comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis uoce sermonis. uerũ etiã cla¬
ritate diuinȩ lucis astruxit. Nusquã
enĩ in tota ueteris instrum̃ti serie rep¬
perimus. angłos qui tã sedulo appa¬
ruere patrib. cũ liice apparuisse.
Sed hoc priuilegiũ. recte hodierno
tẽpori seruatũ. ẽ. quando exortũ. ẽ.
in tenebris lum̃ rectis corde. miseri¬
unius angłi uideret᷑ aucroritas.
post quã unius sac nam̃tũ nouȩ nati¬
uitatis edocuit. statim multitudo
cȩlestiũ agminũ quȩ głam dõ cane¬
r&. pacẽq simul hominib p̃dicar&
ad fuit. aꝑte demonstrans. quia ꝑ
hanc uatiuitatẽ homines ad pacem.
munus fidei. spri & dilectionis. atq
ad głam diuinẽ laudationis essent
conuertendi. Significant autẽ mys¬
tice pastores isti gregũ. doctores quosq
ac rectoras fideliũ animarũ. Nox
cuius uigilias custodiebant super
gregẽ suũ. pericula tẽpcationum
indicat. a quib se suosq subiectos.
om̃s qui perfecte iugilant. custo dire

Expanded text:
voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum n tenebris lumen rectis corde, miseriunius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire
Abbreviated transcription (Latin):
fecit dñs & ostendit nobis. Et uener̃
festinantes. & in uener̃ mariã & ioseph.
& infantẽ positũ in p̃sepio. Patores
quidem illi. felici gaudio festinarunt
uidere quod audierant. & quia ardenti
amore quȩsier̃. continuo saluatorem quẽ
quȩsier̃ inuenire meruer̃. Sed intellec¬
tualiũ pastores gregũ. immo cuncti fi¬
deles. qua mentis industria xp̃m quȩ¬
rere debeant. dictis parit̃ suis ostender̃
& factis. Tnrnseamus in quiunt usq
bethleem. & uideamus hoc uerbũ qđ
dauid. & recolamus amando. atq eue¬
in carnationẽ. dignis celebremus
honorib Trnseamus abiectis concu¬
piscentus carnalib toto mentis deside¬
rio uq bethleem suꝑnã . id. ẽ. domũ
panis uiui. nonmanu factã sed ȩt̃nã
in celis. & recolamus amando quia uer¬
bũ carofactũ. illuc carne ascendit. ibi
indexterã dĩ patris sed&. Illo eũ tota
uirtutũ instantia sequam᷑. & sollicita
cordis accorporis castigatione ꝓcuremꝰ.

Expanded text:
nobis. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis ostenderunt et factis. Transeamus, inquiunt, usque Bethleem, et videamus hoc verbum quod David, et recolamus amando quincarnationem dignis celebremus honoribus. Transeamus, abjectis concupiscentiis carnalibus, toto mentis desiderio usque Bethleem supernam, id est, domum panis vivi non manufactam, sed aeternam in coelis, et recolamus amando quia Verbum caro factum est. Illuc carne ascendit, ibi in dextra Dei Patris sedet. Illo eum tota virtutum instantia sequamur, et sollicita cordis
Abbreviated transcription (Latin):
pate facer& ardianũ. Neq enĩ frus¬
tnt incęna suonr pectus dñi tħu
recubuisse ꝑhibetua. sed ꝑhoctypice
docet᷑. quia cęlestis haustũ sapientiȩ.
ceteris excellentius de scissimi eiusdẽ
pectoris fonte potauerit. Unde & me¬
rico infigur quattuor animalium.
a quilȩ uolanti cõparrtus: Cuncts
quippe auib aqulacelsius uolare:
cunctis animantib clarius solis radus
infigere consueuit obtutus. Et ceteri
euangelistȩ quasi int̾ra ambulant cũ
dño. qui tẽporalem eius genenctionẽ.
parit̃ & tẽporalia facta sufficienter
exponentes. pauca de diuinitate di¬
xerunt. Hic autẽ quasi ad cęlũ uolat
cũ dño. qui ꝑ pauca de tẽporalib eus
actib edisserens. ȩt̃nã diuinitatis eiꝰ
potentiã ꝑ quã om̃ia facta sunt subli¬
mius mente uolando. & limpidius
speculando cognouit. ac nobis cognos¬
cendã scribendo trirdidit. Ergo alii
euangłistȩ. xp̃m ex tẽpore uatũ descri¬
bunt. ioħs eundem in principio fuisse

Expanded text:
patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt: hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quisq aliquid agere ualet.
ꝑuenire non ual&. Quia enĩ dñs
sex dieb rerũ creaturã formauit.
septima requieuit ab oꝑib suis. recte
ꝑ sex dies oꝑa bona quib ad requiem
ꝑ uenire debeamus ex primuntu&
& quia qui dm̃ uidere. qui ad głam
beatȩ resurrectionis ꝑ tingere con¬
cupiscit. deb& agere bona quȩ nouit.
recte post dies sex głam sui regni quã
spopondit discipłis saluator ostendit.
Sequitur Et transfiguratus. ẽ. ante
eos. & resplenduit facies eius sicut
sol uestim̃ta autẽ eius facta surł
alba sicut pix. Transfiguratus. ẽ.

Expanded text:
tatem quisque aliquid agere valet, pervenire non valet. Quia enim Dominus sex diebus rerum creaturam formavit, septima requievit ab operibus suis, recte per sex dies opera bona quibus ad requiem pervenire debeamus, exprimuntur. Et quia qui Deum videre, qui ad gloriam beatae resurrectionis pertingere concupiscit, debet agere bona quae novit, recte post dies sex gloriam sui regni, quam spopondit discipulis Salvator, ostendit. Sequitur: Et transfiguratus est ante eos, et resplenduit facies ejus sicut sol: vestimenta autem ejus facta sunt alba si
Abbreviated transcription (Latin):
cepit iħc dicens. Nemini dixeritis
usionẽ. donec filius hominis a
mortu¬
s resurgat: Uisionẽ.
ostense suę maiestatis ad tem¬
pus tacere p̃cepit. Ne si palã uul¬
garetur in popłis. aut dispen¬
sationẽ passionis illius. id.ẽ. popłi.
principib repugnando impedi¬
rent. & sic humanę salutis effectꝰ.
qui ꝑ sanguinẽ erat futurus retar¬
daretur. ait certe hi qui eandẽ
uisionẽ audientes crȩdidissent.
uiso crucis ob ꝓbrio scandalizarent᷑
Sportunius autẽ cõpleta passione.
resurrectione. & ascensione eius in
initiari uoluissent. non solũ effec¬
tũ resurrectionis credere. sed etiã
modũ eiusdem resurrectionis. ab
cere. nec non & xt̾nitatẽ diuine
natiuitatis quã a patre audierant.
cunctis parit̾ credendã. amandãq
p̃dicarent. Ex posita lectione do¬
minicȩ transfigurationis. ad nram¬

