comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex pͥmissis ꝑatet. ꝯsisti
m solum dando. alt̾nis ins
accipiendo. In ter has ante
media tam in dando qmͣ
piendo. Sed ad ista fortas
dicturꝰ est aliquis. Si nnas
tas constat in. Cola dacõn
t̃a in sola accepcõne. medi
ter has in datõne simł ⁊
lo habere᷑ Quod si recipi
quat̾nitatem diamarũ
narũ fq̃ceri uideinur. Se
questionis nodũ in suꝑior

Expanded text:
ut ex praemissis patet, consistit in solum dando, alterius in solum accipiendo. Inter has autem media tam in dando quam accipiendo. Sed ad ista fortassis dicturus est aliquis, si una proprietas constat in sola datione, altera in sola acceptione, media inter has in datione simul ein solo habere? Quod si recipimus, quaternitatem divinarum personarum fateri videmur. Sed hujus quaestionis nodum in superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
te medietatis spẽm qmͣ ut su¬
ꝑus patet ꝑsonarũ tͥnitas p̾¬
tendit. quã t̾ͥnitatis ista ista¬
disposicõ uirta aliam ꝯfidera
cansaliter pͥme. ꝓpͥum erit
plenitudinem somnmm᷑ dare.
duarũ mediarũ tam dare
qmͣ acciꝑe. quarte uͦ tantũ¬
mad acciꝑe. nõ ⁊̃ dare. Ecce
ex hus pͥma in ino solo ꝯcor¬

Expanded text:
ricae medietatis speciem, quam, ut suricae medietatis speciem, quam, ut superius patet, personarum Trinitas praetendit, quaternitatis ista discausaliter proprie proprium erit plenitudinem solummodo dare, duarum mediarum tam dare quam accipere. Quartae vero tantummodo accipere, non etiam dare. Ecce ex his prima in solo uno concor
Abbreviated transcription (Latin):
rens cõcordia ⁊ contors diffe̾n¬
cia. Uidet᷑ itaq eẽ netesse.ut
in t̾ illam cuius est plenitudi¬
nem dare nec acciꝑe. ⁊ eam cꝰ
est acciꝑe. nec dare. sit solma
dare qmͣ acciꝑe ut ꝯstituta ĩ
medio uni altͥusetar coh̾eat
er uno. ⁊ alt̾i eaꝵ ꝯnectatur ex
alt̾o. Sic q fiet ut ex dacõne ꝯ¬
cordet cũ dante. ⁊ ex acceptõnẽ
ꝯcordet cũ accipiente. ⁊ enũ so.
cum dacõne differat a nõ dan¬
te. ⁊ ex accepõne diff̾at a non
accipiente: ut sit in istt̾utrum
situd suꝑuus iam diximꝰ. ⁊ diffe¬
iens ꝯcordia ⁊ concors diffe̾ncia.
Si autem due medie in terduas
alt̾us etas ꝑsonas ẽẽ dicantur.
uideamus quid in ꝯfequentis hãt
assercõnem sequatur. Certe pͥ¬
ma ex eis erit a mula alt̾a: ab
uma sola. t̾cia: a duab. qͣita:
ex tͥb. ficut suꝑiꝰ satis diligen¬
ter explanaumꝰ. Et ħ quide̾
nem indetur hr̃e aliquid cum
armetica medietate. Set mͦ
indeamus quomodo geomet¬

Expanded text:
s concordia, et concors differentia. Videtur itaque necesse esse, ut inter illam cujus est plenitudinem dare, nec accipere, et eam cujus est accipere, nec dare, sit sola una dare quam accipere, ut constituta in medio, uni altrinsecarum cohaereat ex uno, et alteri earum connectatur ex altero. Sicque fiet ut ex datione concordet cum dante, et ex acceptione concordet cum accipiente. Et e converso ex datione differat a non dante, et ex acceptione differat a non accipiente, ut sit in alterutrum, sicut superius jam diximus, et differens concordia, et concors differentia. Si autem duae mediae inter duas altrinsecas personas esse dicantur, videamus quid inconvenientis hanc assertionem sequatur. Certe prima ex eis erit a nulla, altera ab una sola, tertia a duabus, quarta ex tribus, sicut superius satis diligenter explanavimus. Et haec quidem nem videtur habere aliquid cum arithmetica medietate. Sed modo videamus quomodo geomet
Abbreviated transcription (Latin):
to quid duas ex dictis leat¬
cetatib rõnis attestatõne
in ꝯmuncabiles ẽẽ iam noui¬
nius. eo ip̃o idem de t̾tia senti¬
re ad monemur. Sed ne het
rõ ꝓbabilis pocius qmͣ uecessan¬
a indeat᷑ : hoc ipm̃ quod d̾r. altiꝰ
ta uestiged᷑. In pͥmis itaq no

Expanded text:
 quia duas ex dictis proprietatibus rationis attestatione, incommunicabiles esse jam novimus, eo ipso idem de tertia sentire admonemur. Sed, ne haec ratio probabilis potius quam necessaria videatur, hoc ipsum quod dicitur altius investigetur. Inprimis
Abbreviated transcription (Latin):
iodi diffencia ꝓpͥ̾etatũ in so
oustet t̾io ꝓducenciũ. Nam
alt̾a ab mna sola. t̾cia uͦ a gemi¬
na. Et si nus eaꝵ in plures
habundaret. eunde̾m ꝓ gressioĩs
tenorem ꝑ omnes ĩ ueniri oporte¬
ret. Ecce quomodo hit ordo dis¬
modũ ⁊ ordinem nim̾oꝵ. Ittd̾
quoq notand̾ quod iuxta qmͣ

Expanded text:
etatum in solo constet numero producentium. Nam cunda ab una sola, tertia vero a gemina. Et si numerus earum in plures abundaret, eumdem progressionis tenorem per omnes inveniri oporteret. Ecce quomodo hic ordo difmodum et ordinem numerorum. Illud quoque notandu
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓcedat ex ip̃o. Etce gͦ ut dix¬
mus. absq ambignitate habe¬
nis. quid de euis ꝓpͥetate senti
debeamꝰ. Het ꝓculdubio attes
ate: uidetur. ĩmo ꝯm̃cit᷑ utrũ¬

Expanded text:
ex ipso. Ecce ergo, ut diximus, absque ambiguitate habemus, quid de ejus proprietate sentire debeamus. Haec procul dubio attestate, videtur, imo convincitur utrum
Abbreviated transcription (Latin):
opimo hoc recipit. nec racõ ali¬
qua usqueqͣ admitat. Oꝑcet
itaq. ut in diuinaꝵ ꝑsonarũ
pluralitate tał aliqͣ existat. de
qua uilla alia originem trahat.
Oꝑtet inchilonisnis. ut eadem
ip̃sa existendi pͥncipiũ ex alia
habeãt . sicut ⁊ illam que ex
alia aliqua non est. Oꝑtet ut
alt̾i eristendi cansam exibeat.
utͥusq sentencie eadem racio.
utrũq ꝯĩcitur. in dissimili ar

