comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
narratione nr̃a correctiones ⁊ delectabi¬
les hystorie conscribantur: que scrip¬
te nomsunt ab optimis uiris in laudib
scĩssimi reuera ⁊ beatissimi iohamns
De inde uero quia sapientes ⁊ potentes :¬
in sermone amatores hystorie erant : sa¬
pienter sublimiter ma teriam de pinxe¬
runt quod matime ⁊ peramplius erexit
nos ad presentem sollicitudinem ut eo
qui in est nobis pedestri deform humilior¬
q caractere enarraremus ÷ ut possit ⁊
ydiota ⁊ sine litteris de hiis que dicũt᷑¬

Expanded text:
narratione nostra correctiores et delectabinarratione nostra correctiores et delectabiles historiae conscribantur, quae scriptae non sunt ab optimis viris, in laudibus sanctissimi revera atque beatissimi Joannis. Deinde vero, quia sapientes et potentes in sermone, amatores historiae erant, sapienter et sublimiter materiam depinxerunt: quod maxime et peramplius erexit nos ad praesentem sollicitudinem, ut eo qui inest nobis, pedestri, deformi, humilique charactere enarraremus, ut posset et idiota et sine litteris de his quae dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
studii uiri istius ⁊ ipsi omiserunt. ⁊
plum perpesi sunt quos ionamili.
tudiosi agncole umeam uberem ⁊ fru¬
ctuosam uindennantes. Nam relin¬
quñt utiq ex fructu benedictionem e¬
tiã nolentes retro se sequentibus ege¬
iis eligentibus uineã ex quibus sumꝰ
⁊ nos minumi. Nam ⁊ omnes stĩ isti.
Iuamiuus omni Fortitudine sua fructife¬
ram hant olutam que in domo dei ut a¬
it psalmista plantata est propter ml¬
tiplicices reuera oliuas que in ea st̃ :
zelo dei uindennare studuerunte at tam̃
latuit eos multus oliue fructus. dño
dispensante. ⁊ nr̃am uilem ⁊ frigidain
neq que possumis eoꝵ a deo donatam sa¬
pientiam imitari. iusti gesta sc̃pture tͣ¬
Dere fest mauiius : sed primo quidem ut
quod intelligimus non iustum esse ea
que possunt utilitatem audientibus
facere silertio occultare : ne ⁊ nos incida¬
mus iudicium serui illius qui talentum
in terra abscondit. scd̾o autem ut in ht

Expanded text:
studii viri istius et ipsi omiserunt, et studii viri istius et ipsi omiserunt, et idipsum perpessi sunt, quod nonnulli studiosi agricolae, vineam uberem et fructuosam vindemiantes; nam relinquunt utique ex fructu benedictionem, etiam nolentes, retro se sequentibus egenis eligentibus vineam, ex quibus sumus et nos minimi. Nam et omnes sancti isti, quamvis omni fortitudine sua fructiferam hanc olivam, quae in domo Dei, ut ait Psalmista , plantata est, propter multiplices revera olivas, quae in ea sunt, zelo Dei vindemiare studuerint, attamen latuit eos multus olivae fructus, Domino dispensante. Nostram ergo vilem et frigidam neque qui possimus eorum a Deo donatam sapientiam imitari, justi gesta scripturae tradere festinavimus; sed primo quidem ut quod intelligimus non justum esse, ea quae possunt utilitatem audientibus facere, silentio occultare; ne et nos incidamus in judicium servi illius , qui talentum in terra 180 abscondit. Secundo autem, ut in hac
Abbreviated transcription (Latin):
uiri qui deo placita couersatione iuxert̃
se de diabolica operatione illos sermonis
semper didicimus ad alterutrũ. quia
sub uiris qui ante nos fuerũt. non erat
ita miquitas hominum multiplicata.
s modo inꝙͣ ut predixit diuina scͥptura
eo quod habundauit imquitas: refriges¬
ad eoꝵ ꝯsurgere mĩtum: huius rei
gracia ad presentem huius sc̃i uite
narrationem ex ꝑte uenimus. Ad os¬
tendendum etiam die bus nr̃is uolentes
⁊ ꝓpositum suum cogentes excellenti¬
ores nobis demonstrari. ⁊ angustam
⁊ artham uiam posse incedere ⁊ obstͣ¬
ere os loquentium iniqua ⁊ anime noxi¬
os intellectus. Iam quidem ⁊ alii añ
nos optima atq excellentissima de
hoc admirabili uiro ⁊ summo ⁊ sacer¬
dote Iohanne philosophati sunt po¬
tentes existentes in oꝑe ⁊ semons ⁊ di¬
co enini. Iohannem ⁊ sophronium. dei
cultores ⁊ amatores uirtutum. ⁊ pie¬
tatis propugnatores. At cum quam¬
uis tales eẽnt de dignitate ⁊ merito

Expanded text:
viri, qui Deo placita conversatione vixerunt; sed de diabolica operatione illos sermones semper dicimus ad alterutrum, quia sub viris qui ante nos fuerunt, non erat ita iniquitas hominum multiplicata sicut modo, ut praedixit divina Scriptura, eo quod abundavit iniquitas, refrigesad eorum consurgere meritum: hujus rei gratia ad praesentem sanctae hujus Vitae narrationem ex parte venimus ad ostendendum etiam diebus nostris volentes, et propositum suum cogentes, excellentiores nobis demonstrari, et angustam et arctam viam posse incedere et obstruere os loquentium iniqua , et animae nocuos intellectus. Jam quidem et alii ante nos optima atque excellentissima de hoc admirabili viro et summo sacerdote Joanne philosophati sunt, potentes existentes in opere et in sermone. Dico enim Joannem et Sophronium Dei cultores, et amatores virtutum, et pietatis propugnatores; attamen quamvis tales essent, de dignitate et merito
Abbreviated transcription (Latin):
AItentio quidem una est. nostra
quoq ⁊ eorum qui ante nos fuert̃
studiosorum ⁊ sanctoꝵ uirorum
super presenti memorabilis uite
uiri narrationem ⁊ id est ut omnib
quidem imitatio pia ⁊ utibtas ex¬
hoc fiat. gloria autem ⁊ magnifi¬
centia sc̾e ⁊ adorande trinitati refe¬
ratur ⁊ in hoc. sicut ⁊ in omnibus
que semper ingenerationem ⁊ gn̾a¬
tionem ꝓpria illummnaria ostendit.¬

Expanded text:
tentio quidem una est nostra quoque et eorum qui ante nos fuerunt studiosorum, et sanctorum virorum, super praesenti memorabilis viri Vitae narratione; id est, ut ex hoc omnibus quidem imitatio pia et utilitas fiat, gloria autem et magnificentia sanctae et adorandae Trinitati referatur; et in hoc, sicut et in omnibus, quae semper in generationem et generationem propria luminaria ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
quis regibus somina quibus futura pre¬
noscerentur ostendit ⁊ ⁊ ꝑ caypham inpi¬
um quod expediebat protulit ÷ qum ñno
⁊ quando uoluit. asine loqui articulata
uoce ꝑmisit. Salue presul amate deo ꝑ
secula salue. Tocius atq orbis paꝑa
beate. Uale.

