comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus et enim multos intra eiꝰdẽ
scãe aeccłiae sinũ insuꝑbia erigi.
in carnis uoluptate dissolui. in¬
ad quirendis reb t̾renis inhiare.
imꝑante auaricia maria transire.
de seruire iracundie. uirgiis uaca¬
re. ꝓximos quosp̃ualent ledere.
S quia eos adhuc scã aeccłia tolerat
ut conuertantur: quasi marche
latitudine deor sum bestiae morant᷑.
Uidemus alios iam aliena ñ quere¬
re. illatam in uiriam equanimiter
portare. reb ꝓpriis eẽ. contentos.
humiliter uiuere.S quia isti iam
pauci sunt: angustatur archa. Alioᷤ
autem conspicimꝰ ȩtiã possessa relin¬
quere. nullum terrenis rebꝰ studiũ
dare. inimicos diligere. carnẽ acunc¬
tis uoluptatib domare. motus om̃s
subracionis iudicio p̾mere. ad cȩ¬
leste desidium contẽplacionis pen¬
na subleuari. S quia tales quiq
ualde rari sũt. iam archa iuxta cu¬
bitum ducitur. ubi homines ⁊ uo¬
latilia continentur. Queratur tam̃

Expanded text:
mus etenim multos intra ejusdem mus etenim multos intra ejusdem sanctae Ecclesiae sinum in superbia erigi, in carnis voluptate dissolvi, acquirendis terrenis rebus inhiare, imperante avaritia maria transire, deservire iracundiae, jurgiis vacare, proximos quos praevalent laedere. Sed quia eos adhuc sancta Ecclesia tolerat ut convertantur, quasi in arcae latitudine deorsum bestiae morantur. Videmus alios jam aliena non quaerere, illatam injuriam aequanimiter portare, rebus propriis esse contentos, humiliter vivere. Sed quia isti jam pauci sunt, angustatur arca. Alios autem conspicimus etiam possessa relinquere, nullum terrenis rebus studium dare, inimicos diligere, carnem a cunctis voluptatibus domare, motus omnes sub rationis judicio premere, per coeleste desiderium contemplationis penna sublevari. Sed quia tales quique valde rari sunt, jam arca juxta cubitum ducitur, ubi homines et volatilia continentur. Quaeratur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius angusta. quȩ atrecentis
⁊ sexaginta ac triginta cubitis
adunum cubitum colligitur. qe
abea latitudine quã scã aeccłia
imẽbris suis adhuc infirman¬
tibꝰ habet. paulisꝑ angustata
&e in altu ꝓ ficiens ad unũ tendit.
psa enim racio exigit. ut creda¬
mus qđ in illa archę latitudine
om̃s bestie. cuncta quadrupedia.
atq reptilia in in feriorib fuer̃.
homines uͦ atq uolatilia nimi¬
rum in suꝑiorib. Iuxta suꝑio¬
rem et enim partẽ fenestra fuit
in latere. de qua coru̾u uł colũbã
dimisit homo. ut si iam diluuii
transisset aqua cognosceret. Et quia
archa eadem in uno fuit cubito
consũ mata. homines ⁊ uolatilia
iuxta cubitũ fuerunt. Recte itaq
ꝑarcham uniuersa aeccłia desig¬
natur : quȩ adhuc in multis suis
carnalib lataẽ. in paucis spãlibꝰ
angusta. Et quia ad unu̾ hominẽ
qui ẽ. sine peccato colligitur. qͣsi
in uno cubito consũmatur. Uide¬

Expanded text:
superius angusta? Quae a trecentis, superius angusta? Quae a trecentis, et sexaginta, ac triginta cubitis ad unum cubitum colligitur, quia ab ea latitudine quam sancta Ecclesia in membris suis adhuc infirmantibus habet 1350 paulisper angustata, et in altum proficiens, ad unum tendit. Ipsa enim ratio exigit ut credamus quod in illa arcae latitudine omnes bestiae, cuncta quadrupedia atque reptilia in inferioribus fuerunt, homines atque volatilia nimirum in superioribus. Juxta superiorem etenim partem fenestra fuit in latere, de qua corvum et columbam dimisit homo, ut si jam diluvii transissent aquae, cognosceret. Et quia arca eadem in uno fuit cubito consummata, homines et volatilia juxta cubitum fuerunt. Recte itaque per arcam universa Ecclesia designatur, quae adhuc in multis suis carnalibus lata est, in paucis spiritalibus angusta. Et quia ad unum hominem, qui est sine peccato, colligitur, quasi in uno cubito consummatur. 17. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
illic subditur. Tempus putatio¬
nis ad uenit. Inputatione qͥppe
sarmenta sterilia reciduntur.:
ut ea quȩ p̃ualent uberiꝰ fructũ
ferant. Hrãe itaq putationis
tempus. tunc aduenit. quando
in fructuosam ac noxiam corrup¬
tionẽ carnis deserimꝰ. ut ad fruc¬
tum animȩ ꝑuenire ualeamus.
qui fructus nobis erit uberrimꝰ.
uisio unius. Cubitus gͦ unusẽ.
finis utrũq quia unus ille qui
dix̃ singularit̾ sum ego donec
transeam: qui solus cum patre
unicus in aedificio. quẽ ad modũ
impleuit legem ꝑ misteriũ incar¬
nationis. et ꝑ fectę humanitatis
sue. ita testam̃ti noui ꝓmissaun¬
pleturus ẽ. ꝑ ostensam głam cla¬
ritatis suȩ. Hunc unum nobis
cubitum: m̃sura quoq arche
locuta ẽ. Arca enim quȩ trecen¬
tis cubitis fieri in longi̾tudine
iussa ẽ: sexaginta uͦ in la titudi¬
ne. triginta autẽ in altitudine.
in uno ẽ. eubito consũmata. Qus
siguratur. quȩ inferius ampla ẽ.

Expanded text:
illic subditur: Tempus putatioillic subditur: Tempus putationis advenit . In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus tunc advenit quando infructuosam ac noxiam corruptionem carnis deserimus, ut ad fructum animae pervenire valeamus. Qui fructus nobis erit uberrimus, visio unius. Cubitus ergo unus est finis utrinque, quia unus est ille qui dixit: Singulariter sum ego donec transeam . Qui solus cum Patre unicus in aedificio . Quemadmodum implevit legem per mysterium incarnationis et perfectae humanitatis suae, ita testamenti novi promissa impleturus est per ostensam gloriam claritatis suae. 16. Hunc unum nobis cubitum mensura quoque arcae locuta est. Arca enim, quae trecentis cubitis fieri in longitudine jussa est, sexaginta vero in latitudine, triginta autem in altitudine , in uno est cubito consummata. Quid figuratur, quae inferius ampla est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sponsi uocẽ dicitur. Surge pro¬
pera amica mea. colũba mea formo¬
sa mea ⁊ ueni. Iam enĩ hyemps
transiit ymber abiit et recessit.
flores apparuerunt in t̾ra nr̃a. Si¬
ue enim scã aeccłia.⁊ seu una queq
dilecta anima cȩ̨lesti sponso ẽ. ami-¬
ca ꝑ amorem: columba ꝑ spm. formo¬
sa ꝑ morũ pulchritudinem. Quȩ cũ
iam de corruptione carnis educit᷑.
ei ꝓcul dubio hyemps transiit. qe
p̃sentis uitȩ torpor abscedit. Imber
quoq abiit ⁊ recedit. quia cũ ad con¬
tẽplandũ in sua substantia omĩpoten¬
tẽ
dm̃ educitur. iam uerboꝵ gut¬
tȩ necessariȩ non er̃. ut pluuia
debeat p̃dicationis in fundi. Nã
qđ minus audire potuit: ampliꝰ
uidebit. Tunc apparent flores
intͣra : quia cũ de aet̃ne beatitu¬
dinis uita quedam suauitatis
pͥmordia p̾̃gustare anima ceꝑit.
quasi iam in floribꝰ odoratur eri¬
ens. Qđ postquã egressa fuerit:
fructũ ubius habebit. Unde et

