comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
concitescaut dominus nouit cogitationes hoĩnum:
gm̃ uane sunt. Abscondit ħ a sapientib ⁊ prudentibꝰ
⁊ reuesauit ea ꝑuulis. si tͥ xpĩana fides displicet: a¬
ꝑtius confite nam xpianam fidem aliam non potes
inuenire. Unus homo ẽ ad mortem: unus ad uitã.
INe tantum homo: iste ⁊ deus ⁊ horo. ꝑ illum ẽ mũ¬
Dus inimicus factus deo. ꝑ istum niundus reconci¬
liatus est deo: electus ex mundo. sicut enim ĩ adam
Sicut portauimus ymagniem t̾reni. portemus ⁊ yma¬
ginem eius qui de celo est. ħ stabilim̃ta fidei xp̃iane
Nam qd̃ dimissum ẽ in ꝑente ut trahatur ĩ¬
prole muris quidem modis fit. S tam̃ fit. Et enua
modus ip̃e nou facisi rõne indagatur. iͨ sermone ex¬
płicatur ab infidelibus non creditur. Quib u̾bis
hendi nec sermone expłicari. Subtraheus inde qd̾
ego dixi. Ub̾i quid aliud qmͣ calum pniosus appa¬
res: S ⁊ si nulla ratione indagetur. nullo sermo¬
de catholica p̾dicatur ⁊ treditur ꝑ eccł̾iam totam que

Expanded text:
nes hominum, quoniam vanae sunt . Abscondit haec a sapientibus et prudentibus, et revelavit ea parvulis . Si tibi christiana fides displicet, apertius confitere: nam christianam fidem aliam non potes invenire. Unus homo est ad mortem, unus ad vitam. Ille tantum homo, iste Deus et homo. Per illum est mundus inimicus factus Deo: per istum mundus reconciliatur Deo electus ex mundo. Sicut enim in Adam Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Haec stabilitamenta fidei christianae Nam quod dimissum est in parente, ut trahatur iprole, miris quidem modis fit, sed tamen fit: et quia modus ipse non facili ratione indagatur, nec sermone explicatur, ab infidelibus non creditur » . Quibus verbis hendi, nec sermone explicari; » subtrahens inde quod ego dixi: ubi quid aliud quam calumniosus appares? Sed etsi nulla ratione indagetur, nullo sermode catholica praedicatur et creditur per Ecclesiam totam; quae
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃ in morte ipũis baptizantur: pcc̃o moriuntꝰ
Inde enim ꝯnexa ista sequentia cum suꝑius dcm̃
eẽt. qui mortui sumus ꝑcc̃o: quomodo uiuemus
meo: Nam uelud quereret᷑ quid est mori pecõ:
An ignoratis nquid qm̃ quicumq baptizan su¬
mus in xpõ ihũ in morte illuis baptizati sumus:
Hinc probans qd̾ supͣdix̾at. Si mortui sumus
norarent in morte xp̃i faptizatos cum baptizarẽ¬
tar in xpõi scirent etiam se mortuos ẽẽ pcc̃o. quia
nichil aliud est in morte xp̃i baptizati nisi pet̃õ
mori. ħ diligentius expouens adiungit ⁊ dicit.

Expanded text:
 in morte ipsius baptizantur, peccato moriuntur. Inde enim connexa sunt ista sequentia, cum superius dictum esset, Qui mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Nam velut quaereretur, quid est mori peccato? An ignoratis, inquit, quoniam quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte illius baptizati sumus? Hinc probans quod supra dixerat, Si mortui sumus norarent in morte Christi baptizatos, cum baptizarentur in Christo, scirent etiam se mortuos esse peccato; quia nihil est aliud in morte Christi baptizari, nisi peccato mori. Hoc diligentius exponen
Abbreviated transcription (Latin):
buemus in eo:
inc nunc diligent᷑ attende ⁊ qd̾ sequit᷑.
ut intelligas intentus ascusta. Cum di¬
riss. Quii mortui sumus pctõ quomodo uiue¬
baptizantur ꝑuuli. S qm̃ uerum dicit apłus:
nulli intelliguntur excepti. Nam si de solis ma¬
oubus dictum putatis qui iam utunt᷑ libero ar¬
stuerate ⁊ ħ̃ de solis maiorib dictum: neqͣqmͣ
qulos ista gen̾alitate concludi. Et quid uobis
est de questione baptismatis saborare utrum fit
uita et̾na p̾ter regnum dei an uita ef̾na pͣuande
sint inocentes tot ymagines dei. At ꝑ ħ et̾na
morte plectende: Si aũt dice̾ non audetis qm̃
uniu̾salit̾ prolata sentencia ẽ. nisi quis renatus
fuit ex aqͣ ⁊ spũ non potest intͣre in regnum dei:

Expanded text:
emus in eo? Hinc nunc diligenter attende, et quod sequitur ut intelligas intentus ausculta. Cum dixisset, Qui mortui sumus peccato, quomodo vivebaptizantur parvuli. Sed quoniam verum dicit Apostolus, nulli intelliguntur excepti. Nam si de solis majoribus dictum putatis, qui jam utuntur libero arseverate et hoc de solis majoribus dictum, nequaquam parvulos ista generalitate concludi. Et quid vobis est de quaestione Baptismatis laborare, utrum sit vita aeterna praeter regnum Dei, an vita aeterna privandi sint, innocentes tot imagines Dei, ac per hoc aeterna morte plectendae? Si autem hoc dicere non audetis, quoniam universaliter prolata sententia est, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest intrare in reg
Abbreviated transcription (Latin):
tĩꝙ alii utriusq serus.
ed et iob maxime. cuiꝰ admirabilem sta¬
bilitatem in dnõ deo suo cum illi herete¬
cĩ hostes uet̾is testamenti ore sacrilego urridere
uoluernit. illuid pre cet̾io uentilant qd sathanẽ
petierit eum temptandũ. Querunt ab impenitĩ
hominib talia intellig̾e nequaqmͣ ualentib
quomodo sathanas cum deo loqui potu̾it non
intuentes. Non enim possunt cum suꝑsacio¬
ne ⁊ contentione cecati suit dm̃ nou loci spati¬
uin mole corꝑis occupare/ ⁊ sic alibiesse ⁊ ali¬
bi non eẽ. ⁊ certe hic hr̃e ꝑtem aliam ⁊ alibi
aliam. S marestate ubiq presto esse non. ꝑ
ꝑtes duulum s ubiq ꝑfectum. Quod si
carualit̾ intuent᷑ qd̾ dictum est celum michi

Expanded text:
alii utriusque sexus: sed Job maxime, cujus admirabilem stabilitatem in Deo Domino suo, cum illi haeretici hostes Veteris Testamenti ore sacrilego irridere voluerint, illud prae caeteris ventilant, quod satanas petierit eum tentandum . Quaerunt enim ab imperitis hominibus talia intelligere nequaquam valentibus, quomodo satanas cum Deo loqui potuerit: non intuentes non enim possunt, cum superstitione et contentione caecati sint Deum non loci spatium mole corporis occupare; et sic alibi esse, alibi non esse, vel certe hic habere partem aliam, et alibi aliam: sed majestate ubique praesto esse, non per partes divisum, sed ubique perfectum. Quod si carnaliter intuentur quod dictum est, Coelum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
iuicem cogitationib accusantib aut etiam
defendendib in die qua iudicabit dñs occulta
hominũ. Qua ꝓpt̾ si hominis rationabilis eti¬
am cupiditate ceca tamen cum cogitat ⁊ ratio¬
cmatur quicquid in ea ratiocinatione uerũ est
non ⁊ tribuendum ẽ. S ip̃i lumiu u̾itatis a
quo uł tenuit̾ ꝓ sui capatitate illustrat uͭ ue¬
rum aliquid in ratiocinando sentiat. Quid mi¬
rum si dẏaboli anima praua cupiditate ꝑu̾¬
sa. quicquid tam̃ uerum de iustoꝵ uiro cogitã¬
uit. cum eum temptare uellet ipiũs dei uoce
id ipũis ueritatis uoce audisse. phibetur. qͥc¬
quid aũt falsum illi cupiditati tribuit᷑ qua dy¬
aboli nomen accepti. Quaqmͣ etiam ꝑ creatu¬
ram corꝑalem atq uisibilem dominꝰ plerũ ꝙ
locutus ÷ seu bonis seu malis tanꝙͣ om̃iũ de¬

