comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm oportet digne petendo ꝑ desidiam
tempescunt. Primum gͥ necesse ẽ. ut
si prudenter ⁊ utiliter dm̃ orare uolumꝰ
iugi meditatione animum nr̃m exer¬
ceamus. ⁊ in consideratione miserie no¬
stre discamus quid nob̃ necesse petere
desiderio debeamus postulare. Cogitemꝰ
brica. quam mors incerta. Cogitemus ꝙ
lugentes in hanc uitam intrauimꝰ. cũ
dolore ꝑtransimus. cum luctu exituri
sumus. Cogitemus qͣntis amaritudinib
admixtum sit. Si quid etiam dulce aut
iocundum in uia huius uite occu̾su suo
nob̾ allud̾. quam fallax qͣm suspectum.
qͣm instabile. quam transitorium ẽ qͥc¬
quid huiꝰ mundi amor parturit. quic¬
quid spẽs et pulccitudo temꝑalis ꝓmit¬
tit. alia sunt mala cum quib nascim̃.
et processu temporis. siue occulta d̾i gra¬
tia siue manifesta industria lib̾amur.
Alia uͦ in hanc uitam nob̾cum ueni¬
unt. et a nob̾ ante mortem ñ recedunt.
Alia item sunt mala que ex tempore

Expanded text:
quam oportet digne petendo per desidiam quam oportet digne petendo per desidiam tepescunt. Primum igitur necesse est, ut si prudenter et utiliter Dominum orare volumus, jugi meditatione animum nostrum exerceamus, et in consideratione miseriae nostrae discamus, quid nobis necesse est petere,desiderio debeamus postulare. Cogitemus brica, via quam mors incerta. Cogitemus quod lugentes in hanc vitam intravimus, cum dolore pertransimus, cum luctu exituri sumus. Cogitemus quantis amaritudinibus admistum sit, si quid etiam dulce aut jucundum in via hujus vitae occursu suo nobis alludit; quam fallax, quam suspectum, quam instabile, quam transitorium est quidquid hujus mundi amor parturit, quidquid species et pulchritudo temporalis promittit. Alia sunt mala, cum quibus nascimur, et processu temporis sive occulta Dei gratia, sive manifesta industria, liberamur. Alia vero in hanc vitam nobiscum veniunt, et a nobis ante mortem non recedunt. Alia item sunt mala quae ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
et quo affectu a nob̾ oran¬
dus sit deus ex nr̃a mi¬
seria simul et eiꝰ misericor¬
dia considerare possumus. Quid enim
efficatius hominem adorandi studium
excitaret. qͣm miseria et calamitas tan¬
toꝵ maloꝵ quib addictus p̾mitur. et
quid iociuidius ad effectum orandi tra-¬
heret qͣm miscd̃ia conditoris sui quam
int̾ mala sua tociens exꝑitur. Ne ergo
mens humana ad orandum pigra sit.
hinc sua necessitate compellit᷑. ne autẽ
trepida et diffidens oret. illinc pietate dl̃i
prouocat᷑. Istis duab alis miseria scił
leuatur. qr dum mens alt̾na hoꝵ con¬
sideratione se ad deuotionem incessanter
excitat. quodam sp̃ualis desiderii impe¬
tu sursum leuata uolat. Sic ergo ora¬
tioni sancta meditatio necc̃ia est. ut
omuino ꝑfecta ẽẽ oratio nequeat. si
eam meditatio aut non comitet᷑ aut
p̾cedat. Nam ⁊ hii qui mala sua con¬
siderare negligunt. aut nich petendo
aut aliud qͣm oportet petendo facile per
ignorantiam falluntur. aut certe minꝰ

Expanded text:
et quo affectu a nobis orandus sit Deus, ex nostra miseria simul et ejus misericordia considerare possumus. Quid enim efficacius hominem ad orandi studium excitaret quam miseria et calamitas tantorum malorum, quibus addictus premitur? Et quid jucundius ad effectum orandi traheret quam misericordia Conditoris sui, quam inter mala sua toties experitur? Ne ergo mens humana ad orandum pigra sit, hinc sua necessitate compellitur; ne autem trepida et diffidens oret, illinc pietate Dei provocatur. Istis duabus alis, miseria scililevatur, quia dum mens alterna horum consideratione se ad devotionem incessanter excitat, quodam spiritualis desiderii impetu sursum levata volat. Sic ergo orationi sancta meditatio necessaria est, ut omnino perfecta esse oratio nequeat, si eam meditatio non comitetur aut praecedat. Nam et ii qui mala sua considerare negligunt, aut nihil petendo, aut aliud quam oportet petendo, facile per ignorantiam falluntur, aut certe minus
Abbreviated transcription (Latin):
S nullo alio modo citius deus ad an¬
nuendum flectitur. qͣm si precanti
animus toto deuotionis affectu ad ip̃m
conu̾tatur. Quecumq ergo sc̃ uerba or̃a¬
tis absurda ñ sunt. si tantũ modo ad
hoc competenter ꝓferri possint. ut uel
orantis affectum ad amorẽ dei excitent.
uł quod ampluis ẽ si iam amore eius
flagrat excitatum demonstrent. De¬
monstrent aut̃ non ut deum occulta
nr̃a quasi nescientẽ doceant s ut nos
dum int̾num nr̃m desiderium foris
loquimur. ex ip̃is nostris uerb̃ am¬
plius ad amorem inflammemͣ. Sola¬
ergo cordis deuocio quantum ad deum suf¬
ficere poterat. nisi adhoc eciam in uoce for¬
maretur. oratio ut mentem orantis ad ma¬
iorem deuotionem ascendat. Nam sicut di¬
ximus si peticioni inserta narratio ẽ. non
deus docetur. s orans admonet᷑ considerare
quid petat ut deuotius oret. Si uero sola
supplicatio ẽ. qr deuotionem intus in cor¬

Expanded text:
Sed nullo alio modo citius Deus ad anSed nullo alio modo citius Deus ad annuendum flectitur, quam si precantis animus toto devotionis affectu ad ipsum convertatur. Quaecunque ergo sunt verba orantis, absurda non sunt, si tantummodo ad hoc competenter proferri possint, ut vel orantis affectum ad amorem Dei excitent, vel quod amplius est si jam amore ejus flagrat, excitatum demonstrent. Demonstrent autem, non ut Deum occulta nostra quasi nescientem doceant, sed ut nos dum internum nostrum desiderium foris loquimur, ex ipsis nostris verbis amplius ad amorem inflammemur. Solaergo cordis devotio quantum ad Deum sufficere poterat, nisi ad hoc etiam in voce formaretur oratio, ut mentem orantis ad majorem devotionem accendat. Nam, sicut diximus, si petitioni inserta narratio est, non Deus docetur, sed orans admonetur considerare quid petat, ut devotius oret. Si vero sola supplicatio est, quia devotionem intus in cor
Abbreviated transcription (Latin):
cet hoc ut diximus ex his que suꝑius me¬
morata sunt satis euident intelligi pos¬
sit. si tamen hic sp̃aliter demonstretur
quid nisi amplius u̾itas patescit. Hoc
int̾ est quando oramus hominem.⁊ qñ
oramus d̃m. quod homo necessitatẽ nos¬
tram scire ñ potest nͥ ab alio doctus fue¬
rit. deus aut̃ scit etiam anteqͣm petat̃
ꝙ nobis necesse sit. Homo gͥ qui roga¬
tur ꝑ narrationem nr̃am edocetur. ut
sciat quid uelimus ꝑ supplicationẽ no¬
stram pulsatur ut annuat ꝙ petimus.
S in illa que ad dm̃ fit oratione nar¬
ratio neccĩa non est nisi forte homo ad
hoc narret ut ip̃e suam peticionẽ meliꝰ
intelligat ut ⁊ ꝑ narrationem suam
admonitus quid petat consideret. et ꝑ
considerationem peticionis sue exercita¬
tus deuotius oret. Sane qͣntum ad dm̃
ꝑtinet. sola supplicacio sufficit. qr ut
diximus deus ñ necesse habet doceri
ut sciat. s supplicandus est ut annuat.

