comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isi substancialit̃ uius. De põ
q deo. de unnca illa ⁊ singulan
substancia ip̃ins. eẽ non podest
lius deus. set nec aliud aliquid
non sit deus. Constat itaq ab¬

Expanded text:
isi substantialiter unus. De ipso itaque Deo, de unica illa et singulari substantia ipsius esse non potest alius Deus, sed nec aliud aliquid quod non sit Deus. Constat itaque ab
Abbreviated transcription (Latin):
lane diuiitus ostensoꝵ solucõnẽ
lapientes nri minime inueniunt.
qr sicenciarũ nrãt discipline uel que¬
libet tradiones humane ad diui¬
noꝵ sedoꝵ discussionem ⁊ inuestĩ¬
gatõnem sufficere nõ possunt.
uis enim alcitudinem illam cõ¬
silii diuini de suo sensu p̾sumat

Expanded text:
sane divinitus ostensorum solutionem sane divinitus ostensorum solutionem sapientes nostri minime inveniunt, quia scientiarum nostrarum disciplinae, vel quaelibet traditiones humanae, ad divinorum secretorum discussionem et investigationem sufficere non possunt. Quis enim altitudinem illam consilii divini de suo sensu rimari p
Abbreviated transcription (Latin):
nem eius nõ indicauerunt. Nund
queso est sompniia nr̃a irconspectu
sapientũ nr̃oꝵ narrare nisi p᷑ tonte ꝓ¬
latõne cõcemplatõins nr̃e spctacula
ad memoriam renosate Sagati medi¬
tacone ittractare. studiosis cogitatõ¬
nib discutere ⁊ exarum reru col¬
lacõne quas noiminus questionimi
nrãꝵ uodos dissoluere ⁊ iuxta asfu¬
etum ꝑscrutatõmim nrar̃um mod̾
spũalium rerum in uestigatõnem
uelle formare. Nõne inconspciu
sapientum nr̃oꝵ sompnia nr̃a nar¬
ramus ⁊ solutõnem querimus qñ
ea que de humanis scimus ⁊ ca que
de diuinus scre cupimus mutuacã¬
latõne conferimu qñ iuxta doctum
traditar disiplinaꝵ modum ⁊ ordinẽ
diuinoꝵ misterior uel iudicõr ꝑplex¬
a discutere ꝗ penetre ꝑ̃ sumiius.
S quicꝙͥ  diuinis scctis de humana
iidustria presumtur. frustra atten¬
modum quertur inuaninu labo¬
ratur. iurta quod de hoc sompnio
legitur. Et solutõnem eius non in¬
dicãuerit uichi: Somirmiorum

Expanded text:
nem ejus non indicaverunt mihi . Quid, quaeso, est somnia nostra in conspectu sapientum nostrorum narrare, nisi post contemplationem contemplationis nostrae spectacula ad memoriam revocare, sagaci meditatione retractare, studiosis cogitationibus discutere, et ex earum rerum collatione quas novimus quaestionum nostrarum nodos dissolvere, et juxta assuetum perscrutationum nostrarum modum spiritualium rerum investigationem velle formare? Nonne in conspectu sapientum nostrorum somnia nostra narramus et solutionem quaerimus, quando ea quae de humanis scimus, et ea quae de divinis scire cupimus, mutua collatione conferimus, quando juxta doctum traditarum disciplinarum modum et ordinem divinorum mysteriorum, vel judiciorum perplexa discutere et penetrare praesumimus? Sed quidquid in divinis secretis de humana industria praesumitur, frustra attenmodum quaeritur, in vanum laboratur. Juxta quod de hoc somnio legitur, et solutionem ejus non indicaverunt mihi. Somniorum
Abbreviated transcription (Latin):
tesatis ꝑtinanciam figurat. que asuo ã
scls consilio uel ꝓpossito uix uel murquã
deflecti queas ferrum quod cecera sole¬
at inetalla domare et conuenienter satĩ
seuiciani desigat que solet ceteros preme
re ꝑtestam autẽ que facile frangitur
recte sacis inpastĩtia designatur. Au¬
ieum itaq sibi capud fabricat. Sui
sibi scitatem arrogat. Pectus argẽqim
⁊brachia argẽtea ciromi ferre udetur.
Quid de consilii et oꝑis sui rectitudine
głoriat᷑. Quasi uentrem ⁊ femora qͦdã¬
modo erca habet qui in hiis eciam per¬
tĩnar perinanes que pp̃iulitatem despic̾e
deberes. Obias ferreas hr̃e se ostdendit qui
ꝗ s ccͦ suꝑiores se ꝑaudaciam erigit. ⁊
inferiores ꝑscinciam premit. Testeis
plantis nititur qui terreinorũ a mori
inmoderatius incumbens ad in patien¬
tiam estrenatur. NIotandũ est saue qͥb
corruptõnes gradib defeclus nr̃i mellũ
incientum accipiac quomodo gradatũ¬

Expanded text:
te satis pertinaciam figurat, quae a te satis pertinaciam figurat, quae a suo consilio, vel proposito vix vel nunquam deflecti queat. Ferrum quod caetera soleat metalla domare convenienter satis saevitiam designat, quae solet caeteros premere. Per testam autem quae facile frangitur, recte satis impatientia designatur. Aureum itaque sibi caput fabricat, qui sibi sanctitatem arrogat. Pectus argenteum et brachia argentea circumferre videtur, qui de consilii et operis sui rectitudine gloriatur. Quasi ventrem et femora quodammodo aerea habet, qui in his etiam pertinax permanet quae propter vilitatem despicedeberet. Tibias ferreas habere se ostendit, qui et contra superiores se per audaciam erigit, et inferiores per saevitiam premit. Testeis plantis innititur qui terrenorum amori immoderatius incumbens ad impatientiam effrenatur. Notandum sane quibus corruptionis gradibus defectus nostri malum incre
Abbreviated transcription (Latin):
bĩra figuta sine rõnabili anima nli
atcõ congrua sñ incencõne recta. Doci¬
ens. Itaq non dicam aunnal nͥcur
S statua nixta humana effigiem f
sabricanur. Quotiens homo ĩ ordĩ
conuersatõnem suam scdm̃ carnis prir¬
deuciã que inimica est deo mod̾atur.
uideamus itaq huꝰmoĩ statue qualua
queq menibra diuiiꝰ sermo de scͥbat
cumdicat. husꝰ statue capus exauro op¬
timo erat. ⁊ cetera. Scd̃m hauc itaq
acceptõnem qͣ totum referrimus in
malam pagem peraurum pote s
ntelligi a rogantia perargenterm
iatantia ꝑ es Pertinacia perferrũ
se uicia. Per testam in patientia
auũ sidem siquidẽ omina metalla p̃sc
sin dingnitatem precedit. ⁊ sipꝑba merl
cetos ouins in bui compeettõne deipica
Agentum suauem. ⁊ ad modimidul¬
tem sonum habet. ⁊ iactancia insui lau¬
dis preconio blandam iocũdamq se eri¬
des. Es eo quod uasde duraibsle ex isbat. rec¬

