comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raclices incarne remanent ⁊ crescunt ut ite
deris cum electi ad officium altaris scłm
apłicam doctrinam ꝑducuntur qua inue¬
rum tabernaculũ intratur. si .s. uixta doctͥ¬
nani ⁊ exempla scõꝵ bene inceperũt ⁊us

Expanded text:
radices remanent, et crescunt iterum deris, cum electi ad officium altaris secundum apostolicam doctrinam perducuntur: qua in verum tabernaculum intratur , si juxta doctrinam et exempla sanctorum bene incoeperint
Abbreviated transcription (Latin):
m. Quia sunt qui doctores extpralib stipen¬
diis retine ꝑati sũt. s illi nisi prĩ obtineant
et̾na recipe nolunt. si enĩ mnaĩab fructũ

Expanded text:
m. » Quia sunt qui doctores ex temporalibus stipendiis retinere parati sunt: sed illi nisi prius obtineant aeterna, recipere nolunt. Si enim in animabus fructu
Abbreviated transcription (Latin):
u. unde moyses ⁊ helyas. ⁊ ip̃e saluator quadri¬
genario nũo teuiia ꝯsetranit. tanqłntrib
olimꝑi montis ut tradit hystoria potuit in

Expanded text:
e Moyses, Elias, et ipse Salvator, quadragenario numero jejunia consecravit, tanquam tribus Olympi montis ut tradit historia potuit in
Abbreviated transcription (Latin):
due tabile exmedio cibito secte quas angulares posuerũt ad instar
frontem eminentes uelut quib dam raclicib ꝑ ordinem adinuicẽ
fixos ꝑ circutũ respitientes ⁊ ꝑ cos de auratinectes imissi uno quoꝙꝑ
tergum parietum in longitudine positoꝵ unus erat ordo ꝑtabilasᷤ
os uadens quo ꝑ uicinos utriusq pariens latera continebant incast̃
cura quiete seruaretur.

Expanded text:
duae tabulae, ex medio cubito factae, quas angulares posuerunt ad instar frontes eminentes, veper circuitum respicientes, et per eos deaurati vectes immissi, unoquoque : et post tergum parietum in longitudine positorum unus erat ordo, per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis latera continebantur, in cacura quiete servaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
declinauit ad dext̾am uł ad
sinistram diciposse mediũ
sicut sunamitis. starequid̃
indinatur aut ad sinstram
ut demarre uentris exiuit. Aut quõ potuit falsalequi pu¬
er quinuꝑ editus. Necessanum ẽ ergo uentrẽ ⁊ uuluam
talem requirere aui possit ꝯuenire. Alienati sũt pccõres a
uulua. ⁊ c̃ Et illa ent nulua qm aperitomĩs primitiuus

Expanded text:
declinaverit ad dexteram vel ad declinaverit ad dexteram vel ad sinistram, dici posse medium sicut Sunamitis, stare quidem inclinatur, aut ad sinistramut de ventre matris exivit? Aut quomodo potuit falsa loqui nuper editus puer? Necessarium est ergo ventrem et vulvam talem requirere cui possit convenire, Alicnati sunt peccatores a vulva, etc. Et illa erit vulva, quam aperit omnis pr
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ istł sibi eẽ uolu̾it. Qũo
deinceps pͥmogenita iscłitaꝵ¬
eoꝵ uł pecor̃a eoꝵ ꝑtinebant
ad łm ubi uissit in munda pͥ¬
mogenita uł humana muta
teris eadem trib que posset ꝓ
pͥmogenitis posterib ꝯputa¬
ri. nisiqrillud iustum fuit
ut qui nascerentur de illis.
qui iam ad portionẽ dñi ꝑti¬
nebant datam ꝓ primogeni¬
tis. qui deegypto exterunt. iã
deus ꝓprios hr̃et tanqͣmͣ suos
desuis. nec possent ꝓillis ius
ce computari. qui deinceps
primogenin deo debebantur
de mmmerso quippe ppło ⁊ deu¬
niu̾sis pecorib ppłi. data est
genuissent. dei erat ñ pot̾at
hoc tanqm a ppło dari. qd̾ iam
auenumerat ac ꝑ hoc debita
deinceps prꝑnogenita deo red¬
dioportebat. nec ꝓhis ꝯputari
posteros leuitax uł pecoꝵ eoꝵ.¬
Exmedio filioꝵ isił ⁊c̃. Terciꝰ
est leui int̾ filios isrt̃. De quo
ergo mecdio sumunt᷑ leuite
Inuenio sunamitem ficluci
ut̃m stetit quẽ uos nescitis.
Puto ergo eum qui nũqͣm

Expanded text:
sibi esse uoluerit. quomodo deinceps primogenita eorum uel pecorum eorum pertinebant ad deum, ubi iussit inmunda primogenita uel humana mutarteris eadem tribus, quae posset pro primogenitis posterioribus conputari — nisi quia illud iustum fuit, ut qui nascerentur de illis qui iam ad portionem domini pertinebant datam pro primogenitis qui de Aegypto exierunt, iam deus proprios haberet tamquam suos de suis nec possent iuste pro illis conputari, qui deinceps primogeniti deo debebantur? de uniuerso quippe populo et de uniuersis pecoribus populi data est genuissent, dei erat; non poterat hoc tamquam a populo dari, quod iam alienum erat. ac per hoc debita deinceps primogenita deo reddi oportebat nec pro his conputari posteros Leuitarum uel pecorum eoEx medio filiorum Israel, etc. Tertius est Levi inter filios Israel, de quo ergo medio assumuntur Levitae? Invenio Sunamitem fiducialvestrum stat, quem vos nescitis. Puto ergo eum qui nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enĩ mundꝰ a sorde nec si
unius diei. fuent ita eius
hĩtare tñ dicitur. ĩ medio po¬
puli. leuite ergo assumunt᷑
de medio filioꝵ i srb leuite .n.
lũt qui nõ cognouerunt dex¬
teram ⁊ sinistram suam. set
seqñtes moysen .i. legem dei.
ñ pepercerunt pr̃ust matri.
Et tu ergo siueniente temꝑ¬
tatõe ⁊ ira pcc̃i nõ inclinau̾is
ad dext̃am itad sinistram aͤ
p̃uariceris legem dei. s stes
medius fixus ĩstabił nͨ cur¬
ues genua nia pcc̃o. iͨ pocudis
ymaginẽ assimus demedio

Expanded text:
Nemo enim mundus a sorde, nec si unius diei fuerit vita ejus : habitare tamen dicitur in medio populi. Levitae ergo assumuntur de medio filiorum Israel. Levitae enim sunt, qui non cognoverunt dexteram et sinistram suam, sed sequentes Mosen, id est, legem Dei, non pepercerunt patri vel matri. Et tu ergo si, veniente tentatione et ira peccati, nec inclineris ad dexteram vel ad sinistram, non praevariceris legem Dei, sed stes medius fixus et stabilis, nec curves genua tua peccato, nec pecudis imaginem: assumeris de me
Abbreviated transcription (Latin):
uit ante cũ abrech. uñ mͥ ui¬
detur nõ tam p̃catio uł adge¬
niculatio que insalutandouł
accipiũt intelligenda qm qd̃
hebrei tradũt clicentes prẽm
tenerũ ex hoc sermone referri
ab: qͥppe dr. rech: delicatus uł te

Expanded text:
vit eum, Abrech. Unde mihi videtur non tam praeco sive adgeniculatio, quae in salutando, accipi potest, intelligenda, quam id quod Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerum ex hoc sermone transferri. Ab quippe d
Abbreviated transcription (Latin):
Non dicit dabunt s dabit. Et¬
si enĩ cõmuni ꝯsilio sacerdo¬
tis ⁊ eius qui ad pnĩam monu¬
it exinuationis diffinitio da¬
tur. Ille tñ offeret eum qui
adpenitendum excrtauit. hu¬
icenĩ obediet qui ⁊ ip̃e penten¬
tiobligatur ut qd̃ oeꝑit ꝑfi¬
ciat.
Nemo scĩ ⁊c̃. Non qi sc̃ĩficatõe
nec egent fc̃ificari. ut filius
qui sic patrem ⁊ marrẽ honorat
ut⁊̃ exemplum aliis fiatrã¬
qmͣ deo offexens honorem qui
h p̃cepit. Serius quoq qui ⁊̃
dñis carnalib insimplicitate
cordis nõ adoculumseruit.

