comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ron modus occeani. numerus non deerat harene
Talis meuboico uates cumana recessu.
Indignata suum multis seruire furorem
Gentibus. extanta fatorum strage superba
Excepsit romana manu. sic plena laborat
Phemonce phebo. dum te consultor operti
C astalia tellure dei uix iuenit appi
Interfata du querens tam magna latentem.
Spumea tunc primum rabies uexana perrora
Efluit. ⁊ gemitus. ⁊ anbelo clara meatu
Murmura. tunc mestus uastis ululatus mantris.
Extremeq sonant domita iam uirgine uoces.
Effugis ingentes tanti discriminis expers
Bellorum romane minas. solusq quietem
Euboici uasta lateris cum ualle tenebis.
Cetera suppressit. faucesq obstruxit apollo.
Custodes tripodas fatorum archanaq mundi.
Tuq potens ueri pean. nullumq futuri
A superis celate diem. suprema ruentis
Imperi. cesosq duces. ⁊ funera regum.
Et tot in esperio collapsas sanguine gentes
Cur aperire tunes : an nundum numina tantũ
Decreuere nefas : ⁊ adhuc dubitantibus astris

Expanded text:
on modus Oceani, numerus non deerat arenae. Talis in Euboico vates Cumana recessu, Indignata suum multis servire furorem Gentibus, ex tanta fatorum strage superba Excerpsit Romana manu. Sic plena laborat Phemonoe Phoebo, dum te, consultor operti Castalia tellure dei, vix invenit, Appi, Inter fata diu quaerens tam magna latentem. Spumea tunc primum rabies vesana per ora Effluit, et gemitus, et anhelo clara meatu Murmura: tunc moestus vastis ululatus in antris, Extremaeque sonant, domita iam virgine, voces: Effugis ingentes, tanti discriminis expers, Bellorum, o Romane, minas: solusque quietem Euboici vasta lateris convalle tenebis. Caetera suppressit, faucesque obstruxit Apollo. Custodes tripodes fatorum, arcanaque mundi, Tuque potens veri Paean, nullumque futuri A superis celate diem, suprema ruentis Imperii, caesosque duces, et funera regum, Et tot in Hesperio collapsas sanguine gentes Cur aperire times? An nondum numina tantum Decrevere nefas? et adhuc dubitantibus astris
Abbreviated transcription (Latin):
Dumq aluce sacra qua uidit fata refertur
A duulgare iubar medie uenere tenebre.
Immisit stigiam pean inuiscera lethem.
Que raperet secreta deum . tum pectore uerum
Eugit . ⁊ ad pbebi tripodas rediere futura.
Uixq refecta cadit. nec te uicinia leti
Territat ambigius frustratum sortibus appi.¬
ure sed incerto mundi subsidere regnum
Calebidos euboice uana spe rapte parabas.
H eu demens nullum belli sentire fragorem.
Tot mundi caruisse malis. prestare deorum
Excepta quis morte põt: secreta tenebis

Expanded text:
Dumque a luce sacra, qua vidit fata, refertur Ad vulgare iubar, mediae venere tenebrae. Immisit Stygiam Paean in viscera Lethen, Quae raperet secreta deum. Tunc pectore verum Fugit, et ad Phoebi tripodas rediere futura: Vixque refecta cadit. Nec te vicinia leti Territat, ambiguis frustratum sortibus, Appi: Iure sed incerto mundi, subsidere regnum Chalcidos Euboicae, vana spe rapte, parabas. Heu demens, nullum belli sentire fragorem, Tot mundi caruisse malis, praestare deorum Excepta quis morte potest? Secreta tenebis
Abbreviated transcription (Latin):
Duunam spirare fidem. uentosq loquaces
Exhalare solum. sacus sccundidit antris.
Incubuitq adito. uates ibi factus appollo
Q uis latet hic superum. quod num̃ abethe̾ pͥssu
Dignatur cecas inclusum habitare cauernas.
Quis terram celi patitur deus. omnia cursus
E terni secreta tenens : mundiq futuri
Conscuis. ac populis sese proferre paratus.
Contactusq ferens hominum. magnusq potensq
Siue canit fatum. seu qd̃ iubet ille canendo
Eit fatum. forsan terris inserta regendis
Aere libratum uacuo que substinet orbem.
T otius pars magna ioiuis. cirea perantra
Exit. ⁊ ethereo trahitur connexa tonanti.
Hoc ubi uirginco conceptum est pectore numen.
Humanam feriens animam sonat. oraq uatis
Soluit. ceu siculus flamimis urgentibus etbnam
Undat apex. campana fremens ceu saxa uaporat.
Conditus marimes eterna mole typheus.
Hoc tamen expositum cunctis. nulliq negatum
Rumen abhumani solum se labe furoris
Uendicat. haud illic tacito mala uota susiuuro

Expanded text:
nam spirare fidem, ventosque loquaces Exhalare solum, sacris se condidit antris, Incubuitque adyto, vates ibi factus Apollo. Quis latet hic superum? quod numen ab aethere pressum Dignatur caecas inclusum habitare cavernas? Quis terram coeli patitur deus, omnia cursus Aeterni secreta tenens, mundique futuri Conscius, ac populis sese proferre paratus, Contactusque ferens hominum, magnusque potensque, Sive canit fatum, seu, quod iubet ille canendo, Fit fatum? Forsan terris inserta regendis, Aere libratum vacuo quae sustinet orbem, Totius pars magna Iovis, Cirrhaea per antra Exit, et aetherio trahitur connexa Tonanti. Hoc ubi virgineo conceptum est pectore numen, Humanam feriens animam sonat, oraque vatis Solvit, ceu Siculus flammis urgentibus Aetnam Undat apex: Campana fremens ceu saxa vaporat Conditus Inarimes aeterna mole Typhoeus. Hoc tamen expositum cunctis nullique negatum Numen ab humani solum se labe furoris Vindicat. Haud illic tacito mala vota susurro
Abbreviated transcription (Latin):
Et superis quos fingis ait. nisi merseris antris.
D eq orbis trepidi tanto consulta tumultu.
Desmis ipã loqui. tandem conterita uirgo
Confugit adtripodas. uastisq obducta cauerius
Hesit. ⁊ insueto concepit pectore numen.
Quod exhauste pertot iam secula rupis
Phebados irrupit pean. mentemq priorem
Expulit. atq hoĩem toto sibi cedere uissit.
Pectore. baccatur demens aliena per antrum
Colla ferens. uittasq dei phebeiaq serta.
Erectis discussa comis. per mamnia templi
Ancipiti ceruice rotat. spargitq uaganti
bstantes tripodas. magnoq exestuat igue.
Iratum te phebe ferens. nec uerbere solo
U teris. ⁊ stimulis. flammasq inuiscera mergis.
Accipit ⁊ frenos. nec tantum prodere uati

