comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾: etiam nos ñ ut de aliquo detrahamꝰ¬
s ut scripture sensum scientes. ad eius
nos dirigamꝰ exempla. debemꝰ inquire.¬
re qͦd potest facere questionẽ. Qui moy¬
si inquit assertor ẽ. humilitatẽ eius p̃di¬
cat ac mansuetudinẽ. qͦd se indignũ iudi¬
cans ministerio dĩ. maior effectus sit. Isai¬
as uͦ quia ultro se obtulit: incipiens ꝓpħare
a maledictis cȩpit aure audietis & ñ intel¬
ab om̃i ppło ꝓ insano habitus. cum iterũ
ei uox diuina dixisset. clama. sciens qđ su¬
ꝑiori facilitate se ipsum offerens ꝓtulisset
ñ ait. ecce ego mitte me. s int̾rogauit qͥd
illud eẽt qͦd clamare deberet. Ꝙ dixi. Qͥd
clamabo: Cui simileẽ illud in ieremia.
Accipe calicẽ meri huiꝰ de manu mea. & po¬
cionabis om̃s gentes ad quas ego te mit¬
tam & bibent & uoment. & insanient
ce cadent a facie gladii quẽ mittã ĩme¬
dio earũ. Quod cum audisset ꝓpħa ñ re¬

Expanded text:
uobis, etiam nosuobis, etiam nossed ut Scripturae sensum scientes, ad ejus nos dirigamus exempla, debemus inquirere quod potest facere quaestionem. Qui Moysi, inquit, assertor est, humilitatem ejus praedicat ac mansuetudinem, quod se indignum judicans ministerio Dei, major 58 effectus sit: Isaias vero, qui ultro se obtulit, incipiens prophetare, a maledictis coepit: Aure audietis, et non intelab omni populo pro insano habitus, cum iterum ei vox divina dixisset, clama, sciens quid superiori facilitate seipsum offerens pertulisset, non ait: Ecce ego, mitte me: sed interrogavit, quid illud esset quod clamare deberet, et dixit: Quid clamabo? Cui simile est illud in Jeremia: Accipe calicem vini meri hujus de manu mea, et potionabis omnes gentes, ad quas ego te mittam, et bibent, et voment, et insanient, et cadent a facie gladii, quem mittam in medio eorum . Quod cum audisset Propheta, non re
Abbreviated transcription (Latin):
ad ppłm istũ: & dixi. Ecce ego mitte me.
& ait. Uade & dic popło huic. Aure audi¬
etis & ñ intelligetis. Int̾rogantis s̃ u̾ba
iturꝰ sit ad ppłm. Cui facilis ꝓpħa respon¬
dit. ecce ego mitte me. Ꝙ pollitationẽ
iubetur ut dicat. uade & dic ppło huic.
Aure audietis & ñ intelligetis. & cernenteᷤ
aspicictis & ñ uidebitis &e cȩt̾a quȩ ipsius
ꝓpħie sermo contexuit. Audiui hoc in loco
ñ paruã hebrei mei disputationẽ cuiꝰ pau¬
ca ponã ut sensũ hominis adu̾tas. Aie¬
bat de moyse & ysaia quis melius fecerit
requiramꝰ. Utrumne moyses qui cum
adeo mitteret᷑ ad ppłm ait. Precor dñe.
ñ sum dignus. & rursũ. ꝓuide alium
quẽ mittas: an ysaias qui cũ non fuisset
electus. ultro se obtulit dicens. ecce ego.¬
mitte mitte me. Nec ignoro dicebat ꝑi¬
culosum eẽ de scoꝵ meritis disputare. &
aliquid uel minꝰ uł plus disserere uel¬
le deeo quẽ dñs coronauit. S qi ipse dix̃
querite & inuenietis. pulsate & aꝑietur

Expanded text:
tum? et dixi: ecce ego, mitte me. et ait: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis. interrogantis sunt uersit iturus ad populum, cui facilis propheta respondit: ecce ego, mitte me et post pollicitationem iubetur, ut dicat: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis et cetera, quae ipsius prophetiae sermo contexit. audiui ego hoc in loco non paruam Hebraei mei disputationem, cuius pauca ponam, ut sensum hominis aduertas. aiebat: de Moysi etEsaia, quis melius fecerit, requiramus: utrumne Moyses, qui, cum a deo mitteretur ad populum, ait: precor, domine, non sum dignus et rursum: prouide alium, quem mittas, an Esaias, qui, cum non fuisset electus, ultro se obtulit dicens: ecce ego, mitte me. nec ignoro\', dicebat, \'periculosum esse de sanctorum meritis disputare et aliquid uel minus uel plus adserere uelle de eo, quem dominus coronauit; sed quia ipse dixit: quaerite et inuenietis. pulsate et aperietur
Abbreviated transcription (Latin):
habere aliam. aliã ñ habere. aliã magis
aliã minꝰ habere uirtutẽ. Nam & maior
ẽ inisto caritas. quã in illo recte possumꝰ
dicere. & aliqua inisto. nulla millo qͣn¬
tũ ꝑtinet ad caritatẽ quȩ pietatis ẽ &
in ipso uno homine qͦd maiorẽ habeat
pudiciciã qͣm patientiã. & maiorẽ ho¬
die quã heri. si ꝓficit. & adhuc non habe.¬
at continentrã. & habeat ñ paruã mise¬
ricordiã. Q ut generaliter breuit᷑q cõ¬
plectar quã de uirtute habeã notionẽ
qͦd ad recte uiuendũ attinet uirtus ẽ. ca
ritas qua id qͦd diligendũ ẽ diligitur.
hȩc in aliis maior. in aliis minor. in aliis
nulla ẽ. Plenissima uͦ quȩ iam ñ possit
augeri quãdui hic homo uiuit ẽ in ne¬
mine. Quanduui aut̃ augeri potest ꝓftc¬
to illud qđ minꝰ ẽ quã debet ex uicio est.
Ex quo uicio ñ est iustus int̾ra qui faci.¬
at bonũ. & ñ peccet: ex quo uicio ñ iustifi¬

Expanded text:
habere aliam, aliam non habere, aliam magis habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habere uirtutem. nam et maior est in isto caritas quam in illo recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas est; et in ipso uno homine quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam, et maiorem hodie quam heri, si proficit; et adhuc non habeat continentiam et habeat non paruam misericordiam. et ut generaliter breuiterque complectar quam de uirtute habeo notionem, quod ad recte uiuendum attinet: uirtus est caritas, qua id quod diligendum est diligitur: haec in aliis major, in aliis minor, in aliis nulla est; plenissima vero quae jam non possit augeri, quandiu hic homo vivit, est in nemine; quandiu autem augeri potest, profecto illud quod minus est quam debet, ex vitio est. Ex quo vitio non est justus in terra qui faciat bonum et non peccet; ex quo vitio non justifi
Abbreviated transcription (Latin):
doctori simił factus sum cũ ꝓposuerĩ
quid abs te discere uelim: S quia de
peccatoꝵ parilitate unde adid qͦd age¬
bam: incidit questio examinanda tͥ
sententiã meã ꝓmere statuerã: iam eã
tanłe aliquando concludã qr &e siue¬
rũ ẽ eum qui habet unã om̃s habere
uirtutes. eũ qui unã ñ habet nullã ha¬
bere: nec sic peccata s̃ paria. quia ubi
uirtus nulla ẽ nicħ quidẽ rectũ ẽ nec
tam̃ ideo ã ẽ prauo prauiꝰ. distortoq
distortius. Si autẽ qđ puto. eẽ. ueriꝰ sa¬
crisq litt̾̃is congruentiꝰ ita s̃ aĩȩ intenti¬
ones ut corꝑis mẽbra ñ quo uideant᷑ locis.
s qͦd sentiant᷑ affectib: & aliud illumi¬
nat᷑ ampliꝰ. aliud minꝰ. aliud caret lumi¬
ne õmĩno. & tenebroso inumbrat᷑ ob¬
staculo: ꝓfecto ita ut quisq illustratione
piȩ caritatis affectusẽ in alio actu magis
in alio minꝰ. in aliquo nicbil: sic dicipotest