Expanded text:
Non dicit dabunt, sed dabit. Etsi enim communi consilio sacerdotis et ejus qui ad poenitentiam monuit, aestimationis definitio datur, ille tamen offeret eum qui ad poenitendum excitavit: huic enim obediet, qui et ipse poenitenti obligatur, ut quod coepit perficiat.et vovere. Non quia sanctificatione nec egent sanctificari, ut filius, qui sic patrem et matrem honorat, ut etiam exemplum aliis fiat, tanquam Deo offerens honorem, qui hoc praecepit . Servus quoque qui etiam dominis carnalibus in simplicitate cordis non ad oculum servit,
Abbreviated transcription (Latin):
na. Sicera enĩ ex cliu̾so ꝯficitr genere. sic̃
qui ad decipiendos hoĩes uibras quas¬
passa nescuntur qui ad humanos oculos
abstinentie paslore inficiunt᷑ ut głiam ca¬
piant ab hõib. Acetum bibũt qui postui

Expanded text:
na. Sicera enim ex diverso conficitur genere, sicut qui ad decipiendos homines umbras quaspassa illi vescuntur, qui propter humanos oculos abstinentiae pallore inficiuntur, ut gloriam capiant ab hominibus. Acetum autem hi
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo scĩe. hec est caritas qr
plenitudo legis est dilectio.
pora uolubilia sunt ad arborẽ
et gladium u̾satilem .i. tol
lerantiam temporalem.

Expanded text:
plenitudo scientiae: haec est charitas, quia plenitudo legis est dilectio .pora volubilia sunt. Illa ergo et per gladium versatilem, id est tolerantiam temporalem.
Abbreviated transcription (Latin):
deuna matre geniti figura sc̃
oĩum hõim qui de radice pc̃ci
mbant uitam ꝓpagantur. ⁊ a¬
lii t̾renam ciuitatem ⁊ morti¬
feras delicias sc̃amaturi. et
qnͣtum inse est ambitõe posses¬
tem q̃situri ⁊ de huiꝰ hĩtanonis
miseriis lugentes ad futurã
głiam toto desiderio tnssituri
quos sig̃cat abel qui int̾pr̃ luc¬
tus. ⁊ est poffior qr ñ pruis ẽ¬

Expanded text:
de una matre geniti, figura sunt omnium hominum qui de radice peccati in hanc vitam propagantur; et alii terrenam civitatem et mortiferas delicias sunt amaturi, et quantum in se est ambitione possestem quaesituri, et de hujus habitationis miseriis lugentes, ad futuram gloriam toto desiderio transituri, quos significat Abel, qui interpretatur luctus, et est posterior: quia non prius e
Abbreviated transcription (Latin):
que alonoie appeu atr dechleeni. Uicens aũ filios enis dixit ad eũ. oui
sut isti. hedit filii meisũt quos donauit mͥ d̾s inhocloco. Acllic eos inquit
adme ut bñdicamillis. Oculi enĩ isrł calligabant p̃nimia senectute
et clare uid̾e ñ pot̾at. Applicatos ꝙ ad se deosculatus ⁊ cirruplexus clixit ad
slui suũ. Non dĩ fraudatus a ⁊spectu tuo. Insuꝑ ostendit m d̾s sem̃tirũ

Expanded text:
eum qui sunt isti respondit filii mei sunt quos dedit mihi Deus in hoc loco adduc inquit eos ad me ut benedicam illis oculi enim Israhel caligabant prae nimia senectute et clare videre non poterat adplicitosque ad se deosculatus et circumplexus dixit ad filium non sum fraudatus aspectu tuo insuper ostendit mihi Deus semen tu
Abbreviated transcription (Latin):
clicat ⁊ instruit auditores agrũ
detur excołe h̃t quoꝙ culture
sue fructum ⁊ infructũ. ⁊ ile¬
electum aliquẽ ⁊ p̾cipuum
qitẽ qiͣ primitias offerat. ⁊ ali¬
un ꝓ pͥmogenitis aliũ ꝓdecimus.¬
nitidici. qͥ cũ mulierib ñ sũt
coinquirati uł ⁊̃ martyres
primitie quoq ecc̃e posst̃ dici
giũ ⁊tinẽtes ft̃

Expanded text:
aedicat et instruit auditores, agrumdetur excolere. Habet quoque culturae suae fructum, et in fructu electum aliquem et praecipuum, quem quasi primitias offerat, et alium pro primogenitis, alium pro decimisniti dici, qui cum mulieribus non sunt coinquinati, vel etiam martyres; primitia quoque Ecclesiae possunt dici gium continentes
Abbreviated transcription (Latin):
sitis thure plenis que ꝑmane¬
bant usꝙ ad aluid sabbm ⁊ tũc
dabantur. ⁊ thure incenso mig¬
ne sacro inquo om̃iia holocansta
fiebant. aliud thus suꝑponebat᷑¬

Expanded text:
sitis, thure plenis, quae permanebant usque ad aliud sabbatum, tabantur: ne sacro in quo omnia holocausta fiebant, aliud thus supe
Abbreviated transcription (Latin):
neccanib sc̃m datur: Sola est inqua opus bo¬
num fructuo se agitur. unde ⁊ mercedem de¬
narii soli qui intrã uineam laborauerunt
acceperunt sola est que nrera se positos irali¬
da caritatis ⁊ pagecustodit unde aqua dilu¬
uil archam quidẽ ad sublinitora sustulit¬

Expanded text:
carnibus vetat. Sola est in qua opus bonum fructuose peragitur. Unde et mercedem denarii nonnisi qui intra vineam laboraverant acceperunt. Sola est quae intra se positos valida charitatis compage custodivit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Et tegan manu mea suꝑte donͨ tran¬
seam ⁊ aliferam manũ meam. ⁊ tũc indeb
postenora mea. faties aũ mea ñ iudebit᷑ tibi.
dũ dixisset stabis supͣ petram. Statim ait
Transiet głia mea. Ubi intelligitur post
transitum sius ꝓmisisse supͣ petrã. stabili¬
tatem. Qũo accipiend̾ est qd̾ ait ponam te
incauerua petre ⁊ tegam manu mea suꝑte
donec transeam ⁊ auferam manũ meam
et tũc uidebis post̾iora mea. qͣs iam illoui
petra ⁊stituto. tegat manu suasuꝑ ⁊ demde
situm. s recapitulatio intelligenda est rerp̃¬
termisse. qua sepe utitur scriptura. postea. a¬

