comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multo certius securiusq dicitur dñi aduen¬
um intra septuaginta auc plurimum intra
sencum annos futurum: si ebdomades iste
ise prenuntiant. Anni enim quadringen
anonaginta: sunt in ebdomadib septuagin¬
.a. a natiuitate audem dñi hodie computan¬
ur anni ferme quadringenti uiginti. A re¬
surrectione autem uł ascensione eius: anni
plusminus crecenti nonagi . Ae ꝑhoc si ex qͦ
atus t̃ compucetur. septuaginta sunt reliqui
si ex qip passus ẽ circiter centum remanent.
intra quos danihelis om̃s ebdomades si de no¬
lussimo eius aduentu ꝓpħate sunt implebun¬
tur. Qui ergo dicit intra tot annos erit: tũẽ
falsũ dicit si ultra erit. Sed quia breuiabun¬
tur: pauciores poterunt ẽẽ non plures. Rec¬
te itaq dicitur intra hos erit: quoniam qͣn¬
tumlibet breuientur uerum erit. Ipsa nãq
breuiatio si eomodo intelligenda ẽ ut pau¬
ciores fiant. ulcra eos diem dñi uenire non

Expanded text:
multo certius securiusque dicitur domini aduenmulto certius securiusque dicitur domini aduentum intra septuaginta aut ut plurimum intra centum annos futurum, si hebdomades istae ipsum praenuntiant. anni enim quadringenti nonaginta sunt in hebdomadibus septuaginta; a natiuitate autem domini hodie computantur anni ferme quadringenti uiginti, a resurrectione autem uel ascensione eius anni plus minus trecenti nonaginta. ac per hoc, si, ex quo natus est. computetur, septnaginta sunt reliqui, si, ex quo passus est, circiter centum remanent, intra quos Danihelis omnes hebdomades, si de nouissimo eius aduentu prophetatae sunt, implebuntur. qui ergo dicit: \'Intra tot annos erit\', tunc falsum dicit, si ultra erit; sed quia breuiabuntur, pauciores poterunt esse, non plures. recte itaque dicitur: Intra hos erit\', quoniam, quantum libet breuientur, uerum erit: ipsa namque breuiatio si eo modo intellegenda est. ut pauciores fiant, ultra eos diem domini uenire non
Abbreviated transcription (Latin):
um quam ueritatem futuri erant plures nͥ
huuarentur. Ebdomades enim sc̃ĩ danihelis
un ad primũ domini ad uentum sicut plu¬
i usum est: s ad scđm pocius existimas ꝑ¬
mere. Ita ne gͦ breuiabuntur. ut uł una in
tis ehdomadib minus futura sit. et falsa erit
pphia quȩ tanta diligentia numerum ebdo¬
udarum diffinire curauit: ut quiddam di¬
aet ȩciam dimidio ebdomadis implendũ:
iror si ꝑ prophetiam xp̃i destruitur ꝓphetia
danihelis. deunde quale ẽ ut pudemus igno¬
sasse danihelem. uel potius angłm a quo ista
dcebas breuiaturum dnm dies illos et erras
rit hoc diceret. uel scisse quidẽ. s ei quẽ do¬
a fuisse mentitum. Quod si absurdũ est
curnonpotius credimus seđm id quod bre¬
ilaturus ẽ dñs dies illos. tot ebdomadas ꝓ¬
plasse danuelem. si tamen ad scđm diũi aduen¬
ium qd nescio quemadmodum possit ostendi.
ille numerus refertur annors:postremo cer¬

Expanded text:
secundum quam ueritatem futuri erant plures. nisi secundum quam ueritatem futuri erant plures. nisi breuiarentur? hebdomades enim sancti Danihelis non ad primum domini aduentum, sicut pluribus uisum est, sed ad secundum potius existimas pertinere. itane ergo breniabuntur. ut uel una in eis hebdomada minus futura sit, et falsa erit prophetia, quae tanta diligentia numerum hebdomadarum definire curauit, ut quiddam diceret etiam dimidio 1. hebdomadis implendum? miror, si per prophetiam Christi destruitur prophetia Danihelis. deinde quale est, ut putemus ignorasse Danihelem uel potius angelum, a quo ista discebat. breuiaturum dominum dies illos et errasse, ut hoc diceret, uel scisse quidem, sed ei, quem docebat, fuisse mentitum? quod si absurdum est, cur non potius credimus secundum id. quod breuiaturus est dominus dies illos, tot hebdomadas prophetasse Danihelem, si tamen ad secundum domini aduentum. quod nescio quem ad modum possit ostendi, ille numerus refertur annorum? Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
genti anni a generis humani exordio cõpli¬
rentur. Hondum erat itaq hora nouissima
sex milium annoꝵ pars duodecima id÷ quin¬
genti anni. uel unius hore spatium deputa¬
tur. Porro si scđm scripturas unum diem mul¬
le annos eẽ ponamus. multomagis olim tran¬
sit tam longi diei hora nouisima non dicos
pius quadraginta. sed si duodecima de¬
anr quȩ illos annos duplos habet. coue
pser quȩ hora quam longua sit ignoram᷑.
iu non ẽ nrm scire tempora quȩ pater po¬
ut in sua pocestate. quainius eam nouissimã
nouerimus. muldomagis utiq nos quam qui
sucrunt ante nos: ex quo esse uel dici cȩpit
nora nouissima. Quod autem ideo iudetur ue¬
nerationi tuȩ comprehendi non posse tẽpors
mensuras. ut diffiniatur quo animo futurus ẽ
sinis. quia scđm ꝓmissionẽ dñi breuiabuntur
dis ili: prsꝰ non incelligo. Si enim sic breuia¬
buntur ut fiant ex plurib pauciores. quero

Expanded text:
quingenti anni a generis humani exordio complequingenti anni a generis humani exordio complerentur. nondum erat itaque hora nouissima, si sex milium annorum pars duodecima, id est quingenti anni uel unius horae spatium deputatur. porro si secundum scripturas unum diem mille annos esse ponamus, multo magis olim transiit tam longae diei hora nouissima; non dico,amplius quadraginta, sed si duodecima deputetur, quae illos annos duplos habet. unde tem- pore, quae hora quam longa sit, ignoramus, quia non est nostrum scire tempora. quae pater posuit in sua potestate. quamuis eam nouissimam nouerimus multo magis utique nos, quam qui fuerunt ante nos, ex quo esse uel diei coepit hora nouissima. Quod autem ideo uidetur uenerationi tuae comprehendi non posse temporum mensuras, ut definiatur, quo anno futurus est finis, quia secundum promissionem domini breuiabuntur dies illi, prorsus non intellego. si enim sic breuiabuntur, ut fiant ex pluribus pauciores, quaero,
Abbreviated transcription (Latin):
hora ẽ: et ecce ista hora quam longua ẽ. uii
men est ille mentitus: si utiq incellignnis
horam ꝓ tempore posuisse: quod nounilis
accipiunt. ut sex annoꝵ milia constitunte¬
lut unum diem. eumq in partes uelut hoti
duodecim parciantur. ut sic quingentos.
nos postremos hora uideatur habere por¬
ma: in quib antus iam ioħs inquiunt los¬
batur. quando nouissimam horam cẽ dnti
Sed aliud ẽ nosse aliquid: aliud suspicaile
enim non potius si sex annoꝵ milia dc̃e¬
candus est unus dies. non duodecima sa
sima quarta pars eius una hora ẽ. id ÷ nont
genti s ducenti quinquaginta anni: totus ĩ
dies cotus circuitus solis uerius nuncupanis.
ta nouissima ex quo tempore id loquutus es
ioħs. ante ferme septuaginta annos ut mini
lam reꝑitur ẽẽ transacta: et nondum uenits
minus scti. Huc accedit quia inspecta dilgi
ante fuisse defunctus. quam quinq milia

