comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui in mileuitana synodo interfuert᷑ dilectissimis fr̃ib
in dño salutem. Inter ceteras eccłas Romane curas et
apłice sedis occupationes quȩ diuersoꝵ consulta. fide¬
lius dilectionis uestre litteras quas ex mileuitano nr̃a au¬
ctoritate concilio cura fidei propensiore misistis: mͥ iopi¬
nant̾ ingessit. carthaginensis etiam synodi querele pari
u scripta subiungens. Nec mirũ dũ exulat eccła tantã
sollicitudinem cõmissis gregib exhib̾e pastores. ut non
solũ neminẽ ex his patiantur errare. sed siquas magis o¬
uiũ sceue delectationis erbas eduxit. ac sic inerrore per¬
manserint. aut segregari penitus uelint. aut illicite du¬
dũ petra uitantes custodie pristine circũspectione tutari.
in utq parte uidelicet consulentes. ne uel suscipiendo ta
les simili cęt̾e ducantur exemplo. uł spernendo redeun¬
tes lupoꝵ morsib uideantur ingeste. Prudens ad modũ

Expanded text:
qui in Milevitana synodo interfuerunt, dilectissimis fratribus, qui in Milevitana synodo interfuerunt, dilectissimis fratribus, in Domino salutem. Inter caeteras Ecclesiae Romanae curas et apostolicae sedis occupationes quibus diversorum consulta fidelius dilectionis vestrae litteras, quas ex Milevitano nostra auctoritate concilio cura fidei propensiore misistis, mihi inopinanter ingessit, Carthalis scripta subiungens. nimirum exulta-fc ecclesia tantam sollicitudinem commissis gregibus exhibere pastores, ut non solum neminem ei his patiantur errare. sed, si quas. magis ouium scaeuae delectationis herba seduxit ac si in errore permanserint. aut segregari penitus uelint aut inlicenter dudum petita uitantes custodiae pristinae circumspectione tutari in utraque parte uideliles simili caeterae ducantur exemplo, vel spernendo redeuntes luporum morsibus videantur ingestae. Prudens admodum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i que temet regere consulentẽ & orantẽ exaudire dog¬
natur auctoritati sc̃itatis tue de elaro scripturarũ lumine
de prompte facilius eos qui tã ꝑuersa & tam ꝑnitiosa
sentiunt ẽẽ censuros ut de correctione potius eoꝵ gratu¬
lemur quã contristemur interitu dñe beatissime. Quã¬
libet autẽ ipsi eligant certe uel alios płimos quos posst̃
si ab eis dissimuletur suis laqueis implicare. cerit uene¬
rabilitas tua instant̾ & celerit̾ ꝓuidendũ. Hec ad scĩta¬
tem tuam de concilio numidie scͥpta direximus. imitan¬
tes carthaginensem eccłam. & carthaginensis prouintie
coep̾os nrõs quos ad sedem apłicam quã beatus illustras
de hac causa scripsisse comꝑimꝰ. Et alia manu. Memor
nr̃i in dñi gr̃a augearis dñe beatissime meritoq uenera¬
bilis. & in xp̃o honorande scissime papa. R escriptũ
innocentu pape ad mleuitanum concilium
NOCEN TIUS Siluano seni. Ualentino & cet̾is

Expanded text:
 quae te regere consulentem et orantem exaudire dignatur, auctoritati sanctitatis tuae de claro Scripturarum lumine depromptae facilius eos qui tam perversa et tam perniciosa sentiunt esse cessuros, ut de correctione potius eorum gratulemur quam contristemur interitu, domine beatissime. Quamlibet autem ipsi eligant certe vel alios plurimos quos possunt, si ab eis dissimuletur, suis laqueis implicare, cernit venerabilitas tua instanter et celeriter providendum. Haec ad sanctitatem tuam de concilio Numidiae scripta direximus, imitantes Carthaginensem Ecclesiam et Carthaginensis provinciae coepiscopos nostros quos ad sedem apostolicam, quam beatus illustras de hac causa scripsisse comperimus. Et alia manu: Memor nostri in Domini gratia augearis, domine beatissime, merito venerabilis, et in Christo honorande, sanctissime papa. Rescriptum Innocentii papae ad Milevitanum Concilium. INNOCENTIUS SILVANO seni, VALENTINO, et caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
non ad malefaciendũ quãuis ẽẽ non dubitetur arbi¬
triũ uoluntatis. tamen eius potestas non sufficiat nisi
adiuuetur infirmitas. Ipsa gͥ oratio clarissima testifi
catio est. Hanc ille confiteatur. & eũ gaudebimꝰ siue
rectũ siue correctũ. Distinguenda ẽ lex & gr̃a. Lex iu¬
bere nouit: gr̃a iuiuare. Nec lex iuberet nisi eẽt uo¬
luntas. nec grã uiuaret si satis eẽt uoluntas. Iubetur
ut habeatur intellectus uͥ dicitur. nolite ẽẽ sicut equus
& imulus quib non est intellectus: & tam̃ oramus ut
habeamus intellectũ ubi dicitur da mͥ intellectũ ut
discam mandata tua. Iubetur ut habeamus sapien¬
tiam. ubi dicitur. stulti aliquando sapite. & tam̃ orat᷑¬

Expanded text:
ad non male faciendum, quamuis esse non dubitetur arbiad non male faciendum, quamuis esse non dubitetur arbitrium uoluntatis, tamen eius potestas non sufficiat, nisi adiuuetur infirmitas. ipsa igitur oratio clarissima est gratiae testificatio; hanc ille confiteatur et eum gaudebimus siue rectum siue correctum. Distinguenda est lex et gratia. lex iubere nouit, gratia iuuare. nec lex iuberet, nisi esset uoluntas, nec gratia iuuaret, si sat esset uoluntas. iubetur, ut habeamus intellectum, ubi dicitur: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus, et tamen oramus, ut habeamus intellectum, ubi dicitur: Da mihi intellectum, ut discam mandata tua. iubetur, ut habeamus sapientiam, ubi dicitur: Stulti aliquando sapite, et tamen orat
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ ꝑtinet ad concupis centiã temptationesq
uincendas. quẽ ditissime effudit suꝑ nos qui ascen¬
dit in celũ. & captuauit captiuitatẽ. dedit dona
hominib hinc enĩ oramꝰ ut peccatoꝵ tẽp̾tationẽ
superare possimꝰ ut sp̃c dei unde pignus accepimꝰ
adiuuet infirmitatem nr̃am. Qui autẽ orat et
dicit ne nos inferas in temptationẽ. ñ utiq id o¬
rat ut homo sit quod est natura. neq id orat qd̾
habeat lib̃m arbitriũ. quod iã accepit cũ crearet᷑
ipsa natura neq orat remissionẽ peccatoꝵ quia
hoc suꝑus dicitur dimitte nob̃ debita nostra. neq
orat ut accipiat mandatũ. s plane orat ut faciat
mandatũ. Si enim in tẽptationẽ inductus fuerit
hoc est in temptatione defecerit. facit utiq peccatũ
quod est contra mandatũ. Orat gͥ ut non peccet.
hoc est ne quid faciat mali qd̃ ꝓ corurthus orat apo¬
stolus dicens. oramꝰ autẽ ad dñm ne quid faciatis ma¬
li. Unde satis apparet quod non ad peccandũ id est

