comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uibꝰdam autẽ nationib sua
cuiq ꝓpria uestis ẽ ut parchiˢ¬
sa raba re. gallis linnae. germanis
renones. ispanis stringes. sardis ma.¬
struce. sarabare gt̃ fluxa ac sinuosa
uestimenta. de quib legit᷑ indani¬
ele. et sa raba re eoꝵ non fc̃ ĩmu¬
tatȩ. & publius. ut quidergo in
uentre guo parchi sa rabaraᷤ suspẽ.¬
derunt: Apud qͦsdam autẽ sarrabare.
q̃dam capitũ tegmina nuncupant᷑.
qualia uidemꝰ in capite magoꝵ pic¬
ta. Linnaȩ saga quadra et mollia
St̃. de quib plautus. linna cooꝑta
ẽ textrino gauͥa. Renones st̃ uela.¬
mina humeroꝵ et pectoris usq
umbilicũ. atq in tortis uillis adeo
hispida. ut imbrẽ respuant quos
uulgo reptos uocãt eo qd̃ longito¬
do iulloꝵ quasi reptat. Dequib sa¬
lustius germam intectũ renonib
corpus tegunt. dicti autẽ renones
a reno germanie fluuio. ubi his fre¬
q̃nter utunt᷑. Manstruca uestis g̃¬
manica ex pesliculis ferarũ. de qua
citero. proscauro. quẽ purpura re¬

Expanded text:
uibusdam autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthsarabara, Gallis lenae, Germanis rhenones. Hispanis stringes. Sardis mastrucae. 2. Sarabara sunt fluxa ac sinuosa vestimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sarabara eorum non sunt immutata. Et Publius: Ut quid ergo in ventre tuo Parthi sarabara suspenderunt? Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta. 3. Lenae, saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautus: Lena cooperta est textrina Gallia. 4. Rhenones sunt velamina humerorum et pectoris usque 454 ad umbilicum, atque intortis villis adeo hispida, ut imbres respuant, quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum, quasi reptat. De quibus Sallustius: Germani intectum rhenonibus corpus tegunt. Dicti autem rhenones a Rheno Germaniae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. Mastruca, vestis Sarda ex pelliculis ferarum, de qua Cicero pro Scauro: Quem purpura re
Abbreviated transcription (Latin):
rapam. Napo caulis ex duob oleri.¬
b compositũ nom̃ habet. qr dũ sie
sapore napo similis ñ in radice. sed
intirsum condesersut caulis sina¬
pis appellat᷑ qd̾ foliis fit similis na¬
pis. Rafanũ greci nos radict̃ uocaq.
eo qd totus deorsum nitie dũ reliqͥ
olera in summa magis ꝓfiliunt. cuiꝰ
semine macerato qͥsquis suas manꝰ
infecerit serpentes impune tracta.

Expanded text:
rapam. Napocaulis ex duobus oleribrapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tracta
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius ampliꝰ ceteris olerib coalescit.
Id est crescit. Est autẽ gñale nom.
Omnis enĩ frutex caulis. Cima d̃r
uel arboꝵ. inqua ingens uirtꝰ na¬
turalis ẽ. Malua ex parte greco uo¬
cabulo appellat᷑. a potoi malisin. eo¬
qd̾ molliendi aluũ soluendiq nato¬
ram habeat. Cuiꝰ succo si qͥs se oleo
mixto ꝑungerit. ab apib negat᷑
feriri. folia eius ex oleo trita & im.¬
posita scorpionib credunt᷑ afferre
torporẽ. Pastinata uocata qd eius
radix p̃cipuus pastus sit hominib
Est enĩ odoratu iocunda cibo delec¬
tabitis. Rapadicta ã rapiendo. idẽ
comp̃hendendo. Est autẽ radice am¬
plior napo sapore dulcior. et folio
tenui. Napus a similitudine rape
uocat᷑. nisi qd̾ folus lacior. et radici¬
b gustu subacrior ẽ. Nominis aut̃
ad finitas inutrisq inde pene cõis.
qd̾ utiũq semen in alterũ uicissĩ
mutat᷑. Nam rapa in alio solo. ut
emilianus ait ꝑbienniũ mutat᷑
innapo. alio uero napus transit in

Expanded text:
ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis enim frutex caulis dicitur.vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo appellatur ἀπὸ d molliendi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in alio solo, ut Aemilianus ait8, 2, per biennium mutatur in napum; alio vero napus transit in
Abbreviated transcription (Latin):
teᷤᷤ faciebant. ut qͥcqͥd occuite in t̾arũ
uicẽ scͥpturas significare uellẽt: nũo scͥ¬
berent. Testis ẽ brutꝰ. qui in his litteriꝰ
ea que aucturꝰ erat. notabat. aliis igno¬
gͦtꝰ. ad filiũ. Qm̃ ĩ qͥt ĩnum̃abilia acci¬
dunt assidue que scribe alterutrũ oppor¬
tiat. et ẽẽ secreta: habeamꝰ inter nos taleᷤᷤ
unaqͣq litt̃a scͥbamꝰ seqñtẽ. hoc mͦ. ꝓ ab.¬
siᷤ ũbis scribebant: De notis digitorum.
qͥb secum taciti ꝓculq distantes.
collocunt᷑. sict̃ ẽ mos militaris ut qͦciẽs
consentit exercitꝰ. qr uoce ñ pot̃. manu
ꝓmittat. alii qr uoce ñ pos st̃: gladioꝵ
motu salutant. Enmꝰ de qͣdã impudica.
Quasi inchoro pila ludens dotatĩ dat sese
& cõmunẽ facit. aliũ tenet. alii annuit.
alibi ẽ manus õccupata alii ꝑuellit pe¬
dẽ. aliidat anulũ expectand̃ alabris. ali¬
um inuocat. cũ alio cantat attñ aliis digito
datlitt̃as. Et salomon annuit ocło. terit

