comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bra dis tribui omueslnim qua estioglnlralis idestc̃
degenbre or qualitate uel quantitateq: nt uirracti
induastribuitur parteƿna maut in p̃teritoq nitun de qualita¬
te propositiaut in p̃sens aut infuturum piin sõteritum iuri¬
dicialis contit ut io nuncupatur sipsent isł futurit imporis
in iprofacto uis depensionis inert r absoluta qualita s nun¬
curatur aut extrmsecur ad sumitur b ad rumtiua dicitur
conptitutiosed hocec in partes quattuor oeriuatur
aut lrim conceditum crimbiaut remouitur aut refert
at quod est ultimm conraratur conceditur qimbcum
nulla introoucitur faetide fensios eduenia postulatur
rofibno dobus modis potest sideso ce ris aut purges oe p̃¬
caris cum nihil eccusationes at tulbris purgascum facticulpa
his adscribitur quibus obristiobuia riquae non possit neqita¬
menper sonae sint iobnim in aliam constitutionem cadit s̃t

Expanded text:
bra distribui. Omnis enim quaestio generalis, id est, cum bra distribui. Omnis enim quaestio generalis, id est, cum de genere, et qualitate, vel quantitate quaeritur facti, in duas tribuitur partes. Nam aut in praeterito quaeritur de qualitate propositi, aut in praesenti, aut in futuro. Si in praeterito, juridicialis constitutio nuncupatur; si praesentis vel futuri temporis in ipso facto vis defensionis inest, et absoluta qualitas nuncupatur: aut extrinsecus assumitur, et assumptiva dicitur constitutio. Sed haec in partes quatuor derivatur: aut enim conceditur crimen, aut removetur, aut refertur, aut, quod est ultimum, comparatur. Conceditur crimen, cum nulla inducitur facti defensio, sed venia postulatur. Id fieri duobus modis potest, si depreceris aut purges. Deprecaris, cum nihil excusationis attuleris. Purgas, cum facti culpa his ascribitur quibus obsisti obviarique non possit, neque tamen personae sint; id enim in aliam constitutionem cadit. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
In constitutio nemque p̃t̃ scriptum in issarumperum con¬
tentione st̃ positae it adipferentiae ƿegreganturr
utre rum qq ipsarum natura diuisa est in omnilnim pe¬
thorica quaertione oubitactur ansit quidsit qualesit
e prorter haec aniune ł more porsit exerceriludi qiuim
sedsifactum łresq: intenoitur ab aduersanionegaturr
lua estioest ut rumsit eaq conlectupalis constitutia
nominatur ꝙsifactum quid bmesse conptiterit se quid¬
namsit id quod factumest ignoretur qñm uis eius oefinitione
monstranda est finitiua drconrtitutio acritr espe
conrtiterit & deneioefinitione conuiniat red quale
sit inquinatur tcquia cuigenerisubicidebr ambigitup
ginera lis qualitas nuncupatur in hac ulno quȩrtione
br qualitat islr quantitatis r conparationis natioubr¬
sabatur sed qũo deginbie quaestio est secundum inbris
for mam inpluna necesse ÷ hanc conytitut iontm mlm¬

Expanded text:
autem constitutionum quae praeter scriptum in ipsarum rerum conautem constitutionum quae praeter scriptum in ipsarum rerum contentione sunt positae, ita differentiae segregantur, ut rerum quoque ipsarum natura diversa est. In omni enim rhetorica quaestione dubitatur an sit, quid siet propter haec, an jure, vel more possit exerceri judicium. Sed si factum, vel res quae intenditur ab adversario, negatur, quaestio est utrum sit ea quae conjecturalis constitutio nominatur. Quod si factum quidem esse constiterit, sed quidnam sit id quod factum est ignoretur, quoniam vis ejus definitione monstranda est, finitiva dicitur constitutio. Ac si et esse constiterit, et de rei definitione conveniat, sed quale sit inquiratur: tunc quia cui generi subjici debet ambigitur, generalis qualitas nuncupatur. In hac vero quaestione et qualitatis, et quantitatis, et comparationis ratio versatur. Sed quoniam de genere quaestio est, secundum generis formam in plura necesse est hujus constitutionis mem
Abbreviated transcription (Latin):
ne ipra rumut᷑ contentionis exordium lt ille quidem quȩr¬
tionepq: inscripto st̃ quinq modis fieriporsunt uno qui dẽ
cumhicroriptoris uerba deꝑfbidit &i ille pententiamat¬
q: hi cappellaturs pcriptum bi uoluntas alio uero silnt̃ se
leger quadam contra nietate dirrentiant quarum ex
hicuocat urstatus legis contrarie tertium cumscriptum
de quo contenoitur pent intiam clauoit ambiguam haec
eo ꝙ ronirtum ert xliuo nonscriptum intellẽgitur quos
ꝙ pꝰpadiocinationem r quanda mpyllogirmi c̃regentiã
uestigatur nat iocinatiuus ł sillogis mus or qui ñto cum rer¬
moscrirtur est culus non facileuisac natura lapbrcat
mpi definit one oetecta ƿit hicuocatur. finis in pcrito
quos omnis aseoifperre non est nr̃ oparis uerum pet honici
demonstrare haec inimspeculanda doctip nonnadib:
dis cinda proponimus ꝙ uisde eorum orfperentias hato¬
piconum cominent is ppitransitum disserinerime arum

Expanded text:
ipsa sumunt contentiones exordium. Et illae quidem quaestiones, quae in scripto sunt, quinque modis fieri possunt. Uno quidem, cum hic scriptoris verba defendit, et ille sententiam; atque hic appellatur scriptum et voluntas. Alio vero, si inter se leges quadam contrarietate dissentiunt, quarum ex ersiam; atque hic vocatur status legis contrariae. Tertio, cum scriptum de quo contenditur sententiam claudit ambiguam, ambieo quod scriptum est aliud non scriptum intelligitur; quod quia per ratiocinationem et quamdam syllogismi consequentiam vestigatur, ratiocinativus vel syllogismus dicitur. Quinto, cum sermo scriptus est, cujus non facile vis ac natura clarescat, nisi definitione detecta sit; hic vocatur finis in scripto; quos omnes a se differre, non est nostri operisve rhetorici demonstrare. Haec autem speculanda doctis, non rudibus discenda proponimus, quamvis de eorum differentia in Topicorum commentis per transitum disseruimus. Earum
Abbreviated transcription (Latin):
gestione negotiiq: ert secunoa parsaotributorum ne¬
gotus & eam quidłm circum stantiam qu& e est quan¬
dociui der intimpus ut mooo pecit li in oc cariontm ut
cunctis dor miintibus eamulrio circum rtantiam que est
ubilocum oicit ut in cubiculo fecit quomod oulrio excircum¬
stantiis mocum ut clamfecit quib: auxilus cir cum stan¬
tiam faculta tum a ppellat ut cum multu echicitii quonum
quidãm locorum et riex cir cum stantiarum natuþal is
obpcretioclara est nosta min ueni uolintius facie¬
mus riuberiores adse oifperint ias ostinoa musnam cum
excipstantiis aliam m̃tullius ꝓposubiit ẽe continentia
cum ipro negotio alia uͦ ingegitione ne gotuutq in continsm¬
tib: cum ipro negotio illum ao numbra uerit locũq in appel¬
lauit oũfit ex ipra ꝓlationis significatione i ẽ ui decur ẽẽ
locur hi coupit eiquiept ingestione negotus eo ñita est ꝙ oũ