Expanded text:
hora est. et ecce ista hora quam longa est! nec hora est. et ecce ista hora quam longa est! nec tamen est ille mentitus, sed utique intellegendus est horam pro tempore posuisse. quod nonnulli sic accipiunt, ut sex annorum milia constituant uelut unum diem eumque in partes uelut horas duodecim partiantur. ut sic quingentos annos postremos hora uideatur habere postrema; in quibus annis iam Iohannes, inquiunt, loquebatur, quando nouissimam horam esse dicebat. Sed aliud est nosse aliquid aliud suspicari. cur enim non potius, si sex annorum milia deputandus est unus dies, non duodecima sed uicesima quarta pars eius una hora est, id est non quingenti sed ducenti quinquaginta anni? totus enim dies, totus circuitus solis uerius nuncupatur ta nouissima, ex quo tempore id locutus est Iohannes, ante ferme septuaginta annos ut minimum iam reperitur esse transacta et nondum uenit terminus saeculi. huc accedit, quia inspecta diligeohannes longe ante fuisse defunctus, quam quinque milia
Abbreviated transcription (Latin):
documenta. quib id potueris indagare. Si au¬
tem neq hoc te comprehendisse presumis. hoc
sentis quod ego. Nouissima enim eẽ ista cẽpora
mulcis rerum signis apparentib quȩ dnm̃ p̃-¬
dixisse legimus: om̃s qui ea credimus cernimꝰ:
S ed et mille annoꝵs tempus. si eoꝵe fus eẽt scłi
finis: posset uniuersum dici nouisinum¬
pus. uel ȩtiam nouissimus dies: quia seini
est mille anni ante. ocłos tuos tanquandes
unus: ut quicquid ꝑ eosdem annos mule q¬
reretur. nouissimo tempore. uel nouisinu
diceretur geri. Iterum enim dico quod nsx
causa sepe dicendum ẽ: consideremus an
multos annos dixerit beatus iohs euanges
quando crederemus cot annos postea trangi¬
NS: ac uon potius ipso adhuc ioħe in corpin
constituto dñm sꝑaremus eẽ uencurum: n
enim dixit nouissimum tempus ẽ. aut nai¬
mus annus. aut mensis. aut dies. s nouis

Expanded text:
documenta, quibus id potueris indagare: si audocumenta, quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te comprehendisse praesumis, hoc sentis, quod ego. Nouissima enim esse ista tempora multis rerum signis apparentibus, quae dominum praedixisse legimus, omnes, qui ea credimus, cernimus. sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset uniuersum dici nouissimum tempus uel etiam nouissimus dies, quia scriptum est: Mille anni ante oculos tuos tamquam dies unus, ut, quicquid per eosdem mille annos gereretur, nouissimo tempore uel nouissimo die diceretur geri. iterum enim dico, quod in hac causa saepe dicendum est: consideremus, ante quam multos annos dixerit beatus Iohannes euanquando crederemus tot annos postea transituros ac non potius ipso adhuc Iohanne in corpore constituto dominum speraremus esse uenturum? neque enim dixit \'nouissimum tempus est\' aut \'nouissimus annus\' aut \'mensis\' aut \'dies\', sed: Nouissima
Abbreviated transcription (Latin):
mea scĩtati tue. peto aꝑtius non graueris expo¬
nere quomodo dixeris neminem posse tẽpo¬
rum mensuras colligere: ne forte hoc & mͥ
uideatur quod etiam haritati tuȩ. & frustra qͥ¬
libet nrm instrui expectet ab alcero. Cum hoc
eium dixisses. deinde subdidisti & aisti. euan
re tanquam non possit sciri quo anno uen¬
turus sic. s possit sciri qua ebdomade anno¬
rũ. uel qua endecade: tanquam dici possit
atq definiri intra illos uel illos septẽ annos.
aut intra illos uel illos decem annos. Qd sinec
hoc quidem comprehendi potest. quero utrũ
sic saltem possit definiri tempus eius aduentꝰ.
ut eum uenturum ẽẽ dicamus intra istos.: uer¬
bigratia quinquagiita uel centum annos. uł
quotlibet seu maioris numeri seu minoris
annoꝵ: s in quo eors nos ignorare. Hoc si
iam comprehendisti: multum est quod com¬
prehendere pociusti. Id ipsum ẽ autem qd̾ ro¬
go ut nob benignus imꝑtias. adibens idonea

Expanded text:
mea sanctitati tuae, peto apertius non graueris expomea sanctitati tuae, peto apertius non graueris exponere, quo modo dixeris neminem posse \'temporum mensuras colligere\', ne forte hoc et mihi uideatur, quod etiam caritati tuae, et frustra quilibet nostrum instrui expectet ab altero. cum hoc enim dixisses. deinde subdidisti et aisti: Euanre, tamquam non possit sciri, quo anno uenturus sit, sed possit sciri, qua hebdomade annorum uel qua decade, tamquam dici possit atque definiri intra illos uel illos septem annos aut intra illos uel illos decem annos. quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero. utrum sic saltem possit definiri tempus aduentus eius, ut eum uenturum esse dicamus intra istos uerbi gratia quinquaginta uel centum annos uel quotlibet seu maioris numeri seu minoris annorum. sed, in quo eorum, nos ignorare. hoc si iam comprehendisti, multum est, quod comprehendere potuisti. id ipsum est autem, quod rogo ut uobis benignus impertias adhibens idonea
Abbreviated transcription (Latin):
si instet dies dñi: diligebant utiq aduen-¬
tum dñi: nec eos hoc dicens doctor genti-¬
um. ab illa dilectione frangebat. qua ut
inflãmarẽtur uolebat: & ideo nolebat
ut crederent eis a quib audiebant insta¬
re diem dñi: ne forte cum transisset tempꝰ
quo eum crediderant eẽ uenturum. et ue¬
nisse non cernerent: etiam cetera fallacicer
sibi ꝓmitti arbitrantes. et de ipsa mercede fi¬
dei desꝑarent. Non ergo ille diligit aduencũ
diũ qui eum asserit ꝓpinquare. nec ille qui
eum asserit non ꝓpinquare: s ille pociꝰ qui eũ
siue ꝓpe siue longe sit sincericate fidei. firmi¬
tate spei. ardore haritatis expectat. Nam si
tantomagis diligitur dñs. quanto magis cre¬
ditur & predicatur. cicius eẽ uenturus: ma¬
gis eum diligebant qui eius aduentum iam
instare dicebant. quam hi quos apłs eis cre¬
dere ꝓhibebat: uł ipse apłs qui hoc utiq non
credebat. Si autem onerosa non ẽ infirmitaᷤ

