comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊̾ in iege maledca erat stenlis q̃ ñ relinque¬
bat senien suꝑ t̾ram. hinc ⁊̃ sac̾dotib coniugia
de creta słint. qr in successõne famille successio
est offitii. Nongͥ abͣhan uł iacob deliquit quia
p̃ter uxorem. filios ex ancilla quesiuit. nͨ illorũ
exemplo p̾t conuigale debituni fecunditatẽ ĩ ali¬
qua licet alicui querere. cum illoꝵ comugia no¬
stroꝵ equent᷑ uirginitati et inmoderatꝰ usus con¬
iugii nr̃i temiꝑis tͤpitudinem fere imitetur for

Expanded text:
Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex ancilla quaesivit; nec tamen illorum exemplo praeter conjugale debitum fecunditatem in aliqua licet alicui quaerere, cum illorum conjugia nostrorum aequentur virginitati, et immoderatus usus conjugii nostri temporis, turpitudinem fere imitetur for
Abbreviated transcription (Latin):
hunulitas: claritatis est merit᷑u. clau¬
tas humilitatis est p̾miũ. s hoc totũ fcm̃
eit: in forna serui. in forma .n. d̾i semper
fuit et erit claritas. Iteni anbꝵ. idẽ capi¬
tulũ tͣctans ait. quid et qͣntũ humilitaꝯ
mereat᷑ hic ostendit᷑. hiia testauo̾uis eui¬

Expanded text:
eritum; claritas, humilitatis est praemium, sed hoc totum factum est in forma servi. In forma enim Dei semper fuit et erit claritas. Item Ambrositulum tractans ait: Quid et quantum humilitatis mereatur hic ostenditur. His testimoniis evi
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis s post mortẽ mĩto huntilitatis
et aĩa in passibiłꝰ facta est: ⁊ caro ĩmortaliq.
auctoritate nobiꝰ certũ ñ est. S uł mox pꝰ
caruiꝯ seꝑatõm aĩa ĩpassibilitate donata est
aut in resurrͤtõne qͣndo caro ref loruit. Qi¬
.Quod
a conceptu meruit sibi

Expanded text:
sed post mortem merito humilitatis et anima impassibilis facta est, et caro immortalis. auctoritate nobis certum non est. Sed vel mox post carnis separationem anima impassibilitate donata est, aut in resurrectione, quando caro refloruit. Quod a conceptu meruit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
quidam dicere solent. quod¬
non sibi. s menbris tm̃ : meruit. meruit
quid menbriꝰ. redemptõm a dyabolo. a
pc̃c̾o. a pec̃o pena. et regni reseratõm. ut
amota ignea rumphea pateret intͦitus.
S ⁊̾ sibi meruit: in passibilitatis ⁊ ĩ mor¬
talitatiꝰ glĩam. sicut ait᷑ aplũs. xpistꝰ¬

Expanded text:
quidam dicere solent, quodn sibi, sed membris tantum, meruerit. Meruit quidem membris redemptionem a diabolo, a peccato, a poena, et regni reserationem; ut, amota ignea romphea, liber pateret introitus; sed et sibi meruit impassibilitatis et immortalitatis gloriam, sicut ait Apost
Abbreviated transcription (Latin):
in .li. degr̃a et libero arbitrio. semꝑ ĩ nobis uo¬
luntas ulera est. s ñ semꝑ boita est. aut in. libe¬
xa est iustitie q̃ti seruit pcc̃o. ⁊ tũc est mala.
aut a poco libera est qñ seruit iustitie ⁊ tunc est
De libertate a miseria determinat.

Expanded text:
bis voluntas libera est, sed non semper bona est. Aut enim libera est justitiae, quando servit peccato, et tunc est mala; aut a peccato libera est quando servit justitiae, et tunc est De libertate a miseria. Est it
Abbreviated transcription (Latin):
enitentia est iuitꝰ uł gr̃a qͣ cõmissa ma¬
la cũ emendatõnis ꝓposito plangimꝰ et
qr pnĩa uera est: in animo dolere. et odire ui¬
tia unde illa uerba p̾missa. pu̾tere est an¬
te acta deflere. et flenda non ⁊mittere rͨte
sic accipi possunt. ut ñ ad diu̾sa tp̃ra: s ad
idem reff̾ant᷑. ut .s. tp̾r quo flet ꝯmissa ma¬
da. qd̾ ĩnuitur ex uerbis ꝯsequentib. nã
qui sic alia deplorat. et c̾. hinc augꝰ ait ca¬
uendũ est ne quis existimet illa nefanda cri

Expanded text:
enitentia est virtus vel gratia qua commissa mala cum emendationis proposito plangimus et s, quia poenitentia vera, est in animo dolere, et odire vitia. Unde illa verba praemissa, poenitere est anteacta deflere, et flenda non committere; recte sic accipi possunt, ut non ad diversa tempora, sed ad idem referantda, quod innuitur ex verbis consequentibus, nam qui sic alia deplorat, etc. Hinc Aug. ait: Cavendum est ne quis existimet nefanda i
Abbreviated transcription (Latin):
mdet᷑ adimi. unde puco inquit sane qd̾ sci repuguantes
ad ilsus illos uincentores ⁊ uincentes mimiant ex̾titiũ
eius. uelut qͣni pllmos eoꝵ interimant ue ultͣ fas sit
illi spui qui ab aliquo scõ caste ⁊ pudice uiuendo uicfus
est: inpugnare iterũ aliũ hoĩcm. Hoc aut̃ quidã putãt
intelligendũ tm̃ de illo uitio in quo suꝑatꝰ est. ut si de
suꝑbia aliq̃m uirũ scm tẽptat ⁊ uincit᷑. utt̾ius ñ lice

Expanded text:
ejusd.: Puto, inquit, sane quia sancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autem putant quidam intelligendum tantum de illo vitio in quo superatus est, ut si de superbia aliquem virum sanctum tentat, et vincitur, ulterius non liceat
Abbreviated transcription (Latin):
sciuit .i. hr̃e potentiã sciendi ⁊ p̾scienbi ab et̾no
scire uł prescire aliquid aliquid. sicut nͨ potest
nouit̾ uł ex tp̃r uił uelle aliquid. et tñ potest
uelle quod nuĩꝙͣ uoluit in

Expanded text:
st, habere potentiam sciendi vel praesciendi ab aeterno scire vel praescire aliquid; sicut non potest noviter vel ex tempore velle aliquid, et tamen potest velle quod nunquam voluit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ic opponit᷑ a quibd̾m ita. Si ceus potest ald
scire. uł p̾scire. quod nũqͣm sciuit. uł p̾sci¬
uid̃ pot est ergo ex temꝑe aliquid scireuł p̾sci¬
re Ad quod dñis potest quid̾ d̾s scire. uł p̃scire
om̃e quot potest facere. ⁊ pot̾ face quos ñꝙͣ fi¬
et. pot igit᷑ scire uł p̾scire quod nũꝙͣ fiet neq ẽ.
ueq fuit. nͭ slld̾ scit uł sciuit. neq p̾scit. uł psci¬
uit. quia scientia eius ñ est nisi de hus q̃ sũt. uł
fuerunt. uł erunt. et p̾scĩa ñ est mil de futuris.
et licet possit scire. uł p̃scire quod nũꝙͣ est uͭ erite
ũ tñ pot̾ aliquis scire uł prescire ex tempore po¬
test itaq scire uł p̾scire quod uũꝙͣ est ił erit. nec
slt̾ scitum uł p̾scitum est ab et̾no. ñ tũ pot̃ ĩci¬
pere scire uł p̾saire illd̾ S ita potest modo scire ł
p̾scire. sicut potest sciuisse uł p̾sciuisse ab et̾̃no.
Si .ii. dicas eum modo posse scire uł p̾scire. quod

