comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aiscernis scdm dñi dictum eo qd non debeat timeri homo qͥ
habet potestatem occidere corpus. animam autem non pos¬
sit occidẽ : Si & tu in hac causa animam hominis que tam̃
dĩce hominis hoc est filii dĩ causam immortalitatis diuine
aiatis abhominis infirma uel mortali natura discernimus:
Bemq dm̃ adhec audi loquentem. Soluite tempłum hoc:
& intrib dieb suscitabo illud. Nunquid dĩtas dissoluta est:¬
ca uo ouitis. Marcellio montensis ut asseueras. suue sapien¬
sia uel uirtus dĩ patris & non homo ÷ Utiq homo uere pas¬
sus est. qui templum dĩ factus est qui ab ipso resuscitatus
est sicut scͥptura testatur. Confige clanis atimore tuo carne
meas. Siue hoc. Et uidebunt inquem transpunxerunt:

Expanded text:
inicum dictum, eo quod non debeat timeri homo, qui habeat potestatem occidere corpus, animam autem non possit occidere? Si tu in hac causa animam 231 tantum discerDei et hominis, hoc est, Filii Dei, causam immortalitatis, id est deitatem ab hominis infirma natura discernimus? Denique Deum adhaec audi loquentem: Solvite templum hoc, et in tribus diebus suscitabo illud . Nunquid deitas dissoluta est, Marcellio Montensis, ut asseveras, sive sapientia, vel virtus Dei Patris, et non homo? Utique homo vere passus est, qui templum Dei factus est, qui ab ipso resuscitatus est, sicut Scriptura divina testatur: Confige clavis a timore tuo carnes meas . Sive hoc: Et videbunt in quem transpunxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
opante filio pater uniter oꝑatur. & manente patre in filio:
manet filius in patre. Uides indiuisam ẽẽ natitram diuuimi¬
tatis patris & filii. dum quod loquitur natura filii. uniter
loquitur & patris. & qd̃ oꝑatur natura filii. hec ipsa unit̃
natura diuinitatis oꝑatur & patris. & cum manet natu¬
raliter filius in patre. idem maneat substantialit̃ & pater
in filio. Unde ut certus sis inter exeuntem & aquo exierit ut
ipse ait. ego apatre exiui &e ueni: nomina in ꝑsonis oftendunt᷑.
q non unita plenitudo diuinitatis que est indiscreta duudit᷑
statur. Ego in patre & pater inme. Preterea dum & ubiq

Expanded text:
operante Filio Pater uniter operatur, et manente Patre in Filio, operante Filio Pater uniter operatur, et manente Patre in Filio, manet Filius in Patre. Vides indivisam esse naturam divinitatis Patris et Filii, dam quod loquitur natura Filii, uniter loquitur et Patris; et quod operatur natura Filii, haec ipsa uniter natura divinitatis operatur et Patris. Et cum manet naturaliter Filius in Patre, idem invicem manet substantialiter et Pater in Filio. Unde ut certus sis inter exeuntem et a quo exierit, ut ipse ait: Ego a Patre exivi, 230 et veni , nomina in personis ostenduntur, et non unita plenitudo divinitatis quae est indiscreta, dividitur: statur: Ego in Patre, et Pater in me est . Praeterea dum
Abbreviated transcription (Latin):
habes. & ore diaboli loqueris. qui ignoras causa dispensati¬
onis hominis dictum fuisse. qui me misit maior me est. for
te dicturus es. Absens ab illo tunc diuinitas eius fuisse cog
noscitur. O satis confusa conscientie cecitas. que ꝓrsus serpen¬
tis ueneno est infecta. Utiq si absens apatre fuit. quomͦ in¬
diuisa natura est: Et si diuisus est quomͦ unus in uno est:
Et si absens fuit cum in homine fuit & est. cur apiscatore
iohanne nobis insinu patris agens unus semꝑ annuntiatꝰ
est dicente. dm̃ nemo uidit unquam. nisi unigenitus qui ẽ
insinu patris ipse enarrauit: Deniq ad hec ipsum audilo¬
quentem. Uerba que uobis locutus sum non sunt mea. s
stus quimisit me patris.S & hec. Oꝑa que ego facio non
sunt mea. s eius qui misit me patris: ipse oꝑatur oꝑa sua
et si michi non creditis. el oꝑibus creaite: quia ego in
patre &e pat̾ in me. Ecce filio loquente pater loquitur.&

Expanded text:
habes, et ore diaboli loqueris, qui ignoras causa dispensatihabes, et ore diaboli loqueris, qui ignoras causa dispensationis hominis dictum fuisse: Qui me misit, major mte dicturus es, Absens ab illo tunc divinitas ejus fuisse cognoscitur. Athanasius. O satis confusa conscientiae caecitas, quae prorsus serpentis veneno es infecta! Utique si absens a Patre fuit, quomodo indivisa natura est; et si divisus est, quomodo unus in uno est? Et si absens fuit, cum in homine fuit et est, cur a piscatore Joanne nobis in sinu Patris agens unus semper annuntiatus est dicente: Deum nemo vidit unquam, nisi Unigenitus, qui est in sinu Patris, ipse enarravit ? Denique ad haec ipsum audi loquentem: Verba quae vobis locutus sum non sunt mea, sed ejus qui me misit Patris . Sed et haec: Opera quae ego facio non sunt mea, sed ejus qui me misit Patris, ipse operatur opera sua . Et, Si mihi non creditis, operibus credite, quia ego in Patre, et Pater in me . Ecce Filio loquente Pater loquitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ce posuit in monum̃to: Nunquid phantasia amortius post
tres dies resurrexit &e in celos ascendit. & sedit addexteram
patris: Absit manichee in quo diabolus uniuersa phantas¬
mata erroris est oꝑatus. presertim cum hec ciurcta suꝑuis
memorata que spetialit̃ ꝓhomine mirabilia sunt dicta. dĩ
uerus in homine aut ꝓhomine. uł ꝑ hominẽ uerum sit oꝑatꝰ¬
arrianis. Idõq cognosce in hoc loco & tu arriane quem diabo¬
lus in agro dñico inter bonum triticum ausus est ad eradican¬
dum sementuum ziraniam seminauit: ut scͥptum est. Scio
oꝑa tua quod nomen habes tantum qd̃ uiuis & ecce mortiuis
es. Esto itaq uigilans. & constabilito reliqua que moritura
sunt. Non enim inuenio oꝑa tua plena coram dõ meo. Mem̃¬
to quemadmodum acceꝑis. & quomͦ audieris serua & age pe-¬
nitentiam. Sin uero ueniam adte ut fur: & nescis qua hora
ueniam adte. Audis heretice qui nomen tantum xp̃iani

