comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peri ablnebant᷑ ut doneo me flumine uiuo abluero Modo aũt ĩferis sacriacat
ut sacra ioui stigio. ꝑ iacula: purgatioes ałs sacrilegia s ic ueniat: ne p̃minẽt
aut p̃dice̾t tege corona. ut & ip̃a tardaret ÷ oui stigio hoc est plutoni Et sci¬
endũ stoicos dice̾ unũ esse deũ. cui nomĩa uariant᷑ pro actib & offigus.
Unde etiam duplices naturȩ numĩa esse dnrͣ: ut cũ in actu sunt mares . si¬
ue sȩmine cũ ꝑiendi hẽnt nam unde est. Coniugis ingremiũ letȩ desten.¬
Sic gͦ & mõ iouem stygiũ dic̃ ĩseris sacrificatura ut alibi iunõi instrnȩ dictus
sacea: hinc ẽ ioins oritio.: ce licolȩ mei mẽbra dei quos ur̃a põtas officuis diuisa
facit Qut rue inccrpta parani. Ordo est inccepta q̃ paraui auis est nit pnct sunis.
ȩtatis possibilitate aut pro industria. qua utũt᷑ aniculeat trepida . festina nã mo¬

Expanded text:
peris abluebantur, ut «donec me flumine vivo abluero»; modo autem inferis sacrificat, peris abluebantur, ut «donec me flumine vivo abluero»; modo autem inferis sacrificat, ut «sacra Iovi Stygio». PIACVLA purgationes; alias ‘sacrilegia’. SIC VENIAT ne praemitteret aut praecederet. TEGE corona, ut et ipsa tardaret. IOVI STYGIO hoc est Plutoni. Et sciendum Stoicos dicere unum esse deum cui nomina variantur pro actibus et officiis. Vnde etiam duplicis sexus numina esse dicuntur ut, cum in actu sunt, mares sint, feminae, cum patiendi habent naturam; unde est «coniugis in gremium laetae descensic ergo et modo Iovem Stygium dicit inferis sacrificatura, ut alibi "Iunoni infernae dictus sacer" . hinc et Iovis oratio "caelicolae mea membra dei quos nostra potestas officiis divisa facit" . quae rite incepta paravi ordo est: sacra quae paravi, animus est rite perficere. aetatis possibilitate, aut pro industria qua utuntur aniculae. AT TREPIDA festina; nam mo
Abbreviated transcription (Latin):
motus et sigͣt quõ euandri et Tarchontis petiut auxiluĩ ⁊ ndigna suoq
funera pallantis dic̃ et cęterooꝵ ꝑacis iniq: ut s̃ dixiniuo ꝑꝑpitam liguã¬
h ĩtum ꝗ nomen q solet uciorĩpone̾ sic̃ in xiiꝰ postulat uiro s eđ cadatã¬
te diem: Cato dic̃ ux̃ lauro lauiniũ cũ eneę socii pas agẽnt procliũ cõntus¬
uiũ lapsus et eius nec cadauerĩuentũ est unde dic̃ mediaq in humauis
pellatus. Ante diena: aut ante fati necc̃itatt̃ et bñ quod passura est optat en et
ut sed miẜa ante diem. Cũ sanguĩẽ sundo: qi imprationes suas suo cõsecra¬
ret cruore tum uos o trii: non sunt mandata sed ĩ precationraut ditccra¬
ant omĩbus rebus. sicut & factum est nam si mandata sunt quõ grus .s¬
turũ. Exercue . i. fatigate. Nec soedera sunto: qr rupta sunt iercio. Sunto antem
sint. et fit ꝑ metrũ addito o. tercię ꝑsonȩ numeri plurał modi indicatiui ut

Expanded text:
motus. Et significat quando Evandri et Tarchontis petivit auxilium. INDIGNA SVORVM FVNERA Pallantis dicit et ceterorum. PACIS INIQVAE ut supra dihabitum, nomen, quae solet victor inponere, sicut postulat Iuno. SED CADAT ANTE DIEM Cato dicit iuxta Laurolavinium, cum Aeneae socii praedas agerent, proelium commisvium lapsus est et eius nec cadaver inventum est; unde dicit «mediaque inhumatus ptus. ‘Ante diem’ autem ‘ante fati necessitatem’; et bene quod passura est optat Aeneae, ut «sed misera ante diem». CVM SANGVINE FVNDO quasi inprecationes ipsas suo consecraret cruore. TVM VOS, O TYRII non sunt mandata, sed inprecationes, ut dissentiant omnibus rebus, sicut et factum est; nam si mandata sunt, quomodo «genus futurum»? EXERCETE id est ‘fatigate’. NEC FOEDERA SVNTO quia rupta sunt tertio. ‘Sunto’ autem sint; et fit propter metrum, addita ‘o’ tertiae personae numeri pluralis modi indicativi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gub̃nãdi scũm. sed ad pro eeconymiã ꝑtin& dicturus n. est et ip̃e ratem noctur¬
nis rexit inundis Electe uiã ueł. ex re mira nata declinaꝰ inierea n. auia fle¬
acestem: ut & s̃ diximus hyppotes siliam huĩt egestiã quam ne beluę obiectã
religaret suꝑposuit nauiculȩ et quo missit quo sors tuliss&. q̃ cum ad sici¬
liam delata esser crimisius fluuiꝰ cõcubint cũ ea conuersus in canẽ unde
Acestes natus est Seruat: tenet ut et tantas seruabat filia sedes S ecundi cephy¬
ri:um secundi post cõuersionẽ: et tandem uocans ꝑticula est ut et qͦ sub cęlo¬

Expanded text:
d etiam ad prooeconomiam pertinet; dicturus enim est «et ipse ratem nocturd etiam ad prooeconomiam pertinet; dicturus enim est «et ipse ratem nocturnis rexit in undis». FLECTE VIAM VELIS ex re maritima nata declamatio; in terra eACESTEM ut et supra diximus, Hippotes filiam suam Egestam, ne ad cetos religaretuqua delata ad Siciliam, Crinisus fluvius concubuit conversus in canem, unde Acestes natus est. SERVAT tenet, ut «et tantas servabat filia sedes». SECVNDI ZEPHYRI iam ‘secundi’, post conversionem navis. ET TANDEM vacans particula est ‘t
Abbreviated transcription (Latin):
aduerbiũ plęrũq transeunt inse: nomen in aduerbiũ toruũq repente clamat.
ctum est nomen sic ꝑsuis. Iam cras hesternũ cõsumpsimus: ecce aliud cras.
uis est: qr uenit ex nomine: licet due consonãtes sequãt cũ sciamꝰ a iermi¬
nata aduerbia longa esse ut paulopost: et frustra terno tende̾ contra. Et uespe
ab alto .i. quo tendinus: nec .n. sine rõne post gna̾litatem addidit spẽm i nnu¬
bem cogi aer: nubes n aeris densitas faẽ ut dense erant. q̃ rara modo et quę
tora lon.a facili. Fida ꝑꝑ Acestis affinitatem. Fraterna. ꝑꝑ ericem buthę et
Ueneris filiũ ẜm alios neptuni & Ueneris. Sicanos. corripuit .si. & ał̃ ꝓduẽ
ut sicanio p̃tenta Rite memorseruata rmetiorastra: si rue remetior astra cȩli
ꝑitis horis colligit᷑ quas indicant sidera .Iam dudũ nõ tm̃ heroicũ ẽ qđ datęn&¬

