comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
palm nõ pudeat id ag̾e. nec in nico nec¬
ĩ platea qual cõuigalem concubitum
plus .n. ualuit pudor ut erubesc̾ent ho ͭ ᷤ.
hoĩb qmͣ error ut hoĩes caĩb ẽẽ siłes
mani maximus auchor eloquia ait.
cũ oĩa recte fc̃a ĩ luce se collocari uelĩt
cõingał sic appetit sciri. ut ram̃ erubes¬
adcotenent insitu sua pudenda ue¬
lare ut quidam barbari illas corꝑis
ꝑtes nec in barneis nudas hẽant ꝑ
quidã nudi phõphentur. uñ sinoph̾e
noĩant᷑ adhibent tñ geĩtalib tegra¬
nina quib ꝑ cet̾a inenbroꝵ carent

Expanded text:
palam non pudeat id agere; nec in vico aut platea qualibet conjugalem concubitum plusque ualuit pudor, ut erubescerent homines hominibus, quam error, ut homines canibus esse similes mani maximus auctor eloquii, omnia recte facta in luce se collocari volunt, m sic appetit sciri, ut tamen erubesadeo tenent insitum pudenda uelare, ut quidam barbari illas corporis partes nec in balneis nudas habeant, quidam nudi philosophentur, unde gymnosophistae nominantur, adhibent tamen genitalibus tegmina, quibus per cetera membrorum carent
Abbreviated transcription (Latin):
cod̾ mõ ꝯseꝙ̃t᷑. ꝙͣuis ħ tacui̾t ut
idẽ agiis iuxͣ ostiũ occidat᷑. It̃¬
credibiliꝰ iõ dixit exsangͥne qui
ipñi uas ĩ quo sangiũem excipit
iuxͣ hostũt poĩturus ẽ ut admañ
habeat dũ taigit ¶nlłs nr̃m quõ

Expanded text:
 tacuerit, ut idem agnus juxta ostium occidatucredibilius, ideo dixit ex sanguine qui vas ipsum in quo sanguinem excepit, juxta ostium positurus est, ut ad manum habeat dum tingit. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qd̾ cũ quadã die tremutħ obteuis¬
taret. ãmirans rex piũ uenust¬
tõ poronã ꝙͣ tuc̃ forte gẽstubst
capiti eꝰ ĩposuit. erat s ĩea ãmonis
leos alat̾e regis surgens exclama¬

Expanded text:
. Quem dum quadam die Terimith obtulistaret, admirans rex pueri venustatem, coronam, quam tunc forte gestabat, capiti illius imposuit. Erat autem in ea Ammonis leos a latere regis surgens, exclama
Abbreviated transcription (Latin):
gloͣ. qualitate ulcõnis ĩ notuit macła
cͥminis sulphur eĩ fecet iguis ardet
qͥ gͦ ad ꝑu̾sa desid̾ia carnis fetore ar¬
debant iure sulphure ⁊ igne ꝑienĩt
ut exiusta pena disc̾ent ꝙͥ ĩiusto de¬

Expanded text:
 qualitate ultionis innotuit macula criminis. Sulphur enim fetet, ignis ardet; qui ergo ad perversa desideria carnis fetore arserant, jure sulphure et igne perierunt, ut ex justa poena discerent quod injusto de
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ ĩ ambassiatã portauciũ ¶Tercio ambassi¬
atam siue narracõem eiꝰ ꝙ tͥ ĩpositũ fu̾t
Quarto uoꝰ exhortacõem diçendo suasoria
b̾ba ad ꝯsequendũ id ꝙ postulat᷑. Ento modi
posicõem. allegando modũ. qͦm᷑ id ꝙ postulat᷑
fieri ualeat. ¶sexto exempli posicõẽm q̃du¬
cendo exẽpla de reb t̃ siłib negocus fc̃is
⁊ obseruatis. ¶ Septĩo deniq assignabis
sufficientẽ Rõnem ad oĩa p̾dc̃a. ⁊ ħ facies
ad cxͫ. Gabrrelis archangłi. qͥ cũ missus eẽt
a deo ad beatã uͥgiẽm mariã. s gͥmo posuit̃
salutacõem dicens. Aue maria secdo. ꝯmen¬
dacõẽm dicens. Gracia plena dñs decũ i⁊ cͥ.¬
tertio ꝯfortacõem siue exhortacõem dicẽdo
Ne timeas maria ⁊ c̾. quã exhortacõem p̾po¬
suit archangelus denũciacõi. Ideo qr beata
maria tͣbata fu̾at ĩ salutacõne archãgłi
Quarto uo̾ posuit̃ adnũciacõem dicẽs. ecce

Expanded text:
atam portantium; tertio ambaxatam sive narrationem eius quod tibi impositum fuerit; quarto vero exhortationem, dicendo suasoria verba ad consequendum id quod postulatur; quinto modi positionem, allegando modum, quo modo id quod postulatur fieri valeat; sexto exempli positionem, inducendo exempla de rebus in similibus negotiis factis et observatis; septimo denique assignabis sufficientem rationem ad omnia predicta. Et hoc facias ad exemplum Gabrielis archangeli, qui cum missus esset a Deo ad beatam virginem Mariam, primo posuit salutationem, dicens: « Ave Maria »; secundo commendationem, dicens: « Gratia plena, Dominus tecum. tertio confortationem sive exhortationem, dicendo: « Ne timeas Maria » et cetera, quam exhortationem preposuit archangelus denuntiationi, ideo quia beata Maria turbata fuerat in salutatione archangeli; quarto vero posuit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o qͥs es qd dic̾e uiiꝰ utrũ dc̃m illud ucabuli qͥs¬
debes. Sicut qͥ ꝑ loges. Culpa ẽ ĩmiscere Re
Rei ad se ñ ꝑtimenti ut dicit regła ru q̃.
ita culpa ẽ did̾ ꝙ ad se ñ ꝑtineat. uñ. Sa¬
lomon ⁊̃ ꝓu̾. dixit. Sicut qͥ app̾hendit auri¬
bus canẽ ita qͥ trãsit ⁊ ĩpaciens ꝯmiscet᷑ͦ
alt̾ius Rixx. Et iħt filiꝰ syrat dixit. De ea
re q̃ te ñ molestat ne certauls. ⁊ Sedõ
requiras
de ip̃m ⁊ a de ip̃o sutrũ ĩ plano ⁊ quieto
existas. sam si tubatꝰ ẽ aĩus tius a locutõne
cessare debes. ⁊ motus tui aĩ tbatos cchibe̾
ira durante. Ait eͥ ẽulliꝰ. Uͥtus ẽ cohibere
motꝰ aĩ fbatos ⁊ appetitõnes obedientrss
effic̾e̾ rõni. ⁊ ideo tac̾e̾ debes iratꝰ. qr ut
ait seneca. iratꝰ nichil nͥ cͥminis loquit᷑
quare ⁊ cato dixit. iratꝰ di re inc̾ta ꝯten¬
dere noli. ĩpedit ira aĩm ne possit cern̾e¬

Expanded text:
pso quis es, qui dicere vis, utrum dictum illud ad debes. Sicut enim per leges culpa est immiscere se rei ad se non pertinenti, ut dicit regula iuris, ita culpa est dicere quod ad se non pertineat. Unde Salomon in Proverbiis dixit: « Sicut qui apprehendit auribus canem, ita qui transit et impatiens commiscetur alterius rixe ». Et Jesus Sirac dixit: « De ea re que te non molestat ne certaveris ». Secundo requiras te ipsum et a te ipso utrum in plano et quieto existas. Nam si turbatus est animus tuus, a locutione cessare debes et motus tui animi turbatos cohibere ira durante. Ait enim Tullius: « Virtus est cohibere motus animi turbatos et appetitiones efficere rationi ». Et ideo tacere debes iratus, quia, ut ait Seneca: « Iratus nichil nisi criminis loquitur ». Quare et Cato dixit: « Iratus de re incerta contendere noli. Ira i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ itm Tria sũt ꝯtrariã ꝯsilio. festmãcia ⁊ ira
atq cupiditas.In faciendo a p̃p̃ deliberacionẽ
uelocitatẽ exert̾e debes. ait eͥ seneca ĩ epłis. minꝰ
dicito ꝙͣ facito ⁊ diu deliberata cito facito.
celeritas dͥ bñficiũ gratũ fatit. ⁊ salomon dix̃
uidisti uirũ uelocem ĩ oĩ oꝑe suo corã regib