Expanded text:
transeam; et auferam manum meam, et tunc uidebis posteriora mea; facies autem mea non uidebitur tibi. cum iam dixisset: stabis super petram, statim ut transiet gloria mea — ubi intellegitur post transitum suum promisisse super petram stabilitatem — quomodo accipiendum est quod ait: ponam te in cauerna petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum, et tunc uidebis posteriora mea? quasi iam illo in petra constituto tegat manu sua super eum ensitum. sed recapitulatio intellegenda est rei praetermissae, quali solet uti scriptura in
Abbreviated transcription (Latin):
Mistice u̾o infronte tecti sex¬
tum sagum clupplicatur cũ
om̃s qui scãm intrant ecc̃am
ita fide ⁊ sacram̃to dñice passi¬
onis imitantur. uthuiꝰ quo¬
sibi intelligant qĩ enĩ ingres

Expanded text:
Mystice vero in fronte tecti sextum sagum duplicatur, cum omnes, qui sanctam intrant Ecclesiam, ita fide et sacramento Dominicae passionis initiantur, ut hujus quos
Abbreviated transcription (Latin):
capatitatem ingenii ꝯferatur. debet enĩ qͥ docet
subtilit̾ ꝑspicere. ne plus studeat qmabaudi
dientium se contrahere nedũ ꝑuis sublimia
et ideo ñ ꝓfutura loquif᷑ se magis curet ostend̾e
qnͣa aucłitorib ꝓdesse. Iitbente aũ clño nõ solũ
phiale adm̃sam tabernacisli s ⁊̃ c̾yati pp̃arant.¬

Expanded text:
capacitatem ingenii conferatur. Debet is qui docet subtiliter prospicere, ne plus studeat praedicare, endo descendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquitur, se magis curet ostentare quam auditoribus prodesse. Jubente autem Domino, non solum phialae ad mensam tabernaculi, sed etiam cyathi praeparant
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quatuor reliqͣs ꝓmitto uob insemẽ¬
tem ⁊ incibos familus ⁊ liberis ur̃is. Mui
ixcerunt᷑. qaiuis nia inmanu tua est
uniũsa terra egypti regib qͥnta ꝓs sol¬
uitur. et fc̃m est qͣi in legem absꝙ terra
sacerdotali. que lib̾a abhaceditõe fuit

Expanded text:
tuor reliquas permitto vobis in sementem, et in cibum familiis et liberis vestris. Qui responderunt: Salus nostra in manu tua est:universa terra Aegypti, regibus quinta pars solvitur, et factum est quasi in legem, absque terra sacerdotali, quae libera ab hac conditione fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Osꝵ. Paft̾is quoꝙ datur exem¬
plum. nequis p̃sumptõe suꝑ.¬
bi sp̃c non sibi a deo datum mu¬
nus pontificatus inuaderet
s illicedat. quẽ nõ amibitio
humana nõ fauor corruptꝰ¬

Expanded text:
st. Posteris quoque datur exemplum, ne quis praesumptione superbi spiritus non sibi a Deo datum munus pontificatus invaderet; sed illi cedat quem non ambitio humana, non favor corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
Dassus ẽ ⁊ ascendit incelum¬
ad hut sẏnagoga steriliꝑmanẽ¬
¶ S accipiet ⁊ c̃. Qui reg̾e ualet
cui nolenti in faciem młr ex¬
puit. Qui enĩdonis sp̃italib
eccłia exꝓbrans qͣl infaciẽ iactat do. qfideles scõs filios dei . s¬

Expanded text:
assus est et ascendit inadhuc synagoga sterili peSed accipiet, etc. Qui regere valet, cui nolenti in faciem mpuit. Qui enim donis spiritalibus esia exprobrans quasi
Abbreviated transcription (Latin):
b. Et pones sr̃ m̃ ꝑa. ⁊ c̃. se¬
ne panes ꝓpõnis uocantur qr
semꝑ debet patere sermo sa¬
lutis cunctis fidelib. nec umꝙͣ
decẽ oportet inecc̃a irerbum so¬
latii qd̃ dñs ꝑ precones u̾itatis
mundo ꝓponens in ꝯspectu suo
apparere. ⁊usq infinem. hiis qͥ
esuriunt ⁊ sitiunt iustician⁊
in cessanter hñdare noluit
labrũ tabernaculi sicut ⁊ mñsa
uniũsalem p̃sentis tꝑris ecc̃am
it intromitti. mensa ẽ qr hiis qͥ
esuriũt ⁊ sitiũt iusticiã uictũ
cotidie celestem ne deficiãt ĩuia.¬

Expanded text:
. Et pones super mensam, etc. Bene panes propositionis vocantur, quia semper debet patere sermo salutis cunctis fidelibus, nec unquam deesse oportet in ecclesia verbum solatii: quod Dominus per praecones veritatis mundo proponens in conspectu suo apparere, et usque in finem his qui esuriunt et sitiunt justitiam incessanter abundare voluitlabrum, tabernaculum, sicut et mensa, universalem praesentis temporis Ecclesiam it intromitti. Sic mensa est, qua his, qui esuriunt et sitiunt justitiam, victum quotidie coelestem, ne in tenta
Abbreviated transcription (Latin):
nui repeticio est .iiiiͦ. libroꝵ legis. Illi enĩ ꝓpͥas
uise etinent causas iste replicat immiensa¬
ht̃ ⁊ ꝓpria sacram̃ta.

Expanded text:
i repetitio est quatuor librorum legis: illi enim proprias continent in se causas, iste replicat uni propria sacramenta.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dñs d̾s nr̃ ⁊ c̃. In libro nũi de ꝓfectõe filioꝵ
isit des deserto synai narratur s p̃ceptum
dñi admoysen de eodem transitu ñ diciturꝰ
s que denube que tabernatulũ tegebat ⁊ q̃n
ꝓficiscend̾ erat recedebat. ⁊ ad locũ figendoꝵ

Expanded text:
 Deus noster. In libro Numerorum de profectione filiorum Israel de deserto Sinai narratur, sed praeceptum Domini ad Moysen de eodem transitu non dicitur; sed de nube quae tabernaculum tegebat, et quando proficiscendum erat recedebat: et ad locum fig
Abbreviated transcription (Latin):
Dixi uob̾ illo tꝑr ⁊ c̃ de hac diuisione potesta¬
tum in exodo añqͣm uenirent ad montẽ synai
scciptum est qd̾ iethro sacerdos macdian cogna¬
tus moysi hoc ip̃i suggesserit unde m̾̃ito q̃¬
possum solus susti

Expanded text:
is in illo tempore, etc. De hac divisione potestatum in Exodo antequam venirent ad montem Sinai, scriptum est quod Jethro sacerdos Madian cognatus Moysi hoc ipsi suggesserit . Unde merito qupossum solus susti
Abbreviated transcription (Latin):
de tabernacilo fed̾is ⁊ recubuit ĩsolitudĩe
pharan. S manifestum est transitũ illũ
dei p̃cepto ẽẽ dispositum. licet ibi ũ sit cẽ¬
memoratun. uñ alibi inlibro nũi adĩꝑi¬
um dñi erigebant tentoria ⁊ ad ĩꝑnim il¬
lius deponebãt

Expanded text:
de tabernaculo foederis, et recubuit in solitudine Pharan . Sed manifestum est transitum illum Dei praecepto esse dispositum, licet ibi non sit commemoratum. Unde alibi in libro Numeri ad imperium Domini figebant tentoria, et ad imperium illius deponebant
Abbreviated transcription (Latin):
Is̃ Nlon dubitauit ualaam oblata copiafemi¬
naꝵ fornicatõis ruina isttitas collapsuros q
ꝯcupiscibiles amme eoꝵ ꝑtessciebat enĩ corrup¬
tas. ita demones unũquemq ꝑtemptantilł affec¬
tib anime laqueos tendentes quib nos sense¬
rint egrotare.

