comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ rixas incorde componit. Turbã itaq hie
intus sustin&: quem pondus uehemens inflã¬
mate cogitationis p̃mit. Alius iuri se auaricie
tradidit. & fastidiens ꝓpͥa aliena concupiscit.
Hic plerũq concupita adipisci non ualens :
dies quidẽ inociũ. noctẽ uͦ incogitationẽ uer¬
sat. Torp& ahutili oꝑe: quia fatigat᷑ inlicita
cogitatione. Consilia multiplicat: & sinũ m̃tiᷤᷤ
cogitationũ tumultib lacius expandit. Per¬
uenire ad concupita satagit: atq ad optinen¬
da hȩc. qͦsdam secretissimos causarũ meatus
guerit. Qui mox ut incausa aliquid suptile
inuenisse se estimat. iam se obtinuisse quod
concupiuerat erultat. iam qͥd &iam ad eptȩ
rei adiungat excogitat. atq ut inmeliori
statu debeat excoli ꝑtractat. Quã quia sã
qͣsi possid&. & quasi ad meliorẽ speciem addu¬
cit: mox insidias inuidentiũ considerat. & qͥd
contra se iurgũ moueat᷑ pensat: ex quirit

Expanded text:
ribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic ribus rixas in corde componit. Turbam itaque hic intus sustinet, quem pondus vehemens inflammatae cogitationis premit. Alius juri se avaritiae tradit, et fastidiens propria, aliena concupiscit. Hic plerumque concupita adipisci non valens, dies quidem in otium, noctes vero in cogitationem versat. Torpet ab utili opere, quia fatigatur illicita cogitatione. Consilia multiplicat, et sinum mentis cogitationum inventionibus latius expandit, pervenire ad concupita satagit, atque ad obtinenda haec quosdam secretissimos causarum meatus quaerit. Qui mox ut in causa aliquid subtile invenisse se aestimat, jam se obtinuisse quod concupierat exsultat. Jam quid etiam adeptae rei adjungat, excogitat, atque ut in meliore statu debeat excoli, pertractat. Quam quia jam quasi possidet, et quasi ad meliorem speciem adducit, mox insidias invidentium considerat, et quid contra se jurgii moveatur, pensat, et exquirit
Abbreviated transcription (Latin):
solitudines. Om̃s enĩ qͥ uel inlicita appe¬
tunt. uel in hoc mundo uideri aliquid
uolunt: densis cogitationũ tumultibꝰ in cor¬
de cõprimunt᷑. Dũq desiderioꝵ turbas
intra se excitant: ꝓstratã mentẽ pede mise¬
rȩ frequentationis calcant. Alius namq
iuri se luxuriȩ subdidit: atq ante mentis
oculos. scͥemata turpiũ ꝑpetrationũ fingit.
Et cum effectꝰ non tribuit᷑ oꝑis: hoc crebriuᷤ
agit᷑ intentione cogitationis. U oluptatis
ꝑfectio quęritur : & concussus eneruiter ani¬
mus. hinc inde & sollicitus & cęcatus. occasio¬
nẽ nequissimȩ expletionis rimat᷑. Mens itaq
hȩc quasi quendam populũ patitur: quae
insolenti cogitationũ tumultu uersatur.
Alius irȩ se dominio strauit: & quid in corde
nisi uirgia &nam quȩ desunt ꝑagit. & hic
sepe presentes non uid& : ab sentibꝰ contra¬
dicit. Intra sema ipsũ contumelias profert
& recipit: receptis autẽ durius respondi̾t.
Et cũ qͥ obiui& nullus ad sit: magnis clamo¬

Expanded text:
iens. --Omnes enim, qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur; dumque desideriorum turbas intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. Alius namque juri se luxuriae subdidit, atque ante mentis oculos schemata turpium perpetrationum Et cum effectus non tribuitur operis, hoc crebrius agitur intentione cogitationis. Voluptatis perfectio quaeritur, et concussus enerviter animus, hinc inde sollicitus et caecatus, occasionem nequissimae expletionis rimatur. Mens itaque haec quasi quemdam populum pinsolenti cogitationum tumultu vastatur. Alius irae se dominio stravit, et quid in corde nisi jurgia etiam quae desunt peragit? Hic saepe praesentes non videt, absentibus contradicit, intra semetipsum contumelias profert et recipit, receptis autem durius respondet, et cum qui obviet nullus adsit, magnis clamo
Abbreviated transcription (Latin):
Solitaria gͦ nox efficitur: cũ sublatis eis qui
electi sunt. solus antiquus hostis ȩt̾nis ignibꝰ
gehennȩ mancipat᷑. Bene autẽ dicit᷑. nec
laude digna. Cũ enĩ humanum genꝰ erroriᷤ
tenebris pressũ. deos lapides credera: ꝑ hoc
qͦd idolis seruiebat. qđ aliud quã seductori
sui facta laudabat. Unde bene ꝑpaulũ
dicit᷑. Scimꝰ qͥa nichil est idolũ: sed quae
immolant gentes: demoniis immolant.
Qui gͦ idoloꝵ ueneratione substrati sunt:
quid aliud quã noctis tenebras laudauert
Sed ecce iam cernimꝰ. qͥa nox illa non esse
laude digna cognoscit᷑: cũ aredẽpto humano
genere idoloꝵ ueneratio repbat᷑. Et solitaria
nox relinquit᷑: qͥa cum dãpnato apostata spũ.
adtormenta non itur. Sequit᷑. Maledicant ei