Expanded text:
 « Tria sunt contraria consilio: festinantia et ira atque cupiditas ». In faciendo autem post deliberationem velocitatem exercere debes. Ait enim Seneca in epistolis: « Minus dicito quam facias et diu deliberato et cito facito »: « celeritas enim beneficium gratum facit ». Et Salomon dixit: « Vidisti hominem velocem in omni opere suo? coram re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tu uolũtatis arbit̾o pot̾is excogitare
fere poss inflecti. ¶ Hanc gͥ doctͥuã super
frib lict eratis. scͥbere curaui qr uita lict̾a¬
tort pociꝰ in dicendo quã ĩ faciendo ꝯsistit
Seneca hac testante qui ait. Stulta est
⁊ minime ꝯueniens lictͤato uiro occupa¬
cio epercendi lactos ⁊ dilatandi Ututem
¶ S ã suꝑ Raciende lolueris lere doctͥ nã
detrahas de ho Usiculo hec ubum. dicas
⁊ loco illꝰ ponas hoc u̾bũ. facias: ut dicat᷑
alia poterũt ad hec u̾bũ. facias ut iliter
ad aptari ⁊ Huis deniq auditis de circa
pͥdc̃a: exertitacõne intentissima: ⁊ usu
turani sepe um̃cũt. ⁊ usis om̃iũ magi¬
stroꝵ pͥcepta suꝑat. ⁊ sic pot̾is doct᷑ uã
dicendi ac faciendi ĩ promptu habere.
narrare ut ad etͥna gaudia uos faciat
peruenire. Amen
Explicit liber de dect̾na dicendi ł tacedi
dẽ abertano causidico broxie ast de hora
Coẽ agathe cõpositus ⁊ copilatus ꝑ ub

Expanded text:
 tue voluntatis arbitrio poteris excogitare.fere posset inflecti. Hanc igitur doctrinam super fratribus litteratis scribere curavi, quia vita litteratorum potius in dicendo quam in faciendo consistit, Seneca hoc testante, qui ait: « Stulta est et minime conveniens litterato viro occupatio exercendi lacertos et dilatandi virtutem ». Si autem super faciendo volueris habere doctrinam, detrahe de hoc versiculo istud verbum «dicas» et loco illius ponas hoc verbum «facias», ut dicatur: alia poterunt ad hoc verbum «facias» utiliter adaptari. 44 Hiis denique auditis, te circa predicta «exercitatione intentissima et usu turam sepe vincit et usus omnium magistrorum precepta superat » - et sic poteris doctrinam dicendi ac faciendi in promptu habere. narrare, ut ad eterna gaudia nos faciat pervenire. Amen. Explicit liber de doctrina dicendi et tacendi ab Albertano causidico Brixiensi de ora sancte Agathe compositus et compilatus, sub
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lucida. sim plicia. ꝯposita plano ore. uultu
qͥeco. facie ꝯposita sicie ĩmoderato cachino.
clamore nullo ꝓlata. de qͥb salomon dix̃ faius
tellis u̾ba ꝯposita. dulcedo aĩe sant̃as ossiũ. Et
hit ad expoĩcõem ⁊ p̃elligenciã hiuiꝰ dcõis. qͦmͦ.

Expanded text:
, lucida, simplicia, composita, plano ore, vultu quieto, facie composita, sine immoderato cachinno, clamore nullo prolata ». De quibus Salomon dixit: « Favus mellis verba composita dulcedo anime et sanitas ossium ». Et hec ad expo
Abbreviated transcription (Latin):
co fac̾e it dioe̾ debes qd̾ ad pcc̃m ꝑtineat
nã scd̾ regłam amoris sõ est excusacio pet̃i.
si amici cã pectaueris. amici Q cͥmina Si
nodentẽ rauat ⁊ maxĩe ⁊ re curpi. Ubi
care.bis ⁊ delinq̃re sinnoxie e anucũ deffen¬
dere debes ut ueiꝰ deffeusor dicaris Ait esu

Expanded text:
co facere vel dicere debes quod ad peccatum pertineat. Nam secundum regulam amoris: « Non est excusatio peccati si amici causa peccaveris ». « Amici enim crimina si nocentem adiuvat ». Et maxime in re turpi, ubi care bis est delinquere ». Innoxie enim amicum defendere debes
Abbreviated transcription (Latin):
disce. Singula gͦ suo loco ⁊ tpr̃e diceda sũt
loqͥ desid̾as tpr̃e ꝯgruo pͥus hystoriã dicas.
post ea uõ allegoriã st̾cio tͦ pologiã /Siuo
de epłis tractes pͥmo loco ⁊ tp̃re salutacõnẽ
ponas/ dedõ exordiũ t̾riõ narracõnẽs quatto
peticõnẽ ¶ qͣnto ꝯclusionẽ. Si a̾ de ꝯciõnãdo

Expanded text:
da sunt, loqui desideras tempore congruo, prius historiam dicas, postea vero allegoriam, tertio tropologiam. Si vero de epistolis tractes, primo loco et tempore salutationem ponas, secundo exordium, tertio narrationem, quarto petitionem, quinto
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. qͥ ꝯsiliũ suũ retinet ĩ corde suo sui iuris
st meliꝰ eliges sam tuciꝰ ẽ tac̾e ꝙͣ ut taceat ⁊¬
de secreto ꝯsiliũ hẽre uoluer is amicissimo fi¬
deut ꝓlato atq secreto illud ꝯrnit̾tas. Ait eͥ¬
&i lonion. młti pacifici sint tͥ ⁊ ꝯsiliar iꝰ unus
de mille ⁊ sato dix̃. Consiliũ archanũ tacito
ꝯmicte sodali. Corꝑis auxiliũ medico ꝯmitte
pectore ĩiuici. nã ut ait seneca. Nũꝙͣ ubi
diu fuit ignis defecit uapor qͣre id̾ ait. pto
ĩ et̾ nũ. ⁊ si hĩliatꝰ uadat curuus ne credas
illi. captꝰ aͥ utilitate ũ amicicia reuertit᷑
uoluntate ut capiat fugiendo quẽ ñ pocuit᷑̃¬
ꝑsequẽdo. ⁊ alibi id dix̃. in oculis tuis lac̾mabr᷑

Expanded text:
retinet in corde sui iuris est melius eligere ». Nam tutius est tacere quam ut taceat de secreto consilium habere volueris, amicissimo fideli et probato atque secreto illud committas. Dixit enim Salomon: « Multi pacifici sint tibi et consiliarius unus de mille ». Et Cato dixit: « Consilium archanum tacito committe sodali. Corporis auxilium medico committe pectore inimici. 24 diu fuit ignis deficit vapor ». Quare idem ait: « Pro in eternum; et si humiliatus vadat curvus », « non credas illi. Captus enim utilitate non amicitia, revertitur voluntate, ut capiat fugiendo que non potuit persequendo ». Et alibi idem ait: « In oculis tuis illacrimabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ora diligenti cura sũt emendanda. ne u̾ba
sit̃ ĩflata uł eleuata uł ĩ faucib frendencia
ñ uocis q̃ianitate resonancia. ñ asꝑa fren¬
dentib ut hyantib labiis ꝓlata s pressim
⁊ equalitꝰ ⁊ lenit᷑ ⁊ clare ꝓnũciata. ut suis
uocife̾t ͦ. nͨ ostentacõis causa frangat᷑ oracio
sam alia simplicitate narrandi sũt Ialia acritꝰ
suadendas alia cũ idignacõne depromẽdi/ alia
miseracõne flectanda. ita ut uox ⁊ oracio sꝑ
sue cause ꝯueniant obferuãdũ ẽ ut recta sic

