comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑgredit᷑. que supreme illiꝰ
ierarchie in angłis archan¬
glicã sublimitatẽ ex qͣdam
industrie sue enulatione i¬
mitatur. sogita obsetro cuiꝰ
sit excellentie illiꝰ ordinis in
se similitudinẽ ꝑ mutatõnẽ
trahere. qͥ sũme claritati in¬
mediate adberet. qui facie
ad faciem et sine specło ⁊ sine
eniginate uidet: qͣle queso ẽ
qd̃ intelligentia hunana co¬
tidie ad illos suꝑ celestium ani¬
moꝵ theoricos excessus nitit᷑. c
q̃nq etiã ꝓ diuine dignationis
bñplatito ad illa summe maie¬
statis magnalia contẽplanda sub¬
leuat᷑. Ad hec gͦ quis idoneus. l
ad hec oꝑa dignus artifex inue¬
subsequat᷑: Demiq alud ẽ archã
fatẽ. atq aliud ẽ cherubin forma¬
re. Quid sit archam comping̾e
auroq uestire. corona cing̾e. oꝑ¬
cłm suꝑduc̃e. ⁊ nosse possumꝰ et
pegͥna sunt a nr̃is sensib d che¬
rubui qͥs uidit qͥs ne uid̾e possit:
Et qͦ mͦ illam formã expͥm̃e ualeã.

Expanded text:
itur, quae supremae illius hierarchiae in angelis archangelicam sublimitatem ex quadam industriae suae aemulatione imitatur. Cogita, obsecro, cujus sit excellentiae illius ordinis in se similitudinem per imitationem trahere, qui summae claritati immediate adhaeret, qui facie ad faciem, et sine speculo, et sine aenigmate videt. Quale, quaeso, est quod intelligentia humana quotidie ad illos supercoelestium animorum theoricos excessus nititur, et quandoque etiam pro divinae dignationis beneplacito ad illa summae majestatis magnalia contemplanda sublevatur? Ad haec ergo quis idoneus? Quis ad haec opera dignus artifex invesubsequatur? Denique aliud est arcam facere atque aliud est cherubin formare. Quid sit arcam compingere, auroque vestire, corona cingere, operculum superducere, et nosse possumus, et peregrina sunt a nostris sensibus. Sed cherubin quis vidit, quisve videre possit? Et quomodo illam formam exprimere valeam
Abbreviated transcription (Latin):
suam ob culpani ꝑfidie uenturã p̾dixat. qͥa
post ip̃am pͥmitĩam p̾dicacõnem in iudcã
factam. statĩ eius irprobacõ destiuccõ atq di ͤ¬
ꝑsio facta est. bñ sequit: Et factũ est uuluꝰ
seuũ ac pessimũ in homines qui habẽt ca¬
racterẽ bestie. Effusa quippe pͥma phiala.
Factũ est uulnus senũ ac pessimũ in homĩes
qui habent caracterẽ bestie. Quia pͥmitĩoꝵ
p̾̃dicatorũ p̾dicacõne ꝓpalata: et ꝑfida iude¬
a in infidelitate d̾elicta: statim factũ in eos
uuluus seuũ ac pessimũ ulcionis dĩe. et
ꝑsecucõ reprolacõnis et illacio destrucc̃onis.
Non solum nainqz est ip̃a gens iudaica isto
uulu̾e a dĩna eleccõne reprobata. sed eciã de
sede sue mansionis enulsa. in homines qui
hũt caracterẽ bestie et in eos qui ad orau̾ñt
ymagniẽ eius: id est in iuideos qui antixp̃o
configurant᷑. fidei xp̃i conͣtdñdo. et sequaci¬
bus suis se confornt eos imitando. om̃es

Expanded text:
suam ob culpam perfidiae venturam praedixit. Et quia post ipsam primitivam praedicationem in Judaea factam statim ejus reprobatio destructio atque dispersio facta est, bene sequitur: Et factum est vulnus saevum ac pessimum in homines qui habent characterem bestiae. Effusa quippe prima phiala, factum est vulnus saevum ac pessimum in homines qui habent caracterem bestiae, quia primitivorum praedicatorum praedicatione propalata, et perfida Judaea in infidelitate derelicta, statim factum est in eos vulnus saevum ac pessimum ultionis divinae, et percussione reprobationis, et illatione destructionis. Non solum namque est ipsa gens Judaica isto vulnere a divina electione reprobata, sed etiam de sede mansionis evulsa. In homines qui habent characterem bestiae, et in eos qui adoraverunt imaginem ejus, id est Judaeos, qui Antichristo configurantur, fidei Christi contradicendo, et sequacibus ejus se conformant, eos imitando. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
u contemplatõnis sue archã intro¬
dux̾at: qͥ in t̾cii etiã celi secreta in¬
telligentie ocłm firat. Puto aut̃
qr nec ip̃e paulꝰ usq in id lociar¬
cham leuasset: nͥ totã illã desid̾i¬
oꝵ suoꝵ familiã illuc p̃misisset
intm̃ ut omĩa arbitraret᷑ ut st̃¬
cora ut xp̃m lucͥfaceret. Multi
ut arbitror hãc de qͣ loqͥm᷑ ꝓmis¬
sionis terrã ꝑ m̃itum possident
qͥ illuc archã suã uirta pauli si¬
militudinẽ intͦduc̾e ñ ualent:
eo qd̾ adhuc aliqͦs de int̾na illa
affectõnũ suarũ familia extͣ hẽic
t̾rã ꝑ desid̾ium retinent. S cũ
ħ omis hebreoꝵ t᷑ba iordanem
tͣnsierit ⁊ cũ & ip̃a fed̾is archa in
t̾ram ꝓmissionis subint᷑ ducta fu¬
erit: qd̾ q̃so iam oberit cursum
siui repetere.⁊ iuxta morẽ in al¬
ueum suũ refluere. Dum mͦ con-¬
grue utilitatis iuste ꝙ necessita¬
tis ripas ñ excedat ⁊ dũ mͦ eqͥtatis
modestie q alueũ sequens ad su¬
ꝑflue lib̾tatis campũ ñ efflucit.

Expanded text:
ubi contemplationis suae arcam introduxerat, qui in tertii etiam coeli secreta intelligentiae oculum fixerat. Puto autem quia nec ipse Paulus usque in id loci arcam levasset, nisi totam illam desideriorum suorum familiam illuc praemisisset, intantum ut omnia arbitraretur ut stercora, ut Christum lucrifaceret. Multi, ut arbitror, hanc de qua loquimur promissionis terram per meritum possident, qui illuc arcam suam juxta Pauli similitudinem introducere non valent, eo quod adhuc aliquos de interna illa affectionum suarum familia extra hanc terram per desiderium retinent. Sed, cum haec omnis Hebraeorum turba Jordanem transierit, cum et ipsa foederis arca in terram promissionis subintroducta fuerit, quid, quaeso, jam oberit cursum suum repetere, et juxta morem in alveum suum refluere: dummodo congruae utilitatis justaeque necessitatis ripas non excedat, dummodo aequitatis modestiaeque alveum sequens ad superfluae libertatis campum non effluat?
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ ñdum m̾uit gustando senti¬
re. Puto qͥa ꝓph̾a nͥ pͥus gustasset
nͥ hoc exꝑimentũ didicisset illud
omĩno ex sentn̾tia dic̾e ñ pofset. Re¬
nuit consolari anima ma̾. Ne gͦ sẽ¬
ꝑ necc̃e sit iordanis cursũ cohib̾e
oportet archã nr̃am in eiꝰ ult̾iora
tnͣspon̾e̾: s nec illud licet nͥ pos¬
simꝰ omẽm illam uotoꝵ nr̃oꝵ tͤ¬