Expanded text:
opponitur a quibusdam ita: Si Deus potest aliquid scire vel praescire quod nunquam scivit vel praescivit, potest ergo ex tempore aliquid scire vel praescire. Ad quod dicimus: Potest quidem Deus scire vel praescire omne quod potest facere, et potest facere quod nunquam fiet. Ponec fuit; nec illud scit vel scivit, neque praescit vel praescivit, quia scientia ejus non est nisi de his quae sunt vel fuerunt vel erunt, praescientia non est nisi de futuris. Et licet possit scire vel praescire quod nunquam est vel erit, non tamen potest aliquid scire vel praescire ex tempore. Potest utique scire vel praescire quod nunquam est nec erit, nec illud scitum vel praescitum est ab aeterno; nec tamen potest incipere scire vel praescire illud, sed ita potest modo scire vel praescire, sicut potest scisse vel praescisse ab aeterno. Si enim dicatur eum modo posse scire vel praescire quod
Abbreviated transcription (Latin):
illi scientie dei: Sicut et nr̃m ubuu quod uascitur
de nr̃a scientia dissimile est esli uerlo qd̾ natũ est
de prẽ scia. Ex hc auctoritate clare ostendit᷑ scien¬
tiam dei om̃io ĩ uariabilem esse. sicut ip̃a essentia
simł om̃ia sciunt: ⁊ uident. Sicut gͦ ũ pot̾ augeri
ies minui diuina essentia: ita nec diuina suba sci¬
entia. et tũ concedit᷑ posse scire quod ñ scit ⁊ pꝰse
ñ scire quod scit. quia posset aliquid esse sbiectun
euis scĩe: quod non est. et posset esse ñ sb̃m aliquis
quod est. sine ꝑnutatõne scientie ip̃ius

Expanded text:
um quod nascitur de scientia nostra, dissimile est illi Verbo quod natum est de Patre scientia. Ex hac auctoritate clare ostenditur scientiam Dei omnino invariabilem esse, sicut ipsa essentia simul omnia sciunt et vident. Sicut ergo non potest augeri vel minui divina essentia, ita nec divina scientia; et tamen conceditur posse scire quod non scit, et posse non scire quod scit; quia posset aliquid esse subjectum ejus scientiae, quod non est, et posset non esse subjectum aliquid quod est, sine permutatione ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
x p̾dc̃is colligit᷑ atq infert᷑ qr si mala uo¬
liuitas et mala actio est: iu qͣmt᷑ est bonũ
est. S quis est qui difitet᷑ malã uoluntatem
esse et malã actõm ͤ malagͥ uoluntas siue ac¬
tio ĩ qͣmt̃ est: bonũ est. et ĩ qͣntũ uoluntas
est uł actio: bonũ simulr̃ est. S exuitio mala

Expanded text:
x praedictis colligitur atque infertur quia si mala voluntas, et mala actio est; in quantum est, bona est. Sed quis est qui diffitetur malam voluntatem esse, et malam actionem? Mala ergo voluntas sive actio, in quantum est, bonum est, et in quantum voluntas est vel actio
Abbreviated transcription (Latin):
uitiũ est uoluntas quo homo est det̾ior. qd̾ uiti¬
ũ longe est a uoluntate dei ut ratio docet. Ex
hoc loco probant uoluntatẽ ĩ qͣnit̾ uitiosa est ñ
catũ est ut aiunt ĩ qͣmt̃ ũ ht ordĩem nͨ finẽ debi¬
tũ. ita et accio ĩ qͣmt̾ ex malo procedit ⁊ ordi¬
nem ñ ht̃ et ad malũ tendit. ¶Item ⁊ aliter
tũ est: bonũ esse. qr ñ ess accꝰ malus uisi ess
res bona. qr ñ est aliqͣ res mala nisl cad̾m res
res aliqͣ mala esset. si res ip̃a que mala est na᷑
ñ esset. nr̃gͥ posset cẽ malũ niũ ess aliꝙ bonũ.
ꝙ cũ dici bideat᷑ ab surde cõnexio tñ rõcinatõis
nos cõpellit hoc dicere. ¶Ex p̾dc̃is testimo¬
niis asscrunt om̃s actꝰ ĩ qͣnt̃ sunt: esse rozlo¬

Expanded text:
Vitium est voluntas quo est homo deterior, quod vitium longe abest a voluntate Dei, ut ratio docet. Ex hoc loco probant voluntatem, in quantum vitiosa est, non catum est, ut aiunt, in quantum non habet ordinem nec finem debitum. Ita et actio, in quantum ex malo procedit, et ordinem non habet, et ad malum tendit. 7. Alia t, esse bonum, quia non esset actus malus, nisi esset res bona; quia non est aliqua res mala, nisi eadem res res aliqua mala esset, si res ipsa quae mala est, natura non esset. Non ergo potest esse malum nisi esset aliquod bonum. Quod cum dici videatur absurde, connexio tamen ratiocinationis nos compellit hoc dicere. §. Ex praemissis testimoniis asserunt omnes actus, in quantum sunt, esse res bo
Abbreviated transcription (Latin):
briter ꝓuisũ sit. ut locus illius humiliie pnĩe
est: qͣnto minꝰ ꝯtemptibilꝰ fuerit. Iuis tñ au¬
deat deo dr̃e quare huic homiui qui post pe¬
ĩuenerit. que ñ in cͥmine mordali uł plas¬
pbemia fidei. s in sermonis uł moꝵ uitio
ꝯsistat hec culpa: semꝑ reparari potest. ñ inter dici
aliq̃n de hꝰ moĩ penitentiam agere. s ñ ita de gͣͫ¬
dr᷑ locus. cõmu̾ia que frequent̾ ĩ cͤrimus: sem¬
per pnĩam recipiunt. et semꝑ redimũt᷑. cõmu¬
nia dicit pccͣa uenialia. et forte mortalia q̃dã
aliis minꝰ gͣuia. que sic̃ sepe ꝯmittunt᷑: ita freq̃n¬

Expanded text:
briterque provisum sit, ut locus illius humillimae peniest, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat dicere Deo: Quare huic homini, qui post pinvenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, nec interdicitur aliquando de hujusmodi poenitentiam agere; sed non ita de grar locus. Communia quae frequenter incurrimus, semper poenitentiam recipiunt, et semper redimuntur. Communia dicit venialia peccata, et forte mortalia quaedam aliis minus gravia, quae sicut saepe committuntur, ita freq
Abbreviated transcription (Latin):
bapt̃m ita pͨcauerint : ut excõmũicati. et pꝰ
litati. qͣmuis ꝑua. tñ crebra subrepunt. que
obpriment sicut imũ aliꝙͣ gͣnde pct̾m. Quid
.ii. int̾est ad naufragiũ. an uno gͣndi fluctu
nauis oꝑiatur. et obruat᷑. an paulatim sb̃re¬
pens aqua. in sentiuam per negligentiũ culpã¬
npleat nauem. et sb̃mergatIdeo ieuĩnum
⁊ elemosine et or̾ones muigilent. in quib cum
dicimꝰ dimitte nobis debita nr̃a. ⁊ c̾. maifesta¬
mus nos hr̃e quod nobis dimittat᷑. et in hiis u̾¬
bis humuliantes auimas nr̃as: cotidianam pe
nitentiam agere non cessamus