Expanded text:
nt, ne verba sint inflata vel <anhelata> vel in faucibus frendentia nec vocis immanitate resonantia, non aspera frendentibus vel hiantibus labiis prolata, sed pressim et equaliter et leniter et clare pronuntiata, ut suis vociferetur nec ostentationis causa frangatur oratioensanda est. Nam alia simplicitate narranda sunt, alia auctoritate suadenda, alia cum indignatione depromenda, alia miseratione flectenda, ita ut vox et oratio semper sue cause conveniant ». « Observandum est ut recta
Abbreviated transcription (Latin):
patiat᷑. siam ut ait ihc filiꝰ syrac. Regnũ a
gente ĩ ꝯentẽ transset᷑ p̃p̃ suisticias. ĩ utias.
⁊ ꝯtumeliass⁊ ⁊t solũ a dicendo uł faciendo
alii ĩiuriã cohibere de debes atq cessare. ł ⁊̾
alii dioenti ⁊ uolenti fac̾e ĩiuriam obstare
debes si fac̾e̾ potes ꝯmode. Ait enłi n ntulleꝰ
⁊̃ lib̾ de officiis pͥmo. duo sũt ĩius alphe ticie
gen̾a. unũ eoꝵ qͣ infert᷑ alt̾u ab hus qͥbus
ĩ fert᷑ si possũt ñ ꝓxulsant ĩiuriã. ⁊ tñ est
ĩ uicio qͥ ñ obstat ĩuirie si potest. ꝙͣ si parẽtes
⁊ patͥau aut amicos deserat ss si ꝯmode potes

Expanded text:
Regnum a gente in gentem transfertur propter iniustitias, iniurias et contumelias ». Et non solum a dicendo vel faciendo alii iniuriam cohibere te debes atque cessare, sed etiam alii, volenti dicere vel facere iniuriam, obstare debes, si commode potes. Ait enim Tullius in libro De Officiis primo: « Duo sunt inustitie geinfertur, si possunt, non propulsant iniuriam, et tam est in vitio qui non obstat iniurie, si potest, quam si parentes aut patriam aut amicos deserat». 72 «Si commode potes»
Abbreviated transcription (Latin):
ã de legib uł decretis ut decretalib tͣcta¬
re uolueris. pͥmo tpr̃e ⁊ loco lictam ponas
gcdõ cãm. ¶t̾cio licte exposicõem . Quarto
similia. eqͥnco ꝯtraria. qsexto solucõnes
⁊ sic de qualibet scĩa que: ad eani ꝑtineãt
scd̾ pͥus ⁊ post̾ius sũt dicenda. M̃ Hoc deniq
exempla suꝑ hoc ad u̾bio quando tͥ ad p̾sens

Expanded text:
decretalibus tractare volueris, primo tempore et loco litteram ponas, secundo casum, tertio littere espositionem, quarto similia, quinto contraria, sexto solutiones. Et sic de qualibet scientia que ad eam pertineant, secundum prius et posterius sunt dicenda. Hec denique exempla super hoc adverbio
Abbreviated transcription (Latin):
incitant᷑. hinc patͥe ꝓdicõnes. hiñic reet
publicari. hinc cũ hostib clandestina col¬
loquia. nasci dicebat. nullũ denĩq scelus
nulũ malũ faciuꝰ ee̾ ad ꝙ susscipiend̾ nõ
libido uolũptatis ĩpelleret. stupra uo̾ ⁊
ad ult̾ia ⁊ om̃e malũ flagiciũ nullis alus
illecebr is excitari nͥ uolũptatis. sũq¬
nat᷑a hoi. sure nat᷑a siue qͥs deus nichil ⁊¬
mẽte p̾stabilꝰ dedisset hec diuino mun̾.¬

Expanded text:
incitarentur. Hinc patriae proditiones, hinc rerump eversiones, hinc cum hostibus clandestina colloquia nasci: nullum denique scelus, nullum malum facinus esse, ad quod suscipien dum non libido voluptatis impelleret: stupra vero et adulteria, et omne tale flagitium nullis aliis illecebris excitari, nisi voluptatis. Cumque homini sive natura, sive quis Deus nihilmente praestabilius dedisser, h
Abbreviated transcription (Latin):
H unc actendas ad exposicõem huiꝰ adu̾bũ
reqͥrit. Reqͥras gͦ tui dc̃i cãm. slã sicut ꝑ¬
ĩ factis ⁊ ĩ faciendis cã ẽ reqͥrenda dicente
neris. exitꝰ excogitabis ¶ ta tͥ ĩ dictis cã ẽ
reqͥrenda. ⁊ sicut siñe cã nicħ agct᷑ ñ mũdꝰ
foituitis casib ĩplicat᷑ ut cassiodorꝰ ait
ita siue cã nicħ debes dic̾e̾. ⁊ sic̃ ĩ qualib te
cã mat̾ialis Eormalis /aq finalis: ita et in
¶causa gͥ dc̃i tui sit aut ꝓ dei seruicio saut
pro ꝯmodo huãno saut ꝑro utͦq saut forte
pro amico saut ⁊̾ pro oĩb p̾dc̃as. apro dei

Expanded text:
unc accedas ad expositionem huius adverbii requirit. Requiras ergo tui dicti causam. Nam sicut in factis et faciendis causa est requirenda, dicente neris exitus cogitabis », ita etiam in dictis causa est requirenda. Et sicut sine causa nichil agitur nec mundus fortuitis casibus implicatur, ut Cassiodorus ait, ita sine causa nichil dicere debes. Et sicut in qualibet re  materialis, formalis atque finalis, ita et in Causa igitur dicti tui sit aut pro Dei servitio aut pro humano commodo aut pro utroque aut forte pro amico aut etiam pro omnibus predictis. 7 Pro Dei
Abbreviated transcription (Latin):
qt toxica fugias. Eccietas eiꝰ tui laqueus ẽ.
alt̾na q affabilitas despectior. ⁊ salomon dix̃
noli arguere irrisorem ne te oderit ar¬
ꝯue sapientẽ ⁊ diliget de. ⁊ seneca dix̃.
qͥ corripit utisorem ip̃e sibi ĩiuriã facit᷑.
qͥ arguit ĩpiũ ip̃e sibi maculam facit et
q̃rit. ⁊ it̾ reqͥtas ne cũ liuguoso ut loquaci

Expanded text:
quasi toxica fugias. Societas eius tui laqueus est, alternaque affabilitas despectio». 40 Et Salomon dixit: «Noli arguere irrisorem, ne te oderit. Argue sapientem et diliget te». 41 Et Seneca dixit: «Qui corripit irrisorem ipse sibi iniuriam facit. Qui arguit impium ipse sibi maculam querit». 42 Item requiras ne cum linguoso vel loquaci
Abbreviated transcription (Latin):
egeris notabũt. q̃ ͥ bona fu̾ut deiuabũt.
qTũ oib deniq caute loꝙ̃dũ ⁊ faciendũ ẽ.
& młti credũt᷑ amici. qui Re uera sũt ĩ imnuci.
quare idem dix̃. Om̃es iꝯuotos qiͣ r̃imitos
suspicandos ait C. Nõ agrediaris uiã
cũ aliq̃ nͥ eũ pͥus cognoueras ⁊ si aͥsꝙͣ ĩ uiatͥ
dit te uele longiꝰ ire ꝙͣ disposueris. ⁊ si detu¬
lerit lanceã. a doxtͥs uado si ensem a sinstras.
¶ Item reqͥras utrũ insiprenti aut sapienti loꝗͣ¬
ris. ait eͥ salomon. In aur ib ĩsipient um ne
loquaris. qr despiciũt doctͥnã eloqͥi tui. ⁊ it̾m¬