Expanded text:
per sponsi vocem dicitur: Surge, proper sponsi vocem dicitur: Surge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea, et veni. Jam enim hiems transiit, imber abiit et recessit, flores apparuerunt in terra . Sive enim sancta Ecclesia, seu unaquaeque electa anima, coelesti sponso est amica per amorem, columba per spiritum, formosa per morum pulchritudinem. Quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei procul dubio hiems transit, quia praesentis vitae torpor abscedit. Imber quoque abit et recedit, quia cum ad contemplandum in sua substantia omnipotentem Deum educitur, jam verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
carnatum. Cubitus gͦ unus finis
utrum q ẽ: quia ⁊ quem lex p̃dixie
incarne apparuit. ⁊ ipse quẽ nũc
testam̃tum noui loquitur. ingła
maiestatis apparebit. Et tunc utro¬
rumq finis erit: cũ uisus indiui¬
nitatis suȩ potentia. omĩa quȩ sc̃
p̃dicta cõpleuerit. Scriptũ nãq ẽ.
Finis legis xpc adiustitiam omni¬
credenti : finis uidelicet non qui
consumit. s qui ꝑficit. Tunc & enĩ
legẽ ꝑficit. cũ sicut lex p̃dixerat.
in carnatus apparuit. S ad huc
de eius iudicio multa nouu testa¬
m̃tum loquitur. adhuc multa de
regno illiꝰ narrat. quȩ nec dũ uide¬
mus impleta. Ecce cotidie euan¬
głium legitur uentura uita p̾dica¬
tur. Tunc gͦ erit ⁊ noui testam̃ti
finis: cũ ea quȩ de se ꝓmisit imple
uerit. Finitur uero testam̃tum no¬
uiiͦi. quia ꝑficitur. Nam cũ ipse
de quo loquitur uisus fuerit: eiꝰdẽ
testam̃ti uerba cessabunt. Unde et
scãe aeccłiȩ ueri luminis diem
quasi tempus uernale p̃stolanti

Expanded text:
unus finis utrorumque est, quia et quem lex praedixit in carne apparuit, et ipse quem nunc Testamentum Novum loquitur, in gloria majestatis apparebit. Et tunc utrorumque finis erit, cum visus in divinitatis suae potentia, omnia quae sunt praedicta compleverit. Scriptum namque est: Finis legis Christus ad justitiam credenti . Finis videlicet, non qui consumit, sed qui perficit. Tunc etenim legem perfecit, cum, sicut lex praedixerat, incarnatus apparuit. Sed adhuc de ejus judicio multa Novum Testamentum loquitur, adhuc multa de regno illius narrat, quae necdum videmus impleta. Ecce quotidie Evangelium legitur, ventura vita praedicatur. Tunc ergo erit et novi testamenti finis, cum ea q. Finietur vero testamentum novum, quia perficietur. Nam cum ipse de quo loquitur visus fuerit, ejusdem testamenti verba cessabunt. Unde et sanctae Ecclesiae veri luminis diem quasi tempus vernale praestolanti,
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatẽ ita eẽ. credid̾unt: sic̃ eandẽ
trinitatem noui patres aꝑte locutist̃.
saias namq audiuit angłica agnu¬
na inçelo clamantia. Sc̃s. Sc̃s. Sẽs.
trinitas monstraretur: tercio sc̃s
dicitur. S ut una eẽ. substantia
trinitatis appareat. ñ dñi sabaoth.

Expanded text:
diderunt, sicut eamdem Trinitatem novi patres aperte locuti sunt. Isaias namque audivit angelica agmina in coelo clamantia: Sanctus, sanctus, trinitas monstraretur, tertio sanctus dicitur; sed ut una esse substantia Trinitatis appareat, non Domini sabaoth,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ istos solidat in maximis. illoꝵ
infirmitatẽ continet in paruis. Uł
certe trium una ẽ. m̃sura: quia in
retributione ultima. quã uis eadẽ
dignitas om̃ib nͣ sit: una tamen
erit om̃ib uita beatitudinis. Unde
ꝑ semet ipsum dñs dicit. Indomo
patris mei : mansiones multȩ sũt.
S tam qui inuinea ducti sunt. qͣmuis
diuersis horis uenerint. unum de¬
narium ꝑceꝑunt. Qua itaq racio¬
ne conueniant mansiones multȩ
cũ uno denario. nͥ quia diuersȩ qui¬
dem beatoꝵ ciuiũ dignitates er̃.
s tam̃ una quies aet̾̃nę retributio¬
nis. Nam ⁊ si disparꝰ erit meritũ
singuloꝵ. ñ erit dis uersitas gaudio¬
rum. quia ⁊ si alter minus atq aliꝰ
ampliꝰ exultat. om̃s tam̃ unũ gau¬
dium deconditoris sui uisione leti¬
ficat. Hoc quoq ẽ. siue deueteribꝰ
seu de nouis patrib senciendum.
quia orientalis uia. cuntres hinc.
tres inde thalamos habeat. m̃sura

Expanded text:
quae istos solidat in maximis, illorum quae istos solidat in maximis, illorum infirmitatem continet in parvis. Vere certe trium una mensura est, quia in retributione ultima, quamvis eadem dignitas omnibus non sit, una tamen erit omnibus vita beatitudinis. Unde et per semetipsum Dominus dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt : sed tamen quia in vinea ducti sunt, quamvis diversis horis venerint, unum denarium perceperunt. Qua itaque ratione conveniant mansiones multae cum uno denario, nisi quia diversae quidem beatorum civium dignitates erunt? sed tamen una quies aeternae retributionis: nam etsi dispar erit meritum singulorum, non erit diversitas gaudiorum: quia etsi alter minus atque alius amplius exultat, omnes tamen unum gaudium, de conditoris sui visione laetificat. Hoc quoque est sive de veteribus seu novis patribus sentiendum: quia orientalis via cum tres hinc et tres inde thalamos habeat, mensura
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nobis ẽ. sollicita intentione quod
dicitur. quia m̃sura una triũ. Cum
enĩ longe sit acontinentibꝰ ⁊ tacentibꝰ
excellentia p̃dicatoꝵ. et ualde a con¬
iuigatis distet eminentia continentiũ.
quidẽ. quod una m̃sura dicitur triũ:
Coniuigati quippe quãuis ⁊ bona agãt.
et omĩpotentẽ dm̃ uide desid̾ent. do¬
mesticis tam̃ curis occupantur. ⁊ ne¬
cessitate cogente inutroq m̃tem di¬
uidunt. Continentes autẽ abhuius¬
inu̾di actione remoti sunt: ⁊ uolup¬
tatem carnis ȩ̨tiam alicito conuigio
restringunt. nulla coniugali. nulla
filioꝵ cura. nullis noxiis ac dificilibꝰ
rei familiaris cogitationibꝰ ĩplicantur.
Predicatores uͦ ñ solum se auiciis coher¬
cent. s etiam peccare alios ꝓhibent.
ad fidẽ ducunt. instudio bonae conuer¬
sationis instruunt. Qu omodo gͦ eoꝵ
una ẽ. mensura quoꝵ uita aequalitas
una ñ ẽ s m̃sura una triumẽ. quia
et suneis meritoꝵ magna ẽ. diuersi
non ẽ. distantia. Ham eadem fides

