comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ et mortiuim ẽe corpus. et uitam ẽẽ spiritũ
ip̃ non faciendum peccatum ita quipe etiam¬
tuum corpus dixit ẽe p̃p̃ peccatum et spm̃ ẽẽ
uitam pp̃ iusticiam diuersa m̾̃ita diuersis re¬
b attribuens. mortui quid̃ corporis m̾itum
pcc̃i uite aũ sp̃c. meritum usticie. Quo circa
a ut dubitari non potest sp̃c uita est pp̃ iusti¬
ciam hoc est merito iusticie ꝓfecto corpus
mortuum p̃p̃ peccatum quid aliud quã nũ¬
to pcci intelligere debemius aut possumus.
si apertissimũ scripture sensum nõ pro arbi¬
trio peru̾tere. aut retorq̃re conamur. huc e¬
tiam uerborũ conseqũtium lum̃ accedit. c̃
enim p̃sentis temporis gram determinans
diceret mortuum quidem ẽẽ corpus ꝓpter
pccm̃ quia in eo nondum per resurrectionem
renoriato ppccĩ meritum manet hoc est nccĩtas
mortis spiritum autem uitam ẽẽ pp̃ iusticiam
quia licet ad huc corpore mortis huras ouero¬

Expanded text:
mus, et mortuum esse corpus et uitam esse spiritum mus, et mortuum esse corpus et uitam esse spiritum propter non faciendum peccatum. ita quippe, etiamtuum corpus dixit esse propter peccatum et spiritum esse uitam propter iustitiam, diuersa merita diuersis rebus adtribuens: morti quidem corporis meritum peccati, uitae autem spiritus meritum iustitiae. quocirca si, ut dubitari non potest, \'spiritus uita est propter iustitiam\', hoc est merito iustitiae, profecto \'corpus mortuum propter peccatum\' quid aliud quam merito peccati intellegere debemus aut possumus, si apertissimum scripturae sensum non pro arbitrio peruertere ac detorquere conamur? huic etiam uerborum consequentium lumen accedit. cum enim praesentis temporis gratiam determinans diceret mortuum quidem esse corpus propter peccatum, quia in eo nondum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est necessitas mortis, spiritum autem uitam. esse propter iustitiam, quia licet adhuc corpore mortis huius onere
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ iħm a mortuis uiuificabit et mortua cor¬
pora nr̃a cum supra dixisset corpus mortuum
mortaie ħ induet immortalitatẽ et ab sorbe¬
bitur mortale a uita. Mirum si aliquid que¬
nitur hac manifestatione liquidus nisi forte
audiend̾ est. quod huic perspicuitati contra¬
dicitur. ut mortuũ corpus. scd̾m illum mod̾
hic intelligamus. quo dcm̃ est. mortificate
menbra urã que sunt super terram. sed hoc mͦ
corpus ip̃ iusticiam mortificatur. nõ pp̃ pccm̃
ut .ni. operemur iusticiam: mortificamꝰ men-¬
bra nr̃n que sunt super tetram. aut si putant
id̾o additum pp̃ reccatum ut ñõ intelligam᷑
quia pecatum fcm̃ est. sed ut pccm̃ nõ fiat tã¬
qquam diceret corpus quid̾ mortuum ẽ pp̃ ñ
faciens pectatum quid sibi ergo nult quod
cum adiunxissec spiritus autem uita est ad did̾
peccatũ tit sic utrumq pp̃ unam rem intellig̾e¬

Expanded text:
Christum Iesum a mortuis uiuificabit et mortua corChristum Iesum a mortuis uiuificabit et mortua corpora uestra\', cum supra dixisset \'corpus mortuum\', mortale hoc induet inmortalitatem et absorbebitur mortale a uita. Mirum si aliquid quaeritur hac manifestatione liquidius. nisi forte audiendum est, quod huic perspicuitati contradicitur, ut mortuum corpus secundum illum modum hic intellegamus, quo dictum est: mortificate membra uestra quae sunt super terram. sed hoc modo corpus propter iustitiam mortificatur, non propter peccatum; ut enim operemur iustitiam, mortificamus membra nostra quae sunt super terram. aut si putant ideo additum \'propter peccatum\', ut non intellegamus quia peccatum factum est, sed ut peccatum non fiat — tamquam diceret: \'corpus quidem mortuum est propter non faciendum peccatum\' —, quid sibi ergo uult, quod cum adiunxisset \'spiritus autem uita est\', addidpeccatum\', ut sic utrumque propter unam rem intellegere
Abbreviated transcription (Latin):
iħm a mortuis iruificabit et mortalia corpora
ur̃a per mħitantẽ spm̃ euis ĩ nob̾ puto quod
non expositorem sed tantũ lestorem opus ht̃ tã
clara et aperta sentencia. Corpus inquit mor¬
tuũ est non pp̃ fragilitatẽ terrenam quia de t̃¬
te puluiere factum est sed pp̃ peccatum. Quid q̃ri¬
mnͦ amplins: et iugilantissime non ait mortale
sed mortuũ. Namq anteꝙͣ iminutaret᷑ illam ĩ¬
corruptõm que in scõrum resurrectione ꝓmit¬
titur poterat ẽẽ mortale quamuis nõ moritur
sicut hoc nr̃m potest ut ita dicam ẽẽ egrotabile
qũanis nõ egrotatͣum. Cunis .n. caro est que ñ
egrotare possit etiam si aliquo caũ priusquãe¬
grotet occimibat: sic et illud corpus iam erat mͣ¬
taie: quam in mortalitatẽ fuerat assumpturã.
mutatio in eternam ĩ corruptionẽ si in honũẽ
tusticia .i. obediencia permaneret. Sed ipm mor¬
tale nõ est factum mortuũ nisi pp̃ pecm̃. quisi
ũo illa resiurrectione futura nuutatio non so¬

Expanded text:
m a mortuis uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. puto quod non expositore, sed tantum lectore opus habet tam clara et aperta sententia. \'corpus\', inquit, \'mortuum est\' non propter fragilitatem terrenam, quia de terrae puluere factum est, sed \'propter peccatum\'. quid quaerimus amplius? et uigilantissime non ait \'mortale\' sed \'mortuum\'. Namque antequam inmutaretur in illam incorruptionem, quae in sanctorum resurrectione promittitur, poterat esse mortale, quamuis non moriturum, sicut hoc nostrum potest, ut ita dicam, esse aegrotabile, quamuis non aegrotaturum. cuius enim caro est, quae non aegrotare possit, etiamsi aliquo casu priusquam aegrotet occumbat? sic et illud corpus iam erat mortale. quam mortalitatem fuerat absumptura mutatio in aeternam incorruptionem, si in homine iustitia, id est oboedientia, permaneret; sed ipsum mortale non est factum mortuum nisi propter peccatum. quia ucro illa in resurrectione futura mutatio non so
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Celestis uero discipulus euus iam pp̃ tales as¬
sertiones apud cartaginẽ in ep̃ali uidicio ubi e¬
go non interfui exꝯmunicatõm meruerat. In
scd̃o leto libro quodam loco hoc quibdam inꝙͣ
etiam in fine largietur ut mortem repentina cõ¬
mutatione non sentiat seruans locum diligẽ¬
ciori de hac re inquisitioni. aut enim non mo¬
rientur aut de ista uita in mortem et de mor¬
te in eternam uitam cełima comnutatione
tanquam in ictu oculi transcendo: mortem
non sentient. Hoc opus sic incipit. quanuis