Expanded text:
quis regibus somnia, quibus futura praequis regibus somnia, quibus futura praenoscerentur, ostendit; et Caipham impium quod expediebat protulit ; quinimo et quando voluit, asinae loqui articulata voce permisit . Salve, Praesul amate Deo, per saecula salve, Totius atque orbis papa beate vale.
Abbreviated transcription (Latin):
cerpsi. s nec latinas regulas usq qua¬
q seruare cur aui ⁊ dum tantum in ten¬
tio mea illo tenderet. ex quo utilitas
nasceretur. Qua de re coangelice do¬
mine. non ꝑsonam tantillitatis mee intu¬
ens. non astuciam inuostigans. non uerbo¬
rum faleras requirens: sed potius pio
cordis oculo profectum legentium pre¬
noscens: ut tantus uir tanquam exem¬
plar. ⁊ speculum sit omnibus ur̃a apos¬
tolica auctoritale trans lationem hanc si
cut arbitrio uestro placet firmitate. Si di¬
splic̾et emendate: dua modo latinitas se
tanto non doleat ẽẽ sale priuatam quo
grecia se gaudet optime conditam. Susci¬
pe ergo scm a peccatore interpretatum. ⁊
noli attendere per quem translatus sit
s quid translatum sit. Nes enm prop¬
ter fistulam plumbeam. aquam lipidã
despicis: neq propter sꝑinas que pro¬
ducunt. rosam. que producitur sperius
Custos demss ⁊ amator tuus quando
uoluit. Pharaom ac nabugodonosor im¬

Expanded text:
cerpsi. Sed nec Latinas regulas usquequacerpsi. Sed nec Latinas regulas usquequaque servare curavi, dum tantum intentio mea illo tenderet, ex quo utilitas nasceretur legentibus. Qua de re, coangelice domne, non personam tantillitatis meae intuens, non astutiam investigans, non verborum phaleras requirens, sed potius pio cordis oculo profectum legentium praenoscens, ut tantus vir tanquam exemplar et speculum sit omnibus, vestra apostolica auctoritate translationem hanc, si vestro arbitrio placet, firmate; si displicet, emendate; dummodo Latinitas se tanto non doleat esse sale privatam, quo Graecia se gaudet optime conditam. Suscipe ergo sanctum a peccatore interpretatum; et noli attendere per quem translatus sit, sed quis translatus sit. Neque enim propter fistulam plumbeam aquam limpidissimam despicis, neque propter spinas quae producunt, rosam quae producitur spernis. Custos denique et amator tuus, quando voluit, Pharaoni et Nabuchodonosor ini
Abbreviated transcription (Latin):
proficuum uirum non passus sum celare
latinis. Sed licet menbranas inciderim.
scedulas pp̃arauerim : non tamen hũc
in codicem conficere ausus sum. anteiͣ
a dñatione ur̃a omilies beate licentiam
adipisci promerui. Neq enim fas est.
ut absq uicario dei: absq clauigeto ce¬
li abiꝙ curni ⁊ auriga spiritalis ifrael
Absq uiuersitatis pontifice. Absq
unito papa. Absq singłari pastore.
Absꝙ speciali patre absq te ominiim
arbitro: aliquid consuminetur aut di¬
uulgetur. Tu enim tenes claues dauid:
pectoris tui tabule testamenti. ⁊ mã¬
na celestis saporis requiescunt. Tu
emi qd ligas nemo soluit. quod soluis
nemo ligat. Qui aperis ⁊ nemo claudit :¬
claudis ⁊ nemo aperit. Uicem namqr ĩ
terris possides dei. Cum autem beatũ
hunc in latiim ueͬterem eloquium: nec
grecorum ydiomata. nec eorum ordinẽ
uerboꝵ sequi potui uel debui. Non eniin
uerbum e uerbo: sed sensum e sensu ex¬

Expanded text:
proficuum virum non passus sum celare proficuum virum non passus sum celare Latinis. Sed licet membranas inciderim, scedulas praeparaverim, non tamen hunc in Codicem conficere ausus sum, antequam a dominatione vestra, o millies beate, licentiam adipisci promerui. Neque enim fas est ut absque vicario Dei, absque clavigero coeli, absque curru et auriga spiritualis Israelis, absque universitatis pontifice, absque unico papa, absque singulari pastore, absque speciali Patre, absque te omnium arbitro aliquid consummetur aut divulgetur. Tu enim tenes claves David pectoris tui tabulae testamenti et mana coelestis saporis requiescunt. Tu enim quod ligas, nemo solvit; quod solvis, nemo ligat; qui aperis, et nemo; claudit claudis, et nemo aperit . Vicem namque in terris possides Dei. 179 Cum autem hunc beatum in Latinum verterem eloquium, nec Graecorum idiomata, nec eorum ordinem verborum sequi potui vel debui. Non enim verbum e verbo, sed sensum e sensu ex
Abbreviated transcription (Latin):
ogitante me
ac dui tacite sol¬
liciteqr mecum
considerante qͥd
in domo dei com¬
modius ac dig¬
mus operan po¬
tuissem ne ea iu¬
delicet presim̾em
que michi er mi¬
insterio credita non sunt ÷ nec rursus
alla arriperem que nigemoli mei iures
ercedunt scdm illud salomonis. mel inue¬
isti comede quod sufficit. ne forte sa¬
catus illud enomas ⁊ alibi. Altiora te
ne quesieris: ⁊ fortiora te ne scrutatꝰ
fueris. Ecce sb̾ito quidam strenui ac
studiosi uiri me cohartari uoluerunt
ut in latinum sermonem uerterem leon¬
tium de residuis uite iohannis aler an¬
drim antistitis quem greci ꝓpter multi¬
plicem compassionem quam erga omnes
possidebat merito ⁊ absolute elymona id
est misericordem appellant. quatinus tan¬
etiam latino eloquio pollentibus utilita
ti ⁊ commodo: Qua ꝓpter quia medignũ
ad tantum opus atq ydoneum minine
ꝑspeti: Leuaui oculos meos ad montes.
un de ueniret aurilium michi. sic q sola¬
tia patrum ⁊ orationes adhibens. tam

Expanded text:
ogitante me, ac diu tacite solliciteque mecum considerante, quid in domo Dei commodius ac dignius operari possem, ne ea videlicet praesumerem quae mihi ex ministerio credita non sunt, nec rursus illa arriperem quae ingenioli mei vires excedunt, secundum illud Salomonis: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Et alibi: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris ; ecce subito quidam strenui ac studiosi viri me cohortari voluerunt, ut in Latinum sermonem verterem Leontium de Vitae residuis Joannis Alexandrini antistitis, quem Graeci propter multiplicem compassionem, quam erga omnes possidebat, merito et absolute Eleemona, id est, misericordem appellant, quatenus tanerum etiam Latino eloquio pollentibus utilitati esset et commodo. Quapropter quia me dignum ad tantum opus atque idoneum minime perspexi, levavi oculos meos in montes, unde veniret auxilium mihi ; sicque solatia patrum et orationes adhibens, tam
Abbreviated transcription (Latin):
ro demoni est cofestim traditus ⁊ ut
humanas egestiones ori suo ingere
Sret. Quod flagellum purgationis di¬
bate machario in oratione prostra¬
to. dicto citius maliginis sp̃s ab eo
fugatus absdessit. Ex quo mainfeste
perpenditur non debere eos abhomma¬
ri uel despici quos indemus diuersis tẽ
di. quia duo hec credere inimobiliter¬
non oportet. Primo quod sine ꝓ mis¬
su di millus ommino temptetur: se¬
cundo quod omina que a deo nobis in¬
feruntur uelut a pussĩmo patre ac
clementissimo medito pro nostris uti¬
litatibus irogentur.

