comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mecum. Quantum attinet ad creaturã
in qua factus est ex semine dauid. scd̃m
carnem. nec ipse adhuc erat ubi futu¬
rus erat: s eo modo dicere potuit ubi
ego sum. quod intelligeremus quod
cito fuerat ascensurus in celum. ut
iam ibi eẽ se diceret uͥfuerat mox fu¬
turus. Potuit et illo modo. quo ante
iam dixerat loquens ad nichodemũ.
nemo ascendit in celum: nisi qui de ce-¬
lo descendit filius hominis qui ẽ in ce¬
lo.Nam et ibi non dixit erit. s est:
ꝓpter unitatem ꝑsone in qua deus
et homo est: et homo ds̃. In celo gͦ nos
futuros eẽ ꝑmisit. Illo enim serui for¬
ma leuatam est quam sumpsit ex uir¬
fit ex uirgine: et ad patris dexteram
collocata. Ppt̃ sꝑem tanti huius boni
et apłs ait. Deus autem qui diues est
in misccłia fua. ꝓpter multã dilectio¬
nem qua dilexit nos. et cum eẽmuc
mortui peccatis. conuiuificauit noc
xpõ. cuius grã sumus salui facti: et si¬
mul excitauit. et simul sedere fecit

Expanded text:
mecum. Quantum attinet ad creaturam mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem, nec ipse adhuc erat, ubi futurus erat; sed eo modo dicere potuit Ubi ego sum, quod intelligere debemus, quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret, ubi erat mox futurus. Potuit et illo modo quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . Nam et ibi non dixit Erit, sed Est, propter unitatem personae, in qua Deus et futuros esse promisit: illo enim forma servi levata est, quam sumpsit ex Virgine, et ad Patris dexteram collocata. Propter spem tanti hujus boni et Apostolus ait: Deus autem qui dives est in misericordia, propter multam dilectionem qua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, et simul sedere fecit
Abbreviated transcription (Latin):
omnib membris suis. magnum caput.
pmisit hoc premium: ut ubi est ipse
et noscum illo simus nec poterit nõ fi¬
eri quod omnipotenti patri se uelle
dixerit omp̃s filius. Ibi enim est et spc̃
ncus unus duorum. et substantia uo¬
luntatis amborum. Nam illud quod
dixisse legitur ꝓpinquante passione.
uerum non quod ego uolo. s quoduis
pater. quasi alia patris alia filii sit uo¬
luntas aut fuerit: sonus ẽ nrẽ infirmi¬
tatis quamuis fidelis. quam in se cap̃
nr̃m transfigurauit. quando etiã pec¬
cata nr̃a portauit. Unam uero eẽ patͥs
et filii uoluntatem quorum etiam spc̃
unus est. quo adiuncto agnoscimus
trinitatem et si intelligere nondum
ꝑmittit infirmitas. credat pietas. S
quoniam quib ꝑmiserit et quam fir¬
ma sit ipsa ꝓmissio. ꝓ sermonis breui¬
tate iam diximus: hoc ipsum quan¬
tum ualemus. quid sit quod dignat᷑
ẽ ꝓmittere uideamus. Quos dedisti mͥ
inquit: uolo ut ubi ego sum et ipsi sint

Expanded text:
omnibus membris suis magnum caput, omnibus membris suis magnum caput, promisit hoc praemium, ut ubi est ipse, et nos cum illo simus, nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. Ibi est enim et Spiriritus unus duorum, et substantia voluntatis amborum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas, aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis quamvis fidelis, quam in se caput nostrum transfiguravit, quando etiam peccata nostra portavit. Unam vero esse Patris et Filii voluntatem, quorum etiam Spiritus unus est, quo adjuncto agnoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, credat pietas. Sed quoniam quibus promiserit, et quam firma sit ipsa promissio, pro sermonis brevitate jam diximus, hoc ipsum, quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus. Quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint
Abbreviated transcription (Latin):
deo patre sit missus. ut mundus exmi
uberaretdur: ne mundus deo reconcili¬
lubcras cum mundo iniquissimo damp¬
ancetus ꝯcut enimait in huius oratio¬
narerordĩo. dedit ei potestatẽ omnis
arnis: ied est omnis hominis. ut omne
quod dedit ei det eis uitam eternam:
ubi ostendit potestatem se quidem
muis hominis accepisse. ut liberet qͦs
uoluerit dampnet quos uoluerit. qͥ
inuos et mortuos iudicabit. s eos sibi
udatos. quib omnib det uitam eter¬
nam. Sic enim ait: ut omne quod de¬
disti ei det eis uitam eternam. ꝓinde ñ
eiddati sunt quibus uitam non dabit e¬
ternam. quamuis et ipsorum potestas
datasit. cui potestas data est omnis car¬
nis id ẽ omnis hominis. Ita mundus
reconciliatꝰ ex inimico liberabitur mun¬
docum in illõ exercuerit potestatem
suam. ut eum in mortẽ mittat ȩter¬
nam. Nunc autem facit suum: cum
uitam donat eternam. Quappt̃ om¬
nib prorsus ouib suis. bonus pastor

Expanded text:
Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sicut enim ait in hujus orationis exordio: Dedisti ei potestatem omnis carnis, id est omnis hominis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam . Ubi ostendit potestatem se quidem omnis hominis accepisse, ut liberet quos voluerit, damnet quos voluerit, qui vivos et mortuos judicabit; sed eos sibi esse datos, quibus omnibnam. Sic enim ait: Ut omne quod dedit ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam non dabit aeternam, quamvis et ipsorum potestas ei data sit, cum potestas ei data est omnis carnis, id est, omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberatur mundo, cum in illo exercet potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam; hunc autem facit suum, cui vitam donet aeternam. Quapropter omnibus prorsus ovibus suis bonus pastor,
Abbreviated transcription (Latin):
s toleranda sit: ut eẽ possitis in eus
tribulatione patientes. Audite inquã.
et quo spes nrã leuetur attendite. Up̃s
iħe dicit. filius dei unigenitꝰ quipatn
coeternus et coȩquał ẽ dicit: qui ꝓpter
nos homo factus ẽ. s sicut omnis homo
mendax non factus est dicit. ia uita
ueritas dicit. qui mundum uicit. de
his quib uicit dicit. Audite credite spe¬
rate: desiderate quod dicit. Pater inqͥt:
quos dedisti michi uolo ut ubi ego sum
et illi sint mecum. Qui sunt isti quos
ait a. patre datos sibi: Nonne illi de qͥb
alio loco dicit. nemo uenit ad me nisi
pater qui misit me traxerit eum: Iam
quomodo ea que fieri dicit a patre. fa-¬
ciat et ipse. cum patre: si quid in hoc
euangelio ꝓficimus nouimus Ipsi sunt
gͦ quos a patre accepit. quosec ipse de
mundo elegit. atq elegit ut etiam nõ
sint de mundo. sicut non ẽ et ipse de
mundo: et tamen sint etiam ipsi mun¬
dus credens. et cognoscens quod xp̃ca

Expanded text:
sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes . Audite, inquam, et quo spes nostra levetur attendite. Christus Jesus dicit, Filius Dei unigenitus qui Patri coaeternus et aequalis est, dicit; qui propter nos homo factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus est, dicit; via, vita, veritas dicit ; qui mundum vicit , de his quibus vicit, dicit. Audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti quos ait a Patre datos sibi? Nonne illi de quibus alio loco dicit, Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum ? Jam quomodo ea quae fieri dicit a Patre, faciat et ipse cEvangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos a Patre accepit, quos et ipse de mundo elegit. Ad quae elegit? ut jam non sint de mundo, sicut non est et ipse de mundo, et sint tamen etiam ipsi mundus credens, et cognoscens quod Christus a
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc factum eẽt adhuc queri poss
utrum ideo fuisset factum quod stete¬
ramus excellentius: an quod despera¬
tius iacebamus. Cum uero nouerimus
bonorum omnium creatorem reꝑandis
angelis malis nichil grẽ contulisse: cur
non potius intelligimus quod tanto
dampnabilior eorum iudicata sit cul¬
pa quanto erat natura sublimior: Tan¬
to enim minus quam nos peccare debu¬
erunt: quanto meliores nobis fuerunt.
Nunc autem in offendendo creatorem
tanto execrabilius beneficio eius ingͣ¬
ti extiterunt: quanto beneficientius
sunt creati. nec eis satis fuit desertores
eẽ illius: nisi et nr̃i fierent deceptores.
hoc itaq nobis magnum bonum con-¬
feret quiã dilexit nos sicut dileii
diti. et peccato infligniores factus m
eorum fieri qualescumq sotii dedber
y michi uolo ut ubi ego sun ellt
Nerexit: qua maior omĩno et̃ uon
possit. Audite et estote in spe guden¬
tes. ꝓpter quod uita ista non ãmanda

Expanded text:
et hoc factum esset, adhuc quaeri posset et hoc factum esset, adhuc quaeri posset utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexiumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberei mihi, volo ut ubi ego sum, et illi erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda,
Abbreviated transcription (Latin):
amplius ipsum unigenitum. in quo
condita sunt omnia uisibilia et inuisi¬
bilia. que in suis generib ordinata ordi¬
natissime diligit: Membra quippe u¬
nigeniti: ad angelorum scõrum equali¬
tatem. gr̃e sue largitate ꝑducit. Uni¬
genitus autem cum sit dominus omniũ.
ꝓculdubioͤdominus angelorum et natu¬
ia qua deus ẽ. non angelis s patripoti
ȩqualis. Grã uero quahomo est. quomͦ
non excedit excellentiam cuiuslibet an¬
geli. cum sit una ꝑsona carnis et uerbi:
Quamuis non desint quietiam angelis
nos p̃ferant. quia ꝓ nobis inquiunt non
mortuus est. hic ergo non meritũ nr̃m:
s dei miscłia comendatur. Nam qua¬
le est ideo se uelle laudari. quia intio
suotam detestabilit egrotauit ut nõ
posset aliter quam medici morte sa
ideo nos p̃ferimus angelis. quia cum
et angeli peccauerint. nichil eis tale
sanarentur unde impensum ẽ. qua¬
si aliquid eis uel paruum fuerit im¬
pensum et nobis amplius: Quod si

Expanded text:
amplius ipsum Unigenitum, in quo amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigenitus autem cum sit Dominus omnium, procul dubio est Dominus Angelorum, natura qua Deus est, non Angelis, sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte sanideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel parvum fuerit impensum, et nobis amplius. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
Oderat enim nos quales ipse non fecerat.
Et quia iniquitas nr̃a opus eius non ex¬
omni parte consumpserat. nouerat si¬
mul in uno quoq nr̃m et odisse quod
feceramus: et amare quod fecerat. Et
hoc quidem in omnib intelligi potest.
de illo cui ueracit̃ dicitur: nichil odisti
eorum: que fecisti. Non enim quodcũq
odisset eẽ uoluisset. aut omnino eẽt.
quod omnipotens eẽ noluisset: nisi et
in eo quod odit. eẽt etiam quod amaret
Merito quippe odit. et a regula sue ar-¬
tis uelut alienũ imꝓbat uicium . amat
tamen suum etiam in uiciosis. uel sa¬
natione prebet beneficium. uel damp¬
natione adhibet iudicium. ita et ds̃ nicħ
enim non uiciorum conditor mala q̃
odit ipse non fecit: et de malis eisdem
uel sanando ca. ꝑ miscdiam uel ordinan-¬
do ꝑ iudicium: bona sunt. ipse que fa-¬
cit. Cum gͥ eorum que fecit nichil oderit.
quis digne possit eloqui. quantum di-¬
ligat membra unigeniti sui. et quanto

