comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uetularum quȩ uirant ꝑtres ꝑtes cdi immõ ut dicit au¬
gustinus non est minus quid una ꝑsona quam duȩ
uł duȩ quam tres. nec minus quid tres quãm duẽ.
uł duȩ quãm una. S forsitan dum uetulȩ uirant ꝑ
tres partes dĩ uolunt dic̃e hoc de corpore xp̃i. Auioquin here¬
sim sonat uiramentum. Item querẽt aliquis sunt ne tres
ꝑsonȩ coȩternȩ: Est ne patri filius coȩqualis: Item est ne pa-¬
ter coeternus filio: hoc non affirmo. non nego. Non affirmo.
ne uidear ponere auctoritatem in filio: uł in spũ scõ. Item
negare non audeo: ne uidear dicẽ patrem non eẽ eiusdẽ
ȩternitatis cum filio. quia pater et filius et sp̃c sanctꝰ
sunt unus ȩternus. Si autem inueniatur in aliqua auc¬
toritate trib ȩternis exponendum est: non ꝓmulgandum:
quia hic usus hodie aboleuit. Sic igitur expone. Sunt tres.
quorum unusquisq est et̾nus: et tres unus ȩternus inue¬

Expanded text:
vetularum, quae jurant per tres partes Dei, imo, ut dicit Auvetularum, quae jurant per tres partes Dei, imo, ut dicit Augustinus, non est minus quod una persona, quam duae, vel duae quam tres, nec minus quid tres quam duae, vel duae quam una. Sed forsitan dum vetulae jurant per tres partes Dei, volunt dicere hoc de corpore Christi, alioquin haeresim sonat juramentum. Item quaereret aliquis: Suntne tres personae coaeternae? Estne Patri Filius coaequalis? Item: Estne Pater coaeternus Filio? Hoc non affirmo, non nego. Non affirmo, ne videar ponere auctoritatem in Filio, vel in Spiritu sancto. Item negare non audeo, ne videar dicere Patrem non esse ejusdem aeternitatis cum Filio, quia Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unus aeternus. Si autem inveniatur in aliqua auctoritate tribus aeternis, exponendum est, non promulgandum, quia hic usus hodie abolevit. Sic igitur expone: Sunt tres, quorum unus quisque est aeternus, et tres unus aeternus inve
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur ꝑsona ẽ rationalis naturȩ indiuidua ꝑsona. S
sic icdem ꝑ icdem describitur. Dico igitut quod substantia
habet determinationem: scł rationalis naturȩ indiuicdua.
restringitur circa ꝑsonam et ita cum substantia pluri¬
u mocdis accipiatut: cum hac determinatione sonat qua¬
tum y postasis et ita ypostasis non est apponendum cũ
prȩdicas ad hoc ut descriptionem ꝑsone ꝑficiat. d sufficit
descriptio boetii scđm quod illam exposumus. ut scił hoc nom̃
substantia ꝑ illa quȩ illi in descriptione omnum generum
restringatur: circa ẏpostasim. non tamen potest dici descͥp¬
tio illa de trib ꝑsonis ꝓhibente usu eccłȩ. qui iam contraxit
hoc nomen substantiam. Q uicdam tamen dicunt hanc
descriptionem datam ẽẽ de naturalib. Et nota hanc per¬
sonam uł illam non eẽ ꝑtes dĩ. Extͥrpanda est enim heresis

Expanded text:
diceretur: Persona est rationalis naturae individua persona. Sed diceretur: Persona est rationalis naturae individua persona. Sed sic idem per idem describitur. Dico igitur quod substantia habet determinationem, scilicet, rationalis naturae individua, restringitur circa personam, et ita cum substantia pluribus modis accipiatur, cum hac determinatione sonat quantum hypostasis; et ita hypostasis non est apponendum cum praedicas, ad hoc ut descriptionem personae perficiat. Sed sufficit descriptio Boethii secundum quod illam exposuimus, ut, scilicet, hoc nomen substantia, per illa quae illi in descriptione omnium generum restringatur circa hypostasim, non tamen potest dici descriptio illa de tribus personis, prohibente usu Ecclesiae, qui jam contraxit hoc nomen substantiam. Quidam tamen dicunt hanc descriptionem datam esse de naturalibus. Et nota hanc personam, vel illam, non esse partes Dei. Exstirpanda est enim haeresis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ est hiiusmocti. R. ationalis naturȩ indiuidua sub¬
stantia. quidam enim obintelligentes boetium. dixert̃
hanc non eẽ clatam catholice hoc modo ꝑsonantes. Si ꝑso¬
na est incliuidua substantia rationalis naturȩ ergo tres
ꝑsonȩ sunt incliuiduȩ substantiȩ quod falsum estꝰ. Una
enim et indiuidua substantia trium ꝑsonarum ẽ Con¬
tra eos dicimus hanc diffinitionem non eẽ datam scd̃m
hoc quod substantia dicitur usia uł usyosis iimo sccd̃m
hoc quo suba dicitur ypostases. Secundum quam accep¬
tionem etiam bene posset dici tes ꝑsonas tres substantias
eẽ nisi scã eccła hunc modum loquendi refutaret. ubi
dicit boetius in libro de duab naturis: et una ꝑsona. ne
scił uicdetur essentiȩ diunȩ fieri cdistractio. Ut igitur usui
stasis iclem sonat quod ꝑsona: Immõ cum dicitur ꝑsona
est rationalis naturȩ indiuidua ypostasis. idem est ac si

Expanded text:
quae est hujusmodi: Rationalis naturae individua subquae est hujusmodi: Rationalis naturae individua substantia. Quidam enim obintelligentes Boethium, dixerunt hanc non esse datam catholice, hoc modo personantes: Si persona est individua substantia rationalis naturae, ergo tres personae sunt individuae substantiae, quod falsum est. Una enim et individua substantia trium personarum est. Contra eos dicimus hanc definitionem non esse datam, secundum hoc quod substantia dicitur usia vel usiosis, imo secundum hoc quod substantia dicitur hypostasis. Secundum quam acceptionem etiam bene posset dici tres personas tres substantias esse, nisi sancta Ecclesia hunc modum loquendi refutaret, uti dicit Boethius in libro de duabus Naturis et una persona, ne, scilicet, videretur essentiae divinae fieri distractio. Ut igitur usui stasis idem sonat quod persona? Imo cum dicitur: Persona est rationalis naturae individua hypostasis, idem est ac si
Abbreviated transcription (Latin):
indiget aliquo. ad hoc ut ipsa sit secundum platonem.
Sic igitur dicitur una usyosis trium ꝑsonarum quia
deus simplex forma est: dicunt omnium rerum confereis
eẽ nullo tamen indigens ad suum ẽẽ et quia in his
reb ypostasis ꝓprie dicitur substans. ut autem substant
quȩq accidentib. ita distinguentur: ido translatum ad
dm̃ ꝑsonalem innuit distinctionem: non tam̃ aliquam
accidentium susceptionem. Ideoq dicuntur tres ẏposta¬
ses idest tres ꝑsonȩ Prosapa enim sumptum est ab istri-¬
onib ꝓsopa enim et prosopẽia eiusdem naturȩ sunt uo¬
cabula prosopeia namq dicitur transformatio. Inde ꝓ¬
sopȩ dicebantur tres ꝑsone ꝑsonas reprȩsentabant istrio¬
nes qui se transformabant Tum in puerum. tum in iu¬
uenem. tum in senem: et secundum uniusciusq ȩtatem di-¬
uersam uocem ꝓferebaut. ad quantitatem foraminum lar¬
cretio quam dedit boetius possit conuenire trib psomis

