comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inimicis meis dicere doceret. Dñe ignosce illis quia
nesciunt qd̃ loquunt᷑. Pinde. su mpetrauero a nobis
sicut intendi. ut remoto ab animis ur̃is om̃i studio
partiũ. int̃ me et petilianũ ȩqui iudices sitis. ostendã
uob̾ ñ eũ respondisse scriptis meis. ut intelligatis quia
ueritatis inopia coactus sit causã relinquere. et in ho¬
minẽ qui eam sic egit. ut respondere illi ñ posset. quȩ
potuit maledicta iactare: Quanquã tanta manifesta¬
tione clarent q̃ dicturꝰ sũ. ut etiã si studio partiũ ec odi¬
o mei ur̃e mentes a me alienentur. tantũmͦ siutraq
legatis. certe apud uosmet ipsos in cordib ur̃is uerum
me dixisse fateamini. Ego enim respondens pͥmȩ par¬
⁊ scriptorũ eiꝰ. quȩ tunc in manus mneas uenerat. pre¬
t̃inisso conincioso et sacrilego multiloquio. ubi ait. bis
baptisma nob̾ obiciunt. hi qui sub nomine baptis¬
mi animas suas reo lauachro polluer̃t.quib equid̃

Expanded text:
inimicis meis dicere doceret: \'domine, ignosce illis, quia inimicis meis dicere doceret: \'domine, ignosce illis, quia nesciunt quid loquuntur. Proinde si impetraro a uobis, sicut intendi, ut remoto ab animis uestris omni studio partium inter me et Petilianum aequi iudices sitis, ostendam uobis non eum respondisse scriptis meis, ut intellegatis, quia ueritatis inopia coactus sit causam relinquere et in hominem, qui eam sic egit, ut respondere ille non posset, quae potuit maledicta iactare. quamquam tanta manifestatione clarent quae dicturus sum, ut, etiamsi studio partium et odio mei uestrae mentes a me alienentur, tantummodo si utraque legatis, certe apud uosmet ipsos in cordibus uestris uerum me dixisse fateamini. Ego enim respondens primae parti scriptorum eius, quae tone in manus meas uenerat, praetermisso conuicioso et sacrilego multiloquio, ubi ait: bis baptisma nobis obiciunt hi qui sub nomine baptismi animas suas reo lauacro polluerunt, quibus equidem
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã exponens quid dixerit. ꝑ głam inquit & ig¬
nobilitatẽ: ꝑ infamiã et bonam famã. & cetera talia:
glam scilicet et bonã famã numerans in armis dexͥs.
in sinistris autem. ignobilitatem et infamiã. Sigͦ sum
dĩ seruus. et miles ñ reꝓbr. quãlibet disertus conuici¬
ator in me: petilianꝰ existat. nunquid moleste ferrede¬
beo. qđd michi armoꝵ sinistroꝵ faber sollertissimꝰ ꝓcu¬
ratus ẽ: Opus ẽ ut his in adutorio dñi mei ꝑitissime di¬
micem. et eis illum feriam contra quẽ inuisibilit̃ pug¬
no.qui ꝑu̾sissima et antiquissima astutia callide in¬
tendit et agit ut ꝓpt̃ ħ petilianũ oderim. ac sic p̃ceptũ
xp̃i qd̾ ait diligite inimicos ur̃os. implere. ñ possim.
Qd̾ a me au̾tat miscđia eiꝰ qui me dilexit et tradidit se ꝓ
me: ur pendens in cruce diceret. Pat̃ ignosce illis. quia
nesciunt quid faciũt: meq de petiliano et de talib

Expanded text:
tanquam exponens quid dixerit, Per gloriam, inquit, et igtanquam exponens quid dixerit, Per gloriam, inquit, et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam et cetera talia, gloriam scilicet et bonam famam numerans in armis dextris, in sinistris autem ignobilitatem et infamiam. Si ergo sum dei seruus et miles non reprobus, quamlibet disertus conuiciator in me Petilianus existat, numquid moleste ferre debeo, quod mihi armorum sinistrorum faber sollertissimus procuratus est? opus est ut his in adiutorio domini mei peritissime dimicem et eis illum feriam, contra quem inuisibiliter pugno, qui peruersissima et antiquissima astutia callide intendit et agit, ut propter haec Petilianum oderim ac sic praeceptum Christi, quod ait: diligite inimi- CO8 uestros, implere non possim. quod a me auertat eius misericordia qui me dilexit et tradidit se pro me, ut pendens in cruce diceret: pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt, meque de Petiliano et talibus
Abbreviated transcription (Latin):
quid autem in ipsa frumenta maledictoꝵ calum¬
niarumq iactauerit fides eorum exercetur in terris.
merces augetur in cel. Scĩs enim dĩ seruis. scẽq deo
militantibus. ñ aduersus petilianũ atq huiꝰmodi
carnẽ et sanguinem. s. aduersus principatꝰ et potesta¬
res. et rectores talium tenebrarum. quales sunt om̃es
aduersarii ueritatis. quibus utinã dicamꝰ. fuistis aliqͣn¬
do tenebre: nunc aut̃ẽ lux in d̾no. Hanc gͦ miliciam
militantib seruis d̃i: quecunq ab inmicis conuicia
criminosa dicuntur. que apud maliuolos et temere cre¬
dulos malã famã faciãt. arma simstͣ st̃: etiã his diabolꝰ expug¬
nat᷑. Cũ em̃ ꝑbonã famã ꝓbam᷑ utrũnos ĩ suꝑbiã ñ extollamꝰ.¬
& ꝑmalã fam̃a ꝓbam᷑. utrũi inimicos eosipsos a quib nob̾
configit᷑ diligamꝰ: ꝑ arma iusticie dextra et sinistra
diabolum uincunus. Quȩ cũ apls commemorasset
dicens. ꝑ arma iusticiȩ a dextra et sinistra. continuo

Expanded text:
quid autem in ipsa frumenta maledictorum calumniarumque iactauerit, fides eorum exercetur in terris, merces augetur in caelis. sanctis enim dei seruis sancteque deo militantibus non aduersus Petilianum atque huiusmodi carnem et sanguinem, sed aduersus principatus et potestates et rectores talium tenebrarum — quales sunt omnes aduersarii ueritatis, quibus utinam dicamus: fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino —, hanc ergo militiam militantibus seruis dei quaecumque ab inimicis conuicia criminosa dicuntur, quae apud maliuolos et temere credulos malam famam faciant, arma sinistra sunt; etiam his diabolus expugnatur. cum enim per bonam famam probamur, utruet per malam famam probamur utrum inimicos eos ipsos a quibus nobis confingitur, diligamus, per arma justitiae dextera et sinistra diabolum vincimus. Quae cum Apostolus commemorasset dicens, Per arma justitiae dextera et sinistra; continuo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino ñ facerent: si inbaptismo nr̃o. culpas aliquaᷤᷤ
agnouissent. Uidete gͦ qd̾ dainus qu̾a scm̃ sit. qđ destru
errorem multa iam diximꝰ: et in hoc oꝑe et alibi.S.
quia ita magnũ fir iam̃tũ uanitatis ur̃e: in hac sen¬
tentia ẽẽ arbitramini: ut ad hoctibi t̃minandã pu¬
tares epsam. quo quasi recentius in animis legenti¬
ũ remaneret. breuit̃ respondeo. Sic approbamꝰ in he
reticis baptismũ. ñ hereticorũ s: xp̃i: sicut in fornicato¬
ribus immundis. luxuriosis. idolatris. ueneficis. ini¬
micitiarũ retentorib. contentiosis. emulis. animosis.
dissensionum studiosis. inuidis. ebriosis. cõmessato
cũ diabolo ꝑtinebunt. Nec ideo putandi sunt ẽẽ in
participes fiunt. Illa eiim et intalib sc̃a sunt. &. eis in¬
digne tractantibus & sumnentibus ad maius iudiciũ
ualebunt. Ipsi autem ñ sũt in illa eccłiȩ compage. q̃