Expanded text:
ium aut etiam excusantium in die, qua iudicabit deus occulta hominum. quapropter si omnis anima rationalis etiam cupiditate caecata, tamen cum cogitat et ratiocinatur, quidquid in ea ratiocinatione uerum est, non ei tribuendum est, sed ipsi lumini ueritatis, a quo uel tenuiter pro sui capacitate inlustratur, ut uerum aliquid in ratiocinando sentiat: quid mirum, si diaboli anima praua cupiditate peruersa quidquid tamen uerum de iusto uiro cogitauit, cum eum temtare uellet, ipsius dei uoce , id est ipsius ueritatis uoce, laudasse perhibetur, quidquid autem falsum, illi cupiditati tribuitur, qua diaboli nomen accepit? quamquam etiam per creaturam corporalem atque uisibilem deus plerumque locutus est seu bonis seu malis tamquam omnium d
Abbreviated transcription (Latin):
titio. Tunc aũt milla uenia erit peccatorum. quia
nussa pectata ⁊ temptationes que temꝑalem istã
uitam infestant. Non enim erunt cum ꝑfestum
erit quod dictum est. abscondes eos mabsconditu uł¬
tus tui. Et malum a quo lib̾ari optamus. ⁊ ipã lib̾a

Expanded text:
titio est: tunc autem nulla erit venia peccatorum, quia titio est: tunc autem nulla erit venia peccatorum, quia nulla peccata. Et tentationes temporalem istam vitam infestant; non autem erunt, cum perfectum erit quod dictum est, Abscondes eos in abscondito vultus tui . Et malum, a quo liberari optamus, et ipsa lib
Abbreviated transcription (Latin):
poralem istam uitam michi ꝑtinere uident᷑.
Quod pͥmum est panem nr̃m cotidianũ da
nobis hodie. hoc ipso enin quod cotidranꝰ dr᷑
in uictu isto uisibili. ad hoc tempus ꝑtinet ꝙ
appellauit hodie. non quia spũalis cib non ẽ
sempit̾nus. S quia iste qui cotidianus dictꝰ ÷
m scͥpturis siuie instrepitu sermonis siue qui¬
busq temꝑalib signis exhrbetur. anime. Que
omĩa tunc utiq non erunt cum om̃s erunt do¬
cibiles deo ⁊ ipãm meffabilem lucem u̾tatis
non motu corꝑm significantes. s puritate mẽ¬
tis haurientes. Nlam fortasse ⁊ ꝓpt̾ea panis dc̃s
est non potus. quia panis frangendo atq mau¬
dendo ĩ alimẽtũ cõu̾titur situt scͥpture apperien¬
do ⁊ disserendo aĩam pascunt. potꝰ aũt ꝑatus
isto temꝑe panis sit u̾tas cum cotidianꝰ paniꝰ
dr᷑ tũc autem potus cuni lalore nlło disputandi et
dimitimꝰ q̃ harum quatuor reliquaꝵ secunda pe¬

Expanded text:
poralem istam vitam pertinere mihi videntur. poralem istam vitam pertinere mihi videntur. Quorum primum est, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Hoc ipso enim quod dictus est quoin victu isto visibilis, ad hoc tempus pertinet, quod appellavit hodie: non quia spiritualis cibus non est sempiternus; sed quia iste qui quotidianus dictus est in Scripturis, sive in strepitu sermonis, sive quibusque temporalibus signis exhibetur animae: quae omnia tunc utique non erunt, cum omnes erunt docibiles Deo , et ipsam ineffabilem lucem veritatis non motu corporum significantes, sed puritate mentis haurientes. Nam fortasse et propterea panis dictus est, non potus, quia panis frangendo atque mandendo, in alimentum convertitur, sicut Scripturae aperiendo et disserendo animam pascunt; potus vero paratus, isto tempore panis sit veritas, cum quotidianus panis ur; tunc autem potus, cum nullo labore disputandi et dimittimus; quae harum quatuor reliquarum secunda pe
Abbreviated transcription (Latin):
de atq optinende aliqnͣdo nũc om̃il conatus¬
ed harum septem ¶mi¬
petitionum consid̾anda ⁊ cõmemoran¬
da diftinctio est. Nam cum uita nr̃a temꝑalt
nũc agatur. Atꝙ spetur futura uł et̾na ⁊ cũ
et̾na priora sint dignitate ꝙͣiuis temꝑalibus
us astis ad illa tnͣseatur tͥum pͥmaꝵ petitio¬
num impetrationes qͣđ in hac iuta que isto
scło agitur. exordium capiant. Nlam ⁊ scĩfica¬
tio nomius dni ab ip̃o humilitatis uł huma¬
nitatis dei aduentu agi cepit. ⁊ aduentus filii¬
suturo scło sed in fie seculi manifestabit᷑. Et
ꝑfectio uoluntatis eiis sicut in celo ⁊ interra
siue uistos ⁊ pocõres celum ⁊ t̾ram ntelligas
om̃ia simul ip̃a ꝑfestio est. nr̃e beatitudinis
Et ideo scłi t̾minatione complebit᷑ tam̃ oĩa¬
t̾a in et̾num manebunt. Nlam ⁊ scĩficatio no¬
atq cumulata i illa uita que nob̃ ꝓmittitur
Reliqua uero quatuor que petimus ad tem¬

Expanded text:
dae atque obtdae atque obted harum septemtitionum consideranda et commendanda distinctio est. Nam cum vita nostra temporaliter nunc agatur, atque speretur aeterna, et cum aeterna priora sint dignitate, quamvis temporalibus prius actis ad illa transeatur; trium primarum petitionum impetrationes quanquam in hac vita, quae isto saeculo agitur, exordium capiant nam et sanctificatio nominis Dei ab ipso humilitatis Domini adventu agi coepit; et advened harum septemda distinctio est. Nam cum vita nostra temporaliter nunc agatur, atque speretur aeterna, et cum aeterna priora sint dignitate, quamvis temporalibus omnia simul, ipsa perfectione nostrae beatitudinis, saeculo agitur, exordium capiant nam et sanctificatria in aeternum manebunt. Nam et sanctificatio noatque cumulata in illa vita quae nobis promittitur. 37. Reliqua vero quatuor quae petimus, ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
kbera nos a malo. Orandum enĩ est
ut non solum nducamur in malum quo ca¬
remus q̃d̃ certo soco petitur. S ab illo etiam
liberemur quo iam inducti sumus. Quod cũ
fcm̃ fu̾it nichil remanebit formidolosum nec
om̃ino metuenda erit ulla temptatio. Quod
tamen in hac uita qmͣ du ista mortalitate
cutumferimur in quã serpina ꝑsuasione in¬
ducti sumus cum sꝑandum est possim fieri
S tamen aliqnͣdo futurum sꝑandum ẽ et
Hec ⁊ spes que non uidetur. De qua cum lo¬
queretur apłs ait. Spes aũt que uidetur nõ
est spes. S tamen sapientia que in hac quoz
giendum esse irellexerimus cautissima ui¬
giłantia fugiar bi et id quod dnõ reuelã¬
te appetendum esse nitessexerimus flagnͣtissi¬
ma caritate appetamꝰ. Ita eium reliquo mor¬
talitatis huiꝰ honere ipsa morte deposito ex
om̃i hominis ꝑte oꝑtimo tempe ꝑficietur
bĩtudo que in hac uita nchoata ⁊ cui cappescẽ¬

