comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
brerũt aũt dñtes se eẽ sapientes. nõ debebãt aͥ
arrogare qd̃ d̾s donauerat. nec se iactare exeo
qd̃ nõ a se ip̃is s ab sllo hebant qd̾ icciq illis
credend̾ fuit. ut ad hoc tenend̾ qd̾ uid̾e pot̾ant
ab ip̃o sanarentitr. qui ded̾at ut uid̾e̾nt. si .N.¬
ri. atꝙ illi beatissime contẽpłoni adherere. Sͥa
u̾o suꝑbia erat in eis. obumbrauit eos cecitas.
ed̾ enĩ d̾s dederat gratis: tulit ingratis. ⁊ cõ¬
itersi sũt a u̾itate ad ydola. ⁊ simulachͣ. ⁊ ad cul¬
turas demonioꝵ ⁊ adorauert̃ creat᷑am ⁊tẽpto

Expanded text:
bierunt autem dicentes se esse sapientes. Non debebant sibi arrogare quod Deus donaverat, nec se jactare ex eo quod non a se ipsis, sed ab illo habebant. Quod utique illis credendum fuit, ut ad hoc tenendum quod videre poterant, ab illo sanarentur qui dederat ut viderent. Si enri, atque illi beatissimae contemplationi cohaerere. Quia vero superbia erat in eis, obumbravit eos caecitas.rdiderunt. Quod enim Deus dederat gratis, tulit ingratis. Et conversi sunt a veritate, ad idola et simulacra, et ad culturas daemoniorum: et adoraverunt creaturam, contempto
Abbreviated transcription (Latin):
intnores fr̃es ⁊ si sub¬
diti sitis. rogamꝰ ut nou̾¬
tis .i. ostendatis uos nos¬
sẽ. eos qͥ laborãt int̾uos
na. ⁊ p̃sũt uob̾ dignita
trone dñi ⁊ sut offich̃ de¬
bito. monẽt uos ut pares
ad rectã ita nou̾rts eos
dignitati exhibendo.
titrari q̃rita iusticia de¬
cliuat. ioco ĩ alia epła¬

Expanded text:
inores, fratres, etsi subditi sitis, rogamus ut noveritis, id est ostendatis vos nosse eos qui laborant inter vos, na, et praesunt vobis dignitatione Domini, et sui officii debito monent vos, ut pares ad recta ita noveritis eos, dignitati exhibendo. tutari quaerit, a justitia declinat. Ideo in alia ep
Abbreviated transcription (Latin):
et iõ ullt eos seꝑari ab oĩ ⁊taminatõe. Ut sust¬
piateos ĩ filios. Uñ subd̾. Propt̾ qd̾ ⁊c̃. Utit᷑
his u̾bis ysaie qͣiͣ suis. hoc ad l̃tt̾am dc̃m ẽ iu¬
apłs sp̃ualr ad nos refert.
exite de medio eoꝵ. qr estis
ĩmedio eoꝵ neqͥtie. ꝯritea¬

Expanded text:
i ab omni contaminatione, ut suscipiat eos in filios. Unde subdit: Propter quod, etc. Utitur hic verbis Isaiae, quasi suis: hoc ad litteram dictum est Juiritualiter ad nos refert. exite de medio eorum, quia medio eorum nequitiae. Exite
Abbreviated transcription (Latin):
et fuisti talis. ⁊ tã boui¬
admonet Nõ enĩ. qs moneo ut resuscites gͣtiã
d̾i. qd̾ utiq potes. dedit enĩ d̾s nob̾ spm uir¬
tͥut mͥ. sp̃m timoris quo turbatus petrus nega.
uit xp̃m. hũc enĩ potuus aufert uoluit a nobis
cũ dixit. Nolite time eos qͥ occidũt corp̃ ħꝰ ti¬
moris ñ atcepimꝰ spm̃. s illĩ de qͦ dñs ait.

Expanded text:
et fuisti talis, et tam bonim. Quasi dicat: Moneo ut resuscites gratiam Dei, quod utique potes. Dedit enim nobis Deus spirtum timoris, quo turbatus Petrus negavit Christum. Hunc enim potius auferri voluit a nobis, cum dixit: Nolite timere eos qui occidunt corpus . Hujus timoris non accepimus spiritum, sed illius de quo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat subdens. ooysi enĩ ꝙ u̾e hũc ꝑmĩame¬
ductus amoyse dixit. miserebor uocando int̾ius. cus
miserebor. p̃ destinando. Ecce nulla m̾ita p̃cedũt ꝓ qͥ¬
b eligatur. s sola gr̃a p̃destinantis exqua uocatur
et apud me ꝑmansurũ. demde repentiut repeticõe

Expanded text:
demonstrat, subdens: Mosi enim. Quasiductus a Mose dixit: Miserebor, vocando interius, cujus misereor, praedestinando. Ecce nulla merita praecedunt pro quibus eligatur, sed sola gratia praedestinantis est ex qua vocatur et apud me permansurum. Deinde repetit ut repetitione
Abbreviated transcription (Latin):
ullis bonoꝵbialoꝵ
ligat. ⁊ alterũ od̾it. qua
inre si fut᷑a bona ħ. uł¬
mala illĩ q̃ utiq d̾s p̃¬
sciebat attend̾etiñ dicẽt¬

Expanded text:
ullis bonorum, ligat, et alterum odit, qua in re si futura bona humala illius, quae utique Deus praesciebat attenderet, non dice
Abbreviated transcription (Latin):
Don sũ lib̾ Incipit
se ppone mexemplũ¬
ut sic̃ ip̃e abstinet a
licitis ꝓscandalo fr̃m¬
uitando. ita ⁊ illi ab¬
stineant. Ip̃e enĩ apłĩ¬

Expanded text:
on sum liber? Incipit se proponere in exempluut ipse abstinet a licitis pro scandalo frvitando, ita et illi abstineant. Ipse enim ap
Abbreviated transcription (Latin):
suratũ a deo ppłm. cuiꝰ ego sũ regula ad dirigendũ.
sub qua m̃sitra ⁊ uos estis. Uñ subdit. m̾surã dico
unicuiq ad qͦs inp̃dicatõe dirig̾etut ut singłi ali¬
qͦs ppłos hr̃ent ꝓpͥos dequoꝵ fide głiarent᷑. ad re¬
dau̾at qui ad om̃s missus erat a deo uñ additi
Qm m̃ surã m̃sus ẽ nob̾ dñs. Qui gͦ ei resistit dño

Expanded text:
suratum mihi a Deo populum, cujus ego sum regula ad dirigendum, sub qua mensura vos estis. Unde subdit: Mensuram, dico, unicuique ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos haberent prat, qui ad omnes missus erat a Deo. Unde addit quam mensuram mensus est nobis Deus. Qui ergo ei resistit, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
sola sacram̃ta ñ saluat¬
et qr qͥ cadit punitt
eo enĩ sꝑare ẽ de deo dubitare. ut ⁊ saul relitto d̾o
qui ei fũat ꝓdelicto iratus ad ydolatͥam rediit
sꝑans aliqͥd de ea cui ⁊ inp̃senti obfuit. ⁊ ĩ fut᷑o
fug̾e ab ydolatͥe suꝑsticione .s. uł ne comedant sapi

