comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõpendiariã excogitauit. Magna
suma enut seruos. Unũ qͥ homir
ricis singłos assignauit magno emiis¬
se illũ. ñ qd ẽ mireris ñ ĩuen̾at faci¬
endos. locauit. P ꝗͣ ħ familia illi cõ¬
parata ẽ cepit conuiuas suos inqͥe¬
tare habebat ad pedes hos aqͥbꝰ sub¬
iũ competẽt. u̾sus qͦs referret. sepe
ĩmedio u̾bo excidebat. Suasit illi
hab̾et analeticos. sũ dixisset sabmꝰ
centenis milibꝰ s̃ constare singłos ser¬
uos minoris inqͥt totidẽ cͥnia emisses.
Ille tñ ĩ ea opinione erat ut putaret
se scire qͦ qͥsꝗͣ indomo sua sciret.
N sacelliꝰ illũ hortari cepit ut lucͣ
simos hãs : Bona mens nec como
sũt ad legẽ nat᷑e cõposita pauꝑtas
dĩmũ debes mutare ñ celũ. licet uasti
tͣnsieceris mare. licet. ut ait uirgili
dã Socrates ait. Qͥd miraris nicħł¬
ꝑegͥnationes ꝓdeẽ : cũ te cͥcũ feras. p̃¬
mute ead̃ causa q̃ expulit. Ad t̾rir¬
uiuare nouitas pot̃: qͥd cognitio us¬

Expanded text:
agna summa emit servos, unum, qui Homerum ricis singulos adsignavit. Magno emisse illum non est quod mireris; non invenerat, faciendos locavit. Postquam haec familia illi conparata est, coepit convivas suos inquietare. Habebat ad pedes hos, a quibus subinde cum peteret versus, quos referret, saepe in medio verbo excidebat. Suasit illi haberet analectas. Cum dixisset Sabinus centenis milibus sibi constare singulos servos; "Minoris," inquit, "totidem scrinia emisses." Ille tamen in ea opinione erat, ut putaret se scire, quod quisquam in domo sua sciret. Idem Satellius illum hortari coepit, ut luctasimos habeas ? " Bona mens nec commosunt ad legem naturae conposita paupertas." Animum debes mutare, non caelum. Licet vastum traieceris mare, licet, ut ait Vergiliuidam Socrates ait: " Quid miraris ninationes prodesse, cum te circumferas ? Premit te eadem causa, quae expulit." Quid terrarum iuvare novitas potest ? Quid cognitio ur
Abbreviated transcription (Latin):
infaciẽ ing̾et. Consti ⁊. tin tñ contu¬
melias ꝑpeti. Moueat ille mͥrisũ. s
fortasse illi lacͥmas mouebo. aut siri
eoscĩ intͣ exiguñ tẽpꝰ. Acc̾rime ride:
acerrime rub̾e s positũ ẽ agg̾di illi¬

Expanded text:
in faciem ingeret. Constitui tamen contumelias perpeti; moveat ille mihi risum, ego fortasse illi lacrimas movebo, aut si ridere eosdem intra exiguum tempus acerrime ridere et acerrime rabere. Propositum est adgredi ill
Abbreviated transcription (Latin):
aͣre ĩqͥs u̾b̾ pꝗrcã : Gratuita sũt. ñ
possũ scire an ꝓfecturꝰ sim si qͤm ad mo¬
neo. Illd scio aliqͥbꝰ me ꝓsut᷑m si multos
ad monuero S pargnda manꝰ ẽ ñ pot̃
fieri ut ñ aliqñ succedat multatẽp¬
tanti. ħ milucili ñ ex istimo mag¬
no itiro faciendũ ẽ. Diluit᷑ eiꝰ auc¬
toritas nec ap̃ eos ht̃ satis pondis
qͦs poss minꝰ obsolefacta corrige.
Sagittatiꝰ ñ aliqñ ferire debet.
s aliqũ d errare. Nõ ẽ ars q̃ ad effec¬
tũ casu uenit. Sapĩa ars ẽ.c̾tũ pe¬
tat. eligat ꝓfecturos abhis qͦs dͤ¬
liuqͣt. ⁊ ĩ ĩpa desꝑatione ext̾ma
remedia tẽptet. Marcellinũ nr̃m
s cito illi manꝰ porrigit᷑. E qͥd ꝑicu¬
lũ ne porreͥgentẽ tͣhat magna
ĩ illo ĩgtini uis ẽ s iã tendñtis in

Expanded text:
rbis parcam ? Gratuita sunt. Non possum scire, an ei profuturus sim, quem admoneo; illud scio, alicui me profuturum si multos admonuero. Spargenda manus est. Non potest fieri, ut non aliquando succedat multa temptanti." Hoc, mi Lucili, non existimo magno viro faciendum; diluitur eius auctoritas nec habet apud eos satis ponderis, quos posset minus obsolefacta corrigere. Sagittarius non aliquando ferire debet, sed aliquando deerrare. Non est ars, quae ad effectum casu venit. Sapientia ars est; certum petat, eligat profecturos, ab is, quos delinquat et in ipsa desperatione extrema remedia temptet. Marcellinum nostrum sed si cito illi manus porrigitur. Est quidem periculum, ne porrigentem trahat; magna in illo ingenii vis est, sed iam tendentis in
Abbreviated transcription (Latin):
itu fortẽ letũq nec deficientẽqꝙ̃¬
uis deficiat᷑. Magnꝰ gub̾uator ⁊ scissona¬
uigat uelo. et si ex armet᷑ tñ reliqͥas na¬
iugii aptat. ad cursũ. ħ facit basfus nr̃
⁊ eo aĩo utiltuq finẽ suũ spectat. qͦ alie¬
nũ spectare manis secure putares. ahag.

Expanded text:
itu fortem laetumque nec deficientem, quamvis deficiatur. Magnus gubernator et scisso navigat velo, et, si exarmavit, tamen reliquias navigii aptat ad cursum. Hoc facit Bassus noster et eo animo vultuque finem suum spectat, quo alienum spectare nimis securi pu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ audebo. illi mala sua ostñde.
faciet qđ solet. ad uocabit illas fa¬
cetias q̃ risũ euocare lugñtibꝰ pos¬
sunt. ⁊ ĩ se pͥmũ. dem̃ innos ioca¬
bit᷑. Diã q̃ dicturꝰ sũ. occupabit.
scrutabit᷑ scq̾las nr̃as. ⁊ obiciet
popina. aliũ ĩ aula. Ostñdet mar.
oꝑas tẽpꝰ acceꝑat. de ciuꝰ secta cum

Expanded text:
 audebo illi mala sua ostendere. Faciet quod solet; advocabit illas facetias, quae risum evocare lugentibus possunt, et in se primum, deinde in nos iocabitur. Omnia, quae dicturus sum, occupabit. Scrutabitur scholas nostras et obiciet popina, alium in aula. Ostendet mihi operas tempus acceperat. De cuius secta cum
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuit̃ affectis. sanitatis loco ẽ bona re¬
sio. dũ me illi paro. tu ĩt̾im qͥ potes. qͥ
telligis uñ qͦeuaseris ⁊ exeo suspicar
qͦ usq sis cuasurꝰ. Compone mores nu
attolle aĩũ. adu̾sus formidata consi
Num̾are eos noli qͥ tͥ metũ faciunt.
ne uidr̃ stultꝰ. siqͥs multitudinẽ eo ti¬

Expanded text:
raviter adfectis sanitatis loco est bona remissio. Dum me illi paro, tu interim, qui potes, qui intellegis, unde quo evaseris, et ex eo suspicans, quousque sis evasurus, compone mores tuos, attolle animum, adversus formidata consiste. Numerare eos noli, qui tibi metum faciunt. Nonne videatur stultus, si quis multitudinem eo
Abbreviated transcription (Latin):
cogͣuia ⁊̃ firmissimã ualitudinẽ.
tẽptant. ita qͦ bone m̃ti nec dũ ad¬
dic ꝑfecte ⁊ conualescenti st̃ aliq̃
par̃ salubria. Dissentio abhis qͥ ĩfluctꝰ
medio̾
eunt ⁊ tumultuosã ꝓbantes uitam
cotidie cũ difficultatibꝰ rer̃ magno
aio colluctant᷑. Sapiẽs feret ista ñ eli¬
get ⁊ ma let ĩpace eẽ. qͣm ĩ pugna.
Nõ multũ ꝓdẽ uicia sua ꝓiecisse sicũ
alienis ritand̾ ẽ. tͥginta inqͥs tyrã¬
i socͣtẽ cͥcũsteter̾ nec potuer̃ aĩũ eiꝰ
ĩfring̾e. Qͥd int̾ ẽ qͦt dñi st̃: Seruitꝰ¬
una ẽ. hac qͥ contẽpsit: in qͣntalibet
turba dñantiũ lib̾ ẽ. Te mpꝰ ẽ de¬
sin̾e.S si pͥꝰ portariũ solu̾o. haiciũ ẽ salu¬
tis noticia peccati. Eggie mͥ h dixisse.
uidr̃ epicurꝰ. Nã si peccare se nescit cor¬
rigiñ uult. dep̾hũdas te oportet. añꝗͣ.
emĩdes. qͥ dã uiciis głant᷑ tu existuas
aliqͥd de remedio cogitare. qͥ mala sua