Expanded text:
et posuit in monumento? Nunquid phantasma a mortuis post et posuit in monumento? Nunquid phantasma a mortuis post tres dies resurrexit, et in coelos ascendit, et sedit ad dexteram Patris? Absit, o Manichaee, in quo diabolus universa phantasmata erroris est operatus: praesertim cum haec cuncta superius memorata, quae specialiter pro homine mirabilia sunt dicta, Deus verus in 229 homine, aut pro homine, aut per hominem verum sit operatus. Ideoque cognosce in hoc loco et tu, o Ariane, quem diabolus in agro dominico inter bonum triticum ausus est ad eradicandum semen suum zizaniae seminare, ut scriptum est: Scio opera tua, quod nomen habes tantum quod vivas, et ecce mortuus es. Esto itaque vigilans, et constabilito reliqua quae moritura sunt. Non enim invenio opera tua plena coram Domino. Memento quemadmodum acceperis et quomodo audieris; serva et age poenitentiam. Sin vero, veniam ad te ut fur, et nescis qua hora veniam ad te . Audis, o haeretice, qui nomen tantum Christiani
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo exercitiis celestis laudantium dm̃ & dicentiũ
uła in excelsis dõ: & interra pax hominibꝰ bone uolun¬
tatis. Nunquid ꝓphantasia angłi exultauerunt in celo:
Nunquid phantasia fuit. qͣndo ad orauerunt magi uenientes
aboriente: Nunquid phantasia scđm legem octaua die
manib palpatur uel circuncidatur : Nunquid ꝓ phanta¬
sia infantes occisi sunt : Nunquid ꝓ phantasmate ioħs tra¬
udit ioħs sp̃m scm in specie columbe uenientem & manen¬
tem suꝑ eum: Nunquid phantasia pedes discipłoꝵ manibꝰ
lauit: Nunquid phantasia uere manducauit & bibit: Nun¬
quid phantasia lutum de sputo fecit. & linruit ocłos ceci &
uidit: Nunquid phantasia lazarum fetentem quarto die
suscitauit : Nunquid phantasia unicum matris uuificauit :¬
unquid phantasia centurioni puerum condonauit
quid phantasia in cruce pependit. cum tremefactis cardinibꝰ
mundi uidens centurio confessionem dedit dicens. uere filiꝰ
dĩ est hic : Nunquid phantasiam insindone inuoluit ioseph

Expanded text:
exercitus coelestis laudantium Deum, et dicentium: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Nunquid pro phantasma angeli exsultaverunt in coelo? Nunquid phantasia fuit quod adoraverunt magi venientes ab Oriente? Nunquid phantasia secundum legem octava die manibus palpatur vel circumciditur? Nunquid pro phantasia infantes occisi sunt? Nunquid phantasia Joaitum sanctum in specie columbae venientem et manentem in eo? Nunquid phantasia pedes discipulorum manibus lavit? Nunquid phantasma vere manducavit et bibit? Nunquid phantasia lutum de sputo fecit, et linivit oculos caeci, et vidit? Nunquid phantasia Lazarum fetentem quarto die suscitavit? Nunquid phantasia unicum matri suae vivificavit? Nunquid phantasia centurioni puerum condonavit? Nunquid phantasia in cruce pependit, cum tremefactis cardinibus mundi videns centurio confessionem dedit, dicens, Vere Filius Dei est hic ? Nunquid phantasiam in sindone involvit Joseph,
Abbreviated transcription (Latin):
tansia tibi udetur qͥd: concepit uel quid peꝑit aut qͥo
pannis inuoluit & inp̃sepe posuit : Siue hoc exemplũ
accipe angłin ad pastores testantem. Et dixit illis angłs.
Nolite timere. Ecce enim euangłizo uobis gaudium
magnum qd̃ erit om̃i plebi. quia natus est uobis ho¬

Expanded text:
tasia tibi videtur, quid concepit vel peperit, aut quid pannis involvit et in praesepe posuit? Sive hoc exemplum accipe, angelum ad pastores testantem: Et dixit illis angelus: Nolite timere: Ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum quod erit omni plebi; quia natus est vobis ho
Abbreviated transcription (Latin):
sius qͥ S i filium longe aliter quam creaturam extitisse fateris.
cur in eius natiuitatis generatione rerum factarum eximpla
ꝓtulisti: Hꝗ eiuim qui disparib modis ꝓpͥe originis sumpse¬
re pͥncipia: non equo intelligentie sensu comparari uident᷑.
Quod quia illuc ꝓsecutionis tue intentio uergit: apparet de
fotini dogiatis qd̾ tudam repudiabas errorem saclegũ
defensare.Namq ce ipse cum filium dĩ de patre genitum
abnegaret. atq talib testimo nioꝵ documentis coartaret᷑
quib luce clarius demonstratur filium dĩ dm̃ uere & ꝓpͥe
de patris substantia genitum: illuc impietatis sue moli¬
mina uertit. ut isdem modis eodemq rationis ordine filium
de patre assereret natum. sicut homines ꝑ adoptionis gr̃am
indiuine generationis ꝓlem legimus consecͣtos. Quod tu qͦ
licet aliis uiarum in diciis gradiens: aħ eundem tamen in¬
fidelitatis compitum ꝑuenisti. asserens non obhoc de illa
ineffabili patris substantia natum filium debere intelligi

Expanded text:
it: Si Filium longe aliter quam creaturam exstitisse fateris, cur in ejus nativitatis generatione, rerum factarum exempla protulisti? Hi enim qui disparibus modis propriae originis sumpsere principia, non aequo intelligentiae sensu comparari videntur. Quo quia prosecutionis tuae intentio vergit, apparet te Photini dogmatis, quod dudum repudiabas, errorem sacrilegum defensare. Nam et ipse cum Filium Dei 157 de Patre genitum abnegaret, atque talibus testimoniorum documentis coarctaretur, quibus luce clarius demonstratur, Filium Dei Deum vere et proprie de Patris substantia genitum; illuc impietatis suae molimina vertit, ut eisdem modis eodemque rationis ordine, Filium de Patre assereret natum, sicut homines per adoptionis gratiam, in divinae generationis prolem legimus consecratos. Quod tu quoque, licet aliis viarum indiciis gradiens, ad eumdem tamen infidelitatis compitum pervenisti: asserens non ob hoc de illa ineffabili Patris substantia, filium natum debere intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
mariam uxorem tuam. Quod autem ex ea nascetur: de sp̃u
scõ est. Et licet sapientia salomonis inꝓuerbiis de corpore
saluatoris diceret.sapientia edificauit sibi domum. &
hic ꝓfitetur unigenitum creatorem corporis sui. hic tam̃
angłs ex sp̃u scõ illud eẽ dixit. & sic omnis xp̃ianus ctum
instruitur credit. Neq enim scͥptura circa trinitatem disere¬
pat. unam eandemq oꝑationẽ eius factam ubiq docens.
uirum non noui: statim docetur ab eo dicente. Sꝑs scs̃ suꝑ¬

