comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad ilũ rediget᷑ ⁊ turpitudo magna suctedet
scdm̃ infͥmicatẽ oꝑis m ĩ temꝑis loqͣr. qͥs
denceps ĩ habitu uł ꝓfessione religionis ꝯsti¬
cutus stabit si argeri ceꝑit stmmłis caris sue
sic uat᷑a mortalis ⁊ corrupcõm obnoxia pati
cras aut tͥduo sine qͣtnor ant occo diebus
aut eciam aniꝰ mensis aut miꝰ ãni spacio
bellũ tͥ indixt̾nt. sed ꝙͣdi niuis suꝑ t̾rã¬

Expanded text:
edet. Secundum infirmitatem nostri temporis loquor. Quis deinceps in habitu vel professione religionis constitutus stabit, si urgeri coeperit stimulis carnis suae, sicut natura mortalis et corruptioni obnoxia pati cras aut triduo sive quatuor aut octo diebus; aut etiam unius mensis, aut unius anni spatio bellum tibi indixerunt, sed quandiu vivis super
Abbreviated transcription (Latin):
saeso sapãtem eccłie pceptõnem esset. legimꝰ
at batns gorius anglis nom̃t̾ ad fide ma¬
dispensatorie concessit a qͥato gͣ du ꝯsãgͥnica¬
dis: ꝯuigia copłare. in quo apparet qr ea que
aliqn dispñsacõnẽ adm̾tũt at hate mãfeste
siant exonsatoem habent eciam si p̾c̾ ꝯ cessio

Expanded text:
sequentem Ecclesiae praeceptionem esset. Legimus quod beatus Gregorius Anglis noviter ad fidem codispensatorie concessit, a quinto gradu consanguinitatis conjugia copulare: in quo apparet quod ea quae aliquando dispensationem admittunt, ut licite manifeste fiant, excusationem habent, etiam si praeter concession
Abbreviated transcription (Latin):
plane nõ dubitacierĩ dicẽ lapsus ⁊ rinnas a
casticate sancciort que uouet᷑ deo adultiis
dubitari nõ possit. sed ecce dicam̃ ita ⁊ ita
senciamꝰ ut lapse a ꝓpoĩto ⁊ ꝓfessione ꝯtinẽ¬
cie femine si nupserint ꝯmgia eẽ uera nec¬

Expanded text:
plane non dubitaverim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore quae vovetur Deo adulteriis dubitari non possit. Sed ecce dicamus ita, et ita sentiamus, ut lapsae a proposito et professione continentiae feminae si nupserint conjugia esse vera
Abbreviated transcription (Latin):
ead̾ rõne de alio seru senciend̾ est si lapsi a
ꝓpoĩto ⁊ ꝓfessione ꝯtmnẽcie uiri uxores dupe¬
rint ꝯmgia esse uera ⁊ rata esse deb̾e ĩ tm̃
ut solui oiõ nõ possint ꝙͣtus a culpa defendi
nõ possint : Ecce gͦ ita dicamꝰ qr ita ẽ ⁊ ita
sentire ⁊ tenere oportet nõ ħ̾emꝰ rõnẽ aliqͣm
qua infrig̾e̾ possimꝰ aut infi̾are tam emdẽ¬
tem rõnẽ ⁊ aucti̾cem. tenem᷑ necãtate uͭ ita
tam fin̾t ⁊ audierint hoier qr ita teuet ec¬
ꝯingia inierint seꝑari nõ possũt neq coge
cos pͥ eccłia ut ad ꝓpoĩtũ ꝯtinẽcie serpandũ
ren̾tant᷑ nͥ deinceps stabile aut ratũ eẽ po¬

Expanded text:
atione de alio sexu sentiendum est, si lapsi a proposito et professione continentiae viri uxores duxerint, conjugia esse vera et rata debere esse, in tantum ut solvi omnino non possint, quamvis a culpa defendi non possint? Ecce ergo dicamus quod ita est, et ita sentire et tenere oportet. Non habemus rationem aliquam qua infringere possimus, aut infirmare tam evidentem rationem et auctoritatem. Tem fuerit et audierint homines quia ita tenet Ecconjugia inierint, separari non possunt, nec cogere eos potest Ecclesia ut ad propositum continentiae servandum revertantur, nihil deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut mibat ꝙͣ urat. meliꝰ est ut licice ex¬
cipiat infirmitatẽ qͣm incio seraꝑ urat᷑ͦ
ad passionẽ. Nam ipe dãs dicit qͥ p᷑ capere
leo tolare estũ bullientis nature. Ardorẽ
ꝯ capiscãcie feruentis sustin̾e nõ passam.
ido facio qd possã nado ⁊ duco uxorem geci¬
pno infinitatem meam. dalens qͥd̾ ꝑr a saꝑicri
bono desçend̾e cogar sed tam̃ nõ oiõ desꝑans
qr ad ꝯcessa desçendo. magis uolo in infi̾ori
bono saluari ꝙͣ ĩ sũmo ꝑiclitari. et si forte
culpa ẽ aliqua qr descendo  ꝓpoĩtã meũ nõ
teneo ego peĩcenoam agam ⁊ sacissiõe pla¬
cabo dm̃. suichil durũ erit dut duficłe trũ

Expanded text:
 ut nubat quam uratur. Melius est ut licite excipiat infirmitatem, quam vitio semper uratur ad passionem. Nam ipse Dominus dicit: Qui potest capere leo tolerare aestum bullientis naturae, ardorem concupiscentiae ferventis sustinere non possum. Ideo facio quod possum. Vado et duco uxorem, excipio infirmitatem meam dolens quidem qui a superiori bono descendere cogor; sed tamen non omnino desperans, quia ad concessa descendo. Magis volo in inferiori bono salvari, quam in summo periclitari. Et si forte est culpa aliqua, descendo quia propositum meum non teneo; ego poenitentiam agam, et satisfactione placab
Abbreviated transcription (Latin):
plins ad carnales impcias tͣtisire nõ possunt
cogens s ad aliqͥd simlicado ꝯueĩens qua do¬
cent᷑ sponse xp̃i qr si in thoro carnali tanta
fides exigit ᷑ młto maior deuocio ⁊ amor since¬
rior spitali debet᷑. Sũt qui hec ad t̾rorem dc̃a
esse putant. alũ ad publicam peĩtenciã refcm̾t
que ꝓpt̃ rigorem ad incuciendũ tanorẽ aliqũ
neganda indet᷑. ut dñ pecctar. sedm̃ dispñsacio¬
nem foris repellit᷑ ⁊ ĩ stantibꝰ timor cadendi ⁊
ĩ iacentibꝰ hmilitas resurgendi angeat᷑. Ego
nͦ abicio ex hũs que m̾cati ꝯͣria nõ sunt dica̾
qdlibet dũ nõ credat᷑ d qd licet. Sñma ħ eͣ¬
q si qnis post notũ ꝯtmencie ftm̃ ad carnales
forte postea facti peniteat eccłia neq de oc¬
caltis peĩtentẽ a ꝯsiho salutis repelłe neq pp̃¬

Expanded text:
ire non possunt. cogens, sed ad aliquid similitudo conveniens qua docentur sponsae Christi, quod si in toro carnali tanta fides exigitur, multo major devotio et amor sincerior spirituali debetur. Sunt qui haec ad terrorem dicta esse putant, alii ad publicam poenitentiam referunt, quae propter rigorem ad incutiendum timorem aliquando neganda videtur, ut, dum peccator secundum dispensationem foris repellitur, et instantibus timor cadendi et in jacentibus humilitas resurgendi augeatur. Ego nihil abjicio ex iis quae veritati contraria non sunt. Dicatur quodlibet dum non credatur  si quis post votum continentiae factum ad carnales  postea facti poeniteat, Ecclesia neque de occultis poenitentem a consilio salutis repellere,
Abbreviated transcription (Latin):
fũnt. p xantũ ut dicant quollib si legiaime
psone fantit cuĩcũq pf essionis siue ordins̃ pa
ꝑsonsensu aduncem facto ꝯiuges esse. nõ sac̾¬
dotes ꝯtienciam ꝓfessos. nõ sũmos sac̾ dotes nõ
moriachos duc sact uͥgines ab hac lege exogi¬
ondos purant : et habent isti simłr u̾ba q̃ dam

