comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tres nrĩ longe fuerũt a saturmacis cathenis ꝙͣ
cur nõ eciam pp̃ hylem q̃ nõ in nullis libris paga¬
noꝵ freqñtatutr. parem nos cũ paganis religi¬
onẽ hre dixistis. Qͥn. ĩmo pp̃ hoc ĩparẽ lõgeq
dissimilem uoliustis intelligi. qr hoc noĩe mali pͥn¬
cipiũ ac naturã thelogꝰ ur̃ appellat : In quo quid̃
imꝑicia ur̃a magna dep̃ hñd̾r: qi nec quid sit hyle
scitis. et hoc rei uocabulo qmͣ penitꝰ ignoeatis eci¬
am inflati uelud docti affectatis. hylem nãq gͤci
eũ te natura disserũt et mat̾iem qnͣdam rerũ
disfiniunt. nlło prorsus mõ formatã. sed om̃i
corꝑaliũ formaꝵ capacem q̃ quid̃ ĩ corpoꝵ mu¬
tabilitate ut cũq cognoscitur. Nam ꝑ se ip̃ã
uec sentiri nec intelligi põt. U̾m in hoc errant
quidã gentiliũ qd̾̃ eam tancx corteruã deo con¬
tingunt. ut hec ab illo nõ sit qmͣuis ab illo for¬

Expanded text:
tres nostri longe fuerunt a Saturniacis catenis, qutres nostri longe fuerunt a Saturniacis catenis, qucur non etiam propter hylen, quae in nonnullis libris paganorum frequentatur, parem uos cum paganis religionem habere dixistis? quin immo propter hoc inparem longe-, que dissimilem uoluistis intellegi, quia hoc nomine mali principium ac naturam theologus uester appellat. in quo quidem inperitia uestra magna deprehenditur, quia nec quid sit hyle scitis et hoc rei uocabulo, quam penitus ignoratis, etiam inflari uelut docti adfectatis. hylen namque Graeci cum de natura disserunt, materiem quandam rerum definiunt nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, quae quidem in corporum mutabilitate utcumque cognoscitur; nam per se ipsam nec sentiri nec intellegi potest. uerum in hoc errant quidam gentilium, quod eam tamquam coaeternam deo coniungunt, ut haec ab illo non sit, quamuis ab illo for
Abbreviated transcription (Latin):
u ⁊p̃c et n ꝑsecutione uideoꝵ xp̃c. et in sole et
nob̾ ẽẽ religionem cirra panem et calicẽ nestio.
cũ manicheis uinũ gͦtare non religio sed sacrile¬
legim sit. In una .n. agnoscunt dm̃ suũ. ĩ cuꝰ¬
pa nolunt. quasi anquid eos calcat᷑ et molus
iłli desipuint. s certa consid̾atõne misticus fit
nob nõ nascitur. ꝓuide qd ñõ ita at qmͣus sit
panis et caiir alimẽtũ est refestionis. ñõ sacͤ¬
m̃itũ teligionis nͥ qd̾ bñdicimꝰ gr̃asq agiius
insterib. soluenduso ructatib. Nam et cum
mliducatis dei nñ defectione uos reficitis er
eñ digeritis illnis refectione deficits. Cñ em̃
paras panem et caliceni ceretem ac liberum
colere existimant Quod ideo ꝯmemorandũ
pritarii ut adictatis ex qua uanitate ueniat
lib̾o paganeꝵ diis longe absumꝰ. qmius pa¬
nis et calicis cacram̃tũ qd ita laudastis. ut in eo no¬
b̾ pares ẽẽ uolueritis. nr̃o ritu ãplectamur ita pa¬

Expanded text:
et in sole ac nobis esse religionem circa panem et calicem nescio, cum Manichaeis vinum gustare non religio, sed sacrilegium sit. In uva enim agnoscunt deum suum, in cupa nolunt, quasi aliquid eos calcatus et incluilli desipiunt, sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Proinde quod non ita fit, quamvis sit panis et calix, alimentum est refectionis, non sacrtum religionis, nisi quod benedicimus gratiasque agimus uisceribus soluendusque ructatibus. nam et cum manducatis, dei uestri defectione uos reficitis, et cum digeritis, illius refectione deficitis. cum enim paras panem et calicem nostcolere existimant? quod ideo commemorandum putaui, ut aduertatis, ex qua uanitate ueniat Libero paganorum diis longe absumus, quamuis palicis sacramentum, quod ita laudastis, ut in eo nobis pares esse uolueritis, nostro ritu amplectamur: ita pa
Abbreviated transcription (Latin):
et tam turpi captiuitate. Unde ur̃e eciã preces
se. Quid .n. mali apud illum ꝯmiseratis ut ĩ pe¬
na ista nũc ad eũ genatis ꝙ̃ nõ ꝓpeia uolũtate
pertando teserustis. sed ab illo dati estis hostib ip.¬
nus. ut pax regno euis ꝯparet᷑ nec saltem sicut ob
sides dar solent cũ honore custodiendi. nec sicut
pastor ad capiendam bestiam tendit isidias. pe¬
cus .n. suũ solet pon̾e in illa captoria tendicsa. nõ
m̃brsi suũ. Et plem̃iq ita ut ante bestia capiatur
qm pecus ledatur. uos aũ m̃bra dei dati estis ho¬
stib nõ uaientes eoꝵ a deo ur̃o ꝯpest̾e feritatem
nͥ eoꝵ contaminati feditate nõ hñtes pcecm̃ ꝓpriũ
sed hostili ueneno tabest̃. Uñ nõ potestis dicere

Expanded text:
ate? Unde vestrae etiam preces ae. Quid enim mali apud illum commiseratis, ut in poena ista nunc ad eum gematis, quem non propria voluntate peccando deseruistis, sed ab illo dati estis hostibus ipsius, ut pax regno ejus compararetur? Nec sasides dari solent cum honore custodiendi, nec sicut pastor ad capiendam bestiam tendit insidias; pecus enim suum solet ponere in illa captoria tendicula. non membrum suum, et plerumque ita, ut ante bestia capiatur quam pecus laedatur. uos autem membra dei dati estis hostibus non ualentes eorum a deo uestro conpescere feritatem nisi eorum contaminati foeditate, non habentes peccatum proprium, sed hostili ueneno tabefacti. unde non potestis dicere
Abbreviated transcription (Latin):
putinõ appellatione tm̃. sed ecãtersi quot
naues ẽ sub criplici appellatione ensis. mucro.
gladius. sicut imã rem dicitis. et limã et na¬
uem . et nauem minorẽ. eo luminatorẽ noct.¬
ntet si quid alid uocabuli eidem rei tͥbumtꝰ.
ita potestis dic̾e eutẽ pͥmũ hoĩem. ꝙͣ spm̃

Expanded text:
ntum, sed etiam re, si quot na res est sub triplici appellatione, ensis, mucro, gladius, sicut unam rem dicitis, et lunam, et navem minorem et luminatorem nocturnum, et si quid aliud vocabuli eidem rei tribuitis; ita potestis dicere eumdem primum hominem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩe darent. Cum uero lux longe in sole pre¬
cellat quomio ibi uirtus. hic aũ qd̾ tanto mi¬
mis lucet sapĩa est. o sa crilega meptia. Et cũ
sit unus xp̃c dei uirtus et dei sapĩa. Et̃ autẽ scũs.¬
nõ ip̃e su xp̃s. cum ab eo non separet᷑ sp̃c sanitꝰ
burt totam mũdi fabatam implere phibetit.Nͣ
sol et lima circuitus suos pagenter sẽꝑ cũ illo
sunt. A sole aũt lua recedit. et ad solem rursus
sunt hec duo lumina. ut cum sol nergit ad occi¬
deutem: tunc luna. surgat ab oriente. Ex qͦ fit

