comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uebras ⁊ ibi ligneũ palũ depͥmis. ułĩ
toũto siłit̃ tebrato ex teda tmicũ figis.
uł si hoc desit exq̃rcu. uermes eiꝰ arboris.
et nati necantur. ⁊ nasci ⁊ nasci pro¬
hibentur: radicib felle taurnio freꝙͣ¬
ter ĩ fusis. Item feces uini ueteris recẽ¬
tes si radicib asfũdantur ꝑ t̾dnũ diutiˢ
arbores ĩ fiorib labor are ũ faciũt. Si
lapidosa pyrus est: ab extremis indicib
t̾ram pͥorẽ leuabis. ⁊ secernes oũis la¬
pilłos. Quib di ligent̾ remotis. alt̾am
t̾ram cbro tractã in loco eis ĩ fũdis.
S hoc proderit: sirigare ñ cesset
mos multa ponas densabũt. in t̾legẽ¬
da stꝰ q̃ cũq̃ nciosa: ut succꝰ qui in grate
hnis posset in pendi: uertatur admeli

Expanded text:
palum deprimis; vel in trunco similiter terebrata, ex teda cuneum figis, vel si hec desit, ex quercu. Vermes eius arboris et nati necantur et nasci prohibentur, radicibus felle taurino frequenter infusis. Item feces vini veteris recentes, si radicibus affundantur, per triduum diutius arbores in floribus laborare non faciunt. Si lapidosa pyrus est, ab extremis radicibus terram priorem levabis et secernes omnes lapillos: quibus diligenter remotis, alteram terram cribro fractam in loco eius infundis: Sed hoc proderit si rigare non cesses. mos multa poma densabunt, inter legenda sunt quecumque vitiosa, ut succus qui ingrate his possit impendi, ad meli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ⁊ sardiꝰ scilicet qd̾ ip̃o p̾sente
lapis onix noc̾e nõ potest. Nescit
ã cõuellere cerã. Et eũ qui hũc
portat. oportet ẽẽ prudẽtẽ ẽt hu¬
milem

Expanded text:
 sardius, scilicet quod ipso presente lapis onix nocere non potest, nescit autem convellere ceram; et eum qui hunc portat oportet esse prudentem et humilem
Abbreviated transcription (Latin):
ferre debebũt. locus tũ de ductõra
liquoris accipiat: ne humor inse¬
dens hno g̾men extinguat. Cui
placet: potest castanee ĩ ꝓpagniẽ
ducere uua uͥgulta q̃ in radice nas¬
cũtur. Nomĩ castaneũ: circũfodi
debet assidue. N ense martio ⁊ sep¬
tenbri in cremẽtũ maiꝰ acq̃rit: si
putatoĩb ad inuetur Castanea ĩ¬
seritur sic̃ ꝓbam ip̃e sub cortĩce
mense martio uł apͥli: tñ gen̾e: ut
Rũdet Põt ⁊ moculari. In seritur
ĩse et ĩ salice: s ex salice taidiꝰ na¬
turat ⁊ fit asperior ĩ sapore. Ca¬

Expanded text:
ferre debebunt. Locus tamen deductoria ferre debebunt. Locus tamen deductoria liquoris accipiat, ne humor insidens limo, germen extinguat. Cui placet potest castanee in propaginem ducere ima virgulta que in radice nascuntur. Novum castaneum circunfodi debet assidue, mense martio et septembri; incrementum maius acquirit, si putationibus adiuvetur. Castanea inseritur, sicut probavi ipse, sub cortice, mense martio vel aprili, tamen genere utt et inoculari. Inseritur in se et in salice; sed ex salice tardius, maturat et fit asperior in sapore. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
manserĩt illibate. Aliqui ĩ uasculis
ẜuant: harena pariter missa. Amãt
solũ molle ⁊ solutũ: ñ tñ harenosũ
In sabulone ꝓueñuit: s humecto.
Nigra t̾ra illis apta est: et carbũcu¬
lus et tofus diligenter ĩ fractus.
In spisso agro ⁊ rubrica nix ꝓicer̃t.
in argilla ⁊ glarea ñ põt nasci. Di¬
recusat. si humor assenserit. De le¬
ctatur cliuis ⁊ opacis iegionibus:
ac maxime ĩ septẽtonẽ uecsis Pa¬
stinari gͦ locus debebit qui huic de¬
stinatur arbusto altitudĩe pedis
nuꝰ sectus uł duoꝵ. uł totus aut sul¬
cis in ordinẽ destinatis aut t̾te ata¬
tris resolui hinc inde fndentib. Qͣ
fumo saciatus ac redactus: ĩ pulue¬
rẽ castanee semen accipiat: ũ am¬
pliꝰ pedis dodrante demersĩ. Unicui¬
q lemini: ꝓpt̾ notã surtulꝰ debetĩ¬
t̾ua uł qͥna ponãtur. et inter se qͣtuoe
pedũ spatior separantur Quib tnͣs¬
ferre placuerit: binas plantas tñs¬

Expanded text:
manserint illibate. Aliqui in vasculis manserint illibate. Aliqui in vasculis servant arena pariter immissa. Amant solum molle et solutum, non tamen arenosum, in sabulone proveniunt sed humecto, nigra terra illis apta est: et carbunculus et tofus diligenter infractus, in spisso agro et rubrica vix provenit, in argilla et glarea non potest nasci: direcusat, si humor assenserit. Delectatur clivis et opacis regionibus ac maxime in septentrionem versisstinari ergo locus debebit qui huic destinatur arbusto, altitudine pedis unius semis vel duorum, vel totius; aut sulcis in ordinem destinatis, aut certe aratris resolui hincinde findentibus qui fimo satiatus ac redactus in pulverem. Castanearum semen accipiant, non amplius pedis dodrante demersum: unicuique semini prina vel quina ponantur et inter se quatuor pedum spatio separentur; quibus transferre placuerit, bimas plantas trans
Abbreviated transcription (Latin):
tur. O tnͣslata nescit hospitari.
panetq nouitatẽ. Biemno fere post¬
ea ꝓsilit¬
Astanea seritur ⁊ plantis q̃¬
sponte nascuntur ⁊ semine.
S q̃ plantis seritur. ita egra est:
ut bienino de eius uita sepe dubitet᷑
Se renda ẽ gͦ. ip̃is castaneis. id est se¬
mĩb sius mense nouembris itẽ fe¬
bruario. Eligende st̃ tastanee ad
ponendũ: recentes. gͣnͣdes nature
Quas li miense nouembri ponamꝰ:
facilẽ le pñcia fructꝰ. ip̃iꝰ p̾stat. Si
uͦ februario ponemꝰ. ut usq tunc
duret ⁊ta faciendũ. In ubra ta¬
stanee ficcentur expaule: tũt ĩ au¬
gustũ ⁊ sictũ locũ tnͣslate cumu¬
lũ faciant. ⁊ eas om̃s fluuialis. Ha¬
reua diligenter operiat. Post dies
tͥgnita eas remota harena ĩ aqͣn fri¬
gidam mictas. Que sane st̾ mergũt᷑:
suꝑ natat q̃ cũq uexata est. Item
q̃s ꝓbasti sumłr obrues: et post tͥgĩ¬
ta dies cq̃ ꝓbas. Hoc cũ t̾cio fecerit:¬
usq adueris ĩiciũ sercre de bebis q̃

