comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. instrumenta. qr siciro dc̾m est. ⁊ uestiti
desctibunt᷑. ⁊ uasa quedam organa siue e¬
is in ip̃ã mistica descriptione circumferẽ¬
da t̃buuntur. Es benelico aꝑiamꝰ quid ħ
significent: qr significatiua sunt omnia
In prinus ergo claram quitem uestem &¬
luculentum .i. darimi estimo eis attribui
propt̃ quietes que sunt ĩ celo ubĩ lumen
est: s non qd̾ libet lumen: s om̃ino ĩuisibi¬
le. Ita enĩ dicendum est qd̾ omnino sit ĩ¬
inabile lumen allud qd̃ ibi est. Aut ĩtellee¬
talit̾ illuminans. sicit ẜd̾o: aut intellee¬
tualit̾ illuminatum. ficut ĩ angelis. Sa¬
cerlotalem uero uestem estimo significare
uuaiuum. uel ducatum sue directionẽ
ad dinina. ⁊ nustica speculamina: ⁊ sig¬
nificare uotimi tociꝰ uite. In sacerdotali
speciiamina .i. contemplationes diuinas
⁊ misticas: sũdiectos etudientes ad cognitõ¬
nem: ⁊ qõ illoꝵ uitam deo dedicant exhor¬
tantes ⁊ confirmantes ad boni oꝑis deuo¬

Expanded text:
nta; quia, sicut dictum est, et vestitu describuntur, et vasa quaedam, sive organa eis in ipsa mystica descriptione circumferenda tribuuntur. Et bene dico aperiamus quid haec significent, quia significativa sunt omnia. In primis ergo « claram quidem luculentum, id est clarum existimo eis attribui, propter quietes, » quae sunt « in coelo, ubi lumen est, » sed non quodlibet lumen, sed « omnino invisibile. » Ita enim dicendum est, quod omnino sit invisibile lumen illud quod ibi est « aut intellectualiter illuminans, » sicut in Deo, « aut intellectualiter illuminatum, » sicut in angelis. « Sacerdotalem vero vestem, » existimo significare « ductivum, » vel ducatum, sive directionem « ad divina et mystica speculamina, » et significare « votum totius vitae. » In sacerdotali id est ad contemplationes divinas et mysticas, subjectos erudientes ad cognitionem, et quod illorum vitam Deo dedicant exhortantes, et confirmantes boni operis devo
Abbreviated transcription (Latin):
so ordine ordinati diceremꝰ. ab ipĩs .s. ordina¬
tis: uere res int̾posita eẽt cum multa ĩ or¬
diuatione ⁊ confusione multa: quia ordi¬
natum non eet̃ aliquos ordinari ab hiis qͦs q̃re sp̃es igu¬
ordinant. Si uero easdem diu̾so tespectu
ordinare ⁊ ordinari dicimꝰ : non tñ corũdẽ
ordinatores a quib ordinant᷑. aut ab ercem
ordinari quos ordinant s eas fingulas .i

Expanded text:
nari diceremus ab ipsis illis ordinatis: vere res interposita esset commista inordinatione, et confusione multa; » quia ordinatum non esset aliquos ordinari ab iis, quos ordinant. « Si vero easdem, » diverso respectu, « ordinare et ordinari dicimus; non tamen earumdem » ordinatrices, a quibus ordinantur, « aut ab eisdem ordinari, » quas or
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̾ dicentes adhuc ip̃ma respectum ext̾noriᷤ
sutuitꝰ: significare suscepcionem quandamdi
diuinatum illuminatõnum ten̾am: i facile¬
sencientem. aliquidam. ⁊ dare ꝑspicientem
⁊ non reꝑcussara .i. efficacit̾ comp̾hendentẽ
s accute mobileni. qr nou reꝑcussam: purã
quia licqiuidam planam in passibilit̃: quia
te tieram. Ita quidera de usu corporali dicẽ¬
tes. Otfactiuum uero corporalium discre¬
uiras uirtutes dicentes significare illud re¬
ceptiuũ distributionis. siue clonatõnis sue
effusionis gre spiritalis suaue olentis super
intellectum receptinum dico qnͣtum possi¬
ꝑ scienciam. ⁊ omnino refugitiuum. hoc est ol¬
fcm̃ dicunt signasicare spiritalit̾. uim illami
sine uircutem anime que specialit̾ disceruit

Expanded text:
Similiter dicentes adhuc ipsum respectum exterioris intuitus significare « susceptionem » quamdam « divinarum illuminationum, teneram, » iare perspicientem, « et non repercussam, » id est efficaciter comprehendentem, « sed acute mobilem, » quia non repercussam; « puram, » quia liquidam; « plenam impassibiliter, » quia teneram. Ita quidem de visu corporali dicentes: « Olfactum vero, » corporalium « discretivas virtutes, » dicentes significare « illud receptivum distributionis, » sive donationis, sive effusionis gratiae spiritualis « suave olentis super intellectum. » Receptivum dico, quantum possiper scientiam, et omnino refugitivum. » Hoc est, olfactum dicunt significare specialiter vim illam sive virtutem animae, quae spiritualiter discernit
Abbreviated transcription (Latin):
orum mouenciũ oꝑa ipta ad effectum
non penetͣtur. Suuilit ⁊ cõsũmationũ
ignotum latibulum nõ penetͣtur: quia
euui quid ad effectum mouet᷑ illud qͥd̾e
qd̃ fit cernimꝰ: s uude sic fiat. uł ad qͥd¬
sic fiat. nõ uideniꝰ. Hoc est qd̾ ĩ uisio¬
ne seraphin capud ⁊ petes conteguut
ĩ solio sedentis qr diuine oꝑatõnis me¬
dia que ĩtempore agunt᷑ ceruimꝰ: que
autem aute tempora fuerunt prima
⁊ que post tempora ultima fut᷑a sunti ĩ¬
uestigare non possumꝰ: qr latibulum mo¬
uẽcium principioꝵ: ⁊ cõsummatõnũ ĩ ui¬
sibile nobis est ⁊ ignotum. Sinulit̾ et

Expanded text:
orum moventium opera ipsa ad effectum, orum moventium opera ipsa ad effectum, non penetratur. Similiter et consummationum ignotum latibulum non penetratur; quia, cum quid ad effectum movetur, illud quidem, quod fit, cernimus; sed unde sic fiat, vel ad quid fiat, non videmus. Hoc est quod in visione seraphim, caput et pedes contegunt in solio sedentis, quia divinae operationis media, quae in tempore aguntur, cernimus; quae autem ante tempora fuerunt prima, et quae post tempora ultima futura sunt, investigare non possumus, quia latibulum moventium principiorum, et consummationum, invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
potentem: qr motꝰ aer motum ⁊ĩtremẽ¬
tuni reb sufficit. ⁊ uelocit̾ currens ex¬
truisecꝰ potent̾ siue uolent̃ impellit: &
scõni ignotum uobis ⁊ ĩiusibile latibu¬
lum mouencium principioꝵ ⁊ cõsũma¬
tionũ. Neutꝰ enin motꝰ foras ad sonsus
uenit: s prĩcipium ⁊ finem motꝰ eius
sensus non dep̾hendit. Unte scͥptum est
Qui ꝓducit uentos de thesaunis suisuẽ
tos siquidem de thesauris ꝓducere est: de
occultis ⁊ larentib causis spiramina uen¬
toꝵ ꝑ manifestam agroationem ad sen¬
sum. ꝓferre. Scd̾m hanc similitudiuem
etiam creator sp̃e uniu̾sis occulte presi¬
deus ⁊ inuisibilis ꝑmanens ciuucta mouet¬
⁊ ꝓmouet sua uirtute: ⁊ uident᷑ que mo¬
uent᷑ & qui mouet nõ uidet᷑. potens ĩfaci¬
endo. uelox in ꝑficiendo. cuiꝰ oꝑa quid̾e
foris cernunt᷑: s ignorum. ⁊ ĩ iusibile la¬
tibulun primarum causarum. ⁊ prĩcipi¬