Expanded text:
opinio hoc recipit, nec ratio aliopinio hoc recipit, nec ratio aliqua usquequaque admittit. Oportet itaque ut in divinarum personarum pluralitate talis aliqua existat de qua nulla alia originem trahat. Oportet nihilominus ut eadem ipsa existendi principium ex alia habeat, sicut et illa quae ex alia aliqua non est, oportet ut alteri existendi causam exhibeat. Utriusque sententiae eadem ratio, utrumque convincitur non diss
Abbreviated transcription (Latin):
tatum. quomodo sibi in uicem
cohereant. uł ꝓcedant mͣr mo¬
dum ⁊ cõseqñciam num̾oꝵ. Sed
si tot eeñt ꝑsone diuiue̾. quot
possunt eẽ huimodi diffr̃e eeñt
utiq infunte. Oꝑtet itaq ꝑsona¬
lũ ꝓp̾etates diligencius ꝑscaita¬
ri.ne de eaꝵ nu̾o possit aliqua
sinistra suspitõ oriri. Suꝑnis
naꝵ pluralitate oꝑteat ꝑsonã
aliqmͣ eẽ. que nõ habeat ali¬
unde qmͣ a se originem tͣhere.
Sed sicut necesse est ibi ẽẽ a li¬
qmͣ que non sit ab alia. fic ibi
eẽ oꝑtet aliam. a qua non sit
alia aliqua.Utruñq namq si¬
mili rõne conuincit᷑. utrũq pa¬
ri quidem demonstracõne conꝑ¬
batur. Nam si in illa u̾a dimiii¬
tate non eẽt aliqua ꝑsona a
qua nõ ꝓcederet alia aliqua. s
quelibẽt ex alia ꝓcedens de se
ꝓcedentem habereᷤt: enismodi de¬
onctõnis ꝓtractõ in infuntũ
ꝓcederet.⁊ ꝑsonarum series in
in finitum ducta im̾ositatis sue
millũ finem acciꝑet. Sed milla

Expanded text:
o sibi invicem cohaereant, vel procedant juxta modum et consequentiam numerorum. Sed si tot essent personae divinae quot possunt esse hujusmodi differentiae, essent utique infinitae. Oportet itaque personarum proprietates diligentius perscrutari, ne de earum numero possit aliqua sinistra suspicio oriri. Superius narum pluralitate oporteat personam aliquam esse quae non habeat aliunde quam a se originem trahere. Sed, sicut necesse est ibi esse aliquam quae non sit ab alia, sic ibi esse oportet aliam a qua non sit aliqua alia. Utrumque namque simili ratione convincitur. Utrumque pari quidem demonstratione comprobatur. Nam si in illa vera divinitate non esset aliqua persona a qua non procederet aliqua alia, sed quaelibet ex alia procedens de se procedentem haberet, ejusmodi deductionis protractio in infinitum procederet, et personarum series in infinitum ducta numerositatis suae nullum finem acciperet. Sed nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͣrium respondeat. ⁊ Iam miꝰ
est plenitnomem non acciꝑe.
sed dare. alt̾uis eꝯtra non da¬
re sed acciꝑe. Ubi autem est sũ¬
ma pulcͥtndo: ubi milla potest
de esse ꝑfectõ: constat quod ꝯ¬
sequens est.⁊ mide mẽs sana⁊
nullatemis dubitare potest. ꝙ¬

Expanded text:
rium respondeat. Nam unius est plenitudinem non accipere, sed dare; alterius econtra non dare, sed accipere. Ubi autem est summa pulchritudo, ubi nulla potest deesse perfectio: constat quod consequens est, et unde mens sana nullatenus dubitare potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Portet ꝓ c̾to ut eismo st
aliqͣ in diuinitate ꝑsona:
existat. a qua uti iam dixfimis
nulla alia ꝓcedat. Sed potest a¬
hut alicui in dubiũ uenire. uoꝰ
hoc ipm̃ fit ꝓpͥe ꝓpͥum uni aliau
ꝑsone. an possit ⁊ aliquib est
ꝯmune. Set si due ꝑsone esstĩ

Expanded text:
portet pro certo ut ejusmodi aliqua in divinitate persona existat, a qua, ut jam diximus, nulla alia procedat. Sed potest adhuc alicui in dubium venire, utrum hoc ipsum sit proprium uni alicui personae, an possit et aliquibus esse commune. Sed si duae
Abbreviated transcription (Latin):
possibile est ẽẽ plusqmͣ unam
na nõ potest esse uisi tñimodo
una. Sulit̾ que fit tm̃ a ge¬
mina nõ potest ẽẽ insi una sola.
Nlam si gemina de una tantũ
tra alt̾i in mediate ad hereret.
Quod qm in possibile sit supꝑi¬
us quidem racõ mamfesta per¬
docint. Iuxta quod dictum est
de una diffe̾ntia in telligi dat᷑
de qualibet alia. Eite in hiis
gemine questionis solucõnẽ
habemus. quas suꝑuis sine so¬
lncõne reliquimns. Constat
siquidem. qm̃ si ab una sola ꝑ¬
sona nõ pot̃ eẽ nnsi mia tant᷑¬
moco existentia. nec a gemina:
nisi una sola. ꝯstat in quam
quod utraq fit in ꝯmuntabi¬
lis existencia. Sicut gͥ in diui¬
uitate non potest esse nisi uia
sola ꝑsona. que sit a semet ip¬

Expanded text:
esse plus quam unam na non potest esse, nisi tantummodo una, similiter quae sit tantum a gemina, non potest esse nisi una sola. Nam, si gemina de una tantum tra alteri immediate adhaereret. Quod quam impossibile sit, superius quidem ratio manifesta perdocuit. Juxta quod dictum est de una differentia, intelligi datur et de qualibet alia. Ecce in his geminae quaestionis solutionem habemus, quas superius sine solutione reliquimus. Constat siquidem, quoniam si ab una sola persona non potest esse nisi tantummodo una existentia, nec a gemina nisi una sola, constat, inquam, quod utraque sit incommunicabilis existentia. Sicut igitur in divinitate non potest esse nisi una sola persona, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾as ꝑsonas ⁊ indendo togi¬
cere ⁊ cognoscendo indere
Est antem utraq ꝑsona
na eadem q sapientia. L
gͦ constat eam nchil hr̃e
se ꝯsequens est ex in ppecto
sapiencie accipiat sape

Expanded text:
sonas et videndo cognoscere et cognoscendo videre? Est autem utriusque personae una eademque sapientia. Quoniam ergo constat eam nihil habere ex se, consequens est ut ex inspectione sapientiae accipiat sape
Abbreviated transcription (Latin):
mediata germanitate coherere.
Illud ut̃ gͥ querendũ in stat ntͣ
aliqua sit uł esse possit que ei
mediate tm̃ ad hereat. Unũ est
quod uemiiuẽ sane m̃tis credo pos¬
se sentire. quod indelicet sit ali¬
qͣ ꝑsonã in diuinitate: cui non
liceat. uł que nolit ĩ nascibilẽ
in mediate.⁊ ut sic dicam facie
ad faciem indere. Quid autem a¬
luo ibi est indere. qmͣ indendo
cognost̾e. ⁊ coguoscendo indere:
Nuid ant̃ est in nascibilem tog¬
nosc̾e qmͣ sapient᷑ ie plentu¬
dinem habere. Nichũ antem
aliud est ibi sapere. qmͣ eẽ. Uñ
igr̃ accipit. ut sapiat. inde ac¬
cipit. ut existat. Unde gͥ ei sa¬
pienciam. inde ⁊ ei existencia.
Et si in mediate ab̾ illa accipͭ¬
ut ut sapiat. ⁊ in mediate qͥ¬
deui ab issa accipit ut existat̾.
Si quis u̾o dicat quod in medi¬
ate non indet ꝯseqũes est ut
ꝯcedat : quod omniformem ne¬
ritatis ꝯtemplacõnem nõ ht̃.
Iuxta id gͦ non ht̃ omnẽ plen¬

