comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
octaui m̃sis. accelerante rege. ut om̃ino mense
septimo qͥerat totꝰ sollempnis tẽplũ dedicaret᷑:
atꝙ ita uerũ reꝑiat᷑ utrũq ⁊ templũ uidelicae
octauo m̃se in omĩ oꝑe suo atq utensilibus¬

Expanded text:
octavi mensis, accelerante rege, ut omnino mense octavi mensis, accelerante rege, ut omnino mense septimo, qui erat totus solemnis, templum dedicaretur; atque ita verum reperiatur utrumque, et templum videlicet octa
Abbreviated transcription (Latin):
ad futurũ scłm diemq iudicii ꝑtina: qñ ad
tantã iã ꝑfectionẽ scã eccłia ꝑuenia: ut qͥdei
ampliꝰ addi possit. inueniri ñ possit. Habebit
enĩ tẽ. qd̾ pus ille desid̾ator supplex a dnõ que¬
rebat dicens. Dnẽ. ostende nob patrẽ. ⁊ suffic̃
suo.⁊ inuniu̾sis itensilib sius: cũ in seguentib
legat᷑. mense septimo dedicationẽ eiꝰ eẽ comple
templũ edificans salomon. oc tauo m̃se octaui
anni ꝑfecerit: s usq ad septimũ anni noni
dedicationẽ ꝑfecti distulerit. Uñ potiꝰ ueri si¬
mile uidet᷑ domũ septẽ annis. ac septẽ m̃sib
edificatã. ita ut eodẽ m̃se.uiͦ. dedicationis
sit celebrata sollempnitas: ac die uicesimo t̾cio
bernacła sua dimiserit. Sicq pꝰ unã septima¬
nã adueniente m̃se actauo. ꝑfecta inuenta sit
dedicatione priꝰ cõpleta. Nisi forte putandũ ẽ
pꝰ dedicatũ templũ aliqͥd adhuc utensiliũ in
ministeria eiꝰ additum fuisse.usq ad ingressũ

Expanded text:
ulum diemque judicii pertinet, quando ad tantam jam perfectionem sancta Ecclesia perveniet, ut quid ei amplius addi possit, inveniri non possit: habebit enim tunc quod pius ille desiderator supplex a Domino quaerebat dicens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit suo, et in universis utensilibus, cum in sequentibus legatur mense septimo dedicationem ejus esse completannis templum aedificans Salomon, octavo mense octavi anni perfecerit, sed usque ad septimum anni noni mensem dedicationem perfecti distulerit. Unde potius verisimile videtur, domum septem annis ac septem mensibus aedificatam, ita ut eodem mense septimo dedicationis sit celebrata solemnitas, ac die vicesimo tertiobernacula sua dimiserit; sicque post unam septimanam adveniente mense octavo, perfecta inventa sit dedicatione prius completa. Nisi forte putandum est post dedicatum templum aliquid adhuc utensilium in ministeria ejus additum fuisse usque ad ingressum
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. E reote politoꝵ: qr certa necesse ẽ discen¬
di sollertia qͥsq quomꝰ credẽ. qͥd sꝑare. siue dili¬
gere debeat dinoscat. Unꝰ aũ ordo lignoꝵ cedri.
ipsa ẽ bona oꝑatio ac sine corruptione simula¬
tionis exhibita: sine cuiꝰ suꝑ adiectione. fides.
spes ⁊ caritasuera ẽẽ ñ ual&. Dictũ nãq ẽ sepiꝰ
qd̾ ligna cedri ꝓpt̾ odoris grãm ⁊ imputͥbilem
suȩ naturȩ potentiã: ꝑseuerantiã famãq pie
designant actionis. Ad hoc atͥũ usq uniu̾si
conscendunt electi: qͥ fide. spe. dilectione atq
oꝑe dõ plac̾e appetunt: hoc alta meritoꝵ grã
tͣnscendunt ꝑfecti: cũ in tanto uirtutũ culini
ne ꝓfitunt. ut dic̾e suis auditorib possunit.

Expanded text:
cendi solertia qua quisque quomodo credere, quid sperare sive diligere debeat dignoscat, unus autem ordo lignorum cedri ipsa est bona operatio, ac sine corruptione simulationis exhibita, sine cujus superadjectione, fides, spes, charitas, vera esse non valet. Dictum namque est saepius, quod ligna cedri propter odoris gratiam et imputribilem suae naturae potentiam, perseverantiam famamque pie designant actionis. At hoc atrium usque universi conscendunt electi, qui fide, spe, dilectione atque opere Deo placere appetunt: hoc alta meritorum gratia transcendunt perfecti, cum in tanto virtutum culmine proficiunt, ut dicere suis auditoribus possint: «
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ⁊ bar nabȩ societatis: ut nos ingentib illi
aũ incircumcisionẽ. Qib u̾bis qͣsi expon̾e ui¬
det᷑ misteriũ colũpnarũ materialiũ. ⁊ qͥd ui¬
delicet figurauert. ⁊ qͣre due sint factȩ. Apłos
nãq ⁊ doctores cunctos sp̃ĩtales significant:
fortes nimirũ fide atq oꝑȩ. ⁊ contẽplatione
ad suꝑna erectos. Oue sunt aũ: ut ⁊ gentes ⁊
circumcisionẽ p̾dicando. inȩccliã int᷑ducant.¬
Stabant in porticu añ fores templi:⁊ ingressũ a¬
lius suo cͥ icore ac pulchritudine ex utͣq parte
inirabilit̾ ornabant. Ostiũ aũ templi dñs ẽ: qr
nemo uenit ad patrẽ. nͥ ꝑ ipsũ. E sic̃ alibi dicit
ego sũ ostiũ: ꝑ me siqͥs uitroierit saluabit᷑. Qs
uidelic& ostiũ columpne ab utroq lat̾e corã posi¬
te circũstant: cũ ministͥ sermotus utͥq ppło uitro¬
itũ regni cȩlestis ostendt̃: ut siue a luce scientiȩ
legalis qͥsq seu ex rigore gentilitatis ad fidẽ eugl̃i

Expanded text:
i autem in circumcisione. » Quibus verbis, quasi exponere videtur mysterium columnarum materialium; et quid videlicet figuraverint, et quare duae sint factae. Apostolus namque et doctores cunctis spiritales significant. Fortes nimirum fide atque opere et contemplatione ad superna electos. Duae sunt autem, ut et gentes, et circumcisionem pStabant in porticu ante fores templi, et ingressum illius suo decore ac pulchritudine, ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem nisi per ipsum . Et sicut alibi dicitur: « Ego sum ostium, peram positae circumstant, cum ministri sermonis, utrique populo introitum regni coelestis ostendunt, ut sive a luce scientiae legalis quisque, sive ex rigore gentilitatis ad fidem Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
lieres iudee purificate. in extremũ atͥũ genti¬
les ⁊ iudei. qͥ nuꝑ uen̾ant ex gentib. usq ad sex¬
tũ purificationis diẽ. Hut pictura cassiodori
distincta reꝑimꝰ breuit̾ ad notare curauimꝰ. rati
eũ ab antiqͥs ħ iudeis didicisse: neq uirũ tã eru¬
ditũ uoluisse in exemplũ legendi ꝓpon̾e: q̃ ñ ip̃e
pͥus uera ẽẽ cognouissos. ħ sunt loca qͦrũ menu¬
nit sup̃mꝰ gͣduũ psalmꝰ. qͥ ita incipit. Ecce nunc
dñs sedebat docens. qn̾ a temptantib phariseiᷤ
mulier illi adult̾a iudicanda oblata ẽ. In his in¬
uenit uendentes ⁊ ementes oues: boues ⁊ colũ¬
bas: hos cũ siuis mercimoniis elumminauit ẽtẽplo.
Inhis petrꝰ: ioħes claudũ inuenientes sanarun.
acsecũ ingredientes interiꝰ. ad orandũ duxer̃
In his orabat oĩs multitudo ppłi: qñ incensũ po¬
nenti ⁊ achariȩ angłs ad altare thuniamatiᷤ
apparuit: eũq de p̃cursoris dnĩ natiuitate ꝑdo¬

