comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meon uir sanctus ⁊ diuims̃ ora surrectionem¬
locutus est. quid futurum eẽt hoĩbus issabel
Credentib u̾o in xp̃m resurrectio in isrł. ut dig¬
ni deo fierent qui pͥus indigni ⁊ inutlles erant
⁊ reꝓbarentur qui aliquid putabeantur. Hoc ÷
qd̾ alio loco dicit thñs In iudicio ego ueni ĩ hñs
mũdum. ut qui nõ uident indeant. ⁊ qui uidẽt
ceti fiant. Deniq ñ legis doctores ⁊ pharisei ñ

Expanded text:
meon uir sanctus et diuinis oraclocutus est quid futurum esset hominibus credentibus uero in Christum, resurrectio in Israhel, ut digni deo fierent qui prius indigni et inutiles erant, et reprobarentur qui aliquid putabantur. hoc. est quod alio loco dicit dominus: iniudicio ego ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant. denique non legis doctores. non Farisei, non
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo casti ẽẽ non possunt ininuci libidinis
Si casti eẽ possunt eius ⁊ amri: Mrd̾ ergo negã¬
teᷤ orgiale ꝑcc̃m ⁊ inuidentes ꝑuilis salnatorẽ
ihm. legem pct̃i. repugnanti segi mentis intdo¬
duce uultis ⁊ in ꝑadisum aute pcc̃m. ħ mi nobus
ist oꝑe confutamus. Eorum que non unidenus
in uobis nec audiuimus que ec uobis noliueᷤ
eẽ udites. lithil nĩa int̾est quid in octulto agãt
a ꝑte libidinis laudatores.

Expanded text:
Quomodo casti esse non possunt inimici libidinis, Quomodo casti esse non possunt inimici libidinis, si casti esse possunt et ejus amici? Quod ergo negantes originale peccatum, et invidentes parvulis salvatorem Jesum, legem peccati repugnantem legi mentis introducere vultis et in paradisum ante peccatum, hoc in vobis isto opere confutamus. Eorum quae non videmus in vobis nec audimus ex vobis, nolumus esse judices: nihil nostra interest, quid in occulto agant aperti libidinis laudatores.
Abbreviated transcription (Latin):
ortensus. tunc obseqͣtur nature cum sine magro
est desid̾are qd̾ malum est aut negandum ẽ bone
aliqd̃ bonum. Fiat itai totum qd̾ desid̾at łibido bo¬
na ne rp̃e sit malus qui resistit bono. N Ior ħ dico
inquies ⁊ iniustum est ut aliud ine suspicis senti¬
re qmͣ loquor Noli ergo fac̾e qd̃ pati non uis ⁊
dic̾e qd̾ inuitemus adultia furta. quibus apłm reti¬
tamus. dicentem. Scio quia non h̃tat ĩme. ħ ẽ in
carne mea bonun. Et si enuim non hic ꝑficiunt bo¬
num qd̃ uolunt ut concupiscant: fatiunt tam̃ bo¬
num ut post concupiscentias suas non eant. Si
enim uos castitatem uobis uidemini dice cum di¬
citis. noli uinci a bono. S uince in bono malũ. qnͣ¬
to mag̾ nos eam docemus cum dnis. noli iunci a ma¬
lo bonum. S uince in bono malum. Uide qm sit
ĩiustum ut nos qmͣ uituꝑamus expugnare non tre¬
dat qui te tredi non uis eo fru uelle quod laudas.

Expanded text:
Hortensius, « tunc obsequatur naturae, cum sine magistro Hortensius, « tunc obsequatur naturae, cum sine magistro est desiderare quod malum est, aut negandum est bonae aliquod bonum. Fiat itaque totum quod desiderat libido bona, ne ipse sit malus qui resistit bono. 30. Non hoc dico, inquies, et injustum est ut aliud me suspiceris sentire quam loquor. Noli ergo facere quod pati non vis, et dicere « quod invitemus ad dulcia furta, quibus Apostolum recitamus dicentem, Scio quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum » . Etsi enim non hic perficiunt bonum quod volunt, ut non concupiscant; faciunt tamen bonum, ut post concupiscentias suas non eant . Si enim vos castitatem vobis videmini docere, cum dicitis, Noli vinci a bono, sed vince in bono bonum; quanto magis eam nos docemus, cum dicimus, Noli vinci a malo, sed vince in bono malum ? Vide quam sit injustum, ut nos quod vituperamus expugnare non credas, qui te credi non vis eo frui velle quod laudas.
Abbreviated transcription (Latin):
si s̾uimus ꝑtnus. cui repugnamus ne s̾uamus.
Ecce qd̾ laudas. nͨ times ne tͥ pocius admoneas esse
dicendum qd̾ ad flagicia concites homines ne resi
Quid emm te adiuuat qd̃ respond̾e uid̾is eius extes¬
sum cuiꝰ aꝓpbas motum : Tunc enĩ excedit licitum
limitem qnͣdo eus motib ceditur. Mala tam̃ ⁊ qñ
non ceditur quia malo resistitur: ne bonũ castita¬
tis int̾eat si huic malo non resistatur. Qmͣtu cũ
bonam naturasit̾ dicis. astute illi semꝑ consensien¬
dum eẽ dec̾us. neuisu imꝓbo repugnetur natu¬
uelit. Non est enim quomꝰ faciat qd̾ nõ licet qñ
licet quicquidlib quia bonũ est qd̃ naturalit̾ sibi.
quia bonum est. Si ergo assunt uoluptatib ꝑfiu¬
atur. Si autem non assunt: ip̃is earum cogitatiombꝰ
sicut epicuro uisum est oblectetur: ⁊ erit sine pec̃o
uͭ se ullo fraudabit bono. ⁊ Iec cuiꝰtumq doctͥne opi¬
niouibus resistat naturalib motib. S sicut ait

Expanded text:
si servimus perimus, cui repugnamus ne serviamus. si servimus perimus, cui repugnamus ne serviamus. Ecce quod laudas, nec times ne tibi potius admoneas esse dicendum, quod ad flagitia concites homines, ne resiQuid enim te adjuvat, quod reprehendere videris ejus excessum, cujus approbas motum? Tunc enim excedit licitum limitem, quando ejus motibus ceditur. Mala est tamen et quando non ceditur; quia malo resistitur, ne bonum castitatis intereat, si huic malo non resistatur. Quam tu cum bonam naturaliter dicis, astute illi semper consentiendum esse decernis; ne renisu improbo repugnetur natuo esse si velit. Non est enim quomodo faciat quod non licet, quando licet quidquid libet, quia bonum est quod naturaliter libet. Si ergo adsunt, voluptatibus perfruatur: si autem non adsunt, ipsis earum cogitationibus, sicut Epicuro visum est, oblectetur, et erit sine peccato, nec se ullo fraudabit bono: nec cujuscumque doctrinae opinionibus resistat naturalibus motibus, sed, sicut ait
Abbreviated transcription (Latin):
num concupisc̾e bonum sit. atq ħ bellum qmͣ diu
uestrum.
eduir fortissimus nocturnorum ⁊ si nõ ad¬
ministrator c̾te exhortor p̾dicator q bellorũ.
utruem ⁊ mollem ẽẽ dicis opinionem qua credit᷑
nꝑadiso ad nutum uoluitatis genitalia potuisse
s̾iure. Tanto enim tibi tanꝙꝙͣ uiro casto effemina.¬
tõr uidetur eẽ animus. qnͣto plus ħt potestatis in
corpus. S ecce non uobiscum de libidinis absen¬
lia p̾sentia ue contendimus uͨ dilcõnem qmͣ deb̾e¬
udemꝰ nos ei debemus offendimus. Saltem ipãm sub¬
dite uoluntatis imꝑio nallo telicitatis laco. Aufꝰ¬
te inde eudentissimam pugnam que fit eiꝰ motõ¬
nem m̃te retinente. Nufft̾e ĩ de turpissimã pa¬
cem qua fit eius dominationi m̃te nĩte seruiente.
⁊ c̾te quia non eam talem uidetis qͣlem ibi consti¬
tuere si rõne non reuocamini: pudore cogimini: ĩ
ea qualis nunc est. uicium origiiale fatemini. cui