Expanded text:
sola sacramenta non salva qui cadit punitureo enim sperare est, de Deo dubitare, ut Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futurfugere ab idololatriae superstitione, scilicet ne comedant sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcarnales obseruan¬
tias credit pcc̃a dimuit¬
ti. atiub retrahit nos
sangs xp̃i ⁊ ita pollu¬
tus ẽ⁊ nos polluit. si
qui cũmale uiuendo a seabitit. ł conculcat
ile xp̃m qui libe peccat absꝙ timore ⁊ pñia
et qui eo indigne partitipat sangͥnẽ pollutũ
ducit. si ab eo mundatus ad uomitũ redit
et penit̾e negligit sp̃ui ẽ ĩ iurĩ qͥ eiꝰ bñfitium
ginte ñ suscipit. Scimus enĩ. qͣi uẽ talis¬
puniet᷑. scimꝰ enĩ illũ¬

Expanded text:
carnales observantias credit peccata dimitti, a quibus retrahit nos sanguis Christi: ita pollutus est, et nos polluit, si qui eum male vivendo a se abjicit. Vel conculcat ille Christum, qui libere peccat absque timore et poenitentia; et qui eo indigne participat, sanguinem pollutum ducit, si ab eo mundatus ad vomitum redit et poenitere negligit. Spiritui est injurius qui ejus beneficium grate non suscipit. Scimus enim. Quaspunietur, scimus enim illu
Abbreviated transcription (Latin):
Edolescentiores a uidu.
quaꝵ sanguis fuet deui
ta .i. nota castitatis eaꝵ
nõ us adeo cures ut eas
adolescentusas uiduas
in hcͣ suscipi ꝓ fessione

Expanded text:
dolescentiores autem viduas, quarum sanguis fervet, devita, id est nota castitates carum, non usque adeo cures ut eas adolescentulas viduas in hac suscipi professione
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundiciã obsoniitimeo.
s ĩmundiciã cupiditatis
Scio enĩ noe om̃e genus
carnis qd̃ cibo ẽẽt usiu
manducare cõcessũ. Heliã
tibo carnis refectũ. Iohes
mirabili abstinentia p̃¬
.ꝓ ¶t̃. ditũ aĩalib .i. locustis ĩ escam cedenti¬
b ñ fuisse hatͥutũ. Et scio esau lenticule
ccõcupia deceptũ ⁊ dauid pp̃ aque desid̾ium a se¬
ip̃o rep̃hensũ. ⁊ regẽ nr̃m nõ de carne s de pane

Expanded text:
immunditiam obsonii timeo, sed immunditiam cupiditatis. Scio enim Noe omne genus carnis quod cibo esset usui manducare concessum, Eliam cibo carnis refectum, Joannem mirabili abstinentia praeditum animalibus, id est locustis in escam cedentibus non fuisse pollutum; et scio Esau lenticulae concupiscentia deceptum, et David propter aquae desiderium a seipso reprehensum, et Regem nostrum non de carne,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. iudei carnes ĩdeserto:
dei enĩ ñ parua ĩ isrł̃itis
erat offensio repudiare
rare qr id deerat in qͦ iulyia¬
bat contup̃ia. fastidiebãt
tẽbant. Petierũt culpabili
mãna de celo. ⁊ ut scirems
nõ dei creatirã ẽẽ culpa¬
bilẽ. qr creatura d̾i om̃is
bona est. s in obediãm cõ¬
tumacẽ ⁊ in ordinatam
cupiditatẽ ñ pp̃ portũ s

Expanded text:
tem, Judaei carnes in deserto. Dei enim non parva in Israelitis erat offensio, repudiare rare, quia id deerat in quod inhiabat concupiscentia. Fastidiebant tebant. Petierunt culpabili manna de coelo, ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, quia creatura Dei omnis bona est; sed inobedientiam contumacem, et inordinatam cupiditatem; non propter porcum,
Abbreviated transcription (Latin):
uacet deo ñ litib qͣi det nũmũ ꝓuino. das e
ud. das ⁊ accipis. aliqͥd anuitis. ⁊ aliqͥd ad qͥ¬
ris. sic̃ gͦ ꝑdis nũmos ut enras tͥ aliqͥd sic ꝑdas
detuo ut emas tͥ quietẽ. Hoc ẽ tꝑs redimi̾e. Uñ¬
tunicã tolłe. dimitte ei ⁊ palliũ. ut hẽas quie¬
tũ cor ne ꝑdas temp̃ uacandi dõ. a quo uultte
uocare a damꝑno ⁊ alitib. Uł ita sitis redim̃.
dinudiantes dies qͦs impii ñ dimidiant.
Alii enĩ diuidiant. alii implẽt dies. alii nec
alii int̾ra sc̃a. nͨ mirũ si munꝰ fecistis. qm̃ dies
mali st̃ .i. in hc uita multa occurrũt impedi

Expanded text:
vacet Deo non litibus, quasi det nummum pro vitio. Das eud; das et accipis, aliquid amittis et aliquid acquiris. Sicut ergo perdis nummos ut emas tibi aliquid; sic perdas de tuo, ut emas tibi quietem, hoc est tempus redimere. Unallium, ut habeas quietum cor, ne perdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avocare damno et litibus. Vel ita sitis redimentuite in alio, dimidiantes dies quos impii non dimidiant. Alii enim dimidiant, alii implent dies, alii necalii in terra sancta, nec mirum si minus fecistis, quoniam dies mali sunt, id est, in hac vita multa occurrunt impedim
Abbreviated transcription (Latin):
di es isti qͣntũ ꝑtinet ad spatia horax ordi¬
nati st̃. ducurit enĩ uices agunt tꝑra. orit᷑
enĩ sol ⁊eccilit ⁊ tnseunt temꝑa cui mo
qdꝰ oftendit puer qͥ nascit᷑. qui a ploratu ĩ¬
cipit uͦ redere pot̃. statim natꝰ plorat ꝓpħa¬

Expanded text:
dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum ordinati sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol et occidit, transeunt tempora, cui molquod ostendit puer qui nascitur, quia a ploratu incipit, nec ridere potest: statim natus plorat, p
Abbreviated transcription (Latin):
denda ẽ ⁊ loq̃nda. ¶et nota qd̾ ñ ait simpłi
crelit᷑. s corde credr᷑. qr cet̾a pot̾ hõ uolens. crede
ñ nisi uolens. Intrare ecc̃am ⁊ acced̾e ad aĩtare.
ait. corde credit᷑. De hac aũ radite cordis surgit
ꝯfessio. Confiti enĩ ẽ dit̾e quid sit ĩ corde. n eĩ
aliuid ẽ in corde altud ĩ ore. loqui ẽ ñ confiteri
Qd̾ gͦ ẽ incorde debet ẽẽ inore.qr ñ sñ causa
signũ crucis fit ĩ fronte .i. ĩ sede pudoris. nexͥ
cundia. accedat salubris ⁊fessio. ñ erubescans
ĩeccisũ. plane dito qr ĩ oecisũ. s ħ m illo occisũ
d̾ assumpsit deme. ñ qͦ fecit me. Dicit enĩ. ꝙ¬

Expanded text:
. Et nota quod non ait simpliciter creditur, sed corde creditur, quia caetera potest homo nolens credere non nisi volens, intrare ecclesiam, et accedere ad altare ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliud est in corde, aliud 50 in ore, loqui est, non confiteri. Quod ergo est in corde debet esse in ore, quia non sine causa signum crucis fit in fronte, id est in sede pudoris, ne Chcundia, accedat salubris confessio, non erubescamus crucifixum, plane dico, quia in occisum, sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, non quo fecit me. Dicit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ore ꝯfessi sũt. Nõ gͦ incassũ auditũ ẽ. ore ꝯfes
fit ad sa. Nam penc om̃s qui xp̃m corã ꝑsecu¬
torib nogauerũt qd de illo credebãt corde tenu¬
erũt.⁊ tñ ore ñ confitendo ꝑterũt. nͥ illi qui
pñta reuixerũt. ut petrus qui ĩ illa negõne

