comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bet iudicare. Iudiciaria enĩ potestas ħ po¬
stulat. ut qd̾ debet uidicare discernat.
Diligens gͥ inuestigator sãpienter int̾rogi
a pcc̃ore. qd forsitan ignoret.ł uerecũdia
uelit occultare. Cognito uo crimĩe. uarie
tates eo nõ dubitet inuestigare. ⁊ locum
⁊ tempꝰ ⁊ cetera que supͣ diximus. Quib
cognitis assit beniu̾olus ꝑatus erigere. et
secũ onis portare. hẽat dulceclinem in ast ͤ¬
tõm cdiscretõnẽ in uarietate. doceat ꝑseue¬
rantiam. Caueat ne corruat. ne iuste ꝑdat
uidiciariam potestatem. ⁊ si enĩ pnĩa possit ei
acquirere grãm ñ tñ mox restituit in pote¬
statem primam. Et si petrus post lapsum resti¬
tutus fu̾ĩt. ⁊ sepe lapsis sacerdotib recdlica
sit dignitatis potestas. nõ tñ est necẽe. ut õib
concedat᷑ qiͣ ex necessitate. Inuenit᷑ auctoritaᷤᷤ
ñ concedit s uetat. que sͥpture nõ repug¬
nant. s concordant. Cum enĩ tot st̃ qui

Expanded text:
beat judicare. Judiciaria enim potestas hoc pobeat judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens ergo investigator sapienter interroget a peccatore quod forsitan ignorat, vel verecundia velit occultareon dubitet investigare, et locum, et tempus, et caetera quae supra diximus; quibus cognitis, adsit benevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne corruat, ne juste perdat judiciariam potestatem. Etsi poenitentia possit ei acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Etsi Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatis potestas, non tamen est necesse ut omnibus concedatur quasi ex auctoritate.non concedit, sed vetat; quae Scripturae non repugnant, sed concordant. Cum enim tot sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
dcõnib eorũ. ⁊ si aĩe quas uiuificant ñ ui¬
uunt. quomͦ per eos gr̃a bndcõis transfun¬
ditur: Sed illud capłm. Maledicam ⁊ c̃. qͥ¬
dam referũt ad heretcos. qui ab eccl̃ia p̃cai¬
si st̃. ⁊ ad excõnunicatos. quoꝵ bñdcõnes
illos sacerdotes exponunt. qui absq claue
scĩe. ⁊ forma bone uite p̃sumũt ligare ⁊
soluere. s nullus officio sacerdotis uti debet.
contẽpnat se ip̃m Cognoscat gͥ se. ⁊ purget
in se. qd̾ alios uidet sibi offerre. Caueat ut¬
a se piet̾t. quicquid in aliqͦ dapnosum reꝑ¬
it animadu̾tat ꝙ qui sine pc̃c̃o est: primus
dandũ cognosceret: Nullus enĩ erat sine
iu̾alia semꝑ remittebant᷑ per cerimonias
Si qd̃ gͦ in eispc̃m erat: criminals erat. In
ħ gͥ patentissimũ est crimẽ sacerdotum ⁊ de
testabile. qui nõ prius se uidicant. ⁊ alios
alligant. Caueat spũalis uidex. sicut nõ
cõmisit crimẽ nequitie. ita ñ careat mun̾e
scĩe. oportet ut sciat cognoscere quicqͥd de¬

Expanded text:
dictionibus eorum, et si animae quas vivificant non vivunt, quomodo per eos gratia benedictionis transfunditur? Sed illud capitulum, Maledicam, etc., quidam referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones illos sacerdotes exponunt, qui absque clave scientiae et forma bonae vitae praesumunt ligare vel solvere. Sed nullus officio saccondemnat seipsum. Cognoscat igitur se, et purget in se quod in alios a se projecerit quicquid in alio damnosum reperit. Animadvertat quod qui sine peccato est, primus dandum cognvenialia remittebantur per caeremonias. Si quod ergo in eis peccatum erat, criminale erat. In hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum esse detestabile, qui non prius se judicant antequam alios alligant. Caveat spiritualis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quidquid de
Abbreviated transcription (Latin):
ã uob̾ bñdicetur: ame erit maledc̃m qr õs
bñdcñt inique agentib. adulant᷑ͦq pec¬
catorib dum modo diuites sint De his

Expanded text:
a vobis benedicitur, a me erit maledictum; quia benedicunt inique agentibus, adulanturque peccantibus, dummodo divites sint. DIS
Abbreviated transcription (Latin):
t quia de timore trastandi nob̾ occurr̃
locus: sciendum est qͣtuor ẽẽ timores
s. mundanũ siue humanũ seruilem inicia¬
lem. castum b filialem. siue amicalem. Hu¬
ꝙ delinquimꝰ hic timor malus est. qui in pͥ¬
mo gradũ. cum mũdo deserit᷑. quẽ dñs ꝓhi¬
se homo a pcc̃o. quo p̃sentiam iuidicis et pe¬
nas metuit. ⁊ timore facit quicqͥd bani facit
ñ uimore amittendi et̾num bonũ qd̃ ñ ama
s timore paciendi malum qd̾ formidat. Nõ
timet ne ꝑdat amplexꝰ pulcherrimi sponsi
s timet ne mittat᷑ in gehennẽ. bonus est
fit paulatim cõsuetudo iusticie. ⁊ succedit ĩ¬
iciał timor. qñ incipit qd̾ durum erat ama¬
ri ⁊ sic incipit excludi seruił timor a caritate.¬
⁊ succedit demũ timor castus siue amicał.¬
ag̃ quo timemꝰ ne sponsus tardet. ne discedat.
ne offendamꝰ. ne eo careamꝰ. Timor iste de a¬
more uenit. ille quidem seruil est utilis
s nõ ꝑmanens in et̾nũ. ut iste timor diui¬

Expanded text:
t quia de timore tractandi nobis occurrit locus, sciendum est quatuor esse timores, scilicet mundanum sive humanum, servilem, initialem, castum vel filialem sive amicabilem. Huquod delinquimus. Hic timor malus est, qui in primo gradu cum mundo deseritur; quem Dominus prohise homo a peccato, praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsised timet ne mittatur in gehennam. Bonus est fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste timor divi
Abbreviated transcription (Latin):
semet ip̃o. sic dedit filio uitam hr̃e in
semet ip̃o. nõ sine uita existenti iam
filio uitam prẽm declisse. s ita eum si¬
ne tp̃i genuisse. ut uita qͣm pr̃ filio
gignendo dedit: coeterna sit. ⁊ uite
prĩs quidedit. intelligat ⁊̃ sicut pĩ
ht in se ip̃o. ut de illo ꝓcedat sp̃s sc̃s.¬
sic dedisse filio. ut etiam de illo ꝓcedat

Expanded text:
ic dedit Filio vitam habere in semetipso ; non sine vita existenti jam Filio vitam Patrem dedisse, sed ita eum sine tempore genuisse, ut vita quam Pater Filio gignendo dedit, coaeterna sit vitae Patris qui dedit: intelligat sicut habet Pater in semetipso ut de illo procedat Spsic dedisse Filio ut etiam de isto procedat
Abbreviated transcription (Latin):
dyxit. de pr̃e ꝓceditͤ Cur putas nisi
quia solet ad eum referre.⁊ qd̾ ip̃iꝰ est
na nõ est mea. s eius qui misit me.
Sigͥhic intelligit᷑ eius doctrina qͣm
tamẽ nõ dixit fuam. s prĩs. qͣnto ma¬
diceret de me nõ ꝓcedit: A quo autẽ
ht̃ filius ut sit d̾s. est .n de dõ deus.
ab illo ħt utiq. ut ⁊̃ de illo ꝓcedat