Expanded text:
icens: Nemini dixeritis icens: Nemini dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Visionem ostensae suae majestatis ad tempus taceri praecepit, ne si palam vulgaretur in populos, aut dispensationem passionis illius iidem populi principibus repugnando impedirent, et sic humanae salutis effectus, qui per sanguinem ejus erat futurus, retardaretur; aut certe hi qui eamdem visionem audientes credidissent, viso crucis opprobrio scandalizarentur. Opportunius autem completa passione, resurrectione et ascensione ejus in initiari voluissent, non solum effectum resurrectionis credere, sed etiam modum ejusdem resurrectionis ab hcere, nec non et aeternitatem divinae nativitatis, quam a Patre audierant, cunctis pariter credendam amandamque praedicarent. Exposita igitur lectione Dominicae transfigurationis, ad n
Abbreviated transcription (Latin):
bit ds̃ ur̃ de fr̃ib ur̃is. tanquã me
ipsũ audietis. iuxta om̃ia quęcũq.
locutus fuerit uobis. Neq enim
moysen & heliã. id .ẽ. legẽ & ꝓphe¬
toas audiri uetat. sed om̃ib his
auditionẽ filii quilegẽ & ꝓpħas
uenit ad implere. p̃ferendã in sinu¬
at. cunctisq ueteris instrumentis
tẏpis & enigmatib lucẽ euangelicȩ
ueritatis ante ponendã intimat.
Et quidem pia dispensatione. fides
discipuloꝵ ne crucifixo dño tra¬
b&. solidatur. dum immi¬
nente crucis articulo: & huma¬
nitas eius qualiter ꝑ resurrectio¬
nem sit sublimanda. cęlesti luce
monstratur. & quia coat̃nus sit
in diuinitate patri filius. cęlesti
eiusdem patris uoce ꝓbatur.
quatinus adueniente hora passi¬
onis. minus morientẽ dolerent.
quẽ post in ortẽ mox glorisicandũ
iN homine. in diuinitate autẽ sẽꝑ
a dõ patre glorificatũ meminissent
Uerũ discipłi quasi carnales ad
om̃ia magister uerbo simul
eos & tactu consolatur & erigit.

Expanded text:
ster de fratribus vestris, tanquam me ipsum audietis juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Neque enim Moysen et Eliam, id est legem et prophetas, audiri vetat, sed omnibus his auditionem Filii, qui legem aut prophetas venit adimplere, praeferendam insinuat, cunctisque Veteris Instrumenti typis et aenigmatibus lucem evangelicae veritatis anteponendam intimat. Et quidem pia dispensatione fides discipulorum, ne crucifixo Domino titubet, solidatur, dum imminente crucis articulo et humanitas ejus, qualiter per resurrectionem sit sublimanda coelesti luce monstratur: et quia coaeternus sit in divinitate Patri Filius, coelesti ejusdem Patris voce probatur, quatenus adveniente hora passionis minus morientem dolerent, quem post mortem mox glorificandum in homine, in divinitate autem semper a Deo Patre glorificatum meminissent. Verum discipuli quasi carnales adhomnia magister, verbo simul eos et tactu consolatur et erigit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eius głam quã uidebant. ad
diuinitatis qua &qualis. ẽ. illi con¬
tẽplandã suspirare p̃sentiã. Quod
autẽ ait uox pat̾na de silio. in quo
mihi bene cõplacuit. hoc ẽ. qđ
eius filius alibi testat᷑. & qui me
misit mecũ.ẽ. & non reliquit ine
solũ. quia ego quȩ placita s̃ ei facio¬

Expanded text:
tatis ejus gloria quam videbant, ad tatis ejus gloria quam videbant, ad divinitatis qua aequalis est illi contemplandam suspirare praesentiam. Quod autem ait vox paterna de Filio, In quo mihi bene complacui, hoc est quod ejus Filius alibi testatur: Et qui me misit, mecum est: et non reliquit me solum, quia ego quae placita sunt ei, facio
Abbreviated transcription (Latin):
cida obũbrauit eos. & ecce uox
de nube dicens. Hic. ẽ. filius m̃s
dilectus in quo mihi bene cõplacuit.
ipsũ audite. quia tabernacula fa¬
cere quęrebant. ob tectu lucidȩ nu¬
bi id¬
monentur: in illa uitȩ cȩ¬
lestis
habitationis domus
non. eẽ. necessarias. ubi omĩa dñs
&terna suȩlucis obũbratione ꝓteg&
Qui enĩ popłm ꝑ deserta gradientẽ
ne ꝑ diem sol. ne luna urer& per
noctem. quadraginta annos expan¬
dit nubem in ꝓtectionẽ eorũ. quan¬
tomagis in habitantes in taber nacu¬
lo regni cȩlestis in scła. scãrũ uela¬
mento ꝓteg& alarũ : Scius enĩ
dicente apło. quia si terrestris domꝰ
nr̃a huius habitationis dissoluat᷑.
qđ adificationẽ ex dõ habemus
domũ uon manu factã at̃nã
incelis. Quia ueroresplendentẽ
filii hominis faciem cernere deside¬
rabant. ad fuit pater in uoce. do¬
cens eundem. ẽẽ. filiũ suũ
dilectũ. in quo sibi bene cõ¬
placuiss&. ut discerent ab humili¬

Expanded text:
it eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Quia tabernacula facere quaerebant, obtectu lucidae nubis admonentur in illa vitae coelestis habitatione domos non esse necessarias, ubi omnia Dominus aeterna suae lucis obumbratione protegit. Qui enim populum per deserta gradientem, nec per diem sol, nec luna ureret per noctem, quadraginta annos expandit nubem in protectionem eorum, quanto magis inhabitantes in tabernaculo regni coelestis in saecula sanctarum velamento proteget alarum? Scimus enim docente Apostolo: Quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . Quia vero resplendentem Filii hominis faciem cernere desiderabant, adfuit Pater in voce, docens eumdem esse Filium suum dilectum, in quo sibi bene complacuisset: ut discerent ab humani
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑ resurrectionẽ erat illustrandũ
significat. & electors om̃iũ quantȩ
claritatis post resurrectionẽ sunt
corpora futura manifestat. Nã &
de his alibi dicit. Tunc iusti fulge¬
bunt sicut sol. in regno patris eorũ.
Et hinc in exẽplũ futurę & arificatio¬
nis ipsius. resplenduit facies eius
sicut sol. non quia dñi & scõꝵ aqua
lis possit. eẽ. claritas & gła. cũ & de
hisdem sc̃is dicat apłs. Stella autẽ
abstella differt in claritate. sic &
resurrectio mortuoꝵs. Sed quia
nihil sole clarius uidere nouimus.
non solũ dñi sed & scõꝵs in resurrec¬
tione gła. solis aspectui cõparatur.
quia clarius sole aliquid unde exẽ¬
plũ daretur hominib. minime po¬
tuit in ueniri. Hanc autẽ glorificã
dominei corporis maiestatẽ. hanc