Expanded text:
notabunt, que vero bona fuerint deviabunt ». Cum omnibus denique caute loquendum et faciendum est, quia multi creduntur amici qui re vera sunt inimici. Quare idem dixit: « Omnes ignotos quasi inimicos suspicandos ». Ait enim: « Non aggrediaris viam cum aliquo, nisi prius eum cognoveris. Et si aliquis dic te velle longius ire quam disposueris. Et si detulerit lanceam, vade a dextris, si ensem vade a sinistris ». Item requiras utrum insipienti an sapienti loquaris. Ait enim Salomon: « In auribus insipientum ne loquaris, quia despicient doctrinam eloquii tui ». Et
Abbreviated transcription (Latin):
stulticia magis sꝑanda est ꝙͣ ille correctio ⁊
cassiodorꝰ dix̃. hec ẽ regalis ꝓcul dubio uirtus
ĩ idicando tardus ẽẽ debes. scͥptũ ẽ eͥ. Optiũ
idiaem extimo qͥ cito ĩtelligit ⁊ tarde iudicat
deliberare eͥ utilia mora ẽ tutissima. inde ⁊̾ dici
ꝯsueuit. ad penitend̾̃ ꝓperat qͥ ato iudicat Cõ¬

Expanded text:
stultitia magis speranda est quam illius correctio ». Et Cassiodorus dixit: « Hec est regalis procul dubio virtus,iliter in iudicando tardus esse debes. Scriptum est enim: « Optimum iudicem existimo qui cito intelligit et tarde iudicat ». « Deliberare enim utilia mora est tutissima ». Inde etiam dici consuevit: « Ad penitendum properat qui cito iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
dioend̾ ẽ s beui ac pedestri more loꝙp̃d̃ ĩ causis
uoͦ mãiorib uͥ de deo uł hõis salute refi̾mus
plus magnificencie ⁊ fulgoris ẽ exhibend̾.
In tẽꝑatis uo̾ causis uͥ nicħ agitͦ il ut auditor
delectet᷑ mod̾ite dicend̾ ẽ. s ꝙͣuis de magnis

Expanded text:
dicendum est, sed levi ac pedestri more loquendum. In causis vero maioribus, ubi de Deo vel hominum salute referimus, plus magnificentie et fulgoris est exibendum. In temperatis vero causis, ubi nichil agitur nisi ut auditor delectetur, moderate dicendum est. Sed quamvis de magnis
Abbreviated transcription (Latin):
sui loquar is. utrũ amico an alũ. Amico bene¬
tãquã cũ de ip̃o loquarisssõ tamẽ amico ta¬
lia dicas de qͥb ꝓpalandis timeas si łimicus
post ea fieret. ait eͥ seneca ĩ epłis. sic loqͣris¬
qs cũ amicis tãꝙͣ deus audiat ⁊ sic uiuas cũ hõib
tãꝙͣ deus uideat I ⁊ alius dix̃. Sic hẽas amicũ

Expanded text:
cui loquaris, utrum amico an alii. Amico tamquam cum te ipso loquaris ». Non tamen amico talia dicas de quibus propalandis timeas, si inimucus postea fieret. Ait enim Seneca in epistolis: « Sic loquaris cum amicis tamquam Deus audiat et sic vivas cum hominibus tamquam Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩd dix̃. U̾bũ duloe młtiplicat amicos et
mitigat innicos. inde ⁊̃ dici ꝯsueuit. Sil¬
ua denit leporem sapientis lingua lepo¬
rem. ⁊ panphilus dix̃. Excit̾at ⁊ nutrit
facõdia dulcis amorẽ. ¶Qlnto reqͥtas an
dicas qͥd durũ an molle. mollia e u̾ba ⁊
ñ dura dicenda sũt. ait eͥ salomon. mollis
Nũsio franꝯit irã. sermo qͦ durꝰ suscitat
furorẽ. ⁊ sexto redras an dicas qͥd pulcrũ

Expanded text:
it: « Verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos ». Inde etiam dici consuevit: « Silva tenet leporem, sapientis lingua leporem ». Et Pamphilus dixit: « Excitat et nutrit facundia dulcis amorem ». Quinto requiras an dicas quid durum an molle. Mollia enim verba et non dura dicenda sunt. Ait enim Salomon: « Mollis responsio frangit iram, sermo quoque durus suscitat furorem ». Sexto requiras an dicas quid pulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
dig ⁊ libro de formula houeste uite. Nichilt̃
dut᷑ sit an affirines an iures. de regione eñ
nfide scias agi u̾q de u̾itate tractat᷑. Narꝰ
si purequrando deus ñ ĩuocai ᷑: ⁊ ĩuocatꝰ ñ est
test is tñ ñ transeas u̾itatem nͦ iusticie trã¬
ute ñ ad faisi s ad ueri custodiam ⁊ si ꝯtĩgit
secreta ñ ꝓdit. tacenda eͥ tac laꝙ̃da laqͥtur

Expanded text:
in libro De formula honeste vite: « Nichil tibi intersit an affirmes an iures: de religione enim et fide scias agi ubicumque de veritate tractatur. Nam etsi iureiurando Deus non invocatur et invocantis non est testis, tamen ne transeas veritatem, nec iustitie tranutere non ad falsi sed ad veri custodiam. Et si contigerit secreta non prodit: tacenda enim tacet, loquenda loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
narracio tua qñ tͥ ñ p̾betꝰ auditꝰ. ⁊ ẽ qͣi nusica
⁊̃ luctu sam ut id̾ ait̃. musica ĩ luctu ĩportuna
narracio. ⁊ qͥ narrat u̾bũ si attendenti. ẽ¬
qͣ qͥ excitat dorientem a graui sopui no
doũ fuit finis ĩt̾ rogacãis. sã ut ait sulomon¬

Expanded text:
narratio tua quando tibi non prebetur auditus et est quasi musica in luctu. Nam ut idem ait: « Musica in luctu importuna narratio et qui enarrat verbum non attendenti, quasi qui excitat dormientem a gravi somno ». donec finis fuerit interrogationis ». Nam ut ait Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
irrisoriũ dicas. neq de amico neq de ĩimico
uͦ de qͣlib alio. scͥptũ ẽ eͥ. amitũ nͨ ioco bedere
qͥd̵ dec. ⁊ it̾m. bonus amicus lesus grauius
⁊ raro ꝯualescit. ⁊ c̾te pp̃ irrisiones cito dice̾tur
t: ꝙ ñ uelles audire. Nã dix̃ salomon. qͥ alrena
teme̾ manifestat. sua ĩtẽpestiue audiet cͥmia.
et martialis coquus dix̃. deridens alios ñ ĩ derisus
abibis. ⁊ it̾m id̾ dix̃. Si rides aliũ uł si rideris
utͣa culpa ẽ ĩ aure pͥus t᷑pe sequẽs ue magis.
¶Duodeciõ regͥras ne qͥd dolosũ dicas. dix̃ ͥ ꝓpħa.¬

Expanded text:
 de amico neque de inimico nec de quolibet alio. Scriptum est enim: « Amicum nec ioco ledere quidem decet ». Et iterum: « Bonus amicus lesus gravius et raro convalescit ». Et certe propter derisiones cito diceretur tibi quod nolles audire, nam dixit Salomon: « Qui aliena temere manifestat vitia, sua intempestive audiet crimina ». Et Martialis dixit: « Deridens alios non inderisus abibis ». Et iterum idem dixit: « Si rides alium vel si rideris, utrumque culpa est, <Maure>, prius turpe sequensve magis ». Duodecimo requiras ne quid dolosum dicas. Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
semel irreuocabile Ubũ. uñ ĩ dubiis melius
⁊̃ tace̾ ꝙͣ dic̾e̾. sic̃ ⁊ ĩ factis dubus meliꝰ est
sitꝰ. Equitas a̾ ꝑ se lucet. dubitacio aĩ signi¬
ficacoẽm ꝯtinet suirie. ⁊ aliꝰ dix̃. Si quid
daibitas. ne feci̾s. omt̃i eͥ iudicio ꝙ negatũ
fu̾it fugito qr ut senera dix̃. Solet esse
ĩ dubio ꝓ ꝯsilio temeritas. ⁊ cde ad ĩcellectũ
⁊ exposicõem huiꝰ sillabe. quis: młta notari
possãt. s ista qnͣ exẽpla suꝑiꝰ posita breuita¬
P redicris notatis ⁊ diligent᷑ uocabuli
uerũ aut falsum. ait eͥ iht filiꝰ syrac ante
oĩa uba tua ubeun ueraꝵ p̾oedat te ⁊ ante
onĩem actũ tuũ ꝯsiluĩ stabile sSuꝑ oĩa eͥ