Expanded text:
mediata germanitate cohaerentem. Illud nunc igitur quaerendum restat utrum aliqua sit, vel esse possit, quae ei mediate tantum inhaereat. Unum est quod neminem sanae mentis credo posse sentire, quod videlicet sit aliqua persona in divinitate, cui non liceat, vel quae nolit innascibilem immediate, ut sic dicam, facie ad faciem videre. Quid enim aliud ibi est videre, quam videndo cognoscere, et cognoscendo videre? Quid autem est innascibilem cognoscere quam sapientiae plenitudinem habere. Nihil enim aliud est ibi sapere quam esse. Unde igitur accipit ut sapiat, inde accipit ut existat. Unde igitur ei sapientia, inde et existentia. Unde et si immediate ab illa accipit ut sapiat, et immediate quidem ab illa accipit ut existat. Si quis vero dicat quod immediate non videt, consequens est ut concedat quod omniformem veritatis contemplationem non habet. Juxta id ergo non habet plen
Abbreviated transcription (Latin):
quelib ꝑsona uidet de se ꝓter¬
dentem. sit quelibet ꝓcedens
det ꝓducentẽ. Cur gͦ nõ eade
istam esse ab illa . Ad ħ gͦ bx¬
inter resondeo. et dico quo
quelibet diuina ꝑsona ad as¬
tũ alt̾nis diuine accipit ples
saꝑe. ⁊ eo ip̃o diminũ esse. mah
beat aliunde. Necesse est nar¬
q nt inde habeat si alumdeĩ
ht̃. Sed si ht̃ alimde non nec¬
se est. etiam inde hr̃e. et nt
id exemplo melius elucesca
ecte u̾itatem scͥptam uni ab¬
mde cognitam. alt̾i antem
unde minime notam. Utͥrũq
tñ legit ⁊ intelligit. set solt
ille u̾itatis scͥpte cognitõnti
ex in ipecta lectõne ꝑcipit. qn
eam aliunde non habuit. li
extipit. Et quia in media
indent. ĩ mediate ad ħ̾ent.I¬
possibile itaq in natura diu¬
na esse aliqmͣ ꝑsonam. mes
ta tm̃moto alitui alt̾i g̾ina¬
tate ꝯmuctam. Hac item

Expanded text:
elibet persona videt de se procedentem, sic quaelibet procedens videt producentem. Cur ergo non eadem istam esse ab illa? Ad haec ergo breviter respondeo, et dico, quod quaelibet divina persona ad aspectum alterius divinae accipit plenum sapere, et eo ipso divinum esse nisi habeat aliunde, necesse est namque ut inde habeat, si aliunde non habet. Sed si habet aliunde, non necesse est etiam inde habere. Et, ut id exemplo melius elucescat, ecce veritatem scriptam uni aliunde cognitam, alteri autem aliunde minime notam. Uterque tamen legit et intelligit, sed solus ille veritatis scriptae cognitionem ex inspecta lectione percipit, qui eam aliunde non habuit. Quoexcipiunt. Et quia immediate vident, immediate adhaerent. Impossibile itaque est in natura divina esse aliquam personam mediata tantummodo alicui alteri germanitate conjunctam. Hac item
Abbreviated transcription (Latin):
Iud antem constat certissime.
⁊ dequo muillo modo possumus du¬
bitare. qued ab illa pͥncipalissi¬
ma existentia netesse sit unam
aliquam in mediate ꝓcedere. Ali¬
arm̃ oportebit eam solam rema¬
nere. Constat namq quod ce¬
t̾aꝵ uulla omño ẽẽ ualeat. que
non ab ilła in mediate uł medi¬
ate ꝓtedat. Ubi autem nõ est in¬
mediata. nõ potest esse ꝓtessio
mediata. sicut nec illa᷑ que pa¬
riter est mediata ⁊ in mediata.
ꝯtingit. ꝓcessio in mediata cõ¬
sistit in ꝑͦsouarũ dualitate. me
illa que aliam ꝓducit. qmͣ illa
que ex ipsa ꝓcedit. Mediata ꝓ¬
cessio exceptis quib iłłis ꝑso¬
nis in quib incipit ⁊ cesuit.
hp̃ ⁊ t̾ciam in qua mediacõ cõ¬
sistit. Naturalit̾ autem pͥor est
dualitas qmͣ tͥnitas. nam ilła pͭ
ẽẽ sine ista. ista uͦ mĩqmͣ sine iłl¬
la.2 Iaturalit̾ itaq ⁊ ilła ꝓcessi¬
o pͥor est que potest subsistere
in ꝑsonarũ dualitate. qmͣ illa

Expanded text:
ud autem constat certissime, et de quo nullo modo possumus dubitare, quod ab illa principalissima existentia necesse sit unam aliquam immediate procedere, alioquin oportebit eam solum remanere. Constat namque quod caeterarum nulla omnino esse valeat, quae non ab illa immediate vel mediate procedat. Ubi autem non est immediata, non potest esse processio mediata, sicut nec illa quae pariter est mediata et immediata. contingit. Processio immediata consistit in personarum dualitate, medipsa quae illam producit, quam illa quae ex ipsa procedit. Mediata processio exceptis illis personis in quibus incipit et desinit habet et tertiam in qua mediatio consistit. Naturaliter autem prior est dualitas quam trinitas. Nam illa potest esse sine ista, ista vero nunquam sine illa. Naturaliter itaque et illa processio prior est, quae potest subsistere in persona
Abbreviated transcription (Latin):
cõ ꝑsone uniꝰ exigit utiq cõ¬
sornis alt̾uis. ⁊ ĩta fit udun
sit tausa alt̾ius. ubi est em̃ pl¬
intudo dimuntatis. ibi ⁊ plens¬
tudo bonitatis. ⁊ quod ꝯsequ̾
est plenitudo caritatis. Ple¬
intudo autem cantatis erigi
ut imus alt̾um fĩt̃ se ipm oit¬
gat. Alioquin illius amor adħ
ht̃ quo cresd̾e ualeat. Oꝑtet
possit ⁊ m̾ito debeat ut sen
me bonam. nolle omnino ñ
pot̾it. quod fũma taritas exig
⁊ si u̾aciter constat eam o¬
inpotẽtem ẽẽ quicquid ẽẽ i¬
inerit non pot̾it non esse.
¶rigente itaq caritate al¬
potestade habebit qmͣ hrẽ
cet. Eite quod diximus qu

Expanded text:
sonae unius exigit utique consortium alterius. Et ita fit ut una sit causa alterius. Ubi est enim plenitudo divinitatis, ibi et plenitudo bonitatis, et quod consequens est plenitudo charitatis. Plenitudo autem charitatis exigit ut unus alterum sicut seipsum diligat, alioquin illius amor adhuc habet quo crescere valeat. Oportet possit, et merito debeat ut seipme bonam, nolle omnino non poterit quod summa charitas exigit. Et si veraciter constat eam omnipotentem esse, quidquid esse voluerit, non poterit non esse. Exigente itaque charitate copotestate habebit quem habere placet. Ecce quod diximus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
est tercia in tͥuitãte ꝑsona.i
Hunc ꝓtuldubio assercõni at¬
testatur. quod illa qmͣ suꝑuis ĩ
tͥnitatis in dagatõne posuiꝰ.
manfesta rõne ꝓbatur. ĩmo
multipliti demonꝰstracõne quĩ¬
citur. qd̾ sicut ꝑfectõ uinꝰ est
causa alt̾ius. Sic sane ꝑfectõ
gemine: causa est t̾cie in tͥm¬
tate ꝑsone. Sicut ꝑfeccõ unius
requirit ꝯdignũ. sic c̾ce ꝑfec¬
cõ ictͥusq exĩgit ꝯdilectum.
Set quoniam ħ suꝑuis diligẽ¬
ter executi sumꝰ. ño oꝑtet ea¬
dem hoc loco it̾m pon̾e. aui pos¬
sit quisq cũ uoluerit ex isso
loco repet̾e. Illud autẽ c̾tissinũ ẽẽ
debet. ⁊ hoc est quod de t̾cia ꝑ sona
f̾unt̾ retinere oportet. qũ a qui¬
bus est ei existendi cansa ab iplĩs
⁊ existentia. Ecceiam ex rõne
tenemꝰ. quod t̾cia in tͥuitate ꝑ¬
sona esse hãt ex cet̾is duab.
Q nod gͥ originem ex dnobus
trahat᷑ habemus. Set ntrũ e¬
insmodi existencia ꝯmunita¬

