comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c głosam sponsam ñ h̃ntẽ macsã
uł rugam. Codices quoq eungłici au¬
ro ⁊ arginto lapidibq p̃ciosis ñ ĩme¬
rito decorant᷑ in quibꝰ rutilat aurũ
celestis sapiẽ. nitet argentũ fidelis e¬
loquentie fulgent miracłoꝵ p̃tiosi
lapides: q̃ manꝰ xp̃i tornatiles aurẽẽ
plenẽ iacinctis oꝑate sunt. his atꝙ
aliis huĩscemodi ornatib loquit᷑ quo¬
dammͦ regina que assistit a dextris
spͣciosi ac potentissimi regis. ut uesti¬
tũ deauratũ ⁊ uarietates quib ip̃a
ẽ ab intꝰ in fimbriis aureis .i. in ꝑseue
rantia bonorũ oꝑm recogitemꝰ ⁊ ad
memoriã reuocemꝰ ãmoniti de uisi¬
bilib inuisibiles ornatus ⁊ reposi¬
tam incelis eius głam auida mente
ꝑtractemꝰ. tunc sollempne ẽ canto¬
rib s ce omi choro psallentiũ p̃cio¬
sum de sac̾rio caꝑe uestitum. ⁊ mag¬
nis uocib atq amplificatis cantibꝰ
iocundum sacri sacrificii celebrare
ouiuium. Causa postulat quiddam

Expanded text:
osam sponsam, non habentem maculam vel rugam . » Codices quoque evangelici auro et argento, lapidibusque pretiosis non immerito decorantur, in quibus rutilat aurum coelestis sapientiae, nitet argentum fidelis eloquentiae, fulgent miraculorum pretiosi lapides, quae manus Christi tornatiles aureae plenae hyacinthis operatae sunt. His atque aliis hujusmodi ornatibus loquitur quodammodo regina, quae assistit a dextris speciosi ac potentissimi regis, ut vestitum deauratum, et varietates, quibus ipsa est ab intus in fimbriis aureis , id est, in perseverantia bonorum operum, recogitemus et ad memoriam revocemus, et admoniti de visibilibus, invisibiles ornatus et repositam in coelis ejus gloriam avida mente speculemur. Tunc solemne est cantoribus, sed et omni choro psallentium, pretiosum de sacrario capere vestitum, et magnis vocibus atque amplificatis cantibus jucundum sacri sacrificii celebrare convivium. Causa postulat quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ꝯtaminata ẽ. idõ fac̾e uidet᷑ qͥa
sñ culpa tunc erat: que putabat᷑ cõ¬
taminatio eẽ altaris nuda pauꝑtas.
Reũsus nanq de babylone popłs al¬
tare tantũ fecerat fortuitis ut ait
ieronimꝰ ⁊ in politis lapidib absq
templo absq urbis edificiis absq ex¬
tructione muroꝵ ⁊ putabãt minorẽ
ẽẽ cultũ religionis. qr templi ornatꝰ
deerat. nͨ intelligebant om̃ipotentẽ
dm̃. ñ aurũ gẽmasq ⁊ hostiarũ mul¬
titudinẽ quer̾ẽ. s offerentiũ uolun¬
tatem. Ceterum uͥ ñ oportunitas. ⁊
opes ñ deerant. dñs ip̃e sͥ aurea ⁊ ar¬
gentea fieri mandauit oꝑa summa
artificũ industria. Nec statim illud
nob̾ obiciat᷑ ex dictis bĩ ieronim. qd̃
si hec ex uet̾i testam̃to suscipimꝰ con¬
seq̃nt᷑ ⁊ uictimarũ ritũ ⁊ legẽ sabbi.
⁊ his similia susciꝑe debeams. Pug¬
nat enĩ hec eius sententia ne aurea
uł geminata diuini cultus ornam̃¬

Expanded text:
ntaminata est , » ideo facere videtur, quia sine culpa tunc erat quae putabatur contaminatio esse altaris, nuda paupertas. Reversus namque de Babylone populus, altare tantum fecerat fortuitis, ut ait Hieronymus, et impolitis lapidibus, absque templo, absque urbis aedificiis, absque exstructione murorum, et putabant minorem esse cultum religionis quia templi ornatus deerat, nec intelligebant, omnipotentem Deum non aurum gemmasque et hostiarum multitudinem quaerere, sed offerentium voluntatem. Caeterum ubi opportunitas et opes non deerant, Dominus ipse aurea sibi et argentea fieri mandavit opera, summa artificum industria . Nec statim nobis illud objiciatur ex dictis beati Hieronymi. Quod si haec ex Veteri Testamento suscipimus, consequenter et victimarum ritum, et legem Sabbati, et his similia suscipere deberemus. Pugnat enim haec ejus sententia, ne aurea vel gemmata divini cultus ornam
Abbreviated transcription (Latin):
bram appendit potius pietatis ⁊ fi¬
dei.⁊ idõ ꝓ odore qui respsus ẽ ĩ una
domo. memoriã p̃dicande mulieriᷤᷤ
spirare fecit in toto mundo. S̾dum
auro ⁊ lapidib ac sericis uestibꝰ ho¬
norat᷑ xp̃c in altaris apparatu po¬
terat ⁊ ħdari pauꝑib. s ñ idõ iure
ornatus m̃se dñi rep̃hñditur: cui
habitus dum ẽ incultꝰ ñ sñ culpa
eorum despicit᷑ ⁊ rep̃hñdit᷑. qui illam
ornare posse uident᷑. Nam qd̃ dñs ꝑ¬

Expanded text:
bram appendit potius pietatis et fibram appendit potius pietatis et fidei, et ideo pro odore, qui respersus est in una domo, memoriam praedicandae mulieris spirare fecit in toto mundo. Igitur dum auro, et lapidibus, ac sericis vestibus honoratur Christus in altaris apparatu, poterat et hoc dari pauperibus, sed non ideo jure ornatus mensae Domini reprehenditur, cujus habitus, dum est incultus, non sine culpa eorum despicitur, qui illam ornare posse videntur. Nam quod
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ quit̃ scã s ꝓ dierum uł temporũ
diũsa rõne int̾dum splendidiciẽ auro
⁊ argento lapidibq p̃ciosis ꝓposse fi¬
delium singuł in locis splendet festi¬
ua deuotio que cũ secularib ambicio¬
nis insignia sint in eccłiasticis ⁊ diui¬
nis reb pietatis officia sunt. ñ qi dm̃
qui sp̃c ẽ. plus aurea quã lutea. plus
geminata quã nuda delectent corpo¬
ra. s qr homines qd̾ diligunt cũ deo
libent᷑ offerunt. dilectione dĩ qͣ illud
a se seꝑant quicqͥd illud sit dõ p̃cio¬
sum efficiunt. diligunt enĩ aurũ qd̃
maxime ocupiscentia carnis ẽ. ⁊ con¬
cupiscentia ocłoꝵ. Qum gͦ illud offe¬
runt ñ indigenti dõ sic̃ dauid ꝯcupi
sorũ ⁊ neqͣm hominũ. quomi suꝑ pe¬
des dñi ungentũ effusũ ẽ: qd̾ potuit
uenundari multo ⁊ dar pauꝑib.
ta obtulit qi dñs cui ñ indigenti hoc
factum ẽ in libra ungenti pistici li¬