Expanded text:
potentem, » quia motus aer motum et incremenpotentem, » quia motus aer motum et incrementum rebus subjicit, et velociter currens extrinsecus potenter, sive violenter impellit « et secundum ignotum nobis, et invisibile latibulum moventium principiorum et consummationum. » Ventus enim motus foras ad sensum venit; sed principium et finem motus ejus sensus non deprehendit. Unde scriptum est: « Qui producit ventos de thesauris suis . » Ventos siquidem de thesauris producere, est et de occultis et latentibus causis spiramina ventorum per manifestam agitationem ad sensum proferre. Secundum hanc similitudinem etiam Creator spiritus, universis occulte praesidens et invisibilis identur quae moventur, at qui movet non videtur; potens in faciendo, velox in perficiendo; cujus opera quidem foris cernuntur, sed ignotum et invisibile latibulum primarum causarum et principi
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it qd̃ uenti nomiuant᷑ propt̃ diuinam
sinuliudinem quia ⁊ uentꝰ scdim aliquid
diuine oꝑatõnis formam ⁊ imagniem ht̃
qd̃ opꝰ apio uos nõ habet᷑. Dicet inquit for¬
tassis. quis .i. aliquis uentosam cognomi¬
audit᷑ elementũ in se ⁊ imaginem ⁊ formã
diuiue oꝑationis: ut hoc est sicut ꝑ plura
uidelicet exempla demonstͣtur in sunbolica
theologia. idest ĩ theologia que de simbolis
est: .i. figutis ⁊ similitudinib insibilibus
domonstt᷑ur dico ꝑ tetrasticam. idest qͣt̾¬
nariam cliiuidicationem ubi ꝑ singu¬
la quatuor elementa ostendit᷑ qͣtuor
qͣliter uisibilia luisibilium. ⁊ simlitu¬
dines sunit ⁊ signa. Scõm illam igit di¬
iuditationẽ demonstͣcionẽtũ est: quo mͦ
hoc elementum .i. uentꝰ diuine oꝑario¬
nis. ⁊ imaginem ⁊ formam ht̃. In quo
autem habeat hanc iaginẽ ⁊ formã
sub iingit: silicet scd̃m capatitatẽ uat᷑e
sue motiuam. ⁊gignentẽ. ⁊ uelocem et

Expanded text:
pter divinam similitudinem; quia et ventus secundum aliquid divinae operationis formam, et imaginem habet, quod opus apud nos non habetur. « Dicet, inquit, fortassis quis, id est aliquis, ventosam cognomiauditur elementum in se « et imaginem, et formam divinae operationis, » ut, hoc est, sicut per plura videlicet exemplest in theologia, quae de symbolis, id est de figuris et similitudinibus visibilibus demonstratur: dico « per tetrasticam, » id est quaternariam « dijudicationem, » ubi per singula quatuor elementa ostenditur, qualiter visibilia invisibilium, et similitudines sunt et signa. Secundum illam igitur dijudicationem demonstratum est, quomodo hoc elementum, id est ventus divinae operationis et imaginem et formam habet. In quo autem habeat hanc imaginem et formam, subjungit: « Secundum capacitatem naturae suae motivam, et gignentem, et velocem, et
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ que extͣ sunt .i. nisibilium dimiᷤᷤ¬
si suit .i. laxati ⁊ absoluti. ⁊ puri ac ꝑ
hoc inmensurabiles. Quo enĩ muuis
corporea commixtioue. ut appositione do¬
aitantur: eo ampliꝰ ꝑ puritateni intolli¬
gencie in mensurabilit̾ dilatant᷑. Signi¬
ficat enĩ iuidum. ⁊ discalciatum astimi¬
latum eoꝵ ad diuinaui simplicitatẽqͣn¬
tũ possibile est qd̾ a corporea ad mixtio¬
ne piui ex duplici substancia nõ sub¬
siaunt. Qua sentencia ferurtur qui an¬
gelos corpora hr̃e dicunt. Auctor quippe ab
omĩi appositione eoꝵ que extͣ suit puroseẽ
testatur: ⁊ ꝑ nudam ac puram eeũciam
it̾um ⁊ nutos uestit. ⁊ uasa quedam i.
instrumenta dat ipsis circunferre ⁊ dami¬

Expanded text:
 quae extra sunt, » id est visibilium, demissi sunt, id est laxati, et absoluti, et puri, ac per hoc immensurabiles. Quo enim minus corporea commistione, vel appositione coarctantur, eo amplius per puritatem intelligentiae immensurabiliter dilatantur. Significat etiam « nudum, et discalceatum assimilativum eorum ad divinam simplicitatem, quantum possibile est, » quod a corporea admistione puri ex duplici substantia non substunt. Qua sententia feriuntur, qui angelos corpora habere dicunt. Auctor quippe ab omni appositione eorum, quae extra sunt puros esse testatur et per nudam ac puram essentiamiterum et nudos vestit, et vasa quaedam » id est instrumenta « dat ipsis circumferre: a
Abbreviated transcription (Latin):
est. silicet qd̾ sit sonsibilis. Soc aduingit iccitco
qr aliquib fortassis uid̾̃i pot̾at propterea qr ua¬
tura ignis non nisi ĩ subiecta mat̾ia seusu ꝑ¬
cipitur: ignem ominino corpꝰ nõ ẽẽ. Dicit ergo
qua ignis uere sensibilis est: ⁊ corpꝰ qͣmius lõ¬
ge excellenciꝰ ⁊ subtiliͦ om̃ib altis reb corpora¬
lib. ⁊ natur᷑ali spirituali proxinũ ac ꝑ hoc lon¬
ge dissinuliꝰ cundis aliis effectum sunui demõ¬
strans. Igiis enĩ ĩ omĩb ⁊ ꝑ ounã cdare uenit:¬
ge est ꝑ excellenciam. In om̃ib est quia uisibi
stancie sue ꝑcepcionẽ. Noc est qd̃ sequit᷑. alucidꝰ
simul est ⁊ qͣi occultꝰ. Lucidꝰ oĩ est quia ĩ sub¬

Expanded text:
ilicet quod sit sensibilis. Hoc adjungit idcirco: Quia aliquibus fortassis videri poterat, propterea quod natura ignis nonnisi in subjecta materia sensu percipitur, ignem omnino corpus non esse. Dicit ergo, quod ignis vere sensibilis est, et corpus quamvis longe excellentius et subtilius omnibus aliis rebus corporalibus, et naturae spirituali proximum, ac per hoc longe dissimilius cunctis aliis effectum suum demonstrans. « Ignis enim in omnibus, et per omnia clare venitge est per excellentiam. In omnibus est quia visibilstantiae suae perceptionem. Hoc est, quod sequitur: Et « lucidus simul est, et quasi occult
Abbreviated transcription (Latin):
as uirtutes custodiunt. Hec itaq .i. sursum ex¬
tendi. ⁊ni se conuolui: ⁊ ee̾ cas ⁊ ꝑticipatione
uircutis sub audit᷑: paratas ꝓuide. hoc est t̃cẽ¬
te. siue deuote erga nemencia consociabili ꝓ¬
cesuone. hec ergo tra cõminut̃ aliquis attri¬
sim extendunt᷑ ꝑdilectionẽ d̾i ⁊ qd̾ erga se cõ¬
uoluunt᷑ ꝑ custodiam sui. ⁊ qd̾ parate surto ꝓ¬
uite. ⁊ intente. ⁊ denote ad ꝑticipanda̾ uirtu¬
tem suam erga uemencia ad se ꝑ amorẽ soci¬
alem: ꝓcedentes ⁊ ultro se offerentes ai dilect̾o¬

