comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eo aliqͣ ⁊ ꝓpͥe dix̾it. ita ut sepe ĩueniat᷑
totꝰ ẜmo euis ꝑabolis explicatꝰ. totꝰ aũ ꝓpͥ̾e
dictus uullis ĩueniatur. Explicatos aũ ser¬
mones dico. qnͣdo ex aliqͣ occasione rr᷑ incip̃
loqui. quous t̾minet quithͥd ad ipãm rem
Alius euugłista contexit. qd̾ aliꝰ diu̾sis tem¬

Expanded text:
in eo aliqua et proprie dixerit, ita ut saepe inveniatur totus sermo ejus parabolis explicatus, totus autem proprie dictus nullus inveniatur. Explicatos autem sermones dico, quando ex aliqua occasione rerum incipit loqui quousque terminet quidquid ad ipsam rem alius evangelista contexit, quod alius diversis tem
Abbreviated transcription (Latin):
huc infirmi st. opꝰ ħnt in quib dam maloꝵs
ꝯmpetione. siue ut ꝑ eos exceant᷑. siue ut e¬
oꝵ comꝑatõne magna sslis exhortatio fiat.
ut intant᷑ ad meliꝰ. quib sublatis. Altitu¬
do caritatis qiͣ euulsa marcescat qd̃ ẽ eradi¬
cari ¶Nam sit ait apłus. ut in caritate ra¬
dicati ⁊ fundati possitis comp̾hende An
forte iõ simł eradicat᷑ t̾ticum. cũ auferunt
⁊irania. qͥa młti pͥmo rirania st̃̾. ⁊ postea
triticum fiut. qui nͥ patient̾ cum mali st
tołentur. ad laudabilem mutatõem ñ pue¬
munt ¶ Itaq si eiulsi fu̾nt simł eradica
⁊ tͥticum qd̾ futuri eẽnt si eis pat̾etuite

Expanded text:
nt in quibusdam malorum commixtione, sive ut per eos exerceantur, sive ut eorum comparatione magna illis exhortatio fiat, ut nitantur ad melius, quibus sublatis altitudo charitatis quasi evulsa marcescat, quod est eradicari? Nam sic ait Apostolus: Ut in charitate radicati et fundati, possitis comprehendere . An forte ideo simul eradicatur triticum, cum auferuntur zizania, quia multi primo zizania sunt, et postea triticum fiunt? qui nisi patienter, cum mali sunt, tolerentur, ad laudabilem mutationem non perveniunt: itaque si evulsi fuerint, simul eradicatur et triticum, quod futuri essent, si eis parcere
Abbreviated transcription (Latin):
ħ fieret. ut uł sic exaudiret. id ÷ ut eiꝰ ad hu¬
milem confessionem. ⁊ sollicitam inquisitõem
⁊ ipã colliria q̃ ad oculos ꝑtinent. ñ ea opus
est intrinsecus infinidi. nisi sensum uidendi
pͥus claudant ⁊ ꝑturbant ꝓdeẽ uõ possunt.
¶ Nec moueat qd̾ item ꝓpħa dic̃. Nisi credi¬
deritis ñ intelligetis. qiͣ contͣriũ sit qd̾ ioħs¬

Expanded text:
c fieret, ut vel sic exaudirent: id est, ut eis ad humilem confessionem, et sollicitam inquisitionem, et ipsa collyria quae ad oculos pertinent, si ea opus est intrinsecus infundi, nisi sensum videndi prius claudant et perturbent, prodesse non possunt. 4. Nec moveat quod idem propheta dicit, Nisi credideritis, non intelligetis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum aũ creuiss ħba ⁊ fructum fecisset:
tuc̃ apparuerũt ⁊ Rania. Cum enĩ spũat
homo ẽẽ ceꝑit diiuidicans om̃ia: tũc ei erro¬
res incipiunt appar̾e ¶Serui aũt dix̾unt
ei. Uis imus ⁊ colligimꝰ ea:Utrũ ip̃i
sint serui. quos paulo post messores appellat.
an quia in expõne ꝑabole. messores dit̾ eẽ
le dic̾e ausus fu̾it anglos nescisse: quis ⁊i

Expanded text:
 Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania. Cum enim spiritualis homo esse coeperit dijudicans omnia , tunc ei errores incipiunt apparere. Servi autem dixerunt ei: Vis, imus, et colligimus ea? Utrum ipsi sunt servi, quos paulo post messores appellat? an quia in expositione parabolae messores dixit esse le dicere ausus
Abbreviated transcription (Latin):
discentes audiũt. Ita aũt decent. si quid ds¬
cendũ hñt. ut usitata. ut ꝯfrmata securis¬
fine ⁊ confidentissime ⁊ leuisse ut possunt
nismuent. musitata u̾o ⁊̃ si u̾itatis mani¬
festatione liquidissima ꝑceꝑunt.: q̃rendi ps̾
qmͣ p̾cipiendi aut affirmandi mͦ pp̃ audien¬
terat ꝑuilum. ¶nde ẽ enĩ illud dñ. s filuᷤᷤ
hõis cum uen̾it. putas inueniet fidem ĩ t̾ra
Aliqñ aũt ⁊ octultand̾ ꝓ. s cũ spe hortatoria ut
ũ faciat sꝑatio frigidiores. s desiderium ca¬
paciores. Inde ẽ illud eiusd̾ dm̃ Multa hẽo
fligendum ẽ cũ amore temꝑalium bonoꝵ.
ut ñ uincat: aut ⁊̃ edomitꝰ subditꝰq ẽẽ debet.
ut cum surg̾e ceꝑit: facile repͥmat᷑. aut iͣ
extinctus. ut se om̃io nulla ex ꝑte ꝯmoue¬
at Ex quo fit. ut ip̃am ⁊̃ mortem pp̃ ue
ritatem. alii fortit̾ obeant. alii eqͣminiter.
alii libent̾. ¶Que ta gña fruttus st̃ ft̾ilis t̾¬
re. triceni. ⁊ sexageni. ⁊ centeni. In horũ

Expanded text:
disserentes audiunt. Ita autem docent, si quid docendum habent, ut usitata et confirmata securissime, et fidentissime, et lenissime, ut possunt, insinuent: inusitata vero, etiamsi veritatis manifestatione liquidissima perceperunt, quaerendi potius quam praecipiendi aut affirmandi modo, propter audienterat parvulum. Inde est illud Domini: Sed Filius hominis cum venerit, putas, inveniet fidem in terra ? Aliquando autem et occultandum est, sed cum spe hortatoria, ut non faciat desperatio frigidiores, sed desiderium capaciores. Inde est illud ejusdem Domini: Multa habeo fligendum est cum amore temporalium bonorum, ut non vincat; aut edomitus subditusque esse debet, ut, cum surgere ceperit, facile repellatur; aut ita extinctus, ut se omnino nulla parte commoveat. Ex quo fit, ut ipsam mortem propter veritatem alii fortiter obeant, alii equanimiter, alii libenter. Quae tria genera fructus sunt fertilis terrae, triceni et sexageni et centeni. In horum
Abbreviated transcription (Latin):
Si em̃ falsa de dõ credit. uł de aliqͣ ꝓte dor¬
trine que ad fidi ꝑtinet edificatdem ⁊ͥ ut
ñ q̃rentis cunttatõe temꝑatꝰ sit. s incõcus¬
se credentis nec omĩo scientis. opiione atq
portat ecca. quia ñ iͣ defendũt fl̾itatẽ sĩ ẽ
sus. ut intentam młtitudinẽ faciant. qd̾ si
fec̾iit tuẽ pellunt. ¶ Item quiq ĩuident bo¬
nis ĩ ut q̃rant ccõnes excludendi eos aut
degradandi. uł chimia sua sic defend̾e ꝑatist