Expanded text:
gestione negotii, quae est secunda pars attributorum negestione negotii, quae est secunda pars attributorum negotiis. Et eam quidem circumstantiam, quae est quando, dividit in tempus, ut nocte fecit; et in occasionem, ut cunctis dormientibus. Ubi vero ex circumstantiis locum dicit, ut in cubiculo fecit. Quomodo vero, ex circumstantiis motiam facultatem appellat, ut, cum multo exercitu. Quorum quidem locorum etsi ex circumstantia rerum, naturalis discretio clara est, nos tamen benevolentius faciemus, si uberiores ad se differentias ostendamus. Nam cum ex circumstantiis alia M. Tullius proposuerit esse continentia cum ipso negotio, alia vero in gestione negotii, atque in continentibus cum ipso negotio, illum annumeraverit locum quem appellavit, dum fit; ex ipsa prolationis significatione idem videtur esse l
Abbreviated transcription (Latin):
tna illiupo factum oictumq: r̃t Quod nunc in iudicium de uoca¬
tur reliquas ulro cir cum ptantias quesunt quiđ quur qñ do
ubi quo mooo quibus auxilus in adtribut is ne got io ponit
Nuid li quur dicens continentia cum ipro negotio quur in
caura constitubns ea bnim caura est unurquis que¬
factipropt̃quam pacta est quid ulro secat inquat¬
tior paites insumma factiut parentas occisio
Ex hac maximȩ locus rumitur amplificationis an¬
tepactum ut concitusrapuit gladium dumpitue¬
he m̃t̃ pcurit port factum in abdita ƿe¬
pe liuit q: omnia cum sint pacta tamen qũo adger¬
tum negot ium oequoq: nitur. p̃tinent ñ r̃t ea pacta¬
negotium quod extra posita ꝑsonam informantia
Fiolm ei ne got ioprertant oe quo uhiratur. intentio
haeculro facta quoce continentia runt Cum iprone¬
gotio adiprum negotium dequoq: nitur ptinent postne¬
masubrio quat tuo r circum stantiascieroponit IN

Expanded text:
tra illud factum dictumque sunt quod nunc in iudicium devocatra illud factum dictumque sunt quod nunc in iudicium devocatur. Reliquas vero circumstantias, quae sunt quid, cur, quomodo, ubi, quando, quibus auxiliis, in attributis negotio ponit; quid et cur, dicens continentia cum ipso negotio; cur in causa constituens: ea enim causa est unfacti, propter quam facta est. Quid vero, secat in quatuor partes. In summam facti, ut parentis occisio. Ex hac maxime locus sumitur amplificationis ante factum, ut concitus rapuit gladium; dum fit, vehementer percussit. Post factum, in abdita sepelivit. Quae omnia cum sint facta, tamen quoniam ad gestum negotium, de quo quaeritur, pertinent, negotium de quo agitur posita, personam informantia, fidem ei negotio praestant de quo versatur intentio: haec vero facta quae continentia sunt cum ipso negotio, ad ipsum negotium de quo quaeritur pertinent. Postremas vero quatuor circumstantias Cicero ponit in
Abbreviated transcription (Latin):
est & in iudicium uocatur fidem ne gotiofacit seo in eo
quod sxtͣ nibutus psonae quanoam suspicit qualitatim
sedut nerum ordo clocrius conloquiscat de ciicum ƿtan¬
tus apobitropes seoicindum cir cumptantiae sunt quae
conulnintis substantiam quaestionis efficiunt nis ilnim sit
quipecerit li quod fecerit cauraq: quur fecerit locustem¬
pus qq recerit modus etiamfacultasq: sioernt causa non
ptatuit hasigitur cum stanti as ingłminas cichiopan¬
titur ut eamq: est quiscircumstantia in in adtribut isper¬
sonȩronat neliqua pulro circumptantia sin adtnibutis
negotio conptituat łr primum quid lm ex circum ptantus eam
que ert quis quam p̃sonae adtribuit. Secat in uno ecim partły
Nomin ut ufrres natura ut barba nus uictur ut amicus nobilium
srona ut diues Stuoium ut geometra carus ut exsul affectiouta¬
mans habitus ut rapiens consilium pacta &i orationis eaqi ex¬

Expanded text:
est et in iudicium vocatur fidem negotio facit, sed in eo est et in iudicium vocatur fidem negotio facit, sed in eo quod ex attributis personae quamdam suscipit qualitatem. Sed ut rerum ordo clarius colliquescat, de circumstantiis arbitror esse dicendum. Circumstantiae sunt quae convenientes substantiam quaestionis efficiunt. Nisi enim sit qui fecerit, et quid fecerit, causaque cur fecerit, locus, tempusque quo fecerit, modus etiam facultatesque si desunt, causa non stabit. Has igitur circumstantias in gemina Cicero partitur, ut eam, quae est quis, circumstantiam in attributis personae ponat. Reliquas vero circumstantias in attributis negotio constituat. Et primam quidem ex circumstantiis eam, quae est quis, quoniam personae attribuit, secat in undecim partes: nomen ut Verres, naturam ut barbarus, victum ut amicus nobilium, fortunam ut dives, studium ut geometer, casum ut exsul, affectionem ut amans, habitum ut sapiens, consilium, facta, et orationes, ea quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
per ponaeq: in ludicium uocatur culur oatum ali quoo factum¬
uhie p̃henoitur negotium factum dictum ue pronȩ propter
quod in iudicium uocatur itaq: in his o uobur omnes locorum
rionir copiam nonministrant hxirdem enmlocir accupitios
depensioq conpirtit piitur perrona in loc icium uoce tun
neq pactum dictum ue ullum rep̃ hendi tur caura ẽe non
potenit nec ueno factum dictum ue ali quod in Iudicium ꝓ¬
pernipot ept pie pona non ec irtur itaq in hir du obus ꝗ¬
tur negotium factum dictum ues ronae ƿt̃ quoapeus rta¬
tuit ur posona igitur  ne gotium suggerere argumen¬
ta non possunt deipsisinim quaestio estoe
quibus h dubitatur ea dubitationi pieem facerene que¬
unt argumintum utrio erat ratiorei dubiae faciens fi¬
oemfaciunt io negotio fidem eaq: st̃ p̃ sonis ac negotuisad¬
tnibuta acsiquan oos sona negotiofaciat fidem uelut ƿi
cred at urr contrarem publicam sẽ sisse catilinam qũoprona
est uitiorum turpitudine oenotata tunc non in eo ꝙ psona