Expanded text:
tumlibet illegitimae personae fuerunt cujuscunque professionis sive ordinis pari consensu adinvicem facto conjuges esse. Non sacerdotes continentiam professos, non summos sacerdotes, non monachos aut sacras virgines ab hac lege excipiendos putant. Sed habent isti similiter verba quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. młior est autẽ castitas celibũ qmͣ
custitas ipciarũ. quarũ habraham imam
habebat ĩ nsu ambas in ħitu. caste enĩ ꝯui¬
gilir̃ iipit. esse ancẽ custas sine ꝯitigio po¬
tuit. sed tũc nõ oportuit. Id̾. instꝰ ꝓͣms
cupiat dissolui ⁊ esse cũ xp̃o tamẽ sumit ali¬
mentũ nõ cupiditate iuuendi sed officio ꝯsu¬
misceri feiniuis inre impciarũ officiũ fuit
niris sanctis nõ libidinosñ. qd̾ enĩ ẽ cibus
ad salm̃ hõis hoc ẽ ꝯcubitus ad salutẽ gm̃s
et nt ͥq nõ est sine deleccacõne carnali que
tam̃ modificata ⁊ refrenante temꝑancia ĩ
usum temꝑalem redacta libido esse nõ potest
qd̾ autem est in sastñcando uiccn illicitꝰ cibꝰ
hoc est in q̃renda ꝓle fornitarius uł adult̾uiꝰ
ꝯcubitus. et qd̾ est in oibo licito ĩmod̾acior
appetitas hoc ẽ ĩ ꝯmgibas uenialis ille ꝯcubi¬

Expanded text:
ior autem est castitas caelibum quam castitas nuptiarum quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim conjugabiliter vixit; esse autem castus sine conjugio potuit; sed tunc non oportuit. Idem justus, quamvis cupiat dissolvi et esse cum Christo , tamen sumit alimentum non cupiditate vivendi, sed officio consumisceri feminis jure nuptiarum, officiosum fuit sanctis viris non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali, quae tamen modificata et refrenante temperantia in usum naturalem redacta libido esse non potest. Quod autem est in sustentando victu illicitus cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel adulterinus concubitus; et quod est in cibo licito immoderatior appetitus, hoc est in conjugibus venialis ille concubi
Abbreviated transcription (Latin):
esse debebͭ. Sed putant qͥdam post̾ns ster fac¬
tũ idcͥto stare deb̾e qr in eo amplius eẽ uide᷑
nbi post ꝯsensum eciam carnis ꝯmixtio secuta
est. Sed cur id̾o stare debet in quo plus fac¬
tum est si totã id qd fcm̃ est inste fc̃ nõ ẽt
Si post̾is ꝓpt̃ea ꝯnigiũ indicat᷑ qr in eo co¬
pula olris fait que in pͥori nõ fint. gͦ si

Expanded text:
esse debebit. Sed putant quidam posterius factum idcirco stare debere quia in eo amplius esse videtur, ubi post consensum etiam carnis commistio secuta est. Sed cur ideo stare debet in quo plus factum est, si totum id quod factum est, juste factum non est? Si posterius propterea conjugium judicatur; quia in eo copula carnalis fuit, quae in priori non fuit, ergo si
Abbreviated transcription (Latin):
iuca: uudeas ⁊ hoc esse de miseria cdrnis a
niꝰ uoluptate qui se ĩ ꝓsꝑitate uiõ cohibet
dignũ est ut ĩ adu̾sitate qͦ dolores illĩ por¬
tet. Ista młier que mͦ dicit se ꝯtinere nõ p̾sse
quid facg̾t si maritas eius longa ⁊ ꝯtinua
nõ desereret in langore corꝑis iacentem
nõ deserat mͦ de iniqͥtate peĩtentem. ułsi
forte ꝯdcõnẽ carnis sastin̾e̾ nõ uult legi
carnis se nõ sabiciat neq fuscipiat ad delec¬
tacõnem qd pati nõ nult ad affliccõnẽ. Et
hec qͥd̾ de occalto ꝯsensa ꝯmgnꝰ sine de ce¬
teris que in eo occalta sũt uł occaltanda ⁊

Expanded text:
a, videat et hoc esse de miseria carnis a cujus voluptate qui se in prosperitate non cohibet, dignus est ut in adversitate quoque dolores illius portet. Ista mulier quae modo dicit se continere non posse, quid faceret si maritus ejus longa et continua, e corporis jacentem, non deserat modo de iniquitate poenitentem. Vel si forte conditionem carnis sustinere non vult, legi carnis se non subjiciat, neque suscipiat ad delectationem quod pati non vult ad afflictionem. Et haec quidem de occulto consensu conjugii, sive de caeteris quae in eo occulta sunt, vel occultanda
Abbreviated transcription (Latin):
ppm̃ qd sentire nefar est adulcu̾m faciat cui
niuente iro nubit. et post panca. fit ance
ꝑ hanc minꝰ ꝯsid̾atam opinionẽ qua putant lap¬
gia nõ ꝑnũ malũ ut a maritis seꝑent᷑ uxores
qr᷑ adulte sint nõ uꝑores. et cã uolũt eas seꝑa¬
tas redd̾e ꝯtinẽcie̾ facuũt maritos earñ adulto̾s

Expanded text:
si Christo, quod sentire nefas est, adulterum faciat, cui vivente viro nubit. Et post pauca: Fit autem per hanc minus consideratam opinionem, qua putant lapjugia, non parvum malum ut a maritis separentur uxores, quasi adulterae sint, non uxores. Et cum nolunt eas separatas reddere continentiae, faciunt mari
Abbreviated transcription (Latin):
e hoc simlr b̾atus augꝰ sic ait. antiquis
temꝑibus cũ adhuc salutis nr̃e mist̾iũ
renelaretur isti officio ꝓpagandi iipcias ꝯ¬
thebant nõ uicti libidine sed ducti pietat̾e
n mlt̾o facilus 9tin̾e̾ possent ⁊ uellent. ute¬
bant᷑ tam̃ ꝯngibus ⁊ pbures uii mro hab̾e
licebat quas castius hãbebat ꝙͣ ñc miã qͥlib
istoꝵ. In quibꝰ in demꝰ qd scdm ueniam ꝯcedit
desid̾i. Idem ĩ lib ͦ de ilgunbꝰ antiqͥs instis nõ
finit peccm̃ qd̾ płibus feminis utebant᷑ neq
ꝯtͣ nac᷑am hoc faciebant cũ nõ lasciuendi cansa
sed gĩgnendi hoc face̾nt. neq ꝯtͣ morem quia
eo temꝑe ea fiebant. neq contͣ p̾ceptũ qr nlła
lege erat ꝓhibitã. U̾mptũ sicut idem alibi tes¬
tatur magis ꝑtinet ad bonũ impciarũ unũ
cũ ima ꝙͣ cũ młtis copłari. qd indicat pͥmi cõ¬
ingii copula d̾untꝰ facta nt inde ꝯmubia su¬

