comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alia cogitantis: non uidet faciem p̃sentis.
magis aliqua similitudo querenda est.
quorumdam trium separatun demon¬
stratorum: inseparabilit̾ oꝑantium. Ed
habet mens cua: Forte si queram: multa
inuenio. Sed aliquid ꝑximum ẽ: quod
facilius intelligitur. Quid habet anima
tua intus: Cominemora: recole. Nõ enim
quod dicturus sum: id posco ut credatur
michi. Noli acceptare : si inte nõ inuene¬
ris. Intuere gͦ : sed primo quod exciderat
quit hominem ad unaginem & similitu¬
dinem nrãm. Non ergo facit pat̾ sine filio.
nec filius sine patre. Faciamus hominem
adimaginem et similitudinem nrãm..
Faciamus non faciam : aut fac. aut faciat
ille: sed faciamus ad inaginem nontuã.
dissimilem remn dico. Nemo dicat: ecce qͥd
comparaui deo. Iam locutus sum: & p̃locutꝰ.
& cautos reddidi: & cautus fui. Longe ista
distant. a summis ima : ab incõmutabilib
mutabilia acreantib creata: a diuinis hu¬

Expanded text:
alia cogitantis, non videt faciem praesentis. alia cogitantis, non videt faciem praesentis. magis aliqua similitudo quaerenda est quorumdam trium separatim demonstratorum, inseparabiliter operantium. Quid habet mens tua? Forte si quaeram, multa invenio: sed aliquid proximum est, quod facilius intelligitur. Quid habet anima tua? Intus commemora, recole. Non enim quod dicturus sum, id posco ut credatur mihi: noli acceptare, si in te non inveneris. Intuere ergo, sed primo quod exciderat, quit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Non ergo facit Pater sine Filio, nec Filius sine Patre. Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Faciamus; non, Faciam; aut, fac; aut, faciat ille: sed, faciamus aa imaginem; non, Tuam; dissimilem rem dico. Nemo dicat: Ecce quod comparavit Deo. Jam locutus sum, et praelocutus, et cautos reddidi, et cautus fui. Longe ista distant, a summis ima, ab incommutabilibus mutabilia, a creantibus creata, a divinis hu
Abbreviated transcription (Latin):
querat inse aliquidi si possit inuenire: &
tria quȩdam quȩ separabilit̃ ꝓnuncient̾.
inseparabilit̃ oꝑantur. Queram: querite
mecum. Non ego in uob̾. et uos in me: sed
uos in uobis & ego inme. queramus cõmu¬
niter: & communem naturam. atq sus
o homo: adũte siuerumẽ. quod dico. ha¬
besne corpus. habes ne carnem: habđ in¬
quis. Nam unde est. unde in ioco sum. un¬
de de loco ad locum moueor: Unde uerba
loquentis audio. nisi ꝑ aurem carnis::
Unde os loquentis uideo. nisi per occulos
carnis: habes: constat. Nec dui satagen¬
dum ẽ: de remanifesta. Uide aliquid ali¬
ud: ude quodoꝑatur ꝑcarnem. Audis
enim aure: sed non ab aure audis. Alius
est intus: qui audit per aurem. Uide per
oculum: ipsum intuere. An domum ag¬
noiuisti: habitatorem neglexisti: Nlun¬
quid namuidet occłs per se ppsum: Non¬
ne alius ẽ. qui uidet ꝑ oculum: Nondico.
non uidet ocłs mortiũ de quo cõstat corpore
habitatorẽ abscessisse: sed occulus de re

Expanded text:
si possit invenire, et tria quaedam quae separabiliter pronuntientur, inseparabiliter operentur. Quaeram, quaerite mecum. Non ego in vobis, sed vos in vobis, et ego in me. Quaeramus communiter, et communem naturam atque subso homo, adverte si verum est quod dico. Habesne corpus, habes carnem? Habeo, inquis. Nam unde est, unde in loco sum, unde de loco in locum moveor? Unde verba loquentis audio, nisi per aurem carnis? Unde os loquentis video, nisi per oculos carnis? Habes, constat, nec diu satagendum est de re manifesta. Vide aliquid aliud, vide quod operatur per carnem. Audis enim aure, sed non ab aure audis. Alius est intus qui audit per aurem. Vides per oculum, ipsum intuere. An domum agnovisti, habitatorem neglexisti? Numquidnam videt oculus per se ipsum? Nonne alius est qui videt per oculum? Non dico, Non videt oculus mortui, de quo constat corpore habitatorem abscessisse: sed oculus de re
Abbreviated transcription (Latin):
a facie oculorum tuorum. Etenum ui¬
detur michi iste qui hoc dixit leuasse.
dm̃ animam suam: &. effudisse suꝑse
animam suam. cũ ei diceretur quotda
ubi ẽ ds tuus: Et ꝑuenisse spiritali
quodam contactu adulam incõmita¬
bilem lucem eamq infirmitate cons¬
pecta ferre non ualuisse: & insuamo
egritudinem atq langorem iteru
recidisse. & comparasse se illi. & sensi
adhuc contemplari non posse acies
Hentis sis iucem sapientiȩ clĩ. Et quia
men ei tasi fecerat. abreptus a sensibus
oeios. ie sibrectus in deum: a tubi quo¬
cepem aeboͥad hominem reuocatuseste¬

Expanded text:
a facie oculorum tuorum . Etenim via facie oculorum tuorum . Etenim videtur mihi iste qui hoc dixit, levasse ad Deum animam suam, et effudisse super se animam suam, cum ei diceretur quotidie, Ubi est Deus tuus ? pervenisse spirituali quodam contactu ad illam incommutabilem lucem, eamque infirmitate conspectus ferre non valuisse; et in suam quasi aegritudinem atque languorem iterum recidisse, et comparasse se illi, et sensisse adhuc contemperari non posse aciem mentis suae luci sapientiae Dei. Et quia hoc in ecstasi fecerat, abreptus a sensibus corporis et subreptus in Deum; ubi quodam modo a Deo ad hominem revocatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
erant: tantum dicenda erant. Non labo¬
randum. ut intelligerentur: sed curan
intentionem urãm requiro: de deuotio¬
nem apd̾ dm̃. Etenim locis corporalib
non tenentur nec occupãtur nͥ corpora.
Uitra locos corporales est diunitas: ner
eam tanquam in spacio requirat: ibi
uoͥsibilis & inseparabiliter adẽ. Ilami.
in parte maior in parte minor: sedlibo
tota. nusquam diuisa. Quis uidet hu
Quis capit hoc: conpescamus nos. o¬
nemus qui uude loquamur. Illudes
Quiescant uerba. cesset lingua: cor e¬
tur. cor uluc leuetur. Non enimẽ slua
acreatura mundi ꝑ eaquȩ factasit.
intellecta conspiciuntur: ne fet i
separabilit̾ proferantur. inseparaliee
mo. Widete prius quid ꝑmittam: n
forte increatura inueniam: quiacn¬
nr̃m cui fulgor ueritatis aliquar martꝰ
quasi coruscatione ꝑtringit: potest ds¬
re uerba illa. Ego dixi in extasimea.
extasi tua quid dixisti: ẜ roiectus sui

