comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fanuarius. Sat᷑ninus. felix. Pegasus. Rufmus.
fortumꝰ. crispinus. florentiꝰ. Optatus. donatus. No¬
natianꝰ ⁊ cet̾i numero tretenti decem: placuit spi¬
ritui sancto. qui in nob̾is est pacem firmare ꝑpetu¬
am. ⁊ scismata resecare resecare sacrisega. Dem̃
tum multa in eos horrenda monuissent. parlo pꝰ.
ait. maximianũ fidei emulum. u̾itatis adult̾um
sdẽ matris eccłie inimicum. dathan chore ⁊ abyrõ
ministrum. de patis gremio fulmen excusit. Ui
des ut aibitror maximianum sine ulla dubitatiõe
dampuatum. Neinde post pauca s płane gͣnissi
niaq in eum sibuit declamare adiungens ordinato¬
res eius. ⁊ tum eo sine dilatione dampnans. nͨ solũ
hunc in quid sceleris sui mors uista condempnat. tra¬
hit etiam ad consoetium cͥminis płimos cathena sac̾ͥ¬
legii. Demde cum etiam in ip̃orum exagg̾audũ scel
que putauit declamanda fudisset: nominauit eos

Expanded text:
Januarius. Saturninus, Felix, Pegasius, Rufinus, Januarius. Saturninus, Felix, Pegasius, Rufinus, Fortunius, Crispinus, Florentius, Optatus, Donatus, Donatianus, et caeteri numero trecenti et decem, placuit Spiritui sancto qui in nobis est, pacem firmare perpetuara, schismata resecare sacrilega. deinde cum multa in eos horrenda uomuisset, paulo post ait: Maximianum fidei aemulum, ueritatis adulterum, ecclesiae matris inimicum, Dathae, Corae et Abiron ministrum des, ut arbitror, Maximianum sine ulla dubitatione damnatum. deinde post pauca sed plane grauissima, quae in eum libuit declamare, adiungens ordinatores eius et cum eo sine dilatione damnans: nec solum hunc, inquit, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii. deinde cum etiam in ipsorum exaggerandum scelus quae putauit declamanda fudisset, nominauit eos
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯmunionem ur̃am illis ẽẽ ꝯxessam qui tum eeñt
in cõmunione maximiani pͥmianũq dampnassẽt.
tũ qͣndo maximianꝰ ordinatꝰ est non int̾fuerunt.
neq eiuim om̃s int̾esse potuerunt aut ex more
debuerũt. Plurimũ miror quomͦ te falli nescio
mentiente ꝑmisis. cui u̾ba ip̃a que obscura non
sunt nͨ acutum ingenium quo discutiant: S tm̃
animum quo a̾u̾tantur exposcunt: is ab eo fallereriᷤᷤ
retitare potusti. S quia fieri pot̾ ut non eam le¬
insinuantib facile tredideris. accipe eam ⁊ lege. ⁊
sunt eam regendi mendatii sui causa ut sibitum
fu̾it emendare ĩmo falsare qmͣ uidicio publico ap̃
ꝓconlem allegauerunt. qmͣ tociens gestis munici¬
palib inserendam ꝓ sue cause ncͣcͣitate turarunt.
qñ agebant adu̾sus eos ut de basisicis pellerentur
⁊ ꝓp̃i eius uoluntate in eccłia bagaiensi conciliũ¬
geremus Gamalius. pͥmignus. pontiꝰ. Secundianꝰ.

Expanded text:
ad communionem uestram illis esse concessam, qui, cum essent ad communionem uestram illis esse concessam, qui, cum essent in communione Maximiani Primianumque damnassent, tamen, quando Maximianus ordinatus est. non interfuerunt — neque enim omnes intdebuerunt: plurimum miror quomodo te falli, nescio quo mentiente, permiseris, cui verba ipsa quae obscura non sunt, nec acutum ingenium quo discutiantur, sed tantum animum quo advertantur exposcunt, ne ab eo fallereris, recitare potuisti. Sed quia fieri potest ut non eam leinsinuantibus facile credideris; accipe eam et lege, esunt eam tegendi mendacii sui causa, ut libitum fuerit, emendare, imo falsare, quam judicio publico apud proconsulem allegaverunt, quam toties gestis municipalibus inserendam, pro suae causae necessitate curarunt, quando agebant adversus eos, ut de basilicis pellerentur.Christi ejus voluntate in eccgereremus, Gamalius, Primianus, Pontius, Secundianus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut nꝰ totum quod potestatis est ex̾teatur ⁊ ieo qued
erertut dilectio non aniitat᷑ in eqͣ quod nõ exerit᷑
mansuetudo monstretur. uͥ uero nulla ex diuimꝰ̃
humanis ue legib potestas eceditur: nichil ĩpro¬
be atq impudent̾ audeatur. Audi iam de maximi¬
anensib quod paulo ante distuleram ut ⁊ tuos e¬
piscopos ⁊ noũs tͥ ẽẽ mentitos. ⁊ non solum qͥd̾ ꝑ¬
tinet ad baptismi questionem uł ad alienoꝵ pc̃o¬
ium in eccłia sine ꝓp̾a ꝯtaminatione tolerantiam.
uͥm etiam qd̃ ad ꝑsenitionis inuidiam. in qua qui¬
demur̃i in nos omĩa romana uira ⁊ p̾fidia supart̃
ihac uua maximianensium causa noilis t̾i ama¬
Ri Nam conciłii bagaiensis epõrum urõꝵ tretẽ¬
toꝵ ⁊ decem memorialem illam de qua suꝑus quod
satis eẽ uidebatur inserui non te piguit leg̾e sen¬
tenciam cum illa u̾ba dampnatos cum maximia¬
no duodetim quorum p̾sentiũ manib ordinatus
est aꝑtissime ostendant. disationem aũt redeundi

Expanded text:
m quod potestatis est exeratur et in eo quod exeritur dilectio non amittatur, in eo autem quod non exeritur mansuetudo monstretur. ubi uero nulla ex diuinis humanisue legibus potestas conceditur, nihil inprobe atque inprudenter audeatur. Audi iam de Maximianensibus quod paulo ante distuleram, ut et tuos episcopos noueris tibi esse mentitos et non solum quod pertinet ad baptismi quaestionem uel ad alienorum peccatorum in ecclesia sine propria contaminatione tolerantiam, uerum etiam quod ad persecutionis inuidiam, in qua quidem uestri in nos omnia Romana iura et praesidia superarunt, in hac una Maximianensium causa noueris terminari. nam si concilii Bagaiensis episcoporum uestrorum trecentorum et decem memorabilem illam, de qua superius quod satis esse uidebatur inserui, non te piguit legere sententiam, cum illa uerba damnatos cum Maximiano duodecim, quorum praesentium manibus ordinatus est, apertissime ostendant, dilationem autem redeundi
Abbreviated transcription (Latin):
exsimiani quos trecenti ⁊ decem ep̃i ur̃i cum cet̾is
smilit̃ nominatum expressis: Una eadem sentencĩ
bigartani concilii dampnauerunt eosdemq non
post ꝑlium tempus cum omĩb quos dampnati bup¬
trauerunt sicut fuerunt epõs susce ꝑunt. quodl
uob̃ garrire ꝑmititur: Quocirta quecumq in uo̾
culpando que culpanda non sunt. ꝑtim que culpanda
sunt e pbrndo suꝑuacaneum est uelle purgare. Istoᷤ
itͥm attende. felicianum. mustitanum. ⁊ p̾textatũ.
assuritanum. aliqͣnͣto diligentius intuere quorum
totam cansam suo locõ ita si dominus ꝑmiserit
expłicabo ut etiam si nimius hostis u̾itatis ẽẽ uo¬
lueris. ur̃orum mendatium ꝑsistẽ defend̾e uł ne¬
gare non possis. Sed nunt int̾im scd̾m ħ m̾ plac
ag̾e quod tibi dix̾unt. Non dum discutio qmͣ ue¬
tum dyxerint. ñ dum oftendo qmͣ muira inpudenci¬
e certate mentiti sint. Certe tum de hiis qd̾ maximi¬