Expanded text:
dit. Caelestius uero discipulus eius iam propter tales asdit. Caelestius uero discipulus eius iam propter tales assertiones apud Carthaginem in episcopali iudicio, ubi ego non interfui, excommunicationem meruerat. In secundo libro quodam loco: hoc quibusdam, inquam, etiam in fine largietur, ut mortem repentina commutatione non sentiant, seruans locum diligentiori de hac re inquisitioni. ant enim non morientur aut de ista uita in mortem et de morte in aeternam uitam celerrima commutatione tamquam in ictu oculi transeundo mortem non sentient. Hoc opus sic incipit: Quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
b agebamus. ut quisq nr̃mps¬
ferat aut debebat. Micsis ergo
m a cartagine cĩonib eorũ quas rescribendo dis¬
soluerem. scriptsi primũ tres libros quorũ titi¬
lus est de ꝑcc̃õꝵ meritis et remissione nͥ maxͤ
disprtatur de baptismate paruulorũ pp̃ ori¬
gnale pocm̃ et gr̃a dei qua instificanur. hoc ẽ
isti efficimur: Qnanius in hac uita nemo ita
seruet mandata iusticie /ut nõ sit necessariam
pro sins pecis orando dicete. d mittte nobis de¬
bita nr̃a. contra que omia sencientes illi nouã
heresim condiderunt. In hiis autem libris tacẽ¬
da adhuc arbitratus sum nomina corum sic eos
faciluis posse corrigi sperans. Inmo etiam in terci¬
olibro que est epła. sed in libris ħita pp̃ duos qui¬
b eam connestandam putaui pelagii ipĩus nom̃
non sine aliqua laude posui quia uita eius a mł¬
tis p̾dicabatur et eius illa redargni que in sius
iam hereticus: pertinacissima ammositate defen¬

Expanded text:
bus agebamus, ut quisque nostrum pobus agebamus, ut quisque nostrum poterat aut debebat. missis ergo mihi a Carthagine quaestionibus eorum, quas rescribendo dissoluerem, scripsi primum tres libros, quorum titulus est: de peccatorum meritis et remissione. Vbi maxime disputatur de baptismate paruulorum propter originale peccatum, et de gratia, qua iustificamur, hoc est iusti efficimur, quamuis in hac uservet mandata justitiae, ut non sit ei necessarium pro suis peccatis orando dicere: Dimitte nobis debita nostra . Contra quae omnia sentientes illi novam haeresim condiderunt. In his autem libris taceda adhuc arbitratus sum nomina eorum sic eos facilius posse corrigi sperans, immo etiam in tertio libro, quae est epistula, sed in libris habita propter duos, quibus eam conectendam putaui, Pelagi ipsius nomen non sine aliqua laude posui, quia uita eius a multis praedicabatur, et eius illa redargui, quae in suis iam hereticus pertinacissima animositate defen
Abbreviated transcription (Latin):
Si qua sane alia que płima ĩ tus libris em̃¬
tenda mͥuidentur. scire fortasse desideras: ue¬
uire tibi non sit onosum. non tanquam dis¬
cipulo id magr̃m: sod primeuo ad grandeuũ.
forti ad infirmũ. Et si .n. non eos edere debu¬
isti inaiore tamen et ueriore gła quisq correp¬
tus sua confessione repͥhenditu: quam cuiuis¬
q etrantis ore landatur. Qũauis in eoꝵ reci¬
tatione libroꝵ. auditores et laudatores tuos.
non om̃s: ista que sana doctrina imꝑbat uł
ante sensisie uel ad ea tͥ consensisse credide¬
tim. sed acie mentis. ip̃o tue recitationis im
nond̾ hẽat matiuitatẽ fitemq doctoris. Qua¬
pp̃ ut et tu reste sapias. et auos ño tm̃ modo de.¬
lestare possis. uerum etiam edificare ci loqueris.
curam te oportet gerere de sermonib tius re¬
suit etiam necessitas q̃ ex libͦ¬
nã pelagianam heresim scrib̾e
contra quam prius cum opus
erat non scriptis et collocutiõi

Expanded text:
Si qua sane alia, quae plurima in tuis libris emeSi qua sane alia, quae plurima in tuis libris emendanda mihi videntur, scire fortasse desideras, venire tibi non sit onerosum, non tanquam discipulo ad magistrum, sed primaevo ad grandaevum, forti ad infirmum. Etsi enim non eos edere debuisti, majore tamen et veriore gloria quisque correctus sua confessione reprehenditur, quam cujuslibet errantis ore laudatur. Quamvis in eorumdem recitatione librorum auditores et laudatores tuos non omnes ista quae sana doctrina improbat, vel ante sensisse, vel ad ea tibi consensisse crediderim: sed acie mentis ipso tuae recitationis impnondum habeat maturitatem fidemque doctoris. Quapropter ut et tu recte sapias, et alios non tantummodo delectare possit, verum etiam aedificare, quod loqueris; curam te oportet gerere de sermonibus tuis, reit etiam necessitas, quae mvam Pelagianam haeresim scribere; contra quam prius, cum opus erat, non scriptis, sed sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
de corpore exicruit offerend̃ aut aliquos eorũ
qui sine baptismate xpĩ mornintur ĩ parady¬
sum int̾im recipi. ac post mod̾ regni celorũ bi¬
tudinẽ conseqmi. Hoc p̃cipue cane fili nec cog¬
nominari nintentius dilexens. Si ius cẽ nictor
erroris nec te quando aliquid nescis existimes
dei operib ignorando: sed tenie moegnita ꝓ cog¬
intis astruendo et faisa pro uenis ꝑferendo aut
defendendo peccatur. Ignoranciam uero meam
utrum amine homintim noue fiant. an de pa¬
rentib trahantur quas tam̃ a creatore deo nõ
de ip̃itis ib̾stantia fieri dubitare fas nõ est. ai
ũo debere rep̾hendi aut ab eo debere: a quo pͭ
docente aufetri. et hr̃e ĩ se auimas corporum
similitudines incorporeas ip̃as autem non eẽ
ppnto quod persuascũ caritati tue. Si autẽ per¬
suadere nõ potui. U̾ntũ au ea dix̾im que per¬
suadere debucrint qui legent pocius indicab̃t