Expanded text:
dixit, « De Patre procedit ? » Cur, putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre et quod ipsius est,  ejus qui misit me . Si igitur sic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dicit non suam, sed Patris, quanto madiceret: De me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus, est enim de Deo Deus, ab illo habet utique, ut etiam de illo procedat
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃o. s nõ om̃e ꝗ ex ip̃o est: potest
ipso. quia nõ de sub̾a sua. Sicut aͥs
hõ si gignat filium. ł̃ faciat domũ.
ex ip̃o est filius. ex ip̃o est ⁊ domus
S filius de ip̃o: domus u̾o̾ de t̾ra. ⁊¬

Expanded text:
e ipso. Quod enim de ipso est, potest ipso, quia non de substantia sua. Sicut aliquis homo si gignat filium, et faciat domum, ex ipso filius, ex ipso domus: sed filius de ipso, domus de ter
Abbreviated transcription (Latin):
a nemĩe potentiam accepit. filius
autẽ a pr̃e. fatemur ⁊ nos siliumacce¬
pisse potentiam. ab illo de quo natꝰ est
potens. pũ u̾o: potnĩam nullus dedit.
qr nullus eum genuit. Gignendo enĩ
dedit pater potñĩam filio. sicut omia q̃
derit. an minorẽ. Si tantam: nõ solum
potentem. s ⁊̃ oĩpotentẽ genuisse oĩ¬
potens intelligi . i uo minorẽ. qͦm
omnia que h̃t pater fili sunt Si patris
om̃ĩpotnĩa filii nõ est: nõ oĩa ꝓcul du¬
bio que ht̃ pater filii sunt. at omĩa fi¬

Expanded text:
nemine potentiam accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potentiam Fderit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotens intelligitur; si vero minorem, quomodo omnia quae habet Pater, Filii sunt? Si Patris omnipotentia, Filii non est, non omnia procul dubio quae habet Pater, Filii sunt. At om
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ significet. sup᷑ ex dcĩs aõĩ
aꝑte ostend̾rmus. Q uo̾ ꝓ ypostasi atq
ꝓpͥerate accipit᷑ ex auctoritatib scõrũ
ostendi oportet. nẽ conituris nr̃is aliqͥd
ausi dre iudeam᷑. De ħ ieꝵ in expositõne
ait. Nõn est ꝓrsus aliquis in trinitate
gradus. nicħ ꝗ inferius. suꝑiꝰ ue dii poꝰ¬
ssit. sed tota derras sui ꝑ fectione eqͣlis
est. ut exceptis uocabulis q̃ propͥetatẽ
indicant pͣrum. quicqꝗͣ de una pͣ dicit᷑
do trib dignissime possit intelligi atq
ut confutantes arriũ unam eandemq
dm̃s trinitatis esse sub̾am. ⁊ unũ in
trib ꝑsonis fatem᷑ deum. Ita impiera¬
tem sabellii declinantes tres pͦs exp̃s¬
sas sub ꝓpͥerate dlistinguimꝰ. nõ ip̃m sͥ
ẽẽ dicentes. s aliam prĩs aliam filii ali

Expanded text:
aliquando significet, supra ex dictis Aug. aperte ostendimus. Quod vero pro hypostasi atque proprietate accipiatur, ex auctoritatibus sanctorum ostendi oportet, ne conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. De hoc Hieron. in Expositione ait: Non est prorsus aliquis in Trinitate gradus, nihilque quod inferius superiusve dici possit; sed tota divinitas sui perfectione aequalis est, ut exceptis vocabulis, quae proprietatem indicant, quidquid de una persona dicitur, de tribus dignissime possit intelligi; atque ut confutantes Arium unam eamdemque dicimus Trinitatis esse substantiam, et unum in tribus personis fatemur Deum: ita impietatem Sabellii declinantes, tres personas expressas sui proprietate distinguimus; non ipsum sibi esse dicentes; sed aliam Patris, aliam Filii, ali
Abbreviated transcription (Latin):
duo nob̾ discutienda cocurrunt.
primũ qr illa materia. confusa inforĩs
dicatur. an quia omĩ forma carui̾t. an
in altum ascenderit. Ad illud gͥ qd pͥ¬
illam primam materiam nõ idõ dcãm
fore informẽ ꝗ nullam oĩo formam
hũerit. quia nõ aliquid corporeũ tale
existere potest qd̃ nullam habeat for¬
mam s idõ nõ absurde informẽ appel¬
lari posse dm̃s. qr in cõfusione ⁊ ꝑ mix¬
tione qͣdam subsistens. ñdum pultͣm
aptam q ⁊ distinstam receꝑat formã.
qualem mͦ cernimꝰ. fcã est gͦ illa mat̾ia. ĩ
forma confusionis ante formam dispo¬
sitõnis. In forma confusionis priꝰ omĩa
corporalia mati̾aliter simul ⁊ semel sunt
creara. Postmod̾ in forma dispositõnis
sex dieb sunt ordinata. Ecce ab solutũ
est. qd̃ primo in discussione ꝓpositum
Hic ad id qd̃ scd̾o querebatur respondet.

Expanded text:
duo nobis discutienda occurrunt. Primum, quare illa materia confusa informis dicatur, an quia omni forma caruerit, an in altum ascenderit. Ad illud ergo quod prillam primam materiam non ideo dictam fore informem, quod nullam omnino formam habuerit, quia non aliquid corporeum tale existere potest quod nullam habeat formam; sed ideo non absurde informem appellari posse dicimus, quia in confusione et permixtione quadam subsistens, nondum pulchram apertamque, et distinctam receperat formam, qualem modo cernimus. Facta est ergo illa materia in forma confusionis ante formam dispositionis. In forma confusionis prius omnia corporalia materialiter simul et semel sunt creata; postmodum in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione proposituHic ad id quod secundo quaerebatur, respondet.
Abbreviated transcription (Latin):
rius semꝑ natus. nõ autẽ possumus
At u̾o ut et̾nus designari ualeat.⁊
perfõs. ⁊ semper dicamus ⁊ natꝰ. qͣte¬
nus ⁊ natꝰ ad ꝑfectõnẽ pertineat. et
perft̃m dm̃s multum ab illius ueri¬
tatis exp̃ssione deuiamus. qr qd̃ fa¬
ctum nõ est: nec potest dici ꝓprie ꝑ¬
di resonamus. ⁊ dominꝰ nr̃e infirmitatiᷤᷤ
sit etiam intelligi dies ille quo xp̃c scd̾¬