Expanded text:
ncassum additum est, ore confessio fit ad salutem. Nam pene omnes qui Christum coram persecutoribus negaverunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt, et tamen ore non confitendo perierunt, nisi illi qui poenitentia revixerunt, ut Petrus qui illa negatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbros ita ĩcipiens. ħ uei
gr̃a reliqui te crete cũ
inde recedem ut corrigas
do bonis ea q̃ desunt ad
ꝑfectionẽ Nota qd̾ dũ

Expanded text:
ros, ita incipiens: Hujus rei gratia reliqui te Cretae, cum inde recederem, ut corrigas  addendo bonis, ea quae desunt ad perfectionem. Et nota quod, dum
Abbreviated transcription (Latin):
apparet inph̾one. ditit .i. scͥpt᷑a ⁊ c̃ ac si dic̾et exap
tracta qd̾ quid̃ ẽ ꝑuistitiã fiũt mala sic̃ apparet ĩ
curr̃e. qd̾ apparet ĩ aliis qui sũt exead̾ massa. cui
debita ẽ ꝑdito. ut ĩ pħone apparet. dicit .. scͥptura
Quia inhoc ip̃m

Expanded text:
apparet in Pharaone; dicit enim Scriptura, etc., ac si diceret: Ex aptracta quod quidem est per justitiam, fiunt mala, sicut apparet in currere, quod apparet in aliis qui sunt ex eadem massa, cui debita est perditio, ut in Pharaone apparet. Dicit enim Scriptura, Quia in hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
cat adhuc . i. m̾itũ hõis¬
id exigit. ut ip̃e qui ñ
uult pcc̃m deserere pcc̃õ ani¬
qͥ uisis signis debuisset corrigi. s det̾ror fc̃s ẽ uicõ
suo. nͨ ħ mutile fuit. s ut inte ĩdurato .i. ꝑteĩ

Expanded text:
cat adhuc , id est meritum homiid exigit ut ipse qui non vult peccatum deserere peccato aui visis signis debuisset corrigi, sed deterior factus est vitio suo. Nec hoc inutile fuit, sed ut, in te, indurato, id est per te
Abbreviated transcription (Latin):
hec de lege naturali littis inscripta sñ ⁊suetudine
hõim ⁊ꝓbata ait sub qͣ erant uidei greci ⁊ latini
ħ enũ lexgn̾alis ẽ. postea u̾o sp̃alem legẽ ꝓponit
ꝑ qm etiã uult ꝓbare aꝑtius assertionẽ suã grada¬
tim enĩ uult tradere eis u̾itatem. Unde subdit. nã

Expanded text:
hoc de lege naturali litteris inscripta, sive consuetudine hominum comprobata ait, sub qua erant Judaei, Graeci, Latini. Haec enim lex generalis est; postea vero specialem legem proponit, per quam etiam vult probare apertius assertionem suam. Gradatim enim vult eis tradere veritatem. Unde subdit: Nam
Abbreviated transcription (Latin):
soli deo cognitũ ẽ qui solus ꝑfecte nouit curita
fem̃ ẽ in quo aꝑte repmit inqͥsitores qͥ q̃rinnt
solũ ue̾ sapientẽ ẽẽ. cũ tñ ñ ut dc̃m soli sapiẽ¬
it pat̾. s soli sapienti d̾o. ⁊ d̾s unus ip̃a ẽ t̾ni¬
tas ut sit intelligamꝰ solũ d̾m sapientẽ. sit̃ ĩtel

Expanded text:
soli Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita factum est? In quo reprimit inquisitores qui quaerunt solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapienti Patri, sed soli sapienti Deo, et Deus unus ipsa est Trinitas, ut sic intelligamus solum Deum sapiente
Abbreviated transcription (Latin):
admores bonos reuo¬
tus apłs xp̃iihu¬
suũ qd̾ celebre erat oĩ
gentib p̃ponit ut ma¬
gui nõte audito acqͥes¬
cant correctoni ⁊ qr eis
uluerat apponit dig¬
nitatis nõia ñ hũilita¬
tis ut seriuis. Post salu

Expanded text:
et a schismatibus eos revocans ad unitatem. Est igitsuum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut maomine audito acquiescant correctioni, et quia eis erat apponit dignitatis nomina non humilitut servus, post salu
Abbreviated transcription (Latin):
etusũ exministroꝵ m̾itis iudicatenti Picta¬
bant enĩ sacram̃ta maioris eẽ lsus si ꝑ bonos
tractarent᷑. ꝯiuoris aũ ł minoris ẽẽ usus si ꝑ
buerent᷑ q̃ cc̃ria sũt fidei. Inflati qͦ erant eo qd̃
ñ iret adeos apłs. fornicatorẽ quoꝙ qͥ uxorẽ
pr̃is tenebat int̾ se eẽ patielint᷑. Sũt ⁊ alia ca¬
pitula isiro lato notanda dehus ⁊ hi magnra

Expanded text:
et usum ex ministrorum meritis judicantes. Putabant enim sacramenta majoris esse usus, si per bonos tractarentur, majoris autem vel minoris esse usus si per buerentur quae contraria sunt fidei. Inflati quoque erant eo quod non iret ad eos Apostolus. Fornicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantur. Sunt et alia capitula in
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ito. s gratis tributũ. Ille quippe nos fec̃ cre¬
dere in xp̃m. qui nob̾ fecit in quẽ credidimꝰ xp̃m
ille facit ĩ nobis pͥncipiũ fider qui fecit hõtem
ellustrius p̃destinationis exemplũ. quã ip̃eme¬
diator. Qiusqͥs gͥfidelis uult eam bñ intelli¬
gere. attendat xp̃matq millo initeniat ⁊ se

Expanded text:
ito, sed gratis tributum est. Ille quippe nos fecit credere in Christum, qui nobis fecit in quem credimus Christum. Ille facit in nobis principium fidei, qui fecit hominem llustrius praedestinationis exemplum, quam ipse mediator. Quisquis fidelis vult eam bene intelligere, attendat ipsum, atque in illo inveniat et se
Abbreviated transcription (Latin):
stinatus ẽ .i. sñ meritis: sola gr̃a p̃electus. non
solũ ut eẽt caput nr̃m. ⁊ ut nec origine traħet.
nͨ uoluntate ꝓpetraret pct̃m ⁊ ut emortali na¬
tura clarificaret᷑ ĩ i mortalẽ. s etiã ut ẽẽt fi¬
lius dei ĩ uirtute .i. incadem potentia cũ patre.
et qd̃ ip̃e sit filius dei: pot̃ uideri exħ qr con

Expanded text:
stinatus est, id est sine meritis sola gratia praeelectus, non solum ut esset caput nostrum, et ut nec origine traheret, nec voluntate perpetraret peccatum, et ut e mortali natura clarificaretur in immortalem, sed etiam ut esset Filius Dei in virtute, id est in eadem potentia cum Patre. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
auiciis. Est enĩ duplex resurrõ. una aĩe. al¬
tera corpis. De resurrõne aĩe ait apłs ĩ seq̃nti.
Surge qui dormis ⁊ exurg̾e a mortuis ⁊ illũia¬
nullus aliꝰ curare potuit. qͣlit̃ aliqͥs curand̃
a medico illiꝰ medici dr̃ infirimus. ¶ Potest
etiã dehumaua nat᷑a hoc accipi ꝙait apłs.¬