Expanded text:
adverbium plerumque in se transeunt: nomen adverbium plerumque in se transeunt: nomen ctum est nomen. Sic Persius «iam cras hesternum consumpsimus, ecce aliud cras». vis est, quia venit ex nomine, licet duae consonantes sequantur, cum sciamus ‘a’ terminata adverbia longa esse, ut paulo post «et frustra cerno te tendere contra». VESPERE AB ATRO id est quo tendimus; nec enim sine ratione post generalitatem addidit speciem. IN NVBEM COGITVR AER nubes enim aëris densitas facit, ut «denset erant quae rara modo et quae TORA LONGE a facili. FIDA propter Acestis adfinitatem. FRATERNA propter Erycem, Butae et Veneris filium, secundum alios Neptuni et Veneris. SICANOS corripuit ‘si’, alibi producit, ut «Sicanio praetenta sinu». RITE MEMOR SERVATA REMETIOR ASTRA si rite remetior astra paulo peritis horis colligitur, quas indicant sidera. IAMDVDVM non tantum heroicum est quod dat
Abbreviated transcription (Latin):
didonem. Multi dñt dilacerant. ut ad sup̃dictas cãs duas teria accedat. pet¬
cellebant inquit aniinios troianoe ꝗ nascebant duri dolores amore polluto q
notus erat semine furoa ꝗ ignem nogi iudebant ut nomen naingatibu¬
nt̃i non n supioribꝰ nec de amore aut de furore didonio esse solicin. Ratis
pro nauibus abusiue posiuit olli: aut tunc. aut illi. S up̾ caput. ĩ euitabilis
mortifer: nec .n. simpꝰ dictũ est cũ omĩs yniber suꝑ caput sits nhorriut
umbra tenebris: et nocti & nubiũ i pse gubnator ꝗs debuit eise iolatiũ.
usus est bis hitic & in xꝰ cęlicolȩ magni q̃nami stũã uob uersa reiro collioe
arma ubet & ella contrabẽ: non penitus depone nã dic̃ obliquat ꝙ sinum
ĩuentũ Iuꝑꝑ auctor. aut nr̃ę nauigatiõis aut sinusũ locutꝰ est mes huiꝰ
autati trĩsueria sremũt. binc atq hĩc estaũt aduerbiũ fictũ de nomine.
ut cunctãtior & ãtiis rauca sonans. Ittm & pede terram crebra ferit nomen &

Expanded text:
Didonem. multi dicunt 'ducunt' dilacerant, ut ad supra dictas duas causas tertia accedat: percellebant, inquit, animos Troianorum, quod nascebantur duri dolores amore polluto, quod notus erat feminae furor, quod ignem rogi videbant, id est omen navigantibntes iam poterant aut de amore aut de furore Didonis esse solliciti. RATES pro navibus abusive posuit. OLLI aut ‘tunc’ aut ‘illi’. SVPRA CAPVT inevitabilis, mortifer; nec enim simpliciter dictum est, cum omnis imber supra caput sit. INHORRVIT VNDA TENEBRIS et noctis, et nubium. IPSE GVBERNATOR qui debuit esse solacio. usus est bis, hic et in decimo «caelicolae magni, quianam sententia vobis versa retro?». COLLIGERE ARMA IVBET vela contrahere, noiter auctor aut nostrae navigationis; aut secundum usum locutus est: nec si huius MVTATI TRANSVERSA FREMVNT hinc atque hinc. Est autem adverbium factum de nomine, ut «cunctatur et amnis rauca sonans», item «et pede terram crebra ferit». Nomen et
Abbreviated transcription (Latin):
ȩquore damȩ̨. eerulea: aut nigra. N ut alte carinę. omne n altũ mhagidiuest
quod est opaco et abdito contrarii. et apricos dicimis locis ⁊ p̾cis gaudentes
Uirgilius. ducẽt apricis incollib uua colorem. ꝑsius. ut nr̃a floralia possit
i. sine frigore Mergi mergus pͥami fuit filius. hic se p̃cipitauite muro mec
perut. et cum hoc sępius facẽt deorum miẜatione ĩ auem uersus ẽ q̃ ad ini¬
tationem quasi hoc facit. Circũ flectẽ: bñ uno ẜmone & complexionẽ prosec¬
tionem complexus est. et reuersionẽ ductores dñi nauiũ nõ gubnatores ⁊
n. herculi consecrata est ut populus alcyde gratissima Nudatosq humerosoleo:
bñ nudatos. ꝗ tecti esse consueuerũt. Namꝰ nudũ est nũꝙͣ tectum ut facies
Transtris: et transtra dnrͣ & iuga ut in uiꝰ. Inde alias animas q̃ ꝑuiga lo¬
ga sedebant. I ntent:: codem sermone diuersis usus est rebꝰ. ałr .n. bradna ałr¬

Expanded text:
e" . Ad v. 123 Caerulea aut nigra, aut altae carinae: omne enim altum nigrum est, sole calens - quod est opaco et abdito contrarium - et apricos dicimus locis apricis gaudentes; Vergilius «duceret apricis in collibus uva colorem», Persius «nostra ut Floralia possint ς, sine frigore. MERGIS Aesacus Priami filius fuit. Hic se praecipitavit e muro nec periit, et, cum hoc saepius faceret, deorum miseratione in avem versus est quae ad imitationem quasi idem facit. CIRCVMFLECTERE bene uno sermone et profectionem conplexus est et reversionem. DVCTORES domini navium, non gubernatores. enim Herculi consecrata est, ut «populus Alcidae gratissima». NVDATOS bene ‘nudatos’, quia tecti esse consuerunt. Nam ‘nudum’ est numquam tectum, ut facies. TRANSTRIS et transtra dicuntur et iuga, ut in sexto «inde alias animas, quae per iuga longa sedebant». INTENTI eodem sermone in diversis usus est rebus; aliter enim brachia
Abbreviated transcription (Latin):
tus horestes. Sed sciendũ genera plerũq confundi aut metri aut hyaris cã
sic horatius nec cupido sordidus aufer cum sig̾sicantes cupiditait᷑ seraitioge¬

Expanded text:
tus Orestes». Sed sciendum genera plerumque confundi aut metri ratione aut hiatus Orestes». Sed sciendum genera plerumque confundi aut metri ratione aut hiatus causa. Sic Horatius «nec cupido sordidus aufert», cum significantes cupiditatem feminino ge
Abbreviated transcription (Latin):
cinit: uore romano sic hodicq uidemus ĩ oĩbus iudis fdebriba ut suot diud
grauem tymbreus osyrim: nam graues inferũt tarditatẽ. Rerrige. ertenotina¬
tiuus remex: ut statuis semyremes hercules ꝑ istrimo. uela uitela depieta uili
ia sccandis fluctibus Mox italus. subaudi su¬
turus Ipsen faitiliam mẽnorũ cõstituit et bñ laudat familias nobiliũ heme
thongus grȩca est. iͥ ngenti mole. motu. ut magna se mole mouentẽ urbis
opus tam magnam ut urbem putares Tnplici uersu Omnes n. triremes sue¬
r̃t. Uersu aut aut ordine. ut ille ctiam feras ĩuersum distulit ulmos aut
uersii. trictu a uerrendo ut equora uerrebat caudis ęstumq steabant. Sane
unus est sensus. ꝑ ubes impellunt: sigura est ut pars infrusta secatit. Sane sc¬
endũ inter barbarismũ et lexim hoc latinam et ꝑfectam elocutionẽ Mctha¬
plasmũ esse . ꝗ uno sermone fit uiciosus. Item inter soloccisinũ et scema
ciosa Ergo Methaplasmus et sigura media idem sunt et discernũt perituo

