comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
concilio a fricano ad boni fatiũ urbis
fratriboni facio aurelius ualentinꝰ
primȩ sedis prouintiae numidie
etc&eri qui praesentis affuimus
numero .cc xuii. exomni concilio
africȩ qm̃ dñõ placuit ut dehis que no
bis cume gerunt scĩ fratris nr̃i. co¬
epis copus faustinus & copresbyteri
philippus & asellus non beatememo¬
riȩ epis copotosimo a quo ad nos manda¬
ta & litteras ad tullerunt sed tueuene¬
ratione qui in eius locũ es diuinitus cons¬
tiuitus humilitas nr̃a rescriber&
eabreuiter in sinuare debemus que
utroque concordia terminata sunt
non eaquȩ prolixis gestorũ uoluminib:
continentur in quib salua qui demca¬
ritate non tamen siue paruo alter ca¬
tionis labore demoratisumus cages¬
tis deliberantes que nunc ad causam
pertinent quã quam & ille siadhuc
es s& incorpore hocacciperit gratius
quoduiderit pacatius terminatum:
Dñe frater a piarius prbt decuius et
hordinatione & ex communi catione
et prouocatione fuerat exortũ non

Expanded text:
concilio Africano ad Bonifacium urbis Rfratri Bonifacio Aurelius, Valentinus primae sedis provinciae Numidiae, et caeteri, qui praesentes adfuimus, numero CCXVII ex omni concilio Africae. Quoniam Domino placuit ut de his quae nbiscum egerunt sancti fratres nostri coepiscopus Faustinus et compresbyteri Philippus et Asellus, non beatae memoriae episcopo Zosimo a quo ad nos mandata et litteras attulerunt, sed tuae venerationi qui in ejus loco es divinitus constitutus, humilitas nostra rescriberet; ea breviter insinuare debemus quae utrorumque concordia terminata sunt, non ea quae prolixis gestorum voluminibus continentur, in quibus salva quidem charitate non tamen sine parvo altercationis labore demorati sumus, ea gestis deliberantes quae nunc ad causam pertinent; quanquam et ille, si adhuc esset in corpore, hoc acciperet gratius quod videret pacatius terminatum, domine frater. Apiarius presbyter, de cujus et ordinatione et excommunicatione et provocatione fuerat exortum non
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s pertinere quod illi soli noncre¬
ditur & siscripulo proprie cons¬
municauerit suus ep̃s eidem ep̃o
gis caueat. epis copus ned icat inquẽ¬
quam quod aliis documentis conuin¬
cere Aurelius epis copus dixit
iuxta statuta totius concilii con¬
gregati et meae medi o critatis
sententiã plac& facere rerum
omnium conclusionẽ un iuersi
tituli designati & digestihuus
die tractatu ecclesiastica gesta
sus cipient que uero adhuc exprȩs
et a sellum prȩsbiteros uenerabi¬
li fratri & coep̃o nr̃o bonifatiores¬
cribemus & subscripserunt:
aput nos hab&is subscripsiualen¬

Expanded text:
episcopus pertinere quod illi soli non creepiscopus pertinere quod illi soli non creditur, etsi scrupulo propriae consmunicaverit suus episcopus, eidemgis caveat episcopus ne dicat in quemquam quod aliis documentis convine. Aurelius episcopus dixit: Juxta statuta 647 totius concilii congregati et meae mediocritatis sententiam placet facere rerum omnium conclusionem: universi tituli designati et digesti hujus diei tractatu ecclesiastica gesta suscipiant. Ea vero quae adhuc expressaet Asellum presbyteros venerabili fratri et coepiscopo nostro Bonifacio rescribemus. Et subscripserunt. electae a nobis subscripsi. Valen
Abbreviated transcription (Latin):
omnes que in famis ꝑsone non debeant
accusare. Item placuit ut omnesser¬
ui uel propriiliberti ad acusationẽ
non amit tantur uł om̃s quos ad acu¬
sanda publica crimina leges quȩ¬
publicae non amittunt om̃s &iã
in famiȩ maculis aspersi id est
histriones ac turbi tudinibus subiec¬
te ꝑsone her&ici&iam siue paganis
seu uida ei sed tame nomnib quib:
accusatio denegatur in causis pro¬
priis accusandi licentiam nonde
uerit ad alterũ amitti non debeat:
templacuit quo ciens cũque elericis
ab acusatoribus multacrimina obici¬
untur &unũ exipsis de quo prius
egerit probare non ualuerit ad ce¬
teraiam non amittatur.
tendisunt. Testis autẽ ad testimo¬
nium non ad mittendos qui nec ad
accusationẽ amitti precepti sunt
uel &iam quos ipse accusator in sua
eum qui sibi solo crimendicit. ẽẽ con¬
fessum. Item placuit. ut siquando
ep̃s dicit aliquẽ sibi soli proprium
crimen fuisse confessum ad que
illeneg& non put& ad in uiriã suã

Expanded text:
omnesque infames personae non debeant accusare. CXXIX. Item placuit ut omnes servi vel proprii liberti ad accusationem non admittantur, vel omnes, quos ad accusanda publica crimina leges publicae non admittunt. Omnes etiam infamiae maculis aspersi, id est, histriones, ac turpitudinibus subjectae personae, haeretici etiam, sive pagani, seu Judaei: sed tamen omnibus quibus accusatio denegatur, in causis propriis accusandi licentia non negerit, ad alterum admitti non debeat. CXXX. Item placuit, quotiescunque clericis ab accusatoribus multa crimina objiciuntur, et unum ex ipsis, de quo prius egerint, probare non tera jam non admittatur. tit. 98. Testes autem ad testimonium non admitaccusationem admitti praecepti sunt, vel etiam quos ipse accusator de sua xcommunicat eum qui sibi soli crimen dicit esse confessum. CXXXII. Item placuit ut, si quando episcopus dicit aliquem sibi soli proprium crimen fuisse confessum, atque ille neget, non putet ad injuriam suam
Abbreviated transcription (Latin):
cripsi agustinus ep̃s hippini¬
ensis legatus prouintiatu nunidr
his gestis subscripsi Posidus ep̃
calamensis legatus prouintiae
numidiȩ bisgestis sabseripsu
Vincencius calusitanus bisgests
subscripsi Fortunatia nusas¬
politanus bisgestis subseripsi
tadius ł arpaanus his gestis seos¬
ges tissibs enosi Pre textatos
iciliboss hisgestis subseripsi
uoduil eds̃ uerensis bisgestis
ab scripsi. Candidus germane¬
nmanus aquensis his gestis subs¬
epsi: Iocundus suff&ulensis
gatus prouintur brreacene his
tstis subscripsi, Maximinus
egatus prouintiae bẏzacenȩ his
restis subseripsi. Nouatus siti¬
ensis legatus prouintiae eius dem
usgestis subscripsi : Ninellus
untiae caesariensis his gestis
sibscripsi. Numerianus rusga¬
riensis legatus prouintiae caesa¬
tensis his gestis subscripsi. Alius
eo legatus prouintiae sitifensis
is gestis subscripsi & c& eri ep̃i¬
uapii. similiter subscripserunt
uiliopus presbiter legatus eccłȩ
somanehis gestis subscripsi a nob̵

