comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cardmalib. ⁊ ep̃is om̃ib qui sunt decuria. puer sc̃ĩtatis eoꝵ.
Parcat uob̾ ds. quid fecistis: Sepultum hominẽ reuocastis ad homine̾.
fugitantẽ ouras ⁊ tͦbas. ⁊ curis denuo impliciustis. ⁊ ĩmisciustis tͣbis.
feastis nouissimũ pͥmũ.⁊ ecce nouissima hõĩs aliꝰ ꝑiculosiora pͥoribꝰ.
Crueifixꝰ mundo.ꝑ uos reuixit mundo. ⁊ qui elegerat abiectꝰ eẽ in do¬
mo dei sui.ipsum uos in dñm omniũ elegistis. Cur consiluĩ inopis
confudistis. Cur pauꝑis hominis ⁊ m̃dici ⁊ cõpuncti corde iudiciũ
ꝑturbastis: Currebat bene. Qͥd uob̃ uisum ẽ sepire uias eiꝰ. au̾tere
semitas. gressus in uoluere: Quasi descendẽt de iherłm. ⁊ ñ magis
ascend̾et de iherico. sic incidit in latrones.⁊ qui se tanquã iuolen-¬
tis quibꝰdã dẏaboli manib carnis alecebris ⁊ głȩ scłi patent̾ excusse¬
rat. non tam̃ ualuit effugere manꝰ urãs. N iccirco pisam de ser¬

Expanded text:
cardinalibus, et episcopis omnibus qui sunt de curia, puer Sanctitatis eorum. 1. Parcat vobis Deus; quid fecistis? Sepultum hominem revocastis ad homines; fugitantem curas et turbas curis denuo implicuistis, et immiscuistis turbis. Fecistis novissimum primum, et ecce novissima illius periculosiora prioribus. Crucifixus mundo per vos revixit mundo: et qui elegerat abjectus esse in domo Dei sui, ipsum vos in dominum omnium elegistis. Cur consilium inopis confudistis? cur pauperis hominis, et mendici, et compuncti corde judicium perturbastis? Currebat bene: quid vobis visum est saepire vias ejus, avertere semitas, gressus involvere? Quasi descenderet de Jerusalem, et non magis ascenderet de Jericho, sic incidit in latrones: et qui se tanquam violentis quibusdam diaboli manibus, carnis illecebris, et gloria saeculi potenter excusserat, non tamen valuit effugere manus vestras. Num idcirco Pisam deser
Abbreviated transcription (Latin):
testati st̃ in sipientiam. Uolo te talium p̾coniis aelectan
n tam timeant palpare uicia: quam detrectare uirtutib. Ueri
q sunt laudatores. qui ita bona laudare soleant. ut lactare
imalis ñ nouerint. Sunt enĩ ficti laudatores. ueri aut̃ detra¬
mes: quos scͥptura cõmemorat dicens. Uani filii hominum
Ndaces filii hominũ in stateris: ut de .i.d.u.i.id.i. hii plane st̃

Expanded text:
detestati sunt insipientiam. 8. Volo te talium praeconiis delectari, detestati sunt insipientiam. 8. Volo te talium praeconiis delectari, qui tam timeant palpare vitia, quam detrectare virtutibus. Veri isti sunt laudatores, qui ita bona laudare soleant, ut lactare in malis non noverint. Sunt enim ficti laudatores, veri autem detractores, quos Scriptura commemorat, dicens: Vani filii hominum, mendac
Abbreviated transcription (Latin):
Secutꝰ głatur qui in dño głat᷑. hoo ẽ in ueritate. Nos ñ mali
bonum. s malum diximus quod malum erat.Uerũ si mas
audact᷑ cum uidimus oblatrauimꝰ.nc̃ cum adbona uentũ ẽ si
debemꝰ. ⁊ non magis testimoniũ ꝑ hib̾e bono: Alioquin coret¬
res fuisse coniuncimur ñ correctores. ⁊ mordere quã em̃dare n¬
imiꝰ si bonis obuiutescimꝰ. qui in tantum reolamauimꝰ malisꝰ
corripit in mĩa. peccator ad ulat᷑ in ĩpietate. ille ut curet:
ut occultet quod erat curandum. Nichil tͥ apud eos qui tus
dominum głificant suspicandum ẽ de oleo peocatoris: qu
tuum qͦndam cap̃ impũguare solebant. Laudamꝰ te: qm̃ n
facis unde. Non nos sane ad ulam᷑. s in te dĩ mnun̾e ad im¬
tur qd̃ psallis. Qui timent te uidebunt me ilȩtabunt᷑. quus
u̾bo tuo suꝑ speraui. Et itẽ. Collaudabunt multi sapientia
eius. Et tuam quam plures p̾dicant sapientiã. s qui pͥorem

Expanded text:
Securus gloriatur qui in Domino gloriatur, hoc est in veritate. Nos non malum bonum, sed malum diximus quod malum erat. Verum si malis audacter, cum vidimus, oblatravimus, nunc, cum ad bona ventum est, silere debemus, et non magis testimonium perhibere bono? Alioquin corrosores fuisse convicimur, non correctores, et mordere quam emendare maluimus, si bonis obmutescimus, qui in tantum reclamavimus malis. Justus corripit in misericordia, peccator adulatur in impietate: ille, ut curet; iste, ut occultet quod erat curandum. Nihil tibi apud eos qui timentes Dominum glorificant, suspicandum est de oleo peccatoris, quo tuum quondam caput impinguare solebant. Laudamus te, quoniam tu facis unde non nos sane adulamur; sed in te Dei munere adimpletur quod psallis: Qui timent te, videbunt me, et laetabuntur, quia in verbo tuo supersperavi ; et item: Collaudabunt multi sapientiam ejus . En tuam quam plures praedicant sapientiam, sed qui priorem
Abbreviated transcription (Latin):
Rauaris forsitan laudib nr̃is: s ñ oportet. Nil qu
simile habet quod loquimur. illoꝵ blandiciis qui dñ
bonum malum. malum bonum. atq itri quẽtũq beatifican
in errorem in ducunt. Blanda s ꝑiculosa laus: cũ landats
pec̃c̃or in desideriis aĩe suȩ ÷ ⁊ iniquus benedicit᷑. Nost̾ que¬

Expanded text:
ravaris forsitan laudibus nostris: sed non oportet. Nil quippe simile habet quod loquimur, illorum blanditiis qui dicunt bonum malum, et malum bonum , atque ita quemcumque beatificant, in errorem inducunt. Blanda, sed periculosa laus, cum laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Noster qu
Abbreviated transcription (Latin):
ibet diminutio neutrum ꝓuehat. s suȩ potiꝰ alterutrum płimũ
detͣhant dignitatis. qñ nec clericum decet regis ut dictum ẽ d̾
cari ue d apiferum. ⁊ nichilominus regem nisi in manu utiq fanꝰ
regni gubnacula possidere. mirum ualde quomͦ utraq potestas h
eram. ac fortassis debuerã: nͥ epłaris breuitas suꝑ sedendum in dur
Maximeq quia te offendere ueritꝰ sum peꝑci homini quippe quem
auint familiarib iam olim amicitiis ẽẽ deuictum. S nollem te hab
contra ueritatem amicũ. Si tamen ꝑsistis uerum te amicum ꝓba
si u̾itatis fuerint federatȩ consortio. Quod si ille ñ acquieuerit tͥn
tu quod tenes. hostiȩ ꝙ caudam coniunge capiti. ac tunicam dĩ gm̃i
sit ñ ꝑseuerare contigerit. Et hic sit epłyfinis. ubi tu de fine bonie

