comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ urãm ut rei u̾itatẽ inuestigetis.⁊ suta ueritas se habet: nullũ in¬
de scandalũ in eccłia faciatis. ne aut nimie imputet᷑ simplicitati: aut ali¬
cui occulte cũpiditati: Uał.Li.
magna ⁊ manifesta me cõpulit necessitas ꝓ int̾minatis iniuriis carnoden¬
si eccłie ab eis freq̃nter illatis. ⁊ ab aurelianensi eccłia ñdũ em̃datis. Ad qđ etiã
nunc labore uidentur qui ꝓ uob̾ scͥpserunt ad libitũ suũ int̾p̃tantes litteras
dnĩ pape. sensũ suũ ñ aptantes eiꝰ uoluntati. s insidias facientes gramatice
posicioni. tanqͣm et ip̃i qui litteras apłicas scͥpserunt ñ fuert̃ gramatiei. Qñ
enĩ dix̃ ut c̃firmaretis senteneiã nͥrã canoniee dictatã in p̃dictã dnãm: iam
dix̾at ȩẽ. parrochianã ur̃am. et tam̃ dedit carnotensi eccłie licenciã ex¬
tã ⁊ sepe uoeatã. ⁊ ñ resipiscentẽ sathane trade. cũ illa potestas hoe consense¬

Expanded text:
ionem vestram, ut rei veritatem investigetis, et si ita se veritas habet, nullum inde scandalum in Ecclesia faciatis, ne aut nimiae imputetur simplicitati, aut alicui occultae cupiditati. Valete.magna et manifesta me compulit necessitas pro interminatis injuriis Carnotensi Ecclesiae ab eis frequenter illatis, et ab Aurelianensi Ecclesia nondum emendatis. Ad quod etiam nunc laborare videntur qui pro vobis scripserunt, ad libitum suum interpretantes litteras domni papae, sensum suum non aptantes ejus voluntati, sed insidias facientes grammaticae positioni, tanquam et ipsi qui litteras apostolicas scripserunt, non fuerint grammatici. Quando enim dixdixerat esse parochianam vestram, et tamen dedit Carnotensi Ecclesiae licentiam excentem Satanae tradere, cum illa potestas hoc concesse
Abbreviated transcription (Latin):
gunt nos noua genera morboꝵ. noua q̃rere exꝑm̃ita medicam̃toꝵ. Cũ gͦ con¬
fessio illa ita fuerit cõꝑbata. iã constabit incestuosũ fuisse comugiũ. Incestis
aũ ẽiunetionib scłm canones. nicħ uenie reseruamꝰ: nͥ cũ flagiciosũ comugũ
seꝑatione sanau̾int. Ipse aũ coniugii uiolator ⁊ accusator om̃i tẽpore. uelut
ut minꝰ usq ad tp̃s ꝑacte peniteneie sine coniugio maneat. mulier aũ p̃ciũ
pudicicie sue dotem uidelicet ñ amittat. Ita quidẽ ⁊ c̃fessioni satisfaciemꝰ. ⁊ con¬
iugii boni infuturũ utiliter ꝓuidebimꝰ. hec int̾im sine ullo ordinis nr̃i dispen¬
dio facere pot̃ ur̃a dispensatio. donec suo tẽpore ad generale conciliũ uł gen̾alẽ
amꝰ. Ego enĩ ita facio si qͥd mͥ aliqͥd talȩ contingit. ⁊ sic feci in hac p̾senti qͣdra¬

Expanded text:
gunt nova genera morborum nova quaerere experimenta medicamentorum. Cum ergo congunt nova genera morborum nova quaerere experimenta medicamentorum. Cum ergo confessio illa ita fuerit comprobata, jam constabit incestuosum fuisse conjugium: « Incestis autem conjunctionibus secundum canones , nihil veniae reservamus, nisi cum flagitiosum conjugium separatione sanaverint.ut minus usque ad tempus peractae poenitentiae sine conjugio maneat; mulier autem pretium pudicitiae suae, dotem videlicet non amittat. Ita quidem et confessioni satisfaciemus, et conjugii bono in futurum utiliter providebimus. Haec interim sine ullo ordinis nostri dispendio facere potest vestra dispensatio, donec suo tempore ad generale concilium, vel generalem amus. Ego enim ita facio, si quid mihi aliquando tale contingit, et sic feci in hac praesenti Quadra
Abbreviated transcription (Latin):
entia sał ⁊ dilectionẽ. De milite qͥ ante legitimas nuptias cũ sorore uxo¬
ris sue c̃cubuit. ⁊ culpã suã publice c̃fessꝰ ẽ. hoc pat̾nitati ur̃e respondeo qđ uos
bene nostis. qr sͥ publicã ingessit infamiã.⁊ aduersꝰ honestã ꝑsonã nec accusare
de cet̾o pot̃ aut testificari. Uerũ qr nemo cͥminosꝰ confessionẽ facere pot̃. nisi
aut de flagicio aut de facinore negare ñ possumꝰ qͥn confessiones qͣs ꝓ dei timore
⁊ sua salute adu̾sum se faciunt penitentes recipiamꝰ. ⁊ qͥn eis legittimas peni¬
tencias imungamꝰ. qͣs si eis denegaremꝰ : inuisibiliũ lupoꝵ facib eos deuorandos
obiceremꝰ. Si uͦ huiꝰmodi accusatores sui. leuit̃ ⁊ inpune tͣnsire ꝑmittimꝰ: bomũ
coniugale qđ natura ⁊ lege abinitio sanccitũ ẽ. ꝑiculose uolandũ exponimus.
sue argum̃to rei u̾itatẽ astruere possint. confessio illa cõꝑbanda ẽ. qr co

Expanded text:
orore uxoris suae concubuit, et culpam suam publice confessus est, hoc paternitati vestrae respondeo quod vos bene nostis, quia sibi publicam ingessit infamiam, et adversus honestam personam nec accusare de caetero potest, aut testificare. Verum, quia nemo criminiosus confessionem facere potest, nisi aut de flagitio aut de facinore, negare non possumus quin confessiones quas pro Dei timore et sua salute adversum se faciunt poenitentes, recipiamus, et quin eis legitimas poenitentias injungamus; quas si eis denegaremus, invisibilium luporum faucibus eos devorandos objiceremus. Si vero hujusmodi accusatores sui leviter et impune transire permittimus, bonum conjugale quod natura et lege ab initio sancitum est, periculose violandum exponimus. suae argumento rei veritatem astruere possint, confessio illa approbanda  al. co
Abbreviated transcription (Latin):
pellationẽ seq̃retur soluere cogendꝰ ẽ. Be eeto quod abbas auob exigit ut
comunẽ rẽ frm̃ urã stipulatione quiecã possideat: absurdũ ualde indec᷑
ut a uob̾ exigat᷑. qđ iuris ur̃i ñ eẽ. manifeste ꝓbat᷑. canonũ auetoritate ꝓhi¬
bente. uidelicet ut nullꝰ ep̃c rẽ eccłiȩ sine conuientia eleri alienet. cõmũ
tet aut donet. Uñ in decretis pontificalib legit᷑. Cause quȩ legib ñ conti¬
nent᷑ a iudicibꝰ eccłiasticis minime audiant᷑. Ad int̾rogata pauca resẽbo:
quia hec et meliora uos nosse non dubito .c. XIuiaoo¬