Expanded text:
asi instet dies domini, diligebant utique aduenasi instet dies domini, diligebant utique aduentum domini nec eos hoc dicens doctor gentium ab illa dilectione frangebat. qua ut inflammarentur, uolebat; et ideo nolebat, ut crederent eis, a quibus audiebant instare diem domini, ne forte, cum transisset tempus, quo eum crediderant esse uenturum, et uenisse non cernerent, etiam cetera fallaciter sibi promitti arbitrantes et de ipsa mercede fidei desperarent. non ergo ille diligit aduentum domini, qui eum adserit propinquare, nec ille, qui eum adserit non propinquare, sed ille potius, qui eum, siue prope siue longe sit, sinceritate fidei, firmitate spei, ardore caritatis expectat. nam si tanto magis diligitur dominus, quanto magis creditur et praedicatur citius esse uenturus, magis eum diligebant, qui eius aduentum iam instare dicebant, quam hi, quos apostolus eis credere prohibebat, uel ipse apostolus, qui hoc utique non credebat. Si autem onerosa non est infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
dus gͦ est et expectandus dñi sicut sc̃ȩ hor¬
taris aduentus. Magnam dicis ẽẽ beatitudi¬
nem diligentib eius aduentum: & adhibes
apłi testimonium. cuius uerba sic ponis. de
cetero reposita ẽ michi corona iusticiȩ: quã
reddet michi dñs iustus iudex in illa die.
Non solum autem mͥ: sed et his qui diligũt
aduentum dñĩ. Tunc enim ex euangłio com¬
memoras iusti fulgebunt sicut sol in regno
patris sui: & quod ꝓpħa dicit ecce enĩ ca¬
ligo et tenebre oꝑient terram suꝑ gences:
in te uero apparebit dñs: et maiestas eius in
te udebitur. Item quod scriptum ẽ qui ue¬
ro expectant dnm expectabunt cum uirtu¬
te. ꝓducent pennas sicut aquile. currunt
et non laborabunt. ambulabunt & non ex¬
urient: hoc plane piissime & uerissime di-¬
cis: commendans eor beatitudinem qui di
ligunt aduentũ dñi. Sed et illi quibus di¬
cebat apłs non cito moueamini mente qͣ¬

Expanded text:
dus ergo est et expectandus domini, sicut sdus ergo est et expectandus domini, sicut staris, aduentus, magnam dicens esse beatitudinem diligentibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: de cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum autem mihi, sed et his qui diligunt aduentum domini. tunc enim, sicut ex euangelio commemoras, iusti fulgebunt sicut sol in regno patris sui. et quod propheta dicit: ecce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes, in te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uide- bitur. item quod scriptum est: qui uero exspectant dominum, exsultabunt cum uirtute, producent pinnas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. hoc plane piissime et uerissime dicis, coligunt aduentum domini. sed et illi, quibus dicebat apostolus: Non cito moueamini mente, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dei cognouissent. nunquam dnm̃ głiȩ cru-¬
aisfprisent. & ideo non euerti sed ꝑmanere
potuissent. Iam uero quod ait ad eos penitẽ¬
tiam agite. completa sunt tempora. credite
in euangłio. ȩtiam ipse firmasti de his tempo¬
rib dictum ẽẽ udeoꝵ. quȩ continuo post
paucos annos fuerant transitura. & nunc
nouimus iam eẽ transacta: euersa scilicet
ciuitate in qua regnum eoꝵ fuerat constity¬
tutum. Proinde quod ex danihele de inter-¬
fecta bestia posuit uenerabilitas tua. & de re¬
liquarum bestiarum regno. et inter hȩc de
filio hominis ueniente cum nubib cęli: ma¬
nifestum ẽẽ dixisti intelligentib scripturã.
Sed si fueris dignatus exponere quomͦ ista
ꝑtineant ad cognoscendum tempors spati ũ
post quod erit saluatoris aduentus. ita ut in¬
ueniantur sine ulla ambiguitate manifesta:
fatebor ȩtiam ipse cum magna actione grati-
teris eoꝵ qui ea fuerant cognituri. Diligen¬

Expanded text:
aei cognouissent, numquam dominum gloriae cruaei cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent et ideo non euerti sed permanere potuissent. iam uero quod ait ad eos: Paenitentiam agite, completa sunt tempora, credite in euangelio, etiam ipse firmasti de his temporibus dictum esse Iudaeorum, quae continuo post paucos annos fuerant transitura et nunc nouimus iam esse transacta euersa scilicet ciuitate, in qua regnum eorum fuerat constitutum. Proinde, quod ex Danihelo de interfecta bestia posuit uenerabilitas tua et de reliquarum bestiarum regno et inter haec de filio hominis ueniente cum nubibus caeli, manifestum esse dixisti intellegentibus scripturam. sed si fueris dignatus exponere, quo modo ista pertineant ad cognoscendum temporum spatium, post quod erit saluatoris aduentus, ita ut inueniantur sine ulla ambiguitate manifesta, fatebor etiam ipse cum magna actione gratiarteris eorum, qui ea fuerant cognituri. Diligen
Abbreviated transcription (Latin):
psum uidetur aliquanto euidentiore sig-¬
usicatione detigisse. interficiendũ sp̃u
oris dñi nr̃i iħu. xp̃r. sed post quantum
temporis istud erit nec saltem obscure lo¬
cutus est. Quisnam sit enum qui modo tenet
uel quid teneat. uel quid sibi uelit quod ait¬
tautire ut indelligat uel aliquatenus suspi-¬
setur. quoniam quo quo modo scriptũ legit
quanduu scriptum autem teneat: & pꝰ quan¬
a tempor spatia de medio fiat. hic tacetur
omnno. Item dñs inquis in ȩuangłio ĩcre¬
pat uideos dicens. E tu si cognouisses cem¬
pus uisicationis tue forsitan ꝑmansisses: nc̃
autem absconsa sunt ab ocłis cuis. S hoc ad
tempus primi aduentus dni ꝑtinet non scdi:
de quo nunc questio ẽ. De scđo quippe aduen¬
tu suo dixit non ẽ urm̃ scire tempora: non de
primo. De illo enim ab eo quesierunt disci-¬
puli quem sꝑabant: non de isto quem iã ui-¬
debant. Si enim primum eius aduentũ iu-¬

