comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unione caritatis uniuntur membris xͥt
patiendi. ⁊ sollicitudo subueniendi. Qui
gͦ compatiunt᷑ ⁊ subueniunt necc̃itab
pauꝑum. anxietatib oppressorum. per¬
turbationib tͥstium. dolorib ĩ firmanti¬
um. cet̾isq miseroꝵ calamitatib. xp̃i
membra crucifixi mirra ⁊ oloe ret̾te cõ¬
ddire dnͣr. Qui uͦ sunt ꝓximi ip̃i bauilãt
crucem cius. Ideo aut̾em dixi crucem eiꝰ.
qr ñ ꝯmnes crux xp̃i crux appellari debet.
Est enim crux latronis qui pendebat a
sinistris. Est crux latronis qui pendebat
a dextris. Est crux saluatoris. qui pen¬
debat inmedio illoꝵ. Ctux latronis qui
fuit a sinistcis pena ẽ finałr peccantiũ.
Ctux latronis qui fuit a dextͥs: pena ẽ
post lapsum penttentiũ. Orux saludcto¬
ris. est pena innocent̃ uiuentium. Ili
gͦ bauilant crucem domin. qui cum ui¬
te innocentiam teneant. imusticia ⁊
scĩcate ambulent coram de N amen
ac si õĩum cͥminum rei sint. tribulati¬

Expanded text:
unione charitatis uniuntur membris Chriunione charitatis uniuntur membris Chripatiendi, et solicitudo subveniendi. Qui ergo compatiuntur et subveniunt necessitatibus pauperum, anxietatibus oppressorum, perturbationibus tristium, doloribus infirmantium, caeterisque miserorum calamitatibus, Christi membra crucifixi myrrha et aloe recte condire dicuntur. Qui vero sunt proximi, ipsi bajulant crucem ejus. Ideo autem dixi crucem ejus, quia non omnis crux, Christi crux appellari debet. Est enim crux latronis qui pendebat a sinistris: est crux latronis qui pendebat a dextris: est crux Salvatoris qui pendebat in medio illorum. Crux latronis qui fuit a sinistris, poena est finaliter peccantium: crux latronis qui fuit a dexteris, poena est post lapsum poenitentium: crux Salvatoris est poena innocenter viventium. Illi ergo bajulant crucem Domini, qui cum vitae innocentiam teneant, et in justitia et sanctitate ambulent coram Deo, tamen ac si omnium criminum rei sint, tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
gredi ñ p̾sumiuit. Isti gͦ ab estectu domi¬
nice passionis omnino alieni ñ st̃. qm̃
imitantur : tñ bonis quibdam asfectib
ad ip̃m uenientes desid̾io iuxta crucem
state uident᷑. Quatuor autem astiationi¬
b hi qui dura ꝓxp̃o pati ñ possune cruci
approximare debent. indelitet ietordati
pecc̃orum in conspecda dei facit eoshintu¬
les. memoria supplitiorum facte cos sol¬
licctos adbu agendum. ⁊ ĩ tnandatis
dei obediites. Colsceratio huiꝰ ꝑegͥna¬
tionis quod ũ habent hic manentem
ciutatem: reuocat eos a nimio appeci¬
tu terum temꝑalium. spe uͦ redbutio¬
nis qn suspendunt᷑ ĩ amore celestium
bonorum. Et isti stant iuxta crucẽ
tomina.: Ali tamq̃m ꝓpiores membea
sepulti condiunt mirra ⁊ aloe. u ioleph
ab arunathia fecisse legitur. Membra se¬
pulti recte uocantur miseri ⁊ ꝯtenitibi¬
les huiꝰ seculi. qui suis calamitatib opp̃s¬
si quasi int̾mortuos computant᷑. i sicut

Expanded text:
gredi non praesumunt. Isti ergo ab effectu Domigredi non praesumunt. Isti ergo ab effectu Dominicae passionis omnino alieni non sunt, quimitantur, tamen bonis quibusdam affectibus ad ipsum venientes desiderio juxta crucem stare videntur. Quatuor autem affectionibus hi, qui dura pro Christo pati non possunt, cruci approximare debent, videlicet recordatiopeccatorum in conspectu Dei facit eos humiles, memoria suppliciorum facit eos solicitos ad bene agendum et in mandatis Dei obedientes. Consideratio hujus peregrinationis quod non habent hic manentem civitatem, revocat eos a nimio appetitu rerum temporalium. Spe vero retributionis quandoque suspenduntur in amore coelestium bonorum. Et isti stant juxta crucem Domini. Alii tanquam propiores membra sepulti condiunt myrrha et aloe, ut Joseph ab Arimathia fecisse legitur . Membra sepulti recte vocantur miseri, et contemptibiles hujus seculi, qui suis calamitatibus oppressi, quasi inter mortuos computantur: et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cie. flãmis cupiditatum longuis cet̾is
a xpõ recesserunt. ⁊ sic̃ enormit uiuedo
sunt magis pectatorel ceteris: ita etiam a
crucifixo remotiores. S uemeo uenitt babilon illa
magna qñ inmenioria añ deuin. que
ueneficiis ⁊ fornicationib suis inebriau
t̾ram. ut bibat de calict ire dĩ. ⁊fiat habi¬
tatio demonioꝵ. ⁊omnis in mundi. plan¬
gatꝙ tandem insupliciis ꝙ hic uestigia
cominice passionis noluit imitari. St̃
alii ꝓpe crucifixumait pote illi qui stant
iuxta crucem domini. Alii ꝓpiores uͭ isli
qui membra sepulti. mirra ⁊ aloe ꝯdiũt.
ꝓximi uͦ sunt qui baiulant crucem iꝰ.
Iuxta crucem gͥ stant. qui affectu deuo¬
tionis ⁊ delidetio patiendi: ad xp̃m ueni¬
unt. cupientes ꝓnomine ip̃ius ĩ iuri¬
cis ⁊ tbulationes sustinere. s conliderata
infirmitate propͥa quod sunt in firmi
⁊ debiles. umpatientes laborum: ħ quod
ꝑdeliłium affectauetãt: ꝑ oxꝑientiam ag¬

Expanded text:
cie, flammis cupiditatum longius caeteris cie, flammis cupiditatum longius caeteris a Christo recesserunt, et sicut enormiter vivendo sunt magis peccatores caeteris, ita etiam a crucifixo remotiores. Sed veniat Babylon illa magna quandoque in memoria ante Deum, quae veneficiis et fornicationibus suis inebriavit terram, ut bibat de calice irae Dei et fiat habitatio daemoniorum, et omnis immundiciae plangatque tandem in suppliciis, quod hic vestigia Dominicae passionis noluit imitari. Sunt alii prope crucifixum, utpote illi qui stant juxta crucem Domini: alii propiores ut illi qui membra supplicii myrrha et aloe condiunt. Proximi vero sunt qui bajulant crucem ejus. Juxta crucem igitur stant, qui affectu devotionis et desiderio patiendi ad Christum veniunt cupientes pro nomine ipsius injurias et tribulationes sustinere: sed, considerata infirmitate propria, quod sunt infirmi et debiles et impatientes laborum, hoc quod per desiderium affectaverant, per experientiam ag
Abbreviated transcription (Latin):
tes cum iona: fugiunt a facie domini.
dicentes. non ẽ hic homo a dõ qͥ talia
mandata decernit. Si uͦ iniungat᷑ eis
obedientia. in qua sit scłare gaudium
locus quidam dominationis. illam non
solum humilit̃ s i libent̃ ⁊ uelocit̃ su¬
spiciunt. Obedientiam illam loquor
uͥ horrea messib. torcularia uino habun¬
dat̃ ubi curia frequens ẽ famulis ⁊ fa¬
bilis. ubi meusa plena pocłis ⁊ fercuł.
uͥ phase c̃ ferm̃tato celebrant. ⁊ agnũ
te crucem domini qͣm assumpserunt ꝓ¬
icere dicunt᷑. Disciplina tua inquit da¬
uid correxit me infinem. ⁊ disciplina
tua ip̃a me docebit. Habet certe malum¬
bonum finem suum. consũmationem
u̾tutum. Disciplina gͦ regularis corrig̃e
debet infinem. quia hõim a ꝓfundo ui¬
tiorum ꝑducere debet ad ꝯsummationem
nͥtutum. Remotissimi uͦ sunt a cruce
dis̃ qͥ ułut in ꝑfundo uitioꝵ ab sorti sunt.
⁊ acrocitate scelerum. feditate ĩmundi¬