Expanded text:
cet hoc, ut diximus, ex his quae superius mecet hoc, ut diximus, ex his quae superius memorata sunt, satis evidenter intelligi possit, si tamen hic specialiter demonstretur, quid nisi amplius veritas patescit? Hoc interest quando oramus hominem, et quando oramus Deum, quod homo necessitatem nostram scire non potest, nisi ab alio doctus fuerit, Deus autem scit, etiam antequam petatur, quid nobis necesse sit. Homo igitur, qui rogatur, per narrationem nostram edocetur, ut sciat quid velimus; per supplicationem nostram pulsatur, ut annuat quod petimus. Sed in illa, quae ad Deum fit, oratione narratio necessaria non est, nisi forte homo ad hoc narret, ut ipse suam petitionem melius intelligat, ut et per narrationem suam admonitus quid petat consideret, et per considerationem petitionis suae excitatus devotius oret. Sane quantum ad Deum pertinet, sola supplicatio sufficit, quia, ut diximus, Deus non necesse habet doceri ut sciat, sed supplicandus est ut annuat.
Abbreviated transcription (Latin):
uel aliud qͣm necesse est a deo postulare:
Non orat s subsannat pocius et ad iracũ¬
diam ꝓuocat dm qui cum aute conspe¬
ctum eius quasi postulaturꝰ uenerit. su¬
bito se ad alia que nich ad rem ꝑtinere
uidentur replicanda conu̾tit. Ecce enim
inquiunt dm ꝓ indulgentia pecc̃oꝵ no¬
stroꝵ dep̾cari uolumus. quid nob̾ ad hoc
prodest si uel quare fremuert̃ gentes. uł
attendice pple meus. uł alium huiꝰce¬
modi psalmum decantamus: Non ne
ridiculum ẽ ut talia canentes orare nos
credamus: Istud fortasse aliqui dicant
et existiment nich utilitatis eẽ. quotiẽs
talia nr̃is orationib ad miscemus. S
quisquis supͣdictas or̃onis species dili¬
genter prospexerit. qualiter etiam ista
in orationib dicta ualeant facile discer¬
nit. Nam hoc genus orandi sepe ad im¬
petrandum inuenitur efficacius quã
illud etiam in quo manifeste peticionis¬
nr̃e modum orantes explicamus. Et li¬

Expanded text:
vel aliud quam necesse est a Deo postulare? vel aliud quam necesse est a Deo postulare? Non orat sed subsannat potius, et ad iracundiam provocat Deum, qui cum ante conspectum ejus quasi postulaturus venerit, subito se ad alia quae nihil ad rem pertinere videntur replicanda convertit. Ecce enim, inquiunt, Deum pro indulgentia peccatorum nostrorum deprecari volumus; quid nobis ad hoc prodest, si vel Quare fremuerunt gentes , vel: Attendite, popule meus , vel alium hujuscemodi psalmum decantamus? Nonne ridiculum est, ut talia canentes orare nos credamus? Istud fortasse, aliqui dicant, et existiment nihil utilitatis esse quoties talia nostris orationibus admiscemus; sed quisquis supradictas orationis species diligenter prospexerit, qualiter etiam ista in orationibus dicta valeant facile discernet. Nam hoc genus orandi saepe ad impetrandum invenitur efficacius quam illud etiam, in quo manifeste petitionis modum orantes explicamus. Et li
Abbreviated transcription (Latin):
tu fit insinuatio qñ uel causa uilis est
uł ꝑsona que rogatur humilis. Que oĩ¬
no ab oratione diuina excluditur. apd̃
homines aut̃ maxime suꝑbos et poten¬
tes magno studio exetcetur. ⁊ sicut in
supradictis ostendimus. ita quoq in his
trib diffr̾am inuenimus. Insinuatio om̃
ex fiducia ꝑfectis conuenit. ex timore in¬
cipientib. ex contemptu malis. De hinc
reliqua que de or̃one tractare ꝓposuimus
uere solet quod in orationib nr̃is cum
dm siue ꝓ nr̃a siue ꝓ alioꝵ salute petere
uolumus illos etiam ñ nunqͣm psalmos
qui uel peticionis u̾ba non hñt. uel ad
nr̃am peticionem ñ ꝑtinent decantare
solemus.⁊ de aliis etiam scripturis quas
in oĩonib frequentamus. similem absur¬
ditatem ꝓducunt. cum eiusmodi sunt.
ut uł formam orandi ñ habeant. uł illi
qͣm nos agimus cause non concordant.
Quid enim aiunt prodest in oratione il¬
la u̾ba dicere quib inuenimur. uel uͥl

Expanded text:
tu fit insinuatio quando vel causa vilis est, tu fit insinuatio quando vel causa vilis est, vel persona quae rogatur humilis. Quae omnino ab oratione divina excluditur, apud homines autem maxime superbos et potentes magno studio exercetur. Et sicut in supradictis ostendimus, ita quoque in his tribus differentiam invenimus. Insinuatio enim ex fiducia perfectis convenit, ex timore incipientibus, ex contemptu malis. Dehinc reliqua, quae de oratione tractare proposuimus, vere solet, quod in orationibus nostris cum Deum sive pro nostra sive pro aliorum salute petere volumus, illos etiam nonnunquam psalmos, qui vel petitionis verba non habent, vel ad nostram petitionem non pertinent, decantare solemus. Et de aliis etiam Scripturis, quas in orationibus frequentamus, similem absurditatem producunt, cum ejusmodi sunt, ut vel formam orandi non habeant, vel illi, quam nos agimus, causae non concordant. Quid enim, aiunt, prodest in oratione illa verba dicere, quibus invenimur vel nihil,
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod in nuptiis deficiente iuino do¬
mina mat̾ dicit. uinum non hñt. Non
dixit peto ut defectum poculi uinũ cre¬
ando aut cõmutando suppleas. s ħ ma¬
terne reuerentie pͥuilegium deb̾i extima¬
uit. ut quicquid uł innuendo se uelle
significaret pati a filio repulsam ñ de¬
buisset. Et hoc quidem iustum fuerat si
tale aliquid ab eo petiuisset ꝙ ille facere
posset scł̃m naturam quam ab ea sump¬
cam gerebat. Nunc aut̃ quodammͦ iuste
rep̾henditur: qr ab ea natura qͣm non
dederat obedientiam in miraculo exige¬
bat. Et dicitur ei. Quid mͥ ⁊ tibi ẽ. in:
Miraculum enĩ facere dei uirtꝰ estͣ hoĩs.
et ideo cum amatre xͤ a matre homo mi
raculum requirit᷑. idem non quasi ho¬
mo. s qͣi deus mulierem ñ matrem de
p̾sumptione causatur. Maria enim a xͦ
non qͣsi mater exigere a filio. s quas i
mulier si necesse fuiss miraculum hu¬
militer postulare debebat a deo. Contẽp¬