Expanded text:
ibet diminutio neutrum provehat, sed suae potius alterutrum plurimum ibet diminutio neutrum provehat, sed suae potius alterutrum plurimum detrahant dignitatis, quando nec clericum decet regis, ut dictum est, esse vocarive dapiferum, et nihilominus regem, nisi in manu utique fortium, regni gubernacula possidere; mirum valde quomodo utraque potestas hoc eram, ac fortassis debueram, nisi epistolaris brevitas supersedendum indiceret; maximeque quia te offendere veritus sum, peperci homini, quippe quem tibi aiunt familiaribus jam olim amicitiis esse devinctum. Sed nollem te habere contra veritatem amicum. Si tamen persistis, verum te amicum probsi veritatis fuerint foederatae consortio. Quod si ille non acquieverit tibi, tene quod tenes, hostiaeque caudam junge capiti, ac tunicam, Dei gratbsit! non perseverare contigerit. Et hic sit epistolae finis, ubi tu de fine boni c
Abbreviated transcription (Latin):
tipendiis militare. s nec regiȩ maiestatis rem fortium amminis¬
rare ꝑclericos. Deniq quisnam regum suȩ umquũ militiȩ cleri¬
um p̃fecit imbellem. Iñ magis quem piam fortissimũ ex militib:
siꝙ ꝑsonȩ mancipari obsequiis: Ipsum certe quod gestat in capite
gnim: plus reguis decet fastus quam famulatꝰ. Itẽq regale fasti¬
ium magis armis quã psalmis innititur. Sanẽ si alteri forte
t assolet accessisset quod detrahit᷑ alt̾i. quo uł regis uidelic humi¬
atio olericum ampliꝰ sullimasset. aut clerici certe deiectio regio con-¬
tuliss honori. ut u̾bi gr̃a.Si nobilis aliqua mulier uiro nubat ple¬
aio. illa quidem minuitur exillo. s ex illa crescit ille: Si ita in ꝗͣ
rȩs ex clerico uł clericus ex rege ꝓfic̾et malum quod ex parte
fiusset: utr̃ꝙ forsitan tolerari debuerat. Nunc aũt cum utrius¬

Expanded text:
stipendiis militare, sic nec regiae majestatis, rem fortium adminisstipendiis militare, sic nec regiae majestatis, rem fortium administrare per clericos. Denique quisnam regum suae unquam militiae clericum praefecit imbellem, et non magis quempiam fortissimum ex militibus?scumque personae mancipari obsequiis? Ipsum certe quod gestat in capite signum, plus regius decet fastus, quam famulatus; itemque regale fastigium magis armis, quam psalmis innititur. Sane si alteri forte ut assolet accessisset quod detrahitur alteri, quo vel regis videlicet humiliatio clericum amplius sublimasset, aut clerici certe dejectio regio contulisset honori ut verbi gratia, si nobilis aliqua mulier viro nubat plebeio, illa quidem minuitur ex illo, sed ex illa crescit ille; si ita, inquam, vel rex ex clerico, vel clericus ex rege proficeret, malum, quod ex parte fuisset, utcumque forsitan tolerari debuerat. Nunc autem, cum utriusl
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sitas. Ita ne plus decet hominis quam dĩ famulũ uocitari. act̾reni
uã cȩlestis dici regis officialem altioris ducit᷑ dignitatis: Qui olero
nilitiam. forum anteponit ȩccłȩ diuinis ꝓfecto humana. cęlesti
p̃ferre t̾rena conuincit᷑. Ergo pulchriꝰ ẽ uocari dapiferum. ꝗͣ
canum. quã archidiaconũ: Est equidem s laico: ñ clerico. mili
ñ diacono. Mira s ceca ambitio. magis unis quã sũmis delectari:
cui funes ceciderant in p̾claris. insatiabili desiderio amplexari stco
da. ꝓꝓnichilo habere t̾ram desid̾abilem. Confundit penitꝰ ordines.
utroq officio delicate satis abutitur. dum ⁊ hinc eum delectat põ¬
a ñ militia solłaris.⁊ illinc questꝰ ñ cultꝰ religionis. In quo quis
facile ñ ad uertat. quantum sit dedecoris ñ minus utiꝙ regno quã
sic̾aotio: Ut enim clericalis constat ñ eẽ dignitatis regum

Expanded text:
perversitas! itane plus decet hominis quam Dei famulum nominari? ac terreni, perversitas! itane plus decet hominis quam Dei famulum nominari? ac terreni, quam coelestis Regis dici officialem, altioris ducitur dignitatis? Qui clero militiam, forum anteponit Ecclesiae; divinis profecto humana, coelestibus praeferre terrena convincitur. Ergo pulchrius est vocari dapiferum, quam decanum, quam archidiaconum? Est equidem, sed laico, non clerico; militi, non diacono. 12 Mira, sed caeca ambitio, magis imis quam summis delectari; et cui funes ceciderant in praeclaris, insatiabili desiderio amplexari stercora, et pro nihilo habere terram desiderabilem! Confundit penitus ordines, et utroque officio delicate satis abutitur, dum et hinc eum delectat pompa, non militia saecularis, et illinc quaestus, non cultus religionis. In quo quis facile non advertat quantum sit dedecoris, non minus utique regno quam sacerdotio? Ut enim clericalis constat non esse dignitatis regum
Abbreviated transcription (Latin):
ducib: Rogo quid hoc ẽ monstri.ut cum ⁊ clericus ⁊n
simul uideri uelit. neutr̃ sit : Parsatis ut᷑biq abusio. sint
diaconꝰ mensȩ regiȩ deputet᷑ minist̾io. sirie quod regis
pifer mysteriis altaris inseruiat. Quis sane ñ mireti
inmo ⁊ detestet᷑ uniꝰ ẽẽ ꝑsonȩ.⁊ armatũ armatã duceris
litiam. ⁊ alba stolaq indutum. in medio eccłȩ ꝓnuntian
euangłium. tuba in dicere bellum militib. ⁊ iussan
deri clericus. magisq honorabile ducit putari se militem. curiam
e cłedibiliꝰ ex eo uidet᷑. quia cum honores ñ paucos. s quantos nec canones
nisi in uiti patiuntur. teneat in ȩccła: unius tam̃ quẽ ⁊ in palatio assecutꝰ
magis ut auint głatur ex nomine: quam ceteroꝵ quolibet appella¬
i. Cumq sit archidiaconꝰ. decaniis p̃positꝰq in du̾isis eccłiis. nichil hoꝵ
m̃ tam eum quam regis delectat uocitari dapiferum. O noua ⁊ exosa