Expanded text:
Mariam uxorem tuam: quod enim ex ea nascetur, de Spiritu Mariam uxorem tuam: quod enim ex ea nascetur, de Spiritu sancto est . Et licet Sapientia Salomonis in Proverbiis, de corpore Salvatoris diceret, Sapientia aedificavit sibi domum , et hic profitetur unigenitum creatorem corporis sui, hic tamen angelus ex Spiritu sancto illud esse dixit: et sic omnis Christianus cum instruitur, credit. Neque enim Scriptura circa Trinitatem discrepat, unam eamdemque operationem ejus factam ubique docens. virum non novi ? statim docetur ab eo dicente: Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
spi scõ: Non esmentitus hominibꝰ s dõ. Sic sane ce ad sa-¬
phiram in gressam continuo dixit. Quid quod conuenit
uob temptare sp̃m dñi : Et patri quidem & filio & sp̃ui
scõ fideles uiuere scã eloquia nos docent: sicut paulus ad
romanos scͥbit. Qd autem mortuus est: peccato mortuus
est semel. Qđ autem uiuit: uiuit dõ. Et rursum. Ut hi qui
uuiunt iam non sibi uiuant. s ei qui ꝓipsis mortuus est
& resurrexit. Et rursum increpans galachas scͥbit. Si uiui
quem omnia. Et qd̃ est maius intota creatura hoc est corpꝰ
dñi: ex sp̃u scõ eẽ creditur. sicut euangłista matheus tradi¬
dit. xp̃i uero generatio sic fuit. Cum desponsata eẽt mar
homo iustus. & nollet eam detegere. uoluit eam oculte di-¬
mittere. Hoc autem eo cogitante ecce angłs dni in somniᷤ
uisus est ad ioseph dicens. Ioseph fili dauid ne timeas reciꝑe

Expanded text:
iritui sancto? non es mentitus hominibus, sed Deo. Sic sane et ad Sairitui sancto? non es mentitus hominibus, sed Deo. Sic sane et ad Saphiram ingressam continuo dixit: Quid quod convenit vobis tentare Spiritum Domini? Et Patri quidem, et Filio, et Spiritui sancto fideles vivere sancta eloquia nos docent, sicut Paulus ad Romanos scribit: Quod autem mortuus est peccato mortuus est semel: quod autem vivit, vivit Deo . Et rursum: Ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit . Et rursum increpans Galatas scribit: Si vivimstus, per quem omnia . Et quod est majus in tota creatura, hoc est corpus Domini, ex Spiritu sancto esse creditur, sicut evangelista Matthaeus tradidit: Christi generatio sic fuit. Cum desponsata esset Marcum esset homo justus, et nollet eam detegere, voluit eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, ecce angelus Domini in somnis visus est a Joseph dicens illi: Joseph, Fili David, ne timeas recipere
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ex carne caro est: & quod nascitur de sp̃u sp̃s est. Si
igitur ii qui celesti generatione generantur. ex spũ scõ rege¬
nerati ex dõ sunt generati. cur non siquid magnum & di¬
unum & trinitate dignum. de sp̃u nos opinari oportet
quantum adhumanam possibilitatem est: Quid uero
cogitabimus. audientes iterum paulum ad coriithios
faciemus. audientes petrum dicentem ad ananiam. quid
contumelia afficiunt: regem dehonestant. Quib dicimꝰ.
Ergo ce illi apło mentientes. nonne dõ mentiti sunt:
Aut qui apłos recipiunt. nonne dm̃ recipiunt. sicut do¬
minus ad apłos ait. qui recipit uos me recipit. qui uͦ
me recipit. recipit eum qui me misit: Oportebat gͦ
to illo magno samuhele rex petebatur. mestusq eẽt. dixit
ad eum ds̃. non te sp̃uerunt s mee Et talibus quidem uerb̃
petrus non est usus. S cum ananias ce saphira uxor eius
putarent homines deciꝑe. unus ex his qui decipi putabatur
petrus dixit. Quid quod temptauit sachanas mentiri te¬

Expanded text:
tus est . Ex carne, caro: et quod nascitur de Spiritu, spiritus est. Si igitur hi qui coelesti regeneratione generantur ex Spiritu sancto generati, ex Deo sunt generati, cur non si quid magnum et divinum et Trinitate dignum de Spiritu nos opinari oportet, quantum ad humanam possibilitatem est? Quid vero cogitabimus iterum audientes Paulum ad Corinthios faciemus audientes Petrum ad Ananiam dicentcontumelia afficiunt, Regem certe dehonestant. Quibus dicimus: Ergo et illi apostolis mentientes, nonne Deo mentiti sunt? aut qui apostolos recipiunt, nonne Deum recipiunt? sicut Dominus ad apostolos ait: Qui recipit vos, me recipit: qui vero me recipit, recipit eum qui me misit . Oportebat ergo to illo magno Samuele, rex petebatur: moestusque esset, dixit ad eum Deus: Non te 312 spreverunt, sed me . Et talibus quidem verbis Petrus non est usus; sed cum Ananias et Saphira uxor ejus putarent se homines decipere, unus ex his qui decipi putabantur Petrus dixit: Quid quod tentavit Satanas mentiri Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sapientia sp̃s uͦ scs paraclitus sp̃s ueritatis. hisq obum¬
brantibus parituram dm̃ mariam creatum est dnĩcum
templum. angłs autem ex sp̃u scõ creatum illum dixit.
cur non unam oꝑationem eẽ trinitatis erudimur: Et
om̃s uero fideles ex sp̃u scõ ẽẽ dixit dñs ad nichodemum ꝓ¬
fitens. Qd natum est ex carne caro est: & qd natum est de

Expanded text:
itus vero sanctus, Paraclitus, Spiritus veritatis, hisque obumbrantibus pariturae eum Mariae creatum est dominicum templum: angelus autem ex Spiritu sancto creatum esse illum dixit, cur non unam operationem esse Trinitatis erudiamur? Nam et omnes fideles ex Spiritu sancto esse dixit Dominus ad Nicodemum, profitens: Quod natum est ex carne, caro est: et quod natum est de
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ueluti cum sole medio cursu diei illuminante orbem qui
subo celo est: suꝑfluus & infirmus inanisq lucerne sit splen-¬
dar. S qm̃ non merebatur inquiunt creatura ꝑfilium scĩfi¬
cari. too ministerium sp̃s induxit ds̃ ut ꝑ illum scĩficaretur.
Qrido ereari quidem ꝑ filium meruit. scĩficari uͦ non meruit :
tera euim n iauis est creari aut scĩficari: Pensate itaq insta¬
etiamentil us e conspicientes. ut uł sic considare possitis.q¬
etiam ipsi uos inuiti confitemini sp̃s adignitatem. s igo
quia minime dignam sua scĩficatione creauerit filus. Sed
acciꝑe ꝑfilium & patrem scĩficationem. Quib dicuus. Ergo
non scã creasse filium dicitis : Absit. Neq enim sine filio sp̃s
sc̃ificat. nec filius sine sp̃u uł patre sicuti & uos dixistis. Et
est uerum qd̃ paulus ad thessalonicenses scͥbens ait. Ipse au¬