Expanded text:
tes cum Jona fugiunt a facie Domini, tes cum Jona fugiunt a facie Domini, dicentes: Non est hic homo a Deo qui talia mandata decernit. Si vero injungatur eis obedientia, in qua sit seculare gaudium, et locus quidam dominationis, illam non solum humiliter, sed et libenter et velociter suscipiunt. Obedientiam illam loquor, ubi horrea messibus, torcularia vino abundant, ubi curia frequens est famulis et fabulis, ubi mensa plena poculis et ferculis, ubi phase cum fermentato celebrant, et agnum te crucem Domini quam assumpserunt projicere dicuntur. Disciplina tua, inquit David, correxit me in finem et disciplina tua ipsa me docebit . Habet certe malum finem suum, consummationem virtutum. Disciplina ergo regularis corrigere debet in finem, quia hominem a profundo vitiorum perducere debet ad consummationem virtutum. Remotissimi vero sunt a cruce Domini qui velut in profundo vitiorum absorpti sunt, et atrocitate scelerum, foeditate, immundi
Abbreviated transcription (Latin):
sũmo studio sectandũ decreuerunt. Sed
numquid pot̾unt bibere calicem leticie &
consolationis quem bibit xp̃t ĩreoͣtectione:
Dicunt om̃s. possumꝰ. s hoc ñ eet calicem
domini bib̾e. ĩmo pociꝰ confundere. q uixta
dictum scĩ uiri: tempora regnandi ñ possĩt
p̃uenire temꝑa patiendi. Sunt alii acruce
comini remotiores. ut pote illi qͥ disciplinã
igularis uite deuoti suscipiunt. s eam
obedient̃ non ꝑsc̾mtur. Disciplina regł̃a¬
ris recte cruci comꝑatur. q sicut crux mun¬
dum reparauit aduitam: ita uita regłari
hominem reparat adinnocentiam. ⁊ sic̃
xp̃c incruce obediuit usq ad mortema ta
⁊ homo discipline regulari obedire debet
usq ad carnis mortificationem. S ab hac
obedientia uidemus quosdam remotioreᷤ
fieri quib sũ ungãtaliqua. uͥ sint uesti¬
gia dominice passionis. hñtia gustum a¬
maritudinis ⁊ laboris. nuditatis. ⁊ pauꝑ¬
tatis : obedite renuunt. ⁊ murmuran¬

Expanded text:
summo studio sectandum decreverunt. Sed summo studio sectandum decreverunt. Sed nunquid poterunt bibere calicem laetitiae et consolationis, quem bibit Christus in resurrectione? Dicunt omnes, possumus. Sed hoc non esset calicem Domini bibere, imo potius confundere: quia juxta dictum sancti viri, tempora regnandi non possunt praevenire tempora patiendi. Sunt alii a cruce Domini remotiores, utpote illi qui disciplinam regularis vitae devoti suscipiunt, sed eam obedienter non prosequuntur. Disciplina regularis recte cruci comparatur, quia sicut crux mundum reparavit ad vitam, ita vita regularis hominem reparat ad innocentiam: et sicut Christus in cruce obedivit usque ad mortem, ita et homo disciplinae regulari debet obedire usque ad carnis mortificationem. Sed ab hac obedientia videmus quosdam remotiores fieri, quibus si injunguntur aliqua, ubi sint vestigia Dominicae passionis, habentia gustum amaritudinis et laboris, nuditatis et paupertatis, et obedire renuunt, murmuran
Abbreviated transcription (Latin):
regunt ut boni pͥncipes: ⁊ si de uita querit᷑
trequentꝰ inchoreis saltantiũ. qͣm ĩchoro
deo psallentium ĩueniunt᷑. Querat mͦ
ab istis xp̃c sicie iolim a filiis ⁊ebedei. po¬
testis bibeit calicem quem ego bibit᷑us sum:
quid respondebunt ei: nũqͥd dicent possuaiꝰ :
uideamus gͦ. Bibit xp̃c calicem patientie ⁊
laboris. Bibit calicem angustie ⁊ doloris.
bibit calicem leticie ⁊ consolationis. Pri¬
mum bibit qñ maledicta. ĩ uirias. obpro¬
bria. ilabores plurimos añ passionem ĩ
nr̃a nat᷑a pacient sustinuit. ad cuiꝰ calicĩ
potationem si inuitent᷑ illi de quib iam
diximus. prorsus illum fastidiunt. eoqͦd
hanc parriai suam reputent. uti delicus
⁊i frui bont̾. Bibit xp̃c calicem doloris ⁊ au¬
gustie. qñ sputa. ⁊ uincula. spineã coronã.
⁊ mortem crucis exꝑtus est. S hunc calicẽ
nequaqͣm bibere poterunt. eoꝙ in illo sit
ext̾minatio omnis temꝑał gaudii. ꝙ illi

Expanded text:
regunt ut boni principes, et si de vita quaeritur regunt ut boni principes, et si de vita quaeritur frequentius in choreis saltantium, quam in choro Deo psallentium inveniuntur. Quaerat modo ab istis Christus, sicut olim a filiis Zebedaei, Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum : Quid respondebunt ei, nunquid dicent, possumus? Videamus ergo: Bibit Christus calicem patientiae et laboris, bibit calicem angustiae et doloris, bibit calicem laetitiae et consolationis. Primum bibit quando maledicta, injurias, opprobria, et labores plurimos ante passionem in nostra natura patienter sustinuit: ad cujus calicis potationem si invitentur illi de quibus jam diximus, prorsus illum fastidiunt: eo quod hanc partem suam reputent, uti delitiis, et frui bonis. Bibit Christus calicem doloris et angustiae, quando sputa et vincula, spineam coronam et mortem crucis expertus est. Sed hunc calicem nequaquam bibere poterunt, eo quod in illo sit exterminatio omnis temporalis gaudii, quod illi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ omines ad crucem dñi inuitent᷑ lamen
sunt alii qui acruce dñi se elongant.
sũt alii qͥ eidem appropinquant. Qui au
se elongant. alii sunt remoti. alii sunt¬
remociores. alii remotissimi.⁊ qͥ appropin¬
quant. alii ꝓpe. alii ꝓpiores. alii ꝓxuni.
Remoti sunt a truce domini qui dediti ua¬
nitatib huiꝰ seculi. uelut edorso crucifi¬
xum respiciunt. in passione ipiul pascen¬
tes oculos magis qͣm illam imitantes.
Dum enum aduite huiꝰ delicias ꝑscłarem
conũsationem se extendunt: qͣi a cruce do¬
mini elongant᷑. s qñ inbeneficiis eccłia¬
rum conseq̃ndis caractere crucifixi in si¬
gniri uolunt. uelut edorso crucem dñi
respiciunt. Tales sunt delicati nr̃i temꝑil.
qui in ad eptione bñtitiorum uolunt eẽ cle-¬
tici. inuestitir. pͥncipes .ii. consura milites i̾uita
nec hii nec illi uolunt apparere. Neq enĩ
pugnant ut milites. neq subditos suos

