comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nistꝰ bene agͥe ut seqũt᷑ po¬
lłit lene docere sic̾ eĩ ĩ num¬
li doctua. ꝑfigum̃ smmulitu¬
dopatrũ. ꝑ pondꝰ humilitas
defgnat᷑. qui.gͦ. ab hiis tͥb
discrepau̾it ñ metallũ s t̾ra

Expanded text:
justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numli doctrina, per figuram similitudo patrum, per pondus humilitas designatur. Qui vero ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra
Abbreviated transcription (Latin):
uitã amore speculacõmĩ
coĩs gaudia penitꝰ oꝑacõs
nimietate ꝯtẽpnant s q¬
eti ꝯteplantes sorleant ꝙ
occupati erga ꝓximos so¬
qntes refundant. ¶or¬

Expanded text:
vitam amore speculationis tionis gaudia penitus operationis nimietate contemnant, sed quieti contemplantes sorbeant quod occupati erga proximos loquentes refundant.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis ꝯfusione iacẽ¬
tux p̾beri ñ debet auctoritas
p̾dicacõis s cũ iam ĩ bono
oꝑe surgiꝰ cũ ia rectistare
ceꝑimꝰ dignũ ẽ ut ad lucͣn¬
dum alios in p̾dicacione

Expanded text:
infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis, sed cum jam in bono opere surgimus, cum jam recti stare coepimus, dignum est ut ad lucrandos alios in praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ceã crucẽ. ⁊ mortẽ hec oĩa
ĩ fornace auaricie ꝯflant.
prtat᷑ nec salus ñ sũt ꝓfc̃o
martires qui cũ sĩt de c̾ru¬
cifixi pr̃imonio nimiꝵy
incrassati. ĩpinguati dilata¬
de mim̾o ppositoꝵ qui ñ plus
ymigilet sb̾ditor uacuan
flectat iram. qui p̾dicet
in loquim. gramora gra¬
mꝰ manet iudicur. ¶Idẽ¬

Expanded text:
ceam, crucem et mortem, haec omnia in fornace avaritiae conflant, putatur, nec salus. Non sunt profecto matres, qui cum sint de Crucifixi patrimonio nimium incrassati, impinguati, dilatade numero praepositorum, qui non plus invigilet subditorum vacuandflectat iram; qui praedicet ra loquimur; graviora gravius manet judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis sũt ꝑ quos nobis flu¬
enta celestia manant ut añ
effñd̾e ꝙͣ infũoi uelint loqui
quam audire paratio res⁊
preẽẽ iactantes qui se ipõ

Expanded text:
tatis sunt, per quos nobis fluenta celestia manant, ut ante effundere quam infundi velint, loqui quam audire paratiores etpreesse gestientes, qui se ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dei humilitas ĩ affilic¬
cionis teꝑe debet appare.
am yo se ꝯtra p̾positos su¬
os erigunt ꝓ fco ostẽdũt¬
¶Id̾ qui pr̃ne adortacionis
yba libenti aĩo iuscipit
⁊ syii cordis amplectitur
emendatorem se uicioꝵ ꝑfore
ꝑcul dubio ꝑfitetur. ¶de

Expanded text:
rum Dei humilitas in afflictionis tempore debet apparere; qui vero se contra praepositos suos erigunt, profecto ostendit Qui paternae adhortationis verba libenti animo suscipit, et sinu cordis amplectitur, emendatorem se vitiorum fore procul dubio profitetur. E
Abbreviated transcription (Latin):
ti cũ aut de actib malis
induigẽciã. aut de bomis
agendis gͣtiam aut ipiꝰ
⁊ madultoris ⁊ benefacto¬
ris sui pͥsenciam eo quide
modo quo ĩ corꝑe fragili
possiole ẽ optinent ĩtueri.
mriliando doiciat ⁊ ꝓꝑa deno¬
cõ nbi se ĩ nouãdo refici¬
at ⁊ iocũda ꝯtemplacio
S ercedendo quiescas. s¬
lacom. ali dediti sint sp̃¬
amaritudine aĩe suene¬
colant annos suos tanq
uuln̾ati cormientes ĩ se

Expanded text:
ti, cum aut de actis malis indulgentiam, aut de bonis agendis gratiam, aut ipsius etiam indultoris et benefactoris sui praesentiam, eo quidem modo quo in corpore fragili possibile est, obtinent intueri. miliando dejiciat; et prompta devotio, ubi se innovando reficiat; et jucunda contemplatio, ubi excedendo quiescat. lationi, alii dediti sint fraamaritudine animae suae recogitent annos suos, tanquam vulnerati dormientes in se
Abbreviated transcription (Latin):
palato ñ sano penae ꝑa
nis qui sano suauis est
⁊ ocłis egris odiosalux
que puris amabilis eit
iusticia tua dñe displicẽt

Expanded text:
palato non sano poena est et panis, qui sano suauis est, et oculis aegris odiosa lux, quae puris amabilis. et iustitia tua displicet
Abbreviated transcription (Latin):
de t dñi ĩ explebilis est
sola auaricia diuitũ semꝑ
timet. nͨ hoĩem reu̾etur.
nec patͥ parcit. nec mrẽm
agnoscit. nͨ fr̃i obtẽꝑat
nec amico fidẽ seruãt
iudũa oppͥmit pmpillorũ
res inuadit. lib̾os in ser

Expanded text:
ietatem. Inexplebilis est sola avaritia divitum. Semper timet, nec hominem reveretur: nec patri parcit, nec matrem agnoscit: nec fratri obtemperat, nec amico fidem servat: viduam opprimit, pupilli rem invadit: li
Abbreviated transcription (Latin):
mus quid iͦ negligencie.
dte ÷ ut ñ crebris suspi¬
riis ⁊ feruentifsima affec¬
cõne ab rũꝑe hĩc ⁊ ĩ illa tã
felicia agmina iaculari aĩ¬
mos tudeamꝰ ue nobis a
duricia cordis nr̃i ue a pcc̃o

Expanded text:
 quid istud negligentiae, diae est, ut non crebris suspiriis et ferventissima affectione abrumpere hinc, et in illa tam felicia agmina jaculari animos studeamus? Vae nobis a duritia cordis nostri! vae a peccato
Abbreviated transcription (Latin):
bile apparet. unũ÷ ĩ fc̃is ad
aliꝙ finẽ relatis. alt̾m ĩdis¬
cendo tͥciũ ĩ delectando pͥm̃
nos admon nioh̾ dem̾e fac̾e.
Scd̃m recte doc̃e. ultim̃ beate

Expanded text:
bile apparet. Unum est in factis ad aliquem finem relatis, alterum in dicendo, tertium in delectando. Primum nos admonet nihil temere facere; secundum, recte docere; ultimum, beate
Abbreviated transcription (Latin):
Q ut ĩ eis oridie ꝓͣfic̾em si eas
solas abĩeũte pu̾cia usq ad de¬
trepitã seututẽ maxĩo ocio
sũ uo st udio meliore ĩ genio
conarer addisceo cͥs sr̃ Io

