comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fideliter inuocantib se presto est: & nun¬
quam eis opitulari desistit. Ueniant igitur
adcam iusti cum basilio. laudantes acbenedi¬
centes: effectumq celerem suis sc̃is desiderus
postulantes sine dubio percepturi. Ueniant
peccatores cum theophilo. tundentes rea
pectora cum interno fletu: ipsi quoq si uer
peniteant desideratam ueniam adepturi.
Or quorum numcro tibi assistentib nobis
ut subucnire iam & auxiliari digneris
imploramus oprerlecta ac sc̃a. ouenerabili
& imperiosa: oclemens & propicia domin
nr̃a. quo possimus recuperare & habere ꝑ¬

Expanded text:
fideliter invocantibus se praesto est, et nunfideliter invocantibus se praesto est, et nunquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam justi cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantes sine dubio percepturi. Veniant peccatores cum. Theophilo tundentes rea pectora cum interno fletu, ipsi quoque, si vere poeniteant, desideratam veniam adepturi, de quorum numero tibi assistentibus nobis ut subvenire jam et auxiliari digneris, imploramus, o praeelecta! o sancta! venerabilis et imperiosa! o clemens et propitia Domina nostra, quo possimus recuperare et habere p
Abbreviated transcription (Latin):
penitentis pie colla crimari: sed audito
quantam & quam celerem misccłiam fuerat
consecutus. om̃s qui mala conscientia fuerant¬
territi pent defeccrant: ad spem uenie cum
gaudio r espirabant. Iam uero ut rem breui
fine concludamus. ep̃o iubente male cautum
curographum thcophilus igne eremauit. De¬
inde suffragante clero & popło ductus ad
altare. cum sacro scãm communionem de ma¬
nu ep̃i ore susciperet. facie refulsit ut sol
Pcractoq deinceps triduo cum laudib in gclia
prie matris dñi ꝑ quam reconciliatus fuerat:
al aborib suis beato fine quicuit. Talib ergo
factis approbatur quia dñi mater ubiq impe¬
riosa est: ubiq magnifica. certe cui pronum
est scos angłos in ministerium mitere: & ad
beneplacitum inferorum pacta cassare. His
quoq & aliis infiniti numeri beneficiis quȩ
uel scripta sunt uel iugi sentiuntur effectu.¬
notissimum est quod & iustis & peccatoribus

Expanded text:
poenitentis collacrymari. Sed audito poenitentis collacrymari. Sed audito quantam et quam celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deinceps triduo, cum laudibus in ecclesia piae Matris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit. Talibus ergo factis approbatur quia Domini Mater ubique imperiosa est, ubique magnifica, certe cui pronum est sanctos angelos in ministerium mittere, et ad beneplacitum suum inferorum pacta cassare; his quoque et aliis infiniti numeri beneficiis quae vel scripta sunt, vel passim jugi sentiuntur effectu, quod et justis et peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
animi angens: quid faceret : Quo se uer¬
teret: Tandem collectis fidci & spei ui
raginta dierum afflictione mactatus: ani¬
mo contrito nomen eius inuocabat iugiter
ac patrocinium implorabat. Quid multa:
Respexit hunc propicia miscđię mater. & ꝑ
uisionem illi apparens: de impirtate coar¬
guit. ad xp̃i confessionem confortauit: con¬
solata est dolentem pollicendo ueniam. Et
ne dubitaret de promisso. supradictum ci¬
rographum diabolo potenter rreptum capti¬
uo reddidit inpignus libertatis. Quod cum
euigilans supra pectus suum positum inueni¬
ret: quam letus extiterit. quam pio affectu
uoces exultationis & confessionis ediderit :
non est facile dictu. Noctem uero illam con¬
secuta est dñica dies. qua theophilus quasi cũ
dño amortuis resurgens ep̾o se coram popło
prȩsentauit : & rem sicut exposuit. Uideres
popłm modo ex auditu tam horrendi sceleri
expauere. modo considerata macie uultuq

Expanded text:
animo angens quid faceret, quo se veranimo angens quid faceret, quo se verteret, tandem collectis fidei et spei viraginta dierum afflictione mactatus animo contrito nomen ejus invocabat jugiter, ac patrocinium implorabat. Quid multa? Respexit hunc propitia misericordiae Mater, et per visionem illi apparens de impietate coarguit, ad Christi confessionem excitans. Consolata est dolentem pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, supradictum chirographum diabolo potenter ereptum captivo reddidit in pignus libertatis. Quod cum evigilans supra pectus suum positum inveniret, quam laetus exstiterit, quam pio affectu voces exsultationis et confessionis ediderit, non est facile dictu. Noctem vero illam consecuta est Dominica dies, qua Theophilus, quasi cum Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram populo praesentavit, et rem sicut erat exposuit. Videres populum modo ex auditu tam horrendi sceleris expavere, modo considerata macie vultuque
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem tiga suptros: ac suꝑ inferos per
districtionem. Unde plurima scripta sunt
exemplorum argumenta: de quib ad presens
utrimq singula sufficiat memorart. Illa
igitur olim in auxilium magni patris basilis
misit sc̃m angłm & mortuum sescitauit:
qui male uiuentem pessumdedit ꝑsecutorem
cius iultanum apostatam. Et hȩc historia
notissima est Alla exam te opeccator quon¬
dam theophile penitentem & se suppliciter
inuocantem: ab ipsis diaboli faucib potenter
eripuit. Sed quid grauemur huius lapsi
reparationem paucts effari: cum audire sit
oꝑe pretium: Is ergo theophilus uicedomi
ra testatur: propter infortunia sua in tr¬
stitiam decidit. Unde contulit sese ad quen¬
dam iudeum maleficum. rius consilium & au¬
xilium petens. Hoc mediatore locutus cum
diabolo. xp̾ianitatem ab nigauit. diabolum
adorauit : eiq de sua mancipatione factum¬
cirographum tradidit anulo suo signatum
Postta uero facti penitens. multumq se

