comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ł. Si cũuen̾it int̾ socios ne int̾ cͥtũ
tempus coĩs res dĩdat᷑ ñ iideaturꝯ ueĩs¬
si tñ intempestiue reñcietur societatiẽe
bitur ꝓ socio qui ĩo ꝓmĩciauit qr odictõ
quedam qiua societaserat choita ei nõ
pr̃atur aut quidsiͣ iniuriosus ⁊ dãpno¬
sus socius sit ut ñ expediat eumpati.
quia potuit ⁊ pec aliũ societatẽ ꝯtͣhiã¬

Expanded text:
.Si conuenerit inter socios, ne intra certum tempus communis res diuidatur, non uidetur conuenissi tamen intempestiue renuntietur societati, esse bitur pro socio qui ideo renuntiavit, quia condicio quaedam, qua societas erat coita, ei non praestatur: aut quid si ita iniuriosus et damnosus socius sit, ut non expediat eum pati?quia potuit et per alium societatem admi
Abbreviated transcription (Latin):
onem accipit qiue ꝯmittit ⁊ tenetur
societatisaut coĩdĩdundo iuditio ¶Si
absenti renũciata societas sit quoad
s qd̾ absens acquisierit ad sor eiꝰ ꝑtiãc
detrimentũ ab eo fc̃m cõe ẽe ¶ Insocie¬

Expanded text:
onem accipit committit et tenetur societatis aut communi dividundo iudicio. Si absenti renuntiata societas sit, quoadsed quod absens adquisiit, ad solum eum pertinere, detrimentum ab eo factum commune esse. In socie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙr dñs ñ distrax̾at ꝯtͣ erit dñdũ. dẽ
scribit siquisseruũciũ noĩe de peccłio
hãt actõem ꝯparass anpossit deduce
qd̃ sibi debetur qm̃ adu̾sus uendito¬
remht̃ actõem depeccłio ⁊ recte ait
possenã ⁊ quiuis aliꝰ pot elig̾e utrũ
demptore an ꝯuenditore ag̾et hũc
gͣ elig̾e ꝓactõne deductõem nec uideo
qui hẽant creditores ꝙ querant᷑ tũ
possĩt ip̃i uenditorẽ ꝯuenire sicund
forteputant eẽ in peccł̃io Honsoł

Expanded text:
istraxerat, contra erit dicendum. Idem scribit, si quis seruum, cuius nomine de peculio habebat actionem, comparasset, an possit deducere quod sibi debetur, quoniam aduersus uenditorem habeat actionem de peculio? et recte ait posse: nam et quiuis alius potest eligere, utrum cum emptore an cum uenditore ageret: hunc igitur eligere pro actione deductionem. nec uideo quid habeant creditores quod querantur, cum possint ipsi uenditorem conuenire, si quid forte putant esse in peculio. Non so
Abbreviated transcription (Latin):
torem qĩ uicarius ille dño decesserit
nisi forte cũ eo seruo ademiss ⁊ sibis.
soluiss tunc decesserit demrecte
ss adu̾sus aliumagentẽ depeccłio .x.
dũm deducturũ qr ⁊ in eoqd̃ iampro
nͥ sibi solu̾et Qd̾ autem deduci deb̾e
dicimꝰ dixꝰ id qd̃ deb̾etur ei qui de peccłio
ꝯuenit᷑ ita accipiendũ est si ñ hox aliũ¬

Expanded text:
torem, quasi uicarius ille domino decesserit, nisi forte, cum eum seruo ademisset et sibi soluisset, tunc decesserit. Idem recte sset, aduersus alium agentem de peculio decem dominum deducturum, quia et in eo, quod iam pro ut sibi solueret. Quod autem deduci debere diximus id quod debetur ei qui de peculio conuenitur, ita accipiendum est, si non hoc aliun
Abbreviated transcription (Latin):
sponte sz partus se retro dedissent
damdoues uendidit ealege uti darz
experumclos postea dedit ex periũ¬
dampnũ pr̃ate deb̾et. R. Si emptor¬
fcm̃ ẽẽt ut a boue feriret᷑ ñ deb̾e pr̃a¬
ri si uicino bouis deb̾et ¶Cũ pila
cum ples lud̾ent quidam exhiis
seruulũ cũ pilam perciꝑe conaret᷑
in pulit seruus cecidit ⁊ cruxf ͤ¬
git querebaturan dñs serui legeac¬
quilia cũ eo ciiꝰ impulsu cecid̾at
gustũ locũ coegisti eoq esfectũ est
ut deicerent᷑ datur ium ad emplar
legis acquilie infactum actio.

Expanded text:
sponte, sed percussae retro redissent. Quidam boves vendidit ea lege, uti daret experiundos: postea dedit experiudamnum praestare deberet. responfactum esset, ut a boue feriretur, non debere praestari, si uitio bouis, debere.Cum pila complures luderent, quidam ex his seruulum, cum pilam percipere conaretur, impulit, seruus cecidit et crus fregit: quaerebatur, an dominus seruuli lege Aquilia cum eo, cuius impulsu cecideratgustum locum coegisti eoque effectum est, ut de‹i›cerentur: datur in te ad exemplum legis Aquiliae in factum actio.
Abbreviated transcription (Latin):
sustin̾et suauolũtate ut id
aliquẽ feriret. si quisasellũ
cum agitasset ñ retimussz eq si quis
ex manutelũ añ aliud ꝙ inmisiss
dampnũ iniuria dari. s si mule qr
aliud formidassent ⁊ muliones timoe¬
re p̾moti nec p̾merent᷑ claustrũ reli¬
quissent cũ oĩb actõem nlłam esse

Expanded text:
teret sua uoluntate, ut id aliquem feriret: ueluti si quis asellum cum agitasset non retinuisset, aeque si quis ex manu telum aut aliud quid immississet, damnum iniuria daret. sed si mulae, quia aliquid reformidassent et muliones timore permoti, ne opprimerentur, plostrum reliquissent, cum hominibus actionem nullam esse,
Abbreviated transcription (Latin):
tõcm audienduserit a indice si desid̾et
ut adu̾sarius actõem suã cedat cũ pre
tor tm̃ auxiliũ qñ laturus sit qͦlib
alio possidente ut cauptde ulła affici¬
atur ap̃o quo qii litis extimatdenem

Expanded text:
onem, audiendus erit a iudice, si desideret, ut aduersarius actione sua cedat: cum tamen praetor auxilium quandoque laturus sit quolibet alio possidente, nulla captione adficietur. ipso q
Abbreviated transcription (Latin):
peruen̾it restituend̾ est. S ⁊ si cruiddo¬
lo malo eoꝵ fc̃m est quommꝰ ad eos
perueniat. ⁊ hoc emptoripr̃and̃ est fe¬
cisse. ¶Autem dolo malo quomi¬
nꝰ perueniat uidetur siue alienauit
aliquid uł ⁊̃ accepto q quemliba¬
uit uł idegit dolo malo ne heditatiacqͥ¬
reretur. uł ne eam possõemadipisc̾ent᷑
qmͣ poss adispicis ⁊ sñ dolo malos la¬
taculpa admiserit aliquidutiq te¬
nebitur. ¶ de ꝑdita autẽ ⁊ deminu¬
ta sũ dolo malo uenditoris non p̾sta¬
bunt᷑. ¶ud q̃ sitũ est anuenditor
heditatis ob debitũ a filio suo qui in
potãte eiꝰ eẽt seruo ueeiꝰ cĩheditatẽ
uendidiss prãre debeat emptori ⁊ in¬
sumest quicquid dũ taxat de peccłio
filii seruiueaut in suam remu̾sum