Expanded text:
Et superis, quos fingis, ait, nisi mergeris antris, Deque orbis trepidi tanto consulta tumultu Desinis ipsa loqui. Tandem conterrita virgo Confugit ad tripodas, vastisque abducta cavernis Haesit, et insueto concepit pectore numen, Quod non exhaustae per tot iam saecula rupis Phoebados irrupit Paean: mentemque priorem Expulit, atque hominem toto sibi cedere iussit Pectore. Bacchatur demens aliena per antrum Colla ferens, vittasque dei Phoebeaque serta Erectis discussa comis, per inania templi Ancipiti cervice rotat, spargitque vaganti Obstantes tripodas, magnoque exaestuat igne, Iratum te, Phoebe, ferens. Nec verbere solo Uteris et stimulis, flammasque in viscera mergis: Accipit et fraenos: nec tantum prodere vati
Abbreviated transcription (Latin):
T uiba precor gentes ut uis habeatis mom̃es
Ipe ego priuate cupidus me reddere uite.
Plebeiaq toga modicum componere ciuem.
O mĩa dumuobis liceant nichil eẽ recusso.
I niudia regnate mea. nec sanguine multo
S pem mondi petitis. grecis delecta uiuentꝰ
Cumnosiis aderit. studioq ignaua paleste.
Et uix arma ferens ĩmixte dissona turbe.
Barbaries. non illa tubas. nõ agminc moto.
Clamorem latura suum. cuulia pauca
Sitqz palam. quas tot duxit pompeus murbez
Curribus uuꝰ gentes non eẽ triumphi
Romanos odere om̃s. dominos q grauantur
Quos nouere magis. s me fortuna meoruz¬

Expanded text:
Turba, precor, gentes ut ius habeatis in omnes. Ipse ego, privatae cupidus me reddere vitae, Plebeiaque toga modicum componere civem, Omnia dum vobis liceant, nihil esse recuso. Invidia regnate mea. Nec sanguine multo Spem mundi petitis: Graiis delecta iuventus Gymnasiis aderit, studioque ignava palaestrae, Et vix arma ferens, et mixtae dissona turbae Barbaries; non illa tubas, non agmine moto Clamorem latura suam. Civilia paucaSitque palam, quas tot duxit Pompeius in urbem Curribus, unius gentes non esse triumphi. Romanos odere omnes, dominosque gravantur, Quos novere, magis. Sed me Fortuna meoru
Abbreviated transcription (Latin):
Mors erat ante cculos. miseriq incrure sabelli.
Seps stetit exiguus. quem flexo dente tenacẽ
Auulsitq manu. piloq affixit harenis.
Parua modo seipens. s quo non ulla cruente¬
Tantum mortis habet namplage proxima cricuz
Eugit rupta cutis. palentiaq ossa retexit.
I amq sinu lasso nudum sine pectore uulrus.

Expanded text:
Mors erat ante oculos: miserique in crure Sabelli Mors erat ante oculos: miserique in crure Sabelli Seps stetit exiguus, quem flexo dente tenacem Avulsitque manu, piloque adfixit arenis: Parva modo serpens; sed qua non ulla cruentTantum mortis habet. Nam plagae proxima circum Fugit rapta cutis, pallentiaque ossa retexit. Iam
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis edax. calidaq incendit iuscera tabe.
Et bibit humorez. circu uitalia fusum.
P estis. ⁊ in sicco lingua torrere palato
Cepit. defessos iret qui sudor martus.
Ron fuit. atq cculos lac̾marum uena refugit.
Non decus imperii. non mesti uira catonis.
Aidentem tenuere uirum. nespargere signa
Auderet. totisq furens ex quireret arus.
Quas poscebat aquas scitiens incorte uenenum.
Ille uł inthanaim missus rodanumq padũq
Arderet. nilumq bibens per tura uagantem.
Accessi morti libie. fatiq minorem
Eama dipsas habet. terris adiuta perustis.
Scrutatur uenas penitus squalentis harene
Runc redit ad sirtes. ⁊ fluctus accipit ore.
Equoreusq placet s non ⁊ sufficit humor
Rec sentit fatiq genus. mortemq ueneni.
Szputat c̃ẽ sitim. ferroq aperire tumẽtes
Substinuit uenas. atq os implere cruore.
Iussit signa rapi procere cato. discere nulli
Permissuz ẽ. hoc posse sitim. s tristior illa

Expanded text:
Ignis edax, calidaque incendit viscera tabe. Ignis edax, calidaque incendit viscera tabe. Ebibit humorem circum vitalia fusum Pestis, et in sicco linguam torrere palato Coepit; defessos iret qui sudor in artus Non fuit, atque oculos lacrimarum vena refugit. Non decus imperii, non moesti iura Catonis Ardentem tenuere virum, quin spargere signa Auderet, totisque furens exquireret agris, Quas poscebat aquas sitiens in corde venenum. Ille vel in Tanain missus Rhodanumque Padumque Arderet, Nilumque bibens per rura vagantem. Accessit morti Libye, fatisque minorem Famam Dipsas habet, terris adiuta perustis. Scrutatur venas penitus squalentis arenae: Nunc redit ad Syrtes, et fluctus accipit ore Aequoreusque placet, sed non sibi sufficit, humor. Nec sentit fatique genus mortemque veneni, Sed putat esse sitim, ferroque aperite tumentes Sustinuit venas, atque os implere cruore. Iussit signa rapi propere Cato: discere nulli Permissum est, hoc posse sitim. Sed tristior illa
Abbreviated transcription (Latin):
Et contentus iter cauda sulcare pharias.
Oraq distens auidus spumantia prester. distẽdens¬
O ssaq dissoluens cum corpore tabificus seps
Sibilaq effundens cunctans terentia prestes.
Ante uenena nocens. late sibi sb̾mouet ome
Uulgus. ⁊ inuacua regnat basiliscus harena.
Uos quoq cunctis innoxia numĩa terris
Serpitis a urato nitidi fulgore dracones.
P estiferos ardens facit affuca. ducitis altum
Aera cum pennis. armentaq tota secuti
R umpitis ingentes amplexi uerbere tauros.
N ec tutus spatio est elephas. datis omia leto
N ce uobis opus est adnoxia fata ueneno.
Has inter pestes duro cato milite sictuni
E metitur iter. tot tristia fata suorum
Insolitasq uidens paruo cum uulnẽ mortes
Signi ferum Iuuenez trrten sanguirus auluz
Torta caput retro dipsas calcata momordit.
U ix dolor. aut sensus dentis fuit. ipãq leti
Srons caret inuidia. nec quicqt plaga minatur.
Ecce subit urius tacitu. carpito medullas