Expanded text:
omnino non facerent, si in Baptismo nostro culpas aliquas omnino non facerent, si in Baptismo nostro culpas aliquas agnovissent. Videte ergo, quod damus. quam sit sanctuerrorem.. multa iam diximus et in hoc opere et alibi. sed quia ita magnum firmamentum uanitatis uestrae in hac sententia esse arbitramini, ut ad hoc tibi terminandam putares epistulam, quo quasi recentius in animis legentium reticis Baptismum, non haereticorum, sed Christi, sicut in fornicatoribus, immundis, luxuriosis, idololatris, veneficis, inimicitiarum retentoribus, contentiosis, aemulis, animosis, dissensionum studiosis, invidis, ebriosis, comessatorcum diabolo pertinebunt. Nec ideo putandi sunt esse in participes fiunt. Illa enim et in talibus sancta sunt, et eis indigne tractantibus et sumentibus ad majus judicium valebunt. Ipsi autem non sunt in illa Ecclesiae compage, quae
Abbreviated transcription (Latin):
communicabat peccatis alienis: quia falsos fr̃s de
quib gemit in unitate corporali tolerabat. aut cõmu¬
nicauer̃t furto et sceleri iude. p̃cessores eiꝰ apłi. quia cũ
eo iam dni uenditore. et a d̾no demonstrato. sacroscãm
cenã communicauer̃t. Petił dix̃. Hac itemq sentencia.
ipse apłs comparat conscientie male consortes. Et qui
faciunt ea inquit. et qui consentiunt talia facientib:
ro. Uera sunt hec .&. hoc ẽ. qd̾ catholica docet. multũ
int̾ ẽẽ int̾ consentientes. quib hec placent. et toleran¬
tes quib hec displicent. Illi enim palea fiunt. dum
paleȩ sequuntur sterilitatem: illi triticum st̃ expec
tent ut segregentur. xp̃m uentilatorem. Petiłdix. Ne
ꝑire ñ uultis. Nam ut facile cognoscatis. qd̾ cum ipsi
sint rei de fide nr̃a optime iudicent: ego illoꝵ infectoᷤᷤ
baptiro. illi meos qd absit recipiunt baptiratos. Que

Expanded text:
communicabat peccatis alienis, quia falsos fratres de communicabat peccatis alienis, quia falsos fratres de quibus gemit in unitate corporali tolerabat, aut communicauerunt furto et sceleri Iudae praecessores eius apostoli, quia cum eo iam domini uenditore et a domino demonstrato sacrosanctam cenam communicauerunt. Petilianus dixit: Hac itemque sententia ipse apostolus comparat conscientiae malae consortes: et qui faciunt ea, inquit, et qu\'i consentiunt talia facientibus ro; uera sunt haec, et hoc est quod catholica docet, multum interesse inter consentientes quibus haec placent et tolerantes quibus haec displicent. illi enim palea fiunt, dum paleae sequuntur sterilitent, ut segregentur, Christum ventilatorem. CAPUT CVIII.-perire non vultis. Nam ut facile cognoscatis quod cum ipsi sint rei, de fide nostra optime judicent: ego illorum infectos baptizo; illi meos, quod absit, recipiunt baptizatos; quae
Abbreviated transcription (Latin):
quis peccauerit: aduocatũ habemꝰ apud patremiħm¬
xp̃m iustũ. ipse ẽ. exoratio ꝓ peccatis nr̃is. Habemꝰ dix̃.
peccatis nr̃is dix̃. Disce humilitatẽ. ne cadas: immout
aliqͣndo surgas. Neq eñĩ ista dixisses: nisicecidisses.
Petił dix̃. Ac ne se uindicet a delicto qui laicus ẽ: hoc
int̃dicto tenetur. Ne commumices peccatis alienis. Aug̾
mcare orbi t̾re ꝑhumilitatẽ. Nam neq hoc laico dictũ
ẽ: et nescis quẽ admodũ dictum sit ad thimotheũ: Apls
cũ scriberet. hoc monebat eundem ipsũ timotheum.
Cui alio locodicit. Noli contempnere gr̃am q̃ in te est.
que tibidata ẽ. ꝑ impositionẽ manuũ prb̃rii. Et mul¬
tis alis docum̃tis ostenait᷑. qd̾ ñ erat laicus. Qd̾ autẽ ait
ne communices peccatis alienis: consensu et ꝑlacito
intelligi uoluit. Unde statim subiciens quomͦ idagat
te ipsum inquit castũ custodi. Neq enĩ et ipse paulu

Expanded text:
quis peccaverit, advocatum habemus apud Patremquis peccaverit, advocatum habemus apud Patremm iustum; ipse est exoratio pro peccatis nostris. \'habemus\' dixit, \'peccatis nostris\' dixit. disce humilitatem ne cadas, immo ut aliquando surgas; neque enim ista dixisses, nisi cecidisses. Petilianus dixit: Ac ne se uindicet a delicto qui laicus est, hoc interdicto tenetur: ne communices peccatis alienis. Augusnicare orbi terrae per humilitatem. nam neque hoc laico dictum est et nescis quemadmodum dictum sit. ad Timotheum apostolus cum scriberet, hoc monebat eundem ipsum Timotheum, cui alio loco dicit: noli contemnere gratiam quae in te est, quae tibi data est per impositionem manuum presbyterii; et multis aliis documentis ostenditur quod non erat laicus. quod autem. ait: ne communices peccatis alienis, consensu et placito intellegi uoluit. unde statim subiciens quomodo id agat: te ipsum, inquit, castum custodi. neque enim et ipse Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
am. Preꝑabat ds̾ animos hominũ ꝑ ꝓpħam. ut talẽ
desiderarent sacerdotem. ꝓ quo nullus posset orare:
ipse figurabatur temporib primmi popłi. et pͥmi tẽpli.
ubi om̃ia figurȩ nr̃e fuerunt. Iadeo solus summꝰ sacer¬
dos. intrabat in sc̃a sc̃oꝵ. ut oaret ꝓ popło. qui cum sa¬
cerdote in ipsa interiora sc̃a ñ introibat. sicut ille sacer¬
dos intrauit in secreta cȩlorũ. in illa ueriora sc̃a scõrum
adhuc nob̾ hic positis ꝓ quib int̾pellat.Ideo dix̃ ꝓph̾a.
Si peccauerit popłs orabit ꝓ eo sacerdos. Si autem sacer¬
dos peccauerit. quis orabit ꝑ eo: Ia est talem desidera
te sacerdotẽ. qui peccare ñ possit. ne indigeat orari ꝓse:
Et ideo ꝓ apłis oratur a popłis: ꝓ illo autẽ sacerdote apło¬
rum magistro et año ñ oratur. Audi hoc ioħ̾em fatentẽ
et docentẽ. fr̃s inquit hec scribo uob: ut ñ peccetis. Et si

