comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lib sunt digesta. narrauero. Iulianꝰ nãq
huiꝰ romanȩ ȩccłȩ. cui d̾o auctore deseruo.
scd̾s defensor. Qui ante septem fere
annos defunctus ẽ. ad me adhuc in mo¬
nasterio positũ crebro ueniebat mecũq col.¬
loqui de animȩ utilitate consueuerat. Hic
itaq michi quadã dic narrauit. dicens Theo¬
derici regis tẽporib. pat̾ socͣri mei insiciliã
exactionẽ canonis egerat atq iã ad italiã
rediebat. Cuiꝰ nauis appulsa ẽ. ad insulam
quȩ liparis appellat᷑. Et quia illic uirqui¬
dam solitarius magne uirtutis habitabat.
dũ nautȩ nauis argum̃ta repararent. uisũ
ẽ p̃dicto patri so̾erimei adeundẽ uirũ dei
ꝑgere seq eius orationib cõmendare. Quoᷤ
iur dñi cum uidisset. eis int̃ alia colloq̃ns
dix̃. Scitis quia rex theodericꝰ mortuus ẽ :
Cui illi ꝓtinꝰ responderunt Absit. Nos eũ
uiuentẽ dimisimꝰ. & nichil tale ad nos de

Expanded text:
libus sunt digesta narravero. Julianus namque libus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in monasterio positum crebro veniebat, et mecum colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, 420 dicens: Theodorici regis temporibus pater soceri mei in Sicilia exactionem canonis egerat, atque jam ad Italiam redibat. Cujus navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est praedicto patri soceri mei ad eumdem virum Dei pergere, seque ejus orationibus commendare. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia colloquens, dixit: Scitis quia rex Theodoricus mortuus est? Cui illi protinus responderunt: Absit, nos eum viventem dimisimus, et nihil tale ad nos de
Abbreviated transcription (Latin):
cce ratione ac testimonio ad creduli¬
tatẽ flectitur animꝰ. sed dimissus. iterũ
adrigorem redit. Quomodo enim res
incorporea. are corporea teneri atq af
poreos suspicaris: PecRuS:¬
Quis sanũ saꝑiens. eẽ sp̃s corporeos dix it:¬
GRe GoR: Gehennȩ ignẽ ẽẽ incorpo.¬
reum. an corporeũ fateris : PET RUS
gnẽ gehenne corporeũ ẽẽ non ambigo
mn quo certumẽ corpora cruciari. Grẽo:
erte reꝓbis ueritas infine dictura ẽ. Ite
inignẽ ȩt̃nũ qui paratus ẽ diabolo & an-¬
gelis eius. Si igit᷑ diabolus eiusq angłi
cum sint incorporei. corporeo sunt ign̾e
cruciandi. quid mirum si animȩ & anteꝗͣ
recipiant corpora. possint corporea sentire
tormenta: Pe t̃ Ris Patet ratio nec
debet animus de hac ulterius questione
dubitare. De MΟRTΕ theo de Rici
regis a RRiaN1:
ost quã laboriose credidisti. oꝑe pre.¬
ciũ credo. si ea quȩ michi auiris fide.¬

Expanded text:
Ecce ratione ac testimonio ad creduliEcce ratione ac testimonio ad credulitatem flectitur animus; sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corporea teneri atque afporeos suspicaris?--PETRUSQuis sanum sapiens esse spiritus corporeos dixerit?--GREGORIUS. Gehennae ignem esse incorporeum an corporeum fateris?--PETRUS. Ignem gehennae corporeum esse non ambigo, in quo certum est corpora cruciari.-- GREGORIUS. Certe reprobis Veritas in fine dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, quid mirum si animae, et antequam recipiant corpora, possunt corporea sentire tormenta?--PETRUS. Patet ratio nec debet animus de hac ulterius quaestione UT XXX. De morte Theodorici regis Ariani. Postquam laboriose credidisti, operae pretium credo, si ea quae mihi a viris fide
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pęnalit̃ & ibi teneatur ubi mortificat᷑.
intorm̃to ignis sit uidendo atq sentiendo
Ignem nãq eo ipso patitur. qđ iudet. Et
quia concremari se aspicit. cremat᷑. Sicq
fit. ut rescorporea incorpoream exurat.
dũ exigne uisibili. ardor ac dolor inuisi.¬
bilis trabitur ut ꝑ ignẽ corporeũ. mens
incorporea. etiam in corporea flamina.
crucietur quãuis colligere dictis euan¬
gelicis possumꝰ. quia incendiũ anima ñ
solum uidendo. sed etiã experiendo patiat᷑.
Ueritatis & enĩ uoce. diues mortuus. in
inferno dicitur sepultꝰ. Cuiꝰ anima quia
inigne teneatur. insinuat uoce diuitis.
quȩ̃ abrahã dep̾catur dicens. Mitte lararũ.
ut intinguat extremũ digiti sui inaquã.
ut refrĩgeret linquã meã. quia crucior
inhac flamina. Dum ergo peccatorem
diuitẽ. dampnatũ ueritas in ignem
ꝑhibet. quisnã sapiens. reꝓboꝵ anmas
teneri ignib neget: P eͦ t ꝑus̃.