Expanded text:
sapientiae darent. cum uero lux longe in sole praesapientiae darent. cum uero lux longe in sole praecellat. quomodo ibi uirtus. hic autem quod tanto minus lucet, sapientia est? o sacrilega ineptia! et cum sit unus Christus dei uirtus et dei sapientia, s ipse Christus, cum ab eo non separetur spiritus sanctus buit, totam mundi fabricam inplere perhibetis. unde sol et luna circuitus suos peragentes semper cum illo sunt; a sole autem luna discedit et ad solem rursus sunt haec duo lumina, ut cum sol uergit ad occidentem, tunc luna surgat ab oriente . ex quo fit
Abbreviated transcription (Latin):
sentia dixerim. ur̃e aũ uanitati quid placuit
i sole ponere uirtutem fulii. et in lima sapi¬
entiam. Cũ .n. in ip̃o pr̃e filius inseparabilis
maneat. qũo põt sapĩa euis ab eiꝰ uittute se¬
parari. ut illa sit in sole. hec in lia cũ per euis¬
modi locos msi corpora diuidi separariq nõ pos¬
sunt: Quod si scrretis nũgm stulto insanoq fã¬
tasmate tantat fabulas texeretis. At mea ĩ ea
ip̃a falsirate atq fallacia. qifiuis in congrue
iurtutis. cum ad urtutem ꝑtinere iudeatur opa¬
ri. et efficere. ad sapĩam uero docerẽ et ostend̾e
Ac ꝑ hoc si caior in sole. lex aũ p̃pollerer in lima
ut cumq inuenissent ista figmẽnta uensiłi¬
tud̾is nebulam hõib carnanb et aĩaub decipi¬
endis. qui ncħ putant eẽ insi quod corporale
cognauerint. Caloris. n. iuolentia est et opa
tio ad mouend ũ. unde untuti tubueret᷑. lu¬
cis aũ clarus fuigor ad demonstũdũ. unde hãc

Expanded text:
sentia dixerim. Uestrae autem uanitati quid placuit sentia dixerim. Uestrae autem uanitati quid placuit in sole ponere uirtutem filii et in luna sapientiam? cum enim in ipso patre filius inseparabilis maneat, quomodo potest sapientia eius ab eius uirtute separari, ut illa sit in sole, haec in luna, cum per huiusmodi locos nisi corpora diuidi separarique non possint? quod si sciretis, numquam stulto insanoque phantasmate tantas fabulas texeretis. at in ea ipsa falsitate atque fallacia quam incongrue, am sedem uirtutis, cum ad uirtutem pertinere uideatur operari et efficere, ad sapientiam uero docere et ostendere . ac per hoc, si calor in sole, lux autem praepolleret in luna, utcumque inuenissent ista figmenta uerisimilitudinis nebulam hominibus carnalibus et animalibus decipiendis, qui nihil putant esse, nisi quod corporale cogitauerint; caloris enim uiolentia operatio est ad mouendum, unde uirtuti tribueretur; lucis autem clarus fulgor ad demonsti-andum, unde hanc
Abbreviated transcription (Latin):
potestis quale lumen sit quo slla omia q̃ hoc
non sint eo int̾ se discernũtur: et qnͣtũ ab hoc
distent fida manifestatione cognostitur. Et
demq mutabile. dum nult quod uolebat. et
scit quod non sciebar et reminiscitur qd̾ obli¬
tum erat. Inud aũ inc̾omutabili uolũtate. u̾i¬
tate. et̾nitate. psistit. Et inde nob̾ ẽ uiciũ existẽ¬
di. rõ cognosdendi. lex amandi. Inde ont̃ib irr̃o¬
nabilib aiãntib natura qua uiuĩm uigor quo
sentiunt. motus quo appetunt inde eciam õib
corporib mensura uno su̾sistam numer᷑ ut or
est deus. cuius uos nlło corpore ad incto ꝑ seip¬
sam incorpoream. spũalem. inꝯmutabilemq
sb̾am eciam locis duuditis. Nec saltem tͥnitati
loca tria datis. sed quatuor. pr̃i unũ .i. lumen
ndacressibile quod prorsus nõ intelligitis. filio
unum .i. aeris hunc omñe ambitũ. De pr̃is gͦ
maccessibili luĩe. qr ueram fidem tenentibus nõ

Expanded text:
potestis, quale lumen sit, quo illa omnia, quae hoc potestis, quale lumen sit, quo illa omnia, quae hoc non sunt et inter se discernuntur, et quantum distent, fida manifestatione cognoscitur: et denique mutabile, dum vult quod nolebat, et scit quod nesciebat, et reminiscitur quod oblitum erat, illud autem incommutabili voluntate, veritate, aeternitate persistit; et inde nobis est initium existendi, ratio cognoscendi, lex amandi; inde omnibus et irrationalibus animantibus natura qua vivunt, vigor quo sentiunt, motus quo appetunt; inde etiam omnibus corporibus mensura ut subsistant, numerus ut ornunus Deus est, cujus vos nullo corpore adjuncto, per se ipsam incorpoream, spiritualem, incommutabilemque substantiam etiam locis dividitis. Nec saltem Trinitati loca tria datis, sed quatuor: Patri unum, id est, lumen inaccessibile, quod prorsus non intelligitis, Filio unum, id est, aeris hunc omnem ambitum. De Patris ergo inaccessibili lumine, quia veram fidem t
Abbreviated transcription (Latin):
iam quadriptita fabula. de prĩs quidem secte¬
to liuẽ quid nobis dicam. insi qr lumen cogi¬
tare non potestis. nisi qualem uidere consue¬
simũ lumen intuentes ex illo conceptam cor¬
de fantasiam. et mĩmensum soletis augere
et cam lucem dicere ubi deus p̃r ħitat cũ reg¬
incolis sius. Qũ .n. discreuistis lutem quac¬
mniꝰ ab ea qua intelligimꝰ. cũ aliud nicħ imꝙͣ
putau̾itis eẽ intelligere uitatem. isi formaᷤ
corporeas cogitare. siuo finitas. siue ex aliqͥb
ꝑtib infinitas. que in ania cogitare mara ẽe
nescitis: Pinde cum tm̃ int̾sit int̾ cogitatõnẽ
qua cogito terram luminis urãm que om̃ino
nus qm est. et cogitationem qua cogito alexan
driam incognitam. et eam qua cogito cartagi¬
nem cognitam: ab hac quoq cogitatione qua
certa et nota corpora cogito. longe incõpabłr
distat cogitatio qua intelligo uistĩam. castita¬
tem. fidem. ueritatem. caritatem. bonitatem.
et quicquid eiꝰmodi ẽ. Que cogitatio dicite si

