comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yod cum resurrexisset acciꝑce
a patre omnem potestatem:
et potestas eius et̃na sit. apud dame¬
lem. Uidebant inuisu nocte: et ecce
innubib cȩli quasi filius hominis ue¬
niens. uenit usq aduet̾em dierum:
stecit in conspectu eius: et qui assiste¬
bant optulerunt eum et data est
ei potestas regia: et omnes reges t̃re.
ꝑgenus: i omnis claritas seruient
ei: et potestas eius ȩc̃na quȩ non
auferetur: et regnum eius regnum¬
ȩc̃num quod ñ corrumpetur. Item
apud ysaiam. Nunc exurgam diẽ
clarificabor: nunc uidebitis. nunc
intelligetis. nunc confundemini: ua¬
na erit fortitudo sp̃e ur̃i: ignis con-¬

Expanded text:
od cum resurrexisset, acciperet a Patre omnem potestatem, et potestas ejus aetlem: Videbam in uisu nocte: et ecce in nubibus caeli quasi filius hominis ueniens uenit usque ad ueterem dierum et stetit in conspectu eius, et qui adsistebant ei obtulerunt eum: et data est ei potestas regia et omnes reges terrae per genus et omnis claritas seruiens ei, et potestas eius aeterna quae non auferetur et regnum eius non conrumpetur. Item apud Esaiam: Nunc exurgam, dicit clarificabor, nunc exaltabor: nunc uidebitis, nunc intellegetis, nunc confundemini, uana erit fortitudo spiritus uestri, ignis uo
Abbreviated transcription (Latin):
on fenerandum inp̃s . xiii
Pecuniam suam ñ dedit feno¬
ri: et munera suꝑ innocentes ñ acce¬
pit Qui ista fecerit ñ commouebit᷑
lem. Nomo autem qui erit iustus.
hominem ñ oppͥmet: pignus debito¬
ri reddet: et rapinam non rapiet: et
panem suum efurientidabit÷ et nu-¬
dum oꝑiet: et pecuniam suam inu-¬
suram ñ dabit. De hoc ipso indeut̾o¬
nomio. Non fenerabis fr̃ituo usurã
pecuniȩ: et usuram ciborum:¬

Expanded text:
ON FOENERANDUM. In Psalmo XIII: Qui pecuniam suam non dedit in foenore, et munera super innocentes non accepit. Qui ista fecerit non commovebitur in lem: Homo autem qui erit justus hominem non opprimet et pignus debitoris reddet, et rapinam non faciet, et panem suum esurienti dabit, et nudum operiet, et pecuniam suam in usuram non dabit . Item in Deuteronomio: Non foenerabis fratri tuo usura pecuniae et usura ciborum
Abbreviated transcription (Latin):
Dies domini sic̃ fur innocte ita ueniet:¬
et cum dixerinit pax ⁊ firmitas: tunc
illis repentinus adueniet int̾itus: Item
in actis apłorum. Nemo potest cognoᷤᷤ¬
cere tempus. aut tempora: que pater
posuit in sua potestate:

Expanded text:
Dies Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Cum dixerint pax et firmitas, tunc illis repentinus adveniet interitus . Item in Actibus Apostolorum: Nemo potest cognoscere tempus aut tempora quae Pater posuit in sua potestate
Abbreviated transcription (Latin):
etis cirrum ex coma capitis ur̃i: lxxxiiii.
on uellendum. Non corrumpe¬
et honorabis ꝑsonam p̃sbiteri: Ixxxui¬
cisma ñ faciendum: etiam si in
una fide et meadem tͣditione ꝑ¬
maneat qui recedit. Apud salomonẽ:
meccłastreo Scuidens ligna ꝑielitabit᷑¬
meis: si exciderit ferrum. Item mȩxodo.
Indomo una comedet᷑. ñ eicietis de do¬
mo carnem foris. Item in p̃s. cxxii. Ecce
quam bonum et qͣm iocundum habi¬

Expanded text:
etis cirrum ex coma capitis vestri . CAP. LXXXIV. - NON VELLENDUM. Non corrumpeet honorabis personam presbyteri HISMA NON FACIENDVM, ETIAMSI IN VNA FIDE ET IN EADEM TRADITIONE PERMANEAT QVI RECEDIT. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Scindens ligna periclitabiteis, si exciderit ferrum. Item in Exodo: In domo una comedetur, non eicietis de domo carnem foras. Item in psalmo CXXXII: Ecce quam bonum et quam iucundum habi
Abbreviated transcription (Latin):
bris nr̃is et ꝑiculis eito subueniri. In¬
plerisq famulis sius dñs dignatur
ostendere redintegrationẽ eccłȩ suȩ ÷ se¬
curitatẽ salutis nr̃ȩ: post pluuias sere¬
nitatẽ: post tenebras lucẽ: post ꝓ cellas
& turbines placidã lenitatem: pia pat̾ne
dilectionis auxilia. diuinȩ maiestatis
solita magnalia: quib et ꝑsequentrum
blasphemia retundat᷑: & lapsorũ penitẽ¬
tia reformetur: & fortis & stabilis ꝑseue¬
rantiũ fiducia głetur. Opto uos fratres

Expanded text:
bris nostris et periculis subueniri, inbris nostris et periculis subueniri, inpleri quae famulis suis Dominus dignatur ostendere, redintegrationem ecclesiae suae, securitatem salutis nostrae, post pluuias serenitatem, post tenebras lucem, post procellas et turbines placidam lenitatem, pia paternae dilectionis auxilia, diuinae maiestatis solita magnalia, quibus et persequentium blasphemia retundatur et lapsorum paenitentia reformetur et fortis et stabilis perseuerantium fra?res glorietur. opto uos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
cat: Oculos erigamus ad cȩlũ: ne oblectam̃¬
tis et illecebris suis nos t̾ra decipiat. Uñqͥs¬
q oret dm̃. non ꝓse tantum sed ꝓ omnib
fr̃ib: ficut dñs orare nos docuit: ubi ñ
singulis pͥuatam p̃cẽ mandauit: sed ora¬
tione cõmuni et concordi prece orantes. ꝓ
om̃ib iussit orare. Si nos dñs humiles
et quietos. si nob̃ in uicẽ copulatos. si cir¬
ca iram suã tumidos. si p̃senti tribulatio¬
ne correctos emendatosq conspexerit: tu¬
tos ab inimici infestationib exibebit:
Precessit disciplina: sequitur & uenia.
nos tantũ sine poscendi cessatione. et cũ
fide accipiendi simplices et unanimes
dñm dep̃cem᷑: cum gemitu parit et fletu
dep̃cantes. sicut deprecari oportet. eos qͥ
sunt positi interplangentiũ ruinas et
timentiũ reliquias: int̾ numerosã iacen¬
tium stragẽ: et exiguã stantiũ quantita¬
tem Rogemus pacẽ maturiꝰ reddi. late¬

