comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te. industria. ⁊ grauiꝰ infirmitate pec¬
care ꝙͣ ignorancia. grauiꝰ q industria
ꝙͣ infirmitate. Cua aũ iudetur ex igno¬
rantia pꝰcasse. quia sedusta fuit. adam
putauit uer̃ ẽẽ ꝙ diabolus suadebat:
nõ tñ in ħ quĩ nouerit illud dĩ esse
excusari a pcc̃o ꝑ ignorantiam nõ potuit
Ꝙ ignorantia alia excusat. alia non

Expanded text:
dustria. Et gravius infirmitate peccare quam ignorantia, graviusque industria quam infirmitate. Eva autem videtur ex ignorantia peccasse, quia seducta fuit. Adam putavit verum esse quod diabolus suadebat, non tamen in hoc quin noverit illud Dei esse excusari a peccato per ignorantiam non potuit. 9. Quod ignorantia alia
Abbreviated transcription (Latin):
Cepit aliquis credere diem udicii. Si cep̃
credere cepit ⁊ timere. Sed qui adhuc tumnz
caritas nõ timeret. ꝑfcã enĩ caritas facerz
ĩmo hẽret qͣr desideraret. ut transeat ini¬
quitas ⁊ ueniat regnũ. dĩ. Gͦ timor nõ est
incaritate. s in qua cantate: Non in ĩcho¬
ata. In qua ergo: In perfcã. Perfcã inquit
caritas foras mittit timorẽ. gͦ incipiat ti
caritas hĩtare: pellit᷑ timor qui ei prepa¬
rauit socum. Quantũ enĩ illa crescit: ille
decresfit. ⁊ qͣntũ illa fit detĩor: timor pel¬
litꝰ fdoras maiorcantas minor timor mĩor
caritas maior timor. Si aũ nullus est timor
nõ est qua intret cartas. sicut uidemꝰ per
setam introduci linũ. qñ aliquid suit᷑ se¬
ta pͥus intrat. nisi exeat nõ succed̾ linũ.
gic timor primo occupat mentem ñ autẽ
ibi remanet timor. qr id̾o intͣuit ut intro¬
duceret cantatẽ
Qd̃ uidetur predictis

Expanded text:
epit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhucaritas, non timeret; perfecta enim charitas faceret imo haberet quasi desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei; ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in inchoata. In qua ergo? In perfecta, perfecta ergo charitas foras mittit timorem; ergo incipiat timcharitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras; major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus est timor, non est qua intret charitas, sicut videmus per setam introduci linum quando aliquid suitur; seta prius intrat, et nisi exeat non succedit linum. Sic timor primo occupat mentem; non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. 7. Quod videtur praedictis
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigari oportet. utrum
pater sit sapiens. sapĩa qͣm genuit.
que tm̃ filius est. ꝗ uidetura simli
posse ꝓbari. Si enĩ pater diligit amo¬
re qui ab ip̃s ꝓcedit tur nõ ⁊ sapĩae
intlligentia qͣm genuit. sapit uel
intll̾igit: Hanc qõnem urgere uidr

Expanded text:
investigari oportet utrum Pater sapiens sit Sapientia quam genuit, quae tantum Filius est. Quod videtur a simili posse probari. Si enim Pater diligit amore qui ab ipso procedit, cur non et Sapientia vel Intelligentia quam ipse genuit, sapit, vel intelligit? Hanc quaestionem urgere videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩam ubi qr᷑ utrum ita sit pater
sapĩe ⁊ uirtutis sue ut hac sapien¬
tia sapiens sit qͣm genuit. ⁊ hac uir¬
tute ponẽs qͣm genuit. s absit ut iͣ
sit quia si hoc est ibi ẽe ꝗ saꝑe: nõ ꝑ
pater. Alioquĩ nõ ipsa ab illo. s ille
ab ipsa est. Si enĩ sapĩa quam genu¬
it causa est illi ut sapiens sit: nõ ut
sit. ip̃a illi cã est. qd̃ fieri nõ potest
nisi gignendo eum. aut faciendo. s
nec genitricem nec conditricẽ prĩs
ullo modo quisꝗͣ dixerit sapiãm.
Quid enĩ est iusaniꝰ: Eͦ pr̃ ipsa sapĩa
est. qua sapiens est. filius u̾o̾ dicit᷑
sapĩa prĩs. ⁊ uirtus pñs. nõ quia pr
ꝑ eum sit sapiens ł potens. s quia
filius sapĩa ⁊ uirtus est. de pr̃e sapĩa
⁊ uirtute. Ex hiis patet ꝙ pater ñ
est sapiens sapĩa genita. s de ipso
sapĩa ingenita
Utr̃ filius sit sapiens

Expanded text:
itur utrum ita sit Pater Sapientiae et Virtutis suae, ut hac Sapientia sapiens sit quam genuit, et hac Virtute potens quam genuit. Sed absit ut ita sit, quia si hoc est ibi esse quod sapere,  sapiens dicitur Pater; alioquin non ipsa ab illo, sed ille ab ipsa est. Si enim Sapientia quam genuit causa est illi ut sapiens sit, etiam ut sit ipsa illi causa est; quod fieri non potest, nisi gignendo eum aut faciendo; sed nec genitricem, nec conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; quid enim est insanius? Ergo Pater ipsa Sapientia est qua sapiens est. Filius vero dicitur Sapientia Patris et Virtus Patris; non quia Pater per eum sit sapiens vel potens, sed quia Filius Sapientia et Virtus est de Patre Sapientia et Virtute. Ex his ergo patet quod Pater non est sapiens Sapientia genita, sed seipso Sapientia ingenita. 4. Utrum Filius sit sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
iberum nõ arbitrium est facultaᷤ
rõnis ⁊ uoluntatis qͣbonũ eli¬
gitur gr̃a assistente. uł malũ eadẽ desi¬
stente. ⁊ dr lib̾um arbitrium ad uolũtatẽ
que ad utr̃lib⁊ flesti pot̾. Arbitriũ uͦ qͣnt̃
ad rõnem. tiuiꝰ est facultas ł potentia illa
cuiꝰ ⁊̃ est discernere int̾ bonũ ⁊ malũ. et a¬
liqñ quidem discretõnẽ hñs boni ⁊ mali
qd̾ malum est eligit. aliqñ uo̾ qd̾ bonũ
ẽ. sed qd̾ bonũ est nisi gr̃a adsuta nõ eli¬
gio malum uͦ ꝑ se eligit. Est enĩ in aniã
rõnali uoluntas naturalis. qua natura¬
liter ułt bonũ licet tenuit̾. ⁊ exilit̾ nisi
gr̃a iuuet. que adueniens uiuat eam ⁊¬
erigit ut efficacit̾ uelit bonũ. ꝑ se aũ
potest uelle malum efficacit̾. Illa gͦ rõ
triũ nuncupatur. qd̾ bruta anĩalia
nõ hñt. quia rõne carent. hñt tñ sensũ
⁊ appetitũ sensualitatis. De sensuali¬

