comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rii sui iaculis eiciens abscondit. Quid¬
illius serua: Quo enĩ pacto ille custodit.
qui custodita semꝑ irrumpere appetit:
Sed seruare sathan dicit᷑. in rumpere nõ
audere: sicut econtra patrem in oratione
postulamus dicentes. ne nos inducas in
temptationem. Neq enim in temptatio¬
nem dñs indiicit: qui semꝑ a temptatio¬
ne subditos misericorditer ꝓtegit. Sed ta¬
men in temptationem quasi eius indiice¬
re est: a temptationis nos in lecebra nõ
munire. Et tunc nos in temptationis la¬
queum non inducit: cum temptari nosil¬
tra quã possumus non ꝓmittit. Sicut gͦ
deus indiicere nos intemptationem dicli.
s snos ab aduersario indiici ꝑatiatur. ita
aduersarius seruare animam dicit᷑: cum
hanc temptando superare prohibetur.
Sequitur. E gressus igitur sathan a facie

Expanded text:
rii sui 76 jaculis ejiciens abscondit. rii sui 76 jaculis ejiciens abscondit. illius serva? Quo enim pacto ille custodit, qui custodita semper irrumpere appetit? Sed servare Satan dicitur, irrumpere non audere, sicut e contrario Patrem in oratione postulamus, dicentes: Ne nos inducas in tentationem . Neque enim in tentationem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit: sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est, a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit, cum tentari nos ultra quam possumus non permittit. Sicut ergo Deus inducere nos in tentationem dicitur, si nos ab adversario induci patiatur; ita adversarius servare animam dicitur cum hanc tentando superare prohibetur. VERS. 7.-- Egressus igitur Satan a fac
Abbreviated transcription (Latin):
ua. Ecce iterũ ꝑmissionem uerberis comit¬
tatur custodia ꝓtectionis: & electum suum
diuina dispensatio custodiendo deserit. de¬
serendo custodit. Alia illius prodit: alia
protegit. Si enĩ totũ iob desereret in ma¬
nu tanti aduersarii. homo quid esset: In
ipsa ergo iusticia ꝑmissionis. ꝑmiscetur
quedam libra pietatis: quatinus in uno
eodemq certamine. & seruus humilis ex
oppressione proficiat. & hostis suꝑbiens
ex ꝑmissione succumbat. Manir itaq ad¬
uersarii sc̃s̃ uir tiaditur: sed tam̃ in ma¬
mis. adiutoris sui manu retinetur. De
illis quippe ouibus fuit. de quib in euͣm¬
gelio ueritas dicit. non rapiet eas qͥsquã
De manu mea: & tam̃ expetenti hosti dicit᷑.
ecce in manu tua est. Idem ergo in manu
dei: idem etiam in manu diaboli. Nam
dicens in manu tua est cum ꝓtinus ad¬
ungit. uerũptamen animã illiꝰ serua.
patenter pius aduitor ĩ notuit qͥa tenuit q̃
ꝯcessit: e dando ñ dedit quem aduersa¬

Expanded text:
ur. --Ecce iterum permissionem verberis comitatur custodia protectionis, et electum suum divina dispensatio custodiendo deserit, deserendo custodit, alia illius prodit, alia protegit. Si enim totum Job desereret in manu tanti adversarii, homo quid esset? In ipsa ergo justitia permissionis miscetur quaedam libra pietatis, quatenus in uno eodemque certamine et servus humilis ex oppressione proficiat, et hostis superbiens ex permissione succumbat. Manui itaque adversarii sanctus vir traditur, sed tamen in intimis adjutoris sui manu retinetur. De illis quippe ovibus fuit, de quibus in Evangelio ipsa Veritas dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea ; et tamen expetenti hosti dicitur: Ecce in manu tua est. Isdem ergo in manu Dei, isdem in manu est diaboli. Nam dicens: In manu tua est; cum protinus adjungit: Verumtamen animam illius serva; patenter pius adjutor innotuit, quia tenuit quem concessit, et dando non dedit, quem adversa
Abbreviated transcription (Latin):
eatus iob ad mortẽ
petitus in tempta¬
tione. ad uitã cre¬
uit ex uerbere: &e an¬
tiquus hostis unde
se bona eius estima¬
uit extinguere. inde doluit multiplicas¬
se. Sed quia primo certamini se subcu¬
buisse considerat. ad alia se temptationũ
bella restaurat: &e de scõ uiro mala adhus
impudenter sperat. quia bona malus cre¬
dere non po test uel experta. Ea autem
que in prima eus ꝑcussione premissa
sunt: iterũ sub nectunt᷑ cum dicit. Pac¬

Expanded text:
eatus Job ad mortem petitus in tentatione, ad vitam crevit ex verbere; et antiquus hostis unde se bona ejus aestimavit exstinguere, inde doluit multiplicasse. Sed quia in primo certamine se succubuisse considerat, ad alia se tentationum bella restaurat, et de sancto viro mala adhuc impudenter sperat; quia bona malus credere non potest, vel experta. Ea autem quae in prima ejus percussione praemissa sunt, iterum subnectuntur, cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quippe erat ut in semet ipsis bonum
omnes ostenderent. de quo & om̃s boni
essent: ce qd̃ ꝓdesse omĩb scirent. Unde &
sine cessatione ꝓmitti debuit. quod &e si¬
ne estimatione dabat᷑ percipi. & sine fi¬
ne retineri: ut simul omĩa scl̃a discerẽt:
qd̾ in redemptione cõmuni. scłoꝵ finis
exhiberet. Unde necesse fuit ut etiã beatꝰ
iob qui tanta in carnationis eiꝰ myst̾ia
protulit. eũ quem uoce diceret. ex conuer¬
satione signaret. & ꝓ ea que ꝑtulit. que
passurus esset ostenderet: tantoq ueriꝰ
passionis illiꝰ sacramenta p̾diceret. qͣnto
hec nõ loquendo tantũmͦ. sed etiã pacien

