comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potest quod ñ uidecur. ⁊ semꝑ moue¬
tur. Summum ẽ corpus. et spũali na¬
ture ꝓximũ. quod ꝑ se semꝑ mou̾i
ht̃. extra nunqͣm cohiberi habet. qd̃
quidem in qͣntum sensum p̾stat.
imitatur rõnalem uitam. in qͣntum
imaginationẽ format uitalem sapi¬
entiam. Nich aut̃ in corꝑe altius. uł
sp̃uali nature uicinius ẽẽ potest. qͣm
id ubi post sensum et supͣ sensum uiˢ
imaginandi concipit᷑. quod quidem
in tm̃ sublime est. ut quicqͥd supra
illud est. aliud non sit qͣm ratio. Ip¬
sa itaq uis ignea que extrinsecus
formata sensus dr eadem forma usq
ad intimũ transducta imaginatio
uocat᷑. forma namq rei sensibilie.
ꝑ radios uisionis foris concepta oꝑan¬
te natura. ad ocłos usq retrahit᷑. atq
ab eisdem suscepta uisio nominat᷑.
Deiñ ꝑ septem ocłoꝵ tunicas. ⁊ tres
humores tͣnsiens nouissime purifi¬
cata. ⁊ colata introrsum ad cerebrũ

Expanded text:
potest, quod non videtur et semper movepotest, quod non videtur et semper movetur. Summum est corpus et spirituali naturae proximum, quod per se semper moveri habet, extra nunquam cohiberi habet; quod quidem, in quantum sensum praestat, imitatur rationalem vitam, in quantum imaginationem, format vitalem sapientiam. Nihil autem in corpore altius, vel spirituali naturae vicinius esse potest quam id ubi post sensum et supra sensum vis imaginandi concipitur. Quod quidem, in tantum sublime est, ut quidquid supra illud est, aliud non sit quam ratio. Ipsa utique vis ignea, quae extrinsecus formata sensus dicitur, eadem forma usque ad intimum traducta imaginatio vocatur. Forma namque rei sensibilis per radios visionis foris concepta, operante natura, ad oculos usque retrahitur, atque ab eisdem suscepta visio nominatur. Deinde per septem oculorum tunicas et tres humores transiens, novissime purificata et collata introrsum ad cerebrum
Abbreviated transcription (Latin):
animantia omĩa in quib quedam
sunt. que sensum tm̃ habent. imagi¬
nationem non hñt. quedam autem¬
et sensum et imagnationem hñt. Cũ
itaq sensificari magis sit qͣm uege¬
tari tantum constat profecto hanc
uim subtiliorem ẽẽ ubi sensum pres¬
tat qͣm illic ubi solam uegetationẽ
confert. ubi aut̃ magis subtilis est
quodam modo magis sp̃c est. qr in eo
quo magis in corporee nature appro¬
ximat nomen pariter et ꝓprietatem
illius usurpat. Non tñ ꝓprie quia in
eo ip̃o quod spiritus dicitur corporee
nature ꝓprietatem naquaqͣm excedere
comꝓbatur. In fimum uero et maxĩe
corpus est illud quod ꝑ se omnino mo¬
ueri non pot̾. Post hoc ꝓximum.
et minus corpus est illud quod ꝑ se
quidem moueri pot̃. ⁊ tamen extra
se ad statum cohiberi potest. Deĩ
sequitur illud quod in natura corpo¬
ris iam sp̃c nomen sortitur. quod ꝑ
se mou̾i potest. ⁊ extra se qͣmuis ad
p̾sentiam ad statum tam̃ teneri nõ

Expanded text:
animantia omnia, in quibus quaedam animantia omnia, in quibus quaedam sunt quae sensum tantum habent, imaginationem non habent; quaedam quae sensum et imaginationem habent. Cum itaque sensificari majus sit quam vegetari tantum, constat profecto hanc vim subtiliorem esse ubi sensum praestat, quam illic ubi solam vegetationem confert. Ubi autem magis subtilis est, quodammodo magis spiritus est, quia in eo quo magis incorporeae naturae approximat, nomen pariter et proprietatem illius usurpat; non tamen propriae, quia in eo ipso quod spiritus dicitur, corporeae naturae proprietatem nequaquam excedere comprobatur. Infirmum vero et maxime corpus est illud quod per se omnino moveri non potest. Post hoc proximum et minus corpus est illud quod per se quidem moveri potest, et tamen extra se ad statum cohiberi potest. Deinde sequitur illud quod in natura corporis jam spiritus nomen sortitur; quod per se moveri potest et extra se quamvis ad praesentiam, ad statum tamen teneri non
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. uł ut moueantur. si immobi¬
lia sunt. uel ut amplius moueantur.
siminus sunt. Solus ignis sicut ten̾i.
sic etiam extrinsecus moueri ñ potest.
in se omnem motũ habens. et ex se.
In his ergo quatuor quecunq magis
sensui sũbiacent. mag̃ corpora dicunt᷑.
que uero a sensu plus longe sunt.
magis a natura corporum recedunt.
et ad naturam sp̃uum accedunt. hĩc
est quod ip̃e acr. qr pre sui subtilitate
uderi non potest. sp̃c appellatur cũ
corpus sit q̃m in ea parce qua sensũ
corꝑis excedit. tm̃ spirituali nature ap¬
ꝓpinquat. ut in appellatione etiam
nom̃ illius usurpet. S ignis qui
ip̃o aere longe subtilior est et mobili¬
or. et ñ sicut aer extrinsecus t̾rena cor¬
corꝑib que tantum uegetat. non sen¬
sificat. alius in his que et uegetat. ⁊ sen¬
sificat. Uegetat en im quedam. ñ sen¬
sificat sicut arbores et plantas. ⁊ uni¬
uersa in t̾ra germinantia. quedam
aut̃ uegetat et sensificat sicut bruca

Expanded text:
sunt, vel ut moveantur, si immobisunt, vel ut moveantur, si immobilia sunt, vel ut amplius moveantur, si minus sunt. Solus ignis sicut teneri non potest, sic etiam extrinsecus moveri non potest, in se omnem motum habens et ex se. In his ergo quatuor quaecunque magis sensui subjacent, magis corpora dicuntur: quae vero a sensu plus longe sunt, magis a natura corporum recedunt, et ad naturam spirituum accedunt. Hinc est quod ipse aer, quia prae sui subtilitate videri non potest, spiritus appellatur, cum corpus sit quoniam in ea parte qua sensum corporis excedit, tantum spirituali naturae appropinquat, ut in appellatione etiam nomen illius usurpet. Sed ignis qui ipso aere longe subtilior est et mobilior, et non sicut aer, extrinsecus terrena corcorporibus, quae tantum vegetat, non sensificat; alius in iis quae et vegetat et sensificat. Vegetat enim quaedam, non sensificat sicut arbores et plantas, et universa in terra germinantia; quaedam autem vegetat et sensificat, sicut bruta
Abbreviated transcription (Latin):
repuunt uł si ampluis ambulant hu¬
mana rõne. Ego non puto angłos sca¬
lam quesiuisse ꝓpter se. s ut homines
docerent quid facere debeant ip̃i. Ascen¬
sus ẽ ab infimis ad sup̾ma. pone ergo
primum que infimia sunt. ut ab his
incipiens ordine ad suꝑiora conscendas.
Sunt gͥ in hoc mundi corꝑe .iiii. ele¬
menta ꝓpriis qualitatib distincta .i.
t̾ra aqua. ignis. aer. S ex his pͥmum
.i. t̾ra sola ꝑ se immobilis est. qr mo¬
ueri ñ potest. nisi extrinsecus impel¬
latur. Reliqua tͥa mobilia sunt. qr
ꝑ se mouentur sine impulsu extrinse¬
co. hoc tamen int̾ est quod aqua ten̾i
potest ut non moueatur. aer ⁊ ignis
non potest. Rursum aer ad statum te¬
neri ñ potest. ad presentiam pot̃. Igniᷤ
uero nec ad statum tenetur: ut nõ mo¬
ueatur. nec ad presentiam ut non ela¬
batur. Quecunq ergo extrinsecus siue
ad p̾sentiam siue ad statum teneri
possunt. extrinsecus etiam moueri pos¬

