comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o ymago equalitae. ubi equalitas continuo
similitudo non continuo ymago. Ubi similitu
do non continuo ymago. non continuo eqͣlitas.
etiam nccͣauo similitudo. nõ tam̃ equalitas qͥa
multa desunt ymagini que insũt illi rel. de qͣ
exp̃ssa est. Ubi equalitas continuo. similitudo
nõ continuo ymago. Uelut in duob omis pari¬
bus. quia mest equalitas mest similitudo. Qͤqͣ
enĩ adsunt uniꝰ ad sunt ⁊ alt̾i. ỹmago tamen
non est. quia neutrum de alt̾o exp̾ssum ẽ. U̾bi
similitudo non contiuo ẏmago non cõtuino
equalitas. Onr̃ẽ quippe om̃: omĩ ouo in quͣtũ
ouũ est sinise est. S ouũ ꝑdicis qmͣuis in qnͣ¬
tum ouum est simile. sit ouo gallime. is yma¬
go tamen eius est. quia non illo exp̃ssum ẽ. uec
quia esse aliqñ pot̾. Potest gͦ ẽẽ aliqua ymago
in qua sit. ⁊̃ equalitas. ut in parentib ⁊ filiis
mueniretur ymago. ⁊ equalitas ⁊ similitudo.
⁊ int̾uallum temꝑis defuisset. Nam ⁊ de ꝑen¬

Expanded text:
ovis paribus. Ubi aequalitas, continuo similitudo, non continuo imago. Ubi similitudo, non continuo imago, non continuo aequalitasEst enim necessaria similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini, quae insunt illi rei, de qua expressa est. Ubi aequalitas, continuo similitudo, non continuo imago, velut in duobus ovis paribus, quia inest aequalitas, inest et similitudo; quaecunque enim adsunt uni, adsunt et alteri: imago tamen non est, quia neutrum de altero expressum est. Ubi similitudo, non continuo imago, non continuo aequalitas; omne quippeovum est, simile est: sed ovum perdicis quamvis, in quantum est ovum, simile sit ovo gallinae, nec imago tamen ejus est, quia non de illo expressum est: nec quia esse aliquando potest: potest ergo esse aliqua imago in qua sit etiam aequalitas: ut in parentibus et filiis inveniretur imago, et aequalitas, et similitudo, si intervallum temporis defuisset. Nam et de paren
Abbreviated transcription (Latin):
leuia ⁊ aspera. ⁊ quicꝙ aliuid ẽ qd̵ tangenda sen¬
timus. Istis itaq carralib qnͥq seusib pͥma ho¬
minis etas mibuitur. nccitate uature mortał.
qua ista post pcc̃m pͥmi hominis nati sumus.
ut nõdum reddita luce m̃tis carnalib sensib
subditi carnalem uitam sine ulla u̾̃tatis intelli¬
gentia tnͣseamus. Tales nccẽ ẽ eẽ infantes ꝑu
los pueros. qui nõ dum possunt actiꝑe rõnem.
Et quia naturales sist isti sensus qui pͥmã etatem
prio s dĩ artificio natura contribuit. Cum asi
quisquis uen̾it ad eam etatemuit iam possit ca¬
pax ẽẽ rõuis si u̾itatem statim comp̾hendere
potũit non iam illis sensib rectorib utitur s
habebit uirum spm̃ rõnalem. cui sensus illos
plexus spĩtalia et̾na uita sine ullo sepationis
que sig̾cat mmultitudinem scł̃iuanis suꝑsticio¬
sensuũ quib p̾ma etas. diximus regitur. no ẽ

Expanded text:
lenia et aspera, et quidquid aliud est quod tangendo senlenia et aspera, et quidquid aliud est quod tangendo sentimus. Istis itaque carnalibus sensibus minis aetas imbuitur, necessitate naturae mortalis, qua ita post peccatum primi hominis nati sumus, ut nondum reddita luce mentis, carnalibus sensibus subditi, carnalem vitam sine ulla veritatis intelligentia transeamus. Tales necesse est esse infantes et parvulos pueros, qui nondum possunt accipere rationem. Et quia naturales sunt isti sensus, qui primam aetatem roprio, sed Dei artificio natura contribuit. Cum autem quisque venerit ad eam aetatem cui vita possit capax esse rationis, si veritatem statim comprehendere potuerit, non jam illis sensibus rectoribus utitur; sed habebit virum spiritum rationalem, cui sensus illos plexus spiritalia, sine ullo squi significabat multitudinem saeculi vanis superstitiosensuum, quibus prima aetas, ut diximus, regitur, non eam
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ dixisse intelligunt. ut iste sit sensus. pri¬
mo qnͥq libris moysi. qiͣ quͥq uuris seruisti:
nuc̃ aũt quem habes .i. quẽ audis non ẽ tuus
uir. quia nõdum neum credidisti. S qm̃ non¬
pot̾ mou̾e atiomꝰ dici potuit qliq uiros habuisti
dita uiueret. Demde cum qumq libri moysi
deretis moysi cred̾e̾tis forsan ⁊ m̃ Ille emm
de uie scripsit. Quoniꝰ pot̾ intelligi de quinq
illis libris recedere hominem ut ad xpm̃ tnͣ¬
seat. cum ille qui credit in d̾m xp̃m nõ relin¬
quendos illos quinq libros. S spĩtalit̾ intel¬
utam uisibilem ⁊ quoslibet colores formasq coꝵ¬
poꝵ cernimus. Alter est auriũ quo uocum ⁊ oĩ
sonoꝵ momenta sentimus. Tercuis narium
quia uaria odoꝵ suauitate delectamur. Quartꝰ
more gustatus dulcia ⁊ amara sentit. ⁊ oĩum sa¬
porũ ħ̾ubet examen. Quiintꝰ ꝑ totum corpus tã¬
gendo diiudicat. calida ⁊ frigida. mollia ⁊ dura.

Expanded text:
Dominum dixisse intelligunt, ut iste sit sensus: PriDominum dixisse intelligunt, ut iste sit sensus: Primo quinque libris Moysi, quasi quinque viris servisti; nunc autem hic quem habes, id est, quem audis, non est tuus vir, quia nondum in eum credidisti. Sed quoniam nonpotest movere quomodo dici potuerit, quinque viros habuisti,dita viveret? Deinde cum quinque libri Moysi deretis Moysi, crederetis forsitan et mihi; ille enim de me scripsit , quomodo potest intelligi a quinque illis libris recedere hominem, ut ad Christum transeat; cum ille qui credit in Christum, non relinquendos quinque illos libros, sed spiritaliter intelistam visibilem, et quoslibet colores, formasque corporum cernimus; alter est aurium, quo vocum et omnium sonorum momenta sentimus; tertius narium, quo varia odorum suavitate delectamur; quartus in ore gustus, dulcia et amara sentit, et omnium saporum habet examen; quintus per totum corpus tangendo dijudicat calida et frigida, mollia et dura,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. Omĩs inquit qui biberit ex aqua ista
sitiet. it̾m. Qui aut̃ biberit ex aqua qmͣ ego dede¬
ro nou sitiet met̾num. S aqua illa qmͣ ded̾o
fiet meo fons aque salientis inuitam et̾nam.
titur. Quid enim R̾ndit. Dñe da michi hanc
aqmͣ ut neq sitiam neq ueniam huc. haurire.
Dicit ei iħ̾c. Uade ueta iuirum tuum ⁊ uenii
huc. Cum sciret eam uirum nõ hr̃e. Cur hoc dixe¬
rit queritur. Nam cum mulier dixisset non
Dñ dixisti uon hre te uirum. Qumq enĩ uiroᷤᷤ
bũasti. ⁊ nunt quem habes non ẽ tiuuis uir. s
uerum dixisti. S non sunt hec carialit̾ acci¬
pienda. ne huicipĩ adhuc mulieri samarita
ne siiles eẽ uideamur. S de illo dono d̾i Si
aliquid iam gustauimus spĩtalit̾ ista tractemꝰ.
Qumq uiros qnͥq libros qui ꝑ moysen mini¬
strati sunt. non nulli accipiunt. edd̃ aũt dem̃
est. ⁊ nũc quẽ habes non est tuus iur. de se ip̃o

