comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret uidit germani
cpuam ep̃t animam. inspͥera ignea abangelis incaelũ ferri.
Lune tanti sibe it tefttm uolens ad bibere miraculi
seruandum diatonum ittrato bisterq eius nomine. cum
clamoris magnituline uocauit: Cunq. ille fuis set in solito
tanti uiri clamore turbatus. ascendit. respexit : partem¬
que iam lucis exiguam uidit: Cui tantum hoc obstupes¬
nnrti miraculum. uir dĩ pordinem quae fuerant gesta
narrauit: Seatmq incassinum castrum̃ religioso uurt
tbe probo mandauit. ut adcapuanam urbem sub eadẽ
nocte trans mitteret. & quid degermano ep̃o ageretur.
a gnosceret & indicaret : Factumque est & reuerentissimum
uirum germanum ep̃m. isqui missus fuerat iam defunc¬
tum repperit Et requirens subtiliter. agnouit eodem mo¬
nento fuisse illius obitum. quo uir dñi eius agnouit a¬
sum : R TRUS. Mirares ualde & uebementer stupenda.

Expanded text:
aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda.
Abbreviated transcription (Latin):
suspirando gustarent: Cum uero hora iam quietis exigere.
incuius turris superioribus se uenerabilis benedictus. in ei
quoque inferioribus se feruandus diaconus collocauit:
Quo udelicet in loco inferiora superioribus ꝑ uius continua¬
bat ascensus: Ante eandem uero turrem larguis erat ha¬
bitaculum. in quo utriusque discipuli qui escebant Cunq
uir dm̃ benedictus ad huc qui escentibus fratrib instans
uigilus. nocturnae orationis tempora p̃uenis seg
fenestram stans & omnipotentem dñm dep̃cans subito
intempesta noctis hora respiciens uidit fusam lucẽ
de suꝑ cunctas noctis tenebras effugasse: Iantoq splen¬
dore darescere ut diem uincere lux illa. que inter
tenebras raddiass&.: Mlira autem ualderos in hac speculatio¬
ne secuta est : quia sicut post ipse narrauit: omnis &iam
mundus uelut fubuno solis radis collectus: ante ocults eius
adductus est: Qu uenerabilis pater. dum intenta oculori

Expanded text:
suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei Benedictus, quiescentibus adhuc fratribus, instans vigiliis, nocturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
QREGOR Cumq die altero
eadem uenerabilis femina adcellam propriam reces¬
siset : uir dĩ admonasterium reduiit:
Cum ecce
post triduum incella consistens. eleuatis mnaera oculis.
dit eusdem sororis. suae animam de eius corpe
egressam. incolumbae spetiae caeli secreta penetrare :
Qui tante eius gloriae congaudens. omnipotenti deo
inhimnis & laudibus grãs reddidit. euisq obitum
frĩbus denuntiauit: Quos &iam ꝓtinus misit : ut eiꝰ
corpus admonasteriũ deferrent. atq in sepulcro qđ sibi
ipse parauerat ponerent Quo facto contigit ut quorũ
mens una semꝑ indeo fuerat. eorũ quoq corpora nec se¬
pultura separaret :¬
I Alio quoq tẽpore seruandus.
diaconus atque abbas eius monasterii quod incam paniae
partibus aliberio quondam patricio fuerat constructum.
leum uisitationis gratia exmore conuenerat. eius qui¬
pe monasterium frequentabat: ut quia isdem quoq uir
doctrina grãe caelestis influebat. dulcia sibi inutem

Expanded text:
rius. Cumque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret Alio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis processerit : Nonilicopauor e ꝑterritus refugias uiam salutis. quȩ
non est nisi angusto initio incipienda . Pocesiu uero conuersationis sidei¬
& dilatato corde inenarrabili dilectionis dulcedine curritur uia man¬
datoꝵ dĩ: ut ab ipsius nunꝗ magisterio discedentes in eius doctrina
usq ad mortem in monasterio ꝑseuerantes. Passionib xp̃ĩ perpatientiã
participemur ut & regnieius mereamur . ẽẽ : consortes

