comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiciatio ꝓpeccatis nr̃is. Ecce
exultat animus: cũ aduocati
nr̃i potentiã audiuimꝰ. S exul¬
tationem nrãm iterũ remordeat
timor: quia ipse qͥ nob̾ ad uocatꝰ ẽ.
dr̃ iuistus. Nos enĩ causas inius¬
titiȩ habemꝰ : iustus uͦ aduoca¬
tus. in iustas causas nullomͦ sus¬
cipit. nec uerba dare ꝓ iniusti
quid agamiꝰ. Mala quis fecimꝰ:
⁊ deseramꝰ & accusemus. Scrip¬
tum ẽ. Iustus in pͥncipio: accu¬
sator ẽ. sui. Qui libet et enĩ pec¬
cator conu̾sus in fletib imus¬
tus eẽ. inchoat: cũ ceꝑit accu¬
sare quod fecit. Cur enĩ iustus
ñ sit: qui contra suã in iustitiã
iam ꝑlacrimas seuit: Iustus
gͥ aduocatus nr̃. uistos nos de¬
fendit in uidicio: qe nos met ip¬
sos ⁊ cognoscimus ⁊ accusamus
inustos. Nongͦ infletib ñ in
actib nr̃is. s in aduocati nrͣi
alligatione con fidamus.: qui

Expanded text:
propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus iniustas causas nullo modo suscipit nec verba dare pro iniustitquid agamus: Mala, quae fecimus, et deseramus et accusemus. Scriptum est enim: Iustus in principio accusator est sui. Quilibet etenim peccator conversus in fletibus iam iustus esse inchoat, cum coeperit accusare, quod fecit. Cur enim iustus non sit, qui contra suam iniustitiam iam per lacrimas saevit? Iustus igitur advocatus noster iustos nos defendet in iudicio, quia nosmetipsos et cognoscimus et accusamus iniustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri alligatione confidamus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sius pͣuitatib ẽẽ. potuissent. scõs
uigilantioresq uiros. considant.
moxq siuis pͣuitatib irati accen¬
duntur ut plangant. in flãman¬
tur ad penitentiam. atq ut uela¬
re scõs corpora sua conspiciunt.
ita ipsi quoq lacrimarũ suarũ
alis uelantur. se ipsos eñ mag¬
nis increpationib feriunt. cur
qͥ uirtutes ñ habent. peccata sua
necesse ẽ. ut nos qͥ paruuli adhuc
los ponamus. Imitemur que
millis aspicimus. ut dũ ceꝑimꝰ
ꝑ increm̃ta crescere. possimus
abillo districto examine mala
quȩ fecimus uelare. In assidius
enim fletib incotidiana nr̃a pe¬
nitentia. habemus sacerdotem
incelis qͥ interpellat ꝓ nob̃. Deqͦ

Expanded text:
suis pravitatibus esse potuissent, sanctos suis pravitatibus esse potuissent, sanctos vigilantioresque viros considerant; moxque suis pravitatibus irati, accenduntur ut plangant, et inflammantur ad poenitentiam. Atque ut velare sanctos corpora sua conspiciunt, ita ipsi quoque lacrymarum suarum alis velantur. Seipsos enim magnis increpationibus feriunt; cur qui virtutes non habent peccata sua necesse est ut nos qui parvuli adhuc los ponamus. Imitemur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo districto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia habemus sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
alis uelabat corpꝰ suũ. subiungit:
et altũm similit̾ uelabatur. Txan̾latio¬
nem autẽ septuaguita int̾p̃tum.
aquilȩ. theodotionis. et simmachi.
sollicite ꝑ scrutantes: nichil exhis
uerbis inuenimus. S beati hiero¬
nimi scripturã legentes agnouimꝰ.
qe hanc sententiam. in hebrea ue¬
ricate ita positã. ñ quidem iuxta
rit. Queri et enim potest. cur pꝰquã
dictũ ẽ. unũ qđq uelabat corpus
suũ et statĩ subditur. et altũm si¬
milit̃ uelabatur. Sienĩ diceret
unũ et altũm: loquendi ratio
staret. Post quã uͦ dictum ẽ. unum
quoq om̃s conp̾hendant᷑. S si
et ꝑ fectoꝵ uitã. ⁊ ꝓficientium
merita distingiumꝰ: ⁊ unũ quodq
et altu̾m ñ in racionabilit̾ positũ
uideamus. Qͥ enĩ. sua de flent. et
iurtutũ pennas ad ꝓximos in
exemplum tendunt: ꝓcul dubio
ꝑ fecti sunt. St̃ autẽ pleriq par¬
uuloꝵ qui eoꝵ lacrimas conspi¬
ciunt. ⁊ imitantur: et qͥnudi in

Expanded text:
 subjungitur: Et alterum similiter velabatur. Translationem autem Septuaginta interpretum, Aquilae, Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus; sed beati Hieronymi scripta relegentes 1234 agnovimus quia hanc sententiam in Hebraea veritate ita positam, non quidem juxta rit. Quaeri etenim potest cur postquam dictum est: Unumquodque velabat corpus suum, statim subditur: Et alterum similiter velabatur. Si enim diceret unum et alterum, loquendi ratio staret. Postquam vero dictum est Unumquoque omnes comprehenduntur? Sed si et perfectorum vitam, et proficientium merita distinguimus, et unumquodque et alterum non irrationabiliter positum videmus. Qui enim et sua deflent, et virtutum pennas ad proximos in exemplum tendunt, procul dubio perfecti sunt. Sunt autem plerique parvulorum qui eorum lacrymas conspiciunt et imitantur. Et qui nudi in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sequimur: idẽ. corpꝰ uelamꝰ. Dili¬
gendo autẽ ꝓximũ. ei in qͦ ꝓd eẽ.
possumus festinamꝰ: idẽ. alas ad al¬
terũ tendimꝰ. Hoc autẽ qđ subdit᷑.
⁊ altu̾m similit̾ uelabatur ĩtͣns latio