Expanded text:
rarum, ut in eis cotidie proficerem, si eas solas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maximo otio, summo studio, meliore ingenio conarer addiscere,
Abbreviated transcription (Latin):
pudent̾ ꝙͣ ininauit̾ estuant se¬
ip̃os tam ĩ sipienter ꝙͣ ĩ utilit᷑
palpant sũt alinuisericordes de
hiis ꝙr ad ipõs ñ ꝑtinẽt qͥ scande¬
lirant᷑ ꝙ ñ dat᷑ om̃ib hũndanter
sic tũ ut ip̃i ne ĩ modico quidẽ
terrena sb̾a deuolũtate bona
dulce lignũ. u̾bũ. bonũ. sũt¬
⁊̃ qui pct̾a sua sic ꝯfitent᷑ il ui¬
deri possint ex desid̾io m̃dicor
aliis pacient̾ audire ñ possũt¬

Expanded text:
pudenter quam inaniter aestuant: seipsos tam insipienter quam inutiliter palpant. 6. Sunt alii misericordes de his quae ad ipsos non pertinent; qui scandalizantur, si non datu omnibus abundanter, sic tamen, ut ipsi ne in moditerrena substantia, de voluntate bona dulce signum, verbum bonum, qu qui peccata sua sic confitentur ut videri possent ex desiderio mundandi cordaliis patienter audire non pos
Abbreviated transcription (Latin):
do ẽ cũ de posuero om̃e pcc̃m̃ et
eruo om̃em maliciã ⁊ sĩplicita
ꝯtentꝰ fuero ĩ ops maloꝵ suꝑ¬
mitis ⁊ at inausuetis nã qrui¬
sequitur niam rͨtam secͥi¬
tur utiq illũ qui ait discite a
me qr mitis siuu ⁊ hu. corde⁊¬

Expanded text:
o est, cum deposuero omne peccatum et exuero omnem malitiam et simplicitate contentus fuero, inops malorum. supmitis atque mansuetus? nam quisequitur uiam rectam - sequitur utique illum qui ait: discite a me q
Abbreviated transcription (Latin):
fleuiss pc̾ca sna samuel eũ ñ¬
mores delicta de fsuiesurire
ĩcipio ⁊ sitire insticiã. eger eĩ
dũ ingͣui morbo est ñesurit qr
egritudinis dolor exchidit fa

Expanded text:
flevisset peccata sua, Samuel eum nmores, delicta defleui, esurire incipio et esurire iustitiam; aeger enim cum in graui morbo est, non esurit, quia aegritudinis dolor excludit fa
Abbreviated transcription (Latin):
terpora s ad idem referatur. ut scił tẽ
pore quo flet commissa mala non com¬
aliqua culpa mortał iuenerit: que
non in crimine mortali uel in blas¬
phemia dei.s in smonib uel uitio mo¬
rum consistat. hec culpa semꝑ recuꝑa¬
ri potest. nec interdicitur de huiꝰ mõi
iuorib criminib. in grauiorib enĩ
criminib semel tantum conceditur
peruintur qui sepuis agendam peni¬
tenciam putant. qui luxuriãtur
i xp̃o. nam si uere in xͦ penitentiã
agerentꝰ t̾andum postea non puta¬
rent. quia sicut uirum baptisma: una ẽ¬

Expanded text:
tempora, sed ad idem referantur: ut scilicet tempore quo deflet commissa mala, non comaliqua culpa morari venit, quae non est in crimine mortaliphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, nec interdicitur aliquando de vioribus criminibus. In gravioribus enim criminibus semel tantum poenitentiae periuntur, qui saepius agendam poenitentiam putant, qui luxuriantur in Christo. Nam si vere in Christo poenitentiam agerent, iterandam postea non putarent; quia sicut unum baptisma, ita e
Abbreviated transcription (Latin):
licet deo ⁊ mammone. ibi xp̃c uocat
creationis. ergo et diabolus dicitur do¬
minus a simili ratione creatiõis. item
ait uos ex patre diabolo estis. item a¬
postolus non ego operor id. s quod habi¬
tat in me .i. in carne mea peccatum.
si peccatum hitat in carne. et in car¬
ne est ⁊ caro sine peccato esse non potest. caro.
malum est. ⁊ ita a deo non est. Item sentio
aliam legem in menbris meis repugnan¬
tem legi mentis mee. si lex carnis lex pec̃ci
est ⁊ mortis uidetur caro mala esse. ⁊ ita
a bono non esse Item idem ait. caro adu̾
sus spiritum spintus autem. adũ. car
si caro semꝑ rationi contradicit: caro ma¬
la est.⁊ sic a malo est. quibus rationibus

Expanded text:
licet Deo et mammonae. Ibi Christus vocat licet Deo et mammonae. Ibi Christus vocat creationis; ergo et diabolus 204 dicitur dominus a simili ratione creationis. Item ait: Vos ex patre diabolo estis . Item Apostolus: Non ego operor illud, sed qui habitat in me, id est in carne mea, peccatum . Si peccatum habitat in carne, et a carne est, et caro sine peccato esse non potest, caro malum est, et ita a Deo non est. Item: Sentio aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, est et mortis videtur caro mala esse, et ideo a Deo non esse. Item idem ait: Caro pugnat adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem . Si caro semper rationi contradicit, caro mala est, et sic a malo est. CAPUT III. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cipium lucis et principium tenebra¬
rum. principium lucis dicunt eẽ
ileum a quo sunt spiritualia ut anime
angeli. principium tenebrarum dicunt
luciferum a quo sunt corporalia. hoc au¬
tem nituntur ꝓbare auctoritatib et ra¬
tionib. auctoritatib sic. arbor bona nõ
potest facere fructum malum. n arbor
mala fructum bonum. ergo cum deus
sumre bonus sit: mala ab ip̃o non st̃.
ab alio quam a cdeo. ergo cum deus sit
principium bonoꝵ: aliquod est principi¬
um maloꝵ. item in principio geneseos
legitur quod tenebre erant suꝑ faciem
abyssi. ⁊ sic mundus habuit inttium
a tenebris. mundi creator itaq fuit pͥn¬
cipium tenebrarum. ⁊ sic malus fuit au¬
tor mundi: qui sue creationis mitiũ
cepit a tenebris. item xp̃c ait in euan¬
ali huius ⁊ in me non habet quicqriam.
ibi luciferum uocat principem mundi
pocuis quam se. ⁊ ita potius erat auctor
mundi quam xp̃c item alibi dicitur
nemo potest duob dominis seriure. sci¬

Expanded text:
cipium lucis, et principium tenebrarum. Principium lucis dicunt esse Deum, a quo sunt spiritualia, videlicet animae et angeli; principium tenebrarum, Luciferum, a quo sunt temporalia. Hoc autem nituntur probare auctoritatibus et rationibus; auctoritatibus sic: Arbor bona non potest facere fructum malum, nec arbor mala fructum bonum . Ergo cum Deus summe bonus sit, mala ab ipso non sunt; ab alio sunt quam ab ipso Deo. Ergo cum Deus sit principium bonorum, aliud est principium malorum. Item in principio Geneseos legitur quod tenebrae erant super faciem abyssi , et sic mundus habuit initium a tenebris. Mundi itaque creator fuit principium tenebrarum, et sic malus fuit auctor mundi, qui suae creationis initium coepit a tenebris. Item: Christus ait in Evanndi hujus, et in me non habet quidquam . Ibi Luciferum vocat principem mundi potius quam se, et ita potius erat auctor mundi quam Christus. Et alibi dicitur: Nemo potest duobus dominis servire , sci
Abbreviated transcription (Latin):
deus ita uisibilia fecit. aut ea incorrupti¬
bilia facere potuit. aut si non potuit: im¬
potens fuit. si potuit ⁊ noluit: inuidus
fuit. Item si causa ĩmutabił. effectus in¬
mutabił. s constat ip̃a corporalia ẽẽ mu¬
tabilia. ergo ⁊ causa ip̃oꝵ mutabił. item
cum multa in mundo agantur casu:
non uidetur agi diuina ordinatione.
Item cum caro hominis in pecc̃o ⁊ per pec¬
catum generetur. a bono principio eẽ
non uidetur. Item quedam creature
sunt: que in nullam utilitatẽ cedũt.
ut serpentes. musce. aranee. s in multi¬
plicem perniciem. ergo cum ad malum
suit et non ad bonum: a malo sunt et

