comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid ipsi perpeti e̾ent si negle¬
di potuerunt. qui a qui cre¬
atoris sui claritatem uident.
nichil increatura agitur qd̃
uidere nõ possint. Et aat illi
abraham. Habere moysen
⁊ prophas. auliant illos S
qui uerba dei despexerat. hec
audire nõ posse suos sequa-¬
ss estimabat. Unde ⁊ respõ¬
dit diues. Non pater abrahã.
s si quis ex mortius ierit ad
eos: penttertiam agent. Cui
mox ueraciter sententia d̾s
Si moysen ⁊ proph̃as nõ andi¬
unt neq siquis ex mortuis re¬
surrexĩt credent. quia nimirũ
qui uerba legis despiciunt re-¬
demaptoris precepta qui ex mor¬
tius resurrexit qͣnto subtilio¬
ra sunt. tanto hec difficilius
implebunt. Et nimirum ꝯscat
quia cuiꝰ irplere dicta renu¬
unt. ei proculdubio credere re¬
tusant Quem uero iuxta alle¬
goriam diues iste qui indue¬
batur purpura ⁊ bysso. ⁊ epu¬
labatur cotidie splendide ni¬
si uidaicum ppłm significat:
Qui cultum uite exterius ha-¬

Expanded text:
quid ipsi perpeti, si essent neglequid ipsi perpeti, si essent neglecti, potuerunt. Quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. Et ait illi Abraham: Habent Moysen et prophetas, audiant illos. Sed qui verba Dei despexerat, haec audire non posse suos sequaces, aestimabat. Unde et respondit dives: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis ierit ad eos, poenitentiam agent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis surrexerit, credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta qui ex mortuis surrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Quem vero juxta allegoriam, dives iste, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius ha
Abbreviated transcription (Latin):
Qua in renotandum est
ardenti diuiti quanta ad
supplitiũ cumulantur. aͥ
penam namq suam ei et
cognitio seruatur ⁊ memo¬
ria. Cognoscit enim lazarũ
quem despexit. fr̃m quoꝙ
suoꝵ meminit quos reli¬
quit. ꝑfecta quippe ei ultio
de paupere nõ eẽt. si hunc in
retributiõe cognosceret. Et
ꝑfecta pena mnigne nõ ẽt.¬
in rtributic̃e nõ cognosceret.
et ꝑfecta pena migne nõ eẽt
si nõ fix quod ipse patitur.
mam suis timeret. Ut ergo
ꝑriatores amplius in suppli¬
tio puniantur. ⁊ eorum udẽt
gloriam. quos contempseñt.
⁊ de illorum etiam pena torq̃n-¬
ur. quos mutiliter amaue¬
runt. Credendum uero est
qd̃ ante retributic̃em extremi
idicii iniusti in requie quoᷤ¬
dam iustos conspicuint. ut
os uidentes in gaudio. nõ
solum de suo supplitio. s eu¬
am deillorum bono crucient᷑
Iusti uero intormeritis sem¬
pr intuentur minstis uthĩc
sorum gaudium crescat. qͥa
mala ꝯspiciunt. qd̃ miseri¬
corditer euaserunt. Tantoꝙ

Expanded text:
Qua in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit; perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non ein retributione non cognosceret; et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam suis timeret. Ut ergo peccatores amplius in supplicio puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudia non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoqu
Abbreviated transcription (Latin):
dicandi. quo uirgines ille fa¬
tue mendicasse referuntur.
que ingruente tempore nup¬
tiaꝵ oleo urtutũ deficiente sa¬
pientib dixerunt. Date nobis
de oleo ũro: quia lampades
nr̃e extinguntur. Et de quo salo¬
mõ ait. Propter frigus piger
arare noluit: mendicabit ergo
estate: ⁊ nõ dabitur ei. Conuo¬
catis itaq singulis debitorib
domini sui: dicebat primo. Qn¬
tur debes dño meo: At ille dix̃.¬

Expanded text:
dicandi, quo virgines illae fadicandi, quo virgines illae fatuae mendicasse referuntur, quae ingruente tempore nuptiarum, oleo virtutum deficiente, sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur . Et de quo Salomon ait: Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Convocatis itaque singulis debitoribus Domini sui, dicebat primo: Quantum debes domino meo? At ille dix
Abbreviated transcription (Latin):
opera faciunt. Sicut etiam de iu-¬
dice iniquitatis qui interpella¬
batur auidua. comparatiõem
duxit ad iudicem deum. cui nill¬
la exparte uidex iniquus con¬
fitendus est. Uillici sane uoca¬
bulo dicimus eos. qui peciũos
habent. nõ iam dños sue. s alie¬
ne potius rei dlispensatores ẽẽ
putandos. Qui si uyxta huiuᷤ
serui exemplum sedulo finiẽ¬
do uillicationis ac rationis red¬
dende tempus preuiderint fa¬
cile t̾renoꝵ om̃iũ delectatione
simul ⁊ dilectic̃e nudari. plus
sibi de amicis conquirendis in
futuro. qm diuitiis in presenti
colligendis prospicere curabũt.
Qui multa secum anxius per¬
tractando quid faciam inquit.
fodere nõ ualeo: mendicare eru¬
besco. Ablata quippe uillicatic̃e
fodere nõ ualeo: quia funita hac
uita in qua tantum licet ope-¬
rari. nequaqͣm ultra bone cõ-¬
uersationis fructum ligone
deuote ꝯpunctionis licet inqui¬
illo scilicet pessimo genere mẽ-¬

