comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquatioẽ moͬtis cõfecti hoĩes lenectute &. ea ꝑferãt que phylo tec¬
tam uidemꝰ ĩ fabulis. Qui cũ cruciaret᷑ nõ ferẽdis dolorib ꝓpagabat
tñ uitã aucupio sagittaꝵ cõfigebat tardus celeres stas uolantes ut Ac
tiũ est. pẽnaꝵ cõtẽsxtu cõpori in tegum̃ta faciebat. De hoium gne̾ aut
oĩo de aĩaliũ loquor. cũ arboꝵ & stirpiũ eadẽ pene naͣ sit. Suic ut do¬
tissimis uixis rusũ est maior aliqua causa atq diuinlor hac̾ uim ĩge¬
nuit. Siue hoc ita fit fortuto. Uideamꝰ ea que fra gignit coͣticibũs q
radicib ualida seruari. Qđ cõtingit aialib sensuũ dĩstrictioe̾ ee quadã
cõpactione m̃broꝵ. Qua ꝗde̾ de re ꝙꝙͣ assentior his qui hec oĩa regi
natura putat᷑. que si nã negligat ipa eẽ nõ possit. tũ cõcedo ut qui
de hoc sentiũt existimẽt ꝙ uelint ac uł hoc intelligãt si quã naturã
hoĩem dicã hoĩem dice̾ me. Nihil eĩ hoc differt: Nã pͥus ꝑa se po

Expanded text:
pinquatione mortis confecti homines senectute et ea perferant, quae Philoctetam videmus in fabulis. qui cum cruciaretur non ferendis doloribus, propagabat tamen vitam aucupio, 'sagittarum ictu configebat tardus celeres, stans volantis', ut apud Accium est, pennarumque contextu corpori tegumenta faciebat. De hominum genere aut omnino de animalium loquor, cum arborum et stirpium eadem paene natura sit? sive tissimis viris visum est, maior aliqua causa atque divinior hanc vim ingenuit, sive hoc ita fit fortuito, videmus ea, quae terra gignit, corticibus et radicibus valida servari, quod contingit animalibus sensuum distributione et quadam compactione membrorum. Qua quidem de re quamquam assentior iis, qui haec omnia regi natura putant, quae si natura neglegat, ipsa esse non possit, tamen concedo, ut, qui de hoc dissentiunt, existiment, quod velint, ac vel hoc intellegant, si quando naturam hominis dicam, hominem dicere m
Abbreviated transcription (Latin):
refugiat. di timidos anguis atq exalbescit metu. Et li hoc quidẽ elt
ĩ ucio dissolutionẽ neͣ tam̃ ualde ꝑhoresce̾ qđ ite̾ ełt rep̾hendẽdũ i
dolore. Sed qr fere sic afficiũt᷑ omẽs satis argum̃ti est ab int̾itu ab
gis intelligẽdũ elt hec ip̃a mĩma ĩ quibusdã futura nõ fuisse nisi q̃dã
essent modica naͣ. Nec uoͬ dico eoꝵ metũ mortis qui qr pͥuari se ui¬
te bonis arbitrẽt᷑. aut quasdã post mortẽ formidiẽs extimescant.
aut si metuãt ne cũ dolore moriant᷑ idcito mo̾tẽ fugiat. In paruus
cĩ sepe qui nihil eoꝵ cogitãt si qñ his ludẽtos minam p̃cipitaturos

Expanded text:
tu'? etsi hoc quidem est in vitio, dissolutionem naturae tam valde perhorrescere—quod item est reprehendendum in dolore—, sed quia fere sic afficiuntur omnes, satis argumenti est ab interitu nagis intellegendum est haec ipsa nimia in quibusdam futura non fuisse, nisi quaedam essent modica natura. nec vero dico eorum metum mortis, qui, quia privari se vitae bonis arbitrentur, aut quia quasdam post mortem formidines extimescant, aut si metuant, ne cum dolore moriantur, idcirco mortem fugiant; in parvis enim saepe, qui nihil eorum cogitant, si quando iis ludentes minamur praecipitaturos
Abbreviated transcription (Latin):
appetat᷑ hoc totũ & hi tollũt qui ĩ reb ipĩs ĩ quib nihil qđ aut hone¬
stũ aut turpe sit negat ce̾ ullã causã. cur aliud ali artẽponat᷑ nec ĩ¬
ter eas res quicꝙͣ oĩo putat interessẽt. Et Exillus suta sensit nihi
cẽ bonũ p̃ter scĩam. omẽm cõsilii capiẽdi caułã inuẽtionẽq officii
sstulit Sic exclusis sentẽtiis reliquoꝵ cũ p̃terẽa nulla eẽ possit he
antiquoꝵ uabeat necesse ⁊. Ergo instituto ueterũ quo ee stoici utũt᷑
hinc capiamꝰ crordiũ Ome aĩal se ip̃m diligit ac simulde ortũ ẽ
Id agit se uti cõieruet. qđ hic ei pͥmus ad om̃em uitã tuẽdã appetitus
se tueat qualecũq sit. Sed nec quid sit nec quid possit. nec quid ip¬
sius naͣ sit intelligit. Cũ autẽ ꝓcessit paulũ & quatinꝰ quicꝗd se at¬
tingat ad seq ꝑfineat ꝑspice̾ cepit. tunc sensus incipit ꝓgredi seseq
agñosce̾ & intellige̾. Quã ob causã habet̾ eũ quẽ diximꝰ animi appetitũ.

Expanded text:
appetatur, hoc totum et ii tollunt, qui in rebus iis, in quibus nihil quod non aut honestum aut turpe sit, negant esse ullam causam, cur aliud alii anteponatur, nec inter eas res quicquam omnino putant interesse, et Erillus, si ita sensit, nihil esse bonum praeter scientiam, omnem consilii capiendi causam inventionemque officii sustulit. Sic exclusis sententiis reliquorum cum praeterea nulla esse possit, haec antiquorum valeat necesse est. ergo instituto veterum, quo etiam Stoici utuntur, hinc capiamus exordium. Omne animal se ipsum diligit ac, simul et ortum est, id agit, se ut conservet, quod hic ei primus ad omnem vitam tuendam appetitus se tueatur, qualecumque sit, sed nec quid sit nec quid possit nec quid ipsius natura sit intellegit. cum autem processit paulum et quatenus quicquid se attingat ad seque pertineat perspicere coepit, tum sensim incipit progredi seseque agnoscere et intellegere quam ob causam habeat eum, quem diximus, animi appetitum
Abbreviated transcription (Latin):
undiq ꝑfecta & nihil requirẽte. Hec igit᷑ nb̾ explicãda sũt. Sed si eno¬
cdatius uos ignoscetis. Huuꝰ eĩ etati & huic nũc hec pͥmũ fortasse audiẽ.
modo dice̾nt᷑. Exposita igit inꝗt termiatiõe reꝵ expetẽdaꝵ cur ista
se res ita habeat ut dixi deincepe demõstrãdũ est. Q obrẽ orcdiamur
ab co qđ pͥmũ posui ꝙ idem re ab se pͥmũ est. ut intelligamꝰ om̃e