Expanded text:
 similiter beatus Augustinus sic ait. Antiquis temporibus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate, qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur tamen conjugibus et plures uni viro habere licebat, quas castius habebat quam nunc unam quilibet istorum in quibus videmus, quod secundum veniam concedit desiderii. Idem in libro De virginibus: Antiquis justis non fuit peccatum quod pluribus feminis utebantur, neque contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa sed gignendi hoc facerent, neque contra morem, quia eo tempore ea fiebant, neque contra praeceptum quia nulla lege erat prohibitum. Verumtamen sicut idem alibi testatur, magis pertinet ad bonum nuptiarum unum cum una, quam cum multis copulari, quod indicat primi conjugis copula d
Abbreviated transcription (Latin):
ut deuote expectet᷑ amant̃ suscipiat᷑ ͦ reli¬
giose mit̾at ᷑. In sacͣm̃to atrendit᷑ ne ꝯuigi¬
um seꝑet᷑ ͦ ⁊ dimissus aut dimissa nͨ cã prolis
alt̾i copłet᷑ ᷑. hec sũt bona que opponit ꝯm¬
giũ ꝯtͣ eam que in carne peccati adhuc ma¬
net ꝯ cupĩam caris sine qua carnis ꝯmix¬
tio fieri nõ p᷑. Ronũ qͥpe ꝯingu ut dicit¬

Expanded text:
e exspectetur, amanter suscipiatur, religiose nutriatur. In sacramento, attenditur ne conjugium separetur; et dimissus, aut dimissa, nec causa prolis alteri copuletur. Haec sunt bona quae opponit conjugium contra eam quae in carne peccati adhuc manet concupiscentiam carnis, sine qua carnis commistio fieri non potest. Bonum quippe conjugii
Abbreviated transcription (Latin):
modis bonũ hoc contͣ malũ illud remediũ
occrit dñ ⁊ illũ ĩmod̾ate libidinis ardorẽ
sab certa regala uniꝰ fed̾is limitando a na¬
go ꝯcabita modificat ⁊ eñ qua ꝑ se malus
esset ꝑ bona sibi adiũcta excusat. nͨ tam̃
facit ut malũ ꝓrssas nõ sit s ut dapna¬
bile nõ sit. qͥppe ꝓpt̃ hoc malũ nõ fit culpa¬
bile illad bonũ. ĩmo ꝓpt̃ hoc bonũ uemale
fit illud in alũ. nͥ enĩ malũ esset nõ opus
hab̾et excusari. et rursũ nͥ remediũ ha
beret ĩputari. Si autẽ ꝯinguĩ nͣ boni ĩ
se hab̾et remediũ contͣ malũ esse nõ poss
Nc̃ autẽ ip̃a que ei insũt bona malũ qd

Expanded text:
contra malum illud remedium occurrit, dum et illum immoderatae libidinis ardorem, sub certa regula unius foederis limitando, a vago concubitu modificat; et eum, qui per se malus esset, per bona sibi adjuncta excusat. Nec tamen facit ut malum prorsus non sit, sed ut damnabile non sit; quippe propter hoc malum non fit culpabile illud bonum; imo propter hoc bonum veniale fit illud malum, nisi enim malum esset, non opus haberet excusari. Et rursum nisi remedium haberet, deberet imputari. Si autem conjugium nihil boni in se haberet, remedium contra malum esse non posset. Nunc autem ipsa quae ei insunt
Abbreviated transcription (Latin):
liũ salntis querit. nã ntͦbiq ꝑiculũ uidet
⁊ quid pocuis eligat nõ ĩuenit. Si manet
ꝯͣ conscĩam suam facit. si discedit ꝯtͣ obedi¬
enciam facit. nõ gͦ iam querit si disced̾e
liceat sed si nõ discedit ut ͫ ꝑ man̾e expe¬
diat. conscĩam opponit ⁊ ꝯłiliũ salutis q̃tit
Quid illi dicet eccl̃ia hoĩ ꝯficenti peccm̃ suũ
⁊ q̃renti ꝯsiliũ : Si dix̾i̾t illi ut maneat pꝰꝙͣ
renelauit peccm̃ hoc est dice̾ qͣntũ inde᷑ uc
maneat in peccõ. si nͦ nec hoc nec illud dic̾e̾
potest qͣntũ uidet᷑ hoĩ tali niã salutis mon¬
stͣri nõ potest. Sed hoc rursũ młtñ a fide
xͥana abhorret ut dicat᷑ aliqͥs talis esse
nõ possit si uere penituerit ia qłicũq
sit ꝑiculo saluis esse. multa sũt que ad
hñc modũ ꝯtingere potaissent. alius dicͤ
se cũ sarore ant cũ matͤ nroris sue rem
habuisse. alius uxorem se pͥus aliam duxis
desiãet as sras malis excecatis ut faciant q̃

Expanded text:
salutis quaerit; nam utrobique periculum videt, et utrum potius eligat non invenit. Si manet, contra conscientiam facit; si discedit, contra obedientiam facit. Non ergo jam quaerit an discedere liceat, sed si non discedit utrum permanere expediat. Conscientiam exponit, et consilium salutis quaerit. Quid illi dicet Ecclesia homini confitenti peccatum et quaerenti consilium? Si dixerit illi ut maneat postquam revelavit peccatum, hoc est dicere, quantum videtur ut maneat in peccato. Si vero nec hoc nec illud dicere potest, quantum videtur, homini tali via salutis monstrari non potest. Sed hoc rursum multum a fide Christiana abhorret, ut dicatur aliquis talis esse, qui non possit si vere poenituerit in qualicunque sit periculo salvus esse. Multa sunt quae ad hunc modum contingere potuissent. Alius dicit se cum sorore, aut cum matre uxoris suae rem habuisse. Alius uxorem se prius aliam duxisse desideriis suis malis, sic excaecatis ut faciant qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣdm fł̾ rõnabłr posset ꝓpt̃ ser uaudã pacem
thori ꝯngalis eimoi testiõniã ⁊ ꝓbacõnes
declmarẽs. si autẽ tes oĩõ maĩf esta fieret
tãc qͥd̾ ꝓpt̃ horrem horrorem facti ⁊ scãdał
nitandũ seꝑacõnem fĩ saaderem. sic tam̃ ut

Expanded text:
servandam pacem tori conjugalis ejusmodi, testimonia et probationes declinarem. Si autem res omnino manifesta fieret, tunc quidem propter horrorem facti et scandalum vitandum, separationem fieri suaderem, sic tamen ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta. hodo itantare leoer nõ pocest eͥ lo
nõ dñatur qui ꝯditor ⁊ dñs legis es hõ stã
uidicat nõ uolũtatem. tn factis ꝑcis ꝓpter
nolũtatem. Confidens gͦ ĩ miscd̾ia tua occal¬
ta necũtatis mee tibi ꝯm̃to nõ p̾sumeas ꝓpt̾
timorem tim̃ eccłie scandalũ face̾ qr spero
qd offensam tuam m pre igns scere debeas cũ
iodto nõ p̾sumo offend̾e ꝓximũ ne ĩ ꝓpimo¬
iꝓxnũ offendam ⁊ dnĩ mneñ. Sic mꝰ indet ͦ
qͥoens occłta abiqna ĩ necãtate ꝯscĩam remor

Expanded text:
pietas. Homo immutare legem non potest. Tibi lex non dominatur, quia conditor et dominus legis es. Homo facta judicat, non voluntatem: tu factis parcis propter voluntatem. Confidens ergo in misericordia tua occulta necessitatis meae tibi committo, non praesumens propter timorem tuum Ecclesiae scandalum facere; quia spero quod offensam tui mihi pie ignoscere sustineas. Cum idcirco non praesumo offendere proximum, ne in proximo offendam et Deum meum. Sic mihi videtur quoties occulta aliqua in necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
caneat᷑. altm .i. spes ꝓlis ut ꝓpt̃ eam
illicita carins ꝯmixtio ex̾ceat᷑. sicut ipm̃
officiũ carnalis ꝯm̾cii a ꝯiugio abesse pͭ
ita eciam iprũ ꝯmgeñ sine hus qͣ ad officiũ
carnalis 9mer ci ꝑtinent esse pot est ꝙͣt̾s
ut dcm̃ est si fide careat inmꝰ sincerũ si agt
sꝑe ꝓlis careat minꝰ fiructuosũ ĩẽiat᷑. fide
enĩ frnctũ habet ĩ castitate pudicicie ꝯuigi¬
lis. spes plis fructũ habet ĩ nsu feꝯditatis.