Expanded text:
charitatem erga superos, ac super inferos per charitatem erga superos, ac super inferos per discretionem. Unde plurima scripta sunt exemplorum argumenta, de quibus ad praesens quaedam sufficiat memorare. Illa igitur olim in auxilium magni Patris Basilii misit sanctum angelum, et mortuum suscitavit, qui male viventem pessumdedit persecutorem ejus Julianum apostatam, et haec historia notissima est. Illa etiam te, o peccator quondam Theophile, poenitentem et suppliciter invocantem ab ipsis diaboli faucibus potenter eripuit. Sed quid gravemur hujus lapsi reparationem paucis effari, cum audire sit operae pretium? Is ergo Theophilus incedens quaedam testatur, propter infortunia sua in tristitiam cecidit, unde contulit sese ad quemdam Judaeum maleficum, ejus consilium et auxilium petens. Hoc mediatore locutus cum diabolo Christianitatem abnegavit, diabolum adoravit, eique de sua mancipatione chirographum tradidit annulo suo signatum. Postea vero facti poenitens, multumque se
Abbreviated transcription (Latin):
n& sint atq dicta. manifestum est non solũ
attestationa angelica: sed etiam rerũ argu¬
mento. nullum genus uirtutis beatissime
uirgini defuisse. Depromebant itaq uirtu¬
tes in cogitatione. & affectu cardis eius inef¬
fabilem armoniam: quam ipsa creatria &
inhabitatrix eius di sapientia delec taba¬
tur audire. Choruscabant foris insuperfi¬
cie sermonis & actus. unde merito possent
homines glorificare dm: & exxempla saluts
accipere. Tali ergo tanteq persone. quid
tandem ad honoris cumulum potuit aocole¬
re: maius eoquod di filium uirgo cõncepit:
uirgo mater edidit: Hac nempe dignita¬
te. uenerabilis facta est ipsis quoq scõrum
ordinib angłoꝵ. Quod opere manifesto
declarauit ille magnus atq fortis archan¬
gelus gabriel: qui eam antequam di mater
ficrit. quia futuram nouerat  tanta uene¬
ratione salutando pręuenit. I ac eadem
dignitate facta est etiam imperiosa scđm

Expanded text:
na sunt atque dicta, manifestum est non solum na sunt atque dicta, manifestum est non solum attestatione angelica, sed etiam rerum argumento nullum virtutis beatissimae Virgini defuisse. Depromebant itaque virtutes in cogitatione et affectu cordis ejus ineffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix et inhabitatrix ejus Dei sapientia delectabatur audire; coruscabant foris in superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla salutis accipere. Tali ergo tantaeque personae, quid tandem ad honoris cumulum potuit accedere majus: eo quod Dei Filium Virgo concepit, Virgo mater edidit, hac nempe dignitate venerabilis facta est ipsis quoque sanctorum ordinibus angelorum. Quod opere manifesto declaravit ille magnus atque fortis archangelus Gabriel, qui eam antequam Dei mater fieret, quia futuram noverat, tanta veneratione salutando praevenit, hac eadem dignitate facta est etiam imperiosa, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sana mente discredat. tamen siquis adhuc pio
desiderio querat argumenta uirtutum ex
uerbis & factis cius quę scriptura commemo¬
rat: tanto sibi facilius occurrent. quanto in
querendo fidelior erit. Sunt autẽ ex eis quȩ¬
dam. om̃i fere xp̃iano perspicua. Quis enim
est qui cum iocunda ammiratione non specu¬
letur ipsius maturȩ adolescentis fortitudinẽ:
prudentiamq ac fidem in colloquio angelico.
ubi tam constanter eloquitur. tam prudenter
in terrogat. tam facile credit: Quis non ui¬
deat ac uidendo miretur iustitiam eius. qua
sic uniuersa precepta diuine legis satage¬
bat implere. ut nec adse non ꝑtinentia quedã¬
in expleta relinqueret: Uerbi gr̃a. Post
partum enim purificatione legali quan
agebat non egebat: quę uirum in concipi¬
endo non nouerat. De temperantia quoq
ipsius superius dictum est: quȩ do uirgimi¬
tatis lilium in humilitatis ualle produxit.
Cum ergo uirtutib supradictis facta eius ple¬

Expanded text:
sana mente discredat, tamen si quis adhuc pio sana mente discredat, tamen si quis adhuc pio desiderio quaerat argumenta virtutum ex verbis et factis ejus quae Scriptura commemorat, tanto sibi facilius occurrent, quanto ipse in quaerendo fidelior erit. Sunt autem ex eis quaedam omni fere Christiano perspicua. Quis enim est qui cum jucunda admiratione non speculetur ipsius maturae adolescentis fortitudinem, et prudentiam, et fidem in colloquio angelico, ubi tam constanter eloquitur, tam prudenter interrogat, tam facile credit? Quis enim non videat ac videndo miretur justitiam ejus, qua sic universa praecepta divinae legis satagebat implere, ut nec ad se pertinentia inexpleta relinqueret? Verbi gratia: post partum enim purificatione legali quam agebat, non egebat, quia virum in concipiendo non noverat. De temperantia quoque ipsius superius dictum est, quae Deo virginitatis lilium in humilitatis valle produxit. Cum ergo virtutibus supradictis facta ejus ple
Abbreviated transcription (Latin):
prospere ueniet ad portum quietis ȩternȩ.
Hic siquis in terroget dicens. quid ergo putas
qualis olim in anima fuerit uel nunc sit hec
persona. quȩ sic om̃ib sc̃ĩs spectanda atꝙ
imitanda proponitur: ueraciter respondemus.
quia longe perfectior quam nr̃a oratione
demonstrari possit. Tamen ne ibi nichil dice¬
re arguamur ubi maior affluit copia dicen¬
dorum. reseruantes multa atq magna facun¬
dis saltem pauca dicamus suꝑ hoc: & quȩ facil
probentur audita. Hoc igitur in prunts astru¬
tre fas est: quod anima ipsius & caro quam
clegit & habitaculum sibi fecit sapientia
di patris. ab omni malitia & immunditia
purissuna fuit: affirmante scriptura. q̃m
in maliuolam animam non introibit sapien¬
tia: noc habitabit in corpore subdito pecca¬
tis. Item econtra confidenter asserimus. quia
nullo uirtutum genere uacabat: cui pleni¬
tudinem gr̃e di nuntius asserebat in esse.
Quod attestante archangelo quamuis nemo