Expanded text:
baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea litati quamvis parva, tamen crebra subrepunt, quae oppriment, sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, an uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentiimpleat navem, et submergatur? Ideo jejunium, et eleemosyna, et orationes invigilent, in quibus cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, etc., manifestamus nos habere quod nobis dimittatur; et his verbis humiliantes animas nostras, quotidianam agere poenitentiam non cessamus
Abbreviated transcription (Latin):
sue uoliuitatis arbiter. nisi peniteat eum ue¬
ters uite: nouam inchoare potest. a qua par¬
uuli sunt iͣmunos cum baptizaut᷑. qr nũdũ
possunt uti lisero arbitrio. Iuib tñ ad remis¬
sionem origiuał pcc̃i prodest eoꝵ fides a quib
fit pro illis pct̃is. que logis decalogus contiuet.
agunt ergo homines pñiam aute bapt̃m de

Expanded text:
suae voluntatis arbiter, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam inchoare potest; a qua parvuli sunt immunes cum baptizantur, quia nondum possunt uti libero arbitrio, quibus tamen ad remissionem originalis peccati prodest eorum fides a quibus tismum, quae fit pro illis peccatis quae legis Decalogus continet. Agunt ergo homines poenitentiam ante Baptismum de
Abbreviated transcription (Latin):
spepauit resurrectõm in t̾cia die fut᷑am. pro qͣ
p̾remͣ rogauit. noc tam̾ fidem uirtutẽ uł aẽ
habuit. qr ñ enigniaticam et specilarẽ. s cla¬
rissimã de ea cognitõm ħabuit. qr nͨ ꝑfectiꝰ
eam cognouit p̾t̾itam qͣm intellexit fut᷑am
sperauit tam̾ xp̃c sicut in psalmo dicit᷑. in te
dñe speraui. nec tam̾ fidem. uł spem untutẽ

Expanded text:
m tertia die futuram, pro qua et Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, quia non perfectius eam cognovit praeteritam, quam intellexit futuram. Speravit tamen Christus, sicut in psalm. 30 ait: In te, Domine, speravi; nec tamen fidem vel spem virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
exordiũ. Iuibdã tñ indocte uidetur fidem
uirtutem et spem in eo ñ fuisse. sicut in scĩs
sc̃ĩ credit et sperant resurrectõm futurã.
et angeli eamd̾ credunt. uͨ tm̃ in eis fides.
uł spes uirtus est : qr et deo ꝑ sꝑẽm ꝯ demplan¬
do fruunt᷑. et in dei ubo resuri tõm fut᷑am siuie
iuditiũ uou ꝑ speculũ iu enignate. s precla¬
rissime inspitiunt. Si .ii. qr credunt resurret
dõm fut᷑am ideo uer̃ eit eo fidem hr̃e : ergo ea cõ¬
sũmata post iuditiul: sucir et fidem hr̃e dicen¬
tur. quia credent eam p̾teritã s sicut tũc tre¬
dent nec tamͥ fidem que fidelo facit habebunt.
qr nec credunt absqz scientia que ñ erit enigna¬
tica. s ꝓer spẽm Ita et modo credunt ⁊ sperãt
resuri tõm. ñ tñ fidem hñt qr credendo cognosit¬
uenit n. quod ꝑ fcm̃ est. et euacuatũ est quod¬

Expanded text:
xordium. Quibusdam non indocte videtur fidem virtutem et spem in eo non fuisse, sicut in sanctisancti credunt et sperant resurrectionem futuram, et angeli eamdem credunt; nec tamen in eis fides vel spes virtus est, quia et Deo per speciem contemplando fruuntur, et in Dei Verbo resurrectionem futuram sive judicium, non per speculum in aenigmate, sed praeclarissime eo verum est eos fidem habere; ergo ea consummata post judicium similiter et fidem habere dicentur, qui credent eam praeternam. Sed sicut tunc credent, nec tamen fidem quae fideles facit, habebunt; quia non credent absque scientia, quae non erit aenigmatica, sed per speciem; ita et modo credunt et sperant resurrectionem; nec tamen fidem habent, quia credendo cognoscuenim eis quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ minuit se ip̃m. S ita genuit de se alt̾m se⁊
ut totꝰ mane̾t in se. et esset in filio tantꝰ qͣn¬
tuꝰ ⁊ solus. Iuod ita intelligi potest .i. de se¬
alt̃m genuit. ñ uti alt̾m d̾m. s altͣm ꝑso̾am.
uł genuit se alt̾m .i. genuit alt̾m. qui hoc
est quod ipse. Nam et si alius sit pat̾ ꝙͣ filius:
genũit diuinã eẽntiã. uł ip̃a filiũ. an eẽntia
genuit eẽutiani. uł ip̃a uͨ genuit si ge̾ita est.

Expanded text:
pso, non minuit seipsum, sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se, et esset in Filio tantus, quantus et solus. Quod ita intelligi potest, id es genuit; non utique alterum deum, sed alteram personam: vel genuit se aiterum, id est, genuit alterum qui hoc est quod ipse. Nam etsi alius sit Pater quam FiliuGENUIT DIVINAM ESSENTIAM, VEL IPSA FILIUM, AN ESSENTIA GENUIT ESSENTIAM, VEL IPSA NEC GENUIT, NEC GENITA ES
Abbreviated transcription (Latin):
dei s pro sola notitia. uł pro notitia simł. et benepla¬
cito: hec modo forte accipit augꝰ dicens deo sunt
dispositõne. Sic ergo ibi accipit᷑ dei cognitio. ut ñ
modo notitiam. S bñplacitũ dei sig̾cet. Mala ue¬
ro scit d̾s. et p̃scit. añqͣm fiant. q sola notitia. nõ

Expanded text:
et pro notitia sola, vel pro notitia simul et beneplacito. Hoc modo forte accepit Aug. dicens, homil. 51dispositione. Sic ergo ibi accipitur Dei cognitio, ut non modo notitiam, sed etiam beneplacitum Dei significet. Mala vero scit Deus et praescit antequam fiant, sed sola notitia, non
Abbreviated transcription (Latin):
iam mortuũ corpꝰ habebat. illa ilba exta¬
li intellectu accipi pꝰsunt. deꝰ mͦ irati loquẽs de ho
te quo ĩdignus est. de quo si ꝑstitiss comederet
et uiueret ĩ et̾num. s modo pd̾ ĩobediendiã in¬
dignꝰ est comedere. et sicut u̾bo dixit ita opere
exhibuit᷑. ẜmuit. n ͣ deꝰ de ꝑadiso uoluptatiꝯ ĩ
locũ sibi cõgruũ. sicut pler̃ małus cũ int̾ bo¬
nos uiuere ceperit si in meliꝰ nuitari noluerit:
ce bonoꝵ ꝯg̾gatõne pellit᷑. pondere pͣue consue¬
tudinis pressus.
De flameo gladio añ ꝑ adi