Expanded text:
cat. Oculos erigamus ad coelum, ne oblectamencat. Oculos erigamus ad coelum, ne oblectamentis et illecebris nos suis terra decipiat. Unusquisque oret Deum, non pro se tantum, sed pro omnibus fratribus, sicut Dominus orare nos docuit, ubi non singulis priuatam precem mandat, sed oratione communi et concordi prece orantes pro omnibus iussit orare. si nos Dominus humiles et quietos, si nobis inuicem copulatos, si circa iram suam timidos, si praesenti tribulatione correctos emendatosque conspexerit, tutos ab inimici infestationibus exhibebit. praecessit disciplina, sequetur et uenia. Nos tantum sine cessatione poscendi et cum fide accipiendi simplices et unanimes Dominum deprecemur, cum gemitu pariter et fletu deprecantes, sicut deprecari oportet eos qui sint positi inter plangentium ruinas et timentium reliquias, inter numerosam languentium stragem et exiguam stantium firmitatem. rogemus pacem maturius reddi, cito late
Abbreviated transcription (Latin):
illecebra secularis eneruet.⁊ uel ne largio¬
rib epulis mens grauata: minꝰ ad preces¬
orationis euigilet. Dissimulare hȩc sin¬
gula. et apud conscientiã meã solus oc¬
cultare non debuit: quib & unusqͥsq
nr̃m et instrui et regi possit. Nec ipsi de
tam: sed legendã fr̃ib suggeratis. Interci¬
pere enm quibꝰ nos dñs ammonere. et
instruere dignatꝰ est: eiꝰ est qui ad mone¬
ri et instrui frẽm suũ nolit. Probari nos
a dño nr̃o sciant: nec unquã a fide qua
ineũ semel credidimus. p̃sentis p̾ssurȩ
confuctatione deficiant: delicta sua sin¬
guli recognoscentes. uel modo conuersa¬
tionẽ ueteris hominis exponant. Ne¬
mo eñi retro atcendens & suꝑponens
manũ suam suꝑ aratrũ: aptus ẽ regno
dĩ. Deniq et uxor loch quȩ lib̃ata contra
preceptũ dm̃i retro respexit: qd̾ euaserat
incidit. Actendamꝰ non posteriora quo
diabolus reuocat: sed priora quo xp̃e uo¬

Expanded text:
inlecebra saecularis eneruet, uel ne largioinlecebra saecularis eneruet, uel ne largioribus epulis mens grauata minorationis evigilet. VII. Dissimulare haec singula et apud conscientiam meam solus occultare non debui, quibus unusquisque nostrum et instrui et regi possit. Nec ipsi dentam, sed legendam fratribus suggeratis. Intercipere enim quibus nos Dominus admonere et instruere dignatur, ejus est qui admoneri et instrui fratrem suum nolit. Probari nos a Domino nostro sciant, nec umquam a fide qua in eum semel credidimus, praesentis pressurae conflictatione deficiant. Delicta sua singuli recognoscentes, vel modo conversationem veteris hominis exponant. Nemo enim retro attendens et superponens manum suam super aratrum aptus est regno Dei. Denique et uxor Lot, quae liberata, contra praeceptum, retro respexit, quod evaserat erdidit. Attendamus non posteriora, quo diabolus revocat, sed priora, quo Christus vo
Abbreviated transcription (Latin):
pressuris. atq angustiis. scilicet xp̃o eiꝰ
Efirmiter adherentes. sicut scriptũ est.
Quis nos separabit a dilectione xp̃i: Pres¬
sura. an angustia. an ꝑsequutio. an fame.
an nuditas. an ꝑiculũ an gladius: Hi¬
chil horum potest separare credentes: ni¬
chil potest auellere corpori eiꝰ & sanguini
coherentes. Persequutio ista examinatio
est. atq ex ploratio pectoris nr̃i. Excuti
nos ds̃ uoluit & ꝓbari. sicut nos semꝑ
ꝓbauit: nec tam̃ inꝓbationib eiꝰ aliqnͣ¬
do auxiliũ credentib defuit: Deniq
adminimũ famulũ fuũ. et licet in delic
tis plurib constitutũ. et dignatione eiꝰ
indignũ: tamen ille ꝓsua circa nos boni¬
tate mandare dignatus ẽ. Dic inqͥt illz
securus sit: quia pax uentura ẽ. S qđ̃
interĩ morula ẽ: suꝑsunt adhuc aliqui
qui ꝓbent᷑: Sed et de uictu parco. & sobͥo
potu diuinis dignationibꝰ ad monemur.
scilicet ne uigore celesti sublime iã pectus

Expanded text:
pressuris adque angustiis licet Christo eius pressuris adque angustiis licet Christo eius firmiter adhaerentes, sicut scriptum est: quis nos separabit a dilectione Christi, pressura an angustia an persecutio an fames an nuditas an periculum an gladius? nihil horum potest separare credentes, nihil potest auellere corpori eius et sanguini cohaerentes. persecutio ista exploratio est adque exploratio peccati nostri excuti nos Deus uoluit et probari, sicut suos semper probauit., nec tamen in probationibus eius aliquando auxilium credentibus defuit Denique ad minimum famnlum suum et in delictis licet plnrimis constitutum et dignatione eius indignum tamen ille pro sua circa nos bonitate mandare dignatus est. dic illi, inquit, securus sit, quia pax uentura est, sed quod interim morula est, supersunt adhuc aliqui qui probentur. sed et de uictu parco et sobrio potu diuinis dignationibus admonemur, scilicet ne uigore caelesti sublime iam pectus
Abbreviated transcription (Latin):
Instate oratiomi: uigilantes in ea. Nã
et apłi orare dieb ac noctib non desti
ster. et exempli nr̃i uia: frequent̾ et ui¬
gilant̾ orauit. sicut in euangłio legimꝰ
sed nr̃a peccata portaret: Ideo autẽ ꝓ no¬
bis ille dep̃cabatur: ut legimꝰ alio loco:
Dirit autĩ dñs ad petrũ: Ecce sathanas
postulauit ut uos uexaret. quomͦ triticũ:
ego autẽ rogaui ꝓ uob̃. ne deficeret fides
ur̃a. Quod si ꝓ nob̾ et ꝓdelictis nr̃is ille et
laborat et uigilat. et precat᷑: quantoinagiᷤ¬
nos insistere precib & orare. & pͥmũ ipsũ
dñm rogare. tunc deinde ꝑipsũ dõ patri sa¬
tisfacere debemus: Habemus aduocatũ &
et dm̃ nr̃m: si mͦ nos inpret̾itũ pec¬
casse peniteat: & confitentes atq intelligen¬
tes delicta nr̃a quib nunc dñm offendimꝰ.
uel de cȩt̾o nos ambulare in uiis eius. et p̃¬
cepta eiꝰ metuere spondeamꝰ: Pater nos. et
corrigit. et tuetur. stantes tam̃ infide. et