Expanded text:
Solitaria ergo nox efficitur, cum sublatis eis qui Solitaria ergo nox efficitur, cum sublatis eis qui electi sunt, solus hostis antiquus aeternis ignibus gehennae mancipatur. Bene autem dicitur: Nec laude digna. Cum enim humanum genus, erroris tenebris pressum, deos lapides crederet, per hoc quod idolis serviebat, quid aliud quam seductoris sui facta laudabat? Unde bene per Paulum dicitur: Scimus, quia nihil est idolum; sed quae immolant gentes, daemoniis immolant . Qui ergo idolorum venerationi substrati sunt, quid aliud quam noctis tenebras laudaverunt? Sed ecce jam cernimus, quia nox illa non esse laude digna cognoscitur, cum jam a redempto humano genere idolorum veneratio reprobatur; et solitaria nox relinquitur, quia cum damnato apostata spiritu ad tormenta non itur. Sequitur: CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
tatibꝰ distinguunt᷑. ut alsi throni. alii do¬
minationes. alii principatꝰ. alii potestates
sint : pro hac ipsa distributione agminũ. men¬
ses uocant᷑. Sed qͥa antiquus hostis nequaquã
ad meritũ lucis. nequaquã ad ordinẽ suꝑnoꝵ
agminũ reducitur. nec indieb anni. nec in
mensibus numerat᷑. Sic qͥppe illũ ꝑpetrate
suꝑbiȩ cęcitas grauat: ut ultra adilla clarita¬
tis intimȩ agmina supna non redeat. Ne¬
quaquã iam stantibꝰ lucis dignitatibꝰ admisce¬
tur: qͥa tenebrarũ suarũ merito sẽꝑ ad ima de¬
pͥmitur. Qui qͥa ab illa patriȩ cȩlestis fre¬
quencia exsors inꝑpetuũ ꝑman&: recte ad¬
districtione ꝑpetua ã frequencia patrię suꝑ¬
nȩ separat᷑. Quod tamen intelle̾gi. & aliter
potest. Ut uidelic& hominẽ quem sibi so¬
ciũ ad ꝑditionẽ fecerat amittat. & solus
cũ suo corpore hostis pereat: dũ multos qͦs
destrurerat. redemptoris gr̃a reformat.

Expanded text:
tatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dotatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates sint; pro hac ipsa distributione agminum, menses vocantur. Sed quia antiquus hostis nequaquam ad meritum lucis, nequaquam ad ordinem supernorum agminum reducitur: nec in diebus anni, nec in mensibus numeratur. Sic quippe illum perpetratae superbiae caecitas gravat, ut ultra ad illa claritatis intimae agmina superna non redeat. Nequaquam jam stantibus lucis dignitatibus admiscetur, quia tenebrarum suarum merito semper ad ima deprimitur. Qui quia ab illa patriae coelestis frequentia exsors in perpetuum permanet, recte addistinctione perpetua a frequentia patriae supernae separatur. Quod tamen intelligi et aliter potest, ut videlicet hominem, quem sibi socium ad perditionem fecerat, 110 amittat; et solus cum suo corpore hostis pereat, dum multos quos destruxerat, Redemptoris gratia reformat.
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃dicarẽ captiuis indulgenciã. & clausis
aꝑtionẽ. ut p̃dicarẽ annũ placabilẽ dñi.
Annꝰ enĩ placabilis dnĩ prędicat᷑. cũ futura
plebs fidelium. ueritatis lumine inlustran¬
da p̃dicitur. Quid uͦ ꝑdies: nisi singulȩ
quȩq electoꝵ mentes Quid ꝑ menses. ñ
multiplicate eoꝵ ȩccłȩ quȩ unã catholicã
faciunt designant᷑.  Illa gͦ nox non cõ-
nebris pressus. aduentũ quidem redemptoriꝰ nr̃i¬
conspicit: sed nequaquã adueniã cũ elec tẽ
redit. Hinc enĩ scriptum est. Husquã enĩ
angelos ad p̃hendit. sed sem̃ abrahȩ ad prȩ¬
hendit. Idcirco nãq redemptor nr̃ aiͣ. angłs.
sed homo factꝰ est. qͥa hoc procul dubio fie¬
ri debuit. qͦd redemit. St & ꝑditum ange¬
lũ non ad p̃hendendo deserer&e. & hominẽ
&iam dies hi qui in interna luce ꝑmanent
angłici sp̃s. menses autẽ eoꝵ ordines & dig¬
nitates intelligi. Singuli enĩ quiq sp̃s qͥa
lucent: dies st̃ Sed quia certis quibdã digni¬

Expanded text:
 clausis apertionem, ut praedicarem annum placabilem Domini . Annus enim placabilis Domini praedicatur, cum futura plebs fidelium veritatis lumine illustranda praedicitur. Quid vero per dies, nisi singulae quaeque electorum mentes; quid per menses, nisi multiplicatae eorum Ecclesiae, quae unam catholicam faciuntnebris pressus, adventum quidem Redemptoris conspicit, sed nequaquam ad veniam cum electis redit. Hinc enim scriptum est: « Nusquam enim angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit. Idcirco namque Redemptor noster non angelus sed homo factus est, qri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem iam dies hi qui in interna luce permanent, angelici spiritus; menses autem, eorum ordines et dignitates intelligi. Singuli enim quique spiritus, quia lucent, dies sunt. Sed quia certis quibusdam digni
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝓuidentiam sequit᷑. in sui fiducia menꝰ
leuatur. Cũq sibi ad est quod deesse cȩte¬
ris uid&: cogitatione tacita de magnitu¬
dine suȩ ꝑuisionis hilarescit. Tantoq iã
a uera ꝑ uisione longe fit: quanto ipsam
quoq elationẽ quã patitur nescit. Unde
solerti sẽꝑ custodiȩ intentione pensandũ
est. uel quid oꝑe agimus. uel quid corde
uersamus: ne aut mentẽ prepediens foraᷤᷤ
se t̾rena cura multiplica: aut salte de eiꝰ
moderamine intꝰ se cogitatio exalt&: ut
cũ diuina iudicia temporali circumspecti¬
one metuimꝰ: sẽpiterna supplicia horrorsᷤ
euadamus.