Expanded text:
doctori similis factus sum, cum proposuerim doctori similis factus sum, cum proposuerim quid abs te discere uelim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id quod agebam incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, iam eam tandem aliquando concludam. quia etsi uerum est eum qui habet unam omnes habere uirtutes, eum qui unam non habet nullam habere, nec sic peccata sunt paria; quia ubi uirtus nulla est nihil quidem rectum est, nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius; si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius, ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus et aliud illuminatur amplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine et tenebroso inumbratur obstaculo: profecto ita ut quisque inlustratione piae caritatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in alio nihil, sic dici potest
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritati. s illa potius ut uiciũ uł
stulticia tenebris. luci autẽ uirtus. uł
sapientia cõparet᷑. quantũ ista similia
de corꝑalib ad intelligibilia duci pos¬
sunt. Non itaq sic̃ de aquis in aerem
surgens ubiearũ summũ transierit
repente quantũ sufficit inspiratur.
s sicut de tenebris in lucẽ ꝓcedens
paulatĩ ꝓgrediendo inluminatur.¬
Quod donec plenissime fiat. iam eũ
tam̃ dicimꝰ tanquã deabditissima spe¬
lunca egredientẽ uicinia lucis affla¬
tum tantomagis. quanto magis pro¬
pinquat egressus. ut illud quod ĩeo
lucet sit utiq ex lumine quo ꝓgredit᷑.
illud autẽ qͦd adhuc obscurũ est sit ex
tenebris unde egreditur. Itaq & ñ iusti¬
ficabit᷑ in conspectudi omĩs uiuens &̾ ta¬
men iustus ex fide uiuit: & induti st̃
sci iusticia. alius maiꝰ aliꝰ minꝰ. & nemo
hic uiuit sine peccato. & hoc alius maiꝰ
quid ego tanqm oblitus cui loquor

Expanded text:
auctoritati: sed illa potius, ut vitium vel auctoritati: sed illa potius, ut vitium vel stultitia tenebris: luci autem virtus et sapientia comparetur, quantum ista similia de corporalibus ad intelligibilia duci possunt. Non itaque sicut de aquis in aerem surgens, ubi earum summum transierit, repente quantum sufficit inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens, paulatim quod donec plenissime fiat, iam eum tamen dicimus tamquam de abditissima spelunca egredientem uicinia lucis afflatum tanto magis, quanto magis propinquat egressui, ut illud, quod in eo lucet, sit utique ex lumine, quo progreditur, illud autem, quod adhuc obscurum tenebris unde egreditur. itaque et non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens; et tamen iustus ex fide uiuit et induti sunt sancti iustitia, alius magis, alius minus; et nemo hic uiuit sine peccato, et hoc alius magisquid ago? tamquam oblitus cui loquar
Abbreviated transcription (Latin):
manebit. ꝓ inde mͥuidentur stoici falli
qr ꝓficientẽ hominẽ insapientia nolt̃
dã emergendo repente emicet᷑ in auras
sapientiȩ lib̾as. nulla ex parte sapientẽ¬
eẽ.Sic̃ enĩ nicħ int̾ est ad hominẽ p̃fo¬
candũ. utrũ aquã stadiis multis suꝑ
se habeat altam. an unũ palmũ aut digi¬
tũ: sic illos qui tendt᷑ ad sapientiã ꝓfice¬
re quide dicunt tanqͣm ab imo surgen¬
tes gurgitis inaerẽ. s nsitotã stulticiã
uelut oppͥmentẽ aquã ꝓficiendo uelut
emergendo euaserint: ñ habere uirtutẽ
nec esse sapientes. Ubi autẽ euaserint.
mox habere totã. nec quicꝗͣ stulticiȩ
remanere. unde omnino ullũ pecca.¬
tum possit existere. Hȩc similitudo u¬
bi stulticia uelut aqua. & sapientia
uelut aer ponitur. ut animꝰ a pfoca¬
tione stulticiȩ tanquã emergens sapi¬
entia repente respiret. ñ michi uidet᷑
satis accõmodata nr̃arũ scripturarũ

Expanded text:
manebit. 12. Proinde mihi videntur Stoici falli, manebit. 12. Proinde mihi videntur Stoici falli, quia proficientem hominem in sapientia, nolunt dam emergendo repente emicet in auras sapientiae liberas, nulla ex parte esse sapientem. Sicut enim nihil interest ad hominem praefocandum, utrum aqua stadiis multis super se habeat altam, aut uno palmo, aut digito: sic illos qui tendunt 1021 ad sapientiam, proficere quidam dicunt, tanquam ab imo surgentes gurgitis in aerem: sed nisi totam stultitiam, velut opprimentem aquam, proficiendo velut emergendo evaserint, non habere virtutem, nec esse sapientes. Ubi autem evaserint, mox habere totam, nec quidquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit exsistere. 13. « Haec similitudo ubi stultitia, velut aqua, et sapientia, velut aer ponitur: ut animus a praefocatione stultitiae, tanquam emergens in sapientiam rerepente respiret: non mihi videtur satis accommodata nostrarum Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
caritate: Caritas gͥ de corde puro & con¬
scientia bona &e fide non ficta. magna
& uera uirtus ẽ. quia ipsa ẽ & fims p̃¬
cepti. Merito dicta ẽ fortis sicut mors
siue quia nemo eã uincit sicut mortẽ.
siue quia in hac uita usq ad mortẽ ẽ.
m̃sura caritatis sicut dñs ait. maiorẽ
hac caritatẽ nemo habet. quã ut aĩam
suã ponat ꝓ amicis suis: siue potius
quia sic̃ mors aĩam auellit a sensibus
carnis. sic caritas a concupiscentiis car¬
nalib. huic subseruit scientia cum ẽ
utilis. Ham sine illa. inflat. Quoduͦ
iane qͦd inflet inueniet. Utilẽ por¬
ro scientiã definiendo monstrauit. u.¬
bicum dixisset ecce pietas ẽ sapientia:
continuo subrunxit. Abstinere uero
plenitudo legis sit caritas: Anquan¬
tomagis ẽ in homine tanto magis ẽ
uirtute p̃ditꝰ. qnͣto autẽ minꝰ tanto
minꝰ ẽ uirtꝰ quia ipsa ẽ uirtus. &e qͣnto
illa plena & ꝑfecta erit nicħ ex uicio re¬