Expanded text:
non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur? non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur? in tormento ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere ex dictis evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus. Cujus anima quia in igne teneatur insinuat vox ejusdem divitis qui Abraham deprecatur, dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior idivitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quis sapiens reproborum animas teneri in ignibus neget?--PETRUS.
Abbreviated transcription (Latin):
quid hac de re habeat ueritas. ignoro.
Nam humana estimatio non habet.
peccatoꝵ animas ante iudiciũ posse¬
cruciari.
i esse scõꝵ animas incelo sacri eloquii
satisfactione credidisti. oportet ut ꝑ omĩa
ẽẽ credas & iniquoꝵ animas in inferno qͥa
ex retributione ȩt̾ne iustitiȩ. ex qua iam̃
iusti głantur. necesse ẽ ꝑ om̃ia ut iniusti
crucientur. Nã sicut electos beatitudo leti¬
ficat. ita credi necesse ẽ. quod adie exitus
sui. ignis reꝓbos exurat. PETRUS¬
Et̃ qua ratione credendũ ẽ. quia rem in¬
corporeã tenere ignis corporeus possit.
GREGORIUS Si iuiuentis homi¬
nis incorporeus sp̃s tẽnetur incorpore.
cur non post mortẽ cũ incorporeꝰ sit sp̃s.
etiam corporeo igne teneat᷑ : Pe truc:¬
Nuiuente quolibet. idcirco incorporeus
sp̃s tenetur incorpore. qͥauiuificat corpꝰ.
GREGORIU Su incorporeus sp̃s petre
in hoc teneri potest quod uiuficat. quare

Expanded text:
quid de hac re habeat veritas ignoro. quid de hac re habeat veritas ignoro. Nam humana aestimatio non habet peccatorum animas posse ante judicium cruciari. m animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione aeternae justitiae ex qua jam justi gloriantur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat. Et qua ratione credendum est, quia rem incorpoream tenere ignis corporGREGORIUS. Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? 417 PETR. In vivente quolibet idcirco incorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vivificat corpus. GREGOR. Si incorporeus spiritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare
Abbreviated transcription (Latin):
ex corpore ipsius. fraglantia odoris ema¬
nauit. acsi ex putrescente carne illius.
ꝓ uermib aromata ferbuissent. Quod
factũ dũ narrante me in omeliis. infir.¬
mis quib dã uenisset indubiũ. die qua¬
dam sedente me in conuentu nobilium.
ipsi artifices qui in sepulchro illiꝰ mar.¬
mor mutauerant. affuerunt aliquid
me de ꝓpria causa rogaturi. Quos ego
de eodem miracło corã clero. nobilib.
ac plebe requisiui. Qui & eadẽ marmo¬
ris odoris fraglantia. muro modo se re¬
pletos fuisse testati st̃ & quȩdam alia
in augm̃to miracłi. quȩ nunc narrare
longum existimo. quod de eodẽ sepul¬
chro eius addiderunt: PETRUS
Nquisitiomi meȩ sufficient̃ iam uideo¬
satis factũ sed hoc ẽ adhuc qđ questione
animũ pulsat. quia cũ suꝑius dictum
sit. ẽẽ iam sc̃oꝵ animas in cęlo. restat
ꝓoul dudio. ut iniquoꝵ quoq anime.
ẽẽ non nisi in inferno credantur. Et̾

Expanded text:
ex corpore ipsius fragrantia odoris emaex corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescente carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus ac plebe requisivi, qui et eadem odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in augmento miraculi, quae nunc narrare longum aestimo, de eodem sepulcro ejus addiderunt. PETR. Inquisitioni meae sufficienter jam satisfactum, sed et hoc est adhuc quod quaestione animam pulsat, quia, cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiꝰ tempore. grauissima aeris tẽpestas
obsisteret. ne ad sepeliendũ duci potuis.¬
set. eũq uxor sua cũ fletu uehemtissuo
inquireret dicens. quid faciã. quomodo te
ad sepeliendũ eicio. quȩ ostiũ domꝰ huius
egredi p̃ nimia tẽpestate ñ possum. tunc
ille respondit. Noli mulier flere qͥa mox
ut ego defunctus fuero. eadẽ hora serem.¬
tẽ serenitas ẽ sequuta. Quod signũ. alia
sunt etiã signa comitata. Nam manꝰ eius
ac pedes podagrȩ humore tumescentes.
uersi in uulnerib fuerant: & ꝑfluente
sanie putebant. Sed dũ corpus eius ex
more ad lauandũ fuisset nudatũ. ita ma.¬
nus pedesq eiꝰ sani iuenti sunt: ac si
umquã uulneris nichil. habuisset. Ductꝰ
itaq ac sepultus ẽ : eiusq conuigi uisũ ẽ.
ut quarto die in sepulchro illius mar¬
mor. qđ suꝑ positũ fuerat. mutari debu¬
isset. Quod uidelicet marmor corpori
eius suꝑpositũ. dũ fuisset ablatũ. tanta

