comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusti. cogitationib presidet. uagos sensium motꝰ. qͣ
quodam pr̃nitatio dulai reg̾̃ affectu. Loth aũ declinatõ
dicitur. Se paratur ergo loch ad abralame qñ aliquis
a iusticia mentis decliuat. Duob autem modis decli¬
natio dicitur. Unde beatus ambRx ait. Cum loch in¬
quit decliuaret malum ħ est ercoeem flagicium. cͥm̃.
tunc iungebatur patruo. Cum declamaret bomimi
ħ est iuistum. innocentem sanctum socielutur fla¬
gitio. Separari dicitur loth ab abraam: quia terra
turaliter sibi repugnantes. Sic per t̾ram anima
designatur Per loch uero motus quid̾ uitioꝵ decli¬
nantes a iusticia mentis. Der abdabam mentis per¬
fectio. Non potest enim anima ẽad̾. mentis ꝑfeo¬
tionem ⁊̃ uitioꝵ multitudinem simul capere qͥn
ibidem separationem fieri contingat. In seꝑatõne
uero ip̃i loch datur lectio. s ut dicitur deflectentib
a uero amica est iattancia huic est qd̾ diabolus cũ

Expanded text:
justis cogitationibus praesidet, et vagos sensuum motus quasi justis cogitationibus praesidet, et vagos sensuum motus quasi quodam paternitatis dulci regit affectu. Loth autem declinatio dicitur. Separatur ergo Loth ab Abram, quando aliquis a justitia suae mentis declinat. Duobus autem modis declinatio dicitur. Unde beatus Ambrosius ait: « Cum Loth declinaret malum, hoc est, errorem, flagitium, crimen, tunc jungebatur patruo: cum autem declinaret bonum, hoc est justum, innocentem, sanctum, sociebatur flagitio. » Separari dicitur Loth ab Abram, quia terra turaliter sibi repugnantes. Sic per terram anima designatur; per Loth vero, motus quidam vitiorum declinantes a justitia mentis; per Abram, mentis perfectio. Non potest enim eadem anima et mentis perfectionem et vitiorum multitudinem simul capere, quin ibidem separationem fieri contingat. In separatione vero, ipsi Loth datur electio; sed, ut dicitur, deflectentibus a vero amica est jactantia. Hinc est quod diabolus cum
Abbreviated transcription (Latin):
loci pulcritudinem utilitati p̾posuit. Infirmor emĩ
ut ait beatus ambrosius. amena eligit utilia. Sa¬
stidit. Sic ñ captus tantum loci pulcritudine. ad a¬
mena iordanis descendit. s eciam ab hostib captus
ĩdem. ec̃ agnosatur. Doceat igitur loth hominem ex¬
teriorem ne pͥnceps mundi. huius per pulcrtudĩem
Placeret forsitan alicui si de addutto exemplo. exqui¬
sitius loqueremur. Audiat ergo diligens lector. qui ñ
quos uult uel quando uult explanationis potest hr̃e
libros. audiat ñ me s beatum ambrosium. cuus aut¬
toritatem ħͥ sequi uolumus. uel sensum u̾bis aliis
uel eiusdem u̾ba ponentes. Et ut ad maiorem instruc¬
tionem loqui ualeamus int̾pretationes nõiũ nõ sit
annotari difficile. Abrabam ⁊ enim int̾pretatur p̃re
loch u̾o declinatio. iordanis aũ descensio. ħ omnia in ho¬
mine possunt adaptari quia mens iusti hominis qi¬
pr̃ esse dicitur. Sicut enim pr̃ filiis preuidet. sic mens

Expanded text:
loci pulchritudinem utilitati praeposuit. « Infirmior enim, loci pulchritudinem utilitati praeposuit. « Infirmior enim, ut ait beatus Ambrosius, amoena eligit, utilia fastidit. » Sic non tantum captus loci pulchritudine, ad amoena Jordanis descendit, sed etiam ab hostibus captus ibidem esse cognoscitur. Doceat igitur Loth hominem exteriorem, ne princeps mundi hujus per pulchritudinemPlaceret forsitan alicui, si de adducto exemplo exquisitius loqueremur. Audiat ergo diligens lector qui non quos vult, vel quando vult, explanationum potest habere libros, audiat non me, sed beatum Ambrosium, cujus auctoritatem hic sequi volumus, vel sensum verbis aliis, vel ejusdem verba ponentes. Et ut ad majorem instructionem loqui valeamus, interpretationes nominum non sit annotari difficile. Abram enim interpretatur pater, Loth vero declinatio, Jordanis autem descensio. Haec omnia in homine possunt adaptari, quia mens justi hominis pater esse dicitur. Sicut enim pater filiis praesidet, sic mens
Abbreviated transcription (Latin):
mo igitur a caritate nos separet. Qui emin cari¬
tatem hu̾it. antiqui hostis minas timere ñ pot̾it.
quia oaritas foras mittit timorem nec impugna¬
tionib delectationum cedet. qui caritatis utitur
tur minis uel impugnationib cedat. ⁊ ħ de pͥ
temporalium. antiquis hostis minas p̾ten¬
dit. nunc n̾o per pulcritudinem rerum tempo¬
ualium homim blanditur ut decipiat: pulcͥtudini
tudo sit delettationis causa. Ad ħ illud pertin̾e cre¬
dimus. quod in uet̾i testamentõ scriptum legimus
de pũarcha abraham. a quo cum seꝑari uell loch
⁊ daretur ei a patouo eligende possessionis libertas
leuauit occulos ⁊ aspexit omnem regionem ior¬
danis que irrigabatur pͥusquam eu̾teret dominus
sodomam. ⁊ gomorram sicut paradisus dña lano
elegiti s postea int̾ diu̾sos reges ortum est bellum¬
⁊ cum quinq regib captum loch. narrat hystoria
Notate fr̃s cum se parati loch ad abraham regio¬
nem aspexit iordanis que itrigabatur .s.p. dñi. et

Expanded text:
mo igitur a charitate nos separet. Qui enim charitatem habuerit, antiqui hostis minas timere non poterit, quia charitas foras mittit timorem , nec impugnationibus delectationum cedet qui charitatis utitur tur minis, vel impugnationibus cedant. Et haec oralium antiquus hostis minas praetendit, nunc vero per pulchritudinem rerum temporalium homini blanditur ut decipiat. Pulchritudini tudo sit delectationis causa. Ad hoc illud pertinere credimus quod in Veteri Testamento legimus scriptum de patriarcha Abram, a quo cum separari vellet Loth, et daretur ei a patruo eligendae possessionis libertas, levavit oculos et aspexit omnem regionem Jordanis, quae irrigabatur, priusquam everteret Dominus Sodomam, et Gomorrham, sicut paradisus Domini, hanc elegit; sed postea inter diversos reges ortum est bellum, et a quatuor regibus captum Loth, narrat historia:Notate, fratres, cum separari vellet Loth ab Abram, regionem aspexit Jordanis, quae irrigabatur sicut paradisus Domini, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tuo m̾ito. s dĩ do no Potes nãq eũ gign̾e ĩ corde tuo:
⁊ ĩ corde alieno. Potes eum ꝯcipere a corde tuo: ⁊ a labore
alieno. Intellectu gigritꝰ ꝯsensu ꝯcipitur. aft̾ectu na¬
parturis. oꝑando nuti. Sic sio ĩ potestate cuiꝰq relinqͥt᷑
uts nam cante ꝓlis mat̾ efficiatur. Maledõa gͦ st̾ilis q̃ ñ¬