Expanded text:
ximiani, quos trecenti et decem episcopi uestri cum ceteris ximiani, quos trecenti et decem episcopi uestri cum ceteris similiter nominatim expressis una eademque sententia Bagaitani concilii damnauerunt eosdemque non post paruum tempus cum omnibus quos damnati baptizauerunt, sicut fuerunt, episcopos susceperunt, quodlibet nobis garrire permittitur? Quocirca quaecumque in nos culpando quae culpanda non sunt, partim quae culpanda sunt, non probando, supervacaneum est velle purgare. Istos, istos iterum attende, Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum aliquanto diligentius intuere, quorum totam causam suo loco ita, si Dominus permiserit, explicabo , ut etiam si nimius hostis veritatis esse volueris, vestrorum mendacium defendere vel negare non possis: sec nunc interim secundum hoc mihi placet agere quod tibi dixerunt; nondum discutio quam verum dixerint, nondum ostendo quam mira impudentiae caecitate mentiti sint. Certe cum de iis quos Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ illo fcm̃ est in oppodo bagagensi. sedm ad̾ uad̃¬
cum tior iuist de se dubitari. S ab om̃ib uob
le extorquet absolui undẽ ⁊ nos sd̃m p̾ters
decersliano uidicium prorsus eum inicuntant̾ ab¬
oluimus. Sufficit tamen ad causam si ħ de illo
ditamus qͥd̾ tu de oꝑtato dixisti Nos cecilianũ
nec absoluimus uͨ dampnamus uiderint illi seu
ur̃i seu nr̃i quemad̾m de illo iudicauerint ip̃i su¬
aꝵ sentenciaꝵ rationem reddant. ip̃i portent seu
imali seu boni sui oꝑis sarcinam: nobis de alieniᷤ
fattis saltem dubitare ꝑmittite ne cogamur in no¬
bis ea sacͣmenta dampnare. de quibus non licet d¬
dubttare. S iam dixi senti de optato q̃d̾ uis. neq
enm est imde ꝯuincamus eum. qui non apud noᷤᷤ¬
aita cõmisit. que tamen ita ꝯmisit ut iat̾ gildonis
satellites p̾cipuus hrẽtur teneretur moreretur.¬
⁊ Iuuiquid etiam de felitiano ⁊ p̾tarato scciis ma¬

Expanded text:
pro illo factum est in oppido Bagaiensi, secundum quod iudipro illo factum est in oppido Bagaiensi, secundum quod iudicium non uult de se dubitari, sed ab omnibus uobis se extorquet absolui? unde et nos secundum posterius de Caeciliano iudicium prorsus eum incunctanter absoluimus. sufficit tamen ad causam, si hoc de illo dicamus, quod tu de Optato dixisti: nos Caecilianum nec absoluimus nec damnamus\'. uiderint illi seu uestri seu nostri, quemadmodum de illo iudicauerint, ipsi suarum sententiarum rationem reddant, ipsi portent seu mali seu boni sui operis sarcinam: nobis de alienis factis saltem dubitare permittite, ne cogamur in nobis ea sacramenta damnare, de quibus non licet dubitare. sed iam dixi, senti de Optato quod uis; neque enim est, unde conuincamus eum, qui non apud acta commisit, quae tamen ita commisit, ut inter Gildonis satellites praecipuus haberetur teneretur moreretur. numquid etiam de Feliciano et Praetextato sociis Ma
Abbreviated transcription (Latin):
fusa de cetiliano ⁊ eus ordmatorib dicat. ego N¬
los non absoluo is dampno. parum ne putas esse
illis quos ħ baptiz auerunt. quoꝵ nemo unchaͣ
cetibianun uidit. qͥd de optato suffic̾e̾ credis eis
quos ille etiam suis manib baptitauit: An da
De cecibiano parentum ur̃m concilium recitatis. de
optato autem nlłm recitatur a nobis. Iõ puitas ullt̃
nr̃m lic̾e dic̾e̾. ego cecilianum i absoluo nec dãꝑ¬
no qd̾ tͥ licuit de optato: S fcm̃ est ꝓ ceclliano
posfuis uidicium tͣnsmarinum: nr̃is apud constã¬
tmum imꝑatorem non fieret instantib. Aut si
ecthĩastica iuidicia que pͥus facta fuerint iam c̃¬
uelli non possunt. quid de pͥmiano facturi esti
urõ ep̃õ carthaginensi contra quem pͥmo cent̃
plures utiq qmͣ de ceciliano iudicauernt eic
abregato epãtu maximianum ꝓ illo constituert.
Nonne pͥmianus post̾iore uidicio intitur qd̾

Expanded text:
fusa, de Caeciliano et ejus ordinatoribus dicat, Ego ifusa, de Caeciliano et ejus ordinatoribus dicat, Ego illos nec absolvo, nec damno? Parumne putas esse illis quos ii baptizaverunt, quorum nemo unquam Caecilianum vidit, quod de Optato sufficere credis eis quos ille etiam suis manibus baptizavit? An quia de Caeciliano parentum vestrorum concilium recitatis, de Optato autem nullum recitatur a nobis; ideo putas nulli nostrum licere dicere: ego Caecilianum nec absoluo nec damno\\ quod tibi licuit de Optato? sed factum est pro Caeciliano posterius iudicium transmarinum, uestris apud Constantinum imperatorem ut fieret instantibus. aut si ecclesiastica iudicia, quae prius facta fuerint, iam conuelli non possunt, quid de Primiano facturi estis uestro episcopo Carthaginiensi, contra quem primo centum, plures utique quam de Caeciliano, iudicauerunt eique abrogato episcopatu Maximianum pro illo constituerunt? nonne Primianus posteriore iudicio nititur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sam ⁊ marimi amstaꝵ qumĩmo ut abste doclior fi¬
am maximia neusium ur̃i docuerunt. Et deopta¬
to quidem de quo nchil scͥptum ulleo feaitare ed̾¬
libet sentias. faciletredo. Uinum alud scio. si uera
sunt que deillo ut non dicam ostendefantur cte ta¬
men dicebantur is ip̃ẽ erat bonus. nͨ famam habe¬
bet bonam: Unde quicumq ꝑ eum baptizati sunt
iͭ conscientia eius scd̃m petilianum. neq fama eus
sd̾in te: ablui potuerunt. Si aũt fassa mala eul̃
licut sepe assolet muida fama iactauit. uoide qrlu
recte non facile credamus. qd̾ nũqmͣ nobis detiad¬
toubus quos accusatis ꝓbare potustis: qua sol
etiam de bouis mala fama mentiri. Si ergo nõ
illorum innocentia non deniq qd̾ uerum atas fir¬
optatum nor absoluo ns dampno. Si ħ ego ĩmo
uon tiñ ego. s om̃is affricana cathosita eccł̃ia qu¬
to magis etiam tͣnsmarina tam longe lateqs dif¬