Expanded text:
tinet ad concupiscentiam temptationesque uincendas, quem ditissime effudit super nos, qui ascendit in caelum et captiuauit captiuitatem, dedit dona hominibus. hinc enim oramus, ut peccatorum temptationem superare possimus, ut spiritus dei, unde pignus accepimus. adiuuet infirmitatem nostram. qui autem orat et dicit: Ne nos inferas in temptationem, non utique id orat. ut homo sit, quod est natura, neque id orat, ut habeat liberum arbitrium, quod iam accepit, cum crearetur ipsa natura, neque orat remissionem peccatorum, quia hoc superius dicitur: Dimitte nobis debita nostra, neque orat, ut accipiat mandatum, sed plane orat, ut faciat mandatum. si enim in temptationem inductus fuerit, hoc est in temptatione defecerit, facit utique peccatum, quod est contra mandatum. orat ergo, ut non peccet, hoc est ne quid faciat mali, quod pro Corinthiis orat apostolus dicens: Oramus autem ad dominum, ne quid faciatis mali. unde satis apparet, quod ad non peccandum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
iam plena st̃ om̃ia. Aut gͦ a tua ueneratione accer¬
siendus est romã. & diligent̾ interrogandus quã
dicat grãm quam fateatur si tam̃ iã fatetur non
ad peccandũ s iuste uiuendũ homines adiuuari
aut hoc ipsũ cũ eo ꝑ litt̾as agendũ. Et cũ inuentꝰ
fuerit hanc dicere quã docet eccłastica & apłica
ueritas. tunc sine ullo scrupulo eccłe & sine latibu¬
lo ambiguitatis ullius absoluendus est. tunc est
re uera de eius purgatione gaudendũ. Siue emm
dixerit grãm eẽ liberũ arbitriũ. siue grãm ec̃ legĩ¬

Expanded text:
jam plena sunt omnia. Aut ergo a tua veneratione accerjam plena sunt omnia. Aut ergo a tua veneratione accersendus est Romam et diligenter, interrogandus, quam dicat gratiam, qua fateatur, si tamen jam fatetur, non ad peccandum, sed juste vivendum homines adjuvari aut hoc ipsum cum eo per litteras agendum. Et cum inventus fuerit hanc dicere quam docet ecclesiastica et apostolica veritas, tunc sine ullo scrupulo Ecclo ambiguitatis ullius absoluendus est, tunc est re uera de eius purgatione gaudendum. Sine enim dixerit gratiam esse liberum arbitrium siue gratiam esse remi
Abbreviated transcription (Latin):
irritã facio grãm dei. Nam si ꝑ legẽ iusticia: ergo
xp̃e gratis mortuus est. Sine dubio grãm qua iusti¬
ficamur ab iniquitate & qua saluamur ab infirmm¬
tate non qua creati sumꝰ cũ propͥa uoluntate. Nã
si intellexissent illi eã ep̃i illũ dicere grãm quã etiã
cũ impus habemtꝰ quib cũ homines sum̃ negare uͦ
eã qua xp̃iani & filii dei sumꝰ quis eũ patienter
catholicoꝵ sacerdotũ non dicimꝰ audiret. s ante
oculos suos ferret: Quapropter non culpandi st̃
uidices qui eccłastica consuetudine gr̃e nom̃ audie¬
runt. nescientes quid huiusmodi homines uel sue
doetrinȩ libris uel in suoꝵ solent aurib spargere.
Non agitur de uno pelagio quia fortasse correctus
est quod utinã ita sit s de tam multis quib loqͣ¬
citer contendentib & infirmas atq meruditas ani¬
mas uelut coniunctas trahentib. firmas autẽ & in
fide stabiles ipsa contentione fatigantib usq q̃q

Expanded text:
am facio gratiam Dei. Nam si per legem justitia, ergo Christus gratis mortuus est . » Sine dubio gratiam qua justificamur ab iniquitate, et qua salvamur ab infirmitate, non qua creati sumus cum propria voluntate. Nam si intellexissent illi eam episcopi illum dicere gratiam quam etiam cum impiis habemus, cum quibus homines sumus, negari vero eam, qua Christiani et filii Dei sumus, quis eum patienter catholicorum sacerdotum, non dicimus audiret, sed ante oculos suos ferret? Quapropter non culpandi sunt judices qui ecclesiastica consuetudine gratiae nomen audierunt, nescientes quid hujusmodi homines vel suae doctrinae libris, vel suorum solent auribus spargere. Non agitur de uno Pelagio, quia fortasse correctus est quod utinam ita sit, sed de tam multis quibus loquaciter contendentibus et infirmas atque ineruditas animas velut conjunctas trahentibus, firmas autem et in fide stabiles ipsa contentione fatigantibus usquequaque
Abbreviated transcription (Latin):
to iudicio dei non tam̃ uituꝑabili. Unde dicit apłs.
Habentes autẽ eunde sp̃m fidei. utiq eundẽ quem et
illi. scd̃m quod scriptũ est. credidi propt̾ quod locutꝰ
sũ. et nos credimus ꝓpt̾ quod & loquimur. Ide est¬
quod ait ipse mediator. Abrahã concupiuit uidere
diem meũ. uidit & gauisus est. Inde prolato sacͣm̃to
melchi sedech mense dñice nouit eternũ eius sacerdo¬
tiũ figurare. Iam uͦ data in litt̾is lege quã dicit apłs
subintrasse ut habundaret delictũ & de qua dicit.¬
si gͦ ex lege hereditas iam non ex ꝓmissione. abrahȩ¬

Expanded text:
to judicio Dei, non tamen vituperabili. Unde dicit Apostolus: to judicio Dei, non tamen vituperabili. Unde dicit Apostolus: Habentes autem eumdem spiritum fidei utique eumdem, quem et illi secundum quod scriptum est , Credidi propter quod locutus sum, et nos credimusquod ait ipse Mediator: « Abraham concupivit videre diem meum, vidit et gavisus est . » Inde prolato sacramento Melchisedech mensae Dominicae novit aeternum ejus sacerdotium figurare. Jam vero data in litteris lege quam dicit Apostolus subintrasse, « ut abundaret delictum , » et de qua dicit: « Ex lege haereditas, jam non ex promissione Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus est propt̾ delicta nr̃a & resurrexit propter
iustificationem nrãm. profecto & antiquoꝵ fides eua¬
euaretur et nr̃a. Iide uͦ euacuata quȩ homini iusticia
remaneat cũ iustus ex fide uiuat: Ex quo enĩ ꝑ unũ
hominẽ peccatũ intrauit in mundũ. et ꝑ peccatum
mors. & ita in om̃s homines pertransut in quo õs
peccauerunt: proculdubio a corpore mortis huius
ubi lex alia repugnat legi mentis neminẽ liberauit
aut liberat sue possibilitas nature: que ꝑdita redẽp¬
tore indiget: sautiata saluatore s grã dei ꝑfidem
unius hominis mediatoris di & hominũ hominis
xp̃i iħu: qui et deus cũ eẽt hominẽ fecit. & manens
deus. homo factus refecit ipse quod fecit. Puto aut̃
quod eũ lateat fides xp̃i. que postea in reuelationem
uenit. in occultis fuisse temporib patrũ nr̃oꝵ ꝑ qͣm
tam etiam ipsi di grã liberati sunt quicũq om̃ibus
generis humani temporib liberari potuerunt occul¬