Expanded text:
. sed tralata nescit hospitari pavetque novitatem biennio fere; postea prosilitastanea seritur et plantis qusponte nascuntur et semine; sed que plantis seritur ita egra est, ut biennio de eius vita sepe dubitetur. Serenda est ergo ipsis castaneis, hoc est seminibus suis, mense novembri, item februario. Eligende sunt castanee ad ponendum recentes, grandes, mature, quas mense Novembri ponamus; facilem se presentia fructus ipsius prestat. Si vero februario ponemus, ut usque tunc durent, ita faciendum est. In umbra castanee siccentur expanse: tunc in angustum et siccum locum translate, cumulum faciant et eas omnes fluvialis arena diligenter operiat, post dies XXX eas remota arena in aquam frigidam mittes; que sane sunt merguntur, supernatat quecumque vexata est: item quas probasti similiter obrues et post XXX dies eque probabis. Hoc cum tertio feceris, ad veris initium serere debebis, que
Abbreviated transcription (Latin):
medietate ꝓcedit Si maturã fi¬
cũ nis serotimnã fac̾e: incipicutes gł¬
sos discute cũ illis fuerit fabe ma¬
gnĩtudo. Yt ficus cito maturet. suc¬
co slepe longioris cũ oleo ⁊ piꝑe mix¬
to uuge pomia qũ grossĩ incipĩt

Expanded text:
medietate procedit. Si maturam fimedietate procedit. Si maturam ficum vis serotinam facere, incipientes grossos discute, cum illis fuerit fabe magnitudo. Ut ficus cito maturet, succo cepe longioris, cum oleo et pipere mixto, unge poma quando grossi incipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
licaude st̃: id est suspendendi gͦssi
ex capͥficolino uelut serta ꝑtusi.
Si hoc defit: a brotaui uuga sus¬
pendatur tuit cullũ qd̃ in uliueis
foliis inueĩtur: Aut arietina cor
turget scarificandus est: ut possit
humor effluere. Ne uines patia
uet̾em urinã ablaq̃atis iadici¬
b mistent. Alii uitimẽ et oleũ: a
calcem uiuaꝰ latebris u̾iuiũ linũt.
Si fornuice moleste st̃. rubrica bu¬
ctro et pice liquida uuxta: cͥca trũ
cũ debet iuduci. Alii coratunt̃ pis¬
cem. contra formicas in arbore
suspendendũ ẽẽ cõfirmant. Si
fructus suos uelut egra proici¬
et: alii rubrica: alii anuurta in¬
sulsa mixta aqua arboreui liuũt:
uł canchrũ fluuialẽ cũ ramo ru¬
te suspendũt. uł algam marina
uł falcẽ lupinoꝵ: uł iadici terebͣ¬
te cuneũ figũt: uł securi arboris
L
duc̾e incipiũt fici. ut multũ
fructũ ⁊ puiguẽ ferant in pͥncipio
g̾minũs cacium̃a sũma decutimꝰ.
uł hoc tm̃i cacimẽ qd̃ exarboris

Expanded text:
ici, id est suspendendi grossi ex caprifico lino velut seta pertusi, si hoc desit abrotani virga suspenditur, aut callum quod in ulmeis foliis invenitur, aut arietina cornturget, scarificandus est, ut possit humor effluere. Cum folia veterem urinam, ablaqueatis radicibus miscent; alii bitumen et oleum, aut solam calcem vivam latebris vermium allinunt. Si formice moleste sunt, rubtica, butyro et pice liquida mixta, circa trun cum debet induci alii coracinum piscem contra formicas in arbore suspendendum esse confirmant. Si fructus suos velut egra proiiciat, alii rubrica, alii amurca insulsa mixta aqua, arborem linunt; vel cancrum fluvialem cum ramo rute suspendunt, vel algam marinam, vel fascem lupinorum, vel radici terebrate cuneum figunt, vel securi arboris Lmultum fructum et pinguem ferant, in principio germinis cacumina summa decutimus, vel hoc tantum cacumen quod ex arboris
Abbreviated transcription (Latin):
soluni poniũ stomacho mederi probat᷑.
nam cet̾a noxia ꝑhibentur. Hec so¬
la arbor gr̃au glutmosũ ⁊ cõpacti¬
uũ distillat: q̃ et medici ⁊ scriptores

Expanded text:
solum pomum stomacho mederi probatur, nam caetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum, et compactivum distillat, quo et medici et scriptores
Abbreviated transcription (Latin):
stiptica. Deniq p̾gnantib fa¬
stidio laborantib esui datum:
stomachũ auansia uendicat.
Tritũ ⁊ ĩ potõne uiui datũ: ly¬
ui medetur. q̃relis ietoris oc¬
currit. Aqua tritũ ⁊ in sꝑsũ:
humectis nuluerib adhibet᷑.
Inde ꝑuionib exea: singula

Expanded text:
st; denique praegnantibus fastidio laborantibus esui datum stomachum a nausia uindicat. Tritum et in potione uini datum lieni medetur, querelis iecoris occurrit, aqua tritum et inspersum humidis uulneribus adhibetur. Inde pernionibus ex ea singula
Abbreviated transcription (Latin):
Uncto cũ neteri caulis ciu̾es bñ triti:
Prosũt aduentris lateris coxeq do
aceto. Pellere sepe solet aĩalia noxia
uentril flit ciuil ex liccil caulis radi¬
cib ustis Subditus hic miã releuat
siccando iacentem. Dentib accͥti suc¬
cũ glutire uirentis. Affirmant uance
multũ succuriere noci. Narib ĩ fus
succus purgat caput eiꝰ. Qui pͥus

Expanded text:
Uncto cum veteri caulis cineres bene triti prosunt ad veteres lateris coxaeque daceto pellere saepe solet animalia noxia ventris. Fit cinis ex siccis caulis radicibus ustis, subditus hic uvam relevat siccando jacentem. Dentibus attriti succum glutire virentis affirmant raucae multum succurrere voci; naribus infusus succus purgat caput ejus. Qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
ut fiat ms pectora ⁊ pulmones
niscosis humorib purgat. stsi
uice aque mutatur ĩ lac nit̾bi¬
lior fit e. stomacho cito eicitur
Si fur furis a ceto mixti cataplas¬
mata calida pustulis ⁊ uulnerib
et scabiei adhibeas: ualet ⁊ mũ
dificat. Si cũ inuo aq̃ mixto co¬
quatur et cataplasina exeo ma
let itidem ad serpentis morsũ

Expanded text:
us fiat, pectora, pulmones, viscosos humores purgat et, si vice aque mittatur et lac, nutribilior fit et stomaco cito eicitur. Si furfuris aceto mixti cataplasma calidum pustulis et vulneribus et scabiei adhibeas, valet atque mundificat. Si cum vino aque mixto coquatur et cataplasma de eo mamlet id idem ad serpentis morsu
Abbreviated transcription (Latin):
pedem arboris in ꝑsia reperitu
Qd̃ ꝑatet ex eo quod in terius
qͣndã radicẽ ht̃: ⁊ ⁊̃ t̾ra ei adhe¬
ret. Potest ã ꝑ annos seruari
ruptõe. Sofisticari solet ex ad
mictõe imuci hñtis radice̾ ita tor¬
tuosam: et ⁊̃ ad nurtõne bistor

