comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem domicians imꝑatoris in uͥginitate faero uelam¬
me ꝯsecͤss ⁊ thedorem uxorem sifinii in castitate
mane̾ ꝑmittet fisiniꝰ zelo ductus eccłam occulte
itͣutt scire uolens cur illa sic eccłam freq̃ncaret
It ubi demens orauit ita cetus ⁊ furdus effeñs eEt
nod mł ind̾ens nil audiens ꝑuetis ans dpeto ut seso¬
ras eicerent s ils gsrantes ꝑ totam eccam ianna eiꝰ m¬
uenire non poterant quos cũ uidiss theddora sic ertã¬
tes pͥmo quid̾ demauit ab cis rutans qd̵ aꝑtis oculis e¬
am cognosce̾ posset Audiens aũ pet puerũ quem ade¬

Expanded text:
tem Domitiani imperatoris in uirginitate sacro uelamine consecrasset et Theodoram uxorem Sisinii in castitate manere permitteret, Sisinius zelo ductus ecclesiam occulte intrauit scire uolens cur illa sic ecclesiam frequentaret. At ubi Clemens orauit ita cecus et surdus effectus est, quod nil uidens, nil audiens pueris suis dixit ut se foras eicerent. Sed illi girantes per totam ecclesiam ianuam eius inuenire non poterant. Quos cum uidisset Theodora sic errantes, primo quidem declinauit ab eis putans quod apertis oculis cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
sterio quod sibi inxͣ pictauĩ ꝯstruxerat archiep̃c turoñ e
aite ⁊ ħitu sic ep̃ĩ dignitatem implenit quod uirtutem
⁊ xposituꝰ monachi non reliquit. nam cũ freq̃ncia ppłi
sustiie̾ non poss iñ quod monastio qd̃ duob milib eiͣ
nrbem ꝯstruxat cũ lꝑxs. discipilis suis fuit cuis cum

Expanded text:
e tate et habitu sic episcopi dignitatem impleuit quod uirtutem et propositum monachi non reliquit. Nam cum frequentiam populi sustinere non posset, in quodam monasterio quod duobus milibus extra urbem construxerat cum LX
Abbreviated transcription (Latin):
pdicanit quod ꝯu̾cit ex eis plus aͣ qͣdraginca qͦs
abs p̾sentadar post lungaui alt̾cacionẽ iiissit eam ad
domĩ snam reduci ibs q in bulliente balueo ꝯc̾ma¬
rs. & dum miuistꝰ ligna igni sub balneo ꝯtiue
ministͣrͣent. die mñtegro cũ nocte qͣs in srigido loco
mansit. qd̾ eñ audiss almachiꝰ uissit eam in ipo
balneo decollari. qͣm spiculator t̾cio ictu ꝑcussit
sit cam seminecem delinquit que aiduo suꝑpiines
fideles ꝯfertans dimisit eis cuncta que habuit s fic̃
can scũr urłanꝰ int̾ collegas suos epos sepeliuit.¬

Expanded text:
 quos eam presentatam post longam altercationem iussit eam ad domum suam reduci; ibique in bulliente balneo concremari. Sed dum ministri ligna igni sub balneo continue ministrarent die integro cum nocte quasi in frigido loco mansit. Quo audito Almachius iussit eam in ipso balneo decollari. Quam spiculator tertio ictu percussit , sic eam seminecem dereliquit. Que triduo superuiuens et fideles confortans diuisit eis cuncta que habuit; et sic eam sanctus Vrbanus inter collegas suos episcop
Abbreviated transcription (Latin):
sec des honitatem cognosdens cum ess ãnoꝵ . xuii. bax¬
titati se fecit᷑ ⁊ adħuc ad p̾des tribumi sui qus tem¬
pore sui tribunatꝰ exacto se ren̾ciaturꝰ secło ꝓmittebat
ꝑ bienniũ militabat. Int̾ea iullianꝰ imeator ꝯͣ bar¬
baros irruentes intͣ gallias pugnaturꝰ militib suis
petiuas erogauit. s mrͣtinus nolens dona accipere
qusa nolebat amphus militare iulliano .Re. xͥ miles
metu besli non religiois gr̾a miliciam tesignaret.
tus die trastina hostiũ tuneos penetͣret. Unde custo¬
dirs uibetur uo ihmis: barbaris obice̾tur. s die
sequienti data pace sic eñ doꝰ custodiuit ut łbactis

Expanded text:
sed dei bonitatem cognoscens, cum esset annorum XVIII bapsed dei bonitatem cognoscens, cum esset annorum XVIII baptizari se fecit; et adhuc ad preces sui tribuni qui tempore sui tribunatus exacto se renuntiaturum seculo promittebat, per biennium militauit. Interea Iulianus imperator contra barbaros irruentes intra Gallias pugnaturus militibus suis pecunias erogauit, sed Martinus nolens dona accipere, quia nolebat amplius militare, Iuliano respondit: «Chmetu belli non religionis gratia militiam resignaret, tus die crastina hostium cuneos penetraret. Vnde custodiri iubetur ut inermis barbaris obiceretur; sed die sequenti data pace, sic eum dominus custodiuit ut subactis
Abbreviated transcription (Latin):
N scithia metcopoli frigie salutarie mẽnas in¬
artir ꝑsecucione dyocleciani postꝙͣ meruro cele¬
sti tegi secreta ꝯu̾sacione in ħetemo militare ꝓcedẽs
ad publicũ ac se xanũ hbera note declarans pͥ¬
mo diris cruciatib examinatus tandem gladio ce
tribuno militũ sb̃ ꝯstancio ⁊ uellio cesare militaũ
non tam̾ sponte quia ab infancia diuinitus mspitatꝰ¬
more locs ⁊ temporis se cathetuminũ fi postulanis ⁊
ex tunc in herenio habitass nisi infirmitas obstitis¬
set. Cum uero cesares derreuissent ut ueterũ militum
Nii pro parentib militatent mrtinus iam annoꝵ
int̾ cetera bona sua hyemali tempore ꝑ portam ambia
reseruars partitam ense clamidem que sola ft̾erat il¬
I dedit s sequenti nocte cid̃ ꝑte clamidis qͣ pauꝑem
texat deum dectũ uidit ip̃m̃ q cͥcũstantes angelos
sic loenientẽ audiuit. Martinus adhuc cathetuminus
hac me ueste ꝯtexit unde uir scũs nan suam głan

Expanded text:
n Scythia metropoli Frigie Salutarie Mennas martyr persecutione Diocletiani, postquam meruit celesti regi secreta conuersatione in heremo militare, procedens ad publicum ac se christianum libera uoce declarans primo diris cruciatibus examinatus tandem gladio cestribuno militum sub Constantio et Iuliano cesare militauit, non tamen sponte, quia ab infantia diuinitus inspiratumore loci et temporis se fieri cathecumenum postulauit, et ex tunc in heremo habitasset nisi etatis infirmitas obstitisset. Cum uero cesares decreuissent ut ueterum militum filii pro parentibus militarent, Martinus annorum iam inter cetera bona sua hyemali tempore per portam Ambianreseruari, partitam ense clamidem que sola supererat illi dedit. Et sequenti nocte eadem parte clamidis qua pauperem texerat dominum tectum uidit; ipsumque ad circumstantes angelos sic loquentem audiuit: «Martinus adhuc cathecumenus hac me ueste contexit». Vnde uir sanctus non suam gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽ uis ut her dicam ꝯuigimee ⁊ filiis meis nͭ
paream. ⁊ futura demonstrem. Descendens ĩq eu¬
stachiꝰ de monte cũ ħ sue ꝯiugi in lecto dixis¬
set exclamauit uxor eius dicens dnẽ mi cͥafp̃
ds cum dicentẽ mͥ tras tn ⁊ nir cuus ⁊ filii tui
me ⁊ pecieru̾t baptismũ ⁊ ille baptitans eos cũ
gaudio placidam uocanit eustachiũ suxorem
eiꝰ theophistam alios eiꝰ agaprat̃ ⁊ theospitũ.
fcõ gꝰ mane eustachiꝰ ficut p̾us ad uenacõm
ꝓcessit ⁊ ꝓpe locuꝰ ueniens disꝑsit milites suos
qͣ sub optentu innestigande uenacõis ⁊ stans
in loco forͣm p̾me uisionis aspexit cadens q
in faciem cũ postulass deñ quere̾ quid ei ꝓ¬
aparebit fides tua. o .n. te młta pati ut de alta:
iob demonstͣri s cũ humiliatus fiu̾s ueniã ad

