahae nutrire et educare filium, quoad posset, quantum in ipso esset, usque ad finem uitae suae, sed repente iussus occidere mutauit utique non prius malplerumque non uoce de caelo, non per prophetam, non per reuelationem uel somnii uel excessus mentis, quae dicitur extasis, sed rebus ipsis accidentibus et ad aliud, quam statueramus, uocantibus cogimur agnoscere dei uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
soietis. faciatis. Oretis pro nob̾. ut uideat dñs hu¬
militatem nrãm. et laborem nrm̃. et dimittat oĩa
peecata nr̃a. Colloqru aũt nob̾cũ talia cupio. sidi¬
gnemim litteris. qualia colloqui possemꝰ: si cora
nrĩs censib adc̃emus. Ecce illã questumculam
qũa nuper pposuerã. tanqũa si p̾scns p̾senti int̾
duices loquelas obicerem. plane xpĩano intllcũ
et deuotione soluisti. sed minis cutsim et bre¬
uiter. Posset qrppe ibi aliqnͣto diutiꝰ et ubius
ħitare grã oris tui. si cum dixisses ita te ĩ illo quo feli¬
citer uteris loco perseuerare decreuisse ut si quid de
te aliud dño placuerit: eus uolũtatẽ p̾feras tue
idipm aliqnͣto apcrtiꝰ explicares. quonam mõ uolũ¬
tatem pferas dei q̃ nr̃e uoluntati ĩponenda ẽ nou̾i¬
mus. utr̃ tm̃ i ea re quã pp̃ea uoluntati p̃ferre de¬
bemus qr et muti cogeremur. ibi .n. fit quid̃ quod

Expanded text:
soletis. faciatis: oretis pro nobis, ut uideat dominus husoletis. faciatis: oretis pro nobis, ut uideat dominus humilitatem nostram et laborem nostrum et dimittat omnia peccata nostra. Conloqui autem uobiscum talia cupio, si dignemini, litteris. qualia conloqui possemus, si coram uestris sensibus adessemus. ecce illam quaestiunculam, quam nuper proposueram, tamquam si praesens praesenti inter dulces loquelas obderem. plane Christiano intellectu et deuotione soluisti sed nimis cursim et breuiter. posset quippe ibi aliquanto diutius et uberius habitare gratia oris tui, si, cum dixisses ita te illo. quo feliciter uteris, loco perseuerare decreuisse, ut, si quid de te aliud domino placuerit, eius uoluntatem praeferas tuae. id ipsum aliquanto apertius explicares, quonam modo uoluntatem dei, quae nostrae uoluntati praeponenda est, nouerimus. utrum tantum in ea re, quam propterea uolentes perferre debemus, quia et inuiti cogeremur — ibi enim fit quidem. quod
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾abilib fr̾ib ꝑaulmo et therasie. auͦ. et therasi
m dño salutem. kñis frater celsus cũ rescͥptaam.
repeteret debitum redoere festinaui. Sed uero festi¬
naui. Cum enĩ eum putarem adhuc aliquot dies
nob̾cum remoraturũ repente comperta occõne nanĩ
gum̾ pͥdianam suã ꝑfectionẽ ĩ a noste suggessit. Qd
fac̾em cum eum tenere ño possem. et qr ad uos cũ
quib ei melius eẽt ꝓperabat. nec si possem deberem:
Promide pauca hec ilico arripii dictanda atq mit¬
tenda: ꝑlixioris epło me ꝯfitens debitorom. cũ post
reditum uenerabiliũ fr̃um ur̃oꝵ collegaꝵ meoꝵ
themsii. ot euodii primum ur̃ĩ ex parte saciatus fũo
Ubenꝰ .n. ad nos in eoꝵ pectorib et orib uos ẽẽ uẽ¬
turos iam ĩaq in xp̃i nomine atq ad intorio sꝑa¬
bamꝰ. cum hec scuberemꝰ et per umamimẽ filium
nauigaturum. aliam eplam paucis ante dieb
iam ocderam. Nũc ergo quod soleo rogo. ut qued

Expanded text:
DESIDERABILIBUS FRATRIBUS PAULINO ET THERASIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Carissimus frater Celsus cum rescripta repeteret, debitum reddere festinaui, sed uere festinaui; cum enim eum putarem adhuc aliquot dies nobiscum remoraturum, repente comperta occasione nauigii mihi pridianam suam profectionem iam nocte suggessit. quid facerem, cum eum tenere non possem et. quia ad uos, cum quibus ei melius esset, properabat, nec si possem, deberem. proinde pauca haec ilico arripui dictanda atque mittenda prolixioris epistulae me confitens debitorem, eum post reditum uenerabilium fratrum nostrorum collegarum meorum Theasi et Euodi primum uestri ex parte satiatus fuero. uberius enim ad nos in eorum pectoribus et oribus uos esse uenturos iam iamque in Christi nomine atque adiutorio speramus. cum haec scriberemus, et per unanimem filium anum Romam nauigaturum aliam epistulam paucis ante diebus iam dederam. nunc ergo, quod soleo, rogo, ut, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uos uelle scio. Et si ante nescirem.: hodie ꝓbarem
Hoc ergo uolo. Hoc a dño d̾d. nunc eagam in etate
frigida uotis feruentib posto. Hoc ut mecũ ore¬
sino crimine. ut qui facit gaudiũ uiuentis: sup¬
pleat locum morientis. a notariis eccẽ sicut cerni
acclamationes in t̾ram non cadunt. apertius ut
dicam eccãstica nũc gesta ꝯficimꝰ. Sit .n. hoc ẽẽ
qnͣtum ad homines artinet ꝯfirmatũ uolo. a
populo acclamatum est. trigies sexies. do grãs¬

