comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phetã dicit. Exaruit uelut testa uirtꝰ mea.
Sicut testa enĩ eiꝰ uirtꝰ ex aruit: qͥ susceptȩ
carnis infirmitatẽ passionis suȩ igne robo¬
rauit. Quid uͦ ꝑ saniem: nisi peccatũ deb&
intelligi. Per carnẽ qͥppe & sanguinẽ: so¬
lent carnis peccata signari. Unde ꝑpsal¬
mistã dicit᷑: libera me de sanguinibꝰ. Sa¬
nies itaq putredo est sanguinis. Quid gͦ
accipimꝰ saniem. nisi peccata carnis ex longa
uetustate peiorata: Uulnꝰ itaq insaniem
uertit᷑ : cũ neglecta culpa usu de terius gra¬
uatur. Mediator itaq dĩ & hominũ homo
tradens. saniem testa rasit : qͥa peccatum
carne deleuit. Uenit enĩ sicut scriptum
est. insimilitudine carnis peccati. ut de
peccato dãpnar& peccatũ: Dũq hosti obi:¬
cit in nocenciã carnis suȩ. tersit contagia
carnis nr̃e. Et ex qua nos captiuos in imicꝰ
tenuit. ꝑ illã nos liberos expauit. Quia

Expanded text:
phetam dicitur: Exaruit velut testa virtus mea . phetam dicitur: Exaruit velut testa virtus mea . Sicut testa enim ejus virtus exaruit, qui susceptae carnis infirmitatem passionis suae igne roboravit. Quid vero per saniem, nisi peccatum, debet intelligi? Per carnem quippe et sanguinem solent carnis peccata designari. Unde per Psalmistam dicitur: Libera me de sanguinibus . Sanies itaque putredo est sanguinis. Quid ergo accipimus saniem, nisi peccata carnis ex longa vetustate pejora? Vulnus itaque in saniem vertitur, cum neglecta culpa usu deterius gravatur. Mediator itaque Dei et hominum homo tradens, saniem testa rasit, quia peccatum carne delevit. Venit enim, sicut scriptum est, in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum . Dumque hosti objicit innocentiam carnis suae, extersit contagia carnis nostrae; et ex qua nos captivos inimicus tenuit, per illam nos liberos expiavit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus in hac uita electoꝵ uenit: qͥ non
huiꝰ hostis aduersa sustinuit. Membra
autẽ nr̃i redẽptoris extiterunt: &iam qͥ
ab ipso mundi exordio dũ pie uiuunt. cru¬
delia passi sunt. An non huiꝰ membrũ abel
se esse ꝑhibuit: qͥ eius mortẽ de quo scriptũ
est. sicut agnus corã tondente se obmutes¬
ełt & non aꝑiͤt os suũ: non solũ placens in
sacrifitio. sed &iam moriens tacendo signauit:
Ab ipso itaq mundi exordio: redẽptoris nr̃i
corpꝰ expugnare conatꝰ est. Aplanta gͦ pedis:
usq aduerticẽ uulnꝰ intulit: qui ã puris
hominibꝰ inchoans. usq ad ipsum capꝰ eccłȩ
seuiendo ꝑuenit. Bene autẽ dicit᷑: testa sa
niem radebat. Quid enĩ aliud in manu dñi
testa est: nisi caro ex nr̃eͣ substanciȩ luto sũp¬
ta & enĩ testa igne solidat᷑. Caro autẽ
dñi eo ex passione sua robustior extitit: quo
ꝑ infirmitatẽ mor iens. amorte sine infir¬
mitate surrexit. Unde recte &iam ꝑpro¬

Expanded text:
Nullus in hanc vitam electorum venit, qui non hujus hostis adversa sustinuit. Membra autem nostri Redemptoris exstiterunt, etiam qui ab ipso mundi exordio, dum pie vivunt, crudelia passi 87 sunt. An non hujus membrum Abel se esse perhibuit, qui ejus mortem, de quo scriptum est, Sicut agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum , non solum placens in sacrificio, sed etiam moriens tacendo signavit? Ab ipso itaque mundi exordio Redemptoris nostri corpus expugnare conatus est. A planta ergo pedis usque ad verticem vulnus intulit, quia a puris hominibus inchoans, usque ad ipsum caput Ecclesiae saeviendo pervenit. Bene autem dicitur: CAi rasit. --Quid enim aliud in manu Domini testa est, nisi caro ex nostrae substantiae luto sumpta? Etenim testa igne solidatur. Caro autem Domini eo ex passione sua robustior exstitit, quo per infirmitatem moriens, a morte sine infirmitate surrexit. Unde recte etiam per Pro
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. Non nũquã enĩ prauis nos sermo¬
nibꝰ: non numquã uero solis ꝑ uersis moribꝰ
insequunt᷑. Suadent naq aliqͣndo quae
tenent: aliqndo uͦ & si non suade̾nt. p̃bere
tam̃ iniqͥtatis erempla non cessant. Qui
igit᷑ ad mala nos uel uerbis uel exemplis
inliciunt. ꝓfecto ꝑsecutores nr̃i st̃. Aqͥbꝰ
tẽptationu certamina sumimus: quȩ saltẽ tam̃
nales in ȩccła aliqͣndo metu: aliquando uͦ
audacia suadere ꝑuersa contendunt. Cũq
ipsi uelꝰ pusillanimitate uel elatione defi.¬
ciunt: hȩc iustoꝵ cordibꝰ infundere. qͣsi
ex dilectione moliunt᷑. Carnalẽ uidelicet
mͣt̾e. petrus ante redẽptoris mortẽ resur¬
rectionẽq retinebat: Car nali mente sar¬
uiae filius. duci suo dauid adiunctꝰ inhe¬
serat: sed tamen unꝰ formidine. alter