Expanded text:
ne uis ut hoc dicam coniugi mee et filiis meis, ut paream et futura demonstrem». Descendens itaque Eustachius de monte cum hec sue coniugi in lecto dixisset, exclamauit uxor eius dicens: «Domine mi, crdi eum dicentem michi: “Cras tu et uir tuus et filii tui me et petierunt baptismum. Et ille baptizans eos cum gaudio Placidum uocauit Eustachium, uxorem eius Theospitem et filios eius Agapitum et Theospitum. Facto ergo mane Eustachius sicut prius ad uenationem processit; et prope locum ueniens dispersit milites suos quasi sub obtentu inuestigande uenationis. Et stans in loco formam prime uisionis aspexit; cadensque in faciem cum postulasset deum dicere quod ei papparebit fides tua. Oportet enim te multa pati, ut de alta t te alterum Iob demonstrari. Sed cum humiliatus fueris ueniam ad
Abbreviated transcription (Latin):
educunt᷑ ⁊ nolentes satͥficare ꝑiter decoslantui. ẽ c̃
maxsmsanꝰ cũ iuram̃to asserebat sȩ nĩ hora pissioĩs
eoꝵ indisse angelos fulgentes e. nas eoꝵ de corbus
qͣt niͥgines de talamo exeuntes ꝗͣs in gremio suo ã¬
gels deciacrunt m̃ celũ. rlinachiꝰ uͦ audiens mari¬
nianuꝰ cu suis omĩb sic ou̾sũ. usq ad mortẽ plũ¬
leriañ quos ipã sepelierat in nouo sartophago sepeli¬
nit spã deniq cecilia qłͣ ꝯuye ualeriano de suss fa¬
caltatib inquitit᷑ qͣc iam papib ergarat. ⁊ dim

Expanded text:
miliario et nolentes sacrificare pariter decollantur. Tunc Maximus cum iuramento asserebat se in hora passionis eorum uidisse angelos fulgentes et animas eorum de corporibus quasi uirgines de thalamo exeuntes quas in gremio suo angeli detulerunt in celum. Almachius uero audiens Maximum cum suis omnibus sic conuersum, usque ad mortem plumlerianum quos ipsa sepelierat in nouo sarchophago sepeliuit. Ipsa denique Cecilia quasi coniunx Valeriani de suis facultatibus quas iam pauperibus erogarat
Abbreviated transcription (Latin):
riuꝰ cxio ⁊ intirinescente utero cũ iam celare nõ poss ca¬
tus pudor ⁊ dolor om̃s ilgies ⁊ monachos uc̾us monastis
osternauis qd solus pelagius ut pote p̾positus ⁊ fanuliaris

Expanded text:
rium traxit et intumescente utero cum iam celari non posset tarium traxit et intumescente utero cum iam celari non posset tantus pudor et dolor omnes uirgines et monachos utriusque monasterii consternauit quod s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parantur dum gͦ iuuenes ⁊ puelle. ⁊ cuncta sił nobi¬
litas añ thalamũ iam paratũ festa iupciaꝵ gaudia ce¬
leb̾rͣent uͥgo deo inspirante ꝯsid̾ans dap̃nũ u̾gitatis ca
dãpnosis plausib opars prosttͣa in terram cũ latinis:
głam ũginicatis ⁊ mipciaꝵ molestias canta in corde
suo ꝯpdisstone libetauit quod omĩa huiꝰ uite gandia qͣ
stercora reputans ⁊ des gr̾e̾ se ꝯiñdant media nocte
tonsis cͥnib in ħiai usrili clam fugit longe aũ ad
enienid̾ monastiũ ueniens ⁊ pellagiũ se appellans p̾ostꝙͣ
modeste ⁊ tam sancte se h̃uit qd defuncto scimonialiũ
ꝓuisore ad osliũ tenioꝵ ⁊ alb̾is imꝑtũ lie ĩuitus mo¬
nastio ũginũ p̃latus est dũ gͦ eaꝵ non solũ corb s ⁊̾ a¬
nimab ũbum dei ocinue ⁊ inculpabilit̾ in̾istͣrͣet diaꝰ in¬
udens studuit qͣlt xsꝑm eius cursum sũ obiecti eͥminis
inpediret sã unam u̾ginc̾ q̃ pro forib erat in adulte¬

Expanded text:
enes et puelle et cuncta simul nobilitas ante thalamum iam paratum festa nuptiarum gaudia celebrarent, uirgo deo inspirante considerans dampnum uirginitatis tam dampnosis plausibus comparari, prostrata in terram cum lacrimis gloriam uirginitatis et nuptiarum molestias tanta in corde suo compensatione librauit quod omnia huius uite gaudia quasi stercora respuens et dei gratie se commendans media nocte tonsis crinibus in habitu uirili clam fugit. Longe autem ad quoddam monasterium ueniens et Pelagium se appellans postquammodeste et tam sancte se habuit quod defuncto sanctimonialium prouisore ad consilium seniorum et abbatis imperium licet inuitus monasterio uirginum prelatus est. Dum ergo earum non solum corporibus nimabus uerbum dei continue et inculpabiliter ministraret dyabolus inuidens studuit qualiter prosperum eius cursum obiectu criminis impediret. Nam unam uirginum que pro foribus erat in adulte
Abbreviated transcription (Latin):
tans ⁊ leta facie reu̾sus mistrabat eis. Et illi ꝯfiderantes e¬
um ⁊ paulatim eũ amplius cognoscentes: ad signũ eicatͥcis
qd̾ ex bello habebat in capite aognouerilt eũ ⁊ exilientes
⁊ oscislantes eum cũ lacͥmis mt̾rogauerinto eũ fi ipẽ ess
placidas qus dudũ magr̾ milicũ fuat. ⁊ de ixͣ. ⁊ filiis qͥ

Expanded text:
ans; et lota facie reuersus ministrabat eis. At illi considerantes eum et paulatim eum amplius cognoscentes, ad signum cicatricis quod ex bello habebat in capite cognouerunt eum; et exilientes et osculantes eum cum lacrimis interrogauerunt eum si ipse esset Placidus qui dudum magister militum fuerat; et de uxore et filii
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum dix hoc dixiss apłis responderũt iube aduoca¬
tos uenire ⁊ postꝙͣ ad nos uenerint seture similem
flictũ ꝯͣ magos subeant coram rege ẽu̾s uocaure
nisse homines ꝑ quos ꝯfunderent illoc magos. Euc̃
aduocati grãs agentes cũ duce ad apłos ꝑrexenint.
⁊ statim ad ꝑtedicaco̾em eoꝵ ydolis abrenũciantes ad