Expanded text:
iudicium vocatur, cuius dictum aliquod factumve reprehenditur. Negotium factum dictumve personae, propter quod in iudicium vocatur. Itaque in his duobus omnis locorum sionis copiam subministrant: ex eisdem enim locis omnisocatur, neque factum dictumve ullum reprehenditur, causa esse non poterit. Nec vero factum dictumve aliquod in iudicium proferri potest, si persona non exstet; itaque in his duobus tur, negotium factum dictumve personae, propter quod reus statuitur; persona igitur et negotium suggerere argumenta non possunt. De ipsis enim quaestio est. De quibus autem dubitatur, ea dubitationi facere fidem nequeunt. Argumentum vero erat ratio rei dubiae faciens fidem; faciunt autem negotio fidem, ea quae sunt personis ac negotiis attributa. Ac si quando persona negotio faciat fidem, veluti si credatur contra rempublicam sensisse Catilinam, quoniam persona est vitiorum turpitudine denotata, tunc non in eo quod persona
Abbreviated transcription (Latin):
noppunt pactum bnm p̃t locumtimpusocca pionlm io¬
oum facultatim que ẽe ñ pothuit atq haec sunt. Quoce
in a dt ribut irp̃ ponae ac negotio conrirtant ł ut ilndia¬
lecti ciplocis ea quae in ipfisco haersnt oequibur quȩ¬
ritur neliqua uhioq: uel runt ad luncta negotio ł ger¬
tum negotium conrequunturtalia runt qualia india
lecticiplocis eaquae recundum themist hium quidłm par¬
timnei subrtantiam consequuntur parotimsunt gx¬
trm secus partim ussurantur mediis recundum cicẽ po¬
nim uhrio inte effecta numerata runt ł extr in recus
porita runt lnim ad iuncta negotio ipra etiam quace fi¬
dempaciunt quacestioniaf fecta quodam modo ad ioqui
queritur nespicientia ne gotium quode agitur hoc mo¬
donamei cumrtantiae peptanq: inaotributis pso¬
nȩ ł negotionumenatae runt haeccum coeperint cõ¬
pararili qr̃i inpelationim uenipre riquio aose continlns
neperat ur uel ad io quod continii pit aut species a ut
zinur a ut ruore penatur quod ab eolongispim e oirtle

Expanded text:
mpus, occasionem, modum, facultatemque esse non poterit, atque haec quae in attributis personae ac negotio constant, veluti in dialecticis locis ea quae in ipsis haerent, de quibus quaeritur. Reliqua vero, quae vel sunt adiuncta negotio vel gestum negotium colecticis locis ea quae secundum Themistium quidem partim rei substantiam consequuntur, partim sunt extrinsecus, partim versantur in mediis; secundum Ciceronem vero inter affecta numerata sunt, vel extrinsecus posita. Sunt enim adjuncta negotio ipsa etiam quae fidem faciunt quaestioni, affecta quodammodo ad id de quo quaeritur, respicientia negotium de quo agitur, hoc modo. Nam circumstantiae septem quae in attributis personae vel negotio numeratae sunt, haec cum coeperint comparari, et quasi in relationem venire, siquidem ad se continens referatur, vel ad id quod continetur, fit aut species, aut genus. At si ad id referatur quod ab eo longissime distet,
Abbreviated transcription (Latin):
finis nonest conse cutus sed his quid łm qui officio fuit
cont iguus de cognatus consequitur facto officio his
pepo qui extna est raepe non consequitur neque tñ re¬
honi cam ruofine contlntam honore ua cuauit haec
qpodem ita r̃t mixta ut nethorica insit specieb: sƿees
ueno inrint causis causarumulropartes gtatus ẽe
dicuntur quos etiam alus nominib: tum conrtitut io nls
tum quȩptiones nomina relicui qui qui o lino iuiountur ita
utperum quoq: natura oiuisa est sed asrincipio quȩstio¬
nũs difperentia poroiamur qũo rethorice quȩrti

Expanded text:
finem non est consecutus; sed is quidem qui officio fuit finem non est consecutus; sed is quidem qui officio fuit contiguus et cognatus, consequitur, facto officio. Is vero qui extra est, saepe non consequitur, neque tamen rhetoricam suo fine contentam, honore vacuavit. Haec quidem ita sunt mixta, ut rhetorica insit speciebus, species vero insint causis. Causarum vero partes status esse dicuntur: quos etiam aliis nominibus tum constitutiones, tum quaestiones nominare licet: qui quidem dividuntur ita, ut rerum quoque natura divisa est. Sed a principio quaestionum differ
Abbreviated transcription (Latin):
mationem rep̃ htnriontm perorationimque partis instro¬
minta ret horicae pacultatis qũo rethorica in omeoburru¬
isspeciebus inest eisom inerunt nec potius inerunt quam his¬
dim ea quãe pagunt administra bunt itaq: & in iudicia lige¬
nere causanum necessarius est or.dosro hoemii le narra¬
tionipatq ceteporum i in dsmonstratiuo de libenatiuoq: neces¬
sapia st opus is rethoricae faccultatis docere & mouere
quod nihil ominus his idemperesex intrumintis idest oratio¬
nis partibus administratur partes h nethoricae quo
hisoperaenturo eirotm iner̃ namexordus niri quinq: sint pu¬
pra dictȩ rethonicae par tes ut inueniat elo quat ur difpo¬
nat memine it pronuntier in hilagatorator eodlmq modoti
oppiciumdicere ad positae ad perisuarionlin finstum
in ipro quiolmbene dixisse idest oixisse aopositae adp¬
suasionem in altera ulrio ssuasispe neque ln imsiqua
inpediantoratorem quominus pruadat facto oppicio

Expanded text:
nsionem, perorationem. Quae partes instrumenta sunt rhetoricae facultatis, quoniam rhetorica in omnibus suis speciebus inest, et species eidem inerunt. Nec potius inerunt, quam eisdem ea quae peragunt administrabunt. Itaque et in judiciali genere causarum necessarius est ordo prooemii, et narrationis, atque caeterorum; et in demonstrativo deliberativoque necessaria sunt. Opus autem rhetoricae facultatis docere et movere: quod nihilominus iisdem fere sex instrumentis, id est orationis partibus, administratur. Partes autem rhetoricae, quoniam his operentur, eisdem inerunt. Nam in exordiis nisi quinque sint supradictae rhetoricae partes: ut inveniat, eloquatur, disponat, meminerit, pronuntiet, nihil agit orator. Eodem quoque modo et officium dicere apposite ad persuasionem; finis tum in ipso quidem bene dixisse, id est, dixisse apposite ad persuasionem; altera vero persuasisse. Neque enim si qua impediant oratorem quominus persuadeat, facto officio,
Abbreviated transcription (Latin):
traturut sscurpit ingertione uhio necotiiea r̃tq &rante
pactum & oum fit ai port factum quo o girtum est continbn t̃
inom in biemmt empus locusocca rio modur paculta pln¬
tur s t negotium ⁊ure ueno punt inquertrone decocui
nonrunt pacta peopacto adhiifut In illirbum esimrus