Expanded text:
iberum verum arbitrium est facultas rationis et voluntatis, qua bonum eligitur gratia assistente, vel malum eadem desistente. Et dicitur liberum, quantum ad voluntatem, quae ad utrumlibet flecti potest. Arbitrium vero, quantum ad rationem, cujus est facultas vel potentia illa, cujus etiam est discernere inter bonum et malum, et aliquando quidem discretionem habens boni et mali, quod malum est eligit, aliquando vero quod bonum est. Sed quod bonum est nisi gratia adjuta non eligit, malum vero per se eligit. Est enim in anima rationali voluntas naturalis, qua naturaliter vult bonum, licet tenuiter et exiliter, nisi gracia iuvet; que adveniens eam iuvat et erigit, ut efficaciter velit bonum; per se autem potest velle malum efficaciter. Illa igiturtrium nuncupatur, quod bruta animalia non habent, quia racione carent. Habent tamen sensum et appetitum sensualitatis. Ex qu
Abbreviated transcription (Latin):
queri anualeat duci in cõiugiũ
prius polluit ad ulterio. Item. Relatũ ẽ¬
aurib scõrũ sacerdotũ. quandã alt̾ius u
est. Tale gͦ conubiũ ꝓhibemus ⁊ anathema¬
trramus. hiis aliis q auctoritatib uetãt᷑¬
in cõiugiũ copłari qui se prinl adulterio
bium fieri potest cõiugiũ cum qua p̃cessit
alulterium. Idem. Dosse fi̾̾ane liitas nup

Expanded text:
quaeri an valeat duci in conjugium prius polluit adulterio. Item, ex auribus sanctorum sacerdotum, quemdam alterius uxest. Tale igitur connubium prohibemus et anathematizamus. in conjugium copulari, qui se prius adulterio gium, fieri potest conjugium cum qua praecessit adulterium. Item: Posse fieri sane licitas nu
Abbreviated transcription (Latin):
est illud hõnsion qd̾ in niceno conci¬
lio adu̾sus hereticos arrianos a ca¬
tholicis pr̃ĩb uitatis auctoritate fir¬
matũ ẽ ꝗ postea in concilio arminẽn.
pp̃ nouitatem u̾bi minꝰ ꝗͣ potuit in¬
tellestam. qͣm tñ fides antiqͣ pepere¬
rat. multis paucoꝵ fraude deceptis.
heretica impietas sub heretico imꝑ¬
atore.  constantino. labefactare
temptauit. s post nõ longum tẽpꝰ
lib̾tate fid̾i catholice p̃ualente. postꝗͣ
sion illud catholice fidi sanitate lon¬
ge late q defensum est.⁊ diffusum
ego ⁊ pater unũ sumusͦ Non gͦ int̾
ꝓphanas uocum nouitates hoc ui¬
tandum est
.de noib que translati

Expanded text:
est illud homousion, quod in concilio Nicaeno adversus haereticos Arianos a catholicis Patribus Veritatis auctoritate firmatum est. Quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum quam tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postqua homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque distensum est et diffusum. Ego et Pater unum sumus Non ergo inter profanas vocum novitates hoc vitandum est. 10. De nominibus quae translati
Abbreviated transcription (Latin):
tua sacͣm̃ta qd̾ continẽt. ut qd̾ nũc sp̃s geri¬
mus: rer̃ u̾tate capiamus. Rer̃ u̾itatem
ita sp̃ualit̾ sumamꝰ. Uel petit sacerdos ut
manifesta uisione sic̃ in eẽntia diuinitatis
est qñq capiatur. Constat gͥ a bonis ⁊ a ma¬
lis. sumi corpꝰ xp̃i. s a bonis ad salm. a mal
ad ꝑniciem

Expanded text:
tua sacramenta quod continent, ut quod nunc specie gerimus, rerum veritate capiamus. Rerum veritatem ita spiritualiter sumamus. Vel petit sacerdos ut manifesta visione, sicut in essentia divinitatis est, quandoque accipiatur. Constat ergo a bonis et a malis sumi corpus Christi; sed a bonis ad salutem, a malis ad perniciem
Abbreviated transcription (Latin):
cd̃m hos duos modos sumendi. ĩ¬
telligentia quorũdam u̾boꝵ am¬
bigue dcõꝵ distinguenda est. Ait enim
m̃ti. Malus uo sacram̃tũ ⁊ ñ remm: Sacͣ¬
utramq xp̃i carnẽ accipit. malus uͦ tm̃ sa

Expanded text:
dum hos duos modos sumendi, intelligentia quorumdam verborum ambigue dictorum distinguenda est. Ait enim amenti, malus vero sacramentum, et non rem. Sacrutramque Christi carnem accipit; malus vero ta
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ⁊ exterioꝵ dolorib adeo afficient᷑ et
turbabuntur. ut ab illis ad cogitandũ
aliquid de do. uyx ⁊ raro.ł nũꝙͣ mentẽ re¬
uocent. ut qui nimio pond̾e p̃munt᷑. ad eo
stupescunt ⁊ turbant᷑ ut interĩ in aliã
cogitatõm nõ extendant. s illuc impetꝰ tẽ¬
dit cogitatõis uͥ sentit᷑ uis doloris. S in hͣc¬

Expanded text:
orum et exteriorum doloribus adeo afficientur et orum et exteriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vel nunquam mentem revocent. Ut qui nimio premuntur pondere, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
q tõ pcc̃ores penitꝰ etũt exͣ dm̃. Quid est
penitꝰ enĩ ẽẽ extra dm̃. nisi ẽẽ in sũma ceti¬
tate: Si quid̃ deus hĩtat lucem maccessi¬
bilem. hec aũ tenebre h iam incipiunt
in peccante. cum ab interiori luce dĩ seclu¬
ditur. s nõ penitꝰ dum in hac uita est. Et¬
ce qr̃ pcc̃or ibi d̾r pati exteriores tenebͣs
⁊ nõ hic. qr ibi secludetur penitꝰ a luce dĩ
qd̃ nõ hͥ. sed quomodo intelligenda est
illa seclusio: an qrñ uidebunt dm̃ per
spẽm  sed nec aliquis hic uidet dm̃ per
spẽm. an ꝑ dissimlitudinẽ qͣm facit pc̃c
int̾ dm̃ ⁊ hominẽ. sed ⁊ h multi ꝑ grauia
pcc̃a elongant᷑ a dõ. an qr dm̃ odiunt ita
ut ueluit eũ nõ ẽẽ : sed ⁊ h multi d̃m ode¬
runt. de quib scriptũ est. suꝑbia eorũ qͥ¬
gatõ illa ͤ Sane exteriores tenebre intelli¬
gi possunt quedam malignitas odii ⁊ uo¬
luntatis que tc̃ exerret in mentib repbo¬
rũ. ⁊ quedam obluuo dĩ qr torm̃toꝵ inti¬