Expanded text:
pellationem sequeretur, solvere cogendus est. De caetero quod abbas a vobis exigit, ut communem rem fratrum vestra stipulatione quietam possideat, absurdum valde videtur ut a vobis exigatur quod juris vestri non esse manifeste probatur, canonum auctoritate prohibtet, aut donet. Unde in Decretis pontificalibus legitur: « causae quae legibus non continentur, a judicibus ecclesiasticis minime audiantur . » Ad interrogata pauca rescribo, quia haec et meliora vos nosse non dubito. Va
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpoꝵ oportimitate seqͥ uos oportebit. qđ infirmitati ur̃e erit tołabiliꝰ.¬
Si aũ sciremꝰ uos eẽ. paratos. ut cũ gaudio possetis tołare ruinas. domoꝵ
remini ẽsiliũ susanne q̃ mag̃ elegit in manꝰ hõium incidere. quã legẽ dere¬
linq̃re.S qr in donis spũalib ẽsiliũ ⁊ fortidudo ẽiuncta s̃: consiliũ aliud nͥ
sus ignoramꝰ. De curia aũ in causis cłicoꝵ uitanda. de accusatione uł testi¬
monio łicoꝵ adu̾sus laicos. uł laicoꝵ adu̾sus clericos. quid decreta qͥd ea¬
nones. qͥd etiã mundane leges clament ⁊ apud uos habet᷑. et nos ex parde
scͥpsissemꝰ uob̃. nͥ qr gerulꝰ litterarũ ur̃ar̃ .ui. feria pꝰ meridiẽ ad nos uenit.
⁊ ad reditũ festinauit. Ad p̃sens altud auxiliũ ur̃e fr̃ntati ferre ñ possumꝰ

Expanded text:
ulat, oportet ut aut legem offendatis aut regem. Si enim concanonicum vestrum crimSi autem sciremus vos esse paratos, ut cum gaudio tolerare possetis ruinas domorumeremini consilium Susannae, quae magis elegit in manus hominum incidere quam Dei legem derelinquere . Sed quia in donis spiritualibus consilium et fortitudo conjuncta  ignoramus. De curia autem in causis clericorum vitanda , de accusatione vel testimonio clericorum adversus laicos vel laicorum adversus clericos, quid decreta, quid canones, quid et mundanae leges clament, et apud vos habetur, et nos ex parte scripsissemus vobis, nisi quia gerulus litterarum vestrarum sexta feria post meridiem ad nos venit, et ad red
Abbreviated transcription (Latin):
Expectans ex pectaui ⁊ ñ intendisti mͥ. qr altare de basilieis qͦd m inc̃cilio
sensu qͣm turonensis archiep̃i patrocinio. eui plꝰ iusto subiacet fr̃nitas tuã
sibi usurpat ius meũ. Si aũ hiuic rei consensũ ñ p̃bere de dicas. eredi ñ pot̾
qͥ ꝑ officio tuo cũ possis uindicare ñ uindieas. Racientis aũ ꝓculdubio eulpa
habet: qͥ qđ pot̃ corrigere ñ studet em̃dare. Nec caret neuo consensioms ibe
culte: qͥ manifesto facinori desinit obuiare. uñ seiat fr̃nitas ⁊ua. qr si cle p̾¬
dicto ꝑuasore plenã iusticiã mͥ ñ feceris: qł exigi pot̾ afaciente. de ceco qͥb
modis potero exigã aꝯsentiente. Qd aũ suꝑ hoc m facturꝰ sis: ꝑ p̃sentiũ po¬
titorẽ seripto michi remandet tua fraternitas.uał.¬

Expanded text:
Exspectans exspectavi et non intendisti mihi, quia altare de basilicis, quod mihi in concilio sensu quam Turonensis archiepiscopi patrocinio, cui plus justo subjacet fraternitas tua, sibi usurpat jus meum. Si autem huic rei consensum non praebere te dicas, credi non potest, qui pro officio tuo cum possis vindicare non vindicas: « Facientis autem procul dubio culpam habet , qui quod potest corrigere non studecultae, qui manifesto facinori desinit obviare. » Unde sciat fraternitas tua quia si de praedicto pervasore plenam justitiam mihi non feceris, quod exigi potest a faciente, de caetero quibus modis potero exigam a consentiente. Quid autem super hoc mihi facturus sis, per praesentium portitorem scripto mihi remandet tua fraternitas.
Abbreviated transcription (Latin):
aconiugio pontii lib̾a eẽt. ⁊ cui uellet in xp̃o nube posset. Iterũ mandatũ ẽ.
poncio ut ad audiendũ hec sacram̃ta ueniret. aut si qͥd legitaime ꝑ sonis testi¬
ficantiũ uł dictis eoꝵ obicere posset obiceret. Qđcũ ut cetera simplicitate uł
quib ꝓbatũ ẽ.⁊ mulierẽ priꝰ aparentib alt̾i fuisse traditã: ⁊ pontio sine sua

Expanded text:
a conjugio Pontii libera esset, et cui vellet in Christo nubere posset. Iterum mandatum est a conjugio Pontii libera esset, et cui vellet in Christo nubere posset. Iterum mandatum est Pontio, ut ad audiendum haec sacramenta veniret, aut si quid legitime personis testificantium, vel dictis eorum objicere posset, objiceret. Quod cum ut caetera simplicitate velquibus probatum est, et mulierem prius a pare
Abbreviated transcription (Latin):
am que erat int̾ pontiũ ⁊ p̃dictã maltildẽ prudentiũ uiroꝵ consilio ⁊ iudi
tio t̃minaret. Reu̾sus itaq parisiensis ep̃c. diem ⁊ locũ pontio ⁊ maltildi
accusatores ⁊ aceusatꝰ. testes et iudices. Quesitũ ẽ. ap̃taxata maltilde qͣre ẽ¬
qm̃ pꝰ eẽt galeranno aparentib tradita. ⁊ huic contͣdicens ꝓposse suo et
flens nolente matre copulata. Cũ gͦ oblatũ eẽt pontio ut ad obiecta respon¬
deret. q̃rens q̃dã uertieula mebil ad obiecta respondit s aconuentu eui se
p̃sentau̾at ñ satis apte recessit. Mandatũ ẽ. ei itaq semel ⁊ sepiꝰ ut uł ad ob
iecta respondet. uł iuditiũ audire ñ differret. Cũ gͦita aiuditio declinaret:
iudieatũ ẽ. ei ex apłico decreto qđ dilationẽ sentencie ex absentia luerari ñ
deb̾et. Ex inde ꝓlatis ex legũ ⁊ catonũ auctaritate sentenciis qr si testes muli¬
eris adu̾sus pontiũ agentis datis sacram̃tis ꝓbare possent. qđ mulier obiecerat

Expanded text:
aque persona absens erat, injunctum est a praetaxato legato Parisiensi episcopo, ut utramque partem cio terminaret. Reversus itaque Parisiensis episcopus diem et locum Pontio et Mathildi accusatores et accusatus, testes et judices. Quaesitum est a praetaxata Mathilde, quare cojuncta, quoniam prius esset Galeranno a parentibus tradita , et huic contradicens pro posse suo et flens, nolente matre, copulata. Cum ergo oblatum esset Pontio, ut ad objecta responderet, quaerens quaedam diverticula, nihil ad objecta respondit, sed a conventu, cui se pjecta responderet, vel judicium audire non differret. Cum ergo ita a judicio declinaret, judicatum est ei ex apostolico decreto, quod dilationem sententiae ex absentia lucrari non deberet exinde prolatis ex legum et canonum auctoritate sententiis , quia si testes mulieris, adversus Pontium agentis, datis sacramentis probare possent quod mulier objecerat,
Abbreviated transcription (Latin):
municastis: quod ur̃i uiris erat fecistis. maxue cũ dñoꝵ potestatẽ inseruos
suos illabatã deb̾e eẽ. lex constituat. nec cuiquã hominũ ius suũ detrahi pos¬
se ꝑmittat. Quod aũ ex c̃suetudine eccłie ur̃e hoc uob̃ licere absq alteriꝰ ꝑsone
int̾̃pellatione asseritis. ñ ẽ. ħ soliꝰ parisiensis eccłie ẽsuetudo. S etiã carnoten¬
sis ⁊ aliar̃ eccł̃iar̃ quib ep̃ali auctoritate excõmimicandi ius concessum ẽ. Uñ
ñ aliud saniꝰ consiliũ uob̃ dare possumꝰ. qͣm ut c̃suetudinẽ fortit̃ teneatis. aqͣ
si semel cesseritis. non ad arbitriũ ur̃m recuꝑare ualebitis. Uał. C.Lx.¬

