comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ Et diuisiones oꝑacionũ sũt
Ide añte deꝰ qui oꝑat᷑ oñia ĩ dĩbus
S et tre diuisiones quatuor exti¬
tisse legima pͥma fca est a iosue sid̃a
cercia ad qr̃tam intuere lector formã
ordinis ⁊ spledorẽ pporcois sitꝭ em̃ pͥ ͣ
ad scdam sit t̾tia se h adqͣrtã ⁊ sicꝭ¬
diendum arichinetite cõmitto Nostri
aute ꝓpositi est opacitatꝭ allegorte
rimari latebras ⁊ ĩpiq inluçe ex pla¬
nationis efferre tenebras p̾ma ergo
t̾re diuisio fit expũgnacione p̃missa
hosciũ uł subiugacione eoꝵ scda sine
tradicione hostili ñł alt̾acione ciuilit᷑.¬
cia cũ subiugacione hostiũ uolutaria
qrͣta sine ꝯdicione uł neuo subiectois
s cũ gllã ⁊ gaudio mitue dilectionis
pͥma diuisio fit cũ pena ⁊ miẜia. scdã
cũ pena sine miserĩa. c̾tia sine pena
⁊ miẜia ip̃ia retento pudore. qrͣta
siue pena ⁊ miseria oun remoto lang¬
uore. Pũgna ẽ uolle ꝯsentire p̃cto

Expanded text:
t divisiones operationum sunt: idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus . Sed et terrae divisiones quatuor exstitisse legimus. Prima facta est a Josue; secunda tertia ad quartam. Intuere, lector, formam ordinis et splendorem proportionis. Sicut enim prima ad secundam, sic tertia se habet ad quartam. Et sidiendum arithmeticae committo. Nostri autem propositi est opacitatis allegoricae rimari latebras, et ipsius in lucem explanationis efferre tenebras. Prima ergo terrae divisio fit expugnatione praemissa hostium, vel subjugatione eorum; secunda sine traditione hostili, vel alteratione civili; tertia cum subjugatione hostium voluntaria; quarta sine conditione sed cum gloria et gaudio mutuae dilectionis. Prima divisio fit cum poena et miseria, secunda cum poena sine miseria, tertia sine poena et miseria ipsius retento pudore, quarta sine poena et miseria, omni remoto languore. Pugna est nolle consentire peccato;
Abbreviated transcription (Latin):
as arteni ꝯtemplacionis transeat ini
palestra ⁊ scadio huiꝰ lucte quadruplit̃
auxiat ⁊ desudat. p̾mo dum latet in
utero .i. dũ morat᷑ in seculo surrpiẽdo
pͥmogenita .i. ad religionis festinando
pͥmo fraudis gn̾e extorquendo qrͣto cum
angelo spũalit̾ luctando. p̾mo supplan¬
tauit ꝑ confessionem scdo ꝑ ꝓfessionis
subiectionem tercio ꝑ dilectionis ꝯfessi

Expanded text:
 arcem contemplationis transeat, in palaestra et stadio hujus luctae quadruplicis anxiat et desudat. Primum dum latet in utero, id est dum moratur in saeculo, properando ad primogenita, id est ad religionis festinando pro fraudis genere extorquendo; quarto cum angelo spiritualiter luctando. Primo supplantavit per confessionem, secundo per professionis subjectionem, tertio per dilect
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicent atq disc̾nãt qĩ subiectum
ab hebrẽo qui nos inscp̾tur errcdut᷑
didicimꝰ iuxca hebraicam uĩtatem sa
inquit est regio ad qũã adrianq capti¬
uos tnͣstulit . Eñ ergo xpus noster
uenent tunt reu̾sura est in indeam
eciã illa captiuitas possum qaũt locũ
ꝙlib regni babilonis intelligẽ quẽ
aliuis arbitror. Nam ꝯsuetudinis ꝓ¬
pheta ꝵ qñ locunt᷑ contͣ babilonem
ammanitas moabitas philiscum ⁊
cet̾as naciones m̃ltꝭ ẜmonib eorũ
ab uti ⁊ ẜuare idiomata ꝓunciar
Quia gͦ lingua assiriorũ terminus
qui hebraite uacat᷑ iebul dicit᷑ sapha-¬
rat hunc sensũ esse ꝯgnicio Trans.¬
gionib q diuisa est urbes austri ⁊ t̾b
nauiculam rexinꝰ spualis ĩtelligẽne
uela pandamꝰ ut flante domino et
historialit᷑ descbit spũalit᷑ diudit⁊
Multas diuisiones in diuino eloquis
legimꝰ diuisiones sciłi maĩ rub̃n
unde est illũd Qui diuisit mare in¬
brũ indiuisiones ⁊ in apło diuisiones

Expanded text:
subjectum,ab Hebraeo, qui nos in Scripturis erudivit, didicimus. Juxta Hebraicam veritatem Sapinquit, est regio, ad quam Adrianus captivos transtulit. Quando ergo Christus noster venerit, tunc reversura est in Judaeam etiam illa captivitas. Possumus autem locum quemlibet regni Babylonis intelligere, quem aliud arbitror. Nam consuetudinis phetarum, quando loquuntur contra Babylonem, Ammonitas, Moabitas, Philisthiim, caeteras nationes multis sermonibus eorum abuti, et servare idiomata provinciarum. Quia ergo lingua Assyriorum terminus, qui Hebraice vocatur Jebul, dicitur sapharat: hunc sensum esse conjicio. Transgionibusque divisa est; urbes Austri, id estnaviculam reximus spiritualis intelligentiae vela pandamus, ut, afflante Domino et historialiter describit, spiritualiter dividit. Multas divisiones in divino eloquio legimus. Divisiones scilicet maris Rubri unde est illud: Qui divisit mare Rubrum in divisiones . Et in Apostolo: Divisiones
Abbreviated transcription (Latin):
siuo. de qrta que est ista que ascendit
ꝑ desertum sicꝭ u̾gula fumi exaroma¬
tibus mirre et thurꝭ. huit est qd abdi¬
as dicit Et possidebit doma Iacob eas
qui se possederant qr uidelis ecclia pre¬
fato luctaꝵ gene̾ de p̃fatꝭ inimiitꝭ nouit
gloriose tumphare ul eos scilicet pote¬
scatine sibi subiciendo uel ad sui fidem
⁊ disciplinam religiose comũtendo
Equit᷑ ⁊ etit domꝰ Iatob ignis
⁊ domꝰ Ioseph flãma ⁊ domꝰ
esau sc̃ipula ⁊ suctendent᷑ ĩ eis

Expanded text:
 Quae est ista, quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris? Hinc est quod Abdias dicit: Et possidebit domus Jacob eos, qui se possederant; quia videlicet Ecclesia praefato luctarum genere de praefatis inimicis novit gloriose triumphare, vel eos scilicet sibi potestative subjiciendo, vel ad sui fidem et disciplinam religiose convertendo. Sequitur: Et erit domus Jacob ignis; et domus Joseph flamma; et domus Esau stipula: et succen
Abbreviated transcription (Latin):
nis qrͣto siti zelo escu gaudio beate qtẽ¬
placionis. de p̾ma ad sponsam dicitur
Que est ista que ascendit sicꝭ aurora
ꝯsurgens pultra ut luna electa ut sol
terribilis ut castroꝵ acies ordinata. de¬

Expanded text:
nis; quarto siti, zelo, aestu, gaudio beatae contemnis; quarto siti, zelo, aestu, gaudio beatae contemplationis. De prima ad sponsam dicitur: Quae est ista, quae ascendit sicut aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castro
Abbreviated transcription (Latin):
regna uinteres scdo ut mũdi luxũ et
gloriã suꝑares .i ͦ ut caruis ꝯcupistẽ¬
ciam ⁊ peculanciã sensiãr expelleres
ultimani uero faciet luctani ut p̃fatꝭ
om̃ib spretꝭ gorie uictor possideas ⁊
coronam q̃ee sunt quatuor, uigilie
qrta meodem Qrta inquit uigilia ue¬
nnit ad eos suꝑ mare p̾ma uigilia ex¬
cutit mentem a sop̃no inĩquitatꝭ sc̃da
a languore curiositat tercia atorpore
illicite uoluptat᷑ ar̈ta a negligencia
uanitat᷑. p̾ͥma triumphat de pectato ⁊
secunda de mundo tercia de carne qrta
de morte ⁊ eiꝰ aculeo huia uite forma
huiꝰ discipline normã. hanc qͣdriphariã
luctã sponse sue dereliquit unde et
ad apłos suos dicit Ego dispono uobis
sic᷑ disposuis michi pat̾ meꝰ regnũ rcͣ
Poma ecc̃ie lucta fuit cũ ydolatris scdã
cum h̃eticꝭ ⁊ t̾cia cũ carnalib qrͣta cum
psendo xp̃ianis p̾mo supplancauit per
ꝯfessionem uniꝰ dei scdo ꝑ regulam sane
fidei/ tertio uinculo ordinate dilectio¬

Expanded text:
nceres; secundo, ut mundi luxum et gloriam superares; tertio, ut carnis concupiscentiam, et petulantiam sensuum expelleres; ultimam vero faciet luctam, ut praefatis omnibus spretis, victor possideas gloriae coronam. Hae sunt quatuor vigiliae, quarta in eodem: Quarta, inquit, vigilia, venio ad eos super mare . Prima vigilia excutit mentem a somno iniquitatis; secunda a languore curiositatis; tertia a torpore illicitae voluptatis; quarta a negligentia vanitatis. Prima triumphat de peccato, secunda de mundo, tertia de carne, quarta de morte et ejus aculeo. Hujus vitae formam, hujus disciplinae normam, hanc quadrifariam luctam sponsae suae dereliquit. Unde et ad apostolos suos dicit: Ego dispono vobis sicut disposuit mihi Pater regnum , etc. Prima Ecclesiae lucta fuit cum idololatris; secunda cum haereticis; tertia cum carnalibus; quarta cum pseudochristianis. Primo supplantavit per confessionem unius Dei; secundo per regulam sanctae fidei; tertio vinculo ordinatae dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis. odorifera c̾ta celesciũ affectuũ
spargunt᷑ gͣmina c̾ca collũ sponse scẽ
fame spirant opobalsama in manibus
ungentoꝵ redolent p̃ciosissima manius
colles transiens ⁊ ꝑcͣrens ortũ cnͣsiẽs
cellariũ. festinat ad chalamũ ⁊ mes
in amplexu sponse in lecto collocat eã
ꝯtemplatiue glorie dicens. Tõta pul-¬
cra es amica mea ⁊ macula nõ est in te
Et sic ĩmonte syon insublimitate ꝑfec¬
cionis in spetula ꝯtemplacionis fit sal¬
uacio. Tunt fit sanctꝰ mons p̃dictus ỹmo
⁊ tunt domꝰ Iacos possidebit eos qui se
possed̾ant domꝰ luctator qstiã ẽ sp̃ose

Expanded text:
lectionis; odorifera circa coelestium affectuum lectionis; odorifera circa coelestium affectuum sparguntur gramina. Circa collum sponsae, sanctae famae spirant opobalsama, in manibus unguentorum redolent pretiosissima. Manus,colles transiens et percurrens hortum, transiens cellarium, festinat ad thalamum, et ruens in amplexum sponsae, in lecto collocat eam contemplativae gloriae, dicens: Tota pulchra es amica mea, et macula non est in te . Et sic in monte Sion, in sublimitate perfectionis, in specula contemplationis fit salvatio. Tunc fit sanctus mons praedictus, imo Et tunc domus Jacob possidebit eos qui se possederant. Domus luctatoris conscie
Abbreviated transcription (Latin):
est doma esau cacherua demonũ ⁊ scru-¬
cionũ grex porcoꝵ phalans edorũ ẜuitꝰ
neq̾cie cohors immũdicie cecꝰ cast̾margie
hor sane parte succendit ignis domus
Iacos ardot uidelicet penitencie ⁊ escus
ꝯpũctionis. partem deuorat flãma do¬
inꝰ Iosepd calor sc dĩni amorꝭ ⁊ spłedor
suꝑne ꝯtemplacionis. Tunt suctẽdunt᷑
in eis ⁊ deuorãt eos esau uideli quia
inrebelles filios ⁊ inuuites altricib fla¬
mis iehennalibus incendiis deuorandos
hoscilit̾ expellunt uł ꝑ graciam qu̾saciõis
r uimi dileccionis sibi nuscdit᷑ incorꝑant
⁊ fidelit̾ ad se quertunt. possumq iło
tropologice int̾ p̃cari q̃ suꝑnis allego¬
rice dicta sunt Cũ eñ sponsa sponsam
suani uisitae̾ dignatur illico sponse
chalamꝰ ornatur, Ornat᷑ ĩꝙͣ aurso fibei
et argento sãpie u̾tutũ geminis sc̃ĩmo¬
me uelis ue̾cundie rosis liliis cascitat᷑ꝭ
pudoi uiolis lectus ambit᷑ purpura mõ¬
tisicacionis linteo deuocionis lodice di-¬

Expanded text:
est domus Esau, caterva daemonum et struthionum, grex porcorum, phalanx haedorum, servitus nequitiae, cohors immunditiae, coetus gastrimargiae. Horum sane partem succendit ignis domus Jacob, ardor videlicet poenitentiae et aestus compunctionis; partem devorat flamma domus Joseph, calor scilicet divini amoris et splendor supernae contemplationis. Tunc succenduntur in eis, et devorant eos. Esau videlicet, quia rebelles filios et immites ultricibus flammis et gehennalibus incendiis devorandos hostiliter expellunt, vel per gratiam conversationis et vim dilectionis sibi misericorditer incorporant et fideliter ad se convertunt. Possumus tropologice interpretari quae superius allegorice dicta sunt. Cum enim sponsus sponsam suam visitare dignatur, illico sponsae thalamus ornatur: ornatur, inquam, auro fidei et argento sapientiae, virtutum gemmis, sanctimoniae velis, verecundiae rosis, liliis castitatis, pudoris violis. Lectus ambitur purpura mortificationis, linteo devotionis, lodice di
Abbreviated transcription (Latin):
galaas reu̾so in regnũ suũ inda qui
habicauit muũdie ⁊ possedit cunctam
regionem iuxͣ diuisionem il̃u filii naue
que u̾git ad scorpionem i omnem achrͣ¬
cumnam. hni qui p̾us t̾minis artabãt᷑
angusciis possidebunt mõtem esan i. mõ
tes seir ⁊ montana que edom aute posse¬
derat Qui aut habitabant in sichela i.
in campest̾b lidan ⁊ emaus diospolan
si incopoliui q sig̾ficans possidebunt
palescinos .i. q̃nq uibes philiscinoꝵ gazan
ascalonem arocum acharon gechul̃ oem̃
sidebit arabiam que p̾q uocabat᷑ galaad
⁊ mõtem efframi et campos samarie
⁊ beniamim ⁊ galaad hni qui fuerunt
i mendie possidebunt hoc utͫ factũ sit
deus uidenit Potest em̃ exꝑte ꝑãnos
quingentos usq ad aduẽtũ xpi ẽẽ ꝯpletũ¬

Expanded text:
AL. Reverso in regnum suum Juda, qui habitavit in meridie, et possedit cunctam regionem juxta divisionem Jesu filii Nave, quae vergit ad scorpionem, id est omnem Achartumnam. Hi, qui prius terminis arctabantur angustis, possidebunt montem Esau, id est montes Seir et montana quae Edom ante possederat. Qui autem habitant in Sichela, id est in campestribus Lidan et Emaus, Diospolim scilicet Nicopolimque significans, possidebunt Palaestinos, id est quinque urbes Philistinorum. Gazam, Ascalonem, Azotum, Acharon, Geth, vel omnem sidebit Arabiam, quae prius vocabatur Galaad,  montem Ephraim, et campos Samariae, et Benjamin, et Galaad, ii qui fuerunt in meridie, possidebunt. Hoc utrum factum sit Deus viderit. Potest enim ex parte per annos quingentos usque ad adventum Christi esse completu
Abbreviated transcription (Latin):
nea qtemplacio sponsissingne duo ĩ flam¬
ma uero ꝯsidant᷑ tria in igne calor et¬
ardar ⁊ splendor ignis ꝯsunit ⁊ acc̃ẽ¬
dit. flamina deuorat actendit ⁊ illaĩrat
Ignis penitencie qsumit culpa accendit
sumit iniquitatem accendit ad u̾tutem
flama u̾o contemplacõnis ꝯsumit uaitate
accendit ad ꝑfectam caritatem. illuiat

Expanded text:
nea contemplatio sponsi. In igne duo; in flamnea contemplatio sponsi. In igne duo; in flamma vero considerantur tria. In igneardor et splendor. Ignis consumit et accendit; flamma devorat, accendit, et illuminat. Ignis poenitentiae consumit culpam, accendit sumit iniquitatem, accendit ad virtutem; flamma vero contemplationis consumit vanitatem, accendit ad perfectam charitatem, il
Abbreviated transcription (Latin):
mũ Iacob ⁊ Ioseph sig̾ficat᷑ una ecc̃ia
exgemiimo mun̾e gͣcie gemimũ possidens
statu iuxta discipline duplicem gradũ
duplice religionis habens ornatũ doma
siquid̃ Iacos est actiua familia. domus
Ioseph ꝯtemplatiuoꝵ excellencia Iacos
namq dicitur luctator Ioseph aũginẽ¬
tum nel augmetator. domꝰ Iacos in cõ¬
flictu laborat uicioꝵ in exͬticio sudat
uirtutũ in palestra estuat discipline
Auxiat̾ in oꝑib penitentie. doma uero
Iosepa in augniento gaudet ꝯsilior̃
mostensione letat᷑ archauoꝵ. exultat
inuarietate fertuloro insuauitate tripu¬
diat osculor domꝰ gͦ iacos inagio de¬
sudat accionis. doma ioseph inlecto conte¬
placionis Iacob in mesopotamiam fugit
ꝯsurgens de nocte. Ioseph cũ fratribus
suis epulãt ⁊ gaudet feruente menlle
Ille fugit uicia duce penitentia iste telebt᷑
suscipiens colloquia Ignis est estus pem¬
tencie uinlis flamia splendor dine cõtẽpla¬
cionis Ignis est cõpũctio ammi flama ig¬

Expanded text:
mum Jacob et Joseph significatur una Ecclesia ex gemino munere gratiae geminum possidens statum, juxta disciplinae duplicem gradum, duplicem religionis habens ornatum. Domus siquidem Jacob, est activa familia; domus Joseph, contemplativorum excellentia. Jacob namque dicitur luctator, Joseph augmentum vel augmentatio. Domus Jacob in conflictu laborat vitiorum, in exercitio sudat virtutum, in palaestra aestuat disciplinae, anxiatur in operibus poenitentiae. Domus vero Joseph in augmento gaudet consiliorum, in ostensione laetatur arcanorum, exsultat in varietate ferculorum, in suavitate tripudiat osculorum. Domus ergo Jacob in agro desudat actionis; domus Joseph in lecto contemplationis. Jacob in Mesopotamiam fugit, consurgens de nocte; Joseph cum fratribus suis epulatur, et gaudet fervente meridie. Ille fugit vitia, duce poenitentia; iste celebrat suscipiens colloquia. Ignis est aestus poenitentiae virilis; flamma, splendor divinae contemplationis. Ignis, est compunctio animi: flamma, ig
Abbreviated transcription (Latin):
pologite ostendit peculantiam tarnil
tpe temptacionis insurgentẽ adu̾sus
amman que nõ sõlu sensq suos cohibe¬
do mẽbra sua castigando nõ exhibuit
ea seruirr insticie deo instificaconem
s etꝭ arma iniquitat pc̃co ea escitũ¬
ens feca illa seruire mimudicie et¬

Expanded text:
pologice ostendit petulantiam carnis tempore tentationis insurgentem adversus animam: quae non solum sensus suos cohibendo, membra sua castigando, non exhibuit ea servire justitiae et Deo in sanctificationem, sed etiam arma iniquitatis peccato ea constituens, fecit illa servire im
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates austri ⁊ erit domino regnũ
Qui de babilone iuxͣ uolume hesore
⁊ neemie reu̾si fuerint in iudeani.
recte tnͣsigͣtio uocabuntur. Tõtus
ille ex̾citꝰ filioꝵ israel tã ad mĩdiẽ
ꝙͣ ad occidentem ⁊ ad septẽt̾onem
possidebunt idumeos ⁊ palestinos
obtinebit galaad. Cons erientẽ uo
cunct̃ qui int̾ra canaueoꝵ sunt imꝑ¬
abunt usq ad sareptã sidomoꝵ ubi
qndani heliam pauit didua. porro
qui de ipa iherłii met᷑poli ciuitate
qͣslati fuernt in boforũ possidebũt
ciuitates austri que sunt int̾bu iuda
Ren̾si enĩ in urbem suam que uicina
urbi sunt obtinebunt. Cñq het ex¬
pleta fuerint sicꝭ sc̃p̾tũ ẽ ĩlibro Iu¬
dicũ mittebat dñs saluatores qui
ppłm de captiuitate saluarent sit

Expanded text:
no regnum. Qui de Babylone, juxta volumen Esdrae et Nehemiae, reversi fuerint in Judaeam recta transmigratio vocabuntur. Totus ille exercitus filiorum Israel tam ad meridiem, quam ad occidentem, et ad septentrionem possidebunt Idumaeos, et Palaestinos,obtinebit Galaad. Contra orientem vero cunctis, qui in terra Chananaeorum sunt, imperabunt usque ad Sareptam Sidoniorum, ubi quondam Eliam pavit vidua. Porro qui de ipsa Hierusalem metropoli civitate translati fuerint Bosphorum, possidebunt civitates austri, quae sunt in tribu Juda. Reversi enim in urbem suam, quae vicina urbi sunt, obtinebunt. Cumque haec expleta fuerant, sicut scriptum est in libro Judicum, mittebat Dominus salvatores, qui populum de captivitate salvarent. S
Abbreviated transcription (Latin):
Tertio indeũ iuxta illud ꝑsalmogͣphi
In mulcitudine inquit u̾tutꝭ tue men-¬
cient᷑ tibui ĩnniti tui Et ingenesi Citulꝰ
leonis iuda ad p̃dam astendisci fili mi
requiescens accubiuisti ut leo ⁊ quasi
leena Quis sustitabit eun Non aufe¬
retur sceptrũ de Iuda ⁊ dux de femoe

Expanded text:
Tertio Judaeum, juxta illud Psalmographi: In multitudine virtutis tuae mentientur tibi inimici tui ; et in Genesi: Catulus leonis Juda: ad praedam ascendisti, fili mi, requiescens accubuisti, ut leo, et quasi leaena, quis suscitabit eum? Non auferetur sceptrum de Juda, et dux d
Abbreviated transcription (Latin):
i eleuat᷑ ac̾renis fide sacͣmentorum
ab ipo eleuatͣ spe p̾ceptors ab ip̃o
sublimat̾ caritate donoꝵ celestium
Sanctificata igit᷑ sanctificat sanat
illũata illuinat quod actepit p̃stat
ut sint ex uno om̃s ⁊ qui scĩficatur
⁊ qui sanctificat
Equit᷑. Et possidebit domꝰ¬
domꝰ Iacob supplantatorꝭ ecciã
est sponsa saluatorꝭ de qua dicit apłs
⁊ moyses quidem tamꝙͣ famula erat
intescimoiũ eor que dicenda erant
doma sumq nos si iñ miciũ speiusq¬

Expanded text:
 elevatur a terrenis fide sacramentorum,  elevatur a terrenis fide sacramentorum, ab ipso elevatur spe praeceptorum, ab ipso sublimatur charitate donorum coelestium. Sanctificata igitur sanctificat et sanat; illuminata illuminat; quod accepit, praestat, ut sint ex uno omnes, et qui sanctificatur, et qui sanctificat. Sequitur. Et possidebit domomus Jacob supplantatoris, Ecclesia est sponsa Salvatoris, de qua dicit Apostolus: Et Moyses quidem tanquam famulus erat in testimonium eorum, quae dicenda erant; domus sumus n
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ago ẜ quod odi mału illud facio
Scientiam quoq turbatam uiderat dices
exꝑte enĩ agnoscimꝰ ⁊ ex ꝑte ꝓphetia¬
inqͥ. hoc eñi psalmista breuit᷑ insmu-¬
at dicens cormeũ inquit ꝯtͣbatu est
Ecce uõlũtas sauciata Et dereliquit
me u̾ta mea. Ette potencia inf̾mata
lumen ociloꝵ meoro ⁊ ip̃m nõ est me¬
cũ Ecce sciencia obsturata. porro in
monte syon i ĩsublimitate specule ĩ
ꝑfectione eccie ert saluatio ꝑ poten-¬
ciam altissimi ꝑ incarnacionem u̾bi
ꝑ aduentũ paraclici Et erit sanctus
potenciam saꝑienciã a filio fecũdita¬
tem a spũ ꝑnfusam ab ip̃o duobis
caritatemi. hec dicens nõ dĩne essen ͤ
unitatem diuido nec ꝓp̾a ꝑsonaꝵo con-¬
fundo ẜ ĩoꝑacõne diuina discͤtionẽ¬
iuintateni essencie sane ⁊ fideliter
ostendo est igit᷑ mõs syon sanctus
daduentu saluator qr ecclia ĩ aduẽ¬
tu sponsi sui ab ipo accepit sãctitaten
cionei donoꝵ ab ipo inqua scĩficat᷑¬

Expanded text:
facio . Scientiam quoque turbatam viderat dicens: Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus . Hoc etiam Psalmista breviter insinuat dicens. Cor meum turbatum est , ecce voluntas sauciata: Et dereliquit me virtus mea , ecce potentia infirmata: Lumen oculorum meorum, et ipsum non est mecum , ecce scientia obscurata. Porro in monte Sion, id est in sublimitate speculae, in perfectione Ecclesiae, erit salvatio; per potentiam Altissimi, per incarnationem Verbi, per adventum Paracleti. Et erit sanctus potentiam, sapientiam a Filio, fecunditatem a Spiritu, perinfusam ab ipso nobis charitatem. Haec dicens non divinae essentiae unitatem divido, nec propria personarum confundo; et unitatem essentiae sane et fideliter ostendo. Est igitur mons Sion sanctus in adventu Salvatoris; quia Ecclesia in adventu Sponsi sui, ab ipso accepit sanctitatem tionem donorum; ab ipso, inquam, sanctificat
Abbreviated transcription (Latin):
gentib reliquis adu̾sꝰ ppł̃m meu ita
oñs gentes conͣt uos quoq ueniet et
deuorabunt ⁊ bibent ⁊ ꝑsecucõne si¬
mili ꝯterent᷑ Tropologite adu̾sꝙ car-¬
nem que dixerat Sedeo ⁊ lũctũ non
uidebo. hinc ad eam Qnͣtũ p̃parata est
⁊ indeliciis fuit tñi p̃parate ei torm̃ta
⁊ luctũ. huit psalmista. filia babilois
misera btꝰ qui ret̾buet tibi r̃.t. =cͣ¬

Expanded text:
us populum meum, ita omnes gentes contra vos quoque venient, et devorabunt, et bibent, et percussione simili conterent. Tropologice adversus carnem, quae dixerat: Sedeo, et luctum non videbo . Hinc ad eam: Quantum praeparata est, et in deliciis fuit: tantum praeparate ei tormenta, et luctum . Hinc Psalmista: Filia Babylonis misera: beatus qui retribuet tibi ret
Abbreviated transcription (Latin):
can seui ⁊ crudeles extiterant contra
fł frem suum u̾tet᷑ inscipulam Et qũo
ignis ⁊ flãma scipulami sit duo regna
inuniꝰ sibi uirge iuxta iezechiel copulã
fed̾ata uascabunt ¶dumeam ⁊ deuora¬
bunt eam. Et no ent residiuis ex po¬
pulo qui possit euersionem intiuus
gentib ininciare. Cuncta que dixiꝰ¬
et que dicturi sumꝰ uiden sibi futuro tp̃e

Expanded text:
tam saevi et crudeles exstiterant contra fratrem suum, vertetur in stipulam. Et quomodo ignis, et flamma stipulam, sic duo regna in unius sibi virgae, juxta Ezechielem copulam foederata vastabunt Idumaeam, et devorabunt eam. Et non erit residuus ex populo qui possit eversionem vicinis gentibus nuntiare. Cuncta quae diximus et dicturi sumus, videri sibi futuro tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui est ⁊ qui dicit ad moysen qui ẽ
misit me ad uos scdm̃ regulam sc̃̾ptu¬
raro nõ ẽẽ dicit᷑ unde ⁊ in hester legi-¬
mus Ne tradas domine regnũ tuum
hus qui nõ sũt Item ꝑ ysaiam qiͣ nõ sit
sic sunt coram eo ⁊ quasi nichiłũ et
dane reputate sunt. possumq hunt

Expanded text:
ei, qui est; et qui dicit ad Moysem: Qui est ei, qui est; et qui dicit ad Moysem: Qui est misit me ad vos , secundum regulam Scripturarum non esse dicitur. Unde et in Esther legimus: Ne tradas, Domine, regnum tuum iis, qui non sunt . Item per Isaiam: Quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihilum, et inane rep
Abbreviated transcription (Latin):
sanc̃tũ meu bibisti cũ babilonis atq le¬
tata es sit om̃s gentes quas tẽtũ habebas
babilonis in p̃sidio uerse contͣ te bibent
⁊ letabunt᷑ ⁊ nõ solum bibent s ita te
absorbebunt at sint ⁊ idumei quasi nõ
sint uel c̾te ip̃e gentes cũ te absorbue¬
rint absorbuntur a medis Et h idt̾co
uindicta ꝓcedet ut tu ierłm te babilo¬
niꝰ babilomũ medus ac ꝑsa ꝯsumat
Seqͣmi᷑ int̾ p̃tatonis ordinem Iuxta est
o. hetice dies dm̃ suꝑ om̃s gentes ppeẽ
tempꝰ iudicii in quo om̃s Iudicande st̃
naciones sicꝭ fecisti contͣ eccascicos fiet
uiuiũ celebrasti ⁊ in monte sco meo
hoc est eccia nõ meũ calitem s dyabolo
bibisti de quo in abacut dr̃ ue qui po
tat amicũ suũ ⁊ in ebriat mistens fel
suũ ut aspiciat iudicatem eiꝰ. ita uni.¬
n̾se gẽntes uł fortitudines qtͣre suppli¬
bent ⁊ ab sorbebunt sagromnem tuum
⁊ ad extͤmũ in cũctos ueniente crueiatu
ip̃i quoq erunt qͣiͣ nõ sint Qui em̃ ꝑit

Expanded text:
sanctum meum, Sion, bibisti cum Babyloniis, atque laetatus es: sic omnes gentes quas tecum habebat Babylonius in praesidio, conversae contra te bibent: et laetabuntur. Et non solum bibent: sed ita te absorbebunt, ut sint Idumaei quasi non sint: vel certe ipsae gentes, cum te absorbuerint, absorbebuntur a Medis, et hoc circulo vindicta procedet, ut tu Israelem, te Babylonius, Babylonium Medus, ac Persa consumat. Sequamur interpretationis ordinem. Juxta est, o htempus judicii, in quo omnes judicandae sunt nationes; sicut fecisti contra ecclesiasticos, fiet vivium celebrasti, et in monte sancto meo, hoc est Ecclesia, non meum calicem, sed diaboli bibisti, de quo in Habacuc dicitur: Vae qui potum dat amico suo, et inebriat miscens fel suum, ut aspiciat nuditatem ejus . Ita universae gentes, vel fortitudines contrariae supplibent et absorbebunt sanguinem tuum, et ad extremum in cunctos veniente cruciatu, ipsae quoque erunt quasi non sint. Qui enim perit
Abbreviated transcription (Latin):
isrliticũ ppłm qui nõ selum tp̃e angu-¬
stie eiꝰ defuit auxilio s ecꝭ ad ip̃m im-¬
pugnand inimicoꝵ se iuuxit ꝯsorcio
Et hoc est ꝙ dicit indie cum stares ⁊tͣ
usq ⁊ nõ despicies allegonce seuiciam

Expanded text:
e angustiae ejus defuerunt auxilio, sed etiam ad ipsum impugnandum inimicorum se junxerunt consortio. Et hoc est, quod dicit: In die cum stares, etc., usque et non despicies. Allegorice saevitiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contumeliam ⁊tͣ
Equit᷑ sit̾ fecisti fiet tibi. Retri¬
bucionem tuam quertent ĩcaput
tuũ qr nlla uistior anima ad¬
uersio ꝙͣ ea ꝑ ꝙͣ recipit᷑ talio. Qui eni
parat foueam iuscum est ut incidat
ineam Quo bibisti super monte sãctũ
meu bibent om̃s gentes iugit᷑. bibent
⁊ absorbebunt᷑ ⁊  erunt qͣͣ nõ sint hy-¬
scorice sermo ꝓpħicꝰ dirigit᷑ ad idumeos
Aillegorite contͣ ydolatras ⁊ heticos Tro¬
pologite contͣ carnem et sensq eiꝰ aĩales
hystorice iheru salem est ciuitas illa t̾re¬

Expanded text:
contumeliam, etc. Sequitur: Sicut fecisti, fiet tibi; retributionem tuam convertam in caput tuum. Quia nulla justior animadversio quam ea, per quam recipitur talio. Qui enim parat foveam, justum est ut incidat in eam. Quomodo bibisti super montem sanctum meum: bibent omnes gentes jugiter: et bibent, et absorbebuntur, et erunt quasi non sint. Historice sermo propheticus dirigitur ad Idumaeos; allegorice contra idololatras et haereticos; tropologice contra carnem et sensus ejus animales, historice Hierusalem est civitas illa terre
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mistenũ quĩgit᷑. hunc ip̃e filiq̃ ad pa¬
trem. pat̾ inquit stĩfica eos dueritate
sermo tuus bi̾tas est Item ip̃e. Ego ĩqt
ꝓ eis sãctifico me ip̃m. uide lector nouũ
⁊ adiaribile genꝰ scĩficaconis in forma
nr̃e redempcionis cuꝰ dignitat᷑ fuent
hominis qdicio qnͣtoꝙ maior̾ monient :¬
ip̃iq fuerit reꝑacio. pat̾ siquid̃ saificat
uerbũ scĩficat spiritꝰ sanctificat suuid
est em̃ scĩficare nisi sanctũ face̾. quid
est sc̃ũi face̾ ñ a terreno appetitu. at̾re¬
no affectu atreno intellectu t̾reno con
terra drlatine. Sane munoqͦ hõmĩe
nalit̾ sunt tria que t̾renis ꝯtagns pres¬
sa uicio p sordibus in quinata suꝑbia de¬
monũ tiraunde fuerunt subiugata hec
aũt posse uelle nosse Potẽtia namq
hominis erat ĩfirmata uoliuitas saũ¬
ciata stiencia t̾bata potentiã ĩfnatã
senserat apłus qui dicebat Conde let¬
cor legi dei scdũi it ioren hommnen
uideo aliam lege in mẽd̾s meis i᷑ png̃nãtẽ

Expanded text:
 mysterium conjungitur. Hinc ipse Filius ad Patrem: Pater, inquit, sanctifica eos in veritate . Sermo tuus veritas est. Item ipse: Ego, inquit, pro eis sanctifico meipsum . Vide, lector, novum et admirabile genus sanctificationis in forma nostrae redemptionis, cujus dignitatis fuerit hominis coipsius fuerit reparatio. Pater siquidem sanctificat, Verbum sanctificat, Spiritus sanctificat. Quid est enim sanctificare nisi sanctum facere? Quid est sanctum facere nisi a terreno appetitu, a terreno affectu, a terreno intellectu, a terreno contterra dicitur. Sane in unoquoque homine naturaliter sunt tria, quae a terrenis contagiis pressa, vitiorum sordibus inquinata, superba daemonum tyrannide fuerunt subjugata, Haec autem sunt posse, velle, nosse. Potentia namque hominis erat infirmata, voluntas sauciata, scientia turbata. Potentiam infirmatam senserat Apostolus, qui dicebat: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem; video aliam legem in membris meis repugnantem
Abbreviated transcription (Latin):
Equit᷑. Nnq̃d nõ in die illa die
dicit dũs ꝑdam sapientes de
idumea ⁊ p̾denciam de monte
esau ⁊ timebunt fortes a meridie ut
intereat uir de domo esau iuxͣ hysto¬
riam excidium ꝯminat᷑ dñs ydumee ple¬
bi iuxta allegonam heretit᷑ uł populo
gentili iuxta tropologiam carii. Dies
illa de qua dominꝰ dicit hystorialiter
aduentu babilomoꝵ sigficat ad ydumee
descructionem allegonce aduentũ xp̃i i
carue ad gencium uocacionem t̾pologice
ip̃iꝰ aduentu ĩmente ad religionis con¬
uersionem. dies hic ꝓsperitatem uł le¬
ticiaui significat uicis gentib collatã
suꝑ yduiee descructione hoc ddem uo-¬
catꝭ ad fidem ex eoꝵ qu̾sione. hoc idem
mutat᷑ ad religionem exeor sanctisica¬
cione. Sãpia in hoc loco significat affec¬
tum malicie p̾dencia calliditate mudae
ascutie fortitudo sclar cormu potencie mõs
elacionem suꝑbie merdies ferũore inmũ¬

Expanded text:
equitur: Nunquid non in die illa, dicit Dominus, perdam sapientes de Idumaea et prudentiam de monte Esau? Et timebunt fortes tui a meridie, ut intereat vir de domo Esau. Juxta historiam, excidium comminatur Dominus Idumaeae plebi. Juxta allegoriam, haereticis, vel populo gentili. Juxta tropologiam, carni. Dies illa, de qua Dominus dicit, historialiter adventum Babyloniorum significat ad Idumaeae destructionem. Allegorice adventum Christi in carne ad gentium vocationem. Tropologice ipsius adventum in mentem ad religionis conversionem. Dies hic prosperitatem, vel laetitiam significat vicinis gentibus collatam super Idumaeae destructione. Hoc idem vocatis ad fidem ex eorum conversione. Hoc idem mutatis ad religionem ex eorum sanctificatione. Sapientia in hoc loco significat affectum malitiae. Prudentia, calliditatem mundanae astutiae. Fortitudo, saecularis cornu potentiae. Mons, elationem superbiae. Meri
Abbreviated transcription (Latin):
Causam euersiomis ydumee hysconalitꝰ
dñs ostendit eo ꝙ adu̾sus ppłmi israelici¬
tũ inique egit negando ꝯsilui subtra¬
hendo auxilii ⁊ multos eoꝵ tpe obsi¬
dionis ⁊ calamitat᷑ꝭ int̾fecit. Allegoͣ
fidem eiq corrũpere tumca sponsi sc¬
dere uieam domini sabaoch̃ depastẽ
studuerunt uiros eccasticos ꝑseqñtes
religantes c̾cũdantes mltos quoq ui uł
fraude ⁊ p̃cio corrũpentes. Gropologite
Uero Iudicat destructonem caruis eoꝙ
tempore temptationis insurrexit ique
aduersq dñum ment᷑ ⁊ impie de popu-¬
sata est ꝑciosa queq u̾tut

Expanded text:
Causam eversionis Idumaeae historialiter Dominus ostendit, eo quod adversus populum Israeliticum inique egit, negando consilium, subtrahendo auxilium, et multos eorum tempore obsidionis et calamitatis interfecit. Allegoriquia fidem ejus corrumpere, tunicam Sponsi scindere, vineam Domini Sabaoth depascere studuerunrelegantes, circumdantes; multos quoque vi, vel fraude et pretio corrumpentes. Tropologice vero indicat destructionem carnis, eo quod tempore tentationis insurrexerit inique adversus dominium mentis: et inique depopulata est pretiosa quaeque virtut
Abbreviated transcription (Latin):
ltiobũdictonis pat̾ne oraculo. qrͣto
de mesopotamia rediens ut p̃facũ
est cũ angelo allegorite nost̾ luctator
qui forcior suꝑnemes domu fortꝭ itͣ¬
it cui pat̾ c̾tamen dedit forte qui uin¬
ceret ut scirent dñis qñi om̃i potẽtior
dit᷑ pͥmo in ut̃̾o scdo in patibulo t̾tio
seruos ⁊ sem̃e pessimũ in utero inimu¬
intate peccati in patibulo. acq̾sitõne
glore ⁊ honoir regni inse pulcro in¬
mortalitate uite ⁊ głoria triumphi in
Indicio iure uictone ⁊ rigore Iusticie
p̾mo g̾ supplantauit dyabolio ĩutero

Expanded text:
dictionis paternae oraculo. Cum fratre de Mesopotamia rediens, ut praefatum est. Allegorice noster luctator, qui fortior superveniens domum fortis intrit: cui pater certamen dedit forte qui vinceret, ut scirent omnes quoniam omnibus potentior ditur. Primo in utero, secundo in patibulo, tertio servos et semen pessimum. In utero, immunitate peccati; in patibulo, acquisitione gloriae et honore regni; in sepulcro, immortalitate vitae, et gloria triumphi; in judicio, jure victoriae et rigore justitiae. Primo igitur suppl
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta hystoriam sub zorobabel esse aple¬
tum iuxta ꝓpħiam ⁊ mistitos intellects
ieccl̃ia cottidie asseriq fien ÷̃ in regno
amme ad usa carnem in uno q complen
Mons syon allegorice est ecclia Tropo¬
logite anma inspecula celestiui posita
ꝯtemplacõnis gaudio sublimata. Yp̃o g
tum indotami descendente cã dũ laua¬

Expanded text:
uxta historiam sub Zorobabel esse completum; juxta prophetiam et mysticos intellectus in Ecclesia quotidie asserimus fieri, et in regno animae adversus carnem in unoquoque compleri. Mons Sion, allegorice est Ecclesia; tropologice anima in specula coelestium posita, contemplationis gaudio sublimata. Christotum, in Dothain descendente, dum lava
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝯ enmentia puritatꝭ. spes ĩmorta¬
litat ꝑfectio caritatꝭ. postꝙͣ ostendͭ
p̃fatoꝵ seniciam subsequent̾ decla-¬
rat eoꝵ dignissimam retbucõnẽ et
ip̃or iusto dei iudicio impotem uõlũ¬
tatem inp̃fati ppłi destructionem. di-¬
cens. Non despicies tu ⁊cͣ dit si dice̾t
Non despicies qr eod̃ calite bibes
historice dies peg̾̃natonis ꝓspitas est
captiuitat. Allegorice cui sꝯ̃ uite p̃ntis
Tropologice feruor maifeste tẽtacois
filii iude filii fut eccl̃ie dies ꝑdiciois
⁊ Angustie est inheresim enidens lap¬
sq uł intenconem carnalem subitꝰ casq
portas spłi. sanitas fidei. uł ꝯfessio pcci
Exica uiar mlciplex dubietas senten¬
tiarꝭ uł mltiformis occasio carnaliun
temptationu Conclusio infidelitas ⁊ de¬

Expanded text:
 spes immortalitatis, perfectio charitatis. Postquam ostendit praefatorum saevitiam, subsequenter declarat eorum dignissimam retributionem, et ipsorum justo Dei judicio impotem voluntatem in praefati populi destructionem dicens: Non despicies tu, etc. Ac si diceret: Non despicies, quia de eodem calice bibes. Historice, dies peregrinationis asperitas est captivitatis; allegorice, cursus vitae praesentis; tropologice, fervor manifestae tentationis. Filii Judae, filii sunt Ecclesiae. Dies perditionis et angustiae, est in haeresim evidens lapsus, vel in tentationem carnalem subitus casus. Porta populi, sanitas fidei vel confessio peccati. Exitus viarum, multiplex dubietas sententiarum vel multiformis occasio carnalium tentationum. Conclusio. Infidelitas, et de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩdubitant̾ cossig̾e̾ possu¬
mus qm̃ si quarta ĩ diuini-¬
tate ꝑsona esse potuiss ꝓ
cul dubio ex cet̾i̾s trib eã
originẽ trah̾e ĩmediate o¬
portẽt. alioqͥn alicui eaꝵ
nõ nisi mediata g̾mãita-¬
te coherẽt nec eã nisi medi¬
ate uideret. Et si qͥnta ꝑ¬
sona ibi esse potuiss. siłi
rõne de cet̾is quatuor ĩme¬
diate ꝓcede̾t. Iuxta hũc rõ¬
cinationis modũ simul ĩ
consequẽtib cõseꝙ̃cia ĩue

Expanded text:
et indubitanter colligere possumus, quoniam si quarta in divinitate persona esse potuisset, procul dubio ex caeteris tribus eam originem trahere immediate oporteret. Alioquin alicui earum nonnisi mediata germanitate cohaereret, nec eam nisi mediate videret. Et si quinta persona ibi esse potuisset, simili ratione de caeteris quatuor immediate procederet. Juxta hunc ratiocinationis modum similis in consequentibus consequentia inve
Abbreviated transcription (Latin):
nis series ĩtllcũalit̾ ꝓtͣhat᷑.
Confirmat᷑ autẽ qd̾ hic di¬
cimus ex hiis que iã supiꝰ
p̃libauimꝰ. Sicut enĩ duab
ꝑsonis cõe est illud posse
unde cõstat t̾ciã originẽ
trah̾e. sic ꝓcul dubio illud
posse trib cõmune ess uñ
qͣrtã esse oport̾et si quarta
ĩ d̾initate locum hr̃et. alio¬
qͥn due auare sibi soli re¬
seruarẽt qd̃ t̾cia salua u¬
triusq ꝓpͥetate dare possẽt.
Qd̾ de istis dicimus absq
dubio ĩuemes ĩ cõseꝙ̃tib.¬
cionis lineã ꝓduxeris eãdẽ

Expanded text:
nis series intellectualiter protrahatur. Confirmatur autem quod hic dicimus ex his quae jam superius praelibavimus. Sicut enim duabus personis commune est illud posse, unde constat tertiam originem trahere, sic procul dubio illud posse tribus commune esset, unde quartam esse oporteret, si quarta in divinitate locum haberet. Alioquin duae avarae sibi reservarent, quod tertiae salva utriusque proprietate dare possent. Quod de istis dicimus, absque dubio invenies in consequentibtionis lineam produxeris, eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾ ꝙͣ sapĩe plenitudinẽ
hr̃e. nichil autẽ aliuid est
sapere qmͣ esse. Unde gͦ ac¬
cipit ut sapiat: ĩde acci¬
pit ut existat. Unde gͦ ei
sapĩa: inde et ei existẽcia.
Et si ĩmediate ab illa ac¬
cipit ut sapiat ⁊ ĩmedi-¬
ate quidẽ ab illa accipit
ut existat. Si quis uero
dicat ꝙ ĩmediate nõ ui¬
det cõsequẽs est ut conce¬
dat ꝙ om̃iformẽ u̾tati ᷤ
cõtẽplacionẽ nõ ht̃. Iux¬
ta id gͦ nõ ht̃ omnẽ ple¬

Expanded text:
enitudinem habere. Nihil enim aliud est ibi sapere quam esse. Unde igitur accipit ut sapiat, inde accipit ut existat. Unde igitur ei sapientia, inde et existentia. Unde et si immediate ab illa accipit ut sapiat, et immediate quidem ab illa accipit ut existat. Si quis vero dicat quod immediate non videt, consequens est ut concedat quod omniformem veritatis contemplationem non habet. Juxta id ergo non habet ple
Abbreviated transcription (Latin):
sibile itaq est in natura di¬
uina esse aliquã ꝑsonam
mediata tm̃mͦ alicui alti
g̾manitate cõiunctã hac
itẽ rõcinacione cõfumatꝰ
ꝙ de tertie ꝑsone ꝓcessione
suꝑius dicit᷑. Quis enim
eam neget cet̾as ꝑsonas
⁊ uidendo cognosc̾e ⁊ cogͦs¬
cendo uidere. Est autem
ẽ ex ĩspectione sapĩe acci¬
plat sapere ⁊ eo ip̃o accipi¬
at ⁊ esse ubi nõ ẽ aliud ẽẽ
qmͣ sapere. Ecce iam q̃ si¬
tũ est ⁊ ĩuentũ qd̃ suꝑius
ꝓpositũ est ad querendũ.
Inuenimꝰ ꝙ ĩ diuina na

Expanded text:
sibile itaque est in natura disibile itaque est in natura divina esse aliquam personam mediata tantummodo alicui alteri germanitate conjunctam. Hac item ratiocinatione confirmatur quod de tertiae personae processione superius dicitur. Quis enim eam neget caeteras personas et videndo cognoscere et cognoscendo videre? Est autem est ut ex inspectione sapientiae accipiat sapere et ex eo ipso accipiat esse ubi non est aliud esse quam sapere. Ecce jam quaesitum est et inventum quod superius propositum fuerat ad quaerendum. Invenimus quod in divina na
Abbreviated transcription (Latin):
na uidet de se ꝓcedentẽ:
sic q̃libet ꝓcedẽs uidet ꝓ du¬
centẽ. Cur gͦ nõ eadẽ rõ¬
ne cõuincat᷑ illã esse ab
ista qua ꝓbat᷑ atq con¬
uincit᷑ ĩstam ẽẽ ab illa.
Ad hec gͦ breuit̾ respõdeo
⁊ dico ꝙ quelibet diuina
ꝑsona ad respectũ alt̾iuͤ
diuine accipit plenũ sa¬
pere ⁊ eo ip̃o diuinũ esse
nisi habeat aliunde. ne¬
cesse ẽ nãq ut inde habe¬
at si aliunde nõ habeat
S si h̃t aliunde nõ neces¬
se est eciã inde habe̾. Et
ut id exemplo meliꝰ elu¬
cescat: ecce ueritatẽ scͥp¬
tã uni aliunde cognitã.
alt̾ĩ autẽ aliũde mĩme
notã. ut̾q tñ legit et
intelligit. sed solus ille
ueritatis scpte cognicio¬
nẽ ex ĩspecta lc̃ione ꝑci¬
pit qui eã aliunde nõ
habuit. Qñ gͦ omneᷤ¬
dĩne ꝑsone ĩuicẽ se et
ĩmediate cõspiciũt ra-¬
diũ sũme lucis ĩ alt̾utꝵ
effundũt aut excipiũt
Et qr ĩmediate uident
ĩmediate adherẽt. Impos¬

Expanded text:
et de se procedentem, sic quaelibet procedens videt producentem. Cur ergo non eadem ratione convincatur illam esse ab ista, qua probatur atque convincitur istam esse ab illa? Ad haec ergo breviter respondeo, et dico, quod quaelibet divina persona ad aspectum alterius divinae accipit plenum sapere, et eo ipso divinum esse nisi habeat aliunde, necesse est namque ut inde habeat, si aliunde non habet. Sed si habet aliunde, non necesse est etiam inde habere. Et, ut id exemplo melius elucescat, ecce veritatem scriptam uni aliunde cognitam, alteri autem aliunde minime notam. Uterque tamen legit et intelligit, sed solus ille veritatis scriptae cognitionem ex inspecta lectione percipit, qui eam aliunde non habuit. Qdivinae personae invicem se et immediate conspiciunt, radium summae lucis in alterutrum effundunt aut excipiunt. Et quia immediate vident, immediate adhaerent. Impos
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ una sola. nã si gemina
dentiũ neut᷑ alti̾ ĩmedia-¬
te adh̾eret. Qd̾ ꝙͣ possibłe
sit: suꝑius quidẽ rõ mani¬
festa ꝑdocuit. Iuxͣ qd̃ dcm̃
est de una diffe̾ntia ĩ telli¬
gi dat᷑ de qualibet alia. Ec¬
ce in hiis gemuine q̃stionis
solutionẽ hẽmus qͣs suꝑiꝰ
sine solucione relinquimꝰ.
Cõstat si quidẽ qm̃ si ab u¬
na sola ꝑsona nõ põt eẽ
nisi una tm̃modo existẽcia
nec a gemina nisi una so¬
la. cõstat inꝙͣ ꝙ utraq sit
ĩcõicabilis existẽcia. Sicut
gͦ in diuinitate nõ p̃t eẽ
nͥ una sola ꝑsona que sit

Expanded text:
nisi una sola. Nam, si gemina  alteri immediate adhaereret. Quod quam impossibile sit, superius quidem ratio manifesta perdocuit. Juxta quod dictum est de una differentia, intelligi datur et de qualibet alia. Ecce in his geminae quaestionis solutionem habemus, quas superius sine solutione reliquimus. Constat siquidem, quoniam si ab una sola persona non potest esse nisi tantummodo una existentia, nec a gemina nisi una sola, constat, inquam, quod utraque sit incommunicabilis existentia. Sicut igitur in divinitate non potest esse nisi una sol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ĩmediata g̾manitate
coher̾e̾. Illud nũc gͦ que¬
rendũ ĩstat utrũ aliqua
sit. uł esse possit que ei
mediate tm̃ adhereat
unũ est ꝙͦ neminẽ sane
mentis credo posse sẽtire
ꝙ uidelicet sit aliqua ꝑso¬
na ĩ diuinitate cui nõ lice-¬
at uel que nolit ĩnasci¬
bilẽ ĩmediate. et ut sic di¬
cam facie ad faciẽ uidere.

Expanded text:
 mediata germanitate cohaerentem. Illud nunc igitur quaerendum restat utrum aliqua sit, vel esse possit, quae ei mediate tantum inhaereat. Unum est quod neminem sanae mentis credo posse sentire, quod videlicet sit aliqua persona in divinitate, cui non liceat, vel quae nolit innascibilem immediate, ut sic dicam, f
Abbreviated transcription (Latin):
michi uidet ᷑ luce clariꝰ con¬
stat ꝙ de criminosis hec
nec exponi debeãt nec recte
oĩno intlligi ualeãt. Qͥs
em̃ deinceps potĩt crimĩo¬
sũ quelibet de suo crimine
rõnabilit̾ argu̾e si põt ĩ
sui excusacionẽ apłicũ te¬
stimoniũ adducẽ ⁊ arguẽ¬
ti audact̾ responde̾. Non
ego operor illd̃ s qd̃ hĩtat
ĩ me pccm̃. Quid ẽ em̃ hec
aplica uerba sic exponere
ut possint eciã ĩpiis cõ¬
uenire. quid ĩꝙͣ aliud est
ꝙͣ oparios ĩiquitatis docẽ
declinare cor suũ ĩ uerba
malicie ad excusãdas ex¬
cusaciones ĩ pccĩs: S illd̾
ĩ hiis aplĩ u̾bis uidet᷑ esse

Expanded text:
mihi videtur, luce clarius constat quid de criminosis, haec nec exponi debeant, nec recte omnino intelligi valeant. Quis enim deinceps poterit criminosum quemlibet de suo crimine rationabiliter arguere, si potest in sui excusationem apostolicum testimonium adducere, et arguenti audacter respondere: Non ego operor illud, sed quod habebat in me peccatum? Quid est enim haec apostolica verba sic exponere ut possint etiam impiis convenire? Quid, inquam, aliud est quam operarios iniquitatis docere declinare cor suum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis? Sed illud in his Apostoli verbis videtur esse
Abbreviated transcription (Latin):
centũ qui debent᷑ tͥ ⁊ om̃e
debitũ dimittet᷑ t. ⁊ cũ fi¬
ducia pro te tuiq siłi̾b
orare pot̾i̾s dimitte nob̾
debita nr̃a. sicut ⁊ nos. ⁊¬
cͣ. Quid ĩquis si mͥ nl de¬
bet᷑: quomͦ qd̃ ip̃e debeo mͥ
dimittet᷑. Eodẽ ordĩe ex
eodẽ fonte unde hausisti
in exequẽdi gr̃am hauii
⁊ ĩ miserẽdis miseracois
ĩdulgenciã. uidere potes
ex hiis c̾te ad ꝑfcĩonẽ do¬
ctne eunglio nichil deesse.
Habes in eo unde possis iu
ĩquit caruẽ meã ⁊ bibit
meũ sanguinẽ: ht uitã
et̾nã. Q̾uid adhuc am¬
plius q̃ris: Nũquid ta¬
le aliquid potuit agnus
ille legalis. Ecce eunͣge¬
liũ exhibet unde hõ iustifi¬
cau possit. qd̾ legalis do¬
ctna oĩno nõ põt. Sane
sub lege multi fu er̃t ꝑfcĩ.
c̾te sub temꝑe eunͣgłii miꝰ¬
ti sũt ĩꝑfcĩ. legi tñ nõ ascͥ¬
bit᷑ illoꝵ ꝑfectio sic nec e

Expanded text:
centum qui debentur tibi, et omne centum qui debentur tibi, et omne debitum dimittetur tibi, et cum fiducia pro te tuique similibus orare poteris, dimitte nobis debita nostra sicut et nos, etc. Quid, inquis, si mihi nil debetur, quomodo quod ipse debeo mihi dimittetur? Eodem ordine, ex eodem fonte unde hausisti in exsequendis gratiam, hauri et in miserendis miserationis indulgentiam. Videre potes ex his certe ad perfectionem doctrinae Evangelio nihil deesse. Habes in eo unde possis jusinquit, carnem meam et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam . Quid adhuc amplius quaeris? Nunquid tale aliquid potuit agnus ille legalis? Ecce Evangelium exhibet unde homo justificari possit, quod legalis doctrina omnino non potest. Sane sub lege multi fuerunt perfecti, certe sub tempore Evangelii multi sunt imperfecti. Legi tamen non ascribitur illorum perfectio, sic n
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e̾. In acquirẽda gͥ gr̃a ꝑ
quã possimus ĩplere quod
uolumꝰ. qͥs q̃so erit obtinẽ¬
di modus. Si quid pecieri¬
tis prẽm ĩ noĩe meo dabͭ
uobis. Si gr̃a egetis peti¬
te scd̾m qd̃ debetis ⁊ accipi¬
etis. S quomͦ ĩ eius nõie
petimꝰ si ĩ ip̃m ñ credimꝰ
Noc ẽ qd̾ te doce̾ uoluit cũ
dicit. Creditis ĩ deũ ⁊ in
me credite. Qui gͣ qd̾ de
oportet hũc petitis: ꝓcul
dubio accipietis. Si em̃
nostis cũ sitis mali bona
rõne possit impleri. Sed ad¬
huc tibi queris ostendi uñ
hoc qd̃ ꝑ negligenciã uel a¬
lio quolz modo ĩpletũ nõ
fuert: possit suppleri. Dic
tu prius ꝙͣtũ debes dño tuo:
An forte centũ cados olei:
Debitũ grande et ad soluẽ-¬
dũ difficile. debitũ grande
dilig̾e̾ deum ex toto corde. to¬
ta mente tota aĩa. Ecce de¬
bitũ decẽ nuliũ talentoꝵ.
Non mirũ si multũ timeᷤ
⁊ trepitas. s b̾uit̾ audiqͥd
facias. Dimitte denarioᷤ

Expanded text:
facere . In acquirenda igitur gratia per facere . In acquirenda igitur gratia per quam possimus implere quod volumus, quis, quaeso, erit obtinendi modus? Si quid petieritis patrem in nomine meo dabit vobis . Si gratia egetis, petite secundum quod debetis, et accipietis. Sed quomodo in ejus nomine petimus si in ipsum credimus? Hoc est quod te docere voluit, cum dicit: Creditis in Deum, et in me credite . Qui igitur quod debeoportet hunc petitis, procul dubio accipietis. Si enim nostis cum sitis mali bona el qua ratione possit impleri. Sed adhuc tibi quaeris ostendi unde hoc quod per negligentiam, vel alio quolibet modo impletum non fuerit, possit suppleri. Dic tu prius quantum debes Domino tuo. An forte centum cados olei? Debitum grande, et ad solvendum difficile. Debitum grande diligere Deum ex toto corde, tota mente, tota anima. Ecce debitum decem millium talentorum. Non mirum, si multum times et trepidas, sed breviter audi quid facias. Dimitte denarios
Abbreviated transcription (Latin):
pleri nõ possit. Iuxtã eñdẽ
cõsidacionẽ possumꝰ estr̃a¬
re ꝙ õĩno nõ possit aliꝙ̃
uiuificare sicut n ͨ iustifi¬
care. Ad hec autẽ Rndeo ⁊
dico ꝙ doctna legis ẽ sĩplex
eunͣglica triplex. Eunͣge¬
liũ siquidẽ docet qͥd debe¬
at fieri quomꝰ possit im¬
pleri. ⁊ qd̃ impletũ nõ fu¬
erit quom᷑ possit suppleri.
Docet autẽ solũmͦ lex ut
dictũ ẽ quid homo debeat
face̾. nec addit quomͦ pos¬
sit implere ⁊ ea ꝓpt̾ nemi-¬
nẽ põt iustificare. Eunͣge¬
lica autẽ doctͥna ut sit us-¬
q qͣ ꝑfcã docet tria illa iã
dicta. Quid face̾ debeas
doceuis cũ a dño audis.
hooc est p̃ceptũ meũ ut di¬
ligatis ĩuicẽ sicut dilexi
uos. Sz ne quis idip̃m
de suis iurib p̃sumat ab
eodẽ magr̃o docet᷑ cũ alia ᷤᷤ
ab eodẽ dicit᷑. Sine me
nichil potestis facẽ. Sic̃
palmes nõ põt fructus fa¬
ce̾ insi mãserit ĩ uite: sic ⁊
uos sine me nichil potestiᷤ

Expanded text:
pleri non possit? Juxta eamdem considerationem possumus aestimare quod omnino non possit aliquem vivificare, sicut nec justificare. Ad haec autem respondeo, et dico quod doctrina legis est simplex, evangelica triplex. Evangelium siquidem docet quid debeat fieri, quomodo possit impleri, et quod impletum non fuerit quomodo possit suppleri. Docet autem solummodo lex, ut dictum est, quid homo debeat facere, nec addit quomodo possit implere, et ea propter neminem potest justificare. Evangelica autem doctrina ut sit usquequaque perfecta, docet tria illa jam dicta. Quid facere debeas doceris cum a Domino audis: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem sicut dilexi vos . Sed, ne quis idipsum de suis viribus praesumat, ab eodem magistro docetur, cum alias ab eodem dicitur: Sine me nihil potestis facere. Sicut palmes non potest fructus facere nisi manserit in vite, sic et vos sine me nihil potestis