Expanded text:
caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nunquam magisterio discedentes, in eius doctrina usque ad mortem in monasterio perseverantes, passionibus Christi per patientiam participemur, ut regni eius mereamur esse consortes
Abbreviated transcription (Latin):
hec complens dñs. erpectat nos cotidie hiissuis sc̃is monitis.
factis nos respondere debe: Idã nob propter emdationen
maloꝵ huiꝰ dies uitȩ ad inducias relaxantur: dicente apostolo.
An nescis quia patientia dĩ adpenitentiã te adducit. Nampiꝰ
dñs dicit. Nolo mortem peccatoris. s ut tonuertat᷑ꝰ &uiliat:
auduĩ imꝰ habitandi precȩptum. s&e &e si compleamus habita¬
tors osficium. erimus hȩredes regni celor Ergo p̃paranda sunt
minus labo in nos natura possibile. rogemꝰ dñm utgne suȩ
uibeat nobis ad uitor ium ininistarẽ. & sifugientẽ s gehennȩ
& in hoc corpore sumꝰ & hȩc omia ꝑ hanc lucis uitam uacat implere.
Currendum & agendum .ẽ. modo qđ in ꝑpetuum nobis expediat : Constituen¬
daest a nobis dominiciscola seruicii. inqua institutione nichil asperum ni¬
chilq graue nos constituturos speramus. Sed & siqͥd paululum restrictius
dictante aeqruitatis intione ꝓpter emendationem uicioꝵ uel conseruationẽ

Expanded text:
Haec complens Dominus exspectat nos quotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed magis convertatur et vivat . audivimus habitandi praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, erimus haeredes regni coelorum, ergo praeparanda sunt minus habet in nos natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugientes gehennae po, et in corpore sumus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, currendum et agendum est modo, quod in perpetuo nobis expediat. Constituenda est, inquit, nobis dominici scola servitii, in qua institutione nihil asperum, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem
Abbreviated transcription (Latin):
spiritibus possit. hoc ei largiri dignatus est factus prohomi¬
nibus ds̃ caro Quia inde surrexit ultra se insirmitas nr̃a.
unde subse infirmita est firmitas dei  Cum uirtute agnorũ.
con corditer loquitur ratio uerborũ: EREGR Quadã quoq
die dum quidam eius puerulus monacus parentes suos ultra
quam debebat diligens. atq ad eorũ habitaculum tendens
sine benedictione demonasterio exisset : eodem die mox ut
adeos ꝑuenit defunctus est Cumq esset sepultus: die alte¬
o piectum foras corpus eius inuentum est: Qđ rursus
re sepulturae curauerunt: sed sequenti die iterum piectum
exterius. atq inhumatum sicut prius inuenerunt: Iunc con¬
cite adbenedict patris uestigia currentes cum magno flecu
pecierunt ut ei suam graciam largiri dignaretur: Quib uir
dei manu sua protinus communionem dñi ei corporis dedit
dicens: Ite atq hoc domini cum corpus suꝑ pectus eius cũ magna

Expanded text:
spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro homispiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro hominibus Deus caro: quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra, unde sub se infirmata est firmitas Dei. Petr. Cum virtute signorum concorditer loquitur ratio verborum. CAPUT XXIV. die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
latio ꝓeis suisset immolata: & adiacono iuixta morem
mantum est ut non communicantes ab aeccła exirent: ille
exire abecđa uisae non sunt: Qua exre inbubitanter patuit:
quia dum inter eos qui communione priuati sunt minime
recederent: communionem ad nõ ꝑseruum dñi: recepissent:
PETRUS Mirum ualde quam uis uenerabilem & scĩssimũ
uirum adhuc tamen inhae carne corrupabili degentem
potuisse animas soluere in illo iam inuisibili uidicio consaitu
IREGOR Numquid nam petre in hac adhuc carne n
erat. qui audiebat. quod cumq ligaueris suꝑ terram erit
ligatum in caelis. & quae solueris suꝑ terram soluta erunt
& in caelis. Cuius nunc uicem & ligundo & soluendo obti¬
nent qui locum scĩ regiminis fide & moribus tenent:
Sed ut tanta ualeat homo decerra. caeli & terrȩ conditor
interra uenit eoelo : atque ut uidicare. caro &iam de