Expanded text:
humana figura sine rationabili anima, nisi humana figura sine rationabili anima, nisi actio congrua sine intentione recta? Toties itaque non dicam animal nutritur, sed statua juxta humaabricatur, quoties homo in ordine conversationem suam secundum carnis prudentiam quae inimica est Deo moderatur. Videamus itaque hujusmodi statuae qualia quaecunque membra divinus sermo describat, cum dicat, hujus statuae caput ex auro optimo erat, etc. Secundum hanc itaque acceptionem qua totum referimus in malam partem, per aurum potest intelligi arrogantia. per argentum jactantia, per aes pertinacia, per ferrum saevitia, per testam impatientia. Aurum siquidem omnia metalla pretii sui dignitate praecedit, et superba mens caeteros omnes in sui comparatione despicit. Argentum suavem, et admodum dulcem sonum habet, et jactantia in sui laudis praeconio blandam jucundamque se exhibet. Aes eo quod valde durabile existat, rec
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis autem totum quod de statũ
tad ͦ. uelito accipere ui malo: eius as¬
lercõni absq dubio facile cedo. S sic
tũ sensum sinm qui eiusmodi est
studeat a ꝓpbare. ut predictum mĩnie
audeat coudempnare. eo quod sp̃c solea
nare. Namsic̃ aliquid est inbac descͥp¬
tõne quod facilius acõmodatur ad
lectõne illam. Sic ⁊ aliquid inuenit᷑
nieadem quod leuiꝰ applicat᷑ ad istã.
Nar ainuĩ sane huiꝰ statue cum opti¬
inum legatus acõmodatu̾s iumneliorẽ
accipi posse uedetur. S sicut ħ scdm̃
predictam lectõnẽ rectam accipitur
uxa rei u̾itatem sic in hac leccõne qu¬
dem conueniẽter satis reserri potest ad
suam de se suꝑbientis anime estimatõ¬
nem quod sic statua non animal de¬
scͥbitur hoc quod per reuelacõnem
cernitur. huic scd̃e electõni alacͥus
arridet. Ubi totum quo dr̃ in malan
ꝑteru acciꝑe placet Ex enĩ aliuo est
husmodi statua nisi humanafigura
line humana uitu . Et quid aliud̾ est

Expanded text:
quis autem totum quod de statua dicitur velit accipere in malo, ejus assertioni absque dubio facile cedo. Sed sic tamen sensum suum qui ejusmodi est studeat approbare, ut praedictum minime audeat condemnare, eo quod Spiritus sanare. Nam, sicut aliquid est in hoc scriptione quod facilius accommodatur ad lectionem illam, sic et aliquid invenitur in eadem quod levius applicatur ad istam. Nam aurum sane hujus statuae, cum optimum legatur, accommodantius in meliorem partem accipi posse videtur. Sed, sicut hoc secundum praedictam lectionem recte accipitur juxta rei veritatem, sic in hac lectione quidem convenienter satis referri potest ad suam de se superbientis animae aestimationem. Sic quod statua non animal describitur hoc quod per revelationem cernitur, huic secundae lectioni alacrius arridet, ubi totum quod dicitur in malam partem accipere placet. Quid enim aliud est hujusmodi statua nisi humana figura, sive humana vita? Et quid aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
summis bonis pene usq inextoema
inala ꝑuarios corrupcõnũ defectus
cormere ⁊ uelud auerͤmi caput iũtes¬
tos pedes terminare. Ut discamꝰ in
quolibet uirtutũ culne moꝵ ⁊
runam timere. Ut sataganuis semꝑ¬

Expanded text:
summis bonis pene usque in extrema mala per varios corruptionum defectus corruere, et velut aureum caput in testeos pedes terminare, ut discamus, in quolibet virtutum culmine morum ruinam timere, ut satagamus sem
Abbreviated transcription (Latin):
ũfisse defecisse oꝑatur quideu mi¬
ro ⁊ inconprthẽsibili modo inters
suo berbo uel sçibilo uerbũ in quid
qud̃ egredietur de ore meo. sx. Lou
redibit ad me uacuitm. S facietq̃¬
cumq uoluit ⁊ prosperabitur ibis

Expanded text:
us opera defecisse, operatur quidem mius opera defecisse, operatur quidem miro et incomprehensibili modo interno suo verbo vel sibilo: Verbum, inquit, quod egredietur de ore meo, non redibit ad me vacuum, sed faciet quaecunque volui, et prosperabit in his
Abbreviated transcription (Latin):
enis ferreis. ⁊ sictibb cõminut eos.
Etoe lapis sine manib abscĩditur.
Uñ ferri dusi̾cia conteratur: Et
quidem rete que eũ muunis telem¬
lapidem incidere seu egam abcidere
posset qui ferrum cont̾re uel cõminit¬
ere ualeret S quod non post huã¬
ma oꝑa. Uel quelib humana indus¬
tria. sit in fola abluncate diuiua solꝰ
Utiq ds̃ est qui sñ aliquo conari sm̃
sine aliquo sin motu quosieis ⁊ que¬
cumq uoluerit potest oꝑari stabilis¬
q manẽs dat cunta moueri s quid
queso est qui hoc potuit ⁊ uoluit
facere ⁊ mauib minime uoluit hoc
per ficere. Aut forte in hutꝰmodi fer¬
reis et obduratis mentib melius oꝑ¬
atur in spiracone quͣ percussione dor¬
rigiturq scpe interna issustracõne quẽ
nõ possunt flagella corrigere: Pcussi
inqui filios ur̃os et nõ dolueriuo re¬
nuerunt recipere disciplinam. S cum
multe sit lemus apuo nos drẽ quiͣ
fatere sept tamen in his etiam men¬

Expanded text:
ejus ferreis, et fictilibus, et comminuit eos . Ecce lapis sine manibus abscinditur, unde ferri duritia conteratur, et quidem recte. Quae enim manus talemlapidem concidere, seu etiam abscindere posset, qui ferrum conterere vel comminuere valeret? Sed quod non potest humana opera vel quaelibet humana industria, fit in sola voluntate divina. Solus utique Deus est, qui sine aliquo conatu, sine aliquo sui motu, quoties et quaecunque voluerit potest operari, stabilisque manens dat cuncta moveri. Sed quid, quaeso, est, qui hoc potuit et voluit facere manibus, minime voluit haec perficere? An forte in hujusmodi ferreis et obduratis mentibus melius operatur inspiratione quam percussione, corrigiturque saepe interna illustratione, quem non possunt flagella corrigere? Percussi, inquit, filios vestros, et non doluerunt, renuerunt recipere disciplinam . Sed cum multo sit levius apud nos dicere quam facere, saepe tamen in his etiam men
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ quidẽ trudelitatis uiolenciam
desinguat que resistẽcia queq premit
Ut ꝯppͥmat. Es autem argentum
sitatur insono s multum dissonã
inpresciosic sic simulatõ suauẽ
ad ulatõnis t̃mitũ habet in sermo¬
ne. Et suainiter reboat. ꝗ dulciter
peruerbũ ⁊ ex̾citium de imulcet ex¬
iciliun ⁊ desicerium pałłet ntͥnse¬
cus Argentum quoq quo frequen¬
tõri usuatceritur eo utiqr clarius
Seoditur. sic ueritas uehements
disscussione. Qluo magis eo meli¬
us cõmendatur. Sic ueritatis qd̾¬
sçina ex ꝑiencie usu quo ceitora Es
clariora reddutur. haritatis clari¬
tatem auri sulgor ex print que
celestis desiderii igne fͥminatit E
fic̃ aurim ceteris metasis pstaie
Qquantũ est intertestam ⁊ aurum.
ceceris Inter stane finem. Et ststire ꝓrin¬
cipum. Statua que exauro incipit in
testam desiuit Pirto quia nemo repente
fu tupissumis. S qui niimia negligi.
paubatĩ defłuis. Sĩt quibdam profectũ
gradib ad alta cou̾ãditin: sic rursum