Expanded text:
libera nos a malo. Orandum est enim libera nos a malo. Orandum est enim ut non solum non inducamur in malum, quo caremus, quod sexto loco petitur; sed ab illo etiam liberemur, quo jam inducti sumus. Quod cum factum fuerit, nihil remanebit formidolosum, nec omnino metuenda erit ulla tentatio. Quod tamen in hac vita quamdiu istam mortalitatem circumferimus, in quam serpentina persuasione inducti sumus, non sperandum est posse fieri; sed tamen aliquando futurum sperandum est, et haec est spes quae non videtur: de qua cum loqueretur Apostolus, ait, Spes autem quae videtur, non est spes . Sed tamen sapientia, quae in hac quoque giendum esse intellexerimus, cautissima vigilantia fugiamus; et id quod Domino revelante appetendum esse intellexerimus, flagrantissima charitate appetamus. Ita enim reliquo mortalitatis hujus onere ipsa morte deposito, ex omni hominis parte opportuno tempore perficietur beatitudo, quae in hac vita inchoata est, et cui capessen
Abbreviated transcription (Latin):
bandos ⁊ excercitandos. Et int̾est plurmiũ
in qualem quisq temptationem itidat. sõ
enim in talem incidit uidas. qui uendidit do¬
minũ. in qualem mcidit petrꝰ cum t̾ritus co
negauit. Sunt etiam humane temꝑtatioes
cum bono quisq animo scd̃m tamen humanã
fragilitatem in aliquo concilio labitur aut irri¬
tatur id incitatur in fratre studio corrigen¬
di. paulo tamen amplius qd̃ xp̃iana tnͣquil¬
litas postułat de qua apłs dicit. Temptatio
non uos apprebendat. nisi humana cum idẽ
dicat. Fidelis deus qui uos non sinat temp
lerare. In qua sentencia satis ostendit non
id nobis orandum ẽẽ ut non temptem᷑ s
S cum temptationes ꝑiculole in quas infer¬
ri atq induci ꝑiculosum uł ꝑuitiosum est.
aut ꝓsperis reb temꝑalib aut adu̾sis oriã¬
tur nemo frangitur adu̾sariorũ molestia qͥ
ꝓsꝑarum dilectione non capitur.
ltima ⁊ septima petitio est. ¶ Sed

Expanded text:
bandos et exercendos; et interest plurimum bandos et exercendos; et interest plurimum in qualem quisque tentationem incidat. Non enim in talem incidit Judas qui vendidit Dominum, in qualem incidit Petrus cum territus Dominum negavit. Sunt etiam humanae tentationes, credo cum bono quisque animo, secundum humanam tamen fragilitatem, in aliquo consilio labitur, aut irritatur in fratrem studio corrigendi, paulo tamen amplius quam Christiana tranquillitas postulat; de quibus Apostolus dicit: Tentatio vos non apprehendat nisi humana, cum idem dicat: Fidelis Deus, qui vos non sinat tentalerare. In qua sententia satis ostendit non id nobis orandum esse ut non tentemur, sesed cum tentationes periculosae in quas inferri atque induci perniciosum estaut prosperis rebus temporalibus, aut adversis oriantur, nemo frangitur adversarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur. 35. Ultima et septima petitio est, Sed
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ certe creaturam tali oꝑi accomodatam dẽ
loutus cum dyabolo dicit᷑. nec dignatatis esse
arbitrat᷑ ⁊ quasi iusticie m̾itum qd̾ cum illo dẽ
Eccutus est qm̃ iꝰccutus est cum anima anglica
mana stulta ⁊ cupida. Aut idem ip̃i hetici dicãt
quemadmodũ socutus deus cum illo diuube quł
cuprditatem stultissimam. Aguere uoluit dices
Siaut hoc mouentur qd̾ temptandũ iustũ sa¬
thanas petunt a domino. non ego expono qͣre
sit factum. S ip̃os cogo exponere quare sit dic¬
tum in eisugłio. ab ip̃o dño discipulis. ecce
⁊ petro ait. Ego aũt postulaui ne deficiat fi¬
des tua. Cum aũt hoc exponũt micħi simul
ulito qd̃ a me querunt E exponũt sibi Si
aũt non ualuerint hoc exponere non audeant
id quod in euugłio sine offensione non intel¬
ligunt in aliquo libro cum temeritate culpa¬
xe. Fuint igitur temptationes ꝑ sathanam
non potestate euis. S ꝑmisso dei ad hoñes ã
ꝓ suis pccĩs puniendos aut ꝓ dei miscd̃ia pro¬

Expanded text:
i accommodatam Deus locutus cum diabolo dicitur? Nec dignitatis esse arbitrentur et quasi justitiae meritum quod cum illo Deus locutus est, quoniam locutus est cum anima angelica, mana stulta et cupida; aut ipsi dicant quomodo locutus est Deus cum illo divite cujus cupiditatem stultissimam arguere voluit dicensSi autem hoc moventur quod tentandum justum Satanas petit a Deo, non ego expono quare sit factum, sed ipsos cogo exponere quare sit dictum in Evangelio ab ipso Domino discipulis suis: Ecce et Petro ait: Ego autem postulavi ne deficiat fides tua. Cum autem hoc exponunt mihi, simul illud quod a me quaerunt exponunt sibi. Si vero non valuerint hoc exponere, non audeant id quod in Evangelio sine offensione non intelligunt, in aliquo libro cum temeritate culpare. Fiunt igitur tentationes per Satanam, non potestate ejus, sed permisso Domini ad homines, aut pro suis peccatis puniendos, aut pro Dei misericordia pro
Abbreviated transcription (Latin):
temur. S non ut inferainur in temptationem
tanqmͣ si quispiam cui necesse ẽ igne examina¬
ri. non orat ut igne non contingat᷑. S nõ ut
exuratur. Ulasa enĩ figuli ꝓb̾at fornax. ⁊ hoĩes

Expanded text:
temur, sed ut non inferamur in tentationem: temur, sed ut non inferamur in tentationem: tanquam si quispiam cui necesse est igne examinari, non oret ut igne non contingatur, sed ut non exuratur. Vasa enim figuli probat fornax, et homines
Abbreviated transcription (Latin):
tate defleri Nam deo notissimi ⁊ ante om̃s¬
fiant. Quod itaq scͥptum est. T emꝑtat dñs
deus ur̃ uos ut sciat si diligatis eñ. Ila lecu¬
tione pol̾itum ẽ ut sciat ꝓ eo qd̾ est ut scire noᷤᷤ
fatiat sicut letum diem dicimus ad letos faci¬
at. fugus pigrum qd̾ pigros faciat. ⁊ innume¬
rabilia huiꝰmodi que siue in consuetudine lo¬
quendi suie in sermone doctorum siue in scͥb¬
turis sanctis reppuntur. Quod nos intelli¬
gentes h̃etici qui ueteri testamento adu̾santͤ
uelut ignorantie uitio notandum putãt
tum non sit. hoc aũt dicebat temptans eum. Nlã
ip̃e sciebat quid eẽt facturus. S enĩ nouerat
co euis quem temptabat quid est quod uoluit
iudere temptando: S ꝓfecto illud fem̃ ⁊̃ ut
ipẽ sibi notus fieret quem temptabat. suamq
desꝑationem condempnaret. saturitatis turbiᷤᷤ
de pane domini qui eas non hr̃e qd̃ desid̾auit
existimauerat. Non ergo hic oratur ut non tẽp¬