Expanded text:
erant, tantum dicenda erant: non laboerant, tantum dicenda erant: non laborandum ut intelligerentur, sed curandintentionem vestram requiro, et devotionem apud Deum. Etenim locis corporalibus non tenentur nec occupantur nisi corpora. Ultra locos corporales est divinitas: nemo eam tanquam in spatio requirat. Ubique invisibilis et inseparabiliter adest: non in parte major, in parte minor; sed ubique tota, nusquam divisa. Quis videt hoc? quis capit hoc? Compescamus nos: meminerimus qui, unde loquamur. Illud etQuiescant verba, cesset lingua; cor excitetur, cor illuc levetur. Non enim est illud a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : ne forte in separabiliter proferantur, inseparabilitnimo. Videte prius quid promittam; ne forte in creatura inveniam, quia Creaquisquam nostrum, cui fulgor veritatis aliqua mentem quasi coruscatione perstringit, potest dicere verba illa: Ego dixi in ecstasi mea. In ecstasi tua quid dixisti? Projectus sum
Abbreviated transcription (Latin):
didixi: sodiam clamastis. quia p̃uolastis.
Eruditi quippe inscolamagistri celestis tan¬
quam lectiones intentȩ audientes. pie red¬
dentes: quid sequatur non ignoratis. Po¬
testatem inquit habeo ponendi animam
meam: et potestatem habeo iterum sumen¬
di eam. Nemotollit eamame: sedego pono
eam amẽ. & iterum sumoeam. Ex soluuumꝰ¬
quȩ promisimus: ꝓpositiones nr̃as firmissi¬
mis ut arbitror cestimoniis. & documentis
ꝓbauimus. Tenete quod audistis. Breuit̃
replico. & rem utilissimam. quantum existi¬
momentib urĩs collocandam commendo.
ce: passionem tamen filii ce pat̾ & filiuso¬
peratus ẽ habetis ꝑsonarum distinctionẽ:
& oꝑationis in separabilitatem. Non ergo
dicamus aliquid patierem oꝑari sine filio:
aliquid filium sine patre. An forte mira¬
cula quȩ fecit iħc mouent uos: ne forte
aliqua ipse fecerit. quȩ nonfecit pater:
Et ubi pater autem in memanens. ipse fa¬
cit opera sua: Hec quȩ diximnus plana

Expanded text:
di dixi: sed jam clamatis, quia praevolatis. di dixi: sed jam clamatis, quia praevolatis. Eruditi quippe in schola magistri coelestis, tanquam lectiones intente audientes, pie reddentes, quid sequatur non ignoratis. Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a mequae promisimus: propositiones nostras firmissimis, ut arbitror, testimoniorum documentis probavimus. Tenete quod audistis. Breviter replico, et rem utilissimam, quantum existimo, mentibus vestris collocandam commendctionem tamen Filii et Pater et Filius operatus est. Habetis personarum distinctionem, et operationis inseparabilitatem. Non ergo dicamus aliquid Patrem operari sine Filio, aliquid Filium sine Patre. An forte miracula quae fecit Jesus, movent vos, ne forte aliqua ipse fecerit, quae non fecit Pater? Et ubi est, Pater autem in me manens, ipse facit opera ? Haec quae diximus plana
Abbreviated transcription (Latin):
Transeamus & huic: ueniamus ad resurrec
trem resurgentem: sed rectio resurrectionẽ
filii. & patrem &e filium. facientem. Oꝑetur
pater resurrectionem. filii. Propter quod¬
& deus exaltauit illum: et danauit illi no¬
men quod ẽ super nomen omne. Resusci¬
tauit gͦ pater filium exaltauit exaltando:
& excitando eum amortius. Nunquid et
filius resuscitat semetipsum: Resuscitat
plane. In figuram sui corporis: de templo
dixit. Soluite templum hoc: & intriduo
resuscitabo illud. ꝑ ostremo sicut ad passi¬
onemꝑtinet animam ponere: sic ad resur¬
rectionem animam sumere. Uideamus
si filius quidem animam suam posuit: et ei
animam suam pater rẽdidit. nonipse sibi..
Pater enim quia reddidit manifestum est.
Inde enim psalmus dicit. Excuscitame: &
recddam ilł. Sed quia & filius animam suam
sibi reddidit: quid a nobis expectatis: Ipse
dicat. P otestatem habeo ponendi animam
meam. Honclumdixi: quod promisi. Ponẽ¬

Expanded text:
Transeamus, et hinc veniamus ad resurrectTranseamus, et hinc veniamus ad resurrecttrem, resurgentem, sed resurrectionem Filii et Patrem et Filium facientem. Operetur Pater resurrectionem Filii. Propter hoc enim exaltavit eum, et donavit ei nomen quod est super omne nomen . Resuscitavit ergo Pater Filium, exaltando eum et excitando eum a mortuis. Numquid et Filius resuscitavit semetipsum? Resuscitavit plane. In figura sui corporis de templo dixit: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . Postremo sicut ad passionem pertinet animam ponere, sic ad resurrectionem animam iterum sumere: videamus si Filius quidem animam suam posuit, et ei animam suam Pater reddidit, non ipse sibi. Pater enim quia reddidit, manifestum est. Inde enim Psalmus dicit, Et resuscita me, et reddam illis . Sed quia et Filius animam suam sibi reddidit, quid a nobis exspectatis? Ipse dicat: Potestatem habeo ponendi animam meam. Nondum dixi quod promisi. Ponen
Abbreviated transcription (Latin):
nam ẽ aliud nasci filio. nisi acciꝑe formam
serui mutero uirginis: Audi. quia hoc et filiꝰ
fecit. Qui cum informa dĩ eẽt. non rapinam
exinaniuit formam serui accipiens. Cum
uenit plenitudotemporis: misit deus filiũ
suum factum ex muliere. qui factus ei ex
semine dd̾ scd̾m carnem. Uidemus gͦ natiui¬
tatem a patre factam Sed quia ipse filius
semetipsum exinauit exinaniuit formam
serui accipiens: uidemus natiuitatem filii
& ab iͭpͥso factam. P robatum ẽ hoc: tͣnseamꝰ
huic. Intenti aliud accipite: quod ex ordine
sequitur. P robemus et passionem filii et a
passionem filii.. Qiuꝓprio filio nõ peꝑcit:
sed pronob̾ omnib tradidit illum. facrat
et filius passionem suam. Qui me dilexit:
&e tradidit semetipsum prome. Tradidit
Sicut ergo natiuitatem: ita passionem xp̃i.
nec pater fecit sine filio: nec filius sine patre.
Tradidit pater filium: cradidit filius seip¬
sum. Quid hic fecit iudas. nisi peccatum :