Expanded text:
na concupiscere bonum sit, atque hoc bellum quamdiu na concupiscere bonum sit, atque hoc bellum quamdiu vestrum. 29. Sed vir fortissimus, nocturnorum et si non administrator, certe exhortator praedicatorque bellorum, « enervem et mollem esse » dicis « opinionem, qua creditur in paradiso ad nutum voluntatis genitalia potuisse servire. » Tanto enim tibi, tanquam viro casto, effeminatior videtur esse animus, quanto plus habet potestatis in corpus. Sed ecce non vobiscum de libidinis absentia praesentiave contendimus, nec dilectionem quam debere vos ei videmus, offendimus; saltem ipsam subdite voluntatis imperio in illo felicitatis loco. Aufte inde evidentissimam pugnam, quae fit ejus motioni mente renitente: auferte inde turpissimam pacem, quae fit ejus dominationi mente serviente. Et certe, quia non eam talem videtis, qualem ibi constituere, si ratione non revocamini, pudore cogimini, in ea qualis nunc est vitium originale fatemini; cui
Abbreviated transcription (Latin):
benedicant in ymno tͥum puerorum fugꝰ ⁊ estuꝰ
dominũ que int̾ se contraria. s̾uant tamen ꝓ reꝵ
incolumitate concordiam: Cum uero in nr̃o corͤ
discrepant seseq inuicem oppugnant: u alitudo
turbatur. Et ħ totum sicut ip̃a mors: de pec̃i illuᷤ
ꝓpagatione descendit. ⁊ Ieq enĩ ⁊ hec quis mͣ di¬
rerit si nemo petrass nos in illa beatitudine ꝑa¬
disi fuisse passuros. S alie sunt rerum cor lium
qͣlitates que secum a contrariis tempantur ut
bene ualeamus ⁊ cum sit in diu̾so gen̾e bone tñ
cum discordant malam ualitudinem faciunt: ⁊
alie sunt sicutanime cupiditates. Que ꝓp̃ea
carnis dñr. quia scd̃mn carnem animia concupiscit
runt. S gr̃a xp̃i medicante curantur. pͥus ut rea¬
tu non teneant. Deinde ut conflictu non iuncãt.
Postremo ⁊ omni ex ꝑte sanata ulla omĩo remane¬
ant Promde cum mala concupisc̾e malum sit. ⁊ bo¬

Expanded text:
benedicant in hymno trium puerorum frigus et aestus benedicant in hymno trium puerorum frigus et aestus Dominum ? Quae inter se contraria, servant tamen pro rerum incolumitate concordiam: cum vero in nostro corpore discrepant, seseque invicem oppugnant, valetudo turbatur. Et hoc totum, sicut ipsa mors, de peccati illius propagatione descendit. Neque enim et haec quisquam dixerit, si nemo peccasset, nos in illa beatitudine paradisi fuisse passuros. Sed aliae sunt rerum corporalium qualitates, quae secum a contrariis temperantur ut bene valeamus; et cum sint in diverso genere bonae, tamen cum discordant, malam valetudinem faciunt; et aliae sunt animae cupiditates, quae propterea carnis dicuntur, quia saerunt, sed gratia Christi medicante curantur: prius, ut reatu non teneant; deinde, ut conflictu non vincant; postremo, ut omni ex parte sanata nulla omnino remaneant. Proinde cum mala concupiscere malum sit, et bo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sitate sentencie
Shuic non euigilas ut itelligas nr̃am
naturam non eẽ. s nitium contͣ ad̾ iur¬
tute pugnamus: Neq enim hcõ bonuri sed
hono uti malum uincimus. Consid̾a tum e
uincat cura quo uintatur. Quͣido enĩ libido uĩ¬
tit. uincit ⁊ dyabolus. qnͣdo libido uincitur ⁊ dya¬
bolus uincitur. Quem uincit igitur sibido ⁊
a quo uincitur. hostis est eius. cum quo aũt uin¬
ait ⁊ uincitur: Auctor est eius. Rego te ocillos
api ⁊ c̾ne que aꝑta sunt. Nulla pugna ẽ sine
malo. Qnͣdo emm pugnatur: aut honũ pug¬
nat ⁊ malum aut malum ⁊ malum. aut si duo
bona int̾ se pugnant ip̃a pugna est magnum
malum. ¶d̾ incorpore qnͣdo contingit ut ea qͥ¬
bus constat .i. hũdum ⁊ siccum. calidum ⁊ fri¬
gidum. qmͣius suit int̾ se contͣria pacem secum
concordiamq non teneant: morbi egrotationes¬
q nascuntur. Et quis audeat dice aliqiuid eorum
non ẽẽ bonum cum omĩs creatura dei bona sit.⁊

Expanded text:
sitate sententiae. 28. Adhuc non evigilas, ut intelligas nostram naturam non esse, sed vitium, contra quod virtute pugnamus? Neque enim bono bonum, sed bono utique malum vincimus. Considera cum quo vincat, cum quo vincatur. Quando enim libido vincit, vincit et diabolus: quando libido vincitur, et diabolus vincitur. Quem ergo vincit libido, a quo vincitur, hostis est ejus: cum quo autem vincit et vincitur, auctor est ejus. Rogo te, oculos aperi, et cerne quae aperta sunt. Nulla pugna est sine malo. Quando enim pugnatur, aut bonum pugnat et malum, aut malum et malum, aut si duo bona inter se pugnant, ipsa pugna est magnum malum. Quod in corpore quando contingit, ut ea quibus constat, id est humidum et siccum, calidum et frigidum, quamvis sint inter se contraria, pacem secum concordiamque non teneant, morbi aegrotationesque nascuntur. Et quis audeat dicere, aliquid eorum non esse bonum; cum omnis creatura Dei bona sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
nuptie: S quia ip̃e fetus dmpnatiomi nascit
sinon renascatur. eous ꝑtendunt nõ opis fuii
uelus̃ ambulationis. s uoluntatis finem xp̃ia¬
na uiditia cõiugia. ut regen̾andos gen̾ent ꝓpter
Nd̾ in eis uera hoc est deo placens ẽ ꝑudicicia. Si¬
ne fide enim ĩ possibile est plac̾e.