Expanded text:
 spes prolis, ut propter eam licita carnis commistio exerceatur; sicut ipsum officium carnalis commercii a conjugio abesse potest, ita etiam ipsum conjugium sine iis quae ad officium carnalis commercii pertinent esse potest, quamvis, ut dictum est, si fide careat, minus sincerum; si autem spe prolis careat, minus fructuosum inveniatur. Fides enim fructum habet in castitate pudicitiae conjugalis. Spes prolis fructu
Abbreviated transcription (Latin):
qd uli dicam  si dixo illi recede. facio ildã
ĩobedieatem et hemat̾ sue. et eremplo eiꝰ
mas et cmeas odio huerint stagant qd̾ cũ q
sibi plactit ⁊ menciant᷑ eccłie ut lb̾tatem
habeant r ecedendi ab eis ꝙ eas nõ amãt
as hoc eccłia receꝑit ⁊ passa fm̾t ueniet
iagnũ ralũ ⁊ dint eut om̃es ꝓ libito
putauerũt sibi nõ ꝓximo ꝯsulentes dicen¬
res qͥoens etꝰtodi forte aliqͥd ꝯtinge̾t eccle¬
tiam ut  fac̾e deb̾e. et in occulco .s. peni¬
tenti ꝯsulere ut ad eiꝰmõi copnla reced̾et
⁊i maitesto disced ũtem cog̾e ut man̾et

Expanded text:
ecede, facio illum inobedientem Ecclesiae matri suae, et exemplo ejus mas; et cum eas odio habuerint, fingant quodcunque sibi placuerit, et mentiantur Ecclesiae ut libertatem habeant recedendi ab eis, quia eas non amant. Et si hoc Ecclesia receperit et passa fuerit, veniet magnum malum, et dimittent omnes pro libito, putaverunt, sibi non proximo consulentes, dicentes, quoties ejusmodi forte aliquid contingeret, Ecclesiam utrumque facere debere: et in occulto scilicet poenitenti consulere, ut ab ejusmodi copula recederet; et in manifesto discedentem cogere ut maneret.
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ãqͣm ea que lacent maĩfestis ⁊ i axͭ hũs
que sine gͣni scandalo mncari nõ possut p̾m¬
dicđre deb̾e. s magis gopedire ut ĩ maĩfestis
scandalũ caueat᷑ ⁊ de occaltis ad gr̃am ⁊ mĩ
sericordiã ꝯfugiat᷑ͦ. posse autẽ fieri ut qd̾ ali

Expanded text:
uam ea quae latent manifestis, et maxime iis quae sine gravi scandalo mutari non possunt, praejudicare debere; sed magis expedire ut in manifestis scandalum caveatur, et de occultis ad gratiam et ad misericordiam confugiatur: posse autem fieri ut quod ali
Abbreviated transcription (Latin):
comicant᷑ ut ubi qͥd̾ adsunt ꝯuigiũ ĩ alto̾
sincerius in alt̾o fructuosius nõ appareat.
tibi antẽ nõ adsunt aut calpabiluis aũ ĩf cͥca¬
osins ꝓ bet᷑. ⁊ tamẽ ꝯuigiũ esse nõ desistat
Sacͣmẽtũ dutẽ ita inseꝑabłe esse indetar
ut sine illo oiõ ꝯiguĩ esse nõ possit. Unde
augꝰ. nsq adeo fedus impciale cuidã sacra¬
menti res est ut nec seꝑacõne irritũ frat

Expanded text:
ntur ut, ubi quidem adsunt, conjugium in altero sincerius, in altero fructuosius appareat; ubi autem non adsunt, aut culpabilius, aut infructuosius probetur, et tamen conjugium esse non desistat. Sacramentum autem ita inseparabile esse videtur, ut sine illo omnino conjugium esse non possit. Unde Augustinus: Usque adeo foedus nuptiale cujusdam sacramenti res est, ut nec separatione irritum fiat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝯtmencie sine inf̾mitate sine nolup¬
tate incci inferniñt sic dicit. Concabitũ
qui nõ fit causa ꝓlis impcie nõ cogũt fieri
sed ĩpetͣnt ignosci. si tlmẽ non rͣ sit iunꝰ
ut ĩpediat tempora que oroni debent᷑. nͨ ĩmu¬
tetur ĩ enm nsum qui ꝯtͣ nat᷑am est. Cõcubi¬
tus enĩ qui ẽ necãtatis cansa ꝓlis ĩcalpabłis
est tm̃mͦ si ẽ impcialis. Qͥ autẽ ultͣ necãta¬
tem istam ꝓgͤdit᷑ iam nõ racõm s libidimi ob¬

Expanded text:
continentiae sive infirmitate sive voluptate victi inserviunt, sic dicit: Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri; sed impetrant ignosci: si tamen non ita sit nimius ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui contra naturam est. Concubitus enim qui est necessarius causa prolis inculpabilis est, tantummodo si est nuptialis. Qui autem ultra necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsciencie tenere quã uiuente adhuc pͥore ꝯtͣ
cere potest eccłia. Si dix̾it ei ecclia ut scd̾am
quã pablice dixit dimͣtat ⁊ ad pͥorem rener¬
tat᷑ quã mꝰ se contͣ pͥmam aitestacõnẽ suã
nxorem duxisse ꝯfireat᷑ et in hoc receperit
testĩotnũ eius omẽs deinceps qui odio ħebũt
nyores suas fingent ⁊ mencient᷑ se pͥus aba ᷤᷤ
duxisse ut ab hiis quas odiunt seꝑent᷑. et
ita lex mat̾monii nͦ in se stablita ħebit. sed
passim uͥq pro nolũtace iniꝰcꝰq dissoluentur
Non gͦ eccłia alind illi dice̾ potest ꝙͣ ut matͥ¬
monio qd̾ enis aitestacõne firmatũ est fidẽ¬

Expanded text:
conscientiae tenere quam vivente adhuc priore concere potest Ecclesia. Si dixerit ei Ecclesia ut secundam quam publice duxit dimittat, et ad priorem revertatur, quam modo se contra primam testationem suam uxorem duxisse confitetur, et in hoc receperit testimonium ejus, omnes deinceps qui odio habebunt uxores suas fingent et mentientur se prius alias duxisse, ut ab iis quas odiunt separentur; et ita lex matrimonii nihil in se stabilitatis habebit, sed passim ubique pro voluntate uniuscujusque dissolvetur. Non ergo Ecclesia aliud dicere potest illi quam ut matrimonio q
Abbreviated transcription (Latin):
ecłie hab̾e ꝯtep̃sit quã racõne nc̃ indicium
eccłie int̾pellat. Ip̃a gͥ se obligait sustmeat
itaq mĩc penam negligencie ut alis młieribꝰ
ne idem p̾sumant correctõnis ⁊ cautele exẽplũ
fiat. ꝯtinere pectatũ nõ est nec ĩpoͥ ͭ est eciam si
difficile est. Si gͦ mł̾eres nolũt ꝯtin̾e caueant
si maritas ꝯsencientes ħ ab̾e nõ possũt pd si cal¬
pam uitare nolunt sustineant penam. qͥ ergo
cũ illnd stsceꝑit leget enis portare debet qui
postmod̾ ꝯtingat ut idem ip̃e mr post celebras¬
cõnẽ scd̾arũ napciarũ ad se ren̾sus ⁊ de Facto
penitens pectasse se confiteat᷑ ⁊ ad pͥorẽ ixorẽ
redire uolu̾t ei q de ni̾tate pͥmi pacti ꝯteste᷑
nõ recipit eccłia testiõnũ eins qr nariauit
lit sibi fidem in ntͦq. tam̃ eccłia id ꝯd ip̃a fe¬
cit sine cã legitima rescind̾e nõ potest sed ratã
esse deb̾e censet ne occulta mãĩfestis p̾mdicẽt
Itaq illam hoĩ młierem ꝓ legitima uxore adiu¬