Expanded text:
Et cum dux hoc dixisset apostolis, responderunt: «Iube aduocaEt cum dux hoc dixisset apostolis, responderunt: «Iube aduocatos uenire; et postquam ad nos uenerint secure similem conflictum contra magos subeant coram rege». Tunc uocauit nisse homines per quos confunderent magos illos. Tunc aduocati gratias agentes cum duce ad apostolos perrexerunt; et statim ad predicationem eorum abrenuntiantes yd
Abbreviated transcription (Latin):
nt ex res ęcitu ueraces ueneratent᷑ ⁊ mendates pro tͥ¬
minib punsrent᷑. fcm̃ est au̾ in cͣstinũ ficut apłi p̾¬
qui suscitare mortuos ueniebant. dix gͦ amplius ã¬
miratus qd̾ nec salteni dicias eoꝵ accipere uellent dixx̃
eos ad regem. ⁊ coram duob illis magis cunta ꝑ ordi
bbilonie subtilit̾ cogitarent. dicit eis dixx ss audetis ⁊̃¬
fligite cum eis ⁊ si uideritis eos abicicnt᷑. uis uid̾e qr
qͥntissimi ⁊ si nobis presentib eloqni potuerit menda¬
ces nos esse ꝓbabis. Tunc iussu regie uementes płimi
aduocati stacim post u̾ba magoꝵ muti fci suno do¬
net post horam mags ad regem dixerũt ut scłas nos
dcos esse ꝑmittimus eos loqui s ambulare non pose
T̃unc ceddemus eis gressum set faciemus eos oculis
aptis nichil uid̾e ⁊ cum hoc fetissent aduocaa illi
niiso delore ꝑudore tabescentes ad xͥa redicrunt.

Expanded text:
ut ex rei exitu ueraces honorarentur et mendaces pro cut ex rei exitu ueraces honorarentur et mendaces pro crimine punirentur. Factum est autem in crastinum sicut apostoli prqui suscitare mortuos ueniebant. Dux ergo amplius admiratus quod nec saltem diuitias eorum accipere uellent duxit eos ad regem et coram duobus illis magis cuncta per ordinBabylonie subtiliter cogitarent. Dixit eis dux: «Si audetis, confligite cum eis et si uiceritis eos abicientur». Responderunquentissimi et si nobis presentibus loqui potuerint mendaces nos esse probabis». Tunc iussu regis uenientes plurimi aduocati, statim post uerba magorum muti facti sunt donec post horam magi ad regem dixerunt: «Vt scias nos deos esse permittemus eos loqui, sed ambulare non posse. Iterum reddemus eis gressum, sed faciemus eos apertis oculis nil uidere». Et cum hoc fecissent aduocati illi pudore nimio tabescentes ad propria redierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fus de prehio oportuniꝰ face̾t eos discuti ⁊audiri apłi
uero dixcrunt ei ut nc̾ magis deum uerũ cognosce¬
rent ut eius ope uł uictoriam oꝑtine̾t uł hostes fa¬
ccatissimos muenir dixit eis dux audiui d̾os nr̃os
non audere p̾sentib nobis loqui gͦ uos futura p̾di¬
uos seducant uibemiis eis ut more solito ad que¬
sita tespondeant tunt demones dixerunt gͣnde bel
dixit eis me timor inuasit ⁊ uos ridetis dicũt es
aiusa ne timcas. quia pauxe hut nobiscũ int̾uit.
Tinc gͦ expecta usq cͥs ⁊ hac hora uenieno legati
ut eis credet. s eos qiͣ ceploratores teneret. ⁊ld ħ .ii. inqͥñt
uolunt te ridde securũ ut dum incautus fin̾s repente
ab aduersariis uenientib occidaris apłi dixetunt non dpeiꝰ¬
ment legati indoꝵ pp̃ pacem Tunc futentes in eos põ¬
tifices rogauerũt ducem ut uibet cos. ne fuge̾nt custo¬
diri. S ⁊ dix eosd̃ pontifices iussĩt cũ apħis rescruari.

Expanded text:
rsus de prelio oportunius eos faceret discuti et audiri. Apostoli rsus de prelio oportunius eos faceret discuti et audiri. Apostoli uero dixerunt ei ut nunc magis deum uerum cognosceret ut eius ope uel uictoriam obtineret uel hostes pacatissimos inueniret. Dixit eis dux: «Audiui deos nostros non audere presentibus uobis loqui, ergo uos futura prediuos seducant, iubemus eis ut more solito ad quesita respondeant». Tunc demones dixerunt grande belldixit eis: «Me timor inuasit et uos ridetis?». Dicunt ei apostoli: «Ne timeas, quia pax nobiscum huc intrauit. Tu ergo expecta usque cras et hac hora uenient legati  eis crederet, sed eos quasi exploratores teneret. «Ad hoc enim», inquiunt, «uolunt reddere te securum, ut dum incautus fueris ab aduersariis repente uenientibus occidaris». Apostoli dixerunt: «Non dienient propter pacem». Tunc furentes in eos pontifices rogauerunt ducem ut iuberet eos ne fugerent custodiri; sed et dux eosdem pontifices iussit cum apostolis reseruari
Abbreviated transcription (Latin):
decollari iubent᷑ ipͣq nocte quid̾ senee cũ qͣd̾̃ uetula so¬
rore sua ut coiͣ scõꝵ tollerent ab angelo admonent᷑.
qui ꝑgentes ad locũ eleuantes corͣ im̃iposuerunt nani
qͣm ibi foruitu inuenerunt ⁊ sine remige redeñtes
in suo tugnrio posuerunt tecondentes ea diu solis gen¬
tib celauetunt donͨ młtiplicati fideles ad decenciorẽ
urbis locum cum magno gaudio eranstulerũt.
et thadeꝰ dicitur apłi frẽs iacobi minoris cogna¬
ti uero dñi de sed̾a maria post ascensionen dnĩ mꝑ¬
adem uł habioniam ꝑrexerunt ⁊ inuententes ibs du¬
os magos tarochem ⁊ arphasat qui pp̃ scm̃ matheum
de echyopia fugerant doctͥnam eoꝵ q̃ iam nimis decre¬
uerat destruxerunt. Tunc senescallus regis babiloni
e tͣ indos iturus in p̾liu̾ ab ydolis suis nullũ potu
dixe apłos p̾cepit inqͥri imientos q recludi donͨ renꝰ¬

Expanded text:
decollari iubentur. Ipsaque nocte quidam senex cum quadam uetula sodecollari iubentur. Ipsaque nocte quidam senex cum quadam uetula sorore sua ut corpora sanctorum tollerent ab angelis admonentur. Qui pergentes ad locum et leuantes corpora imposuerunt naui quam ibi fortuitu inuenerunt; et sine remige redeuntes et in suo tugurio recondentes, diu ea solis gentilibus celauerunt, donec multiplicati fideles ad decentiorem urbis locum cum magno gaudio transtulerunt aet Thadeus apostoli fratres Iacobi minoris, cognati uero domini de secunda Maria post ascensionem domam uel Babyloniam perrexerunt; et inuenientes ibi duos magos Zaroen et Arphaxath qui propter sanctum Matheum de Ethiopia fugerant, doctrinam eorum que iam nimis increuerat destruxerunt. Tunc senescallus regis Babylonie contra Indos iturus in prelium ab ydolis suis nullum potuidux apostolos precepit inquiri inuentosque recludi donec reue
Abbreviated transcription (Latin):
inperator maxsms anus audient
qd̾ erisesnus ⁊ cͥspinianus gnẽ nobiles a roma ad¬
urbem suessionis cansa predicandi uenissent ⁊intam
suam arte sutoria fustentatent rictionar̾ p̾fectum.
ad eoꝵ ꝑsecucionem direeit. qus statiui eos muenens
ꝓͥ anos cathenis uiñctos maximiano presentars prece¬
pit̃. Tim imperator cis mortem uł uittam honotes
nt dosores ꝓponens cum flects non possent tictio¬
naro tradidit. ⁊ ille eos extensos iñ eculeo fustib cedi
⁊ imgues enelli ⁊ singulis de dorso corrigi as tosłi uist ⁊ cũ
i huis delorib semꝑ gauderent mollas ad colla singiloꝵ su¬
spendens tempore hyemali eos iñ flumĩe m̃gs fecit & illi
de glacie qͣ de bameo cxeũtes uincts in plũbo bullienti
niguntur Inde q educti illesl dum sartagieni pice adi¬
pe oło q feruent̾ alacͥtꝰ sustinerent tanta mentis ricti¬
T̃unc sc̃ in carcerem missi ⁊ eid̾ nocde ab angelo de ꝓ¬
oinqͣ seruitoria ꝯfortati scquents die iuissu mariimani