Expanded text:
 Non dubitavit Balaam, oblata copia feminarum, fornicationis ruina Israelitas collapsuros, quia concupiscibiles animae eorum partes sciebat esse corruptas: ita daemones unumquemque pertentant, illis affectibus animae laqueos tradentes quibus nos senserint aegrotare.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hec sig̃cat post lucem scientie p̃ceptam p̃¬
dicatoremuerbum parĩe ⁊ solatii debere ts̃
discretõe ꝓximis impend̾e. subeleararo.i

Expanded text:
 Haec significat post lucem scientiae perceptam, praedicatorem verbum patientiae et solatii debere cum discretione proximis impendere. Sub Eleazaro
Abbreviated transcription (Latin):
.i. bob ⁊ capris ⁊ ouib offe¬
runtur. ⁊ nch̾ ultra ad ĩmo¬
landum substituit᷑. ueraues
quidẽ que mofferendis mu¬
nerib substitute sunt suꝑiꝰ.
Qui enĩ salutares offerunt
bostias salutis sue tam ꝯscius
est. Necc̃e ergo ht ut magna et
ꝑfecta offerat. uñ apłs. ꝑfec¬

Expanded text:
 bobus et capris et ovibus offeruntur, et nihil ultra ad immolandum substituitur: nec aves quidem, quae in offerendis muneribus substitutae sunt superius. Qui enim salutares offert hostias salutis suae conscius est: necesse ergo habet ut magna et perfecta offerat, unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe sig̃cantur. quoꝵ auctori¬
et ossis doctores ĩnitunturbi
b. bene plaga occidentalis que
mare respice dc̃a est .uii. sabuł
dõstat. qr insenarto bini oꝑis
ꝯsũmatio notatur qr in ilo
mundi ornatũ dñs ⁊suma¬
uit. In illo hoĩem ĩ principio
creauit ĩ illo genus humanũ
sua passione restaurauit. uł
nonis gliam ꝓueniamus.

Expanded text:
e significantur, quorum auctoriet omnes doctores innituntur. B. mare respicere dicta est, sex tabulis constat: quia in senario boni operis consummatio notatur: quia in illo mundi ornatum Dominus consummavit; in illo hominem in principio creavit; in illo genus humanum sua passione restauravit. Veltionis gloriam perveniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere cũ rabernaculum nõ nisi sac̾cotes
soleant ingredi ⁊ usꝙ aditelum scłi ułrra ue¬
lum aũ ubi erat archa summus tm̃ sacerdos
introibat forte ante tabernaculum isbi alta¬
re sacrificioꝵꝵ est potuit dici scũarium. Nam
sepe scũs locus appellatur ⁊̃ arnũ ãt dicitur

Expanded text:
nisi sacerdotes debeant ingredi, et usque ad velum secundi: ultra velum autem, ubi erat arca, summus tantum sacerdos introibat? Forte ante tabernaculum, ubi altare sacrificiorum est, potuit dici sanctuarium. Nam saepe sanctus locus appellatur etiam atrium, cum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
una eoꝵ qui corꝑalr᷑ tm̃ intel¬
ligiuolunt. alia eoꝵ qui spũta¬
liter tm̃. tercia u̾o eoꝵ qui u¬
troq modo ꝑadisum accipi¬
unt. terniam mͥ platere fate¬
or ut homo fcũs exlimo. qd̃
corpus humanũ ẽ inꝑaddiso
corꝑali locatus intelligatur¬
qũo adam ⁊ si aliud sig̃eet
qr est forma futur ĩnatura
ꝓpria bomo accipitur.

Expanded text:
Una eorum qui corporaliter tantum intelligi volunt, alia eorum qui spiritualiter tantum, tertia vero eorum qui utroque modo paradisum accipiunt. Tertiam mihi placere fateor: ut homo factus ex limo, quod corpus humanum est, in paradiso corporali locatus intelligatur. Adam, etsi aliud significat, quia est forma futuri, in natura propria homo accipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. stola prima autiustitia
est de qua lapsus. uł si corꝑalẽ
in mortalitatẽ signat. hanc a¬
misit. cũ peccando ad eam ꝑue¬
nire ñ potuit. Sic ergo adam cor¬
pus ammale hũit. ñ modoañ
interiori hõĩe fu̾it sp̃ualis ꝙ
tur incorpus sp̃uale mutatõem.

Expanded text:
ndi. Stola prima aut justitia est, de qua lapsus est: vel si corporalem immortalitatem signat, hanc amisit, cum peccando ad eam pervenire non potuit. Sic ergo Adam corpus animale habuit, non modo ante interiori homine fuit spirituale quod tur in corpus spirituale mutationem.
Abbreviated transcription (Latin):
us ductor eccł̃ie cuiꝰ discipłm
uł indoctũ qui sig̃catur ꝑ o
uem siuideris errare noli ne¬
gligere. s exhortare ut fñꝙ.
duc ĩ domũ tuam . i adhibe
curam ⁊ si ñ ẽ ꝓꝑin quus .i.¬

Expanded text:
doctor Ecclesiae, cujus discipulum vel indoctum, qui significatur per ovem, si videris errare, noli negligere, sed exhortare ut fratriDuc in domum tuam , id est, adhibe curam. Et si non est propinquus, i
Abbreviated transcription (Latin):
monte tͥ mon¬
stratumest. faci¬
es et atriũ caber¬
naculi mcuius
plaga australi
contͣ meridiem
erunt centoria.
de bysso retorta

Expanded text:
monte monstratum est facies et atrium tabernaculi in cuius plaga australi contra meridiem erunt tentoria de bysso retorta
Abbreviated transcription (Latin):
de oriente inuenerũt campũ interra sen¬
naar ⁊ hĩtauerunt in eo. Dixit ꝙ alter
ad ꝓximũ suũ. uenite faciamꝰ laceres
et coquamus eos igni. hũeruntq lates

Expanded text:
de Oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et habitaverunt in eo, dixitque alter ad proximum suum: Venite, faciamus lateres, et coquamus eos igni, habueruntque late
Abbreviated transcription (Latin):
a qmͣ sig̃cat sue filia hyranu¬
chananer qr ei danda
nagoga primo adhesit ip̃o qñ
petrus ⁊ andreas ⁊ ceñ ioh̃is
discipłi fcĩ sũt discipłi xp̃i q̃
quo ordine ꝯpleta sũt seq̃ns
sig̃cat hystoria natrans. qũo
iudas intrauit ad thamar que
goga principes qui eitanqͣm

Expanded text:
am significat Sue, filia Chananaei, quia ei danda nagoga primo adhaesit Christo, quando Petrus et Andreas, et caeteri Joannis discipuli facti sunt discipuli Christi. Quo ordine haec completa sunt sequens significat historia, narrans quomodo Judas intravit ad Thamar, quae goga principes, qui ei tanq
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eos qui sublege erant ꝯminando instruit
ne tempus pasche obseruare negliganssios
quaꝑ ammonet ut sp̃uale pascha suo teꝑe
fatiamus. de quo paulus ait. Ecce mĩc tꝑs
acceptabile. ⁊t̃. Quia quisqͥs redemptõem.
humani gẽnis que uer agni ĩmolatõe fc̃a
ẽ. fide iligna nõ celebrau̾it. ⁊uitam suã in
meliora nõ ꝯuerc̾it ⁊ a uiciis ad iuirtures
nõ transierit temꝑe hus mortalitatis ad resu