Expanded text:
repunt, vel, si amplius, ambulant hurepunt, vel, si amplius, ambulant humana ratione. Ego non puto angelos scalam quaesivisse propter se, sed ut homines docerent quid facere debeant ipsi. Ascensus est ab infimis ad suprema. Pone ergo primum quae infima sunt, ut ab illis incipiens ordine ad superiora conscendas. Sunt igitur in hoc mundi corpore quatuor elementa propriis qualitatibus distincta, id est terra, aqua, ignis, aer. Sed ex his primum, id est terra sola per se immobilis est, quia moveri non potest, nisi extrinsecus impellatur. Reliqua tria mobilia sunt, quia per se moventur sine impulsu extrinseco. Hoc tamen interest quod aqua teneri potest, ut non moveatur, aer et ignis non possunt. Rursum aer ad statum teneri non potest, ad praesentiam potest. Ignis vero nec ad statum tenetur, ut non moveatur, nec ad praesentiam, ut non elebatur. Quaecunque ergo extrinsecus sive ad praesentiam, sive ad statum teneri possunt, extrinsecus etiam moveri pos
Abbreviated transcription (Latin):
descendit sp̃c inferius est sp̃u. Rursum
cendit deus inferius deo. Corpus sensu
ascendit. sp̃c sensualitate descendit. Itẽ
sp̃c ascendit contemplatione. deus descen¬
dit reuelatione. Cheophama est in reue¬
latione. intelligentia in contemplatione.
imaginatio. in sensualitate. in sensu in¬
strum̃tum sensualitatis. ⁊ origo ima¬
ginationis. uide scalam iacob. In t̾ra
stabat et summitas eiꝰ celos tangebat.
c̾ra corpus. celum deus. Ascendunt ani¬
mi contemplatione ab infimis ad sum¬
ma. A corꝑe ad sp̃m mediante sensu.
et sensualitate. A sp̃u ad deum median¬
te contemplatione. et reuelatione. Dñs
aut̃ scale innititur: ut ad infima supre¬
na inclinent᷑ Ascendamꝰ gͥ ⁊ nos conside¬
ratione quantum possumus. qr et si
totum ñ possumus forte aliquid pos¬
sumus. Si non sumus angeli uolan¬
tes. tñ sumus homines ambulantes.
Angeli scala ñ indigent qui uolant di¬
uina contemplatione. S homines qui

Expanded text:
descendit spiritus, inferius est spiritu. Rursum descendit spiritus, inferius est spiritu. Rursum cendit Deus, inferius Deo. Corpus sensu ascendit, spiritus sensualitate descendit. Item spiritus ascendit contemplatione, Deus descendit revelatione. Theophania est in revelatione, intelligentia in contemplatione, imaginatio in sensualitate, in sensu instrumentum sensualitatis, et origo imaginationis. Vide scalam Jacob, in terra stabat, et summitas ejus coelos tangebat. Terra corpus, coelum Deus. Ascendunt animi contemplatione ab infimis ad summa. A corpore ad spiritum, mediante sensu et sensualitate. A spiritu ad Deum, mediante contemplatione et revelatione. Dominus autem scalae innititur, ut ad infima suprema inclinentur. Ascendamus igitur et nos consideratione, quantum possumus, quia etsi totum non possumus, forte aliquid possumus. Si non sumus angeli volantes, tamen sumus homines ambulantes. Angeli scala non indigent qui volant divina contemplatione; sed homines qui
Abbreviated transcription (Latin):
set. Multum enim distat int̾ corpus
et sp̃m. longe sunt a se duo ħ. Est
ergo quiddam quo ascendit corpus
ut appropinquet sp̃ui.⁊ rursum quid¬
dam quo descendit sp̃c ut appropinquet
corpori. In quo ascendit corpus altius.
corꝑe est. et iteꝵ in quo descendit sp̃c. in¬
ferius est sp̃u. S et ipsa corpora non om¬
nia euisdem qualitatis sunt. s facta st̃
alia suꝑiora. alia inferiora. alia sup̾ma.
et corꝑeam naturam pene transcendentia.
Similiter et sp̃c sunt. alii suꝑiores. alii
inferiores. alii infimi.⁊ pene infra sp̃u¬
alem naturam prolapsi ut in hunc mo¬
dum una cum summis copulent᷑. Ascẽ¬
dit moyses in montẽ. ⁊ deus descendit
in montẽ. Nisi ergo moyses asscendis¬
set. et deus descendissz non conuenissent
in unum. Magna sunt in his om̃ib
sacramenta. Ascendit corpus et descendit
sp̃c. Ascendit sp̃c et descendit deus. Qͦ
ascendit corpus. suꝑius est corꝑe. Quo

Expanded text:
set. Multum autem distat inter corpus set. Multum autem distat inter corpus et spiritum; longe sunt a se duo haec. Est ergo quiddam quo ascendit corpus, ut appropinquet spiritui, et rursum quiddam quo descendit spiritus, ut appropinquet corpori. Id quo ascendit corpus, altius corpore est: et iterum id quo descendit spiritus inferius est spiritu. Sed et ipsa corpora non omnia ejusdem qualitatis sunt, sed facta sunt alia superiora, alia inferiora, alia suprema, et corpoream naturam pene transcendentia. Similiter et spirituum sunt alii superiores, alii inferiores, alii infimi, et pene infra spiritualem naturam prolapsi, ut in hunc modum infima cum summis copulentur. Ascendit Moyses in montem, et Deus descendit in montem. Nisi ergo Moyses ascendisset et Deus descendisset, non convenissent in unum. Magna sunt in his omnibus sacramenta. Ascendit corpus, et descendit spiritus. Ascendit spiritus, et descendit Deus. Quo ascendit corpus, superius est corpore. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
filius regis. de consensu pr̃is ad colerã¬
tiam passionis. De equalitate maies¬
tatis ad patibulum crucis. de sede rega¬
li ad officinam pecc̃i. de lumine celi o¬
usq ad tenebras inferni. S nunqͥd
ideo regnum ꝑdidit: Immo eos qui
serui erant pecti liberans usq ad con¬
regnandum sibi sublimauit. Et ideo
fortassis a regalib sedib uenit.qr in
domo pr̃is mei mansiones multe st̃.
et regnabunt cum illo in et̾num. cũ
acceꝑint regnum quod paratum est
ab inicio scł̃i. uiuens enim regis erat.
solus regnum hũit s qr ad conreg¬
nandum sibi fratres adoptare uenit.
non iam a sede regali. s a seclib rega¬
lib uenire debuit. qr regnum ad qd̃
uocantur electi dei p̾paratum est abini¬
tio seculi: Amen.
uod natum est ex carne
caro est. ⁊ quod natum est ex sp̃u
sp̃c est. Si nichil inter sp̃m et corpus
medium est. neq sp̃c cum corpore. ne¬
q corpus cum sp̃u conuenire potuis¬