Expanded text:
res faciebant, ut quidquid occulte invicem per scripturas significare vellent, mutue scriberent. Testis est Brutus, qui in his litteris ea quae acturus erat notabat, ignogustus ad filium; quoniam, inquit, innumerabilia accidunt assidue, que scribere alterutrum oportet et esse secreta, habeamus inter nos notas, una quaque litera scribamus seqversis verbis scribebant. CAPUT XXVI. De notis digitorum. quibus secum taciti proculque distantes colloquuntur, sicut mos est militaris, ut quoties consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat, alii quia voce non possunt, gladiorum nutu salutant. 2. Ennius de quadam impudica: Quasi in choro pila ludens 42 datatim dat sese et communem facit. Alium tenet, alii adnudat, alibi manus est occupata, alii pervellit pedem, alii dat annulum spectandum a labris, alium invocat, cum alio cantat, attamen aliis dat digito litteras. Et Salomon: Annuit oculo, terit
Abbreviated transcription (Latin):
agendũ ut canes inuicis ut in plateiꝰ.
dicti ab epicuro qdam philophoso ama¬
tore ulanitatis. nõ sapientiȩ qͦm oẽ ipsi
phuosophi porcũ nominauertiqͥ qͣsi uo¬
lit tãs in ceno carnali uoluptates cor¬
poris sũmũ bonũ asserẽs. Qm eciã dixit
nuuia diuma ꝓuidentia instructũ esse
aut regimundũ. sed originẽ eiꝰ ãthomis
idẽ insecabilib aut solidis corporibꝰ as¬
signauit. quoꝵ fortuitis concursionibꝰ
uniu̾̃sa nascunt᷑ et nata st̃. Asseit̃ enĩ¬
nicħ d̃m agere. omĩa constare ex corꝑib.
animã nicħ aliud ẽẽ qͣm corpꝰ. Unde &
dixit. Non ero postqsm mortuus fuero.
Ginnosophiste nudi ꝑ opacas indie so¬
litudines ꝑhibentur philosophari ad¬
hibentes tm̃ genitalib tegmina. Ginno
enĩ ex eo dictum ẽ qd̾ iuuenes nudi excer.¬
cent᷑ in palestra. ubi pudenda sola tm̃
oꝑiunt᷑. hii et agñando se cohibeãt.¶Theo¬
logi antẽ idem st̃ qui et phisici. Dictiã

Expanded text:
agendum, ut canes in vicis vel plateis. agendum, ut canes in vicis vel plateis. dicti ab Epicuro quodam philosopho amatore vanitatis, non sapientiae, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt, quasi volutans in ceno carnali, voluptatem corporis summum bonum asserunt: qui etiam dixit, nulla divina providentia instructum esse aut regi, mundum; sed originem rerum atomis, est insecabilibus ac solidis corporibus assignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascuntur et nata snihil agere; omnia constare corporibus: animam nihil aliud esse quam corpus. Unde et dixit: 'Non ero, posteaquam mortuus fuero.' Gymnosophistae nudi per opacas Indiae solitudines perhibentur philosophari, adhibentes tantum genitalibus tegmina. Gymnasium enim ex eo dictum est, quod iuvenes nudi exercerentur in campo, ubi pudenda sola tantum operiunt. Hi et a generando se cohibent. Theologi autem idem sunt qui et Physici. Dicti autem
Abbreviated transcription (Latin):
cis phisici dicti eo qd de naturiꝰ t᷑ctant. sla¬
rib disputant NLogiciautẽ qi in naturiˢ
logos dr. Diisi st̃ autẽ et hĩ inheresib̾
sins. habentes q̃dã nomina ex auctorib¬
sins. ut platonici. epicurei. pitagorici.
Alii a locis conuentidoꝵ et stacionũ fuaꝵ
ut ꝑhipatetici. stoici. achademici. pla¬
tomiti. a platone philosopho dicti hii
animarũ creatorẽ ẽẽ đm corpoꝵ angło ᷤᷤ
assert. pꝰ multoꝰ annoꝵ cculos. indũisa
corpora redire aĩas dict̾ Stoici a loco di¬
cti. porticꝰ enĩ fuit athenis qͣm aray
erant gesta sapientiũ atq uiroꝵ forci¬
um historie. In hac porticu sapientes
pbilosophabant᷑ ex qua et stoici dicti
St̃. Grece enĩ porticꝰ stoa d̾r. hanc sectã
primꝰ zenon instituit. hii negant sine
tũ uniforme ẽẽ assert̃. dicentes. Sic enĩ¬
ille nocens erit qui paleas furatꝰ fũit:
qͣm qui aurũ. qͥ mergũ occiderit: qͣm
qui equũ. Non enĩ animal crim̃: szaĩus

Expanded text:
i dicti, quia de naturis tractant. Eribus disputant. Logici autem, quia naturis . Divisi sunt autem et hi in heresibus suis, habentes quedam nomina ex authoribus, ut platonici, epicurei, pythagorici. Alii a locis conventiculorum et stationum suarum, ut peripatetici, stoici, academici. Platonici a Platone philosopho dicti: hi animarum creatorem esse deum, corporum angelos asserunt et per multos annorum circulos, in diversa corpora redire animas dicunt. Stoici a loco dicti: porticus enim fuerant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex qua et Stoici dicti sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zeno instituit. 9. Hi negant sine tum uniforme esse asserunt, dicentes: Sic ille nocens erit qui paleas furatus fuerit, quam qui aurum; qui mergum occiderit quam qui equum; non enim animal crimen, sed animus
Abbreviated transcription (Latin):
enelit̾taꝵ materies parnuloꝵ nu
mord̾ia sensꝰ. quarũ studiũ pͥmi g̃ci tra¬
didios e ꝓtunt᷑. Greci autẽ et tusci pͥmũ
ferro inceris. scpsert. pꝰea romã uissert̃.
ne grapbiũ ferreũ quis haberet. Unde
et apud scribas dicebat᷑. Cerã ferro ne
cedite. pꝰ ea institutũ ẽ. ut cera ossib
q aremꝰ os seo. Graphiũ autẽ grece La¬
tine scriptoriũ dicit᷑. Nam graphia scͥp

Expanded text:
e litterarum materies, parvulorum nutmordia sensus. Quarum studium primi Graeci tradidisse produntur. Graeci autem et Tusci primum ferro in ceris scripserunt; postea Romani iusserunt ne graphium ferreum quis haberet. Unde et apud scribas dicebatur: 'Ceram ferro ne caedito.' Postea institutum ut cera ossibusque aremus osseo. Graphium autem Graece, Latine scriptorium dicitur. Nam γραφή sc
Abbreviated transcription (Latin):
ampania in q̃ ẽcapua.
Tusciacum. umbria. Emiua.
F laminia. inqua ẽ Nauenna.
Picenum. ligͣia in qͣ ẽ medtiolañ.
Uenecia cũ istris in qͣ ẽ aqͥleia
Alpes scociȩ. Samniũ. Apulera cũ
Oalabria. inqua ẽ tarentus.
Brucia cũ lucania. Rocia . tͭ.
Rocia scda. Sicilia. Sardinia
Corsica. Alpes grecie

Expanded text:
Campania in qua est Capua. Tuscia cum Imbria. Emilia. Flaminia, in qua est Ravenna. Picenum. Liguria, in qua est Mediolanum. Venetia cum ystris, in qua est Aquileia. Alpes Cotie. Samnium. Apulia cum Calabria, in qua est Tarentus. Bruttia cum Lucania. Retia prima. Retia secunda. Sicilia. Sardinia. Corsica. Alpes Graie
Abbreviated transcription (Latin):
MeT Ro poli si
Ciuitas. dequensium.
Ciuitas aptensium.
Ciuitas Regensium.
C ui foronuliensis
Cũi Sigestericorum
Ciũ Antipolitana.
Prouincie alpiũ mariti¬

