comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non potest confici n utro
trabere possunt. nec absens:
quid̃ qm̃ ex audire se inince
debent. siquĩs gͥ exhis milt
stĩpulari ꝑẜuum p̾sentem:
stipuletur ⁊ ac̃quiret ei ex
stipulatu actõem. item siꝙ
exhis obligari uelit iubea¬
t ⁊ erit ꝙ iussu obligatus.¬
Qui p̾sens interrogauit si

Expanded text:
non potest confici nisi utroque contrahere possunt: nec absens quidem, quoniam exaudire inuicem debent. si quis igitur ex his uult stipulari, per seruum praesentem stipuletur, et adquiret ei ex stipulatu actionem. item si quis obligari uelit, iubeat et erit quod iussu obligatus.Qui praesens interrogauit, si
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝙ dolom. s ⁊̃ ꝙ culpa fu̾m sit.ĩoq
l absolutus ħiudicio fu̾it. adhucta¬
men post̾a cum illo ꝑot̾it lege acqui¬
lia agi cum ea lege.alt̾ exea culpa.
teneatur item c̾tum ẽ tam res nr̃as
õmodatas ⁊ locatas certe depositea
ipREctissime p̃tor calliditati eoꝵ
qui cum se libõs surent dolom.pa
rit dedit enim ineos actõem que

Expanded text:
 culpa factum sit. ideoque licet absolutus hoc iudicio fuerit, adhuc tamen postea cum eo poterit lege Aquilia agi, cum ea lege etiam culpa teneatur.Item certum est tam res nostras commodatas et locatas: certe depositae Rectissime praetor calliditati eorum, qui, cum se liberos scirent, dolo malo rit.Dedit enim i‹n› eos actionem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uł non iuistis sine calliditate tñ pu¬
tauit selib̾m ⁊ inlib̾tate tm̃ puta¬
ca cã eeut ⁊ sine dolom. inlib̾tate fu¬
erit. atq ĩo posẜois om̾o fiuatur. ꝓ̃¬
bacio ã adid tp̃t refertur cum sine do¬
lo .in.inlib̾tate fu̾it quo pͥmum in
ius aditum ẽ ¶Si õꝑa alicui debe¬
bati quo lib̾ali iudicio exꝑin po¬
qui adlib̾tatem ꝓclamat. illo tp̾re¬
quobona sidem Riuebat ueluti si
ego bona fide dnsnoxali idicio d¬
uentus ⁊ ꝯdempnatus litis existi¬

Expanded text:
 vel non iustis, sine calliditate tamen putavit se liberum et in libertate moraea causa esse, ut sine dolo malo in libertate fuerit atque ideo possessoris commodo fruatur. Probatio autem ad id tempus referetur, cum sine dolo malo in libertate fuerit, quo primum in ius aditum est. Si operae alicui debeantur, is quoque liberali iudicio experiri poqui ad libquo bona fide mihi seruiebat, ueluti si ego bona fide dominus noxali iudicio conuentus et condemnatus litis aesti
Abbreviated transcription (Latin):
ostituuntur. ¶Siũo adtem¬
pus dampnanturamittunt
auitatem. ¶Golent autez¬
p̾sides incart̾em otinendos
dampnare ut muincuł dtine
genim ad otmendos bõies ñ ad
uenatoꝵ st dampnati indend̾¬
solent enim minores hac pẽa
afficiutrum g ẜui pene isti ef
distant aceti̾s ꝙ instruuntur
uenatores aut pũridiaruañ
aliam quam uolintatem ge¬
sticłandi ul ałr semonendu
gr̃a. ¶ Suos ĩmetallimmł

Expanded text:
stituuntur: si uero ad tempus damnantur, retinent ciuitatem. Solent praesides in carcere continendos damnare aut ut in enim ad continendos homines, non ad damnati, uidendsolent enim iuniores hac poena adfici. utrum ergo serui poenae isti effdista‹n›t a ceteris, quod instituuntur uenatores aut pyr richarii aut aliam quam uoluptatem gesticulandi uel aliter se mouendi gratia.Seruos in metallum
Abbreviated transcription (Latin):
ens dec̾enum excessura ẽ du¬
plicacio ñ ẽẽ tp̃r penamartan¬
damsiñmistium metalloꝵ fe¬
mine inppetuumuł ad tempꝰ
dampnari solent. silim̾o ⁊ in
salmas ⁊ siquid̾ inppetiuumf¬

Expanded text:
ens decennium excessura est duplicatio, non esse tempore poenam artandam. In ministerium metallicorum feminae in perpetuum vel ad tempus damnari solent. simili modo et in salinas. et si quid
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nter c̾ditricem ⁊ deb¬
itorem pãctum inf̾cessat ut
si .c. que mutua ded̾at ubi p̾m̃
petita fuissent non solu̾entur
ornam̃ta pignori data intra
c̾tum tp̃c licet em̃dare ⁊ si quo
minoris uenissent ꝙͣ ꝙ sorti

Expanded text:
m. Inter creditricem et debitorem pactum intercesserat, ut, si centum, quae mutua dederit, ubi primum petita fuisse‹n›t, non soluerentur, ornamenta pignori data intra certum tempus liceret ei uendere et si quo minoris uenissent, quodque sorti
Abbreviated transcription (Latin):
ne adcam brditatem ⁊ pͥea ꝙͣ egore¬
pudiani kr̃ortatem tueam semꝓpnio
accesẜis p̾cio acͣcepto. is q amepet¬
at hrõitatem ex̃ceptõẽ dolim. ei q
ei cessit ñ pot̾ pati. ¶ Siquis ã ex
c̃ã legati uendicet anis cui excã nẽ
uendicet andedolo exceptẽe patit̾

Expanded text:
ne adeam hereditatem, et posteaquam ego repudiaui hereditatem, tu eam Sempronio cesseris pretio accepto isque a me petat hereditatem: exceptionem doli mali eius, qui ei cessit, non potest pati. Si quis autem ex causa legati uindicet aut is, cui ex causa uindice
Abbreviated transcription (Latin):
mistrat ñ eĩ diuinat is qui cũtut¬
rore cͣchit plane sim ꝓponas collufi¬
sse aliꝙ cum tutore. stm̃ sim̾ nocẽb̾e
siqs ñ tutor s ꝓtutore negiage¬
rat an dolꝰ ip̃i noceat pupillo indeaꝰ.
re negecia gẽbat remuend̾id̾at. ⁊
huicreꝵ pupilli administracio con

Expanded text:
inistret: unde enim diuinat is, qui cum tutore contrahit? plane si mihi proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed pro tutore negotia gerat, an dolus ipsius noceat pupillo, uideamus. re negotia gerebat, rem uendiderit et huic rerum pupilli administratio conc
Abbreviated transcription (Latin):
ouend̃ ⁊ ego puto exceptõe eos eẽrẽ¬
pellendos cum luc̃tinam cãm sint nac¬
ti aliud ẽ eĩ em̾e aliud exhiis c̾ãis suc¬
ccẽde ¶ Id c̃ctat ꝓomp̃ ⁊ in eumquip¬
ignori a c c pił sinana uł ỹpothecana
actẽe ex ꝑiat. nam ⁊ hũc prtat pomp̃
submouend̃ qm̃tes ad euin quicolo¬

Expanded text:
ouendum: et ego puto exceptione eos esse repellendos, cum lucratiuam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ex his causis succedere. Idem tractat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Seruiana uel hypothecaria actione experiatur: nam et hunc putat Pomponius summouendum, quia res ad
Abbreviated transcription (Latin):
q sepissĩe scripsit. doli pupillos quip
ces qd eĩ eẽ si debitor exdelegato pupil¬
li peccuma c̾ditori euis soluat singen¬
tis se inquid pub̾e̾m ẽẽ ne pp̃ malicie ig¬
norãtia bis eandem peccunianicõnse