Expanded text:
Et contentus iter cauda sulcare Pareas: Et contentus iter cauda sulcare Pareas: Oraque distendens avidus spumantia Prester: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus Seps. Sibilaque effundens cunctas terrentia pestes, Ante venena nocens, late sibi submovet omne Vulgus, et in vacua regnat Basiliscus arena. Vos quoque, qui cunctis innoxia numina terris Serpitis, aurato nitidi fulgore dracones, Pestiferos ardens facit Africa. Ducitis altum Aera cum pennis, armentaque tota secuti Rumpitis ingentes amplexi verbere tauros: Nec tutus spatio est elephas: datis omnia leto: Nec vobis opus est ad noxia fata veneno. Has inter pestes duro Cato milite siccum Emetitur iter, tot tristia fata suorum Insolitasque videns parvo cum vulnere mortes. Signiferum iuvenem Tyrrheni sanguinis Aulum Torta caput retro Dipsas calcata momordit. Frons dolor aut sensus dentis fuit: ipsaque leti Frons caret invidia, nec quidquam plaga minatur. Ecce subit virus tacitum, carpitque medullas
Abbreviated transcription (Latin):
Hie que prima caput. mouit depuluere tabes
Aspida soniferam tumida ceruice leuauit.
P leniõ huic sanguis ⁊ crassi gutta ueneni.
Decidit. in nulla plus est serpente coactum.
⁊ pã caloris egens. gelidum non transcit ĩorbem
Sponte sua. niloq tenus metitur harenas.
S quis ert lucri uobis pudor: inde petuntur
H uc libice mortes. ⁊ fecimus aspioa mercem.
Aut nõstare suum miscris passura cruorem.
Squamiferos ingens emorrois explicat orbes.
Natus. ⁊ ambigue coleret qui sirthidos arua.
Cersidros. tractiq uia fumante chelidri.
Et semper recto lapsurus limite chentris.
Plurib ille notis uariatam tingitur aluum.
Quaz paruis tinctus maculis thebanus hophites.
Concolor exustis atq indiscretus hareris
Hamodites. spinaq uagi tor quente cerastes.¬
Et citales sparsis etiam nunc sole pruinis
E xuuias positura suas. ⁊ tornda dipsas.
Et grauis ingeminu surgens caput amphisibea.
Et natrix uiolator aque. iaculiq nolucres.

Expanded text:
Hic, quae prima caput movit de pulvere tabes, Hic, quae prima caput movit de pulvere tabes, Aspida somniferam tumida cervice levavit. Plenior huic sanguis et crassi gutta veneni Decidit: in nulla plus est serpente coactum. Ipsa caloris egens gelidum non transit in orbem Sponte sua, Niloque tenus metitur arenas. Sed quis erit nobis lucri pudor? inde petuntur Huc Libycae mortes, et fecimus Aspida mercem. At non stare suum miseris passura cruorem, Squamiferos ingens Haemorrhois explicat orbes: Natus et, ambiguae coleret qui Syrtidos arva, Chersydros, tractique via fumante Chelydri: Et semper recto lapsurus limite Cenchris: Pluribus ille notis variatam pingitur alvum, Quam parvis tinctus maculis Thebanus Ophites. Concolor exustis atque indiscretus arenis Ammodytes: spinaque vagi torquente CerastEt Scytale, sparsis etiam nunc sola pruinis Exuvias positura suas: et torrida Dipsas: Et gravis in geminum vergens caput Amphisbaena: Et Natrix violator aquae, Iaculique volucres,
Abbreviated transcription (Latin):
Cesa caput gorgon. quanto spirasse ueneno
Ora reor. quantuniq oculos effunde̾ mortis
Rec pallas spectare potest. uultusqz gelassent
Perseos aduersi. si non tritoria densos
S parsiss crines. texissq ora colubris.
Alliger incelum sic rapta gorgone fugit.
I lle quidem pensabat iter. propriꝰq secabat
Aera. si medias europe scinderet urbes.
Pallas frugi feras uissit non ledere terras.
Et parci populis quis eniz non prepete tanto
E thera prospiceret. zephiro conu̾titur ales.
Itq suꝑlibiem. que nullo conscita cultu
Siterib. pheboq uacat. pͥmit orbita solis
E xuritq solum. nec terra celsior ulla.
R ox cadit incelum. luneq meatib obstat.
Si flexus oblita uagi. per recta cucurit
Signa. nec inboream. aut in nothon effugit umbra.
Illa tamen sterilis tellus. fecundaq nullo
Arua bono. uirus stillantis tabe meduse.
Concipunt. dirosq fero de sanguine rores.
Quos calor aduiuit. putriq in coxit harene.

Expanded text:
Caesa caput Gorgon! quanto spirasse veneno Caesa caput Gorgon! quanto spirasse veneno Ora rear! quantumque oculos effundere mortis! Nec Pallas spectare potest: vultusque gelassent Perseos aversi, si non Tritonia densos Sparsisset crines, texissetque ora colubri. Aliger in coelum sic rapta Gorgone fugit. Ille quidem pensabat iter, propiusque secabat Aethera, si medias Europae scinderet urbes; Pallas frugiferas iussit non laedere terras, Et parci populis. Quis enim non praepete tanto Aethera respiceret? Zephyro convertitur ales, Itque super Libyen, quae, nullo consita cultu, Sideribus Phoeboque vacat: premit orbita solis, Exuritque solum; nec terra celsior ulla Nox cadit in coelum, lunaeque meatibus obstat, Si flexus oblita vagi per recta cucurrit Signa, nec in Borean aut in Noton effugit umbram. Illa tamen sterilis tellus, fecundaque nulli Arva bono, virus stillantis tabe Medusae Concipiunt, dirosque fero de sanguine rores, Quos calor adiuvit, putrique incoxit arenae.
Abbreviated transcription (Latin):
Olim flegreos stante serpente gigantes
Uertit in hos montes. bellumq ĩmane deorum
Palados emedio confecit pectore gorgon
Quo postquam partu dones ⁊diuuite nimbo
Ortum parrasie uexerunt ꝑsea penne.
Archados auetoris cithere li quideq palestre.
Et subitus prepes cilenida sb̾ stulit arpem.
Arpen alteruis monstri iam cede rubentez
A ioue dillecte fuso custode ui uence
Auxilium uolucri pallas tulit. ĩ nuba fratri.
pacta caput monstri terreq infine libisse.¬
Persea pheos conũti uissit adortus
Gorgonos aduerso sulcantem regna uolatu
Et clipeum leue fuluo dedit ere nitentem.
I nquo saxificam iussit spectare medusaz
Quam sopor eternam facturus morte quietem
O bruit haut totam. iugulat pars magna comaꝵ
Defenduntq caput protectis crinibus ydre.
Pars i acet in medios uultus. oculiq tenebras
Pscos aduersi cillenida draapit arpen.
L ata colubriferi rumpens confinia colli.
Quos habuit uultus. limati uulneͣ ferri

Expanded text:
Olim Phlegraeo stantes serpente gigantes, Olim Phlegraeo stantes serpente gigantes, Erexit montes, bellumque immane deorum Pallados in medio confecit pectore Gorgon. Quo postquam partu Danaes et divite nimbo Ortum Parrhasiae vexerunt Persea pennae Arcados auctoris citharae liquidaeque palaestrae, Et subitus praepes Cyllenida sustulit harpen, Harpen alterius monstri iam caede rubentem, A Iove dilectae fuso custode iuvencae: Auxilium volucri Pallas tulit innuba fratri, Pacta caput monstri: terraeque in fine LibyssPersea Phoebeos converti iussit ad ortus, Gorgonis averso sulcantem regna volatu: Et clypeum laevae fulvo dedit aere nitentem, In quo saxificam iussit spectare Medusam. Quam sopor, aeternam tracturus morte quietem, Obruit haud totam. Vigilat pars magna comarum, Defenduntque caput praetenti crinibus hydri: Pars iacet in medios vultus oculique tenebras. Perseos aversi Cyllenida dirigit harpen, Lata colubriferi rumpens confinia colli. Quos habuit vultus hamati vulnere ferri
Abbreviated transcription (Latin):
Ui pereumq fluit depexo crine uenenum.
P ht̃ infelix cunctis impune medusa
Q̾ spectare licet. nam rictus oraq monsta.
Quis timuit : quem qui si recto lumine uidit.
Passa medusa mori est. rapuit dubitãtia fata
Puenitq metus. anima periere retenta
Membra. nec emisse riguere sub ossibo umbre.
E umeniduz cineres solos mouere furores
Cerberus orpheo liniuit sibila cantu.
Amphitrioniades uidit cum uinceret idras
Hoc monstrum timuit genitor. num̃q secundu
P horcus aquis. cecosq parens ipẽq sorores
Gorgonis hoc potuit pelago celoq minari.
Corporem insolitum. mundoq obduce̾ ter̾am.
Et celo uo lucres subito cum pondere lapse.
I nscopulis hesere fere. uicina colentes
E thyepum tote riguerunt marmore gentes.
Rullum animal uisum ẽ paciens. ipĩq retrorsu
Effusi fatiem uitabant gorgonis angues.
Illa subhesperiis stantem titama colõnis
Incautes athalanta dedit. celoq tremente