Expanded text:
filius regis, de consensu Patris, ad toleranfilius regis, de consensu Patris, ad tolerantiam passionis. De aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli usque ad tenebras inferni. Sed nunquid ideo regnum perdidit? Imo eos qui servi erant peccati liberans usque ad conregnandum sibi sublimavit. Et ideo fortassis a regalibus sedibus venit, quia in domo Patris ejus mansiones multae sunt , et regnabunt cum illo in aeternum, cum acceperint regnum quod paratum est ab initio saeculi. Unicus enim regis erat, solus regnum habuit. Sed quia ad conregnandum sibi fratres adoptare venit, jam non a sede regali, sed a sedibus regalibus venire debuit, quia regnum ad quod vocantur electi Dei, praeparatum est ab initio saeculi.uod natum est ex carne caro est, et quod natum est ex spiritu spiritus est . Si nihil inter spiritum et corpus medium esset, neque spiritus cum corpore, neque corpus cum spiritu convenire potuis
Abbreviated transcription (Latin):
ad inferos traxit. et nemo adhuc mor¬
talium ad uitam immortalem ascen¬
dere potuit: uel ꝑ noctem acciꝑe pos¬
sumus pecc̃m que uidelicet nox ab ori¬
ginali pecc̃o cepit. et ꝑ astualia cucur¬
rit. Qñ ergo post originalem preua¬
ricationem pͥmum preuaricatione na¬
turalis legis. ac de inde scripte legis
p̾uaricatione succedente pẽccm ad sũ¬
mum incrementum uenerat quasi
nox in suo cursu medium iter habe¬
bat. S ista nox uera luce apparente.
mox deorsum uergere cepit.⁊ nunc
qͣi quadam alt̾na mutuatione pau¬
latim deccescens elongat. quo usq a
lux crescendo ad plenam diem ꝑueniat.
uide ergo ordinatissimum diuine dis¬
pensationis consilium. Qnͣdo omnis
recuꝑande salutis spes perierat. ⁊ mors
omnia secum deorsum rapiebat. pect̃m
ad suminum uenerat. tunc omp̃s ser¬
mo liberandis mittitur. ut amplius
diuine gr̃e munus commendet᷑. uenit
inquit. Quis: unde: Quo: Sermo
altissimi. u̾bum dei. unicus patris rex

Expanded text:
ad inferos traxit, et nemo adhuc morad inferos traxit, et nemo adhuc mortalium ad vitam immortalem ascendere potuit? Vel per noctem accipere possumus peccatum: quae videlicet nox ab originali peccato coepit, et per actualia cucurrit. Quando ergo post originalem praevaricationem primum praevaricatione naturalis legis, ac deinde, scriptae legis praevaricatione succedente, peccatum ad summum incrementum venerat, quasi nox in suo cursu medium iter habebat; sed ista nox, vera luce apparente, mox deorsum vergere coepit; et nunc quasi quadam alterna mutuatione paulatim decrescens elongat quousque lux crescendo ad plenam diem perveniat. Vide ergo ordinatissimum divinae dispensationis consilium. Quando omnis recuperandae salutis spes perierat, et mors omnia secum deorsum rapiebat, peccatum ad summum venerat, tunc omnipotens sermo liberandis mittitur, ut amplius divinae gratiae munus commendetur. Venit, inquit. Quis? Unde? Quo? Sermo Altissimi, Verbum Dei, unicus Patris, rex,
Abbreviated transcription (Latin):
bi claritas uite perpetue. Presens ergo
uita nox est. uita uero futura dies. Nox
ista ht̃ uesꝑam dies illa h̃t auroram.
uesꝑa p̾sentis noctis fuit inclinatio a¬
unuis diei. aurora illius diei inclina¬
tio p̾sentis seculi. uesꝑa huius noctis
fuit ex quo adam perrauit. donec accep¬
ta sentencia mortis a paradiso pulsus
in tenebris huius mundi exiit. Au¬
rora sequentis diei est a resurrectione
xp̃i usq in finem scłi. Ergo uita ista
nox est. S quis est cursus uite huiꝰ:
uideamus quo currat. ꝑ mortalitatẽ
currit in mortẽ. ꝑ mortem currit in
dampnationem. Igitur uita mortalis
deorsum sicut uita immortał sursũ.
Iter sursum est in celis iter deorsum ẽ
in inferis. Iter medium est stadium
uite p̾sentis quod nascendo intramꝰ.
uiuendo ꝑcurrimus moriendo eximus
Qñ ergo nox in suo cursu medium it̾
habuit. nisi qñ mors uniuersos quos
in statdio uite p̾sentis repperit secum

Expanded text:
bi claritas vitae perpetuae. Praesens ergo bi claritas vitae perpetuae. Praesens ergo vita nox est, vita vero futura dies. Nox ista habet vesperam, dies illa habet auroram. Vespera praesentis noctis fuit inclinatio unius diei, aurora illius diei inclinatio praesentis saeculi. Vespera hujus noctis fuit ex quo Adam peccavit, donec accepta sententia mortis a paradiso pulsus in tenebras hujus mundi exiit. Aurora sequentis diei est a resurrectione Christi usque in finem saeculi. Ergo vita ista nox est. Sed quis est cursus vitae hujus? Videamus quo currat. Per mortalitatem currit in mortem. Per mortem currit in damnationem. Igitur vita mortalis deorsum currit, sicut vita immortalis sursum. Iter sursum est in coelis, iter deorsum est in inferis. Iter medium est stadium vitae praesentis, quod nascendo intramus, vivendo percurrimus, moriendo eximus. Quando ergo nox in suo cursu medium iter habuit, nisi quando mors universos, quos in stadio vitae praesentis reperit, secum
Abbreviated transcription (Latin):
misit. S sermones moysi omnipoten¬
tes non fuerunt. qr quod dicẽbant fa¬
cere non potuerunt. ⁊ ideo tandem qͣndo¬
q in ꝓmissione deficiendo siluerunt.
et tunc omp̃s sermo uenit qui non so¬
lum dixit. s quecunq dixit. imnmo q̃¬
cunq uoluit fecit. Iste sermo istud u̾¬
bum adhuc loquitur: qͣmdui in fideli¬
bus suis ꝓmissiones suas oꝑatur. S
cum ꝓmissa impleuerit. tunc quasi
loqui cessabit. Cum aut̃ ꝓmissa imple¬
ta fuerint. qr amplius quod petatur
nicħ deerit. felix in sempit̾num silen¬
cium erit. Dum ergo medium silenti¬
um tenerent omĩa. Bene omnia. Hoc
est non solum illi qui in peticione des
ꝑabant. s et illa que in ꝓmissione de
iter hr̃et. Nox in sacra scriptura aliqñ
ꝓ diabolo. aliqñ pro membris eue
.i. pecc̃orĩb et iniquis. aliqñ ꝓ peta¬
to. aliqͣndo ꝓ presenti uita accipitur.
ꝑnoctem ergo in hoc loco mortalis hꝰ
uite fluxus signatur. sicut ꝑ diẽ ali¬