Expanded text:
instate orationi uigilantes in ea. nam instate orationi uigilantes in ea. nam et apostoli orare diebus ac noctibus non destitster et exempli nostri uia frequenter et uigilanter orauit, sicut in euangelio legimus: sed nostra peccata portaret. adeo autem pro nobis ille deprecabatur, ut legimus alio loco: dixit autem Dominus ad Petrum: ecce satanas postulauit ut uos uexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te ne deficiat fides tua. quod si pro nobis ac pro delictis nostris ille et laborat et uigilat et precatur, quanto nos magis insistere precibus et orare et primo ipsum Dominum rogare, tunc deinde per ipsum Deo patri satisfacere debemus? habemus aduocatum et et Deum nostrum, si modo nos in praeteritum peccasse paeniteat, et confitentes adque intellegentes delicta nostra quibus nunc Dominum offendimus, uel de cetero nos ambulare in uiis eius et praecepta eius metuere spondeamus. pater nos et corrigit et tuetur, stantes tamen in fide et
Abbreviated transcription (Latin):
popłm capet minabat᷑. Et cũ miraretur
quid hoc ẽẽt ille qͥ uidit: dictum ẽ illi
iuuenẽ qui ad dexterã sic sederet con¬
tristari et dolere quod precepta sua non
obseruarent᷑: illum uero insinistra exul¬
tare quod sibi daret᷑ occafio. ut a patre¬
familias occasionẽ sumeret seuendi.
Hoc prius longe ostensũ est quã tẽpestaᷤᷤ
uastitatis huiꝰ oriret᷑: et uidemꝰ ĩpletũ
quod fuerat ostensũ: ut dũ dñi precep¬
ta contẽpnimꝰ: dum datȩ legis manda¬
ta salutaria non tenemꝰ: facultatẽ no¬
cendi imiicus acciꝑet: minꝰ armatoᷤ.
& ad repugnandũ minus cautos iactu
ris oꝑiret. Oremus instanter: & assidu
uigilant̾ oremꝰ. Et ds̃ utiq qui quem
diligit corripit: quando corripit. ad hoc
corripit. ut emendet: ad hoc emendat
ut seruet Ex cutiamꝰ itaq et abrũpamꝰ
somm uincula: et instanter ac ugilant᷑
oremꝰ: sicut paulus apłs precipit dicenꝰ:

Expanded text:
populum caperet minabatur. et cum miraretur populum caperet minabatur. et cum miraretur quid hoc esset ille qui uidit, dictum est ei iuuenem qui ad dexteram sic sederet contristari et dolere quod praecepta sua non obseruarentur, illum uero in sinistra exultare quod sibi daretur occasio ut a patrefamilias potestatem sumeret saeuiendi. hoc prius longe ostensum est quam tempestas uastitatis huius oriretur. et uidemus inpletum quod fuerat ostensum, ut dum Domini praecepta contemnimus, dum datae legis mandata salutaria non tenemus, facultatem nocendi inimicus acciperet, minus armatos et ad repugnandum minus cautos iactu retis operiret. Oremus instanter et adsiduiuigilanter oremus. et Dens utique, qui quem corripit diligit, quando corripit, ad hoc corripit ut emendet, ad hoc emendat ut seruet. excutiamus itaque et abrumpamus somni uincula et instanter ac uigilanter oremus, sicut Paulus apostolus praecipit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
anima ac mente una agebant: & dñs sua
uoce mandauerat dicens: hoc est manda¬
tum meũ ut diligatis inuicẽ: & iterũ :
dico autẽ uob̃. quia si duob ex uobis con¬
uenerit interrã de omni re quancunq
petieritis: continget uob̃ a patre meo qͥ
in celis est. Quod si duo unammes tantũ
possunt: quid si unanimitas apud
omnes eẽtr. Quid si scd̾m pacem quam
nob̃ dñs dedit uniu̾sis frĩb conueniret:
Nam pͥdem de diuina miscd̃ia impetͣs¬
semus quod petimꝰ: nec tandiu in hoc
salutis et fidei nr̃ȩ ꝑicło fluctuaremus:
immo uͦ nec uenissent fr̃ib hȩc mala
si in unũ frat̾nitas fuisset animata. Nã
& illud oftensum ẽ. quod sederet pater¬
familias: sedentẽq sibi addexterã iuue¬
nem: qui iuuenis anxiꝰ & cũ quadam
indignatione sub tristis: maxillã ma¬
nu tenens. mesto uultu sedebat. Alius
uero infinistra parte confistens: porta¬
bat quod se mittere. ut circunstantem

Expanded text:
anima ac mente una agebant, et Dominus sua anima ac mente una agebant, et Dominus sua uoce mandauerit dicens: hoc est mandatum meum, ut diligatis inuicem, et iterum: dico autem uobis quoniam si duobus ex uobis conuenerit in terra de omni re quamcumque petieritis continget uobis a patre meo qui in caelis est. quod si duo unanimes tantum possunt, quid si unanimitas apud omnes esset? quod si secundum pacem quam Dominus nobis dedit uniuersis fratribus conueniret, iam pridem de diuina misericordia inpetrassemus quod petimus nec tamdiu in hoc salutis et fidei nostrae periculo fluctuaremus : immo uero nec uenissent fratribus haec mala, si in unum fraternitas fuisset animata. Nam et illud ostensum est quod sederet paterfamilias sedente sibi ad dexteram iuuene, qui iuuenis anxius et cum quadam indignatione subtristis maxillam manu tenens maesto uultu sedebat. alius uero in sinistra parte consistens rete portabat, quod se mittere ut circumstantem
Abbreviated transcription (Latin):
gam ab eis. Petamus & accipiamꝰ: & si ac¬
cipiendi mora & tarditas fuerit qm̃ gra-¬
uiter offendimus: pulsemꝰ: quia & pul-¬
santi aꝑietur: si mͦ pulsent ostrũ p̃ces
& gemitꝰ & lacrime nr̃e: quib insistere.
et morari oportet: s si sit unanimis ora¬
tio. Nam qͦd magis suasit &e compulit.
ut has ad uos litteras scriberẽ: scire debe¬
tis. sicut dñs ostendere & reuelare dig¬
natur. dictum ẽẽ inuisione. petite & im¬
petratis: tunc deinde p̃ceptũ plebi assi-¬
stenti. ut ꝓ quibusdã ꝑsonis designatis
sibi peterent: in petendo autẽ fuisse dis¬
sonas uoces. & dispares uoluntates: et
uehementer hoc displicuisse illi. qui di¬
xerat petite & impetratis. quod plebis
in equalitas discreparet: nec ẽẽt fratrũ
consensio una. & simplex & iuncta con¬
cordia: cum scͥptum sit. ds̃ qui in habita¬
re facit unammes indomo: & in actis apo¬
stolorum. turba autem eoꝵ qui credudłant.

Expanded text:
gam ab eis. petamus, et accipimus: et si acgam ab eis. petamus, et accipimus: et si accipiendi mora et tarditas fuerit, quoniam grauiter offendimus, pulsemus, quia et pulsanti aperitur, si modo pulsent ostium preces et gemitus et lacrimae nostrae quibus insistere et inmorari oportet, et si sit unanimis oratio. Nam quod magis suasit et conpulit ut has ad uos litteras scriberem, scire debetis, sicut Dominus ostendere et reuelare dignatur, dictum esse in uisione: petite et inpetratis, tunc deinde praeceptum plebi adsistenti ut pro quibusdam personis designatis sibi peterent, in petendo autem fuisse dissonas uoces et dispares uoluntates et uehementer hoc displicuisse illi qui dixerat: petite et inpetratis, quod plebis inaequalitas discreparet nec esset fratrum consensio una et simplex et iuncta concordia, cum scriptum sit: Deus qui inhabitare facit unanimes in domo, et in actis apostolorum legamus: turba autem eorum qui crediderant
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq dum quosdã insolent᷑ extollit con¬
fessionis tumida & inuerecunda iactatio:
tormenta uenerunt. & torm̃ta sine fine:¬
et tortores sine exitu dampnationis.
sine solatio mortis: tormenta quȩ
ad coronã non facile dimittant. s tãdiu
torqueant quandiu deiciant: nͥ si aliqͥs
diuina dignatione subtractꝰ inter ipsa
cruciam̃ta defecerit: adeptꝰ głam ñ t̃mi¬
no supplicii. sed uelocitate moriendi. Hec
patimur delicto et merito nr̃o: sieut pre¬
monuit diuina censura dicens. Si dere¬
liquerint filii tui legem meã. et in iudi¬
ciis meis non ambulauerint: si iusticias
meas ꝓphanauerint et p̃cepta mea non
obseruauerint: uisitabo inuirga mniqͥ¬
gas igit᷑ et flagella sentimꝰ: qui dõ nec
uonis factis placemꝰ: nec ꝓpeccatis satis¬
facimꝰ. Rogemus de intimo corde ce de
tota mente miscłiã dĩ: quia & ipse addi¬
dit dicens: miscdiam autẽ meã ñ disper¬

