comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rim uictoriam. cum de duob malis. in corpore qͣm
in anima mori. leurus sit. Non autẽ quia corpus oc¬
ciditur eciã anima moritur: sed anima que pecca
uis igitur finis fructus ue secularis huiꝰ ñ dico¬
miliciȩ. sed maliciȩ. si et occisor letaliter peccat.
de occisus eternaliter perit: Enĩuero ut uerbis utar.
apłi. et qui arat. in spe debet arare: & qui triturat:
in spe fructus ꝑcipiendi. Quis ergo õ milites hic tã
stupendus error. quis furor hic tam non ferendꝰ. tan¬
tis sumptib ac laborib militare stipendiis u̾o nulli
nisi aut mortis aut criminis: Operitis equos seri¬
eis: et pendulos nescio quos panniculos. loricis suꝑ¬
induitis. Depingitis hastas. clipeos et sellas. frena. &
calcaria auro et argento. gemmisq cirtumor natis.
et cum tanta pompa pudendo furore. et inpudent
stupore. ad mortẽ. ꝓperaris: Militaria sunt hec ĩsig¬
nia. an muliebria pocius ornamenta: Nuinqͥd for¬

Expanded text:
rim victoriam: cum de duobus malis, in corpore quam rim victoriam: cum de duobus malis, in corpore quam in anima mori levius sit. Non autem quia corpus occiditur, etiam anima moritur: sed anima, quae peccculari 3. Quis igitur finis fructusve saecularis hujus, non dicomilitiae, sed malitiae; si et occisor letaliter peccat, et occisus aeternaliter perit? Enimvero, ut verbis utar Apostoli, Et qui arat, in spe debet arare; et qui triturat, in spe fructus percipiendi . Quis ergo, o milites, hic tam stupendus error, quis furor hic tam non ferendus, tantis sumptibus ac laboribus militare, stipendiis vero nullis, nisi aut mortis, aut criminis? Operitis equos sericis, et pendulos nescio quos panniculos loricis superinduitis; depingitis hastas, clypeos et sellas; frena et calcaria auro et argento, gemmisque circumornatis: et cum tanta pompa pudendo furore et impudenti stupore ad mortem properatis. Militaria sunt haec insignia, an muliebria potius ornamenta? Numquid for
Abbreviated transcription (Latin):
tiendum omnino. ne aut occidas hostem quidẽ
I corpore. te uero in anima: aut forte tu occidaris
b iio. et in corpore simul et in anima. Er cordis nem¬
pe affectu non beii euentu pensatur uel ꝑiculum ut
iuidoria xp̃iani. Si bona fuerit causa pugnantis pug¬
ne eritus malus ẽẽ non poterit: sicut nec bonus iu¬
dicabitur finis: ubi causa non bona. et intencio ñ rec¬
ta precesserit. Si in uoluntate alterũ occident te po¬
tius occidi contigerit: morieris homicida. Qd si p̾ua¬
les. et uoluntate suꝑaudi. uel uindicandi forte occi¬
dis hominẽ: uiuis homicida. Non autẽ expedit siue
mortuo. siue uiuo. siue uictori. siue uicto ẽẽ homicidã
Infelix uictoria: qua superans hominẽ succumbis ui¬
cio. Et iratibi aut superbia dominante: frustra glo¬
riaris de homine superato. Egt tñ qui nec ulciscen¬
dizelo. nec uincendi typo. sed tantũ euadendi remedi¬
o intenficit hominẽ: sed nec hanc quidẽ bonam dixe¬

Expanded text:
timendum omnino, ne aut occidas hostem quidem timendum omnino, ne aut occidas hostem quidem in corpore, te vero in anima: aut forte tu occidaris ab illo, et in corpore simul, et in anima. Ex cordis nempe affectu, non belli eventu, pensatur vel periculum, vel victoria christiani. Si bona fuerit causa pugnantis, pugnae exitus malus exitus esse non poterit; sicut nec bonus judicabitur finis, ubi causa non bona, et intentio non recta praecesserit. Si in voluntate alterum occidendi te potius occidi contigerit, moreris homicida. Quod si praevales, et voluntate superandi vel vindicandi forte occidis hominem, vivis homicida. Non autem expedit sive mortuo, sive vivo; sive victori, sive victo, esse homicidam. Infelix victoria, qua superans hominem, succumbis vitio. Et ira tibi aut superbia dominante, frustra gloriaris de homine superato. Est tamen qui nec ulciscendi zelo, nec vincendi typho, sed tantum evadendi remedio interficit hominem. Sed ne hanc quidem bonam dixe
Abbreviated transcription (Latin):
omm peniculo replicantes. siue uiuimus siue morim᷑
domini sunius. Quam gloriosi reuertuntur uictoreᷤ
de prelio: quam beati moriunti mantires in prelio
Gaude fortis athleta. siuiuis et uicis in domino. s
magis exuita. et gloriare. si moreris et iungeris dño.
ita quidem fruetuosa. et uictoria gloriosa: sed utri
miors sacra uire p̃ponitur. Nam si beati qui ĩ dño
moritum. p̃ciosa erit sine dubio in conspectu dñi
mors sc̃orum eius. Seterũ in bello. tanto. ꝓfecto p̃¬
ccosior qnto et gloriosior. Ouita secura: ubi pura cõ¬
scientia. Oinquam uita secura. ubi absq formidi
ne mors expectatur: immo et exoptati cum dui¬
cedine. et excipitur cum deuocionei Ouere sc̃a et
tala ibiera atar a dupplici iio ꝑiculo prorsus libe¬
ra. quon hominũ genus solet frequenter ꝑiclitat
uoi dum tarat xp̃c non ẽ causa militandi. &uociẽs
nantq congrederis tu qui miliciã muitas secularẽ.

Expanded text:
omni periculo replicantes: Sive vivimus, sive morimur, omni periculo replicantes: Sive vivimus, sive morimur, Domini sumus . Quam gloriosi revertuntur victores de praelio! quam beati moriuntur martyres in praelio! Gaude, fortis athleta, si vivis et vincis in Domino: sed magis exsulta et gloriare, si moreris et jungeris Domino. Vita quidem fructuosa, et victoria gloriosa: sed utrique mors sacra jure praeponitur. Nam si beati qui in Dominmoritur, pretiosa erit sine dubio in conspectu Domini mors sanctorum ejus. Caeterum in bello tanto profecto pretiosior, quanto et gloriosior. O vita secura, ubi pura conscientia! O, inquam, vita secura, ubi absque formidine 545 mors exspectatur, imo et exoptatur cum dulcedine, et excipitur cum devotione! O vere sancta et tuta militia, atque a duplici illo periculo prorsus libera, quo id hominum genus solet, frequenter periclitari, ubi duntaxat Christus non est causa militandi. Quoties namque congrederis tu, qui militiam militas saecularem,
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ mirabie. et si laudabue dixerim. cũ plenus
monachis cernati mundꝰ. Ceterum cum itterq
homo. suo quisq gladio potenter accingitur. su
ycingulo nobuiter in signitur. quis hoc non esti¬
met omni admiratione dignissimũ. qd adeo li¬
quet ẽẽ insolitum: In paudus profecto miles. &
omini ex parte securus: qui ut corpus ferri. sic a¬
nimũ fidei lorica induitur. Utrisq nimirũ mo¬
nitus armis: nec demonẽ timec nec hominem.
Nec uero mortẽ formidat: qui mori desiderat. Qd
enĩ uel uiuens uel moriens metuat. cui uiuere ii¬
xp̃c ẽ. oe mori lucrum: Stat quidẽ fidenter liben¬
derq pro xp̃o: sed magis cupit dissolui et ẽẽ cũ
xp̃o. hoc enim melius. Securi ergo ꝓcedite militeᷤ
et intrepido ammo mnimieos crucis xp̃ propelli¬
de. senti quia neq mors neq uita potert̃ uos separare
a sanitate dei. que est in xp̃o sh̾u illud sane uobiseum ĩ

