comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maritoꝵ imaginem asserit saiuataris habuisse. &¬
de illo ẽe uult scͥptũ. dĩ iudiciũtuũ regida ⁊ iusticiã
helie siꝑ heliseũ: Et qͦuib hoc dixerit tacoe: ñsi forte
heliam qͦq ⁊ heliseum habuisse arbit̾ͣt᷑ urores. Tran¬
sit adezechiam: ⁊ cũ ineius laudib immoret᷑ mirar
cur oblitussit dice amodo filios faciam: Iosiã uirum
rstissimum sub que intẽplo deuteronomii liber
reptus ẽ: ab holda urore sellũ instructũ refert:
afsune uanã defensionem. ⁊ obtend̃e quod rudis
inunidius eguerit increm̃tis. audiant paulum
loquentem. ad olescentioreᷤ uidias uolo nubere:¬
nuptiȩ. ⁊ cubile ĩmaculatũ. sẜ mulier alligata ẽ
nubat cui uult. tantũ indño: Et adã ñ ẽ seductꝰ
mulier aut̃ seducta factaẽ in p̃uaricationem:
salua aut fixs ꝑfilioꝵ generationẽ. si ꝑmanserit
infide⁊ dilectione ⁊ sc̃ĩficatione. cũ sobrietate

Expanded text:
maritorum, imaginem asserit Salvatoris? et maritorum, imaginem asserit Salvatoris? et de illo vult esse scriptum: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam Eliae in Elisaeo; et cur hoc dixerit, tacet: nisi forte Eliam quoque et Elisaeum habuisse arbitretur uxores. Transit ad Ezechiam: et cum in ejus laudibus immoretur, miror cur oblitus sit dicere: Amodo filios faciam . Josiam virum justissimum, sub quo in Templo Deuteronomii liber repertus est, ab Holda uxore Sellum instructum refert. assumere vanam defensionem, et obtendere, quod rudis mundus eguerit incremento, audiant Paulum loquentem: Adolescentiores viduas volo nuberenuptiae, et cubile immaculatum . Et, Mulier alligata est nubat cui vult, tantum in Domino . Et, Adam non est seductus: mulier autem seducta, facta est in praevaricationem. Salva autem fiet per filiorum generationem, si permanserit in fide et dilectione, et sanctificatione cum sobrietate
Abbreviated transcription (Latin):
nit & thamar &. occisũ auonã ꝑstringit adño quia
fr̃i inuidens: scaꝵ nuptiarum oꝑa ꝑdebat. Noy¬
sem ꝓpouit & marie lepram: que frĩ puxore detra¬
hens: ilico ĩ ultione ꝑcussaẽ. laudat sanson: ⁊ uxo¬
rium natareũ miris effert p̃coniis Nebboram
quoq replicat. ⁊ barac: quodabsq uirgnutatis
bonis. si saran. ⁊ iabin. ⁊ currꝰ ferreos debellarint.
Iahel uxorẽ abercinei adducit inmnediũ:: palo ar¬
matam p̃dicat manum. Int̾ iepthe patr̃e ⁊ uir¬
ginem filiã quȩ inmolata sit dño dicit nullam
fuisse distantiã: quin potiusfide parentis pre¬
fert ei quȩ cesa sit lugens: Uenit adsamuhel alte¬
rum nazareũ dñi. qui ab infantia nutrituᷤᷤ in
tab̾nacłis ẽ & uestitꝰ ephothbath. qd ĩterp̃tatur
uestib lineis bicit q eũ filios ꝓcͤasse: nec sac̾dota¬
lem pudiciciã uxoris inminutam e̾e̾ ꝯplexu. Boor
cum sua ruthinarea colocat & iesse ac daiuid ĩde
dicã desalomone: quẽ ponens incathalogõ.

Expanded text:
ngit a Domino, quia fratri invidens semen, nuptiarum opera perdebat. Moysen proponit, et Mariae lepram, quae fratri pro uxore detrahens, illico Dei ultione percussa est. Laudat Samson, et uxorium Nazaraeum miris effert praeconiis. Debboram quoque replicat et Barach; quod absque virginitatis bonis, Sisaram et Jabin et currus ferreos debellarint. Jahel uxorem Haber Cynei adducit in medium, et palo armatam praedicat manum. Inter Jephte patrem et filiam virginem, quae immolata sit Domino, dicit nullam fuisse distantiam; quin potius fidem patris praefert ei, quae caesa sit lugens. Venit ad Samuel alterum Nazaraeum Domini, qui ab infantia nutritus in tabernaculo est, et vestitus EPHOD BAD, quod interpretatur, vestibus lineis; dicitque eum filios procreasse, nec sacerdotalem pudicitiam, uxoris imminutam esse complexu. Booz cum sua Ruth in area collocat, et Jesse, ac David 244 inde dicam de Salomone, quem ponens in catalogo
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis scͥpt̾arũ q̃ illo uenustissimo eloquentie
suȩ flore mutare ñ ausus ẽ reliquus sermo omni ma
Quando enĩ minora maiorib coequant᷑: inferioris
cõꝑatio suꝑioris in uiria ẽ. sieq uͦ nos marcionis &
manichei dogia sectantes. nuptiis detͣhimꝰ: nec ta¬
ciani pͥncipis encratitarũ errore oecepti. omẽm coi¬
tum spurcũ putamꝰ: qui ñ solũ nuptias. sed cibos
qͦq quos ds̃ creauit ad utendũ dãpnatꝰ repbat
Scimus indomo magna ñ solũ uasa ẽe aurta ⁊ argentea

Expanded text:
testimoniis Scripturarum, quae illo venustissimo eloquentiae testimoniis Scripturarum, quae illo venustissimo eloquentiae suae flore mutare non ausus est, reliquus sermo omni matQuando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et ar
Abbreviated transcription (Latin):
est nosse qͣm uincere. quam qꝗͣ ⁊ inuictoria ñ paruait
difficultas.: qͥs eni eũ suꝑare queat: cuius assertionen
penitus ignorat.⁊ ne lectorẽ longus tͣnam: Euiusmodi
eloquentiȩ sit.⁊ quib u̾boꝵ florib ornatus incedat: sedui
ructans. ita euomuit. Satisfacio ĩuitatis ñ ut claro
curram nomine. s arumore purgatꝰ uiuã uano: Obs e¬
cro agrũ: nouella plantationũ arbusta teneritudiuᷤ
erept᷑a diuitiaꝵ gurgitibꝰ: audienciã ꝯmunitã agnii¬
nibꝰ. Scimꝰ eccłam. sp̃e. fidẽ. caritate. in accessibilem
ĩ expugnabuẽ: Nẽ in ea inmaturꝰ. omnis docibilis
Impetu rũꝑe. ułarte elude: pot̃ null Rogo quȩ st̃¬
hec portẽta u̾boꝵ⁊ qd̾ descͥptioĩs dedecꝰ: ñne uł per
febrẽ sõniare putes: lił arreptũ morbofrenetico hy¬
pocͣtis uncłis alligandũ: quocienscũq eũ legero u̾m
me defecerit sp̃c: ibi distincio ẽ. Totũ incipit. totĩ
ex altero p̃end. Nescias quid cui coh reat. ⁊exceptiᷤ