Expanded text:
jam quadripartita fabula, de Patris quidem secreto lumine, quid vobis dicam, nisi quia lumen cogitare non potestis, nisi quale videre consuerum notissimum lumen intuentes, ex illo conceptam corde phantasiam in immensum soletis augere, et eam lucem'dicere, ubi deus pater habitat cum regnicolis suis. quando enim discreuistis lucem, quaea luce, qua intellegimus, cum aliud nihil umquam putaueritis esse intellegere ueritatem nisi formas corporeas cogitare, siue finitas siue ex aliquibus partibus infinitas, quae inania phantasmata esse nescitis? proinde cum tantum intersit inter cogitationem, qua cogito terram luminis uestram, quae omnino nusquam est, et cogitationem, qua cogito Alexdriam incognitam, et eam, qua cogito Karthaginem cognitam: ab hac quoque cogitatione, qua certa et nota corpora cogito, longo incomparabiliter distat cogitatio, qua intellego iustitiam, castitatem, fidem, ueritatem, caritatem, comitatem et quicquid eiusmodi est, quae cogitatio, dicite, si
Abbreviated transcription (Latin):
ponia decerpitis. ut iħm de ligm suspensione
depotrum uĩo uentre sepenatis: Aut unde pi¬
um ẽ xpm̃ sepulchio cond̾e. impiũ aũ de lingno
repone : Aut ut de uob̾ eciã ꝯueniat qd̾ de ꝓpħa¬
ponir apłs. Sepulchiũ patens ẽ guitur eoꝵ. o
re aꝑro expestatis. quis inferat xp̃m tanꝙͤ oꝑ
nob. quot xp̃os ee dicatis. alꝰ ne ẽ qũe de spũ
sẽo ꝯcipiens t̾ra patibilẽ gigint om̃i nõ solum
suspensus ex ligno. sed in herba iacens eciã eo
anꝰ ille que indei crucifixerũt sõ pontio pylato
et tͥciꝰ ille ꝑ solem et limã distent᷑ Anunꝰ ateꝵ

Expanded text:
poma decerpitis, ut legum de ligni suspensione poma decerpitis, ut legum de ligni suspensione depositum uestro uentre sepeliatis? aut unde pium est Christum sepulcro condere, inpium autem de ligno deponere? an ut de uobis etiam concinat, quod de ppostolus, Sepulcrum patens est guttur eorum ; ore aperto exspectatis quis inferat Christum, tanqnobis quot christos esse dicatis. Aliusne est quem de Spiritu sancto concipiens terra patibilem gignit, omni non solum suspensus ex ligno, sed etiam jacens in herba; et alius ille quem Judaei crucifixerunt sub Pontio Pilato; et tertius ille per sole
Abbreviated transcription (Latin):
ut de concepto iam taceam. partum ipm̃ dein-¬
de respicite. Concipientẽ de spũ sc̃o dicitis ter¬
ram gignere patibsiem iħm. Qũe tñ ita conta¬
minatũ ex ligno pendere ꝑhibetis. in frugib
et pomis ut innumerabilib aĩalib aĩalium
uescentib carnib amplius contaminetur. ex ea
sola parte purgandus: cui fames ur̃a sabuenerit.
Itaq nos xp̃m filium dei. uerbum dei incomuta¬
bilit᷑ carne inditum. corde credimꝰ. ore confite¬
mur. qr illa sba contaminari nec carne nlła re
re pendentẽ iħm iam contaminatũ dicitis añ¬
qmͣ carnem ingrediatur cuiꝰq uestentis. Autt
si non est contaminat᷑. qũo uos eum manduc̃a¬
do purgatis. Meinde cum om̃s arbores crutem
ip̃ius ẽe dicatis. Unde a fausto p̾dicatur omui
suspensus ex ligno. cur non sicut illũ uerum
tħm bonũ opꝰ faciens. et ioseph ille ab arima¬
thia de cruce deposuit ut sepelires. ita et uos

Expanded text:
ut de conceptu iam taceam, partum ipsum deinut de conceptu iam taceam, partum ipsum deinde respicite. concipientem de spiritu sancto dicitis terram gignere patibilem Iesum, quem tamen ita contaminatum omni ex ligno pendere perhibetis in frugibus et pomis, ut innumerabilibus animalibus animalium uescentium carnibus amplius contaminetur, ex ea sola parte purgandus, cui fames uestra subuenerit. itaque nos Christum filium dei, uerbum dei, incontaminabiliter carne indutum corde credimus, ore confitemur, quia illa substantia contaminari nec carne potest, re pendentem legum iam contaminatum dicitis, antequam carnem ingrediatur cuiusque uescentis. aut si non est contaminatus, quomodo uos eum manducando purgatis ? deinde cum omnes arbores crucem ipsius esse dicatis, unde a Fausto praedicatur omni suspensus ex ligno? cur non sicut illum uerum Iesum bonum opus faciens Ioseph ille ab Arimathia de cruce deposuit. ut . sepeliret, ita et uos
Abbreviated transcription (Latin):
dicitie dedicatum. et iortis om̃ib cͥcũquasq
urbes ex cloatinis aquis ih̾m gigni non exhorie᷑
Quis .n. qmͣlibet cenulentus humor nõ ĩnu¬
mabilia germina edit et iuitrit: Sic p̃dicataꝰ
nasci patibilem iħm ꝙ̃ credere natũ ẽe de uir¬
gine clamatis indignũ: Si carnem putatis
ĩmũdam. cur uobis non uidetur ĩmũdiꝰ osd̾ a
sue falutis temꝑamento ip̃a natura caris expur¬
gatr An caro ĩmũda est. et fimus qui carne ege¬
ritur mũdus est. Non ergo attenditis. nõ uide¬
tis. stercorib letari agros quo fertilius fecun¬
dentur. Nempe ad id redit nr̃a dementia. ut de
sco spũ ꝙ̃ carnem marie dicitis dedignatum:
tanto ub̾ius et lecius terra concipiat. qnͣto studi¬
osius fu̾it caruis sordib et squalorib pingue¬
ft̃a. An ut hoc defendatis dicitis spm̃ scm̃ in con¬
taminabili ubiq pollere p̾sentia. Respondetur
uobis. Cur non ergo et mutero nirgnian: S

Expanded text:
dicitiae dedicatum et in hortis omnibus circum quasque dicitiae dedicatum et in hortis omnibus circum quasque urbes ex cluacinis aquis legum gigni non exhorrescis ? quis enim quamlibet caenulentus humor non innumerabilia germina edit et nutrit? sic praedicatis nasci patibilem Iesum, quem credere natum esse de uirgine clamatis indignum. si carnem putatis inmundam, cur uobis non uidetur inmundius, quod a suae salutis temperamento ipsa natura carnis expurgat? an caro inmunda est et fimus, qui carne egeritur. mundus est? non ergo adtenditis, non uidetis stercoribus laetari agros, quo fertilius fecundentur? nempe ad id redit uestra dementia, ut de spiritu sancto, quem carnem Mariae dicitis dedignatum, tanto uberius et laetius terra concipiat, quanto studiosius fuerit carnis sordibus et squaloribus pinguefacta. an ut hoc defendatis, dicetis spiritum sanctum incontaminabili ubique pollere praesentia ? respondetur uobis: cur non ergo et in utero uirginali? sed
Abbreviated transcription (Latin):
hac diffe̾ntia dicedere a nob̾ qui dm̃ p̾dicamꝰ
humana curare et ẽc cum epicureis qui hoc ne¬
ganti Hic ꝑfecto illos repudiantes ad nos cͣ¬
tis. Sic ꝑ anas et aliat diffe̾ntias. nũc hic nũc
illic reꝑtuntur. aliunde iuncti. aliunde dis¬
iuncti. uitissim om̃s nobistũ. et uos cũ õib
et rursus nullus eoꝵ nob̾cum: nec uos cũ ali¬
quib eoꝵ. Quod si faustus cogitaret: non t̃ã
diser te deliraret. ¶Quid aũ hinc dicam ꝙꝑ ait.
concipientẽ gignere patibilem iħm. qui est
uita ac salus hoĩm om̃i suspensus ex ligno: o
deniens ut int̾im nõ discutiam de hac re nr̃a
uaniloquia. potest ne terra de spũ sc̃o con¬
cipere patibilem iħm. et maria u̾go ñ potu¬
tr. Comꝑa si audes u̾gnalia iuuscera tanta
castitate stĩficata cum om̃ib terre locis ubi ar¬
bores herbeq gignuntur. Ita ne in illa femina
ex horrescis. aut horrescere te fingis uterum pu¬