Expanded text:
abere contempsit, qua ratione nunc judicium Ecclesiae interpellat? Ipsa se igitur obligavit. Sustineat itaque nunc poenam negligentiae ut aliis mulieribus, ne idem praesumant, correctionis et cautelae exemplum fiat. Continere peccatum non est, nec impossibile est. etiamsi difficile est. Si ergo mulieres nolunt continere, caveant si maritos consentientes habere non possunt. Quod si culpam vitare nolunt, sustineant poenam. Qui ergo cum illud susceperit legem ejus portare debet. Qui postmodum contingat, ut idem ipse vir post celebrationem secundarum nuptiarum ad se reversus et de facto poenitens peccasse se confiteatur, et ad priorem uxorem redire voluerit, eique de veritate primi pacti contestetur, non recipit Ecclesia testimonium ejus, quia variavit lit sibi fidem in utroque. Tamen Ecclesia id quod ipsa fecit, sine causa legitima rescindere non potest. sed ratum esse debere censet, ne occulta manifestis praejudicent. Itaque illam homini mulierem pro legitima uxore adju
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia reqͥrit s hab̾e nõ pͭ qr id qd occaltum
fint ꝓbare nõ potest fortassis cũ inderit ꝙ
maritũ scũ hab̾e nõ pͭ alt̾i nub̾e nolet ⁊ ueni¬
et ad eccłiam expostalans ut aut suns maritꝰ
illi reddat᷑ aut alt̾i nub̾e ꝯcedat᷑. hic gͦ queris
quid eccłia fac̾e̾ debent si ꝓpt̃ȩa qr pͥorem redde

Expanded text:
cultum fuit probare non potest? Fortassis cum viderit quod maritum suum habere non potest, alteri nubere volet et veniet ad Ecclesiam expostulans, aut ut sibi maritus suus reddatur, aut alteri nubere concedatur. Hic ergo quaeris quid Ecclesia facere debeat, an propterea quia priorem reddere
Abbreviated transcription (Latin):
galis fed̾is societatem se tradit uerũ eẽ cre¬
datur nec pastea ĩꝑf eccũ. uis scire quid di¬
co  Siile dicit. ego accpio te ĩ medti ui
deinceps ⁊ ta nxor mea sis ⁊ ego maritꝰ caus
et ulla sitał᷑ dicit . ego te accipio ĩ meñ i de
de ulceps ⁊ edo ipeor tna sim ⁊ ta maritꝰ me̾

Expanded text:
lis foederis societatem se tradit, verum esse credatur, nec postea imperfectum. Vis scire quid dico? Cum ille dicit: Ego te accipio in meam, ut deinceps et tu uxor mea sis, et ego maritus tuus, et illa similiter dicit: Ego te accipio in meum, ut deinceps et ego uxor tua sim
Abbreviated transcription (Latin):
ũ io ad in occalto fecu̾nt sponce ut made
mnfesto ꝓficent᷑. Si quois ig ad hnic modo
dicat ꝯuigiũ occulto qd̾ ꝯsensu miciari posse
sed nõ nͥ maĩfesta amboꝵ ꝯfessione firmari
ꝯpendiosius mala młta declinat. sed płiũ app¬
bacõ hoc recepit ut siue in maĩfesto sine in
occulto talis ꝯsensus int̾ legitimas ꝑsonas fcñs

Expanded text:
nt sponte utrique in manifesto profitentur. Si quis igitur ad hunc modum dicat conjugium occulto quidem consensu initiari posse, sed non nisi manifesta amborum confessione firmari compendiosius mala multa declinat, sed plurium approbatio hoc recipit ut sive in manifesto sive in occulto talis consensus inter legitimas personas factus
Abbreviated transcription (Latin):
quo sob to hoc dicãt hoc camẽ intlligãt. Al
si hoc nõ dicãt. qr foetassis alicabi u̾ba ton
celebͣnt᷑ sed res agit᷑ tamẽ hoc facãt. dacͨ
illã accipit illam sicat mos est legitimaꝰ du¬
cecidi nxores. Ct̃ gͥ hoc sicut mos est dicitus¬
nolo q deinceps ꝯueces sunt sme hoc die¬
rnt ⁊ ta hoc sibi ꝯsenferint coram legicanis
testibus sicat debent. sine forte soli secrsa
⁊ i secreto neañe astance uł aitestante qͣt

Expanded text:
 non hoc dicunt, hoc tamen intelligunt. Aut si non hoc dicunt quia fortassis alicubi verba non celebrantur, sed res agitur, tamen hoc faciunt. Ducit illam, accipit illam, sicut mos est legitimus ducendi uxores. Cum igitur hoc sicut mos est dicunt vvolo, quod deinceps conjuges sunt, sive hoc dixerint; et in hoc sibi consenserint coram legitimis testibus sicut debent, sive forte soli seorsum et in secreto nemine attestante vel astante qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
dicare nõ pͭ. et dubiũ nõ est qr id qd legitĩo
⁊ maĩfesto eccłie indicio fcm̃ est sine legitĩa
⁊ rõnabili ⁊ maĩfesta cansa rescradi nõ pͭ. Ra¬
cio nos urget. Ista młiex dicit  compari ꝯsẽ¬
su cũ iuiro illo mat̾mõiũ fecit. sed qd dicit nͨ
ip̃a ꝓbare potest nec eccłia qd ꝓbatũ nõ est

Expanded text:
 Et rursus dubium non est quin id quod legitimo et manifesto Ecclesiae judicio factum est, sine legitima et rationabili et manifesta causa rescindi non potest. Ratio nos urget. Ista mulier dicit quod pari consensu cum viro illo matrimonium fecit. Sed quod dicit, nec ipsa probare potest, nec Ecclesia quod probatum non est
Abbreviated transcription (Latin):
enam soietaiem tͣusierit. Qprdã horã mas
clã calo sue pͥsencia testiũ solo ad sanceri mar¬
tas donsensũ firmato. denicans ut nõ nꝙ̃ fieri
solet aniqua de cansa ꝯsciam alienam. postea
brem temꝑe int̾iecto pͥusꝙͣ ꝯsensam occaltum
racto maĩfesto ꝓbasset de facto pentuit. eam
duxit delebri apparatu maĩf este: corata eccla
fortassis cũ ꝑentũ tͣdicõne cũ sac̾ datis bũdĩone
nupcias fecit filios genuit. uenit pͥor ula uo
eitbam indiciũ int̾pellat insticata postalat
iuram sidi illacam ꝑalam eoponens negle

Expanded text:
enam societatem transierit? Quidam uxorem duxit clanculo sine praesentia testium solo adinvicem maritali consensu firmato, devitans ut nonnunquam fieri solet aliqua de causa conscientiam alienam, postea brevi tempore interjecto, priusquam consensum occultum facto manifesto probasset de facto poenituit, eam duxit celebri apparatu manifeste coram Ecclesia fortassis cum parentum traditione, cum sacerdotis benedictione nuptias fecit, filios genuit. Venit prior illa ad Ecclesiam, judicium interpellat, justitiam postulat. Injuriam sibi illatam pal
Abbreviated transcription (Latin):
Edqͥd post ꝯsensum ꝯingalem qui matͥmõiũ
sact. cũ abio uł alio sine ĩ ꝯsensu sine ĩ coi¬
i adimissũ fai̾t ad incestus ⁊ adult̾nꝰ ma¬
dilam nõ ad ꝯingũ sacͣmentũ ꝑtinebit. S
dicis. si post pͥmũ ꝯngalis fed̾is ꝯsensũ¬

Expanded text:
ost consensum conjugalem qui matrimonium sacrat, cum alio vel alia sive in consensu, sive in coitu admissum fuerit, ad incestus et adulterii maculam non ad conjugii sacramentum pertinebit. Sed dicis: Si post primum conjugalis foederis consensu
Abbreviated transcription (Latin):
cracio. baptizandi cathetizacõ. exorcizacõ
⁊ ubi nõ seqͥt᷑ ołi ⁊ cͥsmatis ĩmctio. s sicut
baptismꝰ esse pͭ sine istis ꝙͣuis ista debeant
debent. Nam qd̃ ꝯuigiuĩ nõ in coitu constet
sed in ꝯsensu nͤ in ꝯsensa coitus qr sicͤ ꝯsent