Expanded text:
tremum atrium gentiles et Judaei, qui nuper venerant ex gentibus usque ad sextum purificationis diem. Haec ut in pictura Cassiodori distincte reperimus breviter adnotare curavimus, rati eum ab antiquis haec in dies didicisse, neque virum tam eruditum voluisse in exemplum legenti proponere quae non ipse prius vera esse cognovisset. Haec sunt loca quorum meminit supremus graduuDominus sedebat docens , quando eum tentantibus Pharisaeis mulier illi adultera judicanda oblata est; in his invenit vendentes et ementes oves, boves et columbas, hosque cum suis mercimoniis eliminavit e templo . In his Petrus et Joannes claudum invenientes sanarunt, ac secum ingredientes interius ad orandum duxerunt . In his orabat omnis multitudo populi, quando incensum ponenti Zachariae angelus ad altare thymiamatis apparuit, eumq
Abbreviated transcription (Latin):
letant᷑. Decẽ qͦ cubitoꝵs erat cherub scđ̾s. men¬
sura pari: ⁊ opꝰ unũ erat induob cherubim.
Duo erant facti cherubin ꝓpt̾ consortiũ eĩdem
de qͣloquim̃ caritatis significandũ. q minus
qͣ int̃ aduos caritas stare ñ pot̃. Uñ ⁊ saluator
hinos ad p̃dicandũ discipłos mitere curauit:
ut tacite docerx eis qͥ u̾bum fidi p̃dicarent. uir¬
titẽ dilectionis añ omĩa ẽẽ tenendã. Uniꝰ̃ꝙ
mensure ⁊ oꝑis erant duo cherubin. qr dispa¬

Expanded text:
laetantur. Decem quoque cubitorum erat ala cherub secundi, menlaetantur. Decem quoque cubitorum erat ala cherub secundi, mensura pari, et opufacti cherubim, propter consortium ejusdem de qua loquimur charitatis significandum, quia minus quam inter duos charitas stare non potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit, ut tacite doceret eos qui verbum fidei praedicarent, virtutem dilectionis ante omnia esse tenendam. Uniusque mensurae et o
Abbreviated transcription (Latin):
głorum ponunt᷑ ale. qͥd aptiꝰ qͣm grãm demon¬
strant ꝑpetue ⁊ indefectiue felicitatis eoꝵs: qͣ
sẽꝑ incelestib in ministerio suiꝑsistunt aucto¬
ris:  Ułcerte qr leuitate sp̃alis nature sunt pre¬
diti. ita ut uͥcũq uoluerint statĩ qͣsi uolando ꝑ¬
ueniant:⁊ hic cũ alis figurati.⁊ ꝓpħis st̃ cũ alis
cherub una. ⁊ qͥnq cubitoꝵ ala cherub alt̾a:
qñ uirtutes angłice legẽ dĩ q̃ inqͥnq libris des¬
cripta ẽ. indefessa deuotione custodiunt: di¬
ligendo uidelic&. dnm dm̃ suũ ex omĩb uirib
suis: diligendo ⁊ ꝑximos tanqͣm se ipsos. Pleni¬
tudo enĩ legis: caritas ẽ. Proximi aũ eoꝵs ⁊ ipsi
ad inuicẽ angłici sp̃c: ⁊ homines electi eoꝵ eqͦ
sese alterutrũ in dõ diligunt: nrãm qͦ ad se
ascendentiũ societatẽ desid̾ant. Sicq simul
ale decẽ cubitos complent: cũ ingemina cari¬
tatis exibitione. angłi de conditoris sui p̾sentia

Expanded text:
 quid aptius quam gratiam demonstrant perpetuae et indefectivae felicitatis eorum, qui semper in coelestibus in ministerio sui persistunt auctoris? Vel certe quia levitate spiritalis naturae sunt praediti: ita ut ubicunque voluerint statim quasi volando perveniant, et hic cum alis figurati, et prophetis cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, » quoniam virtutes angelicae legem Dei quae in quinque libris descripta est, indefessa devotione custodiunt: diligendo videlicet Dominum Deum suum ex omnibus viribus suis, et proximos tanquam seipsos. « Plenitudo enim legis charitas est . » Proximi autem eorum, et ipsi  sunt angelici spiritus, et homines electi, eorum aeque sese alterutrum in Deo diligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant. Sicque simul alae decem cubitos complent, cum in gemina charitatis exhibitione angeli de conditoris sui praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
faciendũ eẽ demonstrant. Qnq cubitoꝵs ala
cherub una: ⁊ qͥnq cubitoꝵ ala cherub alt̾a:
qr in oĩ labentiũ rerũ uarietate. sc̃ĩ uniu̾sos
sui corꝑis sensus in obseqͥum sui conditoris ex¬
tendunt. Et opus unũ erat in duob cheru¬
bin: qr utͥusq testam̃ti scͥptores. una eadẽq cas¬
titate oꝑis ⁊ caritatis deuotione dõ seruiat.
una ⁊ consona dm̃ uoce ac fide p̾dicant. Ale¬
gͥ cherubin interiores suꝑ archam se inuicem
contingebant: qr ambo testam̃ta pari de dnõ
attestacione consentiunt. Item alis ext̾ioribus
iste unũ parietẽ. ille alterũ contingebat: qr
uetꝰ testamentũ ꝓpͥe antiqͦ dĩ ppło scͥptũ: nouũ¬
nimꝰ. ⁊ scdo parieti hoc ẽ septemtonali recte
lucẽ ueriratis cognosc̾e datum ẽ. Uersas hn̾t
facti sumꝰ. diuini sunt libri conditi: qr scͥptores
eoꝵs iã regnantes cũ dnõ illumq collaudantes

Expanded text:
faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala faciendum esse demonstrant. Quinque cubitorum ala cheruquia in omni labentium rerum varietate sancti universos sui corporis sensus in obsequium sui conditoris extendunt. Et opus unum erat in duobus cherubim. Quia utriusque testamenti scriptores una eademque castitate operis et charitatis devotione Deo serviunt, una et consona Deum voce ac fide praedicant. Alergo Cherubin interiores super arcam se invicem contingebant, quia utraque Testamenta pari de Domino attestatione consentiunt. Item alis exterioribus, iste unum parietem, ille alterum contingebat, quia vetus Testamentum proprie antiquo Dei populo scriptum esnimus, et secundo parieti, hoc est, septentrionali recte lucem veritatis cognoscere datum est. Versas habent facti sumus » , divini sunt libri conditi, quia scriptores eorum jam regnantes cum Domino, illumque collaudantes
Abbreviated transcription (Latin):
suas ad auro tectos oracłi parietes extendunt.
ut facies habeant ad domũ uersas ext̾iorem:
qr sic angłi suã ꝑpetuo uinocentiã conseruant.
sic de animarũ sc̃arum incęlis beatitudine
congaudent: ut eis qͦ quos in t̃ris adhuc ꝑegri¬
nari conspiciunt electis. opem ferre ñ desinant:
donec ⁊ illos ad celestem patͥam introducant.
Oms enĩ sunt ãministratorii sp̃c inministeriũ
missi: ꝓpt̾ eos qͥ hereditatẽ capuuit salutis.
Possunt &̃ ꝑ duos cherubin: duo testam̃ta figu¬
rari. Qui nimirũ cherubin in oracło sunt fac¬
ti: qr in consilio diuine sunt facti ꝓuisionis:
nob̃ utiq in accessibili atq in comp̃hensibili:
uantiã decalogi legis dõ seruiendũ p̃dicant:
qͥ adõ fidelit̃ seruientes denario remun̾andoᷤᷤ
eẽ regni ꝑpetis ostendunt. Seminas hñt alas:
in defesso ꝓposito semꝑ ad celestia tetendisse
ac ꝑuenisse declarant. qͥ hoc idẽ suis auditoribꝰ