Expanded text:
nis: veluti cum sole medio cursu diei illuminante orbem, qui nis: veluti cum sole medio cursu diei illuminante orbem, qui sub coelo est superfluus et infirmus, inanisque lucernae sit splendor. Sed quoniam non merebatur, inquiunt, creatura per Filium sanctificari, ideo ministerium Spiritui injunxit Deus, ut per illum sanctificaretur. Ergo creari quidem per Filium meruit, sanctificari vero non meruit. Quid igitur majus est creari an sanctificari? Pensate itaque statera mentis vestrae concipientes, ut vel sic considerare possitis, quod vos ipsi etiam inviti confitemini Spiritus dignitatem. Ergo quia minime indignam sua sanctificatione creaverit Filius. Sed  Filium et Patrem sanctificationem. Quibus dicimus: Ergo non sancta creasse Filium dicetis? Sed absit: neque enim sine Filio Spiritus sanctificat, nec Filius sine Spiritu vel Patre, sicuti et vos dixistis, et est verum quod Paulus ad Thessalonicenses scribens ait: Ipse au
Abbreviated transcription (Latin):
ne sine eo non regeneraremur : aAut si forsitan adillam
antiquitatem que fuerat ante p̾uaricationem ade resti-¬
regenerationem nrãm : Uerum hoc dicere irreligiosum ẽ.
Anne maior & cautior tanquam sine eo creatus sit homo
d excid̾it idõ assumptus est sp̃s in regeneratione nr̃a ad
utelam cercioreme S & ipsum ualde impium est uł insẽ¬
sum alicuius subire. Dicant igitur quomͦ sp̃s assumptus¬
st ad regenerationem nr̃am qui non creauit nos abinitio.
siquidem non creauit. Dicetis forte ut sanctificet accedentes
ad lauacrum regenerationis. Est enim sp̃s sc̃s scificans scõs.
non tamen creator. Omĩa enim ex dõ ꝑfilium creata sunt.
sełm paulum dicentem. Nobis uero unus ds̃ pater ex quo or¬
est creatura aut non scã : Et est quidem dicere quod non
scm creauit filium. non sc̃ificans tum in sp̃u : Suꝑflua enĩ¬
eẽt que datur ei ꝑ sp̃m sc̃ificatio. & ualde infirma. atq ina¬

Expanded text:
ne sine eo regeneramur? Aut forsitan ad illam ne sine eo regeneramur? Aut forsitan ad illam antiquitatem, quae fuerat ante praevaricationem Adae, restiregeneratione nostra? Verum hoc dicere irreligiosum est: aut ne major et cautior tanquam sine eo creatus sit homo, et exciderit, ideo assumitur Spiritus in regeneratione nostra ad tutelam certiorem? Sed et ipsum valde impium, vel in sensum cujusquam subire. Dicant igitur quomodo Spiritus assumitur in regenerationem nostram, qui non creavit nos ab initio, si tamen non creavit. Dicitis forte ut sanctificet accedentes ad lavacrum regenerationis? Est enim Spiritus sanctus, sanctificans sanctos, non tamen creator: omnia ex Deo per Filium creata sunt, secundum Paulum dicentem: Nobis vero unus Deus Pater, ex quo oest creatura, aut non sancta? Et quidem noncreavit Filius, nunc sanctificans eam in Spiritu, superflua est quae datur ei per spiritum sanctificatio, et valde infirma atque ina
Abbreviated transcription (Latin):
Paraclitum sp̃m ueritatis. quem mundus non potest acci¬
ꝑe. quia non uidit eum nec cognoscit eum. Significanter
ad patrem iħm xp̃m. & ipse ꝓpiciatio est ꝓpeccatis nr̃is ut
Aoceret nos sp̃s cum filio equalitatem. Quare uͦ non terret
eos dñs qui fidĩ sacramentum apłis tradit dicens. euntes
inmo ipsa fides scõꝵ &e testamentum qd̾ disposurimus ad
patrem. & filium &e sp̃m scm̃. ad sacrum lauacrum rege¬
nerationis uenientes. confessi sic. credo in dm̃ patrem omni¬
go dicant si salus est his qui credunt in patrem & in filium.
dani discipłis &e interrogans si sp̃m scm̃ accepissent creden
quo gͥ baptirati estis: ꝓbans qui non sunt baptirati in noĩe
sp̃s scĩ nec inpatris cr filii nomine eẽ baptitatos. Ita plane
& creatorem sp̃m sc̃m agnoscimus. Alioquin si creator non
eẽt &e sine ipso abintio creati sumus. quomͦ in regeneratio¬

Expanded text:
Paraclitum Spiritum veritatis, quem mundus non potest acciParaclitum Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere, quia non videt, nec cognoscit eum. Significanter m et ipse propitiatio est pro peccatis nostris . Ut doceremur Spiritus cum Filio aequalitatem. Verumtamen quam non terret eos Dominus, qui fidei sacramentum apostolis tradens, dicit: Euntes imo 305 ipsa fides sanctorum, et testamentum quod disposuimus ad Patrem, Filium et Spiritum sanctum, ad sacrum lavacrum regenerationis venientes, confessi sic: Credo in Deum Patrem omnigo dicant si salus est his qui credunt in Patrem, et Filium, sdam discipulis, et interrogatis si Spiritum sanctum accepissent credentquo ergo baptizati estis ? Probans qui non sunt baptizati in nomine Spiritus sancti, nec in Patris et Filii nomine esse baptizatos. Ita plane t creatorem spiritum sanctum agnoscimus. Alioqui si creator non est Spiritus, et sine ipso ab initio creati sumus, quare non in regeneratio
Abbreviated transcription (Latin):
nebre uobis erunt ex diuinatione. Et occidit sol suꝑ ꝓpħas.
se tenebrosa cadet suꝑ eos dies. & confundentur qui uident
somnia. & irridebuntur diuini. & detrahunt de his om̃s
isti eo quod non sit qui exaudiret eos. Misi ergo in plena
uirtute &e in sp̃u dñi cum iudicio & potentia annuntiare
lacob iniquitates suas. & isrł peccata sua. Audi gͦ scõs con¬
patie &e filio eum ꝓfitentes. Quod si saluatoris istud ut auin
moduit eos dicentis. hec est autem uita et̾na ut cognoscañ
bata mea seruate. & ego rogabo patrem ce aliũ paraclitũ
dabit uobis. ut maneat uob̾cum in eternum sp̃m ueritatis
qͣm mundus non potest acciꝑe. quia non uidit eum nec cog¬
noscit eum. Uos autem cognoscetis eum. quia apud uos mane¬
bit &s in uobis erit. aduertant igitur & apłos quidem cognos¬
sentes &e sp̃m & filium & patrem. Mundum uero miserabi¬
lem. quia non cognouerunt patrem neq me. Et iterum.¬

Expanded text:
nebrae vobis erunt ex divinatione, et occidet sol super prophetas, nebrae vobis erunt ex divinatione, et occidet sol super prophetas, et tenebricabit super eos dies, et confundentur qui vident somnia, et irridebuntur divini, et detrahent de his omnes isti, eo quod non sit qui exaudierit eos. Nisi ego in plena virtute et in Spiritu Domini, cum judicio et potentia annuntiare Jacob iniquitates suas, et Israel peccata sua . Audiant ergo sanctos conPatre et Filio eum profitentes. Quod si Salvatoris instructio, ut aiunt, movet eos, dicentis: Haec est data mea servate, et ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis, ut maneat vobe, quia non vidit eum, nec cognoscit eum: vos autem cognoscitis eum, quia apud vos manet, et in vobis erit . Advertant igitur et apostolos quidem cognoscentes et Spiritum, et Filium, et Patrem: mundum vero miserabilem, quia non cognoverit Patrem, neque
Abbreviated transcription (Latin):
ias trinitatem p̃dicans ait. Ecce nomen dñi ꝑmultum
tempus uenit ardens ira cum gła labiorum eius. Uerbũ
ira plenum &e ira furoris sicut ignis. S: et sp̃s m̃s sicut
aqua inualle trahens ueniet usq ad collum. Audite uero
& zachariam trinitatem p̃dicantem. Ait enim. Hec dicit
serationes facite unusquisq ad frẽm suum. &e uidue & pu-¬
pillo & aduene & pauꝑi nolite ꝑpotentiam nocere & malicie
unusquisq fr̃i sui nolite memores eẽ in cordib ur̃is. Et ñ
obaudierunt aduertere s dederunt dorsum suum insipi.¬
enter & aures suas grauauerunt ut non audiant legem
chariam. Hoc uerbuni dñi inmanu zorobabel dicens. Nõ
tiantem. Et ipse enimait. Hec dicit dñs ad ꝓpħas qui sedu¬
sunt popłm meum. & mordent dentib sius. qui p̃dicant
suꝑ eum pacem. & non est pax data in ore eoꝵ. Et suscitaue¬
runt suꝑ eum bellum. Propt̾ea nox uobis erit exuisu. & te-¬