Expanded text:
hac differentia discedere a nobis. qui deum praedicamus hac differentia discedere a nobis. qui deum praedicamus humana curare, et esse cum Epicureis, qui hoc negant? hic profecto illos repudiantes ad nos curritis. sic per alias et alias differentias nunc hic, nunc illic reperiuntur, aliunde iuncti, aliunde disiuncti, uicissim omnes nobiscum et nos cum omnibus, et rursus nulli eorum nobiscum nec nos cum aliquibus eorum. quod si Faustus cogitaret, non tam diserte deliraret. Quid autem hinc dicam. quod ait: concipientem, gignere patibilem Jesum, qui est vita ac salus hominum, omni suspensus ex ligno? O demens, ut interim non discutiam de hac re vestra vaniloquia, potestne terra de Spiritu sancto concipere patibilem Jesum, et Maria virgo non potuit? Compara, si nudes, virginalia viscera tanta castitate sbores herbaeque gignuntur. itane in illa femina exhorrescis aut horrescere te fingis uterum pu
Abbreviated transcription (Latin):
illis officia et oꝑa et potestates attribuant. sic̃
eciã apud uos alius expugnat gentẽ tenebraꝵ
alius ex ea capta fabritat mũdũ. alius desup
suspendit. alnis subter portati alius rotas igni¬
um uentoꝵ et a quaꝵ in uno uersat. alus ĩ celo
cirtuiens radiis suis. et eciam de oloacis m̃bra
dciur̃ colligit. Et quis numeret om̃ia om̃iũ
dcoꝵ ut̃oꝵ officia fabulosa. nulla ueritate ma¬
infesta. nullis eigniatib figurata. Porro si a¬
luis ira diuidat om̃s homines ut alios ẽẽ dicat
qui credunt dñi humana curare. alios qui id
om̃io non credunt. in hac ꝑte et pagani nobis¬
cum sentiunt et uidei et uos. et om̃s heretiti
qui quo quom̃o xp̃ian appellantur. In illa
uero epicurei inueniũt᷑ et si qui alii sunt qͥtra
senserunt. ꝑua ne ista difse̾ntia est: Cur ergo
non et ẜm istam due sole secte ẽẽ dicantur.
ut in uma eaꝵ nobistũ sitis: Eun audebitis 

Expanded text:
illis officia et opera et potestates attribuant: sicut illis officia et opera et potestates attribuant: sicut etiam apud vos alius expugnat gentem tenebrarum, alius ex ea capta fabricat mundum; alius desuper suspendit, alius subter portat; alius rotas ignium, ventorum, et aquarum in imo versat, alius in coelo circumiens radiis suis, etiam de cloacis membra dei vestri colligit. Et quis numeret omnia deorum vestrorum officia fabulosa, nulla veritate manifesta, nullis aenigmatibus figurata? Porro, si alius ita dividat omnes homines, ut alios esse dicat qui credunt Deum humana curare, alios qui id omnino non credunt: in hac cum sentiunt et Iudaei et uos et omnes haeretici, qui quoquo modo christiani appellantur: in illa uero Epicurei reperiuntur et si qui alii sunt, qui ita senserunt. paruane ista differentia est? cur ergo non et secundum istam duae solae sectae esse dicantur, ut in una earum nobiscum sitis? an audebitis in
Abbreviated transcription (Latin):
dat ut dicat alia ẽẽ rõnalia. alia irr̃onalia. ĩa
quadrnpedes auib sunt sinuliores qm hoĩb
ꝑiter .n. sunt rõnis exꝑtes. hoc faustus non co¬
gitans ait. Porro aũ sectas si queras: nd plus e¬
rant qmͣ due .i. gentiũ. et nr̃a. qui eis longe
diuersa sentimus. Uidelicet qm̃ dixerar eo⁊
maxime distare gentes a maiicheis. qd̾ ab u¬
no pͥncipio dñt c̃e om̃ia quod maiichei negãt
addentes pͥncipia gentis tenebraꝵ. In hac dif
ferentia quod fatendum est pleriꝙ paganii
nob̾cũ sentiunt. Sed non uidit qr siquis itẽ¬
tra diuidat uo dicat eoꝵ qui aliqua religione
detinentur. aliis placere unũ dñ colendum.
remoti sunt. et isticum paganis deputantur.
differentiam. hoc eciam m̃o duas solas sestas
putare. hic forte dicatis quod uos multos do¬
os ur̃os ex una sb̾a ꝑhibetis quasi pagani
multos suos nõ ex una asserant. qmͣius diu̾sa

Expanded text:
dat, ut dicat alia esse rationalia, alia irrationalia; jam dat, ut dicat alia esse rationalia, alia irrationalia; jam quadrupedes auibus sunt similiores quam hominibus; pariter enim sunt rationis expertes. hoc Faustus non cogitans ait: porro autem sectas si quaeras, non plus erunt quam duae, id est gentium et nostra, qui eis longe diuersa sentimus, uidelicet quoniam dixerat eo maxime distare gentes a Manichaeis, quod ab uno principio dicunt esse omnia, quod Manichaei negant addentes principium gentis tenebrferentia, quod fatendum est, plerique Pagani nobiscum sentiunt: sed non vidit quia item si quis ita dividat, ut dicat eorum qui aliqua religione detinentur, aliis placere unum Deum colendum, remoti sunt, et isti cum Paganis deputantur, ndum hanc differentiam hoc etiam modo duas solas sectas putare. Hic forte dicatis quod vos multos deos vestros ex una substantia perhibetis: quasi Pagani multos suos non ex una asserant; quamvis diversa
Abbreviated transcription (Latin):
es eo ertor paganoꝵ longe diuses estis. Nos
aut ppẽa ed̃ in errore qi longuis a uobis quam
a pagams forte distamus: dicatur et mortius
so samis. q iam nec egroratus eil. Et ideo repre¬
hendatur qni samis est: q uicimor est egroto ꝙ̃
mortus. Aut si pleriꝙ pagani non uelud egri
N uelud mortui deputandi sunt laudetur in se¬
pulchio ciñis informit. qi iam nec formã cadauis
tenen es menbra uina culpentur. qr cadaĩ sũt
sisiora qmͣ cineri sicut nos id isti cralpandos pu¬
tanti qr nos siłiores ẽt ditunt fumer paganoꝵ¬
trsi cicri maiicheoꝵ. Quĩqim̃ per multas di¬
qrmias aliter atq anter queq ros ad discernen¬
dum duidi soleanti ut ꝙ ibac erat parte: per
alias differentias in alia parte inueniat᷑ ubi
aute nõ erat. Uelud uerbi gr̃ã. si quis omnen
sunt similicea qm̃ auib. Pariter .n. uolare ñõ
possunt. Rursus si quis pet aliam dr̃am diui¬