Expanded text:
. Quid est enim penitus esse extra Deum, nisi esse in summa caecitate, siquidem habitat Deus lucem inaccessibilem? Hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Ecce quare ibi peccator dicitur pati exteriores tenebras, et non hic, quia ibi secludetur penitus a luce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda est illa seclusio? An quia non videbunt Deum per speciem? sed nec aliquis videt hic Deum per speciem. An per dissimilitudinem quam facit peccatum inter Deum et hominem? sed et hic multi per gravia peccata elongantur a Deo. An quia Deum odiunt, ita ut velint Deum non esse? sed et hic multi Deum oderunt; de quibus scriptum est, psal. gatio? Sane exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormentorum interi
Abbreviated transcription (Latin):
res ⁊ ꝓfundissimas tenebras repbos ꝑpes¬
simos pꝰ udiciũ dͭ aũs. opponens de illo
diute qui in inferno positus eleuans ocloᷤ
uid̾ abbraham. ⁊ in sinueiꝰ latar̃. cuiꝰ cõꝑatõe
coastus est confiti mala sua. usq ad eo ut ⁊¬
bunt cui confiteant᷑ De ⁊¬

Expanded text:
res et profundissimas tenebras reprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham, et in sinu ejus Lazarum, cujus comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut bunt, cui confiteantur.
Abbreviated transcription (Latin):
genitos copulan ꝓhibet. scribẽs
regĩno ep̃o. post susceptum filiũ de fonte
ł filiam spũalem qui ex compr̃e. ł cõnare
fuu̾nt nati mr̃monio uingi nõ possũt
Ilud ⁊̃ notand̾ est. ꝙ in triburiensi con¬
cilio legitue. si quis sue spũalis cõmt̃s
filiam fortuitu. ⁊ ita contingente rer̃ ca
bio honeste oꝑam det
Si qͥs duce̾ pos¬
olet ⁊̃ sit dua cõmatres alta̾m pꝰ alta̾

Expanded text:
genitos copulari prohibet, scribens Regino episcopo: Post susceptum filium de fonte vel filiam spiritualem, qui ex compatre vel ex commatre fuerint nati, matrimonio jungi non possunt. Illud etiam notandum est, quod in Tiburiensi concilio legitur, ibid.: Si quis suae spiritualis commatris filiam fortuito et ita contingente rerum cabio honeste operam det. 7. Si quis ducere possit duas commatres unam post alt
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia non adhibet᷑ ad sig̃cand̾
aliquid. Cumq hiis intendit
theologorum specłatõ studiosa.
atq modesta: diuinam scriptu-¬
ram. formam p̃scriptam. in doc¬
trina tenere adu̾tet. De hiis ergo
nobis aditum ad res cliuinas
aliquatenus intelligendas dõ
duce aꝑire uolentib. disserend
est. ⁊ primũ de reb. postea desig¬
nis dicemus.
De rebus cõmimiter

Expanded text:
est, quia non adhibetur ad significandum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus. 2. De rebus communiter
Abbreviated transcription (Latin):
ac noue legis continẽtiam. dili¬
genti indagine cẽ. atq etiam cõ-¬
sid̾antib nob̃ p̃uia dei gr̃a ĩno¬
tuit. sacre pagine trastatũ. cir¬
ca res ⁊ signa: p̃cipue uersari. St
enim egregius doctor aũb̃. ait
in libro de doctrina xp̃iana: Oĩs
doctrina ł rerum est. b signorũ.
S res etiam per signa discunt᷑.
ꝓpͥe autẽ hic res appellant᷑: q̃
nõ ad significand̃ aliquid adhi¬
bentur. Signa uõ quoꝵ usus ẽ
in sig̃cando. Corum aũ aliqͣsunt.
quoꝵ omĩs usus est in sig̃cando.
nõ in iustificando .i. quib nõ u¬
timur. nisi aliquid sig̃candi gr̃a
ut aliqͣ sacramenta legalia. Alia
que nõ solum sig̃cant. s confer̃t
qd intꝰ adiuuet. sicut eungłica
sacramenta Ex quo aꝑte intelłr:
que hic appellent᷑ signa. res ille
iudł. que ad sig̃cand̃ aliquid:
a dhibent᷑. Om̃e gͥ signũ: etiã
res aliqua est. Qd̾ .i. nulla res
est. ut in eodem ag̃ ait: omnĩo nic̃
est. Non aũ econu̾so: oĩs res sigñ

Expanded text:
novae legis continentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doct. christ., omnis doctrina vel rerum est vel signorum; sed res etiam per signa discuntur. Proprie autem hic res appellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum
Abbreviated transcription (Latin):
quam sequens cubpa cõmacłat. sic intelli¬
gend̾ est. Inanis est .s. carens fructu. illius
penitentie qͣm sequens culpa nõ inquinat
illiꝰ enĩ fructus est uitatõ gehenne. ⁊ adep¬
tiogłe. Mortificatur enĩ illa penitẽtia. ⁊
alia ante acta bona ꝑ sequens ꝑcc̃m ut ñ

Expanded text:
quam sequens culpa coinquinat, sic intelliquam sequens culpa coinquinat, sic intelligendum est: Inanis est, scilicet carens fructu illius poenitentiae quam sequens culpa inquinat. Illius enim fructus est vitatio gehennae, et adeptio gloriae. Mortificantur enim illa poenitentia et alia antea
Abbreviated transcription (Latin):
da. In meluis est enĩ uita mutanda ⁊ ꝑ
d̃s. nõ ad ħ emendꝰ quodam medo. ut ea
semꝑliceat impune cõmitt̾e. Nemini
enĩ dedre lauxam̃tũ peccandi ⁊ si mise¬
rando deleat cõmissa pct̃a si nõ satista¬
ctõ congrua negligatur. Item pius ppͣ.
Nicħ ꝓdest honuĩ ieuinare ⁊ orare. ⁊ alia
religionis opera agere. nisi mens ab ini¬
quitate reuocetur. Quigꝰ a mał sic mẽ¬
tem renocao ut cõmissa plangat. ⁊ plã¬
genda cõmitt̾e nõ uelit. nec satiffacere
negligat: u̾e penitet. nec idõ nõ est ue¬
ra penitentia. qr forte post ñ de ꝓposito. s
casu ł infirmitate peceabit. Itłe aũ irri¬
sor est ⁊ nõ penitens. qui sic cõmissa plã¬
git ut plangenda uolũtate ł opere com¬
mittere nõ desinat. Ille ⁊̃ qui post lacͥmaᷤᷤ
repetit que fleuit: lauatur ad tempꝰ sed
ficiens ad salm qi est momentanea. nõ ꝑ¬
seu̾ans. Item illud. Inanis est penitẽtia