Expanded text:
metropolis ciuitas Aquensium ciuitas Aptensium ciuitas Regensium ciuitas Foroiuliensium ciuitas Segesteriorum ciuitas Antipolitana. Prouincia alpium Mariti
Abbreviated transcription (Latin):
topolis dicta ẽ. Prima oẽ remis et sa¬
gittis claruit. primalitt̃is uira fĩxit.
peima turmas eq̃stres docuit. studiũ
musicũ abideis dactilis in ea ceptũ.
capris copiosa. ceruis eget lupos ⁊ uut¬
pes aliaq feraꝵ noxia nusqͣm gignit.
serpens ibi nulla. nulla noctua. et ĩue.¬
niat᷑ statĩ emorit᷑. larga autẽ uitibꝰ.
arborib dĩptãmꝰ herba increta nasc̾r.
et alimos. q̃ ad morsa diurnã famẽ ꝓ.¬
hibet. Sfalangos autẽ uenatoꝰ gignit.
ang̾co. et ꝑicloso mari seꝑata. ⁊ ab¬
idos i lasi grece dicta. qd̾ sit introituᷤ
ellespõnti maris. ubi xerses pontem
ex nauib fecit. et ing̾ciam transiĩt cho.¬
os insula ad iacens ꝓuincie attice. ĩ qͣ
ippocras medicꝰ natꝰ ẽ. que ut uarro testiᷤ
ẽ arte lamfitii pͥma in ornam̃to femi.

Expanded text:
atompolis dicta est. Prima etiam remis et saatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit: prima litteris jura finxit: equestres turmas prima docuit: studium musicum ab idaeis dactylis in ea coeptum: capris copiosa, cervis eget: lupos et vulpes, aliaque ferarum noxia nusquam gignit: serpens nullus ibi, nulla noctua, et si invehatur, statim emoritur. Larga est vitibus et arboribus. Dictamnus herba in Creta nascitur, et alimus, quae admorsa diurnam famem prohibet, phalangos autem venenatos gignit, angusto et periculoso mari separata, et Abydos Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem ex navibos insula adiacens provinciae Atticae, in qua Hippocrates medicus natus est; quae, ut Varro testis est, arte lanificii prima in ornam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o hoĩes tenẽt. In hac insula dict in
uno anno duas. ẽẽ estates. et duas
hiemes. et his florib u̾nare locũ. uti.¬
lis insuia indie. uirens om̃i tẽpe folia.
hucusq occeam insulȩ. Itẽ insule q̃ ab
ab ellesponto usq gades in mari mag.¬
no st̃ constitutȩ. Ci prus insula aciui¬
tate cipro q̃ mea ẽ. nom̃ accepit ap̃aẽ
et pafen ueneri consecrata. Incarpacio
mari uicina austro. famosa qͦndã di¬
uitiis et maxime eris. ibi enĩ prima hꝰ
insula pars ẽ iu̾ngens cͣc peloponensẽ.
hec pͥmũ atemꝑie celi macareson ap¬
pellata ẽ. Deinde creta dicta. a crete qͦ¬
dam indigena qͣm aiunt unũ cureta¬
rũ finos e. a quib iupiter ibi absondit᷑
ẽ &e enutrit᷑. Est autẽ insula grecie ⁊̃¬
ter ortũ et occasũ longissimo tracty
porrecta. Aseptentone g̃tiȩ estib ab
austro egiptiis undis ꝑtus a. fuit aũ
qͥndã centũ uibib nobilis. Unde ⁊ cen¬

Expanded text:
vero homines tenent. In hac insula dicunt in vero homines tenent. In hac insula dicunt in uno anno duas esse aestates et duas hiemes, et bis floribus vernare locum. Tiles insula Indiae, virens omni tempore folia. Hucusque Oceani insulae. Item insulae quae Hellesponto usque ad Gades in mare Magno sunt constitutae. Cypros insula a civitate Cypro, quae in ea est, nomen accepit; ipsa est et Paphos Veneri consecrata in Carpathio mari, vicina Austro, famosa quondam divitiis, et maxime aeris. Ibi enim prima huiinsula pars est vergens in Peloponnesum. Haec primum a temperie coeli Macaronesum appellata est: deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a quibus Jupiter ibi absconditus est et enutritus. Est autem insula Graeciae inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Graeciae aestibus, ab austro Aegyptiis undis perfusa: fuit autem quondam centum urbibus nobilis, unde et Hec
Abbreviated transcription (Latin):
ex his insule cognominate. distant
autẽ ã continenti t̾ra bidui nauigatõ¬
ne. Esperidũ insule uocatȩ. aciuitate
esꝑide. que fuit in fines mauritanie.
Sunt enĩ ultra gorgõt es site. sub athi¬
lanteũ litus. in intimos maris smꝰ. ĩ qͣ¬
rum ortis fingc̃ fabule draconẽ ꝑ ui¬
gilẽ aurea mala sernantẽ. fert᷑ enĩ ibi
emari estuariũ adeo sinuosis tortuo¬
sum ut uisentib ꝓcul ⁊apsus angue.¬
os imitet᷑. Crisȩ et argire insule mĩ
dico site occeano ad eo fecundȩ copia¬
metalloꝵ ut plerisq eas aureã supfici
em et argñteã hr̃e ꝓdidint. Unde et uo¬
cabula sortite st̃. Tabrona insula ĩdie
subracens ad eusum. ex qͦ occeanꝰ indic᷑
incipit. patens in longitudĩe octingẽ¬
tis septuaginta qͥnq milib passuũ.
in latitudme sexcenta iginti qͥnq
milia stadioꝵ Scindit᷑ amni int̾fluo.
tota margaritis repleta: ⁊ gẽmis. par᷑
eiͦ bestiis et elefantis repleta ẽ. partẽ