Expanded text:
est tertia in Trinitate persona. est tertia in Trinitate persona. Huic procul dubio assertioni attestatur, quam illa quam superius in Trinitatis indagatione posuimus, manifesta ratione probatur, imo multiplici demonstratione convincitur quod, sicut perfectio unius est causa alterius, sic sane perfectio geminae causa est tertiae in Trinitate personae. Sicut perfectio unius requirit condignum, sic certe perfectio utriusque exigit condilectum. Sed quoniam haec superius diligenter exsecuti sumus, non oportet eadem hoc loco iterum ponere, cum possit quisque cum voluerit ex illo loco repetere. Illud autem certissimum esse debet, et hoc est, quod de tertia persona firmiter retinere oportet, quoniam a quibus est ei existendi causa, ab ipsis est et existentia. Ecce jam ex ratione tenemus, quod tertia in Trinitate persona esse habeat ex caeteris duabus. Quod igitur originem ex duabus trahat habemus, sed utrum ejusmodi existentia communica
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uariabił est. Si gͦ est a seinz¬
ip̃o. ꝯstat enim esse quod est.
sine alt̾ins dono. Ned si hoc pos¬
se ei innastibilis dedit. ergo
ex alt̾uis dono hoc habunit. Sed
ergo. ⁊unquio ex semet ip̃o
⁊ eo ip̃o sine alt̾uis dono ht̃. ꝙ
qd̃ ex att̾nis dono ht̃. uides i¬
iam credo. qmͣ sit sibi ip̃i ꝯͣĩt¬
a ista assercõ. Est enĩ omuino
ꝯͣriũ: rem eandem ⁊ omnino
idem ipm̃ hr̃i ex alt̾ius dono. ⁊
haberi sine alt̾erius dono. Rnd
autem magis in possibile qmͣ
unũ aliquid sumul esse. et nõ
ẽẽ: Sicut ergo suꝑus iam dix¬
uimis. ut sũme digna ꝑsona
ꝯdignam hret. ꝓut pleniendo
bonitatis postebat᷑. de sein me¬
diate ꝓcedenti existentie dedit.
quicquid ab ommpotente ne¬
racit̾ dari potint. Est itaq eis
ꝯmune illud posse a quo est ce¬
tornm omniũ ⁊ esse posse. Ab
hac itaq gemina eristencia ẽ
omins essencia omnis ꝑsona. õ¬
uis existencia. Ergo ⁊ illa que

Expanded text:
invariabilis est. Si ergo est a semetinvariabilis est. Si ergo est a semetipso, constat eum esse, quod est sine alterius dono. Sed si hoc posse ei innascibilis dedit, ergo ex alterius dono hoc habuit. Quid ergo? Nunquid ex semetipso. et eo ipso sine alterius dono habet, quod ex alterius dono habet? Vides jam, credo, quam sit sibi ipsi contraria ista assertio. Est enim omnino contrarium rem eamdem et omnino idem ipsum haberi ex alterius dono, et haberi sine alterius dono. Quid autem magis impossibile quam unum aliquid simul esse et non esse? Sicut ergo superius jam diximus, ut summe digna persona condignam haberet, prout plenitudo bonitatis poscebat, de se immediate procedenti existentiae dedit quidquid ab omnipotenti veraciter dari potuit. Est itaque eis commune illud posse, a quo est caeterorum omnium et esse et posse. Ab hac itaque gemina existentia est omnis essentia, omnis persona, omnis existentia, ergo et illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
t. ut eqmͣ ĩmo eandem potẽ¬
Iam hr̃et. ⁊ am ut sepe dic¬
um est. ommpotẽcia nõ potest
u insi mia. Si autem idem pos¬
e accepit. ilud utiq posse ac¬
pit. a quo est omnium posse.
ium esse omium existere. a
no ut suꝑuis dictum est ht̃
÷ omins essencia . omnis exis¬
encia. Si gͥ idem posse est abs
dubio ambob cõmune. ꝯse¬
uens est. t̾ciam in tͥntate. ꝑͥ¬
onam ex ambob ⁊ esse accepis
⁊ eristenciam hr̃e. Set ad
foctassis dicturus est aliquis
idem posse qued ht̃ in nascibi
accepit. ⁊ ht̃ ꝑ sona nascibił.
bilis ꝑsone. uerum qui hoc
in telligit quod dicit. Sed
melius eincescat quod dicimꝰ
ipm̃ diligencus discuciantus.
icitis quia si in nascibilis isi me¬
ade tm̃i a seꝓcedenti dedit ple¬
tudmẽ potentie sue. gͦ ⁊ pos
a semet ip̃o existere. ut po¬
qui omipodens est. ⁊ omĩa
potest. Ad hoc ip̃e respondeo. ⁊
fident̃ affirmo. quia a semet¬
ip̃o est. si a semet ip̃o esse pot̃.
uam uatura diuina omnino

Expanded text:
t, ut aequam, imo eamdem potentiam haberet. Nam, ut saepe dictum est, omnipotentia non potest esse nisi una. Si autem idem posse accepit, illud utique posse accepit a quo est omnium posse, omnium esse, omnium existere. A quo, ut superius dictum est, habet esse omnis essentia, omnis existentia. Si igitur idem posse est absque dubio ambobus commune, consequens est tertiam in Trinitate personam ex ambobus et esse accepisse et existentiam habere. Sed ad haec fortassis dicturus est aliquis si idem posse quod habet innascibilis, accepit et habet persona nascibiliscibilis personae. Verum qui hoc intelligit quod dicit. Sed, ut melius elucescat quod dicimus, hoc ipsum diligentius discutiamus. Dicit is, quia si innascibilis immediate tantum a se procedenti dedit plenitudinem potentiae suae, ergo et posse a semetipso existere, ut qui omnipotens est, et omnia potest. Ad hoc ipse respondeo et fidenter affirmo, quia a semetipso est, si a semetipso esse potest. Nam natura divina omnino
Abbreviated transcription (Latin):
guitur modo. Et qñanis ista
indeatur int̾cũ ꝑegrina ab illa
singnlari ⁊ suꝑ excellenti na¬
tura. est tñ sumilitudo nõ milła.
ut pote in ea que ad similitu¬
dinem ilłãas facta. Oportet itaq
ex hac natura. ad illam ꝯtem¬
platõnis ipetulam engere. et
uixta dictam ꝯsideracõnem.
qmid ibi sit .uł. quid ibi non
dissumlitudinis cũ fũma diligẽ¬
cia in uestigare. Sed si tres eiꝰ¬
modi gristencias ibi esse dicamꝰ.
cepta ea que a semet ĩpa esse de¬
p̾henditur. ꝓculdubio in illam na¬
turã quat̾nanũ ꝑsonarũ num̾ũ
in trxdnd̾e indeamur. Qua pp̃ que¬
rendum est diligent̃. que nam
ex hiis ꝓp̾etatib ueracit̾ ibi sũt.