Expanded text:
uos uelle scio et, si ante nescirem, hodie probarem. uos uelle scio et, si ante nescirem, hodie probarem. hoc ergo uolo, hoc a domino deo nostro etiam in aetate frigida notis feruentibus posco, hoc ut mecum oresine crimine, ut, qui facit gaudium uiuentis, suppleat locum morientis. a notariis ecclesiae, sicut cernitadclamationes in terram non cadunt. apertius ut dicam, ecclesiastica nunc gesta conficimus; sic enim hoc esse, quantum ad homines adtinet, confirmatum uolo\'. a populo a
Abbreviated transcription (Latin):
tentiosos solere eccas perturbati et quod sepe sã
exꝑtus es dolui: debeo qũatum ad me artinet ne
contingat huic prospicere ciuitati. Sicut nonit
cartas ur̃a in milibitana ecc̃a modo fui. Pecietũt
. me frẽs et maxime serindei qui ibi saant ut no¬
nirem. qr poit obitũ beate menorie frĩs et coep̃i
iei sceuen ño milla ibi ꝑturbatio timebatur.
tatem p̾cedentis et decedentis epi sui libent̾ amplexi
sunt Mimus tam̃ aliquid fcm erat. unde non nulli
ꝯtrutabantur. qr frater seuerus putauerat posse
sufficere ut successorem sium apud ołicos designa¬
ret sid populum in de non ẽ locutus. et erit aliquoꝵ¬
inde ñ nulla tristicia. Quid plura : d̾o placinit. fuga¬
quis queratur. uoluntatem meam quam credo dei
ẽe in om̃ium urm̃ noticiam profero. Presbiterum
aliquid dicere. faueo sapĩe et parco uereꝯdie. Et
Sufficit qi nostis eum. et hoc me uelle dico. quod

Expanded text:
tentiosos solere ecclesias perturbari et, quod saepe sum tentiosos solere ecclesias perturbari et, quod saepe sum expertus et dolui, debeo, quantum ad me adtinet, ne contingat, huic prospicere ciuitati. sicut nouit caritas uestra, in Mileuitana ecclesia modo fui; petierunt enim me fratres et maxime serui dei, qui ibi sunt, ut uenirem, quia post obitum beatae memoriae fratris coepiscopi mei Seueri nonnulla ibi perturbatio timebatur. tatem praecedentis episcopi sui libenter amplexi sunt. minus tamen aliquid factum erat, unde nonnulli contristabantur, quia frater Seuerus credidit posse sufficere, ut successorem suum apud clericos designaret; ad populum inde non est locutus. et erat inde aliquorum nonnulla tristitia. quid plura? deo placuit, fugaquis de me queratur, uoluntatem meam, quam credo dei esse, in omnium uestrum notitiam perfero: presbyterum aliquid dicere; faueo sapientiae et parco uerecundiae; sufficit, quia nostis eum; et hoc me uelle dico, quod
Abbreviated transcription (Latin):
epc imatum teligiano eo martiano coepĩs suis conse¬
disser in ett̃a pacis ipponensiuĩ rogioꝵ p̾sentib. Satur¬
nino. lepono. barnaba fornͣatio. rustico. laxato. et era¬
dłio psbr̃s. astante clero eo fregñti populo: augꝰ ep̃s
conueniise: mora om̃i post poĩta. hocagendũ e. Si
enĩ aliud uelim lotͥ m illud suspesii minus auditis.
Om̃s in hac utta mortales sumus. et dies huł ute
tia speratur puenita: et in pucutia speratur adolen¬
tia. et in adolescentia speratur inuc̃tus. ed minuẽtisꝰ¬
te speratur grantas. et in grauitate spetatur sene¬
stus. Utrim contingat incertũ ẽ: est cñ qd speret.
Senestiis añ aliam etatem qña speret ñõ hti incer¬
tum est .n ip̃a senestus qũadui sit honi. illud tam̃
certũ ẽ nulłam remanere eiatẽ. q̃ possit succedere
senecturi. Qiua uoluit deus ad istam cinitatem
cũ ugore etatis aouem. sed tñ iuuenis sui et fe¬
nui. Scio post obitus ep̃õꝵ per ambitiosos et con¬

Expanded text:
pus una cum Religiano et Martiniano coepiscopis suis consedisset in ecclesia Pacis Hipponensium Regiorum, praesentibus Saturnino, Leporio, Barnaba, Fortunatiano, Rustico, Lazaro, et Eraclio presbyteris, astante clero et frequenti populo, Augustinusconvenisse, mora omni postposita hoc agendum est. Si enim aliud velim loqui, in illud suspensi minus auditis. Omnes in hac vita mortales sumus, et dies hujus vitae in infantia speratur pueritia; et in pueritia speratur adolescentia; et in adolescentia speratur juventus; et in juventute speratur gravitas; et in gravitate speratur senectus: utrum contingat incertum est; est tamen quod speretur. senectus autem aliam aetatem, quam speret, non habet. incertum est enim, ipsa senectus quam diu sit homini; illud tamen certum est, nullam remanere aetatem, quae possit succedere senectuti. quia uoluit deus, ad istam ciuitatem cum uigore aetatis adueni; sed tamen iuuenis fui et senui. scio post obitus episcoporum per ambitiosos aut con
Abbreviated transcription (Latin):
uos inuitaui. om̃ia uob̾cũ egisse q̃ debui. Hoc
ad ultimũ rogo. ut gestis utis dignemini sb̾soribe
qͥ potestis. Hic responsione ur̃a opus ẽ: teneã res¬
ponsionem ur̃am. De hac assensione aliquid at¬
olamare. A populo acclamatũ ẽ: fiat. fiat. dcm̃ ẽ.
uigies. qͥnquies. Dignum et iustum ẽ. dcm̃ ẽ nigi¬
es octies. fiat. sim dictum ẽ. quat̾ decies. Olimdignꝰ.
dixit bene h̃t ut en q̃ dei sunt cirta sacrificiũ euis
agere ualeamus. In qua hora supplicationis nr̃e
eo negocia intermittatis et pro ista ecõa et pro me. et