Expanded text:
ipsum uidetur aliquanto euidentiore signipsum uidetur aliquanto euidentiore significatione tetigisse interficiendum spiritu oris domini Iesu Christi; sed post quantum temporis istuc erit, nec saltem obscure locutus est. quisnam sit enim, qui modo tenet, uel quid teneat uel quid sibi uelit, quod aitcoartare, ut intellegat uel aliquatenus suspicetur, quoniam quoquo modo scriptum legit; quam diu autem teneat et post quanta temporum spatia de medio fiat, hic tacetur omnino. lItem dominus\', inquis, \'in euangelio increpat Iudaeos dicens: Et tu, si cognouisses tempus uisitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem absconsa sunt ab oculis tuis\'. sed hoc ad tempus primi aduentus domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. de secundo quippe aduentu suo dixit: Non est uestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt discipuli, quem sperabant, non de isto, quem iam uidebant. si enim primum eius aduentum Iud
Abbreviated transcription (Latin):
le iniquus quem dñs iħe interficiet spl̃l
oris sui. Quȩ uerba apłiea utinam nõ cal
io ponere. uerum ȩtiam exponere.
ns. Ita sane obscura sunt & mistice.
Sis tamen appareat eum nichil de sta
ꝯuxisse temporib. nullumꝙ eors int̃¬
sun spatiumq aperuisse. ait enum. Ut
adetur in suo tempore: nec dixit post
untum temporis. hoc futurum sic. Dem¬
r subiunxit. iam enim mysterium opera¬
citis quomodolibet intelligatur quid sic.
ab alio sic. ab alio autem sic̃. quandiui ta¬
men oꝑitur occultum ẽ: neq id expres¬
sit apłs canquam homo ex eor numero.
quib dictum ẽ non est urm̃ scire tẽpora:
Quamus enim nondum inter eos erat.
quando eis hoc dictum ẽ: ad eors tamen
cilegium atq societatem ȩciam ipsum ñ
anbigimus ꝑtinere. Item quod sequitur.
tintũ qui mͦ tenet teneat donec demedio
sut. et tunc reuelabitur ille iniquus quẽ
dĩs iħs incerficiet sp̃u oris sui: docet nos
antrxp̃m manifestum futurum⁊ si quidẽ

Expanded text:
e iniquus, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. quae uerba apostolica utinam non tantum modo poneres, uerum etiam exponere dignareris; ita sane obscura sunt et mystice dicta, ut tamen appareat eum nihil de statutis dixisse temporibus nullumque eorum interuallum spatiumque aperuisse. ait enim: Ut reueletur in suo tempore nec dixit, post quantum temporis hoc futurum sit. deinde subiunxit: Iam enim mysterium operarium quo modo libet intellegatur quid sit ab alio sic ab alio autem sic; quam diu tamen operetur, occultum est. neque id expressit apostolus tamquam homo ex eorum numero, quibus dictum est: Non est uestrum scire tempora; quamuis enim nondum inter eos erat, quando eis hoc dictum est, ad eorum tamen collegium atque societatem etiam ipsum non ambigimus pertinere. Item, quod sequitur: Tantum, qui modo tenet, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, quem dominus lesus interficiet spiritu oris sui, docet nos Antichristum manifestum futurum, si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tis. alacriori anuno quam soletis: et int̾ om¬
nes huius scli molestias aplicam exhortatio¬
nem corde retinete ubi ait dñs in ꝓximo est
nichil solliciti sitis. Talia mͥ de uob̾ nuncien¬
tur quib nouerun non ꝓpter meam presen¬
tiam s ꝓpter dei preceptũ qͥ nũꝙ. ẽ absei. uos so¬
lere facere. quod multis annis me p̃sente & ali¬
qͣndo etiã me absente fecistiᷤ. Dñs uos in pace
conseruet dilectissimi fr̃s. Grace ꝓ nob̃. Ea¬

Expanded text:
tis, alacriore animo, quam soletis, et inter omtis, alacriore animo, quam soletis, et inter omnes saeculi huius molestias apostolicam exhortationem corda retinete, ubi ait: Dominus in proximo est; nihil solliciti fueritis. talia mihi de uobis nuntientur, quibus nouerim non propter meam praesentiam sed propter dei praeceptum, qui numquam est absens, uos solere facere, quod multis annis me praesente et aliquando etiam me absente fecistis. dominus uos in pace conseruet, dilectissimi fratres; orate pro nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
di huius: cui calia iudetis accicłȩ. qualia d̃ñs
et redẽptor ur̃ qui mentiri non potest fucdi¬
ra predixit. Non solum ergo non debetis nu¬
nus facere oꝑa misericordie: s aetiam debe¬
tis amplius quam soletis. Sicut enun ad lo¬
ca munitiora festinantius migrant qui rui¬
nam domus uident contritis parietib ĩmi¬
nere: sic corda xp̃iana quandomagis senti¬
unt mundi huius riunam crebrescentibus
tribulationib ꝓpinquare. tantomagis de¬
bent bona quȩ in terra recondere dispone¬
bant in thesaurum cęlestem impigra celeri¬
tate transferre: ut si alicui humanus casus
acciderit: gaudeat quia de loco ruinoso emi¬
grauit. Si aucem nichil cale fuerit subsecu¬
tum. non contristetur: qui quandoq mo¬
riturus inmorcali dño ad quem uenturꝰ
est bona ꝑpria commendauit.Itaq fratres
mei dilecti ex eo quod quisq habet scđm ui
res suas quas ipse nouit facite quod sole¬