Expanded text:
 Eos qui sub lege erant, comminando instruit, ne tempus paschae observare negligant. Nos quoque admonet, ut spirituale pascha suo tempore faciamus, de quo Paulus ait: Ecce nunc tempus acceptabile, etc. . Quia quisquis redemptionem humani generis, quae veri agni immolatione facta est, fide digna non celebraverit, et vitam suam in meliora non converterit, et a vitiis ad virtutes non transierit tempore hujus mortalitatis: ad resu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃aicator aiãm auditoris sint iceo ẜius pe¬
tit Rebecca potũ tribuit qr electoꝵ eccłia desi¬
derio p̃dicatoꝵ exuirtute sue fidei satisfacit
Que .n. d̾m quem audit ꝯficetur p̃clicato¬
niꝰ aqͣm refectionis ⁊ refrigerii effert. Et notan¬
d̾ qd ydriam abhumero inlinans posuit qr
illa ꝯfessio placita que abono oꝑe ꝓcedit ut
aqła p̃buit. qr eo qd̃ credidit uactia ñ remã¬
sit. Moxenĩ predicauit qd̾ auiliuit. ⁊ docendo
multos exse p̃dicatores ꝓtulit. aqua enĩ ĩ
ydria. scientia p̃disatõis in mensura. Stu¬
det enĩ nõ plus sapere qm oportet sapere
ydria in ulna mensura p̃dicationis ĩ oꝑe
nec solum om̃ib comnib eius. s ⁊ cainel
potum prebet qr cibum uite ñ solũ pru¬
dentib s ⁊̃ stultis p̃dicatur. unde sapien¬
tib ⁊ insipientib debitor sum. uł aqua ⁊̃
uimentis datur cũ cura carnis qũo sithñ¬
da disponitur. ut exuoliuitate ñ umpen¬

Expanded text:
praedicator animam auditoris sitit, ideo servus petit, Rebecca potum tribuit: quia electorum Ecclesia desiderio praedicatorum ex virtute suae fidei satisfacit. Quae enim Deum, quem audit, confitetur, praedicatori aquam refectionis et refrigerii offert. Et notandum quod hydriam ab humero inclinans posuit, quia illa confessio placida est quae a bono opere procedit. Vel aquam praebuit, quia in eo quod credidit, vacua non remansit. Mox enim praedicavit quod audivit, et dicendo multos ex se praedicatores protulit. Aqua enim in hydria, scientia praedicationis in mensura. Studet enim non plus sapere quam oportet sapere. Hydria in ulna, mensura praedicationis in opere. Nec solum omnibus comitibus ejus, sed et camelis potum praebet, quia verbum vitae non solum prudentibus, sed etiam stultis praedicatur. Rom. I: « Sapientibus et insipientibus debitor sum. » Vel aqua etiam jumentis datur, cum cura carnis quomodo sit habenda disponitur, ut ex voluptate non impen
Abbreviated transcription (Latin):
msle estilld̾ docentes eos seruare
ontnia quecũꝙ mandaui uo¬
bis. Non ergo moyses nõ apłi
uł quilibet alia debet docere qͣm
q̃ dñs docuit ⁊ consilii decreto
obseruanda prescripsit inquib
uitam et̾nam uos hr̃e uoluit
sicut dehiis p̃termiti quicqm
ñ oportet. set omũa que man¬
dauit auditorib cominute¬
re necesse est.

Expanded text:
mile est illud: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Non ergo Moyses, non apostoli, vel quilibet, alia debet docere quam quae Dominus docuit, et consilii decreto observanda praescripsit, in quibus vitam aeternam nos habere voluit, sicut de his praeteriri quidquam non oportet: sed omnia quae mandavit, auditoribus committere necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
lacob qr sunt esce inegypto unde .s. ab sens
pades ⁊ montem fumantem qd̃ ꝑtinet ad sensũ
udendi nisi quis dicat. nec tam breuit᷑ clicen¬
dum fuisse. ut nõ totum diceret audiebat no¬
cem ⁊ uidebat lampaces ⁊ audiebat uocem
tube. ⁊ uidebat montem fumantem. Duo .ii.
gn̾a uocis erant. ⁊ denubib sicut tomitrua. et
titba si tñ ipãm dixit uocem que denubib
ecebatur: ac ꝑ hec melius in hiis que ad sensũ
aucliendi ꝓtinebant gn̾alis sensus positus est
.i. udendi cum breuiter totũ uellet scupt᷑a ⁊
mus. Nam uide quid sonet solemus dr̃e. audi qͥd¬
tenenda ut tardiores pascantur ꝓhystoriam
et uelociores ingenio. ꝑallegoriam. uñ cũ ppłs

Expanded text:
Iacob quia sunt escae in Aegypto, unde utique absens padas et montem fumantem, quod pertinet ad sensum uidendi. nisi quis dicat nec tam breuiter dicendum fuisse, ut totum diceretur: audiebat uocem et uidebat lampadas et audiebat uocem tubae et uidebat montem fumantem. duo quippe genera uocis erant: de nubibus, sicut tonitrua, et de tuba, si tamen ipsam dixit uocem, quae de nubibus edebatur. ac per hoc melius in his, quae ad sensum audiendi pertinebant, generalis sensus est positus, hoc est uidendi, cum breuiter totum uellet scriptura mus. nam "uide quid sonet" solemus dicere, "audi q, ut et tardiores pascantur per historiam, et velociores ingenio per allegoriam. Unde cum loqu
Abbreviated transcription (Latin):
intem imonii spre quo u̾saris interra qñ dilatauerit dñs d̃s tuus
t̃minos tuos. sicut locutus est tͥ. ⁊ uolueris uesci carnib qͣs desiderat
anima tua. locus aũ quẽ elegent dñs deus tuus. ut sit nom̃ eius ibi
si ꝓcul fuit occides de armentis ⁊ pecorib que hũens. sicut pcepret. ⁊ co¬
medes in oppidis tuis ut tibi placet sicut comeditur caprea ⁊ cerus
ita uescens eis et inimebus ⁊ inmumndues incõmune uescetur. hoc solu

Expanded text:
ilataverit Dominus Deus tuus terminos tuos sicut locutus est tibi et volueris vesci carnibus quas desiderat anima tua locus autem quem elegerit Dominus Deus tuus ut sit nomen eius ibi procul fuerit occides de armentis et pecoribus quae habueris sicut praecepi tibi et comedes in oppidis tuis ut tibi placet sicut comeditur caprea et cervus ita vesceris eis et mundus et inmundus in commune vescentur hoc solum
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. lix. Arcende tͥ ip̃i nefiat uerbũ occul¬
tum incorde tuo iniquitas dicens. aꝓpinqͣt
tur oculus tuus infrẽmtuũ egenũ magni
fice occultũ uterbum hocdixit qm̃ nemo au¬
det hoc dic̾ẽ qd̃ potũit cogitare. ideo nõ ẽẽ
annus remissionis. cũ deus pp̃ iĩamutrũ
gitat illo temꝑe dandũ nõ ẽẽ quo dandũẽ

Expanded text:
um. Adtende tibi ipsi, ne fiat uerbum occultum in corde tuo, iniquitas, dicens: adpropiat tur oculus tuus in fratrem tuum egenumfice occultum verbum hoc dixit, quod nemo audet hoc dicere, qui potuerit cogitare, ideo non esse annus remissionis, cum Deus propter misericgitat illo tempore dandum non esse, quo dandum
Abbreviated transcription (Latin):
lo  prmñcipio plantauit ꝑa
tis aquis hetbas ⁊ ligna ꝓclu¬
et si p̃sentis eccł̃ie ut future ꝑa¬
trie tẏpumtenet ad litam
tñ intelligenctum est locum¬
eẽ amenississimũ fritctuosis
arborib magnum ⁊ magno