Expanded text:
ergo omnes ad crucem Domini invitentur, tamen ergo omnes ad crucem Domini invitentur, tamen sunt aliqui qui a cruce Domini se elongant, sunt alii qui eidem appropinquant. Qui autem se elongant alii sunt remoti, alii remotiores, alii remotissimi: et qui appropinquant alii prope, alii propiores, alii proximi. Remoti sunt a cruce Domini, qui dediti vanitatibus hujus seculi, velut e dorso crucifixum respiciunt, in passione ipsius pascentes oculos magis, quam illam imitantes. Dum enim ad vitae hujus delitias per secularem conversationem se extendunt, quasi a cruce Domini elongantur. Sed quando in beneficiis ecclesiarum consequendis charactere crucifixi insigniri volunt, velut e dorso crucem Domini respiciunt. Tales sunt delicati nostri temporis, qui in adeptione beneficiorum volunt esse clerici: in vestitu, principes: in tonsura, milites: in vita, nec hi nec illi volunt apparere. Neque enim pugnant ut milites, neque subditos suos
Abbreviated transcription (Latin):
namtutem. Hic siquidem ẽ usticia pa¬
criarcharum. Hic ꝯstartia martirum.
hic oĩum iustorũ in nocentia. qͥ lauerunt
stolas ĩuas ⁊ dealbauerunt eas ĩ sanguine
agni. Hic etiam magni illi pectatores qͥ
ꝓpħas occiderunt. qui xp̃m pupugerunt.
qui eccłam dei surit ꝑsecuti. ⁊ omnes cõsecu¬
ti cruninũ suoꝵ ueniã: tͥ quoq dant fi¬
duciam uenie conleqͥnde. Quid gͦ moraris:
Cur uenire crepidas: nulla est enim pect̃i e¬
normitas. quam xp̃i sanguis ex piare non
possit. Si t̾ret te magnitudo supplicir ap¬
prehende crucis ꝑfundum. si delectat ce cel¬
situdo p̃mir app̾hende crucis sublimitatẽ.
si anima tua arida est. uindiges bñficio
uͥtutum: apphende crucis latitudinem. si
temptationib pulsaris: apphende crucis
longitutudinem. In probundo enĩ crucis
ext̾minatio supplicũ. Insublimitate. cel¬
citudo p̃mii. Inlatitudine: amplitudo bñ¬
ficii. Inlongitudine: robur auxilu. Cum

Expanded text:
nam virtutem. Hic siquidem est justitia panam virtutem. Hic siquidem est justitia patriarcharum, hic constantia martyrum, hic omnium justorum innocentia, qui laverunt stolas suas et dealbaverunt eas in sanguine Agni: Hic etiam magni illi peccatores, qui prophetas occiderunt, qui Christum pupugerunt, qui Ecclesiam Dei sunt persecuti: et omnes consecuti criminum suorum veniam, tibi quoque dant fidutiam veniae consequendae. Quid ergo moraris? cur venire trepidas? nulla est enim peccati enormitas, quam Christi sanguis expiare non possit. Si terret te magnitudo supplicii, apprehende crucis profundum: si delectat te celsitudo praemii, apprehende crucis sublimitatem: si anima tua arida est, et indiges beneficio virtutum, apprehende crucis latitudinem; si tentationibus pulsaris, apprehende crucis longitudinem. In profundo enim crucis exterminatio supplicii, in sublimitate celsitudo praemii, in latitudine amplitudo beneficii, in longitudine robur auxilii. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
celestib. ⁊cum paulo dicere possunt. no¬
stra aũ conũlatio incelis est. Sunt alii
qui rubigine pecc̃orũ ad huc obscuratam
habent conscĩam. ⁊ illicitis desidiis cͣcti
a contemplatione dei repelluntur. quoᷤ
tantis deliciis indignos iudicat dñs.
ut suauitate ꝯtemplationis future:
inte gaudia possint pregustare. Istigͦ
tamquã inf̾irini deuote respiciunt xͥ
humanitatem inqua sue salutis cãm
recognoscunt. stant uixta. ctucem disi.
icum choma mittunt manum hiam
in loca clauoꝵ. ⁊ deuotissime suscipunt
sanguinem. qͥ esfusus est ĩ ablutionem
pectatoꝵ. Accedat gͥ ad cruceni domini oĩs
qui conscĩa pauidꝰ coram deo reus assistit.
Quo ciim securius confugere potirit. qͣm ad
refugium crucis: Ubi demum miles xp̃i tu
cior et̃ potest qͣm subuexillo sui imꝑatoris:
Hic robur celestis militie. hic uulnerati in
prua acie. i cͥminib de iecti recepunt psti¬

Expanded text:
coelestibus, et cum Paulo dicere possunt: Nocoelestibus, et cum Paulo dicere possunt: Nostra autem conversatio in coelis est . Sunt alii, qui rubigine peccatorum adhuc obscuratam habent conscientiam, et illicitis desideriis tracti a contemplatione Dei repelluntur, quos tantis delitiis indignos judicat Dominus, ut suavitate contemplationis futurae vitae gaudia possint praegustare. Isti ergo tanquam infirmi devote respiciunt Christi humanitatem, in qua suae salutis causam recognoscunt: stant juxta crucem Domini, et cum Thoma mittunt manum suam in loca clavorum, et devotissime suscipiunt sanguinem, qui effusus est in ablutionem peccatorum. Accedat igitur ad crucem Domini omnis, qui conscientia pavidus coram Deo reus assistit. Quo enim securius confugere poterit, quam ad refugium crucis? Ubi demum miles Christi tutior esse potest, quam sub vexillo sui imperatoris? Hic robur coelestis militiae, hic vulnerati in prima acie, et criminibus dejecti receperunt pristi
Abbreviated transcription (Latin):
ligatus institis pecc̃orum. faciem habens
eielatam sudario illo pessimo obluuonis
dei. cum lazaro iam fecẽs ĩmonum̃to. ħ
siquidem medicina penecͣtiua estodit te
cordis. rupit uincula peccatoꝵ quib liga.¬
tus eras ꝑremissionem peccati. Sũdariũ
ũ abstulit. quando uelamen iniquitatis
quod tamqͣm chaos magnum int̃ te &
deum positum fuerãt. miscd̃it remouit. u
reuelata facie ad deum respiceres. qͥ aliqũ
oblitus fueras domini creatoris tui. Omis
aliqui qui speciałr głtitur in domino.
alii qui specialit̾ gloriant᷑ ĩcruce dnĩ.
Qui speciałr in dũo głant᷑: sunt uiti scĩ et
ꝑfecti. quib familiaritas ausum acceden¬
di ad deunt contemptꝰ terum temꝑalium
prebuit. ocium ⁊ aspiratio diuine grẽ
dulcorauit affectũ. qui contemplantur
nat᷑am diuinitatis. tangunt᷑ sꝑitali
oulcedine. cẽone locunt᷑ cum deo. deuo¬
tione pulsant celos: uint̾ sunt secretis