Expanded text:
indiget aliquo, ad hoc ut ipsa sit, secundum Platonem. indiget aliquo, ad hoc ut ipsa sit, secundum Platonem. Sic igitur dicitur una usiosis trium personarum, quia Deus simplex forma est, dicunt, omnium rerum omnibus conferens esse, nullo tamen indigens ad suum esse, et quia in his rebus hypostasis proprie dicitur substans. Ut autem substant quaeque res accidentibus, ita distinguentur; ideo translatum ad Deum personalem innuit distinctionem, non tamen aliquam accidentium susceptionem. Ideoque dicuntur tres hypostases, id est, tres personae. Prosopa enim sumptum est ab histrionibus, prosopa enim et prosopopoeia ejusdem naturae sunt vocabula. Prosopopoeia namque dicitur transformatio. Inde prosopa dicebantur tres personae, personas repraesentabant histriones, qui se transformabant, tum in puerum, tum in juvenem, tum in senem, et secundum uniuscujusque aetatem diversam vocem proferebant, ad quantitatem foraminum larcretio, quam dedit Boethius, possit convenire tribus personis,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ his reb materia enim uł forma ꝑ se non dicuntur et̃
secundum augustinum. hoc igitur modo translatum
est ad dm̃. qui uere est: et tamen secundum theologiãm
negationis possumus dicẽ d̾s non est: scił non partici¬
pat ȩternitate.S secundum theologiam affirmationis
dicimus ds̃ est: idest est ipsa entitas. S quia usia in reb
ponit susceptibile contrariorum eoquõd significat com¬
positum ex utroq. idõ ne translatum ad dm̃ idem ponat:
mus dm̃ eẽ usiam. Quoniam ergo trib ꝑsonis unum est eẽ:
icło et ip̃e unius ufiȩ eẽ dicuntur cum hoc noͭ no men ũ¬
sia eis conueniat. eo scł quod suntꝰ. Unius autem usioisis di-¬
cuntur eẽ tres ꝑsone eo scilicet ut idem boetius dicit ali¬
bi: quia nullo indigent ad hoc ut fint: et hoc est quodã¬
modo translationis ꝓprictas obseruata. In his enim trib
usyosis dicitur forma quȩ mat̾iam ducit ad eẽ non tam̃

Expanded text:
esse his rebus, materia enim vel forma per se non dicuntur esse, esse his rebus, materia enim vel forma per se non dicuntur esse, secundum Augustinum. Hoc igitur modo translatum est ad Deum, qui vere est, et tamen secundum theologiam negationis possumus dicere: Deus non est, scilicet, non participat aeternitate. Sed secundum theologiam affirmationis dicimus: Deus est, id est, ipsa entitas. Sed quia usia in rebus ponit susceptibile contrariorum, eo quod significat compositum ex utroque, ideo ne translatum ad Deum idem ponat, mus Deum esse usiam. Quoniam ergo tribus personis unum est esse, ideo et ipsae unius usiae esse dicuntur, cum hoc nomen usia eis conveniat, eo, scilicet, quod sunt. Unius autem usiosis dicuntur esse tres personae, eo, scilicet, ut idem Boethius dicit alibi, quia nullo indigent ad hoc ut sint, et haec est quodammodo translationis proprietas observata. In his enim tribus usiosis dicitur forma quae materiam ducit ad esse, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tum. et hoc noͣmen distinguit boetius in libro qui est
de duab naturis et una ꝑsona xp̃i. hoc etiam tetigit ĩn
com. suꝑ catħ .R̵. dicens eum significat tres substantias
matĩa forma et compositum: hic agit de composito et c̃
In dõ autem utuntur greci predictis uocabulis. dicunt
tres ꝑsonas eẽ eiusdem usie eiusdem usiosis. s tres ẏposta¬
ses tres ꝑsonas. Usia tamen non dicunt simpliciter s yꝑ
Cum igitur hȩc clistinctio fiat in his nominib apud gre¬
cos assignanda est ratio unde id ꝓueniatꝰ. Umus ergo ũ¬
siȩ uł una usia dicuntur ã grecis tres ꝑsonȩ: eo scł ut dic̃
boetius alibi quia sunt hoc enim usia translatum est
ab his reb ad dm̃. In his autem reb dicitur usia essentia
Iuud enim quod constat ex matĩa et forma. et hoc est hoc¬
quod retinet est huius retinet ꝓpretatem tantum habet

Expanded text:
tum, et hoc bene distinguit Boethius in libro qui est tum, et hoc bene distinguit Boethius in libro qui est de duabus Naturis et una persona Christi. Hoc etiam tetigit in com. super cath. R. dicens: « Cum significat tres substantias materia, forma, et compositum: hic agit de composito, » etc. In Deo autem utuntur Graeci praedictis vocabulis. Dicunt tres personas esse ejusdem usiae, ejusdem usiosis, sed tres hypostases, tres personas. Usia tamen non dicunt simpliciter, sed hyCum igitur haec distinctio fiat in his omnibus apud Graecos, assignanda est ratio unde id proveniat. Unius ergo usiae vel una usia dicuntur a Graecis tres personae, eo scilicet, ut dicit Boethius alibi, quia sunt, hoc enim usia translatum est ab his rebus ad Deum. In his autem rebus dicitur usia essentia. Illud enim quod constat ex materia et forma, et hoc est quod est, hujus retinet proprietatem, tantum habet
Abbreviated transcription (Latin):
et sic conuienit tormnȩ. quȩ est uere subsistentia. eo quod
sub se substit flutum mat̾ĩȩ. Ea quȩ determinat. ut ab u¬
troq clicitut i. a substando. uł a subsistendo. ita dicitur¬
ã grecis usia ab aliis uero essentia. et in hac acceptione
conuenit composito ex utroq .i. ex materia et forma uł
retinenti ꝓprietatem composi ex utroq. et quia compo¬
fitum constat essentia et subfistentia. ido dicitur sub¬
stans et subsistens. non a substantia uł subsistentia.
Substans dicitui: quia retinet ꝓprietatem materiẽ
a qua habet essentiendi ꝑfectionem. est enim quoddã
distinctum uł discretum. Anima autem dicitur sub¬
stantia non quod sit mat̾ia uł forma. uł compositum
ab utͦq ius quia retinet ꝓprietatem compositi ex u¬
troq Substant enim accidentib ut uiciis et uirtutib
et est subfistens .i. quoddam distinctum et determina¬

