comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
succs diuisis se. pauperib: : sed eos qui paenitentia
agunt: hoc solũ paenitere p̃debet neipsius peni¬
tentiaq: agacnt paenitentia᷑ : Ncc̾ pleriq futuri sup¬
plitii m&u: peccatorũ suorũ conscupaenitentia pe¬
tunt: & cum acceperint: publica supplicationis
reuocantur. pudore : hii uidentur malorũ p&is¬
se paenitentiaẽ : agere bonorũ ñ nulli Ideo poscunt
penitenticẽ : ut stactim sibi reddi cũmunio nem

Expanded text:
suas divisisse pauperibus: sed eos qui poenitentiam suas divisisse pauperibus: sed eos qui poenitentiam agunt, hoc solum poenitere non debet, ne ipsius poenitentiae agant poenitentiam. Nam plerique futuri supplicii metu peccatorum suorum conscii, poenitentiam petunt, et cum acceperint, publicae supplicationis revocantur pudore. Hi videntur malorum petiisse poenitentiam agere bonorum. 87. Nonnulli ideo poscunt poenitentiam, ut statim sibi reddi
Abbreviated transcription (Latin):
uere sepotuit. sed implicauit: dies illac uidua quae
duo aere minuta in gaczo filatiũ misit dequa
dictũ ÷ hac uidua pauꝑcula. plus omnib: misit
Nenim pecunia ds sed fidem quaerit: neq: ego
cebnuo libera litatib: in pauperes factis posse mi¬
nus peccatũ: sed sifides cũm̃ d& expensces quidenĩ
pd÷ collactio patrimonisine gracia caritatis
Sunt quiiac tantiã solã decorẽ laergitatis affec¬
tent uteo scꝓbatus uulgo uideri uellint qđ sibi Ni¬
hilrelinquerint. Seddũ p̃sentis saculi mercedem
requirunt: precedunt futuri : & quia hic ꝑceperunt
mercedem succ̃ illic sperase . ñ pos sunt: sunt quio¬
pes sucos. tumultuario m̃tis inpulso Niuditio ꝑpeuo:
ubi ecclesiae contullerunt: p̃tea reuocandis putaft¬
bunt quib: nec prima. mercesnata ÷ nec secun¬
da quia nec prima iudiciũ hecbuit. & secunda
hecbuit sacrilegiũ sunt quos paent tuerit opes

Expanded text:
vere se potuit, sed implicavit . Dives illa vidua quae vere se potuit, sed implicavit . Dives illa vidua quae duo aera minuta in gazophylacium misit, de qua dictum est: Haec vidua paupercula plus omnibus misit . Non enim pecuniam Deus, sed fidem quaerit. 83. Alias cap. IX. Neque ego abnuo liberalitatibus in pauperes factis posse minui peccatum; sed si fides commendet expensas. Quid enim prodest collatio patrimonii sine gratia charitatis? 84. Sunt qui ad jactantiam solam decorem largitatis affectent; ut eo se probatos vulgo videri velint, quod sibi nihil reliquerint: sed dum praesentis saeculi mercedem requirunt, non recondunt futuri; et quia hic perceperunt mercedem suam, illic sperare non possunt. 85. Sunt qui opes suas tumultuario mentis impulsu, non judicio perpetuo, ubi Ecclesiae contulerunt, postea revocandas putarunt: quibus nec prima merces rata est, nec secunda; quia nec prima judicium habuit, et secunda habuit sacrilegium . 86. Sunt quos poenituerit opes
Abbreviated transcription (Latin):
& agendã paenitentia: & tribuendcc̃ uenia crede¬
re nosconuenit : ut uenic̃tam̃ tac̃quã exfide spere¬
mus : nontã quã exdebito: Aliud ÷ enim mereri.
Aliud p̃sumere : tac̃quã ex integra fides in p&rat:
Prae sũptio aute: arroganti ẽ ꝓ prior quã rocenti
prius solue qđ debitũ ẽ ut qđ speraueris in p&rare
merearis: solue boni affectũ debitoris utuersura
ñ facics sed fidei tuae consensum contracti nomi¬
nis faenus euacues: plura soluendi hab& subsidia
quidõ quac hic qui homini deb& homo pęcunicẽ ꝓ
pecunia reposcit . quaeñ semꝑ debitori presto ÷ ds
affectũ exigit qui intua potesta te ÷: Nemo pauꝑ
ẽ qui dõ deb&. nisi quise ipsũ pauperem fecerit:
& sinon hecb& quaeuendat. haeb& quae soluat:
Oratio lacrimae ieiunia debitoris boni census ÷ mul¬
toq uberior quac̃ siqͣ exp̃ciis fundorũ pecunia sine
fidẽ ferat : deniq: pauꝑ erat. ananias cumuadito
agro pecunia deferr& adapostolos : unde nec sol¬

Expanded text:
 agendam poenitentiam, et tribuendam veniam credere nos convenit; 434 ut veniam tamen tamquam ex fide speremus, non tamquam ex debito; aliud est enim mereri, aliud praesumere. Tamquam ex syngrapho fides impetrat: praesumptio autem arroganti est propior, quam roganti. Prius solve quod debitum est; ut quod speraveris, impetrare merearis. Solve boni affectum debitoris, ut versuram non facias, sed fidei tuae censu contracti nominis fenus evacues. 81. Plura solvendi habet subsidia, qui Deo quam is qui homini debet. Homo pecuniam pro pecunia reposcit, quae non semper debitori praesto est: Deus affectum exigit, qui in tua potestate est. Nemo pauper est qui Deo debet, nisi qui se ipsum pauperem fecerit. Et si non habet quae vendat, habet quae solvat. Oratio, lacrymae, jejunia, debitoris boni census est, multoque uberior, quam si quis ex pretiis fundorum pecuniam sine fide deferat. 82. Denique pauper erat Ananias, cum vendito agro, pecuniam deferret ad apostolos; unde nec sol
Abbreviated transcription (Latin):
neqq miseritis margaritas ur̃as ante porcos
Hoc ÷ inmundis inpuritatib sacre cõmunionis pon
inpestienda consostia: Itaq uideccs eos mutcta ues¬
te incaedere quos lugere & gemere opostebat quia
uestem illã oblationis & gratiae sardidarunt: femi¬
nas aute margecritis onercre aurescur bccrecer¬
uices quacs bene xp̃o ñ auro inclinarent qua seipsas
flere debebant : quod margeeritã quaedecaelo ÷ ꝑ
diderunt : sunt &ic̃ qua rbitrentur hoc eẽ paeni¬
tentiaẽ sicbsteneant sacramentis cȩlestib: hii sehi

Expanded text:
neque miseritis margaritas 435 vestras ante porcos; hoc est, immundis impuritatibus sacrae communionis non impertienda consortia. 88. Itaque videas eos mutata veste incedere, quos lugere et gemere oportebat; quia vestem illam ablutionis et gratiae sordidarunt: feminas autem margaritis onerare aures, curvare cervices, quas bene Christo, non auro, inclinarent: quae se ipsas flere debebant, quod margaritam quae de coelo est, perdiderunt. 89. Sunt etiam qui arbitrentur hoc esse poenitentiam, si abstineant a sacramentis coelestibus. Hi saevi
Abbreviated transcription (Latin):
hancstipulam in messe hoc ÷ in anem abenam
frustum ei nonabiciat:. sed colligit. sicut ait quidã,
heu mequia
factus sumsicut qui colligit stipulaẽ in messe: & sicut
faenũ inuindiia. Iutuel primitiua mcenduc& in¬