Expanded text:
as virtutes custodiunt. Hoc itaque, id est sursum extendi, et in se convolvi, « et esse eas in participatione virtutis, » subaudit paratas, « provide, » hoc est, intente sive devote « erga venientia consociabili processione. » Haec ergo tria communiter aliquis attrise convolvuntur per custodiam sui, et quod paratae sunt provide, et intente, et devote ad participandam virtutem suam erga venientia ad se per amorem socialem procedentes, et ultro se offerentes ad dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ⁊ inuemes ⁊̾ ipãm theologiã circumponẽ¬
tem cumulos carbonum ignis cuca eas cele ᷤ¬
tes essencias. ⁊ desctibentemt etiam flumina fla¬
grancia cum in mensurabili sonitu. Et nõ
solum hec: s etiam thronos igneos ait ipsa

Expanded text:
es etiam ipsam theologiam « circumponentem cumulos carbonum ignis circa eas coelestes essentias, » et describentem etiam « flumina igne flagrantia cum immensurabili sonitu. » Et non solum hoc: « Sed etiam thronos igneos ait, » scilicet ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝓprietatẽ ⁊ oꝑatõnẽ. & ut breuit̃ dicam
omĩno sursum ⁊ deorsum ubiq houoratse¬
lectum .i. specialit̾ ignitam facturam forma¬
tam. Sequit᷑. Ergo igneum ⁊ cet̾a. Ac si dicat
Quando quidem theologia. ⁊̃ tantum uen̾atur
igneam formationẽ: ergo udico ego igneum
significare diformissimũ celestium animorũ
.i. illami uirtutem que est in illis di formosiᷤ

Expanded text:
nis proprietatem et operationem. Et, » ut breviter dicam, « omnino sursum, et deorsum, ubique honorat selectim, » id est specialiter ignitam facturam formarum. Sequitur: « Ergo igneum, » etc. Ac si diceret: Quandoquidem theologia in tantum veneratur igneam formationem: « Ergo, » judico ego « igneum significare deiformissimum coelestium animorum, » id est illam virtutem, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑceñcialem. ⁊ informani eeñciam. diuinitatis
que ⁊ suꝑ eeñcialis est: ꝑ maiestatẽ ⁊ ĩformis ꝑ
ĩ comp̃hensibilitatẽ desoribunt dico ĩ igne dan¬
ꝙͣ habente multas magines diuine ꝓpueta¬
tis qnͣtum in reb uisibilib haberi ptest una¬
go diuie ꝓprietatis: ita tũ clico si fas est dic̾e
qd̾ diuina ꝓprietas aliqͣm siuulrtudinẽ habeat
que ualte ĩ comphensibilis est ⁊ ĩuisibilis. ue¬
quit᷑. Iguis enĩ ⁊ cet̾a. Nunc ingredit᷑ ꝓpuetateᷤᷤ¬

Expanded text:
entiam » divinitatis: quae et superessentialis est per majestatem, et informis per incomprehensibilitatem. Describunt dico in igne « tanquam habente multas imagines divinae proprietatis, quantum in » rebus « visibilibus » haberi potest imago divinae proprietatis. Ita tamen dico « si fas est dicere, » quod divina proprietas aliquam similitudinem habeat, quae valde incomprehensibilis est et invisibilis. Sequitur: « Ignis enim, » et
Abbreviated transcription (Latin):
falso coadunabit .i. cõmunit̾ atiuibuet om̃i¬
h celestib eeñciis. ⁊ sursum extendi ꝑ clilectio¬
uem dĩ. ⁊ ĩ se ipsis firiuati ꝑ custodiã sui:
⁊ sub se ꝓgredi. ꝑ dilestionem proxuni. Hoc
est qd̃ dicit. Sursum couu̾tibilit̾ extendr̃ .s.¬

Expanded text:
id est communiter attribuet omnibus coelestibus essentiis: et sursum extendi per dilectionem Dei, et in seipsis firmari per custodiam sui et sub se progredi per dilectionem proximi, hoc est, quod dicit: « Sursum conversibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ist figurant celestes eeũcias ex igne signi¬
ficantes ꝑ hoc dĩ forme eaꝵ. & dĩ imitabile qd̾
t̃ eis est: quantum possibile est haberi. Et non
solum ex igne conformant oas: s ⁊̃ describunt
rationalis inuenit᷑. Sinulit̾ ⁊̃ humana forma
describunt eas propt̾ uituitiuas. i. contempla¬
tiuas uirtutes earum qͥs hut̃ sursum haben¬
do se seł sicut homo solus nt̾ omĩa auiman¬
cia crectum: ht̃ multuni insuꝑna. Et descͥ¬
bunt eciam eas t̃ humana forma propt̾ ip̃iꝰ

Expanded text:
» vel figurant « coelestes essentias ex igne: signi» vel figurant « coelestes essentias ex igne: significantes » per hoc « deiforme earum, et Dei imitabile, » quod in eis est « quantum possibile » est haberi. Et non solum ex igne conformant eas, « sed etiam describunt rationalis invenitur. Similiter in humana forma describunt eas, propter « intuitivas, » id est contemplativas « virtutes » eorum, quas habent sursum habendo sese, sicut homo solus inter omnia animantia erectum habet vultum in superna: « et » describunt etiam eas in
Abbreviated transcription (Latin):
Est etiam actiuus ⁊ potens: quia potenter
ait acq mouet᷑ cuncta obstancia destruens
Et est simul omĩb presens inuusibiliter
bus ĩuisibilit̾ p̾seus habet᷑: qd̾ apparet ex
eo qd̃ aliquando offensione ⁊ concursu corpo¬
rum siue attricione uide otiam excutitur
ubi non ẽẽ uidebatur. Neglectus quidem
& nõ motꝰ siue quietus ꝑmanens non esse
purtabatur. artritu autem siue attricione
ꝓuocatꝰ ⁊ cõmotꝰ: qͣs qͣdam uindicta subito
teluceo exiliens. ⁊ ĩea que corripuerit dese¬
nõ iuutꝰ extinctione: sicut uõ auctꝰ accen¬
se minꝰ nõ ht̃. semꝑ pleuꝰ ꝑsistens. Istas gͥ
ignis ꝓpuetates omimerani. ⁊ fortassis mul¬
tas alias inueniet. qui ignis ꝓprietates pul¬
cras silicet similitudines diuine oꝑationiᷤᷤ
ut hoc est sicut ĩsensibilib imagiib simi
lituto illiꝰ ẽẽ potest: ⁊ idõ theosophi hoc scien¬
tes .i. tantã excellenciam igras conformãt