Expanded text:
opera faciunt. Sicut etiam de juopera faciunt. Sicut etiam de judice iniquitatis qui interpellabatur a vidua comparationem duxit ad judicem Deum, cui nulla ex parte judex iniquus conferendus est. Villici sane vocabulo dicimus eos qui pecunias habent, non jam dominos suae, sed alienae potius rei dispensatores esse putandos. Qui si juxta hujus servi exemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum omnium delectatione simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conquirendis in futuro quam divitiis in praesenti colligendis prospicere curabunt. Qui multa secum anxius pertractando, quid faciam? inquit: Fodere non valeo, mendicare erubescfodere non valemus, quia finita hac vita, in qua tantum licet operari, nequaquam ultra bonae conversationis fructum ligone devotae compunctionis licet inquiillo scilicet pessimo genere men
Abbreviated transcription (Latin):
no ualeo: mendicare erubesco.
Suo quid faciam: ut cũ amotꝰ
liero auillicatiõe: recipiãt me
indomos suas. In uillico hoc
quem dominꝰ eiciebat de uulli-¬
ali ⁊ laudauit eum. qd̾ ĩ fu¬
Alrum sibi prospȩxerit: non
oniua debemus ad imitadũ
inere. Nioneram auit dño
sis facienda est in aliquo
fraus: ut de ipsa fraude elemosi¬
nas fatiamus. aut eos aut quib
recipi uolumus intabernacula
eterna. tamqͣm debitores dei ⁊ do-¬
mini nr̃i ih̃u xp̃i fas est intelligi
cum iusti ⁊ sc̃i significentur hor
loco. qui eos introducant in ta¬
bernacula eterna. qui necessitati¬
b suis t̾rena bona ꝯmũicau̾int
De quib etiam dicit. qd̃ siquis
alicui eorum calicem aque fri¬
gide dederit in nomine discipuli.
nõ perdet mercedem suam. S eci-¬
am econtrario dicuntur istesi¬
militudines. ut intelligamꝰ si
laudari potiit ille adomino
cui fraudem faciebat. qnto am¬
plius faciant placeant dño deo
qui scd̃m eius preceptum illa

Expanded text:
ndicare erubesco. Scio quid faciam, ut cum amotus fuero a villicatione, recipiant me in domos suas. In villico hoc quem Dominus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut Domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, tanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum justi et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint. De quibus etiam dicit quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam . Sed etiam e contrario dicuntur istae similitudines, ut intelligamus si laudari potuit ille a Domino cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant Domino Deo, qui secundum ejus praeceptum illa
Abbreviated transcription (Latin):
etiam suos spetialiterꝰ dili¬
gant. qui hic dum pecrata
diligerent. nec se amabant.
Unde ñc sequitur. Et ait. ro¬
go te ergo pater: lit nuttas
eum in domũ patris me.
habeo enim quinq frẽs: iit
tescetur illis. ne ⁊ ipsi ueni

Expanded text:
etiam suos spiritaliter dilietiam suos spiritaliter diligant, qui hic dum peccata diligerent, nec se amabant, unde nunc sequitur: Et ait: Rogo te ergo, Pater, ut mittas eum in domum patris mei: habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et i
Abbreviated transcription (Latin):
transire nõ possint. Quia enĩ
hii qui in inferno sunt. ad be¬
atorum sortem transire cupi¬
unt dubium nõ est. Qui u̾o
iam in beatitudinis sorte sus-¬
cepti sunt quo pacto diciturꝰ.
quia transire ad eos qui min
ferno cruciantur uolunt. S
sicut transire reprobi ad electos
cupunt. id est asupplitioꝵ su¬
oꝵ afflictic̃ẽ migrare. ita ad
afflistos acq intormentis po-¬
sitos transire ustoꝵ est. mẽte
ire ꝑ miscdiam: eosq uelleli¬
berare. S qui uolunt debeatoꝵ
sede ad afflicdos atq intormẽ¬
tis positos transire nõ possũt.
quia iustorum anime qͣmiuꝰs
in sue nature bonitate mise
ricordiam habrant ianitims
auctoris sui uiscicie c̃oumnste.
tanta rectitudine ꝯstringũt᷑
ut nulla ad reprobos compis¬
sione moueantur. S postqͣ
ardenti diuiti de se spes toiut᷑.
eius animus ad propinquoᷤ
quos reliquerat recurrit.
quia reproboꝵ mentera pena
sua qͣndoq inutilit̾ erudit
ad caritatem. ut iam tunc

Expanded text:
transire non possint, quia enim transire non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare, sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae boniricordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dare inconuiniis loquatitas so-¬
let. hiis qui hic male cõuiuatꝰ
dicitur apud inferos grauius
in lingua ardere pechibetur. S
cum grauiualde pauore pensã¬
dum est hec quod sequitur. Et
dixit illi abraham. fili recorda¬
re quia recepisti bona in uita
tua ⁊ lazarus similiter mala.
Nũc autem hic consolatur: tu
uero cruciaris. Ecce enim dum
dicitur recipisti bona in uita
tua: indicatur ⁊ diues iste bo¬
ni aliquid habuisse ex quo m
hac uita bona retiperet. Rursum¬
q dum alio lazaro dicitur quia
iecepit mala: profecto monstrat᷑.¬
⁊ lazarum habuisse malum ali
quod purgaretur. S malala¬
⁊ ari purgauit ignis inopie. ⁊
bona diuitis remuncrauit feli¬
citas transeuntis uite. Et in
hiis omnib inter nos ⁊ uos
chaos magnum firmatum
est. ut hii qui uolunt hinc tͣnͣ¬
sire ad uos nõ possint neq in¬
de huc tnsmeare. Qua in reual-¬
de querindum est. quomodo di-¬
catur hii qui uolunt ad uosꝰ

Expanded text:
dare in conviviis loquacitas sodare in conviviis loquacitas solet, is qui hic male convivatus dicitur apud inferos gravius in lingua ardere perhibetur. Sed cum gravi valde pavore pensandum est quod sequitur: Et dixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarum habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Et in his omnibus inter vos et nos chaoest, ut hi qui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
miserere mei: ⁊ mute lazarũ
ut intinguat extremum di¬
giti sui inaquam ⁊ refrige¬
retlinguam meam: quia cru¬
cior in hac flamma O qͣnta
est subtilitas iuditiorum dei:
oqͣm distriste agitur bonoꝵ
astuum malorumq recributõ.
Certe suꝑius dictum est. quia
in hac uita lazarus cadentes
misas de mensa dinitis que¬
rebat ⁊ nemo illi dabat. sĩc de
supplitio diuitis dicitur. quia
de extremo digiti lazari discilla¬
ri aqͣm in oresuo ꝯcupiscit. Qͥ
ergo mense sue uel minima da¬
reuoluit: in inferno positus us-¬
q: ad minima querenda perue¬
nit. S notandum ualde est.quid
sit qd̃ diues in igne positus lin¬
guam suam refugerari petit.
Mos quippe est sacri eloquii ut
aliquando aliud dicat: s exeodẽ
disto aliud innuat. Suꝑius aut̃
hũc suꝑbum diuitem dominus
nõ loquacitati qnͣtum uacantẽ
dixerat s suꝑflue conuiuantem.
Neq hunc deloquacitate narra¬
uit: s cum elatione ⁊ tenatia de
cclacitate peccasse. S quia abũ¬

Expanded text:
mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei, o quam districte agitur bonorum actuum, malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digiti Lazari distillari aquam in os suum concupiscit. Qui ergo mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivanneque hunc de loquacitate narravit, sed cum elatione et tenacia de edacitate peccasse; sed quia abun
Abbreviated transcription (Latin):
paratis aromatib silent. uẽ¬
turi post sabb̃m cum mun̾ib
ad dñm. cum finita presentis
uite parascene beat ãrequie
gaudentes expectant. quando
dempore resurrectionis appa¬
rerite redolentib xp̃o spiritaliũ
actionũ quasi aromatib octͣ¬
lant.