Expanded text:
ducibus? Rogo quid hoc est monstri, ut, cum et clericus et ducibus? Rogo quid hoc est monstri, ut, cum et clericus et miles simul videri velit, neutrum sit? Par satis utrobique abusio, sive quod diaconus mensae regiae deputetur ministerio, sive quod Regis dapifer mysteriis altaris inserviat. Quis sane 82 non miretur, imo et detestetur, unius esse personae et armatum armatam ducere militiam, et, alba stolaque indutum, in medio ecclesiae pronuntiare Evangelium; tuba indicere bellum militibus, et jussaderi clericus, magisque honorabile ducit putari se militem; curiam ne credibilius ex eo videtur, quia, cum honores non paucos, sed quantos nec canones nisi inviti patiuntur, teneat in Ecclesia, unius tamen, quem et in palatio assecutus est, magis, ut aiunt, gloriatur ex nomine, quam caeterorum quolibet appellari. Cumque sit archidiaconus, decanus, praepositusque in diversis Ecclesiis nihil horum tamen tam eum quam Regis delectat vocitari dapiferum. O nova et exosa
Abbreviated transcription (Latin):
si palam fecero quod me mouet: qm̃ u̾itas ñ nũquam odium parit.
lantem. Necesse ẽ ait ut ueniant scandala. Neo me ut estimo: tan
omnino quod sequit᷑. Ue aũ homini illi ꝑ quem scandalum uena
Cum enĩ carpunt᷑ uicia. ⁊ in de scandalum orit᷑. ipse sibi scandali a¬
sa ẽ : qui fecit quod argui debeat. ñ ille qui arguit. Demiq neci
tior sum in u̾bo. nec circũspectior in sensu: illo qui ait. Mes
est ut scandalũ oriat᷑: quam ueritas relin quat᷑. Quãquan
nescio quid ꝓsit si quod mundꝰ clamat ego tacuero. omniun
passim narib iniecto fetore. solus dissimulo pestem: nec ui
sum contra pessimum putorem ꝓpͥa mimire ina
nem contra eiui angłium deo ⁊ mãmone parit̾ ministra¬
tem. sic quippe sullimatũ honorib ȩccłasticis. ut nec ep̃isi
ferior uideatur. sic ĩplicatũ militarib officiis. ut p̾ferat

Expanded text:
si palam fecero quod me movet, quoniam veritas nonnunquam odium parit. si palam fecero quod me movet, quoniam veritas nonnunquam odium parit. udio consolantem: Necesse est, ait, ut veniant scandala. Nec me, ut aestimo, tangit omnino quod sequitur: Vae autem homini illi per quem scandalum venit . Cum enim carpuntur vitia et inde scandalum oritur, ipse sibi scandali causa est qui fecit quod argui debeat, non ille qui arguit. Denique nec cautior sum in verbo, nec circumspectior in sensu, illo qui ait: « Melius est ut scandalum oriatur, quam veritas relinquatur. » Quanquam nescio quid prosit si quod mundus clamat ego tacuero, omniumque passim naribus injecto fetore solus dissimulo pestem, nec audeo nasum contra pessimum putorem propria munire mconum contra Evangelium Deo et mammonae pariter ministrantem, sic quippe sublimatum honoribus ecclesiasticis ut nec episcopis inferior videatur, sic implicatum militaribus officiis ut praeferatur et
Abbreviated transcription (Latin):
ta te auiditate de labiis adulantium mortis escam pecc̃i
fugire fomitem. optans tͥ ⁊ gemens intra me aiebam. Qd
infaciem de bũdicerent. probris omnium atq ludi¬
bris exponebant. ⁊ eoꝵ presens euge orb tͥ fabulam
Iin bonis placere ñ possumꝰ. nisi forte mutati prus in cipiant
si odisse quod fuimus. ⁊sic demũ quod sumꝰ ddiligere. Ad ei
¶Auȩ nr̃is temporib ortę sunt in eccłia noue ⁊ execrand
p̾sumptiones. quarum una ut pace tua cõmemorẽ. tua it
pristinę conũsationis insolentia. S hȩc auctore deo em̃data ẽ. ipsi
głam. tͥ ad coronam. ad gaudium nob̃ : om̃ib ad exemplum. Pot̾ en
fac̾e ds̾: ut citius ⁊ suꝑ altera consolemur. Quam sane o diosam ad ma
nouitatẽ. ⁊ uereor ꝓferre in medium. ⁊ p̾t̾mittere grauor. Urget quis
linguam in u̾ba dolor: s timor ligat. Uimor dumtaxat. nequẽ oftas

Expanded text:
ta te aviditate de labiis adulantium, mortis escam, peccati ta te aviditate de labiis adulantium, mortis escam, peccati sugere fomitem, optans tibi et gemens, intra me aiebam: Quiin faciem te benedicerent, probris omnium atque ludibriis exponebant et eorum praesens Euge orbis tibi fabulam , aeque et in bonis placere non possumus; nisi forte, mutati, prius incipiant et ipsi odisse quod fuimus, et sic demum quod sumus diligere. 10. Duae nostris temporibus ortae sunt in Ecclesia novae et exsecrandae praesumptiones, quarum una ut pace tua commemorem tua est illa pristinae conversationis insolentia. Sed haec auctore Deo emendata est, ipsi ad gloriam, tibi ad coronam, ad gaudium nobis, omnibus ad exemplum. Potest etiam facere Deus ut citius et super altera consolemur. Quam sane odiosam admodum novitatem et vereor proferre in medium, et praetermittere gravor. Urget quippe linguam in verba dolor, sed timor ligat. Timor duntaxat ne quem offendam,
Abbreviated transcription (Latin):
entis ⁊ quam corde uiderit eẽ contͥto. oleo miscd̃e consueuit
liure tͥsticiam. Ubi corripit uinum infundit. oleum: cum
inditur. Et quidem uinum absꝙ odio: oleum sine dolo. ꝓinde
omnis laus adulatio: sic̃ nec omnus rep̾hensio de animi ran¬
ce descendit. Beatus qui dicere pot̃. Corripiet me iustus ĩmĩa:¬
increpabit me : oleũ aut̃ peccatoris ñ impinguet caput meũ.
quib lac mortis emulgeant : quos blandis mulceant fauoribꝰ.
i flãmis nutriant sempit̾nns. Nam eccłiȩ alũpiꝰ exub̃ib sapi̾e
ictis melioris ex ꝑtus dulcedinẽ. iam in eo crescerẽ cepit in sa¬
utem: iam ⁊ ex eo satiatus eruotuat dicens. Meliora sunt ube¬
a tua unio: fraglantia ungentis optimis. Et hoc ad matrẽ.
erum item gusfato ac ꝓbato quam suauis ẽ dñs. ut uere pa¬
trem dulcissimũ ait ad ipsum. Quam magna multitudo
dulcedinis tuȩ dñe. quam abscondisti tim̃tib te. Impletũ ẽ
ꝓfecto desidium nr̃m. Olim enim cum doleiis cernerem tan¬

Expanded text:
 al. quam corde viderit esse contrito, oleo misericordiae consuevit delinire tristitiam. Ubi corripit, vinum infundit; oleum, cum blanditur: et quidem vinum absque odio, oleum sine dolo. Proinde non omnis laus adulatio, sicut nec omnis reprehensio de animi rancore descendit. Beatus qui dicere potest: Corripiet me justus in miincrepabit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum ; quibus lac mortis emulgeant, quos blandis mulceant favoribus ac flammis nutriant sempiternis. Nam Ecclesiae alumnus ex uberibus sapiectis melioris expertus dulcedinem, jam in eo coepit crescere in salutem; jam et ex eo satiatus eructat, dicens: Meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis . Et hoc ad matrem. Verum item gustato, ac probato quam suavis est Dominus, ut vere patrem dulcissimum, ait ad ipsum: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! . Impletum est profecto desiderium nostrum. Olim enim, cum dolens cernerem tan
Abbreviated transcription (Latin):
docet apłs seruum dĩ in quiens ñ oportet litigare. s magis patientẽ
ẽẽ ad om̃s. Nec solum patientẽ qui nolit iunci amalo. s ꝯpacificũ qui
uncat inbono malum. Alt̾m ut malos portes: alt̾m ut ⁊ quos susti¬
nes sanes. In patientia tua possides animam tuã. s sis ciam pacificus.
ut ⁊ cõmissas tͥ possi deas. Que tanta gła quã dice̾ ꝑ osse. cũhis qui
oderunt pacẽ eram pacificꝰ: Esto gͦ patiens quia es cum mał. esto p¬
cificus quia p̃es malis. Habeat caritas zelum. s adhibeat ꝓ tẽpore
modum seueritus. Censura quidem num quã remissa. itꝓ̾missa
tam̃ plerumq plus ꝓficit. Uigor uisticiȩ semꝑ feruidꝰ. s nũquã
p̃ceps. Sicut ñ omne quod libet licet: sic ñ omne quod licet: statun
⁊ expedit. Hec melius me ipse nosti: ideoq suꝑsedeo. Orari ꝓme in¬
stant̾ postulo: quia in cessant̾ pecco