Expanded text:
caritate ? caritas enim de corde puro et concaritate ? caritas enim de corde puro et conscientia bona et fide non ficta magna et uera uirtus est, quia ipsa est et finis praecepti. merito dicta est fortis sicut mors, siue quia nemo eam uincit sicut mortem siue quia in hac uita usque ad mortem est mensura caritatis, sicut dominus ait: Maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis, siue potius quia, sicut mors animam auellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat; quod ue ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi. cum dixisset: Ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: Abstinere uero ple nit u dol e g is sit caritas? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus, quanto autem minus. tanto minus inest uirtus, quia ipsa eilla plena et perfecta erit, nihil ex vitio re
Abbreviated transcription (Latin):
quidem in eode ipso oꝑe splendalo contra
iouianũ etiam hoc de scripturis scĩs dili¬
gent̾ ꝓbasti. Ubi etiam ex hac ipsa epła
cuiꝰ uerba sunt quoꝵ nc̃ intellectũ reqͥri¬
mus posuisti qͦd scriptum ẽ. In multis
enĩ offendimꝰ om̃s. Non enĩ ait offenditiᷤ.
legẽ seruaũit offendat aut̃ in uno factꝰ
ẽ omniũ reus. ibi ñ inuno s inmultis.
nec quosda s om̃s dixit offendere. Absit
autẽ ut quisqͣm fidelis existimet tot mi¬
lia seruoꝵ xp̃i qui ueracit᷑ dicunt se ha.¬
bere peccatũ ne se ipsos decipiant. & ue.¬
ritas in eis non sit. nullã hab̾e uirtutẽ.
cũ uirtus magna sit sapientia. Dix̃ autẽ¬
ipsa sapientia homini. Ecce pietas ẽ sapi¬
entia. Absit gͦ ut dicamꝰ tot ac tantos fi¬
deles &e pios homines di ñ habere pietatẽ.
quã greci uł eusebian uł exp̃ssius & ple¬
nius theosebian uocant. Quidautẽ est
pietas nisi dĩ cultus: & unde ille colit᷑n

Expanded text:
quidem in eodem ipso opere splendido contra quidem in eodem ipso opere splendido contra Jovinianum, etiam hoc de Scripturis sanctis diligenter probasti: ubi etiam ex hac ipsa epistola: cujus verba sunt, quorum nunc intellectum requirimus posuisti quod scriptum est: In multis enim offendimus omnes . Non enim ait, offenditis,legem seruauerit, offen-. dat autem in uno, factus est omnium reus, ibi non in uno sed in multis nec quosdam sed omnes dixit offendere. Absit autem, ut quisquam fidelis existimet tot milia seruorum Christi, qui ueraciter dicunt se habere peccatum, ne se ipsos decipiant et ueritas in eis non sit, nullam habere uirtutem, cum uirtus magna sit sapientia. dixit autem homini: ecce pietas est sapientia. absit autem, ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines dei non habere pietatem, quam Graeci uel evoRteiav uel expressius et plenius fteooefieiav uocant. quid autem est pietas nisi dei cultus ? et unde ille colitur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
homib. Ego uͦ nescio quẽ admodũ di¬
cam. ñ dico uirũ aquo denominata dr̃
uirtus. s etiam mulierẽ quȩ uiro suo¬
sito seruat thori fidẽ si hoc faciat ꝓpter
p̃ceptũ & ꝓmissum dĩ & q̃ primitus sit
fidelis ñ habere pudiciciam. aut pudi¬
ciciã nulłã uł paruã eẽ uirtutẽ. Sic ce
maritũ qui hoc ide seruat uxori. & ta¬
mens̃ plurimi tales quoꝵ sine aliquo
peccato ẽẽ neminẽ dixerim. & utiq il¬
lud qualecũq peccatũ ex aliquo uicio
uenit. Unde pudicicia coniugalis in u¬
ris feminisq religiosis cũ ꝓculdubio sit
iurtus: ñ enĩ aut nicħ aut uiciũ ẽ non
tam̃ secũ om̃s habet uirtutes. Nam si
omnino peccatũ. Quis autẽ sine aliqͦ
peccato: Quis gͦ sine aliquo uicio id ẽ
fomite qͦdã. uł q̃si radice peccati cũ cla
met qui suꝑ pectus dñi recumbebat. si
dixerimꝰ quia peccatũ non habemꝰ. nos
ipsos decipimꝰ. & ueritas in nob̾ ñ est:
Neq hoc apud te diutius agendũ ẽ s ꝑꝑ

Expanded text:
admodum dicam. Non dico virum a quo denominata dicitur virtus, sed etiam mulierem quae viro suo servat thori fidem, si hoc faciat propter praeceptum et promissum, eique primitus sit fideliseam nullam uel paruam esse uirtutem; sic et maritum, qui hoc quidem seruat uxori; et tamen sunt plurimi tales quorum sine aliquo peccato esse neminem dixerim, et utique illud qualecumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia coniugalis in uiris feminisque religiosis cum procul dubio uirtus sit — non enim aut nihil aut uitium est —, non tamen secum habet omnes uirtutes. nam si omnino peccatum; quis autem sine aliquo peccato? quis ergo sine aliquo uitio. id est fomite quodam uel quasi radice peccati, cum met qui supra pectus Domini recumbebat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus , et veritas in nobis non est? Neque hoc apud te diutius agendum est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hic peccat: si tam̃ non peccat nisi cũ apd̃
se ipsum intꝰ ita iudicat. ut ei tantome¬
lior qͣnto ditior illi uideatur. Hoc enĩ
uidetur significasse. Honne uidicatis
apud uosmet ipsos & facti estis uidices

Expanded text:
hic peccat, si tamen peccat, nisi cum apud hic peccat, si tamen peccat, nisi cum apud se ipsum intus ita iudicat, ut ei tanto melior, quanto ditior illo uideatur ? hoc enim uidetur significasse dicendo: nonne iudicastis apud uosmet ipsos et facti estis iudices
Abbreviated transcription (Latin):
tra eam fecit inqua pendent om̃a: Quȩ
siuera sunt: eo mͦ &e illud absoluitur
qͦd ait homo etiã apłicȩ gr̃ȩ. in multise¬
nĩ offendimus om̃s. Om̃s enĩ offendimꝰ.
s alius grauiꝰ. alius leuiꝰ. Quanto quisq
maiꝰ minꝰ ue peccau̾it. tanto pͥeccato cõ¬
mittendo maior quanto indiligendo dõ
& proximo minor. & rursus tanto minor
inpeccati ꝑpetratione. quanto maior
indi & ꝓximi dilectione. Tanto itaq
plemor iniquitatis. quanto inanior ca¬
ritatis. & tunc ꝑfecti sumꝰ incaritate. qͣn¬
do nicħ restat ex infirmitate. Nec sane
quantũ arbitror putandũ ẽ leue ẽẽ pec.¬
catũ in ꝑsonarũ acceptione habere fide
dñi nr̃i iħu xp̃i: si illam distantiã seden¬
di ac standi ad honores eccłiasticos re¬
feramꝰ. Quis enĩ ferat eligi diuitẽ ad
sedem honoris eccł̃iȩ contempto pauꝑe
instructiore atq sanctiore: Si autẽ de
cotidianis consessib loquitur quis non