Expanded text:
num quippe erat ut in semetipsis bonum num quippe erat ut in semetipsis bonum omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri; ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi saeculorum finis exhiberet. Unde et necesse fuit ut etiam beatus Job, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoque verius passionis illius sacramenta praediceret, quanto haec non loquendo tantummodo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bras. suo tempore editus uicissimq ꝑ¬
mutatus. stellarũ radius tangeret. ad
ostendendã in nocentiã uenit abel: ad
docendam actionis mundiciã uenit e¬
noch: ad insinuandã longanimitatem
spei & oꝑis uenit noe: ad manifestandã
obedientiã uenit abraham: ad demon¬
strandam coniugalis uite castimoniã
uenit ysaac: ad insinuandã laboris to¬
lerantiam uenit iacob: ad rependendã¬
pro malo bone retributionis gratiam uenit
ioseph: ad ostendendã mansuetudinẽ uenit
moyses: ad informandã contͣ aduersa fi¬
duciam uenit iosuẽ: ad ostendendã inter
flagella pacientiã uenit iob. Ecce quã ful¬
nitioni hominũ diuina dispensatio quot
iustos exhibuit. qͣsi tot astra super peccan¬
tium tenebras celo misit: quo usq uerꝰ
lucifer surgeret. qui eternũ nobis mane
iuiuendo p̃eunt: & rebus ce uocib ꝓphetã¬
do ꝓmiserunt. Nullus & enĩ iustus fuit:
qui nõ eiꝰ ꝑfiguram nuntius extitit. Dig¬

Expanded text:
bras suo tempore editus vicissimque perbras suo tempore editus vicissimque permutatus stellarum radius tangeret, ad ostendendam innocentiam, venit Abel; ad docendam actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendpro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit Josue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Job. Ecce quam fulnitioni hominum divina dispensatio quot justos exhibuit, quasi tot astra super peccantium tenebras coelum misit, quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum nobis mane vivendo praeeunt, et rebus et vocibus prophetando promiserunt. Nullus etenim justus fuit, qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dig
Abbreviated transcription (Latin):
cussum ꝓ culpa credidert̃. Et dum deũ iu¬
stum in ꝑcussione sua conant᷑ asserere.
beatũ iob compulsi sunt de in iusticia
reprobare: nescientes uidelicet quod ic¬
circo flagellatꝰ fuerat. ut ꝓflagello eiꝰ
diuine gle laus cresceret: nõ autẽ ut ꝓ
flagella. peccata que nequaqͣm cõmise¬
rat emendaret. Unde &e adueniã citiꝰ re¬
deuut: quia ignorantia potius quã ma-¬
licia peccauerunt. Quoꝵ suꝑbiã diuina
iusticia eo uehement̃ humiliat: quo
nequaꝙͣ illos ad suã grãm. nisi per eum
quem despexerant reformat. Ualde qͥppe
elata mens retundit᷑. si ipsi suꝑ quem
mira diuine dispensationis opera cer-
nere. quomͦ ad illuminanoã noctẽ uite
p̾sentis. astra queq suis uicib in celi fa¬
ciem ueniant: quo usq in finem noc¬
tis. redemptor humani generis. quasi
uerus lucifer surgat. Nocturnũ namq
spacium. dum decedentiũ succedentiũꝙ
stellarũ cursib illustratur: magno ce

Expanded text:
ercussum pro culpa crediderunt: et dum Deum juercussum pro culpa crediderunt: et dum Deum justum in percussione sua conantur asserere, beatum Job compulsi sunt de injustitia reprobare; nescientes videlicet quod idcirco flagellatus fuerat, ut pro flagello ejus divinae gloriae laus cresceret, non autem ut per flagella peccata quae nequaquam commiserat emendaret. Unde et ad veniam citius redeunt, quia ignorantia potius quam malitia peccaverunt. Quorum superbiam divina justitia eo vehementer humiliat, quo nequaquam illos ad suam gratiam, nisi per eum quem despexerant, reformat. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi super quem mira divinae dispensationis opera cnere quomodo ad illuminandam noctem vitae praesentis astra quaeque suis vicibus in coeli faciem veniant, quousque in finem noctis Redemptor humani generis, quasi verus Lucifer, surgat. Nocturnum namque spatium, dum decedentium succedentiumque stellarum cursibus illustratur, magno coe
Abbreviated transcription (Latin):
stimulus carnis mee angłs sathanẽ. qͥ
me colafiret. Qui enĩ non ait. qͥa extulit.¬
sed ne extollat. aꝑte indicat. qd̃ ꝑcussione
illa ne eueniat compescit᷑: nõ autẽ que
euenit culpa purgat᷑. Non nunꝙͣ ue-¬
ro quisq nõ pro p̃terita nec ꝓfutura
inquitate percutitur: sed ut sola di-¬
uine uirtutis potentia. ex amputata
ꝓcussione monstret᷑. Unde cum dño in
euuangłio de ceco nato diceret᷑. hic pec¬
cauit aut parentes eiꝰ ut cecus nasceret᷑:
respondit dñs dicens. Neq hic peccauit.
neq parentes eiꝰ: sed ut manifestent᷑
opera dei in illo. In qͣ manifestatione
quid agit᷑. nisi ut ex flagello. meritoꝵ
iob p̃fertur prius uoce iudicis: ce post
manui committitur temꝑtatoris. Quem
post flagellum. deus dũ remiinerans fa-¬
miliarius alloquit᷑. aꝑte qͣntũ de uerbere
creuerit indicat᷑. Amici gͦ beati iob dum ꝑ¬
cussionũ genera distinguere nesciunt: ꝑ¬