Expanded text:
tenter quidem crudelitatis violentiam designat, quae resistentia quaeque premit, ut opprimat. Aes autem argentum imitatur in sono, sed multum dissonat in pretio. Sic simulatio suavem adulationis tinnitum habet in sermone, et suaviter reboat, et dulciter per verbum, et exercitium demulcet exnsilium et desiderium pallet intrinsecus. Argentum quoque quo frequentiori usu atteritur, eo utique clarior redditur: sic veritas vehementi discussione quo magis eo melius commendatur, si veritatis consilia experientiae usu certiora, eo clariora redduntur. Charitatis claritatem auri fulgor exprimit, quae coelestis desiderii igne flammescit; et, sicut aurum caeteris metallis praequantum est inter testam et aurum, inter statuae finem et statuae principium! Statua, quae ex auro incipit, testam desinit. Puto, quia nemo repente fit turpissimus. Sed qui minima negligit, paulatim defluit. Sicut quibusdam profectuum gradibus ad alta conscenditur, sic rursum
Abbreviated transcription (Latin):
cõminuco ngi cõpuncti cõrdis conto
⁊ humiliacõ S scumus qr corcontir¬
tim ⁊ humilatum d̾s nõ de spiciest.
Melus itaq sane conteri in boc la¬
pide qmͣ erectum stare ⁊ sb̃perbum
ĩaꝑe. Pcussit inquid statuam inped¬
bus eius ferreis ⁊ fictilib et cõmin¬
it eos. Ininferiorib ⁊ deteriorib suis
Utiq statua concutitur. Quandoi
percuso tam misericorditer nitemꝑ¬
tatur qmͣ iniliter in hac uita m̃obis
conplecttur. cum dr̃ arguamte ⁊ sta¬
tuam cͤ faciem tuani. In hinic utiq
modum redargutus ⁊ iinfintta sui
ꝑte ꝑcussus fuerat ⁊ ꝑ eiusmodi ꝑcus¬
sionem se ipm̃ ccͣ se ip̃m erxxerat. S
dicebat. qm̃ iniquitatem meam ego
coguosco ⁊ pectatum meum ccͣ me ẽ
semꝑ. S pꝰ qmͣ ferrum ꝗ testa contur

Expanded text:
cordis contritio et humiliatio? Sed scimus quia cor contritum et humiliatum Deus non despiciet. Melius itaque sane conteri in hoc lapide quam erectum stare et superbum sapere. Percussit, inquit, statuam in pedibus ejus ferreis et fictilibus, et comminuit eos. In inferioribus et deterioribus suis utique statua concutitur, quando percussio tam misericorditer intentatur quam utiliter in hac vita in nobis completur, cum dicitur: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . In hunc utique modum redargutus, et in infirma sui parte percussus fuerat, et per ejusmodi percussionem seipsum contra seipsum erexerat, qui dicebat: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est se
Abbreviated transcription (Latin):
inquid parit᷑ ferrum. testa . es. argen
sitas uide nunc quomodo gradatĩ
proficiat totius bonitatis fundamẽ¬
tum humlitas prius erubescimꝰ uera
malia pꝰea ficta bona Nonissime
eciam uera bona cum suit inꝑfecta
et intõ simimata. Sic saue pͥmũ cou¬
teritur ferrũ ⁊ si testa. deuide mẽbra
era nouissime argentea. ⁊ aurea in
malis faciliꝰ erubescimus iniquitatez
quã in firmitateͫ m̃bonis autem cic̃
erubesciuiꝰ in ꝑfectõnem. Quami¬
termillionem hinc est quod nm̃finis
membris prius conteritur ferrum
quͤi testa suꝑius autem citius cõmi¬
nuuntur argentea qiuͣ aurea tnebͣ
Primo itaq in ferri contͥcõne d ãp¬
narus mala qus ꝑ tuiquitaten
Commissimus. In teste autem coi.¬
trtõne ea que ꝑ infirnittatem contri¬
iis. Eris anitem contricõ. Gluid ali
est simubati boni rexbatõ. Inargẽ
membris hoc est quod nobis ra̾iꝰ
¶tet ⁊ quod minime placere debei
qud̃ uõsint bona. S quod non
iit optiina. In auto eĩ oꝑe hoc solũ

Expanded text:
um, testa, aes, argent perversitas. Vide nunc quomodo gradatim proficiat totius bonitatis fundamentum, humilitas: prius erubescimus vera mala, postea ficta bona. Novissime etiam vera bona cum sint imperfecta et inconsummata. Sic sane primum conteritur ferrum et testa, deinde membra aerea, novissime argentea et aurea. In malis facilius erubescimus iniquitatem quam infirmitatem. In bonis autem citius erubescimus imperfectionem quam intermissionem. Hinc est quod in infimis membris prius conteritur ferrum quam testa. Superius autem citius comminuuntur argentea, quam aurea membra. Primo itaque in ferri contritionem damnamus mala, quae per iniquitatem commisimus. In testae autem contritione, ea quae per infirmitatem contraximus. Aeris autem contritio quid est quam simulati boni reprobatio? In argenteis membris hoc est, quod nobis minus placet, et quod minime placere debet, non quod sint bona, sed quod non sint optima. In aureo enim opere hoc solum
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ maliciam. Arrogancia enĩ
oecsm. mentis obnuibilat. uel ex¬
cecat ut nec se ip̃am agͣp̃sceie
ualeas. Glualem in eiũ se ip̃am
mens elata perestimatõnem fĩngit talẽ
procusdibio uerasciter ẽẽ credit bide gͦ
Qł difficile sit illa nos innobis reprehẽ¬
dere et arguere. ⁊ per increpatõnem. ⁊
reꝓbat̾onẽ cõtere. Inquibu dudum ex¬
credumis nos uerascicer debere ⁊ alis
placere. S quĩ iactantiã duin głãm
suam foras dilate᷑ studet ueris falsa ꝑ mis¬
cet ꝗ nõ solũ ea que deseuera uerum ⁊̃¬
caque nouit falsa. Aliis de su estimatõue
ꝑsuadet ibi pro culdubio facilius incõ¬
fessionem deititur. Ubi de falsa ostñtatõ¬
ne consciẽcie etiam ꝓpͥo testimonio
coũitit᷑. uude utiq est quod iac̾tantie
Sis ulto laboriossis erubescinnis iac¬
Brstit quam ptmaciam. Et uactan¬
cia siquidem famã. ⁊ nr̃am sepe cre¬
uisse. semꝑ autem ex ꝑtinaciap
decreuisse nõ dubitamus iam nicħ

Expanded text:
antiam. Arrogantia enim oculum mentis obnubilat vel excaecat, ut nec seipsam agnoscere valeat. Qualem enim seipsam mens elata per aestimationem fingit, talem procul dubio veraciter esse se credit. Vide ergo quam difficile sit illa nos in nobis reprehendere, et arguere, et per increpationem et reprobationem conterere, in quibus dudum credidimus nos veraciter debere et aliis placere. Sed quoniam jactantia, dum gloriam suam foras dilatare studet, veris falsa permiscet, et non solum ea quae de se vera, verum etiam quae novit falsa, aliis de sui aestimatione persuadet. Ibi procul dubio facilius in confusionem dejicitur, ubi de falsa ostentatione, conscientiae etiam proprio testimonio convincitur. Unde utique est, quod jactantiae sic multo laboriosius erubescimus jacam quam pertinaciam. Ex jactantia siquidem famam nostram saepe crevisse, semper autem ex pertinacia decrevisse non dubitamus. Nam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
lapis itaq sñ manib ab scisus. ti¬
mor dm̃ diuinitus inspiratus. Inidu
hulꝰ lapidis statupa de icitur. ⁊ most¬
ruosum opͦ destruitur. Sicut pertu¬
morem mens deicitur a ꝓpossito bono
sic ꝓinnorem sane excutitur aꝓpo¬
sito malo sĩc em̃ initium homns
pect̃ĩ subperbia:  inicum sapiẽtie
timor dm̃. huiꝰmodi itaq lapide sta¬
tua. Concussitur Ut cõsusibił mens
confrindacur. ⁊ humilietur. quid est
hut modi ꝑcussio uͥ interna conpuncõ ẽ