Expanded text:
uos inuitaui, omnia uobiscum egisse, quae debui. hoc uos inuitaui, omnia uobiscum egisse, quae debui. hoc ad ultimum qui potestis. Hic mihi responsione vestra opus est: teneam responsionem vestram; de hac assensione aliquid acclamate. A populo acclamatum est: Fiat, fiat; dictum vicies quinquies. Dignum est, justum est; dictum vicies octies. Fiat, fiat; dictum quater decies. Olim dignus, s episcopus dixit: Bene habet, ut ea, quae dei sunt, circa sacrificium eius agere ualeamus. in qua hora supplicationis nostr uestras causas et negotia intermittatis et pro ista ecclesia et pro me et
Abbreviated transcription (Latin):
Prauo tẽpore seruatũ ẽ cura me: et postea iolẽt
iriuptum ẽ: eo non ꝑmittor ao qd̾ uolo uacare.
Aute meridiem et post meridiem occupatõnib
hominũ implicor. Obiecro uos et ꝯstͥugor ꝑ xp̃m
noĩe xp̃i designo epm̃ successorẽ mͥ. paciaminie¬
me refundere onera occupations̃ meaꝵ. A ppło
lumi. absit ut a me abstraham. Tũ quicquidiͦ
ẽ quod ad me ferebatur. ad illum ꝑferatur. Ipse
me. aut consulat si forte nõ inuenit quid fac̾e
debeat: aut postat ad uitor̾e quem nornt prẽm
ut et uobis moħ̾ desto: et ego tand̾ aliqñ si qnͣtu¬
lũ cumq spacium mͥ donauerit deus: ip̃am meant
qnͣtulamcũq uitam non dem segnitie. nec dem
mertie. sed in sd̃c stͥpturis qnͣtũ ip̃e ꝑmittit et lar¬
gntur ex̾ceam. Hoc et ipĩ proderit et per illũ eciã
uob. Nemo gͦ inuideat ocio meo. qr meũ ocium
magnũ h̃o negotium. uideo .ii. de hac re pp̃ quam

Expanded text:
Parvo tempore servatum est circa me; et postea violenter Parvo tempore servatum est circa me; et postea violenter inruptum est et non permittor, ad quod uolo, uacare. ante meridiem et post meridiem in occupationes hominum implicor. obsecro uos et constringo per Cnomine Christi designo episcopum successorem mihi, patiamini refundere onera occupationum mearum>. a polium absit ut subtraham. tamen quicquid illud est, quod ad me ferebatur, ad illum perferatur. ipse me aut consulat, si forte non inuenit, quod facere debeat, aut poscat adiutorem, quem nouit patrem, ut et uobis nihil desit et ego tandem aliquando, si quantulumcumque spatium mihi donauerit deus, ipsamque meam quantulamcumque uitam non dem segnitiae nec donem inertiae, sed in sanctis scripturis, quantum ipse permittit et largitur, exerceam. hoc et ipsi proderit et per illum etiam uobis. nemo ergo inuideat otio meo, quia meum otium magnum habet negotium. uideo me de hac re, propter quam
Abbreviated transcription (Latin):
et iuistum ẽ. dictum ẽ iugies. bene metit᷑. benc
tem urãm gestis eccãsticis quãtũ ad homines
attinet confirmatũ uolo. Qnͣtum u̾o ad latõ¬
tem oĩpotentis uoluntatem om̃s ut dixi oremꝰ:
ut confirmet deus quod oꝑatur in nobis. Apo¬
pulo acclamatum ẽ. Iudicio tuo gr̃as agimus.
et uos: sed nolo de illo fieri quodͤ de me dcm̃tẽ¬
fcm ẽ. Quid autem fcm̃ sic multi scicis. Ini
soli nescrunt qui tuinc aut ñdum erant nati.
aut ñdum habebant etatem sciendi. Ad huc
in corpore posito beate memorie pẽs et ep̃o mos sene
ualerio. ep̃t ordinatus sum: et sedi cum illo. Quod cõ¬
cilio uiceno piohibitum ẽẽ nesciebam. nec ip̃e sciebat
Quod gͦ rep̾hensum est in me: nolo rep̾hendi in filio
quod facere uoluerim. et nõ ꝑmisistis. Placuit mͥ
ĩponere dignati sunt ut per qͥnz dios nemo mͥ mo¬
lestus õẽt. Et gesta confecta sunt. Pꝰlacuit. acclama¬
stis. recitatur placitũ nr̃m et acclamationes ur̃e .i

Expanded text:
et iustum est\' — dictum est uicies —; \'bene meritus, bene tem uestram gestis ecclesiasticis, quantum ad homines adtinet, confirmatam uolo: quantum uero ad latentem omnipotentis uoluntatem, omnes, ut dixi, oremus, ut confirmet deus, quod operatur in nobis\'. a populo adclamatum est: \'Iudicio tuo gratias agimus\' — et uos, sed nolo de illo fieri, quod de me factum est. quid autem factum sit, multi scitis; illi soli nesciunt, qui tunc aut nondum erant nati aut nondum habebant aetatem sciendi. adhuc in corpore posito beatae memoriae patre et episcopo meo sene Valerio episcopus ordinatus sum et sedi cum illo, quod concilio Nicaeno prohibitum fuisse nesciebam nec ipse sciebat. quod ergo reprehensum est in me, nolo reprehendi in filio quid facere voluerim, et non permisistis. Placuit mihi imponere dignati sunt, ut per quinque dies nemo mihi molestus esset. Gesta confecta sunt, placuit, acclamastis: recitatur placitum vestrum, et acclamationes vestrae.
Abbreviated transcription (Latin):
mde potissimũ. unde nob in hoc ip̃o opere positus ẽ
disputandi iabor. Credimꝰ uideri dm̃. nõ qr nidii
us per oculos corporis sicu uidemꝰ hunc solem. ił
mentis optutu. sicut se quisq intetius moet uiuẽ¬
tem. uideo uolentem. indet querentẽ. iudes scien¬