Expanded text:
est nosse, quam vincere? Quamquam et in victoria non parva sit difficultas. Quis enim superare queat, cujus assertionem penitus ignoret? Et ne lectorem longius traham, cujusmodi eloquentiae sit, et quibus verborum floribus ornatus incedat, secundructans, ita evomit: 239 2. « Satisfacio invitatis, non ut claro curram nomine, sed a rumore purgatus vivam vano. Obsecro agrum, novella plantationum, arbusta teneritudinis, erepta de vitiorum gurgitibus, audientiam communitam agminibus. Scimus Ecclesiam, spe, fide, charitate, inaccessibilem, inexpugnabilem. Non est in ea immaturus, omnis docibilis: impetu irrumpere, vel arte eludere potest nullusdescriptionis dedecus? Nonne vel per febrem somniare eum putes, vel arreptum morbo phrenetico, Hippocratis vinculis alligandum? Quotiescumque eum legero, ubi me defecerit spiritus, ibi est distinctio. Totum incipit, totum pendet ex altero: nescias quid cui cohaereat; et exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
tere: uolens pꝰscire quid dicera  & sic uł ꝓbare
uledarguere qd̾ dixiss̃: Uerũ scͥptoꝵ t̾ata bar¬
baries est. ⁊ tãtis uiciis spurcissimtis sermo cõ¬
susus: ut nec qͥd loqͣt᷑. nec qͥb argum̃tis uelit
ꝓbare qu idloqͥtur. potuerĩ intellig̾e. Totus
enĩtuma: totꝰ iacos᷑ at tollit se ꝑfingła: ⁊ qͣsi de¬
bilitatꝰ coluber. in ipso conatu frangitur Non est

Expanded text:
tere, volens prius scire quid diceret, et sic vel probare, vel redarguere, quod dixisset. Verum scriptorum tanta barbaries est, et tantis vitiis spurcissimus sermo confusus, ut nec quid loquatur, nec quibus argumentis velit probare quod loquitur, potuerim intelligere. Totus enim tumet, totus jacet: attollit se per singula, et quasi debilitatus coluber, in ipso conatu frangitur. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
scribis faciliadierse mandata: scandali gantemocu
lum & pedem & manũ iubemur abscidere: estoper
tropologiam diccum sit proamicis simus & consant¬
uineis. & frater no nobis uel coniugaliamore soc¬
atis facilgne arbitramur: obquasdamosfenscs
tantam subnito abscidere caritatem : quod quedicitu
sit sermouester est est: Nonnon: quod autem ampli¬
us est amalo est sorsitam deuestra scola repperiatur
quinum quam mentitus sit. pecaudierit illud pro¬
f&icum &a postolicum: ego dixiin ex ces sumentisme

Expanded text:
scribis, Facilia esse Dei mandata. Scandalizantem manum, scribis, Facilia esse Dei mandata. Scandalizantem manum, oculum et pedem jubemur abscindere. Esto per tropologiam dictum sit, pro amicissimis, et pro consanguineis, et fraterno nobis et conjugali amore sociatis; facilene arbitramur ob quasdam offensas 754 tantam subito abscindere charitatem? Quodque dicitur: Sit sermo vester, est est, non non, quod autem amplius est, a malo est : forsitan de vestra schola reperiatur, qui numquam mentitus sit, nec audierit illud Propheticum et Apostolicum, Ego dixi in excessu mentis me
Abbreviated transcription (Latin):
p&itio & a uaritia quȩ radix estomniũ peccatorum:
sunquit offers donumtuum ad altare. &ibi sueris
recordatus quia fratertuus hab& aliquid aduersũ
te dimuttes ibidonũ tuum quoram altari. & uade
primũ reconciliari fratrituo & tuncueniens of¬
feres munustuũ. Meaeest potestatis. ut non habeã
aliquid contrafratrem icum : Vautemille aduer¬
summe habeat autnon habeat: in illius uoluntate
consistit. Quidigitur faciam. sillere concilia rino¬
luerit: obsecrem flectam genua sed audire
contemn&: Anobtorto collo nolentem mnius
amicitiȩ traham: & quȩ est maior inimicitia
quã amicitias necessitate sociari: Neque enim di¬
xit rogacum ut tibire cmcili&ur: sed re conci¬
liare primum fratrituo & sicofferes munustu¬
uadodtare: non quom̃ porrbilia dñs prȩcepe¬
rit. sed intantum patientiȩ culmen. ascendit.
ut ppesm̃pos sibilia prodifficultate pimia prȩ¬
cepis se uideatur: id distruenda sententamtuam qa

Expanded text:
petitio, et avaritia, quae radix est omnium malorum? petitio, et avaritia, quae radix est omnium malorum? Si, inquit, offers donum tuum ad altare, et ibi fueris recordatus, quia frater tuus habet aliquid adversus te, dimitte ibi donum tuum ante altare, et vade primum, reconciliare fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Meae est potestatis, ut non habeam aliquid contra fratrem meum. Ut autem ille adversus me habeat, aut non habeat, in illius voluntate consistit. Quid ergo faciam, si ille reconciliari noluerit? Obsecrem? flectam genua? Sed audire contemnet. An obtorto collo nolentem in jus amicitiae traham? Et quae est major inimicitia, quam amicitias necessitate sociare? Neque enim dixit: Roga eum ut tibi concilietur; sed, Reconciliare primum fratri tuo, et sic offeres munus tuum ad altare. Non quod impossibilia Deus praeceperit; sed in tantum patientiae culmen ascendit, ut prope impossibilia pro difficultate nimia praecepisse videatur : ad destruendam sententiam tuam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
deuitans profanas uocum. Nouitates & contradic¬
tiones falr nominis scientiae : quã quidã promit¬
tentes circa fidem errauerunt: Bonita senim &
misericordia saluatoris nostri: pon exoperibus
iustitiȩ quȩ secimus. sed secundũ miscricor diãcii
raluos nos fecit : uitiustisicatillius gratia. hereder
si delatis simo at que pulcherrimo a postolicȩ doctri¬
cos igilor claris rmaxp̃i lampade compleamus
omnis ait quiirascitur fratrisuo sinccausa rcus
erit iudicio Quiautem dixerit fratrisuo racha quad
inter preatur uanus & absquecerebro ⁊ eureriteon¬
cilio: hauddubium quin scõrum & angelicisenatur:
qui autem dixerit fatuȩ rcus erit gehennȩ ignis:
quis nostrum potest non huic uitio subiacere : cum
&iam prootioso uerbo reddituri sumus rationem
indie iudicii sura & sermonis iniuria atque inter¬
dum iocdr: iudicio concilioque & gehennȩ ignib:
delegatur: quid merebitur turpium rerum ap¬