Expanded text:
imam valitudinem temptant, ita bonae quoque menti necdum adhuc perfectae et convalescent! sunt aliqua parum salubria. Dissentio ab his, qui in fluctus medios eunt et tumultuosam probantes vitam cotidie cum difficultatibus rerum magno animo conluctantur. Sapiens feret ista, non eliget, et malet in pace esse quam in pugna. Non multum prodest vitia sua proiecisse, si cum alienis rixandum est. " Triginta," inquit, " tyranni Socraten circumsteterunt nec potuerunt animum eius infringet turba dominantium liber est. Tempus est desinere, sed si prius portorium solvero. " Initium est salutis notitia peccati." Egregie mihi hoc dixisse videtur Epicurus. Nam qui peccare se nescit, corrigi non vult; deprehendas te oportet, antequam emendes. Quidam vitiis gloriantur; tu existimas aliquid de remedio cogitare, qui mala sua
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ ꝑuenire cõtinget. Nõ qͥd̃ ces¬
sat᷑ adhuc s festinat᷑. Multũ restat
borẽ tuũ impendas si effici cupis d̾¬
ligacionẽ res ista ñ recipit. Aliud
lutar̃ gens. ad utoriũ admutit ca¬
liusius sabinꝰ memoria nr̃a su diues
⁊ patͥmoniũ habebat lib̾tim ⁊ ĩgeni¬

Expanded text:
cessatur adhuc, sed festinetur. Multum restat borem tuum inpendas, si effici cupis. Delegationem res ista non recipit. Aliud litterarum genus adiutorium admittit. Calvisius Sabinus memoria nostra fuit dives. Et patrimonium habebat lib
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nͥ rer̾ scientia contingit.⁊ ars ꝑqͣm
humana. ac diuina noscant᷑. ħ ẽ sumũ
bonĩ. Qđ si occupas incipis doꝵ ec̃ so¬
ue nec sirces tͥ. nec scilla aut caribdi
ad eunde sũt. qͤ tñ oĩa tͣnsisti ꝓcurati¬
uncule p̃cio. Tutũ ẽ it̃. iocundũ ẽ ad
ꝙ nat᷑a te instrux̃. dedit tͥ illa. q̃ si
ñ deserueris ꝑ do surges. Parẽ aute
do peccuma ñ faciet. ds nicħ ht̃. p̃¬
texta ñ faciet. ds nudꝰ ẽ farua ñ faci¬
et nec ostñtacio tui ⁊ ĩppłos noĩs
dimissa noticia. Nemo nouit dm̃.
Multi de illo male existimat᷑ ⁊ ĩpu¬
ne. Nõ turba seruoꝵ lecticã tuã ꝑ
itin̾a urbana ac ꝑegͥna portantiũ dc̃
ille potntissimꝰq ip̃e uehit oĩã. Ne¬

Expanded text:
e, nisi rerum scientia contingit et ars, per quam humana ac divina noscantur. Hoc est summum bonum. Quod si occupas, incipis deorum soviae, nec Syrtes tibi nec Scylla aut Charybdis adeundae sunt, quae tamen omnia transisti procuratiunculae pretio; tutum iter est, iucundum est, ad quod natura te instruxit. Dedit tibi illa, quae si non deserueris, par deo surges. Parem autem te deo pecunia non faciet; deus nihil habet. Praetexta non faciet; deus nudus est. Fama non faciet nec ostentatio tui et in populos nominis dimissa notitia; nemo novit deum, multi de illo male existimant, et inpune. Non turba servorum lecticam tuam per itinera urbana ac peregrina portantium; deus ille
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ago. ñ sentio ĩ aiõ etatis in uiriã. cꝰ
tiã ĩ corꝑe. Tantũ uicia ⁊ uitior
nisteria senuer. Uiget aĩmꝰ. Is
hon̾is sui posuit. exultat ⁊ mͥ fac̾ &
c̾damꝰ illi bono suo utat᷑ ire ĩcogita¬
te ac modestia moꝵ sapiẽ dbeã qͥd

Expanded text:
 ago; non sentio in animo aetatis iniuriam, cum sentiam in corpore. Tantum vitia et vitiorum ministeria senuerunt; viget animus et oneris sui posuit. Exultat et mihi faci suum. Credamus illi; bono suo utatur. Ire in cogitate ac modestia morum sapientiae d
Abbreviated transcription (Latin):
exrabie ĩ t̃ dũ. ac repentina ĩ dignatio¬
ne sit. ħ exiudicio c̾te t̃nqͥllitas ẽ. ua¬
nt aliqͥs ad mortẽ. iratꝰ morti ueni¬
entẽ nemo hilaris accipit. nͥ se ad
illã qͥ dui cõposucrat. fattor gͦ abho¬
minẽ mͥ car̃ exxpłibꝰ. me causis freq̃t¬
let agitatoꝵ lecicia cũ septimo

Expanded text:
ex rabie interdum ac repentina indignatione fit, haec ex iudicio certo tranquillitas est. Venit aliquis ad mortem iratus; mortem venientem nemo hilaris excipit, nisi qui se ad illam diu composuerat. Fateor ergo ad hominem mihi carum ex pluribus me causis frequelet agitatorum laetitia, cum septimo
Abbreviated transcription (Latin):
cõtumatiã.Remoue existimationẽ ho¬
munũ. dubia sẽꝑẽ ⁊ ĩpartẽ utrãq diui¬
c̃. Remoue studia totã uitã tͣctamors
t te ꝓñtiat᷑a ẽ. Ita dico disputõnes ⁊li¬
terata colloqͥa ⁊ exp̃ceptis sapientiũ
iba collecta ⁊ eruditꝰ. fmo. ñ ostñdt̃

Expanded text:
contumacium. Remove existimationem hominum; dubia semper est et in partem utramque dividitur. Remove studia tota vita tractata; mors de te pronuntiatura est. Ita dico: disputationes et litterata conloquia et ex praeceptis sapientium verba collecta et eruditus sermo non ostendunt
Abbreviated transcription (Latin):
de cõmum tec̃ malo colloqͦr ⁊ remedia
comunico. Sic itaq me audi: cãꝗͣ iet̃
lo qͣr. In sec̾tũ te meũ admuto. ⁊ te ad¬
hibito mecũ exigo. Clamo mͥ ip̃e num̾a
ãnos tuos. ⁊ pudebit ead uelle q̃ uolue.¬
ras puer. ead parare ħ deniq tͥ cͥca
morti diẽ p̃sta. Moriant᷑ añ sucia. di¬
mitte istas uoluptates turbidas. mag¬

Expanded text:
de communi tecum malo conloquor et remedia communico. Sic itaque me audi, tamquam mecum loquar. In secretum te meum admitto et te adhibito mecum exigo. Clamo mihi ipse: " Numera annos tuos, et pudebit eadem velle, quae volueras puer, eadem parare. Hoc denique tibi circa mortis diem praesta: moriantur ante te vitia. Dimitte istas voluptates turbidas, mag
Abbreviated transcription (Latin):
rutũ puta. Iumor es. qͥd refert : ñ dinu¬
unt᷑ anni. Inc̾tũ ẽ qͦloco te morsex¬
uet. Itaq tu illã oĩ loco expecta. Desi¬
i iã uolebã ⁊ manꝰ ex pectabat adelu¬
ũ dand̃ ẽ. Puta me ñ dic̾e uñ sũpturꝰ
nutuũ scis cui archa uͣtor. Expec¬
ta me pu̾illũ ⁊ de domo siet num̾atio.
Int̾im cõmodabit epicurꝰ qͥ ait. Meditare
mortẽ ł si cõmodiꝰ sit tͣnsire aduos. ħ patet
sens. Eg̾gia res ẽ mortẽ cõdiscere. Suꝑ¬