Expanded text:
no more, sicut hodieque videmus omnibus ludis funebribus, ut sunt divorum; gravem Thymbraeus Osirin»; nam graves inferunt tarditatem. REMIGE erit nominativus ‘remexa secandis fluctibus. Ad v. 117 Mox italus subaudis 'futurus': ipse enim familiam Memmiorum constituit. et bene laudat familias nobilium: nam  Graeca est. INGENTI MOLE motu, ut «magna se mole moventem». VRBIS OPVS tam magna, ut urbem putares. TRIPLICI VERSV omnes enim triremes fuerunt. ‘Versu’ autem aut ‘ordine’, ut «ille etiam seras in versum distulit ulmos», aut ‘versu’ ‘tractu’, a verrendo, ut «aequora verrebant caudis aestumque secabant». Sane unus est sensus. PVBES INPELLVNT figura est, ut «pars in frusta secant». Et sciendum inter barbarismum et lexin, hoc est latinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit ratione vitiosus. Item inter soloecismum et schemavitiosa. Ergo metaplasmus et figura media sunt, et discernuntur peritia
Abbreviated transcription (Latin):
mĩbusq sonoris p̃sid& A nniuiis orbis: qr menses ĩse currũt et ãnũ facuĩt ũde
ut diuini opus alcunedõtis: aut reuera diuni nam ait nũc repeto anchises
fatoꝵ archatia monebat. Moestas aras: mediũ se p̃bet nam & hoĩem eũ suisse
nouit. et uult cũ ex cõseeratiõe numen effectũ. Nam moestas aras ad hominemr
ꝑtin& .i. diis manibus cõsecratas. quod paulopost dic̃ a ltaria liquit iuuilt ẽe di¬
uinitatis post apotheosim uinde esta aditis q̃ ir̃plo& sũt ut succenit iumulo

Expanded text:
minibusque sonoris praesidet». ANNVVS ORBIS quia menses in se recurrunt et annum faciunt; unde minibusque sonoris praesidet». ANNVVS ORBIS quia menses in se recurrunt et annum faciunt; unde ut «divini opus Alcimedontis», aut re vera ‘divini’; nam ait «nunc repeto, Anchises fatorum arcana reliquit». MAESTAS ARAS medium se praebet. Nam et hominem fuisse novit et vult eum ex consecratione numen effectum; nam ‘maestas aras’ ad hominem pertinet, id est diis manibus consecratas, et quod paulo post dicit «altaria liquit» vult esse divinitati
Abbreviated transcription (Latin):
rimi sunt aut ursȩ reuera aut sere africę. Saça agresti: opibus rusticanis. nam
gaça om̃is fructus est. Stellas fugarat: poctice dix̃ nam si stelle a statido dicte
sunt nõ fugant᷑ semꝑ n. fixe sunt absq planetis. ꝗ propierea
Uirgilius aliqua ex historia deriuat Nam sic om̃ia ĩduẽ qiͣ aiuini houores sol¬
uantua Anchise: quod constat iulio Cesari fecisse Augustũ et bñ dic̃ genus
alto a sanguine diuũ nã ꝑ tacitã ceronynniã oñdit debere Anchise generis sui
honorem mereri. unde est diis genitue deos a sanguĩẽ diuũ.: diuũ et deoeꝵ
ĩdifferenter plęrũq ponit pocta ͣꝙͣ sit discretio ut cos ꝑpetuos dicamꝰ duioꝰ
ex homĩbus factos quasi ꝗ diem obierunt unde diuos & imꝑatores uocamꝰ
Sed Uarro & Atieius cõtra sentiũt dicenirs diuos ꝑpetuos deos. ꝗ ꝑꝑ sui conseora¬
nonẽ timẽtue ut suat dii manes quod tangit in xiiꝰ. diua deam stagnisq flu¬

Expanded text:
RSAE aut re vera, aut ferae Africanae. GAZA AGRESTI opibus rusticanis; nam gaza omnis fructus est. STELLAS FVGARAT poetice dixit. Nam si stellae a stando dictae sunt, non fugantur; semper enim fixae sunt praeter planetas. DARDANIDAE Vergilius aliqua ex historia derivat. Nam sic omnia inducit, quasi divini honores solvantur Anchisae quos constat Iulio Caesari tribuisse Augustum. Et bene dicit «genus alto a sanguine divum»; nam per tacitam oeconomiam ostendit debere Anchisen generis sui honorem mereri; unde est «dis genite et geniture deos». A SANGVINE DIVVM ‘divum’ et ‘deorum’ indifferenter plerumque ponit poeta, quamquam sit discretio, ut deos perpetuos dicamus, divos ex hominibus factos, quasi qui diem obierint; unde divos etiam imperatores vocamus. Sed Varro et Ateius contra sentiunt, dicentes divos perpetuos deos qui propter sui consecrationem timentur, ut sunt dii manes; quod tangit in duodecimo dicens «diva deam stagnis quae flu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ logystoriis synonima sunt:unde bis et ĩ salutatione utimuꝵ & ĩ exacra¬
cionibus ut ualeant. qui inter dissidiũ uolũt unde & hoc mortuis dicimus
nõ ꝙ eis optemus salutem: in quibꝰ nulla esse pł. sed ut sigͥficemus sic nos di¬
gredi ut oñdamus cos nũꝙͣ esse ĩ nraͣ cõmunione uenturos.I terũ. hic di¬
stinguẽdũ. nã quo tpre sepeliuit: cũ sine dubio dix̃ salue. et uale. Recepti
referunt distĩctionẽ ut dicat recepti iteꝵ cineres semel ex troia semnel a diome¬
de ꝗ dr̃ ossa eius eruta cũ palladio reddisse. Neꝗcq aut ẜm epiciros ꝗ dicũt¬

Expanded text:
e his et in salutatione utimur et in exsecrationibus, ut «valeant qui inter nos discidium volunt»; unde etiam haec mortuis dicimus, non quo eis optemus salutem, in quibus nulla esse potest, sed ut significemus nos sic digredi ut ostendamus eos numquam in nostram communionem esse venturos. ITERVM hic distinguendum; nam quo tempore sepereferunt distinctione mutata, ut dicant: ‘recepti iterum cineres’, semel ex Troia, semel a Diomede, qui dicitur ossa eius eruta cum Palladio reddidisse. ‘Nequiquam’ autem secundum Epicu
Abbreviated transcription (Latin):
uũ crinem: abscondente galero: hunic gͦ dat qiͣ turpi E aput clãnauerat. nocdũ
eam morti destinauerat Iris rosida. qr citra nubibꝰ est q̃ nõ carent rore Ad¬
uerso sole bñ rem na̾lem exp̃ssit iris .n. nisi eregione solis nõ fit cui uarios
illa dat res. qr aqua tenuis. aer lucidus et nubes caligantes iradiate uarios x¬
recedente corpus friget ut corpus q lauant frigentis &ungunt Inuentos
uita recessit: aiã . ut in uiꝰ quẽq sibi tenues nascentem acresct uitas & dicenͦ¬
cos ꝗ dñt aĩam perire cum corpore: ut intelligamus cuanuit inuentgs re¬
lic curule ex ercetur hic nauale certamer Sanc intellge ndino
potuisse fieri ut una nec plena die Eneas ad siciliam piaenꝰurer unde
accipiendũ est sic ut s legimus ꝗ cirei pͥmũ ortum solis lucisna