Expanded text:
ligatus institis peccatorum, faciem habens ligatus institis peccatorum, faciem habens velatam sudario illo pessimo oblivionis Dei, cum Lazaro jam foetens in monimento . Haec siquidem medicina penetrativa effodit te tionem cordis, rupit vincula peccatorum quibus ligatus eras per remissionem peccati: Sudarium vero abstulit, quando velamen iniquitatis, quod tanquam chaos magnum inter Deum et te positum fuerat, misericorditer removit, ut revelata facie ad Deum respiceres, qui aliquando oblitus fueras Domini creatoris tui. Omnisaliqui qui specialiter gloriantur in Domino, alii qui specialiter gloriantur in cruce Domini. Qui specialiter in Domino gloriantur, sunt viri sancti et perfecti, quibus familiaritas ausum accedendi ad Deum contemptus rerum temporalium praebuit, etium et aspiratio divinae gratiae dulcoravit affectum. Qui contemplantur naturam divinitatis, tanguntur spiritali dulcedine, oratione loquuntur cum Deo, devotione pulsant coelos, et intersunt secretis
Abbreviated transcription (Latin):
occisus est. quia deus pater gentili ppło
ñ nisi ĩ morte unigeniti filii sui recon¬
ciliatur. his gͥ exemplis quelibet aĩa
ad letandum incruce domuni inuitata:
nr̃e p̾cium redemptionis. cathaplas¬
ma uulm̃s medicina sanitatis. Quis
demũ infirmus ñ gaudet dep̃sentia
medici. aut uulneratꝰ de medicina
sanitatis: uere ip̃a domini passio me¬
dicina fuit. non solum sanatiua s &
penetraua: ⁊ purgatiua. Penetͣtiua:
qr in morte eiꝰ uelum templi sassum
est. terra motata ẽ ⁊ petre scisse sunt. ⁊
monum̃ta aꝑta. Penetratiua: quia
porte mortis ꝑillam contracte sunt. ⁊
cathene ferree. iuincula illa durissima
quib captiui ininferno cenebantur:
rupta sunt . ⁊ carcer tenebrosus aꝑtus
est. qñ dcm̃ est his qui ĩ uinculis erãt.
exite. ⁊ his qͥ intenebris erãt: reuela¬
imquam homo peccator. qui iacebas sepul¬
tus insepulcro mordacis conscientie. ⁊ eras

Expanded text:
occisus est : quia Deus Pater gentili populo occisus est : quia Deus Pater gentili populo nonnisi in morte unigeniti Filii sui reconciliatur. His igitur exemplis quaelibet anima ad laetandum in cruce Deum invitata dnostrae, pretium redemptionis, cataplasma vulneris, medicina sanitatis. Quis demum infirmus non gaudet de praesentia medici, aut vulneratus de medicina sanitatis? Vere ipsa Domini passio medicina fuit non solum sanativa, sed etiam penetrativa, et purgativa, Penetrativa, quia in morte ejus velum templi scissum est, terra mota est, et petrae scissae sunt, et monimenta aperta. Penetrativa, quia portae mortis per illam confractae sunt, et cathenae ferreae, et vincula illa durissima, quibus captivi in inferno tenebantur, rupta sunt. Et carcer tenebrosus apertus est, quando dictum est his, qui in vinculis erant, exite, et his qui in tenebris erant, revelaexpertus: tu, inquam, homo peccator, qui jacebas sepultus in sepulchro mordacis conscientiae, et eras
Abbreviated transcription (Latin):
paschali u̾nolato hoc ẽ xͥ sanguine et¬
fuso⁊ ppłs dei cum gaudio eg̃clitur de do¬
mo seruitutis int̾ram ꝓmissionis. sicut
dauid ꝓpħa dicit. Et eouxit ppłm suum
t̃exultatione ⁊ electos suos inleticia.
Sic ⁊ mulier lunamitis si ganides de fi¬
lio suo teluscitato. quousq helisens ma¬
gnus ille ꝓpħa. contͣhit᷑ ad mensurã pueri
mortui. quo incũbente super pum̃: ille
uttalem spm̃ recepit. Heliseus et enim
piũ mortui ꝯtractus est. qñ pronob mor¬
talis fieri ĩmo ꝓ nob ĩnatura humana
mori uoluit. ip̃oq ĩcumbente super pu¬
erum ħ ẽ passionib humani gnĩs cõi¬
cante: ip̃e puer uidel̾. ge̾nꝰ humanum
uitalem sp̃m recepit. ofcieauitq septies
qñ inmultiplices dei laudes ꝓrupit Unde
imulier sunamitis hoc ẽ mater eccła ga¬
uisa est. Simphonia quoꝙ ⁊ chorus ñ
andiuntur indomo pat̾s familias. donee
redeunte silio ꝓdigo uitulus saginatus

Expanded text:
paschali imolato, hoc est, Christi sanguine efpaschali imolato, hoc est, Christi sanguine effuso, populus Dei cum gaudio egreditur de domo servitutis in terram promissionis, sicut David propheta dicit: et eduxit populum suum in exultatione, et electos suos in laetitia . Sic et mulier Sunamitis non gaudet de filio suo resuscitato, quousque Helisaeus magnus ille propheta contrahitur ad mensuram pueri mortui, quo incumbente super puerum ille vitalem spiritum recepit. Helisaeus etenim mpueri mortui contractus est, quando pro nobis mortalis fieri, imo pro nobis in natura humana mori voluit: ipsoque incumbente super puerum, hoc est, passionibus humani generis communicante, ipse puer, videlicet genus humanum, vitalem spiritum recepit: oscitavitque septies quando in multiplices Dei laudes prorupit. Unde et mulier Sunamitis, hoc est, mater Ecclesia gavisa est. Symphonia quoque et chorus non audiuntur in domo patrisfamilias, donec, redeunte filio prodigo, vitulus saginatus
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ debebat ꝓ nob̾ gustauit mortem:
iñ causa doloris. Quamiuis enĩ xp̃c ho¬
dierna die historiałr passus non sit. taisi
hodie paslio ip̃ius merito recolitur. eoꝙ
ip̃e uoluntarius hac die uenit int̾ ma¬
nus peccatoꝵ. ipõ patre illum exponente
passioni: qui propͥo filio suo ñ ꝑeꝑcit. s
ꝓ nob omnib tradidit illum. Non in¬
congrue eam̃ dr̃e possumus unã rem. s.
passionem domini diu̾sis de causis simł
ẽẽ mat̾ĩam doloris ⁊ letitie. Doloriᷤ. quia
nos illi fuimꝰ causa mortis. Leticie: quia
eius passio fuit nob causa salutis. An ñ etiã
ad gaudendum in passione domini nos ĩ¬
uitat tipica illa ⁊ legał hystoria. que nar¬
rat agno paschali ĩmolato ppłm iscahel
lib̾atum fuisse de egypto: Pharao si qui¬
dem ipse ẽ diabłs. decem plagis hoc ẽ decẽ
mandatis diuine legis ꝑcussus ad ple¬
num suꝑatus ũ est. sed ad huc ppłm dei
incaptiuitate tenuit. quo usꝙ agno