Expanded text:
quia et errori paganorum longe dissimiles estis, nos quia et errori paganorum longe dissimiles estis, nos autem propterea esse in errore, quia longius a uobis quam a paganis forte distamus, dicatur et mortuus ideo sanus, quia iam nec aegrotus est, et ideo reprehendatur, qui sanus est, quia uicinior est aegroto quam mortuo. aut si plerique pagani non uelut aegri. sed uelut mortui deputandi sunt. laudetur in sepulcro cinis informis, quia iam nec formam cadaueris tenet, et membra uiua culpentur, quia cadaueri sunt similiora quam cineri. sicut nos ideo isti culpandos putant, quia nos similiores esse dicunt funeri paganoquam cineri Manichaeorum. Quanquam per multas differentias aliter atque aliter quaeque res ad discernendum dividi soleant, ut quod in hac erat parte, per alias differentias in alia parte inveniatur ubi ante non erat. Velut, verbi gratia, si quis omnem sunt similiora, quam avibus; pariter enim volare non possunt. Rursus si quis per aliam differentiam divi
Abbreviated transcription (Latin):
cus da uicͥtis ateꝵ sb̃iefis mundũ fabricantẽ. e
quinaa plangentem et athlantem maximum
co humetis suis cum eo fentem. et ne totũ ille
fatigatus abiciat ateꝑ ita fabula ur̃a uelud in
capeti theatiies ad isluis isltini globi catastolũ
pueire nõ posit et ana ĩnumenoiua paritꝰ mñ¬
oprares nisana nec pigendo aut sculpendo nes
imtptando demonstrats. Et ca cũ omĩo nõ suro
credits es colnis. et insuꝑ xp̃ianis fide nõ ficta
pida mentes msĩdantib tanqii temere credui¬
lit msitratis. t .i. multa ud̃ queram quib
hec ostendantur om̃io nõ ẽe. q sblimiuis sb̾ti¬
luiq trastare de mũdi fabrica. et si mͥ difficile
nõ cẽr cete minis longum est hoc odio. Suista
uera sur dei sõa cõmutabił est. corruptibilis
fia sint Pnide uos paganis istis qui uulgo no¬
tisunt es antiquitus fuerinit. et in reliquis su¬
i iam nimo erubestunt prorsus det̾iores estio.
es illi couit eã que dii non ssum uos aũ q̃ om̃io

Expanded text:
uestri uictis atque subiectis mundum fabricantem; et pressa. inquinata plangentem; et Atlantem maximum subter humeris suis cum eo ferentem, ne totum ille fatigatus abiciat. atque ita fabula uestra uelut in tapete theatrico ad illius ultimi globi catastolium peruenire non possit, et alia innumerabilia pariter inepta et insana nec pingendo aut sculpendo nec interpretando demonstratis et ea, cum omnino nulla sint, creditis et colitis et insuper christianis fide non ficta pias mentes mundantibus tamquam temere credulis insultatis. ut enim multa non quaeram, quibus haec ostendantur omnino non esse, quia subtilius sublimiusque tractare de mundi fabrica. etsi mihi difficile non esset. certe nimis longum est, hoc dico: si ista uera sunt, dei substantia commutabilis est, corruptibilis, lla sunt. proinde uos paganis istis, qui uulgo noti sunt et antiquitus fuerunt et in reliquiis suis iam nunc erubescunt, prorsus deteriores estis, quod illi c
Abbreviated transcription (Latin):
Seide cum oĩm ocsis rotundꝰ effulgeat. caq
illi figura pro sui ordinis positione ꝑfecta sit:
do terisq radiare. Ita fit ut ad istum quidem
solem deorsum ceruicem curuetis non autem ipm̾
tam clara rotunditate conspicĩ. sed nestio qmͣ
nauem per foramen triangulum micantẽ aciꝑ
lutentem qm confictam cogitatis. adoretis. Oͣ
ꝓ fecto faber iłlo nõ faceret si ꝙ̾ ad modũ emũ¬
tur ligna quib nauigioꝵ tabule ꝯpinguntur
sic emerentur et uerba quib hereticoꝵ fabule ꝯ¬
finguntur ¶erum hec tosabiuis uł ridentur
uł fientur in uobis. Inud nlud est intołabititer
stesatum quod de ip̃a naui puellas pulchras et pu¬
eros ꝓpomi dicitis. quoꝵ formosi sissimis corporib
mardestant pͥncipes tenebraꝵ: ad feĩas masculi.
et ad masculos femine. ut in ip̃a flagñti libidi¬
ne et inhiauti concupistentia. et de menbeis eoꝵ
tanqm de tetris sordidisq compedib dei unde

Expanded text:
deinde cum omnium oculis rotundus effulgeat eaque deinde cum omnium oculis rotundus effulgeat eaque illi figura pro sui ordinis positione perfecta sit, do terrisque radiare. ita fit, ut ad istum quidem solem dorsum ceruicemque curuetis, non autem ipsum tam clara rotunditate conspicuum, sed nescio quam nauem per foramen triangulum micantem atque lucentem, quam confictam cogitatis, adoretis. quam profecto faber ille non faceret, si, quemadmodum emuntur ligna, quibus nauigiorum tabulae conpinguntur, sic emerentur et uerba, quibus haereticorum fabulae confinguntur. uerum haec tolerabilius uel ridentur uel flentur in uobis; illud est intolerabiliter sceleratum, quod de ipsa naui puellas pulchras et pueros proponi dicitis, quorum formosissimis corporibus inardescant principes tenebrarum, ad feminas masculi et ad masculos feminae, ut in ipsa flagranti libidine et inhianti concupiscentia de membris eorum tamquam ' de taetris sordidisque conpedibus dei uestri
Abbreviated transcription (Latin):
miussbilem suademus. cuiꝰ soluis ꝑticipatone
b̾s homo fieri põt. quod om̃s uelle nemo ani¬
bigit. S ed qr non milli eoꝵ muisibilem eo iu¬
corpoream creaturam colunt. quod est es aĩa
mensc humana. tñ qr nec euis modi creatu¬
re ꝓticipatione fto homo bs. ille non solumĩ
uerus deus colendꝰ est. quo solo fruens bs sit
cultor eus. eo quo solo non fruens om̃is mẽs
misera est. qualber re alia ꝑfruatur. Uos aũ
cum ea colitis que oñno non sut: sed nr̃ar̃
fallacium fabulaꝵ uanitate funguntur pro¬
pinquiores eẽtis uere pietati ac religiomi si
saitem pagan ẽetis uł in eoꝵ gñe qui corpa
colutet si nõ colenda. sed tñ uera.Unde uos
uius dix̾m. nec solem istum colere. ad cuiꝰ gy¬
rum ur̃a orõ cͥcimuoluitur. Nan es de ip̃o t̾a
faisa et tam detestanda iactatis ut si suas uin¬
dicaret inuurias. iam flãnus euis niui arderent᷑
nõ tm̃ ut dicitur toto celo erratis. sed et natatis

