comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum primo meliorem ⁊ prudencie
capacem non despexit scdõ eam q̃
magis fuerat uulnerata suscepit
neq autem sapiencie conuenit.
de duob eque suis in sipientissima̾
plus amare aut ꝑ fecte pietati ma¬
gis indigenti non sub uenisse fe
irrationabiliter tantum s etiam
ueraciter dicta sunt ⁊ intellexisse
inprecedentibus fateor ⁊probas¬
se nõn ego xp̃i autem diuinitas
quo pacto mortem sensisse dicat᷑
ignoro de quo utrum aliquid ob̾¬
ture dixeris an ego sufficienter
dicta ingenii tarditate assequi
non potuerim nescio. Neq enim
credere ausim qd̃ fons uite aquo
habent uniuersa quod uiuunt
ꝑ triduum quo insepulchro ia¬
ꝓprietate decederit ut si dici fas e̾
sepistus sensibus omnem motũ
redemptionem humani generis
non patrem tantum sed omius
spiritualis glorie orna menta
desereret. augꝰ Absit ab sit a fideli¬
b ista suspicio ut sic xp̃c senserit
mortem nr̃am ut quantum ĩ

Expanded text:
rum primo meliorem et prudentiae rum primo meliorem et prudentiae capacem non despexit; secundo eam quae magis fuerat vulnerata suscepit. Neque enim aut sapientiae convenit, de duobus aeque suis, insipientissimam plus amare; aut perfectae pietati, magis indigentem non juvisse. CAPUT n rationabiliter tantum, sed etiam veraciter dicta sunt, et intellexisse me in praecedentibus fateor, et probasse non nego: Christi autem divinitas quo pacto mortem sensisse dicatur, ignoro. De quo utrum tu obscure aliquid dixeris, an ego sufficienter dicta ingenii tarditate assequi non potuerim, nescio. Neque enim credere ausim, quod fons ille vitae, a quo habent universa quod vivunt, per triduum quo in sepulcro coproprietate deciderit, ut si dici fas est, sepultis sensibus omnem substaredemptionem humani generis non Patrem tantum, sed et omnia spiritualis gloriae ornamenta desereret. AUG. Absit, absit a fidelibus ista suspicio, ut sic Christus senserit mortem nostram, ut quantum in
Abbreviated transcription (Latin):
ominum auctorem crediderunt. Qͦ¬
modo enim docetur omnipotens
si curare non potuit desperatam
Aut quomodo omnium deus si ñ
ipse fecit animam nr̃am duob
uero aliis uno anime causa nesci¬
tur altero meritum non timetur
An intelligere causam putandus
est anime qui eam ad accipiendan
legem habitu in site rationis ins¬
tructam a peccato uoluntarie tͣnc¬
gressionis nititur separare aut
qũo eius generositatem nouit
qui ignobilitatis uicio dicit des¬
pectam prelata carne quam nõ
flatu dei sicut animam s de luno
plasmatam.si autem nichilho¬
rum deanima recte sentitur cre
quodam modo anime nostreui¬
deamur hominem sempiternũ
prodolor carnem inquit solam xͦ
assumpsit animam non quesi¬
uit. hic si originem utriusq gna¬
rus rerum contemplator atten¬
das. preciosior est anime substãtra
Si transgressionis culpam pp̃ intel¬
ligenciam peior est causa Ego aut̃
⁊ piissimum esse non dubrto. Qͦ¬

Expanded text:
omnium Deum crediderunt. Quoomnium Deum crediderunt. Quomodo enim docetur omnipotens, si curare non potuit desperatam? Aut quomodo omnium Deus, si non ipse fecit animam nostram? Duobus vero aliis, uno animae causa nescitur, altero meritum non 351 videtur. An intelligere causam putandus est animae, qui eam ad accipiendam legem, habitu insitae rationis instructam, a peccato voluntariae transgressionis nititur separare? Aut quomodo ejus generositatem novit, qui ignobilitatis vitio dicit esse despectam: praelata carne quam non flatu Dei sicut animam, sed de limo plasmatam? Si autem nihil horum de anima recte sentitur, crequodammodo animae nostrae videamur beneficium sempiternum. Proh dolor! Carnem, inquit, solam Christus assumpsit, animam non quaesivit. Hic si originem utriusque gnarus rerum contemplator attendas, pretiosior est animae substantia: si transgressionis culpam, propter intelligentiam, pejor est causa. Ego aute scio, et piissimum esse non dubito: quo
Abbreviated transcription (Latin):
cio saluatoris indiguit. totum xͤ
aut animam s corpus ⁊ animã
quib constat totus homo ⁊ qui¬
bus pectasse antea iudetur assũp¬
sit. Nam si toto homine peccante
solam huius carnem xp̃c assump¬
sit anima peneprimeilluis trans¬
gressionis sine aliqua spe eciam
nunc ad dicta ꝑ mansit. Quod si
ita est nescio quid nobis media¬
toris ꝑsona contulerit que meliꝰ
nẽm ex toto non redimens bruta
ꝑ se carnem ⁊quesine anima nec
beneficium quidem eius posset sẽ¬
modi predicatorib querere curac¬
cepta carne animam dispensatio
mediatoris omiserit. Nisi forteaut
innoxiam sciens medicine indigẽ¬
teni esse non credidit auta se alienã
putans redemptionis beneficio m̃
donari aut ex toto insanabilem
iudicans curare nequiuerit autut¬
iubem ⁊ que nullis usib apta uide¬
retur ab iecerit. horum duo inip¬
sum tocius hominis creatorẽ blas¬
phemis sp̃c incredulitate desipuĩt
Nam primo impossibilem scdo nõ

Expanded text:
cio Salvatoris indiguit, totum Chrcio Salvatoris indiguit, totum Chrabsque anima, sed corpus et animam qua constare totus homo, et peccasse antea videtur assumpsit. Nam si toto homine peccante, solam ejus carnem Christus assumpsit, anima poenae primae illius transgressionis sine aliqua spe etiam nunc addicta permansit. Quod si ita est, nescio quid nobis mediatoris persona contulerit, quae melius nostrum ex toto non redimens, brutam per se carnem, et quae sine anima ne beneficium quidem ejus posset senmodi praedicatoribus quaerere cur accepta carne animam dispensatio mediatoris omiserit. Nisi forte aut innoxiam sciens, medicinae indigentem esse non crediderit, aut a se alienam putans, redemptionis beneficio non donarit; aut ex toto insanabilem judicans, curare nequiverit; aut vilem et quae nullis usibus apta videretur, abjecerit. Horum duo in ipsum totius hominis creatorem blasphemi spiritus incredulitate desipiunt. Nam primo impossibilem, secundo non
Abbreviated transcription (Latin):
ditionem iusti constinuntur mul¬
ti. uenit ergo xp̃c saluum facere quod
ꝑierat. Prius ergo uideamus quid il¬
lud est qd̃ protho plasti trausgressi¬
one ꝑierit ⁊ exhec facile scire poteri¬
mus quid dñs ueniendo saluare po¬
tuerit. Requirendum igitur nobis
est quis nam legem creatoris accepit
Ille enum sine dubio peccauit qui p̾¬
cepta contempsit. Ille ergo precep¬
ta contempsit. qui quod prohibe.¬
batur ad misit dicit autem script᷑a.
Precepit dñs a dedicens ab omni lig¬
no qd̾ est inparadiso manducabi¬
tis deligno autem sciencie boni ⁊
mali non manducabitis. De eo qua
die autem manducaueritis morte
moriemini. Queramus ergo ut̾m
lanc legem totus homo acceꝑit.
Si enumn ut inlibro geneseos con¬
tinetur. excorpore ⁊ anima iam ꝑ¬
fectus accepit totus totus homoi
trans grediendo peccauit. Et si totꝰ
trans grediendo reccauit totus pec¬
tati sui uitio tunc ꝑiit. si autem
totus ꝑ iit totus beneficio salua¬
toris indiguit. Et si totus benefi¬

