comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine tẽpore. per qđ facta sunt tẽpora.
uerbũ qđ labia nullus aꝑuit. cocptũ
clausit uel finiuit. uerbũ qđ initiũ
non hab& exore loquen tium
& aꝑit ora mutorũ. uerbũ qđ lingius
gentiũ disertas nonfit. & linguas in¬
fantium disertas fecitꝰ. Quȩ nã. ẽ
in quã illa generatio. cin pater mori¬
endo non decuit. quia non eũ uiuendo
p̃cedit: ab om̃ib locoꝵ temporũq.
in teruallis. ab om̃i distinctione spatioꝵ.
quã uel in dieb uel in corporib sentire
consueumus. Leuemus adeũ quantũ
ipso adiuuante possumus animam
nrãm. si quomodo capere ualeamus.
& nato non preuenientẽ qui gignit.
& gignenti non sub sequentẽ qui gig
nitur. patrem & filiũ. uec pariteR
patres. nec pariter filios. sed pariteR
ȩternos: Plec utrũq generantẽ. nec
utrũq nascentem. sed alterũ sine al¬
tero non uiuentem. Et patremsem¬
piterne genuisse. & filiũ sempit̾ne
natũ. eẽ. Cogitemus si ualemus.
si non ualemus credamus. Non . ẽ.

Expanded text:
unt tempora? Verbum quod labia nullius aperuit coeptum, clausitve finitum: Verbum quod initium non habet ex ore loquentium, et aperit ora mutorum: Verbum quod linguis gentium disertis non fit, et linguas infantium disertas facit. Quaenam est, inquam, illa generatio, cui Pater moriendo non cedit, quia non eam vivendo praecedit? Ab omnibus locorum temporumque intervallis, ab omni distentione spatiorum, quam vel in diebus, vel in corporibus sentire consuevimus, levemus ad eum, quantum ipso adjuvante possumus, animam nostram, si quomodo capere valeamus et natum non praevenientem qui gignit, et gignentem non subsequentem qunitur; Patrem et Filium nec pariter patres, nec pariter filios, et pariter aeternos: non utrumque generantem, nec utrumque nascentem; sed alterum sine altero non viventem: et Patrem sempiternum genuisse, et Filium sempiternum natum esse. Cogitemus, si valemus; si non valemus, credamus. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
illi sapientiȩ scienaȩq. thesauri. quȩ ille
diuitiȩ dinnȩ. nis quia sufficient nobeo.
Quȩ illa multitudo dulcedinis. nisi
quia saciat nos: Ostendat ergo
nobis patrem. & sufficit pobis. Et
in quodam psalmo. quidã ex nobis.
uel in nobis. uel ꝓ nobis. ait ille
Saciabor. cũ manifestabitur gła tua
I.pse autẽ & pater unũ sunt : & qui ipsũ
uid&. uid& & patreni. Ergo dñs uir¬

Expanded text:
 scientiaeque thesauri, quae illae divitiae divinae, nisi quia sufficiunt nobis? Et quae illa multitudo dulcedinis, nisi quia satiat nos? Ostende ergo nobis Patrem, et sufficit nobis . Et in quodam psalmo quidam ex nobis, vel in nobis, vel pro nobis, ait illi: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . Ipse autem et Pater unum sunt : et qui ipsum videt, videt et Patrem . Ergo Dominus vir
Abbreviated transcription (Latin):
angłorũ manducar& homo. creator
angłorũ factus. ẽ. homo. Illi uiuendo
nos quęrendo. Illi intrando. pos pul¬
ros sapientiȩ & scientię nouerit in xp̃o
occultos. atq in pauꝑtate carnis eius
absconditos. quia ꝓpter nos pauper
factus. ẽ. cum diues. e&̃. ut illius pau¬
pertate ditaremur: Cũ enĩ mortalita¬
tem assumer&. mortẽq consumer&. in
pauꝑtate se ostendit. sed diuitias dilatas
ꝓmisit. Non ablatas amisit. qͣm magna
multitudo dulcedinis eius. quam
abscondit timentib se. perfecit autem
sꝑantib in se Ex parte enĩ scimus.
donec ueniat qđ perfectum. ẽ Cui
capiendo ut idonei prestaremur. ille
aequalis patri in forma dĩ. in forma serui
factus similis nobis. reformat nos ad
similitudinem dĩ. & factus filuiss homi¬
nis uncus filius dĩ. multos filios ho¬
minũ. fecit filios dĩ. & nutritoꝵ seruos¬

Expanded text:
Angelorum manducaret homo, creator Angelorum manducaret homo, creator Angelorum factus est homo. Illi laudant nos quaerendo: illi intrando, nos pulros sapientiae et scientiae noverit in Christo occultos, atque in paupertate carnis ejus absconditos? Quia propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate ditaremur . Cum enim mortalitatem assumeret, mortemque consumeret, in paupertate se ostendit: sed divitias dilatas promisit, non ablatas amisit. Quam multa multitudo dulcedinis ejus, quam abscondit timentibus se, perficit autem sperantibus in se ! Ex parte enim scimus, donec veniat quod perfectum est. Cui capiendo ut idonei praestaremur, ille aequalis Patri in forma Dei, in forma servi factus similis nobis, reformat nos ad similitudinem Dei: et factus filius hominis unicus Filius Dei, multos filios hominum facit filios D
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nus. ẽ. incorruptibili eos sagina ui¬
uificans. quia uerbũ dĩ. ẽ. cuius uita
uiuunt. cuius aet̾nitate semꝑ uiuunt.
cuius bonitate semper beate uiuune.
Illi eum condigne laudant dm̃ apud
dm̃. & dant głam in excelsis dõ. Nos
autẽ plebs eius. & oues manuũ eius
pro modulo infirmitatis nr̃ȩ. pacem
ꝑ bonam uoluntatem reconciliati
mereamu&. Ipsoꝵ enĩ angłoꝵs. uera¬
& hodierna. ẽ. uox. quã nato nobis
saluatore. exultando fuderunt Gła
in excelsis cidõ. & in terra pax hominib
bonȩ uoluntatis. Laudant ergo illi con¬
fidenter. laudemus & nos oboedient̃.
Sunt illi nuntii eius. sumus & nos pe¬
corageius Impleuit in cȩlo mensuram
ipsoꝵ. impleuit in terra presepe nr̃m¬
Plenitudo mensȩ ipsoꝵ. ẽ. quia in prin¬
cipio erat uerbũ. & uerbũ erat apud
dm̃. & ds̃ erat uerbum. Plenitudo
p̃sepis nr̃i.ẽ. quia uerbũ caro factũ . ẽ.
& habitauit ix nobis. Ut enĩ panem