Expanded text:
 saepissime scribsit doli pupillos, qui ces esse. quid enim, si debitor ex delegatu pupilli pecuniam creditori eius soluit? fingendus est, inquit, pubes esse, ne propter malitiae ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
młran ⁊ dedolo mariti excipi potu¬
it puto ã eum ħ sentireait. ⁊̃ dedo¬
lo mariti ncceat exceptio l uideat᷑
toris exceptio pupillo exꝑuintino¬
cẽ debeat ⁊ ego putontiliẽe ⁊ si ꝑcaᷤ

Expanded text:
an et de dolo mariti excipi possit: puto autem eum hoc sentire, ut etiam de dolo mariti noceat exceptio, licet uideatur toris exceptio pupillo experienti nocere debeat. et ego puto utilius, etsi per
Abbreviated transcription (Latin):
tĩc̾ditores neglex̾int exactõem ⁊¬
int̾eares det̾ior fc̃a sit uł mortalita¬
te uł subductis reb mobilib. uel
reb soli adirritum ꝓductis. id ꝙa
ccepit cͥditor reuocar nullo pacto

Expanded text:
i creditores neglexerint exactiodeterior facta sit, uel mortalitate uel subductis rebus mobilibus uel rebus soli ad irritum perductis, id quod acceperit creditor reuocari nullo pacto
Abbreviated transcription (Latin):
Enul. GIfrandator sideuissorĩs¬
uo scienti accepto tulit si ⁊ rcus
ñ ig̃noram̃it utq tẽneb̾r si min.
is qui scĩerit: si tñ ille auacceptũ
scm̃ sit soluendo ñ sit uidend̾ e an

Expanded text:
um. Si fraudator fideiussori suo scienti acceptum tulerit, si et reus non ignorauerit, uterque tenebitur, si minus, is qui scierit. si tamen ille, cui acceptum factum est, soluendo non sit, uidendum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Gaius señis pamp ẽ¬
hiliam hac lege emit ut intra
nito amno pampbila lib̾tatem
osecita sit. paul. Re. cum ea od¬
icione aincillam emptam dño¬
ẽẽ acquisitam cum qua odici

Expanded text:
m. Gaius Seius Pamphilam hac lege emit, ut intranito anno Pamphila libertatem consecuta sit. Paulus respondit, cum ea condicione ancillam emptam domino adquisitam, cum qua condici
Abbreviated transcription (Latin):
pupillꝰ ñ defendatur aquocumq
siue atũtore uł acinatore siue bat
tutorem pupillꝰ siueñ ħat cetũ
si existat aliquis qͥ defend̾e sit ꝑat᷑.
fendi pupillum ostare d̃. liq̃req
ostare d ⁊̃ sic euccandi sunt ad p̃t¬
orem tutores pupilli ut defend.¬
io.ant Si añ hiit tutores. requirendi¬
st̃ cc̃gnati uł affines Nqui alii for¬
te sunt quos u̾issime ẽ defensiõem
pupilli uł pupille ñ omissuros ł¬

Expanded text:
pupillus non defendatur a quocumque, siue a tutore uel curatore, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit paratus, fendi pupillum constare debet liquereque stare debet sic: evocandi sunt ad praetorem tutores pupilli, ut defendant: si autem non habet tutores, requirendi cognati vel adfines et si qui alii forte sunt, quos verisimile est defensionem pupilli pupillae non omissuros
Abbreviated transcription (Latin):
zem a Amissinima pignor¬
is dampnũtã ad fideiussoris
ꝙ adrei ꝓmittendi ꝑicłm spec¬
tat nec adrem ꝓmittendi ꝑtin¬
ebit si fidenssor ita sit accep¬
tus qnͣtomimuis exp̃cio pigno¬
ris distracti ẜuari p̃otu̾it. istis
mm dabit ꝙ si diuu̾samacti¬
onem int̾ eos qui ñ er̃t sõlñe¬
do ostabit pupille noĩe restit¬
utionis auxilium implorabe¬
fideuissores acolonis dãtod ã
obpeccimiam̃ dotis p̃dioꝵ te¬
neri oueniti cumea quor spẽs
ictationis ningłm ad setrabał
nec mutat conͣfestim. Mit̾ mt̾

Expanded text:
m Amissi ruina pignoris damnum tam fideiussoris quam rei promittendi periculum spectat, nec ad rem pertinebit, si fideiussor ita sit acceptus: "quanto minus ex pretio pignoris distracti servari potuerit": istisum dabit: quod si diuisam actionem inter eos, qui non erant soluendo, constabit, pupilli nomine restitutionis auxilium implorabitur.Fideiussores a colonis datos etiam ob pecuniam dotis praediorum teneri conuenit, cum ea quoque species locationis uinculum ad se trahat: nec
Abbreviated transcription (Latin):
aui. Smpignore õhendo dete¬
ptus sit c̾ditor qui fideuissors
noraticia actione inquamac¬
ns s eaactio fidenissorẽ hon¬
erare non pot̾it non ẽnim ꝓpi
gnore s ꝓpeccumia mutua fide¬

Expanded text:
in pignore contrahendo deceptus sit creditor, qui fideiussorem neraticia actione, in quam acris. sed ea actio fideiussorem onerare non poterit: non enim pro pignore, sed pro pecunia mutua fide
Abbreviated transcription (Latin):
lie pena tenetur. ¶Is qui de¬
posita instrum̃ta ap̃ aliuma
abeo ꝓdita ẽẽ adũsarus sins
qui sͥ legatum. sideiomissuue.
ascripsunt. ¶ Int̾ filum⁊ẜ

Expanded text:
liae poena tenetur. Is, qui deposita instrumenta apud alium ab eo prodita esse aduersariis suis qui sibi legatum fideicommissumue adscripserint. Inter filium
Abbreviated transcription (Latin):
an rem ht qui seꝑatim solumed
ium ediumuendẽ p̾sit. ¶Hdec ac¬
tio ⁊ inip̃m frãiidatorem datin.¬
l mela ñ putabat infrandatore¬
cam dandam. qr milla actio mein

Expanded text:
aberet, qui separatim solum aedium uendere possit. Haec actiam in ipsum fraudatorem datet Mela non putabat in fraudatoream dandam, quia nulla actio in
Abbreviated transcription (Latin):
afrandatore ꝙ ei debeti accepit
cum is iñdotatam uxorem ductnͣ
ñ fu̾at. ¶ Item si exͣnens filie fam̃
noie frandendi c̃a dotem ded̾it. ten¬
eb̾r maritꝰ. si scierit eq muli nec

Expanded text:
a fraudatore quod ei deberetur acceperit, cum is indotatam uxorem ducturus non fuerit. Item si extraneus filiae familiae nomine fraudandi causa dotem dederit, tenebitur m
Abbreviated transcription (Latin):
sam rem alienatam restitiuor. s et
fiuctꝰ qui alienatõis tp̃r. t̾re cohe¬
rent: qr inbonis fraudatoris fue¬
ptum anclle ꝑfraudem alienaten
nire qr inbonis ñ fint pculait si¬

Expanded text:
sam rem alienatam restitui oportet, sed et fructus, qui alienationis tempore terrae cohaerent, quia in bonis fraudatoris fuepartum ancillae per fraudem alienatae nire, q
Abbreviated transcription (Latin):
gi ⁊ labeo confitetur. ¶Dem¬
leg̃es ẽẽ dĩctas.ut quib ag̃ris
magna sint fliiina. liceãtꝰ mͥsi
nałr pati infi̾orem ag̾r asuꝑio¬
re dpensare q debe cumalio cõ¬
uetustatem nicem̃ leg̾ tenere
nitur imposita. quidĩu us ẽ exf
uideãtur non g c̃ogemꝰ ucinu
ageres mimi re. s nod mneius
agro muniemiꝰ erit ista qͣi ẜnt¬
abetur min̾uendaꝵ .s. uicumii¬

