comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cheno. Didici ã diligendo m̃ paulo monacho. qr recusat pietastua
communionem reuerentis simi epis copꝰͥ iou̾s amplecti. ꝓeo quod quidã
in antiochena ȩccłia male adhuc cũ nestorio uł sentiant t senserint quiđ.
s forsitan resipuerunit. Probet gͥ tua modestia. utrũ aliqñ collig̃i nuide ac
reuetent̃ cũ nestorio sentiant. ⁊ inuicẽ colloqͣntur. licet aliqñ cauteriatã.
indulgentes ei. ⁊ causa dispensatiõis eus negotiũ ñ subtilius uł districtiꝰ
siue uehementiꝰ erga se recognoscentis agat᷑. Dispensationis enim gr̃a:
ut dixi eget negotiũ multũ. Fiusd̾ ad gennadiũ prb̃m ⁊ archy mandri¬
tã. Dis pensationes rerũ nom̃ꝗͣ cogunt parũquid a debito quosdã¬
foras exire. ut maius aliquid lucrifaciant. Sic̃ enĩ hi qui ꝑ mare naui¬
gant. tẽpestate urgente. nauiq ꝑilitante anpciati quȩdã exhonerant.

Expanded text:
cheno: « Didici a diligendo mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tuacheno: « Didici a diligendo mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tuacommunionem reverendissimi episcopi Joannis amplecti, pro eo quod quidam in Antiochena Ecclesia male adhuc cum Nestorio vel sentiant, vel jam senserint quidem, sed forsitan resipuerint. Probet igitur tua modestia utrum aliquando colligi nude ac irreverenter cum Nestorio sentiant, et invicem colloquantur, licet aliquando cauteriatam ommunionem, indulgentes ei, et causa dispensationis, ejus negotium non subtilius vel districtius, sive vehementius erga se recognoscentis agatur. Dispensationis enim gratia, sicut dixi, eget negotium multum. » Ejusdem ad Gennadium presbyterum et Archimandritam: « Dispensationes rerum noforas exire, ut magis aliquid lucrifaciant. Sicut enim hi qui mare navigant, tempestate urgente, navique periclitante et anxiati quedam exonerant,
Abbreviated transcription (Latin):
ut possimꝰ adũtere. uel quid. uł qualit̃ ab eisdẽ sensũ sit uel preceptũ.
De his inquit qͥ nominant so ipsos catharos .i. mundos. i aliqñ ueniũt
ad catbolicã excłiam: placuit sc̃e ⁊ magnȩ synodo. ut accepta manꝰ im¬
positioẽ. sic maneant in clero. Simili dispositione b̃s oregoriꝰ papa
fateant᷑: eundẽ nestoriũ cũ omnib sius sequacibꝰ ac reliquas hereses
anathematr⁊ antes. uenerandas ꝗꝙ sinodos quas uniu̾sał excł̃ia recip̃:¬
ꝓpͥis ordinibus: in suo gtu recipiat. ut dũ ꝑ sollicitudinẽ occuita
m̃tis eoꝵ discutitis. atq eos ꝑscientiã ueram recta quȩ tenẽ de¬
beant docetis:⁊ ꝑ mansuctudinẽ nullã eis contͣrietatẽ uł difficulta¬
tem de ꝓpͥis suis ordinib facitis: eos ab antiqui hostis ore rapiatis.
Habemꝰ similequid exepła cyrilli missa maximo diacono antio¬

Expanded text:
ut possimus advertere vel quid vel qualiter ab eisdem sensum sit vel praeceptum. ut possimus advertere vel quid vel qualiter ab eisdem sensum sit vel praeceptum. De his, inquit, qui nominant seipsos catharos, id est mundos, et aliquando veniunt ad catholicam Ecclesiam, placuit sanctae et magnae synodo, ut accepta manus impositione sic maneafateantur, eumdem Nestorium cum omnibus sequacibus suis, et reliquas haereses anathematizantes. Venerandas quoque synodos quas universalis Ecclesia recippropriis ordinibus, in suo coetu recipiat: ut dum et per sollicitudinem occulta mentis eorum discutitis, atque eos per scientiam veram recta quae tenere debeant docetis et per mansuetudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis. » Habemus simile quid ex epistola Cyrilli missa Maximo diacono Antio
Abbreviated transcription (Latin):
Feruideat gͦ dilectio ur̃a hactenus talia transisse. ⁊ adũtite ꝙ utiq ut
dicitis necessitas imꝑauit: in pace iam ȩccłias constitutas ñ prȩsumere.
S ut sept accidit quotiens a popłis aut a turba peccatur. qi moñs ꝓꝑ
sũma deliberatio hec fuit. ut quos bonosus ordinau̾it: ne cũ eodẽ rema¬
nerent. ac fieret ñ mediocre scandalũ. si ordinati reciꝑent᷑. Uicimus ut
opinor ambigua. Iam gͦ ꝙ pro remedio ac necessitate tp̃ris statutũ est:
uiris traditas eccłia romana custodit. custodiendasq mandat his qͥ eã
audire ꝯsueucit̃. S necessitas tpris id fieri magnoꝑt postulabat. frgo
ꝙ necessitas ꝓremedio repit. cessante necessitate debet utiq cessare
parit̃ ꝙ urgebat. qi altus ⁊ ordo legitimꝰ. alia usurpatio ꝗͣ ad p̃sens
fieri tempus impellit. S hȩc canones ap̃ moeã constituti de nouatia.¬
ras fieri ꝑmiserunt. Eriꝰ canon ille a patrib institutꝰ ponendus est:

Expanded text:
utique, ut dicitis, necessitas imperavit in pace jam ecclesias constitutas non praesumere, sed, ut saepe accidit, quoties a populis, aut a turba peccatur, quia in omnesumma de liberatio haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, ostolicis viris traditas Ecclesia Romana custodit, custodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt, sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter, quod urgebat, quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt, prius ille canon a Patribus institutus ponendus est,
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliatus ÷ eccłiȩ suȩ. Similimͦ ⁊ policromiũ eiusd̃ eccłiȩ ieroso
papa successor illiꝰ iꝯmunicauit. ⁊ eccł̃iȩ suȩ restituit. Leontiꝰ dũ eẽop̃s¬
biter: depositus fuit. s postea in antiochena eccl̃ia patriarcha extitit.
Gregorius uͦ qͣrtꝰ papa. theodosiũ quẽ eugeniꝰ eius antecessor p̃sbit̾ii
dicatꝰ fuit. s scã sinodus canonice suam illi restituit eccł̃iam. Rotha

Expanded text:
reconciliatus est Ecclesreconciliatus est Ecclespapa successor illius et communicavit, et Ecclesiae suae restituit. Leontius dum esset presbyter, depositus fuit; sed postea in Antiochia patriarcha exstitit. Gregorius vero quartus papa, Theodosium quem Eugenius ejus antecessor presbyterii dicatus fuit, sed sancta synodus canonice suam illi restituit Ecclesiam. Rotha
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ sebasticȩ ȩccłis p̃fuit. ⁊ p̾ea antiochiȩ p̃sul ÷ ꝯstitutꝰ. Theusebius
abapamia asiȩ: transfert᷑ in endoxiopolim q̃ dudũ salambria uoca.¬
batur. Policarpus de urbe antapistena misiȩ: in nichopolim tͣciȩ mu¬
tatusẽ. Ierofilus de traperopoli. ftisie. transenutat᷑ ⁊ in palatinopoli
traciȩ. Optimus ab agardiamia frigiȩ: in antiochiam presidiȩ transmu¬
epõs depositos a sede apłica: restitutos exempla subiecta declarant. Io¬
hannes crisostomus a duab smodis orthodoxoꝵ epõꝵ fuit diudicatꝰ.
s it̾m fuit restitutꝰ. Marcellꝰ ep̃c ancire galaciȩ depositꝰ fuit. s pͦmodũ
ꝓpͥũ recepit epãtum. asclepius diudicat᷑ a sinodo. eccłiam suã postea
recep̃. Lucianus ep̃c andrinopolites. dãpnatus ã papa iulio: recepit
ȩccłiam sui ep̃atus. Cirillus ierosolimitanꝰ ep̃c depositus fuit. postea

Expanded text:
prius Sebastiae Ecclesiae praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. prius Sebastiae Ecclesiae praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salabria vocabatur. Polycarpus de urbe Antapristena Mysiae in Nicopolim Thraciae mutatus est. Hierophilus de Trapezopoli Phrygiae, transmutatus est in Platinopolim Thraciae. Optimus ab Agadarmia Phrygiae, in Antiochiam Pisidiae transmuiam episcopos depositos a sede apostolica restitutos exempla subjecta declarant. Joannes Chrysostomus a duabus synodis orthodoxorum episcoporum fuit dijudicatus, sed iterum fuit restitutus. Marcellus episcopus Anchirae Galatiae depositus fuit, sed postmodum proprium recepit episcopatum. Asclepius dijudicatus est a synodo, Ecclesiam suam postea recepit. Lucianus episcopus Adrianopolites, damnatus a papa Julio, recepit Ecclesiam sui episcopatus. Cyrillus Hierosolymitanus episcopus depositus fuit, postea
Abbreviated transcription (Latin):
nũ unũ. menses .u. dies. xxi. Deusdedit natione romanꝰ. ex patreste.¬
phano subdiacono: sedit annos.ii. diez.xxxiii. Theodorꝰ natione g̃cꝰ
uͦ ep̃oꝵ plurimi ex aliis cuutatib ad alias ꝓpt̃ necessitatẽ seu utiita¬
tẽ tẽpoꝵ st̃ transmutati: ex subiectis manifestũ ẽ. Perigenes inpecͥs
antistes iussit eum intronizari inchorintho metropoli defuncto eiꝰepõ.
eiq donec aduixit ȩccłiȩ p̃fuit. Dosidẽum selcutiç ep̃m. alexander
antiochenꝰ ep̃c intharsum cyliciȩ transmitauit. Reuerentiꝰ ab archis
feniciȩ: intẏrũ transmutatꝰ ẽ. Ioħes de gordolinia: mutatus ÷ in ꝓco¬
nycum.⁊⁊ ei p̃sedit eccłiȩ. Palladius ex helinopoli: mutatus⁊ in asponã.
Alexander ab alia helinopoli: in andriopolim mutatus ẽ. Gregorius
natanzenꝰ. priꝰ ciuitatis capadociȩ fuit epẽ. quȩ sasima dr̃. dem̃ abe-¬

Expanded text:
num I, menses V, dies XXI, Deusdedit natione Romanus ex patre Stenum I, menses V, dies XXI, Deusdedit natione Romanus ex patre Stephano subdiacono, sedit annos III, dies XXIII. Theodorus natione Graecus, a vero episcoporum plurimi ex aliis civitatibus ad alias propter necessitatem seu utilitatem temporum sunt transmutati, ex subjectis manifestum est. Perigenes in Petris s jussit eum inthronizari in Corintho metropoli, defuncto ejus episcopo eique donec vixit Ecclesiae praefuit. Dosideum Seleuciae episcopum, Alexander Antiochenus episcopus in Tharsum Ciliciae transmutavit. Reverentius ab Argis Phoeniciae in Tyrum transmigratus est. Joannes de Gordolinia mutatus est in Proconixum, et ei praesedit Ecclesiae. Palladius ab Helinopoli mutatus est in Asponam. Alexander, ab alia Helinopoli, in Andrinopolim mutatus est. Gregorius Nazianzenus prius civitatis Cappadociae fuit episcopus quae Sasima dicitur, deinde a be
Abbreviated transcription (Latin):
honestr ⁊ salui erunt. s ad repͥmendã quoꝵdã prb̃oꝵ uł incontinentiã.
uł tutiꝰ muniendã alioꝵ continentiã. S quia ex his quasdã ꝑsonas nõ
tm̃ religiosas s etiã eccłiȩ dei necessarias ẽe cognouerẽ: decrecũ temꝑa¬
uerunt: ⁊ ita genitos quoꝵ conu̾satio in monasteriiz uł religiosis ȩccle¬
sis ꝓbata fuerit. ñ solũ ad presbiteratũ. s etiã ad sũmũ sacerdotiũ pro¬
mou̾i ꝑmisert̃. & ut de nr̃is tẽporib taceamꝰ. slc̃legitur in gestis roma-¬
noꝵ pontisicũ. felix terciꝰ. natione romanꝰ. ex patre felice prb̃o fuit:
a tẽporib o dagri regis usq ad tẽpora theoderici regis.Itẽ. agapitꝰ na¬
tione romanus. ex patre gordiano prb̃o: summꝰ pontifex fuit. Gelasius.
natione asfer. ex patre ualerio ep̃o: sedit annos .iii. menses.uiu. dies
xia. Silueriꝰ natione cãpanus. ex patre ormisda romano ep̃o: sedit an¬

Expanded text:
um incontinentiam, vel tutius muniendam aliorum continentiam. Sed quia ex iis quasdam personas, non tantum religiosas, sed etiam Ecclesiae Dei necessarias esse cognoverunt, decretum temperaverunt, et ita genitos, quorum conversatio in monasteriis vel religiosis Ecclesiis probata fuerit, non solum ad presbyteratum, sed etiam ad summum sacerdotium promoveri permiserunt. Et ut de nostris temporibus taceamus, sicut legitur in gestis Romanorum pontificum, Felix tertius, natione Romanus, ex patre Felice presbytero fuit a temporibus Odoacri regis usque ad tempora Theodorici regis. Item Agapitus natione Romanus, ex patre Gordiano presbytero summus pontifex fuit. Gelasius, natione Afer, ex patre Valerio episcopo sedit annos III, menses VIII, dies XVIII. Silverius natione Campanus, ex patre Ormisda Romano episcopo, sedit an
Abbreviated transcription (Latin):
si quis aliquẽ ad cotidiana ieuinia muitet. rẽ quid̃ remuneratiõs di¬
gnam adquiescenti ⁊ ꝑseueranti suadet.S qui ñ ad quieu̾it: ñ fit se¬
ipso melior. s licet maneat faciente inferior. ñ sit tñ se ipso peior.S
⁊ m̃sȩ frugalis se cohibuerit. sũmoꝵ p̃mia ñ assequit᷑. s si iñ ad comes.¬
sationes ⁊ ebrietates ꝓlapsus fuerit. rem rep̃hensione ⁊ ꝯfusiõe dig-¬
nam fecisse ꝑhibet᷑. Isti itaq duo status. unus suꝑior. alt̃ inferior. qui añ
uotũ sunt uoluntarii. pͦ uotũ uͦ necessariĩ: Hñt modos ⁊ institutiones
suas quȩ obseruatȩ sicut iam dictũ ẽ aliis remediũ. aliis adquirunt¬

Expanded text:
si quis aliquem ad quotidiana jejunia invitet, rem quidem remuneratione dignam acquiescenti et perseveranti suadet; sed qui non acquieverit, non fit seipso melior: sed licet maneat faciente inferior, non fit tamen seipso pejor. et mensae frugalis se cohibuerit, summorum praemia non assequitur; sed si ad comessationes et ebrietates prolapsus fuerit, rem reprehensione et confusione dignam fecisse perhibetur. Isti itaque duo status, unus superior, alter inferior, qui ante votum sunt voluntarii, post votum vero necessarii habent modos et institutiones suas, quae observat
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuignũ suũ de sacro fonte leuauit. aut ad ꝯfirmationẽ tenuit: ũõ uo
lunt seꝑari. In qͦ ramusculo ꝯsangumitatis possunt ⁊iugia fieri. De
bet fieri ci qͦmodo debet fieri. De inquirenda parentela:⁊ de incestuoso
discidio. De gradib consanguinitatis recto ⁊ tͣnsũso ordine dispositis.
fieri sine pecc̃o. De eo qui quelibet clericũ occid̾it: ꝗd debeat em̃dare.
De eo qui ꝑcusserit mulierẽ in ut̾o hñtem. ⁊ oborcierit: utrũ homi¬
cidiũ fecerit necne. de incantationib ⁊ diuinatiõib ⁊ diu̾so gn̾e
magiģ artis. De nat᷑a demonũ. De sortibus. de obseruatione dierũ ⁊
mensiũ. De iuram̃to quod debeat teni necne. ⁊ qͦs hãt comites. Deom̃i

Expanded text:
e levavit, aut ad confirmationem tenuit, et ideo voluit separari, in quo ramusculo consanguinitatis possunt conjugia fieri, de debet fieri; de inquirenda parenteia, et de incestuosodissidio, et de gradibus consanguinitatis recto transverso ordine depositis. C potest fieri sine peccato; de eo qui quemlibet clericum occiderit, quid debeat emendare. De eo qui percusserit mulierem in utero habentem, et abortierit, utrum homicidium fecerit, necne; de incantationibus et diverso genere magicae artis; de natura daemonum: de sortibus, de observatione dierum et mensium: de juramento quod debeat teneri necne, et quos habeat comites: de omni
Abbreviated transcription (French):
Scõa pars ꝯtinet ae constititione ȩcclis. de oblationib fidelum.
de dedicatiõe ⁊ ꝯsccͣtione ȩccł̃iarũ ⁊ altariũ. de sepultura. de prb̃is. ⁊ de eoꝵ
excliis. de decimis. de legitima possessiõe. ⁊de ⁊ fugientib adȩccłiam. de
sactilegio. de ub̾toꝵ tutela. de alienatiõe ⁊ ꝯmutatiõe rerũ eccliasticarũ
de scripturis : ⁊ ꝯciliis auctenticis. de ꝯsuctudinib. de ieiunio ⁊ elemosina.

Expanded text:
Secunda pars continet de constitutione Ecclesiae et oblationibus fidelium, de dedicatione et consecratione ecclesiarum et altarium. De sepultura et presbyteris, et de eorum ecclesiis, de decimis, de legitima possessione, et de confugientibus ad ecclesiam, de sacrilegio, de libertorum tutela, de alienatione et communicatione rerum ecclesiarum, de scripturis et authenticis conciliis, de consuetudinibus, de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ⁊ nos eusdẽ potestate pͥncipis apłoꝵ petri utentes. cũ om̃i ȩccłia
scłm petitionẽ urãm. photiũ patriarchã. frẽm ⁊ consac̾dotẽ nr̃m: noᷤ
in ꝯmunionẽ reciꝑe. Item. Recipite eũ sine excusatione. nulbꝰ excus&
se ꝓsinodis contͣ eum ꝑactis. Nullus scõꝵ p̃decessoꝵ meoꝵ nicholari a¬
driani sententias contͣ eũ causetur. De ipso enĩ subreptũ÷ ilis. Nulbꝰ tͣ¬

Expanded text:
hoc et nos ejusdem potestate principis apostolorum Petri utentes, cum omni Ecclesia secundum petitionem vestram Photium patriarcham fratrem et consacerdotem nostrum nos in communionem recipere. » Item: « Recipite eum sine excusatione; nullus excuset pro synodis contra eum peractis, nullus sanctorum praedecessorum meorum Nicolai et Adriani sententias contra eum causetur. De ipso enim subreptum est illis, nul
Abbreviated transcription (Latin):
iugiũ. Cuꝰmõi ꝯiunctio ñ facit riugiũ. de sepatione ⁊iugñ ñ obcausam
fornicõis carnalis. de uiro qͥ cũ alteriꝰ ixore fornicat᷑. ꝙ pͦmortẽ ñ pos

Expanded text:
jugium. Cujusmodi conjunctio non facit conjugium, de separatione conjugii, non ob causam jugium. Cujusmodi conjunctio non facit conjugium, de separatione conjugii, non ob causam fornicationis carnalis. De viro qui cum alterius uxore fornicatur, quia p
Abbreviated transcription (Latin):
de causis ⁊ negotiis laicoꝵ. de uocatiõe ex cõmunicandoꝵ. De licita
⁊ llicita ex cõmunicatiõe. De absolutione. de illis qͥ excõmunicatis fi
delitate aut sac̃m̃to astricti st̃: ꝙ possunt sine ꝑuirio absolui ab illo
sacͣm̃to. De hereticis pͦmortẽ excõmunicandis. Qđ sit ꝯmunicandum
tempore. ⁊ inter quas ꝑsonas:⁊ qua de causa debeant fieri. De trib que
ꝑfectũ reddt̃ ꝯitgiũ. de ꝑfecto ⁊ imꝑfecto ⁊iugio. De concubuis. Dẽ ꝯii¬
gib quoꝵ alt̃ sine alt̾o ꝯtinentiam uouit. ł religionis habitũ sũpsit. De
uxorib q̃ uiris in captuutatẽ ducłis. alñs nupseit. Qđ sit ꝯiugiũ int̃ ꝑso.¬
nas eiusd̃ religionis. ħ: int̾ gentiles. int̾ uideos. int ꝑsonas uͦ quȩ ñ sunt
eiusđ̃ religionis ł fidĩ: ñ pot̃ fieri nugiũ. Quibꝰ de causis ñ debent solui cõ¬

Expanded text:
de causis et negotiis laicorum, de vocatione excommunicandorum, de licita de causis et negotiis laicorum, de vocatione excommunicandorum, de licita et illicita excommunicatione, ddelitate aut sacramento astricti sunt, qui possunt sine perjurio absolvi ab illo sacramento, de haereticis post mortem excommunicandis, quod sit communicandum tempore et inter quas personas, et qua de causa debeant fieri, de tribus quae perfectum reddunt conjugium, de perfecto et imperfecto conjugio, de concubinis. De conjugibus quorum alter sine altero continentiam vovit, vel religionis habitum sumpsit, de uxoribus quae viris in captivitatem ductis, aliis nupsere. Quod sit conjugium inter personas ejusdem religionis, Quibus de causis non debeat solvi con
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. dc ordinatis. ⁊ s̃ reordinandis. De ꝯtinentia ordinatoꝵ. desimonia-¬
ce ordinatis. ⁊ ordmatoribus qͥ omĩno sunt deponendi. ⁊ qͥ misccit᷑ rec̃cili¬
andi. de ꝓfessione ħeticoꝵ. De lapsis in sacris ordinibus: qͥ ñ debeant
ministrare. ⁊ qui miscdit̃ ad ministrandũ. possint accedẽ. Doclericis
homicidis. qui ñ debeant ⁊ qui debeant ministrare. De usuraruis. De
sis. scurrilatoribus. De monachis. de etate qua possint parentes ꝯtͣdic̃ẽ
religioni filioꝵ ⁊ qua ñ possint. De uidius. ⁊ uirginib uelatis. de ab
tractari. despoliatis reuestiendis. de accusatione:⁊ qͦ ordine⁊ a ꝗbꝰ ꝑso
quomͦ ⁊ quot. ⁊ in quo negotio testificari debeant. uł non. de uidins.
quo tpr̃e ⁊ quanto tp̃re dandȩ sunt. De subter fugientibꝰ. quanto tp̃re.
⁊ qua rõe expectari debeant. De nidicib quales debeant c̃ẽ.i qñ sentã¬
sola infania sine testibus accusatis. quota manu se debeant purgare

Expanded text:
ordinatis non reordinandis, de continentia ordinatorum, de simoniace ordinatis et ordinatoribus, qui omnino sunt deponendi, et qui misericorditer reconciliandi, de professione haereticorum, de lapsis in sacris ordinibus, qui non debeant ministrare et qui misericorditer ad ministrandum possint accedere, de clericis homicidis qui non debent ministrare, de usurariis, de sis, scurrilatoribus, de monachis, de aetate qua possint parentes contradicere religioni filiorum, et qua non possint, de viduis, et virginibus velatis, de abbtractari, de spoliatis revestiendis, de accusatione, et quo ordine, et a ququomodo et quot, et in quo negotio testificari debeant vel non, de induciis, quo tempore et quanto tempore dandae, de subterfugientibus, quanto tempore et qua ratione exspectari debeant. De judicibus quales debeant esse, et quando sentenet de clericis sola infamia sine testibus accusatis, quota manu se debeat purgare,
Abbreviated transcription (Latin):
epm̃n. ⁊ cyrulũ. ⁊ policroniũ ierosolimitanos epõs: ⁊ ioħem quẽ caritaᷤᷤ
ur̃a crisosthomũ uocat: ⁊ flauianũ a sinodo depositos: apłica sedes in
pristinũ honorẽ restituit. Si gͥ qui a donatistis ⁊ bonoso ordinati: ⁊
ã liminib orthodaxe eccłiȩ a sinodo plenarie sequestrati. ab alia
si nodo recipiunt᷑ ⁊ in cathalogo sac̃dotũ hñr. ne eccłia diminiiti¬
onẽ ł diuisionẽ patiatur. qͣntomag̃ orthodoxȩ fidĩ uiros: ⁊ ĩma

Expanded text:
episcopum, et Cyrillum, et Polycronium Hierosolymitanos, et Joannem, quae charitas episcopum, et Cyrillum, et Polycronium Hierosolymitanos, et Joannem, quae charitas vestra Chrysostomum vocat, et Flavianum, a synodo depositos apostolica sedes in pristinum honorem restituit. Si igitur qui a Donatistis et Bonoso ordinati, et a liminibus orthodoxae Ecclesiae a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipiuntur, et in catalogo sacerdotum habentur, ne Ecclesia diminutionem vel divisionem patiatur; quanto magis ortho
Abbreviated transcription (Latin):
tulo dic̃. qm̃ frequent̃ siue ex necessitate. siue alio quolibet mͦ tͣusg̃di
est: inconu̾̃tibilia mancant scõꝵ patrũ decreta. ⁊ scissimus papa leo
in cod sp̃u precip̃ dicens. E necessitas ñ est: nullo mͦ uiolentur sc̃oꝵ
patrũ ꝯstituta. U uͦ necessitas fuerit: ad utilitatẽ excłiȩ qͥ potestatẽ
ht̃ ea dispenset. Ex necessitute enĩ fit mutatio legis. Et felpo papa.
Contẽplari oportet. ꝙ uͥ occurrit necessitas. sepe ꝯstitutiõe patrũ
tͣnsgredim᷑. & cartaginensis sinodꝰ. xͦx uͦ. capitulo dic̃. Precipimꝰ ut
elerici rursus inȩccłiam recipiant᷑. qͣnuis pͥmũ insinodo depositi fue
scandala in ȩccłia pullulent. Nonsolũ aut̃ ꝓheresi depositis apłica
sedes paci eccłiasticȩ studens. adiutorũ manũ porrexit: s ⁊ ortodoxi
sac̃dotib ⁊ patriarchis ad eã ꝯfugientibꝰ. sicut ⁊ nc̃ pħ fecit usitata
miseratione subueñ. N ostis enĩ quod magnũ anastasiũ alexandrinũ

Expanded text:
m frequenter sive ex necessitate, sive alio quolibet modo transgredi ssitas non est, inconvertibilia maneant sanctorum Patrum decreta. Et sanctissimus papa Leo in eodem spiritu praecepit dicens: Ubi necessitas non est, nullo modo violentur sanctorum Patrum statuta. Ubi vero necessitas fuerit, ad utilitatem Ecclesiae qui potestatem habet, ea dispenset. Ex necessitate enim fit mutatio legis. Et Felix papa: Contemplari oportet, quod ubi occurrit necessitas, saepe constitutiones Patrum transgredimur. Et Carthaginensis synodus XXXV capitulo dicit: Praecipimus ut clerici rursus in Ecclesiam recipiantur, quamvis primum in synodo depositi fuerscandala in Ecclesia pullulent. Non solum autem pro haeresi depositis apostolica sedes haec paci ecclesiasticae studens, adjutorii manum porrexit; sed et orthodoxis sacerdotibus et patriarchis ad eam confugientibus, sicut et nunc Photio fecit, usitata miseratione subvenit. Nostis enim quod magnum Athanasium Alexandrinum
Abbreviated transcription (Latin):
gibus insertȩ sunt. q̃ iudiciũ sangumis ⁊tineant. ñ ad hec insercȩ sunt:
ut eccliasticus uidex ꝑeas aliquẽ debeat ⁊ dẽpnare. s ut ex eis assertionẽ
canonicoꝵ faciat decretoꝵ. Hinc attendens qͣnta penitentia puniendũ
sit facinꝰ ulud. uł flagitiũ ꝙ uidicant iudicos scłi: morte. ł mẽbroꝵ mu¬
tilatione multandũ. Hanc enĩ roẽm romani pontisico inassertione de¬
qͣq parte sͥ necessarium quȩrere debeat. Paima pars istiꝰ uibͥ¬

Expanded text:
gibus insertae sunt, quae judicium sanguinis contineant, non ad hoc insertae sunt, gibus insertae sunt, quae judicium sanguinis contineant, non ad hoc insertae sunt, ut ecclesiasticus judex per eas aliquem debeat condemnare; sed ut ex eis assertionem canonicorum faciat decretorum. Hinc attendens quanta poenitentia puniendum sit facinus illud vel flagitium, quod judicant judices saeculi, morte vel membrorum mutilatione multandum. Hanc enim rationem Romani pontifices in assertione dequaque parte sibi necessarium quaerere debeat. DIVI IVONIS
Abbreviated transcription (Latin):
ostituit. uł cognoscens decreuit. uł edicto p̃cepit. legẽ cẽ constat. hȩ st̾ q̃
ostitutiones appellant᷑. Planeex his quȩdã sunt. q̃ ꝑsonales appellant᷑.
q̃nec ad exempłũ trahunt᷑. qm̃ nec hoc pͥnceps uiat. nã quod alicui ob
m̾̃ta indulsit. ł si cui penã ir rogauit. ł si cui sine exẽplo subuenit: ꝑso¬
nam ñ tͣnsgredit᷑. Possemus de huiꝰmõi plurimas roẽs. płima exempla
colligẽ. s prudenti lectorr ⁊ ci qͥ nouit plura de paucis intellig̾e: de¬
bent p̃dicta pauca suffic̾ẽ. Quod tñ iam monunmꝰ. tm̃ monemꝰ ũ si qͥs
ꝙ legerit de sanctionib siue dispensationib ȩccliasticis: ad caritatem
q̃⁊ plenitudo legis reserat. ñ errabit. nec peccabit. ⁊ qñ aliqua ꝓbabil
põc a sũmo rigore declinabit. caritas excusabit. si tñ nicħ cont᷑ eugli¬
um. ncħ cont᷑ apłos usurpauerit. Si quȩ uͦ sententiȩ de forensib le¬

Expanded text:
stituit, vel cognoscens decrevit, vel edicto praecepit, legem esse constat; hae sunt quae constitutiones appellantur. Plane ex his quaedam sunt personales, quae non ad exemplum trahuntur, quod non hoc princeps vult. Nam quod alicui ob merita indulsit, vel si cui poenam irrogavit, vel si cui sine exemplo subvenit, personam non transgreditur. Possemus de hujusmodi plurimas rationes, plurima exempla colligere, sed prudenti lectori, et ei qui novit de paucis plurima intelligere, debent praedicta sufficere. Quod tamen jam monuimus, iterum monemus, ut si quis quod legerit de sanctionibus sive dispensationibus ecclesiasticis, ad charitatem, quae est plenitudo legis, referat, non errabit, non peccabit; et quando aliqua probabili ratione a summo rigore declinabit, charitas excusabit; si tamen nihil contra Evangelium, nihil contra apostolos usurpaverit. Si quae vero sententiae de forensibus le
Abbreviated transcription (Latin):
nullꝰ qui ẽet in dero extͣnearũ ꝯsortiũ hrec mulierũ. s earũ tantũ quȩ
omnẽ suspicionẽ exclud̾ent. bs papa oreg̾ hunc rigorẽ ita modificaũ
clericis angloꝵ: ut si eẽnt extra sacros ordines ꝯstituti. qui se ꝯtinẽ nõ
possent: uxores sortirentur: ⁊ stipendia sua foris acciꝑent. intelligens
leuiorẽ eẽ casum. si ruentes ꝯiugali uiculo exciꝑentur: quã si uago
concubitu int̾minatȩ libidinis uoragine absorberent᷑. Sic aliȩ dispen¬
sationes salubri deliberatiõe admissȩ. cessante necessitate debent ⁊ ip¬
se cessare. nec ÷ ꝓlege habendũ. ꝙ aut utilitas suasit: aut necessitas im¬

Expanded text:
erum; sed earum tantum quae omnem suspicionem excluderent, beatus papa Gregorius hunc rigorem ita modificavit clericis Anglorum, ut si qui essent extra sacros ordines constituti, qui se continere non possent, uxores sortirentur, et stipendia sua foris acciperent, intelligens leviorem esse casum, si ruentes conjugali vinculo exciperentur, quam si vago concubitu interminatae libidinis voragine absorberentur. Sic aliae dispensationes salubri deliberatione admissae, cessante necessitate, debent et ipsae cessare; nec est pro lege habendum quod aut utilitas suasit, aut necessitas im
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ arescit. s uita arboris ꝑmanebit. Est eni ⁊ tale inserendi genꝰ. u nui¬
lo p̃ciso ramo qui intus ẽ: ille qui foris ⁊ inseratur. ñ tñ nullo. s leuissimo
arboris uiln̾e. Ita gͦ usti cũ ad radicem catholicã ueniunt. nec eis qͣus
post erroris sui penitentiã honor elericat᷑ aut ep̃atus aufert᷑: fit quid̃ aliꝗd
tanꝗͣ in cortice arboris matris. contͣ integritatẽ seu̾itatis. Uerũtam̃ qͥa
lescente insitoꝵ pace ramoꝵ: caritas cooꝑit muititudinẽ pecc̃oꝵ. De¬

Expanded text:
quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nulquidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis. uerum tamen, quia usis coalescente insitorum pace ramorum caritas cooperit multitudinem pecc
Abbreviated transcription (Latin):
decretis scõꝵ patrũ mueniatur adu̾sũ. Uñ ⁊ aus̃ in epła ad bonefaciũ.
In eius mõĩ causis uͥ ꝑ graues dissensionũ scissuras ñ huius aut illiꝰ ho¬
minis ⁊ ꝑiculũ. s populoꝵ strages iacent: detrabendũ ⁊ aliꝗd seu̾ita¬
ti. ut maiorib malis sanandis caritas sincera subuenat. Idẽ in eadem¬
adu̾sus hereticos. Si inqͥunt oportet. ut nos extͣ ȩccłiam fuisse penite
at. ut salui ẽẽ possimꝰ. quomͦ pꝰistam pęnitentiã ap̃uos clerici ł ⁊̃ ep̃i
qͥ in tanta morte p̃cisionis iacent. ut isto quodã uuln̾e̾ matris catho¬
licȩ reuiuiscant. Cũ enĩ prȩcisus ramꝰ inserit᷑. fit aliud uulnꝰ in arbo¬
re. quo posst recipi ut unuat: qͥ sine uita radicis ꝑibat S cũ receptꝰ
recipienti coaluerit: ⁊ uugor ꝯsequitur ⁊ fructus. Si aut̃ ñ coaluerit: ille¬

Expanded text:
decretis sanctorum Patrum inveniatur adversum. » Unde Augustindecretis sanctorum Patrum inveniatur adversum. » Unde Augustinin huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribadversus haereticos. « Si inquiunt, opoat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici uel etiliter doleant, qui in tanta morte praecisionis jacent, ut isto quodam vulnere matris catholicae reviviscant. Cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud vulnus in arbore, quo possit recipi ut vivat, qui sine vita radicis peribat. Sed cum receptus recipienti coaluerit, et vigor consequitur, et fructus; si aut
Abbreviated transcription (Latin):
muita ꝓtempoꝵ necessitate tolerant. multa ꝓ ꝑsonarũ utilitate:
ut strage popłoꝵ uitanda dispensant. Aulta ⁊̃ a scĩs patrib imminuta
scripturarũ testimoniis ⁊ ꝓbant᷑. sicut sc̃ȩ romanȩ ȩccłis sõs pontisex leo:
neophitos ad sũmũ sacerdotiũ ꝑmisit ascendẽ. quos paulꝰ publica p̃di¬
catione ab eod officio studuit remouere. Sicut ⁊̃ arrianos postꝗͣ ꝯuersi
fuert̃: legimus in sins officiĩs susceptos fuisse. Iñ etiã prȩtaxatꝰ leo pa
pa. de stabilitate ñ mutandoꝵ. ⁊ discretione tẽꝑandoꝵ: ita scribit rustico
ep̃o narbonensi. Sic̃ quȩdã st̃ quȩ nulla possunt rõe ꝯuelli. ita multa
sunt q̃ aut ꝓnecessitate tẽpoꝵ. aut ꝓ ꝯsideratione etatũ oportet tẽꝑa¬
ri. illa semꝑ ꝯsideratione seruata: ut in his quȩ dubia fuerint aut obs¬
cura: id nouerimus sequendũ. ꝙ nec prȩceptis eugłicis contͣriũ. nec

Expanded text:
multa pro temporum necessitate tolerant, multa pro personarum utilitate, multa pro temporum necessitate tolerant, multa pro personarum utilitate, vel strage populorum vitanda dispensant. Multa etiam a sanctis Patribus imminuta Scripturarum testimoniis comprobantur. Sicut sanctae Romanae Ecclesiae sanctus pontifex Leo neophytos ad summum sacerdotium permisit ascendere, quos Paulus publica praedicatione ab eodem officio studuit removere . Sicut etiam Arianos, postquam conversi fuerunt, legimus in suis officiis fuisse susceptos. Inde etiam praetaxatus papa Leo de stssunt ratione mutari, ita multa sunt quae aut pro necessitate temporum, aut pro consideratione aetatum oportet temperari, illa semper consideratione servata, ut in his quae dubia fuerint, aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis sit contrarium, nec
Abbreviated transcription (Latin):
in aĩam meã. ꝙ parcens uobis ultͣ ñ ueni chorinthum. Scd̾m carnẽ
qͦ dispositionẽ suam se mitcasse ñ putabat. qm̃ qui scd̾m carnẽ cogi.¬
tat tunc ñ implet ꝙ disponit. qñ in ꝑsonis maiorib diffeit. aut certe
lucris aut apparatib uincit. Sp̃uat aut̃ tunc dispositũ ñ implet.
ꝑ asẏam destinatũ: ne quisꝗͣ ad fidem ueniens. crtũcisioni legis hr̃e¬
faciem quod simulationi quoꝵdã udeoꝵ consensisset. qͥ cirũ cisionem
saluti putabant ẽẽ necessariã. tam̃ necessitati tp̃ris cedens. timotheũ lis¬
tris curcũcidit. ut scandalũ iuideoꝵ ibi ꝯmorantiũ deuitaret. ostendens
actu: ꝙ alibi de se testatur. Factus sũ udeis tanꝗͣ ud̃s. ut iudeos lucri¬
facerem. Q dixisse intelligendus ÷ ñ astu mentientis. s affectu cõpati¬
entis. cuiq ita cupiens subuenite: quẽ admodũ sibi subueniri uoluis¬
ulta ꝗꝙ pͥncipes ȩccłiarũ pro tenore canonũ districtiꝰ iudicant.

Expanded text:
 veni Corinthum. Secundum carnem quoque dispositionem suam se mutasse non putabat, quoniam qui secundum carnem cogitat, tunc non implet quod disponit, quando personis majoribus defert, aut certe lucris, aut apparatibus vincitur. Spiritualis autem tunc dispositum non implet, per Asiam destinatum, ne quisquam ad fidem veniens, circumcisioni legis haberefaciem , quod simulationi quorumdam Judaeorum consensisset, qui circumcisionem saluti putabant esse necessariam, tamen necessitati temporis cedens, Timotheum Lystris circumcidit, ut scandalum Judaeorum ibi commorantium devitaret, ostendens actu quod alibi de se testatur: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem . Quod dixisse intelligendum est, non astu mentientis, sed affectu compatientis: cuique ita cupiens subvenire, quemadmodum sibi subveniri voluisue principes Ecclesiarum pro tenore canonum districtius judicant,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. fornicatores ⁊ adulteros iudicabit d̃s. & hic gͣdus sicut de admoni-¬
tione diximus nullłi cogit. nͥ eum quise ei primitꝰ alligau̾it. Uoluntariꝰ
enĩ ÷ ñ necessarius. alioquin transgressor ẽẽt quicũq uxorẽ ñ duceret.
Postquã se uͦ alligau̾it. audiat apłm dicentẽ. Alligatuses uxori. noli

Expanded text:
enim: Fornicatores et adulteros judicabit Deus . Et hic gradus, sicut de admonienim: Fornicatores et adulteros judicabit Deus . Et hic gradus, sicut de admonitione diximus, nullum cogit, nisi cum qui se ei primitus alligaverit. Voluntarius enim est, non necessarius. Alioquin transgressor esset, quicunque uxorem non duceret. Postquam vero se alligaverit, audiat Apostolum dicentem: Alligatus es uxori? noli
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑadones laudans qui se castrauerunt ꝓpt̃ regnũ cȩloꝵ subinfert. qui
pot caꝑe capiat. At tam̃ cũ ad ꝑfectionẽ uoto se quis astraycerit.ł gradũ
quẽ nullus absq continentiȩ untute ascendere debet ascendit. iam fit
nec̾m ⁊ pęnale si non teneat᷑. ꝙ ante hanc ascensionẽ fuerat uoluntariũ.
Uñ ⁊ dñs dicit. Nemo nuitens manũ ad aratrũ ⁊ retro aspiciens aptus
ẽ regno d̃i: poterat enĩ ante ascensionẽ ẽe inferior. ñ tam̃ det̾ior. Post
descensionẽ uͦ inferior: ⁊ det̾ior. ħae admonitione. Indulgentia uͦ
qͣntũ nobis uidr̃. quia meliora ñ eligit. remediũ quid ht̃ ñ premiũ.
s ab hoc si quis declinau̾it meretur exitiale iudiciũ. Uerbigrã.scimꝰ
sicut ab apło didicimus humano gñi ꝓpt̃ uitandã fornicationẽ indul¬
tum ẽẽ coniugiũ. cuꝰ uiolator meretur ȩc̃nũ eodẽ apło supplitiũ. dic̃¬

Expanded text:
spadones laudans, qui se castraverunt propter regnum coelorum, subinfert: Qui spadones laudans, qui se castraverunt propter regnum coelorum, subinfert: Qui potest capere, capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se quis astrinxerit, vel gradum, quem nullus absque continentiae virtute ascendere debet, ascenderit, jam sit necessarium et poenale, si non teneatur, quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. Unde et Dominus dicit: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et retro aspiciens, aptus est regno Dei . Poterat enim ante Ascensionem esse inferior, non tamen deterior; post Ascensionem vero infquantum nobis videtur quia meliora non eligit, remedium quidem habet, non praemium; sed ab hoc si quis declinaverit, meretur exitiale judicium. Verbi gratia: Scimus, sicut ab Apostolo didicimus, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium . cujus violator meretur aeternum eodem Apo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc attendens diligens lector intelliget unã cẽ faciem eloquioꝵ sacroꝵ.
cũ cdistincte ꝯsiderabit ꝗd sit admonitio. ꝗd sit p̃ceptũ. ꝗd ꝓhibitio. ꝗd re¬
missio. ⁊ ħ nec se inuicem ꝓpugnare. nec a se inuicẽ distare. s om̃ib sani¬
tatis remedium ꝓsua moderatione dispensare. Sedħ singula ꝗd pondis
hañt. qͥbusue ꝯueniant. q̃ sint remissibilia. q̃ ir remissibilia ⁊ qñ uł quib
de causis sint remittenda paulolatiꝰ distinguendũ: i pͥma quid̃ admoniuo
penã ñ intentat. si qͥs post eã ñeat. s p̃miũ sibi ad quiescentib pollicet᷑.¬
m̃ dñs dic̃ in eugłio.Si uis ẽẽ ꝑfectus uade ⁊ uende om̃ia q̃ habos: ⁊ da
pauꝑibꝰ. ⁊ babebis thesaurũ incelo. Ecce lectio ista eugłica in uolũtate
hõĩs ꝑfectionẽ ponens. ñ cogit. ñ minas intendit. sicit nec illa quȩ

Expanded text:
Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte considerabit, quid sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec nec se invicem impugnare, nec a seipsis distare, sed omnibus sanitatis remedium pro sua moderatione dispensare. Sed haec singula quid ponderis habeant, quibusve conveniant, quae sint remissibilia, quae irremissibilia, et quando, vel quibus de causis sint remittenda, paulo latius est distinguendum. Et prima quidem admonitio poenam non intentat, si quis post eam non eat, sed preamium sibi acquiescentibus pollicetngelio: Si vis esse perfectus, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo . Ecce lectio ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens non cogit, non minas intentat; sicut nec illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
uare ł augere intendit. nec medicus ꝯtͣriꝰ abi ẽẽ uidr̃. cũ pro qͣlitate
uł qͣntitate egritudinis ł egrotantis. nc̃ mordentia. nc̃ mollientia me-¬
dicamina egiotanti apponit. ⁊ nc̃ ferro secat. cui fom̃to subuenire ñ
poterat.⁊ ẽ ꝯu̾so. ei nc̃ subuenit fom̃to quẽ ferro secare ñ audebat. ita
spuales medici. doctores iuidł sõs eccłie. nec ã se nec int̃ se dissentiũt.
cũ illicita ꝓhibent. necessaria iubent. sũma. suadent. uemialia indulgẽt.
cũ scd̾m duriciam cordis delinq̃ntiũ pro correctione eoꝵ uł cautela cȩcõ.¬
rũ scucras penitentiȩ legos ĩponunt. uł cũ scdm deuotionẽ dolentiũ.
⁊ resargere uolentiũ. ꝯsiderata fragilitate uasis qͦd portant indulgẽtiȩ
malagnia suꝑponunt. Nam qͥ indulgent. maiorib morbis amouendis
ꝓuident. ⁊ qui illicita ꝓhibent a morte dec̾rent. qui uͦ necessaria iubent
salutẽ cupiunt ꝯseruare. qui aut̃ sũma suadent salutẽ student augere.

Expanded text:
vare vel augere intendit, nec medicus contrarius sibi videtur, cum pro qualitate vel quantitate aegritudinis 163 vel aegrotantis, nunc mordentia, nunc mollientia aegrotanti medicamina apponit, et nunc ferro secat, cui formento subvenire non poterat; et e converso ei subvenit unguento, quem ferro secare non audebat. Ita spirituales medici, doctores videlicet Ecclesiae sanctae; nec a se, nec inter se dissentiunt, cum illicita prohibent; cum necessaria jubent, summa suadent; venialia indulgent, cum secundum duritiam cordis delinquentium, pro correctione eorum, vel cautela caeterorum severas poenitentiae leges imponunt; vel cum secundum devotionem dolentium et resurgere volentium, considerata fragilitate vasis quod portant indulgentiae malagma superponunt. Nam, qui indulgent, majoribus morbis amovendis provident; et qui illicita prohibent, a morte deterrent: qui vero necessaria jubent, salutem cupiunt conservare; qui autem suadent, salutem student augere.
Abbreviated transcription (Latin):
seu̾itas discipline. Infra. Neq eñ pot̃ ẽẽ salubris a multis correptio.
nͥ cũ ille corripitur: qui ñ ht̃ sociam multitudinẽ. Cũ uͦ idem morbꝰ plu¬
rimos occupau̾it: nicħ aliud bonis restat quã dolor igemitꝰ. ut ꝑillud si¬
gnum ꝙ etechieli scõ reuelatur: ilesi ab illoꝵ euadere mereant᷑ unsta¬
⁊ pł ꝑturbant infirmos bonos: quã corrigant animosos malos. Infra.
obiurgatione ferienda ẽ ⁊ maxime si occasionẽ atq oportunitatẽ p̃bu¬
erit aliqͦd flagellũ desuꝑ dñi: quo eos appareat ꝓ sus mĩtis uapłare.

Expanded text:
e fit a multis. Neque enim potest esse salubris a multis correptio, nisi cum ille corripitur qui non habet sociam multitudinem. Cum vero idem morbus plurimos occupaverit, nihil aliud bonis restat quam dolor et gemitus, ut per illud signum quod Ezechieli sancto revelatur, illaesi evadere et plus perturbant infirmos bonos, quam corrigant animosos malos. Infra: generali objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper Domini, quo eos appareat pro suis meritis vapulare.
Abbreviated transcription (Latin):
nendam. s ad eã tutius muniendã. Quale ÷ ullud apłi. hereticũ hoĩem
pͦ pͥmã ⁊ sccdam correctionẽ deuita. ñ ꝙ eoꝵ colloquiũ ꝑsesaluti obeẽt. s
ꝙ frequentatũ ex obliquo quoꝵdã simplicitatẽ corrũꝑe posset. ⁊ multa
repꝑies incanonicis institutionib in hunc modũ. Similit immobiles
ꝓhibitiones sunt q̃ adu̾sus uitia loquunt᷑. Qualia st̃. ñ occides. ñ me¬
chaberis ⁊ cet̃a. hȩc st̾ illa minima p̃cepta. dequib dñs dic̃. qr qui ea
solu̾it.⁊ sic docuerit in regno celoꝵ minimus erit Qui uͦ obseruau̾it.
ñ statim regno dĩ aptus erit. qi inchoantia sunt ħ ñ ꝑficientia. St alia
int̾dicta in quib si uit̃dicta ñ fuissent. nec mors oꝑaret᷑. nec salꝰ ꝑicli¬
caretur. s ad h ea sc̃oꝵ patrũ auctoritas reuerenda ita decreuit ut

Expanded text:
uale est illud Apostoli: Haereticum hominem post primam et secundam correptionem devita : non quod eorum colloquium per se saluti obesset; sed quod frequentatum ex obliquo quorumdam simplicitatem corrumpere posset. Et multa reperies in canonicis institutionibus in hunc modum. Similiter immobiles prohibitiones sunt, quae adversus vitia loquuntur; qualia sunt: Non occides; Non moechaberis : et caetera. Haec sunt illa minima praecepta, de quibus Dominus dicit: Quia qui ea solverit, et sic docuerit, in regno coelorum minimus erit . Qui vero observaverit, non statim regno Dei dignus erit, quia inchoantia sunt haec, non perficientia. Sunt alia interdicta, in quibus si interdicta non fuissent, nec mors operaretur, nec salus periclitaretur. Sed ad hoc ea sanctorum Patrum auctoritas reverenda ita decrevit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uenire intendat. Vnde dicit beatus augustinus de disciplina ȩccliasti.¬
ca tractans: habe caritatẽ ⁊ fac quicquid uis. Si corripis: corripe cũ ca¬
ritate. Si parcis: parce cũ caritate. Sed in his adhibenda ÷ summa dili¬
gentia. ⁊ mundandus oculus cordis. qͣtinus in puniendo uł parcendo. sa¬
nandis morbis caritas sincera subueniat.⁊ nemo ibi uenialiũ medicoꝵ

Expanded text:
enire intendat. Unde dicit beatus Augustinus de disciplina ecclesiastica tractans: « Habe charitatem, et fac quidquid vis. Si corripis, corripe cum charitate. Si parcis, parce cum charitate. » Sed in his adhibenda est summa diligentia, et mundandus oculus cordis, quatenus in puniendo, vel parcendo, sanandis morbis charitas sincera subveniat, et nemo ibi venalium medicorum
Abbreviated transcription (Latin):
passionis sue ⁊ peram redlidit ⁊ sacculũ. in se ipso pͥmo dans exẽplũ.
ꝙ m huiꝰmõi traditionib necess itati tꝑris cedendũ ẽ. Similit̃ paulꝰ
cũ ꝑchorinthios se transiturũ ꝓmisiss in macedoniã.⁊ prȩsensisset h
cis minime ꝓfuturũ: mutauit dispositionẽ suã. ñ tam̃ sententiã. Uñ
se ita excusat dicens. Cum gͦ ħ uoluissem nunqͥd ieuitate usussũ. aut
ꝙ cogito scd̾m carnẽ cogito. ut sit ap̃ me ÷ ⁊ non ÷ Non enĩ sentñtiã

Expanded text:
mo dans exemplum, quod in hujusmodi traditionibus necessitati temporis sit cedendum. Similiter Paulus, cum per Corinthios se transiturum promisisset in Macedoniam , et praesensisset hoc eis minime profuturum, 3 mutavit dispositionem suam, non tamen sententiam. Unde se ita excusat dicens: Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? aut quod cogito, secundum carnem cogito ut sit apud me, est, et non? Non enim sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
obseruatis salꝰ adquirit. uł i ꝗb neglectis mors indubitata ꝯ sequitur:
nulia ÷ admittenda dispensatio. s ita sunt omĩa mandata. ł int̃dicta
seruanda: sic̃ sunt et̃na lege sancita. In his uͦ quȩ ꝓpt̃ rigorẽ disciplinȩ¬
ut muemendã salutẽ post̾i̾oꝵ sanxit diligentia. si honesta uł utilis se¬
quatur ꝯpensatio: pot̃ prȩcede auctoritate p̃sidentiũ diligent̃ delib̾a¬
ta dispensatio. Multa enĩ talia in eugłica historia. in actib apłoꝵ. in
gestis ꝯcilioꝵ. ⁊ ꝯtigisse legimus: ⁊ pͦmodũ apłicoꝵ uroꝵ auctoritate¬

Expanded text:
observatis salus acquiritur, vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio, sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta servanda, sicut sunt aeterna lege sancita. In his vero quae propter rigorem disciplinvel muniendam salutem, posteriorum sanxit diligentia, si honesta vel utilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, in Actibus apostolorum, in Gestis conciliorum et contigisse legimus, et postmodum apostolicorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra soluta ert̃ ⁊ incȩlo. S ne forsitan spe honoris ȩccliastici aĩmꝰ
intumescens suꝑbe age̾t penitentiã. seuerissime placuit ũ pꝰactã
penitentiã nemo fiat clericus ł maneat clericꝰ. Quȩ posterioꝵ ñ¬
⁊ suꝑuacua putanda diligentia. qui uͥ saluti nicħ detrahebat᷑ humi¬
litati aliquid addidert̃. quo salꝰ tutiꝰ muniret᷑. Exxꝑti credo aliquoꝵ
ficcas penitentias ꝑaffectas honoꝵ potentias. Cogt̃ enĩ multas
inueniri medicinas multoꝵ exꝑim̃ta maloꝵ. Tale÷ illud in euã
tis. s urare cogentis. Non ꝙ malũ sit in contactib humanis ex¬
qui qualicũq occasione iurat. Nam ⁊ de dño dr̃. iurauit dñs. & apl̃s

Expanded text:
it solutum et in coelis . Sed ne forsitan spe honoris ecclesiastici animus intumesceret, et superbe ageret poenitentiam, severissime placuit ut post actam poenitentiam nemo fiat clericus, vel maneat clericus. Quae posterio superuacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inutis, sed jurare cogentis. Non quod malum sit in contractibqui qualicunque occasione jurat. Nam de Domino dicitur: Juravit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
poliari possit iam nudat᷑. Uñ ⁊ antiquitꝰ decretũ ẽ. Om̃s possessiones ⁊ omĩa
sibi sublata atq fructus cunctos añ litẽ ꝯstitutã p̃ceptor t pͥmas possessori re¬
stituat. Item. Est in antiquis ȩccłiȩ statutis decrecũ. ut qui aliena inuadit. ñ
exeat impunitꝰ s cũ multiplicõe omĩa restituat. Uñ ⁊ i eugłio scriptũ ẽ. Ed̾
si aliquid defraudaui. reddo qͣdruplũ. & in legib scl̃arib cautũ babet᷑. Qͥrẽ

Expanded text:
poliari possit jam nudatus Unde et antiquitus decretum est, ut omnes possessiones, et omnia poliari possit jam nudatus Unde et antiquitus decretum est, ut omnes possessiones, et omnia sibi sublata, atqstituat. Item: Est in antiquis Ecclesiae statutis decretum, ut qui aliena invadit, non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. Unde in Evangelio scriptum est: Quod si aliquem defraudari,
Abbreviated transcription (Latin):
absit quod alienũ ab omib ẽẽ debet fidelib ã sede ꝓpͥa eiectꝰ. aut in deten-¬
tuatur cũ om̃i pͥuilegio sui honoris. ⁊ sua omĩa quȩ insidiis inimicoꝵ suoꝵ ei
ablata fuerint: legib redintegrent᷑. nec ꝯuocari nec iudicari poti̾t: nͥ ipse
ꝓ sua necessitate minime tñ uidicandꝰ aduenire sponte elegĩt. Nullatenus gͦ
a qͦqͣm cogat᷑ añqͣ integerrime omĩa q̃ ꝑ suggestiones inimicoꝵ suoꝵ amise.¬
rat: potestati eius ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur.
rõe Seideireo quosdam suis eẽ reb expoliatos. quosdã uͦ a ꝓpͥa sede depulsos qͦs
sciatis nec adsinodũ ꝯꝓumcialẽ nec ad gn̾alẽ posse ꝯuocari. nec in aliqͦuidicari:
añqͣ cuncta q̃ eis sublata sunt legib potestati eoꝵ redintegrent᷑. Item. Nec ꝯuo¬
cari ad causam. nec iudicari pot̾ exspoliatus ł expulsus. q ñ ÷ pͥuilegiũ quoex¬

Expanded text:
absit, quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus a sede propria ejectus aut in detentuatur, cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerint, legibus redintegrentur, nec convocari aut judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate, minime tamen judicandus advenire sponte elegerit. Nullatenus ergo a quoquam cogatur antequam integerrime omnia quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat, potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur.ratione, idcirco quosdam suis rebus exspoliatos, quosdam vero a propria sede pulsos, quos sciatis nec ad synodum comprovincialem, nec ad generalem posse convocari, nec in aliquo judicari, antequam cuncta quae eis sublata sunt, legibus potestati eorum redintegrentur. Ccari ad causam, nec dijudicari potest expoliatus vel expulsus: qui non est privilegium, quo ex