Expanded text:
inde potissimum, unde nobis in hoc ipso opere\' propositus est inde potissimum, unde nobis in hoc ipso opere\' propositus est disputandi labor. us per oculos corporis, sicut videmus hunc solem, vel mentis obtutu, sicut se quisque interius videt viventem, videt volentem, videt quaerentem, videt scien
Abbreviated transcription (Latin):
agͦere partes suas sermo cessauerit sed cũ planta¬
tor ed rigator officium sui gessent mimeris: cet̾a
słli qrui dat incremẽtum relinquit. Ine quippe
eciã ip̃m plantatorẽ rigatorẽq formauit. Scd̾n¬
int̾iorem gͥ hominẽ uerba perciꝑe intellettu ip̃e
in. renonatur de dic in diem eciã cum exterior
iste corrumpitur sine castigatione abstinentissi¬
ne aliqua morbida ualitu dine. suie quolib cam̃.
uł certe qd̾ net̃e ẽ eciã his quisano corpore diu
ubi nõ moriens cum solui corpore cepetis. qr nec
ibi martiusti. cũ sis annis grauis. Hoc interiore tus
eresta: intende et uide q̃ loquor. Nolo auctoritatẽ
meã secpiatis. et ĩd putes tͥ aliquid uecẽ ẽẽ credere
qrã a me dicitur s ant scͥpturs canomicis credas.
si quid ũdum qua sit uerum uioes. aut in̾lus de¬
monstranti ueritati. Uo hoc plane iuocas exempli
grã dicam aliquid quo ad hec certiꝰ p̃struatis: ex

Expanded text:
agere partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantaagere partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat incrementum, relinquit; ille quippe etiam ipsum plantatorem rigatoreinteriorem igitur hominem percipe uerba intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam his, qui sano corpore diu ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquor. nolo auctoritatem meam sequaris, ut ideo putes tibi aliquid necesse esse credere, quoniam a me dicitur; sed aut! scripturis canonicis credas, si quid nondum, quam sit uerum, uides, aut interius demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. ! Exempli gratia dicam aliquid, quo ad haec certius praestruaris, et
Abbreviated transcription (Latin):
aet mea ꝓmissione factuẽ udendo d̾o.¬
peligiosai famuia dei paulia percolutdnis
qnot enis negligens ẽe non debui. Cum .i. petiuis¬
ses ut de inuisibili deo utrum per oculos corporeos
possit uideri: prolixe aliquid copioseco ad te scciberẽ.
negare nõ potui: ne scm̃ studiumm tuũ offenderem
Sed ꝓmissum distuli siue pp̃alas occupationes
meus siuc qd̾ a me id flagitaretur. unde aliqisto
duitius cogitari oportebat. Sed cum tanta res eẽt
que cognando non i rani quid de ea sentiendum
dicendum ue eẽt quam quonamiño petsuadend̾
hrĩs qui diuetsa sentirent ficres difficilior finem
alicñ dilatiomi adhibendum putaui. spetãs di¬
uinũ adiutoriũ mag̾ mͥ scribenti. quã differenti
affucurum. Qm̃obrẽ primũ mͥ uidetur plis na¬
lero in hac inquisitione ninendi qũa logriendus
modum. Nam qui didicerunt a dño d̾o ihũ xp̃o
mites ẽe. et humiles corde. plus cogitanoo et orã¬
do ꝓficium. quã legendo et andiendo. Nex ĩo tñ

Expanded text:
mea promissione factum est, religiosa famula dei Paulina, persolutionis quoque eius neglegens esse non debui. cum enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oculos corporeos possit uideri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum studium tuum offenderem; sed promissum distuli o sine propter alias occupationes meas siue quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. sed cum tanta res esset, quae cogitando, non tam quid de ea sentiendum dicendumue esset, quam quonam modo persuadendum his, qui diuersa sentirent, fieret difficilior, finem aliquando dilationi adhibendum putaui sperans diuinum adiutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere in hac inquisitione uiuendi quam : loquendi modum. nam qui didicerunt a domino Iesu Christo mites esse et humiles corde, plus cogitando et orando proficiunt quam legendo et audiendo. nec ideo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
pximi dantate atq n uera pietate ꝓfecens. qũadium
hac urta ꝯusaris. sie podo̾ te ẽẽ non credas. Ripa chꝑ¬
pe legitur in litteris cãs. Nunquid ño tẽptatio ẽuti
humana super teriam. Promde qm̃ sẽper qu̾aduies
in hoatisͥ oro netessanũ eist tibimorono dicere quod dos
ddcuit dimitte nobis debita nĩa. sicut et nos dimitt¬
miis debitorib nris memento cito ignoscere si quis
in te pectanetir et a te uenam postulauent: ut uera¬
cĩtr possi orare:. et pecatis tuis uemiam ualeas l̾pe¬
tiare Hec duectiom tue festmnant̾ quid scͥpsi. grm̃ine
festinatio ꝑlatoris urgebat sed d̾o gr̃as agat qm̃ bo¬
no de sid̾io tuo qualit̾cumq nõ defui. Semper temi¬
seritordia dei protegat. dñc eximie etꝰ merito insigd
atu honorabilis dei.

Expanded text:
atque in uera pietate profeceris, quam diu in hac uita conuersaris. sine peccato te esse non credas: de ipsa quippe legitur in litteris sanctis: Numquid non temptatio est uita humana super terram? proinde quoniam semper, quam diu es in hoc corpore, necessarium est tibi in oratione dicere. quod dominus docuit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. memento cito ignoscere, si quis in te peccauerit et a te ueniam postulauerit, ut ueraciter possis orare et peccatis tuis ueniani ualeas impetrare. haec dilectioni tuae festinanter quidem scripsi, quoniam me festinatio perlatoris urgebat. sed deo gratias ago. quoniam bono desiderio tuo qualitercumque non defui. semper te misericordia dei protegat. domine eximie et merito insignis atque honorabilis fili.
Abbreviated transcription (Latin):
inde dm nemo ioit inctiũ cid̃ apud tenta sanit. siue
iregodm siueutoipa potꝰ nosti aliqiid ambices. Et¬
des itacio fidemtuia uides dubitatõm tuam. iuoes au¬
dũituum noluntatẽq discendi. Et cũ austoritate
dumamoncant ad credenda cque no uides hes tin¬