Expanded text:
oderat enim nos quales ipse non fecerat, oderat enim nos quales ipse non fecerat, et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo cui veraciter dicitur: Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quod odisset, esse voluisset, aut omnino esset, quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et, velut regula suae artis, alienum improbat vitium; amat tamen suum etiam in vitio pro sua vel sanatione beneficiorum, vel damnatione judicium. Ita Deus nenim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto
Abbreviated transcription (Latin):
comp̃hensibilis est dilectio qua diligit
deus: neq mutabilis. Non enim ex quo
ei reconciliati sumus ꝑ sanguinem filii
eius. noscepit diligere: s ante mundi
consticutionem. dilexit nos. ut cum eiꝰ
unigenito. etiam nos filii eẽmus eius
priusquã omnino aliquid eẽmus. Qđ
gͦ reconciliati sumus deo ꝑ morcem fi¬
lii eius. non sic audiatur. non sic accipia¬
tur. quasi ideo nos reconciliauerit ei fi-¬
lius. ut iam inciꝑet amare quos oderat:
sicut reconciliatur inimicꝰ inimico. ut
deinde sint amici. et inuicem diligant.
genti reconciliati sumus ei. cum quo
ꝓpter peccatum inimicicias habebam᷑.
Quod utrum uerum dicam: attestat̃
deus in nobis: quoniam cum adhuc
us est. habebat itaq ille erga nos ka¬
ritatem. etiam cum inimicicias adu̾¬
sus eum exercentes: oꝑaremur iniqͥ¬
tatem: et tamen ei uerissime dictum
ẽ. odisti domine omnes qui oꝑantur
iniquitatem. Pinde miro et diuino
modo: et quando nos oderat diligebat.

Expanded text:
comprehensibilis est dilectio qua diligit comprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex eo quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, nos coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus unigenito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat: sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant, genti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attesteturDeus in nobis, quoniam cum adhuc us est. Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversus eum exercentes, operaremur iniquitatem; et tamen ei verissime dictum est: Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem. Proinde miro et divino modo, et quando nos oderat, diligebat;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et illud. aut quia ẽ illud ut sit et illud¬
enim dixerit eo ꝓrsus modo. in mundi
sureabas.: quas comemorare longum ẽ.
insssunt certe illi cum iam hominec
ent. nissus e autem ipse. ut homo eet̃
et anen supuus ait sicut me misistim
munaum: et ego misi eos in mundũ.
tamquam diceret: quia. misisti me. mi¬
seos sta et hoc loco dilexisti eos inquit.
sast et me dilexisti. quod aliud nichil
ẽquam dilexisti eos quoniam et me
aueristi. Non enim membra filiiñ dilige¬
ret. qui diligit filium. aut alia causa ẽ
diligendi membra eius nisi quia dili-¬
qt eum: q diligit filium scđm diui-¬
ntatem: quia genuit illum ȩqualems.
diugit eum etiam scđm id quod homo
est: quia ipsum unigenitum uerbum
caro factum est. et ꝓpter uerbum. ẽ ei
cara uerbi caro:. Nos autem diligit
quoniam sumus eius membra: quem
diligit: et hoc ut eẽmus. ꝓpter hoc nos
dilexit. antequã eẽmus. Quappter in¬

Expanded text:
est et illud; aut quia est illud, ut sit eest et illud; aut quia est illud, ut sit eenim dixerit eo prorsus modo in mundum ferentias, quas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent, missus est autem ipse, ut homo esset; et tamen superius ait: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum, tanquam diceret: Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco: Dilexisti eos, inquit, sicut et me dilexisti, quod aliud nihil est quam dilexisti eos, quoniam et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret: qui diligit Filium. Aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi. Diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est , et propter Verbum ei chara Verbi caro. Nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. Quapropter in
Abbreviated transcription (Latin):
mus: credendo cognoscere. Siautem
diceret ut cognoscant quia tu me m¬
sisti: tantundẽ ualeret. quantum hoc
quod ait ut cognoseat mundus Ipsi
sunt enim mundus non ꝑmanens im
micus. qualis ẽ mundus dampnatio¬
ni predestinatus: s ex inimico amicus
effectus. ꝓpter quem deus erat in ipõ
mundum reconcilians sibi deo dixte
ego in eis et tumme: tamquam diceret.
Ego in eis ad quos misistime. et tum me
mundum reconcilians tibi ꝑme. Aptea
sequitur etiam illud quodait: et aule¬
xisti eos sicut et me dilexisti. In filioi
quippe nos pater diligit: quia in ip̃so
nos elegit ante mundi constitutionem:
Qui enim diligit unigenitum: ꝓfecto
diligit et membra eius. que ad optauit
in eum ꝑ eum. Nec ideo pares sumus
unigenito filio. ꝑ quem creati et recrea¬
ti sumus: quia dictum ẽ dilexisti eos
sicut et me. Neq enim semꝑ equalitatẽ
significat qui dicit sicut illud. ita et il¬
lud: s aliquando tantum quia est illid

Expanded text:
mus credendo cognoscere. Si autem mus credendo cognoscere. Si autem diceret: ut cognoscant quia tu me misisti, tantumdem valeret, quantum hoc quod ait: Ut cognoscat mundus. Ipsi smicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus, sed ex inimico amicus effectus, propter quem « Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . » Ideo dixi: « Ego in eis, et tu in me; » tanquam diceret: « Ego in eis » ad quos misisti me; « et tu in me, » mundum recsequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos, sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est: Dilexisti eos, sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit: Sicut illud, ita et illud; sed aliquando tantum, quia est illud,
Abbreviated transcription (Latin):
to suꝑius. et cognouerunt uere quia
a de exiui. et credideruntͣtu me misisti.
hoc dixit posterius crediderunt: qd
prius dixerat cognouerunt.S: hic
quandoquidẽ de consummatione lo-¬
quitur. talis est intelligenda cognitio.
qualis erit ꝑ spetiẽ: non qualis ẽ nunc
ꝑ fidem. Nan uidetur ordo eẽ seruatꝰ.
in eo quod paulo ante dixit. ut credat
mundus. hic autem ut cognoscat mun-¬
dus. Ibi enim quãuis dixerit ut omnes
unum sint. et in nobis unum sint. non
ait tam̃ ut sint consũmati in unum.
atq ita subnexuit ut credat munt
quia tu me misisti. hic uero ut simi
didit ut credat mundus. s ut coges¬
cat inundus quia tu me misist u
diu enim credimus quod non indeu
nondum sumus ita consũmati quen¬
adiodum erimus cum meruerinusu
dere quod credimus. Rectissinegibi
mundus. tamen et ibi et hic. quatu
nie misisti. ut nouerimus quantim
ꝑtinet ad patris et filii inseꝑabile han¬
tatemhoc nos modo credere quo tendi¬