Expanded text:
semper quidem sancta, sed pro dierum vel temporum semper quidem sancta, sed pro dierum vel temporum diversa ratione interdum splendidior est. Auro et argento, lapidibus pretiosis, pro posse fidelium singulis in locis splendet festiva devotio, quae cum in saecularibus ambitionis insignia sint, in ecclesiasticis et divinis rebus pietatis officia sunt; non quia Deum, qui spiritus est, plus aurea quam lutea, plus gemmata quam nuda delectent corpora; sed quia homines, quod diligunt, cum Deo libenter offerunt, dilectione Dei, qua illud a se separant, quidquid illud sit, Deo pretiosum efficiunt. Diligunt enim aurum quod maxime concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum . Cum ergo illud offerunt non indigenti Deo, sicut David concupitsorum et nequam hominum, quomodo super pedes Domini unguentum effusum est, quod potuit venundari multo, et darta mulier quia Dominus, cui non indigenti hoc factum est, in libra unguenti pistici li
Abbreviated transcription (Latin):
.f. aff̃. aqua frum̃to mixta siue ferm̃¬
cui azimis nos epulari hortat᷑ apłs
expurgato ueti ferm̃to. ut simꝰ noua
consꝑsio iure int̾ utilia legis anti¬
que signa. reseruata sunt azima
auctore magno pontifice xp̃o. ⁊ ꝑ fuc¬
cedentem sͥ beatum petrũ romane
eccłe fidelit̾ delegata. Que beata qd̾
infundam̃to suo petram illã excepit.
quã suo ueritas ore laudauit ⁊ bĩfica¬
uit. talis structura suꝑ illam edifica¬
ta ẽ: ut cont̾ om̃s hereses ꝑstaret nrurꝰ
in expugnabit. ⁊ quacunq mundi ex
parte ꝑiclitata fides ad illã confugit.
mille clipeos ex ea omnẽq armatu¬
tam fortium. qua se defend̾et prudẽ¬
ministĩum iccirco ut dictũ ẽ.
missa dr̃. qi ad placationẽ inimicici¬
arum que erant int̾ dm̃ ⁊ homines.
sola ualens ⁊ idonea mittit᷑ legatio.
Quiꝰ duina rõ quanus assidui splen¬
uoris sit cultus tam̃ ext̾ĩor in uasis sacͥs
in apparatu altaris ⁊ ministĩorum eiꝰ

Expanded text:
. » Aqua frumento mista sine fermecujus azymis nos epulari hortatur Apostolus expurgato veteri fermento , ut simus nova conspersio, jure inter utilia legis antiquae signa, reservata sunt azyma, auctore magno pontifice Christo, et per succedentem sibi beatum Petrum, Romanae Ecclesiae fideliter delegata. Quae beata, quod in fundamento suo petram illam excepit, quam in suo veritas ore laudavit et beatificavit , tali structura super illam aedificata est, ut contra omnes haereses perstaret murus inexpugnabilis. Et quacunque mundi ex parte periclitata fides ad illam confugit, « mille clypeos ex ea, omnemque armaturam fortium , » qua se defenderet, pendendictum est, missa dicitur, quia ad placationem inimicitiarum, quae erant inter Deum et homines, sola valens et idonea mittitur legatio. Cujus divina ratio, quamvis assidui splendoris sit, cultus tamen exterior in vasis sacris, in apparatu altaris et ministrorum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
festis suꝑindiumꝰ ut ampliꝰ ĩ
dno gloriem. aspicientes in futurã
resurrectionẽ qñ om̃s electi quib
nunc pꝰ depositionẽ carnis in ani
ma t̾m remuneratis singłe stole
albe date sunt binas accipient sto¬
las scł ⁊ requiẽ animarũ ⁊ resusci¬
tatorum głosam ĩmortalitatẽ corpo¬
sariam fibulã inconsute qr ꝑfecto
ĩmutata iam ⁊ inmortalia corpora
nulł animã obcludent angustiis cor¬
da ñ contegent nͨ obsistent int̃ne sc̃e
trinitatis contẽpłoni. fimbriis qͦ
subt̃ ornate sunt. qr nicħ nr̃e tunc
deerit ꝑfectioni. s qd̾ nunc ex par¬
te cognoscimꝰ ⁊ ex parte ꝓpħamus.
cognoscemꝰ sic̃ ⁊ cogniti sumꝰ. qr fa¬
ciẽ ad faciem uidebimꝰ. De Rasura¬

Expanded text:
festis superinduimus, ut amplius in Deo gloriemur, aspicientes in futuram resurrectionem, quando omnes electi, quibus nunc post depositionem carnis in anima tantum remuneratis, singulae stolae albae datae sunt , binas accipient stolas, scilicet requiem animarum, et resuscitatorum gloriosam immortalitatem corposariam fibulam inconsutae, quia profecto immutata jam et immortalia corpora nullis animam obcludent angustiis, corda non contegent, nec obsistent internae sanctae Trinitatis contemplationi. Fimbriis quoque subter ornatae sunt, quia nil nostrae tunc deerit perfectioni, sed quod nunc « ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, cognoscemus sicut et cogniti sumus, quia facie ad faciem videbim
Abbreviated transcription (Latin):
dñi inlineo corꝑali adũtimꝰ. ascendit
enĩ sic̃ uirgultũ ⁊ sic̃ radix det̾ra siti¬
enti ñ hñs sp̃em neq decorẽ. s ꝓpt̃ mũ
suit uidebis scm̃ longerũ. ⁊ uoluntas
dni in manu eius directa ẽ. Qd̾ dili¬
gentiores obseruant ut dupplex corpo¬
rale sit. lintheamina sig̾cat capitis
diũi quib corpꝰ eius aromatib ꝯditũ
inuoluitioseph. Pallia uͦ que ut dictũ
ẽ sollempnit̾ appendunt᷑ parietib

Expanded text:
Domini in lineo corporali advertimus. « Ascendit Domini in lineo corporali advertimus. « Ascendit enim sicut virgultum et sicut radix de terra sitienti, non habens speciem neque decoresuit, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu ejus directa. Quod diligentiores observant, ut duplex corporale sit, linteamina significans capitis Domini quibus corpus ejus aromatibus conditum involvit Joseph . Pallia vero, quae ut dictum est, solemniter appenduntur
Abbreviated transcription (Latin):
seqñs eccłia rerũ habitu uisibiliũres
imitat᷑ inuisibiles ñ solũ in eoꝵ de qͥbꝰ
supͣdictum ẽ. ministrorũ sacro cultu
s in ceterorũ qͦ templi uł altaris orna¬
tu. Nam si nulla sig̾cant᷑ in hoc quoq
spũlia. cur p̃ciosa pallia ⁊ oloserica
dorsalia parietib appendunt᷑. ⁊ sacͦ¬
scm̃ dñĩ corpꝰ lineo corporali suꝑposi¬
tum obtegit᷑: Nam iuxtai dignitatẽ
eius qd̃ p̃ciosissimũ hr̃e possemꝰ. meri¬
to illi circũponeremꝰ. archanagͦ aliq̃
quesitu ⁊ intellectu digna cum hac
discretione anĩadũsa sunt. Nam cor¬
porale lineũ in quo dominice passio¬
nis celebramꝰ memoriam tribulatio¬
nem eiꝰ ⁊ singłarẽ designat ineo car¬
nis mundiciã. Linũ quippe de terra
natũ multis attritũ p̃ssuris. ad niuei
candoris honorẽ ⁊ lenẽ subtilitatẽ
ꝑuenit. Grossũ ⁊ ingloriũ de t̃ra ꝯsur¬
git. s int̾ manꝰ p̃mentiũ opificũ sub¬
tiliat᷑ ⁊ candescit. Tribulationẽ gͦ