Expanded text:
lo principio plantatus acctis aquis herbas et ligna produetsi praesentis Ecclesiae vel futurae typum tenet, ad litteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno
Abbreviated transcription (Latin):
usł uitia exprimũt que illi ex suꝑare possũt qͥ
scõꝵ pr̃m uestigiis ⁊ dectrinis insistunt ⁊ sp̃ita¬
lem miliciam sub rege xp̃o agunt. de qua dicit᷑.
Non est colluctatio nobis aduersus carnẽ ⁊ san¬
guinem. s adu̾sus principat᷑ ⁊ potestates ⁊ c̃.
est moabitaꝵ suꝑ ripam torrentis arnon
olum possessa agente uet̾ima enun. Postea
retenta afiliis loth .i. moabitis. subuersis

Expanded text:
vel vitia exprimunt, quae illi exsuperare possunt, qui vel vitia exprimunt, quae illi exsuperare possunt, qui sanctorum Patrum vestigiis et doctrinis insistunt, et spiritalem militiam sub rege Christo agunt, de qua dicitur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestatesest Moabitarum, super ripam torrentis Arnon: olim possessa a gente veterrima Emim, postea retenta a filiis Loth, id est Moabitis, subversis
Abbreviated transcription (Latin):
tit suꝑbiam que desuis inrib p̃sumit. nec ĩ d̾i
⁊fidit potentia. Amorrei . a .i. amaricantes hos¬
tes sũt sp̃itales qui hĩtant inmontib suꝑbie
enĩ uitioꝵ sordib ñ merrt pollui. hũc nec̃ce
est ꝓmeritis ignib gehenne tradi. Demones
namq uolunt uos implicare cupiditatib t̃¬
renis ⁊ si ꝑseueramꝰ in pct̃is. ⁊̃ in montẽ suꝑbic
ascendere nõ desistimus. ignitis iaculis ⁊̃ fid̃t
et ꝑducunt adanatha ꝓpetuũ. Io nõ sccłmpe¬
lagi auistas denr̃a p̃simam̃ potentia. s ĩ fir¬
mitatem nr̃am ⁊ siderantes dũo ꝑom̃ia obse¬
quamur ut suꝑatis hostib celestis patrie:
gaudia ꝓmissa consequamur
Seir est mons int̾ra edom in quo hĩtauit e¬
sau. in regione gãbalena ubi hĩtauit añ cortẽ
quem interfecit chodrolaomor qui ab esau
piloso ⁊ hẏspido seyr.i pilosi nom̃ accepit. Chor¬
rei sicut cet̾e gentes quas suꝑerauerũt qui de pa¬
triarchaꝵ semine descenderunt malignos sp̃c

Expanded text:
tit superbiam, quae de suis viribus praesumit, nec in Dei confidit potentia. Amorrhaei enim, id est, amaricantes, hostes sunt spiritales, qui habitant in montibus superbiae, enim vitiorum sordibus non metuit pollui, hunc necesse est, pro meritis, ignibus gehennae tradi. Daemones namque volunt nos implicare cupiditatibus terrenis, et si perseveramus in peccatis, et in montem superbiae ascendere non desistimus, ignitis jaculis concidunt et perducunt ad anathema perpetuum. Ideo non secundum Pelagianistas de nostra praesumamus potentia, sed infirmitatem nostram considerantes, Domino per omnia obsequamur, ut superatis hostibus, coelestis patriae gaudia promissa consequamurSeir est mons in terra Edom, in quo habitavit Esau in regione Gabalena, ubi habitavit antea Chorraeus quem interfecit Chodorlahomor; qui ab Esau piloso et hispido, Seir, id est pilosi, nomen accepit. Chorraei sicut caeterae gentes, quas superaverunt, qui de patriarcharum semine descenderunt, malignos spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
. ⁊ apte ⁊̃ altare chimiama¬
tis. qnͣtum metalli fulgore p¬
cellebat. tanto qntitate musꝰ
erat qͣnto enĩ sanctiores tan¬
co pautiores¬

Expanded text:
. Apte etiam altare thymiamatis quantum metalli fulgore praecellebat, tanto quantitate minus erat: quanto enim sanctiores, tanto pauciores
Abbreviated transcription (Latin):
s. Hee sunt familie chaachitaꝵ recensite ꝑ no¬
mina sua. Omnes masculini gñis ab uno mense ⁊ supra octo milia. ds
habebunt excubias sc̃uarii ⁊ castra me¬
tabuntur admendianam plagam
princeps ꝙ eoꝵ erit helysapbãt filius
or iel ⁊ custolient archam men samꝙ ⁊ cantelabꝵ altana ⁊ uasascũa

Expanded text:
s. Hae sunt familiae Caathitarum recensitae per nomina sua: omnes generis masculini ab uno mense, et supra, octo millia sexcenti habebunt excubias sanctuarii, et castrametabuntur ad meridianam plagam. Princepsque eorum erit Elisapham filius Oziel: et custodient arcam, mensamque et candelabrum, altaria et vasa sa
Abbreviated transcription (Latin):
anui. qñ congregatis fingib .i. iurtutum
fructĩb adfinem uite ⁊ introitũ regni ce¬
nec requiem hic s infuturo requirimus
sedulo curantes. ne ĩ conspectu dei uatinap¬
pareamus.

Expanded text:
congregatis frugibus, id est virtutum fructibus, ad finem vitae et introitum regni coenec requiem hic, sed in futuro requirimus, sedulo curantes ne in conspectu Dei vacui appareamus.
Abbreviated transcription (Latin):
inscẽ truitatis ꝯfessione ꝑ fidem ⁊ spemt
caritatem bonoꝵ oꝑm obsequia deo crea¬
tori ur̃o exhibebitis. Pascha enĩcelebramꝰ
mense nouoꝵ. cũ ꝑsanguinem agni ĩma¬
culati abegyptia serunite liberati ꝑsp̃u¬
ales aqͣs ceuet̾i hõie innouũ tͣnsisis¬
mus. ñ inuetustate lit̾e s in nouitate

Expanded text:
e Trinitatis confessione, per fidem et spem et charitatem bonorum operum obsequia Deo creatori vestro exhibebitis. Pascha enim celebramus mense novorum, cum per sanguinem Agni immaculati ab Aegyptia servitute liberati, per spirituales aquas de veteri homine in novum transimus, non in vetustate litte
Abbreviated transcription (Latin):
scire caym nisi u̾a eẽt int̾pretatio theodo¬
tionis. ⁊ inflãmauit dñs suꝑ abel ⁊ suꝑ sa¬
crificium eius suꝑ caym ⁊ suꝑ sacrificium
suum ñ inflãmauit. Ignen aũ decelo ue¬
nire solitum ad sacrificium deuoranclum
Et indedicatõe templi subsałone legimus
et qñ belias in morte carmel ⁊struritaltare¬

Expanded text:
scire Cain, nisi vera esset interpretatio Theodotionis: « Et inflammavit Dominus super Abel, et super sacrificium ejus, super Cain, et sacrificium suum non inflammavit? » Ignem autem de coelo venire solitum ad sacrificium devorandum, ut in dedicatione templi sub Salomone, legimus, et quando Elias in monte Carmeli construxit altare
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃ Sicueenĩ uidistis eyptios hoclie fiap
ponetis amplius uidere eos inet̾num tꝑs
Qũo aũ accipienda sũt uerba hec cũ inderit
postea istłite egyptios. an qr isti qui tũt iu¬
debant ũ eos ulterius uiderunt. qr ⁊ illi
teros illoꝵ. An nõ eos indebitis situt hodie
intelligend̾ est. ñ sicut hodie ꝓseq̃ntes ⁊ ini¬

