comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& sic ꝑcussus ut ꝑconiecturam
ad mittitur . ui.tam̃ m̃sib tͣnsacaiᷤͤ
obierit: Unde hunc quasi homi¬
cidi culpa notatum. & sui gradꝰ
horrens incurrisse ꝑiculũ & digni¬
tatis ꝑpendimus ꝑtulisse naufra¬
gium In quare saluo tiui ordinis
priuilegio. quodãmͦ repentina
seueritas. & statuisse uidetur pre¬
iudicium. & precipue discretionis
excessisse modũ. Quȩ nimirũ
cl̃ ementiori nob̾ uidetur modera¬
mine temꝑanda De qua uidelicet
habenda discretione si tua fr̃nitas
damus. ut frẽm istũ abbatie
restituat. & si iã annꝰ penitentię
transactꝰ habetur: sacerdotali
sibi offitio restituto. eũ sacris al¬
tarib ministrare ꝑmittat.

Expanded text:
et sic percussus ut per conjecturam et sic percussus ut per conjecturam admittitur, sex tamen mensibus transactis obierit. Unde hunc, quasi homicidii culpa notatum, et sui gradus horrens incurrisse periculum et dignitatis perpendimus pertulisse naufragium. In qua re, salvo tui ordinis privilegio, quodammodo repentina severitas et statuisse videtur praejudicium et praecipue discretionis excessisse modum, quae nimirum clementiori nobis videtur moderamine temperanda. De qua videlicet habenda discretione si tua fraternitas damus ut fratrem istum abbatiae restituat; et si jam annus poenitentiae transactus habetur, sacerdotali sibi officio restituto, eum sacris altaribus ministrare permittat.
Abbreviated transcription (Latin):
fecta fuerit: celebretur electio.
sicq demum sic̃ insy nodo delib̾atũ :
atq constitutum nob̶ hoc igno¬
tescite. & cum de electo nr̃o apłatui
nuncitum fuerit : adiuuante
dño sanctione p̃missa ep̃s aur̃a
archiepõ. mebiolano. De
prb̃oꝵ. flagellatorib & occisorib
p̃donib scił qui scłari brachio
minime cohercentur. iuxta p̃ceptũ
domini placet frat̃no amore conue¬
niantur. scđo ac tertio. quiq si ñ
te audierint: conueniente eccłia
eos eucharistia priuare. atq si insua
obstinatione parui pendentes sacer¬
dotalia monita forte ꝑmanserint.
abeccłȩ compage subanathematis
interdictione resecare licentiam
tribuimus. Quos etiam resipiscentes:
tandem digna satisfactione p̃missa.
ingremio scȩ̃ matris eccłȩ reuocari
ntelleximus inlitt̃is tius ꝗd earũ
lator sac̃dos iudelicet &e abb. ira
acerrimine stimulatus seruientẽ
uno fustis ictu in dorso ꝑcusserit

Expanded text:
fecta fuerit, celebretur electio, fecta fuerit, celebretur electio, sicque demum, sicut in synodo deliberatum est atque constitutum, nobis hoc innotescite: et cum de electo nostro apostolatui nuntiatum fuerit, adjuvante Domino, sanctione praemissa episcopus aarchiepiscopo Mediolano. De presbyterorum flagellatoribus et occisoribus, praedonibus scilicet qui saeculari brachio minime coercentur, juxta praeceptum Domini, placuit fraterno amore conveniantur secundo ac tertio, quique si te non audierint, conveniente ecclesia eos eucharistia privare: atque si in sua obstinatione, parvipendentes sacerdotalia monita, forte permanserint, ab Ecclesiae compage sub anathematis interdictione resecare licentiam tribuimus. Quos etiam resipiscentes, tandem digna satisfactione praemissa, in gremio sanctae matris Ecclesiae revocari Intelleximus in litteris tuis quod earum latior, sacerdos videlicet et abbas, ita acerrime stimulatus servientem uno fustis ictu in dorso percusserit,
Abbreviated transcription (Latin):
De oleob̾ti uero epĩ grauellensis cru¬
deliffima nece multum apłatus nr̃
condoluit. & magno merore: affectꝰ ẽ:
s rursus nonminus prudentiã tuã
miramur. utrum uerum sit qđ illuc
urm̃ factura ep̃m. sine nr̃a licentia
trans miserit. cum licitum non sit
sicut dicitis missum. Certe & si aliud
non impediret. saltim uos tantum
scelus paululum retardare debuerat.
ne cito intali & detali popło epm̃
constitueretis. ubi oues morbide iudõꝵ
in dominum saluatorem imitans
flagitium: propriũ ausi struncare
pastorem: Sustiete gͥ paulisper
& causam quã nescitis scđm beatũ
iob diligentissime inuestigate. ne
forte nisi digna examinatio p̃uene¬
rit ÷ manus suꝑ caput sanguine
plenum posuisse qđ absit inueniamini.
Cum autem detectis reis atq punitis
qui dignus sit apparuerit. & cleri
plebisq & ducis nr̃i nram habentis
auccoritatẽ. qui utiq unꝰ eplebe
eadem eẽ. dinoscitur concordia ef¬

Expanded text:
De Oleoberti episcopi Gravellensis cruDe Oleoberti episcopi Gravellensis crudelissima nece multum apostolatus noster condoluit, et magno moerore affectus est; sed rursus non minus prudentiam tuam miramur utrum verum sit quod illuc vestrum factura episcopum sine nostra licentia transmiserit, cum licitum non sit, sicut dicitis, missum. Certe etsi aliud non impediret, saltem vos tantum scelus paululum retardare debuerat, ne cito in tali et de tali populo episcopum constitueretis, ubi oves morbidae Judaeorum in Dominum Salvatorem imitans flagitium, proprium ausi sunt truncare pastorem. Sustinete igitur paulisper, et causam quam nescitis, secundum beatum Job, diligentissime investigate , ne forte nisi digna examinatio praevenerit manus super caput sanguine plenum posuisse quod absit! inveniamini. Cum autem, detectis reis atque punitis, qui dignus sit apparuerit, et cleri plebisque, et ducis nostri nostram habentis auctoritatem, qui utique unus e plebe eadem esse dignoscitur, concordia ef
Abbreviated transcription (Latin):
consulendum: ut parrochiȩ uice ab
extrinsecus positis sacerdotib gub̃nent᷑.
qui ibidem commanentes ferro didi-¬
cerunt necare pastores. in auditoq
facmnore. quoo etiam in illis ꝓuincus
nusquã prorsus acciđit. quȩ bellors
cntimus diu̾sisq incursionib affli¬
guntur. hec reꝑta sit ciuitas quȩ
p̃sules ministrando sibi fidẽ xp̃ianã
sine ꝑsecutore ꝓsternat: Curandũ ÷
igͥ ut illic funesta ꝑnities cessatione
propriorũ sanetur antistitum. atq
ita saltem furoris tanti materies sub¬
trahatur: eoq modo uł illa dum
in quos seuiat non habebit. ab hiuus¬
modi temeritate desistat. uel aliis
imitantib dira contagia ñ prebeat.
Egeat gͦ ep̃alib subsidiis sibimet
aliunde depensis. quȩ sacrã in suo
gremio collocatã fuso crudeliter
macularat sanguine dignitatem:
Quia mutroq hac ẽ. ultione plecten.¬
da. siue scił instinctu domestico. seu¬
furiis incitata nefas hoc commnittit