Expanded text:
aeternus est, incorruptibili eos sagina viaeternus est, incorruptibili eos sagina vivificans; quia Verbum Dei est, cujus vita vivunt, cujus aeternitate semper vivunt, cujus bonitate semper beate vivunt. Illi eum condigne laudant, Deum apud Deum, et dant gloriam in excelsis Deo. Nos autem plebs ejus et oves manuum ejus , pro modulo infirmitatis nostrae pacem per bonam voluntatem reconciliati mereamur. Ipsorum enim Angelorum vere hodierna vox est, quam nato nobis Salvatore exsultando fuderunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Laudant ergo illi competenter, laudemus et nos obedienter. Sunt illi nuntii ejus, sumus et nos pecora ejus. Implevit in coelo mensam ipsorum, implevit in terra praesepe nPlenitudo enim mensae ipsorum est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Plenitudo praesepii nostri est, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ut enim panem
Abbreviated transcription (Latin):
uos rectos possit decere laudatio
Audite quod nostis. recolite quod audistis
Amate quod creditis. p̃dicate qđ amatis
Sicut apniuersariũ celebrats hunc diem.
sic huic diei debitũ expectate sermonẽ:
Natus . ẽ. xp̃c ds̃ de patre. homodematre
De patris in mortalitate. de matris uirgi¬
nitate. De patresine matre. de matre
sine patre. De patre sine tẽpore. de
matre sine semine. De patre principiũ
uite. de matre finis motas. De patre
ordinans omnẽ diem. de matre conse
ioħem. qui tunc nasceretur. cũ dies
ixciper& minui. & uatus. ẽ. ipse. cũ
dies inciper& crescere. ut ex hoc pre¬
figuraretur. qđ ait idem ioħs. Illum
oport& crescere. me autem minui
Deb& enĩ uita humana ip se deficere. ip
xp̃o ꝓficere. ut qui uiuit iam nonsibi
uiuat. sed ei qui ꝓ om̃ib mortuus. ẽ.
& resurrexit. & dicat unus quisq nr̃m
qđ dicit apłs. Uiuo autẽ iam nonego.
uiuit uero inme xp̃e. Illũ oport& cres¬
condigne om̃s angłi eius. quoꝵ cibus

Expanded text:
vos rectos possit decere laudatio . Audite quod nostis, recolite quod audistis, amate quod creditis, praedicate quod amatis. Sicut anniversarium celebramus hunc diem, sic huic diei debitum exspectate sermonem. Natus est Christus, Deus de Patre, homo de matre. De Patris immortalitate, de matris virginitate. De Patre sine matre, de matre sine patre. De Patre sine tempore, de matre sine semine. De Patre principium vitae, de matre finis mortis. De Patre ordinans omnem diem, de matre consecm hominem Joannem, qui tunc nasceretur, cum dies inciperent minui: et natus est ipse, cum dies inciperent crescere, ut ex hoc praefiguraretur quod ait idem Joannes, Illum oportet crescere, me aDebet enim vita humana in se deficere, in Christo proficere, ut qui vivit non sibi vivat, sed ei qui omnibus mortuus est et resurrexit, et dicat unusquisque nostrum quod dicit Apostolus: Viro autem jam non ego, vivit vero in me Christus. Illum oportet crescondigne omnes Angeli ejus, quorum cibus
Abbreviated transcription (Latin):
dam me ipsũ illi:. Uidebant eũ oculis.
utiq illi quib hoc dicebat. & sonum
uocis eius aurib audiebant. & hu¬
mano corde hominem cogitabant.
Sed qđ oculus non uidit p̾ec auris au¬
diuit. Nec in cor hominis ascendit.
eundem̃ ipsũ sẽ ꝓmittebat ostendere
diligentib se. Quod donec fiat. donec
ostendat nobis qđ sufficiat nobis. donec
eũ fontem uitȩ potemus & saciemu&:
inxterim dũ ambulantes per fidem
peregrinamur adño. dum esurimus
& sitimus uistitiam. formȩ dĩ pulchri¬
tudinem in effabili ardore desideremus.
sormę serui uatalem deuoto obsequio
celebremus. Nondum concemplari
possumus qđ genitus. ẽ. ante luciferũ
a patre. frequentemus quod Nocturnis
horis. ẽ. natus ex uirgine. Nondum
capimus quod ante solem perman&
Nomeri eus. agnoscamus quod insole
posuit tabernaculũ eius. Nondũ cor¬
tuemur unicũ permanentem in patre
suo. recordemur sponsũ ꝓcedentem
de thalamo suo. Nondũ idonei sumus
conuiuio patris pr̃i. agnoscamus pre¬