Expanded text:
misit. Sed sermones Moysi omnipotenmisit. Sed sermones Moysi omnipotentes non fuerunt, quia quod dicebant facere non potuerunt; et ideo tandem quandoque in promissione deficiendo siluerunt. Et tunc omnipotens Sermo venit, qui non solum dixit, sed quaecunque dixit, imo quaecunque voluit fecit. Iste sermo, istud Verbum adhuc loquitur, quandiu in fidelibus suis promissiones suas operatur. Sed cum promissa impleverit, tunc quasi loqui cessabit. Cum autem promissa impleta fuerint, quia amplius quod petatur nihil deerit, felix in sempiternum silentium erit. Dum ergo medium silentium tenerent omnia. Bene omnia, hoc est non solum iperabant, sed et illa quae in promissione: iter haberet. » Nox in sacra Scriptura aliquando pro diabolo, aliquando pro umbris ejus, in peccatoribus et iniquis, aliquando pro peccatis, aliquando pro praesenti vita accipitur. Per noctem ergo in hvitae fluxus signatur, sicut per diem ali
Abbreviated transcription (Latin):
clamores fatigatus. et iam desꝑane.
tursum loqui cessauit. et subsecutum
est scclm silentium. Tunc ergo om̃pe.
u̾bum dei patris in carnem ueniens
rupit silentium. locutum est pacem.
dedit gr̃am ꝓposuit miscłiam. ꝓmi¬
sit ueniam. et ceꝑunt egri currete ad
medicum. ⁊ quasi magnis clamorib
sic pura fide cordis. et uera confessione
oris flagitate remedium. Hoc itaq
in p̾senti uita hac agitur. ut homo ꝑ
gr̃am dei sanitatem recipiat. S cum
plenam sanitatem receꝑit. et ad illam
felicitatem uenture immortalitatie.
ꝑductus fu̾it. non erit amplius quod
petat. et tunc sequetur tercium illud be¬
atum silentium quod nunqͣm finem
habebit. Inter pͥmum et mẽdium silen¬
tium multa u̾ba sonuerunt int̾ me¬
dium et ultimum silentium sonat o¬
unum u̾bum. Multa u̾ba fuerunt mł¬
ciplicia legis mandata que ꝑ moysen
data est. unum u̾bum est una dei gr̃a
u̾ba multos sermones protulit. Deus
pater unum u̾bum unũ sermonem

Expanded text:
clamores fatigatus et jam desperans clamores fatigatus et jam desperans rursum loqui cessavit, et subsecutum est secundum silentium. Tunc ergo omnipotens Verbum Dei Patris in carnem veniens rupit silentium, locutum est pacem, dedit gratiam, proposuit misericordiam, promisit veniam; et coeperunt aegri currere ad medicum, et quasi magnis clamoribus sic pura fide cordis et vera confessione oris flagitare remedium. Hoc itaque in praesenti vita hac agitur, ut homo per gratiam Dei sanitatem recipiat. Sed cum plenam sanitatem receperit, et ad illam felicitatem venturae immortalitatis perductus fuerit, non erit amplius quod petat; et tunc sequetur tertium illud beatum silentium quod nunquam finem habebit. Inter primum et medium silentium multa verba sonuerunt, inter medium et ultimum silentium sonat unum verbum. Multa verba fuerunt multiplicia legis mandata, quae per Moysen data est. Unum verbum est una Dei grativerba et multos sermones protulit. Deus Pater unum Verbum, unumque sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credit. non bene credit. Ad cet̾a ego
non cogo s suadeo. in his qui michi
credit mecum credit. qui mͥ non cre¬
dit sͥ credat donec ueniat ubi mecũ
credat. Sic tñ ut int̾im unusquisq¬
in suo sensu humiliter habundare stude¬
at non arroganter p̾sumere. ual.¬
lentium tene¬
rent omnia. Tria sunt silen¬
tia. Primnum silentium est ignorantia
languoris. Sidm silentium est despe¬
ratio curationis. Tercium silentium
est adeptio sanitatis. Primum silenti¬
um fuit ante legem. Scd̃m inter legẽ
et gr̃am. Tercium erit post hanc uitam.
Primum silentium fuit. qͣndo homo
ñ agnouit morbum suum. ⁊ idcirco
siliuit. nec querebat remediũ. S post¬
qͣm lex sub intrauit. et ostendit lan¬
guidis uulnera sua statim ruptum ẽ
silentium. ⁊ ceꝑunt mox egri salutem
ñ est sanari uolebant. quod querebãt
non potuerunt inuenire. Candem igit᷑
considerans homo ꝑ legem neminẽ
iustificari posse quasi post diutnoe.

Expanded text:
non credit, non bene credit. Ad caetera ego non credit, non bene credit. Ad caetera ego non cogo, sed suadeo; in his qui mihi credit, mecum credit, qui mihi non credit, sibi credat, donec veniat ubi mecum credat. Sic tamen ut interim unusquisqin suo sensu humiliter abundare studeat, non arroganter praesumere. Vallentium tenerent omnia . Tria sunt silentia. Primum silentium est ignorantia languoris. Secundum silentium est desperatio curationis. Tertium silentium est adeptio sanitatis. Primum silentium fuit ante legem. Secundum inter legem et gratiam. Tertium erit post hanc vitam. Primum silentium fuit, quando homo non agnovit morbum suum; et idcirco siluit, nec quaerebat remedium. Sed postquam lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, statim ruptum est silentium, et coeperunt mox aegri salutem non est, sanari volebant, quod quaerebant non potuerunt invenire. Tandem igitur considerans homo per legem neminem justificari posse, quasi post diuturnos
Abbreviated transcription (Latin):
menti differentia comꝑationis diuid̃t:
Anima gͥ ioh̃is de plenitudine accep̃.
anima xp̃i plenitudinem comprehen¬
dit. Comp̾hendit dicoꝰ inequalitate na¬
ture. s plenitudine gr̃e. ⁊ unitatie.
ꝓpriecate. Ecte dixi postulanti quod ⁊
iubenti debueram quod magis in hac
assertione apprõbandum putaui. S
in reb dubiis si manifesta auctorita¬
te ñ ualeo ab aliis quidem sic accipi
uolo. ut querentẽ me adiuuent inue¬
nientem. ñ refutent. Quicunq autẽ
in eo ꝑsistunt ut hoc asserere conten¬
dant. quod alia fuerit illa sap̃ia. qua
anima xͣ sapiens extitit. alia que aĩe
xp̃i unita fuit. ego nemini p̾iudiciũ
facere uolo. uideant ip̃i quo sensu hoc
asserant. ne forte carnalis sit magis
sua qͣm uera pronuncians. Hoc a¬
unum ego indubitant̾ affirmo. qr
aut alia sapĩa preter diuinam in
anima xͥ non fuit. aut si alia fuit.
equalis illi ñ fuit. Hoc credenti qͥ