Expanded text:
utum puta. Iuvenior es; quid refert ? Non dinumerantur anni. Incertum est, quo loco te mors expectet; itaque tu illam omni loco expecta. Desinere iam volebam et manus spectabat ad clauum dandum est. Puta me non dicere, unde sumpturus sum mutuum: scis cuius arca utar. Expecta me pusillum, et de domo fiet numeratio; interim commodabit Epicurus, qui ait: " Meditare mortem " vel si commodius sit " transire ad deos ." Hic patet sensus: egregia res est mortem condiscere. Su
Abbreviated transcription (Latin):
Sup̃ om̃ẽ potñtiã ẽ c̾te extͣ om̃ẽ. aͥo ad
illũ carc̾ ⁊ custodia ⁊ claust᷑ lib̃m hostiũ
ht̃. Una cathena q̃ nos alligatos tenet.
amor uite. Q ut ñ ẽ abiciendꝰ ita minuendꝰ
ẽ ut si qñ res exiget nicħ nos detineat.
nec ipediat qͦ minꝰ ꝑatissimꝰ.ꝙ qñꝙ

Expanded text:
te extra omnem. Quid ad illum carcer et custodia et claustra ? Liberum ostium habet. Una est catena, quae nos alligatos tenet, amor vitae, qui ut non est abiciendus, ita minuendus est, ut si quando res exiget, nihil nos detineat nec inpediat, quo minus parati simus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uiria. ego odi eũ qͥ fec̃ tibi. de¬
et ab illo ad optatꝰ est. Audite
qͣm ualde egregiĩ fr̾e rogaui
As estu qͥ de stomͣco patrũ sentẽ¬
ciã feras. Ad te arbitrũ odia
nr̃a ñ mittimꝰ. Iudices ħebimꝰ
deos. It cõtͦuersiã dicta
celestiũ cõtͦu̾sias de clama

Expanded text:
iniuriam, ego odi eum qui fecit tibi. Deet ab alio adoptatus est. Audite quam ualde eguerim: fratrem rogaui. Quis es tu qui de facto patrum sententiam feras? ad te arbitrum odia nostra non mittimus; iudices habemus deos. Extra controuersiam dicta. CE
Abbreviated transcription (Latin):
truces qͦ nõs misericors nat᷑a de¬
bilitat. Intã ĩopinati flagicii
spectaculo toto corꝑe stupui Pat̃
erat sceł qdđ inꝑabas quã qd dep̃¬
hend̃is. Siqͥd exregis mag̃ uiribꝰ
meiꝰ dicã ignosee. ñ possũ. Ignosẽ
filio pat̾ nauigationẽ recusanti
si ñ ferat mare. Ignoscit ñ seq̃n¬
ti castͣ si ñ pot̾. ꝙͣ. uis pat̾ ip̃e mi¬
litaris sit. Ipsã legẽ recita. Lic eat
marito. Liceat ⁊ filio. qͣre tã mul¬
tos nominat. nͥ putat eẽ aliqͥs qͥ
ñ possit̃  Exier̃ ad ulti int̾ pa¬
trẽ debilẽ: ⁊ filiũ stupentẽ.

Expanded text:
truces quoque animos misericors natura debilitat. In tam inopinati flagitii spectaculo toto corpore stupui. Patererat scelus quod imperabas quam quod deprehenderas. Si quid exegeris maius uiribus meis, dicam: ignosce, non possum; ignoscit filio pater nauigationem recusanti, si non ferat mare, ignoscit non sequenti castra, si non potest, quamuis pater ipse militaris sit. Ipsam legem recita: “liceat marito, liceat et filio.” quare tam multos nominat, nisi quod putat esse aliquos qui non possint? Exierunt adulteri inter patrem debilem et filium stupentem.
Abbreviated transcription (Latin):
thesis uocabat̃. hoc enĩ g̃nus mari¬
me qͦ nos. ex̾cem᷑. adeo nouũ ẽ ut
nom̃ qͦ eiꝰ nouũ sit. Cõtu̾sias nos dicimꝰ¬
cȩ̃s. citero causas uocabat. hoc uͦ altͣm
nom̃ g̾cũ qͥd̃ s ĩ latinũ ita tͣnslatũ:
ut ꝓlatrno sit. Scolastica cõtͦu̾sia
multo recẽtiꝰ ẽ sic̃ ip̃a declãmatio.
ap̃ nullũ antiqũ auctorẽ añ cicero¬
nẽ ⁊ caluũ inueniri pot̾ qͥ declama¬
tionẽ distĩgͥt. Ait enĩ delamare

Expanded text:
is uocabant. hoc enim genus materiae quo nos exercemur adeo nouum est, ut nomen quoque eius nouum sit. controuersias nos dicimus: Cicero causas uocabat. Hoc uero alterum nomen Graecum quidem sed in Latinum ita translatum ut pro Latino sit, scolastica, controuersia multo recentius est, sicut ipsa declamatio apud nullum antiquum auctorem ante Ciceronem et Caluum inueniri potest qui declamationem distinguit; ait
Abbreviated transcription (Latin):
dit. dep̾hendit adult̾ in ẽ uxore
de qͣ filiũ adolescẽtẽ habebat. In¬
ꝑauit filio ut occidet. ñ occidit.
filio fuisse. aut filiũ sine manibꝰ:
Cõceptꝰ ẽ iste. a qͦ sciemꝰ : Cũ adul¬
teros dep̃hendi. tt̃ pͥmũ sensi me
manꝰ ꝑdidisse: ĩbello mea̾. Domi
⁊̃ silũ manꝰ ꝑdidi. tã frustͣ ad filiũ¬
ꝗ̃ frustͣ ad gladiũ cueuri. Inbellũ
ꝓse ñ poss adolescẽs qͦs dimisisti
seq̃re. Nõ potui ĩqͥt matrẽ occide.
qͦ sis excusatior adice ⁊ patrẽ.

Expanded text:
dit. deprehendit adulterum cum uxore dit. deprehendit adulterum cum uxore de qua filium adolescentem habebat; imperauit filio, ut occideret. non occidit; filio fuisse, aut filium sine manibus? Conceptus est iste — ex quo, sciemus cum adulteros deprehendero. Tunc primum sensi me manus perdidisse. In bello meas, domi etiam filii manus perdidi. tam frustra ad filium quam ad gladium cucupro se non posset. Adolescens, quos dimisisti sequere. Non potui, inquit, matrem occidere. quo sis excusatior, adice et patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
to cause taceꝰ uecũd̾ dic̾e. ĩcesta asa
Ncesta saro deiciat᷑. incestiͤ uec¬
dãpnata añꝙͣ deic̾et᷑ uestã
inuocauit. deiecta uir. Riep̃¬
petit᷑ ad penã. Id enĩ de erat ut
modestior ĩ saxo eẽt: q̃m ĩ sac̾rio
fuerat. dubitari nõ pot̃. qͥn tã di
deicienda sit. donec efficiat᷑ ꝓpt̃
qđ deiecta ẽ. Patͦtiniũ suũ putat
ꝑeundi ĩfelicitatẽ. Qd ĩportuna
deiecta ꝑeas: maled diis esti¬
mas. si sac̾doti sue tã sero succur¬
rut̃. Ita dũ dãpnatã maluer̃ ab¬
soluere: quã sac̾ootẽ. Pars alt᷑a
ãpnata deiecta ẽ.
absoluta descendit.
putares puellã ñ deieci s dimit¬
ti. Lex sacdotẽ ñ ad sarũ usq de¬
ferret. nͥ d̾oꝵ sententiã expec¬
taret. Erat altitudo montis ⁊i se¬
cure despiciẽtibꝰ horrenda.
dult̾̃m c̃ adult̾a qͥ dep̃¬
hendit. dũ utrũq cor¬
p̾ int̃siciat sine fraude sit. lice¬
at adułtm ĩmatre. ⁊ filio iundica¬
re: sUir fortis in bello iuanꝰ ꝑdi¬