Expanded text:
tionem erat illustrandus, significat, et electorum omnium quantae claritatis post resurrectionem sint corpora futura, manifestat. Nam et de his alibi dicit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum , et hic in exemplum futurae clarificationis ipsius resplenduit facies ejus sicut sol. Non quia Domini et salis possit esse claritas et gloria, cum et de iisdem sanctis dicat Apostolus: Stella autem a stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum : sed quia nihil sole clarius videre novimus, non solum Domini, sed et sanctorum in resurrectionis gloria solis aspectui comparatur, quia clarius sole aliquid unde exemplum daretur hominibus, minime potuit inveniri. Hanc autem glorificam Dominici corporis majestatem, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis claritatẽ describens.
dicit inter alia. Q templũ non
uidi inea Dñs enĩ omp̃s tẽplũ
illius. ẽ. & agnus: Sed bene
pouerat qĩuid dicer&. cũ ait. dñe.
bonũ nobis hie. ẽẽ : quia reuera
solũ hominis bonũ. ẽ. intrare
iu gaudiũ dñi sui. & huic contẽ¬
plando in at̾nũ assytere. undẽ
merito nihil umquã ueriboni ha¬
buisse putandus. ẽ. cui reatu suo
exigente. contingit nũquã sui fi ei¬
em uidere creatoris Enod
si beatus petrus gioficatã
xp̃i humanitatẽ contẽplatus. tanto
asficitur gaudio. ut nullatenus
ab eius in tuitii uelit secerni. quid

Expanded text:
civitatis claritatem describens, civitatis claritatem describens, dicit inter alia: Et templum non vidi in ea, Dominus enim omnipotens templum illius est, et agnus . Sed bene noverat quid duia revera solum hominis bonum intrare in gaudium Domini sui, et huic contemplando in aeternum assistere. Unde merito nihil unquam veri boni habuisse putandus est, cui reatu suo exigente contingit nunquam sui faciem videre Creatoris. Quod si beatus Petrus glorificatam Christi humanitatem contemplatus tanto afficitur gaudio, ut nullatenus ab ejus intuitu velit secerni, quid
Abbreviated transcription (Latin):
unica laudis materia. fidelib suis
fit passio redẽptoris. qui quantoma¬
gis meminerint eius se gr̃a. eẽ. re¬
dẽp̃tos. tanto suȩ reparationis me¬
ioriam deuoto semꝑ in pectore uer¬
sant. deuota confessione testantur
Uerũ quia cũ amplius quisq uitȩ
celestis dulcedinem degustat.
eo amplius fastidit om̃ia quȩ pla¬
cebant in insimis. merito petrus
repente cuncta quę nouerat
terrena obliuiscitur. solis quę
uidit ꝑ petuo delectatur ad he¬
rere dicens. Dñe. bonũ. ẽ. nos
hic. cẽ. Siuis faciamus hic tria
tabernacula. Tibi unũ. moysi
unũ. & heliȩ unũ. Et quidem
beatus petrus sicut alius euange¬
lista testatur. pesciebat quid
dicer&. in eo qđ cęlesti conuer¬
satione tabernacula facienda
putauit. In il lananq. cȩles¬
tis uitę gła. domus necessaria
non erit. ubi diuinę contẽpla¬
tionis luce om̃ia pacisicante
aura aduersitatis alicuius tim̃¬
da nulla remanebit. testante

Expanded text:
unica laudis materia fidelibus suis unica laudis materia fidelibus suis fit passio redemptoris: qui quanto magis meruerint ejus se gratia esse redemptos, tanto suae reparationis memoriam devoto semper in pectore versant, devota confessione testantur. Verum qcoelestis dulcedinem degustat, eo amplius fastidit omnia quae placebant in infimis, merito Petrus,repente cuncta quae noverat terrena obliviscitur, solis iis quae vidit perpetuo delectatur adhaerere, dicens: Domine, bonum est nos hic esse, si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum. Et quidem beatus Petrus, sicut alius evangelista testatur , nesciebat quid diceret, in eo quod coelesti conversatione tabernacula facienda putavit. In illa namque coelestis vitae gloria domus necessaria non erit, ubi divinae contemplationis luce omnia pacificante, aura adversitatis alicujus timenda nulla re
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem. Moyses ergo & helias
qui locuti sunt cũ dño inmonte.
& passionẽ eius ac resurrectionẽ
dicebant. oracula legis & ꝓphe¬
tiȩ designant: quȩ in dño cõple¬
ta. & punc doctis quibq. patent.¬
& electis om̃ib in futuro manifesti¬
us patebunt. Qui bene uisi in ma¬
iestate dicuntur. quia tunc aꝑti¬
non solũ sensus. sed & sermo fue¬
rit ꝓlatus. quã uis in moyse &
helia om̃s qui cũ dño regnaturi
moyse quidem qui mortuus ac
sepultus . ẽ. hi qui in udicio re¬
suscitandi a morte. in helia
uero qui nec dũ mortis debitum
eodemq iom̃to rapti in nubibus
obuiã dño in aere. mox ꝑ acto ui¬
dicio ad uitã in ducunt᷑ a t̃nã
Quib apte conuenit. qđ moẏses &
helias in maiestate fuisse uiui
ꝑhibentur Per excellentiã nanq
maiestate in signe muneris. quod
sunt coronandi monstratur Bene
conuenit & hoc qđ excessũ euis
quẽ cõpleturus erat in hierłm di¬
xisse memorant᷑. quia nimirum