Expanded text:
o negotii ea sunt quae ante factum, et dum fit, et post factum quod gestum est, continent. omnibus enim tempus, locus, occasio, modus, facultas intum est negotium; quae igitur sunt in gestione negotii, non sunt fac
Abbreviated transcription (Latin):
Is pot est ut propositionuim partis quos ter¬
minos dicimur non solum inoninibus uerum
inorationibus inuinia mur Nam saepue
oratio deonat ione prae dicatur
hoc modo, socrates cumploctione  discipulis dephilo¬
sophae ratione pertractat: haec quip pe ora¬
tio quȩ est socratis cumplatonae ẽ dircipulis sub¬
lecta est : Illauero quae est dephilosophiae natio¬
ne pt ractat p̃ dicatur: rursus aliquando no men sub
iectũs est Onat iop̃dicatum hoc modoso cratis de
philosophiae nationep tractat Hincenim soca¬
ts solus subiectus est Orat iouero quam dicimus
dephilo sophiae nat sone ptraccat p̃dicatur: e¬
uenit etiam ut sopponatur orat io e rimplex uoca

Expanded text:
autem potest ut propositionum partes quas terautem potest ut propositionum partes quas terminos dicimus, non solum in nominibus, verum in orationibus inveniantur. Nam saepe oratio de oratione praedicatur, hoc modo: Socrates cum Platone et discipulis de philosophiae ratione pertractat. Haec quippe oratio, quae est, Socrates cum Platone et discipulis, subiecta est. Illa vero, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Rursus aliqujectum est, oratio praedicatum, hoc modo: Socrates de philosophiae ratione pertractat; hic enim Socrates solus subjectus est; oratio vero, quam dicimus, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Evenit etiam ut supponatur or
Abbreviated transcription (Latin):
iectas est terminus quiminor est: p̃dicatus usio qui
ma ior: ut inea propositione quaðr. homo iustus
lo homine iustitia eł potert uhnum etiam in
corporeis diuinisq: substantus atq ideoma ior
est thiminus lurtur homoulrominor quofit
ut homo quidẽ subiectus sit teriminus iustusue
p̃dicatus qũo uero huns modis im plices proposi¬
tioner Ulterum habent p̃dicatiuum terminũ
Alterum uero sub lectum Umcioris priu legio
par tis propositio prae dicatiua uocat a ert
scepae autlm euenit ut hitiminr sibimea
namq a risibilis ut q̃iq sibi ȩquus et ter mi¬
nur nam neq: niribile ultra hominem Hec
ultria ris ibile homopor rigitur sed in his hoc
euenine necesse est ut siquidẽ inae qualisthi¬
minist maior semp desub iecco p̃dice tur
siutro ae qualis ut hrq: conuerira dereprae di¬
catione dicantur: ut uso minor de maiore po¬
dicetur innulla propositione concingit Fihu

Expanded text:
jectus est terminus qui minor est, praedicativus vero qui jectus est terminus qui minor est, praedicativus vero qui major: ut in ea propositione qua dicitur, Homo justus, lo homine justitia esse potest, verum etiam in corporeis divinisque substantiis; atque ideo major est terminus, justus, homo vero, minor; quo fit ut homo quidem subjectus sit terminus, justus vero praedicativus. Quoniam vero hujusmodi simplices propositiones alterum habent praedicativum terminum, alterum vero subjectum, a majoris privilegio partis propositio praedicativa vocata est. Saepe autem evenit ut hi termini sibimet namque et risibilis uterque sibi aequus est terminus. Nam neque risibile ultra hominem, nec ultra risibile homo porrigitur; sed in his hoc evenire necesse est, ut si quidam inaequales termini sunt, major semper de subjecto praedicetur: si vero aequales, uterque conversa praedicatione de se dicatur; ut vero minor de maiori praedicetur, in nulla propositione contingit. Fieri
Abbreviated transcription (Latin):
uero s̃t q de indiuiduo aliquid ringula ri q propo¬
pdicatiuas Alias condicional&s uocamus p̃dicati¬
uae rt q: sim plicitr proponuntur ideit quib
nulla uis condicionis adiungitur ut riquirim¬
plicitei dicat caelũ esse uolubile At sihinc condi¬
cio copuletur Fit ex duab pro posit ionib una
condicionalis Hoc modocaelum rinotundum sit
esse uolubile hic inim condicio idepficit ut ita
demum caelũ uolubile esse intellegatur siste
notundun Nũo igitur aliae ꝓpositio nes pre¬
dicatiuae p̃t aliae condicio nales p̃dica tiuanũ
partes terminos appela mus hi st p̃dica¬
tus atq subiectus ter mi nos h uoco usrbasrno¬
mina quib propositio nectitur. ut in ea prope¬
ritione quadicimus homo lustus ert haecduo
nomina idert homollustus propositionis pa¬
ntes uo coctur. Eosdẽ etiam terminos dicimus quorue
quidẽ alter sublectus est alter utro p̃dicatus: sub¬

Expanded text:
vero sunt, quae de individuo aliquid singularique propovero sunt, quae de individuo aliquid singularique propopraedicativas, alias conditionales vocamus. Praedicativae sunt quae simpliciter proponuntur, id est, quibus nulla vis conditionis adjungitur: ut si quis simpliciter dicat coelum esse volubile. At, si huic conditio copuletur, fit ex duabus propositionibus una conditionalis, hoc modo: coelum si rotundum sit, esse volubile; hic enim conditio id efficit ut ita demum coelum volubile esse intelligatur, si sit rotundum. Quoniam igitur aliae propositiones praedicativae sunt, aliae conditionales, praedicativarum partes terminos appellamus. Hi sunt praedicativus atque subjectus. Terminos autem voco verba et nomina quibus propositio nectitur; ut in ea propositione qua dicimus: Homo justus est: haec duo nomina, id est, homo et justus, propositionis partes vocantur. Eosdem etiam terminos dicimus, quorum quidem alter subjectus est, alter vero praedicativus. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
onis ritatq rentẽntia Angumintatio uino argu¬
minti ponationem explicatio locusussio est
Arguminci fedes ł unde ad propositiam quaestio¬
psm conueuens trahitur argumentum: quae cum
acapint singulorum dilgintiur natuna tractan¬
daest eonũm quae pspecies acmembna piguras¬
ꝙ pacitnda diuirio: At primũ deproporitione
ert disserindum: hancesse diximus orationim
uquitatum ł mendacium continente huius duae r̃
species Vf fir matio una altira ueronegatio
aff in matio est siquisiceffenat caelũ uoluuile
est Negatio siquis ita ꝓnunticr. Caelum uolubile
non est harum uino aliae s̃t uniusr rales aliae
parti cularis aliae in dipfinitae aliaesingu¬
larq: uniue ralis quidlm ut siqus ita proponat Om̃¬
nis homo iustus est Nallus homo iustus est par¬
ticularesubro siquis hoc modo ÷ quidam homo iustus
est Quidam ho molustus non est: In de finitae ric:
homo lustusert homo iustus non est singularis