Expanded text:
docet Apostolus: Servum Dei, inquiens, non oportet litigare, sed magis patientem docet Apostolus: Servum Dei, inquiens, non oportet litigare, sed magis patientem esse ad omnes ; nec solum patientem, qui nolit vinci a malo, sed et pacificum, qui vincat in bono malum: alterum, ut malos portes; alterum, ut et quos sustines, sanes. In patientia tua possides animam tuam : sed sis etiam pacificus, ut et commissas tibi possideas. Quae tanta gloria quam dicere posse: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Esto ergo patiens, quia es cum malis: esto pacificus, quia praees malis. Habeat charitas zelum, sed adhibeat pro tempore modum severitas. Censura quidem nunquam remissa, intermissa tamen plerumque plus proficit. Vigor justitiae semper fervidus, sed nunqpraeceps. Sicut non omne quod libet licet: sic non omne quod licet, statim etiam expedit. Haec melius me ipse nosti, ideoque supersedeo. Orari pro me incessanter postulo, quia incessanter pecco
Abbreviated transcription (Latin):
i diei malitia inualescit. non p̾ualeat. Si turbat. ñ ꝑturba
Mirabiles elationes maris. s mirabilior in altis dñs. Benign
non dissimulas egit tecum usq ad huc suꝑna miseratio: pat̾ illu
malos uiuere bonꝰ posses. Et quidem int̾ bonos bonũ eẽ salutẽ¬
le nempe ẽ istud tangere picem ⁊ñ inquinari ex ea. in igne sineli¬
one u̾sari ⁊ in tenebris absq caligine: Palpaban quondam teneb
egiptii. cum tam̃ de popło dei scͥptura dicat. Ubicumq isrł erat
lux erat. Erat dauid uerꝰ israhelita. ⁊ idõ caute se dicebat habitar
in cedar. s cum habitantib cedar. tanquã qui semꝑ habitaret
mine: licet ipsi fuerit. cum habitantib cedar corpͥoralis. cohabt¬
tio. Uñ ⁊ arguit quosdam non ueros i srłitas. qu od cõmixti int̾¬
tes didicerint oꝑa eoꝵ ⁊ factum sit ilł in scandalũ. Dico gͦ. Susficie¬
bat tͥ ap̃ clumacenses custodire in nocentiã sic̃ scͥptum ẽ. cum uiro in¬

Expanded text:
i diei malitia invalescit, non praevaleat; si turbat, non perturbet. Mirabiles elationes maris, sed mirabilior in altis Dominus. Benigne, si non dissimulas, egit tecum usque adhuc superna miseratio, pater illumalos vivere bonus posses. Et quidem inter bonos bonum esse, saluteQuale nempe est istud, tangere picem, et non inqui ari ex ea; in igne sine laesione versari, et in tenebris absque caligine? Palpabant quondam tenebras Aegyptii, cum tamen de populo Dei Scriptura dicat: Ubicunque Israel erat, lux erat . Erat David verus Israelita, et ideo caute dicebat se habitare non in Cedar, sed cum habitantibus Cedar , tanquam qui semper habitaret in lumine, licet ipsi fuerit cum habitantibus Cedar corporalis cohabitatio. Unde et arguit quosdam non veros Israelitas, quod commisti inttes didicerint opera eorum, et factum sit illis in scandalum . 2. Dico ergo: sufficiebat tibi apud Cluniacenses custodire innocentiam, sicut scriptum est, Cum viro in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcapita nr̃a. quẽ prohpucdor ⁊ boni abhorrent.⁊ mali rident. Qͦ
ine immo quã extͣordinarie uideat as̃ ⁊ iudicet. uideat ⁊ romana
qria. Uideat ⁊ doleat.misereat᷑. ⁊ accingatur ad uindictã malefactoꝵ.
uidem uͦ bonoꝵ. Quid enĩ: Placet tͥ dña mundi. uniu̾sitati ꝯstituta.
find̾et. sanguiniñ peꝑtit: Dignũ ne tͥ uidetur tua ꝑfrui pace. et
sim ñ curare nec reciꝑe insorte consolationis. qͦs habuisti consortes
pboris: Si inueni gr̃am in oculis ur̃is. eripite in opẽ de manu fortio¬
sin eiꝰ. egenum & pauperẽ adiripientib eũ. Alioqum ego quidẽ ut po-¬
ro laborabo in gemitu meo.⁊ ert̃ michi lacͥmȩ meȩ panes die ac nocte.
baut̃ legam illum u̾siculum. Qui tollit ab amico miscłiam ti¬
iorẽ dm̃ derelinquit. Et illud. Om̃s necessarii mei recesserunt ame.
lud quoꝙ. Qui uixta me erant delonge steterunt. ⁊ ium facie¬
nt qui querebant animã meã.

Expanded text:
capita nostra, 166 quem, proh pudor! et boni horrent et mali rident. Quo ordine, imo quam extraordinarie, videat Deus et judicet; videat et Romana curia: videat et doleat, misereatur et accingatur ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Quid enim? placet tibi, domina mundi, universitati constituta effunderet, sanguini non pepercit? Dignumne tibi videtur tua perfrui pace et nostram non curare, nec recipere in sortem consolationis, quos habuisti consortes laboris? Si inveni gratiam in oculis vestris, eripite inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus eum. Alioquin ego quidem, ut potero, laborabo in gemitu meo, et erunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte: vobis autem legam illum versiculum, Qui tollit ab amico misericordiam, timorem Domini derelinquit; et illud, Omnes necessarii mei recesserunt a me ; illud quoque, Qui juxta me erant, de longe steterunt, et vim faciebant qui quaerebant animam me
Abbreviated transcription (Latin):
yod me huiusmͦi oꝑi oꝑam dare iubes ꝑ quod odet¬
tollendum sit scandalum de regno di. libent̾ accipio: s quomͦ
uelis fieri necdum satis elucet mͥ. Nam illam tuam dulcissi
m te uelle. ut uł qui de nob tamquã obtrectatorib clumatensis
ainis conquerunt᷑ satisfaoiam: quatenꝰ uidelic sciat᷑ ñ eẽ uerũ.
uodmale hucusq de nob̃ putarum. uł putari uoluert̃. At si pꝰ
hanc satisfactionẽ rursus uictꝰ eoꝵ ac uestitꝰ suꝑfluitatẽ.⁊¬
ti quȩ subiungis quẽ admodũ in iungis carꝑe uoluero. ⁊ mͥ uide¬
n contradic̾e.⁊ quomͦ sine scandalo fac̾e queam ñ uideo. nͥ forte
ordinẽ quidẽ laudabilẽ ⁊ ordinis rep̾hensores rep̾hensibiles do
qut forte alit̾ magis expedire uides manda aꝑtius. ⁊ ut ualeã
uod us eomodo quo uis: ora in stantius. Scito tñ ñ modico me
ihuiꝰmodi scͥptitationib feriri detͥmento: quia multũ hinc
nchi deuotionis subtrahitur. dũ studiũ or̾onis int̾mittitur:

Expanded text:
i operam dare jubes, per quod tollendum sit scandalum de regno Dei, libenter accipio: sed quomodo id velis fieri, necdum satis elucet mihi. Nam illam tuam dulcissimidem te velle, ut illis qui de nobis tanquam detractoribus Cluniacensis Ordinis, conqueruntur, satisfaciam: quatenus videlicet sciatur non esse verum, quod male hucusque de nobis putarunt, vel putari voluerunt. At si post hanc satisfactionem rursus victus eorum ac vestitus superfluitate quae subjungis, quemadmodum injungis, carpere voluero; et mihi videbor contradicere, et quomodo sine scandalo facere queam, non video. Nisi forte, et Ordinem quidem laudabilem, et Ordinis reprehensores reprehensibiles diaut forte aliter magis expedire vides, manda apertius; et ut valeam quod vis, eo modo quo vis, ora instantius. Scito tamen non modico me hujusmodi scriptitationibus feriri detrimento: quia multum hinc mihi devotionis subtrahitur, dum studium orationis intermittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ego q uidẽ haut temere diffinerim: ip̃i uiderint. Et hoc
lł Gregoruis. Tibi uͦ pat̃ reu̾ende tam tuta certitudine quam
iuda ueritate ego dixerim. oĩo ñ ex pedire spm uelle ex tin¬
guere. Noli inquit ꝓ hib̃e eum qui pot̃ bene facere ss si potes:
ise benẽ fac. Głari aut̃ magis oportet in ꝑ fectibus filioꝵ:
qm̃ filius. sapiens gła ẽ patͥs. De gtero nemo mͥ molostus sit : quod us¬
ciam dei ñ abscondi in corde meo. nisi qđ minꝰ fortasse obuitandums¬
dalum quam debui dixi.

Expanded text:
runt; ego quidem haud temere definierim, ipsi viderint. Et hoc runt; ego quidem haud temere definierim, ipsi viderint. Et hoc illis Gregorius. Tibi vero, pater reverende, tam tuta certitudine, quam nuda veritate ego dixerim, omnino non expedire spiritum velle exstinguere. Noli, inquit, prohibere eum qui potest bene facere; sed, si vales, et ipse bene fac . Gloriari autem magis oportet in profectibus filiorum, quoniam filius sapiens gloria est patris . De caetero nemo mihi molestus sit, quod justitiam Dei non abscondi in corde meo: nisi quod minus fortasse, ob vitandum scandalum, quam debui, dixi.
Abbreviated transcription (Latin):
ptur: si relictis bonis ãpliorib ad minima retorquetur. Itẽ ipse in¬
omelia t̾cia. suꝑ i he⁊ et hielem. Sunt ñ nulli qui bona quidẽ quȩ uo¬
uerunt oꝑantur atꝙ hec oꝑantes meliora delib̾ant s retctantes
neliora quȩ delibera ire.rant ĩmutant. Et quidem bona agunt
uȩ cȩꝑant. s a meliorib quȩ deliberauerant succũbunt. Hii n¬
urum ante humana iudicia stare uident᷑ in opere. s ante oĩ¬
itontis dei oculos ceciderunt in delibatione. En speculum. In
roñ uultum natiuitatis s factum reu̾sionis suȩ consid̾ent. Hic
ediscutiant. hic se di uidicent. cogitationib suis accusantib siue
lifendentib. Et quidem ap̃ spiritalem qui omnia diuidicat. ⁊ ip̃e
nemine iudicat᷑. Quidnam uͦ maiꝰ aut minꝰ suꝑiꝰ an inferus. ar¬
ius siue remissis sit quod uidelic reliquerunt. an ad quod redi¬

Expanded text:
ncitur, si relictis bonis amplioribncitur, si relictis bonis amplioribHomilia tertia super Ezechielem: « Sunt nonnulli, qui bona quidem quae noverunt, operantur, atque haec operantes meliora deliberant; sed retractantes, meliora quae deliberaverant, immutant. Et quidem bona agunt quae coeperant, sed a melioribus quae deliberaverant, succumbunt. Hi nimirum ante humana ipotentis Dei oculos ceciderhoc non vultum nativitatis, 100 sed factum reversionis suae considerent: hic se discutiant, hic se dijudicent, cogitationibus suis accusantibus sive defendentibus, et quidem apud spiritualem qui omnia dijudicat, et ipse ine judicatur. Quidnam vero majus aut minus, superius aut inferius, arctius sive remissius sit, quod videlicet reliquerunt, an ad quod redie
Abbreviated transcription (Latin):
quod utinam ab alio potius quesissetis. Coartor si quidem et
hus. Si enim non respondero. taciturnitas contemptum quodam¬
uͥ sonare uidebit᷑. Respondere aut̃ sine ꝑiculo me posse ñ uideo: cũ
quicquid respondero necesse sit aut scandalum cuipiã generare : nut
reddere securum quãquam plusquam oportet. aut certe in quo ñ
tuit dissolui conatib. Credimus hoc idem ⁊ ipsos sentire fr̃s. qui nr̃m tan¬
tope de seipsis consilum flagitant. credo remordente eos ꝯscientia:
pondendo molestꝰ sim cui quam: Ita fortassis expediar si misero eos qui
ne int̾rogant ad doctiorẽ. & cuiꝰ reuerentior sanctior auctoritas sit. Sc̃s
pipa gregorius in libro pastorali. Quisquis bonũ maius subire inqͥt
pposuit: bonum minis quod potuit sibi illicitum fecit. Ad quod ꝓban¬
dum. subiungit testimoniũ de eiuiangło dicens. Nemo mittens ma¬
num suam ad aratrum ⁊ respiciens retro: aptꝰ est regno cȩlorum.
srinfert. Qui gͥ fortiori studio intenderat. retro respice̾ conum¬

Expanded text:
quod utinam ab alio potius quaesissetis. Coarctor siquidem e duobus. Si enim non respondero, taciturnitas contemptum quodammodo sonare videbitur. Respondere autem sine periculo me posse non video, cum quidquid respondero, necesse sit aut scandalum cuipiam generare, aut reddere securum quemquam plus quam oportet, aut certe in quo nontuit dissolvi conatibus. Credimus hoc idem et ipsos sentire fratres, qui nostrum tantopere de se ipsis consilium flagitant, credo remordente eos conscientia pondendo molestus sim cuiquam? Ita fortassis expediar, si misero eos qui me interrogant, ad doctiorem, et cujus reverentior sanctiorque auctoritas sit. Sanctus papa Gregorius in libro Pastorali: « Quisquis bonum majus subire, » inquit, « proposuit, bonum minus, quod potuit, sibi illicitum fecit. » Ad quod probandum subjicit testimonium de Evangelio, dicens: Nemo mittens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro respicere convi
Abbreviated transcription (Latin):
animã si necesse sit debere me fateor. Uerum hoc sollicitu
ur̃am attendere uelum. creationis inuiriam respicere ad creans
gtio mea redundat in uos. Multa habeo conqueri uob̃ de uobisi
nseruo ea pandenda nuntio quẽ noui satis adħ satis in dusfũ
fidelem. Significo ⁊̃ uob̃ sustinere nos ꝑiculum in falsis fr̃ibꝰ. Le¬
titi quippe scismaticoꝵ intrant ⁊ exeunt ad quosdã de ur̾is liberiꝰ.
ium solebant. ⁊ u̾ba tyramu siculi familiarit̾ ad mittuntus.