Expanded text:
nihil debebat, pro nobis gustavit mortem: nihil debebat, pro nobis gustavit mortem: inde causa doloris. Quamvis enim Christus hodierna die historialiter passus non sit, tamen hodie passio ipsius merito recolitur, eo quod ipse voluntarius hac die venit inter manus peccatorum, ipso Patre illum exponente passioni, qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Non incongrue tamen dicere possumus unam rem, scilicet passionem Domini, diversis de causis simul esse materiam doloris et laetitiae. Doloris, quia nos illi fuimus causa mortis: laetitiae, quia ejus passio fuit nobis causa salutis. An non etiam ad gaudendum in passione Domini nos invitat typica illa et legalis historia, quae narrat agno paschali imolato populum Israel liberatum fuisse de Aegypto? Pharao siquidem ipse est diabolus, decem plagis, hoc est, decem mandatis divinae legis percussus, ad plenum superatus non est, sed adhuc populum Dei in captivitate tenuit, quousque agno
Abbreviated transcription (Latin):
hañi quos ip̃a cinctio docet de om̃ib. sed
⁊ uniuĩsi uos qui scripturas memortẽ re¬
tinetis. ⁊ hoc etiam bene recolitil. qm̃ ẽ
tempꝰ flendi: ⁊ tempus tidendi. tħ ipsa
tempora spaciis quibdam medi antib a
se inuicem solent distingui. uerum ho¬
die tõnabili quadam discordia temptis fcẽs
⁊tempus udendi pariter ꝯuieniunt. dum
facies eccłe modo dilatat᷑ gaudio. nunc
contrahit᷑ dolore. ipso auctore temporũ
ꝑea que circa ipm̃ gesta sunt huiꝰ uarieta¬
tis cãm nob̃ exhibente. Quia enim hac
die domno ingrediente in sc̃am ciuitatẽ.
pueri hebreoꝵ exierunt obuiani clamã¬
tes. osanna filio dauid. aliis cedentib ra¬
mos de arborib. aliis sternentib uesti¬
menta sua ĩuia. iñ gaudium festiue
ꝑcessionis. Ex recordatione uͦ dñice pas¬
łionis inqua nob reuocatur ad memo¬
riam quomͦ is qui peccatũ nec fecit. nͦ
inuentꝰ est dolus in ore eius saturatus
est obꝑbris.: u pse auctor uite qui morti

Expanded text:
 quos ipsa unctio docet de omnibus, sed et universi vos, qui scripturas memoriter retinetis, et hoc etiam bene recolitis, quoniam est tempus flendi, et tempus ridendi, et haec ipsa tempora spaciis quibusdam mediantibus a se invicem solent distingui. Verum hodie rationabili quadam discordia tempus flendi et tempus ridendi pariter conveniunt, dum facies Ecclesiae modo dilatatur gaudio, nunc contrahitur dolore, ipso autore temporum per ea quae circa ipsum gesta sunt, hujus varietatis causam nobis exhibente. Quia enim hac die Domino ingrediente in sanctam civitatem, pueri Hebraeorum exierunt obviam clamantes: Hosanna filio David, aliis caedentibus ramos de arboribus, aliis sternentibus vestimenta sua in via : inde gaudium festivae processionis. Et recordatione vero Dominicae passionis, in qua nobis revocatur ad memoriam quando is, qui peccatum nec fecit, neque inventus est dolus in ore ejus, saturatus est opprobriis: et ipse autor vitae, qui morti
Abbreviated transcription (Latin):
tan terrore supplitioꝵ concussus a scełib
tus respiscas. Si nͭ suꝑ pecc̃is tius contͥ¬
tione fructuosa ꝯpunctus es: relpice
aduetba asꝑa que inlam̃tationib reꝑi¬
es. ut ꝑoꝑa penitentie dio quem osten¬
disti satistacias. Quod si bonis oꝑib
iam iustificatus es. intende uerbis
consolatoriis que ad carmen ꝑtinẽt.
inp̃senti uita: ꝓposita ad ꝯsolationẽ.
infutura: ad plenam iocunditatem.
Omnis gͦ xp̃i imitator. cui adherere deo
bonum ẽ. sic in libro uite geccatur:
ut euitatis gehenne suppliciis. ꝑtribula¬
tiones multas. ⁊angustam uiam tendat
aduitam. in qua omnes sci euacuato
quod ex parte ẽ. librum uite ꝑfecte intel¬
ligentes cognoscent xp̃m licut ab eo cog¬
niti sunt. ad cuiꝰ cognitionem nos ꝑdu

Expanded text:
terrore suppliciorum concussa, a sceleribus tuis resipiscas. Si vero super peccatis tuis contritione fructuosa compunctus es, respice ad verba aspera, quae in lamentationibus reperies: ut per opera poenitentiae Deo, quem offendisti, satisfacias. Quod si bonis operibus jam justificatus es, intende verbis consolatoriis, quae ad carmen pertinent, in praesenti vita proposita ad consolationem, in futura, ad plenam jocunditatem. Omnis ergo Christi imitator, cui adhaerere Deo bonum est, sic in libro vitae exerceatur, ut evitatis gehennae suppliciis, per tribulationes multas, et angustam viam tendat ad vitam, in qua omnes sancti evacuato quod ex parte est, librum vitae perfecte intelligentes, cognoscent Christum sicut ab eo cogniti sunt: ad cujus cognitionem nos
Abbreviated transcription (Latin):
humanam eiꝰ nat᷑am portare. lactare. ⁊
ĩuoluere pannis cecaq humanitatis
officia ei exhiberi: sicut dicam quod ini¬
nistrat cordis mei reuotio etiam dulcedinẽ
sue diuinitatis. matri singularit̃ exꝑien¬
cdam indulsit. Uñ subuiuxit. dominꝰ cecũ.
Dominus tecum pat̾. quia tu sponsa eius
Dominus filius tecum. quia tu mat̾ eius.
Neq enim ip̃e qui amor ẽ affectum amo¬
ris tibi ostenderet. nͥ tu uicem dilectionis ei
exhiberes. Pater gͦ tecum. cuiꝰ filium con¬
ceptura. filius tecum quem conceptura.
spiritus scs̃ cecum. de quo conceptura es.
Tu qui hoc audis. quimͦ maria de spũ scõ
conceꝑit. fidelit̾ sic intellige. Sic̃ ũbum
dei ymago prĩs est: sic anima xͥ imago est
spititus sc̃ĩ. Nec loquor m̃ de illa imagine
ꝓqua homo ad imaginem cd̃i ff̃s ẽẽdicit᷑.
Inreb corporalib imago alicuus ẽẽ dicit᷑ ꝙ
⁊ spũalia. forma autem sp̃t sc̃i gratia