Expanded text:
e corpore exierint offerendum: » aut « aliquos eorum e corpore exierint offerendum: » aut « aliquos eorum qui sine Christi Baptismate moriuntur, in paradisum interim recipi, ac postmodum et regni coelorum beatitudinem consequi. » Haec praecipue cave, fili, nec cognominari Vincentius delecteris, si vis esse victor erroris. Nec te quando aliquid nescis, existimes Dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo, et falsa pro veris proferendo ac defendendo, peccatur. Ignorantiam vero meam, utrum animae hominum novae fiant, an de parentibus quas tamen a creatore Deo non de ipsius substantia fieri dubitare fas non est, aut non debere reprehendi, aut ab eo debere, a quo potest docente et auferri: et habere in se animas corporum similitudines incorporeas; ipsas autem non esse um nuncupari, puto quod persuaserim Charitati tuae. Si autem persuadere non potui, utrum tamen ea dixerim quae persuadere debuerint, qui legent potius judicabunt. 39.
Abbreviated transcription (Latin):
et te ipm̃ et studes sicut dixisti tuam sententi¬
am ño tueri si imꝓbabił detegatur: Illa p̃cipu¬
eundecim caue dẽ quib te in libro superiori cõ¬
montii ne auimam sic dicas ex deo ut eam non
de mulla nec de aua sed de sua natura creauerit.
aut quod per infinitum tempꝰ. atq ita semper
animas det sicut semper est ip̃e qui dat. atit aĩ
dauit ante carnem. aut animã per carnem re¬
parate hitudinẽ priscam. per q ipsam carnẽ
renasti per quam meruerat inquinari. aut ꝙx
anima ante om̃e pcc̃m meruerit ẽẽ peccatrix.
aut nifantes sine regeneratione baptismatis
mortuos: ad indulgentiam peruenire posse o¬
defungi nec in eis quod omp̃s p̾destinauit: im¬
a mutaret illius intellestum. atq ad hunc sen¬
sum cetera pertinentia aut eaꝵ auquas mansi¬
ones extra regnum dei cẽ quamuis multas in do¬
mo pr̃is sui dñs dixit ẽẽ. aut sacrificium corpo¬
ris et sangums xp̃i pro hiis qui non baptiratĩ.¬

Expanded text:
et te ipsum et studes, sicut dixisti, \'tuam sententiet te ipsum et studes, sicut dixisti, \'tuam sententiam non tueri, si inprobabilis detegatur\', illa praecipue undecim caue, de quibus in libro superiore commonui: ne \'animam sic dicas ex deo, ut eam non de nulla nec de alia, sed de sua natura creauerit\'; aut \'quod per infinitum tempus atque ita semper animas det, sicut semper est ipse qui dat\'; aut erit ante carnem: » aut « animam per carnem reparare habitudinem priscam, perque ipsam carnem renasci, per quam meruerat inquinari: » aut « quod anima ante omne peccatum meruerit esse peccatrix: » aut « infantes sine regeneratione Baptismatis mortuos, ad indulgentiam pervenire origidefungi nec in eis quod omnipotens praedestinauit ina mutaret illius intellectum atque ad hunc sensum cetera pertinentia; aut \'earum aliquas mansiones extra regnum dei esse, quas multas in domo patris sui dominus dixit esse\'; aut \'sacrificium corporis et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
ferarum et omnis seupens qui mouetur super
feram et omnis homo. et omĩa quecumq ha¬
cens spattum uite. ubi temotis omnib dubita¬
conuisꝰ ambigibius: gnãle anime nomeiesse
ntelliginus spititum. Cuius quid̾̃ nõis signifi¬
ratio tam late pater: ut etam deus uocetur sp̃e.
iatur in ꝓsalmo sputtus tempestatis. Qua ꝓpt̃
dam que anima est etiam spm̃ nuncupari pu
c tuioo animonitus hiis que ꝯmemoraui di¬
sinaꝵ testimoniis pagmaꝵ ubi et anima peco¬
rs ciui non est intellestus appellata legitur spe.
non negabis ulterius. Quo cirta si et illa que
namina incorporea disputa sunt capis et supi᷑:
non est unde tibi displiceam quod eam me sci¬
ro dixi non corpris ẽẽ scd spm̃ quia et corpꝰ nõ
cẽ monstratur: et gnãli nomine qc̃ nuncupa¬
teu Quamobrem si hos ad te libros impensa
duestione conscriptos. repensa dilestione sumiͦ
et legis. sed in principio tui primi libri. audis

Expanded text:
ferarum; et omnis serpens qui mouetur super ferarum; et omnis serpens qui mouetur super terram et omnis homo et omnia quaecumque habent spiritum uitae, ubi remotis omnibus dubitationis ambagibus generale animae nointellegimus spiritum. cuius quidem nominis significatio tam late patet, ut etiam deus uocetur spiritlatur in psalmo spiritus tempestatis. quapropter eam quae anima est etiam spiritum nuncupari pu quod ammonitus his, quae commemoraui, diuinarum testimoniis paginarum, ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata legitur spiritus, non negabis ulterius. quocirca si et illa quae de anima incorporea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi displiceam, quod eam me scire dixi non corpus esse, sed spiritum, quia et corpus non esse monstratur et generali nomine spiritus nuncupatur. Quamobrem si hos ad te libros inpensa dilectione conscriptos repensa dilectione sumis et legis, si in principio primi tui libri audis
Abbreviated transcription (Latin):
pellata sententia. Huic autem pecorib sine d¬
dubitatione ꝓponimus. et quod sunt illa rõ¬
nis expercia. ⁊ on hñt itaq spiitum petora idest
intellectum et tõnis et sapiencie sensum. sed
animam tantum. Nam et de illis dictumẽ.
ꝑducant a que repentia animaꝵ iuuentiũ
et pducat terra animam uiuentem. Ut ergo
plenissime ac planissime nom̃s eam que aĩ¬
ma est more diuorum eloquiorum etiam
spm̃ diciꝰ appellatur pecoris sp̃t et utiq noͣ
hñt pecora illum spm̃ quem tua dilectio dis¬
ternens ab amina: definunt. Unde mn aĩfest̃
est quod generali nocabulo amma pecoris tͤ¬
te potuit sic uocari. Sicut legitur in libro ec¬
cłasten. Quis scit sp̃c filiorum hominis si as¬
cendat ip̃e sursum et spiritus pecorum si des¬
cendat ip̃e deorsum in terram. Itemq ĩ di¬
luui uastitate ita scriptum est. Et mortua
est om̃is caro que mouebatur super terram
uolatilrum pecorum et iumentorum et