Expanded text:
nuptiae. Sed quia ipse fetus damnationi nascitur, nuptiae. Sed quia ipse fetus damnationi nascitur, si non renascatur; eo usque pertendunt, non operis sui velut ambulationis, sed voluntatis fine christiana conjugia, ut regenerandos generent: propter quod in eis vera, hoc est, Deo placens est pudicitia. Sine fide enim impossibile est De
Abbreviated transcription (Latin):
osfendunt. ꝓpͥtea ꝑs qͣ eg̾iuitur paturalitꝰ ali¬
is ꝑtibus aitrmsetus ꝓminentib otułtatur.
siut enam tunc erant qnͣdo nudi non confun¬
debrantur qui post põẽm contuuo non octustas
plane ni ꝓmptu posita menbri decant. ¶Auibs
qnto magis non horrore offende fatur. s⁊ deser¬
tatione asficiebatur aspestus. ⁊ mouebat luscep¬
tam tuam tanto mag̃ ea tegere ad pudoris osfi
xi si fraude non agis intellexiste eon
ium ꝑuentionem accipi uolui łxĩera qui pas¬
cati de contubitu quigasi ad me sensisse ansrtra¬
nis aut fingis: s ꝑuentionem duri ad Ronun
hũt isine officiisi nuptie etiam si mssus
inde nastatuꝵ Sxmmare quippe ad urum⁊
tinet exciꝑe ad semmam. Suc usc ouiges
oꝑe suo possunt ad he dixi sine candicatione ũ
posse ħ est sine sibidine ꝑuemri ut aũt concpi¬
atur fetus att nascatur: diuini est oꝑis non hu¬
mani. Qua tam̃ intentione ac uolnatate t
illuud bonum qd̃ ad earum sꝑus ꝑtinet ꝑagñt

Expanded text:
offendunt: propterea pars qua egeruntur, naturaliter aliis partibus altrinsecus prominentibus occultatur, sicut etiam tunc erant quando nudi non confundebantur, qui post peccatum continuo non occulta, sed plane in promptu posita membra texerunt. Quibus quanto magis non horrore offendebatur, sed delectatione alliciebatur aspectus, et movebat susceptam tuam; tanto magis ea tegere ad pudoris officxi , si fraude non agis, non intellexisti. Non enim « perventionem accipi volui hominem qui nascitur de concubitu conjugali, » quod me sensisse arbitraris aut fingis: sed perventionem dixi quod bonum habent in fine officii sui nuptiae, etiamsi nullus inde nascatur. Seminare quippuges opere suo possunt. Ad hoc dixi sane sine claudicatione non posse, hoc est, sine libidine, perveniri. Ut autem concipiatur fetus atque nascatur, divini est operis, non humani: qua tamen intentione ac voluntate, etiam illud bonum quod ad earum opus pertinet, peragunt
Abbreviated transcription (Latin):
eto afusione aũt illorum hominũ euden¬
disq cnptis: fiustrate amemoras aliqid
apło aitestinte memorasse. Qu emĩ uecundiora di¬
cis que ille dixit ihonesta. Unde iam qnͣtim
sione pͥmorum hominum non potes muemre.
quid dicas. Si autem in quib dam ueris senten.¬
cis sastem phorum fatt̾is trederes: ne surdo corde
slud audires qid nosuptates. illecebras atq escas
masorum ⁊ uitiosam ꝑtem anĩmi dix̾unt eẽ libi¬
dmeni. Nam qd̾ in urõ corꝑe loca digestionis
balb remota dixit a sensib. ideo u̾mest. stũ¬

Expanded text:
onfusione » autem « illorum hominum pudendisque coopertis frustra te » commemoras « aliquid Apostolo attestante monstrasse. » Tu enim « verecundiora cis, quae ille dicit inhonesta: unde jam quantumsione primorum hominum non potes invenire quid dicas. Si autem in quibusdam veris sententiis saltem philosophorum litteris cederes, non surdo corde illud audires, quod voluptates illecebras atque escas malorum, et vitiosam partem animi dixerunt esse libidinem. Nam quod in nostro corpore loca digestionis Balbus remota dixit a sensibus, ideo verum est
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊ manicheos. Si nec uitium nature ẽ qd̃ exur¬
git: Oppͥmo renistitur. refreno repugnat expus¬
no ni tota anima. ⁊ in toto corpore. Conditorẽ heõ
pacis diã. quis in me semmauit hoc bellum. Col¬
ue aple questionem atq responde Derumii hoĩ¬

Expanded text:
nos et Manichaeos: si nec vitium naturae est, qunos et Manichaeos: si nec vitium naturae est, qugit, opprimo; renititur, refreno; repugnat, expugno. In tota anima et toto corpore conditorem habeo pacis Deum: quis in me seminavit hoc bellum? Solve, Apostole, quaestionem, atque responde: Per unum homi
Abbreviated transcription (Latin):
enis deo fũmo ⁊ uero tͥbuo treatori. diaboliun aũ
dico humanam uł aliquid eius non treasse ss uicias.¬
se naturam: Contͣt ppãm diabolicam plagam ql
dei opitulatione sananda ẽ. dois ab ea penitus libe.¬
mur. nobis eẽ pugnandum. nͨ animam qͣ sorpus
uiuit oniu̾sum. mundam qnͣtum in hac uita mũ¬
dus homo est posse seruari. Si concupĩe carnis ad
flagigicia ꝑpetnͣda ⁊ queq ĩmunda consenserit.
¶nͣtum ergo ꝑtinet ad istam calumpniam tuam
nũꝙͣ habes adusus ista que dicas: Qluod si parũ
est : ecce dampno ⁊ anathematizo ea que pat̾uanoᷤᷤ
sen uenustianos sentire dixisti. Addo etiam maniche¬
os utrosq cuin cet̾is heticis execror dampno ⁊ ana¬
thematizo. de testor.
uid queris amplius. Exue te calimpnis.
uiribus lctare non fraudibus. Responde un¬
de sit cui nasi repugnetur nula castitas custoditur
Non est cte natura atis. sisbstancia sidia uenustia¬

Expanded text:
ejus Deo summo et vero tribuo creatori: diabolum autem ejus Deo summo et vero tribuo creatori: diabolum autem dico humanam vel aliquid ejus non creasse, sed vitiasse naturam; contraque ipsam diabolicam plagam, quae Dei opitulatione sananda est, donec ab ea penitus liberemur, nobis esse pugnandum: nec animam qua corpus vivit, universam mundam, quantum in hac vita mundus homo est, posse servari, si concupiscentiae carnis ad flagitia perpetranda et quaeque immunda consenserit. Quantum ergo pertinet ad istam calumniam tuam, numquid habes adversus ista quae dicas? Quod si parum est, ecce damno et anathematizo ea quae Paternianos seu Venustianos sentire dixisti; addo etiam Manichaeos: utrosque cum caeteris haereticis exsecror, damno, anathematizo, detestor. Quid quaeris amplius? Exue te calumniis, viribus luctare, non fraudibus. Responde unde sit, cui nisi repugnetur, nulla castitas custoditur. Non est certe natura atque substantia, secundum Venustia
Abbreviated transcription (Latin):
manicheis dicunt alumbis usq ad pedes dẏa¬
balum fecisse corpus hominis. suꝑiores uͥoꝑteᷤ
deum uelud supͣ basem asiqmͣ collocasse addũt¬
qr ithnd ab hominis studio requri qmͣat aĩ¬
ma qm̃ instomacho ⁊ incapite hitare dicint
munda seruetur. ꝓubem uͥo si oĩum flagiioꝵ
lordibus obliuatur anint ad suam non ꝑtinere
turam. Ita semꝑ inquis ut ip̃i libidini turpitee
seriuant: titulium ei ꝓpe potestatis afflgunt. Cꝰ
cognitione sententie posuisse me in libromes
asseris arbitrio uecundantium quelałatur qd̾
non arbitrio uolentium mouebatur. Et qd̾ non
seruiens uoluntati suo uire corpus sibido succedat.
Nũquid ideo uim u̾tatis effug̾e̾ potis. quia no¬
bis calumpuiando imputas socios falsitatis: Qad
ego enim ilibro meo posui cui ced̾e utmam qmͣ
resiste maliusses: Longe distat abistis pat̾uare
sen uenustanis. Ego enim scd̾m catholica fidẽ
totum hominẽ. totam .s. animam. totumq corpꝰ