Expanded text:
da. In melius quippe est vita mutanda, et per da. In melius quippe est vita mutanda, et per Deus, non ad hoc emendus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, etsi miserando deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua negligatur. Item Pius papa: Nihil prodest homini jejunare et orare, et alia religionis opera agere, nisi mens ab iniquitate revocetur. Qui ergo a malis sic mentem revocat, ut commissa plangat, et plangenda committere non velit, nec satisfacere negligit, vere poenitet. Nec ideo non est vera poenitentia, quia forte post non de proposito, sed casu, vel infirmitate, peccabit. Ille autem irrisor est et non poenitens, qui sic commissa plangit, ut plangenda voluntate vel opere committere non desinat. Ille etiam qui post lacrymas repetit quae flevit, lavatur ad tempus, ficiens ad salutem, quia est momentanea, non perseverans. Item illud: Inanis est poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
tiam agerent: iterandam postea nõ putarẽt
qr sic̃ unũ bap̃a. ita est una penitentia. huis
aliis ꝙ plurib utuntur in assertõe sue opi¬
ertori. Imbutos enĩ uiciis aĩos exuere atq e¬
sane potest diffimriita. Penitentia est uirtꝰ
d gr̃a qua cõmissa mala cũ em̃datõnis ꝓpo¬
sito plangimus. ⁊ odimus. ⁊ plangenda
ulterꝰ cõmnt̾e nolumꝰ. q sic penitentia u̾a
est in aĩo dolere ⁊ odire uicia. Unde illa u̾¬
ba p̃missa. Penit̾e ẽ añ asta deflere. ⁊ flẽ¬
da nõ cõmit. reste sic accipi possũt. ut nõ
ad liu̾sa tp̃ra. s ad idem referant᷑. ut .s. tẽ
pore quo flet cõmissa mala. nõ cõmutat
uoluntate ł opere flenda. Qd̾ innuit᷑ ex u̾¬
b̾ cõsequentib. Nam qui sic alia deplorat
⁊ c̃ huic aũs ait. Cauend̾ est ne quis exi aͣs
stimet nefanda illa crimina qualia qui
agunt regnũ dĩ nõ possidebũt. cotidie ꝑ¬
petranda. ⁊ elemosinis cotidie redimẽ¬

Expanded text:
to agerent, iterandum postea non putarent; quia sicut unum Baptisma, ita est una Poenitentia. His aliisque pluribus utuntur in assertionem suae opierrori. Imbutos enim vitiis animos exuere atque esane ita definiri potest: Poenitentia est virtus vel gratia qua commissa mala cum emendationis proposito plangimus et odimus, et plangenda ulterius committere nolumus, quia poenitentia vera, est in animo dolere, et odire vitia. Unde illa verba praemissada non committere; recte sic accipi possunt, ut non ad diversa tempora, sed ad idem referantur: ut scilicet tempore quo deflet commissa mala, non committat voluntate vel opere flenda, quod innuitur ex verbis consequentibus, nam qui sic alia deplorat, etc. Hinc Aug. ait: Cavendum est ne quis exisstimet nefanda illa crimina, qualia qui agunt, regnum Dei non possidebunt, quotidie perpetranda, et eleemosynis quotidie redimen
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ formã serui accepit. utr̃q deus. utr̃q
homo. s utr̃q deus pp̃ accipientẽ dm̃
⁊ utr̃q homo põ acceptum hominẽ. ⁊ il¬
lud qd̾ idem ait inli de bono ꝑseu̾antie.
Qui fides est. in eo u̾am naturam huma A¬
nam credit. suscipiente deo u̾bo. ita sub¬
limatam. ut qui suscepit. ⁊ quod suscep̃
una eẽt intrinitate ꝑsona assũptõe illa
ineffabilit̾ faciente. ꝑsone uniꝰ in deo et
homĩe u̾itate: Si autẽ qui suscepit. ꝙ qd̃
suscepit una est ꝑͣ. gͦ natura humana cũ
dcã fore tradunt. ut utr̃q̃ dicatur eẽ xͦ¬
subsistit. Ita ꝙs̃ susceptum cum suscipiẽ
est sociatum. in unitate ꝑsone. ita ꝙ uni¬

Expanded text:
Deus, utrumque homo. Sed utrumque Deus propter accipientem Deum, et utrumque homo propter acceptum hominem. Et illud quod idem ait in lib. de Bono perseverantiae: Qui fidelis est, in eo veram naturam humanam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una est persona, ergo natura humana cum dicta fore tradunt, ut utrumque dicatur esubsistit. Ita etiam susceptum cum suscipientest sociatum in unitate personae, id est, i
Abbreviated transcription (Latin):
est diligenter ex quo tis¬
sensu accipiend̾ sit ꝙ supͣ dixit illa
tria .s. memoriam. intelligentiam. ⁊¬
uoluntatẽ esse unũ unam mẽtẽ.
unam essentiã. qd̾ utiq non uidet᷑¬
Mens. i .i. sp̃s racõnał. essentia est spi¬
ritualis ⁊ incorporea. Illa uͦ tria nͣ aileᷤ
pprietates seu uires sunt ip̃ius m̃tis
⁊a seiuicẽ differunt. quia memori¬
a nõ est intelligentia. P uoluntas. net¬

Expanded text:
est diligenter ex quo sensu accipiendum sit quod supra dixit, illa tria, scilicet memoriam, intelligentiam, voluntatem esse unum, unam mentem, unam essentiam, quod utique non est spiritus rationalis, essentia est spiritualis et incorporea; illa vero tria naturales proprietates seu vires sunt ipsius mentis, et a se invicem differunt, quia memoria non est intelligentia, voluntas s
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Capiunt᷑ .i. ⁊ a singłis singła:
⁊ a singłis oĩa. Mlemini .n. me hr̃e me¬
moriam ⁊ intelligentiam ⁊ uolũ¬
tatẽ. ⁊ intelligo me intelligere. et
uesie. atq meminisse. ⁊ uolo me
uelle ⁊ meminisse ⁊ intelligere. hic
otamq qͦmͦ tota illa tria memo

Expanded text:
singulis singula, et a singulis omnia. Memini enim me habere memoriam, et intelligentiam, et voluntatem; et intelligo me intelligere, et velle, atque meminisse; et volo me velle, et meminisse, et intelligere. 9. Quomodo tota illa tria memo
Abbreviated transcription (Latin):
etur quod supͣ dc̃m est: nõ enĩ nõ
potuit gignere. s nõ oportuit: .a. potu¬
it. s nõ oportuit: non est nob̃ ꝑspicuũ
aꝑire quomͦ hoc sit u̾um. ⁊ id̾o sub silẽ¬
tio potius ess p̃tereundũ nisi me suꝑ ħ a
liquid loqui cogeret instantia q̃ renti
m. Hic aperitur ex quo sensu sint ac

Expanded text:
tur quod supra dictum est: Non enim non potuit gignere, sed non oportuit, quasi potuit, sed non oportuit? Non est nobis perspicuum aperire quomodo sit hoc verum, et ideo sub silentio potius esset praetereundum, nisi me super hoc aliquid loqui cogeret instantia quaerentium. 5. Hic aperitur ex quo sensu rec
Abbreviated transcription (Latin):
ta patrum. que diu̾sa sunt. Alie namq
fuerunt legitime ante legem. alie sub lege.
alie sub tp̃i gr̃e. Item in primitiua eccł̃ia
quedam erant legitime que modo nõ sũt.
Harum u̾o que modo legitime st̃ . ł illegi¬
tine. quedam sunt plene legitime. que¬
dam oĩo illegitime. quedam medie. ꝑle¬
ne legitime sunt. quib nõ obuiat uotũ
cõtinentie. ł ordo sacer. ł cognatõ. ł dispar
uotũ ꝑ cognatõm ꝑ disꝑem cultum. Nle¬
dii uõ .s. nec plene legitimi. nec oĩo illegiti¬
mi ꝑ frigiditatem. b̃ conditõm: Si enĩ tales
iungũt᷑ ignoranter. cõmanere possunt. qͥ¬
b accidentib causis. ⁊ eisdem deficientib
liuidi. De frigidis separandis.