Expanded text:
um crinem abscondente galero». Huic ergo dat quasi turpi. CAPVT DAMNAVERAT necdum eam morti destinaverat. IRIS ROSCIDA quia cum nubibus est, quae rore non carent. ADVERSO SOLE bene naturalem rem expressit; Iris enim nisi e regione solis non fit, cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aër lucidus, et nubes caligantes inradiata varios cedente corpus friget, ut «corpusque lavant frigentis et ungunt». IN VENTOS VITA RECESSIT anima, ut in sexto «quemque sibi tenues nascentem arcessere vitas». Et diceneos qui dicunt animam perire cum corpore, ut intellegamus 'evanuit, in ventos relic curule exercetur, hic navale certamen. sane intellegendum non potuisse fieri, ut una, nec plena die Aeneas ad Siciliam perveniret: unde accipiendum est, sicut supra legimus, quod circa primum ortum luc
Abbreviated transcription (Latin):
Stũdũ cos ꝗ dñt omĩa q̃ crescant animalia eẽ Equora elementa & esse aĩalia
uoluerut unde est in uiͦ ęthera mulcebant cantu s acet ager.ea q̃ in agris sũt
⁊ hor proposito ꝑmaneret et uitande sinc dubio lucis En quid ego en proecce
et q demiostrantis ꝑicula est ꝓ quam intelligimꝰ cam multa cogitasse et sic
proripuisse. rece quid acturi sum Est aũt comicũ pͥncip net incorgrue amã¬

Expanded text:
cunt omnia quae crescunt animalia esse. AEQVORA elementa etiam animalia esse voluerunt; unde est in septimo «aethera mulcebant cantu». TACET AGER ea quae in agris sun hoc proposito permaneret vitandae sine dubio lucis. EN QVID AGO ‘en’ ‘ecce’. Et quasi demonstrantis particula est, per quam intellegimus eam multa cogitasse et sic prorupisse ‘ecce, quid actura sum?’. Est autem comicum principium, nec incongrue ama
Abbreviated transcription (Latin):
tremuli froraẽ eesonia pulli ĩfudit et meruto suspicati sunit amorẽ cremi ex carne
si qua maternon alit ex se cratum s p̃sa mola. mola farit & sale. Ordo aũt c̃ ipa

Expanded text:
tremuli frontem Caesonia pulli infudit». Et merito suspicantur amorem creari ex carne, tremuli frontem Caesonia pulli infudit». Et merito suspicantur amorem creari ex carne, sine qua mater non alit ex se creatum. IPSA MOLA farre et sale. Ordo autem est: ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ extinctũ pudorem ꝑretexẽ. puctare absconde̾ tantos si irores ꝗͣ tos cogitabat
dido Grauiora timet ꝗͣ morte sichei. Nut ꝙͣ detrahimus et stat elocuꝰ Aut ĩ¬
St intendi serta ꝑ locũ f ronde funera. cup̃sso Nam sͣ dicta ligna ad sunꝰ
ptinent ut probant pocit Efsigicitiq loco thoro lorat expͥmit᷑ amantis effectus
Bctum i more mariti imaginẽ uolebit esse cõiunctamt ut paulopost natũ
put drẽ r aliquibuo n sacris imitebant tonitrua. herebũ. inferoꝵ ꝓfunditã¬
tem sria uirginis ora dianȩ Interiectio est. lunę dianę ꝓserpinȩ. Simulatos
fontes auern̾i In sacrio aũt ut s̃ diximus. q̃ exhiberi nõ poterant simulabantur
Et crant pueno bñ aũt de auerno ꝑ quem descensus ad inferos dicebat᷑ f alcibꝰ
sd aci innȩ obẜuatiom Et pubentes. qr alic sicoe alie uiridiores legant. Et sciẽ¬
aut ꝑ pypirasim agreste papauer significare Et mri pręreptuis amoa. Sm plin.¬

Expanded text:
 extinctum pudorem. PRAETEXERE praevelare, abscondere. TANTOS FVRORES quantos cogitabat Dido. GRAVIORA TIMET QVAM MORTE SYCHAEI aut ‘quam’ detrahimus et stat elocutio, aut ge: ‘intendit serta per locum’. FVNEREA cupresso; nam et supra dicta ligna ad funus pertinequod etiam in morte amati imagini volebat esse coniuncta, ut paulo post «natumque  in aliquibus enim sacris imitabantur tonitrua. EREBVM inferorum profunditatem. TRIA VIRGINIS ORA DIANAE iteratio est: Lunae, Dianae, Proserpinae. SIMVLATOS FONTIS AVERNI in sacris, ut supra diximus, quae exhiberi non poterant simulabantur, et erant pro veris. Bene autem de Averno, per quem descensus ad inferos dicitur. FALCIBVS rvationem. PUBENTES autem quia aliae siccae, aliae viridiores leguntur. Et scienautem per periphrasin agreste papaver significari. ET MATRI PRAEREPTVS AMOR secund
Abbreviated transcription (Latin):
tris. et est bona elocuͦ ut loci uł tpris ad pam iransserre. ut noctumus uenit
secretus fecit. Pyram. sub spe sacrisicũ pręꝑat mortis exeꝗas. Etarma: gladiũ
dic̃ abisuie. Nam & paulo post enscm ꝗ relictũ. prop̾e n arma sunt᷑ q̃ artuos
tegrint Impius. qui gladũi reliꝗt furcati hoc aũt tractũ est de homero qui
dic eladiũ iaci datum ab heciore et hectori ab Aiace baltcũ q̃ cis exitio suecit
Nam alitr tractus est balteo alter se donato tello interetuit. Unde prouerbũi natũ¬
quem hosit dixerat s̃. hostem suplex affari suꝑbũ item dulaes exuinȩ Ruopii.¬

Expanded text:
tris. Et est bona elocutio rem loci vel temporis ad personam transferre, ut ‘nocturnus venit’, tris. Et est bona elocutio rem loci vel temporis ad personam transferre, ut ‘nocturnus venit’, ‘secretus fecit’. PYRAM sub specie sacrificii praeparat mortis exequias. ET ARMA gladium dicit abusive; nam est paulo post «ensemque relictum». Proprie enim arma sunt quae armos 496 Impius qui gladium reliquit furenti. hoc autem tractum est de Homero, qui dicit gladium Aiaci datum ab Hectore et Hectori ab Aiace balteum, quae eis exitio fuerunt: nam alter tractus est balteo, alter se donato telo interemit. exuvias vm hostem dixerat s
Abbreviated transcription (Latin):
nomen grecũ in ns terminat᷑ ł orq̃t sustinet . stellaptam: satis perite loquir
mõstrata p̃dicta q̃ est oruinda Massiba aqua nõ longe sit ortus hespidũ Athlasuĩo
hespidum. Athlas uero mons maximus ĩMauritania est hespendũ templicu¬
stos. hespides Athlantis filiȩ nymphȩ sm fabulam ortũ hũerunt in loco qͦ crant
mala aurea ueneri consecrata: ꝗ̃ hercules ab Euristeo missus occisus ꝑuigili dra¬
occiso earum custode. unde mala fingit̾ sustulisse. hoc ẽ oues. Nam mala dicunt᷑
ut soporifera spẽs ꝑuigili detur draconi. Sed dicimus uariam iũ p̃bere unctum
diuersis animalibꝰ. Nam salices amare sunt homĩbus: dulces capellis ut & sili¬
reddant capellas. gͦ & papauer lic& dat hoĩbus sonum. draconi adinit. Sorsitan:
bonũ est ut uidebit equis. ut migrantis ceruas. T estor cara deos: qr cũ multa