Expanded text:
tate defletate deflefiant. Quod itaque scriptum est: Tentat vos Deus vester, ut sciat si diligitis eum ; illa locutione positum est, ut sciat, pro eo quod est, ut scire vos faciat: sicut diem laetum dicimus, quod laetos faciat: frigus pigrum, quod pigros facit; et innumerabilia hujusmodi, quae sive in consuetudine loquendi, sive in sermone doctorum, sive in Scripturis sanctis reperiuntur. Quod non intelligentes haeretici qui Veteri Testamento adversantur, velut ignorantiae vitio notandum putant tum non sit, Hoc autem dicebat tentans eum nam ipse sciebat, quid esset facturus. si enim nouerat cor eius quem temtabat, quid est quod uoluit uidere temtando? sed profecto illud factum est, ut ipdesperationem condemnaret, saturatis turbis de pane Domini, qui eas non habere quod ederent existimaverat. 32. Non ergo hic oratur, ut non ten
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt inmici non sũt. Nullo modo autẽ
quisq uere dixerit. orare se ꝓ eo cui non igno¬
rauerit. Qua ꝓpter fatendum ÷ omĩa pcc̃a
dimittenda eẽ que m nos admittuntur si uo¬
lumus a patre uob̃is diuttiq admittimus.
nos in temptationẽ. Non nulli codi¬
ces hñt inducas qd̾ tantiundẽ ualere arb̾it᷑r
Nam ex uno greco qd̾ dictum ẽ ic ai ritis ie.¬
Merreic. utrumq tͣnslatum ẽ. Multi aũt̃ i
p̾dicando ita dicunt. ne nos patiaris induci
in temptationem exponentes uidelic quomͦ
etiam sepe manifestis dignũ udicat illum ꝙ̃
deserat ⁊ intemptationem induci sinat.
Asuid est aũt induci in temptationem aliud
temptari. Nam sine temptatione ꝓbatus
non est temptatus qualia sĩt sue ab aliis sic̃
apłs ait. ⁊ temptationem ur̃am in tent carne
mea non spreuistis. nuc̃ eium eos firmos cog¬
nouit quod eis tribulationibus que apło se¬
cundum carnem acciderant. Non sunt a cari¬

Expanded text:
les sunt, non sunt inimici. Nullo modo autem les sunt, non sunt inimici. Nullo modo autem quisquam vere dixerit orare se pro eo cui non ignoverit. Quapropter fatendum est omnia peccata dimittenda esse quae in nos admittuntur, si volumus nobis a Patre dimitti quae admittimus. eras in tentationem. Nonnulli codices habent, inducas, quod tantumdem valere arbitror: nam ex uno graeco quod dictum est, εἰσενέγκης, utrumque translatum est. Multi autem precando ita dicunt, Ne nos patiaris induci in tentationem; exponentes videlicet quomodo etiam saepe manifestis dignum judicat ille quem deserat, et in tentationem induci sinat. Aliud est autem induci in tentationem, aliud tentari. Nam sine tentatione probatus non est tentatus, qualia scit ? sive alii, sicut Apostolus ait, Et tentationem vestram in carne mea non sprevistis : hinc enim eos firmos ipse cognovit, quod eis tribulationibus, quae Apostolo secundum carnem acciderant, non sunt a chari
Abbreviated transcription (Latin):
aris. Nec animi. Quisquis itaq tale dimit
sibi reddi debetur. Nam si modeste ⁊ leuit̾
omĩmodo egerit. ut sibi restituatur. non
tam nitendens fructum pecunie ꝗ ut hoĩem
corrigat sine dubio ꝑnicio sum ẽ habere.
unde reddat ⁊ non redd̾e non solum nõ petta.¬
uit. S ꝓderit etiam pluymiũ ne ille dum
pecuniam alienam lucrificare. uult dampnũ
fidei paciatur. Quod tanto grauiꝰ ÷ ut nulli
sit comꝑatio. Ex quo intelligitur etiam in
ista quinta petitione qua ditimus demite
nobis usq nr̃is. non de peciũa quidem dici
S de om̃ib que in nosquisq peccat. Ac ꝑ hoc
etiam de pecunia. Peccat namq inte quitͥ pe¬
cuniam debitam non hẽat unde reddat recusat
reddere. Quod peccatum si non dimiserit nõ
tenda admoneri eum cui tale p̾ce orare p̾cipit᷑.
Illud sane tractari potest. ut qm̃ dicimus di
mur contͣ istam regulam fecisse. si nõ eis dimit¬
timus qui ueniam petunt. Iam enim qui ta¬

Expanded text:
aris, haec animi. Quisquis itaque tali dimitaris, haec animi. Quisquis itaque tali dimitsibi debetur. Nam si modeste ac leniter omni modo egerit, ut sibi restituatur, non tam intendens fructum pecuniae, quam ut hominem corrigat, cui sine dubio perniciosum est habere unde reddat, et non reddere; non solum non peccabit, sed proderit etiam plurimum, ne ille dum alienam pecuniam lucrum facere vult, damnum fidei patiatur; quod tanto est gravius, ut nulla sit comparatio. Ex quo intelligitur etiam in ista quinta petitione, qua dicimus, Dimitte nobis debita nostra, non de pecunia quidem dici; sed de omnibus quae in nos quisque peccat, ac per hoc etiam de pecunia. Peccat namque in te, qui tibi pecuniam debitam, cum habeat unde reddat, recusat reddere. Quod peccatum si non dimiseris, non tenda admoneri eum cui tali prece orare praecipitur. 29. Illud sane tractari potest, ut quoniam dicimusmur contra istam regulam fecisse, si eis non dimittamus, qui veniam petunt,
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum ÷ uł illud qd̾ ait idem dñs. ñ exi¬
es inde donec reddas nouissimũ quadrantem.
uł illud qd̃ debitores appellauit. qui ei nũtia¬
putare homines quo̾s ultra modũ debitoreᷤᷤ
essent. id pccõres. Et addidit. Amen dico
uobis insi pnĩam egeritis similit̾ moriemi¬
ni. Non hic ergo quisq arguetur pecumã
dinuttere debitorib nr̃is. s quicũq meũ ali¬
ud peccau̾it. Nam pecuniam dinuitere illo
pocius iubemur precepto quo suꝑius dutũ
est. si quis tibi tuicam tollere uolu̾it ⁊ iu¬
dicio tecum contend̾e. dimitte illi ⁊ palliũ¬
tum dimittere. S ei qui reddere noluerit.
ni tantum ut uelit etiam litigare. Seruũ
aũt diũ ut ait apłs non oꝑtet litigare. Qͥ
eigo uł sponte uł ꝯuinctus petuniam debi¬
gare dimittenda illi ẽ. Duas eñ ob res ñ¬
uult reddere. uł qd̾ non habet uł qd̾ auarus
sit. reiq aliene cupidꝰ.Utrũq aũt ꝑtinet
ad mopiam. Nam illa mopia est rei famili¬