Expanded text:
n tuo merito, sed Dei dono. Potes namque eum gignere in corde tuo, et in corde alieno. Potes eum concipere a corde tuo, et ab ore alieno. Intellectu gignitur, consensu concipitur, affectu naparturis, operando nutris. Sic, sic in potestate cujusque relinquitur, utrumnam tantae prolis mater efficiatur. Maledicta
Abbreviated transcription (Latin):
tỹrpet uicia. ordinet cogitatões. sanet affectoes ⁊ mo¬
res ꝯponat. Nlłs ĩ aliqͦ ei resistat: ut sit ĩ pace looꝰ eiꝰ
rium diligit. fugiã gͦ hominũ solatia ⁊ colloqͥa: ut
ĩ secreto cordis mei dñi hĩtatorẽ possĩ hr̃e. Ualde tñ dif¬
ficile ẽ. ab ext̾iorib ad ĩt̾iora m̃tem reuocare ⁊ iͥ per¬
s ualde fructuosa Assuescã gͥ sola ĩtima cogitare. so¬

Expanded text:
tirpet vitia, ordinet cogitationes, sanet affectiones, mores componat. Nullus ei in aliquo resistat; ut sit in pace locus ejulocum diligit. Fugiam ergo hominum solatia et colloquia, ut in secreto cordis mei Deum habitatorem habere possim. Valde tamen difficile est ab exterioribus ad interiora mentem revocaresed valde fructuosa. Assuescam igitur sola intima cogitare, so
Abbreviated transcription (Latin):
stanciam xp̃m uidelicet qͥ coirũpt non potesti
qm̃ incorruptibilis ẽ. Talia u̾o ⁊ similia ñ ueniũt
nͥ ꝓ aliquoꝵ negligñcia corrigẽda uł punẽda seu
ꝓ fide ꝓbanda ⁊ ex̾cenda: ut fideles exceant᷑ ⁊̃ rep¬
bi ãdurentur. Necesse est gͦ ut ea deuotõe qͣ accipit᷑

Expanded text:
stantiam, Christum videlicet qui corrumpi non potest, stantiam, Christum videlicet qui corrumpi non potest, quoniam incorruptibilis est. Talia vero et similia non veniunt nisi pro aliquorum negligentia corrigenda vel punienda, seu pro fide probanda et exercenda ut fideles exerceantur et reprobi indurentur. Necesse est ergo ut ea devotione qua accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
tam familiarit̾ uniri dignatur in huius mun¬
di exilio Inmo magni honoris incissitudinem
eis rependet in manifesta sue maiestatis uisione:
a quib tam digne susceptus ⁊ adoratus est in occul¬
tis et peregritus sacramentoꝵ figuris. Non po¬
terit ibi fieri diuersum: quod hic factum ẽ unũ
Quicquid de formitationis uł mutatõis in xp̃i sa¬
cramento spẽcenus ꝯting̾it. non debet a nobis ex¬
torquere fidem ueritatis eius quoniam qui in
corpore suo cum deus esset uerus multa indigna
pertulit nichominus in corpore suo usq in fĩnem
seculi perferet quauis uere ibi sit. Cũ enim oĩa
ei p̾t̾ pcc̃m. munda sint non uidetur eẽ ĩmun¬
dius in uentre muris uel canis: quam inuent̾¬
re iupenitentis pcc̃oris Si ignib ꝯburi dicatur.
hoo impossibile est. cum sit omnium elementoꝵ
deus. Si soricum corrosione uł uetustatis mucore
corrũpr uideaturꝰ nicħ attinet ad sacram̃ti sub¬

Expanded text:
tam familiariter uniri dignatur in hujus muntam familiariter uniri dignatur in hujus mundi exsilio. Imo magni honoris vicissitudinem eis rependet in manifesta suae majestatis visione, a quibus tam digne susceptus et ordinatus est in occultis et peregrinis sacramentorum figuris. Non poterit ibi fieri diversum quod hic factum est unum. Quidquid deformitatis vel mutationis in Christi sacramento specie tenus contigerit, non debet a nobis extorquere fidem veritatis ejus, quoniam qui in corpore suo, cum Deus esset verus, multa indigna pertulit, nihil indignum in corpore suo usque in finem saeculi perferret, quamvis vere ibi sit. Cum enim omnia ei praeter peccatum munda sint, non videtur esse immundius in ventre muris vel canis, quam in ventre impoenitentis peccatoris. Si ignibus comburi dicatur, hoc impossibile est cum sit omnium elementorum Deus. Si soricum corrosione vel vetustatis mutatione corrumpi videatur, nihil attinet ad sacramenti sub
Abbreviated transcription (Latin):
ita paucitate sua fugunt p̾cii qnͣtitatem: ut nullã
nisi in spĩtutili gra sibi uendicare uideantur utili¬
tatem. aqua extĩnguit mundat ⁊ cãdidat p̾cet̾is
liquorib. Ict̾co ĩ baptismate carius incentiua extiñ¬
guit. ꝑcc̃oꝵ tam originaliũ ꝙͣ actualium labem ablu¬
it ĩ nocencie candorẽ reducit ⁊ dum sio celestis prĩs
ẏmaginẽ reformat. filios ad optõis regenerat. Uñ
uero tanta iltus aque ut corpus tangat et cor
abluat nisi faciente. ⁊ u̾bo: Nonquia dicitur s
quia creditur. qr̃ fide omnia sacraiũta ꝯplentin
Daptisius talis est. qualis est. ille in cuius u̾bo da¬
tur. non qualis est ille pet cuius myst̾ium minist᷑¬
tiuiz Porro oleum illuminat. uingit et pascit. Illu¬
minat animam fide: ungit deuotione: pascit di¬
lectione. Panis uero et uinum homini incorpora¬
parcicipatõem filio dei ad uitamꝰ ꝯcorporamur:
fidens deus a regni sui ꝗsorcio cos repellet: quibus

Expanded text:
ita paucitate sua fugiunt pretii quantitatem, ut nullam ita paucitate sua fugiunt pretii quantitatem, ut nullam nisi in spirituali gratia sibi vindicare videantur utilitatem. Aqua exstinguit, mundat, et candidat prae caeteris liquoribus. Idcirco in baptismate carnis incentiva exstinguit, peccatorum tam originalium quam actualium labem abluit. Innocentiae candorem reducit, et dum sic coelestis Patris imaginem reformat, filios adoptionis regenerat. Unde vero tanta virtus ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo? Non quia dicitur, sed quia creditur quoniam fide omnia sacramenta complentur. Baptismus talis est qualis est ille in cujus verbo datur, non qualis est ille per cujus ministerium ministratur. Porro oleum illuminat, ungit et pascit. Illuminat animam fide, ungit devotione, pascit dilectione. Panis vero et vinum homini incorporaparticipationem Filio Dei ad vitam concorporamur. . Nunquam fidelis Deus a regni sui consortio eos repellet quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ti: sanguis ⁊ aqua de latere xp̃i exiuit. Cum ergo
ꝓ xp̃o uinum ⁊ aqua sacrificetur ꝓ ppło ⁊ utrummꝙ
imus sanguis fiat: capitis. ⁊ mbroꝵ uinicatemꝰ
significat. Sicut gͦ unum uidetis eẽ qd̾ ftiũ est siou
num estote uos diligẽdo uos. Nam qͥ accipit inyst̾ium
unitatis ⁊ ñ tenet uincłm pacis: ñ myst̾ium accipit
pro se. s testimonium contrase. Qlui enim unum ho¬
minem odio ht̃: quicquid deo in bonis oꝑib optille¬
rit cotum ꝑdet fide omnia sacram̃ta complentur.
Qui ergo ad illa fide ⁊ deuotione accedit. qmͣuis ĩ¬
curia uł ignorancia aliqua erroris u̾ba inserat: ñ iõ
minus saccificium fĩ creditur. qm̃ precis uitiũ supe¬
rat p̾cantis affectus. Non ẽ attendendum qͥd faciat
hõ. s quo animo ⁊ uoluntate faciat. In quatuor sp̃ẽ¬
b sacramenta eccͣe maxiie ꝯsistunt: aqua .s. oleo ꝑa¬
ne ⁊ uino. Aqua licet omnib sit necessaria. sua tam̃