Expanded text:
itaque dum quosdam insolenter extollit conitaque dum quosdam insolenter extollit confessionis suae tumida et inuerecunda iactatio, tormenta uenerunt, et tormenta sine fine tortoris, sine exitu damnationis, sine solacio mortis, tormenta quae ad coronam non facile dimittant sed tamdiu torqueant quamdiu deiciant, nisi si aliquis diuina dignatione subtractus inter ipsa cruciamenta profecerit, adeptus gloriam non termino supplicii sed uelocitate moriendi. Haec patimur delicto et merito nostro, sicut praemonuit diuina censura dicens: si dereliquerint legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profanauerint et praecepta mea non obseruauerint, uisitabo in uirga facinogas igitur et flagella sentimus qui Deo nec bonis factis placemus nec pro peccatis satisfacimus. rogemus de intimo corde et de tota mente misericordiam Dei, quia et ipse addidit dicens: misericordiam autem meam non dispar
Abbreviated transcription (Latin):
h̾ m̃i ꝓtimore quẽ singul debe¬
mus deo. u̾os quoq illic assidius oratioib.
& enixis p̃cib instanter incumbere: a d¬
moneo tam̃ etiam ipse religiosã sollicitu¬
dinẽ urãm: ut ad placandũatq exoran¬
dum dm̃ non uoce sola. sed et ieiuniis &
lacrimis et om̃i genere dep̃cationis inge¬
miscamꝰ. Intelligendũ est eñĩ et confiten¬
dum. pressurȩ istius tam turbidã uastita¬
tem. quȩ gregẽ nr̃m maxima ex parte
populata ẽ. & ad huc usq populat᷑ scd̃m
peccata nr̃a uenisse: dum uiã dñi ñ tene¬
mus: nec data nobis ad salutẽ mandata
patrimomo et luero studentes: suꝑbiam
sectantes: emulatiomi et dissensioni ua¬
cantes: simplicitatis & fidei negligentes :
uerbis scło solis & ñ factis renuntiantes:
unus quisq sibi placentes: & omnibus
luntati eiꝰ uapulabit multũ: quas pla¬
gas. quȩ uerbera ñ merem᷑: quando nec
confessores qͥ exemplo cȩteris ad bonos
mores ẽẽ debuerant. teneant disciplinã:

Expanded text:
 pro timore quem singuli debemus Deo uos quoque illic adsiduis orationibus et enixis precibus instanter incumbere, admoneo tamen etiam ipse religiosam sollicitudinem uestram ut ad placandum adque exorandum Deum non uoce sola, sed et ieiuniis et lacrimis et omni genere deprecationis ingemescamus. intellegendum est enim et confitendum pressurae istius tam turbidam uastitatem quae gregem nostrum maxima ex parte populata est et adhuc usque populatur secundum peccata nostra uenisse, dum uiam Domini non tenemus nec data nobis ad salutem caelestipatrimonio et lucro studentes, superbiam sectantes, aemulationi et dissensioni uacantes, simplicitatis et fidei neglegentes, saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, unusquisque sibi placentes et omnibus luntati eius, uapulabit multas. quas autem plagas, quae uerbera non meremur, quando nec confessores qui exemplo ceteris ad bonos mores esse debuerant teneant disciplinam?
Abbreviated transcription (Latin):
uindictam de inimicis recepturus: lateri eiꝰ
assistere. cum sederit iudicaturus: coheredẽ
one lȩtari: Has cogitationes quȩ ꝑsecutio
potest uincere: quȩ possunt torm̃ta suꝑare:
Durat fortis et stabilis. religiosis meditationibꝰ
fundata mens. et adũsus omnes diaboli t̾ro-¬
res:⁊minas mundi animus imiobilis ꝑstat:
quem futurorum fides certa ⁊ solida corro
dus eripit᷑. s restituto paradisus exibet᷑:
uita temporalis extinguitur. s et̾na repa-
ritas exire hic lȩtum: exire inter p̾ssuras
⁊ angustias głosum: cludere immom̃to
oculos. quib homines uidebant᷑ oe mundꝰ.
Terris repente subtraheris: ut in regnis
celestibus reponaris: Hȩc oportet men¬
te et cogitatione complecti: hȩc diȩ ac
nocte meditari: Sitalem ꝑsecutio inuen̾it
dĩ militem. uinei ñ poterit uirtus ꝓmpta¬
ad prelium: uel si accersitio ante preue¬
nerit. sine premio non erit fides: quȩ
erat ad martyrium preparata. sine

Expanded text:
uindictam de inimicis recepturus, lateri eius uindictam de inimicis recepturus, lateri eius adsistere cum sederit iudicaturus, coheredem one laetari. has cogitationes quae persecutio potest uincere, quae possunt tormenta superare? durat fortis et stabilis religiosis meditationibus fundata mens et aduersus omnes diaboli terrores et minas mundi animus inmobilis perstat quem futurorum fides certa et solida corrobdus eripitur, sed restituto paradisus exhibetur: uita temporalis extinguitur, sed aeternitas ritas exire hinc laetum, exire inter pressuras et angustias gloriosum, eludere in momento oculos, quibus homines uidebantur et mundus, terris repente subtraheris, ut in regnis caelestibus reponaris. haec oportet mente et cogitatione conplecti, haec die ac nocte meditari. si talem persecutio inuenerit Dei militem, uinci non poterit uirtus ad proelium prompta. uel si arcessitio ante praeuenerit, sine praemio non erit fides quae erat ad martyrium praeparata: sine
Abbreviated transcription (Latin):
mercede: quam quod hic sustine¬
mus inipsa passione: ꝓbat beatus paulꝰ
apłs. qui dignatione diuina usq interci¬
um cȩlum et paradysum raptus. audisse
se inenarrabilia testatur: quia oculata fide
iħm dñm uidisse segłatur: qui id quod
et didicit et iudit. maioris conscientie ue¬
ritate ꝓficet᷑: Nou st̃ in qͥt condigne passio¬
labit᷑ in nob̃ Quis gͦ ñ omnib modis ela¬
boret ad claritatẽ tantã ꝑuenire: ut amicꝰ
di fiat. ut cũ xp̃o statĩ gaudeat: ut pꝰ cor¬
menta ⁊ suplicia t̾rena. p̃mia diuina ꝑci-¬
piat: Si militib scłaribꝰ glosũ ẽ. ut hoste
de uicto. redeant inpatͥã tͥũphantes: qͣnto
potior ⁊ maior ẽ. gła. uicto diabolo adpara¬
dysũ tumphantẽ redire: iuñ ad ã ꝓiector
eiectus ẽ illuc ꝓstrato eo qui ante deceꝑat
tropheatuictͥtia reportare: offerre dommo
acceptissimum munus. incorruptam fidẽ:
uirtutem m̃tis incolum̃÷ laudem deuotionis
illustrem: comitari eum. cum uenire ceꝑit