Expanded text:
to superius: Et cognoverunt vere quia to superius: Et cognoverunt vere quia a te exii, et crediderunt quia tu me misisti. Hoc dixit posterius crediderunt, quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic, quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit: Ut credat mundus; hic autem: Ut cognoscat mundus. Ibi enim quamvis dixerit ut omnes unum sint, et in nobis unum sint, non ait tamen sint consummati in unum, atque ita subnexuit: Ut credat mundus, quia tu me misisti. Hic vero: Ut sintaddidit ut credat mundus, sed ut cognoscat mundus quia tu me misisti. Quandiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus ita consummati, quemadmodum erimus cum meruerimus videre quod credimus. Rectissime igitmundus. Tamen et ibi et hic, quia tu me misisti, ut noverimus quantum pertinet ad Patris et Filii inseparabilem charitatem, hoc nos modo credere, quo tendi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam continuo subiunxit ut sint unũ
sicut et nos sumus unum: deinde addi¬
dit ego in meis et tum me. ut sint con-¬
sũmati in unum. ubi se mediatorem int̃
deum et homines. breuiter intimauit.
Neq enim hoc ita dictum est. tamquã
pater non sit in nobis aut nosin patre
nõ simuscũ & alio loco dixĩt. ueniemus ad
eũ et mansionẽ apd̾ eũ faciemꝰ: & idpaulo
aññdixĩt. ego meis et tum me. qđ dix̃ mͦ:
aut ipsi in me et ego inte: s tum me et ego
inte: et ipsi in nob. Qł gͦ nc̃ ait. ego in eis
Quod uero addidit. ut sint consũmati
in unum: ostendit eo reconciliationem¬
ꝑduci. que fit ꝑ mediatorẽ: ut ꝑfecta
beatitudine. cui nichil iampossit a dici
ꝑfruamur. Unde id quod sequitur ut
cognoscat mundus quia tu me misisti:
non sic accipiendum puto. tamquã
iterum dixerit. ut credat mundus.
Aliquando enim et cognoscere ꝑeo qd̃
ẽ credere ponitur. ut ẽ quod ait aliqͣn¬

Expanded text:
Nam continuo subjunxit: Ut sint unum, Nam continuo subjunxit: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus. 4. Deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobis, aut nos in Patre non simus; cum et alio loco dixerit, Veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus : et hic paulo aAut ipsi in me, et ego in te, sed tu in me, et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait: Ego in eis, Quod vero addit: Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui nihil jam possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur: Ut cognoscat mundus, quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit: Ut credat mundus. Aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
do se tacito. patrẽ dicit aliquid oꝑari.
quẽadmod̾nec pater ab oꝑe filii non se¬
ꝑatur. quando ipso tacito. filiꝰ aliqͥd oꝑari
dicitur: quod nichilominus pariter oꝑan¬
tur. sum gͦ tacet filius in oꝑe patris oꝑa¬
tionem suam: humilitatem cõmendat.
ut sit nobis salubrior. Cum uero uicis¬
sim in oꝑe suo tacet oꝑationẽ patris: pa¬
rilitatem suam comendat. ne credat᷑
inferior. Isto modo gͥ et hocloco nec se
fẽcit alienum a patris oꝑe. quamuis
dixerit claritatem quam dedisti michi
quia et ipsededit eam sibi: nec patrem
fecit alienum aboꝑe suo. quãuis dixerit
dedi eis: quia et pater illam dedit eis:
Inseꝑabilia namq sunt oꝑa non solum
patris et filii: uerum etiã spc̃ scĩ. Sicut
autem ex eo quod patrem ꝑ suis omnib
rogauit. hoc fieri uoluit ut omnes u¬
num sint: ita ex hoc etiam suo benefi¬
cio quodait. claritatem quam dedisti m
dedi eis. id fieri nichilominus uoluit.

Expanded text:
do se tacito Patrem dicit aliquid operari, do se tacito Patrem dicit aliquid operari, quemadmodum nec Pater ab opere Filii separatur quando ipso tacito Filius operari dicitur quod nihilominus Pater operatur. Cum ergo tacet Filius in opere Patris operationem suam, humilitatem suam commendat, ut sit nobis salubrior. Cum vero vicissim in opere suo tacet operationem Patris, parilitatem suam commendat, ne credatur inferior. Isto modo igitur et hoc loco nec se fecit alienum a Patris opere, quamvis dixerit: Claritatem quam dedisti mihi, quia et ipse dedit eam sibi. Nec Patrem fecit alienum ab opere suo, quamvis dixerit dedi eis, quia et Pater illam dedit eis. Inseparabilia namque sunt opera non solum Patris et Filii, verum etiam Spiritus sancti. Sicut autem ex eo quod Patrem pro suis omnibus rogavit, hoc fieri voluit, ut omnes unum sint; ita ex hoc etiam suo beneficio quod ait: Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, id fieri nihilominus voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
teriti temꝑis uerbis futura significat:
quod nunc darificandus hoc ẽ susci¬
tandus apatre. et ipse sit nos ad eandem
daritatem suscitaturus in fine. Simile
est hoc ei quodalibi dicit. Sicut pat̾
suscitat mortuos et uiuificat: sic et fi¬
lius quos uult uiuificat. Et quos nisi
eosdem quos pater: Quecumq enim
pater facit: non alia s hec et filius nec
aliter s similiter facit. Ac ꝑhoc. suscita¬
uit et se ipsum etiam ipse. Nam unde
ẽ. soluite templum hoc inquit. et in tͥ-¬
duo resuscitabo illud: Proinde in mor¬
talitatis daritatem quam sibi a patre
datam dicit: etiam se sibi dedisse intel¬
ligendus est. et sinon dicit. Ideo quippe
sepius solum patrẽ facere dicit. quod
et ipse facit cum patre: ut quicquid fa¬
cit. ei tribuat de quo ẽ. S aliquando
etiam tacito patre se dicit facere. quod
facit cum patre: ut intelligamus ita fi-¬
lium non eẽ apatris oꝑe sẽꝑandum: qͣn¬

Expanded text:
teriti temporis verbis futurum significat, teriti temporis verbis futurum significat, quod nunc clarificandus, hoc est suscitandus a Patre, et ipse sit nos ad eam claritatem suscitaturus in finem. Simile est hoc ei quod alibi dicit: Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Et quos, nisi eosdem quos Pater? Quaecunque enim Pater facit, non alia, sed haec et Filius, nec aliter, sed similiter facit; ac per hoc suscitavit et seipsum etiam ipse. Nam unde est: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud? Proinde immortalitatis claritatem quam sibi a Patre datam dicit, etiam sibi ipse dedisse intelligendus est, etsi non dicit. Ideo quippe saepius solum Patrem facere dicit quod et ipse facit, ut cum Patre quidquid est, ei tribuat de quo est. Sed aliquando etiam tacito Patre se dicit facere, quod facit cum Patre, ut intelligamus ita Filium non esse a Patris opere separandum quan
Abbreviated transcription (Latin):
do ab uno. non erant unum. deniq
suerbum quodait rogo. tercio sub¬
audiamus. uel potius quod planius
fat. ubiq ponamus: erithuius ex¬
positio sententie manifestior. Rogo ut
omnes unum sint sicut tu pater in me
et ego in te: rogo ut et ipsi in nobis u¬
num sint. rogo ut mundus credat
quia tu me misisti. Ideo quippe ad¬
didit quod dixit in nobis: ut quodu¬
num efficimur fidelissima karitate gr̃ẽ
dei. nouerimus tribuendum eẽ nõ nob̃.
sicut apłs cum dixisset. fuistis enim ali¬
quando tenebre nunc autem lux in-¬
quit: et ne sibi hoc tribuerent adiecit
in domino. deinde saluator nr̃. ro¬
gando patrem. se hominem demonstra¬
bat: nunc demonstrans et se ipsum. qm̃
cum patre deus est. facere quod rogat.
Et ego inquit claritatem quam dedisti
michi dedi eis. Quam daritatem nisi
imortalitatem. quam natura huma-¬
na in illo fuerat acceptura: Nam nec
ipse adhuc acceꝑat eam. s more suo
ꝓpter inmobilitatẽ p̃destinationis. pre-¬

Expanded text:
do ab uno, non erant unum? Denique do ab uno, non erant unum? Denique si verbum quod ait, rogo, tertio subaudiamus, vel potius, quod plenius fiat, ubique ponamus, erit hujus expositio sententiae manifestior: Rogo ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te. Rogo ut et ipsi in nobis unum sint. Rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Ideo quippe addidit quod dixit, In nobis, ut quod unum efficimur fidelissima charitate, gratiae Dei noverimus tribuendum esse, non nobis, sicut Apostolus cum dixisset: Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux, inquit ; et ne sibi hoc tribuerent, adjecit in Domino . Deinde Salvator noster rogando Patrem, se hominem demonstrabat. Nunc demonstrans et seipsum, quoniam cum Patre Deus est, facere quod rogat: Et ego, inquit, claritatem quam dedisti mihi, dedi eis. Quam claritatem, nisi immortalitatem, quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilitatem praedestinationis, prae
Abbreviated transcription (Latin):
nemur. ꝓisto mundo non rogat:. neq
enim quod non sit uite p̃destinatus
ignorat. Et est mundus de quo scrip¬
tum ẽ: non uenit filius hominis ut
iudicet mundeim. s ut saluetur mũ¬
dus ꝑ ipsum. Unde et apłs. deus inqͥi¬
erat in xpõ. mundum reconcilians
sibi. ꝓ isto mundo rogat dicens: ut
mundus credat quia tu me missti
ꝑ hanc enim fidem mundus reconciliã
deo: cum credit in xp̃m qui est missus
a deo. Quomodo gͦ intellecturi sumus
quod ait. ut et ipsi m nob̾ unum sut
ut creda munus quiaat me iuisisti.
nisiquia non ineo causam posuit ut
eredat mnuindus quia illi unum sunt.
tamquam ideo credat. quod eoseẽ u
nunuidet cum ipse mundus sint
omnes qui credendo unum fiunt:
groundo dixit ut mundus credat sic̃
orando dirxit. ut omnes unum sint:
Siando dixit ut et ipsi m nobis unum
Sit. hoc est enim omnes unum sint.
qđ est mundus credat: quoniam ere¬
dendo unum. fiunt ꝑfecte unum. qui
cum natura eẽnt unum. dissentien¬

Expanded text:
nemus . » Pro isto mundo non rogat: neque nemus . » Pro isto mundo non rogat: neque enim quo sit praedestinatus, ignorat. Et est mundus de quo scriptum est: « Non venit filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . » Unde et Apostolus: « Dristo, mundum reconcilians sibi . Pro isto mundo dicens: Ut mundus credat quia tu me misisti. Per hanc enim fidem mundus reconciliatur Deo, cum credit in Christum, qui est missus a Deo. Quomodo ergo intellecturi sumus quod ait: Ut et ipsi in nobis unum sint, ut credat mundus quia tu me misisti, nisi quia non in eo causam posuit, ut credat mundus quia illi unum sunt, tanquam ideo credat quod eos esse unum videt, cum ipse mundus sit, omnes qui credendo unum fiunt; sed orando dixit: Ut mundus credat, sicut orando dixit: Ut omnes unum sint, orando dixit: Ut et ipsi in nobis unum sint; hoc est enim omnes unum sint, quod est mundus credat, quoniam credendo unum fiunt, et perfecte unum, qui cum natura essent unum, dissentien
Abbreviated transcription (Latin):
pax illa ꝑpetua et potius fidei met¬
ces quam fides: Unum enim erimꝰ
non ut credamus. s quia credidims
S et si in hac uita ꝓpter ipsam comi¬
nem fidem. omnes quiunum credi¬
mus. unum sumus iuxta illucd apli.
omnes enim uos unum estis in ꝓpõ
iħu: eciam sic non ut credamus .s.
quia credidimus unũ sumus. Quio
ẽ ergo unum oms sint. ut mundus
credat: Ipsi quippe omnes iunc
est credens. Neq enim alii sunt qui
unum erunt. et alius est mundus
ꝓptẽa crediturus. quia illi unum e¬
runt. cum ꝓculdubio de his dicat
ut omnes unum sint. de quib dixc¬
rat. non ꝓhis autem rogo tantum.
s et ꝓ eis qui credituri sunt ꝑuerbũ
eorum in me: continuo subiungens.
ut omnes unum sint. Isti autem̃ om̃s
quid est nisi mundus: Non hostilis
utiq s fidelis. Nam ecce qui dixerat.
non ꝓ mundo rogo. ꝓmundo rogat
ut credat: quoniã est mundus de
quo scriptum est. necũ hoc mundo dap¬