Expanded text:
 rerum habitu visibilium, res imitatur invisibiles, non solum in eorum, de quibus supra dictum est, ministrorum sacro cultu, sed in caeterorum quoque templi vel altaris ornatu. Nam si nulla significantur in hoc quoque spiritualia, cur pretiosa pallia, et holoserica dorsalia parietibus appenduntur, et sacrosanctum Domini corpus lineo corporali superpositum obtegitur? Nam juxta dignitatem ejus, quod pretiosissimum habere possemus, merito illi circumponeremus. Arcana ergo aliqua, quaesitu et intellectu digna, cum hac discretione animadversa sunt. Nam corporale lineum, in quo Dominicae passionis celebramus memoriam, tribulationem ejus, et singularem designat in eo earnis munditiam. Linum quippe de terra natum, multis attritum pressuris, ad nivei candoris honorem et levem subtilitatem pervenit. Grossum et inglorium e terra consurgit, sed inter manus prementium opificum subtiliatur et candescit. Tribulationem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus uigilantiũ itemq ad deme¬
driadẽ uirginẽ. elemosinã quid̃ pau¬
inquit in suo sensu abundat ñ damp¬
no ñ rep̃hñdo. s ⁊ manifesta rõne col¬
ligimꝰ figuras eius mõi. quales de
constructiõe tab̃naculi beatus. Gg̃.
moralit̾ exponit p̃sentia ui̾tatis ñ
ita dissipari ut ñ debeãt etiã nunc
inext̾iori cultu eccłie simil uł ead
rõne ꝓponi. ut millo nob̃ eluceat qua¬
lis int̾ioris domꝰ dĩ qd̃ sumꝰ nos ornatus
ẽẽ debeat. Quanuis enim auctor uete¬
rum ⁊ nouorũ figuratarũ ꝓmissionũ
denuntiationib ut ait magnꝰ leo ces¬
sationẽ imposuit quõ denuntiatus
aduenit in p̃ceptis tam̃ uł figuris
moralib nulla pͥoris testam̃ti reꝓba¬
ta decreta. s eungłico magistĩo mul¬
ta sunt aucta. Dictis. factis. pulchriꝰ

Expanded text:
lantium, itemque ad Demetriadem virginem, eleemosynam quidem pauinquit, in suo sensu abundet, non damno, non reprehendo . Sed et manifesta ratione colligimus, figuras ejusmodi, quales de constructione tabernaculi beatus Gregorius moraliter exponit, praesentia veritatis non ita dissipari, ut non debeant etiam nunc in exteriori cultu Ecclesiae simili vel eadem ratione proponi; ut in illo nobis eluceat, qualis interioris domus Dei, quod sumus nos, ornatus esse debeat. Quamvis enim auctor veterum et novarum figuratarum promissionum denuntiationibus, ut ait magnus Leo, cessationem imposuit, quoniam denuntiatus advenit, in praeceptis tamen vel figuris moralibus , nulla prioris testamenti reprobata decreta, 25 sed evangelico magisterio multa sunt aucta. Dictis, factis, pulchrius
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ dnĩ ut dictũ ẽ nũcupat᷑. Utunt᷑
aut̃ ⁊ int̾dũ casulis quã uestẽ sac̃dotis
eẽ diximꝰ. cũ de habitu eiꝰ loq̃remͣ. qd̾
neminẽ mou̾e debet. Non enĩ sic utun¬
tur casulis subdiac̃. aut diaconꝰ. ut ĩ
ipsis legant uł ministrent s lectur
aut ministraturi illas exuunt mani¬
feste ꝓfitentes illam suã ñ eẽ uestem
nͨ ꝓpt᷑ suum ordinẽ sͥ debitam s ꝓpt̃¬

Expanded text:
ventus Domini, ut dictum est, nuncupatur. Utuntur ventus Domini, ut dictum est, nuncupatur. Utuntur autem interdum casulis quam vestem sacerdotis esse diximus, cum de habitu ejus loqueremur. Quod neminem movere debet. Non enim sic utuntur casulis subdiaconus aut diaconus, ut in ipsis legant vel ministrent, sed lecturi aut ministraturi illas exuunt, manifeste profitentes, illam suam non esse vestem, nec propter suum ordinem sibi debitam, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
płorum. qͥ ad soluendã illã magnã asi¬
nã missi st̃. Siqͥdẽ ⁊ in apłatu circunci¬
sionis d̾es illi oꝑatꝰ ẽ. ⁊ int̾ gentes cum
consorte suo beato paulo ead̾ legatiõe
functus ꝓ xp̃o romã ingresiꝰ ẽ: ut imꝑi¬
um orbis tamqͣm p̃dicte caput asme
soluet.ita ut pulchre nob illi duo qͥa
monte oluiarũ missi sunt ad soluen¬
dam illam animalẽ asinã in typum
om̃iũ p̃dicatorũ in his uidł ouobꝰ pe
tro ⁊ paulo rep̃sentari uideant᷑ qui
caput mundi romã dñi xp̃i regis et̃¬
ni uehicłm ⁊ habitacłm. currum at¬
q thronum effecerunt.
x tunc usq ad sacrã dñicina¬
talis noctem diac̃. ⁊ subdiac̃.
iminuti ꝓcedunt. Nam neq dia¬
conus dalmaticã. neq subdiaconꝰ in¬
ouit tunicã. Subdias tamqͣm lex q̃
añ incarnationẽ dnĩ carebat ornatu
cuiꝰ claritas qͣnta sit ñdum apparuerat
diũ. horum enĩ ñ p̃sentiã s expectatio¬
nem sig̾cat tempꝰ illud ꝓpt̃ quod⁊ ad¬

Expanded text:
ndam illam magnam asinam missi sunt. Siquidem et in apostolatu circumcisionis Deus illi operatus est , et inter gentes cum consorte suo beato Paulo eadem legatione functus, pro Christo Romam ingressus est, ut imperium orbis tanquam praedictae caput asinae solveret, ita ut pulchre nobis illi duo, qui a monte Olivarum missi sunt, ad solvendam illam animalem asinam, in typum omnium praedicatotro et Paulo, repraesentari videntur, qui caput mundi Romam Domini Christi regis aeterni vehiculum et habitaculum, currum atque thronum effecerunt.Ex tunc usque ad sacram Dominici natalis noctem, diaconus et subdiaconus imminuti procedunt. Nam neque diaconus dalmaticam, neque subdiaconus induit tunicam. Subdiaconus tanquam lex, quae ante incarnationem Domini carebat ornatu cujus claritas, quanta sit, nondum apparuerat tionem significat tempus illud; propter quod et ad
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ int̾ sit quomͦ inatimo pane cũ
frum̃to ⁊ aqua nicħ uet̾is masse aut
aliene confectionis int̾uenit. Aqua
nanq ppłm sig̾cat uxta illud. beati
qui seminatis suꝑ aquas. frum̃to aut̃
significari xp̃m nullo meliꝰ qmͣ ipso
auctore ꝓbamꝰ qui seipm̃ mortifican¬
dum infidelitate iudeorũ. multipli¬
candũ fide popłoꝵ. figuratine p̃di

Expanded text:
nihil intersit, quomodo in azymo pane cum fermento, et aqua nihil veteris massae aut alienae confectionis intervenit . Aqua namque populum significat, juxta illud: « Beati qui seminatis super aquas . » Frumento autem significari Christum, nullo melius quam ipso auctore probamus, qui seipsum mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum, figurate
Abbreviated transcription (Latin):
de ferm̃to quicq̃m dix̃ aut quest̾ẽ.
quod cogente. suetudine legis ferm̃¬
tum s defuerit: Immo qui in lege de
arimis iussit. in grã qd̃ contͣrium
erat statuere ñ debuit. Notandum
quippe ẽ ⁊ animo memorie retinẽ¬
dum nullas antique legis consue¬
tudines. contͣriis suꝑuenientibꝰ ex
eungłio decretis eẽ destructas. Sed
que abolite sunt uł destructe melio¬
rib ñ contͣriis cesserunt. ut circun¬
cisio bap̃o. Nam circuncisio bona qͥ¬
dem. s baptismꝰ melior. Nec muta¬
bilitate usus ẽ d̃s. dum bono pretu¬
lit meliꝰ p̃sertim cum bonũ illud ir¬
ritum fecisset ille ppłs. sic̃ ip̃e deus