Expanded text:
ias Trinitatem praedicans, ait: Ecce nomen Domini per multum ias Trinitatem praedicans, ait: Ecce nomen Domini per multum tempus venit ardens ira, cum gloria labiorum ejus, verbum ira plenum et ira furoris sicut ignis: sed et Spiritus ejus sicut aqua in valle trahens, veniet usque ad collum . Audite vero t Zachariam Trinitatem praedicantem: ait enim: Haec dicitserationes facite unusquisque ad fratrem suum: et viduae et pupillo et advenae, et pauperi nolite per potentiam nocere, et malitiae unusquisque fratris sui nolite memores esse in cordibus vestris. Et non obedierunt advertere, sed dederunt dorsum insipienter, et aures suas gravaverunt, ut non audiant legem chariam: Hoc verbum Domini in manu Zorobabel, dicens: Non tiantem: et ipse enim ait: Haec dicit Dominus ad prophetas, qui seducunt populum 304 meum, et mordent dentibus suis, qui praedicant super eum pacem, et non est pax data in ore eorum, et suscitaverunt super eum bellum. Propterea nox vobis erit ex visu, et te
Abbreviated transcription (Latin):
merari : Audiendus plane filuis in ysaia ꝓpħa. se
ait. Audi me iacob &e isrł quem ego uoco. Ego sum pͥmꝰ.
& ego ineternum.manus mea fundauit terram. dextera
mea fundauit celum. Uocabo eos om̃s ce stabunt simul. & con¬
gregabuntur om̃s &e audient.Uus annuntiauit uobis ta-¬
lia ÷ Diligens te feci uoluntatem tuam in babylone ut tollã
semen caldeoꝵ. Ego locutus sum. ego uocaui. adduxi illum.
&e ꝓsꝑum feci iter enis. Accedite ad me & audite hec. Non
aprincipio in abscondito locutus sum hec qͣndo fiebant.
Et nunc dñs misit me & sp̃s eius. Et iterum. Ego sum qu
deleo om̃s iniquitates tuas. dic tu iniquitates tuas prior
ut iustificeris. Patres ur̃i pͥores & pͥncipes eorum inique ege¬
runt inme. & contaminauerunt pͥncipes scã mea & dedi
qui iter fecerunt insicco. imponam sp̃m meum suꝑ sem̃
tuum & benedictiones meas suꝑ filios tuos. Ipse uero ysa¬

Expanded text:
merari? Audiendus plane Filius in Isaia propheta,merari? Audiendus plane Filius in Isaia propheta,ait: Audi me Jacob et Israel, quem ego voco: Ego sum primus, et ego in aeternum, et manus mea fundavit terram, et dextera mea firmavit coelum. Vocabo eos omnes, et stabunt simul, et congregabuntur omnes, et audient, quis annuntiavit eis talia? Diligens te fevi voluntatem tuam in Babylone, ut tollam semen Chaldaeorum: Ego locutus sum, ego vocavi, adduxi illum, et prosperum iter ejus feci: accedite ad me, et audite haec non a principio: in abscondito locutus sum haec quando fiebant, et nunc Dominus misit me, et Spiritus ejus . Et iterum: Ego sum qui deleo iniquitates, dic tu iniquitates tuas prior, ut justificeris: patres vestri priores, et principes eorum inique egerunt in me, et contaminaverunt principes sancta mea, et dedi qui iter fecerunt in sicco: imponam Spiritum meum super semen tuum, et benedictiones meas super filios tuos . Ipse vero Isa
Abbreviated transcription (Latin):
pactum. & non ꝑ sp̃m meum. Nequaquam rogo nec inmen-
dem uram religiosi uiri hoc sub eat unquam: s que madmo¬
iterum audite eum ad corinthios dicentem in scła epła.¬
suem om̃ib uobis. Et quemadmodum hic dixit. caritas dĩ:
uistiam ad romanos. Obsecro autem uos fr̃s ꝑdñm nr̃m
ad coruithios: necesse est iterum audire paulum trinitatẽ
p̃dicantem. Dicit enim. Diuisiones autem donorum sunt:
Idem uꝰ sp̃s. Et diuisiones minifteriorum sunt: idem
alitem dñs. Et diuisiones opationum sunt: idem uͦ as̃
qui opatur omĩa in om̃ib Ctm dixisset autem ds̃. &e¬
nantur : adlecit. hec autem om̃ia oꝑatur unus atq idẽ
subtraxit dõ & filio sp̃m: Et sicut ad thessalonicenses
scͥbit. ipse autem ds̃ pacis scĩficet uos ad ꝑfectum: ita &¬
ad corinchios in pͥma epła. S ab luti estis. s scĩficati estis. s iustis
esti in nomine dnĩ nr̃i iħu xp̃i. & in sp̃u dĩ. Considatis ne¬
sp̃m scm̃ ubiq scͥpturarum cum patre & filio connu¬

Expanded text:
tum sunt ponetis? Nequaquam rogo: nec in mentem vestram, religiosi viri, hoc subeat unquam; sed quemadmoiterum audite eum ad Corinthios scribentem in secunda Epcum omnibus vobis . Et quemadmodum hic dixit caritas Dei, sic etiam ad Romanos: Obsecro autem vos fratres per Domique Epistola ad Corinthios necesse est iterum audire Paulum, Trinitatem praedicantem: dicit enim: Divisiones autem donorum sunt, idem vero Spiritus: et divisiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus: et divisiones operationum sunt, idem vero Deus qui operatur omnia in omnibus . Cum dixisset autem Deum nantur, adjecit: Haec omnia operatur unus atque idem subtraxit Deo et Filio Spiritum et sicut ad Thessalonicenses scripsit: Ipse autem Deus pacis sanctificet vos ad perfectum . Ita ad Corinthios in prima Epistola: Sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justificati estis in nomine Domini sanctum ubique Scripturarum in Patre et Filio connu
Abbreviated transcription (Latin):
uersatione unigeniti inter homines auduuinus. Exiet
sp̃s scientie & pietatis & replebit eum sp̃s timoris dñi. Non
scdm glam udicabit. neq scdm loquelam redarguet. sed
iudicabit humili iudicio. & redarguet suꝑbos: & eripi¬
et humiles terre. Et ꝑcutiet terram uirgͥa oris sui. & sp̃u
ꝑ labia interficiet impium. Igitur &e conuersatum eum
inter homines uidemus. & spm̃ dĩ id est sp̃m scm̃ &r septem
eius aduentum expectamus. Sic itaq & de sp̃u scõ audien¬
tes consicdamus. Ipse enim filius est dĩ qui dixit. Et cum ue¬
nerit paraditus arguet hunc mundum de peccato & de
incarne. s constituet cum diuinitate sua eum qui uniuer-¬
sitatem implet. cum sit unctio suꝑ carnem suam. Sic sane
&e dauid auduumus cantantem &e dicentem. Quoibo ab
iudicem sp̃m expectans. istas emittit ꝓfessiones e Om̃e enĩ