Expanded text:
persequimur, id est corpus velamus. Dilipersequimur, id est corpus velamus. Diligendo autem proximum, ei in quo prodesse possumus festinamus, id est alas ad alterum tendimus. 23. Hoc autem quod subditur, Et alterum similiter velabatur, in translatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimorem et penitentiã: dirimus.
sicgͦ in learitatẽ crescamꝰ. ut pennas
tendamꝰ ad ꝓximos. Sic pennas
tendamꝰ in ꝓximos: ut nũꝗ desina¬
mus cogitare. & plangere nosinet ip¬
sos. Pennȩ tendantur uixta pennę
cooꝑiant corpͥora. ut &e de bonis actibꝰ
p̃beamꝰ exempla: et mala quȩ fecunꝰ
abscondant a iudicio timor et peni¬
tentia. Intͣns latione autẽ uet̾ĩ de his
alis dr̃: singulis duȩ coniunctȩ &
tegentes corpora eoꝵ. Inqͥb uerb̃
intelligitur. qe et ipse erant pennȩ
quȩ iungebantur alti̾us ad altu̾m:
et ipse quȩ eoꝵ corpora cooꝑiebant.
Qđ ꝑfiguram bene accipitur. Quia
ille nos uirtutes apd̾ omĩpotentẽ
dni ꝓtegunt: quas ex learitate ꝓxi¬
mis imꝑtim᷑. atq coniungimus.
cũ quib dũ concordit̃ iuiimꝰ: mala
quȩ fecimꝰ : uelamus. ꝑ ossũt g etiã
ꝑ has alas duo p̾cepta caritatis
in telligi: amor scilicet dĩ et ꝓximi.
A mando enĩ dm̃ nr̃m innob̃ mala

Expanded text:
timorem et poenitentiam diximus. Si ergo in charitate crescamus ut pennas tendamus ad proximos, sic pennas tendamus in proximos, ut nunquam desinamus cogitare et plangere nosmetipsos. Pennae autem tendantur juxta pennas, ut cooperiant corpora, ut de bonis actibus praebeamus exempla, et mala, quae abscondant a judicio timor et poenitentia. In translatione autem veteri de his alis dicitur: Singulis duae conjunctae, et tegentes corpora eorum. In quibus verbis intelligitur quia et ipsae erant pennae quae jungebantur alterius ad alterum, et ipsae quae eorum corpora cooperiebant. Quod per figuram bene accipitur, quia illae nos virtutes apud omnipotentem Deum protegunt, quas ex charitate proximis impertimur atque conjungimus; cum quibus dum concorditer vivimus, mala quae fecimus velamus. Possunt ergo etiam per has alas duo praecepta charitatis intelligi, amor scilicet Dei, et proximi. Amando enim Deum, nostra in nobis mala
Abbreviated transcription (Latin):
inpietate autẽ amore frat̾nitatiꝰ.
inamore aut̃ fr̃nitatis karitate̾.
Habet altitudinẽ cũ paulo pꝰ dicit.
Qui rursus bonis pastoribꝰ pollicet᷑
dicens. Cũ apparuerit pͥnceps
pastoꝵ. ꝑcipietis in marcescibi¬
lem głle coronã. Habet horribi

Expanded text:
ate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis charitatem . Habet altitudinem cum paulo post dicit: Christi . Qui rursus bonis pastoribus pollicetur, dicens: Cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam . H
Abbreviated transcription (Latin):
ganimit̾ portat. Hoc gͦ n̾os debemiꝰ
exhib̾e ꝓximis. quod indignis
nobis acreatore nr̃o conspicimꝰ
ex hib̾i. Latitudo itaq ⁊ longitu¬
do ad staturã ꝑtinet : qe ꝑ amorẽ
mores dilatat: ut frat̃na mala
caritas longanimit̾ portet. Sub¬
limitas autẽ ẽ. aet̾noꝵ illa remu¬
neratio p̾mioꝵ: decuiꝰ inm̃sitate
Quia nec oculus uidit. nec auris
audiuit. nec incor hominis as¬
cendit: quȩ pͣparauit ds diligen¬
tib se. Habet gͦ insublimitate
gitatione penetrare. ꝑ rofundũ
quoq illa in estimabit dãpna¬
tio supplicioꝵ: qui eos qͦs susce¬
ꝑit in imis de mergit. Inqͥb
saera eloquia horribilem aspec¬
tũ habent: qe in estimabilem
tͣrorem audientib incutiunt:
cum supplicia inferi loquunt᷑.
Bene gͦ dr̃. statura quoq erat ro-¬
tis. et altitudo. et horribilis aspec¬
tus : qe scriptura saera inutroq
testam̃to. et ammonendo rectaẽ:
erna die largiente dño dixisse

Expanded text:
ganimiter portat. Hoc ergo nos debemus ganimiter portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad staturam pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet ergo in sublimitate gitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent, quia inaestimabilem terrorem audientibus incutiunt, cum supplicia inferni loquuntur. Bene ergo dicitur: Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, quia Scriptura sacra in utroque Testamento 1224 et admonendo recta esterna die largiente Domino, dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
penas dabunt mnteritu aet̃nas.
a facie dñi. et agła uirtutis eiꝰ.
Habet staturam: cum nos ad mo¬
net dicens. Uidete neqͥs alieui
malum ꝓmalo reddat: s semꝑ
qđ bonum ẽ. sectamini mn in uicẽ
et in om̃s. Habet altitudinẽ: cũ
ꝓmitit dicens. Si cõmorimur
⁊ conuiuimꝰ. si sustinemꝰ et conreg¬
nabimus. Et rursum. Non sunt
condigne passiones huiꝰ temꝑis:
ad futuram głam quȩ reuelabit᷑
innobis. Habet horribilem aspec¬
tum: cũ minatur dicens. Terri¬
bilis quedam expectatio iudi¬
cii: et ignis emulatio quȩ con¬
sũptura ẽ: adu̾sarios. Qui rursꝰ
ait. Horrendum ẽ. in cidere in¬
cidere inmanus dei uiuentis.
Quȩ omĩa breui quoq senten¬
tia stringit dicens: ut possitis
cõprehende cũ om̃ib scĩs. quę
sit latitudo. longitudo. sublimi¬
tas. et ꝓfundũ. Lata qͥppe ẽ. cari¬
tas. qe ⁊ inimicoꝵ dilectionem
capit. et ꝑ eam caritatẽ qua nos
ompͣs ds late diligit. etiã lon¬