Expanded text:
oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in coelis ? Cujus nunc vicem in ligando et solvendo obtinent qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
municacionis sententiam. non ꝓferendo intulit: sed intentando:
Ille autem a pristinis moribus nichil mutate. intra paucos dies
defuncte sunt : atq in aecclesa sepultae Cumque in eadem
deccła misbrum sollempnia caelebrarentur. atque ex more
diaconus clamaret. siquis non communieat det locum: nutrix
earum que pro eis oblationem dño deferre consueuerat. eas
de sepuleris suis ꝓrogredi & exire eccłam uidebat Quod dum
uis cerneret: quia aduocem diaconi clamantis exio
foras. atque intra aeccłam ꝑmanere non poterant : ad me¬
moriam redut quae uir dei illis adhuc uiuentibus enan¬
dauit: Eas quippe se communione priuare dixerat: nisi.
mores suos & uerba corrigerent. tunc seruo dei cum grandi
merore indicatum est: Qui manu sua ꝓtinus oblat
dedit dicens Ite . & hanc oblationem pro eis offerri dño
facite. & ulterius ex communicate non erunt. Quae dum

Expanded text:
mmunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. mmunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsentenciam protalisset Nam non longe abeius monasterio
uae quaedam scĩ moniales faemine nobiliori genere e
in loco. proprio conuersabantur: quibus quidamꝰ religiosus
iur. ad exterioris uitae usum prebebat obsequium Sed
sicut non nullis solet nobilitas generis parare ignobilitatẽ
mentis ut minus se in hoc mundo dispiciant qui plus se
ceteris aliquis fuisse meminerunt: nec dum predictȩ sc̃ȩ¬
moniales faeminae ꝑfectȩ linguam sub habitus sui freno
restrinxerant. & eundem religiosum uirum qui ad exterio
ra eis obsequium praebebat : in cautis saepe sermonibus ad
iracundiam prouocabant Qui cum diu ista toleraret: ꝑiex
addei hominem quantas que pateretur uerborum contu¬
melias enarrauit Uir autem dĩ haec de illis audiens: eis pro¬
tinus mandauit dicens Corrigite linguam uram: qua si
non emandaueritis ex communico uos Quam udelicet ex co¬

Expanded text:
per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet exco
Abbreviated transcription (Latin):
ambigis petre : liquet profecto quia mobilioris naturae est sp̃s
quam corpus: Et certe scriptura tesde neuimus quod profeta
exudea subleuatus. repente est cum prandio incaldea deponit.
Quo uidelicet prandio prophetã refecit: seque repente inuidea
iterum inuenit Siigitur tam longe abbacuc potuit sub momen¬
to corporaliter. ire & prandium deferre. quid mirum sibenedic¬
tium spiritib necessaria narraret Ut sicut ille adcibum corpo¬
ris corporaliter ꝑrexit. ita iste adinstitutionem spiritalis
uitae spiritaliter ꝑgeret PE T R US Manus tuae locutionis.
ta me fateor dubretatem mentis: Sed uel imnosse in con¬
ni lacutionem : qualis iste uir fuerit: ERERORUS
uacua: quia cuius corse se in alta suspenderat. ne qua quam
uerba deore illius in cassum cadebant: Siquid uero um quam
non iam decernendo sedminando diceret. tantas uires sermo
illius habebat. acsi hoc non dubie. atque suspense. sediam

Expanded text:
ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit. CAPUT vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
omni modo fidem dantes. uirum dei sicut uenire se pro¬
miserat. expectabant: Cumq uir dĩ constituto die mini¬
me uenisset ad eum cum merore reuersi sunt dicentes
ł xpectauimus pater ut uenires sicut promiseras: & nobis
ostenderes ubi quid edificare deberemus & non uenisfiꝰ
Quib ipse ait Quare fr̃s. quare ista dicitis Num quid
sicut promisi non ueniꝰ Cui c̃ips̃ dicerent. quando uenissi.
Respondit Num quid utrisque uobis dormientibus non ap¬
paru & loca singula designaui Ite & sicut ꝑusionem
audists. omne habitaculum monasterii ita conseruite:
Qui hec audientes uehementer admuati. ad predictum
predium sunt reuersi & cuncta habitacula sicut exre¬
uelatione didicerant construxerunt : PETRUS Docer
uel imquo fieri ordine potuit ut longe iret: responsum
dormientibus diceret. quod ipsi ꝑuisionem adirent. & recogno¬
cerent : GREG. Quid est quod ꝑsorutanis rci gaeste ordinem̃