Expanded text:
paratis aromatibus silent, venparatis aromatibus silent, venae post sabbatum cum muneribus ad Dominum, cum finita praesentis vitae parasceve, beata in requie gaudentes exspectant, quando tempore resurrectionis apparente, redolentibus Christo spiritualium actionum, quasi aromatibus occurrant.
Abbreviated transcription (Latin):
tari. sedula curiositate quo or¬
dine sit eadem passio completa.
perpendunt.
t reuertentes. parauerũt
aromata ⁊ unguenta:
⁊ salbato quidem siluerunt se¬
cl̃m mandatũ. Mandatum
erat: ut salbati silentiũ aues¬
pera usq ad uesperam serua¬
retur. Et ideo religiose mulieres
sepulto dño quamduilicebat
operari. idest usq ad sosis occa¬
sum in unguentis preparan¬
dis erant occupade. Quod nõ
solum indie parasceue egerãt.
uerum transac̃to salbato. idẽ
sole occidente. mox ut operãdi
licentia remearat. emerunt
aromata. ut mane ueniẽtes
ungerent corpus eius. sicut
marchus eungelista testat᷑.
Neq erum uespere sabbati p̃¬
occupante iam noctis articlo
monumentũ a dire ualuerũt.
Inspecta autẽ domini sepult᷑a
reuertentes parant aromata.
⁊ unguenta. qui lecta audi¬
ta. recordata passione dñica
mox ad paranda se opera uir¬
tutũ. quib xp̃c delectetur cõ¬
uertunt. Et salbato quidem

Expanded text:
tari, sedula curiositate quo ortari, sedula curiositate quo ordine sit eadem passio completa perpendunt. Et revertentes paraverunt aromata et unguenta. Et Sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. Mandatum erat ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam servaretur, et ideo religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum in unguentis praeparandis erant occupatae. Quod non solum in die Parasceves egerant, verum, transacto Sabbato, id est, sole occidente, mox ut operandi licentia remeabat, emerunt aromata ut mane venientes ungerent corpus ejus, sicut Marcus Evangelista testatur. Neque enim vespere Sabbati, praeoccupante jam noctis articulo monumentum adire voluerunt. Inspecta autem Domini sepultura revertentes parant aromata et unguenta, qui lecta, audita, rmox ad patranda se opera virtutum, quibus Christus delectetur, convertunt. Et sabbato quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑam habuisse nõ legitur. quia
requies animaꝵx que illo in se-¬
culo ñc est. nõ ullo ꝯsumenda
merore. s pleniore gaudio fut᷑e
est resurrectioris ad augenda.
Subsecute autẽ muilieres que
cum ĩpo uenerant de galilea:
uiderunt monumentũ. ⁊ quẽ¬
admodum positum erat corpꝰ
eus. Supra legimus quia
stabant omnes noti erus a lõ¬
ge. ⁊ mulieres que setute erant
eum. Hiis ergo notis ih̃u. post
depositum eius cadauer ad sua
remeantib. sole mulieres q̃
arctius amabant. funus sub¬
secute quomodo ponerentur
inspicere cupiebant. ut ei tem¬
pore congruo munꝰ possent sue
deuotionis offerre. S ⁊ hactenꝰ
sc̃e mulieres fatiunt. idẽ die
parasceut cum anime humi¬
les. ⁊ quo maiores sibi cõstiẽ¬
tie fragilitatis. eo maiorisal¬
uatoris dilectione fruentes.
passionis eius uestigiis ̃ hoc
seculo quo requies est prepa¬
randa futura diligenter ob¬
setuntur:. ⁊ si forte ualleant imi¬

Expanded text:
eram habuisse non legitur, quia eram habuisse non legitur, quia requies animarum quae illo in saeculo nunc est, non ullo consumenda moerore, sed pleniore gaudio futurae est resurrectionis adaugenda. Subsecutae autem mulieres quae cum ipso venerant de Galilaea, viderunt monumentum, et quemadmodum positum erat corpus ejus. Supra legimus quia stabant omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum. His ergo noti Jesu post depositum ejus cadaver ad sua remeantibus, solae mulieres quae arctius amabant, funus subsecutae quomodo poneretur inspicere cupiebant, ut ei tempore congruo munus possent suae devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres faciunt idem die Parasceves, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis eo majori Salvatoris dilectione ferventes, passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur, et si forte valeant imi
Abbreviated transcription (Latin):
creaituia perfecta. septima aut̃
conditor ab opere suo requienit.
unde ⁊ hanc salbatum. idest
requiem uocari precepit. recte
eatem die sexta crucifixus
humane reparationis imple¬
uitarcharum. Unde cum acce-¬
piss acetum. dixit ꝯsumatũ
est. idest sexti diei qd̃ mundi
refectic̃ẽ suscepi cotum est opꝰ
perfectum. Sabbato autẽ inse¬
pulchro requiescens. resurre¬
ctionis que octaua die uen¬
tura erat expectabat euẽtũ.
ubi nr̃e simul deuotionis pre¬
luret exemplum. Quos in hac
quidem sexta mundi etate ꝓ
comino pati ⁊ uelut mũdo
crucifigi necesse est: in septima
uero etate. idest cumi leti quis
debitum soluit. corpora qm¬
dem in tumulis. animas aut̃
secreta in pace cũ dño man̾e.
⁊ post bona oportet opera qui¬
escere. donec octaua tandẽ
ueniente etate. ⁊ iam corpora ipsa
resurrectic̃e glorificata cum ani¬
mab simul incorruptidẽm et̾ne
hereditatis accipiant. Unde pul¬
chre septima dies ingenesi ues-¬