Expanded text:
pedem arboris in Persia, quod patet ex eo, quod habet interius quamdam radicem et etiam terra ei adheret. Potest autem servari quod patet ex eo, quod habet interius quamdam radicem et etiam terra ei adheret. Potest autem servari
Abbreviated transcription (Latin):
mathi: sũptũ galauga resoluit
et si flegmaticus fu̾it: corrobo¬
rat ip̃m. Inclusũ uentũ: sũptũ
fugat interioꝵ. Uim digestiai
niuat. hec c̃ tolicisq medetur. Oris
ñmodicũ mansũ cõmendat odo¬

Expanded text:
achi sumptum galanga resolvit, et si flegmaticus fuerit corroborat illum, inclusum ventum sumptum fugat interiorum, vim digestivam juvat hoc colicisque medetur, oris non modicum mansum commendat odo
Abbreviated transcription (Latin):
docypria: cortite uł ciuere allo¬
pitias emendat: itemq putres¬
cencia ultera foliis enis extra¬
hendos eiusdem aculeos utũt᷑.
aecens fra et in nino pota ne¬
nerẽ concitat. Harundinũ la¬

Expanded text:
corticis cinere alopecias emendat, item putrescentia ulcera. foliis eius ad extrahendos aculeos utuntur,recens trita et in vino pota venerem concitat. harundinum la
Abbreviated transcription (Latin):
uenta cirtinate rocũditatis sũt:
uetustiora uͦ in angulos exeñt.
Ecõtrio hedere angulosa rotũ¬
dita folio num̾osiore candida
rubentia. Mirũq ĩ pͥmis: id qd̃
ulio tilieq ⁊ olee ac ppło albe
atq salici euenit. Circuagũtur

Expanded text:
uventa circinatae rotunditatis sunt, vetustiora in angulos exeunt. e contrario hederae angulosa rotun radiata, folio numerosiore candicangdalis rubentia. Mirum in primis id quod ulmo tiliaeque et oleae et populo albae et salici evenit. circumaguntur
Abbreviated transcription (Latin):
bene subucuit oris. In frictus ꝑsemĩ.
tũ melle ne mixtus. Omnes feruo¬
res sr̃ ciddita trita cobercet. Ip̃a recẽs.
uł si mulse: contrita bibatur. Dicã:¬
palladiꝰ quid scripserit inde peritus
Qd̾ rubeũ fu̾it folioꝵ sumito floris.
Uncia sit purgatoꝵ mergatur. oluu.
I libͣ intreo sic clandeus omĩa uase:
Sub phebo septem tm̃ suspende dieb

Expanded text:
bene subvenit oris, infrictus per se tantum cum melleve mixtus. Omnes fervores superaddita trita coercet ipsa recens, vel si mulsae commixta bibatur. Palladius quid scripserit inde peritus: quod rubeum fuerit foliorum sumito floris uncia sic purgatorum jungatur olivi in libra, vitreo sic claudens omnia vase, sub Phoebo tantum septem suspende dieb
Abbreviated transcription (Latin):
xilescũt quidẽ ñ mornuitur
grotant aliqũ ⁊ poura ipsa
ꝑse: sine arbore si necessariis
temporibz ymbres aut tepores
ul̾ flatus de fuerint: aut e cõtͣrio
aut det̾ĩora fiunt. Pessimũ est ĩ¬

Expanded text:
rilescunt enim nec moriuntur. aegrotant aliquando et poma ipsa se sine arbore, si necessariis temporibus imbres aut tepores vel adflatus defuere aut contra aut deteriora fiunt. pessimu
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hac conficitur oleu
roseũ q uocatur. Diuersis morbis
⁊ multis utile causis. Si bibitur
uentrẽ mollit: stomachiq calo¬
rẽ. Extinguit niimiũ. bñ si foncat᷑.
codẽ. Et dolor et fernor capitis cu-¬
rabitur illo. Pmiscendo sibi si
forte mugatur a ceto. Ex purgat
sordes. uuluꝰq replet q profunda:
Et cõbusturil p̾clare subuert ignis
Ore du centũ. dentis sedare dolo-¬
rẽ. Dicitur et duras palpebras red¬
dere molles. Aufert suppositũ pruri¬
tus int̾ioꝵ: Et stericis uariis solet
hec luccuriere causis

Expanded text:
Ex hac conficitur oleum, roseumque vocatur, diversis morbis et multis utile causis: si bibitur ventrem mollit stomachique calorem extinguit nimium; bene si foveatur eodem et dolor et fervor capitis curabitur illo; permiscendo sibi si forte jugatur acetum expurgat sordens. vulnus repletque profundum et combusturis praeclare convenit ignis; ore diu tentum dentis sedare dolorem dicitur et duras palpebras reddere molles; aufert suppositum pruritus interiorum et stericis variis solet hoc succurrere causis
Abbreviated transcription (Latin):
uino ⁊ si amineũ sit ⁊ calculos et
om̃s int̾iores dolores. Ex mellest
a ceto menstrua sedat: scd̾as del¬
nasq cõuersas corrigit. defũcti
salubres bibende sint t̾tũ alpgił̃.

Expanded text:
 calculos et interiores omnes dolores. ex melle et aceto sedat menstrua et secundas, vulvas conversas corrigit, defunctos salubres bibendae sint, tritum aspergitur.
Abbreviated transcription (Latin):
hoxe solet t̾ram si nectas de suꝑꝑ
heibam. Cũ mulsa bibitum:
ntutte noxia soluit. Exoleo
ñi frigidus de pellit inmiciũ
ditritũ m̃sto uiolenti solius
arto: hũbricos tali potu tyneas
srepelles. Cũ nino eiciet urinciss
e meustrua purgat. Uirgine cuꝰ
cera netus huic axungia mixta.
sãnodo parotidas: uerũ quol
unlido si manducetur a ceto:
sope solet nomitũ uentrẽq te¬
nere solutũ. Si trito tegitur
peten. suctꝰq bibatur. Urine
nausos reserat quoscũq meat
slius elixatura u̾tigo fugatur
Si caput hac tepida patientis
sope lanetur. Herhaq timporĩ
h⁊ fionti coita ligetur.

Expanded text:
e solet, tritam si nectis desuper herbam. cum mulsa bibitum pituitae noxia solvit, ex oleo coctum frigus depellit inunctum, si tritum mixto violento solvis aceto lumbricos tali potu tineasque repellis, cum vino ciet urinas et menstrua purgat. Virgine cum cera vetus huic axungia mixta non modo parotidas verum quoscunque valido si manducetur aceto saepe solet vomitum ventremque tenere solutum; si trito tegitur pecten succusque bibatur urinae clausos reserat quoscunque meatus; illius elixatura vertigo fugatur, si caput hac tepida patientis saepe lavetur herbaque temporibus et fronti cocta ligetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ferile: eo decepti: qd̾ ferula
sũ dubro est tapli assidui gene¬
cisa lac emanat: et contusa succone
ñ cortitẽ. rib ditant ħ omĩa: uene¬
et obid cerato prius illiuũt. Qui¬
b dã tñ morbis auxiliari diciẽtie¬

Expanded text:
ere, decepti quoniam ferula sine dubio est thapsia, sed sui genecisa lacte manat et contusa suco, nec corticem abdicant. omnia ea venei; ob id cerato prius inlinunt . quibusdam tamen morbis auxiliari dicunt me
Abbreviated transcription (Latin):
eus materia ad sm us terciam
gẽmam p̾cidatur denide oĩb anus
rigentes. S qui fructũ uolunt ma¬
ximũ. mat̾ias płes ꝑ ramos. sb̾mictũt:
qui uiuũ meliꝰ sarmenta ĩ cacumeu
extendũt. ffortorib iamis arboꝵ płes
sarmenta qͥb pͥmi a infructus pepen¬
dit omĩa recidantur: et noua ccũci¬
sis cap̾olis et ramulis ĩntilib mucili¬
b diuictantur. S prouidẽdũ ẽ oĩb