Expanded text:
ndique perfecta et nihil requirente. haec igitur nobis explicanda sunt, sed si enodatius, vos ignoscetis. huius enim aetati et huic nunc haec primum fortasse audientimodo dicerentur. Exposita igitur, inquit, terminatione rerum expetendarum cur ista se res ita habeat, ut dixi, deinceps demonstrandum est. quam ob rem ordiamur ab eo, quod primum posui, quod idem reapse primum est, ut intellega
Abbreviated transcription (Latin):
aõ moueri semꝑ. ee cũ re̾ nlła impediãt᷑ nociͥa. aut alueolũ posce᷑ aut
q̃rere quẽpiã e ludũ. aut ẜmonẽ aliquẽ reꝗre̾. Cũq nõ habeãt ĩgenu¬
as ex doctrina obletatiões. circulos aliqͦs & semi circulos cõsectari ne be¬
stie quidẽ quas delectiõs causa cõcludimꝰ. cũ copiosiꝰ alant᷑ ꝙͣ si essent
libere facile patiũt᷑ sese cõtinei̾ motusq solutos & uagos a naͣ sibi tributos
requirũt. Itaq ut ꝗsq optiẽ natus in stitutꝰq est. ẽẽ oio nolit ĩ uita si
gerẽdis negociis orbatꝰ possit paratissĩs uesci uoluptatib. Nam aut pri¬
uati mali quid gereͣ malut. aut qui altiore aĩo sũt. capessut rẽ .p. ho¬
norib imꝑiisq adipiscẽdis: aut totos le ad studia docterne cõferunt.
qr ĩ uita tm̃ abest ut uoluptates cõsectẽt᷑. & curas solicitudiẽs. iugili¬

Expanded text:
animo moveri semper et, cum re nulla impediantur necessaria, aut alveolum poscere aut animo moveri semper et, cum re nulla impediantur necessaria, aut alveolum poscere aut quaerere quempiam ludum aut sermonem aliquem requirere, cumque non habeant ingenuas ex doctrina oblectationes, circulos aliquos et sessiunculas consectari. quin ne bestiae quidem, quas delectationis causa concludimus, cum copiosius alantur, quam si essent liberae, facile patiuntur sese contineri motusque solutos et vagos a natura sibi tributos requirunt. itaque ut quisque optime natus institutusque est, esse omnino nolit in vita, si gerendis negotiis orbatus possit paratissimis vesci voluptatibus. nam aut privatim aliquid gerere malunt aut, qui altiore animo sunt, capessunt rem publicam honoribus imperiisque adipiscendis aut totos se ad studia doctrinae conferunt. qua in vita tantum abest ut voluptates consectentur, etiam curas, sollicitudines, vigili
Abbreviated transcription (Latin):
diq causa ꝓpe cõtra naͣm uigilias susciꝑe loleamꝰ. Sũt a̾ clariora uel¬
plane ꝑsꝑicua nec cbibitãda u̾idicia neͣ maxĩe scilicet ĩ hoiẽ. Sed in
onuĩ aĩali ut appetat aĩs aliꝗd age̾ sẽꝑ. neq ulla cõdicione quietẽ sẽ¬
bula accedũt qd ĩ p̃ueritia facillime se arbitrãt᷑ natue̾ uoluptatẽ posse
cognosce̾. Uidemꝰ igit᷑ ut cõquiesce᷑ ne ĩfantes ꝗdẽ possint. Cũ uoͣ
paulũ ꝓcesserit. lusionib & laboriosis deletãt᷑. ut nec u̾berib quidẽ
det̾reri possint eaq cupiditas agẽdi aliꝗd adolesct una cũ ctatib. Ita¬
q niłi iocũdissĩs quidẽ nos sonnis usuros putemꝰ Endunionis sõnũ
nob̾ uelimꝰ dari. idq si accidat mortis instar ꝑutemꝰ. Suin &̾. iner¬
tissiõs hoiẽs nescio qua singulari neꝗtia p̃ditos iudemꝰ tñ & corpoe̾ &

Expanded text:
endique causa prope contra naturam vigilias suscipere soleamus. Sunt autem eendique causa prope contra naturam vigilias suscipere soleamus. Sunt autem ea minimeque dubitanda indicia naturae, maxime scilicet in homine, sed in omni animali, ut appetat animus aliquid agere semper neque ulla condicione quietem sembula accedunt, quod in pueritia facillime se arbitrantur naturae voluntatem posse cognoscere. videmus igitur ut conquiescere ne infantes quidem possint. cum vero paulum processerunt, lusionibus vel laboriosis delectantur, ut ne verberibus quidem deterreri possint, eaque cupiditas agendi aliquid adolescit una cum aetatibus. itaque, ne si iucundissimis quidem nos somniis usuros putemus, Endymionis somnum nobis velimus dari, idque si accidat, mortis instar putemus. quin etiam inertissimos homines nescio qua singulari segnitia praeditos videmus tamen et corpore et
Abbreviated transcription (Latin):
ti cũ ĩ potãte esset̃ hostiũ aut ty rãnoꝵ. młti ĩ custodia. młti ĩ exilo
dolorẽ suũ doctrine studiis leuauerũt. Princeps huiꝰ ciuitatis phale¬
reus Demetrius cũ patria pulsꝰ eẽt ĩiuria ad ⁊holomeũ seregẽ A¬
lexãdrie cõtulit. Qui cũ ĩ hac ip̃a phyã ad quã te hortam᷑ excelle̾t
Fheofrastiq eẽt auditor multa p̃clara ĩ illo calam itoso ocio scribit
nõ ad usũ aliquẽ suũ quo erat orbatꝰ. sed animi cultus ille erat quałi
quidã hũanitatis cibus. Equidẽ e.c.n. Amphydio p̃torio erudito
hoie oculis capto sepe audiebã cũ se lucis ꝙͣ magis ꝙͣ utilitatis desideio
moueri dice̾t . somnũ demiq nb̾. nisi reꝗetẽ corpoi̾s & medicinam
quãdã laboris afferet cõtra naͣm putaremꝰ datũ. Auferet eĩ sensus. ac¬
tionẽq tollit omẽm. Itaq si aut requietẽ naͣm nõ quere̾t. aut eã pos¬
set alia quadã rõne cõsequi facile paterem᷑ qui nũc ĩ agẽdi aliꝗd disc¬

Expanded text:
ti, cum in potestate essent hostium aut tyrannorum, multi in custodia, multi in exilio dolorem suum doctrinae studiis levaverunt. princeps huius civitatis Phalereus Demetrius cum patria pulsus esset iniuria, ad Ptolomaeum se regem Alexandream contulit. qui cum in hac ipsa philosophia, ad quam te hortamur, excelleret Theophrastique esset auditor, multa praeclara in illo calamitoso otio scripsit non ad usum aliquem suum, quo erat orbatus, sed animi cultus ille erat ei quasi quidam humanitatis cibus. equidem e Cn. Aufidio, praetorio, erudito homine, oculis capto, saepe audiebam, cum se lucis magis quam utilitatis desiderio moveri diceret. somnum denique nobis, nisi requietem corporibus et medicinam quandam laboris afferret, contra naturam putaremus datum; aufert enim sensus actionemque tollit omnem. itaque si aut requietem natura non quaereret aut eam posset alia quadam ratione consequi, facile pateremur, qui etiam nunc agendi aliquid disc
Abbreviated transcription (Latin):
le malis sius reb cõsuluisse dic̾ent. Eoꝵ eĩ elt hec querela qui sibi cari
sũt seseq diligũt. Quare quotiestũq dicet᷑ male de se quis mereri
sibiq eẽ inimĩcꝰ atq hoitis.uitã deniq fuge̾ intelligat᷑ aliquã sb̾ esse ei
modi cãm : ut ex eo ip̃o intelligi possit sibĩ quẽq ẽẽ carũ.. Nec uoͬ satis
elt id neminẽ eẽ qui ip̃e se odeit. Sed illa̾ q intelligẽdũ est nemĩem
ẽẽ qui quo se habeat nibil sua cẽseat interesse. Tollet᷑ eĩ appetitꝰ animi
si ut ĩ his reb inter quas nihil int̾est neutrã ĩ partẽ ꝓpẽsiores simꝰ itẽ
ĩnb̾met ip̃is quẽadmoꝰ affecti sumꝰ nihil nr̃a arbitrabiñ int̾esse. Atq
&̃. illd̾ si quis diceͣ uelit. ꝑ absurdũ sit ita diligi alese quẽq ut ea uis
diligẽdi ad aliã rem quãpiã referat᷑ nõ acd eũ ip̃m qui sese diligat. Hoc