Expanded text:
illud, quod in nuptiis deficiente vino Doillud, quod in nuptiis deficiente vino Domino mater dicit. Vinum non habent . Non dixit: Peto ut defectum poculi, vinum creando aut commutando, suppleas, sed hoc maternae reverentiae privilegium deberi existimavit, ut quidquid vel innuendo se velle significaret, pati a Filio repulsam non debuisset. Et hoc quidem justum fuerat, si tale aliquid ab eo petivisset, quod ille facere posset secundum naturam, quam ab ea sumptam gerebat. Nunc autem quodammodo juste reprehenditur, quia ab ea natura, quam non dederat, obedientiam in miraculo exigebat. Et dicitur ei: Quid mihi et tibi est mulier? Miraculum enim facere Dei virtus est, non hominis, et ideo cum a matre Christus homo de miraculo requiritur, idem non quasi homo, sed quasi Deus mulierem non matrem de praesumptione causatur. Maria enim a Christo non quasi mater exigere Filio, sed quasi mulier si necesse fuisset miraculum humiliter postulare, debebat a Deo. Contemp
Abbreviated transcription (Latin):
in minimis simplicit̾ postulamus. hñt
gͥ hec tria differentia sua. qr excellentis¬
simum ẽ obsecrare. medium rogare mi¬
nimum est simpliciter postularẽ. Insi¬
nuatio ẽ sine peticione ꝑ solam narrati¬
onem uoluntatis facta significatio. Hec
quoq trib modis fit. timore. fiducia. cõ¬
temptii. Timore fit qñ uel causa mag¬
na ẽ quam agimus. uł magna ꝑsona ẽ
qͣm rogamus. sicut est illud. Dñe si fuis
suscitaret. s qr pro magnitudine cause
et ꝓ reuerentia ꝑsone extimuit insinu¬
are potus quam postulare elegit. Dñe
uoluntas intelligeretur. s temeritas
ñ reprehenderetur: ut uł non exaudita
repulse ñ pateretur obpbrium. uł exau¬
dita uoluntatis sue consequeret᷑ effectum.
fiducia fit insinuatio q̃n uel de facilita¬
te cause uel de beniuolentia ꝑsone confi¬
dimus. ⁊ ideo desid̾ium nr̃m patenter ex¬
primere negligimus qr nos optin̾e pos¬
se sola insinuatione speramus. Sic̃ est

Expanded text:
in minimis simpliciter postulamus. Habent in minimis simpliciter postulamus. Habent igitur haec tria differentias suas, quia excellentissimum est obsecrare, medium rogare, minimum simpliciter postulare. Insinuatio est sine petitione per solam narrationem voluntatis facta significatio. Haec quoque tribus modis fit, timore, fiducia, contemptu. Timore fit, quando vel causa magna est quam agimus, vel magna persona est quam rogamus, sicut est illud: Domine, si fususcitaret, sed quia propter magnitudinem causae et reverentiam personae extimuit, insinuare potius quam postulare elegit. Domine, voluntas intelligeretur, sed temeritas non reprehenderetur, ut vel non exaudita repulsae non pateretur opprobrium, vel exaudita voluntatis suae consequeretur effectum. Fiducia fit insinuatio, quando vel de facilitate causae, vel de benevolentia personae confidimus, et ideo desiderium nostrum patenter exprimere negligimus, quia nos obstinere posse sola insinuatione speramus. Sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
S illud genus supplicationis quod per so¬
la nomina fit quo magis ẽ foris signifi¬
catione imꝑfectum. tanto intus est abun¬
dantia dilectionis plenum. Affectus enim
hoc ꝓprium ht̃. quod qͣnto maior ⁊ feruen¬
tior intus est. tanto minus foris ꝑ uocem ex¬
plicari pot̃. Illud uero genus supplicationis
ꝙ ꝑ sola uerba exprimitur minorẽ quidẽ
isto deuotionem indicat. maiorem aut̃ illo
ꝙ nominib simul et u̾bis plena uideli¬
cet significatione ꝓnunciatur. Illud igit᷑
quod solis nominib fit ad puram oratio¬
nem ꝑtinere uidetur. ꝙ solis uerb̃ ad ex¬
actionem quod nominib simul ⁊ uerb̃
ad captionem. ita ut pura or̃o magis in
iubilum conu̾tatur. ⁊ appropinquet deo.
ꝑueniat scitius et efficatius obtineat.
Postulatio ẽ determinate peticioni inser¬
ta narratio. Sicut est illud. Cor mundũ
citer postulando. Obsecratio est qñ uehe¬
mentior necessitas deuotius precib insis¬
tere cogit. In mediocrib causis rogamꝰ.

Expanded text:
Sed illud genus supplicationis, quod per sola nomina fit, quo magis est foris significatione imperfectum, tanto magis intus est abundantia dilectionis plenum. Affectus enim hoc proprium habet, quo quanto major et ferventior intus est, tanto minus foris per vocem explicari potest. Illud vero genus supplicationis, quod per sola verba exprimitur, minorem quidem isto devotionem indicat, majorem autem illo, quod nominibus simul et verbis, plena videlicet significatione pronuntiatur. Illud igitur, quod solis nominibus fit, ad puram orationem pertinere videtur, quod solis verbis ad exactionem; quod nominibus simul et verbis ad captationem. Ita ut pura oratio magis in jubilum convertatur, et appropinquet Deo, perveniat citius, et efficacius obtineat.Postulatio est determinatae petitioni incerta narratio, sicut est illud: Cor mundum citer postulando. Obsecratio est, quando vehementior necessitas devotius precibus insistere cogit. In mediocribus causis rogamus,
Abbreviated transcription (Latin):
armatus malicia. fortior suꝑue¬
niens sapĩa. Arma m̃bra. Sapientia
pͥmum maleciam capit. ꝑ tognitio¬
nem eam dep̾hendens. postea ligat
ab oꝑe cohibens. deinde flagellat qr
prauus affectus quasi duris quibdam
flagellis ceditur. qͣndo ꝑ studium dis¬
cipline ab eo quod appetit refrenatur.
Nouissime qͣiͣ membris in crucem ex¬
tensis.⁊ diuisis a se clauis configitur.
q̃n diuisis a se uiciis timore dei ani¬
mus penetratur. Qñ simul omnia
uicia fortia sunt. qr alt̾utro se muni¬
unt. ut gula luxiam. pompa suꝑbiã
et cet̾a. Diuide ergo illa. et ab inuicẽ
disiunge. et sic confige timore dei car¬
nes tuas. ut malicia in te moriat᷑. Non
aut̃ mireris si sapientia malicie facit.
ꝙ a malicia pͥus ipsa sustinuit. Priꝰ
malicia crucifixit sapĩam. postea sa¬