Expanded text:
illi . Videbant utique eum oculis illi quibus hoc dicebat, et sonum vocis ejus auribus audiebant, et humano corde hominem cogitabant: sed quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, eumdem ipsum se promittebat ostendere diligentibus se . Quod donec fiat, donec ostendat nobis quod sufficiat nobis, donec eum fontem vitae potemus et satiemur; interim dum ambulantes per fidem peregrinamur ab eo, dum esurimus et sitimus justitiam, et formae Dei pulchritudinem ineffabili ardore desideramus, formae servi Natalem devoto obsequio celebremus. Nondum contemplari possumus quod genitus est ante luciferum a Patre, frequentemus quod nocturnis horis est natus ex virgine. Nondum capimus, quod ante solem permanet nomen ejus , agnoscamus in sole positum tabernaculum ejus. Nondum contuemur Unicum permanentem in Patre suo, recordemur sponsum procedentem de thalamo suo . Nondum idonei sumus convivio Patris nostri, agnoscamus prae
Abbreviated transcription (Latin):
tot enĩ menses inter se habent preco
& iudex. De solemnitate suꝑstitiosa
paganissima. xp̃iani ad mare uenie¬
bant. & ibi se baptizabant. Absens
eram. sed sicut comperi. per disciplinã
xp̃ianorum prbi cõmoti. quibusdã
dignã & ecclesiasticã disciplinã deder̃
Murmurauerunt inde homines & dixer̃
quidam. Quantũ erat ut diceretur
nobis : Si ante premoneremur. Ñ
fuceremus: Ipsi si premonuissent prbi.
non fecissent. Ecce ep̃s premon&.
moneo. predico. denuntio. Audiat᷑
diatur ep̃s rogans. audiatur ep̃s
adiurans. Ad iuro per ipsũ qui hodie
uatus .ẽ adiuro obstringo uemofacia
Ego me absoluo. Melius igitur .ẽ. ut
ut monens audiar. quã ut tristis sen¬

Expanded text:
tot enim menses inter se habent praeco tot enim menses inter se habent praeco et Judex, de solemnitate superstitiosa pagana, Christiani ad mare veniebant et ibi se baptizabant. Absens eram: sed, sicut comperi, per disciplinam Christianorum presbyteri permoti, quibusdam dignam et ecclesiasticam disciplinam dederunt. Murmuraverunt inde homines, et dixerunt quidam: Quantum erat ut indicaretur nobis? Si ante praemoneremur, non faceremus. Ipsi praemonuissent presbyteri, non fecissemus. Ecce episcopus praemonet; moneo, praedico, denuntio. Audiatur diatur episcopus rogans, audiatur episcopus adjurans. Adjuro per ipsum qui hodie natus est: adjuro, obstringo, nemo faciat. Ego me absolvo. Melius est ut monens audiar, quam tristis sen
Abbreviated transcription (Latin):
premii pr̃i ante oculos discipłorum
in cȩlũ ascensurus. ad iuditiũ de cȩlo
uenturus. Ecce qui in presepe iacebat.
diminutus.ẽ. sed non perdidit se
Accepit qđ uonerat. sed mansit qđ erat¬
Ecce habenus infantem xp̃m. crescamꝰ
nitatem. & oport& ut dicam. Kalendȩ
ianuarii uenturȩ sunt. Xp̃ianiestis
Om̃is dõ ꝓpitio. xp̃iana.ẽ. ciuitas. Duo
genera hominũ hic sunt. xp̃iani &
iudȩi. Non fiant illa quȩ odit ds̃. ꝑ
lusum iniquitas. per iocũ imꝓbitas
Non sibi faciant homines iudices. Ne
ueniant in manu ueri iudicis: Audite.
xp̃iam estis. menbra xp̃i estis. cogi¬
tate quid estis. quali precio emptiestis.
Postremo siuultis scire quid facras. ego
eis dico qui faciunt: Nolite ad in iuriã
urãm referre. quib ista displicent.
Eis dico qui faciunt. & quib displicent
Uultis nosse quid factts. & qualem
tristitiam nobis ingeritis: Faciant
illud iudei. uel sic erubescite ue fiant
Natalis scĩ ioħis . id. ẽ. ante sexmenses.

Expanded text:
recturus, ante oculos discipulorum in coelum ascensurus, ad judicium de coelo venturus. Ecce qui in praesepi jacebat, diminutus est, sed non perdidit se: accepit quod non erat, sed mansit quod eratEcce habemus infantem Christum, crescamus nitatem, oportet ut dicam. Calendae Januariae venturae sunt. Christiani estis omnes; Deo propitio, christiana est civitas. Duo genera hominum hic sunt, Christiani et Judaei. Non fiant illa quae odit Deus: per lusum iniquitas, per jocum improbitas. Non sibi faciant homines judices, ne veniant in manus veri Judicis. Audite, Christiani estis, membra Christi estis. Cogitate quid estis, cogitate quanti empti estis. Postremo si vultis scire quid facitis: ego eis dico, qui faciunt. Nolite ad injuriam vestram referre, quibus ista displicent: eis dico qui faciunt, et quibus placent. Vultis nosse quid facitis, et qualem tristitiam nobis ingeritis? Faciunt illud Judaei? Vel sic erubescite, ne fiat. Natali Joannis, id est ante sex menses
Abbreviated transcription (Latin):
non implicet. et in uoluat usura
Recte orabis dm̃ tuũ. si p̃cib tuis
obua tibi cordis tui non obsistat
inuidia. Recte contundes manib
pectus. si omnẽ inde furorem ma¬
lignȩ uoluntatis excusseris. Iuste
etiam dabis denariũ pauꝑi. si
alii illud pauꝑi non tulisti. Haec
ergo.ẽ. hem̃i religiosa esuries. hic
fidẽ iũ pastus animarũ. ut ieui¬
nium nrm̃ scĩficet castitas. ornet
pacientia. benignitas foueat.
miscđia lętificet. cõmendet hu¬
militas. His quad ragesimã xp̃i.
ꝓ ut possumus uirtutib subsequa¬
mur. ut gemino quodã corporis