Expanded text:
erecundiae dicere. incesta de saxo. Incesta saxo deiciatur. Incesti damnata antequam deiceretur Vestam inuocauit; deiecta uixit. repetitur ad poenam. Id enim deerat ut modestior in saxo esset quam in sacrario fuerat. Dubitari potest quin usque deicienda sit, donec efficiatur propter quod deiecta est? Patrocinium suum putat pereundi infelicitatem. Quid, inportuna ires? Male de diis aestimas si sacerdoti suae tam sero succurrunt. Ita dii damnatam maluerunt absoluere quam sacerdotem? Pars altera. Damnata deiecta est, absoluta descendit. Putares puellam non deici sed demitti. Lex sacerdotem non ad saxum usque differret, nisi sententiam exspectaret deorum. Erat altitudo montis etiam secure despicientibus horrenda.dulterum cum adultera qui deprehenderit, dum utrumque corpus interficiat, sine fraude sit. Liceat adulterium in matre et filio uindicare. Vir fortis in bello manus perdi
Abbreviated transcription (Latin):
uulgato gen̾e discentẽ cũ ille
des pon̾e. aiebat lat᷑. Nõ me her¬
cule tui pedes cueͤ spina̾s calcant
ẜ hnt ⁊i statĩ ipẽ dicebat sentẽ¬
tias q̃ ĩt̃poni argum̃tis qͣm ma¬
xime de clãmantis mapilli pos¬
sent. Solebat aut̃ ⁊ hoc gn̾e ex̾ci¬

Expanded text:
uulgato genere dicentem, cum ille uulgato genere dicentem, cum ille des ponere,” aiebat Latro: “non mehercules tui pedes spinas calcant, sed habent;” et statim ipse dicebat sententias, quae interponi argumentis cummaxime declamantis Marulli possent. Solebat autem et hoc genere exerci
Abbreviated transcription (Latin):
sedens q̃stiones eiꝰ qͣm dict᷑s erat
cõtiou̾sie ꝓponebat. Qd sũme fidu¬
cia ẽ. Ip̃a enĩ actio multas latebꝯ
ht̃. nec facile pot̾ si qͦ loco subtili¬
tas defuit: apparere. c̃ racioĩs cursꝰ
audientis iudiciũ impediat. dicẽ¬
tis abscondat. At uͥ nuda ꝓponũt᷑
m̃bͣ. siqͥd aut num̾o aut ordine
fecidit: manifestũ ẽ. Qͥd gͥ: uñ
structis molibꝰ obruebat᷑. nec
de erat ĩ illo s ñ eminebat. ⁊ nes¬
cio an maximũ uiciũ subtili¬
tatis sit nunis se ostẽde. Mag̃
nocent insidie q̃ latet᷑. Utilissima
ẽ dissimulata subtilitas. q̃ effectu
apparer: habitulatet. Int̾ ponã ita¬
ab ilł ꝓpositȩ st̃. nec his argum̃ta
sub texã. ne ad modũ eaxcedã ⁊ ꝓpo¬
sitũ c̃ uos sentẽtiaᷤᷤ audire uelitis.
⁊ qͥcqͥd ab ilł ab cdurero: molestũ
futur̃ sit. hoc qͦ lat̃ m̃s faciebat.
ut sentẽtias amaret c̃ discipłi ẽẽmꝰ.
ap̃ mapillũ rethorẽ. hominẽ sa¬
tis aridũ. paucissima belli s ñ

Expanded text:
sedens quaestiones eius quam dicturus erat controuersiae proponebat, quod summae fiduciae est. ipsa enim actio multas latebras habet, nec facile potest, si quo loco subtilitas defuit, apparere, cum orationis cursus audientis iudicium impediat, dicentis abscondat; at ubi nuda proponuntur membra, si quid aut numero aut ordine excidit, manifestum est. Quid ergo? unde et tantis molibus obruebatur, nec deerat in illo, sed non eminebat; et nescio an maximum uitium subtilitatis sit nimis se ostendere. magis nocent insidiae quae latent; utilissima est dissimulata subtilitas quae effectu apparet, habitu latet. Interponam itaab illo propositae sunt, nec his argumenta subtexam, ne et modum excedam et propositum, cum uos sententias audire uelitis et quidquid ab illis adstruxero molestum futurum sit. Hoc quoque Latro meus faciebat, ut sententias amaret. cum condiscipuli essemus aput Marullum rhetorem, hominem satis aridum, paucissima belle, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplicitũ s satis apte ⁊ alio trãsfe¬
runt᷑. tãꝗͣ. q̃ de fortuna. de crude¬
litate. d sc.ło d̾diuiciis dnr hoc
g̃nꝰ sententiar̃ suꝑ lectilẽ uocabat.
uersiã scb̾et.i putãt illũ homines
hac uͥtute caruisse. sũ ĩ geniũ qͥł
eiꝰ hac dote habundau̾it iudiciũ
aut̃ fuit stͥcius. ñ placebat illi
orationẽ ĩflect̾e. nec umqͣm rec¬
ta uia decedẽ. inisi c̃ hoc aut
necessitas coegisset: aut mag¬
na sua suiss utilitas Scema ne¬
gabat decoris causa ĩuentũ s
subsidii. Ut qd palã aures offen¬
sur̃ eẽt. si palã dic̾et᷑: i obliq̃ ⁊
furtĩ subriꝑet. Sũmã qͥd dem̃tiã¬

Expanded text:
inplicitum, sed satis apte et alio transferuntur, tamquam quae de fortuna, de crudelitate, de saeculo, de diuitiis dicuntur: hoc genus sententiarum supellectilem uocabat. ere. et putant illum homines hac uirtute caruisse, cum ingenium quidem eius et hac dote abundauerit? Iudicium autem fuit strictius; non placebat illi orationem inflectere nec umquam recta uia decedere, nisi cum hoc aut necessitas coegisset aut magna suasisset utilitas. Schema negabat decoris causa inuentum, sed subsidii, ut quod palam aures offensurum esset, si palam diceretur, id oblique et furtim surreperet. summam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Suio qͣm odiosa res sit tͥcentibꝰ
põpa ab ea cõtrouersia ĩcipiã qͣmo
pͥmã latͦnẽ incũ de clamasse
memini admodũ uiuenẽ ĩ ma¬
rilli scola c̃ iã cepiss dicere diẽ:
ib̾i parẽtes alant.
aut iunciant᷑. Duo fr̃s
ĩt se dissidebat᷑. altĩ filiꝰ erat. Pa¬
truus in egestatẽ incidit. patre
uetante ad olescens illũ aluit ob
boc abdicatꝰ tacuit. Adoptatꝰ apa¬
truo ẽ. Patruus accepta ħeditate
locuplex factꝰ c̃. Egere cepit pat̃
netante patruo. aluit illũ ad dicaiꝰ¬

Expanded text:
ri: scio quam odiosa res mihi sit Circensibus pompa. Ab ea controuersia incipiam quam primam Latronem meum declamasse memini admodum iuuenem in Marulli scola, cum iam coepisset diem ducere. Liberi parentes alant, aut uinciantur. Duo fratres inter se dissidebant; alteri filius erat. patruus in egestatem incidit; patre uetante adulescens illum aluit; ob hoc abdicatus tacuit. adoptatus a patruo est. patruus accepta hereditate locuples factus est. egere coepit pater: uetante patruo alit illum. abdica
Abbreviated transcription (Latin):
ualł descẽde. ñ sudorẽ unctionẽ dis¬
cut̾e. ñ latꝰ ambulatio ẽ reptrare.
Rursꝰ c̃ ꝑtotã lucubuerat noctẽ ab
ip̃o cibo statĩ ad declamationẽ ue¬
niebat: lã uͦ c̃ rẽ inimicissimã cor¬
pori fac̾et: uetari nullo mͦ pot̾at.
pꝰ cenã fere lucubrabat nec pacie¬
dig̃i.s ꝑturbata ac dissipata ĩ cap̃
agebat. ltaq ocłoꝵ ⁊ atiẽ cõfudat
⁊ colorẽ mutau̾at. Memoria ⁊ natͣa
qͥd̃ felix. tñ płimũ ad uita arce.¬

Expanded text:
sudorem unctione discutere, non latus ambulatione reparare. Saepe cum per totam lucubrauerat noctem, ab ipso cibo statim ad declamandum ueniebat. Iam uero quin rem inimicissimam corpori faceret uetari nullo modo poterat: post cenam fere lucubrabat nec patiedigeri, sed perturbata ac dissipata in caput agebat; itaque oculorum et aciem contuderat et colorem mutauerat. Memoria ei natura quidem felix,
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ alim̃toꝵ. mea sola domu
pon̾̃et: inqͣħebat ad dicatũ ⁊ mi¬
imcũ. Ipse in qͥt me ali uetuit
Into̾nẽ aliene culpe innocen¬
ciã uocas. Dĩs ĩstabił et ĩcerta fe¬
licitas ẽ Qs crodet iacentẽ suꝑ
crepidinẽ mariũ. aut fuisse cõ¬
sulẽ aut fut᷑m: Qd ñ tuñdũ feli¬
cibꝰ putas: ad despandũ ĩ felicibꝰ:

Expanded text:
 alimentorum in ea sola domo poneret, in qua habebat abdicatum et inimicum. Ipse, inquit, me ali uetuit. Imitationem alienae culpae innocentiam uocas? Omnis instabilis et incerta felicitas est. Quis crederet iacentem supra crepidinem Marium aut fuisse consulem aut futurum? Quid non timendum felicibus putas? quid desperandum infelicibus
Abbreviated transcription (Latin):
alim̃ta dedi ⁊ te qͥ negasti. Abdica¬
ri ñ possũ ob io qd̃ feci lege cogñte
Qͥd si flere me uetes c̃ uidi homi¬
nẽ calamitosũ. ñ st̃ affectꝰ nr̃i ĩ
nr̃a potestate. q̃dã ura ñ scͥpta. s
scͥptis õibꝰ cerciora st̃ .t̃. Pars alt̾a

Expanded text:
alimenta dedi et te qui negasti. Abdicari non possum ob id quod feci lege cogente. Quid si flere me uetes cum uidi hominem calamitosum? Non sunt affectus nostri in nostra potestate. Quaedam iura non scripta, sed scripti
Abbreviated transcription (Latin):
tiua lib̾tatẽ. ĩ ꝓstituta pu¬
dicitiã in homicida in nocentia.
Flarrate õs sane tãqͣm ad ꝓsti¬
tutã uenisse. dũ tãꝗͣ. a sac̾dote
discesser̃. Qm pudica sit miles
ostẽdit. qͣm ĩnocẽs uidͤx. ꝗͣ. fe¬
lixx reodit᷑. ĩt̾ tot ꝑicula dũ ñ

Expanded text:
tiua libertatem, in prostituta putiua libertatem, in prostituta pudicitiam, in homicida innocentiam. Narrate sane omnes tamquam ad prostitutam uenisse, dum tamquam a sacerdote discesserint. Quam pudica sit, miles ostendit; quam innocens, iudex; quam felix, reditus. Inter tot pericula dii non
Abbreviated transcription (Latin):
ac̾dos casta castis. pura pu¬
ris sit. Qdã uͥgo apiratis
capta: ueniit. Empta alenone
et ꝓstituta ẽ. Ueniẽtes ad se:
exorabat stipẽ. Militẽ qͥ ad se
tãtẽ ⁊iũ ĩ ferre uolentẽ occidit.
Accusata ⁊ absoluta. ⁊ remissa
deerat ut eas tẽpla recipiant.
qͣs aut carcer aut lupanar
pati coegit ⁊ misereri debẽt
om̃s mĩ. At nõ nõ facinꝰ mise¬
rãdas sacͥdotes. nec ẽ ap̃ nõ ma¬
ximꝰ honor. ultimoꝵ maloꝵ
solatiũ. Ita domi custodita ẽ ut
rapi poss. lta cura fuit suis. ut
rapta ñ redim̾et᷑. Ita rapte pe¬
ꝑcere pirate ut lenoni uende¬
rẽt.Sic emit leno ut ꝓstitueret
Sic uenientes dep̾cata ẽ. ut fer¬
ro opꝰ eẽt. Mouet me respectꝰ
omĩũ uͥginũ. si ĩciuitate nulla
ĩ ueniri pot̾it. neq m̾elte castior:
neq homicida puroͥr. Hulla ẽ
audiat ꝙͣ. blanda sit. Putemꝰ tres
sac̾dotẽ pet̾e. unã q̃ capta sit al¬
terã q̃ ꝓstitit t̾ciã q̃ hominẽ oc¬
cidit õibꝰ nego. Pars alt̾a.

Expanded text:
acerdos casta e castis, pura e puris sit. Quaedam uirgo a piratis capta ueniit;, empta a lenone et prostituta est. uenientes ad se exorabat stipem. militem qui ad se tantem et uim inferentem occiditaccusata et absoluta et remissa deerat ut eas templa recipiant, quas aut carcer aut lupanar pati coegit et misereri debent omnes mei.” At nos non facimus miserandas sacerdotes, nec est apud nos maximus honor ultimorum malorum solatium. Ita domi custodita est, ut rapi posset; ita cara fuit suis, ut rapta non redimeretur; ita raptae pepercere piratae, ut lenoni uenderent; sic emit leno, ut prostitueret; sic uenientes deprecata est, ut ferro opus esset. Mouet me respectus omnium uirginum, si in ciuitate nulla inueniri potuit neque meretrice castior neque homicida purior. Nulla est audiat quam blanda sit. Putemus tres sacerdotium petere, unam quae capta sit, alteram quae prostiterit, tertiam quae hominem occiderit: omnibus nego. Pars altera.
Abbreviated transcription (Latin):
srat. ẽ mag̃ illo mirabile uidi põ¬
set. ꝙ ñ lente ⁊ auxie s eod pene
qͦ discebat inpetu scbebat. Illi qͥd¬
qͥ scͥpta sua torq̃nt. qͥ de singłis n̾b̾
ĩ cõsiliũ ueniut. necc̾e est q̃ tociẽs
animo suo ad mouent nouissime
afficũt. Atq qͦr̃ c̃q stilus uelax
s ars sũma. ⁊ ad cõp̃hendñd a q̃
ten̾e debebat.⁊ ad coͣstidienda ad̾o̾
ut om̃s de clamatiões fuas qͣseũq
dix̾at: ten̾et.lã itaq suꝑ uacuos
d fecat codices. diebat se in aĩo
scb̾e cogitata dicebat ita ut ĩ nullo
unqͣm u̾bo eũ menoria deciꝑet.
historiũ om̃iũ sũma noticia. Iube¬
bat aliquẽ nominari ducẽ statĩ eiꝰ
acta cursu reddebat. Ad eo q̃c̃q semel
Uideo uos uiuenes mĩ płꝰ iusto ad
hac̃ eiꝰ uirtutẽ obstupesc̾e. alia uos

Expanded text:
s in illo mirabile uideri potest, quod non lente et anxie, sed eodem paene quo dicebat impetu scribebat. Illi qui scripta sua torquent, qui de singulis uerbis in consilium euut, necesse est quae totiens animo suo admouent nouissime adfigant: at quorumcumque stilus uelox sed ars summa et ad conprehendenda quae tenere debebat et ad custodienda, adeo ut omnes declamationes suas quascumque dixerat teneret etiam. itaque superuacues sibi fecerat codices: aiebat se in animo scribere. Cogitata dicebat ita, ut in nullo umquam uerbo eum memoria deceperit. Historiarum omnium summa notitia: iubebat aliquem nominari ducem et statim eius acta cursu reddebat; adeo quaecumque semel Video uos, iuuenes mei, plus iusto ad hanc ei
Abbreviated transcription (Latin):
poss : Aut qͥd fec̃ hortẽsiꝰ. qͥ asi¬
sinna ꝓuocatꝰ in act̾one ꝑsedit
res ordine suo argñtariis recog¬
noscentibꝰ: ita ut ĩ nullo falłet᷑
resensint. Cupitis statĩ dic̾et sus
de latͦne mõ uideor uob̾ ꝙͣ audire
desid̾atis ex posuisse. Ip̃ẽ qͦ hoc fut᷑m
ꝓuideã. ut memoria eiꝰ qͥtiẽs oc¬
casio fuiss difficult̃ auelłet᷑. nec
bis tñ ero cõtẽpꝰ. S qͦciẽs me inui¬
tau̾it memoria libentissime faci¬
ã ut illũ totũ ⁊ uos cognoscatis. ⁊
ego recognoscã illũ. Donũ illũ nõ
diffãm. falsã opinonẽ de illo in
aĩs oĩũ ꝯualuisse. lutãt enĩ fortit̃