Expanded text:
am. praeparabat deus animos hominum per prophetam, ut talem am. praeparabat deus animos hominum per prophetam, ut talem desiderarent sacerdotem pro quo nullus posset orare. ipse figurabatur temporibus primi populi et primi templi, ubi omnia figurae nostrae fuerunt. ideo solus summus sacerdos intrabat in sancta sanctorum, ut oraret pro populo, qui cum sacerdote in ipsa interiora sancta non introibat, sicut ille sacerdos intrauit in secreta caelorum, in illa ueriora sancta sanctorum, adhuc nobis hic positis pro quibus interpellat. ideo dixit propheta: si peccauerit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccauerit, quis ora bit prote sacerdotem, qui peccare non possit, ne indigeat orari pro se. Et ideo pro Apostolis oratur a populis : pro illo autem sacerdote Apostolorum magistro et Domino non oratur. Audi hoc Joannem fatentem, et dicentem: Fratres, inquit, haec scribo vobis, ut non peccetis: et si
Abbreviated transcription (Latin):
sidue: ipse eripiet te:. S: hinc iam multa diximus.
Nunc qͦd agitur. nempe iustissimꝰ erat danihel non
testimonio tuo. quanquã hoc mͥ ad causam quam
tecũ ago sufficiat. s testimonio sp̃s di. loquentis etiã
ꝑ erechielem. ubi tres eminentissime iusticie nomi¬
nauit. noe: danihelem. et iob. quos drxeit solos a qua¬
dam uehementissima ira cdi. que cet̾is impenderet p̾se
liberari. Nir gͦ iustissimꝰ unꝰ ex trib memorabilib̾ orat &
dicit. cũ orarem et confiterer peccata mea. et peccata po¬
puli mei. in conspectu dñi di mei. et tu te dicis ẽẽ sine
peccato. quia indelicet sacerdos es. & si peccau̾it popls
oras ꝑeo. si autem tu peccaueris quis ꝑ te orabit: Nere
quia impietate tante arrogantiȩ indignũ te prebes.
ꝓ quo sacerdos ille int̾pellet. quem ꝓpħ̾a his uerbis
quȩ ñ intelligis uoluit intelligi. Iam enim nequis in¬
quirat cur hoc dictum sit: quantũ dñs donat expedi¬

Expanded text:
sidue, ipse eripiet te. sed hinc iam multa diximus. sidue, ipse eripiet te. sed hinc iam multa diximus. nunc quod agitur, nempe iustissimus erat Danihel non testimonio tuo, quamquam hoc mihi ad causam quam tecum ago sufficiat, sed testimonio spiritus dei loquentis etiam per Ezechielem, ubi tres eminentissimae iustitiae nominauit Noe, Danihelem et Iob, quos dixit solos a quadam uehementissima ira dei, quae ceteris impenderet, posse liberari. uir ergo iustissimus unus ex tribus memorabilibus orat et dicit: cum orarem et confiterer peccata mea et peccata populi mei in conspectu domini dei mei. et tu te dicis esse sine peccato, quia uidelicet sacerdos es, et si peccauerit populus, oras pro eo, si autem tu peccaueris, quis pro te orabit? uere, quia impietate tantae arrogantiae indignum te praebes pro quo sacerdos ille inter pellet. quem propheta his uerbis quae non intellegis uoluit intellegi. iam enim, ne quis inquirat cur hoc dictum sit, quantum dominus donat expedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectior tanto apło. qͥ eoꝵ quos docebat orationibus se
cominendabat: Orationi inquit instate. uigilantes in
illa in gr̃arum actione:. orantessimul et ꝓ nob̾. ut ds
loqui. Ecce oratur ꝓ apło. qd̾ fieriñ uis ꝓ ep̃o. Nides ne
quam sit ista diabolica suꝑbia: Oratur ꝓapło. ut ma¬
nifestet mysteriũ. xp̃i sicut oportet loqui. Pinde si pi¬
asplebes haberetis. hortari debuisti. ut ꝑ te orarent.
ne loquereris sicut ñ oportet. Tu iustior iohanne euan¬
głista qͥ ait. si dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ. nos ipso ᷤ
decipimꝰ et ueritas in nob̾ ñ ẽ: Tu postremo iustior
danihele:quẽ tu ipse in hac ipsa epła. ita comme mo¬
rasti ut diceres. rex iustissimũ danihelẽ ferinis morsi¬
b ut putabat obiecit᷑. Qd̃ ille ñ putauerat. quando¬
quidẽ amicissimo animo sicut lectionis circunstan¬
tia ꝓbat. dixit ipsi daniheli. Ds̃ tuus cui deseruis as¬

Expanded text:
perfectior tanto apostolo, qui eorum quos docebat orationibus se perfectior tanto apostolo, qui eorum quos docebat orationibus se commendabat? orationi, inquit, instate, uigilantes in illa in gratiarum actione, orantessimul etpro nobisut deus loqui. ecce oratur pro apostolo, quod fieri non uis pro episcopo. uidesne quam sit ista diabolica superbia? oratur pro apostolo, ut manifestet mysterium Christi sicut oportet loqui. proinde si pias plebes haberetis, hortari debuisti ut pro te orarent, ne loquereris sicut non oportet. tu iustior Iohanne euangelista qui ait: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est? tu postremo iustior Danihele, quem tu ipse in hac ipsa epistula ita commemorasti, ut diceres: rex iustissimum Danihelem ferinis morsibus, ut putabat, obiecit? quod ille non putauerat, quandoquidem amicissimo animo, sicut lectionis circumstantia probat, dixit ipsi Daniheli: deus tuus, cui deseruis as
Abbreviated transcription (Latin):
gentib. Non ẽ gͦ ipsa. Petił dix̃. Ne igitur uob̾. qͥuio¬
lando qd̃ scm̃ ẽ: rescinditis unitatem. ꝓpħa dicente:
bar pauloante cum de oleo peccatoris disputaremus.
ungere tibi frontem. ut diceres si auderes utrũ ipse
peccator ñ eẽs: ecce dixisti illud. Oscelus. o monstrum.
quia eñ te sacerdotem asseris. quid aliud ꝑ hoc ꝓpħicũ
testimonium nisi te om̃ino sine peccato ẽẽ dixisti: Nã
si habes peccatũ. quisꝓ te orabit scđ̾m intellectũ tuum:
Ita enĩuos. miseris plebib uenditatis. cõmemnorantes
ex ꝓpħa. si peccau̾it popłs orabit ꝓ eo sacerdos. si aut̃ẽ
sacerdos peccauerit. quis orabit ꝓ eo: ut uos sine pec¬
cato ẽẽ credant. et peccata sua ur̃is orationib purgan¬
da committant. Magni homines uos: excelsi. celestes.
diuini. nec iam homines si angłi. qui ꝓ plebib oratis.
&e ꝓ uob̾ plebes orare ñ uultis. Tune iustior paulo: su