Expanded text:
ro daemoni est confestim traditus, ut ro daemoni est confestim traditus, ut humanas egestiones ori suo ingereret. quod flagellum purgationis bate Macario in oratione submisso dicto citius nequam spiritus ab eo fugatus abscessit. Ex quo manifeste perpenditur non debere eos abominari uel despici, quos uidemus diuersis tempibus tradi, quia duo haec credere innos oportet: primo, quod sine Dei permissu nullus omnino tentetur; secundo, quod omnia quae a Deo nobis inferuntur, velut a piissimo patre ac clementissimo medico, pro nostris utilitatibus irrogentur.
Abbreviated transcription (Latin):
deseruire sufficeret : insi sola ei mulie¬
bris sedulitas ministrasfet. Nam
portato eo ad monasterium sacrarum nͥ¬
ginum cibus ⁊ potus femineo ei ing̾e¬
batur obsequio. Expletis ꝙ omnibus
nature necessitatibus eadem illi diligẽ¬
tia per annos ferme quatuor id est usq
ad uite sue terminum seruiebat. Qui tũ
tanta esset omnium menbrorum debili¬
tate ꝯstrictus. ut milli in eo fatus ui¬
uacem motum retentarent. tanta ex
eo uirtutum gracia procedebat ÷ ut
cum de oleo quo corpus suum tetige¬
rat ungerentur infirmi. statim cũe¬
tis ualitudinbus curarentur ⁊ it aut
suꝑ hac eius ualitudine euidenter cla¬
resceret. ⁊ debilitatem menbrorum
eius amore dm̃ contributam. ⁊ sam
uir tute prestari. luii¬
ecundus uero quem diximus
moyses in hac heremo commo¬
Intus. cum ⁊ ip̃e singularis ⁊ incon¬
parabilis uir esset ÷ ob reprehensionõ
unius sermonis quem contra albatẽ
macharium durius protulit tam di¬

Expanded text:
deservire sufficeret, nisi sola ei muliedeservire sufficeret, nisi sola ei muliebris sedulitas ministraret. Nam portato eo ad monasterium sacrarum virginum, cibus ac potus femineo ei ingerebatur obsequio; explendisque omnibus naturae necessitatibus, eadem illi diligentia per annos ferme quatuor, id est, usque ad vitae suae terminum serviebat. Qui cum tanta esset membrorum omnium debilitate constrictus, ut nulli in eo artus vivacem motum retentarent, tanta ex eo virtutum gratia procedebat, ut cum de oleo quod corpore suo tetigerat ungerentur infirmi, statim a cunctis valetudinibus curarentur; ita ut super hac ejus valetudine evidenter claresceret, et debili tatem membrorum e amore domini contributam et saniuirtute praestari. Secundus uMoyses in hac eremo commoratus , cum et ipse singularis et incomparabilis vir esset, ob reprehensionem unius sermonis, quem contra abbatem Macarium durius protulit, tam di
Abbreviated transcription (Latin):
Ic igitur abba paulus in taitam
cordis puritatem quͥete sobtudinis silen¬
tio profecerat : ut non dicam uultum
femimeum s ne uestimenta quidem sexus
illius conspectui suo pateretur offerri.
Nam cum quadam die pergeret ad cuiꝰ¬
dam semoris cellam: casu mulier ei ob¬
iuauit. Quam cum udisset. tanta fuga
ad suummi rursum monasterium pre ter¬
misso quod arripuerat itiuere recutur¬
rit: quanta nillus a facie leonis ul ĩ¬
mauissimi draconis fugeret. Quod licet
zelo castitatis ⁊ puritatis ardore ÷ factũ:
tamen quia non icd̃m scĩam presuptum ẽ
s obseruantiam disciplime excessit modꝰ
ne elatio eum p̃uaderet tali confestim
correptione percussus est ut totum
corpus eius ꝑaliseos ualitudine solue¬
retur nuillumꝙ in eo membrran penitꝰ
suum officuim preualeret explere.
auditus proprii amiserant sensum
ut in eo nichil ampplius ex homine quã
immobilis tantum figura remaneret.
Et ad hoc redactus est : ut infirmita¬
ti eius millo modo uirorum diligentia

Expanded text:
ic igitur abbas Paulus in tantam cordis puritatem quiete solitudinis silentioque profecerat, ut non dicam vultum femineum, sed ne vestimenta quidem sexus illius conspectui suo pateretur offerri . Nam cum quadam die pergeret ad cujusdam senioris cellam, casu mulier ei obviavit: quam cum vidisset, tanta fuga ad suum rursum monasterium, praetermisso quod arripuerat itinere, cucurrit, quanta nullus a facie leonis vel immanissimi draconis aufugeret. Quod licet zelo castitatis et puritatis ardore sit factum, tamen quia non secundum scientiam praesumptum est, sed observantiane elatio eum invaderet, talique confestim correptione percussus est, ut totum corpus ejus paralyseos valetudine solveretur, nullumque in eo membrum penitus suum officium praevaleret explere. auditus proprii amiserunt sensum, ut in eo nihil amplius ex homine quam immobilis statuae figura remaneret. Et ad hoc redactus est, ut infirmitati ejus nullo modo virorum diligentia
Abbreviated transcription (Latin):
acidia: uiculꝰ est rinocorrure urb̾
mulier adducta est ad bm̃ hylarionẽ:
oblata q ei a fr̃ib. Iam .ni. młti cũ eo
monachi erant. Omnẽ sb̾stantiam se ex¬
pñdisse ait inmedicos. Cui respondit.
Ei que ĩ medicis ꝑdidisti dedisses ꝑ auꝑib:
curass te uerus medicus ih̾c. Clamante aũ¬

Expanded text:
acidia viculus est Rhinocorurae urbis mulier adducta est ad beatum Hilarionem: oblataque ei a fratribus jam enim multi cum eo Monachi erant omnem se substantiam expendisse ait in medicos. Cui respondit: Si quae in medicis perdidisti, dedisses pauperibus, curasset te verus medicus Jesus. Clamante au
Abbreviated transcription (Latin):
corrupͭ aerẽ sũ ut postea claruit ꝓpt̾
głam hylarionis s̾ui dei. emitriteo ꝑit̾
sirrepti: om̃s a medicis desꝑati st̃. Iacebat
ebat. Agnito autem qd eẽt quidã mona¬
chus ĩ uicina solitudine ⁊ oblita matͦna¬
lis põpe tm̃ se matrẽ nouerat uadit comi¬
ꝯuenisset. ait. Per ih̾m clem̃tissimũ dñm
nr̃m te obtestor ꝑ crucẽ eius ⁊ sanguinẽ.
ut reddas tres filios. Głificetur in ur¬
nuente ilło ⁊ dicñte nũꝙͣ se egͤssũ de cel¬
lula . nͨ habere ꝯsuetudinẽ . ut ñ mͦ cun¬
tatem s n ͨ uillã quidẽ ingͤde̾tur ꝓstra¬
uit se humi crebro clamitãs. Hylario s̃¬
ue xp̃i : redde mͥ liberos meos. Quos an¬
tonus tenuit in egypto. a te saluẽtur
in syria. Nlebant ꝯcti q̃ aderãt : s ⁊ ip̃e
negans flebat. Suid młta: Nõ pͥus re
cessit mulier ꝙͣ ille pollicitus est se ꝑtꝰ
solis occasũ gaiz am int̾iturũ. Qui ptꝰ¬