Expanded text:
consulendum ut paroeciae vices ab consulendum ut paroeciae vices ab extrinsecus positis sacerdotibus gubernentur, quia ibidem commanentes ferro didicerunt necare pastores, inauditoque facinore quod etiam nullis provinciis nusquam prorsus acciderit, quae bellorum continuis diversisque incursionibus affliguntur haec reperta sit civitas, quae praesules ministsine persecutore prosternat. Curandum est igitur ut illic funesta pernicies cessatione propriorum sanetur antistitum, atque ita saltem furoris tanti materies subtrahatur, eoque modo vel illa dum in quos saeviat non habebit, ab hujusmodi temeritate desistat, vel aliis imitantibus dira contagia non praebeat. Egeat ergo episcopalibus subsidiis sibimet aliunde depensis, quae sacram in suo gremio collocatam fuso crudeliter macularat sanguine dignitatem. Quia in utroque hac est ultione plectenda, sive scilicet instinctu domestico, seufuriis incitata, nefas hoc committit
Abbreviated transcription (Latin):
cidio romani religiosi clerici
suspecti a nobq canonicȩ suȩ
ex cominunicationis int̾entatione
mediante uinio p̃sentis octaue
indictionis uocati uenire. contẽpser̃.
& ob hoc ꝑ nr̃as litteras scđo & tertio
fugisse. ⁊ neq uenisse. neq misisse
ꝓbantur. auctoritate scĩ sp̃s anathe¬
matizatos eẽ. decernimꝰ. quousq
futuris kalendis octobrib futurȩ
nonȩ indictionis purificari canonice
mereantur Si autem neq tc̾ plenissi¬
mã nob satisfactionẽ ostenderint :¬
ꝑpetuo anathemate teneantur innexi
aisquicũq amodo eis incibo. potu uel
oratione communicauerint: pari cũ
eis anathematis sententia colligentur.
ta nos quidem latinorum cedes gemina¬
ta pontificum horrendi sceleris atro¬
citate confudit. ut diu constitutio
nr̃e delib̾ationis hesitaret : dum &
ingerere quẽquã parricidalib exẽplis
dubitaremꝰ antistitem. Qua ꝓpt̾ iam
uelut usum consuetudinẽq sacrilegã
declinantes. eatenus religioni duximꝰ

Expanded text:
cidio Romani religiosi clerici suspecti, a nobisque canonicae suae excommunicationis intentione, mediante Junio praesentis octavae indictionis, vocati venire contempserunt, et ob hoc per nostras litteras secundo et tertio rfugisse et neque venisse neque misisse probantur: auctoritate sancti Spiritus anathematizatos esse futuris Kalendis Octobribus, futurae nonae indictionis, purificari canonice mereantur. Si autem neque tunc plenissimam nobis satisfactionem ostenderint, perpetuo anathemate teneantur innexi, ita ut quicunque amodo eis in cibo, potu, vel oratione communicaverint, pari cum eis anathematis sententia colligentur.Ita nos quidem Latinorum caedes geminata pontificum horrendi sceleris atrocitate confudit, ut diu constitutio nostrae deliberationis haesitaret; dum et ingerere quemquam parricidialibus exemplis dubitaremus antistitem. Quapropter jam velut usum consuetudinemque sacrilegam declinantes, catenus religioni duximus
Abbreviated transcription (Latin):
compulit celebrari. qui de excessu
scđm tramitẽ uetustatis ad sedis
aplicȩ. notitiam relatio mitteret᷑.
Quam sit aut̃ intolerabile malũ
quis xp̃ianꝰ addubitet. ut cum
soleat etiam communi sorte defun¬
cto pontifice transitus eius ante
om̃ia nuntiari. competens depu¬
tari iusitatio. atq ita de subrogan¬
do sacerdote tͣartari. hic unꝰ exctãt
qui int̾ fecto religionis antistite de
suo mox honore cogitauerit. quã
studuerit deferre quod gestũ est
Ubi tã &e silatet extrinsecꝰ quid agat᷑.
tam affectate potestatis abrũp¬
tum conscientiam. suspitione
non exuit. defuncti locũ talit᷑
ambientis Interim ne quis ũqua
audeat usurpare. quod ante istũ
nullus ẽ. ansus. abofficio qđ rege¬
bat nr̃a sit auetoricate submotus.
donec quid imꝑpetium de tali
ordinari censeamus pleniꝰ recractet᷑
Si qͣ sa ne uiris eccliastici sustu¬
lis se comuncitur. modis om̃ib
reformare cogatur. Alex ander

Expanded text:
compulit celebrari, quam de excessu compulit celebrari, quam de excessu secundum tramitem vetustatis, ad sedis apostolicae notitiam relatio mitteretur. Quam sit autem intolerabile malum, quis Christianus addubitet? ut cum soleat etiam communi sorte defuncto pontifice transitus ejus ante omnia nuntiari, competens deputari visitatio, atque ita de subrogando sacerdote tractari, hic unus exstiterit, qui interfecto religionis antistite, de suo mox honore cogitaverit, quam studuerit deferre quod gestum est. Ubi tametsi latet extrinsecus quid agatur, tamen affectatae potestatis abruptum, conscientiam suspicione non exuit, defuncti locum taliter ambientis. Interim ne quis hoc unquam audeat usurpare quod ante istum nullus est ausus, ab officio quod gerebat nostra sit auctoritate submotus, donec quid in perpetuum de tali ordinari censeamus plenius retractetur. Si qua sane juris ecclesiastici sustulisse convincitur, modis omnibus reformare cogatur. CAP. 14. -
Abbreviated transcription (Latin):
synodalis possit ab rumpi. & ut illi
magis ꝓ. sit. ualeat maiore satisfactione
Nos ausus impii commouer̃t aselli.
qui archidiaconatꝰ fungebatur officio.
Namcum tam duro casu letaliter
sauciato. pontifice. precet̃is eccłiam
custodire debuerit. ac ne qͥd de ep̃ali
domo subduceretur & eum ipsũ in
tumultu p̃senti ꝑmisit occidi. cũ &
ad fatendum seruari debuisset. utrũ
hȩc sua uoluntate ꝑ egerit. an cuiꝰquã
precipatus impulsu. & prius ab eo qr
idẽ oreditariꝰ presulis fuisse dr̃. int̾empti
eccłiastica requiri substantia Quis
aut̃ non euident̃ intelligat. ꝓpt̾ hoc
precipue dictũ citius fuisse sublatũ.
quatinus nec complices prodet. &¬
ignorata facultas ęccłȩ facilius direp¬
tionib subiaceret : Nam & libellaris
incisus epi ꝑhibetur inuentus. &
uir bonus a sellus ac suo gradu dignꝰ
quod nũquã ante temptatũ ẽ. pͥus
in se decretum. ad actis eccłȩ ministris