Expanded text:
am mortuum corpus habebat, illa verba ex tali intellectu accipi possunt: Deus modo irati loquens, de hotae, quo indignus est; de quo, si perstitisset, comederet, et viveret in aeternum, sed modo propter inobedientiam indignus est comedere. Et sim eum Deus de paradiso voluptatis in locum sibi congruum; sicut plerumque malus cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari noluerit, de bonorum congregatione pellitur, pondere pravae consuetudinis pressus. 5. De flammeo gladio ante paradi
Abbreviated transcription (Latin):
dei tm̃ sit xp̃m a mortius excitantis. et que ro
nũc in spuͣ dei. utrꝰ uam aut rem nat᷑e sig̾catã
dei. hꝰ dcĩ occasione p̾fati ħetici dogniaͣ arunt ñ
id̾m esse ꝑsonam. et naͣm dei asserentes na᷑m d̾i
nature. ut sic ostenderet distinguend̾ esse int̾

Expanded text:
itu Dei Christum a mortuis excitantis. Et quer o nunc, in spiritu Dei utrum naturam an rem naturae significatam Hujus dicti occasione praefati haeretici dogmatizaverunt non idem esse personam et naturam Dei, asserentes naturam Dei naturae; ut sic ostenderet distinguendum esse inter
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur et ad ymagĩem. filius aut̃ ymago non ad
ymagi̾em. quia natꝰ non c̾atus eqͣlis et ĩ ulło dis¬
simił. homo cͥatꝰ est a deo non geuitꝰ. ñ parilitate
eqͣlis. set qͣdam similitudine accedens ei. unde

Expanded text:
m; Filius autem imago, non ad imaginem, quia natus et non creatus, aequalis et in nullo dissimilis: homo creatus est a Deo, non genitus; non parilitate aequalis, sed quadam similitudine accedens ei, unde
Abbreviated transcription (Latin):
citudiniꝯ: sigͣns ꝯsortiũ s ñ disceruens
sententiam sibi ꝯmũis cun patre uolu¬
tatis. pro hominib ergo uult tͣnsire cali
puli. et ideo pro pͥͣtco roͣgat. ne deffitiat
fidos eiuꝰ. Sciens gͥ hoc om̃ia post mortẽ
suam desitura: usq ad mortom tͥstis est ⁊¬
scit hunc calicem non posse tͣnsire nistbi
calix ite nisi bibam illum. fiat. uo. tua.
scien in se ꝯsũmata passione: metũ caliciᷤ
tͣnsit᷑um. qui nisi gum bibisset tͣnsire nõ
posset. nͨ finis terroris nisi ꝯsũmata pas¬
sione ⁊ t̾rori succederet. qr post mortem eius
ꝑ uirtut uͭ glĩam : aplĩce infirmitatis scã¬
dalum pellereretur. Intende lector huꝯ u̾¬
bis pia diligentia. ne sint tibi uasa moͥtis
Si xpistꝰ meruit sibi et

Expanded text:
citudinis significans consortium, sed non discernens citudinis significans consortium, sed non discernens sententiam sibi communis cum Patre voluntatis. Pro hominibus ergo vult transire calicndi; et ideo pro Petro rogat, ne deficiat fides ejus. Sciens ergo haec omnia post mortem suam desitura, usque ad mortem tristis est; et scit hunc calicem non posse transire, nisi calix iste nisi bibam illum, fiat voluntas tua; sciens in se consummata passione metum calicis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet: quia post mortem ejus per virtutum gloriam apostolicae infirmitatis scandalum pelleretur. Intende, lector, his verbis pia diligentia ne sint tibi vasa mortis. SI CHRISTUS MERUIT SIBI ET
Abbreviated transcription (Latin):
iste. sicut nec sibi. s suis timuit. nec euni
uoluisse ut slbi ñ esset passio. S ut a suis
tͣnsiret calix passioniꝰ. itar inquiens. si pas¬
sio honorisicat᷑a xum erat: sicut iuda exeũ¬
de ait. Auncꝰ honorificatꝰ est faiꝰ noĩꝯ: quo¬
modo tͥstem oum metus passionis fecerat:
ds forte t smuisse usq eo extimabat᷑ ot tͣns¬
ferri a se caliceni dep̾catus sit dicens. pater
patiendi metum tͣnsferri dep̾caret᷑ a se: ꝙ
ꝑ dispensatõniꝰ studiũ festinaret inplere:᷑
non .ii. ꝯuenit ut pati nolit: quod pati ue¬
lit. et cum pati eum uelle cognosceres: re¬
liosuis fuerat hec ꝯfiteri. qͣm ad id impie
stultitie: prorumpore. ut eun assereres
ne pateret᷑ orasse. quem pati uelle cogno¬
sceres. Non ergo sibi t̾stis. neq sibi orat tͣn¬
sire calicem s discipuliꝰ. ne in eo passdĩs¬
calix incumbat. quem a se tͣnsire orat.
ne in hiis .s. maneat. ñ in. rogat ne secũ
sit: S ut a se tͣnseat. deinde ait. ñ sicut

Expanded text:
unc, sicut nec sibi, sed suis timuit; nec enim voluisse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus passionis effecerat, Sed forte timuisse usque eo existimabatur, ut transferri a se calicem deprecatus sit dicens: Pater patiendi metum transferri deprecaretur a se quod per dispensationis studium festinaret implere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat hoc confiteri, quam ad id impiae stultitiae prorumpere, ut eum assereres ne pateretur orasse, quem pati velle cognosceres. Non ergo sibi tristis fuit, neque sibi orat transire calicem, sed discipulis; ne in eos calix passionis incumbat, quem a se transire orat, ne in his scilicet maneat. Non enim rogat ne secum sit, sed ut a se transeat. Deinde ait, Luc. 22:
Abbreviated transcription (Latin):
tent et mutent᷑. ut cib qui amittens spẽm suã
in corpus uertit᷑. et no cibo refecti ab exilita¬
te atqiz langore in robur atq ualentiam mu¬
tamur. ¶Tertiũ genꝰ est. cum ea que accidũt
ul accedunt. nec mutant ea quib acaidunt
uec ab eis ip̃a mutant᷑. sicut anulus positus
in digito. quod genus rarissime reperitur.
Quartũ genꝰ est. cum ea que accidunt inutant᷑¬
ñ a sua nat᷑a. S aliam spẽm et forͣm accipiunt.
ut eit uestis que deiecta atq deposlta ñ ht̃ cam
for᷑m qͣm sumit induta. Induta .ii. nicubris
accipit sorͣm qͣn non habebat exuta. Iuod geuꝰ
congruit huic comꝑatõni. ¶Deus .n. fllius se
met ip̃m exinaniuit non form iliam mutans
set forͣm serui accipiens. neq conu̾sus aut tͣns¬
mutatꝰ in homine amissa ĩ cõmutabili stabili¬