Expanded text:
prospere veniet ad portum quietis aeternae. prospere veniet ad portum quietis aeternae. Hic si quis interroget dicens, quid ergo putas qualis olim in anima fuerit, vel nunc sit, haec persona, quae sic omnibus sanctis spectanda atque imitanda proponitur? veraciter respondemus, quia longe perfectior quam nostra oratione demonstrari possit. Tamen ne ibi nihil dicere arguamur, ubi major affluit copia dicendorum, reservantes multa atque magna facundis, saltem pauca dicamus super hoc, et quae facile probentur audita. Hoc igitur in primis astruere fas est, quod anima ipsius et caro quam elegit, et habitaculum sibi fecit Sapientia Dei Patris, ab omni malitia et immunditia purissimae fuerunt, affirmante Scriptura: Quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis . Item econtra confidenter asserimus, quia nullo virtutum genere vacabat, cui plenitudinem gratiae Dei nuntius asserebat inesse. Quod, attestante archangelo, quamvis nemo
Abbreviated transcription (Latin):
urelut inter spinas lilium appareret. Hec
itaq electa & insignis inter filias. non for¬
tuitu quidem aut solo placito parentum
ut pleriq. sed diuina dispensatione nomen
accepit: ita ut ipsa quoq uocabuli sui figu¬
ra magnum quiddam innueret. Interpre¬
tatur enim stella maris. Quid ergo misticum
hec interpretatio gerat. ꝑ similitudiroem
ostendamus. Nautis quippe mare transe¬
untib notare opus est stellam haud longe
a supremo celi cardine choruscantem. &
ex respectu illius estimare atq dirigere
cursum suum : ut portum destinatum
apprehendere possint. Simili modo fratres
oportet uniuersos xp̃icolas inter fluctus
huius scłi remigantes. attendere maris stel¬
lam hanc id est MaRIAM quȩ supremo rerũ
cardini dõ proxima est: & resprctu exem¬
pli eius cursum uitȩ dirigere. Quod qui
ficerit: non iactabitur uanȩ głe uento. nec
frangetur scopulis aduersorum: nec absor¬
bebitur scillea uoragine uoluptatum. sed

Expanded text:
velut inter spinas lilium appareret. Haec velut inter spinas lilium appareret. Haec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: interpretatur enim maris stella. Quid ergo mysticum haec interpretatio gerat, per similitudinem ostendamus. Nautis quippe mare transeuntibus, notare opus est stellam hanc, longe a summo coeli cardine coruscantem, et ex respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut portum destinatum apprehendere possint. Simili modo, fratres, oportet universos Christicolas, inter fluctus hujus saeculi remigantes, attendere maris stellam hanc, id est Mariam, quae supremo rerum cardini Deo proxima est, et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopulis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
flore designatum & fructu. Elore propter
speciem. fructu propter utilitatem. Est
enim speciosus forma prefiliis ho¬
minum. & uitalis refectio non solũ
hominum: sed etiam angłoꝵ Hinc
breuiter asserta propositionis particula
prima. quod sequitur attingamus. Nata
est igitur beatissima uirgo sicut legimus
patre nazareno. matre bethlexinita:
quas urbes xp̃i natiuitati uel conuersa¬
tioni destinatas esse prophete non tacue¬
rant. Descendit autem ab radice illius
fide preclari abrahę: cui promissa fuerat
benedictio om̃ium gentiu in semine suo.
& ab stirpe dauid quem d̾s propter notam
sibi probitatem egregia sublimauit dicens.
Inueni uirum scđm cor meum. De regali
nempe tribu simul & sacerdotali duxit
originem: quę summum regem atq ponti¬
ficem erat paritura. Non tamen hȩc iccirco
dixerimus. quod dñs qui peccatores uocare
uenit dedignatus sit matrem suam pecca¬
tores habere cognatos: inter quos speciosa

Expanded text:
flore designatum et fructu; flore, propter flore designatum et fructu; flore, propter speciem, fructu, propter utilitatem. Est enim speciosus forma prae filiis hominum , et vitalis refectio non solum hominum, sed etiam angelorum. Hinc breviter asserta propositionis particula prima, quod sequitur attingamus. Nata est igitur beatissima Virgo, sicut legimus, patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos, inter quos speciosa
Abbreviated transcription (Latin):
Monebantur enim filii isrł prȩsentia uirge
querere sollicite. quid significaret tam mi¬
rabile factum. Quod longopost aperire¬
pergens diuinus isaias. egredictur
cius dicerent. opater isaia obscure loque¬
ris. dic nobis quesuinus ipsam rem manife¬
sten adiecit claritatem & ait. Ecce uirgo
concipiet & pariet filium. & uocabitis
nomen eius emmanuel. Filium quoq uir¬
ginis idest emmanuelem. preclare descri¬
bens. puer inquit natus est nobis. filius da¬
tus est nobis: & uocabitur nomen eius ad¬
mirabilis. consiliarius. d̾̃s. fortis. pater fu¬
turi scłi: princeps pacis. Multiplicabitur
eius imperium: & pacis non erit finis.
Q uod ergo d̃s designauit miraculo. hoc a
secretis eius prodidit uaticinio: & quod
uates cecinit. consequenter rei exitus ap¬
probauit. Nam sicut illa uirga sine radice
siue quolibet naturȩ uel artis amminiculo
fructificauit. ita uirgo Maria sine con¬
iugali oꝑe filium procreauit. Filium sane

Expanded text:
Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile factum, quod longo post aperiens divinus Isaias: Egredietur,ejus dicerent: O pater Isaia, obscure loqueris, dic nobis, quaeso, ipsam rem manifeste, adjecit claritatem et ait: Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Virginis, id est Emmanuelem, praeclare describens: Puer, inquit, natus est nobis, filius datus est nobis, et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis, Pater futuri saeculi, Princeps pacis: multiplicabitur ejus imperium et regni ejus non erit finis . Quod ergo Deus designavit miraculo, hoc a secreto Isaias prodit vaticinio. Et quod vates cecinit, consequenter rei exitus approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane
Abbreviated transcription (Latin):
se concupiscentiam carnis: humilitate que
facit pauperem sp̃u. concupiscentiam men¬
tis. Sicq principali suggestione diaboli
uicta. uiciosum caput uirtutis pede con¬
triuit. Non tann hoc solo. sed ro quam
maxune triumphauit: quod de sua inun¬
dissima carne corporata sapientia. uincit
usquequaq malitiam: attingens afine usq
adfinem fortiter. ac disponens omnia sua¬
uiter. Hec est ergo mulier. ad quam diui¬
num illud intendebat oraculum. hanc quan¬
doq nascituram innuebat: hanc singulartar
intimabat. E xprdito quam paucis oraeulo:
unum quoq de miraculis absoluatur. Ac¬
cepte sunt a sc̃o moyse singulę uirge deir
singulis tribubus isrł: nominib earum in¬
scripte iubente dõ. & positȩ in taber naculo
cius. Inter quas: una quę fuerat aaron in¬
uenta est sequenti die germinasse. floruisse
fronduisse. ac peperisse amigdala. Sciens
ergo dñs hoc opus suum magni esse miste¬
rũ: iussit seruari uirgam ad monimentum.