Expanded text:
menti differentia comparationis dividunt? menti differentia comparationis dividunt? Anima igitur Joannis de plenitudine accepit, anima Christi plenitudinem comprehendit. Comprehendit dico non in aequalitate naturae, sed plenitudine gratiae et unitatis proprietate. Ecce dixi postulanti quod et jubenti debueram, quod magis in hac assertione approbandum putavi. Sed in rebus dubiis si manifesta auctoritate non valeo, ab aliis quidem sic accipi volo, ut quaerentem me adjuvent, invenientem non refutent. Quicunque autem in eo persistunt, ut hoc asserere contendant, quod alia fuerit illa sapientia, qua anima Christi sapiens exstitit; alia quae animae Christi unita fuit; ego nemini praejudicium facere volo; videant ipsi quo sensu hoc asserant, ne forte carnalis sit, magis sua quam vera pronuntians. Hoc unum ego indubitanter affirmo, quod aut alia sapientia praeter divinam in anima Christi non fuit, aut si alia fuit, qualis illi non fuit. Hoc credenti qui
Abbreviated transcription (Latin):
anumam plene ac ꝑfecte sapientẽ nos
ex ip̃a participando. s totam possiden¬
do qͣm singulariter concepit. et ineffa¬
biliter comp̾hendit. Quare ineffabiłr
comp̾hendit: qr secundum plenitudi¬
nem accepit. Iohannes lucerna erat
ardens. ⁊ lucens hic lucem comp̾hen¬
derat. qr tenebre ñ erat. S qr ex par¬
te comp̾henderat ꝓpterea ineffabilem
illam in xp̃o comprehensionem com¬
p̾hendere non poterat. s ait. Cuius
inquit ñ sum dignus ut soluam cor¬
rigiam calciamenti euis. Ergo iohes cor¬
rigiam xͥ soluere non potuit In illo
enim erat de plenitudine acciꝑe supra
illum plenitudinẽ comprehendere. hoc
itaq quod nouerat dicere potuit quod
ñ conceꝑat credere elegit. discutere nõ
p̾sumpsit. Noluit gͥ ille unionẽ sol¬
uere. ne nos p̾sumamus unitati com¬
parare. Quid uob̃ uidetur: Non ne il¬
li corrigiam incarnati u̾bi soluere uo¬
lunt. qui unitatem in effabilis sacra¬

Expanded text:
animam plene ac perfecte sapientem non animam plene ac perfecte sapientem non ex ipsa participando, sed totam possidendo, quam singulariter concepit, et ineffabiliter comprehendit? Quare ineffabiliter comprehendit? quia secundum plenitudinem accepit. Joannes lucerna erat ardens, et lucens ; hic lucem comprehenderat, quia tenebrae non erat. Sed quia ex parte comprehenderat, propterea ineffabilem illam in Christo comprehensionem comprehendere non poterat, sed ait: Cujus non sum dignus ut solvam corrigiam calceamenti ejus . Ergo Joannes corrigiam Christi solvere non potuit. In illo enim erat de plenitudine accipere; supra illum plenitudinem comprehendere. Hoc itaque quod noverat dicere potuit, quod non conceperat credere elegit, discutere non praesumpsit. Noluit igitur ille unionem solvere, ne nos praesumatur unitati comparare. Quid vobis videtur? Nonne illi corrigiam incarnati Verbi solvere volunt, qui unitatem ineffabilis sacra
Abbreviated transcription (Latin):
aut in mensa esse possit. S quod eter¬
no et inmenso unita sit. Quid enim
est et̾nitas aut immensitas: Nunqͥd
accidens: Ergo et̾nitas et immensitas
dei accidentia sunt. Absit. Cum ergo dr᷑
deus hoc habet ꝑ naturam intelligit᷑.
qr deus hoc est cum uero dicitur aĩa
xͣ hoc habet ꝑ grãm incelligitur.
qͣm illi unita est. Ergo totum anima
xp̃i hoc habet ꝑ gr̃am. quod deus est
ꝑ naturam. nec tamen inde sequit᷑.
quod creatori opus suum equale sit.
qr cum immensitatẽ grẽ acciꝑet con¬
dicionem nature ñ amisit. Accepit ꝙ
non hũit. s non desiit eẽ quod fuit.
Accepit plenitudinem sap̃ie. in qua ⁊
ꝑ qͣm plene ac ꝑfecte sapiens eẽt. non
tamen accepit ut sapientia esset. ⁊ qͥd
necesse est singula ꝑsequi: breuiten
uob̾ quid michi in hac re sentiendum
ẽẽ iuidetur ostendam plenam ac ꝑfectã.
et totam dei sap̃iam in anima xͥ fuis¬
se credimus. et ex ip̃a sapientia eandẽ

Expanded text:
aut immensa esse possit, sed quod aeteraut immensa esse possit, sed quod aeterno et immenso unita sit. Quid enim est aeternitas aut immensitas? Nunquid accidens? Ergo aeternitas et immensitas Dei accidentia sunt? Absit! cum ergo dicitur Deus, hoc habet per naturam, intelligitur quod Deus hoc est. Cum vero dicitur, anima Christi hoc habet per gratiam, intelligitur quod illi unita est. Ergo totum anima Christi hoc habet per gratiam quod Deus est per naturam. Nec tamen inde sequitur, quod Creatori opus suum aequale sit; quia cum immensitatem gratiae acciperet, conditionem naturae non amisit. Accepit quod non habuit, sed non desiit esse quod fuit. Accepit plenitudinem sapientiae, in qua et per quam plene ac perfecte sapiens esset; non tamen accepit ut sapientia esset. Et quid necesse est singula persequi? Breviter vobis quid mihi in hac re sentiendum esse videtur, ostendam. Plenam ac perfectam, et totam Dei sapientiam in anima Christi fuisse credimus; et ex ipsa sapientia eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinem uͥtutis. Cotum quod deus ẽ
accepit. Quomͦ accepit: Non u̾sibilita¬
te nature firmitate ꝑsone. Accepit nõ
qr in illud eentialiter mutata est. s qr
in effabiliter illi unita est. Accepit ñ
ut illud essentialiter fieret. s ut cum
illo ꝑsonaliter unum eẽt. Totum tam̃
accepit et totum h̃t quod ille non ac-¬
cepit. ⁊ habet. Ergo anima xp̃i eterni¬
tatem ht̃ si totum habet quod deus ht.
Quid ui: Etce dicatur. Licet in om̃ib
necessarium ñ sit uerboꝵ usum ad eiꝰ¬
modi admutere immensitatem habet.
et̾uitatem ht̃. habet omnia ꝑ gr̃am q̃
deus habet ꝑ naturam. Quomodo hc̃:
forte qr dicimus et̾nitatem habet. qr
dicimus immensitatẽ habet hoc cogite¬
mus ut principio careat quod eẽ cepit.
int̾minabile sit quod circunscriptõem
tecepit. nunqͥd etiam qr deum hc̃ ut de¬
us sit: Aut qr ñ est. ideo non ht̃:
quomodo tamen ht̃: S habet per¬
sonaliter unita non naturalit̾ insita.
ht̃ totum nunquid creatura eterna.

Expanded text:
eus est accepit. Quomodo accepit? Non versibilitate naturae, sed firmitate personae. Accepit non quia in illud essentialiter mutata est, sed quia ineffabiliter illi unita est. Accepit non ut illud essentialiter fieret, sed ut cum illo personaliter unum esset. Totum tamen accepit, et totum habet quod ille non accepit et habet. Ergo anima Christi aeternitatem habet, si totum habet quod Deus habet? Quidni? Ecce dicatur. Licet in omnibus necessarium non sit verborum usum ad ejusmodi admittere; immensitatem habet, aeternitatem habet; habet omnia per gratiam, quae Deus habet per naturam. Quomodo habet? forte quia dicimus aeternitatem habet, quia dicimus immensitatem habet, hoc cogitemus, ut principio careat quod esse coepit; interminabile sit, quod circumscriptionem recepit. Nunquid etiam quia Deum habet ut Deus sit? Aut quia non est, ideo non habet? Quomodo tamen habet? Sed habet personaliter unita, non naturaliter insita; habet totum, non quod creatura aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
Scripturas enim nostis ꝑ studium
lectionis uircutem eax ꝑ disciplinam
oꝑis. Scripturas nostie audiendo xͫ
loquentem uirtutem eaꝵ imitando fa¬
cientem. Indictis eius inuenistis in¬
telligentiam scripturaꝵ in factis eius
uirtutem eaꝵ. Nostis ergo xp̃m ñ
solum audiendo s etiam exꝑiendo. Noᷤ¬
tis non solum scd̃m carnem. s etiam
scd̾m maiestatem. et si cognouimus
carnem et scd̃m maiestatem. Olim
compacientes. xp̃m in maiestate
exꝑti estis consurgentes. uos enim
estis sponsa illa et dilecta illa que di¬
lectum nouerat. ⁊ exꝑta dicebat. Fãs¬
ciculus mirre dilectus meus mͥ. hoc