Expanded text:
peruenerit, restituendum est.Sed et si quid dolo malo eorum factum est, quo minus ad eos perueniat, et hoc emptori praestandum est: fecisse autem dolo malo quo minus perueniat uidetur, siue alienauit aliquid, uel etiam accepto quem liberauit, uel id egit dolo malo, ne de hereditate adquireretur uel ne possessionem adipisceretur quam posset adipisci. sed et si non dolo malo, ique tenebitur: deperdita autem et deminuta sine dolo malo uenditoris non praestabuntur.Illud quaesitum est, an uenditor hereditatis ob debitum a filio suo qui in potestate eius esset seruoue ei, cuius hereditatem uendidisset, praestare debeat emptori. et uisum est, quidquid dumtaxat de peculio filii se
Abbreviated transcription (Latin):
ex eqiuis partib sociis simus existimo
autem melius te requisiturũ fuisse
utrura ex hiis partib socii ẽẽmꝰ qͣs is
ꝯstituiss an exhiis qiua uirũbonũ
constitũe oportuisset. ¶Arbitroꝵ
enim gen̾a duo sunt unũ eiꝰ moĩut

Expanded text:
ex aequis partibus socii simus. existimo autem melius te quaesiturum fuisse, utrum ex his partibus socii essemus quas is constituisset, an ex his quas uirum bonum constituere oportuisset. arbitrorum enim genera sunt duo, unum eiusmodi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nutti ꝓinde quicquid. hoc hr̃et siñ¬
ñ manumissis s id ei nõ p̾stabit᷑¬
s et si noĩe eaꝵ rerum quas dĩucas
seruus manumissus subprimebat
ꝯpetunt ad u̾sus eum actões ad exibẽ¬
numissus eas contͣctabat cef̾mex de¬
licto inseruitutem fc̃o dño adu̾sus
eum post lib̾tatemactio ñ opetit ⁊
hoc rescripto diui seu̾icontinetur.¬

Expanded text:
nde quidquid hic haberet, si non manumisisset, id ei nunc praestabitur. sed et nomine earum rerum, quas dominicas seruus manumissus supprimebat, competunt aduersus eum actiones ad exhibenoniam et manumissus eas contrectabat. ceterum ex delicto in seruitutem facto domino aduersus eum post libertatem actio non competit: et hoc rescripto diui Seueri continetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dendum est anmaiori ix annis sub¬
ueniatur ⁊ si qiuidem si añ desid̾et ꝙͣ
lib̾tas ꝯpetit audietur si u̾o postea
non possit tem qiueripot su is qui
emt hac lege minor sit an restitur
possit ⁊ si quid̃ lib̾tas nondum ꝯpe¬

Expanded text:
 an maiori uiginti annis subueniatur: et si quidem ante desideret, quam libertas competat, audietur: sin uero postea, non possit. item quaeri potest, si is qui emit hac lege minor sit, an restitui possit. et si quidem nondum l
Abbreviated transcription (Latin):
susceptam tutelam ñ aliisoleant
occupatiut conciliarii menandrie ꝑ
satoem adolescentes cquĩ capta minte¬
grim restitui a p̾tore desiderau̾ant
atrius scu̾us qr dubitabat ad imꝑa¬
torem seim retulit ad quam cõsul¬
tatõe in successori eius uendidio qui¬
cto rescripsit mllas partes ẽẽ p̾toris
hunc ad administͣtõem qui per eũẽet
ap̃tore exculatus. S ciend est autẽ
non passim mĩnorib subuenirisz
cãcognita si capiti ẽẽ ꝓbantur te
non restituetur qui sobrie rem suã
administͣnt actde dampni ñ incõ¬
suloe actidentis s fatouelit restitui
marcelł ap̃iulianũ notat simin
nor seruum sͥ necͣcrium ꝯparau̾it
mox deccesserit dede̾ eñ restitui. n
.n. captus emendo sibi rem necca¬
riamlicet mortalem. T ed locuple¬
ti heres extic̾it qiue cauiathe perie¬
⁊ subito h̾editas lapsa sit puta seui

Expanded text:
susceptam tutelam non alii soleant occupati, ut in consiliarii Menandri Arrsationem, adulescentes quasi capti in integrum restitui a praetore desideraverant. Aetrius Severus quia dubitabat, ad imperatorem Severum rettulit: ad quam consultationem successori eius Venidio Quieto rescripsit nullas partes esse praetorihunc ad administrationem, qui perperam esset a praetore excusatus.Sciendum est autem non passim minoribus subueniri, sed causa cognita, si capti esse proponantur.Item non restituetur, qui sobrie rem suam administrans occasione damni non inconsulte accidentis, sed fato uelit restitui: Marcellus apud Iulianum notat, si minor  seruum necessarium comparauerit, mox decesserit, non debere eum restitui: neque enim captus est emendo sibi rem pernecessariam, licet mortalem. Si locupleti heres extitit et subito here subito hereditas lapsa sit puta prae
Abbreviated transcription (Latin):
si in ꝯmissu incidisse uetigal dicat᷑
erit in integrũ restitutio qd sicerit᷑.
accipiendũ si non dolus impius
interueniat aliocuũ cessabit restiˢ¬
tutio adu̾sus lib̾tatem quo mino.¬
ria p̾tore subueniri impossibile est

Expanded text:
Si in commissum incidisse uectigalis dicatur, erit in integrum restitutio. quod sic erit accipiendum, si non dolus ipsorum interueniat: ceterum cessabit restitutio.Aduersus libertatem quoque minori a praetore subueniri impossibile est
Abbreviated transcription (Latin):
hũt liberos in potãte Nã ⁊ ius pota¬
tis morib sit receptũ nec possit de¬
sinere quis hr̃e ĩ potãte nisi exierĩt
lib̾i quib casib solent neqͣqͣm du¬
bitand̾ ẽ reman̾e eos ĩ potãte Qr̃
ñ soł eos lib̾os ĩ potãte hẽbit qos añ

Expanded text:
habent liberos in potestate. nam cum ius potestatis moribus sit receptum nec possit desinere quis habere in potestate, nisi exierint liberi quibus casibus solent, nequaquam dubitandum est remanere eos in potestate. quare non solum eos liberos in
Abbreviated transcription (Latin):
ni sũia hunc ñ ẽẽ mariti filiũ. Non
tñ ferend̾ iuł ait eũ qui ⁊ uxore su¬
a assidue moratus uolũ filiũ ag¬
la ꝓbat. si constat maritũ aliqͣm¬
dui csiuxore ñ cõcubiusse inifirmi¬
tate int̾ueniente uł alia cãuł si ea
ualitudine pr̃familias fu̾it ut ge¬
nerare ñ possit hunc qui in como
natus est lic uicinis scientib fili