Expanded text:
poenas dabunt in interitu aeternas a facie Domini, et a gloria virtutis ejus . Habet staturam cum nos admonet, dicens: Videte, ne quis alicui malum pro malo reddat, sed semper quod bonum est sectamini in invicem et in omnes . Habet altitudinem cum promittit, dicens: Si commorimur, et convivemus, si sustinemus, et conregnabimus . Et rursum: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et profundum . Lata quippe est charitas, quia et inimicorum dilectionem capit, et per eam charitatem qua nos Deus omnipotens late diligit etiam lon
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: cum de eodẽ redẽptore ꝓmittit
dicẽs. Quot qͦt aut̃ credider̃ in eum.
dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri.
Quid enĩ hac potestate alciꝰ. qͥd alti¬
tudine sublimiꝰ dici potest. in qua
creatus quisq efficitur filiꝰ creato¬
ris.: Habet horribilem aspectum:
cum dereꝓbis loquitur dicens. ibũt
in supplicium aet̾̃num. Habet sta¬
turam : cum ueritas discipłos am¬
monet dicẽs. Uendite quȩ posside¬
tis: ⁊ date elemosinam facite uob

Expanded text:
um de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris? Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi in supplicium aeternum . Habet staturam cum Veritas discipulos admonet, dicens: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Facite
Abbreviated transcription (Latin):
tificit᷑ ab solutus. ad t̾ram ꝓpͥã redic.
nisi quod humanũ genus qđ pec¬
cando sibimet ipsi mortẽ intulit.
pꝰ mortẽ ueri sacerdotis uidelicet
redemptoris nrͣi. peccatoꝵ suorũ
uinculis soluitur. ⁊ inparadisi
possessione reparatur. Quid est
qđ intab̾naculo ꝓpiciatoriũ a dño¬
fieri iubetur. suꝑ quod duo cheru¬
bin. unu̾ a sũmitate una et alt̾um
ad sũmitatẽ aliã exauro mundissi¬
respiciunt uersis uultib in ꝓpici¬
atorium. nͥ qđ utraq testamenta
ita sibi in mediatore dĩ ⁊ hominũ
congruunt. ut qđ unũ signat hoc
altũm exhibeat. Quid enĩ ꝓpicia¬
toriũ. nͥ ipse redẽptor humani ge¬
neris designatur. de quo ꝑ paulum

Expanded text:
tificis absolutus ad terram propriam redit , tificis absolutus ad terram propriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemptoris nostri peccatorum suorum vinculis solvitur, et in paradisi possessione reparatur? Quid est quod in tabernaculo propitiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summitate alia, ex auro mundissirespiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor. & aspectus earum ⁊ oꝑa:
quasi sit rota in medio rote. Una
similitudo ipsarũ ẽ. quattuor:
denuntiant ꝓpħȩ hoc exhibae euã¬
głium: quod exhibuit euangłium.
hoc p̃dicauerũt apłi ꝑ mundum.
Una gͦ ẽ. similitudo ipsarũ quattuor.
distincta sũt : tamͣ sensibꝰ unita. &
aspectus earum ⁊ opera: quasi sit
rota in medio rotȩ. Rota intra rotãẽ.
cestam̃tũ nouĩi sic̃ diximꝰ intra tes¬
tamentũ uetus. qe qđ designauit
testamentũ uetꝰ. hoc testam̃tũ nouũ
exhibuit. Ut enim pauca de multis
loquar. quid ẽ. qđ adam dormente
eua ꝓducitur. nͥ quod moriente. xp̃o
aeccłia formatur : Quid ẽ. qđ ysaac
ad immolandũ ducitur. ⁊ ligna por¬
tat. arae suꝑ imponitur et uiuit.
nͥ quod redẽptor nr̃ adpassionem
ductus. lignũ sibi crucis ipse por¬
tauit. ⁊ sic insacrificiũ ꝓ nob̾ exhu¬
manitate ẽ. mortuus. ut cam̃ inmor¬
tał maneret exdiuinitate: Quid ẽ.
quod homicida pꝰ mortẽ sũmi pon¬

Expanded text:
aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. 14. Una similitudo ipsarum est quatuor, denuntiant prophetae, hoc exhibet Evangelium; quod exhibuit Evangelium, hoc praedicaverunt apostoli per mundum. Una ergo est similitudo ipsarum quatuor, distincta, sunt tamen sensibus unita. 15. Et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. Rota intra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Testamentum Novum exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar, quid est quod Adam dormiente Eva producitur , nisi quod moriente Christo Ecclesia formatur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur, et ligna portat, arae superimponitur et vivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pon
Abbreviated transcription (Latin):
num appellatũ ẽ: quia intellec¬
tus illius nusquã mucatur.
ibant. ⁊ ñ reuerteban̾tur cu̾ am¬
bularent: quia du̾ nou̾u testa¬
mentũ ñ rescinditur. dũ uetꝰ
iam spãliter in cellectũ tenetur.
pꝰ se nũ redeunt: quȩ usq ad fi¬
nẽ mundi inmutabilia ꝑsistũt.

Expanded text:
num appellatum est, quia intellecnum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. ibant, et non revertebantur cum ambularent. » Quia dum novum Testamentum non rescinditur, dum vetus jam spiritaliter intellectum tenetur: post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabili
Abbreviated transcription (Latin):
quia distinctis ut p̃diximꝰ tem¬
poribꝰ loquuntur. uł certe quia
in cunctis mundi regionib in car¬
natũ dñm pͣdicant. Dequib aꝑte
mox subditur. Et ñ reuercebantur
cum ambularent. Haec suꝑius
de animalib dicta sunt : s ñ eadẽ
incelligi derotis. que deanimali¬
b possunt. Rotas quippe signa¬
re cestam̃ta diximus: et testamͣ¬
cum uetus ambulauit quidẽ
cũ ꝑ p̃dicationẽ admentes homi¬
num uenit. S pꝰ semet ipsũ re¬
uersus ẽ. qe iuxta luteram in
p̃ceptis suis ⁊ sacrificiis usq ad
finem seruari ñ potuit. Non
enĩ sine inmutatione ꝑman¬
sit: cum in eo sp̾alis incelligen¬
tia de fuit. S cũ redẽptor urͣ
in mundum uenit. hoc de spãli¬
ter fecit intelligi: quod carna¬
liter inuenit teneri. Itaq dum
spaliter lutera eius incelligit᷑.
om̃is ineo illa. carnalis exhibi¬
cio uiuificatur. Te stamentum
uͦ nouu̾. etiam ꝑ testam̃ti uete¬
ris paginas. testamentũ aeter¬