Expanded text:
tus providentiam sequitur, in sui fiducia mens tus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae promissionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est, vel quid opere agimus, vel quid corde versamus; ne aut mentem praepediens foris se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet, ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evadamus.
Abbreviated transcription (Latin):
de se minime p̾sumat. sed totã sẽ indiuinȩ
spei fiduciam transferat: despicit. & cessante
studio ad esse sibi uitȩ subsidia posse diffi¬
dit. Unde & hȩc eadẽ sarra ꝓmissiones
di audiens rid&: sed ridens corripitur:
correpta autẽ ꝓtinus fecundat᷑. Et quȩ
iuuentute uigens fecundari non potuit:
annis fracta senilib utero marcente conce.¬
pit. Quia cũ cura carnis sui confidentiã
habere desierit. contra spem ex diuina
ꝓmissione accipit: qd habituram se ex hu-¬
mana ratione dubitauit. Unde bene &¬
isaac id est risus dicit᷑ qͥ generat᷑. Quia
cũ suꝑne spei fiduciã concipit: quid mens
nr̃a aliud quã gaudiũ parit. Curandũ
itaq est. ne aut necessitatis metas cura
carnis transeat: aut in eo quod moderate
exsequitur. de se p̃sumat. Sepe uͦ animus
fallitur. ut qͦd uoluptuose appetit. necessa¬
riũ suspicetur: quatinꝰ om̃e quodłib& uite
debitã utilitatẽ put&. Et sepe quia effec¬

Expanded text:
de se minime praesumat, sed totam se in divinae de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Unde et bene Isaac, id est risus, dicitur qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necessarium susdebitam utilitatem putet. Et saepe quia effec
Abbreviated transcription (Latin):
cura frenanda est. ut seruiat. & minime
pͥncipetur. nequaquã domina animũ uin-¬
cat. Sed sub acta m̃tis dominio quasi an¬
cilla famulet᷑: ut iussa ad sit. atq ad nutũ
cordis repulsa dissiliat. Ut uix a tergo sc̃ȩ
cogitationis appareat: & nũquã contra fa-¬
ciem recta cogitantis obsistat. Qd bene no¬
bis hystoria sacre lectionis innuit᷑: cum
abrahã trib angelis occurrisse memoratur.
Ipse qͥppe uenientib extra ostiũ occurrit.
sarra uͦ post ostium substitit. Quia uide¬
lic& ut uir ac dominꝰ domꝰ spualis. nr̃ scili¬
c& in tellectus deb& incognitione trinitatis
claustra carnis excedere. & quasi habitationiᷤᷤ
infimȩ ianuam exire. Cura aute̾ carnis ut
femina foras non appareat. & uideri iactan.¬
ter erubescat. ut quasi post tergũ uiri sub
discretione sp̃s solis necessariis intenta. ne¬
quaquã sciat ꝓcaciter dẽtegi. sed uerecunde
moderari. Cui tamen sepe cũ dicitur. ut

Expanded text:
cura frenanda est, ut serviat et minime cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium stetit, quia videlicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
sepelitur: Atq int̾ra cordis nequaqu̾ã suꝑnȩ
spei semen ꝓficit: qͥa cogitationis infimȩ
spina densescit. Quã uidelic& spinã: per
semae ipsã ueritas manu sc̃ę exhortationie
eradicat dicens. Nolite solliciti esse ĩcras¬
tinũ. Contra hanc quoq ꝑ paulũ dicitur.
Carnis curã ne feceritis inconcupiscentiis.
Sed in his nimirũ ducis ac militis uerbis
agnoscimus: qͥa tunc ab ea mortifero uul¬
nere animus pungitur: cũ in ea mensurȩ
equitas non tenetur. Neq enĩ mortali ad¬
huc in carne uiuentib funditus cura car-¬
nis absciditur: sed ut discrete animo serui
.S. at tẽperatur. Nã qͥa sollicitos nos esse ueri¬
tas incrastinũ ꝓhib&: habere ut cũq curã
inp̃sentib non negat. quã tendi ad tempꝰ
quod sequitur uetat. Et nimirũ paulus
cũ curã carnis fieri inconcupiscentia non
sinit.: ꝓcul dubio innecessitate concedit.¬
Discretione gͦ magni moderaminis carnis