Expanded text:
Deus ista visibilia fecit, aut ea incorruptibilia facere potuit, aut non; si non potuit, impotens fuit; si potuit et noluit, invidus fuit. Item: Si causa immutabilis, effectus immutabilis; sed constat ista corporalia mutabilia esse, ergo causa eorum mutabilis. Item: Cum multa in mundo agantur casu, non videntur agi divina ordinatione. Item: Cum caro hominis in peccato et per peccatum generatur, a bono principio esse non videtur. Item: Quaedam creaturae sunt, quae in nullam utilitatem cedunt ut serpentes, muscae, araneae, sed in multiplicem perniciem: ergo cum ad malum sint parata, et non ad bonum, a malo sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
& autem de clauso utero exiuit. non fuit ex
sbtilitate nature. s potius factum ẽ mi¬
raculose sicut supradictum ẽ similiter qd̵
siccis peclibus super mare ambulauit. quia
qui omuia fecit de nichilo: exire potuit
clauso utero. ⁊ super aquas ambulare sic
terea siqrus hoc confitetur tenetur concede
ꝙ ipse sit seruus diaboli ⁊ ꝙ teneatur obe¬
dire diabolo. ⁊ facere uoluntatem eius ñ

Expanded text:
 utero Christus exivit, non fuit ex subtilitate naturae, sed potius factum est miraculose, sicut et supra dictum est. Similiter, quod siccis pedibus supra mare ambulavit. Quia qui omnia fecit ex nihilo, exire potuit clauso utero et super mare ambulare sicc, si quis hoc confitetur, tenetur concedere quod ipse sit servus diaboli, et quod teneatur obedire diabolo, et facere voluntatem ejus, et non
Abbreviated transcription (Latin):
est. in monte thabor ostendit illã hũe
nature głificatiõem carnis. quam sci
cum xp̃o sunt hituri. si .ii. celestem na¬
turam assumpsit. quomodo ĩ illa paᷤ¬
sus. quomodo in illa crucifixus. p̃t̾ea
si in monte thabor celestera naturay
ostendit qͣm ĩpse habebat. quomodo
ante uelauerat. ł uelaturus erat. car¬
ne uostra ł non. si cͣne nr̃a: ergo dup¬
plicem naturam hu̾it. celestem ⁊ hu¬

Expanded text:
illam humanae carnis glorificationem, quam sancti cum Christo sunt habituri. Si coelestem naturam assumpsit, quomodo in illa passus? quomodo crucifixus? Praeterea, si in monte Thabor coelestem naturam ostendit quam in se habebat, quomodo antea velaverat, vel velaturus erat? 226 carne nostra, vel non? Si carne nostra, ergo duplicem naturam h
Abbreviated transcription (Latin):
patrem ⁊ matrem habuerit. ⁊ ita
nostre nature fuerit: ex sacra scriptura ma¬
nifestum est. ait .ii. angłc admariam. ecce
elysabez cognata tua ⁊ ip̃a ꝯcipiet filium
in sauentute sua. ergo si b̾a uirgo cogna¬
tam hũit. uł ex parte patris nł ex parte
matris eius cognata fuit. item in ioħe legi¬
tur. erat ã uixta crucem mater iħu. eet
smo de sororib marie matris ibu. p̃t̾ea

Expanded text:
patrem et matrem habuit, et ita nostrae naturae fuerit, ex sacra Scriptura manifestum est. Ait enim angelus ad Mariam: Ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua . Ergo si beata Maria cognatam habuit, vel ex parte patris, vel ex parte matris cognata ejus fuit. Item in Joanne legitur: Erat autem juxta crucem mater Jesu, et mentio de sororibus Mariae matris Jesu . Praeterea,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c uere fuit celestis. qr celestem
uitam ducens. celestis: qr celitus natꝰ.
celestis quia deus. nec ideo dicitur fuiᷤ
eius netura egrediens in mund̾ ueñ
adam uero uere de t̾ra plasmatus et
uere t̾renus qr t̾renis intentus. ꝙã in
mensitas patris ł ip̃ius natura dicat᷑
celum: freꝙ̃ter in sacra scxiptura re¬
perttur ut ibi. qui de terra est de t̾ra
loquitur. qui de celo uenit suꝑ om̃es
est. ⁊ iohes. tres sunt qui testimõium
dant in celo .i. celesti xp̃i nature .i. qius

Expanded text:
 vere fuit coelestis, quia coelestem vitam ducens; coelestis, quia coelitus natus: coelestis, quia Deus. Nec ideo fuisse dicituejus natura egrediens, in mundum venit. Adam vero de terra vere plasmatus, et vere terrenus, quia terrenis intentus. Quod autem immensitas Patris vel ipsius natura dicatur coelum frequenter in sacra Scriptura reperitur. Ut ibi: Qui de terra est, de terra loquitur; qui de coelo venit, super omnes est . Et Joannes: Tres sunt qui testimonium dan
Abbreviated transcription (Latin):
in suo loco retentio̾em s non est ex ꝑtib ꝑ se
coniungi cum eaꝵ potius sit natura ire ĩ
diuersas ꝑtes. necc̃e est igitur ũ sit ibi eẽn¬
cia preter corpus que so faciat. item possu¬
mus intellig̾e illud ꝙ uegetat corpꝰ non
utlłecta corporettate. ergo non ẽ corpus. si
aniniam esse incorpoream.⁊ ita uicorru¬
ptibilem. qi si anima incorꝑea ẽ sicut an¬
item ad id ꝓbandum possumus uti ea ĩ¬
sinuat̾oe qua usus est quidam religiosuᷤ
mortalem. ait .ii. aut anima ẽ mortał
in libro de eligendis ꝓpositis duod. si istiꝰ
est ꝯsequutiuum malum. istius u̾o con¬
secutiuum bonum: mag̃ ẽ illud eligẽ¬
clum cuius ẽ consequutiuũ bonũ qͣm
illud cuius est consequutiuũ malũ. st
i amphorsmis de eẽntia fumme bõi¬
tatis legitur ꝙ res destructibiles sunt
ex corporertate. non ex ip̃a corporertate
Item exustlabimus omnia m̃ita sc̃õꝵ
tam uet̾is quam noui testamenti.