Expanded text:
ximiianus audiens quod Crispinus et Crispinianus genere nobiles a Roma ad Suessionis urbem causa predicandi uenissent et uitam suam arte sutoria sustentarent Rictiouarum prefectum ad eorum persecutionem direxit. Qui statim eos inueniens christianos cathenis uinctos Maximiano presentari precepit. Tunc imperator eis mortem uel uitam honores uel dolores proponens cum flecti non possent Rictiouaro eos tradidit; et ille eos extensos in eculeo fustibus cedi et ungues euelli et singulis de dorso corrigias tolli iussit. Et cum in hiis doloribus spe gauderent, molas ad colla singulorum suspendens tempore hyemali eos in flumine mergi fecit. Sed illi de glacie tamquam de balneo exeuntes uincti in plumbo bullienti merguntur; indeque educti illesi dum sartaginem pice, adipe oleoque feruentem alacriter sustinerent, tanta mentis insania RictiTunc sancti in carcerem missi et eadem nocte ab angelo de propinqua sibi uictoria confortati, sequenti die iussu Maximiani
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ c̾uos unꝰ maiorem ⁊ pultorem quẽ desid̾ans caꝑe
fugientem in nemꝰ secutꝰ est doñ tͥmiꝰ ꝓ gredient su¬
s altitud̾iem rupis staret dũ q cogitaret placidas qͦ¬
modo eum cape̾ poss subito udit int̾ cornua c̾ui si¬
gnũ crutis ⁊ ymagi̾em iħuxͥ. qui sic es locutꝰ est per
quo cetidit ⁊ post horani ad se tediens ⁊ ꝯsurgens
diligencuis iusionem tefperit ⁊ tunc dixit es doꝰ. ꝙ¬

Expanded text:
inter ceruos unum maiorem et pulchriorem, quem desiderans capere fugientem in nemus secutus est, donec ceruus progrediens super altitudinem rupis staret. Dumque cogitaret Placidus quomodo eum capere posset subito uidit inter cornua cerui signum crucis et ymaginem Ihesu Christi qui sic locutus est ei per quo cecidit et post horam ad se rediens et consurgens diligentius uisionem respexit. Et tunc dixit ei do
Abbreviated transcription (Latin):
monastio p̾ͥfecit tand̾ ab ꝑdoł ꝯp̾h̃nsi cupanus ⁊ iusina
a pd̾ damascũ carters macipantur ⁊ seq̃nti die hyftorie
sue su̾sacõis int̾togant ᷑. Respondens suspensus iigulis
cearatur ⁊ iustina a dnob spiculatorib nerins trudis ⁊ a¬
lapis uerberatur post ħ sartago ꝑice ⁊ cera plena fuc¬
nans ingressa sarragieni deum alesa cũ eypano laudaũ.
sunt aitanasius accessor comitis ⁊ ponafer ꝑdoloꝵ ꝑmit¬
tence comite accessit ad sartaglem uo nͥaiteni scõꝵ suis
magitis artib incantarent s statim ignis gsens fic
cũ biissit ut de eo nil penitꝰ remane̾t. Tunc eucolimꝰ
tomes ignorans quid age̾t ꝯsilio tencini cognati sui
cos ad cdandiũ imperatorem direxit ⁊ daudinꝰ lecta e¬
oꝵ hystoria ipoi iñ ꝑcomediam mittens decoslars p̾ce¬
pit ẽũ q ducti essent ad fluui ñ nychomediẽ aius¬
tatis osũmata p̾us nustina checistus quidꝰ ꝑogrinꝰos¬
tnlatus est typ̾anũ qui decollandut etat ⁊ stati cũ

Expanded text:
s et Iustina apud Damascum carceri mancipantur et sequenti die hystoriam sue conuersionis interroganti respondens suspensus ungulis exaratur et Iustina a duobus spiculatoribus neruis crudis et alapis uerberatur. Post hoc sartago pice et cera plena sucnans ingressa sartaginem deum illesa cum Cypriano laudauit. Tunc Athanasius assessor comitis et pontifex ydolorum permittente comite accessit ad sartaginem ut uirtutem sanctorum suis magicis incantaret. Sed statim ignis exiens sic eum combussit ut de eo nil penitus remaneret. Tunc Eutholimus comes ignorans quid ageret consilio Terentini cognati sui eos ad Claudium imperatorem direxit; et Claudius lecta eorum hystoria ipsos in Nichomediam mittens decollari precepit. Cumque ducti essent ad fluuium Nichomedie ciuitatis consummata prius Iustina Theotistus quidam peregrinus osculatus est Cyprianum qu
Abbreviated transcription (Latin):
uinenciuis pb̃t cardinał ⁊ iadobus qus de britannsa prĩa
sua in antiochiam ꝓfectus archiepãtus dignitatẽ ibs se¬
ꝓtem annis tenuit. ⁊ cum tunc beatũ tytiacũ ppͣm uisi¬
tass ⁊ iam de urbe roma egressus fuiss audiens de ad¬
uentu usrgsnũ ad ipãs tediit ⁊ se eis in itinẽ ⁊ passi¬
one siuxit. Mauriciꝰ qͦ lauitane nrbis epc̃ qui ⁊ ip̃e de
britannia erat anũculus duaꝵ u̾ginuꝰ babile ⁊ iulliane.¬

Expanded text:
Vincentius presbyter cardinalis et Iacobus qui de Britannia patria Vincentius presbyter cardinalis et Iacobus qui de Britannia patria sua in Antiochiam profectus archiepiscopatus ibi dignitatem septem annis tenuit; et cum beatum papam Cyriacum uisitasset et iam de urbe Roma egressus fuisset, audiens de aduentu uirginum ad ipsas rediit et se eis in itinere et passione coniunxit. Maurisus quoque Lauicane urbis episcopus qui et ipse de Britannia auunculus
Abbreviated transcription (Latin):
manifestauis noluntacem suam ⁊coram ecoͣ resinauis
osficii dignitatem cum post poncianũ ipͣm. exuisset eccͣm
amno uno ⁊ xi. septimanis nonus decimꝰ post beatum
petrũ q eum mn ħ reclamarent om̃s ⁊ inaxime tar¬
dinales qui eũ delirate putabant qd̃ qͣł post facuas n¬
alierculas. declinaret mescientes monicionem angeli
qus eum urgebat ipe̾ ꝯstant̾ ꝑmanens in loco suo us¬
rũ scm̃ qui ancheros dictus est ordinauit. unde qui
sedem apficam inuito dero reliquit nomen ip̃ius de ar¬
tologo romanoꝵ pontificũ id̾ clerus erasit ⁊ ab illo
tempore omem grãm qͣm pus in romana ecoͣ ħue¬
tent tsmuerunt. ne forte per eas crescereo xͥana re
ligso. unde cum explorassent it̾ eaꝵ quo ire diberent
missis nũciis ad usliũ cognatũ suũ pͥncipeni gentis
hunoꝵ monuerunt eũ ut educto oͣ eas ex̃citu ipãs
cum uenirent colloniã trucidarent. Ex eunte ĩq bo
eptiaco pꝙͣ de urbe cum predc̃is u̾ginib secutus est euꝰ