Expanded text:
synodalis possit abrumpi, et, ut illi synodalis possit abrumpi, et, ut illi magis prosit, valeat majore satisfactione Nos ausus impii commovere Aselli, qui archidiaconatus fungebatur officio. Nam cum, tam duro casu lethaliter sauciato pontifice, prae caeteris ecclesiam custodire debuerit, ac ne quid de episcopali domo subduceretur, et eum ipsum in tumultu praesenti permisit occidi, cum et ad fatendum servari debuisset, utrum haec sua voluntate peregerit, an cujusquam praecipitatus impulsu, et prius ab eo, quia idem creditarius praesulis fuisse dicitur interempti, ecclesiastica requiri substantia. Quis autem non evidenter intelligat propter hoc praecipue dictum citius fuisse sublatum, quatenus nec complices proderet, et ignorata facultas ecclesiae facilius direptionibus subjaceret? Nam et libellaris incisus episcopi perhibetur inventus, et vir bonus Asellus ac suo gradu dignus quod nunquam ante tentatum est prius in se decretum, adactis Ecclesiae ministris,
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt quędam enormia flagitia quȩ
Sic̃ ẽ. cum quis interficit pontificẽ.
modi reos reges ⁊ principes mundi
damnant. Ergo non sine causa portat
gladium qui talia scelera diidicat.
Sunt etiam maxime constituti ꝓpt̃
homicidas raptores. & illos damnent¬
& alios suo timore compescere faciant.
Geł phylippo & cassiodoro Celesti¬
ni causa talis ÷ quam uos quoq non
arbitror ignorare. Siquidẽ hic consciꝰ
conuictus incede parentis & epĩ. quẽ¬
admodum gestorũ tenore monstratur:
cunctorũ iudicio nullatenꝰ ȩstimatꝰ :
officio dignus altaris. eiq ꝓ tam
detestando facinore unius anni int̃¬
dicta communio ẽ: quatenꝰ penitu¬
dine competenti tanti facinoris
curaret abruptũ. Quod etiã si a nob̾
nunime uiberetur : ipse inagis
cogicans diuini corporis sacram̃tũ
debuit adhoc mente purgatiori re¬
meare. qđ tempꝰ tam̃ aut̃ ex pletum.¬
aut ꝓpe iamputamꝰ ex actum. Post
quod ⁊ei cominunionis facultatem
patere non dubium ẽ: ut & sententia

Expanded text:
Sunt quoque adeo enormia flagitia, que tur, sicut siquis interficit Pontificem, jusmodi reos reges et principes mundi damnant. Ergo non sine causa portat gladium , qui talia scelera dijudicat . Sunt etiam maxime constituti propter homicidas, raptores, ut illos damnent, et alios suo timore compescere faciant. Philippo et Cassiodoro. Coelestini causa talis est, quam vos quoque non arbitror ignorare. Siquidem hic conscius convictus in caede parentis et episcopi, quemadmodum gestorum tenore monstratur, cunctorum judicio nullatenus aestimatus est officio dignus altaris, eique pro tam detestando facinore unius anni interdicta communio est, quatenus poenitudine competenti tanti facinoris curaret abruptum. Quod etiam si a nobis minime juberetur, ipse magis cogitans divini corporis sacramentum, debuit ad hoc mente purgatiori remeare. Quod tempus tamen aut expletum,aut prope jam putamus exactum, post quod ei communionis facultatem patere non dubium est; ut et sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. reculit se instinctu dia¬
boli quendã prb̃m armatum suꝑ¬
se irruentẽ ictumq ferentẽ occidisse:
Unde quia incanonib habetur pro
interfesione armati prbi fimplicẽ
pęnitentiam eẽ. dandã inunximus
penitentiam. x. annorũ. ita ut
hinc usq ad pascha ieiunet. iii.
dieb ꝑ septinanam in pane & aqua.
& non utatur calciamentis neq lino
Ab octaua pentecosten usq ad festi¬
utatem scĩ martini ieuinet dieb
duob ꝑseptimanam. & afestiuitate
scĩ martłni usq ad natalẽ dñi. aut
faciat carcerem ieinans cotidie in
pane & aqua. aut eat exul. & ieuince
III. dieb inpane & aqua. Aboctara
epiphaniȩ usq ad quadragesimã
ieiunet dieb duob Aquadrag̃¬
uero usq inpascha ieiunet .iii. dieb¬

Expanded text:
veniens, retulit se instinctu diaveniens, retulit se instinctu diaboli quemdam presbyterum armatum suse irruentem ictumque ferentem, occidisse. Unde, quia in canonibus habetur pro interfectione armati presbyteri simplicem poenitentiam esse dandam, injunximus poenitentiam decem annorum, ita ut hinc usque ad Pascha jejunet tribus diebus per septimanam in pane et aqua, et non utatur calceamentis neque lino. Ab octava Pentecostes usque ad festivitatem sancti Martini jejunet duobus diebus per septimanam, et a festivitate sancti Martini usque ad natalem Domini aut faciat carcerem, jejunans quotidie in pane et aqua, aut eat exsul et jejunet tribus diebus in pane et aqua. Ab octava Epiphaniae usque ad Quadragesimam jejunet duobus diebus. A Quadragesima usque in Pascha jejunet tri
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ causas guillandi prb̃i tui
de morte epĩ sui. p̃decessoris
tui infammati in mediũ c̃suluimꝰ
Itaq circũ om̃ium astantiũ frm̃
unanimi assenso tuȩ dilectioni
rescribimus. p̃fatum gislandum
prb̃m ante te p̃sentandum. ubi si certi
accusatores defuerint. tunc dictante
iustitia sine om̃i controu̾sia prb̃r
quscũq ob hoc iniuste amisit ac
sacerdotium accipiat. & integra bene¬
ficia. purgationẽ tam̃ antea duob
sibi sacerdotib iunctis ubi aocusator
cessauerit: eundẽ ex se prebere tuo
commitamꝰ arbitrio. Uulgarẽ deniq
ac nulla canonica sanctione fultã
legem feruentis scił siue frigide
aquȩ ignitiq ferri contactũ: aut
cuius libet popularis inuentionis.
quia fabricante hec sunt omĩno ficca
inuidia. nec ipsum exhib̾e. nec aliqͦ
modo te uoluniꝰ postulare. immo
apłica auctoritate ꝓhibemꝰ firmissime.
Alexander .ii. clero uulturnensi
enitens p̾sentium portitor ad nos