Expanded text:
pellata sententia. hinc autem pecoribus sine pellata sententia. hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod sunt illa rationis expertia. non habent itaque spiritum pecora, id est intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. nam et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio discernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari, sicut legitur in libro Ecclesiaste: quis scit, spiritu sfiliorum hominis si ascendat ipse sursum et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortua est omnis caro, quae mouebatur super terram, uolatilium, pecorum et iumentorum et
Abbreviated transcription (Latin):
est hominẽ ẽẽ compotem rõnis atq intelligenci¬
est capacem quod utiq nõ sunt animalia rõ¬
nis expertia. Unde et testimonio diuino eos qui
non intelligunt pecorib comparisti nõ utiq hũ¬
tib intellectum quod et alio loco scriptum ẽ.
Nolite eẽ sicut equus et mulus quib non ẽ
intessectus quod cum ita sint attende etiam
quib uerb̾ spiritum defimeris atq descrip¬
seris cum illum ab auina distinguere inte¬
reris. hec anima in quis que ex flatu dei ħt̃
originem sine sensu ꝓprio ates intellectu in¬
timo eẽ non potuit quod est spittus et pau¬
lopost et quamius anma inquis animet coe¬
pͥ damen quod sentit quod sapit quod uiget
sp̃c sit necesse est. Item paulo post. aᵈ inquis
sentias id est rõnaie nrm quo sentit atq intel¬
ligit anima. non sicut sentitur corporis sensi¬
b. et sicut ille est intimris sensus ex quo ẽ ap¬

Expanded text:
est, hominem esse compotem rationis atque intellegentiest, hominem esse compotem rationis atque intellegentiae capacem, quod utique non sunt animalia rationis expertia; unde testimonio diuino eos qui non intellegunt pecoribus comparasti non utique habentibus intellectum. quod et alio loco scriptum est: nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. quae cum ita sint, attende etiam quibus uerbis spiritum definieris atque descripseris, cum illum ab anima distinguere niteris: "haec anima" inquis "quae ex flatu dei habet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse non potuit, quod est spilo post: et quamuis anima, inquis, animet corpus, tamen quod sentit, quod sapit, quod uiget, spiritus sit necesse est. item paulo post: aliud eritsentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque intellegit anima, non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est ap
Abbreviated transcription (Latin):
osa est. U̾m nunc nõ de isto spũ loquimur qͥ
est a mente distinctus h̃t iste suam eamdẽq
difficilem quõnem. Muitis .n. modis atq di
u̾sis significationib sꝑcripture dicit spm̃ no¬
minant sed de quo nunc agimus quo rõna¬
in samariam cunc fuerunt. sed qtud opus est ħ
liuo ostñdamus eam que anima est et spm̃ di
ci cum audis nel legis. dño moriente quod scͥp
intessigi tanquam aperte significauĩt totum
nõ quod ea qrie anima est. possit et sp̃c mincu
pari at ego ut possimeꝑeditus ꝓbare qͥtiod¬
dico te pp̃m testem citius comnodius ad hibebo
sicut .ñ. spũi defuisti ut pestora appareant. nõ
iõ dicuntur quod uim non heañt intellũcie at¬
suam nosse animã ira locutus es: nam cum dͥs
bonus nich non ratione condiderit ipm̃q ał
sensu q uiuacem qui omĩa rõnis expersia pru¬
denti ordinatione distribuat procreamt̃. His tu¬
is uerb̾ satis asseruisti quod omĩo uerissimũ

Expanded text:
osa est . Verum nunc non de isto spiritu loquimur, qui osa est . Verum nunc non de isto spiritu loquimur, qui est a mente distinctus. Habet iste suam eamdemque difficilem quaestionem; multis enim modis atque in diuersis significationibus scripturae diuinae spiritum nominant —, sed de quo nunc agimus, quo ratiocinain Samaria tunc fuerunt. sed quid opus est hic lius ostendamus adtende eam quae anima estci, cum audis vel legis, Domino moriente, quod scri ita vis intelligi, tanquam a parte significaverit totum, non quod ea quae anima est, possit et spipari. at ego, ut possim probare expdico, te ipsum testem citius et commodius adhibeo. sic enim spiritum definisti, ut pecora appareant non sideo dicuntur, quod uim non habeant intellegentiae atsuam nosse naturam, ita locutus es: "nam cum deus bonum nihil non ratione condiderit ipsumque hsensuque uiuacem, qui omnia rationis expertia prudenti ordinatione distribuat, procreauerit." his tuis uerbis satis asseruisti, quod omnino uerissimum
Abbreviated transcription (Latin):
rerum. cum .n. constet eẽ auquid in auima qd̃
pprie sp̃t noĩetur quo excepto ꝓprie nominet᷑.
et anima iam de reb nulla contentio est p̃sertĩ
quia ulud etiam ego dico ꝓprie uocar spm̃ qd̃
et tu dicis. idest quo rõnanur et intelligimus
etiam mentem uidetur appenlare cum dicit m̃¬
te sermo legi dei. carni autem legi pocĩ nam ip
intelligatur hic spm̃ dicere non sicut existimaᷤ
uniu̾sam mentem uocar que constat ex aĩa
et spũ qd̃ ubilegens nescio mentem quipe ⁊¬
nr̃am ubi tõnale et intenlectuale urm̃ dicere
non solemus. ac per hoc quod ait id̾ apostolous
Nenouamini autẽ spũ mentis ut̃e. quid aliud
carnis nich aliud potest ẽẽ quam caro nam et
hoc scriptum est in expoliatione corporis caruis
ubi carnem corpes carnis appellat. dicit sane
et alio modo spm̃ homĩs quem prorsus a ñte
discernat. si enĩ a orauero lingua inquit.
spiritus mens orat mens autẽ mea infructu¬

Expanded text:
rerum. cum enim constet esse aliquid in anima, quod proprie spiritus nominetur, quo excepto proprie nominatur et anima, iam de rebus ipsis nulla contentio est, praesertim quia illud etiam ego dico proprie uocari spiritum quod et tu dicis, id est quo ratiocinamur et intellegimus, etiam mentem uidetur appellare, cum dicit: mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. nam ipsintellegatur hic spiritum dicere, non, sicut tu existimas, \'uniuersam mentem uocari, quae constat ex anima et spiritu\', quod ubi legeris nescio. mentem quippe nostram nisi rationale et intellectuale nostrum dicere non solemus. ac per hoc quod ait idem apostolus: renouam i n i spiritu mentis uestrae, quid aliud carnis nihil aliud potest esse quam caro: nam et hoc scriptum est, In exspoliatione corporis carnis ; ubi carnem corpus carnis appellat. Dicit sane et alio modo spiritum hominis, quem prorsus a mente discernit: Si enim oravero lingua, inquit, spiritus meus orat, mens autem mea infructu
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum est occulta etiam tabe carualis cõ¬
cupiscentie sue tabificauit in se om̃s de stia
Hoc si ego dicerem resistent isti mec non rõe
dicere nec recte seutire clamarent. Nullam
quine in his uerbis intelligerent sententiã
aponto io. intelligere nolunt s quia eiꝰ ũba