Expanded text:
sse concupiscentiam carnis; humilitate, quae sse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Haec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperisse amygdala. Sciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum.
Abbreviated transcription (Latin):
ta miraculis. Nata uero progenie diuini¬
tus ordinata. priuilegio uirtutũ insignis
enituit: saluatorem edidit. Aquo glo¬
rificata in cęlo. nunquam terrigenis
patrocinari desistit. Propositionem se¬
quatur ordine suo narratio.iamq refe¬
ramus unum de pretaxatis oraculis: ac
deinde paucis expediamus. Dixit eternus
ad ueterem: ds̃ ad serpentem. Inimicitias
ponam inter te & mulierem. & semen tu¬
um: & semen illius. Ipsa conteret caput tu¬
put conterere. nisi principalem diaboli
suggestionem id ist concupiscentiam resi¬
stendo superare: Si ergo queratur que nan
mulier huiusmodi uictoriam operata sit:
profecto non repperitur in linea generatio¬
nis humane. donrec perueniatur ad illam
dequa nunc agunus. sc̃arum scãm. Et si in¬
ter rogetur in quo serpentis caput uel ipsa
contriuerit. nimirum inro quod uirginitati
simul & humilitatem sacrificauit dõ. Uir¬
ginitate nanq seruata. probatur extinx.¬

Expanded text:
ta miraculis. Nata vero progenies divinita miraculis. Nata vero progenies divinitus ordinata: privilegio virtutum insignis enituit: Salvatorem edidit: a quo glorificata in celo nunquam terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine suo narratio: jamque referamus unum de pretaxatis oraculis: ac inde paucis expediamur. Dixit eternus ad veterem: Deus ad serpentem: inimicitias ponam inter te et mulierem: et semen tuum et semen illius: ipsa conteret caput tuput conterere, nisi principalem diaboli suggestionem, id est concupiscentiam, resistendo superare? Si ergo quaeratur quaenam mulier hujusmodi victoriam operata sit? profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam de qua agimus sanctarum sanctam. At si interrogetur, in quo serpentis caput vel ipsa contriverit? nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxi
Abbreviated transcription (Latin):
pprobatȩ consurtudinis est apud
xp̃ianos sc̃oꝵ patrum dus natali¬
tios obseruare diligenter. & tunx
precipur uirtutes eoꝵ assignatas litteris
in xccłia recitare. ad di laudem ex cuius
munere sunt: & ad instrumenta minorũ.
Inter om̃s autẽ scõs memoria beatissume
uirginis co frequentius agitur atq festi¬
uius. quo maiorrin gr̃am apud dm credi¬
tur inuenisse. Unde post alia quedã ipsi¬
us antiquiora sollempnia non fuit conten¬
ta deuotio fidelium: quin natiuitatis sol¬
lempne suꝑ adderet hodiernum. Hac itaq
dir prculiariter in eccłia recitandus esse
uideretur ille liber. qui de ortu eius atq
uita scriptus inueniebatur: si non iudicas¬
sent eum patres inter apocrifa numerandũ
At q̃m magnis ac sapientib uiris ita ui¬
sum est : nos alia quedam sed non aliena
legentes. ꝓcclesiasticum morem debitis of¬
ficiis ex sequimur. Beata ergo dñi mater
& ꝑpetua uirgo MaRia. priusquã nasce¬
retur. oraculis enuntiata est: & designa¬

Expanded text:
pprobatae consuetudinis est apud Christianos sanctorum Patrum dies natalitios observare diligenter, et praecipue virtutes eorum assignatas litteris in Ecclesia recitare ad laudem Dei, ex cujus munere sunt, et ad instrumenta minorum. Inter omnes sanctos, memoria beatissimae Virginis eo frequentius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse. Unde post alia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum. Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. et perpetua Virgo Maria priusquam nasceretur oraculis enunciata est: et designa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i audiremꝰ. fuistis aliqͣndo tenebre nẽ aiñ
lux in domino. insimiat nob̾ qͦdãmͦ qͦd anoei
dies sumat initiũ. Sic̃ enĩ pͥmi dies ꝓpt̾ ficc¬
rũ hominis lapsũ aluce in noctẽ. ita isti
ꝓpt̾ hominis reparationem. atenebris adlu
cũputant᷑. Abora gͦ mortis usq ad dilucul
resurrectionis hore qͣdraginta. ut & ipsa no
na cõnumeret᷑. Cui numero congruit & ii
uita eiꝰ suꝑ t̾ram. post resurrectionẽ in qui¬
draginta dieb¬

Expanded text:
Christi audiremus, Fuistis enim aliquando tenebrae nunc autem Christi audiremus, Fuistis enim aliquando tenebrae nunc autem lux in Domino ; insinuat nobis quodam modo quod a nocte dies sumat initium. Sicut enim primi dies propter futurum hominis lapsum a luce in noctem ; ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem computantur. Ab hora ergo mortis usque ad diluculum resurrectionis horae sunt quadraginta, ut etiam ipsa hora nona connumeretur. Cui numero congruit etiam vita ejus super terram post resurrectionem in quadraginta dieb
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am salutem: sicut dictum est. Tunentibus
ta salutis dn: sicut dictum est. Sagitte poten¬
electus. de quo pater loquitur. Ecce puer meus
In aminadab popłs spontaneus: qui sponte
posuit animam pro salute nr̃a. ut nos efficeret
id est propheta fortis: qui dicit. Cum uenerit
filius hominis in maiestate sua. tunc sedebit
insede maiestatis suę: ut iudicet orbem in
& passꝰ. Ita monum̃to nouo q̃ scpultꝰ ẽ. ubi nu
erat positꝰ mortuoꝵ nec ante nec post ea. con¬
gruit uterꝰ uirginis qͦ conceptꝰ ẽ. ubi nullus
seminatꝰ ẽ mortaliu. Natꝰ aut̃ t̃dit᷑. octauo
kł iaũt. Abillo gͦ die usq adistũ cõputati.
ducenti septuaginta & sex repperiunt᷑ dies. qui
senariũ numerũ quadragies sexies habent.
Quo numero annoꝵ tẽplũ coificatũ ẽ: quia eo nu¬
mero senarior corpꝰ dñi ꝑfectũ est quoͦ morti
passione destructũ. triduo resuscitauit.¬
noui testm̃ti & participationẽ resurrectioni