Expanded text:
gentibus, non est ergo ipsa. Petilianus dixit: Uae igitur uobis, qui uiogentibus, non est ergo ipsa. Petilianus dixit: Uae igitur uobis, qui uiolando quod sanctum est rescinditis unitatem, propheta dicente: bar paulo ante, cum de oleo peccatoris disputaremus, ungere tibi frontem, ut diceres, si auderes, utrum ipse peccator non esses. ecce dixisti illud. o scelus, o monstrum! quia enim te sacerdotem asseris, quid aliud per hoc propheticum testimonium nisi te omnino sine peccato esse dixisti? nam si habes peccatum, quis pro te orabit secundum intellectum tuum? ita enim uos miseris plebibus uenditatis, commemorantes ex propheta: si peccauerit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccauerit, quis orabit pro eo?, ut uos sine peccato esse credant et peccata sua uestris orationibus purganda committant. magni homines uos, excelsi, caelestes, diuini nec iam homines sed angeli, qui pro plebibus oratis et pro uobis plebes orare non uultis! tune iustior Paulo, tu
Abbreviated transcription (Latin):
ne.&.tales turbas circũ altaria ur̃a gemens conspi¬
cis. quid dicemꝰ. quia oleo sc̃o uncti sũt. et sicut apłs
liquida ueritate confirmat. regnũ d̃i ñ possidebũt:
Nunquia barbe aaron.et ore uestim̃ti eiꝰ sacrilega
iniuria facienda ẽ: ut ibi eos ponendos arbitre¬
inur: Absit. Discerne gͦ uisibile scm sacramentũ.
qͦd ẽẽ et in bonis et in malis potest. illis ad p̃miũ. illis
ad iudicium: ab inuisibili unctione caritatis. quȩ
ꝓpͥa bonoꝵ ẽ. Discerne ista discerne: Discernat te ds
a parte donati:&. in catholicam reuocet. unde te illi
cathecuminũ ab reptũ. mortiferi honoris uinculo li¬
gauerunt. Iam ros hermon suꝑ syon montes quomͦ¬
libet abste accipiatur. ñ estis in montib syon: quia ñ
estis in ciuitate suꝑ montẽ constituta. quȩ certum
signũ hoc habet quod abscondi ñ potest. Nota ẽ gͦ
om̃ib gentib. Pars autem donati ignota ẽ plurib

Expanded text:
ne, et tales turbas circum altaria uestra gemens conspine, et tales turbas circum altaria uestra gemens conspicis, quid dicemus, quia oleo sancto uncti sunt 30 et, sicut apostolus liquida ueritate confirmat, regnum dei non possidebunt? numquid barbae Aaron et orae uestimenti eius sacrilega iuria facienda est, ut ibi eos ponendos arbitremur? absit. discerne ergo uisibile sanctum sacramentum, quod esse et in bonis et in malis potest, illis ad praemium illis ad iudicium, ab inuisibili unctione caritatis, quae propria bonorum est. discerne ista, discerne; discernat te deus a parte Donati et in catholicam reuocet, unde te illi catechumenum abreptum mortiferi honoris uinculo ligauerunt. iam ros Hermon super montes Sion quomodolibet abs te accipiatur, non estis in montibus Sion, quia non estis in ciuitate super montem constituta, quae certum signum hoc habet quod abscondi non potest. nota est ergo omnibus gentibus; pars autem Donati ignota est pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
milia. q̃ p̾dico uob̾ sicut p̃dixi: qm̃ qͥ talia agt̃. regnũ
đi ñ possidebunt. Sequestro fornicationes: q̃ latenter
admittunt᷑. Immundicias interp̃tare: ut uolueris.
Sequestro et ipsas. Illic ponamꝰ et ueneficia: qͥa nemo
ẽ palam confector datorq: uenenorum. Sequestro &
hereses: quia hoc uultis. Idoloꝵ seruitutẽ nescio utr̃u
debeam sequestrare: qͣndoquidem apłs ibi ponit a¬
uaritiam. quȩ publice insanit. His gͦ sequestratis.
nulli ne apud uos luxuriosi. nulli auari. nulli ꝑti¬
nacit᷑ immicitias exercentes. nulli contenciosi. emuli.
animosi. dissensionib studentes. inuidi ebriosi. com¬
messationib uacantes. nulli ne apud uos tales un¬
gunt᷑. et in hisintus noti manifestiq moriuntur:
Si nullos dicis qm̃ studio contentionis aꝑte mentiris:
uide ne de talibus ipse sis. Si autem abhuiusmodi
remotus es. ñ corporis seꝑatione. s: uite dissimilitudi¬

Expanded text:
milia; quae praedico uobis sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum milia; quae praedico uobis sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt? sequestro fornicationes, quae latenter admittuntur; immunditias interpretare ut uolueris, sequestro et ipsas; illic ponamus et ueneficia, quia nemo est palam confector datorque uenenorum; sequestro et haereses, quia hoc uultis; idolorum seruitutem nescio utrum debeam sequestrare, quandoquidem apostolus ibi ponit auaritiam quae publice insanit. his ergo sequestratis nulline apud uos luxuriosi, nulli auari, nulli pertinaciter inimicitias exercentes, nulli contentiosi, aemuli, animosi, dissensionibus studentes, inuidi, ebriosi, comesationibus uacantes? nulline apud uos tales unguntur et in his uitiis noti manifestique moriuntur? si nullos dicis, quoniam studio contentionis aperte mentiris, uide ne de talibus ipse sis. si autem ab huiusmodi remotus es non corporis separatione, sed uitae dissimilitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis descendit unguentũ. id est amoris fraglantia spi¬
ritualis. cur inquam ipsi capiti resistis. testanti et di¬
centi. p̃dicabit᷑ in nomine eiꝰ penitentia et remissio
peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes. incipientib ab iherłm: Et in
hoc unguento. sacram̃tũ chrismatis uult interp̃tari.
Qd̾ quidẽ in genere uisibiliũ signacłoꝵ sacrosc̃m ẽ sic̃
ipse baptismꝰ. s. potest ẽẽ &. in hominib pessimis. in oꝑi¬
b carnis uitam consumentib. et regnũ celoꝵ ñ posses¬
suris: et ideonec ad barbã aaron. nec ad oram uestim̃¬
ti eiꝰ. nec ad ullã contextionẽ uestis sacerdotalis ꝑtinen¬
tibꝰ. Ubi enĩ positurꝰ es que apłs enumerat manifesta
oꝑa carnis: Quȩ sunt inquit. fornicationes. immun¬
dicie: luxurie: idolorum seruitꝰ. ueneficia. inimicitie:
contentiones.emulationes. animositates. dissensiones.
hereses. inuidiȩ: ebrietates. cõmessationes. &. his si¬

Expanded text:
tatis descendit unguentum, id est amoris fragrantia spitatis descendit unguentum, id est amoris fragrantia spiritalis, cur, inquam, ipsi capiti resistitis testanti et dicenti: praedicabitur in nomine eius paenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Hierusalem, et in hoc unguento sacramentum chrismatis uultis interpretari, quod quidem in genere uisibilium signaculorum sacrosanctum est sicut ipse baptismus, sed potest esse et in hominibus pessimis in operibus carnis uitam consumentibus et regnum caelorum non possessuris et ideo nec ad barbam Aaron nec ad oram uestimenti eius nec ad ullam contextionem uestis sacerdotalis pertinentibus? ubi enim positurus es quae apostolus enumerat manifesta opera carnis: quae sunt, inquit, fornicationes, immunditiae, luxuriae, idolorum seruitus, ueneficia, inimicitiae, con- tentiones, aemulationes,  comesationes et his si
Abbreviated transcription (Latin):
uide i¬
tis unguentum talirerum t̾renarum dimissione ꝑ¬
fectos. tanquã in oram uestim̃ti a capite descenderer:
Nam exceptis apłis et qͥ cũ eis erant p̃positis atq docto¬
rib. quos eminentiores et fortiores in barba intelligi¬
mꝰ. lege in actib apłorum. et uide qui rerũ suarum
uenditarum p̃cia ad pedes apłorum ponebant. et
nemo dicebat aliquid ꝓpͥũ. s erant eis om̃ia cominu¬
nia: et distribuebat᷑ unicuiq sicut cuiq opꝰerat. et e¬
rat illis anima una. et cor unum ind̾m. Nempe
ita scriptũ ẽẽ cognoscis. Agnosce gͦ bonum et iocundũ
fr̃s habitantes ĩunũ: agnosce barbam aaron.agno¬
sce oram uestim̃ti spual. Int̾roga ipsam scripturam
ubi cȩꝑint ista fieri: inuenies in iherłm. De hac ora
uestis ꝑ om̃s gentes unitas tota contexitur: hac intͣ¬
uit caput in uestem. ut indueretur. xp̃c uarietate or¬
bis t̾rarũ. quia in hac ora uestim̃ti. apparuit uarie¬
tas ipsa linguarum. Cur gͦ ipsi capiti unde illud uni¬