Expanded text:
rusalem . Moyses ergo et Elias rusalem . Moyses ergo et Elias qui locuti sunt cum Domino in monte, et passionem ejus ac resurrectionem dicebant, oracula legis et prophetiae designant, quae in Domino completa et nunc doctis quibusque patent, et electis omnibus in futuro manifestius patebunt. Qui bene visi in majestate dicuntur, quia tunc apertinon solum sensus, sed et sermo fuerit prolatus: quamvis in Moyse et Elia omnes qui cum Domino regnaturi Moyse quidem qui mortuus ac sepultus est, hi qui in judicio resuscitandi a morte; in Elia vero, qui necdum mortis debitum eodemque momento rapti in nubibus obviam Domino in aere mox peracto judicio ad vitam inducuntur aeternam. Quibus apte convenit quod Moyses et Elias in majestate fuisse visi perhibentur; per excellentiam namque majestatis insigne muneris quo sunt coronandi, monstratur. Bene convenit et hoc quod excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem, dixisse memorantur: quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis simul& ab om̃i mortalitatis
obscuritate castificantur Unde
pulchre de uestimentis dm̃ dicit
euangelista marcus. quia facta sunt
sp̃ lendida. candidaq. nimis uelut
nix. qualia fullo suꝑ terrã non po¬
test candida facere. quia qđ om̃ib
patet. nemo.ẽ. qui sine corruptione
ac dolore uiuere possit suꝑ terram.
qđ om̃ib sapientib patee. lic& he¬
retici contradicant. Nemo. ẽ. qui
sine ad tactu alicuius peccaa. uiuere¬
possit suꝑ terrã. Sed qđ fullo .id. ẽ.
doctor animarũ. siue mundator
aliquis sui corporis eximiuis. super
terrã non potest. dñs faci& in cȩlo.
emundans ȩccłam. uestem uidelic&
suã. ab om̃i inquinatione carnis
beatitudine ac luce resitiens. Seqͥt᷑
Et ecce apparuit illis moyses & heli¬
as. cũ eo loquentes. Quales appa¬
ruerint. & quid lociti sunt cum
eo. manifestius scribit dicens.
Frant autẽ moẏses & helias uisi in
maiestate. & dicebant ex cessum
eius. quem cõpleturus erat in hie¬

Expanded text:
quitatis simul et ab omni mortalitatis obscuritate castificantur. Unde pulchre de vestimentis Domini dicit evangelista Marcus: Quia facta sunt splendida candidaque nimis velut nix, qualia fullo super terram non potest candida facere ; quia quod omnibus patet, nemo est qui sine corruptione ac dolore vivere possit super terram. Quod omnibus sapientibus patet, licet haeretici contradicant. Nemo est qui sine apossit super terram. Sed quod fullo, id est, doctor animarum, seu mundator aliquis sui corporis eximius super terram non potest, Dominus faciet in coelo, emundans Ecclesiam, vestem videlicet suam ab omni inquinamento carnis, beatitudine ac luce reficiens. Sequitur: Et ecce apparuit illis Moyses et Elias cum illis loquentes. Quales apparuerint, et quid locuti sint cum eo, Lucas manifestius scribit, dicens: Erant autem Moyses et Elias visi in majestate, et dicebant excessum ejus, quem completurus erat in Je
Abbreviated transcription (Latin):
latam. non uult cirũ ferre trist ⁊¬
tiam. de quib ait xp̃c ad dis cĩ¬
pulos suos Amep dico
uobis. ꝑ xeperunt:
mercedem suam. Quanta . ẽ. igit᷑
spes fidei eorũ. uel quę futurȩ re¬
tributionis expectatio. qui omnẽ
mercedem oꝑum suoꝵ. in p̃senti
scło temporalis aure ambitione
consumunt: & idõ fr̃s. in of¬
fensam et dõ placitã in om̃ibus
tenete mensuram. Sit apud uos
purũ ieiuniũ. simplex miscđia.
om̃isq sincera deuotio. ut scãm
uitã ur̃am. euangelica institutio¬
ne ꝑfectã. plena dĩ ur̃i rȩtributio

Expanded text:
latam non vult circumferre tristilatam non vult circumferre tristitiam: de quibus ait Christus ad discipulos suos: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Quanta est igitur spes fidei eorum, vel quae futurae retributionis exspectatio, qui omnem mercedem operum suorum in praesenti saeculo temporalis aurae ambitione consumunt? Et ideo, fratres, inoffensam et Deo placitam in omnibus tenete mensuram: sit apud vos purum jejunium, simplex misericordia, omnisque sincera devotio, ut sanctam vitam vestram evangelica institutione perfectam plena Dei nostri retributio
Abbreviated transcription (Latin):
quirere : sed unge:ait. cũ ieuinas
caput tuũ. & Laua facienrtuam:
Ungit reuera omnis deuotus caput
suũ. cuius religiosum ieuinium.
sçẽ elemosinȩ ubertate pinguescit.
Et si altius aliquid cogitemus. unges
deuotione lȩtisices. Lauabis sine
tiȩ serenitate deterges. si diuino io¬
cundior cultu. nullius uanitatis¬
affectatione sordescat. In lotus enĩ¬
eorũ uultus. ẽ. qui falso oculorũ
apłs sententia sua notat dicens:
questũ existimantes. eẽ. pietatem
& cum hec ita sint. Non repellit dñs
lugentes. uel peccata sua. uel mun¬
dum. qui dixit. Beati qui lugent.
qm ipsi consolabuntur Non rep̃¬
henditur ille. qui dudũ corde de¬
uio. & lubricis gressib a t̾ramite
salutis elapsus. redintegrare sedõ.
mesta pęnitentiȩ satis factione co¬
natur: ut in quinquagesimo legimꝰ
psalmo Cor contritũ & humili¬
atum. ds̃ non spernit. Non utiq.
spernit ds̃ scm̃ merorem. stđ serui¬
entes sibi artificem et dołosimu¬

Expanded text:
quirere. Sed unge, ait, cum jejunas, quirere. Sed unge, ait, cum jejunas, caput tuum, et lava faciem tuam. Ungit revera omnis devotus caput suum, cujus religiosum jejunium sanctae eleemonsynae ubertate pinguescit; et si altius aliquid cogitemus, unges devotione laetifices. Lavabis sine tiae serenitate deterges, si divino jucundior cultu nullius affectatione sordescat. Illotus eorum vultus est, qui falso oculorum Apostolus sententia sua notat, dicens: Quaestum aestimant esse pietatem . Et cum haec ita sint, non repellit Dominus lugentes vel peccata sua, vel mundum, qui dixit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Non reprehenditur ille, qui dudum corde devio, et lubricis gressibus a tramite salutis elapsus, redintegrare se Deo moesta poenitentiae satisfactione conatur, ut in quinquagesimo legitur psalmo: Cor contritum et humiliatum 106 Deus non spernit. Non utique spernit Deus sanctum moerorem, sed servientem sibi artificem et dolo simu
Abbreviated transcription (Latin):
uis opus facias bonũ. pnruitatem
tamen degeneris animi. inuici is
oꝑaris. Si autem ꝓ quadam scĩ¬
tatis. imagine. tristitiam simulas.
omnẽ fructũ ꝓmissionis diuinȩ.
obsequii tui ostentator amittis.
Q uod si dõ ieuiniũ tuũ differs. cur
illud hominib pari tecũ conditio¬
ne uiuentib uanȩ głȩ sectator
ostentas. Hanc nimirũ paulus
a płs secutus sententiã. dicebat.
Nolite fieri in anis głȩ cupidi.
Inane. ẽ. enĩ & uanũ. quicquid
nullius ponderis aut uirtutis fir¬
inuate consistit. In ane. ẽ. quod
cũ scło p̃tereunte deficiens. ađ uitã
inon transit at̃nã. Quic quiđ pro
carnali honore laboratur corrup¬
tibili. cũ carne dilabitur. ut ait
ꝓpħa. Om̃is caro fenũ. & om̃is
gła hominis. ut flos feni. Aruit
fenũ et flos decidit. uerbũ autẽ
dĩ manet in at̃nũ. Nec possumus
dilectissimi ꝓ uno eodemq oꝑe.
et laudem mundi ad ulantis ex¬
petere. & p̃miũ uitȩ cȩlestis ad¬