Expanded text:
municastis, quod vestri juris erat fecistis, maxime cum dominorum potestatem in servos suos illibatam debere esse lex constituat , nec cuiquam hominum jus suum detrahi posse permittat. Quod autem ex consuetudine Ecclesiae vestrae hoc vobis licere absque alterius personae interpellatione asseritis, non est haec solius Parisiensis Ecclesiae consuetudo, sed etiam Carnotensis, et aliarum Ecclesiarum, quibus episcopali auctoritate excommunicandi jus concessum est. Unde non aliud sanius consilium vobis dare possumus quam ut consuetudinem fortiter teneatis, a qua si semel cesseritis  al. discesseritis, non ad arbitrium vestrum recuperare valebitis. De c
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ quidã parrochianꝰ nr̃ uult habere inconiugẽ ne de p̃teritis nuptiis
aliqͦd apud uos generet᷑ scandalũ. uł p̃sentib aliqd ponat᷑ offendiculũ. Ualete.
⁊ ex mutua dilectione paruitatis nr̃e memor estote.
nuꝑ aparuitate mea ex parte abbatisse iotrensis monasterii utrũ de¬
relinq̃rint p̃sbit̾i. qͥ cuidã egroto ex consuetudine pꝰ pͣndiũ uom̃ti uiaticũ da¬
guentis pictatẽ laudaui. ⁊ p̃sbit̾oꝵ diligentẽ negligentiã in quo rep̃hendem
ñ inueni. Pius fuit in hoc langͣntis timor: pia fuit medicine dilatio. In utroq
gͦ ñ fuit culpabilis negligentia: sed salubs ⁊ cauta diligentia. uͥ nec medicus
suo defuisse uidet᷑ officio: nec moriens diuino caruisse beneficio. Unde augus¬
tinꝰ de acceptione eucharistiȩ ita se̾bit. Faciat unusqͥsq qđ scd̾m fidẽ suam
pie credit eẽ. faciendũ. Neq eñĩ litigauerunt int̾ se aut qͥsqͣm se alt̾i p̃posuit.

Expanded text:
mulierem quidam parochianus vester vult habere in conjugem, ne de praeteritis nuptiis aliquod apud vos generetur scandalum, vel presentibus aliquod ponatur offendiculum. Valete, et ex mutua dilectione parvitatis meae nostrae memor estote.nuper a parvitate mea ex parte abbatissae Jotrensis monasterii, utrum deliquerint presbyteri, qui cuidam aegroto ex consuetudine post prandium vomenti viaticum daguentis pietatem laudavi, et presbyterorum diligentem negligentiam in quo reprehenderem non inveni. Pius fuit in hoc languentis timor, pia fuit medicinae dilatio  sic v. c.; antea laudatio. In utroque ergo non fuit culpabilis negligentia, sed salubris et cauta diligentia, ubi nec medicus suo defuisse videtur officio, nec moriens divino caruisse beneficio. Unde Augustinus de acceptione Eucharistiae ita scribit : « Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam se alteri proposuit
Abbreviated transcription (Latin):
castã ex hibe xͦ. aucliat ieroninũ dicentẽ. intractatu octogesini sexti psalmi.
Rẽ mirã uob loquor s tam̃ uerã. Syon nr̃a in qua aliquotiens alienigene g̃. et
thyrꝰ. ⁊ ethiopes illa speculi. illa raab meretrix. illa babylon.illa q̃ diuarieauit
uirgo efficit᷑. Si gͦ raab ñ repellit᷑ aspũali conugio xͥ. cur mulier lapsa ñ ad¬
nuttet᷑ ad coniugiũ uiri honesti: Neq enĩ ab huiꝰmodi nuptiarũ fede disere
eccłiasticis ea ẽ. inferenda inuiria. ut qͣmuis cełeriꝰ uł tardiꝰ celebrata sint̾
qͣm traditꝰ ordo postulat: eos tam̃ qͥs de t᷑pitudine tͣnstulerunt ad honestate de
ciuitate diaboli ad eiuitatẽ dĩ. nos indisereta seu̾itate cogamꝰ reu̾ti de honesta¬
te ad tͤpitudinẽ. de eiuitate dĩ. ad euntatẽ diaboli. Si u aliter in aliqͥb capłis
reꝑtũ fu̾it. seu̾itati discipline ẽ. asscͥbendũ. s uͥ salꝰ ꝑiclitat᷑. modatione legumn
saluti intelligimus consulendum.

Expanded text:
sto , audiat Hieronymum dicentem in tractatu octogesimi sexti psalmi: « Rem miram vobis loquor, sed tamen veram. Sion nostra in qua aliquoties alienigenae sunt, et Tyrus, et Aethiopes, illa specula, illa Raab meretrix, illa Babylon, illa quae devaricavvirgo efficitur. » Si ergo Raab non repellitur a spirituali conjugio Christi, cur mulier lapsa non admittitur ad conjugium viri honesti? Neque enim ab hujusmodi nuptiarum foedere discrepecclesiasticis ea est inferenda injuria, ut quamvis celerius vel tardius celebrata sint quam traditus ordo postulat, eos tamen quos de turpitudine transtulerunt ad honestatem, de civitate diaboli ad civitatem Dei, nos indiscreta severitate cogamus reverti de honestate ad turpitudinem, de civitate Dei ad civitatem diaboli. Si vero aliter in aliquibus capitulis repertum fuerit, severitati disciplinae est ascribendum. Sed, ubi salus periclitatur, moderatione legum saluti intelligimus consulendum.
Abbreviated transcription (Latin):
dielcit qua antea ñ habebat. Exhis beati ieronimi u̾bis colligi pot̾ qi si ꝓpt̃
consortũ ꝓudiei reddit᷑ pudica: econtͣrio ꝓpt̃ diuortiũ eiꝰdẽ reddit᷑ impu¬
iea ⁊ñ cũ leges honestati ꝯsulere debeant ⁊ saluti. tuciꝰ mͥ eẽ. uidet᷑. ut uir
mulierẽ quã dux̃ licet nesciens impudicã retineat ĩuxorẽ. qͣm suo diuorti
nillã formeariã ⁊ se faciat fornicatorẽ. Beati qͦq doctores nr̃i. ambrosiꝰ et
augustiꝰ. hꝰ modi mulierũ lapsꝰ suadent potiꝰᷤ auiris deb̾e dimiti. quã
diftricte. ⁊ sine miscdia udicari. cũ ⁊ ip̃i uiri uix possint asimilib impu¬
tales debent ⁊ ip̃e uos inurenire. Intactã q̃ris intactꝰ esto. P urã q̃ris: noli eẽ. im¬
purꝰ incde ⁊ amibrasi insermone de accusato dño. Pudiciere causam nͥ ur pudi¬
caceusare ñ debet. Tale eñĩ arbitriũ meret᷑ castimonia: apud quẽ ñ ꝑiclitet᷑