Expanded text:
quid itis unguentum tali rerum terrenarum dimissione perfectos tamquam in oram uestimenti a capite descenderet? nam exceptis apostolis et qui cum eis erant praepositis atque doctoribus, quos eminentiores et fortiores in barba intellegimus, lege in Actibus apostolorum et uide, qui rerum suarum uenditarum pretia ad pedes apostolorum ponebant, et nemo dicebat aliquid proprium, sed erant eis omnia communia, et distribuebatur unicuique sicut cuique opus erat, et erat illis anima una et cor unum in deum. nempe ita scriptum esse cognoscis. agnosce ergo bonum et iucundum fratres habitantes in unum, agnosce barbam Aaron, agnosce oram uestimenti spiritalis. interroga ipsam scripturam, ubi coeperint ista fieri; inuenies in Hierusalem. de hac ora uestis per omnes gentes unitas tota contexitur. hac intrauit caput in uestem, ut indueretur Christus uarietate orbis terrarum, quia in hac ora uestimenti apparuit uarietas ipsa linguarum. cur ergo ipsi capiti, unde illud uni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti fideles in eccłia. In ora nanq ꝑfectio ẽ. Et utiq
meministi dictum ẽẽ cuidam diuiti. Si uisẽẽ ꝑfect᷑:
uade uende omĩa que possides. et da pauꝑib. et ha¬
bebis thesaurum in celis. et ueni sequere me: Tristis
quidem ille discessit. neglector ꝑfectionis: elector de¬
fectionis. S. nunqͥd ideo defuerunt in. quos unita¬
tis ur¬

Expanded text:
perfecti fideles in ecclesia; in ora namque perfectio est. et utique perfecti fideles in ecclesia; in ora namque perfectio est. et utique meministi dictum esse cuidam diuiti: si uis esse perfectus, uade uende omnia quae possides et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelis, et ueni sequere me. tristis quidem ille discessit neglector perfectionis, elector defectionis. sed numquid ideo defuerunt, in quos unitatis un
Abbreviated transcription (Latin):
lerum dicis. Nam illud sacerdotium in figura cor¬
poris xp̃i habebat unctionem: qd̾ unitatis compage
fit saluũ. Nã et ipse. xp̃c a crismate appellatur: id ẽ
ab unctione: Hunc hebrei dicunt messyam: quod
u̾bũ punice lingue consonũ ẽ: sicut alia hebrea per¬
multa et pene om̃ia. Quid ẽ gͦ in illo sacerdotio caput.
quid barba. quid ora uestimenti: Quantũ donat do¬
ininꝰ ut intelligam: caput ẽ. ipse saluator corporis. de
qͦ apłs dicit. Et ipse ẽ. caput corporis eccłiȩ. ꝑ barbam
ñ incongrue fortitudo intelligitur. Ergo adeos qui
sũt fortes in eccłia eiꝰ. et adherent ori enis: ut sine timo¬
re p̾dicent ueritatem. ab ipso xp̃o tanquam a capite:
scm̃ descendit unguentũ: id est scĩficatio sp̃ualis. Ora
uestim̃ti hȩc datur intelligi. que in capite uestim̃ti ẽ
qua uestientis caput ingreditur. Phanc significantur

Expanded text:
us respondit: Uerum dicis. nam illud sacerdotium in figura corus respondit: Uerum dicis. nam illud sacerdotium in figura corporis Christi habebat unctionem, quod unitatis compage fit saluum. nam et ipse Christus a chrismate appellatur, id est ab unctione. hunc Hebraei dicunt Messiam, quod uerbum Punicae linguae consonum est, sicut alia Hebraea permulta et paene omnia. quid est ergo in illo sacerdotio caput, quid barba, quid ora uestimenti? quantum donat dominus ut intellegam, caput est ipse saluator corporis, de quo apostolus dicit: et ipse est caput corporis ecclesiae. per barbam non incongrue fortitudo intellegitur. ergo ad eos qui sunt fortes in ecclesia eius et adhaerent ori eius, ut sine timore praedicent ueritatem, ab ipso Christo tamquam a capite sanctum descendit unguentum, id est sanctificatio spiritalis. ora uestimenti haec datur intellegi quae in capite uestimenti est, qua uestientis caput ingreditur. per hanc significantur
Abbreviated transcription (Latin):
ita delirantib: Quid gͦ inquies dix̃dauid: Quia me
int̾rogas: Ipsũ int̾roga suꝑiore u̾su tibi respondet.
E mendabit inquit me iustus in miscđia et arguet me:
oleum aut̃ peccatoris ñ pinguabit caput meũ. Quid
planiꝰ: Quid aꝑtiꝰ: Malo me inquit misericordi obiur¬
gatione sanari. quã blanda adulatione tanquam
m caput unguat᷑ decipi atq ꝑu̾ti. Sub alus uerbis
ipsa sententia ẽ: alibiscripturarum. Meliora sunt
uulnera amici: qũa uoluntaria oscula inimici. Pecł
dix̃. Unguentum uͦ concordie: sic in fr̃ĩb laudat. Ecce
quã bonũ et quã iocundũ: habitare fr̃es in unũ. Tan¬
quã unguentum in capite. qd̾ descendit in barbam a
aron. qd descendit in horam uestim̃ti eiꝰ. sicut ros her¬
mon qđ descendit suꝑ montẽ syon. Qm̃ ibi manda¬
uit dns benedictionẽ et uitam. usq in scłm. Sic inqͥt
ungitur unitas: sicut uncti sunt sacerdotes. Augꝰr̃.