Expanded text:
s. Qui falsa de Deo credit vel de aliqua parte doctrinae quae ad fidei pertinet edificationem, ita ut non querentis cunctatione temperatus sit, sed inconcusse credentis nec omnino scientis opinione atque portat aecclesia, quia non ita defendunt falsitatem sententiae suae, ut intentam multitudinem faciant. Quod si fecerint, tunc pelluntur. Item quicunque invident bonis, ita ut querant occasiones excludendi eos aut degradandi eos, vel crimina sua sic defendere parat
Abbreviated transcription (Latin):
exempla radicata st̃. u int̾ aristaꝵs paleã
que se frum̃tis. etiam audet asꝑa dissensioe
⁊ fragili elatione suꝑimpon̾e. s qmͣuis sub¬
iͨtam frum̃tis tũ int̾ paleam q̃ ultima uen¬
tilatione seꝑanda ẽ num̾antur. ¶ Doni aũ

Expanded text:
extra radicata sunt, neque inter aristarum paleam, quae se etiam frumentis audet aspera dissensione et fragili elatione superimponere, sed quamvis subjectam frumentis, tamen inter paleam quae ultima ventilatione separanda est, numeran
Abbreviated transcription (Latin):
ticos ħ nit̾. qd̃ hetici falsa credũt. illi autẽ
uera credentes. ñ uiuũt iͣ ut crediñ Golet a¬
queri etiã scismati quid ab ħeticis distent.
⁊ ħ ĩueniri c̃ scismaticos ñ fides diu̾sa fatiat.
s ꝯmunis dirupta sccietas. S utrũ int̾ ⁊i¬
ania num̾andi sunt dubitari pot̾¶ Magis
em̃ uident᷑ spiscis cormuptis eẽ similiores sc̃
septũ ẽ Dento aũ corrũpet slluis inĩquis

Expanded text:
a credunt, illi autem vera credentes non ita vivunt ut credunt. Solet autem etiam queri scismatici quid ab hereticis distent, et hoc inveniri, quod scismaticos non fides diversa facit, sed communis dirupta societas. Qui zania numerandi sint, dubitari potest. Magis autem videntur spicis corruptis esse similiores, sicut scriptum est, Vento autem corrumpetur filius iniquus
Abbreviated transcription (Latin):
se ualere sentiret. ut fallacias suas eodem
nõie obteget. pot̾ enĩ suboriri uoluntas. ut
tales hoies de rebus hũanis auferat. si aliqmͣ
temꝑis h̾eat fatultatem. s utrum fac̾e deb̾at.
iusticiam dei consulit. ut hoc ei p̾cipiat ut

Expanded text:
se valere sentiret, ut fallacias suas eodem se valere sentiret, ut fallacias suas eodem nomine obtegeret; potest ei suboriri voluntas, ut tales homines de rebus humanis auferat, si aliquam temporis habeat facultatem; sed utrum facere debeat, justitiam Dei consulit utrum hoc ei praecipiat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
geles. cum ħ̃ra fructũ feciss: mag̃ oꝑtet
intelligi hoĩes ipõs fideles. seruoꝵ nõie ħ
loco significatos. quos etiã bonũ sem̃ dic̃.
Eec mirum si ⁊ bonũ sem̃ ipĩ dicant᷑ ⁊ ser¬
ui patrisfamilias sic̃ ⁊ de se ait. qd̾ ⁊ ip̃e sit
ianua. ip̃e sit pastor  Ex diu̾sis enĩ sig̃catio¬
nib una res ⁊̃ plures. ⁊ diu̾sas similitud̾ies
recepit. p̃sertim quia cũ ad ẜuos loq̃ret᷑. nõ
ait. in temꝑe messis dicam uobis colligite
pͥmum ⁊ iania. s dicam inquit messorib¬
Dñ intlłr colligendoꝵ ⁊l̾amioꝵ. ad cõbu¬
rendũ alia ẽẽ mĩst̾ia. nͨ quẽ qmͣ eccͣe filium
res ħrticoꝵs. ⁊ om̃o diuidicat atq disc̾nit.
quicqͥd audierit aut leg̾it. ab horrore a re¬
gula u̾itatis. s don in eisdẽ spũalib ꝑfici¬
atur. ⁊ quodãmͦ maturarstat in fructu quẽ
cũ cognou̾it hanc excogitasse dẏabolũ frau¬
dem. cũ contͣ tanti noĩs auctoritatẽ nchil

Expanded text:
gelis cum herba fructum fecisset; magis oportet intelligi homines ipsos fideles servorum nomine hoc loco significatos, quos etiam bonum semen dicit? Nec mirum si et bonum semen ipsi dicuntur, et servi patrisfamilias: sicut et de se ait, quod et ipse sit janua, ipse sit pastor . Ex diversis enim significationibus una res etiam plures et diversas similitudines recipit. Praesertim quia cum ad servos loqueretur, non ait, In tempore messis dicam vobis, Colligite primum zizania; sed Dicam, inquit, messoribitur colligendorum zizaniorum ad comburendum alia esse ministeria, nec quemquam Ecclesiae filium res haereticorum, et omnino dijudicat atque discernit quidquid audierit aut legerit abhorrere a regula veritatis: sed donec in eisdem spiritualibus perficiatur, et quodammodo maturescat in fructum quem cum cognoverit hanc excogitasse fraudem diabolum, cum contra tanti nominis auctoritatem nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis me confessus fu̾it coram homunb
confiteor eum coram patre meo. uł sit̃ alĩ est.
coram angłis dnĩ ñ utiq pcc̃a confitet᷑. qui
xp̃m confitetur. qd̃ si pp̃ ea putant aliqui
confessionem uocari. quia ꝓ cͥmine obiciat
xpĩ nom̃ temꝑe ꝑsecutionis. nũquid iͣ etiã
xpc̃ coram patre uł coram angłis hoĩem qui
se confessus fu̾it confitet᷑.Est ⁊̃ in eccͣstico
ita positum ¶ Et ħ dicetis in confessione o¬
ꝑa dni uniu̾isa. qm̃ bona ualde qͣ in loco in
audiunt ħ u̾bum. pectora statim tudunt
ñ attendentes quo loco dicatur. qiͣ ñ posset
qd̾ discipuli salb̾o spiscas euulsissent.
ñde exͫ datum regie potestatis de dauud
alt̾um sai̾dotalis. de hiis qui ꝑminist̾iũ tem¬
pli sabb̾a uiolant. ut młtominꝰ ad ipm̃ euul¬
sarum sabbato spicaꝵ tͥmen ꝑtineat. qui

Expanded text:
Si quis me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo ; vel sicut alibi est, coram Angelis Dei : non utique peccata confitetur qui Christum confitetur. Quod si propterea putant aliqui confessionem vocari, quia pro crimine objiciatur Christi nomen tempore persecutionis; numquid ita etiam Christus coram Patre vel coram Angelis hominem qui se confessus fuerit confitetur? Est etiam in Ecclesiastico ita positum, Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa, quoniam bona valSi quis me confessus fuerit coram hominibus, audiunt hoc verbum, pectora statim tundunt, non attendentes quo loco dicatur, quasi non possquod discipuli sabbato spicas evulsissent, unum exemplum datum regiae potestatis de David, alterum sacerdotalis de iis qui per ministerium templi sabbatum violant: ut multo minus ad ipsum evulsarum sabbato spicarum crimen pertineat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
stitutum eẽ in hac uita. ut c̾tus ẽẽ ꝓossit. qͣ¬
lis quisquis futurus fit. post ea. cui in p̾sen᷑
c̾uit errorem. uł quid etiam error euis con¬
ferat ad ꝓfectum bonoꝵ. sõ ñ ẽẽ tales au¬
fendos de hac uita. ne cũ malos conatur.
int̾fic̾e. bonos int̾ficiat qd̾ forte futuri st̃.
aut bonis obsit. quib ⁊ inuitis forte uti
alieni erroris. tuc̃ aũ hoc ñ ab hoĩb s an