Expanded text:
MERCEDE, QUAM QUOD HIC SUSTINEMUS IN IPSA PASSIONE. Probat beatus apostolus Paulus, qui, dignatione divina usque in tertium coelum atque in paradisum raptus, audisse se inenarrabilia verba testatur; qui oculata fide Jesum Dominum vidisse se gloriatur, qui id quod et didicit et vidit, majori conscientiae veritate profitetur: Non sunt, inquit, condignae passiolabitur in nobis. quis ergo non omnibus modis elaboret ad claritatem tantam peruenire, ut amicus Dei fiat, ut cum Christo statim gaudeat, ut post tormenta et supplicia terrena praemia diuina percipiat? si militibus saecularibus gloriosum est ut hoste deuicto redeant in patriam triumphantes, quanto potior et maior est gloria uicto diabolo ad paradisum triumphantem redire et unde Adam peccator eiectus est illuc, prostrato eo qui ante deceperat trophaea uictricia reportare, offerre Domino . acceptissimum munus incorruptam fidem, uirtutem mentis incolumem, laudem deuotionis inlustrem, comitari eum cum uenire coeperit
Abbreviated transcription (Latin):
unt comꝓbant: maximȩ cui nec simbo¬
lũ trinitatis. nec int̾rogatio legitima et
eccłastica defuit: Potest credi aut remis¬
sio peccatoꝵ data. aut lauacri salutaris
regeneratio rite ꝓfecta: ubi omĩa quãuis
ad imaginẽ ueritatis. tamen ꝑdemonẽ
dedisse contendunt. qui hereticoꝵ baptis¬
mata asserunt: apud qͦs sine dubio idem
error est demonũ. fallatia ipsa ẽ. quando
apud hereticos omnino sp̃c sc̃s non est:
Iuud etiam quale est. qd̾ uult stẽphanuᷤ
his qui apud hereticos baptirant᷑. adeẽ
p̾sentiam & scĩmoniã xp̃i: Nam si non
mentit᷑ apłs dicens. quotqͦt in xp̃o tinc¬
ti estis. xp̃m indiustis: utiq qui illic in

Expanded text:
unt conprobant, maxime cui nec symbount conprobant, maxime cui nec symbolum trinitatis nec interrogatio legitima et ecclesiastica defuit? potest credi aut remissio peccatorum data aut lauacri salutaris regeneratio rite perfecta, ubi omnia quamuis ad imaginem ueritatis tamen per daemonem dedisse contendunt qui haereticorum baptismata adserunt, apud quos sine dubio idem error est, daemonum fallacia ipsa est, quando apud illos omnino sanctus spiritus non est. Illud etiam quale est quod uult Stephanus, his qui apud haereticos baptizantur adesse praesentiam et sanctimonia Christi ? nam si non mentitur apostolus dicens: quotquot in Christo tincti estis, Christum induistis, utique qui illic in
Abbreviated transcription (Latin):
cistis uir ꝓbatus. & cirta religiosã dis¬
ciplinã bene conu̾satꝰ. Qui exhortatio¬
ne quoq fr̃m plurimoꝵ qui &e ipsi for.
tes ac laudabiles in fide aderant excita¬
tus. erexit se contra illum sp̃m nequam
reuincendũ. Qui subtili fallacia etiam
hoc paulo ante p̃dixerat. uenturũ quẽ¬
dam auersũ & tẽptatorẽ infidelem: ta¬
qui priꝰ sẽs putabat᷑ ostendit. Atq illa
mulier quȩ priꝰ ꝑp̾stigias & fallacias de¬
monis multas. ad deceptionẽ fideliũ mo¬
uebatur: int̾ cȩtã quib plurimos de¬
ceꝑat. etiam hoc frequent᷑ ausa ẽ: ut &
in uocatione ñ contẽptibili scĩficare se
dicationis offerret baptiraret. qͦq mul¬
tos. usitata & legitima uerba in t̾roga¬
tionis usurpans. ut nichil discrepare¬
ab eccłastica regula uiderent᷑ Quid gͥ
de huiꝰ baptismo dicemꝰ: quo nequissi¬
mus demon ꝑ mulierẽ baptirauit: Ntũ¬
quid & hoc stephanris & qui illi consenti¬

Expanded text:
cistis uir probatus et circa religiosam discistis uir probatus et circa religiosam disciplinam bene semper conuersatus, qui exhortatione quoque fratrum plurimorum quites ac laudabiles in fide aderant, excitatus, erexit se contra illum spiritum nequam revincendum; qui subtili fallacia etiam hoc paulo ante praedixerat, venturum quemdam adversum et tentatorem infidelem. Taqui prius sanctus putabatur, ostendit. Atque illa mulier quae prius per praestigias et fallacias daemonis multa ad deceptionem fidelium moliebatur, inter caetera quibus plurimos deceperat, etiam hoc frequenter ausa est, ut et invocatione non contemptibili sanctificare se praedicationis offerret, baptizaret quoque multos usitata et legitima verba interrogationis usurpans, ut niab ecclesiastica regula uideretur. Quid igitur de huius baptismo dicemus, quo nequissimus daemon per mulierem baptizauit? numquid et hoc Stephanus et qui illi consenti
Abbreviated transcription (Latin):
emersit istic subito quedã mulier. quȩ
in extasin constituta ꝓpħem se p̾ferret.
& quasi sp̃u scõ plena sic agẽt: Ita aut̃
pͥncipaliũ demonũ impetu ferebatur.
ut ꝑ longũ tempꝰ sollicitaret. & decipe¬
ret frat᷑nitatẽ. ad mirabilia quedã et
portentuosa ꝑficiens: & facere mouere.
se tͣram pollicitaret᷑: non quod demoni
tanta eẽt potestas. ut t̾ram mouere aut
t̾remotũ futurũ. id se facturũ simula¬
ret. quod futurũ uideret. Quib men¬
daciis et iactationib subegerat mentes
singuloꝵ. ut sibi obedirent: & quocũq
bus ꝑasꝑas niues ire: nec uexari in ali¬
quo aut ledi illa discursione: Diceret
etiam se in iudeã & ierosolimã festina¬
re. fingens tanquã inde uenisset. Hic &
unũ de p̾sbitĩs rusticũ. item & alium
diaconũ fefellit ut eidẽ cõmiscerent᷑¬
mulieri: quod paulo post detectũ est.
Nam subito apparuit ilhe unꝰ de exor¬