Expanded text:
Manichaeis, dicunt a lumbis usque ad pedes diaManichaeis, dicunt a lumbis usque ad pedes diabolum fecisse corpus hominis, superiores vero partes Deum velut supra basem aliquam collocasse: adduntque nihil ab hominis studio requiri, quam ut anima quam in stomacho et capite habitare dicunt, munda servetur: pubem vero si omnium flagitiorum sordibus oblinatur, aiunt ad suam non pertinere curam. Ita semper, » inquis, « ut ipsi libidini turpiter serviant, titulum ei propriae potestatis affigunt. Cujus cognatione sententiae, » posuisse me in libro meo asseris: « Arbitrio venon arbitrio uolentium mouebatur, et, quonserviens voluntati, suo jure corpus libido succendat. » Numquid ideo vim veritatis effugere poteris, quia nobis calumniando importas socios falsitatis? Quod enim ego in libro meo posui, cui cedere utinam quam resistere maluisses, longe distat ab istis Paternianis seu Venustianis. Ego enim secundum catholicam fidem, totum hominem, totam scilicet animam totumque corpus
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾i tui libri disputatione. ⁊ in huiꝰ t̾tii cui nũc respõ¬
deo ꝑte suꝑiore mani iactatione cõmemoras. Nũc
autem quia istum motum sibidinis dixi. ideo inde¬
centem quia mobedientem dixisse me uis putari nõ
eum corꝑi non animo eẽ subitum: S feram uͥtu¬
tem semꝑ indomitam. At ego illam uirtutem nũꝙͣ
dixissem s uiciũ. Quod si non mouetur concupis¬
cendo. quid est qd̾ adu̾sus eam castitas dimicat con¬
tmendo: ubi sunt illa que adu̾sus eam confessus
es exͥceri sanctorum głosa c̾tamina. Qnͣtum ergo
attinet ad pudiciciam qid̾ euis l̾ibidinis. expugnatõ¬
ne. opp̾ssione. frenatione. ⁊ ad nichil illicitum ꝑmis¬
sione seruetur. Hoc dicis qd̾ ego. S qd̾ expugnãd̾
oppͥmendum refrenandum est. ne ad illicita iapiat
quihus in hiare non cessat bonum ẽẽ tu dicis. Non
ego. Quus autem ur̃m dicat uerum: iudicẽt ca¬

Expanded text:
secundi tui libri disputatione, et in hujus tertii, cui nunc responsecundi tui libri disputatione, et in hujus tertii, cui nunc respondeo, parte superiore, inani jactatione commemoras. Nunc autem, quia istum « motum » libidinis dixi « ideo indecentem, quia inobedientem; » dixisse me vis putari, « non eam corpori, non animo esse subjectam, sed fera virtute semper indomitam. » At ego illam virtutem nunquam dixi esse, sed vitium. Quod si non movetur concupiscendo, quid est quod adversus eam castitas dimicat continendo? ubi sunt illa quae adversus eam confessus es exerceri sanctorum « gloriosa certamina? » Quantum ergo attinet ad pudicitiam, quod ejus libidinis expugnatione, oppressione, frenatione, et ad nihil illicitum permissione servetur, hoc dicis quod ego: sed quod expugnandum, opprimendum, refrenandum est, ne ad illicita rapiat, quibus inhiare non cessat, bonum esse tu dicis, non ego. Quis autem nostrum verum dicat, judicent ca
Abbreviated transcription (Latin):
ditorio duobus recitare cupientibus utrum uitupa¬
tionem an laudatorem maluit audire libidinis ꝙͥ
de illis responsurum putas continentiũ laborem.
cõuigatorum pudorem. oĩum castitatem: Ita ne
uero abic̾ent ab auribus suis sib̾idinis uituꝑatio¬
nem. ⁊ libent̾ audirent libidinis laudem Non
usq a deo putandum est ꝑisse frontem de rebus
ut hoc dedecus nisi intali forte auditorio fieret.
uͥ de recitaturo considentibus discipulis siuis. ma¬
gist̾ celestius aut pelagius p̃sid̾et
motum ideo indecentem. quia mobedientem
cum illi pͥmi homines in sua carne sensissent ⁊ ĩ su¬
a uuditate erubuissent. folis ficulnens eadem m̃bͣ
tex̾unt. ut saltem arbito uerecundantiũ uelaret᷑.
qd̾ non arbitrio uolentium mouelitur. ⁊ qm̃ pude¬
bat qͥd̾ in decent̾ libebat: oꝑiendo fieret qd̾ diceb̾at.
Siis u̾bis meis ꝓpositis: te iam destruxisse i

Expanded text:
ditorio duobus recitare cupientibus, utrum vituperaditorio duobus recitare cupientibus, utrum vituperatorem, an laudatorem malint audire libidinis; quid de illis responsurum putas, continentium laborem, conjugatorum pudorem, omnium castitatem? Itane vero abjicerent ab auribus suis libidinis vituperationem, et libenter audirent libidinis laudem? Non usque adeo putandum est perisse frontem de rebus, ut hoc dedecus, nisi in tali forte auditorio fieret, ubi te recitaturo considentibus discipulis suis magister Coelestius aut Pelagius praesidermotum ideo indecentem, quia inobedientem, cum illi primi homines in sua carne sensissent, et in sua nuditate erubuissent, foliis ficulneis eadem membra texerunt: ut saltem arbitrio verecundantium velaretur, quod non arbitrio volentium movebatur; et quoniam pudebat quod indecenter libebat, operiendo fieret quod decebat » . His verbis meis propositis, hoc te jam destruxisse in
Abbreviated transcription (Latin):
frcandi sunt: molimini fundam̃tum subu̾t̾e̾.
los pudoris int̾itus quos saudare non pudet:
contra quos pugnat ⁊ pudor. Lxc pocuis de¬
bet audire eccłia que u̾go dicitur. ut nos caue¬
at uos matrone. Hoc uirgines sacre ħ omnis
pudicicia xpĩana. ¶aon enĩ sicut in simłas c̃
manicheis dicunt meẽ carni sue mali nccͣita¬
tem. qͥd malum illi subale ⁊ deo coet̾num eẽ¬
nentiunt᷑. S dicunt sane cum apło. uideo aliã
legem nmenbris meis repuguantem legi m̃tis
mee. ẽẽ tam̃ eam sub animi potestate: gr̃a dei ꝑ
in morte corpis resoluendam. in corpis resurrectõ¬
ne. ⁊ mortis morte sanandam. Tenent enĩ sc̃am
ꝓfessionem non in solo ħitu uestis. s in m̃tis ⁊
corꝑis resistendo concupĩe caris. qd̃ hic fieri pot̾
non ea prorsus carendo. qd̾ bit fieri non potest.
Hoc ergo audiant. ut don illa careant uos caueãt
Nam si ab om̃ib sanctis queras tanqiĩ in scõ au¬