Expanded text:
non implicet, et involvat usura. non implicet, et involvat usura. Recte orabis Dominum tuum, si precibus tuis obvia tibi cordis tui non obsistat invidia. Recte contundes manibus pectus, si omnem inde furorem malignae voluntatis excusseris. Juste etiam dabis denarium pauperi, si alii illud pauperi non tulisti. Haec ergo est, carissimi, religiosa esuries, hic fidelium pastus animarum, ut jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, misericordia laetificet, commendet humilitas: his Quadragesimam Christi prout possumus, virtutibus subsequamur, ut gemino quodam corporis
Abbreviated transcription (Latin):
menbra ieiunus. ut animas uirtuta¬
bus saginemus. Ieuinet in nobis ꝑ¬
nitiosa luxuries. ieiunet om̃is ini¬
quitas. ieiunet odiosa contentio
Abstinemus abepulis. magis abstine¬
amus a uitus Sic nos tẽperemus.
sic sobrii simus a uino. ut nulla
nobis uoluptatũ dominetur ebri¬
etas. Quid enĩ ꝓd.ẽ. obseruati¬
one quadraginta dierũ ieiunandi
nos tẽpora custodire. et legem pon
tenere ieiunii: quid ꝓd .ẽ. nobis
uacare a conuiui is. et diem litib
occupare: quid ꝓd.ẽ. ꝓprium
non edere panem. et uictũ diripe¬
re miserorũ . Ieiuniũ xp̃iani.
egentis deb&. eẽ. refectio. Ieuiniũ
xp̃iani. pacem debet nutrire non
iurgia. Quale illud .ẽ. autẽ. quod
non uesceris carnib. et de ore tuo
om̃i esca sordidius egreditur male¬
dictum : quale. ẽ. qđ sc̃ificatur
uenter ieiumo. & polluit᷑ lingua
mendatiis. Recte sane frater
frequentabis ȩccłam. si gressus
tuos lȩtalib laqueis auida illa

Expanded text:
membra jejuniis, ut animas virtutimembra jejuniis, ut animas virtutibus saginemus. Jejunet in 135 nobis perniciosa luxuries, jejunet omnis iniquitas, jejunet odiosa contentio: abstineamus ab epulis, magis abstineamus a vitiis: sic nos temperemus, sic sobrii simus a vino, ut nulla nobis voluptatum dominetur ebrietas. Quid enim prodest observatione quadraginta dierum jejunandi nos tempora custodire, et legem non tenere jejunii? Quid prodest vobis vacare a conviviis, et diem litibus occupare? Quid prodest proprium non edere panem, et victum diripere miserorum? Jejunium Christiani egentis debet esse refectio; jejunium Christiani pacem debet nutrire, non jurgia. Quale illud est autem, quod non vesceris carnibus, et de ore tuo omni esca sordidius egreditur maledictum? Quale est, quod sanctificatur venter jejunio, et polluitur lingua mendaciis? Recte sane, frater, 136 frequentabis ecclesiam, si gressus tuos lethalibus laqueis avida illa
Abbreviated transcription (Latin):
mo esurit. et esurientes pascit ut
ds̃. Hinc fatigatur itinere. & clau¬
dis uirtutem tribuit ambulandi
Hinc qđ oculos suos laxat in lacri¬
mis. et mirabiliter cecis reformat
aspectũ. Hinc qđ ap ꝓpiante morte
tristatur. & mortuũ lazarũ suscitat
de sepulchro. Haec omĩa fr̃s. con¬
ditor ac redẽptor nr̃. ut dĩ & homo
agit. Non quia talis illi nascendi
necessitas fuit. sed quia tale in cȩlo
et in terris uoluit regnare mẏ steriũ
Illud etiã quantȩ. ẽ. ad mirationis
in xp̃o. qđ ita ad omĩa tẽptatoris
interrogata respondit. ut nec ue¬
ritatem Regni sui tyranno ꝓderet.
uec mysteriũ suscepte carnis explora¬
tor
agnosceret. Tanta deniq sermonẽ
suum subtilitate circũtulit. ut ille
totius doli artifex inimicus. furoris
sui errore deceptus. dũ xp̃m tẽptat
ut hominem: dm̃ in homine non
uideret. Nos uero fr̃s quib ꝓpug¬
nator inuictus hanc uenerabilem
quadragesimã dedicauit. repudi¬
antes carnalia desideria. castigemꝰ

Expanded text:
mo esurit, et esurientes pascit ut Deus; hinc quod fatigatur itinere, et claudis virtutem tribuit ambulandi; hinc quod oculos suos laxat in lacrymis, et mirabiliter caecis reformat aspectum; hinc quod appropinquante morte tristatur, et mortuum Lazarum suscitat de sepulcro. Haec omnia, fratres, conditor ac redemptor noster ut Deus et homo agit; non quia talis illi nascendi necessitas fuit, sed quia tale in coelo et in terris voluit regnare mysterium. Illud etiam quantae est admirationis in Christo, quod ita ad omnia tentatoris interrogata respondit, ut nec veritatem regni sui tyranno proderet, nec mysterium susceptae carnis explorator agnosceret? Tanta denique sermonem suum subtilitate circumtulit, ut ille totius doli artifex inimicus furoris sui errore deceptus, dum Christum tentat ut hominem, Deum in homine non videret. Nos vero, fratres, quibus propugnator invictus hanc venerabilem Quadragesimam dedicavit, repudiantes carnalia desideria, sic castigemus
Abbreviated transcription (Latin):
quanta nobis spiritalis uitȩ
documenta succrescunt. quãq.
magnificis ad ꝓpositũ sc̃itatis ꝓ¬
uocamur exemplis. qđ quad ra¬
genis referuntur dieb beatus
moyses et dĩ filius ieiunasse.
Illud sane ꝑspicite. quia quantũ
distat seruus adño. tantũ neces¬
se. ẽ. eorũ distare ieiuniũ. Moy¬
ses enĩ ueteris editor legis. ẽ. xp̃c
Noui conditor testamenti. Ieiuinat
moyses ut p̃ceptis legalib unius
popłi erudiat disciplinã. X.p̃e
di redimat gentes. Ieuinat mo¬
yses ut p̃sentis uitȩ emendata
suscipiat. ieiunat et xp̃c. ut
ȩterne salutis sacram̃ta constitu¬
at. Ie unauit moyses ut dm̃
unũ se. eẽ. cũ dõ dũ diabolum
triũ phat ostender&. Moyses
post ieiuniũ scriptas digito dei
tabulas popło p̃uaricante con¬
fregit. xp̃c suo ieiunio mansu¬
uit. Quid illud . ẽ. autẽ. quod
uterq quad ragenos ieiunauerint
nium ꝑ hibetur: Moyses itaq non
esuriuit. ut in homine frrgili oꝑa¬
ta diuinitas ꝓbaretur Esuriuit¬