Expanded text:
us materia, ad secundam vel tertiam gemmam proscidatur. Deinde omnibus annis rigentes; sed qui fructum volunt maximum, materias plures per ramos submittunt: Qui vinum melius, sarmenta in cacumine extendunt; fortioribus ramis arborum plures sarmenta, quibus primi anni fructus pependit, omnia rescidantur et nova circuncisis capriolis et ramulis inutilibus dimittantur. Sed provide
Abbreviated transcription (Latin):
leus amat tenue
utiq siccũ. Duo st̃ eiꝰ genera iu
egypto: alterũ rotũdiꝰ atq uigͥ¬
us. Alterũ uꝰ sua figura. Uude
uario usu: trauslatũ est in leu¬
ticula nomẽ. Inuenio apud au¬

Expanded text:
lum tenue utique siccum. duo genera eius Aegypto, alterum rotundius nigriusque, alterum sua figura, unde vario usu tralatum est in lenticulas nomen. invenio apud au
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ ẽ in hiis de florescentib rora¬
tõ. uł tũ acim priusꝙͣ crescant de¬
coquũtur in caulẽ. Egrotant ⁊
cũ algore lesis nredinẽ. Actũsarũ
oculis ⁊ calore hoc euenit ĩ tẽpesti

Expanded text:
genus est et his deflorescentibus roratio, aut cum acini, priusquam crescant, decocuntur in callum. aegrotant et cum alsere, laesis uredine attonsarum oculis. et calore hoc evenit intempestivo,
Abbreviated transcription (Latin):
putetur. alia ꝑs aduersa clementõ¬
rib plagis: respiciantur autũpno
S inputatõe semꝑ uitam᷑. ut uitis
fiat iuicrure robustior. ne debili ui¬
titule duo duramenta seruemius
Auferenda st̃ leta. ĩ torta. debiliã:
malis locis uata sarmenta. ffocata¬

Expanded text:
s adversa clementioribus plagis, rescidatur autumno. Sed in putatione semper nuamur ut vitis fiat in crure robustior, vel debili viticule duo duramenta servemus. Auferenda sunt leta, intorta, debilia, malis locis nata sarmenta.
Abbreviated transcription (Latin):
locis clementõrib altiꝰ iutẽ licebit
ex pandere. ĩ exilib aut estuosis ã
declinib aut ꝓcellosis hũilior est
singulis brachiis uitiũ. bina fla¬
gella dimicte. s erit sapientis: esti¬
mare uim uitis. Naui q̃ altiꝰ coli¬
tur et fecũda ẽ. plusꝙ octo paliuri¬
tes hr̃e ñ debet. ita ut desid̾emus
semꝑ inĩferiore ꝑte custod̾e. Cirta
crus qͥcquid nascitur amputandĩ
ẽ. si ñ desid̾et uinea ienocari. Qd̾
si trũcus uitis sole aut plumĩis ã
noxiis aĩalib est canatꝰ: purgam᷑.
quicq̃d ẽ mortuũ plagasq eiꝰ am̃.¬
aduer ÷ sum p̃dicta. Cortex ⁊ reci¬
sus I⁊ pendes auĩte tollatur:
que ẜ rel m̃orem fecẽreddit ĩ uiuo
sius cus uadatur. ubitũq reꝑtus
S  plage qͣs induro uitis acci¬
pi Fet: obliq̃ et rotũde ẽẽ debe¬
bũt Decisis sicut supͣ dixi male
iracis om̃ib et ueterib: nouellos ⁊
fructuarios serua. yngues ⁊ custodũ
ficcos et annotinos recide: et om̃ia

Expanded text:
locis clementioribus altius vitem licebit expandere. In exilibus, aut estuosis, aut declivibus, aut procellosis, humilior est singulis brachiis vitium bina flagella dimitte, sed erit sapientis estimare vim vitiis. Nam que altius colitur et fecunda est, plusquam octo palmites habere non debet. Ita ut desideremus semper in inferiore parte custodem. Circa crus quicquid nascitur amputandum est, si non desideret vinea revocari. Quod si truncus vitis sole, aut pluviis, aut noxiis quicquid mortuum est, plagasque eius amuradversum predicta. Cortex etiam rescisus et pendens a vite tollatur, que res minorem fecem reddit in vino. Muscus radatur ubicumque repertus. Sed plage quas in duro vitis accipit et oblique et rotunde esse debebunt. Decisis sicut supradixi male natis omnibus et veteribus; novellos et fructuarios serva, ungues etiam custodum siccos et annorinos rescide et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ra si quisꝙͣ sepe tepenti. Illiꝰ ablint᷑.
pruritũ nõ pacietur. Et sic matͥ¬
cis pot̾it curare tumorẽ. Tussimt cõ¬
pescit cũ nino sũpta tepenti. Et sic
urinã cõpellit redd̾e largã. Et ma¬
gis exuio si sit decoctõ fcã. aut oleo
mixto cont̾tam si sr̃addas. Si radix
bit młtos sr̃ additas sepe tumores.
Obstat serpentũ cũ uino sũpta ue¬
nems; Et sic assũptũ uenerẽ stimu¬
lare fatentur Sit quoz pulmoms
prodest iecorisq q̃relis. Et sic nu¬
trici sũptꝰ: lac p̾hebet habundans
Herba mrens curat morsus cũ mel¬
serpens: oculos caligine purgat.
Inde qr corporis ẽ humaui posse me¬
deri. Illam lumiib atq experiẽ¬
do ꝓbatũ. Radicũ succus uuxtus cũ
melle recenti. Prilsa reddit eos
onĩ caligine claros

Expanded text:
ra si quisquam saepe tepenti illius abluitur, ra si quisquam saepe tepenti illius abluitur, pruritus nou patietur, et sic matricis poteris curare tumorem; tussim compescit cum vino sumpta tepenti, et sic urinam compellit reddere largam, et magis ex vino si sit decoctio facta aut oleo mixto contritam si superaddas. Si radix bit quosvis superaddita saepe tumores; obstat serpentum cum vino sumpta venenis et sic assumptam venerem stimulare fatentur. Sic quoque pulmonis prodest jecorisque querelis et sic nutrici sumptum lac praebet abundans. Herba serpens oculos caligine purgat, indeque compertum est humanis posse mederi illam luminibus, atque experiendo probatum; radicum succus oculis cum melle perunctis pulsa reddit eos omni caligine claros
Abbreviated transcription (Latin):
laas. Eũ sale cont̾tã melli si nĩ¬
deris illam: Ungͥne cõtractis po¬
tes hec succurrere meubris. Iuis
piluis sũptꝰ cũ melle uł haustus
Pertoris humores inscolol extenu¬
are. Et ꝑ sputa pot illos educere
mire. Nausea uł morlus stomachi
curabitur illa. Cũ pusca sũpta uł
aceto qd̃ fit aquosũ. Cũ niuo nt̃¬
gram coleram potata repellit.
Sicq uenenatis serpentiũ morsi¬
b obstat. Si ꝑuini febris mimone
fluore cruoris. Aut aliqͦ casu subito
defec̾it eg̾. Qd̃ solet a doctis medicis
nulfactio dici. Pulegiũ ualido tͥcũ
m̃gatur aceto. Narib egroti lic ap¬
ponatur odore. Solo cõfestita dicũt
uelenare iacentẽ. Singinas succus:
pulius cõfirmat ⁊ ustus. Appositã
iuridã dicũt sedare podagram. Et
quos in alios solet emẽdare tumo¬
⁊es. Si sr̃ addatur tepide cõmixta
polente. Addita cerotis: papulas de
corpore tollit. Spleneticis multũ
sr̃ addita cũ sale prodest. Elixatu¬