Expanded text:
uditionem justi constituuntur multi. Venit ergo Christus salvum facere quod perierat . Prius ergo videamus quid illud est quod protoplasti transgressione 350 perierit, et hoc facile scire poterimus, quid Dominus veniendo salvare potuerit. Requirendum igitur nobis est quisnam legem Creatoris acceperit. Ille enim sine dubio peccavit, quia praecepta contempsit: ille praecepta contempsit, qui quod prohibebatur admisit. Dicit autem Scriptura: Praecepit Dominus Adae dicens: Ex omni ligno quod est in paradiso manducabitis, de ligno autem scientiae boni et mali non manducabitis de eo. Qua autem die manducaveritis, morte moriemini . Quaeramus ergo nunc utrum hanc legem totus homo acceperit? Si enim ut in libro Geneseos continetur, ex corpore et anima jam perfectus accepit, totus homo transgrediendo peccavit: et si totus transgrediendo peccavit, totus peccati sui vitio tunc periit. Si autem totus periit, totus beneficio Salvatoris indiguit. Et si totus benefi
Abbreviated transcription (Latin):
uidei cadat filium uideamus. Nam
Et ideo inter filium ⁊ creaturam pri¬
mum infallor ista discretio est quia
non est ex sub̾a fatientis s exsola
uoluntate ac potestate ꝑficitur.is¬
ta corruptibilis ꝑ naturam ubi fu¬
erit seruata ꝑ gr̃am ille incorrup¬
tibilis qui nascendo incorruptibilẽ
exincorruptibili patre uidetur hr̃e
sub̾am. filuis ꝑ omnia similis pri
dissimilis creature factor ille non ex
eo qd̃ non est in id qd̾ est ⁊ pp̃ ea ñ¬
quam inid qd̃ non est itxeo ꝙ est
Illa ex eo qd̾ non est in id qd̾ est ⁊ pp̃¬
ea quantum ad seattinet exeo ꝙ
est inid qd̃ non est sui ortus condi
deo quid inarchano huius auctori¬
tatis inuolueris ⁊ ideo recte facies
si id qd̃ ate ut mea fert opinio incõ¬
prehensibiliter dictum est intelligi¬
bilius explices. augꝰ. Dixi inquaᷤ
de filio tum eum acreature diffini¬
tione disternerem qm̃ is non exeo
ao
qid̾ non est inid qd̃ est qid̃ tale est ac

Expanded text:
in Dei cadat Filium videamus. Nam in Dei cadat Filium videamus. Nam et ideo inter Filium et creaturam primum, nisi fallor, ista discretio est, quianon ex substantia facientis, sed ex sola voluntate ac potestate perficitur. Ista corruptibilis per naturam, nisi fuerit servata per gratiam. Ille incorruptibilis, qui nascendo incorruptibilem ex incorruptibili Patre videtur habere substantiam. Filius per omnia similis Patri, dissimilis creatura factori. Ille non ex eo quod non est, in id quod est, et propterea nunquam in id quod non est, ex eo quod est. Illa ex eo quod non est, in id quod est: et propterea quantum ad se attinet ex eo quod est, in id quod non est, sui ortus conditdeo quid in arcano hujus obscuritatis involveris: et ideo recte facies, si id quod a te, ut mea fert opinio, incomprehensibiliter dictum est intelligibilius explicaveris. Aug. Dixi inquam de Filio, cum eum a creaturae definitione discernerem: quoniam si non ex eo quod non est, in id quod est: quod tale est ac
Abbreviated transcription (Latin):
patris ⁊ non deipsa paternitatis
ueritate contendam. An ei se dici
maluit patrem quem nec sibi sed
creaturis uoluit esse consiilem᷑.
Et ideo fatendum tibi est ex sub̾a
patris extitisse filium si ⁊ natus
⁊deus est aut filium pariter deum
negare si non expaterna substã¬
cia sed exnulla operante tantũ.
sicut eciam in aliis creaturis pr̃e
patris uoluntate ⁊ potestate creatus est.
m̃ mead ad euis confes¬
sionem neccessitate compellis id quod
a maiorib nr̃is concessis dici assolet ñ
tacebo. Aiunt enun creaturam esse fili¬
um s ꝑ fectam ⁊ que dominari possit
omnibus creaturis. augꝰ Gaudeo
quidem quod in religiose predicatio¬
nuis initio iurus manifesta confessi¬
one prodideris. Nichil tñ qd̃ credulita¬
te dignum uideatur opponis. Crea¬
tura namq est exeo qd̃ ad huc ñ est
aut aliq̃n non fuit rei cuiuslibet rec¬
titudinis corruptibilis quantum
uise est omnipotentis dei uolunta¬
tem fc̃a sub̾a ħ diffinitio utrum¬

Expanded text:
Patris, et non de ipsa paternitatis veritate contendam. An ei se dici maluit Patrem, quem non sibi, sed creaturis voluit esse consimilem? Et ideo fatendum tibi est, ex substantia Patris exstitisse Filium, si et natus et Deus est: aut Filium pariter et Deum negare, si non ex paterna substantia, sed ex nulla, operante tantum, sicut etiam in aliis creaturis, Patris voluntate et potestate creatus est.m me ad ejusmodi confessionem necessitate compellis, id quod a majoribus nostris dici assolet, non tacebo. Aiunt enim, creaturam esse Filium, sed perfectam, et quae dominari possit omnibus creaturis. AUG. Gaudeo quidem quod irreligiosae praedicationis intimum virus manifesta confessione prodideris: nihil tamen quod credulitate dignum videatur, opponis. Creatura namque est, ex eo quod adhuc non est, aut aliquando non fuit, rei cujuslibet corruptibilis, quantum in se est, per omnipotentis Dei voluntatem facta sub
Abbreviated transcription (Latin):
rib licentia locutionis datur. Qd̃
longe ante ieremias intuens ait s
⁊ la mie nudauerunt mammã lac¬
tauerunt catulos suos quid nam¬
q lamias nisi hereticos appellat hu¬
manam qd̃ faciem beluina ꝑ impi¬
etatem corda gestantes quitunc mã¬
mam qui dant nudant qr errorem
suum libere predicant. Tunc catu¬
los lactant qr malesequaces ꝑuu¬
lorumanimas dum ꝑuersa insimi¬
ant ad impietatem nutriendo con¬
firmant. ¶Talis debet esse dispen¬
satio regiminis ut is qui preest ea
circa se subditos mensura moderet᷑
quatenus ⁊ arridens timeri debeat¬
⁊ iratus amari ut cum nec nimia
leticia uilem reddat nec immode¬
rata seueritas odiosum. ¶Om̃s¬
lunt quanto magis ad peiora
conualescunt atq esse subsenti¬
b delicias deputant qr inde ꝑu̾sã
mentem ad gaudium subleuant
unde spinas peccatorum portant.
¶ Deus mira dispensatione conci¬
lii ⁊ culpas respicit ⁊ uiuendi tem¬
pora impendit ut longiora uite
um muneris aut non conuerso