Expanded text:
tra eam facit, in qua pendent omnia ? quae tra eam facit, in qua pendent omnia ? quae si uera sunt, eo modo et illud absoluitur, quod ait homo etiam apostolicae gratiae: in multis enim offendimus omnes. offendimus enim, sed alius grauius, alius leuius. quanto quisque magis minusue peccauerit, tanto in peccato committendo maior, quanto in diligendo deo et proximo minor et rursus tanto minor in peccati perpetratione, quanto maior in dei et proximi dilectione, tanto itaque plenior iniquitatis, quanto inanior caritatis, et tuae perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. Nec sane, quantum arbitror, putandum est leue esse peccatum in personarum acceptione habere fidem domini Iesu Christi, si illam distantiam sedendi et standi ad honores ecclesiasticos referamus. quis enim ferat eligi diuitem ad sedem honoris ecclesiae contempto paupere instructiore atque sanctiore? si autem de cotidianis consessibus loquitur, quis non
Abbreviated transcription (Latin):
concupisces. & si quod ẽ aliud manda.¬
tũ inħ sermone recapitulatur: in eo qͦd
diligis ꝓximũ tuũ tanquã te ipsũ. Dilec¬
tio ꝓximi malũ ñ oꝑatur. Plemindo
auit̃ legis. ẽ caritas. Nemo autẽ diligit
ꝓximũ nisi diligens dm̃ & hoc quantũ
potest ꝓximo impendat quẽ diligit tan¬
quã se ipsũ. ut & ille diligat dm̃. Quẽ
si ipse ñ diligit. nec se nec ꝓximũ diligit
Ac ꝑhoc qui totã legem seruau̾it. si in
uno offendit fit omniũ reus: quia con¬
tra caritatẽ facit. unde tota lex pendet.
paria peccata: Anforte quia magis facit
contra caritatẽ qui grauius peccat mmꝰ
qui leuiꝰ &e ħ ipso qͦd admittit fit quidẽ
õiũreus s grauiꝰ peccans. uł in plurib
peccans magis reus. leuiꝰ autẽ uł in pau.¬
ciorib peccans minꝰ reus. tanto maiore¬
scilicet reatu quanto ampliꝰ. tanto mi¬
nore quanto minꝰ peccauerit. tam̃ etiã
si inuno offendit reus omniũ quia con¬

Expanded text:
concupisces, et si quod aliud est mandaconcupisces, et si quod aliud est mandatum, in hoc sermone recapitulatDiliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur; plenitudo autem legis, charitas. Nemo autem diligit proximum, nisi diligens Deum, ut hoc, quantum potest, proximo impendat, quem diligit tanquam seipsum, ut et ille diligat Deum; quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit; ac per hoc, qui totam legem servaverit, si in uno offenderit, fit omnium reus: quia contra charitatem facit, unde tota lex pendet; paria peccata? an forte quia magis facit contra charitatem, qui gravius peccat, minus qui levius, et hoc ipso quod admittit fit quidem omnium reus, sed gravius peccans, vel in pluribus peccans, magis reus; levius autem vel in paucioribus peccans, minscilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus peccauerit, tamen, etiam si in uno offenderit, reus omnium, quia con
Abbreviated transcription (Latin):
in nob ñ ẽ: ꝓpt̃ qͦd etiam quantũ libet
ꝓfecerimꝰ necessariũ ẽ nob dicere. di¬
mitte nob debita nr̃a. cũ iam omĩa in
baptismo. dicta. facta. cogitata. dimis¬
sasint. Quid itaq qui recte uidet ubi
&e quando & unde sꝑanda sit illa ꝑfec.¬
tio cui ñ sit qͦd adici possit: Si autẽ pre¬
cepta non eẽt. non utiq eẽt ubi sehomo
certius inspiceret & uideret unde auer¬
teretur. quo conaret᷑ quare gratularet᷑
quid p̃caretur. Alagna ẽ gͦ utilitas p̃cep.¬
toꝵ si libero arbitͥo tantum det᷑. ut gr̃a
dĩ ampluis honoret᷑. Que suta se ha¬
bent unde fit omniũ reus simuno offen¬
dat qui totã legem seruauerit: Anfor.¬
te quia plenitudo legis ẽ caritas ẽ qua
d̾s ꝓximꝰq diligitur in quib p̃ceptis cari¬
tatis tota lex pendet & ꝓpħȩ merito fit
reus omniũ qui contra illã facit in qua
pendent omĩa: nemo autẽ peccat nisi
aduersus illã faciendo quia ñ adultera¬
bis. non homicidiũ facies. ñ furab̃is. non

Expanded text:
iam, quantumlibet profecerimus, necessarium est nobis dicere: dimitte nobis debita nostra, cum iam omnia in baptismo dicta, facta, cogitata dimissa sint. uidet itaque, qui recte uidet, ubi et quando et unde speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecepta non essent, non utique esset, ubi se homo certius inspiceret et uideret, unde auerteretur, quo conaretur, quare gratularetur, quid precaretur. magna est ergo utilitas praeceptorum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae si ita se habent, unde fit omnium reus, si in uno offendat, qui totam legem seruauerit? an forte, quia plenitudo legis caritas est, qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendereus omnium, qui contra illam facit, in qua pendent omnia? Nemo autem peccat, nisi adversus illam faciendo, quia non adulterabis, non homicidium facies, non furaberis, non
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quoꝵ ego auctoritati quãuis su
eruditissimi ñ assentio. Multo siqui¬
de meliꝰ ẽ uera rustice quã diserte fal¬
sa ꝓferre maxime cũ ioħs enangłista
in hac eade uisione ñ dm̃ patrẽ s xp̃m
scribat eẽ conspectum. Nã cum de in¬
credulitate diceret iuideoꝵ statim causas
incredulitatis exposuit. Q ideo ñ pot̾ant
credere ineũ quia dixit ysaias. Aure
audietis & ñ intelligetis. & cernentes a¬
spicietis. & ñ uidebitis. Hec autẽ dixit
quando uidit głam unigeniti & testifi¬
catus ẽ de eo. Inp̃senti uolumine ysaiȩ.
ab eo qui sedet inthrono iubetur ut dicat.
dure audietis & ñ intelligetis. Qui autẽ
hoc iubet. ut euangłista intelligit: xp̃c
ẽ. Unde nc̃ colligitur non posse seraphĩ
tres nrõs dicens. uade ad ppłm istum &
dic. Aure audietis & ñ intelligetis & ui¬