Expanded text:
lit. Cum sale contritam melli si junxeris illam unguine contractis potes hoc succurrere membris. Illius pulvis sumptus cum melle vel haustus pectoris humores viscosos extenuare. Et per sputa potest illos educere mire. Nausea vel morsus stomachi curabitur illa cum pusca sumpta vel aceto quod sit aquosum; cum vino nigram choleram potata repellit, sicque venenatis serpentum morsibus obstat. Si per vim febris nimiove fluore cruoris aut aliquo casu subito defecerit aeger, quod solet a doctis medicis malefactio dici, pulegium valido tritum jungatur aceto, naribus aegroti sic apponatur, odore solo confestim dicunt relevare incentem. Gingivas sicci pulvis confirmat et usti. Appositam viridem dicunt sedare podagram, et quosvis alios solet emendare tumores, si superaddatur tepidae pemixta polentae; addita cerotis papulas de corpore tollit. Spleneticis multum superaddita cum sale prodest; elixatu
Abbreviated transcription (Latin):
similẽ: gerit in sula creta. cuiꝰ planiciẽs
c̾seis est illita uenis. Iste nocẽs uirꝰ fu¬
gat. ⁊ ꝙ ipera fũdit. Reddentẽ uarias
facies dat ⁊ in dus achatẽ. mĩc nemoꝵ
frõdes. nũc dautẽ signa feraꝵ. Hic
sedare. sitim: insũq fou̾e putatur. Est ⁊

Expanded text:
gerit insula Creta; Cujus planities criseis est illisa venis. Iste nempe virus fugat, et quod vipera fundit. Reddentem varias facies dat et Indus achatem; Nunc nemorum frondes, nunc dantem signa ferarum. Hic sedare sitim, visumque fovere putatur, Est
Abbreviated transcription (Latin):
Que si elixetur. acumiẽ penitus ami¬
itit: ⁊ inscositas qͣm pͥus latenter ha¬
buerat in epate fiet. Ideoq grossi ac¬
duri nuitrimenti est generatiua ⁊ s

Expanded text:
que si elixeretur, acumen penitus amittit et viscositas quam prius latenter habebat in ea aperte <patefiet>. Ideoque crossi durique nutrimenti est generativa, s
Abbreviated transcription (Latin):
res frigore exurit. lic eas arefaci¬
eul⁊ no nullispostea solib recira¬
ri possint. Hoc genere cõualles ⁊
opposita flium̃b laborant⁊ p̾ci¬
pueq nitis ⁊ olea ⁊ ficus. Qd̃ cũ

Expanded text:
brumam, frigore exurit arefaciens, ut nullis postea solibus recreari possint. hoc genere convalles et adposita fluminibus laborant, praecipueque vitis, olea, f
Abbreviated transcription (Latin):
tuior splens soluitur. Iocinerũ
indignatõ uelaxatꝰ ⁊ ydropicis
ĩ nataus humior ñ reu̾surus
hauritur. Auĩt ⁊ litargicos ex¬

Expanded text:
tumor soluitur et iocineris indignatio relaxatur et hydropicis innatans humor iam non reuersurus hauritur. Aiunt et lethargicos ex
Abbreviated transcription (Latin):
cutẽ in caustica exulcerat. Raro
ac uetustissimis causis tam seua
tĩs au̾titur: qui cecitatẽ odłis
cõminatur. qͥq stomacho acpul
ptysim p̾stiuit. Coxe dolor per

Expanded text:
cutem ui caustica exulcerat, raro ac uetustissimis causis tam saeuatis auertitur qui caecitatem oculis comminatur quique stomacho atque pt
Abbreviated transcription (Latin):
Dicatur et a lice ratõ
q̃ p̾stantissime saluberriueq
palmã frugũ indubitanter yta¬
lia contingit. Sine dubio fit ⁊ ĩ
egypto: s ad modũ sꝑuenda. In

Expanded text:
dicatur et alicae ratio praestantissimae saluberrimaeque, quae palma frugum indubitata Italiae contingit. fit sine dubio et in Aegypto, sed admodum spernenda, in
Abbreviated transcription (Latin):
Tapis ẽ speculi naturã hñs ĩ reidẽ¬
dis ymagnib qͣmꝙ̃ rutilet. Ex¬
pumnentũ eiꝰ ẽ. si feruenti aq̃ addite
statim refrig̾et. a si soli opposi ta
matĩam aridam accendat.

Expanded text:
tistes speculi naturam habet, in reddendis imaginibus, quanquam rutilet: experimentum ejus, si ferventi aquae addita statim refrigeret, aut si soli opposita aridam materiam accendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta leuẽ sonũ reddat. hedere mi¬
ra ꝓditur natura ad exꝑienda
uinas si uas fiat eligno eiꝰ iri¬

Expanded text:
bus lenem sonum reddat.—Hederae mira proditur natura ad experienda vina, si vas fiat e ligno eius, vi
Abbreviated transcription (Latin):
tenuiora: et in ordinẽ digesta¬
⁊ densiora. In alio genere diuer¬
Alia tenm̃orib foliis: et simiłr̃
ordinatis ac densiorib. Altĩ ne
gleta hom̃ia. Maiora quoq
ac mĩora st̃ folia: maculaꝵq
hĩtu distant ⁊ in caudidis. Alia
stꝰ candidiora. Adolescit in longi¬
tudĩem maxĩe her bacea: arbo
cũ aufferendo. tanta crassitudiẽ
augetur: ut ip̃a arbor fiat. Si¬
gna eiꝰ st̃ folia maxima et la¬

Expanded text:
tenuiora folia et in ordinem digesta densioraque; in alio genere diveralia tenuioribus foliis et similiter ordinatis densioribusque eec omnia; maiora quoque aut minora sunt folia macularumque habitu distant. et in candidis aliis sunt candidiora . adulescit in longitudinem maxime herbacea. arborucum auferendo tanta crassitudine augetur, ut ipsa arbor fiat. signa eius folia maxima atque la
Abbreviated transcription (Latin):
guit. Quidã hoc etatis ẽẽ pͥmo¬
ñ generis exislimant: qm̃ heli¬
cẽ uetustate fieri hederam putãt.
Hoꝵ error mainfestus intelligi¬
tur: qm̃ helicis pła gen̾a reppe¬

Expanded text:
gnit. quidam hoc aetatis esse, non generis existimant primoque helicem esse, fieri hederam vetustate. horum error manifestus intellegitur, quoniam helicis plura genera repe
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ cruciatus sic ⁊ arbori. ac modis eq̃
duob. Aut eñ ĩ pedes id ẽ iadices irrũ¬
pit ins morbi: aut ĩ articulos. ħ ẽ cacu¬
nimũ digitos. qͥ longissime a corpo
re toto ereunt. In arescũt gͦ. Est