Expanded text:
sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis . Sed in his nimirum agnoscimus quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensurae aequitas non tenetur: neque enim mortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis abat temperatur. Nam quia sollicitos nos esse Veritas in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitur vetat. Et nimirum Paulus cum carnis curam fieri in concupiscentiis non sinit, procul adhuc dubio in necessitate conceditDiscretione ergo magni moderaminis carnis
Abbreviated transcription (Latin):
÷fugiamus. Hinc qͥppe ꝑ salomone̾ dicitur
Qcũq potest manꝰ tua facere. instanter
⁊ oꝑare : qͥa nec opꝰ. nec ratio. nec scientia
⁊ nec sapientia erit apud inferos. quo tu ꝓpe¬
ras. Hinc ysaias ait. Querite dnm̃ dũ inue¬
⁊ niri potest. inuocate eũ dũ ꝓpe est. Hinc¬
⁊ paulus dicit. Ecce nunc tẽpꝰ acceptabile:
Decce nc̃ dies salutis. Hinc rursus ait. Dũ¬
⁊ tẽpꝰ habemus: operemur bonũ ad om̃s. Sed¬
plerũq se ad uiam rectitudinis animꝰ ac¬
cingit. tor porem decutit: tantoq ĩcelestibꝰ
desiderio rapitur. ut pęne nil exeo infe¬
rius remansisse uideatur. Et tam̃ cũ ad
carnis curã reducitur. sine qͥ p̾sentis uitȩ
uia nullomͦ expletur. ĩta hunc inferius de¬
pressum ten&. ac si adhuc de sũmis nulla¬
contigiss&. Auditis uerbis cęlestis oraculi
in amorẽ patriȩ cȩlestis erigit᷑. sed resurgen¬
te p̃sentis uitȩ studio sub t̾renȩ curȩ aggere

Expanded text:
fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcunque potest manus tua facere instanter operare, quia nec opus, nec ratiud inferos, quo tu properas . Hinc Isaias ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Hinc Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc rursus ait: Dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes . Eplerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tencontigisset. Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resurgente praesentis vitae studio, sub terrenae curae aggere
Abbreviated transcription (Latin):
antiquus hostis exprimit᷑. Qui ꝓ eo qđ
multos ad culpã ꝑtrahit: cum cunc ta
sua multitudine ad inferni claustra des¬
cendit. Sepulchra autẽ mor tuos teguñ.
Et qͥs alius mortẽ acrius ꝑtulit. quam
is qͥ conditorẽ suũ despiciens uitã reli¬
quit. Que uidelic& mortuũ cũ hu¬
mana corda suscipiunt: eiꝰ ꝓcul dubio
sepulera fiunt. Sed in circuitu illius
sepulchra eiꝰ sunt : qͥa in quoꝵ se m̃tib
nunc ꝑdesideria sepelit: hos sibi pꝰ modũ
ꝑ torm̃ta conungit. Et qm̃ nc̃ ĩ semoripsiᷤ
reꝓbi malignos sp̃s̃ in licita ꝑpetrando
suscipiunt. tunc sepulchra cum mortuis
eloquio. qͣntꝰ indãpnatione ignis. qͣnta
ĩ igne obscuritas. qͣntusq in obscuritate
pauor sit: nullatenus ambigemus. Sed
quid ꝓdest ista prȩnosse: si non contingat
euadere Tota gͦ intentione curandũ
est. ut cũ uacationis tempꝰ accipimus: be¬
ne uiuendi studio. maloꝵ ultricia torm̃ta

Expanded text:
antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est, ut cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio malorum ultima tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
tionis gram̃. & tamen luc& ad pęnam:
ut dãpnatoꝵ oculis ignis suppliciĩ. &
nulla claritate candeat. & addoloris
cumulũ dilecti qualiter crucient᷑ osten¬
dat. Quid autẽ mirũ si gehennȩ igne̾
credimus habere suppliciũ simul obscu¬
ritatis & luminis: qndo experim̃to noui¬
mus qͥa & tedarũ flãma lucet obscura:
Tunc edar flãma comburit. quos nc̃
carnalis delectatio polluit. Tunc infi¬
nite patens inferni baratrũ dẽuorat.
qͦs nunc inanis elatio eraltat: atq qͦlib&
ex uitio hic uoluntatẽ callidi ꝑsuasoris
expleuerunt. tc̃ cũ duce suo reꝓbi ad
torm̃ta ꝑ ueniunt. Et qũauis angłoꝵ
atq hominũ longe sit natura dissimi¬
lis: una tam̃ pęna implicat: qͦs unꝰ in
crimine reatus ligat. Quod bene ac
breuiter insinuat ꝓpħa qui ait. Ibi assur
& om̃is multitudo eiꝰ: & incireuitu eius
sepulchra illius. Quis nãq assur suꝑbi
regis nomine: nisi ille ꝑ elationẽ cadens

Expanded text:
tionis gratiam, et tamen lucet ad poenam; tionis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos ectatio polluit. Tunc infinite patens inferni baratrum / devorat, quos nunc inanis elatio exaltat. Atque quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris exercuerunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: ibi Assur et omnis multitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens
Abbreviated transcription (Latin):
inordinate nunc reꝓbi diligunt: miro iui¬
diciĩ ordine secum tunc intorm̃tis uidebt̃.
ut pęnã ꝓpͥe punitionis ex agger& illa
Auctori preposita carnalis cognatio. pari
ante oculos ultione dãpnata. Ignis itaq qͥ
in obscuritate cruciat: credendum est qͥa
lumen ad tormentũ seruat. Qd si ad¬
dei regis imperiũ succensis camini igni¬
b̾. ligatis manib pedib̾q piecꝰti sunt
qͦs tam̃ cũ idẽ rex incamini incendio
miseratus explorar&. inlesis uestibꝰ de¬
ambulantes uidit. Ubi apte colligitur.
qͥa mira dispensatione conditoris ignis
qualitas indiũsa uirtute tẽperata. & ues¬
tim̃ta .ñ. adtigit. & uincula incendit.
Sc̃isq uiris & ad inferendũ torm̃tum
flama friguit. & ad solutionis myniste¬
riũ exarsit. Sicut gͦ electis ignis ardere
nouit ad solatiũ. & tam̃ ardere ad sup¬
pliciũ nescit: ita ediuerso gehennę flã¬
ma repbis & nequaquã luc& ad consola¬

