comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sibi uelit. & quo spectat. qd obste¬
tricẽ adhibendã credidic: non possũ
adũtere Itaq gͦ liberũ erit accusare
om̃ib & cͣꝓbationes destiterint. pate¬
bit ut genitalium secretorũ petent
inspectionẽ. & adicient̾ sacre iuirgines
semꝑ adhuiꝰmodi ludibria. que a iusu
&e auditu horrori & pudori sint. Itẽ.
ꝓbationẽ nec alienis dotib eget ut
se uirginem ꝓbet. & nec abditorũ oc¬
cultorũq inspectio: obuia om̃ibis
modestia astipulatur integritati:
Itẽ. Illud ñ arbitror iustũ quod tius
comprehendisti litt̃is. quia nisi in¬
inspectȩ ñ sunt: ꝑiculũ subier̃ pu¬
doris. Ergo & quȩ nupture sunt:
prius inspiciantur ut nubant. Proba¬
tiores ergo hȩ quȩ uelandȩ sunt. pͥus
subiciendȩ sunt huic attrectationi¬
corpꝰ corrumpi. nisi priꝰ corruptus sit
Utrumq bonum siliceat. Si ñliceat:
saltẽ non homini casti. s dõ simus.
Uirgo ꝓstitui pocest adulterari non

Expanded text:
elit, et quo spectet quod obstetricem adhibendam credideris, non possum advertere. Itane ergo liberum erit accusare omnibus, et cum probationes destiterint, patebit ut genitalium secretorum petant inspectionem, et addicentur sacrae virgines semper ad hujusmodi ludibria quae et visu et nec auditu horrori et pudori sint? Item, probationem; nec alienis dotibus eget, ut se virginem probet, et nec abditorum occultorumque inspectio, sed obvia omnibus modestia astipulatur integritati. Item, ibidem. Illud non arbitror justum, quod tuis comprehendisti litteris, quia nisi ininspectae non sunt, periculum subierunt pudoris. Ergo et quae nupturae sunt, prius inspiciantur ut nubant. Probatiores ergo quae velandae sunt, prius subjiciendae sunt huic attrectationicorpus corrumpi, nisi prius corruptus sit Utrumque bonum, si liceat; si non liceat, saltem non homini casti, sed Deo simus. Virgo prostitui potest, adulterari non
Abbreviated transcription (Latin):
uigia : quã forte deterius delinquant:
Fornicaria aut̃ : sine spe coniuigi ma-¬
iquis uiduam uxorem duxerit &
pꝰea cum filiastra fuerit fornicatꝰ.
duob frĩb seu cum patre & filio: si
quis relictã frĩs. siquis neptẽ. aut¬
nouercam. aut nurum. aut c̃sobrinã.
aut filiam auunculi. aut eiꝰ relictã
aut priuignam polluerit. eosdisiungi.
& ułt̃ius numquã coniuigio copulari

Expanded text:
iugia, quam si forte deterius delinquant. iugia, quam si forte deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe coniugii maSi quis viduam uxorem duxerit et postea cum filiastra fuerit fornicatus duobus fratribus, seu cum patre et filio, si quis relictam frnovercam aut nurum aut consobrinam aut filiam avunculi aut eius relictam aut privignam polluerit, eos disiungi et ulterius numquam coniugio copulari
Abbreviated transcription (Latin):
Illȩ uͦ siuoluerint accipiant maritos:
Siautem hoc scierint illȩ feminȩ: absq
crimen celauerit : peniteat & post
penitentiam nubat. Mulier autẽ
usq ad mortẽ peniteat. & sine spe¬
i fr̃ cummuliere fornicatꝰ fuerit.
& fr̃ nesciens cum eadẽ comcubu¬
erit : mulier dieb uitȩ suȩ peniteat.
Post penitentiã aut̃: frat̃ ignarꝰ sceleris
quandam feminam quam post ea
fr̃ euis accepit uxorem. Statuert̃ eũ
qui stuprauit. & a se stupratã fr̃ĩ
celauit: quia geminauit peccatum.
penitentia districtiori castigandum:
Coniugium tale dissoliu oportere.
& mulieri quidem num quã dari
potestatem nubendi. Illis autem pro
miscđia conuigium indulgere. s cũ
uidã fornicatꝰ ÷ cũ quadã muli¬
ere. pꝰ ea filuis nesciens patris
factum: stuprauit eandẽ. Qd cũ pat̾
resciret ⁊ de se filioq confessus ẽ
Statuer̃ meliꝰ eẽ. ut talit̾ lapsis c̃ digna
penitentia legitima ꝑmittantur con¬

Expanded text:
illae vero si voluerint accipiant maritos. illae vero si voluerint accipiant maritos. Si autem hoc scierint ipsae feminae absque crimen celaverit, poeniteat, et post poenitentiam nubat. Mulier autem usque ad mortem poeniteat . 294 Dei fet frater nesciens cum eadem concubuerit, mulier diebus vitae suae poeniteat; post poenitentiam autem frater ignarus sceleris quamdam feminam, quam postea frater ejus accepit uxorem. Statuerunt eum qui stupravit et a se stupratam fratri celavit, quia geminavit peccatum, poenitentia districtiori castigandum, conjugium tale dissolvi oportere, et mulieri quidem nunquam dari potestatem nubendi; illis autem pro misericordia conjugium indulgere, sed cum Quidam fornicatus est cum aliqua muliere. Postea filius, nesciens patris factum, stupravit eamdem. Quod cum pater rescisset, de se filioque confessus est. Statuerunt melius esse ut taliter lapsis cum digna poenitentia legitima
Abbreviated transcription (Latin):
nterrogatũ ẽ. siquis cum silia mat̾cere
concubuerit᷑: si conuigatus fuerit
liceat ne illi ult̾iꝰ uti comugio. aut
ñ coniuigato uxorẽ acciꝑe. Iustũ eẽt
sicut aliqua statuta priorũ habent
ut in ꝑpetuum tales aconiugio
abstineant. Uisum ẽ. humane fra¬
gilitatis intuitu. ut pꝰ pęnitentiã
non quidẽ penitus pͥuent᷑ coniuigio.
durissime tñ tã immanis fornicatio
uindicetur. sic̃ sõs papa nicholaus
&e alii romani pontifices statuer̾.
sicum una muliere fornicati fueruĩ.
Ex concilio magonẽ. Cap̃.u.
nt̃rogatũ ẽ. si p̾at̃ ⁊ filiꝰ. uł si duo
fr̃s. uł si auunculus. & nepos cũ
una muliere fornicati sunt: quid
inde faciendũ sit. Manifestũ ẽ.
quod graui uindicta plectendũ
ẽ ÷ quod gͣue fascinꝰ eẽ. repꝑitur:
scriptum ẽ. ñ mechab̾is. Quanto¬
magis cũ cognata. uł cũ conuge
seu concubina cognati: Hinc in
leuitico scriptũ ẽ. Si mechatꝰ fuerit
quis cũ uxore alt̾iꝰ : morte moriant᷑