Expanded text:
stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colased Ne extollat, aperte indicat quod percussione illa, ne eveniat, compescitur, non autem, quae evenit, culpa purgatur. Nonnunquam quisque nec pro praeterita nec pro futura iniquitate percutitur, sed ut sola divinae virtutis potentia ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino in Evangelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur ? respondit Dominus dicens: Neque hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo. In qua manifestatione quid aliud agitur, nisi ut ex flagello meritorum Job praefertur prius voce judicis, et post manui committitur tentatoris: quem post flagellum Deus dum remunerans familiarius alloquitur, aperte quantum de verbere creverit indicatur. Amici ergo beati Job, dum percussionum genera distinguere nesciunt, p
Abbreviated transcription (Latin):
ne uentura cõmittat. Alia qua plerũꝙ
percutit᷑. per quã nec p̾terita culpa corri¬
gitur. nec futura ꝓhibetur: sed dũ inopi¬
nata salus ꝑcussionem sequitur. saluan¬
tis uirtus cognita ardentius ametur.
Cumq in noxius flagello atterit᷑: ei ꝑ
pacientiã meritoꝵ sũma cumuletur.
Aliqͣndo enĩ peccator ꝑcutit᷑. ut absq re¬
tractatione puniatur: sicut periture
iudee dicit᷑. Plaga inimici ꝑcussi te:
castigatione crudeli. Et rursum. Quid
clamas ad me suꝑ contritione tua: In¬
sanabilis est dolor tuus. Alqͣndo pecca¬
tor percutit᷑ ut corrigatur: sicut cuidam
in euuangelio dicitur. Ecce sanꝰ factus es:
iam noli peccare. ne tibi deteriꝰ aliquid
contingat. Uerba enĩ saluantis indicãt:
quia peccata p̾cedentia. habiti uim do¬
loris exigebant. Auqͣndo qͥsq nõ pro pre¬
terita culꝑa diluenda. sed ꝓfutura ui¬
uelationũ excollat me: datus est michi

Expanded text:
ne ventura committat; alia, qua plerumque ne ventura committat; alia, qua plerumque percutitur, per quam nec praeterita culpa corrigitur, nec futura prohibetur; sed ut dum inopinata salus percussionem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius ametur; cumque innoxius flagello atteritur, ei per patientiam meritorum summa cumuletur. Aliquando peccator percutitur, ut absque retractatione puniatur, sicut periturae Judaeae dicitur: Plaga inimici percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur, ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne tibi deterius aliquid contingat . Verba enim Salvatoris indicant quia peccata praecedentia habiti loris exigebant. Aliquando quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vivelationum extollat me, datus est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ter tolerat: carnem inconuige male
suadentem. sapienter docet. Suꝑ hec. a¬
mici in aspera correptione ꝓsiliunt: &¬
pro sedando dolore uenientes. ium do-¬
loris adiungunt. Omnia gͦ machina¬
menta tẽptationũ: scõ uiro uertuntur
in augmenta uirtutũ. Per uulnera
quippe ꝓbat᷑ eiꝰ patientia: per uerba
uero exercetur sapientiã. Ubiq fortiter
occurrit: quia &e flagella robore. ce uer¬
ba. ratione superauit. Amici uͦ eiꝰ qͥ ad
consolationẽ quidem ueniunt. sed usq
ad uerba in crepationis excedunt: igno¬
rantia magis credendi sunt ꝙͣ malitia
deliquisse. Neq enĩ tantũ iurũ. amicos
iniquos habuisse credendũ est: sed dum
discernere causam flagelloꝵ nequeunt.
diuersa sunt genera. Alia namq est
percussio qua peccator ꝑcitit᷑. ut sine re¬
tractatione puniatur: alia qua peccator
ꝑcutit᷑. ut corrigatur. Alia qua nõ nũꝙͣ
qͥsq ꝓcutit᷑. nõ ut p̃terita corrigat: sed

Expanded text:
ter tolerat, carnem in conjuge male ter tolerat, carnem in conjuge male suadentem sapienter docet. Super haec amici in asperam correptionem prosiliunt; et pro sedando dolore venientes, vim doloris adjungunt. Omnia ergo machinamenta tentationum sancto viro vertuntur in augmenta virtutum. Per vulnera quippe probatur ejus patientia; per verba vero exercetur ejus sapientia. Ubique fortiter occurrit, quia et flagella robore, et verba ratione superavit. Amici vero ejus, qui ad consolationem quidem veniunt, sed usque ad verba increpationis excedunt, ignorantia magis credendi sunt, quam malitia deliquisse. Neque enim tantum virum amicos iniquos habuisse credendum est: sed dum discernere causam flagellorum nequeunt, diversa sunt genera . Alia namque est percussio, qua peccator percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia, qua peccator percutitur, ut corrigatur; alia, qua nonnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrigat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dolere põterat. Heliũ iunior sub rogat᷑:
ut sc̃m pectus tanto acriori uulnere ꝑ¬
ciiteret. qͣnto contͣ illud. ictus brachii
uilioris excitaret. Ecce ad feriendũ in ui¬
ctissimũ robur. inimicus seiuens qͦt
temptationũ iacula inuenit. ecce qͦt
obsidionũ machinamenta circũposuit:
ecce quot ꝓcussionũ tela transmisit. Sed
inhis omnib mansit mens inꝑterrita:
tes cum contra faciem ueniunt. alios¬
ex occulto transinitere. qui eo licentius ꝑug¬
nantis latus feriant: quo is qui pugnat.
intentius uenientes hostes contra faciem
lo deprehenscs: suscepit dampna quasi
hostes contra faciem. Sustinuit uerba cõ¬
solantium: quasi hostes ex latere. Sed in
his omnib circumacto grauitatis sue
clipeo. ubiq munitus astitit: undiq¬
ad se uenientib gladiis. uigilanter ob-¬
uiauit. Amissam substantiã tacite de¬
spicit: carnẽ in filiis mortuã equanimi¬
ter dolet. Carnẽ in se percussam. ꝑacien-¬