Expanded text:
 nomen Graecum ‘ns’ terminatur. TORQVET sustinet. STELLIS APTVM satis perite loquitur;  nomen Graecum ‘ns’ terminatur. TORQVET sustinet. STELLIS APTVM satis perite loquitur; monstrata’ ‘praedicta’; quae est oriundo MasHesperidum; ‘Atlas’ vero ‘maximus’ in Mauritania est. HESPERIDVM TEMPLI CVSTOS Hespmala aurea Veneri consecrata. Que Hercules missus ab Euristeo occiso peruigili draocciso eorum custode; unde mala fingitur sustulisse, hoc est oves; nam μῆλα dicuntuut soporifera species pervigili detur draconi. Sed dicimus variam vim praebere victum diversis animalibus; nam salices hominibus amarae sunt, dulces capellis, ut «et salireddant capellas. Ergo et papaver, licet det hominibus somnum, draconi adimit forsitan; BIS videbit quis, ut «migrantes cernas». TESTOR CARA DEOS quia, cum multa
Abbreviated transcription (Latin):
carmine bñ hoc addit᷑ non .n. oĩ modo inalũ est bubonis omen sed cũ canit cin
male p̃petes bone sunt uel eꝯtri male p̃petes oscines bones sunt prio& et prioꝵ
mentũit d nsonis proĩsõnis i ingiliis.s emꝑq relinꝗ: ꝑ otanes noctes sibi na¬
iugare uidebat᷑ eneas. qĩ eam semꝑ deper&. I ncomitata. quod serabe .i. morti¬
fenũ omnen estet pcipue regi Agiina pentleuo aut impetus aut em. urha¬
nũ agraina serpentum. pentheus aũt ẜm Tragediam paciniũ surit & ipe sce¬
cut & dicimus gratari honore. Eum. ęneam: quẽ et notum noluit dice Occtaĩ
finem: finem oeceani nullus nouit sed initiũ. locus ꝗ ip̃m sineit esse inderͣ
aliũdo sumpto pͥncipio E thiopum. ȩthiopie due sunt circiten ortũ solis. Ale
circa cecasum ĩ mauritania. quam nũc dic̃ et dcã et hiopia a colore populorum

Expanded text:
CARMINE bene hoc addidit. Non enim omni modo malum est bubonis omen, sed cum cantat. CCARMINE bene hoc addidit. Non enim omni modo malum est bubonis omen, sed cum cantat. Cmalae, praepetes bonae sunt; vel econtra malae praepetes, oscines bonae sunt. PRIORVM  vigiliis. SEMPERQVE RELINQVI per omnes noctes navigare videbatur Aeneas, quasi eam semper desereret. INCOMITATA quod ferale, id est mortiferum omen est, et praecipue regibus. AGMINA PENTHEVS aut impetus aut secundum Vrbanum agmina serpentium. Pentheus autem secundum tragoediam Pacuvii furuit etiam ipse. SCAc enim dicimus ‘grator tibi honorem’. EVM Aeneam, quem ut notum noluit dicere. OCEANI FINEM IVXTA finem Oceani naliunde sumpto principio. AETHIOPVM Aethiopiae duae sunt, una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauritania, quam nunc dicit. Et dicta Aethiopia a colore populorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uiderat Nulli dix̃ ꝗd est nulli nec sorori ꝗdẽ consuerat de amore confessa. Con¬
uigis antiꝗ: aut p̾oris aut cari. Miro qđ honore. mire exhibendo ca q̃ circa uiuos
solent sicri. Moris .n. fuerat. ut nubentes puelle simul statim uenissent ad li
men mariti postes anteq ingrederent᷑: ornarent lineis uittis. unde ait Ualeriꝰ¬
et olco iũgerent: unde & uxores dicte sunt qiͣ unxores. F esta fronde: diuina
tãꝗͣ numen coleret. Sane hoc loco latenter.quã. s̃ diximus tangit historiã.: nat
si amabat utiq non coleret extinctũ maritũ. Uisa iri: non n. eratt uera uts.
noꝵ cum terras obscura tene̾t. uerisimilitudo. Sola bubo: sola contra genus po¬
suit lucanus. et lȩ̨te uirant᷑ aues bubone sinistro. Iem Ouidius infandus bu¬
pecialitate a generali suminius ut si dicas bona uirdus restrendo ad auem. Nic̃ si

Expanded text:
viderat nulli dixit. Quid est ‘nulli’? Ne sorori quidem, cui fuerat de amore confessa. CONviderat nulli dixit. Quid est ‘nulli’? Ne sorori quidem, cui fuerat de amore confessa. CONIVGIS ANTIQVI aut prioris aut cari. MIRO QVOD HONORE COLEBAT exhibendo ea quae circa vivos solent fieri. Moris enim fuerat ut men mariti et postes antequam ingrederentur ornabant laneis vitis et oleo ungerent, unde uxores dictae sunt, quasi unxores. FESTA FRONDE divina, tamquam numen coleret. Sane hoc loco latenter quam supra diximus tangit historiam; nam si amabat Aeneam, utique non coleret extinctum maritum. VISA VIRI non enim erant vera, ut supra. NOX CVM TERRAS OBSCVRA a verisimili. SOLA BVBO ‘sola’ contra genus posuit. Lucanus «et laetae iurantur aves bubone sinistro», item Ovidius «infandus bum genus relicta specialitate a generali sumimus, ut si dicas ‘bona turdus’ referendo ad avem; item si
Abbreviated transcription (Latin):
sensus eit qd bñsiciũ cũ mihi cumulatũ dederis sola morte derelĩquã. et hic ĩtelle¬
ftusst̃ mehornũ mihi eũ dederis cumulatã. quam lectionẽ Tucca & Uarro pro¬
lan tisam malo ꝗdam legunt. quã mibi cũ dederit .s. eneas .i. cumulata morte
ut amłatgs dict᷑ cõsñent᷑. it pceps aerti specula de montis in undas deferar extręmũ
enus Alpini bart ielantis de alpibꝰ q̃ alpes galloꝵ lingua alii montes uocatitꝰ Nũc̃
hint nr̃to ilłiu̾e. sit onfasab Anta & didone it stridore ad dolorem eneş ꝑtindi. de
eflai magno pñit pector curasi lte aiuguer diu. Constemũt implent. ut sirata
eosalioꝑscuerat ss antũ radice inltartara tendit. si physicos ꝗ dñt ꝑteti esse al¬
nt iqdi atãdicũ ttapbo&: bacrime in anes:qr mens ĩ motaman&i. Num uero: i¬
post desꝑã nc̃em. Exitnĩta p̃cipitata turbata. Nortem orat aꝑ desiderat ut guoriẽ¬
ꝗ miẜ imus opto. Aut certe iõ orat. qr cõscerata fuit necitiori poterat nisi soluta

Expanded text:
sensus est: quod beneficium cum mihi cumulatum dederis, sola morte derelinquam. Et hic intellectus est melior, ‘quam mihi cum dederis cumulatam’; quam lectionem Tucca et Varius probant. Nam male quidam legunt ‘quam mihi cum dederit’, id est Aeneas, ‘cumulata morte ut amantes dicere consuerunt, ut «aërii specula de montis in undas deferar; extremum nius’. ALPINI BOREAE flantes de Alpibus, quae Gallorum lingua alti montes vocantur. NVNC HINC NVNC ILLINC sicut Aeneas ab Anna et Didone. IT STRIDOR ad dolorem Aeneae pertinet, de quo ait «magno persentit pectore curas». ALTE iugiter, diu. CONSTERNVNT implent, ut «strata consilio perseverat. TANTVM RADICE IN TARTARA TENDIT secundum physicos, qui dicunt adicum et arborum. LACRIMAE INANES quia «mens immota manet». TVM VERO post desperationem. EXTERRITA praecipitata, turbata. MORTEM ORAT pro ‘desiderat’, ut «mortemque miserrimus opto»; aut certe ideo ‘orat’, quia consecrata fuit nec mori poterat nisi soluta
Abbreviated transcription (Latin):
tus et sacrificio et ludis nã in sacris tacitumitas ĩ ludis necc̃itatis fauoꝵ
est. fauet aũt ore quis et ꝑ tacitumitatẽ horatiꝰ fauete lingunis cartuã
nõ pus audita misarum saçerdos. Cingite tempora ramis: ex romano mon
Nam festis ludis omĩs turba coronata spectabat. quod oñdit ꝑ encam accitẽ¬
et Ascaniũ ꝑ quos omnẽ denotat ętatem a atema myrio. uł qĩ filius uł
sacrificii quod exigebat ut biberent de mero baccho i. puro. Carchesia. getꝰ
ꝗ ꝑtim quasi mortuo numero pari sig̃t sacrificat ꝑtim ĩpari qiͣ deo ergo ce¬
dit ꝗnas demore bidentes. Nam legimꝰ numero deus ĩ part gaudei. p inpi¬
reosq iacit flores ad sangiuis imitationem ꝗ est sedes animȩ sic in uiͦ pur¬
purcos sꝑgam flores. Item purpureasq suꝑ uestis uelacama nota. sut supra¬