Expanded text:
iam Labeo confitetur. Denleges esse dictas, ut, quibus agris magna sint flumina, liceat mihi, sr pati inferiorem agrum a superiore compensareque debere cum alio comuetustatem uicem legis tenere.nitur imposita, qui diu usus est suideatur. non ergo cogemus uicinum aggeres munire, sed nos in eius agro muniemus: eritque ista quabetur, minuendarum sci
Abbreviated transcription (Latin):
ne ałr aquam mntat quam fin¬
ip̃ius loci natura ñccet nam
⁊ u̾ius quis dixit non aqua
s loci nam ncc̃s. ¶ Insũma puto
ita demum aque .ꝑ. aractc̃em¬

Expanded text:
ter aquam mittat, quam fluipsius loci natura nocet: nam ut uerius quis dixerit non aqua, sed loci natura nocet. In summa puto ita demum aquae pluuiae
Abbreviated transcription (Latin):
colendi ca idscm sit ymbre ã crel¬
cere eam aquam dicimꝰ que colo¬
rem mutat uł intrescit. ¶ Itez
sciend̃ ẽ hanc actoem non alias lo¬
cum h̃re quam si aqua ꝑ. agro
noceat cet̾m si edificio uł opido

Expanded text:
colendi causa id factum sit: Imbre autem crescere eam aquam, quae colorem mutat uel increscit. Item sciendum est hanc actionem non alias locum habere, quam si aqua pluuia agro noceat: ceterum si aedificio uel oppido
Abbreviated transcription (Latin):
lud q̃ramiꝰ. ũ oriatur. nam ⁊ sũ
pu. oriens.uł exloco sacro aliqͦ¬
Dassi quor scrbit. si aqua exed¬
ificio inbano noceat. uł agrouł
edificio nustico agend̃ deftũm¬
nib ⁊ stillicidus. ¶ Apũd la¬
teonem ĩ uenio relatinn si exa¬
gro meo aqua stuens noccat lo¬
co qui ẽ intra otinenciam .i. ed
ificio nor p̾se me aque p ar cõ¬

Expanded text:
lud quaeramus, unde oriatur: nam et si publico oriens uel ex loco sacro Cassius quoque scribit, si aqua ex aedificio urbano noceat uel agro uel aedificio rustico, agendum de fluminibus et stillicidiis. Apud Labeonem autem inuenio relatum, si ex agro meo aqua fluens noceat loco qui est intra continentia, hoc est aedificio, non posse me aquae
Abbreviated transcription (Latin):
a se datam ab sente filia petit⁊
ratam rem hituram eãm cauit.¬
boꝵ .po. petat frustra hus cafib
ratim bebr s illud dueniens f¬
utum ⁊ si peniteat illũd petisse
estitu cum pri ⁊̃ filia mortua
salua ẽẽ dos debeat. ⁊ ꝓci̾atr
cumabeo es alienum exegat
qui tp̃r lib̾aretur. ratam rem
tp̃c lib̾ato iam debitore dñs ri

Expanded text:
a se datam absente filia petit et ratam rem habituram eam cauitonem petat, frustra his casibus ratum habetur. sed illud consequens futurum etiam si paeniteat illum petisse, estitui, cum patri etiam mortua filia salua esse dos debeat.Procurator cum ab eo aes alienum exegerat, qui tempore liberaretur, ratam rem tempus liberato iam debitore domi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ scipłatoris int̾ sit. nam et
ꝙ dampnatus soluitssicut in
stipłoe dampni infecti accid̾e
pot̾.ut is qui scipłatus sit so̾¬
finge eĩ mẽo subinde dampñ
da ñerit dubim quinag̾e
p̾sit nam si tͣoͣto dmmipnd oꝑ¬
eutato tc̃agend̾ ẽ p̃pe mod̾ no
an̾ aget qm̃ diẽs stipłois p¬

Expanded text:
 stipulatoris intersit. nam et quod damnatus soluit, sicut in stipulatione damni infecti accidere potest, ut is qui stipulatus sit subfinge ergo subinde damnum dari: non erit dubium, quin agere possit: nam si toto damno computato tunc agendum est, propemodum non ante aget, quam dies stipula
Abbreviated transcription (Latin):
ui pudicia attemptata sit ĩm
agitur. cum idagitur ut ex
pudico impndicus fiat.
qui dolo fecit. uł qui amrant
ut cui m̃ala cum pugno pcut¬
eretir. ¶ Iurazactio ex
bono ⁊ equo ẽ ⁊ dissmulatẽeã¬
aminum suum ñreuocaũĩt.
posta expemtencia remissam
deiniuria int̾cessit ⁊ sitran¬
sactum ⁊ si insiurand̾ exactũ
crit actio mmiunaꝵ nõteneb̾

Expanded text:
ui pudicitia adtemptata sit, inidicitur, cum id agitur, ut ex pudico inpudicus fiat. qui dolo fecit uel qui curauit, ut cui mala pugno percuteretur. Iniuriarum actio ex bono et aequo est et dissimulatione aanimum suum non reuocauerit, postea ex paenitentia remissam de iniuria intercessit et si transactum et si iusiurandum exactum erit, actio iniuriarum non teneb
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti cum dn̾s omne anim¬
al auͣt facitaut patitur. mil¬
tum ẽ enim ꝙ nec faciat nec
pãciatur potest .n. simul⁊ face̾¬
posse quid si ita ꝓmisiss cumpo
uim ħ̾t põst̾ior oblĩgõ p̾sitũ
u̾bum quo int̾p̃taris. utrum e¬
re alieno deducto in extante ꝓ¬
culis cum dotem quis ita ꝓmi¬
timo adid ꝙ actum ẽ int̾p̃taci
que signantur sensit ꝓpͥus ẽ tã
ut ħ cum senͣsisse existimem de

Expanded text:
ueluti cum dicimus 'omne animal aut facit aut patitur': nullum est enim quod nec faciat nec patiatur: at potest simul et faceposse? quid si ita promisisset: 'cum pouim habeat posterior obligatio, 'possit' uerbum quomodo interpretaris, utrum aere alieno deducto an extante? Proculus: cum dotem quis ita promitimo ad id quod actum est interpretatiquae significantur sensit. propius est tamen, ut hoc eum sensisse existimem 'de
Abbreviated transcription (Latin):
maximus q sit lib̾m eẽ signifi¬
cat/ ẽõ si postĩor ꝑa adicta ño
ore ꝑte satis me lib̾atum puto
q̃ adiura aiͣtmeat. nequid ali¬
ud pr̃are debeam. qmͣ ius sim¬
ulist᷑ U Estis applłoe tam ũ¬
nlis qmͣ muliebris ⁊ scem̃ca
neralis applło ẽ quo nominet̾a
hui qui n̾atura spadones sunt.
item thilibis. talasie s ⁊ si ꝙ ali¬
ud gems spadomim ẽ otinef̃¬
non inpprie quis dixit. ⁊̃ eam