Expanded text:
se male suis rebus consuluisse dicerent. eorum enim est haec querela, qui sibi cari se male suis rebus consuluisse dicerent. eorum enim est haec querela, qui sibi cari sunt seseque diligunt. quare, quotienscumque dicetur male quis de se mereri sibique esse inimicus atque hostis, vitam denique fugere, intellegatur aliquam subesse eius modi causam, ut ex eo ipso intellegi possit sibi quemque esse carum. Nec vero id satis est, neminem esse, qui ipse se oderit, sed illud quoque intellegendum est, neminem esse, qui, quo modo se habeat, nihil sua censeat interesse. tolletur enim appetitus animi, si, ut in iis rebus, inter quas nihil interest, neutram in partem propensiores sumus, item in nobismet ipsis quem ad modum affecti simus nihil nostra arbitrabimur interesse. Atque etiam illud si qui dicere velit, perabsurdum sit, ita diligi a sese quemque, ut ea vis diligendi ad aliam rem quampiam referatur, non ad eum ipsum, qui sese diligat. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
telligi aut cogitari cẽ aliqđ aĩal qđ se ode̾i̾t. Res eĩm cõcurent cõtrarie.
Nã cũ appetitus ille animi aliqđ ad se trahe̾ ceꝑit. cõsulto ꝙ sibi obłit qr
sit sibi inimicus cũ id sua causa faciet & odei̾t se & simul diliget qđ fi̾
cõtraq̃ mala & q̃ appetenda sũt fugeͣ &. q̃ fugiẽda appete̾ q̃ sine ciubio
uite sũt euersio. Neq eĩ si nõ nulli reꝑiũt᷑ qui aut laq̃os aut alia exitia
querat. aut ut ille apd Terentiũ. qui decreuit tantisꝑ se minꝰ iniurie suo
nato face̾ uit ait ip̃e dũ fiat misex inimicꝰ ip̃e sibi putãdus ⁊. Sed alii
dolore mouẽt᷑. alii cudiclitate. iracũdia &̃ młti effexũt᷑ & cũ ĩ mala saẽ¬
tes irriũt: tñ se optime sibi cõsule̾ arbitrãt᷑. Itaq dicũt nec dubitãt.Mi
sic ulus ⁊. tibi ut opus ÷ facto fac. Uł qui ip̃i sibi bellũ indixissẽt. cru¬
ciari dies noctes. torqueri uellẽt. nec uoͣ sese ip̃i accusarẽt ob eã causã ꝙ

Expanded text:
tellegi aut cogitari esse aliquod animal, quod se oderit? res enim concurrent contrariae. nam cum appetitus ille animi aliquid ad se trahere coeperit consulto, quod sibi obsit, quia sit sibi inimicus, cum id sua causa faciet, et oderit se et simul diliget, quod fcontra quae mala, et quae appetenda fugere, quae fugienda appetere, quae sine dubio vitae est eversio. neque enim, si non nulli reperiuntur, qui aut laqueos aut alia exitia quaerant aut ut ille apud Terentium, qui 'decrevit tantisper se minus iniuriae suo nato facere', ut ait ipse, 'dum fiat miser', inimicus ipse sibi putandus est. sed alii dolore moventur, alii cupiditate, iracundia etiam multi efferuntur et, cum in mala scientes inruunt, tum se optime sibi consulere arbitrantur. itaque dicunt nec dubitant: 'mihi sic usus est, tibi ut opus est facto, fac'. et qui ipsi sibi bellum indixissent, cruciari dies, noctes torqueri vellent, nec vero sese ipsi accusarent ob eam causam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Expositis iam igit᷑ lex de sũmo bono sentẽtus triũ ꝓxiãꝵ hi pͥncipes
disserẽdi causa fuit. Suꝑiores tres erãt que ẽẽ possent. quaꝵ ẽ una
sola defensa eaq uehemẽter. Nam uoluptatis causa face̾ oĩa. cum
&̃ si nihil cõsequam. tñ ipm illd cõsiliũ ita faciẽdi ꝑ le expetẽdum
& honestũ & solũ bonũ e sit nemo dicit. Ne iutationẽ quidẽ doloris

Expanded text:
expositis iam igitur sex de summo bono sententiis trium proximarum hi principes: disserendi causa fuit. superiores tres erant, quae esse possent, quarum est una sola defensa, eaque vehementer. nam voluptatis causa facere omnia, cum, etiamsi nihil consequamur, tamen ipsum illud consilium ita faciendi per se expetendum et honestum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter hec tria possit eẽ. Necesse ẽ oĩo offm aut fugiẽdi aut sequẽdi¬
ad coꝵ aliquid fe referi ut illa prudẽtia quã artẽ uite ẽẽ diximꝰ in
earũ tciũ reꝵ aliqua uerset᷑ a qua totius uite ducat exordiũ. Ex eo &
ꝙ statuerit esse quo primũ nͥaͣ moueat᷑ existet &e̾ recti oro atq honest
Que cũ uno aliquo ex trib illis cõgruere possit ut aut id honestũ
sit face̾ dĩa aut uoluptatis cauła ec̃ si ea nõ cõsequare. aut nõ dolẽ¬

Expanded text:
mnino praeter haec tria possit esse, necesse est omnino officium aut fugiendi aut sequendiad eorum aliquid referri, ut illa prudentia, quam artem vitae esse diximus, in earum trium rerum aliqua versetur, a qua totius vitae ducat exordium. ex eo autem, quod statuerit esse, quo primum natura moveatur, existet recti etiam ratio atque honesti, quae cum uno aliquo ex tribus illis congruere possit, ut aut id honestum sit, facere omnia aut voluptatis causa, etiam si eam non consequare, aut non dolen
Abbreviated transcription (Latin):
tra uoluptatẽ dicta sũt cadẽ fexe cadũt cõtra nacuitatẽ doloi̾s. Nec
uoͣ alia sũt querẽda cõtra carneadeã illã sentẽtiam. Quocũq eĩ¬
I modo sũmũ bonũ sic exponit᷑ ut id uacet honestate. nec officia n ͤ
uirtutes ĩ ea ratione/ nec amicitie cõstare possũt. Coniuc̃tio a̾ cũ ho¬
nestate uł uoluptatis uł nõ dolendi id ip̃m honestũ qđ amplecti
iusti. efficit turpe. Ad eas eĩm res refere que agas quaꝵ una si ꝗs
malo carcat ĩ sũmo eĩ bono dicat eẽ. altexa u̾set᷑ ĩ leiussiã parte nẽ
obscurãtis ⁊ om̃em splẽdorẽ uixtutis honestatis.nedicã inꝗnãtis.Re¬
stant stoici qui cũ a ꝑipateticis & a chademicis oĩa traltulissẽt. noĩb
aliis casdẽ ues secuti sũt. Hos cõtra singło dici est meliꝰ. Sed nuẽ
tãꝙͣ frãquillitas ea ip̃a ełt bta uita. Querimꝰ ã nõ que sit sedund
lit. Iam explose eiecteq sentẽtie Pirronis Aristonis Exilli qđ ĩ hũc