Expanded text:
ficandi sunt, molimini fundamenta subvertere. ficandi sunt, molimini fundamenta subvertere. Vos « pudoris interitus, » quos laudare non pudet, contra quod pugnat et pudor. Hoc potius audire debet Ecclesia, quae virgo dicitur, ut vos caveat; hoc matrpudicitia christiana. Non enim, sicut insimulas, « cum Manichaeis dicunt, inesse carni suae mali necessitatem: » quod malum illi substantiale, et Deo coaeternum ementiuntur: sed dicunt sane cum Apostolo, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae; esse tamen eam sub animi potestate, gratia Dei in morte corporis resolvendam, in corporis resurrectione et mortis morte sanandam. Tenent enim sanctam professionem, non solo habitu vestis, sed et mentis et corporis, resistendo concupiscentiae carnis, quod hic fieri potest; non ea prorsus carendo, quod hic fieri non potest. Hoc ergo audiant, ut donec illa careant, vos caveant. Nam si ab omnibus sanctis quaeras, tanquam in sancto au
Abbreviated transcription (Latin):
re. ensq lacrimis te ab eadem noua peste dilu¬
eres. An ignoras uł obłitus es uł consid̾are de¬
trectas. eccłiam sanctam unam catholicam. ⁊̃
padisi significatam fuisse uocabulo: Guid
ergo miramini si de isto padiso foras miitimi¬
ni qui legem que est in menbris nr̃is repug¬
nans legi mentis millum padysum uultis ĩ¬
duc̾e de quo foras a dommo missi sumus nec
ad eum redire pot̾imus insi hanc misto padiso
uicerimus Si etum non ista concupiscentia
qmͣ defendit repugnant legi mentis: nullum
adilsus eam c̾tamen quisqmͣ sauctus ex̾cet. Tu
aut̃ confessus es ad u̾sus istam qmͣ tueris exͥ¬
cebat apꝰ. Sentis ne iam tandem grẽ huiꝰ
di ⁊ ne alios ad int̾itum secum trahant qnͣta
pastoralis cure obseruatione urtandi.: uos
enĩ augetis ista nouitate eam que est ĩ om̃ib
ħeticis: occidiu temꝑis pͣuitatem uos estis ru¬
ina morum qui ip̃ius fidei supͣ qmͣ mores edi¬

Expanded text:
re, eisque te lacrymis ab eadem nova peste dilure, eisque te lacrymis ab eadem nova peste dilueres. An ignoras, vel oblitus es, vel considerare detrectas, Ecclesiam sanctam, unam, catholicam, etiam paradisi significatam fuisse vocabulo? Quid ergo miramini, si de isto paradiso foras mittimini, qui legem quae est in membris nostris, repugnans legi mentis, in illum paradisum vultis inducere, de quo foras a Domino missi sumus, nec ad eum redire poterimus, nisi hanc in isto paradiso vicerimus? Si enim non ista concupiscentia quam delendis repugnat legi mentis, nullum adversus eam certamen quisquam sanctus exercet. Tu autem confessus es, adversus istam quam tueris, exercebat Apostolus . Sentisne jam tandem, gratiae hujus di, et ne alios ad interitum secum trahant, quanta pastoralis curae observatione vitandi? Vos enim « augetis » ista novitate eam quae in omnibus est haereticis, « occidui temporis pravitatem. » Vos « estis ruina morum, » qui ipsius fidei supra quam mores aedi
Abbreviated transcription (Latin):
Soe enim ego ideo dixi quia sicut ip̃e confest̃
es consentitur ei pocius qmͣ imꝑatur. Nsam ⁊
qd̃ aliis concitatur stimulis uł ꝓnodichnne frã¬
gitur ⁊ sedatur. Sequ. sicut ipẽ ꝓsequeris: ꝓfec:¬
to non fieret. si seruiret hominis uolunti. Fe¬
mitie aut̃ quas ab isto motu ĩmimes facis ꝙͣuuis
petum. cui repugnet decus honestasq castaꝵ
int̾rogetur ioseph.  Deb̾iusti sane homo ec
moiu̾. quid dauitica cythara egit in saule qñ
malo spũ uexabatur. ⁊ tangente ꝙytharam
santto ab illa molestia respirabat. ne ie̾o bonũ
ałiquid existimes ꝯcupĩam carius. quia nõ¬
nũqmͣ musicis cohibetur sonis.
Ieremias cum ꝓpħarum clpro ⁊ sancto.¬
srum oĩum exclamares. quis dabit capiti
meo aqmͣ ⁊ cculis meis fontem licrimarum
ut insipientis ppłi pcc̃a desleret. qmia eccł̃ia xp̃i
toctores pelagiam erroris expellit: Si Aere salu¬
brit̾ uelles ħ fleres. qd̾ illo ed implicatus erro¬

Expanded text:
Hoc enim ego ideo dixi, quia, sicut ipse confessus Hoc enim ego ideo dixi, quia, sicut ipse confessus es, « consentitur ei potius quam imperatur. » Nam et quod « aliis concitatur stimulis, vel modulamine frangitur et sedatur, » sicut ipse prosequeris, profecto non fieret, si serviret hominis voluntati. Feminae autem, quas ab isto motu immunes facis, quamvis petum, cui repugnat decus honestasque castarum, interrogetur Joseph . Debuisti sane homo eccmoneri, quid Davidica cithara egerit in Saüle, quando malo spiritu vexabatur, et tangente citharam sancto ab illa molestia respirabat : ne ideo bonum aliquid existimes concupiscentiam carnis, quia nonnunquam musicis cohibetur sonis. Jeremias cum prophetarum choro et sanctorum omnium exclamaret, Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum » ? ut insipientis populi peccata defleret! quia Ecclesia Christi doctores Pelagiani erroris expellit. Si flere salubriter velles, hoc fleres, quod illo es implicatus erro
Abbreviated transcription (Latin):
am qmͣ me pudet assidue uł uituꝑando¬
minare te aũt p̾dicare non pudet ꝯmẽdatiorem
tĩ putas ⁊ qd̾ ei serniunt ut ardentius extitẽtur
etiam cet̾e corꝑis ꝑtes. siũ oculi uidentes ad con¬
cupiscendum. sĩ alia menbra in osculis ⁊ am¬
plexibus. Aures quo hominis qnomodo ei sb̃¬
deres inuenisti ⁊ erexisti eius uetustissimum
quidem. S plaue głossimum titułum cõmemo¬
rans qd̾ in expositionem confisiorum suoꝵ tulliꝰ
posuit. quia tum uinolenti adesescentes tib̾iarĩ
ttiam cantu ut fit naistinctu mulieris pudice fores
frang̾ent: admonuisse tibitmam ut spondeum ca¬
deret pytagoras dicitur. Quod cum feciss tardi¬
tate medoꝵ ⁊ gͣlitate cantus ilłorum furentem
pecusanciam resedisse. Uides ergo qmͣ congri¬
entius ego dixm sui iuiris hanc cẽ quodamnͦ
qui seruitur ab aliis sensibus. ut mopus siũ
dignetur assure uł a sua cõmotione requiesce