Expanded text:
armatus, malitia; fortior superveniens, sapientia; arma, membra. Sapientia primum malitiam capit, per cognitionem eam deprehendens; postea ligat, ab opere cohibens: deinde flagellat, quia pravus affectus quasi duris quibusdam flagellis caeditur, quando per studium disciplinae ab eo quod appetit refrenatur; novissime quasi membris in crucem extensis et divisis a se clavis, configitur, quando, divisis a se vitiis, timore Dei animus penetratur, quando simul omnia vitia fortia sunt, quia mutuo se muniunt, ut gula luxuriam, pompa superbiam, et caetera. Divide ergo illa et ab invicem disjunge; et sic confige timore Dei carnes tuas, ut malitia in te moriatur. Non autem mireris si sapientia malitiae facit quod a malitia prius ipsa sustinuit. Prius malitia crucifixit sapientiam; postea sa
Abbreviated transcription (Latin):
umanitas xͥ in resurrecti te dñe.¬
one loquitur. Diligam te dñe. In
ꝑiculis timor. Post ꝑicula amor. dili¬
gam te dñe. Causas dilectionis subiun¬
git. qr fortitudo mea. qr firmamentũ¬
meũ. qr refugium meũ. qi liberator me¬
us. Conu̾so ordine narrat usq ad ip̃m
diuine gr̃e principium mente recurrẽs.
Primum lib̾ator. qr hominẽ a potesta¬
te diaboli eripuit. deĩ refugium. qr
de ꝓpriis uirib diffidentẽ benigne ad
patrocinandum excipit. deiñ firmamẽ¬
tum stanti ne cadat. deiñ fortitudo pug¬
nanti ut uincat. Lib̾ator ꝑ baptismũ
refugium ꝑ penĩam. firmamentũ ꝑ
pacientiam. fortitudo ꝑ uictoriam. Ecte
quo ordine euasit malum. deĩ sccłs
u̾siculus. quomͦ consecutus sit bonum.
Deus meus qui ꝑ fidem illuminat ad¬
uitor meus. qr ad bene oꝑandum ad¬
iuitat. sperabo in eum. qr cor ad amorẽ
suũ inflammat. ꝓtector meus. qr supͣ
id quod ferre possumus temptari non
ꝑmittit. Cornu salutis mee. qr etiam ꝑ¬

Expanded text:
umanitas Christi in resurrectione loquitur: Diligam te, Domine. In periculis timor; post pericula amor. Diligam te, Domine. Causas dilectionis subjungit, quia fortitudo mea, quia firmamentum, quia refugium meum, quia liberator meus. Converso ordine narrat usque ad ipsum divinae gratiae principium mente recurrens. Primum liberator, quia hominem a potestate diaboli eripuit; deinde refugium, quia de propriis viribus diffidentem, benigne ad patrocinandum excipit. Deinde firmamentum, stanti ne cadat. Deinde fortitudo pugnanti ut vincat. Liberator per baptismum, refugium per poenitentiam, firmamentum per patientiam, fortitudo per victoriam. Ecce quo ordine evasit malum. Deinde secundus versiculus. Quomodo consecutus sit bonum. Deus meus, quia per fidem illuminat. Adjutor meus, quia ad bene operandum adjuvat. Sperabo in eum, quia cor ad amorem sui inflammat. Protector meus, quia supra id quod ferre possumus, tentari non permittit. Cornu salutis meae, quia etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius cõmendauerat sp̃m suum deo.
⁊ quasi nunc quereres quid de carne fi̾
uellet. respondet se carns curã ñ hr̃e. qr ua
nitas est om̃is caro. qr hii etiam qui eã
illicite et suꝑflue amando omni studio
et diligentia custodiunt. a corruptione
seruare ñ possunt. Quos nimirũ odit
deus. qr dum nimis rem corruptibilem
diligunt ad amorẽ dei incorruptibilem
ñ assurgunt. Odisti inqui obseruantes
uanitates suꝑ uacue. Bene suꝑ uacue. qr
et si tͣnsitoria ad necessitatem appetimus.
nunqͣm tamen ad suꝑfluitatẽ diligere
debemus. catnemq morit᷑am non in de¬
liciis fouere. S ab incõmodis his preci¬
pue que ad salutẽ anime minus cõdu¬
cere uidentur defendere.

Expanded text:
ius commendaverat spiritum suum Deo; et quasi nunc quaereres quid de carne fieri vellet, respondet se carnis curam non habere, quia vanitas est omnis caro. Quia ii etiam qui eam illicite et superflue amando omni studio et diligentia custodiunt, eamdem a corruptione servare non possunt. Quos nimirum odit Deus, quia dum nimis rem corruptibilem diligunt, ad amorem Dei incorruptibilem non assurgunt. Odisti, inquit, observantes vanitates supervacue. Bene supervacue. Quia, etsi transitoria ad necessitatem appetimus, nunquam tamen ad superfluitatem diligere debemus carnemque morituram non in deliciis fovere, sed ab incommodis his praecipue, quae ad salutem animae minus conducere videntur defendere.
Abbreviated transcription (Latin):
uinto loco adiunctum est ꝑ deuo¬
tionem germinat. Deuotio ẽ fer¬
uor bone uoluntatis. quem mens cohi¬
bere non ualens certis manifestat in¬
diciis. Hec diuiditur in tria. In relũ
et compassionem. ⁊ beniuolentiã. Telus
est dum ꝓ amore iusticie defensorem ul¬
tro se offert animus calumpniam ue¬
ritatis pati non sustinens. Compassio
est quando miseriis aliorum condolemus.
Beniuolentia est qͣndo prompta uolun¬
tate beneficia rogati anutuimus et pul¬
chra est similitudo. Germinare enim gra¬
na tunc dicimus qͣndo natura quadam
occulta ui integrum rumpit ut germen
prodeat quod intus latuit. ⁊ non secus bo¬
na uoluntas celare se non ualens: qͣdam
ut ita dicam uiolentia ad exhibitionem
boni oꝑis foras exit.

Expanded text:
uinto loco adjunctum est, quod per devotionem germinant. Devotio est fervor bonae voluntatis, quem mens cohibere non valens certis manifestat indiciis. Haec dividitur in tria, in zelum et compassionem, et benevolentiam. Zelus est, dum pro amore justitiae defensorem ultro se offert animus calumniam veritatis pati non sustinens. Compassio est, quando miseriis aliorum condolemus. Benevolentia est, quando prompta voluntate beneficia rogati annuimus. Et pulchra est similitudo: Germinare enim grana tunc dicimus, quando natura quadam occulta vi integrum rumpit ut germen prodeat, quod intus latuit, et non secus bona voluntas celare se non valens quadam, ut ita dicam, violentia ad exhibitionem boni operis foras exit.
Abbreviated transcription (Latin):
rum. stimulus concupiscentie non sit.
s adiuuante gr̃a dei fieri potest ut non
regnet ut ñ presit. Impossibile ẽ. ut illud
ñ sentiatis. s non necesse est. ut illi con¬
sentiatis. Igitur om̃is homo quoddam
intus in corde suo diluuiũ concupiscẽ¬
tie. patitur. a quo ulłs nisi ꝑ archam fi¬
dei liberat᷑. ubi malus homo ꝑ siccum
ambulans mergit᷑. et bonus homo in
ꝓfundo maris mersus ñ nocetur. Peri¬
culosum prorsus naufragiũ qd̃ intus
est. ue ei qui ibi ꝑiclitatur. Nullus portꝰ
illi tutus ẽ. nulla statio secura. Nulla se¬
renitas cranqͥlla. qui incrinsecus concu¬
piscentie sue estib iactatur. et in sacia¬
bili libidinũ uoragine absorbetur. Detͥb¬