Expanded text:
sam et Maximianistarum, quinimo, ut abs te doctior fisam et Maximianistarum, quinimo, ut abs te doctior fiam, Maximianensium, vestri docuerunt. Et de Optato quidem, de quo nihil conscriptum valeo recitare, quodlibet sentias, facile cedo. Unum illud scio: si vera sunt quae de illo, ut non dicam ostendebantur, certe tamen dicebantur, nec ipse erat bonus, nec famam habebat bonam; unde quicumque per eum baptizati sunt, nec conscientia ejus secundum Petilianum, nec fama ejus secundum te, ablui potuerunt: si autem falsa mala ejus, sicut saepe assolet, invida fama jactavit; vide quam recte non facile credamus, quod nunquam nobis de traditoribus quos accusatis probare potuistis: quia solet etiam de bonis mala fama mentiri. Si ergo non illorum innocentia, non denique, quod verum atque firOptatum nec absolvo, nec damno. Si hoc ego, imo non tantum ego, sed omnis Africana catholica Ecclesia; quanto magis etiam transmarina tam longe lateque dif
Abbreviated transcription (Latin):
iuocentie sue tunt arborem de qͥ fructus houus
nascatur non hominem ministrum baptismi me
latentem malum. qmͣ si mnaidisset in manifesturi
curlib ministri oꝑe: baꝑtiretur uisi forte ad ꝯsiliũ
tiuim recursurus est qnͣdo ineurrerit: in ministri
ostendas. falso bonam mali hominis famam cꝰ
radicem si quesie rris muenies fallentis astuci¬
am. de qua si potest nasci fructus bonꝰ. qd̾ absit
homo bonus tanqmͣ hona arbor bonum frutum
opus bonum. sicut homo malus tanqmͣ mala ar¬
bor malum fructum opus malum. Qui aũt bap¬
tratur non de cuꝰqtã hominis. S de spũ xp̃i naᷤ
catuy: si uult eẽ fructus qui uento non corũpit᷑
⁊ arforque non eraditetur. Eue cum ita sinit cũ
tu dix̾is: ergo sequitur ut omĩa alla que a sco peti¬
bano seu cuiꝰlib sermo est scͥpta sunt. rete dicta
concludam. puto quia ego pocius illa omĩa nõ ret¬
te dicta concludo. ¶Iam rurac iudeanius quod

Expanded text:
innocentiae suae, tunc arborem de qua fructus bonus innocentiae suae, tunc arborem de qua fructus bonus nascatur, non hominem ministrum Baptismi merlatentem malum, quam si incidisset in manifestum bcujuslibet ministri opere baptizetur. Nisi forte ad consilium tuum recursurus est, quando incurrerit in ministri ostendas, falso bonam mali hominis famam: cujus radicem si quaesieris, invenies fallentis astutiam; de qua si potest nasci fructus bonus, quod absit, homo bonus tanquam bona arbor bonum fruopus bonum, sicut homo malus tamquam mala arbor malum fructum opus malum; qui autem baptizatur, non de cuiusquam hominis, sed de spiritu catur, si uult esse fructus, qui uento non corrumpatur et arbor, quae non eradicetur. quae cum ita sint, cum tu dixeris: ergo sequitur, ut omnia illa, quae a sancto Petiliano seu cuiuslibet sermo est scripta sunt, recte dicta concludam, puto quia ego potius illa omnia non recte dicta concludo. Iam nunc uideamus quod
Abbreviated transcription (Latin):
ħ quidem crescons dicit. Sil̾itas contͣorcet. gͦ
si tuit origo ⁊ radix ⁊ capũd xpe est i fẽ est etiã
anͣdo minist est bonus: ne q̃d̃ absuidissimum ẽ
melior sit conditio baptirati ꝑ acultum malum
Si tunt muist est capud. ¶ Rape e de bono se¬
mine dix̾m. Sequitur emm nꝰ quiscim bene re
st que cum ita sint sufficit que potest ẽẽ ꝑusitaᷤ
cordis su ꝓducit bona. ⁊ malus homo de thesau¬
ro cordis sui profert mala satis aꝑteq qꝯuineũt
petilianum. ħ om̃ia non retulisse iuisi adhoĩem
tur si innccẽs est fac̾e inuocentem quem baptitat
ipẽ fit bona arbor cuiꝰ fructus sit: qui baptizatur
ipẽ bomis Romo de cuiꝰ cordis thesauro ꝓcedit sã¬
ficatio baptizati. At ꝑ ħ cum iste eccultꝰ est ma¬
lus. dic michi a quo sit ille inccens. dic mͥ cuiꝰ
enit aiboris fructus dic mͥ de cuius cordis tbesauro.
santificabitur haptizatus. Aut si tunc effectorẽ

Expanded text:
hoc quidem Cresconius dicit, sed ueritas contradicit. ergo hoc quidem Cresconius dicit, sed ueritas contradicit. ergo si tunc origo et radix et caput Christus est, ipse est etiam quando minismelior sit conditio baptizati per occultum malum, si tunc minister est caput. Hoc et de bono semine dixerim. Sequitur enim, Nec quidquam bene regit , Quae cum ita sint, fratres, quae potest esse perversitas, cordis sui producit bona; et malus homo de thesauro cordis sui profert mala » : satis aperteque convincunt, Petilianum haec omnia non retulisse nisi ad hominem tur, si innocens est, facere innocentem quem baptizat; ipse sit bona arbor, cujus fructus sit qui baptizatur; ipse bonus homo, de cujus cordis thesauro procedit sanctificatio baptizati. Ac per hoc cum iste occultus est malus, dic mihi, a quo fit ille innocens? dic mihi, cujus erit arboris fructus? dic mihi, de cujus cordis thesauro sanctificabitur baptizatus? Aut si tunc effectorem
Abbreviated transcription (Latin):
casti. quia neq attenditur conscientia qnͣdo fama
eius attenditur ⁊ tamen non pot̾ falsa cuitumes
fama qmͣ nͨ mala fama uita quisq mundari ⁊ ne¬
mo fidem xp̃ianam sumit ab homine nͦ ꝑfido nͦ
fidełi. S ab illo de quo scͥptum est. fide mundãs
corda eorum. qui si ꝑ fidelem audit quid credend̾
sit. eum quidem mmitatur uon tam̃ ab eo uistifica¬
tur. Nam si minist iustificat impium: conseꝙ̃s
est ut etiam in ministrum rette credatur. Npłi¬
ca gmppe cłara ⁊ recta sententia est. Credenti ĩ eũ
qui iustificat impium: deputat᷑ fides eus ad iusti¬
tiam. ꝓinde si minist̾ non audet dic̾e̾ trede ĩ me
non audeat dic̾e uistificaris ame. ¶Iam uero
qd̾ sequitur. omis ues origme ⁊ radice confist it.
⁊ si capud non haseat aliquid nicħ est. di orgo
thadix ⁊ capud ẜaptizati baptirans minist᷑ est.
munst oecuitus est malus. que origo. que radix
quod capud est batiati. ¶Iam fassa eius fama