Expanded text:
doleri poterat. Heliu junior subrogatur, doleri poterat. Heliu junior subrogatur, ut sanctum pectus tanto acriori vulnere percuteret, quanto contra illud ictus brachii vilioris excitaret. Ecce ad feriendum invictissimum robur inimicus saeviens, quot tentationum jacula invenit; ecce quot obsidionum machinamenta circumposuit; ecce quot percussionum tela transmisit: sed in his omnibus mansit mens imperterrita, tes, cum contra faciem veniunt, aliosex occulto transmittere, qui eo licentius pugnantis latus feriant, quo is qui pugnat intentius venientes hostes contra faciem lo deprehensus, suscepit damna, quasi hostes contra faciem; sustinuit verba consolantium, quasi hostes ex latere: sed in his omnibus circumacto gravitatis suae clypeo, ubique munitus astitit, undique venientibus gladiis vigilanter obviavit: amissam substantiam tacite despicit, carnem in filiis mortuam aequanimiter dolet, carnem in se percussam patien
Abbreviated transcription (Latin):
rupit. Ex bellis enĩ exteriorib discimus:
quro de interiorib sentiamꝰ. In imicus
namq seiuens. & urbem circumfusis
exercitib uallans. si eiꝰ munimina in¬
uicta conspexerit. ad alia se pugnandi
argumenta conuertit: ut intus etiam
quorundã ciuiũ corda corrumpat. qͣtinꝰ
cum extrinsecus impugnatores ad mo¬
uerit. internos quoq habeat adiutoreᷤ.
atq in ꝯcrescente belli foris certamine.
de quoꝵ intus fide confiditur. eoꝵ ꝑfi-¬
quasi ariete constituto. murũ ciuitatis
istius tot ictib perculit: qͦt uicib ad¬
uersa nuntiauit. Intus autẽ qͣsi ciuiũ
corda corrupit: dum fortia urbis huiꝰ
munimina. ꝑsuasione destriiere con¬
iugis studuit. foras itaq admouit im¬
petum belli. intus uenena consilii: ut
tanto citius urbem caperet. qͣnto eam
quã uulnera: amicoꝵ ut dictũ est se
lingius armauit. Qui quidem qͥa seni¬
ores erant. de eoꝵ uerbis minꝰ fortasse

Expanded text:
rupit. Ex bellis enim exterioribus discimus rupit. Ex bellis enim exterioribus discimus quid de interioribus sentiamus. Inimicus namque saeviens, et urbem circumfusis exercitibus vallans, si ejus munimina invicta conspexerit, ad alia se pugnandi argumenta convertit, ut intus etiam quorumdam civium corda corrumpat; quatenus cum extrinsecus impugnatores admoverit, internos quoque habeat adjutores, atque increscente belli foras certamine, de quorum intus fide confiditur, eorum perfiquasi ariete constituto, murum civitatis istius tot ictibus perculit, quot vicibus adversa nuntiavit. Intus autem quasi civium corda corrupit, dum fortia urbis hujus munimina persuasione destruere conjugis studuit. Foras itaque admovit impetum belli, intus venena consilii: ut tanto citius urbem caperet, quanto eam quam vulnera, amicorum, ut dictum est, se linguis armavit. Qui quidem quia seniores erant, de eorum verbis minus fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
Abstulit substantiã. interfecit filios: ꝑ¬
cussit corpus. in uestigauit uxorem: amicoᷤᷤ
ad consolationẽ adduxit. sed in asperitatem
increpationis excitauit. Aliũ quoq amicũ
durius increpantẽ. in extrema & acriori
in uectione seruauit: ut saltem crebriꝰ
feriendo cor attingeret. quod nouo tuil¬
nere semꝑ iteraret. Quia enĩ in scło poten¬
tem uidit. dampnis substantie eũ mo-¬
ueri credidit: quẽ nõ concussũ ex filioꝵ
morte pulsauit. Uidens autẽ quia ad aug¬
mentũ diuine laudis. etiã ex uulnere
creuit orbitatis: petiit feriendã salutem
corporis. Intuens etiã quia per dolorem
corporis ꝑuenire nequiuerit ad passionẽ
mentis: instigauit. uxorem. Ciuitatẽ qͥppe
quã expugnare appetiit. nimis munitã
uidit: & idcirco exterius tot plagas inferẽs.¬
quasi foras exercitum admouit. Animũ
uero uxoris in uerbis male ꝑsuasionis
accendens: quasi intus ciuium corda cor¬

Expanded text:
abstulit substantiam, interfecit filios, perabstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem, amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit: alium quoque amicum durius increpantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum moveri credidit, quem non concussum ex filiorum morte pulsavit. Videns autem quia ad augmentum divinae laudis etiam ex vulnere crevit orbitatis, petiit feriendam salutem corporis. Intuens etiam quia per dolorem corporis pervenire nequiverit ad passionem mentis, instigavit uxorem. Civitatem quippe, quam expugnare appetiit, nimis munitam vidit; et idcirco exterius tot plagas inferens,quasi foras exercitum admovit; animum vero uxoris in verbis malae persuasionis 12 accendens, quasi intus civium corda cor
Abbreviated transcription (Latin):
namq qui ad consolandũ uenerant. dũ
quasi euis iniusticie exprobrabant: despe-¬
rare eũ de semetip̃o funditus compellebãt.
Quod gͦ bona sua ad mentẽ reuocat: nõ
se ꝑ iactantiam eleuat. sed quasi collapsũ
inter uerba & uulnera. ad spem animũ
reformat. Graui enĩ desperationis telo mẽs
ꝑcutitur. cũ suꝑne ire tribulationib pre¬
mi⁊ t᷑: & linguarũ foras opprobriis ur¬
getur. Beatus gͥ iob tot dolorũ iaculatio¬
ne confossus. dum labefactari per oppro-¬
bria potuit: ad statũ se fiducie. ex ante¬
acta uita confirmando reuocauit. Neqͣꝙͣ
ergo in arrogantie uitiũ cecidit. qͥa contra
internũ desperationis impulsũ. per ext̾ĩora
p̃coniorũ suoꝵ uerba pugnauit: ut dũ
bona que fecerat diceret. neqͣqͣm de bono
sum ordinem temptationis eiꝰ exequam᷑.
Inimicus seuiens. & scĩ uiri ualidissimũ
pectus debellare contendens: cunctas
contira eũ tẽptationũ machinas erexit.