Expanded text:
d apud te ita sint, siue ut ego dixi siue ut ipsa potius nosti, aliquid ambigis. uides itaque fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides studium tuum uoluntatemque discendi et, cum auctoritate diuina mouearis ad credenda, quae non uides, haec t
Abbreviated transcription (Latin):
creditur ab ess et a ꝯspestu corporis ñ. sicut abẽ
corpus ĩ quo xp̃t resurrexio et ab aspestu ñetis
altiꝰ. sicut ab eit ab aspectu mentis mee fides tus
tes. uec m̃te aid̾ tu potes. sicut ego meã qmͣ tu ñ
pores. Nemo .n. scit quid agatur ĩ hoĩe nisi sp̃e ho¬
m̃is qui m ips ẽ: donec ueniat dñs. qui er illu
inmes ab scondita tenebraꝵ et maifestabio co¬
grcationes cordis: ud eas ño solum quisꝙ suas iꝑ¬
deat. sed et alioꝵ. Scd̾m .n. hoc dixit apło neuimĩs
dimus noc uidemus et multos fideles ẽẽ nouinꝰ
et iulti notis sumus. Si gͦ iam ista distincasẽ.
neniamꝰ ad cam. Scmius dr̃ posse iuden. qtĩas¬

Expanded text:
rporis nostri, sicut abest corpus, in quo Christus resurrexit, et ab aspectu mentis u alterius, sicut abest ab aspectu mentis meae fides tuates, nec mente, quod tu potes, sicut ego meam, quam tu non potes. nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, donee 10 ueniatit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis, ut eas non solum quisque suas uideat sed et aliorum. secundum hoc enim dixit apostolus neminem dimus nec uidemus, et multos fideles esse nouimus et multis noti sumus. Si ergo iam ista distincta sunt, ueniamus ad causam. scimus posse deum ui
Abbreviated transcription (Latin):
tam adhus mninus est uista ut adquirao co agendo eo orã¬
doretier mio que habes grãs age d̾o tancẜ fontibonide¬
tas unde habes. ares mom̃ib bonis actib tuis. illa da ela¬
mite tibichiimilitatẽ. Sicitt .n. scuptum es omne
datumm optimimn eo om̃e donum perfectã desurssiẽ

Expanded text:
tam adhuc minus est, insta, ut adquiras, et agendo et orantam adhuc minus est, insta, ut adquiras, et agendo et orando et ex his, quae habes. gratias age deo tamquam fonti bonitatis, unde habes. atque in omnibus bonis actibus tuis illi da claritatem, tibi humilitatem. sicut enim scriptum est. omne dat
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut rebellanti et resistenti uiolentia redditur
ita uicto uł capto miscricordia iam dẽbetur. maxi
memquo pacis pertutbatio nõ timetur. Omet
mores tuos pudicitia ꝯigas. ornet sobrietas et fsu¬
galitas. Ualde .n. turpe est. ut ꝙ uõ uincit homo
uincat libido en obruatur uino. qurnõ uincitur ł¬
ro. Diuitie sosares s desum. ño per mali opera ã¬
rantur in mũdo. Si autẽ assunt: per bona opeta
ẜuentur incelo. animũ uilẽ et xp̃ianũ noc debẽt
si accedunt nec debent frangere si recedunt. Uld̾
pocius cogitemus qued dñs ait: nbi e̾ thesautꝰ tuus
illuc est et cortiuĩ. Et iniq cum audimus. ut au
slm cee hẽamus: non mendaciter respõdere debe¬
imus. qd̾ nosti qi respondemꝰ. Et in hiis quidem
bene studiosũte ẽẽ cognoui. et fami tua multã
delecter multũq tͥ in dño gratulor ita ut ħ epłaꝯ
magis sit tibi speculum. ubi quar sis uideas. qũaui

Expanded text:
sicut rebellanti et resistenti uiolentia redditur, sicut rebellanti et resistenti uiolentia redditur, ita uicto uel capto misericordia iam debetur. maxime in quo pacis perturbatio non timetur. Ornet mores tuos pudicitia coniugalis, ornet sobrietas et frugalitas; ualde enim turpe est, ut, quem non uincit homo, uincat libido et obruatur uino, qui non uincitur ferro. diuitiae saeculares si desunt, non per mala opera quaerantur in mundo: si autem adsunt, per bona opera seruentur in caelo. animum uirilem et Christianum nec debent, si accedunt, extollere nec debent frangere, si recedunt. illud potius cogitemus, quod dominus ait: Ubi est thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. et utique. cum audimus. ut cor sursum habeamus, non mendaciter respondere debemus. quod nosti quia respondemus. Et in his quidem bene studiosum te esse cognoui et fama tua multum delector multumque tibi in domino gratulor. ita ut haec epistula magis tibi sit speculum, ubi, qualis sis. uideas. quam ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tes et impios tẽptanonib agitentur ut exceãt᷑
ed tanquam in fornace sicut aurũ ꝓbentur. nõ
debemus ante tẽpus uelle cũ sołis stĩs et uistis
muere. ut hos suo tẽpore mereamur a ccipere. ħ
gͦ prinũ cogna qa aͥmaris ad pugnam. q iurꝰ
tua eciam ip̃a corporał donum deiẽ. Sic .ii. cegi¬
tab̾ de dono dei. non facere contra dm̃. fides.n.
qñ ꝓmittitur. eciam hosti seruanda ẽ. contraꝙ̃
beniũ genitur quanto magis amico proͣ ꝓ ugnatur
Pacem habere debet uoluntas. bellum necessitas. nt
liberet deus a netessitate et conseruet in pate. Non
em̃ pax q̃rtur ut bellum exatetur. sed bellũ geni¬
tur. uo pas ad quitatur. Esto ergo eciam bellando
pacisicus. ut eos quos expugnas. ad pacis utilita¬
cis est. pro tp̃ali salute mortaliũ. qu̾ato ẽ dulcior
par diuina ꝑro eterna salute angłoꝵ Itemac ho¬
stem pugnantem. necessitas ꝑmistt ñ uoluntas.