Expanded text:
emersit istic subito quaedam mulier, quae emersit istic subito quaedam mulier, quae in extasim constituta propheten se praeferret et quasi sancto Spiritu plena sic ageret. Ita autem principalium daemoniorum impetu ferebatur, ut per longum tempus sollicitaret et deciperet fraternitatem, admirabilia quaedam et portentosa perficiens, et facere se terram moveri polliceretur. Non quod daemoni tanta esset potestas ut terram movere aut terrae motum futurum, id se facturum esse simularet quod futurum videret. Quibus mendaciis et jactationibus subegerat mentes singulorum ut sibi obedirent, et quocumqubus per asperas nives ire nec vexari in aliquo aut laedi illa discursione, diceetiam se in Iudaeam et Hierosolymam festinare fingens tamquam inde uenisset. hic et unum de presbyteris Rusticum, item et alium diaconum fefellit, ut eidem mulieri commiscerentur: quod paulo post detectum est. nam subito apparuit illi unus de exor
Abbreviated transcription (Latin):
pħam. & hereticũ. Nam ut ille in noĩe
dĩ & xp̃i: ita iste insacram̃to baptisim fal¬
lit: Mendacio uterq nititur ad decipien
das hominũ uoluntates. Uolo autẽ uo¬
ex ponere ad hoc ipsum ꝑtinente. Ante
uiginti enĩ & duos fere annos tẽporis
post alexandrũ imꝑatorẽ: multe iste
conflictationes & pressurȩ acciderunt.
uel in cõmune om̃ib hominib uel pri¬
frequentes extiterunt: ut ꝑcapadociã¬
& pontũ multa subruerent: quedam
etiã ciuitates in ꝓfundũ recepte. diru¬
to soli hiatu deuorarent᷑ ut ex hoc ꝑse
retro ȩtatis pacẽ repente oborta. de in¬
opinato et insueto malo adturbandũ
p̃płm nr̃m t̾ribilior erecta ẽ. Serenianꝰ
tunc fuit in nr̃a ꝓuincia p̾ses. a cerb
&e dirus ꝑsecutor. In hac autẽ perse¬
cutione constitutis fidelibꝰ. & huc atq
illuc ꝑsecutionis metu fugientibus
& patrias suas relinquentib: erat eñi
illa non ꝑtotũ mundũ s localis fuisset.

Expanded text:
rophetam et haereticum. Nam ut ille in nomine rophetam et haereticum. Nam ut ille in nomine Dei aut Christi, ita iste in sacramento Baptismi fallit: Mendacio uterque nititur ad dedas hominum uoluntates. Volo autem uoexponere ad hoc ipsum pertinente. ante uiginti enim et duos fere annos temporibus post Alexandrum imperatorem multae istic conflictationes et pressurae acciderunt uel in commune omnibus hominibus uel prifrequentes extiterunt, ut et per Caet per Pontum multa subruerent, quaedam etiam civitates, in profundum receptae, dirupti soli hiatu devorarentur, ut ex hoc persecretro aetatis pacem repente oborta de inopinato et insueto malo ad turbandum populum nostrum terribilior effecta est. Serenianus tunc fuit in nostra provincia praeses, acerbus et dirus persecutor. In hac autem perturbatione constitutis fidelibus, et huc atque illuc persecutionis metu fugientibus, et patrias suas relinquentibus, atque in illa, non per totum mundum, sed localis fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃c scĩ. Deinde hec erit sapientia ꝗͣ
scribit paulus eẽ in his qͥ ꝑfecti sunt.
ut qui ẽ in eccła ꝑfectꝰ & sapiens. hoc aut
defendat. aut credat. quod inuocatio
hec nominũ nuda sufficiat ad remis¬
sionẽ peccatoꝵ. & baptismi scĩficatio¬
nem: cũ hȩc tunc utiq ꝓficiant qnͣdo
& qui baptirat habet sp̃m sc̃m. et
uaptisma quoq ipsũ non sit sine sp̃u
constitutũ. Sed dicunt eũ qui quomͦ¬
cunq foris baptirat᷑ mente & fide sua
baptismi gram posse ꝑciꝑe. quod et
ipsum sine dubio ridiculũ est. quasi
de cȩlo adducere ad se posset. aut mens
praua iustorum scificationẽ. aut fide
falsa credentiũ u̾itatẽ. Non om̃s autẽ
qui nom̃ xp̃i inuocant audiri. et per¬
inuocationẽ suam consequi aliquid
gr̃ȩ posse. dũs ipse manifestat dicens.
Multz uenient in nomine meo dicen¬
tes ego sum xp̃c: & multos fallent. Nul¬
la quippe differentia est int̾ pseudo ꝓ¬

Expanded text:
et spiritus sancti. deinde haec erit sapientia quam et spiritus sancti. deinde haec erit sapientia quam scribit Paulus esse in his qui perfecti sunt, ut qui est in ecclesia perfectus et sapiens hoc aut defendat aut credat, quod inuocatio haec nominum nuda sufficiat ad remissionem peccatorum et baptismi sanctificationem, cum haec tunc utique proficiant, quando et qui baptizat habet spiritum sanctum et baptisma quoque ipsum non sit sine spiritu constitutum. sed dicunt eum qui quomodocumque foris baptizatur mente et fide sua baptismi gratiam consequi posse. quod et ipsum sine dubio ridiculum ede coelo adducere ad se possit aut mens prava justorum sanctificationem aut fides falsa credentium veritatem. Non omnes autem qui nomen Christi invocant audiri et invocationem suam consequi aliquid gratiae posse Dominus ipse manifestat dicens: Multi venient in nomine meo dicentes: Ego sum Christus; et multos fallent . Nulla quippe differentia est inter pseudo-p
Abbreviated transcription (Latin):
tuitatẽ in hereticoꝵ baptisma posse pro¬
cedere. apud quos etiã ipsi confitentur
sp̃ualẽ natiuitatẽ sine sp̃u eẽ non posse:
scdm quod & beatꝰ paulus apłs eos qͥ ã
ioħe baptirati. fuerant. priꝰquã missuꝰ¬
rituali baptismo: & sic eis manũ tmpo¬
autem. ut cum paulũ post ioħis bap¬
tisma iterato discipłos suos baptizare
uideamꝰ: nos eos qui abheresi ad ȩcclam
ueniunt. post illicitã & ꝓphana eorum
tuictionẽ baptirare dubitemꝰ: Nisisihis
apl̃s quib nunc minor fuit paulus.
ut hii quidẽ possint ꝑsolã manꝰ im¬
positionẽ uenientibꝰ hereticis dare spͣm
sc̃m: paulus autẽ idoneus ñ fuerit. qͥ
a ioħe baptiratis sp̃m sc̃m ꝑ manꝰ im
tismo baptirasse. Illud quoq absurdũ.
quod ñ putant querenctũ ẽẽ quis sit
ille qui baptirauerit: eo quod qui bap¬
tiratus sit. gr̃am consequi potuerit. in¬
uocata trinitate nominũ patͥs & filii

Expanded text:
tivitatem in haereticorum Baptisma posse protivitatem in haereticorum Baptisma posse procedere, apud quos etiam ipsi confitentur spiritalem nativitatem sine Spiritu esse non posse, secundum quod et beatus apostolus Paulus eos qui ab Joanne baptizatiritali baptismo et sic eis manum inpoautem ut cum Paulum post Iohannis baptisma iterato discipulos suos baptizasse uideamus, nos eos qui ab haeresi ad ecclesiam ueniunt post inlicitam et profanam eorum tinctionem baptizare dubitemus? nisi si his episcopis qui nunc minor fuit Paulus, ut hi quidem possint per solam manus inpositionem uenientibus haereticis dare spiritum sanctum, Paulus autem idoneus non fuerit qui ab Iohanne baptizatis spiritum sanctum tismo baptizasset. Illud quoque absurdum quod non putant quaerendum esse quis sit ille qui baptizauerit, eo quod qui baptizatus sit gratiam consequi potuerit inuocata trinitate nominum patris et filii
Abbreviated transcription (Latin):
appellantur. & nouas ꝓph̃ias usur pare
conant᷑. nec patrẽ possunt habere nec filiũ:
respondebunt eũ se p̃dicare. qͥ miserit
cũ animadu̾tamꝰ non ueritatis sp̃m sed
erroris fuisse: cognoscimꝰ eos qui falsam
illorum ꝓphiam contra xp̃i fidẽ uendi¬
cant. xp̃m habere non posse: S &e cȩteri
quiq heretici si se ab eccła dĩ sciderint.
nichil habere potestatis aut gr̃ȩ possunt.
qͣndo om̃is potestas et gr̃a. in ȩccła con¬
stituta sit. ubi p̃fident maiores natu: qͥ
& baptirandi & manũ imponendi. & or¬
dinandi possident potestatẽ. Hereticũ sic̃
nu sit a spũaliet deifica scĩtate. Quod to¬
tum nos iam pͥdem iniconio qui frigiȩ
locus est collecti munũ. conuenientib
er galatia & cylicia & cȩt̾is ꝓximis regi¬
onibus confirmauimꝰ tenendũ. contra
hereticos firmiter & uendicandũ: cũ
aquib dam de ista re dubitaret᷑. Et qm̃
dunt dimissionẽ peccatoꝵ & scd̃am na¬