Expanded text:
guitur modo. Et quamvis ista guitur modo. Et quamvis ista videatur multum peregrina ab illa singulari, et superexcellenti natura, est tamen similitudo nonnulla, utpote in ea quae est ad similitudinem illius facta. Oportet itaque ex hac natura se ad illam contemplationis speculam erigere, et juxta dictam considerationem quid ibi sit, vel quid ibi non dissimilitudinis cum summa diligentia investigare. Sed si tres ejusdem existentias ibi esse dicamus, cepta ea quae a semetipsa esse deprehenditur, procul dubio in illam naturam quaternarium personarum numerum introducere videmur. Quapropter quaerendum est diligenter quaenam ex
Abbreviated transcription (Latin):
In infibilia emĩ dei ꝑ ea que fcã
sunt in tellecta ꝯspicumt᷑. ubi
ad alta conscendereuolumꝰ. sca¬
la quidem uti solemus. nos qui
homines sumiꝰ. ⁊ uolare nõ possu¬
mus. Rerũ gͦ iisibiliũ similitu¬
dine ꝓ scala utam᷑. ut que inse¬
met ĩpsis ꝑ spem indere nõ ua¬
lemus. ex eismodi ipetula. ⁊ ue¬
lud ꝑ speculum uidere ingream᷑.
In reb humanis uidemꝰ. qued
ꝑsona de ꝑsona ꝓcedit. ⁊ enis¬
modi ꝓcessio tͥb ꝓculdubio mod̾
fieri qͦtingit. ꝓcẽdit namq ꝑso¬
na de ꝑsona qͦuandoqq quidem
tantummodo ĩ mediate. qñq
mediate simul ⁊ in mediate.
T̃am iacob qmͣ ysaat de sb̾̃stã¬
cia habrahe ꝓcesfit. sed nuis
diante ysaat. iacob de abrahe
ĩ mediata. media uͦ mediata
simł ⁊ in mediata. Nam sech
quidem ꝓcessit de sub̾a ade.
in medigte utiq in qnͣtum
fint de ꝓpͥo semine. mediate uͦ
in qͣtum fint de semmne eue.
Ecce in humana natura qͦmꝰ
ꝑ sonalis ꝓcessio tͥplici distin¬

Expanded text:
Invisibilia enim Dei per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur . Ubi ad alta quidem ascendere volumus, scala quidem uti solemus, nos qui homines sumus et volare non possumus. Rerum ergo visibilium similitudine pro scala utamur, ut quae in semetipsis per speciem videre non valemus, ex ejusmodi specula, et velut per speculum videre mereamur. In rebus humanis videmus quod persona de persona procedit, et ejusmodi processio tribus procul dubio modis fieri contingit. Procedit namque persona de persona, quandoque quidem tantummodo immediate, quandoque mediate simul et immediate. Tam Jacob quam Isaac de substantia Abrahae processit, sed unius diante Isaac, Jacob de lumbis immediata, media vero mediata simul et immediata. Nam Seth quidem processit de substantia Adae immediate, utique quantum fuit de proprio semine, mediate vero in quantum fuit de semine Evae. Ecce in humana natura quomodo personalis processio triplici distin
Abbreviated transcription (Latin):
istencie alt̾nis. A quo audem
ei existendi causa. ab ipsor
istencia. Net enĩ potuit ah
ia nõ eẽ a qua ntiiam dii
est omne posse. Ecce quo
Ecce habes ꝑ sonam de ꝑso
existentiam̃ de existencia
nam de mia sola. ꝓcessibi
de in ꝓcessibili. nat᷑cibilem
in nastibili. Unam dema
ni inmnediate ad herente
quia mĩa de mia in mediss
cedentem. Quiod in diniu
tura talis existentia sit iͥ¬
bitane̾ agnominꝰ. Set utĩ¬

Expanded text:
uo autem est ei existentiae causa, ab ipso et existentia. Non enim potuit ab illa non esse, a qua ut jam diximus, est omne posse. Ecce quomEcce habes personam de persona, existentiam de existentia, unam de sola, processibile de improcessibili, nascibile de innascibili. Unam denique uni immediate adhaerentem, quia unam de una immediate procedentem. Quod in divina natura talis existentia sit indubitanter agnovimus, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
uomam constat r̾ciam in tͥ¬
nitate ꝑsonam alimde ꝙͣ
a se originem trahere. oꝑtet.
it ab uma aliqua dictarũ. ant
ab ambab simł habeat ẽẽ. ⁊ ꝙͥ
orũ qua rõne cõm̃u possit. ⁊res¬
tat in quirere. Quod ꝑsona sũ¬
ne digna ꝯdignam hr̃e opor¬
̾nis demonstracõ in nenit.⁊¬

Expanded text:
uoniam constat tertiam in Trinitate personam aliunde quam a se originem trahere, oportet ut ab una aliqua dictarum, aut ab ambabus simul habeat esse. Et quid horum, qua ratione convinci possit, restat inquirere quod persona summe digna, condignum habere oporrationis demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
ppetatũ ꝯͣrietatem t̾cius existen¬
i modus ꝓporcõnali quadam ra¬
due ꝯnectit. ⁊ ad mutuam ꝯ¬
ordiam sua meditacõne duo ex¬
rrma ꝯponit. habens ꝯmune̾
uno esse ab et̾no. ꝯmune ha¬
is cũ alio. non esse asemet¬
. habemus iam ꝓpͥe ꝓpͥmu

Expanded text:
etatum contrarietatem tertius existendi modus proportionali quadam ratione connectit, et ad mutuam concordiam sua mediatione duo extrema componit, habens commune cum uno esse ab aeterno, commune habens cum alio non esse a semetipso. Habemus jam proprie
Abbreviated transcription (Latin):
manfeste costigere. quod n
slct in ꝯmiunitabił exitens
esse ꝑsonam a liude pocius qmͣ a
se. alioquin in diminitate non
essent. set nec ẽẽ possent plus¬
as nõ eẽ. Nlides ergo qd̃ in com¬
mucabił existentia ꝯuminta¬
bilem ĩmo ꝯmimem ꝓducit. et
quomodo ista ex illa ꝓcedit ⁊ ori¬
gnem tͣhit. Eite iłlum ex cstẽ¬
di modñ iam in dubitata demõs¬
tracõne colliginꝰ. de quo in hmꝰ oꝑis
erordio iocuti sumꝰ. nb̃i ꝓbabili
rus qmͣ necessaria racõne usi.¬

Expanded text:
manifeste colligere quod non sit incommunicabilis existentia esse personam aliunde potius quam a se. Alioquin in divinitate non essent, sed nec esse possent plussis non esse. Vides ergo quod incommunicabilis existentia communicabilem, imo communem producit, et quod illa ex ista procedit et originem trahit. Ecce illum existendi modum jam indubitata demonstratione collegimus, de quo in hujus operis exordio locuti sumus, ubi probabili magis quam necessaria ra
Abbreviated transcription (Latin):
endum᷑. In uenimꝰ quod in di¬
nina natura sit ꝓcessio tamtt̃¬
nad ĩmediata. q̃uod ibi sit q̃
st mediata simł ⁊ in mediata.
nod mediata tm̃ oĩo ibi non
t. sed uet esse possit.
lligere possumꝰ. qm̃ si quar
Iin diniitate ꝑsona ẽẽ potu¬
set. ꝓculdubio ex cet̾is tͥb eã
igm᷑em trahere ĩ mediate o¬
deret. alioquin alicui eaꝵ nõ¬
si mediata g̾manitate coehe¬
eit. net eam nisi mediate ui¬
ret. Et si quinta ꝑsona ibi eẽ
tuisset. sumli rõne de cet̾is
uatuor in mediate ꝓcederet.
uxta hñc racõ cinacõnis mo