Expanded text:
nostram salutem, sicut dictum est: Timentibus ta salutis Domini, sicut dictum est: Sagittae potenelectus, de quo Pater loquitur: Ecce puer meus,In Aminadab populus spontaneus, quia sponte posuit animam suam pro salute nostra, ut nos efficeret id est, propheta, fortis, cum dicit: Cum venerit Filius hominis in majestate sua; tunc sedebit in sede majestatis suae , ut judicet orbem in t passus. Ita monumento novo quo sepultus est, ubi nullus erat positus mortuorum, nec ante, nec postea congruit uterus Virginis, quo conceptus est, ubi nullus seminatus est mortalium. Natus autem traditur octavo calend. Jan.; ab illo ergo die usque ad istum computati ducenti septuaginta reperiuntur dies, qui senarium numerum quadragies sexies habent, quo numero annorum templum aedificatum est. Qui eo numero senariorum corpus Domini perfectum est, quod mortis passione destructum triduo suscitavitNovi Testamenti et participationem resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
papa oregonius inomeliis euangłii exponeii
illud ꝓsalmograpli. Igiis in conspectu eiꝰ ard¬
bit. & incircuitu eiꝰ tempestas ualida. Distrio¬
tionẽ quippe inquid tante iusticie tepestas ig¬
iusq comitant᷑. quia tẽpestas examinat qͦ signi
talia ad huc corpora circũposit̾ camini ignis
tangere nequeuit. Uerũ in his om̃ib utilii
est euiq castũ se districti auditis p̾bere cons¬
pectib quã deiudieii illiuitao. do locoues¬

Expanded text:
Evangelii, exponens illud Psalmographi: Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuiti ejus tempestas valida: « districtionem quippe, inquit, tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat quos rtalia adhuc corpora circumpositus camini ignis tangere nequivit. Verum in his omnibus utilius est cuique castum se districti judicis praebere conspectibus, quam de judicii illius modo locove
Abbreviated transcription (Latin):
ca: sidereũ manebit inlesum. Poro sidera obscura¬
bunt᷑ ñ suo lumine uicuata. sed maioris uiluminis
ad aduentũ suꝑni iudicis ne uideant obtecta quod
in hac uita lu nam stellasq om̃s a potiore luuine
solis inter diu pati cunctis in protu est. Cũ aut̃
ꝑacto iudicio fuerit celũ nouũ & terra noua ides
non alia ꝓaliis sed hec ipsa ꝑignẽ innouata &. quas
quadã resurrectionis uirtute glificata claruerint

Expanded text:
cet, sidereum manebit illaesum. Porro sidera obscuracet, sidereum manebit illaesum. Porro sidera obscurabuntur non suo lumine vacuata, sed majoris vi luminis ad adventum superni judicis, ne videantur obtecta, quod in hac vita lunam stellasque omnes a potiore lumine solis interdiu pati cunctis in promptu est. Cum autem, peracto judicio, fuerit coelum novum, et terra nova, id est, non alia pro aliis, sed haec ipsa per ignem innovata, et quasi quadam resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
fixi circũeunt. noncelu & hereũ. hocẽ. in ane
illuo maximũ acelo siderto usq ad atea turl ulca¬
tom inqͦ puro & quieto diurneq lacis semꝑ pleuo
ei rantia xii. sidera uaga ferti eredunt᷑. seo celum
hoc aertun idest terre ꝓximũ aquo aues celi qͦd
ineo uolent appellant᷑ quod aqͣ quondã diluuii
deleas terrestrib trauscendendo ꝑdioit. Hoc ig¬
nis extremi iud ici eidem mensure spatio ꝓcrescens
occupando disꝑda. Nec sola hes beati petri senten¬
tia qua illos dicit. Celos igni iudicũ ꝑdendos qui
aqua diluui ꝓienant. Festat᷑ siderũ celũ igni illo
quã uis maximo noneẽ. tangendũ. seo etiã dñi ser
ga puidi Srum hos pꝰtribulationẽ dierũ
illoꝵ solobscurabit᷑. & suna tiandabit lum̃ suũ
&stelle cadent decelo. Neq enĩ sol obscurari luna
luna suo liminne pͥuari stelle poterant cadere
de celo. sicelũ ipsum locus uidelic& eoꝵ igni uoratũ
transibit. Hunc aut cęlũ qͥdẽ aereum igni marces¬

Expanded text:
non coelum aethereum, hoc est, inane illud maximum a coelo sidereo usque ad aera turbulentum, in quo puro et quieto, diurnaeque lucis semper pleno, errantia septem sidera vaga ferri creduntur, sed coelum hoc aereum, id est, terrae proximum, a quo aves coeli, quod in eo volent, appellantur, quod aqua quondam diluvii, deletis terrestribus, transcendendo perdidit, hoc ignis extremi judicii ejusdem mensurae spacio procrescens occupando disperdet. Nec sola haec beati Petri sententia, qua illos dicit coelos igne judicii perdendos, qui aqua diluvii perierant, testatur sidereum coelum igne illo, quamvis maximo, non esse tangendum, sed etiam Domini serulationem dierum illorum sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo. Neque enim sol obscurari, luna suo lumine privari, stellae poterunt cadere de coelo, si coelum ipsum, locus videlicet eorum, igne voratum transibit. Nunc autem coelum quidem aereum igne marces
Abbreviated transcription (Latin):
bellator nr̃ fortissunus xp̃s solus cum diabolo
hoste atrocissimo certauit: eumq superauit
& dampnauit. Et post hanc uictoriam mul¬
braham pater multarũ gen¬
esrom sagutas uidens. thamar palma: aram
Dauid manu fortis. uel desiderabilis. Salomor
chonias. preparatio dñi. Salathiel. petitio me
d̃s. Torobabel. iste magister. Abiith. pater
siue auctus. Maria. illuminatrix: siue stel
ignare salutom. In abraham ille pater Et
e dicere abba pater. In isaac. gaudium om¬
num fidelium: de quo angłs occinit. E ece an¬
puntio uobis gaudium magnũ. quod ei ur
pm̃i popło. In iacob supplantator qua useo

Expanded text:
bellator noster fortissimus, qui solus cum diabolo, hoste fortissimo pugnavit, eumque superavit et damnavit, et post hanc victoriam mulAbraham, pater multarum genEsrom, sagittam videns. Thamar, palma diciDavid, manu fortis, vel desiderabilis, Salomon, chonias, praeparatio Domini. Salathiel, petitio mea Deus. Zorobabel, iste magister. Abiuth, pater sive auctus. Maria, illvoluit salutem. In Abraham ille pater estare licitum est, et dicere: Abba Pater ! In Isaac gaudium omnium fidelium, de quo angelus cecinit: Ecce annuntio vobis gaudium magnum, quod erit omni populo . In Jacob supplantator, q
Abbreviated transcription (Latin):
icut Piduis radiũ ꝓfert uirgo filium pari forma.
eq sidiis radio. neq mater filio fit corrupta.
edrus alta libani conformatur y sopo ualde nrã
erbii ens altissimi corporali passũ est carne sũpta.
saias precinit synagoga meininit nunquam ta¬
men desut esse ceca. i non suis uatib credat.
nel gentilib sibillinis uersib est predicta.