Expanded text:
vitam. Nonnunquam enim pravis nos sermovitam. Nonnunquam enim pravis nos sermonibus, nonnunquam vero solis perversis moribus insequuntur. Suadent namque aliquando quae tenent; aliquando vero etsi non suadent, praebere tamen iniquitatis exempla non cessant. Qui igitur ad mala nos vel verbis vel exemplis illiciunt, profecto persecutores nostri sunt a quibus tentationum certamina sumimus, quae saltem nales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere bonis perversa contendunt. Cumque ipsi vel pusillanimitate vel elatione deficiunt, haec justorum cordibus infundere, quasi ex dilectione moliuntur. Carnalem videlicet mentem Petrus ante Redemptoris mortem resurrectionemque retinebat; carnali mente Sarviae filius duci suo David adjunctus inhaeserat; sed tamen unus formidine, alter
Abbreviated transcription (Latin):
male suadens mulier tenuit: nisi quorũ¬
lib& carnaliũ in ȩccłę sinu positoꝵ Qui
quo uerbis ꝓfesse fidei intus st̃: eo bonos in¬
correctis suis moribꝰ peius p̾munt. Nam
minꝰ fortasse nocuissent: si non eos sc̃ã ȩccła
introrsus admittens usq ad fidi cubile re¬
ciper&. Qͦs dũ ꝑ ꝓfessã fidem recipit: sibi.
ꝓcul dubio pene indeuitabiles facit. Hinc
est qͦd pͣmente turba. una rede̾ptorẽ nrm̃¬
redẽptor dicit. Quis me tetigit: Cui cũ
discipuli responderent. turbȩ te com¬
pͥmunt & affligunt. & tu dicis qͥs me teti¬
git.Nlico adiunxit. Tetigit me aliquis.
Nã ego noui uirtutẽ de me exisse. Multi¬
gͦ dnm̃ cõpͥmunt. & una tangit. Quia car¬
nales quiq in eccła eũ pͣmunt. a quo longe
sunt: & soli tangunt. qͥ huic ueracit᷑ humi¬
les adiungunt᷑. Turba igit᷑ p̃mit: quia mul¬
titudo carnaliũ quo intus admittit᷑. gra¬
uius tolerat᷑. Premit & non tangit: quia &¬
inportuna est ꝑ p̾senciam. & absens per

Expanded text:
male suadens mulier tenuit, nisi quorumlibet carnalium in Ecclesiae sinu positorum, qui quo verbis professae fidei intus sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nam minus fortasse nocuissent, si non eos sancta Ecclesia introrsus admittens usque ad fidei cubile reciperet, quos dum per professam fidem recipit, sibi procul dubio pene inevitabiles facit. Hinc est, quod pster protinus dicit: Quis me tetigit; cui cum discipuli responderent: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? illico adjunxit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse m comprimunt, et una tangit, quia carnales in Ecclesia eum comprimunt a quo longe sunt, et soli tangunt qui huic veraciter humiles adjunguntur. Turba igitur premit, quia multitudo carnalium, quo intus admittitur, eo gravius toleratur. Premit et non tangit, quia importuna est per praesentiam, et absens per
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationũ aduersa studia ꝑ intentioni
hostiã. qͦsi ad amica corda ꝑmutamꝰ. Hȩc
nos intribꝰ uoluminibꝰ triplicit̃ disseru¬
isse sufficiat. In ipso nãq oꝑis huiꝰ exor¬
dio. uelud inmolẽ nasciturȩ arboris
linguȩ radicẽ fiximꝰ: ut expositionis ra¬
mos post modũ ꝓ ut singula expetunt¬
s loca ꝓducamus.

Expanded text:
tentationum adversa studia per intentionis tentationum adversa studia per intentionis hostiam, quasi ad amica corda permutamus. Haec nos in tribus voluminibus tripliciter disseruisse sufficiat. In ipso namque operis hujus exordio velut in molem nasciturae arboris, linguae radicem fiximus, ut expositionis ramos postmodum, prout singula expetunt loca, producamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uehementẽ. Si enĩ cor ueraciter dol&.
linguã contͣ nos uicia non habent. Nam
cũ plene uita rectitudinis queritur: suꝑ¬
uacua suggestio prauitatis obtairat᷑. Sȩpe
autẽ si forti nos studio contͣ uicioꝵ ĩcenti.¬
ua stringimꝰ. ĩpsa &iam uicia ad usũ uir¬
tutis inmutamꝰ. Non nullos nãq ira pos¬
sid&: sedhanc dũ ratione subiciunt. in sc̃i
zeli ministeriũ uertunt. Non nullos suꝑ¬
bia erigit: sed dũ diuinȩ formidini animũ
ĩclinant. hanc ad defensionẽ iusticiȩ in
uoce liberȩ auctoritatis inmutant. Non¬
nullos fortitudo carnis in lecebrat: sed dũ
excercendis piis oꝑibꝰ corpus subdunt. unde
iniquitatis stimulũ passi st̃: inde pietatiᷤ
lucra mercant᷑. Unde & bene idẽ beatꝰ
iob post multa cer tamina. hostiã ꝑ amiciꝰ
immolat. Quos enĩ ꝑcontencionẽ diu
hostss ꝑtulit. qͣndoq ꝑsacrificiũ ciues
reddit. Quia dũ uiciosas quasq cogita¬
tiones subigendo. uirtutib uertimus.

Expanded text:
ulari. --Si enim cor veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa certamina hostiam pro amicis immolat. Quos enim per contentionem diu hostes pertulit, quandoque per sacrificium cives reddit; quia dum vitiosas quasque cogitationes subigendo in virtutes vertimus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa scam̃ ȩccłam sua docere desiderant: ad
eã qͣsi consolantes ad ꝓpͥnquant. Nec mirũ
qͦd qͥ aduersanciũ formã expͥmunt. a mici
nominant᷑. cũ ipsi quoq traditori dicitur.
Amice. ad qd uenisti. Et diues qͥ inferni
igne exurit᷑. ab abraham filius uocatur.
Quia & si ꝑnos mali corrigi negligunt.
dignũ tam̃ est ut a nobis non ex sua nequicia.

Expanded text:
quia sanctam Ecclesiam sua docere desiquia sanctam Ecclesiam sua docere desieam quasi consolantes appropinquant. Nec mirum quod qui adversantium formam exprimunt, amici vocantur, cum ipsi quoque traditori dicitur: Amice, ad quid venisti? Et dives qui in inferno igne exuritur Abraham filius vocatur , quia etsi per nos mali corrigi negligunt, dignum tamen est ut a nobis, non ex sua nequitia,
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ caritatis calent. Haama uͦ: int̾pretat᷑
decor. Quia enĩ docti non esse sed uideri
appetunt. ex eruditionis uerbis speciem
bene uiuentiũ sumunt. & ꝑ calorẽ loqua¬
citatis. in se imaginẽ ostendunt decoris.:
Ut eo ꝑdecorẽ lingue. ꝑuersa facile ꝑsua¬
deant. quo feditatẽ uitȩ sensus callide occul¬
tant. Sed neq ipsa locoꝵ nomina: in ordi¬
nata sunt narratione distincta. Pruis enĩ
themã. post modũ suhi. ac deinde naamã
ponit᷑. Quia prius illos inordinatꝰ calor ac-¬
cendit. nitor deinde loquacitatis erigit:
& tunc dȩmũ decõros hominibꝰ hypochrisiᷤ
Condicunt sibi heretici. qndo praua quȩdã
contͣ ȩccłam concordit̃ sentiunt. Et in quibꝰ
aueritate discrepant. sibi infalsitate concor¬
dant. Om̃s autẽ qͥ nos de ęt̾nitate erudiunt:
qͥđ aliud faciunt nisi inperegrinationis nr̃ȩ
nos afflictione consolant᷑. Heretici autẽ