Expanded text:
st, vel illo quod ait idem Dominus, Non exies inde donec reddas novissimum quadrantem ; vel illo quo debitores appellavit qui ei nuntiaputare homines quod illi ultra modum debitores essent, id est peccatores; et addidit, Amen dico vobis, nisi poenitentiam egeritis, similiter moriemini . Non hic ergo quisque urgetur pecuniam dimittere debitoribus, sed quaecumque in eum alius peccaverit. Nam pecuniam dimittere illo potius jubemur praecepto, quod superius dictum est, Si quis tibi tunicam tollere voluerit, et judicio tecum contendere, remitte ei et vestimettere debitum, sed ei qui reddere noluerit, in tantum ut velit etiam litigare; Servum autem Domini, ut ait Apostolus, non oportet litigare . Qui ergo vel sponte vel conventus pecuniam debi dimittenda illi est. Duas enim ob res nolet reddere, vel quod non habeat, vel quod avarus sit reique alienae cupidus: utrumque autem pertinet ad inopiam; nam illa inopia est rei famili
Abbreviated transcription (Latin):
ome quasi dispendiũ ab intentione dei pantur
p̃ceptorum cibo reficiatur. Da nobis hodie. ho
cibo saturabimur in etlium ut non tũc dicat᷑.
cotidianus panis. quiatbi temꝑalis uolubili¬
tas que dieb dies succed̾e facit. Unde appella¬
tur cotidie. nulla erit. Ut aũt dictum ẽ ho¬
die si uccem eius audieritis. qd̃ int̾p̾tatur apo¬
stolus. in epła que ÷ ad hebreos quomͦ dicitur

Expanded text:
ffectibus quasi dispendium ab intentione Dei patitur, ffectibus quasi dispendium ab intentione Dei patitur, praeceptorum cibo reficiatur. Da nobis hodie aute hanc vitam saturabimur in aeternum, ut non tunc dicatur quotidianus panis; quia ibi temporis volubilitas, quae diebus dies succedere facit, unde appelletur quotidie, nulla erit. Ut autem dictum est, Hodie si vocem ejus audieritis ; quod interpretatur Apostolus in Epistola quae est ad Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
qui audeat dicere semel tantum nos orare de¬
bere orationẽ dnĩcam aut certe etiam si iterũ
uł t̾cio usq ad eam tam̃ horam qua corꝑi dni
cõmunicamꝰ. Post ea uero non sit orandũ ꝑ re¬
liquas diei ꝑtes. non enĩ iam dicere pot̾imus da
nobis hodie. quod iam accepimꝰ aut pot̾at quis¬
q cogere ut etiam ultima diei ꝑtem satͣmentũ n¬
illud celebremus. Festat igitur ut cotidianum
panem accipiamus. spũalẽ precepta. scilic diui¬
na. que cotidie oꝑtet meditari ⁊ opari. Nam¬
ta ista temꝑalis ꝑ dies decidentes sutcedentesꝙ
pagitur. Et re uera qmͣdui nuc in supiora nũs
n inferiora. id⁊ nũc in spũalia nũc in carnalia a¬
nimi affectus alt̾nat. tanꝙͣ ei qui aliqnͣdo pasci
tur cibo. aliqnͣdo famẽ patitur: cotidie panis ne¬
cessaruis est quo reficiatur esuriens ⁊ erigatur.
Sicut itaq corpus nr̃m in hac uita ante illam
scilicz ĩnintationem cibo reficitur quia sentit

Expanded text:
qui audeat dicere, semel tantum nos orare dequi audeat dicere, semel tantum nos orare debere orationem dominicam; aut certe etiam si iterum vel tertio, usque ad eam tantum horam qua corpori Domini communicamus, postea vero non sic orandum per reliquas partes diei? Non enim jam dicere poterimus, da nobis hodie, quod jam accepimus: aut poterit quisque cogere, ut etiam ultima diei parte Sacramentum illud celebremus. 27. Restat igitur ut quotidianum panem accipiamus spiritualem, praecepta scilicet divina, quae quotidie ota ista temporalis per dies decentes succedentesque peragitur. Et revera, quandiu nunc in superiora, nunc in inferiora, id est nunc in spiritalia, nunc in carnalia animi affectus, tanquam ei qui aliqtur cibo, aliquando famem patitur; quotidie panis necessarius est, quo reficiatur esuriens, et relabens erigatur. Sicut itaque corpus nostrum in hac vita, ante illam scilicet immutationem, cibo reficitur, quia sentit
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab hoc totum illus referatur qͥd̾ de clau¬
dendis cubitulis dictum est. ⁊ illud. Queri
num dei. ⁊ deide ista querite. s hec omnia
dicit. apponentur utiq nobis scilic etiam nõ
querentib. Quomodo aut̃ recte dicatur nõ
querere aliquis qd̾ ut accipiat intentissime de¬
um dep̾camiur nescio utrum muenuri queat.
illi
rum non cotidie cene diũde conuincant aum
iste panis cotidianus dicdus ẽ. Ut ergo illi ta¬
ceant. neq de hac re suam sententiam defen¬
dant. uł ipã auctoritate eccłiastica qd̾ siue scã¬
Dalo ista faciant net ab eis qui ecclesiis ꝑ̾funt
facere ꝓhibentur ne non obtempantes damp¬
nentur. Ande ꝓbͥatur. non hc̃ millis ꝑtib
intelligi cotidianũ panem. nam magni pec¬
alteram ꝑtem deseramus illud c̾te debet octur¬
rere cogitantib regulam nos orandi a dnõ ac¬
cepisse quam tnͣigredi uon oꝑtet uł addendo
aliquid pret̾eundo. Quod cum ita sit quis ẽ

Expanded text:
ut ad hoc totum illud referatur quod de clauut ad hoc totum illud referatur quod de claudendis cubiculis dictum est, et illud quod anum Dei, et deinde ista quaerite; sed, haec omnia, inquit, apponentur vobis, scilicet etiam non quaerentibus. Quomodo autem recte dicatur non quaerere aliquis, quod ut accipiat intentissime Deum deprecatur, nescio utrum inveniri queat. illis, non quotidie coenae dominicae communicant, cum iste panis quotidianus dictus sit: ut ergo illi taceant, neque de hac re suam sententiam defendant vel ipsa auctoritate ecclesiastica, quod sine scandalo ista faciunt, neque ab eis qui ecclesiis praesunt facere prohibentur, neque non obtemperantes damnantur; unde probatur non hunc in illis partibus intelligi quotidianum panem; nam magni pecaliquam partem disseramus, illud certe debet occurrere cogitantibus, regulam nos orandi a Domino accepisse, quam transgredi non oportet vel addendo aliquid, vel praetereundo. Quod cum ita sit, quis est
Abbreviated transcription (Latin):
illi desponsata ẽ. Celum enim ⁊ t̾ra conueniẽ¬
ter intessigit᷑. quasi uir ⁊ femina qm̃ t̾ra celo¬
fundente uł fecundante fructifera.
barta petitio est. Danem nr̃m co¬
tidianum da nobis hodie. Panis qui¬
em cotidiamis aut ꝓhiis om̃ib dictus est
qui huiꝰ uite necessitatem sustentant de quo
cum preoꝑet ait. Nolite cogitare de crastino.
⁊ ideo sit additum da nobis hodie aut ꝓ satͣ¬
mento corporis xp̃i quod cotidie accipimus. au
spũali cibo de quo idem dñs dicit. Oꝑamini
d̃cam non que corrumpit᷑. Et illud. Ego sũ
panis uite qui de celo descendi. Sed horum tͥ¬
um quid sit ꝓbabiluis ꝓbari uł consid̾ari po¬
test. Nam forte quisq moueatur cur oremuᷤ
ꝓ hiis adipiscendis que huic nite sũt noͣria.
uelud ÷ uictus ⁊ tegumẽtum. cum ip̃e dñs
dicat. ⁊Iolite esse quid edatis aut quid in¬
duammi. An potest quisq de hac ure ꝓ qua¬
uł adipiscenda orat non esse sollicitus cũ tan¬
ta intentione anmu oratio dirigenda sit.