Expanded text:
cripsi. Augustinus episcopus Hipponiensis, legatus provinciae Numidiae, his gestis subscripsi. Possidius episcopus Calamensis, legatus provinciae Numidiae, his gestis subscripsi. Vincentius Culusitanus, his gestis subscripsi. Fortunatianus Neapolitanus, his gestis subscripsi. Pentadius Carpentanus, his gestis subsgestis subscripsi. Praetextatus Sicilibensis, his gestis subscripsi. Quodvultdeus Verensis, his gestis subscripsi. Candidus Germanximianus Aquensis, his gestis subscripsi. Jucundus Suffetulensis, legatus provinciae Byzacenae, his gestis subscripsi. Maximinus, legatus provinciae Byzacenae, his gestis subscripsi. Hilarifensis, legatus provinciae ejusdem, his gestis subscripsi. Ninellus vinciae Caesariensis, his gestis subscripsi. Numerianus Rusguriensis, legatus provinciae Caesariensis, his gestis suLeo, legatus provinciae Sitifensis, his gestis subscripsi. Et cae eri episcopi 227 similiter subscripserunt. Philippus presbyter, legatus Ecclesiae Romanae, his gestis a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
niam supra dictifratres nr̃i faust¬
nus ep̃s philippus aasllus presb¬
teri secũ fuerunt sedignatus fue¬
ris tuaenota facient sc̃ĩ tati &alia
manu dñs nr̃t tenobis annis pluri¬
mis custodiat beatissime frater
subseripserunt quoq alyppius
augustinus possidius marinus
niceni translata degreco ꝑ in no¬
centium presbyterũ transmise
que&iam epis tole cumeodem concil
nicaeno ꝑmemoratũ praesbiterum
in nocentiũ & marcellũ subdia conũ
ecdesie carchaginiensis scõbonifa

Expanded text:
niam supradicti fratres nostri, Faustniam supradicti fratres nostri, Faustus, Philippus, et Asellus presbyteri secum ferunt, si dignatus fueris, tuae nota facient sanctitati. Et alia manu: Dominus noster te nobis annis plurimis custodiat, beatissime frater. Subscripserunt quoque Alypius, Augustinus, Possidius, MarinusNicaeni, translata de Graeco per Innocentium presbyterum transmiserunt; quae etiam epistolae cum eodem concilio Nicaeno per memoratum presbyterum Innocentium, et Marcellum subdiaconum Ecclesiae Carthaginensis sancto Bonifa
Abbreviated transcription (Latin):
decr&a posse&iam authentica rep¬
periri magis nobis desideramus
afferri proquare tuã quoque uene¬
rationẽ obsecramus ut seribere
etiam ipse digneris adillarũ parti¬
um sacerdotes hoc ẽ ecclesiae anthio¬
caene alexandrinȩ & constantino¬
politanȩ & sialiis &iam tueplacuerit
sc̃itati ut in de & nos idem canones
apud niceam ciuitatẽ a patrib cons¬
tituti ueniente. potissimum. hoc
beneficium. cunctis occidentalib:
ecclesiis in dñq ad uitorio confer¬
rente . quis enim dubit& exempla¬
riaesse uerissima concilii ingre¬
cianicaeni synodi congregati que
de&iã diuersis locis & denobilibus
grecis ecclesiis allata& comparata
concordant quod donec fiat hecque
in commonitorio supradicto nobil
allegata sunt de appellationibus
epis coporũ ad romane eccłe sacerdotẽ
et declericoꝵ causis aput suarũ pro¬
uintiarũ epis copus terminandis
nosusꝙ ad probationẽ seruaturos
esse ꝓfitemur &beatitudinẽ tuã

Expanded text:
decreta posse etiam authentica redecreta posse etiam authentica reperiri, magis nobis desideramus afferri. Pro qua re tuam quoque Venerationem obsecramus, ut scribere etiam ipse digneris ad illarum partium sacerdotes, hoc est Ecclesiae Antiochenae, Alexandrinae et Constantinopolitanae, et aliis etiam si tuae placuerit Sanctitati, ut inde ad nos iidem canones apud Nicaeam civitatem a patribus constituti veniant, te potissimum hoc beneficium cunctis Occidentalibus Ecclesiis cum Domini adjutorio conferente. Quis enim dubitet, exemplaria esse verissima concilii Nicaeni tam de diversis locis et de nobilibus Graecis Ecclesiis allata et comparata concordant? Quod donec fiat, haec quae in commonitorio supradicto nobis allegata sunt de appellationibus episcoporum ad Romanae Ecclesiae sacerdotem et de clericorum causis apud suarum provinciarum episcopos terminandis nos utique ad probationem servaturos esse profitemur, beatitudinem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
te reiecit pacienter accipiat ut nego¬
tium disciatur utaut prob&ur cius
autemend&ur sententia hȩcut ique
et exemplariorũ niceni concilii inser¬
ipso quod apud nos fratres exaposto¬
lica sede direeti allegauerunt com¬
monitorio continentur eoque or dine
uel apuduos initaliacustodirentur
nullo modo nostalia qualia commemo¬
remur sed credimus adiuuante mise
stum tbẏpũ passuri & seruabuntur
erganos. que nobis &iam non disseren¬
tibus custo diridebeant cũ fraterna
caritate ques ecundũ sapientiã adꝙ
iustitiã quã tibi donauit. altissimus
etiam ipse praespices esse seruanda
si fortealiter sebabent canones con¬
cilii incaeni quã uisenĩ plurimos
codices legeremus sed nus quam in ni¬
coene concilio in latini se c̃di cabus
legimus quem ad modum in supra¬
dicto commonitorio indedirectas
tamen quahic in nullo codice. greca
ea potuimus inuenire exorientali¬
bus ecclesiis ubi ꝑ ibentur eadem