Expanded text:
casti, quia neque adtenditur conscientia, quando fama casti, quia neque adtenditur conscientia, quando fama eius attenditur, et tam non potest falsa cuiusquam fama quam nec mala uita quisque mundari, et nemo fidem christianam sumit ab homine nec perfido nec fideli, sed ab illo, de quo scriptum est: fide mundans corda eorum. qui si per fidelem audit quid credendum sit, eum quidem imitatur, non tamen ab eo iustificatur. nam si minister iustificat impium, consequens est, ut etiam in ministrum recte credatur; aposolica quippe clara et certa sententia est: credenti in eum qui iustificat impium deputatur fides eius ad iustitiam. proinde si minister non audet dicere: \'crede in me\\ non audeat dicere: iustificaris a me. Iam uero quod sequitur: omnis res origine et radice consistit et, si caput non habeat aliquid, nihil est, si origo et radix et caput baptizati baptizans minister est, minister occultus est malus, quae origo, quae radix, quod caput est baptizati? an falsa eius fama?
Abbreviated transcription (Latin):
q in hac peste ꝑsist̾e. dum in hominis iusticias
spes ponitur. ut tunc sit acceptabilis baꝑtismꝰ
xp̃ĩ ab homine iusto quisq tingnatur: Contͣ
quem errorem adu̾sus eos qui iam scismata pp̃
diu̾sa m̾ita hoĩm fac̾e̾ ceꝑant: clamat ip̃e apłs
Grãs ago deo qd̾ neminem nr̃m baptifaui. ne
quis dicat quia in nomine meo Baptiraui. Eto
afuid insinuans nisi Raptisina xp̃i non ẽẽ uisi
euis in cuiꝰ nomine datur ⁊ i dõ non fi̾ melius
cum ꝑ mełiorem datur. is det̾ius ꝑ det̾iorem :
Frustra itaq denceps exultas ⁊ dicis. sequitur
ut omĩa illa que a sancto petiliano seu cuiͣlib
sermo est scripta autem sunt ista desicta concłu¬
dam. Ipãm enim u̾ba que uelud rerte dicta con¬
cludis. non se recte dicta ꝯuincunt. quia net e¬
scientia sancte dantis attenditur que abluat acti¬
pientis cum matulosa dantis occulta ẽ. Ibi uic
amͣ ad deceptum mendatio infelicem uidicem ꝓuo¬

Expanded text:
que in hac peste persistere, dum in hominis iustitia que in hac peste persistere, dum in hominis iustitia spes ponitur, ut tunc sit acceptabilis baptismus Christi, si ab homine iusto quisque tinguatur? contra quem errorem aduersus eos, qui iam schismata propter diuersa merita hominum facere coeperant, clamat ipse Paulus: gratias ago deo quod neminem uestrum baptizaui, ne quis dicat quia in nomine meo baptizaui, quid aliud insinuans nisi baptisma Christi non esse nisi eius, in cuius nomine datur, et ideo non fieri melius, cum per meliorem datur, nec deterius per deteriorem. Frustra itaque deinceps exultas et dicis: sequitur, ut omnia illa, quae n sancto Petiliano seu cuiuslibet sermo est scripta sunt, recte dicta concludam. ipsa enim uerba, quae uelut recte dicta concludis, non se recte dicta conuincunt, quia nec conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, cum maculosa dantis occulta est. ibi uictam ad deceptum mendacio infelicem iudicem prouo
Abbreviated transcription (Latin):
fama rescindi non debet cur post ioh̾em apłi bap¬
trauerunt.: Qnͣto uehementius ita ꝓponitur¬
Si post ioh̾em apłi haptirauerunt. eur non etiã
post quemlibet scm̃ baptiat ut melior uł eqͣlis :
Ut uł hinc intellig̾e cogaris ad istam questio¬
nem non ꝑtii̾e baptismum iohãnis. ¶ Et iude¬
is iñ quis a moyse baptizatis petrꝰ dixit. Petii¬
temini ⁊ baptizetur unusquisq ur̃m in noĩe
ihũ xp̃i. Si pp̃ea iam baptizati erant uidei. qͥa
moyses ꝑ mare rubrum ante tam longum tem¬
pus pentes eorum baptixailat: qui de xp̃ĩanis i¬
baptizatis nascuntur sine causa hodie baptiran¬
tur. Et tamen dicis ista ⁊ scribis ista audiris ⁊
t̾eundum putasti refellisti p̾ͥncipio huiꝰ epłẽ
sicut tͥ uideris q̃d̃ ame dcm̃ est. Si errabant il¬
li qui uolebant eẽ pauli. que tandem spes eorũ
qui uolunt ẽẽ donati: Quis enim non uideat
hinc eẽ istam diuisionem ftam̃. Sunic hodie¬

Expanded text:
ma rescindi non debet, cur post Iohannem apostoli bapma rescindi non debet, cur post Iohannem apostoli baptizauerunt ? quanto uehementius ita proponitur:\'si post Iohannem apostoli baptizauerunt, cur non etiam post quemlibet sanctum baptizat uel melior uel aequalis?\', ut uel hinc intellegere cogaris ad istam quaestionem non pertinere baptismum Iohannis! et Iudis, inquis, a Moyse baptizatis Petrus dixit: paenitemini, et baptizetur unusquisque uestrum in nomine Iesu Christi. si propterea iam baptizati erant Iudaei, quia Moyses per Mare Rubrum ante tam longum tempus parentes eorum baptizauerat, qui de christianis baptizatis nascuntur sine causa hodie baptizantur; et tamen dicis ista et scribis ista, audiris et tereundum putasti, refellisti principio huius epistulae, sicut tibi uideris, quod a me dictum est: si errabant illi, qui uolebant esse Pauli, quae tandem spes eorum est, qui uoluerunt esse Donati? quis enim non uideat hinc esse istam diuisionem factam, hinc hodie
Abbreviated transcription (Latin):
ticeps. nescis. ⁊ si non est: tunc famam euis attẽ¬
dis. ⁊ cum falsam bonam de malo latente repe¬
ris. ⁊ ad sanctificationem S̾ tibi suffic̾e̾ credis.
Obsecro te si fiduciam dei non hominis habes
⁊ iõ magis ut iustus. ⁊ bonus ⁊ fidelis sit ꝑ quẽ
b sacͣmentum celebratur inquiris. quia dei est
fides atq iusticia. nunquid dei est etiam fame.
dicis in tuam santtificationem suffic̾e  Iam
mallem in hommem consides unde te uehemẽ¬
n tissime ꝓhibebam qrinͣ in fame ipius falsitatem.
Hoino enim qualiscumq sit qnͣtum ad id qd̾
homo est attinet: dei creatura est: nulla is falsi¬
tas: dei creatura est. Porro si maledictus est qui:
spem suam ponit in homiuem qnͣto mag̃ qͥ sp̃e
suam ponit in falsitatem opinionis humane ũ
m illud aliud meidat qͥd̾ scͥptum ẽ. qui fidit ĩ fal¬
sis ipẽ pascit uentos id est fit esca spiritib mał.:
Si datum in quis a quocumq ⁊ quoinodoꝯ¬