Expanded text:
 sicut enim uidistis Aegyptios hodie, non adponetis amplius uidere eos in aeternum tempus. quomodo accipienda sunt haec uerba. cum uiderint postea Israhelitae Aegyptios? an quia isti qui tunc uidebant non eos ulterius uiderunt, quia et illi teros illorum. An, Non eos videbitis sicut hodie, intelligendum est, non sicut hodie persequentes et ini
Abbreviated transcription (Latin):
di qui rep̃hendendo ditunt deum prius creasse
tenebras quam lucem. quia mulłlas in aqua¬
ist aerefecit tenebras. s distinctio ordine ꝓus¬
dentie prius aquas tũ celo creauit. ⁊ terra has
cũ uoluit lucis gr̃a uenustauit. Et notand̾
quod cum celo quo elementa mundi creata
bus insun t igius ⁊ aer. aque aũ totã suꝑ fici¬
em terre. tanta altitudĩe tegebant ut ad illos
usq locos ꝑting̾ent. ubi nunt usq suꝑ firma¬
m̃tum ꝑtim resident. Ip̃a aũ terra. ⁊ aqua ĩ for¬
nus dñr mat̾ia. qr om̃ia que uidemus uł ex
istis sumpserunt exordium. ut exnichilo ⁊ prius¬
qmͣ in lucem uenirent ñ erant im̃ formã hr̃ent¬
confusione in melius reuocare. deinde ꝑtotum
bruiꝰ scripture textum .ui. quasdam oꝑosas eta¬
.ui.dierum quib fc̃asunt que cłm fecisse ꝯme¬

Expanded text:
di qui reprehendendo dicunt Deum prius creasse tenebras quam lucem: quia nullas in aqual aere fecit tenebras; sed distincto ordine providentiae prius aquas cum coelo creavit, et terra, et has cum voluit lucis gratia venustavit. Et notandum quod cum coelo duo elementa mundi creata  terra, quibus insunt ignis et aer. Aquae autem totam superficiem terrae tanta altitudine tegebant, ut ad illos usque locos pertingerent, ubi nunc usque super firmamentum partim resident. Ipsa autem terra et aqua informis dicuntur materia, quia omnia quae videmus, vel ex istis sumpserunt exordium, vel ex nihilo: et priusquam in lucem venirent, non erat unde formam haberentconfusione in melius revocare. Deinde per totum hujus Scripturae textum sex quasdam operosas aetasex dierum, quibus ea facta sunt, quae Deum fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
et in ꝯposita omnia enĩ
elem̃ta ⁊mixta ⁊ ⁊susa
et totum hocacris spaci¬
um aquis plenum. Nõ
quales ñ sumo s sic̃ nebi¬
le tenues erant quales adhuc suꝑ celestes sunt

Expanded text:
et incomposita. Omnia enim elementa commixta, confusa, et totum hoc aeris spatium aquis plenum; non quales nunc sunt, sed sicut nebulae tenues erant, quales adhuc supercoelestes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
. Terra erat in ams⁊ ua. Quod uł quale
celum in principio cum t̾ra fcm estostendit
hor enĩ de terra subdit. qui de celo intelligi
uoluit. hoc enĩ suꝑius celum qd̃ auolubili¬
tate mundi secretum est. mox ut creatum est
scĩs angłis impletum est. quos inprincipio
cum celo ⁊ terra conditos testatur dñs dicens
na eosdem arigłos ⁊ filios deiuocat. Recelo. N¬

Expanded text:
tem erat inanis, » etc. Quod vel quale coelum in principio cum terra factum est, ostendit. Hoc enim de terra subdit, quod de coelo intelligi noluit. Hoc enim superius coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis est impletum: quos in principio cum coelo et terra conditos testatur Dominus dicena eosdem angelos et filios Dei vocat. De coelo
Abbreviated transcription (Latin):
seph .i. si mortificatõem xp̃i inte suscipias et
mortifices menbra tua pcc̃o multiplicant᷑
sensus carnis mortificentur sensus aĩe cres¬
cunt. ⁊ morientib in te uitiis uirtutes augen¬
tur. ⁊ terra tua temultiplicat in bonis oꝑib
que ꝑ offitium carnis ist corporis ministran¬
tur. paulũ multiplicau̾at terra qui dicebat
plicatur condendo ecc̃as. ad quirendo ppłm d̾o
et abierłmusq ad illiricũ eungłm p̃clicando.¬

Expanded text:
seph, id est, mortificationem Christi in te suscipias, et mortifices membra tua peccato, multiplicantur sensus carnis mortificentur, sensus animae crescunt, et morientibus in te vitiis, virtutes augentur, et terra et multiplicat in operibus bonis, quae per officium corporis ministrantur. Paulum multiplicaverat terra, qui dicebatplicatur credendo Ecclesia, acquirendo populum Deo, et ab Hierusalem usque ad Illyricum E
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie que faciunt penitentes areatu scelerũ
absoluit. hec quidẽ ita g̾enda instititio di¬
uina inhitu pontificisfigurauit.⁊ u̾bis
manifeste docuit. ꝓh dolor añ quidã do¬
naria accipiunt ĩmo exigunt. ⁊ im qͥtates
ppłi nõ asportant nec castigant. cũ obhoc
solum debeant sum̾e carnalia qr minis¬
trant sp̃ualia. s qr ꝓ subditis pot̾ efficati¬
ter laborare p̃dicare dño. ⁊ supplicare cuiꝰ
animus diuim nõis memoria semꝑ est
p̃cditus apte subiungitur ertã lam̃ina

Expanded text:
justitiae, quae faciunt poenitentes, a reatu scelerum absolvit. Haec quidem ita gerenda institutio divina in habitu pontificis figuravit et verbis manifeste docuit. Proh dolor! autem, quidam donaria accipiunt, imo exigunt, et iniquitates populi non asportant nec castigant, cum ob hoc solum debeant sumere carnalia, quia ministrant spiritualia. Sed quia pro subditis potest efficaciter laborare, praedicare, et Domino supplicare cujus animus divini nominis memoria semper est praeditus, apte subjungitur: Erit autem lamina
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Qrͣ utium cornus mortuus sitanali¬
quo m̾ uiu̾e potuit si enĩ fuit terra ubi reqͥ¬
esceret siłr columba ñ uenisset uñ concit᷑

Expanded text:
uit, utrum corvus mortuus sit, an aliquo modo vivere potuerit? Si enim fuit terra ubi requiesceret, similiter columba requiem inveni
Abbreviated transcription (Latin):
flãma inrubo ⁊ ñ cremabatur
illi ppło. s flãma rubũ ñ ꝯbu¬
rit qr lex data pcc̃a eoꝵ ñ ⁊simit
¶Alii inruboflãmante ecc̃am
nitelligunt que ꝑsecutõib in¬
flãmatur q̃ laq̃nte inse dño

Expanded text:
flamma in rubro, et non cremabatur.illi populo. Sed et flamma rubum non comburit, quia lex data peccata eorum non consumit. Alii in rubo flammante Ecclesiam intelligunt, quae persecutionibus inflammatur, quae loquente ad se Do
Abbreviated transcription (Latin):
plaga parietem exciptunt. ⁊ cccidentał pla¬
ge parieti riunguntur. ad remuneratõem
future uite ꝑtinent. que post labores ⁊ iꝑra
głiam resurionis utriq ppło comiuinis
nullo fine terminando.
predicatorum sermo conuenit Recederet
enun abinucem. compago tabularum
Si quod unus ꝓpheta aut apostolus dixisset aluis nogaret.