Expanded text:
dicitiam quam prius non habuerat. » Ex his beati 80 Hieronymi verbis colligi potest quia si propter consortium pudici redditur mulier pudica, e contrario propter divortium ejus redditur impudica. Unde cum leges honestati consulere debeant et saluti, tutius mihi esse videtur, ut vir mulierem quam duxit, licet nesciens impudicam retineat uxorem, quam suo divortio et illam fornicariam, et se faciat fornicatorem. Beati quoque doctores nostri, Ambrosius et Augustinus, hujusmodi mulierum lapsus suadent potius a viris debere dimitti quam districte et sine misericordia judicari, cum et ipsi viri vix possint a similibus imputales debent et ipsae vos invenire. Intactam quaeris? intactus esto. Puram quaeris? noli esse impurus. » Inde et Ambrosius in sermone De accusato Domino. « Pudicitiae causam nisi vir pudicus accusare non debet. Talem enim arbitrum meretur castimonia, apud quem non periclitetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessi s̃ : fornicatio u nulli ĩ pune concedit᷑. hec sentencia nec fornicariã exci¬
pst nec fornicariũ alege ꝯuigis: siẽ ⁊ paulꝰ lapsibꝰ humane fragilitatis occ̾¬
rens sebit add corinthios. Apt̃ fornicationẽ unꝰ qͥsq suã uixorẽ habeat. ⁊ una¬
nabilis foret turpitudine. flagicii uenialis fieret honestate matinonii.
nes iã reputent᷑ formearie. que priꝰ erant inhoneste. neq liceat uiris eas
ppot̃ pͥorẽ sapsũ dimittere: dicente apło. Alligatꝰ es uxori: uoli q̃rere soludio¬
ne. Cueñ formeatio ⁊ inuet̾i ⁊ in nouo testam̃to equȩ inhonesta ⁊ clãpnabił.

Expanded text:
sunt. Fornicatio vero nulli impune conceditur. » Haec sententia non fornicariam excepit, nec fornicarium a lege conjugii, sicut et Paulus lapsibus humanae fragilitatis occurrens scribit ad Corinthios: Pnabilis foret turpitudine flagitii, venialis fieret honestate matrimonii, nec jam reputentur fornicariae quae prius erant inhonestae, neque liceat viris eas propter priorem lapsum dimittere, dicente Apostolo: Alligatus es uxori, noli quaerere solutionem . Cum enim fornicatio et in Veteri Testamento
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissa sunt regimini iudicare. occulta uͦ ⁊ incognita illiꝰ st̃ iuditio. relin¬
qͣnda c qͥ solꝰ nouit corda filioꝵ hominũ. Non negamꝰ tm̃ qͥn ad diuna aliqͣn¬
do recurrendũ sit testimonia. qͣndo p̃cedente ordinaria accusatione omo
defunt humana testimonia. ñ qđ lex instituerit diuina. s qđ hoc exigat
in credulitas humana. Sic̃ de iuram̃tis habemꝰ in eũgłio. ñ uirabis omĩno. Sit
t̃minari ꝑmitt̾it in eccłia. ut ꝓpt̃ infirmitatẽ litigantiũ: iuram̃tũ finis sit
in om̃i controu̾sia. Non seͥbo talia ignoranti: s cõmonefacio ut qđ nouit ur̃a¬
prudentia ꝑficiat in hoc litigio ⁊ in omni ꝓposito sibi negocio. Uał. .C. XLU¬

Expanded text:
lius sunt judicio relinquenda, qui solus novit corda filiorum hominum. » Non negamus tamen quin ad divina aliquando recurrendum sit testimonia quando, praecedente ordinaria accusatione , omnino desunt humana testimonia; non quod lex hoc instituerit divina, sed quod exigat incredulitas humana, sicut de juramentis habemus in Evangelio: Non jurabis omnino. Sit terminari permittit in Ecclesia, ut propter infirmitatem litigantium, juramentum finis sit in omni controversia . Non scribo talia ignoranti, sed commonefacio, ut quod novit prudentia vestra perficiat in hoc litigio, et in omni proposito sibi negotio. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
caro. de qͦ orta erat tã flagiciosa suspicio. Paulo pꝰ uentilata ẽ. hec causa ante
uidices eccłiasticos. quoꝵ quidã dicebant qđ in huiꝰmodi causa ñ eẽt admittẽda
tał examinatio. inqͦ nulla iuditiario ordine facta p̃cessisset accusatio. Alii uͦ
aliis ita dissentientib udicauer̃ qđ iuxta eẽt ista examinatio qͣm mulier obtu¬
lerat exsuo iuditio. ñ attendens quia nemo debet tẽptare dm̃ suũ quã diu ht̃
qͥd faciat. Tc̃ enĩ tẽptat hõ dm̃ suũ qͣndo pꝰposito ordine iuditiario ꝑ exami¬

Expanded text:
caro, de quo orta erat tam flagitiosa suspicio. Paulo post ventilata est haec causa ante caro, de quo orta erat tam flagitiosa suspicio. Paulo post ventilata est haec causa ante judices ecclesiasticos, quorum quidam dicebant quod in hujusmodi causa non esset admittenda talis examinatio, in qua nulla judiciario ordine facta praecessisset accusatio. Alii vero aliis ita dissentientibus judicaverunt, quod juxta esset ista examinatio quam mulier obtulerat ex suo judicio, non attendentes quia nemo debet tentare Deum suum, quandiu habet quid faciat . Tunc enim tentat homo Deum suum, quando postposito ordine judi
Abbreviated transcription (Latin):
mitto pat̾nitati ur̃e p̃sentiũ latorẽ canonicũ beati qͥntini bone spei frẽm
ut ꝓdei amore ⁊ nr̃o. negociũ ꝓpt̃ qđ pat̾nitatẽ ur̃ã uisitauit. diligent̃ attenda¬
tis. pat̾ne dirigatis qͣntũ salua iusticia fieri pot̃ auxilio ⁊ c̃silio sustẽtis. Hi¬
bet enĩ p̃sens fr̃ sororẽ qͣndã ꝯugatã qͣm ꝑ comecturas suspectã ht̃ maritꝰ su¬
us de adulterio. ñ in adulterio dep̃hensam. ñ testibꝰ conuictã. nec ab aliqͥ accu¬
satã. Cũ gͦ ita resse habeat maritꝰ tñ huiꝰ mulieris thorũ ẽiugis deseruit. ⁊ debi¬
tũ c̃uigale subtrax̃. Qđ audiens pat̾ generũ suũ conuenit. ⁊ eausã cur hoc fac̾et
diligent̃ inqͥsiuit. Qua audita uoluit filiã suã de obiecto cͥmine iureiurando
purgare ⁊ insuꝑ p̃cipiti uoluntate ⁊ sine consilio addidit. qđ mulier examina¬
tione candentis ferri parata eẽt cõꝓbare qđ nũquã fu̾it eũ p̃dicto uiro una

Expanded text:
tini, bonae spei fratrem, ut pro Dei amore et nostro negotium, propter quod paternitatem vestram visitavit, diligenter attendatis, paterne dirigatis, quantum salva justitia fieri potest auxilio et consilio sustentetis; habet enim praesens frater sororem quamdam conjugatam, quam per conjecturas suspectam habet maritus suus de adulterio, non in adulterio deprehensam, non testibus convictam, nec ab aliquo accusatam. Cum ergo ita res se habeat, maritus tamen hujus mulieris horum conjugii deseruit, et debitum conjugale subtraxit. Quod audiens pater generum suum convenit, et causam cur hoc faceret, diligenter inquisivit. Qua audita voluit filiam suam de objecto crimine jurejurando purgare, et insuper praecipiti voluntate et sine consilio addidit, quod mulier examinatione candentis ferri parata esset comprobare quod nunquam fuerit cum praedicto viro una
Abbreviated transcription (Latin):
ne q̃ patrata ẽ. qñ ñdũ erat alligata legi maritali: Continet᷑ em̃ libu
iura conthere. qͣntomagis mulieres quȩ occulte peccauert̃. ⁊ q̃stũ corpore
ñfecerũt : Dñ augustinꝰ in libro de conflietu uirtutũ atq uicioꝵ. Auibã¬