Expanded text:
creatura perfecta, septima autem creatura perfecta, septima autem Conditor ab opere suo requievit, unde et hanc Sabbatum, id est, requiem, vocari praecepit, recte Dominus eadem die sexta crucifixus, humanae reparationis implevit arcanum. Unde cum accepisset acetum, dixit: Consummatum est , id est, sexti diei, quod pro mundi resurrectione suscepi, totum est opus perfectum. Sabbato autem in sepulcro requiescens, resurrectionis quae octava die ventura erat, exspectabat eventum. Ubi nostrae simul devotionis praelucet exemplum, quos in hac quidem sexta mundi aetate pro Domino pati, et velut mundo crucifigi necesse est; in septima vero aetate, id est, cum leti quis debitum solvit, corpora quidem in tumulis, animas autem secreta in pace cum Domino manere, et post bona oportet opera quiescere, donec octava tandem veniente aetate etiam corpora ipsa resurrectione purificata, cum animabus simul incorruptionem aeternae haereditatis accipiant. Unde pulchre septima dies in Genesi vesp
Abbreviated transcription (Latin):
onĩa s prosimilitudĩe abᷤ¬
q pecc̃o. Et mortiuis est s
quomodo ipse uoluit ⁊sepul¬
tus est. s quamdiu uoluit
⁊ suscitatus est. s quando uo¬
luit. Hoc est ergo qd̃ ait Si¬
gulaniter sum ego donectnͣ¬
seam. Et alibi de singulari
sepultura: in pace inidip¬
sum obdoriniam ⁊ requies¬
cam. qm̃ tu domine singu¬
lariter in spe conscitiusti
me. id est ceteroꝵ mortaliũ
infine resurrectic̃e seruata.
me singulari donc amortuiᷤ
die tertia resurgere ꝓmisisti.
t dies erat parasceue
⁊ salbatum illucescebat.
sextam salbati que ñc ano¬
bis sexta feria uocatur.
appellabant: quod eo uide¬
licet die qui in salbatum
forent necessaria prepara¬
rent uixta qd̃ de manna qͦn¬
damerat preceptum Sexta
autẽ die colligetis duplum. ⁊¬
cetera. Qui uero inter romanoᷤᷤ
uitam ducunt uidei. usitaciꝰ
eum latine cenam purã cog¬
nominant. Quia ergo sexta
die homo fc̃s. et tota mundiest

Expanded text:
omnia, sed pro similitudine absomnia, sed pro similitudine absque peccato. Et mortuus est, sed quomodo ipse voluit. Et sepultus est, sed quandiu voluit. Et suscitatus est, sed quando voluit. Hoc est ergo quod ait: Singulariter sum ego donec transeam . Et alibi de singulari sepultura: In pace in idipsum obdormiam et requiescam, quoniam tu Domine singulariter in spe constituisti me , id est, caeterorum mortalium in fine resurrectione servata, me singulari dono a mortuis die tertia resurgere promisisti. Et dies erat Parasceves, t Sabbatum illucescebat. sextam Sabbati, quae nunc a nobis sexta feria vocatur, appellabant, quod eo videlicet die quae in Sabbatum forent necessaria praepararent. Juxta quod de manna quondam erat praeceptum: Sexta autem die colligetis duplum, etc. . Qui vero inter Romanos vitam ducunt Judaei, usitatius eum Latine coenam puram cognominant. Quia ergo sexta die homo factus, et tota mundi est
Abbreviated transcription (Latin):
sindone:⁊posuit eumĩ
monumento exciso. in quo
nõdum quicqm positus fue¬
rat. Et exsimplici sepultura
drũ ambitio diuitũ cõdemp¬
natur. qui ne intumul qui¬
dem possunt carere cliuitiis.
Possumꝰ autẽ iuixta intelligẽ¬
ciam sp̃italem ⁊ hoc sentire
qd̃ ille insindone munda in¬
uoluat ihm. qui pura eum
mente susceperit. In nouo
audera ponitur monum̃to.
ne post resurrecticẽm ceteris
corporib remanentib surre¬
xisse alius fungeretur. Qd̃
bene monumentũ de petra.
excisum fuisse memoratur.
nesi ex multis lapidib ecdi¬
ficatum fuiss suffossis tu¬
muli fundamentis ablatꝰ
furto diceretur. aliter. So
lus tumulo dñs includit᷑.
ut specialis illius sepulta.
idest nr̃e dissimilis sicut ⁊
cetera cdispensationis eiꝰ ar¬
chana a nr̃e nature fragili¬
tade discrepauere specialis
⁊ resurrectio designetur. Nã
⁊ uerus homo apparuit: s
ex uirgine matre conceptꝰ
⁊ natus. ⁊ temptatꝰ est per

Expanded text:
sindone, et posuit eum in sindone, et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. Et ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem et hoc sentire, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. In novo autem ponitur monumento, ne post resurrectionem caeteris corporibus remanentibus, surrexisse alius fingeretur. Quod bene monumentum de petra excisum fuisse memoratur, ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis ablatus furto diceretur. ADominus tumulo includitur, ut specialis illius sepultura, id est, nostrae dissimilis, sicut et caetera dispensationis ejus arcana a nostrae naturae fragilitate discrepavere, specialis et resurrectio designetur. Nam et vetus homo apparuit, sed ex virgine matre conceptus et natus. Et tentatus est per
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est qd̃ ipse dommꝰmpsal¬
mo explicita sue passionis
serie. patri queritur dicens.
Nongasti a me amicũ ⁊ proxi¬
mũ: ⁊ notos meos amiseria.
E
ioseph. qui erat deturio:
uir bonus ⁊ iuistus. Hic nõ cõ¬
senserat consilio: ⁊ actib eoꝵ.
Octurio uocatur. qd̃ sit de ordĩe
curie. ⁊ offirium curie ammi¬
nistret. Qui etiam curialis a
ꝓcurando munera ciuilia so-¬
let appellari. Ab arimachia
tiuitate uidee: qui expectabat
⁊ ĩp̃e regnum dei. Ab atima¬
thia ipsa est ramathaim cimi-¬
tas helcane ⁊ samuelis in re¬
gione thanuintica uixta dioᷤ¬
polimi Hic accessit ad pilatũ
⁊ peciit corpus ih̃u. Magne
quidem iosephiste dignitatis
ad scł̃m. s maioris aprd dm
meriti fuise laudatur: nt ⁊¬
ꝑ iusticiam meritoꝵ sepeli¬
endo corpore dominico dignꝰ
foret. ⁊ per nobilitatẽ potẽtie
secislaris idem corpꝰ accipere
poss. Nõ enim quilibet ignotꝰ
ad presidem accedere. ⁊ crucifi¬
xi corꝑus poterat impetrare.
t depositum inuoluit