Expanded text:
et sic convenit formae qua est vere subsistentia, eo quod et sic convenit formae qua est vere subsistentia, eo quod se subsistit fluxum materiae. Ea quae determinat, ut ab utroque dicitur, id est, a substando, vel a subsistendo, ita dicita Graecis usia, ab aliis vero essentia, et in hac acceptione convenit composito ex utroque, id est, ex materia et forma, vel retinenti proprietatem compositi ex utroque; et quia compositum constat essentia et subsistentia, ideo dicitur substans et subsistens, non a substantia vel subsistentia. Substans dicitur, quia retinet proprietatem materiae, a qua habet essentiendi perfectionem, est enim quoddam distinctum vel discretum. Anima autem dicitur substantia, non quod sit materia, vel forma, vel compositum ab utroque, sed quia retinet proprietatem compositi ex utroque. Substat enim accidentibus, ut vitiis et virtutibus, et est subsistens, vel quoddam distinctum et determina
Abbreviated transcription (Latin):
eo. uerum ẽ si autem unum ad ꝑsonam referatui uł con¬
iungatur eĩ ꝓccedens. ut sit sensus. filius et sp̃c sanctus
ꝓcedens. falsum est Similiter si duo referatur ad substan¬
tiam falsum est. si ad ꝑsonam uerum est Et nota quod
et filius ꝓcedat de᷑ patre et spiritus sanctus. hȩc tamen est
differentia quia filius ꝓcedit ut natus sp̃c sc̃s ut datus.
his declatatis quoniam de diutia substantia sepissimẽ
tur hoc nomen substantia. In naturarum libro dicitur
enim substantia. tum a sustando. tum ã subͤstenclo. tũ
ab utroꝙ. Ubi dicitur a substando. sic ã grecis dicitur ỹpos¬
tasis a nobis uero substantia ꝓpriẽ. et in hac acceptione con¬
uenit materiȩ. quȩ habet substare. ypas enim sub inter pre¬
tatiu inde ypostasis sustans usia a subsistende dicitur
sic uocatur a grecis usiosis: a nobis uero ꝓprie subsistentia.

Expanded text:
eo, verum est; si autem unum ad personam referatur, vel coneo, verum est; si autem unum ad personam referatur, vel conjungatur ei procedens, ut sit sensus: Filius et Spiritus sanctus us sanctus procedens, falsum est. Similiter si duo referatur ad substantiam, falsum est; si ad personam, verum est. Et nota quod et Filius procedat a Patre et Spiritus sanctus. Haec tamen est differentia, quia Filius procedit ut natus, Spiritus sanctus ut datus. His declaratis, quoniam de divina substantia saepissime tur hoc nomen substantia. In naturarum libro dicitur enim substantia, tum a sustando, tum a subsistendo, tum ab utroque. Ubi dicitur a substando, sic a Graecis dicitur hypostasis, a nobis vero substantia proprie, et in hac acceptione convenit materiae, quae habet substare. Ὑπὸ enim sub interpretatur, inde hypostasis substans usia a subsistendo dicitur. Sic vocatur a Graecis usiosis, a nobis vero proprie subsistentia;
Abbreviated transcription (Latin):
Non autem possumus dicẽ semꝑ nascitur: ne imꝑfectus eẽ
uideatur. at uerõ ut eternus designari ualeat et ꝑfectus.
et semꝑ dicamus et natus. quatinus et natus ad ꝑfectio¬
nem ꝑtinet et semꝑ ad ȩternitatem. quamiuis hoc ipsum
quod ꝑfectum dicumis multum ab illius ueritatis exprelli¬
one diuidimus: quia quod factum non est non potest di¬
ci ꝑfectum. et tamen infirmitatis nr̃e uerbis dicimus con¬
descendentes. Estote ꝑfecti sicut et pater ur̃ cȩlestis ꝑfectus
est. In psalmo quoq dicitur. Ego hocdie genui te. Hodie dic̃.
quia non p̾terit illa generatio: genui quia inicio caret. dẽ
spiritu sancto au̾tem. elegit ȩccła dicere ꝓcedens utens scił p̃senti:
eo scilicet quod cotidie dat nobis illum ds̃ d hic queritur
utrum cum filius dixit. ego ãpatre ꝓcessi fint filius et sp̃c
unum referatur ad substantiam uł predicetur ꝓcedens de

Expanded text:
Non autem possumus dicere: Semper nascitur, ne imperfectus esse Non autem possumus dicere: Semper nascitur, ne imperfectus esse videatur. At vero ut aeternus designari valeat et perfectus, et semper dicamus, et natus, quatenus et natus ad perfectionem pertinet, et semper ad aeternitatem, quamvis hoc ipsum quod perfectum dicimus multum ab illius veritatis expressione dividimus, quia quod factum non est non potest dici perfectum, et tamen infirmitatis nostrae verbis dicimus condescendentes: Estote perfecti sicut et Pater vester coelestis perfectus est. In psalmo quoque dicitur: Ego hodie genui te. Hodie dixit, quia non praeterit illa generatio: genui, quia initio caret. De Spiritu sancto autem elegit Ecclesia dicere procedens, utens, scilicet, praesenti, eo, scilicet, quod quotidie dat nobis illum Deus. Sed hic quaeritur utrum cum Filius dixit: Ego a Patre processi, sint Filius et Spiritus unum referatur ad substantiam, vel praedicetur procedens de
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate essentiȩ uetum est. Si uero ꝓ singularitate: falsũ
est tunc enim dicẽt quod tres ꝑsonȩ essent pater uł filius. uł
spiritus sanctus. Item quȩritur quare dicatur: pater geninit
filium. uł filius genitus est a patre: et sp̃u procedente. & utrũ
possit dici: p̾ater gingnit uł gingnet filium. uł sp̃m ꝓcedet. Ad
hoc dicimus quod nullum uerbum ad loquendum de deo
translatum tempus consignificat. Non enim dicitur pater
genuit filium: eo quod genuit consiguificat prȩteritionem:
s. quia consigniticat ꝑfectionem. ut scił denotet ꝑfectionẽ
generationis filii ã patre. Elegit ergo ȩcclesia sancta dicerẽ
fectio generationis. non autem gingnit. uł gingnet. ne per
prȩsens uł futurum generationis insinuetur imꝑfectio. Un
entia cłi est: de patre ante tempora natus est uł pocius quia
non cepit nasci. nec desĩt. dicamus uerius. semꝑ natus:

Expanded text:
simplicitate essentiae, verum est; si vero pro singularitate, falsum simplicitate essentiae, verum est; si vero pro singularitate, falsum est. Tunc enim dicent quod tres personae essent, Pater vel Filius, vel Spiritus sanctus. Item quaeritur, quare dicatur: Pater genuit Filium, Filius genitus est a Patre, et Spiritu procedente, et utrum possit dici: Pater gignit vel gignet Filium, vel Spiritus procedet. Ad hoc dicimus quod nullum verbum ad loquendum de Deo translatum tempus consignificat. Non enim dicitur, Pater genuit Filium, eo quod genuit consignificat praeteritionem, sed quia consignificat perfectionem; ut, scilicet, denotet perfectionem generationis Filii a Patre. Elegit ergo Ecclesia sancta dicere: fectio generationis; non autem gignit, vel gignet, ne per praesens vel futurum generationis insinuetur imperfectio. Undrtus et sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est, vel potius quia non coepit nasci, nec desiit, dicamus verius, semper natus. »
Abbreviated transcription (Latin):
manitatem plonali umone. et hoc non est eẽ duo. Item quer aur
cum illa ꝑsona quȩ facta est homo sit diuina natura utrum
inquam concedendum est facta est homo. Ad hoc cdicuus
quod cum natura sit nomen abstractionis. licet nullam faci¬
at in dõ. si ita clicatur natura facta est homo. uidebitur
uersibilitas unius naturȩ in aliam deniotari. quod falsum ẽ
et ꝓprer hoc quod deest dictionis ꝓprietas non est absolute
concedendum: u̾itas tamen quȩ subest loquutioni non est
negancla cum dicat seo. asumpta est a maiestate humilitas
ab eteruitate infirmitas: a uirtute immortalitas et natura
inuiolabilis unita est naturȩ paslibili de eocdem. gregon us
uemt acl nos caluiata eliuinitas Item quȩxitur utrum tres
ꝑsonȩ sint deus simplex ad quod dicimus quod si simplex
ponatur contra pluralitatem deorum: ut accipiatur pro

Expanded text:
manitatem personali unione, et hoc non est esse duo. Item quaeritur: manitatem personali unione, et hoc non est esse duo. Item quaeritur: Cum illa persona quae facta est homo sit divina natura, utrum, inquam, concedendum est: Facta est homo. Ad hoc dicimus quod cum natura sit nomen abstractionis, licet nullam faciat in Deo, si ita dicatur: Natura facta est homo, videbitur versibilitas unius naturae in aliam denotari, quod falsum est, et propter hoc quod deest dictionis proprietas, non est absolute concedendum; veritas tamen quae subest locutioni non est neganda, cum dicat Leo papa: « Assumpta est a majestate humilitas, ab aeternitate infirmitas, a virtute immortalitas, et natura inviolabilis unita est naturae passibili. » De eodem Gregorius: « Venit ad nos calceata divinitas. » Item quaeritur utrum tres personae sint Deus simplex. Ad quod dicimus quod si simplex ponatur contra pluralitatem deorum, ut accipiatur pro
Abbreviated transcription (Latin):
Augustinum qui dicit. anuci ex patre alud et matte snon ali¬
ul Si anuid est er matre ergo aliquid est matre. et urud non est
ab etuo ergo ẽ factus aliquid quod non est ab ȩterno. nec inde se¬
Quitiu ergo est factus aliquid quod est ꝑsona. iam ꝑsona facla
eẽt ꝑsona. nec aliquid quocd non sit ꝑsona. iam enum eẽnt duo qd
est falsum. s est factus aliquicd idest homo. et ipse est ꝑsona.Item
cristus est deus: et non solum cd̃s ilucl quod quia homo. Ergo ẽ
deus et alud ꝑsona deus faltum est qui illud ꝓpter quod dicuur
non solum deus eẽ s homo et deus. Uel possumus ita distiugue¬
re: est alruc idest ꝑsona homo et et̃ hominem non est eẽ cliñ
uerum est et aluicl .i. aliquid eius quod non est ds. falsumẽ¬
D instabit aliquis hoc modo. xp̃c est aliud quam cl̃. xp̃c est
duo. falsum est: quia eum eẽ hominem est assumꝑsisse hu¬

Expanded text:
Augustinum, qui dicit: « Aliud ex Patre, aliud ex matre, sed non aliAugustinum, qui dicit: « Aliud ex Patre, aliud ex matre, sed non alius. » Si aliud est ex matre, ergo aliquid est matre, et illud non est ab aeterno; ergo est factus aliquid quod non est ab aeterno. Nec inde sequitur: Ergo est factus aliquid, quod est persona facta esset persona, nec aliquid quod non sit persona, jam enim essent duo, quod est falsum; sed est factus aliquid, id est, homo, et ipse est persona. Item Christus est Deus, et non solum Deus illud quod quia homo. Ergo est Deus et aliud persona Deus, falsum est, qui illud propter quod dicitur non solum Deus esse, sed homo et Deus. Vel possumus ita distinguere: Est aliud, id est, persona homo, et esse hominem non est esse Deum, verum est; et aliud, id est, aliquid ejus quod non est Deus, falsum est. Sed instabit aliquis hoc modo: Christus est aliud quam Deus, Christus est duo; falsum est, quia cum esse hominem est assumpsisse hu
Abbreviated transcription (Latin):
non deo. Quid singula ꝑsequor᷑ Nullus enim modus ei apta¬
ri potest:. nisi ꝑsonalis unio: quȩ usq ad tempus xp̃i fuit in¬
audita. Non mauis miraculum fuit auditum unquam ꝙͣ
quod tercia ꝑsona humanitatem scilicet assumpsit umiendo
in eadem ꝑpsona. nec satis est compositum factus est homo. i
humanatus. anima enim dicitur incorporata nec tamen ẽ
corpus ut corporea non ita uerum est de xp̃o. quod sit hri¬
manatus t non sit homo. iccuto ita exponendum est. ꝑsona
facta est homo. et deus et homo est i est humanata ita quod
illa psona est deus et homo deus. et d̃s et homo est iia pse¬
na dre igitur chcmus quodi non sequitur: Deus factus est s
ergo factus est aliquid slon enim isciteo est factus auul. sed
asfumpsit huimanitatem fbi umionione ꝑsonali runencho. uel
sant postumus. concelere quod fit factus homo aliqiucl incta