Expanded text:
possumus At vero ut aeternus designari valeat et perfectus, semper dicamus et natus, quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et perfectum dicimus, multum ab illius veritatis expressione deviamus; quia quod factum non est, nec potest dici peDei resonemus. Et Dominus nostrae infirmitatis sit intelligi dies ille quo C
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. Nam uoluntas dĩuere ac ꝓprie d̾r
que in ip̃o est. ⁊ ip̃iꝰ essentia est. ⁊ h̾ una ẽ
nec multiplicitatẽ recipit. nec mutabi¬
litatem que inexpleta ẽẽ nõ potest. de
qua ꝓpħ̾a ait. Omĩa quetũq uoluit
dñs fecit. Et apłs. uoluntati eius quisre¬
sisterͦ ⁊ alibi ut ꝓbetis que sit uolũras

Expanded text:
luntas Dei vere ac proprie dicitur quae in ipso est, et ipsius essentia est, et haec una est, nec multiplicitatem recipit, nec mutabilitatem, quae inexpleta esse non potest. De qua Propheta ait: Omnia quaecunque voluit Dominus fecit . Et Apostolus: Voluntati ejus quis resistit? Et alibi ait: Ut probetis quae sit voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
mediator dĩ oẜ hominũ. nõ degn̾e illiꝰ adã
qui ꝑcc̃o suo obligauit genus humanũ.
sic̃ ip̃m quẽ primo creauit. nõ de genere a¬
licuiꝰ creauit. Poterat gͦ sic. ł alio quo uel¬
let mͦ creare unũ aliũ. de quo iũceret᷑ uic¬
nit. Nec int̾fuit carius concupiscentia qͣ
cet̾i cõcipiũt᷑. qui originale trahũt pc̃cm
s credendo. nõ cõcumbendo. fc̃ã est fecum¬
data uirginitas. Ex hiis aꝑte ostend̾r. ⁊ ali¬
um ⁊ aliunde hominẽ dłm assum̾e potu¬
isse. Si homo ille potuit pͨcare ł ñ ẽẽ d̾s

Expanded text:
num, non de genere illius Adam, qui peccato suo obligavit genus humanum; sicut ipsum quem primo creavit, non de genere alicujus creavit. Poterat ergo vel sic, vel alio quo vellet modo creare unum alium, de quo vinceretur vicnit; nec interfuit carnis concupiscentia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum assumere potuisse. 3. Si homo ille potuit peccare, vel
Abbreviated transcription (Latin):
olet os̃ queri utr̃ aliũ ade¬
nere illuis adam. deus assumere potuerit.
Ad qd̾ sane dͥ potest ip̃m ⁊ aliam aĩam es ali¬
am carnẽ potuisse assumere. quia grã tm̃
assũpta est aĩa illa os caro a u̾bo dei. Sot
gr̃a est ꝙ homo in unitate ꝑͤ cõiũstus ẽ deo
ꝑpotut gͥ deus aliam aĩam. ꝙͥ aliam carnem asꝰ¬
sumi̾e. oẜ carnẽ utiq aliunde ꝙͣ de gn̾e adã.

Expanded text:
olet etiam quaeri utrum alium nere illius Adam Deus assumere potuerit. Ad quod sane dici potest ipsum et aliam animam et aliam carnem potuisse assumere quia gratia tantum assumpta est anima illa et caro a Verbo Dei. Ut gratia est, quod homo in unitate personae conjunctus est Deo. Potuit ergo Deus aliam animam et aliam carnem assumere, et carnem utique aliunde quam de genere Adam.
Abbreviated transcription (Latin):
sieut crudel ⁊ iniquus est qui ca¬
stam dimtitit. sic fatiuis est ⁊ iniquus qͥ
retinet meretricem. Patronus enĩ turpi¬
tuomis est. qui celat crimen uxous. Item
dimisi̾t ⁊ se fornicatõe a marito sepau̾it
nõ debet teneri nec uir̃ qͦ sub maledc̃o fa¬
ciat. dicente scriptura. Qui tenet adult̾am
stultus ⁊ impius est. Idem ad amandum
loquor ĩmo nõ nouam. s ueterem. que ue¬
teris .t. austoritate confirmatur. si reliq̃¬
rre scłm uir̃ mulier. ⁊ recontiliau uoluit pͥ¬
ori. nõ potest
De t̾minatõ.

Expanded text:
Sicut crudelis et iniquus est, qui castam dimittit, sic fatuus est et iniquus qui retinet meretricem. Patronus autem turpitudinis est, qui celat crimen uxoris. Itemdiviserit et se fornicatione a marito separaverit, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente scriptura: Qui tenet adulteram, stultus et impius est. loquor; imo non novam, sed veterem, quae veteris Testamenti auctoritate confirmatur. Si reliquerit secundum virum mulier, et reconciliari voluerit priori, non potest. 5. Determinatio.
Abbreviated transcription (Latin):
reterea nullatenꝰ ambigend̾ est
quedam pcc̃a. absq ullo scrup¬
ulo penas eẽ. ut inuidia. que est dolor
aliemi boni ⁊ ira q̃ etiam nõ in qͣntum
pẽne sunt pcc̃a sunt. Ita ⁊̃ decupiditate
⁊ timore ⁊ aliis hiꝰ. sentiend̾ est unde ãs
passio. oĩs cupiditas ꝑturbatõ: oĩs gͥ cu¬
piditas passio. Omnis uͦ passio cum ẽ in
nob̾:. ipsa passione patimur. oĩs gͥ cupidi¬
ras cum est in nob̾. ip̃a cupiditate patim᷑.
⁊ in qͣntũ cupiditas est patimur. oĩs añ
passio in qͣntũ ip̃ã patimur. nõ est pcc̃m
Ita ⁊ de timore. Nõ enĩ cõseq̃ns est ut si pa¬
timur tumorẽ idõ id̾o nõ sit pcc̃m. quia
multa sunt pccã que patimur. s nõ in
qͣntũ patimur eis¬

Expanded text:
eterea nullatenus ambigendum est quaedam peccata absque ullo scrupulo poenas esse, ut invidia, quae est dolor alieni boni, et ira; quae etiam non in quantum poenae sunt, peccata sunt; ita etiam de cupiditate et timore, et aliis hpassio; omnis cupiditas, perturbatio. Omnis ergo cupiditas, passio. Omnis vero passio cum est in nobis, ipsa passione patimur. Omnis ergo cupiditas cum est in nobis, ipsa cupiditate patimur; et in quantum cupiditas est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum ipsa patimur, non est peccatum; ita et de timore. Non enim consequens est ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum, quia multa sunt peccata quae patimur, sed non in quantum patimur eis
Abbreviated transcription (Latin):
queri si cõmr̃em uxoris post eius
obitum quis ducere ualeat. De ħ nicho
scĩtas ur̃a. si quis duas cõmr̃es hr̃e ua¬
leat. unam post alteram in quo me¬
minisse debes scriptũ ẽẽ. erũt duo ĩ
carne una. Cum gͥ constet ꝙ uir ⁊ mu¬
lier una caro efficiunt᷑. restat uirũ
prẽm cõstitui mulieri cuiꝰ assũpta u¬
xor cõmr̃ erat.⁊ idõ uir̃ illi femĩe nõ
posse cõungi que commr̃ eiꝰ erat. cũ qͣ
idem fuerat una caro effectus. huic aũ¬