Expanded text:
rum, stimulus concupiscentiae non sit, rum, stimulus concupiscentiae non sit, sed adjuvante gratia Dei fieri potest, ut non regnet, ut non praesit. Impossibile est ut illud non sentiatis, sed non necesse est ut illi consentiatis. Igitur omnis homo quoddam intus in corde suo diluvium concupiscentiae patitur, a quo nullus nisi per arcam fidei liberatur. Ubi malus homo per siccum ambulans mergitur, et bonus homo in profundo maris mersus non laeditur. Periculosum prorsus naufragium, quod tus est. Vae ei qui ibi periclitatur! Nullus portus illi tutus est, nulla statio secura, nulla serenitas tranquilla, qui intrinsecus concupiscentiae suae aestibus jactatur, et insatiabili libidinum voragine absorbetur.
Abbreviated transcription (Latin):
quit qr ñ habitat in me. hoc est in carne
mea bonum. Rursumq pecc̃m ipsum ꝙ
in carne habitare dixerat. quid sit alibi
declarat. Sp̃u ambulate et desideria car¬
nis non ꝑficietis. Utq desideria carnis
concupiscentiã appellans. Igitur concu¬
piscentiam in carne habitat hoc est de¬
orsum in corde. Fides uͦ non in carne s
in spũ. Illud tam̃ diligenter considerã¬
dum est. quod apłs cum dixit sp̃u ambr¬
late et desideria carnis non ꝑficietis. ⁊ ñ
dixit non sĩcietis s non ꝑficietis. mani¬
feste declarauit om̃i homini qͣm dui in
hac uita ẽ. concupiscendi necessitatẽ ex
corruptione pͥme natiuitatis inẽe. ad ui¬
uante tũ gratia dei ut eidem concupis¬
centie ñ consentiatur. alt nulli impossi¬
bile. Propterea alibi dixit. Non regnet o¬
pecc̃m in ur̃o mortali corꝑe. Quasi drẽt.
Non potest fieri ut in ur̃o mortali corꝑe
pecc̃m. idest fomes pec̃ci incentiuũ uitio¬

Expanded text:
quit, quia non habitat in me hoc est in carne quit, quia non habitat in me hoc est in carne mea, bonum . Rursumque peccatum ipsum, quod in carne habitare dixerat, quid sit alibi declarat. Spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis . Utique desideria carnis concupiscentiam appellans. Igitur concupiscentia in carne habitat, hoc est deorsum in corde, fides vero non in carne, sed in spiritu. Illud tamen diligenter considerandum est quod Apostolus cum dixit: Spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis, et non dixit non sentietis, sed non perficietis; manifeste declaravit omni homini quandiu in hac vita est, concupiscendi necessitatem ex corruptione primae nativitatis inesse, adjuvante tamen gratia Dei, ut eidem concupiscentiae non consentiat, nulli impossibile. Propterea alibi dixit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Quasi diceret, non potest fieri, ut in vestro mortali corpore peccatum, id est fomes peccati, incentivum vitio
Abbreviated transcription (Latin):
ad cor suum uidere pot̾it quomͦ semꝑ ⁊
concupiscentia deorsum in ea que tͣnsito¬
ria sunt defluat et fides in ea que sur¬
sum sunt bona ꝑpetua tendat. S cum
scriptura dicat concupiscentiam in car¬
ne habitare. fidem in corde. quomͦ noc
utraq in corde eẽ. affirmamus: nisi qr
cunc carne concupiscere dicimur qͣndo
corde carnaliter concupiscimꝰ: Utrumq
tũ cordis est et concupiscere et credere. s
aluid ht̃ ex hoc ꝙ terrena diligit aliud
habet ex hoc ꝙ celestia querit. ideo concu¬
piscentia deorsum ẽ: fides sursum. Con¬
cupiscentia ex carne cordi in nascit᷑. fides
ñ a carne s a deo cordi inspiratur. ꝓ iñ
dñs cum fidelem petri confessõnem lau¬
daret. caro inquit et sanguis ñ reuelaũ
tͥ s pater meus qui ẽ in celis. De concu¬
piscentia aut̃ paulus dicit. Non ego ope¬
ror illud. s peccm ꝙ habitat in me. Et
quid sit in me alio loco det̾minat. Scio in¬

Expanded text:
ad cor suum, videre poterit quomodo semper et ad cor suum, videre poterit quomodo semper et concupiscentia deorsum in ea quae transitoria sunt, defluat; et fides in ea quae sursum sunt, bona perpetua tendat. Sed cum Scriptura dicat concupiscentiam in carne habitare, fidem in corde, quomodo nos utramque in corde esse affirmamus, nisi quia tunc carne concupiscere dicimur, quando corde carnaliter concupiscimus? Utrumque tamen cordis est et concupiscere et credere, sed aliud habet ex hoc quod terrena diligit, aliud habet ex hoc quod coelestia quaerit; ideo concupiscentia deorsum est, fides sursum. Concupiscentia ex carne cordi innascitur, fides non a carne, sed a Deo cordi inspiratur. Proinde Dominus cum fidelem Petri confessionem laudaret: Caro, inquit, et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis . De concupiscentia autem Paulus dicit: Non ego operor illud, sed peccatum, quod habitat in me . Et quid sit in me eodem loco determinat. Scio, in
Abbreviated transcription (Latin):
idest oꝑa conditionis et oꝑa restar¬
cationis distinximus. ita duos mundos
ẽe intelligamus uisibilem et inuisibilẽ.
uisibilem qͥdem hanc machinam uni¬
u̾sitatis quam corꝑis ocłis cernimus. In¬
uisibilem uͦ cor hominis ꝙͦ uidere non
possumus. Et sicut in dieb noe aque di¬
luuii uniu̾sam terram oꝑuerunt. sola
aut̃ archa aquis suꝑferebatur. ⁊ non so¬
lum mergi non poterat: immo eciam
qͣnto amplius aque intumescebant can¬
to altius insublime eleuabat᷑. et non se¬
lum mergi ita et nunc intelligamꝰ in
corde hominis concupiscentiam huius
mundi cẽ quasi quasdam aquas diluuis
archam uero que desuꝑ ferebatur. fidẽ
xͥ que transitoriam delectationem calcat.
et ad ea que sursum st̃ eterna bona auhe¬
lat. Ideo aut̃ aquis concupiscentia huiꝰ
mundi comꝑatur. qr fluxa ẽ et lubrica
et ad similitudinẽ aque deorsum currẽ¬
tis semꝑ ima petit. suosq sequaces insta¬
biles et dissolutos reditit. Si intͣuerit hõ

Expanded text:
id est opera conditionis, et opera restaurationis distinximus, ita duos mundos esse intelligamus visibilem, et invisibilem. Visibilem quidem hanc machinam universitatis, quam corporeis oculis cernimus, invisibilem vero cor hominis, quod videre non possumus. Et sicut in diebus Noe aquae diluvii universam terram operuerunt, sola autem arca aquis superferebatur, et non solum mergi non poterat, verum etiam quanto amplius aquae intumescebant, tanto altius in sublime elevabatur, ita et nunc intelligamus in corde hominis concupiscentiam hujus mundi esse, quasi quasdam aquas diluvii arcam vero, quae desuper ferebatur, fidem Christi, quae transitoriam delectationem calcat, et ad ea quae sursum sunt, aeterna bona anhelat. Ideo autem aquis concupiscentia hujus mundi comparatur, quia fluxa est et lubrica, et ad similitudinem aquae deorsum currentis semper ima petit, suosque sequaces instabiles, et dissolutos reddit. Si intraverit homo
Abbreviated transcription (Latin):
post ponit s odit ⁊ que prius timore coac¬
ta ea que illicite possidebat dereliquit. nc̃
salubri dolore compuncta etiam his q̃ hu¬
mane conditionis infirmitas exigit neces¬
sitatib deseruire ingemiscit ⁊ sicut prius
ꝑ timorem ab illicitis mundi actionib
se sequestrauit. ita nunc omnem mundi
spẽm qͣntum possibile est ui hac adhuc
mortalitate uiuenti a cogitatione funditꝰ
excludit. Quaito dictum est ꝑ fidẽ radicat.