Expanded text:
de fermento quidquam dixit aut questus est, quod cogente consuetudine legis fermentum sibi defuerit? Imo qui in lege de azymis jussit, in gratia quod contrarium erat, statuere non debuit. Notandum quippe est, et animo memori retinendum, nullas antiquae legis consuetudines, contrariis supervenientibus ex Evangelio decretis, esse destructas. Sed quae abolitae sunt vel destructae, melioribus non contrariis cesserunt, ut circumcisio baptismo. Nam circumcisio bona quidem, sed baptismus melior. Nec mutabilitate usus est Deus, dum bono praetulit melius, praesertim cum bonum illud irritum fecisset ille populus, sicut ipse Deus
Abbreviated transcription (Latin):
pice continet᷑. S de hoc suꝑiꝰ dictũ ẽ:
uͥ ad cõꝑbandũ qd̃ eungłio coħeant
⁊ ꝯsentiant cet̾a m̃bra officii. quem
exempli grã positum ẽ. Asinã nanq
alligatam ⁊ pullũ eiꝰ humanũ genꝰ
sig̾care nouimꝰ. ad cuiꝰ solutionẽ adue
nisse dñm manifestũ ẽ: ut sessor ⁊ posseᷤ¬
sor nr̃i factus incelestem ierłm ꝑ uias
suas equitatu salutis nos reduceret.

Expanded text:
pice continetur. Sed de hoc superius dictum est, pice continetur. Sed de hoc superius dictum est, ubi ad comprobandum quod Evangelio cohaereant et consentiant, caetera membra officii, quemaexempli gratia propositum est. Asinam namque alligatam vel pullum ejus, humanum genus significare novimus, ad cujus solutionem Dominum advenisse manifestum est, ut sessor et possessor nostri factus, in coelestem Jerusalem per vias suas equitatu salutis nos reduceret.
Abbreviated transcription (Latin):
uentus expectantib ⁊ desiderantib
iam instare ꝓpħicis atq apłicis tu¬
bis denuntiat᷑. Idõ uͦ scd̃s aduentus
duob dnĩcis declamat᷑. qr pͥmũ aduẽ¬
tum sola q̃ p̃cessit incarnatione dnĩ¬
cedens qm subseq̃ns audiuit. illa p¬
nat officium qd̾ ẽ popłs syon. In t̾cia uͦ¬
p̃gnato iam ⁊ tumido utero uirginis
ex ipis eariund̾ dnĩcarũ patent̃
cognosci pot̾ officiis. Nam pͥma dñica
ñ iam retͥbutionẽ s inicium iusticie
postulat humanũ genꝰ nͨ iam patͥam
attingit s uiam sͥ postulat ostendi. Ait
uex ħ ueteris hominis ẽ originał pec¬
cati uincłis alligati. ⁊ in suam celestem
patͥam nͨ scientis redire nͨ ualentis.
⁊possit hõ redire. scł obedientia man-¬
suetudo. uł humilitas caritasq sũma.
obediens nãq patri ut pateret᷑ ꝓ nob̾
ultro ad passionis locũ ulenit mansue¬
tionẽ ⁊c̃. Pret̾ea tota pͥmi aduentus
causa in illa scĩ eungłii lectione ty¬

Expanded text:
ventus exspectantibus et desiderantibus jamjam instare, propheticis atque apostolicis tubis denuntiatur. Ideo vero secundus adventus duabus Dominicis declamatur, quia primum adventum sola, quae praecessit incarnationem Daecedens quam subsequens audivit. Illa pnat officium populus Sion; in tertia appraegnato jam et tumido utero virginis,x ipsis earumdem Dominicarum patenter cognosci potest officiis. Nam prima Dominica non jam retributionem, sed initium justitiae postulat humanum genus. Nec jam patriam attingit, sed viam sibi postulat ostendi: Ait ec veteris hominis est, originalis peccati vinculis alligati, et in suam coelestem patriam nescientis redire, nec valentis. et possit redire, scilicet obedientia, mansuetudo, et humilitas charitasque summa. Obediens namque Patri, ut pateretur pro nobis, ultro ad passionis locum venit mansue, » etc. Praeterea tota primi adventus causa, in illa sancti Evangelii lectione ty
Abbreviated transcription (Latin):
qui n̾dum maduentu eiꝰ credidunt
adueniat tanta sał ꝑ fidẽ. ut confidñ¬
tes in dño ñ erubescant neq irrideat
munici .i. demones diutiꝰ. asinã illã
quã alligauerunt iuncłis peccatoꝵ
s solute uias dñs demonstret illi ⁊se¬
Int̾uenit apłs paulus ⁊ in lectione
qua dicens qiͣ fidus auriga ascensuro
dño ut dietã suã ꝑficiat asinã infre¬
nat quo rectas uias teneat ad fũmũ
suscipe regem syon. Qd̾ aut̃ pꝰ eungłi¬
um id̾ clamat offerenda qd̾ anthipħa
ad intͦitum. ħ innuit qd̾ asina illa ⁊̃
cum acceꝑit sessorẽ suũ dñm secura
ẽẽ. ñ debet priusꝙͣm ꝑueniat cũ eqͥte
suo in suꝑnam ciuitatẽ ierłm. Pot̃ .n.
fieri ut offensus eques suũ uelit mu-¬
tare uehiculũ quod prĩ ꝓbasse usꝰ ẽ.¬

Expanded text:
qui necdum in adventu ejus crediderunt adveniat tanta salus per fidem, ut confidentes in Domino non erubescant, neque irrideant inimici, id est daemones, diutius asinam illam, quam alligaverunt vinculis peccatorum, sed solutae vias Dominus demonstret illi, et seIntervenit apostolus Paulus, et in lectione qua dicens, quasi fidus auriga, ascensuro Domino, ut dietam suam perficiat, asinam infrenat, quo rectas vias teneat, ad summumsuscipe regem Sion. Quod autem post Evangelium idem clamat offerenda quod antiphona ad introitum, hoc innuit, quod asina illa, etiam cum acceperit sessorem suum Dominum, secura esse non debet, priusquam perveniat cum equite suo in supernam civitatem Jerusalem. Potest enim fieri, ut offensus eques suum velit mutare vehiculum, quod prius probasse visus e
Abbreviated transcription (Latin):
.ilii. constituerat ut psalmi dauid .c.l
ex om̃ib quod ante ñ fiebat s tantũ
epła ⁊ eungłium recitabant᷑. Et hoc
instituto excepti de psalmis introitus.
gradualia offertoria cõmuniones cũ
modulatione ad missã in eccłia roma¬
na cantari ceperunt.
apud grecos ab omi ppło cantabatur.
alł extra pentecosten ad missã dici fe¬
cit. In canone tria ũba suꝑaddidit hos

Expanded text:
rimus, constituerat, ut psalmi David centuex omnibus, quod ante non fiebat, sed tantum epistola et evangelium recitabantur. Ex hoc instituto excerpti de psalmis introitus, gradualia, offertoria, communiones cum modulatione ad missam in Ecclesia Romana cantari coeperunt. apud Graecos ab omni populo cantabatur. Alleluia extra Pentecosten ad missas dici fecit. In canone tria verba hos
Abbreviated transcription (Latin):
tharas cordiũ digitis dĩ ꝑcutiente
didicit. Ad hoc ꝯcitatus iubilus cordiᷤ¬
in uoces corꝑeas. choriq ꝯcentũ nũc
grauit᷑. nunc acute excellent̃ erum¬
pit. ⁊ magni corꝑis eccłe ꝑ om̃s gentes
diffuse. quia una fide resonat cantꝰ
parit̾ ⁊ insimul ubiq ⁊ undiq multi¬
plex ⁊ unꝰ ab ipso suauit̃ audit᷑. Igitͣ
oroinẽ altaris ordinẽ magne ⁊ int̾mi¬
nate rationis iam libet atting̾e ⁊ eoꝵ