Expanded text:
Super causas Guillandi presbyteri tui, Super causas Guillandi presbyteri tui, de morte episcopi sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum terum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defuerint, tunc dictante justitia, sine omni controversia, presbyter quaecunque ob hoc injuste amisit ac sacerdotium accipiat, et integra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabricante haec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime.Alexander secundus, clero Vulturnensi. Poenitens praesentium portitor ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
xiiͦii. annos sibi miscdit᷑ indiximꝰ:
irrecuperabilit̾ deicientes eũ ap̃batu
& omm amministratione altaris
Quos quidem .xiiii. annos. hoc or¬
dine obseruabit: Trib priorib annis
extra eccłiam. nisi ad extrema
mortis. absq communione. &
mense participatione & pace fit
S acena domini solum mͦ rec̃ciliet᷑
usq ad octauũ pentecostes. hac
presenti quadragesima cotidie
ieiunet. inpane & aqua dieb trib¬
deinde ebdomade usq inpascha.
Ab octauis pente costen usq ad festũ
scĩ michaelis duob dieb deinde
tres. ꝑost .iii. annos reddita sibi
communione eccłȩ & mense. int̾
idiotas sit usq ad expletos Uu.¬
annos eodem modo totum peni¬
tenciȩ tempꝰ seruans: Et quia con¬
uenit eum esse sub regimine
abbatis : mandamus tibi ut mĩt¬
tas eum in aliquo monasterio.
ut ibi condigne penitens saluet᷑.
& si tibi uł abbati uidetur sibi
remittẽ. si hunc condigne obser¬
uasse penitentiã uidis. pꝰ.iii.annos

Expanded text:
ordecim annos sibi misericorditer indiximus, irrecuperabiliter dejicientes eum presbyteratu et omni administratione altaris. Quos quidem quatuordecim annos hoc ordine observabit. Tribus prioribus annis extra ecclesiam, nisi ad extrema mortis, absque communione, et mensae participatione, et pace sit. Sed a Coena Domini solummodo reconcilietur usque ad octavas Pentecostes. Hac praesenti Quadragesima quotidie jejunet in pane et aqua diebus tribus hebdomadae, usque in Pascha. Ab octavis Pentecostes usque in festum sancti Michaelis, duobus diebus; deinde tribus. Post tres annos, reddita sibi communione ecclesiae et mensae, inter idiotas sit usqannos, eodem modo totum poenitentiae tempus servans. Et quia convenit eum esse sub regimine abbatis, mandamus tibi ut mittas eum in aliquo monasterio, ut ibi condigne poenitens salvetur, et si tibi vel abbati videtur sibi remittere, si hunc condigne observasse poenitentiam videris, post tres annos
Abbreviated transcription (Latin):
nis mistĩo suo ẽ. relinquendus iudicio.
quia a nob̃ ꝓhibi non debet accipere.
qui in igne positꝰ nescit ardere. Cũ
dominatur inoꝑe cominixtionis.
mixtione defleant. Itenc
mystĩum ualet acciꝑe ⁊ cum ei iuixta
p̃finitã sententiã etiã ȩccłiam licue¬

Expanded text:
nis mysterio, suo est relinquendus judicio, nis mysterio, suo est relinquendus judicio, quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui in igne positus ndominatur in opere commixtionis, mistione defleant. Item mysterium valet accipere, cum ei juxtam praefinitam sententiam ecclesiam etiam licue
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut morte lex sacra feriat. si quis uir
tam̃ mulier dum consuetudinẽ menstruã
patitur. ꝓ hib̃i eccłiam intrare ñ deb&e:
Quia ei naturȩ suꝑ fluitas in culpam
ñ ualet reputari. & ꝑ hoc qđ inuita patit᷑.
iustum ñ ẽ. ut ab ingressu eccłȩ pͥuet᷑.
Itẽ. Uir cũ ꝓpͥa coniuge dormiens nisi
lotus aqua intrare eccłam non debae.
usus fuit pꝰ ammixtionẽ ꝓpͥe c̃uigis
Nec hoc dicentes culpã deputamꝰ eẽ.
conuigium.s. qr ipsa licita ãmixtio
conuigis sine uoluptate carnis fieri ñ
potest. a sacri loci ingressu abstinendũ
ẽ: quia uoluptas ipsa eẽ. sine culpa
mã carnis copulam ut causa prolis sit
non uoluptatis. & carnis commixtio
creandorũ lib̾oꝵ sit gr̃a: ñ satiffactio
uiciorum: Si quis uͦ sua coniuge non
uoluptatis cupiditate raptꝰ. s solũmͦ
creandorũ liborũ grã utitur: is te
profecto siue de ingressu ȩcłȩ siue
de sum̃ do dominici corporis & sangui¬

Expanded text:
ita ut morte lex sacra feriat, si quis vir ita ut morte lex sacra feriat, si quis vir tamen mulier dum consuetudinem menstruam patitur, prohiberi ecclesiam intrare non debet, quia ei naturae superfluitas in culpam non valet reputari, et per hoc quod invita patitur, justum non est ut ab ingressu Ecclesiae privetur. Item . Vir cum propria conjuge dormiens, nisi lotus aqua intrare ecclesiam non debet, usus fuit, post admistionem propriae conjugis, Nec haec dicentes culpam deputamus esse conjugium, sed quia ipsa licita admistio conjugum sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu abstinendum est, quia voluptas ipsa esse sine culpa ma carnis copula ut causa prolis sit, non voluptatis, et carnis commistio creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si quis vero sua conjuge non voluptatis cupiditate raptus, sed solummodo creandorum liberorum gratia utitur, iste profecto sive de ingressu Ecclesiae, sive de sumendo Dominici corporis et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
uxori debitum reddit. uacare ñ potest
tetigerant comedi ñ poterant. quanto
magis panis ille qui decȩlo descendit
non potest abhis qui conugalibus
paulo ante hesere complexib uiolari
atq contingi : Nũ qđ nuptias condẽp¬
nemus. s quod eo tempore quo carnes
agni manducaturi sumꝰ. uacare a carnis
oꝑib debeamus. Beda inhistoria an
suus accede non deb&e. qͦ adusq qͥ
gignitur ab lactetur: praua autem in
coniugatoꝵ morib consuetudo surrepsit.
ut mulieres filios quos gignunt nutrire
contempnant : eosq aliis mulieribus
ad nutriendum tradant. Quod uideli¬
cet sola causa incontinentię uidetur in¬
uentum: Quia dum se continere nolins:
despiciunt lactare quos gignunt. Hȩ
itaq quȩ filios suos ex praua consuetu¬
dine aliis adnutriendum tradunt. nisi
purgationis tẽpꝰ transierit: uiris suis
non debent cominisceri. Quippe &
sine partꝰ causa cum insuetis menstruis
detinentur. uiris suis misceri ꝓhibentur.