Expanded text:
m dare animam, si necesse sit, debere me fateor. Verum hoc sollicitudinem m dare animam, si necesse sit, debere me fateor. Verum hoc sollicitudinem vestram attendere velim, creationis injuriam respicere ad creantetus meus, et dejectio mea redundat in vos. Multa habeo conqueri vobis de vobis: sed reservo ea pandenda nuntio, quem novi ad hoc satis industrium et fidelem. Significo etiam vobis sustinere nos periculum in falsis fratribus. Legati quippe schismaticorum intrant et exeunt ad quosdam de nostris liberius quam solebant, et verba tyranni Siculi familiariter admittuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiquid petiui ep̃atum a dño meo: Et si forte cathedran
affectaui : s ñ treuerensẽ. Sciebam quippe domũ ex asꝑim
uissent eccłȩ resistentes. Pro qua si quos labores qua
libens quidem . s ñ hac spe p̾mii. Duram ꝓuinciam nactus sum patꝰ
meis exigentib. Int̾ cętera quib angor. suffraganeos accepi iuin
⁊ nobiles. Ad uitores esse deberent.⁊ utinam non ad u̾sarentur.
debito officii dissimulare ñ audeo. breuit̾ simplicit̾q in timaui
ut quod ñ placet ꝓuidentie ur̃e ꝑ me corrigi. ꝑ me saltẽ uob̾ qu
irig̾e potestit in notescat. ne omĩno uacuum ui
cum rubore. S de me quȩ cura: Bñ quod dignꝰ sum patiar tãpi
male oꝑans. Sim certe obprobrio etiã meis. sua spe nimirũ frustrat
ꝑ me magis imminui dignitatẽ. cuꝰ ꝑ me etiam antiqͥua dãpnas¬
titui posse putauerant. Hȩc omnna sustineo ⁊ si ñ libent̾ et
patient̾. ne uiquã uidear recalcitrare obedientiȩ. ꝓqua ⁊̃ dan

Expanded text:
unquid petivi episcopatum a Domino meo? Et si forte cathedram affectavi, sed non Treverensem. Sciebam quippe domum exasperanjacuissent, Ecclesiae resistentes. Pro qua si quos labores quanlibens quidem, sed non hac spe praemii. Duram provinciam nactus sum, peccatis meis exigentibus. Inter caetera quibus angor, suffraganeos accepi juvenes et nobiles. Adjutores esse deberent, et utinam non adversarentur.  Malum quod pro debito officii dissimulare non audeo, breviter simpliciterque intimavi: ut quod non placet providentiae vestrae per me corrigi, per me saltem vobis, qui corrigere potestis, innotescat, ne omnino vacuum vidcum rubore. 2. Sed de me quae cura? Bene quod dignus sum, patiar, tanquam male operans. Sim certe opprobrio etiam meis, sua spe nimirum frustratis, siae suae per me magis imminui dignitatem, cujus per me etiam antiqua damna restitui posse putaverant. Haec omnia sustineo, etsi non libenter, certe patienter, ne unquam videar recalcitrare obedientiae, pro qua etia
Abbreviated transcription (Latin):
clareuallis abbas. si quid pot̾ peccatoris oratio. Domnꝰ ep̃c meldensis. cũ
accepit litteras ur̃as. forte tunc ad nos uisitandi gr̃ã ueniebat. Cumꝙ
iam ẽ domo nr̃a rescͥbere pararet. suis nr̃as tãquam ur̃i familiaris
litteras uingere curauit. suo sꝑans negocio ꝓfuturas. Cuicũ ñ possem
negare quod uellet. id solum ur̃ȩ reuerentie familiarit̾ breuit̾q
intimandum putaui: quia si adu̾sus ep̃m querentẽ quȩ st̃ iħu xp̃i.
homines se ipsos amantes ⁊ quȩ sua sunt querentes audieritis. hoc

Expanded text:
Clarae-Vallis abbas, si quid potest peccatoris oratio. Dominus episcopus Meldensis cum accepit litteras vestras, forte tunc ad nos visitandi gratia veniebat. Cumque jam e domo nostra rescribere pararet, suis nostras tanquam vestri familiaris litteras jungere curavit, suo sperans negotio profuturas. Cui cum non possem negare quod vellet, id solum vestrae Reverentiae familiariter breviterque intimandum putavi quia si adversus episcopum quaerentem quae sunt Jesu Christi, homines se ipsos amantes, et quae sua sunt quaer
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuenio meritum: diuinitꝰ credodatum. Non recuso fauorẽ
eutis insignisq popłi. amplector oblatam grãm. ⁊ obiuiis mani-
losȩ oiuitatis deuotionẽ deuotꝰ excipio p̾sertim hoc tẽꝑe. quo ab¬
lia famosissima urbe cũ sim pauꝑ ignobiłꝙ ꝑsona. tanti lio
mediator atꝙ minist̾ assumor. s uob̃ quoꝙ ꝑ talẽ nichi lomi¬
lit. Itaq festinans ad conciliũ spero me rediturum ꝑuos. ⁊ ꝓbaturum q
quã ꝓmittitis. Qui aũ gr̃am dedit: faciat ne in me uacua sit. lanũ q¬

Expanded text:
n invenio meritum, divinitus credo datum. Non recuso favorem ingentis insignisque populi. Amplector oblatam gratiam, et obviis manibus gloriosae civitatis devotionem devotus excipio: praesertim hoc tempore, quo abet a famosissima urbe, cum sim pauper ignobilisque persona, tanti boni mediator atque minister assumor; sed vobis quoque per talem nihilomicompulit. Itaque festinans ad concilium, spero me rediturum per vos, et probaturum de gratia quam promittitis. Qui autem gratiam dedit, faciat ne in me vacua sit.
Abbreviated transcription (Latin):
allifisti me. Altiorem quippe locum sortitus es: s ñ tutiorẽ. sullimis
ñ securiorẽ. Terribilis ꝓrsus t̾ribilis ẽ locꝰ iste. Locis in quã in qui
stas. t̾ra sca ẽ. locus patri ẽ. locꝰ pͥncipis apłoꝵ. ubi stetert̃ pede¬
eiꝰ. Locꝰ illiꝰ quẽ ꝯstituit dñs dñm domꝰ sue: ⁊ pͥncipẽ omnis po¬
cõmissa ẽ eccła. cũ ad huc tenera. ad huc incunabuł eẽt: cuiꝰ edob
magist̾io. ⁊ exemplo educata: omĩa t̾rena calcaret. ut pote qͥ exa¬
serat manꝰ suas ab om̃i munere. qui dicebat de corde puro ⁊ oscu¬
tia bona. Argentum ⁊ aurũ ñ ẽ mͥ. Hȩc hactenꝰ. Cȩtm̃ causa que