Expanded text:
Hoc est, quod ipse Dominus in Psalmo explicita suae passionis serie patri queritur, dicens: Elongasti a me amicum, et proximum et notos meos a miseria . ei erat decurio, vir bonus et justus. Hic non consenserat consilio et actibus eorum. Decurio vocatur quod sit de ordine curiae, et officium curiae administret, qui etiam curialis a procurando munera civilia solet appellari. Ab Arimathia civitate Judaea, qui exspectabat et ipse regnum Dei. Ab Arimathia, ipsa est Ramathaim civitas Helcanae et Samuelis in regione Thannitica juxta Diospolim. Hic accessit ad Pilatum et petiit corpus Jesu. Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur, ut per justitiam meritorum sepeliendo corpore dominico dignus foret, et per nobilitatem potentiae saecularis idem corpus accipere posset. Non enim quilibet ignotus ad praesidem accedere et crucifixi corpus poterat impetrare. Et depositum involvit
Abbreviated transcription (Latin):
culam. idest specialem legis in¬
telligentiam ꝑdidit. sinistra tã¬
tum. hoc est uilitate littere con¬
tentus. que iudelicet auris petͥ
gladio deciditur. nõ quod ille
sensum intelligendi audiẽtib
tollat. s diuino ablatum iu¬
ditio negligentib pandit. Uerũ
eadem dextera auris in hiis q̃
ex eodem populo credere malue
est restitutus offitio. Aliter. Au¬
ris pro domino amputata. ⁊
a domino sanata. significat
auditum ablata uerustate re¬
nouatum ut sit in nouitate sp̃c
⁊ nõ inuetustate littere. Quod
cui prestitum fu̾it axp̃o: presta¬
bitur ⁊ regnare cum xp̃o. Unde
bene ⁊ malchus quo nomine
seruus ille nocabatur. rex suie
regnaturus interpretatur. Qd̃
autem sernus inneritus est: ⁊
que in seruitutẽ generat. quod
est agar. S cum accessiss sam¬
tas: figurata est ⁊ libertas.

Expanded text:
culam, id est, spiritalem legis inculam, id est, spiritalem legis intelligentiam perdidit, sinistra tantum, hoc est, utilitate litterae contentus. Quae videlicet auris Petri gladio deciditur, non quod ille sensum intelligendi audientibus tollat, sed divino ablatum judicio negligentibus pandat. Verum eadem dextera auris in iis qui ex eodem populo credere maluerest restituta officio. Aliter: auris pro Domino amputata, et a Domino sanata, signifiauditum ablata vetustate renovatum, ut sit in novitate spiritus et non in vetustate litterae. Quod cui praestitum fuerit a Christo, praestabitur et regnare cum Christo. Unde bene et Malchus, quo nomine servus ille vecabatur, rex sive regnaturus interpretatur. Quod autem servus inventus est, et quae in servitutem generat, quod est Agar . Sed cum accessit sanitas, figurata est libertas.
Abbreviated transcription (Latin):
comuino ꝯmotione ꝑcussit. si
nõ potuerurit etiam simuldici.
que simul fieri potuerunt. Nõ e¬
nam diceret. respondens aut ih̃o.
nisi illorum interrogationi res¬
ponderet. Nam de fc̃o petri quid
uidicauerit. matheus solus di¬
cit. Ubi etiam nõ dixit maths.
respondit ih̾c petro. cõuerte gla¬
paret dixisse dñm.
t cum tetigiss auriculam
euis: sanauit eum. Nũꝙͣ
pietatis sue dñs obliuisciturꝰ.
qui etiam hostes suos nõ patitꝰ
uulnerati. Ili msco mortem
iferunt. ille ꝑsecutoꝵ uulnera sa¬
nat. mistice docens. ⁊ ip̃os si con¬
uertantur posse sanari. qui in
sue sunt mortis cõsentic̃e uulne¬
rati. Iuxta allegoriam seruus
iste populus est iudeoꝵ principi-¬
b sacerdotum in debito manci¬
patus offitio. adeo ut illoꝵ sua¬
fu barraban dimitti ih̃m u̾o
quem pauloante osanna cõcinẽ¬
tes filium dauid regemq ela¬
mabant. peterent crucifigi. Qͥ
in dm̃i passione dexteram auri¬

Expanded text:
Domino commotione percussit. Sed Domino commotione percussit. Sed non potuerunt etiam simul dici quae simul fieri potuerunt. Non enim diceret: Respondens autem Jesus, nisi illorum interrogationi responderet. Nam de facto Petri quid judicaverit, Matthaeus solus dicit. Ubi etiam non dixit Matthaeus: Respondit Jesus Petro: Converte gladixisse Dominum. Et cum tetigisset auriculam ejus, sanavit eum. Nunquam pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostes suos non patitur vulnerari. Illi justo mortem inferunt, ille persecutorum vulnera sanat: mystice docens et ipsos si convertantur posse sanari, qui in suae sunt mortis consensione vulnerati. Juxta allegoriam servus iste populus est Judaeorum, principibus sacerdotum indebito mancipatus obsequio, adeo ut illorum suasu Barabbam dimitti, Jesum vero quem paulo ante hosanna concinentes filium David regemque clamabant, peterent crucifigi. Qui in Domini passione dexteram auri
Abbreviated transcription (Latin):
dextram. Petrus hoc fecit. ut io¬
hannes euͣngelista docet. eodem
nimirũ mentis ardore quo ce¬
tera fecerat. Sciebat enim quo
modo finees puniendo sacrile¬
gos. mercedem iusticie ⁊ sacer¬
uero sequitur. respordens aut̾
ih̾c ait. sinite usq huc. nõ ita
sentienclum est. quasi placue¬
rit ei usq huc fc̃m. s ampliꝰ
fieri noluerit. cum in uerbis
que math̾s ponit dixisse clr̃m.
cõuerte gladium inlocum suũ.
om̃s enim qui accepetint gladiũ.
gladio ꝑibunt. intelligatur po¬
tius totum fcm̃ quod uisus est
gladio petrus. domino displicuiᷤ¬
se. Illud enim ueriꝰ est. qd̃ cum eũ
interrogassent dicentes. domine
si ꝑcutimus ingladit: tũc respõ¬
dit. siuite usq huc idẽ ñ uos moue¬
at quod futurum est ꝑmittẽdi
sunt huc usq progredi. hoc est
ut me apprehendant: ⁊ impleãt᷑
que deme scripta sunt. S inter
moras uer̾boꝵ interrogantiũ
dñm. ⁊ illius respondentis. petrꝰ
defensionis aniditate maiore ꝓ