Expanded text:
manifestauit uoluntatem suam et coram ecclesia resignauit officium dignitatis sue, cum post Pontianum papam rexisset ecclesiam anno uno et undecim septimanis nonus decimus post beatum Petrum. Sed cum in hoc reclamarent omnes et maxime cardinales qui eum delirare putabant, quod quasi post fatuas mulierculas declinaret, nescientes monitionem angeli que eum urgebat, ipse constanter permanens in loco suo uirum sanctum qui Anteros dictus est ordinauit. Vnde quia sedem apostolicam inuito clero reliquit nomen ipsius de cathalogo Romanorum pontificum idem clerus erasit; et ab illo tempore omnem gratiam quam prius in Romana ecclesia habuerent timuerunt ne forte per eas cresceret religio christiana. Vnde cum explorassent iter earum quo ire debebant missis nuntiis ad Iulium cognatum suum principem gentis Hunnorum monuerunt eum ut educto contra eas exercitu ipsas cum uenirent Coloniam trucidaret. Exeunte itaque beato Cyriaco papa de urbe cum predictis uirginibus secutus est ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
rauen ẽsis epẽ qui tunc romani ꝓfecti ⁊ suꝑ hoc reuelaco¬
ne diuina inde coloniam ꝓperantes i occursũ nͥgsñ
qus nũdũ fedi erant ꝑrexerunt ⁊ sic eis adherentes t̾
eisd̾ occisi sunt Echerius qͦ sponsus beate ursule ma¬
nens in britannia anglica ꝑ uisionẽ a dnb monitus
est ut inrẽm suam demetͥam hortaretur fiꝰ &ͥanam.
nam pat̾ eius agg̾pmus in pͥmo anno quo bapcitatꝰ est deces
ind tenittũ ex ꝯdi o̾e beate uisule suãt bapcitatus Cum aũ
cacre uͥgsnes a roma redirent nuĩciatum est illi etherio ur
xitet de tͥta sua ⁊ occurre̾t sponse sue ut cumi ea in colo¬
nia palmam mͣetirii optine̾t. Qui ꝯfestim diuinis monitis
cum demente ep̃o queni secit̾ adduxit set ⁊ mͣrculus ept̾
grecie cũ nepte sua constãcina filia dorothoi regis ꝯstanti¬
tatem suam d̾o uouro ⁊ sio cum predco ep̃o romam ueni¬

Expanded text:
super hoc reuelatione diuina Coloniam properantes in occursum uirginum que nondum redierant perrexerunt; et sic eis adherentes cum eisdem occisi sunt. Etherius quoque sponsus beate Vrsule manens in Britannia anglica per uisionem a domino monitus est ut matrem suam Demetriam hortaretur fieri christianam. Nam pater eius Agrippinus in primo anno quo baptizatus fuerat delud triennium ex conditione beate Vrsule fuerat baptizatus. Cum autem sacre uirgines a Roma redirent nuntiatum est illi Etherio ut exiret de terra sua et occurreret sponse sue ut cum ea in urbe Colonia martyrii palmam obtineret. Qui confestim diuinis monitis cum Clemente episcopo quem secum adduxit. Sed et Marculus episcopus Grecie cum nepte sua Constantia filia Dorothei regis Constantitatem suam deo uou
Abbreviated transcription (Latin):
urbeni senonicam redierunt potencianus uero ⁊ sero¬
iinus. cum apud trecas predicassent ⁊ credentes in dno
ꝯfirmassent. gͣnit̾ cess ⁊ expulst de urbe senon̾ regressi
urbis templũ cũ ydolis subuertiss ⁊ iam tres eccłas
ꝯstruxiss seueris prefectułi hoc audiens iussio sibs ad¬
duci eum ⁊ eins hospitem uictorinũ. Ad illi apiñ ostã¬
cissme p̃dicaritos flagellis fustib. p̾lubatis q cedũtur.
⁊ cathenis ferreis alligati mn tarcem detrudino᷑ seo
statim aparente sbs xp̃o cum angłis ab om̃i dolore
corporũ celeuantur. Et sequenti dit de carce edueti da¬
ta sna ꝑmittentib ministͥs eccłam qͣm dudũ foras
urbem ꝯstruxerant iñgrediunt᷑ ⁊ poso coĩatũ e. ado¬
ratũ ppłm stũs sauinianus induens potencianũ pontisi¬
talib indumentis cum uictorio hosfite suo ⁊ filio eiꝰ
ꝑuulo p̾die kł ianuarii decollantur ⁊ iñ ead̾ eccͣ oc¬

Expanded text:
urbem Senonicam redierunt. Potentianus quoque et Serourbem Senonicam redierunt. Potentianus quoque et Serotinus, cum apud Trecas predicassent et credentes in domino confirmassent, grauiter cesi et expulsi de urbe Senones regressiurbis templum cum ydolis subuertisset et iam tres ecclesias construxisset, Seuerus prefectus hoc audiens iussit sibi adduci eum et eius hospitem Victorinum. At illi Christum constantissime predicantes flagellis, fustibus plumbatisque ceduntur et cathenis ferreis alligati in carcerem detruduntur. Sed statim apparente sibi orporum releuantur. Sequenti die de carcere educti data sententia permittentibus ministris ecclesiam quam dudum foras urbem construxerant ingrediuntur et post communicatum et exhortatum populum beatus Sauinianus induens sanctum Potentianum pontificalibus indumentis cum Victorino hospite suo et filio eius paruulo pridie kal. Ianuarii decollatur et in eadem ecclesia oc
Abbreviated transcription (Latin):
illa gras ageret tanta claritas suꝑ demũ eius apparuit
passione sã iusti cum processione caput eius in ectła
detilit. ⁊ in secretario ubs ipẽ sepeliri decreuerat colloca¬
uit ⁊ ip̃a hora puella amioꝵ fexdetim ceta nata lu¬
tem in oculis recepio.
cipulis miss iñ francia a scõ petro iam rome pͥfidẽ¬
ts stnoñ metropolĩ mngressi sunt ut eo faciluis ceteras ur¬
bes ad xpiñ ouerterent quo caput eaꝵ armis spũali¬
buis expugnarent cũ aũ ꝓpe urben hospitati u̾bis ⁊ mira¬
culis płimos ꝯũtissent. Ingressi urbem ꝯfluentib ad
se turbis uerbũ des cum fiducia piedicabant ⁊ ex in
agna parte destrustis iam ydolis scũ sauinianus mibit
plures ꝯuertentes inde ueneruns edenotum ubs a qui¬
tino preside fustigati ⁊ in catccrati cũ psꝑses occidiss
ouĩs que eis ministrabi ant ⁊ ip̃e ano mortuus esset
liberati inde par̾ deuenerunt ibsq ꝯuersis płimis ad