Expanded text:
ribus licentia locutionis datur. XV. Quod longe ante Jeremias intuens ait: Sed et lamiae nudaverunt mammam, lactaverunt catulos suos. Quid namque lamias, nisi haereticos appellat? humanam quidem faciem, sed belluinam per impietatem caudam gestantes. Qui tunc mammam nudant, quando errorem suum publice praedicant. Tunc catulos lactant, quando male sequaces parvulorum animae, dum perversa insinuant, ad impietatem nutriendo coni quod talis debet esse dispensatio regiminis, ut is qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. Slunt, quanto magis ad pejora convalescunt; atque esse sub sentibus delicias deputant, quia inde perversam mentem ad gaudium sublevant, unde spinas peccatorum portant. mira dispensatione consilii et culpas respicit, et vivendi tempora impendit, ut longiora tempoum muneris, aut non converso ad
Abbreviated transcription (Latin):
eam suauitatem qua unusquisq
intrinsecus ꝑ sp̃m unctus est ꝑ dt̃
qũo integritate eius ꝑ frui non
ꝑmittunt. ¶ferrum de terra tol¬
litur cum fortis ꝓpugnator ec̃ce¬
de t̾rena quam prius tenuit accio¬
nat patrem ⁊despicit partũ ma¬
tris sue effodiam illum corui de
torrentib ꝑuersi quippe dum di¬
iuna iudicia reprehendunt sub¬
sannant pr̃em ⁊ quilibet hereti¬
ci dum predicationem sc̃e ecc̃e fe
tunditatemq illuis deridendo cõ¬
tempnunt quid aliud quamꝑ
tum matris despicit quam ñ
ium̾ito eorum qͦ mr̃em dicimꝰ
quia de ip̃a exeunt qui contra
ipsam loquuntur iohannedi¬

Expanded text:
eam suavitatem qua unusquisque eam suavitatem qua unusquisque intrinsecus per spiritum unctus est perdunt, quoniam integritate ejus perfrui non permittunt. litur, quum fortis propugnator ecclesiae a terrena, quam prius tenuit, actionat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet hci, dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus, quia de ipsa exeunt qui contra ipsam loquuntur, Joanne
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppłi iutercessor assumitur.
ne fiant causa ruine ppłi. ¶ Gre.¬
uo locus est inquo conflatur. Quia
itaq atq heretiti dicitis conflari
uultis s locum quo debeat confla¬
ri nescitis. una est ecc̃a inqua quis¬
quis conflari uoluerit ab omnt̃
poterit peccatorum labe purga¬
ri. Si quid prodero amaritudinis
siquid tribulationis extra hantpo¬
siti sustinetis incendi potestis tant̃¬
tionis ignis qui extra catholicã
toleratur ecc̃am quam nullius
oĩo uirtutis sit paulus apłs insi¬
nuat dicens. sitradidero corpus
ab unitate matris ecc̃e siue ꝑhere
re scismatis ꝓximum non dilige̾¬
do diuit᷑ caritatis huius priuatur.¬
sp̃emtenet muscis ꝑcutitur musca
enim munis insolens ⁊ inqietum
animal est inqua quid aliud quã
insolentes cure desideriorum carna¬
lium designantur. unde alias dicit᷑
nusce morientes ꝑdunt suauita¬
tem ungenti qr cõgitationes suꝑ¬
flue que assidue manimo carnalia
cogitantis ⁊ nascuntur ⁊ deficuit

Expanded text:
qui populi intercessor assumitur, ne fiant causa ruinae populi ro locus est in quo conflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari vultis, sed locum quo debeatis conflari nescitis. Audite quis conflari voluerit, ab omni etiam poterit peccatorum labe purgari. Si quid pro Deo amaritudinis, si quid tribulationis, extra hanc positi sustinetis, incendi potestis tantutionis ignis qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus Apostolus insinuat, dicens: Si tradidero corpus ab unitate matris ecclesiae, sive pre scismatis, proximum non diligendo dividitur, karitatis huius gratspeciem tenet, muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Unde alias dicitur: Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti , quia cogitationes superfluae, quae assidue in animo carnalia cogitante et nascuntur et deficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis edocere s qr ninc.
nono librorum iudicio s sola rati¬
oneplacuit tuncta discutere idcir¬
co inaliud tempus scripturarũ
monumenta seruantes sicut su¬
ꝑuis factum est sic t̃ de anime in¬
quisitione tractabimus. Quod ut
fieri facilius possit que saluato¬
ri nostro suscipiendi hominis
Qua inuenta sine aliqua difficł¬
tate eciam adhec que huus prece¬
dentis sunt consequentra transi¬
bimus. Ab initio igitur ex corꝑe
⁊co anima deus hominemn fecit
transgressus p ost usurpationẽ
int̾dicte arboris sententram quo¬
dam modo pene capitalis excepit.
hic ad eum statum a quo lapsus
est non nisi auccoris gracia refor¬
matus post luminii quodam mͦ
iure potuit remeare sicut qui se de
excelso inpreceps uoluntate re¬
miserit. In sua quidem habuit po¬
testate quod fecit s iam suo ar¬
bitrio certum est non subracere
cendus est cecidisse qr alieno nos¬
citur resurgere nec pp̃ ea suo re¬
surrexisse qr alieno certum estoe¬