Expanded text:
isibilem suademus, cujus solius participatione isibilem suademus, cujus solius participatione beatus homo fieri potest; quod omnes velle nemo ambigit. Sed quia nonnulli eorum invisibilem et incorpoream creaturam colunt, quod est et anima mensque humana; tamen quia nec ejusmodi creaturae participatione fit homo beatus; ille non solum solus ille colendus est, quo solo fruens beatus fit cultor eius, et quo solo non fruens omnis mens misera est, qualibet re alia perfruatur. uos autem cum ea colatis, quae omnino non sunt, sed uestrarum fallacium fabularum uanitate finguntur, propinquiores essetis uerae pietati ac religioni, si saltem pagani essetis uel in eorum genere, qui corpora colunt, etsi non colenda, sed tamen uera. unde uos uerius dixerim nec solem istum colere, ad cuius gyrum uestra oratio circumuoluitur. Nam et de ipso tanta falsa et tam detestanda iactatis. ut si suas uindicaret iniurias, iam flammis eius uiui arderetis. non tantum, ut dicitur, toto caelo erratis, sed et natatis.
Abbreviated transcription (Latin):
et uanitas uersipellis. ut quid tibi obici.¬
S quod si quis tibi obicit. nescit cum qͦ a¬
gat. Noq .n. uos paganos dm̃s. aut scisma
paganoꝵ. sed hr̃e eum cum eis qnͣdam siłitu¬
dniem co quod multos colatis deos. Suerũ nõ
cis et̃ longe det̾iores quod illi ea colunt qͥ sut.
s pro diis colenda non sunt. Sinit .n. et ydola.s
ad salutem incħ sunt. Et qui colit arborem ũ
quidem drando sed adorando. non id colit qd
nuĩqmͣ est. s qr ita colendum nõ est. Ip̃a eciã
demonia iuide dicit apłs. que ĩmolant ge̾tes
demoniis ĩmolant et non deo. utiq siun qͥb
illos ĩmolare dicit. et quoꝵ nos socios ẽe nõ
uult. Iam ueto celum et terram. mare et aer.
sol et luma. et cerera syda. omĩa hec manifesta
putant maximũ dm̃. ea colunt que sũt. Cum
quib qñ agnnuis ut ea ño colant: nõ eis dĩs
cid musla siat. sed quod colenda no sri. istꝑ¬
colendum hoꝵ oñ condirorẽ. dm̃ inuifsibilem

Expanded text:
et vanitas versipellis! utquid tibi objicis, quod si quis tibi objicit, nescit cum quo agat? Neque enim vos Paganos dicimus, aut schisma Paganorum; sed habere cum eis quamdam similitudinem, eo quod multos colatis deos. Verum vos eis esse longe deteriores. quod illi ea colunt quae sunt, sed pro diis colenda non sunt: sunt enim et idola, sed ad salutem nihil sunt. Et qui colit arborem, non quidem arando, sed adorando, non id colit quod nusquam est, sed quod ita colendum non est. Ipsa etiam daemonia, unde dicit Apostolus, Quae immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo ; utique sunt quibus illos immolare dicit, et quorum nos socios esse non vult. Jam vero coelum et terra, mare et aer, sol et luna, et caetera sidera, omnia haec manifesta undum quidam eorum putant maximum deum: ea colunt quae sunt. Cum quibus quando agimus, ut ea non colant, non eis dicimus quod nulla sint, sed quod colenda non scolendum horum omnium conditorem Deum invisibilem
Abbreviated transcription (Latin):
niam uirgniẽ crede timetis. gente demonũ ã
ta potuit breuitate ꝑst̾nxto de spũ sco terra cõci¬
piens gignat patibue sħ̾m qui est iuta er saliᷤ
hoĩmi. omñ suspensus ex ligno. cur ille salua
lato. et iħm ꝑ solẽ limãq distentũ. qi totum
minimũ ur̃oꝵ hac appellatione cõcluditis: Qir
.n. nõ sit iħe et ille splenditenens et athalas
ille. et ille rox honoris. et ilłe sp̃c potens. et il¬
le pͥmꝰ homo et qͥcqͥd alud ĩnumetabiłt per
mtꝰ inum̾abiles: Auo cur nõ sit eciã ip̃ł ibre. ¶ Et̃t
quid nam s̃ iudt in scͥpturis fausti fallaꝵ dec¬

Expanded text:
riam uirginem credere timetis, gentem daemonum non riam uirginem credere timetis, gentem daemonum non ta potuit breuitate perstrinxit, de spiritu sancto terra concipiens gignat patibilem Iesum, qui est uita et salus hominum omni suspensus ex ligno, cur ille saluatlato et Iesum per solem lunamque distentum, quia totum numinum uestrorum hac appellatione concluditis? cur enim non sit Iesus et ille splenditenens et ille Atlas et ille rle primus homo, et quidquid aliud innumerabiliter per inter innumerabiles? aut cur non sit etiam ipse Jesus? Et quid sibi jam vult in scriptis Fausti fallax tex
Abbreviated transcription (Latin):
ditis. cũ eũ sine carne fuisse narretis. ñdũ dico
ꝙ̃padmodũ talem mortẽ sine carne ꝑpeti potu¬
etit sed qro cui naues illas reliq̃ria ut iñ des¬
cendens talia par̾etur. quaua sine quocũꝙ cor¬
pore fĩ nõ possent. Scd̾m pͥsentiã quippe spũ¬
aiẽ ilło m̃o illa pati posset. ẜm p̾sentiã uero
corꝑalem simł et in sole. eo lua et in crue ẽẽ ñ
posset. sed inde si corpꝰ nõ hũerit: nõ ẽ erucifi
xus: Si aũ huĩt. qro unde hũerit cũ om̃ia cor¬
pora ex tenebraꝵ gente ẽẽ dicatis. qmͣus sbam
diuumnã cogitaie nisi corporeã ñ qm ualuerctisi.
unde cogmini aut sine corꝑe diceꝰ crucifixũ.
quo absurdius et demẽtiꝰ dici nicħ põt. suit ĩ
fantasiate potiꝰ qm ĩ uitate uissi fuisse cru¬
cifigi. Qua rursus ĩpietate qͥd peiꝰ est: An nõ
sit ligno asfigi et occidi. qd̾ nil minꝰ plenum
ẽ dem̾itie. aut ex gente tenebraꝵ mortale corpꝰ
hũisse xpm̃. Atq ita qͥ eius corporis matrẽ ma¬

Expanded text:
eum sine carne fuisse narretis — nondum dico, quemadmodum talem mortem sine carne perpeti potuerit - sed quaero, cui naues illas reliquerit, ut inde descendens talia pateretur, qualia sine quocumque corpore fieri non possent. secundum praesentiam quippe spiritalem nullo modo illa pati posset; secundum praesentiam uero corporalem simul et in sole et in luna et in cruce esse non posset. xus: si autem habuit, quaero unde habuerit, cum omnia corpora ex tenebrarum gente esse dicatis, quamdiuinam cogitare nisi corpoream numquam ualueritis. unde cogimini aut sine corpore dicere crucifixum — quo absurdius et dementius dici nihil potest — aut in phantasmate potius quam in ueritate uisum fuisse crucifigi — qua rursus inpietate quid peius est? — aut non sit ligno adfigi et occidi — quod nihilominus plenum est dementiae — aut ex gente tenebrarum mortale corpus habuisse Christum atque ita qui eius corporis matrem Ma
Abbreviated transcription (Latin):
beo siue quas apud alios reperi siue quas ip̃e re¬
miniscor. Nũc ergo addo quas filaster posui
nec posuit epiphamꝰ.luiii.

Expanded text:
beo, sive quas apud alios reperi, sive quas ipse reminiscor. Nunc ergo addo quas Philaster posuit, nec posuit Epiphanius. LVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
nlłs dies nlłm momentũ tpr̃is inuenitur. qͦ
ñ a scĩs orõnes d̾o ubiq fundãtur ab aliis ħ
ab aliis alibi. cũ tñ ab or̃onib sc̃oꝵ nullũ sit tp̃c
ĩuine qñ quid̃ dieb et noctib cũ alii cibo ac
cepto reficũtut alii qd libet aliud agunt alii
dormiũt. Non utiq desunt quos desid̾iũ som̃
orare ꝯpellat ita sit ut sp̃c sc̃s qui ubiq o̾ib
adest aliqnͣtulũ cessare a gemitib ño siat᷑
qd̃ est extreme miserie cũ ꝓ quib cũq oranti¬
b cogitur gemete nisi ge̾miitib menarrabili¬
frigꝰ pigrũ dm̃s qꝑ pigros facit et diem tͥstem
uł letum qr tristes uł lecos facit eciã de scͥptͦs
scĩs ꝯmemorauĩm ubi d̾s dicit ad habraham.