Expanded text:
illa gratias ageret tanta claritas super domum eius apparuit illa gratias ageret tanta claritas super domum eius apparuit passione sancti Iusti cum processione caput eius in ecclesiam detulit et in secretario ubi ipse sepeliri decreuerat collocauit; et ipsa hora puella annorum sedecim ceca nata lumen oculorum recepit cipulis missi in Franciam a sancto Petro iam Rome presidenti Senones metropolim aggressi sunt ut eo facilius ceteras urbes ad Christum conuerterent quo caput earum armis spiritualibus expugnarent. Cum autem prope urbem hospitati uerbis et miraculis plurimos conuertissent, ingressi urbem confluentibus ad se turbis uerbum dei cum fiducia predicabant; et ex magna parte destructis iam ydolis sanctus Sauinianus misit plurimos confortantes inde uenere Carnotum ubi a Quirino preside fustigati et incarcerati cum preses occidisset omnes qui eis ministrabant et ipse quoque mortuus esset liberati inde Parisius deuenerunt; ibique conuersis plurimis ad
Abbreviated transcription (Latin):
eis osuserad hospes siuis cum q ħ ptesidi teculissent misi
sint qͣtuor pueri iñ equis uelocib ut sugientes redire
face̾nt aut nolentes occiderent. ills uero dũ uixͣ fontem
quemd̾ qusesce̾nt ⁊ pͣnderent dieit et puer iustus ut eto
comed̾ent ⁊ pẽ aspicẽt intim ꝯͣ milites qui eos qͣribãt
eum aũ suuene apinqͣrent ⁊ parentes ꝑnĩ ad inssũ eiꝰ
iñ nemore se cclatent puerum tespondenteꝰ se esse xͥan
occidunt ⁊uidentes qd accipiens caput suuꝰ ĩ manib
deum oiaret ren̾ss cũ timore magno prifecto qd̵ uide¬
ranti retulerunt. parentes au̾ pueri uidentes quod sic
decollanis orasset ⁊ uidentes quod ͣ caput suũ teneret ce¬
perunt loqui inuicem quõ tor eius sipelirent ⁊ ecce lin¬
gua de capite puers loquens dixit cerite in speluca
territario beluacñ tegresss parentes autissiodoꝵ matͥ sue
querents dealio sic eum decollatũ dixerunt. Et cuni

Expanded text:
eis consuluerat hospes suus. Cumque hoc presidi retulissent, missi eis consuluerat hospes suus. Cumque hoc presidi retulissent, missi sunt quatuor pueri in equis uelocibus ut fugientes redire facerent aut nolentes occiderent. Illi uero dum iuxta fontem quendam quiescerent et pranderent, dixit eis puer Iustus ut cito comederent et ipse aspiceret interim contra milites qui eos querebant. Cum autem iuuenes propinquarent et parentes pueri ad nutum eius in nemore se celarent puerum respondentem se esse christianum occidunt; et uidentes quod accipiens caput suum in manibus deum oraret, reuersi cum timore magno prefecto quod uiderant retulerunt. Parentes autem pueri uidentes quod sic decollatus orasset et uidentes quod sedens caput suum teneret ceperunt loqui inuicem quomodo corpus eius sepelirent; et ecce lingua de capite pueri loquens dixit: «Querite in spelunca territorio Beluacensi, regressi Autissiodorum matri sue querenti de filio sic eum decollatum dixerunt; et cum
Abbreviated transcription (Latin):
Utas noĩe syrius apd̃ antiothiani mediciie ar
diduus comes fuit ⁊ post mathm ⁊ mͣtchũ euangeliũ
gretis fidelib scribens es qd̃ acts apłoꝵ subnectens anno
⁊ auũcłus eius uislimanus in captsustate̾ ductus
eset at ad piem̃ sinĩ uistinũ. pat̾ mis uidi insionẽ qd
auĩitłm incũ iustinianũ hõ honꝰ lupus noĩe in ambianss
csuitate ad seruiciũ suũ detincat. Cum gͦ in ibe autissi¬
aorens iustimis quett̾o aliquẽ quem ad inuenie̾dũ iꝰ¬
tensannꝰ secum duce̾t dixit iustus ad eñ ego decũ uadã.
lic giꝰ mat̾ cius felicia uix̃ ire ꝑmict̾e̾t egrissi de auti¬
ssiodoro ꝑrixerunt ambianis ⁊ itͣntes domũ lups ne¬
gociatoris inuenetũt int̾ seruos enis uistinianũ. ⁊ se
inuscem cegnouerunt audiens aũ quid miles p̾fecti tictiena¬
ns quod xͥ ani essent nu̾cianio es ⁊ uissu elus xpetantes maltes
ut eos adduce̾nt niueneriuro tes iam exisse de urhe sicut

Expanded text:
ucas natione Syrus apud Antiochiam medicine artpostoli indiuiduus comes fuit et post Matheum et Marcum euangelium Grecis fidelibus scribens eique actus apostolorum subnectens anno et auunculus eius Iustinianus in captiuitatem ductus esset, ait ad patrem suum Iustinum: «Pater mi, uidi uisionem quod auunculum meum Iustinianum homo bonus Lupus nomine in Ambianis ciuitate ad seruitium suum detineat». Cum ergo in urbe Autissiodorensi Iustinus quereret aliquem quem ad inueniendum Iustinianum secum duceret, dixit Iustus ad eum: «Ego tecum uadam». Licet ergo mater eius Felicia uix ire permitteret, egressi de Autissiodoro perrexerunt Ambianis; et intrantes domum Lupi negotiatoris inuenerunt inter seruos eius Iustinianum et se inuicem cognouerunt. Audiens autem quidam miles prefecti Rictiouari quod christiani essent, nuntiauit ei; et iussu eius properantes milites ut eos adducerent inuenerunt eos iam exisse de urbe sicut
Abbreviated transcription (Latin):
us comam ꝑdixxit ⁊ inde reu̾sus mͣttiriũ cũ eisd̃
suscepit᷑. Sed̾a quo gerassima regina sicilie q̃ uiril
suũ cegem trudelistimũ qͣ de lupo fecerat. foror:
mauriss ep̃i ⁊ darie mois scẽ ursule cũ pater ip̃ius ur¬
side secretũ illud ꝑ htteras ei intemass illa statĩ d̾o in¬
spirante cum qͣtor filiab suis babila uilliana uictori
⁊ aurea ⁊ ꝑuulo filio adano qui amore soroꝵ suaꝵ
ultro se iugessit ꝑegͥnacoi telicto regno in manu uniꝰ
filis sus. ⁊ duaꝵ filiaꝵ suat̾ usq in britanam angliã
nausgauit eius q ꝯsiliss sacre uirgines collecte ⁊ er¬
dinate sind ⁊ sm̾por ductͥx ear̃ ad ultimũ cũ eis pas
tib facientes num modo ꝯcursib modo discursib int̾dũ
fugam int̾dũ bella sĩniulauit oĩ q gnẽ ludoꝵ gͥcita
te nͨ qt aio occuriss intemptatũ tesiquerent tand ss̃

Expanded text:
usque Romam perduxit et inde reuersus martyrium cum eisdem usque Romam perduxit et inde reuersus martyrium cum eisdem suscepit. Sancta quoque Gerasina regina Sicilie que uirum suum regem crudelissimum quasi de lupo fecerat agnum soror Maurisi episcopi et Darie matris sancte Vrsule, cum pater ipsius Vrsule secretum illud ei per litteras intimasset, illa statim deo inspirante cum quatuor filiabus suis, Babyla, Iuliana, Victoria et Aurea et paruulo filio suo Adriano qui amore sororum suarum ultro se ingessit peregrinationi, relicto regno in manu unius filii sui et duarum filiarum usque in Britanniam Anglicam nauigauit; eiusque consiliis sacre uirgines collecte et ordinate sunt et semper ductrix earum ad ultimum cum eis passtibus facientes dum modo concursibus modo discursibus interdum fugam interdum bella simu quod animo occurrisset intemptatum relinquunt, tandem sub
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nũdum nubilis a filio tegis anglie ad nupcias
deuotam nubere cog̾e̾t ⁊ teranni pagans feritatẽ
timebat si es filiam dengaret. dsuinitus inspirata
pci suo suasit ut tyranno assentiret ea tñ ills ꝓposi¬
ta ꝯdicõne ut ip̃e ⁊ tyramꝰ decen igines ȩn̾c̾ forͣ
⁊ etate electas sibi traderent ⁊ tam sibi ꝙͣ fingulis
tarũ mille n̾gies subscͥberent ⁊ ꝯparatis ad num qpͣ
strueretur in fide nouo usa ꝯsilio ut aut disficultate ꝓpoĩ
teenas suas serum d̾o dedicatet hac ꝯdicõe libent̾ ac¬
tepta iiienis pr̾ĩ suo ardent̾ institto ⁊ procinꝰ baputa¬
tus actelerars cuncta q̃ uͥgo petierat impetͣ᷑uit Tunc
pat̃ uirginis accesto ꝯsilio caute preord̾iauit ut filiam
snam qͣm tenerrime diligebat. uires quoꝵ solacio tam
ipa ꝓͣ eius exercttus tndigibat in comitacu suo dis¬
tedens hr̾et Cum .n. ꝯgregari cepissent młti ad spec