Expanded text:
exemplum est, occulta etiam tabe carnalis conexemplum est, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificavit in se omnes de sua es peccaverunt. Hoc si ego dicerem, resisterent isti, meque non recte dicere, non recte sentire clamarent. Nullam quippe in his verbis intelligerent sententiam Apostolo intelligere nolunt. Sed quia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
gatione transsiss ÷ eum principem posuit᷑ a qͥ
ꝓpagatio gu̾is humani sumpsit exordiũ. In¬
trarat quideni adam quotquot per inobedi¬
entiam transgredintur mandatum dei. S
alud est quod exemplum est uolutate nasce
qñdam iusticiam. Unde et id̾ apꝰ dicit. imita¬
tores mei estote. sicut et ego xp̃i. S preter hanc
muitationẽ grẽ eius illuminatam iustificatio¬
nem ꝙ nram̃ etiam intrinsetus operatur illo o¬
pere de quo idem p̾dicator eius dicit. neq qui
plantat est aliquid neq qui rigat s qui ĩcre¬
mentũ dat deus. ħ .i. gr̃ã baptiratos quoc
paruulos suo inserit corpori qui certe mnuta¬
ri aliqm̃ nũdum uaient. Sicut ergo ille in qͦ
om̃s nunficantur preter quod se ad iustici
sui spiritus occultissimam fidelib gram̃ qũa
latenter infundit et parił fis. et ille in quo
om̃s moriitur. preter quod cis qui p̃ceptũ
dñi uoliuitate transgreduntur imitationis

Expanded text:
gatione transisset, eum principem posuit, a quo gatione transisset, eum principem posuit, a quo propagatio generis humani sumpsit exordium. Imitantur quidem Adam, quotquot per inoboedientiam transgrediuntur mandatum dei; sed aliud est quod exemplum est uoluntate peccaquendam iustitiam. unde et idem apostolus dicit: imitatores mei estote sicut et ego Christi. sed praeter hanc imitationem gratia eius inluminationem iustificationemque nostram etiam intrinsecus operatur illo opere, de quo idem praedicator eius dicit: neque qui pla n tat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hac enim gratia baptizatos qparvulos suo inserit corpori, qui certe imitari aliquem nondum valent. Sicut ergo illo in quo omnes vivificantur, praeter quod se ad justitia sui spiritus occultissimam fidelibus gratiam, quam latenter infundit et parvulis: sic et ille in quo omnes moriuntur, praeter quod eis qui praeceptum Domini voluntate transgrediuntur, imitationis
Abbreviated transcription (Latin):
at torporis. quiam nolunt adam pecanos
meruisse sed anime que in ip̃o peccato fit et
ipm̃ peccatum non ꝓpagatione in auos hoĩes
ex primo homine sed nnitatione trausite. hĩs
autem etiam in paruuł nolunt credere perbap¬
tisium solui originale peccatum quod ui nas¬
centib mullum eẽ om̃io contendunt. sed si
apostolus peccatum illud comnemorare uo¬
liisset quod in hunc mundũ non ꝓpagatõne¬
ens sed imitatione intrauit principem non
adam sed dẏabolum diceret. de quo scriptũ
est ab initio dyabolus peccat. de quo etiã
legitur in libro capiencie. Inuidia autem dya¬
boli mors intrauit in orbem terraꝵ. nam cͦi¬
mam ista mors sic a dyabolo uenit in hoĩes
non quod ab ilło fuerint ꝓpagati. sed quode¬
um fuerint miitati: contͣiuo sb̾muxit. Imi¬
tantur autem eum que sunt ex parte ipũs
ꝑinde apostolus cum illud peccatum ac mor¬
tem comuenioraret. que ab iuio i om̃s ꝓpa¬

Expanded text:
sit corporis, quam nolunt Adam peccando sit corporis, quam nolunt Adam peccando meruisse, sed animae, quae in ipso peccato fit, et ipsum peccatum non propagatione in alios homines ex primo homine, sed imitatione transisse\'. hinc enim etiam in paruulis nolunt credere per baptismum solui originale peccatum quod in nascentibus nullum esse omnino contendunt. sed si peccatum apostolus illud commemorare uoluisset, quod in hunc mundum non propagatione, sed imitatione intrauerit, eius principem non Adam, sed diabolum diceret, de quo scriptum est: ab initio diabolus peccat, de quo etiam legitur in libro Sapientiae: inuidia autem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. nam quoniam ista mors sic a diabolo uenit in homines, non quod ab illo fuerint propagati, sed quod eum fuerint imitati, continuo subiunxit: imitantur autem eum qui sunt ex parte ipsius. proinde apostolus cum illud peccatum ac mortem commemoraret, quae ab uno in omnes propa
Abbreviated transcription (Latin):
sic et in xp̃o om̃s uiuificabuntur nisi quod
ait etiam ad Romanos per unum hominẽ
peccatum ntrauit in mund̾ et per peccatũ
mors. Hanc illi mortem non corporis s aĩe
intelligi uolunt quasi auud dcm̃ sit ad corĩ¬
tħ. per hominem mors. Uͥ omĩo auime mor¬
tem acchere non sumunitur. quia de resur¬
restione corporis agebatur que morti cor¬
poris est. contraria iõ etiam sola mors ibi ꝑ
hominẽ fc̃a comnemorata est. non etiã pec¬
catum quia non agebatur de iusticia que
contraria est pcc̃o sed de corporis resurrectõe
qque contraria est corporis morti hoc autẽ
apostolitum testimonium in quo ait per
nnum hominem peccatum intrauit ĩ mũd̾¬
et per peccatum mors. conari eos quidem in
auam nouam detorquere opinionẽ tuis lit¬
teris intĩmasti. sed quid uam illud sit quod
in his uerb opinentur taciusti. Quantum
aute ex aliis comperi hoc ibi sentiunt eruod
et mors ista que illic conmemorata est nõ

Expanded text:
sic et in Christo omnes uiuificabuntur, nisi quod sic et in Christo omnes uiuificabuntur, nisi quod ait etiam ad Romanos: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors? hanc illi mortem non corporis, sed animae intellegi uolunt; quasi aliud dictum sit ad Corinthios \'per hominem mors', ubi omnino animae mortem accipere non sinuntur, quia de resurrectione corporis agebatur, quae morti corporis est contraria. ideo etiam sola mors ibi per hominem facta commemorata est, non etiam peccatum, quia non agebatur de iustitia, quae contraria est peccato, sed de corporis resurrectione, quae contraria est corporis morti. Hoc autem apostolicum testimonium, in quo ait: per unum hominem peccatum intrauitin mundumetper peccatum mors, conari eos quidem in aliam nouam detorquere opinionem tuis litteris intimasti, sed quidnam illud sit quod in his uerbis opinentur tacuisti. quantum autem ex aliis comperi, hoc ibi sentiunt, \'quod et mors ista, quae illic commemorata est, non
Abbreviated transcription (Latin):
est in nobis ꝓpter peccatum. sed iuiuificabũ¬
tur scd̾m mortaua corpora nostta pp̃ insti¬
ciam pp̃ quam nunc sp̃c iam uita est quod
tor peracietur per gram̃ xp̃i. hoc est ꝑ inħitã¬
tem spm̃ eus in nob̾. et adhuc reclamatur.
dicit etiam qm̃ad fiat ut uitam in se mortẽ
mortificando: iõuercat. ergo inquit frẽs de¬
bitores sumus non caruem ut scd̾m caruẽ
uiuamus. si .ii. scd̾m carnem uix̾itis: morie.¬
mini. Si autem spuito fc̃a carnit mortifica¬
ueritis inuetis. quid est aliud quam hoc si
scd̃m carnem utx̾itis totum morietur. si a
ntis totum uiuet. Item quod ait. per homi¬
nem mors. et per hominẽ resurrectio mor¬
tuoꝵ quid alud quam de corpore mortis
intelligi potest. quando ut hoc diceret dere¬
surrectione corporis loquebatur eamq ĩ¬
stantissima et acc̾ima intentione suadebat.
oruid est ergo quod hic ait. ad corithios. per
hominem mors et per hommẽ resurrectõ mͣ¬
tuoꝵ. Sicut enm in adam om̃s moriuntur