Expanded text:
ticeps nescis, et si non est, tunc famam eius attenticeps nescis, et si non est, tunc famam eius attendis et, cum falsam bonam de malo latente reppereris, ad sanctificationem tibi sufficere credis. obsecro te, si fiduciam dei, non hominis habes et ideo magis ut iustus et bonus et fidelis sit, per quem hoc sacramentum celebretur, inquiris, quia dei est fides atque iustitia, numquid dei est etiam falsitdicis in tuam sanctificationem sufficere? iam mallem in hominem confideres, unde te uebementissime prohibebam, quam in famae ipsius falsitatem. homo enim, qualiscumque sit, quantum ad id quod homo est attinet, dei creatura est, nulla uero falsitas dei creatura est. porro si maledictus est qui spem suam ponit in homine, quanto magis qui spem suam ponit in falsitate opinionis humanae, ut in illud aliud incidat quod scriptum est: qui fidit in falsis hic pascit uentos, id est fit esca spiritibus malis! Si dat?n, inquis, a quocumque et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
erechielem ꝓpham dicatur adu̾sus pastores ma¬
los debiuisti quererem legem cogitare: Ibi enim
stores bonos. ⁊ ꝑ pastores malos cum u̾bum suũ
sacͣmentumq dispensat. ip̃e pascit. quia de se ipo
ait. Ut sit unus grex ⁊ unus pastor. Donũ est
enim confid̾e in dñm qmͣ confid̾e hominẽ. ⁊ male¬
dictus omĩs qui spem suam ponit in homine. quod
ame in illa epła cõmemoratum. sic te intellig̾e ostẽ¬
dis ut ideo magis dicat uistum ⁊ fidelem ꝑ quem
ħ sacͣmentum celebretur: inguirere. quia spem ⁊
fiduciam dei non hominis habes. Dei aũt ẽẽ fi¬
dem atq iusticiam qmͣ semꝑ in ministris eius attẽ¬
dis. Hoc uerum dicis quia bonorum oĩum incħ
habemus qd̃ uon accipimus. ⁊ ideo fides. ⁊ uisticia
nobis a deo est. S cum dicis hanc tͥ d̾m dare ñ
posse nͥ h̃eat eam homo ꝑ queni baptizaris: spem
ꝓfecto ponis in homine qui utrum sit iusticie ꝑ¬

Expanded text:
Ezechielem prophetam dicatur adversus pastores maEzechielem prophetam dicatur adversus pastores malos, debuisti quaerere, legere, cogitare. Ibi enim stores bonos et pastores malos cum verbum suum Sacramentumque dispensat, ipse pascit; quia de se ipso ait, Ut sit unus grex et unus pastor . Bonum est enim confidere in dominum quam confidere in hominem, et: maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. quod a me in illa epistula commemoratum sic te intellegere ostendis, ut ideo magis te dicas iustum et fidelem, per quem hoc sacramentum celebretur, inquirere, quia spem et fiduciam dei, non hominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in ministris eius attendis. hoc uerum dicis, quia bonorum omnium nihil habemus quod non accepimus, et ideo fides et iustitia nobis a deo est. sed cum dicis hanc tibi deum dare non posse, nisi habeat eam homo, per quem baptizaris, spem profecto in homine ponis, qui utrum sit iustitiae par
Abbreviated transcription (Latin):
teris posuissem: ita tn respond̾e uoliusti ut dice̾s di
quidem dare est ineremen tum. S sicut qui plau¬
tat ⁊ rigat non nisi colo  nus fidelis ⁊ diligens
queritur: sic etiam in sacͣmento baptismatis nonuͥ
fidelis ⁊ iustissimus oꝑarius ad hibetur gͣi uero qd̃
fidelis colomus plantau̾it pp̃ euis ifidesitatem nõ
gͥumet. ¶is seminis ⁊ fecunditas t̾re celiq tem¬
pies hanc esficatiam diuinitus acceꝑunt. ut ad ꝓpa¬
gandos fruttus plantatorem uł rigatorem oparium
tm̃modo expectent. qua mente oꝑetur. qua laboret
intentione non curent: utram dmñ agꝰ fidelit̾ dili¬
gant an sua pon iłlus lutͣa conquirant. ¶ Adiun¬
gis etiam ꝓpħitum testmonium dicens. Dabo uob̃¬
pistores scd̾m cor nr̃ar meum ⁊ pascent uos pascẽ¬
tes cum disciplina. Scio completum est. Taleᷤ
apłi fuerunt. tales etiam nũc. ⁊ si pro eccłie latitu¬
dine ꝑpauci non tamen desunt. Sed quid etiam ꝑ

Expanded text:
teris posuissem, ita tu respondere voluisti, ut diceres: Dei teris posuissem, ita tu respondere voluisti, ut diceres: Dei quidem dare est incrementum; sed sicut qui plantat et rigat, non nisi colonus fidelis et diligens quaeritur, sic etiam in sacramento Baptismatis nonnisi fidelis et justissimus operarius adhibetur. Quasi vero quod infidelis colonus plantaverit, propter ejus infidelitatem non germinet. uis seminis et fecunditas terrae caelique temperies hanc efficaciam diuinitus acceperunt, ut ad propagandos fructus plantatorem uel rigatorem operarium tantummodo expectent, qua mente operetur, qua laboret intentione non curent, utrum dominum agri fideliter diligat an sua, non illius lucra conquirat. adiungis etiam testpastores secundum cor meum, et pascent vos, pascentes cum disciplina . Scio, completum est: tales Apostoli fuerunt, tales etiam nunc, etsi pro Ecclesiae latitudine perpauci, non tamen desunt. Sed quid etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
luat accipientis. Nam qui fidem sciens a ꝑfido sũp¬
serit non fidem ꝑcipit sed reatum: Et tanqͣm ei di¬
ceretur unde hoc probas: sequtus adimxit. Om̃is
enim res origine ⁊ radice consistit. Et si capud nõ
habeat aliquid uichil est. Quid obsetro quia mci¬
disti ra defensionem tem̾arie fassitatis. ueb̾usas ma¬
infestis rebus moliris offunde. Aꝑte dicit homo
originem radicem capudq hominis regeuandi ꝑ
Raptisiaum non eẽ posse nisi cuiꝰ minist̾io baptrat᷑.
Et tu dicis ħ ⁊ nos uolumus ut xp̃c sit origo ⁊ ra¬
dix capudqs xp̃iani: Sed querimus ꝑ quem ħ
meliuis fiat. ħ aliud est qd̃ dicis. aliud qd̾ dixit peti¬
bamis. H qͥd̃ dicis etiam si uerum sit: non ẽ hoc ad̾
ille dixit. ꝓmde si ħ ⁊ tu uis ut xp̃t sit origo ⁊ ra¬
dix capudq xͥani: petiliano resiste non mͥ. qm̃ n¬
tum dat deus. Quod ego ex apło cum in meis łit¬

Expanded text:
luat accipientis. nam qui fidem sciens a perfido sumpluat accipientis. nam qui fidem sciens a perfido sumpserit non fidem percipit sed reatum? et tamquam ei diceretur: unde hoc probas?\', secutus adiunxit: omnis enim res origine et radice consistit et, si caput non habeat aliquid, nihil est. quid, obsecro, quia incidisti in defensionem temerariae falsitatis, nebulas manifestis rebus moliris offundere? aperte dicit homo originem, radicem caputque hominis regenerandi per baptismum non esse posse nisi cuius ministerio baptizatur. et tu dicis: hoc et nos uolumus, ut Christus sit origo et radix caputque christiani, sed quaerimus per quem hoc melius fiat. hoc aliud est quod dicis, aliud quod dixit Petilianus; hoc quod dicis, etiamsi uerum sit, non hoc est quod ille dixit. Proinde si hoc et tu uis, ut Christus sit origo et radix et caput d qui incrementum dat Deus . Quod ego ex Apostolo cum in meis lit
Abbreviated transcription (Latin):
a se non baptratos gͣtulatur inuidit. Eoiro si init̾¬
bonos ministros cum sit alius alio melior non est
melior baptismus qui ꝑ meliorem datut. nullo mͦ
est malus qui etiam ꝑ masum datur. qnͣdo i dẽ bap¬
tismus datur. Et ideo ꝑ ministros dispares dei nu¬
nus equale est. quia non illorum s euis ẽ. Non
ergo sicut manit᷑ inue heris. nichil int̾ fidelem ꝑfi¬
dumq discuimus. S discͥnimus humana meri¬
ta non sacramenta diuina que tu quo ui u̾itatis
adductus. ⁊ hetite nitentionis oblitus. nob̃is ⁊ uob
non alia. S una eademq eẽ dixiti. ¶Quomado
ditis ⁊ nos ħ suademus ⁊ uolumus ut semꝑ xpũs¬
infigat. xpc̃ xpĩani sit capud. cum defendas lnt̾as
petiliani. u̾ aꝑtissime cum bapterantis m̾itum cor¬
mendaret. qnͣtumq ad dandum baptismum ualeret
humana iusticia pro suscepta causa conaretur osfe¬
dere conscientia meiuid scẽ dantis atenditur que ab¬