Expanded text:
endum. Invenimus quod in divina natura sit processio tantummodo immediata. Quod ibi sit quae est mediata simul et immediata, quod mediata tantum omnino ibi non sit, sed nec esse possit. colligere possumus, quoniam si quarta in divinitate persona esse potuisset, procul dubio ex caeteris tribus eam originem trahere immediate oporteret. Alioquin alicui earum nonnisi mediata germanitate cohaereret, nec eam nisi mediate videret. Et si quinta persona ibi esse potuisset, simili ratione de caeteris quatuor immediate procederet. Juxta hunc ratiocination
Abbreviated transcription (Latin):
gisse nõ recolo: habundant ĩ
hus omnib anctoritates. set ñ
eque ⁊ argumnẽtatõnes. In hiis
omnib exꝑmĩta desunt. argu¬
m̃ta rarescunt. puto itaq ie
nõ nichil fetisse. sicut suꝑins
iam dixi. si in huiusmodi studio
stidisas meutes potero uł ad modicũ
ad iunare. ⁊ si non detur posse¬
mobili fidam̃to ii sistat. inde
rõ cinacionis nr̃e ordo in itium
sumat. Unde uemo dubitareua
no habet ẽẽ. aut esse cepit ex
temꝑe. Item omne qd̃ est uł
esse potest aut ht̃ ẽẽ a semet¬
ip̃o. aut ht̃ eẽ ab alio qm a se¬
met ño. Uinu̾salit̾ itaq om̃e
ẽẽ. tͥplici distingnitur rõne.
Erit enim ẽẽ tuiq existenti.
aut ab et̾no ⁊ a semet ip̃o. añ
econtͣrio. nec ab et̾no nec a
semet np̃o. aut mediate in t̾
hec dno. ab et̾no quidem nec tñ
a semet ip̃o. Nam illud quar¬
tum quod huic t̾tio menbro
uidetur eꝯnso respondere. nlło
modo ip̃a natura patitur eẽ.
Nich̾ enim oĩo potest esse a
semet ip̃o quod non sit ab et̾¬

Expanded text:
recolo: abundant in his omnibus auctoritates, sed non aeque et argumentationes; in his omnibus experimenta desunt, argumenta rarescunt: puto itaque me non nihil fecisse, sicut superius jam dixi, si in hujusmodi studio studiosas mentes potero vel ad modicum adjuvare et si non detur mobili fundamento insistat, unde ratiocinationis nostrae ordo initium sumat, unde nemo dubitare vaerno habet esse, aut esse coepit ex tempore. Omne quod est, aut esse potest, aut habet esse a semetipso, aut habet esse ab alio quam a semetipso. Universaliter itaque omne esse triplici distinguitur ratione. Erit enim esse cuilibet existenti, aut ab aeterno, et a semetipso, aut econtrario, nec ab aeterno, nec a semetipso, aut mediate inter haec duo ab aeterno quidem, nec tamen a semetipso. Nam illud quartum quod huic tertio membro videtur e contrario respondere, nullo modo ipsa natura patitur esse. Nihil enim omnino potest esse a semetipso, quod non sit ab aete
Abbreviated transcription (Latin):
gisle a singuł cet̾is ꝓpͥetate dis¬
tincte. ꝙ sit ibi ꝑsoua que sit
a semet ipsa non ab alia aliqua
ꝙ sit ibi ꝑ sona que sit ab una
sola non autem a semet ipsa.
quod sit ibi ꝑsona que sit a ꝑso¬
na gemina. non antem ab uua
sola. Cotidie audio de trib qd̃
non sĩt tres et̾m. set mus et̾¬
mis. quod non tres in treati. nͨ
tres in mẽsi. set unus in trea¬
tꝰ ⁊ umis ĩ mensus.: ludio de
tͥb quod non tres oĩpotentes. S
unus ommpotens. Andio nchilo¬
minus quoo non tres dii. set
unus est deus. net tres dm̃. s

Expanded text:
 a singulis caeteris proprietate distinctae; quae sit ibi persona quae sit a semetipsa, non ab alia aliqua; quod sit ibi persona quae sit ab una sola, non autem a semetipsa; quod sit ibi persona quae sit a persona gemina, non autem ab una sola. Quotidie audio de tribus quod non sunt tres aeterni, sed unus aeternus; quod non tres increati, nec tres immensi, sed unus increatus, et unus immensus. Audio de tribus quod non tres omnipotentes, sed unus omnipotens; audio nihilominus quod non tres dii, sed unus est Deus, nec tres
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o est omne quod est. quod
ubique est. ⁊ ubique totus. ñ
ꝑ partes dinisus. Legi de dõ
meo quod sit muis ⁊ trimis. u¬
mis substancialiter. set ꝑsona¬
liter tͥmis. Het omnia legi.

Expanded text:
ab ipso est omne quod est, quod ubique est, et ubique totus, non per partes divisus. Legi de Deo meo quod sit unus et trinus, unus substantialiter, sed personaliter trinus: haec omnia legi;
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ꝑ sc̃ificacõnẽ qua nobiscũ
eẽ in cipit. p̾ea pr̃i a nobis ꝑ ob¬
lac̃onẽ qua ꝓ nobis in t̃̾cedit. Uł
missa d̾r sic̃ quidam putant ab
emittẽdo. qr tempore quo sacios
in cipit ꝯsetͣre corpꝰ dni cathecti¬
miui foras emignt᷑. lecto enĩ e¬
iiigelio diaconꝰ clamat. si qͥs ca¬
thecimniuꝰ ad ẽ eeat foras. cathe¬
cumimi sacͥs mift̾iis in t̾ ẽẽ ñ de¬
bent. qͥ ñõ nͥ baptiztatis ⁊ xͥanis

Expanded text:
biscum esse incipit, postea Patri a nobis per oblationem, qua pro nobis intercedit. Vel missa dicta est sicut quidam putant ab emittendo; quia tempore quo sacerdos incipit consecrare corpus Domini, catechumeni foras emittuntur. Lecto enim evangelio diaconus clamat: Si quis catechumenus adest exeat foras. Catechumeni sacris mysteriis interesse non debent, quae non nisi baptizatis et Chris
Abbreviated transcription (Latin):
aliqu uere equitatis. ⁊ sũmc distcois
regula ꝯsultaic¶uid sit autem ad iu¬
tersicõ interficiendos sapientes egͥdi:
ex suꝑiorib facile põt ꝑpendi. Siend̾
auten quod inconsulte sentencie dif¬
sinitonem uel qualitatẽ sepe tunc fa¬
alius de prehendiuns Ampliusq ꝯfor¬
udamus cum iam qͣł sit ex ip̃o oꝑe
⁊ quasi ꝑ ex ꝑm̃tum probannis hĩc
est quod ariochꝰ oc loco tunc pͥminu
de sentencie dacĩone ꝯsulitur. Cum
deretur.
Ed siꝑ arioch
fortassis nec imu̾rito ali toꝵ quali¬
ui uidebitur quoinodo eis em¬
mõi sentenicie ex ecutõ ad arioth res¬
officunu spectare dicatur ann por
eadeꝑi utique sentencia uec det.¬
i instaꝰ istoriam. Nec ista
misticam intellgentiam:
Iusta iudicetur. Ante forte rex
iusta historiam furore turbatus us¬
tum eẽ credidit. quod uerasciter dr̃e¬