Expanded text:
tent et mutentur, ut cibus qui amittens speciem suam tent et mutentur, ut cibus qui amittens speciem suam in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accidunt vel accedunt, nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quartum genus est cum ea quae accidunt vel aatura, sed aliam speciem et formam accipiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus conmet ipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens: neque conversus aut transmutatus in homine amissa incommutabili stabili
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aut̃ et illi de suo influere uideantur
testimo̾iis in mediũ productiꝰ ꝙ dñt
ꝯfirmant. ait .n. augꝰ in .li. de gr̃a nouut.¬
naꝵ cum homo accedit u̾bo ut sit unꝰ homo
xp̃c. legit᷑ ita deuꝯ homo. ut intelligamꝰ
huiꝰ ꝑ sone singnlaritatem. ñ ut suspicem᷑
in carne mutatã diuinitatem. Idem quoq
dĩs habitũ dicimus. uł habitũ animi si¬
cut discipline ꝑ ceptõm usu firmatam. uł
que accidit uł accedit a licui ita ut eam
possit etiani non hr̃e. Hec aut̃ nom̾ dc̃m sͥ
ab illo uerbo quod est hr̃e. Hĩtuꝰ uero ĩ ea
re dicitur que nobis ut haleat᷑ uł accidit
uł accedit. ¶Her̃ptamen hoc int̾est qͥa
quedam eoꝵ que accidunt uł accedunt ut
isĩtum fatiant: non mutant᷑. S ip̃a mu¬
taut in se integra et in cõcussa manentia.¬
Sicut sapĩa accedens homini non ip̃a nutatur.
s hoĩem mutat. q̃m de stulto sapientem facit.
Iuedam uero sicaccedunt uł accidunt ut ms¬

Expanded text:
e autem et isti de suo sensu influere videantur, testimoniis in medium productis quod dicunt confirmant. Ait enim August., in lib. de Gratpersonarum, cum homo accedit Verbo, ut sit unus homo Christus; legitur itaque Deus homo, ut intelligamus hujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitatem. Idem quoquedis habitum dicimus: vel habitum animi, sicut disciplinae perceptionem usu firmatam; velquae accidit vel accedit alicui, ita ut eam possit etiam non habere. Hoc autem nomen ductum est ab illo verbum quod est habere. Habitus ergo in ea re dicitur, quae nobis ut habeatur vel accidit vel accedit. Verumtamen hoc interest, quia quaedam eorum quae accidunt vel accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentiaicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mu
Abbreviated transcription (Latin):
Nos xp̃m dñm uerum hoĩen suscepisse c̾dimꝰ
et in ip̃o onibilit̾ ĩuisibilem hoĩb apꝑuisse in
ip̃o int̾ homines cõuersatum fuisse. In ip̃o ab
hominib humana ꝑtulissẽ. In ip̃o hoĩo deru¬
isse. hylariꝰ. quoq in .x.li. de .tri. ait. Iuo¬
modo dei filius uatꝰ ex matre est. nisi ꝙ u̾bũ
caro fc̃m est  quod .s. filius dei cum in forma
dei ess formã serui accepit. Ouũ tñ eumd̾ q¬
ñ dei defectione. s hominiꝯ assumptõe ꝑrosi¬
hitum reꝑtuni fuisse. non fuit habitꝰ ille tñ
hoĩs s ut hominiꝰ. neq caro: caro poc̾i. Set in
diu̾so positas sententias. et pro singulis ĩ¬
ducta testimonia.

Expanded text:
hominem suscepisse credimus, et in ipso visibiliter invisibilem hominibus apparuisse, in ipso inter homines conversatum fuisse, in ipso ab hominibus humana pertulisse, in ipso homines docuisse. » Hilarius quoque in libro De Trinitate ait: « Quomodo Dei Filius natus ex Maria est, nisi quod Verbum caro est, scilicet quod Filius Dei, cum in forma Dei esset, formam servi accepit, unum tamen eumdem, non Dei defectione, sed hominis assumptione, profihabitum repertum fuisse. Non fuit habitus ille tamen hominis, sed ut hominis, neque caro illa caro peccati, sed in diversos positas sententias, et pro singulis inducta testimonia.
Abbreviated transcription (Latin):
dei uoluntas euis. et signũ bñplacitieius: dr̃ uolun¬
tas eius. & beneplacitum eius et᷑ nũ est. Signũ
uero bñplaciti eius: non. et consonat reꝵ effectib
Uñ placitũ ip̃uiꝰ. et ip̃i esfc̃u reꝵ ab illo nͭ discor¬
dant. fit .n. om̃e quod uñplacito uult fieri ⁊ om̃e
quod iuilt ñ fieri: neqͣꝙͣ fit. ñ ita aut̃ est de sigͥs.

Expanded text:
ignum beneplaciti ejus dicitur voluntas ejus. Sed beneplacitum ejus aeternum est, signum vero beneplaciti ejus non, et consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius, et ipsi effectus rerum ab illo non discordant. Fit enim omne quod beneplacito vult fieri; et omne quod non vult fieri, nequaquam fit. Non ita autem est de s
Abbreviated transcription (Latin):
omugii institutio duplex est. Una ante
pccm ad offit iũ fcã est in ꝑadiso. ubi eẽt
⁊ ho us ĩmaculatus. ⁊ nptie honorabiles.
ꝑ adisum ꝓpt̾ illicitũ motũ denitandũ. pͥma
ut nat᷑a multiplicaret᷑. scd̾a ut nat᷑a excipe¬
tis. Id̾ uero ante pcc̾m institutũ fũit con¬
iugiũ ad offitiũ. post pct̃m᷑ uero ad reme¬
est ad offitium. egrotis est ad remediũ. ĩ fir¬
mitas. re incontinentie que est in carne ꝑ
pcc̃m᷑ mortua. ne cadat in ruinam flagitio

Expanded text:
m institutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut nattis. Quod vero ante peccatum institutum fuerit conjugium ad officium, post peccatum vero ad remeest ad officium, aegrotis est ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitio
Abbreviated transcription (Latin):
non aut̃ sic tͥuitatem .i. tres ꝑidnaꝯ diciuuꝰ unã essẽ¬
tians. et uñ d̾m. tanqͣm ex una mat̾ia ⁊ ria
queda m sb̃sistant. in statuis .n. eqͣlib plus
auri est. treꝯsimł. qͣm singule et minꝰ auri
est una: qͣm due in illa uero essentia tͥnita¬
tis nullo modo ita est. Non ergo scdͤm mate¬
rialem causam. treꝯ ꝑsonas unam dñis esse

Expanded text:
itatem in tres personas dicimus unam essentiam, et Deum unum, tanquam ex una materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus auri est tres simul quam singulae, et minus auri est una quam duae. In illa vero essentia Trinitatis nullo modo est ita. Non ergo secundum materialem creaturam t
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuod utrͣ̃q legenti patebit und̾ uisimile est in
su accipnut᷑ fore tcm̃ ñ quia aliquis p̃destinet᷑
pro meritis uł iustificatõnis grͣam mereat᷑
Q quia ariqui ñ adeo mali sunt ut mereantur
sibi gr̃ani ñ imꝑtiri. nulłus .n. dei gr̾am mereri po¬
ut ñ apponat᷑. ut penitꝰ abitiat᷑. et quid̾ aliqui ĩ tau¬
ant᷑. ut hec digni sint. alii uero ita uiuũt. ut ⁊ si
ũ mereant᷑ gr̾am iustificatõnis: ñ tñ merent᷑ͤ
om̃io repelli. et gr̃am sibi sb̃t᷑hi. Ideo dixit in quib¬
dam pcc̃orib p̃cedere. quo digni sint iustificatõne
et in aliis quo digni sunt obtusione. S hoc friuo¬