Expanded text:
set; aut quod fecit Hortensius qui a Sisenna prouocatus in auctione persedit res ordine suo argentariis recognoscentibus ita ut in nulla re falleretur recensuit. Cupitis statim discere? sude Latrone meo uideor uobis quam audire desiderastis exposuisse; ipse quoque hoc futurum prouideram, ut memoriae eius, quotiens occasio fuisset, difficulter auellerer. nunc his tamen ero contentus; sed quotiens me inuitauerit memoria, libentissime faciam ut illum totum et uos cognoscatis et ego recognoscam. Illud unum non differam, falsam opinionem de illo in animis hominum conualuisse. putant enim fo
Abbreviated transcription (Latin):
bo: Ipsi qͦ multũ pͣstaturꝰ uideor qb
obliuio unminet. nͥ aliqͥd qͦme¬
moria eoꝵ ꝑducat᷑ postis tͣaat᷑.
fere enĩ aut nulli m̃ĩtarũ ma¬
ximoꝵ de clamatorũ extant:
aut qd peiꝰ ẽ: falsi. Itaq ne aut
ignoti sit̃. aut alit̾ quã debent
notissimi c̃ fide suũ euiq reddã.
Om̃s aut magni eloq̃ntia nominis
excepto cic̾one uideor audisse Nec
cic̾onẽ ꝙd etas mͥ eripuerat. s bel¬
lorũ ciuiliũ furor qͥ cc̃ orbẽ totũ
ꝑuagabat᷑. Intͣ coloniã mea me cõti¬
niii. Alioqͥn ĩ illo loco ĩ qͦ duosgͣndes

Expanded text:
bo. Ipsis quoque multum praestaturus uideor, quibus bo. Ipsis quoque multum praestaturus uideor, quibus obliuio inminet, nisi aliquid quo memoria eorum producatur posteris tradatur. fere enim aut nulli commentarii maximorum declamatorum exstant aut, quod peius est, falsi. Itaque ne aut ignoti sint aut aliter quam debent noti, summa cum fide suum cuique reddam. Omnes autem magni in eloquentia nominis excepto Cicerone uideor audisse; ne Ciceronem quidem aetas mihi eripuerat, sed bellorum ciuilium furor, qui tunc orbem totum peruagabatur, intra coloniam meam me continuit: alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
neglig̾ntes sue. ⁊ ĩ hos nec dũ
tm̃ in aliud cadat eloq̃ntia.qͣm
ñ mirarer. nͥ aĩos inqͦs se confe¬
culo creditis Ad enĩ oraculu. nẽ¬
pe uoluntas diuina hoĩs ore
enũciata. ⁊ quẽ tãdẽ antistitẽ
sanct̾orẽ inuenire sͥ diuinitas
potuit. ꝗͣ marc̃ catonẽ ꝑquẽ
humano g̾ni ñ p̃ciꝑet s cõuici¬
u faceret. Ille gͥ uir qͥ ait. Oa¬
tor c̃.m. filĩ. uir bonꝰ dicendi ꝑitꝰ.¬
litis. ⁊ ñqͣm nͥ ĩ libidine uiris q̃ri¬
te oratores: Merito talia hñt
exẽpla qͣlia ingenia. Ꝙsẽ qͥ ncͣ
memorie studeat. qͥs ẽsũ dico
magnis uiribꝰ s suis placeathẽ¬
tentias adisertissimis uirisfac¬
tas facile intanta hominũ de¬
sidia ꝓ suĩ dicũt: Et si acerrimã
eloq̃ntiã quã p̃stare ñ possũt uio¬
lare ñ desinũt: eolibentiꝰ qđ exi¬
gitis faciã: ⁊ q̃tũq aceleb̾rimis
uiris facũdie dicta teneo. ne ad
quẽꝗͣ. pͥuatũ ꝑtineat: ppło dedica¬

Expanded text:
 hos ne dii tantum mali ut cadat eloquentia: quam non mirarer, nisi animos in quos se confeculi creditis. Quid enim est oraculum? nempe uoluntas diuina hominis ore enuntiata; et quem tandem antistitem sanctiorem sibi inuenire diuinitas potuit quam M. Catonem, per quem humano generi non praeciperet, sed conuitium faceret? ille ergo uir quid ait? “orator litis et nusquam nisi in libidine uiris quaerite oratores. Merito talia habent exempla qualia ingenia. Quis est qui memoriae studeat? quis qui, non dico magnis uirtutibus, sed suis placeat? sententias a disertissimis uiris iactatas facile in tanta hominum desidia pro suis dicunt et sic sacerrimam eloquentiam quam praestare non possunt, uiolare non desinunt. Eo libentius quod exigitis faciam et quaecumque a celeberrimis uiris facunde dicta teneo, ne ad quemquam priuatim pertineant, populo dedica
Abbreviated transcription (Latin):
GIis ReM Ma¬
sis iocuridacomͥ
quã facilẽ: Iubetis
enĩ qͥd de his de¬
clamatoribꝰ senti.. qͥ inetatẽ
meã tnciderit indicare si qua
memorie meȩ nõ dũ clapsa st̃.
ab ilł dicta colligere: Ut qͣni¬
ris noticie ur̃ȩ subductistnt:
tam̃ ñ credatis tm de illis. sed ⁊
uidicetis: Est fateor. iocundũ
mͥ redire inantiqͣ studia. meli¬
oresq ad annos respic̾e.⁊ uob̾
querentibꝰ ꝙ. tante opinionis
uiros audire ñ p̾t̾itis: detͣhere
tẽporũ iniuriã. S cũ multa iã
mͥ exͤ mit desidanda senectꝰ aci¬
ẽ ocłoꝵ retuderit. auriũ sensũ
hebetau̾it. neruorũ firmitatẽ
fatigau̾it. int̾ ea q̃ retuli. me¬
moria ẽ res ex omĩbꝰ amini
partibꝰ marime delicata ⁊
fragił. in qͣm pͥmã senectꝰ in
currit. Haẽ aliq̃n inme flo¬
ruisse. ut ñ t̃m ad usũ suffic̾et:
go. Dã et duo milia nomiris

Expanded text:
gitis rem magis iocundam mihi quam facilem: iubetis enim quid de his declamatoribus sentiam qui in aetatem meam inciderunt indicare, et si qua memoriae meae nondum elapsa sunt ab illis dicta colligere, ut quamuis notitiae uestrae subducti sint, tamen non credatis tantum de illis, sed et iudicetis. Est, fateor, iocundum mihi redire in antiqua studia melioresque ad annos respicere et uobis querentibus quod tantae opinionis uiros audire non potueritis detrahere temporum iniuriam. sed cum multa iam mihi ex meis desideranda senect aciem retudierit, aurium sensum hebetaverit, nervorum firmitatem fatigaverit: inter ea quae retuli, memoria est, res ex omnibus partibus animi maxime delicata et fragilis: in quam primam senectus in currit. Hanc aliquando in me floruisse, ut non tantum ad usum sufficeret; nego.Nam et duo milia nominum
Abbreviated transcription (Latin):
tã familiarẽ amiꝰciã cũ uolup¬
tate marima reꝑtã nicħ illo
nicħ eloq̃ntia sua digniꝰ. nemo
pł ingenio suo inꝑauit. nemo
plus indulsit. Inut᷑q parte
uehem̃ti uiro de erat. modꝰ¬
nec int̾ mitt̾e studiũ sciebat:
nec repet̾e. Cũ se ad scͥbendũ
coͣtͣau̾at : tungebant᷑ uoctibꝰ di¬
es. et sine ĩt̾ uallo gͣuiꝰ sͥĩsta¬
bat. necdesinebat nͥ defec̾at.
Rursꝰ cũ se dimiserat. ĩ õs lucõ.
ĩ õs iocos se resoluebat. Cũ uͦ mõ
cia: ꝓuocabat. et ĩtãtã ꝑuen̾at
sic uiuendi cupiditatẽ. ut uix
poss adpͥorẽ ꝯsuetudinẽ retͣhi.
at cũ ͥ ĩ iecerat manũ. ⁊ seblã¬

Expanded text:
iliarem amicitiam cum uoluptate maxima repetam. Nihil illo nihil eloquentia sua dignius; nemo plus ingenio suo imperauit, nemo plus indulsit. In utramque partem uehementi uiro modus deerat: nec intermittere studia sciebat nec repetere. cum se ad scribendum concitauerat, iungebantur noctibus dies et sine interuallo grauius sibi instabat nec desinebat nisi defecerat; rursus cum se remiserat, in omnes lusus, in omnes iocos se resoluebat; cum uero setia prouocabat et in tantam perueniebat sic uiuendi cupiditatem, ut uix posset ad priorem consuetudinem retrahi. at cum sibi iniecerat manum et se blan
Abbreviated transcription (Latin):
glig̾ñtia ñ nat᷑a ĩ fuscata bene¬
ficio tam̃ laterꝰ extollelat᷑. ⁊ ꝗͣ¬
uis int̾ initia par̃ attulisse ui¬
bat᷑ uiriũ ip̃a act̾ione acc̃scebut.
Nulla ũqͣm illi cura uocis excẽ¬
de suit. illũ fortẽ ⁊ agg̃stẽ cõsue