Expanded text:
tis ejus tempore gravissima aeris tempestas tis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, eadem hora aertem serenitas secuta est. Quod signum etiam alia signa sunt comitata. Nam manus ejus et pedes podagrae humore tumescentes versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque ejus sani inventi sunt, ac si nunquam vulneris aliquid habuissent. Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ luce subtracti sunt. Nullusq in illa
domo. eadem tẽpestate defunctus ẽ: qui
uoce illuis denuntiatꝰ ñ ẽ. Pe TRUS
Ialde terribile ẽ. ut qui tale donum
ꝑciꝑe meruit. tali etiã post hoc pęna
plecteretur. GRE GORIUS¬
Nius occulta dĩ uidicia sciat᷑ Ea quȩ
in diuino examine cõp̃hendere non pos¬
sumus. timere magis ꝗͣ discutere debemꝰ:¬
De MortE the o fann co
t autẽ de egredientib Mitis: xuiii¬
animab quȩ multa p̾noscunt. ea
quȩ cȩpimꝰ exequam᷑. neq hoc silendũ
est. qđ de theofanio centũ cellensis ur.¬
bis comite. in eadẽ urbe positus multis
attestantib agnoni. Fuit namq uir
miscdiȩ actib deditus. bonis oꝑib in¬
dentus. hospitalitati p̾cipue studens
exercendis quidem comitatus curis occu¬
patꝰ. agebat t̾rena & temporalia : sed
ut post infine claruit. magis ex debito
quã ex intentione. Nã cũ ꝓpinqͣnte mor¬

Expanded text:
protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatus non est. PETR. Valde terribile est, ut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plecteretur. GREGOR. Quis occulta Dei judicia sciat? Ea quae in divino examine comprehendere non possumus, timere magis quam discutere debemDe morte Theophanii comitis. Ut autem de egredientibus animabus, quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur, neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe positus, multis attestantibus agnovi. Fuit namque vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam dum appropinquante mor
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid tibi incognitũ fuit. grecam me
linguã omĩno ñ scisse : Et tamen grece
loquar ut cognoscas an uerũ sit. quõd me
om̃s linguas accepisse testificor. Ciu tc̃
grece dñs suus locutꝰ ẽ: atq ita ille in
eadẽ lingua respondit. ut cuncti qui
aderant mirarent᷑. In ea quoq domo
p̃dicti Narsetis. spatharius uulgar ma.¬
nebat. Qui festine ad egrũ deductus.
ei uulgarica lingua locutꝰ ẽ. Sedita
puer ille in italia natus & nutritꝰ. iN
eadẽ barbara locutione respondit. acsi
exeadẽ fuisset gente generatꝰ. Mirati st̃
om̃s qui audiebant atq ex duarũ lin¬
guarũ exꝑimento. quas eũ antea scisse¬
non nouerant. crediderunt de om̃ib qͣs
ꝓbare minime ualebant.: Tunc ꝑbiduũ
mors eiꝰ dilata ẽ: sed die tertio. quo occulto
iudicio nescitur. manꝰ ac brachia. lacertõsq
suosdentib laniauit: atq ita ecorpore exiit.
Quo mortuo. om̃s illi quos p̃dixerat. ex hac

Expanded text:
Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino non nosse? et tamen Graece loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
mmoniũ nãq monasterii mei monachũ
bene nosti qui dũ ẽẽt in seculi habitu con-¬
stitutꝰ. ualeriani huiꝰ urbis aduocati na-¬
turalẽ filiam inconiuigio sortitus. eiꝰ obse¬
quiis sedule atq in cessant̃ adherebat:
& quȩq ineiꝰdẽ domo agebantur nouerat.
Qui michi iã in monasterio positꝰ narrauit.
quod in ea mortalitate quȩ patri.¬
cu narsi temporib. hanc urbẽ uehe¬
ment̃ afflixit. in domo p̃dicti ualeriani
puer armentarius fuit. p̾cipuȩ simpli.¬
citatis &̾ humilitatis. Cum uero eiꝰdẽ
aduocati domus. eadẽ clade uastaretur.
idem puer ꝑcussus ẽ : & usq ad extremũ
deductus. Qui subito sublatꝰ ap̃sentib.
ait. Ego incȩlo fu &e qui de hac domo
morituri sunt. agnoui. Ille. ille. atq ille.
morituri st̃. Tu uero ne timeas quia in
hoc tempore moriturus ñ es. Ut uero
scias quod me incelũ fuisse uerũ fateor.
ecce accepi illic. ut linguis om̃ib loquar.

Expanded text:
Ammonium namque monasterii mei monachum Ammonium namque monasterii mei monachum bene nosti, qui dum esset in saeculari habitu constitutus, Valeriani hujus urbis advocati naturalem filiam in conjugio sortitus, ejus obsequiis sedule atque incessanter adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur noverat. Qui mihi jam in monasterio positus narravit quod in ea mortalitate quae patricii Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus a praesentiait: Ego 413 in coelo fui, et qui de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar.
Abbreviated transcription (Latin):
se sibi iuuenẽ. atq epłas detulisse. dicen-¬
tõ Nperi. & lege. Quib aꝑtis. asseruit
quia se e om̃s qui eodẽ tempore. a p̾dicto
ep̃o inpaschali festiuitate fuerant bapti¬
zati. scriptos in eisdẽ epłis litteris aureis
inuenit. Primũ quidẽ ut dicebat suum
nom̃ repperit ac deinde om̃iũ illo intẽ.¬
pore baptiratoꝵ. Quaderecertũ tenuit.
& sẽ & illos de hac uita eẽ sub celeritate
migraturos. Factũq ẽ. ut die eadẽ ipse
moreret᷑: atq post eũ cuncti illi qͥ bapti¬
⁊atifuerant ita secuti sunt: ut intͣ paucos
dies. eoꝵ nullus in hac uita. remaneret.
De quib nimirũ constat. qđ eos p̃dictus dĩ
famulus id circo auro scriptos uiderat. quia
eoꝵ nomina apud se fixa ęt̾naclaritas habe¬
bat. Sicut itaq hi reuelationib potuert̃
uentura cognoscere. ita nonnũquã egres¬
surȩ animȩ̃ possunt etiã misteria cęlẽstia.
n ꝑsomniũ sed uigilando prelibare:

Expanded text:
se sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo in Paschali festivitate fuerant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris aureis invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam mysteria coelestia non per somnium, sed vigilando praelibare.
Abbreviated transcription (Latin):
ditus predictus fr̃. facto mane innotuit
quos se etiã denuntiauit ẽẽ secuturum :
cum die alio p̃dicti fr̃s moricȩperunt.
atq sub eodem ordine se in morte secuti
sunt. quo fuerant in descriptione nomi¬
nati. Ad extremũ uero & ipse obut. qui
eosdem fr̃s morituros p̃uidit. Ne a
quoq mortali tate. quȩ ante trienniũ¬
portuensis cuntatis monasterio. mellitus
dictꝰ ẽ monachus. ad huo in annis uuenilibꝰ
constitutꝰ. sed nurȩ simplicitatis atq humi¬
litatis uir. Qui apꝓpinquante uocationis
die.eadem clade ꝑcussus. ad extrema de.¬
ductꝰ ẽ. Qđ uir uite uenerabilis felix. eiꝰ.¬
demciuitatis ep̃s audiens. cuiꝰ et hȩc rela¬
tione cognoui. ad eũ accedere studuit &¬
ne mort̾em timere debuisset. uerbis hunc
ꝑ suasoriis consolari. Cui etiã adhuc de
diuina miscđia. longiora uitȩ spatia polli.¬
ceri cepit. Sed adhẽc ille respondit. cur¬
sus sui tẽpora ẽẽ cõpleta: dicens apparus¬

Expanded text:
ditus praedictus frater, facto mane innotuit ditus praedictus frater, facto mane innotuit quos se etiam denuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante trienniuPortuensis civitatis monasterio, Mellitus dictus est monachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora esse completa, dicens apparuis
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ eundẽ uirũ curis scłarib obligatũ.
luerisq t̾renis in hiantẽ fuisse nouerimus.
Unde hoc p̃dicere potuit. nisi quia id qđ
futurũ erat eius corpori. ipsa uis animȩ
ac subtilitas. preuidebat: Quod autem
sepe etiã reuelatione agitur. ut a moritu.¬
ris futura p̃sciantur. ex his colligere pos¬
sumus.quȩ apud nos gesta in monasteriis
decenniũ gerontius dicebatur:. qui cum
gram molestia corporis fuisset depressus.
inuisione nocturna albatos uiros. & clari
om̃imodo habitus. in hoc ipsũ monasteriũ
descendere de suꝑiorib aspexit. Qui dum
corã lecto iacentis assisterent. unus eon
dixit. Ad hoc uenimꝰ ut de monasterio
gregorii quosdã fr̃s in militiã mittamꝰ
Atq alteri p̃cipiens adiunxit. Scribe mar¬
cellum. ualentinianũ. agnellum atq alios
quoꝵ nuno munime recordor. Quib ex¬
pletis. addidit dicens Ficribe & hunc ipsũ
qui nos aspicit. Eex qua uisione certus red¬

Expanded text:
Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod futurum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus red
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus afflatȩ. insecretis cȩlestib in¬
corporeũ ocłm mentis mittunt. Nam
quia uis animȩ aliquando subtilitate
sua. ea quȩ sunt uentura cognoscit. pa¬
tet exeo. quod idem aduocatus
qui in hac urbe antebiduũ. lateris dolore
defunctus ẽ. ante paululũ quã moreret᷑.
uocauit puerũ parari sibi uestimenta ad
ꝓcedendum. uissit. Quẽ dum puer quasi
insanire cerneret. eiusq minime preceptis
obȩdiret. surrexit uestim̃to se induit: et
ꝑuiam appiã. ad beati sixti ȩccłam se esse
ꝓcessurum dixit. Cumq post modicum.
ingrauescente molestia eẽt defunctus.
dcliberatũ fuerat. ut apud beatũ ianuariũ
martirem prenestina uia. eius corpꝰ poni
debuisset. Sed quia longũ hoc his qui fu.¬
nus eius portauerant uisum ẽ. repente
orto consilio. exeuntes cũ eius funere per
uiam appiam. nescientes quȩ ille dixerat.
in ipsa eũ ȩccłia quã p̃dixerat posuerunt.