Expanded text:
ti, sanguis et aqua de latere Christi exivit. Cum ergo ti, sanguis et aqua de latere Christi exivit. Cum ergo pro Christo vinum et aqua sacrificetur pro populo, et utrumque unus sanguis fiat, capitis et membrorum unitatem significat. Sicut ergo unum videtis Nam qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Qui autem unum hominem odio habet, quidquid Deo in bonis operibus obtulerit, totum perdet. Fide omnia sacramenta complentur. Qui ergo ad illa fide et devotione accedit, quamvis incuria vel ignorantia aliqua erroris verba inserat, non ideo minus sacrificium fieri creditur, quoniam precis vitium superat precantis affectus. Non est attendendum quid faciat homo, sed quo animo et voluntate faciat. In quatuor speciebus sacramenta Ecclesiae maxime consistunt, aqua scilicet, oleo, pane et vino. Aqua, lice omnibus sit necessaria, sua tamen
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia lignum uite se ip̃m posint. ut in se credẽtib
uita eẽt et̾na. Iccrto tantopere fides in sacramẽto
exigitur. quia falsa fide mundꝰ ꝑiit. qñ adam plus
diabolo falsa suggerenti: qmͣ deo u̾a ꝓmutenti cre¬
dere p̾sumpsit. Dũ uero in sacrm̃to plus modo deo¬
ꝙͣ hosti ut dignun ẽ credit᷑. sanatur hac fide u̾a
mento ẽẽ uoluit. ne si alt̾utrum ẽẽ deeẽt. ĩꝑfc̃m
ẽct. Nec corpꝰ gͦ sine sanguine: nͨ sangnis sñ corpore
iure ꝯmunicatim Panis ⁊ uniũ ꝓpͥe ꝓpͥus cib est ñ
bestiax s hominũ: ideoq xp̃o utriusq usus ẽ myst̾io
ut singłaris ⁊ ꝓpͥa hominũcrede̾tur: refectio cui
cĩ post modũ per apłos aꝙͣ admisceri uoluit ut
ad dignitatem tanti inyst̾i ũ solũ uistoꝵ. ħ et¬
pcr̃oꝵ ꝯsorciũ ꝑtin̾e signaret. si penit̾e uellent. Qͦ¬
niam per aꝙͣ sumus regen̾ati ⁊ per sanguinẽ redẽp̃¬

Expanded text:
Ecclesia lignum vitae seipsum posuit, ut in se credentibus Ecclesia lignum vitae seipsum posuit, ut in se credentibus vita esset aeterna. Idcirco tantopere fides in sacramento exigitur, quia falsa fide mundus periit, quando Adam plus diabolo falsa suggerenti, quam Deo vera promittenti, credere praesumpsit. Dum vero in sacramento plus Deo quam hosti, ut dignum est, creditur, sanatur hac fide vera mento esse voluit, ne si alterum deesset, imperfectum esset. Nec corpus ergo sine sanguine, nec sanguis sine corpore jure communicbestiarum, sed hominum. Ideoque Christus utriusque usus est ministerio, ut singularis et propria hominum crederetur refectio, cui etiam postmodum per apostolos aquam admisceri voluit, ut ad dignitatem tanti mysterii non solum justorum, consortium pertinere significaret, si poenitere vellent. Quoniam per aquam sumus regenerati et per sanguinem redemp
Abbreviated transcription (Latin):
num ex multis acinis sic eccłia de diu̾sis personis col¬
ligitur. Dignũ eciam fuit ut eudem spẽb quibus
caro alitur ⁊ creatur in quolib hoĩe naturalr̃. eis¬
dem consecretur in dñico hoĩe potentialỹ. Si pa¬
nis ũn carnem ⁊ uinũ in sanguinẽ cuinsl tnͣfor¬
matur naturalr̃: multo mag̾. si d̾s uoluerit ĩ car¬
nem ⁊ sanguinẽ suum tranfe̾tur potencialr̃. Cũ gͦ
panis ĩ carnem ⁊ uinum ĩ sanguisiẽ u̾bo dm̃ mu¬
tetur: iam ñ desperet in corpꝰ xp̃i traici rõnalia
crratura ĩ quo traicitur ⁊ bruta. si desistat ẽẽ ꝙ ex
se male fu̾at. ut fit in xp̃o bene qd̾ non erat. Sicut .n.
cib ⁊ potus sunt uita nr̃a temporalis: qmͣ diuꝰ
deo placu̾it sic ⁊ uulto ampliꝰ ip̃e panis celesti er̃¬
i nita et̾na quib ip̃e uolu̾it. Magis enim credendus
eam. Sicut enim lignũ uite in ꝑadiso poĩtum est

Expanded text:
num ex multis uvis, sic Ecclesia de diversis personis colnum ex multis uvis, sic Ecclesia de diversis personis colligitur. Dignum etiam fuit ut eisdem speciebus, quibus caro alitur et creatur in quolibet homine naturaliter, eisdem consecretur in Dominico homine potentialiter. Si panis in carnem, et vinum in sanguinem cujuslibet transformatur naturaliter, multo magis, si Deus voluerit, in carnem et sanguinem suum transferetur potentialiter. Cum ergo panis in carnem, et vinum in sanguinem verbo Domini mutetur, jam non desperet in corpus Christi trajici rationalis creatura, in quod trajicitur et bruta, si desistat esse quod ex se male fuerat, ut fiat in Christo bene quod non erat. Sicut enim cibus et potus sunt vita nostra temporalis, quandiu Deo placuerit, sic et multo amplius ipse panis coelestis erit vita aeterna quibus ipse voluerit. Magis enim credendus eam. Sicut enim lignum vitae in paradiso positum est,
Abbreviated transcription (Latin):
accipiẽdo. locũ ĩ se prebuit diabolo: sic ĩdigne qͥsq
accipiens locũ in se p̾bet diabolo. Ee gͦ de contu¬
nalib ñ dum digne penituerunt aũ ad huc ĩn af¬
fectu pecrãdi st̃. uł aliq̃m hoĩem odio hñt corpꝰ xp̃i
ñ accipiãt: nemorãtur. Incesti uͦ ⁊ luxͣiosi ꝑicłosi¬
feditas porro qͥ patare qͥeuit. ꝙͣuis pc̃o ad huc morde¬
atur peccandi tñ de ceto ñ hãt uoluntatem ꝯmunica¬
suiimꝰ amicicias ⁊ bñficia eius corde cogitemus qͦmo¬
do passus ⁊ mortuus est ꝓ nobis: ⁊ morte sua amor¬
te et̾na nos lib̾auit: participatione autem corporis
sui nos sibi corporauit. ut transeat inse in nob̃ ad pa¬
trem: tranfeamus ⁊ nos in ilio unum fc̃i cum illo
ut ip̃m per ip̃m habeamus gustum in uia. sacietatẽ
in prĩa. hic uiaticum. ⁊ ibi premium. Queritur¬
n cur corpus et sangius xp̃r in pane et uino maxime
consecrenur: quam in ceteris corpoꝵ specieb ad qͦs
respondetur: qm̃ sicut pauis ex multis granis ⁊ ui¬