Expanded text:
quanta nobis spiritualis vitae documenta succrescunt, quamquam magnificis ad propositum sanctitatis provocamur exemplis, quod quadragenis referuntur diebus beatus Moyses, et Dei Filius jejunasse. Illud sane perspicite, quia quantum distat servus a domino, tantum necesse est eorum distare jejunium. Moyses enim veteris editor legis est, Christus novi conditor Testamenti. Jejunat Moyses ut praeceptis legalibus unius populi erudiat disciplinam: Christus  redimat gentes. Jejunat Moyses ut praesentis vitae mandata suscipiat; jejunat et Christus ut aeternae salutis sacramat. Jejunat Moyses ut Deum unum se esse cum Deo, dum diabolum triumphat, ostenderet. Moyses post jejunium scriptas digito Dei tabulas, populo praevaricante confregit; Christus suo jejunio mansuvit. Quid illud est autem, quod cum uterque quadragenos jejunaverit iisse perhibetur? Moyses utique non esurivit, ut in homine fragili operata divinitas 134 probaretur; esurivit
Abbreviated transcription (Latin):
Propter quod conuenient᷑ ȩccła
una xp̃i colũba. & hȩc matri ac
genitrici suȩ electa nominatur.
quia nimirũ quod unitate fidei
xp̃i anȩ multis de gentibus con¬
gregatur. quod colũbina ad in¬
ucem pace lętatur. quod elec¬
tionis sorte debeatur. non suo ha¬
b& merito. sed dono accepit gr̃ȩ
spiritalis. Et ego inquit nescie¬
bam eũ. sub audis tam sublimit̃.
quam sp̃m in eum descendentem
cognoui. Sed qui misit me bapti¬
zare in aqua. ille mihi dixit.
Suꝑ quem uideris spm̃ descenden¬
tem & manentem suꝑ eũ. hic. ẽ.¬
peccata dimittendo. Siue enĩ
ipse aqua aliquos discipłorum
suoꝵ primus baptizauerit. ꝑ
quod ad ceteros fideles baptismi
riuus ꝓfluer&. eosdem etiam
spũ baptizabat. peccata illis
siue fideles eius in uocato nomi¬
ne ipsius aqua baptiz ent electos.
& chrismate scõ ꝑungant. eosdẽ
nihilominus ipse sp̃u scõ baptitat.
quia nemo p̃ter ipsũ peccatorũ

Expanded text:
Propter quod convenienter Ecclesia Propter quod convenienter Ecclesia una Christi columba, et haec matri ac genitrici suae electa nominatur: quia nimirum quod in unitate fidei Christianae multis de gentibus congregatur, quod columbina ad invicem pace laetatur, quod electionis sorte beatur, non suo habet merito, sed dono accepit gratiae spiritualis. Et ego, inquit, nesciebam eum. Subaudis tam subtiliter quam Spiritum in eum descendentem, cognovi. Sed qui misit me baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem supepeccata dimittendo. Sive enim ipse aqua aliquos discipulorum suorum primus baptizaverit, per quos ad caeteros fideles baptismi rivus proflueret, eosdem etiam Spiritu baptizabat, peccata illis Sive fideles ejus, invocato nomine ipsius, aqua baptizent electos, et chrismate sancto perungant, eosdem nihilominus ipse Spiritu sancto baptizat, quia nemo praeter ipsum peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
colũbarum. Habent autẽ oscula
& corui sed lamiant. quod colũba
om̃ino non facit. significans eos
qui loquuntur pacem cum ꝓximo
suo. mala autẽ sunt in cordib eoꝵ
Columbe autem patura quȩ ala
matu in nocens. ẽ. illis innocentib
aptissime congruit. qui pacem
sequuntur cũ om̃ib & scĩmoniam.
solliciti seruare unitatẽ sp̃s in uin¬
culo pacis: Atq id eo sp̃s in colũba
descendendo non suam tantũ modo.
uel eius in quem descendit in no¬
centiam simplicitatemq designat.
sed eorũ &que qui sentiunt de illo
in bonitate. & insimplicitate
cordis quęrunt illum. Quorum
unanimen pietatem ac mansuetu¬
dinem spiritali grã donatam. dñs
ipse laudans loquitur. Una ẽ.
coluba mea. una. ẽ. matri suȩ.
electa genitricis suȩ. Matrem
quippe ac genitricem ȩccłȩ sp̃s
cepit. ut ipsa quoq possit colũba
recte nuncupari. Deniq hebreo
sermone quo scriptura scã . ẽ. edita.
sp̃s gere feminino appellatu&.

Expanded text:
columbarum. Habent autem oscula columbarum. Habent autem oscula et corvi, sed laniant, quod columba omnino non facit, significantes eos qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum . Columbae autem natura, qniatu innocens est, illis innocentibus aptissime congruit qui pacem sequuntur cum omnibus et sanctimoniam, solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis. Atque ideo Spiritus in columba descendendo non suam tantummodo, vel ejus in quem descendit innocentiam simplicitatemque designat, sed eorum aeque qui sentiunt de illo in bonitate, et in simplicitate cordis quaerunt illum. Quorum unanimem pietatem ac mansuetudinem spirituali gratia donatam, Dominus ipse laudans loquitur: Una est columba mea, una matri suae, electa genitrici suae . Matrem quippe ac genitricem Ecclesiae Spicepit ut ipsa quoque possit columba recte nuncupari. Denique Hebraeo sermone, quo Scriptura sancta est edita, spiritus genere feminino appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
acceperit. ad eo ut ad cõparatio¬
nem in tellegentię quã tunc il¬
lustrari coeperit. eatenus illũ
quantus. eẽ. omnimodis sibi ui¬
deretur. ignorasse: qui testimo¬
nium in quod missus. ẽ. dño dili¬
genter ꝑ hibens. ad uingit.
Sed ut manisestaretur in isrł.
ꝓpcerea ueni egõ in aqua bapti¬
zans. Quod .ẽ. aperte dicere.
Non ideo ueni in aqua baptizans.
quia peccata mundi baptizando
tollere possim. sed ut eũ baptizan¬
do ac p̃dicando manifestarem
popło isrł. qui in spũ scõ bapti¬
Zans. ad tollenda peccata non
solum isrł. sed totrus mundi si
tizans. ut sic haptizando illi
uiam p̃pararem. qui baptizar&
in remissionem peccatorũ. Et testi¬
monium ꝑ hibuit iołs dicens.
Quia uidi sp̃m descendentẽ quasi
colũbam de cęlo. & mansit suꝑ
eum. Bene in colũbȩ specie des¬
cendit super dñm sp̃i ut discant
repleri. nisi simplices fuerint.
nisi ueram cum fr̃ĩb habuerit
pacem. quã significant oscula