Expanded text:
divinitus afflatae in secreta coelestia indivinitus afflatae in secreta coelestia incorporeum mentis oculum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defunctus est, paululum antequam moreretur, vocavit puerum suum, pararique sibi vestimenta ad procedendum jussit. Quem dum puer quasi insanire cerneret, ejusque praeceptis minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudine ꝑfruantur: ut in ipsa quoq
carne gaudeant. in qua dolores pro dño
cruciatiisq ꝑtulerunt. Prohac quippe
geminata eorũ gloria. scriptũ ẽ. In t̾ra
sua duplicia possidebunt. Hinc etiã ante
resurrectionis diem. de sc̃oꝵ animabus
scriptũ ẽ. Datȩ sunt illis singulȩ stole
albȩ. & dictũ ẽ illis ut requiescerent¬
tempus adhuc modicũ: donec impleatur
numerus conseruoꝵ ⁊ fratrũ eoꝵ. Qui
itaq nunc singulas acceperunt. bmas
iniudicio stolas habituri sunt: quia mͦ
animarũ tantũ modo. tunc autẽ annnaꝵ
simul & corporũ gloria lȩtabuntur. Xx uii
Assentio deduelĩ
scire. quonã modo agitur. qđ plerumq
Nmorientes multa p̃dicunt. GRE G̃. Nꝰ.
psa aliquando animarũ uis. subtilitatẽ¬
I sua aliquid p̃uidet. Aiquando autem
exiturȩ decorpore annnȩ. ꝑ reuelationẽ
uentura cognostunt: aliquando uero
dum iã uix̃ta fit ut corpus deserant.

Expanded text:
beatitudine perfruantur, ut in ipsa quoque beatitudine perfruantur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino, cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe geminata eorum tua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae et dictum illis, ut requiescerentempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt, quia modo animarum tantummodo, tunc autem animarum simul et corporum gloria laetabuntur. PETR. Assentio; sed velim scire, quonammodo agitur quod plerumque morientes multa praedicunt? ΚΕΦΑΛ. Κϛ'. Ipsa aliquando animarum vis subtilitate sua aliquid praevidet. Aliquando autem exiturae de corpore animae, per revelationem ventura cognoscunt. Aliquando vero dum jam juxta sit ut corpus deserant,
Abbreviated transcription (Latin):
dilationis dampno. quid aliud innuitur.
nisi qđ de ꝑfecta iustitia. aliquid minus
habuerunt: Et tam̃ luce cdarius constat.
quia ꝑfectoꝵ iustoꝵ animȩ. mox ut huiꝰ
carnis claustra exeunt. in gelestib sedib
recipiuntur. Quod & ipsa ꝑse ueritas at.¬
testatur. dicens. Ubicũq fuerit corpꝰ. illuc
congregabuntur aquilȩ: quia ubi ipse
redemptor nr̃ est corpore. illuo procul
dubio colliguntur & animȩ iustoꝵ. Et
paulus dissolui desiderat. &e cũ xp̃o esse.
pauli animã eẽ incęlo negat. Qui etiam¬
dissolutionẽ sui corporis atq habitatio.¬
nẽ patriȩ cȩlestis. dicit scimus quoniã
si terrestris domus nr̃a huiꝰ habitationis
dissoluatur. quod ȩdificationẽ habemꝰ
ex dõ. donũ non manu factam. sed et̃nã
incȩlo sunt animȩ uistoꝵ. quid est hoc
qđ indie udicii. ꝓ iustitiȩ suȩ redẽptione
mirum crescit inuidicio. qđ nunc anima¬
rũ sola. postinodũ uero etiã corporum

Expanded text:
dilationis damno quid aliud innuitur, dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod perfectae justitiae aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur. Quod et ipsa per se Veritas testatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae: quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur et animae justorum. Et Paulus dissolvi desiderat, et cum Christo esse. Pauli animam esse indissolutione sui corporis, atque habitatione patriae coelestis dicit: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelo sunt animae justorum, quid est hoc quod in die judicii pro justitiae suae retributionem mirum crescit in judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero corporum
Abbreviated transcription (Latin):
rat iam dimissũ. Ex quib uidelicet dictis
constat. quia si hoc quod in nos delin quit᷑.
ex corde ñ dimittunus. & illud rursus exi¬
gitur. quod nob̃ iam ꝑpenitentiã dimissũ
fuisse gaudebamus. Igitur dũ ꝑ indulti
tẽporis spatiũ licet. dum uidex sustinet.
dum conuersionẽ nr̃am is qui culpas ex¬
aminat expectat. conflemus in lacrimis
duritiã mentis formemus in proximus
grãm benignitatis: & fidenter dico: quia
salutari hostia post mortẽ ñ indigebiniꝰ.
si ante mortẽ. deo hostia ipsi fuerimus¬

Expanded text:
rat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis rat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
cente ueritate. Si offers munus tuumad
altare. & ibi recordatus fueris. quia frater
tuus habet aliquid aduersũ te. relinque
ibi munꝰ tuũ ante altare ⁊ uade prius re¬
conciliari fr̃ituo: & tunc ueniens offeres
munꝰ tuũ. Qua in rẽ pensandũ ẽ. cum
om̃ĩs culpa munere soluatur. quã grauis
est culpa discordiȩ. ꝓ quã nec munus acei¬
pitur. Debemus itaq ad ꝓximũ. quãuis
longe positũ longẽq disiunctũ. mente
ire. eiq animũ subdere humilitate illũ
ac beniuolentia placare: ut scilicet condi.¬
tor nr̃. dum tale placitũ nr̃e mentis aspe¬
xerit. apeccato nos soluat. qui munꝰ pro
culpa sumit. Ueritatis aut̃ uoce attestan¬
te didicimꝰ. quia seruus qui decẽ milia ta¬
lenta debebat. cũ penitentiã ageret. abso¬
lutionẽ debiti a dño accepit. sed quia con¬
seruo centũ sibi denarios debenti. debitũ
ndimisit. & hoc ẽ iussus exigi. qd ei fue¬