Expanded text:
ex his insulae cognominatae. Distant ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate Hesperide, quae fuit in fines Mauretaniae. Sunt enim ultra Gorgadas sitae sub Athlanteum litus in intimos maris sinus; in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem. Fertur enim ibi e mari aestuarium adeo sinuosis lateribus tortuosum ut visentibus procul lapsus angueos imitetur. Chryse et Argyre insulae in Indico Oceano sitae, adeo fecundae copiametallorum ut plerique eaem et argenteam habere prodiderint: unde et vocabula sortitae sunt. Taprobana insula Indiae subjacens ad Eurum, ex qua oceanus Indicus incipit: patens in longitudine octingentis septuaginta quinque millibus passuum, in latitudine sescenta viginti quinque milia stadiorum. Scinditur amni interfluo; tota margaritis repleta et gemmis: pars eius bestiis et elephantis repleta est, partem
Abbreviated transcription (Latin):
et unde tirrem maris faucib occean
estꝰ inmittit᷑. Est añ a continẽti tra cẽ¬
tum uiginti passib diuisa qͣm tyria
rubro ꝓfectimare occupantes in lin¬
gia sua gades. ⁊d ẽ septem nõiauert
ꝓ eo qd̾ cͥcum septasit mari. Nascit᷑
mea arbor similis palme. cuiꝰ gũmis
infectum uitrũ cerauniũ gẽmã reddit.
fortunatarũ insule uocabulo suo sig̃cãt
omĩa fere bona qͣsi felices. et beate
fructuũ ubertate. Sua enĩ apte natura
p̃ciosarũ poma siluaꝵ parturiũt. for¬
tuitis uitib iuga colliũ uestiunt᷑. ad
herbaꝵ uicẽ messis et holus uulgo ẽ.
Unde gentiliũ error. et scłariũ carmina
poetaꝵ ꝓpt̾ soli fecunditate. easdẽ eẽ
paradisũ putauert᷑. Site st̃ autẽ in
occeanũ contra leuã mauritanie. oc.¬
ciduo ꝓximȩi &e inter se interiectoma¬
ri discrete. Gorgodes insule occeani
qͣs incoluert̃ gorgones femine. aliti ꝑ¬
nicitate hirsuto. et asperocorpore &

Expanded text:
et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani aestus inmittitur. Est autem a continenti terra centum viginti passibus divisa, quam Tyrii a Rubro profecti mare occupantes in lingua sua Gadir, id est septam, nominaverunt, pro eo quod circumsepta sit mari. Nascitur in ea arbor similis palmae, cuius gummis infectum vitrum ceraunium gemmam reddit. Fortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ubertate. Sua enim aptae natura pretiosarum poma silvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga collium vestiuntur; ad herbarum vicem messis et holus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse Paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauretaniae, occiduo proximae, et inter se interiecto mari discretae. Gorgades insulae Oceani quas incoluerunt Gorgones feminae aliti pernicitate, hirsuto et aspero corpore; et
Abbreviated transcription (Latin):
portata inde terra qͣtiaqͤ gentiũ uecta
sit. augues illico ꝑunit. Tile uitima
insula occeam int̾ septentͥonalẽ. ⁊ oc¬
cidentalẽ plagã. uitra britanniã. aso¬
le nom̃ hñs. qi in ea estiuũ solsticium
sol faciat. et nullus ultra eã dies est.
unde et pigrũ concretũ ẽ nom̃ eiꝰ mare.
Onchades insule occeam ĩt̃britãmã
posite nũo triginta tres. quaꝵ uigĩ¬
ti deserte st̃. tredecĩ incolunt᷑. Scoci¬
a eadẽ et hiberna ꝓxima britanniȩ¬
insula. spacio t̾raꝵ angͦtior. s situ fe¬
cũdior. hec ab affrico inboreã porrigit᷑.
Cuiꝰ parte̾ pͥores. hib̾mã et cantabriã
occeanũ intendt᷑. Unde. ⁊ hib̃nia dicta.
pis nulla. ad eo ut aduectos inde pul¬
ueres seu lapillos si quis alibi sparse¬
rit intra aluearia examina fauos de¬
serant. Gades insula in fine betice ꝓ¬
uincie sita. que dirimit. europã ab af¬
frica in qua herculis colũpne uisunt̃.

Expanded text:
portata inde terra quoquo gentium vecta portata inde terra quoquo gentium vecta sit, angues illico perimit. 4. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem, et occidentalem plagam ultra Britanniam, a sole nomen habens, quia in ea aestivum 171 solstitium sol facit, et nullus ultra eam dies est; unde et pigrum, et concretum est ejus mare. 5. Orchades, insulae Oceani, ultra Britanniam positae numero triginta tres, quarum viginti desertae sunt, tredecim coluntur. 6. Scotia, eadem et Hibernia insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigitur. Cujus partes priores Iberiam, et Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Ibernia dicta. pis nulla, adeo ut advectos inde pulveres seu lapillos si quis alibi sparserit inter alvearia, examina favos deserant. Gades insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
gia troia. sic̃t ingallia cantabria. as¬
truria. Arectorib autẽ regio nũcu¬
pata ẽ cuiꝰ partes t̾ritoria sunt. Ter¬
ritorm̃ autẽ nocatum qͣsi teꝰ ł ritori¬
um. tritum bob et aratro. Antiqͥenĩ
sulco ducto et poss cosionũ et fritori¬
orum tunites designabant. De insuliꝰ
Ex his quoq notissime et maxime
quas plurnm ueterũ sollerti studio
indicauert. notande gc̃. Britanna
occeam insula interfuso mari toto
orbe diuisa auocabulo suegentis cog.¬
nominata. hec adũsa gallaꝵ parte
ad ꝓspectũ ispame sita ẽ. Circuitꝰ eiuᷤ
qͣdragesies octies septuaginta qͥnq
milia. multa et magna flumina ĩ ea.
fontes ca lidi. metaslatoꝵ larga. et
uaria copia. Gagates lapis ibi płimꝰ.
et margarite. Tanatos insula oeceani
freto galnȩ. et abritannia estinarlo te.¬
nui separata. frumentariis campis. &
gleba uberi. Dicta autẽ tanatos amor¬
de serpñtiũ. quos dum ip̃a nesciat as¬

Expanded text:
gia Troia; sicut in Gallicia Cantabria, Asgia Troia; sicut in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cuius partes territoria sunt. Territorium autem vocatum quasi tauritorium, tritum bubus et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites designabant. De insulis . Ex iis quoque notissimae et maximae, quas plurimi veterum solerti studio indagaverunt, notandae sunt. 2. Britannia, Oceani insula, interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec in aversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus ejus quadragies octies septuaginta quinque millia; multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia. Gagates lapis ibi plurimus, et margaritae. 3. Thanatos, insula Oceani, freto Gallico a Britannia aestuario tenui separata, frumentariis campis, et gleba uberi. Dicta autem Thanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, as
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m nom̃ auctoris. Inde diriuatũ ẽ no¬
m̃ ꝓuincie ex quo accidit ex uno ho¬
mine noĩari. ⁊ ciuitatẽ. &e regionẽ. ⁊ gẽ¬
tẽ. Puinciȩ autẽ ex causa uocabłm ac¬
ceper̃t. Principat᷑ꝰ nãq gentiũ qͥ ad re¬
ges alios ꝑtinebat. cum in ius suũ
romani uincendo. redigebãt. ꝓculpo¬
sitas regiones: ꝓuintias appellauer̃t.
Patria autẽ uocata qd̾ ꝯmunis sit om¬
Nam loca. et t̾re spacia. ĩ orbe t̃raꝵ.
multã in se ꝯtinẽt ꝓuintiaꝰ. Sict̃ ĩ cor¬
pore locꝰ ẽ pars una multa ĩ se ꝯtinẽs
m̃bra. sict̃ et domꝰ mutta in se hñs cu¬
bicula. sic t̃re et loca dñr t̾raꝵ spatia.
qͦrum partes st̃ ꝓuintie. sict̃ in asia
frigia. ingallia retia. in hispania. be¬
tica. Nam asia locus ẽ. ꝓuintia asie fri¬
gia. troia regio frigie. llium ciuitas tro¬
ie. Item regiones partes gt̃ ꝓuintiarũ
quas uulgꝰ ꝯuentus uocat. sic̃t infri¬