Expanded text:
ile verbum ». Unde in dubiis melius est tacere quam dicere, sicut et in factis dubiis melius est sit. Equitas enim per se lucet, dubitatio autem significationem continet iniurie ». Et alius dixit: « Si quid dubitas ne feceris. Animi enim iudicio quod negatum fuerit fugito ». Quia ut Seneca dixit: « Solet esse in dubio pro consilio temeritas ». Et certe ad intelligentiam et expositionem huius sillabe « quis » multa notari possent, sed ista quinque exempla superius posita, brevitaperverum an falsum. Ait enim Jesus Sirac: « Ante omnia opera tua verbum verax precedat te et ante omnem actum tuum consilium stabi
Abbreviated transcription (Latin):
quoqͦ ꝑtͦbato in uero falso q discernando
discretioĩs careat oculo. ⁊ si de ira ⁊ nato
tert ⁊ de forma uite ĩ titulo de amiticia
iracondi hõis uitanda ¶ ⁊ cͦdr cauere debes
ne uolũtas dicendi in tãtũ te moue̾ debeat
atq ad dicendũ te ĩducat ꝙ appetitꝰ tuus
rõi nõ ꝯsenciat. Ait e salomon. Sncut in bs¬

Expanded text:
urbato in vero falsoque discernendo discretionis careat oculo ». Et si de ira et irerum et de forma vite, in titulo « De amicitia iracundi hominis vitanda ». Et certe cavere debes ne voluntas dicendi in tantum te moveat atque ad dicendum te inducat quod appetitus tuus rationi non consentiat. Ait enim Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
secũ. S si d̾m sic diligũt toto
corde. tota m̃te. tota aĩa. ut tñ
totũ cor. tota mens. tota aĩa
ñ sufficiat dignitati diłcõis pͥro¬
fecto: sic gaudebãt toto corde.
tota m̃te. tota aĩa. ut totũ cor
tota mẽs. tota aĩa. ñ sufficiat

Expanded text:
 si Deum sic diligent toto corde, tota mente, tota anima; tu tamen totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat dignitati dilectionis; profecto sic gaudebunt toto corde, tota mente, tota anima; ut totum cor, tota mens, tota anima, non sufficiat
Abbreviated transcription (Latin):
singłos sic̃ de ip̃m amares. ergo
qͦmͦ capaꝵ erit̃ dot ⁊ tantorũ
diligit aliquẽ: tm̃ de bono eius
gaudebit᷑. sic̃ ĩ illa ꝑscã felicitare
unqͥsq plus amabit sine ꝯꝑacõe¬

Expanded text:
singulos, sicut teipsum, amares. Ergo quomodo capax erit tot et tantorum diligit aliquem, tantum de bono eius gaudet: sicut in illa perfecta felicitate unusquisque plus amabit sine co
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item reqͥras ne cũ maliuolis niltũ ꝯtendas
perit sꝑ ĩ maiorẽ flãmã erigit . ita mab
homo ꝓto magis rõnẽ audierit sꝑ ĩ maiorẽ
maliciam excitat᷑ ⁊ ĩ maliuolam aĩam nõ
intrat sapia qͣre sato dix̃. Contra uͥbosos noli
ꝯtendere u̾bis. Sermo dat᷑ cũctis : aĩ sapĩa
mala de secreto loquaris. dix̃ E calomon
Nullũ secretũ Ubi regnat eb̾etas. ⁊ aliꝰ dix̃
uartulitas mulierũ id solũ nouit celare qd̾

Expanded text:
Item requiras ne cum malivolis multum contendas.  ita malus homo quanto magis rationem audierit semper in maiorem malitiam excitatur ». Et « in malivolam animam non intrat sapientia ». Quare Cato dixit: « Contra verbosos noli contendere verbis. Sermo datur cunctis, animi sapientia vel muliere mala loquaris. Dixit enim Salomon: « Nullum secretum ubi regnat ebrietas ». Et alius dixit: « Garrulitas mulierum id solum novit cel
Abbreviated transcription (Latin):
beato racobo he testante qui ait̃. Natͣa bestĩaet
⁊ serpentũ ac uolucrũ ⁊ cet̾oꝵ domatur
e a nat᷑a hũana donut̃a sũt. lĩguã a̾ suã
nemo domare porest. ideo Ego alber tanus
bienẽ doctͥnã suꝑ dicendo atq tacendo
uno b̾siculo ꝯphensam tͥ filio meo stepho
tradere curaui. Uersicułꝰ aut̾ hic est
ponderosa sunt ⁊ generalia. ⁊ generalitas
parit obscuritatem. ⁊deo illa exponere ac
ꝑ modulo meescĩe lic ñ ad plenũ ꝓposui
a temet ip̃o inciꝑe debes ad exͫ. galli qͥ añꝙͣ
cantut cũ alis ter se ꝑcutit. In pͥncipio

Expanded text:
a bestiarum et serpentum ac volucrum et ceterorum domatur et a natura humana domita sunt, linguam autem suam nemo domare potest », ideo ego, Albertanus, brevem doctrinam super dicendo atque tacendo uno versiculo comprehensam tibi, filio meo Stephano, tradere curavi. Versiculus autem hic est: ponderosa sunt et generalia, et generalitas parit obscuritatem, ideo illa exponere ac pro modulo mee scientie, licet non ad plenum, proposui a temet ipso incipere debes, ad exemplum galli, qui antequam cantet cum alis ter se percutit. In principio
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝓficiam ĩ dies usq dũ ueniat
illud ad plenũ. ꝓficiat hic in
me noticia tui. ⁊ ibi fiat pbena
cr estat amor dius ⁊ ibi sit plenꝰ
ut hic gaudiũ meũ sit ĩ spe ma¬
gnũ. ⁊ ibi sit ĩ re plem̃ Dñe
ꝑ filiũ tuũ iubes ĩmo cõsulis

Expanded text:
proficiam in dies, usque dum veniat illud ad plenum; proficiat hic in me notitia tui et ibi fiat plena; crescat amor tuus, et ibi sit plenus ut hic gaudium meum sit in spe magnum et ibi sit in re plenum. Domine, per Filium tuum jubes, imo cons
Abbreviated transcription (Latin):
ĩde mens mea. lequat᷑ ĩ de lingua
mea. Anret illd̾ cor meũ. germo¬
ciuet᷑ os meũ. Esuriat illud aĩa
mea. Sitiat caro mea. desid̾et
tota sb̃stancia mea: donͨ ĩtrem
deus bñdictus ĩ scła scłoꝵ Amen.¬

Expanded text:
inde mens mea; loquatur inde lingua mea. Amet illud cor meum; sermocinetur os meum. Esuriat illud anima mea, sitiat caro mea, desideret tota substantia mea, donec intrem Deus, benedictus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ s ⁊ finẽ ⁊ effectũ reqͥrere debes ⁊
excogit̃are. Uñ panphilus dix̃. pͥncipiũ
finẽꝙ simł pͣdencia spectat. Reꝵi finis
ht̃ cͥmẽ ⁊ om̃e decus. u̾bi pͥncipit̃. fuiem
cirospiot u̾bi. Ut melius possis p̾meditata

Expanded text:
 finem et effectum requirere debes atque excogitare. Unde Pamphilus dixit: « Principium finemque simul prudentia spectat. Rerum finis habet crimen et omne decus. Verbi principium, finem cumspice verbi, ut melius possis premeditata
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi uobis. nõ ꝯmisceamini. Si is qui
frat̃ noĩat᷑ int̾ uos est fornicator
aut auarꝰ aut ydolis seruiens aut ma¬
lediatꝰ aut ebriosus aut rapaꝵ cũ huiꝰ¬
modi nͨ cibũ sume. ⁊ in fiue illꝰ capitłi¬

Expanded text:
scripsi vobis, ne commisceamini. Si is qui frater nominatur inter vos, est fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum hujusmodi ne cibum
Abbreviated transcription (Latin):
fragiles caduce q sũt : sẽꝑ alii
acqͥrendi sũt : quos u̾e diligamꝰ: ⁊
a quib diligamur cũ Raritate
⁊ beni olençia. qua sublata: om̃is
est e uita sb̃lata iocũditas¶Per.