Expanded text:
cente Veritate: Si offers munus tuum ante cente Veritate: Si offers munus tuum ante altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, reade prius reconciliari fratri tuo: et tunc veniens offeres munus tuum . Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare; ut scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat qui munus pro culpa sumit. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fue
Abbreviated transcription (Latin):
ed necesse ẽ. ut cũ hec agimꝰ. nosmet¬
ipsos dõ in cordis contrĩtione mactemꝰ.
quia qui passionis dñicȩ misteria celebrã¬
mus. debemꝰ unitari quod agimꝰ. Tunc
ergo uere pronobis hostia er̃it. cum nos
ipsos hostiam fecerimus. Sea studendum
nobis ẽ. ut etiam post orationis tempora.
in quantũ do largiente possumus. in ipso
aninũ suo pondere ⁊ uigore seruemus. ne
post. cogitatio fluxa dissoluat. ne uana
menti lecitia subrepat : & lucrũ cõpuncti.¬
onis. anima ꝑ incuriã fluxȩ cogitationis
ꝑdat. Sic quippe quod poposcerat anna.
optinere meruit. qtua sẽ post lacrunas.
in eodẽ mentis uigore seruauit. De qua
nimirũ scriptũ est. Uultusq eius ñ sunt
amplius in diuersa mutati. Quȩ igitur
non ẽ oblita quapetiit. non est priuata
munere qđ poposcit. De Re la xaN
quia ille recte sui delicti ueniã postu¬
lat. qui prius. hoc qđ in ipso delinquit᷑.
relaxat. Munus enĩ non accipit᷑. nisi
ante. discordia ab animo repellatur di.¬

Expanded text:
ed necesse est ut cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia qui passionis dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vere pro nobis hostia erit Deo, cum nos ipsos hostiam fecerimus. Sed studendum nobis est ut etiam post orationis tein quantum, Deo largiente, possimus, in ipso animum suo pondere et vigore servemus; ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana mentis laetitia subrepat, et lucrum compunctionis anima per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod poposcerat Anna obtinere meruit, quia se post lacrymas in eodem mentis vigore servavit. De qua nimirum scriptum est: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati . Quia igitur non est oblita quae petiit, non est privata munere quod poposcit. » Sufficiunt quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
defunctus ẽ.Alius etiamfr̃ in eodem
monasterio. merolus dicebatur uehement᷑
lacrimis. atq elemosinis intentꝰ. ꝑsalmodia
uero exore illius. pene nullo tẽpore cessare
consueuerat excepto cũ aut alimenta
corpori. aut membra dedisset sopori.
huio nocturna iusione apparuit. quia ex
albis florib corona de cęlo. in caput illiꝰ
descendebat. Qui mox molestia corporis
occupatꝰ. cũ magna securitate animę
atq hilaritate. defunctus ẽ. Ad ciius
sepulchrũ. dũ petrus qui nunc monaste.
rio preest. sibi sepulturã facere post an¬
nos quatuordecim uoluisset. tanta ut
asserit de eodẽ sepulchro illius. fraglantia
suauitatis emanabat. ac si illic florum
om̃ium fuissent odoram̃ta congregata.
Ex qua re manifeste patuit. quam uerũ
fuerit qđ ꝑ nocturã uisionẽ uidit.

Expanded text:
defunctus est. Alius etiam frater in eodem defunctus est. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monasterio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asserit, de eodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. Qua ex re manifeste patuit quam verum fuit quod per nocturnam visionem vidit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ mentes quibdam prius reuelationib
roborat: ut in morte minime ꝑtimescad.¬
am quidã mecũ in monasterio chis:¬
fr̃. antonius nomine. uiuebat: qͥ mul¬
tis cotidianisq lacrimis. ad gaudia patrię
cȩlestis anhelabat. Cumq studiosissimẽ.
& cũ magno feruore desiderii.sacra
eloquia meditaret᷑. non ineis uerba scientiş.
sed flecũ cõpunctionis inquirebat quatinꝰ
ꝑ hec excitata meus eius in ardesceret : & ima
deserens. ad regionẽ cȩlestis patriȩ. ꝑ contẽ¬
nẽ dictũ ẽ. Paratus esto quia dñs iussit
migrare te.Cuniq ille non habere se
sumptꝰ ad migrandũ diceret. responsum
ꝓtinus audiuit. dicens. Si de peccatis tuis
agitur. dimissa sunt. Quod dum semel
audisset. & cũ magno adhuc metu trepi¬
daret. nocte quoq alia. in eisdẽ est uerbis
admonitꝰ. Cum post quinq dies febre cor.¬
reptus. cunctis fr̃ib flentib. orantib q.