Expanded text:
radium, Profert Virgo Filium Pari forma. Neque sidus radio, Neque Mater Filio, Fit corrupta. Cedrus alta Libani Conformatur hyssopo, Valle nostra, Verbum ens Altissimi Corporari passum est Carne sumpta. Isaias cecinit, Synagoga meminit Nunquam tamen desinit Esse caeca. Si non suis vatibus, Credat vel gentilibus, Sibyllinis versibus Haec praedicta.
Abbreviated transcription (Latin):
quinpillũ custigatidi seo et̃no potius sunt igne
damiuandi. quis preiudicare audeat. Naqi ali¬
quos electoꝵ eopurgari aleuiorib quibusdã
admissis. adiutꝰ utigustui in libro de ciuitutedi

Expanded text:
qui non per illum castigandi, sed aeterno potius sunt igne qui non per illum castigandi, sed aeterno potius sunt igne damnandi, quis praejudicare audeat? Namque aliquos electorum eo purgari a levioribus quibusdam admissis, et beatus Augustinus, in libro de Civitat
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ unictu oculi fuerit om̃iũ resurrectio celebra¬
tamortuoꝵ scĩ confestim rapiant̃ obina illi inae¬
ra. Hoc & enim intellegit᷑ apostol indicare cuait.
tñ ipse dñs iniussu & inuoce archangli & intula
dĩ descend& decȩlo & mortui qui inxp̃o sunt
resurgent pͥmi. Deinde nos qui uiuimꝰ quiri¬
lnqͥtti simul rapiem᷑ cũ illis intiubib obuia oño
inaera. U̾trum aut̃ &. reꝓbi tc̃ sublimius atra
leuentur obuiã iudici uenturo anmeritis pecca¬
toꝵ ita p̃grauent᷑. ut qͣm uis inmortalia corpora
habentes ao paltiora nequeant eleuari: & pre¬
sidente adiudicandũ dño sẽi insubliiue adextri
cĩ ipsi hex ininstriorib adsistant a sinistris.
Tunc potiũ ꝓparebit. siu̾ tunc ignis ille maxini
& ultissiniꝰ unusa t̾rã suꝑficiem operit & te susci¬
tati amortus intt̾i nequeunt in subline taptir
cont̾at eos ut pote intra positos igni circũaatos
iudicis expectare sententiã. sed an illo urantur

Expanded text:
in ictu oculi fuerit omnium resurrectio celebrata mortuorum, sancti confestim rapiantur obviam illi in aera. Hoc enim Apostolus intelligitur indicare, cum ait: Quoniam ipse Dominus in jussu et in voce archangeli, et in tuba o sunt, resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera. Utrum autem et reprobi tunc sublimius a terra leventur obviam judici venturo, an meritis peccatorum ita praegraventur, ut, quamvis immortalia corpora habentes, ad altiora nequeant elevari, et praesidente ad judicandum Domino, sancti in sublimi a dextris ejus, ipsi autem in inferioribus adsistant a sinistris, tunc potius apparebit. Si vero tunc ignis ille maximus et altissimus universae terrae superficiem operit, et resuscitati a mortuis injusti nequeunt in sublime raptari, constat eos ut pote in terra positos igni circumdatos judicis exspectare sententiam; sed an illo urantur
Abbreviated transcription (Latin):
rus elegit. Exultent gͦ uirgines: uirgo peperit
cp̃m. Nichil ex co qͦd uouerunt putent exter¬
minatũ : qͥa mansit uirgo post partũ. Exultent
uidue natalẽ uirginis celebrantes: anna uidua
uirginẽ matrẽ agnouit. Exultent coniugate
sollepnia beate MARIE matris frequentantes.
elisabeth coniugata a uirgine matrę dm est salu¬
tata. E xultent᷑ pueri. continentiã uouentes ⁊p̃o

Expanded text:
rus elegit. Exsultent ergo virgines, virgo peperit rus elegit. Exsultent ergo virgines, virgo peperit Christum; nihil ex eo quod noverat putent exterminatum, quia mansit virgo post partum. Exsultent viduae natalem Virginis celebrantes, Anna vidua Virginem matrem agnovit. Exsultent conjugatae solemnia beatae matris frequentantes, Elisabeth conjugata Virginem matrem Domini est salutata. Exsultent pueri, continentiam voventes puero;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcoderit de thalamo suo. quo mortalib oculis
possa uideri. Quanta fuit hec dignatio. ut
crearet̾ exte itx quã creauit. portaret᷑ manib
quas formauit: suggeret tua ubera quę ipse
implcuit. Quas itaq laudes caritati dĩ diceimus.
quas gr̾as ei agemus. qui ita nos dilexcit. ut ꝓpto
nos homo fieret. ut uttrũ conditionis mę intra¬
ret. ut contumrelias nati infantis subiret. ut¬
cuncta humanitatis necessaria sustineret: Agen¬
tes gͦ quantũ sufficimꝰ creatori nr̃o gr̃as: natalem
p̃ciosissimȩ genitricis cum gaudio celebremꝰ. Di¬
gnũ nanq est cũ summa ei gratulatione famu¬
lari: ꝑ quã uirginitatis insignia pullularunt.
iqͥdem ipsa uirgo extitit ante coniugiũ. uirgo
in coniugio: uirgo pregnans. uirgo paruensꝰ
uirgo lactans. Uirgo data marito: & mater non
de marito. Sc̃ȩ quippe Mariꝑ om̃ps filius nul¬
lomodo natus uirginitatẽ abstulit : quã nascitu¬