Expanded text:
appellantur et nouas prophetias usurpare appellantur et nouas prophetias usurpare conantur nec patrem possunt habere nec filium qrespondebunt eum se praedicare qui miserit cum animaduertamus non ueritatierroris fuisse, cognoscimus eos qui falsam illorum prophetiam contra Christi fidem vindicant Christum habere non posse. sed et ceteri quique haeretici, si se ab ecclesia Dei sciderint, nihil habere potestatis aut gratiae possunt, quando omnis potestas et gratia in ecclesia constituta sit, ubi praesident maiores natu qui et baptizandi et manum inponendi et ordinandi possident potestatem. haereticum enim sicut nus sit a spiritali et deifica sanctitate. quod totum nos iam pridem in Iconio qui Phrygiae locus est collecti in unum conuenientibus ex Galatia et Cilicia et ceteris proximis regionhaereticos firmiter et vindicandum, cum a quibusdam de ista re dubitaretur. VIII. dunt dimissionem peccatorum et secundam na
Abbreviated transcription (Latin):
reticos asserit. & baptisma qđ ñ nͥ ecclȩ
illã partẽ bene a uob̃ responsũ ẽ ubi ste¬
inbaptismo conuenire. & quod alterutrũ
ad se uenientes ñ baptirent s cõmuni¬
cent tantũ. quasi & nos hoc facere de¬
beamus. Quo in loco & si uos iam ꝓba
stis ridiculũ eẽ ut quis sequat᷑ errantes.
illud tam̃ ex habundantia addimꝰ. ñ ẽẽ
mirũ si sic heretici agant qui & si inqͥ¬
busdam minoribꝰ discrepant. in eo tam̃
quod est maximũ. unũ & eundẽ consen¬
sum tenent ut blasphement creatorẽ.
quedam sũma sibi & fantasmata igno¬
ti dĩ confingentes. Quod utiq consequens
est. sic consentire in baptisini sui unitate.
tit consentiunt in repudianda diuini-¬
tatis ueritate. De quib qm longũ ẽ ad
singula eorum uł scelesta. uel suꝑuacua
eos qui non teneant uerũ deum patrẽ.
tenere non possent nec filii nec sp̃c scĩ ue¬
ritatẽ. scd̾m quod etiã illi qͥ cata friges

Expanded text:
reticos asserit et baptisma quod non nisi soreticos asserit et baptisma quod non nisi soillam partem bene a uobis responsum est, ubi Ste ipsos in baptismo conuenire et quod alterutrum ad se uenientes non baptizent, sed communicent tantum, quasi et nos hoc facere debeamus. quo in loco, etsi uos iam probastis satis ridiculum esse ut quis sequatur errantes, illud tamen ex abundanti addimus non esse mirum sic haeretici agant, qui etsi in quibusdam minoribus discrepant, in eo tamen quod est maximum unum et eundem consensum tenent, ut blasphement creatorem, quaedam somnia sibi et fantasma ignoti Dei confingentes, quo utique consequens est sic consentire in baptismi sui uanitate ut consentiunt in repudianda diuinitatis ueritate. de quibus quoniam longum est ad singula eorum uel scelesta uel superuacua eos qui non teneant uerum Dominum patrem tenere non posse nec filii nec spiritus sancti ueritatem, secundum quod etiam illi qui Cataphrygas
Abbreviated transcription (Latin):
se: Quorũ baptisma qui confirmat. qͥd
aliud quã cum ipsis se ad iudicat. & se ip¬
se participẽ talibus faciendo condãpnat:¬
Eos autem qui rome sunt. ñ ea in om̃ib
obseruare quȩ sint aborigine tradita.
& frustra apłorũ auctoritatẽ pretendẽ.
scire etiã quis inde potest. quod ad cele¬
brandos dies pasche. & circa multa alia
diuinȩ rei sacram̃ta uideat eẽ apud
illos aliquas diu̾sitates: nec obseruari
illic omĩa ȩqualiter quȩ ierosolimis
rietate uariant᷑ nec tam̃ ꝓpter hoc ab
ecclȩ catholicȩ pace atq unitate aliqͣnͣ¬
do discessũ est. Quod nunc stephanus
ausus est facere. rũpens adu̾sus uos pa¬
cẽ quã semꝑ antecessores eiꝰ uob̃cũ. amore
& honore mutuo custodierunt: Adhuc
etiam infamat petrũ & paulũ beatos
apłos. quasi hoc ipsi tradiderint. qui
in epłis suis hereticos execrati sunt: et
ut eos euitemꝰ monuerint. Unde appa¬
ret traditionẽ hanc humanã eẽ que he¬

Expanded text:
se: quorum baptisma qui confirmat, quid se: quorum baptisma qui confirmat, quid aliud quam cum ipsis se adjudicat, et se ipse participem talibus faciendo condEos autem qui Romae sunt non ea in omnibus obseruare quae sint ab origine tradita et frustra apostolorum auctoritatem praetendere scire quis etiam inde potest, quod circa celebrandos dies Paschae et circa multa alia diuinae rei sacramenta uideat esse apud illos aliquas diuersitates nec obseruari illic omnia aequaliter quae Hierosolymis rsitate uariantur, nec tamen propter hoc ab ecclesiae catholicae pace atque unitate aliquando discessum est. quod nunc Stephanus ausus est facere rumpens aduersus uos pacem, quam semper antecessores eius uobiscum amore et honore mutuo custodierunt, adhuc etiam infamans Petrum et Paulum beatos apostolos, quasi hoc ipsi tradiderint, qui in epistolis suis haereticos execrati sunt et ut eos euitemus monuerunt. unde apparet traditionem hanc humanam esse quae hae
Abbreviated transcription (Latin):
ad uos festinabat. & hib̃nũ tempꝰ urge¬
bat: qnͣtũ potuimꝰ ad scͥpta ur̃a rescͥpsimꝰ:
& quidẽ quantũ ad hoc ꝑtineat qđ ste¬
phanus dixit quasi apli eos qui abhe¬
resi ueniunt baptirari ꝓhibuerint. &¬
hoc custodiendũ posteris tradiderint:
plenissime uos respondistis. neminẽ
tam stultũ eẽ qui hoc credat apłos tra¬
didisse: quando etiã ipsas hereses constet
execrabiles ac detestandas postea exti¬
tisse: cum & marcion cerdonis discipłs.
eiꝰ consentiens. multa alia noua & gra¬
uiora. fidei &e ueritati inimica ad did̃it.
Sed & ualentini & basilidis dempꝰ ma¬
nifestũ est. quod & ipsi post apłos et
post longã ab eis ȩtatẽ ad u̾sus ȩcclam
rint. Cȩteros quoq hereticos constat pͣ¬
uas suas sectas et inuentiones puersa
ꝓut quisq er rore ductus est. postea indu¬
xisse. Quos om̃s certum ẽ a semetipsis dã¬
pnatos ẽẽ. & ante diẽ iudicii in excusabi¬
lem sententiã adu̾sus semetipsos dixis¬