Expanded text:
fragiles caducaeque sunt, semper aliqui anquirendi sunt quos diligamus et a quibus diligamur; caritate enim benevolentiaque sublata omnis est e vita sublata iucunditas.
Abbreviated transcription (Latin):
lam capitaliorẽ pestem: ꝙͣ uolupta
tatis auide libidines ⁊ temere ⁊ ef¬
frenate ad patiendũ incitantur
carũ euersiones. huit cũ hostib
clamdestina collodͥa: nasci dicebat
nullũ deniq scelus: nullũ malum
facinꝰ eẽ ad qd̾ suscipiendi ira nõ
libido uoluptatis expelleret. stu¬
pra uo̾ ⁊ adult̾ia: ⁊ om̃e tale fla¬
giciũ. nullis aliis illecebris excitare¬
nͥ Uoluptatis. Cũ q natura homini
sine natura siue quis deus mente p̾stabiliꝰ
dedisset. huic diuino muneri ac dono:
nichil tam ex̃ ĩimicũ : ꝙͣ uoluptatem.
nͨ eñ libidine dñante locũ temꝑancie
posse ꝯsistere. Qd̾ cuta nichil ẽẽ tam de¬
testabibe tam q pestiferũ. ꝙͣ uoluptadẽ
Sn qͥd ea cũ maior ẽẽ atq longinquior
esse animi lumen extinguit. d̾ ami¬

Expanded text:
lam capitaliorem pestem, quam volupttatis avidae libidmes, temere et effrenate ad potiundum incitarentur. mp eversiones, hinc cum hostibus clandestina colloquia nasci: nullum denique scelus, nullum malum facinus esse, ad quod suscipien dum non libido voluptatis impelleret: stupra vero et adulteria, et omgitium nullis excitari aliis illecebris nisi voluptatis; cumque homini sive natura sive quis deus nichil mente prestabilius dedisset, huic divino muneri ac dono nichil tam inimicum quam voluptatem, nec enim libidine dominante temperantieposset. Quocirca nichil esse tam detestabile tamque pestiferum quam voluptatem, siquidem ea, cum maior esset atque longinquior, omne animi lumen extingueret».
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas husdem tp̃rib cauẽdũ est
ne assentatorib patefaciamꝰ aures: ne
adulari nos sinamꝰ: in quo falli facile ẽ.
T̃ales e̾ nos ex̃ putamus: ut iure laude¬
mur: e quo nascũt᷑ ĩ numerabiłia pec¬
cata. cũ hõies int̾lati opinionib tͣpit̾¬
ir rident᷑. ⁊ ĩ maximis uersant᷑ errorib¬

Expanded text:
auctoritas. Iisdemque temporibus cavendum est, ne assentatoribus patefaciamus aures, nec adulaii nos sinamus; in quo falli facile est. tales enim nos putamus, ut iure laudemur: ex quo nascuntur innumerabilia peccata; cum homines, inflati opinionibus, turpiterirridentur, et in maximis versantur errorib
Abbreviated transcription (Latin):
Ioħes ep̃t dixit. fides ẽ religionis
stissime fundamẽtũ Raritatis
uincłm amoris sb̾sidiũ. hec fides¬
scĩtatẽ firmat castitatẽ roborat
diguitatẽ exornat. ĩ pueris spbe¬
det. in iuuen̾ib floret ĩ ꝓuectis
apparet. gubernat sexus. gradus
ꝓuehit officia cũcta custodit. In
pauꝑe grata ẽ ĩ mediocre beta
ĩ locuplete honesta. fides amicici¬
am: feruat. colbegia copulat: Auc¬
toritates cõmẽdat. nullũ despicit.
nullũ ꝯtẽpnit. nulli deest: nͥ ei.
qui foite defuerit. fides mãdata

Expanded text:
. Fides est religionis sanctissimae fundamentum, charitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides mandata
Abbreviated transcription (Latin):
datis secreta nͨ hus retrgatis: curo
quib egistis pugne discͥmina d̾stis.
⁊ alibi idem dixit. Nulla fides hosti
t̾ sit qui talia nosti. prorsus ⁊ hosti¬
lis. t sit ꝑsuasio uilis. frange necis

Expanded text:
datis secreta nec hiis detegatis cum quibus egistis pugne discrimina tristis ». Et alibi idem dixit: « Nulla fides hosti tibi sit qui talia nostri. Prorsus et hostilis tibi sit persuasio vilis ». Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣto magis ligna susceꝑit: tãto semꝑ
ĩ iaiorẽ flãmã erigit᷑. Ita ⁊ malus
homo ꝙͣto magis rõnẽ audierit
semꝑ in maiorem maliciã excitat᷑.
dere u̾bis. Sermo datur cũctis ani¬

Expanded text:
quanto magis ligna susceperit semper in maiorem flammam erigitur, ita malus homo quanto magis rationem audierit semper in maiorem malitiam excitatur dere verbis. Sermo datur cunctis, ani
Abbreviated transcription (Latin):
id seneca. Sales tui sine dente sint
Ioci tui sine uilitate r isus tui sine
cachino. uoꝵ sine clamore Icessꝰ
sine tumłti. quies sine desidia.
⁊ cũ ab aliis ludit᷑. tu aliqͥd sãcti.¬

Expanded text:
itas. Sales tui sine dente sint, ioci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu. Quies tibi sine desidia sit et, dum ab aliis luditur, tu aliquid sanct
Abbreviated transcription (Latin):
locui debes: ut dictũ tuũ hẽat põdus
iurisiurandi. ⁊ nil int̾sit int̾ tuam
simplicẽ assertõem ⁊ iũsiurandũ
sã ut seneca dix̃. Dictũ cuiꝰ ñ habet
purssiurandi pondꝰ. uile ẽ. ⁊ sic u̾i¬

Expanded text:
loqui debes ut dictum tuum habeat pondus iurisiurandi et nichil intersit inter tuam simplicem assertionem et iusiurandum. Nam ut Seneca dixit: « Dictum cuius non habet iurisiurandi pondus, e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ lodͥ ꝯtra se. qr nemĩem tacendo młtes
sagictis qͣ i sũt siłia. facibe emict unt ur
difficile extrahunt ᷑ uł emendant᷑ uñ dici
ꝯsueuit. Euolat eusssũ seurł. ir reuoca¬
bile u̾bũ. quare ⁊̃ dubũs mebꝰ ẽ tat̾e ꝙͣ¬
dic̾es dic ⁊ ĩ fcĩs dubiis melꝰ ẽ nõ fac̾e ꝙͥ
fac̾e ut dix̃ dulliꝰ hoc mͦ dicens. bene pre
dubitacio e ꝑ se significatõem ꝯtinet
ĩiuries ⁊ aliꝰ dix̃. si qͥd dubitas ne dubi¬