Expanded text:
tium mentes quibusdam prius revelationibus tium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescquidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae per contemnam dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia eisdem verbis est admonitus. Tunc post quinque dies febre correptus, cunctis fratribus orantibus flentibusque,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec cũ in ꝑpetua fuerit morte dãpnata.
Illic enĩ posita. beata eẽ ꝑdet & ẽẽ non
ꝑdet. Exquarẽ semꝑ cogitur. ut & mortẽ
sine morte. & defectum sine defectu. et
finẽ sine fine patiatur: quatinꝰ ei & mors
ĩmortalis sit. & defectus in deficiens: et
finis infinitus. PeT Rus: Quis hanc
tam in explicabilẽ dampnationis senten¬
tiã. cuiꝰ libet sit oꝑis. ad exitũ ueniens ñ
ꝑtimescat. quando & si iam nouit qđ egit.
adhuc tamen acta illius. quã subtiliter
UIRO Qui ãdororteo uenienis.
ex parit: Gꝑeg oriussbom.
t asseris ita est. Sed plerũq de culpis
minimis. ipse solus pauor. egredien¬
tes iustoꝵ animas purgat: sicut narrari
de quodã sco uiro. mecum frequent audisti:
Qui ad mortẽ ueniens. uehement̃ timuit:
sed post mortẽ. discipłis instola alba ap¬
parut: & quã p̃clare sit susceptꝰ. indica
uit. Nonnũquã uero omp̃s ds. trepidan.¬

Expanded text:
nec cum in perpetua fuerit morte damnata. nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Illic enim posita beata esse perdit, et esse non perdit. Qua ex re cogitur semper, ut et mortem sine morte, et defectum, sine defectu, et finem sine fine patiatur; 453 quatenus ei mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitus. PETR. Quis hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, cujuslibet sit operis, ad exitum veniens non pertimescat, quando etsi jam novit quod egit, adhuc tamen facta illius quam subtiliter viro qui ad mortem veniens expavit. GREGORIUS. Ut asseris ita est, Petre. Sed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purgat, sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicais. Nonnunquam vero omnipotens Deus trepidan
Abbreviated transcription (Latin):
to districtius tunc iniquoꝵ torm̃ta respi¬
cuint. quando ab om̃i uitio corruptionis
exuti. ipsi iam iustitie uicinius. atq artuiᷤ
inherebunt: Sic quippe eoꝵ mentes. ꝓhoc
qđ iustissimo inherent iudici. uis districti¬
onis absorbet. ut om̃ino eis non libeat.
quicqͥd ab illuis ȩt̾̃nȩ regule subtilitate
discordat. PetRus. Non est ia quid
respondere debeã. aꝑtȩ rationi sed hȩc nc̃
questio mentẽ mouet. quomodo anima
ĩmortalis dicitur. dũ constet qđ in ꝑpetuo
igne moriatur. BREGORIUS:
xluii. Quia duob modis uita dicitur.
duob modis etiã mors debet intelligi.
Aliud ẽ namq quod indo uiuimꝰ. aliud
uero qđ in hoc quod conditi. uł creati
sumus. id est. aliud beate uiuere. atq ali¬
ud est essentialit. Anima itaq & morta¬
lis eẽ intelligitur. & ĩmortalis. Mortalis
quippe. quia beate uiuere amittet immor¬
talis autẽ. quia ẽẽntialĩt uiuere numꝗͣ
desinet : & nature suȩ uitã ꝑdere ñ ualet.

Expanded text:
ta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate discordat. Presponderi debeat apertae rationi, sed haec nunc quaestio mentem movet: Quomodo anima immortalis dicitur, dum constat quod in perpetuo igne moriatur? GREGORIUS. - Quia duobus modis vita dicitur, duobus etiam modis mors debet intelligi. Aliud est namque quod in Domino vivimus, aliud vero quod in hoc quod conditi vel creati sumus; id est, aliud beate vivere, atque aliud est essentialiter. Anima itaque et mortalis esse intelligitur, et immortalis. Mortalis quippe, quia beate vivere amittit; immortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit, et naturae suae vitam perdere non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
ampluis pumantur. quo inferm supplicia.
nec uera & cognita uitare uoluerunt.
Petxus. Quid est hoo quȩso dẽ. quod
inamenis locis cuiꝰdã domus. laterculis
aureis ȩdificari uidebatꝰ : Ridiculũ est
ualde. si credimꝰ qđ in illa uita. adhuc me.¬
tallis talib egeamus: Gre G̃ORIUS
uis hoc sisanũ sapit intelligat: Sed
ex ẽo quod illic ostensũ ẽ. quis quis ille ẽ
cũi mansio ista construitur. aꝑte datur
intelligi. quid est qđ hic oꝑatur. Nam
qui prȩmium lucis ȩternȩ. elemos marũ
largitate promerebitur. nimirũ constat
quia auro ȩdificat mansionẽ suã. Quod
enĩ suꝑius memoriã fugit ut dicerem
idem miles qui hȩc uiderat narrabat.
qđ eosdem laterculos aureos ad ȩdificati.¬
onẽ domꝰ senes ac iuienes. puellȩ ⁊ pueri
ferebant. Qua exre colligitur. quia hi
quib hic pietas facta est᷑. ipsi illic oꝑa.¬