Expanded text:
humanam ejus naturam portare, lactare, et humanam ejus naturam portare, lactare, et involvere pannis, caeteraque humanitatis officia ei exhibere, sic ut dicam quod ministrat cordis mei devotio etiam dulcedinem suae divinitatis matri singulariter experiendam indulsit. Unde subjunxit: Dominus tecum. Dominus Pater tecum, quia tu sponsa ejus: Dominus Filius tecum, quia tu mater ejus:Neque enim ipse qui amor est, affectum amoris tibi ostenderet, nisi tu vicem dilectionis ei exhiberes. Pater ergo tecum, cujus Filium conceptura: Filius tecum, quem conceptura: Spiritus sanctus tecum, de quo conceptura es. Tu qui hoc audis, quomodo Maria de Spiritu sancto conceperit, fideliter sic intellige: Sicut verbum Dei imago Patris est, sic anima Christi imago est Spiritus sancti: Nec loquor modo de illa imagine, pro qua homo ad imaginem Dei factus esse dicitur. In rebus corporalibus imago alicujus esse dicitur, quod et spiritalia. Forma autem Spiritus sancti gratia
Abbreviated transcription (Latin):
apta fuit. ñ quod pectare si potuerint. qͥa
iapłi excutere pulu̾em pedum iussi sunt.
s quoniam grẽ plenitudinem sufficien¬
tem ad salutem acceꝑunt. In xp̃o pleui¬
tudo suꝑ esfluens fuit. quia ip̃e accepit
grãm sine mensura. ita it de plenitudĩe
eius nos omnes acciperemus. Excellent̃
gͦ marie dictum est. gratia plena. Est aũ
grã nat᷑alium bonorũ. est grã spũalium
karisinatũ. ⁊ est grã celestirim doriorũ.
Plena gra fiit natalium bonorum. qm̃i spi¬
ritu scõ. d suꝑueniente. integͥtatem nat᷑¬
aliun scd̾m dignitatem pͥme conditio¬
nis. sola int̾filias eue accepit. Plena fu¬
it gratia sp̃ũalium karismatum. qũi
xp̃o incarnato eplius peccare ñ potuit.
Celestium donorũ grã plena fuit. quia
uirtute contemplandi qͦdammͦ pat̾e do¬
nata est. Quantum enim disdat inter
odorem ⁊gustuni speciei a romatice. tan
larem actiuam a xp̃o. accepit iidelicit.

Expanded text:
apta fuit, non quod peccare non potuerint, quia apta fuit, non quod peccare non potuerint, quia et apostoli excutere pulverem pedum jussi sunt , sed quoniam gratiae plenitudinem sufficientem ad salutem acceperunt. In Christo plenitudo superfluens fuit, quia ipse accepit gratiam sine mensura, ita ut de plenitudine ejus nos omnes acciperemus. Excellenter ergo Mariae dictum est, gratia plena. Est autem gratia naturalium bonorum, est gratia spiritualium charismatum, et est gratia coelestium donorum. Plena gratia fuit naturalium bonorum, quoniam Spiritu sancto ei superveniente, integritatem naturalium secundum dignitatem primae conditionis sola inter filias Evae accepit: Plena fuit gratia spiritalium charismatum, quoniam Christo incarnato amplius peccare non potuit. Coelestium donorum gratia plena fuit, quia virtute contemplandi quodammodo patriae donata est. Quantum enim distat inter odorem et gustum speciei aromaticae, tantlarem activam a Christo accepit, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
quid suꝑeniuiens uͥgini matͥ attͥbuit.
grã. ⁊ apostoli pleni gratia sp̃c scĩ fuisse
leguntur. Iocuto ħ ddistinctio adhiben¬
da est. quod est plenitudo equa. ẽ pleni¬
cudo apta. ẽ plenitudo suꝑ esfluens siue
effusa. Plenitudo equa ẽ. cũ inre imple¬
ca nichil uacunm pelinquit᷑. ut im̃sua
uini. uel olei. Plenitudo uero apta ẽ que te¬
plet scłm rei congruentiam. ut cum dicitur
ciuitas uel eccłia plena populo ñ quod ibi
nullus locus uacuus relinquatur. s qͥa
scl̃m ꝯgruentiam ibi existentes loco suf¬
fitiunt. Plenitudo suꝑesfluens est qñ res q̃
implet. mensure capacitatẽ excedit. In
beata uirgine maria plenitudo equa fuit
inea nichil uacuum .i. nullus peccandi
locus remansit. Uñ. Ieñ. dicit. Cum de
peccatis agit᷑. nullam debeata maria uo¬
lo fieri mentionem. Ex quo enum xp̃m
concepit. adeo ẽ confirmata. quod pecca¬
re non potuit. Incetĩs sc̃s plenitudo

Expanded text:
quid supereminens Virgini matri attribuitur, quid supereminens Virgini matri attribuitur, gratia , et apostoli pleni gratia Spiritus sancti fuisse leguntur . Idcirco haec distinctio adhibenda est, quod est plenitudo aequa, est plenitudo apta, est plenitudo superfluens sive effusa. Plenitudo aequa est, cum in re impleta nihil vacuum relinquitur, ut in mensura vini vel olei. Plenitudo vero apta est, quae replet secundum rei congruentiam, ut cum dicitur: Civitas vel Ecclesia plena populo, non quod ibi nullus locus vacuus relinquatur, sed quia secundum congruentiam ibi existentes loco sufficiunt. Plenitudo superfluens est, quando res quae implet, mensurae capacitatem excedit. In beata virgine Maria plenitudo aequa fuitin ea nihil vacuum, id est nullus peccandi locus remansit. Unde Hieronymus dicit: Cum de peccatis agitur, nullam de beata Maria volo fieri mentionem. Ex quo enim Christum concepit, adeo est confirmata, quod peccare non potuit. In caeteris sanctis plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
quid uidet a remoto. rem quidẽ uidet. secͥ
neq genus neq ꝑsonam rei discernit.
Qn euicino uidet aliquid: rem ⁊igenus
rei discernit. s ñ ꝑsonam. Qui exximo
uidet aliqͥl. ⁊ rem ⁊genus rei .⁊ ꝑsonam
cognoscit. Qui ergo ĩ mari sunt. stellam
nrãm a remoto respitiunt. qr homines
inmagnis cͥminib ułut ĩ mari fluctuan¬
tes. quamuis cimore supplicũ: affectu cen¬
ui. qñq ad deum uł adea que dei sunt
respitiunt. tam̃ caligine peccatorum in¬
uoluti: a ꝯtemplatione celestium repel¬
lunt᷑. sicꝙ nichil spũalis grẽ inse experi¬
entes: celestia quodammͦ a longe uident.
s ñ statum. nec p̃sentiam eoꝵ possunt
adũtere. Iustiuͦ qui ĩmundo .i. ĩ mundi¬
tia cordis positi sunt. stellam hanc uident
qr ĩ mediate deo sruentes. oculo qͦtempla¬
tionis serenato: ꝑspicatit᷑ sc̃orũ p̾̃sentia
parit̃ ⁊ uuisione delectant᷑. Et ħ ꝑ eo qͦd
dictum ẽ. Ane maria. S quid magñ

Expanded text:
quid videt a remoto, rem quidem videt, sed quid videt a remoto, rem quidem videt, sed neque genus neque personam rei discernit: qui e vicino videt aliquid, rem et genus rei discernit, sed non personam: qui e proximo videt aliquid, et rem et genus rei et personam cognoscit. Qui ergo in mari sunt, stellam nostram a remoto respiciunt: quia homines in magnis criminibus velut in mari fluctuantes, quamvis timore supplicii, affectu tenui quandoque ad Deum, vel ad ea quae Dei sunt respiciunt, tamen caligine peccatorum involuti, a contemplatione coelestium repelluntur, sicque nihil spiritalis gratiae in se experientes, coelestia quodammodo a longe vident, sed non statum nec praesentiam eorum possunt advertere. Justi vero qui in mundo, id est in mundicia cordis positi sunt, stellam hanc vident quia immediate Deo fruentes, oculo contemplationis serenato, perspicaciter sanctorum praesentia pariter et visione delectantur. Et hoc, pro eo quod dictum est, ave Maria. Sed quid magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
beraret᷑. Et attende q nuntiãs fortitu¬
do. niuitius fortitudo. niuitiatus forti¬
tudo. S nuntians fortitudo d̃s. nun¬
tuis fortitudo di. nuntiatus fortitudo
deificata potest appellari. Nuntiatum
dicimus hominem assumptum aũbo. qͥ
nus ille hugo seĩ uictoris dixit. qui ne¬
gat hominem assumptum eẽ deum. ne¬
gat eum assumptum ec̃ in deũ. Nec
obuiat auctoritas illa. Ieronimi. q̃ dic̃.
Legius deum humanatũ. ni hominẽ
ceificatum. que sic intelligenda ẽ. quia
ñ pͥus homo ⁊ postea deus factus. s exqͦ
fuit. simul. ⁊ homo ⁊ deus fuit. Nuntꝰ g̃
fuit fortis uͭ maudatum dei fortiter im¬
pleret. Nuntiatus fortis. ut incarue
assumpta chiabłmi fortit̃ uinc̃et. Nun¬
tians fortis. ut deuictum diabłm fortit᷑
alligaret. Ut autem ad stellam nr̃am re¬
uertam̃: qui in mari sunt. uident eam a
remoto. qͥ inmuido: uident eam euicino.
qui incelo: uident eam eꝑximo. Qui ali¬