Expanded text:
Vipereumque fluit depexo crine venenum. Vipereumque fluit depexo crine venenum. Hoc habet infelix, cunctis impune, Medusa, Quod spectare licet Nam rictus oraque monstri Quis timuit? quem, qui recto se lumine vidit, Passa Medusa mori est. Rapuit dubitantia fata, Praevenitque metus: anima periere retenta Membra, nec emissae riguere sub ossibus umbrae. Eumenidum crines solos movere furores: Cerberus Orpheo lenivit sibila cantu: Amphitryoniades vidit, cum vinceret, Hydram; Hoc monstrum timuit genitor, numenque secundum Phorcus aquis, Cetoque parens, ipsaeque sorores Gorgones: hoc potuit coelo pelagoque minari Torporem insolitum, mundoque abducere terram. E coelo volucres subito cum pondere lapsae: In scopulis haesere ferae: vicina colentes Aethiopum totae riguerunt marmore gentes. Nullum animal visus patiens, ipsique retrorsum Effusi faciem vitabant Gorgonis angues. Illa sub Hesperiis stantem Titana columnis In cautes Atlanta dedit: coeloque timente
Abbreviated transcription (Latin):
Nedubita tutos miles haurire liquores.
Roxia ẜpentu est ad musto sanguine pestis.
Morsu uirus hñt. ⁊ fatum indente minantur.
P ccula morte carent. dixit dubiũq uenenu
Hausit. ⁊ intota libie fons unus harena
Ille fuit te quo primus sibi posceret iuidam.
Cur libicus tantis exundet pestib aer
Fertilis in mortes aut ꝗd secreta nocenti
Miscuerit natura solo. non cura laborq
Noster scire ualet. nisi qd̃ uulgata peror bem
E abula. prouera decepit secula causa.
Emib extremis libies ubi feruida tellus
Accipit occeanum. dimisso sole cadentez
S qualebant late phorc nidos arua meduse.
Ron nemoruz protecta coma. nõ mollia sulco
S domine uultu comspectis aspera saxis
Hoc pͥmu natura potens incorpore seuas
E duxit pestes. illis e fancib angues
Stridula fuderunt iubratis sibila linguis¬
E eminee qui more tome. perterga soluti
I p̃ã flagelabant gaudentis colla meduse.
Surgunt aduerse subrecta fronte colubre.

Expanded text:
Ne dubita, miles, tutos haurire liquores: Ne dubita, miles, tutos haurire liquores: Noxia serpentum est admito sanguine pestis: Morsu virus habent, et fatum dente minantur: Pocula morte carent. Dixit, dubiumque venenum Hausit: et in tota Libyae fons unus arena Ille fuit, de quo primus sibi posceret undam. Cur Libycus tantis exundet pestibus aer Fertilis in mortes, aut quid secreta nocenti Miscuerit natura solo, non cura laborque Noster scire valet: nisi quod vulgata per orbem Fabula pro vera decepit saecula caussa. Finibus extremis Libyes, ubi fervida tellus Accipit Oceanum demisso sole calentem, Squalebant late Phorcynidos arva Medusae, Non nemorum protecta coma, non mollia sulco, Sed dominas vultu conspectis aspera saxis, Hoc primum natura nocens in corpore saevas Eduxit pestes: illis e faucibus angues Stridula fuderunt vibratis sibila linguis, Femineae qui more comae per terga soluti, Ipsa flagellabant gaudentis colla Medusae. Surgunt adverse subrectae fronte colubrae,
Abbreviated transcription (Latin):
Indiga cogatur lances potaie n uiuentus.
Stat dum lisa hibat. si ueris magna paintur
Fania bonis ⁊ si successu nuda remoto
Inspicitur ui:tus. quicquid laudamus ĩ illo
Maiorum fortuna fuit. quis marte secundo:
Quis tantum meruit populorum sanguie nom̃:
Hunc ego persirtes libieq extrema triumphu
Ducere malueum. quam ter capitolia curru
Scandere pompeii quam frangere colla uigurte.
Ecce parens uerus patrie dignissimus aris
Romatuis. per nunquam urare pudebit. quez¬
Et quem sisteteris nun quaz ceruice soluta
Runc olim facturadeum es liam spissior ignis
Et plaga quam nullaz superi mortalib ultra
A medio fecere die calcatur. ⁊ uuda i¬
Rarior. inuentus mediis fons unꝰ harenis.
Targus aque. s quem ẜpentu turba coronat.
Uix capiente loco. stabant inmagine sute
Aspites. ĩ mediis siciebant dissades undis.
Ductor ut aspexit perituros fonte relicto
Allo quitar. uana spetie contente leti.

Expanded text:
Indiga conatur laticis potare iuventus, Indiga conatur laticis potare iuventus, Stat, dum lixa bibat. Si veris magna paratur Fama bonis, et si successu nuda remoto Inspicitur virtus, quidquid laudamus in ullo Maiorum, Fortuna fuit. Quis Marte secundo, Quis tantum meruit populorum sanguine nomen? Hunc ego per Syrtes Libyaeque extrema triumphum Ducere maluerim, quam ter Capitolia curru Scandere Pompeii, quam frangere colla Iugurthae. Ecce parens verus patriae, dignissimus aris, Roma, tuis; per quem numquam iurare pudebit, Et quem, si steteris umquam cervice soluta, Tunc olim factura deum. Iam spissior ignis, Et plaga, quam nullam superi mortalibus ultra A medio fecere die, calcatur, et unda Rarior: inventus mediis fons unus arenis Largus aquae, sed quem serpentum turba tenebat Vix capiente loco. Stabant in margine siccae Aspides, in mediis sitiebant Dipsades undi. Ductor, ut adspexit perituros fonte relicto, Adloquitur: Vana specie conterrite leti,
Abbreviated transcription (Latin):
S cimus ⁊ ħ nobis non altius in seret hamon.
Heremus cuncti superis. temploq tacente
Ril facimus nisi sponte dei. nec uocib ullis
Numen eget. dis dixitq semel nascentib auetor
Quicgo scire licet. steriles ne elegit harenas.
U t caneret paucis. mersitq hoc puluere uerum.
Est ne dei setes nisi terra pontus ⁊ aer.
Et celum q uirtus. superos ꝗo queumus ultra
Iupiter est qd̾cumq uides. quodcuĩq moueris
Sortilegis egeant dubii. semꝑq futuris:
Casibus ancipites. me non oracula certum
S mors certa facit. pauido fortiq cadendum ẽ.
S satis est dixisse iouem. Sie ille profatus
Seruataq fide templi. discedit abaris¬
R on exploratum populis hãmona relinquens.
I pẽ manu sua pila gerens. precedit anelli
m ilitis ora pedes. monstrat tollerare labores.
N on iubet. ⁊ nulla uebitur ceruite supinus.
arpentoq sedens. somni parcissimus ipẽ est.
Ultimus haustor aque. cu tandez fonte repto.