Expanded text:
pax illa perpetua, et potius fidei merpax illa perpetua, et potius fidei merces quam fides? Unum enim erimus, non ut credamus, sed quia credidimus. Sed etsi in hac vita propter ipsam communem fidem, omnes qui in unum credimus, unum sumus, juxta illud Apostoli, Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu ; etiam sic non ut credamus, sed quia credimus, unum sumus. Quid est ergo, Omnes unum sint, ut mundus credat? Ipsi quippe omnes mundus est credens. Neque enim alii sunt qui unum erunt, et alius est mundus propterea crediturus, quia illi unum erunt; cum procul dubio de his dicat, Ut omnes unum sint, de quibus dixerat, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, continuo subjungens, Ut omnes unum sint. quid est nisi mundus? Non hostilis utique, sed fidelis. Nam ecce, qui dixerat: « Non pro mundo rogo , » pro mundo rogat ut credat, quoniam est mundus de quo scriptum est: « Ne cum mundo dam
Abbreviated transcription (Latin):
ut unum sint : quia unius substantie
sunt. Nos uero quidẽ ẽẽ in eis possumꝰ:
unum tamen cum eis eẽ non possumꝰ.
quia unius substantie nos et ipsi nõ
sumus. in quantum filius cum patͤ
ds̃ est. Nam in quantum homo est:
eiusdem substantie ẽ cuius et nos sumꝰ.
S nuc̃ illud potius uoluit comenda¬
re quod alio loco ait. ego et pater u¬
num sumus: ubi eandem patris et
suam significauit eẽ naturam. Ac ꝑ
hoc et cum in nobis sunt pater et filius
nature unius ẽẽ nobiscum. Sic itaq
sunt in nobis uel nos in illis: ut illi u¬
num sint in natura sua. nos unum in
nr̃a. Sunt quippe ipsi in nobis. tam̃ꝗͣ.
ds̃ in templo suo: sumus autem nõs
in illis tamquã creatura in creatore
suo. deniq cum dixisset ut et ipsi in no¬
bis unum sint : adiunxit ut mundꝰ
credat quia tu me misisti. Quid est
hoc: Numquidnã tunc crediturus
est mundus quando inpatre et ha
unum omnes crimus: Nonne stã

Expanded text:
ut unum sint, quia unius substantiae ut unum sint, quia unius substantiae sunt: nos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus; quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum Patre Deus est. Nam in quantum homo est, ejusdem substantiae est cujus et nos sumus. Sed nunc illud potius voluit commendare, quod alio loco ait, Ego et Pater unum sumus ; ubi eamdem Patris et suam significavit esse naturam. Ac per hoc et cum in nobis sunt Pater et Filius,naturae unius esse nobiscum. Sic itaque sunt in nobis, vel nos in illis, ut illi unum sint in natura sua, nos unum in nostra. Sunt quippe ipsi in nobis, tanquam Deus in templo suo: sumus autem nos in illis, tanquam creatura in Creatore suo. 2. Deinde cum dixisset, Ut et ipsi in nobis unum sint, adjunxit, Ut mundus credat quia tu me misisti. Quid est hoc? Numquidnam tunc crediturus est mundus, quando in Patre et Filio unum omnes erimus? Nonne ista est
Abbreviated transcription (Latin):
UMdñs iħs orasset ꝓ
discipulis suis. quos tuc̃
secum habebat. atq ad¬
iunxisset suos alios dices.
non ꝓhis autem rogo tantum . s. et ꝑ eis
qui credituri sunt ꝑ uerbum eorum i
me: uelui quereremus quid uł quare
ꝓ illisrogaret: continuo subintulit di¬
ceus. Ut omnes unum sint sicut tu
pater in me. et ego in te: ut et ipsi in no¬
bis unum sint. Et suꝑius cum adhuc
ꝓ solis discipulis. quos secum habe¬
bat oraret: pater sc̃ẽ inquit serua eos
in nomine tuo quos dedisti inchi: ut
sint unum sicut et nos. hoc ergo etiã
nunc et ꝓ nob̾ rogauit. quod tunc ꝓ
illis: ut omnes hoc est et nos et illi u¬
num simus. Ubi diligenter aduerten¬
dum est non dixisse dñm. ut om̃sunũ
simus. s ut omnes unum sint sicut
tupater in me et ego in te. subintelli-¬
gitur unum sumus quod aꝑtius di¬
citur postea: quia et prius dixerat
de discipulis qui cũ illo tuc̃ erant. ut
sint unum sicut et nos. Quam obrem
ita ẽ pater in filio. et filius in patre.