Expanded text:
sunt. quorum ego auctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adsentio, multo si quidem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrem, sed Christum scribat esse conspectum. nam cum de incredulitate diceret Iudaeorum, statim causas incredulitatis exposuit: et ideo non poterant credere in eum, quiadixitEsaias: aure audietis et nonintellegetis, etcernentesaspicietisetnonuidebitis. haecautem dixit, quando uidit gloriam unigeniti et testificatus est de eo. in praesenti uolumine Esaiae ab ea, qui sedet in throno, iubetur, ut dicat: aure audietis et non intellegetis. qui autem hoc iubet, ut euangelista intellegit, Christus est; unde nunc colligitur non posse seraphim tres nostros dicens: uade ad populum istum F et dic: aure audiet
Abbreviated transcription (Latin):
nũ excelsum & eleuatũ. Uidit & damel
sedentẽ dñm: s non suꝑ tͥronũ excelsũ
& eleuatũ. Pollicet᷑ & alibi uox diuina
dicens. Ueniã & sedebo & iudicabo po¬
pulũ in ualle iosaphath qͦd int̾pretat᷑
dñi iudiciũ. Qui peccator ẽ & mei si¬
milis uidet dñm sedentẽ in ualle io¬
saphath. ñ incolle. ñ inmonte. s in ualle:
& in ualle iudicii. Quiuͦ iustus & y¬
saiȩ similis uidet illũ sedentẽ suꝑthio.¬
nũ excelsum & eleuatũ. Ut alitẽ & ali¬
ud inferã quanido eũ m̃te ꝑtracto reg¬
nare thronis. dñationib. angłis. cȩteris¬
ꝙ uirtutib uideo excelsũ thronũ eius.
Quando autẽ considero quomͦ genus
dispenset humanũ. & ꝓnr̃a salute se¬
pe descencde dicatur ad t̾ras uideo bu¬

Expanded text:
num excelsum et eleuatum. uidit et Danihel sedentem dominum, sed non super thronum excelsum et eleuatum. pollicetur et alibi uox diuina dicens: ueniam et sedebo et iudicabo populum in ualle Iosaphat, quod interpretatur \'domini indicium\'. qui peccator est et mei similis, uidet dominum sedentem in ualle Iosaphat, non in colle, non in monte, sed in ualle et in ualle iudicii; qui uero iustus et Esaiae similis est, uidet illum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. ut autem et aliud inferam: quando eum mente pertracto regnare thronis, dominationibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum thronum eius; quando autem considero, quo- modo genus dispenset humanum et pro nostra salute saepe descendere dicatur ad terras, uideo hu
Abbreviated transcription (Latin):
unius ẽẽ substantiȩ. nec alia sp̃c uerba
ẽẽ quã filii. nec aliud filiũ uississe qua
sp̃m sc̃m. Sequit᷑. & plena domꝰ ama
iestate eius. Domus dĩ quȩ sursum ẽ.
gła plena conspicitur. Hȩc uͦ quȩ deor¬
sum ẽ. nescio anplena sit gła. nisi forte
scdm psalmistȩ sensũ dicentif. Dñi est
t̾ra &e plenitudo eius. nos quoq dica¬

Expanded text:
unius esse substantiae; nec alia Spiritus verba esse, quam Filii, nec aliud Filium jussisse, quam spiritum. Sequitur: et plena domus a gloria eius. domus dei, quae sursum est, gloria plena conspicitur; haec uero, quae deorsum est, nescio an plena sit gloria, nisi forte secundum psalmistae sensum dicentis: domini est terra et plenitudo eius nos quoque dica
Abbreviated transcription (Latin):
uersib explicauit. nec ꝑtimuit ȩuan¬
gelii maiestatẽ sub metrileges mute¬
re. Deceteris uł mortius uł iuiuentib
taceo quoꝵ inscriptis sius. & iuresma¬
nifeste sunt & uoluntas. Nec statim
praua opiione fallaris contra gentes
hoc eẽ licitũ. in aliis disputationib dissi¬
mulandũ: quia om̃s pene om̃iũ libri ex.¬
ceptis his quicũ epicuro litteras ñ didi.¬
cerunt. erudicionis doctrineq plenis¬
simis̃: Quanꝗͣ ego illud magis rear qͦd¬
ictanti uenit inmentẽ. ñ te ignorare
qͦd semꝑ adoctis uiris usurpatumẽ s
ꝑ te michi ꝓponi ab alio questionẽ. qͥ
forsitan ꝑꝑamorẽ hystoriarũ salustii
calpurmus cognom̃to lanariꝰ sit. Cui
queso ut suadeas ne uescentiũ dentib
eddentulus inuideat. & oculos caprea.¬
rũ talpa contempnat. Diues ut cermᷤ
addisputandũ materia: s iamepła.¬
ris angustia finenda ẽ. Incipit pre.

Expanded text:
uersibus explicauit nec pertimuit euangelii maiestatem sub metri leges mittere. de ceteris uel mortuis uel umentibus taceo, quorum ex scriptis suis et uires manifestae sunt et uoluntas. Nec statim praua opinione fallaris, contra gentes hoc esse s licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes paene omnium libri exceptis his, qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis doctrinaeque plenissimi sunt. quamquam ego illud magis rear, quod dictanti uenit in mentem, non te ignorare, quod semper doctis uiris usurpatum est, sed per te mihi proponi ab alio quaestionem, qui forsitan propter amorem Historiarum Sallustii Calpurnius cognomento Lanarius sit. cui quaeso ut suadeas, ne uescentium dentibus edentulus inuideat et oculos caprearum talpa contemnat. diues, ut cernis, ad disputandum materia, sed iam epistolari angustia finienda est.
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓfecti de mari rubro castra me¬
tati s̃ in solitudine sin. Oc̾taua
mansio. lic&s iuxta ordinem exo¬
di septima sit. S sciendum qđ om̃is usq ad
montem sinai. ħemus sin uocet᷑. ⁊ ex tota
ꝓuincia &̃ locus unius mansionis nom̃ ac¬
ceꝑit. sic̃ & moab tam urb̃ quam ꝓuinciȩ
nom ẽ. In hac solitudine quinq mansio¬
nes s̃. Iamsuph de qua supradiximꝰ ⁊ ħemꝰ
sin.⁊ dephca. ⁊ halus. & raphidim. de qͥb
loq̃m inconseq̃ntib Sin autem intptat᷑
rubus uł odium. quorũ utrũq fac ad
misticos intellectus. qđ pꝰqͣm ueñimꝰ ad
eum locum de qͦ nob̃ sit dñs locuturꝰ. gͣn¬
de odium m̃eamur inimici. lũc uidebimꝰ
arde rubrum ⁊ ñ comburi. inflãmari ec
qua torcłaria nr̃a s̃. uñ ⁊ octauus psalmꝰ
ħtitulo p̾notat᷑. desertum capimus rubi.
qr plures filii deserte mag̃ qͣm eiꝰ que ht