Expanded text:
sata est. Coelum enim et terra convenienter intelligitur quasi vir et femina, quoniam terra coelo fecundante fructifera est. Quarta petitio est: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Panis quotidianus aut pro his omnibus dictus est quae hujus vitae necessitatem sustentant, de quo cum praecipit, ait: Nolite cogitare de crastino. Et ideo sit additum: Da nobis hodie, aut pro sacramento corporis Christi, quod quotidie accipimus, aut pro spiritali cibo, de quo idem Dominus dicit: Operamini escam quae non corrumpitur. Et illud: Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi . Sed horum trium quid sit probatissimum considerari potest. Nam forte quispiam moveatur cur oremus pro his adipiscendis quae huic vitae sunt necessaria, veluti est victus et tegumentum, cum ipse Dominus iciti esse quid edatis, vel quid induamini. An potest quisque de ea re pro qua adipiscenda orat, non esse sollicitus; cum tanta intentione animi oratio dirigenda sit,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis hodie. Si quis aut̃ etiam illa de uictu
corꝑis necessario uł de sacram̃to dnĩci corꝑis
istam snĩam uelit acciꝑe oꝑtet ut conucte
accipiantur omĩa tria ut scilicet cotidianum
panem simul petamus ⁊ necessariũ corpori
⁊ sacramentum uisibile ⁊ muisibile. u̾bi dei.

Expanded text:
ictu corporis necessario, vel de Sacramento Dominici corporis istam sententiam vult accipere, oportet ut conjuncte accipiantur omnia tria; ut scilicet quotidianum panem simul petamus, et necessarium corpori, et sacratum visibilem, et invisibilem verbi Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in t̾ra. tanqm̃ si dicerent᷑. faciant uolũ tatẽ
tuam sicut iusti ita ⁊ ꝑccõres ut ad te ꝯu̾tant᷑.
ut sua cuiq tribuãtur. Quod fiet extremo
uidicio ut iustis premiũ pccõribus dampnatõ
retͥbuatur. cum magni ab hedis seꝑabuntus

Expanded text:
et in terra, tanquam si diceretur, Faciant voluntatem et in terra, tanquam si diceretur, Faciant voluntatem tuam sicut justi, ita etiam peccatores, ut ad te convertantur: ut sua cuique tribuantur; quod fiet extremo judicio, ut justis praemium, peccatoribus damnatio retribuatur, cum agni ab haedis separabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
sispeo. usq bone uoluntatis ut cum precesserit
bora uoluntas nr̃a queuocantem sequit᷑. ꝑfici¬
atis ni nob̾is uoluntas dei sicuti ÷ in celestib
angͥis ut nulla adu̾sitas resistat ur̃e beatrtudini
qui est ꝑax. Ita fiat uoluntas tua recte intelli¬
gitir. obediatur preceptis tuis sicut nicelo ⁊ m̃¬
t̾ra id sicut ab augłis ita ⁊ ab hominib. Nã
fiersuoluntatem dei cum optempatur p̾ceptis
euis ip̃e dñs dixit cum ait. ¶leus est cib ułꝙ¬
me nisit. Et sepe non ueni facere uoluntatem
mean. sed uoluntatem eiꝰ qui me misit. Et cu
dei non quia ipsi faciunt ut uelit deus. S quia
fatuuit qd̃ ip̃e est uult. idest faciunt scd̾m uo¬
Luntatem eius. Est etiam ille intellectus ẽ. Se¬
celo ⁊ in terra. si cut in sanitis ⁊ iustis ita ⁊ ĩ
peccatorib. Quod ad huc duobus modis accipi
potest. siue ut orenus etiam ꝓ inmicis nr̃is. qͥd
tem xpĩanum ⁊ catholicum nom̃ augetur. ut
ita dictum sit. Fiat uoluntas tua sicut in celo

Expanded text:
ibus bonae voluntatis : ut cum praecesserit bona voluntas nostra, quae vocantem sequitur, perficiatur in nobis voluntas Dei, sicuti est in coelestibus Angelis; ut nulla adversitas resistat nostrae beatitudini, quod est pax. Item Fiat voluntas tua, recte intelligitterra, id est sicut ab angelis, ita ab hominibus. Nam fieri voluntatem Dei cum obtemperatur praeceptis ejus, ipse Dominus dicit, cum ait: Meus est cibue misit ; et saepe, Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit ; et culis utique fit voluntas Dei: non quia ipsi faciunt ut velit Deus; sed quia faciunt quod ille vult, id est, faciunt secundum voluntatem ejus. 22. Est etiam ille intellectuscoelo et in terra, sicut in sanctis et justis, ita etiam in peccatoribus. Quod adhuc duobus modis accipi potest: sive ut oremus etiam pro inimicis nostris; quid tem christianum et catholicum nomen augetur? ut ita dictum sit, Fiat voluntas tua sicut in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ celd uoluntas tua ut omĩno tibi adhereant
teꝙ ꝑfruantur nulo errore obnubilante sa¬
pentiam eorimi nulla miseria impediento sĩtu¬
diem eorum. ita fiat in sanctis tuis ꝙia in t̾ra
fati sunt. Et ꝙͣuis in celestem habitationem

Expanded text:
n coelis, voluntas tua, ut omnimodo tibi ad haereant teque perfruantur, nullo errore obnubilante sapientiam eorum, nulla miseria impediente beatitudinem eorum; ita fiat in sanctis tuis qui in terra facti sunt, et quamvis in coelestem
Abbreviated transcription (Latin):
sifit deo sequens ⁊ faciens uoluntatem eiꝰ ita
⁊ corpus non resistit spiritui uł anime que
raĩt corporis infirmitate ueratur. ⁊ na carnalem
consuetudinem ꝓna est. qd̾ erit simie pacis
adiacet michi. ꝑficere aũt ẜonum est non mue
niõ. quia nondum in t̾ra sicut in telo. id ñdũ
tur que petãndo meruit nr̃a natura. Sed idorã
tas id ut quẽadinds corde delectamur legi d̾i¬
scd̃m interiorem ẜominem ita etiam corporis
ĩmutatione facta huic nr̃e delectationi nulla
ꝑs nr̃a t̾renis delectationib seu uoluntatib

Expanded text:
sistit Deo, sequens et faciens voluntatem ejus; ita et corpus non resistat spiritui vel animae, quae nunc corporis infirmitate vexatur, et in carnalem consuetudinem prona est: quod erit summae pacis in adjacet mihi; perficere autem bonum non: quia nondum in terra sicut in coelo, id est, nondum turest, ut quemadmodum corde delectamur legi secundum interiorem hominem, ita etiam corporis immutatione facta, huic nostrae deectationi nulla pars nostra terrenis doloribus seu voluptatibus
Abbreviated transcription (Latin):
attestatur diceus. non uiretis utiq ꝑ celũ
quia thronus dei ÷. nec ꝑ t̾ram. quia scabel¬
lum pedum eius. Quid mirum si draboluᷤ
in t̾ra constitutus ante pedes dei stent ⁊ corã
illo aliguid Locutus ẽ Nam qnͣdo illi ua¬
lent intellig̾e msllam eẽ animã ꝙͣius pu̾sa¬
que tamen nullo modo ratiemari potest ĩ uiꝰ
conscientia non loqͣtur deus. Quis enĩ scͥpsit
nn cordib homniũ naturalem roast deul de
qua lege apłs dicit. Cum enim gentes que
legem non habent naturalit̾ que legis sunt
fatuit huiꝰmodi legem non hñtes pp̃ulibi
sunt. lex qui ostendunt opus legis scriptũ