Expanded text:
a vitiis. Est enim duplex resurrectio una animae, altera corporis. De resurrectione animae ait Apostolus in sequenti: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminullus alius curare potuit, qualiter aliquis curandus a medico, illius medici dicitur infirmus. Potest etiam de humana natura hoc accipi, quod ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
fabslem excellentiam ꝑueniret. faciente ac
filẽ dei unicus ẽẽ cepit filiũ deiunicũ femi¬
na illa gr̃a plena ⁊cepit. desp̃u sc̃o exuirgĩe
maria d̾sunicꝰ natus ẽ. ñ carnis cupidine. s
solo dei mim̃e liba nuillo hõĩe uolũtatis
erattanto mag̃ qͣnto mag̃ peccare ñ pot̾at.
Apparet itaꝙ nõbis ĩ nr̃o capite ip̃e fons gr̃e
a quo incũcta m̃bra eiꝰ gr̃a diffinidit᷑. Ita .N.
ab mitio fidei sue. hõ qͥcumq gr̃a sit xͥanus

Expanded text:
fabilem excellentiam perveniret; faciente ac o, Filius Dei unicus esse coepit; Filium Dei unicum femina illa gratia plena concepit de Spiritu sancto. Ex Virgine Maria Deus unicus natus est, non carnis cupiditate, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, et tanto magis, quanto magis peccare non poterat. Apparet itaque nobis in nostro capite ipse fons gratiae, a quo in cuncta membra ejus gratia diffunditur. Ita enim ab initio fidei suae homo quicunque gratia fit Chris
Abbreviated transcription (Latin):
Unde aug̃. Predestinata ẽ ista nature hũane
tanta ⁊ tam excelsa. ⁊ sũma subuectio. ut qͦ
attolleret᷑ altĩ ñ hr̃et. sit̃ ꝓ nob̾ ip̃a diuinitas
quo usq se deponeret humiliꝰ ñ hũit qͣm sus¬
cepta nãtura hõis cũ infrmitate cruis. usꝙ
ad mortẽ crutis. deħ cod̾ aimo ita ait ¶lõ de
u̾bo loqrͣ hic apłs. s de hõie qͥ nõ eratãnqm

Expanded text:
urae tanta et tam excelsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius non haberet, sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. De hoc eodem Haimo ait: Non de Verbo loquitur hic Ap
Abbreviated transcription (Latin):
le net cepisse de hs aug̃ ita ait huit aliqidi
filis qd̾ nõ dũ hũit idem filipe hoĩs filiꝰ. qr ñ¬
dũ erat hõ. Item sic uos electi qũo ille clari¬
ficatus. qr prius qͣm mundꝰ ẽẽt nec nos era¬
mꝰ. nec ipse mecdiator dei ⁊ hõim hõ xp̃c iłx.¬

Expanded text:
ita ait: Habuit aliquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item, sic nos electi, quomodo ille clarificatus, quia, priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse mediator Dei et hominum homo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ille sit ꝑsona. ⁊ ꝑsona nõ sit assumpta. ali
bt qͦ exp̃isius idem ditit quo magis mouem᷑.
si quis dixerit atq credid̾it hoĩem iħm xp̃ma
sic intelligi sane possũt. ut homo xp̃c. siue hõ
ille ideo clicatur assũptus a u̾bo: qr aĩa eius
et caro inquib subsistit hõ. sũt assupta au̾bo.

Expanded text:
cum ille sit persona, et persona non sit assumpta. Alibi quoque expressius idem dicit quo magis movemur: Si quis dixerit atque crediderit hominem sic intelligi sane possunt, ut homo Christus sive homo ille, ideo dicatur assumptus a Verbo, quia anima ejus et caro, in quibus subsistit homo, sunt assumpta a Verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
sanus uedebat᷑. ut pcc̃a demonstrarentiñ ut morbria
mare fruferent᷑ data ẽ ut inueniret seho. ñut mosb
sanart. s u p̾uaticatĩe morto crescente medicꝰ qua¬
reret. Qui d negat egritudinẽ suã suꝑfliuã utattat
saluatorem. Ec̃o tinatur nr̃a creatorẽ landemit¬

Expanded text:
sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creatore
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ diro extrenta. S mediator ẽ inqͣntũ homo
nã inqñtũ d̾s ñ mediator s equalis pat est
hoc idem qd̾ pat̃ cũ patre unꝰ d̾s. deus enl sup nos
ẽ. ⁊ nos infra allũ ⁊ multa int̾ iacent spatia.
maxt̾e pcc̾i innt̾uallũ longenos dastingiit..
abitit. In hac tanta distantia ut eẽt nob̾uia
qͣ iteniremꝰ ad dm accedit homo ad cłm ⁊ fit
una ꝑsona ut ñ sit semid̾s. qi exparte dĩ deus.¬

Expanded text:
inter duo extrema. Sed Mediator est in quantum homo. Nam in quantum Deus, non mediator, sed aequalis Patri est, hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Deus enim supra nos est, et nos infra illum, et multa interjacent spatia, maxime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et fit una persona, ut non sit semideus, q
Abbreviated transcription (Latin):
eis tribło ⁊ angustia ĩ aĩa sola. Post iudiciũ
aũt̃ ent ira ⁊ indignatõ ut dictum ẽ. Uł ita
ut duo seq̃ntia sint expasitio duoꝵ p̃cedenti
iratus. inqito tñ oĩs tnͣquillitas. ⁊ nulla ẽ ꝑtui¬
latis slan dei natiura ab his passionib ̃mumis:
et ne uideat᷑ irasci ⁊ ñ um ilicare subd̾. ĩ digna¬
tio qͣm addens suꝑ irã iniuriã suã d̾miũ¬

Expanded text:
eis tribulatio et angustia, in anima sola; post judicium autem erit ira et indignatio, ut dictum est. Vel ita ut duo sequentia sint expositio duorum praecedeiratus, in quo omnis tranquillitas et nulla est perturbatio. Nam Dei natura ab his passionibus immunis est. Et ne videantur irasci, et non vindicare, subdit: 12 indignatio, quia addens supra iram, injuria
Abbreviated transcription (Latin):
detinet debitorẽ. Redlit᷑. n
cũ impendit᷑. debet᷑ aut̃¬
etiã si reddita fu̾it. qr nul¬
lũ ẽtꝑs quo ĩpendenda ñ
sit. nẽc cũ reddit᷑ a mutit᷑
s potius reddendo multi¬
plicat᷑. hñdo enĩ recłlit᷑
nõ carendo. ut pecunia q̃

Expanded text:
detinet debitorem. Redditur enim cum impenditur. Debetur autetiam si reddita fuerit, quia nullum est tempus quo impendenda non sit. Nec cum redditur, amittitur, sed potius reddendo multiplicatur; habendo enim redditur, non carendo, ut pecunia qua
Abbreviated transcription (Latin):
qui offerret mu .ẜ. le. Restat gͦ ut ip̃e se offerati
et sic introeat int̾iora celi. Sequit᷑ qui ⁊c̃. c̃ent
qui offerrent mun̾a dico. qͥ tales deseruiungi.
plene seruiũt exẽplari .i. figire. ⁊ ꝓ umbre celes¬
regnaus. ꝑs secutura ꝑegrinat᷑ int̾ris. Sxẽplar
aũ ⁊ umibrã dicit figuras. q̃ ⁊ exemplar sunt.
tur. d̾s ĩ monte u̾itatẽ moysi ostendit .i. ordinẽ
et diligant se q ĩ uicẽ. ⁊ nos diligãt nrr̃is ꝙ
ꝓfectib studeant. ⁊ alia hĩ inquib a nob̾ imi
poss p̃cepit d̾s moysi ut figͣnris eã ymagmare¬
tur in quib puerił̃ ppłs enutritus aliqñ ueni¬
ret ad u̾itatẽ ⁊ ita res pͥus ostensa dr̃ exemplar