Expanded text:
tes et impios temptationibus agitentur. ut exerceantur tes et impios temptationibus agitentur. ut exerceantur et tamquam in fornace sicut aurum probentur, non debemus ante tempus uelle cum solis sanctis et iustis uiuere, ut hoc suo tempore mereamur accipere. Hoc ergo primum cogita, quando armaris ad pugnam, quia nirtus tua etiam ipsa corporalis donum dei est; sic enim cogitabis de dono dei non facere contra deum. fides enim quando promittitur, etiam hosti \'seruanda est, contra quem bellum geritur; quanto magis amico. pro quo pugnatur! pacem habere debet uoluntas, bellum necessitas, ut liberet deus a necessitate et conseruet in pace. non enim pax quaeritur, ut bellum excitetur, sed bellum geritur. ut pax adquiratur. esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitacis est pro temporali salute mortalium, quanto est dulcior pax diuina pro aeterna salute angelorum! itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non uoluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ non inueni tantam fidem ĩ isrł. In hiis ergo¬
erat et ille cent corneluis ad ꝙ̃ musus angłs dix
corneli accepte sunt elemo sine tue. es exaudite sũt
or̃ones tue. uͥ eũ ãmonuit. ut ad beatũ petrũ apłm
ip̃e dñs aio in natis mulierũ nõ exsurrexit maior io¬
h̾e baptista. et quesisent ab eo quid facerent reqp¬
dio eis ueminem concusseritis nulli calumpniã fe¬
tentis. Sufficiat uob̾stipendium urm. Non eos uti¬
q sb̾ ar̾mis militare ꝓhibuit quib suum stipendiũ
sufficere debere p̾cepit. Maioeis quidem loci sunt
apud dñi. qui omib istis cołarib actonib decelictiᷤᷤ
eciam simima ꝯtinentia castitatis ei seruiũt: sed
gnant contra uisibiles mimicos. uos proeis pugnã¬
dolaboratis contra uisibiles barbaros. Utinam una
fides eẽt in omĩb quia et minus laboraretur et fa¬
cilius dyabolus cum sus angeł uinceretur. S q
i hoc seło necesse ẽ ut ciues regni celoꝵ inter enꝙ̃¬

Expanded text:
 non inueni tantam fidem in Israhel. in his erat et ille Cornelius, ad quem missus angelus dixit: Corneli, acceptae sunt elemosynae tuae et exauditae sunt orationes tuae: ubi eum admonuit, ut ad beatum Petrum apostolum ipse dominus ait: In natis mulierum non exsurrexit maior Iohanne Baptista, et quaesissent ab eo. quid facerent. respondit eis: Neminem concusseritis, nulli c alumniam feceritis. sufficiat uobis stipendium uestrum. non eos utique sub armis militare prohibuit, quibus suum stipen dium sufficere debere praecepit. Maioris quidem loci sunt apud deum, qui omnibus istis saecularibus actionibus derelictis etiam summa continentia castitatis ei seruiunt. sed gnant contra inuisibiles inimicos: uos pro eis pugnando laboratis contra uisibiles barbaros. utinam una fides esset in omnibus, quia et minus laboraretur et facilius diabolus cum suis angelis uinceretur! sed quia in hoc saeculo necesse est, ut ciues regni caelorum inter erran
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror facere. sed credidi me non parum comen¬
dan deo a nobis. si ea que mumere slliuis factas cũ
allocutionis nr̃e memoria faciatis. qlami et aute
iam fama et nunc fr̃es qui uenerunt a uob̾ eusta¬
em precessit que millis fluctib sicut insina tim¬
ditur nec caprariam desiderat: quia nec cilitio ĩa

Expanded text:
arbitror facere; sed credidi me non parum commenarbitror facere; sed credidi me non parum commendari deo a uobis, si ea, quae munere illius facitis, cum adlocutionis nostrae memoria faciatis. nam et ante iam fama et nunc fratres, qui uenerunt a uobis, Eustaem praecessit, quae nullis fluctibus sicut insula tunditur, nec Caprariam desiderat, quia nec cilicio iam
Abbreviated transcription (Latin):
nes castigantesq corpus. et seruituti subicientes. si¬
ue sufferentes tubilationes. et ante omĩa uos ip¬
ros portantes inuicem in dilectione. quid .ii. suf¬
ferad qui frem̃ non suffert. siue ꝓspicientes astuci¬
am atq insidias temptatoris et᷑ scuto fidei iacula
eius ignita repellentes et extinguentes siue cantã¬
tes et psallentes in cordib ur̃is dño. uel uocib ac
corde non dissonis. om̃ia in głam dei facite qui ope¬
ratur om̃ia iom̃ib: ates ita feruete spũ ut ĩ dño
laudetut amina nr̃a. Ip̃a est .n. actio recti itmeris.¬
que oculos semper habet ad dñm. qm̃ ip̃e euellet
de saqueo pedes. Talis actio nec frangitur negocio.
nes frigida est ocio. nec tribulenta nec martida est
nes audax nec fugax. nec preceps. nec iatens. Hec
agite. ex deus pacis erit uob̾cum. Neo importunum
me existimer caritas nr̃a. qr uobistum loqui uel ꝑ¬
epsam uoliu. Non .n. hoc uos monui. quod uos nͭ