Expanded text:
hanc stipulam in messe, hoc est, inanem avenam fructus mei non abjiciat, sed colligat, sicut ait quidam: Heu me, quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, et racemum in vindemia ! ut vel primitiva manduc
Abbreviated transcription (Latin):
cia specialitꝰ disputantes : ac nondm̃ hominẽ q: iun¬
gentes : & filiũ hominis inihũ & filiũ dĩ teneam in
xp̃o hic sapientia uestitur. ut a poca lrpsis ait hiic̃ ꝓ¬
missi a&idoti a perienda uistus: Hic manicheoꝵ
uirtus terrestrigermine arria norũ diuinosi

Expanded text:
m hominem que jungentes, et filium hominis in Jesu, et Filium Dei tenemus in Christo. Hic sapientia vertetur, ut Apocalypsis ait. Hic promissae antidoti aperienda virtus. Hic Manichaeorum virus, terrestre germen Arianorum, divino, si
Abbreviated transcription (Latin):
patiatur. anima carni debilitati: ñ accendatur uapore
cornoris & calorembrorũ : Bonũ ÷ nubere : magis qua
uri& enĩ flc̾ma quae int̾na urit: unde hãncignẽ ñ allqͥ¬
gemi insinumtis: & reces supectoris nr̃iurcmꝰ exubias

Expanded text:
esus, ut non compatiatur anima carnis debilitati, non accendatur vapore carnis, et calore membrorum. Bonum est nubere magis quam uri ; est enim flamma quae interna urit . Unde hunc ignem non alligemus in sinu mentis, et recessu pectoris, ne interi
Abbreviated transcription (Latin):
& scclamonait: noli iustus cẽ nimium deb& enim
iustitiã temperare moderatio: nãque ad modu
secibi curandĩ que aquẽ fastidio habeas qui conten

Expanded text:
 Salomon ait: « Noli justus esse nimium . » Debet enim justitiam temperare moderatio. Nam quemadmodum se tibi curandum praebeat, quem fastidio habeas, qui conte
Abbreviated transcription (Latin):
tolus peccatũ remiserit quauos auctoritate
demiteo dumnegatis: quis reuerentior xp̃i. noua¬
tidnis aut paulus: sed nouerat paulus dnm misericor¬
de nouerat dñmihm̃ seueritate magis discipuloꝵ
offensũ: quã misericordia: deniq: iacobum &iohannẽ
dicentes quod igne decȩlo p&erenT qui consu me
r& qui dñm recipere nolebant : confutauit ihs dicens
nescitis cuius sp̃s estis: Filius enĩ hominis niuenit
animas hominum ꝑdere : sed sccluas facere:
Et illis quidẽ dix nescitis cuiussp̃sȩstis qui ipsius
m̃ticc non ten&is quimec̃ refutatis misericor¬
diceꝰ qui excluditis paenitentia qua c̃ ego ꝑ apostolos
meosp̃ dicari uolui in nominemeo: frustraenim
dicitis uos p̃dicałe pȩnitentiã qui tollitis fructum
paenitentiae : Homines adaliquod studiũ aut p̃mis
aut frustib: incitantur : omne aut̃ studiũ tarposcit
dilatione : &ideo dñs ut p̃sentiũ fructũ comula r&ur

Expanded text:
tolus peccatum remiserit, qua vos auctoritate dimittendum negatis? Quis reverentior Christi, Novatianus, an Paulus? Sed noverat Paulus Dominum misericordem; noverat Dominum Jesum severitate magis discipulorum offensum, quam misericordia . 88. Denique Jacobum et Joannem dicentes quod ignem de coelo peterent, qui consumeret eos, qui Dominum recipere nolebant, confutavit Jesus dicens: Nescitis cujus spiritus estis; Filius enim hominis non venit animas hominum perdere, sed salvas facere . Et illis quidem dixit: Nescitis cujus spiritus estis, qui ipsius mentiam non tenetis, qui meam refutatis misericordiam; qui excluditis poenitentiam, quam ego per apostolos meos praedicari volui in nomine meo. 89. Frustra enim dicitis vos praedicare poenitentiam, qui tollitis fructum poenitentiae . Homines enim ad aliquod studium aut praemiis aut fructibus incitantur: omne autem studium torpescit dilatione. Et ideo Dominus ut praesentium fructu cumularetur
Abbreviated transcription (Latin):
rim: prae gratiã ut qualis erat puritas ꝑseue
itaq: epulemur cibum bonũ penitentia gerentes
l&i rede p̃tione Nullus enĩcib ÷ beniuolentiae &
pi&at esdulcior epulis nr̃is atq l&itiae nulla de
peccato reseruato inuidia admisceatur neseipse
Adomopatris quẽ ad modũ &đpositus in euangelio
inuidus ille frat̃ excludan quifratrẽ receptum
doluit quẽ in ꝑ p&uũ gaudebat exclusum: Cuiusuos
similes eẽ nouatiani ñpotestis negare: quideo
ut dicitis in ecclesiã p̃conuenitis qr ꝑpenitentia
tributã spes fuerat his quilapsisunt reuestendi
sed hoc p̃tentũ ÷ specie c&erũ episcopatus amissi
dolore suc census nouatia ñ schisma conposuit.
sed non intellegitis quia deuob̾ quoq ꝓph&a uit

Expanded text:
rimus nostrae gratiae; ut qualis erat puritas, perserimus nostrae gratiae; ut qualis erat puritas, perse84. Itaque epulemur bonum cibum, poenitentiam gerentes, laeti redemptione; nullus enim cibus est benevolentia et pietate dulcior: epulis nostris atque laetitiae nulla de peccatore servato invidia admisceatur; ne se ipse a domo Patris, quemadmodum expositus in Evangelio invidus ille frater, excludat, qui fratrem receptum doluit, quem in perpetuum gaudebat exclusum . 85. Cujus vos similes esse, Novatiani, non potestis negare, qui ideo, ut dicitis, in Ecclesiam non convenitis, quia per poenitentiam tributa spes fuerat his qui lapsi sunt, revertendi. Sed hoc praetentum est specie. Caeterum episcopatus amissi dolore succensus Novatianus schisma composuit. 86. Sed non intelligitis quia de vobis quoque prophetavit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ͦ Hoc ergo fermtũ hoc ÷ adoctrina pharis eorũ
& disputationẽ sadduceorũ abscondit ecclesia infari¬
nasua : cũ littera legis duriorem spiritali int̾p̃tatio¬
ne molliuit: & uelut malaquada suae disputationis
infregit ꝓferens uelut defolliculis litterarũ mrste¬
riorũ int̾nasecr&a : &resurrectionis fidem adstru¬
ens quia dĩ misericordia p̃dicatur quia sẽparariuita
creditur mostuorũ : Ñabsurda aut̃ uid&ur ad hunc
locũ cdsũptio comparationis huius: siquidẽ regnũ
caeloꝵ ÷ peccatorũ remissio: & ideo focrina ecclesi a
conspargacmur omnes boni & maliut simus omnes
noua conspaersionequis aut̃ uerer&ur nefermꝰti
uitiosioris cdmixtio masscc̃ decolorar& ideo dixꝰ
ut sitis noua conspersio sicut ẽ azimi. Hoc ÷ tales
conspaersio uos redd& : qualis erat innocentia e¬
urãe pura sinceritas ⁊ sit amisereatur: ñ fusca¬
mus peccato alieno : sed redẽp̃tionẽ ei. adqui¬