Expanded text:
corruptum aerem, sive ut postea claruit propter gloriam Hilarionis servi Dei, hemitritaeo pariter arrepti, omnes a medicis desperati sunt. Jacebat ebat. Cognito autem quod esset quidam Monachus in vicina solitudine, oblita matronalis pompae tantum se matrem noverat vadit comiper Jesum clementissimum Deum nostrum: obtestor per crucem ejus et sanguinem, ut reddas mihi tres filios; et glorificetur in urnuente illo, et dicente, numquam se eggressum de cella, nec habere consuetudinem, ut non modo civitatem, sed ne villulam quidem ingrederetur, prostravit se humi crebro clamitans: Hilarion, serve Christi, redde mihi liberos meos. Quos Antonius tenuit in Aegypto, a te serventur in Syria. Flebant cuncti qui aderant, sed et ipse negans flevit. Quid multa? non prius mulier recessit, quam ille pollicitus est se post solis occasum Gazam int
Abbreviated transcription (Latin):
u̾t entib intse ꝑhilosophis ocłos q simł
musit antib: sb̾ridens antonius rursũ
hoc est artificio. ⁊̃ nos nr̃am religionẽ
ꝯpellitis aff̾mare. Respondete mͥ. Cõg
putatõ ꝑ argum̃ta ꝓcedens. Illis aũ¬
respõdentib fimorẽ smonib oꝑatõnẽ ẽẽ
⁊ hanc liquidã de d̾o ꝯgnntõnẽ: bñ eos ⁊
ip̃e dixisie ꝯsensit : qr oꝑatõnẽ que ex fi
positonis erordiũ. Cũ gͦ ait. oꝑatõnẽ fi¬
dei ammositam quis habuerit : suꝑ flua
est u̾boꝵ ꝯpositõ ꝑ quam ꝯceptã sensui
nr̃o credulitatẽ temꝑtatis euelłe. Et
tñ sepe nras erplicare intelligñtias nõ:
ualetis: it ei solidiora st̃ m̃tis oꝑa: quã¬

Expanded text:
tentibus inter se philosophis oculos, simulque mussitantibus, subridens Antonius rursum hoc quoque artificio etiam nos nostram religionem compellitis affirmare. Respondete mihi: Cogputatio per argumenta procedens? Illis respondentibus firmiorem sermonibus operationem esse, et hanc liquidam de Deo cognitionem, bene eos et ipse dixisse consensit, quia operationem, quae ex fidpositionis exordium. Cum ergo, ait, operationem fidei animo sitam quis habuerit, superflua erit verborum compositio, per quam conceptam sensu nostro credulitatem tentatis evellere, et tamen saepe nostras explicare intelligentias non valetis. Ita solidiora s
Abbreviated transcription (Latin):
templo efflsus sac᷑ resꝑsit altaria. Ba¬
ꝑtist̾iũ: ꝓ uoluptate gentiliũ pollutũ ẽ.
Nichil defuat insiomi. U̾itatem mõstra¬
plinatõ. arrianoꝵ eẽt impietas. S ist ã tͥs¬
ticiã: ꝯsequẽtis reuelatõs ꝓsꝑitate sola¬
tus et. Nolite filioli: merori uos penit᷑
trad̾e̾. Uot .n. iratus est dñs: sic rursũ
miserebitur. ⁊ suuĩ cito eccłie redonabit
reu̾tent᷑ ad foueas suas s̾pentes: ⁊ religi¬
o lõgius ꝓpagabit᷑. ꝑ antũ uidete. ne fi¬
minẽ potuisse mõstrari. Saluatoris ꝓm
sño est ista dicñtis. Si habueritis fidẽ ut
gramĩ sinaꝑis. dicetis huic mõti tͣnffre¬
eritis patrẽ in nõie meo dabit nob̾. ꝑe¬
tite ⁊ accipietis. Ip̃e .n. suis discipulis
⁊ unũso credentiũ gͦgi mĩc sb̾itdnem
demonũ. nũc uariaꝵx inf̾m̾itatũ pollicẽs
curatõnẽ. aiebat. Gratis accepistis: gra¬
tis date. Nũquid sue u̾tutis imꝑio cura¬
bat antomus. Nũqͥd sue possibilitatis

Expanded text:
templo effusus veneranda respersit altaria; baptisterium pro voluntate gentilium pollutum est. Nihil defuit visionis veritati, ut monstraplinatio Arianorum esset impietas. Sed istam tristitiam consequentis revelationis prosperitate solatus est, et ait: Nolite, filioli, moerori vos penitus dare; ut enim iratus est Dominus, sic rursum miserebitur, et suum cito Ecclesia recuperabit Revertentur ad foveas suas serpentes, et religio longius propagabitur; tantum videte, ne fiminem potuisse portendi. Salvatoris enim promissio est, ita dicentis: Si habueritis fidem ut granum sinapis, dicetis huic monti, Treritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Petite et accipietis . Ipse enim suis discipulis et universo credentium gregi nunc subjectionem daemoniorum, nunc variarum infirmitatum pollicens curationem, aiebat: Gratis accepistis, gratis date . Nunquid suae virtutis imperio curabat Antonius? Nunquid suae possibilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uictores q tͥbuebant. Etatim q uox ad
eũ fc̃a est dicens. Anmadu̾te qd̾ uides.
Et tunc illuminato corde cepit intellige
aĩaꝵ eẽ conscẽsũ ⁊ dyabolũ ꝓhibentẽ᷑.
qui ⁊ sͥ retineret obuoxios. ⁊ in sc̃oꝵ qͦs
deciꝑe nõ potuerat. cruciaretur uolatu.
ad meliora crescebat. Neq uͦ id qd fu¬
bat. s cũ orãs iugiter dei laudaret am¬
iliũ ÷ int̾ rogantib compellebatur edice̾ nͨ
spualib filuis pura in xp̃o amina occłtare
quicqͣm uolebat: p̃sertim cũ husmodi signo¬
ꝵ relato. ⁊ amorem ministͣfet ꝓposito ⁊ fuictũ
laboris ostenderet. Nũquã ille aut ira cb¬
ito cõcitatus pacientiam rupit. aut huimli¬
tatẽ ererit in głam. Nam omnes clericos
usq ad ultimũ gradũ aute se orare ꝯpel
bat freq̃nter eos: cũ quib erat. Et si cibi¬
quid ab eis necessariũ audierat: fatebat᷑¬

Expanded text:
victoresque tribuebant. Statimque ad victoresque tribuebant. Statimque ad eum vox facta est dicens: Animadverte quod vides. Et tunc coepit illuminato corde intelligere animarum esse conscensum, et diabolum prohibentem; qui et sibi retineret obnoxios, et in sanctorum, quos decipere non poterat, cruciaretur volatu. ad meliora crescebat CAP. XXXIbat; sed cum orans jugiter Dei laudaret auxilium, interrogantibus compellebatur edicere; nec spirituales filios pura in Christo anima occultare quidquam volebat, praesertim cum hujusmodi signorum relatio et amorem ministraret proposito, et fructum laboris ostenderet. Nunquam ille aut ira subita concitatus patientiam rupit, aut humilitatem erexit in gloriam. Nam omnes clericos usque ad ultimum gradum ante se orare compellbat frequenter eos cum quibus erat; et si aliquid ab eis necessarium audierat, se fatebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥncipem potestatis huiꝰ aeris. quia sciẽs
aereas potestates ob id sꝑ temptare
luctari contñde. ne nobis lib̃ transitus
eet ad celu ortabatur monens. Assimn¬
dic̾e possit inimicus ꝯfundatur. Nos
lus cundẽ usq ad celũ t̾ciũ raptus est
ibic cuditis u̾bis ineffabilib. descñdit:
Antomus aũ usq ad aexem sb̾leuatus
rei sedens in monte ignarus fuiss. ⁊
hiꝰ secũ incruireret notionem: orãti
ei a dño reuelabatur. Erat scd̾m qd scͥp¬
tũ est a dño dectus. Deniq cũ a fr̃ĩb
hr̃et᷑ ᷑ iste tractatus. ⁊ ab eo sedule
scistitarentur quemadinodum se hrtet¬
Antonii exurge : exia uide. Qui egresuis¬
sciebat enĩ qͥb respond̾e deberet: eleuatiꝰ
ad celũ ccłis indit qiuẽdã longũ atqe t̾ri¬
bilem : caput ad mibes usqe attollentẽ. Ui¬
sum. E quib alios rep̃hensos elidebet
ad t̾ram : alios frustra retinere intẽs
dolebat suꝑ se ad celestia trãsuolare: ⁊
maximũ gaudio mixtũ merorẽ mic̃ti