Expanded text:
non Deo. » Quid singula persequor? Nullus enim modus ei aptanon Deo. » Quid singula persequor? Nullus enim modus ei aptari potest nisi personalis unio, quae usque ad tempus Christi fuit inaudita. Non majus miraculum fuit auditum unquam, quam quod tertia persona humanitatem, scilicet, assumpsit uniendo in eadem persona, nec satis est compositum, factus est homo, id est, humanatus; anima enim dicitur incorporata, nec tamen est corpus, vel corporea, non ita verum est de Christo, quod sit humanatus, et non sit homo, idcirco ita exponendum est: Persona facta homo, et Deus et homo est, id est, et humanata ita quod illa persona est Deus et homo Deus, et Deus et homo est illa persona. Sic igitur dicimus, quod non sequitur: Deus factus est homo, ergo factus est aliquid. Non enim idcirco est factus aliquid, sed assumpsit humanitatem sibi unione personali uniendo. Vel sane possumus concedere quod sit factus homo aliquid, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
et si enim forsan concederem quod homim illi eẽt humani¬
tas substantialis sicut et michi quia uerus homo fuit sicũt
et ego sum: non tamen concederem idõ aliquid ẽẽ substanti
accidentale: sicut uerum est corpus ut ammam eẽ ꝑtes illius
hominis non tamen ẽẽ ꝑtes xp̃i. Unde augustinus. Absit
ut in xp̃o ꝑtes eẽ dicamus. nec tamen dico distinguens int̾
hominem et dm̃. ac si essent diuersȩ regulȩ. Nam unus et i¬
dem est deus et homo. et homo et d̃s una ꝑsona est s sic ddi-¬
uerso modo loquuntur sci de xp̃o. secundum diuersas in ipso
naturas Unde augustinus in libro de triitate dicit xp̃c in
quantum homo: minor est se ipso. in quantum d̃s. maiori est
se ipso. Et suꝑ illum locum. ꝓpter quod dedit ei nomen quod
est suꝑ omne nomen: et cętã dicunt. augustinus. etiam alter
dicit cło dedit non homini. Aĩter duerõ dicit: homini dedit:

Expanded text:
Etsi enim forsan concederem quod homini illi esset humaniEtsi enim forsan concederem quod homini illi esset humanitas substantialis, sicut et mihi, quia verus homo fuit, sicut et ego sum, non tamen concederem ideo aliquid esse substantiaaccidentale, sicut verum est corpus vel animam esse partes illius hominis, non tamen esse partes Christi. Unde Augustinus: « Absit ut in Christo partes esse dicamus. » Nec tamen dico distinguens inter hominem et Deum, ac si essent diversae regulae. Nam unus et idem est Deus et homo, et homo et Deus una persona est; sed sic diverso modo loquuntur sancti de Christo, secundum diversas in ipso naturas. Unde Augustinus in libro de Trinitate dicit: « Christus in quantum homo, minor est se ipso; in quantum Deus, major est se ipso. » Et super illum locum: Propter quod dedit ei nomen quod est super omne nomen, etc., dicunt: Augustinus etiam alter dicit: « Deo dedit, non homini; » alter vero dicit: « Homini dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus non quod sit s quia particͥpat sacramento. et ic¬
cireo dicitur iste modus sacramentaneus. Umone. aut spu¬
ali. auit ꝑsonali. d pũ ali ficut multitudimis credentium
tactum est cor unum et auima una. eo scił quod spũalit̾
uniti sunt in uno feruore caritatis. Personali unigne. ut
filius patris factus est homo. Nullus enim modorum pre
dictoram conuenit ẽi non enim transformatione substantiȩ
factus est quia non desiit eẽ cds. cum factus est homo. nec
habebat eẽ ab aliqua substantiali forma quȩ transmutare¬
tur: nec transusione: non enim natura diuina inniata est
humanȩ. quod sentit euticiana hȩresis. dicit eium xp̃m ex
duab naturis consistere s non in duab alteramq enim p̃¬
elicat innixtam alti nec parcium coniunctione. quia
xp̃c non constat ex partib integralib nec participatione.
quia humanitas non est xp̃o substantialis uel accidentalis.

Expanded text:
Christianus, non quod sit, sed quia participat sacramento; et idChristianus, non quod sit, sed quia participat sacramento; et idcirco dicitur iste modus sacramentaneus unione aut spirituali, aut personali. Spirituali, sicut multitudinis credentium factum est cor unum et anima una, eo scilicet, quod spiritualiter uniti sunt in uno fervore charitatis. Personali unione, ut Filius Patris factus est homo. Nullus enim praedictorum modorum ei convenit. Non enim transformatione substantiae factus est, quia non desiit esse Deus, cum factus est homo, nec habebat esse ab aliqua substantiali forma quae transmutaretur. Nec transfusione, non enim natura divina immista est humanae, quod sentit Eutychiana haeresis. Dicit enim Christum ex duabus naturis consistere, sed non in duabus, altera enim praedicat immistam alteri; nec partium conjunctione, quia Christus non constat ex partibus integralibus; nec participatione, quia humanitas non est Christo substantialis vel accidentalis.
Abbreviated transcription (Latin):
iddeit sub eisdem accidentib eẽ facit. Cum quȩxitur autem ab cil.
quo deueniat substantia panis quȩ ante sub illis accidentib
fuerat: cdicunt illam relabi in primordiali materia ut pire
ex toto. non enim habet pro inconuenienti. si creatura peat.
Transfusione sicut fit aqua mixtum ꝑ transfusionem. scil
uim et aquȩ Partium conunctione: ut corpus fit ex menbriss
⁊ domus ex pariete et tecto et fundamento. Participations aut
informatione aut in habitatione aut alio tereio modo. Inforia¬
tione aut substantiali. aut accidentali. Substaniali. uit mate¬
tia informatione humanitatis fit homo. Accidentali ut lactels
informatione albedinis fit albus Inhabitatione ut homo iu¬
stus fit deus. non enim est natura. s participatione quomͦi
inhabitat ipsum. Item tercio modo fit aliquid secunclum
participationem: ut infidelis ꝑ susceptionem uaptisim fiti

Expanded text:
id est, sub eisdem accidentibus esse facit. Cum quaeritur autem ab eis id est, sub eisdem accidentibus esse facit. Cum quaeritur autem ab eis quo deveniat substantia panis, quae ante sub illis accidentibus fuerat, dicunt illam relabi in primordiali materia, vel perire ex toto. Non enim habet pro inconvenienti, si creatura pereat transfusione, sicut fit aqua mistum per transfusionem, scilicet, vini et aquae. Partium conjunctione, ut corpus fit ex membris, et domus ex pariete et tecto et fundamento. Participatione, aut informatione, aut inhabitatione, aut alio tertio modo. Informatione, aut substantiali aut accidentali. Substantiali, ut materia informatione humanitatis fit homo; accidentali, ut Socrates informatione albedinis fit albus. Inhabitatione, ut homo justus fit Deus. Non enim est natura, sed participatione. Quomodest, quia Deus inhabitat ipsum. Item tertio modo fit aliquid secundum participationem, ut infidelis per susceptionem baptismi fit
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ uł mutatione substantialis formȩ. Mutatione substantia¬
lis formę. ut aqua fit lapis. et uxor loht facta est statua. hȩc
enim statua facta est substantialis formȩ mutatio ut ip¬
sius substantiȩ. Manet enim prorsus idem corpus. mutata est
namq hic species: non genus. s: ꝑtransinutationem fit substan¬
in corpus xp̃i. non forma. s potius hȩ subsistunt in aere uł
sine substantia. Si enim hic contingat quod alibi est impos-¬
sibile non est mirum. Cum etiam ipm̃ corpus xp̃imesfabili mͦ
conceptum sit: et tota incarnatio mirabili modo ꝓcesserit. di¬
cunt tamen quidam quõd nichil transit in corpus xp̃i sub
quib accidentib ante erat substantia panis sub eisdem post
consecrationem est corpus xp̃i et fic exponunt illam auctori¬
tatem inuisibilis sacerdos uifibiles creaturas in substantia
corporis et sanguinis sui uerbo suo secreta porestate cõmutat¬