Expanded text:
testimoniis edocere: sed quia nunc testimoniis edocere: sed quia nunc non librorum indicio, sed sola ratione placuit cuncta discutere, idcirco in aliud tempus Scripturarum monumenta reservantes, sicut superius factum est, sic etiam de animae inquisitione tractabimus. Quod ut fieri facilius possit, quae Salvatori nostro suscipiendi hominis qua inventa, sine aliqua difficultate etiam ad haec, quae hujus praecedentis sunt consequentia, transibimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus hominem fecit: transgressus, post usurpationem interdictae arboris, sententiam quodam modo poenae capitalis excepit. Hic ad eum statum a quo lapsus est, non nisi auctoris sui gratia reformatus, postliminii quodam modo jure potuit remeare: sicut qui se de excelso in praeceps voluntate demiserit, in sua quidem habuit potestate quod fecit, sed jam suo arbitrio certum est non subjacere cendus est cecidisse, quia alieno noscitur surgere; nec propterea suo surrexisse, quia non alieno certum est ce
Abbreviated transcription (Latin):
caro processit ut habitaret ĩno¬
bis non genuit quando inprĩ¬
cipio erat deus u̾bum q d̾ origi¬
nem prestitit uniuersis. Nolite
ergo partu uirginis decermĩa¬
re originem dei uerbi. Nolitede
uirgine genitum corpus coet̾¬
num dicere deitati quia medi¬
ator dei ⁊ hominum homo xp̃e ie¬
sus prima natiuitate coeternus
est prĩ scd̃a particeps temporis
nostri. In illa autem auctortẽ¬
poris in ista particeps estetatis.
atoris ꝑ spicua ratione ⁊ adcre¬
dendum tui uis sufficienti trac¬
tasti id circo queso ut michi ꝙ
eciam de anima xp̃i senciendũ
sit iuibeas explicari. Ita enm
a maioribus nostris semper ẽ
traditum qd̃ xp̃i corpus adiu
uicem anime communis ip̃uis filiꝰ
dei habitus animaret nec accessione
uitalis sp̃c indigens fuerit cui in ha¬
bitans fons uite potuit conferre.
qd̃ uixit. augꝰ Sossemus quidem
id quod in hac questione catholice
auctoritatis diffinitione prescri¬
bitur diuinorum uoluminum

Expanded text:
caro processit, ut habitaret in nocaro processit, ut habitaret in nobis ; non genuit quando in principio erat Deus Verbum, quod originem praestitit universis. Nolite ergo partu virginis determinare originem Dei Verbi: nolite de virgine genitum corpus coaeternum dicere deitati; quia Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus prima nativitate coaeternus est Patri, secunda particeps temporis nostri; in illa auctor temporis, in ista particeps est aetatisatoris perspicua ratione, et ad credendum cuivis sufficienter tractasti; idcirco quaeso ut mihi quid etiam de anima Christi sentiendum sit, jubeas explicari. Ita enim a majoribus nostris semper est traditum, quod Christi corpus ad vicem animae communis, ipsius Filii Dei habitus animarit; nec accessione vitalis spiritus indigens fuerit, cui inhabitans fons vitae potuit conferre quod vixit. AUG. Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae auctoritatis definitione praescribitur, divinorum voluminum
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ⁊ animus. Sic post partũ
uirginis non alius dei filius ⁊ a¬
liuis hominis. sed idem xp̃c dei tho¬
minis filius. Et sicut inuno ho¬
mine aliud corpus ⁊ aliud ani¬
mus sic inuno mediatore aliud
dei ⁊ hominis tiltus s idem tam̃
⁊ non aliuis dei quam hominis fi¬
lius quamiuis pp̃ aliud dei ⁊ pp̃a
aliud hominis filius. Non ab inicio
carnis cepisse dicimus filium dei
ne temporalem credat aliquid. De¬
itatem. Non ab eterno filii dei no¬
uimus carnem ne non ueritatẽ
humani corporis sed quandam¬
eum eum suscepisse putemus
ymaginem. Neq enum consumit
maiestatem filii dei ueritas car¬
nis aut ueritatem carnis inmẽ¬
sitas u̾tatis dum una radiat
uirtutib sius aliud decetur in¬
firmitatib nostris. unus aut̃
iniuriis ⁊ equalitatem custodit
genitoris. Genuit ergo maxia
⁊non genuit filium dei Genu¬
it quando ex se ip̃a scd̃m carnẽ
natus est xp̃c non genuit qũ de
patre sine initio extitit filius
Genuit quando exhac uerbum

Expanded text:
mus. Sic post partum virginis, non alius Dei filius et alius hominis; sed idem Christus Dei et hominis filius. Et sicut in uno homine aliud corpus, aliud animus: sic in uno Mediatore aliud Dei, aliud hominis filius; sed idem tamen et non alius Dei quam hominis filius, quamvis propter aliud Dei, et propter aliud hominis filius. Non ab initio carnis coepisse dicimus Filium Dei, ne temporalem credat aliquis deitatem: non ab aeterno Filii Dei novimus carnem, ne non veritatem humani corporis, sed quamdam eum suscepisse putemus imaginem. Neque enim consumit majestatem Filii Dei, veritas carnis; aut veritatem carnis, immensitas deitatis; dum unum radiat virtutibus suis, aliud docetur infirmitatibus nostris. Unus auteminjuriis, et aequalitatem custodit genitoris. Genuit ergo Maria et non genuit Filium Dei: genuit, quando ex ipsa secundum carnem natus est Christus; non genuit quando de Patre sine initio exstitit Filius: genuit, quando ex hac Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ca mater omnium ecc̃arum xp̃i ec
mulos xp̃i pugnare ⁊ nunquam
a ueritatis tramite declinare qua̾
dñs ⁊ saluator omnium cuius.
fides est qui pro nobis mori non
dubitauit ⁊ ꝓprio nos suo redemit
sanguine qui fidem beati petri
non defecturam promisit ⁊consir¬
mare eum fr̃es suos admonuit
Quod apłicos pontifices mee exigu¬
itatis predecessores confidenter fe¬
cisse semꝑ tiunctis est cognitum. Quo¬
rum ⁊ pusillitas mea licet inpar et
minima pro suscepto tamen diuina
dignationeministerio pedissequa
cupit existere.
dat exemplum quando peccantes sa¬
cerdotes quorum locum modo inscã
semet ip̃m uendentes ⁊ ementes eiec̃
de templo ⁊ mensas nũmulariorum
⁊ alibi ip̃e ait. solite iudicare ⁊ noꝰ
iudiceiiniint solite condempnare
facitis quisq suam p̾sumat euo¬
mere iniquitatem s iudicantem o¬
portet cuncta rimari ⁊ ordinem re¬
rum plena inquisitione discutere
nec deillis que ei inconcessa sunt
ullo modo iudicium presumere.¬