Expanded text:
dixerit: Omnis, inquit, qui biberit ex aqua ista, dixerit: Omnis, inquit, qui biberit ex aqua ista, sitiet iterum; qui autem biberit de aqua quam ego dedero, non sitiet in sempiternum; sed aqua illa quam dedero fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam. mihi hanc aquam, ut neque sitiam, neque veniam huc haurire. Dicit ei Jesus: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Cum sciret eam virum non habere, cur hoc dixerit, quaeritur. Namque cum mulier dixisset, Non ene dixisti non habere te virum: quinque enim viros habuisti, et nunc quem habes non est tuus vir; hoc verum dixisti. Sed non sunt haec carnaliter accipienda, ne huic ipnae similes esse videamur: sed de illo dono Dei si aliquid jam gustavimus, spiritaliter ista tractemus. Quinque viros, quinque libros qui per Moysen ministrati sunt, nonnulli accipiunt. Quod autem dictum est: Et nunc quem habes, non est tuus vir, de se ipso
Abbreviated transcription (Latin):
at ⁊ bibat. Qui credit in me sicut dicit scͥpt᷑a.
flumina deuentre eius fluent. aque uiue. Con¬
seqũt̾ omĩno. qui credit in me inquit flumina
de uentre eus fluent aque uiue. quia pͥmo cre¬
dinius ut hec dona m̾eamur. Hec ergo flumĩa
aque uiue que illi mulieri uolebat dare m̃ces
est fiderqmͣ pͥus nulla sitiebat. Cuiꝰ aque uiue ĩ¬
t̾ pretatõnem ita subicit. Hoc aũt dicebat inquit
de spũ quem accepturi erant hii qui meum cͦdi¬
turi erarit. Nondum aũt erat spũs datꝰ. quia
ih̾c irãdum erat clarificatus. Hoc itaq donũ
sicut alia scriptura dicit. Astendens ĩ altũ cap¬
tuiam duxit captiuitatem dedit dona hoĩbus.
Q adhuc illa mulier carualit̾ sapit. Sic enim
respondit. Dne neq hauritorium habes ⁊ pu¬
teus altus ẽ. Unde michi habes dare aqnͣ uiuã ͤ
Numꝙͥ tu maior es patre. nr̃o iacob: Qui dedit
nobis hunc puteum. ⁊ ip̃e ex eo bibit. ⁊ filii eiꝰ
⁊ petora eius: Nũc uero iam dñs exponit ꝙͥ

Expanded text:
bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Consequenter omnino, qui credit in me, inquit, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae, quia primo credimus, ut haec dona mereamur. Haec ergo flumina aquae vivae, quae illi mulieri volebat dare, merces est fidei quam prius sitiebat. Cujus aquae vivae interpretationem ita subjicit: Hoc autem dicebat, inquit, de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum credituri erant. Nondum autem erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat clarificatus. Hoc itaque donumsicut alia Scriptura dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Sed adhuc illa mulier carnaliter sapit. Sic enim respondit: Domine, neque hauritorium habes, et puteus altus est. Unde mihi habes dare aquam vivam? Nunquid tu major es Patre nostro Jacob, qui dedit nobis hunc puteum, et ipse ex eo bibit, et filii ejus, et pecora ejus? Nunc vero jam Dominus exponit quid
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ⁊ similitudo ⁊ equalitas qmͣuis non sit
ymago ut de ouis parib sicut diximus. Pot̾
⁊ similitudo ⁊ ymago qmͣiuis nõ sit eqͣlitas ut
inspeculo ostendimus. Potest ⁊ similudo ubr
⁊ equalitas ⁊ ẏmago sit. sicut de filiis comine¬
morauimus excepto temꝑe quo p̾cedunt pen¬
tes. Sic eumm equalem fillabam sillabe dici
aut̃ quia conditio temꝑis uacat. Nou enim
potest recteuideri deus intemꝑe gn̾asse fili¬
militudo quia ymago est. S etiam equali

Expanded text:
on sit imago, ut de ovis paribus diximus. Potest et similitudo, et imago, quamvis non sit aequalitas, ut in speculo ostendimus. Potest et similitudo, ubi aequalitas, et imago sit, sicut de filiis commemoravimus, excepto tempore, quo praecedunt parentes; sic enim aequalem syllabam syllabae dicn Deo conditio temporis vacat: non enim potest recte videri Deus in tempore generasse Filimilitudo, quia imago est, sed etiam aequali
Abbreviated transcription (Latin):
de aqua illa qui biberit sitiet it̾m. Oꝑtebat a
ut xpõ credens scło rem̃tiaret. ⁊ relicta ydria
cupiditatem sclareni se reliquisse monstraret.
non solum corde credens ad uisticiam. S etiam
ad salutem ore confessura ⁊ p̾dicatura qd̃ cͤdid̃.¬

Expanded text:
de aqua illa qui biberit, sitiet iterum. Oportebat autem de aqua illa qui biberit, sitiet iterum. Oportebat autem to credens, saeculo renuntiaret, et relicta hydria cupiditatem saecularem se reliquisse monstraret; non solum corde credens ad justitiam, sed etiam ad salutem ore confessura et praedicatura quod credid
Abbreviated transcription (Latin):
dñe da michi hanc aqm. ut neq sitiam. neq i
ueniam huc haurire. Quarta nõ heo iurum.
Quinta iudeo quia ꝓpħa es. patres nr̃i ĩ mõte
hoc adorauerunt. Nam ista responsio carnalis
dñs dixit. Qd̾ post ea qmͣ focutus est. Sexta mu¬
lieris responsio xp̃m fatetur os̃m instorũ esse
deforem. Dicit em̃. Scio enĩ qm̃ messias uenit
qui dr xp̃c. Cum uen̾it ip̃e nobis annũtiabit¬
omĩa. S ad huc errat. quia eum quẽ uenturũ
speret uenisse non uidet. Terũptanẽ miscd̾ia
diũ. nũc error iste tanqmͣ ad ult̾ expellitur.
Dieit eñ ei iħ̃c. Ego sum qui łaquor tecũ. Quo
andirto illa non respondit. S statmm resita yd̾a
sua abiit inciuitatem festinans ut euu głium
t̃ dnĩ aduentum nõ tm̃ crederet s etiam p̾dicaret.
Ne ħoc qd̃ relicta ydria discessit negligent̾ p̾t̾e¬
ꝓfunditate cuiꝰ ymaginem putens g̾it. hoc est
de t̾rena conu̾satione haurumt uoluptatem.