Expanded text:
nondum meruit gustando sentire. Puto quia Propheta nisi prius gustasset nisi hoc per experimentum didicisset, illud omnino ex sententia dicere non posset: Renuit consolari anima mea . Ne ergo semper necesse sit Jordanis cursum cohibere, oportet arcam nostram in ejus ulteriora transponere; sed nec illud licet, nisi possimus omnem illam votorum
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue alueũ seqͥ curiq licebit. hĩc
ẽ qd̾ multos sepe iã iudimꝰ mira
pͥus abstmñtia corpꝰ afflixisse mor¬
bos gͣues ĩmo mcͣabiles incͣrisse:
eosdẽ ꝙ ip̃os post edomitã ꝯcupis¬
 centiã. pꝰ acceptã diuinit᷑ grãm ri¬
goris pͥstini frena laxare ⁊ & corꝑi¬
Ri
suo incibo ce potu ĩ somp¬
no & uestitu multo ampliꝰ qmͣ
custodita sanitas postulasset in¬
dulg̾e. Nam hoc sepe sp̃italib
studiis militat qd̾ uir plenꝰ gr̃ã
corꝑis uues in qntũ utilit̾ pot̾
custodit aut reꝑait. Cauere tn̾
debet qͥ sibi iam sod̾m hanc li¬
centiã indulget ne aqͣs nimis re¬
laxet ÷ ne utilitatis sue alitũ de¬
serant modestie ꝙ ripas excẽ¬
dant: fluant saltẽ ut añ confire¬
u̾ant de qͥb scͥptũ est qd̃ aluei sui
ripas impleu̾ant. Hoc ut arbit᷑r
soli illi bñfaceie nouert qͥ iã ea
q̃ sunt sursũ sapiunt qͥ celestiũ
dulcedinẽ iã degustauert̃ qͥ t̾rena

Expanded text:
tis suae alveum sequi cuique licebit. Hinc est quod multos saepe jam vidimus mira prius abstinentia corpus afflixisse, morbosque graves, imo incurabiles incurrisse, eosdemque ipsos post edomitam concupiscentiam, post acceptam divinitus gratiam, rigoris pristini frena laxare, et corpori suo in cibo et potu, in sommo et vestitu, multo amplius quam custodita sanitas postulasset indulgere. Nam hoc saepe spiritalibus studiis militat, quod vir plenus gratia corporis vires, inquantum utiliter potest, custodit, aut reparat. Cavere tamen debet qui sibi jam secundum hanc licentiam indulget, ne aquas nimis relaxet, ne utilitatis suae alveum deserant, modestiaeque ripas excedant, fluant saltem ut ante consueverant, de quibus scriptum est quod alvei sui ripas impleverant. Hoc, ut arbitror, soli illi bene facere noverunt qui jam ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestium dulcedinem jam degustaverunt, qui te
Abbreviated transcription (Latin):
mus tͥplicẽ in sp̃italib essenti¬
is diuinoꝵ donorũ distinctio¬
nẽ facimꝰ Primo sp̃itał nat᷑a
creat᷑ ut sit. scd̾o iustificat᷑ ut
bona sit. t̃cio głificat᷑ ut beata
sit Peri creationem itaq ad bo¬
num iniciat᷑ ꝑ iustificatiõe
in bono dilatat᷑ ꝑ głificatonẽ
inbono consũmat᷑. bona crea¬
tionis sunt ad inchoationẽ.
bona iustificationis ad ꝓmo¬
tionẽ. bona głificationis ad
consũmationẽ. Prima bona
sunt creatoris dona. scd̾a bona
sunt creatoris dona & cretu¬
re merita: t̃cia bona sunt cre¬
atoris dona ⁊creat᷑e p̃mia
consũmatio donoꝵ. & retͥbu¬
tio meritorũ. Prima itaq¬
bona punẽat ad longitndi¬
nẽ. scd̃ã ad latitudinẽ ultuna
ad altitudinẽ: Nlam in pͥmis ut
dictum rõnalis creat᷑a ad fut᷑e
plenitudinis ꝑfectionem micia¬
tur. ex scdis ꝓficit. crescit. a di¬
latat᷑. in ultimis antẽ sublima¬
tur ad głiam. ⁊ in gła cõsũmat᷑.¬

Expanded text:
sentiis divinorum donorum distinctionem facimus. Primo spiritalis natura creatur ut sit. Secundo justificatur ut bona sit. Tertio glorificatur ut beata sit. Per creationem itaque ad bonum initiatur, per justificationem in bono dilatatur, per glorificationem in bono consummatur. Bona creationis sunt ad inchoationem, bona justificationis ad promotionem, bona glorificationis ad consummationem. Prima bona sunt Creatoris dona; secunda bona sunt Creatoris dona et creaturae merita; tertia bona sunt Creatoris dona et creaturae praemia, consummatio donorum et retributio meritorum. Prima itaqubona pertinent ad longitudinem. Secunda ad latitudinem. Ultima ad altitudinem. Nam in primis, ut dictum est, rationalis creatura ad futurae plenitudinis perfectionem initiatur. Ex secundis proficit, crescit et dilatatur. In ultimis autem sublimatur ad gloriam, et in gloria consummat
Abbreviated transcription (Latin):
gitudine uł latitudine p̃cipi¬
at. uł cur de eiꝰ altitudine om̃i¬
no taceat. Si rerum naturã
consulimus in ipsis ꝓfecto cor¬
porib discere pot̃imus quomͦ
inuestigationis pedem in sp̃i¬
tales theorias ponere debeamꝰ
uidemnus sane in rebus extĩorib
qd̃ om̃is corporea crassitudo a lõ¬
gitudine incipit ex latitudĩe
crescit in altitudinẽ desunt. Lon¬
gitudo itaq ꝓpiciatorii ni fal¬
lor designat ea que insp̃ĩtali
natura sunt ad inchoationẽ.
latitudo uͦ illa que sunt ad ꝓ¬
motionẽ altitudo aũt illa que
uident᷑ ẽẽ ad cõsũmationen.

Expanded text:
gitudine vel latitudine praecipiat, vel cur de ejus altitudine omnino taceat. Si rerum naturam consulimus, in ipsis profecto corporibus discere poterimus, quomodo investigationis pedem in spirituales theorias ponere debeamus. Videmus sane in rebus exterioribus quod omnis corporea crassitudo a longitudine incipit, ex latitudine crescit, in altitudine desinit. Longitudo itaque propitiatorii, ni fallor, designat ea quae in spiritali natura sunt ad inchoationem. Latitudo vero illa quae sunt ad promotionem, altitudo autem illa quae videntur esse ad consum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uero qd̃ dñm rogat ut ueniat: qm̃ ꝑ¬
fectus fuerit in caritate nobis demonstrat.
Si em̃i dñm in aliquo minꝰ diligeret dep̾ssꝰ
timore nequaqͣm eum rogaret ut ueniret.
Perfcus ergo in caritate extirit qui cum
ut uenirt secure rogauit. Timor eñ nõ
tem optat: Ita eam in fine illis orat: qmͣ
eciã om̃ib deprecat᷑: ut uidelicet patent̃
om̃ibus beniuolus nenim offensus ostẽ¬
datur. ut scil ex ip̃a hñ bemuolẽtia: pro¬
uocet ad meliora. Hanc autẽ uisionẽ id¬
circo modo nõ recapitulamꝰ. quia in seqñ¬
ti capło in gñali recapitulacõne om̃ium
iusionũ capitulandã reseruamꝰ.¬