Expanded text:
tharas cordium digito Dei percutiente, tharas cordium digito Dei percutiente, didicit. Ab hoc concitatus in voces corporeas chorique concentum nunc graviter, nunc acute et exiliter erumpit, et magni corporis Ecclesiae per omnes gentes diffusae, quia una fide resonat, cantus pariter et insimul ubique et undique multiplex et unus ab ipso suaviter auditur. Igitur ordinem altaris, ordinem magnae et interminatae rationis jam libet attingere, et e
Abbreviated transcription (Latin):
nant ꝓ octaua. qui olangãt tubis.
qui ꝑsonent buccims: qui ocrepent
lẏtis. eymbalis. nablis. organiᷤᷤ. in
his om̃ibꝰ ad filium respicit. Asdẽ¬
dens enĩ inaltum captuam dux̃ cap¬
tiuitatẽ. dedit dona hominib. Scien¬
dum namq archã dñi que int̾dũ pro
quo us rectore eccłe accipi osueuit:
multomagis ouenient̃ designare hu¬
manitatẽ saluatoris xp̃i. que in la¬
ga sacerdotalis ⁊ regie potestatis.
archam gͦ dĩ nr̃ dauid mortis imꝑio
quasi regno saul destructo deducit
in ierłm ⁊collocat in tab̾naculo cel.
qd̾ ip̃e tetendit. Qđ respiciens eccłia
dieb ꝓximis scẽ resurrectioĩs exẽplo
prioris popłi sese excitat ad ꝯcinẽdũ
suo dauid dũ ħ responsoriũ cantat.
oecantabat popłs in isrł alła. Canit
gͦ uniũsa multitudo iacob legitime
⁊ ip̃e dauid cum cantorib ꝙ̇tharã
ꝑcutit indomo dĩ. Quicqͥd enĩ isrł ca¬
nit hoc magistro hoc p̾centore cy¬

Expanded text:
nant pro octava, qui clangant tubis, nant pro octava, qui clangant tubis, qui personent buccinis, qui concrepent lyris, cymbalis, nablis, organis . In his omnibus ad filium respicit. « Ascendens enim in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . » Sciendum namque arcam Domini, quae interdum pro quovis rectore Ecclesiae accipi consuevit, multo magis convenienter designare humanitatem Salvatoris Christi, quae in laga sacerdotalis et regiae potestatis. Arcam ergo Dei noster David, mortis imperio, quasi regno Saul destructo, deducit in Hierusalem, et collocat in tabernaculo coeli, quod ipse tetendit . Quod respiciens Ecclesia diebus proximis sanctae resurrectionis, exemplo prioris populi se excitat ad concinendum suo David, dum hoc responsorium cantat: Decantabat populus in Israel alleluia . Canit ergo universa multitudo Jacob legitime, et ipse David cum cantoribus citharam percutit in domo Domini. Quidquid enim Israel canit, hoc magistro, hoc praecentore, ci
Abbreviated transcription (Latin):
tam in uob̃. fũgit quippe ab illo po¬
bat aut̃ eum prius abimelech .i. pa
tris mei regnũ. ⁊ accepto regno suꝑ
misticũ sensum paralipomenon
indutꝰ stola byssina uestitus ephot
lineo p̃centor inclit̃. choros ducit sa¬
crificans. ⁊ subsilit coram archa fede¬
ris dñi. O tegem. o sacrorũ pͥncipem.
Quid sib uult tantũ tam clari capi¬
tis tripudium dum tendit arche dĩ
tabernaculum. ⁊indutꝰ ephot
offert holocaustum. ⁊ innomĩe dnĩ
bñdicit ppłm. ad q̃m cũ eẽt de tͥbu
uida ñ ꝑtinebat sacudotiũ: S re¬
pulit dñs tab̃nacłm silo. ⁊ occisis sa¬
cerdotib sylo elegit tribũ uida. ele
his que deb̾i sciebat filio suo. drĩo
suo. in quem hec dicebat. Iurauit
dñs ⁊ ñ penitebit eum tu es sacerdoᷤ
inet̃num sodm ordinẽ melchisedet.
Ecce imꝑat sacerdotib mandat le¬
uitis ut scĩficent᷑ cantores ꝯstituit:
elegit qui cantent archana qui ca¬

Expanded text:
tam in vobis . » Fugit quippe ab illo potam in vobis . » Fugit quippe ab illo pobat autem eum prius Abimelech, id est patris mei regnum, et accepto regno super mysticum sensum Paralipomenon, « indutus stola byssina, vestitus Ephod lineo, » praecentor inclytus choros ducit sacrificans, et subsilit coram arca foederis Domini . O regem, o sacrorum principem! Quid sibi vult tantum, tam clari capitis tripudium, dum tendit arcae Dei tabernaculum, et indutus Ephod offert holocaustum, et in nomine Domini benedicit populum, ad quem, cum esset de tribu Juda, non pertinebat sacerdotium? Sed repulit Dominus tabernaculum Sylo, et occisis sacerdotibus Sylo elegit tribum Juda, eleghis, quae deberi sciebat filio suo, Domino suo, in quem haec dicebat: « Juravit Dominus et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . » Ecce imperat sacerdotibus, mandat levitis, ut sanctificentur, cantores constituit, eligit qui cantent arcana, qui ca
Abbreviated transcription (Latin):
sũmi sacram̃ti scł ad misse secreta¬
posit᷑ exposcit. Quod simͥ ꝑuiũ fece¬
rit thesaurarꝰ salutis atq ordinator
caritatis. si apperuerit clauis dauid
qͥ aꝑit ⁊ nemo claͣlit. claudit ⁊ nemo
aꝑit. gͣtulari ⁊ cantare licebit aĩe
meẽ qd̾ eam rex in cellam uinariã in¬
troduxerit. hoc enĩ sac̾riũ ꝓpiciatio¬
nis ẽ. ħillud ꝓpiciatoriũ in qd̾ ũsis
uultib duo cherubin .i. duo testa¬
menta mutuo se aspiciunt. Nam
qd̾̃ in uet̾i testam̃to ꝓmissũ p̃signa¬
tum ⁊ a longe salutatũ. in nouo aut̃
datũ. reuelatũ. ⁊ palam factũ ẽ: hic
p̃sentialit̾ exhibetur. ñ in umbra. s ĩ
ueritate. ñ infigura. s in re. hic illd̾
agit᷑ in quo n̾r dauid insanire uide¬
bat᷑ regi achis. qñ tympanizabat
pendens in cruce. ⁊ impingebat ad
ostiũ ciuitatis.i. ad ꝯclusa corda nõ
barbam .i. uidebat᷑ loqui infantilia
dicens. nͥ manducau̾itis carnẽ meã ⁊
bib̾itis sanguinẽ meũ: ñ habebitis ui¬