Expanded text:
um legem. Restat ergo ut ipse se offerat, et sic introeat in interiora coeli. Qui, etc., essent qui offerrent munera, dico, quid tales deserviunt, id est, plene serviunt, exemplari id est figurae. Et, pro id esregnans, pars secutura peregrinatur in terris. Exemplar autem et umbras dicit figuras quae exemplar sunt, tur. Deus in monte veritatem Moysi ostendit, id est ordiet diligant, seque invicem et nos diligant, nostrisque profectibus studeant, et alia hujusmodi. In quibus a nobis imiposset, praecepit Deus Moysi ut figuris eam imaginaretur, in quibus puerilis populus enutritus aliquando veniret ad veritatem: et ita res prius ostensa, dicitur exemplar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oꝑa hõis ꝑdidisti. Totũ consid̾asti rerũ ordi¬
nem ⁊ ñ uts attend̾e qd̾ mundꝰ apus det sitiy
dolũ opus fabri. si faber ydolo. situt dedit figu
faber ẽ: quis ẽ d̾s titus: qui fecitte. qͥs ẽ deus
fabri: qui fecit illũ. Ergo sy ydolũ cor hr̃et:
ñne fabrũ adoraret. qui fecitillũ. Ecce qũo
detinent u̾itatẽ dei ĩ miusticia. Orcurrebat a
apło ut ei dicẽt᷑. uñ illi u̾itatem detruẽt: ad¬

Expanded text:
 opera perdidisti. Totum considerasti rerum ordinem, et non vis attendere quod mundus opus Dei sit; idolum opus fabri. Si faber idolo sicut dedit figufaber est? Quis est Deus tuus qui fecit te? Quis est Deus fabri? Qui fecit illum. Ergo si idolum cor haberet, nonne fabrum adoraret qui fecit illud? Ecce quomodo detinent veritatem Dei in injustitia. Occurrebat autem Apostolo, ut ei diceretur: Unde illi
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit eis creatorẽ ł saluatorẽ. Ex ip̃a enĩ celi
fabrica iratus illis d̾s ostend̾r. qui nõ tã pultͣ
astra condidit ut exhiis qñtus ⁊ qm admira¬
bilis creator eoꝵ ẽ possit agnosci ⁊ solus ado¬
rari. Reũ gͥ facit apłs gentilẽ ꝑ legẽ nature
ꝑqm̃i potiuit ⁊p̃hen de fabrira mũdi testante
actorẽ dm suũ diligendũ. S iniusticra ⁊ umpietas
meis apparet. dũ ħ uidentes dissiłant aueritate.

Expanded text:
dicavit eis Creatorem vel Salvatorem. Ex ipsa enim coeli fabrica iratus illis Deus ostenditur, qui ideo tam pulchra astra condidit, ut ex his quantus et quam admirabilis Creator eorum est possit agnosci, et solus adorari. Reum igitur facit Apostolus gentilem per legem naturae, per quam potuit deprehendere fabrica mundi testificante auctorem Deum solum diligendum; sed injustitia et impietas in eis apparet, dum haec videntes dissimulant a veritate,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u ferientes sitas m̃ nõ passim ⁊ importune u̾ba
tes. ut modeste ⁊ tũ honestate ⁊ aptis locis ⁊ ꝑsois
et apto temꝑe fidei u̾ba loqͥmini ł dando ꝓximo
dite uasmpendẽ deõ. ⁊ in his sitis gaudentes spe.
futuris gaudent q̃ sꝑant certissime se accepturoe
et ñ pattentes sũt intribłonib uñ subdit. Intͥbło¬

Expanded text:
spiritu ferventes sitis, tamen non passim, et importune verba tes, ut modeste cum honestate, et aptis locis, et personis, et apto tempore fidei verba loquamini. Vel dando proximo dite vos impendere Deo et in his sitis, gaudentes spe, futuris gaudent, quia sperant certissime se accepturos, et ideo patientes sunt in tribulationibus. Unde subdit, in
Abbreviated transcription (Latin):
generat. qͥ illũiat sic̃ uił creator: S it̾m q̃ritur
si d̾s truitas ẽ nobis unus pat̾ an sit nob̾ ille
pat̃. qui et̾nałr pat̾ ẽ filiũ gignendo. annõ: ⁊
si nõ: an sit aluis pat̾. Ad qd̾ dm̃s qd̾ nõ sim¬
plicit᷑ debeat dici. deus tͥnitas ẽ pat̃. ne ĩ telliga¬

Expanded text:
 item quaeritur, si Deus Trinitas unus nobis est Pater, an sit ille Pater, qui aeternaliter Pater est Filium gignendo, an non, et si non, an sit alius Pater. Ad quod dicimus quod non simpliciter debeat dici, Deus Trinitas est Pater, ne intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
beã dico ĩuoluntate dei .i. scd̾ uoluntatẽ dei. nõ
sicut inali qui reputant ꝓsperitatẽ  eẽ in sito
malo ꝑpetrato. Sunt enĩ quidã qui ꝑ dei ꝑmissio¬
irẽ nõ itoluntatẽ ꝓsperũ iter uident᷑ scħi accipe
ad malũ. si altqd̾ scelus ꝓpetrauterint. Hc gͥͣ¬

Expanded text:
 dico, in voluntate Dei, secundum voluntatem Dei, non sicut mali qui reputant prosperitatem sibi esse in suo malo perpetrato. Sunt enim quidam, qui per Dei permissionem non voluntatem prosperum iter videntur sibi accipere ad malum, si al
Abbreviated transcription (Latin):
sidero uid̾e uõs. his qͦs
scͥpto corrigebat ⁊ carnali
sensu abstrabebat. so sui
p̃sentiã necͣciam dicit
qr ea que scrbit ⁊̃ ꝑu̾¬
se possunt accipi. qr ałr¬

Expanded text:
sidero videre vos. His, quos scripto corrigebat, et a sensu abstrahebat, ideo sui praesentiam necessariam dicit,  ea quae scribit etiam perverse possunt accipi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
citra illos ostendit¬
tatẽ ad hoc aũ d̾ni testem dat cuisuit dicẽs¬
lius sibi credatur qd̃
testis ẽ d̾s. Ridiculũ ẽ ꝓutare ħ. si dicas ꝑ
d̾m iuras. si dicas testis ẽ d̾s ñ iuras. Qiuid
enĩ ẽ ꝑ d̾m nisi testis ẽ d̾s. Aut qͥd ẽ testis ede

Expanded text:
circa illos ostendititatem. Ad hoc autem Deum testem dat cui servit, dicenlius sibi credatur quodtestis est Deus: ridiculum est putare hoc; si dicas, per Deum, juras; si dicas, testis est Deus, non juras? Quid enim est per Deum, nisi testis est Deus? aut quid est testis, e
Abbreviated transcription (Latin):
latim sensimq subuge. gradatim. loc farit ab
ĩfertorib ad suꝑna conscendens. deiñ cũ sursũ ꝑ¬
uen̾it obscuritatib ac defecttonib eũ fategã
uidens p̃ alta deponiteũ adinferiora quo resp
fu̾it ad alia alta sustollit. ita cuta hebreos bea¬
tos fatit apłs qͦs paulatim adnotitiã d̾i engn
int̾ alta memorans hũtlia. uͥq magr̃i sui uesti¬
gia couseqũs. Nam ⁊ ip̃e sic fatiebat: aliqñ qͥdẽ
ĩ altiora discipulos sitos subleuabati alcqũ eos¬