Expanded text:
quaeri si commatrem uxoris post ejus obitum quis ducere valeat. De hoc Nicosanctitas vestra si quis duas commatres habere valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conjungi, quae commater ejus erat, cum qua idem fuerat una caro effectus. Huic au
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uxor cõmr̃ nõ est. licet ei defuncto. cõ¬
pr̃e luo. eiꝰ uiduam ducere in uxorem
quos nulla generatõ spũał secernit.
bitum cum cõmr̃e uxoris. cõiugio co¬
pular nulla rõ uid̾r. ł auctoritas pro¬
hibere. Non enĩ ꝑ carnis unionẽ. ad u
uxoris sue debitũ redidit. postꝙͣ com¬
m̃r illius exstitit. Alie uo̾ austoritateᷤᷤ
de illo agunt. cuiꝰ ucor pꝰꝙͣ a uiro suo
derelinquit᷑. illius cõmr efficit᷑. ne pꝰ
cõp̃nitatẽ a niro suo cognoscitur. ł
de illo potiꝰ agunt. cuiꝰ uxor ante defũ¬
gitur ꝙͥ ab eo cognoscatur

Expanded text:
ejus commater non est, licet ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem, quos nulla generatio spiritualis secernit. bitum, cum commatre uxoris conjugio copulari, nulla ratio vel auctoritas videtur prohibere. Non enim per carnis unionem, ad unuxori suae debitum reddidit postquam commater illius extitit. Aliae vero auctoritates de illo agunt cujus uxor postquam a viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur; vel de illo potius agunt cujus uxor ante defungitur quam ab eo cognoscatur
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo uirtutũ ⁊ gr̃e nõ fuĩt. nec uirtutes
ei inẽẽ potuerunt. cilicio mortalitatis in¬
duto. quin ꝑ eas mereret᷑. habens gͥ has uͥ¬
tutes sccł̾m hominẽ passibilem ac morta¬
lem nõ potuit nõ mereri głam ĩmortalita¬
litatis. Nõgͥ potuit factus mortalis sine mĩ¬
to głam impassibilitatis ⁊ ĩmortalitatis
ac manifestatõnẽ dĩ noĩs consequi potuit
tñ h assequi sine mĩto passionis qr per pas¬
sionẽ nibsͥ meruit. qd̾ nõ ante per uirtutes
meruerit.
De causa mortis et passionis

Expanded text:
nitudo virtutum et gratiae non fuerit. Nec virtutes ei inesse potuerunt cilicio mortalitatis induto, quin per eas mereretur. Habens ergo has virtutes secundum hominem passibilem ac mortalem non potuit non mereri gloriam immortalitatis. Non ergo potuit factus mortalis sine merito gloriam impassibilitatis et immortalitatis ac manifestationem Dei nominis consequi. Potuit tamen hoc assequi sine merito passionis, quia per passionem nil sibi meruit, quod non ante per virtutes meruerit. 5. De causa mortis et passionis
Abbreviated transcription (Latin):
ãs suꝑ eundem locum eple̾. dicẽs
Non latuit angsos mysteriũ regni ce¬
lorũ. qd̾ oportuno tp̃r reuelatũ ẽ. pro
salute nr̃a. Itł gͦ a secłis innotuit supͣ
memoratũ mysteriũ. qr omĩs creat᷑a
nõ ante scła s a secuł est. Attende let¬
tor quia uidentur dissentire in hͣc
sententia illustres doctores. Idõq u̾
oĩs repugnantia de medio tollatur.
ut ill anglis qui maioris dignita¬
tis sunt. ⁊ per quoꝵ ministeriũ illa
nũciata sunt. ex parte cognita a scłis
fuisse. utpote familiarib ⁊ nũciis. ilł
uero qui minoris dignitatis sunt:
incognita extitisse dicamus usqueqͦ
impleta sunt. ⁊ per eccłiam p̃dicata. ⁊
tunc ab oĩb angłis perfcẽ fuerunt
cognita. Constat itaq om̃s angłos ĩ
cognitõe diuinoꝵ mysterioꝵ scd̃m
ꝓcessum tp̃ris ꝓcecisse. Unde nõ incõ¬
gruenter ip̃i dñt angłorum sciãm
ac bĩtudinẽ augeri usq ad futurã
cõsũmatõm qñ in scĩa ac bĩtudine

Expanded text:
st. super eumdem locum Epistolae dicens: Non latuit angelos mysterium regni coelorum, quod opportuno tempore revelatum est pro salute nostra. Illis ergo a seculis innotuit supra memoratum mysterium, quia omnis creatura non ante secula, sed a seculis est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugnantia de medio tollatur, ut illis angelis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse dicamus, usquequo impleta sunt et per Ecclesiam praedicta; et tunc ab omnibus angelis perfecte fuerunt cognita. Constat itaque omnes angelos in cognitione divinorum mysteriorum secundum processum temporis profecisse. Unde non incongruenter ipsi dicunt angelorum scientiam ac beatitudinem augeri usque ad futuram consummationem, quando in scientia ac beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑ simlitudinẽ de dõ dici uo spe¬
cłm splendor caraster. figura ⁊ huiꝰmo¬
di de quib pio lestori breuiter trado
qd̵ sentio. ut .s. rõne siłitudinis consi¬
derata ex causis dicendi dictoꝵ intł¬
ligentiam assumat. s catholicanu¬

Expanded text:
similitudinem de Deo dici; ut speculum, splendor, character, figura, et hujusmodi; de quibus pio lectori breviter trado quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed catholica
Abbreviated transcription (Latin):
tem inẽẽ n᷑aliter homĩ. sicut intellectus ⁊ mo¬
moria. Que autẽ homini nalia sunt qͣntũ c̃q
uicientur. bona tamẽ esse nõ desinũt. qr nõ
ualet uiciũ bonitatẽ in qua deus eam fecit
penitꝰ cõsumere. ut u̾bi grã. intellectus ł rõ
lingeniũ ac memoria ⁊ si uiciis ⁊ pcc̃is ob¬
uubilentur ⁊ corrũpantur. bona tamẽ st̃

Expanded text:
tem inesse naturaliter homini, sicut intellectus et memoria. Quae autem homini naturalia sunt, quantumcumque vitientur, bona tamen esse non desinunt, quia non valet vitium bonitatem in qua Deus eam fecit, penitus consumere; ut, verbi gratia, intellectus, vel ratio, et ingenium, ac memoria, etsi vitiis ac peccatis obnubilen
Abbreviated transcription (Latin):
mines sunt creati. qua cet̾is aĩalib p̃sunt
que creatura in reb creatis exellentissima
cũ a dõ iustificatur. a deformi forma. in for¬
m̃osam mutatur formam. Erat enĩ etiam
int̾ uicia natura bona. ħ aũ ymago rõ est
uel intellectus. Cum gͦ uoluntas de n᷑alibꝰ
sit qͣr ip̃a nõ semper bonũ est ⁊ si aliqͣndo
uiciis subiaceat: Ad h facile gedent qui di