Expanded text:
vita, ut certus esse possit qualis quisque futurus sit postea, cujus in praesentia cernit errorem, vel quid etiam error ejus conferat ad provectum bonorum; non esse tales auferendos de hac vita, ne cum malos conatur interficere, bonos interficiat, quod forte futuri sunt; aut bonis obsit, quibus et inviti forte utilalieni erroris; tunc autem hoc non ab hominibus, sed ab
Abbreviated transcription (Latin):
magis timore penaꝵ tenuerunt uenram da¬
turum. ¶Isti gͣ hoc ñ creduit. uł ñ firmiter
opmantus. ⁊ si adhuc forsitan qͥrũt. s mas
eos decipit. spes dilationis dum se diutẽ uis¬
turos putant. ⁊ ꝑditos mores alñ ĩ meluuis
mutaturos ¶Cont᷑ quos dicit. Ne tarde
conuati ad dm̃ ⁊ ne differas de die m diẽ Gbi¬
to enĩ uenit ira eiꝰ ⁊ in temꝑe iundicte disꝑ

Expanded text:
m timore tenuerunt, veniam daturum. Isti ergo non hoc credunt, vel non firmiter opinantur, etsi adhuc forsitan quaerunt: sed magis eos decipit spes dilationis, dum se diutius victuros putant, et perditos mores aliquando in melius mutaturos. Contra quos dicitur: Ne tardes converti ad Deum, neque differas de die in diem: subito enim veniet ira ejus, et in t
Abbreviated transcription (Latin):
citare. iam scismatici st̃. ⁊ ab unitate corde
discissi ⁊̃ si ñ muentis occasionib aut occul
one socientur ¶ Quaꝓpt̾ ali soli catholiri
unt ⁊ q̃rend̃ existimant salua pietate discuti¬
uint sine aliquo p̾iudicio u̾itatis. ⁊ bonos uł
qͥt bonos putant amant. atqa honor ãt qͣt̃
possunt. taiñ flagitõse arts facmoroses uiuũt.

Expanded text:
citare; iam scismatici sunt, et ab unitate corde discissi, etiamsi non inventis occasionibus aut occult conversatione socientur. Quapropter illi soli catholici unt, sed querendum existimant, salva pietate discutiunt sine aliquo preiudicio veritatis et bonos aut quos bonos putant amant atque honorant quantum possunt, tamen flagiciose facinoroseque vivunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tur doms ut ut illi qui in ea fide mali sũt:
palea poꝰ qmͣ rirama deputent᷑ qi palea ⁊̃
fundamentum ipm̃ ħt cum frum̃to raditẽ¬
os ꝯmunem.¶In illa plane sagena qua o¬
cluduntur ⁊ mali ⁊ boni pisces. ñ absurde
mali catholici intelligunt. ¶Aliud ẽ eĩ ma¬
re d̾ mag̃ mundum istum significat. a
sagena. ⁊̃ uniꝰ fidei ut uniꝰ ecc̃e ꝯmunonẽ¬

Expanded text:
tur bonis: ut illi qui in eadem fide mali sunt, palea potius quam zizania deputentur; quia palea etiam fundamentum ipsum habet cum frumento, radicemque communem. In illa plane sagena, qua concluduntur et mali et boni pisces , non absurde mali catholici intelliguntur. Aliud est enim mare, quod magis mundum istum significat; aliud sagena, quae unius fidei vel unius Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Neint dyaꝰ ⁊ suꝑseminauit eos. quos maloᷤ
filios dñs int̾p̾tatꝰ. G recte q̃ritur. utrũ
ħ̾rtici sut. an mase uiuentes catholici Pos¬
dicit eos in medio t̾titi semnatos. quasi
uident᷑ illi sigͣri. qui unius ꝯmimionis st.¬

Expanded text:
et superseminavit eos quos malos filios Dominus interpretatur. Sed recte quaeritur utrum haeretici sint, an male viventes catholici. Posdicit eos in medio tritici seminatos, quasi videntur illi significari qui unius communionis s
Abbreviated transcription (Latin):
tates. S ũ h̾eo quid dicam ait ereptionem
q̃rens. : Propt̾ea .n. ueni in horam hanc. Ac¬
si dice̾t. E: Si turbemur si sumultum pa¬
tic̾mur: ñ fugiamus mortem. Quia ⁊ ego
nũc turbatus: ñ dico ut effugiam. Oportet
.n. ferre: qd̃ suꝑuenit. Non dico eripe me
ex hora hac: S quid : Dat̾ gl̾ifica tuum¬
hoc: contͣriũ dico. Głifica tuũ nom̃ ħ ẽ ad

Expanded text:
nem poscens: propter hoc veni in horam hanc; quasi diceret: Vel si turbamur ac perturbamur, non fugiamus mortem. Nam et ego nunc perturbatus, non dico ut fugiam; decet enim ferre quod supervenit. Non dico: Libera me ex hora hac; sed quid? Pater, glorifica ho
Abbreviated transcription (Latin):
de coꝵ c̃fessione misistis letatus sit
omĩs fr̃m numerus. & summa a la¬
cͥtate hunc nuntiũ cõmunis gratu¬
lationis exceꝑit. ꝗͥ illic ubi resipsa
& p̾sens leticia suboculis omnium
celebratur. Cum enĩ dñs in eugłosuo
dicat ẽẽ summũ gaudiũ incelo suꝑ
peccatore penit̾ntiam agñte. qͣnto
maius ẽ gaudiũ & int̾ris parit̃ &
incelo suꝑ c̃fessorib ad eccłam dĩ cũ
gła sua & cũ laude redeuntib & re¬
deundi uiã cętis exemplũ suifide
& ꝓbatione facientib. Hic enĩ qͦsdã
fĩs nrõs error induxat qd sͥ cõmuni¬
cationẽ cfessoꝵ seqͥ uident᷑ Quo er¬
rore sublato lux omniũ pectorib
infusa ẽ. & eccła catholica una ẽe¬
hec nec scindi nec diuidi posse mon¬
strata ẽ. Nec quisquam iã facile po¬
tit scismatiei furentis ũbis loqͣtibus

Expanded text:
de eorum confessione misistis, laetatus sit de eorum confessione misistis, laetatus sit omnis fratrum numerus, et summa alacritate hunc nuntium communis gratulationis exceperit; quid illic, ubi res ipsa et praesens laetitia sub oculis omnium gerebatur? Cum enim Dominus in Evangelio suo dicat, esse summum gaudium in coelo super uno peccatore poenitentiam agente ; quanto maius est gaudium et in terris pariter et in caelo super confessoribus ad ecclesiam Dei cum gloria sua et cum laude redeuntibus et redeundi uiam ceteris exempli sui fide et probatione facientibus? hic enim quosdam fratres nostros error induxerat quod sibi communicationem confessorum sequi uiderentur. suo errore sublato lux omnium pectoribus infusa est et ecclesia catholica una esse nec scindi nec diuidi posse monstrata est. nec quisquam iam facile poterit schismatici furentis uerbis loquacibus
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ maximũ prb̾rm & urbanũ cͤfesso¬
res. cũ sidonio & machario ad ȩccłam
catholicã regos os e̾ẽ. id errore depo¬
sito & scisinatico. immo heretico furo¬
re deserto. unitatis acu̾itatis domici¬
liũ fideli sanitate repetisse. ut unde
adglam ꝓcess̾ant. illic glosi redirent
castra descrerent: nec temptarent᷑ ca¬
ritatis atq unitatis fide. qͥ uictiro¬
bore & uͥtute ñ fu̾ant. Ecce incolumiᷤᷤ
& inmaculata laudis integͥtas. ecce
incorrupta & solida c̃fitentiũ digni¬
tas. adesertorib & ꝓfugis recessisse
ꝓditores fidĩ & ȩccle catholicȩ in pu¬
gnatores reliquisse. M̾ito illos reu̾¬
tentes sũmo ut seͥbitis gaudio & clerꝰ
& plebs fr̃nitas omĩs excep̃. qͣm in
c̃fessorib glam suã c̃seruantib & ad
unitatẽ reu̾tentib nemo & ñ socium
se & participẽ eoꝵ głae computat huiꝰ
diei leticiã de nr̃is possumꝰ sensib esti¬
mare. Nam cũ istic adlitt̾as urãs qͣs