Expanded text:
hoc vero quod Dominum rogat ut veniat, quam phoc vero quod Dominum rogat ut veniat, quam perfectus fuerit in charitate nobis demonstrat. Si enim Dominum in aliquo minus diligeret, depressus timore nequaquam eum rogaret ut veniret. Perfectus ergo in charitate exstitit, qui eum ut veniret secure rogavit. Timor enim nontem optat, ita etiam eam in fine illis orat. Quam etiam omnibus deprecatur, ut videlicet patenter omnibus benevolus, nemini offensus ostendatur, ut scilicet ex ipsa benevolentia provocet ad meliora. Hanc autem visionem hic idcirco modo non recapitulamus, quia in sequenti capitulo in generali recapitulatione omnium visionum recapitulandam reservam
Abbreviated transcription (Latin):
diminu̾it. aufert deus ꝑtem eus de libro
tscil in hiis que scͥpta sunt in eo. et
de ciuitate stã: ut nõ sit ciuis in ea. et
de hiis que scripta sunt in libio isto: ut¬
nõ sit ꝑticeps bonorũ que ꝓmittãtur in
eo. Seqͥnit᷑. Dicit qui testĩonũ ꝑhibet is¬
testĩom de p̾dicta excõicatone alicui insuf¬
ficiens uideat ͤ. testimoniũ adducit xp̃i. per
qd̃ idem affirat᷑. Dicit ergo. Dicit qui tes¬
tioniũ ꝑhibet istorum: salicet ꝓp̃s qui tũc¬
ta que i hoc libro contiuetur attestat᷑. etiã.
Quasi dr̃et. si mithi non creditis: credite
tessionio u̾itatis. etiã. est adu̾bium affir¬
mandi. Qd̾ cum subiũgitur id qd̃ premissũ
est: affirmat᷑ uenio cito In sine libri aduẽ¬
tus sui facit mẽtionem: ut lectorem faciat¬
suspectus. ne uiqͣm per aliqͣm seturitate
inueniat᷑ imꝑatus. Amen ueni dñe ih̃u.
ris affimͣtis et orantis. Nam ubi u̾bo dñi
Ueni dñe ihũ. Ip̃m ut ueniat: exoret. In

Expanded text:
it, auferet Deus partem ejus de libro cet in his quae scripta sunt in eo, et de civitate sancta, ut non sit civis in ea, et de his quae scripta sunt in libro isto, ut sit particeps bonorum quae promittuntur in eo. Sequitur: Dicit qui testimonium perhibet istestimonium de praedicta excommunicatione alicui insufficiens videatur, adducit testimonium Christi per quod idem affirmatur. Dicit ergo: Dicit qui testimonium perhibet istorum, scilicet Christus, qui cuncta quae in hoc libro continentur attestatur. Etiam, quasi diceret: Si multi non creditis, credite testimonio veritatis. Etiam est adverbium affirmandi, quod cum subjungitur, id quod promissum est affirmatur. Venio cito. In fine libri adventus sui facit mentionem, ut semsuspectus, ne unquam per aliquam securitatem inveniatur imparatus. Amen. Veni, Domine Jesu. ris affirmantis et orantis. Nam ubi verbo Domiveni, Domine Jesu, ipsum ut veniat exorat. In
Abbreviated transcription (Latin):
phetie libri huiꝰ. aufert deus partẽ eius.
de libio uite. et de ciuitate sanita. et de o¬
hus que scupta sũt in libro isto Erant in
asia quidã heretiti: qui ut melus suos er¬
uores fouere possẽt facile aliquid in libio
uel apponerẽt. uel minuerẽt. Ad eorũ igit᷑
press̃pcõnem refrenandã excõicacõnis adiũ¬
git siñam. et ostendit qua aĩadu̾sionc dig¬
nus est qui aliquid in eo addere uł auferre
psumit. Contestor ego. id est testis consis
qui mendaciũ adm̃git. Ille uero minuit: qͥ
aliquid ex hiis que in ea scripea sunt subt̃¬
hit. uel negando contradicit. Sed utq extõi¬
cacõnis gladio: ꝑtutitur. quia alt̾ malig
mulctat᷑: alter bonis spolict. Et licet
ex hiis duob malis alterũ alteri per sẽ
tur. quia et hiis malis qui affugits bonis
uoc̃e est pius ut denudet᷑. et qui bonis pri¬
uat᷑ a malorũ illacione liber mauere nõ
periiitit᷑. Ut̃q ergo et apponẽs et minu¬
ens utrq malo. et bonorũ priuacõne et

Expanded text:
us, auferet Deus partem ejus de libro vitae, et de civitate sancta de his quae scripta sunt in libro isto . Erant in Asia quidam haeretici qui, ut melius suos errores fovere possent, facile aliquid in hoc libro vel apponerent vel minuerent. Ad eorum igitur praesumptionem refrenandam excommunicationis adjungit sententiam, et ostendit qua animadversione dignus sit qui aliquid in eo addere vel auferre praesumit. Contestor ego, id est testis existo qui mendacium adjungit. Ille vero minuit, qui aliquid ex his quae in eo scripta sunt subtrahit, vel negando contradicit. Sed uterque excommunicationis gladio percutitur, quia alter malis multatur, alter bonis spoliatur. Et licet ex his duobus malis alterum alteri per senterque percutitur, quia et his malis qui affligitur, bonis necesse est, prius denudetur, et qui bonis privatur, a malorum illatione liber manere non permittitur. Uterque igitur et apponens et minuens utroque malo, et bonorum privatione et
Abbreviated transcription (Latin):
tuitum: Quociens in huiꝰ mͦ
discussione desudas. inꝓpiciatorii
tui ꝓductione laboras. Scruta¬
re. contẽplare. mirare arbitrii
libertatẽ. iudicii discrecionem.
ẽẽntie sublimitatẽ &e ꝓpiciato¬
rum tuũ cum hoc facis scõm
congruentiã ordinis ⁊ modũ
qͣntitatis in longum ꝓducis.
Miror si ꝑteipsum ñ aduertis
qͣm sit utilis qm ne necessaria
horum omĩum assidua consi¬
deratio. Ex hoc enim mens illu¬
minat᷑ inflãmat᷑. ⁊ solidatur
in bono

Expanded text:
tuitum. Quoties in hujusmodi tuitum. Quoties in hujusmodi discussione desudas, in propitiatorii tui productione laboras. Scrutare, contemplare, mirare arbitrii libertatem, judicii discretionem, essentiae sublimitatem, et propitiatorium tuum cum hoc facis secundum congruentiam ordinis, et modum quantitatis in longum producis. Miror si per teipsum non advertis, quam sit utilis, quamve necessaria horum omnium assidua consideratio. Ex hoc enim mens illuminatur, inflammatur et solidatur in bono
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓpiciatorii nr̃i longitu¬
dine. quã iubemur in duos cu¬
bitos et dimidium extend̾e.
Quociens itaq creationis nr̃e
bona illa sp̃italia que suꝑuis
assignauumis. corde nersamuᷤ
diligent̃ inuestigamꝰ. conue¬
nient̃ distingnimꝰ. sufficient̃
discritimꝰ᷑ tociens propitiatorii
nr̃i opus in longitudinẽ ꝓ¬
ducumuis &r ad certam mensii¬
ram extendimꝰ. In hac itaq
frabricandi ꝓpiciatorii ꝓduc¬
tione tͥplex nobis occurrit
duunariu donationũ di¬
stinctio. circa qͣs solum uł ma¬
xime u̾sari debet nr̃e consi¬
derationis frequens diligẽs¬
q retractatio. Ex ipsa creati¬
onis sue conditione nat᷑ale
est omini rationali creature eẽ.
scire. & uelle sogita itaq qmͣ
necessarium qmͣ. iustum. ⁊ di¬
uine bonitati qmͣ congruum.
tam digne creature. tam excel¬
lenti nature boni ac mali dis¬
cretionem dare simul ae arbitriz
libertatẽ concede. ut eẽt bonum
eius tam acceptũ qmͣ uolun¬
tarium. tam gratum qmͣ gra¬