Expanded text:
quia distinctis, ut praediximus, temquia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicabant. De quibus aperte mox subditur: « Et revertebantur cum ambularent. » Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis, quae de animalibus possunt. Rotas quippe significare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit quidem, cum per praedicationem ad mentes hominum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificat. Testamentum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeter
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ⁊ hominũ uident. Facies quippe
a semet ipsis cherubin auerterent:
si quod unũ testam̃tum ꝓnucte¬
ret. aliud negaret. S dũ concor¬
dit̃ demediatore dĩ ⁊ hominum
loquuntur. ut uicissim se respi¬
ciant in ꝓpiciatoriũ intendunt.
Roca gͦ inmedio rotȩ ẽ. quia in est
intestam̃to uet̾i testam̃tum nou̾u.
Et sic̃ sepe iamdiximꝰ quod testam̃¬
cum uetus ꝓmisit. hoc nouum
exhibuit: et quod illud occulte
adnuntiat. hoc istud exhibitum
aꝑte clamat. ꝑropħia gͦ testam̃¬
ti noui testam̃tum uetusẽ: et ex¬
posicio testam̃ti uet̾is testam̃tũ
tes earum ibant: ⁊ ñ reu̾cebantur.
Quo alibi diuina eloquia. nͥ ad cor¬
da hominum uadunt. S ꝑquat¬
tuor partes euntes ibant: quia
scriptura sacra ꝑ legẽ ad corda
hominũ uadit. signando miste¬
bent gͦ rote facies et uias: quia
ostenduntꝰ sacra eloquia noticiã
p̃ceptorum cum exhibitione ope¬
rum. Et ꝑ quattuor partes uadunt.

Expanded text:
Dei et hominum vident. Facies quippe Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubim averterent, si quod unum Testamentum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus, quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novi, Testamentum Vetus est; et expositio Testamenti Veteris, Testamentutes earum ibant, et non revertebantur. » Quo alibi divina eloquia, nisi ad corda hominum vadunt? Sed per quatuor partes euntes ibant, quia Scriptura sacra per legem ad cor hominum vadit, signando mystebent ergo rotae facies et pennas, quia ostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝑduo cherubin qui plenitudo
scientiȩ dicuntur. nͥ utraq testam̃¬
ta signata sunt: exquib unũ ad
sũmitatem unam ꝓpiciatorii: ali¬
ud uͦ ad sũmitatẽ altãm stat.Qiua
qđ testamentũ uetus de in carnatio¬
ne nrͣi redẽptoris cepit ꝓpħando
ꝓ mittere. hoc testam̃tum nouum
ꝑ fecte narrat expletũ. Duo aut̃
cherubin exauro mundissimo fac¬
ta sunt : quia utraq testamenta
pura ac simplici ueritate descri¬
buntur. E x pandũt uero alas
⁊ oraculũ oꝑiunt : quia nos qui
omĩpotentis dĩ oraculũ sumꝰ. a
culpis imminentib scripturȩ
sacre aedificatione ꝓtegimur. Cuiꝰ
dũ sententias sollicite aspicimus.
aberrore ignorantiȩ eiꝰ alis uelam᷑.
Duo uͦ cherubin se mutuo respiciũt.
uersis uultib inꝓpiciatorium:
quia utraq testamenta in nullo
a se discrepant. et quasi ad semet¬
ipsa uicissim facies tenent: quia
quod unũ ꝓmittit hoc aliud exhi¬
bet: dum int̾ se posicũ mediatorẽ

Expanded text:
lenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae, ejus alis velamur. Duo ergo cherubim se mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque Testamenta in nullo a se discrepant. Et quasi ad semetipsa vicissim facies tenent, quia quod unum promittit, hoc aliud exhibet, dum inter se positum Mediatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ducu̾t. Quis namq paruuloꝵ in
facto esau et iacob. quod alt̾ aduena¬
tum mittitur ut benedicat᷑. alt̃ uͦ
ꝑ suppositionẽ matris apatre bene¬
dicitur. nͥ iuxta sacre lectionis
hẏstoriam pascitur: Inqua uideli¬
cet hẏstoria si ad intellectũ paulo sub¬
tilius astringatur. uidet qe iacob
pͥmogeniti benedictionẽ ñ ꝑ fraudẽ
subripuit: s ut sibi debitã accepit.
quã concedente fr̃e date lentis mer¬
cede emerat. At uͦ siquis alciꝰ sentienᷤᷤ
utrorũq facta. uelit ꝑ allegorie archa¬
na discutere. ꝓtinꝰ abhẏstoria inms¬
teriũ surgit. Quid ẽ. enĩ qđ ysaac
de maioris filii sui uenatione uesci¬
S illo tardante minorẽ rebecca sub-¬
posuit: qe dũ iudaicus ꝓpłs bona
oꝑa foris querit. gentilẽ ppłm mat̃
grã instrux̃. ut omĩpotenti patri
cibũ boni oꝑis offerret. ⁊ benedictio¬
nem maioris frĩs acciꝑet. Qui eodẽ
cibos exdomesticis animalibꝰ p̾buit:
quia gentił ppłs placere dõ de exterio¬

Expanded text:
Quis namque parvulorum in facto Esau et Jacob, quod alter ad venatum mittitur, ut benedicatur, alter vero per suppositionem matris a patre benedicitur, nisi juxta sacrae lectionis historiam pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectum paulo subtilius astringatur, videtur quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed ut sibi debitam accepit, quam concedente fratre de lentis mercede comparavit. At vero si quis altius sentiens utrorumque facta velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgit. Quid est enim quod Isaac de majoris filii sui venatione Sed, illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti patri cibum boni operis offerret, benedictionemque majoris fratris acciperet. Qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterio
Abbreviated transcription (Latin):
sationibꝰ ⁊ pietatib expectantes.
et ꝓꝑantes in aduentũ diei dñi.
ꝑ quã cęli ardentes soluentur.
elem̃ta uͦ ignis ardore tabescent:
Hab et staturam: cũ ꝑ paulũ nos
a t̾renis de sidiis erigit dicens.
Mortificate menbra ur̃a quȩ sũt
suꝑ tr̃am. fornicationẽ. in mun¬
diciam. libidinẽ. concupiscenti

Expanded text:
ctantes et properantes in adventum diei Dei per quam coeli ardentes solventur, elementa vero ignis ardore tabescent? Habet staturam cum per Paulum nos a terrenis desideriis erigit, dicens: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
tatis et miseriȩ. dies tenebrarũ
⁊ caliginis. dies nebulȩ ⁊ turbi¬
nis. dies tube ⁊ clangoris. S qe
ex terioris rote dicta posiumus:
restat nunc ut int̾i̾oris quoq sta¬
turã. altitudinẽ. ⁊ horribilẽ aspec¬
tum ꝓferre debeamꝰ. Habet qͥppe
rota int̾i̾or staturam suã: eũ ꝑ sem̃
euangłium ad t̾rena desicdia incur¬
uari nos ꝓhibet. redẽptoris nri uo¬