Expanded text:
amplius puniantur, quo inferni supplicia amplius puniantur, quo inferni supplicia nec visa, et cognita vitare noluerunt. 436 PETR. Quid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari videbatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamus. ΚΕΦΑΛ. Quis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelligi quid est quod hic operatur. Nam qui praemium aeternae lucis eleemosynarum largitate promerebitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic oper
Abbreviated transcription (Latin):
hunc boni sp̃s sursum. mali deorsũ trahe¬
rent. ipse qui hȩc uidebat. ad corpꝰ reuersus
est: & quid de eo plenius gestũ sit. minime
cognouit. Quainre de eiusdẽ stephani uita
datur intelligi. quia ineo mala carnis cũ
elemosinarũ oꝑatione certabant. Qui enĩ ꝑ
coxas deorsũ. ꝑ brachia trahebatur sursũ.
patet nimirũ quia elemosinas amauerat.
& carnis uitiis ꝑfecte ñ restiterat. quȩ eũ
deorsum trahebant. Sed in illo occulti
arbitri examine. quid ineo uicerit. & nos
& eũ qui uidit ⁊ reuocatus ẽ. latet. Con¬
stat tam̃. quia idem stephanus post quam
sicut suꝑuis narraui & inferi loca uidit. ⁊
ad corpus rediit. ꝑfecte uitã minime cor¬
rexit. Qui post multos annos. de corpore
adhuc ad certamen uitȩ ce mortis exut. Qua.
derẽ colligitur. quia ipsa quoq inferni sup.¬
plicia cũ demonstrantur. aliis hoc ad adiu¬
toriũ. aliis uero ad testimoniũ fiat ut isti

Expanded text:
hunc boni spiritus sursum, mali deorsum trahehunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti
Abbreviated transcription (Latin):
dũ requireret cur ita ẽẽt. se ea dix̃ audisse.
quȩ nos qui eum in hac ȩccłastica domo no¬
uimus. scientes eiꝰ acta. recolimꝰ. Dictum
nãq ẽ. Hȩc id circo patitur. quia si quid ei
pro facienda ultio i ubebat᷑. ad inferendas
plagas. plus ex crudelitatis desiderio. quã
obȩdientia seruiebat. Quod sic fusse. nullꝰ
qui illũ nouit ignorat. Ibi se etĩã quendã
peregrinũ prb̃m uidisse fatebatur. qui ad
p̾dictũ pontẽ ueniens. tanta ꝑ eũ aucto¬
ritate transiuit. quanta &e bic sinceritate
uixit. In eodem quoq ponte. hunc quem
p̃dixi stephanũ. se recognouisse testatus est.
Qui dum transire uoluisset. eiꝰ pes lapsus ẽ:
et ex medio corpore iã extra pontẽ deiectꝰ.
a quibdam teterrimis uiris ex flumine
surgentib. ꝑ coxas deorsũ. a quib dam
albatis ⁊ speciosissimis iuris. cepit ꝑbrachia
sursum trahi. Cumq hoc luctam̃ ẽe. et

Expanded text:
dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nata: in quib albatoꝵ hominũ conuen.¬
ticula. ẽe uidebantur. Tantusq in loco
eodẽ odor suauitatis in erat. ut ipsa sua¬
uitatis fraglantia. illic deambulantes
habitantesq satiaret. Ibi mansione
diuersorũ. singulȩ. magnitudine lucis
plenȩ.Ibi guedam mirȩ potentiȩ ȩdifi¬
cabatłr. domus. quȩ aureis udebatur
laterculis construi sed cuiꝰ ẽẽt. ñ potuit agnos.¬
ci. Erant uero suꝑripã p̃dicti fluminis non¬
nulla habitacula sed alia ex surgentis fetoris
nebula tangebant᷑: alia autẽ exurgens fetor
a flumine. m̃inime tangelut. Hȩc uero erat
ti q fluuo laberetur. Iusti uero quib culpa
ñ obsisteret. securo ꝑ eũ gressu ac libero. ad
loca amena ꝑuenissent. Ibi ͤetiã petrum
ȩccłiasticȩ familiȩ maiorẽ. qui ante quadri.¬
ennium defunctus ẽ. deorsum positũ in
locis teterrimis. magno ferri pondere reli-¬
gatũ. ac depressũ uidisse. confessus ẽ. Qui

Expanded text:
nata, in quibus albatorum hominum convennata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. Ibi mansiones diversorum erant, singulae magnitudine lucis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fetor a temque fluvium laberetur: justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ad loca amoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
iussi. Qui statim reductus incorpore est:
&& stephanus ferrarius qui iuxta eũ habi¬
tabat. eadem hora defunctꝰ ẽ. Sicq ꝓbatũ
ẽ. uera fuisse uerba quȩ audierat. dũ hec.
effectus mortis stephani demonstrauit.
Ante trienniũ quoq in hac pestilentia quȩ
hanc urbẽ dade uehem̃tissima depopula¬
uit. inqua etiã corporali uisu sagitte cęlitꝰ
uenire. & singulos quosq ferire uideban¬
tur. sicut nosti. stephanꝰ idem defunctꝰ ẽ.
uidã uero miles in hac eadẽ nr̃a urbe
ꝑcussus. ad extrema ꝑuenit. Qui edu.¬
ctus ecorpore. exanimis iacuit. sed citius
rediit. & quȩ cũ eo fuerant gesta. narrauit.
Aiebat em̃ sicut tunc res eadẽ etiã mul.¬
tis in notuit. quia pons erat. sub quo ni
ger atq caligosus. fetoris intolerabilis. ne¬
bula exalans. fluuius decurrebat. Trans¬
acto autẽ ponte. amȩna erant prata atq
uirentia. odoriferis herbarũ florib exor¬

Expanded text:
jussi. Qui statim reductus in corpore est, jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. Qui eductus in corpore exanimis jacuit, sed citius rediit, et quae cum eo fuerant gesta narravit. Aiebat enim, sicut tunc res eadem etiam multis innoger atque caliginosus fetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque virentia odoriferis herbarum floribus exor