Expanded text:
cum nondum nubilis a filio regis Anglie ad nuptias cum nondum nubilis a filio regis Anglie ad nuptias deuotam nubere cogeret et tyranni pagani feritatem timebat si ei filiam denegaret, diuinitus inspirata patri suasit ut tyranno assentiretur, ea tamen illi proposita conditione, ut ipse et tyrannus decem uirgines genere forma et etate electas sibi traderent et tam sibi quam singulis earum mille uirgines subscriberent et comparatis ad numerum  tribus annis institueretur in fide, nouo usa consilio ut aut difficultate proposcoeuas suas secum deo dicaret. Hac conditione libenter accepta iuuenis patri suo ardenter institit et protinus baptizatus accelerari cuncta que uirgo petierat imperauit. Tunc pater uirginis accepto consilio caute preordinauit ut filia sua quam tenerrime diligebat uiros quorum solatio tam ipsa quam eius exercitus indigebat in comitatu suo discedens haberet. Cum enim congregari cepissent multi ad spect
Abbreviated transcription (Latin):
anrio dnĩ .d. ecc .xluii. xiiii. kał. nouenbris sit
tanat tͣnslati sunt de loco ubi ꝙ młta tempora qͥ¬
euerunt Quid manathꝰ ienꝙ ualde religiosus cots¬
die ad querad secretũ locũ exͣ monast̾n̾m setedebat
⁊ ibs otoes suas incentissime faciebat erat aũ locus
ne glectis nimis s rusnosus ⁊ spinis ⁊ uepb eccupatus
ulit extollentes imienerũt caput sã sauiniani qł in
dextro timpore blubatis otͥctũ ⁊ duas ꝑcussuras reci̾¬
ti adhuc truors ꝑfusas ipm qr pauliolũ tocum ex in¬
tegro qͣ nouũ. max̾i̾a qͦ odoris suauitate cͥꝯstantes
cipleuit ⁊ terram quã siccitas a tempore pasche tor¬
tuerat copiosa repente plimia fecundauts tͣnlati au̾ st̃
tissionem scãꝵ .xs. miliũ u̾ginuĩ er ꝯfusam ĩ
diu̾sis libris legsius sic est in hystoria b̾ton̾
⁊ in reuelacione uenabilis helysabeth que anno dni
signamus. Rsula unca filia regis britamue
scotie noĩe noti ꝓ mauri quia facte binomiius erao

Expanded text:
anno domini DCCCXLVII, XIIII kal. nouembris sic sancti translati sunt de loco ubi per tot tempora quieuerunt. Quidam monachus senex ualde et religiosus cotidie ad quendam secretum locum extra monasterium secedebat et ibi orationes suas intensissime faciebat. Erat autem locus neglectus nimis et ruinosus et spinis et uepribus occupatus.ulis extollentes inuenerunt caput sancti Sauiniani quasi in dextero timpore plumbatis contritum et duas percussuras recenti adhuc cruore perfusas ipsumque palliolum totum ex integro quasi nouum. Maxima quoque odoris suauitas circumstantes repleuit et terram quam siccitas a tempore pasche torruerat copiosa repente pluuia fecundauit. Translati sunt autem ssionem sanctarum XI milium uirginum quia confusam in diuersis libris legimus sicut est in historia Britonum et in reuelatione Elyzabeth que anno domini signamus. Vrsula unica filia regis Britannie scotice nomine Noti, uel Mauri quia forte binomius erat,
Abbreviated transcription (Latin):
seõ potenciano brachiũ precisum est om̃s patit̾ cesi
fustib etuleis aplicantur ⁊ ignsto ferro ⁊ facib ad
latera tius succensis: itgnib qͦ manuũ ac pedum
euulsis crudelissi̾e laniant᷑. ez statim eis angelus
astitit qus brachiũ scõ pontifici sanũ reddens oĩu
dolores oĩo curauit ẽunc p̃fcũs fedicom ppłi ꝑtim

Expanded text:
esi fustibus eculeis applicantur; et ignito ferro et facibus ad latera eorum succensis unguibus quoque manuum ac pedum euulsis crudelissime laniantur. Sed statim eis angelus astitit qui brachium sancto pontifici sanum reddens omnium dolores omnino curauit. Tunc prefectus seditionem populi pertim
Abbreviated transcription (Latin):
miseros tante ꝯpassionis affecnis qd̾ hoc adeo p̾cib in¬
retͣiit ut quicũq in carce̾ bĩ ꝯpedib teneretur mox
innocato euis noĩe solueretur. Qd̾ die dum diu oroĩ
iñcub̾et ⁊ quid serpens maximꝰ aꝑte pedũ sursũ tẽ¬
dens ⁊ siiũ eius plustrans nõ solũ ei noce̾ nõ pocuit.
merui si cibs detur potestas quo deõ serpens ꝑ capues¬
um tunice exiens ⁊ ad pedes eins exanimus corruit ⁊ ex
tunc ibi nuillus serpens aparuit ꝑ durans itaq usq
dantes sedass n trastinũ se fimendũ ⁊ p̾dc̃i domoli ad¬
uentũ p̃dixit qͥ ⁊ ipẽ dõmolus diuina renclicõne p̾mo¬
nstus est ut iret ad sciñ leonardũ ⁊eius aiam omenda¬
tet. quo fcõ ydꝰ octobus ccͥ annũ dnĩ .d. lꝑx obiit ⁊ sub

Expanded text:
miseros tante compassionis affectus quod hoc a deo precibus impetrauit, ut quicumque in carcere uel in compedibus teneretur mox inuocato nomine eius solueretur. Quadam die dum diu orationi incumberet serpens maximus a parte pedum sursum tendens et sinum eius perlustrans, non solum ei nocere non potuit, merui si tibi detur potestas». Quo dicto serpens per capucium tunice eius exiens ad pedes eius examinis corruit; et ex tunc illi nullus serpens apparuit. Perdurans itaque usqudantes sedasset in crastinum se finiendum et predicti Domnoli aduentum predixit. Qui et ipse Domnolus diuina reuelatione premonitus est ut iret ad sanctum Leonardum et eius animam commendaret. Quo facto idus octobris circa annum domini DLXX obiit et sub
Abbreviated transcription (Latin):
inquit filĩ xͥanũ nisi mñ tinere mori ⁊ cum supinꝰ
iaceret ⁊ a pb̾ris rogaretur ut corpusculũ mirtacõe
lateris relenaret sinite inquit fre̾s me celũ pociꝰ tes¬
pice̾ quam t̾ram ⁊ hoc dicens indit̃ dyabolũ asfist¬
entem quid hic inauit astas nͭ in me fueste re