Expanded text:
omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire proomnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
ineius praedio uxta terra cinensem urbem missis dis¬
cipulis suis conferuere monasterium debuisset Qui
roganti consentiens. deputatis fratrib patrem constituit
& quis eis secundus esset ordinauit: Quibus euntibus spo¬
ondit dicens Ite & die illo ego uenio. & ostondo uobis.
quo loco oratorium. in quo refectoriũ fratrum: In quo suscep¬
tionem hospitum. uel quaeq sunt neces Rria aedificare
debeatis : Qui benedictione ꝑcepta ilico ꝑrexerunt &
constitutum diem magnopere prestolantes. parauerunt
omĩa que his quicum tanto patre uenire potuissent ui¬
debantur esse necessaria: Nocee uero eadem qua promis¬
sus illucescebat dies. eidem seruo dĩ quem illic patrem
constituerat. atq eius preposito uir dñi in somnis apparuit
& loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter
designauit: Cumq utrique a somno furgerent sibi inui¬
cem quod uiderent retulerunt Nontamen uisioni illi

Expanded text:
in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis disin ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi
Abbreviated transcription (Latin):
ualla temporum eius mentem ꝓpheciae sp̃s implebat
GRERO R Propheciae sp̃s petre. ꝓphetarum mentes
uult spirat. Ita sciendum quia & quando uult ad spirat
hinc eit enim quod nathan arege requisitus si construere
templum posset. prius consensit. & post modum ꝓhibuit.
hinc est quod heliseus cum flentem mulierem cerneret
causamq nesciss&. hanc prohibentem hanc puerum dicit:
Dimute eam quia anima eius in amaritudine ÷ & dñs
celauit ame. & non indicauit mihi : Quod om̃ps ds̃ ex
magnae pietatis dispensatione disposuit: quia dum pro¬
plietiae sp̃m aliquando dat. & aliquando subtrait. pro¬
phetantium mentes & eleuat incelsitudinem & custodit
in humilitate : ut & accipientes sp̃m inueniant. quid de
na raciocdamat: Sed quaeso deuenerabili patre benedicto quie¬
quid adhuc animo occurrit exequere: GREGORIUS¬
Alio quoque tempore a quodam fideli uiro fuerat rogat. ut

Expanded text:
valla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat? valla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat? Gregor. Prophetiae spiritus, Petre, prophetarum mentes t: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem mulierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: Dimitte eam, quia anima ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Quod omnipotens Deus ex magnae pietatis dispensatione disponit: quia dum prophetiae spiritum aliquando dat, et aliquando subtrahit, prophetantium mente et elevat in celsitudine, et custodit in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de a ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequere. Alio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut
Abbreviated transcription (Latin):
Alio igitur tempore ineadem campaniae regione fames
incubuerat. magnaq omnes alimentorum indigentia
co angustabat: Iamque inbenedicti monasterio: triticum
de er̃at .: Panes uero pene omnes consumpti fuerant
ut non plusquam quinque adrefectionis horam fratrib
inueniri potuissent Cumque tos uenerabilis pater con¬
tristatos cerneret eorum pus illanimitatem studuit mo¬
desta increpacione corrigere. & rursum. promissione sub¬
leuare dicens.: Quare depanis in opia uester animus con¬
tristatur: hodie quidem minus est. seddie crastina abundan¬
ter habebitis: Sequenti autem die. ducenti farinae modu
ante fores cellae insaccis inuenti sunt: Quos omp̃s ds̃ qͥb
Quod cum fratres cernerent dño grãs referentes. didicerunt
iam de habundantia nec inaegestate dubitare: PETRUS
ic quae so te. numquid noncredendum ÷ huic dei famu¬
lo semꝑ prophetiae sp̃m adesse potuisse: anꝑtnter¬