Expanded text:
in suo loco retentionem. Sed non est ex partibus, se in suo loco retentionem. Sed non est ex partibus, se conjungi, cum earum potius sit natura, ire in diversas partes. Necesse est igitur ut sit ibi in essentia, praeter corpus, quae id faciat. Item, possumus intelligere, id quod vegetat corpus, non intellecta corporeitate. Ergo non est corpus, si animam esse incorpoream et ita incorruptibilem, quia si anima est incorporea, est sicut anItem, ad idem probandum possumus uti ea insinuatione qua usus est quidam religiosus mortalem. Ait enim: Aut anima est mortalis, n libro De eligendis duobus propositis, si istius est consecutivum malum, et illius est consecutivum bonum, magis est illud eligendum cujus est consecutivum bonum, quam aliud cujus est consecutivum malum. Item in Aphorismis de essentia summae bonitatis, legitur, quod res destructibiles sunt ex corporeitate, non ex incorporeitate. Item, exsufflabimus omnia merita sanctorum tam Veteris quam Novi Testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
uł anima incorporea ẽ. Item aĩa nõ sus¬
cipit dimensiões corꝑis. ergo corporea nõ
est. item anima uł a se uł ab alio ht̃ op̃¬
hendere spiritualia ⁊ incorꝑalia. s nõ
ab alio. ergo ex se. ⁊ sic ex ꝓpria ui. ergo spi¬
ritual est ⁊ incorꝑea. ꝙ erum homo in¬
corporea ꝑcipit non ht̃ ex se s ex anima.
p̃terea ꝙ corpora uoluntate mouentur
pora. qi si hoc est: omnia corpora oueni¬
rent inhoc. Item si ip̃a corpora hñt sen¬
tire ⁊ moueri ex se ipsis. tunc sunt ipsa
nunqͣm cessat effectus. ergo corpus non
ht̃ moueri a uoluntario motu ⁊ sensu¬
nima. ergo anuma est incorꝑea. itẽ nul¬
lum corpus agit aliquid ex hoc ꝙ ẽ corpꝰ.
alioquim om̃e ageret illud. s młte sũt
actiones corporis. nullam igitur earum
agit corpus. ex hoc ꝙ ẽ corpus s omuis a¬
ctio eget agente. quia non est res per se
existens. ergo aliquid preter corpus cã ẽ
ctionem aliarum abd alus. ⁊ ꝑuniuscuiꝰꝙ ear

Expanded text:
iam incorporea. Item, anima non suscipit dimensiones corporis; ergo corporea non est. Item anima vel a se, vel ab alio habet, comprehendere spiritualia et incorporea, sed non ab alio; ergo a se, et ex propria vi; ergo spiritualis est et incorporea, quod enim homo incorporea percipit, non habet ex se, sed ex anima. Praeterea quae corporea voluntate moventur pora, quia si hoc esset, omnia corpora convenirent in hoc. Item, si ipsa corpora habent sentire et movere ex seipsis, tunc sunt ipsa ausa, nunquam cessat effectus? ergo corpus non habet moveri a voluntario motu et sensunima, ergo anima est incorporea. Item nullum corpus aliquid agit ex hoc quod est corpus, alioquin ageret illud. Sed multae sunt actiones corporis, nullam igitur earum agit corpus ex hoc quod est corpus, sed omnis actio agente, quia non est res per se existens. Ergo aliud praeter corpus, est causa actionem aliarum ab aliis, et per uniuscujusque earum
Abbreviated transcription (Latin):
robant etiam iudi xp̃m nõ
fore ddeum. auctoritatib sic. non assi¬
mes nomen dei tui inuanum. in uañ
nomen dei assumit: qui homini nom̃
cultum ꝙ dliuinitatis aitribuit. nam
si uanitas est omnis homo qui honũen
deum credit ⁊ deum applłat. homini nͥ
cultum ꝙ diuinitatis ascribit. Item ĩ
legescriptum est ꝙ qui fecerit se deuoi
occidatur. nullus ergo homo est deus.
preterea si nulla apud deum est tranꝰ¬
mutatio nec urcssitudinis obumbia¬
tio: quomodo penes eum tanta rerũ
creator creaturarum ⁊ incorruptibił
credatur esse factus corruptela: quoqͦ
accipiatur. in principio domine t̾ram
fondasti ⁊ opera manuum tuar̃ sunt
celi: ip̃i peribunt tu autdem ꝑmaneb

Expanded text:
bant etiam Judaei Christum non fore Deum, auctoritatibus, sic: Non assumes nomen Dei tui in vanum . In vanum nomen Dei assumit, qui homini nomen et cultum divinitatis attribuit; nam si vanitas est omnis homo , qui hominem Deum credit et Deum appellat, homini nomen cultumque divinitatis attribuit. Item, in lege scriptum est: Qui fecerit se Deum, occidatur . Nullus ergo homo est Deus. Praeterea, si nulla est apud Deum transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio , quomodo penes eum potest fieri Creator creatura, et incorruptibilis credatur esse factus corruptela? Quomodo accipitur: In principio, Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt coeli; ipsi peribunt, tu
Abbreviated transcription (Latin):
rimus quod necessitas sumina fu¬
it ait deus honio fieret. ⁊ ꝑ humanita¬
tissue misterium nos redimeret. ra¬
tunale ⁊ enim fuit. ut sicut ꝑ pecca¬
tum hominis genus humanũ ꝑierat
ita ꝑ honunem reduceretur ad uctã.
s purus homo humanum genus re¬
dunere non poterat. ut supradictum
est. quia hominis non est opus bouum.
s dei. bonum enum ꝙ fit in homine.a
di est. non ab homine. ad hoc ergo ũ bo¬
num ageret ex se: oportuit eum esse
duine nature. ex hoc ergo ꝙ homo d̾s
fuit: bonum opus facere potuit. nõ
solum actione. s etiam auctoritate.
quo genus humanum potuit redi¬
mere. homo igitur factus est nõ de
non conuersione cliuinitatis in car¬
nem: s assumptione humanstatis
in deum: dicimus homĩem factiun
⁊ sicut anuma rationas ⁊ caro p̃p̃ uni¬
tatem ꝑsone iuius est homo: quãuis
alterius nature est anrma. ⁊ aiteriᷤ̃
caro. nec anima conuertitur in carnẽ
uel in animam caro: s manente ut᷑¬

Expanded text:
imus quod necessitas maxima fecit ut Deus homo fieret, et per humanitatis suae mysterium nos redimeret: rationabile enim fuit, ut sicut per peccatum hominis genus humanum perierat, ita per hominem reduceretur ad vitam. Sed purus homo humanum genus redimere non poterat, ut supra dictum est, quia hominis non est opus bonum, sed Dei; bonum enim quod fit in homine, a Deo est, non ab homine. Ad hoc ergo ut bonum ageret ex se, oportuit eum esse divinae naturae. Ex hoc ergo quod Deus homo fuit, bonum opus facere potuit, et non solum actione, sed etiam auctoritate, quo genus humanum potuit redimere. Homo igitur factus est, non idnon conversione divinitatis in carnem, sed assumptione humanitatis in Deum, dicimus hominem factum. Et sicut anima rationalis et caro propter unitatem personae, unus est homo, quamvis alterius est naturae anima et alterius caro, nec anima convertitur in carnem, seu in animam caro, sed, manente utr
Abbreviated transcription (Latin):
potest: si deus est inmensus ⁊ incurꝯ¬
scriptus. quo argum entaciõis gen̾e
dicitur quia dimensiõe corporea cir¬
cuis criptus totus. sub angusto uno
matris utero potuit circum prehel¬
sus teneri: ad hoc si deus est quo ni¬
chil maius uel sufficientius cogita¬
n potest qua necessitate coactus humane
sllamitatis particeps tautoꝵ factus ẽ con¬
sormaloꝵ denique si deus homo factus
est quomodo stabit ꝙ ip̃e locutus est ad
moysen. nen uidebit me homo ⁊ uiuet
nultum repugnare uiãecur: ut deus hõ
hcus sit. ⁊ ab homine uel ip̃a matre sua
usi non potuit. absit enun ut ciera de¬
um aliquid fanthasticun fuisse dica