Expanded text:
inordinate nunc reprobi diligunt miro juinordinate nunc reprobi diligunt miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa auctori praeposita carnalis cognatio pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat credendum est quia lumen ad tormentum servat. Quod si apaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione conditoris ignis qualitas, in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum 335 flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit; ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consola
Abbreviated transcription (Latin):
carnaliter contra p̃cepta conditoris amaue¬
rant. ipsoꝵ quoq eos interitus in augm̃to
suȩ dãpnationis affligat. Quod ꝓfecto euan¬
głio teste colligimus: in quo ueritate nun.¬
tiante diues ille quẽ contigit ad ȩterni
ĩcendii torm̃ta descendere. quͥnq fratrũ
describit᷑ meminisse. Qui abrahã peciit
ut ad eoꝵ eruditione̾ mit ter& : ne illuc
eos qͣndoq uenientes par pęna cruciar&.
Qui igit᷑ ad doloris sui cumulũ ꝓpinquoꝵ
absentiũ meminit. constat ꝓcul dubio qͥa
eos ad augm̃tũ supplicii paulo post potu¬
it &iam pͣsentes uidere. Quid autẽ mirũ
si secũ quoq reꝓbos aspiciat cremari: qui
ad doloris sui cumulũ eũ quem despexerat
insinu abrahe latarum uidit. Is gͦ cui
ut pęna crescer& uir electus apparuit:
cur non credendũ sit qͦd uidere insuppli¬
cio eos &iam quos contra dm̃ dilexerat
possit. Qua ex rẽ colligitur. qͦd eos quos

Expanded text:
carnaliter contra praecepta conditoris amavecarnaliter contra praecepta conditoris amaverant, ipsorum quoque eos interitus in augmentum suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio attestante colligimus , in quo, Veritate nuntiante, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere quinque fratrum describitur meminisse, qui ab Abraham petiit ut ad eorum eruditionem mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Is ergo, cui ut poena cresceret et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? Qua ex re colligitur quod eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris nequaquã sunt ueriti discrepare
dũ uiuerent. in eoꝵ qͣndoq interitu ipsa
a suis qualitatib &iam tormenta discordeđ:
quatinꝰ quo se impugnant cruciatꝰ augeant.
& cũ uariȩ ꝓdeunt. multipliciter sentiant᷑
Quȩ tam̃ supplicia inse dimersos & ultͣ
puniat: quatinꝰ semꝑ sine t̾mino eruciatꝰ
uiuat. Quia & ad finẽ ꝑ torm̃ta ꝓperat.
mors sine morte. finis sine fine. defectꝰ
sine defectu: qͥa & mors uiuit. & finis
sẽꝑ incipit: & deficere defectus nescit.
Quia igit᷑ & mors perimit. & non extin¬
guit. dolor cruciat. sed nullatenus pauorẽ
fugat. flãma comburit. sed nequaquã te.¬
quȩ non suã ꝑ om̃ia qualitatẽ tenent. quã¬
uis illic ignis & ad consolationẽ non lucet:
& tam̃ ut magis torqueat ad aliquid luc&.
Nã sequaces quosq suos secum intorm̃to
repbi flãma inlustrante uisuri sunt. quoꝵ
amore deliquerunt. quatinꝰ qͥ eoꝵ uitam

Expanded text:
Conditoris nequaquam sunt veriti discrepare Conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent; quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt, multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se diversos, et ultra puniat, quatenus semper sine termino cruciatus vivat; quia et ad finem per tormenta properat, mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu; quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tequae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque al., quoque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam
Abbreviated transcription (Latin):
in haditans. In huiꝰ uitȩ torm̃tis timor
dolorẽ habae: dolor timorẽ .ñ. hab&: qͥa
nequaquã mentẽ metꝰ cruciat. cũ pati ĩa
cȩperit qd metuebat. Infernũ uͦ & umbra
mortis obscurat. & sempit̾nus horror in¬
habitat: qͥa eiꝰ ignib traditi & insuppliciis
dolorẽ sentiunt. & indoloris angustia pul¬
sante se semꝑ pauore feriunt᷑. Ult & quod
timent tolerent: & rursus qͦd tolerent sine
cessatione ꝑtimescant. De his & enĩ scrip¬
tũ est. Uermis eoꝵ non morit᷑.: & ignis eoꝵ
.ñ. extinguitur. Hic flãma quȩ succendit
inluminat: illic ut superius uerbis psalmis¬
tȩ docuimus. ignis qͥ cruciat obscurat. hic¬
metꝰ amittit᷑. cũ tolerari iã cȩperit qͦd time¬
batur. illic & dolor dilaniat. & pauor angꝰ.¬
tat. Horrendo igitur mͦ erit tunc reꝓbis
dolor cũ formidine: flãma cũ obscuritate.
Sic uidelic& a dãpnatis sentiri pondus
sũmȩ ȩquitatis deb&: ut qͥa a uoluntate