Expanded text:
a se non baptizatos gratulatur, inuidit. porro si inta se non baptizatos gratulatur, inuidit. porro si intbonos ministros, cum sit alius alio melior, non est melior baptismus qui per meliorem datur, nullo modo est malus qui etiam per malum datur, quando idem baptismus datur. et ideo per ministros dispares dei munus aequale est, quia non illorum, sed eius est. Non ergo, sicut inaniter inueheris, nihil inter fidelem perfidumque discernimus, sed discernimus humana merita, non sacramenta diuina, quae tu quoque ui ueritatis adductus et haereticae contentionis oblitus nobis et nobis non alia, sed una eademque esse dixisti. Quomodo dicis: hoc et uo.s suademus et uolumus, ut sempchristiani sit caput, cum defendas litteras Petiliani, ubi apertissime, cum baptizantis meritum commendaret quantumque ad dandum baptismum ualeret humana iustitia, pro suscepta causa conaretur ostendere, conscientia, inquit, sancte dantis attenditur quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
pud. Eixi płane ⁊ dico. nͨ tu om̃ino respond̾e potur¬
str uideris emm quasi succubuisse tanto ponderi
accepturus. S querimus in quis ꝑ tugm ħ meliꝰ
fiat. ⁊ quia sine ministro nͦ nos dicimuis posse hoĩem
Baptizari. queris a me utrum ne melius miustus fit
minist̾ an uistus. Ubi Rendeo ad ħ eẽ. melius ut
uistus minist sit quo infirmitas hominis cui sñ exͦ
laboriosum est ⁊ difficile quod imꝑat deus. imitatio¬
ne boni ministͥ ad uitam bonam facilius erigatur.
Unde dicit apłus paulus. imitatores mei estote sic̃
⁊ ego xp̃i Ad hominen uͦ baptizandum ⁊ sanctifi¬
candum si tanto est melius qd̾ accipitur. qnͣto est
melior ꝑ quem traditur. tanta est maccipientib
luptismoꝵ uarietas qnͣta inministris diu̾sitas me¬
utorum. Si enun qd̃ sine controu̾sia tredit᷑ me¬
lior erat paulus qmͣ apollo: meliorem baptũmum
dedit scd̾m istam ur̃am uanam ꝑu̾samq sentenci¬
am. Et si meliorem baptismum dedit ꝓfecto eis qͦs

Expanded text:
put . Dixi plane, et dico: nec tu omnino respondere potuisti. Videris enim quasi succubuisse tanto ponderi accepturus: sed quaerimus, inquis, per quem hoc melius fiat. et quia sine ministro nec nos dicimus posse hominem baptizari, quaeris a me, utrumne melius iniustus sit minister an iustus. ubi respondeo ad hoc esse melius, ut iustus minister sit, quo infirmitas hominis, cui sine exemplo laboriosum est et difficile quod imperat deus, imitatione boni ministri ad uitam bonam facilius erigatur; unde dicit apostolus Paulus: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. ad hominem uero baptizandum et sanctificandum si tanto est melius quod accipitur, quanto est melior per quem traditur, tanta est in accipientibus baptismorum uarietas, quanta in ministris diuersitas meritorum. si enim, quod sine controuersia creditur, melior erat Paulus quam Apollo, meliorem baptismum dedit secundum istam uestram uanam peruersamque sententiam, et si meliorem baptismum dedit, profecto eis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
uerus usasphemaretur. In ħ enim reges situt eis di¬
uinitus p̾cipitur dõ seruiuint inqlitum reges sũt.
si m regno suo hona uibeant mala probibeant ñ
solum que ꝑtinent ad humanam societatem ue¬
rum etiam que ad diuinam refigionem. frustra
dicis relmqͣr lib̾o arbit̾o. Cur enim non i homitidi
is ⁊ stupris ⁊ inquib q aliis facmorib ⁊ flegitis
libero te arbitrio dimittendum eẽ ꝓlamas. Que
tam̃ om̃ia iustis legib compmi itilissimũ ac salu¬
berrimũ est. Sedit quidem homim d̃s liberam uo¬
luntatem si nec honam inftustuosam. nͨ malam
dominuis in seruo. pat̾ in filio. maritus in oiuge
cum sunt utriq xp̃iami non debent ꝑsequi uitiaꝵ
nes ligentie itito tenebuntur. Sa tem̃ b teaẽ¬

Expanded text:
uerus blasphemaretur. in hoc enim reges, sicut eis diuerus blasphemaretur. in hoc enim reges, sicut eis diuiuitus praecipitur, deo seruiunt in quantum reges sunt, si in suo regno bona iubeant, mala prohibeant, non solum quae pertinent ad humanam societatem, uerum etiam quae ad diuinam religionem. Frustra dicis: relinquar libero arbitrio. cur enim non in homicidiis et in stupris et in quibusque aliis facinoribus et flagitiis libero te arbitrio dimittendum esse proclamas? quae tamen omnia iustis legibus conprimi utilissimum ac saluberrimum est. dedit quidem deus homini liberam uoluntatem, sed nec bonam infructuosam nec malam dominus in seruo, pater in filio, maritus in coniuge, cum sunt utrique christiani, non debent persequi uitia neglegentiae merito tenebuntur? sed in
Abbreviated transcription (Latin):
epĩ nr̃i ꝓhibusse ⁊ dampnasse se iactant sicut ũe
ꝯmemorasti cum tot rupes ⁊ abrupta saxerum ex inͣ̃r¬
nosse existimo fateor non quesiui. Nollis tañ bo¬
cuslib molestiis libido ulciscendi malum ꝓ malo re¬
tbuat aꝑpbamus. multo ampliꝰ detestantes siexe e¬
tasione uebut ꝓ unitate conando contup ⁊. taquis
aufert aliena. Non ila que sub noĩe d̾ e ecclieñ
debent abhentis posũdi s quoꝵtmiq priuata B
om̃ia displicent bonis ⁊ ea ꝑhibent ⁊ cohibent qli¬
tiuna ꝑossunt qnͣ̃tum aũt non possuit ferient e⁊ sc̃
dix ꝓ pate laudabilit᷑ tolerant. non ea laudabila s
Reges cum in errore sunt ꝓ ip̃o errore leges coutia
uitatem ferunt. Cum in u̾itate sunt. Sunił̃e cont
errorem ꝓ rp̃a u̾itate dec̾nunt. It ⁊ legib malis ꝓ¬
bantur boni. ⁊ legib bonis emendant᷑ malr. Eex
nabugodonosor ꝑu̾sus legem seuam dedit ut simu¬
lachrũ adoraretur. Iem torretus seueram nedeus