Expanded text:
nam est aliud nasci Filio, nisi accipere formam nam est aliud nasci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qui cum in forma Dei esset, non rapexinanivit, formam servi accipiens . Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere; qui factus est ei ex semine David secundum carnem : videmus ergo nativitatem Filii a Patre factam; sed quia ipse Filius semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, videmus nativitatem Filii et ab ipso Filio factam. Probatum est hoc; transeamus hinc: intenti aliud accipite, quod ex ordine sequitur. 12. Passio etiam Filii a passionem Filii: Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Faciat et Filius passionem suam: Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me Galat. VSicut ergo nativitatem, ita passionem Christi nec Pater sine Filio fecit, nec Filius sine Patre. Tradidit Pater Filium, tradidit Filius se ipsum. Quid hic fecit Judas, nisi peccatum?
Abbreviated transcription (Latin):
dimeret. audistis & quia planumest.¬
⁊ apertum: intellexistis. Ecce pater fecrt.
fiun nascide iurgine. Cum enim. ueni¬
E uplenttudo cemporis: misit s̃ filium
stum atiq pater. xp̃m. Quomodo enum¬
tum misit: factum ex muliere: factum
siblege. fecit g̃ eum pater exmuliere:
abxi et paulus dicit ex muliere: Hon mo¬
ucat. N on immoremur: neq enim rudi¬
bus loquor. Ycrumq scriptura dicit: et
x uirgme &e ex muliere. Ex uirgine quo
iec filium. Exmuliere autem: sicut au¬
distis. slon ẽ contrarium. P roprietas añi
Ucutionis ebreȩ. mulieres noncorupta :
uirginitate. feminas appellat. habet eui¬
dentem scripturam geneseos: quando ip¬
si primo eua facta est. formauit eam in
mulierem. dicit etiam alio loco scriptura.
iubere dm̃ separari mulieres: quȩ non
cognouerunt eubile uiri. Hoc g̃ iamnotũ
eẽ debet: nec teneat nos. ut eaquȩ merito tene
tas filii deuirgine maria: Certe assumptio
forme seriui mutero uirginis. Nunquid¬

Expanded text:
redimeret . Audistis, et quia planum etredimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, utique Pater Christum. Quomodo eum misit? Factum ex muliere, factum sub Lege. Fecit ergo eum Pater ex muliere dixi, et Paulus dicit ex muliere? Non moveat, non immoremur: neque enim rudibus loquor. Utrumque Scriptura dicit, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine quomiet Filium . Ex muliere autem, sicut audistis: non est contrarium. Proprietas enim locutionis hebraeae mulieres, non corruptas virginitate, sed feminas appellat. Habes evidentem Scripturam Geneseos, quando ipsa primo Eva facta est: Formavit eam in mulierem . Dicit etiam alio loco Scriptura, jubere Deum separari mulieres, quae non cognoverunt cubile viri . Hoc ergo jam notum esse debet; nec teneat nos, ut alia, quae merito tenebtas Filii de virgine Maria? Certe assumptio formae servi in virginis utero. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
de questione ista inidemur iamexpatti
sed forte uerb̾ meis uideimus etiamu
scõrum librorum testimoniis demonsta
natuuitatem filii et patrem operatun
& filium: ita passionem. ita resurrectuiꝰ
ut cum filiitantum sit natiuitas. pis¬
sio. et resurrectio: hȩctamen tria qued
filium solum ꝑtinent. nec a patre solofi¬
ta sint. nec a solo filio. secl a patre utiq
filio. Probemus singula. Iudices audillꝰ
causa ꝓposita ẽ: cestes procedant. Dicat
michi udicium ur̃m: quod solet causas
agentib dici. doce qd̾ ꝑmittis. Doceopl¬
ne aduiuante domino: et cȩlestis iuris co¬
tolectionem. Intente audistis ꝓponent
audiste intentius iam probantem. de
uont qumius nonnisiad falium ꝑti¬
et quoa fe cit pater ee filiu so Paulcum
eite⁊ idon sum iuris ditan consutum.
am paulum diccantem: pacis iura non
itatem filii pateroperatus sit. sum
qutem uenit inquit plenitudotemporis.
msite d eus filium situm factum ex muue
sactum subiege: ut eos qui sublege erĩt

Expanded text:
De quaestione ista videmur jam expediti; sed forte verbis meis, videamus etiam sanctorum Librorum testimoniis demonstrare, nativitatem Filii et Patrem operatum et Filium; ita passionem; ita resurrectionem: ut cum Filii tantum sit et nativitas et passio et resurrectio; haec tamen tria quae ad Filium solum pertinent, nec a Patre solo facta sint, nec a solo Filio, sed a Patre utique et Filio. Probemus singula, judices auditis, causa proposita est, testes procedant. Dicat mihi judicium vestrum, quod solet causas agentibus dici: Doce quod promittis. Doceo plane adjuvante Domino, et coelestis juris recito lectionem. Intente audistis proponentem, audite intentius jam probantem. 9. d Filium pertineat quod fecit Pater et Filius. Paulum recito, idoneum juris divini consultum. am, Paulum dictantem pacis jura, non quomodo nativitatem Filii Pater operatus sit. Cum autem venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus est: sp̃s uoluntasẽ. non dico quo¬
modo libet intelligatur: non audeo. Ser¬
uemus maiora capientib infirmis infir¬
mi quod possumus. Nondico ista ulitri¬
nitati. ueludequanda. quasi ad analoqi¬
am. idest adrationem quandam compa¬
rationis dirigendam: non hoc dico. Seci
quid dico: Ecce ince inueni trra separabi¬
liter demonstrata. inseparabiliter oꝑata
& eorum unum quodq nom̃ atrib faccũ.
quod tamen non adtria sedad triumh
horum unum aliquid ꝑtineret. Crecle
iamibi quod non potes uidere: sichic au¬
disti & uidisti. & teniusti. Inte enĩquod
ẽ. potes nosse. in eo qui te fecit quod est.
quicquidẽ. quando potes nosse: et si pot̾¬
is non lum potes. ẜ t tamen cum potĩs.
nunquid sic potis tiinosse dm̃: quomꝰ
se nouit deus: Sufficiat ergo haritati
ui̾e. Quod potiumus diximus. Exigẽ¬
tibus promissa reddidimus. cetera que
addenda sunt. ut perficiatur sensusur̃.