Expanded text:
it' liberum esse significat eoque, si posterior pars adiecta non ore parte satis me liberatum puto, quod ad iura attinet, ne quid aliu‹d› praestare debeam, quam ius funus. 'Uestis' appellatione tam uirilis quam muliebris et scaenica, neralis appellatio est: quo nomine tam hi, qui natura spadones sunt, item thlibiae thlasiae, sed et si quod aliud genus spadonum est, continennon inproprie quis dixerit et eam
Abbreviated transcription (Latin):
ticio possit. ¶Qui certo lico
dare ꝓmisit aliq̃tẽnus dimio¬
ri od̾iciom obligatur. quamsi
pũre infrõgatus fiuss millo
olũe inuito stipłatore pot̾q̃r
sireum p̃iire int̾rognio ⁊ side¬
nissorem cum adiectionẽlo¬
⁊i acceꝑo non obligabr fidem¬
ssor. ¶ S sireus rome dstitu¬
tus. capue dare ꝓmiẜit fidem¬
ssor ꝙ empbesi. pide ꝑinde nõ
obligab̾r fiderussor. ac sireuss
subcondicione ꝓmisiss. fidẽuis¬
sor aũt indiem certam uł puie
ꝓmisiss ¶ficenissor accipi pot
quitiens ẽ aliqua obligocm
ilis uel natimilis on applicet᷑¬
naturalts. aũt obligões nonc
eo solo estimantur siactio aliq̃

Expanded text:
Titio possit. Qui certo loco dari promisit, aliquatenus duriori condicioni obligatur, quam si pure interrogatus fuisset: nullo soluere inuito stipulatore potest. quare si reum pure interrogauero et fideiussorem cum adiectione loci accepero, non obligabitur fideiussor.Sed et si reus, Romae constitutus, Capuae dari promiserit, fideiussor Ephesi, perinde non obligabitur fideiussor, ac si rues sub condicione promisisset, fideiussor autem in diem certam uel pure promisisset.Fide iussor accipi potest, quotiens est aliqua obligatio ciuilis uel naturalis, cui applicetur.Naturales obligationes non eo solo aestimantur, si actio aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Ci debitorem sinmde¬
legat. peccumam dare intelłi.
qnͣta ei debetin ⁊ iõ si fidenissorde.¬
bitorem suum deleganit ꝙu¬
is eum qui soluendo non erat

Expanded text:
rum Qui debitorem suum delegat, pecuniam dare intellegitur, quanta ei debetur: et ideo si fideiussor debitorem suum delegaverit, quamvis eum, qui solvendo non erat
Abbreviated transcription (Latin):
ẜummõptulit ⁊ rens mora
fecĩt mortuo sticho fiderusso.¬
N succurend̾ ẽ s si fideuissor
hominem cͣccid̾it. reus lib̾ati
ficenissor añt exsciplce õnem̾
stipłom deducitur. quam ꝙ da¬

Expanded text:
seruum obtulit et reus moram fecit, mortuo Sticho fideiussori succurrendum est. sed si fideiussor hominem occiderit, reus liberatur, fideiussor autem ex stipulatione stipulationem deducitur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
am in̾singłos menses. si sors
soluta non sibi si sortis obli¬
gacio mind̾m sit deducta ad¬
huc tñ pena crescit qr ueꝵ ẽ so¬
lntam peccuiam noñ esse

Expanded text:
am in singulos menses, si sors soluta non sit, etiamsi sortis obligatio in iudicium sit deducta, adhuc tamen poena crescit, quia uerum est solutam pecuniam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t fisci ñ ꝓhibentur legõe fũ¬
gi. ¶Si accusacio aliciũ. pu. in
stituta sit. ñ ẽ opellendꝰ accusat¬
or adeum legõm susciꝑe qui sea¬
micum uł domesticum dĩcit eiꝰ
lios suos ordine cuiꝰ imusquisq
mun̾e legacionis fungi cogitur
⁊ ñ alias opellendꝰ ẽ mun̾e lega¬
cionis fingi quam si pͥores qui
cuna lecti st functi st̃. S si leg̃o
dep̾ͥmatib uiris desid̾et ꝑsd̃as
⁊qui ordinenccantur inferio

Expanded text:
autem fisci non prohibentur legatione fungi. Si accusatio alicuius publice instituta sit, non est compellendus accusator ad eum legationem suscipere, qui se amicum vel domesticum dicit eius, lios suos. Ordine unusquisque munere legationis fungi cogitur: et non alias compellendus est munere legationis fungi, quam si priores, qui in curiam lecti sunt, functi sint. sed si legatio de primoribus uiris desideret personas et qui ordine uocantur inferior
Abbreviated transcription (Latin):
Egatus mumcipał si
deseru̾it legõm pena af¬
ficietur exordinaria mot̾
ius legatus ẽ ꝑalium apͥncipe
quid postulare põt̾it ¶ Utrum
mus lẽgati ei quimimꝰ uto

Expanded text:
egatus municipalis si deseruerit legationem, poena adficietur extraordinaria, motuius legatus est, per alium a principe quid postulare potest. Vtrum ius legati ei, qui munus
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ ꝓdest ex quolegatus cre¬
atus ẽ ñ ex quo romam uenit
s si ñ ostat legatus sit. aut sin
rome p̃tor dehet coͣgnoscet

Expanded text:
prodest, ex quo legatus creatus est, non ex quo Romam uenit. Sed si non constat, legatus sit an non, Romae praetor de hoc cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ ucio cum colome dedu¬
centur. decima p̃s eoꝵ qui du¬
cẽntur consilu ꝑir gra consc̾¬
bi solita sit. ¶urbs aburb
ramaratri ꝙ inurbe condenda
adhibi sol. ¶oppidumab

Expanded text:
 initio, cum coloniae deducerentur, decima pars eorum qui ducerentur consilii publici gratia conscribi solita sit. 'Urbs' ab urram aratri, quod in urbe condenda adhiberi solet. 'Oppidum' ab
Abbreviated transcription (Latin):
tus fu̾it. satisdare ĩubetur in¬
dicatum solui stipłoe. que nõ
abipso ꝓcuratore. S adno li¬
tis interponitur ꝙ si p̃curator
aliꝙͣ tefendat. ipse cogiturs¬
atisdare iudicatum soluis

Expanded text:
tus fuerit, satisdare iubetur iudicatum solui stipulatione, quae non ab ipso procuratore, sed a domino litis interponitur. quod si procurator aliquem defendat, ipse cogitur satisdare iudicatum solui
Abbreviated transcription (Latin):
quosmpiscma collegim̃ a nobio pͥ¬
sidĩ s ⁊ eos pisces qui istagno fiit¬
aut seras que insilius crtmniscripł¬
feras possid̾e̾ ꝙ falsimẽ. ¶Aues a
possidemꝰ quas inclusas habemꝰ aui
sique mansuete ste custodie nr̃eso¬
iectesunt. ¶Qiudam recte putãt
colimibas quo que ab edificusi

Expanded text:
quos in piscinas coiecerimus, a nobis psideri. sed eos pisces, qui in stagno sintaut feras, quae in siluis circumseptferas possidere, quod falsum est.Aues autem possidemus, quas inclusas habemus, aut si quae mansuetae factae custodiae nostrae subiectae sunt.Quidam recte putant columbas quoque, quae ab aedif
Abbreviated transcription (Latin):
nedummo eamente ⁊ cogitatõe hac
fit. ut totum fund̾usq idt̾mmi
uelit possid̾e. ⁊ eiꝰ incͥtam ꝑtem rei
posside nemo pot ueluti si hac mẽte
sisut quicquidticius possid tuq
uelis posside. ¶ Neracius ⁊ ꝓcuilus
meo positum sciam otinuo mepos¬
sid̾e simul atq possidendi affectum
habu̾o qr ꝙ desut naturali posroni
lius putant eni qui fund̾ long
posẜce ceꝑit ⁊ thesaur cepisse q̃ n¬
amuis fund̾ possideat s ⁊ si sciat ñ
fid̾e ñ loco motus sit. qr ñ sit subcisto¬
is cansis. possid̾e candem rem possu¬
Mus. ut quidam putant ⁊ eum q