Expanded text:
am, quam me pudet assidue vel vituperando noam, quam me pudet assidue vel vituperando nominare, te autem praedicare non pudet, « commendatiorem fieri putas, quod ei serviunt, ut ardentius excitetur, etiam caeterae corporis partes, sive oculi videntes ad concupiscendum, sive alia membra in osculis et amplexibus? » Aures quoque hominis quomodo ei subderes invenisti, et erexisti ejus vetustissimum quidem, sed plane gloriosissimum titulum, commemorans quod in expositione Consiliorum suorum Tullius posuit: « Quia cum vinolenti adolescentes tibiarum etiam cantu, ut fit, instincti, mulieris pudicae fores frangerent; admonuisse tibicinam, ut spondeum caneret, Pythagoras dicitur: quod cum illa fecisset, tarditate modorum et gravitate cantus illorum furentem petulantiam resedisse. » Vides ergo quam congruentius ego dixerim, sui juris hanc esse quodam modo, cui servitur ab aliis sensibus, ut in opus suum dignetur assurgere, vel a sua commotione requiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
et tam̃ ideo debes istam libidinem fami
uł aliis nr̃is molestiis compare. Quod
emii nemo cum uułt esurit. aut sinit aut dige¬
rit. indigentie sunt iste resitiendi uł exon̾andi
corporis quibus subueniendum est. ne ledatur
aut occidait. Nunquid enim leditur aut occidit
corpus si libidini non adhibeatur assensus: Wis¬
c̾ne ergo mala que ꝑ pacĩam sustinemus. ab eis
malis que ꝑ continentiam restenamus. Nam
⁊ illa sunt que incorpore mortis huius potiumuᷤ
exꝑiri. Qnͣte aut ⁊ qmͣ tranquille potestatis eẽ¬
mus etiam de hus motib quibus alim̃ta sumũ¬
tur ⁊ digutur m illa fesicitate ꝑ adysi. qluis possit
ut cͥtum est indagare. quis ut dignum est expli¬
care: Ubi absit ut credamus aliquid fuisse imĩ
sensum nr̃m siũ intrisecus siũ extrinsecus aũ
dolor pung̾et. aut labor fatigares. aut pudor ꝯ¬
funderet. ant ardor ureret. aut asgor stringet aũ
horror offenderet.
uid quod̾ istam puscħriam famulam tu¬

Expanded text:
ec tamen ideo debes istam libidinem fami vel aliis molestiis nostris comparare. Quod enim nemo cum vult esurit, aut sitit, aut digerit; indigentiae sunt istae reficiendi vel exonerandi corporis, quibus subveniendum est, ne laedatur, aut occidat: numquid autem laeditur aut occidit corpus, si libidini non adhibeatur assensus? Discerne ergo mala quae per patientiam sustinemus, ab eis malis quae per continentiam refrenamus. Nam et illa mala sunt, quae in corpore mortis hujus potuimus experiri. Quantae autem et quam tranquillae potestatis essemus etiam de his motibus, quibus alimenta sumuntur et digeruntur, in illa felicitate paradisi, quis possit ut certum est indagare, quis ut dignum est explicare? Ubi absit ut credamus, aliquid fuisse unde sensum nostrum, sive intrinsecus, sive extrinsecus aut dolor pungeret, aut labor fatigaret, aut pudor confunderet, aut ardor ureret, aut algor stringeret, aut horror offenderet. 23. Quid, quod istam pulcherrimam famulam tu
Abbreviated transcription (Latin):
fit. i possit cau̾i: ꝓtinus tu ex alia sentencie tue¬
ꝑte tripudias. Possunt enim homines ĩquis
orane uitare pocm cum possunt uinc̾e concupĩe.
malum. Si eĩ fibido naturase malum ẽ ⁊ ũ
cctur amore ultutis: multo magis dicis. illa oĩa
uitia supari que de fola uolutate contingũt
isto conflictu suꝑiores simus is menbͣ nr̃a exhi¬
beamus arma miquitatis pac̃o obedientes desi¬
deriis euis: tam̃ ut taceam de torpis sensib ⁊ ĩ
ribus quibus licite utimur subrepentis uolup¬
tatis eccessibus mip̃is cͥte nr̃e cogitatiorus mo¬
tibus ⁊ affectibus si dix̾mus quia pccm noriha¬
bemus nos ipp̃s seducimus ⁊ u̾itas in nobis si est
fnistra igitur małia tue sententie ꝑte tribudi

Expanded text:
t, possit caveri; » protinus tu ex alia parte sententiae tuae tripudias. « Possunt enim nomines, » inquis, « omne vitare peccatum, cum possunt vincere concupiscentiae malum. Si enim libido naturale malum est, et vincitur amore virtutis; multo magis » dicis « illa omnia vitia superari, quae de sola voluntate contingunt. isto conflictu superiores simus, nec membra nostra exhibeamus arma iniquitatis peccato, obedientes desideriis ejus ; tamen ut taceam de corporis sensibus, et in rebus, quibus licite utimur, subrepentis voluptatis excessibus, in ipsis certe nostrae cogitationis motibus et affectibus si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Frustra igitur in alia tuae
Abbreviated transcription (Latin):
lum enmm malum est uisi maliquo opeder uͭ. sũ
illo ẽ mio alibi potest. Uituꝑa engout non te
Longuis mitam meubra humana sicut uraꝑsᷤ
aduitia que sine illis menbris eẽ non possunt. Qd̾
sinon fatis ne t̾ quo ip̃i maifestus ianus ap¬
Rei sine qquo eẽ iumꝙꝵͣ pot. Sicut aũt ita desfintẽ
tua falsa est ⁊ manis: ita om̃ia que ex illa tange
conseqñtia nexiusti. Inuĩctam sane nũciłi. ege
uoluptatem carnis situt sosere me insmuissas di¬
xu abo eam ⁊ debere ⁊ posse dnĩs uinci. Ertu
tanꝙͣ scoium repugnante asio bonoi egͥ̃o tanqmͣ
malum tepugnante bono. et tu iurib ꝓpriis. e¬
go gr̃a salnatoris. ut non alia reꝑla cupiditate
s dei taritate iuncatur. unitatur. que non iurib
br̃is dnfunditur in cordib nr̃is. S ꝑ spĩ sc̃m̃¬

Expanded text:
lum est nisi in aliquo opere Dei, nec sine illo esse omnino alicubi potest. Vitupera ergo, ut te non longius mittam, membra humana, sicut vituperas adulteria, quae sine illis membris esse non possunt. Quod si non facis, ne tibi quoque ipsi manifestus insanus apDei, sine quo esse nunquam potest. Sicut autem ista definitio tua falsa et inanis est, ita omnia quae ex illa tanquam consequentia nexuisti. 32. « Invictam » sane nunquam ego « voluptatem carnis, » sicut « solere me » insimulas, dixi. Ambo eam et debere et posse dicimus vinci: sed tu tanquam bonum repugnante alio bono, ego tanquam malum repugnante bono; et tu viribus propriis, ego gratia Salvatoris, ut non alia reproba cupiditate, sed Dei charitate vincatur, quae non viribus nostris diffunditur in cordibus n
Abbreviated transcription (Latin):
porum homurrm posui dicens. qd̾ enrm illi e¬
ea apagatione feclint ħ est conubu bonum qd̃
uo pͥls confusione texͥluit ħ est ꝯcupiẽ malũ.¬
sit refeliendum putasti ut dices fieri non posse
At q lonum est non hert cõmimem tum laudẽ
sine quo esse non pot̾. ꝓta uolens unam eandem¬
an saudori nuptiis ⁊ liobidimi eõ cõmunem. Gaꝰ.¬
modo cortuat ista tua uelud diffmitiua senten¬
tia pulsꝑ attende. Prmo aͥd̾ unu̾sitas rerũ
qim condidit deus non pot̾ eẽ sine malis. nid̾o
tam̃ mala ꝯmuuiem laudem possunt hr̃e cum bo¬
ris. Denide si fieri non potest ut qd bouura est
non hẽat ꝯmumem cum eo saudem fine quo esse