Expanded text:
uxori debitum reddit, vacare non potest tetigerant comedi non poterant , quanto magis panis ille qui de coelo descendit, non potest ab his, qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! Non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducaturi sumus, vacare a carnis operibus debeamusuus accedere non debet, quoadusque qui gignitur ablactetur. Prava autem in conjugatorum moribus consuetudo subrepsit, ut mulieres filios quos gignunt nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod videlicet sola causa incontinentiae videtur inventum. Quia, dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris suis non debent commisceri. Quippe cum et sine partus causa, dum in consuetis menstruis detinentur, viris suis misceri prohibeantur,
Abbreviated transcription (Latin):
imuna domo litẽ int̾ se habeant
uir & uxor. ad hoc debet laborare
uir ut domet uxorẽ: domita uror
subiugetur uiro. Subiugata uxore
uiro. fiat pax indamo. Amor ex¬
aeceptꝰ. ẽ. ñ eua ꝑ adam. Quẽ uocauit
ad culp̃a mulier: iustũ ẽ. ut eam
gubnatione assumat : ne iterum
femina facilitate labatur. Amsr̃
dĩ: s ut ostendatur subiecta. Et quia
p̃uaricatio ꝑ illã inchoata ẽ: hoc signi
debet habe in eccłia ꝓpt̾ reuerentiam
ep̃alẽ. ñ habeat cap̃ liberũ s uelamine
tectũ: nec hab& potestatẽ loquendi
ꝓpt̃ reatus originẽ subiecta debet uidi.¬
inscriptura ponitur ꝓuxore. quo modo
aliquando sp̃s ꝓmarito. Et quare : quia
ipse regit. hȩc regitur. Ille imꝑare deb&e:
hȩc seriure. Nã ubi caro imꝑat. & sps¬
seruit: ꝑu̾sa domꝰ ẽ. Quid peiꝰ domo.
ubi femina hab& imꝑiũ suꝑ uirum::
Recta enim domus illa ẽ: ubi uir ĩpat.¬
feminȩ uiris. & filii parentib: qr & illi¬
hȩc iustitia ẽ. ut infirmior seruiat

Expanded text:
una domo litem inter se habeant vir et uxor, ad hoc debet laborare vir ut domet uxorem, domita uxor subjugetur viro. Subjugata uxore viro, fiat pax in domo. CAP. deceptus est, non Eva per Adam. Quem vocavit ad culpam mulier, justum est ut eam in gubernationem assumat, ne iterum femina sua facilitate labatur CAP. LIDei, sed ut ostendatur subjecta . Et quia praevaricatio per illam inchoata est, hoc signi debet habere in ecclesia, propter reverentiampalem non habeat caput liberum, sed velamine tectum; nec habeat potestatem loquendi,propter reatus originem subjecta debet vidin Scriptura ponitur pro uxore, quomodo aliquando spiritus pro marito. Et quare? Quia ipse regit, haec regitur; ille imperare debet haec servire. Nam ubi caro imperat et spservit, perversa domus est. Quid pejus domo ubi femina habet imperium super virum? Recta autem illa domus est ubi vir impfeminae viris, filii parentibus, quia nulla justitia est, ut major serviat
Abbreviated transcription (Latin):
Mulierẽ constat dominio uiri fubiectã
eẽ. & nullam auctoritatẽ hab̾e. nec doce¬
re enim potest. nec testis eẽ. neq fidẽ
coeundi celet uirum. & maritus
ne uim faciat uxori. putans om̃i tep̃re
subiectã sibi deb̾e coniugii uoluntatẽ.

Expanded text:
uam constat dominio viri subjectam, et nullam auctoritatem habere? Nec docere enim potest, nec testis esse, neque fidem coeundi illiciat virum; et maritus ne vim faciat uxori, putans omni tempore subjectam sibi esse debere conjugii voluptatem.
Abbreviated transcription (Latin):
icausa creandorũ filiorũ ducitur
uxor: non multum tẽpꝰ concessỹ
uidetur adusũ ipsum. quia & dies
festi. & dies processionis. & ipsa ratio
conceptus & partꝰ. iuxta legẽ cessari
temporib his debe monstrant: Am¬

Expanded text:
causa creandorum filiorum ducitur uxor, non multum tempus concessum videtur ad usum ipsum, quia et dies festi et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessari temporibus his debere demonstrant.
Abbreviated transcription (Latin):
ornicari om̃ib semꝑ non licet: ne¬
gotiari uͦ aliquando licet aliqͥndo
non licet. Anteqͣ enim eccłiasticꝰ qͥssit
licet ei negotiari facto: iã ñ licet. Et
xp̃iano cum uxore sua conuenire ali¬
quando licce aliquando uͦ ñ licet:
ꝓpt̃ dies enim ꝓcessionis aliquando
non licet conuenire. quia etiã alicitis
abstinendũ ẽ. ut facilius impetrari
possit. quod postulatur. Unde apłs
ex consenso ait abstinendũ ẽ. ad tẽpꝰ
ut uacetis orationi Nam & scđm
legẽ mnieunio ceđe & uirgari licet.¬

Expanded text:
ornicari omnibus semper non licet; negotiari uero aliquando licet et aliquando non licet. antequam enim ecclesiasticus quis sit, licet ei negotiari; facto iam non licet. et Christiano cum uxore sua conuenire aliquando licet, aliquando uero non licet. propter dies enim processionis aliquando non licet conueabstinendum est, ut facilius impetrari possit quod postulatur, unde Apostolus: Ex consensu, ait, abstinendum ad tempus, ut vacetur orationi . Nam et secundum legem in jejunio cedere et jurgari licet
Abbreviated transcription (Latin):
da etiã uoluntate pascendi pauꝑes
scõs: quod tam̃ faciendũ ẽ. non furta
ꝑpetrando. s bene ut ando mammona
Non mechab̾is .i. nequisquã preter
matrimonii fȩda aliis feminis misceatur
adexplendã libidinem: Nã adultĩs
facit spetialit̾. qui pret̾ suã ad alteram