Expanded text:
Lapis itaque sine manibus abscissus, timor Domini divinitus inspiratus, in ictu hujus lapidis statua dejicitur, et monstruosum opus destruitur. Sicut per timorem mens dejicitur a proposito bono, sic per timorem sane excutitur a proposito malo. Sicut enim initium omnis peccati superbia, sic initium sapientiae timor Domini. In hujusmodi itaque lapide statua concutitur, ut confusibilis mens confundatur et humilietur. Quid est hujusmodi percussio, nisi interna co
Abbreviated transcription (Latin):
quos inprincipio couuersionis auac¬
ter presuserunt. tñ enormiter in a¬
nescunt ut intanta dissolutõne qͣ tan¬
dem tam eneruiter uiũt. nec tenue
quidẽ nõ dicã exprobͣtõnis. s nec coeree¬
tõuis. Inmob.s blande ad monitõnis
uerbun pafcienter audire possunt.¬
Len misce ue miseris. Gid quesd
iaiu de huis potͥit sieri uel que iam
spos uiteriꝰ haberi qui p̃p arrogantiã
nulso modo posfurt asuo tmmore deici
nec pp̃ ꝑtinanciam de suo errore con¬
uinci uec pp̃ ferti duriciam a suo ri¬
gore deflecti nec pp̃ testam fragilita¬
tem de suo torpore redaiguit¬

Expanded text:
quos in principio conversionis audacquos in principio conversionis audacter praesumpserunt, tam enormiter inanescunt, ut in tanta dissolutione qua tandem tam enerviter vivunt, nec tenue quidem non dicam exprobrationis sed nec correctionis, imo blandae admonitionis verbum patienter audire possunt: Vae miseris. Quid, quaeso, jam de his poterit fieri, vel quae jam spes ulterius haberi, qui propter arrogantiam nullo modo possunt a suo tumore dejici, nec propter pertinaciam de suo errore convinci, nec propter ferri duritiam a suo rigore deflecti, nec propter testeam fragilitatem de suo corpore redargui
Abbreviated transcription (Latin):
Se uicia. senitiã inpacienciam. Iactãtłlmm
saue aergancia precedit. Quia nͥ priꝰ ela¬
ramẽs dese alaca sentiret. munquam tam
in puderiter desciencia bel sc̃ĩtate iactaret
cum autẽ quod insemet ip̃a de sua scien¬
cia uel sc̃itate sentit aliis eciaro per sua¬
sum ẽẽ credit. quid iam uiͥrũ siin suo
consilio uel propossito pͥus ꝑtinacit᷑ ꝑ¬
tieutiam geu̾at qr quoquisq proximũ
fi ina molestius tolerat. Ssimus autẽ
qr auori aleia quo dupliui eipa prori¬
minn obstruitur extrinsetus. eo alti¬
us erga senͣet ip̃m intinuescit intrin¬
secus. Et qũ quisq miserabilis ꝓpͥua¬
tum anioretintinsemet ip̃o languet¬
¶ͣ tanto utiq molestias suas moles¬
tius sustinet tantoq difficilius de si¬
deria sua cohibit. Hiis est quod gͣ
alios seuerus ⁊ insemet ip̃o resolutꝰ.
dumi modo malios fuerit modo in se¬
met ipso torpescit pedib exparte fer¬
reis ⁊ ex parte testris incedit. Et quidẽ
sepe quidam ad eo ex magins conatibꝰ

Expanded text:
am impatientia. Jactantiam sane arrogantia praecedit, quia nisi prius elata mens de se alta sentiret, nunquam tam impudenter de scientia, vel sanctitate jactaret. Cum autem quod in semetipsa de sua scientia, vel sanctitate sentit, aliis etiam persuasum esse credit, quid jam mirum si in suo consilio, vel proposito pertinax pertientiam generat, quia quo quisque proximum firma molestius tolerat. Scimus autem quia amoris alveus quo amplius erga proximum obstruitur extrinsecus, eo altius erga semetipsum intumescit intrinsecus. Et quanto quisque miserabilius per privatum amorem in semetipso languet, tanto utique molestias suas molestius sustinet, tantoque difficilius desideria sua cohibet. Hinc est quod erga alios severus, et in semetipso resolutus, dummodo in alios furit, modo in semetipso torpescit, pedibus ex parte ferreis, et ex parte testeis incedit. Et quidem saepe quaedam adeo ex magnis conatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tipiens irafri mñdignari illos de¬
tesbrsi ⁊ rudelter plequi qͣuls
Ancea multum placere studuisti. E
quam blandiis eras prus tameris post¬
modu asper ⁊ dinꝰ Sic es tinmmuta¬
put mnferrimi deceturq tibi. Quorti
uersa es inamaritudinem uitisalie

Expanded text:
cipies irasci, indignari, illos decipies irasci, indignari, illos detestari et crudeliter persequi, quibus antea multum placere studuisti. Et quam blandus eras prius, tam eris postmodum asper et durus. Sic aes tuum mutabitur in ferrum, diceturque tibi: Quomodo conversa es in amaritudinem viti
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ dissipant. Quid gͥ blãndum se
exhibet insermone benignũ in oper
Prauum autem alcq ꝑuersum in
cogͥacone ꝙ uoluntate: Iste profecto
abiecto arge argento iam oꝑatur
mere. Eris eĩ more suauit̾ timant
extͥnsecus s uolũtatis deprauatõe
pallescit intrinsecus. Nũquid nã
tibi nõtale uidetur opus illoꝵ qui
bat. Quẽ dominꝰ increpande argu¬
it cumi dicat. Scio oꝑatua quia no¬
men habes quod unias ⁊ mortuis
es. s quis quis hunꝰ moĩ es nõ te existi¬
mes diu posse latere. g ex astatus
sid̾a posu s indumtuum isi
de traham te dicit dñs qũdoq opor¬
tet te illam ꝓph̃ĩcam immo domi¬
nicam uocem audire Demuda
inonitinia tua ⁊ uidebitur oppro¬
brĩ deiudata autem turpitudine
tua cum iam ceperint uenter ꝗ fe¬
mora erihera apparere incipies
tins. ĩmo iam derisiorib tuis sor¬
descere. ꝙ de die indiem Magis ma¬
gisq iulescere. Iamtunc illis in¬