Expanded text:
nterrogatum est si quis cum filia materterae concubuerit, si conjugatus fuerit, liceatne illi ulterius uti conjugio, aut non conjugato uxorem accipere. Justum esset, sicut aliqua statuta priorum habentur, ut in perpetuum tales a conjugio abstineant. Visum est humanae fragilitatis intuitu, ut post poenitentiam non quidem penitus priventur conjugio, durissime tamen tam immanis fornicatio vindicetur. Sicut sanctus papa Nicolaus et alii Romani pontifices statueruntsi cum una muliere fornicati fuerint. Ex concilio Maguntiensi, cap. 5. Interrogatum est si pater et filiusfratres, vel si avunculus, et nepos cum una muliere fornicati sunt, quid inde faciendum sit. Manifestum est quod gravi vindicta plectendum est, quod grave facinus esse reperitur. scriptum est, non moechabmagis cum cognata vel cum conjuge, seu concubina cognati? Hinc in Levitico scriptum est: Si moechatus fuerit quis cum uxore alterius, morte moriantur
Abbreviated transcription (Latin):
& dixerit non posse incastitate ꝑma nere :
hic non ordinetur. Qđ si tnordinatio¬
ne tacuerit. & ordinatus fuerit. & post¬
ea matrimonium desiderauerit ÷ alienꝰ
sit aministerio. & uacet adero. De eo qđ¬

Expanded text:
et dixerit non posse in castitate permanere, hic non ordinetur. Quod si in ordinatione tacuerit et ordinatus fuerit, et postea matrimonium desideraverit, alienus sit a ministerio et vacet a clero. XL.
Abbreviated transcription (Latin):
ui uxorẽ suam ꝑmiserit uelare:¬
aliam non accipiat. s similiter
ap̃ compendium. Capł .ui.
Mulier sisie licentia imariti sui ue¬
lum incaput miserit : si iiro placue¬
rit recipiet eam iterũ ad coniugium:¬

Expanded text:
ui uxorem suam permiserit velare,aliam non accipiat, sed similiterapud Compendium, cap. 6. Mulier si sine licentia viri sui velum in caput miserit, si viro placuerit, recipiet eam iterum ad conjugium
Abbreviated transcription (Latin):
sontẽ sanguinẽ neglexerint : in
futuro tremendoq examine de
eis uti huiꝰ facmoris participibus
tale cominissum scelus exigetur
ulciscendumq funesto homicidii
crimine irretitum. ab agmine mili¬
tari disuingat. & iudici prouintiȩ
tradendum ac puniendum iustitię
inpulsu festinet Res uͦ abeo ui la¬
trocinali ablatas. supradicto p̃catori
si germanus eius extitĩt indubi¬
tant̃ restituat. quatinꝰ nob immi¬
nente disciplina is qui scelus cõmisit
semꝑ expectet & incunctant̃ excipi¬
at. & militaris integritas uniꝰ obnoxã
homicidali contagio nequaquam
ui ꝑferrum aut ꝑuenenum.
aut precipium. aut suspendiõ
uł quolibet modo uolentiȩ sibr ipsis
inferunt mortẽ. nulla ꝓ eis in oblati¬
one comiemoratio fiat. neq cum
psalmis eorũ cadauera ad sepulturã
deducantur. Multi enĩ sibi hoc ꝑ
ignorantiam usurpant. Similiterͤ
& de his fieri placuit. qui ꝓsuis scclerib

Expanded text:
sontem sanguinem neglexerint, in sontem sanguinem neglexerint, in futuro tremendoque examine de eis, uti hujus facinoris participibus, tale commissum scelus exigetur.ulciscendumque funesto homicidii crimine irretitum, ab agmine militari disjungat, et judici provinciae tradendum ac puniendum justitiae impulsu festinet. Res vero ab eo vi latrocinali ablatas supradicto precatori, si germanus ejus exstiterit, indubitanter restituat, quatenus, nobis imminente disciplina, is qui scelus commisit semper exspectet, et incunctanter excipiat, et militaris integritas unius ob noxam homicidali contagio nequaquamer ferrum, aut per venenum, aut praecipitium, aut suspendium, vel quolibet modo violentiae sibi ipsis inferunt mortem, nulla pro eis in oblatione commemoratio fiat, neque cum psalmis eorum cadavera ad sepulturam deducantur. Multi enim sibi hoc per ignorantiam usurpant. Similiter et de his fieri placuit qui pro suis sceleribus
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ interfecerit: equũ udiciũ
sit suꝑ eos. dicente dño: non consides
ꝑsonam pauꝑis. nec honores uultũ
potentis. Et post pauca: ita inquit:
Paruum audietis ut magnum. nec
accipietis cuiusquã ꝑsonã: quia dei
iudicium ẽ. Iccirco ut̃q eorũ in huiꝰ¬
cemodi criminis actione si negauerit:
pari uidicio examinetur. Si negauerit:
&e non potest uinci manifestis indi¬
ciis. si liber ẽ: iuret cum .xii. Si ser¬
uus: feruenti ferro se purget. Sin aut̃
uxor moriens. maritum uno uł duob
audientib demorte eius inculpaue¬
rit : ñ idõ erit. uictꝰ. s siliber ẽ. cũ
.lxxii. iuret. Si seruus. suꝑ .xii. uo¬

Expanded text:
ritum interfecerit, aequum judicium sit super eos, dicente Domino: Non consideres personam pauperis, nec honores vultum potentis. Et post pauca: Ita, inquit, parvum audietis ut magnum, nec accipietis cujusquam personam, quia Dei judicium est. Idcirco uterque eorum in hujuscemodi criminis actione si negaverit, pari judicio examinetur. Si negaverit et non potest vinci manifestis indiciis, si liber est, juret cum duodecim: si servus, ferventi ferro se purget. Sin autem uxor moriens maritum uno vel duobus audientibus de morte ejus inculpaverit, non ideo erit victus, sed si liber est cum LXXII
Abbreviated transcription (Latin):
factum fuerit. & neq consensu.
neq consultu. neq in aliqͦ honncidis
reatu pollutus ẽẽ. comuncitur.
nichil ei obsit quin conseoratus in
gradu ꝑmaneat. Non conseoratus:
De eo si quis in hoste contͣ paganos
dimicans int̾fecit captiuos xp̃ianos
Ex eodẽ concłio. cii interfiuo ar¬
Iepe fit uictoria xp̃ianorũ uicta
ẽ. pars paganorum Quare una
cum interfectis paganis ꝑ empti
fuerint xp̃iani captiui abarbaris
quia in impetu belli nequeunt
distingui: iccirco iustum decernen¬
tes statuimꝰ cum interfectoribus
miserieorduis agendum. ita ut .xl.
dieb pęnitentiȩ indulgentius
transastis. penes epm̃ si auctoritas
&e potestas. ut ꝑpendat culpã. agat