Expanded text:
namque, qui ad consolandum venerant, dum namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, per exteriora praeconiorum suorum verba pugnavit; ut dum bona quae fecerat diceret, nequaquam de bono sum ordinem tentationis ejus exsequamur. Inimicus saeviens, et sancti viri validissimum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit;
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. laudator illiꝰ succubuisse ꝑhibetur:
quamius eũ nullatenꝰ deliquisse etiam
dona testant᷑. Quis enĩ nesciat qd culpis.
nõ premia sed pene debeant᷑: Qui gͦ dupli-¬
cia recipere que amiserat meruit: ex re¬
muneratione edocuit: quia nequaqͣm ui-¬
tium sed uirtus fuit omne qͦd dixit. Asser¬
tiomi quoq huic adhuc adiungit᷑: qͦd ip̃e
pro amicis delinquentib int̾cedit. In gra-¬
uib namq peccatis quis positus: dũ suis
p̃mit᷑. aliena nõ diluit. Mundus gͦ often¬
ditur esse de se: qui emundationẽ potuit
optinere ꝓ aliis. Si uero hoc quibdã dis-¬
plicet qd̾ bona sua ipse narrauit: scien¬
dum est quia inter tot rerũ dampna int̾
tot corporis uulnera. inter tot pignorũ
fuinera. amicis ad consolationẽ uenien-¬
tib. & ad increpationẽ ꝓrumpentibus.
de uita sua desperare cogebatur: &e quẽ
tot detrimenta afflixerant. contumeliosa
insuꝑ increpantium uerba feriebant. Hii

Expanded text:
dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
uit condescensio passionis. Credunt gͦ bea
minus caute intuentes. qͥa si beati iob res¬
ponsa redarguunt. falsam etiã de eo dñi
sententiã fuisse testant᷑. Diabolo namq
a dño dicit᷑. Considerasti seruũ meũ iob.
quod non sit ei similis suꝑ terrã: tur simplex.¬
&e rectus. ac timens dm̃. & recedens a malo:
Cui mox a diabolo respondet᷑. Nunqͥd gra-¬
tis iob colit dm̃: Nonne tu uallasti eum.
cunctamq familiam eus: Sed mitte ma¬
nũ tuã & tange eũ: si nõ infaciem bene¬
dixerit tibi. Hostis itaq in beato iob ui-¬
res suas exercuit: sed tam̃ certamen con-¬
tra dm̃ assumpsit. Inter dm̃ itaq & dia¬
bolum. beatꝰ iob in medio. materia cer-
quid aliud quã dm̃ qui pro illo propo¬
suerat excessisse rep̃hendit: Ipse quippe
in se. temptati causam suscipere uoluit. qͥ
eũ & ante flagella p̾tulit: & p̃ferens. temp¬
tari ꝑflagella ꝑmisit. Si gͦ excessisse iob

Expanded text:
vit condescensio passionis. 8. Ab imperitorvit condescensio passionis. 8. Ab imperitorminus caute intuentes, quia si beati Job responsa redarguunt, falsam etiam de eo Domini sententiam fuisse testantur. Diabolo namque a Domino dicitur: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram: vir simplexens Deum, et recedens a malo ? Cui a diabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamen certamen contra 11 Deum assumpsit. Inter Deum itaque et diabolum beatus Job in medio materia certaquid aliud, quam Deum, qui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tentati causam suscipere voluit, qui eum et ante flagella praetulit, et praeferens tentari per flagella permisit. Si ergo excessisse Job
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea. Cum gͥ omĩa uirtutũ mandata ꝑ-¬
ficeret: unũ ei dẽerat. ut etiã flagellatus
agere grãs sciret. Notũ erat qͥa seruire dõ
uit̃ dona nouerat: sed dignũ fuit. ut
districtio seueritatis inquireret. utrum
deuotus deo. & inter flagella ꝑmaneret.
Pena quippe int̃rogat: si quietus quis ue¬
raciter amat. Quem hostis quidem ut de¬
ficeret petiit: sed ut ꝓficeret accepit. Fieri
enĩ dñs benigne permisit: qd̾ diabolus
imque postulauit. Nam cum iccirco illũ
expetisset hostis. ut consiimeret: tẽptando
egit ut eiꝰ merita augeret. Scͥptũ quippe ẽ.
In om̃ib his nõ peccauit iob labiis suis. Et
quidem quedam uerba responsionũ illiꝰ.
imperitis lectorib aspera resonant: qͥa
sc̃oꝵ dicta pie intelligere. sicut dicuntur
ignorant. & qui animũ dolentis & iusti.
in semetipsis assumere nesciunt: ideo do¬
loris uerba bene int̾pretari nõ possunt.
Mentẽ quippe pacientis: bene pensare no¬

Expanded text:
ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata peex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poena quippe interrogat, si quietus quis veraciter amat. Quem hostis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit quod diabolus inique postulavit. Nam cum idcirco illum expetisset hostis ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius imperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo doloris verba bene interpretari non possunt. Mentem quippe patientis bene pensare no
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillo tempore cognoscendo ꝑcipit᷑.
In nocte uero declaratur: quia donum
qd̾ in tranquillitate sumit᷑. in tribula¬
tionib manifestat᷑. Sed subtilius ꝑ scru¬
tandũ est cur tot flagella ꝑtulit: qui
tantam uirtutum custodiam. sine rep̃¬
hensione seruauit. Humilitatẽ quippe
habuit: quia & ipse testatur dicens. Si
contempsi iudiciũ subire cũ seruo meo
&e ancilla mea: cum disceptarent ad uer¬
sum me. Hospitalitatem exhibuit: sicut
ipse ꝓhibet dicens. foris nõ mansit pere¬
grinus: ostium meũ uiatori ꝑatuit.
Discipline uigorem tenuit: sicut ip̃e in¬
dicat dicens. Principes cessabant loqui:
&e digitũ suꝑ ponebant ori suo. Mansue¬
tudinẽ in uigore custodiuit: sicut ipse
fatetur dicens. Cum sederem qͣi rex circũ¬
stante exercitu: eram tam̃ merentiũ conso¬
lator. Helemosinarũ largitatẽ amplexus
est: sicut ip̃e insinuat. dicens. Si comedi
bucellã meã solus: & nõ comedit pupilłꝰ