Expanded text:
est in uobis propter peccatum, sed uiuificabuntur etiam mortalia corpora uestra propter iustitiam, propter quam nunc spiritus iam uita est, quod totum perficietur per gratiam Christi, hoc est per inhabitantem spiritum eius in uobis\', et adhuc reclamatur! dicit etiam quemadmodum fiat, ut uita in se mortem mortificando conuertat. ergo, inquit, fratres, debitores sumus ndum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid est aliud quam hoc: \'si secundum mortem uixeritis. totum morietur; si auritis, totum uiuet\'? Item quod ait: per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum, quid aliud quam de morte corporis intellegi potest, quando ut hoc diceret de resurrectione corporis loquebatur eamque instantissima et acerrima intentione suadebat? quid est ergo quod hic ait ad Corinthios: per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quo rmoiomine om̃s peccauerunt qimo etiam
ita mai festatione manifestius. Nemie lecniꝰ
tam ꝯmanitationem et insprationẽ gr̃e q pitł¬
tabe ua quisquis her dño muis sprrtus est ꝙͣ¬
iuis eum et nnittentur sancti enis legatur mi¬
chi tale anqͥuid de hiis qui sanstos eus t¬
tan sunt utrum quiscx iustificatus dictus sit

Expanded text:
quo uno homine omnes peccauerunt, quid etiam ista manifestatione manifestius? nempe legimus tam communicationem et inspirationem gratiae spiritalis, qua quisquis haeret domino unus spiritus est, quamuis eum et imitentur sancti eius. legatur mihi tale aliquid de his, qui sanctos eius imitati sunt, utrum quisquam dictus si
Abbreviated transcription (Latin):
euis std̃m carnem quod manifestiris dicitu
cum hoc id̾ ita dicitur. bñdicentur ĩ semine tu¬
ꝯ om̃s gentes dcm̃ autem quẽquam dirms
eloquiis peccasse uel peccare in dyabolo crm e¬
tim miqui et impii om̃s imittentur nescio u¬
trum quisquam reperiat. Quod tam̃ cum apͦ
de primo homine dix̾it in quo om̃s peccanerũt
adhuc de peccati ꝓpagine disceptatur necio q̃
nebula untationis opponitut attende etiam que
secuntur cum .ii. dixisset ini quo om̃s peccauerũt.
setutius a dumixit. Usq .n. ad legem peccatum in
mundo fuit. hoc est quia nec lex potuit auferre
pectatirm que somtrauit ut magis habundaret
icm̃ sine naturał lex in qua qurscs iamrõne
utens mepit ꝑcc̃o origian addere et ꝓpria suien
sa que sctipta per moysen ppło data est. Si .i. da¬
ta eẽt les que posset uinificare omĩo ex lege eẽt
iusticia. Sed concludit scriptura om̃ĩa ib peccato

Expanded text:
undum carnem. Quod manifestius dicitur, cum hoc idem ita dicitur: Benedicentur in semine tuo omnes gentes . Dictum autem quemquam divinis eloquiis, peccasse vel peccare in diabolo, cum eum iniqui et impii omnes imitentur, nescio utrum quisquam reperiat: quod tamen cum Apostolus de primo homine dixerit, In quo omnes peccaverunt, adhuc de peccati propagine disceptatur, et nescio quae nebula imitationis opponitur. 12. Attende etiam quae secuntur. cum enim dixisset: in quo omnes peccauerunt, secutus adiunxit: usque enim ad legem peccatum in mundo fuit, hoc est, quia nec lex potuit auferre peccatum, quae subintrauit ut magis abundaret peccatum, siue naturalis lex, in qua quisque iam ratione utens incipit peccato originali addere et propria, siue ipsa quae scripta per Moysen populo data est. si enim data esset lex, quae posset uiuificare. omnino ex lege esset iustitia. sed con
Abbreviated transcription (Latin):
pore auiniali atq mortali etiam illis qui sñ
morte huic tnsiati sunt fuisse concessam. Ne
q .ii. enoch et helias per tam longam etatẽ sene¬
tute mͣrtuerunt. Nec tamen credo eos iam int illam
spũalem qualitatẽ corporis cõmunicatos qualis
in resurrectione ꝑmittitur que in dño prima pro¬
cessit. Nisi quia isti fortasse. nec huis cibis egent
qui sui comsũptione reficiunt. sed ex quo transla¬
ti sunt ita uiuunt ut similem hañt sacietatem
illis quadraginta dieb quib elias ex calice aq̃
et ex collinia panis sine cibo uixit. aut si et hiis
sustentacuł opus est ita in paradyso fortasse e¬
nñ exire meruissec. Habebat .ii. quantum existi¬
mo et de lignorum fructib refectionẽ conti¬
hoc autem quod pimiens deus dixit terra es erm
tenram ibis quod nisi de morte corporis quomodo
inteligi possit ignoro. Dunt et alia testimoniã
qiu eiudentissime appareat l̃o tantum sp̃e sed