Expanded text:
suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, suas ad auro textos oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia angeli sic suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt, electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant. Omnes enim sunt administratorii spiritus, in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt saPossunt etiam per duo cherubim duo testamenta figurari, qui nimirum cherubim in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprebensibili vantiam decalogi legis Deo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes denario remunerandos esse regni perpetis ostendunt. Geminas habent alasindefesso proposito semper ad coelestia tetendisse ac pervenisse declarant, qui hoc idem suis auditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾as alas ad parietes oracłi: cum scõs &̃ hoĩes
secum uidẽ letant᷑: eosq uelud alarũ suarum
sũmitatib tangunt: qͦs consortes atq imitato
res fuisse inhac uita suȩ puritatis exultant.
Duos aũ equȩ parietes alissius tangunt: qr utriꝰq
fideles ppłi. iudei scilic& ⁊ gentilis possessores
secũ hñt aule cȩlestis. Non qd̃ in illa patͥa dis¬
fiat festiuitas int̾nȩ beatitudinis. de consortio
adunate in dõ fr̃nitatis. Extendunt gͦ cheru¬
bin ad utrũq parietẽ oracłi alassuas: qr letan¬
lum de illoꝵs qͦs secũ intꝰ hũt hom̃ iustorum
mus. curã gerunt sedulã. Uñ bene de hisdem
cherubin inlibro ꝑalipomenon scͥptũ ẽ. Ipsi
aũ stabant erectispedib. ⁊ facies eoꝵ uerse.
erant ad ext̾iorem domũ: qr nos ab huiꝰ erũp
na ꝑegrinationis ereptos. ad suũ desidant ꝑue¬
nire consortiũ. Sic gͦ pedib stant erectis. sic alas

Expanded text:
alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos cres fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia e populi, Judaei scilicet et gentilis, possessores secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria disfiat festivitas internae beatitudinis de consortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetanlum de illorum, quos secum intus habent, hominum justorum mus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eisdem cherubin in libro Paralipomenon scriptum est: Ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domna peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stabant erectis, sic alas
Abbreviated transcription (Latin):
ses dũ tabernacłm faceras. fecit ⁊ duos cherubin
aureos. quos posuit inꝓpiciatorio qd̃ erat suꝑ
archã. Salomon aũ addidit alios duos multo
maiores qͦs intẽplo pon̾et: sub qͦrũ alis archã in
medio pon̾et. cum ꝓpiciatorio ⁊ cherubin pͥori¬
bus. Sicq factum ẽ. ut intaber nacło qͥdẽ ẽẽnt
cherubin duo: in templo aũ .iiiiͬ. Ad unã uͦ
eandẽq significationẽ. utͥq ꝑtinent. S repeti¬
tum ẽ opꝰ atq augustiꝰ factũ ꝑ salomonẽ. ut ty
pice doceret᷑. qr multiplicata pꝰ incarnationẽ
diu̾cam eccł̃ia latiꝰ eẽt gentib sublimitas cȩli
ciuũ pandenda: qͥ sic conditorẽ de collato sͥ
munere beatitudinis collaudant: ut de nr̃a qͦ
ereptione. atqy ad eandẽ beatitudinẽ introduc¬
tione congaudeant. Et extendunt enĩ alas ad¬
inuicẽ suꝑ archã: cũ ad laudem dnĩ saluatoris
referunt bonũ eẽ qd̃ acceꝑunt. Extendunt

Expanded text:
ses dum tabernaculum faceret, fecit et duos Cherubin ses dum tabernaculum faceret, fecit et duos Cherubin aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam. Salomon autem addidit alios duos multo majores, quos in templo poneret, sub quorum alis arcam in medio poneret, cum propitiatorio et Cherubin prioribus; sicque factum est, ut in tabernaculo quidem essent Cherubin duo, in templo autem quatuor. Ad unam vero eamdemque significationem utrique pertinent, sed repetitum est opus augusultiplicata per Incarnationem dominicam Ecclesia, latius esse gentibus sublimitas coeli civium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione, atque ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant. Extendunt enim alas adinvicem super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt. Extendunt
Abbreviated transcription (Latin):
pl itioris. Extendebant aũ alas suas cherubin:
⁊tangebat ala una parietẽ: & ala cherub scdi
tangebat parietẽ alterũ. Ale aũ alt̾e in me¬
dio pariete templi se inuicẽ contingebant.
Manifestũ ẽ exbis q̃ p̃dicta sunt. q̃re cherubin
inmedio tẽpli interioris sint positi: qͦrũ habita¬
cio ẽsemꝑ incelis. Extendebant aũ alas cheru¬
bin q̃si ad uolandũ: qi spc̃ angłici sẽꝑ hñt ani
mũ ad obseqͥũ diuine uoluntatis ꝑatũ. Qd̃ uͦ
ala una tangebat parietẽ.⁊ ala cherub.nͭ. al¬
terũ parietẽ: ad illam caritatis ãministratio¬
nẽ ꝙ̃ nob̃ exhibent angłi ꝑtin&. Qd̃ ale alt̾e in
medio templi se inuicẽ contingebant: eã dilec¬
tionis grãm q̃ se alterutrũ complectunt᷑ expͥ¬
mit. B̾ene aũ seqͥt᷑. Texit qͦ cherubin auro:
qr ⁊ naturã eoꝵ conditor immortali claritate
sublimauit: ⁊ mentẽ uere dilectionis atq hu¬
militatis luce repleuit. Notandũ sane qd̃ moy¬