Expanded text:
fecti de Mari Rubro castra metati sunt in solitudine Sin. Octaua mansio, licet iuxta ordinem Exodi septima sit. sed sciendum, quod omnis usque ad montem Sinai heremus Sin uocetur et ex, tota prouincia etiam locus unius mansionis nomen acceperit, sicut et Moab tam urbis quam prouinciae nomen est. in hac solitudine quinque mansiones: iam suph, de qua supra diximus, et heremus Sin et Dephca et Halus loquemur in consequentibus. Sin autem interpretatur rubus vel odium. Quorum utrumque facit ad mysticos intellectus. Quo postquam venerimus ad eum locum de quo nobis sit Dominus locuturus, grande odium mereamur inimici. Tunc videbimus ardere rubrum et non comburi; inflammari Eccqua torcularia nostra sunt unde et octavus psalmus hoc titulo praenotatur desertum capimus rubi, quia plures filii desertae magis quam ejus quae h
Abbreviated transcription (Latin):
inthaath. Uicesimat̾tia mansio. pot̃
⁊ subt̃ intelligi. s melius pauorẽ int̃¬
p̾tabimur. benisti adeccłiam. ascendisti ad
montem pulcherrimũ. stupore tnuraco
Dus enim suꝑb̾resistit. hummiłib aut̃ dat gl̃a.
& qui se eraltat iuideat necadat. Potentes po¬
tent᷑ torm̃ta pacientur. T̃ imor ututũ custosẽ.
Securitas ad lapsum facił. Uñ ⁊ inqͣdam psal
gr̃am quamacceꝑam.
t ꝓfẽcti de thaath. castra metatis̃
inthare. Uicesima q̃rta mansio.ꝙͣ.
erroriscausa manifesta e. Hoc eodd uocabło
thudeni lictis. sc ptum inuienio pat̾m abrahã
qͥ insup̃clicto apocpho geneseos uolumine
abactis coruuis q̃ hon̾uimꝰ frumta uastabant.
uerusq morses. ⁊ helias duc ethiopisam aa
couis pasat. Si habĩns pauorem sollicit̾ eris.¬
Si sollicitus fũis. leo incaulas oiium tuatũ
int̾ire ñ pot̾it. Qđ̃ uł ad ꝓpositos eccłiarum ł
ad custodiam refer animȩ tuȩ. ad quam leo¬
diabolus ꝑ diũsa uiciorum foramina ing̃li

Expanded text:
in Thaath . Vicesima tertia mansio potest et subter intelligi, sed melius pavorem interpretabimur. Venisti ad Ecclesiam, ascendisti ad montem pulcherrimum, stupore et miracdominus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam et, qui se exaltat, uideat, ne cadat. potentes potenter tormenta patientur. timor uirtutum custos est, securitas ad lapsum facilis. unde et in quodam psalmgratiam, quam acceperam. Et profecti de Thaath castra metati sunt in Thare. Vicesima quarta mansio, quam erroris causa manifesta est. hoc eodem uocabulo et isdem litteris scriptum inuenio patrem Abraham, qui in supra dicto apocrypho Geneseos uolumine abactis coruis, qui hominum frumenta uastabant, uerusque Moyses et Helias ducit Aethiopissam et a coruis pascitur. si habueris pauorem, sollicitus erissi sollicitus fueris, leo in caulas ouium tuarum introire non poterit. quod uel ad praepositos ecclesiarum uel ad custodiam refer animae tuae, ad quam diabolus per diuersa uitiorum foramina ing
Abbreviated transcription (Latin):
satyra. omĩb hoc uiciũ ẽ cantorib mĩ
amicos rogati. ut nunquã cantent in.¬
uissi nunquã desistant. Ita te deinceps
fascib obruam litterarũ: ut econtrario
incipias rogare ne scribam. Sororẽ fili¬
am in xp̃o tuã. gaudeo te pͥmũ nunci¬
ante in eo ꝑmanere qd ceꝑat. Hic enĩ
ubi nc̃ sum. ñ solum quid agatur ĩ pa¬
tria: s an ipsa patria ꝑstet ignoro. &
licet me sinstro hibera excetrarũ ore di¬
laniet: ñ timebo hominũ iudiciũ ha¬
biturꝰ iudicem meũ. Si fractus illabit᷑
orbis. in pauidũ ferient ruinȩ. Qua¬
ꝑꝑ queso ut apłici memor pcepti quodo¬
cet opus nr̃m ꝑmanere debere. & tibi a
año premiũ in illius salute pares &e me.
de cõmuni inxp̃o gła crebris reddas ser.

Expanded text:
satura: omnibus hoc uitium est cantoribus, inter satura: omnibus hoc uitium est cantoribus, inter amicos rogati ut numquam cantent, iniussi numquam desistant. ita te deinceps fascibus obruam litterarum, ut e contrario incipias rogare, ne scribam. sororem am in Christo tuam, gaudeo te primum nuntiante in eo permanere, quo coeperat. hic enim, ubi nunc sum, non solum quid agatur in patria, sed an ipsa patria perstet, ignoro. et licet me sinistro Hibera excetra rumore dilaniet, non timebo hominum iudicium habiturus iudicem meum: si fractus inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. quapropter quaeso ut apostolici memor praecepti, quo docet opus nOstrum permanere debere, et tibi a domino praemium in illius salute pares et me de communi in Christo gloria crebris reddas ser
Abbreviated transcription (Latin):
quus sermo ẽ. Mendaces faci¬
unt ut nec uera dicentib credatur.
Quod mͥ ego ate obuirgatus de silen¬
tio litterarũ accidisse uideo. Dicam
sepe scripsi: s neglegentia bauiloꝵ
fuit: Respondebis omniũ non scriben¬
tium uetus ista excusatio ẽ. Dicam ñ
repperi qui epłas ferret: dices. hinc illuc
isse quã plurimos. Contendã etiã me
his dedisse: at illi quia ñ reddiderunt
negabt̃. & erit int̾ absentes incerta cog¬
nitio. Quid gͥ faciam: Sine culpa ue.¬
niam postulo. rectius arbitrans pacem
loco mutus petere quã equo gradu cer¬
tamina concitare. quã quã ita me iu¬
gis tam corꝑis egrotatio quã aĩe egri¬
tudo consumpsit. ut morte uninente
nec mei pene memor fuerim. Quod ne
falsum putes: oratorio more post argu¬
menta testes uocabo. Sc̃s fr̃ heliodorus
hic affuit. qui cũ mecũ heremũ uellet
incolere. meis scelerib fugatus absces¬
sit. Uerũ omnẽ culpã p̃sens uerbosi¬
tas excusabit. Nam ut ait flaccus in

Expanded text:
quus sermo est: \'mendaces faciunt, ut nec uera dicentibus credatur\'; quod mihi ego a te obiurgatus de silentio litterarum accidisse uideo. dicam: \'saepe scripsi, sed neglegentia baiulorum fuit\'? respondebis: \'omnium non scribentium uetus ista excusatio est\'. dicam: \'non repperi qui epistulas ferret\'? dices hinc illuc isse quam plurimos. contendam me etiam his dedisse? at illi, quia non reddiderunt, negabunt et erit inter absentes incerta cognitio. quid igitur faciam? sine culpa ueniam postulabo rectius arbitrans pacem loco motus petere, quam aequo gradu certamina concitare; quamquam ita me iugis tam corporis aegrotatio quam animae aegritudo consumpsit, ut morte inminente nec mei paene memor fuerim. quod ne falsum putes, oratorio more post argumenta testes uocabo. Sanctus frater Heliodorus hic adfuit, qui, cum mecum heremum uellet incolere, meis sceleribus fugatus abscessit. uerum omnem culpam praesens uerbositas excusabit. nam, ut ait Flaccus in
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse dissimilẽ. quẽ absq sola peccati
macula quş naturał non ẽ: nob̾ confi¬
tetur fuisse conformẽ. Illoꝵ qͦq simili¬
ter exceramur blasphemiã qui nouosen