Expanded text:
Scimus, et haec nobis non altius inseret Ammon. Scimus, et haec nobis non altius inseret Ammon. Haeremus cuncti superis, temploque tacente, Nil agimus nisi sponte dei: nec vocibus ullis Numen eget: dixitque semel nascentibus auctor Quidquid scire licet: steriles nec legit arenas, Ut caneret paucis, mersitque hoc pulvere verum: Estque dei sedes, ubi terra, et pontus, et aer, Et coelum, et virtus. Superos quid quaerimus ultra? Iuppiter est, quodcumque vides, quodcumque moveris. Sortilegis egeant dubii, semperque futuris Casibus ancipites: me non oracula certum, Sed mors certa facit. Pavido fortique cadendum est: Hoc satis est dixisse Iovem. Sic ille profatur: Servataque fide templi, discedit ab aris, Non exploratum populis Ammona relinquens. Ipse manu sua pila gerens, praecedit anheli Militis ora pedes: monstrat tolerare labores, Non iubet: et nulla vehitur cervice supinus, Carpentoque sedens. Somni parcissimus ipse est, Ultimus haustor aquae. Cum tandem fonte reperto
Abbreviated transcription (Latin):
Et fortuna uie. tam magni numĩs ora.
Consilioq dei tanto duce possumus uti
ꝑsirtes belliq datos cognoscere casus.
Nam cui crediderm superos archana daturos
Dicturosq magis. quã scõ uera catoni.
Certe iuta tibi semꝑdirecta suꝑnas
A dleges. sequerisq deum. datur ecce loquẽdi
Cumioue libertas. inquire in fata nefandi
Cesaris. ⁊ patrie uenturos excute mores.
Iure suo populis uti legumq licebit.
An bellum cuile perit. tua pectora sacra
Uoce reple. dure saltem uirtutis amator.
Quere ꝗd est uirtus. ⁊ posce exemplar honcsti
Ille deo plenus tacita quem mente gerebat
Effu dit dignas aditis epectore uoces
Qurd queu la biene uibes. an libe⁊ ĩ arnus.
Occubuisse uelim. totuis quam regna uitere
An sit uita ui chil: s longa. andifferat etas
An noceat ius ulla bonis: fortunaq pdat
Eipoita uirtute minas : laudandaq uelle
S it satis : ⁊ nunquam successu crescat honestu.

Expanded text:
Et Fortuna viae tam magni numinis ora Et Fortuna viae tam magni numinis ora Consiliumque dei: tanto duce possumus uti Per Syrtes, bellique datos cognoscere casus. Nam cui crediderim superos arcana daturos Dicturosque magis, quam sancto vera Catoni? Certe vita tibi semper directa supernas Ad leges, sequerisque deum. Datur, ecce, loquendi Cum Iove libertas: inquire in fata nefandi Caesaris, et patriae venturos excute mores: Iure suo populis uti legumque licebit, An bellum civile perit. Tua pectora sacra Voce reple: durae semper virtutis amator, Quaere quid est virtus, et posce exemplar honesti. Ille, deo plenus, tacita quem mente gerebat, Effudit dignas adytis e pectore voces: Quid quaeri, Labiene, iubes? an liber in armis Occubuisse velim potius, quam regna videre? An sit vita nihil, et longa? an differat aetas? An noceat vis ulla bono? Fortunaque perdat Opposita virtute minas? laudandaque velle Sit satis, et numquam successu crescat honestum?
Abbreviated transcription (Latin):
Tambreius in medium radiis cumpellitur umbra
De prchensu esthunc ẽẽ locum. quem circulus alti
S ol sticui medium signorum perculit orbem.
Non obliqua meant. nec tauro scorpius exit
Rectior. haut anes donat sua tempora libre
Aut astrea iuibet lentos descendẽ pisces
Par geminis chiron. ⁊ item ꝙ carchidos ardens
Humidus egloceros. nec plus leo tollitur ursa.
At tibi quecumq es libico gens igne direpta
Innothon umbra cadit. que nobis exit inaͬcton
Te segnis cinosura subit. tu sicca profundo
Mergi plaustra putas. nullcq inũtice semper.
Sidus habes ĩ mune mari. protul axis uterq
Et fuga signorum medio rapit omnia celo
S tabant ante fores ppłi. quos miserat coos
Cornigeaq iouis monitu noua fata petebant.
S lacio cessere duci. comitesq catonem.
Orant. exploret libicum memorata ꝑ orbem.
Numina defama tam longi urdicet eui.
Maximus ortator scrutandi uoce deorum
Euentus labienus erat. sors optulit inquit

Expanded text:
Tam brevis in medium radiis compellitur umbra. Tam brevis in medium radiis compellitur umbra. Deprensum est, hunc esse locum, qua circulum alti Solstitii medium signorum percutit orbem. Non obliqua meant, nec Tauro Scorpius exit Rectior, aut Aries donat sua tempora Librae, Aut Astraea iubet lentos descendere Pisces. Par Geminis Chiron, et idem quod Carcinos ardens Humidus Aegoceros: nec plus Leo tollitur Urna. At tibi, quaecumque es Libyco gens igne diremta, In Noton umbra cadit, quae nobis exit in Arcton: Et segnis Cynosura subit: tu sicca profundo Mergi plaustra putas, nullumque in vertice summo Sidus habes immune mari; procul axis uterque est, Et fuga signorum medio rapit omnia caelo. Stabant ante fores populi, quos miserat Eos, Cornigerique Iovis monitu nova fata petebant: Sed Latio cessere duci: comitesque Catonem Orant, exploret Libycum memorata per orbem Numina, de fama tam longi iudicet aevi. Maximus hortator scrutandi voce deorum Eventus Labienus erat. Sors obtulit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Excussit galcam. suffecitq omĩb unda.
Uentuz erat adtemplum. libicis qd̃ gentib uriũ.
Inculti garamantes hñt. stat coringer illie
Iupiter. ut mnemorant. s nõ aut flulmĩa uibrat.
Aut similis nostro. s tortis cornib hãmon
Ron illic libice posuerunt ditia gentes
T empla. nec eois splendent donaria gemnis.
Quanius ethyepũ ppłis. arabumq beatis.
Gentib atq indis. unus sit iupiter bamon.
Pauper adhuc deus ẽ. nullis uiolata per cuum
Diuitiis delubra tenens. morumq priorum
Nostrum romano templum deffentit ab auro
Esseloci superos testatur silua ꝑ omnez
S ola uirens libiem. nam quidqd pulue̾ sicco
Seperat. ardentem tepida beretida lepti
I gnorat frontes. solus nemꝰ abstulit hamon
Siluarum fons causa loco. qui putri a terre
Alligat. ⁊ domitas unda conuertit harenas.
Hic quoq nil obstat phebo cum cardine sũmo.
S tat librata dies. truncum uix protegit aibor.