Expanded text:
dum nobis est sollicita intentione quod dicitur, quia mensura una trium. Cum enim longe sit a continentibus et tacentibus excellentia praedicatorum, et valde a conjugatis distet eminentia continentium: quid est, quod una mensura dicitur trium? Conjugati quippe, quamvis et bene agant, et omnipotentem Deum videre desiderent, domesticis tamen curis occupantur, et necessitate cogente in utroque mentem divident. Continentes autem ab hujusmodi actione remoti sunt, et voluptatem carnis etiam a licito conjugio refringunt, nulla conjugis, nulla filiorum cura, nullis noxiis ac difficilibus rei familiaris cogitationibus implicantur. Praedicatores vero non solum se a vitiis coercent, sed etiam peccare alios prohibent, ad fidem ducunt, in studio bonae conversationis instruunt. Quomodo ergo una eorum mensura est, quorum vitae qualitas una non est, sed mensura una trium est, quia etsi in eis meritorum magna est diversitnon est. Nam eadem fides
Abbreviated transcription (Latin):
iugatoꝵ. Unde et isdẽ ꝓpħa in
suꝑiore parte tres uiros lib̃atos
uidit. Noe. danihel. & iob: in quibꝰ
uidelicet tribꝰ p̃dicatores. continenteᷤ.
atq conuigati signati sunt. Nã noe
archam in undis crex̃: atq idõ fi¬
guram rectoꝵ tenuit. Danihel &¬
in aula regia. abstinentię deditus
fuit: et idcirco uitam continentul̃
signauit. Iob uͦ inconuigio positus.
⁊ curam domus ꝓpriae exercens
placuit dõ. ꝑquẽ digne bonoꝵ con¬
iugum ordo figuratur. Quia ergo
etiam ante mediatoris ad uencum.
et p̃dicatores. & continentes. acboni
con iugati fuerunt. qui eundẽ eius
aduentũ p̃stolarentur. & magna hunc
siti desidii uide cuꝑent. et post modũ
p̃dicatores. continentes. acboni con¬
iugati sicut cernimus existunt.
qui redẽptorem nrm̃ non iã desid̾ant
incarnandum. s in maiestatis suȩ
gła contẽplandũ. orientalis uia. cres
hinc. ⁊ tres inde chalamos habae.
iuxta psalmistae uocẽ quide eadem

Expanded text:
jugum. Unde et idem propheta in jugum. Unde et idem propheta in superiori parte tres viros liberatos vidit: Noe, Daniel et Job ; in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes et conjugati signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit . Daniel in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit . Job vero in conjugio positus, et curam domus propriae exercens, placuit Deo, per quem digne bonorum conjugum ordo figuratur . Quia ergo etiam ante Mediatoris adventum, et praedicatores, et continentes, ac boni conjugati fuerunt, qui eumdem ejus adventum praestolati sunt, et magna hunc siti desiderii videre cupierunt, et postmodum praedicatores, et continentes, ac boni conjugati, sicut cernimus, existunt, qui Redemptorem nostrum non jam desiderant incarnandum, sed in majestatis suae gloria contemplandum, Orientalis via tres hinc, et tres inde thalamos habet, jux
Abbreviated transcription (Latin):
patrib quȩ in noius doctorib fuit.
iuxta orientalẽ uiam tres hinc.
et tres inde thalami describuntur.
uel certe quia tres patrũ ueterum
distinctiones fueru̾t. tres quoq
nouoꝵ sub gr̃a sequuntur. Uetus
quippe popłs habuit patres ante
legẽ. ac deinde in lege. et post modũ
ꝓpħas. Innouo autẽ popło prius
hebreoꝵ pͥmiciae credid̾unt. post¬
modum plenitudo gentium infide
secuta ẽ: ac deinde in fine scłi hebre¬
oꝵ reliquiȩ saluantur. Quia gͦ in¬
carnatio dñi dñt et ex suꝑiore parte
patres ante legem. patres in lege.
atq ad excremũ ꝓpħas habuit.
et exposteriori fideles ex hebreis.
fideles ex gentibꝰ ac postmodum
hebreoꝵ om̃s reliquias colliget:
orientalis uia tres hinc. & tres inde
thalamos hab̾e memoratur. S hoc
quoq ñ inconuenient̃ accipimus.:
Siue namq inuetere. siue innouo tes¬
tam̃to. alius ẽ. ordo p̃dicantiũ. aliꝰ
continentiũ. atq alius bonoꝵ con¬

Expanded text:
patribus quae in novis doctoribus fuit, patribus quae in novis doctoribus fuit, juxta Orientalem viam tres hinc, et tres inde thalami describuntur. 5. Vel certe quia tres patrum veterum distinctiones fuerunt, tres quoque novorum sub gratia sequuntur. Vetus quippe populus habuit patres ante legem, ac deinde in lege, et postmodum prophetas. In novo autem populo prius Hebraeorum primitiae crediderunt, postmodum plenitudo gentium in fide secuta est, ac deinde in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur . Quia ergo incarnatio Domini et ex superiori parte patres ante legem, patres in lege, atque ad extremum prophetas habuit, et ex posteriore fideles ex Hebraeis, fideles ex gentibus, ac postmodum Hebraeorum reliquias colliget, Orientalis via tres hinc et tres inde thalamos habere memoratur. Sed hoc quoque non inconvenienter accipimus, Sive namque in veteri, seu in novo testamento, alius est ordo praedicaontinentium, atque alius bonorum con
Abbreviated transcription (Latin):
Quid thalami. quid uia orientalis
de signet. iam suꝑius diximꝰ: nec
replicare ea latius necessariũ puta¬
mus. S querendũ nobis ẽ. quid ẽ.
qđ dicitur. tres hinc. ⁊ tres inde.
Thalami quippe iuxta uiã orien¬
talem sunt. corda feruentiũ in amo¬
re dĩ: et siue hii qui electi intesta¬
m̃to ueteri fuer̃. siue qui intestam̃¬
to nouo secuti sunt. nimirũ cõstat.
quia om̃s examore trinitatis accen¬
si sunt. Neq enĩ uere dñm dilige¬
rent: si eiuisdem trinitatis quȩdsẽ.
grãm non accepissent. Iuxta uiam
gͦ orientalem tres hinc. ⁊ tres in de
sunt chalami: quia dũ int̾ ueteres
et nouos patres dñs in carnari
dignatus ẽ. quasi in medio chala¬
moꝵ uia orientalis apparuit. Qui
tis sunt cognitione decorati. Sin
uero ad iurtutes electoꝵ eundem
numerum referamus. tres sunt uir¬
tutes sine quib is qui aliqͥd oꝑari
iam potest. uł saluari non potest:
uidelicet fides. spes. caritas. &quia
eadẽ fides. spes. caritas. in antiqͥs