Expanded text:
devitans prophanas vocum novitates et contradicdevitans prophanas vocum novitates et contradictiones falsi nominis scientiae, quam quidam promittentes, circa fidem erraverunt . Bonitas enim et misericordia Salvatoris nostri, non ex operibus justitiae quae fecimus, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit, ut justificati illius gratia, haeredes si ex latissimo atque pulcherrimo Apostolicae doctricos igniculos clarissima Christi lampade compleamus. Omnis, ait, qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio. 753 Qui autem dixerit RACA quod interpretatur vanus et absque cerebro reus erit concilio: haud dubium quin Sanctorum et Angelici senatus. Qui autem dixerit fatue, reus erit gehennae ignis . Quis nostrum potest huic vitio non subjacere, cum etiam pro otioso verbo reddituri simus rationem in die judicii? Si ira et sermonis injuria atque interdum jocus judicio, concilioque, et gehennae ignibus delegatur; quid merebitur turpium rerum ap
Abbreviated transcription (Latin):
nelegis. factus pronobis mele dicid̃. Sicnĩ dataes s&
lex quȩ possit uiuificare: uere exlege es s&iustiticc sed
condusit scripturecomnioc subpeccato: utrȩ ꝓmissio
persidem ihũ xpĩdar&ur credentib: Hexergo peda¬
ł pedagogus noster ł in xp̃o¬
unde addit & unouersiculo omnia conͣprehendit
dicens: euacuatiestis axp̃õ quimlege iustificamini:
anullo legem fius se comͣ pl&ẽ a ꝑlegẽ mandata omnia
quȩ continentur in lege : estenim dr̃ quio perae¬
tur innobis & uelle&per ficere, Haborat a postolus
&iuxtc ciustiticem quȩ inlegeest sinequȩ rgmonia c̃¬
tur in xp̃o non habens suamiustitiam quȩ exlege
sed quȩ exside xp̃iest codõ: Vnde scribit adthessalo¬
di&analo er gonon liberi arbitrii potestate. sed
dĩ clementia conseruamur : Ac neputes argumen¬
tationib uanis quȩ mouent audientib: quȩ stioner
ueritatem fidei posse subuerti: Idem a postolus scri¬
bit adtimotheum, Otimothee. depositũ custo di

Expanded text:
 data esset lex, quae posset vivificare, vere ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut repromissio per fidem Jesu Christi daretur credentibus. Lex ergo paedagogus noster fuit Unde addit, et uno versiculo omnia comprehendit, dicens: Evacuati estis a Christo, qui in lege justificamini, a nullo legem esse completam, et per legem mandata omnia quae continentur in lege. Deus est enim qui operatur in nobis, et velle et perficere. Laborat Apostolus , et juxta justitiam quae in lege est, sine querimonia cotur in Christo, non habens suam justitiam, quae ex lege, sed quae ex fide Christi est a Deo. Unde scribit ad Thessalos, et custodiet a malo . Ergo non liberi arbitrii potestate, sed Dei clementia conservamur. Ac ne putes argumentationibus vanis, quae movent audientibus quaestiones, veritatem posse fidei subverti, idem Apostolus scribit ad Timotheum: O Timothee, depositum custodi,
Abbreviated transcription (Latin):
quienumdicit ueniamaduos: ostendit seuelle mons¬
trat cupere : promittitaduentum sed ut cautius
hocloquatur insertsi dñr uoluerit Si qui s en imse
cientiec fragilitatis suȩ loquitur : ego sum minim
a postolorum qui non sum dignus uocari a postolur
quia ꝑsecutus sum ȩcdesiam dĩ, Cratia autem di sum
id quodsum & gratia ipsius imeuacua non fuit : sedom¬
nib illis ampliur ladoraui  Nonego autem : sed gra¬
tiadĩ quȩ matũ est : Dicitse plus omnib: a postolis labo¬
rasse statim que leborem suũ ad dĩ refert auxiliũ
nonegomnquiens. sed gratiadiquȩ metum est sicut&
xp̃m non quia ex nobis ipsis sufficientes sumus repu¬
tare aliquid quasi ex nostro sed sufficientia nostra ex
dõ est. qui& dignosnos fecit ministrosnouitestrementi:
Non enim iustificct homo exoperib: legis nisi per
exoperib legis noniustificcctur omniscaro sicnim

Expanded text:
Qui enim dicit, veniam ad vos, ostendit se velle, monsQui enim dicit, veniam ad vos, ostendit se velle, monstrat cupere, promittit adventum. Sed ut cautius haec loquatur, infert, si Dominus voluerit. Si quis enim cientia fragilitatis suae loquitur: Ego sum minimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari Apostolus, quoniam persecutus sum Ecclesiam Dei: gratia autem Dei sum id quod sum, et gratia ipsius in me vacua non fuit; sed omnibus illis amplius laboravi, non ego autem, sed gratia Deus quae mecum est . Dicit se plus omnibus Apostolis laborasse, statimque laborem suum ad Dei refert auxilium: Non ego, inquiens, sed gratia Dei, quae mecum est ; sicut et  Jesum Christum ad Deum, non quia ex nobis ipsis sufficientes simus reputare aliquid, quasi ex nostro: sed sufficientia nostra ex Deo est, qui et nos dignos 752 fecit ministros novi Testamenti . Non enim justificatur homo ex operibus legis, nisi per ex operibus legis non justificabitur omnis caro . Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
omnis caro in conspectudĩ. Paulus plantauit
apolloriea uit: sed ds̃ incrementum dedit, ergo
neque qui plantat neque quirigat est ali quid sed
quiin crementum datdr: Ipsiusenim a gricultu¬
ra ipsius adificatio sumus: iuxta gratiam di
quasi sapiens architectus ponit fundamentum:
nolimnquit uos m&ipsos decipere : siquis sapiens
est inuobis in hoc sȩculo fatuus siat ut sit sapiens
sapientia enim mundi: stultitia est apuddm̃
Dñs cognoscit cogitationes hominum: qũo ua¬
nȩ sunt et iterum: Innullo enim mihi consci¬
ussum sed nec in hoc iustificatus sum. Quia qui
me iudicat. dp̃s est. dicitur &uobis. quisine peccato
uos esse dicitis: quidhab&is quod nonaccepistis  si
autem accepistis quidgloriaminiquasinon accepe¬
ritis iam saturatiestis. iam diuites sactiestis Et
utsciamus nonex nobis sed exdicunta pendẽre
iudicio tieniam inquit citiuraduos sicd̃s uoluerit:

Expanded text:
omnis caro in conspectu ejus. Paulus plantavit, omnis caro in conspectu ejus. Paulus plantavit, Apollo rigavit , sed Dominus incrementum dedit: ergo neque qui plantat, neque qui rigat, est aliquid; sed qui incrementum dat, Deus. Ipsius enim agricultura, ipsius aedificatio sumus. Juxta gratiam Dei, quasi sapiens architectus ponit fundamentum. Nolite, inquit, vosmetipsos decipere. Si quis sapiens est in vobis, in saeculo isto, fatuus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim mundi, stultitia est apud Deum . Dominus cognoscit cogitationes hominum, quia vanae sunt . Et iterum: In nullo enim mihi conscius sum, sed nec in hoc justificatus sum, quia qui me judicat, Dominus est . Dicitur et vobis, qui sine peccato vos esse dicitis, quid habetis quod non accepistis? Si autem accepistis, quid gloriamini, quasi non acceperitis? Jam saturati estis, jam divites facti estis . Et ut sciamus non ex nobis, sed ex Dei cuncta pendere judicio: Veniam, inquit, citius ad vos, si Dominus voluerit .
Abbreviated transcription (Latin):
&indigent glori. di iustisicoe tigratis peripsi
urgratiam sinautem scribit : existimamus fide
iusti ficari hominem si neoperib: legis : siquidem
unus est dr̃ qui iustisicat circumcisionẽ exfide &
prȩputium persidem: maniseste ostendit nonin
hominis merito. sed in dĩgratia esse iustiuam qhi¬
nelegi soperib credentium suscepit fidem: tinde
sequitur: peccatum uestri non dominabitur cur:
quia nonestis sublege sed subgratia: Nonenimuo¬
lentis nequecurrentis. sed miscrentis estdĩ: un¬
de & gentes quȩ non sequebantur iustitiã : compre¬
henderunt iustitiã Iustitiã autemexfide: isrłau
tem sequens legem iusatiȩ: in legem iustiti¬
a nonꝑuẽnit: quoniam non exfide. sedexo¬
perib: offenderunt in lcpidem offensionis:
coritheos quoque scribitur: Ut non indige
atis ulladonatione: expectantes reuclatio
us que infinem sinecrimine indiem dñinĩ¬
ihũ xp̃i. Hic& er gonulla indigeamus donatio

Expanded text:
et indigent gloria Dei: justificati gratis per et indigent gloria Dei: justificati gratis per gratiam ipsius . Si autem scribit: Existimamus fide justificari hominem sine operibus legis, siquidem unus est Deus, qui justificat circumcisionem ex lege, et praeputium ex fide : manifeste ostendit, non in hominis merito, sed in Dei gratia esse justitiam, qui sine legis operibus credentium suscipit fidem. Unde sequitur: Peccatum vestri non dominabitur. Cur? Quia non estis sub lege, sed sub gratia . Non enim volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Unde et gentes quae non sectabantur justitiam, comprehenderunt justitiam, justitiam autem ex fide. Israel autem sequens legem justitiae, in legem justitiae non pervenit, quoniam non ex fide, sed ex operibus. Offenderunt enim in lapidem offensionis .Corinthios quoque scribitur: Ut noatis in ulla gratia, expectantes reuelationusque in finem sine crimine. ecce Christi . Licet ergo nulla indigeamus donation
Abbreviated transcription (Latin):
uera quȩ inluminatomnem hominem : ueni¬
entem in mundum : Vnde& dedõscriptum est
qui solus hab& inmor talitate: & lucemhabitat
in accessibilem : Etcerte legiius in morcales
angelos Inꝰ mortaler dronos & dominationer:
c&eras queuirtutes: sed solus dr̃ in mortalis
quianon est per gratiã utc&era. sed ꝑnaturam:
quã obcau scc idema postolus scribit dm̃ solũ es¬
se sapientem cũ & ralamon et multi alii scĩ sapi¬
entes uocentur : et dicatur iuxta hebraicum ad
principemteri rapientior daniele estu. Quo¬
modo igitur soluslux solus mꝰ mortalis &
solur sapiens appellatur : cum multimꝰmor¬
tedes & luces & rapientes sint: sicper fectioho¬
minis non exnaturec sed ex graticcueniens m ꝑ¬
fectos eos qui ꝑfecti uidentur essedemonstrat:
quodautem scriptũ est : & sanguis ihũ filuieius mun¬
luna non splend& : astellȩ non sunt mundȩ in cons¬
pectueiur: quanto magir homoputredo: & filius
hominis uermis : omneenim os obstr̃itur:

Expanded text:
nientem in hunc mundum . Unde et de eo scriptum est: Qui solus habet immortalitatem, 750 et lucem habitat inaccessibilem . Et certe legimus immortales Angelos, immortales Thronos et Dominationes, caeterasque Virtutes. Sed solus Deus est immortalis, quia non est per gratiam, ut caetera, sed per naturam. Quam ob causam idem Apostolus scribit , Deum solum esse sapientem, cum et Salomon, et multi alii Sancti sapientes vocentur, et dicatur juxta Hebraicum ad principem Tyri: Sapientior Daniele es tu ? Quomodo ergo solus lux, solus immortalis, et solus sapiens appellatur, cum multi immortales, et luces, et sapientes sint; sic perfectio hominis non ex natura: sed ex gratia veniens, imperfectos eos qui perfecti videntur esse, demonstrat. Quod autem scriptum est: Et sanguis Jesu filii ejus munLuna non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quanto magis homo, putredo, et filius hominis, vermis ! Omne enim os obstruitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quã obrem demuliere dictur peccatrice: dinuͭ
ex quo intellegimur non nostra solum ersepotes¬
tatis facere quoduclimus sed a dĩdemnentiȩ
si nostrã adiuu& uoluntatem: dsluxappellatua¬
& tenebrȩ meo non sunt ullȩ quandodicit
omnia aliorum lumina aliquasordemaculari:
Denique &ccpostoli appellantur luxmundi: seo
non est scriptũ. quod inapostolorum luce nul¬
lȩsint tenebrȩ : Etideo io hannes seribitur : hic

Expanded text:
Quamobrem de muliere peccatrice diciturQuamobrem de muliere peccatrice diciturEx quo intelligimus non nostrae solum esse potestatis facere quod velimus, sed et Dei clementiae, si nostram adjuvet voluntatem et tenebrae in eo non sunt ullae. Quando dicitomnia aliorum lumina aliqua sorde maculari. Denique et Apostoli appellantur lux mundi. Sed non est scriptum, quod in Apostolorum luce nullae sint tenebrae. Et de Joanne scribitur: Hic
Abbreviated transcription (Latin):
quedicatur alterũ mali alterum bonĩexcedimur¬
que mensuram sigaud eamur superhis quȩ nonde¬
bemus: diuitur potentia honorib: inimicorum in¬
felicitate uel mortib: : aute contrario. proesentium
postolus fieri prohib& : etrur sũ sicupiamus eaquȩ
arbitra murbonc hereditates. honores prospe¬
quorũ prȩsentiũ gaudia frui mur & m&uamꝵ
illecquȩ putamus ceduersa quib: ad ꝑfetã carẽre
iuxta sthoicos zenonemiudelic& &eri sippũ pos¬
sibile iux taperipat&icos autem &defficileã mpos¬
sibileest: cuisententiae omnis seripturȩ scõe consenãt
e. frangi & regipos sedixit perturbationes ani¬
ronis libri his disputationib: referti sunt : pug¬
nateni uixta a postolũ aduer sumnos fragilitas
corporis. &spiritalia nequitiȩ in cȩlestib:: ma¬
sed quod noldmus illc coperamur : quomodo di¬
citis pos sehominem sine peccato esse siuelit᷑: ecce
a postolus omnes que credenter: quoduolunt im¬
plere nompossunt: Cccritas. operit multitudi¬