Expanded text:
pore animali atque mortali etiam illis, qui sine pore animali atque mortali etiam illis, qui sine morte hinc translati sunt, fuisse cque enim Enoch et Elias per tam longam aetatem senectute marcuerunt. Nec tamen credo eos jam in illam spiritualem qualitatem corporis commutatos, qualis in resurrectione promittitur, quae in Domino prima praecessit: nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui sui consumptione reficiunt; sed ex quo translati sunt, ita vivunt, ut similem habeant satietatem illis quadraginta diebus, quibus Elias ex calice aquae et ex collyride panis sine cibo vixit : aut si et his sustentaculis opus est, ita in paradiso fortasse atum exinde exire meruisset. Habebat enim, quantum existimo, et de lignorum fructibus refectionem conthoc autem quod puniens Deus dixit, Terra es, et in terram ibis, quod nisi de morte corporis quomodo intelligi possit ignoro; sunt et alia testimonia quibus evidentissime appareat, non tantum spiritus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
expoliari sed super uestiri ut absq beatur mor¬
tale a nita. proinde si non peccasset adam nõ
erat expoliandꝰ corpore sed super uestiendꝰ ĩmor¬
talitate et incorruptione ut ab sorberetur i¬
mortale a uita .i. ab auimali ĩ spiritale trãsire
Neq .n. metuend̾ fuit ne forte si duituis hic uiue i¬
ret in corpore aĩali: senectute grauaretur et pau¬
latim neterescendo perueniret ad mortẽ. Si em̃
deus israelitaꝵ uestim̃tis et caiciam̃tis p̃stitit
qd̃ pertot annos non cum ob circa. quid mirũsi
obedientie hom̃i ead̾ potentia p̾staretur ut aĩ
statum quo sine defcũ eẽt annosum tempore
quo deus uellet a mortalitate ad ĩmortalitatẽ
sine media morte uenturus. sicut .n. ħ ip̃a ca¬
ro quam nunc ħ̾em᷑. non ĩo non est uulnerabi¬
ł quia non est ncce ut uulueretur sic illa nõ
iõ non fuit mortał quia non erat ncc̃e ut mo¬
reretur. Talem prito beatitudinẽ adhuc. ĩ cor¬

Expanded text:
expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur morexpoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. Neque enim metuendum fuit, ne forte, si diutius hic uiueret in corpore animali, senectute grauaretur et paulatim ueterescendo perueniret ad mortem. si enim deus Israhelitarum uestimentis et calciamentis praestitit, quod per tot annos non sunt obtrita, quid mirum si oboedienti homini eiusdem potentia praestaretur, ut anistatum, quo sine defectu esset annosus, tempore quo deus uellet a mortalitate ad inmortalitatem sine media morte uenturus? sicut enim haec ipsa caro quam nunc habemus non ideo non est uulnerabilis, quia non est necesse ut uulneretur, sic illa non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse ut moreretur. talem puto habitudinem adhuc in cor
Abbreviated transcription (Latin):
os signisicauit dñs mfideles de citibus ait
sine mortuos sepelire mortuos suos. Quio ergo res¬
pondebunt cum legitur hoc dm̃i primo homĩ etiam
post peccatum increpando et dampnando dixisse
terra es et in terram ibis: neq .n. scd̃m animam
sed quod miãm est. scd̾m corpus terra erat et mor¬
te euisd̃ corporis erat iturus in terram. quamins
.ni. scd̾m corpus terra eẽt et corpus in quo creat᷑
est animale gestaret tamen si non peccasset. in
corpuis fuerat spiritale mutandꝰ et in illam ĩ cor¬
ruptionẽ que fidelib et scĩs ꝓmittitur sine
mortis periculo transiturus cunus rei desideriũ
nos hrẽ non solum ipĩ serctimus in nob̾. U̾m
etiam monente apostolo agnoscimꝰ ubi ait.i
Et .n. in hoc ingemiscimus ħitaculũ nrm̃ qd̾ de
celo est superuidui capientes. si tam̃ induti nõ
nudi inueniamur et enim qui sumͦ in hac ħita¬
tione ingemiscimus grauati in quo uolumꝰ

Expanded text:
rtuos significauit dominus infideles, de quibus ait: rtuos significauit dominus infideles, de quibus ait: sine mortuos sepelire mortuos suos. quid ergo respondebunt, cum legitur hoc deum primo homini etiam post peccatum increpando et damnando dixisse: terra es et in terram ibis? neque enim secundum animam, sed, quod manifestum est, secundum corpus terra erat et morte eiusdem corporis erat iturus in terram. quamuis enim secundum corpus terra esset et corpus in quo creatus est animale gestaret, tamen, si non peccasset, in corpus fuerat spiritale mutandus et in illam incorruptionem, quae fidelibus et sanctis promittitur, sine mortis? supplicio transiturus. cuius rei desiderium nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, uerum etiam monente apostolo agnoscimus, ubi ait: etenim in hoc ingemescimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes si tamen et induti non nudi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus
Abbreviated transcription (Latin):
Uanis in mediis et magnis
curaꝵ estib atq cediorum
que nos detinent a pcc̃õribꝰ
derelinquentib legem dei
lacet ea quoq ip̃a nostroꝵ
etiam pcc̃orum mitis impu¬
temꝰ studio cum tuo mͣcelli¬
ne hañe quo nob̾ es gracior
Atq iocundior diutius ẽẽ debitor nolui atq ut
um dicam: non potui. sicut .n. me compulit uel
ipsa caritas qua mimo inconnuitabili uñ simus
ĩmelius comnutandi uel timor uel inte offend̾e
dm̃ qui tibi desid̾ium tale donauit cui sermen¬
do illi seriuam qui donanit sic in quam me cõ¬
puilit sic dixit et traxit ad dissoluendas ꝓ
tam in animo meo paulisꝑ uinceret alias donec
aliquid efficerem quo me bone tue uoluntati
et eorum quib ħ care sunt. et si nõ sufficienter
tñ obedienter descruisse constaret. Qui dicũt¬
adam sic creatum ut etiam sine pccĩ merito mo¬
reretur. non iena cule sed necessitate nature.
pfecto sslad quod ĩ lege dictum est qua die ed̾i¬
t̾is morte moriemini. non ad mortem amme

Expanded text:
uamvis in mediis et magnis curarum aestibus atque taediorum, quae nos detinent a peccatoribus derelinquentibus legem Dei, licet ea quoque ipsa nostrorum etiam peccatorum meritis imputemus: studio tamen tuo, Marcelline charissime, quo nobis es gratior atque jucundior, diutius esse duerum audias, non potui. sic enim me conpulit uel ipsa caritas, qua in uno incommutabili unum sumus in melius commutandi, uel timor, ne in te offenderem deum, qui tibi desiderium tale donauit, cui scruiendo illi seruiam qui donauit, sic, inquam, me conpulit, sic duxit et traxit ad dissoluendas prcausa in animo meo paulisper uineeret alias, donec aliquid efficerem, quo me bonae tuae uoluntati et eorum quibus haec curae sunt etsi non sufficienter, tamen oboedienter seruisse constaret. Qui dicuAdam sic creatum, ut etiam sine peccati merito moreretur, non poena culpae, sed necessitate naturae; profecto illud quod in lege dictum est: Qua die ederitis, morte moriemini, non ad mortem corpo
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uerat̾nenda et si opꝰ est etiam tangenda in¬
gua̾nt corꝑa. A ista in ħ liͦ reqͥrenda et ꝑtractã¬
da eẽ nõ arbitror. Nc̃ de aia incorporea sat̾ dcm̃¬
est sit. Qmͣ si corꝑeam maiꝰ cred̾e prius tͥ defi¬
mend̾ est quid sit corpus ne forte cũ de re ipã
nit̾ nos constet uicassum de noĩe laboremꝰ. Mͣ¬
ta te tñ absurda secuta fint. tale corpus ĩ aĩa
cogitãtem. qualia st̃ q̃ ab om̃ib eruditis cor
dinis latitudinis. aititudinis locoꝵ occupant
spatia ininora minorib sius ꝑtib et malora
maiorib: puto ꝙ iam peutent᷑. ada̾tas.