Expanded text:
beraretur. Et attende quia nuntians fortituberaretur. Et attende quia nuntians fortitudo, nuntius fortitudo, nuntiatus fortitudo, sed nuntians fortitudo Deus, nuntius fortitudo Dei, nuntiatus fortitudo deificata potest appellari. Nunciatum dicimus hominem assumptum a Verbo, qui nus ille Hugo sancti Victoris dixit: Qui negat hominem assumptum esse Deum, negat eum assumptum esse in Deum. Nec obviat autoritas illa Hieronymi quae dicit: Legimus Deum humanatum, non hominem deificatum: quae sic intelligenda est, quia non prius homo, et postea Deus est factus, sed ex quo fuit, simul et homo et Deus fuit. Nuntius ergo fuit fortis, ut mandatum Dei fortiter impleret: nunciatus fortis, ut in carne assumpta diabolum fortiter vinceret: nuncians fortis, ut devictum diabolum fortiter alligaret. Ut autem ad stellam nostram revertamur, qui in mari sunt vident eam a remoto: qui in mundo, vident eam e vicino: qui in coelo, vident eam e proximo. Qui ali
Abbreviated transcription (Latin):
consolationis beneficia consecunt᷑. Maris
uerostella est qm̃ omnes miseri. omnes in
amaritudine cͥminum fluctuantes ab
ipã opem refugii exposcũt. Omnis gͦ ani¬
ma uirgi matri deuota letabunda
dicat. aue celi stella. aue mundi stella.
aue maris stella. Aue maria. Uel uͭ mͦ ui
cleo recte stella maris uocata est. Tempore
enim huius salutationis nulli erant incelo
beati. inmuncdo nulli iusti uel admodũ
panci. s omnes erant inmari hoc est ama¬
ritudine peccatoꝵ inuoluti. udeo iuste ma¬
ris scella .i. miserorũ stella nuncupata ẽ.
Sicut enuim stella ħ nauigantib ĩmari.
recte ie inditium ẽ. Sic ⁊ maria in hoc
mundo cortuose uiuentib. aliis rectam
uiam bone oꝑationis. aliis rectam iuam
humilitatis. aliis rectam uiam castitatis
ostendit. Obhanc miseriam collendam ga¬
briel aduirginem missus ẽ. qui fortitudo
dei int̃pr᷑. Si qͥdem opus erat fortitudine.
ut genus humansi a tanta museria li¬

Expanded text:
consolationis beneficia consequuntur: maris consolationis beneficia consequuntur: maris vero stella est, quoniam omnes miseri, omnes in amaritudine criminum fluctuantes ab ipsa opem refugii exposcunt. Omnes ergo animae Virgini matri devotae laetabundae dicant: Ave coeli stella, ave mundi stella, ave maris stella, ave Maria. Vel ut modo video recte stella maris vocata est. Tempore enim hujus salutationis nulli erant in coelo beati, in mundo nulli justi, vel admodum pauci, sed omnes erant in mari, hoc est, in amaritudine peccatorum involuti. Et ideo juste maris stella, id est miserorum stella nuncupata est. Sicut enim stella haec navigantibus in mari rectae viae inditium est, sic et Maria in hoc mundo tortuose viventibus, aliis rectam viam bonae operationis, aliis rectam viam humilitatis, aliis rectam viam castitatis ostendit. Ob hanc miseriam tollendam Gabriel ad Virginem missus est, qui fortitudo Dei interpretatur. Siquidem opus erat fortitudine, ut genus humanum a tanta miseria li
Abbreviated transcription (Latin):
bicat angelus optando. Auc maria. qd̾
int̃ pretat᷑ maris stella. Osi detur illius
copia qui eam uocauit stellã maris. o
si conserte cum eo loqui liceat. qm̃
quisqͥs fuit ille deoꝵ qui sic eam uocaũ:
ñ solum ũbosum s ⁊ contentiosum me
ei ĩpendam. Quare si magis eam celi
stellam: Quare ñ mag̃ eam mundi stel¬
lam uocauit: Certe nom̃ maris amari¬
tudinis significatiuum ẽ. Numquid
de eodem fonte hauriũt dulcem ⁊ ama¬
que mater est misciłie ⁊ pietatis. maẽ
est amaritudinus: Absit. Propt̾ea gͦ
non in merito ⁊ celi stellam.:⁊ mundi
stellam.: ⁊ demum stellam maris appel¬
labo. Celi stellam ꝑp̃ eminentis glorie
p̃mium. mundi stellam propt̾ iustoꝵ
solatium. maris stellam pp̃ miserorũ
refugium. Scella celi est. que sua cla¬
ritate cet̾os scõs illuminat. Mundi uͦ
recte mundus uocant᷑. stella. est: quia¬
dum ip̃i affectu deuotionis adillam
respitiunt: contra pressuras hꝰ mũdi

Expanded text:
dicat angelus optando: Ave, Maria, quod dicat angelus optando: Ave, Maria, quod interpretatur, maris stella. O si detur illius copia, qui eam vocavit stellam maris: o si conserte cum eo loqui liceat: quoniam quisquis fuit ille deorum, qui eam sic vocavit, non solum verbosum, sed et contentiosum me ei impendam. Quare non magis eam coeli stellam, quare non magis eam mundi stellam vocavit? Certe nomen maris amaritudinis significativum est. Nunquid de eodem fonte hauriunt dulcem et amae mater est misericordiae et pietatis, mater est amaritudinis? Absit! Propterea ergo non immerito et coeli stellam, et mundi stellam, et demum stellam maris appellabo eam. Coeli stellam, propter eminentis gloriae praemium: mundi stellam, propter justorum solatium: maris stellam, propter miserorum refugium. Stella coeli est, quae sua claritate caeteros sanctos illuminat: mundi verrecte mundus vocantur: stella est, quia ipsi affectu devotionis ad illam respiciunt, contra pressuras hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
uͥginem fcã ẽ. Bicat deus. Dicat angelus
dicat homo. Aue maria. Hec concordia
ut puto in hoc etiam significata est. qͦd
nomen pͥme matris .i. eua mutat᷑ in
uerbum salutationis. Siquidem hoc
nom̃ eua duas uoces geminam mise¬
tiam humane nature p̃tendentes in se
ht̃ uidelic̃. e.⁊.a. Cum duplici
tium miseria homo ĩhunc mnundũ
nascitur .i. culpa.ipena. Quando gͦ
nomine illo conuerlo. marie dt᷑ aue. ꝑ¬
tata ẽ. Et attende si placet quod aue. qͣn¬
doq est uox optantis. qñq uox orantis.
quandoq congratulantis. uox optantis
est. cum dico ꝓximo ineo aue. qr opto
ei salutem. Uox orantis ẽ. cum dico a¬
ue crux preciosa. Non enim ligno sa¬
lutem opto qͣm hr̃e non potest. s oro ut
uirtus crucis michi salutem oꝑetur. uox
congratulantis ẽ: cum mͦ dicit eccłia.
aue maria. uel cum dicit . salue scã pa¬
rens. Ac si dic̃te congratulor. uł ꝯgaudeo
tue saluti. Dicat gͦ eccl̃ia ꝯgratulando.