Expanded text:
s et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . 19. Sed quia exterioris rotae dicta posuimus, restat nunc ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet quippe rota interior staturam suam cum per sanctum Evangelium ad terrena desideria incurvare nos prohibet, Redemptoris n
Abbreviated transcription (Latin):
bene post calamos. seiphos. et
sperulas. in candelabrũ lilia de
scribuntur: qe post eam qͣmdiri¬
mus pͣdicationis grãm atq uo¬
lubilitatẽ. illa uirens patria seqͥt᷑.
quȩ animabꝰ scĩs idẽ. floribꝰ uer¬
nat aet̾nis. Sperule gͦ ad labo¬
rem ꝑtinent: lilia ad retributio¬
nẽ. Itaq sic̃ apd̾ moẏsen speru¬
la doctrina p̃dicationis accipit᷑.
ita hic ꝑ rotam. ipsa sacra scrip¬
tura signatur. Propħa gͥ dum
scã animalia uidet: ad iunxcit.
Cumq aspicerẽ animalia: appa¬
ruit rota una suꝑ tͣram. Qua¬
in re querendum ẽ. cũ inferius
rote de scribantur. cur una rota
pulo uetus solũmͦ testamentũ
datum ẽ : quod ad erudiendam
mentẽ illius quasi rota uoluere¬
tur.: Bene aut̃ rota eadẽ super
t̾ra apparuisse dr̃: qr peccanti

Expanded text:
bene post calamos, scyphos, et bene post calamos, scyphos, et sphaerulas, in candelabro scribuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta animalia videret, adjunxit: Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una suin re quaerendum est, cum inferius rotae describantur, cur una rota pulo vetus solummodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur, peccanti
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie augm̃tum habet. Unde
rursum scriptũ ẽ. Donec oceur¬
ramus om̃s inuirum ꝑ fectũ
⁊msuram aetatis plenitudinis
xpͣi. Astile uͦ eiusdẽ cande labri.
ipsa aeccłia debet intelligi. quȩ
corpꝰ eius ẽ: qe int̾ tot adu̾sa lib̾a
stat. Calami aut̃ qui de hastile ꝓ¬
deunt p̃dicatores sunt. qͥ dulce
sonum inmundo edid̾unt: iude¬
licet canticũ nou̾ii. Sciphi aut̃.:
uino repleri solent. Quid autem
mentes auditoꝵ nͥ sciphi sunt.
quȩ scĩs p̃dicantib uino scientie
replentur:: Sperula aut̃ quidẽ.
aliuo nͥ uolubilitas p̃dicationis
Sꝑa enĩ exomĩ parte uoluitur.
⁊ p̾dicatio quę nec adu̾sitate
retineri potest. nec ꝓsꝑitatib
eleuatur: spera ẽ. quia ⁊ inter
adu̾sa fortis. ⁊ int̾ ꝓsꝑa humił.¬
nec timoris habet angulũ. nec
elationis. Incursu gͦ suo figi
ñ ualet: qe ꝑcuncta se uolubilit̾
trahit. Ut aut̃ hoc qđ exempli
causa ꝓtulimus exequamur:

Expanded text:
quotidie augmentum habet. Unde quotidie augmentum habet. Unde rursum scriptum est: Donec occurramus omnes in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Hastile vero ejusdem candelabri ipsa Ecclesia debet intelligi, quae corpus ejus est, quia inter tot adversa liber stat. Calami autem qui de hastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo ediderunt, videlicet canticum novum. Scyphi autem vino repleri solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula autem quid est aliud nisi volubilitas praedicationis? Sphera enim ex omni parte volvitur. Et praedicatio, quae nec adversitate retineri potest, nec prosperitatibus elevatur, sphaera est, quia est et inter adversa fortis, et inter prospera huminec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus, exsequamur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eiꝰ corpꝰ eẽ. mereamur. ipse ꝓfi¬
cit de cuiꝰ corpore scriptum est.
Ex quo totum corpꝰ conexũ. et con¬
iunctioni subministratũ. ⁊ cons¬
tructũ crescit in augm̃tũ dĩ. Cor¬
pꝰ quippe illiꝰ: nos om̃s sumꝰ. ꝑco
nexus uero et conuinctiones
corpꝰ ligatur: qr dũ capiti pectꝰ.
dum pectori brachia. dũ brachiis
manus. digiti manib sunt con¬
uncti: ac menbra cetera men¬
bris inherent. corpꝰ om̃e ꝑficit᷑.¬
qui extiter̃. quasi pectus capiti
inhesit. Quos qr̾ martyres sunt
secuti. quasi conuincta brachia
pectori fuerunt. Quibꝰ dũ pastores
et doctores sub iuncti sũt. ꝑbona
oꝑa manus brachiis in heser̃
Hoc uͦ om̃e corpꝰ redẽptoris nrͣi.
cotidie ꝑnexus ⁊ coniunctiones
sub ministratur in cęlo: qr cũ¬
adeũ illuc electe anime ducun¬
tur. sua menbra conligantur.
dequo bene dr̃. Subministra¬
dẽptor nr̃ qui in se quo ꝑficiat
ñ habet adhuc ꝑ menbra sua