Expanded text:
ntia hunc non esse mariti filium. non tamen ferendum Iulianus ait eum, qui cum uxore sua adsidue moratus nolit filium adgaliquamdiu cum uxore non concubuisse infirmitate interueniente uel alia causa, uel si ea ualetudine pater familias fuit ut generare non possit, hunc, qui in domo natus est, licet uicinis scientibus, fili
Abbreviated transcription (Latin):
famosũ dampnat᷑ in testabilis sit.
um testem uł similemꝑͣm admitt̾e
togunur sũ tormentis testimonio
eius credendũ n est Si testes om̃s
eiusdem honestatis ⁊ existimafonis
sint ⁊ negotii qualitas ac iudicis
motus cumhuis concurat sequenda
sunt omĩa testimonia siue ex hiis
quidam᷑ aliud dix̾unt licz in pari
nuim̃o credend̾ est qd̾ nature negotii
tione ca res firmabit qr index motũ
animi sui exargum̃tis ⁊ testimo¬
mis querei aptiora ⁊ uero ꝓximi¬
ora esse compererit ñ .n. ad młtitu¬
diuem respici ozs ad sinceram testi¬
moꝵ fidem ⁊ testimonia qiuib potiꝰ
cuuscunq loci. cestari uolentib
⁊ seip̃os ⁊ alios testes uł signatores
prebere quo facilius negotia expli¬
cent᷑ ⁊ probatio rerũ salua sit.
cauetur ut p̾sides atrendant ut pa¬
troni in causa cui patrociniũ presti¬

Expanded text:
famosum damnatus intestabilis fit. um testem vel similem personam admittere cogamur, sine tormentis teseius credendum non est. Si testes omnes eiusdem honestatis et existimationis sint et negotii qualitas ac iudicis motus cum his concurrit, sequenda sunt omnia testimonia: si uero ex his quidam eorum aliud dixerint, licet impari numero, credendum est ‹i›d quod naturae negotii cione caret, confirmabitque judex motum animi sui ex argumentis et testimoniis, quae rei aptiora et vero proximiora esse compererit. Non enim ad multitudinem respici oportet, sed ad sinceram testimoniorum fidem, et testimonia, quibus potius cuiusque loci testari uolentibus et se ipsos et alios testes uel signatores praebere, quo facilius negotia explicentur et probatio rerum salua sit. cauetur, ut praesides attendant, ne patroni in causa cui patrocinium praest
Abbreviated transcription (Latin):
ram s ⁊ si hec metalla post usu fructũ
legatũ sĩt inuenta ꝯ totus agri relĩ¬
qiuatur usus fructus ñ partiu ꝯtinent᷑
craccessit tractari ei placuit alluuio¬
nis qͦ usũfructũ ad fructuaiũ ꝑtin̾e.¬

Expanded text:
ram. Sed si haec metalla post usum fructum legatum sint inuenta, cum totius agri relinquatur usus fructus, non partium, contin‹e›ntur let in eo quod accessit tractari: et placuit alluuionis quoque usum fructum ad fructuarium pertine
Abbreviated transcription (Latin):
minarios aut̃ frustꝰ puto ad fructuarĩ
tonsufructu dño restituat᷑ Iitmͥ aut̾¬
dine puto fructuariũ hactenꝰ utiposse
neexeo uendat᷑ nͥ forte salicti eiꝰ uł sil¬
ue paiaris uł arsidineti usuffructus
at legatus tune .n. ⁊ uende pot nain ⁊
trebatius scribit siluã ceduã ⁊ ari¬
dinetũ posse fructuariũ ced̾e sic̃ pr̃fam̾¬

Expanded text:
minarii autem fructum puto ad fructuariumto usu fructu domino restituatudine, puto fructuarium hactenus uti posse, ne ex eo uendat, nisi forte salicti ei uel siluae palaris uel harundineti usus fructus sit legatus: tunc enim et uendere potest. nam et Trebatius scribit siluam caeduam et harundinetum posse fructuarium caedere, sicut pa
Abbreviated transcription (Latin):
pulus accepiss ⁊ sugiss ⁊ fullonẽ nõ
ten̾is qi procuratorfuit relictꝰ. si u̾oqͣ
institor tem̃ eũ ꝑlane si affirmau̾it
mͥrecteme crede oꝑariis sus nõ institoria
nebor noĩe eiꝰex empto actõem. Item
siforte ad emend̾ eũ p̾posu̾o tenebor dũ¬
taxat actõe ex uendito.s n si ad esnd̾
⁊ illeuendid̾it nzsi ad uendend̾ ⁊ille
em̾nt debebit ten̾ idq cassius ꝓbat.
sipecciũam quidẽ credid̾it institoriad
emendas m̾ces p̃poĩto locꝰ z institoriidẽ
q si ad pensionẽ ꝓtab̾na exsoluendã¬

Expanded text:
pulus accepisset et fugisset, fullonem non teneri, si quasi procurator fuit relictus: sin uero quasi institor, teneri eum. plane si adfirmauerit mihi recte me credere operariis suis, non institoria,nebor nomine eius ex empto actione: item si forte ad emendum eum praeposuero, tenebor dumtaxat ex uendito: sed neque si ad emendum, et ille uendiderit, neque si ad uendendum, et ille emerit, debebit teneri, idque Cassius probat. Sed si pecuniam quis crediderit institori ad emendas merces praeposito, locus est institoriae, idemque et si ad pensionem pro taberna exsoluenda
Abbreviated transcription (Latin):
una est conditio liberorum autho
munum quidam ingenui sunt qui¬
dam libertini. serui autem in dñiũ
nr̃m redigintur aut uire cuuli aũ
gentium. Iure ciuili si quis se ma

Expanded text:
una est condicio: liberorum autem hominum quidam ingenui sunt, quidam libertini. Serui autem in dominium nostrum rediguntur aut iure ciuili aut gentium: iure ciuili, si quis se ma
Abbreviated transcription (Latin):
peslamꝰ. plane ex hiis quedã st̃ ples¬
quenec ad exemplũ trahuntur Nã
qd̾ princeps alicui obm̃ita indussit
et si quampenam irregauit uelsicͥ
ee utilitas d ut recedatur ab eo iurẽ
qd̾ diu equũ uisum est.

Expanded text:
pellamus. Plane ex his quaedam sunt personales nec ad exemplum trahuntur: nam quae princeps alicui ob merita indulsit uel si quam poenam irrogauit uel si cui esse utilitas debet, ut recedatur ab eo iure, quod diu aequum uisum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uist̃. I ibertas est nat᷑ał facultas
ei qd̾ cuiq fac̾e libet nisi ꝙ ui aut
uire prohibetur. ¶Seruitus est cõ¬
stitutio uiris gentiũ qua quis dñio
alieno cͣc naturam subicitur serui¬
ex eo appłłati sunt ꝙ imꝑatores cap¬
tiuos uend̾e iubent ac per hoc ẜua¬

Expanded text:
onum. Libertas est naturalis facultas eius quod cuique facere libet, nisi si quid ui aut iure prohibetur. Seruitus est const‹it›utio iuris gentium, qua quis dominio alieno conex eo appellati sunt, quod imperatores captivos vendere iubent ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uit hoc aurũ eẽ ⁊ ĩpigno  ded̾it. uidend̾
erit an es pignoriobligaret ⁊ nũquid
qr incorpore ꝯsensũ est pignori ẽẽ iude¬
antur ꝙ mag est tenebit᷑ tñpignora¬
ticia contraria ꝯtͣria actõe qui dedit p̾tͥ
stellionatus quem fecit. no. a¬
omp̃ł. Si rempignori datã uendi¬
d̾it ⁊ tradidit. tuq ei nũmos credidisti
quos ille soluit creoitori cui pignꝰ ded̾it
did̾at pignori tͥ eẽt nͥl teegisse cõstat
qr rem alienã pignori acceꝑis ea .n. rõe
emptorẽ pignus libatͣ hr̃e cepissen¬