Expanded text:
ta Patrum, quae diversa sunt. Aliae namque fuerunt legitimae ante legem, aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non sunt. Earum vero quae modo legitimae sunt vel illegitimae, quaedam sunt plene legitimae, quaedam omnino illegitimae, quaedam mediae. Plene legitimae sunt, quibus non obviat votum contine cognationem, per disparem cultum. Mediae vero sunt, nec plene legitimae, nec omnino illegitimae, per frigiditatem, per conditionem. Si enim tales junguntur ignoranter, commanere possunt quibusdam accedentibus causis, et iisdem deficientibus i. 2. De frigidis separandis.
Abbreviated transcription (Latin):
it lib̾tas arbitrii prima ꝙͣ scd̃a
⁊ tercia multo maior ꝙͣ scd̾a ł prima
prima enĩ lib̾tas arbitrii fuit. in qͣ
poterat petcare ⁊ nõ p̾care. ultima uͦ
erit. in qua poterit nõ pꝰcare. ⁊ nõ po¬
terit p̾care: Media u̾o in qͣ pot̃ peccare
⁊ nõ potest nõ pecrare añ repatõnẽ enã¬

Expanded text:
it libertas arbitrii prima quam secunda, et tertia multo major quam secunda vel prima. Prima enim libertas arbitrii fuit in qua poterat peccare. Ultima vero erit in qua poterit non peccare, et non poterit peccare. Media vero, in qua potest peccare, et non potest non peccare; ante repa
Abbreviated transcription (Latin):
dicit as ꝗͣ asserendo. unde ⁊ huic o¬
punomi opponens. conseq̃nter subdit
S quare discernebant᷑ illia ceteris ut
deus istis que ad ip̃os ꝑtinerẽt nõ re¬
uelaret. aliis u̾o reuelaret. cum ñ pͥus
sit ip̃e ultor ꝗͣ aliquis pcc̃or  Non enim
dampnat ip̃e innocentes. hic uidetur
innuere ꝗ nec peccaturis futurũ malũ
nec ꝑmansuris futur̃ bonũ reuelauĩt.
Idõ nec illi qui ceciderunt unꝗͣ nec illi
qui ꝑstiterunt usq ad cõsũmatõnẽ
bĩ fuerunt. quia bĩ nõ poterant ẽẽ si
de bĩtudĩe certi nõ erant.⁊ si dampna¬
AStionis incertierant. Unde ãs in eodem
Dicere inquit de anglis ꝗ in suogn̾e bĩ
ẽẽ possunt. dãpnatõnis ł salutis inceta
quibz nec spes essz ꝗ mutandi essent ĩ
melius: nunia p̃sũptõ est. Qũo enĩ bĩ
ẽẽ possunt quib est incerra sua bĩtudo:
Sũmã colligit p̃dcorũ confirmans amnes

Expanded text:
inus quam asserendo. Unde et huic opinioni opponens consequenter subdit: Sed quare discernebantur illi a caeteris, ut Deus istis quae ad ipsos pertinerent non revelaret, aliis vero revelaret, cum non prius sit ipse ultor quam aliquis peccator? non enim damnat ipse innocentes. Hic videtur innuere quod nec peccaturis futurum malum, nec permansuris futurum bonum revelaverit. Ideoque nec illi qui ceciderunt unquam, nec illi qui perstiterunt usque ad consummationem beati fuerunt; quia beati non poterant esse si de beatitudine certi non erant, vel si damnationis incerti erant. Unde Aug. in eodem: Dicere, inquit, de angelis quod in suo genere beati esse possent, damnationis vel salutis incerti, quibus nec spes esset quod mutandi essent in melius, nimia praesumptio est. Quomodo enim beati esse possunt quibus est incerta sua beatitudo? 3. Summa
Abbreviated transcription (Latin):
orig̃ uiorib criminib intũgio᷑ att. Si nos aliqͣcul
ꝑa mortał inueni̾t. que ñ in cumĩe mortali ł
in blasphemia fidei s in sermonis. ł in moꝵ ui¬
cio consistat. ħ culpa semꝑ reꝑari potest. nõ¬

Expanded text:
ravioribus criminibus injungitravioribus criminibus injungitpa morari venit, quae non est in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel morum vitio consistat, haec culpa semper potest
Abbreviated transcription (Latin):
art. Reperiũtur ⁊c̃. ⁊ sicut unũ bap̃a. ita et
una penitẽna. nõ scđm generalem. s sccł̃m speci-¬
alem mors ecclie de sollẽpmi pemitentia dem in
telligitur. que apud quosdam semel celebrata
nõ iteratur. Item illud aliud ambꝵ. Penitẽ
prioris aufert. et usum cõseq̃ntis amittit. de
sollẽpni intelligit᷑. Sollẽpnis uͦ penitentia
ut ambiꝵ in eodem ait est. que fit ȩxtra eccliã
in manifesto in cin̾e ⁊ cilicio. que ꝓ grauiorib
horrendis q ac manifestis delictis tm̃ impont᷑
⁊ illa nõ est iteranda ꝓ reu̾entia satram̃ti ⁊ ne
illiꝰ humilime penitentie semel in ecclia conce¬
datur. ne medicina uilis. ł minꝰ utił eẽt egro¬
tis. que tanto magis salubris est: qͣnto minꝰ
cõtẽptibił fu̾it. Quid tñ audeat dõ dr̃e. qrͣ huic
homini qui post penitẽtiam pͥmã rursus se la¬
queis inquitatis obstringit. ad huc itm̃ ꝑcisͦ
Orgenes qͦ de hac sollẽpni penitẽtia. q̃ pro gͣ¬

Expanded text:
r: Reperiuntur, etc.; et: Sicut unum Baptisma, ita et una Poenitentia; non secundum generalem, sed secundum specialem morem Ecclesiae de solemni poenitentia dictum telligitur, quae apud quosdam semel celebrata non iteratur. Item illud aliud Ambrosii, de Poprioris aufert, et usum sequentis amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis vel minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini qui post poenitentiam primam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Origenes quoque de hac solemni poenitentia, quae pro g
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c gͦ est sacerdos. idemq hostia
⁊ p̃ciũ nr̃e reconciliatõnis. qui se
in ara crucis. ñ diabolo s d̾o trinitati
obtulit ꝓ oĩb. qͣntũ ad p̃cii sufficien¬
tiam. s ꝓ elestis tm̃. qͣntũ ad efficienti¬
am. qr p̃destinatis tm̃ sałm effecit. de
quo ⁊ legit᷑ ꝙ sit traditꝰ a pr̃e. ⁊ ꝙ se ip¬
sum tradid̃. ⁊ ꝙ uidas eum tradid̃ et
uidei Ip̃e se tradid̃ qr sponte ad passi¬
onẽ accessit. ⁊ pater eum tradid̃. quia
uolũtate prĩs. ĩmo tonus trinitatis
passus ẽ. Iudas tradid̃ ꝓdendo ⁊ iu¬