Expanded text:
latim sensimque subrigere, gradatim hoc facit ab inferioribus ad superiora conscendens, deinde cum sursum pervenerit, obscuritatibus ac defectionibus eum fatigari videns, post alta deponit eum ad inferiora quo respitus fuerit, ad alia alta sustollit: ita circa Hebraeos beatus facit Paulus, quos paulatim ad notitiam Dei erigit, inter alta memorans humilia, ubique magistri sui vestigia sequens: nam et ipse sic faciebat. Aliquando quidem in altiora discipulos suos sublevabat, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo creata sũt om̃ia. ita ꝑ eũ ĩ mutabilem
ꝯseruant᷑. Cieatoris enĩ õĩpotentia causa est
sub sistendi om̃i creature. q̃ uirtus si ab eis
q̃ condiclit regendis aliqñ cessaret simul
oium rerũ sp̃es ⁊ nat᷑a concid̾e̾t. Io ꝙ dñs ait.¬

Expanded text:
ab eo creata sunt omnia, ita per eum immutabilem conservantur. Creatoris enim omnipotentia causa est subsistendi omni creaturae, quae virtus si ab eis quae condidit regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum species et natura concideret. Purgat
Abbreviated transcription (Latin):
pendasse sig̃cat. cũ enĩ
dic̃ expoliaui. multa ex¬
cepta ⁊ data sigc̃at. ex¬
poltaui dico. accipiens
stipondiũ ab aliis ĩmi

Expanded text:
pendisse significat. Cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat. Exspoliavi dico, accipiens stipendium ab aliis ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
flatus posset Redere ⁊ uoce
ł cogitatõe ⁊ dic̾e disc̾nit
me fides mea. ⁊ or̃o ntea.¬
et iusticia mea occurrit
apłs subdẽs. Quid aut̃¬
ꝯ. dico. qͥs te disceruit:¬

Expanded text:
flatus posset respondere, vel l cogitatione, et dicere: Discernit me fides mea, et oraet justitia mea, occurrit Apostolus subdens: Quid autt: Dico quis te discernit
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit apłs exhis u̾bis in ist̾iũ eucharistie
int̾cenandũ celebratũ. ñ cenam ẽẽ. Meditina enĩ
sp̃italis ẽ q̃ cũ renerentia degustata purificat sͥ
deuotũ.⁊ memoria ẽ nr̃e redemptõis. ut redẽptoris
nr̃i memores maiora abco ⁊sequi meream᷑. ⁊ qr ĩ

Expanded text:
is mysterium eucharistiae inter coenandum celebratum non coenam esse. Medicina enim spiritalis est, quae cum reverentia degustata purificat sibi devotum, et memoria est nostrae redemptionis, ut Redemptoris nostri memores, majora ab eo consequi mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui xp̃m subsatram̃to uidemꝰ ⁊ sumimꝰ. infut᷑o eũ¬
dem facie ad faciẽ sic̃ ẽ uideamꝰ ¶ Illud qͦ huic u̾itati
ccire uidet᷑ qd̃ u̾itas dixit nõ ħ corp̃ qd̾ uidetis man¬
ducati estis. ⁊ bibitĩ illũ sangͥnẽ qutẽ fugi sũt fusuri
exhis u̾bis calũpniatores u̾itatis audatiã sumũt ob¬
latrandi nob̃̾. quib ne amͦ errare liceat illud ĩuolu¬

Expanded text:
ut qui Christum sub sacramento videmus et sumimus, in futuro eumdem facie ad faciem, sicut est, videamus. Illud quoque huic veritati contraire videtur quod Veritas dixit: Non hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem fusuri sunt quiEx his verbis calumniatores veritatis audaciam sumunt oblatrandi nobis, quibus ne amodo errare liceat, illud involu
Abbreviated transcription (Latin):
stimulus sachanedat᷑ ei ⁊ patient̾ portat᷑. Ecce
sacram̃ti. Malus uͦ sacram̃tum ⁊ ñ rem. ad qd̾
dñs. sacram̃tũ hic appellari corpꝰ dñi de uirgine
sũptũ. Rem añ spũalem carnẽ xp̃i q̃ ẽ unitas
fideliũ. Sonus gͦ accipit sacram̃tũ .i. carnẽ xꝓpͥam¬

Expanded text:
stimulus Satanae ei datur, et patienter portatur. Ecce sacramenti, malus vero sacramentum et non rem. Ad quod dicemus sacramentum hic appellari corpus Domini de Virgine sumptum; rem autem spiritualem carnem Christi quae est unitas fidelium. Bonus ergo accipit sacramentum, id e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm seriurs cui dispensatio credita ẽ. ut tanqͣm
alienũ erogans: ncħ inde ip̃e capiat p̃tertiba¬
ria. alibi tñ ⁊ sedispensatorẽ dicit apłs. Potest
enĩ ⁊ seruus infilioꝵ nũo ad optatus eamd̾ rẽ
inqͣ coherendi sortẽ meruit fidelit̾ dispensare
is. Ergo simplici corde debemꝰ oꝑari bonũ Nõ gͣ¬

Expanded text:
m servus cui dispensatio credita est, ut tanquam alienum erogans, nihil inde ipse capiat praeter cibaria. Alibi tamen et se dispensatorem dicit Apostolus. Potest enim et servus 90 in filiorum numero adoptatus eamdem rem, in qua cohaeredi sortem meruit, fideliter dispensare suis. Ergo simplici corde debemus operari bonum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dedem ñ hẽo aliis tñdis¬
penso ⁊ ꝓfitio. Manifiũ
ẽ enĩ qr nemo accip̃ remuñationẽ ap̃d̾m eiꝰ
rei qm ĩ uitus facit. Si aũ uoluntariꝰ facit
dignus ẽ nĩcede. qr conscutit deo. Et qd̾ ualuntate
fit᷑ meliꝰ fit. Qui aũ indeuotus aliqͥd facit ñ utolũ¬

Expanded text:
aliis tamen dispenso et proficio. Manifestum est enim quia nemo accipit remunerationem apud Deum ejus rei quam invitus facit. Si autem voluntarius facit, dignus est mercede, quia consentit Deo, et quod voluntate fit, melius fit. Qui autem indevotus aliquid facit, non volun
Abbreviated transcription (Latin):
dicatoꝵ qr solet poni ꝓ
uniũso doł septenaria
cũm ħ inqͣm uidissent
et cognouissẽt. deder̃t in
insorietate ⁊ paruerũt uoluntati dñi consentientes
ut ego eẽm pͥmus mp̃dicatõe geniiũ. sit̃ petrus ĩ cir¬
cũcisione ⁊ sit̃ alii apłi obedirent petro. ita tbara¬
bas paulo. Non ergo muenti sũt maltq̃ dissentire.¬

Expanded text:
dicatorum, quia solet poni pro universo, vel septenaria Cum hoc, inquam, vidissent et cognovissent, dederunin societatem, et paruerunt voluntati Domini, consentientes ut ego essem primus in praedicatione gentium, sicut Petrus in circumcisione. Et sicut alii apostoli obedirent Petro, ita Barnabas Paulo. Non ergo inventi sunt in aliquo dissentire
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie qui ꝑ ypocrisim ex¬
amen fallit intitẽtiũ
ut cũ puniendits sit ho¬
nore dignus appareat.
uiclicas. qĩ alioꝵ doctor.
nõ te atcuses s alios. ĩ¬
potestas dat᷑a ẽ tibi ⁊ ñ ẽ
dicet. s ⁊ si desit ad p̃sens
qui te iudicet effugetñ
iuditiũ dei qd̾ inmundo