Expanded text:
 Si Deus est immensus, et incircumscriptus, quo argumentationis genere dicitur, quia dimensione corporea circumscriptus totus sub angusto uno Matris utero potuit comprehensus teneri? Adhuc, si Deus est quo nihil majus vel sufficientius cogitari potest, qua necessitate coactus, humanae calamitatis particeps, tantorum factus est consors malorum? Denique, si Deus factus homo, quomodo stabit quod ipse locutus est ad Moysen Non me videbit homo et vivet? Multum repugnare videtur, ut Deus homo factus sit, et ab homine, vel ipsa matre sua videri non potuit. Absit enim ut aliquid phantasticum circa Deum
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipse fecit se deum. quia sub̾alit̃
est deus. ille facit se deum qui fing̃
se esse deum cum non sit. uec ẽ deu̾.
alienus quia uere est cdeus. diz uero gentiũ
alieni clii alicuntur quia falso nuncupãt᷑

Expanded text:
nec ipse fecit se ipsum Deum, quia substantialiter nec ipse fecit se ipsum Deum, quia substantialiter est Deus. Ille enim facit se Deum, qui fingit se esse Deum, cum non sit. Nec est Deus alienus, qui vere est Deus; dii vero gentium alieni dii dicuntur, qui fa
Abbreviated transcription (Latin):
Indiuisa dei ⁊ hominis ꝑsone cõfiũse¬
tur et adoretur unitas. neq enim o¬
mnia que aliquo modo funt aliud
quam eraut: desiniuit id esse ꝙ erãt
in accidentium enum quoꝵdã alte¬
ratione cum homo niger sit asous se¬
u albus niger: suꝑueniente alt̃o pe¬
rit omnino alterum.⁊ cum hõ sit ex
inhernu factus armatus: uel ex nudo
mductus. seu ex incduto nuidus: nil ꝓrsꝰ
in se sicalteratus homo uel accipit uł
anuitit. suscepit erge deus homĩem
in unitate persone unigenita boni¬
tate sua non nostra. ⁊ multa necc̃ita¬
te non sua s nostra. fuit ergo xͦ ĩmu¬
tabilis scd̃m ꝙ deus inuitabilis scd̾n
quod homo. incircum scriptus in diui¬
nitate circumsqͥptris in humanita¬
te. inuisibilis ẜ liuinitatem. uisibi¬
us secund humanitatem.:⁊ sic non as¬
sumitur nemen di in uanum. quia
xͨ non tantum est homo s deus. cui
nomem cultus q diuinitatis ascribi¬
tur. nec est recens uel recenter deus.
quia tternus deus ⁊ ab eterno deus.

Expanded text:
indivisa Dei et hominis persona, conservetur et adoretur unitas: neque enim omnia quae ab aliquo modo fiunt aliud quam erant, desinunt id esse quod erant. In accidentium enim quorumdam alteratione, cum homo niger fit albus, seu albus niger, superveniente altero, perit omnino alterum; et cum sit ex inermi factus armatus, vel ex nudo indutus, seu ex induto nudus, nihil prorsus in se sic alteratus homo vel accipit vel amittit. Suscepit ergo Deus hominem in unitate personae, ingenita bonitate sua, non nostra, ex multa necessitate, non sua, sed nostra. Ergo Deus immutabilis secundum quod Deus, mutabilis secundum quod homo; incircumscriptus in divinitate, circumscriptus in humanitate, invisibilis secundum divinitatem, visibilis secundum humanitatem. Et sic non assumitur nomen Dei in vanum, quia Christus non tantum est homo, sed Deus, cui nomen cultusque divinitatis ascribitur. Nec est recens vel recenter Deus, quia aeternus Deus et ab aeterno Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
biciunt autem nrob̃ in hunc mod̾. si
peccatum omnino dimissum ẽ ad̾o
habiut uotum confitendi. quid postea¬
dimutiturei a sacerdote: uideo eium quo uĩcło
eum ligat . s. temporał pene. s non aquo eum
absoluat. ante penitudĩem quippe cordis ani¬
ma rei marłam hab ⁊setorem pec̾ci. ⁊ eterne
ultionis uincło ligata existit. Si uero ante
confessiõem ꝑ cordis contrictionẽ deus ꝑ sen
ipsum deus sine ministerio sacerdotis ⁊ debi¬
tum omnino relaxat. ⁊ animam int̾ius pͦ¬
gat a contagio ⁊ fetore pecc̃i. quid igit᷑ mũ¬
dat quid dimittit sacerdos: soło p̾missors¬
o predicta dicimus ꝙ homo qñ peccat de
proximum per prauum exemplũ. cum gͦ
penitet remittitur ei pecc̃m. quo ad reatũ
.i. ꝙͣtum ad debitum: pene et̾ne. ⁊ sic remiᷤ¬
sum quo ad deum. s quia peccaũ contra pro¬
ximum: restat pena temꝑał ei iniungẽda

Expanded text:
iciunt autem nobis in hunc modum: Si peccatum omnino remissum est a Deo habuit voluntatem confitendi, quid posteamittitur a sacerdote? Video enim quo vinculo eum ligat, scilicet temporali poena, sed non a quo eum absolvat. Ante poenitudinem enim cordis, anima rei maculam habet, et fetorem peccati, et aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessionem, per contritionem cordis, Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis, et debitum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagio, et fetore peccati, quid igitur mundat, quid dimittit sacerdos? Ad hoc dicimus quod homo, quando peccat, deptum, contra proximum, per pravum exemplum. Cum ergo penitus remittitur ei peccatum quoad reatum, id est quantum ad debitum poenae aeternae, remissum est quoad Deum: Sed quia peccavit etiam contra proximum, restat poena temporalis ei injungenda
Abbreviated transcription (Latin):
ligare ⁊ soluere. qr meͥitum dat pote¬
tem non offitium. ⁊ ido qi dicunt se a¬
stoloꝵ ui carios per merita: dicunt se¬
bere eoꝵ offm̃. in quo maxĩe ccͤ eccl̃iam
nauigant. ⁊ se h̾etiros ẽẽ demonstrant
istum autem errorem uolunt mini¬
non propria uirtute benedicunt. s qi
non solum hic qui sacerdotium sorti
est: s quicumq xp̃m in seip̃o hab. et
eius siguram gerit ꝑ conuersatoem
bonam. sicut moyses ydoneus ẽ ut h¬
dictionem prestet. ecce sic habemis qdͥ
solum sacerdotes. s omnis in quo xͦ ħi