Expanded text:
sibi. Hoc ergo fermentum, hoc est, doctrinam Pharisaeorum, 412 sibi. Hoc ergo fermentum, hoc est, doctrinam Pharisaeorum, 412 et disputationem Sadducaeorum abscondit Ecclesia in farina sua; cum litteram legis duriorem spiritali interpretatione mollivit, et velut mola quadam suae disputationis infregit, proferens velut de folliculis litterarum mysteriorum interna secreta, et resurrectionis fidem astruens; qua Dei misericordia praedicatur, qua reparari vita creditur mortuorum. 83. Non absurda autem videtur ad hunc locum assumptio comparationis hujus. Siquidem regnum coelorum est peccatoris redemptio: et ideo farina Ecclesiae conspergamur omnes boni et mali, ut simus omnes nova conspersio. Ne quis autem vereretur, ne fermenti vitiosioris admixtio massam decoloraret, ideo dixit: Ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi ; hoc est, tales conspersio vos reddet, qualis erat innocentiae vestrae pura sinceritas. Ita si misereamur, non fuscamur peccato alieno: sed redemptionem ejus acqui
Abbreviated transcription (Latin):
quae dñ hũeruit᷑ ut ꝑunũ omnes redimerentur.
hic sensus pauli ÷ quẽ uerba obscuriorem faciun con¬
sideremꝗ ipsũ a postoli sermone expurgate inquit
&us ferm̃tu ut sitis noua conspaersio: sicut estazimi
Siue qđ tota ecclesia suscipiat onus peccatoris: cui
conpatiendũ & fl&u & oratione & dolore ẽ : &
quasi ferm̃to eius setota consꝑgat ut ꝑ uniuersos
eaqua suꝑflua sunt in aliquo penitentia agente
uirilis misericordiȩ & conpassionis uel ut conlatiba
quadã admixtione purgentꝰ ut illa mulier euan¬
gelica doc& qua& ip ũ praxendit ecclesiae eo qđ
ferm̃tũ abscondat infarina sua donec fermꝰt&ur
totũ ut mũdũ omne sumat᷑: docuit me dnis in euange¬
lio quid sit feritu dicens: ñintellegitis quia ñ depa¬
ne dixi attendite a ferm̃to phariseorũ & sad duce¬
orũ. t unc in quit intellexer quia ñ dixꝰ apanib:
sed adostrina phariseorũ & scduceoꝵ cedtendere

Expanded text:
um, ut per unum omnes redimerentur. 81. Hic sensus Pauli est, quem verba obscuriorem faciunt. Consideremus ipsum Apostoli sermonem: Expurgate, inquit, vetus fermentum; ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi . Sive quod tota Ecclesia suscipiat onus peccatoris, cui compatiendum et fletu, et oratione, et dolore est: et quasi fermento ejus se totam conspergat; ut per universos ea quae superflua sunt in aliquo poenitentiam agente, virilis misericordiae aut compassionis velut collativa quadam admixtione, purgentur. Sive ut illa mulier Evangelica docet , quae typum praetendit Ecclesiae, eo quod fermentum abscondat in farina sua, donec fermentetur totum; ut mundum omne sumatur. 82. Docuit me Dominus in Evangelio quid sit fermentum, dicens: Non intelligitis quia non de pane dixi: Attendite a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum ? Tunc, inquit, intellexerunt quia non dixit a panibus, sed a doctrina Pharisaeorum et Sadducaeorum attenderent
Abbreviated transcription (Latin):
Sedut possimus uitia nr̃e infirmitatis eñdare uita
ipsa infirmitate suis deb& sustinere & quodant¬
modo pauisare umeris non abicere nãpastor ille
euuangelicus las scc̃q: inuenis selegitꝰ ñ abiecis se

Expanded text:
umanae infirmitatis emendare vitia, ipsam infirmitatem suis debet sustinere, et quodammodo pensare humeris , non abjicere. Nam pastor ille Evangelicus lassam ovem vexisse legitur, non abjecisse
Abbreviated transcription (Latin):
lus pse fit p̃desuȩ custas uel inuitus mandatis obsecun d&
caelestib : & quauis inuitus : tacm̃ mansu&is obsequitꝰ
imperuis: sed quidego cõm̃do obsequiũ eius sit ille semꝑma
lũ ut sit bonus ds semꝑ quimalitiã ei : nob in gracia uer¬

Expanded text:
lus ipse fit praedae suae custos, vel invitus mandatis obsecundat coelestibus: et quamvis immitis, tamen mansuetis obsequitur imperiis. 67. Sed quid ego commendo obsequium ejus? Sit ille semper malus, ut sit bonus Deus semper, qui malitiam ejus nobis in gratiam conver
Abbreviated transcription (Latin):
Habemus moralem & indulgentẽ dñm: dix quidẽ ꝓph&a
nolo intendas informamuelieris fornicariae: sed ta¬
mꝰ dñs dix siquis uiderit mulierem adc̃cupiscendũ ea
siuit bon: tacm̃pudor quupsos corporis oculos sic p̃mere
intentio hic quoq: secundũ carnis offitiũ noster aspec¬
tus uanescit ita plus uidemꝰ animo quã corpore : & siui¬
derit caro igne non allgͥge mꝰ ignem insinu
Noc ÷ in secr&omentis animiquaȩ arcañ implqͥcemꝰ
ignẽ hunc ossib: Nĩpsi nob̵ nodas initiamꝰ ñ misceamꝰ
sermonẽ alliquẽcũ huius modi unde exestu &ignis
adulteriñ: sermo uiuenculȩ nodos adulescentiũ ÷
uerba cedulos centis uinculc s̃ amoris: uidit hunc ignẽ
iosephquando eũ adulterii cupida mulier ad locuta ÷
uoluit eũ capere sermone : misit laquaeos labio
suoꝵ. sedpudicũ uirũ ligcre p̃potuit:
Soluit enim uincula mulieris uoxpudoris sermo