Expanded text:
nes castigantesque corpus et seruituti subicientes sines castigantesque corpus et seruituti subicientes siue sufferentes tribulationem et ante omnia uos ipsos inuicem in dilectionem — quid enim sufferat, qui fratrem non suffert? - siue prospicientes astutiam atque insidias temptatoris et scuto fidei iacula eius ignita repellentes et extinguentes siue cantantes et psallentes in cordibus uestris domino uel uocibus a corde non dissonis: omnia in gloriam dei facite, qui operatur omnia in omnibus, atque ita feruentes spiritu, ut in domino laudetur anima uestra. ipsa est enquae oculos semper habet ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes . Talis actio nec frangitur negotio, nec frigida est otio, nec turbulenta, nec marcida est; nec audax, nec fugax; nec praeceps, nec jacens. Haec agite, et Deus pacis erit vobiscum . 4. Nec importunum me existimet Charitas vestra, quia vobisepistulam uolui. non enim hoc uos monui, quod uos non
Abbreviated transcription (Latin):
nimiis timent. ne quasi in dexteram rapties¬
tollanturin sinistram lapsi demerguntur.
et sunt ruusus qui dumnimis se anferunt
a sinistra. ne torpida uacationis molitia sorbe¬
antur ex altera parte iactantie fastu corri¬
pti atq consumptim fumum faiullamos¬
euanestumt. Sic ergo dilectissimi diligite
ociumut uos ab omni terrena delectatione re¬
frenetis et memineritis mullũ lotum ẽe ubi
non possit laqueos tendere qui timet ne reus¬
lemus ad dñm ed mimicũ om̃ium uonorãt
captiui fuimus indicemus. Nisllamq ẽẽ ne¬
bis ꝑfestam requiem cogitetis donec transe¬
ao mi quitas. es inuidiciũ iustĩa ꝯuertatur
Item cum aliquid strenue atip ala citer agris. et i¬
pigre operamini siuie mor̃onib siue mieuiniis. si¬
ue melemosinis. nel tuibuentes aliquid indigenti¬
b uel donantes miurias sicut et deus in xp̃o dona¬
ius nobis. siuie edomantes perntiosas confuetudi¬

Expanded text:
nimis timent, ne quasi in dexteram rapti exnimis timent, ne quasi in dexteram rapti extollantur, in sinistram lapsi demerguntur, et sunt rursus, qui, dum nimis se auferunt a sinistra, ne torpida uacationis mollitia sorbeantur, ex altera parte iactantiae fastu corrupti atque consumpti in fumum fauillamque uanescunt. sic ergo, dilectissimi, diligite otium, ut uos ab omni terrena delectatione refrenetis et memineritis nullum locum esse, ubi non possit laqueos tendere, qui timet, ne reuolemus ad deum et inimicum omnium bonorum, cuius captiui fuimus, iudicemus, nullamque esse nobis perfectam requiem cogitetis, donec transeat iniquitas et in iudicium iustitia conuertatur. Item cum aliquid strenue atque alacriter agitis et inpigre operamini siue in orationibus siue in ieiuniis siue in elemosynis uel tribuentes aliquid indigentibus uel donantes iniurias, sicut et deus in Christo donauit nobis. siue edomantes perniciosas consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
tar nos in eo misterio in quo collocare digas¬
tus est. cum proxima mercede adiuuantibus
op̃onib uris. ab oñi augustina ubabit. uos a
frẽt ex hortamur in dño. ut ꝓpositum uestrum
ctodietis. et usq in finem ꝑ seueretis ac si qua
opera ur̃a mater eccã desid̾ aueriti nec elat̾one
auida suscipiatis. nec blandiente desidia respua¬
tis. sedmiti corde optẽperetis d̾o. cum mansuetir¬
die portantes eum qui nos regit. qui dirigit mi¬
tes inuuidicio. docẽbit mansuetos iuas suas. Nes
uom̃ ociumi siecessitatib eccẽ ꝓponatis. cui paria¬
ricniti si nulli bori ministrare uellent quomͦ
nasceremii non inueniretis. Sicut aut̾e inter
ignem et aquam tenenda ẽ nia. ut nec exma¬
tur horno nec demergatur. sic interapicerasu¬
ꝓbie et uoraginem desidie iter nostrũ tẽpera¬
re debemus. sicut dcm̃ est. nori declinantes in
ad dexterã neq ad sinistram. Sirt .i. qui du̾

Expanded text:
tes nos in eo ministerio, in quo conlocare dignates nos in eo ministerio, in quo conlocare dignatus est cum promissa mercede, adiuuantibus orationibus uestris ab omni angustia liberabit. Vos autem, fratres, exhortamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque in finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nec uestrum otium necessitatibus ecclesiae praeponatis, cui parturienti si nulli boni ministrare uellent, quo modo nasceremini, non inueniretis. sicut autem inter ignem et aquam tenenda est uia, ut nec exuratur homo nec demergatur, sic inter apicem superbiae et uoraginem desidiae iter nostrum temperare debemus, sicut scriptum est: Non declinantes neque ad dexteram neque ad sinistram. sunt enim, qui, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtesoitero endorio et qui tecũ abatẽ¬
sunt fr̃ib. Augustinus et qui metum sunt fres. in
dño salutem. Quando quietem urãm cogitamus
quam habetis in xp̃o. eciam nos quamuis in labo¬
itb uaris asperise uersemur: in ur̃a caridate reqͥ¬
estrmus. Unum .n. corpus sub uno capite sumu.
ut et uos in nob̾ negociosi et nos in uob̾ ociosi si¬
mus qr si patitur umũ meubrũ compatuituroia
menbra: et si gloriatur iiũ menbrũ congaudẽt
omĩa menbra. Ammonemꝰ ergo et petimus es ob¬
sectanuis per xp̃i altissimam humilitatem ed mui¬
sericordissimam celsitudine ut mrĩ memores si¬
et mag̃ sobrias habere credimus. Nras enĩ sepe¬
saucias et debilitat caligo et tumultus sesariũ
actionũ. quas ed si nt̃as non habemus. eoꝵ tñ eͥ
nos angariant mille passus et iibemur ire cumn
eis aua duo. tanta nobis ingeruntur ut urx
respira upossimus. credentes tñ quod ule ĩ tuu
conqretumtras gemitus compeditoꝵ. ꝑseuerã¬