Expanded text:
quod utrumque legenti patebit. Unde verisimile est in su accipiunt fore dictum, non quia aliquis praedestinetur pro meritis, vel justificationis gratiam mereatur, sed quia aliqui non adeo mali sunt, ut mereantur sibi gratiam non impartiri. Nullus enim Dei gratiam mereri pout non apponatur, ut penitus abjiciatur. Et quidem aliqui in tanantur, ut hoc digni sint; alii vero ita vivunt, ut etsi non mereantur gratiam justificationis, non tamen merentur omnino repelli, et gratiam sibi subtrahi. Ideoque dixit in quibusdam peccatoribus praecedere quo digni sint justificatione, et in aliis quo digni sint obtusione; sed hoc frivo
Abbreviated transcription (Latin):
ñtũ sint iustificatu digͣn effitiant᷑ iustificatõeꝰ
et item. p̃cedit in aluis pcc̃orib quo digni sunt
obtusione. Ecce hic uidet᷑ augꝰ dicere. quod et
ipa dei uolunt as qua alios ełigit. alio reprobat ⁊
ritis ałus apponit᷑ gr̃a iustificatõnis. ałuꝰ ñ un¬
te obtundũtur. S quis intllr̃e uolu̾it ignora

Expanded text:
sint justificati, digni efficiantur justificatione. Et item praecedit in aliis peccatoribus, quo digni sunt obtusione. Ecce hic videtur Aug. dicere quod et ipsa Dei voluntas qua alios eligit, alios reprobat, eritis aliis apponitur gratia justificationis, aliis non, unde obtunduntur. Sed quid intelligere vol
Abbreviated transcription (Latin):
cis ordinatos: nudd̾iter ꝑ manꝰ impõm pro tem¬
poris nccitate in offitio ꝑmittimꝰ ꝑmanere.
Id intelligendũ est de hiis qui ordinantur a
symoĩacis. ignorantes eos esse symoniaco.
Hos facit symoĩacos ñ reatus criminis: set or¬
dos: subintelligendum est. uist uiolent᷑ quis
attractus fuerit i¬

Expanded text:
o temporis necessitate in officio permittimus permanere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus criminis, sed ordos, sub intelligendum est; nisi violenter quis attractus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Si .n. huꝯ caruit: ñ or᷑ plenituditiẽ gratiaꝵ
habuisse ut aut̃ hec questio ualeat᷑ aꝑtius
explicari: de hua singuł aliqua in mediũ:
proferenda sunt. et prim̃ de ade. scd̾m cuiꝰ
que non uident᷑. quod tamen non fides¬
de om̃ib que non uident᷑ accipiendũ tangit.¬
est. set de hiis tm̃ que credere ut ait augꝰ ad
religionem ꝑtinet. Multa .n. sunt que si xp̃i¬
anuꝰ ignoret: nichil metuendũ est. qr non
om̾io a religione deuiat
Quot modis dicit᷑

Expanded text:
Si enim his caruit, non videtur plenitudinem gratiarum habuisse. Ut autem haec quaestio valeat apertius explicari, de his singulis aliqua in medium proferenda sunt, et primum de fide, secundum identur. Quod tamen non de omnibus quae non videntur accipiendum est, sed de his tantum quae credere, ut ait August., ad religionem pertinent. Multa enim sunt quae si Christianus ignoret, nihil metuendum est, quia non ideo a religione deviat. 3. Quot modis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
elem et augꝰ st̃ psalm̃ deus laudeͤm mcam
ne tacueris de filiis pcc̃a pr̃m imitantib
accipiendiim censent. sr̃ quo dr᷑ deꝰ reddere
pcc̃a pr̃m. qr punit eos. eo quod imitantur
rigit deus in ꝓpħ̾a quod ante dixerat in lege s
quomͦ sit intelligend̾ aꝑit. unde ⁊ illo qui pͣue
ĩ telligebant arguit. qui dicebaut prẽs comede¬

Expanded text:
 et August., super psal.: Deus, laudem meam ne tacueris, de filiis peccata patrum imitantibus accipiendum censent; super quos dicitur Deus reddere peccata patrum, quia punit eos eo quod imitantur rigit Deus in propheta quod ante dixerat in lege, sed quomodo intelligendum sit aperit. Unde et illos qui prave intelligebant arguit, qui dicebant: Patres comede
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas testari quod uiuente illa altͣm du
alioqͥn si disceditis ab inuicem. et uolentos coba¬
bitare dimittitis. et alii uos copulatis: adulteri
estis. et filii ur̃i qui de hc copła nascunt᷑ ĩ mũdi.
rem ante bapt̃m. uiuente illa post uap̃t malt᷑m
iugia.

Expanded text:
auctoritas testari quod illa vivente alteram d 28, q. 5: Alioquin si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulatis, adulteri estis; et filii vestri qui de copula nascuntur, immundi, id ginem ante baptismum, vivente illa post baptismum altjugia.
Abbreviated transcription (Latin):
padiso ñ coierunt. qr creata muliere
mox tͣnsg̾iso fcã est. et eiecti sunt de ꝑadiso.
uel qr deus ñdũ uisserat: ut coirẽt ⁊ poterat di¬
uina expͨtari auctoritas ubi cõ cupiscentia nõ
angebat. deus .n. ñdum iusserat qr pͤcatũ eoꝵ
p̾sciebat de quib homo ꝓpagandꝰ erat. Eoce ex¬
p̾sse hales de modo ꝓpagatõnis filioꝵ.¬

Expanded text:
adiso? Quia creata muliere, mox transgressio facta est, et ejecti sunt de paradiso. Vel quia nondum Deus jusserat ut coirent, et poterat divina expectari auctoritas, ubi concupiscentia non angebat. Deus vero jusserat, quia casum eorum praesciebat, de quibus homo propagandus erat. Ecce expresse habes de modo propagationis filio
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ se si est; Iuid ergo fit de sub̃a panis ⁊ uini :ͤ
Illi dñt uł in p̾iacentem mat̾iam resdlui. uł in
iuchilũ redigi. ¶ Alii uero putau̾nt ibi sub̾am
panis et uini remanere. et ibid̾m corpꝰ xp̃i esse ⁊
stantiam panis ub uini : dñt esse sacͣmentũ. S. a¬
qd̾ non sit ibi si cba nisi corpꝰ xp̃i et sangͥs. ex pre¬

Expanded text:
Quod si est, quid ergo sit de substantia panis et vini? Illi dicunt vel in praejacentem materiam resolvi, vel in nihilum redigi. Alii vero putaverunt ibi substantiam panis et vini remanere, et ibidem corpus Christi esse et stantiam panis vel vini dicunt esse sacramentum. Sed quod non sit ibi substantia, nisi corpus Christi et sanguis, ex prae
Abbreviated transcription (Latin):
uł sangͥs. Sĩuero queris modum quo hec possit fi̾.
breuit̾ respondeo. mist̾ͥĩ fidei. credi salubrit̾ põt.
ĩ uestigari salubrit̾ non potest. Id̾ ergo corpꝰ xp̃i
panis mutatõne in id: ñ augmentatͤ. ñ sangͥs ex
uini ꝯu̾sione: eius uoluntati et potentie ascͥba¬
uinũ. Alii uoro ꝯcedunt illd̾ qd̾ erat panis et
uinũ: post ⁊ secͣtionem esse corpꝰot sangͥnẽ. nͦ tñ

Expanded text:
speri. Si vero quaeris modum quo id fieri possit, breviter respondeo: Mysterium fidei credi salubriter potest, investigari salubriter non potest. Quod ergo corpus Christi, panis mutatione in id, non augmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribavinum. Alii vero concedunt, illud quod erat panis vel vinum, post consecrationem esse corpus et sanguinem; non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ⁊sotiandũ corpori xpisti. et aute cculos sa¬
c̾dotis ĩ altari uidet᷑. sicut diuinitas ubitotũ
implet mũdũ: Ita młtis locis illd̾ corpꝰ cõse
et unus sangͥs. Ideoz sine plus siue minꝰ quis
et uini: licet spõs remaneant. est .n. ibi spetios
panis et uini. sicut et sapor. Unde aliud uidet̾:
aliud intelligitur.