Expanded text:
tuorum dissipant . Qui igitur blandum se tuorum dissipant . Qui igitur blandum se exhibet in sermone, benignum in opere, pravum autem atque perversum in cogitatione et voluntate, iste profecto abjecto argento jam operatur in aere. Aeris enim more suaviter tinnit extrinsecus, sed voluntatis depravatione pallescit intrinsecus. Nunquidnam tibi non tale videtur opus illorum, qbat, quem Dominus increpando arguit, cum dicat: Scio opera tua, quia nomen habes, quod vivas, et mortuus es . Sed quisquis hujusmodi es, non te existimes diu posse latere: Sed si exaltatus sidera posueris nidum tuum: inde detraham te, dicit Dominus . Quandoque oportet te propheticam imo Dominicam vocem audire: Denudaignominia tua, et videbitur opprobrium tuum . Denudata autem turpitudine tua, cum jam coeperint venter et femora aerea apparere, incipies tuis, imo jam derisoribus tuis sordescere, et de die in diem magis magisque vilescere. Jam tunc illis in
Abbreviated transcription (Latin):
suo nisi peuitentiam egeris. Enneg̾
msi ad priora bona cit̃ns redeas. ue
Ad huc indeteriora cadas. Eligłt quid
malis ascendert siue descendeee. slon
enĩ potest homo ineodem fixus diu¬
tlus stare fugit enĩ uelud umbra
⁊ numquã meodem statu ꝑmanet.
Memoriter tene. Nec mediocͥtex ti¬
me. Qm̃i qui ad primam caritem
Nõ reuertitur. cito eiul candesabrũ
de loco suo tnsfertur Guisd ꝑ cande¬
labrum gestatorium hucis. Uisi op̃
bominu opꝰ ueritatis. huꝰ modi
candelabrum stat in loco suo qñ
bonum opus surgit ex ꝓp propos¬
fito bono. S hinꝰmodi. tandelabx
de loco fuo tͣnsteitur cunibona boni
oꝑis intentõ in malam cõmutaf᷑
Sic opul argenteum tmͣcit intreũ.
Et est quidem frequẽs hoc malũ
inter filios hominũ. Sepe emã qd̃
priꝰ quis agebat ex uetitate ad lau¬
dem houmũ resolutꝰ postmodũ
actitat. Pro humano fauore. Popi
inquid meñs quibeatum tedicuit
Ip̃ite decipiuut ⁊ maui gerssium

Expanded text:
suo, nisi poenitentiam egeris . Time ergo suo, nisi poenitentiam egeris . Time ergo nisi ad priora bona citius redeas, ne adhuc in deteriora cadas. Elige quid malis; ascendere sive descendere. Non enim potest homo in eodem fixus diutius stare. Fugit enim velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. Memoriter tene, nec mediocriter time, quoniam qui ad primam charitatem non revertitur, cito ejus candelabrum de loco suo transfertur. Quid per candelabrum gestatorium lucis, nisi opus bonum, opus veritatis? Hujusmodi candelabrum stat in loco suo, quando bonum opus surgit ex proposito bono. Sed hujusmodi candelabrum de loco suo transfertur, cum bona boni eris intentio in malam commutatur. Sic opus argenteum transit in aereum. Et est quidem frequens hoc malum inter filios hominum. Saepe enim quod prius quis agebat ex veritate, ad laudem hominum resolutus, postmodum actitat pro humano favore: Popule, inquit, meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt, et viam gressuum
Abbreviated transcription (Latin):
seatẽtur opa eus. qui bouasunt
bonuni est Itaq argento huiꝰ moĩ ha¬
binidancia habundare s nec minus
stultum aurum sium margentum.
Mutare: Ounus erũ homo mãteus
manum suam ad aratrin. ꝙ recspiti¬
eus retoro nõ est aptus regnodĩ uul¬
tis autem nosse quomõdo diuimus
eum sermo perincrepacõnem feriat
quiaureũ opꝰ margentum cõmntat:
Scio inquit oꝑa tua ⁊ laborem. ⁊ pa¬
tientiani luam. ecce opꝰ bonumi ecce
brachia ecce pectus argeuteum. S
undcanius quid sequitur Cum połt¬
modum sub iufertur. Si abeo inqͥd
ad uersum te quod caritatẽ tuami pri.¬
mam reliquisti: Arguitur gͦ quĩ ad¬
huc bonũ agit quod caritatem pri¬
mam reliquit ⁊ aureum capus in
pectus argenteum deflexit. Quicũq
hułꝰ mod̾i te esse ꝑ pendis: Memoe
esto uñ ex cideris ⁊ age penitenciam
⁊ prima opera fac alioqui time
illud quod sequitur quod iinime
respiscenti diumiꝰ sermo iuiuatur:
Sini autem inquid uenio tĩbi. Et
mouebo candelabrum tuum de loco

Expanded text:
estentur opera ejus, quoniam bona sunt Bonum est itaque argento hujusmodi abundare, sed nec minus stultum aurum suum in argentum mutare. Omnis enim homo mittens manum suam in aratrum, et respiciens retro, non est aptus regno Dei. Vultis autem nosse quomodo divinus eum sermo per increpationem feriat, qui aureum opus in argentum commutarat? Scio, inquit, opera tua et laborem, et patientiam tuam . Ecce opus bonum, ecce brachia, ecce pectus argenteum. Sed videamus quid sequitur, cum postmodum subinfertur: Sed habeo, inquit, adversum te, quod charitatem tuam primam dereliquisti . Arguitur ergo qui adhuc bonum agit, quod charitatem primam reliquit, et aureum caput in pectus argenteum deflexit. Quicunque hujusmodi te esse perpendis, memor esto unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac. Alioqui time illud quod sequitur, quod minime resipiscendi divinus sermo minatur: Sin autem, inquit, venio tibi, et movebo candelabrum tuum de loco
Abbreviated transcription (Latin):
llii yon incliti ⁊ ancti autͦ ̃ primo
quomodo reputati s̾ inuasa testea. Opͦꝰ
manuũ figuli. Quid auro presciosius
quid testa uilius: Quom᷑ gͦ obscuratũ
est aurum. Mutatus est cołor optimus.
Quid auro tractabiłis. Quid si testa
fragilius. Quom̾i caritas se atrac̾tare.
Quomodo atcenuare ꝑmiccit. GNue
omuia suffect. Omma crrditomĩa spe¬
rat. Onnã sustinet. G.diiod autem
uoluptate contemptibilius. G̾ aind

Expanded text:
Filii Sion inclyti, et amicti auro primo, Filii Sion inclyti, et amicti auro primo, quomodo reputati sunt in vasa testea, opus manuum figuli? Quid auro pretiosius, quid testa vilius? Quomodo ergo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus? Quid auro tractabilius, quid testa fragilius? Quomodo charitas se attrectare; quomodo attenuare permittit, quae omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet? Quid autem volu
Abbreviated transcription (Latin):
Auoꝵ os maledictõne ⁊ amaritidiue ple¬
nuit. st qui prł linguil sins dolose agelẽt
euenum aspidun sub labłi eoꝵ. Oui
penis uos tamblandos tambenignos
De ibuistis. uñ iam bella ⁊ lites ĩnuob
am ⁊ elũamarum habetis ꝗ contentõ¬
ues mnuob̃. Occiditis. ⁊ zelatis litgati
belligeratis. ⁊ ũi hec tam seua crude¬
itas ⁊ ferri duricia inuob̾. Quid putaᷤᷤ
Dausam est quod s̃ tam ueloces pedes eoꝵ
ad esfidendum sanguinem. nsiquod
tibias ꝙ plautas ferreas habent. quletã¬
tur cum male egerint ⁊ ex ultant in re¬
buis pessuis: S hoc est inistis pre omnib
mirabile. Initio supra omĩa mmiseribi¬
le quod fic̃ s̃ ꝑ miti ⁊ audaces ad mala
inferruda. sic s̃ pussillaimẽs ⁊ supra
modum inpastientes ad tolłeranda illa¬
ta ut rec̃te mirari possis quodãmodo
conuenire possit ferrcũtesta. Tanta
crudelitas cumtanta patiencia. Exce sta¬
tua ur̃a in qualem finem desiuit. que
posetaput amneum fictiles plantas accep