Expanded text:
riculam. Petrus hoc fecit, ut Joannes evangelista declarat , eodem nimirum mentis ardore, quo caetera fecerat. Sciebat enim quo modo Phinees puniendo sacrilegos mercedem justitiae et sacervero sequitur: Respondens autem Jesus, ait: Sinite usque huc. Non ita sentiendum est, quasi placuerit ei usque huc factum, sed amplius fieri noluerit, in verbis quae Matthaeus ponit dixisse Dominum: Converte gladium tuum in locum suum; omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt ; intelligebatur potius totum factum, quo usus est gladio Petrus Domino displicuisse. Illud enim verius est, quod cum eum interrogassent dicentes: Domine, si percutimus in gladio? tunc respondit: Sinite usque huc, id est, non vos moveat quod futurum est, permittendi sunt hucusque progredi, hoc est, ut me apprehendant, et impleantur quae de me scripta sunt. Sed inter moras verborum interrogantium Dominum et illius respondentis, Petrus, defensionis aviditate, majore pro
Abbreviated transcription (Latin):
filium hominis tracũis: Qͥa
caro nõ cliuinitas comprelẽ¬
ditur. Iilud tamen plus cõ-¬
futat ingratum. qd̃ etim tradi-¬
derit. qui cum ẽet dei filius:pro¬
pter nos tamen filius hominis
ẽe uoluit. Et quasi dicat propt̾
te suscepi ingrate. quod tradis.
Interrogatiue sane ꝑnuntian¬
dum pute. quasi amantis af-¬
fectu corripiat prodicorem. iu¬
da osculo filiũ hominis tracdiᷤ.
hoc est amoris pignore uulnꝰ
infligis. ⁊ caritatis offitio san¬
guinem fundis. ⁊ pacis instru¬
mento mortem irrogas. sermuᷤ
dñm. discipulus prodis magi-¬
strum. electus auctorem.

Expanded text:
nquit, hominis tradis, quia caro, non divinitas, comprehenditur. Illud tamen plus confutat ingratum, quod eum tradiderit, qui cum esset Dei Filius, propter nos tamen filius hominis esse voluit, et quasi dicat: Propter te suscepi, ingrate, quod tradis. Interrogative sane pronuntiandum puto, quasi amantis affectu corripiat proditorem, Juda, osculo Filium hominis tradis? hoc est, amoris pignore vulnus infligis, et charitatis officio sanguinem fundis, et pacis instrumento mortem irrogas, servus dominum, discipulus prodis magistrum, electus auctorem?
Abbreviated transcription (Latin):
potest duppliciter intelligi.
Siue enim eum cuiꝰ uitaidi¬
lexerunt iniuste. occisum do¬
lebant. siue cuiꝰmortẽ seim¬
petrasse meminerant. hñc
inmorte amplius glorifica¬
tum tremebant. S siue hec
siue illa. siue utraq causa.
diu̾sas in turba dissidẽtes¬
q personas pectus tundere
coegent. Notanda distantia gẽ¬
tis ⁊ garrtis. Gentiles quippemo¬
te ꝯfessionis uoces glorificant.
iudei pertutientes solum pecto¬
ra. silentes domũ redeunt. Sta¬

Expanded text:
potest dupliciter intelligi. potest dupliciter intelligi. Sive enim eum cujus vitam dilexerunt, injuste occisum dolebant, seu cujus mortem se impetrasse meminerant, hunc in morte amplius glorificatum tremebant. Sed sive haec, sive illa, sive utraque causa diversas in turba dissidentesque personas pectus tundere coegerit, notanda distantia gentis et gentis. Gentiles quippe motae confessionis voce glorificant: Judaei percutientes solum pectora, silentes domum redeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cuscodientes ih̾m sicut ma¬
theus scribit. iuso t̾remotu
⁊hiis que fiebant. tiumuer̃t
ualde dicentes. Uere filius dei¬
erat iste. Quanta ergo cecitaᷤ
tutib fc̃ĩs. tantis in morte
eius apparentib signis tre¬
dere respuerunt. ⁊ insensibi¬
liores gentilib deum glori¬
ficare uel timere ꝯtempsest
Unde merito per centuricem
fides eccl̃ie designatur. que in
celo misterioꝵ celestiũ ꝑ mortẽ
dnĩ reserato continuo ih̃m
⁊ uere iustum homĩem. ⁊ ue¬
re dei filium sinagogatacẽte
ꝯfirmat. Nam ⁊ ipsa sũma
centenaria que in flexu digi¬
torum sicut ⁊ supra memo¬
ratum est de sinistra tͣnsit
in dexteram. eccl̃ie sacm̃tis
⁊ fidei aprissime congruit.
cui ꝓ lege euͣngelium creditũ
ꝓterre diuitiis regnum estce¬
leste promissum.
t omnis turba eorum qͥ
simul aderant ad specta¬
culum istud. ⁊ udebant que
fiebant. pertucientes pectora
sua reuertebantur. Quod per¬
cuciebant pectora. qui a peni¬
tentie est ⁊ luctus inclicium

Expanded text:
sicut Matthaeus scribit, viso terrae motu et his quae fiebant, timuerunt valde dicentes: Vere Dei Filius erat iste . Quanta ergo caecitas tutibus factis, tantis in morte ejus apparentibus signis, credere respuerunt, et insensibiliores gentilibus Deum glorificare vel timere contempserunt. Unde merito per centurionem fides Ecclesiae designatur quae, velo mysteriorum coelestium per mortem Domini reserato, continuo Jesum et vere justum hominem, et vere Dei Filium synagoga tacente confirmat. Nam et ipsa summa centenaria, quae in flexu digitorum, sicut et supra memoratum est, de sinistra transit in dexteram, Ecclesiae sacramentis et fidei aptissime congruit, cui pro lege Evangelium creditum, pro terrae divitiis regnum est coeleste promissum. Et omnis turba eorum qui simul aderant ad spectaculum istud, et videbant quae ientes pectora sua revertebantur. Quod percutiebant pectora, quia poenitentiae est et luctus indicium,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ audierit uocem dñi dei de¬
ambulantis in parachso ad
auram post meridiem. Post me¬
ridiem namq inclinata luce
fidei. ad auram uero refriges¬
cente feruore caritatis. Deam¬
bulans autem audiebatur
quia ab homine petcante reces-¬
serat. Rationis igitur ordo
poscebat. ut eodem temporis
articulo quo tc̃ ade peccarti
obcluserat. ñc latroni penitẽ¬
ti dominꝰ paradysi ianuam
panderet.
t uelum templi scissũ
est medium. Hoc spirã¬
te domino fc̃m est sicut ma¬
theus marcusq contestant᷑:
s lucas preoccupando nar¬
rauit.Uolens enun miracłm
miraculo adiungere. cum di¬
xiss sol obscuratus est. cõti¬
nuo subiungendum existi¬
mauit. ⁊ uelum dempli scis¬
sum est medium Scindit᷑
autem uelum templi. ut ar¬
cha destamenti ⁊ omĩalegis
sacramenta que prius tege¬
bantur appareant. atq ad
ppłm transeant nationũ.
Ante eterum dictum fuerat
notus in indea deus. ĩ isit̃
magnum nomen eius. ñc