Expanded text:
di huius, cui talia uidetis accidere, qualia dominus di huius, cui talia uidetis accidere, qualia dominus et redemptor noster, qui mentiri non potest, uentura praedixit. non solum ergo non debetis minus facere opera misericordiae, sed etiam debetis amplius, quam soletis. sicut enim ad loca munitiora festinatius migrant, qui ruinam domus uident contritis parietibus imminere, sic corda Christiana quanto magis sentiunt mundi huius ruinam crebrescentibus tribulationibus propinquare, tanto magis debent bona, quae in terra recondere disponebant, in thesaurum caelestem inpigra celeritate transferre, ut, si aliqui humanus casus acciderit, gaudeat, qui de loco ruinoso emigrauit, si autem nihil tale fuerit subsecutum, non contristetur, qui quandoque moriturus inmortali domino, ad quem uenturus est, bona propria commendauit. itaque, fratres mei dilectissimi, ex eo, quod quisque habet, secundum suas uires, quas ipse nouit, facite, quod sole
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uos magis adinonere debet quemad
modum de illa uita cogitare debeatis. ubi
sine aliquo labore uiuatis. euadences non
molestas angustias temporis parui: s hor¬
rendas penas ignis ȩterui. Nam si modo tã¬
ta cura canta intentione. tanto labore agitis.
ne in aliquos cruciatus transitorios inci¬
dacis. quantum uos oporcet ẽẽ sollicitos
ut sempiternas miserias fugiatis: & si mors
sic timetur quȩ fuit cẽporalem laborenr.
quomodo timenda ẽ quȩ mitit in ęternũ
dolorem: & si deliciȩ scli huius breues et
sordide sic amantur: quanto uehementius
futuri scłi gaudia pura & infinita querenda
sunt: ista cogitantes nolite ẽẽ pigri. in opib
bonis. uc ad ur̃i seminis messem suo cẽpore
uenuiatis. Nunciatum ẽ enum mͥ quod mo¬
rem urm̃ de uestiendis pauꝑib fueritis
obliti: ad quam miscdiam cum presens es-¬
sem uos exhortatus sum. et nunc exhortor.
ne uos uincat et pigros faciat contricio mũ¬

Expanded text:
ipsa uos magis admonere debet, quem ad ipsa uos magis admonere debet, quem ad modum de illa uita cogitare debeatis, ubi sine aliquo labore uiuatis euadentes non molestas angustias temporis parui sed horrendas poenas ignis aeterni. nam si modo tanta cura, tanta intentione, tanto labore agitis, ne in aliquos cruciatus transitorios incidatis, quantum uos oportet esse sollicitos, ut sempiternas miserias fugiatis! et si mors sic timetur, quae finit temporalem laborem. quo modo timenda est, quae mittit in aeternum dolorem! et si deliciae saeculi huius breues et sordidae sic amantur, quanto uehementius futuri saeculi gaudia pura et infinita quaerenda sunt! ista cogitantes nolite esse pigri in operibus bonis, ut ad uestri seminis messem suo tempore ueniatis. Nuntiatum est enim mihi, quod morem uestrum de uestiendis pauperibus fueritis obliti, ad quam misericordiam, cum praesens essem, uos exhortatus sum et nunc exhortor, ne uos uincat et pigros faciat contritio mun
Abbreviated transcription (Latin):
iectissions frĩb concleri¬
cis & uniuerse plebi: augus¬
tinus in dño salutem. In pri¬
mis peto karitatem urãm.&.
ꝑ xp̃m obsecro: ne uos mea
contrudet absentia corporał: nam & spũ et
cordis affectu puco uos non dubitare nullo
modo me a uobis posse discedere: quamuis
quod infirmitas mea sufficere: non potest om¬
nib curis quas de me exigunt membra .xͥ.
quib me & timor eius & haritas seruire cõ¬
pellit. Illud enim nouerit ur̃a dilectio nun¬
quãme absentem fuisse licentiosa libtate. s
necessaria seruicute: que sepe sanctos fr̃s
et collegas meos etiam labores marinos et
transmarmnos compulit sustinere: a quib
me semꝑ non indeuocio mentis. s minus
idonea ualicudo corporis excusauit. Pro¬
inde dilectissimi fr̃s sic agite ut quod ait
apłs suie adueniens & uidens uos. siue ab¬
sens audiam de uob quia statis. in uno spũ
uno animo: collaborantes fidei ȩuanglice.
Si uos aliqua molestia temporał exagitat.

Expanded text:
ECTISSIMIS FRATRIBUS CONCLERICIS ET UNIVERSAE PLEBI AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. In primis peto caritatem uestram et per Iesum obsecro, ne uos mea contristet absentia corporalis. nam spiritu et cordis affectu puto uos non dubitare nullo modo me a uobis posse discedere, quamuis quod infirmitas mea sufficere non potest omnibus curis, quas de me exigunt membra Christi, quibus me et timor eius et caritas seruire compellit. illud enim nouerit uestra dilectio numquam me absentem fuisse licentiosa libertate sed necessaria seruitute, quae saepe sanctos fratres et collegas meos etiam labores marinos et transmarinos compulit sustinere, a quibus me semper non indeuotio mentis sed minus idonea ualitudo corporis excusauit. proinde, dilectissimi ro fratres, sic agite, ut, quod ait apostolus, siue adueniens et uidens uos siue absens audiam de uobis, quia statis in uno spiritu uno animo conlaborantes fidei euangelicae. si uos aliqua molestia temporalis exagitat,
Abbreviated transcription (Latin):
testamentum tuum & miscđiam diligentib
te. & seruantib precepta tua. pec cauimus. ad¬
uersꝰ legem fecimus. impie egimus. & reces¬
simus & declinauimus a preceptis cuis. & a
iudiciis cuis: & non exaudiuimus seruos
tuos ꝓpħas qui loquebantur in nomine tuo
ad reges nrõs. & ad omnem popłi terrȩ. Ci¬
bi dñe iusticia. nobis autem confusio faciei
sicut dies hic uiro iuda & habitantibus irłm¬

Expanded text:
testamentum tuum et misericordiam diligentibus testamentum tuum et misericordiam diligentibus te et seruantibus praecepta tua, peccauimus, aduersus legem fecimus, impie egimus et recessimus et declinauimus a praeceptis tuis et a iudiciis tuis et non exaudiuimus seruos tuos prophetas, qui loque- . bantur in nomine tuo ad reges nostros et ad omnem populum terrae. tibi, domine, iustitia, nobis autem confusio faciei, sicut dies hic, uiro Iuda et habitantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ficebantur. ꝓ quib certe se digne & iuste hu¬
miliari nouerant nec tacebant. Nunqͥd ȩtiã
meliores eẽ possumus ipso danihele de quo
ꝑ ihezechielem ꝓpħam dicit deus ad princi
pem tyri. nunquid cu sapientior quam
danihel: & qui ponitur unus in trib iustis
quos dicit ds̃ solos se liberaturum: ostendẽs
utiq in illis trib quas dam formas iustor.
quos ita se liberaturũ ut nec filios suos secum
liberent. s ipsi soli liberentur. noe. daniel. &
iob. Lege tamen ȩtiam precem danihelis. &
uide quẽ adiodum in captuutate positus.
peccata non tantum popłi sui uerum ȩtiam
sua conficeatur: & ꝓ his dicat ꝑ iusticiã dei
se ad illam captiuitatis pęnam et obꝓbria
ꝑuenisse. Sic eium scriptum ẽ. & dedi faciẽ
meam ad dnm̃ deum ut quererem preces &
obsecrationes in ieiunationib & sacco. et pre¬
catus sum dnm deum meum: & confessus sum
& dixi. Dũe ds̃ magne & mirabił. & qui seruaᷤᷤ