Expanded text:
tranquillo tempore cognoscendo percipitur; tranquillo tempore cognoscendo percipitur; in nocte vero declaratur, quia donum, quod in tranquillitate sumitur, in tribulationibus manifestatur. tandum est cur tot flagella pertulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum ldi buccellam meam solus, et non comedit pupillus
Abbreviated transcription (Latin):
ta. & sicut aromata fraglantiã suã non¬
nisi cum incendunt᷑ expandunt: ita
scĩ uiri. omne qd uirtutib redolent. in
tribulationib in notescut. Unde &e rec¬
te in euuangłio dicit᷑. Si habueritis fidẽ
sinapis. nisi conteratur: nequaqͣm uis
uirtutis eiꝰ agnoscitur. Nam nõ contri-¬
tum lene est: si uero conterit᷑ in ardes¬
cit. & quid in se aterrimũ latebat osten¬
dit. Sic unusqͥsq iur sc̃s cũ nõ pulsatur.
despicabilis ac lenis aspicit᷑: si qua uero
illũ tritura ꝑsecutionis opprimat. mox
omne qd calidum sapit ostentat: atq
inferuõre uirtutis uertitur. quicquid in
illo ante despicabile infirmũq uideba¬
tur. Quodq in se ꝓtranqͥllitatis tẽpora
libens operuerat: exagitatus tribulatio¬
nib. coactus in notescit. Unde bene per
prophetã dicit᷑. In die mandauit dñs mi-¬
sericordiã suã: & nocte declarauit. Miseri¬
cordia enĩ diuĩ in die mandatur: qͥa in

Expanded text:
ta, et sicut aromata fragrantiam suam nonta, et sicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita sancti viri omne quod virtutibus redolent in tribulationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dicitur: «Si habueritis fidem sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur, nam non contritum, lene est, si vero conteritur, inardescit, et quid in se acerimum lateat ostendit. Sic unusquisque vir sanctus cum non pulsatur, despicabilis et lenis aspicitur; si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne qin fervorem virtutis vertitur quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatur, quodque in se per tranquillitatis tempora libens operuit, exagitatus tribulationibus coactus innotescit. Unde bene per Prophetam dicitur - «In die mandavit Dominus misericordiam suam, et in nocte declaravit . Misericordia enim Domini in die mandatur, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
seruant que in p̃ceptis audiunt: &e isti
uiuendo ea custodiunt. in quib neqͣ¬
ipsa sacrarũ paginarũ soliditas at¬
testatur: dum ꝑ ierechielem ꝓph̃am
dicit᷑. qͦd tres solũmͦ uiri liberent᷑. noe
scilicet. danihel & iob. Nec in merito ĩ¬
ter hebreorũ uitaᷤ in auctoritatis reue¬
rentia uita iusti gentilis adducit᷑: qͥa
redemptor nr̃ sicut ad redẽptionẽ iuideoꝵ
ce gentilium uenit. ita se iudeoꝵ et
gentiliũ propħari uocib uoluit:
ut per utrumq popłm diceret᷑. qui pro
utroq popło qͣndoq pateret᷑. Uir itaq
erat &e deo. Qui si nõ flagellaret᷑: a nob̾
nullatenꝰ agnosceret᷑. Uirtus quippe etiã
per quietem se exercuit. sed uirtutis opi¬
nio cõmota. per flagella fraglauit: et
qui quietus in se ipso. qd̃ erat continuit.
cõmotus. ad noticiam omniũ. odorẽ sue
fortitudinis aspersit. Sicut enĩ unguen¬
ta latius redolere nesciunt nisi commo

Expanded text:
servant quae in praeceptis audiunt; et isti servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo ea custodiunt, in quibipsa sacrarum paginarum soliditas attestatur, dum per Ezechielem prophetam dicitur , quod tres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et gentilium prophetari vocibus voluit; ut per utrumque populum diceretur, qui pro utroque populo quandoque pateretur. erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nobis nullatenus agnosceretur. Virtus quippe etiam per quietem se exercuit, sed virtutis opinio commota per flagella fragravit. Et qui quietus in se ipso quod erat continuit, commotus ad notitiam omnium odorem suae fortitudinis aspersit. Sicut enim unguenta latius redolere nes
Abbreviated transcription (Latin):
liter iuxit. Erranti igit᷑ homini data
est lex. erranti uero etiam sub legelaoducit᷑
testimoniũ eoꝵ qui extra legem sunt: qͥa
conditi conditionis nr̃e ordinem seruare
noliumꝰ. preceptis ad monerem᷑: qͥa p̃ceptis
obedire contempnimꝰ. exemplis confunde¬
rem᷑: nec ut dictũ est eorũ exemplis quos
lex astringeret. sed quos lex a peccato nul-
uidentia: circumuenit excusationẽ nr̃am.
Undiq conclusus est aditus tergiuersa¬
tionis humane. Homo gentilis. homo si¬
ne lege ad medium adducitur: ut eorũ
qui sub lege sunt prauitas confundat᷑.
Quod bene per ꝓphetã ac breuit᷑ dicitlur.¬
Erubesce ergo sydon: ait mare. In sydone
quippe figuratur stabilitas in lege po¬
sitorũ: in mari autẽ uita gentilium.
Erubesce gͦ sydon ait mare: qͥa ex iuta
gentiliũ redargut᷑ uita sub lege positoꝵ.
atq exactione scl̃ariũ confundit᷑ actio
religiosorũ: dum illi etiã ꝓmutendo ñ