Expanded text:
voluptatem dicta sunt, eadem fere cadunt contra vacuitatem doloris. nec vero alia sunt quaerenda contra Carneadeam illam sententiam. quocumque enim modo summum bonum sic exponitur, ut id vacet honestate, nec officia nec virtutes in ea ratione nec amicitiae constare possunt. coniunctio autem cum honestate vel voluptatis vel non dolendi id ipsum honestum, quod amplecti vult, id efficit turpe. ad eas enim res referre, quae agas, quarum una, si quis malo careat, in summo eum bono dicat esse, altera versetur in levissima parte naturae, obscurantis est omnem splendorem honestatis, ne dicam inquinantis. Restant Stoici, qui cum a Peripateticis et Academicis omnia transtulissent, nominibus aliis easdem res secuti sunt. hos contratranquillitas ea ipsa est beata vita; quaerimus autem, non quae sit, sed unde sit. Iam explosae eiectaeque sententiae Pyrrhonis, Aristonis, Erilli quod in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
uaciutatẽ doloĩs. Qui a̾ de sũmo bono dissentit de tota phyẽ ratione
tor ad iũgit ad honestatẽ uacuitatẽ doloi̾s. Hic qͦ siuis ÷. de sũmo
bono dissenties̃ dici uere ꝑipateticus nõ potest. Antiquoꝵ a sentẽtiam
monis docet. Facit igit᷑ Luciꝰ nr̃ prudẽter qui audire de sũmo bono
potissimũ uelit. Hoc eĩ cõstituto ĩ phyã cõstituta sũt oĩa. Nã cet̾is ĩ reb
siuc p̃termissũ siuc ignoratũ est ꝗppiã. nõ plus ĩcõmodi est ꝙͣ ꝙͣti e¬

Expanded text:
vacuitatem doloris; qui autem de summo bono dissentit de tota philosophiae ratione vacuitatem doloris; qui autem de summo bono dissentit de tota philosophiae ratione tor, adiungit ad honestatem vacuitatem doloris. hic quoque suus est de summoque bono dissentiens dici vere Peripateticus non potest. antiquorum autem sententiam monis docet. Facit igitur Lucius noster prudenter, qui audire de summo bono potissimum velit; hoc enim constituto in philosophia constituta sunt omnia. nam ceteris in rebus sive praetermissum si
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicã molliorq ratio ꝙͣ uirtutis uis grauitasq postulat. Quaeͬ te¬
neamꝰ Arilem et eiꝰ filiũ Nlicomacũ. cuiis accurate scripti de morib li
bri. Dicũt᷑ illi quidẽ ẽẽ Ariłis. Sed nõ uideo cur nõ potue̾it prĩ li¬
mul eẽ filiꝰ. łeofraltũ tñ adhibeamꝰ ad pleraq. dũm ͦ plus ĩ u̾tute te¬
neamꝰ ꝙͣ ille tenuit firmitatis &e roboiͥs. Simꝰ igit᷑ cõtenti his. Nãq
& ꝑ pauca de morib. Huiꝰ Lisias or̃one locuples. rebus ip̃is ieinior.
Concimiꝰ deinde ce elegas huiꝰ. Aristo. Sed ea q̃ desiderat᷑ a magno phỹo
grauitas ĩ eo nõ fuit. Scripta sane & multa e& polita. Sed nesco quo pac¬
to auctoritatẽ or̃o nõ habet. Pretereo młtos ĩ his doctũ horẽm ce suauẽ
Icronimũ. Quẽ iã cuc ꝑipateticũ appellẽ nełto. Sũmũ eĩ bonũ exposuut

Expanded text:
ita dicam, molliorque ratio, quam virtutis vis gravitasque postulat. quare teita dicam, molliorque ratio, quam virtutis vis gravitasque postulat. quare teneamus Aristotelem et eius filium Nicideo, cur non potuerit patri similis esse filius. Theophrastum tamen adhibeamus ad pleraque, dum modo plus in virtute teneamus, quam ille tenuit, firmitatis et roboris. Simus igitur contenti his. namqueet perpauca de moribus. huius, Lyco, oratione locuples, rebus ipsis ieiunior. concinnus deinde et elegans huius, Aristo, sed ea, quae desideratur a magno philosopho, gravitas, in eo non fuit; scripta sane et multa et polita, sed nescio quo pacto auctoritatem oratio non habet. praetereo multos, in his doctum hominem et suavem, Hieronymum, quem iam cur Peripateticum appellem nescio. summum enim bonum exposuit
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Uite ã degende ratio maxiẽ ꝗdẽ illis placuit quieta ĩ cõtẽpla¬
tione & cognitione posita reꝵ. Que qr deoꝵ erat uite simillima la¬
piẽte iusa ÷ dignissima. Atq his de reb & splẽdida est coꝵ ce illu¬
itris orõ. Dtlũmo ã bono qr duo gnaͣ libroꝵ sũt unũ ppłariter¬
scriptũ qđ exotericon appellabãt. alterũ limatiꝰ qđ ĩ comẽtariis ueli¬
querũt. nõ semꝑ idem dice̾ uidẽt᷑. nec ĩ sũma tũ ip̃a aut uarietas
est ulla. Apud hos quidẽ quos noĩaui aut int̾ ipõs ddissensio. Sed cũ btã
uita querat᷑ idq sit unũ qđ phylosophya spectari &e sequi debeat sit ne
ea tota sita ĩ potestate. sapiẽtis. an possit aut labefactari aut eripi reb
adu̾sis in eo nõnũꝙͣ uariari int̾ eos & dubitari uidet᷑. Qđ maxiẽ efficit
se habeat nõ possit btãm p̃stare uitã sapĩa. Hec mͥ uidet᷑ delicatior uͣt

Expanded text:
ret. vitae autem degendae ratio maxime quidem illis placuit quieta, in contemplaret. vitae autem degendae ratio maxime quidem illis placuit quieta, in contemplatione et cognitione posita rerum, quae quia deorum erat vitae simillima, sapiente visa est dignissima. atque his de rebus et splendida est eorum et illustris oratio. De summo autem bono, quia duo genera librorum sunt, unuum limatius, quod in commentariis reliquerunt, non semper idem dicere videntur, nec in summa tamen ipsa aut varietas est ulla apud hos quidem, quos nominavi, aut inter ipsos dissensio. sed cum beata vita quaeratur idque sit unum, quod philosophia spectare et sequi debeat, sitne ea tota sita in potestate sapientis an possit aut labefactari aut eripi rebus adversis, in eo non numquam variari inter eos et dubitari videtur. quod maxime efficit se habeat, non possit beatam praestare vitam sapientia. Haec mihi videtur delicatior, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uestigatio reꝵ occultissimaꝵ disserẽduq ab hisde̾ nõ lialetice solũ. sed
&̃ oratoria precepta st̃ tradita ab Ariłeq pͥncipe de singłis reb in
utrãq partẽ dicẽdi ex̾citatione instituta. ut nõ contra oĩa semꝑ. sicut
Archelillas dice̾t ex tñ ut ĩ omĩb reb quicꝗd d ex utraq parte dicix
possit exprimẽt. Cũ a̾ tectia pars bñuiuẽdi p̃cepta q̃reͣt ea qͦ est ab
hisdẽ nõ solũ ad pͥuate uite rationẽ. sed eꝵ ad reꝵ publicaꝵ rectionem
relata. Oĩum fexe ciuitatũ nõ grecie solũ. sed oẽ barbarie ab Ariłe x
mores / instituta disciplinas. a I eõfrasto leges &. cognouimꝰ. Cũq ut¬
lisset qui ẽẽt optimꝰ rei .p. status. hoc ampliꝰ Teofrastꝰ que essent ĩ re .p.¬
ĩclinatioẽs reꝵ & momĩta tpͣꝵ quib eẽt moderãdũ utcũq res postula¬