Expanded text:
allisisti me . Altiorem quippe locum sortitus es, sed non tutiorem; sublimiorem, allisisti me . Altiorem quippe locum sortitus es, sed non tutiorem; sublimiorem, non securiorem. Terribilis prorsus, terribilis est locus iste. Locus, inquam, in quo stas, terra sancta est; locus Petri eillius est, quem constituit Dominus dominum domus suae, et principem omnis pocommissa est Ecclesia, cum adhuc tenera, cum adhuc in cunabulis esset; cujus edocta magisterio et exemplo educata, omnia terrena calcaret: utpote qui excusserat manus suas ab omni munere, qui dicebat de corde suo et conscientia bona: Argentum et aurum non est mihi . Haec hactenus. 5. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
ro. ex ultaui. s in ipso exultatiõnis mes.articulo timor ⁊ tre¬
mor uenerunt suꝑ me. Ego enĩ ⁊ si nom̃ patͥs deposui s ñ
timorẽ. s ñ anxiet̾atẽ.postremo nec affectũ. nec uiscera pa¬
tris. Considero gͣdum.⁊ causam uereor. Condero fastigium
lignitatis.⁊ in tueor faciem ab issi iacentis deorsum. Atten¬
do celsitudinẽ honoris.⁊ e uicino ꝑiculũ reformido ꝓ eo
uod scͥptum ẽ. homo cum in honore eẽt ñ in tellexit.
Quod qͥuidem ad causam magis quã ad tempꝰ arbitror
preferendum. ut sic intelligat᷑ dictum cũ in honore
eẽt ñ intellexit. Ac si diceret᷑. honor absorbuit in tellectum. Equidi
elegeras abiectus eẽ indomo dĩ tui. ⁊ recũbere in nouissimo loco in c¬
iuno eius. s placuit dicere ei qui te inuitauit. amice ascende suꝑus
Itaq ascendisti in altum. noli altũ saꝑe.s time. ne forte contingat᷑ sen
mierabilẽ illam emitt̾e uocẽ. A facie ire in dignationis tuȩ̃. eleuan

Expanded text:
imor et tremor venerunt super me. Ego enim etsi nomen patris deposui, sed non timorem, sed non anxietatem, postremo nec affectum, nec viscera patris. Considero gradum, et casum vereor: considero fastigium dignitatis, et intueor faciem abyssi jacentis deorsum. Attendo celsitudinem honoris, et e vicino periculum reformido, pro eo quod scriptum est: Homo cum in honore esset, non intellexit Quod quidem ad causam magis, quam ad tempus arbitror esse referendum: ut sic intelligatur dictum, cum in honore esset, non intellexit, ac si diceretur, Honor absorbuit intellectum. 4. Et quidem elegeras abjectus esse in domo Dei tui, et recumbere in novissimo loco in convivio ejus; sed placuit dicere ei qui te invitavit: Amice, ascende superius . Itaque ascendisti in altum; noli altum sapere, sed time, ne forte contingat sero miserabilem illam emittere vocem: A facie irae et indignationis tuae, elevans
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ celebri sermone uulgatũ u̾bum hoc qd̾ factũ ẽ de uobd
a domino. Presseram strlum hactenus. rem tacitꝰ consid̾abam.
Expectabam enim litt̾as ur̃as. ⁊ p̾ueniri a uob̃ in bñdictionib d¬
dedinis. Expectabam irumfidelẽ qui ueniret a latere tuoqu
diceret cumcta ꝑ ordinẽ. quid. quomͦ. uł qualit̾ actũ eẽt. Ex pech¬
bam si quis forte defiliis meis reu̾teret᷑ qui leniret dolorẽ patrs
qui dic̾et: Ioseph filius tuus iiuit. ⁊ ipse dñat᷑ in tota t̾ra egipli

Expanded text:
 celebri sermone vulgatum verbum hoc, quod factum est de vobis a Domino. Presseram stilum hactenus, rem tacitus considerabam. Exspectabam enim litteras vestras, et praeveniri a vobis in benedictionibus dulcedinis. Exspectabam virum fidelem, qui veniret a latere tuo, qui diceret cuncta per ordinem: quid, quomodo, vel qualiter actum esset. Exspectabam si quis forte de filiis meis reverteretur, qui leniret dolorem patris, qui diceret: Joseph filius tuus vivit; et ipse dominatur in tota ter
Abbreviated transcription (Latin):
uendica tͥ animi constantia.⁊ uigore sp̃s. patẽ quam aedit extra
breu romanoꝵ pontificum mortes tuis ocłis aspexisti. Ipsi te
p̾decessores tui. tuȩ certissime ⁊ citissimȩ decessionis ad monean̾
⁊ modicũ tempꝰ dñationis eoꝵ. paucitatẽ dieꝵ tuoꝵ nunciet tͥ.
ugi ꝓinde meditatione int̾ huiꝰ tnͣseuntis głe blandim̃ta me¬
morare nouissuna tua. quia quib successisti in sedẽ: ipsos

Expanded text:
Vindica tibi animi constantia et vigore spiritus partem, quam dedit extra Vindica tibi animi constantia et vigore spiritus partem, quam dedit extra brevi Romanorum Pontificum mortes tuis oculis aspexisti! Ipsi te praedecessores tui tuae certissimae et citissimae decessionis admoneant; et modicum tempus dominationis eorum paucitatem dierum tuorum nuntiet tibi. Jugi proinde meditatione inter hujus transeuntis gloriae blandimenta, memorare novissima tua: quia quibus successisti in sedem, ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
incapturã. ñ in capturam argenti ut auri. s in captura¬
rum: Quam cupio illius te hereditare uocẽ. cuiꝰ adeptꝰ essa
Pecunia in qͥt tua tecũ sit in ꝑditione. Quox tonitrui. õuox mag¬
nficentie ⁊ uirtutis. ad cuꝰ t̾rorẽ ꝯfundant᷑. ⁊ ou̾tant᷑ retrorsũ õs qui
oderunt syon. Hoc uehem̃t̾ expectat. ⁊ omĩno expetit a te mat̃
tua. hoc filii matͥs tuȩ pusilli cũ maiorib desid̾ant. hoc suspiranĩ
nt plantatio quam ñ plantauit pat̾ cȩlestis manib tuis eradi¬
cet᷑. Ad hoc enĩ ꝯstitutꝰ es suꝑ gentes ⁊ regna. ut euellas ⁊ destruas
rȩdifices.⁊ plantes. Multi audito ħ u̾bo dixert̃ ap̃ se. Iam securis
ad radicem arboꝵ posita ẽ. Multi dicunt in corde suo. Flor es ap¬
paruert̃ in t̾ra nra. tempꝰ puratiõis aduenit in quo sarm̃ta ste¬
rilia recident᷑. ut ea quȩ p̾ualent: uberius fructũ ferant. Con¬
fortare gͥ ⁊ esto robustus: manꝰ tuȩ inceruioib inunicoꝵ tuoꝵ.