Expanded text:
onis sit atque sententia, argumentatio vero arguonis sit atque sententia, argumentatio vero argumenti per orationem explicatio. Locus vero est argumenti sedes, vel unde ad propositam quaestionem conveniens trahitur argumentum. Quae cum ita sint, singulorum diligentius natura tractanda est, eorumque per species ac membra figurasque facienda divisio. Ac prius de propositione est disserendum: hanc esse diximus orationem, veritatem, vel mendacium continentem. Hujus duae sunt species: una affirmatio, altera vero negatio. Affirmatio est, si quis sic efferat, coelum volubile est; negatio, si quis ita pronuntiet, coelum volubile non est. Harum vero aliae sunt universales, aliae sunt particulares, aliae indefinitae, aliae singulares. Vniversales quidem, ut si quis ita proponat: omnis homo iustus est, nullus homo iustus est. Particulares vero, si quis hoc modo dicat: quidam homo iustus est, quidam homo iustus non est. Indefinitae hoc modo: homo iustus est, homo iustus n
Abbreviated transcription (Latin):
suum oritenq dictionum: De quibus breuitqnaliqua
dicenda sunt ut st dialecticoss ret honicossi¬
ue eorum diffenentias ag noscene debea¬
mus ac prius de dia lecticis dicindum est.
Haec enuntiatio ex proloquium nuncupatur: Quaes¬
tiouroert indubitationan ambguitatemq adducta
proporitio ut siqui quaenat᷑ sit cuelum uolibile:
conclurio est argumentis adprobata proporitio
ut siqui ex alnsnebus pnobet caelum esse uolu¬
bile: enuntiatio uuippe siue sui tantum caura dr
siue ad aliud ad fhitur probandum propositio est
sideipra quaenitur quaestio supsaert adpnoba¬
ta Conclurio Idẽ gitur ꝓpositio quaestio & con¬
clurio sed depferunt modo argum entum
est onatiorei dubiae faciens pidem. Nonulro idẽ
est argumentum quod argumontatio nam uissenten¬
tiae natioq Eaq clauditur oratione Cum ali¬
quid pnobatur. ambguum argumentum uocatur
spsaueno argumenti eloquutio  argumentatio dr
quofit ut argumentum quidm mens argumentati¬

Expanded text:
suum, origines dictionum; de quibus breviter aliqua dicenda sunt, ut et dialecticos locos et rhetoricos, sive eorum differentias agnoscere debeamus: ac prius de dialecticis dicendum est. haec enuntiatio et proloquium nuncupatur. Quaestio vero est, in dubitationem ambiguitatemque adducta propositio; ut si qui quaerant, an sit coelum volubile. Conclusio est argumentis approbata propositio, ut si quis ex aliis rebus probet coelum esse volubile. Enuntiatio quippe sive sui tantum causa dicitur, sive ad alios affertur ad probandum, propositio est; cum de ipsa quaeritur, quaestio; si ipsa est approbata, conclusio. Idem igitur propositio, quaestio et conclusio, sed differunt modo. Argumentum est oratio rei dubiae faciens fidem. Non vero idem est argumentum quod et argumentatio. Nam vis sententiae ratioque ea quae clauditur oratione, cum aliquid probatur ambiguum, argumentum vocatur; ipsa vero argumenti elocutio argumentatio dicitur; quo fit ut argumentum quidem mens argumentati
Abbreviated transcription (Latin):
nisq: substantis iustitia ert hicenim onatioper
quã proftrit ur similitudo cum sups nis diumisq sub¬
stantiis sub icitur Iustitia uero prae oicatur sed
de huius modi proposit ionib In his cõmentaris quo
soeperi heiminias aristotelis libror scriprimus
oilgentius disserumur Argumentum ert oratio
neioubiae pacitus fidem. hanc semp nutiorẽ qua¬
estionecesse necesse est. Nã si nota notispro¬
uantur argumentum ueportm dubiam prouace
necesse est̃ ut ꝙ adfidem quaestionis afferitune
rit ipsa notius quaestione artumentonum uer̃io
omnium: aliast pnobabilia dr necessqͣna alia ue¬

Expanded text:
 substantiis, justitia est; hic enim oratio per quam profertur similitudo, cum supernis divinisque substantiis subjicitur; justitia vero praedicatur. Sed de hujusmodi propositionibus in his commentariis quos in Perihermenias Aristotelis libros scripsimus, diligentius disseruimus. Argumentum est oratio rei dubiae faciens fidem: hanc semper notiorem quaestione esse necesse est. Nam si ignota nobis probantur, argumentum vero rem dubiam probat, necesse est ut quod ad fidem quaestionis affertur, sit ipsa notius quaestione. Argumentorum vero omnium alia sunt probabilia et necessaria, alia ve
Abbreviated transcription (Latin):
Sic caro mirandũ fatu putrercere nescit Vt reser
nobu&erũ docum̃ta uirorũ: Qđ signũ &species est¬
uirginitatis amandae: Quce calcare sol& deuo¬
ta m̃tene fandas :. Spurcitias mundi sp̃ta putridi¬
ne carnis: Nunica nec granis temnuntꝰ malaro¬
tundis: Quae circũ simplo cortex uelamine cingi
Quã quam pal meli p̃cedan dulcia palma. Necta¬
ris & mellis mulsos imitania gustur: Sic inquam

Expanded text:
 putrescere nescit, Ut referunt nobis veterum documenta virorum; Quod signum, et species esvirginitatis amandae, Quae calcare solet devota mente nefandas Spurcitias mundi spreta putredine carnis. Punica neu granis temnuntur mala rotundis, Quae circum simplo cortex velamine cingit, Quanquam palmeti praecedant dulcia poma, Nectaris, et mellis mulsos imitantia gustus. Sic, inquam
Abbreviated transcription (Latin):
& clamat barbita bombis. Uinea parua mihi flauener
ꝓtulit uuar. Quã uis ingracili uernar& pãpin, aruo.
Un de pudicitiȩ carpens depalmite butror. Ocius exp̃s me¬
tror paucula musta. Nontñ arbitror qđ a ecerrant ꝓr¬
sur inȩuũ. Qut denter stridant in potu forte bibentum
Vifallax caupo strofar infundit aquoras. Qui sol& inter¬
dũ mercanter fallere limphis. Dũ stud& incupir desruti¬
ꝑdere uectar: Talit̃ adstipulans nator deuite racemos
E quib: inplo plantis c̃tunditꝰ uua sam tẽpusoga curren

Expanded text:
 clamat barbita bombis. Vinea parva mihi flaventes protulit uvas, Quamvis in gracili vernaret pampinus arvo; Unde pudicitiae carpens de palmite botros Ocius expressi metrorum paucula musta. Mon tamen arbitror, quod acescant prorsus in aevum Aut dentes stridant in potu forte bibentum, Mi fallax caupo strofas infundat aquosas, Qui solet interdum mercantes fallere, limphis Dum studet in cupis defrutirdere nectar Taliter adstipulans natos de vite racemos, E quibus in praelo plantis contunditur uva. Iam tempus cogit curren
Abbreviated transcription (Latin):
simul p̃cellit rubra colores. Pallida pu pu¬
recis ut gignit glarea gẽmas Puluerulenta tegsi
qua glebula ruris c replos flauescens scandit decon