Expanded text:
attestatur dicens: non iuretis, neque per caelum, quia thronus dei est; neque per terram, quia scabillum est pedum eius — quid mirum, si in terra diabolus constitutus ante pedes dei stetit et coram illo aliquid locutus est? nam quando illi ualent intellegere nullam esse animam quamuis peruersaquae tamen ullo modo ratiocinari potest, in cuius conscientia non loquatur deus? quis enim scripsit in cordibus hominum naturalem legem nisi deus? de qua lege apostolus dicit: cum enim gentes, quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt, hi legem non habentes ipsi sibi su
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Tantum sicut nos pacientes fuimus exponẽ¬
te tua religione: ⁊ ip̃ẽ cum tuis patientiam accõ¬
moda ut ad singulos tuos sermones demus res
ab hominũ natura uerum etiam ⁊ ab omĩbus
uirtutibus celestibus: audi clamantem b̃m̃ pau¬
lum. Hoc enuim sentite in uobis qd̾ ⁊ in xp̃o ih̾u qui
cum in forma dei eẽt. non rapinam arbit᷑tus ẽ esse

Expanded text:
ti. Tantum sicut nos patientes fuimus exponenti. Tantum sicut nos patientes fuimus exponente tua Religione, et ipse cum tuis patientiam accommoda, ut ad singulos tuos sermones demus respab hominum natura, verum etiam et ab omnibus Virtutibus coelestibus, audi clamantem beatum Paulum: Hoc enim sentite in vobis quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse
Abbreviated transcription (Latin):
nuullam susceꝑit creaturam. ad unitatem ꝑsone
sue qmͣius se ꝑ fubitam treaturam uisibilit̾ ⁊ ip¬
se suĩ ꝑ columbe spẽm siũ ꝑ linguas igneas sit
de monstrare dignatus: nũqmͣ dictus est eo ma¬
ior pat᷑ nũquiͣ dictus est sp̃c̃ scũs adorasse prẽm
nũ qrã dictus est minor patre.etau¬
d dicis de filio si eqͣlis est: utiq talis idest ut q
non est ingenctus non uideatur talis. Posses
dice non eẽ hominem quem genuit adam: quia ip̃e
adam non est genitus. S factus a deo. Si aũt po¬
tuit adam ẽẽ ⁊ non ẽẽ genitus: ⁊ tam̃ hoc gen̾are
qd̾ erat ip̃e: non uis ut potuit deus deum equalẽ
sibis Puto metͥ ad omĩa R̾ndisse. S si non uis
ẽẽ discipulus: noli ẽẽ młtiloqͦ.
aximinꝰ dixit. Loqueris qͣi auxilio pͥncipum
munitus: nichil scd̾m timorem dei. Longas
horas sustinui: exposuisti ut tͥ uisum ẽ. Rude¬
mus deo auxisiante ad omĩa. nͨ enim uudo s̾ mo¬
ne. S testimoniis diuinarum scͥpturaiũ muni¬

Expanded text:
unitatem personae suae, quamvis se per subjectam creaturam visibiliter et ipse, sive per columbae speciem, sive per linguas igneas sit demonstrare dignatus , nunquam dictus est eo major Pater; nunquam dictus est Spiritus sanctus adorasse Patrem, nunquam dictus est minor Patre. Sed dicis de Filio, Si aequalis esset, utique talis: id est, ut quia non est ingenitus, non videatur talis. Posses dicere non esse hominem quem genuit Adam, quia ipse Adam non est genitus, sed factus a Deo. Si autem potuit Adam esse, et non esse genitus, et tamen hoc generare quod erat ipse, non vis ut potuerit Deus Deum aequalem sibi? Puto me tibi ad omnia respondisse. Sed si non vis esse discipulus, noli esse multiloquus. 1. MAX. dixit: Loqueris quasi auxilio principum munitus, nihil secundum timorem Dei. Longas horas sustinui, exposuisti ut tibi visum est. Respondemus Deo auxiliante ad omnia. Nec enim nudo sermone, sed testimoniis divinarum Scripturarum muni
Abbreviated transcription (Latin):
nifectum: qiͣ filius factus sit ꝑ quem fc̃ã
sunt om̃ia. Sccto factum ẽẽ filium. S in forma
Serui. Nam informa dei usq adeo non ẽ fcũs:
ut ꝑ illum facta sint om̃ia. Si enim ip̃e factus
est: non ꝑ illum sunt omĩa scã s cet̾a.
pn itaq dico fisium ingenitum: s pr̃em
genitorem: filium genitum. ħ tam̃ genu¬
it pat̾ qͥd̾ est. Alioqum non est uerus filius:
si quod est. pat non est filius sicut de partib ani
ris patren maiorem ẽẽ spiritu sancto sicut po

Expanded text:
nfectum, quasi Filius factus sit, per quem facta sunt omnia. Scito factum esse Filium, sed in forma servi. Nam in forma Dei usque adeo non est factus, ut per illum facta sint omnia. Si enim ipse factus est, non per illum sunt omnia facta, sed caetera. Non itaque dico Filium ingenitum; sed Patrem genitorem, Filium genitum. Hoc tamen genuit Pater quod est: alioquin non est verus Filius, si quod est Pater, non est Filius; sicut de partubus animris Patrem majorem esse Spiritu san
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. mortem aũt crucis. ꝓpt̾ qͥd̾ ⁊ deus eũ
suꝑ exaltauit. ⁊ donauit ei nomĩ qd̾ est suꝑ omne
uomen. Illud utiq qd̾ tu in tius ꝓsecutionib sci¬
ens qd̾ in ꝓfessione tua erat contͣrium. Subducẽ¬
dum putasti sciens quod lectio te argueret. Nam
quod om̃e genu flectatur xpõ utiq sic prosequit᷑.
ip̃e paulus cum dixiss. D onauit illi nom̃ qd̃ est
suꝑ om̃e nom̃. Sequitur. ut in nomine ib̾u. omne
gemi flectatur celestium t̾restriũ ⁊ inf̾n̾orũ. et o¬
om̃is lingua confiteatur. qd̃ qr dominus ihe xp̃c
in głia est dei patris. Dicendo enim ut in nomine
shu omẽ genu flectatur celestium t̾restͥum ⁊ infer¬
multiloquio non accusas hanc ꝓsecutionem feti.
aut cte de auctoritate diuinarum scripturarum
respondeo.
itis de spũ sancto quod equalis sit filio. Da
restria ⁊ inferna genu flectant. Nos enim qͥd̾
alicubi adorandus sit sp̃c sauctus. Si pat̾ ei sic
phibuit testimoniũ. si filius. si ip̃e de se ista ai¬