Expanded text:
ncipem potestatis hujus aeris . Qui sciens aereas potestates ob id semper tentare, luctari et contendere, ne nobis liber transitus esset ad coelum, hortabatur monens: Assumidicere possit inimicus , confundatur. Nos lus quidem usque ad tertium coelum raptus est, ibique auditis verbis ineffabilibus, descendit; Antonius autem usque ad aereum sublatus, rei sedens in monte ignarus fuisset, et ejus secum inquireret notionem, oranti ei a Domino revelabatur; et erat, secundum quod scriptum est, a Deo doctus . Denique cum a fratribus haberetur iste tractatus, et ab eo sedule sciscitarentur quemadmodum sAntoni, exsurge, exi et vide. Qui exsusciebat enim quibus respondere deberet. Et elevatis ad coelum oculis, vidit quemdam longum atque terribilem, caput usque ad nubes attollentem; viessum; e quibus alios apprehensos elidebat ad terram 53 alios frustra retinere contendens, dolebat super se ad coelestia transvolare, et maximum gaudium mixtum moerore victi
Abbreviated transcription (Latin):
piaculũ ita mortẽ lucrari. Sic incipiẽs
rursus lac̾imis uĩcit᷑. ⁊ int̾ egra suspiria
tandem p̾tori ꝯmodans uocẽ. magnũ ĩ qͥt
ciddam ⁊ uniũsis scłis ĩauditũ ĩminet
nephas. magno fides catholica t̾bine
diripiũt. uidi .n. altare dñ muloꝵ c̾cũ

Expanded text:
piaculum cita morte lucrari. Sic incipiens piaculum cita morte lucrari. Sic incipiens rursum lacrymis vincitur, et inter aegra suspiria tandem pectori commodans vocem: Magnum, inquit, quoddam et universis saeculis inauditum imminet nefas. Magno fides catholica turbine diripient. Vidi enim altare Domini muloru
Abbreviated transcription (Latin):
ibiq sepe cũ intͦeñtib deambulans eit re¬
sidens stupebat sicut in damele scͥptũ est.
⁊ int̾iectis horarũ spaciis ꝯseq̃ntia respõ¬
debat ut intellig̾etur. aliqͣ reuelatõnis
indisse sec̾ta. Nam in mõte positus: ea
serapioni ibi ꝯstituto narrauit.
am̃tabił sequit᷑ inisio. ⁊ om̃i leg̾marũ
fonte plãgenda. Cũ .n. fr̃ib ccͤ se se¬
dentib oꝑsiret᷑: intente fixit ccło̾s in celũ:
gemẽs aitq suspirans. ⁊ ꝑtꝰ alicͣtũ spaci¬
um reuelat̾onis incepte ninio dolore ꝯtre¬
muit. ⁊ statin fixis genib añ dei uult̃
ꝓuolutus est. ut clem̃tia sua futurũ a¬
tus ingens ĩucidit p̃sentes. Obsecrant
ut tante calamitatis expone̾t uisionẽ.
Sĩgultus occuꝑant uccem: lĩgua fletib
p̾peditur: ⁊ in medio conatus s̾mo gemitu
ĩt̾rumpitur. Pix tñ cũ ueciferatõne luc¬
tuosa ait. Melius ereit o filioli impẽdẽs

Expanded text:
ibique saepe cum introeuntibus deambulans ac reibique saepe cum introeuntibus deambulans ac residens stupebat, sicuti in Daniele scriptum est ; et interjectis horarum spatiis, consequentia respondebat, ut intelligeretur aliqua revelationis vidisse secreta. Nam et in monte positus, ea Serapioni ibi constituto narravit. Lamentabilis sequitur visio, et omni lacrymarum fonte plangenda. Cum enim fratribus circa se sedentibus operaretur, intente fixit oculos in coelum, gemens atque suspirans; et post aliquantum spatium revelationis incoeptae nimio dolore contremuit; et statim fixis genibus ante Dei vultum provolutus oravit, ut clementia sua futurum stus ingens invadit praesentes, obsecrant, ut tantae calamitatis exponeret visionem. Singultus occupant vocem, lingua fletibus praepeditur, et in medio conatu sermo gemitu interrumpitur. Vix tamen cum vociferatione luctuosa ait: Melius erat, o filioli, impendens
Abbreviated transcription (Latin):
finis admiranda mireto est ÷ lic .n. di¬
u̾sai sit dignitas: actñ eadem nascendi
colenda: illa toto animi affcu retinenda:
nachis est ratõ: cũ epłis regũ. : ẜur ac¬
cipiã litt̾a̾s: quib ꝯsueta nesciã reddere
salutatõnis obsequia.⁊ Igit᷑ rogatus ab
uinu̾sis fr̾ib. ut xpĩstnos reges suis lit¬
tĩs refgeraret. ut scil ꝑ eius silentiũ ex
nã putarent regiam potestatẽ: ne p̾sñti
carnis imꝑio tum̃tes ⁊ se homines ẽẽ nes¬
cirent. ⁊ iudicandos se a xp̃o obliuisc̾e̾ntur.
ad pt̾remũ clem̃tie cc sb̾itos ⁊ iusticie. cure
est. hiis p̾ncipes susceptis: uehem̃tissime
letabant᷑. Sc̃a qͦq apd̾ cũctos antonii fla¬
grabat opimo ÷ ita ut eius se filios cupe¬
rent noĩari. Magna ⁊ enĩ cũ aduemẽtib
affaibilitas: õmi in se studia ꝯuͥt̾at. Pt̾ceͣ¬
gͦ gentiles ꝯfutati. reges ad moniti: fr̃es
ab eo st̃ ꝯsolatõne relenati : ãd int̾iorem
mõtem. ⁊ ad rigorem solitũ regͤssus est:

Expanded text:
stianis adhibenda miratio est? Licet enim diversa sit dignitas, attamen eadem nascendi tione omni percolenda, illa toto animi affectu retinenda snachis est ratio cum epistolis regum? cur accipiam litteras, quibus consueta nesciam reddere salutationis obsequia? Igitur rogatus ab universis fratribus ut Christianos reges suis litteris refrigeraret, ne scilicet per silentium ejus nam putarent regiam potestatem, ne praesentis carnis imperio tumentes, et se homines esse nescirent, et judicandos a Christo obliviscerentur; ad postremum, clementiae circa subjectos et justitiae, curae est. His principes susceptis vehementissime laetabantur. Sancta quoque apud cunctos Antonii flagrabat opinio, ita ut ejus se filios cuperent nominari. Magna etenim cum advenientibus affabilitas omnium in se studium cgo gentiles confutati, reges admoniti, fratres ab eo sunt consolatione relevati, ad interiorem montem et ad rigorem solitum regressus est,
Abbreviated transcription (Latin):
resolutur ꝯfabulatõib. Ob id gͦ cõuenit
ut pisces admare: ita nos ad mõtẽ festi¬
oblino. ꝑ tanta hoĩs sapĩẽtia dux mira¬
tus: iustam de eo tulit ueramq sententi¬
am dicens: Uere iustũ dei ẽẽ famulũ:
nͭ in rustico hom̃e potuisse tãtã aliqñ in¬
ẽe sapĩam ÷ nsi diuino reg̾etur amore.¬