Expanded text:
presbytero Eudoxio, et qui tecum sunt fratribus, Augustinus, et qui mecum sunt fratres in Domino, salutem. Quando quietem vestram cogitamus quam habetis in Christo, etiam nos quamvis in laboribus variis asperisque versemur, in vestra charitate requiescimus. Unum enim corpus sub uno capite sumus, ut et vos in nobis negotiosi, et nos in vobis otiosi simus. Quia si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Admonemus ergo et petimus et obsecramus per Christi altissimam humilitatem, et misericordissimam celsitudinem, ut nostri memores siet magsauciat et debilitat caligo et tumultus saecularium actionum. quas etsi nostras non habemus, eorum tamen, qui nos angariant mille passus et iubemur ire cum eis alia duo, tanta nobis ingeruntur, ut uix respirare possimus credentes tamen, quod ille, in cuius conspectu intrat gemitus compeditorum, perseueran
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quib pro malis bona retuibuit id recipi¬
at quod impendit. Optamus quippe fieri amicũ
Quod uti non erit insi amiserit inimicitiaꝵ
malum. Non ergo sit ĩpenditur caritas. ut pe
hec augetur eciam illo inter se differunt qd̃
pecumam cui dederimꝰ tunc ei bemuolenti¬
gnus exactor. qñ pecuma cũ recipitur accedit
cui datur: sed recedit a quo datur. Caritas n̾o
ñõ solum apud eum crescit qui hanc ab eo c̃ꝑ
dĩligit exign. etiam si ñ recipit: sed eciã ille a
quo eciam recipis tunc incipit hr̃e cum reddis
Pronide domine fr̃ mutuam tͥ oaruatems libẽs
beo. Unũ .n. magr̃m apud quem condiscipłi
sumus per eus apsm dociles audire debemꝰ
p̃cipientem ac dicent̾e. Nemini quicquã de

Expanded text:
etiam quibus pro malis bona retribuit, id recipietiam quibus pro malis bona retribuit, id recipiat quod impendit. Optamus quippe fieri amicum, quod utique non erit, nisi amiserit inimicitiarum malum. 2. Non ergo sic impenditur charitas, ut pecuitur, haec augetur; etiam illo inter se differunt, quod pecuniam cui dederimus, tunc ei benevolentignus exactor. Quoniam pecunia cum recipitur, accedit cui datur, sed recedit a quo datur: charitas vero non solum apud eum crescit, qui hanc ab eo quem diligit, exigit, etiamsi non recipit; sed etiam ille a quo eam recipit, tunc incipit habere cum reddit. Proinde, domine frater, mutuam tibi charitatem libens beo. Unum enim magistrum, apud quem condiscipuli sumus, per ejus Apostolum dociles audire debemus praecipientem ac dicentem: Nemini quidquam de
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis longe absens fuerim qñ per prole¬
ctum clericum ad me directa yppoñe sc̃itatis tu¬
e scripta uenerunt tñ postea qu̾a uemi eisq le¬
clis rescriptoꝵ debitorem me fcm̃ ẽe cognoui. red¬
dendi tempus operiebar. et etce subito ꝑfecturia
tatus: sc̃tatitie salutationem debitam reddo: sꝑ¬
autem debeo caritatem. que sola eciã redditã.
semper detiet debitorem. Redditur .n. cũ ĩpen¬
ditut. debetur autem eciam si reddita fuĩt. quia
millum est tempus. qñ ĩpendenda ĩa nõ sit Nec
cum redditur amittitur. sed pocuus redden doi
multiplicatur. Habendo .ii. redditur: ño car̾edo
Et cum reddi nd possit nisi habeatut. nec hr̃n
potest nisi reddatur. Iimino etiam cum reddit᷑
ad homine. crescit in homine.: et tanto maior¬
adquiritur. quanto plurib redditur. Quom̃o
autem negetur amicis. que debetur et inimi¬
tis: Sed mimitis cauta impenditur amicis secu¬
ra rependitur. Agit tñ quantum potest. ut ab bis

Expanded text:
Quamuis longe absens fuerim, quando per Proiectum clericum ad me directa Hipponem sanctitatis tuae scripta uenerunt, tamen. posteaquam ueni eisque lectis rescriptorum debitorem me factum esse cognoui. reddendi tempus opperiebar. et ecce subito profecturi atatus sanctitati tuae salutationem debitam reddo. sautem debeo charitatem, quae sola, etiam reddita, semper detinet debitorem. Redditur enim cum impenditur, debetur autem etiamsi reddita fuerit; quia nullum est tempus quando impendenda jam non sit. Nec cum redditur amittitur, sed potius reddendo multiplicatur: habendo enim redditur, non carendo. Et cum reddi non possit nisi habeatur, nec haberi potest nisi reddatur: imo etiam cum redditur ab homine, crescit in homine; et tanto majoracquiritur, quanto pluribus redditur. Quomodo autem negetur amicis, quae debetur et inimicis? Sed inimicis cauta impenditur, amicis secura rependitur. Agit tamen quantum potest, ut ab his
Abbreviated transcription (Latin):
sum. baptismũ in aqua nõ accipiunt rrͦnem ñ¬
tes tancꝭ ip̃i siu enuͣgelici uttes noui uino
inflatum et oꝑtum circũire bac̃a¬
issalorincite in tñ sulentio student
ut narib et labus suis digitũ appo
uoce p̾cipianc qñ tacendũ ẽẽ sibi aarbitr̃a¬
los .n. grece dicttur palus. et rncors nasus
Cur autẽ per palum digitum significare
maluerint a quib hoc nom̃ ꝯpositum est
nestio cũ grece dicatur digitꝰ dactilos et
possent utq dactirũcite multo euidentiꝰ nd¬

Expanded text:
sum, baptismum in aqua non accipiunt, resum, baptismum in aqua non accipiunt, refiliorum. LX. PROCLIANITAE secuti sunt istos, et addiderunt Christum non in carne venisse. LXI. carnis humanae non a Deo, sed a diλος enim graece dicitur palus; et ῥύγχος nasus. Cur autem per palum digitum significare maluerint, a quibus hoc nomen compositum est, nescio: cum graece et dicatur digitus δάκτυλος, et possint utique Dactylorynchitae multo evidentius nu