Expanded text:
riae, vel mutatione substantialis formae. Mutatione substantiariae, vel mutatione substantialis formae. Mutatione substantialis formae, ut aqua fit lapis, et uxor Lot facta est statua: haec enim statua facta est substantialis formae mutatio, ut ipsius substantiae. Manet enim prorsus idem corpus, mutata est namque hic species, non genus; sed per transmutationem fit substanin corpus Christi, non forma, sed potius hae subsistunt in aere vel sine substantia. Si enim hic contingat quod alibi est impossibile, non est mirum, cum etiam ipsum corpus Christi ineffabili modo conceptum sit, et tota incarnatio mirabili modo processerit. Dicunt tamen quidam quod nihil transit in corpus Christi, sub quibus accidentibus ante erat substantia panis, sub eisdem post consecrationem est corpus Christi; et sic exponunt illam auctoritatem: Invisibilis sacerdos visibiles creaturas, in substantiam corporis et sanguinis sui verbo suo secreta potestate commutat
Abbreviated transcription (Latin):
spicitus sanctus. ut sit ꝑpsonarum diftinetio ꝓ unus solus
deus essentiȩ simplicitas obseructur. Item dicenti unus est deus
qui est pater et filius et spiritus sanctus distinguendum est ita:
Si qui faciat ꝑsonalem relationem: falsum est. Sĩ uero ad sub¬
stantiȩ simplicitatem referatur: uerum est. S nunc prodeamꝰ
Illa ꝑsona quȩ est filius. facta est homo. s eẽ hominem. eẽ . essẽ
aliquid: ergo illa ꝑsona quȩ est filius est facta aliquid quod
non est ab ȩterno. Ergo illa ꝑsona facta est et aliquid quod
est ꝑsona. aut quocd non est ꝑsona falsum est. S hic dicen¬
dum est quot modis aliquid dicatur fieri. quinq namq mo¬
dis dicitur aliquid fieri.: aut transformatione fubstantiȩ fit a¬
liquid aut transsumptione. aut parcium comunctione aut
participatione. s multipliciter aut unione. et hoc multipliciter
Transformatione substantiȩ. duob modis. uł mutatione mate¬

Expanded text:
Spiritus sanctus, ut sit personarum distinctio, per unum solum Deum essentiae simplicitas observetur. Item dicenti: Unus est Deus, qui est Pater et Filius et Spiritus sanctus: distinguendum est ita: Si qui faciat personalem relationem, falsum est; si vero ad substantiae simplicitatem referatur, verum est. Sed nunc prodeamus: Illa persona quae est Filius, facta est homo; sed esse hominem est esse aliquid; ergo illa persona quae est Filius, est facta aliquid quod non est ab aeterno. Ergo illa persona facta est, et aliquid quod est persona, aut quod non est persona, falsum est. Sed hic dicendum est quot modis aliquid dicatur fieri. Quinque namque modis dicitur aliquid fieri: aut transformatione substantiae fit aliquid, aut transsumptione, aut partium conjunctione, aut participatione; sed multipliciter, aut unione, et hoc multipliciter. Transformatione substantiae duobus modis: vel mutatione mate
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. ds̃ est nomen datum ex substantiȩ unione ñ autem
ex ꝑsonali distinctione. Ex pedito utrum sit concedendũ
natura est adoranda restat inquirendum utrum cum
tres ꝑsonȩ sint eiusdem naturȩ. sit concedendum. quod tres
ꝑsonȩ fint una natura. sicut conceditur ꝑ genitiuum. ita
sit concedenctum ꝑ nominatiuum. d satis declarat hoc
augustinus in libto de truntate. tres ꝑsonas maiut enis dem essen¬
ti diemiis. uł tres psonas eanclem esennam dicimul n aite

Expanded text:
sensus, Deus est nomen datum ex substantiae unione, non autem sensus, Deus est nomen datum ex substantiae unione, non autem ex personali distinctione. Expedito utrum sit concedendum: Natura est adoranda, restat inquirendum utrum cum tres personae sint ejusdem naturae, sit concedendum quod tres personae sint una natura, sicut conceditur per genitivum, ita sit concedendum per nominativum. Sed satis declarat hoc Augustinus in libro de Trinitate: « Tres personas, inquit, ejusdem essentiae dicimus, vel tres personas eamdem es
Abbreviated transcription (Latin):
mentitur dicit mendatium: sicut patet in prȩmisso exemplo.
Sicut ergo cum iudȩus dicit xp̃o. tu es rex iudeorum: adest qui¬
dem dictionis ꝓprietas: et uerum est quod dicit deest tamen in¬
tentionis uĩtas. sic extra cum dicitur natura est adoranda. ab¬
est distinctionis ꝓprietas et tamen subest rei ui̾tas et intentioni
Aitendens igitur augustinus dictionis ꝓprietatem solam. et u̾
rei ueritatem: dicit. Nlatura non assumpsit naturam. Nõn ne¬
gans ueritatem rei s dictionis ꝓprietaten licet aliȩ cause in¬
turam naturȩ ininixtam. Ueruntamen nec uidi nec inue¬
ni aliquem qui auderet ꝓfiteri se uidisse p̾missam auctori¬
tatem in augustino. Nota quod cum dicitur d̃s est nomen
nature. et non ꝑsonȩ isti genitiui: non consignificant posses¬
sorem: s creaturam. Non enun negatur quin similiter nomi¬
nat hoc nomen ds ꝑsona. sicut natura. Iimnõ causalis est