Expanded text:
summi sacramenti, scilicet ad missae sacrasitus exposcit. Quod si mihi pervium fecerit thesaurarius salutis atque ordinator charitatis, si aperuerit clavis David, qui aperit, et nemo claudit, claudit et nemo aperit , gratulari, et cantare licebit animae meae, quod eam rex in cellam vinariam introduxerit . Hoc enim sacrarium propitiationis est, hoc illud propitiatorium, in quod versis vultibus duo cherubim , id est duo Testamenta mutuo se aspiciunt. Nam quod in Veteri Testamento promissum, praesignatum et a longe salutatum, in Novo autem datum, revelatum et palam est factum, hic praesentialiter exhibetur, non in umbra, sed in veritate, non in figura, sed in re . Hic illud agitur, in quo noster David insanire videbatur regi Achis, quando tympanizabat pendens in cruce, et iostia civitatis , id est ad conclusa corda et sbarbam, id est videbatur loqui infantilia, dicens: « Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis meum sanguinem, non habebitis vi
Abbreviated transcription (Latin):
torum turpitudo celetur. uñ ⁊ dauid.
Beati quoꝵ remisse sũt miqͥtates &
quoꝵ tecta sũt pecc̃a. Lingua eiꝰdẽ
uestim̃ti sursum affixa. celestem eiꝰ
doctrinã insinuat. Uñ ioħs. Qui de
celo uenit inguit suꝑ om̃s ẽ: cuĩ tes

Expanded text:
torum turpitudo celetur. Unde et David: torum turpitudo celetur. Unde et David: « Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . » Lingua ejusdem vestimenti sursum affixa coelestem ejus doctrinam insinuat. Unde Joannes: « Qui de coelo venit, inquit, super omnes est, cujus tes
Abbreviated transcription (Latin):
acerdos inofficio amictu.¬
tu caput suũ obnub̃. donec suꝑ os
casule illum reuoluat: ⁊ uelut capt
aut coronam ill coaptet illud ẽ qd̃ ĩ
apocalipsi legimꝰ angłm fortẽ descẽ¬
disse de celo amictũ nube: ⁊ ĩ ysaia.
Ecce dñs ascendet suꝑ nubem can¬
didam. Ueniens enim ad saluationẽ
mundi dĩ filiꝰ. angłs magn consilii
nube amictus ẽ. dum diuinitatẽ suã q̃
ẽ caput ⁊ pͥncipiũ in nr̃a carne abscõ¬
dit. Hoc gͥ carnis latibulũ pͥma uestiˢ
sacerdotis .i. amictus sig̾cat. De al¬
lba lineum uestim̃tũ ⁊ stctũ ba.
que ut ieronimꝰ ait ebraice dr̃
ephothad. ⁊ ẽ ab antiquo sacerdotał
ac leuitici gnĩs longissime distans a
tunicis pelliciis q̃ de mortius aĩalib
fuint. quib pꝰ peccatũ uestitus ẽ adã
ut pote nicħ mortis hñs. s tota can¬
dida nouam uitam sacerdotii etꝰ
designat quã docuit ⁊ in bap̾mo dedit.
ut de bap̾mo surgentes cingamꝰ lum¬
bos inueritate. ⁊ tota pͥstinorũ pecca¬

Expanded text:
acerdos in officio tu caput suum obnubit, donec super os casulae illum revolvat, et velut caput aut coronam illi coaptet. Illud est quod in Apocalypsi legimus angelum fortem descendisse de coelo, amictum nube ; et in Isaia: « Ecce Dominus ascendit super nubem candidam . » Veniens enim ad salvationem mundi, Dei Filius, Angelus magni consilii, nube amictus est, dum divinitatem suam, quae est caput et principium, in nostra carne abscondit. Hoc ergo carnis latibulum prima vestis sacerdotis, id est amictus significat. CAlba lineum vestimentum et strictum, quae, ut Hieronymus ait, Hebraice dicitur ephobad, et est ab antiquo sacerdotalis ac levitici generis, longissime distans a tunicis pelliceis, quae de mortuis animalibus fiunt, quibus post peccatum vestitus est Adam , utpote nihil mortis habens, sed tota candida, novam vitam sacerdotii ejus designat, quam docuit et in baptismo dedit, ut de baptismo surgentes, cingamus lumbos in veritate , et tota pristinorum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
t habitu sacerdotal bitu sacerdotis.
nicħ ẽ qd̾ uacet a rõne. apud uet̾es
qͦ constitit sic̃ bs̃ ieronimꝰ scͥbens ad
fabiolam testis ẽ. Apud nos gͦ qͣnto sa¬
cerdotiũ xp̃i ueteri sacerdotio digm̃
ẽ tanto in habitu sacerdotal causas
hr̃e ꝓbat᷑ digniores. Illi enĩ sacras ues¬
tes scd̾m colorem. mat̾iam. positionẽ¬
q cuiꝰq ad qͣttuor elem̃ta mundi. ad
duo hemisꝑla celi. partesq zodiaei
ip̃mq celum referentes ad ultimũ ĩ
auri lamina que in fronte pontifieiᷤ
erat. inscͥptum hñs ineffabile dĩ no¬
men. ħ sig̾cari uolentes qd̾ om̃ia que
subt̃ sunt dĩ arbitrio gub̃nent᷑ iuis¬
tum ẽẽ cõmemorabant ut pontifex
licet nr̃i ⁊ͣ b̃s̃ ieronimꝰ uixta morem
suũ in his qͦ spũalis intelligentie ue¬
la pande soleant. Qm̃ gͦ nec uetera
rõne caruerunt nos exemplaria ce

Expanded text:
habitu sacerdotis. In habitu sacerdotali nihil esse quod vacet a ratione, apud veteres quoque constitit, sicut beatus Hieronymus scribens ad Fabiolam testis est. Apud nos ergo quanto sacerdotium Christi veteri sacerdotio dignius est, tanto in habitu sacerdotali causas habere probatur digniores. Illi enim sacras vestes secundum colorem, materiam positionemque cujusque ad quatuor elementa mundi, ad duo hemisphaeria coeli partesque Zodiaci, ipsumque coelum referentes, ad ultimum in auri lamina, quae in fronte pontificis erat, inscriptum habens ineffabile Dei nomen , hoc significari volentes, quod omnia quae subter sunt, Dei arbitrio gubernentur, justum esse commemorabant, ut pontifex licet nostri et beatus Hieronymus, juxta morem suum, in his quoque spiritualis intelligentiae vela pandere soleant. Quoniam ergo nec vetera ratione caruerint, nos ex
Abbreviated transcription (Latin):
s quodc̃q uid̾it uł audierit annun¬
tiet iuxta illud qͥ remiisciminidiũ
ne taceatis. ⁊ nedetis silentiũ ei. ⁊to¬
ta die ⁊ tota nocte instans oportune ĩ¬
portune his qͥ dormiunt in lectiᷤ ebur¬
neis. ⁊ lasciuint instratis sius ñ ta¬
postremũ illud notandũ qd quemad¬
modũ extp̃r grẽ plures p̾dicatores
missi crebriꝰ theologicis ꝯcrepant sim¬
bolis habentes donationes scd̾m gr̃am
que eis data ẽ differentes. ita signa p̃-¬
dicta qͣntitate ⁊ sono differentia quo¬
tiens aligua donationis eungłice fes¬
tiua cõmemoratio fit tu multuosius
tinniunt ⁊ ꝑtonant crebrius ⁊ ꝑduc¬
tius riboant ut dormientes ĩ nocte
g̾e cogant adorandum ne intrent in
temptationẽ. saltẽ secure dormire ñ
ꝑmittant. Trinũ namq sollempnis
diei classicum .i. matutinũ. uesꝑtinũ.
⁊ qd̾ ad misse pulsat᷑ inicium: sic ini¬
tetur euangłicus p̃dicatoꝵ chorus.¬