Expanded text:
aritudine plenum est, qui prius linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum. Qui prius vos tam blandos, tam benignos exhibuistis, unde jam bella et lites in vobis? Jam zelum amarum habetis, et contentiones in vobis. Occiditis et zelatis, litigatis et belligeratis, et unde haec tam saeva crudelitas et ferri duritia in vobis? Quid putas causae est, quod sunt tam veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, nisi quod tibias et plantas ferreas habent, qui laetantur cum male egerint, et exsultant in rebus pessimis? Sed hoc est in istis prae omnibus mirabile, imo supra omnia miserabile, quod sicut sunt prompti et audaces ad mala inferenda, sic sunt pusillanimes et supra modum impatientes ad toleranda illata, ut recte mirari possis quonam modo convenire possit ferrum cum testa, tanta crudelitas cum tanta impatientia. Ecce statua nostra in qualem finem desinit, quae post caput aureum fictiles plantas accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
gestet caritas multoꝵ uide queso uñ
quo perue uit᷑ de habundantia caritatis
ad a habundanciam. Iniquitatis h¬
karitas ad aurũ iuiquitas ꝑtinet ad fer¬
quit iustus ad iusticia sua ⁊ fecerit in¬
iquitatem. Omnes iusticie eius quas
fecerat nõ recordabuutur. Opus detes¬
tabile ⁊ dignum cõfissiõe quod incho¬
eatur examo ⁊ consũmatur itestu
⁊ ferro. Sic namq descͥbitur⁊ Pedum
ꝑs feiroa ⁊ quedam testea. O cõfusibi¬
esopararios qui in icio conuersatõnis
sue opꝰ situm inchoant ex auro. Et
tandem consũmant uiluto Scimus
q sepe cum inmundis sp̃c exierit ab ho¬
nnem quereus reqiiemi ⁊ nõ ĩnuem¬

Expanded text:
tas multorum . Vide, quaeso, unde quo pervenitur de abundantia charitatis ad abundantiam iniquitatis. Charitas ad aurum, iniquitas pertinet ad ferquit, justus justitia sua, et fecerit iniquitatem, omnes justitiae ejus quas fecerat, non recordabuntur . Opus detestabile et dignum confusione, quod inchoatur ex auro, et consummatur in testa et ferro. Sic namque describitur pedum pars ferrea, et quaedam testea. O confusibiles operarios, qui, in initio conversionis suae, opus suum inchoant ex auro, et tandem consummant luto. Scimus, quia saepe cum immundus spiritus exierit de homine, quaerens requiem et non inven
Abbreviated transcription (Latin):
ineccallum margento licit longe
uilł sit auro. Studeat gͦ inargeu¬
to oꝑari cui forte de est copia auri.
Si nõ potes bona agere exdilectõne.
Alge tam̃ saltẽ ex ueritate. ⁊ ueritas
liberabit. te. uis autem uosse opuseq¬

Expanded text:
metallum in argento, licet longe metallum in argento, licet longe vilius sit auro. Studeat ergo in argento operari, cui forte deest copia auri: Si non potest bona agere ex delectatione, age tamen saltem ex veritate, et veritas liberabit te.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caricatem ⁊ fideni ⁊ ministerium.
⁊ pascientiam tuam. S sunt iuul¬
ti qui ad tempus credunt. ⁊ intempo¬
retẽptacõius recedunt. Nec tũ qui hus¬
mõĩs̃ statim se ininfima de mergũt
S prius debouo dẽpeius. de hinc demi¬
nus bono inmalum ⁊ demũ de ialo
indeterius corruũt. Mons eñ cadeus
paulatiidefluit ⁊ terra assuuione
consumitur. Siquidem qui hufmoĩ
s̃ paulatim incipiunt apͥstino desid̾¬
io tepescere ⁊ appriori feruore mag̃
mag̃q deficere
Et statim tñ
Inchoata deserũt.
S agunt ad huc bouaq̃
possunt. resrigesceute
Nlamq caritatem oꝑantur
Sane bona ex deliberacõne.
Quid putamꝰ tam̃ inter¬
esse inter priorem illum statum
⁊ istum scdniꝰ multum per omnem
modum aliud est bonum sequi ex
desiderio. aitq aliud ex solo confilio
Aliud inqmͣ est bonũ operari cum
magna delectacone. atcq aliud ex
sola deliberacõne. Istud bonũ s illud
optimũ. Istud ad argentum. Illud
ꝑtinec ad aurum. Presiosũ quidẽ

Expanded text:
et charitatem, et fidem, et ministerium, et patientiam tuam? Sed sunt multi qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Nec tamen qui hujusmodi sunt, statim se in infima demergunt, sed prius de bono in pejus, dehinc de minus bono in malum, et demum de malo in deterius corruunt. Mons enim cadens paulatim defluit, et terra alluvione consumitur. Siquidem quae hujusmodi sunt, paulatim incipiunt a pristino desiderio tepescere, et priori fervore magis magisque deficereNec statim tamen inchoata deserunt, sed agunt adhuc bona quae possunt. Refrigescente namque charitate, operantur sane bona ex deliberatione. Quid putamus tamen interesse inter priorem illum statum, et istum secundum? Multum per omnem modum. Aliud est bonum sequi ex desiderio, atque aliud ex solo consilio. Aliud, inquam, est bonum operari cum magna delectatione, atque aliud ex sola deliberatione. Istud bonum, sed illud optimum. Istud ad argentum, illud pertinet ad aurum. Pretiosum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Ui stat
De niergi. Inmo ꝓtuldubio qͣnͣto gͦ¬
dus attior tanto casus deterior Debet
Nos semꝑ istud nabuchodonosor so¬
sompniũ ⁊ cautos reddere
asonmtos eftcere uide obset᷑o uisio¬
nis eius statuam uide in qͣm. Alau

Expanded text:
ui stat,demergi, imo procul dubio quanto gradus altior, tanto casus deterior. Debet nos semper istud Nabuchodonosor somnium, et cautos reddere, et sollicitos efficere. Vide, obsecro, visionis ejus s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rectitudo oꝑis certi. Sonoritas erei
uentris ⁊ femoris blandim̃tum fl¬
Ualse pietatis. ⁊ ficte humulitatis. Ro¬
bur serie ᷑tibie. rigor ĩmoderate discipli¬
ne. Fragilitas destei pedis efrenatõ suꝑ¬
fluitatis. Capud itaq aureu̾ lcd̾a de¬
sid̾ia facnunt. Pectus et brachium
argenteum. Cꝯͥuscilia ꝗ oꝑa recta uẽ¬
trem ⁊ femur ercum. ob sequn᷑ nu¬
⁊ seruicia. sictatibias fereas ⁊ figella

Expanded text:
 rectitudo operis certi. Sonoritas aerei  rectitudo operis certi. Sonoritas aerei ventris et femoris, blandimentum falsae pietatis, et fictae humilitatis. Robur ferreae tibiae, rigor immoderatae disciplinae, fragilitas testei pedis, effrenatio superfluitatis. Caput itaque aureum, sancta desideria faciunt, pectus et brachium argenteum, consilia et opera recta. Ventrem et femur aereum, obsequia et servitia ficta, tibias ferreas flagella
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aurũ deuotõ. quid alid̾ est aᵈ ẽ aure¬
um caput: ñ deuota intentõ: Si pettꝰ
delib̾atõ brachiũ actõ. argentom u̾o dis¬
crectõ quid alid̾ erit pectus ⁊ brachi
argentea ꝙͣ confilia ⁊ oꝑa discreta:
Imientre compaslio infemore sub iec̃o.
ꝙ nłere simulatõ. Gund itaq aliud
est uentre ⁊ semorgerea. Nisi pieatas
⁊ humisitas ficta. Si ꝑtibiam seueri¬
tas. siꝑ ferrum crudelitas. quid aliud
icessigit᷑ iutibiis ferreis nisi seue¬
ritas crudelis: Pes necessitatem. testa
uoluptatem planta gͦ testa desigi¬
at uoluptuosam suꝑ fluitateur Pes
autẽ ex parte ferreus ⁊ ex parte ceste¬
us describitur qr delicata mens nũc
inemorũ odiũ obduratur ꝑ quos for¬
te asuis desid̃iis restͥngitur. m̃t ue¬
ro cum cõcupita suppetunt. ineorũ
lux u resoluitur: Suid itaq est fulgoe
capitis aurei. uisi feruor celestis deli¬
derix Claritas pec̾toris argentei certi¬