Expanded text:
versatione unigeniti inter homines audimus: Exibit vversatione unigeniti inter homines audimus: Exibit vtatis, et replebit eum spiritus timoris Domini. Non secundum gloriam judicabit, neque secundum facundiam arguet, sed judicabit humili judicio, et redarguet superbos, et eripiet humiles terrae, et percutiet terram verbo oris, et spiritu per labia interficiet impium . Igitur et conversatum eum inter homines videmus, et spiritum Dei, id est Spiritum ejus adventu exspectamus. Sic itaque et de Spiritu sancto audientes consideramus: Ipse enim Filius est Dei, qui dixit: Et cum venerit Paraclitus, arguet hunc mundum de peccato, et de in carne, sed continens cum divinitate sua eum qui universitatem implet, cum sit unctio super carnem suam. Sic sane et David audivimus cantantem et dicentem: Quo ibo a judicem spiritum exspectans istas emittit professiones? Omne enim
Abbreviated transcription (Latin):
& unus dñs ihc xp̃c ꝑquem omnia & nos ꝑ ipsum. & habe¬
mus qd̾ est mauis in tota creatura & głosius qđ est corpus
dñi nec non & om̃s scõs. sp̃u eẽ scõs: cur non que de patre &
Quod si graue uel nefas impiis hoc ẽẽ uidetur. ergo sicut cre¬
dunt in patre & filio. ita credant in spu sc̃o. Et sicut bap¬
tizant in nomine patris &e filii.ita baptirent innomine
credunt uel baptizent. qui sic sapuint. Aut non uident in
scͥpturis sc̃ĩs trinitatis unitatem: Scͥpsit namq ad ephelios
beatissimus paulus. Propt̾ea suscipite tota arma dĩ. ut possitis
resistere in die malo. Et cum omnia ꝑfeceritis. state cinctilum¬
bos inueritate & calciati pedes inp̃paratione euangłii pacis.
Suꝑ hec omiria accipientes scutum fidei. & galeam saluta¬
ris accipite. & gladium sp̃s qd̾ est uerbum dĩ. Ecce tota arma
cum uenerit ille arguet hunc mundum de peccato & de
iusticia. & de iudicio: Et quemadmodum in isaia de con¬

Expanded text:
bemus quod majus est tota creatura et gloriosius, id est corpus Domini, nec non et omnes sancto Spiritu esse sanctos: cur non quae de Patre et Quod si grave vel nefas impiis hoc esse videtur, ergo sicut credunt in Patrem, et Filium, non ita credant in Spiritum sanctum: et sicut baptizant in nomine Patris et Filii, non ita baptizent etiam credant vel baptizent, qui sic sapiunt, non videntes in Scripturis sanctis Trinitatis unitatem. Scripsit namque ad Ephesios beatissimus Paulus: Propterea suscipite tota arma Dei, ut possitis resistere in die maligno: et cum omnia perfeceritis, state cincti lumbos in veritate, et calceate pedes in praeparatione Evangelii pacis: super haec omnia accipientes scutum fidei, et galeam salutaris accipite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Ecce totam armaturam cum venerit ille, arguet hunc mundum de peccato, et de justitia, et de judicio . Et quemadmodum in Isaia, de con
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m: & conuersus est eis ad inimicitiam. Necnon etiam primi¬
tias martyrum stephanum auscultant increpantem pͥnci¬
pes uidõꝵ. obbeneficia que contulit ds̃ patrib eorum inde¬
serto ꝑannos quadraginta. & ob ea que irreligiose egerunt
facto uitulo & idolis adorantes. & ꝓpter hec omnia que nefa¬
rie machinati sunt dicentem ad eos. Dura ceruice & incir-
ciderunt ꝓnuntiantes de aduentu iusti: Ciuuus uos ꝓdi-¬
tores & int̾fectores estis. qui accepistis legem ad angłoꝵ con
cum talia sint de eo dicta: Qusnon uenerabitur paracli¬
tum sp̃m ueritatis. cum uidit eum arguere hunc mundũ
de percato & de iusticia &e de iudicio. Cum uiđint eum susci-¬
tantem mortuos & uurficantem &e facientem quod pat̾
& filius facit: In euangłio scͥptum est. Sicut enim pater
suscitat mortuos & iuuificat sic & filius quos uuilt uiuifi

Expanded text:
m, et conversus est eis ad inimicitiam . Nec non etiam primitias martyrum Stephanum auscultent increpantem principes Judaeorum, ob beneficia quae contulit Deus patribus eorumer annos quadraginta: et ob ea quae irreligiose egerunt, facto vitulo et idolis adorantes, et propter omnia quae nefarie machinati sunt, dicentem ad eos: Dura cervice, et incirciderunt? pronuntiantes de adventu justi, cujus vos proditores et interfectores facti estis. Qui accepistis legem ad angelorum ccum talia sint de eo dicta? Quis non venerabitur Paraclitum Spiritum veritatis, cum viderit eum arguere hunc mundum de peccato, et de justitia, et de judicio? Cum viderit eum suscitantem mortuos, et vivificantem, et facientem quod Pater et Filius facit? Nam in Evangelio scriptum est: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Fil
Abbreviated transcription (Latin):
huic & dixi semꝑ errant corde ipsi uero non cognouerunt
uias meas sicutu uraui inira mea. si introibunt in reqͥem
meam: Quod si dicant illi dñm ẽẽ &e non sp̃m. quid dicit.
ꝓpterea odio habui illam generationem: Et ante dicta
illa omĩa: audiant paulum ea que in xcͦ iiiͦi. psalmo dic¬
ta sunt adhebreos scͥbentem. Quare sic dicit sp̃s sc̃s. Hodie¬

Expanded text:
 errant corde. Ipsi vero non cognoverunt vias meas, sicut juravi in ira mea: Si introibunt in requiem meam . Quod si dicant illi Deum esse, et non spiritum, qui dicit: Propterea odio habui illam generationem, et ante dicta illa omnia, audiant Paulum ea quae in eodem psalmo sunt dicta, 315 ad Hebraeos scribentem sic: Quare sicut Spiritus sanctus di
Abbreviated transcription (Latin):
hec adinitium euangłii comparans. minuit sp̃s scĩ dig.¬
nitatem: In pͥncipio quidem euangłii iohannes de sal
nichodemum instruit. qd̾ eos qui in se credunt hoc est qui
accipiunt eum ex sp̃u scõ regenerari oportet dicens. Ne mir¬
ris quia dixi. oportet uos nasci denuo sp̃s ubi uult spirat.
& uocem eius audis: & nescis unde ueniat & quo eat. sic ẽ¬