Expanded text:
accipiendo, locum in se praebuit diabolo, sic indigne quisque accipiens locum in se praebet diabolo. Qui ergo de criminalibus nondum digne poenituerunt, aut adhuc in affectu peccandi sunt, vel aliquem hominem odio habent, corpus Christi non accipiant, ne moriantur. Incesti vero et luxfeditas. Porro qui peccare quievit, quamvis peccato adhuc mordeatur, peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, communicasumimus, amicitias et beneficia ejus corde cogitemus, quomodo passus et mortuus est pro nobis, et morte sua a morte aeterna nos liberavit. Participatione autem corporis sui nos sibi concorporavit, ut transeat ipse in nobis ad Patrem, transeamus et nos in illo unum facti cum illo, ut ipsum per ipsum habeamus gustum in via, satietatem in patria, hic viaticum, et ibi praemium. Quaeritur cur corpus et sanguis Christi in pane et vino magis consecretur quam in caeteris corporum speciebus. Ad quod respondetur quoniam sicut panis ex multis granis, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
nus esse tantarum rerum ministras et curalem
lingnam talia uerba fundentem: aut quo genere
non mundiorem et sanctiorem animam talis sp̃c
receptricem. Tunc eciam assunt angłi sacerdotio ⁊ tri¬
bunal atq altaris locus celastib iurtutib ad ĩplet᷑
⁊ honorẽ illiꝰ qui ĩmolatut. In ip̃a ĩmolatõis hora ad sa

Expanded text:
nus tantarum rerum ministras, et qualem nus tantarum rerum ministras, et qualem linguam talia verba fundentem, aut quo genere caeteris non mundiorem et sanctiorem animam talis spiritus receptricem! Tunc enim adsunt angeli sacerdoti, et tribunal atque altaris locus coelestibus virtutibus adimpletur in honorem illius qui immolatur. In ipsa immolationis
Abbreviated transcription (Latin):
per sanctum est: et tale unicuiq fit quali cor¬
de ad accipiendum accesserit. Si offerat deo ma¬
lus et accipiat bonus. Dale cuiq erit qualis qrus¬
q fuerit. Credimus et fatemur quoniam corpus
illud quod de uirgine deus assumpsit. ⁊ quo resur¬
rexit: semper est in celo. et ubicumq uult et in
qua specie uult. Qui sursum sedet ad dexteram
patris: tempore sacrificii hominum manib conti¬
netur. Corpus xp̃i dale accipimus insacramento:
quale post resurrettionem est. in semet ipso. Cit
accipitur non consumitur:: sed expleco officio pro qͥͦ
sacificatur ⁊ manducatur in illud quod in celo ẽ:
tranfferturꝰ. Semel oblatus est xp̃o in se ip̃o: et co¬
die immolatur in saccamento. Cum ergo sacerdos
spiritum sanctum aduocauerit et illam hostiam
reu̾endam immolauerit communemq deur sub¬
inde contingerit ubi illum dic michi nostra estima¬
tione ponemus: perpende quales oporteat eius ma¬

Expanded text:
per sanctum est, et tale unicuique fit quali corper sanctum est, et tale unicuique fit quali corde ad accipiendum accesserit. Si offerat Deo malus et accipiat bonus, tale utrique erit, qualis uterque fuerit. Credimus et fatemur quoniam corpus illud, quod de Virgine Deus assumpsit, et in quo resurrexit, semper est in coelo, et ubicunque vult, et in qua specie vult. Qui sursum sedet ad dexteram Patris, tempore sacrificii hominum manibus continetur. Corpus Christi tale accipimus in sacramento, quale post resurrectionem est in semetipso. Cum accipitur non consumitur, sed expleto officio, pro quo sacrificatur et manducatur, in illud quod in coelo est, transfertur. Semel oblatus est Christus in seipso, et quotidie immolatur in sacramento . Cum ergo sacerdos Spiritum sanctum advocaverit, et illam hostiam reverendam immolaverit, communemque Deum subinde contigerit, ubi illud dic mihi nostra existimatione ponemus? Perpende quales oporteat esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
monium contra se Mysterium nostrum in mensa
domini positum est. estote ergo quod uidetis et
accipite quod estis. hoc accipitur in pane qd̵ pepen¬
u dit in couce: ⁊ ħ sumitur in calice qd̾ effusum est de xͥ
latere. Inuisibilis enim sacerdos uisibiles creaturas
panis ⁊ uini. insubstanciam corꝑis. ⁊ sanguinus fui
uerbo suo. secreta potestate ꝯu̾cit ita dicens. ħ ẽ corpus
meum: ⁊ sanctificatione repetita. hic ẽ sanguis m̃s.
Cum ergo reu̾endum altare cibis saciandꝰ ascendis:
sactum dñi dei tui corpus ⁊ sanguinem. fide respice.
m̃te ꝯtinge. honore iturare.deuotione uenerare cor¬
dis manu accipe et maxime haustu interiori assinne.
Nam credere in eumc hoc est accipere panem ui¬
uum. Nos credimus ⁊ dicimus quoniam corpus xͥ
tale unicuiq fit qualis accesserit ut offerat ⁊ qua¬
lis accesserit ut accipiat. Nam unum idemq cor¬
pus propter nonren domini quod inuocatur se̾¬

Expanded text:
monium contra se. Mysterium nostrum in mensa monium contra se. Mysterium nostrum in mensa Domini positum est. Estote ergo quod videtis, et accipite quod estis. Hoc accipitur in pane quod pependit in cruce, et hoc sumitur in calice quod effusum est de Christi latere. Invisibilis enim Sacerdos visibiles creaturas panis et vini in substantiam corporis et sanguinis sui verbo suo secreta potestate convertit, ita dicens: Hoc est corpus meum, et sanctificatione repetita: Hic est sanguis meum. Cum ergo ad reverendum altare cibis satiandus ascendis, sacrum Domini Dei tui corpus et sanguinem fide respice, mente continge, honore mirare, devotione venerare, cordis manu accipe, et animae haustu interiori assume. Nam credere in eum, hoc est accipere panem vivum. Nos credimus et dicimus quoniam corpus Christi tale unicuique sit, qualis accesserit ut offerat, et qualis accesserit ut accipiat. Nam unum idemque corpus propter nomen Domini, quod invocatur, sem
Abbreviated transcription (Latin):
stigatione suspiriis quam argumentisd crebris ge
ch̃s: or̃one quam lectione: gr̃a lacrimarx quiam scĩa
litt̾arum: celestium pocilis ꝯtempłone quam t̾rec¬
toium occupatione. Morrachus.
erbum caro fc̃m est ⁊ habitauit in nob̃. uere
uerbum caro factum est et nos uere u̾bum
carnem dominico cibo suminuis. ⁊ ideo manere
sn nobis naturaliter estimandꝰ est qui ꝑ naturã
nostre carnis iam sibi ĩ seꝑ abilem homo natus as¬
sumpsit: et naturam carnis sue sib sacramento
cominunicande carnis nobis admicuit. Ita enim
omnes uni sumuis: quia in xp̃o pater et xp̃o in
nobrs. iunium in his nos nos esse faciunt. Nos gͦ
qui corpus ꝓpisti accipiinus corpus xpisti facti su¬
iuse et misericordia ipsins quod accipimus nos
est. Nos ergo qui menibra xpisti sumus: et xp̃s
sumus non solum capiti per dilectionem. s eciam
cum membris inuicem muri debeamius Namꝰ
qui accipit inysterium unitatis et non tenet uin¬
culum pacise non mysterium acapit prose: s testi¬