Expanded text:
oc aurum esse et ita pignori dederit, videndum erit, an aes pignori obligaverit et numquid, quia in corpus consensum est, pignori esse videatur: quod magis est. tenebitur tamen pigneraticia contraria actione qui dedit, praeter stellionatum quem fecit. Poor rem pignori datam vendidit et tradidit tuque ei nummos credidisti, quos ille solvit ei creditori, cui pignus dederat, diderat, pignori tibi esset, nihil te egisse constat, quia rem alienam pignori acceperis: ea enim ratione emptorem pignus liberatum habere coepisse
Abbreviated transcription (Latin):
ceptur᷑ a debitore tuo commꝰ pecciũ am
posu̾at. labeo ait furtiag̾e tes debitore
posse. ⁊ ad exhibend̾ ⁊ si agente teꝯtͣraa
pignoraticia accip excipiat debitor de
pignore sͥ reddito replicabitͣ de dolo ⁊
fraude ꝑ qm nec redditũ s ꝑ fłam abla¬
nit de distrahendo pignore sũ ab ũtio

Expanded text:
cepturus a debitore tuo comminus pecuniam posuerit, Labeo ait furti te agere cum debitore posse et ad exhibendum: et, si agente te contraria pigneraticia excipiat debitor de pignore sibi reddito, replicabitur de dolo et fraude, per quam nec redditum, sed per fallanit de distrahendo pignore sive ab initi
Abbreviated transcription (Latin):
luitus sit natura tn debitor ꝑmanct᷑.
citur. ¶bi autem quis pure debe¬
bat sub ꝯdc̃one nouandi aĩo ꝓmisit
pliq putant pendente nouatõne

Expanded text:
lutus sit, natura tamen debitor permanet: citur. Ubi autem quis quod pure debet sub condicione nouandi animo promisit, plerique putant pendente nouatione
Abbreviated transcription (Latin):
aius. Qui alieuam remuendid̾it
post longi temꝑis p̾scriptõem ut lusu¬
capionem desunt emptoꝵ teni de eiuictõe¬
¶Siheres statu lid̾m quis sub adcõne pet¬
cume dande liber ee uissus est uendid̾it
⁊ maiorẽ pectiũam incondictoem ẽẽ di.¬
xit qmͣ dare ei iussus est ex emptote¬
netur si modo talis est condictio ut ad
emptorẽ transiret rõ si h̾edi dare iuss
est seruus. Nam ⁊ si alii dare iussus est
dix̾it tmñ si nõ ãmonu̾it alii dare uissũ
euictionis noĩe tenebitur.

Expanded text:
ale.Qui alienam rem uendidit, post longi temporis praescriptionem uel usucapionem desinit emptori teneri de euictione.Si heres statuliberum, qui sub condicione pecuniae dandae liber esse iussus est, uendiderit et maiorem pecuniam in condicione esse dixerit quam dare ei iussus est, ex empto tenetur, si modo talis est condicio, ut ad emptorem transiret, id est si heredi dare iussus est seruus: nam si alii dare iussus, dixerit, tamen, si non admonuerit alii dare iussum, euictionis nomine tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nire possint n pͥuatĩ acreditorib di¬
strahi Tunc .n. nlła competit ẽptorier
stipłatu actio qr rem ei hr̃e lic qd conui
tare uideannis. Nam ⁊ si ab eo cii iũ¬
terit donata legata ne res fi̾nt emptori
eque dicend̾ si ex stipłatu actõem nõ
nasci scilic si añtim abduc̾et uł aufeciz
donau̾it aut legaũ alioc̃ semel onus¬
sa stipło resolui non pot̃.¬
aboir. Heres seruũ ñ noĩatilegatũ
tradidit ⁊ de dolo repmisit postea suus
euictus est ag̾ecum ħede legatarius
ex testaiito ag̾epot̾it qmͣnis heres
alienũ ẽẽ seruũ ignorau̾t.
gata si tame non potest legatariꝰ cõuẽt
a dño re uenditori meo denũciare insi¬
ei cesse fuerint actões uł quodam ca

Expanded text:
nire possint neque priuatim a creditoribus dinire possint neque priuatim a creditoribus distrahi: tunc enim nulla competit emptori ex stipulatu actio, quia rem habere ei li si ab eo qui uicerit donata legataue res fuerit emptori, aeque dicendum sit ex stipulatu actionem non nasci, scilicet si antequam abduceret uel auferret donauerit aut legauerit: alioquin semel commissa stipulatio resolui non potautio Heres servum non nominatim legatum tradidit et de dolo repromisit: postea servus evictus est. agere cum herede legatarius ex testamento poterit, quamvis heres alienum esse servum ignoraveritgata sit a me, non potest legatarius conventus a domino rei venditori meo denuntiare, nisi cessae ei fuerint actiones. vel quodam ca
Abbreviated transcription (Latin):
Aull. Si dem̃fu̾it in uendendo ut si¬
pla ꝓmittat᷑ ⁊ uł triplũ aut quadruplũ
ꝓnitt̾etur ex emptoperpetua acfõne
agi pot̾it non tm̃ ut uulgꝰ opinatur
est a du̾sus uenditorẽ nlła enĩ neccitate
cogente id fecit. ¶ In stipłone dupple
tum eo homo uenditur partis adiectio
neccessaria est qr ñ pot̾ uid̾i hõ eiustus
cum pars eiꝰ euicta est. Sicũpot usuca¬
pere emptor ñ usucepit culpa suahoc
fecisse uidetur. uñ si emptus est d̾uus
ñ tenetur uenditor. ¶Si p̾sente ꝓmi¬
ssore qui de euictõne ꝓmisit ⁊ sugnorã¬
possit s ⁊ si nicħ uenditore faciente ẽp¬
tor cognosc̾e uͥ ẽẽ ñ potuit incħoꝰ ꝯiͭiti¬
tur stipło pupillo ⁊̃ sil tutoris auct ͤ
posse denunciari si tutor ñ apparet
ex dupplestipłone benignꝰ recep¬
tum esse trebatius ait.
aisl Hr̃e lic̾e rem uidet᷑ emptori
⁊ sus emptorẽ ĩ euictionẽ rel uic̾it ante
ablatã uł adductam rem sñ successore
decesserit. ita ut n ad fiscũ bona perue¬

Expanded text:
um.Si dictum fuerit uendendo, ut simpla promittatur, uel triplum aut quadruplum promitteretur, ex empto perpetua actione agi poterit. non tamen, ut uulgus opinaturest aduersus uenditorem: nulla enim necessitate cogente id feci.In stipulatione duplae cum homo uenditur partis adiectio necessaria est, quia non potest uideri homo euictus, cum pars eius euicta est.Si, cum possit usu capere emptor, non cepit, culpa sua hoc fecisse uidetur: unde si euictus est seruus, non tenetur uenditor.Si praesente promissore qui de euictione promisit et non ignoranpossit.Sed et si nihil uenditore faciente emptor cognoscere ubi esset non potuit, nihitur stipulatio.Pupillo etiam sine tutoris auctoritate posse denuntiari, si tutor non apparet, ex duplae stipulatione benignius receptum esse Trebatius ait.abere licere rem uidetur emptor et si is, qui emptorem in euictione rei uicerit, ante ablatam uel abductam rem sine successore decesserit, ita ut neque ad fiscum bona perue
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ malam cãm hũit quid gͦ si ille qͥdẽ
tũcq iudicatum est ad iuditiũ non
affuit alius autem affu̾it cãmegit qͥd
dicemus ut puta acceptũ quidem tsi pu¬
pillo tutore actore fuit iuditiũ s absẽ¬
te pupillo tutor cãm egit ⁊ iudicatũ
est ccͣ tutorẽ qͣre nõ dicemꝰ ꝯmitti stipu¬