Expanded text:
de propitiatorii nostri longitudine quam jubemur in duos cubitos et dimidium extendere. Quoties itaque creationis nostrae bona illa spiritualia, quae superius assignavimus, corde versamus, diligenter investigamus, convenienter distinguimus, sufficienter discutimus, toties propitiatorii nostri opus in longitudinem producimus et ad certam mensuram extendimus. In hac itaque fabricandi propitiatorii productione triplex nobis occurrit divinarum donationum distinctio, circa quas solum, vel maxime versari debet nostrae considerationis frequens diligensque retractatio. Ex ipsa creationis suae conditione, naturale est omni rationali creaturae esse, scire et velle. Cogita itaque quam necessarium, quam justum et divinae bonitati quam congruum, tam dignae creaturae, tam excellenti naturae boni ac mali discretionem dare, simul et arbitrii libertatem concedere ut esset bonum ejus tam acceptum quam voluntarium, tam gratum quam gra
Abbreviated transcription (Latin):
apud se excollebat᷑ et corã homĩb głia¬
batur. quorũ bonoꝵ cumułs dedarat᷑ cũ
subdit᷑. Et ullius eseo. Multũ em̃ diueᷤ
est qui ullius eget. Sed ꝓpendat qui põt
qmͣ longe p̃sul iste a ꝑfc̃õ bono recesserat
qui ĩ imꝑfecto bono ꝑfecte confidebat. qͥ
solũmõ qd̃ ĩsufficiens ad salutẽ hẽbat
contẽplabat᷑. et ⁊ altius se mdigere tes¬
tabat: qui uere nõ tantũ affcũs uapore te¬
pidus sed et in sensu rõis erat. qui hoo si

Expanded text:
apud se extollebatur, et coram hominibus gloriabatur, quorum bonorum cumulus declaratur cum subditur, Et nullius egeo. Multum enim dives est qui nullius eget. Sed perpendat qui potest quam longe praesul iste a perfecto bono recesserat qui in imperfecto bono perfecte confidebat, qui solummodo quod insufficiens ad salutem habebat contemplabatur, et alterius se non indigere testabatur, qui vere non tantum affectus vapore tpidus sed et in sensu rationis hebes erat, qui hoc sib
Abbreviated transcription (Latin):
mana nimirũ ad meditatõnis stu¬
diũ ex necessitate recͣrit. &e qͣiͣ ad
exploratoꝵ officia refugit. D qͥc¬
qͥd mens humana de moꝵ instiuc¬
tione pot̾it meditatõnũ explora¬
tine cognoscere: debet iterũ in
contẽplato̾nẽ adduc̾e: ce in eoꝵ oer¬
titudinẽ &e desid̾ium animũ robo¬
rare. Q cum meditatõnis adin¬
uentio in contemplatõnẽ adducit᷑:
qͥd aliud qmͣ uia pͥus explorata
ad arche euectõnem repetit᷑ : ut
iurtutũ turma absq deiatõ¬
nis suspitõne sucure subseqͣtur:
ꝑ meditatõnẽ itaq agit᷑ : ut qͥcqͥ
utilit̾ fieri debeat non ignoret᷑. S ⁊
contemplatõ illud efficere solet ut
adinuenta u̾itas memorie tenacis
ihereat: & desid̾ium acͥuis inflã¬
met. ꝑ meditatõnẽ gͦ ad bonũ in¬
struim᷑: ce ꝑ contẽplatõnẽ in bo¬
no solidam᷑. ħ est ratio ut arbi¬
ne: abhinc de eiꝰdẽ confirmatõne. xxxu.

Expanded text:
mana, nec mirum, ad meditationis studium ex necessitate recurrit, et quasi ad exploratorum officia refugit. Sed quidquid mens humana de morum instructione poterit meditationum exploratione cognoscere, debet iterum in contemplationem adducere, et in eorum certitudinem et desiderium animum roborare. Sed cum meditationis adinventio in contemplationem adducitur, quid aliud quam via prius explorata ad arcae evectionem repetitur, ut virtutum turma absque deviationis suspicione secure subsequatur? Per meditationem itaque agitur, ut quidquid utiliter fieri debeat non ignoretur. Sed et contemplatio illud efficere solet, ut adinventa veritas memoriae tenacius inhaereat, et desiderium acrius inflammet. Per meditationem ergo ad bonum instruimur, et per contemplationem in bono solidamur. Haec est ratio, ut arbine, abhinc de ejusdem confirmatione. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
che euectõnẽ : sic̃ meditatõ ad ex¬
aliud ẽ contemplatõnis. meditatõ¬
nis est ꝑscrutari occulta: contem¬
platõnis est admirart ꝑspicua. Si¬
qͥdem meditatõ est occulte m̾tatis
studiosa iuestigato̾. Contempla¬
tõ ẽ ꝑspicue u̾itatis iocunda ad¬
miratõ. Que autẽ occulta sunt:
solent ad manifestatõnẽ ꝓdire mͦ
ex ꝓpͥa meditatõne mͦ ex diuina
reuelatõne. Uͥ gͦ reuelatõnis grãm
p̃sentẽ habemꝰ : meditatõnis of

Expanded text:
 meditatio ad exaliud est meditationis. Meditationis est perscrutari occulta, contemplationis est admirari perspicua. Siquidem meditatio est occultae veritatis studiosa investigatio. Contemplatio est perspicuae veritatis jucunda admiratio. Quae autem occulta sunt, solent ad manifestationem prodire, modo ex propria meditatione, modo ex divina revelatione. Ubi ergo revelationis gratiam praesente
Abbreviated transcription (Latin):
et ille uͥtutũ ex̾citꝰ secure
incedit sibi ꝙ de uie certi¬
tudine nichil diffidit quẽ explo-¬
ratoꝵ sagacitas instruit: ce arche
ordinata antecessio in suo itiñe di¬
rigit. Parũ nobis sit ante hebre¬
oꝵ t᷑bã exploratores dirig̾e. faci¬
amꝰ ꝑ &e archã urãm pꝰ explorato¬
rũ uestigia faciẽ nr̃am p̃cedere. Pͥ¬
mũ est faciendoꝵ rõnẽ meditatõ¬
num nrãꝵ exploratõne ꝑqͥrere &
inuenire: ce postea tandẽ oportet

Expanded text:
ed ille virtutum exercitus secure incedit, sibique de viae certitudine nihil diffidit, quem exploratorum sagacitas instruit. et arcae ordinata antecessio in suo itinere dirigit. Parum nobis sit ante Hebraeorum turbam exploratores dirigere; faciamus et arcam nostram post exploratorum vestigia faciem nostram praecedere. Primum est faciendorum rationem meditationum nostrarum exploratione perquirere et invenire,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑfecte contingat. O qͦtiens
necc̃e ẽ ad di̾ miscd̾iam confug̾e:
&e int̾ tot ꝑicła deprehñsum di¬
petrare. O qm stupñda magna¬
lia ⁊ o ꝗͣ iocunda miracła. o qmͣ
admiranda bñficia in tot diui¬
nis reuelatõnib in tantis uisita¬
tõnib in talib consolatõnib ex¬
mi uastitas. & ꝓpͥe infirmitatis
magnitudo docuit nil de sua uir¬
tute confid̾e ⁊ s totũ de dei pie¬
tate p̾sumere: iactare in dño cu¬
ram suã ͥ ce pon̾e in dño deo spe
suam. Ibi exꝑiri licet in celestis
cibi dulcedine qm magna mł¬
titudo dulcedinis qm abscondit
d̾s diligentib se: gustate & ui¬
dete ꝗͣ suauis ẽ dñsͥ ce ꝓbate ꝙͣ