Expanded text:
Virginem facta est, dicat Deus, dicat angelus, Virginem facta est, dicat Deus, dicat angelus, dicat homo: Ave, Maria. Haec concordia, ut puto, in hoc etiam significata est, quod nomen primae matris, id est Eva, mutatur in verbum salutationis. Siquidem hoc nomen Eva duas voces geminam miseriam humanae naturae praetendentes in se habet, videlicet, etc. Cum duplici enim miseria homo in hunc mundum nascitur, id est culpa et poena. Quando ergo nomine illo converso Mariae tata est. Et attende si placet quod, ave quandoque est vox optantis, quandoque vox orantis, quandoque congratulantis. Vox optantis est, cum dico proximo meo: Ave, quia opto ei salutem: vox orantis est, cum dico: Ave, crux preciosa. Non enim ligno salutem opto, quam habere non potest, sed oro ut virtus crucis mihi salutem operetur. Vox congratulantis est, cum modo dicit Ecclesia: Ave, Maria, vel cum dicit: Salve, sancta parens. Ac si diceret: Congratulor, vel congaudeo tuae saluti. Dicat ergo Ecclesia congratulando,
Abbreviated transcription (Latin):
oiscipulos suos cum dicit. pax uob̃̾. Salu¬
tat angelus mariam cum dicit. Aue ma¬
tia grã plena. Salutat maria elisabeth. sic̃
legimus quia ascendit maria ĩ montana.
cum festinatione. indonium ⁊ acharie ⁊ sa¬
lutauit elirabeth. Hac triplici salutatione.
triplex concordia nob̃ significata est. usde¬
licet. dei ad hominem. angeli ad homĩem.
hominis ad hominẽ. Discordabat enĩ ds
abhominẽ propt̃ peccatum pͥme p̾uarica¬
tionis. Discordabat angłs ab homine. qͥa
cum conserui in obsequio dĩ ẽẽ debuissent:
homo se subdiderat dominio diabłi. Discor¬
d abat homo ab homine .i. iudeus a gen¬
tili. eoꝙ iste dm̃. ille uͦ ydola coleret. In
pͥma gͥ salutatione. significatur concordia
cei ad hominem. quia deus erat ixp̃o.
mundũ reconcilians ͥ. In sccunda: signifi¬
quia uidens ⁊ gentilis mediante lapide
angulari qui xp̃c est: in una fide sociati
sunt. Et qm̃ ħ criplex concordia ꝑbeatã

Expanded text:
discipulos suos cum dicit: Pax vobis . Saludiscipulos suos cum dicit: Pax vobis . Salutat angelus Mariam cum dicit: Ave, Maria, gratia plena . Salutat Maria Elisabeth sicut legimus: quia ascendit Maria in montana cum festinatione in domum Zachariae, et salutavit Elisabeth. Hac triplici salutatione triplex concordia nobis significata est, videlicet Dei ad hominem, angeli ad hominem, hominis ad hominem. Discordabat enim Deus ab homine propter peccatum primae praevaricationis. Discordabat angelus ab homine, quia, cum conservi in obsequio Dei esse debuissent, homo se subdiderat dominio diaboli. Discordabat homo ab homine, Judaeus a gentili, eo quod iste Deum, ille vero idola coleret. In prima ergo salutatione significatur concordia Dei ad hominem, quia Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. In secunda signifiquia Judaeus et gentilis mediante lapide angulari, qui Christus est, in una fide sociati sunt. Et quoniam haec triplex concordia per beatam
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiationis continet hystoriam. in
qua ũbum quod erat in pͥncipio apud
deum: uenturum incarne annuntiat᷑.
sicut ioħs dicit. U̾bum caro fcm̃ ⁊ habi¬
tauit irnobis. Ipm̃ est illud ũbum ad¬
breuiatum quod fecit dominus suꝑ ter¬
ram. ĩmo u̾e bremissimum. Nam licet
innatura sue diuinitatis incomp̃hen¬
sibile sit ⁊ infinitum: in nr̃a tamen na¬
tura a deo breue scm̃ est. ut tegeretur
uelamuine modici corporis. pannis ĩ uol¬
ueret᷑. ⁊ caꝑet᷑ ab utero uirginis: quod a
dieb efuitatis cotus mundus caꝑe ũ
ip̃e xp̃c auctor ẽ nt̃e salutis. Quod pot̾is i¬
cellige ꝯsiderata eius natiuitate. uita. mor¬
te. ⁊ resutrectione. Natiuitas enim eius
naturam nrãm purgauit. uita eł÷ uitã
nrãm instruxit. mors eius mortem nrãm
testruxit. resurrectio eius salutem nobis con¬
tulit. Propterea cum uoce salutationis an¬
gelus uirginem alloquitur dicens. Aue
maria. Tres salutationes celebres ineu̾n¬
glica serie inuenimus. Salutat enim xp̃c

Expanded text:
annunciationis continet historiam, in qua Verbum, quod erat in principio apud Deum, venturum in carne annunciatur, sicut Joannes dicit: Verbum caro factum est et habitavit in nobis . Ipsum est illud verbum abbreviatum, quod fecit Dominus super terram, imo vere brevissimum. Nam licet in natura suae divinitatis incomprehensibile sit et infinitum, in nostra tamen natura adeo breve factum est, ut tegeretur velamine modici corporis, pannis involveretur, et caperetur ab utero virginis, quod a diebus aeternitatis totus mundus capere nipse Christus autor est nostrae salutis. Quod poteris intelligere, considerata ejus nativitate, vita, morte, et resurrectione. Nativitas enim ejus natura nostram purgavit, vita ejus vitam nostram instruxit, mors ejus mortem nostram destruxit, resurrectio ejus salutem nobis contulit. Propterea cum voce salutationis angelus Virginem alloquitur dicens: Ave, Maria, tres salutationes celebres in evangelica serie invenimus. Salutat enim Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ddimicaturus ꝓcedit. fortis utiq ꝓpu¬
gnator ad saluandum qui fortem illum
armatum custodientem atͥum suum:
fortior ipse suꝑuemens de citu scõrum
eiecit. tta ut non sit amplus in eo ĩuen¬
tus locus. huius antem signum uic¬
torie inligno crucis ꝯstituere uoluit qi
uuxta dictum ꝓpħe ibi abscondita erat

Expanded text:
dimicaturus procedit: fortis utique propugnator ad salvandum, qui fortem illum armatum custodientem atrium suum, fortior ipse superveniens de coetu sanctorum ejicit, ita ut non sit amplius in eo inventus locus. Hujus autem signum victoriae in ligno crucis constituere voluit, quia et juxta dictum prophetae, ibi abscondita