Expanded text:
ando verae aequitatis, et summae discretionis regula consulitur. Quid sit autem ad interficiendos sapientes egredi, ex superioribus facile potest perpendi. Sciendum autem quod inconsulte sententiae definitionem vel qualitatem saepe tunc facilius deprehendimus, ampliusque formidamus, cum jam qualis sit, ex ipso opere et quasi per experimentum probamus. Hinc est quod Arioch hoc loco tunc primum de sententiae datione consulitur, cum ditur.Sed si per Arioch fortassis, nec immerito, alicui videbitur, quomodo ejusmodi sententiae exsecutio ad Arioch officium spectare dicatur, cum eadem utique sententia, nec juxta historiam, nec juxta mysticam intelligentiam justa judicetur. An forte rex juxta historiam furore turbatus justum esse credidit, quod veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
Nectitudius gerentes. s scd̾m scien¬
ciami nõ habentes rectini credunt ẽẽ ues
fiugunt quod sapientes. suos ocidunt n
maiora sͥ meritoꝵ lucra ꝓponde uel pre¬
mittentes ex corporalib. ex̾citłis ad qure
qmͣ ex spũalib quideui inquib inte¬
rumm nõ possunt. Quãtũ uel quam le¬
uiter uolunt ꝓfic̾e. S si ad huc prosũ¬
dius inspiciamꝰ. ⁊ ad diuiua iudicia
recurrains statim uidebiuiꝰ. qua ml̾¬
ta que homo iniuste dispoint uel a¬
git. Os̃ nõ unsi iuste fieri ꝑ mittit.¬
Curgͦ ꝗ ĩlla nõ oicantur. ad arioch
officnñm ꝑtinere que iuxta hauc con¬
scid̾aconen ex diuine districtõnis eqͥ¬
tate nr̃is ꝓbautur meritis respond̾e.
⁊ interogauit inquid eum qui aͥgͤe
accepat ptestatem. at̾ende gͦ ꝙ arioch
iste a rege potestatem accepit qr qͥc¬
quid cͥca nos utiliter seu iuutiliter
accidit ex lib̾i arbitrii merito uel ui¬
cõ decendit. accip̃ autẽ arioch ex̾ceu¬
de modo utilis modo in utilis sçentẽ¬

Expanded text:
rectitudinis generantes, sed secundum scientiam non habentes, rectum credunt esse vel fingunt quod sapientes suos occidunt, majora sibi meritorum lucra proponentes vel promittentes ex corporalibus exercitiis acquirere, quam ex spiritualibus quidem, in quibus interim non possunt quantum vel quam leviter volunt, proficere. Sed si adhuc profundius inspiciamus, et ad divina judicia recurramus, statim videbimus quia multa quae homo injuste disponit vel agit, Deus nonnisi juste fieri Arioch officium pertinere, quae juxta hanc considerationem ex divinae districtionis aequitate, nostris probantur meritis respondere? Et interrogavit, inquit, eum qui a rege acceperat potestatem. Attende ergo quod Arioch iste a rege potestatem accepit, quia quidquid circa nos utiliter seu inutiliter accidit, ex liberi arbitrii merito vel vitio descendit. Accipit autem Arioch exercendae modo utilis, modo inutilis senten
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq̃ acad̾e solet disĩpeusãte deo lib̾ ta¬
tis arbitrio iũxta meritoꝵ qͣlitatem
respondet. Quicqͥd gͦ circa nos agi¬
tur ꝓaueritorum retbucõne equi¬
tatisq iure iusto iudicõ dĩ moder¬
atur. S prouidus ille anime ob¬
tutus sepe sb̃̾ mague ꝑturbac̃onis
sue impetu. Ommpotentis bũ placi¬
tum seu iudicium aguosat ⁊ ad qui
sic effectus ẽ ut uolũtatẽ dĩ sola cͥca
Se fieri ꝯ piscat. qͣniuis eam iuei iu¬
t̾im ad pleñ nõ ĩ telligat i autem
Sic afficitur ut uoluntati dei omño
ad qͥesc̾e nõ poss eciam si illam qnͣ
iuterim sare nõ põt ad plenũ sare
potiusse. S quid uñ si himermis.

Expanded text:
sante Deo, libertatis arbitrio juxta meritorum qualitatem respondet. Quidquid ergo circa nos agitur pro meritorum retributione aequitatisque jure, justo Dei judicio moderatur. Sed providus ille animi obtutus, saepe sub magnae perturbationis suae impetu, Omnipotentis beneplacitum seu judicium agnoscit et acquiesic effectus est ut voluntatem Dei solam circa se fieri concupiscat, quamvis eam interim ad plenum non intelligat, modo autem sic afficitur ut voluntati Dei omnino acquiescere non possit, etiamsi illam quam interim scire non potest ad plenum scire potuisset. Sed quid mirum si humanus
Abbreviated transcription (Latin):
get iegniti aliud minuste. Nõ¬
ne aliud regnum est cum mens re¬
gitur solo consilio. Quam cum agi¬
tatur eciam bom desiderio: Nõ¬
ne est minus regnim sine desiderio¬
o solum consilum. Quam cum
prudenti consi ho feruens desideri¬
um: I õne minꝰ est bonum fa¬
ex magna dalectõne seu di le ecõne:
regno sub infertur cum dr̃ ⁊ reg
ninu tertium aliudereum qud̃
imꝑabit uniuerse tere. Sic̃ adaur̃
partinet ꝑtinet quod fit ex dilet.¬
tõne. Et sĩc ad argẽtum qud̃ fit
ex sola deliberatõne. sic ad es ꝑtinz
bonum qud̃ fit ex simulac̃one.

Expanded text:
get regnum aliud minus te. Nonget regnum aliud minus te. Nonne aliud regnum est cum mens regitur solo consilio, quam cum agitur etiam boni desiderio? Nonne est minus regnum sine desiderio solum consilium, quam cum prudenti consilio fervens desiderium? Nonne minus est bonum faex magna dilectione seu delectatione. regno subinfertur, cum dicitur: Et regnum tertium aliud aereum quod imperabit universae terrae. Sicut ad aurum pertinet quod fit ex dilectione, et sicut ad argentum quod fit ex sola deliberatione, sic ad aes pertinet bonum quod fit ex simulatione.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯinquid ip̃e eris qui ꝑriust hõ
inquid cum mꝰonore eẽ uõ intellexit
comꝑatus est iumentis incipien¬
tib ⁊ siuis factus est illis similẽ
eẽ deo. Mirabile decus similem eẽ
peccatorib imserabile de decus. Ergo
aliis et alius similis deo. ⁊ similiᷤ
pectorib homo bouus factus est ad
bonitatem creatus est Solimmmodo
hos inueni nquit eccscastes quia
fec̾it deus hominẽ rectim ⁊ ip̃e
in misscuerit se infinitis questionib
Sigͥ caritatem ferues. ⁊ mbom
Dilectõne ꝑ manes. aureum capit
habes ⁊ tmp̃e es. Mna id quod.
⁊ ad quod factus es ⁊ quod esse de¬
bes. Q caritates inte refrigescente
cuni iam ceꝑis apristino fernore
de ficere numquid ad huc eris ip̃e
⁊ nõ postus alius minor te: Ques
inquit c̃aput aureũ ⁊ pꝰte consurget
regnũ aliud minus te. ummiquid
nõ es iam minor te ip̃o. Cum ceperis
fac̾e ex solo consilio. Quod pͥus acti¬
tabas ex magno cousstio con et mul¬
todesiderio. Et pꝰt te inqiid consur¬

