comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit: tribulationem mox spiritus
subdidit. ac si aꝑte fateretur dicẽs.
Sic reatum lingua loquitut. ut
nequaquam expers ameroris sti¬
mulo. ꝑalia spiritꝰ uagetur. Sed
culpas loquens. uulnus aperio: cul¬
pas uero ad correptionem cogitans.
salutem uulneris ex medicamine
meroris quero. Qui enim mala qui¬
dem que per pẽtrauit insinuat. sed
flere que insinuauerit recusat. qua¬
si subducta ueste uulnus detegit:
sed torpenti mente: medicamentũ
uulneri non apponit. Confessionis
igitur uocem solus necesse est ut
meror excutiat: ne uulnus prodi¬
tum sed neglectum quo licentuis
iam ꝑhumanam noticiam tangit᷑.
deterius putrescat. Quo contra psal¬
mista plagam cordis non solum de¬
texerat: sed detecte etiam medica-¬
mentum meroris adhibebat dicens.
Iniquitatem meam ego pronuntio:
& cogitabo propeccato meo. Pronun¬
tiando enim occultum uulnus de¬
tegit. Cogitando autem quid ali
ud quam medicamentum uulne¬
ri apponit. Sed afflicte menti & sua

Expanded text:
dit, tribulationem mox spiritus dit, tribulationem mox spiritus subdidit. Ac si aperte fateretur, dicens: Sic reatum lingua loquitur, ut nequaquam expers a moeroris stimulo per alia spiritus vagetur: sed culpas loquens, vulnus aperio; culpas vero ad correctionem cogitans, salutem vulneris ex medicamine moeroris quaero. Qui enim mala quidem quae perpetravit insinuat, sed flere quae insinuaverit recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medicamentum vulneri non apponit. Confeigitur vocem solus necesse est, ut meror excutiat, ne vulnus proditum, sed neglectum, quo licentius iam per humanam notitiam tangitur, deterius putrescat. Quo contra / psalmista plagam cordis non solum detexerat, sed detectę etiam medicamentum męroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio et cogitabo pro peccato meo. Pronuntiando enim occultum vulnus detegit, cogitando autem, quid aud quam medicamentum vulneri apponit? Sed afflictae menti, et sua
Abbreviated transcription (Latin):
cit erubescit. In labore quippe os
mittere est: hoc ad confessionem per¬
petrate iniquitatis occupare. Sed ius¬
tus ori suo non parcit: quia iram iu¬
dicis districti p̃ueniens. uerbis con-¬
tra se proprie confessionis seuit. Hinc
psalmista ait. Preueniamus faciem
eius inconfessione. hinc ꝑsalomonẽ
dicitur. Qui abscondit scelera sua nõ
dirigetur: qui autem confessus fue¬
rit. & dereliquerit ea. misccłiam con-¬
Sed nequaquam ad confessionem os
panditur: nisi cum consideratione
gustatur. Unde & apte mox subdit᷑.
loquar intribulatione spiritus mei.
Tribulatio quippe sp̃s linguam com-
mouet : ut reatum praui oꝑis. uox
confessionis impugnet. Sciendum qͦ-¬
q est: quia sepe &e repbi peccata con¬
fitentur. sed deflere contempnunt.
Electi autem culpas suas quas uo¬
cibus confessionis aperiunt: distric¬
te animaduersionis fletibus inse-¬
quuntur. Unide bene beatus iob post¬
quam se ori suo non partere spopon¬

Expanded text:
cit erubescit. In laborem quippe os cit erubescit. In laborem quippe os mittere est hoc ad confessionem perpetratae iniquitatis occupare. Sed justus ori suo non parcit, quia iram judicis districti praeveniens, verbis contra se propriae confessionis saevit. Hinc Psalmista ait: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Hinc per Salomonui abscondit scelera sua non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et dereliquerit ea, misericordiam con» Sed nequaquam ad confessionem os panditur, nisi cum spiritus consideratione gustatur. Unde et apte mox subditur: « Loquar in tribulatione spiritus mei. » Tribmovet, ut reatum pravi operis vox confessionis impugnet. Sciendum quoque est quia saepe et reprobi peccata confitentur, sed deflere contemnunt. Electi autem culpas suas, quas vocibus confessionis aperiunt, districtae animadversionis fletibus insequuntur. Unde bene beatus Job postquam se ori suo non parcere spopon
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & tanto nequius pereunt. quã¬
to & oblata remedia misccłie contem¬
pnunt. Recte ergo de cdampnato hoĩe
dicitur. neq cognoscet eum amplius
locus eius: quia aconditore suo tan-¬
to tunc districtius iniudicio non
agnoscitur. quanto nunc ad repa¬
rationis grãm nec ꝑdona reuocatur.
Unde & notandum summoꝑe est:
quod non ait. neqq cognoscet am¬
plius locum suum sed ait. neq co¬
gnoscet eum amplius locus eius.
Dum enim cognitio non homini
sed loco tribuitur. patenter ipse
conditor loci nomine de signatur:¬
qui districtus ad examen ultimũ
ueniens. in iniquitate durantib
dicit. Nescio uos unde sitis. Sed e¬
lecti quiq quo districte repbos re¬
pelli considerant: eo semet ipsos
cotdie aꝑpetrate nequitie sordib
sollicitius purgant. Cumq peritu¬
ros alios frigescere auite amore cõ¬
spicunt: studiose se adpenitentie
lamenta succendunt. Unde & apte
cit: qui confiteri malum quod fe¬