Expanded text:
Ecclesiae, qui per hypocrisim examen fallit intuentium; ut cum puniendus sit,ore dignus appareat. judicas quasi aliorum doctor; n te accusas, sed alios, ipotestas data est tibi, et non est icet. Sed etsi desit ad praesens qui te judicet, effugere judicium Dei quod in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
intentio eius in hac epła confirmare coloscenses ĩ ea¬
dẽ fide ⁊ doctrina qm a discipłis eĩ acceꝑanti ⁊ ñ in
aliqͦ p̃ter xp̃m spem ponendã eẽ docẽ. Modiis tractan¬
di ralis ẽ solito more salutatõem p̃mittit. qͣ p̃missa
de bonis eoꝵ gr̃as agit ⁊ fidem ⁊ dilcõem eoꝵ ⁊ m̃dãs
orat ut ꝑfittant᷑in xp̃o cuiꝰ b̃nficia ⁊ pͥmatũ scd̾ ufm¬
q naturã em̃dat. Deinde sui ministerii dignitatẽ.
⁊memorans. monet ne ꝑ pħophiam ł legis cersmo

Expanded text:
onfirmare Colossenses in eadem fide et doctrina, quam a discipulis ejus acceperant, et non in aliquo praeter Christum spem ponendam esse docere. Modus tractandi talis est: Solito more salutationem praemittit: qua praemissa, de bonis eorum gratias agit, et fidem et dilectionem eorum commendans, orat ut que naturam commendat. Deinde sui ministerii dignitatem commemorans, monet ne per philosophiam vel legis caerimo
Abbreviated transcription (Latin):
patĩe clipeo ⁊ gladio amoris accincta admala fe¬
renda sumit fortitudinẽ⁊ ad rependenda bona e¬
nigitunitatẽ. qͣtiis ⁊ sdioꝵ tela potent excipiat.
et amoris iacula ualent̾ reddat. Nõ enĩ ad bella
armatus ꝑgitiqͥ aut clipeũ sumẽs gladiis ñ utt᷑
aut utens gladits clipeo ñmunit᷑. Uñ ⁊ miles
dei adu̾sitatis bello dep̃hensus ⁊ scutũ patĩe debet
añ ferre. ad p̃dicand̾ ꝓmptus amoris iacula in

Expanded text:
tiae clypeo et gladio amoris accincta, ad mala ferenda sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non enim ad bella armatus pergit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non communitur. Unde et miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, et ad praedicandum promptus amoris jacula in
Abbreviated transcription (Latin):
lege erant. qr in om̃ib erat reatus tłisgres¬
sionts. aquo illi absoluti erant qͥ ingr̃a con¬
et libe̾̃t ñ solũ ab alits pc̃cts. s ⁊̃ amaledc̃o
legis. Cur gͦ galathe tnseunt a gr̃a ad male¬

Expanded text:
lege erant, quia in omnibus erat reatus transgressionis, a quo absoluti erant qui in gratia conet liberet non solum ab aliis peccatis, sed etiam a maledicto legis. Cur ergo Galatae transeunt a gratia ad male
Abbreviated transcription (Latin):
lict̾am t̾rentem ⁊ occidentẽ. nõ dũ hñtes sp̃m ui
uificantẽ. Currebant cũ sacrificiis ad templũ. ⁊ ĩ
figura sangumis xp̃i quo redempii sumꝰ. qmuis
nescientes quid p̃figuraret᷑ cruentes uictimas ĩ¬
molabant. Dunc uero ingr̃a noui.t spũale sacrs

Expanded text:
litteram terrentem et occidentem, non habentes spiritum vivificantem, currebant cum sacrificiis ad templum, et in figura sanguinis Christi quo redempti sumus, quamvis nescientes quid praefiguraretur, cruentas victimas immolabant. Nunc vero in gratia novi t
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exemplo sui doruit¬
hic exemplo iudeoꝵ
qui negligentia sũa¬
offenderũt. nos sollici¬
tos facit. ospendensan
ueterũ ⁊muntcatõem

Expanded text:
 exemplo sui docuHic, exemplo Judaeorum qui negligentia suaoffenderunt, nos sollicitos facit, ostendens veterum communicationem
Abbreviated transcription (Latin):
hos magr̃os sałon itlt intelligi ꝑmulierẽ de qͣ
ait. missr insipiens ⁊ audax in ops panis ꝯuocat
p̃t̾euntes dicens. panes occultos libent̾ attingite.
et aq̃ furtiue dulcedinẽ. Hec enĩ młr uanitas ẽ
ĩpoꝵ. q̃ cũ sit in ops panis ꝓmittit panes .i. cũ
sit igndra u̾itatis ꝓmutit sciãm u̾itatis. qͣm ipa¬

Expanded text:
Hos magistros Salomon vult intelligi per mulierem de qua ait: Mulier insipiens et audax inops panis convocat praetereuntes, dicens: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, quae cum sit inops panis promittit panes, id est cum sit ignara veritatis promittit scientiam veritatis, quam ip
Abbreviated transcription (Latin):
condũt sua sienena curtosis. ut iõ existimẽt eos di¬
cere aliqͥd magnũ qd̾ hñt secretũ ⁊ suauiꝰ hauri¬
ant insipĩam qͣm putant scĩam. duitius ꝙ au¬
diant q̃ palam in eccłia dici crediq ꝓhibent᷑. Młr
illa pp̃ ulitita atq punienda secreta ñ solũ in¬
sipiens. u̾m ⁊̃ audax nũccupat᷑. Sub xano enĩ¬
phandas fabulas finxit. ⁊ utinã tales quales
in theatris cantanti fiute uumica scurilitate ri¬
dent᷑ ⁊ñ tales qͣles adu̾sus d̾m fing̾e potuisse¬

Expanded text:
condiunt sua venena curiosis, ut ideo existiment eos dicere aliquid magnum, quia habent secretum, et suavius hauriant insipientiam quam putant scientiam, dulciusque audiunt quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Mulier illa propter illicita atque punienda secreta non solum insipiens, verum etiam audax nuncupatur. Sub Chriandas fabulas finxit, et utinam tales quales in theatris cantantur, sive rhythmica scurrilitate ridentur, et non tales quales adversus Deum fingere potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ei indet᷑ ĩportunũ
tatis eiꝰ aio teneasmã¬
siteto ⁊ modesto. Mul
et cũ script᷑a dicat ĩ multiloqͥo ñ effugies poc̃m
ñ ẽ dicendũ istũ multũ ẽẽ locutũ ⁊ si apł di¬

Expanded text:
quod ei videtur importunum, tatis ejus animo teneas mansueto et modesto. Multt, cum Scriptura dicat: In multiloquio non effugies peccatum , non est dicendum istum multum esse locutu
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ia. tales enĩ dic̃
futuros qͥ ꝓ desid̾iis su¬
if doc̾i uolunt ut ama¬
qͥ ħ illos doceant. qͥ libẽ¬
ter audiant. qr u̾itas
illis asꝑa uidebit᷑. ut
telicta uã doctriua fa

Expanded text:
Ecclesia. Tales enim dicit futuros, qui pro desideriis suis doceri volunt ut a mahaec illos doceant quae libenter audiant, quia illis aspera videbitur, ut relicta vera doctrina fa
Abbreviated transcription (Latin):
prĩ qͣi alligauit. ifuto aũ ꝑmiet. Hicta ẽgͦ
mors cũ triumpho s⁊ cũ ea diabłs. s nõ dim
penitus int̾empta. Inde ẽ qd̾ petrus añ passi¬
onẽ Ad uocẽ antille negauit postea uͦ añ roges
et p̃sides ductus ñ tessit. Io ꝙ cangrue ait apꝰ¬