Expanded text:
tangenda ingerant corpora. Sed ista in hoc libro requirenda et pertractanda esse non arbitror. Nunc de anima incorporea satis dictum sit: quam sit corpoream mavis credere, prius tibi definiendum est quid sit corpus; ne forte cum de re ipsa inter nos constet, incassum de nomine laboremus. Quanta te tamen absurda secuta sint tale corpus in anima cogitantem, qualia sunt quae ab omnibus eruditis corpdinis, latitudinis, altitudinis, locorum occupant spatia, minora minoribus suis partibus, et majora major
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ oĩs siłitudo corporis. corpꝰ est. Dormi oi iu¬
debrs. S cũ ertigilatu̾s: uigilant̃ discerne
ꝙr ind̾is. In sompnis .n. tͥ ueltid corporeus appa¬
rebis. Neq ad corpus tuũ: s aĩa tua nec uerũ
corpꝰ: s similitudo corporis eut. Iacebit .n. corpꝰ
tuũ ambulabit ipã. Silebit lingua corporis tui
loq̃tur illa. Carisi erunt ocłi te. in debis illa.
Et iniq uinentia iacebũt corporis tui mẽbra
nõ mortua. ac per hoc ñdũ extracta est uelud
de uagina suagelata illa forma sicut ptiras
amine tue et in ea tñ tota atq integ᷑ c̾nitur
similitudo carnis sure. Ex hoc gũe simutudinũ

Expanded text:
. dormi, et uidebis; sed cum euigilaueris, uigilanter discerne quod uideris. in somnis enim tibi uelut corporeus apparebis; neque id corpus tuum, sed anima tua, nec uerum corpus sed similitudo corporis erit. iacebit enim corpus tuum, ambulabit ipsa; silebit lingua corporis tui, loquetur illa; clausi erunt oculi tui, uidebit illa; et utique uiuentia iacebunt tui corporis membra, non mortua. ac per hoc nondum extracta est uelut de uagina sua gelata illa forma, sicut putas, animae tuae et in ea tamen tota atque integra cernitur similitudo carnis tuae. ex hoc genere similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ipã fallatia: s qr nõ ea sicut accipienda st .
mia septem. Ibi cqui alia q aĩalia sic̃ oportu¬
it figirata. iͥ postremo et stene cecider̃t et
celũ plicatũ ẽ. ut liber ⁊. noc tñ cẽ cedcidit
corͣuiũ diigentissima disputatõ. utr̃ a ange¬
li seu boni sen mali sic appareant qñ ĩ sẽ hõi

Expanded text:
t ipsa fallacia, sed quia non ea sicut accipienda sunt nua septem : ibi equi, aliaque animalia, sicut oportuit figurata: ibi postremo et stellae ceciderunt, et coelum plicitum est ut liber ; nec tamen tunc concidit corporalium diligentissima disputatio, utrum et Angeli, seu boni, seu mali sic appareant, quando specie homi
Abbreviated transcription (Latin):
illa sigt᷑ corpoꝵ nõ sexum destruit animaꝵ
si tñ ut creditur de sua morte renascit᷑. Sed
arbitror qd̾ tuũ ẜmonẽ parũ putau̾is planabi¬
lemi: si nõ multa de fenice more adolescenturm
talia masculina et nõ est mascuilꝰ uł feminina
mẽbra diffusam: gelando riguisse ⁊ au̾tice
usq ad mia uestigia. a medullis ĩtimis us
ad sr̃ficiem citris cocius accepisse corporis for¬
Cur obsecrote munero et uino corpore omĩa
m̃bra st̃ femina et nõ est femina ĩ uero et
uiuo corpore m̃bra st̃ masculina et ñ ẽ mas¬
qr nõ gnãnt aĩe. Ergo nec muli nec mule st̃

Expanded text:
illa significat corporum, non sexum destruit animarum: illa significat corporum, non sexum destruit animarum: si tamen, ut creditur, de sua morte renascitur. Sed arbitror quod tuum sermonem parum putaveris fore plausibilem, si non multa de phoenice more adolescentium talia masculina et non est masculus, vel feminina membra diffusam gelando riguisse, et a vertice usque ad ima vestigia, a medullis intimis usque ad superficiem cutis, totam totius accepisse corporis forCur, obsecro te, in vero et vivo corpore omnia sunt membra feminea, et non est femina? in vero et vivo corpore mquia non generant animae? Ergo nec muli et mulae sunt m
Abbreviated transcription (Latin):
dam mnoco farmli arus hitare teremꝰ uͥ reno¬
uati i agnitione dei sm ymagniem eius qͥ
creauit nos. Nonne in hoc ꝙ t̾cio loco posui:
Ibi .n. certe neq illum sexum neq ullam sexꝰ
simnilitudinẽ gerimus. Nam illa masculme
uł feminine aĩe forma menbris turilib intili¬
erib q destinata. si nõ corporis similitudo s corꝰ
est: uelis nolis est masculus. ueł noł ẽ femina:
pꝰ est et ht̃ mãmas protimidas et nõ ht̃ barbã
poris mẽbra et nõ est femina. Ego ne non di¬
cam uiera constantitis et ht̃ oculũ et ht̃ lingͣ
et ht̃ digitum et ht̃ cet̾a similia corporis ñ¬
bra. et hec tota est corporis similitudo nõ cor¬
pus. Cum hoc .i. ego dico. ꝓbet ap̃ se quis
cũ corpora ymagniat᷑ absentiũ. ꝓbet certe
cũ figuras et suam et alias suoꝵ recolit sõp¬
et uiuũ est et femineũ est corpꝰ. ci fenueus
nõ est sexus: nullũ in natura rer̃ ꝓferetur
agitur oĩo nõ pertinet. Resurectionẽ qriipe

Expanded text:
dammodo familiarius habitare debemus, ubi renouari in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit nos? nonne in hoc quod tertio loco posui? ibi enim certe neque ullum sexum neque ullam sexus similitudinem gerimus. Xam illa masculinae uel femininae animae forma membris uirilibus muliebribusquc distincta, si non corporis similitudo, sed corpus est, uelis nolis est masculus, uelis nolis est femina, pus est et habet mammas protumidas et propendulas poris membra, et non est femina: egone non dicam vera constantius, Et habet oculum, et habet linguam, et habet digitum, et habet caetera similia corporis membra, et haec tota est corporis similitudo, non corpus: cum hoc quod ego dico probet apud se quisque, cum corpora imaginatur absentium; probet certe, cum figuras et suam et alias suorum recolit somnet vivum est, et femineum est corpus, et femineus non est sexus, nullum in natura rerum proferatagitur omnino non pertinet. Resurrectionem quippe