Expanded text:
intellectus est, Spiritus voluntas est: non dico, quointellectus est, Spiritus voluntas est: non dico, quomodo libet intelligatur, non audeo. Servemus majora capientibus, infirmis infirmi quod possumus. Non dico ista illi Trinitati velut aequanda, quasi ad analoam, id est ad rationem quamdam comparationis dirigenda. Non hoc dico, sed quid dico? Ecce in te inveni tria inseparabiliter demonstrata, inseparabiliter operata, et eorum trium unumquodque nomen a tribus factum, quod tamen non ad tria, sed ad trium horum unum aliquid pertineret. Crede jam ibi quod non potes videre, si hic audisti et vidisti et tenuisti. In te enim quod est, potes nosse: in eo qui te fecit quod est, quidquid est, quando potes nosse? Et si poteris, nondum potes. Et tamen cum poteris, numquid sic poteris nosse Deum tu, quomodo se novit Deus? Sufficiat ergo Charitati vestrae: quod potuimus, diximus; exigentibus promissa reddidimus: caetera quae addenda sunt, ut proficiant sensus vestri,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ: Non possum dicere: non possum.
explicare. auquid &e cogitasitib relinꝙͣ
auquid &e silentio largiamur. Redi ad te:
ab omni strepitu collet te. Intrate uide:
si habes illic quod secretarium dulce cons¬
cientiȩ tuȩ. ubi non ꝑstrepas. ubi non litigeꝰ.
aut lites pares. ubi non aiscrtiendum dis¬
sentiones & ꝑuicatiam mediteris. Esto man¬
suetus ad audiendum uerbum: ut intelli¬
gas. Forte dicturus es. auditiu meo dabis
exultationem et letiam. et exultabunt
ergo: quia ostendimus tria quedam separa¬
bilit̃ demonstrari. inseparabilit̾ operari. Si
hoc inte inuenisti: si hoc in homine. sibocin
quadam persona interra ambulante. corpꝰ
fragille quod acigͣuat animam portante.
credo patȩrem & filium te spm̃ scm̃. per
signa quȩdam uisibilia. ꝑspecies quasã
assumptȩ creature posse et inseparabiliter
demonstrari: et inseparabiliter operari. Suf¬
ficit hoc Nondico pater memora ẽ. fauis

Expanded text:
Spiritus sancti? Non possum dicere. non possum Spiritus sancti? Non possum dicere. non possum explicare. Aliquid cogitantibus relinquamus, aliquid et silentio largiamur. Redi ad te, et ab omni strepitu tolle te. Intra te vide, si habes illic aliquod secretarium dulce conscientiae tuae, ubi non perstrepas, ubi non litiges, aut lites pares, ubi non dissensiones et pervicaciam mediteris. Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas. Forte dicturus es, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exsultabunt ergo quia ostendimus tria quaedam separabiliter demonstrari, inseparabiliter operari. Si hoc in te invenisti, si hoc in homine, si hoc in quadam persona in terra ambulante, corpus fragile, quod aggravat animam, portante; crede Patrem et Filium et Spiritum sanctum per singula quaedam visibilia, per species quasdam assumptae creaturae posse et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. Sufficit hoc. Non dico, Pater memoria est, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
nisi operante uolumtate. intellectii. & me¬
oꝑante memoria et intellectii et uoluntate.
explicata sunt ut arbitror quȩ ꝓmissa sitẽ.
Quod separatim ꝓnunciaui. inseparabilit̾
cogitau. Tlnum horum omĩum trui tria fe¬
cerunt: sed tamen hoc unum quod triafe¬
cerunt. non ad tria ꝑtinet. sed adunum. ti¬
tria fecerunt nomen memoriȩ: sed hoc nõ
ꝑtine. ⁊ nisi ad solam memoriam. Tria fece¬
runt nomen memore inel intellectus: sed
non pertinet nisiad solum intellectũs. Tria
fecerunt nomen uoluntatis: sed nõ ꝑtinent
nisi ad solam uoluntatem. Ita trinitas fe¬
cit carnem xp̃i: sed non ꝑtinet nisi ad solũ
xp̃m. T̃ rinitas fecit decelo uocem: sed nõ
ꝑtinet uox nisiad solum patrem. Nemogͦ
michidicat: nemo calumniosus me infir¬
mum urgere conetur. Quidergo in histri¬
bus quȩ in mente nr̃a uel uianima esse
ostendisti: Quid ex histribus ꝑtinet ad
patrem idẽ quasi ad similitudinem pa¬
tris: Q uidhorum adfilii. adhorum ad

Expanded text:
nisi operante voluntate, intellectu et meoperante memoria et intellectu et voluntate. Explicata sunt, ut arbitror, quae promissa sunt: quod separatim pronuntiavi, inseparabiliter cogitavi. Unum horum omnium tria fecerunt: sed tamen hoc unum quod tria fecerunt, non ad tria pertinet, sed ad unum. Tria fecerunt nomen memoriae: sed hoc non pertinet nisi ad solam memoriam. Tria fecerunt nomen intellectus: sed non pertinet nisi ad solum intellectum. Tria fecerunt nomen voluntatis: sed non pertinet nisi ad solam voluntatem. Ita Trinitas fecit carnem Christi: sed non pertinet nisi ad solum Christum. Trinitas fecit de coelo columbam: sed non pertinet nisi admihi, nemo calumniosus me infirmum urgere conetur: Quid ergo in his tribus quae in mente nostra vel in anima esse ostendisti, quid ex his tribus pertinet ad Patrem, id est, quasi ad similitudinem Patris, quid horum ad Filii, quid horum ad
Abbreviated transcription (Latin):
turus es inpeccore: de deo enuloquebaris.
Cum quereres quandam similitudinem:
de trinitate ineffabilis maiestatis loque¬
baris. Et quia defecisti indiuinis. tuam¬
q infirmitatem debita humilitate cõfes¬
lis es: ad humana uenisti: ibi discute.
Queris in peccore: queris in sole instella.
Quio enimꝰ orum factum ẽ. adimaginem
&e similitudinem dĩ: Prorsus familiarius
&e meliuis aliquid horum queris inte.Ho
hominem enim as fecit ad imaginem ce si¬
militudinem suam. Inte quere: ne forte
imago crinitatis. habeat aliquod uesti¬
quim crinitatis. Et quę unago facta lon¬
ge distans: similitudo cameñ longe dis¬
tans: non quomͦ imago filius noc qͦd pat̃.
Auter enim unago in filio: alit̃ inspeculo
Muitum distat in filio: imago tua tu ipse
es. hoc ẽnim filius tuus quodtu. natura¬
&e substantia hoc quoatu: ꝑsona alius
quamtii. Non gͦ homo unago canquam

Expanded text:
turus es in pecore? De Deo enim loquebaris, turus es in pecore? De Deo enim loquebaris, cum quaereres quamdam similitudinem. De Trinitate ineffabilis Majestatis loquebaris; et quia defecisti in divinis, tuamque infirmitatem debita humilitate confessus es, ad humana venisti; ibi discute. Quaeris in pecore, quaeris in sole, in stella? Quid enim horum factum est ad imaginem et similitudinem Dei? Prorsus familiarius et melius aliquid horum quaeris in te. Hominem enim Deus fecit ad imaginem et similitudinem suam. In te quaere, ne forte imago Trinitatis habeat aliquod vestigium Trinitatis. Et quae? Imago facta longe distans: similitudo tamen et imago longe distans, non quomodo imago Filius hoc quod Pater. Aliter enim imago in filio, aliter in speculo. Multum distat. In filio imago tua, tu ipse es. Hoc est enim filius quod tu natura. Substantia hoc quod tu, persona alius quam tu. Non ergo homo
Abbreviated transcription (Latin):
laniscego adicamus fr̃s dedeo: Sienum
uodus dedo aicere siccepisti. nõ e ds.
ucomohendere potiusti: auud prodeo
Snprenaisti Si quasi comp̃hendere po¬
qui cao gitatione tua te decepisti. hocg
none: si comprehendisti. Si autem hocẽ:
non comprehendisti a uidergo uisloqui.
quod comphendere non potiusti: Uide¬
amusengtio ne faorte increatura inueniamꝰ
aiquia ubi probemus aliqua tria. & sepa¬
rabilit demonstrari: & inseparabiliter
orari. Nuio ibims: Ad celum. ut de sole
deluna & sidierib disputemus: Ad t̾ram
ut force de fruecectis. de arborib de anima¬
uibus t̾ram implentibus: Ande ipsocȩ¬
o ande ipsa terra. quȩ continent omnia
quȩ sunt in celo ce in terra: Q uamdui hõ
cireuiscteaturam: Ad te redi te uide de ins¬
pic te discute. Increatura queris aliqua
cra &e separatun demonstranda. et iisepa¬
ribilit̾ operantia: Si increatura queris.
inte prius quere: Non enum tu non es crat̾a.¬
ereatura: similitudinem queris: quesi¬