Expanded text:
ipsum nomen auctoris, unde derivatum est noipsum nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit ex uno homine 169 nominari, et civitatem, et regionem, et gentem. Provinciae autem ex causa vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appellaverunt. Patria autem vocata quod communis sit omnam loca et terrae spatia in orbe terrarum multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est pars una, multa in se continens membra; sicut et domus, multa in se habens cubicula: sic terrae et loca dicuntur terrarum spatia, quorum partes sunt provinciae; sicut in Asia Phrygia, in Gallia Raetia, in Hispania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troia regio Phrygiae, Ilium civitas Troiae. Item regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phry
Abbreviated transcription (Latin):
mine claudit᷑. płimas hñs gentes di¬
siso nultu. et monstruosa sp̃e horri¬
biles. ferarũ q̃q et serpñtiũ refertaẽ
multitudine. Illic qͥppe rinosceros bes¬
tia et camelopardꝰ. basiliscꝰ. dracones
ingentes. ex quoꝵ cerebro gẽme extra.¬
St̃ ethiopie. una sõlis ortum alt̾a cͥca
occasum in mauritania. Extratres ã
partes orbis qͣrta pars trans occeanũ
interior ẽ. in meridie. que solis ardo
re incognita ẽ nobis. In cuiꝰ finib an¬
tipodes fabulose inhabitare ꝓdunt᷑.
ꝓrimo autẽ ispanie mauritanra ẽ. De¬
inde numidia. hinc regio carchaginẽ¬
sis. postiͣms getubiã accipimꝰ. pꝰ eam
echiopram. inde loca exusta solis ardo¬
rib. Sciendũ sane qd̃ q̃dam ꝓuincie
pͥmũ de nõie actoris appeliate st̃. p̃ca
ãꝓunnicia gentis nom̃ ẽ fc̃m. nã abi¬
Talo ttabia. et rurs ab italia italus.
et sic utimñ ipso noĩt gentes qͣm̃ fint

Expanded text:
mine clauditur; plurimas habens gentes, dimine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quoethiopiae, una circa solis Ortum, altera circa Occasum in Mauritania. 17. Extra tres autem partes orbis, quarta pars trans Oceanum interior est in Meridie, quae solis ardore nobis incognita est, in cujus finibus Antipodes fabulose inhabitare produntur. Proxima autem Hispaniae Mauritania est, deinde Numidia, inde regio Carthaginensis, post quae Getuliam accepimus, postea Aethiopiam, inde loca exusta solis ardoribus. 18. Sciendum sane, quod quaedam provinciae primum de nomine auctoris appellatae sunt, postea a provincia gentis nomen est factum; nam ab Italo ITALIA, et rursus ab Italia ITALUS, et sic utimur ipso nomine gentis, quomodo fuit
Abbreviated transcription (Latin):
uincie ciuitate uocata ẽ. hec ultima
affricȩ ex surgit amontib septẽ hñ
ab oriente flum̃ maluã. a septentͥ¬
one mare gatitanũ. ab occiduo oc¬
ceanũ athalanticũ. a meridie gau¬
lalias gentes. usq ad occeanũ esꝑi¬
um ꝑerrantes. Regio gignẽs feras.
simias. dracones. et structione. o¬
limetiã. & elefantis plena fuit. &ͦ
sola nẽ india parturit. Garamãtis
regionis caput: garama oppidũ fus
Est autẽ int̾ renensem et echiopram.
ubi ẽ fons. qui friget calore diei ⁊ ca¬
let frigore noctis. Ethiopra dicta aco.¬
lore popłorum. qͦs solis uicinitas te¬
net. Demiq ium sideris ꝓdit hominũ
color. Est enĩ ibi iugis estꝰ. Nã qͥcqͥd eiꝰẽ
sub meridiano cardine ẽ. cͥca occiduũ
ad orientalẽ plagam uͦ deserta. ciiꝰ sit̾
ab occiduo athlantis montis ad orien¬
tem.auisq in egipti fines porrigit᷑. ame¬
ridie Occeano.a septemtrione. nilo flo.¬

Expanded text:
rovinciae civitate vocata est. Haec ultima rovinciae civitate vocata est. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flu
Abbreviated transcription (Latin):
sem. a meridie ethiopũ gentes. regi¬
o campis p̃pinguis. ubi autẽ siluest
ẽ feras educat. ubi iugis ardua eqͦs
et onagros ꝓcreat. eximio autẽ mar¬
more p̃dicat᷑. qd̾ numidicũ ar. ht̃ a¬
urbes p̃cipuas. ippone. regiũ et sufi¬
cadam. Mauritana uocata ã colore
populoꝵ. ẜtͤci enĩ nigrũ mauron
uocant. Sic̃t enĩ gallia a candore po¬
puli: ita mauritana ã nigredine no¬
men sortita ẽ. Cmꝰ prima ꝓuintia
mauritama sitifensis ẽ. que sitifin
habuit oppidũ. a quo et uocabulũ tra¬
xiose regio ꝑhibet᷑. Mauritama ũo
cesariensis. coloniȩ cesariȩ ciuitas fo¬
it. et nom̃ ꝓuincie ex eadatũ. ut re
lique gͥ ꝓuincie sibi iuncte. ab oriẽ¬
te numidiã hñt. asep̃trione mare
magnũ. ab occasu flum̃ maluam.
a meridie montẽ astreͥxiũ. qui diuidit
inter fecundã t̾ram et harenas iacẽ¬
tes usq ad occeanũ. Mauritanatĩ¬
gintina a tingi mełpolitana huiꝰ ꝓ¬