Expanded text:
ligare et solvere, quia meritum dat potestatem, non officium: et ideo qui se dicunt apostolorum vicarios, per merita debent habere eorum officia. In quo maxime contra Ecclesiam navigant, et se contra demonstrant esse. Istum autem errorem fulcire conanon propria virtute benedicunt, sed quia nec solum is qui sacerdotium sortitus est, sed quicumque Christum in seipso habet, et ejus figuram gerit, per conversationem bonam, sicut Moyses, idoneus est ut benedictionem praestet. Ecce hic habes, quod non solum sacerdos, sed omnis in quo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
endas. siue boni siue mali sunit. in bonis ta¬
meu non in mal. qi obecliencia est animi
deliberantis honesta iuste iussionis este¬
ctus. quia inhiis debemus obedire prelanꝰ
que iuste deliberant ⁊ uste imperant. R
autem quedam sine quibz non est salus uit
adimplectiones preceptor moralium. in
quib ominino teneniur obedire peelatĩ
sunt quedam cum quib non est salus
ut mortalia peccata in quib agendis
media cum quib est salus. ut carnes eo¬

Expanded text:
latis, sive boni sint, sive mali, in bonis tamen, et non in malis. Obedientia enim est animi deliberantis, honestae et justae jussionis effectus; quia in his debemus obedire praelatis quae juste deliberant et juste imperant. Sunt autem quaedam sine quibus non est salus, ut adimpletiones praeceptorum moralium, in quibus omnino tenemur obedire praelatis. Sunt aliae in quibus non est salus, ut mortalia peccata, in quibus agendis, media, cum quibus est salus, et sine
Abbreviated transcription (Latin):
nemissiõem pecc̃oꝵ uel per se ipͣm facit:
deus uel ꝑ columbe menbra. dicit ⁊¬
na sanctis item super exod̾ ubi de lami¬
na aurea legitur. erat .ii. laminai aure¬
a semꝑ in fronte sacerdotis. ħ inquit si¬
guificat fiautiam bone uite: qurim qui u̾e
paeste nom significatione s u̾atate faceidos
radet. solus potest pec̾ca auferre. gtem grego¬
coꝵ exempla simul cum doctrina tenent ꝗł
petei uestigia imitant᷑. habent hanc rec¬
te ligandi atq soluendi potestatẽ. : ma
lachia ⁊ legitur. benedicam beneclictoi

Expanded text:
eipsum facit Deus, vel per columbae membra. Dicit a sanctis. Idem super Exodum, c. 120, ubi de lamina aurea legitur: Erat autem lamina aurea semper in fronte sacerdotis: Haec, inquit, significat fiduciam bonae vitae, quam qui vere perfecteque, non significatione, sed veritate habet, solus potest peccata auferre. » Item Grego qui illorum exempla simul cum doctrina tenent. » Petri vestigia imitantur, habent hanc ligandi et solvendi potestatem. » In Malachia etiam legitur: Maledicam benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
periculosum. quia non intelligit ꝙ dict
nec scripturas intelligit: qͣs exponere pe¬
sumit. si prelatus ei iniungat ut taceat
peccat. unde si sub pena excõicatõis ei ꝑ¬
hibet predicare. ille uero ꝑdicat: seutẽ¬
cie excõicatõis sũbiacet. in cõcilio lat̾aũ
in eos st̾a excõicatõis lata ẽ. unde ies ꝯ
net usui pauer̃t. contra fidem quidem
⁊ os in celum ponunt cum curie roma¬
ne detraunt. qr instar sacrilegii est de
factis sumim pontificis disputare. qͥb
que non sunt ꝑaculosa. s indiff̾entia
ut abstinere a carne uel auino. in ca¬
sui obedimus mnaiorib ⁊ platis nostu¬

Expanded text:
periculosum est, quia non intelligit quod dicit, nec Scripturas intelligit quas exponere praesumit. Ergo si praelatus ei injungat ut taceat, peccat. Unde, si sub poena excommunicationis prohibet ei praedicare, si praedicet, sententiae excommunicationis subjacet. ntentia excommunicationis lata est. Unde eis etiam uum usurpant contra fidem et quidem et os in coelum ponunt, Romanae curiae detrahentes, cum instar sacrilegii sit, de facto summi pontificis disputare. Quibuquae non sint periculosa, sed indifferentia, ut, abstinere a carnibus vel a vino, obedimus majoribus et praelatis
Abbreviated transcription (Latin):
cłie separau̾it: nec pec̃cis solui nec potest
celum ingretdi. Item Ꝙ sacerdos ⁊ si malꝰ
sit: gratiam tamen transfundat ꝓ sue di¬
gnitatis offitio. augustinus ostendit di¬
cens. dictum est a domino in numeris
admoysen ⁊ aaron sacerdotes. uos poni¬
re nomen super filios israel. ego domnꝰ
benedicam illos. ut grãm traditio per
ministerium ordinati transfundat hõi¬
b. nec uoluntas sacerdotis obesse possit
augustinus dicit in libro questiorũ ue¬
teris ⁊ noui testamenti. dictum ẽ neqͥs¬
simo caypha uiter cetera. hoc ã asemet¬
ipso non dixit. s cum ess pontifex anz
rum non ꝑsonam sequi digni uł inq
benedicere nisi fuerit orclinatus ut

Expanded text:
se separaverit, nec a peccatis solvi, nec coelum potest ingredi. » Item quod sacerdos etiam si malus sit, gratiam tamen transfundat pro suae dignitatis officio, Augustinus ostendit dicens: « Dictum est a Domino, in ad Moysen et Aaron sacerdotes: Vos ponite nomen meum super filios Israel; ego Dominus benedicam eis : ut gratiam traditio per ministerium ordinatis transfundat hominibus; nec voluntas sacerdotis obesse aut proAugustinus dicit in libro Quaestionum Veteris et Novi Testamenti: « Dictus est de nequissimo Caipha, inter caetera: Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni rum non personam sequi digni ut indimen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
remissa sic soluimus iludam sua¬
blicam penitẽciã referend ẽ. ibi enĩ uir¬
tutem lacͥmaꝵ ⁊ confessiõis ostendens
significare uoluit ꝙ lacrime occłte et
confessio secreta sicit q̃ fit soli sacerdo¬
que scripta non sunt. uł forte nundũ
facta erat illa institutio ꝯfessionis que
ubi ꝑudor est in confitendo. qr nisi in
confessione fu̾it uere conclia: non dele¬
tur culpa. Illud ⁊ ioh̃is crisotomi su
perius positum non est uitelligend. ũt liceat
alicui si tempus hãt sacerdoti non confrten
s quia suffuit ubi cͥmen occłtum est: solidi
ꝑ sacerdotem dicere. ⁊ semel. Non oportet
publicare coram mltis ꝙ occłtum ẽ. ꝙ no¬
tauit dicens. non tsbi do ut te ꝓdas in pu¬
dlicum. sicut enim publica noxa publico
indiget remedio: tta occłta secreta con¬
fessione ⁊ occłta satisfatione purgatur
net necce est.ut᷑ ꝑsacerdoti semel cõfessi
sumus: iterum confiteamur. s lingua
corlis non carnis. apud uerũ iudicẽ ĩ