Expanded text:
res, de Deo? Si enim quod vis dicere, si cepisti, non est Deus: si comprehendere potuisti, aliud pro Deo comprehendisti. Si quasi comprehendere potuisti, cogitatione tua te decepisti. Hoc ergo non est, si comprehendisti: si autem hoc est, non comprehendisti. Quid ergo vis loqui, quod comprehendere non potuisti? amus ergo, ne forte in creatura inveniamus aliquid, ubi probemus aliqua tria et separabiliter demonstrari, et inseparabiliter operari. Quo ibimus? Ad coelum ut de sole et luna et sideribus disputemus? Ad terram, ut forte de frutetis, de arboribus, de animalibus terram implentibus? An de ipso coelo, an de ipsa terra, quae continent omnia quae sunt in coelo et in terra? Quamdiu homo circuis creaturam? Ad te redi, te vide, te inspice, te discute. In creatura quaeris aliqua tria et separatim demonstranda, et inseparabiliter operantia: si in creatura quaeris, in te prius quaere. Non enim tu non es creatura. Similitudinem quaeris. Quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
potentis. Quoͥd facit xp̃c quando tales
conuertuntur qui foris abeccłia titu¬
lum eius baptisinatiᷤ acceꝑunt: ẜicre
predatorem: titulum non deponit. et
possidet domum: quia inuenit ibi titu¬
lum suum. Quid opusẽ. ut mutet nom̃
suum: Nunquid attendunt quod ait do¬
minus petro. pasce agnos meos. pasce o¬
ues meas: Nunquid dixcit eipasce agnoᷤ
tuos. aut pasce oues tuas: Exclusit aut̃
quid dixit. Incanticis canticorum adeccłiã
loquens sponsus ad sponsam ait. Nisi cog¬
nou̾is temetipsam pulcra int̃ mulieres:
exitu. Tanquam dicens. non ego te dei¬
culo scripture diune. nisi attenderis omu¬
lier pulchra speculum qͦd te falsonitore nõ
fallit: nisi cognoueris quia dece dictum ẽ.
suꝑ omnem terram tua gła. quia detedictũ
ẽ.dabo tibi gentes heditem ħeditatem tuã

Expanded text:
potentis. Quid facit Christus quando tales potentis. Quid facit Christus quando tales convertuntur, qui foris ab Ecclesia titulum ejus Baptismatis acceperunt? Ejicit praedatorem, titulum non deponit, et possidet domum: quia invenit ibi titulum suum. Quid opus est ut mutet nomen suum? Numquid attendunt quod ait Dominus Petro, Pasce agnos meos, pasce oves meas? Numquid dixit ei, Pasce agnos tuos: aut, Pasce oves tuas? Exclusis autem, quid dixit in Canticis canticorum ad Ecclesiam? Loquens sponsus ad sponsam ait, Nisi cognoveris temetipsam, pulchra inter mulieres, exi tu. Tanquam dicens, Non ego te ejiculo Scripturae divinae; nisi attenderis, o mulier pulchra, speculum quod te falso nitore non fallit: nisi cognoveris quia de te dictum est, Super omnem terram gloria tua ; quia de te dictum est, Dabo tibi gentes hae
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem pacris: nisi mortui. Nos uiuo p¬
patre nr̃o possidebimus: quod donauit:
quia pater nr̃ mori non poterit. Plus addo
plus dico. et uerum dico: ipse pater erit he¬
uos candidati xpĩ : recenter baptizati. mͦ
reginerati. Sicut uos ante ãmonui et mͦ
dico et sollicitulinẽ meã pronuncio:
quia timorem michi maiorem ingessit
p̃sens euangłica lectio. Obseruate uos.
nolite unitari malos xpĩanos. nolite di¬
cere faciam hoc: quia multi fideles hoc
faciunt. hoc nonẽ. defẽssionem parare
anumȩ: sed comites ad gehennam in¬
quirere. Crescite in hac area dominus¬
dominica: in hac inuenietis bonos qui
et uobis placeant: siet uos boni fueritis.
Nunquid enim pecułum nr̃m estis:
heretici. et scisinatici de furtis domini¬
cis peculia sibi fecerunt. et greges nõ
xpĩ sed suos contra. xp̃m pascere uolue¬
runt. Plane in ipsis depredationibus
sius titulum pͥosuerunt: ut prede ip¬
sorum quasi defenderentur ꝑ tatulum

Expanded text:
reditatem patris, nisi mortui. Nos vivo reditatem patris, nisi mortui. Nos vivo Patre nostro possidebimus quod donabit: quia Pater noster mori non poterit. Plus addo, plus dico, et verum dico: ipse Pater erit haevos, candidati Christi, recens baptizati, modo regenerati, sicut vos ante admonui, et modo dico, et sollicitudinem meam pronuntio; quia timorem mihi majorem ingessit praesens evangelica lectio: observate vos, nolite imitari malos christianos. Nolite dicere: Faciam hoc, quia multi fideles hoc faciunt. Hoc non est defensionem parare animae, sed comites ad gehennam inquirere. Crescite in hac area domindominica: in hac invenietis bonos, qui et vobis placeant, si et vos boni fueritis. Numquid enim peculium nostrum estis? Haeretici et schismatici de furtis dominicis peculia sibi fecerunt, et greges non Christi, sed suos contra Christum pascere voluerunt. Plane in ipsis depraedationibus suis titulum illius posuerunt, ut praedae ipsorum quasi defenderentur per titulum
Abbreviated transcription (Latin):
nus pasceagnos meos.
Sommenclabat petro xp̃o agnos suos pas¬
Undos :÷ qui pascebat et pecrum. Q uud eiũ
pettus poterit prestare aomino maxime
ammortale corpus gerenti. et in celisas¬
nsiuro: Canquam ei diceret: amasme:
n hoc ostende quia amas me. Ergo fr̃s cũ
t noscum timore audimus. pasce ouesme¬
.Si cum timore pascimus. et timemus
ro ouibus. ipsȩ oues quomodoprose debet̾
rmere: Pertineat ergo ad adnoscura: ad
uos obedientia. Ad nos uigilantia pastora¬
lis: ad uos humilitas gregis. Quanquam
t nos qui uob̾ uidemur loquide superiori
loquo. cum timore subpedibus urĩs sumu̾:
quoniam nouimus quam ꝑiculosaratio.
de ista quasi sublimi sede reddatur. ł rom̃
tate quale caput habeatis. Filii di. cogitate
qualem patrem inueneriti. Xpĩani: cogi¬
tate quȩ uob̾ hereditas ꝓmictitur. Non
talisqualis in t̾ra possideri a filus non po¬
test: nisi cum mortui fuerint parentes
corum. Nullus enim in terra possidet he¬