Expanded text:
da, etiam voluntate pascendi pauperes da, etiam voluntate pascendi pauperes sanctos: quod tamen faciendum est, non furta perpetrando, sed bene utendo mammona Non moechaberis, id est ne quisquam praeter matrimonii foedera aliis feminis misceatur ad explendam libidinem. Nam adulterium facit spiritaliter, qui praeter suam ad alteram
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aliene expugnat pudorẽ: adul¬
tenum fac̃. cuius uł solo nomine repͥ¬
mitur plerumq temptandi audacia
instinctu. uł alienę consensu. cũ
altõ uł altã contra pactum conuigale
concũbitur: atq ita frangitur fides quȩ
in reb etiam corporeis & ab iectis magnũ
animi bonum ẽ. Et idõ eã saluti qͦq
corporali qua etiã uita ista continetur:
psum corpus tuũ templũ ẽ. sp̃s dei.
Iam uide quid facias de templo de.
Si eligeres ineccłiã facere adult̾iũ intra
ipsos parietes. quid te eẽt. sceleratius:
Modo aut̃ tu ipse ẽ. templum de.¬
icui etiam ñ contingat facultas con-¬
cũbendi cum comuge aliena planũ
tñ aliquo mͦ sit id eũ cuꝑe & si potestas
detur eẽ. facturum: nonminus reus :
quam si impso facto de prehenderetur
AUG̃ adclaudium contͣ iulianũ. lis̃ u.
ic ñ facienda sunt adult̾ia etiam
uoluntate generandi regenerandos.
quẽ ad modum nec fur ta sunt facien-

Expanded text:
Qui alienae expugnat pudorem, adulQui alienae expugnat pudorem, adulterium facit; cujus vel solo nomine reprimitur plerumque tentandi audacia.instinctu, vel alienae consensu, cum altero vel altera, contra pactum conjugale concumbitur, atque ita frangitur fides, quae in rebus etiam corporeis et abiectis magnum animi bonum est; et ideo eam saluti quoque corporali, qua etiam uita ista continetur, pJam vide quid facias de templo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra ipsos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei cui etiam non contingat facultas concumbendi cum conjuge aliena, planum amen aliquo modo sit eum id cupere, et si potestas detur esse facturum, non minus reus est quam si in ipso facto deprehendereturus ad Claudium contra Julianum, c. 8. Sic non sunt facienda adulteria etiam voluntate generandi regenerandos, quema
Abbreviated transcription (Latin):
terũ licitarum atq concessarũ absti¬
nentia. in eisdẽ uotis feminȩ ualeat
auctoritas: s irilis. ita ut si ad huc
innuptę concesserat pat̾ uota ꝑsoluere.
si anteq ꝑ soluerit nupserit. & uiro eiꝰ
hoc cognitum non placuerit ñꝑsoluat
& hoc omino sine peccato. quia ds̃ mun¬
dauit eã sic̃ dic̃ .i. mundã iudicauit.
Neq hoc contra dominum fieri pu-¬
tandũ ẽ: cum ipse ds̃ hoc p̃ceꝑit. hoc
uerit reddantur ab ea. nisi auctor
uir fuerit ꝑmittendo Namcũ ad
peccatum eiusdẽ uiri ꝑtinere uolue¬
uouerat. qr ꝑmissa iã prius auiro
suerat. uiri dix̃ eẽ. peccatũ. qr abnuit
qđ prius conçesserat : non tam̃ muli¬
eri uł ex hocmissum dedit. ut cum
prius uir ei concesserit: pꝰ ea siꝓhibue.¬
adiacobum.
uid in om̃ib peccatis ẽ. adult̃io gͣuiꝰ:
Scđm nãq inpenis obtinet locum.
qm̃ quidẽ primum illi habent qͥ aberrans
utatur : conuigium uocat.

Expanded text:
rerum licitarum atque concessarum abstirerum licitarum atque concessarum abstinentia, ut in eisdem votis non feminae valeat auctoritas, sed virilis. Ita ut si adhuc innuptae concesserat pater vota persolvere, si antequam hoc cognitum non placuerit, non persoluat et sit omnino sine peccato, quia dominus mundabit eam, sicut dicit, id est mundam iudicabit; neque hoc contra deum fieri putandum est, cum ipse deus hoc praeceperit, hoc verit, reddantur ab ea, nisi auctor vir fuerit permittendo. Nam, cum ad peccatum ejusdem viri pertinere volueuouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit, ut, cum prius ei uir concesserit. postea si prohibuead Jacobum. Quid in omnibus peccatis est adulterio gravius? Secundum namque in poenis obtinet locum; quoniam quidem primum illi habent, qui aberrant utatur, conjugium vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
subditas feminas uiris & pene famulas
lex ẽẽt. uoluerit uxores : qđ dicens
adũsus uxorẽ uir testimoniũ unde
lapidarotur illa si hoc uerũ eẽ. demon¬
straretur: ipse tñ ñ uicissim lapidat᷑
sihoc falsum eẽ constiterit. s tantũmͦ
castigatur. & dãpnificatur. eiq ꝑpetuo
iubetur adherere qua carere uoluerat.
In aliis aut̃ causis eum qui testimonio
falso ciuquã nocuerit: quasi ꝓbaretur
qua fuerat siuerũ eẽt. iste plectendus.
iuri xp̃c. quȩc̃q uxor non subicitur
uiro hoc ÷ capiti suo: eiusdẽ crimiius
rea ẽ. cuiꝰ & uir sinon subiciatur capiti
suo xpõ. Uerbum aut̃ dominib las¬
phematur. uł cͣontempnitur dei
pͥma sententia & ꝓ nichilo ducitur.
uł xp̃i infamatur euuangłm. dum
contralegẽ fidẽq naturȩ ea quȩ xp̃ia¬
na ẽ. & ex dĩ lege subiecta uiro ĩꝑare desida
cum etiãm gentiles feminȩ uiris sius
seruiant cominuni lege natura
oluit ita lex aliquid uouere deo
adũsus animã suã. ut ñ in aliquarũ