Expanded text:
fessores cum Sidonio et Macario ad ecclesiam catholicam regressos esse, id est errore deposito et schismatico immo haeretico furore deserto unitatis ac ueritatis domicilium fideli sanitate repetisse, ut unde ad gloriam processerant illuc gloriosi redirent,castra desererent, nec temptarentur caritatis adque unitatis fide qui uicti robore et uirtute non fuerant. ecce incolumis et inmaculata laudis integritas, ecce incorrupta et solida confitentium dignitas, a desertoribus et profugis recessisse, proditores fidei et ecclesiae catholicae inpugnatores reliquisse, merito illos reuertentes summo ut scribitis gaudio et clerus et plebs, fraternitas omnis excepit, quoniam in confessoribus gloriam sunitatem revertentibus, nemo non socium se et participem eorum gloriae computat. II. Hujus diei laetitiam de nostris possumus sensibus aestimare. Nam cum istic ad litteras vestras, quas
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma pugnans sp̃uali gladio diabolũ
int̾fecisti Agmina qͦq fr̃m hinc & inde
u̾bis tus composiusti. ut insidiȩ ini¬
mico undiq tendent᷑. ꝙ cadauera ip¬
sius publici hostis & nerui c̃cisi calca
que nec scli pͥmos impetus timuit.
nec ire inexiliũ recusauit. nec relin¬
quere ciuitatẽ dubitauit. nec inde

Expanded text:
ns spiritali gladio diabolum interfecisti, agmina quoque fratrum hinc et inde verbis tuis composuisti, ut insidiae inimico undique tenderentur, et cadaveris ipsius publici hostis nervi concisi calcarquae nec saeculi primos impetus timuit, nec ire in exsilium recusavit, nec relinquere civit
Abbreviated transcription (Latin):
ista tua caritate mercedẽ. & huius
tam boni oꝑis rep̾sentabit debitã
frugẽ. Non enim minꝰ corone merce¬
de condignꝰ ẽ qͥ hortatꝰ ẽ ꝙͣ qͥ & passus est.
Non minꝰ honorandus est qui monuit. qͣm
adeum qui instituit. quã adeũ qui
se docibilẽ discipulum suũ ministra¬
uit. Sic enim fortassis hoc quod ex¬
gna gaudia magna solacia magna
fom̃ta maxime. qͦd & głosas mͣrum
ñ dicã mortes s inmortalitatẽ gło¬
sis & c̃dignis laudib ꝓsecutus es. Ia

Expanded text:
ista tua caritate mercedem et huius ista tua caritate mercedem et huius tam boni operis repraesentabit debitam frugem. non minus enim coronae mercede condignus est qui hortatus est quam qui et passus est, non minus honorandus est qui monuit quam ad eum qui instituit quam ad eum qui se docibilem discipulum subministrauit. hic enim fortassis hoc quod exgna gaudia, magna solacia, magna fomenta, maxime quod et gloriosas martyrum non dicam mortes sed inmortalitates gloriosis et condignis laudibus prosecut
Abbreviated transcription (Latin):
& nicostratus & rufinꝰ & cęt̃i qͥ cum
eis sunt confessores. sal. Int̾uarios &
multiplices fr̃ dolores nob̾ c̃stitutis.
ꝓpt̃ p̃sentes multoꝵ. ꝑtotũ pene orbẽ
ruinas. hoc p̃cipuũ nob̾ solatiũ super¬
uenit. qͦd acceptis littis tuis erecti su¬
mus. & dolentes animi merorib fo¬
menta suscepimꝰ Uñ intelligẽ iam
possumꝰ gr̃am diuinȩ ꝓuidentie for-¬
sitan ñ obaliã causam nos tamdiu
clausos uinculis carceris reseruare
uoluisse. nͥ ut instructi & robustius
animati littĩs tuis uoto ꝓniore ad
coronam destinatã posse ꝑuenire.
Illuxerunt enim nobis utt̃ȩ tue ut in
tempestate quadam serenitas. ut in
turbido mari ex optata tͣnquillitas.
ut in laboribus requies. ut inꝑicu¬
lis & dolorib sanitas. ut indensissi¬
mis tenebͥs candida lux & fulgens.
ita illas animo sitiente ꝑbibimꝰ & uo¬
to esuriente suscepimꝰ ut adcertam̃
inimici ex illis nos satis pastos & sa¬
ginatos gaudeamꝰ. Reddet tͥ dñs ꝓ

Expanded text:
ET NICOSRATVS ET RVFINVS ET CETERI QVI CVM EIS CONFESSORES S. Inter uarios et multiplices, frater, dolores nobis constitutis propter praesentes multorum per totum paene orbem ruinas hoc praecipuum nobis solacium superuenit quod acceptis litteris tuis erecti sumus et dolentis animi maeroribus fomenta suscepimus. unde intellegere iam possumus gratiam diuinae prouidentiae forsitan non ob aliam causam nos tam diu clausos uinculis carceris reseruare uoluisse nisi ut instructi et robustius animati litteris tuis uoto proniore ad coronam destinatam possemus peruenire. inluxerunt enim nobis litterae tuae ut in tempestate quadam serenitas, ut in turbido mari exoptata tranquillitas, ut in laboribus requies, ut in periculis et doloribus sanitas, ut in densissimis tenebris candida lux et refulgens. ita illas animo sitiente perbibimus et uoto esuriente suscepimus, ut ad certamen inimici ex illis nos satis pastos et saginatos gaudeamus. reddet tibi Dominus pro
Abbreviated transcription (Latin):
Apolianus. una cũ conprb̃ris &
omibus uobiscũ cõmorantibꝰ ap̃d
salutem. Resalutamꝰ te fr̃ km̃e
ꝑherennianum yppodiaconum.
& lucanum & maximũ fr̃s nrõs
fortes & incolumes adiuuantib
orationib tius aquib accepimꝰ
oblationes nomine quantitatẽ.
una cũ littis tius quas misisti. inquib
candore. ut tius nos assidiuis orationibꝰ
inm̃te habere digneris. ut c̃fessionem
urãm & nr̃am quã dñs inuobis c̃ferre
dignatus ẽ suppleat. Saluta om̃s qui
tecũ cõmorantur. Optamꝰ te fr̃ um̃e
legi domnũ meũ euticianũ saluto.