Expanded text:
 malam causam habuit. quid ergo, si ille quidem contra quem iudicatum est ad iudicium non adfuit, alius autem adfuit et causam egit: quid dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit et iudicatum est contra tutorem: quare non dicemus committi stipu
Abbreviated transcription (Latin):
creditor accepit. nouatio ne pꝰea fcã
pignora priorib addidit srĩoris tẽpis
ordinẽ man̾e pͥmo creditori platuit
tanꝙͣ in suũ locũ su̾ccedenticũex c̃a
mandati pꝰtiũ titio cii negõm fu̾at ge¬
stũ debet᷑ pr̾ĩꝙͣ ei possessio trad̾e̾t᷑ id pi¬
gnori dedit post traditã possõem ĩo
p̾ouĩalii denuo pignori dedit pͥoris
suris potiorẽ fore constare si forte pͥor
ei pectiũam osferat ꝙ si debitor aliũ¬
de peccuĩam soluiss pͥorẽ p̾ferendũ

Expanded text:
creditor accepit nouatione postea facta pignora prioribus addidit. superioris temporis ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti. Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, priusquam ei possessio traderetur, id pignum alii denuo pignori dedit. prioris suris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pecuniam offerat: quod si debitor aliunde pecuniam solvisset, priorem praeferendu
Abbreviated transcription (Latin):
metu mortu ulato. Si is accipiat
pectuniam qui instr̃a status meũt̾¬
uenturus est ibidem ñ dubitatur
cuũ maximo metu ꝯpellar. utici
suam in seruitute petõ ⁊ ilr instrĩs
perditis liber ꝓnunciari non possũ¬
Ꝙ si ded̾it ux stuprum paciatur uir
uł mł̾ hoc edictum locũ ht̃ tũ uiris
bonis iste metus maior qmͣ mortis
eẽ d Hec que diximus ad eoictum
magis in lib̾is terreantur Idem¬
ponp̃scribit quosdam bñputare ⁊̃
serm manumissionem uł edificii de¬
positõem quem quis coactus fecit
ad restitutõem huus edcĩ porrigendã
⁊ quid̾ aut imꝑfecta res est l metꝰ
ꝑfectis autem solam exceptõem s ex
stõscio cum cã aponi metu cuidam

Expanded text:
metu mortis illato.Si is accipiat pecuniam, qui instrumenta status mei interuersurus est nisi dem, non dubitatur quin maximo metu compellat, utique si iam in seruitutem petor et illis instrumentis perditis liber pronuntiari non possum.Quod si dederit ne stuprum patiatur uir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum uiris bonis iste metus maior quam mortis esse debet.Haec, quae diximus ad edictum magis in liberis terreanturPomponius scribit quosdam bene putare etiam serui manumissionem uel aedificii depositionem, quam quis coactus fecit, ad restitutionem huius edicti porrigendam et quidem aut imperfecta res est, licet metus fectis autem solam exceptionem. sed ex facto scio, cum Campani metu cuidam
Abbreviated transcription (Latin):
autem u̾e debitor fiuss ⁊ añnptias sol¬
uissz ⁊ nuptie sequute si fuissent ip̃e pos¬
sit ꝯdic̾e̾ eam debiti integra młri ad hoc
solum manents ut ad nicħ aliud de¬
bitor ꝯpellat᷑ nisut cedat ei ꝯditianã
actoem. N undus dotis noĩe traditus.

Expanded text:
autem uere debitor fuisset et ante nuptias soluisset et nuptiae secutae non fuissent, ipse possit condicere causa debiti integra mulieri ad hoc solum manente, ut ad nihil aliud debitor compellatur, nisi ut cedat ei condicticia actione. Fundus dotis nomine traditus
Abbreviated transcription (Latin):
a hͥeditate post ꝯstitutũ tempꝰ ada¬
mittendam seriuitutẽ ignorau̾is uã
tibi cẽ legatam amittes uiamñ utẽ¬
do quid simtͣ idem tempus añqmͣ
uestires tibi legatam seruitutẽ tuũ
fundũ uendid̾is ad emptorẽ iaꝑti¬
adte fundus pertineat. nõ

Expanded text:
a hereditate per constitutum tempus ad amittendam seruitutem ignoraueris eam tibi legatam esse, amittes uiam non utendo. quod si intra idem tempus, antequam rescires tibi legatam seruitutem, tuum fundum uendideris, ad emptorem uia pertiad te fundus non pertineat. 20
Abbreviated transcription (Latin):
condc̃oem ñ impediric̾tissimũ est deci¬
sione .ir. furti quidẽ actõ ñ autẽꝯ dc̃o
tollitur. Eurti actõpenã petit łimã
ꝯdictioremip̃am eares facit ut n fur¬
ti actõ per condc̃dem n condictõ per fͦ¬
ti actõem ꝯsumatur. Is itaq cuifur¬

Expanded text:
condictionem non impediri verissimum est: decisione enim furti quidem actio, non autem condictio tollitur. Furti actio poenam petit legitimam, condictio rem ipsam. ea res facit, ut neque furti actio per condictionem neque condictio per furti actionem consumatur. is itaque, cui fur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siquns locu uendid̾it ⁊ idem uendi¬
tor ab hede suo uolũtate emptoris in
eo sepultus fu̾it actio de eiuictõne int̾¬
cidit hoc casu enĩ emptor ꝓpͥetatẽ am¬
nuttit. ¶ Non mirũ autem est iͥ
cucto hoĩe de cuictione teneat hr̃s
am̃uis defimctus nonsimiłr fiuit ob¬
strictus cum ⁊ aliis ciuib dam casib ple¬
nius adu̾sus bedem hedi competerat o¬
bligatio qm̃ cũ pecierat defuncto ut
cum seruus post mortẽ emptors he¬
res institut᷑ est iussuce hedis empto¬

Expanded text:
et.Si quis locum uendiderit et idem uenditor ab herede suo uoluntate emptoris in eo sepultus fuerit, actio de euictione intercidit: hoc casu enim emptor proprietatem amittet.Non mirum autem est, ut euicto homine de euictione teneatur heres, quamuis defunctus non similiter fuerit obstrictus, cum et aliis quibusdam casibus plenior aduersus heredem uel heredi competat obligatio, quam competierat defuncto: ut cum seruus post mortem emptoris heres institutus est iussuque heredis empto
Abbreviated transcription (Latin):
ctione cõuenire qi equũ sit eamdẽ cau¬
sam meã ẽẽ ciue futura eẽt si rem utꝰ
fructus alienus ñ fuiss Si per alienũ
fundũm uã constitius eiuctionis
noĩe te obligari ait.⁊ enun quo cau
si per ꝓpriũ ꝯstituentis fund̾ tessa eẽt
tua recte constituet᷑ eo casusr̃alieñ¬

Expanded text:
ctione convenire, quia aequum sit eandem causam meam esse, quae futura esset, si tunc usus fructus alienus non fuisset. Si per alienum fundum mihi viam constitueris, evictionis nomine te obligari ait: etenim quo casu, si per proprium constituentis fundum concessa esset via, recte constitueretur, eo casu, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuo obligatur. Qdsuũ uenditũ
tradidit ⁊ dicit usũ fructũ ineo seu
cẽ cũ ad semꝑniũ pertineat semꝑnio
usum fructũ petente perinde tenetur
ut cum ad seuũ pertin̾e desissz sempro¬
nii ẽẽt sempnio usũ frustũ petente
tenebitur sei agente recte defugiet.
ne accepit fundũ a me h̾ede legau̾it cõ¬
festun fideiussores lib̾abunt᷑ qr ⁊̃ si eui

Expanded text:
venditum tradit et dicit usum fructum in eo Seii esse, cum ad Sempronium pertineat, Sempronio usum fructum petente perinde tenetur, ut, cum ad Seium pertinere desisset, Sempronii esset, Sempronio usum fructum petente tenebitur, Seio agente recte defugiet. ne accepit fundum a me herede legaverit, confestim fideiussores liberabuntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
titus fuat ticius quidem ꝓtriente ego
ꝑro sextante euictionẽ tͥ pr̃abimus.¬
Dater sciens seruũ quem in potestate
habebat ignoranti emptioni uendidit
qiuesitũ est an cuitionis noĩc teneatur.