Expanded text:
subditas feminas viris, et poene famulas lex esse voluerit uxores, quod dicens adversus uxorem vir testimonium, unde lapidaretur illa, si hoc verum esse demonstraretur, ipse tamen non vicissim lapidaretur, si hoc falsum esse constiterit; sed tantummodo castigatur, et damnificatur, eique perpetuo jubetur adhaerere, qua carere voluerat. In aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quod si probaretur, qua fuerit, si verum esset, iste plectendus. quaecunque uxor non subjicitur viro, hoc est, capiti suo, ejusdem criminis rea est, cujus et vir, si non subjiciatur capiti suo, Christo. Verbum autem Domini blasphematur, vel cum contemnitur Dei prima sententia, et pro nihilo ducitur , vel Christi infamatur Evangelium, dum contra legem, fidemque naturae, ea quae Christiana est et ex Dei lege subjecta, viro imperare desiderat: cum etiam gentiles feminae viris suis serviant communi lege naturaNoluit ita lex aliquid vovere Deo adversus animam suam, ut non in aliquarum
Abbreviated transcription (Latin):
Uaut ꝑmittente aut probante nullus
incipere. aut fundare presumat. Monachi
etiam uacantes ad offitium clericatus. nͥ
eiᷤ testimonium abbas suissdedit. nec in
ciuitatib nec in parrochus ordinentur:
Monachum nisi abbatis sui aut ꝑmissu
aut uoluntate ad alterũ monasterium
commigrantem. nullus abbas suscipere
aut retinere presumat. sed ubicumque
fuerit abbati suo auctoritate canonum
reuocetur. Si enim necesse fuerit clericũ

Expanded text:
aut permittente aut probante, nullus incipere, aut fundare praesumat. Monachi etiam vagantes ad officium clericatus, nisi eis testimonium abbas suus dederit, nec in civitatibus, nec in parochiis ordinentur. Monachum, nisi abbatis sui aut permissu aut voluntate ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas suscipere aut retinere praesumat, sed ubicunque fuerit, abbati suo auctoritate canonum revocetur, si enim necesse fuerit clericu
Abbreviated transcription (Latin):
iqui de clericis documenta qͥb eccłȩ
possessio firmatur. aut subpͥmere.
Iaut negare. aut aduersarus fortasse tͣđẽ.
dampnabili & punienda obstimatione
presũpserit. qͥcqͥd ꝑ absentiam docum̃toꝵ
damni eccłȩ illatum ẽ. de propͥis facultatib
reddant. &e communione priuentur: Hi¬
etiam qui indampno eccłȩ impie sollicitati
atraditorib aliquid susceꝑint suꝑiori senten¬
tia teneantur.

Expanded text:
quis de clericis documenta quibus ecclesiae possessio firmatur, aut supprimere, aut negare, aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserit, quidquid per absentiam documentorum damni ecclesiae illatum est de propriis facultatibus reddant, et communione priventur; hetiam qui in damno ecclesiae impie sollicitati a traditoribus aliquid acceperint, superiori sententia teneantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ȩccłi astico ordine exc̃muni¬
p̃sumpserit: se ipsum dãpnat:¬
tem placuit uniũso concilio. ut
muni cationis suȩ anite audien¬
tiam communionẽ p̃sũpserit:
ipse inse dampnationis iudi¬
cetur ꝓtulisse sententiam:

Expanded text:
unipraesumpserit, ipse in se damnatItem placuit universo concilio, ut municationis suae ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protul
Abbreviated transcription (Latin):
& obtimatib sius istam ꝑuenit ad
urbem. Quã obrem ego leo pontifex
scȩ̃ romanȩ eccłȩ anemine uidicatꝰ
neq coactus . s spontanea uoluntate¬
mea purifico me inconspectu ur̃o
coram dõ & angłis eius. qͥ conscientiã
meã nouit. & beato petro principe
quia istas criminosas & sceleratasres
quas illi michi obiciunt. nec ꝑpe-¬
traui. nec ꝑpetrare uissi. Testis michi
ẽ. ds̃ inciuus uidiciũ uenturi sumꝰ.
⁊ incuiꝰ conspectu consistimꝰ. Et hoc
ꝓpt̃ suspitiones malas tollendas mea
spontanea uoluntate facio. ñ quasi
incanonib inuentũ sit. aut qͥsi ego
hanc consuetudinẽ aut decretũ in
scã eccłia successorib meis. nec non

Expanded text:
et optimatibus suis istam pervenit ad et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quamobrem ego Leo pontifex sanctae Romanae Ecclesiae, a nemine judicatus neque coactus, sed spontanea mea voluntate, purifico me in conspectu vestro coram Deo et angelis ejus, qui conscientiam meam novit, et beato Petro principe quia istas criminosas et sceleratas res, quas illi mihi objiciunt, neque perpetravi, neque perpetrare jussi. Testis est mihi Deus in cujus judicium venturi sumus, et in cujus conspectu consistimus. Et hoc propter suspiciones malas tollendas mea spontanea voluntate facio, non quasi in canonibus inventum sit, aut quasi ego hanc consuetudinem, aut decretum in sancta Ecclesia successoribus meis, nec non
Abbreviated transcription (Latin):
canis tuis parcimꝰ: hortam᷑ aliqͣndo
resipisce senex. atq atanta leuitate
morũ & oꝑum ꝑusitate cõpescere:
Quanto enĩ morti iuicinior efficeris.
tanto fieri sollicicior atq timudior
debes Et quidem pęna sententiȩ inte
fuerat iaculanda : s quia simplicitatẽ
tuã cum senectute nouimꝰ. interim
tacennuis: Cos uͦ quorũ confilus hȩc
egisti. in duob mensib excõmunicatos
esse. decernimꝰ : ita ut siquid eis intͣ
duorum mensium spatiũ humanitus
euenerit. benedictione uiatici ñ pͥ¬
uentur. Deinceps aut̃ abeorũ consiliis
cautus existe: Te quoq sollicite cus¬
todi. ne si eis inmalo discipłs fueris.
quib magister inbano eẽ. debusti:
nec simplioitati tuȩ. nec ult̾ius senec¬
mali adu̾sus meͥ surrexer̃t. & debili¬
tatẽ uoluert. & misert̃ suꝑ meguia
crimina. Propt̃ quã causam iste cle¬
mentissimus ac serenissimus dñs rex
kaRolos. una cum sacerdotibus