Expanded text:
go est sacerdos, idemque et hostia pretium nostrae reconciliationis; qui se in ara crucis non diabolo, sed Trinitati obtulit pro omnibus, quantum ad pretii sufficientiam; sed pro electis tantum quantum ad efficaciam, quia praedestinatis tantum salutem effecit. De quo et legitur quod sit traditus a Patre, et quod seipsum tradidit, et quod Judas eum tradidit, et Judaei. Ipse se tradidit, quia sponte ad passionem accessit; et Pater eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit prodendo, et Ju
Abbreviated transcription (Latin):
mala fuit intentio. Diu̾sa fuerunt iͥ
qñ uniũt in fcõ illo. prẽm. filiũ uidã
iudeum ⁊ aliqñ disiungũt. Respitiẽ¬
tes .n. ad passionem. unũ opꝰ illoꝵ di¬
cunt.: attendentes intẽtiones ⁊ astus
feã diu̾sa discernũt Unde aũo. stt̃a est inqͥo al
traditõ a pr̃e. fcã est traditõ a filio. ftã est tͣ¬
int̾ eos: quia ħ fecit p̃r ⁊ filius in caritate.
iudas uͦ in ꝓditõne. Uidetis qr nõ quid fa¬
ciat hõ. s qua uoluntate considerand̃ est.
In eodem fcõ inuenimꝰ dm quo uidam. Deũ
benedicimꝰ uidam detestam᷑. quia deus co¬
gitauit salm nr̃am uidas cogitauit p̃ci¬
um quo uendidit dñm filiꝰ p̃ciũ qd̃ ded̃
ꝓ nob̾. Diu̾sa gͦ intentõ diu̾sa fcã facit. cũ
tamẽ sit una res ex diu̾sis. Occe unam rẽi
dicit ibi fuisse. ⁊ diu̾sa fcã quia ibi una
suit passio. s diu̾si astus. ⁊ astus quidẽ iu¬
de. ⁊ iudõrum mali quib operati sunt xͥ
passionem que bonũ est. ⁊ opus dei est.

Expanded text:
mala fuit intentio. Diversa fuerunt ibiquando uniunt in facto illo Patrem, Filium, Judam, Judaeum, aliquando disjungunt. Respicientes enim ad passionem, unum opus illorum dicunt; attendentes intentiones et actus, facta diversa discernunt. Unde August.: Facta est, inquit, traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est trin charitate, Judas vero in proditione. Videtis quia non quid faciat homo, sed qua voluntate, considerandum est. In eodem facto invenimus Deum, quo Judam; Deum benedicimus, Judam detestamur, quia Deus cogitavit salutem nostram. Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum, Filius, pretium quod dedit pro nobis. Diversa ergo intentio diversa facit, cum tamen sit una res ex diversis. Ecce unam rem dicit ibi fuisse, et diversa facta, quia una ibi fuit passio, sed diversi actus. Et actus quidem Judae ac Judaeorum mali, quibus operati sunt Christi passionem, quae bonum est et opus Dei est.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad maiorẽ uen̾i̾nt eratem ex munere
sortiant᷑ usum. nisi per lib̾mar. usum mu
est nõ ex defectu gr̃e. ꝙ mali fiunt. qui ex dĩ
munere ualentes hr̃e usum bonũ. per lib̾m
.ar: renuerunt.⁊ usum pͣuũ elegerunt. Q¬

Expanded text:
cum ad majorem venerint aetatem, ex munere cum ad majorem venerint aetatem, ex munere sortiantur usum, nisi per liberum arbitriumest, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes habere usum bonum, per liberum arbitrium renuerunt, et usum pravum elegerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
queri. si ꝑuuł in bap̃o datur gr̃a
qua cum tempꝰ hũerint utendi lib̾o ar. possĩt
cipiunt. sacram̃tum nõ ambigit᷑ quĩ gra¬
ciam operantem ⁊ cooꝑantẽ ꝑceperiit. que ĩ
uacuũ eis cedit. si per lib̾m ar. post mortałr
scõ. ⁊ ip̃m a se fugare. De ꝑuub uero qui ñdũ
rõne utunt᷑ questio est an in bap̃o receꝑunt
grãm qua ad maiorẽ uenientes etatem. pos¬
sint uelle ⁊ oꝑaribonũ. uid̃r ꝙ nõ receꝑint
qr gr̃a illa cautas est ⁊ fides. que uolu̾tatẽ
preparat ⁊ adiuuat. Sed quis dyxĩt eos ac¬
cepisse fidem ⁊ caritatem: Si uͦ grãm ñ rece¬
perũt qua bene operar possint cum fuerint
adulti. Nongͦ sufficit eis in ħ statu gr̃a in
bap̃odata. nec per illam possunt modo boni
ẽẽ. nisi alia addat᷑. que si nõ additur nõ est ex
eoꝵ culpa qr iustificati st̃ a pcc̃o. Quidam
putant grãm oꝑantẽ. ⁊ cooperantẽ cunctis
ꝑuul in bap̃o dari in munere nõ in usu. ut

Expanded text:
quaeri si parvulis in Baptismo datur gratia qua, cum tempus habuerint utendi libero arbitrio, pcipiunt sacramentum non ambigitur quin gratiam operantem et cooperantem perceperint; quae in vacuum eis ceditet ipsum a se fugare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur, quaestio est an in Baptismo receperint gratiam, qua ad majorem venientes aetatem possint velle et operari bonum. Videtur quod non receperint, quia gratia illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et cooperantem cunctis parvulis in Baptismo dari in munere, non in usu, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quid appelletur ordo. Deinde u¬
tr̃ ab ipsa creatõne fui̾t distinctio il¬
lorũ ordinũ. Ordo angłoꝵ d̾r multi¬
tudo çelestiũ spũũ qui int̾ se in aliqͦ
mun̾e gre simulant ᷑. sicut et in n᷑a¬
lium donoꝵ mun̾e conueniũt. Ut
u̾bi grã Seraphin dñr qui p̃ aliis ardẽt
succendens. Cherubin qui p̃ aliis in¬
uocant᷑ ut b̃s oc̾. ait qui tanta dnu̾ta¬
tis grã replentur: ut in eis sedeat d̾s.
cipatus dñr. quisͥ subiͦtis que sunt
agenda disponũt. eisq ad explenda
diuina mysteria principant᷑. potesta¬
tes noĩant᷑ hii qui hoc cet̾is potẽcius
insus ordine acrepũt ur u̾tutes aduse
eis subiecte. eorum refrenent᷑ potestate. ne
homines tẽptare tm̃ ualeant. qͣntũ desi¬
derant . Uirtutes uocant᷑ illi per quos sig¬
na ⁊ miracła frequent̾ fiunt. archangłi
qui maiora nũciant. angłi qui minora