Expanded text:
ribus charitatis carent. Naama vero interpretatur ribus charitatis carent. Naama vero interpretatur decor. Quia enim docti non esse, sed videri appetunt, ex eruditionis verbis speciem bene viventium sumunt; et per calorem loquacitatis in se imaginem ostendunt decoris, ut eo per decorem linguae perversa facile persuadeant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. Sed neque ipsa locorum nomina inordinata sunt narratione distincta. Prius enim Thema, postmodum Suhi, ac deinde Naama ponitur; qua prius illos inordinatcendit, nitor deinde loquacitatis erigit, et tunc demum decoros hominibus hypocrisis Condicunt sibi haeretici, quando prava quaedam contra Ecclesiam concorditer sentiunt, et in quibus a veritate discrepant, sibi in falsitate concordant. Omnes autem qui nos de aeternitate erudiunt, quid aliud faciunt, nisi in peregrinationis nostrae nos afflictione consolantur? Haeretici autem,
Abbreviated transcription (Latin):
cius appetunt sapere: qͥsi plusquã necesse
est student calere. Desidia qͥppe torpori
frigoris: & rursũ inquietudo in moderatȩ
curiositatis. in tẽperato concordat calori.
Quia gͦ amplius quã debent calorẽ sapi-¬
entiȩ. ꝑ ciperẽ appẽtunt. ab austro
uenire. referuntur. Ab hoc calore ĩmo¬
deratȩ sapientiȩ. mentes fideliũ paulus
tẽperare curauerat: cũ dicebat. Non plus
sapere quã oportae sapere. sed sapere ad
sobrietatẽ. Hinc est qͦd dauid ualles sali¬
narũ ꝑcutit: quia uidelic& redemptor nr̃
suȩ districtionis examine. in his qui de
ilło praua sentiunt. stulticiã ĩ moderati
saporis extinguit. Suhi autẽ. dicitur
loquens. Calorẽ qͥppe. non ut bene ui-¬
uant: sed ut elate loquant᷑. habere desi¬
derant. Athema igit᷑ & suhi. id est acalo¬
re & loquacitate uenire referunt᷑. qͥa ꝑ
hoc qͦd scripturarũ se studiosos exhibent.
solius uerbis loquacitatis non autẽ uisce¬

Expanded text:
tius appetunt sapere, quasi plusquam necesse tius appetunt sapere, quasi plusquam necesse est, student calere. Desidia quippe torpori frigoris et rursum inquietudo immoderatae curiositatis, intemperato concordat calori. Quia ergo amplius quam debent, calorem sapientiae percipere appetunt, ab Austro venire referuntur. Ab hoc calore immoderatae sapientiae mentes fidelium. Paulus temperare curaverat, cum dicebat: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc est quod David valles salinarum percutit , quia videlicet Redemptor noster suae districtionis examine in his qui de illo prava sentiunt stultitiam immoderati saporis exstinguit. Suhi autem dicitur loquens. Calorem quippe non ut bene vivant, sed 92 ut elate loquantur, habere desiderant. A Thema igitur et Suhi, id est, a calore et loquacitate venire referuntur, quia per hoc quod Scripturarum se studiosos exhibent, solius verbis loquacitatis, non autem visce
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ ꝑuersa quoq actio: ex ipsa suoꝵ no¬
minũ int᷑pretatione colligitur. Dicuntur
enĩ elifat. baldad. sophar. Sicut & suꝑius
diximꝰ elifaz intͣpretatꝰ dicit᷑. di conteptus.
Nisi enĩ dm̃ contẽpnerent: nequaquã de
tas sola. Dũ enĩ uere uinci refugiunt. &
ꝑuerso studio esse uictores querunt: nouȩ
uitȩ conuersationẽ negligunt. & ex sola
uetustate est qͦd intendunt. Sophar uͦ:
speculã dissipans. Hi & enĩ qͥ inscã eccła
siti sunt: redẽptoris sui misteria fide
uera humilit̃ cont̾eplant᷑. Sed dũ heretici
cũ falsis alligationibus ueniunt: speculã
dissipant. quia eoꝵ m̃tes qͦs ad se adtrahunt.
ab intentione rectȩ contẽplationis inclinañ.
Bene autẽ loca dequibꝰ ueniunt: congrua
hereticoꝵ actibꝰ describunt᷑. Dicit᷑ & enĩ:
themanitis. suhitis. naamathitis. Thema
nãq int̃pretat᷑ auster:. suhitis loquens. naa¬
ma decor. Austrũ autem uentũ calidum
esse quis nesciat. Heretici igitur qͥa arden-¬

Expanded text:
ersa quoque actio ex ipsa suorum nominum interpretatione colligitur. Dicuntur enim, Eliphaz, Baldad, Sophar; et, sicut superius diximus, Eliphaz interpretatus dicitur, Dei contemptus. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de tas sola. Dum enim vere vinci refugiunt, et perverso studio esse victores quaerunt, novae vitae conversationem negligunt; et ex sola vetustate est quod intendunt, Sophar vero speculam dissipans. Hi etenim, qui in sancta Ecclesia siti sunt, Redemptoris sui mysteria fide vera humiliter contemplantur; sed dum haeretici cum falsis allegationibus veniunt, speculam dissipant, quia eorum mentes, quos ad se attrahunt, ab intentione rectae contemplationis inclinant.Bene autem loca de quibus veniunt congrua haereticorum actibus describuntur. Dicitur etenim Themanites, Suhites, Naamathites. Thema namque interpretatur Auster; Suhi, loquens; Naama, decor. Austrum autem ventum calidum esse quis nesciat? Haeretici igitur, quia arden
Abbreviated transcription (Latin):
derant. oculos leuant: qͥa uidelic& ipsi in
imo st̃ Et cũ eius oꝑa respiciunt. in alto
st̃ sita quȩ cernunt: sed tam̃ hanc indolore
positã non cognoscunt. Ipsa quippe appe¬
tit hic mala recipere: ut possit ad ęt̃nę
remunerationis premiũ purgata ꝑueni¬
re. Plerũq ꝓsꝑa metuit: & disciplina eru¬
ditionis hilarescit. Heretici igit᷑ qͥa pro
magno p̾sencia appetunt: eã inuulneribꝰ
positã non cognoscunt. Hoc ñaq qͦd in illa
cernunt: in suoꝵ cordiũ cognitione non
relegunt. Cũ gͦ hȩc & aduersitatibꝰ ꝓficit.
ipsi suo stupori inherent: qͥa ꝑ ex pe̾rim̃tũ