Expanded text:
fuisse dissimilem. Quem absque sola peccati macula, quae naturalis non est, nobis confitemur fuisse conformem. Illorum quoque similiter abominanda est blasphemia, qui novo sen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cursus uagi atq p̾cipites scͥpt᷑arum retina¬
cłis dirigendi. ħ uerbum qͣntum memoria
sugg̃it. nusqͣm alibi inscͥpt̾is scĩs ap̃ hebreos
inuenisse me noui. absq libro apocͥpho qͥ a
catione t᷑ris ꝓstadio ponitur. inqͦ excentur
pugiles ⁊ allete. ⁊ c̃sorum uelocitas comꝑbat᷑.
Dicit ⁊ psalmista. Infreno ⁊ camo maxillas
eorum constͥnge. qui ñ adꝓximant adte
& apłs. Hescitis qm̃ qͥ instadio crunt. om̃s
qͥdem crunt. s unus accipi palnam: Sic

Expanded text:
et cursus uagi atque praecipites scripturarum retinaet cursus uagi atque praecipites scripturarum retinaculis dirigendi. hoc uerbum, quantum memoria suggerit, nusquam alibi in scripturis sanctis apud Hebraeos inuenisse me noui absque libro apocrypho, quicatione turris pro stadio ponitur, in quo exercentur pugiles et athletae et cursorum uelocitas conprobatur. dicit et psalmista: in- freno et camo maxillas eorum constringe, qui non adpropinquant ad tes: Nescitis quod qui in stadio currunt, omnes quidem currunt; sed unus accipit palmam? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
metatis inrẽmon phares. Sexta
qͥ omnẽ tbam credentium suo cortice tegit.
aut inuarietate cõsonantiaq uͥtitũ. nuxta¬
dd̃ qđ scͥptum ẽ. multitudims aut̃ credẽtium
erat corunum ⁊ aĩa una. Sic q̃ disi s̃ singłi
gradus. tt onĩs eadem compage tenẽãtur᷑.
castra metati s̃ in lebna. Septima
decima mansio ẽ. qͣm ĩlaterem poᷤ¬
sumus uert̾e. lic& qͥdam leb̾bona tͣnsferẽtes
male. candorem int̾ptatis. Legimus egiptioᷤᷤ
lat̾es in exodo. qͦs ppłs faciens ingemuit. legi
litos lapides repoñe nitit᷑. & lat̾em inerechiel.
in qͦ obsesse ierłm pict̾a descb̃r. Ex qͥb dicimꝰ
initine istius uitȩ ⁊ de alio maliud tͣnsitum ñc̃
nosc̃scere. ñc decrescere. ⁊ pꝰ ordinem eccl̃iasticum
sepe ad lat̾m̃ oꝑa tͣnsinigrare.
It ꝓfecti de leb̾na. castra metati s̃ in
ressa. Octauadecima mansio infre¬
mos ũtit᷑. Sienim pꝰ ꝓfectum rur¬
sum ad liti oꝑa descendimꝰ. infrenandisumꝰ

Expanded text:
metati sunt in Remmon Phares. Sexta mnem turbam credentium suo cortice tegit; aut varietatem consonantiamque virtutum: unde scriptum est, multitudinis autem credentiumerat cor unum, et anima una : sicque divisi sunt singuli gradus, ut omnes eadem compage teneantur. XVcastra metati sunt in Lobna . Septima decima Mansio est, quam in laterem possumus vertere: licet quidam Lebbona transferentes, male candorem interpretati sint. Legimus Aegyptios lateres in Exodo, quos populus faciens ingemuit . Legilitos lapides reponere nititur. Et laterem in Ezechiel : in quo obsessae Jerusalem pictura describitur. Ex quibus discimus in itinere istius uitae et de alio in aliud transitu nunc nos crescere, nunc decrescere et post ordinem ecclesiasticum saepe ad laterum opera transmigrare. Et profecti de Lebna castra metati sunt in Ressa. Octaua decima mansio in \'frenos\' uertitur. si enim post pr ofectum rursum ad luti opera descendimus, infrenandi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
cconttio solttudlinẽ nouii. Ane conttionẽ
enim eleuat᷑ coritiri ⁊ an głara humiliatur.
t ꝓfecti de dibungad cast̃
metatis malmon de blathaim. Qua¬
Dragesima mansio u̾tit᷑ mncontemptũ plaga
rũ. sie obpbriũ. & ꝑ hanc dicimꝰ oĩa dulcia
⁊ mletebras uoluptatum inscło contẽpnendã
nec inebriari nos deb̾e iuno mundi inqͥ ẽ lu¬
atiria. Mel ñ offert᷑ insacͥficus d̃i ⁊ cera qͥ aul¬
cia continet n buac intab̾nacło s oleũ putrissi¬
nui qdͣ de oliue ꝓfert̾ amaritudĩe. Melemm
distillat de labuis mulieris meret̾tis. de qͦ puto

Expanded text:
e contrario solitudinem nouerimus. ante contritionem enim eleuatur cor uiri et ante gloriam humiliatur. Et profecti de Dibon - Gad castra metati sunt in Almon-Deblathaim. Quadragesima mansio uertitur in \'contemptum palarum, sive opprobriorum. Et per hanc discimus omnia dulcia et illecebras voluptatum in saeculo contemnendas, nec inebriari nos debere vino mundi, in quo est luxuria. Mel non offertur in sacrificiis Dei: et caetera quae dulcia continent, non lucent in tabernaculo; sed oleum purissimum, quod de olivae profertur amaritudine. Mel enim distillat de l
Abbreviated transcription (Latin):
It ꝓfecti de ieabarim: sue ut in sccdo lo¬
co apud hebreos habet᷑ hihim. castra
metati s̃ indobonga. Tricesima nona man¬
sio int̃ptat᷑ fortit̃ intellecta temptacio. ꝓhac
mordine historie alit̾ scͥptũ repꝑi. Postquã

Expanded text:
fecti de Jeabarim sive ut in secundo loco apud Hebraeos habes Iim, castra metati sunt in Dibon-Gad . Tricesima nona Mansio interpretatur, « fortiter intellecta tentatio. » Pro hac in ordine historiae aliter scriptum reperi. Postq
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ t̃minos moab qͥde incestu gen̾atꝰ ẽ. ⁊ re.¬
cessit auero patre. stati nob̾ occũrrit puteus
qͣm nemo de plebe focdit. nullus ignobił s pͥn¬
cipes ⁊ duces qͥuira dant ppłis ⁊ canentes carm̃
inaqͥs putei ⁊md̃i mun̾ib gratulantes ꝓphãt
qã tͣnsit᷑i sũt ⁊ ad que uent̾i loca. qd scił de
deserto ueniant inmathana qđ int̃ptatur
que intptat᷑ excelsa siue aduemẽs mors qͣndo
beat informae ⁊ rude. s artificis sit polit᷑ manu.
Qu mons respiciat solitudinẽ. q̃ hebraice dicit
iłimun. Quando em̃ firimꝰ inu̾titũ culmĩe consi¬
uastitatẽ. pͥene obliti sumus currente oratione¬
dictare. qͣre dibungad int̾p̃tet᷑ fortit̾ intellecta
temptatio. Post dibungad gerit᷑ bellum cont̃
seon regem amoritoꝵ ⁊ och regẽ basan. & disci¬
mꝰ qͥd cum uen̾mꝰ ad sumũ ⁊ de fonte pͥncipi