Expanded text:
Scripturas enim nostis per studium Scripturas enim nostis per studium lectionis; virtutem earum per disciplinam operis. Scripturas nostis, audiendo Christum loquentem; virtutem earum, imitando facientem. In dictis ejus invenistis intelligentiam Scripturarum; in factis ejus virtutem earum. Nostis ergo Christum non solum audiendo, sed etiam experiendo. Nostis non solum secundum carnem, sed etiam secundum majestatem. Et si cognovimus,carnem et secundum majestatem. Olim compatientes. Christum in majestate experti eritis consurgentes. Vos enim estis sponsa illa et dilecta illa quae dilectum noverat, et experta dicebat: Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Amor ergo hominis intus in corde cre
ctus est. ut et ab ipso eẽt bonus ⁊ in ip¬
so beatus. Amor ergo hominis intus
fuit. ⁊ ibi dolor fuit ubi amor fuit.
S quid est quod dicitur p̾cauens in
futurũ : Nunquid deus aliquando in¬
cautus fuit. ut faceret que facienda ñ
erant. ut postea considerans que non
bene fecerat de factis penit̾et. ⁊ faciẽ¬
da caueret: S sciendum est quod si¬
cut penitentia dei non est mutata
uoluntas in approbatione faciendi.
S ordo mutatus in institutione fc̃i.
sic cautela eius non est presidentis cir¬
cunspectio. s sũbiectoꝵ correctio. Nam
in malo faciendo tam cauet qui ter¬
ret. ne fiat quam qui timet ne faci
fratres scientib legẽ dei loquimun.
sermo nr̃ ad nos doctrina non est. Sed
exortatio. uos enim scripturas nostis
et uirtutem eaꝵ. Uirtus enim uerbi
exꝑientia est rei. ⁊ efficatia sermonis
exhibitio oꝑis. uos gͥ non erratis nes¬
cientes scripturas neq uirtutem eaꝵ.

Expanded text:
Amor ergo hominis intus in corde CreaAmor ergo hominis intus in corde Creaso dilectus est, ut et ab ipso esset bonus, et in ipso beatus. Amor ergo hominis intus fuit, et ibi dolor fuit, ubi amor fuit. Sed quid quod dicitur praecavens in futurum? Nunquid Deus aliquando incautus fuit, ut faceret quae facienda non erant, ut postea considerans quae non bene fecerat, de factis poeniteret, et facienda caveret? Sed sciendum est quod sicut poeniientia Dei non est mutata voluntas in approbatione faciendi, sed ordo mutatus in institutione facti, sic cautela ejus non est praesidentis circumpectu, sed subjectorum correctio. Nam in malo faciendo tam cavet qui terret ne fiat, quam qui timet ne faciafratres, scientibus enim legem Dei loquimur, sermo noster ad vos doctrina non est, sed exhortatio. Vos enim Scripturas nostis, et virtutem earum. Virtus enim verbi experientia est rei, et efficacia sermonis exhibitio operis. Vos igitur non erratis nescientes Scripturas, neque virtutem earum.
Abbreviated transcription (Latin):
instituto. Et nota quod pereunte ho¬
mine deus dolore cordis intͥnsecus tan¬
gi dr. Ibi enim dolor fuit uͥ amor. amat
enĩ deus uniu̾sa que fecit. Qͥa uero ce¬
tera omnia ab ip̃o amantur. s ad il¬
D
ipsum possidendum non amantur.
rationalis aut̃ creatura et quod facta
est ab ipso diligitur. ⁊ ad quod facta ẽ
in ip̃o pereuntis hominis dolor creato¬
rem intrinsecus tetigit. in corde uͥ stan¬
tis. ⁊ bene incedentis amor fuit. Sunt
enĩ tria quedam gn̾a reꝵ. unum a cõ¬
dicione lapsoꝵ. aliud in condicione stã¬
cium. aliud supra conditionem ꝓuec¬
toꝵ. Prima amantur quod facta sc̃.
s quasi corde non amant. qr postea
mala effecta sunt. sicut scriptum est.
Disꝑsit supbos mente cordis sui. Se¬
cunda amant᷑ quod facta sunt. ⁊ corde
amantur quod bona sunt. s tamen
illoꝵ amor quasi in corde foris est. qr
amantur quod sunt ab ip̃o bona. s
ñ amantur ut sint in ip̃o beata

Expanded text:
instituto. Et nota quod, pereunte hoinstituto. Et nota quod, pereunte homine, Deus dolore cordis intrinsecus tangi dicitur. Ibi enim dolor fuit, ubi amor; amat enim Deus universa, quae fecit. Quia vero caetera omnia ab ipso amantur, sed ad ipsum possidendum non amantur, rationalis autem creatura, et quod facta est, ab ipso diligitur, et ad quod facta est. In ipso pereuntis hominis dolor Creatorem intrinsecus tetigit in corde, ubi stantis et bene incedentis amor fuit. Sunt enim tria quaedam genera rerum, unum a conditione lapsorum, alterum in conditione stantium, aliud supra conditionem provectorum. Prima amantur quae facta sunt, sed quasi corde non amantur, quia postea mala effecta sunt. Sicut scriptum est: Dispersit superbos mente cordis sui . Secunda amantur, quod facta sunt; et corde amantur, quod bona sunt. Sed tamen illorum amor quasi in corde foris est, quia amantur, quod sunt ab ipso bona; sed non amantur, ut sint in ipso beata.
Abbreviated transcription (Latin):
tio mentis. exhibitio oꝑis consumma¬
tio uirtutis.
comedis ex comorte morieris. Muli¬
er dixit ne forte moriamur. Biabolus
dixit. nequaqͣm moriemini. dominꝰ
affirmauit. mulier dubitauit. diabolꝰ
negauit. Qui ergo dubitauit. ab affir¬
mante recessit. et neganti appropinqua¬
uit. Si mulier ñ dubitasset. forte dia¬
bolus non negasset. S dedit audatiã
que uichoauit maliciam.
idens deus quod multa malicia
hominum ẽẽt in terra. ⁊ cuncta
cogitatio cordis intenta ẽẽt ad malum
omni temꝑe penituit eum ꝙ hominẽ
fecisset in t̾ra. ⁊ tactus dolore cordis in¬
trinsecus et p̾cauens in futurum de¬
lebo inqͥt hõiem quem creaui a facie t̾re.
Primum considera qr non facile pietas
Cum aut̃ nos a bono in quo ab illo fc̃i
sumus mutari ceꝑimus. tunc ip̃m pe¬
nitet suꝑ nos ne ad bonum ad quod fa¬
cti sumus ꝑueniamus. Penitentia aut̃
eius non est mutatio intencionis a pri¬
mo ꝓposito. S mutacio oꝑis a pͥmo