Expanded text:
rrut pisces ad mare, ita nos ad montem festioblivio. Pro tanta hominis sapientia dux miratus, justam de eo tulit veramque sententiam, dicens: Vere justum esse Dei famulum, nec in rustico homine potuisse tantam aliquando inesse sapientiam, nisi divino amore
Abbreviated transcription (Latin):
rio q̃rerent: ut enis fiuerent᷑ aspͤtib. nͨ
impetre possent: qr molestissime ferebat
uerationũ disc̾sus: ipõs cathenatos qͦs
aut noxietas aut uigor publicus ꝯst̾ͥure¬
rat ad eũ destinabãt: scientes tales ab ã¬
tomo ñ posse ꝯtẽpni. Quoꝵ fletib suꝑa¬
tus ꝑtrahebatur ab int̾iori mõte agnes¬
cens laborem sinĩ utilem miseris fore: sua¬
debat q iudicib qͥ eũ incitau̾ant ut in se¬
tũtia ꝓferenda. ⁊ odio ⁊ gr̃e. dei timorem
anpon̾ent : nec ignorare eos debere qd scͥp¬
tũ est. Quocũq uidicio iudicam̾tis ĩ eos:
indicabitur de uob̾. Et tñ int̾ medios s̃¬
mones: care sͥ solitudĩs recordabatur. ꝑtꝰ
rius est miseroꝵ fletus extorserant: ꝑtꝰ
ñ largius indulgeret. ait nõ posse se diu¬
tius ibidẽ morari gratuito usus eremplo.
quod sicut pisces ab aqua extcͣti in aren¬
ti tra cito morerent᷑. ita ⁊ monachus si¬
cũ secłarib retardatur: humanis stritĩ

Expanded text:
ererent ut ejus fruerentur aspectibus, nec impetrare possent, quia molestissime ferebat vexationem discursuum, ipsos catenatos, quos aut noxietas, aut vigor publicus constrinxerat, ad eum destinabant, scientes tales ab Antonio non posse contemni; quorum fletibus superatus pertrahebatur ad exteriorem montem, agnoscens laborem suum utilem miseris fore; suadebatque judicibus, qui eum invitaverant, ut in sententia proferenda, et odio et gratiae, Dei timorem anteponerent; nec ignorare eos debere quod scriptum est: Quocunque judicio judicaveritis, in eo judicabitur de vobis ; attamen inter medios sermorius est, miserorum fletus extorserat, post ntiam indulgeret, ait non posse se diutius 58 ibidem morari, grato usus exemplo, quod sicuti pisces ab aqua extracti, mox in arenti terra morerentur , ita et monachos cum saecularibus retardantes, humanis statim
Abbreviated transcription (Latin):
S quas error infelir poterit ref̾re cltura
de tanta feditate atq cõcordia: insi for¬
te ut audio fabulosas asseritis deoꝵ ur̃o¬
allegoricis uelam̾ib. liberũ patrẽ t̾rã.
semiclandũ uulcanũ ⁊ debilem. ignem.
innonẽ. aerẽ. apollinẽ. solem dianã lu¬
nã. neptunũ maria. ⁊ libidinũ p̾ncipẽ
iouẽ etherẽ intp̃tantes: nec post hanc ꝓ
cͥtudo uos elem̃toꝵ ad suã traxit uena¬
tionem : medũ fas erat ctodire. ⁊ opor

Expanded text:
Sed quas error infelix poterit referre culturas Sed quas error infelix poterit referre culturas de tanta rerum foeditate atque vecordia? nisi forte ut audio fabulas asseratis deorallegoricis velaminibus ; Liberae raptum, terram; semiclaudum Vulcanum et debilem, ignem; Junonem, aerem ; Apollinem, solem; Dianam, lunam ; Neptunum, maria; et libidinum principem Jovem, aetherem interpretantes. Nec post hanc exchritudo vos elementorum ad suam traxit venerationem, modum fas erat custodire; et opor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coitũ mulierũ atq pueroꝵ. Ille sicut figũ
urĩ poete ad explendũ immauissime libidi¬
is furorem molles dedit in amorẽ uagitꝰ
ille in dane fluxit sims: ip̃e a mator ⁊ p̃ci¬
um. Ille modulatus ales ledeos petunt am¬
plexus : ille in ꝓpriũ seuiens sexũ regiũ pu¬
ex mimstris anb polluit. Hec uos timetis
hec uos colitis: hec st̃ nr̃oꝵ ornam̃ta tem
ploꝵ. Ex quo dep̃cor ꝓ ur̃a salute. nr̃a dic
q cui detrahitis nom̃ agnostitis. Si unũsa
credenda st̃: cur cũ eisdem libris crucis res¬
rexio iũgitur. passionẽ diumnam stulto la
laceratis eloqdͥo: ⁊ nõ statim uĩgitis cecoꝵ
uisũ. surdoꝵ auditũ. claudoꝵ. cursũ: lep̃
emũdationem : sluens ambulanti deo suo
mare. demonũ fugas. resurrexionẽ mortu¬
oꝵ. ⁊ defũctoꝵ ab inferis reditus is hec oĩa
buti estis abiecto. inuenietis ilico ⁊ deum
uerũ ẽẽ ih̃m. ⁊ salutis humane gr̃a fra

Expanded text:
et coitum mulierum atque puerorum. Ille, sicut vestri et coitum mulierum atque puerorum. Ille, sicut vestri fingunt poetae, ad explendum immanissimae libidinis furorem, molles dedit in amore vagitus; ille in Danaes fluxit sinus, ipse amator et pretium; ille modulatus ales Ledaeos petivit amplexus; ille in proprium saeviens sexum, regium puerum ministris avibus polluit. Haec vos creditis, haec colitis, haec s. Aequo, deprecor, pro vestra salute, nostra dictoque, cui detrahitis, nomen agnoscitis. Si universa credenda sunt, cur, cum in iisdem libris cruci resurrectio copuletur, passionem divinam stolido laceratis eloquio, et non statim jungitis caecorum visum, surdorum auditum, claudorum gressum, leprae emundationem, serviens ambulanti Deo suo mare, daemonum fugas, resurrectionem mortuorum et defunctorum ab inferis reditus? Haec omnia buti estis, abjecto, invenietis illico, et Deum verum esse Jesum, et salutis humanae gratia frag
Abbreviated transcription (Latin):
rib. Xp̃iana credulitas ꝓsalute mũdi
dm̃ siñ uenisse testatur : uos uͦ innatam
animam p̃dicantes ultra citraq tͦnsfertis.
ꝓpiana fides que om̃ipotñticim dei clem̃¬
tiãq ueneratur. consequent̾ incarnationẽ
dicit deo fuisse possibilem : ita tñ ut nõ eua¬
cuaret dignatio dignitatẽ: uos qui aĩam e
splendidissimo di fonte aute turꝑiter decidis¬
se iactatis qui mutabilem eã ꝯu̾tibilem ꝑtꝰ
sui dimimitionem audetis assere̾. iam illã
lias impif lingua temeratis. Imago enĩ q̃
scdm uos naturalem similitudinẽ su retinet
creatoris cui una est ex quo defluit eademq
sb̾stantia: humilitates ꝓpͥas ⁊ iniurias cõ¬
sequenter ad suam originem remittit. Ig
Rogo. quẽ hic est religionis obscenitas. No¬
ne potius est. crucẽ aut alicusꝰ gin̾s mortem
diarũ typhonis: pudeat satͥni fuge ⁊ deu¬
rationis crudelissime liberoꝵ. Erubescite
parricidio iouis. ⁊ incestũ erubescite eius.