Expanded text:
in capturam, non in capturam argenti vel auri, sed in capturam animarum? Quam cupio illius te haereditare vocem, cujus adeptus es sedem! Pecunia, inquit, tua tecum sit in perditionem . O vox tonitrui! o vox magnificentiae et virtutis! ad cujus terrorem confundantur et convertantur retrorsum omnes qui oderunt Sion! Hoc vehementer exspectat et omnino expetit a te mater tua; hoc filii matris tuae, pusilli cum majoribus desiderant, hoc suspirant: ut omnis plantatio, quam non plantavit Pater coelestis, tuis manibus eradicetur. Ad hoc enim constitutus es super gentes et regna, ut evellas, et destruas; et aedifices, et plantes. Multi audito hoc verbo dixerunt apud se: Jam securis ad radicem arborum posita est. Multi dicunt in corde suo: Flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit, in quo sarmenta sterilia recidentur, ut ea quae praevalent, uberius fructum afferant. 7. Confortare igitur, et esto robustus: manus tuae in cervicibus inimicorum tuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
añamur fidei ur̃ȩ. s aduitores sumꝰ gaudii ur̃i. Petri heres. audi¬
et petrum dicentẽ.Neꝙ ut dna̾ntes in clerum. s forma facti
gregi. Sic enĩ iam ñ ancilla. s liba ⁊̃ ⁊ formosa speciosissimi sponsi
ꝑtẽ in desidatos asciscetur amplexꝰ. Alioqͥn ꝑ quẽ aliũ hec tã debi¬
ta lib̾tas sꝑabiitur. si ⁊ tu qd̾ absit in xp̃i hereditate quęras quę
tua sunt. quȩ iam ⁊ ante didiceras. non dico tua ñ retinere. s nec
tuus eẽ : Ergo fidutiã talem habens in te qualem in nullo p̾de¬
cessoꝵ tuoꝵ a multis retro temporib uisa ẽ habuisse. exialtat
m̾ĩto ubiꝙͣ ⁊ głatur in dño om̃is eccła scõꝵ. s sp̃alit̾ iia cuiꝰ

Expanded text:
dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Petri haeres audidominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Petri haeres audiet Petrum dicentem: Neque ut dominantes in clerum, sed forma facti gregis . Sic enim jam non ancilla, sed libera etiam et formosa speciosissimi sponsi per te in desideratos adsciscetur amplexus. Alioquin per quem alium haec tam debita libertas sperabitur, si et tu quod absit in Christi haereditate quaeras quae tua sunt, qui jam et ante didiceras, non dico tua non retinere, sed nec tuus esse? 3. Ergo fiduciam talem habens in te, qualem in nullo praedecessorum tuorum a multis retro temporibus visa est habuisse, exsultat merito ubique et gloriatur in Do
Abbreviated transcription (Latin):
Hec est mmuitatio dexterȩ excelsi.⁊ multi in mutatione ista gau¬
debunt. Nã quẽadmodũ olim abram in abrahã. iacob in isrł. ⁊ ut
de tuis magis p̃decessorib tͥ ꝓponã. sic̃ symon in cepham. saulus
inpaulum. sic filius m̃s bernardꝰ in patrẽ meum engeniũ. leta
prsus ⁊ utili ut sꝑamus tnͣslatione ꝓmotꝰ ẽ. Digitꝰ dĩ ẽ iste. susci¬
tans de puluere egenũ.⁊ de stercore erigens pauꝑem ut deat cũ
pͥncipib. ⁊ soliũgłẽ teneat. Suꝑest ut facta hac mutatione tui. ip̃a
sarays sara de cȩt̾o nominetur. In tellige quȩ dico. Dabit enĩ tͥ dñs
intellectum. Si amnicꝰ sponsi es. ne dixeris dilectam eius pͥncipẽ meã
s pͥncipem. nil tuũ in ea uendicans. nͥ quod ꝓ ea si oportuerit etiã
mimam dare debes. Sixͦ te misit estimabis te ñ ministrari s mi¬
nstrare uenisse.⁊ ministrare ñ solũ substantiã: s ipsã quoꝙ
ñam sicut p̃fatꝰ sũ. Uerꝰ successor pauli: clicet cum paulo. Non qr

Expanded text:
ec est mutatio dexterae Excelsi, et multi in mutatione ista gaudebunt. Nam quemadmodum olim Abram in Abraham . Jacob in Israel ; et, ut de tuis magis praedecessoribus tibi proponam, sicut Simon in Cepham , Saulus in Paulum : sic filius meus Bernardus in patrem meum Eugenium, laeta prorsus et utili, ut speramus, translatione promotus est. Digitus Dtans de pulvere egenum, et de stercore erigens pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat. 2. Superest ut, facta hac mutatione tui, ipsa Sarai, sed Sarra de caetero nominetur . Intellige quae dico: dabit enim tibi Dominus intellectum. Si amicus sponsi es, ne dixeris dilectam ejus. Principem meam; sed, Principem: nil tuum in ea vindicans, nisi quod pro ea, si oportuerit, etiam 234 animam dare debes. Si Christus te misit, aestimabis te non ministrari, sed ministrare venisse: et ministrare non solum substantiam, sed ipsam quoque animam, sicut praefatus sum. Verus successor Pauli dicet cum Paulo: Non quia
Abbreviated transcription (Latin):
s incelunt sͥ ex adu̾so: ⁊ hȩc uetꝰ ẽ de legatione q̃rela. uerũt
quis ẽ ille. ⁊ qui sunt illi: Nonne eboraconsis ipẽ ẽ. cuiti
dꝰ erat. si mercennariꝰ tolerandꝰ : nc̃ aut̃ cauendꝰ ⁊ repellendꝰ.
pote fur ⁊ latro. Qͥd dicam de dño xintonensi: Oꝑa quȩ ipsetae
testimoniũ ꝑhibent de eo. Porro archiep̃c cantuariensis ouia¬
u̾sant᷑ uir religiosus est: ⁊ suauȩ olentis opinionis. Pro ipsop¬
mus: ut respondeat ei iusticia sua.Uerum illoꝵ iniquitas su
eos ut sit sic̃ scͥptum ẽ. Iusticia usti suꝑ eũ erit: ⁊ impietasin¬
pii erit suꝑ eũ. Cũ acceꝑis tempꝰ scd̾m oꝑa manuũ eoꝵ retͥis

Expanded text:
 incedunt sibi ex adverso, et haec vetus est de legatione querela. Verumtamen quis est ille, et qui sunt illi? Nonne Eboracensis ipse est, cui tendus erat; si mercenarius, tolerandus: nunc autem cavendus et repellendus, utpote fur et 235 latro. Quid dicam de domino Wintoniensi? testimonium perhibent de eo. Porro archiepiscopus Cantuariensis, cui adversantur, vir religiosus est, et suaveolentis opinionis. Pro ipso petimus, ut respondeat ei justitia sua. Verum illorum iniquitas super eos, ut sit sicut scriptum est: Justitia justi super eum erit, et impietas impii erit super eum . Cum acceperis tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
enda ẽ. ⁊ eo impetu quo fuerit ferienda. Quo aut̃ impetu ñ dic
ferienda s fulminanda fuerit p̾dicti eboracensis culpai ur̃s
ut in eo exꝑiat᷑ eccła dĩ.cuui ipso auctore p̾estis. feruorẽ ⁊ eli ui̾
potentiã brachii ur̃i ⁊ animi sapientiã. ⁊ timeat oĩs popłs sac̾d¬
tem am̃. audiens sapientiã dĩ ẽẽ in illo. ad faciend̾ iudi ciũ¬

Expanded text:
ienda est: et eo impetu, quo fuerit ferienda. Quo autem impetu, non dico ienda est: et eo impetu, quo fuerit ferienda. Quo autem impetu, non dico ferienda, sed fulminanda fuerit praedicti Eboracensis culpa, vestrut in eo experiatur Ecclesia Dei, cui ipso auctore praeestis, fervorem zeli vestri, potentiam brachii vestri et animi sapientiam: et timeat omnis populus sacerdotem Domini, audiens sapientiam Dei esse in illo ad faciendum judiciu