Expanded text:
tur; et tanto nequius pereunt, quantur; et tanto nequius pereunt, quanto et oblata remedia misericordiae contemnunt. Recte ergo de damnato homine dicitur: Neque cognoscet eum amplius 258 locus ejus, quia a conditore suo tanto tunc districtius in judicio non cognoscitur, quanto nunc ad reparationis gratiam nec per dona revocatur. Unde et notandum summopere est quod non ait: Neque cognoscet amplius locum suum, sed ait: Neque cognoscet eum amplius locus ejus. Dum enim cognitio non homini, sed loco tribuitur, patenter ipse conditor loci nomine designatur,qui, districtus ad examen ultimum veniens, in iniquitate durantibus dicet: Nescio vos unde sitis . Sed electi quique quo districte reprobos repelli considerant, eo semetipsos quotidie a perpetratae nequitiae sordibus sollicitius purgant. Cumque perituros alios frigescere a vitae amore conspiciunt, studiose se ad poenitentiae lamenta succendunt. Unde et aptecit, qui confiteri malum quod fe
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius semꝑ speciem quereret:
atq in sollempnitate illiꝰ amoris
habitaret. Sed extra se ꝑ mobedi-¬
entiam missus. mentis sue locũ
ꝑdidit: quia tenebrosis itineribus
sparsus. ab in habitatione ueri lumi¬
nis elongauit. Unde apte adhuc sub¬
non localis ipse scilicet conditor ex¬
titit: qui hunc ut insemet ipso con¬
sisteret creauit. Quem nimirum lo¬
cum tunc homo deseruit: cum seduc¬
toris uerba audiens. aconditons a¬
more discessit. Sed cum om̃ys deus
redimendo se homini etiam corpora¬
liter ostendit: ipse ut ita dixerum fu¬
gitiui sui uestigia subsequens. adre¬
tinendum quem amiserat hominẽ
locus uenit. Si enim appellari lo¬
cus nequaquam conditor posset:
dm̃ laudans psalmista non dice¬
ret. filii seruorum tuoium in habi¬
tabunt ibi. Ibi enim non dicimus:
nisi cum locum specialiter designa¬
mus. Sed sunt pleriq qui etiam pꝰ
ꝑreceptum redemptionis auxilium.
ad desperationis tenebras deuolun¬

Expanded text:
ut ejus semper speciem quaereret, ut ejus semper speciem quaereret, atque in solemnitate illius amoris habitaret. Sed extra se per inobedientiam missus, mentis suae locum perdidit, quia, tenebrosis itineribus sparsus, ab inhabitatione veri luminis elongavit. Unde apte adhuc subnon localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc ut in semetipso consisteret creavit. Quem nimirum locum tunc homo deseruit, cum, seductoris verba audiens, a conditoris amore discessit. Sed cum omnipotens Deus redimendo se homini etiam corporaliter ostendit, ipse, ut ita dixerim, fugitivi sui vestigia subsequens, ad retinendum quem amiserat hominem locus venit. Si enim appellari locus nequaquam conditor posset, Deum laudans Psalmista non diceret: Filii servorum tuorum habitabunt ibi . Ibi enim non dicimus, nisi cum locum specialiter designamus. Sed sunt plerique qui etiam post perceptum Redemptoris auxilium ad desperationis tenebras devolvun
Abbreviated transcription (Latin):
ne ergo dicitur. sicut consumit᷑
nubes & pertransit. sic qui descen¬
dit ad inferos non ascendet: auia
plerumq cum ꝑpetratione nẽqui¬
tie etiam desꝑatio sociatur. & uia
iam reuersionis absciditur. Rec¬
te autem corda desperantium nu¬
bibus comparant᷑ quia & caligine
erroris obscura sunt : & peccatoꝵ
multiplicitate condensa. Sed con-¬
sumpta ꝑtranseunt: quia clarita-¬
te extremi iudicii irradiata dissi-¬
pantur. Solet etiam domus: in¬
habitatio cordis intelligi. Unde sa-¬
nato cuidam tlicitur. uade indo¬
mum tuam : quia nimirum dig¬
num est ut peccator post ueniam.
admentem suam redeat. ne iterũ
quo iuste feriatur admritat. Sed
qui adinfernuim descenderit ad
domum suam ulterius non ascẽ¬
det : quia eum quem desperatõ
Nobruit. acordis sui habitaculo
foras mittit. Et redire introrsus
non ualet: quia fusus exterius.
ad deteriora cotidie impulsus ca-¬
dit. Ad contemplandum quippe
creatorem homo conditus fuerat.

Expanded text:
ne ergo dicitur: Sicut consumitur ne ergo dicitur: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet, quia plerumque cum perpetratione nequitiae etiam desperatio sociatur, et via jam reversionis absciditur. Recte autem corda desperantium nubibus comparantur, quia et caligine erroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa; sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judicii irradiata dissipantur. Solet etiam domus inhabitatio cordis intelligi. Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam , quia nimirum dignum est ut peccator post veniam ad mentem suam redeat, ne iterum quo juste feriatur admittat. Sed qui ad infernum descenderit, ad domum suam ulterius non ascendet, quia eum quem desperatio obruit, a cordis sui habitaculo foras mittit, et redire introrsus non valet, quia, fusus exterius, ad deteriora quotidie compulsus cadit. Ad contemplandum quippe Creatorem homo conditus fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
qui descendit ad inferos. non
ascendet. Ac si aꝑte loqueretur
dicens. In altum currendo defi¬
cit: qui suꝑbiendo ad interi
tum tendit. Quem si semel eul¬
pa ad penam ꝑtrahit : miseri¬
cordia ulterius adueniam non
Nec reuertetur. ultra indomum
suam. Sicut domus est corporis
habitaculum corporale. ita uni-¬
cuiq menti hoc domus fit: quo
ex desiderio inhabitare consueuit.
Ad domum igitur suam ultra
non reuertitur: quia semel quis¬
q ẽternis suppliciis traditus ad
hoc ubi amore inheserat. nulla-¬
tenus reuocatur. Potest etiam
inferni nomine peccatoris des¬
peratio designari: de qua per
salmistam cucitur. In inferno au¬
tem quis confitebitur tibi: Un¬
de rursum scriptum est. Impiꝰ
torum. contempnit. Quisquis au¬
tem impietati subcumbit: uitã
ꝓfecto iusticie moriendo derelin¬
quit. Qui uero etiam post pecca¬
tum mole desꝑationis obruitur.
quid aliud quam post mortẽ:
in inferni supplicio sepelitur: Be¬