Expanded text:
haec ad initium Evangelii comparans, minuit Spiritus sancti dignitatem? Nam in principio quidem Evangelii Joannes de Salvmodum Nicodemum instruens, eos qui in se credunt, hoc est qui accipiunt eum, a Spiritu sancto regenerari oportere dixit sic: Ne mireris quia dixi tibi, oportet vos nasci denuo. Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis
Abbreviated transcription (Latin):
a se dixit uocatos. quo gentibꝰ annuntiarent xp̃m. Et plane
mirabile cum saluator diceret ad paulum in templo. Sito iꝑ
ad gentes longe positas ego mittam te. & paulus ad galathaᷤᷤ
tamen sc̃s misit paulum & barnabam ꝓbatos ad p̾̃dicandũ
gentibus iħm xp̃m. Dicit nanq scͥptura sic. Erant autem
antiochie in eccłia ꝓpħe &e doctores inquibus erat barna¬
bas & symeon qui uocabatur niger. & lucius crrenensis
& manahen quoq qui erat herodis tetrarche collactaneus.
tes imposuerunt eis manus. & dimiserunt. Qui missi ab
sp̃u scõ descenderunt in seleutiam. & inde nauigauerunt
ꝙỹ prum. & sic deinceps p̃dicatio gentibꝰ ꝑpaulum facta ex-¬
ponitur. Et est quidem qͣndo ex ꝑsona patris loquuntur
ꝓphe. sicut dauid in psalmis ait. Semel iuratui in scõ meo si
daiud mentiar. semen eius in et̾num manebit. Et sedes eius
sicut sol ante me. Et rursum. De fructu uentris tui ponã
suꝑ sedem tuam. Sicut & petrus ait. Propħa cum eẽt da¬

Expanded text:
a se dixit esse vocatos, ut gentibus annuntiarent Christum. Et plane mirabile, cum Salvator diceret ad Paulum in templo: Ito quia ad gentes longe positas ego mittam te ; et Paulus ad Galatas tamen sanctus misit Paulum et Barnabam probatos ad praedicandum gentibus Jesum Christum. Dicit namque Scriptura sic: Erant autem Antiochiae in Ecclesia prophetae et doctores, in quibus erat Barnabas, et Simon qui vocatur Niger, et Lucius Cyrenensis, et Manahen quoque, qui erat Herodis Tetrarchae collactaneus, tes, imposuerunt eis manus et dimiserunt: qui missi a Spiritu sancto descenderunt Seleuciam, et inde navigaverunt Cyprum . Et sic deinceps praedicatio gentibus per Paulum facta exponitur. Et est quidem quando ex persona Patris loquuntur prophetae. Sic David in psalmis ait: Semel juravi in sancto meo, si David mentiar: semen ejus in aeternum manebit, et sedes ejus sicut sol ante me . Et rursum: De fructu ventris tui ponam super sedem meam . Sicut et Petrus ait: Propheta cum esset Da
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam. Uideor enim & ego sp̃m dĩ habere. Et ad romanoᷤᷤ
dicit. Ueritatem dico in xp̃o iħu non mentior testimoniũ
michi ꝑhibente conscientia mea in sp̃u scõ. Et in ysaia do¬

Expanded text:
tentiam: videor enim et ego spiritum Dei habere . Et ad Romanos tentiam: videor enim et ego spiritum Dei habere . Et ad Romanos dicit: Veritatem dico in Christo Jesu, non mentior, testimonium mihi perhibente conscientia mea in Spiritu sancto . Et in Isaia Do
Abbreviated transcription (Latin):
discedent quidam a side. attendentes sp̾itibꝰ seductoribus
phas. est quidem quando pater. & qͣndo filius. &e qͣndo sp̃s
sc̃s loquitur. Sic equidem ꝑseipsum pater. sic de saluato¬
re ait. Hic est filius m̃s dilectus in quo complacui. filius
ad opus quod uocaui eos. Et ꝓpħaquidem erechiel contra
tieterem popłm clamans dicit. Et contristabas me in his
om̃ib dicit dñs. Paulus uͦ scͥbit ad nouellum popłm. Noli¬
te contristari sp̃m dĩ. in quo signati estis in die redemptio¬
nis. Et dauid nichilominus contra iudeos dicit. Et exacer¬
bauerunt dñm in deserto. Isaias uero de eisdem ait. Ipsi uͦ
contum aciter egerunt. & exacerbauerunt sp̃m scm̃. Et
ad corinthios scribens paulus ait. An exꝑimentum que¬
ritis eius qui inme loquitur. xp̃c : Et rursum. Mulier
ligata est quanto tempore uiuit iur eius. Si autem mor¬
tuus fuerit uir: lib̃ata est cuiuult nubat. tantum in do¬
mino. Beatior autem erit sisic manserit scdm meam sen¬

Expanded text:
endentes spiritibus seductoribus phetas. Est enim quando Pater, et quando Filius, et quando Spiritus sanctus loquitur. Sic equidem per seipsum Pater de Salvatore ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo complacui . Filiusin opus ad quod vocavi eos . Et propheta quidem Ezechiel contra veterem populum clamans, dicit: Et contristabas me in his omnibus, dicit Dominus . Paulus vero scribit ad novellum populum: Nolite contristare Spiritum Dei, in quo signati estis in diem redemptionis . Et David nihilominus contra Judaeos dicit: Et exacerbaverunt Dominum in deserto . Isaias etiam de iisdem ait: Ipsi vero contumaciter egerunt, et exacerbaverunt Spiritum sanctum . Et ad Corinthios scribens Paulus ait: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christi ? Et rursum: Mulier ligata est quanto tempore vivit vir ejus, si autem mortuus fuerit vir, liberata est; cui vult nubat, tantum in Domino. Beatior autem erit, si sic manserit secundum meam sen
Abbreviated transcription (Latin):
da eonep est uula in sarepta sicionie iudua ad heliam
chesbitem dicens. Auid michi ce t est homo dli ÷ Et
rursum. Nunc cognoui quia homo dĩ estu. Et illa uero
mulier sunamitis suo marito de heliseo dicens. Ecce homo
dĩ magnus uenit ad nos. Ipsa quoq scͥptura regnoꝵ ait
Et homo dĩuenit ex iuda. & ꝓpħauit suꝑ altare bethel. Ne¬
non etiam titulatio lxxx ix. psalmi. Oratio moysi hominis
dĩ. Lucas uero in actib apłoꝵ ait. factum est autem & inte¬
gro anno eos conuenire in ecclia & appellari in eccłia pͥmirm
discipłos xp̃ianos. Et paulus ad corithios scͥbit. De sp̃ualibus
autem nolo uos ignorare fr̃s. Scitis quia qͣndo gentes era-¬
tis: ad idola muta quomͦcunq ducebamini addicti. Qua ꝓpt̃
notum uobis facio. quia nemo in spũ dĩ dicit anathema
iħu. Et nemo potest dicere dñs iħc: nisi in spu scõ. Et rursũ.¬