Expanded text:
quod audierit vocem Domini Dei dequod audierit vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem . Post meridiem namque, inclinata luce fidei. Ad auram vero, refrigescente fervore charitatis: Deambulans autem audiebatur, quia ab homine peccante recesserat. Rationis igitur ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunc Adae peccanti obcluserat, nunc latroni poenitenti Dominus paradisi januam panderet. Et velum templi scissum est medium. Hoc expirante Domino factum est, sicut Matthaeus, Marcusque contestantur, sed Lucas praeoccupando narravit. Volens enim miraculum miraculo adjungere, cum dixisset Sol obscuratus est, continuo subjungendum existimavit: Et velum templi scissum est medium. Scinditur autem velum templi, ut arcana testamenti et omnia legis sacramenta, quae prius tegebantur, apopulum transeant nationum. Ante etenim dictum fuerat: « Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus ; » nunc
Abbreviated transcription (Latin):
similes crucifixi: s unꝰ in cru¬
ce blasphemus peior. alter est
cõfessione martyr effectus.
quia perbaptismũ qui cum
pect̾ores essemus abliumur alii
dum deum incarne passum. fi¬
de. spe. ⁊ caritate laudant.coro¬
nantur. alii dum aut fidem
aut opera baptismihabere re¬
nuunt. dono qd̃ accipere pͥuãt᷑.
Rat autem fere
hora sexta. ⁊ tenebre fr̃e st̃
in uniu̾sa terra. usq in horam
nonam. ⁊ obscuratus est sol.
Carissimũ mundi lumen retͣr¬
it radios suos: ne aut pendentẽ
uideret dñm. aut impii blas¬
phemantes sua luce fruerẽt᷑.
Et notandum qd̃ d̃ns sexta ho¬
ra hoc est recessuro acentro mũ¬
di sole crucificus sit. diluclõ
autẽ hoc est oriente iam sole
resurrectionis sue misteria ce¬
lebrauit. Statu enim temporis
signauit. quod effectu operis
exhibuit: quia mortuus est ꝓp¬
ter peccata nr̃a: ⁊ resurrexit ꝓp¬
ter iustificatiõem nr̃am. Nam
⁊adam peccante scriptum est

Expanded text:
similes crucifixi, sed unus in crusimiles crucifixi, sed unus in cruce blasphemiis pejor, alter est confessione martyr effectus. Quia per baptismum quo cum peccatores essemus abluimur, alii dum Deum in carne passum, fide, spe, et charitate laudant, coronantur; alii dum aut fidem aut opera baptismi habere renuunt, dono quod accepere privantur. Erat autem fere hora sexta, et tenebrae factae sunt in universa terra usque in horam nonam, et obscuratus est sol. Clarissimum mundi lumen retraxit radios suos, ne aut pendentem videret Dominum, aut impii blasphemantes sua luce fruerentur. Et notandum quod Dominus sexta hora, hoc est recessuro a centro mundi sole crucifixus sit; diluculo autem, hoc est oriente jam sole, resurrectionis suae mysteria celebrarit. Statu enim temporis signavit quod effectu operis exhibuit. Quia mortuus est propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Nam et Adam peccante, scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
de miquitate sua ar guit.
⁊ ei uitam qͣm cognoueratp̃¬
dicauit. Ile qui talis ad cru¬
tera uenit ex culpa: ecce qualis
a cruce recedit ex gr̃a. Confite¬
batur dñm quem uidebat secũ
humana infirmitas. morien¬
tem. quando negabant apłi
eum. quem miracula uiderãt
diuina iurtute facientẽ. Et di¬
xit illi ih̾c. amen dico tibi: ho¬
die mecum eris in paradiso.
pulcherrumum affestande cõ-¬
uersationis exemplum: quod
tamcito latroni uenia relaxat᷑.
⁊ uberior est gr̃a qͣm pretatio.
Semper enim plus dominꝰ tri
buit. quam rogatur. Illeenim
rogabat ut memor siu fuiss do¬
minus. cum ueniss in regnum
suum: dñs autẽ ait. amen dico
tibi: hodie metum eris in para¬
diso. Uita est enim ẽẽ cum xp̃o:
quia ubi xp̃c ibi regnum.¬
Quidam duos latrones cum
domino crucifixos. duobbap¬
tizatoꝵ generib coaptant. Qͥ¬
cumq enim baptizati sumus
in xp̃o ih̃u: in morte ip̃iꝰ bap¬
tizati simus. Ambo namq

Expanded text:
de iniquitate sua arguit, de iniquitate sua arguit, et ei vitam quam cognoverat praedicavit. Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum, quem miracula viderant divina virtute facientem. Et dixit illi Jesus: Amen dico tibi: Hodie mecum eris in paradiso. Pulcherrimum affectandae conversionis exemplum, quod tam cito latroni venia relaxatur, et uberior est gratia quam precatio. Semper enim plus Dominus trbuit quam rogatur. ille enim rogabat ut memor sui esset dominus, cum uenisset in regnum suum, dominus autem ait: amen, amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso; uita est enim esse cum Christo, quia ubi CQuidam duos latrones cum Domino crucifixos, duobus baptizatorum generibus coaptant. Quicunque enim baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus . Ambo namque
Abbreviated transcription (Latin):
recipimus. hic uero nichil ma¬
li gessit. Et dicebat ad ih̾m.
Domine. niemento mei. cum
ueneris in regnum tuum.
Quis huiꝰ latronis animũ nõ
nuretur. ĩmo iuuantiseum
diũ grãm quis digne nuret᷑.
digne gr̃aꝵ actiõe ueneretur:
In cruce claui eius manus pe¬
desq ligauerunt. nichilq in
eo apenis liberum nsi cor et
lingua remansercit. Inspirã¬
te deo totum illi obtulit. qd̃
in se liberum inuenit. ut uxͣ
hoc quod scriptum est corde
creditur ad iusticiam orecõ-¬
fiteretur ad salutem. In corde au¬
tera fidelium tres sũmopere ma¬
nere iurtutes testatur apls di-¬
cens. Nunc autẽ manet fides
spes. caritas. quas cunctas
subita repletus gr̃a. ⁊ acce¬
pit latro: ⁊ seruauit ĩtruce.
fidem namq: habuit. qui
regnaturũ dñm credidit.
quem secum pariter morien¬
tem uidit. Spem habuit qͥ
regni eius acdlitum postula-¬
uit. Caritatem quoꝙ ĩmor¬
te sua uiuaciter tenuit: qͥ
frẽm ⁊ conlatronem prosi-¬
nuili scelere morientẽ ⁊