Expanded text:
Quid thalami, quid via orientalis designet, jam superius diximus, nec replicare ea latius necessarium putamus. Sed quaerendum nobis est: quid est quod dicitur, « tres hinc et tres inde? » Thalami quippe juxta viam orientalem, sunt corda ferventium in amore Dei. Et sive hi qui electi in testamento veteri fuerunt, sive hi qui in testamento novo secuti sunt. Nimirum constat quia omnes ex amore Trinitatis accensi sunt. Neque enim vere Deum diligerent, si ejusdem Trinitatis, quae Deus est, gratiam non accepissent. Juxta viam ergo 1344 Orientalem tres hinc et tres inde sunt thalami, quia dum inter veteres et novos patres Dominus incarnari dignatus est, quasi in medio thalamorum via Orientalis apparuit, qui Trinitatis sunt cognitione decorati. Sin vero ad virtutes electorum eumdem numerum referamus, tres sunt virtutes, sine quibus is qui aliquid operari jam potest, salvari non potest, videlicet fides, spes, charitas. Et quia eadem fides, spes, et charitas in antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
suũ reuertentur: moxq de carnis
re surrectione subiungit. ẜ mute
spm̃ tuũ ⁊ creabuntur: ⁊ renouabis
faciẽ t̾rȩ huic itũm dicit. Exurge
ficationis tue. Exurrex̃ enĩ dñs
in requiẽ fͣuam cũ carnẽ suã de sepul¬
chro suscitauit. Post hunc qͦq exur¬
git &e archa : quia resurgit aeccła.
hinc ꝑ eundẽ ꝓpħam de quo loqͥmur
scriptum ẽ. Ossa arida: audite uer¬
bum dnĩ. Haec dicit dñs ds̃. ossibus
his. Ecce ego intromittã in uobis
⁊ succrescere faciam suꝑ uos carnes.

Expanded text:
suum revertentur . Moxque de carnis suum revertentur . Moxque de carnis resurrectione subjungit: Emitte spiritum tuum, et creabuntur, et renovabis faciem terrae . Hificationis tuae . Exsurrexit enim Dominus in requiem suam cum carnem suam de sepulcro suscitavit. Post hunc quoque exsurgit et arca, 1394 quia resurgit Ecclesia. Hinc per eumdem prophetam de quo loquimur scriptum est: Ossa arida, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus ossibus his: Ecce ego intromittam in vos et succrescere faciam super vos carn
Abbreviated transcription (Latin):
ex emplũ tenerent. Qua gͥ dãpna-¬
tione digni sunt. qui & exẽplum
iã dnĩcȩ resurrectionis acceꝑunt.
⁊ tam̃ adhuc de resurrectione diffi¬
dunt. ⁊ pignus tenent.⁊ fidẽ ñ ha¬
bent. aeccłiã replent. s quia dere¬
surrectione sua dubitant. mente
uacua stant. Dehac ꝑbeatũ iob
dicitur. Scio quod redẽptor meus
uiuit. ⁊ innouissimo die de terra
resurrecturus sim. & rursum circũ¬
dabor pelle mea. ⁊ in carne mea ui¬
debo dm̃: quẽ usurus sum ego ipse.
⁊ ocłi mei conspecturi sunt. &
qui descendunt int̾ra. Int̾ra enĩ mor¬
tui : ñ spũ. s corpore descendunt.
Inconspectu gͦ dñi ꝓcidunt. qui ir
tra descendunt. quia resurgendo
ad iudiciũ ueniunt: qui nũc inpul¬
uere putrescunt. Hinc itũm dicit.
Sitiuit inte anima mea: quã mul¬
tiplicit̾ & caro mea. Sitit anima:
ut dm̃ uideat. Caro qͥd sitit. nͥ ut re¬
surgat.: Hinc rursum ait. Auferes
spm̃ eorũ & deficient: ⁊ inpuluerẽ

Expanded text:
exemplum tenerent. Qua igitur damnaexemplum tenerent. Qua igitur damnatione digni sunt qui et exemplum jam dominicae resurrectionis acceperunt, et tamen adhuc de resurrectione diffidunt: pignus tenent, et fidem non habent; Ecclesiam replent, sed quia de resurrectione sua dubitant, mente vacua stant: de hac per beatum Job dicitur: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra resurrecturus sum: et rursum circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum; quem visurus sum ego ipse, et oculi mei conspecturi sunt, et qui descendunt in terram . In terra enim mortui non spiritu, sed corpore descendunt. In conspectu ergo Domini procidunt qui in terram descendunt, quia resurgendo ad judicium veniunt qui nunc in pulvere putrescunt. Hinc iterum dicit: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Sitit anima ut Deum videat; caro quid sitit, nisi ut resurgat? Hinc rursus ait: Aufer spiritum eorum, et deficient, et in pulverem
Abbreviated transcription (Latin):
cedentiũ numerus augetur. S qe
ii resurrectione mortuoꝵ nec car¬
nis iã ꝓpagatio agitur. ⁊ deces¬
sio atq successio nulla erit : quia
locũ iã carnis ꝓpagatio ñ habae:
ubi resurgens caro ꝑ seuerantiam
a et̾nitatis habet. Per hoc mẽbrũ
mater uirgo descendit. quȩ dm̃
in utõ sine uirilis carnis admixtio¬
ne concepit. Qui primꝰ nobis aet̾¬
ne patriȩ głam in sua resurrectio¬
ne monstrauit qui surgens a mor¬
tius iam ñ moritur. ⁊ mors ei ultra
non dnãbitur. Nobis quoq exem¬
plum dedit: ut ea fieri indie ulti¬
mo de nr̃a carne credamꝰ. quȩ fac¬
ta de carne illiꝰ. indie resurrectioniᷤ
agnouimꝰ. S qe sermo nobis decar¬
nis resurrectione se intulit: triste
nimis &e ualde lugubre ẽ. qđ quos¬
dam in ȩccła stare. ⁊ decarnis re¬
surrectione dubitare cognoscimus.
Hanc autẽ antiqui patres uenturã
eẽ. certissime credidũt. etiã cũnul¬
lum adhuc eiꝰdem resurrectionis