Expanded text:
eum rejecit, patienter accipiat ut negoeum rejecit, patienter accipiat ut negotium discutiatur, ut aut probetur ejus, aut emendetur sententia » . 5. Haec utique  exemplariorum Nicaeni concilii inseripso quod apud nos fratres ex apostolica sede directi allegaverunt commonitorio, continentur, eoque ordine vel apud vos in Italia custodirentur, nullo modo nos talia, qualia commemoremur. Sed credimus adjuvante miseristum typhum passuri; et servabuntur erga nos, quae nobis etiam non disserentibus custodiri debeant cum fraterna charitate, quae secundum sapientiam atque justitiam, quam tibi donavit Altissimus, etiam ipse perspicis esse servanda, nisi forte aliter se habeant canones concilii Nicaeni. Quamvis enim plurimos codices legerimus; sed nusquam in Nicaeno concilio in Latinis codicibus legimus, quemadmodum in supradicto commonitorio inde directa sunt. Tamen quia hic in nullo codice Graeco ea potuimus invenire, ex Orientalibus Ecclesiis, ubi perhibentur eadem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ &uolueritaudiri &iustũ pu¬
auerit ut renou&ur ex amenseri¬
ima & propinqua prouincia sunt
ipsi diligenteromnia requirant
iuxta fidemueritatis definiant.
qod sihis quintogat causã suam
erũ audiri deprecatione suamo¬
urit ep̃m romanũ dut elatere
io presbiterũ mittaterit in po¬
state epĩ quidudit & quid esti
et sid euerit mittendus ẽt qui
rasentis cũ epĩs iudicent haben¬
s auctoritatẽ eiꝰ a quo destima¬
isunt erit in sua arbitrio si uero
rediderit sufficere ep̃s ut nego¬
o teriminũ in ponant faciat.
ud sapientis simosuo consilio
qđ essenon debit cito qđ esses¬
t as pere cõmoueatur aduersũ
ras biterũ siuedia conũ suum
l exterminare cũ deecclesia
oluerit prouidendũ est nemno¬
censdã pn&ur aut ꝑdat cõmunionẽ
babeat potestatẽ ciectus ut finitimos
interpoll& et causaciꝰ aud eatur
etdiligentius tractetur quia non
oport& ei negari. Audientiaro¬
ganti & ille eps qui aut iuste aut inius

Expanded text:
 voluerit audiri, et justum putaverit ut renovetur examen; scritima et propinqua provincia sunt, ut ipsi diligenter omnia requirant, et juxta fidem veritatis definiant. Quod si is qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum, ut e latere suo presbyterum mittat, erit in poscopi quid velit et quid aestimet. Et si decreverit mittendos esse qui praesentes cum episcopis judicent, habentes auctoritatem ejus a quo destinati sunt, erit in suo arbitrio. Si vero crediderit sufficere episcopos, ut negotio terminum imponant; faciet quod sapientissimo suo consilio quod esse non debet, cito aut aspere commoveatur adversus presbyterum sive diaconum suum, et exterminare eum de Ecclesia voluerit; providendum est ne innocens damnetur aut perdat communionem: habeat potestatem ejectus, ut finitimos interpellet, et causa ejus audiatur, et diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audientiam roganti: et ille episcopus, qui aut juste aut injuste
Abbreviated transcription (Latin):
adulteris iuncti sunt:
Muliercuiusdam adulterata
luci constituti. si euidenter ar¬
guatus talis adminis terium.
deriuenire non poterit siuero
post ordinationẽ adulterata
fuerit dimittere eã conuenit
quod sicũ illa conuixerit minis¬
terium sibi commis sum obtine¬
re non poterit:

Expanded text:
adulteris juncti sunt. LII. Mulier cujusdam adulterata laici constituti, si evidenter arguatur, talis ad ministerium cleri venire non poterit. Si vero post ordinationem adulterata fuerit, dimittere eam convenit: quod si cum illa convixerit, ministerium sibi commissum obtinere non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
baptis mate qua si in morte dñi
prouenire: Si quis ep̃s aut pres¬
biter non trinã mersionẽ
unius mys terii celebr& sed se¬
mel mergat in baptis mate
quod dari uidetur. in dñi morte
de ponatur non enim dix̃ nobis¬
dñs in morte mea baptizate
sedeuntes docete om̃s gentes bap¬
ti zantes eos in nomine patris

Expanded text:
baptismate quasi in morte Domini provenire. Si quis episcopus aut presbyter non trinam mersionem unius mysterii celebret, sed semel mergat in baptismate quod dari videtur in Domini morte, deponatur. Non enim dixit Dominus: In morte mea baptizate, sed: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
excommunicatus fuerit prosuo nec¬
lectu siue epis copus siue quelib&
clericus & tempore ex communicatio¬
nis suae anteaudientiã communionẽ
presũpserit ipseinse damnationes
iudic&ur protulisse sententiam
sime tuit aliquã uim teme rarge
multitudines locũ sibi eligat proxi¬
mum quo non sit difficile testis ꝑdu¬
cere ubi causa finiatur:
promoti contẽpserint nec illicmane¬
ant un derecedere noluerunt.
tem placuit ut quicũq cleri ueldia¬
coni pronecessitatib ecclesiarũ
non obtẽ perauerint epis suis uolen¬
tibus eos ad onorẽ ampliorẽ in sua eccła
promoueri nec illiminis trent ingra¬
dusuo underecedere noluerunt
tus in ordine postea abuerit aliquid
ecclesiae potes tati sub iaceat:
tem placuit ut epĩ presbyteri diaconi
uel quicũq cleri qui nihil habentes
ordinantur & tẽpore epis copatus uel
clericatus sua grus uł quicũq predia
nomine suo cõparant tãquã rerũ
domini carũ inuasiones criminetene¬
anturnisiam moniti in ecclesiam

Expanded text:
excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive episcopus, sive quilibet clericus, et tempore excommunicationis suae ante audientiam communionem praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protulisse sententiamsi metuit aliquam vim temerariae multitudinis, locum sibi eligat proximum, quo non sit difficile testes perducere, ubi causa finiatur. promoti contempserint, nec illic maneant unde recedere noluerunt. XXXI. Item placuit ut quicunque clerici, vel diaconi pro necessitatibus Ecclesiarum non obtemperaverint episcopis suis, volentibus eos ad honorem ampliorem in sua Ecclesia promovere, nec illic ministrent in gradu suo unde recedere noluerunt. it aliquid, Ecclesiae potestati subjaceat. XXXII. Item placuit ut episcopi, presbyteri, diaconi, vel quicunque clerici, qui nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros, vel quaecunque praedia, nomine suo comparant, tanquam rerum dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti in Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
legatos ad nosredire ꝑmittat tuicio¬
nem ꝑ ordines ciuitatũ & possessores
praediorũ ecclesiae catholice imꝑ¬
ciant adiungendum &iam de equitio
ut improbitascius quasibiius sacer¬
dotũ improbismȩ uindicat adhyo¬
poniensi diar&orũ diocesi secun¬
dum statuta imperatoria repellat᷑
Lit tere &iam ad ep̃m romane eccłȩ¬
de cõmendatione legatorũ mit tendes
ueladalios. ubi fuerit imperator
et subscripserunt: Itemaurelius
ep̃s ecclesiȩ carthagini ensis hicde¬
creto consensi & prelecto subscripsi
similiter & ceteri epĩ subs cripser:
In hac synodo quae statutas breuis
declarat ad nexus stiloco neiterum
et anthemio uũ .cc. conssx. Kł septem¬
bris cathagine in basilica regionis
secunde huius concilii ges taideo
non ex integro descripsi qm̃ magis
eaquȩ in tẽpore necessaria. fuerunt
quam aliqua generalia. constitutas̃
sed ad instructionẽ studiorũ eius¬
dem concilii breuem degessi.