Expanded text:
s Cherubin, et tangebat ala una parietem, et ala Cherub secundi tangebat parietem alterum: Alae autem alterae in medio pariete templi se invicem contingebant. Manifestum est ex his quae praedicta sunt quare Cherubin in medio templi interioris sint positi, quorum habitatio est in coelis. Extendebant autem alas Cherubin, quasi ad volandum, quia spiritus angelici mum ad obsequium divinae voluntatis paratum. Quod vero ala una tangebat parietem, et ala cherub secundi alterum parietem, ad illam charitatis administrationem quam nobis exhibent angeli pertinent. Quod alae alterae in medio templi se invicem contingebant, eam dilectionis gratiam qua se alterutrum complectuntur, exprimit. Bene autem sequitur, Texit quoque Cherubin auro, quia et naturam eorum Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quia Moy
Abbreviated transcription (Latin):
bitis eẽnt erectȩ: tantũ ad cierticẽ usq montis
in qͦ templũ edificatũ ẽ ꝑuenerunt. H qͥdem
destructura templi: studioso lectori credidimꝰ
intimanda. Uerũ in eis q̃cumq scͥptã sac̃ refer¬
re commodũ duxit: figuras misterioꝵ q̃ramꝰ.
cet̾is ꝓ hystoriȩ cognitione simplicit̃ utamur.
inscã ȩccłia ⁊ sublimiũ uitã expͥmit. uiroꝵ: eoꝵ
uidelic& qͥ excellentia uirtutũ dño appropiq̃re.
⁊ aliis u̾bo atii oꝑe ducatũ solent ostendẽ salutis.
S ac̾dos namq ab eo latine nom̃ accepit. qd̃ sacrũ
p̃bere ducatũ minorib debeat: qͦ noĩe in scͥpturiᷤ
misticȩ ñ soli altaris ministri. epĩ uidelica ⁊
u̾sationis. ac doctrine salutaris eminent: nec

Expanded text:
nt erectae tantum ad verticem usque montis in quo templum aedificatum est, pervenerunt. Haec quidem de structura templi studioso lectori credidimus intimanda, verum in eis quaecunque Scriptura sacra referre commodum duxit, figuras mysteriorum quaeramus, caeteris pro historiae cognitione simpliciter utamur. xprimit virorum: eorum videlicet qui et excellentia virtutum Domino appropinquare, et aliis verbo atque opere ducatum solent ostendere salutis. Sacerdos namque ab eo Latine nomen accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat: quo nomine in Scripturis mystice non soli altaris ministri, episcopi videlicitudine rectae conversationis ac doctrinae salutaris eminent. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ulla contͣdictione iustꝰ eẽ ꝓbabit᷑. iurtꝰ qͣrta pꝰ
prudentiã. fortitudinẽ. ⁊ tẽꝑantiã. iusticia
seqͥt᷑. Duo ostia q̃ inht̃ ingressum facta st̃. dilec¬
tio ẽ di ⁊ ꝑximi. Quȩ bene altͥusecꝰ facta ẽẽ dñr:
qr ad inuicẽ respiciunt: ad eo ut una sine alt̾a
neq̃ꝗͣ. possit haberi. Omĩs enĩ qͥ credit qm̃ iħc ẽ¬

Expanded text:
ulla contradictione justus esse probabitur. Virtus quarta post ulla contradictione justus esse probabitur. Virtus quarta post prudentiam, fortitudinem et temperantiam, justitia sequitur. Duo ostia, quae in hunc ingressum facta sunt, dilectio est Dei et proximi. Quae bene altrinsecus facta esse dicuntur, quia ad invicem respiciunt adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi. « Omnis enim qui credit quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ nos intͦduci spamꝰ ac desidamꝰ: ita int̾itus
intẽplũ. pͥmordia nrẽ structure ad dm̃ conu̾sio¬
nis: qñ in p̃sentẽ eccłiã ingredun. typicȩ demon¬
strat. Iste ingressũ urm̃ ad fidẽ: ille designat ad
spetiẽ. Uñ apte postes huiꝰ introitꝰ. q̃drangulati
infide ueritatis erudun: seu ꝓpt̾ totidẽ uirtuteᷤ
pͥncipales. prudentiã. fortitudinẽ. tẽꝑantiã. is¬
ticiam: qͣrũ ueluti fundamine qͦdã fortissimo.
oĩs actuũ bonoꝵ structura innitit᷑. Prudentia
ẽ nãq qͣ discunꝰ quid nos ag̾e: qlit̾ uiu̾e deceat.¬
Fortitudo: ꝑ qͣm ea q̃ agenda didicimꝰ implemꝰ.
diceus. Dñs illuminatio mea.⁊ .s. mea. Illumina¬
tio uidelicas ut q̃ ag̾e debeamꝰ edoceat: salus uͦ¬
ut ad hȩc nos ꝑagenda confirma. Temꝑantia
ẽ qͣ discernimꝰ: ne plus aut minꝰ iusto. prudentie
siue fortitudins oꝑam dare inueniam᷑. Et qi
qͥsqͥs tẽꝑantia ac forticudine tẽꝑanter utit᷑: ab̾q

Expanded text:
introitus in templum primordia nostrae structurae ad Deum conversionis, quando in praesentem Ecclesiam ingredimur, typice demonstrat. Iste ingressum nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. Unde aperte postes hujus introitus quadrangulati in fide veritatis erudimur, seu propter totidem virtutes principales, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamine quodam firmissimo, omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia est namque qua discimus quid nos agere, qualiter viFortitudo, per quam ea quae agenda didicimus, implemus. dicens: Dominus illuminatio mea, et salus mea . Illuminatio scilicet, ut quae agere debeamus, edoceat. Salus ut ad haec nos peragenda confirmet. Temperantia est qua discernimus, ne plus aut minus justo, prudentiae sive fortitudini operam dare inveniamur; et quia quisquis prudentia ac fortitudine temperanter utitur, absque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ idẽ electi sese ad inuicẽ pulcherrima carita¬
tatis copula conectunt: ita ut cũ innumera sit
multitudo fideliũ. unũ tam̃ cor. unã hahere
aĩam ꝑcõmunis fidi ac dilectionis societate
merito dicant᷑. Namq tornaturȩ q̃ iuncturiᷤᷤ
tabularũ apponebant᷑. ut unũ ex oĩb fiers ta¬
bulatũ. ipsa sunt officia caritatis. qͥb ad inuicẽ
fr̃nitas scã copulat᷑. atq in unã xpi domũ toto
turaseminentes: cũ oꝑa uirtutũ scĩ neq̃qͣm oc¬
culta tegunt: s manifesta expressione foris
om̃b q̃les sint ipsi qͥd agant. in exemplũ uiuen¬

Expanded text:
cum iidem electi se ad invicem pulcherrima charitacum iidem electi se ad invicem pulcherrima charitatis copula connectunt, ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam pro communis fidei ac dilectionis societate merito dicantur. Namque tornaturae quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto turas eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, quid agant in exemplum viven
Abbreviated transcription (Latin):
rib oracłi. p̃sentis ecclȩ typũ gessit. Uñ recte.¬
one ponit᷑ p̃sentis fideliũ laboris: qͦmͦ qͥnquage¬
nariꝰ insignificatione futurȩ quietis ⁊ pacis.
Denario nãq num̾o continent᷑ p̃cepta: quoꝵ
obseruatione ad uitã ꝑuenit᷑. Denario egͤ signi¬
ficat᷑ ipsa qͣm desid̾amꝰ: ⁊ ꝓ qͣ laboramꝰ uita ꝑ¬
hennis. Quadratꝰ uͦ ẽ mundus: in qͦ ꝓ adqͥren¬
da eadẽ uita certamꝰ. Uñ psalmista congregan¬
dam ȩccłiam de gentib p̃uidens: aiebat. De
regionib congregabit eos. a solis ortu ⁊ occasu.
pestiebat᷑:. habens tornaturas suas :⁊ iunc¬
turas fabrefactas. ⁊ celaturas eminentes. Diximꝰ
de cedro. qd̃ insuꝑabilem uirtutũ uenustatem
signare. Quo nimirũ ligno oĩs domꝰ dnĩ intͥn¬
secus uestit᷑: cũ corda iustoꝵ solo bonors oꝑm
amore nitescunt. Habetq domꝰ intabulis ce¬
drinis tornaturas suas ⁊ iuncturas fabre factas:

Expanded text:
ribus oraculi, praeribus oraculi, praeone ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius, in significationem futurae quietis et pacis. Denario namque numero continentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramus, vita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro adquirenda eadem vita certamus. Unde Psalmista, congregandam Ecclesiam de gentibus praevidens, aiebat: « De regionibus congregabit eos, a solis ortu et occasu, vestiebatur, habens tornaturas suas et conjuncturas fabrefactas, et caelaturas eminentes. Diximus de cedro quod insuperabilem virtutum venustatem signaret, quo nimirum ligno omnis domus Domini intrinsecus vestitur, cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt; habetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas, et conjuncturas fabrefactas,
Abbreviated transcription (Latin):
re uãq thimiamatis qd̃ uidomo qͥdem ext̾iori.
s ꝓpe ostiũ stabat domꝰ interioris. typus fuit
ꝑfectoꝵ: qͥ carne qͥdem adhuc in mundo reten¬
ti. s omĩ desid̾io sunt ad cęlesti a suspensi. Et
uelut incenso thure. fumũ ascendentẽ in scã
scõꝵ emittunt: qr suꝑno amore flagrantes:
crebris orationũ uocib. auressui pulsant auc¬
toris. Aꝑtamq late ianuã fumꝰ incensoꝵ in
suꝑiorib inuenit: qr qͣnto mundiores qͥq in
t̾̃ris. ⁊ qͣsi uicuuores cȩlestis patͥȩ cominorant᷑:
tanto citiꝰ a dnõ q̃ poscunt accipiunt. Bene
aũ interior domꝰ uiginti cubitos longa facta
ẽ: ꝓpt̃ misteriũ scilic& gemine dilectionis. de
qͦ ⁊ supͣ diximꝰ : q̃ in hac interim uita ex par¬
te maxima electoꝵ mentes illustrat: s in illa
patria cessantib aliarũ uirtutũ oꝑib. sola ꝑpe¬
tuo regnat. Porro .xl. cubitoꝵ. erat ipsũ tem¬
plũ ꝓforib oracłi. Diximꝰ qr ipsum tẽplũ ꝓ fo¬

Expanded text:
re namque thymiamatis, quod in domo quidem exteriori, sed prope ostium stabat domus interioris, typus fuit perfectorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed omni desiderio sunt ad coelestia suspensi: et velut incenso thure, fumum ascendentem in Sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebris orationum vocibus, aures sui pulsant auctoris. Apertaque late janua fumus incensorum in superioribus venit: quia quanto mundiores quique in terris, et quasi viciniores coelesti patriae commorantur, tanto citius cuncta quae poscunt, accipiunt. Bene autem interior domus viginti cubitos longa facta est, propter mysterium geminae dilectionis, de quo supra diximus, quae in hac interim vita ex parte maxima electorum illustrat mentes, sed in illa patria, cessantibus aliarum virtutum operibus sola perpetuo regnat. Porro quadraginta cubitis erat ipsum templum pro foribus oraculi. Diximus ipsum templum pro fo
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes pꝰ dũm uenire. abnegant semo ipsos:
⁊ sumpta cruce sua cotidie secunt᷑ illũ. Es qm̃
utrĩq tpr̃is iustis cõmunis gła suꝑnȩ manos retͥ¬
butionis: lapidib aclignis p̃ciosis. t̾tia ÷ species
aurearũ adiuncta sãminarũ. Nec contͣriũ de¬
bet uideri qd sup̃diximꝰ: porticũ q̃ erat añ tẽplũ.
antiqͥrũ gestare figurã fideliũ: ipsũ uͦ templũ
eoꝵ qͥ pꝰ incarnationis dñcȩ tẽpꝰ inmundũ ue¬
nerunt: porro domũ interiorẽ regni celestis
gaudia q̃ utͥsq iustis dant᷑ figurare: nc̃ aũ dica¬
mꝰ parietes lapideos antiquũ di ppłm. tabulata
cedrina nouũ: aureas lãminas utusq incelis
p̃mia designare. cũ idẽ parietes tẽpli ⁊ inpor¬
ticu ⁊ in ipso tẽplo. ⁊ inscĩs sc̃oꝵ. pari fuerunt

Expanded text:
volentes post Dominum venire, abnegant sevolentes post Dominum venire, abnegant sesumpta cruce sua quotidie, sequuntur illum. Et quo utriusque temporis justos communis gloria supernae manet retributionis, lapidibus ac lignis pretiosis tertia est species aurearum adjuncta laminarum. Nec contrarium debet videri, quod supra diximus, porticum quae erat ante templum, anteorum qui post incarnationis Dominicae tempus in mundum venerunt. Porro domum interiorem, regni coelestis gaudia, quae utrisque justis dantur figurare. Nunc autem dicamus parietes lapideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina novum, aureas laminas utriusque in coelis praemia designare: cum idem parietes templi et in porticu, et in ipso templo, et in S
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmet adglutinati. Tabule cedrine siue abiegne
sunt scĩ. latitudine uariarũ uirtutũ. scđ̾m do¬
nationes spc̃ scĩ inuna eademq fide sͥmet alte¬
rutrũ conexi. Aurilãmine sunt sc̃i. suꝑeminẽ¬
tein scientiȩ caritatẽ habentes: huiꝰq fulgore
gͣtissimo ad inuicẽ congaudentes. Quȩ tria be¬
at᷑ apłs una sentencia complexꝰ ẽ dicens. Nã in¬
s fides q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. Fidĩ nãq inuicte.
lapis figurã tenuit: cedrus actionis odorifere:
aurũ tuscendentis oĩa dilectionis. Uestit᷑q la¬
pideus paries tabulis cedrinis: cũ ꝑfessio fidei
bonis ornat᷑ oꝑib : ne ociosa iudicet᷑ eẽ aut mor¬
ille lapide circũcidebat᷑ inp̃putio. nossigno cru¬
cis consecram̃ infronte. possunt ñ incongrue
parietes tẽpli lapidei siue paiumentũ p̃ciosissi¬
mo marmore stratũ. eoꝵ qͥ in lege. fidelit̾ ac ꝑfec¬
te iuxerunt. tipũ tenere. Tabulȩ uͦ cedrine
atq abiegne. noui testam̃ti iustos indicare. qͥ

Expanded text:
e abiegnae sunt sancti latitudine variarum virtutum secundum donationes Spiritus sancti, in una eademque fide sibimet alterutrum connexi. Auri laminae sunt sancti supereminentem scientiae charitatem habentes, hujusque fulgore gratissimo adinvicem congaudentes. Quae tria beatus Apostolus una sententia complexus est, dicens: « Nsed fides quae per dilectionem operatur . » Fidei namque invictae lapis figuram tenuit: cedrus actionis odoriferae: aurum, transcendentis omne dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne otiosa judicetur esse, aut morille lapide circumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum qui in lege fideliter ac perfecte vixerunt, typum tenere; tabulae vero cedrinae sive abiegnae, Novi Testamenti justos indicare, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tia ac doctͥna. ad faciendũ omẽ opꝰ ex ere. Qi
cũ uenisses ad regẽ salomonẽ: fecit om̃e opꝰ eiꝰ.
Et hoc misterii grã factũ ẽ. Nrtifex qͥppe tyrius
quẽ salomon adiutorẽ sui assũpsit oꝑis. electos
de gentib u̾bi ministros significat. Qi uidelic&
artifex pulchre dr̃. qr filiꝰ erat mulierisuidue
de isrł. inqͣ ꝑsona solae ñ nũꝗͣ. p̃sentis tprĩs eccłia
figurari: ꝓ q̃ uir suus uidelic&. xͦ morte gustata¬
resurrexit: atq in cȩlos ascendens eã interun
ꝑegrinantẽ a se reliquit int̾ris. Non aũ laboran¬
dũ in explanando qͦmͦ hꝰ uiduȩ filii scĩ sunt p̃di¬
catores: cũ os electi iuriñ se filios eẽ fateant᷑