Expanded text:
liter vixit. Erranti igitur homini data liter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nullarovidentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene per prophetam ac breviter dic« Erubesce, Sidon, ait mare. » In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege positorum; in mari autem vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege positorum, atque ex actione saecularium confunditur actio religiosorum, dum illi etiam promittendo non
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet suꝑne aspirationis dona. qͣsi
nõ sua scribere: qͥa eo alt̾ius erant que lo¬
quebat᷑. quo homo loquebat᷑ que dei sũt:
&e eo alter que erant. illiꝰ loquebat᷑. qͦ sp̃c¬
bemus ista post ponere: & ad consideranda
sacre hystorie gesta properare. Omĩs homo
eo ip̃o quo homo est suũ intelligere de¬
bet auctorem. cuiꝰ uoluntati tanto ma-¬
gis seruiat: ꝗͣto se quia de se ip̃o nichil
sit pensat. Ecce autẽ dum conditi deum
considerare negleximꝰ: adhibita sunt pre¬
cepta. Preceptis qͦ obtemperare noluimꝰ:
ad uingunt᷑ exempla. Ipsa quoq imita¬
ri exempla declinamꝰ: que edidisse nobis
m nos nos ab eisdem p̃ceptis aspicimꝰ. qͥb¬
deus aꝑte hec specialit̾ locutꝰ nõ est. Unde ad confu¬
quibdã sub tandam impudentiã nr̃am gentilis h̃o
ad exemplũ deducit᷑: ut quia obedire ho-¬
mo legi sub lege positus despicit. eiꝰ saltẽ
cõparatione euigilet: qui sine lege lega¬

Expanded text:
videlicet supernae aspirationis dona, quasi videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebatur, quo Spbemus ista postponere, et ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis nos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege lega
Abbreviated transcription (Latin):
ergo loquens ab interiori regitur: &e ꝑ obseqͥ¬
um angłs. & per inspirationẽ dñs nomina¬
tur. Hinc dauio ait. Attendite poplẽ meus
legem meara: inclinate aurem ur̃am in uer¬
ba oris mei. Non enĩ lex dauid aut populus
dauid: sed ꝓsonã eiꝰ ex quo loquebat᷑ assu¬
mens. ipsiꝰ auctoritate loquit᷑. cuiꝰ inspira¬
tione replebat᷑. Hoc cotidie fieri in ecclesia
cernimꝰ: si uigilant̃ intuem᷑. Nam stans ĩ
medio popłi lector clamat. Ego sum deus
abraham. d̃s ysaac. & ds iacob. Et qd̾ ipse
d̃s̃ sit. uere ꝓfecto nõ dicit. nec tam̃ ꝑ hoc
qd̾ dicit. ueritatis regulam deserit: qͥa cui
ministeriũ lectione exhibet. eiꝰ dominiũ
uoce p̃tendit. Itaq scriptores sacri eloquii
quia repleti scõ sp̃u suꝑ se trahunt᷑. qͣũ
extra semet ipsos funt: ce sic de se senten¬
tias qͣsi de aliis ꝓferunt. Unde & beatꝰ iob
scõ sp̃u afflatus. potuit sua gesta qͤ erant

Expanded text:
ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in veba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii, quia repleti sancto Spiritu super se trahuntur, quasi extra semetipsos fiunt; et sic de se sententias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. Nec mouere debet qͦd in eodem libͦ
dicitur: dixit iob. uel hec atq illa ꝓtulit
iob. Moris enĩ scͥpture sacre est: ut hii qͥ
scribunt. sic de se in illa qͣs de aliis loqͣn¬
tur. Hinc est enĩ qd̾ moyses ait. Erat moy¬
ses iur mitissimus suꝑ om̃s homines. qͥ
morabant᷑ in t̾ra. Hinc ioh̃s dicit. Discipu¬
lus ille. quẽ diligebat iħc. Hinc lucas ait:
qd̾̃ ambularent duo ex discipłis in uia
cleophas & alius. Quem ꝓfecto alium dũ
tam studiose tacuit: ut quidã dicunt se¬
ip̃m fuisse monstrauit. Scriptores gͥ sacri
eloquii. qͥa impulsu scĩ sp̃c agitant᷑: sic de
ne. Paulus qͦ quia nõ ex se ipso loqueret᷑:
insinuat dicens. An experimentũ querits
eiꝰ qui in me loquit᷑ xp̃c: Hinc est quod
angłs qui moysi apparuisse describitur:
modo angłs. modo dñs memorat᷑. Angelus
uidelicet. ꝓpt̾ hoc qd̃ exteriꝰ loquendo ser¬
uiebat: dñs autẽ dicit᷑. quia int̾ius presi¬
dens. loquendi efficaciam ministrabat. Cũ

Expanded text:
m libro dicitur, Dixit Job; vel, haec atque illa pertulit Job. Moris 8 enim Scripturae sacrae est ut ipsi qui scribunt, sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc est enim quod Moyses ait: Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille, quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait: Quod ambularent duo ex discipulis in via, Cleophas et alius ; quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, seipsum fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic de ne. Paulus quoque quia non ex se ipso loqueretur, insinuat dicens: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? Hinc est quod angelus qui Moysi apparuisse describitur, modo angelus, modo Dominus memoratur: angelus videlicet, propter hoc, quod exterius loquendo serviebat; Dominus autem dicitur, quia interius praesidens loquendi efficaciam ministrabat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quando cũ animarũ ꝑfecto gau¬
dio. etiam corporũ in corruptione uesti¬
ti iob dicit᷑. sed quantitas temporis in
eiꝰ afflictione reticetur: quia scẽ eccł̃ie
in hac uita tribulatio cernit᷑. sed qͣnto
hic tempore conterenda atq differenda
sit ignorat᷑. Unde ex ore ueritatis dicit᷑.
Non est ur̃m nosse tempora uel mo¬
menta: que pater posuit in sua pote¬
state. Per hoc ergo quod beati iob pas¬
sio dicitur: docemur quod experimẽ¬
to nouimus. Per hoc uero quod qͣnti¬
tas temporis in passione reticetur: do¬
cemur quid nescire debeamus. In lon¬
gum prefationis uerba ꝑtraximus: ut
quasi totũ breuiter ꝑstringendo loque¬
remur. Sed quia ad loquendi initiũ
dui soquendo peruẽnimꝰ. debemꝰ prius
hystorie radicẽ figere: ut ualeamus
mentẽ postmodũ de allegoriarũ fruc-