Expanded text:
cedentium numerus augetur. Sed quia cedentium numerus augetur. Sed quia in resurrectione mortuorum nec carnis jam propagatio agitur, et decessio atque successio nulla erit, quia «locum jam carnis propagatio non habet, ubi resurgens caro perseverantiam aeternitatis habet. Per hoc membrum mater virgo descendit, quae Deum in utero sine virilis carnis admixtione concepit, qui primus nobis aeternae patriae gloriam in sua resurrectione monstravit: qui surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur: nobisque exemplum dedit, ut ea fieri in die ultimo de nostra carne credamus, quae facta de carne illius in die resurrectionis agnovimus. Sed quia sermo nobis de carnis resurrectione se intulit, triste nimis et valde lugubre est, quod quosdam in Ecclesia stare, et de carnis resurrectione dubitare cognoscimus. Hanc autem antiqui Patres venturam esse certissime crediderunt: et etiam cum nullum adhuc ejusdem resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptis reb tẽporalib a et̾nitatis
contẽplatione pascitur. cȩlestis
regni gaudia rimatur. post sep¬
tem gradus quos cũdo ⁊ oꝑan¬
do. atq intellectu sapientię
succrescendo tenuit octauũ gra¬
dũ intĩoris porte aditũ intra¬
uit. ꝑ octauũ quoq numerum
& dies aet̾ni iudicii. & carnis
resurrectio de signatur. Unde
⁊ psalmus qui ꝓ octaua scribit᷑.
a pauore iudicii ẽ. inchoatus.
cũ dicitur. Dñe ne inira tua ar¬
guasme: neq infurore tuo cor¬
ripiasme. Nunc enim tempꝰ ẽ.
miscđiȩ : iillo autẽ iudicio
dies ire. In quo uidelicet die
om̃e hoc tempꝰ finitur. qđ septẽ
dieb euoluitur : quia pꝰ septẽ
re octauus appellatur: in quo
⁊ caro nr̃a resurget expuluere.
ut siue bona siue mala quȩ egit.
recipiat aueritate. Unde ꝑlegẽ
quoq octauo die: fieri circũci¬
sio iubetur. Nam ꝑmẽbrum
quod circũciditur. mortalis ꝓpa¬
gatio generatur. decedentiũ ⁊ suc¬

Expanded text:
temptis rebus temporalibus aeternitatis temptis rebus temporalibus aeternitatis contemplatione pascitur, coelestis regni gaudia rimatur, post septem gradus quos timendo et operando atque intellectu sapientiae succrescendo tenuit, octavo gradu interioris portae aditum intravit. Per octavum quoque numerum, et dies aeterni judicii et carnis resurrectio designatur. Unde et psalmus qui pro octavo scribitur, a pavore judicii est inchoatus, cum dicitur: « Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . » Nunc enim tempus est misericordiae: in illo autem judicio dies irae, in quo videlicet die omne hoc tempus finitur, quod septem diebus evolvitur: et quod post septem re octavus appellatur, in quo et caro nostra resurget ex pulvere, ut sive bona sive mala egit recipiat a veritate. Unde per legem quoque octavo die fieri circumcisio jubetur. Nam per membrum, quod circumciditur, mortalis propagatio generatur, decedentium et suc
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt. qui p̃sentẽ uitã quȩ
septem dierum curriculo e uol¬
uitur : plene despiciunt. qui de
intima contẽplatione pascunt᷑.
Habent gͥ porte spalis aedificii
septẽ gradus. quia timorẽ dni
pietatẽ. & scientiã. fortitu dinem.
& consiliũ. intellectũ. & sapientiã.
suis auditorib p̃dicant. S cũ iam
om̃a dimitti p̃cipiunt: eũ nichil
in hoc mundo diligi ad monent.
nil in ꝑ fectum tenere: cũ contem¬
plationi cȩlestis patriȩ intendi.
atq in eius suadent mysteriis
delectari: gradum addunt. & ad
intĩora trahiciunt. Iste gradus do¬
cente ueritate cuidam ostensus ẽ.
cui cũ legis p̃cepta dicerentur.
inseptem gradib stabat: cum
de est. Siuis ꝑfectus eẽ. uade
uende oma quȩ habes ⁊ da
pauꝑib ⁊ habebis chesaurum
incęlo ⁊ ueni sequere me. Inqͥb
uerbis octauu quidẽ gradum
uidit. s ascende noluit : qe tris¬
tis abscessit. Quisqͥs itaq con¬

Expanded text:
noverunt: qui praesentem vitam quae noverunt: qui praesentem vitam quae septem dierum curriculo evolvitur, plene despiciunt: qui de intima contemplatione pascuntur. Habent igitur portae spiritalis aedificii septem gradus: quia timorem Domini, pietatem et scientiam, fortitudinem et consilium, intellectum et sapientiam suis auditoribus praedicant. Sed cum jam omnia dimitti praecipiunt, cum nil in hoc mundo diligi admoneant, nil per affectum teneri, cum contemplationi coelestis patriae intendi atque in ejus suadent mysteriis delectari, gradum addunt et ad interiora trajiciunt. Iste gradus, docente Veritate, cuidam ostensus est: cui cum legis praecepta dicerentur, in septem gradibus stabat, cum deest, si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni sequere me. » In quibus verbis octavum equidem gradum vidit, sed ascendere noluit, quia tristis abscessit. Quisquis itaque con
Abbreviated transcription (Latin):
porta intĩor pateat. Sapientiam
loquimur inter ꝑ fectos. Uideamꝰ
utrum eadẽ ipsa sit porta: inte¬
rior & extĩor. Sapientib ⁊ in¬
si pientib debitor sum. Qui rursũ
dieit. Siue m̃te excedimꝰ dõ: siue
sobrii sumꝰ uob. In hoc enĩ quod
contemplando & loquendo sapi¬
entib mente excedit: porta iri¬
terior ẽ. In hoc uͦ quod paruulis
sobrie in p̾̃dicatione se temꝑat.
et quanta ebrietate sp̃s infundat᷑
in m̃te. cũ p̾dicat ñostendi¬
tendit:
ex teriorem portã se eẽ.
manifes¬
tat. Ipsi itaq & extĩores portȩ
nobis sunt & intĩores: qui nõs
⁊ in pͥmo aditu fidei. s pei. atq
caritatis instruunt. Q cum iam
ꝓficigentib cęlestis regni myste¬
ria p̃dicant. ꝑ subtiliorem sensum
nos ad intĩora ꝑducunt. Unde &
ꝑseptem gradus prius earũ ascen¬
sus describitur ⁊ post modũ ꝑocto.
octauũ & enĩ gradum illiꝰ uite mis¬
teria signantur: quã insecretis
ta temꝑalia mente transcende

Expanded text:
porta interior pateat: Sapientiam loquimur inter perfectos . Videamus utrum ipsa eadem sit porta interior et exterior: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Qui rursum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis . In hoc enim quod contemplando et loquendo sapientibus mente excedit, porta interior est; in hoc vero quod parvulis sobrie in praedicatione se temperat, et quanta ebrietate spiritus infundatur in mente cum praedicat non ostendit, exteriorem portam se esse manifestat. Ipsi itaque et exteriores portae nobis sunt et interiores, qui nos et in primo aditu fidei, spei atque charitatis instituunt, et cum jam proficientibus coelestis regni mysteria praedicant, per subtiliorem sensum nos ad interiora perducunt. 4. Unde et per septem gradus prius ascensus earum describitur, et postmodum per octo. Per octavum etenim gradum illius vitae mysteria signantur, quam in secretis ta temporalia mente transcendere
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutes adintĩorẽ intellectum
aet̾nȩ sapientiȩ ꝑ ducunt. S ipsi
exteriores porte sunt: quos accipi¬
mus intĩores. Si uͦ ipsi intĩores
sunt. quos in telligimꝰ exteriores:
Qua in re intelligi utilit̾ potest.
quia ipsi nob̾. et extĩores simul
⁊ intĩores portȩ sunt. Cũ enim
adhuc inchoantib ñ alta ⁊ mysti¬
ca. s quedam que capi p̃ualent
p̃dicant: portȩ extĩores sunt. Cũ
uero ꝑfectis ꝓfunda ⁊ mistica lo
quuntur. portȩ inti̾ores sunt. Ui¬
deamꝰ qualit̃ porta extĩor pateat.
Non potui uobis loqui quasi
spalib s quasi carnalib: tamꝗ¬