Expanded text:
tio mentis, exhibitio operis, consummatio mentis, exhibitio operis, consummatio virtutis. comederis ex eo morte morieris . Mulier dixit: Ne forte moriamur . Diabolus dixit: Nequaquam moriemini . Dominus affirmavit, mulier dubitavit diabolus negavit. Qui ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. Si mulier non dubitasset, forte diabolus non negasset. Sed dedit audaciam, quae incohavit malitiam. idens Deus quod multa malitia hominum esset in terra. et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore, poenituit eum quod hominem fecisset in terra. Et tactus dolore cordis intrinsecus, et praecavens in futurum: Delebo, inquit hominem, quem creavi, a facie terrae. . Primum considera quod non facile pietas Cum autem nos a bono, in quo ab illo facti sumus, mutari coeperimus, tunc ipsum poenitet super nos, ne ad bonum, ad quod facti sumus, perveniamus. Poenitentia autem ejus non est mutatio intentionis a primo proposito, sed mutatio operis a primo
Abbreviated transcription (Latin):
panis in diuinitate xͥ sumamus mun¬
di corde. mundi corꝑe ꝑ uirginitatem.
mundi corde ꝑ humilitatẽ. ut qui in¬
in utroq incorruptam hũit originẽ.
in utroq inueniat mundam habita
ħ non dixisset. si plusqͣm homo non
fuisset. In eo enim quod homo fr̃es ha¬
buit. et dicere hũit pater noster. in eo
aut̃ quod supra hominem fuit. unicus
fuit. et dicere potuit pat̾ meus. pater
noster. qui es in celis.¬
eus homo factus est. ut idem esset
redemptor qui creator.⁊ ut de suo
lib̾aretur homo. et ut familiariꝰ ab ho¬
mine diligeretur deus in similitudine
hominis apparens. et ut ut̾q sensus in
ip̃o beatificaret᷑ ⁊ reficeretur oculus cor¬
dis in eius diuinitate. et oculus corꝑis
in eius humanitate. ut siue ingrede¬
ret̾ siue egrederetur in ip̃o pascua in¬
ueniret natura condita ab ipso.
hominis. baiulatio xͥ pueri. assũp¬
tio noui. Gaudium simeonis. oblatio
saluatoris. Purificatio uirginis. deuo¬

Expanded text:
panis in divinitate Christi sumamus munpanis in divinitate Christi sumamus mundi corde: mundi corpore per virginitatem, mundi corde per humilitatem, ut qui in utroque incorruptam habuit originem, in utroque inveniat mundam habitathoc non dixisset, si plusquam homo non fuisset. In eo enim quod homo, fratres habuit, et dicere habuit, Pater noster; in eo autem quod supra hominem unicus fuit, et dicere potuit: Pater meus, et Pater noster, qui es in coeliseus homo factus est, ut idem esset Redemptor qui Creator, et ut de suo liberaretur homo, et ut familiarius ab homine diligeretur, Deus in similitudine hominis apparens, et uterque sensus in ipso beatificaretur, et reficeretur oculus cordis in ejus divinitate, et oculus corporis in ejus humanitate ut sive ingrederetur, sive egrederetur in ipso pascua inveniret natura condita ab ipso. hominis; bajulatio Christi pueri, assumptio novi; gaudium Simeonis, oblatio Salvatoris; purificatio Virginis, devo
Abbreviated transcription (Latin):
ruptus et mansuetus. In celo cum patre
incorruptus et mansuetus. In celo cum
pr̃e incorruptus et subluns ᷤ. in t̾ra cum
matre uirgo ⁊ humilis. in celo imago pa¬
tris. in t̾ra imitator pr̃is matris. Mater
uirgo erat. ⁊ humilitate exultabat. ⁊ fi¬
lius uirginis uirgo humilitatẽ commẽ¬
dabat. Illa uirgo humilitatem suam¬
a deo respectam asserebat. ille uirgo
se humilem. et mansuetum ostendebat.
Talis ergo agnus qualis mater agni.
ex munda mundus ex uirgine incor¬
ruptus. ꝑuirginem ueniens ad nos.
ꝑ uirginitatem p̾cedens nos. ꝑ incor¬
ruptionem ergo uenit ut peccatum tol¬
leret. ꝑ incorruptionẽ precessit ut uir¬
tutem demonstraret. uenit incorrup¬
tus ut conferret remedium. p̾cessit in¬
corruptus ut daret exemplum. Si ergo
uenire ñ possumus qua uenit sequam̃
qua p̾cessit ut adipisci mereamur. qd̃
ꝓmisit. ut cibum lactis in humanita¬
te xͥ sumamus mundi corpore. cibum uͦ

Expanded text:
ruptus et mansuetus. In coelo cum Patre ruptus et mansuetus. In coelo cum Patre incorruptus et sublimis; in terra cumPatre incorruptus et sublimis, in terra cum matre virgo et humilis. In coelo imago Patris, in terra imitator matris. Mater virgo erat, et in humilitate exsultabat. Filius Virginis virgo humilitatem commendabat. Illa virgo humilitatem suama Deo respectam asserebat; ille virgo se humilem et mansuetum ostendebat. Talis ergo Agnus, qualis mater Agni; ex munda mundus, ex Virgine incorruptus, per Virginem veniens ad nos, per virginitatem praecedens nos. Per incorruptionem ergo venit, ut peccatum tolleret; per incorruptionem praecessit, ut virtutem demonstraret. Venit incorruptus, ut conferret remedium; praecessit incorruptus, ut daret exemplum. Si ergo venire non possumus qua venit, sequamur qua praecessit, ut adipisci mereamur quod promisit, ut cibum lactis in humanitate Christi sumamus mundi corpore; cibum vero
Abbreviated transcription (Latin):
uans carni obediens pri. uoluntas patͥ
dispensatio erat. uoluntas carnis natura
erat. uoluntas sp̃c uirtus erat. Ideo uolun¬
tas prĩs honorabatur. uoluntas carnis di¬
rigebatur. uoluntas pr̃is spiritus cororiaba¬
cur.
ei sapientia ꝑ quam homo factus.
fu̾at. ut in illa beatus ẽẽt lapsum
hominem ꝑdere noluit. et cum illa sur¬
sum eẽt maiestate. ille deorsum iaceret in¬
firmitate descendit ad eum uͥ ceciderat. ut
leuaret eum ad id unde ceciderat. Sap̃ĩa
gͥ sursum panis erat. ⁊ uersa est deorsũ
in lac. In diuinitate panis in humani¬
tate lac. et nutritus est paruulus sensus
lacte humanitatis. ut crescens et conua¬
lescens capere posset cibum diuinitatis.
xp̃c ergo in celo panis. ⁊ in t̾ra lac. xp̃c
in celo ex pr̃e sine matre deus. xp̃c in ter¬
ra ex matre sine patre homo. In celo qͣ¬
lis pater talis filius. in t̾ra qualis mater
talis filius. In celo cum patre et̾nus
et in mensus. in t̾ra cum matre incor¬