Expanded text:
vis opus facias bonum, pravitatem vis opus facias bonum, pravitatem tamen degeneris animi invitus operaris. Si autem pro quadam sanctitatis imagine tristitiam simulas, omnem fructum promissionis divinae obsequii tui ostentator amittis. Quod si Deo officium tuum defers, cur illud hominibus pari tecum conditione viventibus vanae gloriae sectator ostentas? Hanc nimirum Paulus apostolus secutus sententiam dicebat: Nolite fieri inanis gloriae cupidi . Inane enim est et vanum quidquid nullius ponderis ac virtutis firmitate consistit. Inane est quod cum saeculo praetereunte deficiens ad vitam non transit aeternam: quidquid enim pro carnali honore laboratur corruptibili cum carne dilabitur, ut ait propheta: Omnis caro fenum et omnis gloria hominis ut flos feni; aruit fenum, et flos decidit; verbum autem Dei manet in aeternum . Nec possumus, dilectissimi, pro uno eodemque opere, et laudem mundi adulantis expetere, et praemium vitae coelestis ac
Abbreviated transcription (Latin):
nullorum . ẽ. consuetudo
Iem̃i. aduenientes quad ragesimȩ
dies deuotiore ieiunio p̃uenire.
necessarie p̃sens euangelii de¬
cursa .ẽ. lectio. in qua dñs noster
uirtutũ spiritaliũ retributor.
scãm nobis ꝑfectãq dedit regulã
ieiunandi dicens Cũ ieiunatis.
non erits sicut hi pocrite tristes.
Exterminant enĩ facies suas. ut
appareant hominib ieiunare
Non enĩ dõ ieiunat. sed hominib.
quicũq ostentatione ieiunii sui.
głam requirit humanã. Exter¬
minant autẽ facies suas. qui me¬
rore simulato. religiosũ uultũ.
popłoꝵ oculis mentiuntur.
Non uult enĩ disciplinȩ cȩlestis ma¬
gister. in religiose agi. qđ fieri
ꝓ religione p̃cipitur. Nec patit᷑
in uocantiũ se laborem quibus
at̃na parat mercedem in fructu¬
osȩ iactantiȩ uitio deperire
Non eritis inquit. sicut hẏpocritę
tristes Si enĩ uere mestus et tristis
es quia ieiunas. nullã tibi ut ingratus
apud dm̃ grãm reseruabis. quia quã¬

Expanded text:
 consuetudo, carissimi, advenientes Quadragesimae dies devotiore jejunio praevenire, necessarie praesens Evangelii decursa est lectio, in qua Dominus noster virtutum spiritualium retributor, sanctam nobis, perfectamque dedit regulam jejunandi, dicens: Cum jejunatis, non eritis sicut hypocritae, tristes; exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunare . Non enim Deo jejunat, sed hominibus, quicunque ostentatione jejunii sui gloriam requirit humanam. Exterminant autem facies suas, qui moerore simulato religiosum vultum populorum oculis mentiuntur: non vult enim disciplinae coelestis magister irreligiose agi quod fieri pro religione praecipitur; nec patitur invocantium se laborem, quibus aeternam parat mercedem, infructuosae jactantiae vitio deperire. Non eritis, inquit, sicut hypocritae, tristes. Si enim vere moestus et tristis es, quia jejunas, 104 nullam tibi ut ingratus apud Deum gratiam reservabis: quia quam
Abbreviated transcription (Latin):
timeat. auͭ de ꝓmissoꝵ retributio¬
ne diffidat. quia ꝑ laborem ad
requiem. & ꝑ mortẽ transitur ad
uitã. Cũ omnẽ humilitatis nr̃ȩ
infirmitatẽ ille susceperit. in quo
si in confessione & dilectione ipsius
ꝑmanemus. & quod uicit uince¬
mus. & quod ꝓmisit accipiemus.
quia siue ad facienda mandata

Expanded text:
timeat, aut de promissorum retributiotimeat, aut de promissorum retributione diffidat, quia per laborem ad requiem, et per mortem transitur ad vitam: cum omnem humilitatis nostrae infirmitatem ille susceperit, in quo si in confessione et in dilectione ipsius permaneamus, et quod vicit vincimus, et quod promisit accipimus. Quia sive
Abbreviated transcription (Latin):
cuius humilitate clarificor. in¬
cunctanter audite. quia ipse. ẽ.
ueritas & uita. ipse uirtus mea
atq sapientia. Ipsũ audite. que
legis mẏsteria p̃nuntiarunt.
quẽ ꝓpħarũ ora cecinerunt.
Ipsũ audite. qui mundũ sanguine
suo redemit. qui diabolũ ligat
& uasa eius diripit. qui peccatori
cyrographũ. & p̃uaricationis
pacta disrupit. Ipsũ audite.
qui uiã aꝑit ad cęlũ. & ꝑ crucis
suppliciũ. gradus uobis ascen¬
sionis parat ad regnũ. Quid
trepidatis redimi. quid pauetis
scĩ liberari : fiat qđ me uolente
uult. xp̃c. Abicite carnalem
formidinem. & fideli uos armate
constantia. Indignũ. ẽ. ut in sal¬
uatoris passione timeatis. quod
illoꝵs tantũ uttilitatem dicta sunt.
qui ea ꝓpriis aurib audierunt.
Confirmetur ergo scđm p̃dicatio¬
nem sacratissimi euangelii om̃iũ
fides. & nemo de xp̃i cruce per
quã mundus redẽptus. erubescat
N ec ideo quisquã aut pati ꝓiustitia