Expanded text:
derant, oculos levant, quia videlicet ipsi in imo positi sunt, et cum ejus opera respiciunt, in alto sunt sita quae cernunt; sed tamen hanc in dolore positam non cognoscunt. Ipsa quippe appetit hic mala recipere, ut possit ad aeternae remunerationis praemium purgata pervenire. Plerumque prospera metuit, et disciplina eruditionis hilarescit. Haeretici igitur, quia pro magno praesentia appetunt, eam in vulneribus positam non cognoscunt. Hoc namque quod in illa cernunt, in suorum cordium cognitione non relegunt. Cum ergo haec et adversitatibus proficit, ipsi suo stupori inhaerent: quia per experimentum
Abbreviated transcription (Latin):
lectu m̃tem corrũpere. & de uerbis cȩlesti¬
bus terrena sentire. Diuina autẽ uerba:
plus discutiunt plerũq quã capiunt. Suꝑ¬
capita igitur puluerẽ spargunt: qͥa in pre¬
ceptis dĩ ꝑ terrenã intelligenciã. ultra
suarũ menciũ uires enitunt᷑. Sederunt¬

Expanded text:
lectu mentem corrumpere, et de verbis coelestilectu mentem corrumpere, et de verbis coelestibus terrena sentire. Divina autem verba plus discutiunt plerumque, quam capiunt. Sucapita igitur pulverem spargunt, quia in praeceptis Dei per terrenam intelligentiam ultra suarum mentium vires nituntur. MOR
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ om̃s qͥ eis concordit᷑ inherentes. illoꝵ er¬
roribꝰ inuoluunt᷑. Habent uͦ heretici hoc
ꝓpͥũ. qͦd in eo gradu in quo de ȩccła exeunt.
diu stare non possunt. sed ad deteriora co¬
tidie ruunt. Et sentiendo peiora inmul¬
tis se partibꝰ scindunt. atq asem& ipsis
plerũq longius confusionis suȩ alt̾ratione
diuidunt᷑. Quia gͦ hos qͦs suȩ ꝑfidiȩ ad-¬
iungunt. adhuc multa diuisione dilani-¬
ant: dicat᷑ rectȩ. qͦd amici qͥ ueniunt ues¬
tes rũpant. Ruptis autẽ uestibꝰ corpus
ostendit᷑: qͥa sepe scissis sequacibꝰ malicia
eoꝵ cogitationis aꝑit᷑: ut discordia dolos
pate faciat. qͦs grauis prius concordiae
pita spargunt. Quid ꝑ puluerẽ: nisi t̾re¬
na intelligencia Quid ꝑ caput: nisi hoc
qͦd principale nrm̃ est mens uidelic& de¬
signat᷑ Quid ꝑ cęlũ : nisi p̃ceptũ suꝑnȩ
locutionis expͥmitur. Puluerẽ gͦ suꝑ
caput in cęlũ spargere est: scłari intel-¬

Expanded text:
t omnes, qui eis concorditer inhaerentes, illorum erroribus involvuntur. Habent vero haeretici hoc proprium, quod in eo gradu in quo de Ecclesia exeunt, diu stare non possunt; sed ad deteriora quotidie ruunt, et sentiendo pejora, in multis se partibus scindunt, atque a semetipsis plerumque longius confusionis suae altercatione dividuntur. Quia ergo hos quos suae perfidiae adjungunt, 93 adhuc in multa divisione dilaniant, dicatur recte quod amici qui veniunt vestes rumpant. Ruptis autem vestibus corpus ostenditur, quia saepe scissis sequacibus, malitia eorum cogitationis aperitur; ut discordia dolos patefaciat, quos gravis prius concordiae pita spargunt. Quid per pulverem, nisi terrena intelligentia? quid per caput, nisi hoc, quod principale nostrum est, mens videlicet, designatur? Quid per coelum, nisi praeceptum supernae locutionis exprimitur? Pulverem ergo super caput in coelum spargere, est saeculari intel
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Si ascenderit suꝑ te sp̃s potesta¬
tẽ habentis: locũ tuũ ne dimiseris. Acsi
aꝑte dicat. Si tẽptatoris spm̃ contra te iͣ
aliquo pͣualere consideras: humilitatẽ pae¬
nitentiȩ non relinquas. Qui quia locũ nrmͣ
humilitate pęnitenciȩ dixerit. uerbis se¬
quentibꝰ ostendit dicens:. Quia curatio ces¬
sare faci& peccata maxima. Quid enĩ est:
aliud humilitas lamenti: nisi medicina

Expanded text:
dicitur: Si ascenderit super te spiritus potestadicitur: Si ascenderit super te spiritus potestatem habentis, locum tuum ne dimiseris. Ac si aperte dicat: Si temptatorem spiritum contra te in aliquo praevalere consideras, humilitatem paenitentię non relinquas. Qui, quia locum nostrum humilitatem paenitentiae dixerit, verbis sequentibus ostendit, dicens: Quia curatio cessare faciet peccata maxima. Quid est enim aliud humilitas lamenti nisi medicina
Abbreviated transcription (Latin):
In p̃fatione huiꝰ oꝑis dirimꝰ : qͥa amici be¬
ati iob & si bona ad eum intentione con¬
ueniunt. hereticoꝵ tamen idcirco speci¬
em tenent: quia ad culpã indiscrete loqͦn¬
do delabuntur. Unde & illis. ab eodem
beato iob dicit᷑. Disputare cũ dõ cupio:
prius uos ostendens fabricatores menda¬
cii. & cultores ꝑuersoꝵ dogmatũ. Sc̃a
itaq ęccła om̃i hoc tẽpore peregrinatio¬
nis suȩ in afflictione constituta. cũ uulne¬
ra sustin&. cũ membroꝵ suoꝵ lapsus dol&e:
insuꝑ alios sub xp̃i nomine tolerat hos-¬
tes. xp̃i. Ad augmentũ ñaq doloris eiꝰ
&iam heretici incontentione conueni¬
unt: eãq quasi quibusdã iaculis. inrati¬
conuenert̃ de loco suo. Hereticoꝵ qͥppe
locus. ipsa suꝑbia est: qͥa nisi prius in
corde intumescerent. ad prauȩ assertio¬
nis certamina non uenirent. Ita nãq et
maloꝵ locꝰ suꝑbia: sic̃ est econtra humi-¬
litas locus bonoꝵ. De quo ꝑ salomonẽ