Expanded text:
. Qui cum venisset ad regem Salomonem, fecit omne opus ejus. Et hoc mysterii gratia factum est. Artifex quippe Tyrius, quem adjutorem Salomon sui assumpsit operis, electos de gentibus verbi ministros significat. Qui videlicet artifex pulchre dicitur, quia filius erat mulieris viduae de Israel, in qua persona solet nonnumquam praesentis temporis Ecclesia figurresurrexit, atque in coelos ascendens, eam interim peregrinantem a se, reliquit in terris. Non autem laborandum in explanando, quomodo hujus viduae filii sancti sunt praedicatores, cum omnes electi se filios fateantur
Abbreviated transcription (Latin):
uariarũ frugũ. tͥtici. ordei. leguminũ: batꝰ
uͦ ẽ inspecieb liqͥdis. uno. oleo. aq̃. Itaq batꝰ
qr certe norme mensura ẽ. oꝑa designat eqͥ
tatis ⁊ iusticiȩ: qͥb hi qͥ in remissionẽ peccõꝵ
baptizant᷑. necesse hñt institui. Batos qͥppe
mille capiebat mare: cũ aqͣ baptismatis ple¬
bem iudeoꝵ abluens. ad regnũ cȩleste t̾nsmi¬
sit. Recipiebat. ⁊ alios mille. cũ ꝙ̃ turbas na¬
tionũ eodẽ fonte renatas. ⁊ oꝑib iusticiȩ coi¬
bases .x. ereas. Quatuor cubitoꝵ lon¬
gitudinis bases singłas. & qͣtuor cubitoꝵ la¬
titudinis. ⁊ tũ cubitoꝵ altitudinis. Multifa¬
rant oĩa ineis q̃ in holocaustũ oblaturi erant
laiabant. Holocaustũ aũ dnĩ gen̾alit̾ õĩs elec¬
toꝵ multitudo pot̾ intelligi: q̃iuxta uocem
Sic̃ gͦ sac̾dotes qͥ in mari lauabant᷑. formã expͥ¬
munt eoꝵ qͥ ꝑ baptisma efficiunt᷑ sũmi con¬

Expanded text:
variarum frugum, tritici, hordei, leguminum. Batus variarum frugum, tritici, hordei, leguminum. Batus vero est in speciebus liquidis, vino, oleo, aqua. Itaque Batus, quia certae norma mensurae est, opera designitatis et justitiae, quibus hi qui in remissionem peccatorum baptizantur, necesse habent institui. Batos quippe mille capiebat mare, cum aqua baptismatis plebem Judaeorum abluens, ad regnum coeleste transmisit. Recipiebat et alios mille, cum etiam turbas nationum eodem fonte renatas, et operibus justitiae cons, quatuor cubitorum longitudinis bases singulas, et quatuor cubitorum latitudinis, et tres cubitorum altitudinis. Multifarant, omnia in eis quae in holocaustum oblaturi erant, lavabant. Holocaustum autem Domini, generaliter omnis electorum multitudo potest intelligi, quae juxta vocem Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavabant, formam exprimunt eorum qui per baptisma efficiuntur summi con
Abbreviated transcription (Latin):
certitudo uirtutũ. mentẽ accipientiũ. simul
⁊ oꝑa confirm&. Labiũq eiꝰ qͣsi labiũ calicis.
⁊ foliũ repandi lilii. ꝑ labium qͥppe calicis.
gustꝰ dnĩcȩ passionis. ꝑ foliũ repandi lilii. pa¬
tefacta claritas resurrectionis ipsiꝰ expͥmit᷑.
Duo milia batos capiebat. Millenarꝰ namq
numer ꝓ significatione ꝑfectionis sols poni
inscͥpt᷑is: qr nimirũ denariũ numerũ qͣdiatũ¬
solidũ facit. Decẽ qͥppe decies ducta: centũ
faciunt. Quȩ uidelica figura iã q̃drata. s
adhuc plana ẽ. Uerũ ut in altitudinẽ surgat.¬
⁊ solida efficiat᷑. multiplica centũ ꝑ .x. ⁊ mil
signat᷑. Qͦcũq enĩ u̾teris qͣdratũ: stabit. Sic¬
nouit astatu suȩ rectitudinis inclinari.
Batꝰ aũ hebreoꝵ m̃sura ẽ.ꝗͣ. ipĩ bath nomi¬
nant.: hñs modios tres. Ip̃a ÷ ⁊ ephi: qd̃ illi
epha nuncupant. S ephi ad m̃surã ꝑtinet

Expanded text:
certitudo virtutum, mentem accipientium simul certitudo virtutum, mentem accipientium simul et opera confirmet: « Labiumque ejus quasi labium calicis, et folium repandi lilii. » Per labium quippe calicis, gustum Dominicae passionis: per folium repandi lilii, patefacta claritas resurrectionis ipsius, exprimitur. « Duo millia batos capiebat. » Millenarius namque numerus, pro significatione perfectionis solet poni in Scripturis. Quia nimirum denarius numerus isolidum facit. Decies enim decem, centum faciunt, quae figura jam quadrata, sed adhuc plana. Verum ut in altitudinem surgat et solida efficiatur, multiplica centum per decem, signatur. Quocunque enim infertis quadratum, stabit, sicnovit a statu suae certitudinis inclinari. Batus autem Hebraeorum mensura est, quam ipsi Bath nominant, habens modios tres. Ipsa est ephi, quod illi epha nuncupant. Sed ephi ad mensuram pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
zandi officiũ. ꝓmpta implere deuotione
satagunt. Tresq ad aqͥlonẽ. ⁊ tres ad occiden¬
tem. ⁊ tres ad meridiẽ. ⁊ tres ad orientẽ respi¬
cunt: cũ in uniu̾sis qͣdrati orb̾ partib fidem
p̃dicant scẽ tͥnitatis. Quoꝵ posteriora uni¬
u̾sa. intͥnsecus latitabant. Intͥnsecus nãꝙ
latitant uniu̾sa boum posteriora: qr qͣ mer¬
cede scĩ p̃dicatores inꝑpetuũ donent᷑. in int̃¬
ni arbits examine iã dispositũ ẽ: s nob̾ qui
adhuc foris sumꝰ manq omĩmodis occultũ.
qd̾ oĩs qͥ lauachrũ baptismi ad salutẽ
hab̾e: nec sine his tͥb uirtutib qͥsq aliqͥd
iam oꝑari: neq intͣre ad uitã ualos. Uñ recte
rũ erat. E rossitudo ⁊ enĩ luteris inmari: fir¬
mitas ẽ uirtꝰ in baptisio. Et tͥũ untiarũ est
hȩc grossitudo: dũ robore fidi. spei. ⁊ dilectio¬
nis. ꝑceptio baptismi cõmunit᷑. Neq aliter
ꝓficuũ eẽ accipientib ostendit᷑. nͥ harũ firma