Expanded text:
qui descendit ad inferos, non qui descendit ad inferos, non ascendet. Ac si aperte loqueretur, dicens: In altum currendo deficit, qui superbiendo ad inttum tendit. Quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulterius ad veniam non Nec revertatur ultra in domum suam. - Sicut domus corporis habitaculum corporale est, ita unicuique mente hoc domus fit, quod ex desiderio inhabitare consuevit. Ad domum igitur suam ultra non revertitur, quia semel quisque aeternis suppliciis traditus ad hoc ubi amore inhaeserat, nullatenus revocatur. Poteinferni nomine peccatoris desperatio designari, de qua per Psalmistam dicitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Unde rursum scriptum est: Impius peccatorum, contemnit . Quisquis autem impietati succumbit, vitam profecto justitiae moriendo derelinquit. Qui vero etiam post peccatum mole desperationis obruitur, quid aliud quam post mortem in inferni suppliciis sepelitur? Be
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Si subtili examinatione discuti¬
or. perferendo uidicio non adsurgo:
quia ad penam uita non sufficit. si
hanc immanitas iuste retributionis
premit.Bene autem eiusdem hu¬
mani generis. ⁊ culpa breuiter &
pena subrogatur: cum protinus
dicitur. Sicut consumitur nubes¬
& pertransit: sic qui desceuderit ad
uferos non ascendet. Nubes quippe
acdaltiora suspenditur. sed densa¬
ta uento impellitur ut currat: ca
lore autem solis dissipatur ut
euanͤscat. Sic sic nimirum corda
sunt hominum. que per accep¬
te rationis ingenium ad alta
emicant. impulsa autem ma-¬
ligni spiritꝰ flatu. prauis desi¬
deriorum suorum motibus huc
illucq pertrahuntur: sed dis¬
tricto respectũ suꝑni iudicis qͣsi
solis calore liquefuint. & semel
locis penalib tracdita adoperatõ¬
nis usum ultra non redeunt.
uir igitus sanctus. elationis
cursum. defectumq humani ge¬
neris exprimens. dicat. Sicut ẽ¬
sumitur nubes & ꝑtransit: sic

Expanded text:
tur: Si subtili examinatione discutitur: Si subtili examinatione discutior, perferendo judicio non assurgo, quia ad poenam vita non sufficit, si hanc immanitas justae retributionis premit. Bene autem ejusdem humani generis et culpa breviter, et poena subrogatur, cum protinus dicitur: CAPUT et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendit. - Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento implore autem solis dissipatur, ut evanescat. Sic nimirum corda sunt hominum quae per acceptae rationis ingenium ad alta emigrant; impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur, sed districta districto respectu superni judicis quasi solis calore liquefiunt, et semel locis poenalibus tradita ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationis cursum defectumque humani generis exprimens dicit: Sicut consumitur nubes et pertransit, sic
Abbreviated transcription (Latin):
uoci congruit. quorum mens semꝑ¬
sosucita. uenturo examini inten¬
dit. Om̃e enim quod agunt me¬
tuunt: dum caute considerat᷑.¬
qui ante quantum iudicem sta¬
bunt. Intuentur potentiam illiꝰ
magnitudinis: & pensant quãto
reatu constricti sunt proprie infir
mitatis. Enumerant mala ꝓprii
oꝑis: & contra hec exaggerant bo¬
na conditoris. Considerant praua
quam districte iudicet. bona opera
quam subtiliter penset: ce perituros
se absq ambiguitate presciunt. si
remota pietate iudicentur. quia
hoc ipsum quoq quod uiste uide¬
mur uiuere culpa est: si uitam
nr̃am cum iudicat. hanc apud
se diuina miscd̃ia non excusat.
hinc enu in hoc eodem libro scri¬
ptum est. astra non sunt munda
in conspectu euis. quia apud̃ eum
clistricte iudicati. ipsi quoq maculas
inquinationis habent: qui ꝑmun¬
ditiam sc̃itatis lucent. Bene ergo
dicitur. Oculi tui in me: & non sub¬
sistam. Ac si aꝑte iusti uoce dicere¬

Expanded text:
voci congruit, quorum mens sempvoci congruit, quorum mens sempsollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant ante quantum Judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi voce dicere
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorem uidet ut feriat: sed nõ
uidet. ut ad largiendam salutis
gr̃am recognoscat. Culpas exami-¬
nat : & uitam pereuntium igno¬
rat. Unde sanctus uir cum se post
presentem uitam respectu homi¬
nis uideri non posse fateretur:
apte mox subdit. Oculi tui inme:¬
& non subsistam. Ac si aꝑte diceret.
Districtus adiudicium ueniens. &
ad saluandum non uides. & ad ferien¬
dum uides: quia quem inpresenti ui¬
ta. dispensationis tue mniseratione
non respicis. respiciendo post modũ
ꝑiusticiam. extinguis. Nunc en̾i
peccator quisq dm̃ non netuit. &
uiuit. blaphemat. & proficit: quia
scilicet misericors creator. quem ex¬
pectando uult corrigere. aspiciendo
non uult punire. sicut scriptum ẽ.
Dissimulans peccata hominum: pro¬
pter penitentiam. Sed tunc peccator
cum respicitur. non subsistit. quia cũ
districtus iudex merita subtiliter ĩ¬
quirit. reus adtormenta non suffi¬
cit: quamuis hoc etiam iustorum

Expanded text:
peccatorem videt ut feriat, sed non peccatorem videt ut feriat, sed non videt ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesentem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit: CAPUT XVI  Re non vidit. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam . Sed tunc peccator cum respicitdistrictus Judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum
Abbreviated transcription (Latin):
niam non reformat. hinc & enĩ
paulus dicit. Ecce nunc tempus
acceptabile: ecce uunc dies sa¬
rum quem nequaquam modo
miscd̃ia eripit. sola post pre¬
sens scłm iusticia addicit. Hĩc
salomon ait. Quia lignum in
quocumq loco ceciderit. siue ad
austrum. seu ad aquilonem i¬
bi erit. quia cum humani ca-¬
sus tempore. siue sanctꝰ seu ma¬
lignus spiritus egredientem
animam claustra carnis. ac¬
ceperit. ineternum secum sine
ulla ꝑmutatione retinebit: ut
nec exaltata adsupplicium ꝓ¬
ruat. nec mersa eternis suppli¬
ciis. ultra adremedium ereptõ¬
nis ascendat. Uir igitur sanctus hu¬
mani generis dampna consideret.
quod ap̃senti scło sine redempto
ris cognitione sub trahitur. atq
eternis ignibus in reparabiliter
sepelitur. & eius uocem inse sus¬
cipiens dicat. Nec aspiciet me
uisus hominis: quia nimirum
redemptoris gr̃a. quem nunc non
intuetur ut corrigat. tunc non
respicit ut abinteritu abscondat.
In iudicium quidem dñs ueniens