Expanded text:
que dicatur: alterum mali, alterum boni. Excedimusque mensuram, si gaudeamus super his, quae non debemus, divitiis, potentia, honoribus; inimicorum infelicitate, vel mortibus: aut e contrario praesentium postolus fieri prohibet; et rursum si cupiamus ea quae arbitramur bona, haereditates, honores, prospequorum praesentia gaudio fruimur: et metuamus illa, quae putamus adversa; quibus ad perfectum carere juxta Stoicos, Zenonem videlicet, et Chrysippum, possibile est: juxta Peripateticos autem et difficile et impossibile est: cui sententiae omnis scripturae sanctae consentiae, frangi et regi posse dixit perturbationes anitionum Ciceronis libri, his disputationibus referti sunt. Pugnant enim, juxta Apostolum, adversum nos fragilitas corporis, et spiritalia nequitiae in coelestibus . Mased quod nolumus, illud operamur: quomodo dicitis, Posse hominem sine peccato esse, si velit? Ecce Apostolus, omnesque credentes, quod volunt, implere non possunt. Charitas operit multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
muno. facturest omnium reus: quis nostrum in
nullo aliquando peccauit : siautem peccauit quod
negar i non potest. & per unum peccatum omni¬
umrcus est peccatorum : non suis uirib: sed mi
sericor dia saluatur dĩ siquis inuerboñ peccat

Expanded text:
in uno, reus est omnium factus . Quis nostrum in in uno, reus est omnium factus . Quis nostrum in nullo aliquando peccavit? Si autem peccavit quod negari non potest et per unum peccatum, omnium est reus peccatorum, non suis viribus, sed Dei misericordia salvatur. Si quis in verbo
Abbreviated transcription (Latin):
fert Non paõ ut auferas cordemundo sedut custo¬
dias illor amalo : Inactibus a postolorum scriptum est
inter paulum & bar naban propter iohannem qui
cognominatus est marcus. ortam dirsentionem: ita
ut separarentur : et barnebas marcum. paulursi¬
lam ad sumerent ineuangelii ministerium: Pauliq
dabat: et tamen dissensio hab& aliquid humanȩ fra¬
gilitatis: In eodem uolumine legitur transierunt
faciunt plurimos repperiri. cum queuenis sentar
mi siam temptabant ire bi thȩnicm: sed non dimist
tis m̃portune sieis faciendi ud non faciendi se¬
meldederat liberiarbitri potestaten: sequitur:
tempora in qui dignorantiae de spiciens dr unc
am signisicanter prȩterita in lege temporaigno¬
rantiȩ demanstrauit: Rursum ait ueniama duos
dõ uelente : Cur inter posuit uoluntatem diꝰ: siba¬
bebat sui arbitrii potestatem: ia cob apostolus siqis
ait seruauerit totamlegem. offenderit autem

Expanded text:
infert, Non peto, ut eos auferas de mundo, sed ut custoinfert, Non peto, ut eos auferas de mundo, sed ut custodias illos a malo. In Actibus Apostolorum scriptum est , inter Paulum et Barnabam propter Joannem, qui cognominatus est Marcus, ortam dissensionem, ita ut separarentur; et Barnabas Marcum, et Paulus Sylam assumeret in Evangelii ministerium. Paulus dabat. Et tamen dissensio habet aliquid humanae fragilitatis. In eodem volumine legitur: Transieruntfaciunt, plurimos reperiri. Cumque venissent, ait, in Mysiam, tentabant ire in Bithyniam, sed non dimisit Satis importune, si eis faciendi, vel non faciendi semel dederat liberi arbitrii potestatem. 18. Sequitur: Tempora, inquit, igno. Significanter praeterita in Lege tempora, tempora ignorantiae demonstravit. Rursum ait: Veniam ad vos, Deo volente. Cur interposuit voluntatem Dei, si habebat sui arbitrii potestatem? Jacobus Apostolus: Si quis, ait, servaverit totam legem, offenderit autem
Abbreviated transcription (Latin):
sugiunt dederat enim uerecundiae eorumde¬
mentis simus iudex spatium recedendi rur sum
interra scribens terram que dispiciens : paulatim
discedere : &õculos illius declinare cocperunt. solus¬
que remansit cummuliere: cui locutus estihs: ubi
modo noli peccare : prȩcipit dñs neultra peccar&
sicut & alia similiter inlegemandauit: sedutrum ea
fecerit Necne seriptura nondicit: omne s inquit
qui uenerunt anteme : sures suerunt & latrones:
Siomnes. nullus excipitur : qui uenerunt inquit:
non quimis sisunt : De quib: profeacait: Ipsiueni¬
ebantase : & ego non mit tebameos: quo uerboso¬
lius xp̃ipotentia reseruatur quia dsuauenerat
& sucum non receperunt: Dumes seminquit
inmundo cucis. egoseruabameor in nomin&uo
quod dedieis & custo diui. & nullus exeis peruit ni¬
si unurfilius perditionis. on dixit dedieis libe¬
riarbitrii potestatem : ut ipsire suo labore reseru¬
rent. sed ego custodiui eor ego seruaui: Deniquem

Expanded text:
ugiunt dederat enim verecundiae eorum clementissimus judex spatium recedendi rursumque in terra scribens, terramque despiciens: paulatim discedere, et oculos 763 illius declinare coeperunt: solusque remansit cum muliere, cui locutus est Jesus: Ubi modo noli peccare . Praecepit Dominus, ne ulterius peccaret, sicuti et alia similiter in Lege mandavit. Sed utrum ea fecerit, necne, Scriptura non dicit. Omnes, inquit, qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Si omnes, nullus excipitur. Qui venerunt, inquit, non, qui missi sunt, de quibus Propheta ait: Ipsi veniebant a se, et ego non mittebam eos . Quo verbo solius Christi potentia reservatur, qui ad sua venerat, et sui eum non receperunt. Dum essem, inquit, in mundo cum eis, ego servabam eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, custodivi, et nullus ex eis periit, nisi unus filius perditionis . Non dixit, dedi eis liberi arbitrii potestatem, ut ipsi se suo labore salvarent, sed, ego custodivi eos, ego servavi. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
ineotantum est ut uelimus atquecupiamus. & pla¬
citis tribuamus a hensum: Iamindñi potestate est
ut quod cupimus laboramus ac nitimus: illiusope &
ingratia condicionis & legis sentiri auxiliumdi: ne
liberum franger&ur arbitrium. c&erum suntple¬
rique nostrorum: qui omnia quȩ agimus dicant
fieri prȩridiodi ATEO Qui hoc dicit uestererre
cessauit: Autigitur & tuss tadicito ut noster essem
cipias : aut sin ondicir. alienuseris cum his qui nostra
nondicunt: CRETOB R : suusero simea dixeris
immotumeus siaduersa non dixeris: sana corpora
confiteris & animȩ quȩ fortior est deneges sanita¬
tem: Utenim morbus & uulnus incorpore itccec¬
catum inanimec: Quiigitur sanum cdiquando homi¬
nem confiteris execpar te qua caro est : quare non sanũ
dicas execcpartequa sp̃s est . XTCD: sequar pro¬
positionem tuam numquã hodie effugies uenicm