Expanded text:
Est etiam « activus, » et « potens, » quia potenter Est etiam « activus, » et « potens, » quia potenter agit, atque movetur, cuncta obstantia destruens; et est « simul omnibus praesens invisibiliter. » bus invisibiliter praesens habetur: quod apparet ex eo quod aliquando offensione et concursu corporum sine attritione inde etiam excutitur ubi non esse videbatur. « Neglectus » quidem, et non motus, sive quietus permanens, « non esse putatur; attritu autem » sive attritione, provocatus, et commotus « quasi quadam vindicta subito relucet » exsiliens, et in ea quae corripuerit desaenon minutus » exstinctione, sicut nec auctus accense minus non habet, semper plenus persistens. Istas igitur ignis proprietates enumeravi, et fortassis « multas alias inveniet quis ignis proprietates, pulchras » scilicet similitudines « divinae operationis: ut, » hoc est, siideo « theosophi, hoc scientes, » id est tantam excellentiam ignis « conformant,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum reu̾tit᷑. Est igit᷑ nõ uidigens alt̾¬
uis: qr ꝑ subiectam mat̾iam ĩ qua arcet nõ
tam tenet᷑. ut sit qmͣ tenetur ut ibi fit
&e si crescere uicdeat᷑ ex ipã nõ accipit ĩ cre¬
menti substantiã qͣmuis ex ipsa crescendi
ĩ ipã causam sumat quia nõ fit maior ĩ
se. s ĩ ipã magis. Iocirco ait qr est latenter
crescens a se ip̃o: qr qͣntum ad manfestũ
ab ipsa subiecta mat̾ia crescere uitet᷑. s rei
ueritate a se ip̃o crescit. nõ ut ĩ se malor siti
s ut in ip̃ã mat̾ia magis sit. Propt̾ea in¬
cromentum quidem a se ip̃o accipiti cũ creᷤ¬
cente uidetur ĩ res subiecta maifestans
tũ mͦ sunet maguitudinẽ ad illas mat̾iaᷤ
in quib est. Hoc est ita crescit ĩ mat̾ia ꝙͣ
suscipit: .i. apprehendit. ut ĩ ea quit̾e maior
appareat: s tm̃ ĩsemet ip̃o maior nõ sit ⁊ nõ
enĩ magnitudinẽ. ibi accipit s ostenoitꝰ
manifestans ibi aliqͣnlo qd̃ ⁊̃ se ht̃ semꝑ

Expanded text:
. Est igitur « non indigens alterius, » quia per subjectam materiam, in qua ardet, non tam tenetur, ut sit, quam tenetur, ut ibi sit; et si crescere videatur ex ipsa, non accipit ex ipsa incrementi substantiam, quamvis ex ipsa crescendi in ipsa causam sumat, quia non fit major in se, sed in ipsa magis. Idcirco ait, quod est « latenter crescens a seipso, » quia quantum ad manifestum ab ipsa subjecta materia crescere videtur; sed rei veritate a seipso crescit, non ut in se major sit, sed ut in ipsa materia magis sit: propterea incrementum quidem a seipso accipit, cum crescere videtur in res subjectas « manifestans tantummodo suimet magnitudinem ad illas materias, » in quibus est, hoc est, ita crescit in materia, quam suscipit, id est apprehendit, ut in ea quidem major appareat, sed tamen in semetipso major non sit. Non enim magnitudinem ibi accipit, sed ostendit, manifestans ibi aliquando, quod in se habet semper.
Abbreviated transcription (Latin):
mani petit. ⁊ accute means quia ꝓprie uͥ¬
tutis motu cuucta penetͣt ⁊ excelsus quia
suꝑ emnet uniu̾sis. Quia quioquid cor¬
poreum pt̾ ipm̃ este nat᷑a sub ip̃o est. Nõ
receptꝰ contumeliã ininorationis: qi sicut cũ
effimdit᷑ nõ auget᷑. sic cum recipitur nõ mi¬
uorat᷑: ueq ĩ eo qd̃ augnentũ acciꝑe uidet᷑
capiens gloriãi neq ĩ eo qd̾ iuiorats putat᷑
passus contumeliam: qr qd̃ est ĩ se semper

Expanded text:
ma petit, « et acute means, » quia propria virma petit, « et acute means, » quia propria virtutis motu cuncta penetrat, « et excelsus » quia supereminet universis; quia quidquid corporeum praeter ipsum est, natura sub ipso est: « Non recepturus contumelieffunditur non augetur, si cum recipitur non minoratur, neque, in eo quod augmentum accipere videtur capiens gloriam, neque, in eo quod minorari putatur passus contumeliam, quia quod est in se semper
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ plus. uel inuiꝰ mobile ĩuenit᷑. Est eti¬
am renonatuuis om̃ĩum qr renouat ue¬
terascencia ne omnino deficiant: ⁊ĩ inichil
ignis natam innouat: quando ea que hie¬
mali algore senuerant: uerno calore tepe¬
facta reuiuiscunt. In hoc ergo ip̃e ignis cuͤ¬
todia est nature. qr naturam custodit ue
omuino esse desinati si semꝑ defectũ pa¬
natuius : qr illuminat omia cum circum¬
uelatis splendorib. Splondores si quide in
eiꝰ ad illumi narõnem foris emicante s circũ¬
nelantur quando rursum se ad secretum
uat᷑e sue reducdi occultant. Propterea ergo
est ĩ cõp̾hensibilis est qr foris quidem effurꝰ
sensu ꝑcipit᷑: s introrsum subduaꝰ nõ com¬
p̃heudit᷑. Est etiam darꝰ manifeste apparẽs
⁊ cliscret᷑. diu̾sa distinguens: ⁊ est resiliens
qr deorsum pacit᷑. ⁊ sursum moues᷑ ĩfenora
ardore apprehendeus: s ab hiis rursum le¬
uitate ꝓpria ad alta resilicus. Propt̾ea se¬
quit᷑ sursum ferens quia poude carens sũ¬

Expanded text:
d plus vel minus mobile invenitur. Est etiam « renovativus » omnium, quia renovat veterascentia, ne omnino deficiant, et in nihiluignis naturam innovat, quando ea quae hiemali algore senuerant, verno calore calefacta reviviscunt. In hoc ergo ipse ignis « custodia » est « naturae; » quia naturam custodit; ne omnino esse desinat, si semper defectum panativus, » quia illuminat omnia, « circumvelatis splendoribus. » Splendores siquidem ejus ad illuminationem foris emicant, sed circumvelantur quando rursum se ad secretum naturae suae reducti occultant. Propterea ergo est « incomprehensibilis, » quia foris quidem effusus sensus percipitur, sed introrsum subductus non comprehenditur. Est etiam « clarus, » manifeste apparens, et « discretus » diversa distinguens. Et est « resiliens, » quia deorsum pascitur, et sursum movetur. Inferiora ardore apprehendens, sed ab ipsius levitate propria ad alta resiliens. Propterea sequitur: « Sursum ferens, » quia pondere carons sum
Abbreviated transcription (Latin):
orib autoem ⁊ supͣ positis imꝑio maiora. ⁊ suꝑ excel¬
lencia dona inꝑciens inferiorib autem ⁊ iuppositiᷤ
gͣ dib minora oatismata. ⁊ libere famulancia. ad
subiecta qͦ sine oppressione p̾lata concedens. Iste st̃
uistributiones lummũ cdescendentes ĩ omniã quib
ipã ꝑticipare clatũ est a pi̾e luminũ ⁊ sole i̾ticie da¬
ra speculamina effecta ut luceant. ⁊ illuminent sb̾¬
ioda quid̾e̾ ⁊̃ eõ qd̾ lucent: ⁊ ĩ eo qd̾ illuminant p̾la¬
ta. Et una lux est.  bouũ unũ est. ⁊ plurimia st̃
lucencia. ⁊ ꝑticipancia. bonũ unũ. ⁊ lucẽ unamĩ ⁊¬

Expanded text:
majora et superexcellentia dona impertiens; inferioribus autem, et suppositis gradibus minora charismata, et libere famulantia ad subjecta quoque sine oppressione praelata concedens. Istae sunt distributiones luminum, descendentes in omnia, quibus ipsa participare datum est a Patre luminum et sole justitiae, clara speculamina effecta, ut luceant et illuminent. Subjecta quidem in eo quod lucent, et in eo quod illuminant praelata. Et una lux est, et bonum unum est; et plurima sunt lucentia, et participantia bonum unum, et lucem unam;
Abbreviated transcription (Latin):
ui eos qui ꝑticipes grẽ ⁊ glorie consortes. ⁊ socii ma¬
iestatis effecti sinit. ꝑ ꝑtes idiuisiones. ⁊ gͣdꝰ. ⁊ orclineᷤᷤ
uistubutum est : ab eo descendens. ⁊ respiciens ad e¬
uni ⁊ sub eo ordinatum. qui fons ⁊ causa est omin¬
um. ⁊ principum primũ. Inim opꝰ ⁊ artifex imꝰ