Expanded text:
Habemus moralem et indulgentem Dominum; dixit quidem propheta: Habemus moralem et indulgentem Dominum; dixit quidem propheta: Nolo intendas in formam mulieris fornicariae; sed tamen Dominus dixit: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam sivit. Bonus tamen pudor, qui ipsos corporis oculos sic premere intentio, hic quoque secundum carnis officium noster aspectus vanescit; ita plus videmus animo, quam corpore. 71. Et si viderit caro ignem, non alligemus ignem in sinu, hoc est, in secreto mentis, animique arcano. Non implicemus ignem hunc ossibus, non ipsi nobis nodos injiciamus; non misceamus sermonem aliquem cum hujusmodi, unde exaestuet ignis adulterinus. Sermo juvenculae nodus adolescentium est: verba adolescentis vincula sunt amoris. 72. Vidit hunc ignem Joseph, quando eum adulterii cupida mulier allocuta est ; voluit eum capere sermone, misit laqueos labiorum suorum, sed pudicum virum ligare non potuit. Solvit enim vincula mulieris vox pudoris, sermo
Abbreviated transcription (Latin):
flama c̃sumat sed transe amus ꝑignẽ : & siquis incidit a mo¬
ris incendiũ transiliat & transeat ñ allig& cadulterinã
cupiditatẽ : uinculis cogitationũ: nullus sibi nodos asiduae
meditionis cdstringat nĩintendat sepius informã muli¬
eris mer& ricis nec aduliscentula aduultũ iuuenis
oculos eleu& &si fostuito aspexꝰ & capita ÷ quanto ma¬
gis capi&ur sicuriose aspeperit ł consu&udo nos doceat:
id eo uel amine obnuit caput suũ mulier ut &ia in
publico tota ueregunda sit : non facile uultus eius in ad¬
uliscentis oculos occurrat Nuptialeͥ tecta uelamine sit
neł fostuits occursib pateat coduulnus. ł alienũ ł suũ
sedutrũq suũ uuln: ẽ : qđ sitegmine cap̃uelat : Tẽ mere
aut uideatur autuideat : dũ enĩ cap̃ uelatur: uultus abs¬
conditur : quanto magis uelare sedebeat pudoristegmi¬
ne ut &ia in publico habeat suũ ipsa secr&ũ uerũ & sun¬
sed p̃mat corporis oculosmͥtis: Maneat uerecundiam.

Expanded text:
flamma consumat, sed transeamus per ignem . Et si quis incidit amoris incendium, transiliat, et transeat: non alliget adulterinam cupiditatem vinculis cogitationum, nullos sibi nodos assiduae nexu meditationis astringat; non intendat saepius in formam mulieris meretricis, nec adolescentula ad vultum juvenis oculos levet. Et si fortuitu aspexit, et capta est; quanto magis capietur, si curiosa aspexit! 69. Vel consuetudo nos doceat. Ideo velamine obnubit caput suum mulier, ut etiam in publico tuta verecundia sit: non facile vultus ejus adolescentis oculis occurrat, nuptiali velamine tel fortuitis occursibus pateat ad vulnus vel alienum, vel suum: sed utrumque suum vulnus est. Quod si tegmine caput velat , ne temere aut videatur, aut videat dum enim caput velatur, vultus absconditur, quanto magis velare se debet pudoris tegmine, ut etiam in publico habeat suum ipsa secretum! 70. Verum esto, insed premat cordis oculos, maneat mentis verecundia.
Abbreviated transcription (Latin):
ludes cum sicut auẽ ligabis eũ sicut passerem puer
inpones suꝑ eũ manũ: uides quẽ ad modũ a paulo inluda¬
tor ut in cauerna ei: uitpuer ille ꝓph&icus manũ
mittat & nihil serpens noceat ssdelatebris eruat eum
deuenena eius faciat spiritalẽ antidotũ : ut qđ uenenũ ÷
medicamentũ fiat: uenenũ ÷ ad interitũ carnis medi¬
cam̃tũ ad saclutẽ sp̃s qđ eni noc& corporia iubat sp̃m¬
manduc& ergo terra mea serpens dentẽ carni infi¬
gat conterat corpus dicat dñs & de mestrado tibieũ
taniũ modo aniinã eiꝰ cus todi quanta his xp̃i ÷ cus todiã

Expanded text:
ludes eum sicut avem: ligabis eum sicut passerem puer, ludes eum sicut avem: ligabis eum sicut passerem puer, imponens super eum manum . 65. Vides quemadmodum a Paulo illudatur, ut in cavernam ejus, sicut puer ille propheticus , manum mittat, et nihil serpens noceat ei, de latebris eruat eum, de veneno ejus faciat spiritale antidotum; ut quod venenum est, medicamentum fiat: venenum est ad interitum carnis, medicamentum fit ad salutem spiritus. Quod enim nocet corpori, juvat spManducet ergo terram meam serpens, dentem carni infigat, conterat corpus, dicat Dominus et de me: Trado tibi eum, tantummodo animam ejus custodi . Quanta vis Christi, ut custodia
Abbreviated transcription (Latin):
tes mbris singulis inferre : & aegritudines sol&
mouere corpori Deniq ꝑcus sit scmiob ulcera
male apedib: usq: ad caput: qumñ inpotestate
acceperat interitũ carnisei : dicente dño : ecce tra¬
dotibi eũ tantũ modo anima ei: custodi. hoc isdem
uerbis a postolustranstulit dicens : quod tradide rge
huius modi hominẽ satanȩ in interiũ carnis ut sp̃ssal¬
gratia quȩ imperat diabolo ut sedistruat̃ : sei destru¬
it cũ hominẽ quẽ tẽptando supplaptare stud& ex
infirmo fostiorem effecit : qui acũ carnẽ debilitat:
mentẽ ei corroborat : egritudo enĩ carnis peccatũ
repellit luxdria aute carnis culpã adolit: Inluditur
ergo diabolũ ut seipsemor susuo uulner& & contra se
arm&̃ quẽ debi litandũ putauit: sic & scmn iobmagis
armaũ postea quã uulnerauit : qui totũ corpus diris
ꝑftisus uulnerib: diaboli quidẽ morsũ ꝑtulit sed uenena
nsensit : &ideo bene ei dictũ ÷ ad ducis draconẽ in amo : in¬

Expanded text:
tes membris singulis infert, et aegritudines toti solet movere corpori. Denique percussit sanctum Job ulcere malo a pedibus usque ad caput, quia in potestate acceperat interitum carnis ejus, dicente Deo: Ecce trado tibi eum, tantummodo animam ejus custodi . Hoc iisdem verbis Apostolus transtulit; dicens quod tradiderit hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salgratia, quae imperat diabolo, ut se ipse destruat. Se enim destruit, cum hominem quem tentando supplantare studet, ex infirmo fortiorem efficit; quia dum carnem debilitat, mentem ejus corroborat. Aegritudo enim carnis peccatum repellit: luxuria autem carnis culpam adolet. 64. Illuditur ergo diabolus, ut se ipse morsu suo vulneret, et contra se armet, quem debilitandum putavit. Sic et sanctum Job magis amavit, posteaquam vulneravit: qui totum corpus diris perfusus ulceribus, diaboli quidem morsum pertulit, sed venena non sensit. Et ideo bene ei dictum est: Adduces draconem in hamo, il
Abbreviated transcription (Latin):
reddere possit uisum uidendi. eum tam̃ adanania
discipulũ suũ misit ut eius benedictione saulo refun¬
derentur oculi quos amiserat: p&rũ quoq secum
ininariius sit abulare : & quia sĩ tur bauit rep̃bendit
i lico eo qđ donigraciã fideipo sillitate minuis s&
dedit &icc̃ discipulis ut lux mundi essenit ꝑ gracia
quia erat ipse lux mundi & quia discensurus ess&
ecelo & incaelo ascensurus helic̃ adcaelũ leuabit
inde eũ terris cõnplacito redditurus tẽpore:

Expanded text:
reddere posset usum videndi, eum tamen ad Ananiam reddere posset usum videndi, eum tamen ad Ananiam discipulum suum misit; ut ejus benedictione Saulo refunderentur oculi, quos amiserat . Petrum quoque secum in mari jussit ambulare, et quia titubavit, reprehendit illico, eo quod doni gratiam fidei pusillitate minuisset . Dedit etiam discipulis ut lux mundi essent per gratiam , qui erat ipse lux mundi. Et quia descensurus esset e coelo, et in coelum ascensurus, Eliam ad coelum levavit , inde eum in terris complacito redditurus tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
scenti neei pedes labaris nisilauero tibi pedes r̃ha¬
bebis pastẽ mecũ qđ ergo istipossunt consostiũ tecũ
habere quiclaues regni non suscipiunt negaentes
qđ dimittere peccata debeant qđ quidẽ seste
de seꝓfitentur: non ha beNt p&ri hereditatem
qui p&ri sedem non habent: quac̃ impia diuisione
discerpunit: sed hoc inꝓbe qđ &icc̃ in ecclȩsia nee ccripec ca¬
ta negan posse cũ p&ro dictũ sit: tibi daboclaues regni
celorũ. Quaecũq ligacueris suꝑterra. erunt liga¬
ta & incȩlo : &quaecũq solueris suꝑterrẽ erunt
soluta & incaelis : cũipse uas eleccionis dominicae dicat
ta impi e arbitrantur errasse diuitias silie uindi¬
caredominisui : seduindicauit acceptũ nonusur¬
uult a seruis suis ea fieri in nomine suo : quae faciebat
ipse positus interris: Deniq ait &maiora his fa¬
ci&is dedit ut mostuos resuscitarent : &cũ ipse saulo

Expanded text:
santi, ne ei pedes lavares: Nisi lavero tibi pedes, non hasanti, ne ei pedes lavares: Nisi lavero tibi pedes, non habebis partem mecum . Quod ergo isti possunt consortium tecum habere, qui claves regni non suscipiunt, negantes quod dimittere peccata debeant? 33. Quod quidem recte de se fatentur; non habent enim Petri haereditatem, qui Petri sedem non habent, quam impia divisione discerpunt: sed hoc improbe, quod etiam in Ecclesia donari peccata negant posse, cum Petro dictum sit: Tibi dabo claves regni coelorum, et quaecumque ligaveris super terram, erunt ligata et in coelo: et quaecumque solveris super terram, erunt soluta et in coelis ; cum et ipse vas electionis Dominicae dicat:tam impie arbitrabantur errasse, ut jus sibi vindicaret Domini sui? Sed vindicavit acceptum, non usurvult a servulis suis ea fieri in nomine suo, quae faciebat ipse positus in terris . Denique ait: Et majora his facietis . Dedit ut mortuos suscitarent. Et cum ipse Saulo
Abbreviated transcription (Latin):
matis labe inquinauit : mitteergo adexitus uiarum
& college bonos & malos & debiles & cȩcos & claudos in¬
Troduc in ecclesic̃tua: iubeimpleatur domustua inro¬
duc om̃s adcenam tuac̃: qm̃ quẽ tu uo caueris dignum
faciessisequatur: Ille sanere i citur quinon habue¬
rit uestẽ nuptialem. hoc ÷ amictũ caritatis uelamen
gractiȩ : Mitte inquã aduniuersos nexcusat ecclȩsia
tua A cenatua: excusat nouatianus : ñ dic̃ focmilia tua
sccna sũ medicũ prequiro seddicit. sancc medñe & sc¬
nabor sccluame & scluabor deniq ecclȩsiae tuae
species est inilla quae accessit r&ro & tetigit fimbria
uestim̃titui dicens intrase quia site tigero uestimen¬
tũ eius: sccluccero: Hec ergo ecclȩsia confit&ur
cupis sccnare: sed ñomscurari uolunt: nouatian:
& puisitastisme: nouatianus. illũ minimũ uisita re
nescit in quodesideras uisitari: Tudicis p&ro excu¬

Expanded text:
matis labe inquinavit. Mitte ergo ad exitus viarum, matis labe inquinavit. Mitte ergo ad exitus viarum, et collige bonos et malos : et debiles, et caecos, et claudos introduc in Ecclesiam tuam. Jube impleatur domus tua: introduc omnes ad coenam tuam; quia quem tu vocaveris, dignum facies, si sequatur. Ille sane rejicitur, qui non habuerit vestem nuptialem, hoc est, amictum charitatis, velamen gratiae. Mitte, inquam, ad universos. 51. Non excusat Ecclesia tua a coena tua, excusat Novatianus. Non dicit familia tua: Sana 399 sum, medicum non requiro; sed dicit: Sana me, Domine, et sanabor: salva me, et salvabor . Denique Ecclesiae tuae species est in illa, quae accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti tui, dicens intra se: Quia si tetigero vestimentum ejus, salva ero . Haec ergo Ecclesia confitetur cupis sanare, sed non omnes curari volunt. Non vult et visitastis me : Novatianus illum minimum visitare nescit, in quo tu desideras visitari. Tu dicis Petro excu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quo xps duonumerauit Aera cuius & ꝓximum ferite¬
xp̃s iub& ut facies ineũ misericordia: Ipse enĩ ÷ ꝓximus
quẽ nsolũ cõformisnaturȩ̃ coniunx̃ sed &ia misericordia
quopulauerit: habeote alienũ suꝑbia facis extollenste
frustra inflatus mente carnistuae & nontenens
pus omne conpagincndo potius quac soluendo in increni¬
tu dĩꝑcopulã caritatis & redemptionẽ crescere pecca¬
toris. Cũigitur frustũ omne. aufestis penitentiae
quidaliud dicitis nisi hoc nemo deuulneratis nr̃min great᷑
hospitium nemosan&ur innr̃a ecclȩsia : aput nos non
curantur egroti sccnisumus medicũ non habemus
neces sariũ quia ipseait: N÷ opus sanis medicus : sed
dicit iugcbouum emi qui iugum xp̃isua ue non suscipit
&onus graue collom ponit suo quod portare non quȩat
nouatianus seruostuos aquib: inuita batur tenuit
& contumelicc affectus occidit quo singrandibaptis¬