Expanded text:
oire, dum mente et cogitatione hac sit, uti totum fundum usque ad terminum velit possidere. Incertam partem rei possidere nemo potest, veluti si hac mente sis, ut quidquid Titius possidet, uelis possidere.Neratius et Proculus meo positum sciam, continuo me possidere, simul atque possidendi affectum habuero, quia quod desit naturali possessioni, lius putant eum, qui fundum longa pit, etiam thensaurum cepisse, quamamvis fundum possideat. sed et si sciat, non i loco motus sit, quia non sit sub custois causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ostra uoluntate discesfĩmꝰ aut m
deiecti fu̾miꝰ. ¶ Si ẜm̃is quempos¬
sidebam ꝓlib̾o segeratut fecit spar¬
tanus ⁊ uid̾m liłiale pati ꝑatuss¬
it ñ uideb̾r adño possid̾i cui seadũ¬

Expanded text:
ostra voluntate discesserimus aut vi deiecti fuerimus. Si servus, quem possidebam, pro libero se gerat, ut fecit spartacus, et iudicium liberale pati paratus sit, non videbitur a domino possideri, cui se adve
Abbreviated transcription (Latin):
nita estimetur hñda fides sit
nec ne pleriq eĩ dum metu¬
erint ne forte app̃hensi eosi
nõient ꝓdẽ eos solent singłi¬
.s. impinitatem s captantes
qr ñ facile eis iudicantib ꝓd¬
itores suõs c̾dĩnt. o n passi
ĩpumitas eis ꝑhun̾nodi ꝓdi¬
ciones concedenda eñz transs¬

Expanded text:
nita aestimetur, habenda fides sit nec ne. plerique enim, dum metuunt, ne forte adprehensi eos nominent, prodere eos solent, scilicet impunitatem sibi captantes, quia non facile eis indicantibus proditores suos creditur. sed neque passim impunitas eis per huiusmodi proditiones concedenda e
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rõgare an lucius ticius homi¬
cidium fecit. s gen̾alr quis id
fecit. alt̾m enm mag̾ sũgg̾en¬
tis quam requirentis ind̾r et
babeb̾r amplius dixit rei fiñt¬

Expanded text:
rogare, an Lucius Titius homicidium fecerit, sed generaliter, quis id fecerit: alterum enim magis suggerentis quam requirentis uidetur. habetur, amplius dixerit, rei f
Abbreviated transcription (Latin):
dum ut qui clemenciorem sen
manitatis sñie nec decũnona¬
tum accipiat s siquis õbfal¬
sam c̾am uł aliam degrauiori.¬
b ñ ad tempꝰ relegatuf sit oad
tempꝰ ordine motus. mea c̾a ẽ
ut possit inordinem rẽdire.

Expanded text:
dum, ut qui clementiorem sentmanitatis sententiae nec decurionatum recipiat.Sed si quis ob falsam causam uel aliam de grauioribus non ad tempus sit relegatus, sed ad tempus ordine motus, in ea est causa, ut possit in ordinem redire.
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto lccuplecior pupillꝰ ft̾udẽ.
conseque tur. s insolidum cre¬
ditum suum exhrditatẽ retinit
Elliqñ enenit ut manis oblig¬
lacio adicione h̾rditatis confur¬
metur. nam si ħ̾rd̾ qui restitũit
extrebelliano br̃ditatem fideicõ¬
missario hr̾s ẽxͣtifit. uł mułr q
extitit incipit obligõ auilis
pp̃ hr̾ditatem eius qui nire te¬
nebatur autilium exceptõis
a mit̾e ⁊ enim inc̾ditum ẽ sub¬
uenire sexiu mułris que suono¬
mine p̾iclitetur ¶ Ornulgot᷑¬
ctatur sideuissorem qui debito¬
ris hr̃s extifit. exc̃a sideuissiõis

Expanded text:
quanto locupletior pupillus factus est, consequeretur, sed in solidum creditum suum ex hereditate retinet. aliquando euenit, ut inanis obligatio aditione hereditatis confirmetur. nam si heres, qui restituerit ex Trebelliano hereditatem, fideicommissario heres exstiterit, uel mulier, extiterit, incipit obligatio ciuilis propter hereditatem eius, qui iure tenebatur, auxilium exceptionis amittere: etenim inconditum est subuenire sexu‹i› mulieris, quae suo nomine periclitetur. Quod uolgo iactatur fideiussorem, qui debitori heres extitit,
Abbreviated transcription (Latin):
ntthus p̃endente odicione p̃
cõnfestim ag̾e pot̾o. nec seius
existente condicione obligił¬
suit siticio acceptum fecissem.
senis existente odicione obli¬
ie ꝙ homine mortuo desinites¬
seres inquam seuis obligare.
acceptilatoe interposita suꝑ ẽ
bomo quenenis ꝓmiserat.

Expanded text:
t is pendente condicione post cum Titio agere potero, nec Seius existente condicione obligetur: at si Titio acceptum fecissem, Seius existente condicione obliie, quod homine mortuo desinit esse res, in quam Seius obligaretur: acceptilatione interposita superest homo, quem Seius promiserat.
Abbreviated transcription (Latin):
tume nomen meam que iamin
reb humanis sit certum sit.
porcioms nomen non semꝑ di¬
midium significat. s ꝓut ẽ adi¬
ectum. pot᷑ enim nibe̾re aliquiᷤᷤ

Expanded text:
e in eam, quae iam in rebus humanis sit, certum sit. 'Partitionis' nomen non semper dimidium significat, sed prout est adiectum. potest enim iuberi aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
Mulꝰ SEmus hac lege uenditu
młam mitti. adlib̾tatem ꝑducin̾¬
fiscał einenam ancillam an̾ an¬
nos multos em̾at hac lege ut
manumittet: eam manumifatꝓ
arator cmi bona debitoris ña
ne status q̾om faciebat placu¬

Expanded text:
rum. Seruus hac lege uenditusmanumitti ad libertatem perducifiscalis Euemeriam ancillam ante annos multos emerat hac lege, ut manumitteret, eamque manumiserat: procurator cum bona debitoris non ae status q
Abbreviated transcription (Latin):
os accipiendo. ¶S ⁊sus qui
indebitum ãccipiebat delegan¬
it soluend̾ nonent finti actio si
eo absente solutimi sit cef̾um
si p̾sente alia c̃a ẽ ⁊ sintim fecit¬
¶Siquis nicħ mpͣsona sua nicħ¬
m̃titus ẽ s ũbis fraudem adh¬
ibuit fallax ẽ mag̾ qmͣ furtu
facit ut puta si dixit. se lc̃cuple¬
temsi ĩmcem selocatunim qd̾̃
accep̃. si sidenissores ydoneosd¬
atimimuł peccuniam ꝯfestum
se soluturum. nambiis oĩbus
mag̾ decep̃ quam furtum fec̾
dolo dãbr. ¶Qui aliemima
quid iacens lucri faciendi cã su¬
stułit surti obstringitur. sine
scit cuiꝰ sit. siue ignoraũt. m¬
ch̾ enimadfurtum mimiend
facit ꝙ cuĩ sit igͣnoret. ¶ Orsi¬

Expanded text:
os accipiendo.Si is, qui indebitum accipiebat, delegauerit soluendum, non erit furti actio, ‹si› eo absente solutum sit: ceterum si praesente, alia causa est et furtum fecit.Si quis nihil in persona sua mentitus est, sed uerbis fraudem adhibuit, fallax est magis quam furtum facit: ut puta si dixit se locupletem, si in mercem se collocaturum quod accepit, si fideiussores idoneos daturum uel pecuniam confestim se soluturum: nam ex his omnibus magis decepit quam furtum fecitdolo dabitur.Qui alienum quid iacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, siue scit cuius sit siue ignorauit: nihil enim ad furtum minuendum facit, quod cuius sit ignoret.Quo
Abbreviated transcription (Latin):
eet sictñ tulit .q. redditurus
ei qui desid̾ss. uł ei qui ostend¬
iss rem suam. anfurti obliget
ut putoñ obligari cum solẽ
ui ꝓponant otinentam ĩn¬
enisse se ⁊ redditum ei qui desi