Expanded text:
et propter delicta nostra et resurrexisset propter iustificationem nostram, profecto et antiquorum fides euacuaretur et nostra. fide uero euacuata quae homini iustitia remaneat, cum iustus ex fide uiuat? ex quo enim per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertranspeccaverunt , » procul dubio a corpore mortis hujus, ubi « lex alia repugnat legi mentis , » neminem liberavit aut liberat suae possibilitas naturae, quae perdita redemptore indiget, sauciata Salvatore, sed gratia Dei per fidem unius hominis mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi qui et Deus cum esset, hominem fecit, et manens Deus, homo factus, refecit ipse quod fecit. Puto autem quod non lateat fides Christi, quae postea in revelationem venit in occultis fuisse temporibus Patrum nostrorumtamen etiam ipsi Dei gratia liberati sunt, quicumque omnibus generis humani temporibus liberari potuerunt, occul
Abbreviated transcription (Latin):
nata ẽ. dicitur. tolerabilius dici uideatur. tam̃ qm̃ me
in nob̾ ut sinc ullo prorsus peccato simꝰ utrũ in hac ui¬
ta qñ earo concupiscit aduersus sp̃m. an uͭ in illa ẽ fiet
sermo qui scͥptus est ubi ẽ mors uictoria tua uͥ ẽ mor᷑¬

Expanded text:
nata est, dnata est, din nobis, ut sine ullo prorsus peccato simus, utrum in hac vita, quando caro concupiscit adversus spiritum; an vero in illa, cum fiet sermo qui sc
Abbreviated transcription (Latin):
anathematũ atq dampnatũ. non eos ulterius esti¬
mamꝰ ausuros loquendo contͣ grãm dĩ que reuelata
est ꝑ passionẽ & resurrectionẽ xp̃i. nec pectora fide¬
ua. & simpliciter xp̃iana turbare s potius adiuuan¬
te miscdia dei certantib nob̾cũ pietate ⁊ caritate. fla¬
grantib etiã orationib tuis non solũ ut in ȩternum
beati uerũ etiam & iusti & scĩ fint non in sua uirtute
sed in eade grã confisuros. Unde & ad ipsũ scriptam
ab uno homine epłam ad quẽ ꝑ quendã orientalem
cdiaconũ ciuẽ ypponiensem. tanquã purgationis q̃dã
sic enĩ eã legere potiꝰ non dedignabit᷑. magis in illũ ea
qui misit qͣm qui sc̃psit attendens. Illud uͦ qd̾ dicunt
posse hominẽ ec sine peccato & mandata di facile cu¬
stodire si uelit. quauis cũ hoc ꝑ adiutoriũ grẽ que ta¬
men ꝑ incarnationẽ unigeniti eius reuelata atq do¬

Expanded text:
anathematizatum atque damnatum, non eos ulterius aestianathematizatum atque damnatum, non eos ulterius aestimamus ausuros loquendo contra gratiam Dei quae revelata est per passionem et resurrectionem Christi; nec pectora fidelia et simpliciter Christiana turbare, sed potius adjuvante misericordia Dei, certantibus nobiscum pietate et charitate flagrantibus, etiam orationibus tuis non solum ut in aeternum beati, verum etiam justi et sancti sint, non in sua virtute, sed in eadem gratia confisuros. Unde et ad ipsum scriptam ab uno homine epistolam ad quem per quemdam orientalem diaconum, civem autem Hipponiensem, tanquam purgationis fieri sic enim eam legere potius non dedignabitur, magis in illa eum qui misit, quam qui scripsit attenposse hominem esse sine peccato et mandata dei facile custodire, si uelit, quamuis, cum hoc per adiutorium gratiae, quae tamen per incarnationem unigeniti eius reuelata atque do
Abbreviated transcription (Latin):
digne. ac uiciate & sub peccato uenundate. s di
gr̃a ꝑ fidẽ iustificabat. & nc̃ eadẽ inaꝑtũ iã ueni¬
ens reuelata iustificat. Anathemet gͦ pelagiꝰ scrip
ta sua. uͥ contra eam et si non ꝑ contumatiã. tam̃¬
ꝑ ignorantiam disputat possibilitatẽ defendendo
nature ad uincenda peccata & implenda mandata
Aut si ea sua eẽ negat. aut scriptis suis aut iniieis
suis dicit imiissa que sua ẽẽ negat. anathemet ea
& dãpnet paterna exhortatione. & auctoritate scĩ¬
monie tue. Si gͦ uult: onerosũ sibi & ꝑnitiosũ dis¬
cat eecłe scandalũ auferre. Quod scandalũ audito¬
res. & inꝑuersũ dilectores eius usq qͣq sparge non
quiescunt. Si enĩ cognouerint eunde librũ quem
illius uel putant eẽ uł norunt ep̃oꝵ catholicorum
auctoritate ⁊ maxime scitatis tue quã ap̃ eũ ẽẽ ma¬
ioris ponderis minime dubitamꝰ ab eod̃e ẽẽ ipso

Expanded text:
diguae ac uitiatae et sub peccato uenundatae sed dei diguae ac uitiatae et sub peccato uenundatae sed dei gratia per fidem iustificabat et nunc eadem in apertum iam ueniens reuelata iusta sua, ubi contra eam, et si non per contumaciam, tamen ignorantiam disputat, possibilitatem defendendo naturae, ad vincenda peccata et implenda mandata; aut si ea sua esse negat, aut scriptis suis, aut inimicis suis dicit immissa quae sua esse negat, anthematizet ea et damnet paterna exhortatione et auctoritate sanctimoniae tuae. Si ergo vult onerosum sibi et perniciosum, discat Ecclesiae scandalum auferre, quod scandalum auditores et imperversum dilectores ejus usquequaque spargere non quiescunt. Si enim cognoverint eumdem librum quem illius vel putant esse vel norunt episcoporum catholicorum auctoritate, et maxime sanctitatis tuae quam apud eum esse majoris ponderis minime dubitamus, ab eodem esse ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Per legẽ enĩ cogntio peccati. Nunc autẽ sine lege
iusticia dei manifestata ẽ. testificata ꝑ legẽ & pro¬
phetas. Cũ dicit manifestata est: ostendit qr & tc̃
erat. sed tanquã illa pluuia. quã gedeon impet᷑uit
tẽ uelut in uellere occulta nc̃ autẽ uelut in area ma¬
nifesta. Cũ gͥ lex sine gr̃a non mors peccati potuiss.
ẽẽ s uirtus. Sic enim dictũ ẽ. Aculeus mortis peccatũ
uirtus autẽ peccati lex. Sicut confugiunt multi a
facie repugnantis peccati. ad grãm uelut in aream
non patentẽ ita panci ad eã confugiebant uelut in
uellere tẽ latentem. Hec uero tempoꝵ distributio
refertur ad altitudinẽ diuitiarũ sapientiȩ & scientie
dei. de qua dictũ ẽ. Quã inscrutabilia st̃ iudicia
eius. & inuestigabiles uie eius. Quappt̾ se & ante
tempꝰ legis. & tempore ipso legis. uistos patres ex fi¬
de uiuentes. non possibilitas nature. infirme. & in¬