Expanded text:
legatos ad nos redire permittat, tuitiolegatos ad nos redire permittat, tuitionem per ordines civitatum, et possessores praediorum Ecclesiae catholicae impertiant. Adjungendum etiam de Equitio, ut improbitas ejus, qua sibi jus sacerdotum improbissime vindicat, ab Hipponensi Diaretorum dioecesi secundum statuta imperatoria repellatur. Litterae etiam ad episcopum Romanae Ecclesiae commendatione legatorum mittendae sunt, vel ad alios, ubi fuerit imperator, et subscripserunt. Item Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis huic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri episcopi subscripserunt. In hac synodo quae statuta sunt brevis declarat adnexus. Stilicone iterum et Arthemio vv. cc. conss. X cal. Septembris Carthagine in basilica regionis secundae. Hujus concilii gesta ideo non ex integro descripsi, quoniam magis ea quae in tempore necessaria fuerunt, quam aliqua generalia, constituta sunt, sed ad instructionem studiosorum ejusdem concilii brevem digessi.
Abbreviated transcription (Latin):
pitus quã terreni cõmodiam¬
iditate unitatẽ catholicã prae¬
bstas sȩ adhec autẽ omnia prae¬
sidio opus ẽ. potes tatũ suarum
quarumq: prouinciarũ sane
pro utilitatib ecclesiae quidquid
intellexerint prodesseagendi etim¬
perandi liberã decernimus legatio¬
nem illud praetereacunctis nobis
placuit ut littere de coetunr̃o ad
glorio sissimus imperator es &emi¬
nentissimas potes tates dirigant᷑
quib: instruantur. nr̃o omnium
consensu ad beatissimũ. comitatũ
legatos a nobisesse directos. sed quia
hisdem litteris ab omnib: nobis
subscribi tardissimũ ẽ nes inguloꝵ
subscriptionib: eadem epistole hono¬
rentur petimus frateraureli ut his¬
demtua caritus nr̃o omniũ nomine
subscribere dign&ur & subscripser:¬
urelius ep̃s eccłȩ carthaginiensis
Ahuic decr&o consensi & prelecto
subscripsi similiter & c&eriepĩ subs¬
cripserunt lit tere &iã adiudices
mittende sunt ut donec dominus

Expanded text:
potius quam terreni commodi avpotius quam terreni commodi aviditate unitatem catholicam praeoptasse. Ad haec autem omnia praesidio opus est potestatum suarum quarumque provinciarum, sane pro utilitatibus Ecclesiae, quidquid intellexerint prodesse, agendi et imperandi liberam decernimus legationem. Illud praeterea cunctis nobis placuit, ut litterae de coetu nostro ad gloriosissimos imperatores et eminentissimas potestates dirigantur: quibus instruantur omnium consensu ad beatissimum comitatum legatos a nobis esse directos. Sed quia iisdem litteris ab omnibus subscribi tardissimum est, nisi singulorum subscriptionibus eaedem epistolae onerentur, petimus, frater Aureli, ut iisdem tua charitas nostro omnium nomine subscribere dignetur, et subscripsercopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et subscripsi: similiter et caeteri episcopi subscripserunt. Litterae etiam ad judices mittendae sunt, ut donec Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cio prebeatur simul &iam peuo¬
dum uł illã legẽ quae aredegios
memoriae eorum patretheodose
promulgata ẽ. it ad cinceps cn¬
suerunt uthocsal tem terrore
ab sehismaticis uł era&ica prauitate
u sciscant qui consideratione
iaerni supplici emendari corri¬
gi quem dissimulant petendum
ain ud ex quehereticis uel exdo¬
naconib uel extes tam̃tis aliquid
apiendi aut relinquendi denegat
ncultatẽ abeorũ quoq pi&ate
utenus repetatus ut eis relin¬
iuendi ꝑ sumendicius adimat qui
pertinatiae furore caecatiindo¬
natis tarum errore ꝑseuerare
uoluerint ca&erũ illis quic̃¬
sideratione uni tatis & pa¬
cis secorrigere uoluerint
absq interdicto huius legis
capiende hereditatis aditus
qu& eat & iam siadhuc inerrore.
perdico constitutis aliquid ante
donationes uel hereditatis obue¬
nit hissane exceptis quilite pul¬
lcł putauerint. ad catholicam
iins cundũ quiad etalib: credibi¬
liest nom&ucaelestis iudicii

Expanded text:
itio praebeatur. Simul etiam peteitio praebeatur. Simul etiam petendum ut illam legem quae a religiosae memoriae eorum patre Theodosio promulgata est, ita deinceps consuerint, ut hoc saltem terrore a schismatica vel haeretica pravitate desistant, qui consideratione aeterni supplicii emendari corrigique dissimulant. Petendum etiam ut lex quae haereticis vel ex donationibus vel ex testamentis aliquid capiendi vel relinquendi denegat facultatem, ab eorum quoque pietate hactenus repetatur, ut eis relinquendi vel sumendi jus adimat, qui pertinaciae furore caecati in Donatistarum errore perseverare voluerint. Caeterum illis qui consideratione unitatis et pacis se corrigere voluerint, absque interdicto hujus legis capiendae haereditatis aditus pateat, etiamsi adhuc in errore haeretico constitutis aliquid ante donationis vel haereditatis obvenit: his sane exceptis, qui lite pulsati putaverint ad catholicam transeundum, quia de talibus credibile est, non metu coelestis judicii
Abbreviated transcription (Latin):
modo & possunt forte de ipso
numero uł duo necessitate aliqua
occupari difficile ẽ enim. ut de
quo lib& numero omnes possint
occurrere nũ quid deb& hocipsũ
in pedim̃ toesse ecclesiasticc
utilitati nã &in hac eccles ia ad
quam dignata ẽ. ur̃a sc̃itas conue¬
nire crebro terrendo preualeant
qm̃ seducendo depreuare non pos¬
sunt. Nota ẽ enim & sepelegibus
condamata. circũ cellionum que fi¬
unt detes tabilis manus que & iam
ipsorum relegio sissimorũ supra
principum frequentib sanctioni¬
bus. condẽ pnata ẽ. ad uersus quoꝵ i
furorem possimus. non in solida
necad seripturis sc̃is aliena in pe¬
trare p̃sidia quando apos tolus
paulus. sicut in apostolorũ actib
fidelib: notum ẽ. factiosorum
conspirationẽ militari &ian sum¬
mou& auxilio sed nos illud pos¬
simus utchatholicis ecdesus or¬
dinũ ꝑciuitates singulas &uicinoꝵn
quorũ que possessorum ꝑdiuer saio
loca sineulla dissimulatione uu¬