Expanded text:
nans carni, obediens Patri. Voluntas Patris nans carni, obediens Patri. Voluntas Patris dispensatio erat, voluntas carnis natura erat, voluntas spiritus virtus erat. Ideo voluntas Patris honorabatur, voluntas carnis dirigebatur, voluntas spiritus coronabatur.ei sapientia, per quam homo factus fuerat, ut in illa beatus esset, lapsum hominem perdere noluit, et cum illa sursum esset majestate, ille deorsum jaceret infirmitate, descendit ad eum quo ceciderat, ut levaret eum ad id unde ceciderat. Sapientia igitur sursum panis erat, et versa est deorsum in lac. In divinitate panis, in humanitate lac; et nutritus est parvulus sensus lacte humanitatis, ut crescens et convalescens capere posset cibum divinitatis. Christus ergo in coelo panis, et in terra lac. Christus in coelo ex Patre sine matre Deus: Christus in terra ex matre sine patre homo. In coelo qualis Pater, talis Filius, in terra qualis mater, talis filius. In coelo cum Patre aeternus et immensus; in terra cum matre incor
Abbreviated transcription (Latin):
lia sunt. precipue si unitatem suam
qͣm ex plurib non colligunt. ad plura
ñ effundunt. Cales sunt nature sp̃u¬
ales que magis ad similitudinẽ dei ac¬
cedunt. que nec ex plurib sunt. qr sc̃
natura simplicia. nec plura ex ipsis.
qr non possunt eẽ materia. In hiis¬
duo posuit deus ad naturam duo ad
formam. uitam et sensum ad nat᷑am.
cognitionem ⁊ dilectionem ad formã.
Ad uitam cognitionem. ad sensum di¬
lectionem. Hec duo supͥma ⁊ deo ꝓxi¬
ma sunt. ⁊ exp̾ssa imago cognitio ue¬
ritatis ⁊ amor uirtutis.
N xp̃o carnis infirmitas
passionẽ horruit. S erat sp̃c mediꝰ
inter d̾m et carnem qui uoluntatem
carnis pr̃is uoluntati subiecit. Cum
ergo x dixit pater si possibile est tran¬
fer a me calicem istum. ꝓfessus est quod
sensit in carne. cum uero dixit. non mea
uoluntas s tua fiat. ꝓfessus est quod deli
xp̃c moreretur. erat uoluntas carnis ut
a morte liberaretur. erat sp̃c medius domi¬

Expanded text:
lia sunt, praecipue, si unitatem suam lia sunt, praecipue, si unitatem suam quam ex pluribus non colligunt, ad plura non effundunt. Tales sunt naturae spiritales, quae magis ad similitudinem Dei accedunt, quia nec ex pluribus sunt, quia sunt natura simplicia; nec plura ex ipsis, quia non possunt esse materia. In his posuit Dominus duo ad naturam, duo ad formam: vitam et sensum ad naturam, cognitionem et dilectionem ad formam; ad vitam cognitionem, ad sensum dilectionem. Haec duo suprema, et Deo proxima sunt, et expressa imago: cognitio veritatis et amor virtutis.to carnis infirmitas passionem horruit. Sed erat spiritus medius inter Deum et carnem, qui voluntatem carnis Patris voluntati subjecit. Cum ergo Christus dixit: Pater, si possibile est, tranfer a me calicem istum , professus est quod sensit in carne. Cum vero dixit: Non mea voluntas, sed tua fiat , professus est quod delibut Christus moreretur; erat voluntas carnis, ut a morte liberaretur; erat spiritus medius domi
Abbreviated transcription (Latin):
plentur:. qr cum in uita hominis car¬
nales delectationes deficiunt. diuine
consolationes succedunt. Que quidem
ministrantib minus saporis confe¬
runt ꝓficientib amplius dulcescunt.
qr tunc aque in uinum conu̾tuntur.
q̃n in mente hominis opus dei quod
laboranti pͥmum non sapuit ꝑ sp̃ita¬
lem intelligentiã illuminato dulcescit.
heophania est appari¬
tio diuina. Ipsa est similitudo
diuina in qua apparet. et manifestat᷑
deus. Si quis omnẽ creaturam theo¬
phaniam dixerit non errabat. theo¬
ani magnitudo. Theophania sapien¬
cie creaturaꝵ pulcritudo. theophania
bonitatis creaturaꝵ utilitas. Omnis
creatura aliqͣm similitudinẽ habet
cum deo. prima similitudo creature
ad deum est quod ẽ. Scd̃a quod una
unum ẽ. S ex his que sunt ⁊ unũ
sunt. alia ex uno sunt. ut naturałr
simplicia. alia ex plurib ut compo¬
sita. Illa aut̃ que et sunt. ⁊ unum
sunt. ⁊ ex uno sunt. magis deo simi¬

Expanded text:
plentur, quia cum in vita hominis carplentur, quia cum in vita hominis carnales delectationes deficiunt, divinae consolationes succedunt. Quae quidem ministrantibus minus saporis conferunt, proficientibus amplius dulcescunt, quia tunc aquae in vinum convertuntur, quando in mente hominis opus Dei, quod laboranti primum non sapuit, per spiritalem intelligentiam illuminato dulcescit. heophania est apparitio divina. Ipsa est similitudo divina, in qua apparet et manifestatur Deus. Si quis omnem creaturam Theophaniam dixerit, non errabit. Theorum magnitudo. Theophania sapientiae creaturarum pulchritudo. Theophania bonitatis creaturarum utilitas. Omnis creatura aliquam similitudinem habet cum Domino. Prima similitudo creaturae ad Deum est quod est; secunda, quod una unum est. Sed ex his quae sunt, et unum sunt, alia ex uno sunt, ut naturaliter simplicia; alia ex pluribus, ut composita. Illa autem quae sunt et unum sunt, et ex uno sunt, magis Deo simi
Abbreviated transcription (Latin):
uinum uenit. Sexta .i. senectus.
quasi itura concupiscentia futuroꝵ tͣ¬
hitur. Sic humanum genus pͥmum
diluuio obrutum est. Secundo in edi¬
ficatione turris elatum in diuisione lin¬
guaꝵ disꝑsum t̾cio in abraham circũ¬
cisum. in moyse preceptis informatum.
sũb uidicib consilio gub̾natum. Qrͣ¬
to sub regib dominationi subiectũ.
quinto sub pontificib religioni parẽs
Sexto sũb gr̃a uera bonitate illustratũ.
Iste sex ydrie siue indecursu scł̃i presen¬
tis. siue in uita hominis om̃s aquis
implentur: qr iudicio plenus est mun¬
dus. Iudicia tua abyssus multa. Mul¬
ta oꝑatus est deus ab inicio scli ⁊ oꝑari
non desinit usq ad finem eiꝰ ⁊ cura
hominem a principio usq ad finem
eius. ⁊ om̃ia hec iudicium sunt. ⁊ nich̾
sine causa fit. S qͣmdiu dicere non
potest homo iudicia tua iocunda. non¬
dum aqua in uinum conu̾sa est. Be¬
ficiente uetere uino ydrie aqua im¬

Expanded text:
vinum venit. Sexta, id est senectus, vinum venit. Sexta, id est senectus, quasi hinc mox abitura concupiscentia futurorum trahitur. Sic humanum genus primo diluvio obrutum est. Secundo, in aedificatione elatum et in divisione linguarum dispersum. Tertio, in Abraham circumcisum, in Moyse praeceptis informatum, sub judicibus consilio gubernatum. Quarto, sub regibus dominationi subjectum. Quinto, sub pontificibus religioni parens. Sexto, sub gratia vera bonitate illustratum. Istae sex hydriae sive in decursu saeculi praesentis, sive in vita hominis, omnes aquis implentur, quia judicio plenus est mundus. Judicia tua abyssus multa . Multa operatus est Deus ab initio saeculi, et operari non desinet usque ad finem ejus, et circa hominem a principio usque ad finem ejus, et omnia haec judicium sunt, et nihil sine causa fit. Sed quandiu dicere non potest homo judicia tua jucunda, nondum aqua in vinum conversa est. Deficiente vetere vino hydriae aqua im