Expanded text:
sed quodcunque viderit vel audierit annunsed quodcunque viderit vel audierit annuntiet, juxta illud: « Qui reminiscimini Domini, ne taceatis et ne detis silentium ei, et tota die et tota nocte , » instans opportune, importune , his qui dormiunt in lectis eburneis, et lasciviunt in stratis suis , non tapostremum illud notandum, quod quemadmodum ex tempore gratiae plures praedicatores missi, crebrius theologicis concrepant symbolis, habentes donationes secundum gratiam, quae data est eis , differentes ita signa praedicta quantitate et sono differentia, quoties aliqua donationis evangelicae festiva commemoratio fit, tumultuosius tinniunt, et pertonant crebrius, et productius reboant, ut dormientes in nocte, ere cogant ad orandum, ne intrent in tentationem, saltem secure dormire non permittant. Trinum itaque solemnis diei classicum, id est matutinum, vespertinum, et quod ad missae pulsatur initium, sic imitetur evangelicus praedicatorum chorus
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ rei magnitudĩe dicendi qͣ
possunt expͥmẽ otendunt: ut reposi¬
tas intͥnsecus aures cordis ꝑcelłe sen¬
sumq surdi auditoris ad audiendũ
flectẽ ⁊ iuncẽ ꝯtendant. Qnuis ad po¬
tiora festinet oratio. p̃t̾eundũ ñ est:
quomͦ p̃dicator ꝑfectus huitisce signi
quadã similitudine formet᷑. Duritia
metall fortitudinẽ m̃tis plectrũq
ferreũ quo sonꝰ elidit᷑ constantiã ser¬
monis imitet᷑. Ecce dedi ait dñs faci¬
adamantẽ ⁊ silicem faciem tuã. fugiẽs
dat pendens q de turre fortitudinis
que stat contͣ faciẽ inimic. speculato¬
rem se memũit positũ ẽẽ domui isrł.
Gestet aut̃ lignũ crucis incapite. idẽ.
in pͥncipali suo qd̾ ẽ mens. funẽq ex
q ad infirmos fr̃s quasi usq ad t̃ram
porrigat. quo cõmonitꝰ ꝑsonare ⁊os su¬
um dilatare nũqͣm desistat dicens:
caritas enĩ xp̃i urget nos. Ita custoᷤ
suꝑ muros ierłm constitut᷑ ñ taceat.

Expanded text:
nitudinem rei, magnitudine dicendi, qui possunt, exprimere contendunt, ut repositas intrinsecus aures cordis percellere, sensumque surdi auditoris ad audiendum flectere et vincere contendant. Quamvis ad potiora festinet oratio, praetereundum non est quomodo praedicator perfectus hujusce signi quadam similitudine formemetalli fortitudinem mentis, plectrum ferreum quo sonus eliditur, constantiam sermonis imitatur: Ecce dedi, ait Dominus. fronadamantem et silicem faciem tuam . Fugiens dat, pendensque de turri fortitudinis, quae stat contra faciem inimici , speculatorem se meminerit positum esse domui Israel . Gestet autem lignum crucis in capite, id est in principali suo, quod est meus, funemque exiis, usque ad infirmos fratres, quasi usque ad terram porrigat, quo commonitus, personare, et os suum dilatare nunquam desistat, dicens: « Charitas enim Christi urget nos . » Ita custos super muros Hierusalem constitutus, non taceat,
Abbreviated transcription (Latin):
Redictas lectiones id̃o or̃onemꝰ.¬
p̃uenimꝰ. q rogare debemꝰ dñm
messis ut mittat oꝑarios in messem.
⁊ut aꝑiat cor nr̃m in lege sua ⁊ in p̃¬
ceptis suis: ne sem̃ ũb dĩ qd̾ auditur
sumꝰ aut uolucres comedant aut spi¬
ne suffocent. aut duricia petre frus¬
trata radice supplantet. De iube
aut ꝑmiss̾ officiũ p̃dicandi usurpa¬
re debeat. Quomͦ inquit apłs p̃dica

Expanded text:
Praedictas lectiones ideo oratione prPraedictas lectiones ideo oratione praevenimus, quia rogare debemus Dominum messis ut mittat operarios in messem , et ut aperiat cor nostrum in lege sua et in praeceptis suis , ne semen verbi Dei, quod audituri simus, aut volucres comedant, aut spinae suffocent, aut duritia petrae frustrata radice supplantet . CAPUT Xaut permissus, officium praedicandi usurpare debeat. « Quomodo enim praedica
Abbreviated transcription (Latin):
dutiores cantus edere solet. uicina ue¬
ro die crebriores atq citatiores. sic añ
incarnationẽ dnicam pauci ⁊ rari p̾
uͦ multi ⁊ crebrip̃cones uite missi st̃.
Paucitatẽ anteriorũ in tͥb pͥuatarũ
noctium lectionib multitudinem
postiorũ in nataliciis dñi uł sc̃orũ
noui testam̃ti sigr̾amꝰ. Adeo aut̃ cã
hȩc im rationis obtinuit. ut Roma¬
lectiones hr̃e decreu̾it. Illa namq
metuebant. Nam in ipso crepꝰculo
referentib scĩs mulierib qd̃ resurre¬
xiss dñs ⁊ quod uisus eẽt ab eis ñ cre¬
diderunt. Iuisa sunt coram eis quasi
deliram̃ta u̾ba hec. Nec solum illa noc
te ẜexinde quoq usq in pente costen
causam earot̃ in paucitate lectionũ
tam̃ minꝰ rõni appropinqͣnt qͥ maies¬
tatem sollennitatis attendentes inte¬
grũ ⁊ sollemnẽ lectionũ obseruant
numerũ. q ⁊ si apłi muti fuerũt. an¬
głorũ alloquiũ: ⁊ ip̃iꝰ dñi frequens ui¬

Expanded text:
roductiores cantus edere solet, vicina veroductiores cantus edere solet, vicina vero die crebriores atque citatiores, sic ante incarnationem Dominicam pauci et rari, post vero multi et crebri praecones vitae missi sunt. Paucitatem anteriorum in tribus privatarum noctiumposteriorum in Natalibus Domini vel sanctorum Novi Testamenti significamus. Adeo autem causa haec vim rationis obtinuit, ut Romalectiones habere decreverit. Illa namquemetuebant. Nam in ipso crepusculo, referentibus sanctis mulieribus quod resurrexisset Dominus, et quod visus esset ab eis, non crediderunt, et visa sunt coram eis quasi deliramenta verba haec . Nec solum illa nocte, sed exinde quoque usque ad Pentecosten, causam eamdem in paucitate lectionum tamen minus rationi appropinquant, qui majestatem solemnitatis attendentes, integrum et solemnem lectionum observant numerum, quia et si apostoli muti fuerunt , angelorum alloquia, et ipsius Domini frequens vi
Abbreviated transcription (Latin):
instituta sunt. numerosiꝰ ꝯcrepant ut
nos p̃paremꝰ ad aꝑiendũ dño quacũq
hora pulsauerit admodũ duarũ ue¬
teris testam̃ti tubarũ: q̃ ad mouendũ
castra crebriꝰ atq concisiꝰ clang̾ẽ uisse s̃.
Ipsa aut̃ lectionũ płalitas ñ ead̾ in õi
ordine ẽ. Nam clerici nouẽ. monachi
.xii. legunt. Iilis nouenariꝰ ẽ tet gonꝰ
idest equis undiq quadrus lateribꝰ ħ
innuit quod ũbũ ⁊ opꝰ p̃dicatoꝵ eqͣlia
semꝑ eẽ debent. his uͦ duodenariꝰ in eqͣ¬
lib constans laterib nam ter quat¬
tuor uł quatter tria .xii. faciunt. hoc
insinuat qd̾ in uno magis extendant᷑.
⁊exemplo iacob cum dño luctantes
meditari queant. hii qui fidem tri¬
nitatis mundo quadrifido p̃dicant:
Nam in utroq ordĩe płalitas lectioñ.
płalitatẽ sig̾cat p̃dicatorũ. qui ex tp̃r
grẽ plures in mundũ missi sũt. Sic̃it
ꝓfunda nocte gallus rariores atq ꝓ¬