Expanded text:
titus fuerit, Titius quidem pro triente, ego pro sextante euictionem tibi praestabimus.Pater sciens filium suum quem in potestate habebat ignoranti emptori uendidit: quaesitum est, an euictionis nomine teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
berũ cẽ sub hac dc̃one manũmissã
si nauis ex asya ueñit si autẽ si tycuis
consul fes fu̾it manumus erat. ¶ã¬
rebatur si prĩ nanis exaasidutu̾it ac
post ticius consul fiat atq ĩ lib̾tatẽ
euctus sit an eiuctõnis noĩe teneat᷑¬
bienniũ liberum fore dixi  postanñ
lib̾tatẽ acceꝑat ⁊ post bienniũ in lib̾¬
tate euincatur.łx. dare iussum di
peruenit magis est ut hiis quo casi¬
b non tenear.
dcmi. Si duos fuos ꝙͣuisate e¬
meram ⁊ eoꝵ alt̾ eiuncatur nicħ
dubii fore cnun recte eo noĩe ex empto
acturꝰ sim qm̃uis alter detem dignus
nec refferre separati an sumulutrumq¬
nomine aliquid emptor a uenditore
ob eam eiuctionem id pr̃ãre d ꝙ ex¬

Expanded text:
cione manumissum "si navis ex Asia venerit", is autem "si Titius consul factus fuerit" manumissus erat: quaerebatur, si prius navis ex Asia venerit ac post Titius consul fiat atque ita in libertatem evictus sit, an evictionis nomine teneatbiennium liberum fore dixi, qui post annum libertatem acceperit, et post biennium in libertate euincatur, uel decem dare iussum dixperuenerit, magis esse, ut his quoque casibus non tenear.m.Si duos seruos quinis a te emam et eorum alter euincatur, nihil dubii fore, quin recte eo nomine ex empto acturus sim, quamuis alter decem dignus sit, nec referre, separatim singunomine aliquid emptor a venditore ob eam evictionem id praestari
Abbreviated transcription (Latin):
ausi.s i ab emptore siusus fructus
petatur ꝓnide is uendictioni deminti¬
are d atq is a quo pars petitur.
tores p̾toris exͣ ordinem smñam exeq̃n¬
tes nemo inqm̃ dixit dandã meis acti¬
onem re euicta s si dolo rem iuliori p¬
cioꝓ iet̾int tunc de dolo actio dat᷑ adu̾
dem. Siper imprudentiã iudicis¬
aut errorem emptor rei euictus est
neganꝰ actoris dampnũ ce debẽ at qͥd¬
refert sordib iudicis an stulticia res¬
perient. Iniuria enĩ que fit emptori

Expanded text:
Si› ab emptore usus fructus petatur, proinde is uenditori denuntiare debet atque is a quo pars petitur. ores praetoris extra ordinem sentes, nemo umquam dixit dandam in eos actionem re euicta: sed si dolo rem uiliori pcerunt, tunc de dolo actio datur aduectum.Si per imprudentiam iudicisaut errorem emptor rei uictus est, negamus auctoris damnum esse deberefert, sordibus iudicis an stultitia reerit? iniuria enim, quae fit emptori
Abbreviated transcription (Latin):
dene Quifundu uendiderat iuge¬
rum centũ fines młto ampliꝰ emptori
demonstrau̾at. Si quid ex biis fimb e¬
uinc̾et᷑ probonitate eius emptionip̾¬
stand̾ait qmͣs id qd̾ relinqueret᷑ cen

Expanded text:
 Qui fundum tradiderat iugerum centum, fines multo amplius emptori demonstraverat. si quid ex his finibus evinceretur, pro bonitate eius emptori praestandum ait, quamvis id quod relinque
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e uendid̾at serui emptor uenditori suo
heres extit̾it sideiussorem tenebut᷑ ⁊ si ad
eñd̾ uẽditoris ⁊ i empitoris Reditas
⁊ tradita sit eiucto partu uenditor ñ pot̾
de eiuictione conueniri quia part᷑uẽdit᷑
si uitulus ꝙ post emptõem natꝰ est euĩ¬
catur ag̾e ex duppla stipłone ñ potest.
quia nec ip̃a nec usus frustus euĩcit᷑
namq dicimꝰ uictulũ fructũ eẽ uacte
non uis s corpus demonstramꝰ si cuti
predioꝵ frumenta ⁊ uinũ fructũ recte
dicamus cõconstet eadem ñ hoc ñ recteu¬
sum fructũ appellari.

Expanded text:
ditori suo heres exstiterit, fideiussores tenebuntur. et si ad eundem uenditoris et emptoris hereditas et tradita sit, euicto partu uenditor non potest de euictione conueniri, quia partus si vitulus qui post emptionem natus est evincatur, agere ex duplae stipulatione non potest, quia nec ipsa nec usus fructus evincitur. nam quod dicimus vitulum fructum esse vaccae, non ius, sed corpus demonstramus, sicuti praediorum frumenta et vinum fructum recte dicimus, cum constet eadem haec non recte usum fructum appellari.
Abbreviated transcription (Latin):
gnoris ab intentõne dñii separatur
ꝙ infructib dissimile est ꝙ nũqmͣ de¬
bitoris su̾int pactoplacuit ut ad diẽ
usuris non solutis fructus ypothecaꝵ¬
in usuris compensarent᷑ in usuris nͥ
in exordio minores instipłoem uene¬
runt non ẽẽ tm̃ irritam ꝯuentoem
placuit cum ad diem minore fenore
non soluto sime maiores usure stipu¬
lanti recte ꝓmitti potuetunt.
umpdiũ uxor iuiro donass id quo pͥ¬
diũ uir pignori dediss post diuortiũ
mlr possõem p̾dii sui retuꝑauit ⁊ idẽ
poiũ ob debitũ uirpignoridedit.
in cadum taxat petiũa recte pignus
a młre contractũ apparuit quã offr̃e
uiro debuit meliore p̾dio fc̃o silicz si
maiores suptꝰ ꝙͣ fructꝰ fuiss quos uir
ex p̾ͥdio perceꝑit ⁊ eñ in ea quantita¬
te ꝓpriũ młr negõm gessisse ñ ali¬
enũ suscepisse iudetur.
demł. Fi deuissor qr pignorauel
ypothecas suscepit᷑ atq ita peccũas
soluit si mandatiagat uł cumeo a¬