Expanded text:
quid appelletur ordo; deinde utrum ab ipsa creatione fuerit distinctio illorum ordinum. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in naturalium datorum munere conveniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent ns vel succendens; cherubin, qui pvocantur, ut Gregorius ait, qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis sedeat Deus, cipatus dicuntur, qui sibi subiectis, que sunt agenda, disponunt eisque ad explenda divina misteria principantur. Potestates nominantur hii, qui hoc ceteris potencius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adverse eis subiecthomines tantum tentare valeant, quantum desiderant: virtutes vocantur illi per quos signa et miracula frequenter fiunt: archangeli qui majora nuntiant: angeli, qui minora
Abbreviated transcription (Latin):
conciliamuĩ deo. Penitentiamagis. genua figis
⁊ rides. subsannans patientiam dei Si penitẽ¬
tiam agis: penitet te. si nõ penitet te: nõ pe
nitens es. Sigͦ penitet te. cur facis que male
fecisti: Si fecisse penitet noli facere. si adhuo
facis: certe nõ espenitens. Item. innocentius
scd̃s. Ammonemꝰ frẽs nr̃os. ne fli̾s penicentiis
laicoꝵ. animas decipi. ⁊ in infernũ ꝑtrahi pa¬
tiantur. fłam aũt penitẽtiam ẽẽ constat. cum
sp̃tis plurib de uno solo penitẽtia agit᷑. ł cũ
sic agitur de uno: ut nõ discedatur ab alio.
Reperit de uera penitencra ut addat

Expanded text:
osturam? poenitentiam agis, genua figis, osturam? poenitentiam agis, genua figis, et rides et subsannas patientiam Dei? Si poenitens es, poenitet te; si non ppoenitens. Si ergo poenitet, cur facis quae male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere; si adhuc facis, certe non es poenitens. Item Innocentius II: Admonemus fratres nostros, ne falsis poenitentiis laicorum animas decipi, et in infernum pertrahi patiantur. Falsam autem poenitentiam esse constat, cum, spretis pluribus, de uno solo poenitentia agitur; vel cum sic agitur de uno, ut non discedatur ab alio. 7. Repetit de vera poenitentia, ut addat
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. demonia ꝑficere potuit .ui. expulsis. Expu¬
lit autẽ . uii. ut omĩa crimĩa simul eicienda do¬
ceret. Legionem uͦ demonũ ab alio eiciens: nul¬
lum reliquit de om̃ib. qui lib̾atũ possideret.
ostendens ꝙ si ⁊̃ pcc̃a sint mille. oportet de oĩb
penitere. Nunquid aliquẽ sa nauit dominꝰ
quẽ ñ omĩo lib̾auit : Totum enĩ hoĩem sanaũ
in salb̾o. qr ⁊ corpus ab omĩ infirmitate. et
oportere simul dolere de omĩ crimĩe. Scio enĩ
dñm inimnicũ omĩ criminoso. Quomꝰ gͦ qui
crimẽ reseruat. de alio reciperit ueniam: Sñ
amore dĩ consequeret᷑ ueniam sine quo ne¬
mo unꝙͥ inuenit gãm. hostis enũdĩ est. aũ¬
G offend ꝑseu̾anter. Quedam impieras infideli¬
it oportet ut abluat. saltem lacriis mẽtis
S satis durꝰ est auiꝰ mentis dolorẽ ocłi non
declarant. S scĩat se tulpabiliter dur̃ qui
deflet dampna tpr̃is ł mortẽ amiti. ⁊ dolorẽ
pc̃c̃i nõ ostendit in lacrimis. Quem gͦ penitet

Expanded text:
i proficere potuit sex expulsis; expulsit autem septem, ut omnia crimina simul ejicienda doceret. Legionem vero daemonum ab alio ejiciens, nullum reliquit de omnibus, qui liberatum possideret; ostendens quod etsi peccata sint mille, oportet de omnibus poenitere. Nunquam aliquem sanavit Dominus, quem non omnino liberavit. Totum enim hominem sanavit in sabbato, quia et corpus ab omni infirmitate, et poenitentem oportere simul dolere de omni crimine. Scio enim Dominum inimicum omni criminoso. Quomodo ergo qui crimen reservat, de alio recipiet veniam? sine amore Dei consequeretur veniam, sine quo nemo unquam invenit gratiam. Hostis enim Dei est, dum offendit perseveranter. Quaedam enim impietas infideliptismi contraxit, oportet ut abluat, saltem lacrymis mentis; sed satis durus est, cujus mentis dolorem oculi non declarant. Sed sciat se culpabiliter durum, qui deflet damna temporis, vel mortem amici, et dolorem peccati non ostendit in lacrymis. Quem ergo poenitet,
Abbreviated transcription (Latin):
atis arbitror ilł ẽẽ responsum. qui as¬
serunt de uno crimĩe penitẽtiam agi
i ueniam p̃stari. alio in delestatõe retento .ł ꝑ
cõfessionẽ nõ exposito. Qui ñ modo p̃missis au¬
ctoritatib cõfutantur. s ⁊ subditis. ait enĩ

Expanded text:
atis arbitror illis esse responsum, qui asserunt de uno crimine poenitentiam agi, et veniam praestari, alio in dilectione retento, vel per confessionem non exposito; qui non modo praemissis auctoritatibus confutantur, sed etiam subditis. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut eorũ inquisitõib satiffacientes
mãsuetos pleniꝰ instruamꝰ ⁊ illi si ne¬
quiu̾int iniũre qd̃ querunt. de suiᷤ
mentib potius ꝙͣ de ipsa uitate
ł de nostra dissertõne cõquerant᷑.
roponamꝰ¬

Expanded text:
ut eorum inquisitionibus satisfacientes, mansuetos plenius instruamus, et illi si nequiverint invenire quod quaerunt, de suis mentibus potius quam de ipsa veritate, vel de nostra dissertione conquerantur. Proponam
Abbreviated transcription (Latin):
ench̾. Bone apparebant uoluntates pio AG̃¬
pati uolebat. ꝓ annũcianda fide xp̃i
⁊ ad eum potiꝰ pertinebant qui nolebãt
qd̃ uolebat. ꝗͣ illi per quos uolentes fa¬
ctum est ꝗ uolebat. quia id ip̃m mala

Expanded text:
 bonae apparebant voluntates piopati volebat pro annuntianda fide Christi, et ad eum potius pertinebant qui nolebant quod volebat, quam illi per quos volentes factum est quod volebat; quia idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
qui deus est ⁊ hõ. Ituus gͦ passionẽ credẽ¬
tiu pie mentes uoluerunt ⁊ optauer̃t
fieri sicut futuram credebant. passiones
bona uoluntate. si rectos nob̃ ꝓponamꝰ
fines. Ciu enĩ placuit pauli passio eo fi¬
ne quia p̃miũ eius ꝑ hoc auctum ⁊ ꝑatũ
cernebat. bonam udetur hũisse uolũ¬
tatem que uoluntati eius congruebat.
que cupiebat dissolui ⁊ ẽẽ cum xp̃o. Qͥ

Expanded text:
qui Deus est et homo. Illius ergo passionem credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant; passionem bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli passio eo fine, quia praemium ejus per hoc auctum et paratum cernebat, bonam videtur habuisse voluntatem, quae voluntati ejus congruebat, quia cupiebat dissolvi et esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
i u̾o qrͣ utrum eodem mͦ sentiend̾
sit de passionib ⁊ martiriis scõꝵ
dm̃s aliqͣmẽe differentiam inter passi¬
onẽ capitis ac membroꝵ xp̃i namq pa¬
ssio cã est nr̃e salutis. qud̃ nõ est passio
alicuiꝰ scĩ. silliꝰ enĩ passione redempti
sumꝰ nisi xp̃i ꝓfuerunt quidẽ nõ mͦ eis
qui pasi suit. uerum ⁊ aiis ficelib