Expanded text:
vestigatio rerum occultissimarum. Disserendique ab isdem non dialectice solum, sed vestigatio rerum occultissimarum. Disserendique ab isdem non dialectice solum, sed etiam oratorie praecepta sunt tradita, ab Aristoteleque principe de singulis rebus in utramque partem dicendi exercitatio est instituta, ut non contra omnia semper, sicut Arcesilas, diceret, et tamen ut in omnibus rebus, quicquid ex utraque parte dicepta quaereret, ea quoque est ab isdem non solum ad privatae vitae rationem, sed etiam ad rerum publicarum rectionem relata. omnium fere civitatum non Graeciae solum, sed etiam barbariae ab Aristotele mores, instituta, disciplinas, a Theophrasto leges etiam cognovimus. cumque utsisset qui esset optimus rei publicae status, hoc amplius Theophrastus: quae essent in re pinclinationes et momenta temporum, quibus esset moderandum, utcumque res postula
Abbreviated transcription (Latin):
Tum Quintus & Pomponius cũ idem se uelle dixisset᷑. Piso exorsus
est. cuiꝰ or̃o attende q̃lo Brute satisne iudeat᷑ Anthiochi cõplexa ẽ
sentẽtiam. quã tibi qui frẽm eiꝰ Aristũ freq̃nter audieris maxiẽ ꝓbatã
existimo. Sic ⁊ igit᷑ locutꝰ. Quãtus ornatꝰ ĩ piꝑateticoꝵ disciplina
sit. latis ⁊ a me ut breuissiẽ potui paulo ante dictũ. Sed ⁊ forma eiꝰ
discipline sic̾ fere cet̾aꝵ triplex. Una pars ⁊ altera disserẽdi. altera
uiuẽdi. tertia natura sic ab his ĩuestigata est ut nlła pars celo mari t¬
ra ut poetice loquar p̃termissa lit. quin & cũ de reꝵ inicus omĩq mũ¬
do locuti esset. ut młta nõ modo ꝓbabili argum̃tatioe. led &̃ necessaĩa
mathematicoꝵ rõne cõcluderẽt maximã mat̾iam ex reb ꝑ se ĩuestiga
ra gignerẽt᷑ calisas atq ratioẽs. Qua ex cogrutioe̾ facilior facta est in¬

Expanded text:
Tum, Quintus et Pomponius cum idem se velle dixissent, Piso exorsus Tum, Quintus et Pomponius cum idem se velle dixissent, Piso exorsus est. cuius oratio attende, quaeso, Brute, satisne videatur Antiochi complexa esse sententiam, quam tibi, qui fratrem eius Aristum frequenter audieris, maxime probatam existimo. Sic est igitur locutus: Quantus ornatus in Peripateticorum disciplina sit satis est a me, ut brevissime potuit, padisciplinae, sicut fere ceterarum, triplex: una pars est naturae, disserendi altera, vivendi tertia. Natura sic ab iis investigata est, ut nulla pars caelo, mari, terra, ut poe+tice loquar, praetermissa sit; quin etiam, cum de rerum initiis omnique mundo locuti essent, ut multa non modo probabili argumentatione, sed etiam necessaria mathematicorum ratione concluderent, maximam materiam ex rebus per se investigatra gignerentur, causas atque rationes; qua ex cognitione facilior facta est in
Abbreviated transcription (Latin):
blicaꝵ pͥncipes extiterũt. Ut ad minora ueniã. mathematici. poete. mu¬
sici. medici deniq ex hac tanꝙͣ ex oũm artisicũ officia ꝓf̾ecti st̃. Ad q̃
ego. Sas me inꝙͣ utud idem sentire Piso sed a te oportutie facta mẽtio
cĩt. Studet eĩ ms audire Cicero quenã sit u̾tiꝰ uet̾is quã cõmeoras Acha¬
demie de finb bonoꝵ ꝑipatheticoꝵq sentẽtia. Censemꝰ te a̾ facillime
pobse ꝙ sanseam Neapolitanũ młtos ãnos habue̾i̾s apł te. & pluris iã mẽ¬
fis Atherus. hec ip̃a te ex Antiocho uidemꝰ exqͥreͬ. Et ille rides̃ age ape
inquit. Satis eĩm scite me nõi ẜmoĩs pͥncipiũ eẽ uoliusti. Exponamus
adolescẽti si qua forte possumꝰ. Dat eĩ id nob̾ solitudo. Qđ si quis dr̃
dice̾t nũꝙͣ putarẽ me ĩ Achademia tanꝙͣ phyio sophũ disputaturũ. Sed
ne dũ huic obsequor uob̾ molestus sum. Mihi inꝙͣ qui te id ip̃m rogaui :

Expanded text:
publicarum principes extiterunt. ut ad minora veniam, mathematici, poe+tae, mupublicarum principes extiterunt. ut ad minora veniam, mathematici, poe+tae, musici, medici denique ex hac tamquam omnium artificum officina profecti sunt. Atque ego: Scis me, inquam, istud idem sentire, Piso, sed a te oportune facta mentio est. studet enim meus audire Cicero quaenam sit istius veteris, quam commemoras, Academiae de finibus bonorum Peripateticorumque sententia. cenod et Staseam Neapolitanum multos annos habueris apud te et complures iam menses Athenis haec ipsa te ex Antiocho videamus exquirere. Et ille ridens: Age, age, inquit,—satis enim scite me nostri sermonis principium esse voluisti—exponamus adolescenti, si quae forte possumus. dat enim id nobis solitudo, quod si qui deus diceret, numquam putarem me in Academia tamquam philosophum disputaturum. sed ne, dum huic obsequor, vobis molestus sim. Mihi, inquam, qui te id ipsum rogavi?
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ uerecũde. Facio inquit equidẽ. Sed audisti ne modo de carnea¬
de. Rapior illuc. Reuocat a̾ Antiochus. nec est p̃terea quẽ̾ aucdiam
Tũ puso. Et si hoc inꝗs fartasse nõ potei̾s abire sic cũ hic assit. me a
dicebat: tñ audebo te ab hac Achademia noua ad uet̾em illã uocae̾ ĩ
qua ut diceͣ Antiochũ audicbas nõ hi soli nuant᷑ qui el chademia uoã¬
tur Speisippus xenocrates Polemo Cranitor ceteriq sed & ꝑrpate¬
tia ueteres quoꝵ pͥnceps Ariłes quẽ excepto platone hac scio an recte
dix̾im pͥncipẽ phylosophoꝵ. Ad eos igit᷑ cõuerte te quelo. Ex eoꝵ eĩ
scriptis Pͣoĩs doctrina lib̾alis. oĩs hystoia. oĩs ẜmo elegas sumi potest
tũ uarietas ⁊ tanta artiũ ut nemo sine eo instruñto ad ullã rẽ illustrio¬
rẽ satis ornatus possit accede̾. Ab his oratores ab his imꝑatoes ac reꝵpu

Expanded text:
potius verecunde: Facio, inquit, equidem, sed audistine modo de Carneapotius verecunde: Facio, inquit, equidem, sed audistine modo de Carneade? rapior illuc, revocat autem Antiochus, nec est praeterea, quem audiamus. Tum Piso: Etsi hoc, inquit, fortasse non poterit sic abire, cum hic assit—me autem dicebat—, tamen audebo te ab hac Academia nova ad veterem illam vocare, in qua, ut dicere Antiochum audiebas, non ii soli numerantur, qui Academici vocantur, Speusippus, Xenocrates, Polemo, Crantor ceterique, sed etiam Peripatetici veteres, quorum princeps Aristoteles, quem excepto Platone haud scio an recte dixerim principem philosophorum. ad eos igitur converte te, quaeso. ex eorum enim scripttum varietas est tanta artium, ut nemo sine eo instrumento ad ullam rem illustriorem satis ornatus possit accedere. ab his oratores, ab his imperatores ac rerum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ inquit: An eũ locũ libentex ĩuisit ubi Demostenes de Eschinos inter
se decertare soliti sut : Suo eĩ quisq studio maxiẽ ducit᷑. Q ille cũ eru¬
buisset noli inꝗt ex me quere̾ qui ĩ phalericũ &̃ descẽderim. Quo ĩ loco
ad fluctũ aiũt declamae̾ solitũ demostenẽ ut fremitũ assuesce̾t uoceũ¬
cere.Nodo dẽ paulũ ad dextrã de uia declinaui ut ad Peritii sepul¬
chrũ accederẽ. ꝙͣ ꝙͣ id quidẽ infinitũ ełt ĩ hac urbe. Quacũq eĩ ingre¬
clim̾. ĩ aliquã hystoriã ueltigiũ ponimꝰ. Tũ fiso. Atqui Cicero inqͥt usta
ĩ qua fiso ut iuides ea q̃ p̃cipis tm̃ mihi grata hortatio ÷ tua. Fũ ille a¬
tur quẽ amat. uł ut illd̾ ip̃m qđ studoe. face̾ possit ornatiꝰ. Sed utrũ
hortandus es nb̃ Lucili inrꝗt. ancẽ tua sponte ꝓpensus es. Mihi quidẽ
Anthiochũ quẽ audis satis belle iuidei̾s attendẽ. Tum illetimide uel

Expanded text:
noster? inquit. an eum locum libenter invisit, ubi Demosthenes et Aeschines inter noster? inquit. an eum locum libenter invisit, ubi Demosthenes et Aeschines inter se decertare soliti sunt? suo enim quisque studio maxime ducitur. Et ille, cum erubuisset: Noli, inquit, ex me quaerere, qui in Phalericum etiam descenderim, quo in loco ad fluctum aiunt declamare solitum Demosthenem, ut fremitum assuesceret voce vincere. modo etiam paulum ad dexteram de via declinavi, ut ad Pericli sepulcrum accederem. quamquam id quidem infinitum est in hac urbe; quacumque enim ingredimur, in aliqua historia vestigium ponimus. Tum Piso: Atqui, Cicero, inquit, ista inquam, Piso, ut vides, ea, quae praecipis, tamen mihi grata hortatio tua est. Tum ille atur, quem amat, vel ut illud ipsum, quod studet, facere possit ornatius. sed utrum hortandus es nobis, Luci, inquit, an etiam tua sponte propensus es? mihi quidem Antiochum, quem audis, satis belle videris attendere. Tum ille timide vel
Abbreviated transcription (Latin):
quedã cõmouit inanis scilicoꝵ. sed cõmouittũ. Tum Pomponiꝰ. At ego
quẽ uos ut deditũ epicuro in sectari soletis. sũ młtũ equidẽ eũ phedro
quẽ unice diligo ut scitis ĩ epiari ortis quos modo p̃teriebamꝰ. sed uete¬
ris ꝓuerbii admonitu uiuoꝵ mem̃. Nec tñ epicuri licet obliuisci si cui¬
piã cuiꝰ ymaginẽ nõ modo ĩ tabulis nrĩ familiares sed &ẽ ĩ potu peculis
fortasse suo iure. Ita cĩ sẽ Athenis collocauit / ut sit pene unꝰ ex attics
ut id oe cognomĩe uideat᷑ habiturꝰ. Ego a tibi Piso assentior usu
hoc eueĩte ut acrius aliꝙͣto & attentius de claris uiris locoꝵ admoni¬
roꝵ. tñ ego illa moueor exedra. Modo eĩm fuit Carneades quẽ uidere
iudeor. Est eĩ nota ymago a sedeq ip̃a tãti ingeͤnii magnitudiẽ orbata
desiderari illã m uocẽputo. ⁊ũ fiso. E m̃ igit᷑ aliꝗd om̃es quid Luciꝰ

Expanded text:
quaedam commovit, inaniter scilicet, sed commovit tamen. Tum Pomponius: At ego, quaedam commovit, inaniter scilicet, sed commovit tamen. Tum Pomponius: At ego, quem vos ut deditum Epicuro insectari soletis, sum multum equidem cum Phaedro, quem unice diligo, ut scitis, in Epicuri hortis, quos modo praeteribamus, sed veteris proverbii admonitu vivorum memini, nec tamen Epicuri licet oblivisci, si cupiam, cuius imaginem non modo in tabulis nostri familiares, sed etiam in poculis  videtur, et fortasse suo iure. ita enim se Athenis collocavit, ut sit paene unus ex Atticis, ut id etiam cognomen videatur habiturus. Ego autem tibi, Piso, assentior usu hoc venire, ut acrius aliquanto et attentius de claris viris locorum admonirorum, tamen ego illa moveor exhedra. modo enim fuit Carneadis, quem videre videor—est enim nota imago—, a sedeque ipsa tanta ingenii magnitudine orbata desiderari illam vocem puto. Tum Piso: Quoniam igitur aliquid omnes, quid Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mentẽ quẽ accepimꝰ pͥmus hic disputae̾ solitũ cuiꝰ &̾e illi ortuli ꝓpĩqui
nõ meõriã mͥ solũ afferũt sed ipm uide̾t᷑ in cõspectu mõ pone̾. Hic Spem¬
sippus Hic xenocrates Hic eiꝰ auditor Polemo cuiꝰ illa sessio fuit quã ui¬
demꝰ. E quidẽ &̃ curiã nr̃am Hostiliam dicã. nuc̃ hac̃ nouã q̃ mͥ mi¬
nor esse uidet᷑ postea ꝙͣ est maior solebã intue̾s Scypionẽ. Catone̾ Lelũ
nrũm uoͣ ĩ pͥmis auũ cogitare. Tanta uis ad monitioi̾s inest ĩ locis ut
nõ sine causa ex his memorie dicta sit disciplina. Tum quintus est Pla¬
tone Piso ut dicis inquit. Nã me ipm huc modo ueniẽtem cõuertebat
ad sese coloneus ille locus cuiꝰ incola Sophodes ob oculos u̾sabat᷑ quem sc
quã admirer. ꝙͣq eo deleter. Me quidẽ ad altiorẽ i eoriã E dipodichu
ueniẽtis & illo mollissio carmiẽ quenã essent ip̃a hec loca reꝗrẽtis. spẽs

Expanded text:
illi hortuli propinqui non memoriam solum mihi afferunt, sed ipsum videntur in conspectu meo ponere. hic Speusippus, hic Xenocrates, hic eius auditor Polemo, cuius illa ipsa sessio fuit, quam videmus. Equidem etiam curiam nostram—Hostiliam dico, non hanc novam, quae minor mihi esse videtur, posteaquam est maior—solebam intuens Scipionem, Catonem, Laelium, nostrum vero in primis avum cogitare; tanta vis admonitionis inest in locis; ut non sine causa ex iis memoriae ducta sit disciplina. Tum Quintus: Est plane, Piso, ut dicis, inquit. nam me ipsum huc modo venientem convertebat ad sese Coloneus ille locus, cuius incola Sophocles ob oculos versabatur, quem scis quam admirer quamque eo delecter. me quidem ad altiorem memoriam Oedipodis huc venientis et illo mollissimo carmine quaenam essent ipsa haec loca requirentis species
Abbreviated transcription (Latin):
gna dissensio est carneadeia nb adhibẽda diuisio ⁊. qua nr̃ Anthio¬
est prudẽtia. Necesse est eã qͦ ab alia re eẽ cõstitutã &x ꝓfectã. Cõ¬
sistit ã fere int̾ õẽs id ĩ quo prudẽtia u̾laret᷑ & qđ assequi uellet ap
tum & accõmodatũ nature cẽ opoͣtere.& tale ut ip̃m ꝑ se ĩuitaret¬
& allic̾e̾t appetitũ animi quẽ hormen greci uocãt. Quid ã sit qđ
finib bonoꝵ ⁊ maloꝵ cũ querit᷑ ĩhis quid sit extremũ & ultimũ
fons reꝑiẽdus est ĩ quo sint pͥma inuitam̃ta neͣ. Quo inuẽto oĩs ab
eo capite de sũmo bono & malo disputatio ducit᷑. Uoluptatis alii
pͥmũ appetitũ putãt &e pͥmã depulsionẽ dolõis.Uacuitatẽ doloris alii
censent primũ ascitũ & pͥmũ declinatũ dolorẽ. Ab his alii qui pri

Expanded text:
gna dissensio est, Carneadea nobis adhibenda divisio est, qua noster Antioest prudentia, necesse est eam quoque ab aliqua re esse constitutam et profectam. constitit autem fere inter omnes idet alliceret appetitum animi, quem ormh\n Graeci vocant. quid autem sit, quod finibus bonorum et malorum, cum quaeritur, in his quid sit extremum et ultimum, fons reperiendus est, in quo sint prima invitamenta naturae; quo invento omnis ab eo quasi capite de summo bono et malo disputatio ducitur. Voluptatis alii primum appetitum putant et primam depulsionem doloris. vacuitatem doloris alii censent primum ascitam et primum declinatum dolorem. ab iis alii, quae pri
Abbreviated transcription (Latin):
UM ADESSEM ANTIOCNUM BRUTE
ut solebat cũ. M. Piłone ĩ eo gymnasi qđ sholomeũ uo¬
ut ambulationẽ post mexidianã cõfice̾mꝰ ĩ Achademia ma¬
xime ꝙ is locus ab omĩ turba id tpĩ uacuus ẽẽt. ł taq ad tp̃s ad siso¬
nẽ omẽs inde uario sermoẽ̾ sex illa ab ypilo stadia cõfecimꝰ. Cũ autẽ ue¬
nissemꝰ ĩ Achademia nõ sinc causa nobilitata spacia solitudo erat ea
quã uolueramꝰ. Fum Piło. Natura ne nb̾ hoc inꝗt datũ dicã an exrore
quodam ut cũ ea loca uideamꝰ in quib meõria dignos uiros acceꝑimus

Expanded text:
um audissem Antiochum, Brute, ut solebam, cum M. Pisone in eo gymnasio, quod Ptolomaeum vout ambulationem postmeridianam conficeremus in Academia, maxime quod is locus ab omni turba id temporis vacuus esset. itaque ad tempus ad Pisonem omnes. inde sermone vario sex illa a Dipylo stadia confecimus. cum autem venissemus in Academiae non sine causa nobilitata spatia, solitudo erat ea, quam volueramus. tum Piso: Naturane nobis hoc, inquit, datum dicam an errore quodam, ut, cum ea loca videamus, in quibus memoria dignos viros acceperimus
Abbreviated transcription (Latin):
die quo de p. Bentio in consilur iri ncce erat Res¬
pondi nullo modo me facere posse quemi uellem aliũ
diem si sumpsisset me ei nõ de futurũ Ille autem
qui sciret se nepotem belluni Tibicenen habeͦ et
sac bonũ hnctorem discessit a me ut michi uideba¬
tur iratior Habes sardos uenales aliũ alio nequio¬
rem cognosci meam causam et istiꝰ balatonis mni¬
pitatem Cachonẽ tnũ michi mitte Cupio enin
legere ale ad huc non legisse Turpe utriq nr̃iũ¬

Expanded text:
die quo de P. Sestio in consilium iri necesse erat. resdie quo de P. Sestio in consilium iri necesse erat. respondi nullo modo me facere posse; quem vellet alium diem si sumpsisset, me ei non defuturum. ille autem, qui sciret se nepotem bellum tibicinem habere et sat bonum unctorem, discessit a me, ut mi videbatur, iratior. habes 'Sardos venalis alium alio nequiorem.' Cognosti meam causam et istius salaconis iniquitatem. 'Catonem' tuum mihi mitte; cupio enim legere. me adhuc non legisse turpe utrique n
Abbreviated transcription (Latin):
rer ut non modo ꝓpe me sed plane metũ habitare
posser. Deinde ut migrare temꝑe festines bed ne
hiuam Si tibi concedo ut eius rei tu cupidior sit
quĩ ego sum Itaq om̃ia experiar Rideo enim quid
mia int̾sit: quid utriusq nostrũ. Si quid egero
faciam stias tu Et ad me omĩa restribes Et qñ
te expectem facias me si tibi uidebitur certiorẽ iale¬
Moris quidem tui quoquo me uerto: uestigia
uel proxime de digelio Sensi enim ex lñs tuis
ualde te laborasse amo igit᷑ uoluntatẽ Sed panca de
re Citius opinor olim non om̃ibus dormio sit nõ
om̃ib mi Galle bernio Et si que est hec ẜuitus ołi¬
erat cũ regnare existimabamur non tam ab ullis ꝙͣ
tioreni prĩa sua Cumq addictũ Iam tum putoeẽ
Qalim licuni hiponactro preconio at uide quid
sutenseat. phamee cãm receꝑam ip̃ius quidem cã
Erat enum michi sane familiaris. Is ad me ueit
dixitq iudicem sibi oꝑani dare constitusse eo ip̃o

Expanded text:
res, ut non modo prope me sed plane mecum habitare res, ut non modo prope me sed plane mecum habitare posses, deinde ut migrare tanto opere festines. sed ne vivam, si tibi concedo ut eius rei tu cupidior sis quam ego sum. itaque omnia experiar; video enim quid mea intersit, quid utriusque nostrum. si quid egero, faciam ut scias. tu et ad omnia rescribes et quando te exspectem facies me, si tibi videtur, certioremoris quidem tui, quoquo me verti, vestigia, vel proxime de Tigellio; sensi enim ex litteris tuis valde te laborasse. amo igitur voluntatem. sed pauca de re. Cipius opinor, olim: 'non omnibus dormio.' sic ego non omnibus, mi Galle, servio. etsi quae est haec servitus? olim cum regnare existimabamur, non tam ab ullis quatiorem patria sua; eumque addictum iam totum puto esse Calvi Licini Hipponacteo praeconio. at vide quid suscenseat. Phameae causam receperam ipsius quidem causa; erat enim mihi sane familiaris. is ad me venit dixitque iudicem sibi operam dare constituisse eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
res certrs mandaram Itemq inuii. quẽ tibi puco
notum esse amanum familiarem ex adria quse¬
dam michi noua sunt institita in poticula.Iusca¬
lani Ea uolebam tabellie ornare Etenira siqͥd
geni̾e istine modi me delectat poictura delectat
Sed tamen si ista michi sunt habenda dertiorẽ
uelim me facias ubi sint quando arcessant᷑ que
genere uecture Si erum damasipus in syterne
mauebit aliquẽ ꝑsendo damas rnm uilibirpt¬
tura repiemꝯ dnod ad me de domo stribir qte¬
rum Iam Id ego pro ficiscrus mandabam mee
har proximat lras quesime de mea dallom
quid egisset ᵃ ꝑ liciniũ se egisse dicebat / d opinor
Cassum uti non ita multũ sororẽ eam porro negare
se audere cum uir abesset Est enini profectꝰ in hys¬
paniam dexiꝯ illo et absente et in sciente migrare
est michi gratissimũ tanti a te existimatũ̃ consue¬
tudinẽ uite uictusq nr̃i pͥmũ ut eam domu sume¬

Expanded text:
res certas mandaram, itemque Iuni, quem puto tibi res certas mandaram, itemque Iuni, quem puto tibi notum esse, Aviani familiarem. Exhedria quaedam mihi nova sunt instituta in porticula Tusculam. ea volebam tabellis ornare; etenim si quid generis istius modi me delectat, pictura delectat. sed tamen si ista mihi sunt habenda, certiorem velim me facias ubi sint, quando arcessantur, quo genere vecturae. si enim Damasippus in sententia non manebit, aliquem Pseudodamasippum vel cum iactura reperiemus. quod ad me de domo scribis iterum, iam id ego proficiscens mandabam meaehas proximas litteras, quaesivi de mea Tullia quid egisset. per Liciniam se egisse dicebat sed opinor Cassium uti non ita multum sorore; eam porro negare se audere, cum vir abesset est enim profectus in Hispaniam Dexius, illo et absente et insciente migrare. est mihi gratissimum tanti a te aestimatam consuetudinem vitae victusque nostri, primum ut eam domum sume
Abbreviated transcription (Latin):
paras Quid siłe pͥmũ ip̃as ego musas ñꝙ tãti
putassem acq id fecissem musis om̃ib approbanti¬
bus. Sed tñ erat aptũ Bibliotece studiisq nostris
congruens Bachis uero ubi est apud me locus
at pulchelle sunt. noni optime Et sepeuidi no¬
mi natun tibi signa michi nota mandassem: sed
probassem Ea emin signa Ego emere soleo que
ad similitudinẽ Giphnasioꝵ exornent michi
in palestra locũ Aartis ꝟo signũ quomõ in in pa¬
cis auctori gaudeo nullũ saturur Signũ fuisse
Hec enim duo signa putarem michi es alienũ
acculisse Mercurii mallem aliquod fuisset felicas
puto cum auano transigere possemꝰ. quod pebit
destinaras Trapeze forim si te delegtata habebas
dinautẽ sinam mictasti Ego habeo scilicet quidẽ
ista forma ne ego multo libentiꝯ emerim diuer¬
soriũ daracine nẽ semꝑ hospiti molestus sum u
dounino liberti mei uides esse culpam. Cui plane

Expanded text:
paras. quid simile? primum ipsas ego Musas numquam tanti paras. quid simile? primum ipsas ego Musas numquam tanti putassem atque id fecissem Musis omnibus approbantibus, sed tamen erat aptum bybliothecae studiisque nostris congruens; Bacchis vero ubi est apud me locus? at pulchellae sunt. Novi optime et saepe vidi. nominatim tibi signa mihi nota mandassem, si probassem. ea enim signa ego emere soleo quae ad similitudinem gymnasiorum exornent mihi in palaestra locum. Martis vero signum quo mihi pacis auctori? gaudeo nullum Saturni signum fuisse; haec enim duo signa putarem mihi aes alienum attulisse. Mercuri mallem aliquod fuisset; felicius, puto, cum Avianio transigere possemus. quod tibi destinaras trapezophorum, si te delectat, habebis; sin autem sententiam mutasti, ego habebo scilicet. ista quidem summa ne ego multo libentius emerim deversorium Tarracinae, ne semper hospiti molestus sim. omnino liberti mei video esse culpam, cui plane
Abbreviated transcription (Latin):
antũ ex arpinati ueneram cũ iͥ a te lr̃e ⁊ eddi¬
te sunt ab eodemq accepi amam lrãs In qͥb¬
quib hoc erat libentissimũ nonĩa se facturũ cũi
uenisset qua ego uellem die Fac queso qui ego
sum esse ce est ne aut tui pudorie aant nostri
puiũ Rogare De diis Deinde plus muma postu¬
larent Ded essent mi galle omia facilia siea mer¬
catus esses que ego desiderabam: et ad eã sũmã
quam uolueram ac tũ ista ip̃a / que tr emisse scribi
non solum rata michi erunt ded eciã grata plane
enim intelligo te non mõ studio sed eciã amore usũ
que delectarint hominẽ ut ego semꝑ indicaui in õĩ
in dicio elegantissimũ que me digña putaris coemis¬
se ued uelim maneat dama sippirs in sũa pororsus
enim ex ipsis exemptionib millã desidero Tu autĩ
ignarus instituti mei ꝙͣ̃ti ego genꝰ omnino signoꝵ
omniũ non existimo danti ista quãtuor aut qũꝙ
sumpsisse Bachas istas cum musit Netelliponti¬

Expanded text:
 ex Arpinati veneram cum mihi a te litterae redditae sunt, ab eodemque accepi Aviani litteras, in quibus hoc inerat liberalissimum, nomina se facturum, cum venisset, qua ego vellem die. fac, quaeso, qui ego sum esse te estne aut tui pudoris aut nostri primum rogare de die, deinde plus annua postulare? sed essent, mi Galle, omnia facilia, si et ea mercatus esses quae ego desiderabam et ad eam summam quam volueram. ac tamen ista ipsa, quae te emisse scribis, non solum rata mihi erunt sed etiam grata; plane enim intellego te non modo studio sed etiam amore usum, quae te delectarint, hominem, ut ego semper iudicavi, in omni iudicio elegantissimum, quae me digna putaris, coemisse. sed velim maneat Damasippus in sententia; prorsus enim ex istis emptionibus nullam desidero. tu autem ignarus instituti mei, quanti ego genus omnino signorum omnium non aestimo, tanti ista quattuor aut quinque sumpsisti. Bacchas istas cum Musis Metelli com
Abbreviated transcription (Latin):
tuo deuinxeris/ Mihi uero eo eciam gͣtius fec̾is quod
tũ semꝑ tueri municipes meos consuem tũ hic anmis
pͥcipiuẽ admeã curã officiũq ꝑtinet Nam constituẽdi
mumi cipii causa hoc anno ẽdilem filiũ meũ fieri
creari solet quos quo honestaris in pͥmisq mo si res ꝑ
municipii tuo studio diligencia bene ãministrata eit
qdͣ ut facias te uehement᷑ etiã acq etiã rogo/. Un e¬

Expanded text:
tuo de. vinxeris, mihi vero etiam gratius feceris, quod tuo de. vinxeris, mihi vero etiam gratius feceris, quod cum semper tueri municipes meos consuevi, tum hic annus praecipue ad meam curam officiumque pertinet. nam constituendi municipi causa hoc anno aedilem filium meum fieri creari solet. quos cohonestaris in primisque me, si res p. municipi tuo studio, diligentia bene administrata erit. quod ut facias te vehementer etiam atque etiam rogo.
Abbreviated transcription (Latin):
meaui cõmendationẽ tantũ illi utilitatis actulisse ꝙͣtũ
ip̃e sperarit nec ege dubitarim. A¬
te oꝑaidare ut ne quid mẽoꝵ tibi esset ignotũ
eri quoꝵ quidẽ omĩa cõmoda om̃sq facultater̾ quibus
et sacra con ficere et sacͣ tecta ediũ sacͣrũ locorũ cõmu¬
niũ tueri possit consistũt iñ his uectigalib que habẽt
an ꝓuinçia gallia ad ea iusenda pecuniasq que a co¬
lonis debent᷑ exigendas totamq rem et cognoscendã
et administrandam legatas equites .Ro. misimꝰq fu¬
te in maiorẽ modũ pro nr̃a nc̃itudine ut tibi ea res.
cure sit oꝑomq des ut ꝑte quã cõmodissume negociũ
municipui ãmimstretur ꝙͣ pͥmũq conficiat᷑ ip̃osq quor
noĩa scripsi ut quã honori ficentissime pro tiranatura
et quã liberalissime tracter bonos uiros ad tuã necessi¬
tudinẽ ad iuxeris municipiũq gͣtissimũ bene ficio

Expanded text:
meam commendationem tantum illi utilitatis attulisse quantum meam commendationem tantum illi utilitatis attulisse quantum et ipse sperarit nec ego dubitarim. te operam dare ut ne quid meorum tibi esset ignotum,eri. quorum quidem omnia commoda omnesque facultates, quibus et sacra conficere et sarta tecta aedium sacrarum locorumque communium tueri possint, consistunt in iis vectigalibus, quae habent in provincia Gallia. ad ea visenda pecuniasque, quae a colonis debentur, exigendas totamque rem et cognoscendam et administrandam legatos equites Romanos misimus, Q. Fute in maiorem  te quam commodissime negotium municipi administretur quam primumque conficiatur, ipsosque, quorum nomina scripsi, ut quam honorificentissime pro tua natura et quam liberalissime tractes. bonos viros ad tuam necessitudinem adiunxeris municipiumque gratissimum beneficio