Expanded text:
Excussit galeam, suffecitque omnibus unda. Excussit galeam, suffecitque omnibus unda. Ventum erat ad templum, Libycis quod gentibus unum Inculti Garamantes habent. Stat sortifer istic Iupiter, ut memorant, sed non aut fulmina vibrans, Aut similis nostro, sed tortis cornibus Ammon. Non illic Libycae posuerunt ditia gentes Templa, nec Eois splendent donaria gemmis. Quamvis Aethiopum populis Arabumque beatis Gentibus atque Indis unus sit Iupiter Ammon, Pauper adhuc deus est, nullis violata per aevum Divitiis delubra tenens: morumque priorum Numen, Romano templum defendit ab auro. Esse locis superos, testatur silva, per omnem Sola virens Libyen. Nam quidquid pulvere sicco Separat ardentem tepida Berenicida Lepti, Ignorat frondes: solus nemus extulit Ammon. Silvaram fons caussa loco, qui putria terrae Adligat, et domitas unda connectit arenas. Sic quoque nil obstat Phoebo, cum cardine summo Stat librata dies: truncum vix protegit arbor:
Abbreviated transcription (Latin):
Agger. ⁊ immoti terra surgente tenentur.
S axa tulit penitus discussis pro tuta nuras.
Effuditq procul miranda sorte malorum
Qui nullas uidere domos. iutere nunas.
Iamq iter om̃e latet. nec sunt discrimina terre
Ulla. nͥ ether ee medio uebut equore flãme.
Siderib noucre uiam. nec sidera ꝯta¬
H ostendit libie funtor circulus hore.
Multaq deuexo terrarum margine celat.
Utq calor soluit quem torserat aera uentus.
I ncensusq dies. manant sudoribyartus.
Arrent ora siti. conspecta est parua maligna
Unda procul uena. quam uix epulueͬ miles
Coripiens. patulum galee confudit inorbez.
Porrexitq duci. squalebant puluere fauces.
Cunctorum. nimiũq tenens dux ip̃e ligoris
I nuidiosus erat. mene inquit degener uuuz
Miles in hac tuiba ua cuuz nr tute putasti.
Usq adco mollis primisq calorib impar
Sum uisus. quanto pena tu dignior ista
Qui populo scitiente bibas. sic concitus ira

Expanded text:
Agger, et immoti terra surgente tenentur. Agger, et immoti terra surgente tenentur. Saxa tulit penitus discussis proruta muris. Effuditque procul, miranda sorte malorum: Qui nullas videre domos, videre ruinas. Iamque iter omne latet: nec sunt discrimina terrae Ulla, nisi aetheriae medio velut aequore flammae. Sideribus novere vias: nec sidera nota Ostendit Libycae finitor circulus orae, Multaque devexo terrarum margine celat. Utque calor solvit, quem torserat aera ventus Incensusque dies, manant sudoribus artus, Arent ora siti: conspecta est parva maligna Unda procul vena: quam vix e pulvere miles Corripiens, patulum galeae confudit in orbem, Porrexitque duci. Squalebant pulvere fauces Cunctorum: minimumque tenens dux ipse liquoris Invidiosus erat. Mene, inquit, degener unum Miles in hac turba vacuum virtute putasti? Usque adeo mollis primisque caloribus impar Sum visus? Quanto poena tu dignior ista es, Qui, populo sitiente, bibas! Sic concitus ira
Abbreviated transcription (Latin):
Elanteret exesis austum scopulosa cauerius
S quia mobilib faciis tir batur barers
Nusquam luctanto stabilis manet. ymaq tellus
S tat qu suma fugit. galeas ⁊ si a ultoruz
ꝑ illa q contorsit uolento spratus actu:
Tiuuientusq talit magni ꝑinamnia celi
lito inextrena forsan longeq remota.
P rodiguam tellure funt. delapsaq celo
Iima timent gentes. hoĩumq erepta laceitis
A superis dimissa putant sic illa profecto
Saẽfico ceaterc nume. que leta uiuentus
ꝑatacia ceruice mouet. spoliauerat hauster
A ut borcas populos. ancilia nostra ferentes.
S ie ortem tor quente notho romana uinentuo.
P rocubuit. metuens  rapi constrineit anuctus
Inseruitq manꝰ terre. nec pondere folo.
S  nisu iacuit. uix sic ĩmobilis haustus :
Qui suꝑ ingentes cumulos uiuoluit harene.
Atq opent tellure unos. uix tollere miles
M embra ualet. multo conggestu puluis haren as
Ailigat ci stantes affuse magnꝰ harene

Expanded text:
Clauderet exesis Austrum scopulosa cavernis: Clauderet exesis Austrum scopulosa cavernis: Sed quia mobilibus facilis turbatur arenis, Nusquam luctando stabilis manet: imaque tellus Stat, quia summa fugit. Galeas et scuta virorum Pilaque contorsit violento spiritus actu, Intentusque tulit magni per inania coeli. Illud in externa forsan longeque remota Prodigium tellure fuit: delapsaque coelo Arma timent gentes, hominumque erepta lacertis A superis demissa putant. Sic illa profecto Sacrifico cecidere Numae, quae lecta iuventus Patricia cervice movet: spoliaverat Auster Aut Boreas populos ancilia nostra ferentes. Sic orbem torquente Noto Romana iuventus Procubuit, metuensque rapi, constrinxit amictus, Inseruitque manus terrae: nec pondere solo, Sed nisu iacuit, vix sic immobilis Austro: Qui super ingentes cumulos involvit arenae, Atque operit tellure viros. Vix tollere miles Membra valet, multo congestu pulveris haereus. Adligat et stantes adfusae magnus arenae
Abbreviated transcription (Latin):
E quoreos est passa metus. naz litore sicco
Qua pelago sirtis uiolentius accipit haustrum
Et terre magis ille nocet. non montib illum
Adu̾sis frangit libie. scopulisq repulsum
Dissipat. a liquidas seturbine soluit ĩ auras.
Rec ruit insiluas. annosaq robora torques.
Tassatur. patet omẽ solum. liberq beatu meatu.
Coliam rabiem totis exercet ha enis.
Et non imbriferam cum torto puluere nubem
Inflexum uiolentus agit. pars plurima terre
Tollitur. ⁊ nunquam resoluto uertice pendet.
Regna uitet pauper nasamon herrantia uento.
Duscussasq domos. uolitant aculmĩẽ rupte
D etecto garamante case. non altius ignis
Rapta uehit. quantumq licet consurgẽ fumo.
Et uiolare diem. tantum tenet aera puluis
Tuz qͦ romanu solito uiolentius agmen
A ggreditur. nullusq potest considere miles.
Istabilis raptis q̃ quas calcat harenis.
Cum cuteret terras. orbemq ase de moueret¬
Si solida li bie compage ⁊ pondeie dius