Expanded text:
in eo tantum est, ut velimus atque cupiamus, et plain eo tantum est, ut velimus atque cupiamus, et placitis tribuamus assensum. Jam in Domini potestate est, ut id quod cupimus, quod laboramus, ac nitimur, illius ope et in gratia conditionis et legis, sentiri auxilium Dei, ne liberum frangeretur arbitrium. Caeterum sunt plerique nostrorum, qui omnia quae agimus, dicant fieri praesidio Dei. A. Qui hoc dicit, vester esse cessabit. Aut ergo et tu ista dicito, ut noster esse incipias, aut si non dicis, alienus eris cum his qui nostra non dicunt. C. Tuus ero, si mea dixeris, immo tu meus, si adversa non dixeris. Sana corpora confiteris, et animae, quae fortior est, denegas sanitatem. Ut enim morbus et vulnus in corpore, ita peccatum in anima. Qui ergo sanum aliquando hominem confiteris ex ea parte qua caro est, quare non sanum dicas et ex ea qua spiritus est? A. Sequar propositionem tuam. Numquam hodie effugies, veniam
Abbreviated transcription (Latin):
me & dmerit distantict sinum adhuc ponamter¬
timonium : n&ibi & auditorib: tuis fastidium facia¬
Minemoni as uero quem septuaginta inter prae
aboculis ut conmentarior sidelium inscreplicans mi¬
nistrorum inueniat mardocheum: ciur indicio de
isiduis liberatus est. ut & ester conmendabilior fiert
necem: certer expotentissimus qui a bindia usques
adseptentrionem & & hiopiam cunctum posside¬
bat orientem. postlargissimas apulas & ibos toto
orbe quaesitos dormire cupiebat & somnore qui¬
prouisor bonorum omnium mpe diss& natur ȩor¬
dinem. ut contranaturam : trranni crudelita sum¬
cer&ur : Longumest si uoluero cuncta scãrum scrip¬
turarum exempla proserre ⁊ totbssermo scõrum
addm oratio est : tota oratio & deprȩcatio extor¬
qu& dementiam creatoris . ut qui nostris uiribus
& studioraluari nonpossumus. illius misericor di¬
a conseruemur: ubi autem misericordia & grau¬
a est liberum ex parte cessa tarbitrium : quod

Expanded text:
me et Deum erit distantia? Unum adhuc ponam testimonium, ne tibi et auditoribus fastidium faciam. Assuero quem Septuaginta interpretesab oculis, ut Commentarios in se fidelium replicans ministrorum, inveniat Mardochaeum, cujus indicio de insidiis liberatus est; ut et Esther commendabilior fieret imminentem vitaret necem. Certe rex potentissimus, qui ab India usque ab Septentrionem et Aethiopiam, cunctum possidebat Orientem, post largissimas epulas et cibos toto orbe quaesitos dormire cupiebat, et somno requi nisi Dominus provisor bonorum omnium impedisset naturae ordinem, ut contra naturam, tyranni crudelitas vinceretur. Longum est si voluero cuncta sanctarum Scripturarum exempla proferre. Totus sermo Sanctorum ad Deum oratio est: tota oratio et deprecatio extorquet clementiam Creatoris, ut qui nostris viribus et studio salvari non possumus, illius misericordia conservemur. Ubi autem misericordia et gratia est, liberum ex parte cessat arbitrium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rursus elabitur: utliquido appareat dispbtationẽ
te sed exphilososorum minutis &ar tedestendere:
gumentationituȩ posse &p̃blematib: respondere :
CreTo plꝵ Non solum uolo sedecupio. Doce
medeseripturir scĩs. ubi sublata liberiar bitri potes¬
ritas poscit e ratio. scripturarumuocil : utendũ
Loquitur ia cobmoratimeru: si suerit dñs dr̃mecum

Expanded text:
rursus elabitur, ut liquido appareat disputationem rursus elabitur, ut liquido appareat disputationem te, sed ex philosophorum minutiis et arte descendergumentationi tuae posse et problematibus respondere? C. Non solum volo, sed et cupio. Doce me de Scripturis sanctis, ubi, sublata liberi arbitrii potesritas poscit et ratio, Scripturarum vocibus est utendum. Loquitur Jacob in oratione sua: Si fuerit Dominus Deus mecum
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod grȩcidicunt AYFEzOΥCΙOΝ & nos liberum
appellamus arbitrĩ uocabulo tribucs reause¬
ras : tucnimauctorem peccatorum facis dm̃: dii
arreris nihilhominem perse porsefacere . sedam¬
minicula dĩ cuimꝰput&ur omne quod facimus: Nos
autem si uebonum siue melum homo fecerit : perli¬
beri arbitrii potestatem eidicimus imputacriqui fecit
arbitriũ: AEG. Quamuis tergiuerseris. laque¬
is ueritatis in necteris: hocenim modo &iam supse
non adiuuat. tameniuxxtate auctorerit malo¬
rum quia potuit prohibere & non prohibuit:
uaus enim sententia est homicidã esseeum: quicum
posnt hominem demorteliberare non liber&:¬
Creloul p Iamiam tollo manum cedo uicisti. sita¬
men uincere est ueritatem uelle subuertere non re¬
b sedsermonib:. id est non ueritate sed mendacio:
porsum enim tibi illud a postolirespondere: Et si
inperitur sermone. non tamen scientia: Quando e¬
nim loqueris coactur argumentationum strophi
tibi uideor adsentri: Cum autem tacueris ex animo

Expanded text:
ut quod Graeci dicunt, αὐτεξούσιον, et nos liberum appellamus arbitrium, vocabulo tribuas, re auferas. Tu enim auctorem peccatorum facis Deum, dum asseris nihil hominem per se posse facere, sed adminiculo Dei, cui imputetur omne quod facimus. Nos autem, sive bonum, sive malum homo fecerit, per liberi arbitrii potestatem ei dicimus imputari, qui fecit arbitrium. A. Quamvis tergiverseris, laqueis veritatis innecteris; hoc enim modo, etiam si ipse non adjuvat, tamen juxta te auctor erit malorum: quia potuit prohibere, et non prohibuit. Vetus enim sententia est, homicidam esse eum, qui cum possit hominem de morte liberare, non liberet. C. Jamjam tollo manum, cedo, vicisti: si tamen vincere est, veritatem velle subvertere, non rebus, sed sermonibus, id est, non veritate, sed mendacio. Possum enim illud tibi Apostoli respondere: Et si imperitus sermone, non tamen scientia . Quando enim loqueris coactus argumentationum strophis, tibi videor assentire, cum autem tacueris, ex animo
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt & mundans nom mundauit reum qͥod
scilic& &iam post indulgentiam reurst pro¬
priae conscientiae: Cumqueait ignora uerit
populus & secerit unũ ex his quȩ facer e nonde