Expanded text:
fitebantur, pro quibus se digne et juste hufitebantur, pro quibus se digne et juste humiliari noverant, nec tacebant. 4. Numquid etiam meliores esse possumus ipso Daniele, de quo per Ezechielem prophetam dicit Deus ad ppem Tyri: Numquid tu sapientior quam Danihel? et qui ponitur unus in tribus iustis, quos dicit deus solos se liberaturum ostendens utique in illis tres quasdam formas iustorum, quos ita se liberaturum dicit, ut nec filios suos secum liberent, sed ipsi soli liberentur, Noe, Danihel et Iob? lege tamen etiam precem Danihelis et uide, quem ad modum in captiuitate positus peccata non tantum populi sui uerum etiam sua confiteatur et pro his dicat per iustitiam dei se ad illam captiuitatis poenam et opprobria peruenisse. sic enim scriptum est: Et dedi faciem meam ad dominum deum, ut quaererem preces et obsecrationes in ieiunationibus et s sacco, et precatus sum dominum deum meum et confessus sum et dixi: Domine deus magne et mirabilis, qui seruas
Abbreviated transcription (Latin):
b. & cuutati sc̃ȩ patrum nroꝵs iħrłm. quoniã
in ueritate & iudicio intulisti nobis omĩa hȩc.
ꝓpcer peccata nra.ͥ qm̃ peccauimꝰ & legi non
paruimus. & mandatis tuis non obaudiuimꝰ.
ut bene nob eẽt: & omĩa quȩ intulisti nobis
uero iudicio intulisti. et tradidisti nos im ma¬
nus mni quoꝵ inimicissunors transfigarum.
et regi iniusto. & pessimo. ultra uniuersam
Uere confulio & oppbrium factisumus seruis
cius: et eis qui de colunt. Ne tradideris nos
miscđiam tuam a nob̃. ꝓpter abraham qui a
te dilectus ẽ. et ꝓter ysaac seruum tuum. &
isrł sanctum tuum quib loquutus es mul-¬
ciplicaturum te semen eoꝵ ut astra cęli & are¬
nam maris: qm̃ dñe minimi facti suius pre
omĩbus nationib. & sumus humiles hodie in
terra ꝓpter peccata nr̃a. Uides certe fr̃ quales
iuri. quam sancti. quam fortes in medio tri¬
bulationis ubi tamen eis parcebatur. et eos
urere ipsa flãma uerebatur. percata sua con-¬

Expanded text:
m, quoniam in ueritate et iudicio intulisti nobis omnia haec propter peccata nostra, quoniam peccauimus et legi non paruimus et mandatis tuis non obaudiuimus, ut bene nobis esset; et omnia, quae intulisti nobis, uero iudicio intulisti et tradidisti nos in manus iniquorum inimicissimorum transfugarum et regiis iniusto et pessimo ultra uniuersam uere confusio et opprobrium facti sumus seruis tuis et eis, qui te colunt. ne tradideris nos misericordiam tuam a nobis, propter Abraham qui a te dilectus est, et propter Isaac servum tuum, et Israel sanctum tuum, quibus locutus es multiplicaturum te semen eorum ut astra coeli et arenam maris: quoniam, Domine, minimi facti sumus prae omnibus nationibus, et sumus humiles hodie in terra propter peccata nostra . Vides certe, frater, quales viri, quam sancti, quam fortes in medio tribulationis, ubi tamen eis parcebatur, et eos urere ipsa flamma verebatur, peccata sua con
Abbreviated transcription (Latin):
cursu solis celeriore breuiarentur. non enim
desunt qui & hoc existiment. ita scilicet dictos
breuiores dies futuros. sicut fuit logior dies
orante iħu naue: tamen lucas euangłista et
hanc dierum breuiationem. & abhominatio¬
nem desolationis quȩ duo ipse non dixit. sed
de hac eadem re. quȩ illi posuerunt ebseaia
Nam iosippus qui iudaicam scripsit hyro
talia mala dicit illi popło tunc accidiss
credibilia udeantur. Unde non inmer
tum ẽ. talem tribulationem nec fuisse atre¬
re inicio. nec fucuram. S ed & si tempore
xp̃i calis aut maior forsitan erit: intelligos
ẽ de illo popło dictum qd ei tał amplius
ra non erit. Si enum antixp̃m illi primitie
precipue recepturi sunt: facturus ẽ tun
batas. uel illo iam tempore non fuisse core¬
tas: s in fine scłi eẽ complendas. Non eñ ar
passionem diũ implete sunt. Quod qui pies
rectissime cua sententia refelluntur. qua dre¬

Expanded text:
cursu solis celeriore breviarentur; non enim cursu solis celeriore breviarentur; non enim desunt qui et hobreuiores dies futuros, sicut fuit longior dies orante Iesu Naue —, tamen Lucas euangelista et hanc dierum breuiationem et abominationem desolationis, quae duo ipse non dixit, sed de hac eadem re, quae illi posuerunt obscurius. nam Iosephus, qui Iudaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut uix credibilia uideantur. unde non inmerito dictum est talem tribulationem nec fuisse a creaturae initio nec futuram. sed etsi tempore Antichristi talis aut maior forsitan erit, intellegendum est de illo populo dictum. quod ei talis amplius futura non erit; si enim Antichristum illi primitus et praecipue recepturi sunt, facturus est tunbatas uel illo iam tempore non fuisse completas, sed in fine saeculi esse complendas: non enim ante passionem domini impletae sunt. quod qui putant, rectissime tua sententia refelluntur, quia d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere id qd̾ dictum ẽ de abhominatione de¬
solationis. & qd dictum ẽ de dierũ breuiati¬
one ꝓpter electos: quia & si ea ipse non dixit.
dixit tamen aꝑtius cetera de hoc ipso: quo et
ista ꝑtinere monstrauit. Non enim debemus
ambigere: quando eu̾sa est irłm. fuisse in illo
popło electos dei. qui ex circumcisione credi¬
derant. siue fuerant credituri. electi ante cõs¬
titucionem inundi: ꝓpter quos breuiarentur
dies illi. ut dolerabilia mala fierent. Nam quidã
conuenientius incellexisse michi uidentur ma¬
la ipsa significata nomine dierum: sicut dicti
sunt dies mali. in aliis diuinȩ scripturȩ locis.
Neq enim dies ipsi mali sunt: sed ea quȩ fuĩt
in eis. Ipsa gͦ dicta sunt breuiari. ut deo donã¬
te tolerantiam minus sentirentur: ac sic quȩ
iagna eẽnt. breuia fierent. Sed siue istomo¬
do incelligenda sit dierum illa breuiatio. siue
quod ad paucitatem redigerentur. siue quod