Expanded text:
us Jesus orasset pro discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me; velut quaereremus, quid vel quare pro illis rogaret, continuo subintulit, dicens: Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint. Et superius cum adhuc pro solis discipulis, quos secum habebat, oraret: Pater sancte, inquit, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos . Hoc ergo nunc etiam et pro nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est et nos et illi, unum simus. Ubi diligenter advertendum est non dixisse Dominum, ut omnes unum simus; sed, Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te subintelligitur, unum sumus; quod apertius dicitur postea: quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant, Ut sint unum sicut et nos. Quamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio quam dileristi me. talietas
ait bono certamine: quod usitatiusꝰ
et tamquam rectius diceretur. Quomn
autem dilectio. qua dilexit pater bis
c̃et in nobis: nisi quia membra erssu¬
mus. et in illo diligimur. cum ipse a¬
ligatur totus. id est caput et corpis.
deo subiunxit et ego in ipsis. tamqum
diceret. quoniam ego sum et in ipsis.
Aliter enim est in nob̾ tamquam intẽ¬
plo suo. aliteraĩ nos in illo. quia tt nos
ipse sumꝰ cũ scđm id qđ ut caput uirmeet.
homo factus est: corpus eius sumus:
Finita est saluatoris oratio. hic incipit
passio. Ergo et iste sermo finatur. ut¬
ut de passione quod ipse donauerit.
aliis sermonib disputetun: Allii¬

Expanded text:
dilectio quam dilexisti me; tali et Adilectio quam dilexisti me; tali et Atavi : non ait, bono certamine, quod usitatius et tanquam rectius diceretur. Quomodo autem dilectio quam dilexit Pater Filium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus, et in illo diligimur, cum ipse diligitur totus, id est caput et corpus? Ideo subjunxit, et ego in ipsis; tanquam diceret, quoniam ego sum et in ipsis. Aliter enim est in nobis tanquam in templo suo; aliter autem quia et nos ipse sumus, cum secundum id quod ut caput nostrum esset, homo factus est, corpus ejus sumus. Finita est Salvatoris oratio, incipit passio: ergo et iste sermo finiatur, ut de passione quod ipse donaverit, aliis sermonibus disputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognosceret non ei merito s gr̃ã sub¬
uenisti. deniq sequitur. Ego autem
te cognoui. Ipse fons grẽ est deus na¬
tura: homo autem de spiritu scõ et
uirgine. ineffabili grã. deniq ꝓpter
minum nrm̃: et hii cognouerunt inqͥt
quia tu me misisti. ipse est mundum
reconcilians. S quia tu me misistr. ideo
cognouerunt. Ergo gr̃a cognouerunt.
Et notum feci eis in quit nomen tuũ.
et notum faciam. Notum feci ꝑfidem
tionem. notum faciam ꝑ spetiem. No¬
tum feci cum fine ꝑegrinantib notũ
faciam sine fine regnantib Ut dilec¬
tio inquit quam dilexisti me. in ipsis sit
et ego in ip̃sis. Non est usitata loquu
te quippe diceret᷑. dilectio qua dile-¬
risti me. De greco quidẽ ista translata
est: s sunt similes multe et latine:
sicut dicimus fidelem seruicutea
uiuit.: strenuam miliciam isito
cum dici debuisse uidetur. fidelis¬
uitute seruiuit. strenua miliciam¬
litauit. Qualis autem ista loquitior

Expanded text:
ut cognosceret non ei merito, sed gratia subut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est Deus natura, homo autem de Spiritu sancto et Virgine ineffabili gratia: denique propter minum nostrum, Et hi cognoverunt, inquit, quia tu me misisti. Ipse est mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt: ergo gratia cognoverunt. 6. Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam. Notum feci per fidem, notum faciam per speciem: notum feci cum fine peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus. Ut dilectio, inquit, quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Non est usitata locutite quippe diceretur, dilectio qua dilexisti me. De graeco quidem ista translata est: sed sunt similes et latinae; sicut dicimus, Fidelem servitutem servivit, strenuam militiam militavit; cum dici debuisse videatur, Fideli servitute servivit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ego sum et illi sint mecum S nũc
ꝑfidem. quando autem ꝑ spetiem: Cũ
et uos apparebitiscum illo. in gła. Tunc
apparebimus quod tunc erimus: quia
tunc apparebit non inanit̃ nos id cre-¬
didisse ac sperasse. antequam eẽmus.¬
hoc faciet cui filius cum dixisset ut
uideant claritatem mean quam dedisti
michi. continuo subiunxit qua dile¬
risti me ante mundi constitutionem.
In illo enim dilexit nos ante consticu¬
tionem mundi: et tunc predestinauit
quod in fine facturus est mundi. Pat̃
Quia iustus es: ideo te non cognõuit.
Mundus quippe ille dampnationi pre¬
destinatus mĩto non cognouit dm̃patrẽ
non merito s grã det cognouit. Quid
est enim eum cognoscere nisi uitam et̃¬
nam. quam mundo dampnato utiq
non dedit. reconciliato dedit: Pptẽa
taq mundus non cognouit quia iust̾
es. et meritis eius ut non cognosceret¬
retribuisti: et ꝓptea mundus reconci¬
liatus cognouit. quia misericors es. et

Expanded text:
ubi ego sum, et ipsi sint mecum: sed nunc ubi ego sum, et ipsi sint mecum: sed nunc per fidem. Quando autem fiet per speciem? Cum et vos apparebitis cum illo in gloria . » Tunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc apparebit non inanitdidisse ac sperasse antequam essemus Faciet hoc cui Filius cum dixisset, Ut videant claritatem meam quam dedisti mihi, continuo subjunxit, Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo enim dilexit et nos ante constitutionem mundi, et tunc praedestinavit quod in fine facturus est mundi. 5. Panovit. Quia justus es, ideo te non cognovit. Mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit: mundus venon merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea itaque mundus non cognovit, quia justus es, et meritis ejus, ut non cognosceret, tribuisti: et propterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et
Abbreviated transcription (Latin):
in qua ista neganda respuenda. imꝓhan-¬
da cernuntur. sicut potuerit cogitatur.
et quam sit certa cognoscitur et amat᷑.
ut inde surgat᷑. atq ad interora tendat᷑.
Que cum penetͣre mens inualida. et mi-¬
nusquam illa sunt pura nequiuerit.
non sine amoris gemitu et desiderii la¬
crimis inde pellatur: et pacient̃ ferat.
quandiufide mundatur. atq ut illic
habitare ualeat scis morib preꝑatur:
Quomodo ergo non erimus cum xpo ubi
est. quando in patre cum illo erimuc
non dum rem tenentib s tamen spẽ
gerentib tacuit. Ait enim. Si resur¬
rexistis cum xp̃o que sursum sunt.
querite ubi xp̃c est in dextera dei se¬
dens. que sursum sunt sapite non q̃
suꝑ terram. Mortui enim estis inquit.
et uita ur̃a abscondita ẽ cum xp̃o in
deo. Ecce interim fide ac spe. uita nr̃a.
ubi xp̃c est. cum illo ẽ. quia cum xp̃o
in deo est. Ecce uelut iam factum est.
quod orauit ut fieret dicens. uolo ut