Expanded text:
rius? Homo, inquit, cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Simile esse Deo, mira ile decus; similem esse pecoribus, miserabile dedecus. Ergo alius, et alius similis Deo et similis pecoribus. Homo bonus factus est, et ad bonitatem creatus est: Solummodo hoc inveni, inquit Ecclesiastes, quia fecerit Deus hominem rectum, et ipse immiscuerit se infinitis quaestionibus . Si ergo charitate ferves, et in boni dilectione permanes, aureum caput habes, et tu ipse es, quia id quod, et ad quod factus es, et esse debes. Sed, charitate in te refrigescente, cum jam coeperis a pristino fervore deficere, nunquid adhuc eris ipse, et non potius alius minor te? Tu es, inquit, caput aureum, et post te consurget regnum aliud minus te. Nunquid non es jam minor te ipso, cum coeperis facere ex solo consilio, quod prius actitabas ex magno consilio, et multo desiderio? Et post te, inquit, consur
Abbreviated transcription (Latin):
Ed queramꝰ
quid illud sibi
uułt quod ad ista sub¬
capiss arireum ꝙ pͦꝯ te con¬
surges regnũ ałiud minus
te. Atitende queso quid dicat
quid sua nos uter pretatõue
docere ꝓponat. tues inquid
capud̃ aureuui. ut em̃ dece¬
teris taceam hoc uel solum puto
inquo interpͥete opͫ abemnus ⁊
utinam interpeetantẽ intellig̾e
⁊ hoc. uel ꝑ inter pretem nosse possi¬
mins. Iõne statua n una unius hom¬
inis ꝑ souam representat. ⁊ illa ut
ex posuimus cunislibet desũiꝰ inina¬
l ruentis preuaricatõuẽ designat:
Siunis est qui eiusmodi est habens
caput aureum pectus argenteum
tetera autem membra erea. uel fer¬
rea: G Iur queso si ip̃e tui hoc dẽ est
caput aureum: Cur nõ idemłpõ sit
petus argentrimi ⁊ cetera ihunc
modum: Anfocte inea ꝑte quia
aureus es. p̃e nes ⁊ ise nõ es ieape
Muna aureus nõ es qͣinsquil gͦ es
cum post multam caritateni capit

Expanded text:
ed quaeramus quid illud sibi vult quod ad ista subcaput aureum, et post te consurget regnum aliud minus te . Attende, quaeso, quid dicat, quid sua nos interpretatione docere proponat: Tu es, inquit, caput aureum. Ut enim de caeteris taceam, hoc vel solum puto in quo interprete opus habemus, et utinam interpretantem intelligere, et hoc vel per interpretem nosse possimus. Nonne statua una unius hominis personam repraesentat, et illa, ut exposuimus, cujuslibet de summis in ima ruentis praevaricationem designat? Si unus est qui ejusmodi est, habens caput aureum, pectus argenteum, caetera autem membra aerea vel ferrea, cur, quaeso, si ipse cui hoc dicitur, est caput aureum, cur non et ipse sit pectus argenteum, et caetera in hunc modum? An forte in ea parte qua aureus es, ipse es, et ipse non es, in ea parte qua aureus non es? Quisquis ergo es, cum po
Abbreviated transcription (Latin):
it tht̃ qͣm dui affectones ⁊ uolũ¬
tates. cogitatonesq in bono ex̃¬
ces. uel excert̾e ualet. Głiam ac¬
tepit tht qmͣ diu ao huc de bona
consciencia gaudet. Glia inquit
nr̃a ħ est testimoniũ conscien¬
tie nr̃e. Scimus quis dicat. sine
me nitħ potestis facere. Santũ
queo .n. hes qd̃ non accepistifnicħ¬
em̃ aliud est hr̃e huiusmodi po¬
testacem ⁊ fortitudinez quam ha¬
bere gr̃am cooꝑantez. potestas
tua. co oꝑatrx gr̃a. Quantum
hẽs gratie. tantũ hes ⁊ potentie.
et qͣnͣtũ gratia accepta trescit. can¬
tũ ⁊ potentia tua ꝓficit. et qnͣtũ
gratia minuitur tantũ ⁊ poten¬
tie tue detrahituret si qͣndo sub¬
trahitur gratia. simul ꝑit ⁊ pote¬
esse. ⁊ liber. ⁊ infirnus ẽe potest.¬
⁊ sic etontrario et sams peus
ẽẽ pocest. si samis ⁊robustus es.⁊
multa ⁊ magna facere potef. uel¬
uel debes. ⁊si amitus saintatez. A

Expanded text:
nes et voluntates, cogitationesque in bono exercet, vel exercere valet. Gloriam accepit, et habet quandiu adhuc de bona conscientia gaudet: Gloria, inquit, nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Scimus quis dicat: Sine me nihil potestis facere . Tantum  habes quod non accepisti, niim aliud est habere hujusmodi potestatem et fortitudinem, quam habere gratiam cooperantem. Potestas tua, cooperatrix gratia. Quantum habes gratiae, tantum habes et potentiae; et quantum gratia accepta crescit, tantum et potentia tua proficit; et quantum gratia minuitur, tantum et potentiae tuae detrahitur; et si quando subtrahitur gratia, simul perit et poteesse. Et liber, et infirmus esse potes, sicut econtrario et sanus, et servus esse potes. Si sanus et robustus es, et multa, et magna facere potes; vevel debes.
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc rex est passionibq sims̃
dñari potest. Tu inquid rex regũ
es scimiis quia motu corporis pre¬
sçidet corporeus sensus. sensui. a¬
ppetitus. Appetitui affeitus. ⁊ his
sior est. ⁊ suꝑ. hos quoq eminen¬
tiores sunt alii. Insuꝑ ⁊ uinu̾se
regum est rõnalis consensus. qͥ
om̃ib cordis corꝑis q motibꝰ
presidet. ⁊ intra dicõns sue iu¬
ra. accepta tamen diuinitus po¬
testate choertet. Audi enĩ qs d̾r
et intellige a quo potestas b da¬
et deus celi regnũ ⁊ fortitudine
imꝑium. et głiam dedit tibi.¬

Expanded text:
adhuc rex est, passionibus suis dominari potest: Tu, inquit, Rex regum es. Scimus quia motui corporis praesidet corporeus sensus, sensui appetitus, appetitui affectus, et hissior est, et super hos quoque eminentiores sunt alii, insuper et universae regum est rationalis consensus, qui omnibus cordis corporisque motibus praesidet, et intra ditionis suae jura accepta tamen divinitus potestate coercet. Audi enim quod dicitur, et intellige a quo potestas haec daet Deus caeli regnum fortitudinem et imperium et gloriam dedit tib
Abbreviated transcription (Latin):
mani sua cenet. cũ adilla gr̃ani
Dooyanee̾ ht̃. que ex elas aditorio
gumanis ꝯsiliis estudus subrade so¬
lent. Bestias egri intra potesnatis
sue nra possidet tum scłar imn
desidioꝵ impetus intera oquitatis
germinos fortiter coeitere ualet.
cogtanis suas quostiens uoluerit
bonis ineditatõub spuitalibq
theoriis occupat. Hhinc itaq mo

Expanded text:
manu sua tenet, cum ad illa gratiam cooperantem habet quae ex ejus adjutorio humanis consiliis et studiis subjacere solent. Bestias agri inter potestatis suae jura possidet, cum saecularium desideriorum impetus intra aequitatis terminos fortiter coercere valet. cogitationes suas quoties voluerit, bonis meditationibus spiritualibusque theoriis occupat. I
Abbreviated transcription (Latin):
cepta neqͥtia statĩ mactũ ꝓdeat
cũ peccandi occ̃onem nõ semꝑ
ad manũ hẽat s mens deicit᷑ ⁊̃
cadit. ex quo pcc̃o consentit. De¬
icit᷑ ⁊ cadit ex quo occ̃onẽ q̃rit.
ex ħ loco ut arbitror possuꝰ pa¬
tent̾ collige ꝙ nullus sine d̾ia
ꝓtectione poss uł passionib su¬
isuł suggestionib malignis uł
ad modicũ resist̾e. Cadem itaq ho

Expanded text:
cepta nequitia statim in actum prodeat, cum peccandi occasionem non semper ad manum habeat: sed mens dejicitur, et cadit ex quo peccato consentit. Dejicitur, et cadit ex quo occasionem quaerit. Ex hoc loco, ut arbitror, possumus patenter colligere, quod nullus sine divina protectione posset, vel passionibus suis, vel suggestionibus malignis, vel ad modicum resistere. Eadem itaq