Expanded text:
inhabitans in hujus vitae tormentis, timor inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et doloris angustia pulsati semper pavore feriuntur: ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illuminat, illic ut superius verbis Psalmistae docuimus ignis qmetus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur: illinc et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate; sic, sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet. Ut, quia a voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
causa meritoꝵ. Quomͦ gͦ nullus in esse or¬
do suppliciis dicitur: inquib ꝓfecto qͥsq
uxta modũ culpȩ cruciat᷑ Sed sc̃s
uir postquã umbrã mortis intulit: qͣnta
sit confusio indãpnatoꝵ m̃te subiungit.
Quia ipsa quoq supplicia quȩ ordinata
ꝑ iusticiã ueniunt. ordinata ꝓcul dubio
incorde morientiũ non sunt. Ut enim
paulo superius diximꝰ. dũ dãpnatus qͥsq
foras flãma succenditur: intus cȩcitatis
igne deuoratur: atq indolore positus in¬
terius exteriusq confundit᷑. ut sua deteri¬
us confusione crucietur. Repulsis gͦ. ordo
insupplitio non erit: qͥa in eoꝵ morte atro¬
tius ipsa confusio m̃tis sęuit. Quã tamen
mira potentia iudicantis ȩquitas ordinat.
ut pena animũ qͣsi iordinata confundat.
Uel certe ab esse ordo suppliciis dicitur.
quia qͥb lib& rebus in pęnã surgentibus
ꝓpͥa qualitas . ñ. seruatur. Unde & ꝓtinꝰ
subinfert᷑. EtSEMeITERNUS hONROR

Expanded text:
causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse orcausa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpae cruciatur? Sed sanctus ir postquam umbram mortis intulit, quanta sit confusio in damnatorum mente subjungit, quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur, atque in dolore positus, exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quia quibuslibet rebus in poenam surgentibus propria qualitas non servatur. Unde subinfertur, et sempiternus horror
Abbreviated transcription (Latin):
&iam pęna constringat: & qͥ nequaquam
dispari iniquitate polluti sunt: nequa¬
quã dispari torm̃to crucientur. qͥuatinus
simul dãpnatio conterat. quos simul elatio
subleuabat. Qsq .ñ. dissimiliter dilatauit
ambitio: non dissimilis afflictio angust&.
Et par cruci& flãma supplicii. quos in
ignȩ lururiȩ par succendit flãma peccati.
Sicut enĩ indomo patris mansiones mul¬
tȩ st̃ ꝓ diuersitate uirtutis: sic dãpnatoᷤᷤ
diuerso supplitio gehennȩ ignib subieit
disparilitas criminis. Quȩ scilic& gehenna
quãuis cunctis una sit: non tamen cunc¬
tos una eademq qualitate succendit. Nã
sicut uno sole om̃s tangim᷑. nec tamen
sub eo uno ordine om̃s estuamur. quia
iuxta qualitatẽ corporis sentit᷑ &iam pon¬
dus caloris: sic dãpnatos & una est
gehenna quȩ afficit: & tam̃ non una om̃s
qualitate cõburit. Quia qͦđ hic agit dispar
ualitudo corpoꝵ: hoc illic exhiba& dispar

Expanded text:
etiam poena constringat, et qui nequaquam etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeunt: inferri s ordine nequaquã possusł.
Quomͦ nãq insuppliciis ordo non erit. dũ
dampnatũ quẽq iuxta modum criminis
retributio sequitur ultionis: Hinc qͥppe¬
 seriptum est. Potentes potenter tormenta
pacient᷑: & fortiorib fortior instat crucia¬
⁊tio. Hinc in babylonis dãpnatione dicit᷑.
Qntũ exaltauit se. & indeliciis fuit: tantũ
dare ei torm̃ta & luctũ. Si igitur iuxta
modũ culpȩ pęna distinguitur: constat ni¬
mirũ qͦd insuppliciis ordo seruat᷑. Et ni¬
si torm̃toꝵ sũmã. meritoꝵ acta dirimeren.
nequaquã uidex ueniens dic turũ se messo¬
rib esse ꝑhiber&: colligite ⁊izania & ligate¬
ea fasciculos ad cõburendũ. Si enĩ nullus
ĩ suppliciis ordo seruabit᷑: cur cõburenda
titama in fasciculis ligant᷑ Sed nimirũ
fasciculos ad comburendũ ligare est. hos qͥ
ȩt̾no igni tradendi sunt. pares parib so¬
ciare. Ut qͦs similis culpa inquinat. par

Expanded text:
prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt, prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis, et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luctum . Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur; et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite primum zizain fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est, hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat par
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcitatis obscurent. Quatinus qͥ auctori suo
corpore & corde deliquerunt: simul cor-¬
de & corpore puniantur. Et utrobiq pȩ¬
nas sentiant: qui dũ hic uiuerent. prauis
suis delectationibꝰ exutroq seruiebant. Un¬
de bene ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Descenderunt ad
infernũ cũ armis suis. Arma qͥppe peccan¬
tium sunt. membra corporis: quib ꝑ u̾sa
desideria quȩ concipiunt exsequunt᷑. Unde
rec̾te ꝑ paulũ dicitur. Neq exhibeatis
membra ur̃a. arma iniqͥtatis peccato. Cũ
armis gͦ ad infernũ descendere est: cũ ipsis
quoq membris quib desideria uoluptatis
expleuerunt. ȩt̃ni iudicũ torm̃ta tolerare.
Vt tunc eos undiq dolor absorbeat: qͥ nunc
suis delectationib subditi. undiq contra
iusticiã iuste iudicantis pugnant. Mirũ
uͦ ualde est qͦd dicit᷑: ubi nullus ordo. Neq
nata esse ullomͦ uel torm̃ta ꝑmittit. qͥa
ipsa quoq supplicia quȩ ex lance iusticiȩ