Expanded text:
 gloriae consortes et socii majestatis facti sunt, per partes, et divisiones, et gradus, et ordines distributum est, ab eo descendens et respiciens ad eum, et sub eo ordinatum qui fons et causa est omnium, et principium primum: « Unum opus, et artifex unus?
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatꝰ auos sũma cherarchia scom se formauit
ordines consignatos. sub tino principio ⁊ potestate
sua aqua om̃is potestas. ⁊ om̃is. uirtꝰ. ⁊ onĩis lux
spiritrialit̾ luceus. ⁊ ssluminans spurcualit̾ lucẽ¬
cia omĩa. Hec est creature ĩnalis celsitudo ⁊ sub¬
linnitas ⁊ diguitas admiranda: quo clominari me¬
tuit ⁊̃ oꝑib factoris sui accepta uttute ab ipso
⁊ tenens potestatem cum ip̃o. Que uirtꝰ qũ scdĩ¬

Expanded text:
ncipatus, quos summa hierarchia secundum se formavit, et ordines consignatos sub uno principio et potestate una, a qua omnis potestas, et omnis virtus, et omnis lux spiritualiter lucens et illuminans spiritualiter lucentia omnia. Haec est creaturae rationalis celsitudo, et sublimitas, et dignitas admiranda, quo dominari meruit in operibus factoris sui, accepta virtute ab ipso, et tenens potestatem cum ipso. Quae virtus
Abbreviated transcription (Latin):
testatis eiꝰ ĩ dispositione sua: que ĩ sua conditione si¬
militudiis ꝑtitipatõnem acceꝑatt ut que sola ad
similitudinẽ conditoris. sui fcã fuerat sola ĩ sua ordi¬
natione imagiẽ illiꝰ retineret. Ip̃ gͥ rerũ omĩñ con¬
clitor d̾s. cuiꝰ ĩ effabilis maiestas. ⁊ ĩdefiuens uatus
potens erat solus gub̾nare qd creauerat soluᷤᷤ uoluit¬

Expanded text:
testatis ejus in dispositione sua: quae in sui conditione similitudinis participationem acceperat, ut quae sola ad similitudinem Conditoris sui facta fuerat, sola in sui ordinationem imaginem illius retineret. Ipse igitur rerum omnium conditor Deus, cujus ineffabilis majestas, et indeficiens virtus, potens erat sol
Abbreviated transcription (Latin):
butione ꝑ cunctos ꝑticipeᷤᷤ laigionis imũ ĩ se manẽs
didit᷑: ⁊ onĩs uno ꝑticipautes ad ip̃iꝰ unttatis for¬
mam: simplicitatem q neram colligunt᷑. Neꝙ enĩ
ꝑticipes potestant eẽ potuisset̃: iͥ prius ꝑ grãm ꝯ
sortes fierent uirtutis. neq cum illo possent. qd̾ ip̃e
potest. nͥ prius ex illo ẽe̾ merentur qd̾ ip̃e est. Om¬
mꝑt̃ antẽ conditor nõ extͣna usurpatione neq per¬
functoria appellatione gub̾nator a se fcõꝵ omĩum no¬
mmature s insita sͥ urtute ⁊ bontate ĩolita cũc¬
ta fouens ⁊ uutͥens. regens ⁊ clisponens uniu̾sa¬

Expanded text:
tione, per cunctos participes largitionis unum in se manens dividitur, et omnes uno participantes ad ipsius unitatis formam, simplicitatemque veram colliguntur. Neque enim participes potestatis esse potuissent, nisi prius per gratiam consortes fierent virtutis. Neque cum illo possent, quod ipse potest, nisi prius ex illo esse mererentur, quod ipse est. Omnipotens autem Conditor non extranea usurpatione, neque perfunctoria appellatione gubernator a se factorum omnium nominatur; sed insita sibi virtute, et bonitate inolita cuncta fovens et nutriens
Abbreviated transcription (Latin):
origine. ip̃m sͥ sit setie. atq tͣctu coherenti origo qd̃
fluxus. s ꝑfc̃a natiuitas est: eo cum nature simili¬
tudine: nõ conceptu ⁊ ꝑtu. corporali corporalit̾ ĩ cho

Expanded text:
origine, ipsum sibi sit serie atque tractu cohaerenti origo quod origine, ipsum sibi sit serie atque tractu cohaerenti origo quod fluxus. Sed perfecta nativitas est, et cum naturae similitudine manens: non conceptu et partu corporali corp
Abbreviated transcription (Latin):
filium confirment: qr indiscreta siulitudo admtt̾̃e
udeatur unici ac singulatis occasionem. Quod enim
nõ dissentit ingenere: id iudetur ĩ unione mane¬
unio nõ ht̃ natiuitatem. Quocl enĩ natum est: ht̃
natiuitatis sue prẽm. neq qr iudiscreta est nascentiᷤᷤ
a gignente diuinitas. iccirco ip̃e est. et generator et
genitꝰ. cũ non possit nisi alius. neq alius ee̾. ⁊ gene¬
rans: ⁊ natꝰ: neq tursum dissmulis ẽẽ possti. ⁊ nacꝰ
& gen̾ans. Anathema ergo est: aui ĩ prẽ ⁊ filio na¬
ture similitudmẽ ad abolentlam filii ꝑsonalem sig¬
nificatiam predicabit: qr cum il ulło differat res
a te ꝑ mutuãc similitudinem. similitudo tũ ipsa
nõ rescipiens unionem. prem̃ ⁊ filiũ ꝑ to qd̾ filiꝰ in¬
demutabilis simlitudo prĩs est cõfitet᷑. Non emin
ꝑs est filiꝰ pũs. ut unꝰ dici possit ⁊ natꝰ: ⁊ gen̾ ans:
neq emanatio est. ut continenti fluxii ꝑ corporałe
⁊ inliuiduum ꝓcursum. idem ipẽ fluxus retentꝰ in

Expanded text:
Filium confirment: quia indiscreta similitudo admittere videatur unici ac singularis occasionem. Quod enim non dissentit in genere, id videtur in unione maneunio non habet nativitatem. Quod enim natum est, habet nativitatis suae patrem. Neque quia indiscreta est nascentis a gignente divinitas, ideo ipse est et generator et genitus; cum non possit nisi alius atque alius esse et generans et natus, neque rursum dissimilis esse possit natus et generans. Anathema ergo est, qui in Patre et Filio naturae similitudinem ad abolendam Filii personalem significantiam praedicabit: quia cum in nullo differat res a re per mutuam similitudinem; similitudo tamen ipsa, non recipiens unionem, Patrem et Filium per id, litudo Patris est, confitetur. Non enim aut pars est Filius Patris, ut unus dici possit et natus et generans. Neque emanatio est, ut continenti fluxu per corporalem et individuum procursum idem ipse fluxus retentus in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃t cerint᷑. Et quomodo li ip̃ẽ cognitꝰ sit. erit̃ cog¬
uitꝰ p̃r. cũ nature sue soest hominis ĩ eo habitum
apostoli tecognoscant: ⁊ liber a corporali d̾s carus
nõ ĩ hac corporalis carnis ĩ firmitate noscendus
sit̃ : s ĩ satͣmento assumpti corporis diuinitatis pa¬
t̾ne naturam ĩ se dũs cõfirmans: hũc ordinem
tenuit. Si scitis me ⁊ prẽm meumi scius: ⁊ amodo
scietis eimi: ⁊ iuclistis eum. Tempus uisionis se¬
parauit a tempore cognitõnis. Nam que m cog¬
noscendum ait. eunilem iam dixit ⁊ uisunr ut
nature iam pridem ĩ se conspecte scienciam. ex
tempore nẽ huiꝰ reuelat̃onis acciꝑent. S cõmo