Expanded text:
fecte attingat! O quoties necesse est ad Dei misericordiam confugere, et inter tot pericula deprehensum dipetrare! O quam stupenda magnalia! O quam jucunda miracula! O quam admiranda beneficia, in tot divinis revelationibus, in tantis visitationibus, in talibus consolationibus, exmi vastitas, et propriae infirmitatis magnitudo docuit, nil de sua virtute confidere, sed totum de Dei pietate praesumere, jactare in Domino curam suam, et ponere in Domino Deo spem suam! Ibi experiri licet in coelestis cibi dulcedine, quam magna multitudo dulcedinis, quam abscondit Deus diligentibus se, gustare et videre quam suavis D
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis inditia ꝗͣ multa diuine
pietatis argum̃ta hemi habita¬
torib dĩ ꝙ cultorib uid̾e contin¬
gat : añꝗͣ h̾emi excrema attingat
ꝑfecte humilitatis metas app̃hñ¬
cedat: cur sũ q retor qñs in fontẽ
redeat humanꝰ ꝙ animꝰ sua sper¬
nens sese ꝙ contẽpnens totꝰ in de¬
ũ tnͣseat ⁊ & in illũ a qͦ om̃e da¬
tũ optimũ. & om̃e donũ ꝑfectum

Expanded text:
multa divinae pietatis argumenta eremi habitatoribus, Deique cultoribus videre contingat, antequam eremi extrema attingant, perfectaeque humilitatis metas apprehencedat, cursumque retorquens in fontem redeat, humanusque animus sua spernens, seseque contemnens totus in Deum transeat, et in illum a quo omne datum optimum, et omne donum perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ de sola uirtutis estunatione
Illi de eo qd̵ hñt uł se credunt
hab̾e. isti de eo qd̃ estimant᷑ ab a¬
liis eẽ Inli de testimonio conscienti¬
e ñ quasi ap̃d dñi. isti de testimo¬
nio fame quasi apud ꝓximum
tantum. Ilud itaq est uelud ani¬
mal irrationabile. istud uł animal
rationale. felix qui głatur de cõsci¬
entie testinonio. sic tñ qͣiͣ in dño.
Alioqͥn ingratum ualde głari denu¬
nere. s ñ in muneris auctore. Quã¬
to meliꝰ qͣnto rectius dictus rex dm̃
quã damelem adoraret. et sacrisica¬
ret qui eũ quidẽ quãuis damelis
officio docuerat quod querebat.

Expanded text:
autem de sola virtutis aestimatione. autem de sola virtutis aestimatione. Illi de eo quod habent vel se credunt habere, isti de eo quod aestimantur ab aliis esse. Illi de testimonio conscientiae, non quasi apud Deum, isti de testimonio famae quasi apud proximum tantum. Illud itaque est velut animal irrationabile, istud velut animal rationale. Felix qui gloriatur de conscientiae testimonio, sic tamen quasi in Domino. Alioquin ingratum valde gloriari de munere, sed non in muneris auctore. Quanto melius, quanto rectius dictus rex Deum quam Danielem adoraret, et ei sacrificaret, qui eum quidem quamvis Danielis officio docuerat quod quaerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ⁊ aliis innotesc̾e ualeant saga¬
ti sollicitudine ꝑquirunt. iã ina¬
nis fauoris auram captant. ⁊ illã
quã ap̃d dm̃ hab̃e consueuerant
glam ueram inuanã cõmutãt.
De qͣlib psalmista. Et mutau̾ũt
głam suam insimilitudinẽ ui¬
tuli comedentis fenum. Cũ enĩ
scriptum sit om̃is caro fenum.
&e omis gła eiꝰ qͣsi flos feni quid
aluid erit uitulus fenum come¬
dens. nisi humani fauoris appe¬
titꝰ carnalem ⁊ temꝑalem głam
ambiẽs: Quĩgͥ aliud erit uitu¬
lum anmal quidẽ petulcum
pał ambitione irrationabili ap̃¬
petitui deseruire &e in temꝑali ce
in ani gła. glam suam constituere ẽ
Et nabuchodonosor quidẽ quẽ
tam̃ iuste rep̾hendimꝰ tolerabiliꝰ
aliquid fecit. qui hominẽ utiq
animal uidłc rõnale diuino hono¬
re donauit. Nlam ꝓculdubio irati¬
onabiliꝰ erit. irrationabile qͣm irra¬
tionabile animal cołe. Alii considũt
&e głantur in ꝓpria uirtute. alii

Expanded text:
omodo et aliis innotescere valeant sagaomodo et aliis innotescere valeant sagaci sollicitudine perquirunt, jam inanis favoris auram captant, et illam quam apud Deum habere consueverant gloriam veram, in vanam commutant. De qualibus Psalmista: Et mutaverunt gloriam in similitudinem vituli comedentis fenum . Cum enim scriptum sit: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni . Quid aliud erit vitulus fenum comedens, nisi humani favoris appetitus, carnalem et temporalem gloriam ambiens? Quid igitur aliud erit vitulum animal quidem petulcum e temporalis ambitione irrationabili appetitui deservire, et in temporali et inani gloria gloriam suam constituere? Et Nabuchodonosor quidem, quem tamen juste reprehendimus, tolerabilius aliquid fecit, qui hominem utique animal, videlicet rationale, divino honore donavit. Nam procul dubio irrationabilius erit irrationabile, quam rationabile animal colere. Alii confidunt et gloriantur in propria virtute, alii
Abbreviated transcription (Latin):
ed uideamꝰ inter ħ S natur
quã uera de deo senserit
ut dixit. qui tam mania sieri uo¬
sane & de duunis sentit. ⁊ tñ
ydolatrie simile qd̵ ꝑ opus exer¬
cuit. Sic sic sub uno eodemq tẽꝑ¬
e &e moyses inmonte ad sũma
&e diuina ꝯtemplanda sublima¬
tur. & plebs sibi cõmissa ad ydo¬
latrie scelus &e uituli culturam
ĩ ualle deicit᷑. Et sit utiq sepe in
uno eodẽq anmo. mͦ mirabili at¬
q miserando. ut unde insũ¬
mis intelligentia humana ad
diuina illuminat᷑ inde minus
desidioꝵ turba corrũpit᷑. Quis
enim nesciat quomͦ magnitudo
reuelationum m̃tem incautam
ĩ suꝑbiam eleuat cũ apłs ip̃e de se¬
ipso dicat. Ne magnitudo reue¬
lationum extollat me datꝰ est
mͥ stimuluis carnis mee angłs sa¬
thane qui me colaphizet. Sepe
ce enĩ quidam adhuc inter ip̃a
diuiuarũ reuelationũ spectada
constituti ap̃d semet ipsos tacita
m̃te suꝑbuint. iam magna de se
estimantes. magna &e ab aliis e¬
stuari dignum ducunt. iam qͦ¬