Expanded text:
Per Legem enim cognitio peccati. NunPer Legem enim cognitio peccati. Nuniustitia dei manifestata est testificata per legem et prophetas. cum dicit \'manifestata est\', ostendit, quia et tunc erat sed tamquam illa pluuia, quam Gedeon impetrauit, tunc uelut in uellere occulta nunc autem uelut in area manifesta. cum ergo lex sine gratia non mors peccati potuisset esse sed uirtus — sic enim dictum est: Aculeus mortis peccatum, uirtus autem peccati lex —, sicut confugiunt multi a facie regnantis peccati ad gratiam uelut in area nunc patentem, M ita pauci ad eam confugiebant uelut in uellere tunc latentem. haec uero temporum distributio refertur ad altitudinem diuitiarum sapientiae et scientiae dei, de qua dictum est: Quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! Quapropter, si et ante tempus legis et tempore ipso legis iustos patres ex fide uiuentes non possibilitas naturae infirmae et in
Abbreviated transcription (Latin):
lex que posset uiuificare: om̃ino ex lege ẽẽt iusticia
sed conclusit scriptura om̃ia sub peccato. ut ꝓmisso
ex fide iħu xp̃i cdaretur credentib: nonne satis ostẽ¬
ditur hoc actũ eẽ ꝑ legem ut peccatũ cognosceret᷑
& p̃uaricatione augeretur: Ubi enĩ lex non est. nec
preuaricatio. Et sic aduersus uictoriã peccati. ad
diuinã grãm que in promissionib est confugeret᷑.
atq ita lex non eẽt aduersus promissa dĩ. qr ĩdeo ꝑ
illam fit cognitio peccati. et ex p̃uaricatione legis
habundantia peccati. ut ad lib̾ationẽ querantur ꝓ¬
missiones dei qd est gra dei. & incipiat eẽ in homine
iusticia non sua. s dei. hoc est data dono di. Quã¬
iusticie di non st̃ subiecti. Per legem quippe & illi
iustificari se arbitrantur sufficiente sͥ ad eandem
custodiendã libero arbitrio hoc est iusticia sua. pro¬
lata ex natura humana. non donata ex grã diuina
ꝓpt̃ quod iusticia dei dicit᷑. Unde itẽ scriptum ẽ.

Expanded text:
ustitia. sed conclusit scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. nonne satis ostenditur hoc actum esse per legem, ut peccatum agnosceretur et praeuaricatione augeretur — ubi enim lex non est, nec praeuaricatio — et sic aduersus uictoriam peccati ad diuinam gratiam, quae in promissionibus est, confugeretur atque ita lex non esset aduersus promissa dei, quia ideo per illam fit cognitio peccati et ex praeuaricatione legis abundantia peccati, ut ad liberationem quaerantur promissiones dei, quod est gratia dei, et incipiat esse in homine iustitia non sua sjustitiae Dei non sunt subjecti . Per Legem quippe et illi justificari se arbitrantur, sufficiente sibi ad eam custodiendam libero arbitrio, hoc est, justitia sua prolata ex natura humana, non donata ex gratia divina, propter quod justitia Dei dicitur. Unde item scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ adiutoriũ poscere debeamꝰ ne in peccatũ tẽp¬
tati decidamus s hoc in nostra positũ ẽẽ potestate &
ad hoc implendũ solam sufficere hominis uoluntatẽ.
tanquã frustra apłs dixerit. non uolentis neq curren¬
tis. sed miserentis ẽ dĩ & fidelis deus qui uos ñ ꝑmittet
temptari suꝑ id quod potestis. s faciet cũ temptatione

Expanded text:
divinum adjutorium poscere debeamus, ne in peccatum tendivinum adjutorium poscere debeamus, ne in peccatum tentati decidamus; sed hoc in nostra esse positum potestate, et ad hoc implendum tamquam frustra apostolus dixerit: Non uo-lentis neque currentis sed miserentis est dei et: Fidelis deus, qui non uos permittat temptari super id, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sperantius. Quadratus. Lucillus. Sabmus. Itẽ Sabius.
c rescomus. Uictor. Bigantius. Possidonius. antonius. Uie
padius. Delphinus ex concilio milleuitano. in dño sa¬
lutem. Quia te dñs gr̃e sue precipuo munere in sede apo¬
stolica collocauit. talemq nr̃is temporib prestitit ut
nob potius ad culpam negligentiȩ ualeat si apud tuã
uenerationẽ que ꝓ eccła st̃ suggerenda tacuerimus.
quã ea tu possis uel fastidiose uel negligenter accipere
diligentiam quesumꝰ adhib̾e digneris. Noua quippe
heresis. & miniũ ꝑnitiosa temptat assurgere inieoꝵ
dicamus. adnnitte nob debita nostra sicut & nos dimit¬
timus debitorib nostris. isti dicunt posse hominẽ in
hac uita preceptis di cognitis ad tantã ꝑfectionẽ iusti¬
eie sine adiutorio gr̃ẽ saluatoris. ꝑ solum libere uolun¬
tatis arbitriũ ꝑuenire ut etiã non sit necessariũ dicere¬
dimitte nob̾ debita nostra. Illud uͦ qd̾ sequitur ne nos

Expanded text:
SPERANTIUS, QUADRATUS, LUCILLUS, SABINUS, FAUSTINUS, CRESCONIUS, VICTOR, GIGANTIUS, POSSIDONIUS, ANTONINUS, INNPADIUS, DELPHINUS, ex concilio Milevitano in Domino salutem. 1. Quia te Dominus gratiae suae praecipuo munere in sede apostolica collocavit, talemque nostris temporibus praestitit, ut nobis potius ad culpam negligentiae valeat, si apud tuam venerationem quae pro Ecclesia suggerenda sunt tacuerimus, quam ea tu possis vel fastidiose vel negligenter accipere; diligentiam, quaesumus, adhibere digneris. 2. Nova quippe haeresis et nimium perniciosa tentat assurgere inimicodicamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : isti dicunt, posse hominem in hac vita, praeceptis Dei cognitis, ad tantam perfectionem justitiae sine adjutorio gratiae Salvatoris per solum liberae voluntatis arbitrium Dimitte nobis debita nostra. Id vero quod sequitur: Ne nos
Abbreviated transcription (Latin):
& fallaciter orari cũ orando poscuntur que naturȩ iã
ita concdite sufficientib uirib optinentur nec debuis¬
se dicere dñm iħm uigilate et orate. s tantũmͦ uigi¬
late ne intretis in temptationẽ nec beatissimo petro
cipio ne deficiat fides tua Contͣdicitur etiam istoꝵ
contentione benedictionib nr̃is ut incassũ supͣ popu¬
lũ dicere uideamur quicquid eis a dño precamur ut

Expanded text:
et fallaciter orari, cum orando poscuntur quae naturae ita et fallaciter orari, cum orando poscuntur quae naturae ita jam conditae sufficientibus viribus obtinentur? Nec debuisse dicere Dominum Jesum: Vigilate et orate, sed tantummodo vigilate, ne intretis in tentationem; nec beatissimo Petro moneo, ac praecipio, ne deficiat fides tua. Contradicitur etiam istorum contentione benedictionibus nostris, ut incassum super populum dicere videamur quidquid eis a Domino precamur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tare quasi ex nob̾met ipsis s sufficientia nr̃a ex deo est¬
& habemus thesaurũ istũ in uasis fictilib ut emmen¬
de scripturis om̃ib si colligere uelimꝰ. thomꝰ ñ sufficit
et ueremur ne apud te ista ipsa cõmemorando que ma¬
iore gr̃a de sede apłica p̾dicas. inconuenient̾ facere in¬
deamur. sed ideo facimus. quia eo qd infirmiores sumꝰ
quaqua uersus quisq nr̃m uerbũ dei predicando pu¬
tatur attentior crebrius eos patim᷑ in nos audacius in
confecta dicuntur etiam tua ueneratione iustius fuerit
absolutus error tam̃ ipse et impietas que iam multos as¬
& pastoralib nob̾ cõpatiatur uiscerib quã sit pestiferũ
& eritiabile ouib xp̃i quod istoꝵ sacrilegas disputa¬
tiones necessario sequitur ut nec orare debeamus ne
intremꝰ in temptationẽ qd̾ dñs discipulos monuit et
possibilitate nature & arbitrio uoluntatis in potestate
st̃ constituta: quis non ea uideat manit̾ a dño peti.