Expanded text:
edicta sic solvimus: Illud Amblicam poenitentiam referendum est. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostesignificare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoquae scripta non sunt; et forte nondum fubi pudor est in confitendo, quia nisi in confessione fuerit verecundia, non deletur culpa. Illud Joannis Chrysostomi non  finem, non est ita intelligendum, ut liceat alicui, si tempus habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia sufficit ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est ut quod sacerdoti semel confessi sumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ a canib deuoratum. si xͦ non est
mortuus ubi dicũt eum ẽẽ. an ĩ t̾ra
an incelo: interra manifestũ ẽ euon
non eẽ. reluiquitur ergo ꝙ incelo. s qͣdo
ascendit incelum: cum passus uł mor¬
tuus uł suscitatus ẜ eos non sit: qued¬
eis utrum xͦ iudica turus sit mund
Nonne legiturinlibro danieł ꝙ libri ꝯ¬
scientiarum aꝑtentur in die iudicii.
⁊ uetustissinus dier sedebit. ⁊ singulos
iudicabit. Hoc ã meruit in uia. ut ħ
iudiciũ conseq̃retur in patria. quoꝵ
fiunt miracła ꝑantefrasim. relinqͥt᷑
ero falsam eoꝵs ẽẽ opiniouen. q̃ non
inititur ratione uł auctoritate. con
hetiei de faiso errore. ualdenses de ex¬
cogitato doginate. iudei de legis mosa¬
ice obseruatione. pagans de abomina
lib. pagans suꝑsticiosis opmnionib. ut
sic ad ueram unitatem ꝑueniant. et
a uera unitate fid̾i ad ueram et̃tie
beatitudinis unctatem ascendant ꝙ

Expanded text:
um, et a canibus devoratum. Si Christus non est mortuus, ubi dicent eum esse, in coelo, vel in terra? In terra manifestum est eum non esse; relinquitur ergo, quod in coelo. Sed quando ascendit in coelum, cum passus, vel mortuus, vel suscitatus, secundum eos, non sit? Quristus judicaturus sit mundum? Nonne legitur in libro Danielis cii, et vetustissimus dierum sedebit, et singulos judicabit? Haec autem innuit in via, ut hoc judicium consequeretur in patria. Dicanfiunt miracula per antiphrasim. Relinquitur ergo falsam esse eorum opinionem, quae non munitur ratione vel auctoritate. Conretici de falso errore, Waldenses de excogitato dogmate, Judaei de legis Mosaicae observatione, pagani de abominablibus, pagani superstitiosis opinionibus, ut sic ad veram unitatem perveniant, et a vera unitate fidei, ad veram aeternae beatitudinis unitatem ascendant. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ac b̃uiter includam ũbis: nullã omni¬
no xͥanus diuino cłtu rei alitꝰ adorat es¬
figiem. debito tñ honoris cultu. sacras
sacroꝵ adorat esfigies ⁊ picturas. in hoc
⁊ nobis insultant ꝙ dicunt nos plures
facere deos qr ples adoramus scõs. ut petͥ
betus homini uel angło. illa que debetur d̾o
consistit in dilectione. or̃oe. genu flexione.
oblatõne. ut dm̃ diligat homo. super omĩa.
offerat ei tanꝙͣ c̾atori se ⁊ sua. hunc cult̃
nemo exhibet c̃ature s d̾o. fed homo tenet᷑
diligere ꝓximum tanꝙͣ se. ei ex hibere re¬
uerentiam aliqñ ut maiori aliqñ u̾ mi¬
plures deos constituimꝰ: s unũ dm̃ diui¬
dicunt quod neminem debent salutare
nisi fuerit eiusclem secte cum er
lli ⁊̃ de quib s̃mo precessit dicunt nullum
salutand̾ ẽẽ nisi fũit eiusd secte cum eis.
dicunt enim ꝙ cum eis non debent hab̾e
participurm salutatõis: cum quib non
sunt habituri ꝯmunionem salutis. sie¬

Expanded text:
ac breviter includam verbis, nullam omnino Christianus divino cultu rei alicujus adorat effigiem; debito tamen honoris cultu sacras sanctorum adorat effigies et picturas. In hoc etiam nobis insultant, quod dicunt nos plures facere deos, quia plures adoramus sanctos, ut, Petrum betur homini et angelo. Illa quae debetur Deo consistit in dilectione, oratione, glorificatione, oblatione, ut Deum diligat homo super omnia, offerat ei, tanquam Creatori, se et sua, hunc cultum nemo exhibet creaturae. Sed homo tenetur diligere proximum tanquam se, ei exhibere reverentiam, aliquando ut majori, aliquaplures deos constituimus, sed unum Deum divi paganorum, quod neminem debent salutare, nisi fuerit ejusdem sectae cum eis. Illi etiam de quibus sermo praecessit, dicunt nullum salutandum esse, nisi fuerit ejusdem sectae cum eis. Dicunt enim, quod cum eis non debeant habere participium salutationis, cum quibus non sunt habituri communionem salutis: Si e
Abbreviated transcription (Latin):
siguratione uoluit rep̃sentare: non
indetur absurd̃ ẽe ut religeretur inpicturã
ꝙ recdegerat inscripturam. similiter legit᷑
erechiel uidisse siłitudines .iiͦii. animaliũ.
xͥanus admemoriã pingere: competẽter
ergo mandatum legis accipiend̃ est. imo sic̃
ip̃e legis lator declarat intelligend est. non
inquid facies scuptile ⁊ c̾. causam demõn¬
strat. non adorabis deum n coles. exclusa
igitur ꝑficui cultus ẏdolatria: facta sũt ab
eis ⁊ fieri possunt a nob stuptilia. facimus

Expanded text:
porali, voluit repraesentare, non videtur absurdum esse, ut redigeret in picturam, quod redegerat in scripturam. Similiter, legitur Ezechiel vidisse similitudines quatuor animalium, potest Christianus ad memoriam pingere? Competenter ergo mandipse legislator declarat intelligendum est. « Non, inquit, facies sculptile , » etc., causamque demonstrat: « Non adorabis ea, neque coles . » Exclusa igitur perfidi cultus idololatria, facta sunt ab eis, et fieri possunt a nobis sculptilia. Facimus
Abbreviated transcription (Latin):
ex int̾na caritate. color aurens ex
Dulcedine cõpͣlatõis ethereus. q̃ ex
trictu scłi sẽꝑ obscurascit. uxx cñi
potest qͥs simil doloril angi. et tͣts¬
quilla mete celi gandia ĩtueri.

Expanded text:
Ex interna charitate color aureus, ex dulcedine contemplationis aethereus, quae ex attritu saeculi semper obscurascit, vix enim potest quis simul doloribus attingi, et tranquilla mente coeli gaudia intueri.
Abbreviated transcription (Latin):
Inspis uiridis. uiror̃e fidei ĩmarcescinsẽ
significat. Mel iaspis: est scõꝵ fides. non
martescens. set sc̃ꝑ ĩ oꝑie inrore ꝑseu̾ans.
Saphirus: sinnilis sereno celo qͥ ꝑeussus ra¬
diit solis: ardente emittt̃ fulgor̾e significat
Caltedontus: colorẽ pallentis lut̾ne babet.
stulpenciũ arguniẽtis resistit. radio solis.