Expanded text:
factum fuerit, et neque consensu, factum fuerit, et neque consensu, neque consultu, neque in aliquo homicidii reatu pollutus esse convincitur, nihil ei obsit quin consecratus in gradu permaneat, non consecratus, at. CAP. 175. - De eo si quis in hoste contra paganos dimicans interfecit captivos Christianos. Ex eodem conc. cui interfuit Araepe fit victoria Christianorum, victa est pars paganorum. Quare si una cum interfectis paganis perempti fuerint Christiani captivi a barbaris, quia impetu belli nequeunt distingui. Idcirco justum esse decernentes statuimus cum interfectoribus misericordius agendum, ita ut, 40 diebus poenitentiae indulgentius transactis, penes episcopum sit auctoritas et potestas, ut perpendat culpam et agat
Abbreviated transcription (Latin):
humanius cirea eum ur̃a sollicitudo
ꝑuigil appareat. mitisq om̃ib de¬
monstretur. Optamus uos in xp̃o.
coactus homicidium fecerit:
siue sit prb̃r siue diaconꝰ deponat᷑.
natur. quantomagis is qui hoc im¬
mane scelus fecerit. ab ordine cessare
debebit: Qui enim iħm sequi desid̾at:
debet sicut ipse ambulauit. & ipse
ambulare. Quicum malediceretur:
non maledicebat. Cum ꝑcuteretur
non reꝑcutiebat Cum ꝓnob̾ pateret᷑
non comminabatur. Et ipse ineuangłio
suo precepit. Si quis te ꝑcusserit in
unam maxillam  prebe illi & altam
Non enim debemus occiđe ÷ cum
dñs dicat. Audistis: quia dictũ
ẽ. antiquis Non occides: Qui autẽ
ocoiđit : reus erit uidicio Ego aut̃
dico. quia omis qui irasciturꝰ fratri
suo : reus erit iudicio: Nec malũ ꝓ
malo redđe : s sicut apłs romanis
seribens ait. noli uinci amalo. sed
unce in bonomalum. Si quis cleri¬
corum presens erit ubi homicidiũ

Expanded text:
humanius circa eum vestra sollicitudo humanius circa eum vestra sollicitudo pervigil appareat, mitisque omnibus demonstretur. Optamus vos in Christcoactus, homicidium fecerit, sive sit presbyter, sive diaconus, deponatur. natur, quanto magis is qui hoc immane scelus fecerit ab ordine cessare debebit? Qui enim Christum sequi desiderat, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Qui cum malediceretur, non maledicebat, cum percuteretur non repercutiebat, cum pro nobis pateretur non comminabatur . Et ipse in Evangelio suo praecepit: Si quis te percusserit in unam maxillam, praebe illi et alteram . Non enim debemus occidere, cum Dominus dicat: Audistis quid dictum est antiquis; Non occides: Qui autem occiderit, reus erit judicio. Ego autem dico, quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio . Nec malum pro malo reddere, sed sicut Apostolus Romanis scribens ait: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Si quis clericorum praesens erit ubi homicidium
Abbreviated transcription (Latin):
ad radulfu scẽ argenteę retensis
eccłie episcopun:
Sicholaus ep̃s seruus seruorũ di.
reuerentissimo & sc̃issimo radul
ꝓꝑant. quidã uir nomine thiothar
uenit. urẽ beatitudinis epłam ge-¬
rens: quam nr̃o contulit p̃sulatui:
cuiꝰ paginã ꝑ legentes: matricidã¬
illum eẽ. cognouimꝰ. Quo facto:
multis fletib lacrimisq profusis
ualde doluimus Iccirco precipimꝰ
& patrum al morum censuris statui.
s pedib proficiscatur: arma noti
sumat. nisi contra paganos. Ieuinet
autem .iii. dies ꝑ ebdomadam usq
adu̾sꝑam. apropria qͥđ ac legitima
sua coniuge non separetur. ne iN
fornicationis uoraginem corruat.
quod ne fiat optanius. Si aut̃ ante
trium annorum cursum finis uitȩ illiꝰ
apꝓpinquauerit:. corporis &e sanguinis
domini nr̃i iħu xp̃i particeps fiat:
Sinautem ut supra statiumus efficiat᷑.
tamen si illius conu̾sationẽ & lacrima-¬
rum fontẽ in omĩb uiditis floridis
actionib & optimis oꝑib pullulare:

Expanded text:
e Argenteae Retensis Ecclesiae episcopum. Nicolaus episcopus, servus servorum Dei, reverendissimo et sanctissimo Radulpproperant, quidam vir nomine Thiothart, venit, vestrae beatitudinis epistolam gerens, quam nostro contulit praesulatui, cujus paginam perlegentes matricidaillum esse cognovimus. Quod facto multis fletibus lacrymisque profusis valde doluimus. Idcirco praecipimus, et Patrum aliorum censuris statused pedibus proficiscatur, arma non sumat nisi contra paganos. Jejunet autem tres dies per hebdomadam usque ad vesperum: a propria quidem ac legitima sua conjuge non separetur, ne in fornicationis voraginem corruat, quod ne fiat optamus. Si autem ante trium annorum cursum finis vitae illius appropinquaverit, corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi particeps fiat. Sin autem, ut supra statuimus, efficiatur; tamen si illius conversationem et lacrymarum fontem in omnibus videritis floridis actionibus, et optimis operibus pullulare,
Abbreviated transcription (Latin):
E uiudicta non prohis enua :¬
innouo testamento ieronimꝰ
de ꝑsonis dignis aduindictã: ait:
Qui ꝑcutit malos in eo quod mali
sunt. & habet causam int̾fectiõĩs
ut ꝑcutiat pessimos : minister deiẽ.
Ite. lex ⁊ministri eius : coherceant
inimicos & constringant. Apłs inqͥt:
Regi quasi precellenti. & ducibus
tamquã abeo missis adundictam
malefactorum: laudem uꝰ bonorũ:
Itẽ Ieronimꝰ: homicidas & sacrilegos
punire: non ẽ. esfusio sanguinis:
Polluuntur enim om̃s: uno peccante.
Unde ⁊ in lege iubetur Maleficos
non patiaris uiuere Unde ꝓpħa:
Mortificabant ammas quȩ not
uiuunt: Un de sres̃. Non morientẽ
quippe mortificat. qui iustũ dãpnat:
& non iucturum uiuificare nitit᷑.
qui reum asupplicio soluere conat᷑.
helias namq multos affecit morte
ꝓpria manu. nece & igne diuinitus
inspirato. Innouo etiam testam̃to.
petrus ananiã. & saphẏram t̃rifice
one idolorum occisi sunt. Exconcł
helibritano. Capitł .Lxx.

Expanded text:
e vindicta non prohibenda iNovo Testamento, Hieronymus de personis dignis ad vindictam ait: Qui percutit malos in eo quod mali sunt, et habet causam interfectionis ut percutiat pessimos, minister Dei est. Item, lex et ministri ejus coerceant inimicos et constringant. Apostolus inquit: Regi quasi praecedenti, et ducibus tanquam ab eo missis ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Item Hieronymus: Homicidas et sacrilegos punire, non est effusio sanguinis. Polluuntur enim omnes uno peccante. Unde et in lege jubetur: Maleficos non patiaris vivere. Unde Propheta: Mortificabant animas quae non moriuntur. Unde Gregorius: non morientem qet non victurum vivificare nititur, qui reum a supplicio solvere conatur. » Elias namque multos affecit morte propria manu nece et igne divinitus inspirato . In Novo etiam Testamento Petrus Ananiam et Sapphiram terrifice one idolorum occisi fuerint. Ex concilio Eliberitano, cap. LX.
Abbreviated transcription (Latin):
re exconcilio helibritano. Cap̃ lxxxu.
suum interfecerit aut quacũq
inmariti morte consentiente. Ex concł
i qua mulier mortẽ iuri sui cũ
aliis consiliata ẽ: & ipse uir alique
illorum se defendendo occidit. & si
hoc ꝓbare pot̾. ille uir eã ream eẽ.
consilii: potest ut nob̃ uidetur ipsã
uxorem dimittere. Ipsa aut̃ insidia
unum impugnauerint. Exeodem
i quattuor aut .u. homines seu &̃
plures contra unum hominẽ rixati
fuerint. & abhis uulneratꝰ mortuus
fuerit: qui cumq eorũ plagã ei¬
imposuit. scđm statuta canonum ut
homicida idicetur: reliqui autẽ
qui eum impugnabant uolentes eũ
interficere similiter pęniteant. Qui
nec eum impugnabant. nec uulne¬
rabant. nec consilio nec auxilio co¬
oꝑatores fuer̃: sed tantum affuer̃:

Expanded text:
re. Ex concilio Eliberitano, cap. LXXXV suum interfecerit , aut quacunque in mariti mortem consentiente. Ex concilio i qua mulier mortem viri sui cum aliis conciliata est, et ipse vir aliquem illorum se defendendo occiderit, et si hoc probare potest ille vir eam ream esse consilii, potest ut nobis videtur ipsam uxorem dimittere. Ipsa autem insidiatunum impugnaverint. Ex Si quatuor aut quinque homines, seu etiam plures contfuerint, et ab his vulneratus mortuus fuerit, quicunque eorum ei plagam imposuit, secundum statuta canonum ut homicida judicetur, reliqui autem qui eum impugnabant volentes eum interficere, similiter poeniteant. Qui nec eum impugnabant, nec vulnerabant, nec concilio nec auxilio cooperatores fuerunt, sed tantum affuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
De neptis tuȩ coniigio quam te
cuidã militi daturum necessitatis
instante articło subfidei pollicitati¬
one firmasti. hoc equitate dictante
decerniius:. ut si illa uirũ illum
illi ꝓrsus se deneget nupturã: neqͣq
eam inuitã & renitentem. eiusdẽ uiri
cogas coniugio sociari. Quorũ enĩ unũ
corpꝰ ẽ : unus debet ẽs. &e animꝰ. ne forte
cum uirgo fuerit alicui inita copłata.¬
contra domini apłiq preceptũ aut
reatum discidii. aut crim̾ fornicatio¬
nis incurrat. Cuiꝰ uidelicet peccati
malum in eum redundare constat:
qui eã coniunxit inuita qđ pari
tenore de uiro ẽ. etiam sentiendum.
Parisiacense concił. Cap̃ui Nullus
aut uiduã aut filiã altiꝰ extͣparentũ
uoluntatẽ aut raꝑe presumat. aut
regis beneficio estimet postulandam.
Quod si fecerit : ab eccłȩ cõmunione
remotus. anathematis gladio feriatur.

Expanded text:
De neptis tuae conjugio quam te De neptis tuae conjugio quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut si illa virum illum  illi prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum enim unum corpus est, unus debet esse et animus, ne forte, cum virgo fuerit alicui invita copcontra Domini Apostolique praeceptum aut reatum dissidii, aut crimen fornicationis incurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum redundare constat, qui eam conjunxit invitam. Quod pari tenore de viro etiam est sentiendum Parisiacense concilium I, cap. 6. Nullus aut viduam aut filiam alterius extra parentum voluntatem, aut rapere praesumat, aut regis beneficio aestimet postulandam: quod si fecerit, ab Ecclesiae communione remotus, anathematis gladio feriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter quidam exfratrib
nr̃is curiales uel quibus libet publicis
functionibus occupatos clericos face¬
re contendunt. Quib post ea maior
tristicia cũ de reuocandis eis aliquid
abimꝑatore p̾cipitur. quã gr̃a nasci.¬
tur de ascito. Constat enĩ eos in ipsis
muniis etiam uoluptates exhibere.
quas adiabolo inuentas. eẽ. non dubi¬
um est : & ludoꝵ aut munerum ap¬
paratibus aut pre esse auc forsitan
inter esse. Sit certe in exemplum
sollicitudo & tristicia fratrum. quam
sepe ꝑtulimꝰ imꝑatore p̾sente. cũ pro
his sepuis rogatemus. quã ipse nobis¬
cũ positus cognouisti. Quibus non so¬
lum inferiores clerici excurialibus.
uerum etiani iam exsacerdotio con¬
stituti ingens molestia ut redderent᷑

Expanded text:
frequenter quidam ex fratribus nostris curiales, vel quibuslibet publicis functionibus occupatos clericos facere contendunt, quibus postea major tristitia cum de revocandis eis aliquid ab imperatore praecipitur, quam gratia nascitur de ascitis. Constat enim eos in ipsis muniis voluptates etiam exhibere, quas a diabolo inventas esse non dubium est, et ludorum aut munerum apparatibus, aut praeesse, aut forsitan interesse. Sit certe in exemplum sollicitudo, et tristitia fratrum, quam saepe pertulimus imperatore praesente, cum pro his saepius rogaremus, quam ipse nobiscum positus cognovisti, quibus non solum inferiores clerici ex curialibus, verum etiam in sacerdotio jam constituti, ingens molestia ut redderentur
Abbreviated transcription (Latin):
uesitum etiam est suꝑi is qui post
baptismum administrauerunt.
& aut torm̃ta sola exercuerunt: aut
etiam capitalem ꝓtulere sententiã.
Nichil de his legimus amaioribus
definitum. Meminerant enĩ adeo po.¬
testates has fuisse concessas. & propt̃
uindictam noxioꝵ gladium fuisse
ꝑmissum. & dei ministrum esse da.¬
tum in huius modi uindicem. Quo¬
modo igitur rep̃henderent factum.
qđ auctore dño uiderent esse con¬
cessum: De his ergo ut hactenus
seruatum est sic habemus ne aut disci

Expanded text:
esitum etiam est super his, qui post baptismum administraverunt, et aut tormenta sola exercuerunt, aut etiam capitalem protulere sententiam. 8. De his nihil legimus a majoribus definitum. Meminerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum, gladium fuisse permissum, et Dei esse ministrum vindicem in hujusmodi datum . Quemadmodum igitur reprehenderent factum, quod auctore Deo viderent esse concessum? De his ergo ita, ut hactenus servatum est, sic habemus, ne aut disci
Abbreviated transcription (Latin):
Prb̃r ꝓpͥo loco dimisso ad aliũ migrans.
nequaquã recipiatur. nisi suȩ migͣtionis
causã duxerit: & se innocent̃ uixisse
inparrochia in qua ordinatꝰ ẽ. subtestib
ꝓbauerit. litteras etiã habebit. inquib
sint nomina ep̃i & ciitatis. plumbo im¬
pressa Quib cognitis. & talib inuentis
quib fides adhib̾i possit: recipiatur:¬
ꝓbare non potuerint : ad cȩt̾a ñ admit¬
tantur. Ex concł affricano. Cap̃.lxxu.
tem placuit quotiens cũq clericis ab ac¬
cusatorib multa crimina obiciuntur. &
Lunum ex ipsis de quo prius egerint ꝓbare
non ualuerint: ad cętera iam ñ admit¬
expurgare debeant. Ex concł Warma-¬
i ep̃o aut prb̾o causa criminalis ho
& communicare. & de singulis sibi reputatis
innocentẽ se ostende Qͦd si non fecerit:
quinquennio aliminib eccłȩ extraneus

Expanded text:
proprio loco dimisso et ad alium migrans, non recipiatur, nisi suae migrationis causam dixerit, et se innocenter vixisse in paroprobaverit: litteras etiam habebit in quibus sint nomina episcopi et civitatis plumbo impressa, quibus cognitis, et talibus inventis quibus fides adhiberi possit, recipiaturprobare non potuerint, ad caetera non admittantur. Ex concilio Africano. cap. 7. . Item placuit ut quotiescunque clericis ab accusatoribus multa crimina objiciuntur, et unum ex ipsis de quo prius egerint probare non valuerint, ad caetera non admitexpurgare debeant. Ex concilio Wormaiscopo aut presbytero causa criminalis, hoet communicare, et de singulis sibi imputatis innocentem se ostendere. Quod si non fecerit, quinquennio a liminibus ecclesiae extraneus
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpt̾ fr̃s & filii oportet uos scđm
eccłiasticã auctoritatẽ reclamationẽ urãm
libelli serie allegare. eamq manib urĩs
roboratã sẏnodo sacrȩ porrigere. a  con-¬
uenient̃ & canonice u̾ob̾ ualeat respondi
& tunc ipsi fr̃s libellum conscribentes.
eiq sua nomina subscribentes. porrexer̃
hinc maro ep̃o qui tunc una cũ uuenilo¬
ne sennensi archiep̃o. & cũ amalrico turo¬
nensi eque archiepõ subp̃sentia głosi regi
karoli sẏnodo presidebat:. De prb̃is qͣ¬

Expanded text:
Quapropter, fratres et filii, oportet vos, secundum Quapropter, fratres et filii, oportet vos, secundum ecclesiasticam auctoritatem, reclamationem vestram libelli serie allegare, eamque manibus vestris roboratam synodo sacrae porrigere, ut convenienter et canonice vobis valeat responderi. Et tunc ipsi fratres libellum conscribentes, eique sua nomina subscribentes, porrexerunt Hincmaro episcopo, qui tunc una cum Wevilone, Senonensi archiepiscopo, et cum Amalrico, Turonensi aeque archiepiscopo, sub praesentia gloriosi regis Caroli, synodo praesidebat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
stulationis sic̃ ȩccłiastica se habet tͣditio:
Illi aũt responder̃. se p̃manib nullum
hab̾e libellũ. Hinc marꝰ ep̃s dix̃. Legũ
eccłiasticarũ auctoritas talis ẽ: ut in cau¬
sis gestorum semꝑ soripturã requirat.
adeo ut qui ad sacrum fontem accedit.
suũ dare nom̃ p̃cipiatur. & qͥ ad summũ
sac̃dotũ ꝓuehitur : decreto manib om̃iũ
roborato eligitur. Ordinatus aut̃ asiuis
ordinatorib litteras acciꝑe iubetur. Qui
etiã abȩcdiastica societate quolib& excessu
discinditur. libellari inscriptione aut
recipitur aut deicitur.S qui accusatur
ł excõmunicatur. seu reconciliatur: ꝑ-
scripturã accusari uł reconciliari iubet᷑.
Et sic incęt̾is huiusmodi in tantũ script᷑a
deposcitur. ut sic̃ beatus gg̃. in cõmonitorio
adioħm defensorẽ ex romanis legib su¬
mens scribit. Sententia quȩ sine scriptura
ꝓfertur. nom̃ sententię hab̾e ñ mereatur.

Expanded text:
stulationis, sicut ecclesiastica se habet traditio? stulationis, sicut ecclesiastica se habet traditio? Illi autem responderunt se prae manibus nullum habere libellum. Hincmarus episcopus dixit: Legum ecclesiasticarum auctoritas talis est ut in causis gestorum semper scripturam requirat: adeo ut qui ad sacrum fontem accedit, suum dare nomen praecipiatur; qui ad summum sacerdotium provehitur, decreto manibus omnium roborato eligitur; ordinatus autem a suis ordinatoribus litteras accipere jubetur; qui etiam ab ecclesiastica societate quolibet excessu discinditur, libellari scriptione aut recipitur aut dejicitur; sed qui accusatur, vel excommunicatur seu reconciliatur, per scripturam accusari vel reconciliari jubetur. Et sic in caeteris hujusmodi in tantum scriptura deposcitur, ut, sicut beatus Gregorius in Commonitorio ad Joannem defensorem ex Romanis legibus sumens scribit: Sententia quae sine scriptura profertur, nec nomen sententiae habere mereatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut criminator crim̃ criminati litts ẽ pre¬
hensum. ante accusationẽ ep̃osuo repre¬
llud p̃tẽa omĩ ȩccłiastico ordini om̃imodo
obseruandũ ẽ: ut millatenꝰ aliqͥs p̾sumat
inconcilio uel sỹ nodali conuentu aliqũ
confratrũ accusatione pulsare. nͥ prius
ipsum accusationis crim̃. & litigationis
causas litt̃is ꝑ ordinẽ comp̃hensas manu
propͥa subscripserit. & ep̃o uel sacre sy no¬
do porrexerit. ut iuste canonice litigationĩ
contro ũsiȩ finiantur. Non enim licet
ut auctoritas romana testatur. nisi in¬
scriptione celebrata reum quẽꝙͣ fieri.
nec ad iudicium exhiberi. quia sicut
conuinctũ de crimine pena constringit:
ita & accusatorẽ sinon ꝓbauerit qd obiecit
Ut nullus ex ordinatis se ꝓclamet
aur̃a pat̾nitate impendi deministra¬
tione ordinum eccliasticorũ. ad qͦs adõno
ebne quondã ꝓuecti aur̃a autoritate
suspensi sumus. Hincmarus ep̃c dixit.
Habetis libellũ reclamationis. aut po¬

Expanded text:
Ut criminator crimen criminati, litteris comprehensum, ante accusationem episcopo suo repre omni ecclesiastico ordini omnimodis observandum est, ut nullatenus aliquis praesumat in concilio vel synodali conventu aliquem confratrum accusatione pulsare, nisi prius ipsum accusationis crimen et litigationis causas, litteris per ordinem comprehensum, manu propria subscripserit, et episcopo vel sacrae synodo porrexerit, ut juste et canonice litigantium controversiae finiantur. Non enim licet, ut auctoritas Romana testatur, nisi inscriptione celebrata reum quemquam fieri, nec ad judicium exhiberi, quia sicut convictum de crimine poena constringit, ita accusatorem, si non probaverit quod objecitUt nullus ex ordinatis se proclamet a vestra paternitate impendi, de ministratione ordinum ecclesiasticorum, ad quos a domino Ebone quondam provecti, a vestra auctoritate suspensi sumus. Hincmarus episcopus dixit: Habetis libellum reclamationis aut po
Abbreviated transcription (Latin):
Ex epła gg. secundino incluso directa.
Iertũ nãq ÷ ñ uos ante exercitui
ducẽ p̃ponere. nisi uob̃ labor eiꝰ
fidesq complaceret. & nisi eum ante¬
actȩ uitȩ uirtꝰ & sollicitudo aptũ eẽ.
monstraret. Si uͦ ñ aliis nisi huiusmodi
iuris cõmittitur gub̾nandus exercitus:
qualis dux eẽ. debeat animarũ. ex
istiꝰ bone rei comꝑatione colligitur. S
uerecundũ nob̾ ÷ & dicere pudet. quia
sacerdotes sibi ducatum arripiunt.
qui exordium religiose militiȩ ñuider̃.¬

Expanded text:
egorii Secundino incluso directa. Certum namque est non vos ante exercitui ducem praeponere, nisi vobis labor ejus fidesque complaceret, et nisi eum anteactae vitae virtus et sollicitudo aptum esse monstraret. Si vero non aliis nisi hujusmodi viris committitur gubernandus exercitus, qualis dux esse debeat animarum, ex istius bonae rei comparatione colligitur. Sed verecundum nobis est dicere, et pudet, quia sacerdotes sibi ducatum arripiunt, qui exordium religiosae militiae non vider
Abbreviated transcription (Latin):
castigandum. ⁊ in exiliũ deportandum
Ex reg̃. ad antenium subdiaconũ cãpaniȩ cp̃.cci.
um fortius punienda sint crimina q̃
ingeruntur: quã sitis culpabiles om̃s
qui incausa ioħis diaconi resedistis at¬
tendite. ut hilarum criminatorẽ ipsius
nulla exdiffinitione ur̃a pena ueniens
castigaret. Nec illud ad excusationem
zelus in uob rectitudinis uguisset : faci.¬
luis uni ãmultis rationabilit̾ suaderi.
quã multi ab uno poterant sine causa
deferri Quia gͦ tante nequitiȩ malũ
sine digna ñ ht̃ ultione transire: supͣ¬
scriptum fratrẽ nrm̃ paschasiũ uolumꝰ
ammoneri. ut eundẽ hilarũ prios sub-¬
diaconii quo indignꝰ fungitur priuet
officio: atq u̾bib publice castigatũ
faciat in exilium deportari : ut uniꝰpena
multorũ possit eẽ. correctio De ecłiasti¬

Expanded text:
lramnum. In clericorum causa hujusmodi forma servetur, egorii ad Anthemium subdiaconum Campaniae, cap. 201 . Cum fortius punienda sint crimina quae ingeruntur, quam sitis culpabiles omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite, ut Hilarium Hilarum criminatorem ipsius nulla ex diffinitione vestra poena veniens castigaret. Nec illud ad excusationem zelus in vobis rectitudinis viguisset, facilius uni a multis rationabiliter suaderi quam multi ab uno poterant sine causa differri. Quia ergo tantae nequitiae malum sine digna non debet ultione transire, suprascriptum fratrem nostrum Paschasium volumus admoneri, ut eumdem Hilarium prius subdiaconii, quo indignus fungitur, privet officio, atque verberibus publice castigatum, faciat in exsilium deportari, ut unius poena multorum possit esse correctio. CA
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c. prb̃r. aut diaconꝰ usuras
adebitorib exigens. aut desinat.
aut certe dampnetur. De eodẽ. Ex con¬
cilio niceno. Capitulo xuii.¬
m̃ multi sub regula constituti
auariciã & turpia luicra sectant᷑.
oblitiq diuinȩ scripturȩ dicentis. qui
pecuniam suam non dedit adusurã.
mutuum dantes centesimas exigunt:
Iuste censuit scã & magna sẏnodus.
ut siquis inuentus fuerit pꝰ hanc diffi¬
nitionẽ usuras accipians. aut ex adin¬
uentione aliqua. uel quolibet modo
negotium transsigens. aut hemiolia.
id÷ sescu pͥa exigens. uł aliqͥd tale
prorsus ex cogitans turpis lucri gr̃a.
deiciatur aclero. & alienꝰ existat aregła:

Expanded text:
presbyter, aut diaconus usuras a debitoribus exigens, aut desinat, aut certe damnetur. De eadem re. Ex concilio Nicaeno. CCXXII. Quoniam multi savaritiam et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae, dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, mutuum dantes, centesimas exigunt: juste censuit sancta et magna synodus, ut si quis inventus fuerit post hanc definitionem usuras accipiens, aut ex adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia, id est sescupla, exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus existat a regula.
Abbreviated transcription (Latin):
ec hocquoq pretereundũ esse
duximꝰ. quosdã turpis lucri cu¬
piditate captos. usurariã exercere
pecuniã. & fęnore uelle ditescere. Qd ñ
dicam meos id ÷ inclericali offitio c̃sti¬
tutos. s in laicos cađde qui xp̃ianos
se dici cupiunt condolemus Quid¬
tem placuit ut clericus si cõmodauerit
pecuniam: pecuniã accipiat. si specie᷑:
eandem speciem quantum dedit accipiat:¬
solum ipsi abstineant. uerum etiã
plebes sibi subditas abstinere instruant:

Expanded text:
e hoc quoque praetereundum esse duximus, quos lam turpis lucri cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et foenore velle ditescere. Quod non dicam in eos in clericali officio constitutos sed et in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. Ctem placuit ut clericus si commodaverit pecuniam, pecuniam accipiat, si speciem, eamdem speciem quantum dederit accipiaton solum ipsi abstineant, verumetiam plebes sibi subditas abstinere instruant.
Abbreviated transcription (Latin):
cur non uidetur. quia eũ quẽ precio
quis ordinat. ꝓuehendo agit ut hereticꝰ
fiat : Idõq hortamur. ut urm̃ nullus
denuo hoc fieri patiatur. S neq grã
alicuiꝰ neq supplicatione aliqͦs ad sacros
ordines audeat ꝓmouere. nisi cũ quẽ¬
uitȩ &e actionis qualitas adhoc dignũ
ẽẽ. monstrauerit: Nã sialit̾ fac tum
denuo senseris: districta & canonica
illud noueritis ultione compesci:¬

Expanded text:
cur non videtur, quia eum quem pretio cur non videtur, quia eum quem pretio quis ordinat, provehendo agit, ut haereticus fiat? Ideoque hortamur ut vestrum nullus denuo hoc fieri patiatur. Sed neque gratia alicujus, neque supplicatione aliquos ad sacros ordines audeat promovere, nisi eum quevitae et actionis qualitas ad hoc dignum esse monstraverit; nam, si aliter factum denuo senserimus, districta et canonica illud noveritis ultione compesci
Abbreviated transcription (Latin):
tib agnoui. qd in illis partib nullus
ad sacrum ordin̾e sine cõmodi datione
ꝓueniat. Q d̾si ita ẽ : flens dico. gemeis
denuntio. qr cũ sac̃ dotalis ordo intus¬
ortus cecidit: foris quoq du stare ñ
poterit. Scimus quippe ex euangłio qͥd
redemptor nr̃ ꝑsemetipsũ fecerit. quia
ingressus templũ cathedras uendentiũ
co lumbas eũtit Columbas enĩuendẽ¬
lem ꝑ impositionẽ manuũ hominib
tribuit. commodũ temꝑale ꝑcipere.
Ex quo ut p̃dixi malo iam innuitur.
quia qui intemplo dei colubas uende
presumpser̃: eorũ dõ uidice cathedrȩ
ceciderunt. Qui uidelicet error iN
subditis ꝑagatur cum augmento.
Nam ip̃se quoq cum ad sacrũ honorẽ
premus ꝑducatur: iam in ipsa ꝓuectꝰ
sui radice uiciatus. paratior ẽ. aluis
uenimdare quod emit Et ubi ẽ. quod
scriptum ẽ. gratis accepistis. gratis date:
Et cũ pͥma contra scãm ęccłiam symo¬
nia ca heresis sit exorta. cur ñ ꝑpendit᷑.

Expanded text:
t , ad nos, quod in illis partibus nullus ad sacrum ordinem sine commodi datione perveniat. Quod si ita est, flens dico, gemens denuntio, quia cum sacerdotalis ordo intus cecidit, foris quoque diu stare non poterit. Scimus quippe ex Evangelio, quid Redemptor noster per semetipsum fecerit, quia ingressus templum cathedras vendentium columbas evertit. Columbas enim vendelem per impositionem manuum hominibus tribuit, commodum temporale percipere. Ex quo ut praedixi malo jam innuitur, quia qui in templo Dei columbas vendere praesumpserunt, eorum Deo judice cathedrae ceciderunt. Qui videlicet error in subditis propagatur cum augmento, nam ipse quoque cum ad sacrum ordinem praemiis perducatur jam in ipsa provectus sui radice vitiatus, paratior est aliis venundare, quod emit. Et ubi est quod scriptum est: Gratis accepistis, gratis date? Et cum prima contra sanctam Ecclesiam Simoniaca haeresis sit exorta, cur non perpenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
relatione ꝑuenit: in quib dã locis ꝑũsi¬
tatum semina subinde nascuntur.
Deniq nonnulli ep̃atũ qui non nͥ merias
p̃cedentib datur. ñ diuinũ munꝰ sed
hereditarium putantes eẽ. cõpendiũ:
& credunt sic̃ res caducas atq mortales.
ita sacerdotium uelut legatorio aut
testam̃tario uire posse dimitti. Nam
pleriq sac̃dotes inmortis confinio c̃stituti.
locũ suũ feruntur aliis designatis
nominib subrogare Scilicet ut non
legitima expectetur electio: s defuncti
gratificatio ꝓpopłi habeatur assensu.
quod quã graue sit existimatis. Atq
idõ si placet: etiã hanc licentiã gnalit̃

Expanded text:
relatione pervenit in quibusdam locis perversirelatione pervenit in quibusdam locis perversitatum semina subinde nascuntur. Denique nonnulli episcopatum, qui nonnisi meritis praecedentibus datur, non divinum munus, sed haereditarium putant esse compendium, et credunt sicut res caducas atque mortales, ita sacerdotium velut legatorio aut testamentario jure posse dimitti. Nam plerique sacerdotes in mortis confinio constituti, locum suum feruntur alios designatis nominibus subrogare, scilicet ut non legi tima exgratificati populi habeatur assensu. Quod quam grave sit aestimatis: atque ideo, si placet, etiam hanc licentiam generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ammonitione nr̃a habeatur aliena. neqͥs
penitus contra patrum p̃cepta qͥ ȩccłiasticis
disciplinis ꝑordinẽ non fuisset imbutus.
& temporũ approbatione diuinis stipendus
eruditus. ne quaqͣm ad summũ ȩccłȩ sacer¬
dotium aspirare p̃sumeret. Et non solum
in eo ambitio inefficax habetur. uerũ
etiam in ordinatores eius carerent eo or¬
maiorẽ sedem ambierit. & suã ꝑdat:
& illã ñ optineat. Leo anastasio thessa¬
lonicensi epo. ꝙ
iquis autẽ epc̃ ciuitatis suȩ medio¬
critate despecta. administrationẽ
loci celebrioris ambierit. & ad maiorẽ
acathedra quidẽ pellatur aliena. sed
carebit & propria. ut neo illis p̃sideat.
quos ꝑ auariciã concupiuit: nec illis
quos ꝑ suꝑbiam spreuit. Suis gͥ t̾minis
quisq contentꝰ sit: nec supͣ mensurã
iuris sui affectet augeri. Ut nullusepc̃
Reterea fr̃s noua &e in audita sicut
ad nos missis de hispaniis epłis sub certa

Expanded text:
admonitione nostra habeatur aliena: ne quis admonitione nostra habeatur aliena: ne quis penitus contra Patrum praecepta, qui ecclesiasticis disciplinis per ordinem non fuisset imbutus, et temporis approbatione divinis stipendiis eruditus, nequaquam ad summum Ecclesiae sacerdotium aspirare praesumeret; et non solum in eo ambitio inefficax haberetur, verum etiam in ordinatores ejus, ut carerent eo ormajorem sedem ambierit, et suam perdat, et illam non obtineat. Leo Anastasio Thessalonicensi episcopo . Si quis episcopus civitatis suae mediocritate despecta, administrationem loci celebrioris ambierit, et ad majorema cathedra quidem pellatur aliena, sed carebit et propria, ut nec illis praesideat, quos per avaritiam concupivit, nec illis quos per superbiam sprevit. Suis ergo terminis quisque contentus sit, nec supra mensuram juris sui affectet augeri. CAP. 104. - Uteterea, fratres, nova et inaulita sicut ad nos missis de Hispaniis epistolis sub certa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ adeum non ꝑtinet: & alt̾ius episcopi
parrochiam suꝑcuiꝰ ꝗ dispositione. nisi
uocatus ab eo cuiuis iuris eẽ. dinoscitur.
ut quicꝙ ibi disponat. uł ordinet. aut
iudicet. si sui gradus honore pot̾iri uolu¬
erit. Sin alit̾ p̃sumpserit damnabit᷑:
aliarum rerũ dispositio ꝓhibetur. Nã qͥ
ordinare ñ poterit: qualit̃ iudicabit:
nuillatenꝰ ꝓculdubio iudicabit. aut
iudicare pot̃it. Qm̃ sic̃ alt̾is uxor nec
adulterari abaliquo uł iudicari aut
disponi nisi aproprio uiro eouiuente
alt̃i iudicare uł disponere. aut eius
conceditur. Qd̾ monachi uł laici nisi
ꝑgradus excliasticos ñdebeant ad summũ
sacerdotium ꝑuenire. Capitulo .i.
Cosimus ep̃s urb romȩ haesicio episcopo
cessorib nr̃is ⁊nuꝑ anob̾ int̾̃dictũ constat
litt̃is ad gallias hispaniasq transmissis:
in quib regionib familiarius ẽ. ista
p̃sumptio. quãius nec affrica suꝑ hoc¬

Expanded text:
quae ad eum non pertinet, et alterius episcopi quae ad eum non pertinet, et alterius episcopi est parochia, super cujusquam dispositione, nisi si vocatus ab eo cujus esse dinoscitur, ut quiddam ibi disponat vel ordinet, au: judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumpserit, damnabitur: aliarum rerum dispositio prohibetur. Nam qui ordinare non poterit, qualiter judicabit? Nullatenus proculdubio judicabit aut judicare poterit, quoniam sicut alterius uxor, nec adulterari ab aliquo, vel judidisponi nisi a proprio viro, eo vivente, ri judicare vel disponere aut ejus E. Quod monachi vel laici, nisi per gradus Ecclesiae, non debeant ad summum sacerdotium pervenire. I. Zosimus episcopus urbis Romae Hesychio episcopo stris, et nuper a nobis interdictum constat litteris ad Gallias, Hispaniasque transmissis, in quibus regionibus familiarior est ista praesumptio; quamvis nec Africa su
Abbreviated transcription (Latin):
Reoi. Quia symoniaca heresis pͥma
tis. quatinꝰ om̃ium sac̃dotũ diffini.¬
tione comp̃ssa. & radicitꝰ ãputata:
nullas illic iuires de cȩt̃o imꝑicłm
animarũ inueniat. nec ulteriꝰ sub
qualib& occasione ꝑmittat᷑ exurgere:¬
Am̃ in pastorali suo. Qđ dedit
ep̃s cũ ordinaretur aurũ fuit. & qđ
ꝑ didit anima fuit. Cum aliũ ordina¬
ret qđ accepit pecunia fuit. quod
dedit lepra fuit. Hȩc funt mercimo¬
nia iniquoꝵ. inꝑniciem eorum:
lisꝑ fr̃ episcope. cũ dares pecumã qͥd
accepisti : grãm ep̃alẽ accepi. Ergo
interrogo te hȩc gr̃a curtali uoca
bulo ñcupatur: Respondit. Cur
idõ gr̃a uocatur. Ergo si gratis gr̃a
datur. & auro ñ estimatur : ate cur
gr̃a pecumis comparatur : Resp̾dit.
Non inquit mͥdaretur: si pecunia
non emeretur. Nec ep̃s fuissẽ ordinatᷤᷤ
sipecunias ñ dedissem. Ergo ut appa.¬
ret ex responsionib tuis. grãm cũ
ordinareris ñ accepisti. qr gratuito
eã non meriusti. Et idõ fr̃ si grãm

Expanded text:
rum . Quia Simoniaca haeresis prima tis, quatenus omnium sacerdotum definitione compressa et radicitus amputata, nullas illic vires de caetero in periculum animarum inveniat, nec ulterius sub qualibet occasione permittatur exsurgere in pastorali suo . Quod dedit episcopus cum ordinaretur aurum fuit; et quod perdidit, anima fuit. Cum alium ordinaret, quod accepit, pecunia fuit; quod dedit, lepra fuit. Haec sunt mercimonia iniquorum in perniciem eorum. lisper, frater episcope, cum dares pecuniam, quid accepisti? Gratiam episcopalem accepi. Ergo inbulo nuncupatur? Respondet: Cur, ideo gratia vocitatur. Ergo si gratia gratis datur, et auro non aestimatur, a te cur gratia pecuniis comparatur? Respondet: Non, inquit, mihi daretur, si pecuniis non emeretur: nec episcopus fuissem ordinatus, si pecunias non dedissem. Ergo, ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam cum ordinareris, non suscepisti; quia gratuito eam non meruisti. Et ideo, frater, si gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligende s̃. si ñ corpore questũ fecerit: Itẽ
Quȩ madultĩo dep̃hensa ẽ: publico indicio
damnata ẽ. Minde si adulterũ condeminata eẽ.
ꝓponatur. ñ tantũ quia dep̃hensa ẽ. erit notata.
s qr & publico iudicio cdamnata. Gñalit̃
diffiniendũ ẽ. donec certũ ẽ. maritũ uiuere¬
incaptiuitate constitutũ. nullã hab̾e licentiã
ux ores eoꝵ migͣre ad aliud matrimonium.

Expanded text:
intelligendae sunt, si non corpore quaestum fecerit. Item Quae in adulterio deprehensa est, quasi publico judicio damnata est. Proinde si adulterii condemnata esse proponatur, non tantum quia deprehensa est, erit notata, sed quia et publico judicio damnata. Generaliter definiendum ein captivitate, constitutum est nullam habere licentiam uxores eorum migrare ad aliud matrimonium.
Abbreviated transcription (Latin):
usq dũ rex int̾roget᷑. ¶De hõib ad mortẽ indiecas
⁊ pꝰea eis uita ꝯcessa si iustitiã quesierint . sp̃xluii.
De iłł hoĩb qui ꝓpt̃ eoꝵ culpas ad mortẽ indicati
fuerint. ⁊ pꝰea eis uita fuerit c̃cessa supsi iustitiã
ab aliis requisierint. aut eis iustitiã querere
scđm legẽ. intestimoniũ aũ ñ suscipiat᷑ nec int̃
scabineos ad legẽ udicandã teneat᷑. Et siao
sacͣm̃tũ aliqͥ udicatũ fuerit qd̃ uirare debeat:
Ut nullꝰ cogatur ad pontẽ ire ł ad fluuiũ tͣnseun¬
ubi pons nec truectꝰ ẽ: oib p̃cipimꝰ ut ibi telo¬

Expanded text:
rtem judicatis, et postea eis vita concessa, si justitiam quaesierint, cap. 47. De illis hominibus qui propter eorum culpas ad mortem judicati fuerint, et postea eis vita fuerit concessa, si ipsi justitiam ab aliis requisierint, aut eis justitiam quaereresecundum legem; in testimonium autem non suscipiatur, nec inter scabinos ad legem judicandam teneatur. Et si ad sacramentum aliquid judicatum fuerit quod jurare debeat, Ut nullus cogatur ad pontem ire vel ad fluvium transeunubi pons nec trajectus est, omnibus praecipimus ut ibi telo
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰlibet fregerit. Capł .lxu. Siqͥs doniñ
alienã cuiꝰlib infregerit. qͥc qͥd exinde ꝑiũ
&e spoliata intripͥũ c̃ponat ⁊ insuꝑ bannum
dominicũ soluat. Si seruus ħ fecert sententiã¬
tionẽ faciat. Siqͥs liba hõ aliqđ tale dãnum
alicui fecerit ꝓ qͦ plenã c̃positionẽ facere ñ
ualeat ⁊ semr ipsũ inuuadio ꝓseruo dare
studeat. usq dũ plenã c̃positionẽ ad ĩpleat:
rttoꝵ. declaboratione accipe debent. Eo lib uii
Uolumus ut uxores de functorũ pꝰobitũ martars:
t̃ciã partẽ collaborationis quã simul inbeneficio
collaborauer̃ accipiant. Et de his reb quas ls qͥ illuod
beneficiũ habuit aliunde adduxit. ł comꝑauit lei
abamicis ss̃ collatũ ẽ: has uolumꝰ tim ad orfanos
añ conitẽ uiduȩ pupilli. & pauꝑes uenerint: pͥmo
eoꝵ causa audiat᷑. ⁊ desiniat᷑. Et si testes ꝑse ad causas
suas querendas habe ñ potuerint. legẽ nescierint:
comes illos. ł illas adiuu&e dando eiftalẽ hominẽ

Expanded text:
cujuslibet fregerit, cap. 65. Si quis domum alienam cujuslibet infregerit, quidquid exinde per vim et spoliata, in triplum componat, et insuper bannum Dominicum solvat. Si servus hoc fecerit, justitiationem faciat. Si quislibet homo aliquod tale damnum alicui fecerit pro quo plenam compositionem facere non valeat, semetipsum in wadio pro servo dare studeat usque dum plenam compositionem adhibeat. ritorum de collaboratione accipere debeant, ex lib. IV, Volumus ut uxores defunctorum post obitum maritorum tertiam partem collaborationis, quam simul in beneficio collaboraverunt, accipiant. Et de his rebus quas is qui illud beneficium habuit aliunde adduxit vel comparavit, vel ei ab amicis suis collatum est, has volumus tam ad orphanos ante comitem viduae, pupilli et pauperes venerint, primo eorum causa audiatur et definiatur. Et, si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint legemque nescierint, comes illos vel illas adjuvet, dando eis talem hominem