Expanded text:
tare quasi ex nobismetipsis, sed sufficientia nostra ex Deo : Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, ut sublide Scripturis omnibus, si colligere velimus, tomus non sufficit; et veremur ne apud te ista ipsa commemorando, quae majore gratia de sede apostolica praedicas, inconvenienter facere videamur. Sed ideo facimus, quia eo quod infirmiores sumus, quaquaversus unusquisque nostrum verbum Dei praedicando putatur attentior, crebrius eos patimur in nos et audacius insconfecta dicuntur, etiam tuae venerationi juste fuerit visus absolutus, error tamen ipse et impietas, quae jam multos aset pastoralibus nobis compatiatur visceribus, quam sit pestiferum et extiabile ovibus Christi, quod istorum sacrilegas disputationes necessario consequitur: ut nec orare debeamus ne intremus in tentationem , quod Dominus discipulos monuit, et possibilitate naturae et arbitrio voluntatis in potestate sunt constituta, quis non ea videat inaniter a Domino peti
Abbreviated transcription (Latin):
dimitti: Qd̃ si scdm illos qui ita credunt uerũ ẽ. ergo
om̃is iusticia que a cathecuminis ante baptismũ fuit
oꝑata ꝑbaptismũ aufert᷑. N ullus gͦ contͣ apłos tale
aliquid sentiat. nec admittat. s fidelit̾ intelligat uniꝰ
baptismũ. Si enim uxor ante baptismũ accepta non
ducitur in numerũ: nec filii ex eadẽ suscepti int̾ filios
debent nõiari. Quod quam absurdũ sit atq alienum:
prudentia ur̃a melius estimabit. Unde neminẽ liceat
interpretari alit̾ diuinas scͥpturas nͥ qd̃ recta ratio ꝑ¬
mittit: ne dũ quidã remedia sͥ iniqua ad excusatio¬
nem p̃parant. ex eo rupisse legẽ. et regulas euertisse
iudicentur. Sed ea tenenda st̃ que diuinaꝵ scͥpturaꝵ
series continet & a sacerdotib utili ratione st̃ consti

Expanded text:
dimitti? Quod si secundum illos qui ita credunt verum est; ergo dimitti? Quod si secundum illos qui ita credunt verum est; ergo omnis justitia, quae a catechumenis ante baptismum fuerit operata, per baptismum auferetur. Nullus ergo contra Apostolum tale aliquid sentiat, nec admittat: sed fideliter intelligat, uniue nominatum. Si enim uxor ante baptismum accepta non ducitur in numerum, nec filii ex eadem suscepti inter filios poterunt numerari. Quod quam absurdum sit atque alienum, prudentia vestra melius aestimabit. Unde nemini liceat interpretari aliter divinas Scripturas, nisi quod recta ratio permittit: ne dum remedia sibi iniqua ad excusationem praeparant, et corrupisse legem, et regulas evertisse judicentur. Sed ea tenenda sunt, quae et divinarum Scripturarum series continet, et a sacerdotibus utili ratione sunt instit
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus accidere poscantur. Que om̃ia rationabilit᷑
prohibita. oportet modis om̃ib custodiri
forma declarat: id ẽ qui ab ineunte etate bapti:a¬
ti fuerunt. & lectoꝵ officio sociati uł si maiores st̃
cũ fuerint dei gr̃ãm consecuti. statĩ se eccłasticis ordinibꝰ
mancipauerint. & si uxores habuerint. querendũ si ur¬
orem uirginẽ habuerit quia scͥptũ est in ueteri testam̃to
uxorẽ uirginẽ accipiat sacerdos. & alibi. Sacerdotes mei
semel nubant. neq qui duas uxores habuerit. quia pau¬
lus apłs apłs ait. unius uxoris uirũ
ec illud deb̾e admitti quod aliquanti ꝓ defensi¬
modi qd̃ sola in baptismũ peccata dimittuntur non
uxorius numerꝰ aboletur. Nam si a deo ut scriptũ est
p̃paratur uiro uxor & quod deus uinxit homo non
separet. & ipsi auctores generis humani in origine a
deo benedicunt᷑. quomͦ int̾ peccata ista credunt᷑ posse

Expanded text:
videmus accidere, poscantur  Aem., reposcantur. Quae omnia rationabiliter videmus accidere, poscantur  Aem., reposcantur. Quae omnia rationabiliter prohibita oportet modis omnibus custodiriforma declarat, id est, qui ab ineunte aetate baptizati fuerint, et lectorum officio sociati, vel si majores sunt, cum fuerint Dei gratiam consecuti, statim se ecclesiasticis ordinibus mancipaverint. Et si uxores habuerint, quaerendum, si uxorem virginem acceperint, quia scriptum est in Veteri Testamento: Uxorem virginem accipiat sacerdos ; et alibi, Sacerdotes mei semel nubant. Neque qui duas uxores habuerit , quia Paulus apostolus ait, Unius uxoris virum . Nec illud debere admitti, quod aliquanti pro defensismodi, quod sola in baptismo peccata dimittuntur, nec uxorum numerus aboletur. Nam si a Deo, ut scriptum est, praeparatur viro uxor , et quod Deus junxit, homo non separet ; et ipsi auctores generis humani in origine a Domino benedicuntur: quomodo inter peccata, ista creduntur posse
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec siquis aduersus formas canonũ .in.
uł excłasticũ ordinẽ. uł ad ipsũ sacerdotiũ uenire tẽp¬
tauerit una cũ ordinatorib suis ipso in quo inuenti
fuerint. ordine & honore pͥuentur. Et quãuis dilec
ordines ẽẽ faciendos ꝑ sententiã decernentes tamen
aliquã partẽ que de ordinationib ẽ ꝓuisa inserendã
putaui. ut scd̃m eã ordinationes in posterũ celebran¬
das ẽẽ sciamus. nec interpretandi alit̾ liberũ arbitriũ
relinquat᷑. Hȩc pͥmũ que st̃ ꝓhibita digerant᷑. iii.
e quispiam qui post baptismũ militauerit. ad
ordinem debeat clericatus admitti. neq qui
neq de curialib aliquẽ ad eccłasticũ ordinẽ uenire poͣ¬
se. qui post baptismũ uł coronati fuerint. uł sacerdo¬
tiũ qd̃ dr̃ sustinuerint et editiones publicas celebraue¬
rint. Nam et de curialib est cauendũ: ne eide qui
ex curialib fuerint aliquando a suis curiis qd̵ freq̃nt̃

Expanded text:
ost haec adversus formas canonum vel ost haec adversus formas canonum vel ad ecclesiasticum ordinem, vel ad ipsum sacerdotium venire tentaverint, una cum creatoribus suis ipso, in quo inventi fuerint, ordine et honore priventur. CAP. V. ordines esse faciendos decernentes, tamen aliquam partem quae de ordinationibus est provisa inserendam putavi, ut secundum eam ordinationes in posterum celebrandas esse sciamus, nec interpretandi aliter liberum arbitrium relinquatur. Haec primum quae sunt prohibita digerantur. IV. Ne quispiam qui post baptismum militaverit, ad ordinem debeat clericatus admitti, neque qui Neque de curialibus aliquos ad ecclesiasticum ordinem venire posse, qui post baptismum vel coronati fuerint, vel sacerdotium, quod dicitur, sustinuerint, et editiones publicas celebraverint. Nam et hoc de curialibus est cavendum, ne iidem, qui ex curialibus fuerint, aliquando a suis curiis, quod frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
dotiũ ẽẽ comꝑimus. Quoꝵ numeri. finꝰ & bregorius
ꝑhibentur. Quantos ex milicia qui cũ potestatib obe¬
dierunt seuera necessaria precepta st̃ exsecuti qͣntos
ex curialib qui dũ parent potestatib quȩ sibi sunt
imꝑata fecerunt: quantos qui uoluptates. et editi¬
ones popło celebrarunt ad honorẽ sũmi sacerdotu
ꝑuenisse. Quoꝵ om̃iũ neminẽ ne ad societatẽ quidẽ
ordinis cłicoꝵ oportuerat ꝑuenire. Que singula dis
cutienda mandemꝰ non modicos motus aut scanda¬
la hispaniensib ꝓuintus quib mederi cupimus de
studio em̃dationis indicemus idcirco remittenda po¬
tius hec putamus. Sed ne deinceps similia cõmit¬
tantur dilectionis ur̃e maturitas ꝓuidere debebit.
ut tante usurpationis saltẽ nc̃ finis necessarius im¬
ponatur. eo uidelicet constituto ut quicũq tales
ordinati fuerint cũ ordinatorib suis deponantur.

Expanded text:
dotium esse comperimus, e quorum numero Rufinus et Gregorius dotium esse comperimus, e quorum numero Rufinus et Gregorius perhibentur! Quantos ex militia, qui cum potestatibus obedierint severa necessario praecepta sunt exsecuti! Quantos ex curialibus, qui, dum parent potestatibus, quae sibi sunt imperata fecerunt! Quantos, qui voluptates et editiones populo celebrarunt, ad honorem summi sacerdotii pervenisse! Quorum omnium neminem nec ad societatem quidem ordinis clericorum oportuercutienda mandemus, non modicos motus, aut scandala Hispaniensibus provinciis, quibus mederi cupimus, de studio emendationis indicemus; idcirco remittenda potius haec putamus. Sed ne deinceps similia committantur, dilectionis vestrae maturitas providere debebit, ut tantae usurpationi saltem nunc finis necessarius imponatur, eo videlicet constituto, ut quicunque tales ordinati fuerint cum ordinatoribus suis deponantur. III.
Abbreviated transcription (Latin):
NNOCER Tꝰ uniuersis ep̃is in tolosanã synodo coni¬
stitutis dulcissimis fr̃ib in dño salutem. Sepe me et
nimiũ cũ teneret cura sollicitũ suꝑ dissensionis scismata
eccłarũ quod malũ ꝑ hispanias latius in dies separatioĩs
gradu incedere fama ꝓloquitur necessariũ tempꝰ emersit.
quo non possit emendantiũ tanta differri. et deberet cõ¬
grua medicina ꝓuideri. Nam de ordinationib quas p̃¬
ue consuetudinis uitio hispanienses ep̃os celebrare cog¬
noscimus. fuerat aliquid scdm maioꝵ traditionẽ sta¬
tuendũ. nͥ ꝑpenderemus. ne ꝑturbationes quã płimã
eccłis moueremꝰ. Quoꝵ factũ ita reprehendimꝰ ut ꝓpt̾
numerũ corrigendoꝵ ea que quoqͦ mͦ facta st̃ in du¬
biũ non uocemꝰ. s dei potius dimittamꝰ iudicio .I.
uantos enĩ ex eis qui post acceptã baptismi gra
tiam in forensi exercitatione uersati sunt. & opti¬
nendi ꝑtinatiam susceꝑunt adscitos ad sacer¬

Expanded text:
INNOCENTIUS universis episcopis, in Tolosana synodo constitutis, dulcissimis fratribus, in Domino salutem. Saepe me et nimium cum teneret cura sollicitum super dissentionis schismata Ecclesiarum, quod malum per Hispanias latius in dies separationis gradu incedere fama proloquitur, necessarium tempus emersit quo non possit emendatio tanta differri, et deberet congrua medicina provideri. Nam de ordinationibus quas pravae consuetudinis vitio Hispanienses episcopos celebrare cognoscimus, fuerat aliquid secundum majorum traditionem statuendum, nisi perpenderemus ne perturbationes quam plurimas Ecclesiis moveremus. Quorum factum ita reprehendimus, ut propter numerum corrigendorum, ea quae quoquo facta sunt non in dubium vocemus, sed Dei potius dimittamus judicio. II. Quantos enim ex eis, qui post acceptam baptistiam in forensi exercitatione versati sunt, et obtinendi pertinaciam susceperunt, ascitos ad sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ut statutis nr̃e mediocritatis etiam apłice sedis adhibe¬
atur auctoritas. ꝓ tuenda salute multoꝵ & quoꝵdam
etiam ꝑuersitate corrigenda. Id enĩ agunt dampnabilibꝰ
disputationib suis ut non defendendo s potius in sacri¬
legam suꝑbiã extollendo liberũ arbitũ. nullũ relinquãt
tis arbitriũ uere fit liberũ dũ a carnaliũ concupiscentia
dñatione liberatur dicente dño. Si uos filius liberaũit.
tẽ uere liberi eritis. Quod auxiliũ fides impetrat: que ẽ
libros legerunt cognouimꝰ in eo dei grãm putandam
qd̾ talem hominis instituit. creauitq naturã. que per
propam uoluntatẽ legẽ dei possit implere. siue natura¬
liter in corde conscͥptam. siue in litteris datã eande qͦq
legem ad grãm ꝑtinere. qd̾ illã deus in adiutoriũ homi¬
di seđm interiorẽ hominẽ uideo autẽ aliam legem
in menbris meis repugnantẽ legi mentis mex & cap

Expanded text:
ut statutis nostrae mediocritatis etiam apostolicae sedis adhibeut statutis nostrae mediocritatis etiam apostolicae sedis adhibeatur auctoritas pro tuenda salute multorum, et quorumdam etiam perversitate corrigenda. Id enim agunt isti damnabilibus disputationibus suis ut non defendendo, sed potius in sacrilegam superbiam extollendo liberum arbitrium nullum relinquant tis arbitrium uere fit liberum, dum a carnalium concupiscentiarum dominatione liberatur dicente domino: Si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis, quod auxilium fides impetrat, quae eslibros legerunt. cognouimus, in eo dei gratiam deputandam, quod talem hominis instituit creauitque naturam, quae per propriam uoluntatem legem dei possit implere siue naturaliter in corde conscriptam siue in litteris datam; eandem quoque legem ad gratiam pertinere, quod illam deus in adiutorium homidei secundum interiorem hominem; uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi
Abbreviated transcription (Latin):
& latari. quoꝵ formã his constitiumꝰ ẽẽ subdendã. His
gͥ lectis. Pelagiũ & celestiũ. auctores nefarii prorsus et
anathematiz andi ab om̃ib nob erroris aduertimꝰ. Unde
factũ est ut recensendũ peteremꝰ quid ante ferme qͥn¬
quenniũ suꝑ celestii nomine hic apud ȩccłam carthagi¬
nenssem fuerit exagitatũ. Quo recitato sicut ex subdi¬
tis aduertere poterit sc̃itas tua. quãuis iudicatio mani¬
festa constaret. quia illo tempore ep̃ali iudicio excisum
hoc tantũ uulnus ab eccłia uideretur nichilominꝰ tam̃
id cõmuni delib̾atione censuimus. ut huiusmodi ꝑsuasio¬
nis auctores quãuis et ad prb̃iũ ide celestius postea ꝑue¬
nisse dicatur. nͥ hec apertissime anathemati ⁊ auerinit
ipsos quoq. anathematizari oportẽt ut si ipsos non potu¬
erit. saltẽ eoꝵ qui decepti sunt ab eis uł decipi possunt.
coguita sententia que in eos lata est sanitas procuretur

Expanded text:
et Lazari, quarum formam his constituimus esse subdendam. His et Lazari, quarum formam his constituimus esse subdendam. His ergo lectis, Pelagium et Coelestium auctores nefarii prorsus et anathematizandi ab omnibus nobis erroris advertimus. Unde factum est ut recensendum peteremus quid ante quinquennium super Coelestii nomine hic apud Ecclesiam Carthaginensem fuerit exagitatum. Quo recitato, sicut ex subditis advertere poterit sanctitas tua, quamvis judicatio manifesta constaret quia in illo tempore episcopali judicio excisum hoc tantum vulnus ab Ecclesia videretur, nihilominus tamen id communi deliberatione censuimus, ut hujusmodi persuasionis auctores, quamvis et ad presbyterium idem Coelestius postea pervenisse dicatur, nisi hi apertissime anathematizaverint, ipsos quoque anathematizari oportet, ut si ipsorum non potuerit, saltem eorum qui decepti sunt ab eis, vel decipi possunt, cognita sententia quae in eos lata est, sanitas procuretur.
Abbreviated transcription (Latin):
OM¶O beatissimo & honora¬
tĩssimo sc̃o fr̃i Innocentio ẜape.
Aurelius. Numidius. Rusticianꝰ
fidentinus. Anagrius. Antoninꝰ
Dalatius. a deodatus. Uincenti
Publiamtis. T heasius. Tutꝰ. Panno¬
mus. Uictor. Restitutꝰ. aliꝰ Resti¬
tut᷑ꝰ. Rusticus. fortunatianꝰ. Ampelius. auinꝰ. felix. Bonat.¬
anus adeodatus. Octauius. Scrotinꝰ. maiorinꝰ. Portumianꝰ
crispolis. ictor. alius uictor. leutius. Mariamis. fructu¬
osus. faustinianus. Qd̾uult deus. Candorius. Marimus
cagarius ⁊ usticus. Rufianꝰ. Proculus ł homas Ianuariꝰ.
Batecenus. Germanus. Germanianus. Iuuentius. Maiorin
luuentius. candidus. ciprianus. & emilianus. Romanus.
affricanus. &. marcellimis. Qui in concilio ȩccłȩ carthagi¬
nensis affuimus. Cũ ex more ad carthagmensem eccłiã
sollempnit᷑ uemremus. atq ex diuersis causis congrega¬
ta ex nob synodus haberetur comprbr nr orosuis nobis
luteras sc̃oꝵ fr̃m & consacerdotũ nr̃oꝵ dedit anerothis

Expanded text:
OMINO BEATISSIMO ET HONORANDISSIMO SANCTO FRATRI IX- NOCENTIO PAPAE AURELIUS, NUMIDIUS, RUSTICIANUS, FIDEX- TIUS, EVAGRIUS, ANTONINUS, PALATINUS, ADEODATUS, VINCEN- TIUS, PUBLIANUS, THEASIUS, TUTUS, PANNONIUS, VICTOR. RESTITUTUS, ALIUS RESTITUTUS, RUSTICUS, FORTUNATLANUS. AMPELIUS, AVIVIUS, FELIX, DONATIANUS, ADEODATUS, OCTA- VIUS, SEROTINUS, MAIORINUS, POSTUMIANUS, CRISPULUS, VICTOR, ALIUS VICTOR, LEUCIUS, MARIANUS, FRUCTUOSUS, FAU- STINIANUS, QVODVULTDEUS, CANDORIUS, MAXIMUS, MEGARIUS, RUSTICUS, RUFINIANUS, PROCULUS, THOMAS, IANUARIUS, BAZACENUS, GERMANUS, GERMANIANUS, IUVENTIUS, MAIORINUS, IUVEN- TIUS, CANDIDUS, CVPRIANUS, AEMILIANUS, ROMANUS, AFRICA- NUS ET MARCELLINUS. QVI IN CONCILIO ECCLESIAE CARTHA- GINENSIS ADFUIMUS. Cum ex more ad Carthaginensem ecclesiam sollemniter ueniremus atque ex diuersis causis congregata ex nobis synodus haberetur, conpresbvter noster Orosconsacerdotum nostrorum dedit Averothis
Abbreviated transcription (Latin):
noscere nec aꝑte quidem oppugnare audent. Sed
ꝑficiendãc iusticiam & dei mandata complenda so¬
lam sibi humanã sufficere posse naturã. ñ adtendentes
quod seriptũ est sp̃c acduiuat infirmita tẽ nrãm. et non
uolentis neq currentis. s miserentis est d̃i. et qd unum
coꝰ sumus in xp̃o iħi singuli autt̃ alt̾ alteriꝰ menbra

Expanded text:
noscere nec aperte quidem oppugnare audent. sed perficiendamque iustitiam et dei mandata complenda solam sibi humanam sufficere posse naturam non adtendentes, quod scriptum est: Spiritus adiuuat infirmitatem nostram et: Non uolentis neque currentis sed miserentis est dei et quod unum corpus sumus in Christo Iesu. singuli autem alter alt
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa sensisse: et cũ hinc res ac calamitates ipse em̃¬
date sint adhuc dizoniani & siriaci subdiaconoꝵ nõ
potuisse ap̃ uos emendationẽ reuiuiscere. Compescite
queso ab illo predictisq quoꝵcũq uidetis animos ante
non iustas emulationes ut ipse ap̃ nos integer. ap̃ uos cũ
suis reparatus mereatur pacẽ non fictã ꝑuidens cari¬
tatem. Om̃ib gͥ uob̃ ac singillatim occurrat caritas
& uinculis que nullis modis a.xp̃o soluunt᷑. uob̾cũ pa¬
riter inꝑpetuũ conexa letetur in dño. Ad synodiun
in tolosana ciuitate cons+tUtUm
He hispanioꝵ rep̃hensione qͥ mordinate constituunt cłicos.
It causidici uł curiales uł scłari militie dediti ad elerũ ñ ad