Expanded text:
vorum cruciatus, sic et arbori, ac duobus aeque modis. aut enim in pedes, hoc est radices, inrumpit vis morbi, aut in articulos, hoc est cacuminum digitos, qui longissime a toto corpore exeunt. nigrescunt ergo, et
Abbreviated transcription (Latin):
slera uis frigoris tẽperetui Iti
pepo in cibo lemor est quia de tracta
cute et abiecto semine nsu datur.
Stomachi cõpescit ardorẽ: aluĩ le¬
nit et mollit. Coctus eraqua cũ oleo
aceto ⁊ melle iocũdissime sumitur.
Caro eiꝰ ĩposita fronti: dolorẽ ocu

Expanded text:
citura uis frigoris temperetur. Pepo in cibo leuior. Nam detracta cute ac semine abiecto esui datus stomachi compescit ardores, aluum leniter mollit. Coctus ex aqua cum oleo, aceto, melle, iocundissime sumitur. Caro eius imposita fronti glareantes
Abbreviated transcription (Latin):
Per se bibitur: ad tussim uetere
snspiria rupta cõmulsa. Impõit᷑
nitur ⁊ cũ melle capitis ulcerib:

Expanded text:
per se bibitur ad tussim veterem, suspiria, rupta, convulsa, inponitur nitur et cum melle capitis ulcerib
Abbreviated transcription (Latin):
siłes st̃ uerus aĩalis: et relinq̃ siłr
cetĩs. Cadũt quo multociẽs de
planta ꝑtes multe ñ de term̃ate:
sit̃ pili hoĩs ⁊ nugues. et nascũtur
ꝑ eis cilie. Est ã pͥncipiũ cibi plã¬
taꝵ atra: pͥncipium generatõis
fructuũ asble: Et eaꝵ frigus ẽ ab
eix. Ideo dixit letineon: qd̃ tra
planta tres ht iires: et atrib.
lacio abigne co adimatõ. sicut ⁊
in fictilib ẽ butũ qͣsi cemẽtũ: et
aqͣ qͣuniũtur fictilia. et igͥs quo
ꝑtes illiꝰ quib raritas iuerat cõgre¬
gant᷑ ⁊ cõmngũtur: du scilit hu¬
moris materia finitur. Diriditas¬

Expanded text:
iles sunt nervis animalis et reliqua similiter ceteris. Cadunt quoque multoties de planta partes multe non determinate, sicut pili hominis et ungues et nascuntur pro eis alie. Est autem principium cibi plantarum a terra, principium generationis fructuum a sole et earum fructus est ab aere. Ideoque dixit Alchimeon quod terra planta tres habet vires et a tribus,latio, ab igne coadunatio; sicut et in fictilibus est lutum quasi cementum et aqua qua uniuntur fictilia et ignis quo partes illis quibus raritas inerant congregantur et coniunguntur, dum scilicet humoris materia inde finit
Abbreviated transcription (Latin):
Auetũ ructus mone
⁊ tormnua sedat. Alnũ sistit. E¬
uino. Singultus cohibet semen
feruens olfactũ. Suptũ exas
sedat cruditates. Emis eiꝰ ma
in fantib leuat: oculos et ge¬
nituram hebetat

Expanded text:
ue ructus movet et tormina sedat, alvum sistit. evino. singultus cohibet semen fervens olfactu; sumptum ex aqua sedat cruditates. cinis eius uvam in faucibus levat, oculos et genituram hebetat
Abbreviated transcription (Latin):
natura p̾cipue domib expetitur:
sima spatiantiũ unibra. Nullo
opacitas breuior. nec affert solẽ
hreme decidentib foliis. Nulłis
cortex ĩocundior aut oculos blã¬
giores ualidioresq ant płes. Cor

Expanded text:
raecipue domibus expetitur sima expatiantium umbra et opacitas brevior, nec auferunt rami solem hieme decidentibus foliis. nullis cortex iucundior aut oculos excigiores validioresque aut plur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ positus suctus folm̃ ne cruorẽ
Elicit in nati us ẽ sibi tanta calo¬
ris. Qd̃ si manantẽ cupias retine¬
re cruorẽ. Urtice succo frontẽ liue re¬
pͥmit illũ. Si supponatur cũ mirra

Expanded text:
impositus succus foliumve cruorem elicit; innati vis est sibi tanta caloris, quod si manantem cupias retinere cruorem, urticae succo frontem line, reprimit illum. Si supponatur cum myrrha
Abbreviated transcription (Latin):
Dicimꝰ urticam
qͣm grecus acalide dicit. Ifermda
rito nomẽ supfisse uidetur Tacta
qd̃ exurat digitos urtica tenenis.
Hec solet yctericos cũ uino sumpta
inuare. Illiꝰ semen collicis cũ melłe
medetur. Et tussim uet̾em curat
si sepe bibatur. ffrigus puluiomis
pellit: uentrisq tumorẽ. Omĩb
hiis prodest. pulius cũ melle niga¬
tus. Aut luccul uiridil: cũ uino le¬
piꝰ haustus. Cũ sale de folis enis
factum cataplasma: Ulcerib pro¬
dest: et sordida bulneta purgat
Et contra morsꝰ ualet hec cata¬
plasma caninos. Hoc canchros. ⁊.
paratidas luxata q curat. Hoc q re¬
formatur cais que discedit abosse
Et solet humores hec desictare no¬
centel. Acri tũ nino radix contrita
tumorẽ: cõpescit splenis podagre
si subuenit illa. Omĩb hiis pro¬

Expanded text:
am, quam Graecus acalyphe dicit, fervida rito nomen sumpsisse videtur, tacta quod exurat digitos urtica tenentis. Haec solet ictericos cum vino sumpta juvare, illius semen colicis cum melle medetur, et tussim veterem curat, si saepe bibatur. Frigus pulmonis pellit ventrisque tumorem. Omnibus his prodest pulvis cum melle jugatus, aut succus viridis cum vino saepius haustus. Cum sale de foliis ejus factum cataplasma ulceribus prodest et sordida vulnera purgat, et contra morsus valet hoc cataplasma caninos, et cancros et parotidas luxataque curat, hocque reformatur caro, quae discessit ab osse, et solet humores hoc desiccare nocentes. Acri cum vino radix contrita tumorem compescit splenis, podagrae sic subvenit illa omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cata. Et si cũ nino p̾dt̃o more bibantur
Pleuretitos pectul ꝓu luioneladin¬
liat enis. Semen si sũptũ fu̾it cũ
melle igatũ. Cũ mulsa bibitũ: lo¬
ciũ ꝓrodũcit habundans. Herba recẽs
cuis olerũ si more coquatur. Et det̾
illiꝰ decoctõ molliet aliiũ. Ore diu clau¬
sus suctus si uoluitur eiꝰ. une ñ modicũ
pot̾it sedaie tumorẽ Sudorẽ mouet
exoleo decocta ꝑmictis. Si qua dru¬

Expanded text:
 et si cum vino praedicto more bibatur. Pleureticos, pectus, pulmones adjuvat ejus semen, si sumptum fuerit cum melle jugatum, cum mulsa bibitum lotium producit abundans. Herba recens ejus olerum si more coquatur, detur et illius decoctio, molliet alvum. Ore diu clausus succus si volvitur ejus uvae non modicum poterit sedare tumorem. Sudorem movet ex oleo decocta perunctis. Si quadru
Abbreviated transcription (Latin):
Amedicis rute ius fi̾nda
illi t̾tiꝰ ẽẽ. Utilisẽ ualde stomacho:
si sepe bibatur. Expelłit ꝑtũ po¬
tu: uenerẽq cohercet. Tussi̾ sibi