Expanded text:
plaga parietem excipiunt, et occidentalis plagae parieti conjunguntur, ad remunerationem futurae vitae pertinet, quae post labores et tempora gloriam resurrectionis utrique populo communis nullo fine terminandam.praedicatorum sermo convenit. Recederet enim ab invicem compago tabularum si quod unus propheta aut Apostolus dixisset, alius negaret
Abbreviated transcription (Latin):
aũ exhiis solui non pocest Oinne aĩ al
qd̃ uł contritis. uł tunsis. ut sectis. abla¬
tisq testiculis est: non offeretis dñsmter¬
raaia hoc omimio n facietis. De manu
alienigene nõ offeretis panes deouo

Expanded text:
 ex his fieri non potest. Omne animal quod vel contritis vel tonsis vel sectis, ablatisque testiculis est, non offeretis Domra hoc omnino non facietis. De manu alienigenae non offeretis panes Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui hec ñ aduansloquia ꝯuertunt᷑ ñ indelli¬
gentes neq que loquuntur. n de quib affir¬
mant Diligenter ergo mundi seꝑandisũt
abĩmundis utmundos sequanu inmũdos
fuigiamus. Notandum u̾o qmͣ discrete in
quadrupedib ⁊ uolatilib hic legis latordi¬
stinguit ⁊ in reptilib terre. Euncta enĩque
mouentur interra in munda sũt. Terrena
aũ sapiunt quib d̾s utenẽ estipoꝵ.¬
Aug̃. Et que uob̃ ⁊ c̾. uidetir dicere qd nõ
sunt hetnatura minunda. s ꝓaliquo sacre

Expanded text:
 habent, ad vaniloquia convertuntur, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant . Diligenter ergo mundi separandi sunt ab immundis, ut mundos sequamur, immundos fugiamus. Notandum vero quam discrete in quadrupedibus et volatilibus hic legislator distinguit, et non in reptilibus terrae. Cuncta enim quae moventur in terra immunda sunt, terrena autem sapiunt, quibus Deus venter est ipsorum . Et quae, etc. Videtur dicere quod non sunt haec natura immunda, s
Abbreviated transcription (Latin):
iosepb bñdicitur. cũ eccłia xp̃i doctrina ꝓpħie
exemplo uirtutis infide fructificat ⁊ notand̾
qr supͣ i ponus dei ⁊ rore celi doctrina enngłica.
hic inuertice antiquoꝵ montium ⁊ porus col
lim legat. ⁊ apłica signantur ⁊ utrisq t̾ra
ioseph locupletatur qr sc̃a eccłia utruisꝙ test¬
tarãti pagnus. ⁊ nouoꝵ ⁊ ueterũ pr̃m exemplis
et formatur. Unde om̃ia pomia dilecte mi.u.¬
noua ⁊ uet̾a seruaui tͥ. ⁊ om̃is scriba doctus ꝓ¬
fert de thessauro suo noua ⁊ uet̾a. Mathuchei
ergo ⁊ iudei. qr illi uetus. isti nouũ. testam̃tũ
nõ recipiunt. Inbac t̾ra opulenta hereclitare

Expanded text:
Joseph benedicitur, cum Ecclesia Christi doctrina prophetiae, exemplo virtutis, in fide fructificat. Et notandum, quia supra in pomis et rore coeli doctrina evangelica, hic in vertice antiquorum montium et pomis collis et prophetica signatur, et utrisque terra Joseph locupletatur; quia sancta Ecclesia utriusque Testamenti paginis, et novorum et veterum Patrum exemplis informatur; unde: Omnia poma, dilecte mii et: Omnis scriba doctus profert de thesauro suo nova et vetera . Manichaei ergo et Judaei quia illi Vetus, isti Novum Testamentum non recipiunt in hac terra opulenta haereditare
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eẽt eruditus in lege. s quia subiectus nõ
erat intra saccũ erat scyphus. doctrina ntͣ legt̃
lucerna intͣ modiũ missus tñanamas ma¬
nũmmposuit. marsupiũ soluit ⁊ argentũ res¬
plendint. ⁊ decidentib squanus qͣrsaccium¬
cuilis. soluto sacco .i. deposito legis uelamine
adepius est gr̃e libertatim ⁊ reuelata facie
sermonis eungłm predicat.

Expanded text:
dum esset eruditus in lege? Sed quia subjectus non erat, intra saccum lucerna intra modium. Missus tamen Ananias manum imposuit, marsupium solvit, et argentum resplenduit, et decidentibus squamis, quasi vinculis, soluto sacco, id est deposito legis velamine, adeptus est gratiae libertatem, et revelata facie sermonis Evangelium praedicat.
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ppłs isita seruitute egypti liberatur ⁊
bolieripitur
Aug̃. Agnus ꝑfectus masculus annicisluts e¬
ux uobis ⁊c̾. mouere pot̃ ista locutio qͣi agnus
possiteẽ ñ masculus. nescientem qͣ nec̃citate
ita sit tłislatum. oius enĩ tnͣsferri debuit. qr
Dic̾et pecus ꝑfectũ. masculum annuculũ erit
cit abagnis ⁊heclit accipietis illud in quo xp̃c¬

Expanded text:
us Israel a servitute Aegypti liberatur; iboli eripitur5. Agnus perfectus, masculus, anniculus erit vobis. Movere potest ista locutio, quasi agnus possit esse non masculus, nescientem qua necessitate ita sit translatum. Ovis enim transferri debuit, quidiceret: pecus perfectum, masculum, anniculum erit cit: ab agnis et haedis accipietis illud. qua
Abbreviated transcription (Latin):
dissipentur inimia tui.⁊ fugiant qui¬
odenumt ce afacie tua. Cum aũ dopoñe¬
ẽ murmur ppłi qĩ colentiũ ꝓ labore cc

Expanded text:
dissipentur inimici tui, et fugiant quite, a facie tua. Cum autem deponereest murmur populi, quasi dolentium pro labore, c
Abbreviated transcription (Latin):
dura quedam qͣi quedam mollia ⁊ delecta¬
bilia ferre ꝑatesũt dum inhac uita rerũ
plus assoqui asꝑa carnałr. qmͣ tenere blan¬
da sp̃icalit᷑ gaudet plus acerbitate passio¬
nifatigationis qmͣ quietis dialcedine pas
desuꝑ ꝑciperent ab egypto ollas carmũ
pepones porros. cepas ꝙ cupiebant. sig̃cat

Expanded text:
culi quasi quaedam mollia ac delectabilia ferre parati sunt, dum in hac vita rerum plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritualiter gaudet, plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascdesuper perciperet, ab Aegypto ollas carnium, pepones, porros, cepasque concupivit. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
s̃. In pisceb quicqͥd ꝓuinulas ⁊ squamas ñ
quib leues ⁊ lubrici ĩfirmi ⁊ effeminati mores
adiciunt
Oinnulas quoq ꝯiungit ⁊ squamas. quics̃
norantia solubilis est. his ⁊ cognitio sublimis
et untacelestis. Qui aũtales s̃ sũt cũ his nec
cibũ sumere

Expanded text:
. In piscibus quidquid pinnulas et squamas non quibus leves et lubrici, infirmi et effeminati mores adjiciuntur. Pinnulas quoque conjungit et squamas; quicunqibus ignorantia solubilis est, his et cognitio sublimis et vita coelestis: qui autem tales non sunt, cum his nec cibum sumere