Expanded text:
postponit, sed odit, et quae prius timore coacpostponit, sed odit, et quae prius timore coacta ea, quae illicite possidebat dereliquit, nunc salubri dolore compuncta etiam iis, quae humanae conditionis infirmitas exigit, necessitatibus inservire ingemiscit. Et sicut prius per timorem ab illicitis mundi actionibus se sequestravit, ita nunc omnem mundi speciem quantum possibile est in hac adhuc mortalitate viventi, a cogitatione funditus excludit. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
germen bonum ꝓferre ñ possumus nͥ pri¬
us ꝑ salubrẽ quendam ⁊ uiuificũ dolorem
huic mundo moriamur. Dolor hicẽ de pre¬
sentis uite exilio ⁊ bene post ꝑ conceptionẽ
głe dolor nascit᷑ qr tunc uere in quib ma¬
lis simꝰ agnoscimus. qñ ꝑ infusionẽ diui¬
ne gr̃e illuminati dulcedinẽ spiritalium
bonoꝵ aliqͣtenus degustare ualemꝰ. Unde
salomon dic̃. Qui addit scĩam addit ⁊ do¬
lorem. Quicq̃ enim spiritalium bonoꝵ
dulcedinem ñ nouert̃ carnalis concupiscen¬
tie passiones etiam tunc amant cũ affligt̃
⁊ idcirro gr̃a cor p̾uenit ut excitet illud ut
agnoscat homo exilium suũ. ⁊ flete discat
mala que tolerat. Et inde ẽ quod post accep¬
tum donũ grẽ continuo mens ad lamenta
soluit᷑. dolore pascitur. fletib delectatur. et
tanto iam impacientiꝰ mala p̾sentia tolle¬
rat qͣnto ardentius euitino ammonita.
ad bona futura suspirat. Iam ñ solum
mundum deserit s refugit. non solum

Expanded text:
germen bonum proferre non possumus, nisi prius per salubrem quemdam, et vivificum dolorem huic mundo moriamur. Dolor hic est de praesentis vitae exsilio. Et bene post perceptionem gratiae, dolor nascitur, quia tunc vere in quibus malis simus agnoscimus, quando per infusionem divinae gratiae illuminati dulcedinem spiritualium bonorum aliquatenus degustare valemus. Unde Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem . Quincunque enim spiritualium bonorum dulcedinem non noverunt, carnalis concupiscentiae passiones etiam tunc amant cum affligunt, et idcirco gratia cor praevenit ut excitet illud, ut agnoscat homo exsilium suum, et flere discat mala quae tolerat. Et inde est, quod post acceptum donum gratiae continuo mens ad lamenta solvitur, dolore pascitur fletibus delectatur, et tanto jam impatientibus mala praesentia tolerat, quanto ardentius e vicino admonita ad bona futura suspirat. Jam non solum mundum deserit, sed fugit, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
Debet siquidem diligenter conside¬
rare et quantum ualet ꝑ semetip̃m dis¬
cernere quid liceat et quid ñ liceat. quid
deceat et quud ñ deceat in om̃i actu in
om̃i loco. in om̃i temꝑe. erga omnem
N omni actu. hoc est qualit̾ sacra et di¬
uina misteria impleri oporteat. qualit̾
humana officia. et que ad usum corꝑis
ꝑtinent exercere conueniat. Quam timo¬
ratum. quam sollicitum qͣm deuotum
ac religiosum in dei seruitio homo exhi¬
bere se debeat: qͣm spontaneum. qͣm hy¬
larem et quam paratum offerre in sũb¬
leuandis necessitatib ꝓximoꝵ. Quam
parcum quam modestum. ⁊ quam mil¬
li importunũ in his que ad se ꝑtinent
querendis ac ꝑficiendis prestare. ut sẽꝑ
et sͥ sit parcus. et proximo promptus. et
dõ deuotus. Qualiter assuescat suas in
om̃ib uoluntates frangere et alienis se
uoluntatib qͣntum fas et decens ẽe cons¬
titerit ꝑ omnia discat inclinare. Qualis
sedens. qualis iacens. qualis stans. quał¬

Expanded text:
Debet siquidem diligenter considerare, et quantum valet per semetipsum discernere quid liceat et quid non liceat, quid deceat, et quid non deceat, in omni actu, et in omni loco, in omni tempore, erga omnem actu agendum. In omni actu, hoc est qualiter sacra et divina mysteria impleri oporteat, qualiter humana officia, et quae ad usum corporis pertinent exercere conveniat. Quam timoratum, quam sollicitum, quam devotum ac religiosum in Dei servitio homo exhibere se debeat, quam spontaneum, quam hilarem, et quam paratum offerre in sublevandis necessitatibus proximorum. Quam parcum, quam honestum, et quam nulli importunum in iis quae ad se pertinent quaerendis ac perficiendis praestare, ut semper et sibi sit parcus, et proximo promptus, et Deo devotus! Qualiter assuescat suas in omnibus voluntates frangere, et alienis se voluntatibus quantum fas et decens esse constiterit per omnia discas inclinare. Qualis sedens, qualis jacens, qualis a
Abbreviated transcription (Latin):
bilitas et mortalitas. torrentes.
iniquitatis huius mundi uanitas. Do¬
lores inferni pena et̾na. laquei mortis
originał culpa. dolores mortis et dolores
inferni curundedert̃. qr illos homo ante
xp̃m euadere non potuit. torrentes ini¬
quitatis conturbauerunt. qr huius mũ¬
di uanitas ad actualia peccata hominẽ
impulit. laquel mortis p̾occupauerunt.
qr anteqͣm homo actualiter pact̃in ꝑpe¬
frare potuit. Culpa originał in eo fuit.