Expanded text:
acceperit a Deo, ut ad comparatioacceperit a Deo, ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperit, eatenus illum quantus esset omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium, in quod missus est, Domino diligenter perhibens, adjungit: Sed ut manifestaretur in Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: Non ideo veni in aqua baptizans, quia peccata mundi baptizando tollere possum, sed ut eum baptizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui in Spiritu sancto baptizans ad tollenda peccata non solum Israel, sed totius mundi, si tizans, ut sic baptizando illi viam praepararem qui baptizaret in remissionem peccatorum. Et testimonium perhibuit Joannes, dicens: Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. Bene in columbae specie descendit super Dominum Spiritus, ut discant repleri, nisi simplices fuerint, nisi veram cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula
Abbreviated transcription (Latin):
qui ideo me p̃cellit dignitate.
quia prior me erat diuinitate.
& ego in quit nesciebam eũ. Certũ
.ẽ. quia sciebat dñm ioħs. cui
testimonium ꝑhibere missus. ẽ.
quem iudicem omniũ uenturum
p̃dicabat dicens. Cuius uentila¬
brum in manu sua & munda¬
bit aream suam. a quo sp̃m scm̃
dari debere testabatur: Ipse
uos baptizabit inquiens sp̃u scõ.
a quo se ipsum ablui desiderabat
dicens. Ego ate debeo baptizari.
& tuuenis ad me: Iuomodo
ergo dicit & ego nesciebam eũ
nisi quia eũ quem antea nouerat
ꝑfectius cum baptizaretur agno¬
uit : quem mundi saluatorem
& iudicem nouerat. huius poten¬
tiam maiestatis altius spu scõ
super eum descendente cognouit.
N eq enĩ dubitandũ. ẽ. quia beatꝰ¬
specie uider&. cũ uocen patris
lic& corporaliter sonantem merii.¬
issce
audire. multũ ex hoc uisu &
auditu ꝓficerit. multũ de diui¬
nȩ̨ potestatis ex cellentia reue¬
latis oculis mentis. scientiȩ cęlestis

Expanded text:
qui ideo me praecellit dignitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum Joannes, cui testimonium perhiberquem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam ; a quo Spiritum sanctum dari debere testabatur, Ipse vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto, a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me ? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem et ante noverat, perfectius jam, cum baptizaretur, agnovit; quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis altius Spiritu sancto super eum descendente cognovit? Neque enim dubitandum est quin beatspecie videre, cum vocem Patris licet corporaliter sonantem meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia revelatis oculis mentis scientiae coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ passionis oblato agno in crea¬
turam panis uiniq transfert. sa¬
cerdos factus in ȩternũ. scđm ordi¬
nem melchisedech Sequitur iołis.
testimonium perhibens de dño.
Hic .ẽ. inquit de quo dixi. Postme
uenit uir qui ante me factus. ẽ.
quia prior me erat. Post me ue¬
nit uir. post me natus. ẽ. in mun¬
do. post me p̃dicare incipi&
mundo . qui ante me factus e
qui me potentia maiestatis tantũ
quantũ solluciferũ. lic& post ap¬
parens ante cellit. Qui prior me
erat. quia in principio erat uer¬
bum. & uerbum erat apud dm̃.
& ds̃ erat uerbum. Post meue¬
nit uir. tempus humanȩ patiui¬
taus quo iohe posterior.ẽ. intelli¬
ge. Qui ante me factus. est.
primatũ regiȩ potestatis quo etiã
angłis p̃sid& intuere. Quia prior
me erat. & t̾̃nitatem diuinȩ ma¬
iestatis qua patri .ẽ. &qualis in¬
tellige. Post me uenit uir qui
ante me factus. ẽ. quia prior me
erat. Post me uenit humanitate.

Expanded text:
suae passionis oblato agno in creasuae passionis oblato agno in creaturam panis vinique transferret, sacerdos factus in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Sequitur: Joannes testimonium perhibens de Domino, Hic est, inquit, de quo dixi: Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in mundo, post me praedicare incipiet mundo qui ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum quantum sol luciferum, licet post apparens, antecellit, quia prior me erat, quia In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae nativitatis, quo Joanne posterior est, intellige. Qui ante me factus est, primatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere. Quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate,
Abbreviated transcription (Latin):
gelium. Qui dilexit nos inquit.
& lauit nos a peccatis nr̃is in san¬
guine suo. Non solum autẽ lauit
nos a peccatis nr̃is insanguine suo.
quando sanguinem suum dedit
in cruce ꝓ nobis. uel quando ninus¬
quisq pr̃m mẏsterio sacro scẽ
passionis illius baptismo aquȩ ab¬
lutus. ẽ. uerũ etiam cottidie tollit
a peccatis nr̃is in sanguine suo. cũ
eiusdem beatȩ passionis ab altari
memoria replicatur: cum panis &
uini creatura. in sacramentum
carns & sanguinis eius. in effabili
sp̃s scĩficatione trans fertua. sicq.
corpus & sanguis illius. non infide¬
lium manib ad perniaem ipsorũ¬
funditur & occiditur. sed sideliũ
ore suam sumitur in salutem.
uius recte figura agnus in lege
paschalis ostenditur. qui semel
popłm de agẏptia seruitute libe¬
rans. in me noriam eiusdem libe¬
rationis ꝑ omnes annos immolati¬
solebat. donec uenir& ipse curtalis
hostia testimonium dabat. obla¬
tusq patri ꝓ nõbis in hostiam
odoremq suauitatis. mẏsterium