Expanded text:
pertinere id. quod dictum est de abominatione depertinere id. quod dictum est de abominatione desolationis et quod dictum est de dierum breuiatione propter electos, quia, etsi ea ipse non dixit, dixit tamen apertius cetera de hoc ipso, quo et ista pertinere monstrauit. non enim debemus ambigere, quando euersa est Hierusalem, fuisse in illo populo electos dei, qui ex circumcisione crediderant siue fuerant credituri, electi ante constitutionem mundi, propter quos breuiarentur dies illi, ut tolerabilia mala fierent. nam quidam conuenientius intellexisse mihi uidentur mala ipsa significata nomine dierum, sicut dicti sunt dies mali in aliis diuinae scripturae locis; neque enim dies ipsi mali sunt sed ea, quae fiunt in eis. ipsa ergo dicta sunt breuiari, ut deo donante tolerantiam minus sentirentur ac sic, quae magna essent, breuia fierent. Sed sido intelligenda sit dierum illa breviatio, sive quod ad paucitatem redigerentur, sive quod
Abbreviated transcription (Latin):
di sunt. Deniq etiam iste similiter sequitur.
Tunc qui inuidea sunt fugiant in montes. Et
ꝑ eo quod dixerunt illi & qui suꝑ tectum ne
descendant in domum. nec introeat ut col¬
lat quid de domo iste dixit. et qui in medio
eius discedant. ut ostendetur illis uerb̃ apd̃
alios euangłistas positis. festinationem fuge fu-¬
isse preceptum: & ꝓ eo quod illi posuerũt et
qui in agro erit non reu̾tatur retro colłe ues¬
timentum suum: aꝑtius iste ait & qui in re-¬
gionib non intrent in eam. quia dies ultioĩs
hi sunt: ut impleantur omĩa quȩ scripta
sunt. Deinde similiter etiam iste sequit᷑: ut
ꝓrsꝰ manifestum sit de hac ipsa re omnium
trium eẽ hunc euangłi locum. Ue autẽ preg¬
nantib & nutrientib in illis dieb: & cetera
ad hoc ꝑtinentia quȩ iam commemoraui suꝑiꝰ:
Lucas ergo pacefecit quod eẽ posset incertũ
non ad scłi finem s ad expugnationem irłm.

Expanded text:
ti sunt. denique etiam iste similiter sequitur: ti sunt. denique etiam iste similiter sequitur: Tunc, qui in Iudaea sunt, fugiant in montes. et pro eo, quod dixerunt illi: Et qui super tectum. ne descendat in domum nec introeat, ut tollat quid de domo, iste dixit: Et qui in medio eius, discedant, ut ostenderetur illis uerbis apud alios euangelistas positis festinationem fugae fuisse praeceptam. et pro eo, quod illi posuerunt: Et qui in agro erit, non reuertatur retro tollere uestimentum suum, apertius iste ait: Et qui in regionibus, non intrent in eam, quia dies ultionis hi sunt, ut impleantur omnia, quae scripta sunt. deinde similiter etiam iste sequitur. ut prorsus manifestum sit de hac ipsa re omnium trium esse hunc euangelii locum: Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus et cetera ad hoc pertinentia, quae iam commemoraui superius. Lucas ergo patefecit, quod esse posset incertum, non ad saeculi finem sed ad expugnationem Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
montes. & qui incerto non descendat collere
aliquid de domosua: & qui in agro ñ reu̾ta¬
tur collere cunicam suam. Ue autem preg¬
nantib & nutrientib in illis diebus: & ce-¬
tera. Marcus uero ita. Cum autem uideritis
ab hominationem desoladionis stantem ubi
non debet: qui legit utelligat. Tunc qui in
uidea sunt fugiant in montes. & qui super
tectum ne descendat in domum. nec introe-¬
at ut tollat quid de domo sua: & qui ĩ agro
erit: non reu̾tatur retro collere uestim̃tum
suum. Ue autem pregnantib et nucrienti¬
bus in illis diebus: & reliqua. Lucas uero ut
ostenderetur tunc factam fuisse ab homina-¬
tionem desolationis que a daniele predic¬
ta ẽ quando expugnata est ierłm: hȩc eodẽ
loco dñi uerba cominemorat. Cum autem
uideritis circundari ab exercitu ierłm: tũc
scitote quia apꝓpinquauit desolatio eius. ap¬
paret itaq tuñc ibipositam desolationis ab¬
hominationẽ: de qua duo illi cũgłiste loquu-¬

Expanded text:
ntes et, qui in tecto. non descendat tollere aliquid de domo sua et, qui in agro, non reuertatur tollere tunicam suam. uae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus et cetera; Marcus uero ita: Cum autem uideritis abominationem desolationinon debet: qui legit, intelligat. Tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes, et qui super tectum, non descendat in domum: nec introeat, ut tollat quid de domo sua. Et qui in agro erit, non revertatur retro tollere vestimsuum. uae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus et reliqua. Lucas uero, ut ostenderetur tunc factam fuisse abominationem desolationis, quae a Danihele praedicta est, quando expugnata est Hierusalem, haec eodem loco domini uerba commemorat: Cum autem uideritis circum dari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote, quia adpropinquauit desolatio eius. apparet itaque tunc ibi positam desolationis abominationem, de qua duo illi euangelistae locu
Abbreviated transcription (Latin):
helem ꝓpham stantem in loco scõ: qui legit it¬
ligat.: his uerbis beatitudins tue illi nen
corrigendi sunt qui dicunt eam cum hee
minus loqueretur. uł ante passionem resu¬
cionemq eius fuisse completam. Qui autẽ.
cunt sicut aꝑtissime ętiam lucas euangłista
testatur tunc fuisse factam quando cutrsa est
irłm. quid eis respondeatur uidere debent.
infine scłi uł circa finem ex istimant hȩc fule
quamꝙ ipsa desolationis abhominatio ꝓpt
obscuritatem dicti non uno modo abhomis
potuerit intelligi: & qd̾ dictum ẽ qui ÷ ince

Expanded text:
helem prophetam, stantem in loco sancto, qui legit, intellegat?\' his uerbis beatitudinis tuae illi merito corrigendi sunt. qui dicunt eam, cum haec dominus loqueretur, uel ante passionem resurrectionemque eius fuisse completam. qui autem dicunt. sicut apertissime etiam Lucas euangelista testatur. tunc fuisse factam, quando euersa est Hierusalem, quid eis respondeatur, uidere debent, qui in fine saeculi uel circa finem existimant haec futura; quamquam ipsa desolationis abominatio propter obscuritatem dicti non uno modo ab hominibus potuerit intellegi. Et quod dictum est: Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
suam. potest congruentius intelligi sp̃itẽ
qd̾ in cribulationib omĩb ẽ cauendum.l
quisq deuictus ad carnalem uitam de sp̃la¬
li sublimitate descendat: aut qui ꝓfeceral
anteriora se extendens. deficiendo in postri¬
ra respiciat. Quod si in omni tribulacione ql¬
comagis in illa cauendum precipi debil. di¬