Expanded text:
Alio quoque tempore in eadem Campaniae regione fames Alio quoque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens DeusQuod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est huic Dei famulo semper prophetiae spiritum adesse potuisse? an per inter
Abbreviated transcription (Latin):
mappulas ꝓiecit Quadam quoque die du-
uenerabilis pater uesꝑtina iam hora corporis alimen¬
ta ꝑciperet. eius monachus cuiusdam defensoris filius
fuerat. qui ei ante mensam lucernam tenebat: Cũq
iur dĩ ederet ipse autem cum lucernȩ ministerio astasei
epit ꝑ suꝑbiae spũm. inmente sua tacitus uoluere
& pcogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducati
assisto. lucernam teneo. seruicium inpendo Quissum
ego ut ifti seruiam Adquem uir dĩ statim conuersus.
iehementer eum coepit increpare dicens: Signa
tuum fr̃ quid est quod loqueris.: signa cortuum:
Uocatisq statim fratrib p̃cepit ei lucernam demanibus
tolli: ipsum uero ussit aministerio recedere. & sibi hora
eadem quietum sedere Qui requisitus a fratribus quid
habuerit in corde. pordinem narrauit quantos suꝑbiae
spũ intumuerat. & quaȩ contra uirum di uerba ꝑ cogi¬
tationem tacitus dicebat : Tunc liquido omnib patuit.
quod uenerabilem benedictum latere nichil posset. in

Expanded text:
ita. Quadam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit per superbiae spiritum in mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil posset, in
Abbreviated transcription (Latin):
me inuocetis: dicam ecce adsum. Quid dulcius nobis ab hac uoce
dnĩ inuitantis nos fratres karissimi: ecce pietate sua de mori
ac tuum lumbis nostris. ꝑ ducatum euangeli ꝑgamus tanera
eius. ut mereamur eum quinos uocauit in regno suo uidere.
Incuius regni tab ȩnaculo si uolamus habitare. nsi illuc bonis
actib currendo minime ꝑuenitur. Sad interrogemus cura
prepbeta dñm dicentes ei Nomine quis habitabit intabnatus¬
Llo tuo. aut quis requieseo inmonte sancto tuo: Post lianc
interrogationem fiatres. audiamus dominum respondentẽ.
&ostendentem nobis uiam ipsius tabernaculi dicentem. Qui
ingreditur sine macula: & oꝑatur iusticiam. Qui loquitur ueni¬
titom incorde suo: qui non egit dolum in lingua sua. Quue
fecit prorimo sua malum : qui ob probrium non accepit aduei¬
sus prorimum suum. Qui malignum diabolum aliqua suaden¬
tem sib cumipsa suasione suã a conspectib cordis sui respuens
deduxit ad nichilum: & paruulos cogaitatus eius tenuit. & allisit

Expanded text:
m vobis: Ecce ego adsum. Quid dulcius nobis hac voce Domini invitantis nos, fratres charissimi. Ecce pietate sua demonstractuum lumbis nostris, per ducatum Evangelii pergamus itinera ejus; ut mereamur eum, qui nos vocavit in regnum suum, videre. In cujus regni tabernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed interrogemus Dominum cum Propheta, dicentes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Post hanc interrogationem, fratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum ifecit proximo suo malum; qui opprobrium non accepit adversus proximum suum : qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit, et allisit ad
Abbreviated transcription (Latin):
hora malignꝰ sp̃s uenit.: Isqui mandatũ
deculit. uia uerba conpleuerat. & ma¬
lignus sp̾s eundem parietem quia edifica¬
batur reuercit. at quȩ unum puerulum
ion achum cuuiꝰ dam curialis filium e¬
primens: ruma. contriuit : Contristari
omnes acuehementer afflicti: non dam¬
no parietis.
sed contritione fratris: Quod ue¬
nenrbili patri benedicto : studuerunt
celeriter
cũgraui luctu nuntiare: Iuno
quem portaie non insi insago
potuerunt
quia conlapsi saxa parictis eiꝰ
non solum menbra sed etiam ossa contriue¬
lam clauit qui orationi instantuis quam
solebat incubuit. Mirares: hora eadem :
hunc incolomem. atque ut prius ualentẽ
adaindem iterum laborem misit : It ipse
quoque parietem: cum fratrib ꝑfieret:
deciuus se interitu antiquus hostis benedio¬
to insultare credidissec : Caepit uerb¬