Expanded text:
num tempus urguebat, quantum potuimus ad scripta uestra rescripsimus. et quidem quantum ad id pertineat quod Stephanus dixit, quasi apostoli eos qui ab haeresi ueniunt baptizari prohibuerint et hoc custodiendum posteris tradiderint, plenissime uos respondistis neminem tam stultum esse qui hoc credat apostolos tradidisse, quando etiam ipsas haereses constet execrabiles ac detestandas postea extitisse: cum et Marcion Cerdonis discipulus eius consentiens multa alia noua et grauiora fidei ac ueritati inimica addiderit. sed et Valentini et Basilidis tempus manifestum est, quod et ipsi post apostolos et post longam aetatem aduersus ecclesiam rint. Caeteros quoque haereticos constat pravas suas sectas et inventiones perversas, prout quisque errore ductus est, postea induxisse; quos omnes manifestum est a semetipsis damnatos esse, et ante diem judicii inexcusabilem sententiam adversus semetipsos dixis
Abbreviated transcription (Latin):
ta noua ueritatis uia. inuetustate per¬
manserint: Quod quidẽ adu̾sus stepħmn
uos dicere afri potestis: cognita ueritate.
errorẽ uos consuetudinis reliquisse. Cȩ¬
terum nos ueritati et consuetudinem
iungimꝰ. & consuetudini romanoꝵ. con
traditum est: nec meminimꝰ hoc apud
nos aliqͣndo cepisse. cum semꝑ istic ob¬
seruatum sit. ut ñ nͥ unam dĩ eccłam
nossemꝰ. & scm̃ baptisma non nͥ scẽ ȩccłȩ¬

Expanded text:
ta nona ueritatis uia in uetustate perta nona ueritatis uia in uetustate permanserint. quod quidem aduersus Stephanum uos dicere Afri potestis cognita ueritate errorem nos consuetudinis reliquisse. ceterum. nos ueritati et consuetudinem iungimus et consuetudini Romanorum contraditum est. nec meminimus hoc apud nos aliquando coepisse, cum semper sic istic obseruatum sit ut non nisi unam Dei ecclesiam nossemus et sanctum baptisma non nisi sanc
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is quoq consentire eis. & particeps ẽẽ
ut & simul cum eis conueniat: & oratio¬
nes parit᷑ cum eisdẽ misceat: & altare ac
sacͥficium cõmune constituat: Sed in
multũ inquit ꝓficit nomen . xp̃i ad fi¬
dem & baptismi scĩficationẽ: ut quic̃q
& ubicũq in nomine xp̃i baptiratꝰ fue¬
rit. consequatur statim grãm xp̃i: qnͣ¬
do hinc loco breuiter occurri & dici
possit. qm̃ si in nomine xp̃i ualuit fori
baptisma ad hominẽ purgandũ: in eiꝰdẽ
xp̃i nomine ualere illic potuit & ma¬
do in nomine xp̃i gerant᷑ scdm qͦd uos
la ualere posse nomen xp̃i. cui uni con¬
cesserit. xp̃c cȩlestis gr̃ȩ potestatẽ. Quod
autem ꝑtineat ad consuetudinẽ refutan¬
dam quã uident᷑ opponere ueritati. qͥs
tam uanus sit. ut ueritati consuetudi¬
nem p̃ferat: aut qͣ ꝑspecta luce tenebraᷤ
uentante id ẽ ueritate. adiuuat in ali¬
quo antiquissima consuetudo. qͦd relie¬

Expanded text:
teris quoque consentire eis et particeps esse, teris quoque consentire eis et particeps esse, ut et simul cum eis conveniat, et orationes pariter cum iisdem misceat, et altare ac sacrificium commune constituat. XVIII. Sed in multum, inquit, proficit nomen Christi ad fidem et baptismi sanctificationem, ut quicumque et ubicumque in nomine Christi baptizatus fuerit consequatur statim gratiam Christi: quando huic loco breuiter occurri possit et dici quoniam si in nomine Christi ualuit foris baptisma ad hominem purgandum, in eiusdem Christi nomine ualere illic potuit et mando in nomine Christi gerantur, secundum quod uos la ualere posse Christi nomen, cui uni concesserit Christus caelestis gratiae potestatem. Quod autem pertineat ad consnetndinem refntandum quam uideantur opponere ueritati, quis tam nanus sit ut ueritati consuetudinem praeferat aut qui perspecta luce tenebras uentante id est ueritate adiuuat in aliquo antiquissima consuetudo, quod relic
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio eccłiȩ numerũ. Qui autẽ bap¬
tisma eorum ꝓbat: & de baptiratis ȩccła
illic ẽẽ confirmat. nec intelligit obfusca-¬
ri ase & quodãm aboleri xp̃iane petre
unitatẽ. qui sic ꝓdit et deserit ueritatẽ:
Iudeos quamuis ignorantia cecos. & gra¬
uissimo facinore constrictos. zelũ dĩ apl̃s
habere confitetur: stephanus qͥ ꝑ successi¬
onẽ cathedrã petri habere se predicat:
nullo adu̾sus hereticos zelo excitat᷑ con¬
cedens illis non modicã sed maximã
gr̃ȩ potestatem. ut dicat eos & asseue¬
ret ꝑ baptismi sacram̃tũ sordes uet̾is
hominis abluere: antiqua mortis pec¬
cata donare: regeneratione cȩlesti filioᷤ
dĩ facere: ad ȩt̾nã uitam animi lauacri
scificatione raparare. Qui sic magna &
cȩlestia eccl̃iȩ munera. hereticis concedit
& tribuit: quid aliud agit. quã cõmu¬
nicat eis. quib tantũ gr̃e defendit ac
uendicat: E frustra iam dubitat incer¬

Expanded text:
sine dubio Ecclesiae numerum. Qui autem bapsine dubio Ecclesiae numerum. Qui autem baptisma eorum probat, de baptizatis et Ecclesiam illic esse confirmat. Nec intelligit obfuscari a se et quodam modo aboleri christianae petrae veritatem qui sic prodit et deserit unitatem. Judaeos tamen, quamvis ignorantia caecos et gravissimo facinore constrictos, zelum Dei Apostolus habere profitetur. Stephanus, qui per successionem cathedram Petri habere se praedicat, nullo adversus haereticos zelo excitatur, concedens illis non modicam sed maximam gratiae potestatem, ut dicat eos et asseveret per baptismi sacramentum sordes veteris hominis abluere, antiqua mortis peccata donare, regenaratione coelesti filios Dei facere, ad aeternam vitam divini lavacri sanctificatione reparare. Qui sic magna et coelestia Ecclesiae munera haereticis concedit et tribuit, quid aliud agit quam communicat eis quibus tantum gratiae defendit ac vindicat. Et frustra jam dubitat in cae