Expanded text:
virtutes ad interiorem intellectum virtutes ad interiorem intellectum aeternae sapientiae perducunt. Sed si ipsi exteriores portae sunt, quos accipimus interiores? Si vero ipsi interiores sunt, quos intelligimus exteriores? Qua in re intelligi utiliter potest 1392 quia ipsi nobis exteriores simul et interiores portae sunt. Cum enim adhuc inchoantibus non alta et mystica, sed quaedam quae capi praevalent, praedicant, portae exteriores sunt; cum vero perfectiquuntur, portae interiores. Videamus qualiter porta exterior pateat: « Non potui vobis loqui, quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
tributionis aet̾nȩ. Unde scriptũẽ.
Da partes septen: nec ñ ⁊ octo. Qͥd
itaq dicere possumꝰ ex teriores
portas. nisi antiquos patres fuisse.
qui ꝑp̃cepta legis nouerant oꝑa
ppłi magis quã corda custo dire. o
ntĩores ergo portas. p̃dicatores
monitis discipłoꝵ suoꝵ corda cus¬
todiunt. ne malis que ñ faciunt.
uł incogitationib delectentur.
er illas enĩ septem gradib ascen¬
ditur. istarũ uͦ ͦ gͣraduũ ascensus
eẽ. ꝑhibetur: quia ⁊ inueneratione
legis dies septimꝰ fuit. & in no¬
uo testam̃to octauus dies insa¬
cram̃to ẽ. is uidelicet qui dñicꝰ
appellatur. Qui t̾cius apassione
s octauus acondicione est. qui
⁊ septimum sequitur. Sin uero
portarũ nomine. solos intelligi¬
mꝰ scõs apłos de signari. qͥ uideli¬
cet primi nobis sunt scãe aeccłiȩ
p̃dicatores. ⁊ fidẽ nos spẽ. atq ca¬
ritatem. sum moꝑe tenere docue¬
runt. ipsi itaq nobis inhis untu¬
tib portȩ sunt. qui nos ꝑ easdem

Expanded text:
utionis aeternae. Unde scriptum est: « Da partem septem nec non et octo . » Quid itaque dicere possumus exteriores portas nisi antiquos patres fuisse, qui per praecepta legis noverant opera populi magis, quam corda custodire? ut interiores portas praedicatores monitis discipulorum suorum corda custodiunt, ne malis quae non faciunt, vel in cogitationibus delectentur. Per illas enim septem gradibus ascendicitur, istarum vero octo graduum ascensus esse perhibetur, quia et in veneratione legis dies septimus fuit, et in novo testamento octavus dies in sacramento est, is videlicet qui Dominicus appellatur, qui tertius a passione, sed octavus a conditione est, quia et septimum sequitur. 3. Sin vero portarum nomine solos intelligimus sanctos apostolos designari, qui videlicet primi nobis sunt sanctae Ecclesiae praedicatores, et nos fidem, spem, atque charitatem summopere tenere docuerunt, ipsi itaque nobis in his virtutibus portae sunt, qui nos per easdem
Abbreviated transcription (Latin):
austrum. uł orientẽ & aquilonẽ posite¬
eẽ. memorantur. Unde recte ꝑ illam
aditus intĩor designatur. quia sicut
p̃cedenti locutione iam dictum ẽ.
choantib atq in bono oꝑe ꝑseue¬
rantib uł abotio cadentib s post
culpas ꝑpenitentiã surgentibus
patet. Nunc autẽ postquã singu¬
lȩ in oriente. ⁊ aquilone. ⁊ austro
portȩ descriptȩ sunt: cur intĩoris
atrii rursum porte singulȩ in aus¬
tro. ⁊ oriente. atq aquilone descri¬
buntur. aspirante dño magna in¬
tentione opusẽ. sinũ tantȩ ꝓfundi¬
tatis indagare. Si enĩ portarum
nomine sanctos p̃dicatores acci¬
pimꝰ. sciendũ nobis ẽ. quia una ẽ.
aeccła in p̃dicatorib testam̃ti uetĩs
ac noui. ꝑ orta autẽ septem uł octo

Expanded text:
Austrum vel Orientem Austrum vel Orientem esse memorantur. Unde recte per illam aditus interior designatur, quia, sicut praecedenti locutione jam dictum est, choantibus atque in bono perseverantibus, vel a bono cadentibus, sed post culpas per poenitentiam surgentibus patet. Nunc autem postquam singulae in Oriente et Aquilone et Austro portae descriptae sunt, cur interioris atrii rursum portae singulae in Austro et Oriente atque Aquilone describuntur? Aspirante Domino, magna intentione opus est sinum tantae profunditatis indagare. Si enim portarum nomine sanctos praedicatores accipimus, sciendum nobis est quia una est Ecclesia in praedicatoribus testamenti veteris ac n
Abbreviated transcription (Latin):
lum eiꝰ. ⁊ fenestras eiꝰ ꝑcircuitum.
Longitudinẽ quinquaginta cubi¬
toꝵ. & latitudinẽ uiginti quinq
cubitoꝵ & uestibulũ eiꝰ respiciebat
in atriũ extius. & celatura palma¬
rum in fronte eiꝰ hinc &e inde ⁊ in
octo gradibꝰ ascensus eiꝰ. Quid itaq
intĩore atrio. quid thalamo. quid
frontib. quid uestibulo quid fenes¬
tris. quid longitudine ⁊ altitudine.
quid palmarũ celatura signetur.
late iam suꝑuis diximꝰ. nec oportet
ut in eisdẽ itũm. s inhis solũ modo
quȩ nec dũ dicta sunt occupemur.
Hunc gͦ querendũ nobis ẽ. quȩ iste
tres portȩ interiores sint. uł quid ẽ.
quod de earundẽ portarũ uestibulo
uł cur ad eas ñ septẽ sic̃ de portis ex¬
tĩorib dictũ fuerat. s octo gradib
ascenditur. Porta enĩ atrii interioris.
quȩ suꝑius dicta ẽ. de his trib portis
interiorib non ẽ. quia illa contra
orientis ⁊ aquilonis portã respicere
dicitur. iste autẽ singulȩ int̾ius ad

Expanded text:
tum, longitudine quinquaginta cubitorum, et latitudine viginti quinque cubitorum. Et vestibulum ejus respiciebat in atrium exterius, et caelatura palmarum in 1391 fronte illius hinc et inde, et in octo gradibus ascensus ejus. 2. Quid itaque interiori atrio, quid thalamo, quid frontibus, quid vestibulo, quid fenestris, quid longitudine et latitudine, quid palmarum caelatura signetur, late jam superius diximus , nec oportet ut in eisdem iterum, sed in his solummodo quae necdum dicta sunt occupemur. Nunc ergo quaerendum nobis est quae istae tres portae interiores sint, vel quid est quod eavel cur ad eas non septem, sicut de portis exterioribus dictum fuerat, sed octo gradibus ascenditur. Porta enim atrii interioris quae superius dicta est de his tribus portis interioribus non est, quia illa contra Orientis et Aquilonis portam respicere dicitur, istae autem singulae interius ad
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc itũm dicit. Si enĩ credimꝰ quod
iħc mortuus ẽ. ⁊ resurrexit: ita ⁊ ds̃
eos qui dormier̃. ꝑ iħm adducet cũ eo.
Qui rursus ait. Primiciȩ dormientir̃
xp̃c. Si enim nos amortis sompno
ñ resurgimꝰ. quomͦ resurrectionẽ dñi¬
cam pͥmicias habemus.: Ecce uete¬
res ac noui patres. uno sibi spũ decar¬
nis resurrectione concordant. Ecce
ipsa ꝑ se ueritas priꝰ uoce docuit.