Expanded text:
In praefatione hujus operis diximus, quia amici beati Job, etsi bona ad eum intentione conveniunt, haereticorum tamen idcirco speciem tenent, quia ad culpam indiscrete loquendo dilabuntur. 91 Unde et illis ab eodem beato Job dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores peritaque Ecclesia omni hoc tempore peregrinationis suae in afflictione constituta, cum vulnera sustinet, cum membrorum suorum lapsus dolet, insuper alios sub Christi nomine tolerat hostes Christi. Ad augmentum namque doloris ejus, etiam haeretici in contentione conveniunt, eamque quasi quibusdam jaculis, irratir: Venerunt de loco suo. Haereticorum quippe locus ipsa superbia est; quia nisi prius in corde intumescerent, ad pravae assertionis certamina non venirent. Ita namque malorum locus superbia, sicut est e contra humilitas locus bonorum. De quo per Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
elatione peccabat. Ille qͥppe magistri
mortẽ audiens dixit. absit a te dñe non erit
tibi hoc. hic uͦ iniurias ducis. non ferens
ait. Nũqͥd ꝓ his uerbis .ñ. occidet᷑ semei. qͥ
maledirit xp̃o dñi Sed illi mox dicitur.
cur efficimini michi hodie insatan. Male
utiq suadentes. angłi apostatȩ appellatione
censent᷑: qͥ blandis uerbis adinlicita quasi
diligentes trahunt. Ualde uͦ de teriores st̃a
qͥ huic culpe non formidine. sed elatione
succũbunt. Quoꝵ specialiter beati iobuxor
figurã tenuit: quȩ marito suadere superba
tẽptauit dicens. Adhuc ꝑmanes insimplicita¬
te tua: Benedic dõ. & morere. Simplicitatẽ
ĩ marito redarguit: qͦd transitura cuncta des¬
piciens. puro corde sola ęt̾na concupiscit. Ac
si dicat. Quid simplicit᷑ et̾na appetis: & sub
malis p̃sentibꝰ ȩquanimit᷑ ingemi scis Ex-¬
cedens. et̾na despice: & mala p̃sentia uel mori
a carnalibꝰ tolerant: qͥntae in se formã rec¬

Expanded text:
elatione peccabat. Ille quippe magistri mortem audiens dixit: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc ; hic vero injurias ducis non ferens, ait: Nunquid pro his verbis non occidetur Semei, qui maledixit Christo Domini? Sed illi mox dicitur: cur efficimini mihi hodie in Satan? Male itaque suadentes, angeli apostatae appellatione censentur, qui blandis verbis ad illicita quasi diligentes trahunt. Valde vero deteriores sunt, qui huic culpae non formidine, sed elatione succumbunt: quorum specialiter beati Job uxor figuram tenuit, quae marito suadere superba tentavit, dicens: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Simplicitatem in marito redarguit, quod transitura cuncta despiciens, puro corde sola aeterna concupiscit. Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praesentia vel moriea carnalibus tolerant, quantae se formam rec
Abbreviated transcription (Latin):
pane eiꝰ. & eradamꝰ eũ de t̾ra uiuenciũ: Lig¬
nũ qͥppe in pane mittere est: consigendo
eiꝰ corpori stipitẽ crucis adhibere. Et uitã
illius de t̾ra uiuenciũ eradere se posse exis¬
timant: quẽ dũ mortalẽ conspiciunt. finiri

Expanded text:
panem ejus, et eradamus eum de terra viventium . Ligpanem ejus, et eradamus eum de terra viventium . Lignum quippe in panem mittere, est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere; et vitam illius de terra viventium eradere se posse existimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptorẽ nrm̃ miraculis choruscare con-¬
spicit: clamat. Scimus qui sis. sc̃s dĩ. Qui
hȩc dicens: cognoscendo di filiũ ꝑtimescit.
Sed tam̃ uim suꝑnȩ pietatis ignorans: non¬
nũquã dũ passibilẽ considerat. hominẽ purũ
putat. Multos autẽ sub scĩtatis specie in pas¬
torali positos loco didicerat: qͥ a uisceribus
caritatis alieni. ualde ꝓminimo aliena dãp¬
na pensabant. Hunc gͦ qͦsi exalis colligens.
qͥa subtractis multis
superari . ñ.
uidit. usq ad eiꝰ carnẽ ꝑtactũ passionis sic
exarsit ut dicer&: pellẽ ꝓpelle. & cunc ta
quȩ hab& homo dabit ꝓ anima sua. Alioqͥn.
mitte manũ tuã. & tange os eiꝰ & car nẽ. &
tunc uidebis qd infacie benedicat tͥ. Ae si
aꝑte dicat. Moueri de his quȩ extrase sunt
negligit: sed tunc ueracit̃ qͥ sit agnoscit᷑. si in
seipso qͦd doleat experit᷑. Hȩc ꝑse satan cũ
fieri appecit: non uerbis sed desiderus dixit.
Hȩc ꝑ membra sua: & uerbis & desideriis

Expanded text:
Redemptorem nostrum miraculis coruscare conspicit, clamat: Scimus qui sis, Sanctus Dei . Qui haec dicens, cognoscendo Dei Filium pertimescit; sed tamen vim supernae pietatis ignorans, nonnunquam dum passibilem considerat, hominem purum putat. Multos autem sub sanctitatis specie in pastorali positos loco didicerat, qui a visceribus charitatis alieni valde, pro minimo aliena damna pensabant. Hunc ergo quasi ex aliis colligens, quia subtractis multis, superari non vidit, usque ad ejus carnem, per tactum passionis sic exarsit, ut diceret: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Alioquin mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi. Ac si aperte dicat: Moveri ex his, quae extra se sunt, negligit; sed tunc veraciter qui sit agnoscitur, si in se ipso quod doleat, experiatur. Haec per se Satan cum fieri appetit, non verbis, sed desideriis dixit. Haec per membra sua et verbis et desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
quo is qͥ est suꝑ om̃ia dãpna in iusticiȩ nr̃e sus¬
tiner&. Qͦd gͦ illic dãpnatꝰ cũ non debeat di¬
cit᷑: hoc hic afflictus frustra memoratur
Qui tam̃ uirta sem& ipsũ frustra afflictꝰ est:
iurta uͦ nr̃a acta non frustra. Rubigo qͥppe
uicũ purgari non potuit: nisi igne torm̃ti.
Uenit itaq sine uicio qͥ hunc uncer& spon¬
taneo torm̃to: ut debita nr̃e iniquitati sup¬
plicia. eõ reos suos iuste amit terent. quo
hunc asem& ipsis liberũ in iuste tenuissent.
frustra gͦ & non frustra afflctꝰ est: qͥ in se
qͥdẽ ad missa non habuit. sed cruore ꝓprio