Expanded text:
glegentia, non natura, infuscata; beneficio tamen laterum extollebatur et quamuis inter initia parum attulisse uirium uideretur, ipsa actione adcrescebat. nulla umquam illi cura uocis exercendae fuit: illum fortem et agrestem e
Abbreviated transcription (Latin):
tare: ñ possit ꝓmitt̾e:⁊ dui ab il¬
exꝑiar. ⁊ illã omni cura scru
nis deposui: quasi recẽtia aut
mͦ audita: sine cumetacioẽ ꝓ¬
fert: Aut si q̃ illi int̾ ꝓrimnos
annos conmisi: sic ꝑudit ⁊ ami¬
sit ut ⁊̃ si sepiꝰ ingerant᷑: toci.¬
ens tñ tãqͣm noua audiã. Ita
ex memoria quãtũ uoł satis sit:
suꝑ eͣ. Neq eni de his me mtͣro¬
gatis qͦs ipsi audistis. s de his
qͥ aduosusq ñ ꝑuenerũt: Fĩat
qđ uultis. mittat᷑ senex insco¬
las. Illud necesse ẽ ut impetrẽ.
he me qͣsi certũ aliquẽ ordinẽ
inea studia errẽ ⁊ passim qͥcqͥd obue¬
nerit app̾henda̾ conͦuersiarũ. Sẽ¬
inuna de clamatione dictas. Ñ
emͣ dũ quero aliqͥd inuenio S
sepe iid q̃renti ñ cõparuit: ali
possũ occupire. ead̾ securo et repo¬
sito animo: subito emgũt: Aliqñ
etiã seriã re̾ agenti ⁊ occupato.
sen̾a diu frustra q̃sita: intẽpestiua
molesta ẽ: Hecesse ẽ gͦ me ad deli¬

Expanded text:
e: diu ab ilexperiar et illam omni cura scrutnis deposui, quasi recentia aut modo audita sine cunctatione profert: at si qua illi intra proximos annos commisi, sic perdidit et amisit, ut etiamsi saepius ingerantur, totiens tamen tanquam noua audiam. Ita ex memoria quantum uobis satis sit superest: neque enim de his me interrogatis quos ipsi audistis, sed de his qui ad uos usque non peruenerunt. Fiat quod uultis: mittatur senex in scolas. Illud necesse est inpetrem, ne me quasi certum aliquem ordinem a errem, et passim quicquid obvenerit, apprehendam. Controversiarum senin una declamatione dictas. Non enim dum quaero aliquid, in venio: sed saepe quod quaerenti non comparvit, aliupossum occupare, eadem securo et composito animo subito emergunt. Aliquando etiam seriam rem agenti et occupato, sententia diu frustra quaesita intempestive molesta est. Necesse est ergo me ad deli
Abbreviated transcription (Latin):
Excitat᷑ enĩ otio uigor ⁊ oĩs tͥsti¬
cia q̃ cõtinuatioẽ ꝑtinacis studuĩ
ad ducit᷑ feriar̾ hilaritate dis¬
cutit᷑. Nulli m̃ ĩ t̃ misso manifes¬
tiꝰ ꝓderat. q̾ciẽs exĩt̃uallo dire¬
rat: multo acͥus uolẽtiꝰq dice¬
bat. Exultabat enĩ nouato atq
integro robore:⁊ tm̃ a se expͥme¬
bat qͣntũ cõcupierat. Hesciebat

Expanded text:
excitatur enim otio uigor et omnis tristitia, quae continuatione pertinacis studii adducitur,feriarum hilaritate discutitur: nulli tamen intermissio manifestius proderat. Quotiens ex interuallo dixerat, multo acrius uiolentiusque dicebat: exultabat enim nouato atque integro robore et tantum a se exprimebat quantum concupierat. Nesciebat
Abbreviated transcription (Latin):
baris intelligis: Ita dico exqͣ n̾atꝰ
expectare. cꝰ metꝰ õs alias inqͥetas
facit. S ut sinẽ eplẽ imponã.
accipe qd mͥ hodierno die placuit.
Et h q ex alienis ortuł sũptũ ẽ. Nlag.¬
ne diuite st̃. lege nat᷑e. sõposita
pauꝑtasi lex aũ illa nat᷑e. scis qͦs nob̾¬

Expanded text:
baris, intellegis? Ita dico: ex quo natbaris, intellegis? Ita dico: ex quo natexpectare, cuius metus omnes alias inquietas facit. Sed ut finem epistulae inponam, accipe, quod mihi hodierno die placuit. Et hoc quoque ex alienis hortulis sumptum est. " Magnae divitiae sunt lege naturae composita paupertas." Lex au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ potissimis. adorare te ⁊ ĩdura. De
põpeiĩ capite. pupillus. ⁊ spado. tułunt
sñtũtiã. De cͣsso. crudeł ⁊ insolens part.
Gaiꝰ cesar iussit. lepidũ dext᷑ tͥbuno
pb̃e c̾uicẽ. ipẽ cheree p̃stitit. Nleminẽ
eo fortuna ꝓuexẽ. ut ñ tm̃ illi mina¬
ret᷑. qͣ̃ntũ ꝑmserat. noli huic tͣnqͥllitati
c̃õfidẽ. momĩto mare eu̾tit᷑. Fod̾ die uͥ
luser̃ nauigia sorbent᷑.sogita posse
⁊ latͦnẽ. ⁊ hoste admou̾e iugllo tuo
gladiũ. Ut potestas maior absit. e¬
mo ñ seruiis. ħt inte inte necisq ar¬
bitũ. Ita dico. Asqͥs uitã suã cõtẽpsit.
tue dñsẽ. Rerognosce exẽplũ eoꝵ.
qͥ domesticiꝰ ĩ sidiis ꝑier̃. aut apta
ii. aut dolo. Intelliges ñ paucio¬
res seruoꝵ ira cecidisse .qͣm regũ.
lo adte Itaq qͣm potens sit qͣm
sit : Aut si forte in manꝰ hostiũ ĩ ci¬
dis. uictor te duci uibebit. eo
nẽpe mem̃to qͦ duc̾is. qͥd te ipe de¬
cipis : ⁊ ħ nũc pͥmũ. qd̾ olĩ pacie¬

Expanded text:
tissimis, adhortare te et indura. De Pompei capite pupillus et spado tulere sententiam, de Crasso crudelis et insolens Parthus; Gaius Caesar iussit Lepidum Dextro tribuno praebere cervicem, ipse Chaereae praestitit. Neminem eo fortuna provexit, ut non tantum illi minaretur, quantum permiserat. Noli huic tranquillitati confidere; momento mare evertitur. Eodem die ubi luserunt navigia, sorbentur. Cogita posse et latronem et hostem admovere iugulo tuo gladium: Ut potestas maior absit, nemo non servus habet in te vitae necisque arbitrium. Ita dico: quisquis vitam suam contempsit, tuae dominus est. Recognosce exempla eorum, qui domesticis insidiis perierunt, aut aperta vi aut dolo; intelleges non pauciores servorum ira cecidisse quam regum. Quid ad te itaque, quam potens sit quemsit ? At si forte in manus hostium incideris, victor te duci iubebit; eo nempe, quo duceris. Quid te ipse decipis et hoc nunc primum, quod olim patie
Abbreviated transcription (Latin):
ficimꝰ. ut nicħ uitari uelint nr̃i.
dũ timent. ne imitanda sit oia. ħ pͥ
manitatẽ. ⁊ cõg̾gacionẽ. aq̃ ꝓ fessi¬
one. dissumlitudo uos seꝑabit. Uide¬
amꝰ ne ista ꝑ q̃ adnurõnẽ parare

Expanded text:
ficimus, ut nihil imitari velint nostri, dum timent ne imitanda sint omnia. Homanitatem et congregationem. A qua professione dissimilitudo nos separabit. Videamus ne ist
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa parit̃ st̃ Ita ẽ mi lucili. c̃ uideant᷑
dissidẽ. ꝯiuncta st̃. Am ad mod̾ ead̃
cathena. ⁊ custodiã mmilitẽ copulat.
sic istaq̃ tã dissimiba st̃: parit̾ ince¬
dunt. Spẽ metꝰ seqͥt᷑. nec miror ista
sic ire. Utrũq pendñtis aĩ ẽ. utr̃q
fut᷑i ea pectone sollicitũ. Marima