Expanded text:
ed videamus inter haec quam vera de Deo senserit vel dixerit, qui tam inania fieri vosane, et de divinis sentit, et tamem idololatriae simile quod per opus exercuit. Sic sic sub uno eodemque tempore et Moyses in monte ad summa et divina contemplanda sublimatur, et plebs sibi commissa ad idololatriae scelus, et vituli culturam in valle dejicitur, et fit utique saepe in uno eodemque animo, modo mirabili atque miserando, ut unde in summis intelligentia humana ad divina illuminatur, inde minus desideriorum turba corrumpatur. Quis enim nesciat quomodo magnitudo revelationum mentem incautam in superbiam elevat, cum Apostolus ipse de seipso dicat: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Saepe etenim quidam adhuc inter ipsa divinarum revelationum spectacula constituti, apud semetipsos tacita mente superbiunt, jam magna de se aestimantes, magni ab aliis aestimari dignum ducunt, jam qu
Abbreviated transcription (Latin):
titur. nam nullo desid̾io puto
ad tam inamabalem regionẽ
trahit᷑. flectitur tñ ut que il¬
lic sunt. quasi alonge ꝓspici¬
at. et que mala qua cautela
uitare debeat agnoscat: In
oriente accipimus cognitionẽ
moꝵ nt̃oꝵ discretionẽ uirtu¬
tum ⁊ uicioꝵ: in meridie con¬
templamur p̃mia meritorũ
bonoꝵ gaudia ciuium suꝑ¬
noꝵ. archana diuinoꝵ secre¬
toꝵ: in septemtrione cognos¬
cimus retributiones meritoꝵ
maloꝵ. finem malignorũ
sp̃ituum et hominum reꝑ¬
boꝵ. uides qͣñtum ualeat
homuni plena cognitio sur:. Ex
hac siquidem ꝓficit ad cogni¬
tionẽ om̃ium. celestium. t̾re¬
de sensu tͥ¬
plici ꝑ quos discurre habet
consideratio sui uiii.

Expanded text:
titur: nam nullo desiderio puto titur: nam nullo desiderio puto ad tam inamabilem regionem trahitur; flectitur tamen ut quae illic sunt quasi a longe prospiciat, et quae mala qua cautela vitare debeat agnoscat. In Oriente accipimus cognitionem morum nostrorum, discretionem virtutum et vitiorum. In meridie contemplamur praemia meritorum bonorum, gaudia civium supernorum, arcana divinorum secretorum. In septentrione cognoscimus retributiones meritorum malorum, finem malignorum spirituum et hominum reproborum. Vides quantum valeat homini plena cognitio sui? Ex hac siquidem proficit ad cognitionem omnium coelestium, terreDe sensu triplici, per quos discurrere habet consideratio sui. Si
Abbreviated transcription (Latin):
omnia dilatatirr. un.¬
N loco autẽ suo sol renascens pau¬
latim ad alciora conscendit: qͥa
ꝑ sui cognitõnẽ in celestũ cõtem¬
platõnem assurgit. S cũ ad sum¬
mũ usq ꝑducit᷑ ibi libent̾ immo¬
rat᷑ : qͥa mira illic suꝑcelestium
spectacłoꝵ iocunditate reficitur.
Studiose itaq in eo locoꝵ moras
ineccit: uͥ cursum suũ in cir¬
cłm flectit. Ca ꝓpt̾ utiq girat
ꝑ meridiem. neq. enim eo desidi¬
o feitur. immo flectitur. ad aqui¬
lonem. Iocunda sane admodũ
plaga tneridiana a numetate lu¬
cis. et feruore diei. eo qd̃ dulce sit
ualde ⁊ delectabile aspectu conteni¬
plari beatoꝵ sp̃ituum ordines hi¬
larescentes inclaritate ⁊ karitate
dei. Nichil procul dubio tale ht̃
aquilonaris illa plaga ꝑpetuuis
tenebris addicta: ⁊ ꝑhenni fri¬
gore dampnata. eo qd̃ talib in
regionib digne crucient᷑r reꝓbo¬
rum corda. et per maliciam fri¬
gida. et ꝑ ignoranciam ceca. Nõ
gͦ illuc usq ꝑcurrit. s tm̃ flec¬

Expanded text:
omnia dilatatur. In loco autem suo sol renascens paulatim ad altiora conscendit quia per sui cognitionem in coelestium contemplationem assurgit. Sed, cum ad summum usque perducitur ibi libenter immoratur, quia mira illic supercoelestium spectaculorum jucunditate reficitur. Studiose itaque in eo locorum moras innectit, ubi cursum suum in circulum flectit. Eapropter utique girat per meridiem, neque eo desiderio fertur, imo flectitur ad aquilonem. Jucunda sane admodum plaga meridiana a nimietate lucis et fervore diei, eo quod dulce sit valde et delectabile aspectu contemplari beatorum spirituum ordines hilarescentes in claritate et charitate Dei. Nihil procul dubio tale habet aquilonaris illa plaga perpetuis tenebris addicta et perenni frigore damnata, eo quod talibus in regionibus digne crucientur reproborum corda, et per malitiam frigida, et per ignorantiam caeca. Non ergo illuc usque percurrit, sed tantum flec
Abbreviated transcription (Latin):
S ce hoc satis constat neminẽ
posse plac̾e do̾: nͥ fuerit sapĩa
cũ eo. Qͥs dubitet ad scĩficatõnẽ
ꝑtin̾e hominẽ m̃dari ab om̃i in¬
munditia suał mentẽ cuiꝰlibet
purgari ab om̃i malitia ⁊ neqͥ¬
tia  hec enĩ sunt q̃ coinqͥnant
am: ut pote attingens a fine usꝙ
ad finẽ foitit̾ ⁊ disponens omĩa su¬
auit̃. Et hoc ipm sic purgari ẽ ut
arbitror scĩficari. Precept᷑us dñs mo¬
ysi de constructõne tab̾nacłi pͥmo
omĩum instruxit eũ de archa fabͥ¬
canda: ut ex eo ip̃o innueret ꝓpt̾
illã cet̾a omĩa ẽẽ facienda. Princi¬
piũ ⁊ pͥncipale scũariũ archã fuis

Expanded text:
Sed et hoc satis constat neminem Sed et hoc satis constat neminem posse placere Deo nisi fuerit sapientia cum eo. Quis dubitet ad sanctificationem pertinere hominem mundari ab omni immunditia sua, mentem cujuslibet purgari ab omni malitia et nequitia? Haec enim sunt quae coinquinant am utpote attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Et hoc ipsum sic purgari est, ut arbitror, sanctificari. Praecepturus Dominus Moysi de constructione tabernaculi, primo omnium instruxit cum de arca fabricanda, ut ex eo ipso innueret propter illam caetera omnia esse facienda. Praecipuum et principale sanctuarium arcam fuis
Abbreviated transcription (Latin):
si iure credit᷑: seimꝰ qd̾ qͥtũq te¬
tig̾it eam scĩficabit᷑. Si omĩno fic
ẽ : m̾ito om̃is ppłs q̃rit eam tang̃e
si uutꝰ sci̾ficatõnis exit ab ea. O si
qͥs inuemat᷑ in nobis uir unꝰ sicut
ille de ramathaim qͥ intlutꝰ uesti¬
mentis głe sic̃ decet sũmum ponti¬
ficem dignꝰ sit introire in scã scõꝵ:
ut possit ñ solum iuidere s etiam
tangere hanc q̃ dr᷑ archa sc̾ificatõ¬
nis ⁊ emundet᷑ ab inm̃ditiis suis.
S qͥd de illo dicã sicui forte data
ẽ clauis scientie ab eo qͥ aꝑit ⁊ ne¬
mo claudit ut possit nidere qͥd in¬
tͦꝰ hãt hec archa sc̾ificatõnis: Puto
enim p̃ciosum aliqͥd in hac archa
repositũ. Multũ uellem scire q̃ sit
hec archa q̃ possit scificare accedñ¬
tes: ut merito dicat᷑ archa scifica¬
tõnis. De sapĩa autẽ ñ dubito: qnͥ
ip̃a sit q̃ uincit malitiã. Scio ni¬
chilominꝰ qr qͥcũꝙ sanati sunt
ab initio: ꝑ sapĩam sanati sunt.