Expanded text:
 est super omnia damna injustitiae nostrae sustineret. Quod ergo illic damnatus cum non debeat dicitur, hoc hic afflictus frustra memoratur. Qui tamen juxta semetipsum frustra afflictus est, juxta vero nostra acta non frustra. 85 Rubigo quippe vitii purgari non potuit, nisi igne tormenti. Venit itaque sine vitio, qui se subjiceret sponte tormento; ut debita nostrae iniquitati supplicia eo reos suos juste amitterent, quo hunc a semetipsis liberum injuste tenuissent. Frustra ergo et non frustra afflictus est, qui in se quidem admissa non habuit, sed cruore proprio
Abbreviated transcription (Latin):
sus eum pat̾ asserit: cũ constet qͦd patrisfi-¬
liiq concordiam. nulla potestatis in aequa¬
litas. nulla uoluntatis diuersitas interrum¬
pat. Sed tamen isdẽ qui patri ȩqualis est
ꝑdiuinitatẽ: uenit ꝓpt̾ nos ad flagella per
carnẽ. Quȩ nimirũ flagella non susciper&:
nisi formã dãpnati hominis redimendo sũp.¬
siss&. Et nisi pͥmus homo delinquer&: secun¬
dus ad passionũ ꝓbra minime uenir&. Cũ
gͦ pͥmꝰ homo ꝑ satan adnõ motꝰ est: tunc est
dñs in homine scdo cõmotꝰ. Satan itaq ad
huiꝰ afflictionẽ dnm tunc cõmouit: qͦͣndo
inparadyso pͥmũ hominẽ a iusticiȩ culmine

Expanded text:
sus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Fisus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequalis est per divinitatem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinqueret, secundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus homo per Satan a Domino motus est, tunc est Dominus in homine secundo commotus. Satan itaque ad hujus afflictionem, Dominum tunc commovit, quando in paradis
Abbreviated transcription (Latin):
strixͣerant: sed pęnarũ suarũ ponderibꝰ pressuᷤ.
ecce iam ꝑglam capitis incęlo residebat. Quia
ergo ĩ om̃ibꝰ unitũ caput & corpꝰ nouimꝰ: sic
a ꝑcussione capitis incipiamus. ut subsequent̃
tam̃ ad corpꝰ flagella ueniamus:
ed hoc qͦd quadã die satan corã dño asstitis¬
se dicit᷑. quod unde ueniat ꝑcunctat᷑. qͦd beatꝰ
iob magnis conditoris p̃coniis pͣfert᷑. qͥa iam
sȩpe discussimꝰ : replicare deuitamꝰ. Si enĩ
diu mens rebꝰ discussis inuoluit᷑: ꝑuenire ad
ĩdiscussa pͣpedit᷑. Ibi gͦ allegoriȩ nunc inici¬
ũ ponimꝰ ubi post uerba sȩpe repetita. ad iunc
beatꝰ iob redemptoris nr̃i in passione positi spe¬
ciem ten&. quomocdo satan adño dicit᷑. Cõmo¬
uisti me aduersus eũ.  Mediator quidẽ di &
gella tolerare. Sed qui unius cũ patre eiusdẽq
naturȩ est. quomodo ꝑ satan motũ se aduer¬

Expanded text:
strinxerant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, strinxerant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, ecce jam per gloriam capitis in coelo residebat. Quia ergo in omnibus unitum caput et corpus novimus, sic a percussione capitis incipimus, ut subsequenter tamen ad corporis flagella veniamus. Sed hoc, quod quadam die Satan coram Domino astitisse dicitur, quod unde veniat 84 percontatur, quod beatus Job magnis conditoris praeconiis praefertur, quia jam saepe discussimus, replicare devitamus. Si enim diu mens rebus discussis involvitur, pervenire ad indiscussa praepeditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus, ubi beatus Job Redemptoris nostri in passione positi speciem tenet, quomodo ad Satan a Domino dicitur: Commovisti me adversus eum? Mediator quidem Dei et gella tolerare; sed quia unius cum Patre ejusdemque naturae est, quomodo per Satan motum se adver
Abbreviated transcription (Latin):
uertamꝰ. Sed qͥa in exordio huiꝰ oꝑis dũ de
unitate capitis & corporis tractaremꝰ. sollicita
ĩtentione premisimꝰ. qͣnta in eis sit cõpago
caritatis: qͥa nimirũ & dñs multa adhuc̃
ꝑcorpꝰ qͦd nos sumꝰ patit᷑. & iam corpꝰ eius
id est eccła de suo capite uidelic& dño in
cȩlo głatur: ita nunc passionẽs exprimi eiꝰdẽ
capitis debent. ut ostendat᷑ quã multa & iã
in suo corpore sustin&. Si enĩ caput nrm̃
torm̃ta nr̃a non tagerent: nequaqũa afflic
tis membris ꝑsecutori suo &iam de çȩlo
clamar&: saule. saule. quid me ꝑsequeris.
Si cruciatꝰ nrĩ eiꝰ pęnȩ non essent. conuersus
afflictꝰq paulus minime dicer&: suppleo ea
quȩ de st̃ passionũ xp̃i ĩ carne mea. Et tamͣ
resurrectione iã sui capitis exaltatꝰ dicit: qͥ nos¬
conresuscitauit & consedere fecit incȩlestibus.
Nẽpe hunc int̾ra ꝑsecutionũ torm̃ta con¬

Expanded text:
vertamus. Sed quia in exordio hujus operis dum de vertamus. Sed quia in exordio hujus operis dum de unitate capitis et corporis tractaremus, sollicita intentione praemisimus quanta in eis sit compago charitatis, quia nimirum et Dominus multa adhuc per corpus, quod nos sumus, patitur, et jam corpus ejus, id est Ecclesia, de suo capite, videlicet Domino, in coelo gloriatur; ita nunc passiones exprimi ejusdem capitis debent, ut ostendatur quam multa etiam in corpore suo sustinet. Si enim caput nostrum tormenta nostra non tangerent, nequtis membris persecutori suo etiam de coelo clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris ? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Et tamen per resurrectionem jam sui capitis exaltatus, dicens: Qconresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus . Nempe hunc in terra persecutionum tormenta con
Abbreviated transcription (Latin):
laborando ꝑuenert̃: qͥa consolationis qͥdem
bonũ qͦd agebant nouerant. sed cũ qͣnta agen¬
dũ ess& discretionis libra nesciebant. Unde
necesse est. ut non solũ intueam̃ quid agamꝰ.
sed &iam cũ qͣnta discretione ꝑ agamus. Pri¬
mũ quidẽ ne mala quo quomodo: post modũ
uͦ ne bona incaute faciamꝰ. Ad quȩ nimirũ
bona sollicite ꝑagenda: ꝓpħa nos admon&e
dicens. Maledictus homo : qͥ facit opꝰ di ne¬
glegent᷑. Ad hoc uͦ ista ꝓficiant. ut ante ter¬
ribilis iudicis suptile atq in cõprehensibi¬
le examen. non solum mala quȩ cõmisimꝰ.
sed ipsa &iam si qua in nobis sunt bene ges-¬
ta timeamꝰ. Quia sȩpe in eius iudiciũ culpa
esse dep̃hendit᷑. qͦd uirtꝰ ante iudiciũ ⁊ pu¬
tatur. Et unde exspectat᷑ pia merces oꝑis.
inde suppliciũ iustȩ sequit᷑ ultionis.
Saec iuxta historiã breuit᷑ tractata per¬
currimꝰ. nc̃ ad allegoriarũ misteriũ uerba