Expanded text:
Aequoreos est passa metus. Nam litore sicco, Aequoreos est passa metus. Nam litore sicco, Quam pelago, Syrtis violentius accipit Austrum. Et terrae magis ille nocens. Non montibus illum Adversis frangit Libye, scopulisque repulsum Dissipat, et liquidas e turbine solvit in auras: Nec ruit in silvas, annosaque robora torquens Lassatur: patet omne solum, liberque meatu Aeoliam rabiem totis exercet habenis: Et non imbriferam contorto pulvere nubem In flexum violentus agit: pars plurima terrae Tollitur, et numquam resoluto vertice pendet. Regna videt pauper Nasamon errantia vento, Discussasque domos: volitantque a culmine raptae Detecto Garamante casae. Non altius ignis Rapta vehit: quantumque licet consurgere fumo, Et violare diem, tantum tenet aera pulvis. Tum quoque Romanum solito violentius agmen Adgreditur, nullusque potest consistere miles, Instabilis, raptis etiam, quas calcat, arenis. Concuteret terras, orbemque a sede moveretSi solida Libye compage et pondere duro
Abbreviated transcription (Latin):
Et penitus terre ẽ tantum maurusia genti
Robora diuisie quarum non nouerat usum.
S citra contempta comis. uiuebat ⁊ umbra.
Innemꝰ ignotu nr̃e uenere secures.
Extremoq epulas. mensasq petuumꝰ orbe.
At quecunq uagam sirtim complectitur ora
Subnimio porecta die. uicina ꝑusti
E theris exhurit messes. ⁊ pulue̾ bachum
Enecat. ⁊ nulla putris radice tenetur.
T emperies uitalis abest. ⁊ nulla subilla
Cura iouis terra est. natura deside torpet.
Orbis. ⁊ ĩ motis ãnum non sentit harenis.
Hoc iam segne solum raras tñ exerit herbas
Quas nasamon gens di ra legit. qui proxia põto
Nudus rura tenet. quem mundi barbara dãnis
Sitis alit. naz litoreis populator harenis
Imminet. ⁊ nulla portus tangente carina
Rouit opes. sic cum toto comertia mundo
Naufragiis nasamones hñt. hae ire catonez
Dura iubet uirtus. illic secura uiuentus
Uentorum. nullasq timens tellure procellas.

Expanded text:
Et penitus terra est. Tantum Maurusia genti Et penitus terra est. Tantum Maurusia genti Robora divitiae, quarum non noverat usum, Sed citri contenta comis vivebat, et umbris. In nemus ignotum nostrae venere secures, Extremoque epulas mensasque petivimus orbe. At quaecumque vagam Syrtim complectitur ora Sub nimio porrecta die, vicina perusti Aetheris, exurit messes, et pulvere Bacchum Enecat, et nulls putris radice tenetur. Temperies vitalis abest, et nulla sub illa Cura Iovis terra est: Natura deside torpet Orbis, et immotis annum non sentit arenis. Hoc tam segne solum raras tamen exserit herbas, Quas Nasamon gens dura legit, qui proxima ponto Nudus rura tenet; quem mundi barbara damnis Syrtis alit. Nam litoreis populator arenis Imminet, et, nulla portus tangente carina, Novit epes. Sic cum toto commercia mundo Naufragiis Nasamones habent. Hac ire Catonem Dura iubet virtus. Illic secura iuventus Ventorum, nullasque timens tellure procellas,
Abbreviated transcription (Latin):
Sola potest li bie turba prestare malorum.
Ut deceat fugisse uiros. sie ille calentes
Incendit uirtute animos. ⁊ amore laborum
In reducemq uiam. deserto limite carpit.
Et sacrõ paruo nomen elausura sepulcro. sacrum.
Inuasit libie securi fata catonis.
Tertia pars rerum libie est. si credere fame
Cuneta uelis. at siuentos. celumq sequaris
P ar erit curope. neceniz plus litora nili.
Quam sitbicus tanais. primis agadib absunt.
Unde curopa fugit libiem. ⁊ litora flexu
Ecceano feci cẽ locum. s maior inunam.
Orbis abit asiam. nam cum cõmuniter iste
E ffundant zephirum. boree latus illa sinistruz
Contingens. dextrumq nothi. disedit in ortu
E urum sola timens. tenẽs. libie ꝙ fertile terre ẽ
Uergit in oca sus. s ⁊ hec non fontib ullis
Soluitur. arctois raros aquilonib imbres.
Accipit. ⁊ nostris reficit sua rura serenis
Innullas uiciatur opes. nec here nec auro
Exquequitur. nullo glebarum crimine pura.

Expanded text:
Sola potest Libye turbam praestare malorum, Sola potest Libye turbam praestare malorum, Ut deceat fugisse viros. Sic ille paventes Incendit virtute animos, et amore laborum, Irreducemque viam deserto limite carpit: Et, sacrum parvo nomen clausura sepulchro Invasit Libye securi fata Catonis. Tertia pars rerum Libye, si credere famae Cuncta velis: at si ventos coelumque sequaris, Pars erit Europae. Neque enim plus litora Nili, Quam Scythicus Tanais primis a Gadibus absunt, Unde Europa fugit Libyen, et litora flexu Oceano fecere locum: sed maior in Orbis abit Asiam. Nam cum communiter istae Effundant Zephyrum, Boreae latus illa sinistrum Contingens, dextrumque Noti, descendit in ortus, Eurum sola tenens. Libycae quod fertile terrae est, Vergit in occasus: sed et haec non fontibus ullis Solvitur: Arctoos raris Aquilonibus imbres Accipit, et nostris reficit sua rura serenis. In nullas vitiatur opes; non aere neque auro Excoquitur, nullo glebarum crimine, pura,
Abbreviated transcription (Latin):
Durum iter adleges. pat̾eq rientis amorem.
ꝑ mediam libiam ueniant. atq inuia temptent.
Si quib positum nullo est euadere uoto.
S i quib ire sat est. neq eĩ m̃ fallere quemꝙͣ
Est a nimꝰ. tectoq metu ꝑ duce uulgus.
Hu m sunt comites. quos ipã pericula ducent.
Qui me teste pati. uł qui tristissima pulcrum
Nomauumq putant. atqui sponsore salutis
Miles eget. ca piturq anime dulcedine uadat
A d dominum meliore uia. dum primus harenas
Ingrediar. primꝰq gradus inpuluere ponam
Me calor ethereus feriat. michi plena ueneno
Occurat serpens. fatoq pericula nr̃a
Pretemptate meo. scitiat qui cũq bibentem
Uiteut. aut umbras nemorum quicumq petẽtem
Estuet. atq equite peditem precedere turmas peditũ.
Deffitiat. si quo fuit discrimine tutum
Dux an miles cam. serpens sitis ardor harene
Dulcia uirtuti. gaudet patientia duris.
Letius est quotiens magno sibi constat honestum.