Expanded text:
ii, christianum nisi in cinere mori». Et cum supinus iaceret et a presbyteris rogaretur ut corpusculum mutatione lateris releuaret, «Sinite me», inquit, «fratres, celum potius respicere quam terram». Et hec dicens uidit dyabolum adsiste
Abbreviated transcription (Latin):
tus sergnis furtĩ tolli qui dudũ ussus fuerat per
urbem publice cͥꝯdues tantam cͥca locũ ostendit la
ritaten quod custodes castelli ignem sucrensũ ab ho¬
stib putauerunt ⁊ ꝓrũpens cũ arimis eos infeq̃ndo
detinuerũt ꝑmissu tñ militũ cor sciꝰ in pulcra tumło

Expanded text:
tus Sergius furtim tolli qui dudum iussus fuerat per tus Sergius furtim tolli qui dudum iussus fuerat per urbem publice circumduci tantam circa locum claritatem ostendit quod custodes castelli ignem succensum ab hostibus putauerunt et prorumpentes cum armis eos insequendo occiderunt. Permissu tamen militum c
Abbreviated transcription (Latin):
guis destitutus a socio lugereo apparuit eł scũs ba¬
chus mn ħicu milicie ⁊ nultu angelico morens
eum ne merore desicet s fortit̾ ipm̃ scqueng ad
ꝑatam sibi głam ꝑueniret. gͥ scquenti die antio¬
chus sergsũ młcis u̾bis sacrificare monuit s cum
ille nolens se tormentis expone̾t calciatis socullarib.
fcõ. añ antiochiũ canus stecit nolensq ydolis
ꝯsentire rubsus q eisd̾ socularib calciatus ad a¬
liud castellũ similis̾ nouem milib añ eũ. cucurrit
⁊ sic adhuo inmobilis data in eum sentencia cum
magna multitud̾ie hominu̾ ⁊ s̃ feraꝵ q̃ de suis la¬
obcubuit scĩs au̾ eius sic terra dehiscente absortus est
ut nullus genciliũ ad locũ p̾ cilnore mnrͣtiris xpiñ¬
qͣret. A xpĩanis aũ diligent̾ sepultus fuit ubi ipe mͣr¬
tiriũ osũmauit post lungũ uero tenipus cũ xͥ ani
coꝰ eins furtiꝰ ⁊ auffere ⁊ cͣfferre uellent nolens bil¬

Expanded text:
a socio destitutum lugeret apparuit ei sanctus Baa socio destitutum lugeret apparuit ei sanctus Bachus in habitu militie et uultu angelico monens eum ne merore deficeret sed fortiter ipsum sequens ad paratam sibi gloriam perueniret. Igitur sequenti die Antiochus Sergium multis uerbis sacrificare monuit, sed cum ille nolens se tormentis exponeret clauatis socularibus facto ante Antiochum sanus stetit. Nolensque ydolis consentire rursus eisdem socularibus calciatus ad aliud castellum similiter nouem milibus ante eum cucurrit; et sic adhuc immobilis data in eum sententia cum magna multitudine hominum et etiam ferarum que de suis laoccubuit. Sanguis autem eius sic terra dehiscente absortus est ut nullus gentilium ad locum pre timore martyris propinquaret. A christianis autem diligenter sepultus fuit ubi ipse martyrium consummauit. Post longum uero tempus cum christiani corpus eius furtim auferre et transferre uellent, nolens bea
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qnos pocat secũ in ydoloꝵ errorib insanita
te ꝯpellet sergius ⁊ bachus pͥmicerii palacii in toto
corde colentes apud euꝰ de xanicate accusatr suno e
cum ħ imperator non credet fecum duxit eos ad ten¬
plũ iouis ⁊ ille cacrificans iudit qd̾ scĩ exͣ templũ rema¬
colerent procinus distingñtur ⁊ ueste milicars de¬
posita cathenis honusti ꝑ tocam ciuitatemi ducũcur
⁊ tic ceducti ad palaciũ xpm̃ plenissime ꝯsicentur
⁊ cathenis gͣnissimis alligati longe ad ducem ãtio¬
chum destinãtur sum gͦ añꝙͣ intͥtogarent᷑ a duce bis
ab angelo ꝯfortaci simo ⁊ cum seqinti die cũ ipõ de
ydoloꝵ ertorib disputarent fergiꝰ in catce̾m mittit᷑.
⁊ bachiis extensiss neriis crudis usq ad fluxũ san¬
gu̾is ⁊ diruptonen uentͥs ⁊ iecoris laniatur ⁊ ma¬
gis tyrannũ prouocans ⁊ ad uocem des uocãtis ex¬
uolantes nolucres illesum a bestiis seruarent donec
fideles eũ in tumulo posuerunt. Ead̾ nocte cũ se ser

Expanded text:
omnes quos poterat secum in ydolorum erroribus insanire compelleret, Sergius et Bachus primicerii palatii Christum toto corde colentes apud eum de christianitate accusati sunt; et cum hoc imperator non crederet secum duxit eos ad templum Iouis et illi sacrificans uidit quod sancti extra templum remad Christum colerent protinus discinguntur et ueste militari deposita cathenis onusti per totam ciuitatem ducuntur; et sic reducti ad palatium Christum plenissime confitentur et cathenis grauissimis alligati longe ad ducem Antiochum destinantur. Cum ergo antequam interrogarentur a duce bis ab angelo confortati fuissent et sequenti die cum ipso de ydolorum erroribus disputarent, Sergius in carcerem mittitur et Bachus extensus neruis crudis usque ad fluxum sanguinis et diruptionem uentris et iecoris laniatur; et magis tyrannum prouocans et ad uocem dei uocantis exatur; et aduolantes uolucres illesum a bestiis seruauerunt donec fideles eum in tumulo posuerunt. Eadem nocte cum se Sergius
Abbreviated transcription (Latin):
mis eũ cͥꝯuolans dum qiͣ ad missam stans cachetu¬
minos xtede p̾cepiss colu̾ba disparuit ⁊ post missam re¬
diens ab ip̃o epo iñ nase aque sb̾m̾sa inde mu̾da ⁊ can¬
dida exiens tam alte uolauit quod iud̾s nen potuit. E
cessit ⁊ dũ ppłło predicaret illa me̾trix enie cũ alus
illũ predicantẽ andinit in tantã ꝯpũctonc̾ nuita¬
discipula dydͥ. Audiui de deo quem colis qd̃ nõ pco
iustis s pro pecõrib de celo descendit. ⁊ cũ publica¬
nis ⁊ pccõrib comedit ⁊ bibit s gͦ discipulus eiꝰ
es non me despicias penitentem ⁊ saluars cupien¬
alios epõs me uidebis nã solũ uid̾e nõ pocis ⁊t illa
tergens dixit miserere dñe peceatͥ cis. ego .n. sũ pelagi¬
A peligns micͥtatis ehabundans sum ictib pccõꝵ
ego sũ abyssus ꝑdicois. ut uorago ⁊ laciueus aĩaꝵ¬

Expanded text:
mis eum circumuolaret, dum quasi ad missam stans cathecumis eum circumuolaret, dum quasi ad missam stans cathecumenos procedere precepisset columba disparuit; et post missam rediens et ab ipso episcopo in uase aque mersa inde munda et candida exiens tam alte uolauit quod uideri non potuit. Erocessit et dum populo predicaret illa meretrix que tunc cum aliis illum predicantem audiuit in tantam compunctionem mutaChristi peccatrix discipula dyaboli. Audiui de deo quem colis quod non pro iustis sed pro peccatoribus de celo descendit et cum pubblicanis et peccatoribus comedit et bibit. Si ergo discipulus eius es ne me despicias penitentem et saluari cupienalios episcopos me uidebis. Nam solum uidere non poteris». At illa tergens dixit: «Miserere domine peccatricis. Ego enim sum Pelagia pelagus iniquitatis exundans fluctibus peccatorum. Ego sum abissus perditionis et uorago et laqueus anima