Expanded text:
ne quae patrata est quando nondum erat alligata lege maritali? Continetur libro Cone quae patrata est quando nondum erat alligata lege maritali? Continetur libro Cojura contrahere, quanto magis mulieres, quae occulte peccaverunt, et quaestum corpore non fecerunt? Unde Augustinus in libro De conflictu virtutum atque vitioru
Abbreviated transcription (Latin):
bulatione patientiã. Quesiuit ame quod meliꝰ me nouit ur̃a prudentia
itrũ mulier q̃ pꝰ cõpleta sacram̃ta. ⁊ officia nuptiarũ infra duos aut
tres m̃ses peꝑisse cognoscit᷑. debeat ꝓpt̃ federa nuptiarũ in coniugio ma¬
nere. an ꝓpt̃ patratũ ante nuptias flagiciũ matͥmonii dignitatẽ amite
cũ lex moysi iubeat huiꝰmodi lapidari. Suꝑ qua re ñ memini me canoni¬
cã inuenisse sentenciã. Dico tam̃ sine p̃iuditio melioris sentenciȩ. qr si an¬
simplicit̃ p̃cedente consensu ꝯtracta s̃ federa nuptiarũ. pꝰquã matͥmoniales¬
tabule date sunt et ꝯt̾a coniugii sacram̃ta cõpleta sunt. uir etiã ⁊ mulier
unũ corpꝰ ꝑ cõmixtionẽ carnis facti s̃: ñ intelligo posse dissolui coniugiũ
nͥ diuortii causa int̾eurrat adulteriũ. qͣmuis ex adulterio docente euar¬
głio possit mulier marito reconeiliari: qͣntomagis ex simplici fornicatio¬

Expanded text:
ibulatione patientiam . Quaesivit a me, quod melius me novit vestra prudentia, ibulatione patientiam . Quaesivit a me, quod melius me novit vestra prudentia, utrum mulier quae post completa sacramenta et officia nuptiarum infra duos aut tres menses peperisse cognoscitur, debeat propter foedera nuptiarum in conjugio manere, an propter patratum ante nuptias flagitium matrimonii dignitatem amittere, cum lex Moysi hujusmodi jubeat lapidari. Super qua re non memini me canonicam invenisse sententiam; dico tamen sine praejudicio melioris sententiae, quia si ansimpliciter praecedente consensu contracta sunt foedera nuptiarum, postquam mate datae sunt, et caetera conjugii sacramenta completa sunt, vir et mulier unum corpus per commistionem carnis facti sunt, non intelligo posse dissolvi conjugium, nisi divortii causa intercurrat adulterium, quamvis enim ex adulterio, docente Evangelio, possit mulier marito reconciliari, quanto magis ex simplici fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
aschali sũmo pontifici dño ⁊ patri suo. No humił carnotensis minist᷑.¬
eccłie. sic sũmo regi militare. ut brauiũ et̃ne beatitudinis mereat᷑ ac¬
ciꝑe. Dñs hubertꝰ siluanectensis ep̃c. creatio ur̃a lacͥmabilit̃ ꝯquerit᷑ se aqͥbdã
clericis suis. ꝑsonis ut diẽ in famibꝰ de uenditione sacroꝵ ordinũ ap̃ metͦpoli¬
tanũ suũ iniuste fuisse accusatũ. ⁊ a quibꝰdã coep̃is suis factũ sͥ fuisse p̃iudi¬
& reformari. Nñ supplicamꝰ beatitudini ur̃e. qͣtinꝰ audita ⁊ cognita accusanti¬
um. ⁊ testificantiũ causa. sic compensetis ex miscdia uiditiũ. ut ⁊ iusticia ñ
ꝑielitet᷑. et iuditialis ordo causarũ. minime ꝑturbet᷑. Nullꝰ enĩ locꝰ remane¬
bit in nocentie. siliceat quibuscũq ꝑsonis sua q̃rentib contra legum sanc¬
tiones cuiꝰcũq ĩnocentis uitã maculare. Cuiꝰ enĩ sit uite ⁊ cusꝰ fame. ⁊ qͥbus
ret. et publicã eoꝵ infamiã ueridica assertione retexet .C. xl. iii

Expanded text:
ASCHALI summo pontifici, domno et Patri suo, IVO, humilis Ecclesiae minister, sic summo Regi militare ut bravium aeternae beatitudinis mereatur accipere. Domnus Hubertus Silvanectensis episcopus, creatio vestra, lacrymabiliter conqueritur se a quibusdam clericis suis personis ut dicit infamibus, de venditione sacrorum ordinum , apud metropolitanum suum injuste fuisse accusatum, et quibusdam coepiscopis suis factum sibi fuisse praejudice reformari. Unde supplicamus beatitudini vestrae, quatenus audita et cognita accusantium et testificantium causa sic compensetis ex misericordia judicium ut et justitia non periclitetur, et judicialis ordo causarum minime perturbetur; nullus enim locus remanebit innocentiae, si liceat quibuscunque personis sua quaerentibus, contra legum sanctiones cujuscunque innocentis vitam maculare. Cujus enim sit vitae, et cujus famae, et quibus ret, et publicam eorum infamiam veridica assertione retexet. Valete. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
restitui. ⁊ usibꝰ fr̃m quib data st̃. integerrume restitui. hec hactenꝰ. De ce¬
tero nobilitatẽ urãm in hoc culpamꝰ qđ de beneficiis carnotensis eccłie quod
aliis magnis magnũ uidet᷑. ita paruipenditis. ut neq quod disꝑsum ẽ.
ab antecessore ur̃o reuocare studeatis. neq debitũ nob̾ seruiciũ in aliquo
impleatis. Qui enĩ beneficiũ illud occupauerunt. ita int̾ utrũq natant.

Expanded text:
restitui, et usibus fratrum quibus data sunt, integerrime restaurari. Haec hactenus. De caerestitui, et usibus fratrum quibus data sunt, integerrime restaurari. Haec hactenus. De caetero nobilitatem vestram in hoc culpamus quod beneficium Carnotensis Ecclesiae, quod aliis magnis magnum videtur, ita parvipenditis, ut neque quod dispersum est ab antecessore vestro revocare studeatis, neque debitum nobis servitium in aliquo impleatis. Qui enim beneficium illud occupaverunt, ita inter utrumque natant
Abbreviated transcription (Latin):
uo humił dĩgrã .c.i.e. Rodb̾to mellenti comiti sał. ⁊ orõnũ suffragia.
nasterii abbatẽ. uirũ religiosũ ⁊ prudentẽ. ꝓut dignꝰ ẽ. honeste tractatis
⁊ innegociis suis ꝓut opus ẽ. deuote ⁊ fidelit̾ ei assistitis. ⁊ insuꝑ rogamꝰ
rii s cõmissi possessionibꝰ elaborat. ꝓfessionis sue debito coactꝰ faẽ. qr ab
uno qͦ abbate qñ bñdictionẽ accepturꝰ ẽ. ab ep̃o hoc exigit᷑. qͣtiuꝰ ꝓfiteatur
res monastii sui hactenꝰ male disꝑsas se eollecturũ: ⁊ ad usus frm paupum¬
de distractis eccłie rebꝰ continet᷑. ut sit danti uł accipienti uł possidenti ana¬
thema. nec aliqͦ se obstaculo ande tͥbunal xͥ muniat. qͥ areligiosis animabus
ad substanciã pauꝑũ derelicta disꝑgit. In agathensi qͦ concilio continet᷑
ut inuendieionib qͣs abbates faciunt. hec forma seruet᷑. ut qͥcqͥd sine licen¬
tia ep̃i uenditũ fu̾it ad potestatẽ ep̃i reuocet᷑. Idẽ etiã de strenuitate urã

Expanded text:
 minister, ROBERTO Mellentino comiti, salutem et orationum suffragia. nasterii abbatem, virum religiosum et prudentem, prout dignus est, honeste tractatis in negotiis suis, prout opus est, devote et fideliter ei assistitis assistatis, ms.rii sibi commissi possessionibus elaborat, professionis suae debito coactus facit, quia ab unoquoque abbate, quando benedictionem accepturus est ab episcopo, hoc exigitur, quatenus profiteatur res monasterii sui hactenus male dispersas se recollecturum et ad usus fratrum pauperum Patrum de distractis Ecclesiae rebus continetur , ut sit danti, et accipienti, vel possidenti anathema, nec aliquo se obstaculo ante tribunal Christi muniat qui a religiosis animabus ad substantiam pauperum derelicta dispergit. In Agathensi quoque concilio continetur ut in venditionibus quas abbates faciunt haec forma servetur: « ut quidquid sine licentia episcopi venditum fuerit, ad potestatem episcopi revocetur. » Idem etiam de strenuitate vestra
Abbreviated transcription (Latin):
unctꝰ: in regẽ apud laudunũ. Post tͣnslationẽ uͦ regni francoꝵ inꝑgeniem.
hugonis magni ducis rodb̾tꝰ piissimꝰ rex filiꝰ hugonis regis aurelianis ẽ. in
regẽ conseeratꝰ. ⁊ coronatꝰ. C uiꝰ filiꝰ hugo uiuenis cõpendii ẽ. unctꝰ. ⁊ in regẽ sub
multis aliis ꝑsonis c̃seerati st̃. Que omia si retexerent᷑: et plixã fac̾ent oration
⁊ suꝑfluã difputacionẽ: cũ nullis scͥptis uł exemplis ꝓbari possit. rem̃sem ar
chiep̃m francoꝵ regẽ extra. belgicã uuxisse aut coronasse. Cum eñi eadẽ potes¬
tas sit cuiꝰq metͦpolitani in metropoli sua. mirũ uidet᷑. qͣre unꝰ in ꝓpͥum us¬

Expanded text:
t in regem apud Laudunum. Post translationem vero regni Francorum in progeniem Hugonis magni ducis, Robertus piissimus rex filius Hugonis regis, Aurelianis in regem consecratus est et coronatus, cujus filius Hugo juvenis Compendii est unctus, et in regem smultis aliis personis consecrati sunt. Quae omnia si retexerentur, et prolixam facerent orationem, et superfluam disputationem: cum nullis scriptis vel exemplis probari pocopum Francorum regem extra Belgicam unxisse aut coronasse. Cum ergo haec eadem potestas sit cujusque metropolitani in metropoli sua, mirum videtur quare  al.
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes. nulliꝰ auctoritatẽ nob arrogare molientes. s nos intra t̾minos nr̃os
simplici ocło cohibentes. Sentiant alit̃ qͥ uolunt. ñ timemꝰ tͥbunal t̾ren uidi¬
cis: qi securos nos facit c̃scientia nr̃a añ tͥbunal int̾ni cognitoris. Nouimꝰ¬
enĩ qr necessarie dispensationis modꝰ nulli unquã sapientiũ displicuit. qͣm
ñ solũ pͥuate leges. qͥb nec fidei u̾itati nec moꝵ honestate c̃sulit᷑. s etiã leges
rũ patrũ sentenciis facile ꝓbaret᷑. nͥ plixitas epłe modũ: excede uideretur¬
feci eũ adelicia puteacensis castri dña suꝑ qͣm admiramini ñ ita feci ut ali¬
iniuriis meis suꝑ p̃dictã feminã nullã exerceretis uindictã. Ad quã rẽ mag¬
na ex parte me cõpulit timor ur̃. Significatis enĩ mͥ lit̾tis ur̃as multa incõ¬

Expanded text:
videntes, nullius auctoritatem nobis arrogare molientes, sed nos intra terminos nostros videntes, nullius auctoritatem nobis arrogare molientes, sed nos intra terminos nostros simplici oculo cohibentes . Sentiant aliter qui volunt; non timemus tribunal terreni judicis, quia securos nos facit conscientia nostra ante tribunal interni cognitoris dispensationis modus nulli unquam sapientium displicuit , quem non solum privatae leges, quibus nec fidei veritati, nec morum honestati consulitur, sed etiam leges rum Patrum sententiis facile probarentur, nisi prolixitas epistolae modfeci cum Adelecia Puteacensis castri domina, super quam admiramini, non ita feci ut alira, ut pro praeteritis injuriis meis supra praedictam feminam nullam exerceretis vindictam. Ad quam rem magna ex parte me compulit timor vester. Significastis enim mihi litteris vestris multa incom
Abbreviated transcription (Latin):
liari uł publica relatione ꝓpalata. lilis gͦ legis p̃uaricatores ñ sumꝰ. cuiꝰ au¬
ditores nũquã sumus. Que tñ si audita ẽẽt: ncħ nob̾ obeẽ. deb̾et. Bex enĩ
iusta debet ẽẽ. ⁊ possibilis: loco ⁊ tẽpori congruens. Iusta si sit. ds̃ scit. Nos au¬
tẽ interĩ nec ut iustã ap ꝓbamꝰ: nec ut iniustã condẽpnamꝰ. qm̃ adhue ig¬
noramꝰ. Posfibilis uͦ ñ erat: qi consecratio regis remis ab archiep̃o eccłiȩ ñdũ
intronizato: sine sũma ꝑturbatione ⁊ sanguinis effusione celebrari ñ pote¬
rat. loco ñ c̃ueniebat : qr ciuitas sub anathemate posita erat. Temꝑi oportu¬
na ñ erat. qi si c̃secratio regis differret᷑. regni statꝰ ⁊ eccłie pax gͣuiter ꝑielita¬
ret᷑. Qđgͦ fecimꝰ salubri delib̾atione et ꝓuida dispensatione fecimꝰ. nulli in¬

Expanded text:
liari vel publica ratione propalata. Illius ergo legis praevaricatores non sumus, cujus auliari vel publica ratione propalata. Illius ergo legis praevaricatores non sumus, cujus auditores nunquam fuimus. Quae tamen, si audita esset, nihil nobis obesse deberet. Lex enim justa debet esse et possibilis, loco et tempori congruens. Justa si sit, Deus scit. Nos autem interim nec ut justam approbamus, nec ut injustam condemnamus, quam adhuc ignoramus. Possibilis vero non erat, quia consecratio regis Remis ab archiepiscopo Ecclesiae nondum intronizato, sine summa perturbatione et sanguinis effusione celebrari non poterat. Loco non conveniebat, quia civitas sub anathemate posita erat. Tempori opportuna non erat, quia si consecratio regis differretur, regni status et Ecclesiae pax graviter periclitaretur. Quod ergo fecimus, salubri deliberatione et provida dispensatione fecimus, nulli in
Abbreviated transcription (Latin):
piunt. nec ultra qͣm sͥ concessum ẽ. usurpare p̃sumunt. Uerũ uͥ ꝑsonarũ equa¬
lis ẽ. potestas. quarũ altera alt̾i nicħ p̃ter caritatẽ debet. si alt̾a alt̾i ius suũ.
uult detrahere. ⁊ sibi soli arrogare. sua querens deceptꝰ ẽ. scłi ãbitione. Nlos
quippe rem̃si eccłiȩ ñ inuidemꝰ. ⁊ si reges francoꝵ erga eã tantã habuerint
deuotionẽ. ut mialint a metͦpolitano eiꝰ consecrari. qͣm ab alio ñ repugnamꝰ.
ñ dolemꝰ. ĩmo suꝑ benedictionẽ. eoꝵ si nos ad esse contigerit. gratant᷑ loco
ta ad cõmunẽ utilitatẽ referens qͥcqͥd iubet aut ꝓhibet. Contͣ hane gͦ neħ
fecimꝰ: qͥ nulla contraditione ꝓhibiti. cõmuni utilitati ĩ hoc facto caritate
suggerente c̃suluimꝰ. Si uͦ pͥuilegiis nitit᷑ rem̃sis eccłia. illa pͥuilegia apudnos
nulla st̃. qr nec ingeneralib coneiliis nob̃ audientib st̃ recitata. nec ad eccłi

Expanded text:
piunt, nec ultra quam sibi concessum est usurpare praesumunt. Verum ubi personarum aequalis est potestas, quarum altera alteri nihil praeter charitatem debet, si altera alteri jus suum vult detrahere et sibi soli arrogare sua quaerens, deceptus est saeculi ambitione. Nos quippe Remensi Ecclesiae non invidemus, et si reges Francorum erga eam habuerint tantam devotionem, ut malint a metropolitano ejus consecrari quam ab alio, non repugnamus, non dolemus, imo super benedictionem eorum, si nos adesse contigerit, gratanter locota, ad communem utilitatem referens quidquid jubet aut prohibet. Contra hanc ergo nihil fecimus, qui nulla contradictione prohibiti, communi utilitati in hoc facto charitate suggerente consuluimus. Si vero privilegiis nititur Remensis Ecclesia, illa privilegia apud nos nulla sunt, quia nec in generalibus conciliis nobis audientibus sunt recitata, nec ad Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
tis. cũ patit᷑ unũ m̃brũ cõpatiunt᷑ om̃ia m̃bra.⁊ cũ gaudet uũ m̃brũ. congau¬
dent oĩa m̃bra. qͣntomagis dolenti capiti debent omĩa m̃bra condolere. aut
gaudenti omina congaudere:.C. XL III.¬

Expanded text:
patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et cum gaudet unum membrum, congaudent omnia membra . Quanto magis dolenti capiti debent omnia membra condolere, aut gaudenti omnia congaudere? De
Abbreviated transcription (Latin):
iec dñs imꝑet uenti ⁊ mari. ⁊qͥescant fluctꝰ eius. Q uod qr ꝑiculosum ẽ. uob̃
et ignominiosũ. Det uob̃ dñs sp̃m consilii. ut meliora eligatis. ⁊ que sunt ꝑi¬

Expanded text:
nec Dominus imperet ventis et mari, et quiescant fluctus ejus. Quod quia periculosum est vobis nec Dominus imperet ventis et mari, et quiescant fluctus ejus. Quod quia periculosum est vobis et ignominiosum, det vobis Dominus spiritum consilii, ut meliora eligatis, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ hugonis nigri iniuste ⁊ hoĩes sui uris uexatis.⁊ angarias ꝯtra pͥuilegia. et
qui ⁊ in ꝓsꝑis eis debeo congaude. ⁊ intͥbulationib congaude. Uñ monendo ro-
go. rogando moneo. ut seu̾itatẽ intentatã prudñti ⁊ discreto consilio tẽpetis.
ruerat. aut minuat᷑. aut omĩno ad nichilũ redigat᷑. Pret̾ea debetis ꝯsulere sa¬
sustentatis.⁊ qͥb modis potestis ampliatis. ea aũ quȩ ur̃i iuris st̃ minuras.
⁊ qͣsi seruili opp̃ssione subtugatis. Unde ne ista ad aures multoꝵ ꝑuemiant
⁊ famȩ ur̃ȩ sicut saluti ur̃e plurimũ detrahant. siẽ monui. it̾m moneo. ut
mitius agatis. ne insolita ⁊ intolerabił seueritas posteris ur̃is sit in exẽplũ
ꝑueniant. & qui ap̃ uos misodiã ñ inueniunt. misołie uob ianuã claudant.
Siẽ enĩ ip̃i dicunt qui auob̾ oppͥmunt᷑. continuo gemitu implebt̃ aures de
⁊ cotidiana c̃ questione aures popłi dei. tam ĩ uicius qͣm in remotis locis. do¬

Expanded text:
nem Hugonis Nigri, injuste eos et homines sui juris vexatis, et angarias contra privilegia et iqui et in prosperis debeo eis congaudere, et in tribulationibus condolere. Unde monendo rogo, et rogando moneo, ut severitatem intentatam prudenti et discreto consilio temporetis, ruerat, aut minuatur aut omnino ad nihilum redigatur. Praeterea debetis consulere sasustentatis, et quibus modis potestis ampliatis, ea autem quae vestri juris sunt, minuitis et quasi servili oppressione subjugatis. Unde, ne ista ad aures multotum perveniant, et famae vestrae, sicut saluti, plurimum detrahant, sicut monui iterum moneo, ut mitius agatis, ne insolita et intolerabilis severitas posteris vestris sit in exemplum, perveniant, et qui apud vos misericordiam non inveniunt misericordiae vobis januam claudant. Sicut enim ipsi dicunt qui a vobis opprimuntur, continuo gemitu Dei aures implebunt, et quotidiana conquestione aures populi Dei tam in vicinis quam in remotis locis, do
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ sola ꝓhibitio. In excessib gͦ filioꝵ utili dispensatione ⁊ cõpensatione ẽtrac¬
tis. sufficiat patri u̾bũ ꝓ uerb̾e ⁊ deuota filioꝵ supplicatio ꝓsũmo reputet᷑ sup¬
plicio. Si etũ uult apłica auctoritas omĩa q̃ medicinali condescensione cõpensan¬
tur. distͥcte iudicare: oportebit pene om̃s ministros administracionibꝰ suis re-¬
nuntiare aut de mundo exire. nec habebunt uͥ seminent sp̃ualia. nͥ ꝑmittan¬
tur aliqͣ tolerare carnalia. Uñ necessitati tẽpoꝵ cedendũ eẽ. apłica docet sub¬
liunitas. et ortodoxoꝵ c̃sulit auctoritas dicens. qr uͥ popłoꝵ strages iacent. de¬
trahendũ ẽ. aliqͥd canonũ seu̾itati. ut maiorib morbis sanandis caritas sincera

Expanded text:
tium sola prohibitio . In excessibus ergo filiorum utili dispensatione et compensatione contractium sola prohibitio . In excessibus ergo filiorum utili dispensatione et compensatione contractis, sufficiat patri verbum pro verbere, et devota filiorum supplicatio pro summo reputetur supplicio. Si enim vult apostolica auctoritas omnia quae medicinali condescensione dispensantur districte judicare, oportebit pene omnes ministros administrationibus suis renuntiare, aut de mundo exire, nec habebunt ubi seminent spiritualia, nisi permittantur aliqua tolerare carnalia . Unde necessitati temporum cedendum esse apostolica docet sublimitas, et orthodoxorum consulit auctoritas dicens: quia ubi populorum strages jacent, detrahendum est aliquid canonum severitati, ut majoribus m
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. nͥ p̃dictꝰ metͦpolitanꝰ ꝑ manũ ⁊ sacram̃tũ eam fidelitatẽ regi fac̾e̾t quã p̃-¬
decessorib suis regibꝰ francoꝵ antea fecerant om̃s rem̃ses archiepĩ. ⁊ cet̾i regni
francoꝵ qͣmlibet religiosi et scĩ ep̃i. Q uod ꝑsuadentibꝰ ⁊ impellentib tociꝰ curie
optimatib ⁊ si ꝓpt̾ mandatoꝵ rigorẽ minꝰ licebat. factũ ẽ. tam̃ qr eccłiastice pa
ci ⁊ fr̃ne dilectioni se expediebat. Cũ enĩ plenitudo legis sit caritas: in hoc legi¬
bꝰ obtemꝑatũ eẽ. credimꝰ. inqͦ claritatis opꝰ impletũ eẽ. cognouimꝰ. Petimꝰ gͦ fle¬
xis genib cordis. ut hoc eodẽ intuitii caritatis ⁊ pacis ueniale habeat pat̾na
mod̾atio qđ illicitũ facit ñ ext̾nalex .s intencione adqͥrende lib̾tatis p̃sidẽ¬

Expanded text:
litanus per manum et sacramentum eam fidelitatem regi faceret, quam prælitanus per manum et sacramentum eam fidelitatem regi faceret, quam prædecessoribus suis regibus Francorum antea fecerant omnes Remenses archiepiscopi, et cæteri regni Francorum quamlibet religiosi et sancti episcopi. Quod, persuadentibus et impellentibus totius curiæ optimatibus, etsi propter mandatorum rigoci et fraternae dilectioni sic expediebat. Cum enim plenitudo legis sit charitas , in hoc legibus obtemperatum esse credimus, in quo charitatis opus impletum esse cognovimus. Petimus ergo flexis genibus cordis, ut hoc eodem intuitu charitatis et pacis veniale habeat paterna moderatio, quod illicitum facit non aeterna lex, sed intentione acquirendae libertatis praesiden
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Notũ eẽ. uolumꝰ  excellentie ur̃e. qri ego ⁊ dñs theobaldꝰ beati martini
parisiensis monast̾ii prior. audientes miserabilẽ ⁊ mirabilẽ rem̃sis eccłie desola¬
tionẽ ausu familiaritatis opportue ⁊ inportune regẽ francoꝵ int̾pellauimꝰ.
qͣtinus p̃dicte eocłie expulso inuasore geruasio pacẽ restitueret. ⁊ dõnũ radul¬
fum eiꝰdem eccłiȩ metͦpolitanũ in grãm suã receptũ. eiusdẽ eccłiȩ p̃esse concedet.
acqͥeuit tandẽ p̃cib ur̃is. ⁊ concessit ut eũ ad curiã suã que aurelianis ĩnatali
dñi c̃greganda erat. secure adduceremꝰ. ⁊ ibi cũ eo ⁊ cũ pͥncipibꝰ regni de hoc
negocio. qͣntũ fieri posset salua regni indegͥcate tractaremꝰ. Factũ est ut con¬
dictũ erat. et conuenientes incuriã. multiplicatis int̾cessoribꝰ peticionẽ u̾rã
semel ⁊ sepiꝰ replicauimꝰ. s reclamante curia plenariã pacẽ impetrare nequiui

Expanded text:
. Notum esse volumus excellentiae vestrae, quia ego et domnus Theobaldus beati Martini monasterii Parisiensis prior audientes miserabilem et mirabilem Remensis Ecclesiae desolationem, ausu familiaritatis opportune et importune regem Francorum interpellavimus, quatenus praedictae Ecclesiae expulso invasore Gervasio pacelitanum in gratiam suam receptum, eidem Ecclesiae praeesse concederet. Acquievit tandem precibus nostris, et concessit ut eum ad curiam suam, quae Aurelianis in Natali Domini congreganda erat, secure adduceremus, et ibi cum eo et cum principibus regni de hoc negotio, quantum fieri posset, salva regni integritate tractaremus. Factum est ut condictum erat, et convenientes in curiam multiplicatis intercessoribus petitionem nostram semel et 82 saepius repli
Abbreviated transcription (Latin):
beate mariȩ exitus uiarũ. panis et aqua.⁊ omĩa huic uite necessaria. quȩ st̃
sub potestate ur̃a. Q uod qͥd aliud ẽ. facere. qͣm homines ĩnocentes. & arma ñ te¬
nentes. sine audientia ⁊ sine iuditio morti destinare. Ita enĩ necat fames. ⁊si¬
tis sic̃ gladiꝰ. Qd enĩ truces truci xp̃iani nominis ꝑsecutores possent trũculentiꝰ
edictũ in dĩ seruos ꝓmulgare. quã necessaria eis uite subͣthere. Uñ moneo cõ¬

Expanded text:
necessaria quae sunt sub potestate vestra. Quod quid aliud est facere quam homines innocentes et arma non tenentes sine audientia et sine judicio morti destinare? Ita enim necat fames et sitis, sicut gladius. Quod truces Turci, Christiani nominis persecutores possent truculentius edictum in Dei servos promulgare quam necessaria eis vitae subtrahere? Unde monendo con
Abbreviated transcription (Latin):
ne digesta ira peniteat uos fecisse. qd faciendũ ñ fuisse. ratione docente uide¬
bitis. Qͦ d si ãmonicionibꝰ meis. ⁊ peticionibꝰ tociens repetitis ad qͥescere ñ uul¬
tis. ⁊ iustã satisfactionẽ respuitis. ne miremini si doleo cũ dolentibꝰ si lugeo
cũ lugentib qͥ ꝑ omĩa ꝑatus erã et gaudiis ur̃is congaude. ⁊ dolentibꝰ con

Expanded text:
ne, digesta ira, poeniteat vos fecisse quod faciendum non fuisse ratione docente videne, digesta ira, poeniteat vos fecisse quod faciendum non fuisse ratione docente videbitis. Quod si admonitionibus et petitionibus meis toties repetitis acquiescere non vultis, et justam satisfactionem respuitis, ne miremini si doleo cum dolentibus, et lugeo cum lugentibus, qui per omnia paratus eram et gaudiis vestris congaudere, et doloribus con
Abbreviated transcription (Latin):
assauert. plurima etiã indigna cłieis ⁊ hoib eoꝵ ĩtulerunt: Postulant itaq
cleriei sũma instancia. ut in ciuitate. et ꝑ totũ ep̃atũ diuinũ officium
usticie deesse ñ possum. postulaui ab eis inducias qͦs uix impetraui donee
ad uos ñ tereio mitterẽ. ⁊ ad corrigendũ qđ ꝑperam factũ ẽ. excellentiã urã
cõmonefac̾em. Moneo itaq ⁊ consulo. ut clericis sua restitui faciatis. ne tã
pelara eccłia uitamt scĩs cdiebꝰ diuino pͥuet᷑ officio. ⁊ de uob̾ atͣnseuntibus
qͣle ñ deceret publicent᷑ opituo. Inrecuꝑ abili em̃ re. ñ ẽ. tã p̃ceps landa
sentencia. nec maliuoloꝵ mordinate sacianda  seuicia. Monui itaq ⁊ it̾m
moneo suadente caritate qͣ p̃cordialit̃ uos diligo. ut qđ corrigendũ ẽ. corri¬
gatis. ⁊ qͥcqͥd durit̃ facere intenditis. usq ad legittimã discussionẽ differatis.

Expanded text:
aisierunt , plurima etiam indigna clericis et hominibus eorum intulerunt. Postulant itaque aisierunt , plurima etiam indigna clericis et hominibus eorum intulerunt. Postulant itaque clerici summa instantia ut in civitate et per totum episcopatum divinum officium justitiae deesse non possum, postulavi ab eis inducias, quas vix impetravi, donec ad vos nunc tertio mitterem, et ad corrigendum quod perperam factum est, excellentiam vestram commonefacerem. Moneo itaque et consulo, ut clericis sua restitui faciatis, ne tam praeclara Ecclesia in tam sanctis diebus divino privetur officio, et de vobis a transeuntibus, qualem non deceret, publicetur opinio. In recuperabili enim re non est tam praeceps danda sententia, nec malevolorum inordinate satianda saevitia. Monui itaque et iterum moneo suadente charitate qua praecordialiter vos diligo, ut quod corrigendum est corrigatis, et quidquid duriter facere intenditis, usque ad legitimam discussionem differatis,