Expanded text:
i jure creditur, scimus quod quicunque tetigerit eam sanctificabitur . Si omnino sic est, meriti omnis populus quaerit eam tangere si virtus sanctificationis exit ab ea. O si quis inveniatur in vobis vir unus sicut ille de Ramathaim qui indutus vestimentis gloriae, sicut decet summum pontificem, dignus sit introire in Sancta sanctorum, ut possit non solum videre, sed etiam tangere hanc quae dicitur arca sanctificationis et emundetur ab immunditiis suis. Sed quid de illo dicam si cui forte data est clavis scientiae ab eo qui aperit, et nemo claudit, ut possit videre quid intus habeat haec arca sanctificationis? Puto enim pretiosum aliquid in hac arca repositum. Multum vellem scire quae sit haec arca quae possit sanctificare accedentes, ut merito dicatur arca sanctificationis. De sapientia autem non dubito quin ipsa sit quae vincit malitiam . Scio nihilominus quia quicunque sanati sunt ab initio per sapientiam sanati sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis illiꝰ muñe qͥ ht̃ clauem sci¬
entie lncubraciuncłe nĩe exposi¬
tione uł ad aliqͥo reserare: & si
qͥd adhuc in hoc archanoꝵ di¬
uinoꝵ Recietario scientiaꝵ ꝙ re¬
conditorio repositũ latet qd̾ a nr̃a
exiguitate ad aliqͦrũ utilitatẽ
expoñe &e in cõmune ꝓponere.
multa qͥdẽ de hac matia utiliter
iam dicta sunt: restant adhuc
multa q̃ de eadẽ ad huc utilit̃
dici possunt. Qdͥ iuxta allegori¬
cũ sensũ ħ archa mystice de¬

Expanded text:
illius munere qui habet clavem scientiae lucubratiunculae nostrae expositione, vel ad aliquid reserare, et si quid adhuc in hoc arcanorum divinorum secretario, scientiarumque reconditorio repositum latet, quod a nostra exiguitate ad aliquorum utilitatem exponere et in commune proponere. Multa quidem de hac materia utiliter jam dicta sunt. Restant adhuc multa quae de eadem adhuc utiliter dici possunt. Quid juxta allegoricum sensum haec arca mystice de
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: qd̾ cet̃is om̃ib in dei tab̾nacło qͦ¬
dam sui dignitate p̃fert᷑. O ꝗͣ singła¬
ris gr̃a. o singłarit̾ p̃ferenda: ꝑ ꝗͣ
in p̃senti scificam᷑. & infut᷑o b̾isicam᷑¬

Expanded text:
tur, quod caeteris omnibus in Dei tabernaculo quatur, quod caeteris omnibus in Dei tabernaculo quadam sui dignitate praefertur. O quam singularis gratia! o singulariter praeferenda per quam in praesenti sanctificamur, et in fut
Abbreviated transcription (Latin):
tigͥ ꝗͣ grãm significare possit il¬
lud sacratũ qd cet̾is om̃ib digniꝰ fuit:
facile occͣrit. nͥ forte qͥs dubitet qd̾
maria optimã paitẽ eleg̾it. S q̃
ẽ ista pars optima qmͣ maria ede¬
git nͥ uacare ⁊ uide̾ qm suaius
ẽ dñseNam marcha ut scͥpt᷑a loqͥ¬
tur sollicit udinẽ gerente: maria
sedens secꝰ pedes dm̃i audiebat irer¬
bũ illiꝰ. Sũmã itaq dĩ sapĩam in
carne latitantẽ ꝗͣ ocłs carnis ui¬
dere ñ pot̾at. andiendo intellige¬
bat: intelligendo uidebat: ⁊ in hẽ
modũ sedendo & audiendo sũme
u̾itatis contemplatõni uacabat.
hec est pars q̃ elictis ⁊ ꝑfectis ñꝗͣ au
fert᷑. Hoc sane negotiũ: qd̾ nullo
fine t̾minat᷑. Nam u̾itatis contem¬
platõ in hac uita inchoat᷑: s in
fut᷑a iugi ꝑpetuitate celebrat᷑. ꝑ
ũitatis sanc ꝯtemplatõnẽ homo
ce erudit᷑ ad iusticiã: ce cõsu̾mat᷑
ad głam. Uides gͦ ꝗͣ recte gr̃a con¬
templatõnis in eo sacrato intelliga¬

Expanded text:
tiam significare possit illud sacrarium, quod caeteris omnibus dignius fuit, facile occurrit, nisi forte quis dubitet quod Maria optimam partem elegerit. Sed quae est ista pars optima quam Maria elegit , nisi vacare, et videre quam suavis est Dominus? Nam Martha, ut Scriptura loquitur, sollicitudinem gerente, Maria sedens secus pedes Domini audiebat verbum illius. Summam itaque Dei sapientiam in carne latitantem quam oculis carnis videre non poterat audiendo intelligebat, et intelligendo videbat, et in hunc modum sedendo, et audiendo summae veritatis contemplationi vacabat. Haec est pars quae electis et perfectis nunquam aufertur. Hoc sane negotium quod nullo fine terminatur. Nam veritatis contemplatio in hac vita inchoatur, sed in futura jugi perpetuitate celebratur. Per veritatis sane contemplationem homo et eruditur ad justitiam et consummatur ad gloriam. Vides ergo quam recte gratia contemplationis in eo sacrario intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
pliꝰ dulcefeat: nrm ꝙ desid̾iũ¬
M
in eiꝰ admiratõnẽ uehem̃tiꝰ tͣhat ÷¬
cogitemti f qͥo ille ꝓph̾ar̃ eximiꝰ de
ea sentiat : qͥ eam archam scificatõ¬
nis uocat. Surge inqͥt dñe in reqͥ¬
em tuã: tu et archa scificatõnis
tue. Archa scificatõnis. ꝓutamꝰ¬
fi̾ an hãt nom̃ ex re q̃ dr᷑ ar

Expanded text:
 desiderium in ejus admirationem vehementius trahacogitemus quid ille prophetarum eximius de ea sentiat, qui eam arcam sanctificationis vocat: Surge, inquit, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae . Arca sanctificationis, putamus an habeat n
Abbreviated transcription (Latin):
fecte pro uirib exardescet. et in utbiq ꝑ¬
fecte uires sue malignitatis excendit. et
sic ꝓuidebit mĩma mala incipere. medi¬
ocria proueħ̾e. ut maxĩa nõ designat ⁊¬
manu ten̾e. Econu̾so. incipiẽtia bona at¬
terere. crescẽcia impedire: ut sũma et ꝑ¬
fecta scdm̃ possibilitatẽ non cesset minu̾¬
e. bene ergo sub tali nũo comp̃hũditur.
qui et in ñmis mediocrib. et sũmis mał.
ꝑfc̃e malus. et qui contͣriorũ bonorũ ꝑfeccõi
ꝑfecte contͣrius inucuit᷑. ¶ Scdã igit᷑ besti¬