Expanded text:
ipimus. Hic vero nihil mali gessit. Et dicebat ad Jesum: Domine, memento mei cum veneris in regnum tuum. Quis hujus latronis animum non miretur? imo juvantis cum Domini gratia quis digne miretur? digna gratiarum actione veneretur? In cruce clavi manus ejus pedesque ligaverant, nihil in eo a poenis liberum nisi cor et lingua remanserat, inspirante Deo totum illi obtulit, quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est: Corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutem . In corde autem fidelium tres summopere manere virtutes testatur Apostolus dicens: Nunc autem manet fides, spes, charitas . Quas cunctas subita repletus gratia et accepit latro et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit. Spem habuit, qui regni ejus aditum postulavit. Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et collatronem pro simili scelere morientem et
Abbreviated transcription (Latin):
palpanda cliscipulis ossa carnẽ¬
q demonstrat aꝑte statum ue¬
re resurrectionis que in se facta. ⁊
inobis est futura significat᷑ qͥa
non sicut entichius constantino¬
politane urbis ep̃c scripsit. corpꝰ
nr̃m in illa resurrectionis gła
erit inpalpabile uentis aereꝙ
subtilius. In illa enim resurrec¬
tionis gła erit corpus nr̃m sub¬
tile quidem ꝑ effectum sp̃ualis
potentie: s palpabile ꝑueritatẽ
nature. Neꝙ huic assertioni pu-

Expanded text:
palpanda discipulis ossa, carnempalpanda discipulis ossa, carnemque praemonstrat, aperte statum verae resurrectionis quae in se facta, et in nobis est futura significat. Quia non sicut Eutychius Constantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis aereque subtilius. In illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Neque huic ass
Abbreviated transcription (Latin):
mali crediderunt et discipuliͭ
Audi sententiam medici. Et dixit
eis. Quid turbati estis: ⁊ cogita¬
tiones ascendunt incorda ur̃a:
Quales utiq cogitationes: nisi
ñ esset ueritas resurrectionis
Quid turbati estis: et cogitatio¬
nes ascendunt incorda uĩa : Tam¬
quam bonus agricola diceret. q̃d̾
ibi plantani ibi inueniam: non
spmas. quas nõ plantaui. Incor
ur̃m descendit fides. quia de suꝑ
est: cogitationes iste non de super
descenlerunt secd de uno ip̃o corde
sicut herba mala ascenderunt. ui¬
dete manus meas et pedes: quia
ip̃e ego sum. Palpate ⁊ uidete. qr
sp̃e carnem et ossa non habet: sic̃
me iudetis habere. Resurrectõem
suam. certam ⁊ ueram multis et
uariis documentis ꝑsuadere dig¬
natus est ꝓpter edificandam fi¬
dem: ⁊ fugandam de corde persi¬
diam: omnemꝙ dubitationem
desua resurrectione tollendam
Parum fuit eculis se uidendum
prebere: si non preberet etiam ma-¬
nib contrectandum: qui dum

Expanded text:
mali crediderunt et discipuli? mali crediderunt et discipuli? Audi sententiam medici. Et dixit eis, quid turbati estis et cogitationes ascendunt in corda vestra? Quales utique cogitationes? nisi non esset veritas resurrectionis: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Tanquam bonus agricola diceret: Quod ibi plantavi, ibi inveniam, non spinas, quas non plantavi in corde vestro. Descendit fides, quia desuper est. Cogitationes autem istae non desuper descenderunt, sed in ipso corde sicut herba mala ascenderunt. Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego sum. Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me videtis habere. Resurrectionem suam certam et veram multis et variis documentis persuadere dignatus est, propter aedificandam fidem, et fugandam de corde perfidiam, omnemque dubitationem de sua resurrectione tollendam. Parum fuit oculis se videndum praebere, si non praeberet etiam manibus contrectandum. Qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Quod beretici ⁊ manichei
de xp̃o suspicantur ⁊ credunt
quia non erat uera caro. s sp̃c
erat: hec prima cogitatio surre¬
xit incordib apłorum. Et il
li quidem manichet nr̃quam
credunt ih̃m fuisse hominẽ dis-¬
cipuli autẽ nouerant hominẽ
cum quo tanto tempore fuerãt
conuersati: s postea qͣm mor¬
tuus est. qd nouerant: q̃ndo
crederent hoc potuisse resuscitari
quod potiit mori: Apparuit ergo
cculis ip̃orum talis: qualem illũ
nouerant. Et non credentes tercio
die potuisse ueram carnem de sepl¬
chio resurgere: putauerunt sespi¬
ritũ uidere Error iste apłorum.
secta est manicheorum. Solent aũ
quando illis hec obiciunt᷑. ita res-¬
pondere. Quid mali credimꝰ. quia
xp̃m deum credimus. sp̃m fuis¬
se credimus: carnem nõ credim᷑:
Melior est sp̃c: quam caro. Quod
melius est credimus: qd̃ deterius
est credere nolum᷑. Si nichil ẽ ma
li misto sermone: dimittat ihesꝰ
discipłõs suos misto errore. Quid

Expanded text:
videre. Quod haeretici Manichaei videre. Quod haeretici Manichaei de Christo suspicantur et credunt, quia non erat vera caro, sed spiritus erat, haec prima cogitatio surrexit in cordibus apostolorum. Et illi quidem Manichaei nunquam credunt Jesum fuisse hominem. Discipuli autem noverant hominem, cum quo tanto tempore fuerant conversati. Sed posteaquam mortuus est, quod noverant, quando crederent hoc potuisse resuscitari quod potuit mori? Apparuit ergo oculis ipsorum talis qualem illum noverant. Et non credentes tertio die potuisse veram carnem de sepulcro resurgere, putaverunt se spiritum videre. Error iste apostolorum secta est Manichaeorum. Solent autem quando illia haec objiciuntur, ita respondere: Quid mali credimus? quia Christum Deum credimus, spiritum fuisse credimus, carnem non credimus. Melior est spiritus quam caro. Quod melius est credimus, quod deterius est crin isto sermone, dimittat Jesus discipulos suos in isto errore. Quid