Expanded text:
canis tuis parcimus, hortamur, aliquando canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipisce, senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compescere. Quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem poena sententiae in te fuerat jaculanda, sed, quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. Eos vero quorum consiliis haec egisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus, ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, te quoque sollicite custodi: ne si, eis in malo discipulus fueris quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae, nec ulterius senecmali adversum me insurrexerunt, et dilatare voluerunt, et miserunt super me gravia crimina. Propter quam causam iste clementissimus ac serenissimus dominus rex Carolus una cum sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
Redicator om̃ĩpotentis dñi paulꝰ
apłs dicit: Seniorẽ ne increpaueris
S: hec eius regula tunc seruanda ẽ:
cũ culpa senioris exemplo suo ñ trahit
adinteritum corda uinioꝵ: Ubi aut̃
semior iuuenib exemplũ adintitũ
prebet: ibi districta increpatione
feriendis ẽ: Nã scriptũ ẽ: Laqueus
Peccator centũ annorii: maledictꝰ ẽ.
Tanta aut̃ nequitia ad aures meas de
tua senectute ꝑuenit. ut eã nadhuc
humanitus pensaremꝰ: fixa iã male¬
dictione feruemꝰ. Dictũ mͥ quippe ẽ:
qđ dominicorũ die priusꝙ missarũ
solennia celebra ites. ad exarandã
messemlatoris p̃sentiũ ꝑ rexisti.
& pꝰ exarationẽ eiꝰ missarũ solennua
celebrasti. Post missarũ solennia
etiã t̃minos possessionis illius eradi¬
care minime timiusti Qđ factũ.
quȩ pena debuit insequi: om̃sqͥ
audiunt sciunt: Dubii aut̃ de tanta
hac ꝑũsitate fueramꝰ: s filius nr̃
eẏriacus abbas a nobis requisitꝰ dum
cognouisse ꝑhibuit: Et qr ad huc

Expanded text:
edicator omnipotentis Dei Paulus apostolus dicit: Seniorem ne increpaveris . Sed haec ejus regula tunc in eo servanda est, cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus peccator centum annorum maledictus est. Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam, nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominicorum die, priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti, post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia, etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus, sed filius noster Cyriacus abbas a nobis requisitus, dum cognovisse perhibuit. Et quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
principum animos ad iracundiam
ꝓuocant. & om̃s a nathematizatos
uł ꝓsuis scelerib ab ȩccłia expulsos.
& om̃s quos eccłiasticȩ uł scłi leges
infames ꝓnuntiant. nec seruos ante
legitimam lib̾tatẽ. nec pęnitentes.
nec digamos. nec eos qui curiȩ deser¬
uiunt. uł qui non sunt integri cor:¬
pore. aut sanam non habent mentẽ
uel intellectum. aut in obedientes
scõrum decretis existunt. Hi omnes. nec
adsacros gradus debent prouebi.
nec isti. nec lib̃ti. neq suspecti. neq
rectã fidem. uł dignã conũsationẽ
non habentes. summos sacerdotes
possunt accusare. De accusato ep̃o¬

Expanded text:
principum animos ad iracundiam principum animos ad iracundiam provocant, et omnes anathematizatos, pro suis sceleribus ab Ecclesia expulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronuntiant: nec servos ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec digamos, nec eos qui curiae deserviunt, vel qui non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis existunt. Hi omnes nec ad sacros gradus debent provehi, nec isti, nec liberti, neque suspecti, neque rectam fidem vel dignam conversationem non habentes, summos sacerdotes possunt accusare. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
mia aut suspitione uł. manifesta
macula. & uera fide plenit̾ instructi
eẽ. debent. & tales quales ad sacerdo¬
tium eligere iubet diuina auctoritas:
qm̃ sacerdotes ut antiquorũ tradit
auctoritas criminari non possunt.
nec in eos testificari. qui ad eundem
stephani p̃p̃. ad hylariom.
id÷ om̃s qui xp̃ianȩ legis normam
abiciunt : & statuta eccłiastica con¬
tempnunt. Similit̾ fures. sacrilagos.
& om̃s capitalib criminib irrecitos.
sepulchrorũ quoq uolatores. et
apłorũ atq successorũ eorũ atq sc̃oꝵ
patrum religiosa statuta libenter
iuolantes. & om̃s qui adũsus patres
armantur. qui in om̃imͦ infamia
notantur. similit̃ ⁊ incestuosos. ho¬
micidas. ꝑ uiros. raptores. maleficos.
ueneficos. adult̾os. de bellis publicis
fugientes. & qui indigna sibi petunt
loca tenere. aut facultates eccłȩ
abstrahunt iniuste Et qui fratres
calumpniantur aut accusant & ñ
ꝓbant. uł qui contra innocentes

Expanded text:
mia, aut suspicione, vel manifesta mia, aut suspicione, vel manifesta macula, et vera fide pleniter instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere jubet divina auctoritas, quoniam sacerdotes ut antiquorum tradit auctoritas, criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem Stephani papae ad Hilarium . id est omnes qui Christianae legis normam abjiciunt, et statuta ecclesiastica contemnunt. Similiter fures, sacrilegos et omnes capitalibus criminibus irretitos, sepulcrorum quoque violatores, et apostolorum atque successorum eorum atque sanctorum Patrum religiosa statuta libenter violantes, et omnes qui adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur, similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates ecclesiae abstrahunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant et non probant, vel qui contra inn
Abbreviated transcription (Latin):
scripto difficile. ꝑscriptũ aut̃ ñquã
recipiantur: quia ꝑscripturã nullus
sente eo quẽ accusare uoluerit
suã quisq agat accusationẽ. nec
absente eo quẽ accusare uoluerit.
quisꝗ accusator credatur. Similit̃
tester ꝑ quac̃q scripturã testimo¬
nium non dicant: necon finͥiais¬
de aliis causis uł negotiis testimo¬
num dicant: nisi debis quȩ sub
p̃sentia eorũ acta eẽ. noscuntur.
iccusatores uͦ consanguinei adũsus
os testimonium non dicant : nec
ꝓdeuntes: s si uoluerint. & in iniucẽ
consenserint. int̾ se parentes tantũ¬
modo testificentur. & non inalios:
Nec accusatores uł testes suspecti
recipiantur : quia ꝓquintitatis &
familiaritatis ac dominationis affec-¬
tio ueritatẽ impedire solet. De eadẽ¬
re Ex dec̃ damasi pp̃. stephano & uni¬
u̾sis ep̃is affricȩ missis. Capitł .x.
ccusatores aut̃ ep̃orũ & testes suꝑ
quib rogitastis. absq ulla infa¬

Expanded text:
scripto difficile, per scriptum autem nunquam scripto difficile, per scriptum autem nunquam recipiantur; quia per scripturam nullus sente eo quem accusare voluerit, suam quisque agat accusationem, nec absente eo quem accusare voluerit, quisquam accusator credatur. Similiter testes per quamcunque scripturam testimonium non dicant, nec de aliis causis vel negotiis testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia eorum acta esse noscuntur. Accusatores vero consanguinei adversus eos testimonodeuntes, sed si voluerint, et invicem consenserint, inter se parentes tantummodo testificentur, et non in alios. Nec accusatores 31 vel testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, are. Ex decretis Damasi papae Stephano, et universis episcopis Africae missis, cap. 17 10 . Accusatores autem episcoporum, et testes super quibus rogitastis, absque ulla infa