Expanded text:
i Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. Sicut divinitas Verbi totum implet mundum, ita multis locis illud corpus conseunum corpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis vel vini, licet species remaneant. Est enim ibi species panis et vini, sicut et sapor. Unde aliud videtur, aliud intelligitur. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
q duab sententiis aꝑte dat᷑ intłlĩgi qr panis
ille et iste: non duo. s unꝰ panis et una caro:
ꝓculdubio unũ effitit᷑ corpus. ald̾ nere illd̾ sa¬
ne quod sumptũ est de uirgine. qd̾ resurrexit
et in celũ ascendit. Item ggꝰ. Iuis fidelium
hr̃e dubiũ possit in ip̃a ĩ molatõnis hora ad sa¬
c̾dotis uocem celos aperiri: in illo xp̃i misterio
angeloꝵ choros a desse. sũma et ima sotiari s¬

Expanded text:
que duabus sententiis aperte datur intelligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de Virgine, quod resurrexit, et in coelum ascendit. Item Greg. in Homhabere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem celos aperiri, in illo Iesu Christi misterio angelorum choros adesse, summis ima sociari
Abbreviated transcription (Latin):
subã panis uł oint. s caro et sanguis. Ideo distin
uis: modo est corpus xp̃i. manẽs .i. panis . ñ cͣoͣpꝰ¬
xp̃i. s mutata .i. id quod fcã eit: est corpꝰ xp̃i. Nec
dicimꝰ slibãm panis uł uinie mat̾iam esse corꝑis
ceptum. et prece mistica cõsectume suiimꝰ ĩ mie¬
moriam dnice passionis. qd̾ cũ ꝑ nanꝰ hominis
ad illam uisilem spem ꝑducat᷑ nou sanctiaicat᷑
ut sit tam dignũ sacͣmentũ: nisi operante ĩui

Expanded text:
a panis vel vini, sed caro et sanguis. Ideo disting quod erat panis, modo est corpus Christi. Manens enim panis noi, sed mutata in id quod facta est, est corpus Christi. Nec dicimus substantiam panis vel vini materiam esse corporiceptum, et prece mystica consecratum sumimus in memoriam dominicae passionis. Quod cum per manus hominis ad illam visibilem speciem perducatur, non sanctificatur ut sit tam dignum sacramentum, nisi operante invi
Abbreviated transcription (Latin):
ic quent᷑ que sit slla macula. et que sint
ille tenebre int̾iores a quib deus int̾ius
aĩam purgat cum ueram pnĩam ĩmittit. de
tenebris et intiori caligine satis fatile est in
telligere et respondere. cuͣm .n. quis mortałr
delinquit. et gr̃a untutis p̾uat᷑ si qua p̾ces¬
sit. et nͣaliũ bonoꝵ elisionem p̃atit᷑. Uñ ĩtel¬
lectus bbtunditur. et totus homo interior
obtenebratur. et ita quasi caligine quadam
mens obuoluit᷑. que caligo pc̃ci pena est. ħͣuc

Expanded text:
ic quaeritur quae sit illa macula et quae sint illae tenebrae interiores a quibus Deus interius animam purgat, cum veram poenitentiam immittit. De tenebris et interiori caligine satis facile est et intelligere, et respondere. Cum enim quis mortaliter delinquit, et gratia virtutis privatur, si qua praecessit, et naturalium bonorum elisionem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
quotꝰ libet. Nec nobis dif̾iend̾ est qd̾ nͭ diffiit
apłs. unde ut ureuit̾ respondeam nec sslas nupti¬
as deleo dampnare. nͨ eis uerecondiam nuło sitatis
auferre. nec contͣ huinane uerecondie sensũ au¬
deo bicere. ut quotiens uoluint nubant nͭ ex meo
corde p̃t̾ scͥpture auctoritatem qͦtaslibet nuptias
clamo. nͨ dampnari in eccłia biganã. ĩmo nͭ tri¬
marito nubere. apłs̃ tñ bigamos a sac̾dotali ho¬
nore extludit. s hoc ñ facit pro uitio bigamiẽ.
ĩmo pro sacͣmenti uirtute ut sit una unius. sic̃¬
et unica unici.. ¶ild tu cerabiensis e ꝯccł.
cum pñia uigamus indigeat. quis erit p̾sbit᷑
qui talib nuptiis possit p̾bere consensũ  s et
hec de illo intelligi potest. qui pͥme uxori insidi¬
atus putatur desiterio scde̾. uł pro signaculo
sacͣmenti illud dicit᷑. quod in bigamo ñ serua¬

Expanded text:
quotuslibet; nec a nobis definiendum est quod non definit Apostolus. Unde, ut breviter respondeam, nec illas nuptias debeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre; nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde, praeter Scripturae auctoritatem, quotaslibet nuptias clamo, nec damnari in Ecclesia bigamam, imo nec trimarito nubere. Apostolus tamen bigamos a sacerdotali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una unius, sicut unica unici. Illud tamen Caesarien. concilii cum poenitentia bigamus indigeat, quis erit presbyter qui talibus nuptiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insidiatus putatur desiderio secundae; vel pro signaculo sacramenti illud dicitur, quod in bigamo non serva
Abbreviated transcription (Latin):
ũsi sunt ad cͥatorem suũ. quidã au̾si conu̾ti ad deũ
fuit ei caritate adherere. au̾ti odio hr̃e. uł inui¬
dere. Inuidie namq mat᷑ est sr̃bia. qͣ uoluerunt
se parificari deo / In ꝯilsis qiͣ in speculo relucere
cepit dei sapĩa qͣ illuminati sunt. Au̾si uͦ exoecati
sunt. ⁊ ali quid̾ ꝯibsi sunt ⁊ illuminati a deo gr̃a
appositu. ⁊ stiᷤ a mnt excecati. ñ ĩ missione malitie.