Expanded text:
ca mater omnium ecclesiarum , Chrmulis Christi repugnare, et numquam a veritatis tramite declinare, quoniam Dominus et Salvator omnium, cujus fides est, qui pro nobis mori non dubitavit, et proprio nos suo redemit sanguine, qui fidem beati Petri non defecturam promisit, et confirmare eum fratres suos admonuit. Quod apostolicos pontifices meae exiguitatis praedecessores confidenter fecisse semper cunctis est cognitum, quorum et pusillitas mea, licet impar sit, et infirma, pro suscepto tamen divina dignatione ministerio pedisequa cupit existere.dat exemplum, quando peccantes sacerdotes, quorum locum modo in sancsemetipsum, vendentes et ementes ejecit de templo, et mensas nummulariorum  idem ipse ait: Nolite judicare, ut non judicemini, nolite condemnare, facitis quispiam suam praesumat evomere iniquitatem, sed judicantem cuncta oportet rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, nec de illis, quae ei inconcessa sunt, ullo modo judicium praesumere
Abbreviated transcription (Latin):
ce sedis sentenciam dampnare aut
appria pellere sede presumpserit sci¬
at se in recuperabilu̾r ẽẽ dampna¬
tum ⁊ ppło carere ꝑꝑetum hono
tinam recipere communionem
⁊ inꝓpriis restitui fidelib sedib.¬
Iuluis ppͣ. sane manifestum est
suum eos confiteri crimen qui to¬
ciens uocati atq absq in euitabi¬
li causa uenire distulerint se ⁊ p᷑¬
gandi se uoluntate non utunt᷑
Nam si de uestris dictis confiderens
⁊ infacie probare non diftulisseriᷤ.
si uxorem duxerit abordine depo¬
ni debere. Quod si forncatus fue¬
rit uel ad ulterium commiserir ext̃
ecc̃am proici ⁊ ad pnĩam inter lai¬
cos redigi oportere. ¶Alexander. De
sedis ꝙ non nulli suit tam solidi¬
ob seruent. Et eos de quib dñs ait qͥ
uos tangit tangit pupillam ocłi
mei non solum dangereminime
dubitant s ⁊̃ ꝑ sequi non formidãt
⁊licet nos ꝑsequantur qr nec nos
sine illis nec illos sine uobis ꝑ seqͥ
possunt quam illuis sumus discipłi

Expanded text:
e sedis sententiam dampnare aut propria sede pellere praesumpserit, sciat se inrecuperabiliter esse dampnatum et proprio carere perpetim honortinam recipere communionem, et in propriis restitui sedibulistis. Sane manifestum est suum eos confiteri crimen, qui toties evocati, absque inevitabili causa venire distulerunt, et purgandi se voluntate non utuntur. Nam si de vestris dictis confideretis, etiam in faciem probare non distulissetis. si uxorem duxerit, ab ordine illum deponi debere: quod si fornicatus fuerit vel adulterium commiserit, extra Ecclesiam abjici et ad poenitentiam inter laicos redigi oportet. II. Desedis, quod nonnulli sint tam bservent, et eos de quibus Dominus ait: « Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei ; » non solum tangere minime dubitant, sed etiam persequi non formidant. Et licet nos persequantur, quia nec nos sine illis, nec illos sine nobis persequi possunt, quoniam illius sumus discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
iuxp̃m ⁊ patremomnium exacerlat
deum pp̃ quod ⁊ uita earebit. Et doc¬
tor gentium inquit. si preocupatus
fuerit maliquo delicto homo uos
qui sp̃ales estis sustentate illum in
spiritu lenitatis considerans teip¬
sum. Ne ⁊ tu tempteris alter alte¬
rius onera portate. e. sa .i. xp̃i.¬

Expanded text:
um, et Patrem omnium exacerbat Deum, propter quod vita carebit; et doctor gentium inquit: « Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, sustentate illum in spiritu lenitatis, considerans teipsum, ne et tu tenteris, alter alterius onera portate, et s
Abbreviated transcription (Latin):
solute ordinari debere presbitere
aut diaconum nequemlibet in
gradu ecc̃astico nisi specialiter ec¬
tlesie ciuitatis aut possessionis
aut martirii aut monasterii qͥ
ordinandus est ꝓnuncietur. Qni
uero absolute ordinantur decre¬
uit sca sẏnodus ixritam hr̃i huiꝰ¬
cemodi manus impositione ⁊nus¬
quam posse ministrare ad ordinã¬
tuenda est ⁊ cauenda hostis astuci¬
a nequos oꝑta nequit tempta¬
tione subuerterelatente telo se¬
uius ualeat trucidareneq enim
elemosina reputanda est si paupe¬
accipitur qr qui hac intentionema¬
le accepit ut .q. bñ dispens et graua¬
tur potius quam adiuuatur. Elemo¬
sina redemptoris nr̃i ocłis illa placet
que non deulicitis ⁊ iniquitateꝯ
geritur s que de reb concessis ⁊ be¬
ne ad quisitis impenditur. Ne ergo
sub obtentu elemosine cum pecc̃o
aliquid studeamus accipere ap erte

Expanded text:
solute ordinari debere presbyterum, aut diaconum, nec quemlibet in gradu ecclesiastico, nisi specialiter Ecclesiae civitatis, aut possessionis, aut martyrii, aut monasterii qui ordinandus est pronuntietur. Qui vero absolute ordinantur decrevit sancta synodus irritam haberi hujuscemodi manus impositionem, et nusquam posse ministrare ad ordinanmetuenda et cavenda est hostis astutia, ne, quos aperta nequit temptatione subvertere, latenter telo saevius valeat trucidare. Neque enim elemosina reputanda est, si paupepitur, quia qui hac intentione male accipit, ut quasi bene dispenset, adgravatur potius quam iuvatur. Aelemosina redemptoris nostri oculis illa placet, quae non de inlicitis et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene adquisitis impenditur. sub obtentu eleemosynae cum peccato aliquid studeamus accipere, aperte
Abbreviated transcription (Latin):
cio quomodo cepit abire post sordẽ
Et ego quasi tinea effraym ⁊ qua¬
si putredo domui uida ⁊ uidit ephra¬
ym languorem suum ⁊uidas uin¬
culum suum ⁊ abiit ephraimadas
ł eos qui dño recte sacrificant in¬
dubitanter cum ꝑsecuntur ⁊ di
ultionem redditis michi. Et si ul¬
ciscimini uos contra mecito ue¬
lociter reddam uicissitudinem uo
⁊ iuste custo diet ista: intelligens
sciat hec: Quia recte uie dñi ⁊ ius¬
ti ambulabunt ineis. preuari¬
catores uero corruent meis. Et
ipsa perse ueritas ait. Qui uos
audit meaudit ⁊qui uossper¬
nit mesꝑnit. his ⁊ aliis fulti qͣm¬
plurimis dominicis preceptis ui¬
tantes hominum ꝑ ditiones cum
omnibus huius scẽ sedis quami
dominus capud totius ecc̃e cons¬
tituit membris talia fieri prohi¬
bemus ne confundantur populꝰ
dñi ineternum. Nam ⁊ a predeces¬
sorib nostris inhibitum legimꝰ
ut nemo contristet doctores neq¬
ad accusationem aduersum eos s̃¬
cipiant.ipse namq princeps apłõ¬