Expanded text:
nus, Pasce agnos meos. nus, Pasce agnos meos. Commendabat Petro Christus agnos suos pascendos, qui pascebat et Petrum. Quid enim Petrus poterat praestare Domino, maxime jam immortale corpus gerenti, et in coelum ascensuro? Tanquam ei diceret, Amas me? In hoc ostende quia amas me, Pasce oves meaet nos cum timore audimus, Pasce oves meas. Si nos cum timore pascimus et timemus pro ovibus; ipsae oves quomodo pro se debent timere? Pertineat ergo ad nos cura, ad vos obedientia; ad nos vigilantia pastoralis, ad vos humilitas gregis. Quanquam et nos qui vobis videmur loqui de superiore loco, cum timore sub pedibus vestris sumus; quoniam novimus quam periculosa ratio de ista quasi sublimi sede reddatur. Proindehristi, cogitate quale caput habeatis. Filii Dei, cogitate qualem Patrem inveneritis. Christiani, cogitate quae vobis haereditas promittatur. Non talis qualis in terra possideri a filiis non potest, nisi cum mortui fuerint parentes eorum. Nullus enim in terra possidet hae
Abbreviated transcription (Latin):
Arguitur engomundus de peccais
Sienim non in ipso: nullomͦuibent
autem in ipso: totus nob̾cum uaditib
trem. et hec implebit̾ in nob̾ ꝑfecca nl¬
ci. Propt̃ hoc et de uidicio mund̾ a¬
itur: quia princeps huuis mundium
dicatus est. idẽ cdiabolus princeps tinci
qui corde non habitant nisi m hoc muna
quem diligunt: et idõ mundus uocat
Sicut nr̃a conuersatio in cęlis est: siei¬
sur rexerimus cum xp̃o. Ergo quemada¬
cdum nob̾cum. idẽ cum corpore suo itũ
est xp̃s: ficcum omĩb impiis quibusi
put ẽ. cum quodam corpore suo unis
diabolus. Quappt̃ sicut nos nõ separis
a iusticia dequa dominus dpcit. quad
patrem uado: sic ipii non separantur
ab illo iudicio de quo dpxit. quiaprm¬
ceps huius mũdi iam iudicatus es¬
gcrions nodierria animad¬
uertit uaritas urã dictum ẽẽ pe¬
tro a domino ꝑ interrogationem.
aiigisme: C. ui respondebat ille.
scis domine: quia amote. Hoc se¬
cundo hoc tercio. Et ad singula
uerba respondentis dicebat domi¬

Expanded text:
Arguitur ergo mundus de peccato,sititia. Si autem in ipso, totus nobiscum vadit ad Patrem, et haec implebitur in nobis perfecta et de judicio mundus arguitur, quia princeps hujus mundi jam judicatus est: id est, diabolus princeps iniquorum, qui corde non habitant nisi in hoc mundo, quem diligunt, et ideo mundus vocantur; sicut nostra conversatio in coelis est, si resurrexerimus cum Christo. Ergo quemadmodum nobiscum, id est, cum corpore suo unus est Christus: sic cum omnibus impiis quibus caput est, cum quodam corpore suo unus est diabolus. Quapropter sicut nos non separamur a justitia, de qua Dominus dixit, Quia ad Patrem vado: sic impii non separantur ab illo judicio, de quo dixit, Quia princeps hujus mundi jam judicatus esectione hodierna animadvertit Charitas vestra, dictum esse Petro a Domino per interrogationem: Diligis me? Cui respondebat ille: Scis, Domine, quia amo te. Hoc secundo, hoc tertio; et ad singula verba respondentis dicebat Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ fide rectissime acrobustissime i
onsit pater. ut pater nõ ste filius: ie
poscipsam manentem. omnia uinouã¬
tm creantem. recreantem. mittantem
teuocantem: iudicantem ubantem.
Hancergo crmitatem ineffabilem simu̾
noimus: et inseparabilem. Qiudergo

Expanded text:
tamen fide rectissime, ac robustissime tamen fide rectissime, ac robustissime non sit Pater, ut Pater non sit Filius, ut apud seipsam manentem, omnia innovantem, creantem, recreantem, mittentem, revocantem, judicantem, liberantem, hanc ergo Trinitatem ineffabilem simul novimus et inseparabilem. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
triuitatem. Inuoce patrem an honi
facillimum est. fuident̾ enim necis
dubitationis scrupulo cõmendatin.
nulla dubitatio ẽ quod patrissta
dicit tu es filiusmeus. Nabeni
distinctam trinitatem. Et si conda
dicam. camen audeo: quasi separabla
trinitatem: cum iħs uenit ad fluuita
ex alio loco in alium locum: columb
descendit de celo ad terram. dealiol
malium locum: uox ipsa patris na
terra nec deaqua sonuit. seddecelo. la
hȩc quasi separantur locis. scparanti
officiis. separantur oꝑib dicat mici
aliquis. ostende inseparabilem trais¬
tem. Memento catholicam celoqui:
tholicis loqui. fides enim nr̃a. idc̃ fic
ur̃a: fidesrecta. fides catholica. nors
opinione presumptionis. sed testinmi
lectionis collecta: nec ħetica temertar
incerta. sedapłica ueritate fundata ha
insintat: hoc noumus. hoc credimus
hoc et sinon uidemus ocłis. nec ad ho
corde quaindiu fide mundamur.

Expanded text:
Trinitatem: in voce Patrem, in homine Trinitatem: in voce Patrem, in homine facillimum est. Evidenter enim, nec ullo dubitationis scrupulo commendatur hnulla dubitatio quod Patris sit, cum dicit, Tu es Filius meus . Habemus ergo distinctam Trinitatem. CAPUT II. 2.dicam, tamen audeo quasi separabilem Trinitatem. Cum Jesus venit ad fluvium, ex alio loco in alium locum; columba de coelo descendit ad terram, de alio loco ad alium locum; vox ipsa Patris, nec de terra, nec de aqua sonuit, sed de coelo: tria haec quasi separantur locis, separantur officiis, separantur operibus. Dicat mihi aliquis: Ostende inseparabilem Trinitatem. Memento catholicum te loqui, catholicis loqui. Fides enim nostra, id est, fides vera, fides recta, fides catholica, non opinione praesumptionis, sed testimonio lectionis collecta, nec haeretica temeritate incerta, sed apostolica veritate fundata, hoc insinuat; hoc novimus, hoc credimus. Hoc etsi non videmus oculis, nec adhuc corde quamdiu fide mundamur; ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
EUAris euca lectio
ꝓposuit nobis uude lo¬
quamur ad caritatem
urãm tanquam dnĩ
imperio. et uere domini
imperio: ab illo enim
expectauit cormeum tanquam iussionem
proferendi sermonis. ut hinc eum intel¬
ligerem loquime uelle: quod recitarł ip¬
se uoluisset. Audiat ergo studium et de¬
uotio ur̃a: et adiuuet apud ipsum domi¬
num deum nrm laborem meum. Uide¬
mus enim. et tanquam ꝓposito diuino spec¬
taculo contuemur apd̾ flumen iordanis
comiendari nob̾ dominum nr̃m intri¬
uitate. Cum enim ueniret iħc et baptirat
c̾et a ioħe: dominus a seruosuo. qd̾ fecit ad
humilitatis exemplum: in ipsa quippe h¬
humilitate ostendit impleri iusticiam:
quando dicente sibi ioħe. ego ate debeo
baptizari et tu uenis adme: Respondit.
Sine modo: ut impleatur omnis uistica
Cum gͦ baptiratus eẽt: aꝑti sunt celi. et
descendit suꝑ eum sp̃s sc̃s in specie colũ¬
be. demde uox desp desuper consecuta ẽ:¬
bicest filius meus dilectus in quoha
sensi. Habemus gͦ distinctam qual

Expanded text:
Evangelica lectio proposuit nobis unde loquamur ad Charitatem vestram, tanquam Domini imperio, et vere Domini imperio. Ab illo enim exspectavit cor meum tanquam jussionem proferendi sermonis, ut hinc eum intelligerem loqui me velle, quod recitari ipse voluisset. Audiat ergo studium et devotio vestra, et adjuvet apud ipsum Dominum Deum nostrum laborem meum. Videmus enim et tanquam proposito divino spectaculo contuemur, apud flumen Jordanis commendari nobis Deum nostrum in Trinitate. Cum enim veniret Jesus, et baptizatus esset a Joanne, Dominus a servo quod fecit ad humilitatis exemplum; in ipsa quippe humilitate ostendit impleri justitiam, quando dicente sibi Joanne, Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me; respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia : cum ergo baptizatus esset, aperti sunt coeli, et descendit super eum Spiritus sanctus in specie columbae; deinde vox desuper consecuta estHic est Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Habemus ergo distinctam quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si solus uadit ad patrem: quio nobis
prodẽ: Ut quid ab spũ scõ de hac iusticia
mundus arguitur: Et tamen nisi solus
iret ad patrem: non alio loco diceret: nemo
ascendit in gelum asi qui de olo descenait.
fains hominis qui ẽ incelo. Sedeciam paulus

Expanded text:
Sed si solus vadit ad Patrem, quid nobis prodest? Utquid ab Spiritu sancto de hac justitia mundus arguitur? Et tamen nisi solus iret ad Patrem, non alio loco diceret: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo . Sed etiam Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi xp̃c ẽ. indexteri dĩ sedens: que sur sum
sunt sapite non quȩ suꝑ tram. Mortiuemĩ
estis: & uita urã abscondita ẽ. cũ xp̃o indeo
Quom̃ ergo ille solus: An idõsolus. quia xp̃s
unus ẽ. cumomnib menbris siuis tanꝗ̃
caput cum corpore suo: Quod autem corpꝰ
cius. nisi eccłia: Sicut dixit idem dorͦtor.
Uos autem estis corpus xpĩ. et membra
ex parte. Cum ergo nos ceciderimus et ꝓpt̃
nos ipse descẽd̾it. quid ẽ. nemo ascendit
nisi qui descendit: nisi quia nemo ascen¬
dit nisi unuscum eofactus. et tanquam
menbrum compactus in euis corpore qͥ
descendit: Sic et discipulis dicit: quia
sine me nichil potestis facere. aliter est.
enim unum cum patre: & altt̃ unum no¬
biscum. Unum cum patre ẽ: quia una
substantia: ꝓatris et filii. Unum cum patre
est: quia cum in forma dĩ eẽt. non rapinam
arbitͣtus ẽ. esse ȩqualis dõ. Ynus autem no¬
biscum factus ẽ : quia semetipsum ex inani¬

Expanded text:
ens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Quomodo ergo ille solus? An ideo solus, quia Christus unus est cum omnibus membris suis, tanquam caput cum corpore suo? Quae autem corpus ejus, nisi Ecclesia? Sicut dicit idem doctor: Vos autem estis corpus Christi, et membra ex parte . Cum ergo nos ceciderimus, et propter nos ipse descenderit, quid est, Nemo ascendit, nisi qui descendit; nisi quia nemo ascendit, nisi unum cum eo factus, et tanquam membrum compactus in ejus corpore qui descendit? Sic et discipulis dicit: Quia sine me nihil potestis facere . Aliter est enim unum cum Patre, et aliter unum nobiscum. Unum cum Patre est, quia una substantia est Patris et Filii: unum cum Patre est, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Unus autem nobiscum factus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinemus quod est xp̃c: nob̾ simul incorpo¬
ratis. et illi capiti coherentib unus est xp̃s
Et quia et nobis dicit: ergo ab rahȩ semen
estis: scłm ꝓmissionem heredes. Si enim
unum ẽ. semen abrahe. & illud unum sem̃
abrahe non intelligitur nisi xp̃c: hoc aut̃
semen abrahȩ etiam nossumus: hocg̃ cocũ
idest caput et corpusumus ẽ xp̃e. Et ĩ nos¬

Expanded text:
pertinemus quod est Christus, nobis simul incorporatis et illi capiti cohaerentibus, unus est Christus: et quia et nobis dicit, Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes . Si enim unum est semen Abrahae, et illud unum semen Abrahae non intelligitur nisi Christus; hoc autem semen Abrahae etiam nos sumus: hoc ergo totum, id est, caput et corpus, unus est Christus
Abbreviated transcription (Latin):
uenit a patre : anquia miscõia ẽ quod
uenit. tõo iusticiaẽ quod uadit: ut ec in
nob̾ discamus impleri non posse iusticiã:
sipigri fuerimus: precogare miscdiam.
Non que nr̃a sunt querentes: sed quȩ alioꝵ:
Quod cum moniusset apłs: contimio de ipso¬
domino conunxit exemplum. Nichil inqͥt
ꝑ contentionem. neq per ianem głam:
sedbumilitatem mentis alt̃ alterutrum
existimantes suꝑiorem sibi. non quȩ sua
sunt unusquisq intendentes: s quȩ ali¬
orum. Deinde statim addidit. Singuli
quiq boosentite in uob̾: quod et ini xp̃o iłi.
Quictimin forma dĩ eẽt. non rapinam ar¬
bitratꝰ ẽ. ẽẽ equalis dõ: sed semetipsum

Expanded text:
venit a Patre? An quia misericordia est quod venit a Patre? An quia misericordia est quod venit, ideo justitia est quod vadit: ut et in nobis discamus impleri non posse justitiam, si pigri fuerimus praerogare misericordiam, non quae nostra sunt quaerentes, sed et quae aliorum? Quod cum monuisset Apostil, inquit, per contentionem, neque per inanem gloriam; sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem sibi; non quae sua sunt unusquisque intendentes, sed et quae aliorum. Deinde statim addidit: Singuli quique hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus e
Abbreviated transcription (Latin):
spesaccedat et caritas. Quid sibi ȩciam
ult quodait deuisticia. quia ad patrẽ
ado: Et primo querendum side peccato
nundus arguitur: cur et deiusticia. Qͥs
nim de uisticia recte arguitur. argui po¬
t Anquia de peccato quidem suo.
le iusticia ueraxpĩ mundus arguitur:
Son uideo quid alud possit intelligi.
quandoquidem de peccato inquit. quia
non crediderunt inme. De iusticia uero
uia ad patrem uado. Illi non crediderẽ.
ꝓpsead patrem uadit: illorum ergopec¬
catum. ipsuis autem iusticiaSed eur
meo uoluit nominare iusticiam. quia ad¬
uadit ad patrem: Num usticia ẽ. etiam
quod huc uenit & a patre: anilla poctus
miscdia ẽ. quod a patre adnos uente: nsti¬
pedire arbicor arbitror ute in tanta profim¬
ditate seripturarum in quib forte uerb
absconditum aiquid latet. quod oportu¬
ne apiendum sit tanquam simul fidelit᷑
inqtaramus: ut sabriter iuenire merea¬
mur. Cur. ergo hanc appellat iusticiam.
quia uadit ad patrem. et nonȩtiam quia

Expanded text:
Quid sibi etiam vult quod ait, De justitia, quia ad Patrem vado? Et primo quaerendum est, si de peccato mundus arguitur, cur et de justitia. Quid enim de justitia recte argui possit? An de peccato quidem suo, de justitia vero Christi mundus arguitur? Non video quid aliud possit intelligi: quandoquidem, De peccato, inquit, quia non crediderunt in me; de justitia vero, quia ad Patrem vado. Illi non crediderunt, ipse ad Patrem vadit. Illorum ergo peccatum, ipsius autem justitia. Sed cur in eo solo voluit nominare justitiam, quia vadit ad Patrem? Num non justitia est etiam quod huc venit a Patre? An illa potius misericordia est quod a Patre ad nos venit, justipedire arbitror, ut in tanta profunditate Scripturarum, in quibus forte verbis absconditum aliquid latet quod opportune aperiendum sit, tanquam simul fideliter inquiramus, ut salubriter invenire mereamur. Cur ergo hanc appellat justitiam quia vadit ad Patrem, et non etiam quia
Abbreviated transcription (Latin):
mendant eccłiam: nisigͥ. cognoueris :
partem nõ habes. beredem te pͤotest fac̾e.
Ergo exitii in uestigiis gregumtuorum.
non insocietate gregis. & pasce edos tuos:
non quom̃ petro dictum ẽ. ouesmeas. ꝑet̾
dr̃ oues meas: scismaticis dr̃ edos tuos.
hic oues: ibi edos. Hic meas: ibi tuos. Re¬
colite dext̾am et simstram iudicis nr̃i:
recolite ubi stabunt bedi et ubi oues. &
apparebit uob̾ ubi dext̾a. ubi sinistra. cã¬
dida et nigra. lumina & tenebrosa. pulcͣ
et deformoͥs : acceptura regnum. et inuẽ¬
tura supplicium sempiternum. E xpliẽ¬

Expanded text:
Nisi ergo cognoveris, partem non habes, haeredem te non potes facere. Ergo, exi tu in vestigiis gregum, non in societate gregis: et pasce haedos tuos , non quomodo Petro dictum est, oves meas. Petro dicitur, oves meas; schismaticis dicitur, haedos tuos. Hic oves, ibi haedos: hic meas, ibi tuos. Recolite dexteram et sinistram judicis nostri: recolite ubi stabunt haedi, et ubi oves : et apparebit vobis ubi dextera, ubi sinistra, candida et nigra, luminosa et tenebrosa, pulchra et deformis, acceptura regnum et inventura supplicium sempiternum.
Abbreviated transcription (Latin):
Complebitur autem spes urã: in ultita
resurrectione mortuorum. Cum autas
complebitur spes nrã: tunc complans
ȩtiam uistificationrã. Quam complea
dominus: quid sꝑare debcamus ostis
incarne sua. hoc ẽ. incapite nr̃o inquai
surrexit et ascendit ad patrem: quis
scriptum ẽ. Traditus ẽ. ꝓpt̾ delicat

Expanded text:
complebitur autem spes nostra in ultima resurrectione mortuorum. Cum autem complebitur spes nostra, tunc complebitur etiam justificatio nostra. Quam completurus Dominus, quid sperare debeamus, ostendit in carne sua hoc est, in capite nostro, in qua resurrexit et ascendit ad Patrem. Quia sic scriptum est: Traditus est propter deli
Abbreviated transcription (Latin):
tus ut homo. Humiliauit se factus hobe¬
diens usq admortem: mortem autem cru¬
cis. Hec est misccłia: quia uenit a patre.
Quȩ igitur iusticia ẽ. qua uadit ad patrẽ:
Sequitur et dicit. Propter quod & deus
eum exaltauit. et donauit illinomen qͦd
ẽ suꝑ onmenomen. ut in nomine ihu omne

Expanded text:
homo: humiliavit se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Haec est misericordia, qua venit a Patre. Quae igitur justitia est, qua vadit ad Patrem? Sequitur et dicit: Propter quod et Deus eum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omn
Abbreviated transcription (Latin):
unum hominem peccatum intraul
in mundum. & ꝑpeccatum mors
iquo ormes peceauerunt: idõ gr̃a dr̃.
uagratis datur. Ido g̃tis datiar. quia
unquasi inerees reclaitur post aiscus¬
onem meritorum. sed donum datur
ost ueniam delictorum. de peceato gͥ¬
pguuntur infideles: idẽ. dilectires
munai. Nam ipsi significantur mun¬
li nomine. Cumenim dr̃ arguet mun¬
Qui de peccato: non alio quam quod
Honcreliderunt in xp̃o. hoc demq pec¬
dotim si nonsit: nulla peccata remane¬
unt. quia uisto ex fide uiuente: cunc
solutuntur. Sedmultum int̾est. utrũ
tusq credat ipsum ẽẽ. xp̃m: et utrum
am si fidem habet et sine spe. ac sine

Expanded text:
um hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt : ideo gratia, quia gratis datur. Ideo gratis datur, quia non quasi merces redditur post discussionem meritorum, sed donum datur post veniam delictorum. CAPUT arguuntur infideles, id est, dilectores mundi: nam ipsi significantur mundi nomine. Cum enim dicitur, Arguet mundum de peccato; non alio quam quod non crediderunt in Christum. Hoc denique peccatum si non sit, nulla peccata remanebunt, quia justo ex fide vivente cuncta solvuntur. Sed multum interest, utrum quisque credat ipsum Christum, et utrum ligit Christum. Nam si fidem habet sine spe ac sine