Expanded text:
ortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus eum superexaltavit, et donavit ei nomen quod est super omne nomen. Illud utique quod tu in tuis prosecutionibus, sciens quod professioni tuae erat contrarium, subducendum putasti, sciens quia lectio te argueret. Nam quod omne genu flectatur Christo, utique sic prosequitur ipse Paulus, cum dixisset, Donavit illi nomen quod est super omne nomen: sequitur, Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum; et omnis lingua confiteatur qin gloria est Dei Patris . Dicendo enim, Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infermultiloquio, ut accusas, hanc proscutionem feci, aut certe de auctoritate divinarum Scripturarum respondeo. 3. Dicis Spiritum sanctum quod aequalis sit Filio. Da tria et inferna genu flectant. Nos enim, quod alicubi adorandus sit Spiritus sanctus: si Pater ei sic perhibuit testimonium, si Filius, si ipse de se ista am
Abbreviated transcription (Latin):
bat autem sei uidicanti iniuste. Nec ħ ignora¬
mus. qd̾ ait bapĩsta iohannes. Etce agnus dei¬
ecce qui toslit pec̃a mundi. Constat ut ⁊ ip̃ẽ ꝑ¬
sequtus es. Nec enim. ad omĩa obstiati esse
Debemus ut non que bene dicis saudemus ualde
enĩ saudanda est ꝓsetutio tua. quia ob ħuenit
xpc̃ ut nos pocus a pcc̃ĩs ⁊ miquitatib mũdar.
non tam̃ ut ip̃ẽ contaminaretur. sicut ⁊ ipe ꝓ¬
secutus es. Cet̾um est enim qd̾ scd̃m diuinita¬
tis sue sub̾am illam beatam qmͣ hũit añ mũ¬
di conftitutionem ante secula. aute temꝑa. aũ
dies. ante m̃ses. ante annos. ante quitquid
eẽt. aute aliqmͣ excogitationem: in illa beata uͦ
Sdeus tantus a patre est. In deo enimm comꝑatõ¬
ne digna uti decet.
e sane michi dispłicet. ⁊ ualde animo do

Expanded text:
i juste , Nec hoc ignoramus quod ait Baptista Joannes: Ecce Agnus Deecce qui tollit peccatum mundi . Constat, ut et ipse prosecutus es. Nec enim ad omnia obstinati esse debemus, ut non quae bene dicis laudemus. Valde enim justa est prosecutio tua, quia ob hoc venit ut nos potius a peccatis et ab iniquitatibus mundaret; non tamen ut ipse contaminaretur, sicut et ipse prosecutus es. Certum est enim, quod secundum divinitatis suae substantiam illam beatam, quam habuit ante mundi constitutionem, ante saecula, ante tempora, ante dies, ante menses, ante annos, antequam quidquam esset, ante aliquam excogitationem, in illa beata natura Deus natus a Patre est. 6. In Deo enim comparatione digna uti decet. Hoc sane mihi displicet, et valde animo do
Abbreviated transcription (Latin):
bus adimpleretur. Nec ħ sane ꝑuenit ad ter: qd̾
ait ipẽ paulus. Primus homo adam de t̾ra t̾re¬
nus scd̾us homo dominus de celo celestis adue¬
uit. Ergo ⁊ xp̃c suscepit hominem ut ipẽ expo¬
siusti ⁊ ea de causa diximus. qd̾ ad t̾rena contagia
descendit. ⁊ Ion enim ignoramus illum scd̃m ꝙ
legirus. Qui ꝑcc̾m non fecit. nec muentus ẽ do¬
sus i ore eius qui cum male dicetur. nõ re male¬

Expanded text:
bus adimpleretur . Nec hoc sane pervenit ad te, quod bus adimpleretur . Nec hoc sane pervenit ad te, quod ait ipse Paulus: Primus homo Adam de terra terrenus, secundus homo Dominus de coelo coelestis advenit . Ergo et Christus suscepit hominem, ut ipse exposuisti. Et ea de causa diximus quod ad terrena contagia descendit. Non enim ignoramus illum secundum quod legimus, Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore
Abbreviated transcription (Latin):
infpellat ꝓ nobis: Sic utiq in loco ipẽ pro¬
seguitur. paulus dicens. Que sursum sunt q̃rite
ubi xpẽ est in dext̾a dei sedens. Sic ad heb̾reos ip̃e
scͥbens ait. purificõne pec̃orum facta consede̾t in
ip̃e filius in euiigłio ꝓfesfus est. p̾t̾ea ad illum
pͥncipem qui ei adiurando dicebat. Dit nobis si
tu es xp̃c filius dei benedicti: Ait ip̃e. Ego sum.
uł certe. Qu dicis. ⁊ amodo uidebis filiũ hoĩs.
sedentem ad dext̾am uirtutis dei.
mus ut dectorem. ut ductorem. ut illumia¬
torem. ut sanilificatorem: xpm̃ colimus ut crea¬
tarem. prẽm cum scincera deuocione adoramus. ⁊
auctorem: quem ⁊ unum auctorem b̾q om̃ibus
ꝓnũciamus. Iste enu calumpnie de filio sophi¬
stice artis instruttione ueniũt. nam puto te nti¬
iusticia dei in xpõ. Nec ħ sane ad te forte ꝑuenit
qd̾ dix̾it. scͥptura. Masedictus omĩs qui pendet in
ligno. Quod int̾pͥtans beatus apłus paulus dic̃.
factus ꝓ nobis maledictum ut bñdictio ingenti¬

Expanded text:
 sic etiam in alio loco ipse prosequitur Paulus dicens: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Sic ad Hebraeos ipse scribens ait: Purificatione peccatorum facta, consedit ad ipse Filius in Evangelio professus est . Praeterea ad illum principem qui eum adjurans dicebat: Dic nobis si tu es Christus Filius Dei benedicti: ait ipse, Ego sum; vel certe, Tu dicis: et, Amodo videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis Dei mus ut doctorem, ut ducatorem, ut illuminatorem, ut sanctificatorem: Christum colimus ut creatorem: Patrem cum sincera devotione adoramus ut auctorem, quem et unum auctorem ubique omnibus pronuntiamus. Istae enim calumniae de philosophicae artis instructione veniunt. Non puto te mijustitia Dei in ipso . Nec hoc sane ad te forte pervenit, quod dixerit Scriptura, Maledictus omnis qui pendet in ligno: quod interpretans beatus apostolus Paulus dicit, Factus pro nobis maledictum, ut benedictio in genti
Abbreviated transcription (Latin):
contempta. qͥd̾ ueniam daret ille pcc̃is. que ip̃i le¬
gis admonitõe uitassent. qͣr ħ confat homini
remissio pec̃orum. ut caro non concupiscat ad¬
u̾sus sp̃m. Unde illa uba uata sunt. Scio quia
uet ad uitanda pcc̃a. ⁊ desid̾ia uincenda carnali¬
a. diffundendo caritatem in cordibus nr̃is ꝑ spi¬
ritum sanctum qui ab illo datus est n conside¬
ras eum qui dicit. Uideo aliam legem in men¬
bris meis repugnant ẽ legi mentis mee. ⁊ ab
hoc mało non se lib̾ari clamat nisi grã dei ꝑ ihm¬

Expanded text:
contempta, « quod veniam daret ille peccatis, quae ipsi lecontempta, « quod veniam daret ille peccatis, quae ipsi legis admonitione vitassent. » Quasi hoc conferat homini remissio peccatorum, ut caro non concupiscat adversus spiritum , unde illa verba nata sunt, Scio quia vet ad vitanda peccata et desideria vincenda carnalia, diffundendo charitatem in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui ab illo datus est nobis . Neque consideras eum qui dicit, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae; et ab hoc malo non se liberari clamat, nisi gratia Dei