Expanded text:
sem, a meridie Aethiopum gentes: regisem, a meridie Aethiopum gentes: regio campis praepinguis. Ubi autem silvestris est, feras educat; ubi iugis ardua, equos et onagros procreat; eximio etiam marmore praedicatur, quod Numidicum diciturbes praecipuas, Hipponem regium et Rusicadam. Mauritania vocata a colore populorum; Graeci enim nigrum mauron vocant. Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigro nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. Mauritania vero Caesariensis colonia, Caesaria civitas fuit, et nomen provinciae ex ea dictum. Utraeque igitur provinciae sibi coniunctae ab oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab occasu flumen Malvam, a meridie montem Astrixin, qui discernit inter fecundam terram et harenas iacentes usque ad Oceanum. Mauretania Tingitaniao a Tingi metropolitana huius p
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib una adrometꝰ uocat᷑. hec sub
tripolim patens passuũ ducenta uł
ampliꝰ milia fecunda oleis it glebiꝰ.
ita p̃pingis ut racta ibi semina ĩ¬
crementa pene centesimi fruges
renascant᷑. Tengis ubi carthago ma¬
gna. ipsaẽ et uera affrica inter bi¬
rantiũ ce numidiã sita. a septentͥ¬
ons mari siculo iuncta. ce a meridi¬
e usq ad getuloꝵ regionẽ porrecta.
Cuiꝰ ꝓtima queq frugifera st̃. ul¬
terior antẽ bestiis &e serpentib ple¬
na. atq onagris magnis in deser.¬
touagantib. Getulia autẽ affrice
pars medit̾ranea ẽ. Numidia ab
incolis passim uagantib sic uoca¬
ta. qd̾ nullã certã haberẽt sedem. Mã
lingua eoꝵ incertȩ sedes et uage ny
mide dñr. Incipit autẽ a flumine
amisiga. et in rengitanũ iunitẽ de¬
sinit. habens ab ortu sirtes minoreᷤ.
a septemtͥone mare qd̾ intendit sar¬
diniã. ab occasu mauritaniã satifen¬

Expanded text:
ex quibus una Hadrumetum vocatur. Haec sub ex quibus una Hadrumetum vocatur. Haec sub Tripoli est, patens passuum ducenta vel amplius milia, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis ut iacta ibi semina incremento pene centesimae frugis renascantur. Zeugis, ubi Carthago magna. Ipsa est et vera Africa inter Byzacium et Numidiam sita, a septentrione mari Siculo iuncta, et a meridie usque ad Gaetulorum regionem porrecta; cuius proxima quaeque frugifera sunt, ulteriora autem bestiis et serpentibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Gaetulia autem Africae pars mediterranea est. Numidia ab incolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam lingua eorum incertae sedes emidia dicuntur. Incipit autem a flumine Ampsaga, in Zeugitanum limitem desinit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauretaniam Sitifen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincias. libiã eirinensẽ. pentapolĩ.
libra cirenensis in partes affrice. pͥma
ẽ a cirene urbe metropoli q̃ ẽ in eiꝰ fi¬
nib nũcupata. huic ab oriente egiptꝰ
ẽ. ab occasũ sirtes maiores. & tragodi¬
de. a septemtͥone mare libicũ. a meri¬
die ethiopia. ⁊ barbaroꝵ uarie nacio¬
&̃ basiliscos serpentes creãt. pentapo¬
lis gca lingua a qͥnq ciuitatib nũ.¬
cupata. idẽst berenice. centria. apol¬
lonia. ptholomais. ex quib ꝓtholonia.¬
is et berenice a regib noĩate st̃. Est pẽ
tapolis libie cirenensiadiuncta et eiꝰ
finib deputata. Tripolitanã quoq ꝓ¬
tuntiã greci lingua sua signant. de
numerotriũ magnarũ urbiũ. ocea
sa. brete. leptis magna. hec ht̃ abori¬
ente sirtes maiores. & trogodatas. a sep¬
temtͥone mare adriaticũ. ab occasu
bitantiũ ameridie getulos. et gara¬
ramantes. usq ad occeanũ ethiopitũ
ꝑtendentes. Bixancena regio ex duo¬
b nobilissimis oppidis nom̃ sortitaẽ.

Expanded text:
ica Libiam, Cerenensem Pentapolim, Libya Cyrenensis in parte Africae prima est a Cyrene urbe metropoli, quae est in ejus finibus nuncupata. Huic ab oriente Aegyptus est, ab occasu Syrtes majores et Troglodytae, a septentrione mare Libycum, a meridie Aethiopia et barbarorum variae natioam basiliscos serpentes creant. Pentapolis Graeca lingua a quinque urbibus nuncupata: id est Berenice, Ceutria, Apollonia, Ptolomais, Cyrene; ex quibus Ptolomais et Berenice a regibus nominatae sunt. Est autem Pentapolis Libyae Cyrenensi adiuncta, et in eius finibus deputata. Tripolitanam quoque provinciam Graeci lingua sua signant de numero trium magnarum urbium; Oeae, Sabratae, Leptis magnae. Haec habet ab oriente Syrtes maiores et Trogodytas, a septentrione mare Adriaticum, ab occasu Byzacium, a meridie Gaetulos et Garamantas usque ad Oceanum Aethiopicum pertendentes. Bizacenao regio ex duobus nobilissimis oppidis nomen sortita est,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o qd̾ ñ in orbe digeste. sed ꝓpt̃ scopłos
qui cͥca eandẽ gt̃ dictas putant cicladaᷤ.
hee in ellespontũ. inter egeum ⁊ male¬
um mare constitutȩ cͥcumdant᷑ cẽ pe¬
lago mirteo. St̃ aũ nũo omẽs qͥnqͣgita
tres tendentes a septentͥone ĩ meridiẽ
milia qͥngenta ab orienta: in occasõ
milia ducenta. Metropolis eaꝵ rodos
delos insuia inmedio cicladũ sita. Et
dicta delos fert᷑ qd̾ post diluiũ qd̾o.
gigi tẽporib notat᷑. cũ orbem multis
mensib continua nox inumbrasset.
ante omẽs fras radiis solis illumãta
est. sortitaq ex eonom̃ qd pͥma mani¬
festata fines et uisib. Nam delon g̾ci

Expanded text:
uod in orbem digestae, sed propter scopulos qui circa eadem sunt, dictas putant Cyclades. Haec in Hellesponto inter Aegeum et Maleum mare constitutae circumdantur etiam pelago Myrtoo. Sunt autem numero quinquaginta tres, tenentes a septentrione in meridiem milia quingenta, ab oriente in occasum milia ducenta. Metropolis earum Rhodos. Delos insula in medio Cycladum sita. Et dicta Delos fertur, quod post diluvium, quod Ogygi temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes terras radiis solis inluminata est; sortitaque ex eo nomen, quod prima manifestata fuisset visibus; nam δῆλον G
Abbreviated transcription (Latin):
citra qͣi citra t̾ras et ultra. uł qd̃ ultima
uel qd̾ ñ sit pꝰ hanc ulla. hoc ẽ aliat̾ra:
iouis filiũ qͥ menphin in egipto con
didit. ex cassiota uxore ꝓcreaese fil iã
libiam que pꝰea maffrica regnũ pos
mãt qͣi apͥcam. qd̾ sit apeita cęli uł so¬
li et Horroie frigoris. Alii dñt affricam
appellari. ab uno ex posteris abrahe de
cetura. qui uocatꝰ ẽ afer. de quo supra
meminimꝰ. Incipit autẽ a finib egip¬
ti ꝑgens uxta meridiẽ ꝑ ethiopiã. usq
athalantẽ montẽ. aseptentͥonali par