Expanded text:
pi prohibuisse et damnasse se iactant, sicut ipse commemorasti, cum tot rupes et abrupta saxorum ex Marnosse existimo, fateor, non quaesiui. Nullis tamen bocuiuslibet molestiis libido ulciscendi malum pro malo retribuat, adprobamus, multo amplius detestantes, si ex occasione uelut pro unitate conandi concupita quisque auferat aliena, non illa quae sub nomine ecclesiae non debent ab haereticis possideri, sed quorumque priuata. haec omnia displicent bonis et ea prohibent et cohibent quantum possunt, quantum autem non possunt ferunt et sicut dixi pro pace laudabiliter tolerant. non ea laudabilia, Reges cum in errore sunt, pro ipso errore leges contra ueritatem ferunt; cum in ueritate sunt, similiter contra errorem pro ipsa ueritate decernunt: ita et legibus malis probantur boni et legibus bonis emendantur mali. rex Nabuchodonosor peruersus legem saeuam dedit, ut simulacrum adoraretur. idem correctus seueram, ne deus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi armaria mania. Ibi ꝓtulit siluans capłatam
argenteam ⁊ lutͥnam argenteam qd̃ dice̾t ^ post ar¬
cham muenisse. Dictor aufidii siluano dixit. Mor
tuus f̾ueras si non illas inuenisses. Felix sł. p̾cui
remanserit. Siluanus dixit. Nichil hic reman¬
sit. tetum hnic eiecimus: ⁊ cet̾a. Et alio loco exe¬
mi liselli traditi epĩs a ninidario dẏacono. Testiᷤᷤ
.i. siluanus a cirta traditor est. ⁊ fur rerum paupe.¬
rum quod orũs uos epĩ ⁊ presb̾ri ⁊ dyacones ⁊ seui¬
ores sains. ⁊ de quadringentis follib sutille claris¬
sime femine ꝓ quo uobis ꝯiurastis ut fieret maio
lo ur̃i presentia ⁊ ppłi dedi folles ugiiti. ut fc̃s

Expanded text:
ibi armaria inania. Ibi protulit Silvanus capitulatam ibi armaria inania. Ibi protulit Silvanus capitulatam argenteam, et lucernam argenteam, quod diceret se post orcam eas invenisse. Victor Aufidii Siltuus fueras, si non illas inuenisses. Felix flamen perremanserit. Siluanus dixit: nihil hic remansit, totum hoc eiecimus et cetera. et alio loco: exemplum libelli traditi episcopis a Nundinario diacono: testis emmunicastis, id est Siluanus a Cirta traditor est et fur rerum pauperum, quod omnes uos episcopi et presbyteri et diacones et seniores scitis, et de quadringentis follibus Lucillae clarissimae feminae, pro quod uobis coniurastis, ut fieret Maiorlo uestri praesentia et populi dedit folles uiginti, ut factus
Abbreviated transcription (Latin):
Tenophilus consularis dixit. Regantur. Et leg̃
uũdinius exceptor. Diocletiano .uiii. ⁊ maximi
felicis flaminis ꝑpetin caratoris colonie circensis
Cum uentum eẽt ad domum in qua xp̃iani conue¬
⁊ p̾cepto ⁊ ussioni parere possitis. Paulus ep̃t di¬
xit. Scͥpturas lectores hñt. S nos quod ħ ħemꝰ
lectores aut mute ad illos. Paulus ep̃e dix̃. Om̃s
idest ecclesuis ⁊ iunius exceptores. Felix p̾curum
officrum. ⁊ uos quod hic ħetis date. Sedente pau¬
lo epr̃s ⁊ mantano ⁊ iuttore de castello memor
p̾sbor astante marte cum Aelio ⁊ marte diatono
ꝓfe̾nte marcudio catulmo ⁊ siluano ⁊ caroso sub¬
D̾aconis. ⁊ ianuario marcudio frustuoso migge¬
ne: saturnino. uittore samsurico. ⁊ cet̾is fossorib
contͣscͣbente uictore aufidii in breui sic. Calices du¬
o aurei. Item calices sex argentei. ⁊ cet̾a. Et alio
loco postea quͣ aꝑta est. bibliotheca inuenta sunt.

Expanded text:
Zenophilus consularis dixit: Legantur. Et legit Zenophilus consularis dixit: Legantur. Et legit Nundinius exceptor: Diocletiano octies et MaximiFelicis flaminis perpetui curatoris Coloniae Cirtensis: Cum ventum esset ad domum in qua Christiani conveet praecepto et jussioni parere possitis. Paulus episcopus dixit: Scripturas lectores habent, sed nos quod hic habemus, lectores, aut mitte ad illos. Paulus episcopus dixit: Omnes id est Edesius et Junius exceptores. Felix flamen pofficium. et uosquod hie habetis date. sedente Paulo episcopo et Montano et Uictore de Castello Memor presbyteris, adstante Marte cum Aelio et Marte diacono, proferente Marcuclio Catulino et Siluano et Caroso subdiaconis et Ianuario Marcuclio Fructuoso Miggene Saturnino Uictore Samsurico et ceteris fossoribus. contrascribente Uictore Aufidii in breue sic: calices duo aurei, item calices sex argentei et cetera. et alio loco: posteaquam apertum est in bibliothecam, inuenta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
carthaginensi. Ubi contͣ absentes nulla consti¬
terant il lucilla tunc spotens ⁊ pecuniosissima
femina. odiis accensi furialib uehem̃t᷑ insta.¬
ret ut contͣ cecilianum ueluti dampnatum alt̾
ordinaretur ep̃c. qd̃ in Zenophili consularis indi¬
cio. post ea ꝯmemoratum est. ꝑ quenidam nũda¬
rium siliuani cutensis. tunt ur̃i ep̃i dẏaconũ: qui
ꝯmemorato epõ suo quem ꝑpessus fuerat inimic̃
sicut nolebat concordare non potuit. Egerat b sane
apud collegas eius mag̃ t̾ribilit̾ ne omĩa ꝓderet.
qmͣ simpłr ut ueniam m̾eretur. Ex illius iudicu
gestis hec pauca int̾posur Constancio maximo
augusto ⁊ constantino iuniore nobilissimo celare
consulib idus decembris ex tota motianensi ex to¬
to iducto ⁊ appłicato uictore gͣmatico. astante ⁊¬
nundinario dẏacono. Tenophilus consularis dix̃.
Quis uocaris : Respondit. uictor. Et paulo post
alio loco mindinarius respondit. legantur asta