Expanded text:
itur utrum eodem modo sentiendum sit de passionibus et martyriis sanctorum, dicimus aliquam esse differentiam inter passionem capitis et membrorum. Christi namque passio causa est nostrae salutis, quod non est passio alicujus sancti. Nullius enim passione redempti sumus nisi Christi. Profuerunt quidem non modo eis qui passi sunt, ver
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ uoluntate carnẽ ueram. aꝑte
nosscis euidem sͥ in his u̾b̾ contͣdicere.
nisi uarias dcorũ discerneret causas.
ex quib intlligentia dcõrum assum̃da.
est. Si enĩ discernatur intlligentie cau¬
sa p̃dcõrum u̾borũ nicħ occurt cõtra¬

Expanded text:
quomodo voluntate carnem veram. Aperte noscis eumdem sibi in his verbis contradicere, nisi varias dictorum discerneret causas; ex quibus intelligentia verborum assumenda est. Si enim discernatur intelligentiae causa praedictorum verborum, nihil occurrit contra
Abbreviated transcription (Latin):
eͣꝵ rari. ⁊ mestus ẽẽ. ut u̾itatẽ inquit ꝓbaret
assũptihominis. uere cõtristatꝰ est. s non
passio eius dominat᷑ aĩo. ũm ꝓpassio est.
Ondeait. ceprt contristari. Aliud enĩ ẽ cõ¬
tristari aliud incipere contͥstari. Qd̃ est a¬
liter contͥstatur quis ꝑ propassionẽ. alit̾
ꝑ passionẽ. Idõq scm hano distinstõm

Expanded text:
ristari et moestus esse: Ut veritatem, inquit, probaret assumpti hominis, vere contristatus est, sed non passio ejus dominatur animo, verum propassio est. Unde ait: Coepit contristari. Aliud est enim contristari, aliud incipere contristari; quod est: Aliter contristatur quis per propassionem, aliter per passionem. Ideoque secundum hanc distinctionem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aũ in sacris litteris aliqͣ adu̾sa di¬
u̾sitas ẽẽ putetur: har̃ austorita¬
tum u̾ba in hũc modũ accipienda diñs.
ut nõ u̾itatem timoris ꝙ tristicie. ẜ ꝓpassi¬
onẽ. s timoris ⁊ trsticie necessitatẽ ⁊ passio¬
nẽ a xp̃o remouisse intelligant᷑. hũit enĩ
xp̃c uer timorẽ ⁊ tristiciam in natura homĩs.
S nõ sicut nos qui sumus mẽbra eiꝰ. Nos. n
⁊ passionem. S in xp̃o nõ. nisi sccłm ꝓpassi¬
onem Sic̃ .n. inpcc̃ĩs gradus quidam notã

Expanded text:
e autem in sacris Litteris aliqua adversa diversitas esse putetur, harum auctoritatum verba in hunc modum accipienda dicimus, ut non veritatem timoris et tristitiae vel propassionem, sed timoris et tristitiae necessitatem et passionem a Christo removisse intelligatur. Habuit enim Christus verum timorem et tristitiam in natura hominis; sed non sicut nos, qui sumus membra ejus. Nos enet passionem, sed in Christo nonnisi secundum propassionem. Sicut enim in peccatis gradus q
Abbreviated transcription (Latin):
Su̾e timuisse. Btristatum ẽẽ ⁊ ĩncõtinenti
ueram tͥsticiam hũisse. his u̾bis infirmos
in se p̃signans dominꝰ ait. Pater si fł̾ potest
transeat a me calix iste. Non enĩ uere time
bat dñs pati tercia die resurrecturꝰ. cum
araeret paulus dissolui ⁊ ẽẽ cum xͦ. iste
gaudet coronandus. ⁊ cristis est dñs coro¬
naturꝰ: Ecce hic uidetur tristiciam ce ti¬
morẽ a xp̃o remouere. Continuo autẽ sub¬
uĩxit. S tristiciam sic assũpsit quomodo
carnem suit . n. tristis ut euͣngłiũ dicit.¬
Si enĩ nõ nõ tristis fuit. cum enuangłium
ducasse nõ manducauit. ⁊ ita nich sañ
relinquit᷑. ut dicatur ẽs quia corpꝰ non

Expanded text:
e timuisse vel tristatum esse, et incontinenti veram tristitiam habuisse. His verbis infirmos in se praesignans Dominus ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Non enim vebat Dominus pati, tertia die resurrecturus, et cum arderet Paulus dissolvi et esse cum Christo, iste gaudet coronandus, naturus? Ecce hic videtur tristitiam et timorem a Christo removere. Continuo autem subjunxit: Sed tristitiam sic assumpsit quomodo carnem. Fuit enSi enim tristis non fuit, cum Evangelium ducasse , non manducavit. Et ita nihil sanum relinquitur, ut etiam dicatur quia corpus non
Abbreviated transcription (Latin):
serpens nõ rõali aĩa. s spũ diabolico po¬
ssit sapientissimꝰ dici. Non gͦ mirũ si
diabolus spũ sud impletus. serpentẽ
sicut uates implebat sapientissim ũ red¬
diderat oĩum bestiar̃. quẽ tamẽ ad tẽptã¬
dum nõ elegit diabolus. s per qd̃ anĩal
pentem. ꝑ quẽ tẽptaret elegit. s cum de¬
ciꝑe cuꝑet. nõ potuit nisi per qd̃ animal
posse ꝑmissus est. Nocendi enĩ uoluntas:
inẽ cuiq a se. s potestas a dõ. Sic aũ loq̃¬
batur diabolus per serpentem ignorãtẽ :
sicut ꝑ merguminos ł phanaticos loqrͣ.
Serpente enũ uelut organo est usus. mo¬
uens n᷑am eiꝰ ad exprim̃dos sonor u̾boꝵ
⁊ signa quib suam monstraret uolũta¬
tẽ. Serpens gͦ nec u̾ba intlligebat: nec
balaam. s hoc diabolicum. illud antẽ¬
angłicum fuit. Boni enĩ ⁊ mali angłi
simłr oꝑant᷑ NHic queri solet q̃r mu¬
lier nõ orruit serpentẽ. qr cum nonit cre¬

Expanded text:
serpens non rationali anima, sed spiritu diabolico poserpens non rationali anima, sed spiritu diabolico possit sapientissimus dici. Non ergo mirum si diabolus spiritu suo implens serpentem, sicut vates implebat, sapientissimum reddiderat omnium bestiarum; quem tamen ad tentandum non elegit diabolus, sed per quod animal pentem per quem tentaret elegerit, sed cum decipere cuperet, non potuit, nisi per quod animal posse permissus est. Nocendi enim voluntas inest cuique a se, sed potestas a Deo. Sic autem loquebatur diabolus per serpentem ignorantem, sicut per energumenos vel fanaticos loquitur. Serpente enim velut organo est usus, movens naturam ejus ad exprimendum sonos verborum et signa, quibus suam monstraret voluntatem. Serpens ergo nec verba intelligebat, nec Balaam; sed hoc diabolicum, illud angelicum fuit, boni enim et mali angeli similiter operantur. Hic quaeri solet quare mulier non horruit serpentem. Quia cum noverit cre