Expanded text:
Domine, da mihi hanc aquam, ut non sitiam, neque Domine, da mihi hanc aquam, ut non sitiam, neque veniam huc haurire. » Quarta: « Non habeo virum. » Quinta: « Video quia propheta es tu, patres nostri in monte hoc adoraverunt. » Nam ista responsio carnalis Dominus dixit. Quod posteaquam locutus est, sexta mulieris responsio, Christum fatetur omnium justorum esse doctorem. Dicit enim: « Scio quia Messias venit, qui domnia. » Sed adhuc errat, quia eum quem venturum sperat, venisse non videt. Verumtamen misericordia Domini nunc error iste, tanquam adulter expellitur. « Dicit ei Jesus: Ego sum qui loquor tecum. » Quo audito, illa non respondit, sed statim relicta hydria sua, abiit in civitatem festinans, ut Evangelium et Domini adventum non tantum crederet, sed etiam praedicaret. Nec hoc quod, relicta hydria, discessit, negligenter praeteprofunditate, cujus imaginem puteus gerit, hoc est de terrena conversatione hauriunt voluptatem,
Abbreviated transcription (Latin):
datur. S sp̾c hominis de quo apłs dicit. Nemo
scit quid est in homine nisi sp̃c hominis. Nam
dei sunt nemo scit suisi spc di. Hic ergo spũs
icit deo. intelligit homo que spĩtalit̾ dicuntipr.
Cum aũt dẏaboli error tanqmͣ absente ĩtellcũ
teslig̾e spĩtalia si eũ lux iu̾tatis illustret. Ip̃e as¬
sit cum loquor tibi ut spĩtalem aqmͣ possit ac¬
coꝑe: Et cum illa dic̾et uõ hẽo urum bene ĩ qͥt
carns te in prima etate rexerunt. ⁊ nunc que
hsbes non est tuus uir quia non est inte spe qͥ
intelligit d̾m. cum quo legittimũ possis hr̃e ꝯ
nubium. S error dẏabłi potuis dñatur qui te
adult̾ma contaminatõne corrumpit. ⁊ fortasse
ut intelligentib indicaret. Qlq memoratos
sensus corꝑis quinq caruales responsiones is¬
ai mulier sexta responsione nominat xp̃m.
sm pͥma enis responsio est. ẽn cũ sis uideus
quomodo a me bibere petis. Sed̾a. Dñe neq

Expanded text:
datur, sed spiritus hominis, de quo Apostolus dicit: Nemo scit quid est in homine, nisi spiritus hominis. Nam Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei. Hic ergo spiritus  pietate subjicit Deo, intelligit homo quae spiritaliter dicuntur; cum autem diaboli error, tanquam absente intellectu ntelligere spiritalia, si eum lux veritatis illustret. Ipse adsit cum loquor tibi, ut spiritalem aquam possis accipere. Et cum illa diceret: Non habeo virum; Bene, inquit, carnales te in prima aetate rexerunt; et nunc quem habes, non est tuus vir, quia non est in te spiritus qui intelligat Deum, cum quo legitimum potes habere conjugium: sed error diaboli potius dominatur, qui te adulterina contaminatione corrumpit. Et fortasse ut intelligentibus indicaret quinque memoratossensus. Post quinque carnales responsiones, ista mulier sexta responsione nominat Christum. Nam prima ejus responsio est: « Tu cum sis Judaeus, quomodo a me bibere petis? » Secunda: « Domi
Abbreviated transcription (Latin):
si qͣ sunt. de auimaꝵ occultissmnus m̾itis ⁊ de
gr̃a uł iusticia secreca omĩpocentis d̾i. Nam
de pħone facile respondet᷑. Priorib m̾itis qͥ¬
bus afflixit in regno suo. ꝑeg̾nos dignũ ef¬
fectum cui obduraret᷑ cor. ut nͨ manifeitissi¬
mis signis iubentis d̾i cred̾et. Ex eadẽ gͦ mas¬
uiret cum eũ dep̾carent᷑ filii isrł. ⁊ uasa ire
quoꝵ supplicio illos erudiret .i. phõnem ⁊ ppłm
adunam massam ꝑtin̾ent alit̾ tam̃ tͣctan¬
Ptulit ergo in multa patiã uasa ire. que ꝑfcã
sũt in ꝑditõnem. Et eo ipõ qd̾ ait. In multa
patĩa satis sig̃cauit p̾ora eoꝵ pec̃a in quib
eos ꝑtulit ut oꝑtune tunc subueniend̃ erat

Expanded text:
si qua sunt de animarum occultissimis meritis, et de gratia vel justitia, secreta omnipotentis Dei. 4. Nam de Pharaone facile respondetur, prioribus meritis quibus afflixit in regno suo peregrinos, dignum effectum cui obduraretur cor, ut nec manifestissimis signis jubentis Dei crederet. Ex eadem ergo masniret, cum eum deprecarentur filli Israel; et vasa irae, quorum supplicio illos erudiret, id est, Pharaonem ad unam massam pertinerent, aliter tamen tractanulit ergo in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. Et eo ipso quo ait, in multa patientia, satis significavit priora eorum peccata, in quibus eos pertulit; ut opportune tunc vindicaret
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥtatẽ. ⁊ ꝓp̃ea unxit eum deus oleo leticie.
expurget se amaculis exemplo ꝓpoĩto. et ha¬
bens itineris ducem. arduam uiam uͥtutis
incedat. ut si forte ꝑ hoc inqͣntum fi̾ pot ꝑ¬
scͥptur sic̃ est. qui a qui dicit se ĩ xp̃o cred̾e
⁊ hec sapĩa ꝑcuiꝰ imitationem uł sapientes
uł rõnabiles dicim᷑. omĩb fit omĩa. ut om̃c
lucͥfaciat. Et qr infirmꝰ esficit᷑. ꝓp̃ hoc dicitur
de eo. et iam si crucifixꝰ. ẽ ex infͣirmitate s
uiuit ex uͥtute dei. de quo corichis qui ĩ¬
Quidã aut̃ uolũt de ip̃a anima dcm̃ uideri
cum pͥmũ de maria corpꝰ assumit. ⁊̃ illud ꝙ¬
apłc dicit. qui cum ĩ forma dei eẽt non rapi¬
nam arbitratꝰ ẽ eẽ se equalẽ deo. s semer ipͣm
exinauit formã serui accipiens: quo eam sñ
dubio ĩformã dei meliorib exemplis ⁊ institu¬
toĩb reꝑaret. atq ĩeam plenitudinẽ unde se
exinanierat reuocaret. Sicut aut̃ pͥncipio fis

Expanded text:
itatem, et propterea unxit eum Deus oleo laetitiaeexpurget se a maculis, exemplo proposito, et habens itineris ducem, arduam viam virtutis incedat: ut si forte per hoc in quantum fieri potscriptum est, quia «Qui dicit se Christo credereet hæc Sapientia per cujus imitationem vel sapientes vel rationabiles dicimur, omnibus fit omnia, ut omnes lucrifaciat. Et quia infirmus efficitur, propter hoc dicitur de eo, Etiamsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo Corinthiis qui inQuidam autem volunt de ipsa anima dictum videri, cum primum de Maria corpus assumpsit, etiam illud forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens : quo eam sine dubio in formam Dei melioribus exemplis et institutionibus repararet, atque in eam plenitudinem unde se exinaniverat, revocaret. Sicut autem participatione
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ esficit᷑. ut qui ĩ magnitudĩe deitatis sue
põitam głiam mere lucis nõ potamꝰ aspice̾
ꝑ hoc quod splendor nobis esficit᷑ intuende
Comꝑatõ sane de statuis. qiͣ ĩ reb mat̾ialib
poĩta ad nicħ aliud recipiat᷑ ꝙͣ ad ħ ꝙ filiꝰ¬
dei breuessiẽ insertꝰ hũani corꝑis forme
ex oꝑum uͥtutisq similitudĩe dei pr̃ĩs ĩ se ĩ¬
mensã atq ĩ uisibilem magnitudinẽ desig¬
nabat. ꝑ hoc quod dicebat ad discipłos suos