Expanded text:
Polianus, una cum presbyteris et omnibus nobiscum commorantibus apud omino salutem. Resalutamus te, frateHerennianum hypodiaconum et Lucanum et Maximum fratres nostros fortes et incolumes adiuuantibus orationibus tuis: a quibus accepimus oblationis nomine quantitatem una cum litteris tuis quas misisti, in quibucandore ut nos adsiduis orationibus tuis in mente habere digneris, ut confessionem uestram et nostram quam Dominus in nobis conferre dignatus est suppleat. saluta omnes qui tecum commorantur. optamus te, frater legi. Dominum meum Eutychianum saluto.
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾im. qͥq illi m rescͥpsint. qͥd etiã mo¬
yses & maximꝰ prb̃ri. & nicostratus &
rufinꝰ diaconi. & cęt̃i cũ eis confessores
incustodia c̃stituti. eque ad littas me¬
as rescps̾int. ut scire possetis fr̃s km̃i
te quantũ potestis ꝓdilig̃tia ur̃a ut ⁊¬
notescant. S & siqui de ꝑegͥnis ep̃i &

Expanded text:
escripserint, quid etiam Moyses et Maximus presbyteri et Nicostratus et Rufinus diaconi et caeteri cum eis confessores in custodia constituti, aeque ad litteras meas rescripserint, ut scire possetis, fratres cte quantum potestis pro diligentia vestra ut notescant. Sed et si qui de peregrinis episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
deponere. nec ꝓpositũ suũ facile mu¬
tare s saluo int̾collegis pacis& c̃cor¬
diȩ uinculo. quedam ꝓpͥa que ap̃ se
semel s̃ iisurpata retinere. Qua in re
nec nos ium cuiꝗã facimꝰ aut legem
damus. quando habeat in eccłe am
ministratione uoluntatis suȩ arbi¬
trium liberum unꝰqͥsq p̃positꝰ ratio¬
ne actus sui dño redditurus. Opta¬

Expanded text:
deponere nec propositum suum facile mudeponere nec propositum suum facile mutare, sed saluo inter collegas pacis et concordiae uinculo quaedam propria quae apud se semel sint usurpata retinere. qua in re nec nos uim cuiquam facimus aut legem damus, quando habeat in ecclesiae administratione uoluntatis suae arbitrium liberum unusquisque praepositus, rationem actus sui Domino redditurus. opta
Abbreviated transcription (Latin):
or: quã adũsus xp̃m ri stetisse. qͣm
ecclã eiꝰ quã ille san is guine suo
parauit & c̃didit dissipasse. quãeu¬
glicȩ pacis ac dilectionis oblitũ. qͣm
contra unanimẽ & ẽcordẽ cdi ppłn
hostili discordia pugnasse. qui & ipsi
postmodũ ad ecclam redeunt. Restitu¬
ere tam̃ eos & secũ reuocare ñ possunt.
qͥ abeis seducti & foris morte p̃uenti
extra eccłam sine cõmunicatione &
pace ꝑierunt. Quoꝵ anime indie u¬
dicii de ipsoꝵ. manib expetunt᷑. qui
ꝑditionis auctores & duces exgter̃t
Et iccco satis ẽ talib reu̾tentib ueniã¬
dari ñt̃n deb& indomo fidi ꝑfidia
ꝓmoii. Nam qͥd bonis & innocentibus
atq ab eccłã nrecedentib reseruamus.
si eos qui a nobis recesserunt honoramꝰ:
tulimus credentes etiam tibi ꝓreligi¬
onis tuȩ & fidi u̾itate placere. que ⁊
religiosa parit̃ & uera sunt. Cȩtm scimꝰ
quosdam quod semel inbib̾int nolle

Expanded text:
or, quam adversus Christum stetisse, quam or, quam adversus Christum stetisse, quam Ecclesiam ejus, quam ille sanguine suo paravit et condidit, dissipasse, quam evangelicae pacis ac dilectionis oblitum, contra unanimem et concordem Dei populum hostilis discordiae furore pugnasse? Qui etsi ipsi postmodum ad Ecclesiam redeunt, restituere tamen eos et secum revocare non possunt, qui ab eis seducti et foris morte praeventi extra Ecclesiam sine communicatione et pace perierunt: quorum animae in die judicii de ipsorum manibus expetentur, qui perditionis auctores et duces exstiterunt. Et idcirco satis est talibus revertentibamen debet in domo fidei perfidia promoueri. nam quid bonis et innocentibus adque ab ecclesia non recedentibus reseruamus, si eos qui a nobis recesserint et contra tulimus, credentes etiam tibi pro religionis tuae et fidei ueritate placere quae et religiosa pariter et uera sunt. ceterum scimus quosdam quod semel inbiberint nolle
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in epłã que ad qͥntũ collegam
nr̃m in mauritania c̃stitutũ suꝑ
ea re scͥpta ẽ Itẽ inlitus qͣs colle¬
ge nr̃i ad cocpõs innumidia p̃¬
aut diaconi uł inȩccła catholica
priꝰ ordinati fiu̾nt & pͥmodũ ꝑfidi
foris falsa ac saclega offerre conati
s. eos qͦq hac c̃ditione suscipi eũ
reu̾ticeꝑint. ut cõmunicent lai
te satishabeant qd admittunt᷑
ad pacẽ. qͥ hostes pacis extit̾unt nec
debere cos reutentes ap̃ nos ordina¬
tionis & honoriᷤ arma retinere qͥb
contra nos rebellauerant: Oportet
enĩ sacerdotes & ministros qͥ altari
& sacͥficiis deseruiunt integͣs &
inmaculatos ẽẽ cũ dñs ds̃ inle¬
uittico loquat᷑ & dicat. Nomo inqͦ
fu̾it macula & uitiũ ñ accedet of
ferre dona dõ: item in exodo hecea¬
accedunt addñm dm̃ scĩficentur.
ne forte relinquat illos dñs. Et
tt̾um. Et cũ accedunt ministrare
ad altare scĩ. ñ adducent inse de¬
ẽẽ delictũ aut que macula deformu¬

Expanded text:
um collegam nostrum in Mauretania constitutum super ea re scripta est, item in litteris quas collegae nostri ad coepiscopos in Numidia praut diaconi uel in ecclesia catholica prius ordinati fuerint et postmodum perfidi foris falsa ac sacrilega offerre conati sint, eos quoque hac condicione suscipi cum reuertuntur ut communicent laici et satis habeant quod admittuntur ad pacem qui hostes pacis extiterint, nec debere eos reuertentes eadem apud nos ordinationis et honoris arma retinere quibus contra nos rebellauerint. oportet enim sacerdotes et ministros qui altari et sacrificiis deseruiunt integros adque inmaculatos esse, cum Dominus Deus in Leuitico loquatur et dicat: homo in quo fuerit macula et uitium non accedet offerre dona Deo. Item in Exodo Xaccedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se deesse delictum, aut quae macula deformi
Abbreviated transcription (Latin):
utina loci & gradus mei ẽdicio ꝑmit¬
t̾et. ut ipse nc̃ p̾sens ẽẽ possem ꝓmptus
& libens sollempni minist̾io cuncta
cca fortissimõ fãs nrõs dilec honi obse¬
quia complerẽ. S officiũ meũ ur̃a di¬
ligñtia rep̃sentet faciat omĩa q̃ fieri
oportet cͥca eos qͦs intalibꝰ mitis fidĩ
ac uͥtutis suȩ illustrauit diuina di¬
gnatio. Corporibus etiã omniũ qͥ & si
honor minor ẽ. qͦminus ipsi qͦq int̃
beatos mres agͥgentur : Eoͦ in illis ẽ.
tolerauer̃ qͥd qͥd tołare parati & ꝓ¬
mpti fuer̃t: qui se torm̃tis & morti
sub oculis dĩ obtulit. passus ẽ qcqͥo¬
ille pati uoluit. Non enim ipse tor¬
patre
qͥ tolaui̾t usq ad fi¬
nẽ is salua bit᷑ dic̃ dñs. Tolãuert
& ad finẽ usq incorrupta & in ma
culata uͥtutũ suarũ m̾ita ꝑtuler̃t.
Itum seͥptum est. esto fidelis usq admor¬
tẽ. & dabotͥ coronã uite. Nsq ad mor¬
tem fideles & stabiles & inpugnabiles
minis incarcere & inuinculis exier̃t.