Expanded text:
zandi exorcizatio, et ubi non sequitur olei et chrismatis unctio. Sed sicut baptismus esse potest sine istis, quamvis ista debeant debent. Nam quod conjugium non in coitu constet, sed in consensu, nec in consensu coitus; quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc int̾ eos ignoret᷑ ꝯugalis ꝯcubitꝰ S
forte indet᷑ hoc ꝯͣriũ esse illi qd̃ suꝑuis dixiꝰ
ꝯiugiũ ĩ ꝯsensi maritali sanctiri. si enĩ a
pͥma desponsacõnis fide ꝯigiũ icpit cũ
ari dicit᷑ ꝓculdubio eciam ipm̃ matͥmõii cõ¬
sensũ ante ire ꝓbat᷑. sed si desponsacõnem
intlłig̾e debemꝰ tũc nimirũ fidem despõsa

Expanded text:
gnoretur conjugalis concubitus. Sed forte videtur hoc contrarium esse illi quod superius diximus conjugium in consensu maritali sanciri. Si enim a prima desponsationis fide conjugium incipit, cum ari dicitur, procul dubio etiam ipsum matrimonii consensum anteire probatur. Sed si desponsationem intelligere debemus, tunc nimirum fidem desponsa
Abbreviated transcription (Latin):
ciead sit i ostãdit ꝑicłm suũ necc̾itatẽ suã
demõstt᷑ se ꝑatũ esse testat᷑ ad utͣlib qd̾ cũ q
uessũs fũit. Ego minꝰ de me confido dico illi
iu gat ad dm̃. Dñe tu legem dedisti ꝑ ser¬
nos ruos qnalẽ noluasti ⁊ ꝑ quos noluisti. et

Expanded text:
suum, necessitatem suam demonstrat, se paratum esse testatur, ad utrumlibet quodcunque jussus fuerit. Ego minus de me confido, dico illi ut pergat ad Deum. Domine, tu legem dedisti per servos tuos qualem voluisti, et per quos voluisti; et
Abbreviated transcription (Latin):
taitẜ sta⁊ e n nõ ñꝙͣ cã homo peccato
suo ii malica orgente i necc̃ĩtatẽ peccãdi
uenit ner potest legem portare nͥ maledic¬
rõner p̾raricacõmis incͣrat mutat illi deus
po neis.d. aa legem et donat peĩtenti uͭ fꝰ¬
faluns esse possit qm utiq nõ salnaretar

Expanded text:
tavit: ita et modo nunquam homo cum peccato suo et malitia urgente in necessitatem peccandi venit, nec potest legem portare nisi maledictionem praevaricationis incurrat: commutat illi Deus per misericordiam legem, et donat poenitenti ut salvus esse possit, qui utique non salvaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
in qua sacͣm̃cũ ꝯingii sanocitũ est. et pꝰꝙͣ
scd̃a copula illicita oĩo uidicat᷑ redire debe¬
bit. Sed dicis mͥ. Alqͥs ꝓmisit siue forte in¬
rauit alicai se usq ad tempꝰ ꝯplacitũ illã
illi nupcuram. Int̾im mutdto ꝓpoĩto alter
suie ut̾q ad alienã societatẽ transit ⁊ ille
aliam uxorem ducit ⁊ illa taarito altĩ nubit
Quid gͦ faciend̾ est: Nñqͥd ꝓpt̃ pͥorẽ sponsi¬
onem scd̾e fed̾acõnis pactũ scuidendũ est:
fac̾e. qui ꝓmͣtit ñdũ facit. qui autẽ facit iã
faat qd facit. In eo qͥ ꝓu̾itit si nõ facit qd
ꝓmͣtit mendaciũ est. In eo autẽ qui facit
eoam si post fom̃ penitet tam̃ fcm̃ oĩõ ẽ ꝙ¬
fcm̃ est. qui gͦ ꝓmisit se uxorem ducturum
ñdũ tam̃ uxorem duxit. et que spopendit se
s fat᷑m esse debuit. Cũ autẽ postea ⁊ ille
uxorem duxit ⁊ illa marito nupsit iã ꝯmgi¬

Expanded text:
in qua sacramentum conjugii sancitum est et postquam secunda copula illicita omnino judicatur, redire debebit. Sed dicis mihi: Aliquis promisit sive forte juravit alicui se, usque ad tilli nupturam. Interim mutato proposito, alter sive uterque ad alienam societatem transit, et ille aliam uxorem ducit: et illa marito alteri nubit. Quid ergo faciendum est? Nunquid propter priorem sponsionem secundae foederationis pactum scindendum est? facere. Qui promittit nondum facit; qui autem facit jam facit quod facit. In eo qui promittit si non facit quod promittit, mendacium est. In eo autem qui facit, etiam si post factum poenitet, tamen factum omnino em est. Qui ergo se promisit uxorem ducturum, nondum tamen uxorem duxit; et quae spopondit se sed futurum esse debuit. Cum autem postea et ille uxorem duxit, et illa marito nupsit, jam
Abbreviated transcription (Latin):
indiciũ autẽ ⁊ ꝯcessionẽ eccłie legitĩe fuert̃
copłati: ꝯcedant neccẽ Ẽ copłam illã ex qua
ꝓcͤati sunt ꝙͣdui qͥd̾ cansa latuit legirumã
sunsse etiam si inste illicitam fuisse cansent᷑.
Nan enĩ omẽ qd illicite fit id̾o nõ fit qr illici
qd sic fit male fiꝰ recte dicat᷑. Si antẽ qd
fit ⁊ qd illicite fit fieri qͥd̾ sciat᷑ illiate ant̃
fĩ nesciat᷑ pocest qͥd̾ ignorãca culpã teiti¬
ꝑare ant excusare ut accũ legitum̃ constet
in eo qd̃ fit ꝙͣnis face̾ nõ passit ut ꝯp̾hensi¬
balit̃ nõ fiat in eo qd sic fit. Si gͦ filũ scd̾¬

Expanded text:
nem Ecclesiae legitime fuerunt copulati: concedant necesse est copulam illam ex qua procreati sunt, quandiu quidem causa latuit, legitimam fuisse, etiam si juste illicitam fuisse causentur. Non enim omne quod illicite fit, ideo non fit, quia illicituamvis in eo quod sic fit male fieri recte dicatur. Si autem quod fit et quod illicite fit fieri quidem sciatur, illicite autem fieri nesciatur, potest quidem ignorantia culpam temperare aut excusare, ut actum legitimum constet in eo quod fit? quamvis facere non possit, ut irreprehensibiliter non fiat, in eo quod sic fit. Si ergo filii s
Abbreviated transcription (Latin):
clesie nõ esse dicendũ est qr ad efficiendũ
aliqͥd uł ĩpediend̾ nõ difft᷑ ab eo ꝗd nõ est
ubi horẽm ut adħere possit uxori sue pa¬
trem ⁊ matͤm relictarũ esse asseruit dicõs
ꝓpt̃ hoc reliiqͤt hõ pacͤm suñ ⁊ matͤm suam
⁊ adhebit uxori sue. maĩfestũ est autẽ qr¬

Expanded text:
clesiae, non esse dicendum est, quia ad efficiendum aliquid vel impediendum non differt ab eo quod non est. ubi hominem ut adhaerere possit uxori suae patrem et matrem relicturum esse asseruit, dicens: Propter hoc relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhaerebit uxori suae . Manifestum est autem q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dĩa. Quid enĩ : si magaũ ẽ qd in carne est
magnũ nõ ẽ ĩmo młto maiꝰ qd̃ in spũ est : ca¬
magnũ est qd̃ in carne est maiꝰ uitiq ẽ qd̃
in spũ ẽ. Si recte ꝑ scͥptaram scam̃ deus spon¬
sus dicit᷑ ⁊ aĩa rõnalis sponsa nocat᷑ aͥd ꝓfec
est. Et forte ut exp̾ssins dicat᷑ ip̃a societas q̃¬