Expanded text:
favor est. ‘Favet’ autem ‘ore’ quis etiam per taciturnitatem? Horatius «favete linguis, carmina non prius audita Musarum sacerdos». CINGITE TEMPORA RAMIS ex Romano more. Nam festis ludis omnis aetas coronata spectabat, quod ostendit per Aeneam, Acestem, Ascanium, per quos omnem demonstrat aetatem. MATERNA MYRTO vel quasi filius, sacrificii, quo exigebatur, ut libaret de mero Baccho, id est puro. CARCHESIA autem tim quasi mortuo, pari numero, sacrificat, partim inpari, quasi deo, ut ‘caedit quinas de more bidentes’. Nam legimus «numero deus inpare gaudet». PVRPVREOSQVE IACIT FLORES ad sanguinis imitationem, in quo est sedes animae; sic in sexto «purpureos spargam flores», item «purpureasque super vestes velamina nota», s
Abbreviated transcription (Latin):
ytrũq caput. meum & tuũ aut iouis & Mercurii aut meũ &ascanii Celeros
initio oronis A uersa irata ut dina solo fixos oculos auersa tenebat. Luminibꝰ
tacitis proipã tacita ut tacitũ q obsedit limea amatę ꝓ ip̃a tacita seꝗt aritem
cania silua est arabie Et norandũ relictis meduii comꝑationib in eum augar¬
menta secisse nam post deos non hõĩes sod saxa intulit Racti ꝗd dissimuloitaci¬
it q̃stioni acurit ne quis nimiã cuis iracũdiã rep̃hende̾t diceto encam possen
sercor gtm̃ ut misere aĩ tion digna serentis Qus quibus atite se: amphybologia
quid prius qđ posteruis dicam Nec maxima uino ut ĩ uinont̃ maledictũ & q¬

Expanded text:
TRVMQVE CAPVT meum et tuum, aut Iovis et Mercurii, aut meum et Ascanii. CELERESinitio orationis. AVERSA irata: ut «diva solo fixos oculos aversa tenebat». LVMINIBVS TACITIS ipsa tacita, ut «tacitumque obsedit limen Amatae», pro ‘ipsa tacita’. Sequitur autem cania silva est Arabiae. et notandum relictis mediis conparationibus eum augmenta fecisse: nam post deos non homines, sed saxa intulit. Ad v. 368 Nam quid dissimulo?? tacitae quaestioni occurrit, ne quis eius nimiam iracundiam reprehenderet, dicens Aeneam posse sereor’ genetivum, ut «miserere animi non digna ferentis». QVAE QVIBVS ANTEFERAM amphibolia: ‘quid prius, quid posterius dicam?’. NEC MAXIMA IVNO aut in Iunonem male dictum
Abbreviated transcription (Latin):
to et ip̃i prodest amoris ĩpacientia U entos ferentis. bñ flantis ꝓpitios quiod pro¬
didit quod dccipit & bñ nã ad irrectiõem cõuigii mutata uolũtas sufficit¬
Nec pulcro ut latio: quod illi pulcrũ uł & sic ẽ õ illud o tm̃ libeat mecũ tibi sor¬
dida rura q̃ tibi sic uident᷑ ł empus manę pe. sine officio coheũdi nã sine ofllo¬
bñficio nõ procedit cũ spaciũ petat & reꝗem. I am mea me uic. do soridolen
me fortuna ut hic troiana tenus furi̾t fortuna secuta ex costatu ĩ qͦ est fortũa
di doccat aũt dolere illud est. ꝗr non hẽat in aduersis pacientiam niñ ꝗ doleͣ
consueuit. hoc gꝰ petit ut ei p̃siet tempus ꝑ quod discat aduersa ꝑsent. Orouenũ¬

Expanded text:
to etiam ipsi prodest’; amoris scilicet inpatientia. FERENTES bene flantes, propitios. QVOD PRODIDIT quod decepit. Et bene; ad diruptionem enim coniugii inmutata voluntas sufficit. PVLCHRO VT LATIO CAREAT quod illi pulchrum videtur. Sic est illud «o tantum libeat mecum tibi sordida rura», quae tibi sic videntur. TEMPVS INANE PETO sine officio coeundi; nam ‘sine beneficio’ non procedit, cersa’, ut «hac Troiana tenus fuerit Fortuna secuta»; ex eo statu in quo est fortunam dixit. ‘Doceat’ autem ‘dolere’ illud est quia non habet in adversis patientiam nisi qui dolere consuevit; hoc ergo petit, ut ei praestetur tempus per quod discat adversa perferre. ORO VEN
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ plurima fando. Ontrouersia est plena inqua &̃ purgat obiecta remouens
Ut dõ finent nonꝰ purgat obiectam sugam nomĩe ꝓsectiõis ꝑ romentã: p̃stitis¬
se bñ eisse & est scrmo de his ꝗ ꝑ contrm magis lucent. Tereni ua meuelim
ni su illuis rei dicitus ut hoc loco et memini illam remꝰ ut nutdios memuni
si uerba tenerem. dum memor ip̃e mei : de futuro loꝗt᷑ & congruie Nam pig&
ad futuꝵ spectat. pud& ad p̃teritũ & lic& peneuna sit signinca tñ dicinus
pige me illud face̾ pudet secisse. Unde interdũ p̃cipueꝰ a Salustio simul po
fectionẽ subaudi nã posterioi̾ nõ põt uĩgi inesit confusio. pretend iȩdas. pro¬
bat nõ esse mrĩo. Aut hec in foedera ueni.aut iñonii. &uĩgendũ est sipior
Aut cerie ad posteriora ꝑtin& et hoc dic̃ nõ ad hec ueni ut hic morarea sicut

Expanded text:
 plurima fando controversia est plena, in qua et purgat obiecta, removens rgat obiectam fugam nomine profectionis. PROMERITAM praestitisse, bene gessisse; et est sermo de his qui per contrarium magis lucent: Terentius «ita me velim ni’ et ‘illius rei’ dicimus, ut hoc loco, et ‘memini illam rem’, ut «numeros memini, si verba tenerem». DVM MEMOR IPSE MEI de futuro dixit et congrue; nam ‘piget’ ad futurum spectat, ‘pudet’ ad praeteritum. Et licet paene una sit significatio, tamen dicimus ‘piget me illud facere’, ‘pudet fecisse’; unde interdum, praecipue a Sallustio, simul ponfectionem’ subaudis; nam posteriori non potest iungi, ne sit confessio. PRAETENDI TAEDAS probat non esse matrimonium. AVT HAEC IN FOEDERA VENI aut matrimonii, et iungendum est superiori, aut certe ad posteriora pertinet et hoc dicit ‘non ad hoc veni
Abbreviated transcription (Latin):
caritũs auctor ꝑ roꝑari lutora circũ. circa littus Nam postpoĩta p̃pontio et accenũ
mutauit. et suas ꝑdidit uires Proꝑari aũt ĩꝑsonale est Et lęti naute.i minime ti¬
mentes s perare dolorem: pro timere & est acyrologia. nã sꝑamus hona tutiemus
aduersa: hoc aũt dic̃ si scissem abitus ęneam non tm̃ dilexissem si nõ dilexis¬
ĩfinitus proindicatuio. Nollis aditus facił ut & q̃ mollissima fandi ierapona
sus illua spectino scio me edanais e classibus unũ. Aulide aut in aulide aut
dr̃ &x oriculo fecisse diomedes et secum eius ossa portasse Q̃ postea reddidit cum