Expanded text:
circa, quasi citra terras, et ultra, vel quod ultima, vel quod non sit post hanc ulla, hoc est alia terra. ibus didit, ex Cassiopa uxore procreasse filiam Libyam, quae postea in Africa regnum possmant, quasi apricam, quod sit aperta coelo vel soli, et sine horrore frigoris: alii dicunt Africam appellari ab uno ex posteris Abrahae de Cethura, qui vocatus est Afer, de quo supra meminimus. Incipit autem a finibus Aegypti, pergens juxta meridiem per Aethiopiam usque ad Atlantem montem, a sep
Abbreviated transcription (Latin):
et honestũ. debet ẽẽ oratoris eloqͥ¬
um. Carere debet omĩb uiciis. tam ĩ
litt̃is. qͣm in u̾bis. qͣm oẽ in sentenciis.
In litteri᷑: ut iunctura apta et conue¬
niẽs sit. oe sic obseruandũ. ne p̃cedentis
sibi extrema uocalis: in eandẽ uocalẽ
pͥmã incidat ũbi seqͤntis. ut. feminȩ e¬
giptie: Que instructura melior fit. si cõ¬
sonantes uocalib applicẽt᷑. Eriũ cõlo
nantiũ qͦq que in se inse incidenteꝰ stri
error romuli. fugienda ẽ ⁊ consonãs. m.

Expanded text:
et honestum oratoris eloquium carere debet omnibus vitiis tam in litteris, quam in verbis, quam etiam in sententiis. In litteris, ut iunctura apta et conveniens sit; et sic observandum, ne praecedentis verbi extrema vocalis in eandem vocalem primam incidat verbi sequentis, ut 'feminae Aegyptiae'. Quae structura melior fit, si consonantes vocalibus adplicantur. Trium quoque consonantium, quae in se incidentes strid'error Romuli'. Fugienda est et consonans M
Abbreviated transcription (Latin):
minus ue capit mensura ẽ. sed ĩo hoc
nom̃ sp̃alit̃ sibi ad sumpsit. qͦt smen¬
sura sit ꝑfectinumeri. io ẽ denarii. mo¬
dius dictus ab eo qd̃ sit modo suo ꝑfec¬
tus ẽ autẽ mensura libraꝵ quadragĩ¬
ta quatuor io ẽ sȩctarioꝵ uiginti duoꝵ¬
Cinꝰ numeri c̃a inde tractata ẽ eo qd̃
in pͥncipio d̃s uiginti duo opera fece
rit.i. Nam pͥma die septẽ oꝑa fa̾cit
id ẽ mat̾iam informẽ angelos. lucẽ:
celos suꝑiores. t̾ram: aquã. atq aerẽ.
.n. Scd̃a die firmamentũ solem .iii.
tercia die quatuor. Maria semina.
sationes. atq plantaria .iiii. Qr̃ta
die tria. solem. lunã et stellas.u.Qͥn¬
dadie tria. pisces. et reptilia aquarũ.
oe uolatilia .ui. Sexta die quatuor be̾¬
tias. pecudes. reptilia terre: et hoĩem.
et facta st̃ omnia uiginti duo gña
in dieb sex. et uiginti duȩ gñatõneᷤ
st̃ ab adam usq ad iacob. Excuiꝰ se¬
mine nascit᷑ omnis gens ifraele⁊ ui¬

Expanded text:
minusve capit mensura est. Sed ideo hoc minusve capit mensura est. Sed ideo hoc nomen specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est denarii. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum quadraginta quattuor, id est sextariorum viginti duoCuius numeri causa inde tracta est, eo quod irit. Nam prima die VII opera fecit, id est, materiam informem, angelos, lucem, celos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quatuor, maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria, solem, lunam et stellas. Quinta die tria, pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quatuor, betias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nascit
Abbreviated transcription (Latin):
texta contra ignẽ resistat. & igne im.¬
posita ñ ardeat. sed splendore accep¬
to nitescat. et ẽ sciosi aluminis siłis.
ueneficiis resistẽs om̃ib et sp̃aliter
magoꝵ. Batractites similis ẽ teste
laminose sed scissisibilis. Galactitez
colore cmnereus. gustu suauis. s so no¬
catꝰ. qd̾ qͥddã de se lacteñ adtritꝰ dimit¬
tat. Obsiu̾s lapis iger ẽ translucidꝰ.

Expanded text:
texta, contra ignem resistat et igni intexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ senciat cruciatũ. Sarrophag̃ lapiꝰ
dictꝰ eo qd̾ corpora defunctoꝵ condita ĩ eo:
infra qͤd raginta dies absumunt᷑. soros
cttur autẽ introade fiss iliq uena scm¬
dit᷑. St̃ et eiꝰdem gn̾̃is inoriente saxa
que etiã iiuentib aiuigata erodt̃ corꝑa.
miciores autẽ seruandis corporib nec
absumendis. Ematites appellatꝰ: eo qd̾
cote resolutꝰ. in colorẽ ueniat sangniᷤ
Est autẽ ad modũ auri luidꝰ. ẽ ⁊ feru¬
gineus. nascit᷑ in uitima egipti. babi¬
lonia et hispania. Androdomatꝰ colore
niger. pondere et duricia insignis don¬
de ⁊ nom̃ traxit. p̃cipuus repperit᷑ ĩ af.¬
frica. Trahere autẽ in se argentũ uł es
dr. quiq attritꝰ ut emathites. ĩ colorẽ
redigitur sangͥmis. Iscistos inuenit᷑ in
ultimaͥ spania. croco similis c̃ lem ful¬
gore. facue fricabił. Amantos a ueterib
appeliatꝰ. eo qd̃ si ex ipso uestis fu̾it cõ¬

Expanded text:
ut non sentiat cruciatum. Sarcophagus lapis ut non sentiat cruciatum. Sarcophagus lapis dictus eo quod corpora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absumuntur; σάρξ citur autem in Troade, fissilique vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, in colorem redigitur sanguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit con
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ in flumine cuiꝰ nom ẽ pontꝰ. Ineqͥtia:
frigiꝰ lapis ex loco traxit uocabłm nascr̃
infrigia colore pallidꝰ mediocrit grauis.
Est autẽ globa pumicos a. uritur antea
uino ꝑfusꝰ. flatꝰq follib doneͤ rubescat
acrursꝰ dulci uino extinguit᷑. tnis uici¬
b tinguendis uestib ntilis. Siriꝰ lapiᷤ
a siria ubi repperit᷑ appellatꝰ. hic integer¬
fluctuare tradit᷑ cõminut᷑ mergi. Ara¬
bic᷑ similis ẽ eboris. sine ulla macula. hic
defricatꝰ adcͣautẽ succũ emittit croco simi¬
lẽ. ludaicꝰ lapis albꝰ ẽ. atq inscłsinate gͥrã¬
dis scripturis sub inuicẽ modulatꝰ. quas
grãmas appellãt. Samiꝰ a samo insula uͥ¬
repperit᷑ uocatꝰ. et ẽ grauis et candidꝰ po¬
liendi aurũ utilis. Menphitis uocatꝰ alo.¬
co egipti. ⁊ ẽ gẽmantis naturȩ. hic tritus
atq inhis que utenda ꝯt̃. ⁊ secanda ex a¬
ceto illinit᷑ ita obstupescere facit corpuꝰ.

Expanded text:
citur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia. citur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocabulum; nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extinguitur ternis vicibus, tinguendis vestibus tantum utilis. Syrius lapis a Syria, ubi reperitfluctuari traditur, comminutus mergi. 256 11. Arabicus similis est ebori sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem, succum dimittit croco similem. 12. Judaicus lapis albus est, atque in schemate glandis scripturis sub invicem modulatus, quas Gra vocatus: et est gravis et candidus, poliendo auro utilis. Memphitis vocatus a loco Aegypti; et est gemmantis naturae. Hic tritus atque in his quae urenda sunt et secanda ex aceto inlinitus ita obstupescere facit corpus
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ars humana molita ẽ qd gñtileꝰ
capti sacrilegio mirarẽt᷑. Deniq in qͥdã
extingueret. pariũs ꝑsicꝰ lapis paruiꝰ¬
aeris simulãs qͣlitatẽ cuiꝰpłimꝰ igniꝰ si qͥ¬
dem facile scintillas a se emittit. hic tenẽ¬
tis manũ si uehem̃tiꝰ p̃mat᷑. adurit ꝓpt̃
qd̾ ab igne nom̃ accepit. ẽ alius pͣdriꝰ uul¬
garis qͣm uiuũ lapidẽ appellãt. Ferro . łla-¬
pide ꝑcussus scintillas emittit: q̃ excipi.¬
unt fulgore. uel aliis fungia uł foliis edic̃.¬
to celerꝰ p̾bet ignẽ ht̃ uulgꝰ forͤarẽ petrã
appellat. Selinites. qͥ latine lunaris int̾pr̃.
eo qd̾ int̾iorẽ eiꝰ candorẽ cũ luna crescere
atq deficere auint. gignit᷑ in ꝑsida. dio n¬
siuis. lapis fuscus. et rubentib notiᷤᷤ sparsꝰ.
uocat᷑ autẽ ita. qi si aque mixtꝰ conterat᷑
uinũ flagrat. & qd̾ in illo mirũ ẽ ebrie¬
tati resistit. Traciꝰ niger et sonorus nas¬

Expanded text:
aliquid ars humana molita est, quod gentiles aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentur. Denique in templo exstingueret. 5. Pyrites Persicus lapis,aeris simulans qualitatem, cujus plurimus ignis: siquidem facile scintillas emittit; hic tenentis manum, 255 si vehementius prematur, adurit, propter quod ab igne nomen accepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro, vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sulphure, vel aridis fungis, vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant. Selenites, qui Latine lunaris interpretatur, eo quod interiorem eius candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mixtus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum est, ebrietati resistit. Thracius niger et sonorus; nas
Abbreviated transcription (Latin):
nes pasceret. pꝰea et passim inuentꝰ est
ẽ autẽ colore ferrugineᷤ s ꝓbat᷑ cũ ferro
adiunctꝰ. eiꝰ fecerit raptũ. Nam adeo ap̃p̃.¬
hendit ferrũ ut cathenã faciat anuloꝵ
Unde et eum uulgꝰ ferrũ uiuũ appellat.
liquorẽ quoq uitri ut ferrũ trahere đr
nuerit subuase argenteo. ferrũq super
argentũ posuerit. Deinde sulstmouẽte
manu cũ lapide fertũ cutsuͥ desciꝑ mo¬
uebat᷑. unde fc̃m ẽ. ut in qͦdam tẽplo fi¬
mulacrũ ferro pendere in aere uderet᷑.
Est quirpe et alius mechiopia magnes.
gagatis fluminis fluore reiecꝰ unde ⁊
nominatꝰ. licet inbritãnia sit pͣmꝰ. est
autẽ niger: planꝰ. leuis. et ardens igni
ad motus. fictilia exeo scripta ñ delent᷑.
incensus serpentes fugat. demoniacos
ꝓdit. uirginitatẽ dep̾hendit. mirũ q̃
accenditur a qͣ oleo restringit᷑ Abeston
arrhadie lapis ferrei coloris ab igne
nosn sortitꝰ eo qd̾ accensꝰ semel numqͣ
extinguit᷑. de quo lapide mechanics

Expanded text:
nes pasceret; postea et passim inventus. Est autem colore ferrugineus, sed probatur cum ferro adiunctus eius fecerit raptum. Nam adeo adprehendit ferrum ut catenam faciat anulorum: unde et cum vulgus ferrum vivum appellat. Liquorem quoque vitri ut ferrum trahere crenuerit sub vase argenteo, ferrumque super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est ut in quodam templo mulacrum ex ferro pendere in aere videretur. Est quippe alius in Aethiopia magnes, Gagatis fluminis fluore rejectus. Unde et nominatus, licet in Britannia sit plurimus. Est autem niger, planus, lenis, et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur, incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit: mirum quia accenditur aqua, oleo restinguitur. 4. Asbestos Arcadiae lapis, ferrei coloris, ab igne nomen sortitus, eo quod accensus semel nunquam exstinguitur. De quo lapide mechanicum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur in egipto. Tusculanꝰ a locoi¬
taliȩ dictus dissilire igni tradit᷑. Sabi¬
nus fuscus addito oleo etiã iucere fert᷑.
tus oleo ingrescitatq durescit. lapideᷤ
quoq medicinaliũ mortarioꝵ et pig.¬
mentoꝵ usib apti. Edesius p̾cipuus
et in de colatiẽ. Thebaic̃ qͦq ⁊ basanitẽ
lapides nicħ ex se remittentes. Specl̃ans.
lapis uocatꝰ ẽ qd̾ iitrimore transluceat
reꝑtꝰ primũ in hispania citeriori cͥca sẽ.¬
gobrigͥã urbem. Inuenit᷑ enĩ sub t̾ra. et
effossus excindit᷑ atq findit᷑ in qͣslibet
tenues scrustas. De marmoribus.

Expanded text:
invenitur in Aegypto. 33. Tusculanus a loco Iinvenitur in Aegypto. 33. Tusculanus a loco Italiae dictus, dissilire igne traditur. 34. Sabinus fuscus, addito oleo, etiam lucere fertur. tus oleo nigrescit, atque durescit. 36. Lapides, quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum 260 usibus apti. Ephesius praecipuus, et inde Chalazius. Thebaicus quoque, et basanites lapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; repertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditur atque finditur in quamlibet tenues crustas. De marmoribus