Expanded text:
niam non reformat. Hinc etenim niam non reformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies sarum quem nequaquam modo misericordia eripit, sola post praesens saeculum justitia addicit. Hinc Salomon ait: Quia lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad Austrum, sive ad Aquilonem, ibi erit , quia cum humani casus tempore, sive sanctus, sive malignus spiritus egredientem animam claustra carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis, ultra ad remedium ereptnis ascendat. Vir igitur sanctus, humani generis damna considerans, quod a praesenti saeculo sine Rederis cognitione subtrahitur, atque aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur et ejus vocem in se suscipiens, dicat: « Nec aspiciet me visus hominis. » Quia nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respiciet ut ab interitu abscondat. In judicium quidem Dominus veniens,
Abbreviated transcription (Latin):
oculus reuertitur: quia retribu¬
tionem suam mens inueniens. ad
operationis usum nullatenus re¬
uocatur. Quia igit᷑ fugit om̃e qd̃
cernitur. & mansura sunt. que
secuntur: bene beatus iob uno
uersu utraq complexus est di¬
cens. Memento quia uentus est
uita mea: nec reuertetur oculus
meus ut uideat boua. Cur sum
quippe presentium contemplat᷑
ait. Memento quia uentus est
uita mea. E ternitatem uero se¬
quentium considerans. ad un¬
xit. Nec reuertetur oculus m̃s:
ut uideat bona. ubi apte quoq
uniuersi humani generis a re¬
demptionis munere destituti: uo¬
cem protinus sumit dicens.
sericordia redemptoris: que in¬
sensibilitatis nr̃e duritiam cũ
respicit emollit. Unde teste quoq
euuangelio dicitur. Respexit iħe
petrum. & recordatus petrus uer¬
bi quod dixerat ih̾c : egressus
foras fleuit amare. Exutam ue¬
ro carne animam. nequaquã
iam uisus hominis aspicit:
quia post mortem non liberat.
quem ante mortem gr̃a adue¬

Expanded text:
oculus revertetur, quia retribuoculus revertetur, quia retributionem suam mens inveniens, ad operationis usum nullatenus revocatur. Quia igitur fugit omne quod cernitur, et mansura sunt quae sequuntur, bene beatus Job uno versu utraque complexus est, dicens: Memento quia ventus est vita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. Cursum quippe praesentium contemplatus ait: Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus sumit, dicens: sericordia Redemptoris, quae insensibilitatis nostrae duritiam, cum respicit, emollit. Unde, teste quoque Evangelio, dicitur: Respexit Dominus Petrum, et recordatus est Petrus verbi quod dixerat Jesus; egressus foras, flevit amare . Exutam vero carne animam nequaquam jam visus hominis aspicit, quia post mortem non liberat, quem ante mortem gratia ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
uideat bona. adiuidenda bona ex¬
tincti oculus non redit: quia ad
exhibenda recta opera. exita car-¬
ne anima. non recurrit. Hinc est
quod diues quem inferni flam¬
ma cruciabat. quia semet ipsũ
reparare oꝑando non posse ag¬
nouerat : nequaꝗͣ. iam sibi. sed
relictis fr̾ib ꝓdesse satagebat di¬
cens. Rogo te pater abraham:
ut mittas lazarum indomum
patris mei. habeo enim quinq
fr̃s. ut cestetur illis: ne & ipsi
ueniant in locum hunc tormen¬
torum. Solet namq mestum a¬
nimum. spes uł falsa refoue¬
re: Sed ut penam suam reꝓbi
grauius sentiant. & spem de ue¬
nia amittunt. Unde flammis
ultricibus traditus. non sibi ut
diximus sed opitulari fratribus
concupiuit: quia nũquam se
ignium carere toimentis. ad iu̾e¬
to desperationis supplicio agno¬
uit. hinc salomon ait. Quodcũq
potest manus tua facere. instan¬
ter oꝑare: quia nec opus. nec ra-¬
tio. nec scientia. nec sapientia erit
apud inferos. quo tu properas.
Nequaꝗͣ. ergo aduidenda bona

Expanded text:
i . Ad videnda bona exstincti oculus non redit, quia ad exhibenda recta opera, exuta carne, anima non recurrit. Hinc est quod dives quem inferni flamma cruciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat, nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas Lazarum in domum patris mei, habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Solet namque moestum animum spes vel falsa refovere. Sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde, flammis ultricibus traditus, non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, quia nunquam se ignium carere tormentis, adjuncto desperationis supplicio, agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas . Nequaquam ergo ad videnda bona
Abbreviated transcription (Latin):
linoq contextam induit: qui in locu¬
tione uel actõne qua utitur. intͦ subti¬
litatem malitie oꝑit. ꝙ simplicitatem
foris innocentie ostendit. Quia enim sub
puritatis imagine dep̾hendi calliditas
non ualet. quasi sub lane grossitudine.
linũ latet. Bene autem pꝰ reꝓbationem
duplicium. iustorum remuneratio de¬
monstratur: cum protiuꝰ subditur. bo¬

Expanded text:
linoque contextam induit, qui in loculinoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi calliditas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet. Bene autem post reprobationem duplicium justorum remuneratio demonstratur, cum protinus subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
agere uidentur. substudio laudis oꝑ¬
antur. Manũ uero cui porrigimus:
hunc uidelicet abimis eleuiatnꝰ. Mali¬
gnis ergo deus manum non porrigit.
quia querentes terrenam głam ũmo
derelinquit: & quamlibet recta uide¬
ant᷑ esse que agunt. hos ad gaudia suꝑ-¬
na non ꝓuehit. uel certe id̃o maligni
appellantur hypocrite. quia benigni¬
tatem erga ꝓximos ostendunt: & dolos
sue ĩiquitatis oꝑiunt. ꝑ om̃e namq
qd̃ uel faciunt uel loquuntur. simpli¬
citatem exterius exhibent: sed subtili¬
tate interius duplicitatis callent. Pu
ritatem insuꝑficie simulant: sed suꝑ
malitiã sub specie puritatis occultant.
Quos contra bene ꝑmoysen dicnur.
Non indues uestem ex lana linoq con¬
textam. ꝑlanam quippe simplicitas: ꝑ
linum uero subtilitas designatur. Et
nimirum uestis que exlana linoq con-¬
ficitur linum ĩteriꝰ celat. lanam in su¬
ꝑficie cdemonstiat. Uestem ergo ex lana