Expanded text:
bilitas, et mortalitas. Torrentes iniquitatis, hujus mundi vanitas. Dolores inferni, poena aeterna. Laquei mortis, originalis culpa. Dolores mortis, et dolores inferni circumdederunt, quia illos homo ante Christum evadere non potuit. Torrentes inquitatis conturbaverunt, qui hujus mundi vanitas ad actualia peccata hominem impulit. Laquei mortis praeoccupaverunt, quia antequam homo actualiter peccatum perpetrare potuit, culpa originalis in eo fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ti uita in uia sumus. qr per duras.
hanc ad aliam uitam transimus. S
qr humana infirmitas diu in eodẽ
ꝑsistere non pot̾. tot quasi uias ingre¬
dimur. ꝑ quot actiones uariamur.
Quia uͦ in hac uita nichil sine labore
facere possumus. quasi gradientes du¬
ras uias hm̃s. S has duras uiae
illi ñ custodiunt. qui in hac uita de¬
lectari quer̃t. Qui aut̃ sponte hic se
humiliant et affigunt. isti uias du¬
ras custodiunt. S quis est qui deo dice¬
re pot̾. ꝓpter uerba labioꝵ tuoꝵ ego cus¬
todiui uias duras: Que sunt u̾ba labi¬
sunt. Sicut dr in psalmo. Longe a salu
ritoꝵ delictoꝵ conscius sponte ꝑ peniten¬
ciam se affligit. iste pp̃ uerba labioꝵ suoꝵ
uias duaras custodit. Qui aut̃ laborat
ne p̾cepta dei trangrediatur. ⁊ ut uolun¬
tatem dei impleat suis uoluntatib uim
facit iste p̃p̃ uerba labioꝵ eius uias duras
custodit. Ille soluit debitum. iste implet
p̾ceptum. Deus enim homini precipit
ne cadat. S cum ceciderit iam non p̾ci¬

Expanded text:
ti vita in via sumus: quia per hanc ad aliam vitam transimus. Sed quia humana infirmitas diu in eodem persistere non potest, tot quasi vias ingredimur, per quot actiones variamur. Quia vero in hac vita nihil sine labore facere possumus, quasi gradientes duras vias habemus. Sed has duras vias illi non custodiunt qui in hac vita delectari quaerunt. Qui autem sponte hic se humiliant et affligunt, ii duras ias custodiunt. Sed quis est qui Deo dicere potest: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras? Quae sunt verba labisunt. Sicut dicitur in Psalmo: Longe a salutritorum delictorum conscius, sponte per poenitentiam se affligit, is propter verba labiorum suorum vias duras custodit. Qui autem laborat ne praecepta Dei transgrediatur, et ut voluntatem ejus impleat, suis voluntatibus vim facit, is propter verba labiorum ejus vias duras custodit. Ille solvit debitum; hic implet praeceptum. Deus enim homini praecipit ne cadat. Sed cum ceciderit, jam non praeci
Abbreviated transcription (Latin):
indinat. Propterea malum ẽ libera nos
a malo. Ip̃sum enim bonum se ẽẽ men¬
titur. dum delectat nos aut̃ malitiam
eius exꝑti malum agnoscimus. Idcir¬
co lib̾a nos a malo. Si ira est uexat. Si
inuidia tabefacit. ⁊ singula queq uicia
maliciam suam ñ abscondunt. facile enĩ
cognoscunt᷑ noxia dum sentiunt᷑ amara.
Propcerea dum hoc uel illud d̃r intelli¬
gatur ꝙ est ip̃m malum. In se quippe
ht̃ unum quodq unde non possit abscõ¬
di. Hoc uͦ non intelligitur nisi eo quo est
ip̃m amplius aliquid dicatur. Propt̾ea
tiretur nisi diceret᷑. Sensus quippe in eo
fallax exꝑimentũ ht̃ ⁊ decipitur in se nͥ
doceatur extra se ꝓp̃ea discat malum au¬
diendo qui estimare forte pot̾at bonum
ẽe sentiendo. libera nos a malo. Scimus
iam malum eẽ. id cuto liberari flagita¬
mus. qr malum est libera nos. Scien¬
tia quippe illuminata ẽ uͥ agnoscat. S
fortitudo nũdum roborata ut uncat.
Qnͣtum ergo. dabat dñ abatur qñ adhͤ

Expanded text:
inclinat. Propterea malum est: libera nos a malo, ipsum enim, bonum se esse mentitur dum delectat: nos autem malitiam ejus experti, malum agnoscimus. Idcirco libera nos a malo. Si ira est, vexat; si invidia, tabefacit, et singula quaeque vitia malitiam suam non abscondunt: facile enim cognoscuntur noxia: dum sentiuntur amara. Propterea dum hoc, vel illud dicitur: intelligatur quod est ipsum malum. In se quippe habet unum quodque: unde non possit abscondi. Hoc vero non intelligitur: nisi eo, quo est ipsum, amplius aliquid dicatur. Proptereatiretur, nisi diceretur. Sensus quippe in eo fallax experimentum habet, et decipitur in se, nisi doceatur extra se: propterea diseat malum audiendo; qui aestimare forte poterat bonum esse sentiendo, libera nos a malo. Scimus jam malum esse; idcirco liberari flagitamus; quia malum est libera nos. Scientia quippe illuminata est ut agnoscat; sed fortitudo nondum roborata, ut vincat. Quantum ergo dominabatur quando adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
finitum uł qͣnͣdo incipiant uł quando fi¬
niantur. siue etiam qͣm diu subsistant ut
prudens animus in hiis om̃ib non putet
aliquid ẽẽ quod semꝑ stare possit. ut in
eo fiduciam ponat. S potius ueris ⁊ ꝑma¬
nentib bonis se conformans ita rex muta¬
bilium uarietatẽ despiciat. ut licec unaqͣ
re ꝓ temꝑe utatur. dum p̾sens est. numꝙͣ
tam̃ in eius transitu animũ a statu suo
declinare ꝑmittat. Ille enim prudentissimꝰ
ẽ qui sic scit transeuntia in usum u̾tere.
ut tñ non norit neoꝵ defectu mentem
a sua stabilitate inclinare. Male gͦ fecit
cum q̃dam sibi quasi potiora ex omnib
ad iocunditatẽ elegit. et in eis felicem se
ẽẽ posse credidit. qr ⁊ omĩa suo tempore
bene utenti bona sunt. ⁊ tñ omnia que
mutabilitati subiacent. licet in miseria
q̃alencumq consolationem p̾beant. feli¬
citatem tñ conferre non possunt. Nichil
ergo suo tp̃r abiciendum. ⁊ nicħ non suo

Expanded text:
finitum, vel quando incipiant, vel quando fifinitum, vel quando incipiant, vel quando finiantur. Sive etiam quandiu subsistant, ut prudens animus in his omnibus non putet aliquid esse, quod semper stare possit, ut in eo fiduciam ponat, sed potius veris, et permanentibus bonis se conformans, ita rerum mutabilium vanitatem despiciat, ut licet unaquaque re pro tempore utatur dum praesens est, nunquam tamen in ejus transitu animum a statu suo declinare permittat. Ille enim prudentissimus est, qui sic scit transeuntia in usum vertere, ut tamen non norit in eorum defectu mentem a sua stabilitate declinare. Male ergo fecit cum quaedam sibi quasi potiora ex omnibus ad jucunditatem elegit, et in eis felicem se esse posse credidit, quia et omnia suo tempore bene utenti bona sunt et tamen omnia, quae mutabilitati subjacent, licet in miseria qualemcunque consolationem praebeant, felicitatem tamen conferre non possunt. Nihil ergo suo tempore abjiciendum, et nihil non suo
Abbreviated transcription (Latin):
petenda transtułit. ⁊ cum exꝑimento re¬
tum ad monitus de uanitate p̾sentiũ
semꝑ habita despex̾it. tamen fluctib cõ¬
cupiscentie sue iactatus. ñ quam ambi¬
re cessau̾it hñda. Quia enim existima¬
uit se in reb transeuntib aliquid sta¬
bile inuenire posse uͭ delestationem su¬
am tͣnquilla pace et inconcussa stabili¬
tate defigeret. id cuto quociens in reb
habitis uł non quod concupierat inue¬
nit. uł ꝙ amauerat ꝑdidit ad alia o¬
rursum appetenda conu̾sus desideriũ
suum uł supplere uł teꝑare contendit.¬
Nunc autem tandem omnib exꝑimento ꝓ¬
batis mutabilium conditionem agnoscit.
et qr nich ex omnib que transeunt ꝑpe¬
tuo stare possit fatetur dicens. Omĩa tem¬
tur. s omne ꝙ est aut aliud sũbsequatur.
ut ñ abinicio ueniat aut p̾currat aliud
ut usꝙ ad finem se non extendat. Omĩa
etiam tempus hñt. uidelicet certum ac de¬