Expanded text:
utinam loci et gradus mei condicio permitteret ut ipse nunc praesens esse possem: promptus et libens sollemni ministerio cuncta circa fortissimos fratres nostris dilectionis obsequia complerem. sed officium meum uestra diligentia repraesentet et faciat omnia quae fieri oportet circa eos quos in talibus meritis fidei ac uirtutis suae inlustrauit diuina dignatio. corporibus etiam omnium. qui etshonor minor est quo minus ipsi quoque inter beatos martyras adgregentur. quod in illis est tolerauerunt quidquid tolerare parati et prompti fuerunt. qui se tormentis et morti sub oculis Dei optulit passus est quidquid pati uoluit. non enim ipse torpatre qui tolerauerit usque ad finem hic saluabitur, dicit Dominus. tolerauerunt et ad finculata virtutum suarum merita pertulerunt. Et iterum scriptum est: Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae . Usque ad mortem fideles et stabiles et inexpugnabiles minis in carcere et in vinculis accedit et
Abbreviated transcription (Latin):
de uob̾ audiant. & si exempla epłarum
tnscbere & ad suos ꝑferre uolu̾nt fa¬
cultatẽ tnsscͥptionis accipiant. quãuis
& satyro lectori fri nr̃o mandau̾m¬
ut singulis desidantib descb̾ndi faci
int̾im componendo seruet᷑ ab omnib
una fida c̃sensio. de cętĩs uͦ qͣ agenda
crt. sic̃ & collegis meis plurimis scͥpsi
pleniꝰ c̃silio cõmuni tractauimꝰ. qͣndo
conuenire inunũ ꝑmittente dñoce¬
ꝑimꝰ. Opto uos fr̃s km̃i ac desid̾antissi

Expanded text:
si exempla epistularum transcribere et ad suos perferre uoluerint, facultatem transcriptionis accipiant, quamuis et Satyro lectori fratri nostro mandauerut singulis desiderantibus describendi faciaquo modo interim componendo seruetur ab omnibus una fida consensio. de ceteris uero quae agenda erunt, sicut et collegis meis plurimis scripsi, plenius consilio communi tractabimus, quando conuenire in unum permittente Domino coeperimus. opto uos
Abbreviated transcription (Latin):
ulla cunctatione retinere: quã colle¬
gam passionis cũ xp̃o inxͥ nomine¬
factũ fuisse. quã inmaculatã c̃scien¬
tiã de c̃fessione nominis reportasse.
quã humanis & sacͥlegis legib ẽtra
fidẽ ñ ob oedisse. quã ui̾tatem uoce
publica c̃testatũ fuisse. quã ipsã que
ab omib metuat᷑ moriendo mortẽ
sub egisse. quã ꝑipsã mortẽ inmor¬
talitatẽ c̃secutũ fuisse. quã cũ omib
seuitiȩ: instrumͣtis ex carnificatum
& extortũ ipsis torm̃tis tormenta
suꝑasse. quã omĩb dilaniati cor¬
poris dolorib robore animi relu¬
ctatũ fuisse. quã sanguinẽ suũ ꝓfu¬
entẽ ñ horruisse. quã supplicia sua
post fidẽ amare. cepisse: quã detri¬
mentum uitȩ suȩ putare uixisse
Adhuc enĩp̃liũ quasi q̃dã tuba eugłii
sui nos excitat dñs dicendo. Qui plꝰ
diligit patͣm aut mat᷑m quã me nͣ
ẽ me dignꝰ. iqͥ plus diligit animãsuã

Expanded text:
ulla cunctatione retinere, quam colleulla cunctatione retinere, quam collegam passionis cum Christo infactum fuisse, quam inmaculatam conscientiam de confessione nominis reportasse, quam humanis et sacrilegis legibus contra fidem non oboedisse, quam ueritatem uoce publica contestatum fuisse, quam ipsam quae ab omnibus metuatur moriendo mortem subegisse, quam per ipsam mortem inmortalitatem consecutum fuisse,, quam omnibus saeuitiae instrumentis excarnificatum et extortum ipsis tormentis tormenta superasse, quam omnibus dilaniati corporis doloribus robore animi reluctatum fuisse, quam sanguinem suum profluentem non horruisse, quam supplicia sua post fidem amare coepisse, quam detrimentum uitae suae putare uixisse? Ad hoc enim proelium quasi quadam tuba euangelii sui nos excitat Dominus dicendo: qui plus diligit patrem aut matrem quam me non est me dignus, et qui plus diligit animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
di fuer̃ ut que referebant᷑ sic dic̾ent᷑
qualit̃ facras̃.Ertuis gͦ litt̾is iidimꝰ
głosos illos mr̃m tumphos & ocłis
nrĩs quodamͦ celũ illos petentes
ꝓsecuti sumꝰ. Et int̾angłos acpotesta¬
tes dñationesq celestes c̃stitutos¬
qͣsi contemplati sumꝰ s & dñm ap̃
patrem testimoniũ suũ illis ꝓmis¬
quodamͦ sensimus. Hoc ẽ gͦ qͦd & no¬
b̾ animum indies erigit. & adc̃seqͣn¬
dos gradus tantȩ dignationis in¬
cendit. Quꝑdenim głosius qͥdue fe¬
licius ulli hominũ pot̾it ex diuina
dignatione c̃tingere. quã int̃ipsos
int̃seuientia scłaris potestatis ꝑua¬
ria & exqͥsita torm̃ta etiã extorto
et ex cͥciato & excarnificato corpore.
xp̃m di filiũ & si recedente s tam̃ li¬
bero sp̃i c̃fit̾i. quã relicto mundo celi
petisse. quã desertis hominib inter
angłos stare. quã in pedim̃tis om̃ib
scłaribus ruptis inc̾spectu dĩ iãse.
lib̾um sistere. quã celeste regnũ sine

Expanded text:
di fuerunt, ut quae referebantur sic dicerentur qualiter facta sunt. Ex tuis ergo litteris vidimus gloriosos illos martyrum triumphos, et oculis nostris quodam modo coelum illos petentes prosecuti sumus, et inter Angelos ac Potestates Dominationesque coelestes constitutos contemplati sumus. Sed et Dominum apud Patrem testimonium suum illis promisquodam modo sensimus. Hoc est ergo quod et nobis animum in dies erigit, et ad consequendos gradus tantae dignationis incendit. III. Quid enim gloriosius, quidve felicius ulli hominum poterit ex divina dignatione contingere, quam inter ipsos inter saeuientis saecularis potestatis uaria et exquisita tormenta etiam extorto et excruciato et excarnificato corpore Christum Dei filium etsi recedente sed tamen libero spiritu confiteri, quam relicto mundo caelum petisse, quam desertis hominibus inter angelos stare, quam inpedimentis omnibus saecularibus ruptis in conspectu Dei iam se liberum sistere, quam caeleste regnum sine
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩs qͥ negauerunt. Ubi qͣ in nomine
dĩ catenarũ ambitu uinciunt᷑ sisine
conmunicatione. ñ sunt qͥ cõfessionem
đi ñretinuerunt. Ubi qͦo detenti mr̃s¬
głosas animas ponunt: si qͥ reliqͣrunt
fidẽ ꝑiculoꝵ & delictoꝵ suoꝵ ñ senti¬
unt magnitudinemᷤ Qͦd sinimiã in pa¬
tienciam preferunt & intolabilem fe¬
stinationẽ cõmunicationis ex poscunt.
frustra q̃rula ista & iniudiosa ac nihil
adu̾sũ uitatẽ ualntia iactant pecu¬
lanti & infreni ore ꝯuitia. qͣndoqͥdẽ
licu̾it illis suo iure retinẽ qͣ nͨ sua spon¬
te q̃sita necessitate cogunt᷑ postulare.
Fides enim q̃ xp̃m potuit c̃fit̃i potuit
& arp̃o in cõmunicatione retini. Opta