Expanded text:
simul praecellit rubra colores. Pallida purpureas ut gignit glarea gemmas, Pulverulenta tegit quas spurci glebula ruris. Ut flos flavescens scandit de co
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista piur psallebat carib: olim: cmentẽ ma¬
grio gestit modulamine pasci Et cantu gracilre¬
fugit c̃tentur ad eẽ M axima millenis cuscultans
organa flabris: Mulceat auditũ uentons follib
iste: Quã lib& auratis fulges can ceera capsis:
Quis poterit digne rerũ mystoria nos se: Nut abstru¬
sa dĩgnaro cognoscere sensu Norridus altaris
ni sumptus forcipe carbo: Galculus aut ardens
emund& spurca labella Quocherubin quondam
purgauit labra ꝓpheȩ  t merito deinceps celest
famine fraglans: Egregius doctor uerbi clustella
resoluat: Et noxas populi scripturȩ torrib: urat:
Quatenus ad xp̃m conuertat dogmate plures. Nuri¬
colas iotans adcceli regna falanges:
umarii gerienas tnipbex Di stecritia fentun
Quae modo ꝑmundũ triquadro cardine degit:
Et stud& Inderris mercari regnatonanis:
emique mon nullor son ditun inta nagalis
uirecte uiunt c̃cersa lege tororũ. Et p̃cepta dĩ

Expanded text:
Psalmista pius psallebat cantibus olim, Ac mentem magno gestit modulamine pasci, Et cantu gracili refugit contentus adesse, Maxima millenis auscultans organa flabris, Mulceat auditum ventosis follibus iste, Quamlibet auratis fulgescant caetera capsis. Quis poterit digne rerum mysteria nosse, Aut abstrusa Dei gnaro cognoscere sensu? Torridus altaris ni sumptus forcipe carbo, Calculus aut ardens emundet spurca labella, Quo cherubin quondam purgavit labra prophetae, Ut merito deinceps coelesti famine flagrans Egregius doctor verbi claustella resolvat, Et noxas populi Scripturae torribus urat, Quatenus ad Christum convertat dogmate plures, Ruricolas mutans ad caeli regna falanges? Humani generis triplex distantia fertur, Quae modo per mundum triquadro cardine degit Et studet in terris mercari regna Tonantis: Denique nonnullos sortitur vita iugalis, Qui recte vivunt concessa lege tororum Et praecepta D
Abbreviated transcription (Latin):
restaurans sceptra polore: Conspicit & geminas
uernanti uimine uirgar: Quȩ signan speciẽ populorx
forteduore: Nec ñ & totidem corbes ex ordine cernit
Sed tn e qui perans inter p̃tatio plebes. Portendit
geminar persacramenta u&usta:

Expanded text:
lorum. Conspicit et geminas vernanti vimine virgas, Quae signant speciem populorum forte duorum; Nec non et totidem corbes ex ordine cernit: Sed tamen aequiperans interpretatio plebes Portendit geminas per sacramenta vetusta
Abbreviated transcription (Latin):
femina ferro. Neutimeat scriptor t̃renis ludrica lingue
Ncim tremulorterr & noctꝰnis larba latebrir. Quȩ sol& in fur¬
uis sẽꝑ gar rire tenebris sicq̃qmas car facies cristata fatescit
Cũ larbã & marcã miles ñ horreat audax. Qui ꝓpͥo fr&ur p̃sunt fi¬
um sit digestur sc̃onum sex urutenq:: clta suꝑ¬
nor quis candunt aruapolore: Octenyq: nimul pexcati
calculur atri. Expositus gracili uerbom clauepatoner

Expanded text:
femina ferro, Neu timeat scriptor terrentis ludrica linguae. Nam tremulos terret nocturnis larva latebris, Quae solet in furvis semper garrire tenebris, Sic quoque mascharum facies cristata facessit, Cum larvam, et mascam miles non horreat audax, Qui proprio fretus praesumit fiCum sit digestus sanctorum sexus uterque Alta supernorum qui scandunt arva polorum, Octonusque simul peccati calculus atri Expositus gracili verborum clave patenter
Abbreviated transcription (Latin):
Qnchora fluctiuagã nunc s̃stat m&ricabarcã. Ut saltim in
portu quarsatus nauita flustiis. Vdroquiẽ tendeor obtata
sorte fruatꝰ. Horigitꝰ ꝓauꝑ nipplex obsecro patronos¬
Virgineis ꝓpriũ coniter actib: euũ. Et famulas xp̃i p̃cibur

Expanded text:
nchora fluctivagam nunc sistat metrica barcam, Ut saltem in portu quassatus navita flustris Ad requiem tendens obtata sorte fruatur! Hos igitur pauper supplex obsecro patronVirgineis proprium comentes actibus aevum Et famulas domini precibu
Abbreviated transcription (Latin):
illum nentens gnec pos suntone neil&⁊
Sec mane nauigerũ spumoso gungite ualla t
ut zons mundi quae stipant &̾hena cel s
cir ad gnediar studiis edicere pau pe.R
ramendigne sipaurs prȩmia proclal
i. ucnullus uenbis explana᷑ a pat e
uatiis anunactnamor penun senor it acint eM

Expanded text:
Illum nec terrae nec possunt cingere caell Illum nec terrae nec possunt cingere caell Nec mare navigerum spumoso gurgite vallaT Aut zonae mundi, quae stipant aethera celsASanctis aggrediar studiis edicere paupeR, Tanta tamen digne si pauper praemia prodaT, Omnia cum nullus verbis explanet apertE. SOTSAC ANIMRAC TNAMORP CNVN SENORIT ACIRTEM
Abbreviated transcription (Latin):
arbiten altithno. qui senuait sceptna supti¬
t. racliclit his caeli pen sude scandenelime
i. ntor sconũ cuneos qui louide poram
Rite glorificant moderantẽt.ann u
omnitenens dñs muncli fonmaton & aucto
Uobis pouporibur confer surfnagia cen
Et ne conceclas truidencdos hostibur IstiN
Sel magis ex iguos defenelens dex tenatanga
Uepneo peilax celonũ elaudene lime
uel scõs uellecit noxainũ pallene sceria
Ne fun stnofosus foueã danuedat inertna
concliton asummo quos xp̃s senuat. olimpe
Pastor ouile tuens ne possit rabula rapto
Regales uastanis caulas bis dicene pup pu
omnia sed custos dependat ouilia lũ nun
maxima praecipuũq gertas numine riom
A ddene sufrnagiũ maten dignane p̃cat.u
Ncutuss pãcuũ pnom sistilumine. lume¬
⁊ itan que clamant sacno spinamine uated
Cuiur p mundũ iuban altosplend& ab axe
At que iouatui neple ibilamine fulmo
Rexnegũ & princers populonũ clictur ab euo
Magnus dmagno denenũ negmine nectoR