Expanded text:
mines sunt creati, qua caeteris animalibus praesunt; quae creatura in rebus creatis excellentissima, cum a Deo justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura bona. Haec autem imago, ratio est vel intellectus. Cum ergo voluntas de naturalibus sit, quare ipsa non semper bonum est, etsi aliquando vitiis subjaceat? Ad hoc facile respondent qui di
Abbreviated transcription (Latin):
bis illud hic inquit nũs ꝑ festõi dm̃¬
ci corporis cõuenit. quia ut dñt phisi¬
ci tot dieb forma humani corporis ꝑ¬
ficitur. horum occ̃one u̾borũ quidam
dr̃e p̃sũpserũt dñici corporis formam
tot dieb ad modũ aliorũ corporũ ꝑ fec¬
tam ⁊ m̃brorũ lineam̃tis distinctam ⁊
mox u̾bũ dĩ sibi unisse carnẽ ⁊ aĩam
corporis ꝯuenire. s alia rõ illus difti
exstitit. ex qua sana oritur intelligẽ¬
tia u̾bi. Non enĩ idõ illud dixit aũs qͥn
retur. ut ꝑfcũs ⁊ nerus d̾s ess. ꝑfc̃ ⁊ ue
rꝰ homo. S quia m̃broꝵ illuis dñici cor¬
poris distinctõ in ip̃o mom̃to cõceptõis¬
⁊ unionis dĩ ⁊ hõis adeo tenius erat ⁊ ꝑ¬
ua. ut humano usui uixposset subiti
⁊ notabił fcã. Incarnatũ est gͥ u̾bũ ut a¬
it ioh̾es.⁊ a ppria ĩcorporalitate nõ excessit
⁊ totum incarnatũ est. ⁊ totum est incir̾¬
cũscriptũ Minoratur corporalit̾ ⁊ contͣ¬

Expanded text:
bo illud . « Hic, inquit, numerus perfectioni Dominici corporis convenit, quia, ut dicunt physici, tot diebus forma humani corporis perficitur. » Horum occasione verborum quidam dicere praesumpserunt Dominici corporis formam tot diebus ad modum aliorum corporum perfectam et membrorum lineamentis distinctam; et mox Verbum sibi unisse carnem et animam: corporis convenire. Sed alia ratio illius dicti extitit, ex qua sana oritur intelligentia verbi. Non enim ideo illud dixit August., quia retur, ut perfectus et verus Deus esset, pe homo; sed quia membrorum illius dominici corporis distinctio in ipso momento conceptionis unionis Dei et hominis adeo tenuis erat et parva, ut humano visui vix posset subjici, et notabilis facta. Incarnatum est ergo Verbum, ut ait Jo totum incarnatum est, et totum est incircumscriptum. Minoratur corporaliter et contr
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it ꝙ hõ primus aũ lapsumtripli¬
ci cognitõne p̃ditus. rerum .s. pp̃ se
nitõnẽ hominẽ accepisse ꝑspicuum est
cum nõ ip̃e creator ł angłs aliquis. s hõ
õib aĩantib nonuĩa imposui̾t. ut osten¬
deretur ꝙ singłoꝵ notitiam homo ip̃e hũit
Que enĩ pp̃ illum creata erant. ⁊ ab illo re¬
genda ⁊ disponenda erant. horũ oĩum d̃s
illi ⁊ sciãm tribuit.⁊ ꝓuidentiamatq cu¬
d̃s hõi curam reliquit ⁊ ꝓuidentiam ut
dominatõni eiꝰ subicerent᷑ ⁊ rõne illiꝰ gu¬
b̾narent᷑. ut sciret stł necessaria ꝓuidere:
a quib emolum̃tum debebat recipere.
hanc aũ sciãm homo pͤcando nõ ꝑdidit.
sicut nec illam qͣ carns necessaria ꝓuidẽ¬
tur. ⁊ idcirro inscriptura homo de huiꝰmi
nõ erudit᷑. s de scientia aĩe quam pectã¬
do amisit.
De cognitõe creatoris.

Expanded text:
uit homo primus ante lapsum triplici cognitione praeditus: rerum, scilicet, nitionem hominem accepisse perspicuum est, cum non ipse Creator vel angelus aliquis, sed homo omnibus animantibus nomina imposuerit; ut ostenderetur quod singulorum notitiam homo ipse habuerit. Quae enim propter illum creata erant, et ab illo regenda, et disponenda erant, horum omnium Deus illi et scientiam tribuit, et providentiam atque cuDeus homini curam reliquit et providentiam, ut dominationi ejus subjicerentur, et ratione illius gubernarentur; ut sciret illis necessaria providere a quibus emolumentum debebat recipere. Hanc autem scientiam homo peccando non perdidit, sicut nec illam qua carnis necessaria provideretur. Et idcirco in Scriptura homo de hujusmodi non eruditur, sed de scientia animae quam peccando amisit. 4. De cognitione Creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
Nich̾ odisti eoꝵ que fecisti. Ex his ꝑcipit᷑
ꝙ deus om̃s creaturas suas diligat. qr scͥp¬
tũ est. Nch̃ odisti eoꝵ que fecisti. Et itẽ
de bona. Si ontĩa que fecit bona sunt
⁊ om̃e bonũ diligit: oĩa gͥ diligit que
fecit ⁊ inter ea magis diligit rõnales cati¬

Expanded text:
Nihil odisti eorum quae fecisti. Ex his percipitur quod Deus omnes creaturas suas diligat, quia scriptum est: Nihil odisti eorum quae fecisti; et item,de bona. Si omnia quae fecit bona sunt, et omne bonum diligit, omnia ergo diligit quae fecit; et inter ea magis diligit rationales cr
Abbreviated transcription (Latin):
sit ĩ mutabib ⁊ et̾na alium tñ mag̃. aliũ
minꝰ diligit onde aũs. Incõprehensibib a ẽ¬
est dilestõ atq incõmutabił. qua deus in
uno qͦ nr̃m amat qd̃ fecit. sicut ⁊ ddit ꝙ
fecimus. Miro gͥ ⁊ diuino modo. ꝙ̃ qñ od̾¬

Expanded text:
alium tamen magis, alium minus diligit. Unde August.: Incomprehensibilis est dilectio Dei atque immutabilis, qua Deus in unoquoque nostrum amat quod fecit, sicut et odit quod fecimus. Miro ergo et divino modo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cendit lucernam ⁊ dragmã decimã q̃
sue diuinitatis accendit. ꝑditũ q ho¬
minẽ repauit. nomĩe legis ⁊ ymagĩe
insignitum Ideo etiam flliꝰ missus ẽ ⁊ ñ
pater. quia congruentius mitti debebat
qui est ab alio ꝙͣ qui est a nullo. filius
genitꝰ est: ita congrue p̃r misit. filius
missus est. Ab illo enĩ conuenient̾ irit¬
titur di u̾bum: cuiꝰ est u̾bum. ab illo
mittitur de quo natum est. Mutit᷑ qd̾
lo est. Idõq pr̃ missus nõ est. ne si mit¬
teretur: ab alio ẽẽ putaretur. Missus ẽ
qd̃ ideo factum est ut qui erat in diuini¬
tate lĩ filius: in humanitate fieret ho
inluit. ne alius in diuinitate eẽt filuiᷤ
alius in humanitate. ⁊ ne idem ess filus
⁊ pater. si deus pater de homĩe nasceret᷑.
Tnde in eccłiasticis dogmatib. Non pater