Expanded text:
cujus humilitate clarificor, incujus humilitate clarificor, incunctanter audite: quia ipse est veritas et vita, ipse virtus mea atque sapientia. Ipsum audite, quem legis mysteria praenuntiaverunt, quem prophetarum ora cecinerunt. Ipsum audite, qui sanguine suo mundum redimit, qui diabolum ligat, et vasa ejus rapit, qui peccati chirographum et praevaricationis pacta dirumpit. Ipsum audite, qui viam aperit ad coelum, et per crucis supplicium gradus vobis ascensionis parat ad regnum. Quid trepidatis redimi? quid pavetis saucii liberari? Fiat quod me volente vult Christus. Abjicite carnalem formidinem, et fideli vos armate constantia: indignum est enim, ut in Salvatoris passione timeatis, quod illorum tantum utilitatem dicta sunt, qui ea propriis auribus audierunt, Confirmetur ergo secundum praedicationem sacratissimi Evangelii omnium fides, et nemo de Christi cruce, per quam mundus redemptus est, erubescat. Nec ideo quisquam aut pati pro justitia
Abbreviated transcription (Latin):
or. nec genitus. ẽ. genitore posterior:
Hic .ẽ. filius m̃s quem ame non separat
deitas. non diuidit potestas. non
discernit at̃nitas. Hic . ẽ. filius m̃s.
non ad optiuus sed ꝓprius. Non
aliunde creatus. sed ex me genitus.
nec de alia patura mihi factus cõpa¬
rabilis. sed de mea essentia natus
aqualis Hic . ẽ. silius m̃s. ꝑ quem
omĩa facta sunt. & sine quo factũ ÷
nihil. quia omĩa quȩ facio similiter
facit. & quicquid operor. insepara¬
biliter mecũ atq in different̃ ope¬
ratur. In patre enĩ .ẽ. filius. & in
filio pater. Nec umquã unitas nr̃a
diuiditur: Q̾ cũ alius ego sũ qui
genui. alius ille quẽ genui. non
aliud tamen de illo uobis cogitare
sas. ẽ. quã de me sentire possibile. ẽ
Hic .ẽ. filius m̃s. qui eã quem mecũ
hab& &qualitatem. non rapinani
appetiit. nec usurpatione p̃sũpsit.
sed manens in forma głȩ meȩ. ut ad
tabilem deitatem. Hunc ergo in

Expanded text:
or, nec Genitus est Genitore posterior. or, nec Genitus est Genitore posterior. Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est Filius meus, non adoptivus, sed proprius; non aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. Hic est Filius meus, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter mecum atque indifferenter operatur. In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum alius ego sim qui genui, alius ille quem genui, non aliud tamen de illo vobis cogitare fas est, quam de me sentire possibile est. Hic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapina appetiit , nec usurpatione praesumpsit; sed manens in forma gloriae meae, ut tabilem Deitatem. CAP. VII. Hunc ergo, in
Abbreviated transcription (Latin):
brauit eos. & ecce uox de nube
dicens. Hic. ẽ. filius m̃s dilectus.
in quo mihi bene cõplacuit. ipsũ
audite. Presens quidem erat ini
filio pater. & in illa dñi claritate.
quã ad discipłoꝵ temperarat as¬
pectum. non separabatur ab uni¬
genito genitoris essentia. sed ad cõ¬
mendandam ꝓprietatẽ utriusq
ꝑsonȩ : sicut uisui significauit filiũ
splendor ex corpore. sic auditui pa¬
trem uox nuntiauit ex nube. Qua
uoce accepta discipłi. qđ infaciem
cecider̃ & timuer̃ ualde. Nonde pa¬
tre tantũ. sed & de silumaiestate
tremuerunt. Altiore enĩ sensu.
unã utriusq intellexere deitatẽ:
& quia inside Non erat hesitatio.
non fuit in timore discretio. Latum
ergo illud & multiplex testimoniũ
quã in sono uocis audientum est.¬
Dicente enĩ patre. hic. ẽ. filius m̃s dilectꝰ.
in quo mihibene cõplacui. ipsũ audite.
nonne euidenter auditũ. ẽ. hic . ẽ.
filius nĩs. cui ex me & mecũ. eẽ. sine
tẽpore. ẽ. quia nec genitor genito pri¬

Expanded text:
e vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium quam in sono vocis auditum estDicente enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito pri
Abbreviated transcription (Latin):
rȩꝓborũ uidere putandus. ẽ. tantũ
uidebunt in quẽ transfixerunt. &
plangent se suꝑ eũ om̃s trib terrȩ.
At cũ ꝑ acto iudicio sublati fueruit
impii ne uideant głam dei. tunc
iusti ad contẽplandã ꝑpetuo głam
regni eius. & ipsi ꝓmodulo suo ix¬
corruptionis luce trans figurati in¬
trabunt. Unde dicit apłs. Qui
resormauit corpus humilitatis nr̃ȩ.
configuratũ corpori claritatis suȩ
Si autẽ quęrit aliquis quid uestim̃ta

Expanded text:
. Tantum videbunt in quem transfixerunt, et plangent se super eum omnes tribus terrae. At cum peracto judicio sublati fuerint impii, ne videant gloriam Dei, tunc justi ad contemplandam perpetuo gloriam regni ejus, et ipsi pro modulo suo incorruptionis luce transfigurati intrabunt: unde dicit Apostolus: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. donec uideant filiũ homi¬
nis uenientẽ in regno suo. Uenien¬
tem quippe in regno suo uiderunt
discipłi. quia in ea claritate uider̃
fulgentẽ in monte. in qua ꝑ acto
iudicio a b om̃ib scĩs in regno suo
uidebitur. Sed quod mortales
adhuc & corruptibiles discipłoꝵ
oculi sufferre nequiuerant. tunc
ꝑ resurrectionẽ iã factã. ix corrup¬
tibilis potenter tueri susfici& om̃is
eccła scõꝵs. de qua scriptũ. est.
Regem in decore suo uidebunt oculi
eius. Q post diessex. assũpsit
eius. & ducit illos in montẽ excelsũ¬
seorsũ Ostensurus głam suam
discipłis. in montẽ eos ducit ex¬
celsum. ut doceat om̃s qui hanc
uidere desiderant. non in insimis
iaccre uoluptatib. non in lecebris
serinre carnalib. poncupiditatib
adherere terrenis. sed &t̃noꝵ amore.