Expanded text:
Arbiter altithronus, qui servat sceptra supernA, Tradidit his caeli per sudum scandere limeN Inter sanctorum cuneos, qui laude perennI Rite glorificant moderantem regna TonanteM. Omnitenens dominus, mundi formator et auctoR, Nobis pauperibus confer suffragia certA Et ne concedas trudendos hostibus istinC, Sed magis exiguos defendens dextera tangaT, Ne praedo pellax caelorum claudere limeN Uel sanctos valeat noxarum fallere scenA, Ne fur strofosus foveam detrudat in atraM, Conditor a summo quos Christus servat OlimpO, Pastor ovile tuens, ne possit rabula raptoR Regales vastans caulas bis dicere puppuP, Omnia sed custos defendat ovilia iam nunC. Maxima, praecipuum quae gestas numine nomeN, Addere suffragium mater dignare precatU! Nam tu perpetuum prompsisti lumine lumeN, Titan quem clamant sacro spiramine vateS, Cuius per mundum iubar alto splendet ab axE Atque polos pariter replet vibramine fulmeN: Rex regum et princeps populorum dictus ab aevO Magnus de magno, de rerum regmine rectoR.
Abbreviated transcription (Latin):
paradisi cictenus heros : Aehsrii colit ut superir
insedib: enoch: Quem quondã rapuit diuina poten¬
tia cȩli. Iurida nemundi paterea dãnane fandi :

Expanded text:
paradisi hactenus heros, Helisium colit ut superis in sedibus Enoch, Quem quondam rapuit divina potentia caeli, Lurida ne mundi pateretur damna nefandi:
Abbreviated transcription (Latin):
Atq suꝑbore c̃culcat crimina more Nequiquã integritus
fcimȩ p̃conia captat Si cordis peplũ c̃rodenritinea sulcat
dere uirgo. Si sequitꝰ xp̃m qui formã prestat alumnir
Et mundi maculas purgarat sanguine fuso
Ued me mateniȩ moles ceu sancina gnandis
Deprimit ut cunctas ñ pornt charta coronar. Pren¬
dere uirgineas alur red plurima restãn. Penficien¬
da rudẽ mallunt quinorcere sensũ: Ingopitq nolun
torpercere cotem. Non aciẽ cordir scabrarabigine ꝑdũi
tia neu ꝓpriã linquunt obtundere mentẽ Nũ m potius ra¬
cror uerrant sub pectore libros. Crebiestrutanes preo¬
scripia uolumina legũ. Quae sũperan mellir inulsa duci¬
dine gustũ Plauentisq: faui cecinit qđ carmine uater

Expanded text:
Atque superborum conculcat crimina morum. Nequiquam integritas famae praeconia captat, Si cordis peplum corrodens tinea sulcat;dere virgo, Si sequitur Christum formam qui praestat alumnis, Et mundi maculas purgarat sanguine fuso. Sed ne materiae moles, ceu sarcina grandis, Deprimit, ut cunctas non possit charta coronas Prendere virgineas, aliis sed plurima restant Perficienda, rudem malunt qui noscere sensum, Ingeniique sui nolunt torpescere cotem, Non aciem cordis scrabra rubigine perdunt, Otia nec propriam linquunt obtunderre mentem, Quin potius sacros versant sub pectore libros, Crebro scrutantes praescripta volumina legum, Quae superant mellis mulsum dulcedine, gustum Flaventisque favi, cecinit quod carmine vates.
Abbreviated transcription (Latin):
purabo misellur. Integritate sua que x p̃i regna merentꝰ lim¬
pida stelligeri scanden culmina cȩl. Vt dñm pulsen clamosa
uoce tonantẽ
Quisol& indignis ultro miseres cerebernr conuersirq:s

Expanded text:
pulsabo misellus, Integritate sua quae Christi regna merentur Limpida stelligeri scandentes culmina caeli, Ut dominum pulsent clamosa voce Tonantem, Qui solet indignis ultro miserescere bernis Conversis
Abbreviated transcription (Latin):
nos quondã calesti fulmine fr&us . Iusrerat
as suros flãmas ꝑferre focorũ Pentico hare¬
chos atq uiror adfuneracentũ. Truserat inplen

Expanded text:
nos quondam, coelesti fulmine fretus, Jusserat arsuros flammas perferre focorum, Pentecotarchos, atque viros ad funera centum Truserat implen
Abbreviated transcription (Latin):
lus aut &iã uiles cit graculus ater: Quisege lum
glumar & la&i cespitir occar : Depopulare stud&
carpens demersemaniplos : Quãquã uersi color
flauescat penna pauonis : Etter&es rutilen plur
rubro murice cycli : Culur formosa specier & fulua

Expanded text:
lus aut etiam vilescit graculus ater, Qui segetum glumas et laeti cespitis occas Depopulare studet carpens de messe maniplos, Quamquam versicolor flavescat penna pavonis Et teretes rutilent plus rubro murice cycli, Cuius formosa species et fulva
Abbreviated transcription (Latin):
Integritas fama uene ret inaeuũ : Vt tñelector
qui nectun foedera nuptir : Et luste uiuun castorũ
iuretororũ: Carpere ñcupiat strofoso pagina

Expanded text:
integritas fama veneretur in aevum, Ut tamen electos, qui nectunt foedera nuptis Et iuste vivunt castorum iure tororum, Carpere non cupiat strofoso pagina
Abbreviated transcription (Latin):
uoxar soluere uincla. Quaten añe diẽ quilumina glaue¬
uittie : Nec ñ andediẽ qui mortir limina pandit : Cunc tapia¬
re soluantꝰ gesta meort. Vt qđ cumq male gersit Pasciua suuen¬
tus Deleat a&erni cȩlor gloria xp̃r. Clem̃ter ueniã tribu¬
ens peccata remittat: Qctib aut dictir seusolo noxia sensu.
Sic mihidignetꝰ sc̃ort summa potestas. Pndiũ misero de uotũ
ferre uicirsim. Quos ego uirgineo descripsi carmine m&m
Vt minime lateant cast orũ serta per orbẽ. Qualiten ex
proprica meruirsent carne coronas
recluos uingineis comit quar Iñfula sentis¬
S
Hoc opus aduersur querulas defendite scurras. Nep̃¬
hensor claudenter labraloquentũ: Cum tñ haut m&uam
scurraꝵ dicta legentũ. Qui mallunt uatũ scedas lacerare

Expanded text:
oxarum solvere vincla, Quatenus ante diem qui vitae lumina claudit, Nec non ante diem qui mortis limina pandit, Cuncta piaclorum solvantur gesta meorum, Et quodcunque mali gessit lasciva juventus, Deleat aeternus, coelorum gloria, Christus Clementer veniam tribuens, peccata remittat, Actibus, aut dictis, seu solo noxia sensu; Sic mihi dignetur sanctorum summa potestas, Praesidium misero devote ferre vicissim, Quos ego virgineo descripsi carmine metri, Ut minime lateant castorum serta per orbem, Qualiter ex propria meruissent carne coronas Sed vos virgineis comit quos infula sertis, Hoc opus adversus querulos defendite scurras, Reprehensorum claudentes labra loquentum, Cum tamen haud metuam scurrarum dicta legentum, Qui malunt vatum schedas lacerare
Abbreviated transcription (Latin):
tice corni. s ẽpore uernali dũ ꝓmit germina tellus
Dactulus ut dulcis fronderłi uerticę palmae Trudit