Expanded text:
Durum iter. Ad leges patriaeque ruentis amorem Durum iter. Ad leges patriaeque ruentis amorem Per mediam Libyen veniant, atque invia tentent, Si quibus in nullo positum est evadere voto, Si quibus ire sat est. Neque enim mihi fallere quemquam Est animus, tectoque metu perducere vulgus. Hi mihi sint comites, quos ipsa pericula ducent, Qui, me teste, pati vel quae tristissima, pulchrum Romanumque putant. At qui sponsore salutis Miles eget, capiturque animae dulcedine, vadat Ad dominum metiore via. Dum primus arenas Ingrediar, primusque gradus in pulvere ponam, Me calor aethereus feriat, mihi plena veneno Occurrat serpens; fatoque pericula vestra Praetentate meo: sitiat, quicumque bibentem Viderit: aut umbras nemorum quicumque petentem, Aestuet: aut equitem peditum praecedere turmas, Deficiat; si quo fuerit discrimine notum, Dux an miles eam. Serpens, sitis, ardor, arenae, Dulcia virtuti: Gaudet patientia duris. Laetius est, quoties magno sibi constat, honestum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunquaz somno dapnatus lumina serpens.
Robora complexus rutilo curuata metallo
Abstulit arborib pretium. nemoriq laborem
alcides. passusq inopes sine pondere ramos.
Retulit argolico fulgentia poma ciramno
His igr̃ depulsa locis ciectaq classis
Sirtibus. aud ultra garamantidas attigit undas.
Szduce pompeio libiam libie melioris inhoris
Mansit. ⁊ impatiens uirtus herere catonis.
Audet mignotas agmen comittere gentes.
Armorum fidens. ⁊ terra cingere sirtim.
Hec cadem suadebat hiems. que clauserat equor
Et spes imbris erat nimios metuentib estus.
Ut neq sole uiam. nec duro frigore seilaz
Inde polo libie. hinc bruma tempat auirꝰ.
A tq ingressurus. steriles sic fatur harenas.
Equib una salus placuit mea castra secutis
I ndomita ceruice mori. componite mentes
Adinagnu uirtutis opus. sũmosq labores.
Qua nimius titan. ⁊ rare infontibrunde.
Siccaq letiferis squalent serpentib arua.

Expanded text:
Et numquam somno damnatus lumina serpens, Et numquam somno damnatus lumina serpens, Robora complexus rutilo curvata metallo. Abstulit arboribus pretium, nemorique laborem Alcides: passusque inopes sine pondere ramos, Retulit Argolico fulgentia poma tyranno. His igitur depulsa locis, effectaque classis Syrtibus, haud ultra Garamantidas attigit undas: Sed duce Pompeio Libyes melioris in oris Mansit. At impatiens virtus haerere Catonis Audet in ignotas agmen committere gentes, Armorum fidens, et terra cingere Syrtim. Haec eadem suadebat hiems, quae clauserat aequor; Et spes imber erat, nimios metuentibus ignes: Ut neque sole viam, nec duro frigore saevam, Inde polo Libyes, hinc bruma temperet annus. Atque ingressurus steriles sic fatur arenas: O quibus una salus placuit mea castra secutis Indomita cervice mori, componite mentes Ad magnum virtutis opus summosque labores. Qua nimius Titan, et rarae in fontibus undae, Siccaque letiferis squalent serpentibus arva,
Abbreviated transcription (Latin):
Inuiolatus aqua sicci iam puluers aerger.
S tant miseri naute teireq herente carina
L itora nulla uident. sic partem intercipit equor
Pars ratium maior regim̃ clauumq secuta ẽ
Tuta fuge. nautasq loci sortita peritos.
Tor pentem tritonos addit illesa palude
Hanc it fama deus queni toto litore pontus
Autdit uentosa ꝑflantem murmirra cathon.
Hanc ⁊ palas amat. patrioq cũtice nata
Terraruz prima libiem. na proxima celo ẽ.
Ut probat ipẽ ce lor. tetigit. stagniq quieta
Uultus uidit aqua. posuitq ĩ margine planetas
Et se dilecta tritonida dixit abunda.
Quam iuixta lethe tacitus prelabitur amius.
I nferius ut fama trahens obliuia uenis.
Atq in sopiti quonda tutella draconis
Hesperidum pauper spoliatis frondib ortus
Inuidus annoso famaz qui de rogat euo.
Qui uates aduera uocat. fuit aurea silua.
Duitiis q graues ⁊ fuluo germine ramu.
Uirgineus q chorus nitidi custodia luci.

Expanded text:
Inviolatus aqua, sicci iam pulveris agger; Inviolatus aqua, sicci iam pulveris agger; Stant miseri nautae, terraeque haerente carina Litora nulla vident. Sic partem intercipit aequor: Pars ratium maior regimen clavumque secuta est, Tuta fuga, nautasque loci sortita peritos, Torpentem Tritonos adit illaesa paludem. Hanc, ut fama, deus, quem toto litore pontus Audit ventosa perflantem murmura concha, Hanc et Pallas amat, patrio quae vertice nata Terrarum primam Libyen nam proxima coelo est, Ut probat ipse calor tetigit, stagnique quieta Vultus vidit aqua, posuitque in margine plantas, Et se dilecta Tritonida dixit ab unda. Quam iuxta Lethon tacitus praelabitur amnis, Infernis, ut fama, trahens oblivia venis: Atque insopiti quondam tutela draconis, Hesperidum pauper spoliatus frondibus hortus. Invidus, annoso qui famam derogat aevo, Qui vates ad vera vocat. Fuit aurea silva, Divitiisque graves et fulvo germine rami: Virgineusque chorus nitidi custodia luci,
Abbreviated transcription (Latin):
Turbine defendit. longeq asirtib undas.
Egit. ⁊ illato confregit litore pontum.
Tum quantum recto de prendit carbasa malo.
Eripuit nautis frustraq nudentib ausis
U ela negare notho sparium iicere carme.
Atq ultra proram timuit smnꝰ o mĩa siquis
Prouidꝰ antẽne suffinxit lintea sũme.
Uincitur. ⁊ nudis adu̾titur armamentis.
Sors melior classi que fluetib incrdit altis.
Et certo iactata mari est. quecũq leuate
Arborib cesis. flatum effudeͣ fremente.
A bitulit has liber uentis contraria uoluens.
Estus. ⁊ ob nixum uictor destruxit ĩ austruz.
Has uada destituunt. atq ĩ terupta profundo
Terra ferit puppes. dubioq obnoxia ponto. fato.
Pars sedet una ratis pars altera pendet ĩundis.
Tum magis inpactum breuiꝰ mare. terraq seue.
Ebuia cunsurgens quanuis elisꝰ abaustro.
Sepe tamen cumulos fluctus non uicit harene
E minet intanto pelago procul omĩb ariuis

Expanded text:
Turbine defendit, longeque a Syrtibus undas Turbine defendit, longeque a Syrtibus undas Egit, et illato confregit litore pontum. Tum quarum recto deprendit carbasa malo Eripuit nautis; frustraque rudentibus ausis Vela negare Noto, spatium vicere carinae, Atque ultra proram tumuit sinus. Omnia si quis Providus antennae suffixit lintea summae, Vincitur, et nudis avertitur armamentis. Sors melior classi, quae fluctibus incidit altis, Et certo iactata mari. Quaecumque levatae Arboribus caesis flatum effudere frementem, Abstulit has ventis liber contraria volvens Aestus, et obnixum victor detrudit in Austrum. Has vada destituunt, atque interrupta profundo Terra ferit puppes: dubioque obnoxia fato Pars sedet una ratis, pars altera pendet in undis. Tunc magis impactum brevibus mare, terraque saevit Obvia consurgens: quamvis elisus ab Austro, Saepe tamen cumulos fluctus non vincit arenae. Eminet in tergo pelagi procul omnibus arvis,