Expanded text:
Deum, fuit ei charitate adhaerere; averti, odio habere vel invidere. Invidiae namque mater est superbia, qua voluerunt se parificare Deo. In conversis quasi in speculo relucere coepit Dei sapientia qua illuminati sunt; aversi vero excaecati sunt. Et illi quidem conversi sunt et illuminati a Deo gratia apposita. Isti vero sunt excaecati non immissione maliti
Abbreviated transcription (Latin):
passionib et martirus sanctoꝵ: dñs aliqͣm ẽẽ
Sifferentiã int̾ passd̃m capitis et menbroꝵ. xp̃i
namq passio causa est nr̃e salutis. ꝙ ñ est passio
alicuiꝰ scĩ. Nulliꝰ .n. passione retempti simurs:
nisi xp̃i. ꝓfuerunt quid̃ ñ mͦ eis qui passi sunt: ue¬
r̃ ⁊  aliis ficelib ip̃oꝵ passiones. uer̃tñ nr̃a redẽp¬
tio ñ sunt. hec .n. illiꝰ sola passio potuit: qui deus
eit ⁊ homo. et slllꝰ gͦ passõm credentiũ pie mentes
uoluerunt. ⁊ optauerunt: fieri. sicut futurã cre¬
debant. ¶Passõnes uero scõꝵ possumꝰ uelle ⁊
nolle. et utr̃q boua uoluntate. si recto nobis ꝓpo¬
namꝰ fines. cui n placuit passio pauli eo fi̾ne. qr
pͥmiũ eius ꝑ hoc actum ⁊ paratũ ceruebat bonã¬

Expanded text:
nibus et martyriis sanctorum, dicimus aliquam esse differentiam inter passionem capitis et membrorum. Christi namque passio causa est nostrae salutis, quod non est passio alicujus sancti. Nullius enim passione redempti sumus nisi Christi. Profuerunt quidem non modo eis qui passi sunt, etiam aliis fidelibus ipsorum passiones, verumtamen nostra redemptio non sunt; hoc enim passio illius sola potuit qui Deus est et homo. Illius ergo passionem credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant; passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli passio eo fine, quia praemium ejus per hoc auctum et paratu
Abbreviated transcription (Latin):
lebant quod uolebat. qͣm illi ꝑ quos uolentess
fcm̃ est quod uolebat. quia id ip̃m mala uosmi¬
tate fecerunt: quod deus bona uoluntate uo¬
luit. ita et in passõne xpisti fcmm est. quod in d̾s
uoluit. hec id̾m iudas. uideus. ⁊ diabolus Set
illi mala uolunt ate. deus uero bona uoluntate

Expanded text:
lebant quod volebat, quam illi per quos volentes factum est quod volebat, quia idipsum mala voluntate fecerunt quod Deus bona voluntate voluit. Ita et in passione Christi factum est, quod enim Deus voluit, hoc idem Judaei et diabolus; sed illi mala volunt
Abbreviated transcription (Latin):
que dãr dona spiritꝰ saucti. alia sunt ab intel¬
lectu et scientia que ualit̾ sut in anima hoĩs.
hec .i. uirtutes sunt que ꝑ graͣm ĩfundiuit᷑
auimis fideliũ. ut per eas recte uiuant. ala ue¬
ro ualit̃ habet homo. ex benesitio creatõnis a

Expanded text:
ur dona Spiritus sancti, alia sunt ab intellectu et scientia quae naturaliter sunt in anima hominis; hae enim virtutes sunt quae per gratiam infunduntur animis fidelium ut per eas recte vivant. Illa vero naturaliter habet homo ex beneficio creationis; a
Abbreviated transcription (Latin):
a deiecti nat᷑a tñ sunt excellentõres om̃ib aĩantib¬
uel bestiis pp̃ eminentiã ratõnis̃. ꝙͣuis serpens non
ratõnali aĩa sec spu dyabolico possit sapientissimꝰ dici.
Non gͦ mir̃ si dyaiolꝰ spu suo impłons serpenteni sic̃
uates implebat sapientissimũ reddid̾at oĩm bestiaꝵ:
quemi tñ ad temptandũ ñ elegit diabolꝰ. s ꝑ qd̾ aĩal
tandũ qd̾ dyaboiꝰ serpentẽ ꝑ quem temptar eleg̾it
missus est. Nocendi .n. uolundas in est cuiq a se set¬
serpente .n. uelut orgͥano estͣuisis mouens nat᷑am
euis. ad expͥmẽdũ sonos u̾boꝵ et signa quib suam
mõistͣr uoluntatem. Serpens eigo ã u̾ba ĩtellige¬
bat nͨ ratõnał est fcus. Callidissimꝰ tñ dc̃uꝰ est ꝓpt̾
astutiam dyaboli. Locutꝰ est aut̃ sicut asina baldam.

Expanded text:
a dejecti, natura tamen sunt excellentiores omnibus bestiis propter eminentiam rationis; quamvis serpens non rationali anima, sed spiritu diabolico possit sapientissimus dici. Non ergo mirum si diabolus spiritu suo implens serpentem, sicut vates implebat, sapientissimum reddiderat omnium bestiarum; quem tamen ad tentandum non elegit diabolus, sed per quod animal tandum quod diabolus serpentem, per quem tentaret elegit; per quod permissus est. Nocendi voluntas inest ei, potestSerpente enim velut organo est usus, movens naturam ejus ad exprimendos sonos verborum et signa, quibus suam monstraret voluntatem. Serpens ergo nec illa intelligebat, nec rationalis est factus. Callidissimus dictus est propter astutiam diaboli.
Abbreviated transcription (Latin):
Sinhoc loco uel iuc̾ata intelligit᷑ .i. tͥ nitatis es¬
sentia ad qͣl fcus est homo. uelc̾ata in qͣ fcũs ⁊
hono. et ip̃a homini concͤata. inctam .n. yma¬
gĩen que deꝰ est ĩtellexisse uidet᷑ beda cũ dicit.
ũ esse unã ymagi̾em dei et angłoꝵ. sec triũ per¬
sonaꝵ. et ideo ꝑsonis ñ angeł fit ibi sermo inꝓpͥe
fc̃a est. sicut ymago cesaris que ip̃ius similitu¬
dĩcm p̾ferebat. ip̃m q quodã mͦ rep̾sentabat. Ĩ
ꝓprica pmago dr᷑ id ad qd̾ aliud fit. sicut exemplũ
dr᷑ ꝓp̾e illud qd̾ sumit᷑ de aliquo. et exemplar
ex quo sumnit᷑ aliquid. ponit᷑ uit̾ aliqũ abusiue

Expanded text:
ata intelligitur, id est, Trinitatis essentia, ad quam factus est homo; vel creata, in qua factus est homo, et ipsa homini concreata. Increatam imaginem quae Deus est, intellexisse videtur Beda cum dicit non esse unam imaginem Dei et angelorum, sed trium personarum; et ideo de personis non angelis fit ibi sermo. Impropfacta est, sicut imago Caesaris quae ipsius similitudinem praeferebat, ipsumque quodicitur id ad quod aliud fit, sicut exemplum proprie dicitur quod sumitur ex aliquo, et exemplar ex quo sumitur aliquid. Ponitur tame
Abbreviated transcription (Latin):
poris sui qr ueno onqͣm carnem suam odio habuit.
Nam uiri iusti qui corpus suũ crutiant ñ corpꝰ s cor¬
ruptõnes eius et ponduꝯ oderunt. Hic uidet᷑ augꝰ
tͣdere quod ex p̾ceptõ ñ teneam᷑ diligere nos ip̃õs uł
corpus nr̃m. quod si estr ũ omne genus diligendaꝑ¬

Expanded text:
poris sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic videtur August. tradere quod ex praecepto non teneamur diligere nosmetipsos vel corpus nostrum; quod si est, non omne genus diligenda