Expanded text:
aeque sub studio laudis opaeque sub studio laudis operantur. Manum vero cui porrigimus, hunc videlicet ab imis elevamus. Malignis ergo Deus manum non porrigit, quia quaerentes terrenam gloriam in imo derelinquit, et quamlibet recta videantur esse quae agunt, hos ad gaudia superna non provehit. Vel certe ideo maligni appellantur hypocritae, quia benignitatem erga proximos ostendunt, et dolos suae iniquitatis operiunt. Per omne namque quod vel faciunt, vel loquuntur, simplicitatem exterius exhibent, sed subtilitate interius duplicitritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis ocQuos contra bene per Moysen dicitur: Non indues vestem ex lana linoque contextam . Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis, quae ex lana linoque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana
Abbreviated transcription (Latin):
q quos sibi adherere cupiunt. a sim¬
plicitatis itinere diuertunt: e quasi
ex pulsa insipientia eos erudisse se
estimant. inquib puritatẽ mentis.
pocrita. sed adiuncta etiam sequati¬
um ꝑdicione reprobatur: postquã
non cognosci aiudice dicitur. recte
tipliciter supplicia recipit: quia eo la-¬
tius insua iniquitate letatus est. quoꝵ
inaliis mala ꝓpagauit. Cui enim hic
non sufficit miquitas ꝓpria: torque¬
atur illic necesse est ex merito reatꝰ
alieni. Nunc itaq simulatores gau¬
deant: & humana iudicia se obti¬
nuisse glorientur. Despiciatur iu¬
stoꝵ simplicitas atq acalliditate
duplicium. fatuitas uocetur. Citius
despectus simplicium transit: du
et simplicem. nec porriget manum
malignis: quia nimirum districtꝰ
iniudicio apparens. & despectum sim¬
plicium glortficando eriget. & ma
lignorum głam. repbando confrin¬
get. Maligni autem uocantur hypocri¬
te. qui bona non bñfaciunt: & recta q̃¬

Expanded text:
que quos sibi adhaerere cupiunt a simque quos sibi adhaerere cupiunt a simplicitatis itinere divertunt; et, quasi expulsa insipientia, eos erudisse se aestimant, in quibus puritatem mentis, pocrita, sed adjuncta etiam sequacium perditione reprobatur, postquam non cognosci a judice dicitur, recte ltipliciter supplicia recipit, quia eo latius in sua iniquitate laetatus est, quo et in aliis mala propagavit. Cui enim hic non sufficit iniquitas propria, torqueatur illic necesse est et merito reatus alieni. Nunc itaque simulatores gaudeant, et humana judicia se obtinuisse glorientur; despiciatur justorum simplicitas, atque a calliditate duplicium fatuitas vocetur; citius despectus simplicium transit, citt simplicem, nec porrigit manum malignis. - Quia nimirum districtus in judicio apparens, et despectum simplicium glorificando erigit, et lignorum gloriam reprobando confringit. Maligni enim vocantur hypocritae, qui bona non bene faciunt, et recta qu
Abbreviated transcription (Latin):
betur : cum ap̃sentis uite fauorib.
morte interueniente separatur.S
hunc absortum. internis arbiter
negat. seq eum nescire demintiat:
quia simulatoris uitam iuste re-¬
ꝓbando ueritas ignorat. nec reco¬
gnoscit eiꝰ bona que egit: quia
hec exrecta intentione non pro¬
tulit. Unde &e fatus uirginib
ĩiudicium ueniens dicet. Amen
dico uobis: nescio uos. In quibus
dum mentis corruptionem con¬
siderat: carnis etiam incorrupti¬
onem dampnat Sed utinam hy¬
pocritis sua ꝑditio sola suffice¬
ret: & nequaquam ꝑuersa eoꝵ
studia. ardenter alios aduiam
duplicitatis instigarent. hoc nãꝙ¬
uniuscuꝰq esse proprium solet: t
qualis ipse fuerit. tales sibi coniũ¬
gi ꝙ alios uelit. diuersitatem uite
refugiat: atq hoc imitandum im¬
primat qd̃ amat. Unde & apucd
hypocritarum sensum: simplicitas
omis incrimine est. aꝑtas quippe
mentes diiudicant: & puritatem
cordis. ebitudinem appellant. Om̃s¬

Expanded text:
betur, cum a praesentis vitae favoribus, betur, cum a praesentis vitae favoribus, morte interveniente, separatur. Sed hunc absorptum internus arbiter negat, seque eum nescire denuntiat, quia simulatoris vitam juste reprobando Veritas ignorat, nec recognoscit ejus bona quae egit, quia haec ex recta intentione non protulit. Unde et fatuis virginibus in judicium veniens dicet: Amen dico vobis, nescio vos . In quibus dum mentis corruptionem considerat, carnis etiam incorruptionem damnat. Sed utinam hypocritis sua perditio sola sufficeret, et nequaquam perversa eorum studia ardenter alios ad vitam duplicitatis instigarent. Hoc namquniuscujusque proprium esse solet, ut qualis ipse fuerit, tales sibi conjungi et alios velit, diversitatem vitae refugiat, atque hoc imitandum imprimat quod amat. Unde et apud hypocritarum sensum simplicitas omnis in crimine est. Apertas quippe mentes dijudicant, et puritatem cordis hebetudinem appellant; omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant qd̾ agunt: eorumq opꝰ
sue elationi militat. atq hoc se
impendere obsequio largitoris
putant. Scyrpus ergo ĩter lapi¬
des commoratur: quia ibi hypo¬
crita stat. ubi mentis sue inten¬
nonẽ solidat. Nam cum attesta¬
tionem ꝑcipere multorum am¬
bit: quasi inlapidum collectione
subsistit. Sed iste hypocrita scyr-¬
pi appellatione signatꝰ. cũ corpus
abstinentia edomat. cũ largiendo
que possidet. studio pietatis ex su-¬
dat. cũ noticia sacre legis eruditur.
cum uerbo p̃dicationis utitur. qͥs
hunc tanta plenum largitate cons¬
piciens. a gr̃a estimet largitoris a¬
lienum: Et tam̃ suꝑna dispensatio
largitur huic dona oꝑis: & sortem
denegat hereditatis. Oꝑandi mune¬
ra cumulat. & tainen uitam oꝑan¬
tis ignorat: quia cum ꝑceptiu
mumis adlaudem propriãm tra-¬
hitur. inconspectu lucis intime. um¬
bra elationis obscuratur. Unde &
bene subditur. Si absorbuerit eum¬
de loco suo: negabit eum. ce dicet ñ