Expanded text:
et aurum devotio, quid aliet aurum devotio, quid alium caput, nisi devota intentio? Si pectus deliberatio, brachium actio, argentum vero discretio, quid aliud erit pectus et brachia argentea quam consilia et opera discreta? In ventre compassio, in femore subjectio, et in aere simulatio. Quid itaque aliud est venter et femora aerea, nisi pietas et humilitas ficta? Si per tibiam severitas, si per ferrum crudelitas, quid aliud intelligitur in tibiis ferreis, nisi severitas crudelis? Pes necessitatem, testa voluptatem. Planta ergo testea designat voluptuosam superfluitatem. Pes autem ex parte ferreus, et ex parte testeus describitur, quia delicata mens nunc in eorum odium obduratur, per quos forte a suis desideriis restringitur, nunc vero cum concupita suppetunt, in eorum luxu resolvitur. Quid itaque est fulgor capitis aurei, nisi fervor coelestis desiderii? Claritas pectoris argentei et brachii argentei, certi
Abbreviated transcription (Latin):
terioe ꝑs corporis. ⁊ uelam̃tũ fectorᷤ
obsequiũ portẽdit cõpassiõis. fẽim
pudendis subititur ⁊ perfectã indeͥi
se uult humuilitas. Que ad uilia ⁊
in digna inclinatur. Tbie ceteriis
Mẽbris olsa longiora ⁊ robustiora
portant uñ ꝗ recte seueritatis rigo¬
reni designant. Pedib t̾ram tangint᷑
Eciani cum erecti stamnus ꝗ quantũ¬
cumq mens se ad scelestia ex tendat
In huł moĩ uite subͣdiis necesscicate
suam nõ fustentat. ꝑcapud itaq
ut̃ dictum est intelligitur itecõ ꝑ pectꝰ¬
Deliberatõper brachium excitatõ.
Der uentrem. ꝑ compasto. ꝑ femur
humilitas. Pertibiam seueritas per
pedem necessitas. ꝑ capud desid̾ium
intentõnis. per pectus studium de¬
liberacõnis. ꝑ brachium ex̾cicium
actõnis ꝑ uentrem obsequium pie¬
tatis. ꝑ femur seruitiũ sbieccõnis. per
tibiam flagellum seueritatie: ꝑ pedem
sb̃sidrũ necessitatis. S⁊ gͦ capud ĩ tentõ.

Expanded text:
pars corporis et velamentum fetoris pars corporis et velamentum fetoris obsequium portendit compassionis. Femur pudendis subjicitur et perfectam videri se vult humilitas, quae ad vilia et indigna inclinatur. Tibiae caeteris membris ossa longiora et robustiora portant, unde et recte severitatis rigorem designant. Pedibus terram tangimus, etiam cum erecti stamus, et quantumcunque mens se ad coelestia extendat, sine hujus vitae subsidiis necessitatem suam nout dictum est, intelligitur intentio, pedeliberatio, per brachium exercitatio, per ventrem compassio, per femur humilitas, per tibiam severitas, per pedem necessitas, per caput desiderium intentionis, per pectus studium deliberationis, per brachium exercitium actionis, per ventrem obsequium pietatis, per femur servitium subjectionis, per tibiam flagellum severitatis, per pedem subsidium necessitatis. Si ergo caput intentio,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊diuerterunt in uias prauas. Cotnt̃o
enin ⁊ infelicitas munis eor. Contͥcõ p̃p̃
teste cormptibilitatem ⁊ infelicitas pp̃
ferri rigorem eo qud̃ pedum pars que¬
dam sit testã. Pars uero quedam sit
ferrea Glind autem est quod huiꝰmoi
gaudiũ bone conciencie ⁊ post modũ
ꝑtͥdelitate głĩam fame. Ut autez ea
que distiisius iam dixinus ad compẽ¬
dium reuocemus. Incapite aureo in¬
telsitur deuocõ. Inmembris argenteis
discro discrecõ. Inereis simlacõ in
ferreis in dignatõ intestis disolucõ
Sane quid
de quib mẽbris dr̃.
ꝗ qualia queq descͥbantur.
daediturautem capud aurcũ
Pectas argenteũ beachia autez
argentea. uenter ⁊ femora erea tibie
ferree pedes ferrei uel testei proparte.
intẽtõ desingnatur qr ꝑ ip̃a om̃e
actõis nr̃e corpꝰ corpus sine inbonũ siue
in malũ finẽ de ducit᷑. Consilium
ad corꝑtinet. ⁊ cor sub pectore latet
brachiis oꝑa nr̃a explicamus. Cim
aliquid anobis fieri uolumꝰ. Uenter tenecior

Expanded text:
avas . Contritio enim et infelicitas in viis eorum. Contritio propter testae corruptibilitatem, et infelicitas propter ferri rigorem, eo quod pedum pars quaedam sit testea, pars vero quaedam sit ferrea. Quid autem est, quod hujusmodi et postmodum per crudelitatem gloriam famae. Ut autem ea quae diffusius jam diximus, ad compendium revocemus, in capite aureo, intelligitur devotio, in membris argenteis discretio, in aereis simulatio, in ferreis indignatio, in testeis dissolutio. sane, quid de quibus membris dicitur, et qualia quaeque describantur. Describatur autem caput aureum, pectus argenteum, brachia autem argentea, venter et femora aerea, tibiae ferreae, pedes ferrei, vel testei pro parte. intentio designatur, quia per ipsam omne actionis nostrae corpus, sive in bonum, sive in malum finem deducitur. Consilium ad cor pertinet, et cor sub pectore latet. Brachiis opera nostra explicamus, cum aliquid a nobis fieri volumus. Venter tenerior
Abbreviated transcription (Latin):
est ita. de uide ad irrigand̾a uitiasã
t̾ram ab ilła magna abysso. qͣi a
fonte quodam aque int̾uis quidẽ
tntuisca telluris ꝑ thracones oc¬
cułtos q̃ meatus. de suꝑ uͦ in suꝑsi¬
cie ꝑ alueos suos in om̃s ꝑtes de¬
ducte sunt. itu. ⁊ reditu mirabi¬
.li. ⁊ in defesso lege ꝑ petua ad uñ
Locum.