Expanded text:
carminis auctor». PROPERARI LITORE CIRCVM circum litus; nam postposita praepositio et accentum carminis auctor». PROPERARI LITORE CIRCVM circum litus; nam postposita praepositio et accentum mutavit et suas perdidit vires. ‘Properari’ autem inpersonale est. ET LAETI NAVTAE id est minime timentes. SPERARE DOLOREM pro ‘timere’. Et est acyrologia, nam speramus bona, timemus adversa. Hoc autem dicit: si scirem abiturum Aenean, non tantum diligerem; si non dilexisinfinitus pro indicativo. MOLLES ADITVS faciles, ut «et quae mollissima fandi tempora».sus illud spectans «scio me Danais e classibus unum». ‘Aulide’ autem aut ‘in Aulide’ aut quod dicitur ex oraculo fecisse Diomedes et secum eius ossa portasse, quae postea reddidit Aeneae, cum
Abbreviated transcription (Latin):
suo p̃cepto edificatũ cũ esset priuata donauitit ꝑ rantis classibio: nautas
Si mprobe amor exclamatio a poeta contra amortti :& hoc quod horatiusoc̃
hoc amet hoc sꝑnat promissi carmĩs auctor tale est et illud in gorcio. Auri sa¬
cra fates .i. cupiditas Ilam illic est amoris increpatio: ꝗ sii pbisicos gn̾ãlis¬
est oĩum rerũ hino ꝙ apud in feros euryphila ĩtenamantes cõmemoratuꝵ
q̃ monille cõcupicrat i it inter lacrimas:hic amoris improbitas ondit᷑ ꝗ la¬
crymis ogit rogare dudũ suꝑbani Est aũt speciosa locutio ꝑgit in lacrynias
amori.acsi dice̾t non ęnet aut cerit encam amori N equid in experium¬
fru. mori. relin. rgabat nõ spe ĩpetrandi sed ne ess&. quod possei sibi ĩputũ
falso querit᷑ de naͣ sui genus humanũ ut sͣ. horatiꝰ hoc am& hoc sꝑnat ꝑmissi

Expanded text:
suo praecepto aedificatum, cum esset domus privata, donavit rei publicae. suo praecepto aedificatum, cum esset domus privata, donavit rei publicae. Improbe amor exclamatio a poeta contra amorem. et hoc est quod Horatius dicit "hoc amet, hoc spernat promissi carminis auctor" . tale est et illud in tertio "auri sacra fames" , id est cupiditas: nam et illic amoris est increpatio, qui secun Hinc est quod apud inferos Eriphyla inter amantes commemoratur, quae monile concupierat. IRE ITERVM IN LACRIMAS hinc est amoris inprobitas, quae lacrimis cogit rogare dudum superbam. Est autem speciosa elocutio ‘pergit in lacrimas’. AMORI ac si diceret ‘non Aeneae’; aut certe Aenean amorfrustra rogabat, inquit, non spe inpetrandi; sed ne esset, quod sibi posset inputare, us humanum», ut supra «hoc amet, hoc spernat promissi
Abbreviated transcription (Latin):
rant. ut quos eod sum toticis iam dedignata maritos fuge studio celeris ꝓsectio
feris ut si quis cernat ẜ ormict ad studiũ respic cõꝑa hoc loco. Et notandũ cari
non usꝗ proprepit ut nigrũ campis cinistichiũ ennii de dephantis antedictum¬
Acrius usus est de indis acrius usus est de indis. Calle angusto. Callis est angu¬
suor semita calle pecudũ predurata. Semita est semis uia Unde & semita ã¬
de et semita est est dicta uia iactus diridius quapõt ire uebiculũ nãactꝰ
duo carpenta capit ꝑꝑ cuntiũ et uenientiũ uchiculoꝵ occunsũ grasdiatru¬
hẽnt ante o. interciam migrant . ut ferueo feruo: et sulgeo fulgo hinc est fen¬
uere leucaton auroq effulgere fluctus. sicut ã horatius. uade uale cauene
tullus cautͣ dixit. Arce ex sũma regũ. n fuerat hĩtarenn aroibus ꝑꝑtureliam
deniq romȩ Ualerius cum in exqlus doitiũ hẽret altissimũ inusidic pãcam¬

Expanded text:
rant, ut «quos ego sim totiens iam dedignata maritos». FVGAE STVDIO celeris profectionndam referas, ut ‘si quis cernat’. FORMICAE ad studium respicit comparatio hoc loco. Et notandum cautenon usquam prorepit». IT NIGRVM CAMPIS AGMEN hemistichium Ennii de elephantis dictum, quo ante Accius usus est de Indis. CALLE ANGVSTO ‘callis’ est semita tenuior, callo pecorum praedurata; ‘semita’ est semis via, unde et semita dicta est; ‘via’ est actus dimidius, qua potest ire vehiculum; nam ‘actus’ duo carpenta capit propter euntium et venientium vehiculorum occursum. GRANDIA TRVhabent ante ‘o’, in tertiam migrant, ut ‘ferveo fervo’, ‘fulgeo fulgo’. Hinc est «fervere Leucaten auroque effulgere fluctus». Sic etiam Horatius «vade, vale, cave ne tullus ‘cavere’ dixit. ARCE EX SVMMA regum enim fuit habitare in arcibus propter tutelam. Denique Romae Valerius, cum in Esquiliis domum haberet altissimam, invidiae ca
Abbreviated transcription (Latin):
mori. omosq ignotas: Acsi dicẽt. Carthagoiam tibi nota est: sed & hic aliena sint ar¬
ad huc aꝑte nõ uult ĩpuitare bñficia sicut paulopost irata hihil ip̃a reliꝗ: nõ pudo
honestam: sic̃ Teren. seu tibi morigera fuit ĩ omĩbus rebus Tyrãni nihil ĩtererat
apud maiores inter regem et tyramnũ. ut ꝑs mihi pacis erit dexiram tetigisse
tyrãni. fama prior: castitatis. ꝗ̃ melior fuit sine dubio hospes. ęneas & hospes:
fuerat & maritꝰ. sed mõ maritũ se negat hospitẽ cõfitet᷑. Unde nũc dido hoc dic̃
Cui me deseris hospes. qm̃ solũ nomen restat de cõiuĩge. hoc ẽ suꝑest. Alii restat
intelligũt. Resistit .i. contrarda tibi est nõ nuilli dic̾unt hoc solũ nomen qm̃
supest ut ie cõiugem dicam: Qicit᷑ aũt ingenti affectu hos uersus pronũ¬
tãsse cũ puatim. fiicis pñtibus ntitar& Augusto: Nam recitauit pͥmũ libro.¬
bostibus dicebant sublatis omnibus salutem concede unde ꝑ syneresim hicna¬