Expanded text:
cendit lucernam, et drachmam decimam, quae suae divinitatis accendit, perditumque hominem reparavit, nomine regis et imagine insignitum. Ideo etiam Filius missus est, Pater; quia congruentius mitti debebat, qui est ab alio, quam qui est a nullo. Filius genitus est, ita congrue Pater misit et Filius missus est. Ab illo enim convenienter mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum; ab illo mittitur, de quo natum est: mittitur Velo est: ideoque Pater missus non est, ne si mitteretur, ab alio esse putaretur. Missus est quod ideo factum est ut qui erat in divinitate Dei Filius, in humus carnem induit, ne alius in divinitate esset Filius, alius in humanitate, et ne idem esset Pater et Filius, si Deus Pater de homine nasceretur. Unde Aug., in ecclesiasticis Dogmatibus: Non Pater
Abbreviated transcription (Latin):
natus sccłm u̾tatẽ nature ex dõ di filius¬
⁊ sccłm uu̾itatem ne᷑ ex homĩe hominis filiꝰ
ut iu̾tas geniti nõ adoptione nõ applła¬
tõnẽ s in utraq natuutate filii nomẽ nas¬
cendo haberet. ⁊ ess uerus deus ⁊ uerꝰ homo
lios. s d̃m ⁊ hominẽ unũ filiũ quẽ pp̃ea u
nigenitũ dm̃is. manentẽ in duab substã¬
tiis. Sicut ei nature u̾itas contulit nõ cõ¬
fusis naturis neq ĩ mixtis sicut thimotiãi
uolũt. s societate unitis. Exce hs quare

Expanded text:
ndum veritatem naturae ex Deo Dei Filius, secundum veritatem naturae ex homine hominis filius, ut veritas geniti non adoptionem, non appellationem, sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus et verus homo, lios, sed Deum et hominem unum filium; quem propterea et unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, non confusis naturis neque immixtis, sicut Thimotiani volunt, sed societate unitis. Ecce habes quare
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾q sit ubiq tanqͣm d̾s. slam ut̾q a
legitur. Quem mittet p̃r in noĩe meo.
⁊ item. Si ab iero mittam eum ad uos.
Et filius de se dicis Eciui a prẽ et ue¬
i in mundũ ⁊ apis dicit. slisit deus
dĩ Celum ⁊ terram ego impleo. Itaq
ũͥq deus est. ubiq gͦ est filius. ubiq
etiam est sp̃s scõ. Illuc gͦ missus est fi¬

Expanded text:
uterque sit ubique tanquam Deus, nam uterque,  enim legitur, quem mittet Pater in nomine meo . Et item: Si abiero, mittam eum ad vos . Et Filius de se dicit: Exivi a Patre, et veni in mundum. Et Apostolus dicit: Misit Deus Dei: Coelum et terram ego impleo. Itaque ubique Deus est, ubique ergo est Filius, ubique etiam est Spiritus sanctus. Illuc ergo missus est Fi
Abbreviated transcription (Latin):
rerum s mirabiliter fcã sunt: abscon¬
dite cause in dõ fuerũt. quoꝵ unũ erat
ꝙ mulier fiã est de latere uin dormĩẽ¬
tis. Nonhũit prima rerum conditõ ut
femĩa si fieret. s ut fieri poss. ne contͣ
causas quas deus uoluntarie instituit
mutabili uolũtate aliquid face̾ puta¬
air. De anima mulieris q̃ nõ ex aniã
uiri ut quidam putau̾sit. dñteᷤ aĩas eẽ

Expanded text:
rerum, sed mirabiliter facta sunt, absconrerum, sed mirabiliter facta sunt, absconditae causae in Deo fuerunt; quorum unum erat, quod mulier facta est de latere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio ut femina sic fieret, sed ut fieri posset; ne contra causas quas Deus voluntarie instituit, mutabili voluntate aliquid facere putaretur 8. De anima mulieris, quod non est ex viri, ut quidam putaverunt, dicentes animas e
Abbreviated transcription (Latin):
mĩum gͥ rer̃ cause in dõsunt. sed
quarumdam cause ⁊ in dõ sunt ⁊
⁊illarum rerum cẽ dñr abscondite in
dõ. quia ira est in diuina dispositõne
ut hoc ł illud fiat qd̾ nõ est in semĩa¬
li creature rõne. Et illa quidem. q̃
quia ita cursus nature hõib innotu
Scens. iit mulierẽ ira fieri netẽe foret. ñ
in reb conditum. s in d̾o absconditũ e¬
cui tar: Omĩs nature cursus ht̃ naͣles le¬
ges super hunc naturalem cursum. crea¬
da repente floreat. frustum gignat. et ĩ
iuuentute sterił femina in senestute pari¬
at. ut asina loqͣtur ⁊ huiꝰmodi. Ded̾ aũ
naturis ut ex hiis etiam que fieri possẽt
nõ ut in naturali motu haberent. h̃o gͦ
inse abscondiras quorũdam frõrũ causaᷤˢ
quas reb conditis nõ inseruit. eas q ĩplet
nõ opere ꝓuidentie quo nature subsist̃ u
sint: s quo illas ãministrat. ut uoluĩt.
quas ut uoluit condidit. Omĩuingͦ q̃ ad
grãm significandam nõ naturali motu

Expanded text:
ium rerum causae in Deo sunt; sed quarumdam causae et in Deo sunt, et illarum rerum causae dicuntur absconditae in Deo, quia ita est in divina dispositione ut hoc vel illud fiat, quod non est in seminali creaturae ratione. Et illa quidem quaequia ita cursus naturae hominibus innotuiieri necesse foret, non in rebus conditum sed in Deo absconditum erat. Omnis creaturae cursus habet naturales leges: super hunc naturalem cursum Creada repente floreat, et fructum gignat, et in juventute sterilis femina, in senectute pariat, ut asina loquatur, et hujusmodi. Dedit autem naturis, ut ex his etiam haec fieri possent, non ut in naturali motu haberent. Habet ergo Deus in se absconditas quorumdam futurorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae subsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit . Omnium ergo quae ad gratiam significandam non naturali motu
Abbreviated transcription (Latin):
grãm mĩta uoluntatis hũane. Non
enĩ idõ misẽtur d̾s alicuiꝰ qr uoluit
⁊ cucurcit. s iõ uoluit ⁊ cucurrit. q
misertꝰ est deus. paratur enĩ uoluntas
luntate nr̃a agatur. s quia uolun¬
tas nr̃a nil boni agit nͥ diuinitꝰ ad¬
ageret. si illa nõ adiuuarẽt. hiis te¬
stimoniis aꝑte insinuatur quia
uoluntas homĩs grã dĩ p̃uenitur
atq p̃paratur ut fiat bona nõ ut¬
fiat uoluntas. qr ⁊ ante grãm uo¬

Expanded text:
am merita voluntatis humanae. Non enim ideo miseretur Deus alicujus, quia voluit et cucurrit: sed ideo voluit et cucurrit, quia misertus est Deus. Paratur enim voluntas luntate nostra agatur, sed quia volutas nostra nil boni agit, nisi divinitus adageret, si illa non adjuvaret. His testimoniis aperte insinuatur, quia voluntas hominis gratia Dei praevenitur atque pfiat voluntas, nam et ante gratiam vo
Abbreviated transcription (Latin):
tatõnũ dict. Potest uid̾i fła ħ diffinitio.
s si diligenter discutiatur. inuenietur
ẽẽ uerissima. Pcc̃ quippe illud cogitand̾ ẽ
ł a coactis perpetrantur. nõ omĩ mͦ possũt
Esine uolũtate cõmitti q̃m ⁊ ille qui peccat
ignorans. uoluntate utiq facit. ꝙ cũ faci¬
end̾ nõ sit. putat ẽẽ faciend̾. ⁊ ills qui cõ¬
cupiscente adu̾sus sp̃m carne. nõ ea que
ult facit. Concupiscit quidẽ nolens. ⁊ in¬
eo nõ facio ꝙ ułt. s si uincitur cõcupiscẽ¬
tie cõsentit uolens. ⁊ in eo nõ facit nisi ꝙ¬
ułt. Et illud ꝙ in ꝑuis est originale pc̃c
ex prima hoĩs uoluntate mala contra¬