Expanded text:
oepit abire post sordem, et ego quasi tinea Ephraim, et quasi putredo domui Juda. Et vidit Ephraim languorem suum et Juda vinculum suum, et abiit Ephraim ad Avel eos qui Domino recte sacrificant, indubitanter eum persequuntur et dilultionem reddidistis mihi? Et si ulciscimini vos contra me, cito, velociter reddam vicissitudinem vob, et intelliget ista, intelligens et sciet ea? Quia rectae viae Domini, et justi ambulabunt in eis , » praevaricatores vero corruent in eis. Et ipsa per se Veritas ait: « Qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit . » His et aliis fulti quamplurimis Dominicis praeceptis, vitantes hominum perditiones, cum omnibus hujus sanctae Sedis, quam Dominus caput totius Ecclesiae constituit, membris, talia fieri prohibemus, ne confundatur populus Domini in aeternum. Nam et a praedecessoribus nostris inhibitum legimus, ut nemo contristet doctores, neque accusationem adversus eos scipiat. Ipse namque apo
Abbreviated transcription (Latin):
gentes pie recteq uiuamus. Qd̃ iudi¬
cium ⁊ caritatem dei cum pħisei p̾ter¬
irent detimabant tñ pp̃ elemosinas
qͣs facielant ⁊̃ queq minutissinra.
fructuum suorum ⁊ ideo ñ dabant
nem dictum est. Diliges ꝓximum tu¬
um tanquã te ip̃m. Cum ergo incre¬
passet eos qd̃ forisecus se lauabant
intus ã rapina ⁊ iniquitate pleni es¬
sent ammo nens quandam elemosi¬
uam qͣm sibi hõ debet primitusda re
int̾iora mundare. u̾mptñ inquid
qd̃ sr̃ est date elemosinam ⁊ ecce oĩa
munda sunt uob̃. Deide ut ostend̾e̾t
quid ammo nuisset ⁊ quid ip̃i face̾
ñ curarent. Ne illũ putarent eoꝵ
monui uos ad elemosinam danda̾
ꝑ quam uob̾ munda eẽnt omnia
S ue uob̾ qui decunatis mentam
⁊ rutam ⁊ oẽ holus. Nas .ii. noui ele¬
mosinas ur̃as. Ne de illis me ñc̃ uos
ãmonuissearbitremini ⁊ p̾teritis
iudicium ⁊ caritatem dei qua eł̃a
possetis aboĩ inquinamento inte¬
riore mũdari ut uob̾ munda ẽẽnt

Expanded text:
gentes, pie recteque vivamus, quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent, decimabant tamen propter eleemosynas quas faciebant, etiam quaeque minutissima fructuum suorum; et ideo non dabant nem dictum est: « Dilige proximum tuum sicut teipsum . » Cum ergo increpasset eos, forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant; admonens quamdam eleemosynam, quam sibi homo debet, primitus dare, et interiora mundare: « Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorumonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia: sed vae vobis, Quia decimatis mentam et rutam et omne olus; has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitremini. Et praeteritis judicium et charitatem Dei. Qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiore mundari, ut vobis munda essent
Abbreviated transcription (Latin):
li miserere aĩe tue placens deo. pp̃ħ
renascunur ut deo placeamus cui
m̾to displicet qd̾ nascendo contraxi¬
mus. hoc est prima elemo sina quã
nob̾ dedimus ꝙ̃ nos ip̃os miserentis

Expanded text:
 miserere animae tuae placens Deo, propter hoc renascimur ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna, quam nobis dedimus, quoniam nos ipsos miseros
Abbreviated transcription (Latin):
deus sapĩam hꝰ mundi s ex coꝵ nu̾o de
quib dc̃m est multitudo sapiencium
sanitas est orbis t̾rarum. Et quales
uult apł̃s fieri de quib ditit. uolo aut̃
uos sapientes quidem eẽ inbono sĩ¬
plices autem inmalo

Expanded text:
Deus sapientiam hujus mundi ! sed ex eorum de quibus scriptum est, Multitudo sapientium sanitas est orbis terrarum ; et quales vult Apostolus fieri, quibus dicit, Volo autem vos sapientes quidem esse in bono, simplices autem in malo
Abbreviated transcription (Latin):
am uero qui .N. inquem pecca¬
uit hoĩem rogat si peccato suo
mouetur ñt roget non estad¬
huc deputandus inimicus ut
cum diligere sic difficile sicut

Expanded text:
am vero qui eum, in quem peccavit, hominem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
am lib̾o arbitrio maleutens
s se occidendo ñ uiuit. Nec se ip̃m po¬
t̾it resuscitare cum occiderit ita cũ
libero peccaretur arbitrio uictorei
pec̃c̃o ãmissum est ⁊ lib̾ in arbitriũ
Aquo enim quis deuictus est huic c̾
uus ad dictus est. Pecri certe apłi est
ista siũa. Que cum u̾asit qualis q̃lo¬
potest serui ad dicti ẽẽ lib̾tas iisi qñ eũ
peccare ñ delectat. liberałi .il. serun qui
sui dñi uoluntatem lirent̃ facit ac ꝑ
hec ad peccandum liber est qui pecc̃i seiꝰ
ẽ doñ ad iuste faciendum liber non erit
nisi apec̃co liłutus ẽẽ ustite ceperit
seruus. Ip̃a est u̾a lib̾tas pp̃ recte fatien¬
lib̾tas uñ erit hõi abdicto ⁊ uendito
nisi redimat ille cuins illa uox est
si uos filius liberauit tunt u̾e lib̾i
eritis. Qd̃ antequam fĩ iuhoĩe incipi¬
at. Qũo quisq delsbero arbitrio ibo¬
no głatur opere qui ñoum est liber
ad oꝑandum bñi. Nsi seuana glori¬
a inflatus est extollatur. Quam cohi¬

Expanded text:
am libero arbitrio male utenssed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit: ita cum libero peccaretur arbitrio, victore peccato amissum est liberum arbitrium; A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est . Petri certe apostoli est ista sententia: quae cum vera sit, qualis, quaepotest servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat? Liberaliter enim servit, qui sui domini voluntatem libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit, nisi a peccato liberatus esse justitiae coeperit servus. Ipsa est vera libertas propter recti faclibertas unde erit homini addicto et vendito, nisi redimat ille cujus illa vox est: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis ? Quod antequam fieri in homine incipiat, quomodo quisquam de libero arbitrio in bono gloriatur opere, qui nondum est liber ad operandum bene, nisi se vana superbia inflatus extollat? quam cohi
Abbreviated transcription (Latin):
uis qõ fetib qui iam quidem
nati st̃ inut̾is mr̃m s ñdum ita ut
iam possint renasci. si .n. resurrectu¬
ros eos dix̾imus dehis qui iam for¬
qua concepta ñ fu̾int.s quid nega¬
reaudeat ⁊affirmare ñ audeat id ac¬
turam resurrectionem ut quicquid
forme defuit impleatur atq ita nõ
desit ꝑ fectio q̃ accessura erat tp̃re t̃p¬
ad modum erit uicia que accessert̃
tp̃re ut neq ineo qd̃ aptum ⁊ cong¬
um dies allaturi fu̾ant natura fran¬
detur neq ineo qd̃ adu̾sum atq cõ¬
trarium dies atułit natura turpet᷑.
s integretur qd̃ nondum erat in¬
tegrum sicut instaurabitur c fue¬
rat uiciatum.