Expanded text:
in qua ista neganda respuenda, improbanin qua ista neganda respuenda, improbanda, cernuntur, sicut potuerit, cogitatur, et quamsit certa cognoscitur et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur. Quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt pura, nequiverit non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur, et patienter ferat, quandiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat, sanctis moribus praeparetur. Quomodo ergo non erimus cum Christo ubi est, quando in Patre cum illo erimus, uamvis nondum rem tenentibus, sed tamen spem gerentibus tacuit. Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, inquit, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Ecce interim fide ac spe vita nostra ubi Christus est, cum illo est; quia cum Christo in Deo est. Ecce velut jam factum est quod oravit ut fieret, dicens, Volo ut
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃o erimus. S ille sicut ille. nos sic̃
nos: ubicumq corꝑe fuerimus. Si enim
loca dicenda sunt ex quib non corpora
continentur. et locus est cuiq rei ubi est:
Locus xpĩ eternus ubi semꝑ est ipse. pat̾
est. et locus patris filius est: quia ego inqͥt
in patre et pater in me est. Et in hac ora¬
tione. Sicut tu pader inquit in me: et ego
inte. Et locus nr̃ ipsi sunt. quia sequit᷑.
ut et ipsi in nobis unum sint: et nos locꝰ
dei sumus. quoniam templum eius su¬
mus Sic̃orat ꝓ nobis qui mortuus est
ꝓ nobis. uiuitq ꝓ nob̾. ut in ipsis unũ
simus. quia factus est in pace locus eius
et habitatio eius. in syonque nos sumus.
S quisidoneus loca ista uel que sunt
in locis istis. sine spatiosis capacitatib
et sine corporeis molib cogitare: Non
tamen parum ꝑficitur. si saltim quic-¬
quid tale oculo cordis ocurrit. negat᷑
respuitur. imꝓbatur. et lux quedam

Expanded text:
cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut nos, ubicunque corpore fuerimus. Si enim loca dicenda sunt et quibus non corpora continentur, et locus est cuique rei ubi est, locus Christi aeternus ubi semper est, ipse Pater est, et locus Patris filius est, quia ego, inquit, in Patre, et Pater in me est, et in hac oratione: Sicut tu, Pater, inquit, in me, et ego in te. Et locus noster ipsi sunt, quia sequitur: Ut et ipsi in nobis unum sint. Et nos locus Dei sumus, quoniam templum ejus sumus, sicut orat pro nobis, qui mortuus est pro nobis, vivitque pro nobis. In ipsis unum sumus, quia factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus est loca ista, vel quae sunt in locis istis, sine spatiosis capacitatibus, et sine corporeis mobilibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrerit negatur, respuitur, improbatur, et lux quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
neatr ullifilio iglens eum dedit.
e guon lato homini filio dedit. post mor¬
fendusl il uando ergo uidebimus il¬
am fus daritatem: ꝓfecto tunc fiet ui¬
dicium inuorum atq mortuorum. tunc
tolleui impius ne uideat cdaritatem
doii: uam nisi illam qua deus est:
eatienim mundo corde. quoniã ipsi de¬
um uidebunt. Nec mundi cordes sunt.
impi ꝓpt̾ea non uidebunt. Tunc ibunt
ipsi in suppliciũ eternum: Sic enum tol¬
letur impius. ne uideat claritatem dnĩ.
usti autem ibunt in uitam eternam. Et
que est uita eterna: Ut cognoscant inqͥt
te solum uerum deum: et quem misisti
runt qui licet non mundi corde tamen
in forma serui clarificata iudicantem ui-¬
dere potuerunt: s sicut cognoscendus
ẽa mundis corde solus uerus deuscũ pa¬
tre et sc̃o spiritu filius. quia ipsa trinitas
&t solus uerus deus. Si ergo scđm id qđ
filius dei est deus. patri ęqualis atq coe¬
ternus. accipiamus hoc diccum. uolo ut
ubi ego sum et ipsi sint mecum: in patre

Expanded text:
equali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis filio dedit ei post mortem crucis: quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque mortuorum, tunc tolletur impius, ne videat claritatem Domini ; quam, nisi illam qua Deus est? Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt : nec mundicordes sunt impii, propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum; sic enim tolletur impius ne videat claritatem Domini: justi autem ibunt in vitam aeternam . Et quae est vita aeterna? Ut cognoscant, inquit, te solum verum Deum, et quem misisti runt qui, licet non mundi cordis, tamen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt, sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus cum Patre, et Spiritu sancto Filius, quia ipsa Trinitas est solus verus Deus. Si ergo secundum id quod Filius Dei Deus est Patri aequalis atque coaeternus, accipiamus hoc dictum: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Uel audituri et credituri
Sunt. Ergo illa oratione ꝓ omnibus
quos redemit. siue tunc in carne ui¬
uentes. siue postea futuros redemptor
nr̃ orauit: cum rogans ꝓ apłis qui cum
illo tunc erant acdiunxit etiam illos qͥ
ꝑ eorum uerbum in eum fuerant cre-¬
dituri. Quid autem adiunctis illic.
deinde dicat: alia disputatione trac

Expanded text:
runt, vel audituri et credituri runt, vel audituri et credituri sunt. Ergo illa oratione pro omnibus quos redemit, sive tunc in carne viventes, sive postea futuros, Redemptor noster oravit, cum rogans pro Apostolis qui cum illo tunc erant, adjunxit etiam illos qui per eorum verbum in eum fuerant credituri. Quid autem adjunctis illis deinde dicat, alia est disputatione trac