Expanded text:
era, cujus te proximum fieri Cera, cujus te proximum fieri Christus jubet, ut facias in eum misericordiam. Ipse enim est proximus, quem non solum conformis natura conjunxerit, sed etiam misericordia copulaverit. Ab eo te alienum superbia facis, extollens te frustra inflatus mente carnis tuae, et non tenens pus omne compaginando potius quam solvendo, in incrementum Dei per copulam charitatis, et redemptionem crescere peccatoris. 29. Cum igitur fructum omnem aufertis poenitentiae, quid aliud dicitis, nisi hoc: Nemo de vulneratis nostrum ingrediatur hospitium: nemo sanetur in nostra Ecclesia? Apud nos non curantur aegroti: sani sumus, medicum non habemus necessarium; quia ipse ait: Non opus est sanis medicus, sed dicit: Juga boum emi , qui jugum Christi suave non suscipit, et onus grave collo imponit suo, quod portare non queat. Novatianus servos tuos a quibus invitabatur, tenuit, et contumelia affectos occidit quos iterati baptis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ desiderio adecclȩsiac reuertuntur & horũ exem¬
plo &ia demeis periditur quididicerint nihil eẽ
ubi homines nec p̃sentib: ꝓuocantur exemplis.
& plurimum illic ubi gemitis lacrimȩ ieiunia meis
epulis p̃feruntur : quosergo nouatia excluditis¬
quid ÷ enĩ aliud excludere nisi spemueniae negare
Sed neq semiuiuum illũ derelictũ a latronib: sama¬
ritanus p̃teriit & uulnera eius oleo uinoq cura¬
uit . prius infundens oleum quo fouer& & supra iu¬
mentũ suũ in posuit uulneratũ inquo eius peccata
uos autẽ dicitis noliteme tangere uosdicitis uolexi¬
tes iustificare uos in&ipsos Nonest ꝓximus noster : suꝑbior es
quã legisperitus illequixp̃m tep̃ta recupiebat: ille enĩ
dix, quiest meus ꝓximus: ille interrogat : uos negatis sicut
sacerdos ille descendentes . & sicut leuita p̃tereuntes
quecurandũ suscipere debuistis nec recipientes hospitio

Expanded text:
cum desiderio ad Ecclesiam revertuntur: et horum exemcum desiderio ad Ecclesiam revertuntur: et horum exemplo etiam de meis periclitor, qui didicerint nihil hic esse, ubi homines praesentibus provocantur praemiis; et plurimum illic, ubi gemitus, lacrymae, jejunia meis epulis praeferuntur. CAPUT VI. NovatiaQuid est enim aliud excludere, nisi spem veniae denegare? Sed neque semivivum illum derelictum a latronibus Samaritanus praeteriit: et vulnera ejus oleo vinoque curavit, prius infundens oleum quo foveret: supra jumentum 398 suum imposuit vulneratum, in quo ejus peccata 28. Vos autem dicitis: Noli me tangere. Vos dicitis volentes justificare vos ipsos: Non est proximus noster, superbiores quam legisperitus ille qui Christum tentare cupiebat; ille enim dixit: Quis est meus proximus ? Ille interrogat, vos negatis; sicut sacerdos ille descendentes, et sicut levita praeterientes, quem curandum suscipere debuistis, nec recipientes hospitio
Abbreviated transcription (Latin):
non migr& affectu: Patria secũ amoueat quȩ¬
rat copicẽ quẽ ad modũ reuestatur : Quider gocum
nebabeat inquo in sult& & aduersarius
siarmato ignoscis qui repugnare potuit : nonignoscis inquo
solopugnabit fides : Ipsius diaboli dehuius modi lapsis
si requistomus sententico non neuid&ur dicere popu¬
luhic labiisme honorat cor aut eorũ longeest ame :
Quomodo enĩ mecũ ÷ qui ñ recedit axp̃o sine causa aut
mecolere uidentur quidotrinã ihũ custodiunt Ego
aut̃ putabã qđ mea docerent plus damnant dmcomꝑ¬
ta deserunt. ceste ihsin his complius gloriatur dũ reci¬
pit reuestentes : exulta Nt omnes angeli quia gaudium
maius ÷ incaelo suꝑ uno peccatore penitentia agentem
quã innona ginta uiiii iustis qui non indigent peni¬
tentia : deme incaelo deme interris triũphus sumitus:
nihil xp̃operit quando hii quia dme cũ fl&u uenerrN

Expanded text:
non migret affectu, patriam secum animo vehat, quaenon migret affectu, patriam secum animo vehat, quaerat copiam quemadmodum revertatur. Quid ergo? Cune habeat in quo insultet adversarius. Si armato ignoscis, qui pugnare potuit; non ignoscis ei, in quo sola pugnabat fides? 26. Ipsius diaboli de hujusmodi lapsis si requiramus sententiam, nonne videtur dicere: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me? Quomodo enim mecum est, qui non recedit a Christo? Sine causa autem me colere videntur, qui doctrinam Jesu custodiunt: ego autem putabam quod meam docerent. Plus damnant, dum comperta deserunt. Certe Jesus in his amplius gloriatur, dum recipit revertentes. Exsultant omnes angeli; quia gaudium majus est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam in nonaginta et novem justis qui non indigent poenitentia . De me in coelo, de me in terris triumphus sumitur. Nihil Christo perit, quando hi qui ad me cum fletu venerant,
Abbreviated transcription (Latin):
cauit Ncc̃ sicut dix̃ deiudaeis. populus inc labisme hono¬
rat coraut̃ eorũ longeest ame: fostasse &deali¬
quib: lapsis dicat istilabiis menegarunt sedcordemecũ
sunt uicit eospoena: non auestit ꝑfidia: sinecausa aut̃
his aliqui uenia negecnt : quorũ fide meo usq: confessus
psecut orem ut eam stader&. expugnare tormentis:
negaruN semel : sed cottidie confitentur: negaorꝰ
sermone sed consitentur gemitib: confitentur
eiulctionib: : confitentur fl&ib: confitentur liberis
non coastis uocib: : Cesser quidem ad tẽpus diabolitẽp̃ta¬
tionis : sed &iã diabolus p̾tea recessit abhisquos sibi
uindicare non potuit: Ces sit eorũ fl&ib: cessit paeni¬
tentiae: Quosinua serat alienos ꝓdit suos: nonne
ita istudest acsiquis captiuũ uictȩ urbis populũ
adducat Captiuus ducitur sed inuitus Qui malie¬
nas terras neces sitate contendat: intimotamen

Expanded text:
cavit! Nam sicut dixit de Judaeis: Populus hic labiis me honocavit! Nam sicut dixit de Judaeis: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me ; fortasse et de aliquibus lapsis dicat: Isti labiis me negarunt, sed corde mecum sunt. Vicit eos poena, non avertit perfidia. Sine causa autem 397 his aliqui veniam negant, quorum fidem eousque confessus persecutor est, ut eam studeret expugnare tormentis. Negarunt semel, sed quotidie confitentur: negarunt sermone, sed confitentur gemitibus, confitentur ejulationibus, confitentur fletibus, confitentur liberis, non coactis vocibus. Cesserunt quidem ad tempus diaboli tentationi: sed etiam diabolus postea recessit ab his, quos sibi vindicare non potuit. Cessit eorum fletibus, cessit poenitentiae: quos invaserat alienos, perdidit suos. 25. Nonne ita istud est, ac si quis captivum victae urbis populum abducat? Captivus ducitur, sed invitus: qui in alienas terras necessitate contendat, intimo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
indigna&cur dñs ihs̃ ut dignationis suae nos terrose con¬
uestat indignatio ergo eius nonultionis excͤutio sed ma¬
gis absolutionis operatio ÷: sic enim dixꝰ si conuersus
tẽporelis : ut remittat ꝑp&uos. Expectat lacrimas
nr̃ãs : ut ꝑfundat pi&at ẽ suac̃: Sic ineuangelio
uiduae matris lacrimis conpassus: filiũ eiꝰ resuscita
offensa indignatur ut humiliemur ut dignisimus magis
miserationẽ quã poenã : doceatte hieremias dicens
miserebitur secundũ multitudinẽ misericor diȩ suȩ
quia non humiliauit toto cordesuo neque reppu lit
humilia uit subpedes suos omnes uinctosterrȩ ut
iuditiũ eius declinemus sed nectotocorde humiliat
peccatore musq: ad terũ qui&iã decerra suscitat
inopem & destercore erigit pauperem noneni extoto
corde humiliat qui se ueniȩ resesliat: quod sinon ex
non exto tocorde humiliat eum qui n ̃ extotocorde pec¬