Expanded text:
suam, potest congruentius intellegi spiritaliter, quod in tribulationibus omnibus est canendum, ne quisque deuictus ad carnalem uitam de spiritali sublimitate descendat ant, qui profecerat in anteriora se extendens. deficiendo in posteriora respiciat. quod si in omni tribulatione. quanto magis in illa cauendum praecipi debuit.
Abbreviated transcription (Latin):
inplior uidendi eum. Puto enim quod si
ons te iubente uel mittente uenerit. &
hoc ficiet quod adolescentem decet. maxi¬
ne quia nondum curis maiorib decinetur.
ꝓ a ipsum michi expedicius ad portabit.
Quibus numeris consistant uersꝰ dauitici
non scripsi: quia nescio. Neq enim ex hebrea
lingua quam ignoro. potuit ȩtiam numeros
interpres exprimere: ne metri necessitate. ab
incerpretandi ueritate ampliꝰ quam racio
sententiarum sinebat digredi cogeretur: cer¬
us samen eos constare numeris credo illis
qui eam linguam ꝓbe callent. a mauit enĩ
ur ille sc̃s musicam piam: & in ea studia
los magis ipse quam ullus alius auctor ac¬
iendit. Nabitetis omnes in ȩternũ adiutorio
allissimi: qui habitatis unianimes in domo.
pat matenq fr̃s falioro. &e cuncti unius pa¬
patris filii. memores nri. Explicit epła scĩ¬

Expanded text:
amplior uidendi eum; puto enim, quod, si amplior uidendi eum; puto enim, quod, si ad nos te iubente uel mittente uenerit, et hoc faciet, quod adulescentem decet, maxime quia nondum curis maioribus detinetur, et te ipsum mihi expeditius adportabit. quibus numeris consistant uersus Dauidici, non scripsi, quia nescio. neque enim ex Hebraea lingua, quam ignoro, potuit etiam numeros interpres exprimere, ne metri necessitate ab interpretandi ueritate amplius, quam ratio sententiarum sinebat, digredi cogeretur. certis tamen eos constare numeris credo illis, qui eam linguam probe callent. amauit enim uir ille sanctus musicam piam et in ea studia nos magis ipse quam ullus alius auctor accendit. habitetis omnes in aeternum in adiutorio altissimi, qui habitatis unanimes in domo, pater materque fratres filiorum et cuncti unius patris filii memores nostri. CII. SI
Abbreviated transcription (Latin):
nc tanto opere flagitasse penitebit. diffi¬
ilime quippe incelliguntur in eo quinq
ibri: si non assit qui non solum disputan¬
tum possit seꝑare ꝑsonas. uerum ȩtiam pro¬
ninciando ita sonare morulas sillabarum:
it eis exprimantur. sensumq auriũ ferians
genera numeroꝵ: inaxime quia in quibus¬
dim ȩciam silentior dimensa interualla mis¬
antur quȩ omnino sentiri nequeunt: nisi
nditorem ꝓnunciator informet. S extum
inc librum quem emendatum repperi. uͥ
st omnis fructus ceteroꝵ: non distuli mit¬
a haricati cuȩ. Fortassis ipse tuam ñ mul-¬
um refugiat grauitatẽ. Nam suꝑiores qͥu-¬
q: uix afilio nr̃o et condiacono iuliano.
quoniam & ipse iam nob̃cum commilitat:
diectione uel cognitione uidebunt᷑. Quẽ
nuidem non audeo dicere plus amo quam
i quia nec ueraciter dico. s camen audeo
dicir plus desidero quam ce. Mirũ uidi
potest quemadmodum quem pariter amo
implius desiderem: s hoc michi facit spes

Expanded text:
a me tanto opere flagitasse paenitebit. diffia me tanto opere flagitasse paenitebit. difficillime quippe intelleguntur in eo quinque libri, si non adsit, qui non solum disputantium possit separare personas uerum etiam pronuntiando ita sonare morulas syllabarum, ut eis exprimantur sensumque aurium feriant genera numerorum, maxime quia in quibusdam etiam silentiorum dimensa interualla miscentur, quae omnino sentiri nequeunt, nisi auditorem pronuntiator informet. Sextum sane librum, quem emendatum repperi, ubi est omnis fructus ceterorum, non distuli mittere caritati tuae; fortassis ipse tuam non multum refugiat grauitatem. nam superiores quinque uix filio nostro et condiacono Iuliano, quoniam et ipse iam nobiscum commilitat, digni lectione uel cognitione uidebuntur. quem quidem non audeo dicere plus amo quam te, quia nec ueraciter dico, sed tamen audeo dicere plus desidero quam te. mirum uideri potest, quem ad modum, quem pariter amo, amplius desiderem; sed hoc mihi facit spes
Abbreviated transcription (Latin):
nec homines fallunt nisi cum ab hominibus
humana infirmitate falluntur. Uerũ qua n
omnib rerum motib quid numerari ualeã
facilius consideratur in uocib. eaq consid¬
ratio quibdam quasi gradatis itinerib ne¬
tur ad suꝑna incima ueritatis. in quib uhs
ostendit se sapientia hylariter. & in omns
uidentia occurrit amantibus. Initio nriss
cum acuris maiorib magisq necessaris
cabat. animus. uolui ꝑ ista quȩ a nobis dil¬
derasti scripta ꝓludere: quando conscripsi
de solo richino sex libros. & de melos seribs
alios forsitan sex fateor disponebam: cum
michi ocium futurũ sꝑabam. sed posteas
mͥ curarum eccłiasticarum sarcina impoli¬
ta est: om̃s illȩ deliciȩ fugere de manibib
uix nunc ipsum codicem inueniam:
ium cuam uoluncatem nec peticionem
ssionem contẽpnere nequeo. Quod sane
iscłm si pocuero mictere. non quidem
abi optemperasse: uerumtamen te hoc

Expanded text:
nec homines fallunt, nisi cum ab hominibus nec homines fallunt, nisi cum ab hominibus humana infirmitate falluntur. Verum quia in omnibus rerum motibus, quid numeri ualeant, facilius consideratur in uocibus eaque consideratio quibusdam quasi gradatis itineribus nititur ad superna intima ueritatis, in quibus uiis ostendit se sapientia hilariter et in omni prouidentia occurrit amantibus, initio nostri otii, cum a curis maioribus magisque necessariis uacabat animus, uolui per ista, quae a nobis desiderasti, scripta proludere, quando conscripsi de solo rhythmo sex libros et de melo scribere alios forsitan sex, fateor, disponebam, cum mihi otium futurum sperabam. sed postea quam mihi curarum ecclesiasticarum sarcina inposita est, omnes illae deliciae fugere de manibus, ita ut uix nunc ipsum codicem inueniam, quoniam tuam uoluntatem nec petitionem sed iussionem contemnere nequeo. quod sane opusculum si potuero mittere, non quidem me tibi obtemperasse uerum tamen te hoc