Expanded text:
mori». DOMOSQVE IGNOTAS ac si diceret ‘Carthago iam tibi nota est, licet et hic aliena sint aradhuc aperte non vult imputare beneficia, sicut phonestam; sic Terentius «seu tibi morigera fuit in rebus omnibus». TYRANNI nihil intererat apud maiores inter regem et tyrannum, ut «pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni». FAMA PRIOR quae melior fuit sine dubio. HOSPES Aeneas et hospes fuerat et maritus, sed modo maritum se negat, hospitem confitetur; unde nunc Dido hoc dicit ‘cui me deseris hospes, quoniam hoc solum nomen restat de coniuge’, hoc est ‘superest’. Alii ‘restat’ intellegunt ‘resistit’, id est ‘contrarium tibi est’. Non nulli dicunt ‘hoc solum nomen quoniam superest, ut te coniugem dicam’. Dicitur autem ingenti adfectu hos versus pronuntiasse, cum privatim paucis praesentibus recitaret Augusto; nam recitavit voce ohostibus dicebant ‘sublatis omnibus, salutem concede’. Inde per synaeresin hic na
Abbreviated transcription (Latin):
hinc cęlo facies delapsa ꝑentis. Huiꝰ aũt rei rõ alteriꝰ ẽ scientiȩ: Lumina morte resi¬
gnat: cdaudit ꝑturbat. Q est aliud. phisici dñt pupillas duas quas ĩocuł uidemꝰ et i¬
morituros ante triduũ nõ here: ꝗbus nõ uisis ẽ sũma desꝑatio: hoc gͦ dicit resignat. hoc
c̃ auffert signa luminbus. Nranat: transuolat. ut nare ꝑ estatem liꝗdam suspexeris
agmen A picemq latera bñ ei q̃ sunt aĩalis dat. nam rex fuit ꝗ cum ꝑseũ nõ suspice̾t¬

Expanded text:
hinc caelo facies delapsa parentis». huius autem rei ratio alterius est scientiae. LVMINA MORTE RESIGNAT claudit, perturbat. Est et aliud quod physici dicunt, pupillas, quas in oculis videmus, morituros ante triduum non habere; quibus non visis est summa desperatio. Hoc ergo dicit ‘resignat’, hoc est ‘aufert signa luminibus’. TRANAT transvolat, ut «nare per aestatem liquidam suspexeris agmen». APICEM ET LATERA bene ei quae sunt hominis dat; nam rex fuit qui, cum audisset
Abbreviated transcription (Latin):
mn feqrmulta erat in deos locuta et bona p̃mittit᷑ excusatio nam numtina nõ
erdere curare mortalia & ab his nõ sꝑare auxiliũ furoris est. subiũgit.n siꝗd¬
honesta satis cũ his uerbis fit: quibus laus p̃cessit ut et nobis idem & cymedon
duo pocuila fecit nec dũ iłł labra admoui sed condita seruo. Scimus aũt encatt¬
supuis hec uerba dixisse Quictos solicitat: Cigra ĩ libris de deoꝵ nã tiplicẽ deris
dicit esse op̃ionem deos non esse cuiꝰ rei auctor apud Athenas ex hustip escretine
medio ex hoste recepit. Nut illa saxa dix̃ ꝗ̃ sunt uix̃ africam et sardiniam. Si

Expanded text:
 multa erat in deos locutura. Et bona praemittitur excusatio; nam numina non credere curare mortalia et ab his non sperare furoris honesta satis, cum his verbis fit, quibus laus praemissa est, ut "et nobis idem Alcimedon duo pocula fecit, necdum illis labra admovi, sed condita sersuperius haec verba dixisse. QVIETOS SOLLICITAT Cicero in libris de deorum natura triplicem de his dicit esse opinionem: deos non esse, cuius rei auctor apud Athenas exustus est; esse et "medioque ex hoste recepi" : aut illa saxa dixit, quae sunt inter Africam et Sardiniam Si
Abbreviated transcription (Latin):
ci seđ aduccatoris .i. oratoris officio fungi. Nam & ꝑsuad& et inuitatꝰ xoriꝰ
uxori sunẽs. Horatuis. uxorius ãnis ip̃e dat dictis auctoritatẽ ut q̃ phoebo prͣ ouũ¬
est siue mons sit Macedoniȩ ꝗ dr̃ esse diũsoriũ deoꝵ siue cęlũ unde addidit
claro. ut plemyriũ undosum Accenitus sane grȩcꝰ tũc pł esse si sit gta declinaͦ
aũt est aut nutu aut põtate ec q̃ dicturus ẽ nam supolicta ex se dixerat. Ternis.per
negligentiam tempora cõsumis. Salui ubi triẽnio frustra trito debent᷑ honestuis¬
nuimero plurali respondit. Surgentem: crescentem ut surgentẽ in comua ceruum
giem quam sumpsat ut ab enca poss& uideri quod est meluis Aedio ẜmone: atq
executus est omĩa: quȩ iuppiter dixerat ẜmone consto orõnis & confabulatioẽ

Expanded text:
etiam caduceatoris, id est oratoris, officio fungi; nam et persuadet et nuntiat. VXORIVS etiam caduceatoris, id est oratoris, officio fungi; nam et persuadet et nuntiat. VXORIVS uxori serviens, Horatius «uxorius amnis». IPSE dat dictis auctoritatem, ut «quae Phoebo est sive mons sit Macedoniae, qui dicitur esse diversorium deorum, sive caelum; unde addidit ‘claro’, ut «Plemyrium undosum». Accentus sane Graecus tunc potest esse si sit Graeca declinautem est aut ‘nutu’ aut ‘potestate’. HAEC quae dicturus est; nam supra dicta ex se dixerat. TERIS per neglegentiam tempora consumis. Sallustius «ibi triennio frustra trito». SVRGENTEM cresneas. Ad v. 274 Surgentem crescentem, ut "surgentem in cornua cervum" giem, quam sumpserat, ut ab Aenea posset videri: quod melius est. medio sermone atqui exsecutus est omnia quae Iuppiter dix
Abbreviated transcription (Latin):
nĩges nĩgit aũt p̾ma ꝑsona caret et ẜa. qr nõ est ĩ nr̃o arbitrio. Precipitant ut nox hiũ¬
da cg̨lo pcipitat. s enis aũt ꝑꝑ ętatem aut allusit ad niues ut gelidus canis cũ mon
unde paulopꝰ cylẽnia proles. Aut a cyleno archadię monte ubi drͣ nutritꝰ ⁊ otdi
corpore uno ĩpetu excussus. sic luca ne se tellure cadauer. paulanĩ ꝑ menibra leuat
sa colubris sic est et testa cũ ardente uidẽt. Littus arenosum. Mauritania. n asꝑa et¬
siluestris. Mattrno ab auo: ꝑ Maiam Athlantis filiam. Magalia a froꝵ casas et mapalia idẽ
sig̃t sed magalia ma produc̃. Mapalia ma comĩpit. ut &uariis hĩtata mapalia tectis. hya¬
spide fulua: ꝓuiridi ut flauaq caput nectetur oliua. Dic̃ & pliniꝰ ĩ nãli historia multa
esse hyaspidũ genera in quib ẽ fuluũ cõmemorat. nsis erat. prouagina. et multi

Expanded text:
ningues». ‘Ninguit’ autem prima persona caret et secunda, quia non est in nostro arbitrio. PRAECIPITANT ut «nox umida caelo praecipitat». SENIS aut propter aetatem aut adlusit ad nives, ut «gelidus canis cum montunde paulo post «Cyllenia proles», aut a Cyllene, Arcadiae monte, ubi dicitur esse nutritus. TOTO CORPORE uno impetu excussus. Sic Lucanus «nec se tellure cadaver paulatim per membra levat sa colubris»; sic est et «testa cum ardente viderent scintillare oleum». LITVS HAREsilvestris est. MATERNO AB AVO per Maiam, Atlantis filiam. MAGALIA Afrorum casas. Et ‘mapalia’ idem significant; sed ‘magalia’ ‘ma’ producit, ‘mapalia’ vero corripit, ut «et raris habitata mapalia tectis». IASPIDE FVLVA pro ‘viridi’, ut «fulvaque caput nectentur oliva». Dicit etiam Plinius in Naturali Historia multa esse iaspidum genera, in quibus etiam fulvum commemorat. ENSIS ERAT pro ‘vagina’ posuit.