Expanded text:
stus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore cognitionis. Nam quem cognoscendum ait, eumdem jam dixit et visum ut naturae jam pridem in se conspectae scientiam ex temp
Abbreviated transcription (Latin):
iuditium dedit filio: ut omĩs honorificent filiũ
sicut honorificant prẽm. Qui nõ honorificat filiũ:
nõ honorificat prem̃ qui misit illum. Propositõ¬
natiuitate natura. professione. potestate docuisse¬
mus. demõstͣtio nrã gͣdus singłos dispositionis ꝓ¬
posite ꝑcurteret. S natiuitatis id natura nõ pati¬
atur: qui in se ⁊ nouien. ⁊ uaturam ⁊ potestatẽ
⁊ ꝓfessionẽ sola cõplectit᷑. Sine hiis enim nati¬
uitas nõ eriti qr ĩ se ħ ouuã nascendo cõtineat.
Hauc gͥ tͣctantes incidimꝰ ĩ eam uecessitatem: ut
suꝑnis cõmemorata ad orclinem tͣctatus ꝓprii dif¬
ferre nõ liceat. Respondens enĩ dũs ad iudeos qd̃¬
eum int̾ficere ob hoc magis uellent. qr pĩem suũ
dicens dm̃. eqͣlem se dõ fecissett om̃e satͣmeutum
fidĩ nr̃e dum impĩs eoꝵ̾ motib cõtͣdicit exposu¬
it. Dixerat enĩ suꝑiꝰ cum ꝑ alityco curato uiolati
sabbati reus ⁊̃ mortis iuditio cõstitueret᷑: pr̃ m̃s

Expanded text:
onorificent Filium sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . Propositionativitate, natura, potestate, professione didicissemus, demonstratio nostra gradus singulos dispositionis propositae percurreret: sed nativitatis id natura non patitur, quae in se et nomen, et naturam, et potestatem, et professionem sola complectitur. Sine his enim nativitas non erit; quia in se haec omnia nascendo contineat. Hanc igitur tractantes, incidimus in eam necessitatem, ut superius commemorata ad ordinem tractatus proprii differre non liceat. eum interficere ob hoc magis vellent, quia patrem suum dicens Deum, aequalem se Deo fecisset, omne sacramentum fidei nostrae, dum impiis eorum motibus contradicit, exposuit. Dixerat enim superius, cum, paralytico curato, violati sabbati reus etiam mortis judicio constitueretur, Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
titas. ꝓorietatẽ : ut qd̾ ex t̾o est. d̾s sit. ⁊ nec diminu¬
tõ sit natiuitas. nec din̾sitas. dum ⁊ filiꝰ nõ ĩnat᷑¬
am ext̾̃nam ac difsimilem prĩ t̃o subsistit: nec p̃r
alienum. quid a se natiuitati unigeniti acquitẽs
s uuiu̾sa potiꝰ que sua sunt sine dampno imꝑciẽ¬
tis indulsit. Atq ita nec natura dĩ caret. dum

Expanded text:
minutio sit nativitas, nec diversitas: dum et Filius non in naturam externam ac dissimilem patri Deo subsistit, nec Pater alienum quid sit a se nativitati Unigeniti acquirens, sed universa potius quae sua sunt sine damno impertientis indulsit. Atque ita nec natura Dei caret, dum
Abbreviated transcription (Latin):
qr uiuꝰ ĩ prẽ ⁊ filio aiuiuitatis sacͣmentũ natiuita¬
tis natura cõsumat: dum d̾i filiꝰ nõ aliud qͣm ds̃ est.
Et iccnto nõ indeos duos unngeniti gen̾atõ depu¬
tatube qr ĩ dm̃ filiꝰ d̾i nascens. natutam in se dei
se gignentis exhibuit

Expanded text:
itatis sacramentum nativitatis natura consummat, dum Dei filius non aliud quam Deus est. Et idcirco non in deos duos unigeniti generatio deputatur: quia in Deum filius Dei nascens, naturam in se Dei se gignentis exhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
ture habeant ꝑfcãm unitatem: ut mauens uni¬
geniti natiuitas a pat̾ne diuinitatis sit inse ꝑabił
ac subsistere : ut insubsistente in sit: ita uero ĩeẽ
ut ⁊ ip̃e subsistat. Nam ut̾q subsistens. ꝑ id nõ sũ
alio est: dii scom̃ geu̾atõnem ⁊ natuutatem sb̾¬
sistentis natura nõ alia est. Hinc enĩ illd̃ est. ego

Expanded text:
turae habeant perfectam unitatem, ut manens uniturae habeant perfectam unitatem, ut manens unigeniti nativitas a paternae divinitatis sit inseparabilac subsistere, ut in subsistente insit; ita vero inesse, ut et ipse subsistat. Nam uterque subsistens, per id non sine alio est, dum secundum generationem et nativitatem subsistentis natura no
Abbreviated transcription (Latin):
togo crełite mͥ : certe ad io refertur qd̃ dcm̃ est.
Ostencle nobis prẽm. Fides cõfirmat᷑ ex credendi p̃¬
cepto: ⁊ ea fides que prem gͥ ostendi poposcerat. sts
euĩ suffocerat dixisse. qui me uidet. uidet ⁊ pren̾i÷ nͥ
intelligenciam nr̃am. eo usq protend̾et. ut cum prẽm
nosceremꝰ. ĩ filio. filiũ tñ ẽe̾ menunissemꝰ ĩ prẽ⁊ netͣnᷤᷤ¬
fusio pociꝰ alt̾ius malt̾um existimaret᷑. qͣm ꝑ geñ¬
atõnem natiuitateni q unitas: eiꝰdeni ĩ utroq nat᷑ei
Credi itaq sͥ dominꝰ uult: ne forte ꝑassumpti hominiᷤᷤ
dispensatõneni fid̾i consciencia ꝑiditetur. Gerte siqͥd
afferat ambigurtatis caro. ⁊ corpꝰ ⁊ passio. ut oꝑibus
nature. urtute ut̃q in se est. ⁊ neut̃ sine alt̾o est.
dum ⁊ pr nichil ex sins amutit̃ ĩ filio: ⁊ filiꝰ totum
suuit ex prẽ qd̾ filiꝰ est. Non est corporaliũ naturaꝵ
ista conditõ. ut sint gͥ inuicem: ut subsistentis na¬