Expanded text:
quidem mirabile, etsi laudabile dixerim, cum plenus quidem mirabile, etsi laudabile dixerim, cum plenus monachis cernatur mundus. Caeterum cum uterque homo suo quisque gladio potenter accingitur, suo cingulo nobiliter insignitur; quis hoc non aestimet omni admiratione dignissimum, quod adeo liquet esse insolitum? Impavidus profecto miles, et omni ex parte securus, qui ut corpus ferri, sic animum fidei lorica induitur. Utrisque nimirum munitus armis, nec daemonem timet, nec hominem. Nec vero mortem formidat, qui mori desiderat. Quid enim vel vivens, vel moriens metuat, cui vivere Christus est, et mori lucrum? Stat quidem fidenter libenterque pro Christo; sed magis cupit dissolvi, et esse cum Christo: hoc enim melius. Securi igitur procedite, milites, et intrepido animo inimicos crucis Christi propellite, certi quia neque mors, neque vita poterunt vos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu; illud sane vobiscum in
Abbreviated transcription (Latin):
qui tuȩ pro meo sapere nõ coefui uoluntatiz.LSer¬
ouum milicie genus ortum milites templi.¬
nuꝑ auditur interris. et in illa regione quam
olim in carne p̃sens uisitauit oriens ex al¬
to ut unde tunc in fortitudine manus sue tenebra¬
rum principes exturbauit. inde: et modo ipsorum
sateuttes. fuios diffidencie. inmanu forcium suoꝵ dis
bessipatos exterminet. faciens eciam nunc redemptio¬
Nem plebis sue: oerursum erigens cornu salutis nobs
in domo dauid pueri sui. Nonum in quã milie geni
et seculis mexptum: qua gemino pariter conflicti . at¬
ꝙ infatigabiliter decentatur. tum aduersus carnem
& sanguinem. tum contra spiritali a nequiciȩ in celes¬
tis. Et quidẽ ubi solis uirib corporis eceporeo fortit᷑
hosti resistitun: id quidẽ ego tam non iudico mirũ
quã nec rarum existimo. Sed et quando animi ur¬
tute uiciis siue demoniis bellum indicitur: ne hoc

Expanded text:
qui tuae pro meo sapere non defui voluntati. CAPqui tuae pro meo sapere non defui voluntati. CAPovum militiae genus ortum nuper auditur in terris, et in illa regione, quam olim in carne praesens visitavit Oriens ex alto: ut unde tunc in fortitudine manus suae tenebrarum principes exturbavit, inde et modo ipsorum satellites, filios diffidentiae, in manu fortium suorum dissipatos exterminet, faciens etiam nunc redemptionem plebis suae, et rursum erigens cornu salutis nobis in domo David pueri sui. Novum, inquam, militiae genus, et saeculis inexpertum: qua gemino pariter conflictu infatigabiliter decertatur, tum adversus carnem et sanguinem, tum contra spiritualia nequitiae in coelestibus. Et quidem ubi solis viribus corporis corporeo fortiter hosti resistitur, id quidem ego tam non judico mirum, quam nec rarum existimo. Sed et quando animi virtute vitiis sive daemoniis bellum indicitur, ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
U Gonimiliti xp̃i. et magistro milicie xp̃i. Ber¬
nardꝰ clareuallis solo nomine abbas: bonum
certamen certare. Semel et secundo & t̾cio
nisi fallor. petisti a me hugo karissime ut
tibi tuisq cõmilitonib scriberẽ ex horta¬
tionis sermonẽ. et aduensus hostilem tirannidem.
quia lanceam non liceret. stilum uibrarem: asserenᷤ
uobis non paruum fore aduitorium. si quos armis
non possum litteris animarem. Distuli sane aliqͣn¬
du non quod contempnenda uideret᷑ peticio. s ne le¬
uis precepsq culparetur assensio. et si qͦd meliꝰ meli¬
or implere sufficeret. p̃summerẽ imperitꝰ. & res ad¬
modũ necessaria. ꝑ me minus forte cõmoda reddere¬
tur. Uerum uidens me longa satis huiꝰcemodi expec¬
tatione frustratum. ne iam magis nolle quã non pos¬
se uiderer.tandem ego quidẽ quod potui feci. lector iu¬
dicet an satis feci. Quamquã et si cui forte aut mini¬
me placeat. aut non sufficiat: non tam̃ interẽ mea

Expanded text:
UGONI militi Christi, et magistro Militiae Christi, BERNARDUS Clarae-Vallis solo nomine abbas, bonum certamen certare. Semel, et secundo, et tertio, ni fallor, petiisti a me, Hugo charissime, ut tibi tuisque commilitonibus scriberem exhortationis sermonem; et adversus hostilem tyrannidem, quia lanceam non liceret, stylum vibrarem: asserens vobis non parum fore adjutorii, si quos armis non possum, litteris animarem. Distuli sane aliquandiu: non quod contemnenda videretur petitio, sed ne levis praecepsque culparetur assensio, si quod melius melior implere sufficeret, praesumerem imperitus, et res admodum necessaria per me minus forte commoda redderetur. Verum videns me longa satis hujuscemodi exspectatione frustratum, ne jam magis nolle, quam non posse viderer, tandem ego quidem quod potui feci: lector judicet, an satisfeci. Quanquam etsi cui forte aut minime placeat, aut non sufficiat; non tamen interest mea,
Abbreviated transcription (Latin):
tacuit. ut qui non uident uideant. et qui uident
cecifiant. hac gͦ similitudine deceptꝰ ꝓpħa. cecus ho¬
die quem nescit benedicit: dum quem lectitat in
lbris ignorat et in miraculis. et quẽ ꝓpriis attrec¬
tat manib. ligando. flagellando. colafizando. min
nouissent: numquã dñm glorie crucifixissent. ꝑ¬
curramꝰ succincto sermone. et cetera loca sc̃a. et si
non omma: saltłm aliqua: qͣm que digne admira¬
ri ꝑ singula non sufficimꝰ. libet uł insigniora. et
ipsa breuiter recordari. De monte oliueti et ual
in uallem iosaphat: ut sic diuitias diuine
misericordie cogites.quatinꝰ horrorem iudicii ne¬
quaqͣm dissimules. quia et si in multis miserati¬
onib suis muttus ẽ ad ignoscend r̃ : iudicia tam̃
eius nicħominus abissus multa. quib agnoscit᷑
ualde om̃ino terribilis suꝑ filios hominũ. dauid
deniq qui montẽ oliueci demonstrat dicens. ho¬
mines et iumenta saluabis dñe. qmadmodũ mul¬

Expanded text:
tacuit, ut qui non vident videant, et qui vident tacuit, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Hac ergo similitudine deceptus Propheta, caecus hodieque, quem nescit benedicit, dum quem lectitat in libris, ignorat et in miraculis: et quem propriis attrectat manibus, ligando, flagellando, colaphizando, minnovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Percurramus succincto sermone et caetera loca sancta, et si non omnia, saltem aliqua: quoniam quae admirari per singula non sufficimus, libet vel insigniora, et ipsa breviter recordari. CAPUT VIII. De monte Oliveti et vall in vallem Josaphat: ut sic divitias divinae misericordiae cogites, quatenus horrorem judicii nequaquam dissimules; quia etsi in multis miserationibus suis multus est ad ignoscendum, judicia tamen ejus nihilominus abyssus multa, quibus agnoscitur valde omnino terribilis super filios hominum. David denique qui montem Oliveti demonstrat, dicens, Homines et jumenta sal
Abbreviated transcription (Latin):
tur de illo scriptura fic. Statimq ut sensit uestimento¬
rum eius flagranciam. haut dubium qͥn iacob: ece
inquit odor filii mei sicut odor agri pleni cui bene¬
dixit dñs. Uestimenti fraglantiam sensit. sed uestiti
p̃senciam non agnouit: soloq uestis tamquã floris o¬
dore forisecus delectatus. quasi fructꝰ interioris dul¬
cedinem non gustauit. dum et electi filii simul et sa¬
cramenti fraudatꝰ cognicione remansit. Quo spectat
hoc: yestimentũ ꝓfecto sp̃c: littera ẽ et caro uerbi d
ne nunc qͥdem uideus in carne ũbum in homine
scit deitatem. nec sub tegmine licere sensum per¬
uidet spiritalem: forisq palpans hedi pellem. q̃
similitudinẽ maioris. hoc ẽ primi. et antiqui pec¬
catoris expresserat ⁊ ad nudam non ꝑuenit ueri¬
tatẽ. Non sane in carne peccati. sed insimilitudinẽ
carnis peccati. qui peccatum ñ facere. sed tollere
ueniebat apperint: ea scilicet de causa qua ipse non

Expanded text:
itur de illo Scriptura sic: Statimque ut sensit vestimentoitur de illo Scriptura sic: Statimque ut sensit vestimentorum ejus fragrantiam haud dubium quin Jacob, Ecce, inquit, odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus . Vestimenti fragrantiam sensit, sed vestiti praesentiam non agnovit: soloque vestis, tanquam floris odore, forinsecus delectatus, quasi fructus interioris dulcedinem non gustavit, dum et electi filii simul et sacramenti fraudatus cognitione remansit. Quo spectat hoc? Vestimentum profecto spiritus, littera est et caro Verbi. Sed ne nunc quidem Judaeus in carne Verbum, in homine scit deitatem; nec sub tegmine litterae sensum pervidet spiritualem: forisque palpans haedi pellem, quae similitudinem majoris, hoc est primi et antiqui peccatoris, expresserat, 551 ad nudam non pervenit veritatem. Non sane in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati, qui peccatum non facere, sed tollere veniebat, apparuit, ea scilicet de causa quam ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
bethleem erat.tamquã fructus in flore coalescẽs.
nutritus egt d̾s infans. ut floris odor fructus sa¬
porem p̾cederet. ac de narib ꝓphetarum. faucib
se aplorum liquor sanctus infunderet: uideisq
tenui odore contentis. gustu solido reficeret xpĩanos.
Senserat tam̃ hunc florem natanahel. qͦd suꝑ omnia
aromata suaue redoleret. unde et aiebat. a narareth
pot̃ aliquid boni eẽ: sed nequaqͣm sola contentꝰ fra¬
glancia respondentem sͥ ueni et uide philipphum
secutꝰ est. Imo ueroillius mire. suauitatis ad modũ
resꝑsione delectatꝰ. haustuq boni odoris factus sapo¬
ris auidior. odore ipso duce ad fructum usq sine mo¬
ra ꝑuenire curauit. cupiens pleniꝰ experiri qͦd tenint̃
p̃senserat. presensq degustare qͦd odorauerat abses
Uideamꝰ et de olfactu ysaac: ne forte aliquid qͦd ꝑtine¬
at ad hec ipsa que in manib sunt portenderit. Loqͥ¬

Expanded text:
Bethlehem erat, tanquam fructus in flore coalescens, Bethlehem erat, tanquam fructus in flore coalescens, nutritus est Deus infans: ut floris odor fructus saporem praecederet, ac de naribus Prophetarum, faucibus se Apostolorum liquor sanctus infunderet; Judaeisque tenui odore contentis, gustu solido reficeret Christianos. Senserat tamen hunc florem Nathanael, quod super omnia aromata suave redoleret. Unde et aiebat: A Nazareth potest aliquid boni esse? Sed nequaquam sola contentus fragrantia, respondentem sibi, Veni et vide , Philippum secutus est. Imo vero mirae illius suavitatis admodum respersione delectatus, haustuque boni odoris factus saporis a vidior, odore ipso duce, ad fructum usque sine mora pervenire curavit, cupiens plenius experiri quod tenuiter praesenserat, praesensque degustare quod odoraverat absens. Videamus et de olfactu Isaac, ne forte aliquid, quod pertineat ad haec ipsa quae in manibus sunt, portenderit. Loqu
Abbreviated transcription (Latin):
hosse ueraciter. nisi qui prius cum petro ex ore uerita¬
tis illud item audierit. Uerba que ego locutꝰ sum uo¬
bis. sp̃c et uita sunt: caro autẽ non prodest qͥcquam.
Alioquin qui in uerbis. xp̃i uitam inuenit. carnem
lam non requirit. et ẽ de numero beatoꝵ qui ñ ui¬
derunt et crediderunt. Nec enĩ opus ẽ ut lactis po
iumento. Qui autẽ non offendit in uerbo. ille ꝑ¬
fectus ẽ uir. solido plane uesci cibo idoneus: et licet
insudore uultus sui: panem uerbi comedit absq
offensione. Sed et securus. ac sine scandalo loquit᷑
dei sapientiam. dum taxat inter ꝑfectos. sp̃uatib
sp̃ualia comparans: cum tam̃ infantib siue peco¬
rib cautus sit. ꝓ captu quidẽ eorum ꝓponere t̾m.¬
modo iħm et hunc crucificum. Unus tam̾ idẽq
eibus ex celestib pascinis. suauiter quidẽ et Ru¬
minatur a peccorẽ et manducat᷑ ab homine: oe
luro uires et paruulo tribuit nutrimentum.

Expanded text:
posse veraciter, nisi qui prius cum Petro ex ore Veritaposse veraciter, nisi qui prius cum Petro ex ore Veritatis illud item audierit: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt; caro autem non prodest quidquam . Alioquin qui in verbis Christi vitam invenit, carnem jam non requirit, et est de numero beatorum qui non viderunt et crediderunt . Nec enim opus est vel lactis pocento. Qui autem non offendit in verbo, ille perfectus est vir, solido plane vesci cibo idoneus: et, licet in sudore vultus sui, panem verbi comedit, absque offensione. Sed et securus ac sine scandalo loquitur Dei sapientiam duntaxat inter perfectos, spiritualibus spiritualia comparans, cum tamen infantibus sive pecoribus cautus sit pro captu quidem eorum proponere tm, et hunc crucifixum. Unus tamen idemque cibus ex coelestibus pascuis suaviter quidem et ruminatur a pecore, et manducatur ab homine; et viro vires, et parvulo tribuit nutrimentum.
Abbreviated transcription (Latin):
tas dei. Sed iam exhis quib affluis deliciis. nos qͦq
yauca proferamꝰ in medium ad laudem et głam noĩs
tui. De sechleem. ui.
abes ante omnia in refectione animarũ scãrũ
bethleem domũ panis: in qua primũ is qui de
ruit. Monstratur piis ibidem presepium. et in p̃sepio
fenum de prato inrginali: quo uel sic cognoscat bos pꝰ¬
sessorem suum. et asinus presepe dñi sui. Omnis qͥr¬
ye caro fenum: et omnis gloria eius flos feni. Porro
homo. quia suũ in quo factus ẽ honorem non intel¬
ligendo comparatꝰ est iumentis insipientib et simi¬
lis factus ẽ illis: ũbum panis angeloꝵ factum egt
cibaria iumentoꝵ ut habeat carnis fenum qͦd R¬
minet. qui uerbi pane uesci penttus dissueuit. qͦ¬
usq ꝑhominẽ dm̃ priori redditus dignitati. & expeco¬
re runsus conuersus in hominẽ. cum paulo dicere p᷑¬
non nouimꝰ. Quod sane non arbitror quempiã dicere

Expanded text:
itas Dei: sed jam ex his quibus affluis deliciis, nos quoque itas Dei: sed jam ex his quibus affluis deliciis, nos quoque pauca proferamus in medium, ad laudem et gloriam nominis VI. De Bethlehem . 12. Habes ante omnia in refectione animarum sanctarum Bethlehem domum panis, in qua primum is qui de ruit. Monstratur piis ibidem jumentis praesepium, et in praesepio fenum de prato virginali, quo vel sic cognoscat bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui. Omnis quippe caro fenum, et omnis gloria ejus ut flos feni . Porro homo quia suum, in quo factus est, honorem non intelligendo, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis ; Verbum panis Angelorum factum est pabulum jumentorum, ut habeat carnis fenum quod ruminet, qui verbi pane vesci penitus dissuevit: quusque per hominem Deum priori redditus dignitati, et ex pecore rursus conversus in hominem, cum Paulo dicere posnon novimus . Quod sane non arbitror quempiam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
ut urris fortib sicut uirtutis. ita fores occasio et sa¬
lutis. Salue terra ꝓmissionis:que olim fluens lac &r
mel tuis dum taxat habitatorib. nc̃ uniu̾so orbi re¬
media salutis. uite porrigis alimenta. Berra inqͣm bo¬
na et oytima. que in fecundissimo illo sinutuo exar¬
ca paterni cordis celeste granum suscipiens. tantas
ex superno semine martirum segetes ꝓtulisti. et ni¬
chilominus ex omni reliquo fidelium genere. fruc¬
tum. fertilis gleba. tricesimũ. et sexagesimũ. & cente¬
simũ super omnẽ terram muitrplicit᷑ ꝓcreasti. Unde
et de magna multitudine dulcedinis tue iocundis.¬
sime saciati. et opulentissime saginati.memoriã ha¬
bundantiȩ suauitatis tuȩ ubis eructuant. qui te ui¬
derũt: et usq ad extremum terre. magnificenciã głe
tue locuntur eis qui non uiderunt. et enarrant mi¬
rabilia que inte funt. Gloriosa dicta sunt de te cun¬

Expanded text:
ut viris fortibus sicut virtutis, ita fores occasio et saut viris fortibus sicut virtutis, ita fores occasio et salutis. Salve, terra promissionis, quae olim fluens lac et mel tuis duntaxat habitatoribus, nunc universo orbi remedia salutis, vitae porrigis alimenta. Terra, inquam, bona et optima, quae in fecundissimo illo sinu tuo ex arca paterni cordis coeleste granum suscipiens, tantas ex superno semine martyrum segetes protulisti, et nihilominus ex reliquo omnium fidelium genere fructum fertilis gleba tricesimum, et sexagesimum, et centesimum super omnem terram multipliciter procreasti. Unde et de magna multitudine dulcedinis tuae jucundissime satiati et opulentissime saginati, memoriam abundantiae suavitatis tuae ubique eructant qui te viderunt, et usque ad extremum terrae magnificentiam gloriae tuae loquuntur eis qui te non viderunt, et enarrant mirabilia quae in te fiunt. Gloriosa dicta sunt de te civ
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnter soleat tanto gloriosius. qͣnto et potencius tri.¬
umphare. Iocunde sane et comode. ut quos diu ꝑtu¬
lit oppugnatores. magis iam ꝓpugnatores habere in¬
cipiat: faciatq de hoste milttẽ qui de saulo qͦndam ꝑ¬
secutore fecit paulum p̾dicatorem. Quamobrẽ ñ mi¬
ror si eciam fuꝑna illa curia iuxta testimoniũ salua.¬
toris exultat magis suꝑ uno peccatore penitenciã
agente. quam suꝑ plurimis iustis. qui non indigent
ƿenitencia: dum peccatoris et maligni tantis ꝓcul.
dubio prosit conuersio. quantis et prior nocuerat con¬
uensatio. Salue igitur ciuitas sc̃a. quã ipse sanctifica.¬
uit sibi tabernaculum suũ altissimus: quo tanta in
te et ꝑte generacio saluaretur. Salue ciuitas regis
magni: ex qua noua et iocunda mundo miracula nt¬
lis pene temporib defuere ab imcio. Salue dña gen¬
cium pͥnceps ꝓuinciarum. patriarchaꝵ poss essio. ꝓ¬

Expanded text:
quenter soleat tanto gloriosius, quanto et potentius triquenter soleat tanto gloriosius, quanto et potentius triumphare. Jucunde sane et commode: ut quos diu pertulit oppugnatores magis jam propugnatores habere incipiat; faciatque de hoste militem, qui de Saulo quondam persecutore fecit Paulum praedicatorem . Quamobrem non miror, si etiam superna illa curia, juxta testimonium Salvatoris, exsultat magis super uno peccatore poenitentiam agente, quam super plurimis justis qui non indigent poenitentia, dum peccatoris et maligni tantis procul dubio prosit conversio, quantis et prior nocuerat conversatio. 11. Salve igitur, civitas sancta, quam ipse sanctificavit sibi tabernaculum suum Altissimus, quo tanta in te et per te generatio salvaretur. Salve, civitas Regis magni, ex qua nova et jucunda mundo miracula nullis pene temporibus defuere ab initio. Salve, domina gentium, princeps provinciarum, Patriarcharum possessio, P
Abbreviated transcription (Latin):
tur iocundius. & agitur oõmodius p̾aucos ad mõdũ
intanta multitudine hominũ illo confluere nisi
utiq sceleratos. et impios raptores. et sacrilegos. homi¬
duplex quoddã constat ꝓuenire bonum. ita duplica¬
tur &e gaudium. q̃ndoquidẽ tam suos de suo dicessu
letificant. qͣm illos deaduentu quib subuenire
festinant. Prosunt quippe utrobiq ñ solum utiq
istos tuendo sed eciã illos iam non oppeimendo.
Itaq letatur egiptus in ꝓfectione eoꝵ⁊ cum tñ
dyꝓtectione ẽoꝵꝵ nichilominꝰ letetur mons sy¬
on. et exultent filie uide. Iula quidẽ se demanu eoꝵ: is¬
ta magis in manu eorum liberari se merito gloriatur.
Iua libenter amittit crudelissimos sui uastatores. p¬
ta cum gaubro suscipit sui fidelissimos defensores:
& unde ista dulcissime consolatur. inde illa eque sa¬
luberrime desolatur. Sic xp̃c sic noitit ulcisci in hos¬
tes suos: ut non solum de ipsis. sed ꝑ ipsos quoq fre¬

Expanded text:
dius, et agitur commodius, paucos admodum in tanta multitudine hominum illo confluere videas, nisi utique sceleratos et impios, raptores et sacrilegos, homione sicut duplex quoddam constat provenire bonum, ita duplicatur et gaudium; quandoquidem tam suos de suo discessu laetificant, quam illos de adventu quibus subvenire festinant. Prosunt quippe utrobique, non solum utique istos tuendo, sed etiam illos jam non opprimendo. Itaque laetatur Aegyptus in profectione eorum, cum tamen de protectione eorum nihilominus laetetur mons Sion, et exsultent filiae Judae. Illa quidem se de manu eorum, ista magis in manu eorum liberari se merito gloriatur. Illa libenter amittit crudelissimos sui vastatores: ista cum gaudio suscipit sui fidelissimos defensores; et unde ista dulcissime consolatur, inde illa aeque saluberrime desolatur. Sic Christus, sic novit ulcisci in hostes suos, ut non solum de ipsis, sed per ipsos quoque fre
Abbreviated transcription (Latin):
tam honestis qͣm utilib officiis occupant᷑. Honorant
certatim dei templũ sedulis et sinceris obsequus: uigi
in eo deuocione immolantes. non qͥdem ueterum ri¬
tu pecudum carnes : sed uere hostias pacificas. frater¬
nam dilectionem. deuotã subiectionem. uoluntariã
pauꝑtatẽ. Hĩc ierosorosolimis actitantur. & orbis ex

Expanded text:
tam honestis quam utilibus officiis occupantur. Honorant tam honestis quam utilibus officiis occupantur. Honorant certatim Dei templum sedulis et sinceris obsequiis, jugi in eo devotione immolantes, non quidem veterum ritu pecudum carnes, sed vere hostias pacificas, fraternam dilectionem, devotam subjectionem, voluntariam paupertatem. 10. Haec Jerosolymis actitantur, et orbis e
Abbreviated transcription (Latin):
cutumpendentib clipeis paries operitur. ꝓ candela¬
bris turribilis. atq urceolis. domus undiq frenis.
sellis ac lanceis cõmunit᷑. plane his omnib liqͥdo de¬
monstrantib. eodem ꝓ domo dei feruere milites
zelo. quo ipse quodã militũ dux uehementissime
inflammatꝰ armata illa scĩssima manu ñ tam̃
ferro sed flagello qͦd fecerat de resticulis intrount
in templũ. negociantes expulit. nũmularioꝵ ef¬
fudit es: & cathedras uendentium columbaꝰ euertit. in¬
dignissimũ iudicans orationis domũ huiꝰcemodi forenfi
b incestari: Tali ꝓinde sui regis ꝑmotus exemplo deuotꝰ
excercitꝰ. multo sane indignius. longeq intolerabiliꝰ an¬
bitrans. sc̃a pollui ab infidelib. qͣm a mercatorib ĩ fes¬
tari: in domo sc̃a cum equis et armis cõmoratur: tãq
ab ipza quam a ceteris sacris omni infidelitatis spuira
et tirannica rabie ꝓpulsata. ipsi in eadem die noctuq

Expanded text:
circum pendentibus clypeis paries operitur; pro candelacircum pendentibus clypeis paries operitur; pro candelabris, thuribulis, atque urceolis, domus undique frenis, sellis, ac lanceis communitur. Plane his omnibus liquido demonstrantibus, eodem pro domo Dei fervere milites zelo, quo ipse quondam militum Dux vehementissime inflammatus armata illa sanctissima manu, non tamen ferro, sed flagello, quod fecerat de resticulis  al. funiculis, introivit in templum, negotiantes expulit, nummulariorum effudit aes, et cathedras vendentium columbas evertit : indignissimum judicans, orationis domum hujuscemodi forensibus incestari  al infestari. Tali proinde sui Regis permotus exemplo devotus exercitus, multo sane indignius, longeque intolerabilius arbitrans sancta pollui ab infidelibus, quam a mercatoribus incestari, in domo sancta 549 cum equis et armis commoratur; tamque ab ipsa, quam a caeteris sacris omni infidelitatis spurca et tyrannica rabie propulsata, ipsi in ea die noctuque
Abbreviated transcription (Latin):
culis nr̃is: bales gibi delegit d̾s & collegit a fimbus
terre ministros ex fortissimis ifrael. qui ueri lectum
ant. omnes tenentes gladios et ad bella doctissimi.¬
solimis. in quo pariter habitant antiquo et fa¬
mosossimo illo salomonis impar quidẽ structura.s
non inferius gła. Siquidẽ unuiersa illiꝰ magnificen.¬
tia. incor rumytibilib auro. et argento inquadratura
lapidum et uarietate lignorum continebatur: huiꝰ aũ
omnis decor. et grate uenustatis ornatus.pia ẽ habi¬
tancium religiositas. & ordinatissima conũsatio. Il¬
lud uariis extitit spectandum colorib. hoc diuersis
uirtutib et scĩs actib uenerandum. Domũ quippe dei
decet sanctitudo: qui non tam politis marmorib qͣm
ornatis morib delectatur. et puras diligit mentes. sr̃
auratos parietes. Ornatur tam̃ huiꝰ quoq facies tẽ¬
pli. sed armis ñ gc̃inis: et ꝓantiquis coronis aureiᷤ.

Expanded text:
oculis nostris? Tales sibi elegit Deus, et collegit a finibus oculis nostris? Tales sibi elegit Deus, et collegit a finibus terrae ministros ex fortissimis Israel, qui veri lectuluant, omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimisolymis, in quo pariter habitant, antiquo et famosissimo illi Salomonis impar quidem structura, sed non inferius gloria. Siquidem universa illius magnificentia in corruptibilibus auro et argento, in quadratura lapidum et varietate lignorum continebatur: hujus autem omnis decor, et gratae venustatis ornatus, pia est habitantium religiositas, et ordinatissima conversatio. Illud variis exstitit spectandum coloribus: hoc diversis virtutibus et sanctis actibus venerandum. Domum quippe Dei decet sanctitudo , qui non tam politis marmoribus, quam ornatis moribus delectatur, et puras diligit mentes super auratos parietes. Ornatur tamen hujus quoque facies templi, sed armis, non gemmis: et pro antiquis coronis aureis,
Abbreviated transcription (Latin):
uł numerosam multitudinẽ formidantes. Noue¬
rũt siquidẽ non de sins p̾sumere uirib. sed de uir¬
tute domini sabaoth sperare uictoriam: cui mii¬
rum facile confidunt iuixta sentenciã machabei cõ¬
cludi multos in manus paucoꝵ. et ñ ẽẽ differen¬
tiam inconspectu dei cȩli. liberare inmultis & in
paucis. quia non inmultitudine excercitꝰ ẽ uictoria
belli. sed de celo fortitudo ẽ. Qdͦ et freq̃ntissime exꝑti
sunt: ita ut plerumq quasi ꝑsecutꝰ sit unus mille
et duo fugarunt decẽmilia. Ita demq quodã mur
ac singulari modo cernunt᷑ et agnis micior es. &e le¬
onib forciores. ut pene dubitem quid potiꝰ censeã
appellandos monachos uidelicet an milites: nisi qͦd
utrumq forsan congruentiꝰ nominarim. quib neu¬
trum deeẽ cognoscitur: nec monachi mansuetu¬
do. nec militis fortitudo. De quare quid dicendum
nisi quod adomino factum ẽ istud. et ẽ mirabile mo

Expanded text:
vel numerosam multitudinem formidantes. Novevel numerosam multitudinem formidantes. Noverunt siquidem non de suis praesumere viribus, sed de virtute Domini sabaoth sperare victoriam: cui nimirum facile esse confidunt, juxta sententiam Macchabaei, concludi multos in manus paucorum, et non esse differentiam in conspectu Dei coeli liberare in multis, et in paucis; quia non in multitudine exercitus est victoria belli, sed de coelo fortitudo est . Quod et frequentissime experti sunt, ita ut plerumque quasi persecutus sit unus mille, et duo fugarint decem millia. Ita denique miro quodam ac singulari modo cernuntur et agnis mitiores, et leonibus ferociores, ut pene dubitem quid potius censeam appellandos, monachos videlicet, an milites: nisi quod utrumque forsan congruentius nominarim, quibus neutrum deesse cognoscitur, nec monachi mansuetudo, nec militis fortitudo. De qua re quid dicendum, nisi quod a Domino factum est istud, et est mirabile in
Abbreviated transcription (Latin):
puluere fedi. lorica et caumate fusci. Porro ĩminẽ¬
te bello. intus fide.foris ferro non auro se muniũt:
quatinus armati. et non onerati. hostib metũ inco¬
ciant. non ꝓuocent auariciã. Equos habere cupũt
fortes et ueloces non tam̃ coloratos. aut faleratos
pugnam quippe non pompam. inctoriam. sed ñ głam
cogitantes. et studentes magis ẽẽ formidini quã ad¬
mirationi. Deinde: non turbulenti. aut impetuos
et quasi ex leuitate precipites. sed confulte atq c̃ om̃i
cautela et ꝓuidentia se ipsos ordinantes. et disponẽteᷤᷤ
in aciem. iuxta qͦd de patrib scriptum ẽ. ueri ꝓfecto
ifraelite. ꝓcedunt ad bella pacifici. At uero ubi uen¬
tum fuerit adcertamen: tum demũ pͥstina lenita¬
te postposita. tamquã si dicerent. nonne qui odert̃
te oderam. et super mnimicos tuos tabescebam. ir¬
ruunt inaduensarios hostes.uelut oues reputãt.
nequaquã et si paucissimi. uł seuam barbariem.

Expanded text:
pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminenpulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro, non auro se muniunt: quatenus armati, et non ornati, 548 hostibus metum incutiant, non provocent avaritiam. Equos habere cupiunt fortes et veloces, non tamen coloratos aut phaleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini quam admirationi. Deinde non turbulenti aut impetuosi, et quasi ex levitate praecipites, sed consulte atque cum omni cautela et providentia se ipsos ordinantes, et disponentes in aciem, juxta quod de patribus scriptum est. Veri profecto Israelitae procedunt ad bella pacifici. At vero ubi ventum fuerit ad certamen, tum demum pristina lenitate postposita, tanquam si dicerent. Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? irruunt in adversarios, hostes velut oves reputant; nequaquam, etsi paucissimi, vel saevam barbariem,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ dum non ꝓcedunt. quod quidẽ raro contingit
ne gratis comedant panem.armoꝵ seu uestimẽtoꝵ
uel seissa resarciunt. uel uetusta reficiunt. ut mor¬
uinata componunt. et queq postremo facienda ma¬
gistri uoluntas & communis indicit necc̃itas. ꝑsona
inter eos minime accipitur: defertur meliori ñ no¬
biliori. Honore se inuicem p̾ueniunt: alterutrũ one¬
ra portant. ut sic adimpleant legem xp̃i. uerbum
insolens.opus inutile.risus ĩmoderatus. murmur
inemendatum relinquit᷑. Scacos et aleas detestant᷑.
abhorrent uenationem: nec ludiera illa auium rapina
ut assolet delectant᷑. Mimos et magos. &e fabulatores.
scurrilesq cantilenas. atq ludorum spectacula: tam¬
quam uanttates et insanias falsas. respuunt et ab¬
hominant᷑. Capillos tondent: scientes iuxta apłm.
ignominiam ẽẽ uiro si comam nutrierit. Numqͣm
compti.raro loti. magis autẽ neglecto crine hispidi:

Expanded text:
semper dum non procedunt quod quidem raro contingit, semper dum non procedunt quod quidem raro contingit, ne gratis comedant panem, armorum seu vestimentorum vel scissa resarciunt, vel vetusta reficiunt, vel inordinata componunt, et quaeque postremo facienda magistri voluntas et communis indicit necessitas. Persona inter eos minime accipitur: defertur meliori, non nobiliori. Honore se invicem praeveniunt; alterutrum onera portant, ut sic adimpleant legem Christi. Verbum insolens, opus inutile, risus immoderatus, murmur inemendatum. Scacos et aleas detestantur; abhorrent venationem: nec ludicra illa avium rapina ut assolet delectantur. Mimos, et magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Apostolum ignominiam esse viro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi,
Abbreviated transcription (Latin):
licia. Primo qͥdem utrolibet disciplina non de egt.
obedientia nequaqͣm contempnitur: quia teste scrip¬
tura. et filius indisciplinatꝰ ꝑibit. & peccatũ est
ariolandi repugnare. et quasi scelus ydolatrie. nolle
adquiescere. Itur et reditu ad nutum eiꝰ qui p̃ege
Induit᷑ qͦd ile donauerit: nec aliunde uestimentũ se
alimentũ p̾sumitur. Et in uictu et in uestitu caue
omne superstuum: soli necc̃itati consulitur. Uiuit᷑
in cõmuni: plane iocunda et sobria conu̾satione. ꝓb¬
q uxorib et absq liberis. & neqͥd desit ex euuan¬
gelica ꝑfectione absq omni ꝓprio habitant un iꝰ moris
in domo una. solliciti seruare unitatẽ sp̃c inuinculo
pacis. Dicas uniuerse multitudinis ẽẽ cor unum &
animã unam: ita quisq non omnino ꝓpͥam sequi uo¬
luntatẽ. sed magis obsequi satagit imperanti. Nullo
tempore aut ociosi sedent. aut curiosi uagantur s

Expanded text:
litia. Primo quidem utrolibet disciplina non deest, litia. Primo quidem utrolibet disciplina non deest, obedientia nequaquam contemnitur, quia, teste Scriptura, et filius indisciplinatus peribit ; et, peccatum est hariolandi repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Itur, et reditur ad nutum ejus qui praeest: induitur quod ille donaverit; nec aliunde vestimentum seu alimentum praesumitur. Et in victu et vestitu cavetur omne superfluum, soli necessitati consulitur. Vivitur plane in communi jucunda et sobria conversatione, absque uxoribus, et absque liberis. Et ne quid desit ex evangelica perfectione absque omni proprio habitant unius moris in domo una, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Dicas universae multitudinis esse cor unum, et animam unam: ita quisque non omnino propriam sequi voluntatem, sed magis obsequi satagit imperanti. Nullo tempore aut otiosi sedent, aut curiosi vagantur: sed
Abbreviated transcription (Latin):
scłorum. gaudium ingeneratione. & generationẽ.
& suges lac gencium. et mamilia regum lactabe.¬
ris &e item. Sicut mater consolatur filios suos. ita
et ego consolabor uos: et in ierłm consolabimini. Ui¬
des ne qͣm crebra ueterum attestatione noua appidba¬
tur milicia. & quod sicut audiuimꝰ sic uidemꝰ in ciui.¬
tate domini uirtutũ: Dum modo sane spiritalib non
p̾udicet sensib litteralis interpretatõ. quo minus
scilicet speremus in eternũ. quicqͥd huic tempori sig̃¬
cando: ex ꝓpbetarum uocib usurpamꝰ: ne per id qͦd
cernitur euanescat quod creditur: et spei copras in.¬
minuat penuria rei: p̃senciumq attestatio. sit e¬
uac uatio futuroꝵ. Alioqͥn terrenȩ ciuitatis temporali
gloria. non destruit celestia bona. sed astruit: si tñ
istam minime dubitamꝰ illius tenere figuram que
ed iam adimitat᷑onẽ seu confusionem templi.¬
nrõrum militũ. non plane deo sed diabolo ui¬
lam fiat qͣntum ab inuicem differant. dei scłiq mi¬

Expanded text:
orum, gaudium in generatione et generationem, et suges lac gentium, et mammilla regum lactaberis : et item, Sicut mater consolatur filios suos, ita et ego consolabor vos, et in Jerusalem consolabimini . Videsne quam crebra veterum attestatione nova approbatur militia, et quod sicut audivimus, sic videmus in civitate Domini virtutum? Dummodo sane spiritualibus non praejudicet sensibus litteralis interpretatio, quominus scilicet speremus in aeternum, quidquid huic tempori significando ex Prophetarum vocibus usurpamus: ne per id quod cernitur, evanescat quod creditur; et spei copias imminuat penuria rei, praesentiumque attestatio sit evacuatio futurorum. Alioquin terrenae civitatis temporalis gloria non destruit coelestia bona, sed astruit; si tamen istam minime dubitamus illius tenere figuram, quae ed jam ad imitationem seu ad confusionem nostrorum militum, non plane Deo, sed diabolo rlam fiat, quantum ab invicem differant Dei saeculique mi
Abbreviated transcription (Latin):
latus ẽ dominꝰ populũ suum redemit ierłm: parauit
dñs brachium suũ scm̃ in oculis omniũ gentiũ. Uir¬
go israel corrueras: et non erat. qui subleuaret te. Sur¬
ge iam excutere de puluere. uirgo captiua filia syon.
Surge inquã et sta in excelso: et uide iocunditatẽ
quȩ uenit tibi a deotuo. Non uocaberis ultra de
relicta. et terra tua non uocabitur amplius deso¬
lata: quia complacuit dño inte. & terratua ĩ ha¬
bitabitur. Leua in circuitu oculos tuos et uide:
omnes isti congregati sunt uenert̃ tibi. Hoc ẽ auxi¬
lium missũ de sc̃o. Omnino ꝑ istos tibi iamiãq illa

Expanded text:
s est Dominus populum suum, redemit Jerusalem; paravit Dominus brachium suum sanctum in oculis omnium gentium. Virgo Israel, corrueras, et non erat qui sublevaret te. Surge jam, excutere de pulvere, virgo, captiva filia Sion. Surge, inquam, et sta in excelso, et vide jucunditatem quae venit tibi a Deo tuo. Non vocaberis ultra 547 derelicta, et terra tua non vocabitur amplius desolata, quia complacuit Domino in te, et terra tua inhabitabitur. Leva in circuitu oculos tuos et vide: omnes isti congregati sunt, venerunt tibi. Hoc tibi auxilium miss
Abbreviated transcription (Latin):
lio nequiuit ẽe nobis memoraliter relatam.ae
cõputaturi ñ leuitate. sed consulte ꝓuidentis e
discretiom uenerabitis patris nr̃i honorii ac mdi¬
ti patriarchȩ ierosolumnitani stepham fertiltta deais
neceos itate ñ ignari orientalis regionis. necñ pau¬
perũ cõmilitonũ xp̃. consilio cõminis capicuri:una¬
niruter cõmendauimꝰ. Sane autẽ prors. licet nr̃i
dictaminis auctoritate. ꝑ maximꝰ numere religio¬
soꝵ patrũ qui illo concilio diuina ammonitione cõ¬
uener̃t cõmendat: ñ debemꝰ silenter transire. quob un¬
dentib et ueras sentencias ꝓferentib. ego pob̾es eni¬
chaelensis. p̃sentis paginȩ iussu concilii ac uene¬
rabilis apbatis clareuallis. Acui creditum ac debitũ
hoc erat humilis scriba ee diuina gra merul¬

Expanded text:
lio nequivit esse nobis memorabiliter relatum ac lio nequivit esse nobis memorabiliter relatum ac computatum, non levitate, sed consulte, providentiae et discretioni venerabilis Patris nostri Honorii, ac inclyti patriarchae Hierosolymitani Stephani, fertilitate ac necessitate non ignari orientalis religionis  f. regionis, nec non pauperum commilitonum Christi, consilio communis capituli unanimiter commendavimus. Sane autem prorimus numerus religiosorum Patrum, qui in illo concilio divina admonitione convenerunt, commendat; non debemus silenter transire, quibus videntibus, et veras sententias proferentibus, ego Joannes Machaelensis praesentis paginae, jussu concilii ac venerabilis abbatis Claraevallensis, cui creditum ac debitum hoc erat, humilis scriba esse divina gratia meru
Abbreviated transcription (Latin):
cie telo. non pauperes aut ȩccłas defensare qͦd suũ
erat. s rapere. spoliare. intenficere contendebant.
Dene igitur nobiscũ agitur quib dñs et saluatoe¬
ñr iħc xp̃c amicos suo aciuttate sc̃a in confini¬
te uereq fidei ꝓpagatione: non cessant anunras sas
hostiam deo placentem offerre. Nos gͦ cum omna
gratilafone Ac fraterna pietate. precibq magust̾
hugonis. in quo pdicta milicia sumꝓsit exordium.
cum sp̃u sc̃o intimante. ex diuersis ultra montane
ꝓuinciȩ mansionib in sollempnitate sc̃ihlaxio
Anno m. e ⁊x uni. ab incarnato d̾i filio. ab peho in¬
atione predicte miliciȩ nono: ad ficcas deo duce in
unum conuenimꝰ. et modum et obseruantiã eqͥntriᷤ
ordinis ꝑsingula capitula ex ore ipsius p̾dicti ma¬
gistri hugonis audire meruimꝰ ac uuta noticiamo
exiguitatis nt̃ȩ scienciȩ. quod nobis uidebatur bo¬
uidebatur absurdum. omneq qͦd in. p̃senticonci¬

Expanded text:
tiae zelo, non pauperes aut Ecclesias defensare, quod suum tiae zelo, non pauperes aut Ecclesias defensare, quod suum erat, sed rapere, spoliare, interficere contendebant. Bene igitur nobiscum agitur, quibus Dominus et salvatosuos a civitate sancta in continute veraeque fidei propagatione non cessant animas suas hostiam Deo placentem offerre. Nos ergo cum omni gratulatione ac fraterna pietate, precibusque magistri Hugonis, in quo praedicta militia sumpsit exordium, cum Spiritu sancto intimante, ex diversis Ultramontanae provinciae mansionibus in solemnitate sancti Hilarii anno 1128, ab incarnato Dei Filio, ab inchoatione praedictae militiae nono ad Trecas, Deo duce, in unum convenientes, modum et observantiam equestris ordinis per singula capitula ex ore ipsius magistri Hugonis audire meruimus, ac juxta notitiam exiguitatis nostrae scientiae, quod nobis videbatur videbatur absurdum, omneque quod in praesenti conci
Abbreviated transcription (Latin):
aauous in pͥmis sermonr̃ dirigi¬
tur. quicumq ꝓprias uoluntates
sequi cõtempñt. et summo acuero
regi muitare anum puritate cu¬
piunt ut obedientie armaturã
pretlaram assumere intentisima
cura iplendo preoptent: et ꝑseutrando impleãt.
hortam̃ itaꝙ qui usq nc̃ miliciã scłarem in qua ip̃c
ñ fuit causa s solo humano fauore amplexati estis:
quatinꝰ horum unitati quos ds ex masa ꝑdicioniᷤ
elegt. et ad defensionem sc̃e eccłȩ gratuita ⁊ pie¬
tate composuit : uos sociandos ꝑbenniter festineci.
bnnte omina autẽ quicumq es o̾ x̃i miles. tam sc̃an
conuensationẽ eligens. te cura ꝓfessionem tuã o¬
poeret puram adhibere diligentiam. ac firmã ꝑ¬
seuerantiam: que a deo tam digna. sc̃a. et sublims̃
se dioscitur: ut si purȩ et ꝑseueranter obseruetur:
inter milttãtes qui pro xp̃o animas suas dedert̃:
sortem obtinere mereberis. In ipsa namq refloru¬
it iam et reuixit cedo militaris. qui despecto iusti¬

Expanded text:
bus in primis sermo noster dirigitur, quicumque proprias voluntates sequi contemnunt, et summo ac vero regi militare animi puritate cupiunt, ut obedientiae armaturam praeclaram assumere, intentissima cura implendo praeoptent, et perseverando impleant. Hortamur itaque, qui usque nunc militiam saecularem, in qua Christus non fuit causa, sed solo humano favore amplexati estis, quatenus horum unitati, quos Dominus ex massa perditionis elegit, et ad defensionem sanctae Ecclesiae gratuita pietate composuit, vos sociandos perenniter festinetis. Ante omnia autem, quicunque es, o Christi miles, tam sanctam conversationem eligens, te circa professionem tuam oportet puram adhibere diligentiam, ac firmam perseverantiam; quae a Deo tam digna, sancta et sublimis esse dignoscitur, ut si pure et perseveranter observetur, inter militantes, qui pro Christo animas suas dederunt, sortem obtinere mereberis. In ipsa namque refloruit jam et reluxit ordo militaris, qui despecto justi
Abbreviated transcription (Latin):
Et siquid̃ ñ cogitarẽ nisi qͦd placeret tib ñ utiq ro¬
garem ut me ab hoc multiloquio liberares. Sed mu¬
te sunt oogitationes meȩtales quales nosti cogitatõ
et si quando me delectant eas nichominus impbare
nec ineis uelud dormitando immorari. Nec intantũ
ualeant apud me: ut aliquid in opera mea ꝓcedat ex
illis. sed abeis saltem sit tuta sentencia tuta conscientia

Expanded text:
Et si quidem non cogitarem nisi quod placeret tibi, non utique rogarem ut me ab hoc multiloquio liberares. Sed multae sunt cogitationes meae tales, quales nosti cogitationet si quando me delectantur  Aug., delectant, eas nihilominus improbare, nec in eis velut dormitando immorari: nec in tantum valeant apud me, ut aliquid in opera mea procedat ex illis, sed ab eis mea statim sit tuta sententia, tuta conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
e pietatis tuo gratuito munere mͥ conferre dignatuses.
Queso dñe d̾s inestimabilẽ suauitatis tuȩ clementiam
ut inchoata in mebona ꝑficias. qͥcquid in me tibi displi¬
cet repellas. Acunctis me que suꝑsunt tribulationibus
iniquitatib ac diuensis malis eripias. Cogitat᷑ones. Locu¬
tiones. pariter et actus intira uoluntate dirigas. Inter
dias. et ad tuȩ quandoq usioms me desiderata gaudia
abipsis rudimentis infanciȩ usq ad hanc horam ꝑmul¬
ta defluentẽ uicia immensa bonitatis tuȩ pacientia
bus et angustiis. calamitatib et miseriis liberasti.q
me usq nũnc de ȩternis suppliciis. oe de corporis huius cu¬
ciatibus exemisti ameN:¬

Expanded text:
ietatis gratia conferre dignatus es. Quaeso, Domine Deus, inaestimabilem suavitatis tuae clementiam, ut inchoata in me bona perficias, quidquid in me tibi displicet repellas, a cunctis me quae supersunt tribulationibus, iniquitatibus ac diversis malis eripias, cogitationes meas, locutiones pariter et actus in tua voluntate dirigas, et ne dias, et ad tuae me visionis desiderata gaudiaab ipsis rudimentis infantiae usque ad hanc horam per multa defluentem vitia immensae bonitatis tuae patientia bus, et angustiis, calamitatibus et miseriis liberasti, qui me hactenus de aeternis suppliciis, de corporis hujus cruciatibus exemisti. Te