Expanded text:
mentitur dicit mendacium, sicut patet in praemisso exemplo. mentitur dicit mendacium, sicut patet in praemisso exemplo. Sicut ergo cum Judaeus dicit Christo: Tu es Rex Judaeorum, adest quidem dictionis proprietas, et verum est quod dicit, deest tamen intentionis veritas, sic extra cum dicitur, Natura est adoranda, abest distinctionis proprietas, et tamen subest rei veritas et intentionis. Attendens igitur Augustinus dictionis proprietatem solam, et non rei veritatem, dixit: « Natura non assumpsit naturam, » non negans veritatem rei, sed dictionis proprietatem, licet aliae causae inturam naturae immistam. Verumtamen nec vidi nec inveni aliquem qui auderet profiteri se vidisse praemissam auctoritatem in Augustino. Nota quod cum dicitur: Deus est nomen naturae, et non personae, isti genitivi non consignificant possessorem, sed creaturam. Non enim negatur quin similiter nominat hoc nomen, Deus persona, sicut natura; imo causalis est
Abbreviated transcription (Latin):
scił res. et loquutio. et opimo. et si loquutio et opinio affuerił
ueritas inest loquutioni. etiam si tercium desit scił res. et si eium ñ
ita sit i re ut dicitui: tamen si opinetur ꝓferens: utrum dicitur
non mentitur s est ueraux. Mentiri enim est contra conscien¬
tiam loqui. Quare si desit opinio. et si alia duo affuerint. scił
res et loquutio: tamen mentitur ꝓferens dicendo namq ue
Uera ꝓpositione mentitur aliquis quandoq qͥa contra
conscientiam loquitur sic extra falsam ꝓpositionem ꝓferendo
non mentitur: cum sic sentiat eẽ ut affirmat. Dum enim iu¬
deus dicebat de xp̃o. tues rex iudeorum. licet uerum dicet̃.
tanien mentiebatur: eo quod aberat opinio. nec tamen men-¬
datium dicebat: quia ad hoc eẽt neccesse ut falsum dicẽt. cum
mendatium sit falsa significatio uocis. cum intentione fallendi
Quare omnis qui dicit mendatium mentitur. s non ominis qui

Expanded text:
scilicet, res et locutio, et opinio. Et si locutio et opinio adfuerint, scilicet, res et locutio, et opinio. Et si locutio et opinio adfuerint, veritas inest locutioni, etiam si tertium desit, scilicet, res. Etsi enim non ita sit in re ut dicitur, tamen si opinetur proferens utrum dicitur, non mentitur, sed est verax. Mentiri enim est contra conscientiam loqui. Quare si desit opinio, et alia duo adfuerint, scilicet, res et locutio, tamen mentitur proferens dicendo; namque, etc. Vera propositione mentitur aliquis quandoque, quia contra conscientiam loquitur, sic extra falsam propositionem proferendo non mentitur, cum sic sentiat esse ut affirmat. Dum enim Judaeus dicebat de Christo: Tu es Rex Judaeorum, licet verum diceret, tamen mentiebatur, eo quod aberat opinio; nec tamen mendacium dicebat, quia ad hoc esset necesse ut falsum diceret, cum mendacium sit falsa significatio vocis, cum intentione fallendi. Quare omnis qui dicit mendacium mentitur, sed non omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc idem querenti. postquam ꝑuentum est ad colloquiti¬
onem dico ut sola dictionis ꝓprietas negetur: non est adoran¬
da eo quod sẽꝑ clat intelligere abstractionem hoc nomen na¬
tura. Uͣt uero sensus et rei ui̾tas attendatiu affirmo eẽ adoran¬
cdam. Sicut enim de eo qui aquam biberit. negamus quod bi¬
berit substantiam: non rei uĩtatem negantes: s ita dictionis pro-¬
prietatem. sic sapienti quȩrenti utrum natura diuinia sit ado¬
rancla. ut sola dictionis ꝓprietas non rei uitas negetiuz dicimus.
non yt sola rei ueritas. non dictionis ꝓprietas affirmetiu: dici¬
mus ita. Et quare hoc : Ut scił obseruetur dictionis ꝓprietas:
nec fiat naturȩ ãtrib ꝑsonis abstractio. duo enim in disputa¬
tione attencuntur scilicet et dictionis ꝓprietas. et rei ueritas:.
del hoc autem ut subsit uĩtas loquutiom tria sunt neccessaria.

Expanded text:
hoc idem quaerenti, postquam perventum est ad collocutihoc idem quaerenti, postquam perventum est ad collocutionem, dico, ut sola distinctionis proprietas negetur: Non est adoranda, eo quod semper dat intelligere abstractionem hoc nomen natura; ut vero sensus et rei veritas attendatur, affirmo esse adorandam. Sicut enim de eo qui aquam biberit negamus quod biberit substantiam, non rei veritatem negantes, sed ita dictionis proprietatem, sic sapienti quaerenti an natura divina sit adoranda, ut sola dictionis proprietas, non rei veritas negetur, dicimus Non; ut sola rei veritas, non dictionis proprietas affirmetur, dicimus Ita. Et quare hoc? Ut, scilicet, observetur dictionis proprietas, nec fiat naturae a tribus personis abstractio. Duo enim in disputatione attenduntur, scilicet, et dictionis proprietas, et rei veritas. Ad hoc autem ut subsit veritas locutioni, tria sunt necessaria:
Abbreviated transcription (Latin):
non tamen pater est natura uł deus est natura. utentes no¬
minatiuo. Sic etiam dicunt naturam diuinam non eẽ ado¬
ranclam s dm̃ eẽ adorandum: et ꝑsonam. Sic igitur dicuñt
quo d nichil xp̃i est adorandum .i. nulla natura nec diuina
scit nec humana. et hoc uolunt habere ex auctoritate beati
augustim ubi ddicit natura non assumpsit naturam s ꝑso¬
na adoranclum est igitur inquiunt: qui assumpsit. scilicet
ostendendo ansit concedendum: natura est adoranda. Dicimꝰ
igitur quod natuta nomen est abstractioris. quod licet trans¬
latum ad deum nullam significet abstractionem. tamensemꝑ
hoc nomen natura ꝓlatum abstractionem dat intelligere ex
prima inuentione s abstractio naturȩ trib ꝑsonis nulla est.
Igitur simplici quȩrenti. est natura diuina adoranda: Dicã
ita. Et qui negat hereticus est eoquod hoc nomen uatura ad
dm̃ translatum non significet abstractionem. Sapienti uerõ