Expanded text:
petenda transtulerit, et cum experimento repetenda transtulerit, et cum experimento rerum admonitus de vanitate praesentium semper habita despexerit, tamen fluctibus concupiscentiae suae jactatus nunquam ambire cessaverit habenda. Quia enim existimavit se in rebus transeuntibus stabile invenire posse, ubi delectationem suam tranquilla pace, inconcussa stabilitate defigeret, idcirco quoties in rebus habitis vel id quod concupierat invenit, vel quod amaverat perdidit, ad alia rursum appetenda conversus desiderium suum vel supplere, vel reparare contenditNunc autem tandem omnibus experimento probatis mutabilium conditionem agnoscit, et quod nihil ex omnibus, quae transeunt, perpetuo stare possit, fatetur dicens: Omnia temtur, sed omne quod est aut aliud subsequatur ut non ab initio veniat, aut praecurrat aliud ut usque ad finem se non extendat. Omnia etiam tempus habent, videlicet certum ac de
Abbreviated transcription (Latin):
atq intimis desideriis ꝓperare debemus.
ne forte in eo ꝙ iam uidimus sp̃em bo¬
ni in obꝓbrium agnitionis ꝑspexerimꝰ
et frudum in gaudium felicitatis ñ ca¬
piamus. Hoc enĩ totum ymago est ie¬
rusalem celestis in t̾ra. ad qͣm bene in
gradib uirtutum ascendit᷑ ab hiis qui
p̾senti emulationt suscitati ad ueram
pacem stabilitatẽq eternam totis desi¬
deriis colliguntur.
tor hominis unũ non est. Nam
qr intus mens a fonte u̾itatis ꝑ multa
desideria scindit. Propt̾ea foris sermo
in młtas assertiones deriuat᷑. Salomon
uite humane incertum considerans. et
qͣliter duplici in constantia fluctuet o
mortalitatis conditio. dum et foris reꝵ
mutabilium uarietate quatit᷑. ⁊ intus
desiderioꝵ inconstantia dissipatur. utr̃¬
ꝙ hoc in semetip̃o exemplo pariter et
eruditione ꝓposuit. cum se ⁊ reꝵ tran¬
situ. ⁊ mentis defectu tociens mutatum
ostendit. Audiuimus enĩ iam supͣ quo¬
ciens animum suũ de aliis ad alia ap¬

Expanded text:
atque intimis desideriis properare debemus, ne forte in eo quod jam vidimus speciem boni, in opprobrium agnitionis prospexerimus, et fructum in gaudium felicitatis non capiamus. Hoc enim totum imago est Hierusalem coelestis in terra, ad quam bene in gradibus virtutum ascenditur ab iis qui praesenti aemulatione ad veram pacem, stabilitatemque aeternam totis desideriis colliguntur. cor hominis, unum non est. Nam, quia intus mens fonte veritatis per multa desideria scinditur, propterea foris sermo in multas assertiones derivatur. Salomon vitae humanae incertum considerans, et qualiter inconstantia fluctuaret mortalitatis conditio, dum et foris rerum mutabilium varietate quatitur et intus desideriorum inconstantia dissipatur, utrumque hoc in semetipso exemplo pariter et eruditione proposuit, cum se et rerum transitu, et mentis defectu toties mutatum ostendit. Audivimus enim jam supra quoties animum suum de alia ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmeretur: Sane qͣntum spectat ad sen¬
sum lit̾e duõb modis parentes nr̃oes
honorare debemus. ⁊ obediendo eis uide¬
licet. in omnib his exceptis in quib dĩ
prĩs dilectõ offenditur ⁊ eos quantũ nr̃a
facultas suppetit adiiuiando. S ⁊ de pa¬
trib sp̃alib. idest p̾latis nr̃is id ipsũ
intelligere nich̾ impedit quib obedien¬
tiam debemus qͣntum nr̃a ht̃ possibili¬
tas ⁊ auxilium ĩmo seruitium qͣntum
suppetit facultas.

Expanded text:
promeretur. Sane quantum spectat ad senpromeretur. Sane quantum spectat ad sensum litterae, duobus modis parentes nostros honorare debemus, et obediendo eis videlicet in omnibus, his exceptis in quibus Dei Patris dilectio non offenditur, et eos quantum nostra facultas suppetit adjuvando. Sed et de patribus spiritualibus, id est praelatis nostris, idipsum intelligere nihil impedit, quibus obedientiam debemus quantum nostra habet possibilitas, et auxilium, imo servitium quantum suppetit facultas.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et amor parentum si ad solam car¬
nem respicit sp̃uale pͥmium ñ acquirit.
Ex deo gͥ prius in nob̾ est ꝓpter ꝙ post¬
ea diligendus ẽ a nobis. qr eius gr̃a nr̃a
dilectio p̾uenitur. ⁊ nr̃a dilectio ꝑ eius gͣ¬
tiam excitata subsequit᷑. In patrib aut̃
carnis nr̃e si ad id solum bñficium nr̃a di¬
ditur. quo carnaliter ab hiis nr̃m meritũ
p̾uenitur. qr ultra carnis affectum. ⁊ supͣ
carnis intuitũ non ꝓficit ad ꝑfectõem pͥ¬
mii sp̃ualis non ꝑtingit. Ergo ꝓpter ui¬
tam et̾nitatis diligendus ẽ auctor uite
temꝑalis. ut scił non ob hoc diligat᷑. qr
hanc ab illo unmo ꝑ illum uitam acce¬
traturi sumus. Bene gͦ cum dictum eẽt.
iuncta ẽ causa ut bñ sit tibi. ⁊ sis lon¬
dilig̾e debemus in aucdore uite huius.
ꝙ ab illo ꝑ hanc uitam ad uitam fut᷑¬
am iniciati sumus. Et pulchre honorã¬
ti pͥncipium suũ longeuitas ꝑmittitur.
qr deo ꝑ dilectionem adherere et̾nitatem

Expanded text:
Nam et amor parentum si ad solam carNam et amor parentum si ad solam carnem respicit, spirituale praemium non acquirit. Ex Deo igitur prius in nobis est propter quod postea diligendus est a nobis, quia ejus gratia nostra dilectio praevenitur, et nostra dilectio per ejus gratiam excitata subsequitur. In patribus autem carnis nostrae si ad id solum beneficium nditur, quo carnaliter ab his nostrum meritum praevenitur, quia ultra carnis affectum, et supra carnis intuitum non proficit, ad perfectionem premii spiritualis non pertingit. Ergo propter tam aeternitatis diligendus est auctor vitae temporalis, ut scilicet non ob hoc diligatur quia hanc ab illo, imo per illum vitam accetraturi sumus. Bene ergo cum dictum esset: juncta est causa, ut bene sit tibi, et sis londiligere debemus in auctore vitae hujus, quod ab illo per hanc vitam ad vitam futuram initiati sumus. Et pulchre honoranti principium suum longaevitas promittitur, quia Deo per dilectionem adhaerere, aeternitatem