Expanded text:
ignorant quod agunt; eorumque 284 opus ignorant quod agunt; eorumque 284 opus suae elationi militat, atque hoc se impendere obsequio largitoris putant. Scirpus ergo inter lapides commoratur, quia ibi hypocrita stat, ubi mentis suae intentionem solidat. Nam cum attestationem percipere multorum ambit, quasi in lapidum collectione subsistit. Sed iste hypocrita scirpi appellatione signatus, cum corpus abstinentia domat, cum largiendo quae possidet studio pietatis exsudat, cum notitia sacrae legis eruditur, cum verbo praedicationis utitur, quis hunc tanta plenum largitate conspiciens, a gratia aestimet largitoris alienum? Et tamen superna dispensatio largitur huic dona operis, et sortem denegat haereditatis; operandi munera cumulat, et tamen vitam operantis ignorat, quia cum perceptum munus ad laudem propriam trahitur, in conspectu lucis intimae umbra elationis obscuratur. Unde et bene subditur: CAde loco suo, negabit eum, et dicet: No
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: incordis prius exami¬
natione pensandum est. ꝑeidem
ostensionis studium quid querat᷑.
Si enim dantis głam querimus:
etiam publicata nr̃a oꝑa inconspec¬
tu illius occulta seruamus. Siue¬
ro ꝑhec nr̃am laudem concupisci¬
mus: foras ab eiꝰ conspectu iam fu¬
sa sunt. etiam si amultis ignoren
ostenso oꝑe auctoris głam quere¬
re: ut de illata laude. priuata nes¬
ciant exultatione gaudere. Eunc
solum namq innoxie hominib
laudabile opus ostenditur: cum
ꝑ despectum mentis ueraciter laus
impensa calcatur. Quam quia in¬
firmi quiq ꝑfecte contẽpnendo ñ
suꝑant: restat necesse est ut bonũ
qd̾ oꝑantur abscondant. Sepe eñĩ
ab ipso ostensionis ex ordio propͥã
laudem quer̃t. sepe uero in osten¬
sione oꝑis auctoris patefacere głam
cupiunt: sed excepti fauoribus
ĩ laudis ꝓprie cupiditate rapiun¬
tur. Cumq semet ipsos diuidicare
interiꝰ negligunt. sparsi exterius

Expanded text:
ostenditur, in cordis prius examiostenditur, in cordis prius examinatione pensandum est per ejusdem ostensionis studium quid quaeratur. Si enim dantis gloriam quaerimus, etiam publicata nostra opera, in conspectu illius occulta servamus. Si vero per haec nostram laudem concupiscimus, foras ab ejus conspectu jam fusa sunt, etiamsi a multis ignorentostenso opere, auctoris gloriam quaerere, ut de illata laude, privata nesciant exsultatione gaudere. Tunc solum namque innoxie hominibus laudabile opus ostenditur, cum per despectum mentis veraciter laus impensa calcatur. Quam quia infirmi quique perfecte contemnendo non superant, restat necesse est, ut bonum quod operantur abscondant. Saepe enim ab ipso ostensionis exordio propriam laudem quaerunt. Saepe vero in ostensione operis auctoris patefacere gloriam cupiunt; sed excepti favoribus, in laudis propriae cupiditatem rapiuntur; cumque semetipsos dijudicare interius negligunt, sparsi exterius
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ia ꝑpsalmistam dr̃. Omĩs gloria
eiꝰ filie regum abint᷑. Hinc paulus ait.
Gła nr̃a hec est: testimoniũ conscien¬
tie nr̃e. filia quippe regum eccł̃ia que
ibono est oꝑe. spiritualium princi¬
pum p̃dicatione generata. gloriam ĩt
habet: quia hoc qd̾ agit in ostentatio¬
nis iactantia non habet. błam suam
pauł testimonium conscientie memo-¬
rat: quia fauores oris alieni non ap¬
petens. uite sue gaudia. extra semet¬
ipsum ponere ignorat. Occultanda
sunt ergo que agimus: ne hec inhu¬
ius uite itinere incaute portantes.
latrocinantium sp̃uum incursione
ꝑdamus. Et tamen ueritas dicit. ui¬
deant oꝑa ur̃a bona: &e glorificent
patrem ur̃m qui incelis est. Sed ali¬
ud est ꝓfecto cum mnostensione oꝑis
gła queritur largitoris: aliud cum
laus priuata concupiseitur de domo
largientis. Unde rursum in euuã¬
gelio hec eadem ueritas dicit. at¬
tendite ne iusticiam ur̃am facia-¬
tis coram hoĩb: ut uideamini ab
eis. Opus ergo nr̃m cum hominib

Expanded text:
Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Hinc Paulus ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Filia quippe regum Ecclesia, quae in bono est opere spiritalium principum praedicatione generata, gloriam intus habet, quia hoc quod agit in ostentationis jactantia non habet. Gloriam suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia dum favores oris alieni non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultsunt ergo quae agimus, ne, haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursione perdamus. Et tamen Veritas dicit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Sed aliud est profecto cum in ostensione operis gloria quaeritur largitoris, aliud cum laus privata concupiscitur de dono largientis. Unde et rursum in Evangelio haec eadem Veritas dicit: Attendite, ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Opus ergo nostrum cum hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris confessionem dicitur.
Confitebitur tibi: cum bene fece¬
ris ei. Despecta quippe uox con¬
fessionis est: quam format io¬
cunditas ꝓsꝑitaus. Sola autem
confessio habet magni meritum¬
ponderis. quam aueritate rec¬
titudinis. nequaꝗͣ separat uis
doloris: quam usq ad iudiciũ
uocis. exacuit aduersitas testis
cordis. Non ergo mirum qd̾ bal¬
dach diuinam iusticiam laudat:
qui nil aduersi ab eadem iusti¬
ati iob hereticoꝵ tenere speciem
diximus: libet ut paucis quomͦ
baldach uerba hereticorum sub¬
reptionibus congruant demon¬
stremus. hi quippe dũ scãm eccł̃i-¬
am temporali corripi animad-¬
uersione conspiciunt. insemet¬
ipsis audacius ꝑiactantiam per-¬
uerse predicatõnis intumescunt:
& suꝑni examinis rectitudinem
p̃tendentes. ꝓsperari se ex meritis
asserunt. Niam uero affligi dig-¬
nis retributionib attestantur. &
uerbis blandientibus. subreptio¬
nis aditum ꝓtinus inter dolores