Expanded text:
gnoris ab intentione dominii separatur: quod in fructibus dissimile est, qui numquam debitoris fuerunt. Pacto placuit, ut ad diem usuris non solutis fructus hypothecarum usuris compensarentur fini  exordio minores in stipulatum venerint, non esse tamen irritam conventionem placuit, cum ad diem minore faenore non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt. Cum praedium uxor viro donasstium mulier possessionem praedii sui reciperauit et idem praedium ob debitum uiri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia recte pignus a muliere contractum apparuit, quam offerre uiro debuit meliore praedio facto, scilicet si maiores sumptus quam fructus fuissent, quos uir ex praedio percepit: etenim in ea quantitate proprium mulier negotium gessisse, non alienum suscepisse uidetur.m.Fideiussor, qui pignora uel hypothecas suscepit atque ita pecunias soluit, si mandati agat uel cum eo a
Abbreviated transcription (Latin):
opinioñ. S i sub hac ꝯdc̃one fu̾it
hes institutus si stichũ manumise¬
rit ⁊ manumisiss postea q̃m ma¬
osfõso testõ accusatõne de lite pa-¬
cto transactum est nec fides ab ħede
tegrã ẽẽ placuit. Ei qui se filiũ

Expanded text:
ionum Si sub hac condicione fuerit heres institutus "si Stichum manumiserit" et manumisisset, et posteaquam maofficioso testamento accusatione de lite pacto transactum est nec fides ab herede tegram esse placuit. Ei, qui se filium
Abbreviated transcription (Latin):
sisse et testõ alios h̾edes instituiss
diuus adrianus decreuit heditatẽ
ad filiũ pertin̾e itaut lib̾tates et le¬
gata prestenturs huic slid̾ ad notã
dum ꝙ de libertatib et legatis adi¬
citur. Nam csi inoffõsũ testm̃ argu
sit legatariis inter scriptos hedes et
stitutũ est eisdem q permissũ est ĩ ap¬
pellare si contra testm̃n ꝓnunciatum
fu̾it. emosfitioso testõ mr̃is spurii
qiuo filii dr̃epossunt. Qmͣius insti¬
tuta iuosfitiosi testĩ accatõne res tnͣs¬
actone decissa sit tñ testiñ in suo iure
manet et iõ date in eo lib̾tates atq
legata usqͦ falcidia ꝑmittit suam
ptare filiũ sñ iussu principis potest
trem adoptiuã fło ee existimabat a¬
ge pot. In ea ꝓuintia de inosfõso

Expanded text:
es alios instituisset, diuus Hadrianus decreuit hereditatem ad filium pertinere ita, ut libertates et legata praestentur. hic illud adnotatum quod de libertatibus et legatis adicitur: nam cum inofficiosum testamentum arguisit legatariis inter scriptos heredes estitutum est, eisdem permissum est etiam appellare, si contra testamentum pronuntiatum fuerit.De inofficioso testamento matris spurii quoque filii dicere possunt.Quamuis instituta inofficiosi testamenti accusatione res transactione decisa sit, tamen testamentum in suo iure manet: et ideo datae in eo libertates atque legata, usque quo Falcidia permittit, suamptare filium sine iussu principis potest,trem adoptiuam falso esse existimabat, agere potest.In ea prouincia de inofficio
Abbreviated transcription (Latin):
dem ł .ii. disp̃. Si non mortis cã fu-¬
erit donatum s int̾ uiuos hac tñ cõ¬
templatõne uin quartam hãtur
potest dici inosficiosi q̃relam cessa¬
re si qiuartam in donatoemhz ausi
repleatur aut certe ꝯfit̾i oportẽ id ꝙ
donatũ est. Siqͥuis ꝯñ possit de in¬
osfitioso queri ad querelã ad missus
ꝓ parte rescindẽ testm̃ temptet ⁊ u¬
num sibi hedem eligat otra quẽ in¬
osfitiosi querelã instituat dñdũ

Expanded text:
.Si non mortis causa fuerit donatum, sed inter uiuos, hac tamen contemplatione, ut in quartam habeatur: potest dici inofficiosi querellam cessare, si quartam in donatione habet repleatur: aut certe conferri oportere id quod donatum est.Si quis, cum non possit de inofficioso queri, ad querellam admissus pro parte rescindere testamentum temptet et unum sibi heredem eligat, contra quem inofficiosi que
Abbreviated transcription (Latin):
eratius. Sieares quã ex empto
pr̃are debeam ui ili adempta fu̾it qiͣs
eam custodire debu̾am tm̃ ꝓprius est¬
est ut nicħ ampliꝰ ꝙͣ actões ꝑsequẽ¬
de eiꝰ pr̃ari a meemptori oporteat q̃ma
custodia adu̾sus uim parum ꝓficit
actões autem eas non solũ arbitrios
⁊ periculo tuo tͥ prare debeo ut om̃e
lutrum ac dispendiũ te seqͣt ⁊ ñ soł
seruo ad quisiturꝰ fuiss uterq no¬
strum eamdem rem enut a nõ dño
cũ emptio uenditioq sine dolo ma¬
lo fi̾et traditaq est siue ab eodem e¬
mimꝰs siue ab alio atq alio is ex no¬
bis tuendus est qui prior ius eiꝰ app̾¬
hendit hoc est cui pͥmũ tradita sit¬
s si alt̾ ex nobis a dño emiss is omĩ¬
modo tuendus est.
ad hibitis iniquis pond̾ib accepiss
ut in modo me fallet uł emptortͥ¬
tuinscriptus sit a uenditore pond̾i¬
b mĩnorib pomp̾ ait posse dici uen

Expanded text:
anarum Si ea res, quam ex empto praestare debebam, vi mihi adempta fuerit: quamvis eam custodire debuerim, tamen propius est, ut nihil amplius quam actiones persequendae eius praestari a me emptori oporteat, quia custodia adversus vim parum proficit. actiones autem eas non solum arbitrio, sed etiam periculo tuo tibi praestare debebo, ut omne lucrum ac dispendium te sequatur. Et noseruo adquisiturus fuisset.Uterque nostrum eandem rem emit a non domino, cum emptio uenditioque sine dolo malo fieret, traditaque est: siue ab eodem emimus siue ab alio atque alio, is ex nobis tuendus est, qui prior ius eius adprehendit, hoc est, cui primum tradita est. si alter ex nobis a domino emisset, is omnimodo tuendus est. adhibitis iniquis ponderibus accepisset, ut in modo me falleret, uel emptor circumscriptus sit a uenditore ponderibus minoribus, Pomponius ait posse dici uen
Abbreviated transcription (Latin):
culio non hr̃em aut eaten᷑ hr̃em qͣ¬
tenꝰ ex furtiua actum pecculiũ fuiss
tm̃ in ꝓpoĩto ⁊ retentõem me hĩturũ
plus debito solu̾im posse me cõdic̾e ẜ
iste mͥn subripu̾at tu ignorãs furtiuos
ẽe cñ peccłiares adem̾is ⁊ ꝯsũpseris cõ¬
dictio eo noie michiadũsus texpetet
qͣ res mea ad te sñ cã peruenit ¶ Sci¬
ens alienã rem ignoranti m uẽdid̾iᷤ¬