Expanded text:
est ita . Deinde ad irrigandam universam terram ab illa magna abysso quasi a fonte quodam aquae interius quidem intra viscera telluris per trachones occultosque meatus, desuper vero in superficie per alveos suos in omnes partes deductae sunt, itu et reditu mirabili et indefesso, lege perpetua, ad unum locum.
Abbreviated transcription (Latin):
gent᷑ aq̃ que sub celo
sũt in locũ iiũ. l. cͣccũ ad lit¬
t̾am spectat locus unꝰ in qͦ ꝯg̾¬
gate sunt aq̃ q̃ sub celo erant. abis¬
sus magna c̾ditur.q̃ ab ip̃o mũdi ex¬
ordio int̾re corꝑee tante capacia¬
tis facta fuisse putatur. ut om̃i re¬
ceptaclimm̃ a qͣri eẽ potuiss. ⁊ iam
⁊ qͥuarũ natma in pͥuͦ tennus ad¬
mod̾ lems q. ⁊ in modũ nebule cu¬
uisdam disꝑsa posqmͣ dimina u̾tute
ꝯpingi quod̾amꝰ atq densari cepit.
ip̃o suo pondere deorsum ngens tñu¬
na coslapsa a t̾ra excepta est. spaciũ¬
m̃tũ occupau̾at. serenũ purũ q de¬
reliquid: ⁊p̃a quoq t̾re suꝑficies
a quis om̃ib in t̾ alneos suos ꝯcdu¬
sis apparere cepit. Primo quidẽ lu¬
culenta ⁊ lubͥca unda q̃ nelut q̃ g̾¬
mena uet dũ ulla protuhisit. qͥb
uestiri ⁊ suꝑ duci potiisset.

Expanded text:
gentur aquae quae sub coelo sunt in locum unum . Quantum ad litteram spectat, locus unus, in quo congregatae sunt aquae quae sub coelo erant, abyssus magna creditur, quae ab ipso mundi exordio in terrae corpore tantae capacitatis facta fuisse putatur, ut omnium receptaculum aquarum esse potuisset. Nam aquarum natura in principio tenuis admodum levisque, et in modum nebulae cujusdam dispersa; postquam divina virtute compingi quodammodo atque densari coepit, ipso suo pondere deorsum vergens in ima collapsa a terra excepta est, spatiummentum occupaverat, serenum purumque dereliquit. Ipsa quoque terrae superficies aquis omnibus inter alveos suos conclusis apparere coepit. Primo quidem lutulenta et lubrica nudaque, velut quae germina necdum ulla protulisset, quibus vestiri et superduc
Abbreviated transcription (Latin):
malignis mẽtib maligna
sugg̾ere. ⁊ ad omnẽ maliciã
ĩ stigare Qͣmͣ sit malitioũ qñͣ¬
ue pnitioũ de fͤctõib deser¬
suo satis fac̾e. ex illa potes
serpẽs ĩ silecõ nicħ eo iniuꝰ h

Expanded text:
malignis mentibus maligna suggerere, et ad omnem malitiam instigare. Quod sit malitiosum, quamve perniciosum detractionibus desersuo satisfacere, ex illa potes serpens in silentio, nihil eo minus h
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Qmalũ exetͣbile ⁊ tams
quẽdi qm audienti exiciali
ge niquid comede carues p¬
mas ⁊ qͥd aliud ursus. quio
ud ħ ferima belua nouit.
uel suas plantas suggͥere:
uł alieua ĩ firma cͥapere g
nam solas carnes la c̾arent u
uł ossib parcerent. Nũc aũo¬

Expanded text:
O malum exsecrabile et tam loquenti, quam audienti exitiale: Surge, inquit, comede carnes plurimas. Et quid aliud ursus, quid aliud haec ferina bellua novit, quam vel suas plantas sugere, vevel aliena infirma carpere? Sed utinam solas carnes lacerarent, utinam vel ossibus parcerent! Nunc au
Abbreviated transcription (Latin):
eude qm recte alias hr̃e dicãtui
ĩ hac bestia designantur cer
cũ uoluc̾s uolant se ip̃as supͣ
et ip̃as leuant certe cũ uals
uolũt se ip̃as ꝑmane suspẽdũt

Expanded text:
quam recte alas habere dicantur, quae in hac bestia designantur. Certe eum volucres volant, seipsas supra semetipsas levant. Certe cum volare volunt seipsas per inane suspendunt
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. postea qt̃ scũs uenit ut hoĩes be¬
atificarẽt᷑. pruũ ille a malo li¬
beranit. postea iste ad bona reno¬
cauit. Ilłe ab stulit ꝙ sustinẽbamꝰ
Iste reddidit ꝙ ꝑdideramꝰ. uenit fi¬
nus nͣlis missus a prẽ ut adoptandos
ducendi erant. Misit gͦ pat̾ ꝓ fili¬

Expanded text:
es. Postea Spiritus sanctus venit ut homines beatificarentur. Primum ille a malo liberavit, postea iste ad bona revocavit. Ille abstulit quod sustinebamus, iste reddidit quod perdideramus. Venit Filius naturalis missus a Patre ut adoptandos ducendi erant. Misit ergo Pater pro fili
Abbreviated transcription (Latin):
fatit ⁊ ꝙ filius fatit. qr om̃e qd̾
pat̾ facit ꝑfiliũ facit. si eẽncia
una ẽ. si nat᷑a una. si fortitudo u
una. Dicis qr ħ fatit pat̾ ⁊ ego
pat̾. hoc ipm filius. totũ pat̾. ⁊ to¬
tã filꝰ. Ipm̃ fac̾e patͥs fibii est.
Noli pentare qiͣ dnas actõnes u¬
nã maiorẽ ⁊ unã minorẽ. ant̾
forte silis pond̾is. eiͣres dnas. U¬
nitas tbi ẽ ncħ młtiplites. una

Expanded text:
facit, et quod Filius facit; quia omne quod Pater facit, per Filium facit. Si essentia una est, si natura una, si fortitudo ununa? Dicis quod hoc facit Pater, et ego Pater, hoc ipsum Filius. Totum Pater, et totum Filius. Ipsum facere Patris, Filii est. Noli pensare quasi duas actiones, unam majorem, et unam minorem. Aut forte similis ponderis aequales duas. Unit
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ scũs camẽ assimapsiss duo fi¬
li in t̾utate eeñt. Alt̾ filius ꝑa¬
eͥs sine matre alt̾ filius mat̾s
sine patre. Nõ gͦ ĩ ꝯmnuicabile
nom̃ diuide̾t᷑. filius solus carnẽ
suscepit. nt uꝰ ⁊ idem eẽt ⁊ fi¬
lus dei ⁊ filiꝰ hoĩs. filiꝰ dei scd̾m di¬
muitadẽ genitꝰ a pr̃e filus hoĩs¬

Expanded text:
sanctus carnem assumpsisset, duo Filii in Trinitate essent. Alter Filius Patris sine matre, alter Filius matris sine patre. Ne ergo incommunicabile nomen divideretur, Filius solus carnem suscepit, ut unus et idem esset et Filius Dei, et filius hominis: Filius Dei secundum divinitatem genitus a P
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius facit. opponendũ putet.
qr pat̾ gignit ꝙ filus uõ facit. et
filuis gignit᷑ ꝙ pat̾ nõ fatit. Si
em̃ filuis sic̃ pat̾ gign̾et pater eẽt
⁊ si pat̃ sic̃ filus gign̾et᷑: filius eẽt.
Itaq nequis pp̃ea qr filius nõ gig¬
int ꝙ pater facit. ex istimaret. fili
mꝰ qr ħ de illa oꝑatõue ĩ tellgend̾
est. qua uł c̾atura oꝑat᷑ ut

Expanded text:
et Filius facit, » opponendum putet quia Pater gignit, quod Filius non facit, et Fil us gignitur, quod Pater non facit. Si enim Filius sicut Pater gigneret, Pater esset, et si Pater sicut Filius gigneretur, Filius esset. Itaque ne quis, propterea quia Filius non gignit, quod Pater facit, existimaret Filiummus quia hoc de illa operatione intelligendum est qua vel creaturam operat