Expanded text:
modo, et possunt forte de ipso modo, et possunt forte de ipso numero vel duo necessitate aliqua occupari: difficile est enim, ut de quolibet numero omnes possint occurrere. Nunquid debet hoc ipsum impedimento esse ecclesiasticae utilitati? nam et in hac ecclesia ad quam dignata est vestra sanctitas convenire, crebro quoniam seducendo depravare non possunt. Nota est enim, et saepe legibus conclamata Circumcellionum qua furunt detestabilis manus: quae etiam ipsorum religiosissimorum supra principum frequentibus sanctionibus condemnata est, adversus quorum furorem possimus non insolita, nec a Scripturis sanctis aliena impetrare praesidia, quando apostolus Paulus, sicut in apostolorum Actibus fidelibus notum est, factiosorum conspirationem militari etiam submovit auxilio. Sed nos illud poscimus, ut catholicis Ecclesiis ordinum per civitates singulas, et vicinorum quorumque possessorum per diversa loca sine ulla dissimulatione tu
Abbreviated transcription (Latin):
nobis sitrector ẽ prouinciae. secun¬
dumstatuta glorios issimorum
tione scĩ tati urae ad quiscere noluit
et emendare in licitũ auctoritate iudi¬
ciaria protenus excluda tur:
urelius episcopus dixit seruata
forma disciplinȩ non estima¬
bitur ad petitus sia urã caritate
modeste conuentus recidere de¬
tractauerit. cũ fuerit suo contẽpto
et contumatia. faciente et iã a uo¬
tor itate iudiciaria conuentus ho¬
noratus & urbanus epĩ dixerunt
hocergo omnib: plac& ab uniuer¬
sis epĩs dictum .ẽ. iustũ ẽ plac&:¬
nr̃i numidie duo epis copi ordi
nare presũpserunt pontificem
non nisiad uodecim censeatis
celebrari episcopoꝵ ordinationes:
urelius ep̃s dix̃ forma antiqua
Aseruabitur ut nonminus quã
tres sufficiant qui fuerit destina¬
ti ad ep̃m. ordinandũ propterea
quia intropoli forte &inar zue
interiacere uidentur barbare
gentes. Nam intripoli ut asseri¬
tur episcopisunt. quinq tantũ¬

Expanded text:
nobis sit rectorem provinciae secunnobis sit rectorem provinciae secundum statuta gloriosissimorum ptioni sanctitatis vetrae acquiescere noluit et emendare illicitum, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Aurelius episcopus dixit: Servata forma disciplinae non aestimabitur appetitus si a vestra charitate modeste conventus recedere detrectaverit, cum fuerit suo contemptu et contumacia, faciente etiam auctoritate judiciaria, conventus. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Hoc ergo omnibus placet? Ab universis episcopis dictum est: Justum est, placnostri Numidiae episcnare praesumpserunt pontificem, non nisi a duodecim censeatis celebrari episcoporum ordinationes. Aurelius episcopus dixit: Forma antiqua servabitur, ut non minus quam tres sufficiant, qui fuerint destinati ad episcopum ordinandum. Propterea, quia in Tripoli forte, et in Arzuge interjacere videntur barbarae gentes: nam in Tripoli, ut asseritur, episcopi sunt quinque tantum
Abbreviated transcription (Latin):
a concemplatione quod fratres nr̃i
duenire possint denumidia legati
iqdia non par uidies sunt quib
sepectati minime uenerunt ultra
pre ter mit tereque nobis mandatas¬
anostris coepis nonoport& adque
idõ fratres suggestionẽ nostram
libenter ammittite defide enim ni¬
canitractatus audiuimus uerume st
de sacrificiis in hibendis postbran¬
dium ut ieiuniis. sicuti dignum est
offerantur et tunca nunc firmatũ ẽ:
utreor dinationib: episcoporũ
Vud autẽ suggerimus mandatum
nobis qđ &iam in capuensi plenaria
sy nodo uideatur statutũ nonliceat.
fieri rebaptizationis reordinationes
uel trans lationes epis coporũ nãcres¬
conius uillare gensis ep̃s. plebesua
ecclesiam utusque inhodie commo¬
nitus secundũ qđ statutũ. fuerat
relinquere eandem quã inua serat
plebem contẽpsit aduersus stum
que pronuntiata fuerant confir¬
mata quidemaudiuimꝰ sed & p&im
secundũ qđ nobis mandatum est

Expanded text:
ea contemplatione quod fratres nostri ea contemplatione quod fratres nostri advenire possent de Numidia legati; sed quia non parvi dies sunt quibus exspectati minime venerunt; ultra praetermittere, quae nobis mandata sa nostris coepiscopis non oportet; atque ideo fratres suggestionem nostram libenter admittite. De fide enim Nicaeni tractatus audivimus, verum et de sacrificiis inhibendis post prandium, ut a jejunis sicut dictum est offerantur, et tunc et nunc firmatum est. translationes episcoporum. Illud autem suggerimus mandatum nobis, quod etiam in Capuensi plenaria synodo videtur statutum, ut non liceat fieri rebaptizationes, reordinationes vel translationes episcoporum: nam Crisconius Villaregiensis episcopus, plebe sua ecclesiam, cujusque in hodie commonitus secundum quod statutum fuerat, relinquere eamdem quam invaserat plebem contempsit. Adversus istum quae pronuntiata fuerant confirmata quidem audivimus; sed petimus, secundum quod nobis mandatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tentem nisi absentiã ep̃i necessitate
cogente cuiuscũꝙ. autẽ penitentes
publicũ & uulgat is simu erimenest
quod uniuersã eclesiã cõmouerit
ante absidam manus er imponaur:
Vtuirgines. sacre cũ a parentibis
a quib: custodiebantur priuate fu¬
est prouidentia grauiorib ftns
commendentur aut̃ simulhabitanis
inuicẽ secustodiant: Nepas simuis
non pos sunt Cũ uoluntatis eorũ testi¬
nonium suipericulo proprio dixerit
baptitentur ut scenicis adquestrioni¬
bus catris quihuius modi ꝑsonis uł
a postuatis conuersis uel reuersis
lictat &iam legipassiones martyrũ
mus fratres. & consacerdotes nr̃os
siricium & simplicianum desolis
n fantib: quibaptirantur panes eos¬
do nequod suo non fecerunt iuditio
umad eccle siãdĩ salubri proposito
fuetint conuersi parentũ illiserror
inpediat nepromoueantur. sacrial
nuritanae si tifensis dixerunt
undudum. cũ aput sci tatẽ uram
adl garenus scripta dilati sũm&s