Expanded text:
t: Si enim credimus quod Jesus mortuus est et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . Qui rursus ait: Primitiae dormientium Christus . Si enim nos a mortis somno non surgimus, quomodo resurrectionem dominicam primitias habemus? 7. Ecce veteres ac novi Patres uno sibi spiritu de carnis resurrectione concordant. Ecce ipsa per se Veritas prius voce docuit
Abbreviated transcription (Latin):
Longitudinẽ quinquaginta cubi¬
toꝵ. latitudinẽ uiginti quinq cu¬
bitoꝵ. et uestibulum eiꝰ id ẽ. atrii
extĩoris. Et palmȩ celatȩ in fronte
eius hinc ⁊ inde: ⁊ in octo gradus
ascensus eiꝰ. Ea quoq quȩ de porta
australi & orientali dictã sunt.
in eisdẽ uerbis aetiam de porta
quȩ ad aquilonẽ respicit. replicant᷑.

Expanded text:
dine quinquaginta cubitorum, et latitudine viginti quinque cubitorum. Et vestibulum ejus, id est atrii interioris, et palmae caelatae in fronte ejus hinc et inde, et in octo gradus ascensus ejus. Ea quoque quae de Australi porta et Orientali dicta sunt, in eisdem verbis etiam de porta quae ad Aquilonem respicit replicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
CE
uersa ays lan Gien¬
te dño hodie caritati
urãe loquenda sunt.
lectione magis indi¬
gent quam expositione.
Ea enĩ intrib portis
intĩorib replicantur : quę scđo
iam uł t̾cio de extĩorib dicta sunt.
Pauca uͦ in earum descriptione ꝑmu¬
tantur. Unde necesse ẽ. ea nos quȩ
iam dicta sunt legendo transcurrere:
ut quȩ nec dũ dicta sunt licentius

Expanded text:
e verba quae, largiente Domino, hodie charitati vestrae loquenda sunt lectione magis indigent quam expositione. Ea enim in tribus portis interioribus replicantur quae secundo jam, vel tertio de exterioribus dicta sunt. Pauca vero in earum descriptione permutantur. Unde necesse est ea nos quae jam dicta sunt legendo transcurrere, ut ea quae necdum dicta sunt licentius
Abbreviated transcription (Latin):
incircuitu: quinquaginta cubitos
longitudinis. ⁊ latitudinis uiginti¬
⁊ quinq cubitis. & uestibulum ꝑ
girum. Cuncta haec suꝑius dicta¬
sunt atq exposita eẽ. meministis.
necdũ uͦ ẽ. dictum qđ de eoꝵ uesti¬
uiginti quinq cubitoꝵ. ⁊ uestibu
itũm hoc quod iam suꝑius dictum
fuerat replicatur cũ dr̃. & palmas
eius in frontẽ. Et statim qđ adhuc
dictũ ñ fuerat. subditur. Ꝙ octo gra¬
dus erant: quib ascendebatur ad
eam. Noc quoq quod de australi
porta. scriptum ẽ. de orientali qͦq
porta. in eodẽ ordine narratur. Nã

Expanded text:
in circuitu quinquaginta cubitos longitudinis, et latitudinis viginti quinque cubitos, et vestibulum per gyrum. Cuncta haec superius dicta atque exposita esse meministis . Necdum vero est dictum quod de eodem vestiviginti et quinque cubitorum, et iterum hoc quod jam superius dictum fuerat 1390 replicatur, cum dicitur: Et palmas ejus in fronte . Et statim quod adhuc dictum non fuerat subditur: Et octo gradus erant in quibus ascendebatur ad eam . Hoc quoque quod de Australi porta scriptum est, de Orientali quoque porta in eodem ordine narratur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
eleuauit me &e assũpsit me. Inde enĩ
p̃dicator magis ac magis eleuatur
⁊ assumitur: unde auditor adme¬
liorẽ uitam mutatur. S querendũ
nobis ẽ. cum sp̃s mentẽ ñeleua¬
uit. nͥ assũpserit. cur pͥus eleuauit.
ce pꝰ modum dr̃ assũpsit: S hoc
loco assũpsit dictũ ẽ: constant̃ te¬
nuit. Nam sunt non nulli quos
eleuat sp̃s s non assumit: quorum
&e in tellectus ad sp̃alia enucat. &
tam̃ uita infactis carnalib rema¬
nens. intellectui non concordat.
Qui ueracit̾ potuit longe pꝰ futura
ꝓspicere: et tam̃ at̾renis desidiis
mentẽ noluit separare. S quia
ꝓpħa sc̃s scientia eleuatus ẽ. &
uita parit̾ assũptus. iam qualis
inp̃dicatione ꝑgat audiamus.¬

Expanded text:
elevavit me, et assumpsit me. Inde enim elevavit me, et assumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. 42. Sed quaerendum nobis est, cum spiritus mentem non elevet nisi assumpserit, cur prius elevavit et postmodum dicitur assumpsit? Sed hoc loco assumpsit dictum est constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remanens, intellectui non concordat. quia et veraciter potuit longe post futura prospicere, et tamen a terrenis desideriis mentem noluit separare . Sed quia propheta sanctus scientia elevatus est, et vita pariter assumptus, jam qualis in praedicationem pergat audiamus
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. Ruios eiꝰ in ebrians.
multiplicans generationes eius.
in stillicidiis sius letabitur eũꝰ
exorietur. Ruii quippe aeccłiae
scĩ p̃dicatores sunt: qui t̾tam
nr̃i cordis infundunt. S cum
in ebriabuntur riui. generatio¬
nes aeccłi& multipli cantur. qu
cum ubiorem grãm sp̃s p̾dicato¬
res accipiunt. fideliũ numerus
augetur: quia scã aeccłia insius
stillicidiis letatur. Instillicidio & enĩ
aqua de cecto in t̾ram cadit: quȩ de
cęlo cecid̾at in tectum. Iectum uͦ
intercedendo. & admonitionib mu¬
niendo ꝓtegunt. S quia illorum
cor diuinitus in p̾dicatione in fun¬
ditur: quasi aqua decȩlo uenit in
tectum. Quia uͦ nos eorum uerbis
irrigamur. quasi aqua de tecto
de fluit int̾ram. Scã itaq aeccłia
dum exoritur insius stillicidiis
letatur. quia cum infide ⁊ bonis oꝑibꝰ
nascitur. ea quȩ accipit dona consi¬
d̾at. ⁊ inuerbis predicantiũ exultat.
Auia gͦ auditorib ad meliora surgen¬