Expanded text:
 alligavit, in futuro autem perimet. Victa ergo mors cum triumpho est, et cum ea diabolus, sed nondum penitus interempta. Inde est quod Petrus ante passionem ad vocem ancillae negavit, postea vero ante reges et praesides ductus non cessit. Ideoque congrue ait Ap
Abbreviated transcription (Latin):
etrã moyses inheremo suꝑ lignũ exaltauit ser¬
pentẽ. ꝑsuasione qͥꝑpe secpentis hõ ĩ dampnatõ¬
Quid aũ pependit in ligno crucis nͥ mors dñ
ut mortẽ moriendo suꝑaret.⁊ maledictũ ge¬
mine uetustatis nr̃e fcũs ꝓ nob̾ maledictũ

Expanded text:
 lignum exaltavit serpentem; persuasione quippe serpentis, homo in damnatioQuid autem pependit in ligno crucis nisi mors Domini, ut mortem moriendo superaret, et maledictum geminae vetustatis
Abbreviated transcription (Latin):
pla eius uetustas signatur. ꝑ ditas noctes ge¬
mina nr̃a uetustas. Quieuit gͦ insepulcro
una die ⁊ duab noctib qr suã simpła uetus¬
tate nr̃am geminã tulit ⁊ quałr uideamꝰ
culpã delesut xp̃c. ⁊ p̃sentẽ. ⁊ p̃teritã ⁊ futa
p̃terita pcc̃a tulit ea remittendo. fittura u̾o

Expanded text:
simpla ejus vetustas signatur, per duas noctes gemina nostra vetustas. Quievit ergo in sepulcro una die et duabus noctibus, quia sua simpla vetustate nostram geminam tulit. Et qualiter videamus. Culpam delevit CPraeterita peccata tulit ea remittendo, praesentia,
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo quo ꝑ illam diabłs aiãm retinebati
eta suo treatore seꝑabat maneat ĩ certamine
qͦ corpus nr̃m castigamꝰ. ⁊ seruituti subitimꝰ.
Netustas itaq nr̃a pene ⁊ culpe q̃ ẽ exmale¬
dicto pͥmi hõis ĩ cruce x destructa ẽ qͥ nr̃am
mortalitatẽ suscepiti ⁊ pcc̃a nr̃a ꝑtulit ĩ corꝑe¬

Expanded text:
vinculo quo per illam diabolus animam retinebat et a suo Creatore separabat, maneat in certamine quo corpus nostrum castigamus, et servituti subjicimus. Vetustas itaque nostra poenae et culpae, quae est ex maledicto primi hominis in cruce Christi destructa est, qui nostram mortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
liis iscł ⁊ suꝑ ꝓpitiatoriũ emĩt duo cherubin sũ sera¬
phin. i ymagines głosissime decorata. ac sese ⁊ tuentia.
et dimuidiũ ĩ latitudĩe. tantũdẽ ĩ altitudĩe. ⁊ ĩ imoq̾¬
angulo anulũ aureũ. duos adextͥs ⁊ ditos asinists.
inquib assidue erant ad portandũ uectes de lignis
sethim. auro purissimo deaurati. ꝓpitiatoriũ il erat¬

Expanded text:
 super propitiatorium erant duo cherubim, sive seraphim, id est imagines gloriosissime decorata, ac sese contuentia et dimidium in latitudine, tantumdem in altitudine, et in unoqangulo aureum annulum, et duos a dextris, et duos a sinistris, in quibus assidue erant ad portandum vectes de lignis setim, auro purissimo deaurati; in arca ver
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ sũmo sacerdoci ñ licebat intrare nͥ cũ sangͥne semł
ĩ anno. ⁊ si forte aliqñ exigebat neccͣias ꝓ pcc̃o sacerdo¬
tis ł umu̾se synagoge. In pori aũ tabematilo condie
intrabant sacerdotes ritũ sacrifitioꝵ explentes. Hoc a̾
torũ ꝑabola ẽ ⁊ umbra celestiũ. pͥmũ enĩ tabnacu¬
lũ p̃sens eccłia ẽ. q̃ recte dr tab̾natulũ. qr meo milita

Expanded text:
si summo sacerdoti non licebat intrare cum sanguine semel in anno. Et si forte aliquando exigebat necessitas pro peccato sacerdotis vel universae Synagogae in priori autem tabernaculo quotidie intrabant sacerdotes ritum sacrificiorum explentes. Hoc autem totum parabola est et umbra coelestium. Primum enim tabernaculum praesens Ecclesia est, quae recte dicit
Abbreviated transcription (Latin):
manda corda ur̃a. ita
itos de malis ⁊ q̃rami¬
ni. uł ita ĩnocentes si¬
tis ne qͥs de uob̾ passit
ꝯqͥri. ⁊ ut sitis ĩ scĩta

Expanded text:
manda corda vestra, ita ne vos de malis conqueramini. Vel ita, innocentes sitis, ne quis de vobis possit conqueri, et ut sitis in sa
Abbreviated transcription (Latin):
diosus erat eũ legis destructorẽ atbitnͣtib.
Quo cirra de legis atq cerimoniax aboliti¬
one tractat᷑us: recte nom̃ suũ subtituit. ne
p̃scripti nõis inuidia utilitatẽ seq̃ntis ex¬
cludet lc̃onis. Est itaq ⁊ illa epła pauli sic̃

Expanded text:
diosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. diosus erat, eum legis destructorem arbitrantibus. Quocirca de legis atque caeremoniarum abolitione tractaturus, recte nomen suum tacuit, ne praescripti nominis invidia, utilitatem sequentis excluderet lectionis. Est itaque et illa Epistola Pauli, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ut duoꝵ testam̃toꝵ concordiam atq ⁊uemẽ
pideis simul iunctis quib legis decalogus in¬
uit. Ibi ⁊ enĩ lapis reꝓb quẽ gessit angulus
mira p̃stans inoculis nr̃is: panẽ suꝑ celestẽ.
cũ typito agno cõiunxit finiens uetus ĩ choãs¬
p̃dcõꝵ testam̃toꝵ ⁊ sonantiã declarauit. Est
enĩ rota ĩmedio rote situt dicit ys aias erechi¬
el. Exp̃dictis itaq patet misterii euidentissi¬
ma ratio. qua epłas .xiiii. cõscripsit. ⁊ distinc¬
te .x. ad ecc̃as. quatuor ad ꝑsonas direxit uñ
ore stilo qm cet̾e edita ẽ. quib sufficienter
respondetur hoc modo. qr si id̾o nõ ẽ clicenda
pauli qd̾ nom̃ eius ĩtitulo nõ hĩc gͦ nec bar
tulata sit nec ob id quoq pauli nõ eẽ putanda
ẽ qr diltgentĩ est scripta cũ naturale sit ini¬
tuiq plus ualere in sua lingua ꝙͣ inꝑegͥna.
Illami enĩ hebraice. cet̾as u̾o scrips̃t gr̃ece.
Nom̃ uͦ suũ idõ p̃mit̾e noluit qr hebreis e¬

Expanded text:
ut duorum Testamentorum concordiam atque convenpideis simul junctis, quibus legis Decalogus invit. Ibi enim lapis reprobatus, quem gessit angulus, mira praestans in oculis nostris, panem supercoelestem cum typico agno conjunxit, finiens TestameEst enim rota in medio rotae, sicut vidit Ezechiel. Ex praedictis itaque patet mysterii evidentissima ratio, qua Epistolas XIV scripserit et distincte X ad Ecclesias, IV ad personas direxerit. Unde ore stylo quam caeterae edita est. Quibus sufficienter respondetur hoc modo: Quia si ideo non est dicenda Pauli, quia nomen ejus in titulo non habet: ergo nec Baripta sit. Nec ob id quoque Pauli non esse putanda est, quia diligentius est scripta, cum naturale sit unicuique plus valere in sua lingua quam in peregrina: illam enim Hebraice, caeteras vero Graece Nomen vero suum ideo praemittere noluit, quia Hebraeis o