Expanded text:
ejus efficitur: ut qui in magnitudine claritatis suae positam gloriam merae lucis non poteramus aspicere, per hoc quod splendor nobis efficitur, intuendComparatio sane de statuis quasi in rebus corporalibus posita, ad nihil aliud recipiatur quam ad imæ insertus humani corporis formæ ex operum virtutisque similitudine Patris in se immensam ac invisibilem magnitudinem designabat, per hoc quod dicebat ad discipulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ seminat᷑ ĩ igno̾ surget. ingłia. est ⁊ illd̃
definitum ĩ eccłiastica p̃dicatõne. oẽm aĩam
ẽ iõnabilem liberi arbitrii ⁊ uoluntatis. esse
nasq uirtutes ex eo quod pccĩs eam illi o̾nerare
gere non nos nec̃itati eẽ subiꝰtos. ut oĩ modo
iam si uolunꝰ ⁊ bona ⁊ mala agere cogam᷑:
trant᷑ hii qui stellaꝵ cursꝰ ⁊ motꝰ cam dicunt
hũanoꝵ eẽ gestoꝵ nõ solum eorum que extͣ
abitru accidunt lib̾tatem. set eoꝵ que ĩ nr̃a
suit poita potestate. de aĩa uero utr̃ ex semĩs
traduce ductt᷑. ita ut rõ ip̃iꝰ uł substanciaĩ¬

Expanded text:
atur in ignominia, surget in gloria . Est et illud definitum in ecclesiastica praedicatione, omnem animam esse rationalem, liberi arbitrii et voluntatis: esse s contrariasque virtutes, ex eo quod peccatis eam illi onerare gere, non nos necessitati esse subjectos, ut omnino, etiamsi nolimus, vel bona vel mala agere cogamur.trantur hi qui stellarum cursum et motus causam dicunt humanorum esse gestorum, non solum eorum quæ extra arbitrii accidunt libertatem, sed et eorum quæ in nostra sunt posita potestate. De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsius vel substantia in
Abbreviated transcription (Latin):
dleam. Et rursum. Tristis ẽ aĩa mea usq ad
nortem. Et it̾m nt̃ añã mea tubata est Ier
enĩ tͥstis et turbata anima u̾bũ dei incelligend̾
ẽ quod ex auctoritate d̾itatis dicit. p̾tatẽ habeo
ponendi aĩam meã. Nec tam̃ ita dicimꝰ fuisse
filium dei ĩ illa aĩa. sicut fuit ĩ anima pauli ł
ĩ paulo loqui credit᷑. sec de illis om̃ib illud senͦ
ẽ. quod scͥptura dicit. qr nemo mundꝰ a sorde
fuit pͥus qmͣ sciret malũelegit bonũ. ⁊ qr dilex̃
iusticiam. ⁊ odio habuit iniqͥtatẽ. ppea unxit
eam deus oleo lecitie p̃ ꝑticipib sius oOleo gͥ le¬
ticie ungit᷑ cum u̾bo dei ĩ maculata fed̾atione
in capax fuit. quia filii dei plene ⁊ bñ capax
totam inse sapĩam di et u̾itatem uitamq
receperat. ⁊̃ illud arbitror dixisse apłm qd̾¬

Expanded text:
i eam.» Et rursum: «Tristis est anima mea usque ad mortem. Et iterum: «Nunc anima mea turbata est.» Neque enim tristis et turbata anima verbum Dei intelligendum est quod ex auctoritate divinitatis dicit: «Potestatem habeo ponendi animam meam.» Nec tamen ita dicimus fuisse Filium Dei in illa anima, sicut fuit in anima Pauli, vs similiter ut in Paulo loqui creditur. Sed de illis omnibus illud sentiendum est quod Scriptura dicit quia «Nemo mundus a sorde, it, priusquam sciret malum, elegit bonum : et quia dilexit justitiam, et odio habuit iniquitatem, propterea unxit eam Deus oleo laetitiae prae participibus suis . Oleo ergo laetitiae ungitur, cum Verbo Dei immaculata foederatione incapax fuit, quia Filii Dei bene et plene capax totam in se sapientiam Dei et veritatem vitamque receperat, etiam illud arbitror dixisse Ap
Abbreviated transcription (Latin):
creatura. Uerẽtiam obediencie ⁊ subĩtõic
correcta reꝑataq hũani generis pat off̾at
insticuta. Si gͦ bona et salutaris accipitur
dei eẽ substio salutaris q̃dam ĩtelligat᷑. et u¬
dei inimici dicunt᷑ eẽ subi̾ti. subitoꝵ salus
ĩ eo intelligat᷑. reparatõ ꝑditoꝵ.Uerũ c̾tis¬

Expanded text:
um etiam obedientiæ et subjectionis correcta reparataque humani generis Patri offerat instituta. Si ergo bona et salutaris accipitur Dei esse subjectio, salutaris quædam intelligatur et uDei inimici dicuntur esse subjecti, subjectorum salus in eo intelligatur, et reparatio perditorum. VI
Abbreviated transcription (Latin):
ud̾it patrẽ facientẽ. Qm̃ gͦ ĩ nullo ꝓ rsꝰ filiꝰ apatͤ
iite oꝑm ĩ mutat᷑. ac differt. nec aliud ẽ opus fi¬
ui qͣ pats set unꝰ atq idem ut ita dicã eciã motꝰ
om̃ib: est. idcͥco sped̾m eũ ĩmacłatũ noĩauit
ut ꝓ hec nulla oĩo dissiłitudo filii intesligat᷑ apr̃ẽ.
Tuim ĩ euuͦ. filiꝰ dicat᷑ non similia facere. s et ead
inquiere. in quo eadẽ ut opinor intelligi poterit.¬
sauenit. que suꝑiꝰ de imagine ea que ꝑ specl̃m
fomat᷑. expressimus: pͥncipalis nainq bonicas
qne dubio pater ẽ. ex qua filus natꝰ: qui ꝑ oĩa
mago ẽ patͥs. ꝓculdubio ⁊̃ bonitatis eiꝰ ꝯͥenter

Expanded text:
erit Patrem facientem.» Quoniam ergo in nullo prorsus Filius a Patre virtute operum immutatur ac differt, nec aliud est opus Filii quam Patris, sed unus atque idem, ut ita dicam, etiam motus in omnibus est; idcirco speculum eum immaculatum nominavit, ut per hoc nulla omnino dissimilitudo um in Evangelio Filius dicatur non similia facere, sed eademonitatis ejus inquirere: in quo eadem, ut opinor, intelligi convenit quæ superius de imagine ea quæ per speculum deformatur, expressimus. Principalis namque bonitas, sine dubio, ex qua Filius natus: qui per omnia imago est Patris, procul dubi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ alt̃a ĩsua ꝓpͥetate subsistens ut ait sermo
scͥpture uapor quidam pͥme ⁊̃ ĩgenite uͥtutis
dei: hoc quid̾ qd s in de trahens. Nõ ẽ aut̃. qñ
nõ fuerit. si enĩ quis uoluerit dr̃e. qiͣ pͥus
nõ extiterit. set postea ad subsistenciã uen̾it.
dicat cam quare qui esam subsiste̾ fecit pat̾.
dederit. quo inicio uapor iste ex uirtute dei.
ꝓtesserit. Itm̃ in t̾rogabimus qr̃ ñ ⁊ añ illud.
quod dixit iniciũ. ⁊ ita semꝑ de anteriorib ĩqͥ¬
rentes ⁊ u̾bum ĩt̾rogatõnis ascendentes ꝑue¬
niemꝰ ĩ illũ intllcm̃. ut qm̃ ⁊ pot̾̃ato. d̃s semꝑ
⁊ uolebat. nũꝙͣ uł decuit. uł cã aliqͣ existere.
potu̾it. ut nõ ħ ꝙ bonũ uolebat semꝑ habu¬
erit. Ex quo semꝑ ostendr̃ fuisse uaporẽ istũ.
uͥtutis dei. nullũ hñtem iniciũ. nͥ ip̃m deũ.
neq enĩ decebat aliud ẽẽ iniciũ nͥ ip̃m deũ.