Expanded text:
tentem nisi absente episcopo necessitate tentem nisi absente episcopo necessitate cogente cojuscunque poenitentis; publicum et vulgatissimum crimen est quod universam Ecclesiam commoverit, ante absidam manus ei imponatur. virgines sacrae si a parentibus a quibus custodiebantur privatae fueri providentia gravioribus feminis commendentur; ut simul habitantes invicem se custodiant: ne passim vagnon possunt, cum voluntatis eorum testimonium sui periculo proprio dixerint, baptizentur. Ut scenicis, atque histrionibus, caeterisque hujusmodi personis, vel apostaticis conversis vel reversis Liceat etiam legi passiones martyrum, mus fratres et consacerdotes nostros Siricium et Simplicianum de solis infantibus qui baptizantur penes eosdem, ne quod suo non fecerunt judicio, cum ad Ecclesiam Dei salubri proposito fuerint conversi, parentum illis error impediat ne promoveantur sacri altMauritaniae Sitiphensis dixerunt: Jam dudum cum apud sanctitatem vestram allegaremus scripta, dilati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
cis uel cũ his cũ quib episcopus aut pres¬
byter iusserit necipsi episcopi &apres¬
byteri solihabiant accessum. Adhu¬
ius modi feminas sedubi aut clerici
praesentes sunt aut graues aliquix p̃iani:¬
dus aut aliquid huius modi sed tan
in peregrinis non ingrediantur.
tclerici edendi. uel bibendi causa
tabernas non in grediantur nisi
peregrinationis necessitate con
altaris non siaieiunis hominibus
celebrentur. excepto unodie anni¬
uersario. quocenadominica cele¬
bratur Namsialiquorũ promer¬
ano tempore defunctorũ siu episa¬
porũ si uec& erorũ cõmendatio fac¬
endaẽ. solis orationib fut sulliqui
faciunt iam pransi inuenetur¬
It nulli ep̃ĩ si ue clerici in eolesia
conuiuentur nisi forte transcuntis
hos pitiorũ necessitate illicre ficunt
populi &iam ab huius modi conuiuus
quantũ fieri potest prohibeantur
tempora decernantur & ut presbit̃
in consulto ep̃o non reconcili& peni¬

Expanded text:
cis, vel cum his cum quibus episcopus aut prescis, vel cum his cum quibus episcopus aut presbyter jusserit, nec ipsi episcopi et presbyteri soli habeant accessum ad hujusmodi feminas, sed ubi aut clerici praesentes sunt, aut graves aliqui Chrisdos, aut aliquid hujusmodi, sed tantperegrinis, non ingrediantur. XL. Ut clerici, edendi vel bibendi causa, tabernas non ingrediantur, nisi peregrinationis necessitate compaltaris non nisi a jejunis hominibus celebrentur, excepto uno die anniversario, quo coena Domini celebratur; nam si aliquorum pomeridiano tempore defunctorum, sive episcoporum, sive caeterorum commendatio facienda est, solis orationibus fiat, si illi qui faciunt jam pransi inveniunt nulli episcopi vel clerici in ecclesia conviventur, nisi forte transeuntes hospitiorum necessitate illic reficiantur. Populi etiam ab hujusmodi convivis quantum fieri potest prohibeantur.tempora decernantur. XXXII. Ut presbyter inconsulto episcopo non reconciliet poeni
Abbreviated transcription (Latin):
nitonus scribens ad meã paruitatẽ
postulauit siergo plac& que tractata
sor legantur & singula a ura carita¬
e consi derentur:¬
quod decertũ ẽ. de concilio hipponen¬
si nihil arbi tramur esseemen datũ
uel as suendũ nisiut diessc̃ẽ pasche
tempore concilii in notescat.
testate peremancipati onẽ. exire
non sinant nisi de moribus eorũ
fuerint. adeadate securi ut possint.
ad eosiam propria pertinerepeccata.
et merũ mixtũ a quanihil insacra¬
mentis offerri debeat:
Vt in sacramentis corporis et san¬
guinis dñi nihilamplius offera
panes et uinũ adquemixtũ. primi¬
tiae uero seumel & lac & unodie.
solem nissimo in infactũ mysterio
sol& offerri. quã uis in altario
offerentur suam tamen. habcant.
propriam benedicttonẽ utasacra¬
mento dominici corporis & sanguinis
distinguantur. nec amplius in primi
porũ uel prebyterorũ non accedant
et hoc non soli faciant sed cũ concleri¬

Expanded text:
Mizonius scribens ad meam parvitatem Mizonius scribens ad meam parvitatem postulavit. Si ergo placet, quae tractata sunt legantur, et singula a vestra charitate considerenturquod decerptum est de concilio Hipponensi, nihil arbitramur esse emendandum, vel assuendum, nisi ut dies sanctae Paschae tempore concilii innotescat. Utestate per emancipationem exire non sinant, nisi de moribus eorum fuerint, et de aetate securi, ut possint ad eos jam propria pertinere peccata.et merum mixtum aqua, nihil in sacramentis offerri debeat. XXXVII. Ut in sacramentis corporis et sanguinis Domini nihil amplius offeratpanis, et vinum aqua mixtum: primitiae vero, seu mel, et lac, quod uno die solemnissimo in infantum mysterio solet offerri, quamvis in altari offerantur, suam tamen habeant propriam benedictionem, ut a sacramento dominico corporis et sanguinis distinguantur, nec amplius in primitporum aut presbyterorum non accedant: et hoc non soli faciant, sed cum concleri
Abbreviated transcription (Latin):
tum nr̃orũ episto labi zacenorus
fuis sarecitata uel quid quid ner¬
idem quitẽpus & diem concilui pe¬
urant tractas sent ur̃a carias
legeraur licta &ia mest a fratri¬
bus horrato & urbano qui nobis cũ
lodie consiliũ participantur lega
qus numidiarũ a aurelii ep̃õrum
or̃orũ inquibus seriptis urãm mecũ
uritas recognoscit. promis se eosdẽ
quod aut ipsi dignarentur uenire
aut ad hoc conciliũ fuissent exmore
dest inaturi legatos sed hocquiamini¬
ne factũ uideatur diused &itinere.
delonginquo uenientes. legatima¬
ritaniȩ sitifensis. non posse testan¬
cur et idõ fratris siuraẽ caritati uide¬
tur lit tere fratrũ nostrorũ byzace¬
urum sed & breuiariũ quod eidem
ostole ad iunexerunt adhuc c&um
conrogatũ legantur ut siqua forte
illic mouere caritatis ura animũ poss̃
intadm breuiario quem diligentius iii¬
furit anima aduersain melius re¬
rmentur hocenim frater et co epo
siue gruntatis ad que prudentiae