Expanded text:
gelium: Qui dilexit nos, inquit, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit anis in sanguine suo, cum eiusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis eius ineffabili spiritus sanctificatione transfertur sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem / sufunditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in salutem. Cuius recte figuram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam eiusdem liberationis per omnes annos immolatisolebat, donec veniret ipse, cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque patri odoremque suavitatis, mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
condẽpn&. Puniamus fletibus
culpas. & cum p̾salmistȩ uoce.
p̃ueniamus faciem eius in confes¬
sione. Uoluptatũ ergo fallatia
nos rulla decipiat. pulla uana
lȩcitia seducat. In ꝓximo nuãq
.ẽ. iudex qui dixit. Uae uobis
qui ridetis nunc. quia lugebitis
& flebitis. Hinc enĩ salomonait.
Risus dolori miscebitur. & extrema
gaudii luctus occupat. Hinc
iterum dicit. Risum deputaui
merorem: & gaudio dixi. quid
frustra deciperis: Hinc rursus
ait. Corsapientiũ ubi tristitia. ẽ.
& corstultorũ ubi lȩcitia. Pertimes¬
camus igitur p̃cepta dĩ. si celebramꝰ
ueraciter solemnitatem dĩ
C ratũ uamq dõ sacrificium. ẽ.
afflictio contra peccatũ. psalmista
attestante quait̾. Sacrificium
dõ. sp̃s contribulatus. Peccata
nr̃a p̃terita. in baptismatis percep¬
tione laxata sunt. & tamen post
baptisma multa cõmisimus. sed
lauari iterum baptismatis a qua
non possumus. Quia ergo & post
baptisma in quinauimus uitam.

Expanded text:
condemnet. Puniamus fletibus condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mortale corpus a luxuriae
putredine ꝑ condimentũ continen¬
tiȩ custodimus. Magnum uero
nobis aliquid magi innuunt.
quod in regionem suam per aliã
uiam reuertuntur. In eo nãq
quod ad moniti saciunt. nobis
ꝓfecto insinuant quid faciamus.
Regio quippe nr̃a. paradisus .ẽ.
ad quam iħu cognito. redire ꝑ
uiam qua uenimus ꝓhibemu&
Aregione & enĩ nr̃a. suꝑbiendo.
in oboediendo. uisibilia sequen¬
do. cibũ uetitũ gustando disces¬
simus. sed ad eam necesse. ẽ. ut
flendo. oboediendo. uisibilia
contẽpnendo. atq appetitũ carnis
refrenando redeamus. Per aliã
ergo uiam. ad regionem nr̃am
regredimur. qm̃ qui a paradisi
gaudiis ꝑ delectamenta discessi
ante oculos cordis. hinc culpas
oꝑis. illinc udicium extremȩ
districtionis. Pensemus quã distric¬
tus uidex ueniat. qui udicium
minatur & lat&. Terrores pecca¬
torib intentat. & tamen ad huc
sustin&. & id circo uenire cicius
differt. ut minus inueniat quos

Expanded text:
hoc mortalhoc mortalputredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimante oculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos
Abbreviated transcription (Latin):
mitur. psalmista teste qui ait.
Dirigatur oratio mea sicut incęnsũ
in conspectu tuo. Per myrram
uero. carnis nr̃ȩ mortificatio figu¬
ratur: Unde & sca ęccła de suis
oꝑaris usq ad mortem ꝓdõ cer¬
tantibus. dicit. Manus mee. dis¬
tillauerunt myrram. Nato ergo
regi. aurũ offerimus. si in conspec¬
tu illius claritate suꝑnę sapientię
resplendemus. Thus offerimus.
si cogitationes carnis ꝑ scã oratio¬
num studia in ara cordis incendi¬
mus. ut suaue aliquid dõ per
caleste desiderium redolere ua¬
leamus. Myrram offerimus. si
carnis uitia ꝑ absmentiam morti¬
ficamus. Permyrram naniq: ut
diximus agitur. ne mortua caro
putreflat. Mortua uero carne
putrescere. ẽ. hoc mortale corpus
fluxui luxuriȩ deseruire. sicut
de quibus per ꝓpħam dicitur.
Computruerunt iumenta instercore
suo. Iumenta quippe instercore
suo cõputrescere. ẽ. carnales homi¬
nes infȩtore luxuriae uitã finire.
Myrram ergo dõ offerimus. quando

Expanded text:
mitur, Psalmista testante, qui dicit: mitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae deservide quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
congrint. chus uero in dĩsacrifi¬
etiam mysticis munerib p̃dicant.
Auro regem. ture dm̃. mẏrra mor¬
talem: Sunt uero nonnulli he¬
retici. qui hunc dm̃ credunt.
sed ubiq regnare Nequaquam
credunt. Hi ꝓfecco ei thus offe¬
nunt. sed offerre ei etiam aurũ
nolunt. Sunt autẽ nonnulli.
qui hunregem existimant. sed
& regem fatentur sed assũpisisse.
carnem moitalem pegant.
Hi nimirũ ei aurũ & thusofferuNt.
seã offerre myrrã assũpte morta¬
lnatis nolunt. Nos itaq nato
dño osseramuis aurum. ut hunc
thiis. ut credamus quod is qui in
tempore dĩ apparuit. ds̃ ante tẽpora
excitit. Offeramus mẏrram. ut
eum quem credimus in sua diui¬
nitate in passibilem. credamus
etiam in nr̃a fuisse carne mortalem.
quamuis in auro . ture. & myrra
intelligi & aliud potest. Auro
namq sapientia designatur. salo¬
mone attestante qui ait. Thesau¬
rus desiderabilis. requiescit in ore
sapientis. Thure aut̾em quod dõ
incenditur. uirtus orationis ex pri¬