Expanded text:
 dicit: Potest videri falsa haec definitio, sed si diligenter discutiatur, invenitur esse verissima. Peccatum quippe illud cogitandum esuel a coactis perpetrantur, non omni modo possunt sine uoluntate committi, quoniam et ille, qui peccat ignorans, uoluntate utique peccat, quod, cum faciendum non sit, putat esse faciendum, et ille, qui concupiscente aduersus spiritum carne non ea quae uult facit, concupiscit quidem nolens et ideo non facit quod uult, sed, si uincitur, concupiscentiae consentit uolens, et ideo non facit nisi vult: et illud quod in parvulis est originale peccatum, ex prima hominis voluntate mala contra
Abbreviated transcription (Latin):
doloris ⁊ meritũ in se nõ hũit. qd̃ uidetur
nõ hũit naturamad tunendũ ł tristand̾ q
nõ hũit talem naturam in qua eẽt cã timoriᷤᷤ
uel tristicie. Itaq necessitas timendi nõ fuit
ieo sic̃ est in nob̾. nec nͣ doloris fuit in eosic̃
est in nob̾. T̃risticiam tamẽ in eo fuisse conse¬
quent̃ asserit. sed cãm eiꝰ extitisse nõ suã mor¬
tem s defectum ꝑetri & aliorum apłorũ d̾¬
sticia usq ad mortẽ est. mors nõ tristicie cã ł
s sinis adeo aũ nõ propt̾ mortem suscepta est
carniserant futur quoz monet orare ne in¬
quicant᷑ in tẽptatõm. qui antea polliciti erãt
se ñ scandalrrari:¬

Expanded text:
doloris causam et meritum in se non habuit. Quod videtur doloris causam et meritum in se non habuit. Quod videtur non habuit naturam ad timendum vel tristandum, quia non habuit talem naturam in qua esset causa timoris vel tristitiae. Ita necessitas timendi non fuit in eo, sicut est in nobis. Nec natura doloris fuit in eo, sicut est in nobis. Tristitiam tamen in eo fuisse consequenter asserit, sed causam ejus extitisse non suam mortem, sed defectum Petri et aliorum apostitia usque ad mortem est, mors non tristitiae est causa, sed finis. A Deo autem non propter mortem suscepta est carnis erant futuri, quos monet orare, ne inducantur in tentationem, qui ante polliciti erant se non scandalizari
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝓducens ħ autẽ manus clauiũ dolet
⁊ sentir uulnus. qui altĩdolorẽ uulneris
nõ reliquit: Pungende carnis metu tristis
est. cuiꝰ attactu caro post cedem sanaturͤ¬
demonstrari nõ est ambiguũ in natura
corporis eiꝰ infirmitatẽ corporee ne nõ fuisse.
⁊ passionem illam licet corpori illata sit. ñ
tñ naturã dolendi corpori intulisse. qr licet
forma coiporis nr̃i eẽt in dño: nõ tñ uiciose
infirmitatis nr̃e forma erat in corpore. Q
ti lector uerba hylarii. quib dolorem exclu¬
dere uid̾r. S si exclusa sensus ⁊ impietatis
hebitudĩe p̃missis diligent̾ intendas. atq
ip̃iꝰ scͥpture circũstantiã inspicias. dcõrũ
rõnẽ atq uirtutẽ ꝑciꝑe utcũq poteris. ⁊ in¬
telligentiam arguere nõ attemptabis. Intl̾¬
ligit᷑ enĩ ea rõne dyxisse dolorem passionis
in xp̃m nõ incidisse. ⁊ uirtutẽ corporis xp̃i
excepisse iũ pene sine sensu pene. quia cãm¬

Expanded text:
tu? Producens haec autem manus, clavum dolet, tu? Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem vulneris non reliquit? Pungendae carnis metu tristis est, cujus in attactu caro post caedem sanaturdemonstrari non est ambiguum in natura corporis ejus infirmitatem corporeae naturae non fuisse, et passionem illam, licet corpori illata sit, non tamen naturam dolendi corpori intulisse; quia, licet forma corporis nostri esset in Domino, non tamen vitiosae infirmitatis nostrae forma erat in corpore quoti, lector, verba Hilarii, quibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam inspicias, dictorum rationem atque virtutem percipere utcumque poteris, et intelligentiam arguere non attentabis. Intelligitur enim ea ratione dixisse dolorem passionis in Christum non incidisse, et virtutem corporis Christi sibi excepisse vim poenae sine sensu poenae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tiendũ corpus. ⁊ passus est. s ñ hñs natu
uł ram ad dolendũ. sdem in eodem Tidea¬
mꝰ an ille passionis ordo infirmitatẽ in
domino doloris permitat intlłigi. Di¬
latis enĩ causis ex quib metũ dño here¬
sis ascͥbit: res ip̃as ut geste sunt cõfera¬
mꝰ. Nec .n. fĩ pot̾. ut timor eiꝰ sigc̃etur in u̾¬
b. cuiꝰ fiducia contineat᷑ in factis. Tunu¬
isse gͥ heretice passionẽ nidr̃ s ob ignorã¬
tie huiꝰ errorem. petrꝰ ⁊ sathanas ⁊ scandalsi.
An ne timuit qui armatis obuiꝰ ꝓciit. ⁊ in
corpore eiꝰ infirmitas fuit. ad cuiꝰ occuisum
cõsternata ꝑseq̃ntiũ agmina supinatis cor¬
porib concicerunt: Qm̃ gͥ infirmitatẽ do¬
minatã huiꝰ corporis credis. cuiꝰ tantã hũit
natura uirtutẽ: S forte dolorem uulnerũ
timuit quẽ rogo otu dñice infirmitatis
assertor. penetrantis carnem claui hũit t̾¬
rorẽ. qui excisam aurem solo restituit attac¬