Expanded text:
ut ejus corpus esse mereamur, ipse profiut ejus corpus esse mereamur, ipse proficit. De cujus corpore scriptum est: Ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subministratum et constructum crescit 1216 in augmentum Dei . Corpus quippe illius nos omnes sumus. Per nexus vero et conjunctiones corpus ligatur, quia dum capiti pectus, dum pectori brachia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjuncti, ac membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitqui steterunt, quasi pectus capiti inhaeserunt. Quos quia martyres sunt secuti, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt per bona opera, manus brachiis inhaeserunt. Hoc vero omne corpus Redemptoris nostri quotidie per nexus et conjunctiones subministratur in coeload eum illuc electae animae ducuntur, ei sua membra colligantur. De quo bene dicitur: Subministrademptor noster, qui in se quo proficiat non habet, adhuc per membra sua
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipso ꝓcedentia. Quis incandela¬
bro. nͥ redemptor humani generis
de signatur. qui in natura humani¬
tatis infulsit lumine diuinitatis.
ut mundi candelabrũ fieret. qͣtinꝰ
in eiꝰ lumine om̃is peccator inqͥb
iaceret tenebris uideret. Qͥ ꝓeo
quod naturã nr̃ãm sine culpa
suscepit: candelabrum cab̃nacłi
ex auro purissimo fieri iubetur.
Ductile autẽ feriendo ꝓducitur:
qe et redẽptor nrͣ qͥ exconceptione
et natiuitate. ꝑ fectus ds̃ ⁊ homo
excitit. passionum dolores ꝑtulit:
et sic ad resurrectionis głam ꝑue¬
nit. Exauro gͦ mundissimo due¬
tile candelabrum fuit: qe ⁊ pecca¬
tum ñ habuit. et tam᷑ eiꝰ corpus
ꝑ passiones ⁊ contumelias ad in¬
mortalitatẽ ꝓficit. Nam uixta
iurtutes animȩ. quo ꝑcussionibꝰ
potuisset ꝓ ficere om̃ino ñ habuit:
inmenbris autẽ suis quȩ nos su¬
mus cotidiȩ ꝑcussionib ꝓ ficit:
qe dũ nos tundimur et afficimur

Expanded text:
ex ipso procedentia . Quis in candelaex ipso procedentia . Quis in candelabro nisi Redemptor humani generis designatur? Qui in natura humanitatis infulsit lumine divinitatis, ut mundi candelabrum fieret, quatenus in ejus lumine omnis peccator in quibus jaceret tenebris videret. Qui pro eo quod naturam nostram sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi ex auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo producitur, quia et Redemptor noster qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum dolores pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passionis contumelias ad immortalitatem profecit. Nam juxta virtutes animae quo percussionibus potuisset proficere, omnino non habuit. In membris autem suis, quae nos sumus, quotidie percussionibus proficit, quia dum nos tundimur et afficimur
Abbreviated transcription (Latin):
as dñs aqua implere p̾cepit: eandẽq
aquã ꝓtinus in uinũ conuercit.
S cum hȩc uigilantiores ingenio
audiunt : et sacrã hẏstoriã creden¬
do uenerantur. quid interiꝰ innuat
requir̃. Qui enĩ mutare aquã inui¬
num potuit: etiã uacuas hẏdrias
ualuit uino statĩ replere. S imple¬
ri hẏdrias aqua iubet: qe pͥus ꝑsa-
crȩ lectionis hẏstoriam corda nr̃a
replenda sũt: ⁊ aquã nobis inuinũ
uercit. quando ipsa hẏstoria ꝑalle¬
gorie misterium in spãlem nobis
intelligentiã cõmutatur. Rota gͦ
quasi ꝑt̾ram trahitur. qe paruulis
humili sermone concordat : et tam̃
magnis sp̾alia in fundens. quasi
circulum in altũ leuat. ⁊ inde sursũ
erigitur. unde t̾ram tangere paulo
ante uidebat᷑. Quia uͦ undiq edifi¬
cat. quasi ꝑcirculum rota currit:
unde ⁊ inlege scriptum ẽ. facies
⁊ candelabrum ductile exauro
mundissimo: hastile eius aecala¬
mos. sciphos. et spherulas ac lilia

Expanded text:
as Dominus aqua impleri praecepit, eamdemque as Dominus aqua impleri praecepit, eamdemque aquam protinus in vinum vertit ? Sed cum haec vigilantiores ingenio audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacuas hydrias valuit vino statim replere. Sed impleri hydrias aqua jubet, quia prius per sacrae lectionis historiam corda nostra replenda sunt. Et aquam nobis in vinum vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in spiritalem nobis intelligentiam commutatur. Rota ergo quasi per terram trahitur, quia parvulis humili sermone concordat, et tamen magnis spiritalia infundens, quasi circulum in altum levat; et inde sursum erigitur, unde terram tangere paulo ante videbatur. 8. Quia vero undique aedificat, quasi per circulum rota currit. Unde et in lege scriptum est: Facies et candelabrum ductile de auro mundissimo, hastile ejus et calamos, scyphos et sphaerulas ac lilia
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ sparsusẽ. ⁊ exeis uirtutibꝰ
quas agit om̃s qui intelligunt odore
bonȩ opinionis replet. dicatur recte.
Ecce odor filii mei : sic̃ odor agri pleni.
S qe easdem uirtutes ex semet ipso ñ
habet ad uingat: cu benedix̃ dñs ds.
incontẽplationẽ surgit: ꝑ quosdã uͦ
mactiuę uite solũmͦ oꝑa pinguescit.
recte illic additur. Det cͥ dñs derore
cęli ⁊ depinguedine t̾rȩ abundantiã.
Desupnis aliqͥd tenuit̾ uidemus. Cũ uͦ
bona oꝑa ȩ̨tiam ꝑcorpus agimus.
de t̾rȩ pinguedine ditamur. Quid ẽ.
autẽ qđ esau tarde adpatrẽ redit. nͥ
sero reuertetur. Cui ethoc inbenedic¬
Tempusq erit: cum soluatur ui¬
gum de collo tuo. Quia seruitute
peccati iudaicꝰ popłs infine lib̾at᷑.
sic̃ scriptum ẽ. Donec plenitudo
gentium introiret: et sic omnis
isrł saluus fieret. Quẽ ñ paruuloꝵ
ipsa euangłica. hẏstoria in miraculi
oꝑatione reficiat: qđ hẏdrias uacu¬

Expanded text:
mundum sparsus est, et ex eis virtutibus mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit, omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungit: Cui benedixit Dominus Deus. in contemplatin activae vitae solummodo opera pinguescit, recte illic additur: Det tibi Dominus de rore coeli, et de pinguedine terrae abundantiam. de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam per corpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi sero revertitur? Cui et hoc in benedicTempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo, quia a servitute peccati Judaicus populus in fine liberatur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . 7. Quem non parvulorum ipsa evangelica historia in miraculi operatione reficiat, quod hydrias vacu
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣo paulus ad testatur : dicens. fac
Dñs regnauit aligno. Et rursũ.
Mittamꝰ lignum in panẽ eiꝰ. Per
euangłium uͦ lignum crucis aꝑte
ostenditur: ubi ipsa dñi passio quę
ꝓpħata ẽ. declaratur. ꝑ apłos aute̾
hec eadẽ crux ętiam inuerbis
et oꝑibꝰ tenetur. cũ paulus dicit.
Michi mundꝰ crucifixus ẽ: et ego
mundo. Et rursum. Michi autẽ
absit głari : nͥ incruce dni nr̃i