Expanded text:
 contra se; quia neminem tacendo, multos sagittis sunt quasi similia: facile emittuntur, difficile extrahuntur ». Quare dici consuevit: « Evolat emissum semel irrevocabile verbum ». Unde in dubiis medicere, sicut et in factis dubiis melius est non facere quam facere. Ut ait Tullius dicens: « Bene precdubitatio autem significationem continet iniurie ». Et alius dixit: « Si quid dubitas ne
Abbreviated transcription (Latin):
aiãcõne ⁊ sensibilitate. ad hoc a̾ ut sic ħ
hoc uo̾ ꝙ honestũ sit. req̃rit ut sua digni¬
tate nos alliciat. cũ gͦ unũ ⁊ id̾ sint.
seso seqͣ nullꝰ Rei utibẽ eĩ usũ. q̃ a u̾tutib¬
de ꝯtͦu̾sia utilis ⁊ honesti ꝓpoĩta ÷ q̃o ss¬

Expanded text:
animatione et sensibilitate; ad hoc autem ut sithoc vero ut honestum, requiritur ut sua dignitate nos alliciat. Cum igitur unum et idem sint, sequitur nullius rei utilem esse usum, qui a virtutibde controversia utilis et honesti proposita es
Abbreviated transcription (Latin):
tura si tenuis ÷ sordida putãda .÷. si magna¬
⁊ copiosa mlta ũdiq apportans. młtis sine¬
Agͥcultura nil meliꝰ. nił uleriꝰ. nil hoĩe
taliũ. pat̾na rura. bob ex̾cet suis. solutꝰ
omi fenore qactor. de uerecondia

Expanded text:
tura si tenuis est, sordida putanda est; sin magna, copiosa et multa, undiqAgricultura nil melius, nil uberius, nil libero talium  Paterna rura bobus exercet suis, Solutus omni fenore. De verecundia.
Abbreviated transcription (Latin):
res. qͥ epulis ⁊ muñb histͥonũ ⁊ lenoniĩ pe¬
cunias ꝓsundũt qͣꝵ memoriã. aut breitẽ
aut nullã oĩo sũt relicturis lib̾ales qͥ suis
ex̾cet᷑ iuuãdosasilio defendendosĩ causis elo
debẽt. aut eos qͦs e xͣ pedit. si ĩpͣdentes negli¬
gencie 3. si scientes temĩtatis. Utandũ¬

Expanded text:
pulis et muneribus histrionum et lenonum copias diffundunt, memoriam quarum aut brevem aut nullam omnino sunt relicturi. Liberales sunt qui suis exercetur juvando consilio, defendendo in causis eloqdebent, aut eos quos non expedit. Si imprudenter, negligentiae est; si prudenter, temeritatis. Utendu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͫ na᷑ h ᷤ bestus añcedat. ille uil sent uĩt
¶ ħõis aͥ meus alit᷑ discendo. meditando.
Qicͥca sias ⁊ ad uoluptates paulo ꝓpẽsio¬
ni caueat ne sit ex pecudũ gnͣe. ex hec
hõis p̃stancia q̃ lat ebras q̃rit. Ei qͥs. n
paulo erectior ꝙ̃uis uoluptate capiat᷑
eccultat appetitũ uoluptatis sr̃ u̾eꝯdiã

Expanded text:
s antecedat. Illa nil sentiunt hominis autem mens alitur discendo, meditando. Quocirca si quis est ad voluptatem propensior, caveat ne sit ex pecudum genere. Ex hominis praestantia, quia latebras quaerit. Si quis enim paulo erectius quavis voluptate capiatur, occultat appetitum voluptatis propter verec
Abbreviated transcription (Latin):
iecta peciĩa magne ĩuidie. m̾git longa
fatoꝵ series. sũmis q negatũ. state diu
uino q etͣues sub pond̾e̾ lapsus. In se magna
ruũt. letis hũc niinia reb. crescendi posue¬
re. mod̾. o facile dalx sũma deos. cad̾ q tueri
retineas. Orꝰ. Eepꝰ ĩgenis pinus uTtis agi
mutat ĩ c̾tos honores. Iũt mͥ. nc̃ alu. benigna.
lando manẽtẽ. Si celeres quat it pennas.
q pauꝑiẽ sine dote q̃ro. o fortia ut nũꝙͣ

Expanded text:
jecta potentia magnae Invidiae, mergit longa fatorum saevies, summisque negatum Stare diu; nimioque graves sub pondere lapsus . . . In se magna ruunt, laetis hunc numina rebus Crescendi posuere modum . . . O faciles dare summa deos, eademque tueri retmutat incertos honores, Nunc mihi nunc alii benigna. Laudo manentem: si celeres quatit Pennas, que Pauperiem sine dote
Abbreviated transcription (Latin):
dñi offm̃ ÷. pͥmũ. ad mores dĩ. suos reduce
ĩ exꝑtis cult᷑a potẽtis amici. exꝑtꝰ metuet.
tu dũ tua naius ĩ alto ÷ hoc cauene mutata
retͦ ⁊ sũ te ferat aura. oderũt tͥstes hylaremi
tͥstemq iocosi. sedatũ cełes. agileni gnauũ¬
q remissi. potores bibuli media de nocte faler¬
qͥ credid̾it te. faut or utͣss tuũ laudabit pol¬
Ut penitꝰ notũ si tẽpnẽt cͥmĩa serues. T u¬
sum̾e uires. ¶ Tertiũ.÷. cohibere auariciã.

Expanded text:
uos ad mores domini sui reducere, inexpertis cultura potentis amici: Expertus metuit; tu, dum tua navis in alto est Hoc age, ne mutata retrorsum te ferat aura. Oderunt hilarem tristes, tristemque jocosi; Sedatum celeres; agilem gnavumque remissi. Potores bibuli media de nocte Falerqui crediderit te, Fautor utroque tuum laudabit polUt penitus notum, si tentent crimina, serves, Tusumere vires. Tertium est cohibere avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
motu. ñ mortis laq̃is expedies capd̾. diuesne
pͥsco natꝰ abinato. Iil it̾ est an pauꝑ ⁊ ĩ fim̃a
de gente. Sub diuo morieris. uictima nil
nuserant is orti. om̃s eod cogimͦ oĩũ u̾satur
urua. Ser uis ⁊ ooiussors exitura . id̾. spõdo¬
mus ⁊ fundꝰ. ñ eris ac̾ius ⁊ auri. egroco do¬
metuit. uiuat illũ. sic domꝰ ⁊ tes. Ut lippum
picte cabule fomẽta podagrã. pallida mors¬

Expanded text:
metu Non mortis laqueis expedies caput . . . Divesne prisco natus ab Inacho Nil interest, an pauper et infima De gente sub dio moveris, Victima nil miserantis Orci. Omnes eodem cogimur: omnium Versatur urna, serius, ocius Sors exitura . . . Non domus et fundus, non aeris acervus et auri Aegroto dometuit, juvat illum sic domus, aut res, Ut lippum pictae tabulae, fomenta podagram. .
Abbreviated transcription (Latin):
clenũ minaꝵ. ludentẽ lascuua. seuerũ.¬
No seria dict usformat .n. naͣ pͥus nos nitꝰ ⁊ oẽm̃
fortimaꝵ hĩtũ iuuat aut ĩpellit ad n ã.
aut ad humũ merore gtͣui deducit ⁊ angit
post esfert aĩ motꝰ ĩtͥp̾de linga. si dicẽtis
erũt fortuins absona dc̃a. Romani tollet
egdes. peditesq cachĩnũ. Int̾erit ułt um
dauꝰ. ue lagͣt᷑: an heros. maturꝰ ue senex an
adhuc florente iuuẽta. feruidꝰ au mat᷑na
potens an sedula nict̾x. mercator n uagꝰ
cultor. ne uirẽtis agelli. atũ uo osfñ¬