Expanded text:
men tulit quasi redditurus ei qui desiderasset uel qui ostendisset rem suam, an furti obligetur. et non puto obligari eum. solent um proponant continentem inuenisse se
Abbreviated transcription (Latin):
tones. ¶Donari non pot̾ nid
eumibeis. donan recte põt s
sine scit rem que ap̃ se ẽ sͥ ẽe dõa¬
tamuł missam non accepitz do¬
nate rei dñs non efficitur. ⁊̃ si pͣ
ẜuum enis cui donabatur mis

Expanded text:
ones.Donari non potest, nisi eum iubeas, donari recte potest. sed si nescit rem quae apud se est sibi esse donatam, uel missam sibi non acceperit, donatae rei dominus non fit, etiamsi per seruum e
Abbreviated transcription (Latin):
̃ di. ꝙͣ distinctõem ⁊ iuł. sequitin
item si homo qui sũĩt ꝓmissor¬
is exp̃cedenti c̃a ablatus ei fus¬
rit. qui ͥ statulib̾ sũit. pinde ha¬
bendus sit ac si aliemm ꝓmi¬
titum codicilł ut restitueret
ens culpa int̾uenit debitori
ssor quomimus solu̾e p̾sił expe¬
ditum intellectum ht õstitu¬
moram fecit insoluendostic
hum ꝙ̃ ꝓmiẜat. p̾se emendare
cammoram p̾ea offe̾ndo stnb̾
enim hanc q̃om debono ⁊ equo
in quõ gen̾e płum qr subanc¬
toritate uins sciencie ꝑnicio¬
se inquid erratur ⁊ sane ꝓba¬

Expanded text:
 distinctionem et Iulianus sequitur. item si homo, qui fuit promissoris, ex praecedenti causa ablatus ei fuerit, quod statuliber fuit, perinde habendus sit, ac si alienum promititum codicillis ut restitueret, unt, quotiens culpa interuenit debitoris, ssor, quo minus soluere possit, expeditum intellectum habet constitumoram fecit in soluendo Sticho quem promiserat, posse emendare eam moram postea offerendo: esse enim hanc quaestionem de bono et aequo: in quo genere plerumque sub auctoritate iuris scientiae perniciose, inquit, erratur. et sane proba
Abbreviated transcription (Latin):
d dstitutiones aũt iudicatur
cum deiire constitutõis no
deiure litigatoris ꝓnnciat᷑.
nam siuidex uolenti se excu
sare mum̾is uł tutele bñfico¬
sars dixit n filios. n etatem.
aut ullum p̾iilium admu¬
n̾is. uł tutele excusationem

Expanded text:
contra constitutiones autem iudicatur, cum de iure constitutionis, non de iure litigatoris pronuntiatur. nam si iudex uolenti se ex cura muneris uel tutelae beneficsare, dixerit neque filios neque aetatem aut ullum privilegium ad muneris vel tutelae excusationem
Abbreviated transcription (Latin):
tei ⁊ mamfestus ⁊ nec manifest¬
añ lucem secͤat ⁊ cͣctat eius qm
ss alt̾um saccu in quo scit xot
ẽe errante eoqui dabat accepit
putauit au̾illit sua .xx. ẽe tenen fu
furti niam
itinoĩe. xplãcet. ¶ Siquis es
sumpiũt dumaurum se sumꝑe

Expanded text:
i et manifestus et nec manifestem luce secat et contrectat, eius quod sset, alium saccum, in quo scit triginta esse, errante eo qui dabat accepputauit autem illic sua uiginti esse, teneri furti decem nomine placet. Si quis aes subripuit, dum aurum se subripere
Abbreviated transcription (Latin):
em. Forma censuali cauet
fut agri sic iñcensum refantur.
nomen fundi cuiꝰq ⁊ inquaciu¬
itate. ⁊ in quo pago sit ⁊ quos
duos duos uicinos ꝓrimos
otugum ⁊ quot arbores hat
iam equitatem d admite de
sitor ut offõenis ogniat re¬
perient. debebit ꝑ censitorem
releuar. ¶Si iutes mortue
sint uł arbores anu̾nt ũqu
quis agrum maliena aiuta¬
te ħt inea ciuitate ꝓfiti d̃ in
t̾ritorio posfidetur. ¶ Qmsp
inquibdam bñficia ꝑsonis
aut crctatib ĩmimitas sic
data udr ut adpostos tr̃m¬
smmitatur. ¶ Sicimi ego fũd

Expanded text:
.Forma censuali cauetur, ut agri sic in censum referantur. nomen fundi cuiusque: et in qua ciuitate et in quo pago sit: et quos duos uicinos proximoot iugerum et quot arbores habelam aequitatem debet admittere censitor, ut officio eius congruat reperierit, debebit per censitorem releuari. si uites mortuae sint uel arbores aruerint, iniquum qui agrum in alia ciuitate habet, in ea ciuitate profiteri territorio possidetur. quamquam in quibusdam beneficia personis aut cum ciuitatibus immunitas sic data uidetur, ut ad posteros transmittatur.Si, cum ego fund
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ laodicena colonia insyria
cele cui duuiꝰ scũ. ius ytalicum
ob belli curuił m̾ita dcessit. ¶ꝓ¬
colonensium .n. colonia que
int̾ fenicem ⁊ palestinam si¬
ta ẽ nicħ p̾ter nom cõlonie ħt¬
sedemisene ciuitati fenice im¬
pator nr ius colonie dedit
nirisq ytalici eam fecit.¬
Est ⁊ paleͬmrena cuntasmꝓ
uncia fenice ꝓpe barbaras gẽ¬
tes nationes collocata inpa¬
iestina duc fu̾nt colome cep¬
hariensis ⁊ helya capitolma
s neutra ius ytalisum ħt di¬
uus quo seu̾. insebalistianã
utatem coloniam dedũxit¬
India quo zemensium coloĩa
adiuo traimo deducta uiris
u̾talici ẽ zanm ⁊ eugensa quo
sis colonis ⁊ apulensis. ⁊ pa¬
thaicensumi nicus qui adi¬
no seu̾o ius colome impetra¬
ia apomena ¶Empont¬
ho sinõpensis c̃⁊ incilicia ce¬
tuinis ⁊ taianopolis.

Expanded text:
et Laodicena colonia in Syria Coele, cui diuus Seuerus ius Italicum ob belli ciuilis merita concessit.Ptolem‹ae›ensium enim colonia, quae inter Phoenicen et Palaestinam sita est, nihil praeter nomen coloniae habet.Sed et Emisenae ciuitati Phoenices imperator noster ius coloniae dedit iurisque Italici eam fecit.Est et Palmyrena ciuitas in prouincia Phoenice prope barbaras gentes et nationes collocata.In Palaestina duae fuerunt colonia, Caesariensis et Aelia Capitolina, sed neutra ius Italicum habet.Diuus quoque seuerus in Sebastenam ciuitatem coloniam deduxit.In D‹a›cia quoque Zernensium colonia a diuo Traiano deducta iuris Italici est.Zarmizegetusa quoque sis colonia et Apu lensis et Patauissensium uicus, qui a diuo Seuero ius coloniae impetraia Apamena et in Ponto Sinopensis.Est et in Cilicia Selinus et Traianopolis.
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ beritensis coloma meade
punicia augusti bñficii grasi¬
osa ut ⁊ diuuis adri. inquada
or̾one ait agustiana coloma
que ius ytalicum ħt. ¶ Est