Expanded text:
da namque est illa in Sarepta Sidoniae vidua ad Heliam Thesbiten, dicens: Quid mihi et tibi est homo Dei ? Et rursum: Nunc cognovi, quia homo Dei es tu . Illa vero mulier Sunamitis viro suo de Elisaeo dicens: Ecce homo Dei magnus venit ad nos . Ipsa quoque Scriptura Regnorum ait: Et homo Dei venit ex Juda, et prophetavit super altare Bethel . Necnon etiam titulatio octogesimi noni psalmi: Oratio Mosi hominis Dei . Lucas vero in Actibus apostolorum ait: Factum est autem et integro anno eos convenire in Ecclesia, et appellari in Ecclesia primum discipulos Christianos . Et Paulus ad Corinthios scribit: De spiritalibus autem nolo vos ignorare, fratres. Scitis, quia quando gentes eratis, ad idola muta quomodocunque ducebamini addicti: quapropter notum facio vobis, quia nemo in Spiritu Dei dicit, Anathema Jesu: et nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu s
Abbreviated transcription (Latin):
dieritis ysaiam dicentem. ue filii desertores hec dicit dñs.
fecistis consilium & non ex me. & pactum ce non ꝑ sp̃m meũ
adicere peccata suꝑ peccata. & iterum occurrerunt sibi
cerue. & uderunt facies suas. numero transierunt. &
una ex eis ꝑiit. alia aliam non quesiuit. quia dñs manda¬
uit eis &e sp̃s eius congregauit eas. hec gͦ audientes ubi filiũ
queritis : Aut si audieritis zachariam dicentem. patres ur̃i
egto mando in sp̃u meo seruis meis ꝓpħis qui apprehenderunt
patres ur̃os: Aut si audieritis dauid dicentem dõ quoibo ab

Expanded text:
dieritis Isaiam dicentem: Vae filii desertores, haec dicit Dominus: dieritis Isaiam dicentem: Vae filii desertores, haec dicit Dominus: Fecistis consilium non per me: et pactum non per Spiritum meum: adjicere peccata super peccata . Et iterum: Occurrerunt sibi cervae, et viderunt facies suas: numero transierunt, et una ex eis non periit. Alia aliam non quaesivit, quia Dominus mandavit eis, et Spiritus ejus congregavit eas . Haec ergo audientes, ubi Filium quaeritis? Aut si audieritis Zachariam prophetam dicentem: Patres vestrego mando in Spiritu meo servis meis prophetis, quia apprehenderunt patres vestros . Aut si audieritis David dicentem Deo: Quo ibo a
Abbreviated transcription (Latin):
do u non est alter saluans: ergo neq d̃s saluator iam qͣntũ
tte ros est silius di in confessione dicetur. Aut si audieritis
ds̃ & non est amplius p̃ter me. Ego dñs & non est amplius.¬
Quod si audieritis &e ꝑ iohel dicentem dm̃. & cognoscetis
tis dõ connumerari. Et quibus ante consensistis scͥpturis
dixisse de patre & filio: isdem nunc contraria ista eẽ dicetiᷤᷤ.
Aut nunquid hec non sunt scͥpturarum uerba : S aduer¬
santur sibi scđm uos diuine scͥpture : Absit. S licet singu-¬
lariter scĩ loquantur unius nominis mentionem. io est pa
in se ꝓnuntiare sciunt. qd̾ nouissime ꝓbabimus. Ut enu
he ꝓfessiones filium non excludunt abunitate patris ĩmo
& spm scm̃ connumeratum patri & filio continent. quem.¬
ad modum in scͥpturis scĩs monstrauimus: sic nec cum pa¬
trẽ & filium nominant scͥpture sp̃m tanqͣm creatum uniu̾¬
sitati connumerant. Alioquin quemadmodum de patre &
mentionem facientes dĩ & sp̃s. quid eritis facturi : Dicit sa

Expanded text:
Deus salvator, jam quantum per vos est, Filius Dei in confessione dicitur. Aut si audieritis Deus, et non est alius praeter me. Ego Dominus, et non est Quod si audieritis in Joel dicentem Deum: Et cognoscetis, tatis Deo connumerari. Et quibus ante consensistis Scripturis dixisse de Patre et Filio, iisdem nunc contraria ista esse dicetis? Aut forsitan haec non sunt Scripturarum verba? Nunquid adversantur sibi secundum haec divinae Scripturae? Absit. Licet enim singulariter sancti loquantur unius nominis mentione, id est Patrse pronuntiare cognoscunt: quod novissime probavimus. Ut enim hae professiones Filium non excludunt ab unitate Patris, imo et Spiritum sanctum connumeratum Patri et Filio continent, quemadmodum in sanctis Scripturis monstravimus, sic nec cum Patrem et Filium nominant Scripturae, Spiritum tanquam creatum universitati connumerant. Alioqui quomodo de Patre et mentionem facientes Dei et spiritus, quid eritis facturi? Dicit sane
Abbreviated transcription (Latin):
& creabuntur &e renouab̃ faciem terre. In congruum ẽ
aliter abinitio conditam creaturam. in nouissimo aliter¬
a dõ mittitur p̃dicatur asc̃ĩs. Mittes sp̃m tuum & creabunt᷑.
& renouabis faciemterre. Sic que filius &e pater fecisse
dicuntur: & inscͥptura inuenietur sp̃s sc̃s fecisse. Ds̃ enĩ¬
&e non clixistis ubi est dñs qui eduxit nos de terra egypti. qui
induxit indeserto. Dixit autem & ysaias. qui audiendus
est sp̃m scm̃ deduxisse isrł. in deserto. sic dicens. Deduxit eos
ꝑ abyssum sicut equum ꝑdesertum & non laborauer̃t.
deduxit eos. Dicitur autem & lex dñi lex sp̃s. Et de sin głi¬
quoq scõꝵ. in xxxui. psalmo dictum est. Lex dĩ eius in
corde ipsits. De se uͦ paulus. fãctus sum inquit is qui sub
lege sunt tanquam sine lege cum extra legem dĩ ñ eẽm
s in lege eẽm xp̃i. ut lucrarer eos qui sunt sine lege. Et
minus dicat iudeis. reddite gͦ que cesaris sunt cesari.¬

Expanded text:
et creabuntur, et renovabis faciem terrae . Incongruum est aliter ab initio condi creaturam, aliter in novissimo a Deo mittitur, praedicatur a sanctis: Mittes Spiritum tuum, et creabuntur, et renovabis faciem terrae. Et ut Pater, et Filius fecisse dicitur in Scpopulum: Et non dixistis, ubi est Dominus, qui eduxit nos de terra Aegypti, qui induxit nos in deserto ? Dicit autem et Isaias, qui audiendus est, Spiritum sanctum deduxisse Israel in deserto, sic dicens: Deduxit eos per abyssum, sicut equum per desertum, et non laboraverunt mino, et deduxit eos . Dicitur autem et lex Dei, lex Spiritus. De singcesimo sexto psalmo dictum est: Lex Dei ejus in corde ipsius . De se vero Paulus: Factus sum, inquit, his qui sine lege sunt, tanquam sine lege essem, cum extra legem Dei non essem, sed in lege essem Christi, ut lucrarer eos qui sunt sine lege . Et minus Judaeis dicat: Reddite ergo quae sunt Caesari