Expanded text:
et anima. Quid enim? Si magnum est quod in carne est, magnum non est in uno multo majus quod in spiritu est. « Camagnum est quod in carne est, majus utique est quod in spiritu est. Si recte per Scripturam sanctam Deus sponsus dicitur, et anima rationalis sponsa vocatur, aliquidest. Et forte ut expressius dicatur ipsa societas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecłie seruit. Dat mͥ eccłia ⁊ ꝯcedit illd̾ mel
accipiens ⁊ sua reddeas ĩmo mea nõ sta mͥ dis¬
pensans. Qͥd gͥ inde idicãdũ senciã inqͥr is
Ego tibi bremt̃ respondeo q si eccłiam ĩ uita
tua dispẽsatͥcem facis aut past morcẽ he¬
redem relinquis ego ꝓhib̾e nec nolo nͦ possũ
et si de tno te pascit aut ꝓ tuo ꝓudẽcia ẽ
nõ calpa. necaĩtas nõ miqͥtas sic int̾im ũ aliod
nõ reqras nec accpias corꝑalis tibi necessita

Expanded text:
esiae servit. Dat mihi ecclesia et concedit illud, mea accipiens et sua reddens, imo mea non sua mihi dispensans. Quid igitur inde judicandum sentiam inquiris. Ego tibi breviter respondeo: quod si Ecclesiam in vita tua dispensatricem facis aut post mortem haeredem relinquis, ego prohibere nec volo, nec possum. Et si de tuo te pascit aut pro tuo, providentia est non culpa; necessitas non iniquitas. Sic interim ut aliud non requiras nec accipias, cor
Abbreviated transcription (Latin):
em̾e nolui. dic gͦ in qͥs nomẽ tniĩ int̾ no¬
mitia frat᷑m ascͥpsit. quis tibi in choro in
cet̾a emi. hec gtͣis data sũt. bñ dicis. ouẽ
emnsti ⁊ lanã nõ emisistĩ sed gͣcis dccepistĩ
tamẽ si onem nõ emisses lanam nõ ꝑa¬
buisses: ꝓ arbore p̾ciũ dedisti ut fructũ eiꝰ¬
gͣtis mãducares. Satis astute ing̾di exis¬
cimasti ꝯmẽto ridicło. uide gͦ qmͦ non
em̾is qd̾ nõ habuisses si p̾ciũ nõ dedisses: anͣ
te hoc ꝑit̾ emsse ꝯfit̾e aut si nõ emisti
noli tolłe qd tuũ nõ est. Sed dicis mͥ itm̃m.
quid gͦ : Non possũ ab eccłia stipem eni̾e ⁊ cor¬
ꝑalis stipendii ĩpensam p̾cio sine symome cal¬
pa ꝯꝑare.ͦ Ecce habeo p̾dia mea aut peccu¬
niam meam qua sustãtari possem ⁊ uiu̾e. s
forte timeo niolẽciam pͥncipũ aut frandẽ
famłiariũ sine aluid qd̾cũq. forte eciã defec¬
tũ etatis ant in betillicatẽ uirtũ in earũ ꝯsi¬
dero. uideo qr nõ possum ip̃e sicut expedit

Expanded text:
emere volui. Dic ergo mihi: Quis nomen tuum inter nomina fratrum ascripsit? Quis tibi in choro, in caetera emi. Haec gratis data sunt. Bene dicis. Ovem emisti, et lanam non emisti, sed gratis accepisti. Tamen si ovem non emisses, lanam non habuisses. Pro arbore pretium dedisti, ut ejus fructum gratis manducares. Satis astute ingredi existimasti commento ridiculo. Vide ergo quomodo non emeris quod non habuisses, si pretium non dedisses. Aut te hoc pariter emisse confitere, aut si non emisti, noli tollere quod tuum non est. Sed dicis mihi iterum: Quid ergo? Non possum ab Ecclesia stipem emere, et corporalis sustentationis impensam pretio sine simoniae culpa comparare? Ecce habeo praedia mea aut pecuniam meam, qua sustentari possem, et vivere; sed forte timeo violentiam principum, aut fraudem familiarium sive aliud quodcunque. Forte etiam defectum aetatis aut imbecillitatem virium mearum considero. Video quia non possum ipse sicut expedit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ est. ⁊ ipr̃as sacͣm̃ti res ẽ dileccõ mutna
nincalo castodit᷑. Et hec ip̃a rursũ dileccio
deus rõnabi aĩe intꝰ ꝑ infasionem gre sae ⁊¬
nis que aute pecam̃ ĩ ꝯmgio officiũ fuit ⁊
post pectm̃ in eodem ꝓ remedio ꝯcessa est.
Sic ntͦbiq ꝯingio adm̃git᷑ ut cũ ꝯuigio ip̃a
sit nõ ꝯingiũ cᵈ  ip̃a. Nam ⁊ ante ipãm ꝯui¬

Expanded text:
 mutua vinculo custoditur. Et haec ipsa rursus dilectio,Deus rationali animae intus per infusionem gratiae nis quae ante peccatum in conjugio officium fuit, et post peccatum in eodem pro remedio concessa est, sic utrobique conjugio adjungitur, ut cum conjugio ipsa sit, non conjugium ex ipsa. Nam et ante ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
pula carnis ͥ ꝯͣngio admͣtit᷑ indłgencie ma¬
ĩ hñana carne post peccm̃ radicanit tarpius ĩ
omẽm excessum ꝓfbaeret si nasꝙͣ licite exci¬
nerũt ut dice̾nt ꝯmgnũ esse ꝯsensũ
mascłi ⁊ feniine indidualem inte ꝯsuetadi¬
nem recinentem. Cui diffuncõĩ legitnũ adm̃¬
gere aportet. qr si ꝯsensus mascłi ⁊ fennẽ le¬
ditimꝰ hoc est legitie ⁊ int̾ ꝑsonas legiti¬
mas fcñs nõ fui̾t ꝯingiũ ĩ eo ꝯsecͣti not pͣ¬

Expanded text:
pula carnis in conjugio admittitur, indulgentiae main humana carne post peccatum radicavit, turpius in omnem excessum proflueret, si nusquam licite exciverunt, ut dicerent « conjugium esse consensum masculi et feminae individualem vitae consuetudinem retinentem. » Cui diffinitioni « legitimum » adjungere oportet; quia si consensus masculi et feminae legitimus, hoc est legitime et inter personas legitimas factus, non fuerit, conjugium in eo consecrari non p
Abbreviated transcription (Latin):
us gr̃a⁊ officiũ dat᷑ a malis uͦ nõ gr̃a s
esficiũ solũ accipit᷑ et tam̃ accipitͣͫ qͣn auł
id ꝑniciem euus qui male adccpit sicut ad
ꝑiciem enis qui male dedit
q̃ corpalia in ecclia ꝯꝑando eu ei¬

Expanded text:
officium datur. A malis vero non gratia sed officium solum accipitur, et tamen accipitur quamvis ad perniciem ejus qui male accipit, sicut ad perniciem ejus qui male dedit. qui corporalia in Ecclesia comparando cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
hũs qͥ erroris illias ꝑticipes nõ sũt ⁊ culpe
conscii nõ existant gr̃a ꝑ illũ dat᷑. ab illo
nõ dat᷑. im̾st̾ malus est largitor bonꝰ camẽ
mist̾ est. sicut ħ̾eticus siue alius qͥlib malus
m̾̃st̾ malus est ⁊ tam̃ mist̾ est. malus ĩ eo