Expanded text:
ribus? Christiana credulitas pro salute mundi ribus? Christiana credulitas pro salute mundi Deum suum venisse testatur; vos vero innatam animam praedicantes, ultro citroque transfertis. Christiana fides, quae omnipotentiam Dei clem veneratur, consequenter incarnationem dicit Deo fuisse possibilem, ita tamen, ut non evacuaverit dignatio dignitatem; vos qui animam ex splendidissimo Dei fonte manentem turpiter decidisse jactatis, qui mutabilem et convertibilem eam post sui diminutionem audetis asserere, jam illamlias impia lingua temeratis. Imago enim, quae secundum vos naturalem similitudinem sui retinet auctoris, cui una est ex quo defluxit eademque substantia, humilitates proprias et injurias consequenter ad suam originem remittit. IgiRogo, quae haec est religionis obscenitas? nonne potius est crucem aut alicujus generis mortem, diarum Typhonis; pudeat Saturni fugae et devorationis crudelissimae liberorum. Erubescite parricidium Jovis et incestum, erubescite raptum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sale ꝓferebat ÷ ita ut iuidia careret.
de diuina eũ cuice illudẽ: intra silentium
paululum uoce ꝯp̃ssa p̾mũ eoꝵ misãtus
errorem. deinde ꝑ int̾pretẽ qui eius u̾ba di¬
ligentissime in gretũ solebat ex p̾m̾e smonẽ
ita exorsus est dicens. Quid płcrius est
cund honestius colere crucem. an adulte¬
ria. parricidiũ. uł incestũ hiis assignare
quos colitis : cũ in altero cõtemptus mortis
insigne u̾tutis sit. in altero t̾ꝑis religio¬
sit. obscenitatis magistra.c Quid meliꝰ
est dic̾e qid̃ dei u̾bũ manens ut erat obsa¬
lutẽ nr̃am humanũ corꝑus assũpserit : ue
societate mortalitatis nõs ueheret ad ce¬
lũ. perticipesq nature celestis effice̾t : an
xp̃ianoꝵ credulitatẽ audetis irridere dicẽ¬
tiũ. xp̃m filiũ dei sine sui detrunẽto et
cepisse ẽẽ qd̃ nõ erat ⁊ mansisse qd̃ fu̾at:
cũ ipi aĩam de celestib detͣhentes. nõ t̾m

Expanded text:
sale proferebat, ita ut invidia careret, sale proferebat, ita ut invidia careret, de divina cruce eum illudere, in silentium paululum voce compressa, primum eorum miseratus errorem est; deinde per interpretem, qui ejus verba diligentissime in Graecum solebat exprimere sermonem, ita exorsus est, dicens: Quid pulchrius est, quidve honestius, crucem colere, an adulteria, parricidium, vel incestum his assignare quos colitis; cum in altero sit contemptus mortis insigne virtutum, in altero turpis religio obscenitatis magistra? Quid melius est dicere quod Dei Verbum, manens ut erat, ob salutem nostram humanum corpus assumpserit, ut societate mortalitatis nos eveheret ad coelum, participesque naturae coelestis efficeret; an, Christianorum credulitatem audetis irridere, dicentium Christum Filium Dei sine sui detrimento, et coepisse esse quod non erat, et mansisse quod fuerat; cum ipsi animam de coelestibus detrahentes, non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
mini qd̃ ꝓbatis: qr bona ꝯuenit iuitan.
Si ego ad uos uenissem : uos unitarer
S uos ad me quasi ad sapientem uenis¬
tis : estote sicut ego sum xp̃iani. Absce¬
serũt philosophi utrũq mirãtes. ⁊ acum̃
ingenii ⁊ demoniũ expłsiones. Ałos qͦsꝑ¬
sumliter mudi sapientes qui eũ midere
cupiebant qr lict̾as ignorabat : tali dis¬
putat̾one colligauit dicens. Respondete
mͥ ÷ quid pͥus est sensus. an lict̾e. ⁊ quid
cutꝰ exordii est ⁊ sñsus ex litt̾is an littere
oriũtur ex sensu. Illis asserentib qr sẽ¬
sus eẽt auctor atq inuentor litterarum:
ait. Igitur cui sensus incolumis est: ħ
littas nõ requirit. Quis p̃sũtiũ ꝑtꝰ hãc
responsionẽ nõ exclauit: cũ obstupuerĩt
⁊ ip̃i qui uicti st̃. tantã ĩ imꝑito litt̾aꝵ sa¬
gacitatẽ amini admirantes.  Neq emĩ
ut in solitudine ⁊ montib cõu̾scitus. at
omnẽ ibidem exigens uitam ÷ agrestis
⁊ rigidus erat : s ioꝯdus atq affabilis

Expanded text:
mini quod probatis, quia bona convenit imitari. Si ego ad vos venissem, vos imitarer; sed quia vos ad me quasi ad sapientem venistis, estote, sicut ego sum, Christiani. Abscesserunt philosophi, utrumque mirantes, et acumen ingenii, et daemonum expulsiones. CAP. similiter mundi sapientes, qui eum irridere cupiebant, quia litteras ignoraret, tali disputatione colligavit, dicens: Respondete mihi, quid prius, sensus an litterae? et quid cujus exordium? Sensus ex litteris, an litterae oriuntur ex sensu? Illis asserentibus quia sensus esset auctor atque inventor litterarum, ait: Igitur si cui sensus incolumis est, hic litteras non requirit. Quis praesentium post hanc colluctationem non exclama verit, cum obstupuerint et ipsi qui victi sunt, tantam in imperito litterarum sagacitatem animi admirantes? Neque enim, ut in solitudine et montibus versatus, atque omnem ibidem exigens vitam, agrestis et rigidus erat, sed jucundus atque affabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa xp̃o qui curat astribens: usus est
fatu reciproco ⁊ ait. Nolite putare me¬
hiis scuntatẽ dedisse. s xp̃r ꝑ su̾os suos fa¬
cit ista mirticula. Credite ⁊ uos: ⁊ indebi¬
talia signa meret᷑. Cõfugite ad crucifix
⁊ cũ honorifico salutatu ab eo rece
extremo mũdi linnite coditũ. ⁊ ꝑauor
pͥncipum. ⁊ om̃is celebraret aula rega
ũ quasi ad patrẽ missis litt̾is obsecrabãt.
ut reciprocis eos scͥptis exhilararet. Nt
ille es modi manens qualis ⁊ esnexͣ litt̾e
ad eũ uenirẽt. fu̾at n ͨ salutatõne p̾nci¬