Expanded text:
hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed etiam ossa contrivellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisset. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nam proiecto exire ignis iepente uisus
est atq incunctorum monachoru oculis
quia omine eiusdem coquinae aedificium
consum mertt᷑ ostendit : Cumq iaciendo
aquam & ignem quasi extinguendo ꝑfere¬
perent pulsatus eodem tumultu uir dñi
aduenit: Qui eundem igne inoculis
fratrum esse insuis uero non esse consi¬
derans caput ꝓtinus in oration̾e flexit.
& eos quos fantastico repperit igne delu-¬
di uocauit frs ut oculos suos ngnasent:
monuit: & sanum illud coquinae edifitiu
adsistese cernerent & flammas quas an¬
tiquus hostis finxerat nonuiderent .
Rursum dum fr̾s parietem quiares ita
eigebat. paulo altuis aedificarent: iu
di orationis studio intra cellae suae claus¬
tra morabatur.: Cui antiquus hostis insul¬
tans apparuit: & quia adlaborantes fr̃s
ꝑgeret indicauit.: Quod uir diꝰ ꝑ nuntii.
Aerrime fratribus indicauit diceris
pratres caute uos agite : quia aduos hac

Expanded text:
nam projecto, exire ignis repente visus nam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderent.Rursus dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac
Abbreviated transcription (Latin):
quid mecum habes. quid me ꝑsequaeris
Sed nuno expectanda sunt contra dĩfamulu.
antiqui hostis noua certamine cui pugi
quideni uolens intulit. sed occasiones uictoriȩ
habitacula eiusdem conseruerent cellae.
lapis in medio iacebat quem in caedifitiu̾
leuase decieuerunt: Cumq eum duo
tres mouese non possent. plures adiuncti
sunt : Sedita immobilis mansit. acsĩ radi¬
citꝰ interra tenesetur Ut palam deottꝰ
intellegi: suꝑ eum ipse ꝑse antiquus
hostis sedentt. quam tantorũ uirorum
manꝰ mouere non possint. Difficultate
igitur facta. aduirum dei missuꝰ est ut
ueniret orando hostem repelleret. ut
lapidem leuare potuissent. Qui mox
uenit orationem fatiens benedictione
dedit & tanta lapis celeritate leuatꝰ
.ẽ. acsinullũ pruꝰ pondus habiusset: Iunc
inconspectu uiri dei placuit. ut in loco eo-¬
dem terram foderent : Qua dam fodiendo
altius penetrarent. aereum illic idolum
frs inuenerunt : Quo horam casũ in co qui¬

Expanded text:
quid mecum habes? quid me persequeris? quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occasiones victoriae habitacula ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuisset. Cin conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coqui
Abbreviated transcription (Latin):
sacri legis insudabat  Ibi itaque iur
di ꝑueniens contriuit idolum. sub¬
uertit aram. succidit lucos atq inipso
templo apollinis. graculum beati mar¬
quaque multitudinem. predicatione
continua ad fidem uocabat Sed haec
antiquus hostis tacite nonferens non
occultȩ. uel ꝑ somnũ : sed aꝑta uisione
eius dem patris se oculis ingerebat. & mag¬
nis clamoribus iumsẽ ꝑpeti conquertba¬
tur. ita. ut uoces illius etiam frates audi¬
rent quamius imaginem minime cernerent.
enim discipulis nus uenerabilis pate
dicebat. corporalibus eiꝰ oculis. isłe anquus hostis
te terrimꝰ & succensus apparebat qui ineũ osꝑ
oculis que flammantibus. saeuore uidebatur:
lam uero quae diceret. audiebant om̃s Niꝰ
enim huno uocabat Exnomine: Cui cu
uir dei minime respondent. ad euis mox
contumelias erumpebat: Nam cum clama¬
net dicens Benedicte benedicte. & eum sibi
uillo modo respondere conspiceret. ꝓtinu
aduingebat: Maledicte non benedicte