Expanded text:
is, et ideo virorem fidei immarcescentem significat. Vel jaspis est sanctorum fides non marcescens, sed semper in operis virore perseverans. Sapphirus. Similis est sereno coelo, qui percussus radiis solis ardentem emittit fulgorem; significat carchedonius colorem pallentis lucernae habet, scalpentium artibus resistit, radio solis
Abbreviated transcription (Latin):
isti colant pulicem ⁊ deglutiũt came¬
lum. in młtis ⁊̃ alus sibi contrarii que¬
aan enm ex uetĩ lege suscipiũt q̃dam
excipiũt. similit̃ ex euãgłio. ⁊ sibi młti¬
pliciter contradicũt. hee sunt uulpedẽ
sansonis que in caudis fuerunt conuicte. in

Expanded text:
Isti colunt culicem, et deglutiunt camelum. In multis etiam aliis sibi sunt contrarii. Quaedam enim ex veteri lege suscipiunt, quaedam excipiunt: similiter, ex Evangelio, et sibi multipliciter contrarii sunt. Hae sunt vulpeculae Sams
Abbreviated transcription (Latin):
limi sedentem in solio. manu q porres¬
ta signantem. ⁊ cͥca eum magno digni¬
tatis prestigio aquilam. hoĩeni. airtulũ
⁊ leonem. has effigies esculpũt fabricãt.¬
nullo modo fieri scuptile: pecta uit
moyses qui fecit ymagynes cherubin et
posuit intemplo. in corona ⁊ aurea q̃ ĩ¬

Expanded text:
limi sedentem solio, manuque porrecta signantem, et circa eum magno dignitatis praestigio, aquilam, hominem, vitulum et leonem, has effigies exsculpant, fabricant etnullo modo fieri sculptile, peccavit Moyses qui fecit imagines cherubim, et posuit in templo: in corona etiam aurea,
Abbreviated transcription (Latin):
ratonis: tosa p̃ciosan morte martiñ
qͥ no modo int̾ se sot etiã ad umicos et
psecurores flãmas caritatis emittũ
inemoriã atordi humilsũ ⁊ illã exegi
ueite ut etiã ꝓ inimicis orent utute
calute roꝵ curent. que est u̾tus alti¬
tͣ Coloꝵ est uarietas u̾tutũ młtip

Expanded text:
onis. Rosa pretiosam mortem martyrum, qui non modo inter se, sed etiam ad inimicos et persecutores flammas charitatis emittuntmemoriam in cordibus humilium, et illam egregiam virtutem, ut etiam pro inimicis orent, et de salute eorum curent, quae est virtus virtutum. Colorum varietas virtutum multip
Abbreviated transcription (Latin):
supplicium mortis sit. ⁊ ꝓpter conscienciam
nostram. ⁊ pp catholicam mansuetudinẽ
cominendandam. s ⁊ si quibdam e ur̃is atͦ¬
citate tommotis uidetur indignum et
quasi dissolutionis ⁊ negligencie siłe : tͣns¬
actis tamen motib animoꝵ. qui recẽcio¬
rib factis solent tribulentius excitari:
ex occasione tribilium iudicum ⁊ legum ne
et̃n: iudicii penas luant: cerrigi eos cupi¬
defendat eccłia ne efflusione sanguinis
particeps fiat. Item dñs ait. nolo mortẽ
occidas eos ne qñ obliuistantur ppłi ñi
ad concubinas patris sui. dicit ꝙ ꝑ cõcu¬
binas intelliguntur hetici qui occiden¬
cli non sunt. s in carcere retrudendi. et
freq̃nter ammonendi. ut ad fid̾i xͥane
cidi non deb s ad caulam recluci. siłir
hetici qui hñt caractherem xͥanoꝵ co¬

Expanded text:
supplicium mortis sit, propter conscientiam nostram, et propter catholicam mansuetudinem commendandam. Quod etsi quibusdam de nostris atrocitate commotis, videtur indignum, et quasi dissolutionis et negligentiae simile, tactis tamen motibus animorum, qui recentioribus factis solent turbulentius excitari, Ex occasione terribilium iudicum et legum, ne eterni iudicii penas luant, cdefendat Ecclesia, ne effusionis sanguinis particeps fiat. » Item Dominus ait: Nolo mortem occidas eos, nequando obliviscantur populi mei ad concubinas patris , dicit, quod per concubinas intelliguntur haeretici, qui occidendi non sunt, sed in carcerem detrudendi, et frequenter admonendi, ut ad Christianae cidi non debet, sed ad caulas reduci. Similiter haeretici qui characterem habent C
Abbreviated transcription (Latin):
corpus hominis a diabolo. ⁊ sp̃c hõis dia¬
bolus: homo totus quasi essentiałr ma¬
lus ẽ.⁊ ita bonum agere non pot̾ ⁊ ita
non pot̾ mereri uitam et̾nam. Item
uarie clamant auctoritates. aĩam eᷤ¬
se in homine non angłm. ait ii. xp̃c.
nolite tim̾e qui corpus eõs occidũt a¬

Expanded text:
corpus hominis a diabolo, et spiritus hominis diabolus, homo totus quasi essentialiter malus est, et ita bonum agere non potest, nec mereri vitam aeternam. Item, variae clamant auctoritates, animam esse in homine non angelum. Ait enim Christus: Nolite timere eos qui occidunt
Abbreviated transcription (Latin):
e. ti. qui hab potestatem corpus et
animam mitt̾e ingehennã. ⁊ alibi
patiatur: Item idem ait. qui odit a. S̾c̃

Expanded text:
ete, qui potest corpus et animam mittere in gehennam . Et alibi imentum patiatur? Item idem ait: Qui odit a
Abbreviated transcription (Latin):
manis infindi. di ꝑmisiõe. ut ibi penitẽci
am ualeant agere. de quib ⁊ dicunt. qd
cum lucifero cecid̾unt. hoc conãtur ꝓba
re illa auctoritate. Non sum missus nisi ad
oues que ꝑierãt domus istł. domũ istł uo¬
cant co̾uẽtum angłoꝵ qui ĩ celo c̾ati sũt

Expanded text:
manis infundi Dei permissione, ut ibi valeant poenitentiam agere. De quibus etiam dicunt, quod cum Lucifero ceciderunt. Hoc conantur illi probare hac auctoritate: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Domum Israel vocant conventum angelorum, qui in coelo creati s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. si sapientib ⁊ sanctis ꝑiculos
est prelicare: periculosum ergo ydu¬
tis. qui nescuint quid predicard̃. qͦm
las secum aucunt.⁊ in conuentu fide¬
lium predicare faciunt. cum apłe dic
lex dicit. siquid autem uolunt dices¬
tomi uros suos intex rogent. tiupe s¬

Expanded text:
sunt. Si sapientibus et sanctis periculosum est praedicare, periculosissimum est idiotis, qui nesciunt quod praedicandum, quibus las secum ducunt, et eas in conventu fidelium praedicare faciunt, cum Apostoluslex dicit: si quid autem volunt discere, viros suos domi interrogent; turpe
Abbreviated transcription (Latin):
est caro ut ea non sit licitum itti. ꝙͣui
per peccatum ade sit iunfirmata. ⁊ ꝙͣus
extraduce ꝓclucatur caro ex carne med¬
ante luxurie pruritu. tamen non inmũ¬
da est quantum ad esum. quid enim ꝓ¬
hibet edcomedend si concepta ẽ ꝑ pri¬
titum: que inmunclicia ẽ in carne i
peohibeatur a comestione: uil apud
deum teputatur inmundum nisi m̃e
pec̃ci. cum ergo istius animał caro nõ¬

Expanded text:
est caro, ut ea non sit licitum uti, quamvis propter peccatum Adae sit infirmata. Et quamvis ex traduce producatur caro ex carne, mediante luxuriae pruritu, non tamen est immunda quantum ad esum. Quid enim prohibet ad comedendum quod concepta est per pruritum? quae immunditia ex hoc in carne ut prohibeatur a comestione? Nihil apud Deum reputatur immundum, nisi ratione peccati; cum ergo bestiarum caro no