Expanded text:
st et Berythensis colonia, in eadem provincia, Augusti beneficiis gratiosa. Et ut divus Adrianus in quadam oratione ait: Augustiana colonia, quae jus Italicum habet
Abbreviated transcription (Latin):
uliss nec mulieris quicꝙ̃ pp̃en
idas cognitionem remittendũ
ẽ. ¶ Ea lege datum sͥ eẽ aseia ser¬
um ⁊ traditum ut ne adfre̾m̃ eiꝰ
aut filum aut uxoremant so.¬
cum ꝑueniret. scripsit. ab̾ita
scipulante seia spospondit tia.
qͣui p̾biemnum hrde reliquid
seiam ⁊ frem. cuiue ẜuirent ex¬
p̾ssum erat queritur an seiac
cn fr̃e ⁊ coh̾rde exstipłatuage
fiotesto egit nec ꝓbauit quero
an doli clansula possit comie
tiorie diu̾sis nominib earedq̃
que instipłatum deduatur ap¬
pellatur non infurmat obligõ¬
nem si alter altero uerbontat᷑
serpłatus fuit p̾ea sundumꝑ
te ue ciũs an consatũtam se¬

Expanded text:
ulisset nec mulieris quicquam propicis cognitionem remittendum est. Ea lege donatum sibi esse a Seia seruum et traditum, ut ne ad fratrem eius aut filium aut uxorem aut socrum perueniret, Scripsit et haec ita stipulante Seia spopondit Titius, qui post biennium heredes rel‹i›quit Seiam et fratrem, cui ne seruiret, expressum erat: quaeritur an Seia cum fratre et coherede ex stipulatu agere falso testamento egit nec probauit: quaero, an ex doli clau sula possit conuentione diuersis nominibus ea res quae in stipulatum deducitur appellatur, non infirmat obligationem, si alter altero uerbo utatustipulatus fuerit, postea fundum partemue eius ante constitutam se
Abbreviated transcription (Latin):
se sposponditͥn duplomate di᷑e
appareat s hĩta rc̃e tp̃ris. etatis.
sexus. ualitudims. cum ⁊ idag¬
at ut ⁊ mature ꝑueniat .i. eõtẽ¬
pore quo płi̾q eiusdem cõndia¬
oms homines solent ꝑuenire e
ẽõ q transacto ꝙͣuis rome ꝑm¬
ansit. nec possit ephesi peccun¬
iam dare. nicħoꝰ ei recte condice¬

Expanded text:
se spoponderit, neque duplomate diebuappareat, sed habita ratione temporis aetatis sexus valetudinis, cum id agat, ut mature perveniat, id estore, quo plerique eiusdem condicionis homines solent peruenire. eoque transacto, quamuis Romae remanserit nec possit Ephesi pecuniam dare, nihilo minus ei recte condice
Abbreviated transcription (Latin):
cture locus. ¶ Item qui ins¬
ulam fĩ spospondit non utiq
conquisitis undiq fabris ⁊ plu¬
ninis ⁊ oꝑanis adbibitis festin¬
are d nec nirsus utrozaut att̾o
contentus eẽ s modus adhibẽ
toris. et temporum. locorũ ꝙ it̃
si noinchoetur opus. idtm̃ ẽstim
ssit stransactoq tp̾r quonsula
confũmare oportĩt. si p̾ea eo¬
ificẽtur libe̾tur reus sict libã¬
m̃ito ñatinali ⁊ respiciut ad
facultatem dandi ẽ aũt facul

Expanded text:
cturae locus. Item qui insulam fieri spopondit, non utique conquisitis undique fabris et plurimis operis adhibitis festinare debet nec rursus utroque aut altero contentus esse, sed modus adhibendtoris et temporum locorumque. item si non inchoetur opus, id tantum aestuit. transactoque tempore, quo insulam consummare oportuerit, si postea aedificetur, liberetur reus, sicut liberaimento naturali et respiciunt ad facultatem dandi. est autem facul
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit m̃cedem p̃eti qr ꝑipsu
non stet̾at quomimꝰ cam aget.
¶dmitricia quo offm̃ p̃sidis
uł p̃toris teuenit nami mitnie¬
es obalimonam infancium ap̃
p̃sides ꝙ sͥ tebetur petuł. Semi
tricia eousq ꝓducemi quo adĩ¬
fantes ub̾ib aliniti cet̾m pͦ¬

Expanded text:
ipsum non steterat, quo minus causam ageret. Ad nutricia quoque officium praesidis uel praetoris deuenit: namque nutrices ob alimoniam infantium apud praesides quod sibi debetur petunt. sed nutricia eo usque producemus, quoad infantes uberibus aluntur: ceterum p
Abbreviated transcription (Latin):
aduccatos acciꝑe debemꝰom̃s
oĩo qui cansis agendis quo¬
qͣuo scudio hantur oꝑanta¬
causis accipe quid solent ad¬
uocatoꝵ mĩo erunt. ¶Sim
cautum ẽ honoranumułst
quis delicte pactus ẽidea¬
mus. anpet̾e possit. ⁊ quid depa¬
re eius nr̃o ⁊ diuo pr̃e eius li¬
tis cã malomore peccinamt
futu emolum̃ti canciopoll¬
icetiu: Si u̾o post c̾am actam
cauta ẽ honoraria suma petipo¬
tĩt. usq ad ꝓbabilem qnͣtitatẽ.
dic tñ ut oputetur id ꝙ datu
ẽcumeo ꝙ debetur neutnmꝰ
positum licitam qñtitatem
excedat ¶licita a qnͣtitasm

Expanded text:
catos accipere debemus omnes omnino, qui causis agendis quoque studio operantur: non tacausis, accipere quid solent, aduocatorum numero erunt. Si cui cautum est honorarium uel si quis de lite pactus est, uideamus, an petere possit. et quidem de pare nostro et diuo patre eius: 'Litis causa malo more pecuniam tibi futuri emolumenti cautio pollicetur. is uero post causam actam cauta est honoraria summa, peti poterit usque ad probabilem quantitatem, sic tamen, ut computetur id quod datum est cum eo quod debetur neutrumque compositum licitam quantitatem excedat'. Licita autem quantitas
Abbreviated transcription (Latin):
Denr. sta int̾pretatõe reci¬
piendum̃ ẽ ut appellacione fi¬
deatur comp̾hendi ⁊ prĩsno¬
mine aiuus quo demonstra¬
n intelligitur.
eet ut hrs infinĩc aut ĩmon¬
tus filicie ita ixptum erat ẜi¬
quos ad domum quis ducẽt
suo nsu ꝓhus portoriumi

Expanded text:
sta interpretatione recipiendum est, ut appellatione 'fideatur comprehendi, et 'patris' nomine auus quoque demonstrari intellegatur.esset, ut heres in funere aut in montus Siciliae ita scriptum erat: 'seruos, quos dom‹um› quis ducet suo usu, pro is portorium
Abbreviated transcription (Latin):
mine reus obligatus nonte¬
nebr filio u̾ohumanitatis in¬
tuitu obnoxius ẽẽ d̾r
dabimꝰ insolidumadũsustia¬
ignorare non tebiut milien
fristra int̾cede huic siłis ⁊ illaq̃

Expanded text:
 reus obligatus, non tenebitur, filio vero humanitatis intuitu obnoxius esse debedabimus in solidum adversus Titignorare non debuerit mulierem frustra intercede
Abbreviated transcription (Latin):
dictante testatore legato hon¬
oratur. ¶ Plane ostitutõĩb
pͥncipalib caueturut si test¬
ator pͥncipałr subscriptõe sua
decłauit dictasse ẜuo alicuiꝰ.
ut dño eius legatum abhrdi¬
b sius dareturiduałe nec gña¬
lem subscriptõem testatoris
uał̾e adu̾sus. se. con.auctẽm¬
psit ueniam dari segotucius
ẽẽ puto ueniam petendama
ẽ abstmentib. ¶ Item. se cõ.
cenfuit ut si ẜuus dm̾sin in¬
ssu testõ codicilłue ascripẜit¬
ꝯlib̾tatem õbeamrem ꝙ ips