Expanded text:
fidei sunt qui negauerunt? ubi quod in nomine fidei sunt qui negauerunt? ubi quod in nomine Dei catenarum ambitu uinciuntur, si sine communicatione non sunt qui confessionem Dei renuerunt? ubi quod detenti gloriosas animas ponunt, si qui dereliquerunt fidem periculorum et delictorum suorum non sentiunt magnitudinem ? quod si nimiam inpatientiam praeferunt et intolerabilem festinationem communicationis exposcunt, frustra querula ista et inuidiosa ac nihil aduersus ueritatem ualentia iactant petulanti et infreni ore conuicia, quandoquidem licuerit illis suo iure retinere quod nunc sua sponte quaesita necessitate coguntur postulare. fides enim quae Christum potuit confiteri potuit et a Christo in communicatione retineri. opta
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ut crebri patientiũ gemitꝰ audiant᷑.
Et it̾um fideles ex oculis lacͥme: ꝓfun¬
dantur. ut illi ipsi oculi qͥ male simu¬
lacra conspexerunt. q̃ illicite conmni¬
serant. satisfactionib dõ fletibꝰ dele¬
ant. Non ẽ ĩ patiencia inmorbisne¬
cessaria luctant᷑ cũ suo dolore qͥlan¬
guent. & ita demum sꝑant sanitatẽ
si tołantia suꝑarint dolorẽ. Infide¬
lis enĩ cicatx quã cito festinans medi¬
cus induxit. & ad quẽlib& casũ me¬
dela rescindit᷑ si ñ fidelit̾ de ipsa tar¬
ditate remedia p̾stent᷑. Cito rursum
inincendiũ flamma reuocant᷑ nͥ totiꝰ
ignis etiam usq ad ext̾mã scintillam
mat̾ia restinguat᷑ ut m̾ito huiꝰ modi
hõies sciant. sͥ etiã de ipsa mora ma¬
gis c̃suli & fideliora de necessaruis di¬
lationibꝰ remedia p̾stari. Cȩt̾m ubie¬
rit q̃ custodias squalidi carcĩs ineli¬
dunt᷑ qͥ xp̃m confitentur: sisine ꝑiculo

Expanded text:
mus. crebri paenitentium gemitus audiantur mus. crebri paenitentium gemitus audiantur et iterum fideles ex oculis lacrimae profundantur, ut illi ipsi oculi, qui male simulacra conspexerunt, quae inlicite commiserant satisfacientibus Deo fletibus deleant. non est ni patientia in morbis necessaria. luctantur cum suo dolore qui languent et ita demum sperant sanitatem, si tolerantia superarint dolorem. infidelis enim cicatrix quam cito festinans medicus induxit et ad quemlibet casum medella rescinditur, si non fideliter de ipsa tarditate remedia praestantur. cito rursus in incendium flamma reuocatur, nisi totius ignis etiam usque ad extremam scintillam materia restinguitur, ut merito huiusmodi homines sciant sibi etiam de ipsa mora magis consuli et fideliora de necessariis dilationibus remedia praestari. Ceterum ubi erit quod custodia squalidi carceris includuntur qui Christum confitentur, si sine periculo
Abbreviated transcription (Latin):
nuationẽ delicti numerus inpudẽs
consueuit s pudor s modestia.
S penitntia. s disciplina s humi¬
litas atq subiectio. s alienũ dese
ex pectasse iudiciũ s alienã de suo
actu sustinuisse sententiã. Nloc est
ꝗ penit̾ntiã ꝓbat. hoc ẽ ꝗ in presso
uulm̾ ducit cicatͥcem. hoc ẽ qͣ de¬
iectȩ m̃tis ruinas erigit & attollit
ꝗ ardentẽ delictoꝵ estuantiũ ua¬
medicus egͥs dat. Non enĩ ea que
sanoꝵ sunt corpoꝵ medicꝰ egͥs dab̃.
ne inportunꝰ cib tempestatẽ ualetu¬
dinis seuientis ñ repͥmat s accendat.
scilicet ne qd potuiss maturiꝰ i eumo
attenuante sanari. uideat᷑ ꝑ inpatien¬
tiã longiꝰ pasta cruditate ꝓduci. Eli¬
ende s̃ gͥ impio sacͥficio manꝰ inqͥna¬
te oꝑibus bonis. & nefaçio cibo misera
ora polluta patientie s̃ uere sermoni¬
b ex pianda. & insecretis cordis fide¬
lis nouellandus & c̃secrandus ẽ ani¬

Expanded text:
nuationem delicti numerus inpudens nuationem delicti numerus inpudens ualere consueuit, sed pudor, sed modestia, sed paenitentia, sed disciplina, sed humilitas atque subiectio, sed alienum de se expectasse iudicium, sed alienam de suo actu sustinuisse sententiam. hoc est quod paenitentiam probat. hoc est quod inpresso uulneri inducit cicatricem. hoc est quod deiectae mentis ruinas erigit et adtollit, quod ardentem delictorum aestuantium it et finit. non enim ea quae sanorum sunt corporum medicus aegris dabit, ne inportunus cibus tempestatem ualetudinis saeuientis non reprimat, sed accendat: scilicet ne quod potuisset maturius ieiunio adtenuante sanari uideatur per inpatientiam longius pasta cruditate produci. Eluendae sunt igitur impio sacrificio manus inquinatae operi bus bonis et nefario cibo ora misera polluta paenitentiae sunt uerae sermonibus expianda, et in secretis cordis fidelis nouellandus et conserendus est ani
Abbreviated transcription (Latin):
leticiã robustiꝰ ꝓuocasti tacere ñ pos¬
sumꝰ. qͥti om̃i uocis nr̃e testimonioꝓ
sequamͣ. Animadu̾timꝰ enim te con¬
gruente censura & eos digne obiuir¬
gasse qͥ imemores delictoꝵ. suoꝵ
pacẽ aprb̃ris ꝑmpatientiã suã festi¬
nata & p̾cipiti cupiditatẽ extorsissent.
& illos qui sine respectu eugłii sc̃m dñi
& margaritas ꝓna facilitate donas¬
sent cũ tam grande delictũ & ꝑtotũ
pene orbẽ incͤdibili uastatione gras¬
satũ ñ oporteat nͥ ut ipse scͥbis. caute
mod̾ateq tractari. consultis omnib
sis stantib laicis. sic̃ tuis littis & ipse
testaris. ne dũ uolumꝰ in portune ru¬
inis subuenire alias maiores runas
uideam᷑ parare: Ubi enim diuinitus
metus relinquet᷑ si tã facile peccan¬
tibus uenia p̾statur. Eouendi sane
ipsoꝵ animi admaturitatis suȩ tem
multi Ss ex hoc ipso magis repri¬
mantur ꝗa ñ pauci s̃. Niħ adexte¬