Expanded text:
sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Marquaque multitudinem praedicatione continua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte,
Abbreviated transcription (Latin):
ut coram suꝑbis mori dignaset᷑ cora hu¬
milibus resurgere. Quatinꝰ & illi uide¬
rent quod contempnerent : & isti quod
ueneranter amare debussent : Ex quo
misterio actume: ut dum suꝑb aspiciunt:
dispectum mortis. humiles contra morte̾
acciperent gloriam potestatis: PETRUS
Quae sote post haee adquae loca uir
Ses iur adalia demigrans loca. non
hostem mutauit. Nam tanto post gra¬
ora proelia ꝑtulit. quanto contra
aperte pugnantem ipsum magistrum
malitiae inuenit: Castrum naque
quod cassinu̾ dicitur. in excelsi montis
tese situm est .. Qui uꝑdelicet mon
distenso sinu hoc idem castrũ iecipit.
sed ꝑtria milia in altum se subrigens uel¬
ut adaera cicumen tetendit.: Ubi uecꝰ¬
tissimum sanum fuit. in quo exantiquo¬
rũ more gentilium. abstulto rusticoru
populo apollo colebatur Circum quaq
etiam incultu dȩmonum luci succđtue¬
rant. in quibus adhuo eodem tempore
infidelium insana multitudo sacrificus

Expanded text:
ut coram superbis mori dignaretur, coram huut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Quaeso te post haec, ad quae loca vir anctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis
Abbreviated transcription (Latin):
liscipulus exultauit : Quadere factu
ut eidem quoq discipulo penitentiam
indiceret. quod mandans talia. gaudert
de inimici interitu praesũpsis set DETUS
Miranda sunt & multu̾ scupenda
quaedicis : Nam in aqua expetra pro¬
ducta moyser. inferro uero quod expro¬
fundo aquae redut haeliseu̾ in aquae
itinere petrũ. in corui oboedientia helia
inluctu autem moras inimici: cdauid
uideo Ut ꝑ pendo uir iste sp̃u iustorũ
omniu plenus fuit: GRERORAUS
Uir dñi benedictus petre. unuiꝰ spiritũ
habuit. quiꝑ concessae redemptionis gram
electorum corda omniu̾ impleuit. De
quo iohannes dicit. Erat lux uera quȩ
inluminat omne hominem uenientem
inhunc mundum.: Et de quo rursus scrip¬
tum est deplenitudine eiꝰ nos omnes. accepimꝰ.
am sc̃i dĩ homines potuerunt adno ur¬
tutes abere: non etiam alus tradere: Ille
autem signa uirtutis dedit subditis. quise
daturum signum ionae ꝓmisit mimacis.

Expanded text:
discipulus exsultavit. Qua de re factum est, discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit. Gregor. Vir Dei Benedictus, Petre, unius Dei spiritum habuit qui per concessae redemptionis gratiam electorum corda omnium implevit, de quo Joannes dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis :
Abbreviated transcription (Latin):
cella conspitiens lapsumq ad huc teneriorib
discipulis temescens idq prosua soluis fieri¬
per secutione ꝑtractans: inuidiae locum de¬
bit atque oratoria cuncta que construxe¬
rat substatutis p̃positis ad uinctis fratribus
ordinauit : & paueis secum monachis ablatis
habitationem mutauit loci: Moxq ut
uir di eius odia bumiliter declinauit. hun
om̃ps ds terribiliter ꝑcusut : Namcum
p̃ditꝰ praes biter stans in solario. benedictum
te in mobiliter tota domus fabrica hoc
ipsum in quostabat solariu̾ cecidit. & bene¬
dieti hostem conterens extinxit .: Quodirri¬
dei discipulus maurus nomine. statim. uenera¬
bili patri benedicto. qui adhuc aloco eodẽ
uix decem milibus abexat aestimauit
esse nuntiandum dicens : Reuerterb. qͥ
praei biter quite ꝑsequebatur extinctꝰ est :
Quod iur di benedictus audiens sese in
grauibus lamentis dedit Uel quia in imi¬
cus cocubuut. uel quia de mimici morge:

Expanded text:
cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc otens Deus terribiliter percussit. Nam cum idem presbyter stans in solario Benedictum  perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum, in quo stabat, Solarium cecidit et Benedicti hostem conterens extinxit. Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in gravibus lamentationibus dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia de inimici morte
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerat: & panem demanu eiꝰ accipere. :¬
Qui cum more solito uenisset. pane̾ quem
dice. ubi anullo homine possit inueniri
Iunc coruus aꝑto hore expansis alis. circa
eunde̾ pane coepit discuriere atq crotitare :
Acsi aꝑte dicer& & oboedire seuelle. & tam̃
iussa implere non posse: Cui uir dei. iterum
moniordit: leuauit & recessit : Post truim
uero horarum spatium abiecto pane sedut.
& demanu hominis dei annona qua ronsue¬
erat. accepit .: Uenerabilis autẽ pat̾ co¬
tra uitam suam in ardescere sacerdotis ani¬
mum uidens. illi magis quã sibi doluit
Sed predictus florentius quia magistri corpꝰ
necare non potuit. se ad extinguẽdas disci¬
pulorum animas accendit ita ut morto cel¬
le ciu benedictus inerat ante eoru̾ oculos
nudas septem puellas mitteret: quae coram
eis sibi inuicem manus tenentes & duittus
ludentes illorum mentem ad peruersitage̾
libidinis imflammarent: Quod scs uir de

Expanded text:
sueverat, et panem de manu ejus accipere. sueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa implere non posse. Cui vir Domini praecmomordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de
Abbreviated transcription (Latin):
lateq feruescerent: seculare uitã multi relinque¬
rent et sub lem redemptoris uigo ceruice cordis
flor entu auus antiqui hostis malitia ꝑculsus sc̃iuiri
studus cȩpit aemulari. euis quoq conũsationi dero¬
gare. quosq etiã posset ab illius iusitatione conpescere :
u̾mq. iã se conspiceret eius profectib obuare non pos¬
se. et conuersationis illius opinionẽm crescere. atti.
multos ad statũ uitȩ melioris : ipso quoq. opinionis
sp̃conio indesinent̃ uocari. inuidiȩ facib magis n¬
gisq succensus deterior fiebat : quiã conũ sationis illiꝰ
appetebat habe laudẽ. s hab̾e laudabilẽ uitã nolebat.
Qui eiusdem inuidiae tenebris caecatus ad hocusqͦ
perductus est. ut seruo omnipotentis dñi. infec¬
to uenenum panem quasi probenedictitine
trans miteret:: Quem uir dĩ cumgratiarũ
accione suscepit. sedeum que pestu lateret
inpane non latuit:: Adhoram uero refect¬
nis illius. exuicina silua coruus uenue con¬

Expanded text:
lateque fervescerent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius appetebat habere laudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire con
Abbreviated transcription (Latin):
prenodTA ofili precepta magistri & indina au¬
⁊rem cordis tui & ammonitionem pripatris libenter
ercipe & efficaciter comple : ut ad eum ꝑobedienie laboem re¬
dens a quo ꝑinobedientiȩ desidiam reces seras. adce ergo nc̃ nis sermo
dergitur quisquis abrenuncians propriis uoluptatib: dño ap̃o uero
rets. miitaturus oboedientiȩ fortissima atq predara arma assi¬
mis. in primis ut quicquid agendum inchoas bonum ab eo ꝑfici
ẽ. numero computare. non debeat aliquando temalis actib: ur̃is
contrstari. Ita enim eiomĩ tempore debonis suis in nobis paran¬
dumest: ut nonsolum iratus pat̃ non aliꝗdo suos fitios exheredo:
sed net ut metuendus oñs irritagus malis nris ut nequissimos seruo
perpetuam tradat ad poenam qui eum sequi noluerint adełam.
est ã nos de somino suntere. & aꝑtis ocuł nr̃is addificum lum̃:
aetis auib audiamũs quid nos amimoneat diuia uol. quo¬

Expanded text:
o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici natus est computare, non debeat aliquando de malis actibus nostris contristari. Ita enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriest jam nos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus audiamus divina