Expanded text:
tione, suspiriisque magis, quam argumentis: crebris gemtiis; oratione, quam lectione; gratia lacrymarum, quam scientia litterarum; coelestium potius contemplatione, quam terrestrium occupationerbum caro factum est, et habitavit in nobis . Vere Verbum caro factum est, et nos vere Verbum carnem Dominico cibo sumimus, et ideo manere in nobis naturaliter existimandus est, qui per naturam nostrae carnis jam sibi inseparabilem homo natus assumpsit, et naturam carnis suae sub sacramento communicandae carnis nobis admiscuit. Ita enim omnes unum sumus, quia in Christo Pater et Christus in nobis unum in iis nos esse faciunt. Nos ergo qui corpus accipimus, corpus Christi facti sumus, et misericordia ipsius quod accipimus nos sumus . Nos ergo, qui membra Christi sumus, et Christus sumus, non solum capiti per dilectionem, sed etiam cum membris invicem uniri debemus. Nam qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testi
Abbreviated transcription (Latin):
est in exiguo: quantum ꝯstat eẽ in toto. Nicħ minꝰ
hñt singłi ꝙͣ uniu̾si. Totum unꝰ totum duo. totũ
plures sine diminucõe ꝑcipiunt: qr ñ in sp̃o uł
qnͣtitate sacram̃ti est gr̃a: s in iltute xp̃i. Qũõ¬
cũq signa uarientur ĩ saccam̃to: xp̃o semꝑ id̾ est

Expanded text:
est in exiguo, quantum constat esse in toto. Nihil minus est in exiguo, quantum constat esse in toto. Nihil minus habent singuli quam universi. Totum unus, totum duo, totum plures sine diminutione percipiunt, quia non in specie vel quantitate sacramenti est gratia, sed in virtute Christi. Quomodocunque sig
Abbreviated transcription (Latin):
Mortalitatis cib ext̾ius uidecur: quia quod de no¬
bis ext̾tus apparet. mortale est. Noħ exterius ĩ¬
muitatur. quia nichil de nobis ext̾ius innouatur
Interius uero hoc idem in nob̾ accipimus ꝙ de illo
credimus: qui uitar de uita sumimus. per quam
reformanur ad uitam. Sicut enim de uirgine per
sp̃mi sanctum uera caro sine coitu creatur: sic per
cumdem sp̃m de substancia ꝑanis ⁊ nini mistice
id est corpus xp̃i consecratur. Et sicut quod ubiq
offertur unum corpus est et ñ multa corpora:
ita unum sacrificium diu̾sis loas a diu̾sis homĩb
sacrificatur ⁊ ubiꝙ est idem. Pet ꝑtes diidittir
L a multis accipitur: ⁊ semꝑ ẽ. integrũ. Sicut .n.
indiuidim est. cũ diuiditur sio ĩcorruptum cũ
fu̾it sumptum. xp̃s in sacram̃do ꝑ partes maꝵi¬
ducatur: ⁊ manet integer Totus ssi celo. totꝰ t̾
corde tuo. Tocus ĩ fracto. tocus ĩ integro. Tartũ

Expanded text:
Mortalitatis cibus exterius videtur, quia quod de noMortalitatis cibus exterius videtur, quia quod de nobis exterius apparet, mortale est. Nihil exterius immutatur, quia nihil de nobis exterius innovatur. Interius vero hoc idem in nobis accipimus quod de illo credimus, quoniam vitam de vita sumimus, per quam reformamur ad vitam. Sicut enim de Virgine per Spiritum vera caro sine coitu creatur, sic per eumdem Spiritum de substantia panis et vini mystice idem corpus Christi consecratur. Et sicut quod ubique offertur, unum corpus est, et non multa corpora, ita unum sacrificium diversis locis a diversis hominibus sacrificatur, et ubique est idem. Per partes dividitur, et a multis accipitur, et semper est integrum. Sicut enim individuum est cum dividitur, sic incorruptum cum fuerit sumptum. Christus in sacramento per partes manducatur et manet integer, totus in coelo, totus in corde tuo, totus in fracto, totus in integro. Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ut dũ ħ agimꝰ nosinet ipõs in cordis contritidne mac¬
temus: ⁊ qui passionis dominice myst̾io celebͣmus
debemus imitari ꝙ agimus. Nam tunc uere ꝓ nob̾
deo hostia erit᷑ cumi nos ip̃os hostiam fecerit. In xp̃o
semel oblata est hostia ad salutem sempit̾na potẽ¬
tissima nos uͦ ꝑ singłos dies offerimus. qm̃ ꝑ sigu¬
los dies pecoamus: off̾i̾mus s ad recordatõem moetis
esus ⁊ una ẽ. hostia qr semel oblatꝰ est xp̃o hoc uero
gitur hostia. dum sangin de calice snora fideliũ
funditur dñici corꝑis ĩnolationem ĩ cruce eiusc
qd̾ iterum occidatur. s quod uera eius imnuo latio
representata. id est nunc in sacramento quod tuno
in cruce operetur. Eadem est hio. ⁊ ibi corporis ⁊ sã¬
guinis xp̃i substancia. quamuis in sp̃e alt̾a: eadẽq
salutis nre grã. u̾a ⁊ enim caro xp̃i est quam for¬
ma panis oꝑtam in sacramento sumnius ⁊ uerus
sanguis xp̃i quẽ sub uim spẽ ac sopore portamus.

Expanded text:
um haec agimus, nosmetipsos in cordis contritione mactemus, et qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Nam tunc vere pro nobis Deo hostia erit, cum nosipsos hostiam fecerit. In Christo semel oblata est hostia ad salutem sempiterna potentia, nos vero per singulos dies offerimus, quoniam per singulos dies peccamus; offerimus, sed ad recordationem mortis ejus, et una est hostia, quia semel oblatus est Christus. Hoc vero dum formam. Dum frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, Dominici corporis immolationem in cruce ejusque quod iterum occidatur, sed quod vera ejus immolatio repraesentata idem nunc in sacramento, quod tunc in cruce, operetur. Eadem est hic et ibi corporis et sanguinis Christi substantia, quamvis in specie altera, eademque salutis nostrae gratia. Vera etenim caro Christi est, quam forma panis opertam in sacramento sumimus, et verus sanguis Christi, quem sub vini specie ac sapore potamus.
Abbreviated transcription (Latin):
claritatis uisionẽ insaciabłit̾ mardescanti Nich est
ĩ celestiũ ꝯtempłone delectaris ⁊ delectando admira¬
ris. danto libentiꝰ ĩ moraris tanto diligentꝰ ꝑscrutaris
ꝓfundiꝰ ꝙ illuminaris. Semꝑ in illis. ĩuenies qd̾ mi¬
retis ⁊ unde delectrris. Nusꝙ ẽ copiosior mat̾ia. admi¬
uandi. ⁊ nusꝙͣ utilior causa delectandi. In his ergo
semper sit tua admiratio ⁊ delectatio: nec necc̃e
etit alia. proaliis querere: et pet uana. huc illucq
cogitationum euagatione discurrere. Dñ tramq 
cognoscere: plenitudo ẽ scĩe. Plenitudo as̃i huius scĩe
plenituto est głe. ꝯssimatio est grẽ perpetuitas est.¬