Expanded text:
nostro Paulus attestatur dicens: « Factnostro Paulus attestatur dicens: « FactDominus regnavit a ligno . » Et rursum: « Mittamus lignum in pane ejus. » Per Evangelium vero lignum crucis aperte ostenditur, ubi ipsa Dprophetata est declaratur. Per apostolos autem haec eadem crux etiam in verbis et operibus tenetur, cum Paulus dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Et rursus: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini
Abbreviated transcription (Latin):
innotuit. Unde ⁊ bene eadem ro¬
ta una pͥus iuxta animalia ap¬
parusse: ⁊ post modũ quattuor
facies habuisse deseribitur. qe nͥ lex
euangłio concordaret. in quattuor
mundi parcibꝰ ñ innotesceret. Se
quitur. Et aspectus rotarũ ⁊ opus
earum : quasi uisio maris. Recte
sacra eloquia uĩsioni maris simi¬
lia narrantur: quia ineis mag¬
na sunt uolumina sententiarũ
cumulis sensuũ. Nec in merito
mari simił. scriptura saera dicit᷑:
quia firmantur in ea sententiȩ lo¬
cutionis: sacram̃tum baptisma¬
tis. Uł certe consid̾andum ẽ. qr
nauibꝰ in mare nauigamꝰ: cum
ad desid̾atas terras tendimꝰ. Nob̃
autẽ quid ẽ. in desid̾io. nͥ illa t̾ra
dequa scriptumẽ. porcio mea in
t̾ra uiuentium: Ligno aut̃ ut di¬
xi euehitur: qui mare transit. Et
scimus quia scriptura. sacra lig¬
num crucis ꝑ legẽ nobis p̾nunti¬
at : cum dicit. Maledictus homo.
qui pendet in ligno. Qđ redẽptori

Expanded text:
innotuit. Unde et bene rota eadinnotuit. Unde et bene rota eadem una prius juxta animalia apparuisse et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris. Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis, sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est quia navibus in mare navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra de qua scriptum est: Portio mea in terra viventium ? Ligno autem, ut dixi, evehitur qui mare transit. Et scimus quia sacra Scriptura lignum crucis per legem nobis praenuntiat, cqui pendet in ligno . » Quod Redemptori
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor. et aspectus earum et oꝑa.
quasi sit rota. in medio rotȩ. Quid
ẽ. hoc quod cũ una rota diceretur.
paulo post adiungitur. quasi sit ro¬
ta in medio rotȩ. nͥ quod intestam̃ti
uet̾is lict̾a. testam̃tum nou̾u latuit
ꝑ allegoriam. Unde ⁊ rota eadem
quȩ uista animalia apparuit. qͣt¬
tuor facies hab̾e describitur: quia
scriptura sacra ꝑ utraq testam̃ta.
in quattuor partib ẽ. distincta. Ue¬
tus et enĩ cestam̃tum in lege et ꝓ¬
phetis. nouu uͦ in euangłiis atq
apostoloꝵ actibꝰ et dictis. Scitur
aut̃ qe ubi faciẽ intendimꝰ : ubi
quod necesse ẽ. iudemus. Rota gͦ
quattuor habet facies: quia prius
resecanda mala in popłis uidit
subtilius uͦ ꝑ euangłium. ad ex¬
tremũ aut̃ ꝑ apłos ea quȩ inculpis
hominum resecarentur aspexit.
Potest quoq intelligi quod quattuor
facies rota habebat. ꝓpt̾ hoc quod
scriptura sacra ꝑ gr̃am p̾dicationis
extensa. in quattuor mundi partes

Expanded text:
quatuor, et aspectus earum et opera, quatuor, et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. 12. Quid est hoc, quod cum una rota diceretur, paulo post adjungitur, Quasi si sit rota in medio rotae, nisi quod in Testamenti Veteris littera Testamentum Novum latuit per allegoriam? Unde et rota eadem quae juxta animalia apparuit quatuor facies habere describitur, quia Scriptura sacra per utraque Testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenim Testamentum in lege et prophetis, Novum vero in Evangeliis atque apostolorum Actibus et dictis. Scimus autem quia ubi faciem intendimus, ibi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit subtilius vero per Evangelium, ad extremum autem per apostolos ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes
Abbreviated transcription (Latin):
indicet simul se uidisse qđ car¬
nis lingua ñ sufficeret simul di¬
cere. duia uͦ ꝑ quattuor anima¬
lia ętiam ꝑ fectos om̃s significa¬
re diximꝰ : consid̾andũ quoq ẽ.
quosdã scoꝵ ⁊ ante legẽ fuisse
qui naturali lege districte ui¬
uerent. ⁊ omĩpotenti dño place¬
rent. Post animalia gͦ rota des¬
cribitur. qe electoꝵ multi apđ̾
omĩpotentẽ dnm ꝑ fecti ⁊ ante
legẽ fuer̃. Sin uͦ animalia so¬
los ut diximꝰ euãgłistas debemꝰ
acciꝑe: est ad huc aliuo quod con¬
siderare debeamꝰ. Uidebat enim
sp̃s prophe quia hec ipsa uerba
quȩ obseuritatibus obuoluta ꝓ¬
ferebat. nõ udaico popło s
gentilib pandentur: Nobis
igitur loquens priꝰ animalia.
et pꝰ modũ rotam describere
apparuerit. adiungit cũ dic̃. Iux¬
ta animalia habens quattuor fa¬
cies. Ubi adhuc subditur. Et aspec¬
tus rotarũ et opꝰ earum quasi uisio
maris. ⁊ una similitudo ipsarum

Expanded text:
indicet simul se vidisse, quod carindicet simul se vidisse, quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum, et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota-describitur, quia electorum multi apud omnipotentem Deum perfecti et ante legem fuerunt. Sin vero animalia solos, ut diximus Evangelistas debemus accipere, est adhuc aliud, quod considerare debemus. Videbat enim sanctus propheta, quia haec ipsa verba, quae obscuritatibus obvoluta proferebat, non judaico populo, sed gentibus panderentur. Nobis igitur loquens, prius animalia, et post rotam describere apparuerit adjungit, cum dicit: « Juxta animalia habens quatuor facies. » Ubi adhuc subdit: « Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris, et una similitudo ipsarum
Abbreviated transcription (Latin):
cogitari potest. quã damnationiᷤᷤ
uulnera susciꝑe ⁊ dolores uulne¬
rũ nũqͣm finire. De hoc horribi¬
li aspectu rotarum bene ꝑ sopho¬
m̃tib dies iudicii denunciatur.
uxta ẽ. dies dñi magnꝰ: uxta
et uelax nimis. Uox diei dñi