Expanded text:
iptum est: Rivos ejus inebrians multiplica generationes ejus, in stillicidiis suis laetabitur cum exorietur . Rivi quippe Ecclesiae sancti praedicatores sunt, qui terram nostri cordis infundunt. Sed cum inebriantur rivi, generationes Ecclesiae multiplicantur, quia cum uberiorem gratiam spres accipiunt, fidelium numerus augetur. Quae sancta Ecclesia in suis stillicidiis laetatur. In stillicidio etenim aqua de tecto in terram cadit, quae de coelo ceciderat in tectum. Tectum verintercedendo et admonitionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditur, quasi aqua de coelo venit in tectum. Quia vero nos eorum verbis irrigamur, quasi aqua de tecto defluit in terram. Sancta itaque Ecclesia dum exoritur, in stillicidiis suis laetatur; quia cum in fide et bonis operibus nascitur, ea quae accepit, dona considerat, et in verbis praedicantium exsultat. Auditoribus porro ad meliora surgen
Abbreviated transcription (Latin):
seri contristamur. cum sepe
a frĩb innr̃a ammonitione
contẽpnimur. Nam crebro
delinquentes allo quimur.
frequent̾ increpamus. sepe
cum eis blandis sermonibꝰ
agimus. et tam̃ si alter audit.
alter audire contempnit. alt̃
ex parte uerbum exhortationis
ita ut cotidie impleri uideamꝰ
narrat. quia fecerit iratus cũ
dicit. plui suꝑ ciuitatẽ unam.
⁊ suꝑ alteram non plui: pars
una conpluta ẽ. ⁊ pars quȩ cõ¬
pluta ñ ẽ. aruit. Cuni enim scẽ
exhortationis uerba alia mensꝰ
suscipit. alia susciꝑe recusat.
suꝑ unam ciuitatẽ dñs pluit¬
& suꝑ alãm non pluit. Cũ uero
liis se uiciis corrigit. atq abaliis
em̃dare contẽpnit. una eademq
ciuitas ⁊ exparte cõpluitur. et
exparte arida remanet: in qua
a se p̃dicationis pluuiã repellit.
Sunt et enĩ quidam qui exhorta¬
tionis uerba omĩno non audi-¬
unt. hii penitus susciꝑe pluuiã
nolunt. Q s̃t̃ quidam qui audi¬
unt. s tam̃ hanc medullitus ñ

Expanded text:
seri contristamur, cur saepe seri contristamur, cur saepe a fratribus in nostra admonitione contemnimur? Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit, alter ex parte verbum exhortationis . Quotidie impleri videmus narrat, quia fuerit iratus, cum dicit: Plui super civitatem unam , et super alteram non plui. Pars una compluta est, et pars quae compluta non est uruit . Cum enim sanctae exhortationis verba alia mens susuper unam civitatem Dominus pluit, super alteram non pluit. Cum vero liis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare se contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicationis pluviam repellit. Sunt etenim quidam qui exhortationis verba omnino non audiunt, hi penitus suscipere pluviam nolunt. Et sunt quidam qui audiunt, sed tamen hanc medullitus non
Abbreviated transcription (Latin):
fusione uiciorũ cecid̾it. eru¬
bescens mala quȩ ꝑ petrauit.
adpenitentiam redit : seq a
suis lapsib bene uiuendo eri¬
git. Quid gͦ iste nisi usq ad
babylonẽ uenit. ⁊ ibi lib̾atus ẽ:
Quia pꝰquam confusus m̃te
ꝑuersa ꝑpetrauit. haec ipsa
erubescens mala quȩ fecit.
se contra se erigit. ⁊ bene oꝑan
do ad statũ rectitudinis redit.
Inbabẏlonem itaq lib̾atus ẽ.
qui ꝑ diuinam grãm ostendit᷑.
ȩtiam de confusione saluatus.
Propħa ergo ad transinigra¬
tionem loquitur cum illos
increpat: qui ab statu recti¬
tudinis ad erroris uicia trans¬
migrando cecidunt. Sequitꝰ᷑.¬
Et lo queris ad eos: ⁊ dices eis.
Haec dicit dñs ds̃: si forte
audiant & quiescant. Quod¬
tociens diuinis uocib diffi¬
cultas audiendi repetitur.
ut dicatur si forte audiant.
quid aliud quã transinigrati
popłi duritia de signatur.:
Inquib uerbis magna ẽ. nr̃a
difficile audiri: cur nos mi¬

Expanded text:
fusione vitiorum ceciderit, erufusione vitiorum ceciderit, erubescens mala quae perpetravit, ad poenitentiam redit, seque a suis lapsibus bene vivendo erigit. Quid ergo iste, nisi usque ad Babylonem venit, et ibi liberatus? Qui postquam confusus mente perversa perpetravit, haec ipsa erubescens mala, quae fecit, se condo ad statum rectitudinis redit. In Babylone itaque liberatus est, qui per divinam gratiam ostenditur etiam de confusione salvatus. Propheta ergo ad transmigrationem loqincrepat qui a statu rectitudinis ad erroris vitia transmigrando ceciderunt. Sequits et dices ad eos. Haec dicit Dominus Deus, si forte audiant et quiescant. » Quoties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, « Si forte audiant, » quid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verbis magna est nostrdifficile audire, cur nos mi
Abbreviated transcription (Latin):
migratio deb& intelligi. quę
eius ppłi erat incorpore. s etiã
quȩ facta fuerat in m̃te: ab
ierusalem quippe adbabiloniã
uenerat. & quid hierusalem
nisi uisio pacis.QQuid babi¬
lonia nͥ con fusio uaͦcatur:
Quis quis uͦ arectis oꝑibus in
no studio ad uicia de fluit.
quasi ab iherłm adbabiloniȩ
ciuitatẽ uenit. Culm̃ enĩ bo¬
ne contẽplationis de seruit.
atq in transmigrationẽ con¬
fusionis iacet. Quod illis sepe
solet euenire: qui cum bona
agunt. inhis de sua uirtute
głantur. Unde ꝑ salmista
ne auisione pacis. idẽ. abo¬
nis actib captiuus adba¬
by loniam enugraret: dño
supplicans dicit. Ad uitor
meus non enuigrabo. Si
enĩ inse confideret: aiusti¬
tię oꝑib cadendo migras¬
sec. S neq hii qui absta¬
tu rectitudinis in praua
actione cecidđ̾unt desꝑan¬
di sunc: qe ecce ꝓpħa ad
transmigrationẽ babs¬
tam aliũ dñs dicit. Et
uenies usq adbabẏlo¬
nem: ibi liberaberis. Sepe
enĩ quis post quam in con¬

Expanded text:
migratio debet intelligi quae ejus populi erat in corpore, sed etiam quae facta fuerat in mente. A Jerusalem quippe ad Babyloniam venerat. Et quid Jerusalem nisi visio pacis, quid Babylonia nisi confusio vocatur? Quisquis vero a rectis operibus in no studio ad vitia defluit, quasi ab Jerusalem ad Babyloniae civitatem venit. Culmen enim bonae contemplationis deseruit, atque in transmigratione confusionis jacet. Quod illis solet saepe evenire qui cum bona agunt, in his de sua virtute gloriantur. Unde Psalmista ne a visione pacis, id est a bonis actibus captivus ad Babyloniam emigraret, Domino supplicans, dicit: Adjutor meus, non emigrabo . Si enim in se confideret, a justitiae operibus cadendo migrasset. 22. Sed neque hi qui a statu rectitudinis in pravam actionem ceciderunt desperandi sunt, quia ecce propheta ad transmigrationem Babytam alium Dominus dicit: Et venies usque ad Babylonem, ibi liberaberis. Saepe enim, qui postquam in con