Expanded text:
 est in coelestium contemplatione delectaris, et delectando admiraris, tanto libentius immoraris, tanto diligentius perscrutaris, profundiusque illuminaris. Semper in illis invenies quod mireris, et unde delecteris. Nusquam est copiosior materia admirandi, et nusquam utilior causa delectandi. In his ergo semper sit tua admiratio et delectatio. Nec necesse erit alia pro aliis quaerere, et per vanam huc illucque cogitationum evagationem discurrere. Deum namque cognoscere, plenitudo est scientiae. Plenitudo autem hujus scientiae, plenitudo est gloriae. Consummatio gratiae, perpetuitas vit
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑: ñ dũ in ĩtimo collocat᷑. Si gͦ ñ satagis ĩ tͦduce
eũ ad ĩtima tua qͦmͦ te credã uelle uł posse ceqͥ eũ ad
sublimia sua : Cercũ gͦ signũ tͥ sit. q̃ cumiꝙ es aĩa. ꝙ
dilectũ tuũminꝰ diligis. uel ab illo minꝰ dilig̾is si
ad theoricos illos excessus ñ dum uocariuel uocãtẽ
seqͥ ñ dñ merueris. Quomͦ .n. ꝑfcẽ diligis uel dilig̾is
si ĩ sũmoꝵ defid̾i̾o ad sr̃na ñ raꝑis. ⁊ ĩ anagogicos
illos conatꝰ m̃tis alienatõe ñ transis: Uis nosso quia
sublimitas diuiciase peuelationũ. fĩt manifm̃ dĩ

Expanded text:
collocatur. Si ergo non satagis introducere eum ad intima tua, quomodo te credam velle, vel posse sequi eum ad sublimia sua? Certum ergo signum tibi sit, quaecunque es, anima, quod dilectum tuum minus diligis, vel ab illo minus diligeris, si ad theoricos illos excessus nondum vocari, vel vocantem sequi nondum merueris. Quomodo enim perfecte diligis vel diligeris, si in summorum desiderio ad superna non raperis et in anagogicos illos conatus mentis alienatione non transis? Vis nosse quia sublimitas divinarum revelationum sit manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
dilectum nr̃m ĩtimũ ardentissim ainoris sinũ teri̾s
Satage gͦ festina trahere eũ ad huc ad int̾iora et se¬
secreciora cordis tui penet᷑lia: q̃cumq ad huc eiꝰ mͦi
aĩa. Eluis .n. neget ĩtimũ illd̾ cordis hũani penet̃le
tales recessus hrẽ. seu ⁊̃ oꝑtin̾e posse. in quib sũmi
⁊ singłaris amoris uiolentia. cũ aliqͥd ꝑ affectũ ĩfix̾it
aliena oĩno delectatõe auelli ñ possit. Certe si alienã

Expanded text:
dilectum nostrum intimum ardentissimi amoris sinum tenere. dilectum nostrum intimum ardentissimi amoris sinum tenere. Satage ergo, festina trahere eum adhuc ad interiora et secretoria cordis tui penetralia, quaecumque es ejusmodi anima. Quis enim neget illud intimum cordis humani penetrale tales recessus habere, seu etiam obtinere posse, in quibus summi et singularis amoris violentia cum aliquid per affectum infixerit, aliena omnino delectatione ave
Abbreviated transcription (Latin):
dincq ꝑfrui: nͥ ext̾ioꝵ õĩum obliuisci ⁊ ĩ eiꝰ dilectõe
sũme. ⁊ ĩ time delectari. Se solam cũ dilecto uidet. cuĩ
deuotõĩs uittimas ꝑsoluit. Usq ĩ intimũ dilectꝰ ꝑduci¬
ꝯcupisti: ꝙ te iocundiꝰ afficiebat. cet̾isq oĩb ꝓfundiꝰ
delectabat. Consid̾a gͦ si eandem affectõis molẽtiã
delectatõiꝙ habundanciã sentise añ in sũmi dilec¬
tors desid̾ium mardescis: qñ ĩ eiꝰ dilectõe reqͥescis. Cui
dubiũ sit. ꝙ ĩtimũ illũ affectõis tue sinũ nec dũ tene¬
at. si ĩ time dilectõis aculeꝰ aĩam tua̾ ĩ diuinis affectib
minꝰ penect tepidius exagitat. ꝙͣ in alienis affectib
aliqũ penetre uł exagitare solebat. S si tantã ꝓrsus
uł forte ualidiorẽ dilectõis uł delectatõis miolentiã ĩ
ꝯsolari possis. Certe ꝙͣ diu possumꝰ ex aliena qͣlicũq
reconsolatõem uł iocunditatẽ ꝯciꝑe: ñ dũ audeo dr̃e

Expanded text:
frui; nisi exteriorum omnium oblivisci, et in ejus dilectione summe et intime delectari. Se solam cum dilecto videt, quanddevotionis victimas persolvit. Usque in intimum dilectus perduciconcupisti, quod te jucundius afficiebat, caeterisque omnibus profundius delectabat. Considera ergo si eamdem affectionis violentiam, delectationisque abundantiam sentis, quando in summi dilectoris desiderium inardescis, quando in ejus dilectione requiescis. Cui dubium sit quod intimum illum affectionis tuae sinum necdum teneat, si intimae dilectionis aculeus animam tuam in divinis affectibus minus penetrat, tepidius exagitat, quam in alienis affectionibus aliquando penetrare vel exagitare solebat? Sed si tantam prorsus, vel forte validiorem dilectionis vel delectationis violentiam in consolari possis. Certe quamdiu possum ex aliena qualicumque re consolationem vel jucunditatem concipere, nondum audeo dicere
Abbreviated transcription (Latin):
ret. quib ip̃e ornatꝰ ẽ : Attende gͦ diligent̾ pͥme cõ¬
ditõis tue excellenciã ⁊ uen̾andã scẽ tuitatis yma¬
ginẽ ĩte ip̃ã agnosce: honoredy simslitudĩs diuine
ad ꝙ̃ creata es. hr̃e stude nobłitate moꝵ ex̾cicio uͥtutũ.
dignitate p̾mioꝵ: ut qñ apparebit qͣlis sit tũo similis
apparere possis. Simił .n. simile̾ q̃rit: ⁊ qͣlem te ꝑau̾is