Expanded text:
laetitiam robustius prouocauit tacere non poslaetitiam robustius prouocauit tacere non possumus quin omni uocis nostrae testimonio prosequamur. animaduertimus enim te congruente censura et eos digne obiurgasse, qui inmemores delictorum suorum pacem a presbyteris per absentiam tuam festinata et praecipiti cupididate extorsissent, et illos qui sine respectu euangelii sanctum Domini et margaritas prona facilitate donassent, cum tam grande delictum et per totum paene orbem incredibili uastatione grassatum non oporteat nisi, ut ipse scribis, caute moderateque tractari, consultis omnibussis stantibus laicis, ut in tuis litteris et ipse testaris, ne dum uolumus inportune ruinis subuenire, alias maiores ruinas uideamur parare. ubi enim diuinus metus relinquetur, si tam facile peccantibus uenia praestatur? fouendi sunt sane ipsorum animi et ad maturitatis suae tempumulti sunt, sed hoc ipso magis reprimantur quia non pauci sunt. nihil ad exte
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ morã clem̃tiã iudicet qͦ nobis
offȩc̃. que inpedimentũ głae facit.
que celũ differt. que głosũ dĩ conspe¬
ctum in hib&. In huiꝰm᷑ enĩ certami¬
ne. & in huim ubi decertat fides plio.
morã mr̃es ñ distulisse uera clem̃tia ẽ.
magis ac magis & indies singulos qͦsq
ub̾ius ati ꝓpensiꝰ & armet & illustr&e.¬
& uirib potentie firmet ac roboret &
qͣsi optimꝰ imꝑator milites suos qͦusq
cat iam ad ꝓpositi certaminis cãpũ.
porrigat nob̾ arma diuina. illa tela
qͣ nesciunt uinci. loricã iusticie. que
numquã solet rumpi. clippeũ fidiꝰ.
sueuit uuln̾ari. Cui enĩ magis hec
ut ꝓnob̾ petat mandare debemꝰ qͣm
fessores freqͤnt̾ corroborasti. qͦd etiã
sumptus necessarios de tuis labori¬
bus iustis p̾buisti. qͦt in om̃ib te pre¬
sentẽ qͦdãmͦ semꝑ ex hibiusti gͦo innul¬
la officii tui parte quasi aliqͥ deser¬
tor claudicasti. S ꝗͥt nos ad maiorẽ

Expanded text:
entiam iudicet, quae nobis officit, quae inpedimentum gloriae facit, quae caelum differt, quae gloriosum Dei conspectum inhibet. in huiusmodi enim certamine et in huiusmodi ubi decertat fides proelio moram martyres non distulisse uera clementia estmagis ac magis in dies singulos quosque uberius atque propensius et armet et inlustret, uiribus potentiae firmet ac roboret, ut qua optimus imperator milites suos, quos usque cat iam ad propositi certaminis campum. porrigat nobis arma diuina, illa tela quae nesciunt uinci, loricam iustitiae quae numquam solet rumpi, clipeum fidei qusueuit uulnerari. cui enim magis haec ut pro nobis petat mandare debemus quafessores frequenter corroborasti, quod etiam sumptus necessarios de tuis laboribus iustis . praebuisti, quod in omnibus te praesentem quodammodo semper exhibuisti, quod in nulla officii tui parte quasi aliquis desertor claudicasti. sed quod nos ad maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
reparare. Nam cũ inẽcilio placuit
penitentiã agñtibus infirmitatis
ꝑiculo subueniri. & pacẽ dari de¬
bere debent utiq inaccipienda
pace p̃cedere: quos uidemꝰ ñ animi
infirmitate cecidisse. s inp̾lio cõ¬
gressos & uulna̾tos ꝑibecillita¬
tẽ carnis confessionis suȩ coronã
ñ potuisse ꝑferre maxime cũ cu¬
pientibus mori ñ ꝑmitteret᷑ occi¬
di.S iam diu fessos torm̃ta lani¬
arent quãdi ñ fidẽ que inuicta
est uincerent. s carnẽ que infirmata
ẽ fatigarent. quod tñ scͥpsistis ut cũ
pluribus collegis de hoc ipso pleniᷤᷤ
multoꝵ. collatione consiliũ & nunc
om̃s fere int̾pasche pͥma sollemnia
ap̃ se cũ fr̃ibus demorant᷑ quando
sollemnitati celebrande ap̃uos sati¬
fec̾unt & ad me uenire coeꝑint. tra¬
ctabo cum singulis plenius & de eo
quod consuliustis figant᷑ ap̃no̾ & re¬
scͥbatur uobis firma semtñtia mul¬
torum sac̾dotum c̃silio ponderata

Expanded text:
reparare. Nam, cum in concilio placuerit reparare. Nam, cum in concilio placuerit paenitentiam agentibus in infirmitatis periculo subueniri et pacem dari, debent utique in accipienda pace praecedere quos uidemus non animi infirmitate cecidisse, sed in proelio congressos et uulneratos per inbecillitatem carnis confessionis suae coronam non potuisse perferre, maxime cum cupientibus mori non permitteretur occidi, sed tamdiu fessos tormenta laniarent quamdiu non fidem quae inuicta est uincerent, sed carnem quae infirma est fatigarent. Quoniam tamen scripsistis ut cum pluribus collegia de hoc ipso plenissimultorum conlatione consilium et nunc omnes fere inter Paschae prima sollemnia apud se cum fratribus demorantur, quando sollemnitati celebrandae apud suos satisfecerint et ad me uenire coeperint, tractabo cum singulis plenius, ut de eo quod consuluistis figatur apud nos et rescribatur uobis firma sententia multorum sacerdotum consilio ponderata.
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiam dñi ñ defuturã. qͦs constoe
stetisse inacie nom̃ dĩ confessos eose.
uiolentiã magistratuũ & ppłi furentiᷤᷤ
incursum in mobilis fidĩ obstinatione
uicisse passos ẽe carcerẽ diu int̃minas
ꝓ consulis & fremitũ ppłi cͥcũstantis
torm̃tis laniantibus ac longa itine¬
ratione cruciantibus repugnas se.
ut quod innouissimo infirmitate
carnis sub actum uidetur m̾itoꝵ
p̾cedentium defensione releuetur.
& sit satis talibus głamꝑdidisse. ñ
t̃n debere nos eis & uenie locum
claudereatq eos apat̾na pietate
& a nr̃a communicatione pͥuare.
quibus estimamꝰ ad dep̾candam
clementiam dñi posse sufficere. qͣm
triennuo iugit̃ & dolent᷑ ut scripsi¬
stis cũ summa penitentiȩ lamen¬
tatione planxerunt. Certe ñputo
incaute ac temere his pacẽ cõmit¬
ti. qͦs uidemꝰ miliciȩ sue fortitudi¬
nẽ nec pͥori pugne defuisse. & si aci¬
es etiã denuo uen̾it głam suã posse

Expanded text:
dulgentiam Domini non defuturam quos constet dulgentiam Domini non defuturam quos constet stetisse in acie, nomen Domini confessos esse, uiolentiam magistratuum et populi furentis incursum inmobilis fidei obstinatione uicisse, passos esse carcerem, diu inter minas proconsulis et fremitum populi circumstantis tormratione cruciantibus repugnasse; ut quod in novissimo infirmitate carnis subactum videtur, meritorum praecedentium defensione relevetur, et sit satis talibus gloriam perdidisse, non tamen debere nos eis et veniae locum claudere atque eos a paterna pietate et a nostra communicatione privare; quibus existimamus ad deprecandam clementiam Domini posse sufficere quod triennio jugiter ac dolenter, ut scribitis, cum summa poenitentiae lamentatione planxerunt. Certe non puto incaute et temere his pacem committi quos videmus militiae suae fortitudine nec prius pugnae defuisse, et si acies etiam denuo venerit, gloriam suam posse