Expanded text:
us quaestio, qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita ut jam possent renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus; de iis qui jam forquae concepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut instaurabitur quod fuerat vitiatum.
Abbreviated transcription (Latin):
rum que cum facimus adiuua¬
timus qd̃ innos quisq peccauit. mi¬
nus est ergo bonum est erga eum ẽẽ
beniuolum siue ⁊ bñficum qui tibi
nichil mali fec̾it. s illud multo grã¬
dius ⁊ magnificantissime bonita¬
tis est ut tuum qͦ inimicum diligaᷤᷤ
⁊ ei qui tibi malum iusit fi̾ ⁊ si potest
facit tu bonum semꝑ uelis faciasq

Expanded text:
rum, quae cum facimus, adjuvatimus, quod in nos quisque peccavit. Minus enim magnum est erga eum esse benevolum, sive etiam beneficum, qui tibi mali nihil fecerit: illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque
Abbreviated transcription (Latin):
Ilud tñ unum pec̃cm qd̾ tam mag¬
num inloco ⁊ hĩtu tante felicita¬
tis ãmissum est utinmo hoĩe ori¬
ginaliter atq ut ita dixerim radi¬
cabiliter totum genus humanũ
dampnaretur ñ soluitur ac dilurtur
ti ut ei non opus esse renasci

Expanded text:
lud tamen unum peccatum, quod tam magnum in loco et habitu tantae felicitatis admissum est, ut in uno homine originaliter, atque, ut ita dixerim, radicaliter totum genus humanum damnaretur, non solvitur ac diluitur ci, ut ei non opus esset renasci
Abbreviated transcription (Latin):
re possit quanus sit melius quam
reccareñ possit. sicut minor fuit ĩ¬
inqua ñ possit mori. Illam natura
humana ꝑ didit ꝑ lib̾m arbitriũ hãc
est acceptura ꝑ gr̃am quam fuerat
si ñ peccasset acceptura ꝑ m̾itum ꝙͣ¬
uis sine gr̃a nec tunc ullum m̾rtũ
ẽẽ potuisset Quia ⁊ si pec̃cm insolo e¬
rat lib̾o arbitrio constitutũ ñ tñ
iusticie retinende sufficiebat lib̾in
arbitrium nͥ ꝑticipatione immu

Expanded text:
re possit, quamvis sit melius quod peccare non possit: sicut minor fuit imin qua non possit mori. Illam natura humana perdidit per liberum arbitrium, et hanc est acceptura per gratiam, quam fuerat, si non peccasset, acceptura per meritum: quamvis sine gratia nec tunc ullum meritum esse potuisset. Quia etsi peccatum in solo erat libero arbitrio constitutum, tamen justitiae retinendae non sufficiebat liberum arbitrium, nisi participatione im
Abbreviated transcription (Latin):
liis opusculoꝵ meoꝵ locis sepe
iam dixi. Duab excausis peccamus
aut nondum uidendo qd̃ facere debe¬
amus aut ñ faciendo qd̃ debere fieri
iam uidemus quoꝵ duoꝵ illud igno¬
conuenit s ꝓ fecto iuncimur nisi di¬
uinitus adiuuemur ut ñ solum ui¬
deamus quid faciendum sit s ĩ ac¬
cedente sanitate dilectio iusticie nĩ¬
cat in nob eaꝵ reꝵ delectationes ꝑ
quas hr̃e ł cupiendo ł ammitte me¬
tuendo scientes indentesq pectamꝰ
Iam ñ solum pec̃cores cr eramus ⁊̃ cum
ꝑ ignoranciam peccabamus u̾m ⁊̃ le¬
gis p̾uaricatores sumus cum id ñ faci¬
ł facimus ꝙ ñ faciendum ẽẽ iam sci

Expanded text:
liis opusculorum meorum locis saepe jam dixi: Duabus ex causis peccamus, aut nondum videndo quid facere debeamus, aut non faciendo quod debere fieri jam videmus: quorum duorum illud ignoconvenit: sed profecto vincimur, nisi divinitus adjuvemur, ut non solum videamus quid faciendum sit, sed etiam accedente sanitate delectatio justitiae vincat in nobis earum rerum delectationes, quas vel habere cupiendo, vel amittere metuendo, scientes videntesque peccamus; jam non solum peccatores, quod eramus etiam cum per ignorantiam peccabamus, verum etiam legis praevaricatores, cum id non facil facimus quod
Abbreviated transcription (Latin):
rib nr̃is u̾m ⁊̃ ne peccemus ut regat.
nem ille rogandus est cui d̾r inpsalmiᷤ.
Dñs illuminatiomea ⁊ salus mea ut il¬
luminatio detrabat ignoranciam ⁊ sal
infirmitatem.

Expanded text:
rum etiam ne peccemus ut regat, nem ; ille rogandus est, cui dicitur in Psalmo, Dominus illuminatio mea et salus mea ; ut illuminatio detrahat ignorantiam, salus infirmitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes saluos fi uult cum nõ omnes
s multo płes ñ fiunt salui uidetꝰ
scł̃i uoluntate impediente uolũta
om̃s salui fiant. Renderi solet qr hxc
ip̃i nolunt. Qd̃ quidem dici deꝑuul¬
ñ pot̃ quoꝵ ñdum est uelle siue nol¬
le.Nam qd̃ infantuli motu fatiũt
si eoꝵ uoluntati iudicaretur esse.
tribuendum qñ baptiz antur cũ
resistunt quantum possunt ⁊̃ no¬
lentes eos saluos fieri dm̃s. s aꝑciꝰ
am ciuitatem quociens inquit. uo¬
lui colligere filios tuos sicut gallina
pullos suos ⁊ noliusti tanquam dei
uoluntas suꝑata sit hoĩm uolunta¬
te ⁊ infirmi nolendo ĩ pedientibus
non potuerit fac̾e potentissimus:
qd̃ uolebat. ue ubi est illa oĩpotentia
qua incelo ⁊ int̾ra oĩa quecumq
uoluit fecit. si collig̾efilios irłm uo¬
luit ⁊ ñ fecit. An pocuis illa quidem
filios suos ab ip̃o colligi noluit s ea
quo nolentes filios eius colligit
ip̃e qd̾ uoluit qr incelo ⁊ interra ñ
q̃dam uoluit ⁊ fecit quedam u̾o uo

Expanded text:
m non omnes, sed multo plures non fiunt salvi, videtur scilicet voluntate impediente voluntatomnes salvi fiant, responderi solet quia hoc ipsi nolunt. Quod quidem dici den potest, quorum nondum est velle, seu nolle. Nam quod infantili motu faciunt, si eorum voluntati judicaretur esse tribuendum, quando baptizantur, cum resistunt quantum possunt, etiam nolentes eos salvos fieri diceremus. Sed am civitatem, Quoties, inquit, volui colligere filios tuos sicut gallina pullos suos, et noluisti ! tanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, qua in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, fecit; si colligere filios Jerusalem voluit, et non fecit? An potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegit ipse quos voluit? quia in coelo et in terra, non quaedam voluit et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ inuicta est.quemala ẽẽnũ¬
quam pot̃. Que ⁊̃ cum mala iro¬
gat iusta est ⁊ ꝓfecto que uista ẽ
mala non est. Deus igitur ꝯ m̃ipc
nec inique aliquid facit necnisi uo¬
lens quicquam facit ⁊oĩa q̃cumq
uistt facit.