Expanded text:
ti sunt, et emundans non mundabit reum, quod scilicet etiam post indulgentiam, reus sit propriae conscientiae. Cumque, ait, ignoraverit populus, et fecerit unum ex his quae facere non de
Abbreviated transcription (Latin):
lio conscientia transeamus adnumeros
& obcontentio sorum mꝰ prudentic̃ refutan¬
dã summaquaeq: carpamus: Naczareus
scõ crine uenerabilis. alterius subita moste
maculatur & omnesdies consecrationisei:
praer iirriti fiunt : Posteccqueofferuntur.
proeo duo tustores & duopuillicolum barũ
unus propacato & alter in holo caustum In
die quoque consummationiseiur opfestur
agnus in holo caustum a agnapropeccato
et post multae scriptũ est Et nunc megnif¬
edur fostitudo dñi sicutloquutur est dicens
dñs longanimis & multemistricor dȩ au¬
serens iniquitates & scelerce & mundans ñ

Expanded text:
libro. --Transeamus ad Numeros, et ob contentiosorum impudentiam refutandam, summa quaeque carpamus. Nazaraeus sancto crine venerabilis, alterius subita morte maculatur, et omnes dies consecrationis ejus praeteriti irriti fiunt: posteaque pro eo offeruntur duo turtures, et duo pulli columbarum, unus pro peccato, et alter in holocaustum. In die quoque consummationis ejus offertur agnus in holocausto et agna pro peccato. Et post multa scriptum est : Et nunc magnificetur fortitudo Domini, sicut locutus es, dicens, Dominus longanimis et multae misericordiae, auferens
Abbreviated transcription (Latin):
nondicam similitudinem sed aqualitater
dĩ humonã uirtutem et scientiã perue¬
re: Ita ut se adserant nei cogitatione q¬
dem &ignorantia cũ ad consum mationi
cul men ascenderint possepeccare : et qũ
ꝓangustia temporis paucaper strinxeri
Hic liber quemnune cudere nitimus¬
socraticorum consuaudinem conserua¬
bit ut exutraque parte quid dicipossit
exponat: et magis ꝑspicua ueritas fiat cũ
posuerit unusquis que quod senserit: illud
acute morigenis propriuest: et possibile
essehumcnam aprincipio usqueadmor¬
tem nonpeccare naturã etrursum es¬
se possibile cũ sealiquis ad meliora conuer¬
terit: cedtantam fortitudinem per ue¬
inuidiae facibꝰ scribere breuiter respon¬
debo : nũquã me her&icis pepercirse et
omniegis se studio ut hostes ecdesiae: mei
quoque hostes fierent: heluidius sripsit.
tontra scae marie uirginitatem per pe¬
tuam: Nũ quidut eires ponderem ductus
mancẽ fidem meabsente turbecuit tami lin¬

Expanded text:
et non dicam ad similitudinem, sed aequalitatem Dei humanam virtutem et scientiam pervenire: ita ut asserant se ne cogitatione quidem et ignorantia, cum ad consummationis culmen ascenderint, posse peccare. Et quamqpro angustia temporis pauca perstrinxerim, hic liber, quem nunc cudere nitimuSocraticorum consuetudinem servabit, ut ex utraque parte quid dici possit exponat, et magis perspicua veritas fiat, cum posuerit  Al. proposuerit unusquisque quod senserit. Illud autem Origenis proprium est, et impossibile esse humanam a principio usque ad mortem, non peccare naturam: et rursum, esse possibile, cum se aliquis ad meliora converterit, ad tantam fortitudinem perveinvidiae facibus scribere, breviter respondebo, numquam me haereticis pepercisse, et omni egisse studio, ut hostes Ecclesiae, mei quoque hostes fierent. Helvidius scripsit contra sanctae Mariae virginitatem perpetuam. Numquid ut ei responderem, ductusmanam fidem, me absente turbavit, tam elin
Abbreviated transcription (Latin):
Nimiuses inuna atque ea dẽ
quaestione : ut persua dere coneris homine
uniuer sac simul habere nonposse: quasi aut
inuiderit : aut non potuerit dr̃ praestare ima¬
gini & similitudini suae ut in omnibus suo
res pondeat creatori:

Expanded text:
Nimius es in una atque eadem quaestione, ut persuadere coneris, hominem universa simul habere non posse, quasi aut inviderit, aut non potuerit Deus praestare imagini et similitudini suae, ut in omnibus suo respondeat Creatori,
Abbreviated transcription (Latin):
ciplicabo tenimis sienimnon potest fieri quod scriptura
stestatur.
prustra prȩcepit ut fier&: ATES. Diuer sir testimonis
scripturarum eandem quȩ stionem teris intheat raler
praestigias quiunum cundem que hominem personãq
incerierat posteccsoluatur inmollitiẽ feminccrum: hoc
enim quod nunc quasinouum obicis. beatimundocorde &
beatimꝰ maculatiinuico. &estosine macula & c&era istius¬
modi a postolorespondente conuictum est: exparte cognos

Expanded text:
tiplicabo te nimis ? Si enim non potest fieri quod Scriptura tiplicabo te nimis ? Si enim non potest fieri quod Scriptura testatur, frustra praecepit ut fieret. A. Diversis testimoniis Scripturarum eamdem quaestionem teris in theatrales praestigias, quae unum eumdemque hominem personarum incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum. Hoc enim quod nunc quasi novum objicis: Beati mundo corde, et, beati immaculati in via, et, Esto sine macula, et caetera hujuscemodi, Apostolo respondente convictum est, Et ex parte cognos
Abbreviated transcription (Latin):
mploramus auxilium : dicimus quecum a postolis
ta adoles centioc uuentute. Numquithiegarepoter
ATTO Hoc est quod tibi in principio dixeram in nostra
esie positum potestate: uel peccare uel non peccare ud
adbonum uel ad malum manum extendere : ut libe¬
rum seru&ur arbitrium, sed hoc promodo & tempo¬
re& condicione fragilitatis humanȩ perpecuitatem
aũt iñ pecantiȩ solire seruccridõ &eiqui uerbum caro
factus. carnis darimente & peccata non pertulit Nec
quia adbreueporsum coges meutporsimiugiter: pos¬
sum ie unare uigilare ambulare. legere pscdlere: se¬
deredormire num quit inperp&uum CRETOGR
Et quacre inscripturis seis adperfectam iustitiam pro¬
uocamur ut est illud beatimundocor de quõ ipsidm
uidebunt : & beati in maculati inuic: quiambulant in
plac&o inconspectumeo & estosinemaculac uel quere¬
lac & ponam testa mentum meum interme&te & mul¬