Expanded text:
ita delirantibus? \'quid ergo\', inquies, \'dixit Dauid?\' quid me ita delirantibus? \'quid ergo\', inquies, \'dixit Dauid?\' quid me interrogas? ipsum interroga; superiore uersu tibi respondebit: emendabit, inquit, me iustus in misericordia et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguabit caput meum. quid planius, quid apertius? malo me, inquit, misericordi obiurgatione sanari quam blanda adulatione, tamquam mihi caput ungatur, decipi atque peruerti. sub aliis uerbis ipsa sententia est alibi scripturarum: meliora sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. Petilianus dixit: Unguentum uero concordiae sic in fratribus laudat: ecce quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum. tamquam unguentum in capite, quod descendit in aron, quod descendit in oram uestimenti eius; sicut ros Hermon, quod descendit super montes Sion. quoniam ibi mandauit dominus benedictionem et uitam usque in saeculum. sic, inquit, ungitur unitas, sicut uncti sunt sacerdotes. Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
dignatꝰ ẽ: quom dicis dimitte. nob̾ adebitta nĩa. sicut
et nos dimittimꝰ debittorib nr̃is: Neq enim de illis
peccatis hoc petimꝰ. que nob̾ in baptismo dimissa sũt.
Ergo ista uerba orationis: aut ñ te ꝑmittũt ẽẽ dĩ dep̃ca¬
torem. aut aꝑiunt peccatorem. Fant nũc et osculent᷑
tibi capur. qui abste baptirati sunt. Quorũ capita ole¬
o tuo ꝑierunt. S tu uide quid sis: uł quid de te sen¬
ur̃i. ꝑ affricam totam. furem. raptorem. ꝓditorem. op¬
p̃ssorem. seꝑatorẽ: et illiꝰ quem quidã ur̃m eius dixit co¬
mitem dm. ñ amicũ. ñ elientem. s satellitẽ clamant.
ñ fuit uł qualiscũq peccator: Quid gͦ facient. quib
unxit capita reus criminis capitalis: Nonne et ip¬
si uob̾ capita osculant᷑. de quoꝵ capitib ꝑ eorum in¬
tellectum tam male iudicatis: Saltem ꝓdite ill. et ad¬
monete ut sanentur. An uob̾ potiꝰ caput sanandũ ẽ.

Expanded text:
dignatus est, quomodo dicis: dimitte nobis debita nostra, sicut dignatus est, quomodo dicis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? neque enim de illis peccatis hoc petimus, quae nobis in baptismo dimissa sunt. ergo ista uerba orationis aut non te permittunt esse dei deprecatorem aut aperiunt peccatorem. eant nunc et osculentur tibi caput qui abs te baptizati sunt, quorum capita oleo tuo perierunt. sed tu uide quid sis uel quid de te senstri uestri per Afr icam totam furem raptorem proditorem oppressorem separatorem et illius, quem quidam uestrum eius dixit comitem deum, non amicum, non clientem, sed satellitem clamant, non fuit uel qualiscumque peccator? quid ergo facient, quibus unxit capita reus criminis capitalis? nonne et ipsi uobis capita osculantur, de quorum capitibus per uestrum intellectum tam male iudicatis? saltem prodite illos et admonete ut sanentur. an uobis potius caput sanandum est
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotũ. s om̃ino ꝑisse contendis: ex illiꝰgͦ ꝑsona res¬
pondeo. Ego ñ ꝑsequor innocentem. Dauid autẽ oleũ
peccatoris dix̃: ñ dix̃ traditoris. Non thurificatoris.
ñ ꝑsequutoris: s peccatoris. Quid gͦ facturꝰ es scd̾m intel¬
lec tũ tuũ: Uide pͥmũ. utrum ñ sis ipse peccator. Nolo
in dicas ñ sum traditor. ñ sũ thurificator. ñ sũ perse¬
quutor. Nec ego quidem si d̾no placet aliqͥd horũ sum:
nec orb̾ t̾re qui ñ cõmouebit᷑. S. dic si audes. Non sũ
peccator. Ille. quippe ait: oleũ peccatoris. Quicqͥd enĩ
in te uł leuis peccati fuerit inuentũ. unde ostendis
ñ ꝑtinere ad id qd dictum ẽ. oleum peccatoris: Quero
enim utrũ ores oratione dominica. Si enĩ ñ oras ea o¬
ratione qua dñs orare discipłos docuit. unde aliam
didicisti ꝓ maiorib meritis tuis excedentẽ merita
apłorumꝰ. Si autem sic oras ut ille magister docere

Expanded text:
commotum esse sed omnino perisse contendis, ex illius ergo persona rescommotum esse sed omnino perisse contendis, ex illius ergo persona respondeo: \'ego non persequor innocentem\'. Dauid autem \'oleum peccatoris\' dixit; non dixit \'traditoris\', non turificatoris s, non persecutoris, sed \'peccatoris. quid ergo facturus es secundum intellectum tuum? uide primum, utrum non sis ipse peccator. nolo mihi dicas: non sum traditor, non sum turificator, non sum persecutor\'. nec ego quidem, si domino placet, aliquid horum sum, nec orbis terrae qui non commouebitur. sed dic, si audes: \'non sum peccator\'. ille quippe ait: oleum peccatoris. quidquid enim in te uel leuis peccati fuerit inuentum. unde ostendis non pertinere ad id quod dictum est: oleum peccatoris? quaero enim utrum ores oratione dominica; si enim non oras ea oratione qua dominus orare discipulos docuit, unde aliam didicisti pro maioribus meritis tuis excedentem merita apostolorum? si autem sic oras, ut ille magister docere
Abbreviated transcription (Latin):
errorem blasphemare: sacramentũ baptisini. etiam si
in homine ꝑditissimo fuerit: quia nec in symone m̃¬
dace aqua mendax erat baptisina qd̃. acceꝑat. nec
tot mendaces ur̃i aquã mendacem dant: cum bap¬
tizant in nomine trinitatis. Nec enĩtũc incipiunt
ẽẽ mendaces. quando ꝓdin atq conuicti sua facino¬
ra confitentur. s potius tunc erant mendaces. qͣndo
cũ eẽnt adult̾i et scelerati castoset innocentes se esse
singebant. Petił dix̃. Dix̃ quoq dauid. Oleũ peccatoriᷤ
ñunget caput incũ. Quem igit᷑ asserit peccatorẽ: Me
qui tua scelera patior. an te qui ꝑsequeris innocentes:
lumna et firmam̃tũ u̾itatis. toto t̾rarũ orbe diffusa.
ꝓpt̾ euangłiũ qd̾ p̃dicat᷑ sicut dicit apłs in om̃i crea¬
tura que sub cȩlo ẽ. ex ꝑsona orbis t̃rȩ: de quo idem
dauid cuiꝰ u̾ba ñ intelligis dicit. confirmauit orbem
t̃rȩ qui ñ commouebitur. quẽ tu peccatis alienis ñ

Expanded text:
errorem blasphemare sacramentum baptismi, etiamsi errorem blasphemare sacramentum baptismi, etiamsi in homine perditissimo fuerit, quia nec in Simone mendace aqua mendax erat baptisma quod acceperat nec tot mendaces uestri aquam mendacem dant, cum baptizant in nomine trinitatis. nec enim tunc incipiunt esse mendaces, quando proditi atque conuicti sua facinora confitentur, sed potius tunc erant mendaces, quando, cum essent adulteri et scelerati, castos et innocentes se esse fingebant. Petilianus dixit: dixit quoque Dauid: oleum peccatoris non unget caput meum. quem igitur asserit peccatorem? me qui tua scelera patior, an te qui persequeris innocentem? lumna et firmamentum ueritatis, toto terrarum orbe diffusa propter euangelium, quod praedicatur, sicut dicit apostolus: in omni creatura quae sub caelo est, ex persona orbis terrae, de quo idem Dauid cuius uerba non intellegis dicit: confirmauit orbem terrae qui non commouebitur, quem tu peccatis alienis non
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ ħt fidem. In his om̃ib uidet᷑ qͥd ꝓpħa intelligi uo¬
luerit. s uidet᷑ ab eis qui ñ ad causã suã ꝑu̾sã uolunt
ꝑu̾tere qd̾ legunt. Plagam enĩsuã dix̃ iheremias fac¬
tam sibi aquã mendacem: q̃ ñ ħt fid̾e. Eos autẽ uoluit
intelligi plagã suã: qui eum contristabant male ui¬
uendo. Unde dicit et apłs. foris pugne: intꝰ tunores.
Et iterũ. Quis infirmat᷑. er ego ñ infirmor: Et quisscan¬
dalizat᷑. et ego ñ uror: Et quia desꝑabat eos posse cor¬
rigi: ꝓpt̾ea dix̃. Unde sanabor. tanquã semꝑ habiturꝰ
dolorem. quandiu illi tales eẽnt. int̾ quos uiuere coge¬
ret᷑. Popłm autẽ nomine aquȩ solere significari. in a¬
pocalypsi manifestatur. ubi aquas multas popłos
multos. ñ coniectura nr̃a. s illic enodata int̾pretatio¬
ne cognoscimꝰ. Noligͦ ꝑ prauũ intellectum. uł potiꝰ