Expanded text:
fecte pro viribus inardescet, et utrobique pfecte pro viribus inardescet, et utrobique perfecte vires suae malignitatis extendet. Et sic providebit minima mala incipere, mediocria provehere, ut maxima non designat manu tenere, et e converso incipientia bona atterere, crescentia impedire, ut summa et perfecta secundum possibilitatem non cesset minuere. Bene ergo sub tali numero comprehenditur, qui et in minimis, et mediocribus, et summis malis perfecte malus, et qui contrariorum bonorum perfectioni perfecte contrarius invenitur. Secunda igitur besti
Abbreviated transcription (Latin):
sit querẽdus. apud quos omes lr̃e nu̾m
mos dicit᷑. qd̃ contͣrius int̾pretat᷑. Iu l̃
noĩe sigͥficat .a. unũ .ni. qͥnquaginta .t.
centũ .e. qnͥqz .m. quadragĩta .O. septua-¬
giuta .S. ducẽta. Quorũ oĩm sũma sexcẽ¬
ca. sextigĩta sex: constituit. Sũt et alia eiꝰ
noia quorũ huiꝰmõi int̾precacõ hunc eũ¬
dem nũm ht̃ uddere. Sed nos płi̾ma pretͦ¬
imꝰ: quia presenti breuitate pauca suffi¬
cere uidemꝰ. Cur uero talis nũs autrxp̃o
tas subtiliꝰ attendat᷑. Sex. ꝑfecrõnem signi¬
ficant. P ossumꝰ aut̃e per senariũ mini¬
mã ꝑfeccõnem acciꝑe. per sexagenariũ:
mediotr̃e. et per sexcenariũ maxĩam et
consũpniatã ꝑfeccõnem intlłigere. Meri¬
to itaq tali num̾o describit᷑. quia et in õ¬
in gradu malor̃ perfecte malignꝰ. et in
om̃ gradu bonoꝵ bonitati ꝑfr̃e contͣrius
ĩuenit : In utroq eñ irplici gradu per¬

Expanded text:
sit quaerendus, apud quod omnes litterae sit quaerendus, apud quod omnes litterae mos dicitur, quod contrarius interpretatur. In hoc nomine significat, a, unum, n, quinquaginta, t, trecenta, e, quinque, m, quadraginta, o, septuaginta, s, ducenta. Quorum omnium summa, sexcenta sexaginta sex constituit. Sunt et alia ejus nomina, quorum hujusmodi interpretatio hunc eumdem numerum reddit. Sed nos plurima praeterimus, quia praesenti brevitati pauca sufficere videmus. Cur vero talis numerus Antichtas subtilius attendatur. Sex perfectionem significant. Possumus autem per senarium, minimam perfectionem accipere, et per sexagenarium, mediocrem, et per sexcentenarium, maximam et consummatam perfectionem intelligere. Merito itaque tali numero describitur, qui et in omni gradu malorum perfecte malignus, et in omni gradu bonorum bonitati perfecte contrarius invenitur. In utrorumque enim triplici gradu per
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. Ne quis. scilicet possit emere aut uen¬
dere nisi qui ht̃ caract̾em aut nomẽ bestie
aut ñm nõĩs eius. ut plures hac ncã¬
lautur. Magna ergo erit et gniuis auxa¬
etas ppłi fidelis. qui respuet portare car¬
rattrrẽ et nomẽ et num eius nõis. Nu¬
merus nõis eius dicit᷑ nus ille qui in lit¬
tis quib nomẽ eius scribit᷑ continet᷑. Se¬
quit. Eec est sapĩa. quia ros obscura est
attentos facir. Qui ht̃ intlłectũ compu¬
tet uuꝰm bestie. id est computet num qui
ex significacõne lr̃arũ constituit᷑. quibus
nomiẽ eius scubit᷑. et qd̾ possit computa¬
ri apte declarat. cũ subiũgitur. Quierus
Et ut nos huiꝰ nũi cognicõn uiciniores
faciat: ip̃m nob̾ euident᷑ maĩfestat dicẽs.
Et nũs eius esti sexcenti sexaginta sex.
sed ut uirtutẽ huiꝰ nũi clauiꝰ agnosramꝰ.
scd̃m scõrũ doctorũ tradicõnẽ diligẽtius
illum discuciamꝰ. Dñt eñi qđ̃ cum liber is¬
te grece sit editus: scdm̃ grecos nũs ip̃e

Expanded text:
quis scilicet posset emere, aut vendere, nisi qui habet characterem, aut nomen bestiae, aut numerum nominis ejus, ut plures hac necesgantur. Magna ergo erit et gravis anxietas populi fidelis, qui respuet portare characterem, et nomen, et numerum nominis. Numerus nominis ejus dicitur numerus ille, qui in litteris quibus nomen ejus scribitur continetur. Sequitur. Hic est sapientia. Quia res obscura est attentos facit: Qui habet intellectum computet numerum bestiae, id est, computet numerum qui ex significatione litterarum constituitur, quibus nomen ejus scribitur. Et quod possit computari, apte declarat, cum subjungit: Numerus hoet ut nos hujus numeri cognitioni viciniores faciat, ipsum nobis evidenter manifestat, dicens: Et numerus ejus est sexcenti sexaginta sex. Sed ut virtutem hujus numeri clarius agnoscamus, secundum sanctorum doctorum traditionem diligentius illum discutiamus. Dicunt enim quod cum liber iste Graece sit editus, secundum Graecos numerus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fluctuantes accipiniꝰ. Ita congrue per bestiã
ascendẽtem de terra impios falsorũ xp̃icinorũ
rectores in una credulitare qͣmuis sibi muti¬
li stabiliter ad modũ terre ꝑmanẽtes intelli¬
gimꝰ. mare quippe gentiles. quia per diuersa
fluctuant. Terra. xp̃ĩam eciã falsi. quia in u¬
nius dei credulitate ꝑ seucrãt. Sed utrorũq
dũatores per suꝑbiam suꝑ se ascendẽtes rec¬
te bestiis comꝑant᷑. quia bestialit᷑ scõs perse¬
qunt᷑. et q̃m tam hii qͣm illi autrx̃po seruire
et ip̃m caput malicie habere ꝓbant᷑. bene
in utrisq capłis post bestias antixp̃i incipi¬
entes blaspheĩe et trudelitates memoran¬
tur. Quia igit᷑ dyabołs non tantũ per pa¬
ganos sed eciã per falsos xp̃ianos eccĩam
ꝑsequit : Apte post bestiã ascendentẽ de ma¬
ri: bestia ascendẽs de terra uidet᷑: Et uidi

Expanded text:
fluctuantes accipimus, ita congrue per bestiam fluctuantes accipimus, ita congrue per bestiam ascendentem de terra impios falsorum Christianorum rectores in una credulitate quamvis sibi inutili stabiliter ad modum terrae permanentes intelligimus. Mare quippe gentiles, quia per diversa fluctuant; terra, christiani etiam falsi, quia in unius Dei credulitate perseverant. Sed utrorumque dominatores per superbiam super se ascendentes recte bestiis comparantur, quia bestialiter sanctos persequuntur. Et quoniam tam hi quam illi Antichristo servire; et ipsum caput malitiae habere probantur, bene in utrisque capitulis post bestias Antichristi, incipientes blasphemiae, et crudelitates memorantur. Quia igitur diabolus non tantum per paganos, sed etiam per falsos christianos Ecclesiam persequitur, apte post bestiam ascendentem de mari, bestia ascende