Expanded text:
caecitatis obscuret. Quatenus auctori suo caecitatis obscuret. Quatenus auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corde et corpore puniantur. Et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus, ex utroque serviebant. Unde bene per prophetam dicitur: Descenderunt ad infernum cum armis suis . Arma quippe peccantium, sunt membra corporis, quibus perversa desideria, quae concupiscunt, exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Cum armis ergo ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris quibus desideria voluptatis expleverunt aeterni judicii tormenta tolerare: ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc suis delectationibus subditi undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum vero valde est, quod dicitur, ubi nullus ordo. Nequenata esse ullo modo vel tormenta permittit. Quia ipsa quoque supplicia, quae ex lance justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
rat. animã. Umbra gͦ mortis est obscuritaᷤᷤ
igne succendit᷑ : ab interno lumine tene¬
bratur. Naturȩ uͦ ignis est: ut ex se ipso
& lucẽ exhibeat. & concremationẽ. Sed trans¬
actoꝵ illa ultrix flãma uitioꝵ concrematio¬
nẽ hab& & lum̃ .ñ. hab&. Hinc est enĩ qͦd
reꝓbis ueritas dicit. Discedite a me male¬
dicti in ignẽ ęternũ. qͥ paratus est diabolo
& angłis eiꝰ. Quoꝵ rursus om̃iũ corpꝰ in¬
unius ꝑsona significans. dicit. Ligate ei ma-¬
nus & pedes: & mittite eum intenebras
exteriores. Si itaq ignis qui reꝓbos cruci¬
at lumen habere potuiss&. is qͥ repellit᷑.
nequaquã mitti intenebras diceretur. Hinc
& iam psalmista ait. Suꝑ eos cecidit igniᷤ.
& non uiderunt solẽ. Ignis enĩ suꝑ impi-¬
os cadit. sed sol igne cadente .ñ. cernitur.
qͥa quo illos gehennȩ flãma deuorat. a
uisione ueri luminis cȩcat: ut & foras eos
dolor combustionis cruci&. & intus pęne

Expanded text:
rat animam. Umbra ergo mortis est obscuritas vrat animam. Umbra ergo mortis est obscuritas vigne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; quorum rursus omniuunius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc de eis Psalmista ait: Super eos cecidit ignis et non viderunt solem . Ignis autem super impios cadit, sed sol igne candente non cernitur. Quia illos quos gehennae flamma devorat a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena
Abbreviated transcription (Latin):
TENEBRARŨ. Miseria ad dolorem ꝑtin&.
tenebrȩ ad cȩcitatem. Ca gͦ quȩ a ẽspectu
districti iudicis expulsõ ten&. miseriȩ
& tenebrarũ t̾ra ꝑhibetur : qͥa foris dolor
cruciat. qͦs diuisos auero lumine intꝰ cȩcitaᷤ
obscurat. Quãuis miserię & tenebrarũ t̾ra:
intelligi & aliter potest. Nã hec quoq t̾ra
inqua nascimͣ. est quidẽ miseriȩ: sed te¬
nebrarũ non est. quia multa hic corrup.¬
tionis nr̃ȩ mala patimur: sed tam̃ adhuc
in ea ꝑ conuersionis gram ad lucẽ redimꝰ
Ueritate suadente quȩ ait. Ambulate dũ
lucẽ habetis: ne uos tenebre comp̃hen¬
dant. Illa uero simul miseriȩ & tenebra¬
rũ t̾ra est : quia quisqͥs ad toleranda eius
mala deciderit: nequaquã ulterius ad lu-¬
cẽ redit. In cuiꝰ adhuc descriptione subiun¬
git᷑. UBI UMBRA MORTIS. ET NULLUS
ONDo. Sicut mors exterior ab anima di¬
uidit carnẽ : ita mors interior ã do sepa¬

Expanded text:
tenebrarum. Miseria ad dolorem pertinet, tenebrarum. Miseria ad dolorem pertinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum tionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo sepa
Abbreviated transcription (Latin):
tioni seruant. Quȩ aliquando tam̃ laci
appellatione signant᷑. ꝓpħa ad testante
qui ait. Portauerunt iͥgnominiã suam:
cũ his qui descendunt in lacũ. Infernus
E terra nominatur: quia susceptos stabi¬
liter ten&. & lacus dicit᷑. qͥa hos quos
semel cȩperit. semꝑ fluctuantes & trepi¬
dos tormentis circumfluentib absorb&.
Sc̃s autẽ uir. siue sua seu humani gene¬
ris uoce dimitti se postulat. antequã
uaclat. Non qͥa ad terrã tenebrosam qͥ
culpã defl& iturus est: sed quia adhanc
ꝓcul dubio qui plangere neglegit. uadit:
sicut debitori suo creditor dicit. Solue
debitũ: pͥusquã ꝓ debito constringaris.
Qui tamen non constringitur : si quod
deb& soluere non moratur. Ubi & recte
subdit᷑. Non reuertar. Quia nequaquã
ultra miscđia parcentis liberat: quos semel
in locis pęnalib iusticia iudicantis dãp¬
nat. Quȩ adhuc subtilius loca deseri¬
bunt᷑ cum dicit᷑. Ttrram miseriȩ Et