Expanded text:
Attende igitur diligenter primae conditionis tuae excellentiam, et venerandam sanctae Trinitatis imaginem 365 in te ipsa agnosce: honoremque similitudinis divinae, ad quam creata es, habere stude nobilitate morum, exercitio virtutum, dignitate praemiorum; ut quando apparebit qualis sit, tunc similis ei apparere p
Abbreviated transcription (Latin):
ca ad dilecti sui aduentũ sũmo cũ desid̾io semꝑ d inħi¬
are ⁊ ꝑata atq expedita ẽẽ : ut pulsantẽ amicũ abscy
ulla dilatõis ĩuria pꝰsit succiꝑe ⁊ uorãti cũ oĩ alacͥtate
occurrere. ne subito ⁊ ĩopinate adueniens mi iꝰ ꝓuitã
⁊ minꝰ ornatã ĩueniat uł diu exclusus duitme p̾latõ¬
nis ullã molestiã sustincat. Aliud ẽ ã cũ ip̃o intrare:
atq aliud ẽ. ad ip̃m exire. Ibi aĩa ad se ip̃a r̾eu̾tit᷑ ⁊ cũ
dilecto suo usq ad utima cordis sui penetͣlia ĩ gredit᷑
hic extͣ semet ip̃m ducitur ⁊ ad sublimia ꝯtẽplanda
subleuat᷑. Qͥd namq ẽ. eius introire: nͥ setotã ĩ se ip̃ã
collige: Quid uͦ est eius exire: n se ip̃ami extͣ semet᷑¬

Expanded text:
ca ad dilecti sui adventum summo cum desiderio semper debet inhiare, et parata atque expedita esse, ut pulsantem amicum absque ulla dilationis injuria possit suscipere, et vocanti cum omni alacritate occurrere; ne subito et inopinate adveniens, minus promptam et minus ornatam inveniat: vel diu exclusus, diutinae praestolationis ullam molestiam sustineat. Aliud est autem cum ipso intrare, atque aliud est ad ipsum exire. Ibi anima ad se ipsam revertitur, et cum dilecto suo usque ad intima cordis sui penetralia ingreditur: hic extra semetipsam ducitur, et ad sublimia contemplanda sublevatur. Quid namque est ejus introire, nisi se totam in semetipsam colligere? Quid vero est ejus exire, nisi se ip
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ spectaołm iutͣre meruerit. ꝙͣ ĩtimis desid̾iis qmͣ ꝓ¬
fundis suspiriis. ꝙͣ ĩ enarrabilib gemitib eũ qͥ eiꝰ mi
ẽ putamꝰ insist̾e̾. ꝙͣ assidua recordatõe. ꝙͣ iocunda admi¬
ratõe ĩspectam claritarẽ credimꝰ eũ retrattare m̃teq
reuolu̾e illã desid̾ando. illã suspirãdo illã ꝯtẽplando.

Expanded text:
diorum spectaculum intrare meruerit: quam intimis desideriis, quam profundis suspiriis, quam inenarrabilibus gemitibus eum qui ejusmodi est, putamus insistere, quam assidua recordatione, quam jucunda admiratione inspectam claritatem credimus eum retractare, menteque revolvere; illam desiderando, illam suspirando, illam contemplando,
Abbreviated transcription (Latin):
lus sine uulnere unius diei ꝑiculum euadere potest:
Sic diximus diabolus per quosdam. de exercctu sua clau¬
stralib inmutit uͥ t̾reat eos per alios blanditur ut
decipiat. peralios promittit. ut peru̾tat. per relianos
insidiatur ut rapiat S qui sunt qui minantur hoĩ
interiori ⁊ ext̾iori. iam clausiti int̾ inmitiones pditit
uelcciam aliquib aliis. de tennntiatione scłi cogitã

Expanded text:
llus sine vulnere unius diei periculum evadere potest: llus sine vulnere unius diei periculum evadere potest: sicut diximus, diabolus per quosdam de exercitu suo claustralibus minatur ut terreat eos, per alios blanditur ut decipiat, per alios promittit ut pervertat, per reliquos insidiatur ut rapiat. Sed qui sunt qui minantur homini interiori et exteriori intra claustri jam munitiones positis, vel etiam aliquibus aliis de renuntia
Abbreviated transcription (Latin):
dampnosa extitisset. ab hostib tamen laudari me¬
ruit. auius ꝓuidentia socioꝵ murꝰ execterat. Iste ta¬
lis dico assiduitate quadam a socio inctus pigro con
indiscretus decipit. Sio uagantes extra casttum. ab
hostib capiuntur: recipiunt pro numere penam.
pro labore supplicium. Ad aptetur igitur ꝓportõnalis
similitudo: ostendatur in homine int̾iori et ext̾iori:
qd̃ contigisse potuit in predictis duob hominem .N.
ext̾ĩorem. indeł carnem nr̃am. nemo dubitat. indiscte¬
tum fore ⁊ pigrum animam u̾o .i. hominem int̾ĩo¬
rem. ex natura sua disccctum ⁊ expeditum bengtu¬
tus creatoris plasinauit. Ecce claustrum .i. dei clau¬
mant. quidam minantur ut t̾reant. blandiuntur
multi ut decipiant. ꝓmittunt eciam aliqui peru̾¬
tant. insidiantur fere omnes ut rapiant: simul
u̾o sagitantur in occulto recti corde. uolant ignea
tela confligunt hostes emimis moriuntur multi. nł¬

Expanded text:
damnosa eis exstitisset, ab hostibus tamen laudari medamnosa eis exstitisset, ab hostibus tamen laudari meruit; cujus providentia sociorum murus exstiterat, iste talis, dico, assiduitate quadam a socio victus, pigro conindiscretus decipit. Sic vagantes extra castrum ab hostibus capiuntur, recipiunt pro munere poenam, pro labore supplicium. Adaptetur igitur proportionalis similitudo, ostendatur in homine interiori et exteriori quod contigisse potuit in duobus praedictis. Hominem enim exteriorem, videlicet carnem nostram, nemo dubitat indiscretum esse, et pigrum: animam vero, id est hominem interiorem, ex natura sua discretum, et expeditum, benignitas Creatoris plasmavit. Ecce claustrum, id est Dei camant, quidam minantur ut terreant, blandiuntur multi ut decipiant, promittunt etiam aliqui ut pervertant, insidiantur fere omnes ut rapiant, simul vero sagittantur in occulto recti corde: volant ignea tela, confligunt hostes eminus, moriuntur multi; nu
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is pessime sccium excitat. quia piger est docet qͥa
indiscretus. Si autem ꝓpius hostes accedant. machi¬
nam̾̃ta belli p̾parent. aries ianuam pulset tõ exit
armatus sustinet hostium incursus repellit. quia ex¬
peditus est: prouidencia machinamenta dissipat qr
discretus est Sic agit discretus non ad tempus. s as¬
sidue: ne ad u̾sariis tradatur dastrum ne ⁊ ip̃e capia¬
turꝰ tradatur exartori muttatur in carce̾m mahextut
ad tormenta. Istuis uita mores instruit audientium
loqui de eo eciam debilium mentib prebet affetum: au
Indiscreti antem. ⁊ pigri officium est impedire didoetũ
tardare expeditum. hunc talia agentem. labor expediti
discreti docta ꝓuidentia sue facit participem. laudis ⁊
głe. Quando autem lib̾atur ab hostib castrum. cum
s sepuis euenisse concͣrium in hac societate cognouimꝰ.
Mira res. Iste qui talis fu̾at ante. cuius ꝓbitas licet

Expanded text:
caeteris saepissime socium excitat, quia piger est, et docet, quia caeteris saepissime socium excitat, quia piger est, et docet, quia indiscretus est. Si autem propius hostes accedant, machinamenta belli praeparat, aries januam pulsat; tunc exit armatus, sustinet hostes, viribus hostium incursus repellit, quia expeditus est, providentia machinamenta dissipat, quia discretus est. Sic agit discretus non ad tempus, sed assidue, ne adversariis tradatur castrum, ne et ipse capiatur, et tradatur exactori, mittatur in carcerem, trahatur ad tormenta. Istius vita mores instruit audientium, loqui de eo etiam debilium mentibus praebet affectum. AudIndiscreti autem et pigri officium est, impedire discretum, tardare expeditum. Hunc talia agentem, labor expediti, discreti docta providentia facit participem laudis et gloriae. Quando autem liberatur ab hostibus castrum, cum sed saepius invenisse contrarium in hac societate cognovimus. Mira res! Iste, qui talis ante fuerat, cujus probitas licet
Abbreviated transcription (Latin):
iustri turrium instaurata munitione. securiꝰ fraudes
inunicoꝵ munitione excludunt: sic homo interior
⁊ homo ext̾ior intra munimina claustroꝵ positi. an¬
tiqui hostis insidias ⁊ temporalium rerum fragiles
casus effugiunt. utile itaq cẽ credimus. ut introdu
latet per res occł̾is subiacentes liquidum fiat. Sicut
et enim duo sociĩ aliꝙ castrum intͣrent: cum ab hostib ob¬
terior. Discretus in die iupiciones parat eng̃ ꝓ pug¬
nacula defensionis loca singulis assignat. officia pre¬
cẽndi inuingit quibdam. socioꝵ concordiam doxet. ie¬
uinandi tempus madit. ne fames que clausis intͣt fo¬
rib. int̾ armatos ictorie optincat pͥncipatum frau¬
dem dampnat. ne per aliquem hostis ingrediati: s
ante omnia ꝑseu̾antem pacientie constantiam habẽ¬
dam fors predicat ⁊ ortatur. In nocte u̾o excubias po¬
nit. discurrit ꝑuigiles somndlentos increpat: ⁊ pre

Expanded text:
nistri turrium instaurata munitione securius fraudes nistri turrium instaurata munitione securius fraudes inimicorum excludunt: sic homo interior, et homo exterior intra munimina claustrorum positi, antiqui hostis insidias, et temporalium rerum fragiles casus effugiunt. Utile igitur esse credimus ut introducacurum latet, per res oculis subjacentes liquidum fiat. Sicut etenim accidit si duo socii aliquod castrum intrarent, cum ab hostibus opterior. Discretus in die munitiones parat, erigit propugnacula, defensionis loca singulis assignat, officia praeessendi injungit quibusdam sociorum, concordiam docet, jejunandi tempus indicit, ne fames, quae clausis intrat portis, inter armatos victoriae obtineat principatum; fraudem damnat, ne per aliquem hostis ingrediatur; sed ante omnia perseverantem patientiae constantiam habendam fore praedicat, et hortatur. In nocte vero excubias ponit, discurrit per vigiles, somnolentos increpat, et prae
Abbreviated transcription (Latin):
hĩe thalamos. uestiutur ibi ymagines prociosis celoꝵ
indum̃tis. pauper autem sine uestib incedit ⁊̃ uacuo
gestat. paries pittus. purpura ⁊ auto uestitos: ⁊ xp̃i¬
anis negantur ueteres panni. Grecoꝵ exeratui dan¬
tur arma. hectori clipeus datur auro splendens: pan¬
peri u̾o ad iamam clamanti. ñ porrigitur panis. Et
tur lapides ⁊ ligna. Ornant pretoria columpnis fores
domib aute ponunt: que utinam pauperes includerẽt
ñ exclude̾nt. Cines urbium suarum inunitõnes stu¬
diose disponunt. ut sic in cursus hostium repellante ex¬
cubias ordinant. uectes fr̾eos portis inserunt. Portas su¬
claustra facerent. quib homo interior ordinate ten̾e¬
tur. Sic fr̃es sic quidam turres edificant. ut securius
rapiant. Alii sola delectatione ⁊ superfluitate gaudẽt
alii necessitate ⁊ timore. ne oppͥmantur apotentib u̾
domini. alii domino componunt. Et sicut regum mi¬

Expanded text:
habere thalamos, vestiuntur ibi imagines pretiosis colorum habere thalamos, vestiuntur ibi imagines pretiosis colorum indumentis. Pauper item sine vestibus incedit, et vacuo gestat paries pictus purpura, et auro vestitos, Christianis panni negantur veteres. Graecorum exercitui dantur arma, Hectori clypeus datur auro splendens, pauperi vero ad januam clamanti non porrigitur panis, et, tur lapides, et ligna. Ornant praetoria columnis, fores domibus anteponunt, quae utinam pauperes includerent, non excluderent. « Cives urbium suarum monitiones studiose disponunt, ut sic incursus hostium repellant, excubias ordinant, vectes ferreos portis inserunt, portas suclaustra facerent quibus homo interior ordinate teneretur! Sic, fratres, sic quidam turres aedificant, ut securius rapiant, alii sola delectatione, et superfluitate gaudent. Alii necessitate, et timore, ne opprimantur a potentibus ut i castra Domini alii Domino componunt, et sicut regum mi
Abbreviated transcription (Latin):
tib continet. Secundus u̾o olaustri mat̾ialis ordi¬
natõnem in quo tenetur homo ext̾ior docet. Terciꝰ
anime olaustrum oidinat. Quartus elaustri nõ
manu fc̃i hĩtationem que est in celo cõmendati
ht̃ cum subiettis. hic ortatur cum fratribus exi¬
Ncipientib edificare querendus est locus funda¬
menti. ne super positi parietis congeries inclinet
se ad rusnam. Solent enim ⁊ hoc rõnabiliter qͥl
firmiter edificare uolunt eu̾sa ⁊ eiecta t̾ra supͣ
firmam petram. licet nunio labore q̃sitam edifi¬
ciĩ sui ponere fundamentum. Diu̾sa est tamenꝰ
diu̾soꝵ racio edificiorum. Ampla ⁊ enim palacia
reges sibi edificant. s domus illoꝵ sepulchia eoꝵ
inet̾num. Turres firmas in summis moutib. locãt
uallant agge̾. ⁊ nuito cigunt montes nõ aus¬
hoꝵ morti contradice̾ potest. Epi domos non impares
eccłiis magnitudine construunt. pictos delectantur:

Expanded text:
tibus, continet. Secundus vero claustri materialis orditibus, continet. Secundus vero claustri materialis ordinationem, in quo tenetur homo exterior, docet. Tertius animae claustrum ordinat. Quartus claustri non manufacti habitationem quae est in coelo, commendat habet cum subjectis, hic hortatur cum fratribus exhincipientibus aedificare qumenti, ne superpositi parietis congeries inclinet se ad ruinam. Solent enim ex hoc rationabiliter qui firmiter aedificare volunt, eversa et ejecta terra, super firmam petram licet nimio labore quaesitam, aedificii sui ponere fundamentum. Diversa est tamen diversorum ratio aedificiorum. « Ampla etenim palatia reges sibi aedificant, sed domus illorum sepulcra eorum in aeternum . Turres firmas in summis montium locant, vallant aggere, et muro cingunt, montes non sui morti contradicere potest. » Episcopi domos non impares ecclesiis magnitudine construunt, pictos delectantur