Expanded text:
quae non habet fidem. in his omnibus uidetur quid propheta intellegi uoquae non habet fidem. in his omnibus uidetur quid propheta intellegi uoluerit, sed uidetur ab eis, qui non ad causam suam peruersam uolunt peruertere quod legunt. plagam enim suam dixit Hieremias factam sibi aquam mendacem quae non habet fidem, eos autem uoluit intellegi plagam suam, qui eum contristabant male uiuendo. unde dicit et apostolus: foris pugnae, intus timores, et iterum: quis infirmatur, et ego non infirmor? et quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia desperabat eos posse corrigi, propterea dixit: unde sanabor, tamquam semper habiturus dolorem, quamdiu illi tales essent inter quos uiuere cogeretur. populum autem nomine aquae solere significari in Apocalypsi manifestatur, ubi aquas multas populos multos non coniectura nostra, sed illic enodata interpretatione cognoscimus. noli ergo per prauum intellectum uel potius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ se cõmiscens factiseorum. qͥ tam̃ corporalit ñ se ab il¬
lo popło segregauit. nec alia sacram̃ta quesunt quã
ille popłs scđ̾m legis ordinẽ illi tẽpori congrua sume¬
bat. Hunc gͦ popłm male uiuentem. dix̃ plagã qua
cor iusti grauit̃ cedebat᷑. siue hoc de se ipso diceret. si¬
ue in se ipso figuraret. quȩ futura cernebat. Sic enĩ
ait. Dñe memor esto mei .& uisita me:. et innocentem
me fac.ab insectantib me: ñ in longanimitate: Sei¬
to quomͦ acceꝑim de te impꝑiũ. ab his qͥ sꝑnunt ser-¬
mones tuos. Consũma illos. &. erit uerbum tuũ mͥ
in iocunditatẽ & gaudium cordis mei. qm̃ uocatũ ẽ.
nomen tuum in me dne om̃ps. Non sedi in concili¬
o eorum laudantiũ: s timebã a facie manꝰ tuȩ. Singła¬
rit̃ sedebam: q̃m amaritudine repletus sum. Ut qͥd qͥ
me contristant p̾ualent in me: Plaga mea ualida
ẽ: Unde sanabore facta ẽ: michi ut aqua mendax.

Expanded text:
non se commiscens factis eorum; qui tamen corporaliter non se ab ilnon se commiscens factis eorum; qui tamen corporaliter non se ab illo populo segregauit nec alia sacramenta quaesiuit quam ille populus secundum legis ordinem illi tempori congrua sumebat. hunc ergo populum male uiuentem dixit plagam, qua cor iusti grauiter caedebatur, siue hoc de se ipso diceret siue in se ipso figuraret quae futura cernebat. sic enim ait: domine, memor esto mei et uisita me et innocentem me fac ab insectantibus me non in longanimitate; scito quomodo ac ceperim de te improperium ab his qui spernunt sermones tuos. consumma illos, et erit uerbum tuum mihi in iucunditatem et gaudium cordis mei, quoniam uocatum est nomen tuum in me, domine omnipotens. nonsedi in concilio eorum ludentium, sed timebam a facie manus tuae; singulariter sedebam, quoniam amaritudine repletus sum. ut quid qui me contristant praeualent in me? plaga mea ualida est: unde sanabor? facta est mihi ut aqua mendax
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suas animas sacras. falso baptismate decipi timue¬
r̃t. Dix̃ nanq primitꝰ iheremias: apud impios ho¬
te credit. aut sic errantem ut nescias qͥd loquaris. aut
sic fallentem ut qũe. fefelleris nesciat qͥd loquat᷑. putat
iheremiam ꝓpħam cũ baptizari uellet p̃cauisse ne
ab hominib impiis baptizaret᷑: & sic ista dixisse: Quo
enum ꝑtinet. qd̾ anteꝗͣ. hoc testimoniũ poneres dixisti.
imitamini saltem ꝓpħas qͥ suas animaᷤ sacras. falso
baptismate decipi timuerũt: quasi iherenȩ tempo¬
rib quisqͣ. sacramento baptismi ablueret᷑. nisi qd̾ se
ipsos illis lauachris quȩ dñs redarguit. pharisei pene
ꝑ omĩa momĩta tinguebant .&. lectos. et calices. et parap¬
sides. sicut in euangłio legitur: Quom gͦ potuit ihere¬
mias tanquã baptismũ desiderans. et ab impus bap¬
tirari deuitans ista dixisse: Hoc gͦ dix̃. cum de popło
infideli quereret᷑. cuiꝰ pessimis morib tribulabatur.

Expanded text:
ptismate decipi timue-runt. dixit namque primitus Hieremias apud impios hote credit aut sic errantem, ut nescias quid loquaris, aut sic fallentem, ut quem fefelleris nesciat quid loquatur, putat Hieremiam prophetam, cum baptizari uellet, praecauisse, ne ab hominibus impiis baptizaretur, et sic ista dixisse. quo enim pertinet quod, antequam hoc testimonium poneres, dixisti: imitamini saltem prophetas, qui suas animas sacras falso baptismate decipi timuerunt? quasi Hieremiae temporibus quisquam sacramento baptismi ablueretur, nisi quod se ipsos illis lauacris, quae dominus redarguit, Pharisaei paene per omnia momenta tinguebant et lectos et calices et parapsides, sicut in euangelio legitur. quomodo ergo potuit Hieremias tamquam baptismum desiderans et ab impiis baptizari deuitans ista dixisse? hoc ergo dixit, cum de populo infideli quereretur, cuius pessimis moribus tribulabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
de illo iudicare potuisse. et in eo ipso nos insimũ¬
lans. qd̾ meis ille suggestionib p̃ssus sit. postremo
conclisit epłam suos exhortans et monens ne de¬
cipiantur a nob̾. & nr̃os dolens qđ eos peiores qͣm
fuerant fecerimꝰ. His gͥ diligent̃ consideratis atq¬
dilucide apparet. petilianus ñ respondet omino
ad hoc qd̃ in epła mea primitus posui. si quemad
luendussit qui accipit baptismũ. cum si dantis pol¬
luta conscientia ẽ. accepturus ignorat. Unde ñ mi¬
randũ ẽ. hominẽ ꝑꝓfalsitate resistentem p̃ssũ. contͣ
uenientis ueritatis angustias insana potius anhe¬
lasse conuicia quã cum illa quȩ uinciñ potest. ã¬
bulare uoluisse: Nunc iam obsecro paucis animũ
intendite: ut uob̃ quid timuerit. ut ad hoc non
rentib unde abluendus sit qui accipit baptismũ
cumdantis polluta conscientia ẽ. et hoc ille qui
ẽ accepturus ignorat. facillime respondere a do¬
mino dõ. et om̃ino fidentissime dicere: ꝓrsus ds̾