Expanded text:
culio non haberem aut eatenus haberem, quculio non haberem aut eatenus haberem, quatenus ex re furtiua auctum peculium fuisset, tamen in proposito et retentionem me habiturum plus debito soluerim posse me condicere. iste mihi subripuerat, tu ignorans furtiuos esse quasi peculiares ademeris et consumpseris, condictio eo nomine mihi aduersus te competet, quasi res mea ad te sine causa peruenerit.Si sciens alienam rem ignoranti mihi uendid
Abbreviated transcription (Latin):
ipħr Si quit cum fundũ uenderet
sura dixiss giͣs ibi ułłm dolũ fuisset
tñ dolia emptori debebit.
Dautr. Quicquid uenditor accessu¬
rum dix̾it id integrũ ac sanũ tradioꝵ
ueluti si fundo dolia accessura dixiss
non quassata s integra dare d¬
uie Predia mͥ uendidisti ⁊ cõuenit
ut aliquid facem ꝙ si non fecissẽ pe¬
nam ꝓmisi respondi uendito. anteꝙͣ
penam ex stipłatu petat ex uẽdito
age̾ pot̾ si ꝯsequutus fu̾it qnͣtũ pene
noĩe stipłat᷑ eẽt agentẽ ex stipłatu
doli mali submouebit si ex stipłatu
penam conseciunt᷑ fu̾is ip̃o iure ex
uendito ag̾e ñ pot̾is nͥ mid eiꝰ int̾fu
demł Cuires sub ꝯdcone legata
erat si eam imprudens ab ħxde emit
actõne ex empto pot̾it consequi emp¬
tor p̾ciũ cua nõ ex cã legati rem ht̃.
ob id fcm̃ minutũ ẽẽ peccłiũ eo scilz
ꝙ debitor mñs ex cã ꝯdictõnis sit ft̃s
nam l si iam tradit᷑ furtũ mͥ feciss¬
aut omĩno ꝯdictõem eo noĩe de pet¬

Expanded text:
Si quis cum fundum uenderet,sura dixisset, quamuis ibi nullum dolium fuisset, tamen dolia emptori debebit..Quidquid uenditor accessurum dixerit, id integrum ac sanum tradi oportet: ueluti si fundo dolia accessura dixisset, non quassa, sed integra dare dPraedia mihi uendidisti et conuenit, ut aliquid facerem: quod si non fecissem, poenam promisi. respondit, uenditor antequam poenam ex stipulatu petat, ex uendito agere potest: si consecutus fuerit, quantum poenae nomine stipulatus esset, agentem ex stipulatu doli mali exceptio summouebit: si ex stipulatu poenam consecutus fueris, ipso iure ex uendito agere non poteris nisi in id, qu Cui res sub condicione legata erat, is eam imprudens ab herede emit: actione ex empto poterit consequi emptor pretium, quia non ex causa legati rem habetob id factum minutum esse peculium, eo scilicet, quod debitor meus ex causa condictionis sit factus. nam laut omnino condictionem eo nomine de pe
Abbreviated transcription (Latin):
constituta dubium ñ est quĩ loratio
⁊ conductio sit.
sicutifi̾et cum quid estimatũ in dotẽ¬
precarii uerogatio ita fc̃a quoadis ꝙ
pensionem remittam ex locato ⁊ ꝯdu¬
cto agendum erit.

Expanded text:
constituta, dubium non est, quin locatio et conductio sit. sicuti fieret, cum quid aestimatum in dotprecariive rogatio ita facta, quoad is, qui pensionem remittam, ex locato et conducto agendum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
seqiuio pareat sibi aut quiadoptat᷑
fu̾it min̾ ꝑcipiat qmͣ dignũ eriresi
consequi. ¶ Interclitorẽ peruuttit᷑
adoptare paupiori si uite eiꝰ sobrietã
clara sit. uel affectio honesta net ĩcog¬
nita satisdatõ autẽ ĩ hiis casib¬
ałr enĩuoluntatici qui arrogare
se restituturũ q̃ ex bonis eiꝰ ⁊ sequut᷑
fu̾it slł ad quos res peruentura ẽẽt si
arrogatus ꝑmansiss in suostatu.

Expanded text:
et sibi, aut qui adoptatus fuit minus percipiat quam dignum erit eum consequi.Interdum et ditiorem permittetur adoptare pauperiori, si uitae eius sobrietas clara sit uel affectio honesta nec incognita.Satisdatio autem in his casibr enim uoluntati eius, qui adrogare se restituturum ea, quae ex bonis eius consecutus fuerit, illis, ad quos res peruentura esset, si adrogatus permansisset in suo statu.
Abbreviated transcription (Latin):
arrogator decesserit impube relicto fi¬
lio adoptiuo ⁊ impubes mox decedat
an hr̃edes arrogatoris teneat᷑ et dñd̾¬
hredes quo restitu̾e se bõa arrogati¬
⁊ pret̾ea prestare quartã partẽ ¶Sy
an impubi arrogator substitũe pos
nisi forte ad quartam solã quã ex bo
si fidei eius cõmittat ut qñ restitu

Expanded text:
adrogator decesserit impubere relicto filio adoptiuo et mox impubes decedat, an heredes adrogatoris teneantur? et dredes quoque restituturos et bona adrogati et praeterea quartam partem.Sed an impuberi adrogator substituere posnisi forte ad quartam solam quam ex bonsi fidei eius committat, ut quandoque restitu
Abbreviated transcription (Latin):
do quoz sanus est. S si emptor ignora¬
uit uenditor sit ex empto ẽẽ acdem us
riun est qd offiliꝰ ait quesitũ est. si ulła
talis sit ut transinigi ñ possit an sa¬
na sit ⁊ ait pomp sanam ẽe pleras cp¬

Expanded text:
do quoque sanus est, sed si emptor ignorado quoque sanus est, sed si emptor ignorauit, uenditor scit, ex empto esse actionem: et uerum est quod Ofilius.Quaesitum est, si mula talis sit, ut transiungi non possit, an sana sit. et ait Pomponius sanam esse: pleras
Abbreviated transcription (Latin):
mancipiũ pot̾ iumẽtoꝵautẽ appłłone
an om̃e peccus contineat᷑ iuideam̃ ⁊ dif¬
ficile cst ut contineatur. Namaliudsis¬
mificant iumenta aliud significatur
peccoris applłone idcirto elogiũ huic
edicto subiestũ est cuiꝰ u̾ba hec sunt q̃
de ium̃toꝵ sanitate diximꝰ de cet̾oquo
pretore omi uenditores faciant unde
dubitari desit an ħ edc̃o bones quo
contineant᷑ Et .n. ium̃toꝵ applłce ñ cõ
tim eos ueriꝰ est s peccoris applłone cõ¬
tinebunt᷑ s ⁊̃ sit quedam que ĩ hõĩb
quidẽ morbũ faciũt In ium̃tis ñ adeo
ut puta si mulus castratus est n mor¬
titudine quid eiꝰ detrahit᷑ neq de utili¬
tate eum ad gn̾and̾ nũꝗͣm sit habilis¬
celiꝰ quo scribit ñ oia aialia castra¬
ta ob idip̃ͥm iutiosa eẽ nͥ pp̃ ip̃am cast᷑¬
tõem fcã sunt ĩ becilliora ⁊ ĩonulũ nõ
eẽ uitiosum idem refert osfiliũ existi¬
masse cquũ est ratũ sanũee sicuti spa¬

Expanded text:
mancipium potest.Iumentorum autem appellatione an omne pecus contineatur, uideamus. et difficile est, ut contineatur: nam aliud significant iumenta, aliud significatur pecoris appellatione.Idcirco elogium huic edicto subiectum est, cuius uerba haec sunt: 'quae de iumentorum sanitate diximus, de cetero quoque pecore omni uenditores faciunto'.Unde dubitari desiit, an hoc edicto boues quoque continean pecoris appellatione continebuntur.Sed enim sunt quaedam, quae in hominibus quidem morbum faciunt, in iumentis non adeo: ut puta si mulus castratus est, neque mor de fortitudine quid eius detrahitur neque de utilitate, cum ad generandum numquam sit habilis.Caelius quoque scribit non omnia animalia castrata ob id ipsum uitiosa esse, nisi propter ipsam castrationem facta sunt inbecilliora: et ideo mulum non esse uitiosum. idem refert Ofilium existimasse equum castratum sanum esse, sicuti spa