Expanded text:
non tamen Pater est natura, vel Deus est natura, utentes nonon tamen Pater est natura, vel Deus est natura, utentes nominativo. Sic etiam dicunt naturam divinam non esse adorandam, sed Deum esse adorandum, et personam. Sic igitur dicunt quod nihil Christi est adorandum, id est, nulla natura, nec divina, scilicet, nec humana; et hoc volunt habere ex auctoritate beati Augustini, ubi dicit: « Natura non assumpsit naturam, sed persona. » Adorandum est igitur, inquiunt, qui assumpsit, scilicet, ostendendo an sit concedendum: Natura est adoranda. Dicimus igitur quod natura nomen est abstractionis, quod licet translatum ad Deum nullam significet abstractionem, tamen semper hoc nomen, natura, prolatum, abstractionem dat intelligere ex prima inventione, sed abstractio naturae tribus personis nulla est. Igitur simplici quaerenti, Est natura divina adoranda? dicam ita: Et qui negat, haereticus est, eo quod hoc nomen, natura, ad Deum translatum non significet abstractionem. Sapienti vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonalis ꝓprietas ꝑ idem deus essentiȩ simplicitas insinuetũ:. Co¬
Queritur iterum utrum natura trium ꝑsonarum. sit ado¬
rancda et utrum cum ꝑsone sint eusdem naturȩ liceat
dicẽ tres ꝑsonȩ sunt una natura. Semiarriam dicunt tres
ꝑsonas. eẽ una natura. utentes abłtuio. uł ꝑ unam naturã.
et ita dicunt patrem non ẽẽ naturam et dm̃ non ẽẽ natu¬
ram. Natura enim nomen est abstractionis et sic in naturalib
tria sunt. scit nomen ꝑsonȩ quȩ quodammͦ habet subesse: et
nomen unionis: et nomen naturȩ: quȩ quodammͦ habet suꝑ¬
ẽẽ ut socrates homo: humanitas. sic in do: ꝑsona. ds et natu¬
ra. et ficut nomen unionis pater cde nomine ꝑsonȩ. nomen uͦ
naturȩ non de nomine ꝑsonȩ dicimus enim socrates ẽ homo:
non tamen dicimus socrates est humanitas. sic ds de ꝑsona
pater: non tamen natura de ꝑsona: ut dicamus pater est ds̃

Expanded text:
personalis proprietas per idem Deus essentiae simplicitas insinnetur. personalis proprietas per idem Deus essentiae simplicitas insinnetur. Quaeritur iterum utrum natura trium personarum sit adoranda, et utrum cum personae sint ejusdem naturae, liceat dicere: Tres personae sunt una natura. Semiariani dicunt tres personas esse una natura, utentes ablativo, vel per unam naturam; et ita dicunt Patrem non esse naturam, et Deum non esse naturam. Natura enim nomen est abstractionis, et sic in naturalibus tria sunt: scilicet, nomen personae, quae quodammodo habet subesse, et nomen unionis, et nomen naturae, quae quodammodo habet superesse, ut Socrates, homo, humanitas; sic in Deo persona, Deus et natura. Et sicut nomen unionis, Pater, de nomine personae; nomen vero naturae, non de nomine personae. Dicimus enim: Socrates est homo, non tamen dicimus: Socrates est humanitas; sic Deus de persona Pater, non tamen natura de persona, ut dicamus Pater est Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ꝓ̾ater est cłs. ilem dds est filius neccessario.: si hoc totum
supponatur ĩdem deus. idem refertur ad dm̃ ut de eo precessĩt
loquutio. Et est talis sensus. Deus pater est ds filius. quo d sa¬
belliam dicunt. Sic igitur distinguendum ẽ. pater ẽ ds̃ idem
deus est filius. si hoc totum. scił idem ds supponatiu falsum
est Si tero idem non supponatui s predicetur de dõ. et filiuis
de do. ut sit talis sensus. pater est deus deus est idem filius.
idest cłs filius ẽ idem deus cum patre uerumẽ dlit ẽ fallums.
Deus enim pater non est idem deus quod filius: licet idem deus
cum filio. quod bene testatur illa glosula suꝑ iohẽm: quȩ di¬
cit cuius di᷑ Aesidicẽt dĩ patris: ac clĩ filii. ac dĩ spiritus san¬
cti et ut prorsus distinguantur tres ꝑsone in eadem essenti¬
a. ita dicendum est pͥater ÷ s. alius idem deus est filius. ut

Expanded text:
dicitur, Pater est Deus, idem Deus est Filius necessario, si hoc totum dicitur, Pater est Deus, idem Deus est Filius necessario, si hoc totum supponatur, Idem Deus, idem refertur ad Deum, ut de eo praecessit locutio. Et est talis sensus: Deus Pater est Deus Filius, quod Sabelliani dicunt. Sic igitur distinguendum est: Pater est Deus, idem Deus est Filius; si hoc totum, scilicet, idem Deus supponatur, falsum est. Si vero idem non supponatur, sed praedicetur de Deo, et Filius de Deo, ut sit talis sensus: Pater est Deus, Deus est idem Filius, id est, Deus Filius est, idem Deus cum Patre, verum est. Aliter est falsum. Deus enim Pater non est idem Deus quod Filius, licet idem Deus cum Filio. Quod bene testatur illa glossula super Joannem, quae dicit cujus Dei. Ac si diceret: Dei Patris, ac Dei Filii, ac Dei Spiritus sancti, et ut prorsus distinguantur tres personae in eadem essentia: Ita dicendum est: Pater est Deus, alius idem Deus est Filius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
possimus nobis cauere loquutionib interrogantib utrum tres
psonȩ differant: sic cdistinguendum est ut sit hic sensus. Diffẽrt̃.
idest distinguntur: uł distant uerum est.Si uero sit sensus dif¬
ferunt .i. contrariis qualitatib participant. falsum est. Item sĩ
interroget quis distant numero: idest pluralitate accidentium.
ssic enim dicitur in iogica falsum est Si uerõ dicas distant mu¬
mero . i numerositate:. sic scił quod potest dici de patre ẽ una
ꝑsona. de filio quod sit alia. de spũ scõ quõd sit tercia ꝑsona.
uerum est Unis deus igitur pater: et filius: et sp̃c sanctus:
guencdumi. Sienim hoc totum supponatur idem cl̃s. non est conc̃e¬
dendum ne incidamus incitsabelianam hȩresim. idem eninad
patrem refertur Sicut enim cum dicimus homo currit. idem
disputat. idem refertur ad hominem. ut de eo precessit loquu¬
tio. et est talis sensus. Idem homo currens disputat. sicut cum

Expanded text:
possimus nobis cavere locutionibus interrogantibus utrum tres possimus nobis cavere locutionibus interrogantibus utrum tres personae differant, sic distinguendum est, ut sit hic sensus: Differunt, id est, distinguuntur, vel distant, verum est; si vero sit sensus: Differunt, id est, contrariis qualitatibus participant, falsum est. Item si interroget quis, Distant numero, id est, pluralitate accidentium? sic enim dicitur in logica, falsum est; si vero dicas: Distant numero, id est, numerositate, sic, scilicet, quod potest dici de Patre, Est una persona, de Filio quod sit alia, de Spiritu sancto quod sit tertia persona, verum est. Unus Deus igitur Pater et Filius et Spiritus sanctus; guendum. Si enim hoc totum supponatur, Idem Deus, non est concedendum, ne incidamus in Sabellianam haeresim, idem enim ad Patrem refertur. Sicut enim cum dicimus: Homo currit, idem disputat, idem refertur ad hominem, ut de eo praecessit locutio, et est talis sensus: Idem homo currens disputat; sic cum