Expanded text:
indignetur Dominus Jesus, ut indignationis suae nos terrore conindignetur Dominus Jesus, ut indignationis suae nos terrore convertat? Indignatio ergo ejus non ultionis exsecutio, sed magis absolutionis est operatio; sic enim dixit: Si conversus temporales, ut remittat perpetuos: exspectat lacrymas nostras, ut profundat pietatem suam. Sic in Evangelio, viduae matris lacrymis compassus, filium ejus resuscitaoffensam, indignatur, ut humiliemur: humiliamur, ut digni simus magis miseratione quam poena. 23. Doceat te certe Hieremias dicens: miserebitur secundum multitudinem misericordiae suae, quia non humiliauit toto corde suo neque reppulit humiliat sub pedibus suis omnes vinctos terrae, ut judicium ejus declinemus . Sed nec toto corde humiliat peccatorem usque ad terram, qui etiam de terra suscitat inopem, et de stercore erigit pauperem; non enim ex toto corde humiliat, qui se veniae reservat. 24. Quod si non ex non ex toto corde humiliat eum, qui non ex toto corde pec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph&c : & sunt qui diuinae miserationis quaedam indu¬
cant obliuia: sed aiunt ideo ista asserere nemuta¬
bilem dm̃facere uideantur si hisquib fuerrt iratus
ignoscat: quidergo repudiatuimus diuina ora cula
& istorũ opiniones sequimur : sed ñds alienis assestio¬
nib: sed suis e timandus uocib ÷ Quod enĩ promo¬
tius ederepossimus insignȩ eius misericordiȩ Nac qđ
ipse ꝑproph&ã oseȩ quib: tac̃quã iratus minabatur
continuo tac̃quã ne conciliatus indulg&, ait enim
sicut sebomn In ipscc in dignatione. uelut patrio
quodã affetuheret: quomodo ad poenã tradat
errantem & siiudeus merur ds tamenadhuc
secum examinat: sed continuo quidixerat sicut
adama facia te & sicut sebom in quaeduȩ urbes exuicina
sodomorũ parilis exciderit traxero consostiũ
Conuersũ ÷ inquid cormeũ in eo ipso contur bata est
poenitentia mea : non facia secundũ iracundiam fu¬
roris mei: Nonne appar& qđ ideo nob̵ peccantib:

Expanded text:
pheta, et sunt qui divinae miserationis quaedam inducant oblivia. Sed aiunt ideo se ista asserere, ne mutabilem Deum facere videantur, si his quibus fuerit iratus ignoscat. Quid ergo? repudiabimus divina oracula, et istorum opiniones sequemur? Sed nnibus, sed suis aestimandus est vocibus. Quod enim promptius edere possumus insigne ejus misericordiae, quam quod ipse per prophetam Osee, quibus tamquam iratus minabatur, continuo tamquam reconciliatus indulget? Ait enim:sicut Seboim . In ipsa indignatione velut patrio quodam affectu haeret, quomodo ad poenam tradat errantem: etsi Judaeus meretur, Deus tamen adhuc secum examinat. Sed continuo qui dixerat: Sicut Adama faciam te, et sicut Seboim; quae duae urbes ex vicinia Sodomorum parilis excidii traxere consortium: Conversum est, inquit, cor meum in eo ipso, conturbata est poenitentia mea: non faciam secundum iracundiam furoris mei . 22. Nonne apparet quod ideo nobis peccantibus
Abbreviated transcription (Latin):
uec es senonerat: uosquis ferat quiputatis uob opus ñ eẽ
scriptũ ÷: sipeccauerit homo in hominẽ : orabunt ꝓeo
primu ut supra iam dixi suncte sta pater er obice¬
resisolis p̃uaricã nib: Nrelaxares paenitentia : tam
quid scripuli ista ad fest quȩ stio neni scriptũ ÷ nul¬
lus orabit ꝓeo sed quis orabit̃ hoc ÷ quis ille sit qui
intalicauscc ora repos sit quaeritus p̃excluditus:
bernaculotuo Autquis requies cst in locoscotuo Liõ
enimnullus : sed ꝓbatũ habitaliit: Nec hoc dicit quod
nemorequiescit. sed requiescat el ectus : ut scias
cendet inmontẽ dm̃i  aut quis stabit naloco scoeius
id ÷ x̃quicũq: deuulgo nec deplebesae uilitatis
aliquis seduitae egregiae singula risq: meriti: & ut
scias quia cũ quis dicitur : non intellegitur pullus sed
aliquis significatur: cũ dixiss& quis a scendet inmon¬
tẽdñi : subiecit: in nocens manib: & mudo corde qui

Expanded text:
necesse non erat: vos quis ferat, qui putatis vobis opus non esse necesse non erat: vos quis ferat, qui putatis vobis opus non esse Scriptum est: Si peccaverit homo in hominem, orabunt pro ePrimum, ut supra jam dixi, tunc te ista paterer objicere, si solis praevaricantibus non relaxares poenitentiam. Tamen quid scrupuli ista affert quaestio? Non enim scriptum est: Nullus orabit pro eo: sed, Quis orabit, hoc est, quis ille sit, qui in tali causa orare possit, quaeritur, non excluditur. 41. bernaculo tuo, aut quis requiescet in more sancto tuo? Non enim nullus, sed probatus habitabit. Nec hoc dicit, quod nemo requiescat, sed requiescat electus, ut scias cendet in montem Domini, aut quis stabit in monte sancto eius quicumque de vulgo, nec plebeiae vilitatis aliquis; sed vitae egregiae, singularisque meriti. Et ut scias quia cum quis dicitur, non intelligitur nullus, sed aliquis significatur, cum dixisset: Quis ascendet in montem Domini? subjecit: Innocens manibus, et mundo corde, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cũsimhomo & in munda labia hecbeco itimedio popul¬
in munda heebentis hecbitem : &tudicȩs mundus su-
cummundus nonsit ut scriptũ ÷ nec unius diei infats:
Dauiddc̃ & adelistomeo mundame queutiq miseri¬
cordem sepedũi iustificauit gracia tumundus cũt com
iniustus sis ut noniniserearis ut fistucã moculo fratristui
uideast̃rebem autẽ quae oculo tuo est. non consideresin
mundusenim apuddmꝰ: omnisiniquus. Quid aut̃ inius¬
tus quam ut uelis tibi peccatatua dȩmitti cum rogeenti ipse
ñputes remittenda : quidiniustus quaut te iusti fices iN
quodamnes alterũ cũgrauiora committas deniq remis¬
sionẽ caelebraturus peccatarũ nostrorũ dñs ihs dicenti
sibi iohanui ego atedebeo baptizari & tuuenis ad me
respondit: sine modo sic enĩ dec& nosimplere omnem
iustitia: & dñs quidem uenit ad peccatorẽ cũ peccatũ
ipse non haber& : & baptitari uoluit cui mundari