Expanded text:
llum momentum temporis invenitur, quo non a sanctis orationes Deo ubicumque fundantur, ab aliis hic, ab aliis alibi. Cum tamen ab orationibus sanctorum nullum sit tempus immune, quandoquidem diebus et noctibus, cum alii cibo ac potu reficiuntur, alii quodlibet aliud agunt, alii dormiunt, non utique desunt quos desiderium sanctum orare compellat; ita fit ut Spiritus sanctus, qui ubique omnibus adest, aliquantulum cessare a gemitibus non sinatur, quod est extremae miseriae, cum pro quibuscumque orantibus cogitur gemere: nisi gemitibus inenarrabilifrigus pigrum dicimus, quia pigros facit; et diem tristem vel laetum, quia tristes vel laetos facit; etiam de Scripturis sanctis commemoraverim, ubi Deus dicit ad Abr
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .n. dixeras. sed sicut ip̃a tua ꝑsecutio ciui res¬
pondi satis indicat nõ ꝓbaueras. Ad hanc gͦ
quisitionem meam uide quid post̾iore ꝓsecu¬
tione respond̾is. Cũ .n. dixisses qnͣtũ uoiuisti
te uidicio filii qd̾ et nos fidelissime credimus
sp̃c intͥp lłat gemitib menarrabilib nõ cre

Expanded text:
Hoc enim dixeras: sed sicut ipsa tua prosecutio, cui respondi, satis indicat, non probaveras. Ad hanc ergo inquisitionem meam vide quid posteriore prosecutione responderis. Cum enim dixisses quantum voluisti de judicio Filii, quod et nos fidelissime credimus;Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus : ne cre
Abbreviated transcription (Latin):
dixeras de sua sb̾iectione imũ statu¬
ĩt dm̃. respondi ergo hoc eciã ẜm hoiẽm utiz¬
ẜm ip̃am serui formam eciã parentib sb̃di¬
tus et de illo scriptũ. Mmorasti eũ pauloꝰ
ab angeł. Ad qd̾ tu quasi respondens dixisti
me optime ꝑ secutũ qm̃ et parentib ꝓpter
formã seriũ eẽt sbiectus. deinde uolens ue¬
lut ꝓte eẽ ostñdere qd ꝯtta te c̃e cernebas

Expanded text:
dixeras, De sua subjectione unum statuit Deum. Respondi ergo etiam hoc m ipsam servi formam etiam parentibus subditus : et de illo sit scriptum, Minorasti eum paulo minus ab Angelis . Ad quod tu quasi respondens dixisti me optime prosecutum, quoniam et parentibus propter formam servi esset subjectus. Deinde volens velut pro te esse ostendere, quod contra te esse cerne
Abbreviated transcription (Latin):
ista eẽnt lesturi tanqs respondentem te facere
tib sb̾iectus inuenit᷑ quos ip̃e creauit qi omĩa
ꝑ ip̃m fcã suno Nes .n. post tpr̃a. sed añ tp̃a noui¬
mꝰ filiũ genitũ a pr̃e. Si ergo parentib inquit
Cum om̃ia fu̾int filio sb̾iecta tũc et ip̃e filiꝰ sb̾¬
iestus erit illi quisͥ sb̾iecit om̃ia. ħ u̾ba tia pͦ¬
sent a me putari dc̃a ẽe et om̃io mea ẽẽ insi te
audientib cũ dic̾entur et postea ħ cuncta lege̾¬
tib euitent᷑ apparet te illa dixisse. Qͥs .n. cre¬
teret ꝯsentire posse uos nob̾ ẜm formã serui.

Expanded text:
ista lecturi, tanquam respondentem te facere,tibus subjectus invenitur quos ipse creavit, quia omnia per ipsum facta sunt: nec enim post tempora, sed ante tempora novimus Filium genitum a Patre: si ergo parentibus, inquiCum omnia fuerint Filio subjecta, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui sibi subjecit omnia ? Haec verba tua possent a me putari dicta esse, et omnino mea esse, nisi te audientibus cum dicerentur, et postea haec cuncta legentibus, evidenter appareret te illa dixisse. Quis enim crederet, consentire posse vos nobis, secundum formam servi,
Abbreviated transcription (Latin):
se qd̾ añqm᷑ fieret ñ qm potuit ignorare. quoᷤ
locutionis modos de diuinis eloquiis a me ꝓla¬
tos qũõ aliter int̾ptareris nõ inuenisti. Nullo
modo utiq ad istos gemitꝰ redire uoluisti. Nie¬
mo .n. sio de spũ sc̃o sapit nisi qui ẜm carnẽ.

Expanded text:
se, quod antequam fieret nunquam potuit ignorare: quos locutionis modos de divinis eloquiis a me prolatos, quomodo aliter interpretareris non invenisti; nullo modo utique ad istos gemitus redire debuisti. Nemo enim sic de Spiritu sancto sapit, nisi qui secun
Abbreviated transcription (Latin):
tantis ꝑrecib posto. quautis uerba nulla susfi¬
ciunt. sisbsentiam eni meam tñ longe yppomen¬
ses uehementer nimisq formidant. neq ullo
modo michi sic uolunt credere. ut et ego uobis
agrum fr̃ĩb datum ꝓmissione. et liberalitate
cua didicimus. atq epsam tuam per scm̃ fra¬
trem. et conseruum nrm partheniũ a quo

Expanded text:
tantis precibus\' posco, quantis uerba nulla suffitantis precibus\' posco, quantis uerba nulla sufficiunt. absentiam enim meam tantum longe Hipponienses uehementer nimisque formidant neque ullo modo mihi sic uolunt credere ut et ego uobis. Agrum fratribus datum prouisione et liberalitate tua didicimus ante epistulam tuam per sanctum fratrem et conseruum nostrum Parthenium, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
ate utiliora. siue quod tue sc̃ĩtati medicina ista
opus ño siti mala tñ mea nota sint tͥ sciasq ũ¬
de promea infirmitate dĩ rogare digneris.
Quod ut ĩpensissime facias. ob secro per hu̾a¬
nitatẽ illuis. qui p̾ceptũ dedit ut inuicẽ on̾a
nr̃a portemus. Muita sunt q̃ de uita nr̃a et ꝯ¬
u̾satione deflerem. que nollem per litteras
ad te uenire: si inter cor meũ et cortuũ nulla
eeũt ministeria: preter os meũ et aurẽtuã.
Si autem uenerabilis nob om̃iinq nostrum
tota sinceritate carissimus cuius in te uere fra¬
ternam cum presens eẽm benignitatem studi¬
umꝙ perspexi. senex saturninus dignatus fu¬
erit. quando oportunũ iudebitur ad nos uenire.
quicquid cum eius scĩtate et spũali affectu col¬
loqui pot̾imus. aut nicħ. aut uõ multũ distabͭ.
ac si cum tua dignatione id ag̾emus. Quod ut
nobiscimi ab eo petere atq impetrare digneris.