Expanded text:
laborando pervenerunt, quia consolationis quidem laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum esset discretionis libra, nesciebant. Unde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut ante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, quia saepe in ejus judicio culpa esse deprehenditur, quod virtus ante judicium putatur; et unde exspectatur pia merces operis, inde supplicium justae sequitur ultionis.aec juxta historiam breviter tractata percurrimus, nunc ad allegoriarum mysterium verba
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cautis sepe ad peccati finẽ uertit᷑. & iam
qͦd ꝓ solo studio mercedis inchoat᷑. Ecce
p̃cipiti locutione ꝑdidert̃ bonũ: qͦd tͣnto
labore mercati st̃. Et nisi diuina gr̃a of-¬
fere eis sacrificiũ ꝓ suo reatu p̃cepiss&. ĩde
ad nõ iuste puniri poterant. unde se place¬
re dño mirabilit̾ ȩstimabant. & inde iudici
displicent. unde sibi qͣsi ꝓdefensione iudici
ꝑ effrenationẽ placent. Idcircouͦ hȩc dicimꝰ.
ut ad memoriã legenciũ reuocemꝰ. quatinꝰ
sollicite qͥsq consider&. ea quȩ malo uoto
ꝑpetrantur. qͣnta dñs animaduersione pu¬
niat: si inchoata bono studio sed neglegencia
ĩdiscretionis ad mixta. tanta inuectione
castigat. Quis non mercedis causã ꝑegisse
se creder&. si aut indefensione di quicquã
contra primũ dicer&: aut certe septẽ diebꝰ
ac noctibꝰ ꝓ ꝓximi dolore tacuissae At
tam̃ amici beati iob hȩc agentes. ad culp̃a

Expanded text:
incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam
Abbreviated transcription (Latin):
non diuidit᷑. si non hoc qͦd pieagit᷑. & iã
subtilit᷑ discernat᷑. Oblata enĩ recte diui¬
dere est: quȩlib& bona nr̃a studia. sollici¬
te discernendo pensare. Qͦd nimirũ qͥ
agere dissimulat: &iam recte offerens
peccat. Sepe gͦ & qͦd bono studio gerimꝰ.
dũ discernere caute negleͥgimꝰ: quo u¬
dicetur fine nescimꝰ. Et non nũqũa hoc
fit reatꝰ criminis: qͦd putat᷑ causa uir-¬
tutis. Quisqͥs gͦ amicoꝵ beati iob facta
considerat: quã pia ad eũ intentione
uenerint non ignorat. Pensemꝰ enĩ cuiꝰ
caritatis fuerit. ad afflictũ concorditer
conuenisse: ꝗnta uirtꝰ longanimitatis
ex titerit. septẽ diebꝰ & noc tibꝰ cũ afflic¬
to tacuisse. Quȩ humilitas interra di
ebꝰ ac noc tibꝰ sedisse. quȩ compassio pul¬
uere capita conspar sisse sed tam̃ incho¬
antes loqui unde se ȩstimauert᷑ p̃miũ
mercedis adquirere. inde eos contigit
reatũ rep̃hensionis inuenire. Quia

Expanded text:
non dividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam non dividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est, quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare, quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ & hoc in loco totũ ꝓ parte dicatur. in
qͣndoq loquendo repbati sunt. neglecte
pͣtereundũ non est. St̃ ñaq non nulli
qͥ & loqui p̃cipitant᷑ incipiunt: & effrena¬
te cepta. effrenatius execunt᷑. Et sunt
non nulli. qͥ tarde qͥdẽ loqͥ inchoant: sed
semel inchoantes habere modũ locutioniᷤ
ignorant. Amici igit᷑ beati iob dolorẽ
uidentes duu tacuert̾: sed tarde inchoan¬
tes indiscrete locuti st̃. qͥa parcere do¬
lenti noluert̃. Tenuert̃ linguã. ne pre.¬
ꝓpere inciperet. Sed incipientẽ semel
nequaquã moderati st̃. ne se ex consolati¬
one usq ad contumelias effrenaret. Et
bona qͥdẽ ĩtentione ad consolandũ uene-¬
rant. sed hoc qͦd pia mens mundũ dõ op¬
tulit. locutio p̾cipitata uiciauit. Serip¬
tũ qͥppe est. Si recte offeras. recte autem¬
non diuidas: peccasti. Recte nãq offert᷑.
cũ recta intentione quid agit᷑. Sed recte

Expanded text:
ergo et hoc in loco totum pro parte dicatur inceergo et hoc in loco totum pro parte dicatur incequandoque loquendo reprobati sunt, neglecte praetereundum non est. Sunt namque nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate coepta effrenatius exsequuntur. Et sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoantes, habere modum locutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuerunt; sed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum recta intentione quid agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ac si ꝑcussus uir tantȩ fortitudinis.
in plaga corporis &iam a corde cecidiss&.
ET NEMO LOQyEBat EI UERBUM Uios¬
BANT ENIM DOLOREM ESSE UEHEMENTẼ¬
tibꝰ cũ afflicto iob sederint: ancerte diebꝰ
sitationis adheserint ignoramꝰ. Sepe
enĩ rẽ quãlib& tot diebꝰ agere dicimur.
quã uis non eisdẽ diebꝰ ad eã continue
uacemꝰ. Sepe uͦ scriptura sacra sic totũ
ꝓ parte : sicut ꝓ toto partem ponere
consueuit. Pro toto enĩ partẽ loquit᷑.
sicut iacob familiã describens dicit. In¬
trauit iacob aegyptũ: cum animabus
septuaginta. Quȩ nimirũ cũ animas
memorat: constat qͥa intranciũ & corpo¬
ra cõprehendat. Rursũ totũ ꝓ parte
insinuat: sicut ad monumentum maria
queritur dicens. Tulert̃ dnm̃ meũ de mo-¬
num̃to: & nescimus ubi posuerunt eũ. So¬
lũ qͥppe corpꝰ dñi quȩsitura uenerat: &
qͥsi totũ simul dnm̃ tultũ deplorat. An