Expanded text:
de illo iudicare potuisse et in eo ipso nos insimulans, quod meis ille suggestionibus pressus sit. Postremo conclusit epistulam suos exhortans et monens, ne decipiantur a nobis, et nostros dolens, quod eos peiores quam fuerant fecerimus. his igitur diligenter consideratis atqdilucide apparet, Petilianus non respondit omnino ad hoc quod in epistula mea primitus posui, si, quemadluendus sit qui accipit baptismum, cum, si dantis polluta conscientia est, accepturus ignorat. unde non mirandum est hominem pro falsitate resistentem pressum . contra uenientis ueritatis angustiis insana potius anhelasse conuicia quam cum illa, quae uinci non potest, ambulare uoluisse. Nunc iam, obsecro, paucis animum intendite, ut uobis quid timuerit, ut ad hoc nonde abluendus sit qui accipit baptismum, cum dantis polluta conscientia est et hoc ille qui est accepturus ignorat, facillime respondere: \'a domino deo\' et omnino fidentissime dicere: \'prorsus deus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniatur potuisse quod illi cupierunt. Et ideo sacra¬
mentum baptisini eius. adhuc ad p̃nunciationem xp̃i
ꝑtinet.s plane nouissimam: q̃m usq ad illum fuer̃t
p̃nunciationes prum aduentus dñi. Euiꝰ aduentus mͦ
annunciationes sunt iam ñ p̃mnciationes. S dñs
humilitatis uiam docens: sacram̃ta quȩ hic inue¬
nit. p̃nunciationis suę susciꝑe dignatus est. ñ ad sue
purgationis adiutorium.s. ad nr̃e pietatis exemplũ:
ut scilicet ostenderet nobis quanta deuotione. susci¬
ꝑe debeinus ea quȩ illum iam uenisse testantur. qͣn¬
do ipse susciꝑe ñ dedignatus est. quȩ illum uentu

Expanded text:
ueniatur patuisse quod illi cupierunt. et ideo sacraueniatur patuisse quod illi cupierunt. et ideo sacramentum baptismi eius adhuc ad praenuntiationem Christi pertinet sed plane nouissimam, quoniam usque ad ilium fuerunt praenuntiationes primi aduentus domini, cuius aduentus modo annuntiationes sunt, iam non praenuntiationes. sed dominus humilitatis uiam docens sacramenta quae hic inuenit praenuntiationis suae suscipere dignatus est non ad suae purgationis adiutorium, sed ad nostrae pietatis exemplum, ut scilicet ostenderet nobis, quanta deuotione suscipere debemus ea quae illum iam uenisse testantur, quando ipse suscipere non dedignatus est quae illo uentu
Abbreviated transcription (Latin):
mus in quo patres nr̃os dicit apłs baptizatos in nube &
in mari. quando ꝑ moysen rubrum mare transierunt.
Pex enim et ꝓpħȩ usq ad ioħem baptistam sacramenta
habebant p̾nunciantia rem futuram. Nr̃i uͦ temporis
sacramenta uenisse testantur: qd illa uenturum esse
p̃dicabant. Ioħs itaq om̃ium p̾cedentium ꝓxrimꝰ xp̃i
annuntiator fuit. Et quia om̃s suꝑiorum temporum
iusti & ꝓphe cupiebant uidere completum qd reuelan¬
te sp̃u futurum cẽ cernebant: unde et ipse dominus
dicit. qm̃ multi iusti et ꝓpħe cupierunt uidere quȩ uide¬
tis et ñ uiderunt. & audire que auditis & ñ audierũt:
ꝓpt̾ea iohes amplius quam ꝓpħa dictus est. & in natis
mulierum ñ habuisse maiorem. quia prioribus iustis
p̃nunciare tantum xp̃m concessum ẽ: huic autem et
p̃nunciare absentem. et idere p̃sentem. ut hinc in¬

Expanded text:
mus in quo patres nostros dicit apostolus baptizatos in nube et mus in quo patres nostros dicit apostolus baptizatos in nube et in mari, quando per Moysen Rubrum Mare transierunt. lex enim et prophetae usque ad Iohannem Baptistam sacramenta habebant praenuntiantia rem futuram; nostri uero temporis sacramenta uenisse testantur quod illa uenturum esse praedicabant. Iohannes itaque omnium praecedentium proximus Christi annuntiator fuit. et quia omnes superiorum temporum iusti et prophetae cupiebant uidere completum quod reuelante spiritu futurum esse cernebant — unde et ipse dominus dicit: quoniam multi iusti et prophetae cupierunt uidere quae uidetis et non uiderunt, et audire quae auditis et non audierunt —,propterea lohannes amplius quam propheta dictus est et in natis mulierum non habuisse maiorem, quia prioribus iustis praenuntiare tantum Christum concessum est, huic autem et praenuntiare absentem et uidere praesentem, ut huic in
Abbreviated transcription (Latin):
cusamus qui dedit hominibus baptismum xp̃i: qͥa
ñ habebant baptismum xp̃i.s. baptismum ioħ̃is scd̾m
ipsorum responsionem. qui int̾rogati in quo baptirati
eeñt: responderunt. baptismo ioħis. qui ad baptismũ
xp̃i ñ ꝑtinet: nec eiꝰ pars ulla uel gradus ẽ. Alioquin.
aut tunc iterabatur aqua baptisii xp̃i: aut si baptis¬
mꝰ xp̃i. tunc ꝑ duas aquas ꝑficiebatur. minus ꝑfectus
ẽ.mͦ. quia ñ datur illa quȩ ꝑ iohem dabatur. Quodlibet
autem horum: impium et sacrilegum ẽ opinari. Dedit
gͦ paulus baptismum xp̃i. eis qui ñ baptisinum xp̃i ha¬
bebant: s iohis. Our autem eo tempore necessariꝰ fuerit
baptismus iohannis. qui nunc iam necessarius ñ est.
&. alibi diximꝰ. & nunc ad rem que int̾ nos agitur ñ
ꝑtinet. nisi tantĩm ut uideatur quod ioħis baptismꝰ
alius fuit: xp̃i autem alius. sicut alius fuit ille baptis¬

Expanded text:
cusamus qui dedit hominibus baptismum Christi, quia cusamus qui dedit hominibus baptismum Christi, quia non habebant baptismum Christi, sed baptismum Iohannis secundum ipsorum responsionem; qui interrogati, in quo baptizati essent, responderunt: \'baptismo Iohannis\', qui ad baptismum Christi non pertinet nec eius pars ulla uel gradus est. alioquin aut tunc iterabatur aqua baptismi Christi aut, si baptismus Christi tunc per duas aquas perficiebatur, minus perfectus est modo, quia non datur illa quae per Iohannem dabatur. quodlibet autem horum impium et sacrilegum est opinari. dedit ergo Paulus baptismum Christi eis, qui non baptismum Christi habebant sed Iohannis. Cur autem illo tempore necessarius fuerit baptismus Iohannis qui nunc iam necessarius non est, et alibi diximus et nunc ad rem quae inter nos agitur non pertinet, nisi tantummodo ut uideatur, quod Iohannis baptismus alius fuit, Christi autem alius; sicut alius fuit ille baptis