Expanded text:
orum hominum posui, dicens, « Quod enim illi postea propagatione fecerunt, hoc est connubii bonum; quod vero prius confusione texerunt, hoc est concu ut diceres, « fieri non posse ut quod bonum est non habeat communem cum eo laudem, sine quo esse non potest; » ita volens unam eamdemque laudem nuptiis et libidini esse communem: quomodo corruat ista tua velut definitiva sententia, paulisper attende. Primum, quod universitas rerum quam condidit Deus, non potest esse sine malis, nec ideo tamen mala communem laudem possunt habere cum bonis. Deinde, si « fieri non potest ut quod bonum est non habeat communem cum eo laudem, sine quo esse
Abbreviated transcription (Latin):
ne repuguas. ¶Dd̾ aut̃ nũc agitur naturalem
eẽ libidinem: ⁊ ego dico quie cuu illa nascitur
om̃is homo ⁊ tumisto ampliuis qui dicis. qd cũ
iłla sit conditus pͥmus homo. Item uincendam
eẽ libidiuem atq ut uracatur ei reastendimeẽ
⁊ repugnandum: ⁊ ego dico. ⁊ tu ne ame audi¬
as qd m̃ ip̃ẽ dyxisti profiai. de turꝑitudinis ad¬
uecatum silibidmem negai̾is eẽ untendam.
¶Ue ntiq uon unicitur si ulłm cum ea ge¬
utur bellura. Qum igitur libidinem ⁊ natua¬
lem eẽ ⁊ uinci posse. ambo dicamus: utium lo¬
num uincanius an malum. ip̃a int̾ nos ũtitir
questio. Qn uide qm sit absurdus. Et sicut ho¬
stem uis expugnari libidmem: ⁊ de malo euẽ¬

Expanded text:
nunc agitur, naturalem esse libidinem et ego dico, quia cum illa nascitur omnis homo; et tu multo amplius, qui dicis quod cum illa sit conditus primus homo. Item vincendam esse libidinem, atque ut vincatur ei resistendum esse et repugnandum, et ego dico, et tu, ne a me audias quod mihi ipse dixisti, « profiteri te turpitudinis advocatum, si libidinem negaveris esse vincendam: » quae utique non vincitur, si nullum cum ea geritur bellum. Cum igitur libidinem et naturalem esse, et vinci posse, ambo dicamus; utrum bonum vincamus, an malum, ipsa inter nos vertitur quaestio. Sed vide quam sis absurdus, qui et sic hostem vis expugnare libidinem,
Abbreviated transcription (Latin):
sionem pcc̃orum. quia ea que a nobis in pref̾itũ
male facta sunt infecta facere non ualemus. N¬
caliendis autem futuris umcendis ꝙ ꝑtc̃is. om̃ils¬
q temptationib iurtute suꝑandis s̃me ullo dem
ceps aduitorio grẽ dei naturaralis possibilitate hue¬
manam. suffic̾e uoluntatem. nͨ ꝑiuulos indig̾e grã
saluatoris. quia ꝑ etus bapm̃ a ꝑditione libentur.
eo qd̾ nullum exadam contagiun dampnationia
astraxerint. Quam si hec mimica gr̃e der que ꝑ¬

Expanded text:
sionem peccatorum, quia ea, quae a nobis in praeteritum sionem peccatorum, quia ea, quae a nobis in praeteritum male facta sunt, infecta facere non ualemus. cauendis autem futuris uincendisque peccatis omnibusque temptationibus uirtute superandnceps adiutorio gratiae dei naturali possibilitate humanam sufficere uoluntatem. nec paruulos indigere gratia saluatoris, qua per eius baptismum a perditione liberentur, eo, quod nullum ex Adam contagium damnationis traxerint. Quam sint haec inimica dei
Abbreviated transcription (Latin):
fratri ⁊ consaterdoti hylario.: augustimis indño
salutem. Honorabilis filius noster. palladius
cunt de nrõ littore nauigaret beneficium poscendo
magis dedit ut non solum cum benignitan due
uerum etiam me ipm̃ tuis orationib cõmendarẽ
Domiine beatissime ⁊ in xp̃r caritate uenerande sil
ad̃ cum facio ꝙꝓ fecto ⁊ scc̃tas ⁊ sanctitas tua faciet
qd de te ambo p̃sumimus. Queañt carca uol sint
qm̃ scio dilectionem urãm ꝓ nobis sicut ⁊ nr̃am ꝙ
uobis. esse sollicitam amemorato ꝑlatore audiet
sinçertas tua. Umptamen maxinie qd̾ necessa
S nondum euident᷑ ab eccłia seꝑata est. hom̃i
scilic qui tantum audent infirmitatis humane
tͥbuere potestati. ut hoc solum ad dei gr̃am ꝑti¬
nere contendant. qd̾ cum hibero arbitrio ⁊ non p¬
candi possibilitate treati sumus ⁊ dei mandata
que a nobis implerentur accepimus. cet̾m ad ea¬
dem mandata seruanda ⁊ implenda nillo diuino
aduitorio nos egere ncͥciam uero nobis. esse remus¬

Expanded text:
FRATRI ET CONSACERDOTI HILARIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Honorabilis filius noster Palladius cum de nostro litore nauigaret, beneficium poscendo magis dedit, ut non solum eum benignitati tuae uerum etiam me ipsum tuis orationibus commendarem, domine beatissime et in Christi caritate uenerande frater. quod cum facio, profecto et sanctitas tua faciet, quod de te ambo praesumimus. quae autem circa nos sint, quoniam scio dilectionem uestram pro nobis sicut et nostram pro uobis esse sollicitam, a memorato perlatore audiet sanctitas tua. uerum tamen, quod maxime necessarsed nondum euidenter ab ecclesia separata est, hominum scilicet, qui tantum audent infirmitati humanae tribuere potestatis, ut hoc solum ad dei gratiam pertinere contendant, quod cum libero arbitrio et non peccandi possibilitate creati sumus et dei mandata, quae a nobis implerentur, accepimus; ceterum ad . eadem mandata . seruanda et implenda nullo diuino adiutorio nos egere. necessariam uero nobis esse remis
Abbreviated transcription (Latin):
spem ⁊ głam non inte. S in p̾cedente ⁊ subsequẽte
miscd̾ia dei quã preuentus es pccõr ut salueris.
non magrum miserie scłaris. ut int̾ spinas ⁊ t̾ͥ¬
bislos panem in labore ⁊ sudore conquiras. nõ ad
marma discrimina ut m̾ciumonii causa ligno fra¬
gili incerta lucra secteris. Ubi intentione questaᷤ
multi m̾serunt. Ad domũ dei te ducit. non ut
hospitem ad tempus ut migres ex ea. S habita¬
torem ut ꝑmaneas mea. Sequitur enĩ. Et ut in¬
habitem in domo domimi in longitudine dieꝵ¬
i Nomꝰ hec dñi paradysus ÷. longitudo dieꝵ uita e¬
terna ÷. Non illic esuries non sities. nͨ laborabi ᷤᷤ¬
estu solis ⁊ line frigus ⁊ tempestates lyemis nõ sen¬
ties. Tristicia ⁊ meror in ea non st̃. consortio semꝑ
tua. in scła scłorum laudabũt te. Hec ÷ spes¬
n fidei ur̃e dilectissimi. accessistis ad dñ. credepe
festmate. ⁊ oꝑam date. apprehend̾e ꝑ bonã cõu̾¬