Expanded text:
zandi officium prompta implere devotione satagunt. Tresque ad aquilonem, tresque ad occidentem, tres ad meridiem, et tres ad orientem respiciunt, cum in unpraedicant sanctae Trinitatis. « Quorum posteriora universa intrinsecus latitabant. » Intrinsecus namque latitant universa boum posteriora, quia qua mercede sancti praedicatores in perpetuum donentur, in interni arbitris examine jam dispositum est, sed nobis, qui adhuc foris sumus, manet omnimodis occultum. quod omnis qui lavacrum baptismi ad salutem habere, nec sine his tribus virtutibus quisque aliquid jam operari neque intrare ad vitam valet. Unde recte rum erat. » Grossitudo enim luteris, id est maris, firmitas est virtutis in baptismo. Et trium unciarum est haec grossitudo, dum robore fidei, spei et dilectionis, perceptio baptismi communitur. Neque aliter proficuum esse accipientibus ostenditur, nisi harum firma
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑ totũ orbem eccłia inscĩs suis ac ꝑfectis exer¬
c&. illi p̃cipue qͥb fideliũ cura cõmissa. ⁊ claues
regni cȩloꝵs sunt date. oĩ debent sollertia insis¬
tere: ut qͣnto gͣdu p̃minent cet̾is: & tantũ me
rito p̃cellant bone actionis. Habent nãq in se
picturã cherubin sculptã: cũ angłicam in t̾ris
uitã qͣntũ mortalib possibile ẽ. ⁊ m̃te imitant᷑¬
tͥbutionus fixa sẽꝑ intencione meditant᷑. Palma
nãq: manꝰ uictricis ornatꝰ ẽ. Hñt anaglyfa ual¬
de ꝓminentia: cũ certissima bonoꝵ oꝑm do¬
cumenta. ⁊ q̃ nemo infinistrã partẽ int̾p̃cari
ullatenꝰ ualeat. cunctis sese intuentib ostendt̃.
Et hȩc omĩa sunt auri lãminis oꝑta. cũ sic̃ sepe
dictũ ⁊ sẽꝑ dicendũ ẽ. cet̾is uirtutũ floribꝰ spe¬
cialib in magnis ȩccłiȩ menbris fulgor semꝑ¬
tes deauratos. &̃ olosericũ fulgeret: s in eiꝰdem
mysterii cuiꝰ ⁊ ostiola congrua significatione

Expanded text:
exercet illi praecipue, quibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debeant solertia insistere, ut quantum gradu praeeminent caeteris, tantum et merito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubim sculptam, cum angelicam in terris vitam quantum mortalibus possibile est et mente imitantutributionis fixa semper intensione meditantur. Palma namque manus victricis ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum documenta, et quae nemo in sinistram partem interpretari ullatenus valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec omnia sunt auri laminis operta, cum sicut saepe dictum et semper dicendum est caeteris virtutem floribus specialius in magnis Ecclesiae membris, fulgor supetes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii, cujus et ostiola, congrua significatione,
Abbreviated transcription (Latin):
ne deficiamꝰ. donante. xͥ grã continem᷑. Uñ
bene de eisdẽ clauis in libro ꝑalipomenon scͥp¬
tum ẽ. S ⁊ clauos fec̃ aureos: ita ut singłi cla¬
ui sidos qͥnqͣgenos appendent. Quinqͣgenario
nãq numo. sol&s inscͥpturis remissio pecca
qͥnq̃genoꝵs erant sicloꝵs claui singłi. quib
lãmine auri affigebant᷑ in parietib domꝰ
dnĩ. qr nimirũ u̾ba celestia qͥb in amore

Expanded text:
ne deficiamus, donante Christi gratia, continemur. Unde ne deficiamus, donante Christi gratia, continemur. Unde bene de eisdem clavis in libro Paralipomenon scriptum est: « Sed et clavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent . » Quinquagenario namque numero solet in Scripturis remissio peccatquinquagenorum erant siclorum clavi singuli, quibus lamina auri affigebantur in parietibus domus Domini. » Quia nimirum verba coelestia, quibus in amore
Abbreviated transcription (Latin):
s int̾posito erat medio pariete ab oracło secre¬
ta. Oracłi nãq uocat᷑. cũ uł diuina hominib
uł angłica allocutio. cũ secretoꝵs qͦrũq reue¬
latione concedit᷑. Qñ bene oracłm in abditis.
hoc ẽ in int̾iori donio factũ ẽ: ꝙ insuꝑna pa¬
tria ⁊ angłoꝵ nob̃ uisio atq allocutio. ⁊ ipsa
tecta ẽ: qr ꝑfecti qͥq iusti inhac uita uͥ necdũ
palã de patre audire. id ÷ necdũ palam patrẽ
uidẽ queunt. fidem ⁊ opꝰ iusticiȩ diuino ornars
amore: ꝑ q̃m ad plenã dĩ cognitionẽ mereant᷑
atting̾e. Lamminȩ auri qͥb oꝑta ẽ domꝰ. oꝑa¬
tiones sunt multiphariȩ pietatis: qͣs in obseqͥum
uł sui creatoris. uł fr̃ nȩ necessitatis amor castꝰ
exhiba. Claui aurei qͥb erant affixe samine:
ipsa sunt p̃cepta ueritatis. siue ꝓmissa ȩt̾nȩ
claritatis: ꝑ q̃ in exercitio studioq uircutũ.

Expanded text:
sed interposito erat medio pariete ab oracsed interposito erat medio pariete ab oracta. Oraculum namque vocatur, cum vel divina hominibus, vel angelica allocutio cum secretorum quorumque revelatione conceditur. Unde bene oraculum in abditis, hoc est, in interiore domo factum est, quia in superna patria et angelorum nobis visio et allocutio, ipsaque tecta est, quia perfecti quique justi in hac vita, ubi necdum palam de Patre audire, id est necdum palam Patrem videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore, per quem ad plenam Dei cognitionem mereantur attingere. Laminae auri, quibus operta est domus, operationes sunt multifariae pietatis, quas in obsequium vel sui creatoris, vel fraternae necessitatis, amor castus exhibet. Clavi aurei, quibus erant affixae laminae, ipsa sunt praecepta charitatis, sive promissa aeternae claritatis, per quae in exercitio studioque virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
uestiuit cedro. Altare dic̃ thimiamatis
qd̾ erat añ oracłm: de qͦ paulo pꝰ subinfert᷑. S¬
⁊ totũ altare oracłi texit auro. Uñ intelligi da¬
tur. qd̾̃ idẽ altare de lapide qͥdẽ fuerit factum
⁊cedro uestitũ: ac dem̃ auro cooꝑtũ. Signi¬
ficat aũ tipice ꝑfectors uitã iustoꝵ. qͥ qͣsi in ui
cinia oracłi sunt positi: qr desertis infimis delec¬
tacionib. de solo regni celestis ingressu. curam
omnẽ impendunt. Uñ bene in hoc altari ñ car¬
nes uictimarũ s. sola incendebant᷑ thimiama¬
ta: qr tales ñ adhuc peccata carnis.⁊ illecebras
cogitacionũ inse mactare opꝰ hnt: s tantũ ora¬
tionũ spãlium. ⁊ cȩlestiũ desidioꝵ odoram̃ta.¬
ꝑ iguẽ int̃ni amoris in conspectu sui condito¬
mũ añ oracłm.p̃sentis eccłiȩ typũ ten̾e dixi¬
mus. uͥita redemptoris nrĩ amore flagramꝰ:
ut necdũ ipsũ uidẽ faciȩ ualeamꝰ ad faciem.
Uñ apte domꝰ hȩc auro qͥdem purissimo cooꝑta.