Expanded text:
tiendum corpus; et passus est, sed naturam non tiendum corpus; et passus est, sed naturam non habens ad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri potest ut timor ejus significetur in verbis, cujus fiducia continuatur in factis. Timuisse ergo haeretico passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. An ne timuit mori, qui armatis obvius prodiit, et in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata persequentium agmina supinatis corporibus conciderunt? Quam ergo infirmitatem dominatam hujus corporis credis, cujus tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o tu dominicae infirmitatis assertor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attac
Abbreviated transcription (Latin):
pungens. Paera uulnerans. om̃s quidem
has passiones ne suc infert. ut foret. ut cõ¬
pungat. ut uulneret. S naturã suam in
ħ passio illata nõ retinet. dum in na᷑ nõ ẽ b
quanuis natura teli sit ⁊ nulnerare ⁊ cõpũ¬
ił gere ⁊ forare. Passus quidẽ xp̃c dum ceaitͦ
irruens passio. nec nõ fuit passio. ñ tñ natu¬
ram passionis ȩcercuit. dum ⁊ penali mistĩ¬
o pena deseuit. ⁊ uirtus corporis sine sensu
pene. iũ pene in se deseuientis excepit. hũ¬
it sane illud dñi corpꝰ doloris nr̃i naturã
si corpus nr̃m id nature ħt. ut calcet un¬
das ⁊ flustꝰ desuꝑeat. nec clause domus
obstacłis arceatur. At uero si dñi corpus
solum ista natura sit ut feratur in humicdiˢ
⁊ sistat in liquidis. o structa transcurrat.
quid ꝑ naturã humanã corporis carnẽ
ex sp̃u scõ conceptam indicamꝰ. Caro illa
de celis est. ⁊ homo ille de dõ est. hñs ad pa¬

Expanded text:
pungens, vel aera vulnerans, omnes quidem pungens, vel aera vulnerans, omnes quidem has passiones naturae suae infert ut perforet, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura non esquamvis natura teli sit et vulnerare, et compungere, et forare. Passus quidem Christus est dumirruens passio, nec non fuit passio, non tamen naturam passionis exercuit, dum et poenali ministerio poena desaeviit, et virtus corporis sine sensu poenae vim poenae in se desaevientis excepit. Habuit sane illud dominicum corpus doloris nostri naturam, si corpus nostrum id naturae habet, ut calcet undas et fluctus desuper eat, nec clausae domus obstaculis arceatur. Atvero si dominici corporis solum ista natura sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidis, et structa transcurrat, quid per naturam humani corporis carnem ex Spiritu sancto conceptam judicamus? Caro illa de coelis est, et homo ille de Deo est, habens ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
ac difficiliorem afferunt qõm u̾ba
hylarii quib uid̾r tradere istus ⁊ uuln̾a
⁊huiꝰ modi sic in xp̃m incidisse ut passio¬
nis dolorem nõ incurrerent. sic̃ telum tͣc¬
tum ꝑ aqͣm. ł ignẽ. ħ aera. ea facit. que
⁊ cum trahitur per corpora aĩata. quia
ꝑforat ⁊ cõpungit. nõ tamẽ dolorem in¬
gerio. qr nõ sunt ille res doloris capates.
ita ⁊ corpus xp̃i sine sensu pene iũ pene
excepisse dͭ. qr sic̃ corpus nr̃m nõ habet
talem naturam ut ualeat calcare in¬
das. ita corpus xp̃i dͭ. nõ hũisse naturã
nr̃i doloris. qr nõ hũit naturã ad do¬
lendũ. ait .n. sic. in .x. li. de tri uinge ħ¬
nitꝰ ds̃ hominẽ uerũ scdm simłitudĩẽ
nt̃i hominis nõ deficiens a se dõ fũpsit.
In quo qͣnuis aut istus incideret. aut uulnꝰ
descenderet aut nodi cõcurrerent aut suspens¬
sio elenaret. afferũt quidẽ ħ impetũ passi¬
onis. nõ tamẽ dolorem passionis inferunt.
ut telũ aliquod aqͣm ꝑforans. ł ignem cõ

Expanded text:
ac difficiliorem afferunt quaestionem verba Hilarii, quibus videtur tradere ictus, et vulnera et hujusmodi, sic in Christum incidisse, ut passionis dolorem non incuterent: sicut telum tractum per aquam, vel ignem, vel aera, ea facit quae et cum trahitur per corpora animata, quia perforat et compungit; non tamen dolorem ingerit, quia non sunt illae res doloris capaces. Ita et corpus Christi sine sensu poenae, vim poenae excepisse dicit, quia sicut corpus nostrum non habet talem naturam, ut valeat calcare undas, ita corpus Christi dicit non habuisse naturam nostri doloris, quia non habuit naturam ad dolendum. Ait enim sic in lib. 10 de Trin.: Unigeius, hominem verum secundum similitudinem nostri hominis, non deficiens a se Deo, sumpsit: in quo, quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen dolorem passionis inferrent: ut t
Abbreviated transcription (Latin):
referenda sunt: in p̃tĩtis habebuntur
futuro erunt. s alios usus tc̃ hẽbunt. ꝙͣ
modo. ciu beda consentit suꝑ exodum ĩta
dicens. Colũpne ante quas appensumẽ Bed̾
uelum. potestates celi st̃. quatuor eximi
lib. ⁊ conseq̃nter assignat beda usus
illar̃ uͥtutũ scł̾m p̃sentẽ statum. ⁊ fut᷑¬
um unitatis as in p̃missis assignatõib¬

Expanded text:
referenda sunt, in praeteritis habebuntur.referenda sunt, in praeteritis habebuntur.futuro erunt, sed alios usus tunc habebunt quam modo. Cui Beda assentit super Exodum, c. 26, dicens: Columnae ante quas expansum est velum, potestates coeli sunt, quatuor eximiilibus. Et consequenter assignat Beda usus illarum virtutum secundum praesentem statum et futurum, imitans August. in praemissis assignationib
Abbreviated transcription (Latin):
cia enĩ ĩ mortalis est. ⁊ magis tunt ꝑficiet᷑
in nob̃: ꝗͣ eẽ cessabit. cum beate uuemꝰ
contẽplatõe nature diuine. que creauit
om̃s ceteras q instituit naturas. qͣ nichil
ditum iusticie est. ⁊ iõ ĩmortał est oĩo
iusticia. Nec in illa bĩtudine ẽẽ desinet.
s talis et tanta erit ut ꝑfectior ⁊ maior
ẽẽ nõ possit. fortassis ⁊ alie tres uͥtutes
prudentia sine ullo iam ꝑicłõ erroris.
fortitudo sine molestia tolerandoꝵ malo¬
rum. temꝑantia sine repugnatõne libi¬
dinũ erunt in illa felicitate. ut prudẽ¬
tie ibi sit: nullum bonũ dõ preponere.
ł equare. fortitudinis: ei firmissime cohe¬
rere. Temꝑantie: nullo defestu noxio de¬
lestari. Qd̃ uõ ñc̃ agit iusticia. subueni¬
endo miseris. qd̾ prudentia in p̃cauendis
insidiis. Qd̃ fortitudo in ꝑferendis mo¬
lestiis. qd̃ temꝑantia in cohercendis delc̃¬
malierit. Ista gͥ uirtutũ opera huic
mortali uite necessaria. sic̃ fides ad qͣm

Expanded text:
tia enim immortalis est; et magis tunc perficietur in nobis quam esse cessabit, cum beate vivemus contemplatione naturae divinae, quae creavit omnes caeterasque instituit naturas; qua nihil ditum, si justitiae est, immortalis est omnino justitia, nec in illa beatitudine desinet, sed talis et tanta erit, ut perfectior et major esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine ullo iam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum deo praeponere uel aequare, fortitudinis ei firmissime cohaerere, temperantiae nullo defectu noxio delectari. nunc autem quod agit iustitia in subueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in cohercendis delecmali erit. Ista ergo virtutum opera huic mortali vitae necessaria, sicut fides ad quam