Expanded text:
spem et gloriam, non in te, sed in praecedente et subsequente spem et gloriam, non in te, sed in praecedente et subsequente misericordia Dei: qua praeventus es peccator, ut salveris; Non in agrum miseriae saecularis, ut inter spinas et tribulos panem in labore et sudore conquiras; non ad marina discrimina, ut mercimonii causa ligno fragili incerta lucra secteris, ubi intentione quaestus multi merserunt. Ad domum Dei te ducit, non ut hospitem ad tempus, ut migres ex ea; sed habitatorem, ut permaneas in ea. Sequitur enim, Et ut inhabitem in domo Domini in longitudine dierum. Domus haec Domini, paradisus est. Longitudo dierum, vita aeterna est. Non illic esuries, non sities, nec laborabis aestu solis et lunae, frigus et tempestates hiemis non senties. Tristitia et moeror in ea non sunt. Consortio semper tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Haec est spes fidei vestrae, dilectissimi. Accessistis ad Dominum credere; festinate et operam date apprehendere per bonam conve
Abbreviated transcription (Latin):
exultat eccłia. habens spem iite et̃ne ꝑ suam
dicens. N on potestis cõmunicare im̃sqm dñi et
ꝓperatis aduexerit. Cognosdetis mensam spũalis
conuiuii. ut agnita u̾itate umisquisq ur̃m exultãs
⁊ grãs agens deo. iam competent̾ ⁊ fidutialit̾ di¬
cat. ⁊ miscd̾ia tua subsequet᷑ me. omĩbus diebus
uite mee. MDagnũ te głie solatium comitatur.
sequitur. S pͥus ut iter tribuite et̾ne demonstͤ
uenit ergo te miscd̾ia euis. id  in inam te duxit ig¬
norantem iuam ad dm̃ te uocat Longe factum a dõ
seruum pocĩ. attrahit ut lib̃m axbit̾um faciat. ut
seguitur etiam te custodiens t̾ga tua. ne msidiãs
calcaneo tuo serpens dyabolus cum quo tibi sunt
inimicitie supplente te. Latio namq aut cccur¬
reudo cccidit aut exurgendo. post tergum. ob hoc
te p̾cedit ⁊ sb̾sequitur miscd̾ia dei ut medius tutus
ambules. ⁊ securus om̃ĩb dieb uitetue. habe ergo

Expanded text:
exsultat Ecclesia, habens spem vitae aeternae per suam exsultat Ecclesia, habens spem vitae aeternae per suam dicens: Non potestis communicare mensae Domini et peratis, advexerit, cognoscetis mensam spiritualis convivii, ut agnita veritate unusquisque vestrum exsultans, et gratias agens Deo, jam competenter et fiducialiter dicat, Et misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitae meae. Magnum te gloriae solatium comitatur. sequitur. Sed prius ut iter tibi vitae aeternae demonstret, t me . Praevenit ergo te misericordia ejus, id est, in viam te ducit ignorantem viam, ad Deum te vocat longe factum a Deo; servum peccati attrahit, ut liberum faciat, ut sequitur etiam te, custodiens terga tua, ne insidians calcaneo tuo serpens diabolus cum quo tibi sunt inimicitiae, supplantet te. Latro namque aut occurrendo occidit, aut exsurgendo post tergum. Ob hoc te praecedit et subsequitur misericordia Dei, ut medius tutus ambules et securus omnibus diebus vitae tuae. Habe ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uas figuli iratus in ea confringet te.¶De¬
mento etiam aduitori baculi ⁊ ne confidas mun
tute tua. neue dicas sanctus sũ. titubare ũ possũ.
¶Dicitos habet Papsus nfirmitas nr̃a nec scita¬
te oꝑm suoꝵ adhuc in t̾ra posita intra spmas ł¬
ut cum supra eum domis sprĩalib pascendus ac¬
cubueris delectatus gustu suauitatis enis. cõneĩ¬
euf dicas. Parasti in conspectu meo mensam ad¬
u̾sus eos qui tribulant me. Impingnasti oleo
caput meum ⁊ poculum tiuim mebrians qmͣ ẜ¬
clarum ÷. hoc ꝑ orbem frarum fulta grẽ batulo.
Uniu̾sa tantat eccł̃ia. hoc adu̾sus heticos uideos at¬
q gentiles qui eam deridendo tribulant p̾dicat.
non i so sed in duõ głando. ¶ensa namozio
xpĩ obtulit sacrificium deo patri. donans ecdl̃e
sue catholice nitale conuiuiũ corpore suo uidel
satians. ⁊ mebrians sangume. Hac mensa pasta
⁊ uiuificata adu̾sus eos qui tribulant eam qui

Expanded text:
sicut vas figuli iratus in ea confringet te. Mesicut vas figuli iratus in ea confringet te. Memento etiam adjutorii baculi, et ne confidas in virtute tua, neve dicas, Sanctus sum, titubare non possum. Multos habet lapsus infirmitas nostra, nec sanctitate operum suorum adhuc in terra ut cum supra eum donis spiritualibus pascendus accubueris, delectatus gustu suavitatis ejus, convenienter dicas, Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum, et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Hoc per orbem terrarum fulta gratiae baculo universa cantat Ecclesia. Hoc adversus haereticos, Judaeos atque Gentiles, qui eam deridendo tribulant, praedicat, non in se, sed in Domino gloriando. Mensa namque crucis obtulit sacrificium Deo Patri, donans Ecclesiae suae catholicae vitale convivium, corpore suo nos videlicet satians, et inebrians sanguine. Hac mensa pasta et vivificata, adversus eos qui tribulant eam,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ scłarium prescientiũ que sunt uindra mor¬
tis ambulas. N liceat in corde tuo xp̃s quiillu¬
minat Ricernam mentis urẽ ꝑ dilectionẽ dei
quam. Item in emigłio. Etce edo ero uobiscim
om̃ib dieb usq ad consũmationem scli ꝯdoneus
est custos tius. Iecum est dominus deus tiuis n
Caue ne iastancia deseras comitantem. ⁊ remane¬
as desertus in unibra mortis. Cum itaq infidiis
mimici oppugnari te mumbra ⁊ deterter cogno¬
ueris apprehende uirgam discipline ⁊ in batulo mi¬
seritordie fidenter incumbe. ut cam tibi aipeilio uͦ
ticie refulserit xp̃s ueratit᷑ dicas. llirga tua ⁊ la¬
culus tuus ipã me consolata st̃. Unga namq suꝵ¬
bum regit scd̾m qd̾̃ dictum ⁊ in psalmo scd̃o dexpõ
Reges cos iniurga feriea. ⁊ tamgũ uas figuli ton¬
frmges eos. Datulus uero debilem sustentare
fessum. ¶emento ergo correptionis ⁊ disciplme
uirge. ut cum repletus fũis bonis donoꝵ dei non
&x tollaris suꝑbia ⁊ murmure s adilsus eunr pua

Expanded text:
ium pressurarum, quae sunt umbra mortis, ambulas. Luceat in corde tuo Christus, qui illuminat lucernam mentis nostrae per dilectionem Dei quam . Item in Evangelio: Ecce ego ero vobiscum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Idoneus est custos tuus. Tecum est Dominus Deus tuus. Cave ne jactantia deseras comitantem, et remaneas desertus in umbra mortis. 6. Virga disinimici oppugnari te in umbra, et deterreri cognoveris, apprehende virgam disciplinae, et in baculo misericordiae fidenter incumbe, ut cum tibi auxilio sol justitiae refulserit Christus, veraciter dicas, Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt. Virga namque superbum regit, sReges eos in virga ferrea et tanquam vas figuli confringes eos . Baculus vero debilem sustentat et fessum. Memento ergo correptionis et disciplinae virgae, ut cum repletus fueris bonis donorum Dei, non extollaris superbia, et murmures adversus eum: quia