Expanded text:
instituta sunt, numerosius concrepant, ut instituta sunt, numerosius concrepant, ut nos praeparemus ad aperiendum Domino, quacunque hora pulsaverit , ad modum duarum Veteris Testamenti tubarum, quae ad movendum castra crebrius atque concisius clangere jussae sunt . Ipsa autem lectionum pluralitas non eadem in omni ordine est. Nam clerici novem, monachi duodecim legunt. Illis novenarius est tetragonus, id est aequis undique quadrus lateribus, hoc innuit quod verbum 9 et opus praedicatorum aequalia semper esse debent, his vero duodenarius inaequalibus constans lateribus. Nam ter quatuor vel quater tria, duodecim faciunt. Hoc insinuat, ut in uno magis extendantur, et exemplo Jacob, cum Domino luctantes meditari queant hi qui fidem Trinitatis mundo quadrifido praedicant. Nam in utroque ordine pluralitas lectionum pluralitatem significat praedicatorum, qui ex tempore gratiae plures in mundum missi sunt. Sic enim profunda nocte gallus rariores atque p
Abbreviated transcription (Latin):
pletorium qͦ qi apud quosdã canticũ
de eungłio ht̃ cum eodẽ cantico post
psalmos ymnũ ht̃ otiguũ. Nec mirũ
cum in psalmoꝵ quoq tituł nc̃ psal¬
mus cantici. nunc canticũ psalmi ĩue¬
nias. ⁊ ipsa cõmutatio rõne ñ careat.
om̃iũ incõmune horarũ dignitatẽ re
mat̾iam laudis sumptã habemꝰ.
ub grã. diebꝰ dominicis ⁊scõrum nata¬
liciis genua in ipsis ñ flectimꝰ horis.
stando ꝓfitentes lib̾tatẽ ⁊ grãm q̃ colli
nr̃i qui eramꝰ curiu uigum ferreũ cõ¬
fregit ut incederemꝰ recti. Tunc ⁊uigi¬
lias in trib disꝑtimꝰ nocturnis. ut ñ solũ
ũbo s etiam facto tres uigilias p̃dice¬
mus:. de quibꝰ ait dñs. Beati serui illi
quos cum uenĩt dñs inuen̾it ugilan¬
tes. Et siueñit in sccda iugilia. ⁊ sim ter¬
cia iugilia uen̾it. ⁊ ita inuen̾it: bea¬
ti sunt serui illi. dũc legendi atq canẽ¬
di officia que ad edificandã eccłiam

Expanded text:
pletorium quoque, quia apud quosdam canticum pletorium quoque, quia apud quosdam canticum de Evangelio habet, cum eodem cantico post psalmos hymnum habet contiguum. Nec mirum, cum in psalmorum quoque titulis, nunc Psalmus cantici, nunc Canticum psalmi , et ipsa commutatio ratione non careat. Omnium in commune horarum dignitatem reve, materiam laudis sumptam habemus, verbi gratia, diebus Dominicis et sanctorum natalitiis, genua in ipsis horis non flectimus, stando proferentes libertatem et gratiam , quae colli nostri, qui eramus curvi, jugum ferreum confregit , ut incederemus recti . Tunc et vigilias in tribus dispartimur nocturnis, ut non solum verbo, sed etiam facto, tres vigilias praedicemus, de quibus ait Dominus: « Beati servi illi quos, cum venerit Dominus, invenerit vigilantes; et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia, et ita invenerit, beati sunt servi illi . » Tunc legendi atque canendi officia, quae ad aedificandam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
nona. uesꝑa. cõpletoriũ. Matitini &
uesꝑẽ a cet̾is horis ⁊ numero psalmoꝵ
I ordine ymnoꝵ ñ inm̾ito differunt.
Nam ex uet̾i quoq testam̃to annꝗͣ ut
iam dictum ẽ auctoritatẽ trahunt.
Nec enim nicħ mom̃ti hab̾e debuit ĩ
his antiquitas illa matutini ⁊ uesꝑti¬
ni sacͥficii. ⁊ ut supͣ repetam unmola¬
tio paschalis agni que fiebat in ues¬
ꝑa. ⁊ illud quod fiebat in uigilia ma¬
tutina q respex̃ dñs supͣ castra egip
tiorum. ⁊int̾fecit exercitũ eoꝵ ⁊ sub¬
uertit rotas curruũ ferebant᷑q in ꝓ¬
funoũ. Itemq illud qd̾ in mundi crea¬
tione aliis horis tacitis cõmemorant᷑
uesꝑe ⁊ mane in senaria diuinorũ
oꝑm̃ distinctione. Iure gͦ ymnũ qui
no dicto exiuit in montẽ oliuarũ hiᷤ
dumtaxat horis psalmi ueruste aue¬
toritatis antecedunt. ⁊ qr ex euan¬
głio maxima sac̃m̃ta cõmemorant.
& obhoc eungłicis decorati sunt canticiᷤ.
ymnos eisdem pene ꝯiunctos hñt. Com¬

Expanded text:
nona, vespera, completorium, matutini et vesperae a caeteris horis et numero psalmorum et ordine hymnorum, non immerito differunt. Nam ex Veteri quoque Testamento, antiquam, ut dictum est, auctoritatem trahunt. Nec enim nihil momenti habere debuit in his antiquitas illa matutini et vespertini sacrificii, et, ut supra repetam, immolatio paschalis agni, quae fiebat in vespera , et illud quod fiebat in vigilia matutina, quia respexit Dominus supra casttiorum, et interfecit exercitum eorum, et subvertit rotas curruum, ferebanturque in profundum . Itemque illud quod in mundi creatione, aliis horis tacitis, commemorantur vespere et mane, in senaria divinorum operum distinctione . Jure ergo hymnum, qui no dicto exivit in montem Olivarum ; his duntaxat horis psalmi vetustae auctoritatis antecedunt, et quia ex Evangelio maxima sacramenta commemorant, et ob hoc evangelicis decorati sunt canticis, hymnos eisdem pene conjunctos habent. Com
Abbreviated transcription (Latin):
cem exaltatꝰ ẽ.: ut ad se omĩa trahe¬
ret ⁊ extincto modico lumine udeoꝵ
de quo ip̃e uera lux dixerat. adhuc modi¬
cũ lum̃ in uob̾ ẽ. currite dũ lum̃ uite
habetis ut ñ tenebre uos cõpreh̃ndant:
corporalib qͦ suꝑ t̾ram irruentib te¬
nebris lum̃ uerũ tͣnsiuit ad illumina¬
tionẽ gentiũ. De NoNa

Expanded text:
ce exaltatus est, ut ad se omnia traheret, et exstincto modico lumine Judaeorum, de quo ipsa lux vera dixerat: « Adhuc modicum lumen in vobis est, currite dum lumen vitae habetis, ut non tenebrae vos comprehendant . » Corporalibus quoque super terram irruentibus tenebris, lumen verum transivit ad illuminationem gentium. CA
Abbreviated transcription (Latin):
guine agni postes ꝯsecrati sunt. Unde
reor inquit beatus ieronimꝰ traditionẽ
apłicam ꝑmansisse ut dic ugiliarũ
pasche ante noctis mediũ dimitt̾e ñ lice¬
at popłos expectantes aduentũ xp̃i. &
postqͣm aduen̾it illud tempꝰ securita¬
te p̾sumpta festum cunctos agere diẽ.

Expanded text:
guine agni postes consecrati sunt . « Unde guine agni postes consecrati sunt . « Unde reor, inquit beatus Hieronymus, traditionem apostolorum permansisse, ut die vigiliarum Paschae ante noctis medium dimittere non liceat populos exspectantes adventum Christi, et postquam advenerit illud tempus, securitate praesumpta. festum cunctos agere diem.