Expanded text:
cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio qucum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quia habentis habitem ! et tu dicis, mundus sum, cum mundus non sit, ut scriptum est, nec unius diei infans ? David dicit: Et a delicto meo munda me , quem utique misericordem saepe Domini justificavit gratia: tu mundus, cum tam injustus sis, ut non miserearis; ut festucam in oculo fratris tui videas, trabem autem quae in oculo tuo est, non consideres ? Immundus enim apud Deum omnis iniquus. Quid autem injustius, quam ut velis tibi dimitti peccata tua, cum roganti ipse non putes remittenda? Quid injustius, quam ut te justifices, in quo damnas alterum; cum graviora committas? 39. Denique remissionem celebraturus peccatorum nostrorum Dominus Jesus dicenti sibi Joanni: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me! respondit: Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam . Et Dominus quidem venit ad peccatorem, cum peccatum ipse non haberet; et baptizari voluit, cui mundari
Abbreviated transcription (Latin):
ferũ quidbiberant p̃ illis nocebit: supra egros manus
imponeNt & bene habebunt: Omnia ergo dedit. sed
ris uigit : Cũ ergo manus inponitis & benedictionis
opuscreditis siquis foste reue lauerit egrotas cur p̃¬
sumitis aliquos a conlubio dabolipuos mundariposse
cur baptizatis siꝑ hominẽ peccata dimittip̃ lic&
Inbaptismo utiq semis sio peccatoꝵ omniũ ÷ quidin¬
tis uindicatis uobis digracia ubiuultis repudiatis sed
hoc insolentis arrogantiae Ñscitimoris ÷ ut facsti¬
dio uob sint quiuolunt agere paenitentiã: ꝑp&i ui¬
delic& fl&u lacrimas r̃potestis p̃ferunt oculi
uri uilia uestim̃torũ in lũbiẽ sordidatoꝵ suꝑbo oculo
&tumido corde: delicatimei arrogantiuoce dicen¬
sed non dixꝰ quia mundus sũ dummundus erat
Quades nouatiane mundũte dicere : qui & sio perib
mundus esses hoc solo uerbo fieres in mundus:
esaias dicit: Omiser ego & conpunctus corde quia

Expanded text:
ferum quid biberint, non eis nocebit: supra aegros manus imponent, et bene habebunt . Omnia ergo dedit, sed atia viget. 36. Cur ergo manus imponitis, et benedictionis opus creditis, si quis forte revaluerit aegrotus? Cur praesumitis aliquos a colluvione diaboli per vos mundari posse? Cur baptizatis, si per hominem peccata dimitti non licet? In baptismo utique remissio peccatorum omnium est: quid intis, vindicatis vobis Dei gratiam: ubi vultis, repudiatis? Sed hoc insolentis arrogantiae, non sancti timoris est; ut fastidio vobis sint, qui volunt agere poenitentiam. Perpeti videlicet flentium lacrymas non potestis. Non ferunt oculi vestri vilia vestimentorum, illuviem sordidatorum, superbo oculo et tumido corde delicati mei, indignanti voce dicen; sed non dixit, quia mundus sum, qui mundus erat: tu audes, Novatiane, mundum te dicere, qui etsi operibus mundus esses, hoc solo verbo fieres immundus? Esaias dicit: O miser ego, et compunctus corde; quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ñdeeo qui ñest subiunx̃ beatꝰ ille seruus qͣcũ uene¬
rit dãs inueni& sic faciente: Millud ita opinor dic
tũ quis similis tibi non utiq: fiullus. quia imago patris
filius ÷: Similitꝰ igitur accipiendũ quisorabit
peo hoc ÷ singularis uitȩ aliquideb& orare ꝓeo
qui peccauit indño quomaior culpa. eomaior as
quaerenda sufragia Ñ eniquicũq deuulgo ꝓiu
deorũ populo sed moyses rogauit quando uituli
caput fidei inmemorss adora uerunt:
nũ quiderrauit moyses ad qui ñ errauit qui qđ
rogecuit & meruit & in perauit : quid eni talis

Expanded text:
n de eo qui non est, subjunxit: Beatus ille servus, quem cum venerit Dominus, invenerit sic facientem . Et illud ita opinor dictum: Deus, quis similis tibi ? non utique nullus; quia imago Patris Filius est . 42. Similiter igitur accipiendum: Quis orabit pro eo ? hoc est, singularis vitae aliquis debet orare pro eo, qui peccavit in Dominum. Quo major culpa, eo majora sunt quaerenda suffragia . Non enim quicumque de vulgo pro Judaeorum populo, sed Moyses rogavit, quando 402 vituli caput fidei immemores adoraverunt . Numquid erravit Moyses? Atqui non erravit, qui quod rogavit, et meruit et imp
Abbreviated transcription (Latin):
bexur cũ diuine sit graciȩ ficius sicut a postol in
diuisionib: gratiarũ
doc& quia aliodatur
in eodem spũ fides : Et discipuli dñodicunt: Ad auge
nob̵ fidem: quiergo fidem hab&: hab& uita : quiuita
hacb& : Ñ ÷ utiq: exclusus auenia : omne sinquit qui
ꝓnomine di passos : Numpos sumꝰ his mastyrũ consor¬
dicere ñ eẽ his uita redditac̃ quib: xp̃s coronã reddi¬
dit̃ siergo : lapsũ plerisq: sipatiantur corona red ditꝰ
didonũ hcbe t. potest ñ habere indulgentia: ponu
na aut̃ sed duplex gracia est : ut omnis quicredit &
patiatur ꝓdño ihũ: Hab& igitur quicredit unã
gratic̃: hab& aut̃ altera sifides eius passionib: coro¬

Expanded text:
betur? cum divinae sit gratiae fides, sicut Apostolus in betur? cum divinae sit gratiae fides, sicut Apostolus in divisionibus gratiarum docet, quia alii datur in eodem Spiritu fides ; et discipuli Domino dicant: Adauge nobis fidem . Qui ergo fidem habet, habet vitam: qui vitam habet, non est utique exclusus a venia. Omnis, inquit, quiet pro nomine Dei passos: num possumus his martyrum consordicere non esse his vitam redditam, quibus Christus coronam reddidit? Sicut ergo post lapsum plerisque si patiantur, corona redditur; Dei donum habet, potest non habere indulgentiam? 50. Non una autem, sed duplex gratia est, ut omnis qui credit, et patiatur pro Domino Jesu. Habet igitur qui credit suam gratiam: habet autem alteram, si fides e