Expanded text:
dictant‹e› testatore legato honoratur. Plane constitutionibus principalibus cauetur, ut, si testator specialiter subscriptione sua declarauerit dictasse seruo alicuius, ut domino eius legatum ab heredibus suis daretur, id ualere, nec generalem subscriptionem testatoris ualere aduersus sedictant‹e› testatore legato honpsit, ueniam dari. ‹e›go tutius esse puto ueniam petendam declarauerit dictasse seruo alicuius, ut domino eius legatum ab heredibus suis daretur, id ualere, nec generalem subscriptionem testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
fiu̾̾t ⁊ siam añ absoluti sũt.
nect̃e hñit appellare d si peccm¬
iam ꝑ calumpiam ⁊ sep̃ius.
id̾ adu̾sarius uexandi grã emᷤ
litis exemplo dec̾toꝵ pͥncipali¬
um pr̃̾are inbeatur ei quem sñ
cã seꝑius inquietabat.
Quiifraudem ordinis in hono¬
rib g̾e̾ndis cumint̾ eos ad pri¬
mos honores c̾ari p̾smt. que in
cuutate nim̾abantur enitan¬
doꝵ maioꝵ hon̾um grã ad cõlo¬
nos p̃dioꝵ se transtuler̾tutm
mnorib subiciantin hanc excri¬

Expanded text:
tsi iam ante absoluti sunt, necesse habent appellare. sed si per calumniam et saepius idem aduersarius uexandi gratia eilitis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad primos honores creari possint qui in ciuitate munerabantur, euitandorum maiorum onerum gratia ad colonos praediorum se transtulerunt, ut minoribus subiciantur, hanc excu
Abbreviated transcription (Latin):
equitate nititur. s si p̃te̾¬
dentib aliquid sine iud¬
ice c̾datur. aut passim siue tẽ¬
poris p̾scriptõe ꝓut cuiq libu¬
it ꝑmissum fiu̾it se extusareñ
incolumium iure amum̾ib
culitus sͥuendicant excus¬
at̾cem applłom int̾pon̾e debẽt.

Expanded text:
equitate nititur. sed si praetendentibus aliquod sine iudice credatur, aut passim sine temporis praefinitione, prout cuique libuerit, permissum fuerit se excusare, non eincolumium iure a muneribus ciuilibus sibi uindicant excusationem, appellationem interponere debent:
Abbreviated transcription (Latin):
honeranis pp̃belli usumm. p̾bm¬
d inium ẽñ piscatoris ut siq̃s
acturias noluptatis cãs paũ¬
ĩt equs item aut equa fren
paciens recipunitur p̾umm¬
iio. nam sine culpa equitis
priꝑe se potuerunt. non id̾m
amus uiris ẽ quippe non sĩne
flagicio amituntui. arma cñ

Expanded text:
onerariis propter belli usum postliminium est, non piscatoriis aut si quas actuarias voluptatis causa paraverunt. Equus item aut equa freni patiens recipitur postliminio: nam sine culpa equitis proripere se potuerunt. Non idem in armis iuris est, quippe nec sine flagitio amittuntur: arma enim
Abbreviated transcription (Latin):
iure.ueꝵ ħic ñ multum hone¬
rat p̾sentem mñspectatc̃em qr
hostium iurc mamimissio ob
diñũ hu̾it ⁊ an abeo possit lib̾t¬
atem assequi t̃ctamus quid ci̾
si mĩqmͣ ille p̃cium eius offãt.¬
⁊ sinec duẽmendi eius ficuil¬
tas lib̾ erit ẜuus. qui millom̃i¬
to suo potĩt. ãdñoͣ lib̾tatem cõ¬
ostitutum amaiorib lib̾tatis
qui sciens alienum ẽe redemis¬
s alius bona fide emiss. usuca¬

Expanded text:
iure. uerum hoc non multum onerat praesentem inspectationem, quia hostium iure manumissio obedominum habuit, et an ab eo possit libertatem adsequi, tractamus. quid enim, si numquam ille pretium eius offerat? si nec conueniendi eius si liber erit seruus, qui nullo merito suo poterit a domino libertatem coninstitutum a maioribus libertatis qui sciens alienum esse redemisset, alius bona fide emisset, usuca
Abbreviated transcription (Latin):
dñs es relictus ab eo suus in
iiis̃ pͥoris dñ redit. an ⁊ lib̾m
ẽiim facit ne p̾stacio lib̾tatis
dm̃i fiat translacio cteaput
uetus intra p̾fidia nra fuiss.
cum eo dsilio ueniss ut adilloᷤᷤ

Expanded text:
esse et relictus ab eo seruus in ius prioris domini redit? an et liberum eum facit, ne praestatio libertatis dominii fiat translatio? certe apud uetus intra praesidia nostra fuisset, dum eo consilio uenisset, ut ad illos
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem omnib satisfecit ⁊ exac¬
ta caucione acratorib ꝓarato¬
gnus seius filius testatoris ne¬
gat anatorib sius recte pecam¬
iam illatam ẽe q̃ro. miure solu¬
torib adolescentis reliquam̃ rõ¬
nem ut condito testam̃to ascri¬
pta impleatur ñ uire ex soluta
uidi s si p̾sente ad olescente pec

Expanded text:
iudicem omnibus satisfecit: exacta cautione a curatoribus proGaius Seius filius testatoris negat curatoribus suis recte pecuniam inlatam: quaero, an iure solutoribus quidem adulescentis reliquam rationem, ut condicio testamento adscripta impleatur, non iure exsolutam uideri: sed si praesente adulescente pec
Abbreviated transcription (Latin):
scuis dc̃̾m ẽ. ut ⁊̃ hu inquãtum facẽ
p̾sunt odempnentur cã cognita sef¬
doli clansula obligato ñ succnirat᷑
te actum fu̾it siquid̃ niuomanto.
ddempnacio siet in qnͣtum face̾ pot̾.
fiet odempnacio.nam ⁊ dẽfensorm

Expanded text:
sociis dictum est, ut et hi in quantum facere possint condemnentur, causa cognita se fdoli clausula obligato non succurratute actum fuerit, si quidem vivo marito condemnatio fiet, in quantum facere potest fiet damnatio nam et defensor
Abbreviated transcription (Latin):
nus ẽ neꝵ est omnes iudicasse:
nas sacras pr̃antur. odempnatop¬
iacuit int̾dia⁊ eaͣm peccuie iure pi¬
gnoris incuisami iudicati p̾st̾ capi
Suil ¶Elemꝰapolmaris s te dõnat᷑n
mdẽsegaũo creditori meoan insol¬
idum ouemendꝰ sis ⁊ si esmsolid̾ o¬
ueniendꝰ an diũsum putes siñoc̃¬

Expanded text:
nus verum est omnes iudicasse? nas sacras praestantur, condemnato placuit interdici et eam pecuniam iure pignoris in causam iudicati capius Apollinaris: si te donaturum mihi delegavero creditori meo, an in solidum conveniendus sis? et si in solidum conveniendus, an diversum putes, si non cr
Abbreviated transcription (Latin):
actore dampni infecti inposẜo¬
nem missus sit fulare eum ⁊ re¬
fic̾e̾ insulam debe̾ sunt qui puł¬
ant eum quo cũlp̃am prãre ex¬
emplo euis qui pignori ãccep̃
s alio iire utiniur cum enim
obħ tm missus sit ut uite cauo

Expanded text:
 damni infecti in possessionem missus sit, fulcire eum et reficere insulam debere sunt qui putent eamque culpam praestare exemplo eius, qui pignori accepit. sed alio iure utimur: cum enim ob hoc tantum missus sit, ut uice cau