Expanded text:
virtus altera in sua proprietate subsistens, ut ait sermo Scripturae, vapor quidam primae et ingenitae virtutis Dei: hoc quidem quod est, inde trahens. Non est autem quando non fuerit. Si enim quis dicere voluerit quasi prius non exstiterit, sed postea ad subsistentiam venerit; dicat causam quare, qui eam subsistere fecit Pater, dederit, quo initio vapor iste ex virtute Dei processerit; iterum interrogabimus, quare non et ante illud quod dixit initium. Et ita semper de anterioribus inquirentes, et verbo interrogationis ascendentes, perveniemus in illum t volebat, nunquam vel decuerit, vel causa aliqua existere potuerit, ut non hoc quod bonum volebat semper habuerit. Ex quo ostenditur semper fuisse vaporem istum virtutis Dei, nullum habentem initium nisi ipsum Deum. Neque decebat aliud esse initium nisi ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
repleri. Ꝙ autem p̃ ꝑticipib dixit. indict
⁊ apłt dicit. in quo inhĩtat om̃is plentus
deitiltis corporaliter. Deniq ꝓp̃ hoc non sol
dixit dilexisti iusticiam. set ⁊ addidit ⁊ cdest
iniqͥtatem: odisse enĩ un quitatem ilto̾ ẽ qs
scͥptura dicit de eo. qr pocm nõ fecit nͨ ĩientꝰ
ẽ dolus ĩore eius. Et ꝙ ait. temptatus et¬
ꝑ omĩa ꝓ similitudine absq pectato. set ⁊

Expanded text:
repleri. Quod autem præ participibus dixit, indicat et Apostolus dixit: «In quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter.» Denique propter hoc non solum dixit: «Dilexisti justitiam, sed addit; «et odisti iniquitatem.» Odisse enim iniquitatem est illud quod Scriptura dicit de eo, quia pecca» tum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus:» et quod ait: «Tentatus per omnia pro similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩum ymagines appellari solent. Imago incꝰ¬
depingi uł sculpi solet. Int̾dum ymago dit᷑
eus qui genuit. is qui natꝰ est.cum ĩ millo
simłitudinũ lini amĩta eiꝰ. qui genuit ses q̃
natus ẽ. metiunt᷑. Puco gͦ posse quidẽ qͥori
exͦ aptari eũ qui ad ẏmaginẽ ⁊ similitiose
te cum locũ ipsũ ingenesi exponere ceꝑimus
uidebimꝰ. ¶ Scd̃e uero comꝑationi ẏmago fili
dei de quo nẽ sermo ẽ comꝑari p̃t ⁊̃ scdm lo¬

Expanded text:
hominum imagines appellari solent. Imago intedepingi vel exculpi solet. Interdum imago dicitur ejus qui genuit is qui natus est, cum in nullo similitudinem lineamenta ejus qui genuit in eo qui natus est mentiuntur. Puto ergo posse priori quidem exemplo aptari eum qui ad imaginem et similitudinem Deo cum locum ipsum in Genesi exponere cœperimus, videbimus. Secundæ vero comparationi imago Filii Dei, de quo nunc sermo est, comparari potest
Abbreviated transcription (Latin):
qui oꝑandum non eẽ dicelunt. Unde ꝯtentiones
lius eccł̃ie ipsins c̾iuitatis ep̃e ut huic aliqͥs
scrib̾em uissit ⁊ feci. hic lib̾ sic incipit.
ĩ interiore tuo. tibiq sollicitud inem pat̃ne
monachis qui beato apło paulo obedire ne¬
gligunt dicenti. qui nõ uult oꝑari nec mã¬
ducet. ꝑmittenda sit ista licencia. uolũta¬
tem ac linguam tuam assumens ĩopus su¬
um: imꝑauit mͥ exte. Ut hinc ad te ad scͥ
ut ei me parere ex eiꝰ mun̾e ip̃a utilitate
fiutuosi laboris intłłigam spͥmũ gͦ indẽd̾
quid dicant illiꝰ ꝓfessionis hoĩes. qui oꝑari
uolunt. dem̃ si eos non ꝑecte sentire ĩ uene¬
rimꝰ ad eoꝵ correctõem ĩuigilemꝰ. dum nõ¬

Expanded text:
tiones,lius, Ecclesiae ipsius civitatis episcopus, ut hinc aliquid scriberem jussit; et feci. Hic liber sic incipit: tus habitans in interiore tuo tibique sollicitudinem paternae ribus nostris monachis, qui beato apostolo Paulo oboedire neglegunt dicenti: qui non uult operari, non manducet, permittenda sit ista licentia, uoluntatem ac linguam tuam adsumens in opus suum imperauit mihi ex te, ut hinc ad te aliquidut ei me parere ex eius munere ipsa utilitate fructuosi laboris intellegam. Primum ergo uidendum quid dicant illius professionis homines qui operari nolunt, deinde, si eos non recte sentire inuenerimus, ad eorum correct
Abbreviated transcription (Latin):
totum inse caperet filiumd̾i. ⁊̃ ip̃a cum
ea qmͣ assumpserat tarne dei filiꝰ et dei
uͥtus. xp̃c ⁊ dei sapĩa appellat᷑. Et rur
cum scĩs angłis p̃dicat᷑. et hac de causa ꝑ¬
enĩ de hoc quã de ullo alio dici põt. ꝙ scͥpt̃
est quia erunt ambo in carue unã. ⁊ nõ
gis ꝯuenit qͣ huic amme que se ita de oͣ
dilcõnem uineit ut cum eo unꝰ sp̃c merito
dicat᷑ ꝓpħa dicente. Dilexisti iusticiã ⁊ odir

Expanded text:
lium Dei, etiam ipsa, cum ea quam assumpserat carne, Dei Filius, et Dei virtus, et Dei sapientia appellatur. Et rurscum sanctis Angelis praedicatur. Et hac de causa enim de hoc quam de ullo alio dici potest, quod scriptum est quia «erunt ambo in carne una, et jam non gis convenit, quam huic animae, quae se ita Deo per dilectionem junxit, ut cum eo unus spiritus merito dicatur, Propheta dicente, Dilexisti justitiam, et odisti
Abbreviated transcription (Latin):
solet eẽ ꝓgenies ncciõ corpꝰ est. ⁊ hic qui proculit
⁊ hic qui ꝓlatus est. Non enĩ dicimꝰ sic̃ ħetici
putant ꝑtem aliquã sub̾e dei ĩ filiũ u̾sam. aut
sapĩam genitã dicimꝰ. absq ulla corꝑali passiõẽ
uelut si uoluntas ꝓcedat emente. Nec abfurdũ
tis putet᷑. S et ioħs indicat. qr d̾s lux ẽ. ⁊ pau¬
lus designat qr filus splendor lucis et̃ne sit.¬

Expanded text:
rotulit, et is qui prolatus est. Non enim dicimus, sicut hæretici putant, partem aliquam substantiæ Dei in Filium versam, aut Sapientiam genitam dicimus absque ulla corporali passione, velut si voluntas procedat e mente. Nec absurdum tis putetur. Sed et Joannes indicat, quia Deus lux est : et Paulus designat, quia Filius splendor lucis aeternae sit
Abbreviated transcription (Latin):
satis qnͣtum existimo intelligit. quid pͥori etati gn̾ic
hũani gen̾ifhira quid post̾iori conueniat. duuna
em̃ ꝓudencia pulchie omĩa modei ãte ita uniu̾sa
gnonum series ab adam usqi ad fines sclĩ ad mĩstra¬
tur tanꝙͣ ueli unius hom̃is apu̾icia usq ĩ sen̾tu
temporis tractum etatis gradib t̾minantis. ⁊ ideo
ultutum etiã gradus ĩ morib donec ueniat᷑ ad sũ¬
mnam horãis ꝑft̾̃amq uͥtutem oportet eum distĩ¬
guere qui diuinis lectõnib pium animũ ĩtendit.
ne forte cũ ĩuenerit alicñ parius parua. aliqũ ma¬
iora maiorib imꝑari reputans ĩ cõꝑatõne maioꝵ
pcc̃a eẽ illa que mĩora sunt non arbitretur decuis¬
se ut talia deus homĩb imperaret. set nẽ de uͥtutũ gͣ¬
dib niris longum ẽ disputare umptũ ꝙ ad p̃sentẽ¬