Expanded text:
sunt, quando cum animarum perfecto gausunt, quando cum animarum perfecto gaudio, etiam corporum incorruptione vestiti Job dicitur sed quantitas temporis in ejus afflictione reticetur; quia sanctae Ecclesiae in hac vita tribulatio cernitur, sed quanto hic tempore conterenda atque differenda sit, ignoratur. Unde et ore Veritatis dicitur: Non est vestrum nosse tempora, vel momenta, 18 quae Pater posuit in sua potestate . Per hoc ergo, quod beati Job passio dicitur, docemur quod experiendo novimus. Per hoc vero quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. In longum praefationis verba protraximus, ut quasi totum breviter perstringendo loqueremur. Sed quia ad loquendi initium, diu loquendo, pervenimus, debemus prius historiae radicem figere, ut valeamus mentem postmodum de a
Abbreviated transcription (Latin):
corda conuertit. Hinc enĩ scriptum est.
Donec plenitudo gentiũ intraret: &e sic
ominis isrł saluus fieret. Duplicia cce¬
iuĩ post modũ recipit: qͥa finito labore
p̃sentis temporis. nõ solũ ad animarũ
gaudiũ. sed etiã ad beatitudinẽ corpore
ascendit. Unde bene per ꝓpham dicit᷑. In
terra sua duplicia possidebunt. Sc̃i qͥꝑ¬
pe in t̾ra uiuentiũ duplicia possident:
qͥa nimirũ beatitudine mentis. simul
&e corporis gaudent. Unde & ioh̃es in apo-¬
calypsi. quia ante resurrectionẽ corpoꝵ
clamantes scõꝵ animas uidit: accepisse
eas stolas singulas aspexit. dicens. Et¬
date sunt illis singule stole albe: ae dic¬
tum est illis ut requiescerent tempus
adhuc modicũ. donec impleretur nume¬
rus conseruoꝵ &e fratrũ eoꝵ. Ante resurrec¬
tionem quippe stolas singulas accepis¬
se dicti sunt: qͥa sola ad huc mentis bea¬
titudine ꝑfruunt᷑. Bi nas gͦ accepturi

Expanded text:
corda convertit. Hinc enim scriptum est: corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde a duplicia possidebunt . Sancti quippe in terra viventium duplicia possident, quia nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Unde Joannes in Apocalypsi, quia ante resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Etdatae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis, ut requiescerent tempus 17 adhuc modicum, donec impleretur numerus conservorum et fratrum eorum . Ante resurrectionem quippe stolas singulas accepisse dicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo increpatio redargcut. sed sacrifitiũ
nõ redicit: quia in ea quidem fide est
inqua esse debuit. sed suꝑna hunc iu¬
sticia increpans. pro suꝑflus repellit.
Unde &e bene helyu latino sermone di¬
citur. deus meus iste: uel deus dũs. Ar-¬
rogantes eñ uiri intra scãm eccl̃iam
quãuis elate iuiuendo. dm̃ refugiunt:
eum tam̃ ueraciter credendo confitent᷑.
Quid est enĩ deus m̃s iste nomine dicere.
nisi eũ cui credidit aꝑta ꝓfessione mon¬
strare. Uel qͥd est dm̃ dñm dicere. nisi
hunc & dm̃ ꝑdiuinitatẽ credere. & dñm
ex in carnatione ꝑhibere: Bene autẽ¬
post dampna rerum. post fiinera pigno¬
rum. post cruciatus uulnerũ. post cer¬
tamina pugnasq uerboꝵ. duplici re¬
muneratione subleuat᷑: quia nimirũ
sca eccł̃ia ad huc etiã in hac uita posi¬
ta. pro laborib quos sustinet duplicia
munera recipit. cũ susceptis plene gen¬
tibus. in fine mundi. uideoꝵ etiã ad se

Expanded text:
ergo increpatio redarguit, sed sacrificium ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Heliu Latino sermone dicitur, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Arrogantes enim viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis Deum elate vivendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione monstrare? vel quid est, Deum Dominum dicere, nisi hunc et Deum per divinitatem credere, et Dominum ex incarnatione perhibere? CAPUTpost damna rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se
Abbreviated transcription (Latin):
perbie: in ariete autẽ. ducatus gregum
sequentiũ designatur. Quid est ergo pro
eis tauros arietesq mactare. nisi eoꝵ suꝑ¬
bum ducatũ interficere. ut de se humi¬
lia sentiant. & post se corda in nocentiũ
non seducant: Ceruice enĩ tumenti ab
eccłie unitate resilierant: & in firmos
post se popłos quasi sequentes greges tra-¬
hebant. Ueniant gͥ ad beatũ iob. id est
reuertant᷑ ad eccl̃iam. & septenario sacri¬
fitio tauros & arietes mactandos offerant:
quia ut uniuersali eccł̃ie coniungant᷑.
humilitate int̾ueniente interficiant.
quicqͥd prius tumidũ de suꝑbo ducatu
dem sensib loquitur. sed ad stulta ela-¬
tionis uerba diriuat᷑: ꝑsona uniꝰcuiꝰq
arrogantis exprimit᷑. Multi namq intͣ
scãm eccł̃iam positi. recta que sapiunt.
fidelis quidem sed tamen arrogans ꝑ uerita¬
tem credulitatis intus est: sed ꝑ tumoris
sui obstaculũ acceptabilis nõ est. Hunc

Expanded text:
perbiae, in ariete autem ducatus gregum perbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu idem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt rfidelis quidem est, sed tamen arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum acceptabilis non est. Hinc