Expanded text:
ltare cedro. Altare dicit thymiamatis, quod erat infra oraculum. De quo paulo post subinfertur, Et totum altare oraculi texit auro. Unde intelligi datur quia idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum. Significat autem typice perfectorum vitam justorum qui quasi in oraculo sunt positi, quia desertis infimis delectationibus, de solo regni coelestis ingressu curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari, non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata, quia tales non adhuc peccata carnis et illecebras cogitationum in se mactare opus habent; sed tantum orationum spiritalium et coelestium desideriorum odoramenta, per ignem amoris in conspectu sui Conditomum ante oraculum, praesentis Ecclesiae typum tenere diximus, ubi ita Redemptoris nostri amore flagramus, ut necdum ipsum videre facie valeamus ad faciem. Unde apte domus haec auro quidem purissimo cooperta;
Abbreviated transcription (Latin):
infiguram lauacbri salutaris. qͦ in remissionẽ
peccatoꝵ emundam᷑: factũ ẽ. Namq sac̃dotes
mies lauabant᷑: it u̾ba dierũ aꝑte testantur.
Sacdotes aũ constat om̃s electos typice in sep
maris indidit: in memoriã uidelic& maris
rubri in qͦ pͥus ꝑ extinctionẽ egyptioꝵ ⁊ ppli
d̃i lib̃ationẽ baptismi forma p̃cessit. exponen¬
te apło ac dicente. qm̃ patres nrĩ õs sub nube
fuerunt.⁊ õs mare tͣnsierunt: ⁊ õs in moyse
baptirati st̃ in nube ⁊ inmari. Sacram̃tũ aũ
signat᷑. cum ẽẽ decẽ cubitoꝵ a labio usq ad
labiũ ꝑhibet᷑. Decẽ namq p̃ceptis in lege. dñs
omĩa q̃ fac̾e debeamꝰ exp̃ssit. Denario equȩ
mercedẽ benefactoꝵ signauit: cũ hunc in
uinea laborantib dandũ ẽẽ p̃dixit. E rat gͦ¬

Expanded text:
in remissionem peccatorum emundamur factum est. Namque sacerdotes in ea lavabantur, ut Verba dierum aperte testantur. Sacerdotes autem constat omnes electos typice in Scrinomen indidit, in memoriam videlicet maris Rubri, in quo prius per exstinctionem Aegyptiorum, et populi Dei liberationem baptismi forma praecessit. Exponente Apostolo ac dicente: « Quoniam Patres nostri omnes sub nube fuerunt et omnes mare transierunt, et omnes in Mose baptizatsignatur, cum esse decem cubitorum a labio usque ad labium perhibetur. Decem namque praeceptis in lege Dominus omnia quae facere debeamus expressit. Denario autem mercedem benefactorum signavit, cum hunc in vinea laborantibus dandum esse praedixit. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
t fecit in oracło duo cherubinde lignis oli¬
uarum .x. cubitoꝵs altitudins. Cherubin
sic̃ ꝓpħa ierechiel aꝑte delarat: angłicȩ digni¬
tatis uocabulũ ẽ. Numeroq singłari cherub
dr̃. plurali cherubin. Uñ apte infiguris cheru
bin q̃erant in oracło factȩ: angłica ministeria
q̃ conditori suo incęlis semꝑ assistunt. possunt
intelligi. Q recte de lignis oliuarũ facti eẽ
phibent᷑: qr nimirũ uirtutes angłicȩ. grã sp̃c scĩ¬
neumqͣm ab amore di arescant iuicte st̃. Decẽ
aũ sunt cubitoꝵ altitudinis. qi denario uite
et̃nȩ fruunt᷑. habentes iniolatã in se sui con¬
ditoris imaginẽ seruata ꝑpetuo scĩtate. ⁊ iusticia
⁊ ueritate. qͣm pͥma conditione ꝑceꝑunt. Dena¬
riꝰtaq . xͣ. obolis constat: ⁊ continere uise nom̃
regis ⁊ imaginẽ consueuit. Qua ꝓpt̾ ⁊ figure
regni cȩlestis aptissime congruit: uͥ ⁊ angłi scĩ
in imagine sui conditoris ad qͣm facti sunt sẽꝑ

Expanded text:
Et fecit in oraculo duo Cherubin de lignis olivarum decem cubitos altitudinis. Cherubin, sicut propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est; numeroque singulari Cherub dbim qui erant in oraculo facti angelica ministeria quae Conditori suo in coelis semper assistunt, possunt intelligi. Qui recte de lignis olivarum facti esse perhibentur, quia nimirum virtutes angelicae gratia Spinquam ab amore Dei arescant, unctae sunt. Decem autem sunt cubitorum altitudinis: quia denario vitae aeternae struuntur, habentes inviolatam in se sui Conditoris imaginem servatam, perpetuae sanctitatis ex justitia et veritate, quae prima conditione perceperunt. Denarius quippe obolis constat, et continere in se nomen regis et imaginem consuevit. Quapropter et figurae regni coelestis aptissime congruit, ubi et angeli sancti in imagine sui Conditoris, ad quam facti sunt, semper
Abbreviated transcription (Latin):
dũ retis ⁊ cathenarũ sͥ inuicẽ miro oꝑe contex¬
tarũ. utrũq capitellũ colũpnarũ fusile erat. qd̃
in libro ꝑalipomeñ ita scͥptũ ẽ. Nec ñ ⁊ qͣsi cathe¬
nulas in oracłõ:⁊ suꝑ posuit eas capitib colũpna
rũ Speties nãq cathenarũ ⁊ similitudo retis
ta uarietatũ diu̾sorũ carismatũ. Uł certe mul¬
tiplex contextio cathenarũ ⁊ retis expansio:
multifarias electoꝵ ꝑsonas insinuat. Quȩ cũ¬
u̾bis scõꝵ p̃dicatoꝵ fidelit̾ abscultando atq obe¬
diendo herent: qͣsi colũpnarũ capitib suꝑ posi¬
te restes ⁊ cathenulȩ. miracłin suȩ conexionis cunc¬
tis aspectantib p̃bent. Septena uersuũ reciacła
incapitello uno: ⁊ septena reciacła incapitello
signari: ioħe attestante in apochalipsi. Qͥ cũ ui¬
disse se dic̾et agnũ habentẽ cornua septẽ. ⁊ ocłos
septẽ: mox exponendo subiunxit. Qi funt septẽ

Expanded text:
dum retis et catenarum sibi invicem miro opere contexdum retis et catenarum sibi invicem miro opere contextarum. Utrumque capitellum columnarum fusile erat. » Quod in libro Paralipomenon ita scriptum est: « Necnon et quasi catenulas in oraculo, et superposuit eas capitibus columnarum . » Species namque catenarum et similitudo retis ta varietate diversorum charismatum. Vel certe multiplex contextio catenarum, et retis expansio, multifarias electoverbis sanctorum praedicatorum fideliter auscultando atque obediendo adhaerent, quasi columnarum capitibus appositae retis et catenulae miraculum suae connexionis cunctis aspectantibus praebent. Septena quidem versuum retiacula in capitello uno, et septena retiacula in capitello signari, Joanne attestante in Apocalypsi. Qui cum vidisse se diceret agnum habentem cornua septem, et oculos septem, mox exponendo subjunxit: Qui sunt septem