Expanded text:
imploramus auxilium, dicimusque cum Apostolis:imploramus auxilium, dicimusque cum Apostolis:tia, adolescentia, et juventute: numquid negare potesA. Hoc est quod tibi in principio dixeram, in nostra esse positum potestate, vel peccare, vel non peccare, et vel ad bonum, vel ad malum extendere manum, ut liberum servetur arbitrium: sed hoc pro modo et tempore et conditione fragilitatis humanae; perpetuitatem autem impeccantiae soli reservari Deo, et ei qui Verbum caro factus, carnis detrimenta et peccata non pertulit. Nec quia ad breve possum, coges me ut possim jugiter. Possum jejunare, vigilare, ambulare, legere, psallere, sedere, dormire, numquid in perpetuum? C. Et quare in Scripturis sanctis ad perfectam justitiam provocamur, ut est illud: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; et: Beati immaculati in via, qui ambulant in placeto in conspectu meo, et esto sine macula, vel querela, et ponam testamentum meum inter me et te, et mul
Abbreviated transcription (Latin):
tem qua& bruta soluuntur animalia: enoch& he
liam necdũ uidisse cognoscimus : Damihicor pus
quodnumquã languerit . aut quod post langtiorẽ
perp&ua sanitate securũssit. &dabotibianimam
quȩ num quã peccauerit. necpostui tutes de inceps
peccatura sit: praesertimcumuicinasit᷑ uiticcuir tuti¬
b & si paululum dedinauerir auterrandum tibi sit :
aut in prȩceps cadendum: quantumenim intersedir¬
tant peruiatia per seuerantia parsimonia afru¬
galitas liberalitas & profusio prudentia &callidi¬
tas sorutudo & temeritas. cautelac & timiditas
quorum alia adbona aliare feruntur ad malce quod
quidem& incorporibus muenitur ⁊ sifelb prouide¬
ristemper andũpituita succrescit: siumores sicca¬
teuscolor ora perfundet: Certeut cunctã medico¬
rum adhibeamus diligenticẽ & castigatis uiuamus
gore in horrescimus uel febri exar descimus: uel
tarminib heuilcemus. &uer÷ medici saluatoris

Expanded text:
tem, qua et bruta solvuntur animalia, Enoch et tem, qua et bruta solvuntur animalia, Enoch et Eliam nondum vidisse cognoscimus. Da mihi corpus quod numquam languerit, aut quod post languorem perpetua sanitate securum sit: et dabo tibi animam quae numquam peccaverit, nec post virtutes deinceps peccatura sit, praesertim cum vicina sint vitia virtutibus; et si paululum declinaveris, aut errandum tibi sit, aut in praeceps cadendum. Quantum enim inter se distant pertinacia et perseverantia, parcimonia et frugalitas, liberalitas et profusio, prudentia et calliditas, fortitudo et temeritas, cautela et timiditas? quorum alia ad bona, alia referuntur ad mala. Quod quidem et in corporibus invenitur. Si felli provideris temperando, pituita succrescit. Si humores siccateus color ora perfundit. Certe ut cunctam medicorum adhibeamus diligentiam, et castigatis vivamus gore inhorrescimus, vel febre exardescimus, vel torminibus ejulamus et veri medici Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
quocumque uocaueris: paratussum adaudiendũ: At̃ D¬
& egoadloquendum surdisccuribus: Responde¬
boigitur ad propositumꝰ exanima cõnpacti & corpore
utrius que substantiȩ paturam sequimur: quo¬
modo corpus sanumdicitur sinullo languoreue¬
xetur ita animc absqueuitio sinulla perturbati¬
one quatiatur : & tamen quamuis corpur sanum sit
integrum que &ueg&um & cuinctorum sensuum in¬
te gritate ri ibustum. autcrebris autraris infirmita¬
tib condolescit: & ut firmissimum sit interdum
pituitȩ molestiam patitur. ita anima cogitationum
etperturbationum imp&us sustinens ut super& Nau¬
fragia non absque periculo nauigat. consideransq
fragilitatem suam semper demorte sollicita est. se¬
cundum illud quod scriptum est: qui sest homo quiu
uat & nonuideat mortem : quȩ cunt̾is est intente
morteclib:: ponnaturȩ dissolutionẽ sedmor tepec¬
cati iuxta illud prof&icum : animaquȩ pecca uerit
ipsamorieur : alioquin. hanc communem mor¬

Expanded text:
quocumque vocaris. C. Paratus sum ad audiendum. A. Et ego ad loquendum surdis auribus. 794 Respondebo igitur ad propositum. Ex anima et corpore compacti, utriusque substantiae naturam consequimur. Quomodo corpus sanum dicitur, si nullo languore vexetur, ita anima absque vitio, si nulla perturbatione quatiatur. Et tamen quamvis corpus sanum sit integrumque et vegetum, et cunctorum sensuum integritate robustum, aut crebris, aut raris infirmitatibus condolescit, et ut firmissimum sit, interdum pituitae molestiam patitur; ita anima cogitationum et perturbationum impetus sustinens, ut superet naufragia, non absque periculo navigat, consideransque fragilitatem suam semper de morte sollicita est, secundum illud quod scriptum est: Quis est homo qui vivet, et non videbit mortem ? Quae cunctis intenta est mortalibus, non naturae dissolutione, sed morte peccati, juxta illud Propheticum: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Alioquin hanc communem mor
Abbreviated transcription (Latin):
inisto corpus culo est cunciq habereuistutes
ATCugo Nullus : quia nunc ex parte pro¬
ph&cꝰemur & ex parte cognoscimus: Neceñĩ
ces seenim est. ut singuli excellant ex quib: dã:
et tamen hoc quod legis s&edicir ubis criptũ
sit nescio ⁊¬
Ignoras hanc philosoforũ

Expanded text:
in isto corpusculo est, cunctas potest A. Nullus, quia nunc ex parte prophetamus, et ex parte cognoscimus. Nec enim cesse est enim, ut singuli excellant in quibusdam; et tamen hoc quod legisse te dicis, ubi scriptum sit nescioIgnoras hanc Philosophoru
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ siue ut inhȩbraico hab& mortuȩ demo¬
liuntur at que corrum punt suauita temolei:
quis mostalium aliquoerrore noncapitur:
quem her&i corum & sodsorum dognatum ue¬
nena non maculant tempus inquit est ut
incipiatiudiciũ dedomodĩ: siautem primuma
nobis quis fine seorum qui non credunt euan¬
gelio etsiiustus uix saluabitur impius & pecca¬
tor ubi parebit. cesiciustus est : quim die iu
diciiuix saluabitur. saluar&ur autem facilẽs :
nihil insehaber& maculȩ: ergosiiustus est in eo
in eo quod in quib: decm dĩ indig& miscricor¬

Expanded text:
turae, sive, ut in Hebraico habetur, mortuae, demoliuntur atque corrumpunt suavitatem olei. Quis mortalium aliquo errore non capitur? quem haereticorum et falsorum dogmatum venena non maculant? Tempus, inquit, est ut incipiat judicium a domo Dei. Si autnobis qui finis eorum qui non credunt Dei evangelio et si iustus vix salvatur impius et peccator ubi parebit itaque et hii qui patiudicii vix salvatur. Salvaretur autem facile, si nihil in se haberet maculae. Ergo justus est in eo,in eo, quod in quibusdam Dei indiget misericor