Expanded text:
cogitari potest, quam damnationis cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophomentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox
Abbreviated transcription (Latin):
nebrosam ⁊ oꝑtam mortis ca¬
liginẽ: t̾ram miserie ⁊ tene¬
brarũ. ubi ubi umbra mortis
⁊ nullus ordo. et sempit̾nus
stare faciam coram me dicit do¬
minus: sic stabit sem̃ urm et¬
nom̃ ur̃m. Illi enĩ ueracit̾ corã
dño stant: qui uitam suã in pͣ¬
uitate nͣdissipant. Habet altitu¬
dinẽ cũ statim subdit. Et erit
m̃sis exm̃se et sabatum ex saba¬
to. et ueniet om̃is caro ut adoret
coram facie mea dicit dñs. Quidẽ.
m̃sis. nisi ꝑfectio dierũ : & qͥdẽ.
sabbatum nisi requies. in qua fie¬
ri opꝰ seruile non liceat.: Mensis
gͣ exm̃se ẽ: qe qui hic ꝑfecte ui¬
uunt illuc ad ꝑfectionẽ głȩ ꝑdu¬
cuntur. Sabatũ uͦ ex sabbo ẽ.
qe qͥhic cessant aꝑu̾so oꝑe: illic
qui escunt incęlesti retributione.
Habet ętiam horribilẽ aspectũ. cum
ꝓtinus adiungit. Et egredientur
et uidebut cadauera uiroꝵ: qui
p̾uaricati sunt inme. Uermis eoꝵ
ñ morietur: ⁊ ignis eoꝵ ñ extingue¬
tur. Quid enĩ horribilius dici. qͥd

Expanded text:
caligine, terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortis, et nullus ordo, sed sempiternus stare facio coram me, dicit Dominus; sic stabit semenomen vestrum . Illi enim veraciter coram Domino stant, qui vitam suam in pravitate non dissipant. Habet altitudinem cum statim subdit: Et erit mensis ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, et veniet omnis caro ut adoret coram facie mea, dicit Dominus . Quid est mensis nisi perfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid
Abbreviated transcription (Latin):
quia in om̃ib reꝓbis gehennȩ
supplicia minatur. Ostendit gͥ
staturam suam in aedificatio¬
nẽ morũ: ostendit altitudinẽ
in ꝓmissione p̾miorum: osten¬
dit horribilem aspectum int̾ro¬
rib supplicioꝵ. Recta ẽ. enim
in pͣceptis. alta in ꝓmissionibꝰ.
horribilis inminis. Habet sta¬
turam: cum ꝑ ꝓpħam dicit.
Qui escite agere ꝑu̾se: discite
bene facere. querite iudicium.
subuenite opp̾sso. iudicate pu

Expanded text:
quia omnibus reprobis gehennae quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophetam dicit: « Quiescite agere perverse, discite benefacere, quaerite judicium, subvenit
Abbreviated transcription (Latin):
scripture sacre eloquiis tria hȩc
in eẽ. narrantur: ut staturã alti¬
tudinẽ. et horribilem aspectũ. idẽ.
t̾ribilem habere memorentur.s
querendum nobis magnoꝑe ẽ:
quȩ diuinȩ seripture statura.
quȩ altitudo. qui horribit aspec
pħa qui se uita ac moribꝰ ante
dñs incuꝰ conspectu sto. Altitu¬
do uͦ ẽ. cȩlestis regni ꝓmissio. ad
quã tunc ꝑtingitur. quando iã¬
mortalis uitę om̃is corruptio
sub iugatur. Horribilis uͦ aspec¬
tus ẽ. terror gehennȩ. quȩ sine
fine reꝓbos cruciatꝰ. et sẽmꝑ in
cruciatu conseruat. S tatura gͦ
ui recticudine p̾ceptionis ẽ: alti¬
tudo incelsitudine suꝑne ꝓmis¬
sionis. Horribilis uͦ aspectus
imminens. atq t̾ribilis suppli¬
cii sequentis. Scriptura gͥ saera
staturam habet: quia mores ad
standum dirigit. ut auditorũ
mentes ad t̾renam concupiscen¬
tiam ñ curuentur. Altitudinem
habet: quia incȩlesti patria ae¬
terne uite gaudia ꝓmittit. Hor¬
ribilem quoq aspectum habet:

Expanded text:
Scripturae sacrae eloquiis tria haec inesse narrantur, ut staturam, altitudinem et horribilem aspectum, id est, terribilem habere memorentur? Quaerendum nobis magnopere est, quae divinae Scripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspe qui se vita ac moribus ante Dominus, in cujus conspectu sto . » Altitudo est coelestis regni promissio, ad quam tunc pertingitur, quando mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ crucẽ adnuntiat: qe nos ad
t̾ram uiuentiũ lignũ portat. Hi¬
si autẽ mari scripturam sacram
similẽ cerneret: ꝓpħa minime
dixisset. Repleta ẽ. t̾ra scientia
dñi: sic̃ aquę maris oꝑientis. Se

Expanded text:
Quae crucem annuntiat, quia nos ad terram viventium ligno portat. Nisi autem mari Scripturam sacram similem cerneret propheta, minime dixisset: Repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris operientis . Se
Abbreviated transcription (Latin):
una suꝑ t̾ram. Quid autẽ rota.
nͥ sacrã scripturam signat. quę
exomi parte ad auditorũ m̃tes
uoluitur. ⁊ nullo erroris angulo ap̃¬
dicationis suȩ uia retinetur : Exom̃i
autẽ parte uoluitur: qe int̾ adu̾sa
et ꝓsꝑa. ⁊ recte ⁊ humiliter incedit.
Circulus quippe p̃ceptoꝵ illiꝰ mͦ sursũ.
spaliter dicuntur: infirmis uixta

Expanded text:
. Quid autem rota, nisi sacram Scripturam signat, quae ex omni parte ad auditorum mentes volvitur, et nullo erroris angulo a praedicationis suae via retinetur? Ex omni autem parte velvitur, quia inter adversa et prospera recte et humiliter incedit. Circulus quippe praeceptorum illius modo sursum, spiritaliter dicuntur, infirmis juxta