Expanded text:
mortem, donec videant Filium homimortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo. Venientem quippe in regno suo viderunt discipuli, quia in ea claritate viderunt fulgentem in monte, in qua peracto judicio ab omnibus sanctis in regno suo videbitur. Sed quod mortales adhuc et corporales discipulorum oculi sufferre nequiverunt, tunc per resurrectionem jam facta incorruptibilis potenter tueri sufficiet omnis Ecclesia sanctorum, de qua scriptum est: Regem in decore suo videbunt oculi ejus . Et post sex dies assumpsit ejus, et ducit illos in montem excelsum. Ostensurus gloriam suam discipulis, in montem eos ducit excelsum, ut doceat omnes qui hanc videre desiderant, non in infimis jacere voluptatibus, non illecebris servire carnalibus, non cupiditatibus adhaerescere terrenis,
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista. Miscđiam & iudiciũ.
cantabo tibi dñe. Primo quippe
miscđiam. ac deinde iudicium
se cantare ꝑ hib&. quia nimirũ
dñs qđ primo suo aduentu de po¬
sitũ nobis benigne contulit. hoc
in scđo districtus exig&. Sed
ꝑuersus quisq qui miscđiam largi¬
entis contẽpnit. uire iudiciũ discu¬
tientis dñi ꝑtimescit. At qui gr̃am
miscđię. grate se meminit susce¬
pisse. gaudens utiq iudicii discri¬
men expectat. idõq libera mo¬
dulatione suo iudici. miscđiam
& iudiciũ cantat. Uerũ quia in¬
certũ. ẽ. om̃ib tẽpus uniuersalis
iudicii. incerta singuli exitus sui
hora. & poterat longa uideri p̃¬
sens afflictio uescientib quando
requies ꝓmissa ueniret. uoluit
ipsi qui uidissent. & om̃s qui audi¬
re possent. leuius aduersa p̃sentia
tolerarent. reducto sepius ad men¬
tem futurę retributionis munere
qđ expectarent. Unde sequitua
Amen dico uobis. sunt quidã de
hic stantib qui pongustabunt

Expanded text:
Psalmista: Misericordiam et judicium Psalmista: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Primo quippe misericordiam, ac deinde judicium se cantara perhibet: quia nimirum Dominus, quod primo suo adventu dispositum nobis benigne contulit, hoc in secundo districtus exiget. Sed perversus quisque qui misericordiam largientis contemnit, jure judicium discutientis Domini pertimescit. At qui gratiam misericordiae grate se meminit suscepisse, gaudens utique judicii discrimen exspectat, ideoque libera modulatione suo judici misericordiam et judicium cantat. Verum quia incertum est omnibus tempus universalis judicii, incerta singulis sui exitus hora, et poterat longa videri praesens afflictio nescientibus quando requies promissa veniret, voluit ipsi qui vidissent, et omnes qui audire possint, levius adversa praesentia tolerarent, reducto saepius ad mentem futurae retributionis munere quod exspectarent. Unde sequitur: Amen dico vobis, sunt quidam de hic stantibus, qui non gustabunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne quer& oꝑum ꝑfectionẽ ab eis.
uerat suoꝵ grãm munerũ. quan¬
do reddens singulis scđm oꝑa eoꝵ.
electos in regnũ patrissui ꝑduc&.
rȩꝓbos autẽ cũ diabolo inignẽ
reici& sẽpit̾nũ. Et pulchre dicit᷑.
quia filius hominis uenturus. ẽ.
in gła patrissui. Filius quippe
hominis in gła dĩ patris uenturus
ẽ. quia qui in hominis natura
minor. ẽ. patre. ipse in diuinitate
unius euusdemq ẽ. głȩ cũ patre:
uerus homo ꝑ omĩa. uerus exis¬
tens & ds̃. Merito autẽ lȩtificat
pios. merito terr& contumaces
qđ sequit᷑. & tunc redd& unicuiq
scđm opus eius: quia qui nunc
bona oꝑantes pressuris malorum
affliguntur iniquis. letante nimi¬
rum animo. tempus expectant il¬
lud. quando ꝑ udicem iustũ. non
solũ ab in iustoꝵ liberentur in uirus.
sed & iusttaę ac pacientię suȩ mer¬
cedem ꝑcipiant. Qui uero male
uiuentes pacientiã iudicis negle¬
huic euangelicę sentenaiȩ. qđ ait

Expanded text:
ne quaeret operum perfectionem ab eis ne quaeret operum perfectionem ab eis verit suorum gratiam munerum, quando reddens singulis secundum opera eorum, electos in regnum Patris sui perducet, reprobos autem cum diabolo in ignem rejiciet sempiternum. Et pulchre dicitur quia Filius hominis venturus est in gloria Patris sui. Filius quippe hominis in gloria Dei Patris venturus est, quia qui in hominis natura minor est Patre, ipse in divinitate unius ejusdemque est gloriae cum Patre verus homo, per omnia verus existens et Deus. Merito autem laetificat pios, merito terret contumaces, quod sequitur. Et tunc reddet unicuique secundum opera ejus: quia qui nunc bona operantes pressuris malorum affliguntur iniquis, laetanti nimirum animo tempus exspectant illud, quando per judicem justum non solum ab injustorum liberentur injuriis, sed et justitiae ac patientiae suae mercedem percipiant. Qui vero male viventes patientiam judicis neglihuic evangelicae sententiae quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
ac redẽptor nr̃ electos
suos ꝑ huius uitȩ labores ad illã
quȩ laborem nescit uitã futurę
beatitudinis introducere disposu¬
it: modo ꝑ euangeliũ suũ sudores
certaminũ tẽporaliũ. modo at̃noꝵs
describit palmã p̃mioꝵ. ut audi¬
tis uidelicet agonũ necessitatib.
meminerint sibi requiem in hac
uita nequaquã ͤ petendã: audita
rursũ dulcedine futurȩ retribu¬
tionis. leuius ferrent mala tran¬
seuntia. quȩ bonis sperauerint
remuneranda ꝑpetuis. Cũ enĩ
suas suoꝵq passiones paulo su¬
perius cõmemorasset. confestim
ea quę modo cũ legeretur audi¬
uimus. ad iunxit dicens: Filius
enĩ hominis uenturus. ẽ. in gła
patris sui cũ angłis suis. & tunc
redd& unicuiq scđm opus eius
Ubi aptissime diem extremi desig¬
nat examinis. quando in potes¬
tate & maiestate ueni& iudica¬
turus de mundo. qui quondã
in humilitate & abiectione ue¬
nerat iudicandus amundo.
quando cũ iudicari a districtio¬

Expanded text:
ac Redemptor noster electos suos per hujus vitae labores ad illam, quae laborem nescit, vitam futurae beatitudinis introducere disposuit, modo per Evangelium suum sudores certaminum temporalium, modo aeternorum describit palmam praemiorum: ut auditis videlicet agonum necessitatibus meminerint sibi requiem in hac vita nequaquam esse petendam; audita rursum dulcedine futurae retributionis levius ferant mala transeuntia, quae bonis speraverint remuneranda perpetuis. Cum enim suas suorumque passiones paulo superius commemorasset, confestim ea quae modo cum legeretur, audivimus, adjunxit dicens: Filius enim hominis venturus est, in gloria Patris sui cum angelis suis, et tunc reddet unicuique secundum opera ejus. Ubi aptissime  Al., apertissime diem extremi designat examinis, quando in potestate magna et majestate veniet judicaturus de mundo, qui quondam in humilitate et abjectione venerat judicandus a mundo, quando cum judiciaria districtio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Ostensurus głam suȩ maies¬
tatis. in montẽ discipłos ducit. ut
discant ipsi. discant om̃s qui hanc
uidere siciunt. non eã sibi in huius
scłi ꝓfundo. sed in regno suꝑnę be¬
atitudinis. eẽ. querendam. Et bene
cũ dicer& quia ducit illos in mon¬
tem excelsũ. ad didit scorsũ. quia
iusti. & nunc cũ pnruoꝵ uicinia
p̃muntur. animo tamen sunt toto
atq intentione fidei separati ab illis.
& in futuro funditus seorsũ abducunt᷑
abeis. cũ abscond& eos in abdito
uultus sui a conturbatione hominũ.
ꝓteg& eos in tabernaculo suo a
contradictione linguarũ. Quod
autẽ post diessex ex quo ꝓmisit
discipłis claritatem suȩ uisionis os¬
tendit. significat scõs in die iudicu
regnũ ꝑcepturos. qđ eis ꝓmisit qui
nonmentitur ds̃ ante tẽporalia secu¬
laria. Tempora quippe secularia.
sex xtatib constant. Quib cõple¬
tis. audient ipso dicente. Uenite
benedicti patris mei. possidete para¬
tum uobis regnũ. a constitutione

Expanded text:
. Ostensurus gloriam suae majestatis, in montem discipulos ducit, ut discant ipsi, discant omnes qui hanc videre sitiunt, non eam sibi in hujus saeculi profundo, sed in regno supernae beatitudinis esse quaerendam. Et bene cum diceret, quia ducit illos in montem excelsum, addidit seorsum: quia justi et nunc cum pravorum vicinia premuntur, animo tamen sunt toto atque intentione fidei separati ab illis, et in futuro funditus seorsum abducuntur ab eis, cum abscondet eos in abscondito vultus sui a conturbatione hominum, proteget eos in tabernaculo suo a contradictione linguarum. Quod autem post dies sex ex quo promisit discipulis, claritatem suae visionis ostendit, significat sanctos in die judicii regnum percepturos quod eis promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia. Tempora quippe saecularia sex aetatibus constant, quibus completis audient ipso dicente: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione
Abbreviated transcription (Latin):
dei iuuentis hierłm. & multorum
miliũ angłoꝵ frequentiã. ipsũq
cuiitatis eiusdem artificem & con¬
ditorem dm̃. non ꝑspeculũ
& in enigmate sicut nunc. sed
facie ad faciem conspexerint. de
qua uisione dicit ipse petrus loquerᷤ
de dño fidelib. inquẽ nunc quoq
non ui dentes creditis. quẽ cum
uiderius exultabits lȩtitia in enar

Expanded text:
Dei viventis Hierusalem , et multorum millium angelorum frequentiam, ipsumque civitatis ejusdem artificem, et conditorem Deum non per speculum, et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem conspexerint? De qua visione dicit ipse Petrus, loquens de Domino fidelibus: In quem nunc quoque non videntes creditis, quem cum videritis, exsultabit
Abbreviated transcription (Latin):
sio figurarũ et legaliũ ratio p̃ceptoꝵ.
dũ & uerã doc& ꝓphetiã ꝑ sui p̃sen¬
tiam. & possibilia facit mandata ꝑ
tionib. petrus apłs incitatus. mun¬
dana spernens. & terrena fastidiens.
in aet̃noꝵ desideriũ quodã mentis
rapiebatur excessu. & gaudio totius
uisionis impletus. ibi cũ iħu obtabat
habitare. ubi manifestata eius gła
letabatur. unde & ait. Dñe. bonũ :
nos hic. eẽ. Siuis. faciamus hic tria
tabernacula. Tibi unũ. moysi unũ.
& heliȩ unũ. Sed huic suggestioni
dñs non respondit. significans non
quidem imꝓbũ. sed in ordinatum
eẽ. quod cuperet. cũ saluari mundus.
nisi ap̃i morte non posset. & exẽplo
dñi in hoc uocaretur credentium
fides. ut lic& non oporter& debe¬
atitudinis ꝓmissione dubitari. in¬
tellegeremus tamen inter tẽptatio¬
nes istius uitȩ. prius nobis toleran¬
tiam postulandam. eẽ. quã głam.
quia tempora patiendi. Non potest

Expanded text:
st figurarum et legalium ratio praeceptorum, dum et veram docet prophetiam per sui praesentiam, et possibilia facit mandata petionibus Petrus apostolus incitatus, mundana spernens et terrena fastidiens, in aeternorum desiderium quodam mentis rapiebatur excessu; et gaudio totius visionis impletus, ibi cum Jesu optabat habitare, ubi manifestata ejus gloria laetabatur; unde et ait: Domine, bonum est nos hic esse: si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum . Sed huic suggestioni Dominus non respondit, significans non quidem improbum, sed inordinatum esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam gloriam: quia tempora patiendi non potest
Abbreviated transcription (Latin):
ro apłis. & ad omnẽ scientiã ꝓue¬
hendis. alia quoq in illo miracula
accessit instructio. Moyses enĩ &
helias. lex scilic& & ꝓpħȩ. appa¬
ruer̃ cũ dño loquentes. ut uerissi¬
me in illa quinq uiroꝵ p̃sentia.
cõpleretur quod dictũ. ẽ. In duob
uel trib testib. stabit omne uerbũ:
Quid hoc stabilius: Quid firmius
uerbo in cuius p̃dicatione ueteris
ac noui testamenti concinit tuba. &
cũ euangelica doetrina antiquarũ
ꝓtestationũ instrumenta concurrunł.
Ad stipulantur eñĩ sibi inuicem utriusq
fȩderis paginȩ. & quem sub uelamine
mẏsterioꝵ p̃cedentia signa ꝓmiserant.
manifestũ atq ꝑspicuũ p̃sentis głȩ
splendor ostendit. quia sicut ait beatꝰ
iołis. lex ꝑ morsen data.ẽ. grã autẽ

Expanded text:
ro apostolis et ad omnem scientiam provehendis, alia quoque in illo miraculo accessit instructio. Moses enim et Elias, lex scilicet et prophetae, apparuerunt cum Domino loquentes: ut verissime in illa quinque virorum praesentia compleretur quod dictum est: In duobus vel tribus testibus stat omne verbum . Quid hoc stabilius, quid firmius verbo, in cujus praedicatione veteris et novi Testamenti concinit tuba, et cum evangelica doctrina, antiquarum protestationum instrumenta concurrunt? Astipulantur enim sibi invicem utriusque foederis paginae; et quem sub velamine mysteriorum praecedentia signa promiserant, manifestum atque perspicuum praesentis gloriae splendor ostendit: quia, sicut ait beatus Joannes, lex per Mosen data est, gratia autem