Expanded text:
rimus terminos Moab, qui de incestu generatus est, et rerimus terminos Moab, qui de incestu generatus est, et recessit a vero patre: statim nobis occurrit puteus, quem nemo de plebe fodit, nullus ignobilis, sed principes et duces, qui jura dant populis: et canentes carmen is putei et in dei muneribus gratulantes prophetant, quo transituri sint et ad quae peruenturi loca, quod scilicet de deserto ueniant in Matthana, quod interpretatur quae interpretatur \'excelsa\' siue \'adueniens mors\', quando beat informe et rude, sed artificis sit politus manu, qui mons respiciat solitudinem, quae Hebraice dicitur Isimun. quando enim fuerimus in uirtutum culmine consti\'uastitatedictare, quare Dibongad interpretatur intellecta fortiter tentatio. Post Dibongad geritur bellum contra Seon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basah, et dicimus, quod cum venerimus ad sum
Abbreviated transcription (Latin):
castra metati sũt t̾nsarnon que est insolitu¬
dine. fimũ amorrei. eo qd̃ arnon int̾miins
moabitarũ ⁊ amorreoꝵ. se post ħ uen̾unt
ad puteũ uͭ cecinit isrł carin hoc. Aftende
putee quemi fodunt pͥncipes. ⁊ aꝑuerunt
duces ppłor unidatore legũ. ⁊ in bacło eius.
& de solitudine inmathana ⁊ de mathana ad
torrentes di. ⁊ de torrentib di ad excelsa. ⁊ de ex¬
celsis ad uallem. q̃ ẽ inregione moab. inu̾tice
phaiga qͥ yspicit cont᷑ desertũ. ħ loca infinib
amorreorũ qu̾dam int̾ptantes putãt ñ man¬
siones ẽt s tͣnsit᷑. nec p̃iudicari deb̾e catalogo¬
mansionũ ext̾ ordinariã exposicionẽ. Alii aũ
significari. s ꝑ locorũ nõia uͥtutũ ꝓfectꝰ eẽ.
qd̃ post magos ⁊ congregationẽ lapidũ freq̃n¬
t̃ ueniamꝰ ad torrentes sared. qđ int̃ptatur
aliena descensio. ⁊ in descensione positi. transe¬
amus ad arnon. qđͣ maledictionẽ sonat. qͥt̃
sunt. uł multa loqut᷑ inflati. Sin aũ tͣnsie¬

Expanded text:
 quae est in solitudine finium Amorraei, eo quod Arnon in terminis sitMoabitarum et Amorraeorum. et post haec uenerunt ad puteum, ubi cecinit Israhel carmen hoc: ascende, putee, quem foderunt principes et a peruerunt duces populorum in datore legum et in baculo eius. et de solitudine in Matthana et de Matthana ad torrentes dei et de torrentibus dei ad excelsa et de excelsis ad uallem, quae est in regione Moab, in uertice Phasga, qui prospicit contra desertum. haec loca in finibus Amorraeorum quidam interpretantes putant non mansiones esse, sed transitus, nec praeiudicare debMansionum extraordinariam expositionem. Alii autesignificari; sed per locorum nomina, virtutum profectus esse: quod post magos, et congregationem lapidum, frequenter veniamus ad torrentes « Zared, » quod interpretatur, « aliena descensio: » et in descensione positi, transeamus ad « Arnon, » quod « maledictionem » sonat, quae est sunt, vel « multa loquuntur » inflati. Sin autem transie
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalia in rationalia recte dicimꝰ inusus dari
naturis excellentiorib & siuiciosis sic̃
aꝑtissime in eugłio uidemꝰ porcos ad
iisum desideratũ concessos eẽ demonibꝰ¬
Hoc & de homine recte possumꝰ dicere:
Animal ẽ eñ rationale & si mortale. a¬
ninal ẽ rationalis in illis m̃bris quȩ
tantis afflictionib pęnas luit. Ds bonꝰ¬
omĩno dem̃tis ẽ. Tantoꝵ gͦ maloꝵ quȩ
fiunt in paruulis causa iusta dicatur
Nempe cũ maiores ista paciunt᷑ solemꝰ
dicere. aut sic̃ in iob merita examinari.
aut sicut inherode peccata puniri. &
de quib da exemplis quȩ ds̃ manifesta ẽẽ
uoluit. alia quȩ obscura s̃ hominib con¬
lectare concelitur. S hoc in maiorib
De paruulis aut̃ quid respondeamꝰ edis¬
sere. si penis tantis nulla meis sunt pu¬
nienda peccata. Nam utiq nulla ẽ in
illis etatib examinanda iusticia. leꝵe.
citũ se extendens uoluit causas rationes¬
q tognoscere quare paruuli corriꝑen¬

Expanded text:
nimalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus > etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos ehoc et de homine recte possumus dicere? Animal est enim, sed rationale, etsi mortale. Anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit: Deus bonomnino dementis est tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia quae obscura sunt, hominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De citum se extendens, voluit causas, rationesque cognoscere: quare parvuli corriperen
Abbreviated transcription (Latin):
ter. in conuertibił ut pat̾. & quãuis
ꝓpria ꝑsona filii idẽ dĩ uerbũ suscepit
passibilem bominẽ ita tamen eius habita¬
tione scđm suam substantiã ditas uerbi
nicħ passa c̃: ut tota trinitas quã impas¬
sibilem necesse ẽ confiteri. Mortuus gͦ
ẽ dĩ filius scđ̾m scͥpturas. iuxta id quod mo¬
ri poterat. Resurrexit t̾cia die ascendit in
cdũ sedet ad dexteram dei patris manente
ea natura carnis in qua natus & passus ẽ
in qua etiam resurrex̃. Nonenĩ exinani¬
ta ẽ humanitatis substantia. s głificata &e
in ȩternũ cumditate mansura. Accepta
& interra uenturꝰ est ad iudiciũ uiuorũ
ac mortuoꝵ ut & iustos remuneret &e pu¬
niat peccatores. Resurrectionẽ carnis ctrã
credimꝰ. ut dicamꝰ nos in eadem in qua nc̃
sumꝰ ueritate mẽbroꝵ eẽ reparandos. qua¬
lesq semel post resurrectionẽ fuerimꝰ effe¬
cti. in ꝑpetuo ꝑmansuros. Unã ẽẽ uitã.

Expanded text:
ter, inconvertibilis ut Pater. Et quamvis ter, inconvertibilis ut Pater. Et quamvis propria persona Filii, id est, Dei Verbum suscepit passibilem hominem, ita tamen ejus habitatione secundum suam substantiam deitas Verbi nihil passa est, ut tota Trinitas quam impassibilem necesse est confiteri. Mortuus est ergo Dei Filius secundum Scripturas, juxta id quod mori poterat, resurrexit tertia die, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Dei Patris manente ea natura carnis in qua natus et passus est, in qua etiam resurrexit. Non enim exinanita est humanitatis substantia, sed glorificata, in aeternum cum deitate mansura. Accepta ra. Venturus est ad judicium vivorum et mortuorum, ut et justos remuneret, et puniat peccatores. Resurrectionem carnis ita credimus, ut dicamus nos in eadem in qua nunc sumus, veritate membrorum esse reparandos; qualesque semel post resurrectionem fuerimus effecti, in perpetuum permansuros. Unam esse vitam s