Expanded text:
satis, quantum existimo, intelligit quid proprie priori aetati generis humani, quid posteriori conveniat. Divina enim providentia pulchre omnia moderante, ita universa generationum series ab Adam usque ad finem saeculi administratur, tanquam unius hominis a pueritia usque ad senectutem temporis sui tractum aetatis gradibus terminantis. Et ideo virtutum etiam gradus in moribus, donec veniatur ad summam hominis perfectamque virtutem, oportet eum distinguere, qui divinis lectionibus pium animum intendit: ne forte cum invenerit aliquando parvis parva, aliquando majora majoribus imperari, reputans in comparatione majorum peccata esse illa quae minora sunt, non arbitretur decuisse ut talia Deus hominibus imperaret. Sed nunc de virtutum gradibus nimis longum est disputare. Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
sic qr esuriuit sñ aĩa fĩ nõ potuit. Nec illa no
t̾ret. ĩ anis atq ĩ epta calũpnia qͣ ĩudiose resi¬
stentes aiunt.gͦ sub nccĩtate poĩtꝰ fuit. si has
asfectõnes aĩ u̾ac hũit facile quippe respõdemꝰ¬
gͦ si sub ncc̃itate po sitꝰ fuit qr ꝯp̃hensus fla¬
gellatꝰ cͣcifixus et mortuus ẽ ut cãdem sũ
ꝑtinatia siuolunt ĩtelligant. sic eũ passiones
animi. ħ ẽ affccõnes uolũtate dispũsacõis
ulas tam̃ ut placuit suscepisse ꝙ̃ ad mod̾ passi¬
ones corporis eadẽ dispensatõis uolũtate sine
ulla ncc̃ĩtate suscepit. q̃ ad mod̾ nos ñ uolũta¬
te morimᷤ. sic et nõ uolũtate nascim᷑ ille aut̃
uerissime exibuit. Sicut ergo ncc̃itatis noĩe
nec nos nec illos qͥsꝙͣ auellit afide uerissĩe
passionis ꝑqmͣ corpus eiꝰ ostendr̃. sic nõs ip̃o
noĩe nẽc̃itatis nemo t̾ret a fide u̾issime asfe̾
a consenciendo catholice fidei. si nõ eos det̾ret exi¬

Expanded text:
sic quia esurivit, sine anima fieri non potuit. 4. Nec illa nos terret inanis atque inepta calumnia, qua invidiose resistentes aiunt: Ergo sub necessitate positus fuit, si has affectiones animi veras habuit. Facile quippe respondemus: Ergo sub necessitate positus fuit, quia comprehensus, flagellatus, crucifixus et mortuus est: ut tandem sine pertinacia, si volunt, intelligant sic eum passiones animi, hoc est affectiones, voluntate dispensationis, veras tamen, ut placuit, suscepisse, quemadmodum passiones corporis eadem dispensationis voluntate sine ulla necessitate suscepit. Quemadmodum nos non voluntate morimur, sic et non voluntate nascimur: ille autem verissime exhibuit. Sicut ergo necessitatis nomine nec nos nec illos quisquam avellit a fide verissimae passionis, per quam corpus ejus ostenditur: sic et nos ipso nomine necessitatis a consentiendo catholicae fidei, si non eos deterret exi
Abbreviated transcription (Latin):
ad tuitum obaudiunt. uuidicat ĩ eos. qui se ꝯtemp¬
nunt. rependit gr̃am beneficiis odit ĩ gratos.
ego ne expͤtabo ut ꝯͣ fatum disputem. uim tãca
eum nõ u̾bis s fcĩs eioqui dep̃hendam ut ꝓpe ma¬
nib suis om̃s mathematicoꝵ capillos supͣ capita
eoꝵ frang̾e uideat᷑. hiis itaq paucissimis aui¬
ditas tua ꝯtenta non est. ⁊ librum aliquẽ deł
⁊ocium et facilitatem saciendo de hͣ re ammo
tuo tͥbuere dignetur. ero tam̃ alacͥor si et se¬
⁊ quid de hac epła sencias rescͥbendo edocu̾is.

Expanded text:
ad nutum oboediunt. uindicat in eos, qui se contemad nutum oboediunt. uindicat in eos, qui se contemnunt, rependit gratiam beneficis, odit ingratos, egone expectabo, ut contra fatum disputet, cum tanta eum non uerbis sed factis eloqui deprehendam, ut prope manibus suis omnes mathematicorum lapillos supra capita eorum frangere uideatur? his itaque paucis si auiditas tua contenta non est et librum aliquem de hac et otium et facultatem satiando de hac re animo tuo tribuere dignetur. ero tamen alacrior, si et saeritatem et, quid de hac epistula sentias, rescribendo edocueris.
Abbreviated transcription (Latin):
impliamꝰ errores quim dĩnas leges uł eciã
abicere cogim᷑ ꝙ nec ip̃i mathematici faciũt
uendid̾it mox ut oculũ a tabelł ebͦneis ad
domꝰ sue mod̾am̃ ac sollicitudinẽ reuo cau̾it
nõ solũ uocib. set eciã plagisem̃dat uxorem
nõ dico si peculancius iocantẽ set ĩmod̾atuis
ꝑ fenestram aspiciẽtẽ aiãdũfit. Que tñ si ei
dicat. quid mecedis uenerẽ cede si potes aqͣ
cogor ħ facere. tunc uero ille nõ currit. qmͣ
uana u̾ba ꝯponat falla̾ndis exͣneis. set ꝙͣ iꝰta
u̾ba imponat. corrigendis suis. qñ ergo quis¬
⁊ iõ se culpari nõ uult. qr fato dic̃ coactum
fecisse id quod arguit᷑. Redeat ad scpp̃m ser¬
uet ħ ĩ suis non castigẽt seruiun furem nõ
ꝯtumelieso filio ꝯq̃ratur .s ncino ĩꝓbo nõ
minet᷑. quid enĩ hoꝵ faciens iuste facit. si ss
gencia quos cũq hoĩes pro temꝑe ĩ pͥtate
ht̃. hortat᷑ ad bonũ det̾ret amalo. imꝑat
sue uoluntati ut obtemꝑent. honorat eos quis

Expanded text:
inprobamus errores, quam diuinas leges uel etiam abicere cogimur, quod nec ipsi mathematici faciunt!uendiderit. mox, ut oculum a tabellis eburneis ad domus suae moderamen ac sollicitudinem reuocauerit, non solum uocibus sed etiam plagis emendat uxorem, non dico si petulantius iocantem sed si inmoderatius per -fenestram aspicientem animaduerterit. quae tamen si ei dicat: <Quid me caedis? Venerem caede, si potes, a qua cogor hoc facere\', tunc uero ille non curat, quam uana uerba componat fallendis extraneis, sed quam iusta uerbera inponat corrigendis suis. Quando ergo quiset ideo se culpari non uult. quia fato se dicit coactum fecisse id. quod arguitur, redeat ad se ipsum. seruet hoc in suis, non castiget seruum furem, non de contumelioso filio conqueratur, uicino inprobo non minetur. quid enim horum faciens iuste facit, si omngentia. quoscumque homines pro tempore in potestate habet, hortatur ad bonum, deterret a malo, imperat, suae uoluntati ut obtemperent, honorat eos, qui sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cat esuriat. Nam et angłm legimꝰ mãducasse
set esurisse nõ legimꝰ. Neque ut omĩs qui esu¬
rit manducat. si aut officio aliquo se choibeat.
aut desit ei cib facultasq mãdendi. Tamẽ
cũ utr̃q narrat ewan ᷑. utrũq credend̾ ẽ. qr utͣ¬