Expanded text:
iis qui erroris illius participes non sunt, et culpae conscii non existunt, gratia per illum datur, ab illo non datur. Minister malus est largitor, bonus tamen minister est. Sicut haereticus sive alius quilibet malus minister, malus est, et tamen minister est. Mal
Abbreviated transcription (Latin):
emũt ⁊ nendũt ꝯuc̃ti sine miscd̾ia
depomũt᷑. qr ꝓfecto sacͥs ord̾ibus indigni sũt
qͥ ĩ ipĩs sacͥs ord̾ibus peccasse ꝯꝓbant᷑. ab ħ̾e¬
ticis ad unitatem eccłi̾e nẽientes abqͦcieas le¬
gimꝰ in sins ordi̾buis susceptos. alii ẜad̾ ħetii¬
in soscipiendis ord̾ibus nõ peccabant uł erra¬
bant. Sed alia cã erat atq docͥaa que eoꝵi
fidem ĩpediebat. Symõiacoꝵ uͦ ħesis ⁊ peccm̃¬

Expanded text:
emunt vel vendunt convicti sine misericordia deponuntur, quia profecto sacris ordinibus indigni sunt, qui in ipsis sacris ordinibus peccasse comprobantur. Ab haereticis ad unitatem Ecclesiae venientes aliquoties legimus in suos ordines receptos. Alii siin suscipiendis ordinibus non errabant, sed alia causa erat atque doctrina, quae eorum fidem impediebat. Symoniacorum vero he
Abbreviated transcription (Latin):
ribus sponset᷑ ⁊ legibus doterur ⁊ suo tꝑe
sac̾dotalit̃ ut mos est cũ p̾cibus ⁊ obłoibꝰ¬
bñdicat᷑. et cet̾a quedã que in hñc medũ
sãt : Sed in hoc loco intłłigi opͥ legitima
nõ esse .i. nõ fieri scdm̃ institacõem legũ
que in hñc madũ ꝯinges desponsari insti
ꝯigia ꝯfestĩ sb̾seqũti sermone temperat
ꝓpͥa ⁊ uocũ legitũ succͦrit eciam sine hus

Expanded text:
ribus sponsetur, et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et obbenedicatur, et caetera quaedam quae in hunc modum sunt. Sed id in hoc loco intelligi oportet legitima non esse, id est non fieri secundum institutionem legum, quae in hunc modum conjuges desponsari institconjugia, confestim subsequenti sermone temperat,propria et votum legitimum succurrit, etiam sine his
Abbreviated transcription (Latin):
dicca qd ui pariat. nã cũ uenter eiꝰ
ad ꝑcũ ĩgemu̾it catuli nõ exp̾tãtes
inat᷑am nature solucõnẽs corrosis eiꝰ
lat̾ibus ui erũpũt cũ mat̾s int̾itu. fer¬
tur autẽ qd̵ masculus ore nserto mꝑe
semen expuat. illa autẽ ex noluptate
libidinis in rabiem nersa caput maris¬

Expanded text:
ia vi pariat, nam, cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam nature solutionem, corrosis eius lateribus, vi erumpunt cum matris interitu; fertur autem quod masculus ore inserto vipere semen expuat, illa autem, ex voluptate libidinis in rabiem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ historiis. emuc̃toria ex auro erant ad em̃gen¬
dã nł extingnẽda licinia. et ecam nascula
ex auro erant ad extĩguẽd̾ ĩ aqua q̃ emñge¬
bant᷑ ne tetrũ redd̾ent odorem et dicebã¬
tur extinctoria

Expanded text:
 dicti emunctoria ex auro ad emungenda, vel exstinguenda licinia. Etiam vascula ex auro erant ad exstinguendum in aqua quae emungebantur, ne tetrum redderent odorem, dicta extinctoria
Abbreviated transcription (Latin):
N lugendi a peciore cͥꝯductꝰ latibus itm̃ añ
ũbilioũ redibat ibiq modice stͥngebã ⁊ asq
Id tibias dependebat ad decorem dñ sa dos
n oꝑabat᷑. cũ autẽ sacͥficabat ue ĩpedire ᷤ
rendentes sũiincates saꝑ leuũ hutuerũ re¬
fleccebat. unde ⁊ forte diacoriꝰ qñq casulã
plicatã eidẽ humio suꝑpoi̾t. qͣrto siplicem
thiaram uł cidarã gestabat ĩ capite ⁊ a
cidari põtificali płittĩ diffentem. erat enĩ
ĩ modũ ꝑtui calamati uł cassidis modice me¬
diecatẽ capitis excedñs dicebat᷑ q manephei
habens uintas que ĩnobate sepuis nectebat᷑
ne facde lab̾et᷑. habeas desuꝑ aliud uelanẽ
bissemũ usq ad infi̾ora barbe descendũt celãt

Expanded text:
ngendi a pectore, circumductis lateribus, iterum ante umbilicum redibat, ibique modice stringebatur, et usque ad tibias dependebat ad decorem, dum sacerdos nihil operabatur cum autem sacrificabat, ne impediretur, pendentes summitates super laevum humerum reflectebat, unde, et forte diaconus quandoque casulam plicatam eidem humero superponit. Quarto simplicem tiaram gestabat in capite, a cidari pontificali plurimum differentem. Erat enim in modum parvi calamati, vel cassidis modicae, medietatem verticis excedens, dicebaturque manephei, habens vittas, quae involutae saepius nectebantur, ne facile laberetur, habens desuper aliud velamen byssinum, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
pilgo cadmmsiam nocnt i abanen crae łai
satdotale rocũdũ polimita arte excocto pur¬
ura iacuactoq ꝯtęxtũ. ita ut flores atq
eo bisso rotũdũ nͣ srera media caput
regens sacdotate ⁊ ĩ capite pata uitta ꝯsfr¬

Expanded text:
lgo camisiam vocant. Abaneth cingulum sacerdotale rotundum, polimitica arte, ex cocco, purpura hyacinthoque contextum, ita ut flores atqueex bisso rotundum, quasi sphera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta
Abbreviated transcription (Latin):
O machil ꝑd ẽ tumnca talaris tota
rnicd mala. Q ephot ꝗd int̾ p̾tat᷑ lacnie
qͣtior coloribus ⁊ auro tinicextũ habens
uta hamero lapides dnos searagdinos
es ꝯclusos ĩ quibꝰ sculpta erant noia pa
aat udinẽ ꝑalme ꝑ q̃drũ. cui itepti

Expanded text:
 MACHIL est tunica talaris tota punica mala. Ephod, quod interpretatur Latine quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina pmagnitudinem palmi per quadrum, cui intexti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩposint ei suꝑ humĩale ⁊ cmnxit eũ scdm̃ fac¬
taram suꝑ hum̾alis. ⁊ ĩposuit suꝑ eũ logion
et mitram ĩposint suꝑꝑ caput etus. ⁊ suꝑ
mitͣm in fronte ip̃ius lamiã auream ĩ
qua sculptũ erat nomen dei. Septẽ si
p̾dicca enunies instͤlãta pontificalis ornatꝰ¬
ĩnenes .i. tumcã byssinã zoniam tumicã
minã auream. qͥbus si fẽĩnalia linea que
rita sacro ctͣ renes pontificis stͥngebant᷑
adieceris occo sũt sac̾dotalia indum̃ta¬
qr a collo usq ad talos extendit᷑. q̃ ĩ nouo
aptata nͥ suꝑfluũ ant d̾untũ dissobutũ
ĩ ita sac̃dotis esse deb̾e ostãdit. hec ob

Expanded text:
posuit ei superhumerale, et cinxit eum secundum facturam superhumeralis, et imposuit super eum logion, sed mitram imposuit super caput ejus, et super mitram in fronte ipsius laminam auream, in qua scriptum erat nomen Dei. Septem si praedicta enumeres instrumenta pontificalis ornat byssinam, zonam, tunicam laminam auream, quibus si feminalia linea, quae ritu sacro circa renes pontificis stringebantur, adjeceris, octo sunt sacerdotalia indumentaquia a collo usque ad talos extenditur, quae in novo aptata, nihil superfluum aut dissolutum in vita sacerdotis esse debere ostendit. Haec ob