Expanded text:
rogo: Credite mihi? Certe ad id refertur quod dictum est: Ostende nobis Patrem. Fides confirmatur ex credendi praecepto, et ea fides quae Patrem sibi ostendi poposcerat. Non enim suffecerat dixisse: Qui me vidit, vidit et Patrem, nisi intelligentiam nostram eo usque protenderet, ut cum Patrem nosceremus in Filio, Filium tamen esse meminissemus in Patre: ne transfusio potius alterius in alterum existimaretur, quam per generationem nativitatemque unitas ejusdem in utroque naturae. Credi itaque sibi Dominus vult, ne forte per 209 assumpti hominis dispensationem fidei conscientia periclitetur. Certe si quid afferat ambiguitatis caro, et corpus, et passio: vel operibus  sine altero est: dum et Pater nihil ex suis amittit in Filio, et Filius totum sumit ex Patre quod filius est. Non est corporalium naturarum ista conditio, ut insint sibi invicem, ut subsistentis na
Abbreviated transcription (Latin):
qui ĩ me manet. ip̃e facit oꝑa sua. Mau̾e ĩ filio
prẽm. uon est singnlaris atq uniti: oꝑati uero ꝑfi
liun prẽm nõ est differentis aut exceri: sieut nõ.
umꝰ est. nõ a se loqui que loquit᷑: neq russum ali¬
eni ac seꝑabilis sit. loqui ꝑ loquentẽ. S hoceoꝵ sa¬
tͣmentũ est qd̾ unũ sunt : qui ut̾q nõ aliud sũt
qui ꝑ uature ꝓprietatem in sese ẜunt: quoꝵ hec
unitas est : ut loquens nõ a se loquat᷑ neq qui
nõ a se loquitur. nõ loqͣtur. Et qr ise prem̃ ⁊ lo¬
qui. ⁊ oꝑati docuerat: ꝑfecte huiꝰ hunitatis. fid̾e̾

Expanded text:
a sua. Manere in Filio Patrem, non est singularis atque unici: operari vero per Filium Patrem, non est differentis aut exteri. Sicuti non unius est, non ab se loqui quae loquatur; neque rursum alieni ac separabilis sit, loqui per loquentem: sed hoc eorum sacramentum est, qui unum sunt. Et uterque non aliud sunt, qui per naturae proprietatem in sese sunt: quorum haec unitas est, ut loquens non ab se loquatur; neque qui non ab se loquitur, non loquatur. Et quia in se Patrem et loqui et operari docuerat
Abbreviated transcription (Latin):
uentis potestas est : ⁊ qd̾ cum sacͣiento sciencie
sue ex eo nascif᷑: nõ potuit aliiro natum eẽ ꝙͣ ui¬
uons. Nã cũ ait: sicut misit me niuens pr̃. ⁊ ego
uiuo p̃p̃ prẽm: docuit uitam ĩ se ꝑ uiuentẽ pr̃em
sesse. De hinc cum dicit sicut enĩ pr̃ ht̃ uitã ĩ se

Expanded text:
t quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud natum esse quam vivens. Nam cum ait, Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo per Patrem ; docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Dehinc cum dicit, Sicut enim Pater habet vitam in se
Abbreviated transcription (Latin):
plata : cũ ait. nerba que ego loquor uobis. nõ a me
loquor: nõ exemit ꝑsonam. ueq se filium denega¬
uit: nec naturam in se pat̾ne uirtutis absconelit Nã
autem nõ a se loquit᷑. natiuitatem ĩ sed̾i. ex d̾o pr̾e
testatur: ip̃e ĩ seꝑabił ab eo atq ĩdissimilis nuitate

Expanded text:
 208 ait: Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; non exemit personam, neque se filium denegavit, nec naturam in se paternae virtutis abscondit. Nam autem non ab se loquitur, nativitatem in se Dei ex Deo patre testatur. Ipse in separabilis ab eo at
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ext̾iora fieri. Hiis quib contiuentur int̾iora
nõ possunt: s ꝑ natiuitatem uiuentis ex uiuente nͦ:
dum res nõ differt. dum naturam d̾i nõ degen̾at
natiuitas: duni nõ aliud quidqͣm ĩ dm̃ ext̾o deus
nascitur: dumi nichil ĩ hiis nouum est. nichil alieñ
nichil seꝑabile: dum ĩ prẽ ⁊ filio credere duos deoᷤ.
impium est: dum prem ⁊ filiũ singularem dñ p̃¬
dicare sacrilegium est. aum dm̃ exd̾o. qd̾ ĩ similitu¬
diue gen̾is uẜ unũ suit negare blasphemum est. Ac
ne dubium hoc atq ambignumi sacͣmentum fides
cuugelica susciꝑet᷑ hũc doctͥne sue ordinem dñs te¬

Expanded text:
his quibus continentur interiora non possunt: sed per nativitatem viventis ex vivente naturae; dum res non differt, dum naturam Dei non degenerat nativitas, dum non aliud aliquid quam in Deum ex Deo Deus nascitur, dum nihil his novum est, nihil alienum, nihil separabile, dum in Patre et Filio credere deos duos impium est, dum Patrem et Filium singularem Deum praedicare sacrilegum est, dum Deum ex Deo quod in similitudine generis unum sint negare blasphemum esne dubium hoc atque ambiguum sacramentum fides evangelica susciperet, hunc doctrinae suae Dominus ordinem te
Abbreviated transcription (Latin):
mo c̃niturł dĩ se filium cõfitet᷑. Cognito se e tognoᷤᷤ¬
cenlõs prem fatet᷑. Pr̃em uisũ ẽe̾ dicit: ⁊ ꝑ io cognoᷤᷤ¬
cendũ eẽ. qr uisus sit̃. Humani istõ animi ĩ firma¬
tas nõ capit: nec fidem sumit tam aiu̾saꝵ rerum
ꝓfessio. ut qui tẽ uisus sit̃. nc̃ cognoscendus sit. ⁊̃
uidisse cognitõ sit. ut si filiꝰ cognitꝰ sit̃. ⁊ pr cognitꝰ
sit: cũ cognitõnem filii. ip̃e scdm homine̾ corpora¬
lis ⁊ iusus. ⁊ tactꝰ ingesserit: cognitõnẽ autem ex
co ipã illa differens ab eo conspecti hominis na¬
tura nõ prestet: ⁊ frequent̃ filiꝰ prẽm a nemie
uisum ee̾ testatꝰ sit. ꝓ rupit igit᷑ apostolica fami
ꝑiditat᷑ : s ignorat̃onis hic etror est. uisum enĩ
iam ⁊ amͦ cognoscendum dnĩn prem dixerat: s

Expanded text:
 cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum professio; ut qui tunc visus sit, nunc cognoscendus sit, cum vidisse cognitio sit; ut si Filius cognitus sit, et Pater cognitus sit: cum cognitionem Filii ipse secundum hominem corporalis et visus et tactus ingesserit, cognitionem autem ex eo Patris, ipsa illa differens ab eo conspecti hominis natura non praestet, et frequenter Filius Patrem a nemine visum esse testatus sit. Prorupit igitur apostolica familpericlitatur: sed ignorationis hic error est. Visum enim jam, et a modo cognoscendum Dominus Patrem dixera
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ d̾s est. unũ sit nature nomen utͥusq unũ utrũ¬
q significat. Nam ex d̾o ds̃. nec deos duos ꝑficit̃. cũ nnꝰ
ex iio. ĩ natura ⁊ nomine maneat unius: a ĩ solita¬
num diñ deficit. cum unꝰ ⁊ uĩ ĩ significat̾one nõ solꝰ
sit. Non incertam aut clubiam dus̃. tanti satͣmenti¬
doctrinam reliquit: nec nos inambigue intelligen¬
cie deseruit crrore. Et audiamꝰ cum omem fcõi huiꝰ
cognitionem apostolus reuelantẽ. Ait enĩ. Ego sum
iua ueritas. ⁊ uita. Nemo uenit ad prẽm insi ꝑ me
Si scitis me ⁊ prẽm meũ scicis. ⁊ amodo scietis eum.
⁊ iudistis eum. Acͥ illi philippus. Domine. ostende
nobis prẽm ⁊ sufficit nobis. Dicit ei iħs. Tanto tẽ¬
pore uobiscũ sum. ⁊ nonistis mec Phylippet qui ui¬