Expanded text:
cat esuriat; nam et angelum legimus manducasse , sed esurisse non legimus: neque ut omnis qui esurit manducet, si aut officio aliquo se cohibeat, aut desit ei cibus facultasque manducandi: tamen cum utrumque narrat evangelista , utrumque credendum est; qu
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ rupta sũt reicia caritate uiolata. młtas
hereses exisse signifitat. Post resurctõm uero
cum uellet ect̃am futuri tp̃ris p̃mõstrare:
uͥ om̃s ꝑfcĩ atq scĩ futuri sunt. iuissit mitci
recia in dexteram ꝑtem ⁊ capti sũt ĩgentes
pisces centũ.⁊ .l. ⁊ tres mirantib discipłis
ꝙ cum tam magni ẽẽnt. nõ sũt retia difrup¬
ta. hoꝵ magnitudo magͥtudinẽ sapĩe ⁊ sticie

Expanded text:
autem rupta sunt retia, caritate uiolata multas haereses exisse significat. post resurrectionem uero, cum uellet ecclesiam futuri temporis praemonstrare, ubi omnes perfecti atque sancti futuri sunt, iussit mitti retia in dextrpisces centum quinquaginta tres, mirantibus discipulis quod cum tam magni essent, retia non sunt disrupta . Horum magnitudo magnitudinem sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
eis non nulli ⁊ eos studiose audientes delcãti fũt
quidam ea ꝑu̾sitate qua ille hoĩem ĩdeo minu¬
ebat. dicens eum nõ hũisse m̃tem. ħ ẽ rõnalẽ
animi uim. qua apectorib scd̾m animũ dif¬
fert. set cum secũ ip̃i cogitarẽt fatend̾ eẽ si

Expanded text:
eis nonnulli, et eos studiose audientes, delectati sunt quidem ea perversitate, qua ille hominem in Deo minuebat, dicens eum non habuisse mentem, hoc est rationalem animam, qua homo a pecoribus secundum animum differt. Sed cum secum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib lac nobis potum dedit nõ escam
Neq enim pot̾atis set neq ad huc pͣtestis.
huc enim estis carnales. Ee enĩ ĩistis scdm
congencia iube̾nt᷑. Non ergo mirũ si hostem
digni hostem decipere. Non enĩ iam erant i do¬
nei quib dicẽtur diligite imicos uros sectales
erant quib tant̃modo dici oꝑteret. diliges ꝓeiꝰ
tuũ ⁊ oderis inimicũ tuũ. Ad huc enĩ ille peiꝰ.
qinͣ late incelligendꝰ eẽt. non erat temporis td
In choatio ergo q̃dam fcã ẽ subpedagogo. ut ma¬
gr̃o ꝑfectio seruaret᷑. cum tam̃ idẽ deus ⁊ peda¬
gogum ꝙ uislis dederit. legem illam .s. ꝑ fumi

Expanded text:
non escam; neque enim poteratis: sed neque adhuc potestis; adhuc enim estis carnales . Quod enim in istis secundum congruentia juberentur. Non ergo mirum si hostem digni hostem decipere. Non enim jam erant idonei quibus diceretur, Diligite inimicos vestros; sed tales erant quibus tantummodo dici oporteret, Diliges proximum tuum, et oderis inimicum tuum . Adhuc enim ille proximus quam late intelligendus esset, non erat temporis tradere. Inchoatio ergo quaedam facta est sub paedagogo, ut magistro perfectio servaretur: cum tamen idem Deus, et paedagogum parvulis dederit, legem illam sci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quod fcã sunt omĩa. belluam ꝙͣdam cum
figura hũam corporis suscepisse credatur
d iscplicuerit ÷ ñ cam̃ ad correctõm ut redi¬
rent ad u̾itatis uiam. tot̃q hoĩem asapĩa
hũanam cum suscepisse dixerũt. adhibẽtes
caro fcm̃ ẽ ⁊ hĩtauit ĩ nobis. Sub hiis enim
concretũ. ut nulla ibi nõ solũ mens. sec nec
anima humana int̾sistat. quib p̾mo respõdẽ¬
carnẽ assumptõ illa hũane nat᷑e a domino fcã
ẽ atq ĩ tota isla unitate susceptoĩs pͥncipałr
u̾bũ est. exͣma aut̃ atq ultima caro. uolens
dei qui sese hũiliau̾it. ⁊ quous hũiliau̾it exp̃¬
naturt᷑ que u̾bo ẽ infi̾or carne p̃stancior. mra¬

Expanded text:
 quod facta sunt omnia, belluam quamdam cum figura humani corporis suscepisse credatur; displicuerunt sibi, non tamen ad correctionem, ut redirent ad veritatis viam, totumque hominem a Sapientia humanam eum suscepisse dixerunt, adhibentes caro factum est, et habitavit in nobis . Sub his enim concretum, ut nulla ibi non solum mens, sed nec anima humana intersistat. 2. Quibus primo respondencarnem assumptio illa humanae naturae a Domino facta est, atque in tota illa unitate susceptionis principaliter Verbum est, extrema autem atque ultima caro. Volens Dei, qui sese humiliaverit, et quousque humiliaverit exprnaturam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnis. qͥnq ĩoctonis .iiii. ĩ denis. duas ĩ uicenis.
⁊ sit qͣng qͥnqͣgenariꝰ. sicut tempꝰ fidei rerum
ꝓ nr̃a salute gestaꝵ ⁊ gerẽdaꝵ cum eqͥtate uite
actum impetrat intllcm̃ stabił sapĩe ut ñ solũ
credendo. set eciã intssigendo disciplina fmetur.

Expanded text:
quinis, quinque in octonis, quatuor in denis, duas in vicenis. , et fit quinquagenarius; sic tempus fidei, rerum pro nostra salute gestarum et gerendarum, cum aequitate vitae actum, impetrat intellectum stabilis sapientiae; ut non solum credendo, sed etiam intelligendo, disciplina firmetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥpłr uibem᷑. ex toto corde ex tota aĩa ex tota m̃te.
nariꝰ. Qͣꝓpt̃ oñ disciplina dmoscẽs ⁊ disc̾nens c̾atorẽ
acq c̃aturã denario nu̾o ĩsinuat᷑. Q disciplina ꝗͣ
dui corꝑeis motib tp̃ałr significat᷑. credẽdo ꝯstat
⁊ rerum gestaꝵ uenienciũ atq transeũciũ auctonͤ
qͣi lacte ꝑuulos mitͥt. ut ydoneos faciat ꝯtempla¬
cõni q̃ ñ ueĩt ⁊ tnͣsit. set sꝑ manet. In qͣ quisqͥsq nar¬
serit infide ⁊ ꝓmissa sꝑau̾it et quedĩna auctorita
trat eciam stabilẽ ⁊ nlłiꝰ ⁊ pr̃ic indigẽtem sapĩam