Expanded text:
peccatoris confessionem dicitur: peccatoris confessionem dicitur: Confitebitur tibi, cum bene feceris ei . Despecta quippe vox confessionis est, quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritponderis, quam a veritate rectitudinis nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis. Non ergo mirum quod Baldad divinam justitiam laudat, qui nihil adversi ab eadem justiati Job haereticorum tenere speciem diximus, libet ut paucis quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis retributionibus attestantur, et verbis blandientibus subreptionis aditum protinus inter dolores
Abbreviated transcription (Latin):
docti uideantur. Contempnũt¬
moderate conticescere: ne creclan¬
tur ex imperitia tacuisse. Scien¬
dum uero est: quia tunc diuine
iusticie rectitudinem laudant. cũ
se ad gaudium incolumitas sub¬
leuat. & alios flagella castigant.
cum se conspicunt rerum ꝓspe¬
ritate ꝑfrui. alios aduersitate fa¬
tigari. Nam dum puerse agunt.
sed tamen se rectos arbitrantur. hoc
qd̾ sibi ꝓspera subpetunt. deberi
suis meritis credunt: eoq colligũt
qd̾ ds̃ iniuste non iudicat. qd̵ qua¬
si iustos se aduersitas nulla contri-¬
stat. Sed si eorum uitam quamlibet
breuiter. uis suꝑne correptionis at¬
tigerit. pulsati ꝓtinus consilium
diuini examinis increpant. quod
paulo ante incolumes ad miran¬
do p̾ferebant: iustumq esse iudi-¬
cium qd̃ suis morib aduersat᷑
negant. De diuina equitate dis¬
putant. ad resultationis uerba ꝓsi¬
liunt: & correpti quia de lique¬
rint. grauius delinquunt. Unde
bene etiam ꝑ psalmistam. contra

Expanded text:
docti videantur. Sciendocti videantur. Scienmoderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari. Nam dum perverse agunt, sed tamen se rectos arbitrantur, hoc quod sibi prospera suppetunt, deberi suis meritis credunt; eoque colligunt quod Deus injuste non judicat, quo quasi justos se adversitas nulla contristat. Sed si eorum vitam quamlibet breviter vis supernae correptionis attigerit, pulsati protinus consilium divini examinis increpant, quod paulo ante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur, negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. Unde bene etiam per Psalmistam contra
Abbreviated transcription (Latin):
que hoc sibi ꝑlocutionem arripit.
ad quod ꝑ ingenium non adsur-¬
git. Nam prima laudanda ẽ que
utroq ualenter pollet. scd̃a mise-¬
renda. que utroq humiliter caret:
quarta ad iuuanda. que explere
quod sentit non ualet. tertia uero
despicienda atq reprimenda. q̃
dum sermone se erigit sensu ia¬
cet: que membris inflatione tu-¬
mentib similis. ad aures audien¬
tium uasta. sed uacua ꝓcedit. Qd̃
multiplicitatem sermoni oris tri¬
buit: ꝓfecto cordis inopiam repre-¬
hendit. ac si aꝑte dicat. Abundan¬
lia sp̃s insermone oris attolleris: s
sensus indigentia coangustaris. pra
ui autem cum recta reprehendunt:
ne ipsi que iusta sunt nescire ui-¬
deantur. nota omĩbus bona que
audiendo didicer̃t. quasi incogni¬
ta ꝓferunt. Unde & baldach ꝓtinus
tat iudicium aut omp̃s sub¬
uertit qd̃ iustum ẽ.: hec beatꝰ
iob nec loquens negauerat. nec
reticens ignorabat: sed ꝓcaces qͥ¬
tanter ꝓferunt. ut loquendo

Expanded text:
quae hoc sibi per locutionem arripit, quae hoc sibi per locutionem arripit, ad quod per ingenium non assurgit. Nam prima laudanda est, quae utroque valenter pollet. Secunda miseranda, quae utroque humiliter caret. Quarta adjuvanda, quae explere quod sentit non valet. Tertia vero despicienda atque reprimenda, quae, dum sermone se erigit, sensu jacet, quae membris inflatione tumentibus similis, ad aures audientium vasta, sed vacua, procedit. Quod nmultiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coangustaris.  Vet. XXV.  Pravi autem, cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus tat judicium, et Omnipotens subvertit quod justum est? - Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces tanter proferunt, ut loquendo
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus. Nam plerumq & abun¬
dans aqua ab intimis ducitur: &
largis insuꝑficiem meatib diriua¬
tur. Plerumq angusta inintimis la¬
tet: & ꝓgrediendi rimas difficulter
inueniens. foras angustior exundat.
plerũq minimra inabsconditis ori¬
tur. Cumq patenter qua exeat inue¬
nit. ex largo foramine tenuis ꝓce¬
dit: magniq se meatus dilatant. sed
non est qd̃ fundant. Plerumq uero
ampla mabsconditis surgit: sedl
angustis pressa meatibus. tenuis¬
sima ꝓfluit. Sic itac inaliis os pa¬
tens emanat: quod largus inge¬
nii fons ministrat. In aliis intel¬
lectum nec sensus porrigit: nec lĩ¬
gua fundit. In aliis os equidem
addicendum patet: sed adred-¬
dendum parata. a sensu lingua
nil accipit. In aliis uero largus
sentiendi fons a corde exiiberat:
sed hunc quasi meatꝰ tenuis. im¬
par lingua coangustat. In quib
nimirum quatuor dicendi quali¬
tatib. sola crimini tercia subiacet:

Expanded text:
videmus. Nam plerumque et abunvidemus. Nam plerumque et abundans aqua ab intimis ducitur et largis in superficiem meatibus derivatur. Plerumque angusta in intimis latet, et progrediendi rimas difficulter inveniens, foras angustior exsudat. Plerumque minima in absconditis oritur; cumque patenter qua exeat invenit, ex largo foramine tenuis procedit, magnique se meatus dilatant, sed non est quod fundant. Plerumque vero ampla in absconditis surgit, sed angustis pressa meatibus tenuissime profluit. Sic itaque in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis intellectum nec sensus porrigit, nec lingua fundit. In aliis os quidem ad loquendum patet, sed ad reddendum parata a sensu lingua nihil accipit. In aliis vero largus sentiendi fons a corde exuberat, sed hunc quasi meatus tenuis impar lingua coangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi qualitatibus, sola crimini tertia subjacet,
Abbreviated transcription (Latin):
uia sunt uerba iustorum: &e que
ad edificationem ꝓlata audiunt.
hec quasi suꝑ impositum pondus
ferunt. Quod de se aꝑte baldach sui¬
tes indicat dicens. Usq quo loqueris
talia. Qui enim usꝙ quo dicit. quia
edificationis uerba iam portare nõ
possit ostendit. Sed cum corrigi in¬
iqui despiciunt: bene ꝓlata criminã¬
tur. Unde &ꝓtinus adiungit. Et spi¬
ritus multiplex sermonis oris tui.
Cum mutuplicitas insermone repre¬
henditur. esse ꝓculdubio intelligen¬
tie grauitas in sensu denegratur.
uis quippe &e sumia loquentium.
quadrifaria qualitate distinguit᷑.
Nam st̃ nonnulli quos sentendi si¬
mul ac dicendi amplitudo dilatat:
ce sunt non nulli auos sentiendi si¬
mul &e dicendi inopia angustat.
gunt non nulli qui efficatiam di-¬
cendi habent. sed acumen sentien¬
di non habent. Et sunt. nonuulli
qui acumine sentienli sunt submi-¬
xi. sed ex inopia locutionis obmutes¬
cunt. hoc namq inhominib cerni¬
mus: qd̃ in rebus sepe in sensibilibꝰ

Expanded text:
via sunt verba justorum; et quae ad aedificationem prolata audiunt, haec quasi superimpositum pondus ferunt. Quod de se aperte Baldad Suhites indicat, dicens: Usquequo loqueris talia? Qui enim usquequo dicit, quia aedificationis verba jam portare non possit ostendit. Sed cum corrigi iniqui despiciunt, bene prolata criminantur. Unde et protinus adjungit: Et spiritus multiplex sermonis oris tui. Cum multiplicitas in sermone reprehenditur, esse procul dubio intelligentiae gravitas in sensu denegatur. Vis quippe summa loquentium, quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi amplitudo dilatat, et sunt nonnulli quos sentiendi simul et dicendi inopia angustat. Sunt nonnulli qui efficaciam dicendi habent, sed acumen sentiendi non habent; et sunt nonnulli qui acumine sentiendi subnixi sunt, sed ex inopia locutionis obmutescunt. Hoc namque in hominibus cernimus, quod in rebus saepe insensibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo gentiũ introiret: &
sic omĩs isrł saluus fieret. Quia
igit᷑ p̃dicatores suos nc̃ iudee o¬
culis subtrahit. sed post modum
ostendit. quasi sub signaculo
stellas clausit: ut absconsis priꝰ
& post coruscantib astroꝵ sp̃ua¬
lium radiis. noctem sue ꝑfidie.
& nunc repulsa non uideat. & tc̃
illuminata dep̃hendat. Hinc est
qd̾ duo illi eximii p̃dicatores di¬
lata morte subtracti sunt: ut ad
p̃dicationis usum infine reuocẽ¬
tur. de quib ꝑ iohannem dicit᷑.
hi sunt due oliue & duo cande¬
labra : inconspectu dm̃i terre stan
tes. Quorũ unũ ineuuangelio ꝑ
semet ipsam ueritas pollicetur di¬
cens. helias uero uenturꝰ ẽ: & resti¬
tuet oimĩa. Quasi ergo subsigna¬
oło stelle cdause sunt: quia & nc̃
occultantur ne appareant. & post
ut prodesse ualeant apparebunt.
Sed tamen plebs israhelitica que
ubertim infine colligetur: imp
duratur. slam p̾dicatores ueritatis
renuit: uerba adiutorii spernit.
Quod tamen mira auctoris dispẽ¬

Expanded text:
gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Qui igitur praedicatores suos nunc Judaeae oculis subtrahit, sed postmodum ostendit, quasi sub signaculo stellas clausit, ut, absconsis prius, et post coruscantibus, astrorum spiritalium radiis, noctem suae perfidiae et nunc repulsa non videat, et tunc illuminata deprehendat. Hinc est quod duo illi eximii praedicatores dilata morte subtracti sunt, ut ad praedicationis usum in fine revocentur. De quibus per Joannem dicitur: Hi sunt duae olivae, et duo candelabra in conspectu Domini terunum in Evangelio per semetipsam Veritas pollicetur, dicens: Elias venturus est, et restituet omnia . Quasi ergo sub signaculo stellae clausae sunt: qui et nunc occultantur ne appareant, et post, ut prodesse valeant, apparebunt. Sed tamen plebs Israelitica, quae ubertim in fine colligetur, in iduratur; nam praedicatores veritatis renuit, verba adjutorii spernit. Quod tamen mira auctoris dispen
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet: cuius inse rebellione.
fatigari spiritus legẽ dolet. Bilu¬
culo ergo deus uisitat. sed subi¬
to post uisitationem ꝓbat: quia
& collato munere subleuat. & ab¬
stracto paululum. ipsum sibi ho¬
minem demonstrat. Quod eo usq
ꝓculdubio patimur: quo detersa
funditus labe peccati. ad ꝓmisse
in corruptionis substantiam refor¬
memut. Unde adhuc apte subĩ¬

Expanded text:
sustinet, cujus in se rebellione sustinet, cujus in se rebellione fatigari spiritus legem dolet . Diluculo ergo Deus visitat, sed subito post visitationem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto ad paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo, detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substantiam reformemur. Unde adhuc apte sub