Expanded text:
A medicis rutae vis fervida illi tertius esse. Utilis est valde stomacho, si saepe bibatur, expellit partum potu veneremque coercet, tussim siA medicis rutae vis fervida
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ naturaliter lauatoriũ est
uñ fit ut menbris omĩb cito dis¬
fundatur. De stomacho et in¬
testims: statim effluit u̾si in

Expanded text:
 naturaliter lavatorium est. Unde fit ut membris omnibus cito diffundatur; de stomacho et intestinis statim effluit, ubi si in
Abbreviated transcription (Latin):
cisis moritur: totis uͦ detrũcatis
durat. Et si in fraqͣm fuere ra¬
It̾m alia st̃ a radice brachiata ut
ulmꝰ. alia uͦ ĩ cacumĩe ramosa ut
tura fit si nõ eualuerĩt: aut pena
cũ amputatis cicat̾x hebetau̾it.
Que diuidius ni roura natura est
geniculo. Om̃iũ t̾re ꝓxima cras¬
siora ĩ longitudĩem excirescũt:¬
ut abies larix palma. cyp̾ssus
ulmꝰ ⁊ si qͣ st̃ unstirpia ramo¬
sarũ. Reperitur ⁊̃ in .xl. cubitoꝵ
turbes eqͣli ꝑ totũ duoꝵ cubi¬
uͦ statur ĩ ramos sꝑgũtur ut

Expanded text:
cisis moritur, totis vero detruncatis durat. et si infra quam rami fuere praritur. alia ab radice bracchiata, ut ulmus , alia in cacumine ramosa, ut tura fit, si non evaluere, aut poena, cum deputatos cicatrix hebetavit. quae dividuis in ramo natura est, geniculo. omnium terrae proxima crassiora. in longitudinem excrescunt abies, larix, palma, cupressus, ulmus et si qua unistirpia. ramosarum cerasus etiam in XL cubitorum trabes aequali per totam duum cubiam statim in ramos sparguntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
catur: q̃ in sezo sis montib¬
nascitur. fenña magis est coloris¬
herbacei÷ caule tenui. radice
siłi. Hec sui sexus facit ptus nca

Expanded text:
catur herba in saxosis montibus. femina magis herbacei coloris, caule tenui, radice simile. haec sui sexus facit partus, ma
Abbreviated transcription (Latin):
pectoꝵ et lacteꝵ dolores. et poi¬
tussum uet̾em. Et hiis qͥ lo¬
nem reiciunt exinue utiler
scopis eius cũ panico aqua
ĩ ponitur striums cũ adipe.

Expanded text:
pectorum et lateris dolores, tussim veterem. et iis, qui sanguinem reiecerint, eximie utile, scopis eius cum panico aqua inponitur strumis cum adipe.
Abbreviated transcription (Latin):
ns: gͣndis porrus nascetur. Ex
om̃ib. Item si caꝑiti eiꝰ. rape se¬
men ĩ mictas sũ ferro ⁊ pangas:
nstũ fertur in crescere. meliꝰ sĩ
fiequẽter hoc facias

Expanded text:
s, grandis nascetur porrus ex omnibus. Item si capiti eius rape semen immittas sine ferro et pangas, multum fertur increscere et melius si frequenter hoc facias,
Abbreviated transcription (Latin):
si seccilẽ uelis: post duos mensel qu
satus ẽ poteris de secare manẽten
in a reis suis. Qmͣis asserit coli¬
mella ⁊ sectinũ diutius duram¬
rũ. meliorẽq: si tnsferatur. Et
quociens secabitur aqua nuer
⁊ st̃tore. Si capitatũ facere u
qd̃ uere seueris. octobri mensen¬
ferre de bebis. Serendꝰ est loco lol
⁊ maxĩe campestri: area pei
pastinata alte ⁊ diu sbactarla
rata. Si sectinũ uelis spissus
capitatũ rariꝰ seris. Sarculofie¬
quẽtandus est: et herbis liben
Cũ digiti crassitudinẽ habuen
amedia ꝑte p̾cisis foliis et tuo¬
catis irdicib tuͣfferatur: obliu
dice cõprehendẽdus ⁊ allenaul¬

Expanded text:
si sectilem velis, post duos menses quam satus est poteris desecare, manentem in areis suis; quamvis asserit Columella etiam ait sectivum diutius duraturum, melioremque, si transferatur; et quoties secabitur, aqua iuvetur et stercore, si capitatum facere velis. Quod vere severis, octobris mense transferre debebis. Serendus est loco leto et maxime campestri, area plana, pastinata alte et diu subacta et stercorata. Si sectivum velis, spissius; si capitatum, rarius seres, sarculo frequentandus est et herbis liberandus; cum digiti crassitudinem habuerit, a media parte precisis foliis, truncatis radicibus, transferatur; oblitus dice comprehendendus et alle
Abbreviated transcription (Latin):
ticas. Asseres ne amputatõe nuuoꝵł
q .xiiiͦ. anno deuariis siugu lisue¬
neuut. questuofissinta in satus
rõne silua: uulgoq dotem filiaꝵ¬
appellabant autiqui plantaria.
cato carentinã eam appelłat. Cre¬

Expanded text:
ticas asseresve amputation ramorum , qui XIII anno denariis singulis veneunt, quaestuosissima in satus ratione silva, vulgoque dotem filiae antiqui plantaria eCato Tarentinam eam appellat, cre
Abbreviated transcription (Latin):
inferiꝰ pp̃ leuitatẽ suam. ad in¬
testims: quia tñ uenas ñ pene¬
trat. Ut ad in testina parũ tran
feces dissoluit. Q̾ ã eadem die
comeditur: miuiꝰ est mit̾rimis ue¬
lociter digeritur: tarde descendẽs.
qr in tͥnsenis in frigidatur: et po¬
ris clausis: et calore recluso in¬
teriꝰ manet fumꝰ: et inde exire
nõ potest. pp̃ poroꝵ opilatõnem
Et reu̾tens in uenit aliam fu¬
mositatẽ. quib grossicies uento¬
sitatis et. in flatõis efficitur: et
inde duiꝰ ⁊ in digestꝰ. et inflati¬
nus stomacho redditur. Qui
post unũ uł duos dies accipitur
uat in testiia: et eititur sicissi¬
mꝰ et leuis. Rarus causa ablate
hĩditatis bñ hm̃ditatem sto¬
machi desiccat: et multa hñidi¬
tas ut inf̾iuidatur est necessa¬
ria. Digestionẽ de siccat uentrẽ
cõstipat

Expanded text:
inferius propter levitatem suam. Ab intestinis, quia venas non penetrat, ut ad intestina parum transfeces dissolvit. Qui aut eadem die comeditur, minus est nutritivus, velociter digeritur, tarde tamen descendens, quia intrinsecus infrigidatur, et poris clausis, et calore recluso, intus manet fumus, et inde exire non potest propter pororum opilationem et revertens invenit aliam fumositatem, quibus crassities ventositatis et inflationis conficitur et inde durus et indigestus et inflativus stomacho redditur. Qui post unum vel duos dies accipitur,vat intestina et eiicitur. Siccissimus et levis rarus, causa ablate humiditatis, bene humiditatem stomachi desiccat et ut multa humiditas non fundetur est necessaria; digestionem desiccat, ventrem constipat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ diu̾sus. Aut ex natura sui:
aut ex artificio cocti pains. Ex su
natura ⁊̃ plicit̾. Aut magnus ẽ ⁊ for¬
tis: aut debilis ⁊ leuis. Aut mẽdio¬
cril. ffortil ⁊ maguꝰ deliccat et in¬
durat ext̾ioru panis. mita uͦ ñ bñ
cocta remanet. qr cortex ñ ꝑmictit