Expanded text:
ter iubemur, ex toto corde, ex tota anima et ex tota mente; narius. quapropter omnis disciplina dinoscens et discernens creatorem atque creaturam dena credendo constat et rerum gestarum uenientium atque transeuntium auctoritate quasi lacte paruulos nutrit, ut idoneos faciat contemplationi, quae non uenit et transit, sed semper manet. in qua quisque narserit in fide et promissa sperauerit et quae diuina auctoritas trat etiam stabilem et nullius temporis indigentem sapientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ad humana ⁊ tp̃ralia. set ad d̾ina atq et̃na
cõtuenda qulodã amoris ⁊ caritatis spiram̃to
boris ⁊ sollicitudĩs. alterũ gaudii ⁊ securitais
etiã retib missis ĩmare dñs nr̃ significat.
Nam añ passionem de reticulo dr̃ misso ĩ mare.
qui tant̃ piscium ceper̃t ut iux ad litꝰ tͣhendo
ꝑ duc̾ent. ⁊ ut reicia rũꝑent᷑. nõ enĩ missa sũt
ĩ dext̃am ꝑtem. ht̃ enĩ mlt̾os malos eccã tp̃ric¬

Expanded text:
non ad humana et temporalia, sed ad divina et aeterna contuenda quodam amoris et charitatis spiramento boris et sollicitudinis, alterum gaudii et caritatis, etiam retibus missis in mare dominus noster significat. nam ante passionem de reticulo dicitur misso in mare, quia tantum piscium ceperunt, ut uix ad litus trahendo perducerent, ut et retia rumperentur. non enim missa sunt in dextram partem; h
Abbreviated transcription (Latin):
inmist̾ia sius legib seruiencia d̾s puniat ⁊¬
digne digna supplicia retͥbuat. cum ip̃e tnͣqͥl¬
lissimꝰ maneat. aꝑtissimeita scͥptum est. ip̃m
quo q qui piniri debeat condemꝓnare excerum &¬
mas a tua u̾cate. uͥtus enĩtu̾a iustiᷤᷤ mnicũ ẽ. ⁊ hꝯ
ouimum dominus es. om̃ib te face̾ ꝑcis. u̾tucẽ
enm tu ostendis. qui nõ credis ẽẽ ĩuͥtute con¬
sũmatꝰ. set inhus qui scuint audaciam t̾duas
cas ⁊ cum magna reu̾encia disꝑonis nos. It
quod p̾mo ĩterrenis reb fit gradus ad uisticq
stendit cum ait. Si in alieno fideles nõ fuistis
urm quis dabit uobis ⁊ quod ꝓsius gradib aĩe
docent᷑. ⁊ ip̃e dñs demõstrat dicens. Multa hẽo¬

Expanded text:
inisteria suis legibus servientia Deus puniat, et digne digna supplicia retribuat, cum ipse tranquillissimus maneat, apertissime ita scriptum est: Ipsum quoque qui puniri non debeat, condemnare, exterum aestimas a tua virtute. Virtus enim tua jusoster Dominus es, omnibus te parcere facis. Virtutem enim ostendis, qui non credideris esse in virtute consummatus; sed hos, qui sciunt, audaciam traducis. cas, et cum magna reverentia disponis nos . 4. Item quod primo in terrenis rebus fit gradus ad coelesteominus ostendit, cum ait: Si in alieno fideles non fuistis, vestrum quis dabit vobis ? Et quod pro suis gradibus animae doceantur, et ipse Dominus demo
Abbreviated transcription (Latin):
plud̾ent. ⁊ ab uno deo habũdante qui ẽ oiũm dñc
int̾tim t̾cenis ganduis quib adhͦ inhiabant. iin¬
petratis. in de ꝑficientes ⁊ inspũ crescentes aude¬
rent eciã sꝑare celestia. Sicut ergo suma ⁊ ꝓpe
diuina uartꝰ ẽ. nenimẽ decipere sic ultimũ uiciũ
ẽ quẽlib dociꝑo. ab ħ ultimo uicio ad illam samã
ltutem tendentib gͣdus ẽ neminẽ qͥdem ł ami¬
cum łignotum. set tam̃ inimicͥ alĩ decipere.
nem optinuit. Dolus an uͥtus quis in hoste reqͥrat.
s qm̃ et ip̃e hostis põt plerumq ĩ uiste decipi uelu¬
ticum pactum aliꝙ sit de temꝑali pace quas in¬
ducias uotant. ⁊ nõ seruat᷑ fides et cetͦa talia. m łto
est purgatior sũme illi atuti ꝓpinqͥor qui qm̃ꝙ̃
uelit hostem. deciꝑe non tam̃ eum decipit. nͥ autͭ ͤ
diuina. Dens enim nouit uł solꝰ uł c̾te longe ꝙͣ
na p̃mioue sit dignus. Qiaꝓp̃ deus quid̃ ꝑseip̃m
neminẽ decipit. est enĩ pat̾ u̾itatis ⁊ u̾itas et

Expanded text:
praeluderent, et ab uno Deo, qui est omnium Dominus, interim terrenis gaudiis, quibus adhuc inhiabant, impetratis, inde proficientes et spiritu crescentes auderent etiam sperare coelestia. Sicut ergo summa et prope divina virtus est, neminem decipere; sic ultimum vitium est, quemlibet decipere. Ab hoc ultimo vitio ad illam summam virtutem tendentibus gradus est, neminem quidem vel amicum, vel ignotum, sed tamen inimicum aliquando decipere. onsuetudinem obtinuit: Dolus, an virtus, quis in hoste requirat? Sed quoniam et ipse hostis potest plerumque injuste decipi, veluti cum pactum aliquod fit de temporali pace, quas inducias vocant, et non servatur fides, et caetera talia; multo est purgatior summaeque illi virtuti propinquior, qui quanquam velit hostem decipere, non eum tamen decipit nisi auctoritate divina. Deus enim novit vel solus, vel certe na praemiove sit dignus. 2. Quapropter Deus quidem per seipsum neminem decipit; est enim Pater Veritatis: et Veritas, et
Abbreviated transcription (Latin):
quib ait ĩmundꝰ sp̃c. iħ̾m scio. ⁊ paulũ noui.
uos ant̃ qui estis. uł ad moneados bonos ut ꝓfi¬
ciant uifide. atti nͣon iactant̾ set utiłr possint.
ł ad disc̾nenda dona m̃braͣꝵ ecc̃e. sicut apse dic̃¬
Nunꝙͥ om̃s uͥtutes uũꝙͣ om̃s dona hñt curatõ¬
num. pp̃ has gͦ causas plerumq ẽ. ut dcm̃ est
nescientib hoĩb iubetur d̾mitꝰ. idẽ ut hus agͥs
adhibitis hunodi pt̃ates uoluntati hominũ ñ
obtemꝑent. ut aut̃ mali bonis sepe tẽporalr
noceant p̾tatem ĩ eos accipiunt. admaiorem
scqui uolũtatẽ dñi sui ne ordinatõi dei resistñd
a qͥrat. s̾ grauiꝰ iudiciũ. ꝙ enĩ ipẽ dñs agens
untas a quo hec potestas datur debet nob̾ eẽ c̃tissĩa

Expanded text:
quibus ait immundus spiritus: Iesum scio et Paulum noui; quibus ait immundus spiritus: Iesum scio et Paulum noui; uos autem qui estis? uel admonendos bonos, ut proficiant in fide, atque ista non iactanter, sed utiliter possint; uel ad discernenda dona membrorum ecclesiae, sicuid omnes uirtutes? numquid omnes dona habent curationum? propter has ergo causas plerumque, ut dictum est, nescientibus hominibus iubetur diuinitus, id est ut his signis adhibitis huius modi potestates uoluntati hominum non obtemperent. Yt autem mali bonis saepe temporaliter noceant, potestatem in eos accipiunt ad maiorem sequi uoluntatem domini sui, ne ordinationi dei resistendo adquirat sibi grauius iudicium. quod enim ipse dominus agens untas a quo haec potestas datur, debet nobis esse carissima,