Expanded text:
Carthaginiensi, ubi contra absentes nulla constiCarthaginiensi, ubi contra absentes nulla constiterant. nisi Lucilla tunc praepotens et pecuniosissima femina odiis accensa furialibus uehementer instaret, ut contra Caecilianum ueluti damnatum alter ordinaretur episcopus. quod in Zenophili consularis iudicio postea commemoratum est per quendam Nundinarium Siluani Cirtensis tunc uestri episcopi diaconum, qui cum memorato episcopo suo, quem perpessus fuerat inimicum, sicut uolebat, concordare non potuit. egerat sane hoc apud collegas eius magis terribiliter, ne omnia proderet, quam suppliciter, ut ueniam mereretur. Ex illius iudicii gestis haec pauca interposui: Constantino maximo Augusto et Constantino iuniore nobilissimo Caesare consulibus Idus Decembres Sexto Tamogadiensi inducto et adplicito Uictore gNundinario diacono, Zenophilus consularis dixit: Quis vocaris? Respondit: Victor. Et paulo post alio loco: Nundinarius respondit: Legantur acta.
Abbreviated transcription (Latin):
dam res obiciebat absurdas. nec consid̾abat non
posse fieri. qd̾ dicebat. Qui p̾dicat non furand̃
furaris: QQui dicis non adult̾andum adult̾as:
Qui abhominaris ydola sacrilegium facis: Et
illud p̃cipue. in quo enuim aidult̾um uidicas te
iptñ condempnas. Eadem enim agis que uidicaᷤᷤ.
Sos ergo traditores quib confessis t̾ritus scd̃s
ignouit. secum habuit in carthigniensi concilio
⁊ in absentes non confessos dixͥunt sentencias.
qui presentes de sua nou sunt confessione. damp¬
nati. Hoc contilium non man̾et nec inposte¬
ritatis memoriam ꝑduraret nisi describ̾et᷑ ab ali¬
is conseruaretur ab eis qui eo se defensare ppara¬
bant. Si quis eis eadem postea cͥmina que illic
relaxeta sunt obieciss. Int̾eat etiam ipũis scdi
ut appareret eum ne scisma fieret. qd̾ solent p̾ce
teris patifici p̾cauere. illa omĩa diuino uidicio
dimisisse. qd̾ multo magis fac̾e deb̾et incoucilio

Expanded text:
dam res obiciebat absurdas nec considerabat non dam res obiciebat absurdas nec considerabat non posse fieri quod dicebat: qui praedicas non furandum furaris, qui dicis non adulterandum adulteras, qui abominaris idola sacrilegium facis, et illud praecipue: in quo enim alterum iudicas, te ipsum condemnas; eadem enim agis qui iudicas. hos ergo traditores, quibus confessis territus Secundus ignouit, secum habuit in Carthaginiensi concilio, et in absentes non confessos dixerunt sententias, qui praesentes de sua non sunt confessione damnati. hoc concilium non maneret nec in posteritatis memoriam perduraret, nisi describeretur ab aliis, cum seruaretur ab eis. qui eo se defendere praeparabant, si quis eis eadem postea crimina, quae illic relaxata sunt, obiecisset. Intererat etiam Secundi ipsius, ut appareret eum, ne schisma fieret, quod solent prae ceteris pacifici praecauere, illa omnia diuino iudicio dimisisse; quod multo magis facere deberet in concilio
Abbreviated transcription (Latin):
cantum ip̃e. s et om̃s quos arguis. quos scio quia
oniis uictori agarbe dixit. Quid uob̾is uidetur
xespond̾unt. Hibent deum cui reddant. rõnem.
Gedus dixit. Uos saitis: ⁊ deus. Sedete. Et õs
respond̾unnt deo gr̃as. Bos tu traditores qui cũ
aliis apud carthaginem in cecilianum ⁊ socios eiꝰ
dix̾unt sentencias: int̾quos ⁊ siluanus circensis
fuit. de cuiꝰ traditione gesta mox inseram. p̾clara
uidelicz rõne defendis. Soc enimn de hiis iam
płibus utiq dcũrlis es: qd̾ de uno siluano tanꝙͣ
magnum aliquid dicendum putasti. Hinc te ar¬
bitratus manifeste falsum crimen qd̾ ei tͣditio¬
nis obicitur demonstrare. quia int̾posuisti sentẽ¬
tam enus qmͣ inconcilio int̾ cet̾os ep̃os contͣ ce¬
asianum ⁊ ałios cõmunionis eus ꝑticipes di¬
xit Tamqmͣ fieri non posset ut traditores tra¬
ditor condempnaret. Prudentius enim tu uideᷤ
ista qmͣ pausus apostolus. Nam ille quib¬

Expanded text:
antum ipse, sed et omnes quos arguis. quos scio quia antum ipse, sed et omnes quos arguis. quos scio quia  a Centurionis, Uictori a Garbe dixit: quid uobis uidetur? responderunt: habent deum cui reddant rationem. Secundus dixit: uos scitis et deus: sedete. et omnes responderunt: deo gratias. Hos tu traditores, qui cum aliis apud Carthaginem in Caecilianum et socios eius dixerunt sententias, inter quos et Siluanus Cirtensis fuit, de cuius traditione gesta mox inseram, praeclara uidelicet ratione defendes. hoc enim de his tam pluribus utique dicturus es, quod de uno Siluano tamquam magnum aliquid dictandum putasti, hinc te arbitratus manifeste falsum crimen quod ei traditionis obicitur demonstrare, quia interposuisti sententiam eius, quam in concilio inter ceteros episcopos contra Caecilianum et alios communionis eius participes dixit, tamquam fieri non posset, ut traditores traditor condemnaret. prudentius enim tu uides ista quam Paulus apostolus. nam ille quibus
Abbreviated transcription (Latin):
mediemales. Etd̾us dixit Transi una ꝑte ⁊ a¬
lio laco. Neciuidus uictori arussictade dixit. Ur̃
te tradidisse .iiii. euugba. uittor respondit. ualen¬
tianus curator suit. Ipẽ mae coegit ut mrit̾em illa ĩ
ignem. Stiebam illa delitita fuisse. Nc delie¬
lctum mͥ indulge. ⁊ idulget mͥ deus. Scd̾us
dixit. Tmͣsi una ꝑte. Et alio soco scd̾us dixit.
purpurio almimadad. Bicitur te tradidisse fi¬
lios sororis tue duos. Milei purpuriꝰ respondit
Putas me t̾reri a te sicut ⁊ alt̾ius: Tu quid egi¬
st qui tentus es acuratore ⁊ ordine ut scͥpturas
dares: Quomodo te lib̃asti ab ip̃is nsi quia de¬
disti aut iussisti dari quodcumq Nam non te
dimittebant passim. ⁊Iam ego occidi ⁊ occido eos
qui contͣ me faciunt. Id̾o noli me prouocare ut
plus dicam. Sxis me de nomine tͣctare. Sed̾s
minor patruo suo secundo dixit. Audis que dicat
in te  Paratus est reͣdere ⁊ scisma face̾. non tamẽ¬

Expanded text:
medicinales. Secundus dixit: transi una parte. et amedicinales. Secundus dixit: transi una parte. et alio loco: Secundus Uictori a Russiccade dixit: dicitur te tradidisse quattuor euangelia. Uictor respondit: Ualentianus curator fuit; ipse me coegit ut mitterem illa in ignem. sciebam illa deleticia fuisse. hoc delictum mihi indulge. et indulget mihi et deus. Secundus dixit: transi una parte. et alio loco: Secundus Purpurio a Liniata dixit: dicitur te necasse filios sororis tuae duos Milei. Purpurius respondit: putas me terreri a te sicut et alteri? tu quid egisti. qui tentus es a curatore et ordine. ut scripturas dares? quomodo te liberasti ab ipsis, nisi quia dedisti aut iussisti dari quodcumque ? nam non te dimittebant passim. nam ego occidi et occido eos qui contra me faciunt; ideo noli me prouocare ut plus dicam. scis me de nemine tractare. Secundus minor patruo suo Secundo dixit: audis quae dicat in te. paratus est recedere et schisma facere, non t