Expanded text:
rorum epistola Byzacenorum fuisset recitata, vel quid mecum iidem qui tempus et diem concilii praevenerant, tractassent, vestrae charitati legeretur, lecta est etiam a fratribus Honorato et Urbano, qui nobiscum hodie concilium participantur, leganuat, Numidiarum, et Aurelii, coepiscoporum nostrorum, in quibus scriptis vestra mecum charitas recognoscit promisisse eosdem, quod aut ipsi dignarentur venire, aut ad hoc concilium fuissent ex more destinaturi legatos: sed hoc quia minime factum videtur, diu se detineri de longinquo venientes legati Mauritaniae Sitifensis non posse testantur; et ideo, fratres, si vestrae charitati videtur, litterae fratrum nostrorum Byzacenorum, sed et breviarium, quod eidem epistolae adjunxerunt, ad hunc coelum corrogatum legantur, ut si qua forte illic movere charitatis vestrae animum possunt, in eodem breviario quae diligentius fuerint animadversa, in melius reformentur. Hoc enim frater et coepiscsuae gravitatis atque prudentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
eccle siae. inqua sunt constituti.
nonuendant & nulli epo. liceatrẽ
uindantrẽ ecclesiae ubi sunt cons¬
tituti nescientib epĩs suis quo¬
modo & episcopis non liceat uen¬
dere prȩrdia eccłẽ ignorante
concilio uel presbyteris suis non
tituli sui usurpare: Recitata
sunt etiam insta synodo diuer¬
sa concilia uniuerse prouincie
a frica & trans actis temporibus
aurelii chartaginensis epĩ cebrata
econcilio quod hippone refiofac¬
tum .ẽ. Glorio sissimo im̃o theo¬
dosio aug̃ .iii. et habundantia uẽ
consuiii. iđoctobris hyppone
regio insecretarioba silicecis
et cetera gestahuius conci li i. idõ
deseripta non sunt quia eaque sib
statu ta sunt in superiorib proban¬
tur inserta.
De concilio chartaginensi ubilgati
chartagine in hoc concilio. legati
dilecti sunt epĩ pro consularis adion¬
ciliũ adrum&inum.
Ne concilio chartaginensi. ubinal¬
tas constituta. cesario & attico uũco
insecre tario basilice. restit ute:¬
setutomiger pense euangelio a su¬

Expanded text:
Ecclesiae in qua sunt constituti non vendant, et nulli episcopo liceat rem vendant rem Ecclesiae ubi sunt constituti, nescientibus episcopis suis, quomodo et episcopis non licet vendere praedia Ecclesiae, ignorante concilio, vel presbyteris suis. Nontituli sui usurpare. Recitata sunt etiam in ista synodo diversa concilia universae provinciae Africae, transactis temporibus Aurelii Carthaginensis episcopi celebrata. De concilio quod Hippone Regio factum est. Gloriosissimo imperatore Theodosio Augusto III, et Abundantio v. c., VIII idus Octobris, Hippone Regio, in secretario basilicae pacis, et caetera. Gesta hujus concilii ideo descripta non sunt, quia ea, quae ibi statuta sunt in superioribus probantur inserta. De concilio Carthaginensi, ubi legaCarthagine. In hoc concilio legati delecti sunt episcopi proconsulares ad concilium Adrumetinum. De consilio Carthaginensi, ubi multa sunt constituta. Caesariin secretario basilicae Fausti. se, Tuto Migirpense, Evangelo Assu
Abbreviated transcription (Latin):
grauiore culpa conuicti manosus
Pieri ułdiaconi in aliquagrauiore
culpaconuicti fuerint quacos ami¬
nisterio neces sesit renoueri non
as manus tã quã penitentib uł tã¬
quã fidelib laicis inponatur neq
perinit tendũ ut rebapti zatiad le¬
ricatus gradũ promo ueantur:
clerici quicaus a sua adtrans marina
put auerit appellandũ in cõmunione
tem placuit ut praesbyteri &dia coni.
uel ceteri inferioris clerici in causis.
quas habuerint fideiudiciis episco¬
porũ suorũ quetestifuerint. uicini.
ins ep̃i quod si & abeis prouocandũ
pituerint non prouocent adtrans¬
sepe constitutũ estadtrans mari
autẽ quiputauerit appellan¬
di anullo intra africã ad com¬
munionẽ suscipiatur.

Expanded text:
graviore culpa convicti manus teri vel diaconi in aliqua graviori culpa convicti fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri, non eis manus, tanquam poenitentibus, vel tanquam fidelibus laicis, imponatur; neque permittendum, ut rebaptizati ad clericatus gradum promoveantur. clerici, qui causa sua ad transmarina putaverint appellandum, in communionem tem placuit ut presbyteri, diaconi, vel caeteri inferiores clerici in causis quas habuerint, si de judicio episcoporum suorum 645 questi fuerint, vicini ab eis episcopi. Quod si et ab eis provocandum putaverint, non provocent ad transsaepe constitutum autem qui putaverint appellandum, a nullo intra Africam in communionem suscipiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit & illud ut plebes quenun¬
quam habuer proprios epõsnisi
ex concilio plenario unius cuiusq
prouintiae et primatis ad que
consensu eius ad cuius dio e cesim
eadem ecclesia pertinebat derretꝰ
fuerit mini meaccipiant.
De PLIBIB ULDIO CUSIB

Expanded text:
lacuit et illud, ut plebes quae nunquam habuerunt proprios episcopos, nisi ex concilio plenario uniuscujusque provinciae et primatis, atque consensu ejus ad cujus dioecesim eadem Ecclesia pertinebat, decretum fuerit, minime accipiant. De plebibus vel dioecesib
Abbreviated transcription (Latin):
TAN TIBUS I IIII
Si quis ep̃s damnatus a synodo
Duł pbt aut diaconus a suo ep̃o
ausi fuerint deminis terio sa¬
cro contingere: siue ep̃s iuxta
pracedentẽ consu&udinẽ. siue
pbt aut diaconus. nullo modo
liceatei nec in alia synodo res¬
titucionis spemaut locũ habere
satis factionis: Sed et cõmuni¬
cantes. & om̃ sabici de eccła:
et maxime sipostea quã dedi¬
cerint. aduersum me moratos
prolatam fuisse sententiam:
eisdem cõmunicare tẽptaue¬
rint :¬

Expanded text:
tantibus. XXCII. Si quis episcopus damnatus a synodo, vel presbyter, aut diaconus, a suo episcopo ausi fuerint aliquid de ministerio sacro contingere: sive episcopus, juxta praecedentem consuetudinem, sive presbyter, aut diaconus, nullo modo liceat ei, nec in alia synodo, restitutionis spem aut locum habere satisfactionis: sed et communicantes ei omnes abjici de Ecclesia, et maxime si posteaquam didicerint adversum memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicare tentaverint
Abbreviated transcription (Latin):
ec clesiasticarũ non obtẽ pera¬
uerint epis copisui uoluntatibus:
eos adhonorẽ ampliorẽ insua
ecclesia promouere. nec illimi¬
nis trent ingradusuo undere¬
cedere noluerunt:

Expanded text:
Ecclesiarum non obtemperaverint episcopis suis volentibus eos ad honorem ampliorem in sua Ecclesia promovere, nec illi ministrent in gradu suo unde recedere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Iiquis pbr autdiaconus as
nino quilib& exleropi¬
chiam propriã deserens
lam properauit de inomin
demigrans in aliã purru
ermalta tẽ pora nitotu rom¬
mosasi alterius ibides muoran
oedire contẽpserit. quod si
inhac indisciplinitione perdu¬
rue. Aminis terio modis omni¬
dus remoueatur. itaut nequa¬
quam locũ restitutionis inue¬
mat siuro prohac causadã¬
natũ alierep̃s suscipiat. hic&iã
a communi coerceatursi nodo
uelut qui eclesiastica consti

Expanded text:
i quis presbyter, aut diaconus, et omnino quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properavit, dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non minobedire contempserit. Quod si in hac indisciplinatione perdurat, a ministerio modis omnibus removeatur, ita ut nequaquam locum restitutionis inveniat. Si vero pro hac causa damnatum alter episcopus suscipiat, hic etiam a communi coerceatur synodo, velut qui ecclesiastica consti
Abbreviated transcription (Latin):
arbitris oculos perhumilitatem
et oboedientiã sua interiora con¬
ponant. ꝗuatenus non cũ repro¬
bis puniantur. sed cũ electis a& na
praemia sortiantur. Ammonen¬
di sunt clerici: ut tanto circa se
sollicitius uiuant quanto eos ali¬
enacura non implicat: Dicendũ
estclericis. ne prepositorum suoꝵ
uitã tenere iudicent: si quid eos
fortas se agere repre hensibili t̃
uident. Ne unde recte mala re¬
darguunt. in de perelationis
in pulsum in pro fundiora mer¬
gantur. Ammonen di sunt cle¬
rici necũ culpã suorũ praepositoꝵ
considerant: contraeos auda¬
tiores fiant. Sed siceorum
praua apud sem& ipsos diuidi¬
cent. Vt tamen diuino timore
constricti ferre subeis iugũ
reuerentia non recusent. quia
facta praepositorũ horis gladio
ferienda non sunt : &iam cũ recte
reprehendenda iudicantur.
Pleros que clericos inpudentiae ui¬
tio non nisi increpatio duracon
nesciunt necesse ẽ ut a plurimis
in crepentur:

Expanded text:
Arbitri oculos per humilitatem Arbitri oculos per humilitatem et obedientiam sua interiora componant, quatenus non cum reprobis puniantur, sed cum electis etiam praemia sortiantur. Admonendi sunt clerici, ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Dicendum est clericis ne praepositorum suorum vitam temere 236 judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt clerici, ne cum culpas suorum praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant; sed sic eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent, quia facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur . 2. Plerosque clericos ab impudentiae tio non nisi increpatio dura comnesciunt nisi etiam a pluribus increpentur,
Abbreviated transcription (Latin):
sors eorum sit. Sicut deis scrip¬
tumest loquentedño. egohere¬
ditaseorũ. Vnde oport&
ut qui dm̃ hereditate possidemt:
abs que ullo in pedimento seculi
dõ seruire studeant & paupe¬
res spũ esse contendant. ut con¬
gruȩ illud÷ psalmiste dicere
possint: dñs pars heditatis mae:¬
isigitur lage patrum
cauetur ut auulgari uita seculi
amundiuoluptatib esseabsti¬
neant: nonspectaculis: non
pompis intersint. conuiuia
Quorũ quidem sordida ait: que
in fami numerositate satis super¬
que nostrapars occidua pollat:
lericus ammonendus est qua¬
tenus sicuiuat ut bonũ exẽ¬
plum uitae suae saccularibus
prebeat & inclerico siquid ius tȩ
re prahenditur. ex eius uitio ipsa
relegionis nr̃ae aestimatio grauat᷑
Clericidiscant ut que aseni or ibus
suis iubentur impleant. Vt humi¬
liter eorũ imperiis subiaceant.
Vt nec sub iectio eos conterat neclo¬
cus superior: extollat. Clericici
discant: quomodo ante occulti

Expanded text:
sors eorum sit, sicut de eis scripsors eorum sit, sicut de eis scriptum est, loquente Domino: Ego haereditas eorum . Unde oportet, ut qui Deum haereditate possident, absque ullo impedimento saeculi Deo servire studeant, et pauperes spiritu esse contendant , ut congrue illud Psalmistae dicere possint: Dominus pars haereditatis meigitur lege Patrum cavetur, ut a vulgari vita seclusi, a mundi voluptatibus sese abstineant. Non spectaculis, non pompis intersint, conviviaquorum quidem sordida atque infami numerositate, satis superque nostra pars occidua pollet  lericus admonendus est, quatenus sic vivat, ut bonum exemplum vitae suae saecularibus praebeat. Et in clerico, si quid juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravatur. Clerici discant ut quae a senioribus suis jubentur impleant, ut humiliter eorum imperiis subjaceant; ut nec subjectio eos conterat, nec locus superior extollat. Clerici discant quomodo ante occulti
Abbreviated transcription (Latin):
praterire quiapuduos non cõ¬
mederit panẽ. Sequitur
non percus sorẽ non enim pugi¬
lem describit a postolus sed
qui conscientias non percutiat
singulorũ. sit modestus non
in fl&ur non in ebri& ursuȩ
domui beneprasit. perquẽ
erit horribile : sidomuileri¬
ci detrahatur. Led& sacer¬
dotis oppinionẽ inplebe: quan¬
do de proximis eius male loqui¬
turpopulus. Super omnia
ficatio casto confirm& affec¬
ta que omnes qui in ecclesiast i
Fminis terii gradib ordinatis̃
generalit̃ clerici nominant᷑:
Cleros autẽ uł clericos hincap¬
pellatos doctores nr̃idicunt :
quia mathias sorte electus est
quem primũ perapostolos legi¬
mus ordinatũ . Sic & om̃s quos
illi temporius ecdesiarum
principes ordinabant. sor teele¬
gebant. Nam clerossors inter¬
pretatur: Vnde ethereditas
grece clero nomia appellatur
etheres: clero nomus : Proin¬
de ergo clericos uocariaiunt:
eo quod in sorte hereditati s dñi
dentur. Vel pro eo qđ ipse dñs

Expanded text:
praeterire, qui apud vos non copraeterire, qui apud vos non comederit panem. Sequitur: Non percussorem. Non enim pugilem describit Apostolus, sed qui conscientias non percutiat singulorum. Sit modestus, non infletur, non inebrietur, suae domui bene praesit: perquam erit horribile, si domui clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male loquitur populus. Super omnia m testificatio casto confirmetur affectaque omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt, generaliter clerici nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Matthias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes, quos illis temporibus ecclesiarum principes ordinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haereditatis Domini dentur, vel pro eo quod ipse Dominus