Expanded text:
ersa Christo, qui curat, ascribens, usus est ersa Christo, qui curat, ascribens, usus est affatu reciproco, et ait: Nolite me putare his sanitatem dedisse, Christus per servos suos facit ista miracula. Credite et vos, et videbis tumor talia signa mereatur. Confugite ad Crucifixi cum honorifico salutatu ab eo recedextremo mundi limite conditum, et favor principum, et omnis celebraret aula regalum, quasi ad patrem, missis litteris, obsecrabant ut reciprocis eos scriptis hilararet. At ille ejusmodi manens, qualis et antequam litterae ad eum venirent fuerat, nec salutatione princi
Abbreviated transcription (Latin):
lurit : Qñ tot sił in se cõuenere u̾tu¬
tes. Continentia in mat̾momo. u̾giitaᷤ
in eccłia floret ⁊ martyrũ ⁊ dño suo glo¬
piũ est. Cum interĩ uos int̾ tantos:
u̾tutũ choros sillogismoꝵ retia tenditis:
⁊ rerũ lucem tenebrosis conann̾ argum̃¬
tationib obuolu̾e. Et̃ce nos ut dirit
doctor nost̾ nõ in gentili ꝑsuasione s
in fide aptissima suademus : que u̾boꝵ
aff̾mat̃onẽ p̃uenire osueuit. Assunt
qͥppe pacientes a demonib uexati. Qͤs
cũ in mediũ ꝓduriss u̾ba repetunt di¬
cens. Nũc nos collectõnib ur̃is. ⁊ cr
iuiltus malefico carmine deos ur̃os quoᷤ
putatis expellite. Sinautem nõ potestis:
uictas wb̾mittite manus: ad xp̃i trophe
a ꝯfugite: ⁊ statĩ crucifixi credulitatem.
maiestatis potutia consequitur. Dixit
⁊ inuocato nomine ih̃u cũ uitale signũ
in sacro noĩe t̾nitatis p̃ssisb̃ in frõte: u
na cũ expłsis demõib uana p̃sentiũ
eret signoꝵ dunna largitio At ille uin¬

Expanded text:
luxit? quando tot simul in se convenere virtutes? Continentia in matrimonio, virginitas in Ecclesia. Floret martyrum pro Domino suo glopium est. Cum interim vos inter tantos virtutum choros syllogismorum retia tenditis, et veram rerum lucem tenebrosis conamini argumentationibus obvolvere, ecce nos, ut dixit Doctor noster, non in gentili persuasione , sed in fide apertissima suademus, quae verborum affirmationem praevenire consuevit. Adsunt quippe patientes a daemonibus vexati. Quos cum in medium produxisset, verba repetivit, dicens: Nunc vos collectionibus vestris, et quo vultis malefico carmine deos vestros, quos putatis, expellite; sin autem non potestis, victas submittite manus, et ad Christi trophaea confugite, et statim Crucifixi credulitatem majestatis potentia prosequetur. Dixit, et invocato nomine Jesu, cum vitale signum in sacro numero Trinitatis pressisset in frontibus, una cum expulsis daemonibus vana praesentium eret signorum divina largitio. At ille univ
Abbreviated transcription (Latin):
ptꝰ examinatõnem infidelissima secta. effu¬
gauit eos de mõte dicũs. mułtũ sp̾entib de¬
tlores hor eẽ sĩnones. Mentientib autẽ¬
daciam ⁊ iusti doloris ira cõmotus. rogat᷑¬
q ab ep̃is. atee uniu̾sis fr̃ib alexandriã
descẽdit ibiq arriomantas smone publico

Expanded text:
post examinationem infidelissima secta, effupost examinationem infidelissima secta, effugavit eos de monte, dicens multo serpentibus deteriores horum esse sermones. Mentientibus autedaciam, et justi doloris ira commotus, rogatusque ab episcopis atque universis fratribus, Alexandriam descendit; ibique Ariomanitas publico
Abbreviated transcription (Latin):
nlło indicante cet̾is p̾t̾missis ad eitonum
currebat : ⁊ anime puritatẽ agnosdebet
in uultu : ⁊ ꝑ speculũ corporis gr̾am sce m̃¬
tis intuebatur. Nam semꝑ hylaiem faci¬
em gerens: aliqua oñdebat se de celestib
cogitare. Sicut sc̾ptura ait. Corde letan¬
tur. Ita ⁊ iacob agnouit saban sccerum
suũ inaidias sͥ machinantem: dices ad fili¬
as eius. Nõ est facies patͥs ur̃i: sicut hen
⁊ midius t̾tius. Sic samuel agnoint daud.
Letificatos enim habebat ocłos. ⁊ dentes si¬
cut lac candidos. Similit̾ agnoscebatur
antonus quia semꝑ eandem faciem int̾
dei puritate miraibilis. Nũquã maniche¬
is aut aliis h̾eticis saltẽ amicabilia u̾ba
largitus est. nsi tm̃ ea que possent eos ab
unquitatis errore reuocare. demĩcians taliũ
amnicicias atq smones ꝑditionẽ ẽẽ anime.
Sic ⁊̃ arrianos detestabatur ⁊ ut om̃ib di¬
ceret nec iuxta eos quidẽ ẽẽ accedñdũ. Nã
cũ uenissẽt quidã arriomante ÷ reꝑta eoꝵ

Expanded text:
is, ad Antonium currebat, et animae puritatem agnoscebat ex vultu, et per speculum corporis gratiam sanctae mentis intuebatur. Nam semper hilarem faciem gerens, liquido ostendebat se de coelestibus cogitare, sicut Scriptura ait: Corde laetantur . Ita et Jacob agnovit Laban socerum suum insidias sibi machinantem, dicens ad filias ejus: Non est facies patris vestri sicut heri et nudiustertius . Sic Samuel agnovit David: Laetificatos enim habebat oculos, et dentes sicut lac candidos . Similiter agnoscebatur Antonius, quia semper eamdem faciem interdei puritate mirabilis. CAP. XLIis aut aliis haereticis saltem amicabilia verba largitus est, nisi tantum ea quae eos possent ab iniquitatis errore revocare, denuntians talium amicitias atque sermones perditionem esse animae. Sic etiam Arianos detestabatur, ut omnibus diceret nec juxta eos quidem esse accedendum. Nam cum venissent quidam Ariomanitae, reperta eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Illis uͦ ab exordio natiuitatis replicare
pcc̾̃a int̃ntib ⁊ calumpniosa angeli ora
clauserũt. dicentes nõ debere eos a na¬
tiuitate eius delicta narrene. que iam
ex eo tempore quo fc̃s est monachus. ⁊
deo se ꝯseciass libere profiteri. Accusa¬
bãt demones młta ꝓcacit᷑ m̃tientes ⁊¬
⁊ cũ deeẽtit ꝓbamẽta fallacib ⁊ liber em¬
tonio consc̾nsus aꝑitur. Et statim re¬
diens in se in eo loco in quo stere ceꝑat
hoc se ruisus indit eẽ qd̃ fuerat. Tunc
u oblitus esce ÷ illam noctẽ gemitu ac
lam̃tatõne tnsegit. reputans secũ hos¬

Expanded text:
Illis vero ab exordio nativitatis replicare peccata nitentibus, calumniosa angeli ora clauserunt, dicentes non debere eos a nativitate ejus delicta narrare, quae jam ex eo tempore quo factus esset monachus, et Deo se consecrasset, licere proferri. Accusabant daemones multa procaciter mentientes; et cum deessent probamenta fallacibus, liber Antonio conscensus aperitur. Et statim rediens in se, in eo loco in quo stare coeperat, hoc se rursum vidit esse quod fuerat. Tunc vero oblitus escae, ex illa hora noctem gemitu ac lamentatione transegit, reputans secum h