Expanded text:
tice corni Tempore vernali, dum promit germina tellus. Dactylus tu dulcis frondenti vertice palmae Trudit
Abbreviated transcription (Latin):
Iocirco ꝓmulgat tẽpora xp̃i. Omnib: antiquis p̃sa¬
ga uoce ꝓph&ir: Annorũ numeros explanans or¬
dine recto. Nuntiat inmundo nr̃i cunabula regir
ã qua dringentis annor cursib: atque : Dis nouem
scribens aelatũ lustra fuisse: donec ꝓdir&ap̃rre

Expanded text:
idcirco promulgat tempora Christi Omnibus antiquis praesaga voce prophetis; Annorum numeros explanans ordine recto Nuntiat in mundo nostri cunabula regis, Iam quadringentis annorum cursibus absque Bis novem scribens aetatum lustra fuisse, Donec prodire
Abbreviated transcription (Latin):
uIIINerum quia de m&no henoico quae uideban¬
tur cractiuimur lib& & aliorum genera m&roru
ea dumtaxat quae magis uiui haberi repperimus
parum ꝑ cominemorare. Est igitur marumta¬
tlicũ falleuciũ pentam&rũ qđ constat pondeo
& dactylo & trib: trocheis huiur exemplũ, Cantemur
onõdõq nr̃o. Cuigloria cum honore. pollens sese
magnificis decorat
acus. dum currur celerer
aegyptiorum
uinctis: aequitib grauiq
turba. Rubri
marmoris: eteat fluẽur
adiutor ualidur
meae salutis slelẽ deme¬
diotulit ꝓfunoo Custos: & genitor salurq: uera hic ÷
hic dñs meur & altor : Ipsum conspicua sacrabo laude :
qui est: progenitor mei parentis. ipsum arduis: uocib:
fatebor Quibellũ tulit: obruitq fortes. dignus no¬

Expanded text:
uerum quia de metro heroico quae uidebanuerum quia de metro heroico quae uidebantur tractauimus, libet et aliorum genera metrorum, ea dumtaxat quae magis usui haberi reperimus, parumper commemorare. est igitur metrum dactylicum falleucium pentametrum, quod constat ex spondeo et dactylo et tribus trocheis. huius exemplum: cantemus domino deoque nostro, / cui gloria cum honore pollens. / sese magnificis decorat actis, / dum currus celeres Aegyptiorum / iunctis equitibus grauique turba / rubri marmoris enecat fluentis. / adiutor ualidus meae salutis / plebem de medio tulit profundo. / custos et genitor salusque uera! / hic est, hic dominus meus et altor. / ipsum conspicua sacrabo laude, / qui est progenitor mei parentis. / ipsum uocibus arduis fatebor, / qui bellum tulit obruitque fortes, / dignus no
Abbreviated transcription (Latin):
uocalẽ leuigata dactylus sentiatꝰ In sono cũ pareat
spondeur inscripto quod utrũq ut fiat exemplis
supra monstnauimus Qui & inciliis inm&rico operi
eugulis multũ libone ut ebant quas moderni po&at
udisiinetiur ad certae normã definitionis obreruane
maluer Nam & uocalẽ bneuẽ quae q & u. & uocah
qualib& exciper &ur uoluere eẽ communẽ. ut lu¬
sonante & liquida int̃ communes syllabas deputa re
nunc po&ae in eadẽ parte orationis ut supra docu
imus magis fiere oportere decernunt: Idem uo¬
calẽ infine uerbi correptã quae excipitꝰ alorora
⁊ Int̃ communes syllabas deputauit ut. Eurp
yepheriq: tonat domus. Qui eadem libentate sy¬
nalipha utebatꝰ si quidem &m. ubi uoluit infine
uerbi positã a suꝑuenientis uocalis ab sumtione
reseruauit:t. Iterum itorumq: monebo. et lon¬
gã uocalẽ longã remanere ꝑmisit. ut. sit pecori
apib qua tta experientia parcis. & longã cũ uoluit
breui auit. Vt. et multũ for mose uale uale

Expanded text:
uocalem leuigata, dactylus sentiatur in sono, cum pareat spondeus in scripto. quod utrumque ut fiat, exemplis supra monstrauimus. qui et aliis in metrico opere regulis multum libere utebantur, quas moderni poetae distinctius ad certae normam definitionis obseruare maluerunt. nam et uocalem breuem, quae q et u et uocali qualibet exciperetur, uoluerunt esse communem, ut Lusonante et liquida, inter communes syllabas deputarunt, nunc poetae in eadem parte orationis, ut suprimus, magis fieri oportere decernunt. Idem vocalem in fine verbi correptam quae excipitur a littera z inter communes syllabas deputavit, ut: Eurique Zephyrique tonat domus. Qui eadem libertate synalepha utebatur, si quidem et m, ubi voluit in fine verbi positam a supervenientis vocalis absumptione reservavit, ut: Iterum iterumque movebo. Et longam vocalem longam remanere permisit, ut: Sit pecori apibus quanta expbreuiauit, ut: et multum formose uale uale,
Abbreviated transcription (Latin):
tes claudere uersus. Pustica magnificir c̃dentẽ carmi¬
na scĩr Termin equoreo dũuenit margine m&ri¬
ontis pumosas ut nauta transfr&at undas. Maxima.
ꝑ modicã emensus mox cerula lintrẽ: Vt tigit. optatum
las sur degurgito litus: surgida uentoss deponens carba sa¬
malis Qntenasq: simul soluens de panterudentũ¬

Expanded text:
tes claudere versus, Rustica magnificis condentem carmina sanctis, Terminus aequoreo dum venit margine metrionti spumosas ut nauta transfretat undas, Maxima per modicam dimensus caerula lintrem, Attigit optatum lassus de gurgite littus, Turgida ventosis deponens carbasmalis, Antennasque simul solvens de parte rudentu
Abbreviated transcription (Latin):
Dȩmonis ut regnũ nec ñ & sceptra tyranni: Diruat
inmundo fr&ur uirtute tonanis: & regnũ caeli

Expanded text:
emonis ut regnum nec non et sceptra tyranni Diruat in mundo, fretus virtute Tonantis, Et regnum coeli
Abbreviated transcription (Latin):
tenia fncum. Uingo sacerfuerat fama
ꝑsaecula notus: Plurima qua ꝓpt̃ terris mira¬
cula gessit : Atq arcanadĩ uerbis oracula ꝓmsit

Expanded text:
tenuia fretum, Virgo sacer, fuerat fama per saecula notus. Flumina qua propter terris miracula gessit, Atque arcana Dei verbis oracula prompsit
Abbreviated transcription (Latin):
rũꝗͣ pebudus dsitale sunt aũ latinae litterae omnos
ax&una equib quinque uocaler appellantur
aeiou. C&erae om conson ines. at de ciroẽ consonan¬
tibus .iii. dicunt semiuocaler. flmnrrx. c&erȩ uiui
su&e utunt̾ adsumerelatini. Neque erum aliter tipu

Expanded text:
ue sedulus discat. sunt autem Latinae litterae omnes XX et I, e quibus quinque uocales appellantur, a e i o u, ceterae omnes consonantes. at de eisdem consonantibus VII dicuntur semiuocales, f l m n r s x, ceterae VIIII suete utuntur, adsumpsere Latini. neque enim aliter typu