Expanded text:
 Filius Deus est, et unum sit naturae nomen utriusque, unus utrumque significat. Nam ex Deo Deus, vel in Deo Deus, nec deos duos perficit, cum unus ex uno in natura et nomine maneat unius; nec in solitarium Deum deficit, cum unus et unus in significatione non solus sit. doctrinam reliquit, nec nos in ambiguae intelligentiae deseruit errore. Et audiamus eum omnem fidei hujus cognitionem Apostolis revelantem: ait enim : Ego sum via et veritas et vita: nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si scitis me, et Patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Ait illi Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Dicit ei Jesus: Tanto tempore vobiscum sum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
qui potest unũ p̃dicare sine uno: aut singularẽ dm̃
doceat. qui possit negare unũ uni ꝑ nature untutẽ¬
⁊ ꝑsacͣmentum gen̾atõnis ⁊ natiuitatis nõ ĩ ee̾ sla¬
qui nesciat prẽm ⁊ filiũ qd̾ unũ fuit p̾dicatos. De¬
leant h̾etici euangelicam filii de se ꝓfessionem. ego ĩ p̾r
⁊ pr̃ ĩ me: ut possuit uł duos deos p̾dicare. ut solum. Nõ
sunt nat᷑aꝵ significatõnes ĩ nature uniꝰ ꝓprietate: nec
duos deos di ex t̾o ueritas ꝑficit: nec singularem deũ
dĩ patit᷑ natiuitas. uec nõ unũ sunt: qui mincẽ suntꝰ.
Inuicem autem sunte cum unꝰ ex imo est: qr neq unꝰ
uni aliud ꝑ gen̾atõnem qͣm qd̾ suum est dedit: neq
imꝰ ab nno aliuo ꝑ uatiuitatem obtinet. ꝙͣ qd̃ est uniꝰ
Apostolica gͥ fides. siue prẽm p̃dicabit. p̃dicabit dm̃ uñ

Expanded text:
qui potest unum praedicare sine uno: aut singularem Deum doceat, qui possit negare et unum 202 uni pem generationis et nativitatis non inesse. Naqui nesciat Patrem et Filium quod unum sint praedicatos. Deleant haeretici evangelicam Filii de se professionem, Ego in Patre, et Pater in me: ut possint vel duos deos praedicare, vel solum. Non sunt naturarum significationes in naturae unius proprietate: nec duos deos Dei ex Deo veritas perficit, nec singularem Deum Dei patitur nativitas, nec non unum sunt qui invicem sunt. Invicem autem sunt, cum unus ex uno est: quia neque unus uni aliud per generationem quam quod suum est dedit, neque unus ab uno aliud per nativitatem obtinet quam unius. Apostolica igitur fides, sive Patrem praedicabi
Abbreviated transcription (Latin):
dit filio: ut om̃s houorificent filium. sicut hono¬
tificent prẽm. Qui nõ honorificat pͥrem̃ nõ ho¬
norificat filium qui misit illum. Quid ergo oro
dereliatũ est suspitionis: aut quid relictum est ad
impietat̾e occasionis: Pr̃ nõ uidicat. s onĩe iudi¬
ut filiꝰ exeqͣti honoris ad prem̃ sit: ⁊ ĩ honorifituᷤ
filio. ĩ honorificꝰ ⁊ pñ sit. Et quomodo pꝰ hoc ĩ tel¬
ligit᷑ natiuitatis differre nat᷑am: qͣm nõ solum
oꝑatõ uirtꝰ: honor s eẽt contumelia negati ho¬
noris exeqͣt: Nichil gͥ aliud qͣm sacͣmontũ natini¬
tatis. sermo nt̃ diuine respõsionis ostendit. Neq

Expanded text:
rificent Filium, sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum . Quid igitur, oro, derelictum est suspicionis, aut quid reliquum est ad impietatem occasionis? Pater non judicat quemqusit, et inhonorificus Filio inhonorificus et Patri sit. Et quomodo post haec intelligitur nativitatis differre natura, quam non solum operatio, virtus, honor, sed etiam contumelia negati honoris exaequat? Nihil igitur aliud, quam sacramentum nativitatis, sermo nunc divinae responsionis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
nature ex natiuitate e̾ẽ contestans. Atuero ut
natuntatis fidem ꝓfessio absoluta firmaret. nͤ
nature tñ afferret: natiuitas ꝓfessa discidiũ:
hanc pociꝰ responsionis sue tenurt absolutionem
oꝑib credite. qm̃ pr̃ in me ⁊ ego ĩ prẽ. Quid hic
nõ naturale ac ꝓpriũ sub sacͣmento natiuitatiᷤ
ostensum est ͤ Insunt sͥ inuicem: dum nõ est
nͥ ex pr̃e natiuitas: dum ĩ dm̃ alt̃ii natura
ut ext̾ior. ut cdissimilis nõ subsistit: dum ds̃ exd̾o
manens nõ est aliunde qd̃ d̾s est. Infer duos sic
occasio paret fidĩ eccłie dilos aut solitarium deũ.
aut falsa saltem mentire ratione: filium si po¬
tes a pr̃e absq natiuitatis tm̃ confessa ueritate
discernere. filiꝰ ĩ prẽ est: ⁊ ĩ filio pr: nõ ꝑtͣnsfusio

Expanded text:
naturae ex nativitate esse contestans. At vero ut nativitatis fidem professio absoluta firmaret, nec naturae tamen afferret nativitas professa dissidium; hanc totius responsionis suae tenuit absolutionem, Operibus credite, quoniam Pater in me, et ego in Patre. Quid hic non naturale ac proprium sub sacramento nativitatis ostensum est? Insunt sibi invicem, dum non est nisi ex patre nativitas, dum in Deum alterum naturae vel exterior vel dissimilis non subsistit, dum Deus ex Deo manens non est aliunde quod Deus est. Infer duos, si occasio patet, fidei Ecclesiae deos: aut solitarium Deum vel falsa saltem mentire ratione: Filium, si potes, a Patre absque nativitatis tantum confessa veritate discerne, Filius in Patre est, et i
Abbreviated transcription (Latin):
duos cognominabis doos. qr unũ ut̃q sunt: neq
singularem p̾dicabis. qr ut̾q nõ unꝰ est. Non ht̃
igͥ fides apostolica duos deos: qr uec duos prẽs
habeat. uec duos filios. Confitentlo prem̃ con¬
fesła filium est: credens ĩ filiũ crodidit᷑ ⁊ ĩ prẽm

Expanded text:
bis deos, quia unum uterque sunt; neque singularem praedicabis, quia uterque non unus est. Non habet igitur fides apostolica duos deos, quia nec duos patres habeat, nec duos filios. Confitendo patrem, confessa filium est: credens in filium, credidit et in patrem
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑: cum ꝓfessio nominis fidem nature creditet᷑
secutas Nam utiq religiosus filiu ⁊ qui nõ uo¬
luntatem suam. s eiꝰ qui se miserat faceret ⁊ qui
non honorem suum. s eiꝰ a quo uenerat: quereret
honorẽ hꝰ in se nominis tecusasset: ne qd̃ ip̃e unũ
dm̃ p̾dicau̾at solũetur. S uere ⁊ apostolice fidi miᷤᷤ¬
t̾ium confirmans: ⁊ nat᷑e in se pat̃ne nomen ag

Expanded text:
bitur, cum professio nominis fidem naturae creditae sit bitur, cum professio nominis fidem naturae creditae sit secuta? Nam utique religiosus filius, et qui non voluntatem suam sed ejus qui se miserat faceret, et qui non honorem suum sed ejus a quo venerat quaereret, honorem hujus in se nominis recusasset; ne quod ipse unum Deum praedicaverat, solveretur. Sed vere et apostolicae fidei mysterium confirmans, et naturae i