Expanded text:
er invicta est: quae mala esse nunquam potest; quia etiam cum mala irrogat, justa est, et profecto quae justa est, mala non est. Deus igitur omnipotenec inique aliquid facit, nec nisi volens quidquam facit, et omnia quaecumque vult, facit.
Abbreviated transcription (Latin):
nomen xp̃i ñ relinquunt ⁊ eiꝰ
lauatro in ecc̃abaptizantur nec ab
ẽa ullo scismate ł heresi p̾ciduntꝰ
inquantislibet scełib uiuant que nͨ
deleatur penitendo nec elemosinis
redimant s meis usq ad hꝰ iuteul¬
timum diem ꝑtinacissimũ ꝑ seue¬
ratur salui futuri. ꝑignem. Licet
ꝓmagnitudine facinoꝵ flagitio¬
rrumq diurno. Non tñ et̾no igni
puniri. s qui hoc credunt ⁊ tñ catho¬
liti st̃ humana quadam beniuolẽ¬
cia michi falli iuidentur. Nam scͥpt᷑a᷑
diuina aliud consulta rendet. libꝵ
ã dehac questione conscripsi cuiꝰ ti¬
tulus est defide ⁊ de oꝑsb ubi scd̃m.
scripturas scãs quantum deo adiuuante
potui demonstraui eam fidem saluos
facere quam satis euident exp̾ssit paulꝰ¬

Expanded text:
nomen Christi non relinquunt, et ejus lavacro in Ecclesia baptizantur, nec ab ea ullo schismate vel haeresi praeciduntur, in quantislibet sceleribus vivant, quae nec diluant poenitendo, nec eleemosynis redimant, sed in eis usque ad hujus vitae ultimum diem pertinacissime perseverent, salvi futuri per ignem; licet pro magnitudine facinorum flagitiorumque diuturno, non tamen aeterno igne puniti. Sed qui hoc credunt, et tamen catholici sunt, humana quadam benevolentia mihi falli videntur: nam Scriptura divina aliud consulta respondet. Librum autem de hac quaestione conscripsi, cujus titulus est, de Fide et Operibus; ubi secundum Scripturas sanctas, quantum Deo adjuvante potui, demonstravi eam fidem salvos facere, quam satis evidenter expressit Paul
Abbreviated transcription (Latin):
iacobum mortua est insemet ip̃a. Qui
rursus ait. si fidem dicat quis se hr̃e o¬
pp̃ ip̃am fidem solam ꝑ ignem saluab̾r
⁊ sic est accipiendum qd̃ ait. beatus pau¬
lus ip̃e ã saluus ait erit. sic tñ ꝑignem

Expanded text:
acobum, mortua est in semetipsa. Qui rursus ait: Si fidem dicat se quis habere, opropter fidem solam per ignem salvabitur, et sic est accipiendum quod ait beatus Paulus, Ipse autem salvus erit, sic tam
Abbreviated transcription (Latin):
a dño sua pec̃ta dimitti qm̃ men¬
tiri u̾itas ñ pot̃. Quem uo lateat
euuangelii auditorem siue lecto¬
rem quis dix̾it ego sum u̾itas. qͥ
.ii.do cuisset or̃onem hanc inea po¬
sitam snĩam uehementer cõmẽ¬
dauit dicens. si .i. dimiseritis hoĩ¬
b pecc̃a eoꝵ dimitet ⁊ uob̾ pr̃ u̾r¬

Expanded text:
no sua peccata dimitti; quoniam mentiri veritas non potest. Quem vero lateat Evangelii auditorem sive lectorem, quis dixerit, Ego sum veritas ? Qui cum docuisset orationem, hanc in ea positam sententiam vehementer commendavit, dicens: Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur faciem pr̃is. Nos autẽ quantꝰ¬
cumq sit innob̾ intellectus humanꝰ
exptescimus ⁊ iudemꝰ nc ꝑspeculum
inenigmate. Cum u̾o equales angelis
dei fu̾imus tunc quemadmodum ⁊¬
ip̃i uidebimus facie ad faciem tan¬
tamq pacem h̃ ẽbimus erga eos qͣn¬
tam ⁊ ip̃i erga nos qr tm̃ eos dilet¬
nr̃a talis ac tanta erit. nec precellet
tunc intellectum ñrm dei uero pax
q̃ illic est erga nos ⁊ nr̃m ⁊ illoꝵ ĩ¬
tellectum sine dubitatione p̾cellit
De ip̃o quipperationalis beata ẽ trea
tura quecumq beata est ñ ip̃e de
illa. Uñ scd̾m ħ melius actipinr ce
scriptum est pax dei que p̾cellit om¬
nem intellectum ut in eo qd̃ dixit
õcm nec ip̃e intellectus scõꝵ ange¬
lorum ẽe possit exceptus sed dei so¬
luis neq .i. ⁊ ip̃ius intellectum pax
euis extellit.

Expanded text:
em Patris . Nobis autem quantuscunque sit intellectus humanus, ex parte scimus, et videmus per speculum: in aenigmate . Cum vero aequales angelis Dei fuerimus, tunc, quemadmodum ipsi, videbimus facie ad faciem : tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos, quia tantum eos dilecuia et nostra talis, ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum. Dei vero pax, quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sine dubitatione praecellit; de ipso quippe beata est ratura, quaecumque beata est, non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, Pax Dei quae praecellit omnem intellectum: ut in eo quod dixit omnem, nec ipse intellectus sanctorum Angelorum esse possit exceptus; sed Dei solius: neque enim et ipsius intellectum pax ejus excellit.
Abbreviated transcription (Latin):
de mr̃e uirgine genuisset. Quis hoc
dr̃e audebit. Nec opus est ostendere dis¬
putando quanta alia sequantur
ab surda cum hocistud ita sit ab sur¬
dum ut nulle fidelium aures id ira¬
leant sustinere. ꝓinde sicut confitem᷑¬

Expanded text:
de matre virgine genuisset? Quis hoc dicere audebit? Nec opus est ostendere disputando quanta alia sequantur absurda, cum hoc ipsum jam ita sit absurdum, ut nullae fideles aures id valeant sustinere. Proinde, sicut confitem