Expanded text:
atque utiliora siue quod tuae sanctitati medicina ista atque utiliora siue quod tuae sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi sciasque, unde pro mea infirmitate deum rogare digneris. quod ut inpensissime facias, obsecro per humanitatem illius, qui praeceptum dedit, ut inuicem onera nostra portemus. multa sunt, quae de nostra uita et conuersatione deflerem, quae nollem per litteras ad te uenire, sed inter cor meum et cor tuum nulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. si autem uenerabilis nobis + omniumque nostrum tota sinceritate carissimus, cuius in te uere fraternam, cum praesens essem, benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus si dignatus fuerit, quando opportunum uidebit, ad nos uenire, quicquid cum eius sanctitate et spiritali affectu conloqui potuerimus, aut nihil aut non multum distabit, ac si cum tua dignatione id ageremus. quod ut nobiscum ab eo petere atque impetrare digneris,
Abbreviated transcription (Latin):
mus eos quos possumus. ne arbitrentur aut m
nobis ẽẽ quod nõ ẽ. aut nr̃m ẽẽ. quod dei ẽ: aude¬
a laudent que quauis nõ desint nob̾ aut etiã
suꝑsint: ne quaquam tamen sunt laudabilia ue¬
luint sunt om̃ia bona. que uel cum pecorib habe¬
mus communia. uel cum impiis hominib. Saũ
merito laudamur pp̃ dm̃. gratulemur eis quib
placet uerum bonum. ño tñ nobis quia place¬
mus homĩb. sed si coram deo tales sumus qua¬
les ẽe nos credunt. et ño tribuitur nob̾ sed d̾o
cuius dona sunt om̃ia: que uere m̾itoq laud̾a¬
tur. Hec mͥip̃i tantocotidie. uel potius illi cuius
salutana pͥcepta sunt quetumq siue in diuimꝰ
lectionib inueniuntur. siue que intͥnsecus aĩo
dimicans sepe ab eo uulnera accipio.cum de¬
lectionem oblate laudis mͥ auferre nõ possũ
hec ppẽa scripsi. ut si tue scĩtati iam nõ sunt ne¬
tessana. siue quod plura ip̃e ħuiusmodi cogites

Expanded text:
mus eos, quos possumus, ne arbitrentur aut in mus eos, quos possumus, ne arbitrentur aut in nobis esse, quod non est, aut nostrum esse, quod dei est, aut ea laudent, quae quamuis non desint nobis aut etiam supersint, nequaquam tamen sint laudabilia, uelut sunt bona omnia, quae uel cum pecoribus habemus communia uel cum impiis hominibus. si autem merito laudamur propter deum, gratulemur eis, quibus placet uerum bonum, non tamen nobis, quia placemus hominibus, sed si coram deo tales sumus, quales esse nos credunt, et non tribuitur nobis sed deo, cuius dona sunt omnia, quae uere meritoque laudantur. haec mihi ipse canto cotidie uel potius ille, cuius salutaria praecepta sunt, quaecumque siue in diuinis lectionibus inueniuntur siue quae intrinsecus animo rio dimicans saepe ab eo uulnera accipio, cum delectationem oblatae laudis mihi auferre non possum. Haec propterea scripsi, ut, si tuae sanctitati iam non sunt necessaria, siue quod plura ipse huius modi cogites
Abbreviated transcription (Latin):
cum slie dixerit. qui alio loco ait. si hominibus
placere uellem. xp̃i serius non ẽẽm. Magnilẽ
de honorib et laudib hominũ non letau. S et
omnem manem pompam p̾dcidere. et si quid
inde netessarium retinetur. id totũ ad utilita
Quid enim languiduis. quid tam sine stabilitate
ac fortitudine quod ossa significant. quam homo
quem male loquentium lingua debilitat. csi stiar fa¬
isa ẽẽ que dicuntur: Cuuis rei dolor nullo m̃o aĩe
uscera dilamaret. si non amor laudis eius ossa con¬
fringeres Presumo de robore animi tui. Itaq ista
que tecum confero. michi dico. dignaris tñ credo
mecum consid̾are. qu̾a sint grauia. quã difficilia
Non enim huius hostis uires sentit nisi qui ei be¬
llum indixerit: quia et si cuiqũa facile ẽ. laude
carere dum denegatur. difficile est ea non delecta¬
ri. cum offertur. Et tñ tanta mentis in dñi debet
ẽẽ suspensio ut si nõ merito laudeniur. corriga¬

Expanded text:
cum ille hoc dixerit, qui alio loco ait: Si hominibus cum ille hoc dixerit, qui alio loco ait: Si hominibus placere uellem, Christi seruus non essem. Magnum est de honoribus et laudibus hominum non laetari, sed et omnem inanem pompam praecidere et, si quid inde necessarium retinetur, id totum ad utilitatquid enim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse, quae dicuntur? cuius rei dolor nullo modo animae uiscera dilaniaret, si non amor laudis eius ossa confringeret. praesumo de robore animi tui; itaque ista, quae tecum confero, mihi dico; dignaris tamen, credo, mecum considerare, quam sint grauia, quam difficilia. non enim huius hostis uires sentit, nisi qui ei bellum indixerit, quia, etsi cuiquam facile est laude carere, dum denegatur,. difficile est ea non delectari, cum offertur. et tamen tanta mentis in deum debet esse suspensio, ut, si non merito laudemur, corriga
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit: m p̃senti pauꝑib erogei Itanec deser̃e
uidebimtur memorias suoꝵ quod põt gignere ño
leuem cordis oolorem. et id celebra ntur inerressai
pie honester celebratur Hec interim de comessa¬
tionib et ebrietatib dicta sint. De contentione
autem et dolo quid me attinet dicere qñ ista ui¬
cia non in plebe sed in nr̃o numero grauiora sũtͤ
Horũ autem morboꝵ matersuperbia esi. et huma¬
ne iaudis auiditas. que eciam ypocrisym sepe gene¬
rat Huic nõ resistitur. insi crebro diuinoꝵ libroru̾
testimoniis incutiatur timor et caritas dei. si tam̃
ab eis qui se honorant nec totũ nec nicħ accipien¬
do. et id quod accipitur laudis et honoris nd ũpse
quitotus coram d̾o ẽẽ debet. et humana contẽp¬
neter sed pp̃illos accipiͥtur quib consulere non põt
simmua ociestione ilestat. Ad hoc enim ꝑtinet qd̾
dictum est nemo ĩuuentutem tuam coñtempnaĩ

Expanded text:
uoluerit, in praesenti pauperibus eroget. ita nec deserere uoluerit, in praesenti pauperibus eroget. ita nec deserere uidebuntur memorias suorum, quod potest gignere non leuem cordis dolo-. rem, et id celebrabitur in ecclesia, quod pie honesteque celebratur. haec interim de comissationibus et ebrietatibus dicta sint. De contentione autem et zelo quid me attinet dicere, quando ista uitia non in plebe, sed in nostro numero grauiora sunt? horum autem morborum mater superbia est et humanae laudis auiditas, quae etiam hypocrisin saepe generat. huic non resistitur, nisi crebris diuinorum librorum testimoniis incutiatur timor et caritas dei, si tamen ab eis, qui se honorant, nec totum nec nihil accipiendo et id, quod accipitur laudis aut honoris, non propter se, qui totus coram deo esse debet et humana contemnere, sed propter illos accipiatur, quibus consulere non potest. si nimia deiectione uilescat. ad hoc enim pertinet, quod dictum est: Nemo iuuentutem tuam contemnat,