Expanded text:
diversa sensisse, et cum hinc res ac calamitates ipsae emediversa sensisse, et cum hinc res ac calamitates ipsae emendatae sint, adhuc Dizoniani et Siriaci subdiaconorum non potuisse apud vos emendationem reviviscere. Compescite, quaeso, ab illo praedictisque quorumcunque videtis animos ane non justas aemulationes, ut ipse apud nos integer, apud vos cum suis reparatus mereatur pacem non fictam, providens charitatem. Omnibus igitur vobis, ac sigillatim occurrat charitas, et vinculis quae nullis modis a Christo solvuntur, vobiscum pariter in perpetuum connexa laetetur in Domino. Ad synodum in Tolosana civitate constitutam. 1. De Hyspanorum reprehensione qui inordinate constituunt clericos. 2. Ut causidici, vel curiales, vel saeculari militiae dediti, ad clerum non ad
Abbreviated transcription (Latin):
monio ur̃o cõpotẽ uob suscipite. atq eustachiũ a me
Regnsuine cõprobatũ nolite expectare ut chiacom gra
caput etiam si faciendũ ẽ non libent᷑ acdmicto. C ui ma¬
ni porrigitis uobcũ porrigo. Qui porrigo: mecũ porri¬
gite. hec enim ad chornthios apłica est declarata be¬
nignitas ut in uno sp̃u cuctã ac reductã sententiã bom
semꝑ indifferent᷑ sequant᷑. Nam fateor hec me pͥmuum
res bene habet erga eustachiũ chaconũ qd̾ nec contͣ fidem
quiequã locutus sit. nec loquentẽ admiserit. nec ad mortẽ
crim̃ aliquod cõmisisie uł iactatũ unquã uł fictũ recos
nouerm. Et qui in his saluis est: si quo pacto conuer¬
sationis amabiles non habet habendus ẽ ut minus pro
tempore dilectus non ut inimicus estimatus diabolo
inꝑpetuo mancipandus. Cognosco illũ int̾ illas simul¬
tates ac turbines contͣ multoꝵ studia. ñ dico qualia.

Expanded text:
monio vestro compotes voti suscipite, atque Eustachium a me monio vestro compotes voti suscipite, atque Eustachium a me saepissime comprobatum nolite exspectare, ut diaconii gratia ontra 197 caput etiamsi faciendum sit, non libenter admitto: cui manum porrigitis, vobiscum porrigo; cui porrigo, mecum porrigite. Haec enim ad Corinthios apostolica est declarata benignitas: ut in uno spiritu ductam ac reductam sententiam boni semper indifferenter sequantur. Nam, fateor, haec me primum res bene habet erga Eustachium diaconum, quod nec contra fidem quidquam locutus sit, nec loquentem admiserit, nec ad mortem eum crimen aliquod commisisse, vel jactatum unquam, vel fictum de eo recognoverim; et qui in his salvus est, si quo pacto conversationes amabiles non habet, habendus est ut minus pro tempore dilectus, non ut inimicus in perpetuo mancipandus. Cognosco illum inter illas simultates ac turbines contra multorum studia, non dico qualia,
Abbreviated transcription (Latin):
erudeat gͦ cdilectio ur̃a hacteñ talia transisse. &
aduertite qd̾ utiq ut dicitis necessitas imꝑauit
in pace ia eccłas constitutas non presum̾e.s ut sepe acei¬
eit quotiens a poplis aut a turba peccat᷑ qr in omnes
proipt̃ multitudinẽ non pot̾ uindicari. mnultũ soleat
transire. ꝑriora g̃ dimittenda cheo dei uidicio. et de re¬
liquo maxima sollicitudine p̃cauendũ uodda i¬
eniam ne adi marimũ quasi ad quodda the¬
ma fotinũ. ⁊ qd̾ m anxiũ est ac difficillimum
pacto ut etiã ipsi cõmeministis aliquid utiq grauius
constitutũ uerũ qm̃ id ꝑ rumorẽ falsũ ut asseritis sub¬
reptũ huic sedi et elicitũ ꝑ insidias demonstratis da res
aci salutẽ rechuit: ueniã nos hanc in tantũ nob̾ anniten¬
tib post conclepnationẽ more aplieo subrogamꝰ taritisq
fri bomi et sententia ac postulatione ep̃m forinũ habe¬
tore. Hicitũ est ita constituere ut deprecamini: et no
sbra in melius conuersam sententiam. labore uel desti¬

Expanded text:
actenus talia transisse, et advertite quod utique, ut dicitis, necessitas imperavit in pace jam ecclesias constitutas non praesumere, sed, ut saepe accidit, quoties a populis, aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, multum soleat transire. Priora ergo dimittenda dico Dei judicio, et de reliquo maxima sollicitudine praecavendum. VII. Veniam nunc ad maximum quasi ad quoddam thema fontium, et quod mihi anxium est ac diffillo quoque pacto, ut etiam ipsi commeministis, aliquid utique gravius constitutum. Verum quia id per rumorem falsum, ut asseritis, subreptum huic sedi et elicitum per insidias demonstratis, quia res ad salutem rediit; et vel veniam nos hanc in tantum, vobis annitentibus, post condemnationem ore apostolico subrogamus, tantisque rissimi, et sententia ac postulatione episcopum Photinum habetote licitum ita constituere, ut deprecamini. Nostram ergo in melius conversam sententiam labore vel testi
Abbreviated transcription (Latin):
eersur t ulud preceptũ. He his inquit qu nominant
seppios catharos. id ẽ mundos et aliquando uenio nt
cepa moanus imposicione h maneant in elero. P oslumꝰ
uoro antenede solis hoc nouatianis ee preceptẽ. nei ais
aliar ũ heresiũ elericos ꝑtinere. Nam si utiq de omibus
ita defimirent adchdissent a nouatiams alusq hereticit
ruertentes aebere in suũ orcdinem recipi. Qd si rdd enscir
ena ilud maxime quod de pauliamstis ditã est. aitir¬
marent confirmare: a quib uementes etiã baptirari ꝓ¬
erouuintur. Niiquid nam de paulianistis uibent omĩs
qui ab hereticis reuertuntur. erunt hoc exemplo bapti¬
candie Quoci cũ muilus audeat facere de posis tantũ es
porceptũ ratio ipsa demonistrat Deniꝙ baptuatos rie
ab euglista philippo petrus et iohannes sola manꝰ impo¬
sitione consumant Iuos ũ quos apłs paulus iobis uaptis¬
matt aptiratos reppererat interrogauitti an sp̃m sc̃m
uissit eos baptiari. Uidetis gͥ rnt baptizatos ulo dono

Expanded text:
vel praeceptum. De his, inquit, qui nominant se ipsos Catharos, id est mundos, et aliquando veniunt cepta manus impositione, sic maneant in clero. Possumus vero dicere de solis hoc Novatianis esse praeceptum, nec ad aliarum haereseon clericos pertinere. Nam, si utique de omnibus ita definirent, addidissent a Novatianis, aliisque haereticis revertentes debere in suum ordinem recipi. Quod ita non esse, etiam illud maxime quod de Paulianistis dictum est, poterit confirmare, a quibus vementes etiam baptizari praecipiuntur. Nunquidnam cum de Paulianistis jubent, omnes qui ab haereticis revertuntur, erunt hoc exemplo baptizandi? Quod cum nullus audeat facere, de ipsis tantum esse praeceptum ratio ipsa demonstrat. Denique baptizatos rite ab evangelista Philippo, Petrus, et Joannes sola manus impositione consummant. Illos vero quos apostolus Paulus Joannis baptismate baptizatos repererat interrogavit « an Spiritum sanctum jussit eos baptizari . Videtis ergo rite baptizatos, illo dono