Expanded text:
Ita est, mi Lucili: cum videantur dissidere, coniuncta sunt. Quemadmodum eadem catena et custodiam et militem copulat, sic ista, quae tam dissimilia sunt, pariter incedunt; spem metus sequitur Nec miror ista sic ire; utrumque pendentis animi est, utrumque futuri exspectatione solliciti. Maxima
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑcipit᷑ excõtẽplatiõe m̃tis. ab oĩ
labe pure. ⁊ splendide: Tenes utiq
texta posita: sũpsisti uirilẽ togã:⁊
inforũ deductꝰ es. Mai expecta c̃ pue¬
rilẽ aĩmũ deposueris. ⁊ te ĩuires filo.¬

Expanded text:
quae percipitur ex contemplatione mentis ab omni quae percipitur ex contemplatione mentis ab omni labe purae et splendidae. Tenes utiquepraetexta posita sumpsisti virilem togam et in forum deductus es: maius expecta cum puerilem animum deposueris et te in viros philos
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑa eripiunt᷑ nob̾. q̃dã subducunt᷑
q̃dã effiuunt. Turpissima tñ ẽ iac¬
tura: q̃ ꝑ negligñtiã sit. Et si uo¬
lueris attendt̃. maxima pars in¬
ce elabit᷑: male agentibꝰ. magna:
nicħ agñtibꝰ. tora uita: Aliud agñ¬
tibꝰ. Quẽ mͥ dabis. qͥ aliqd p̃ciũ tp̃a
ponat. qͥ diẽ extamet. qͥ intelligat se
cotidie mori. In hoc enĩ fallimꝰ q
mortẽ ñ ꝓspicimꝰ. Magna pars
rep̃hñdas. ⁊ eos qͥ semtꝑinqͥeti st̃.⁊ eos
qͥseꝑ qͥescunt. Nã illa tumultu gau¬
dens. ñ ẽ indust̾a s exagitate m̃tis
molestiã uidicat. s dissolutio. ⁊ lã¬
gor.Itaq ħ qd̃ ap̃ põponiũ legi aĩo
mandabit᷑. Quidã adeo in latebras re¬
fugiunt. ut putent inturbido eẽ:
qͥc qͥd ĩ luce ẽ. Int̾ se ista miscendãs.
⁊ qͥescenti cagñdũ ẽ. ⁊ agñtiqͥescen¬
dũ ẽ. sũ r̾r nat᷑a de lib̾a. Illa dicet tͥ.
⁊ diẽ se fecisse. ⁊ noctẽ. IL.i.
potes ꝓpa. d diutiꝰ fruti em̃dato aĩo

Expanded text:
a eripiuntur nobis, quaedam subducuntur, quaedam effluunt. Turpissima tamen est iactura, quae per neglegentiam fit. Et si volueris attendere, maxima pars vitae elabitur male agentibus, magna nihil agentibus, tota vita aliud agentibus. Quem mihi dabis, qui aliquod pretium tempori ponat, qui diem aestimet, qui intellegat se cotidie mori ? In hoc enim fallimur, quod mortem prospicimus; magna parsrehendes et eos qui semper inquieti sunt et eos qui semper quiescunt. Nam illa tumultu gaudens non est industria, sed exagitate mentis molestiam iudicat, sed dissolutio et languor. Itaque hoc, quod apud Pomponium legi, animo mandabitur: "quidam adeo in latebras refugerunt, ut putent in turbido esse, quicquid in luce est." Inter se ista miscenda sunt, et quiescenti agendum et agenti quiescendum est. Cum rerum natura delibera; illa dicet tibi et diem fecisse se et noctem. VALE. potes propera, quo diutius frui emendato animo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicionis humane. ĩ malũ u̾si ẽ. fere
ꝑicula q̃ uidẽt fugiunt. Cũ effug̾e.
enĩ torm̃tũ memoria reducit. ꝓui¬
dentia: anticipat. nemo tm̃ p̃sentibꝰ
miser es ⁊.

Expanded text:
conditionis humanae, in malum versa est; ferae pericula quae vident fugiunt, cum effugere enim tormentum memoria reducit, providentia anticipat, nemo tantum praesentibus miser est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ulara. labor meritã. cę¬
sũpti ꝓmun̾e honores. Ite
alias pꝰ hac sollicitate amãs. Me
ꝓcul auob̾ ds euocat. ilicet actis
rebꝰ t̾renis hospita tr̃a uale. sorpꝰ
anara tñ sollemnibꝰ accipe siris.
Nãq auimã cȩlo reddimꝰ ossa tͥ.¬

Expanded text:
ura, labor, meritum, pro munere honores, ite, alias post hanc sollicitate animas. Me procul a vobis deus evocat, ilicet actis rebus terrenis. Hospita terra, vale. Corpus, avara, tamen sollempnibus accipe saxis. Namque animam celo reddimus, ossa t
Abbreviated transcription (Latin):
mira exortatione uitã moralẽ
continentes: usq refecti sumꝰ. Assens
rer̃. tanta g en̾ositate clarent: ut uix
suffecturas putẽ etates hominũ. qͥbꝰ
institui ꝑficiq possr̃t. Bene te uałe¬
Paulus. lit̾as tuas hilaris ħi acce

Expanded text:
mira exhortatione uitam mortalem contemnentes, usquequaque refecti sumus. Quos sensus est tantaque generositate clarent ut uix suffecturas putem aetates hominum quibus institui perficique possint. Meminit et HiePau
Abbreviated transcription (Latin):
bitu tuo. aut gn̾e uite noͣbilia
gligntiorẽ barbã. ⁊ ĩdictũ argim
odiĩ ⁊ cubile humi positũ. ⁊ qͥeqͥd
deste tͣctet᷑ iniudiosũ ẽ. &d si nos ho
ñ sordeat quid. Nõ habeamꝰ argñtũ
ĩq solidi auri celat᷑a descñdit. Sũ
putemꝰ frugalitatis ĩdicuĩ auro
argñtoq caruisse. Io agamꝰ ait me¬
liorẽ uitã seq̃m̃. qͣm uulgꝰ ñ ut¬

Expanded text:
e vitae notabilia glegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, et quicqudeste tractetur, invidiosum est; quid si nos homne sordeat quidem. Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse. Id agamus, ut meliore
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qd extremũ ẽ. Mors adte uen̾.
amici fores laq̃o pepend̾. Aliusse p̃cipi¬
tauit etecto. ne tlñm stomachantẽ diutꝰ¬
audiret. Aliꝰ ne reducet᷑ a fuga.:ferrũ
ad egit inuisca. Nã. putas uͥtutẽ ħ
effect᷑am. ꝙ. efficit numa formido: Nul¬
li pot̾ secura uita ꝯtĩg̾e. qͥ deꝓducenda¬
re: nimis cogitat. qͥ int̾ magna bona.
multosꝯ sules num̾at. ħ cotidie me¬
ditare. ut possis eqͦ aĩmo uitã relinq̃re.
Am multi sic ⁊ plectunt᷑. ⁊ tenẽ qͦmͦ
qͥ aqͣ torrente rapunt᷑ ꝑ spinas : ⁊ aꝑa:
Pliq ĩt̃ mortis mecũ .⁊ ⁊ uite torm̃ta
misĩ. fluctuant. ⁊ uiu̾e nolunt.
mori nesciũt. Fac itaq tͥ iocundã
uitã. om̃ẽ ꝓ illa sollicitudinẽ depo¬
nendo. Hullũ bonũ adiuuat hntem.¬

Expanded text:
num, quod extremum est. Mors ad te venit; amicae fores laqueo pependit, alius se praecipitavit e tecto, ne audiret; alius ne reduceretur a fuga, ferrum adegit in viscera. Non putas virtutem hoc effecturam, quod efficit nimia formido ? Nulli potest secura vita contingere, qui de producenda nimis cogitat, qui inter magna bona multos consules numerat. Hoc cotidie meditare, ut possis aequo animo vitam relinquere, quam multi sic conplectuntur et tenent, quomodo qui aqua torrente rapiuntur spinas et aspera. Plerique inter mortis metum et vitae tormenta miseri fluctuantur et vivere nolunt, mori nesciunt. Fac itaque tibi iucundam vitam omnem pro illa sollicitudinem deponendo. Nullum bonum adiuvat habe