Expanded text:
sunt, ac si percussus vir tantae fortitudinis, sunt, ac si percussus vir tantae fortitudinis, in plaga corporis, etiam a corde cecidisset.et nemo loquebatur ei verbum; videbant enim dolorem ejus esse vehementemtibus cum afflicto Job sederint, an certe diebusitationis adhaeserint, ignoramus. Saepe enim rem quamlibet tot diebus agere dicimur, quamvis non eisdem diebus ad eam continue vacemus. Saepe vero Scriptura sacra sic totum pro parte, sicut pro toto partem ponere consuevit. Pro toto enim partem loquitur, sicut Jacob familiam describens dicit: Intravit Jacob in Aegyptum cum animabus septuaginta . Quae nimirum cum animas memorat, constat quia intrantium et corpora comprehendit. Rursum totum pro parte insinuat, sicut ad monumentum Maria queritur, dicens: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum . Solum quippe corpus Domini quaesitura venerat, et quasi totum simul Dominum tultum deplorat. An
Abbreviated transcription (Latin):
pat: eũ cui condescendere negligit. ne¬
quaquã leuat. Amici igit᷑ beati iob. ut af¬
flictũ adolore suspenderent. curauert̃
necessar io simul dolere: & cum uulneratũ
illiꝰ corpꝰ uiderent. studuerunt ipsi uestes
scindere. Cũ in mutatũ conspicerent. studu¬
erunt puluere capita fedare: quatinꝰ af¬
flictꝰ uir tanto facilius eoꝵ uerba recipe¬
r&. qͣnto in eis suũ aliquid de afflictione
is qͥ afflictũ consolari desiderat. mensurã
necesse est dolori quẽ suscipit ponat: ne ñ.
solũ dolentẽ non mulceat. sed intẽperate
dolens afflicti animũ ad pondus desperati¬
onis p̃mat. Sic enĩ dolor nr̃ merenciũ dolo¬
ri iungendus est. ut ꝑ tẽperamentũ sub¬
leu&. non autẽ ꝑ augm̃tũ grau&. Unde
fortasse colligendũ est: qͦd amici beati iob
plusquã necesse fuerat inconsolatione dolu-¬
ert̃. Qui dũ ꝑcussionẽ cernunt. sed ꝑcussi
mentẽ nesciunt: ita inmenso luctu uersi

Expanded text:
pat, eum, cui condescendere negligit, nepat, eum, cui condescendere negligit, nequaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratum illius corpus viderent, studuerunt ipsi vestes scindere; et cum immutatum conspicerent, studuerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet, quanto in eis suum aliquid de afflictione is qui afflictum consolari desiderat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum sublevet, non autem per augmentum gravet. Unde fortasse colligendum est 82 quod amici beati Job plusquam necesse fuerat, in consolatione doluerunt, qui dum percussionem cernunt, sed percussi mentem nesciunt, ita in immensum luctum versi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ꝑcussi speciem plaga mutauerat.
amici plorantes exclamant. uestes scinduñ.
capita puluere asꝑgunt. Ut cũ mutatũ
eũ ad quẽ uenerant cernerent. ipsã &ĩã
consolatoꝵ speciem spontaneus dolor in¬
mutar&. Ordo qͥppe consolationis est:
ut cũ uolumꝰ afflictũ quẽpiam amerore
suspeñdere. studeamꝰ prius merendo eiꝰ
luctui concordare. Dolentẽ nãq non po-¬
test consolari. qui non concordat  dolori :
qͥa eo ipso quo amerentis afflictione dis¬
crepat. minus ab illo recipitur: cui m̃tis
qualitate separat᷑. Sed emolliri prius
deb& amicus. ut afflict o congruat: con-¬
gruens inhereat. inherens trahat. Neq
enĩ ferrũ ferro coniungit᷑. si non utrũq
exustione ignis liquetur. Et durũ molli
non adher&. nisi prius eiꝰ duricia t᷑ẽpe-¬
rata mollescat: ut quasi hocipsum siat.
qͦd curatur ut teneat. Sic nec iacentes
erigimus. nisi arigore nr̃i statꝰ inclinem᷑:
qͥa dũ rectitudo stantis a iacente discre¬

Expanded text:
Quia percussi speciem plaga mutaverat, amici plorantes exclamant, vestes scindunt, capita pulvere aspergunt; ut cum mutatum eum, ad quem venerant, cernerent, ipsam etiam consolatorum speciem spontaneus dolor immutaret. Ordo quippe consolationis est, ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emolliri itaque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discre
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ non deb& puniri condẽpnat. Mediator & enĩ
lũ culpȩ contagiũ ꝑpetrauit Sed si ipse inde¬
bitã non susciper&: numquã nos adebita morte
liberar&. Pater gͦ cum iustꝰ sit. iustũ puniens
omia iuste disponit. qͥa ꝑ hoc cuncta iustisicat.

Expanded text:
qui non debet puniri condemnat. Mediator etenim qui non debet puniri condemnat. Mediator etenim lum culpae contagium perpetravit, sed si ipse indebitam non susciperet, nunquam nos a debita morte liberaret. Pater ergo cum justus sit, justum puniens, juste omnia disponit, quia per hoc cuncta justifi
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ uoluntariã non uenir&. Bene gͦ ei
&iam de redẽptore nro dicit᷑. Cõmouisti
me aduersus eũ: ut affligerẽ illũ frustra. Ac
si aꝑtius dicat᷑. Dũ iste non sua sed illius cau¬
sa morit᷑: tunc me in huiꝰ afflictione cõmo¬
uisti. cũ illũ
ame callida ꝑsuasi¬
one traxsti. De quo & bene additur.
ne pressus est. & culpȩ contagio inquinatus
non est. Frustra afflictꝰ est: qͥ incarnatꝰ ꝓpͥa
ad missa non habuit. & tam̃ pęnã carnaliũ
sine culpa suscepit. Hinc est enĩ qͦd ꝑ ꝓpħam
loqͥtur dicens. Quȩ non rapui: tunc ex solue¬
bã. Alius nãq ad paradysũ conditꝰ. diuinȩ
potenciȩ similitudinẽ suꝑbe rapere uoluit:
sed tam̃ culpas huiꝰ suꝑbiȩ. sine culpa mediator
ex soluit. Hinc est qͦd patri qͥdã sapiens dicit.
Cũ sis iustꝰ iuste om̃iadisponis: eũ quos
qͥ non deb& puniri conclẽpnas. Sed pensandũ
ẽ quomͦ iustꝰ sit. & om̃ia iuste disponat: si eũ

Expanded text:
n veniret. Bene ergo ei etiam de Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasione traxisti. De quo et bene additur, ne pressus est, et culpae contagio inquinatus non est. Frustra afflictus est, qui incarnatus, propria admissa non habuit, et tamen poenam carnalium sine culpa suscepit. Hinc est enim quod per Prophetam loquitur, dicens: Quae non rapui, tunc exsolvebam . Alius namque ad paradisum conpotentiae similitudinem superbe rapere voluit; sed tamen culpas hujus superbiae sine culpa mediator exsolvit. Hinc est quod Patri quidam Sapiens dicit: Cum sis justus, juste omnia disponis; eum quoque qui non debet puniri condemnas . Sed pensandum est quomodo justus sit et omnia juste disponat, si eum