Expanded text:
tionis servant. Quae aliquando tamen laci tionis servant. Quae aliquando tamen laci appellatione Signatur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his, qui descendunt in lacum. Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur, quia hos, quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua seu humani generis voce dimitti se postulat, antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam defleturus est, sed quia ad hanc procul dubio, qui plangere neglegit, vadat. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum, priusquam pro debito / constringaris! Qui tadebet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar. Quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntur, cum dicitur: terram miseriae et
Abbreviated transcription (Latin):
culpe quo nos ligauimus misericorditer
dimit tam᷑ ꝑfecte flere non possumus.
hoc quod innobis ipsis contra nosm& ipsos
dolemus. Sed tunc ueracit᷑ reatꝰ nr̃i do¬
lor plangitur.: cum tenebrosa illa infer-¬
ni retributio. intento timore pͣuidetur.
Unde apte subiungit. ANTEQUAM ua¬
DAM ET NON REUERTAR AD TERRÃ
TENTGrosam ⁊t oetrtam montis ca-¬
lisine. Quid enĩ terrȩ tenebrosȩ nomi¬
ne: nisi teera tartari claustra signantur:
Quȩ ȩternȩ mortis caligo cooperit: qͥa
dãpnatos quosq inꝑpetuũ auitȩ luce
disiungit. Nec inmerito infernꝰ terra di¬
cit᷑: qͥa quȩ s ab eo capta fuerint stabiliter
tenentur. Scriptũ qͥppe est. Generatio
p̃terit. & generatio aduenit. terra uero
in ȩt̾nũ stat. Recte igit᷑ inferni claustra
tenebrosa terra nominant᷑. qͥa quos pu¬
niendos accipiunt: nequaquã pęna tran-¬
sitoria uel fantastica imaginatione cru¬
ciant : sed ultione solida ꝑpetuȩ dampna¬

Expanded text:
culpae, quo nos ligavimus, misericorditer culpae, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere non pohoc, quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur. Unde apte subiungit: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim terrę tenebrosae nomine nisi tenebrosa tartari claustra signantur? Quae aeternę mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disiungit. Nec inmerito infernus terra dicitur, quia quique ab ea capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio pręterit et generatio advenit, terra vero in aeternum stat. Recte igitur inferni claustra / tenebrosa terra nominatur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam paenę transitorie vel fantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damna
Abbreviated transcription (Latin):
tamen adhuc succrescentib desideriis carniꝰ.
grauatur. Huiꝰ doloris p̃sentia. ꝓphetȩ m̃
tẽ cruciauerat: cũ dicebat. Dolor m̃s ante
me est semꝑ: qm̃ iniquitatẽ meã ego pro¬
nuntio. & cogitabo ꝓ peccato meo. Sed so¬
lutis iniquitatis uinculis: dimissũ se no¬
uerat qui exultabat dicens. Disrupisti
uincula mea: tibi sacrificabo hostiam lau¬
nos dñs dimittit: cũ & mala nobis quȩ
fecimus demonstrat: atq ad hȩc eadem
flenda quȩ cognoscimus adiuuat. Culpaᷤ
oculis obicit. & pia manu gr̃ȩ uincula
cordis soluit. ut ad uacationem peniten¬
tiȩ mens nr̃a se erigat : & carnis soluta
cõpedib. in auctorẽ suum libera gressũ
mꝰ hoc quod in nobis recte reꝓbamus.
Ad iusticiã nos sp̃s erigit: ad consuetudi¬
nẽ caro restringit. Amori suo mene
renitit᷑: sed ꝓtinꝰ delec tata captiuatur.
b̾ene gͦ dicit᷑. dimit te gͦ me ut plangã
paululũ dolorem meũ: Quia nisi areatu

Expanded text:
tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. Hujus doloris praesentia Prophetae mentem 331 cruciaverat, cum dicebat: Dolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam launos Dominus dimittit, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem flenda quae cognoscimus adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et, carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum mus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum, quia nisi a reatu
Abbreviated transcription (Latin):
rata afflictio lacrimas exprimit. ita ĩmo¬
derata subducit. Quia meror ipse quasi
sine merore fit: qui afflicti m̃tem deuo¬
rans sensum doloris tollit. Clir igit᷑ sc̃ca
feriri plusquã sufficit ꝑtimescat. dicens. di¬
mitte gͦ me ut plangã paululũ dolorem
meũ. Ac si aꝑte dicat. Flagella tuȩ ꝑcussioniᷤ
tẽpera: ut moderatis dolorib ȩstimare ma¬
la quȩ patior flendo conualescã. Quod tam̃¬
me intelligi & aliter potest. Sepe nãq peccator
iniquitatis sue uinculis ita constringitur.
ut pondus quidẽ peccatoꝵ toler& : sed tam̃
quia tolerat ignor&. Sepe &iam si cognoscat
qͣnto reatu premitur: erũpere conatur &
non potest: ut hunc inse m̃te libera conũ¬
sione integra ꝑsequat᷑. Flere gͦ dolorẽ
suũ non ual&. qͥ & iniquitatis suȩ reatũ
considerat: & tam̃ prȩ terrenȩ occupatio¬
nis pondere. hanc ei gemere nequaquã
uacat. Here dolorẽ suũ non ual&: qͥ praue
qͥdẽ consuetudim contra ire nititur: sed

Expanded text:
rata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tollit. Vir igitur sanctus feriri plus quam sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. Ac si aperte dicat: Flagella tuae percussionis tempera, ut, moderatis doloribus, aestimare mala quae patior flendo convalescam. Quod tamen intelligi et aliter potest. Saepe namque peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suum non valet, qui pravae quidem consuetudini contraire nititur, sed