Expanded text:
procederet de thalamo suo, quo mortalibus oculis procederet de thalamo suo, quo mortalibus oculis posset videri. Quanta fuit haec dignatio, ut crearetur ex te Rex, quam creavit; portaretur manibus quas creavit, sugeret 45 ubera quae implevit? Quas itaque laudes caritati Dei dicemus, quas gratias ei agemus, qui ita nos dilexit, ut propter nos homo fieret, ut uterum conditionis nostrae intraret, ut contumcuncta humanitatis necessaria sustineret? Agentes ergo quantum sufficimus, creatori nostro gratias, natalem pretiosissimae illius genitricis cum gaudio celebremus. Dignum namque est cum summa ei gratulatione famulari, per quam virginitatis insignia pullularunt. Siquidem ipsa virgo exstitit ante conjugium, virgo in conjugio; virgo praegnans, virgo pariens, virgo lactans. Et data marito, et mater non de marito. Sanctae quippe matris omnipotens filius nullo modo natus virginitatem abstulit, quam nascitu
Abbreviated transcription (Latin):
u uirgineos choros & ab incentiuis carnis illitebris
alienos ꝑ albescentia lilia rosasq uernantes: ad fon¬
tẽ ꝑhennis uitę potandos inuitas. Tu in illa felicis¬
sima regione beatoꝵ pͥmã ordinis dignitatt̃ adep¬
ta. plantis roscidis oberrans: inter paradisi ame¬
nitates & gramincos choros tentro poplite ꝑgens.
fliciq palma uiolas immarcescibiles carpis. Tu
concinentib sine fine sc̃is coniuncta angłis. ar¬
cũ de te qͥcqͥd dixero: minor ꝓfectus est quã digni¬
tas tua meretur: Si matrẽ gentiũ uocẽ. p̃cdllis.
Si formã d̾i appellem: digna existis. Si nutricem
celestis panis uocem: lactis duledine reples.a¬
cta gͦ mater cibũ nr̃m. lacta panẽ celestẽ. lacta
cibũ angłoꝵ. Lacta cũ qͥ talt̃ fecit te : ut ipse
firret inte. Qui tͥ munꝰ fixunditatis attulit con¬
ceptus: & dixus uirginitatis ñ abstulit natus.
Qui priusquã nasceret᷑ te matrẽ creauit: ut illine

Expanded text:
Tu virgineos choros ab incentivis carnis illecebris Tu virgineos choros ab incentivis carnis illecebris alienos, per albentia lilia rosasque vernantes ad fontem perennis vitae potandos invitas. Tu in illa felicissima regione beatorum primam dignitatem adepta, plantis roscidis oberrans, inter paradisi amoenitates, et gramineos choros tenero poplite pergens, felicique palma violas immarcescibiles carpis. Tu enim mentibus sine fine sanctis conjuncta, angelis arcum de te quidquid dixero, minus profecto est, quam dignitas tua meretur. Si matrem gentium vocem, praecellis; si formam Dei appellem, digna existis; si nutricem coelestis panis vocem, lactis dulcedine reples. Lacta ergo, mater, cibum nostrum, lacta panem coelestem, lacta cibum angelorum, lacta eum qui talem fecit te, ut ipse fieret in te. Qui tibi munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus. Qui priusquam nasceretur, te matrem creavit, ut illinc
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. mirabat᷑ uentris ubertatẽ. Ofelix maRia.
rib auctor celi terio cõmititur. O felicia oscu¬
la labris impressa lactantis. cũ intir enbra indi¬
ta reptantis infantię. ut pote uerus exte filius
tͥ matri alluderit: cũ uerus expatie dñs imparit.
am auctorẽ tuũ ipsa concipiens edidisti in tepore
puberẽ: quẽ habebas ante tempora conditorem
fdix puerperiũ. laudabile sc̃is. mecessariũ ꝑditis.
congruũ ꝓfligatis. Qui post multas assumpte car¬
nis inurias. & adultimum uerberatꝰ fligris. potatꝰ
fille patibulo affixus: ut te uerã matĩt ostendera
uerũ se hominẽ patiendo tormenta monstrauit:
u uͦ berta & głosa uirgo maria. inista & ꝓpter
ista laudabilis: quȩ sic fecunditatis meruisti donũ.
ut uirginitatis non amitteres pͥuilegiũ. Tu cm̃ be¬
nedicta inter mulieres. tu predecta cunctis uirgi¬
num caterius: tu sequeris agnũ quocunq itrit.

Expanded text:
tem, mirabatur ventris ubertatem. O felix Maria! tem, mirabatur ventris ubertatem. O felix Maria! ribus auctor coeli terraeque committitur. O felicia oscula labris impressa lactentibus! cum inter certa indicia reputantis infantiae, ut pote verus ex te filius tibi matri alluderet: cum verus ex Patre Dominus imperaret. Nam auctorem tuum ipsa concipiens edidisti, in tempore pauperem, quem habueras ante tempora conditorem. O felix puerperium, laudabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Qui post multas assumptae carnis injurias, ad ultimum verberatus flagellis, potatus felle, patibulo affixus, ut veram matrem ostenderet, verum se hominem patiendo tormenta monstravit. Tu vero beata et gloriosa virgo Maria in istis et propter ista laudabilis, quae sic fecunditatis meruisti donum, ut virginitatis non amitteres privilegium. Tu enim benedicta inter mulieres, tu praeelecta cunctis virginum catervis, tu sequeris Agnum quocunque ierit.
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. Deniq tantũ se ad celi fastigia suble¬
uauit: ut uerbũ in pͥncipio apud dm̃. id est dł̾i fi¬
liũ de summa cęli arce susceperit. Cunq misticũ
diuinitatis archanũ carni nr̃e fragilitatiq cõmi¬
sceret. latuit in homine diuinitas: ut in
diuinitate ñ periret humanitas. Et sub uelamen
to assũpte carnis absconditus. p̃ciosius redemit
ꝑ ditos quã defensos: & ab imminenti hoste capti¬
uos immensa pictas & supra quã fari possit predi¬
canda maiestas. Uiscera puellȩ aure sp̃s sc̃s reple¬
bat: atq innupte uirginis uuluã. uerbi semine
crescente turgebat. Replebant᷑ inquã archana ui¬
scerũ sacra sp̃s fecunditate repleta. & erat spes in
partu. qͦd non fuerit uoluptas in coitu. Stupebat
p̃ciosissima genitrix: & apud se tacita rerũ noui¬
tatẽ mirabat᷑. Urebatur ęstu cogitationis ambigue
& ꝑculsa angelice salutationis magnificentia: ob¬
stupescebat mirabiliter. Sciens enĩ suã integrita¬