Expanded text:
diversus. Aut ex natura sui, aut ex artificio cocti panis. Ex sui natura tripliciter, aut magnus est et fortis, aut debilis et lenis, aut mediocris. Fortis et magnus desiccat et indurat exteriora panis, mica vero non bene cocta remanet, quia cortex velocit
Abbreviated transcription (Latin):
et ciuerũ ⁊ t̾re sidmiscetur mul¬
tum. Maxĩe ã si ligna mollia
fuerĩt ⁊ uisꝰ obscuritas fuerit¬
uiersitatel/
ꝑanis exqua li tare accipien¬
di: quatuor st̃. Alius talidus ac¬
cipitur scd̃m qd̃ a foco egredi tur.
alius frigidꝰ. s tũ eadem die co¬
meditur. Alius post unũ uł du¬
ol dies: aliꝰ postqͣu est sictissimꝰ
Calidus magis est mit̾ciuus: di¬
gestinus penetratinꝰ quia melior¬

Expanded text:
 cineri et terre admiscetur mul cineri et terre admiscetur multum, maxime autem si ligna mollia fuerint et visus obscuritas fueritversitates panis ex qualitate accipiendi quatuor sunt. Alius calidus accipitur, secundum quod a foco egreditur; alius frigidus, non tamen eadem die commeditur; alius post unum vel duos dies; alius postquam est siccissimus. Calidus autem magis est nutritivus, digestivus, penetrati
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq ĩ digestũ diuersoꝵ hñoꝵ
ẽ generatiuũ. Ouricies corticil
generat: et cõstipat uentrem.
Uiscolitas ⁊ grossicies mice. hu¬
mores crudos ⁊ fleginaticos fa¬
cit: et in flatões uentris adin¬
uat. Debilitas toci ex de fectõe
sui penetrare int̾iora pigrescit.
inscosus erit. fortis digeri. ex̾ci¬
tantib tũ necessariꝰ. Si usque¬
quo coquatur dimiseris: lictus
et durus erit digeri ⁊ stipticus
Mediocris ẽẽ paratus ẽ focus: qr
totũ torpus equaliter penetrat
furno: aut subtestis. In furno
digeritur. ⁊ penetrat totũ corpꝰ
panis: et mica est excortice Si
excoquatur lubtestil peior est.
qr focus in uua parte operatur
Alt̾a uͦ grossa ⁊ inscosa rema
uet. ⁊ ideo ad dig̾endũ durus ẽ
Si gͦ sepe comedatiur: pꝰt multũ
tempꝰ inflatõnem et dolorem
lateris generat Subtinericiꝰ
uͦ subter carbones uł cineres co¬
ctus: uelociter desictat̾ extͣnse¬
cus ĩ tnsecꝰ uͦ grossũ remanet.¬

Expanded text:
utrumque indigestum diversorum humorum est generativum. Durities corticis generat et constipat ventrem; viscositas et crassities mice, humores crudos et phlegmaticos facit et solutiones ventris adiuvat. Debilitas foci ex defectione sui penetrare interiora pigrescit, viscosus erit et fortis digeri, exercitantibus tamen necessarius: si usque coquatur dimiseris, siccus et durus erit digeri et stipticus. Mediocris temperatus est focus, quia totum corpus equaliter penetrat. furno, aut sub testis. In furno digeritur et penetrat totum corpus, scilicet mica cum cortice. Si excoquatur sub testis, peior est; quia in una parte operatur, altera vero crassa et viscosa remanet et ideo ad digerendum durus est: si ergo sepe comedatur, post multum tempus inflationem et dolorem lateris generat. Subcineritius vero, subter carbones vel cineres coctus, velociter desiccatur extrinsecus, intrinsecus vero crassus remanet,
Abbreviated transcription (Latin):
bieti raim pene statim ara¬
dice modici uelut brachia
operib. Resine uiciũ iude fructꝰ¬
uinis picee⁊ exignũq sudat ali¬
qũ cõtactu solis. Ediuerso ma¬
teries q̃ abietũ pulcherrima:
picee ad fissiles scandulas rupas¬
q ⁊ alia pauca secamenta. Abies¬
e cũctis est amplissuua: et femiĩa
ł plixior materie molłior : ntili¬
or q arbor atq rotidior. folio
pumato deusa ut ymbres ñ tnͣs¬
mittat: atq hylarior. Abieti nõ¬

Expanded text:
piceae rami paene statim ab radice modici velut bracchia operibus. resina in ea vitium, unde fructus piceae, exiguumque sudat aliquando contactu solis. e diverso materies, quae abieti pulcherrima, piceae ad fissiles scandulas cupasque et pauca alia secamenta. xie cunctis amplissima est et femina etiam prolixior, materie mollior utiliorque, arbore rotundior, folio pinnato densa, ut imbres non tramittat, atque hilarior in to
Abbreviated transcription (Latin):
sub recta diisura: ramiq in
moritur: totisq detrũcatis du¬
rat. Et si qͥdem ĩ t̾ra qnͣt rami
Si uͦ catumẽ tñ aufferatur tota

Expanded text:
subrecta divisura ramique in moritur, totis vero detruncatis durat. et si infra quam rami si vero cacumen tantum auferatur, tota
Abbreviated transcription (Latin):
est odor thuris. Radix uulnera
sanat nridis ĩposita: sedisq¬
ꝓcedentia condiolomata emor¬
ioidas. ESuitus et fruticis iadi¬
ces ÷ morbũ regiũ: et ea q̃ repur¬
ganda st̃. Oculoꝵ acien exacuit :
semen aduet̾a pectoris uicia datur

Expanded text:
odor turis. radix vulnera sanat viridis inposita et sedis procidentiam, condylomata, haemorrhoidas, sucus et fruticis et radicis morbum regium et ea, quae repurganda sunt. oculorum aciem exacuit. semen ad vetera pectoris vitia datur
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ societate uocata est
Est em̃ ex oncis candore ⁊ sai¬
do. Constat ã ex tͥb colorib.
subteriꝰ ngro: medio caudido
anellit. Reperitur ã apud udos
⁊ arabes: Dde tecta torrentibus

Expanded text:
nominum societate vocata est. Est enim ex onychis candore, et Sardo. Constat autem tribus coloribus, subterius nigro, medio candida,evellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes, detecta torrentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
genus columella sic retulit. Galli¬
ca terebra usq admedullã arborẽ
ꝓforandã: plaga interiꝰ leuiter ĩ¬
cliuata. Ibi educto om̃i scobe. iutẽ
uł ramũ admodũ foram̃is ĩ p̾ssi
delibratũ. sucidiũ tũ ⁊ humẽtem
ris relictis. Tũc argilla et mus-¬
co locũ diligenter operiri: ita ui
tes ĩ uliuo inseri posse cõmissas.

Expanded text:
genus Columella sic retulit. Terebra usque ad medullam, arborem perforandam, plaga interius leviter inclinata; ibi educto omni scrobe, vitem vel tamum ad modum foraminis impressi delibratum, succidum tamen et humentem ris relictis: tunc argilla et musco locum diligenter operi. Ita et vites in ulmo inseri posse tradit.