Expanded text:
plena minarum, ludentem lasciva, severum seria dictu. format enim natura prius nos intus ad omnem fortunarum habitum: iuvat aut inpellit ad iram aut ad humum maerore gravi deducit et angit: post effert animi motus interprete lingua. si dicentis erunt fortunis absona dicta, Romani tollent equites peditesque cachinnum. intererit multum, Davusne loquatur an heros, maturusne senex an adhuc florente iuventa fervidus, et matrona potens an sedula nutrix, mercatorne vagus cultorne virentis agelli, Colchus an
Abbreviated transcription (Latin):
oculis mala lippus ĩ unet is. Cũ ĩ amicori
uicus tã cernis acutũ ¶ hiis gͥ p̃ notatis
uir a mator honestatis crebrũ ⁊ assiduũ
adhibeat uisũ. fere .n. oĩa moraliũ doctoꝵ
elegantiora u̾ba. ħ angusta ꝑticła ꝯpte¬

Expanded text:
oculis mala lippus inunctis Cur in amicorum vitiis tam cernis acutum? 71. His ergo praeceptis vir amator honestatis crebrum et assiduum adhibeat usum. Fere enim omnium moralium doctorum elegantiora verba haec angusta part
Abbreviated transcription (Latin):
faciũt ꝑtholomee nocentes. dat penas lau¬
data fides cũ sustĩet illos: qͦs fortuna premit.
fatis accede deisq. ⁊ cole felices. misõs fuge.
sy dera t̾ra. ut distant ⁊ flumina mari. sic icti¬
le recto. sceptͦrũ uis tota perit. si ꝑ de̾ iusta
incipit. eutit q artes respͣtꝰ honesti. liber¬
tas sceleꝵ ÷ q̃ regna ĩuisa tuec᷑. sublatꝰ q

Expanded text:
faciunt, Ptolemaee, nocentes. Dat poenas laudata fides, cum sustinet, inquit, Quos Fortuna premit. Fatis accede deisque, Et cole felices; miseros fuge. Sidera terra Ut distant, ut flamma mari, sic utile recto. Sceptrorum vis tota perit, si pendere iusta Incipit: evertitque arces respectus honesti. Libertas scelerum est, quae regna invisa tuetur, Sublatusque
Abbreviated transcription (Latin):
ĩentis miser abstinet. ⁊ timiet uti
dilator spe lõgus siuhet sq auid q eitt̃.¬
dũpuosa qͥd ñ ĩminuit dies: Etas ꝑentũ peior
auis tulit nos ueqͥores moꝵ daturos ꝑgemẽ
uicissioremi. tactor hus ita se hũtib adolescen¬
tis sit officiũ. maiores natu u̾eri saitq e hus

Expanded text:
inventis miser abstinet, ac timet uti:Dilator, spe longus, iners avidusque futuDamnosa quid non imminuit dies? Aetas parentum, pejor avis, tulit Nos nequiores, mox daturos Progeniem vitiosiorem. 40. His ita se habentibus, « adolescentis sit officium majores natu vereri atque ex his
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dual aggressio. ¶fiducia ⁊ certan
spes ar gduedi ad finẽ rem inchoatam.
sccuritas ÷ ĩ ꝯmoditates ĩminẽtes ⁊ rei
inchoate a fine ñ formidare . q magnificẽ¬
cia ÷ difficiliũ ⁊ p̾clarort ꝯsũmacio. gsõstã¬

Expanded text:
um aggressio; fiducia est certa spes animi perducendi ad finem rem inchoatam; securitas est incommoditates imminentes et inchoatae rei non formidare finem; magnificentia est difficilium et praeclarorum co
Abbreviated transcription (Latin):
Qui res plus nimio delectau̾e sod̾e̾. ntate
quatient. si qͥd nurabile̾ pones inutus
fuge magna licz sub pauꝑe decto. teges
dͭ. lucaꝰ. o uit̾e tuta facultas pauꝑis angͦꝰ¬
tiq laris . o nuni̾a nũd̾ iũtellecta dei. et
leg̾it᷑ sd̾. huic̃ epłe iuicisse famẽ. magni¬
q penates. submouisse hyemẽ tecto. actor.¬

Expanded text:
Quem res plus nimio delectavere secundae, Mutatae quatient: si quid mirabere, pones Invitus: fuge magna: licet sub paupere tecto Reges . . . . . O vitae tuta facultas Pauperis, angustique lares! o munera nondum Intellecta deum! e mundo. Huic epule vicisse famem, magnique penates Submovisse hyeme tecto. DE TR
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ daissilitudũs. cũ alios uidas ne uata¬
te ad cursũ alios uirib ad luctandums
tes qbd̾ .ii. inest lepos .i. fandi urbanit̾as. hũs
uelocitas. hiĩs seueritas. alios ã uides callidos ad
celand̾. dissimuland̾. Sũt ali simplios ⁊ apti¬

Expanded text:
t dissimilitudines, cum alios videas velocitate ad cursum, alios viribus ad luctandum tes. Quibusdam enim inest lepos fandi, id est urbanitas, his hilaritas, illis severitas. Alios vides callidos ad celandum dissimulandumque. Sunt alii simplices et ap
Abbreviated transcription (Latin):
siguũ ẽ ꝓtinꝰ aliud ĩ uidẽ micte ⁊ mu¬
nere munꝰ expugł̃e. penit accepti
cipis retulisti grãm. Nõ ut solutũ te putes
s ut socurior debeas uolũtati n uolũtate
satiffaciuꝰ sRem Rei debemꝰ. Tulliꝰ beneficiencie¬

Expanded text:
icem mittere et munere munus expugnare. Poenitet accepti cipis, gratiam retulisti, non ut solutum reputes, sed ut securior reddas. Voluntate enim voluntati satisfaci
Abbreviated transcription (Latin):
collacari puto bñficiũ. Nã. qͥ locupletes sũt.
trant᷑ aut aͥd a se exp̾tasse suspicant᷑ͦ. It̃ si
ialo opulento bñfacias. ĩ illo uno aut forte
ĩ eiꝰ familia man grã. Si aut̃ ĩ opi ⁊ bono
bñfacias: om̃s ĩopes boni sͥ p̾sidiũ ꝑari ui

Expanded text:
collocari beneficium. Nam qui locupletes sunt, trantur, aut aliquid a se exspectari suspicantur. Item: Si malo opulento benefacias, in illo uno, aut forte in ejus familia manet gratia. Si autem inopi et bono benefacias, omnes inopes et boni praesidium sibi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ꝯticimi silencio suꝑ hac re scrutabundus.
memoriã ꝯsiderem : repente sõpnus irrepsit.
Et ecce uir sobrio decore laudabłis qͣsd̾̃ ꝑͥs nõ
statim q ut fit. solo auimi augurio: pͥmũ
illũ latiue eloquencie actorem tulliũ esse
ĩnotuit. postꝙͣͣ ille ĩmortalitatis eruditor
elecantissimꝰ seneca. cũ qͥbd̾ alus qͥs tͥ eoꝵ
uerba deincers sigͥficabũt se agebat. Una¬

Expanded text:
primo conticinii silentio super hac re scrutabundus memoriam consulerem, repente somnus obrepsit; et ecce vir sobrio decore laudabilis quasdam personstatimque, ut fit, solo animi augurio primum illum esse Latinae eloquentiae auctorem Tullium mihi innotuit; post quem ille moralitatis eruditor elegantissimus Seneca cum quibusdam aliis, quos tibi eorum verba deinceps significabunt, se agebat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alibi dicit piger. Leena ĩ ua
leo ĩ ĩt merib. Sicut hostiũ
Uoluit᷑ ĩ cardine suo: ita pis̾
q̃ lecto sũo. abscondit piger:
m̃anꝰ suas sub ascellas suss: et
laborat si ad os suũ cõuerderit.
Sapiencior sibi piger uidet᷑ septẽ

Expanded text:
 dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem
Abbreviated transcription (Latin):
if sine ullis molestiis s ⁊̾ maximis
ut extollas alios pulc̾tudie ⁊ uirib
ingenio legem illam uite huic ante¬
ponit̃. ex quo efficitur hoĩm nature
obedientem hoĩ nocere nͣ posse. Nam¬

Expanded text:
s ut excellas etiam pulchritudine et viribus, ingenio longe illam vitam huic anteponit, ex quo efficitur, hominem naturae oboedientem, homini nocere non posse.