Expanded text:
congruit, thus vero in Dei sacrifietiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed  regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis expri
Abbreviated transcription (Latin):
oħs baptista & p̃cursor lETIONE¬
dñi saluatoris. quem du uenturũ
popłis uerbo p̃dicauerat. ipsum iã
audistis. mox digito de monstrauit:
dicens: Ecce agnus dĩ. ecce qui
tollit peccata mundi. Ecce agnus
dĩ. ecce innocens. & ab om̃i peccato
inmunis. ut pote qui os quidem de
adam. sed nullã de carne peccatri¬
ce traxit maculam culpȩ Ecce
qui tollit peccata mundi. ecce qui
iustus inter peccatores. mitis in ter
impios. hoc . ẽ. quasi agnus inter
lupos apparens. etiam peccatores
& impios iustificandi hab& potesta¬
tem. Quomodo peceata mundi
tollat. quo ordine iustific& impios.
apłs petrus ostendit qui ait Non
corruptibili argento uel auro redẽp¬
ti estis de uana ur̃a conuersatione.
paterne traditionis. sed p̃cioso san

Expanded text:
s Baptista, et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam audistis, mox digito demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ecce Agnus Dei, ecce innocens et ab omni peccato immunis, utpote qui os quidem de Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
tas futuros dicunt. & trapezetas
multarum gentiũ ꝓuintiȩ ignorant.
ateantur ergo necesse. ẽ. aut hoc in
eis signũ de. eẽ. aut effectũ fatalem
uullo modo habere. In ꝑsarum
quoq francorũq terra. reges ex
genere prodeunt. Quib ꝓfecto
uascentib. quis estim& quanti eis¬
dem momentis horarẽ ae temporum
ex seruili condicione nascuntur.
& tamen regum filii: uno eodẽq
sidere cum serinis uati ad regnum
psiciunt: cum serui qui secum fue¬
rant nati inseru itute moriantur¬

Expanded text:
tas futuros dicunt; et trapezitas tas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuen servitute moriantur
Abbreviated transcription (Latin):
Et si stella fatum hominis dicitur.
ipsis suis ministeriis sub. eẽ. homo
ꝑ hibetur. Certe cum ia cob de utero
egredertun. & prioris fr̃is plantã
tener& manu. prior perfecte ne¬
quaquam egredi potuit. nisi sub¬
sequens in choass&. Et tamen cũ
uno tempore eodemq momento
utrũq mater fuderit. non una
utriusq uitȩ &qualitas fuit.
Sed adhȩc solent mathematici res¬
pondere. quia uirtus constellatio¬
ras in ictu pungentis. ẽ. Quibus
ediuerso nos dicimus. quia magna
.ẽ. mora patuntatis. Si igitur in
ic tu puncti constellatio ꝑmutatu&.
necesse iam erit. ut tot dicant fata.
quot sunt menbra nascentium.
Fateri etiam mathematici solent. qđ
quisquis signo aquarii nascitur. ip
hac uita piscatoris ministerium sor¬
tiatur. Piscatores uero ut fertur.
getulia non hab&. Quis igitur
dicat quia nemo illic in stelba
a quarii pascitur. ubi piscator omĩ¬
modo non habetur. Rursum quos
nasci signo bbrȩ asserunt. trapeze¬

Expanded text:
Et si stella fatum hominis dicitur, Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezi
Abbreviated transcription (Latin):
ad monentur. sicq sit ut iłim
quem quęrit herodes inuenire
non possit. Cuius ꝑsona qui alii
quã hipocritȩ designantur. qui
dimmi ficte quęrunt. inuenire dñm
nũquam merentur: Sed inter hȩc
sciendum. e. quod priscillianistę
heretici. nasci unũ quenq hominẽ
sub constitutionibus stellarum
putant. & hoc in adiutorium sui
erroris assumunt. quod noua stella
exut. cum dñs in carne apparuit.
cuius fuisse fatum eandem quȩ ap¬
paruit stellam putant. Sed si eu¬
angelii uerba pensamus. quibus
de eadem stella dicitur. usq dum
ueniens star& supnt ubi erat puer:
dum non puer ad stellam sed stella
ad puerum cucurrit: si diciliceat
non stella fatum pueri. sed fatũ
stellȩ is qui apparuit puer fuit.
Sed absit hoc afidelium cordibus.
ut. eẽ. aliquid fatum dicant.
Uitam quippe hominũ. solus hanc
conditor qui creauit ad ministrat:
Neq enim propter stellas homo. sed
stellę ꝓpter hominem factę sunt.

Expanded text:
admonentur; sicque fit ut Jesum, admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatum pueri, sed fatum stellae is qui apparuit puer fuit. Sed a fidelium cordibus absit ut aliquid esse fatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
leem honorari natiuitate noui
ducis ostenditur. ut ipsa eori im
gemina scientia. & illis fier& ad
testimonium damnationis. &
nobis ad adiutorium credulitatis
Q uos ꝓfecto bene isa ac cum iacob
filium suũ benedicer& designauit.
qui & caligans oculis & ꝓphecans.
in p̃senti filium non uidit. cui tam̃
multa in posterũ p̃uidit: quia
Nimirũ udaicus popłs ꝓpheciȩ
spũ plenids & cecus. eum de quo
multa in futuro p̃dixit. in p̃senti
positum non agnouit. Sed nati¬
uitate regis nr̃i cognita herodes.
ad callida argumenta conuertit᷑.
ne terreno regno priuaretu&
Renuntiari sibi ubi puer inuenire¬
Atur postulat. ad orare uelle eum
.se simulat. ut quasi hunc si inue¬
nire possit extinguat. Sed quanta
.ẽ. humana malitia. contra consi¬
lium diuinitatis : Seriptũ quippe. ẽ
Ion .ẽ. sapientia. Non. ẽ. prudentia.
non .ẽ. consilium contradm. Nam
ducit. Natũ uero regem repperiun
munera detulerunt & ni redira
ad herodem debeant. in somnis

Expanded text:
lehem honorari nativitate novi lehem honorari nativitate novi Ducis ostendium scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scriptum quippe est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Nam ducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis