comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in hominẽ ex partu uirgimꝰ
dei sacramentũ docurmus.
Item in eodẽ. Namq cũ ho
mine ds̃ natus fit. non id¬
circonatus est. ned̾s ñ ma¬
neret. Item eiꝰdem inꝓemi¬
o expositionis euuangelii
scd̃m matħm. Erat namq
primũ necessariũ nobis ut
unigenitꝰ d̾s nr̃i causa hõ
natus cognosceretur. Item
in consequentib. Ad id qͦd
d̾s erat homo. id qͦd tum non
erat gigneretur. Item in eoð.
Tercium deinceps illud cõgru¬
gruũ fuit. ut quia d̾s hõ ge¬
nitꝰ in mundo. et cetera. Hec
qͥdem pauca sunt. de satiᷤ mu¬
ltis. Sedtam̃ uides eciãm ex
his que diximꝰ qͦd palam et
euidenter natum. exmaria
d̃m predicat. et ubi illud tu¬
um. non potuit creatura pa¬
rere creatorem. et qͦd natum
excarne caro est: Longumẽ
de singulis ꝑsonis conuenien¬
tia dicere. Enumeratio ma¬
gis quam execucio dictorũ
agenda est.quia sibi ad exe¬
cutionem sui ipsa sufficiũt
Ambrosiꝰ eximius dei sacerdoᷤ.

Expanded text:
in hominem ex partu uirginis in hominem ex partu uirginis dei sacramentum docuimus. item in eodem: namque cum in homine deus natus sit, non idcirco natus est, ne deus non maneret. item eiusdem in prooemio expositionis euangelii secundum Matthaeum: erat namque primum necessarium nobis, ut unigenitus deus nostri causa homo natus cognosceretur. item in consequentibus : ad id quod deus erat-, homo, id quod tum non erat, gigneretur. item in eodem: tertium deinceps illud congruum fuit, ut, quia deus homo genitus in mundo, et cetera. haec quidem pauca sunt de satis multis, sed tamen uides etiam ex his quae diximus, quod palam et euidenter natum ex Maria deum praedicat. et ubi illud tuum: non potuit creatura parere creatorem, et: quod natum est ex carne, caro est? longum est de singulis personis conuenientia dicere: enumeratio magis quam exsecutio dictorum agenda est, quia sibi ad exsecutionem sui ipsa sufficiunt. Ambrosius, eximius dei sacerdos,
Abbreviated transcription (Latin):
ponere. si pauca tam̃ scõrũ
uiroꝵ atq illustrium sacer¬
dotum dicta subdidero. ut
id qͦd auctoritate testimo¬
nioꝵ sacroꝵ iam approba¬
iumꝰ. eciam fide presentis
temporis roboremꝰ. Hylariꝰ
uir uirtutũ omniũ atq or¬
nam̃toꝵ. et sicut uita. ita e¬
tiam eloqñtia insignis. qͥ
et magister ecclesiaꝵ ce sa¬
cerdos. non ꝑsua tantũ me¬
łita. sed eciam ꝑ profectus
creuit alioꝵ et inter ꝓcellas
persecutionum ita immobi¬
lis perstitit. ut ꝑinuicte fidei
fortitudinem. ectã confessoriꝰ
ceperit dignitatem in libro
fidei primo dm̃ u̾m ex deo
nẽ genitum esse testat᷑. Itẽ
inscd̃o libro. Unus unigeni¬
tus ds ipse corpusculi hũa¬
ni formam. scẽ uirginis u¬
tero insertus accepit. qͥ or̃a
continet. et intra qͦm cũcta
sunt. humani partus lege
profert᷑. Item in eodẽ libro.
Angelus testis ẽ. ds nobiscũ
est̾ ille qui nascitur. Item
in libro decimo. Nati quoq

Expanded text:
ponere, si pauca tamen sanctorum ponere, si pauca tamen sanctorum uirorum atque inlustrium sacerdotum dicta subdidero, ut id, quod auctoritate testimoniorum sacrorum ia.m approbauimus, etiam fide praesentis temporis roboremus. Hilarius, uir uirtutum omnium atque ornamentorum et sicut uita, ita etiam eloquentia insignis, qui et magister ecclesiarum et sacerdos non per sua tantum merita, sed etiam per profectus creuit aliorum et inter procellas persecutionum ita immobilis perstitit, ut per inuictae fidei fortitudinem etiam confessoris ceperit dignitatem, in libro fidei primo deum uerum ex deo nem genitum esse testatur. item in secundo libro: unus unigenitus deus in corpusculi humani formam sanctae uirginis utero insertus accrescit. qui omnia continet et intra quem cuncta sunt, humani partus lege profertur. item in eodem libro: angelus testis est, deus nobiscum est, ille qui nascitur. item in libro decimo: nati quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nem. textum supradicti ser¬
monis iterasset. hanc ma¬
iestatem dñi celum ĩtroeũ¬
tis conclusione monstrauit
dicens. Dñs uirtutũ ipse est
rex głȩ. Sciticet ne suscepti¬
ocorporis honorem summȩ
minueret diuinitatis. eund̾
hic dñm uircutũ et regem
cȩlestis głe eẽ docuit. quem
superius uictorẽ inferni p̃¬
lii predicauit. Inhunc et do¬
natam dñi głam esse dicito.
cum et ꝓpbeta eum regem.
głe esse dixerit. et ipse dese tta
testificatus sit. Cum uenerit
filius hominis ingła sua. Re¬
pugna si potes et contradici¬
to. ut cum ille se habere tes¬
tet᷑ głam suam.tu accepisse
eum dicas alienã. Quamuiꝰ
nos ita dicamꝰ eum głam
habere ꝓpriam. ut ñ negemꝰ
tam̃ hanc ip̃am głe propei¬
etatem ei cum sp̃u ac patre
possidet deitatis est.⁊ regnỹ
głe ita est filio dei ꝓpriũm.
quod non est tamen atocius
deitatis ꝓprietate diuisum.
Sed tempꝰ tandẽ est finẽ li¬
bro. immno uniũso operrim¬

Expanded text:
nem textum supra dicti sernem textum supra dicti sermonis iterasset, hac maiestatem domini caelum introeuntis conclusione monstrauit dicens: dominus uirtutum, ipse est rei gloriae. scilicet ne susceptio corporis honorem summae inminueret diuinitatis, eundem hic dominum uirtutum et regem caelestis gloriae esse docuit, quem superius uictorem inferni proelii indicauit. i nunc et donatam domino gloriam esse dicito, cum et propheta eum regem gloriae esse dixerit I et ipse de se ita testificatus sit: cum uenerit filius hominis in gloria sua. repugna, si potes, et contradicito, ut, 1 cum ille se habere testetur gloriam suam, tu accepisse eum dicas alienam: quamuis nos ita dicamus eum gloriam habere propriam, ut non negemus tamen hanc ipsam gloriae proprie-. tatem ei cum spiritu ac patre id deus possidet, deitatis est, et regnum gloriae ita est filio i dei proprium, quod non est tamen a totius deitatis proprietate diuisum. Sed tempus tandem est finem libro, immo uniuerso° operi in
Abbreviated transcription (Latin):
iniubilatione dns inuoce
tubȩ. euidentẽ maiestatem
ascendentis. per potestatem
ascensionis explicuit. Sed
udeamus tam̃ qua tandẽ
precedentes blasphemiasto¬
as adiectione concludas. Q
tantã inquis głam xp̃o do¬
nauit. Gloriam nominas.
ut contumeliã facias. Nã
in eo qͦd donatum dñm gła
asseris. dum accepisse diciᷤ
indiguisse blasphemas. hoc
enim agit impuis sensus
tuus. ut largitas muneran¬
tis. indigenciam accipien¬
tis ostendat. Et oinfelicẽ
impietatẽ tuam. Et ubi
illud est qͦd deascendente
in celum dño iħu xp̃o ipsa
olim diuinitas prenuncia¬
uit: bollite inquiens portã
pͥncipes ur̃ãs. et introibit rex
głe. Cumq ipse sibi ut solet
sermo diuimis quasi subin¬
quirentis nomine respondiᷤ¬
set. qͥs est iste rex głe. statim
subdit. Dñs fortis et potens
dñs potens in prelio. Sub p̃¬
lii utiq gesti nomine. uic¬
toriam dm̃ triumphantis
ostendens. Deinde cum ad
complendam rei expositio¬

Expanded text:
in iubilatione, dominus in uoce in iubilatione, dominus in uoce tubae: euidenter maiestatem ascendentis per potestatem ascensionis explicuit. Sed uideamus tamen qua tandem praecedentes blasphemias tuas adiectione concludas: qui tantam, inquis, gloriam Christo donauit. gloriam nominas ut contumeliam facias. nam in eo quod donatum dominum gloria asseris, dum accepisse dicis, indiguisse blasphemas. hoc enim agit impius sensus tuus, ut largitas munerantis indigentiam accipientis ostendat. et — o infelicem impietatem tuam — et ubi illud est quod de ascendente in caelum domino Iesu Christo ipsa olim diuinitas praenuntiauit, tollite, inquiens, portas, principes, uestras, et introibit rei gloriae? cumque ipse sibi, ut solet sermo diuinus, quasi sub inquirentis nomine respondisset: quis est iste rex gloriae? statim subdidit: dominus fortis et potens, dominus potens in proelio, sub proelii utique gesti nomine uictoriam domini triumphantis ostendens. deinde cum ad conplendam rei expositio
Abbreviated transcription (Latin):
sus facere. et docere usq ĩ
rit tibi forsitan amplius.
qͣm testimonio ipso ĩhac
parte non habeat. qͥa suffi¬
cere utiq ad plenum ueri¬
tati debet integritas testi¬
monii. si falsitati poterat
satis esse corrumptio. Sed
tam̃ tu qui putas dñm ihm
a sp̃ũ. Dic michi qͦmͦ ipse
ait. nemo ascendit in cȩlũ
nsi qui de cȩlo descendit
filius hominis qui ẽ ince¬
lo: Agnosce ergo qͣm ridi¬
culȩ et stutte putes nõ po¬
tuisse eum celũ ascendere.
qͥ cum descendisset in t̾raᷤ
num qͣm affuisse dicat᷑ e
celo. Et an possibile ei fue¬
rit. linqͣnti inferos celum
scandere. cui promptum
fuerit. etiam interris sito
semper in celestib ꝑmañe.
Quid autẽ illud qͦd ipseait.
Ascendo ad patrẽ meũ: nũ¬
qͥd in ascensione hac. interceᷤᷤ¬
suram opem indicauit alte¬
rius᷑ Quin in hoc ipso qͦd
ascensurum se ẽẽ dixit uir¬
tutẽ ꝓpriȩ potestatis ostendit.
Dauid quoq de ipsa domini
Sascensione. ascendit inqͥt d̃s

Expanded text:
sus facere et docere, usque in ri tibi forsitan amplius quam testimonio ipso in hac parte non debeat: quia sufficere utique ad plenum veritati debeat integritas testimonii, si falsitati poterat satis esse correptio. Sed tamen, tu qui putas Dominum na Spiritu: dic mihi, quomodo ipse ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo ? Agnosce ergo quam ridicule et stulte putas non potuisse eum in coelum ascendere, qui cum descendisset in terris, numquam abfuisse dicatur e coelo: et an possibile ei fuerit linquenti inferos coelum ascendere, cui promptum fuerit etiam in terris sito, semper in coelestibus permanere. Quid autem illud quod ipse ait: Ascendo ad Patrem meum ? numquid in ascensione hac intercesuram opem indicauit alterius, qui in hoc ipso quod ascensurum se esse dixit uirtutem propriae potestatis ostendit? Dauid quoque de ipsa domini ascensione ascendit, inquit, deus
Abbreviated transcription (Latin):
is. quod eleuationem dño in
cȩlum sp̃s condonarit. Ostẽ¬
dens scilicet sacrilego sensu
tuo qͦd tam in becillum ac
eleuasset incelum. ad huc ho¬
die forsitan futurum estima¬
res interra. Ad ꝓbationẽ aũ
dicti eciam testimoniũ sacrỹ
ad hibens ait inquis. clans
te appeslem: Quid estimẽ:
Qui corrũpendo diuinas litt̃aᷤᷤ
idagis. ne testimonia sacra
habeant iuim testimoniorũ
nouũ. audacie genus que id
efficere argumentis neqͥciȩ
suȩ nititur. ut falsitatẽ ueri¬
tas confirmare uideat᷑. Nõ.
enĩ ita mapłicis actib dic¬
tum ẽ ut tuais. Quid enĩ
scriptura dicit: Que cepit

Expanded text:
is quod eleuationem domino in is quod eleuationem domino in caelum spiritus condonarit, ostendens scilicet sacrilego sensu tuo, quod tam inbecillum ac eleuasset in caelum, adhuc hodie forsitan futurum aestimares in terra. ad probationem autem dicti etiam testimonium sacrum adhibens ait, inquis, enim: dans te appellem, quid te aestimem, qui corrumpendo diuinas litteras id agis, ne testimonia sacra habeant uim testimoniorum? nonum audaciae genus, quae id efficere argumentis nequitiae suae nititur, ut falsitatem ueritas confirmare uideatur. non enim ita in apostolicis actibus dictum est, ut tu ais. quid. enim scriptura dicit? quae coepit
Abbreviated transcription (Latin):
descenditur. sp̃c qui descen¬
dit. pater qui testimoniũ
dicit. nullus plus habuit
honoris. nuilus qͥcqͣm acce¬
pit iniuriȩ. sed equalit̾ ad
plenitudinem deitatis totõ
redundat. qͥa que uis intri¬
nitate ꝑsona. honorem ĩse
tocius continet trinitatiᷤᷤ. Et
ideo dici hinc amplius non
necesse est.nisi ad manifes¬
tandam tantũ impietatis
tuȩ causam. atq originem.
quia spinȩ utiq ac t̾ribusi
ex radicib emergentes qͣli¬
tate sui. stirpem̃ suam ꝓdri¬
cunt. et ex eo ipso qͦd sunt.
indicant unde nascantur.
Ita ergo et tu pelagianȩ he¬
reos. spmosa soboses. idemoᷤᷤ¬
tendis in germine. qͦd pa¬
ter tuus habuisse tradit᷑
in radice. Ille enimut lepori¬
us discipulus suus dixit do¬
minũ nr̃m asserebat. xp̃m
factum esse perbaptismũ.
tu inbaptismo templũ dei
dicis factum ẽẽ perxp̃m.
Non qͥdem ad plenũ eandẽ
uerba sunt. sed ad plenum
una peruersitas. Ad diseciã
hoc predictis impietatib tu¬

Expanded text:
descenditur, spiritus qui descendescenditur, spiritus qui descendit, pater qui testimonium dicit, nullus plus habuit honoris, nullus quicquam accepit iniuriae, sed aequaliter ad plenitudinem deitatis totum redundat, quia quaeuis in trinitate persona honorem in se totius continet trinitatis. et ideo dici hinc amplius non necesse est nisi ad manifestandam tantum impietatis tuae causam atque originem, quia spinae utique ac tribuli ei radicibus emergentes qualitate sui stirpem suam produnt et ex eo ipso quod sunt indicant unde nascantur. ita ergo et tu, Pelagianae haereseos spinosa suboles, idem ostendis in germine quod pater tuus habuisse traditur in radice. ille enim, ut Leporius discipulus suus dixit, dominum nostrum asserebat Christum factum esse per baptismum, tu in baptismo templum dei dicis factum esse per spiritum. non quidem ad plenum eadem uerba sunt, sed ad plenum una peruersitas. Addis autem etiam hoc praedictis impietatibus tu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ supereum. Quia furiosã
assercionem tuã diuinis teᷤ¬
timoniis confirmare conariᷤ.
usdeamꝰ quam obeausam. ħ
qͦd tu ais testimoniũ sacrũ
dixerit. uidi enim in qͥt sp̃m
descendentẽ. sicut columbã
et manentẽ suꝑ eum. Discer¬
ne hic si potes quis maiorsit.
quis honoracior. is qui descẽ¬
debat. anis ad quem descẽ¬
debat᷑. is qui deferebat ho¬
norem.an is cui honor de¬
ferebat᷑. Ubi hic intestimo¬
mo sonat qͦd carnem eius
templũ sp̃s fecerit: Aut in
quo honorem dei minuit.
si ad demonstrandum hy¬
mano generi d̾m. d̾s ipse
descendit: Cum utiq nõ
minor intelligi debeat. is
cuiꝰ indicata sĩt dignitas
quam is qui index fuerit
dignitatis. Sed absit ullam ci¬
crẽdere aut fieri in diuinita¬
te distantiam. Quia unade¬
itas. et equalis potestas. opi¬
monem penitus impie me¬
qualitatis excludit. Et ideo
in hoc negocio cum et patͥs
ꝑsona. et filii et sp̃s sci sit.
et cum filius dei sit. ad qͦm

Expanded text:
tem super eum. quia furiosam tem super eum. quia furiosam assertionem tuam etiam diuinis testimoniis confirmare conaris, uideamus quam ob causam hoc quod tu ais testimonium sacrum dixerit uidi enim inquit spiritum descendentem sicut columbam et manentem super eum. discerne hic, si potes, quis maior sit, quis honoratiorP is qui descendebat an is ad quem descendebatur ? is qui deferebat honorem an is cui honor deferebatur? ubi hic in testimonio sonat quod carnem eius templum spiritus fecerit, aut in quo honorem dei minuit, si ad demonstrandum humano generi deum deus ipse descendit, cum utique non minor intellegi debeat is cuius indicata sit dignitas, quam is qui index fuerit dignitatis? sed absit ullam credere aut fieri m diumitate distantiam, quia eadem una deitas et aequalis potestas opinionem penitus impiae inaequalitatis excludit. et ideo in hoc negotio, cum et patris persona et filii et spiritus sancti sit, et cum filius dei sit ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
ditus fuerat. aut furiosus
ioħes. aut amens pautꝰ. siqͥ¬
bꝰcumq aut egris cdixissent
in nomine nr̃o surgite. aut
claudis in noĩe nr̃o ambu¬
late. aut mortins in noĩe
nr̃o uiuite. aut illud ada¬
liquos damus uobis potes¬
tatem calcandi suꝑ serpen¬
tes &e scorpiones et super
omnẽ potestatem inimi¬
ci᷑ Intellige ergo ex hoc ip¬
so insaniam tua. quia sict̃
hec uerba insana sunt si sĩt̃
humane presumptionis.
ita tu insanissimus qui di¬
umȩ hec non intelligis po¬
testatis. Ex duob enim al¬
terũ confitearis necesse est.
Aut posse hominẽ diuinã
potestatem. et habere et
dare aut cerre si nuillus om¬
nino hominũ id potest
dm̃ fuisse qui potuit. Nemo .ii.
diuinã uirtutẽ potest tribue¬
re inmunificencia. nisi qͥ ha¬
buerit in natura. Sequit᷑ aũ
inblasphemia tua. qͦd caro eiꝰ
templũ asp̃u facta est. ideo qͥ¬
a ioħes dixerit. uidi enĩ sp̃m
descendentẽ de cȩlo et manẽ¬

Expanded text:
ditus fuerat aut furiosus ditus fuerat aut furiosus Iohannes aut amens Paulus, si quibuscumque aut aegris dixissent \'in nomine nostro surgite\' aut claudis \'in nomine nostro ambulate\' aut mortuis \'in nomine nostro uiuite\' aut illud ad aliquos \'damus uobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones et super omnem potestatem inimici?\' intellege ergo ex hoc ipso insaniam tuam, quia, sicut haec uerba insana sunt si sint humanae praesumptionis, ita tu insanissimus qui diuinae haec non intellegis potestatis. ex duobus enim alterum confitearis necesse est, aut posse hominem diuinam potestatem et habere et dare, aut certe, si nullus omnino hominum id potest, um fuisse qui potuit. nemo enim diuinam uirtutem potest tribuere in munificentia, nisi qui habuerit in natura. Sequitur autem in blasphemia tua quod caro eius templum a spiritu facta sit, ideo quia Iohannes dixerit: uidi enim spiritum descendentem de caelo et manen
Abbreviated transcription (Latin):
nec habere efficienciam po¬
tuit. si aliquid sibi ex ea faciẽs
deputauit: Sed quidtãdiu
euidentib qͥdem. sitam̃ mino¬
rib argumentis contra furẽ¬
tem blasphemiã agimus.ꝰ
Audiamꝰ ipsum ad discipłos
loqͤntem d̾m.In firmos cura¬
te. mortuos suscitate. leprosoᷤ
mundate. demones eicite. Et
potestatem excercendã alteriꝰ
nomine eguit. qui ipsũ nom̃
suũ potestatẽ esse fecit: Sed
quid ad buc additur Ecce ĩ¬
quit dedi uobis potestatem
calcandi super serpentes oe
scorpiones. et super omnẽ uir¬
tutẽ inimici. Ipse certe itẽ
ut uere erat et humilẽ cor¬
de se esse dicit. Et quomͦ pro
summna utiq potestate in
nomine suo operari alios¬
in suo noie precepit.si ipse
in nomine operabat᷑ alieno:
Aut aliis dabat quasi suum.
qͦd ipse ut tu uis non habu¬
erat. insi accepisset alienũ:
Dic mͥ autẽ qui scõrum po¬
testatem adeo accipientes
sic operatisunt: Aut num¬
qͥd. non insanus petruscre¬

Expanded text:
nec habere efficientiam ponec habere efficientiam potuit, si aliquid sibi ex ea faciens deputauit. Sed quid tamdiu euidentibus quidem, sed tamen minoribus argumentis contra furentem blasphemiam agimus? audiamus ipsum ad discipulos loquentem deum: infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones eicite. et potestatem exercendam alterius nomine eguit qui ipsum nomen suum potestatem esse fecit? sed quid adhuc additur? ecce, inquit, dedi uobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones et super omnem uirtutem inimici. ipse certe mitem, ut uere erat, et humilem corde se esse dicit. et quomodo pro summa utique potestate in nomine suo operari alios praecepit, si ipse in nomine operabatur alieno, aut aliis dabat quasi suum, quod ipse, ut tu uis, non habuerat, nisi accepisset alienum? dic mihi autem: qui sanctorum potestatem a deo accipientes sic operati sunt? aut numquid non insanus Petrus cre
Abbreviated transcription (Latin):
pisse. Dic mͥ ergo quomͦ il¬
le potestate ip̃sa ut suañ
ut accepta utebatur. Qd
enim de eo legimus: Sur¬
ge inquit paralitico tolle
et uade in domũ tuam et
iterum supplicanti ꝓfilio
patri. uade inquit filius tu¬
us uiuit. Et illud ubi uni¬
cus matris ad sepulcrum
deferebatur. Adolescens ĩ¬
quit tibi dico surge. Num¬
quid ergo ut mos ẽoꝵ erat
qui potestatem adeo acci¬
piebant. potestatem qͦq il¬
le dari sibi adefficiendũ
inuocatione diuini noĩs pꝰ¬
tulabat: Cur non sicut a¬
postoli ĩ nomine ipsius. ata
quoq ipse in noĩe sp̃s ope¬
rabatur: Deniq qͥd de ip¬
so euuangłm ꝓtestatur:
Erat inquit docens eos sicc̃
potestatem habens non si¬
cut scribe eoꝵ et pharisei
Aut suꝑbum. aut arrogan¬
temforsitan uis fuisse. qui po¬
testatem qͣm adeo ut ais acce¬
pisset. suȩ potenciȩ deputa¬
ret: Sed qͥd facimꝰ qͦd potestaᷤᷤ
numqͣm est obsecuta famu¬
lis nisi per nomen auctoris.

Expanded text:
pisse., dic mihi ergo quomodo ilpisse., dic mihi ergo quomodo ille potestate ipsa ut sua, non ut accepta utebatur? quid enim de eo legimus? surge, inquit paralytico, tolle et uade in domum tuam. et iterum supplicanti pro filio patri uade, inquit, filius tuus uiuit. et illud ubi unicus matris ad sepulchrum deferebatur, adulescens, inquit, tibi dico, surge. numquid ergo, ut mos eorum erat qui potestatem a deo accipiebant, potestatem quoque ille dari sibi ad efficiendum inuocatione diuini nominis postulabat? cur non, sicut apostoli in nomine ipsius, ita quoque ipse in nomine spiritus operabatur? denique quid de ipso euangelium protestatur? erat, inquit, docens eos sicut potestatem habens, non sicut scribae eorum et Pharisaei. aut superbum et arrogantem forsitan uis fuisse, qui potestatem, quam a deo ut ais accepisset, suae potentiae deputaret? sed quid facimus quod potestas numquam est obsecuta famulis nisi per nomen auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
dico. quos ille ꝑ nom̃ su¬
um potentes fecerit.Si¬
qͥdem nulli umqͣm apłoꝵꝰ
post dñi refurrectionem. uł
demonẽ. uelullam infirmi¬
tatẽ obstitisse cognouimꝰ
Quomodo ergo metuendũ
eum sp̃s reddidit. qui alioᷤ
fecit esse metuendos.aut
inse ipso infirmus fuit. cuiꝰ
fides eciam peralios super
uniũsa regnauit: Postre¬
mo hi qui potestatem a
deo acceperunt. numqͣm
potestate ipsa ut sua usi
sunt. sed potestatem ipsã
ad deum aquo acceperant
retulert̃. quia nec potestaᷤᷤ
ipsa uim ullam habere po¬
tuit. nisi per nomen ipsiꝰ
qui dedit. Ideoq et apłi ce
om̃s ministri dei nichil ĩ
suo unquã. sed inxp̃i noĩe
atq inuocatione fecerunt.
Quia potestas ipsa inde ac¬
cipiebat uircutem undeha¬
bebat exordium. et dari ꝑ
ministros nequaqͣm pot̾at.
tu nichil iis dñm ipsum
habuisse nisi qͦd asp̃u acce¬
perit. Ac per hoc ipsum qͦd¬
ce habuit. non ut dñm uiᷤᷤ
habuisse. sed ut seruũ acce¬

Expanded text:
dico quos ille per nomen sudico quos ille per nomen suum potentes fecerit, siquidem nulli umquam apostolorum post domini resurrectionem uel daemonem uel ullam infirmitatem obstitisse cognouimus. quomodo ergo metuendum eum spiritus reddidit qui alios fecit esse metuendos, aut in se ipso infirmus fuit cuius fides etiam per alios super uniuersa regnauit? postremo hi qui potestatem a deo acceperunt numquam potestate ipsa ut sua usi sunt, sed potestatem ipsam ad eum a quo acceperant retulerunt, quia nec potestas ipsa uim ullam umquam habere potuit nisi per nomen ipsius qui dedit. ideoque et apostoli et omnes ministri dei nihil in suo umquam, sed in Christi nomine atque inuocatione fecerunt, quia potestas ipsa inde accipiebat uirtutem unde habebat exordium, et dari per ministros nequaquam poterat ntu nihil uis dominum ipsum habuisse nisi quod a spiritu acceperit, ac per hoc et ipsum quod habuit non ut dominum uis habuisse sed ut seruum acce
Abbreviated transcription (Latin):
quoq qͦd sp̃s eum fecerit
demonib metuendum.
Ad qͦd qͥdem respuendum.
ac refutandũ. oẽ si ipsa di¬
cti execrabilitas satis suf¬
ficit. tam̃ ad hibemus ex¬
empla. Dic michi queso
tu qui hoc qͦd eum demo¬
nes mecuerint. non suũ
dicis sed alienum. ñ poteᷤ¬
tatis hoc uis fuisse s mr¬
neris qͦmͦ eciã nomen eiꝰ
potestatẽ habuit. qua ip¬
se ut tu ais indigens fu¬
it: Quomͦ in nomine eiꝰ
demones eiecti. debileᷤᷤ cu¬
rati. mortui suscitati ft̃
Petrus enĩ apłc. claudois¬
li qui sedebat ad speciosã
portã templi. in nomĩe
inqͥt iħu xp̃i surge et am¬
bula. Et iterũ inciuita¬
te ioppe. ad eum qͥ aban¬
nis octo paraliticus iace¬
bat in lectulo eneas. sanet
precipio inquit tͥ ad spi¬
ritum phitonis. in noĩe
iħu xp̃i exi abea. Et exi¬
it abea demoniũ. Sed ꝗͣ
longe hec imbecillitas.
ad omino nr̃o fuerit: hĩc
intellige. qͦd ego ne illos
qͣdem imbecillos fuisse

Expanded text:
quoque quod spiritus eum fecerit quoque quod spiritus eum fecerit daemonibus metuendum. ad quod quidem respuendum ac refutandum etiamsi ipsa dicti execrabilitas satis sufficit, tamen adhibemus exempla. dic mihi, quaeso, tu, qui hoc quod eum daemones metuerint non suum dicis, sed alienum, nec potestatis hoc uis fuisse, sed muneris, quomodo etiam nomen eius potestatem habuit qua ipse, ut tu ais, indigens fuit? quomodo in nomine eius daemones eiecti, debiles curati, mortui suscitati sunt? Petrus enim apostolus claudo illi, qui sedebat ad speciosam portam templi, in nomine, inquit, Iesu Christi surge et ambula. et iterum in cinitate Ioppe ad eum, qui ab annis octo paralyticus iacebat in lectulo, Aeneas, sanat praecipio, inquit, tibi, ad spiritum Pythonis, in nomine Iesu Christi exi ab ea: et exiit ab ea daemonium. sed quam longe haec inbecillitas a domino nostro fuerit, hinc intellege, quod ego ne illos quidem imbecillos fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim ita ab apło po¬
situm est. ut tu id truncũ
uiciatumq posuisti. Quid
enim apłe ait: Et mani¬
feste magnũ est pietatis ẽ¬
sacramentum qͦd manifeᷤ¬
tatũ est in carne. iustifica¬
tum est in spũ. Uides gͦ ꝙ
misteriũ est pietatis uel
sacramentum iustificatũ
apł̃c predicauit: Non enĩ
tam inmemor ip̃e dictoꝵ
suoꝵ ac doctrinȩ erat ut eũ
iusticia eguisse diceret. qͦm
ipse semper iusticiam p̃¬
dicarat dicens. Qui factuᷤᷤ
est nobis iusticia et sanc¬
tificatio. &e redemptio. Ali¬
bi quoq Sed abluti in qͥt
ge gͦ ab eo est. ut adimpleci¬
onẽ iusticiȩ indiguerit qui
iusticia uniũsa compleuit
et ut maiestas eius iustici¬
am non habuerit. cuiꝰeciã
nomen cuncta iustificet :
uides ergo uel quam ĩ ep¬
ta blasphemia tua uł ꝗͣ
insana sit.quia id auferre
dño deo nr̃o niteris qͦdita
abeo momes credentes
large semꝑ effunditur. ut
numqͣm in ipso tam̃ iuigi
largitate minuatur dĩciᷤ

Expanded text:
non enim ita ab apostolo ponon enim ita ab apostolo positum est ut tu id truncum uitiatumque posuisti. quid enim apostolus ait? et manifeste magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, iustificatum est in spiritu. uides ergo quod mysterium pietatis uel sacramentum iustificatum apostolus praedicauit. non enim tam inmemor ipse dictorum suorum ac doctrinae erat, ut eum iustitia eguisse diceret quem ipse semper iustitiam praedicarat dicens: qui factus est nobis iustitia et sanctificatio et redemptio. alibi quoque sed abluti, inquit,ge ergo ab eo est ut adimpletione iustitiae indiguerit qui iustitia uniuersa conpleuit, et ut maiestas eius usam non habuerit cuius etiam nomen cuncta iustificet. uides ergo uel quam inepta blasphemia tua uel quam insana sit, quia id auferre domino deo nostro niteris, quod ita ab eo in omnes credentes large semper effunditur, ut numquam in ipso tamen iugi largitate minuatur. Dicis
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse credenda sit. ut pote
cum numqͣm deitas ase desit
et inoperib saluatoris sem¬
per uirtus fuerit trinitatiᷤ.
si inopi et inbecilo opitu¬
latum ius sp̃m sc̃m. qui ea
illi utiq tribuerit que preᷤᷤ¬
tare sibi ipse non quiuent.
Disce itaq exsacris testimo¬
niis dñi credere. et falsitatẽ
ueritati non ad miscere. qͥa
res non recipit. et racio ph¬
orrescit. ut diuinis testimo¬
niis demoniaci sp̃s intel¬
ligencia misceatur. Iam
primũ enim hoc qͦd ais qͥ¬
a iusticia repleuerit qͦd
creatum est. et hoc aposto¬
lico uis testimonio com¬
probare quo dicit. appary¬
it incarne iustificatus ẽ
in sp̃u. utrumq in sano sen¬
su. et furioso spũ ioqueris.
Quia et hoc quod a sp̃u uiᷤ
eum repletum ẽẽ iusticia.
ideo ponis ut ostendas eiꝰ
uacuitatem cui prestitã
esse asseras iusticie adim¬
plecionem. Et hoc qͦd suꝑ
hac re apostolico testimoĩo
uteris. diuini testimonii
ordinem rationẽq furariͦ.

Expanded text:
fuisse credenda sit, utpote fuisse credenda sit, utpote cum numquam deitas a se desit et in operibus saluatoris semper uirtus fuerit trinitatis, sto quasi inopi et inbecillo opitulatum uis spiritum sanctum, qui ea utique illi tribuerit quae praestare sibi ipse non quiuerit. disce itaque ex sacris testimoniis deum credere et falsitatem ueritati non admiscere, quia res non recipit et ratio perhorrescit, ut diuinis testimoniis daemonici spiritus intellegentia misceatur. Iam primum enim hoc, quod ais quia iustitia repleuerit quod creatum est, et hoc apostolico uis testimonio conprobare quo dicit: apparuit in carne, iustificatus est in spiritu, utrumque insano sensu et furioso spiritu loqueris, quia et hoc, quod a spiritu uis eum repletum esse iustitia, ideo ponis, ut ostendas eius uacuitatem cui praestitam esse asseras iustitiae adimpletionem, et hoc, quod super hac re apostolico testimonio uteris, diuini testimonii ordinem rationemque furaris.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi atq in separabilis diui¬
nitas sit trinitatis atq ma¬
iestas. ut nichil omnino in
una deitatis persona possit
intelligi. qͦd aplenitudine
diuinitatis ualeat separari
Ergo hoc posito et intellec¬
to qͦd iuxta fidem scriptu¬
re sacrȩ sp̃u sco superueni¬
ente. oe uirtute altissimi
obumbrante. sapiencia sͥ
domũ edificauit. reliquȩ
calumpniaꝵ blasphemiȩ
nicħ sunt. Neq enim dubi¬
bium est. qͦd ipse perse atq in¬
se uniũsa fecerit. in cuiꝰ noĩe
ac fide eciam credentium fi¬
des nulla non potuit. Neq
enm ille auxitio alteriꝰ egy¬
it. cum ne ille qͥdem egueñt
qui inuirtute ipsius c̾redide¬
runt. Atq ideo et illud qͦd a¬
it quia sp̃u iustificatus sit. ce
quod metuendũ eum demo¬
nib sp̃s sc̃s fecerit. et qͦd ca¬
roeus aspu facta sit templỹ.
et quod asp̃u sit eleuatus
in çelum. sacrilega et furio¬
sa sunt omnia.Non qͥa in
his omnib que ipse fecit.
unitas et cooperacio sp̃c de¬

Expanded text:
sibi atque inseparabilis diuisibi atque inseparabilis diuinitas sit trinitatis atque maiestas, ut nihil omnino in una deitatis persona possit intellegi quod a plenitudine diuinitatis ualeat separari. ergo hoc posito et intellecto, quod iuxta fidem scripturae sacrae spiritu sancto superueniente et uirtute altissimi obumbrante sapientia sibi domum aedificauerit, reliquae calumniarum blasphemiae nihil sunt. neque enim dubium est qse universa fecerit, in cujus nomine ac fide etiam credentium fides nulla non potuit. Neque enim ille auxilio alterius eguit, cum ne illi quidem eguerint, qui in virtute ipsius crediderunt. Atque ideo et illud, quod ais quia spiritu iustificatus sit, et quod metuendum eum daemonibus spiritus sanctus fecerit, et quod caro eius a spiritu facta sit templum, et quod a spiritu sit eleuatus in caelum, sacrilega et furiosa sunt omnia: non quia in his omnibus quae ipse fecit unitas et cooperatio spiritus de
Abbreviated transcription (Latin):
non qͥa aliud opus filii dei.
aliud sp̃c sancti sit. sed qͥa
ꝑunttatem diuinitatis ac
maiestatis. et operacio sp̃c e
dificatio filii dei sit. & edifi¬
catio filii dei. cooperacio sp̃c
scĩ. Et ideo non solum sp̃c
sc̃s inuirginẽ superuenisse.
sed eciam uirtus altissimi
obumbrasse uirginem le¬
gitur. ut quia sapiencia ip¬
sa plenitudo diuinitatis
est. sapiencia sibi domũ e¬
dificante. omnẽ diuinita¬
tis plenitudinem nemo
ambigat affuisse. Sẽd infelix
blasphemandi amencia.dum
separare xp̃m afilio dei nitit᷑.
non uidet se ipsam ase diuini¬
tatis penitꝰ separarenaturã.
Nisi forte credit qͦd ideo edifica¬
doneus ac potens ad edifican¬
dum sibi domũ ipse non fu¬
erit. Sed hoc qͣm insanumẽ.
quã ridiculum. ut qui nity
suo omnẽ celestiũ. ac terres¬
trium uniu̾sitatem creasse
creditur edificare sibi corpri
non potuisse credatur. pre¬
sertim cum uirtus sp̃c sc̃i
uirtus eius sit. et ita unita

Expanded text:
non quia aliud opus filii dei, non quia aliud opus filii dei, aliud spiritus sancti sit, sed quia per unitatem diuinitatis ac maiestatis et operatio spiritus aedificatio filii dei sit et aedificatio filii dei cooperatio spiritus sancti. et ideo non solum spiritus sanctus in uirginem superuenisse, sed etiam uirtus altissimi obumbrasse uirginem legitur, ut, quia sapientia ipsa plenitudo diuinitatis est, sapientia sibi domum aedificante omnem diuinitatis plenitudinem nemo ambigat affuisse. sed infelii blasphemandi amentia dum separare Christum a filio dei nititur, non uidet se ipsam a se diuinitatis penitus separare naturam: nisi forte credit quod ideo aedificadoneus ac potens ad aedificatum sibi domum ipse non fuerit. sed hoc quam insanum est tam ridiculum, ut, qui nutu suo omnem caelestium ac terrestrium uniuersitatem creasse creditur, aedificare sibi corpus non potuisse credatur, praesertim cum uirtus sancti spiritus uirtus eius sit et ita unita
Abbreviated transcription (Latin):
strauimus. quid reliquũ ẽ.
nisi ut quem tu ideo homi¬
nem uis intelligi. quia ut
ais. totum habuerit alienũ.
nos sdeo ꝓbemus deum qͥ
habuerit totum suũ. Et qͥ¬
dem hoc non disputationi¬
bꝰ tantum. aut argumentis.
sed uoce ipsius diuinitatis
ꝓbauimus. qͥa nulla dedeo
rectius quam diuina testã¬
tur: et quia nulla se meliꝰ
quam ipsa maiestas dei
nouit. Nullus de deo dig¬
nius creditur: quam hu
in quib deus ipse est tes¬
tis suus. Primũ ergo qͦd
simpliciter intelligere si ag¬
nosceremus te id non infi¬
deliter protulisse. Neq enĩ
nos conceptam ex sp̃u sco do¬
mini carnẽ negamus. sed
ita tam̃ conceptum corpuᷤ
cooperante sp̃u dicimꝰ. ut
creatum tam̃ sibi afilio dei
hominẽ suum esse dicamꝰ
dicente ipso inscripturis sa¬
cris sp̃u sco atq testante. Sa¬
piencia edificauit sibi domỹ.
uides ergo qͦd id qͦd concep¬
tum est aspũ scõ. edificatum
a filio dei atq perfectum est.

Expanded text:
strabimus, quid reliquum est strabimus, quid reliquum est nisi ut, quem tu ideo hominem uis intellegi, quia ut ais totum habuerit alienum, nos ideo probemus deum, quia habuerit totum suum? et quidem hoc non disputationibus tantum aut argumentis, sed uoce ipsius diuinitatis probabimus, quia nulla de deo rectius quam diuina testantur: et quia nulla se melius quam ipsa maiestas dei nouit, nullis de deo dignius creditur quam his, in quibus deus ipse est testis suus. primum ergo quod simpliciter intellegere, si agnosceremus te id non infideliter protulisse. neque enim nos conceptam ex spiritu sancto domini carnem negamus, sed ita tamen conceptum corpus cooperante spiritu dicimus, ut creatum tamen sibi a filio dei hominem suum esse dicamus, dicente ipso in scriptis sacris spiritu sancto atque testante: sapientia aedificauit sibi domum. uides ergo quod ld, quod conceptum est a spiritu sancto, aedificatum a filio dei atque perfectum est:
Abbreviated transcription (Latin):
dum libri eciam longioris ex¬
cedimus. Ais ergo malia dis¬
putatione. immo inalia blaˢ¬
phemia tua. Et sp̃m de diui¬
na natura separauit qui hy¬
manitatẽ ei creauit. Ait enĩ
quia quod exmaria natũ est
de sp̃u scõ est. qui et iusticiare¬
pleuit quod creatum est. Ait
enim. Apparuit incarne. iusti¬
ficatus est in sp̃u. Item. qͥeũ
fecit et demoniis metuendỹ.
ego enim ait in sp̃u dei ecio
demones. Qui et carnẽ eiꝰ fecit
templum. uidi enĩ sp̃m des¬
cendentem quasi colum bam
et manentẽ super eum. Item
qui es donauit eleuatiõnem
incȩlum. Ait enim dans mã¬
datum apłis quos elegit per
sp̃m sc̃m eleuatus est. hunc
deniq qui tantã głam xp̃o
donauit. Omnis ergo in hiᷤᷤ
blasphenia tua hec ẽ. ut ni
chil xp̃c per se habuerit. sed
nec ipse. ut tu ais. solitariuᷤ
homo aliquid auerbo. so ẽ
a filio dei ceperit. sed totum
in eodonum sp̃s fuerit.Si
ergo omne id quod tu ad
spm refers.esse ipsius demõ¬

Expanded text:
dum libri etiam longioris exdum libri etiam longioris excedimus. Ais ergo in alia disputatione, immo in alia blasphemia tua: et spiritum de diuina natura separauit, qui humanitatem eius creauit. ait enim quia, quod ex Maria natum est, de spiritu sancto est. qui et iustitia repleuit quod creatum est. ait enim: apparuit in carne, iustificatus est in spiritu. item qui eum fecit et daemoniis metuendum. ego enim, ait, in spiritu dei eicio daemones. qui et carnem eius fecit templum: uidi enim spiritum descendentem quasi columbam et manentem super eum. item qui ei donauit eleuationem in caelum. ait enim: dans mandatum apostolis, quos elegit, per spiritum sanctum eleuatus est. hunc denique qui tantam gloriam Christo donauit ...... omnis ergo in his blasphemia tua haec est, ut nihil Christus per se habuerit, sed nec ipse, ut tu ais, solitarius homo aliquid a uerbo, id est a filio dei ceperit, sed totum in eo donum spiritus fuerit. si ergo omne id, quod tu ad spiritum refers, esse ipsius demon
Abbreviated transcription (Latin):
ductus. Illius enĩ habere
credendus es institutionem.
cuiꝰ sequeris exemplum.
Sic enim diabolꝰ ineuun¬
gelio temptans dominũ.
si filius inquit dei es: mit¬
te te deorsum. Scͥptum ẽ
enim qͥa angelis suis man¬
dauit dete. ut custodiant
te inomnib uiis tuis. Et
cum hoc dixisset.coheren¬
tia et subiecta subtraxit. id
est suꝑ aspidem et basilis¬
cum ambulabis et concul¬
cabis leonem et draconẽ.
Callide utiq superiora po¬
suit: inferiora subtraxit.
Illud enim posuit. ut cirũ¬
scriberet. hoc reticuit ne
se ipse dampnaret. Sciebat
enim se aspidem et basiliscũ.
se leonem. et draconem ꝓpħica
uoce signari. Ita ergo ut tu par¬
tem obiciens. partem subtra¬
hens. illud scilicet ponis. ut
circumuenias. hoc subtrahiᷤ.
ne si totum utiq posueris cir¬
cumscriptionem tuã ipse
condempnes.Sed tempꝰ tan¬
dem est ad ulteriora transire.
suimisenĩ diu insingulis cõ¬
morantes. dum affectu copi¬
ose responsionis ducimur mo¬

Expanded text:
ductus. illius enim habere ductus. illius enim habere credendus es institutionem cuius sequeris exemplum. sic enim diabolus in euangelio temptans dominum si filius, inquit, dei es, mitte te deorsum. scriptum est enim: quia angelis suis mandabit de te, ut custodiant te in omnibus uiis tuis. et cum hoc dixisset, cohaerentia et subiecta subtraxit, id est: super aspidem et basiliscum ambo. labis et c-onculcabis leonem et draconem. callide utique superiora posuit, inferiora subtraxit: illud enim posuit at circumscriberet, hoc reticuit ne se ipse damnaret. sciebat enim se aspidem et basiliscum, se leonem et draconem prophetica uoce signari. ita ergo et tu partem obiciens, partem subtrahens illud scilicet ponis ut circumuenias, hoc subtrahis, ne, si totum utique posueris, circumscriptionem tuam ipse condemnes. sed tempus tandem est ad ulteriora transire. nimis enim diu in singulis commorantes, dum affectu copiosae responsionis ducimur, mo
Abbreviated transcription (Latin):
ne matͬre sine genealogia.
ubi enim sine matre gẽni¬
tum esse posuit. ibieciã si¬
ne geneaiogia ẽẽ memora¬
uit. Ac per hoc inutraq do¬
mini natiuitate: et euuan¬
gelica sibi et apłica simul
scriptaconueniunt. Quia
et iuixta euuangelistam ht̃
geneaiogiam sine patre in
sine matre dominꝰ in deita¬
te generatus ysaia dicente.
Generationẽ eius quisenar¬
rabit: Cur ergo heretice ñ
hoc mͦ que legeras integra
et incorrupta posuistiͦ ui¬
des itaq apłm hac racione
qua natum dnm sine pa¬
tre posuit. hac eciam sine
matre posuisse: Ut qua
ratione intelligeret᷑ur ẽẽ
sine patre. hac nosceret᷑
esse sine matre: Et sicut nõ
possit utiq sine patre credi
ita sine matre quoq ñ pos¬
set intelligi᷑ Cur ergo here¬
tice non hõc modo que in a¬
pło legeras incolumia et ĩ¬
iuosata posiusti: Sed par¬
tem ingeris. partẽ subtra¬
his. et ut astruere falsitatẽ
per scelus possis ueritatis
uerba furaris. uideo aquo

Expanded text:
ne matre, sine genealogia ne matre, sine genealogia ubi eum sine matre genitum esse posuit, ibi etiam sine genealogia esse memorauit. ac per hoc in utraque domini natiuitate et euangelica sibi et apostolica simul scripta conueniunt, quia et iuxta euangelistam habet genealogiam sine patre incn habet sine matre dominus in deitate generatus, Esaia dicente: generationem autem eius quis enarrabit? Cur ergo, haeretice, non hoc modo quae legeras integra et incorrupta posuisti? uides itaque apostolum hac ratione, qua natum dominum sine patre posuit, hac etiam sine matre posuisse, ut et qua ratione intellegeretur esse sine patre, hac nosceretur esse sine matre, et sicut non posset utique sine patre credi, ita sine matre quoque non posset intellegi. cur ergo, haeretice, non hoc modo quae in apostolo legeras incolumia et inuiolata posuisti, sed partem ingeris, partem subtrahis, et ut astruere falsitatem per scelus possis, ueritatis uerba furais? uideo a quo
Abbreviated transcription (Latin):
tre. sine matre. Alterũ enim
ꝓpͥum est diuinitatis nati¬
uitati: alterũ carnis. Et sict̃
indeitate ẽ sine matre: ita
incorpore est sine patre ge¬
neratus. Ac sic cum nec sine
patre nec sine matre sit. et
sine patre tam̃. et sine ma¬
tre credendꝰ est. quia si dum
ex patre nascitur respicis. si¬
ne matre est.si dum exma¬
tre:sine matre. Ac fic in sin¬
gulis natiuitatib alterũ
habens alterũ mutraq ñ
habuit. quia nec diuinita¬
tis natiuitas matre eguit
oe ad natiuitatẽ corporis
sibi ipse suffecit. Sine pa¬
tre ergo inquit apłs. sine
matre.sine genealogia.
Quomodo sine geneaiogia
dñin fuisse dicit. cum e¬
uuangłm mathei agene¬
alogiã ceperit saluatoris
dicens. liber generationtᷤ
iħu xp̃i filii dauid filii abra¬
am: Ergo et iuxta euuange¬
listam habet genealogiam
et iuxta apłm non habet.
quia iuxta euuangłm ex
matre habet. iuxta apłm ex
patre non habet. Et ideobe¬
ne apłc dicit. sine matre si¬

Expanded text:
tre, sine matre. alterum enim tre, sine matre. alterum enim proprium est diuinitatis natiuitati, alterum carnis, et sicut in deitate est sine matre, ita in corpore est sine patre generatus. ac sic, cum nec sine patre nec sine matre sit, et! sine patre tamen et sine matre credendus est, quia, si dum ex patre nascitur respicis, sine matre est, si dum ei matre, sine patre. ac sic in singulis natiuitatibus alterum habens alterum in utraque non habuit, quia nec diuinitatis natiuitas matre eguit et ad natiuitatem corporis sibi ipse suffecit. sine patre ergo inquit apostolus, sine matre, sine genealogia. Quomodo sine genealogia dominum fuisse dicit, cum euangelium Matthaei a genealogia coeperit saluatoris dicens: liber generationis Iesu Christi, filii Dauid, filii Abraham? ergo et iuxta euangelistam habet genealogiam et iuxta apostolum non habet, quia iuxta euangelium ex matre habet, iuxta apostolum ex patre non habet. et ideo bene apostolus dicens sine patre, si
Abbreviated transcription (Latin):
monio sicut sine matre ita
cẽ sine patre ẽẽ dicatur: ne¬
cesse est. ut sine matre ibrin¬
telligi pot̃ eodem mͦ qͦ sine
mat̾re esse ibi intelligitur
etiam sine patre ẽẽ credat᷑.
Sed hoc prerupta illaad ne¬
gandum deum insania ñ
intellexit: que cum id trum¬
cum poneret quod integrỹ
scriptum ess et non uiditre¬
serata sacri uoluminis se¬
rie. redargui impudens at¬
q apertum posse mendaci¬
um. Ostulta blasphemiȩ m̃¬
tio. que dum ipsa non uidet
qͥd sequi debeat eciam illud
non sapuit quid legi p̾sit.
Quasi uero qͥa auferebat
intelligentiam. auferre poᷤ¬
sec omnib lectionem. aut
sdeo perdituri om̃s ad legẽ¬
dum ocłos capitis sui ẽẽnt
quia ipse iam mentis ocłoᷤ
perdidisset. Audi gͦ heretice
qͦd furatus es. audi plena
et integra. que debilia ac trũ¬
cata posusti. Apłs dupplicẽ
dei natiuitatem insinuare¬
re omnib cupiens. ut et in
deitate natum dnm et in car¬
ne monstraret ait. Sine pa¬

Expanded text:
monio sicut sine matre, ita monio sicut sine matre, ita etiam sine patre esse dicatur, necesse est ut, si sine matre ibi intellegi potest, eodem modo, quo sine matre esse ibi intellegitur, etiam sine patre esse credatur. sed hoc praerupta illa ad negandum deum insania non intellexit, quae, cum id truncum poneret quod integrum scriptum esset, non uidit reserata sacri uoluminis serie redargui impudens atque apertum posse mendacium. o stulta blasphemiae amentia, quae, dum ipsa non uidet quid sequi debeat, etiam illud non sapuit quid legi possit: quasi uero, quia auferebat sibi intellegentiam, auferre posset omnibus lectionem, aut ideo perdituri omnes ad legendum oculos capitis sui essent, quia ipse iam mentis oculos perdidisset. audi ergo, haeretice, quod furatus es: audi plena et integra, quae debilia ac truncata posuisti. apostolus duplicem dei natiuitatem insinuare omnibus cupiens, ut et in deitate natum dominum et in carne monstraret, ait: sine pa
Abbreviated transcription (Latin):
solitarium dicis quomͦ na̾ci
hõ sine matre. sine genealo¬
gia mat̾nȩ originis potuit:
Sin autẽ de dei uerbo ac dei
filio qͥd facimꝰ qͦd idem apłs
ut tu sacrilege estimaᷤ testiᷤ
tuus eodem loco atq eodem
testimonio eum quẽ tu sine
super est ut apłi testimonio
utens. qͥa filium dei sine ma¬
tre asseris eciam sine patre
ẽẽ blasphemes. Uides gͦ ꝑ
u̾sitatis: ac nequicie tuȩ
studio. in qͦd te impietatis
preruptum ieceris. Ut qͦd
nemo adhuc ascłis nͥ in sa¬
nus fortasse dixit. dum fili¬
um dei matrẽ non habuisse
dicis. oe patrem ipsius dene¬
gares. Et hoc tamen nescio
impietate maiore. aninep¬
tia. Quia qͥd stultiꝰ quid in¬
eptius. quam filii nom̃ po¬
nere. et patris nomen uelle
reticere: Sed dicis. Non reti¬
ceo. nec nego. Et quis ergo
te furor compulit testimoni
um ponere illud. ubi dum
matrẽ eum non habuisse
diciᷤᷤ oẽ patrem eiꝰ nega̾se iu¬
dearis: Nam cũ in eod̾ testi¬

Expanded text:
solitarium dicis, quomodo nasci solitarium dicis, quomodo nasci homo sine matre, sine genealogia maternae originis potuit? sin autem de dei uerbo ac dei filio, quid facimus quod idem apostolus, ut tu, sacrilege, aestimas, testis tuus, eodem loco atque eodem testimonio eum, quem tu sine superest ut apostoli testimonio utens, quia filium dei sine matre asseris, etiam sine patre esse blasphemes. uides ergo peruersitatis ac nequitiae tuae studio in quod te impietatis praeruptum ieceris, ut, quod nemo adhuc a saeculis nisi in- sanus fortasse dixit, dum filium dei matrem non habuisse dicis, etiam patrem ipsius denegares. et hoc tamen nescio impietate maiore an ineptia, quia quid stultius, quid ineptius quam filii nomen ponere et patris nomen uelle reticere? sed dicis: non reticeo nec nego. et quis ergo te furor conpulit testimonium illud ponere, ubi, dum matrem eum non habuisse dicis, etiam patrem eius negasse uidearis? nam cum in eodem testi
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ut superiꝰ dixi. uel aꝑ
secutorib ipsis uel adiabo¬
lo filium dei credere. Quis
umqͣm equauit demonia¬
cam infidelitatem: Quis fr̃¬
gressus est: Iile eum filium
dei esse suspicatus est. etiã
cum mortem pertulit. tu
negas eciã cum resurrexit.
Ille eum dm suspicatus ẽ.
cui se occuluit tu negaᷤᷤ cui
ꝓbauit. Uteris ergõ adũ¬
sus deum scripturis sacriꝰ.
et suos ipsos in ipsum tes¬
tes agere conaris.Sed qͦ¬
modo: uere ut non so¬
lum dei: sid etiam testim¬
onioꝵ ipsorum p̃uarica¬
torsis. Nec mirũutiq si
qͥa id qͦd uis ñ potes. id fa¬
cis solum qͦd potes. Quia
uertere indeum testimo¬
nia sacra non uales. qͦd
uales ipsa peruertis. Dicis
enim.Ergo et paulꝰ men¬
titur dexp̃o dicens sine
matre. sine genealogia.In¬
terogo te dequoħ ueł̃ dixiᷤse
paulum de filio et uerbo
dei. an de xp̃o quem tu a
filio dei separas. et hoĩem
tantũ ẽẽ blasphemas. Si de
xp̃o utiq quem hominem

Expanded text:
itaque, ut superius dixi, uel a itaque, ut superius dixi, uel a persecutoribus ipsis uel a diabolo filium dei credere. quis umquam aequauit daemoniacam infidelitatem? quis supergressus est? ille eum filium dei esse suspicatus est etiam cum mortem pertulit, tu negas etiam cum resurrexit: ille eum deum suspicatus est cui se occuluit, tu negas cui probauit. Uteris ergo aduersus deum scripturis sacris et suos I ipsos in ipsum testes agere conaris. sed quomodo? uere, ut non solum dei, sed etiam testimoniorum ipsorum praeuaricator sis. nec mirum utique si, quia id quod uis non potes, id facis solum quod potes: quia uertere in deum testimonia sacra non uales, quod uales, ipsa peruertis. dicis enim: ergo et Paulus mentitur de Christo dicens: sine matre, sine genealogia. interrogo te de quo hoc uelis dixisse Paulum? de filio et uerbo dei an de Christo, quem tu a filio dei separas et hominem tantum esse blasphemas? si de Christo, utique quem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
iuderet. cernebat tam̃ in¬
ter ipsas iniuriarũ indig¬
nitates. diuinas ex habun¬
dare uirtutes. dum uelum
templi scinditur. dum sol
refugit dum dies obscura¬
tur dum passionis uututẽ
omnia senciunt. et cuncta
etiam que domini nescuĩt
opus diuinitatis agnoscũt
Et iõ uidens hoc diabolus ac
tremens om̃imͦ ꝑuenire ad
dei agnitionem õẽ in ipsa
hõis consumatione tẽpta¬
uit dicens per eos qͥ crucifi¬
humanȩ salutis operari. si¬
mulq peream et se destry¬
I ac subiugari. ce nos redi¬
mi atq saluari. Et ideo hoᷤᷤ¬
tis generis humani oĩmͦ.
et õmni dolo cassariea uo¬
luit. quȩ agi ꝓomniũ re¬
demptione cognouit. Si
filius dei inquit est. descẽ¬
dat nunc de cruce et credi¬
mus ei. scilicet ut motuꝰ
uerboꝵ contumelia d̃ns
desereret sacramentũ dũ
ulcisceret᷑ in iuiriam. uide ᷤᷤ
ergo dñm eciam incruce
positum. filium dei appel¬
lari. Hides eos hic qͦd no¬
minant suspicari: disce

Expanded text:
uideret, cernebat tamen inuideret, cernebat tamen inter ipsas iniuriarum indignitates diuinas exabundare uirtutes, dum uelum templi scinditur, dum sol refugit, dum dies obscuratur, dum passionis uirtutem omnia sentiunt et cuncta etiam quae deum nesciunt opus diuinitatis agnoscunt. et ideo hoc uidens diabolus ac tremens omni modo peruenire ad dei agnitionem etiam in ipsa hominis consummatione temptauit., dicens per eos qui crucifihumanae salutis operari, simulque per eam et se destrui ac subiugari et nos redimi atque saluari, et ideo hostis generis humani omni modo et omni dolo cassari ea uoluit quae agi pro omnium redemptione cognouit. si filius dei, inquit, est, descendat nunc de cruce, et credimus ei, scilicet ut motus uerborum contumelia dominus desereret sacramentum, dum ulcisceretur iniuriam. uides ergo dominum etiam in cruce positum filium dei appellari, uides eos hoc quod nominant suspicari. disce