Expanded text:
ntum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum, id est Filium de summa coeli arce susceperit. Cumque mysticum divinitatis arcanum carni nostrae fragilitatique commisceret, latuit in homine divinitas, ut in divinitate non periret humanitas. Et sub velamento 44 absumptae carnis absconditur. Pretiosius redemit perditos, quam defensos et ab imminenti hoste captivos. Immensa pietas, et super quam fari possit, praedicanda majestas, viscera puellae Spiritu sancto replebantur, atque innuptae Virginis uterus Verbi semine crescente turgebat. Replebantur, inquam, arcana viscerum sacra Spiritus fecunditate repleta, et erat spes in partu, quod non fuerit voluptas in coitu. Stupebat pretiosissima Genitrix, et apud se tacita rerum novitate mirabatur. Verebatur aestu cogitationis ambiguae et perculsa angelicae salutationis magnificentia obstupescebat mirabiliter. Sciens enim suam integrita
Abbreviated transcription (Latin):
ueneremir. ꝑ rosit nobis ad remedium: qͦd ꝑ cam
se nobis dedit in precium. M erito itaq beata ma¬
ria singulari a nobis p̃conio attollit᷑: quȩ singu¬
lare cõmereium mundo prebuit. Merito inter fe¬
minas tunc etiam letabatur: cũ singularẽ medicinã
pudico aluo gestabat. Sinubat qͥdem pondera uen¬
tris: quȩ pudorẽ ñ ꝑctiaerat castitaris. Mirabatur
partus insignia: quę nulla nouerat uirgo conta¬
gia. O bene fecunda uirginitas. quȩ nouo in au¬
ditoq genere. & mater dici possit & uirgo. ł ꝙe
qͥdem ipse est auctor mariȩ. qͥ est ortus ex maria.
ic in enarrabili modo beata mauia mattr &¬
go est. dũ fructũ pregnationis excipit. integi¬
tatis dispendiũ non incurrit. Apud quã ita
ut magis obrdientiam rahiberet in mandato.
quã honorificentiã suã agnosceret ex angło.
Neq tnĩ fidẽ derogit nuntuꝰ. quę dignitatẽ intel¬
legit nuntianti sibi angło ac dicenti. sp̃s sc̃s suꝑ¬

Expanded text:
veneramur, prosit nobis ad remedium, quod per eam se nobis dedit pretium. II. Merito igitur beata Maria singulari a nobis plare commercium mundo praebuit. Merito inter feminas tunc etiam laetabatur, cum singularem medicinam pudico alvo gestabat. Sentiebat quidem pondera ventris, quae pudorem non perdiderat castitatis. Mirabatur partus insignia, quae nulla noverat viri contagia. O bene fecunda virginitas, quae novo inauditoque genere, et mater dici possit et virgo! Pepeitit; siquidem ipse est auctor Mariae, qui est ortus ex Maria. Sic inenarrabili modo beata Maria et mater virgo est, dum fructus peregrinationis exstitit, et integritatis dispendium non incurrit. Apud quam ita ut magis obedientiam exhiberet in mandato, cum honorificentiam agnosceret ex angelo. Neque enim fidem derogat nuntii, quae dignitatem intelligit, nuntiante sibi angelo et dicente: Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
auctori nr̃o multa nos debere conditos plis
ndẽptos: redẽptionis nrȩ comiereiũ uencremur
& illũ sacratissimũ uttrũ. ex quo homini d̾s uni¬
tus apparuit. Et si non quimus mcritis. saltom
cdrbiemꝰ obsequiis: scientes erroris m̃i tenebras
quã gula ꝑdiderat. huiꝰ sacrate uirginis partus
non solu restaurauit diruta: sed etiꝗm tribuit
cterna Et iccirco cunctis precomis uencremur
auctricẽ: quę auctorẽ suũ concepit ecelo. nobis
iedẽptoit̃ genuit in scło. Et qͥa ad uicem ci ma¬
posse imꝑtiri suffragiũ. Pra inter hȩc oratio¬

Expanded text:
auctori nostro multa nos debere conditos, plus redemptos, redemptionis nostrae commercium veneremur, et illum sacratissimum uterum ex quo homini Deus unitus apparuit, etsi non quimus meritis, saltem celebremus obsequiis; scientes erroris nostri tenebras quam gula perdiderat, hujus sacrae Virginis partus non solum restauravit diruta, sed etiam tribuit aeterna. Et idcirco cunctis praeconiis veneremur auctricem, quae dum auctorem suum concepit e coelo, nobis Redemptorem genuit in saeculo. Et quia ad vicem ei maposse, impartiri suffragium liberati
Abbreviated transcription (Latin):
filius di nasceret᷑: Ad ipsos ingressus angłi inuen¬
ta. ẽ. domi. in penetrabilib sine comite. uolunta¬
inuenit: atq angłm uirgo dm̃ quasi uirũ specie
mota trepidauit: sed quasi in cognitũ audito
nomine recognouit. Deniq salutata obmutuit.
& appellata respondit: que & primo turbaue¬
rat affectum. postea ꝓmisit obseqͥum. Nã & hu

Expanded text:
rbis: Haec ad ipsos ingressus Angeli, inuenta domi in penetralibus sine comite, ninvenit, et angelum Maria quasi virum specie mota trepidavit, quasi non incognitum audito nomine recognovit; ita et appellata respondit: sed quae primo turbaverat affectum, postea promisit obsequium. 12. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
seo non potestis illa portare mͦ. Inter quȩ in¬
tellegitur. & dedir & de hora Nã & apłs.
Neq eñi iudicaui me inqͥd scire aliqͥd inuobis
loqͥuebat᷑ qui capere altiora de xp̃i dĩtat
non poterant. Quib etiã paulo postdicit.
Sonphtui loqͥ uobis qͦsi sꝑitualib sed qͦsi carna¬
lib Hoc gͦ int̾ illos nesciebat. qͦd per illũ
scire non poterat. Ehoc solumse scire dici¬
bat. qͦd eos ꝑ illũ scire opordebat. Beniq suc¬
bat int̾ ꝑfectos: qͦd inter paruulos nescieb
i qͥppe ait. iapientiã loqͥm̃ inter ꝑfectos.
ꝑ nãq genere locutionis nescire qͥsq dicit.
uo occultat qͦd dicit̾. Fossa erca que occulta::¬
t eni aliꝗͦ genere locuunt᷑ scripture. qͦd in
om̃s altitudines creaturarũ.
ante luciferũ genuite: Io est ante om̃ate¬
pora & tẽporalia S cđ̾m forma aut̃ serui dictue.

Expanded text:
ed non potestis illa portare modo, inter quae intellegitur et de die et de hora. nam et apostolus: neque enim iudicaui me, inquit, scire aliquid inter uobis loquebatur qui capere altiora de Christi deitate non poterant. quibus etiam paulo post dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. hoc ergo inter illos nesciebat quod per illum scire non poterant, et hoc solum se scire dicebat quod eos per illum scire oportebat. denique sciebat inter perfectos quod inter paruulos nesciebat; ibi quippe ait: sapientiam loquimur inter perfectos. eo namque genere locutionis nescire quisque dicitur quod occultat, quo dicitur fossa caeca quae occulta enim aliquo genere loquuntur Scripturae, quod in omnes altitudines creaturarum; et, Ante luciferum genui te , id est, ante omnia tempora et temporalia: secundum formam autem servi dictu