comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ita sors tułitnit inca ꝓuincia ad quam
ccequendã cã .p. negotr aliquis ꝓficiscitur.
ilia qq̃ causa sit exequenda ñ ꝓhib̾ iũ¬
idẽqi exetutoꝵ ab hac urbe regia ꝓfici¬
entẽ. duoꝵ simul ñ pluriũ uegotioꝵ exe¬
cutionẽ susciꝑe. dũ ip̃i qq̃ t̃ri negotu ñ
sit ĩniungendi. añ quã suꝑiorib responsũ
portauerit. Executorib. his ꝗ scd̾ã si ñ si¬
mul duas ⁊̃ ł t̃tiã causã passi fũmt. exe¬
subituris. Eindẽq hanc penã numerariũ
qq̃ ⁊eiꝰ adiutores ad quoꝵ curã ꝙ uolatũ
narus ł centenarus ł fisci aduocatis legũ

Expanded text:
tamen ita sors tulerit, ut in ea provincia, ad quam exsequendi causa publici negotii aliquis proficiscitur, alia quoque causa sit exsequenda, non prohiberibe regia proficiscentem duorum simul, non plurium negotiorum exsecutionem suscipere, dum ipsi quoque tertii negotii non sit iniungendi, antequam superioribus responsum portaverit. Exsecutoribus his, qui secundam, si non simul duas, vel etiam tertiam causam passi fuerint exsesubituris. Eandemque hanc poenam numerarium quoque et eius adiutores, ad quorum curam quod violatum vel centenariis vel fisci advocatis laesum
Abbreviated transcription (Latin):
mñne ulla eugnorantie reluquat᷑ occasio.
oĩ officioꝵ quib neceẽ ẽ ꝑ sactas ꝓbato¬
rias militie sociari. notitiã insacris apicib
siue maliis quib cũꝙ offiuis. dinceps
militare cuꝑpiunt: ꝗ tñ ut dictã ẽ non
posst̃: ꝓtenore saciao constitutionũ.
ꝑ ueteri c̃ fuetudine: ñ p̃cedentib sacris¬

Expanded text:
en ne ullius ignorantiae relinquatur occasio, omnium officiorum, quibus necesse est per sacras probatorias militiae sociari, notitiam in sacris apicibusive in aliis quibuscumque officiis deinceps militare cupiunt, qui tamen, ut dictum est, non possunt pro tenore sacrarum constitutionum vel vetere consuetudine n
Abbreviated transcription (Latin):
Scentib. his: ꝗ exaliqua parte p̃sentis
nr̃e serenitaus legis formã comnuen¬
tia. ł negligentia quadã aut colludere
tatis obnoxios semecipsos eẽ plectendos.
Et ẽ nottia scrimi memorie ꝓbatorie
agentiũ inreb palatinoꝵ largitionũ pa¬
iatinoꝵ reꝵ priuataꝵ. partis auguste

Expanded text:
 his, qui ex aliqua parte praesentis nostrae serenitatis legis formam coniventia vel neglegentia quadam colludere tatis obnoxios semet esse plectendos. Et est notitia. scrinii memoriae probatoriae agentium in rebus, palatinorum largitionum, palatinorum rerum privatarum p
Abbreviated transcription (Latin):
illustriũ p̃fectoꝵ p̃torio orientis ⁊ illiri
urbis offitii. ꝓ consulis asie ꝯ acbaie
offici p̃fecti auguitals. officu comius
orientis. offic comitis diuinaꝵ domoꝵ
officu uicarioꝵ. tracie pontiasie et
in acedonie ⁊ thes auriensiũ classis: itẽ
serimi sacroꝵ ubelloꝵ offici uiroꝵ ma¬

Expanded text:
o Orientis et Illyrici et urbis, officii proconsulum Asiae et Achaiae, officii praefecti Augustalis, officii comitis Orientis, officii comitis divinarum domorum, officii vicariorum Thraciae ponti Asiae et Macedoniae et thesauriensium classis. Item scrinii sacrorum libellorum: officii
Abbreviated transcription (Latin):
S: dsplendidioris militie pͥuilegia.
postea quã priore c̃timio labore cõꝑle¬
uerint. eos uenientes ad mutimꝰ ꝗa eo
uoto adipiscendi honoris credidint exspe¬
cranda. ñ eos ꝗ instudio ex̃cende cupidi¬
tans abigerint. ut uelut in meliore for¬
tuna posii. aut ea scelera. que prius com¬
misse doceantur occultent. alit alia de¬
incepi̾ possint impune commutere.
tores: nec ñ limitaneos castroꝵ ꝙ p̃positos:
mmmõ exsublimis tui iudicii sententia ẽ¬
ueniri. nec aliis subiac̃e iudicib p̾cpi¬
mꝰ. Illustrib .s. ac magnificis uiris magi¬
stris militũ. c̃suetudine ac potestate siqͣ
adlimites aliquos orientis rraciaꝵ ꝯilirici
exlongo ip̃r haccenus odtinuit reẜuata.

Expanded text:
Ad splendidioris militiae privilegia, posteaquam priorem continuo labore compleverint, eos venientes admittimus, qui ea voto adipiscendi honoris crediderint expetenda, non eos, qui studio exercendae cupiditatis ambierint, ut velut in meliore fortuna positi aut ea scelera quae prius commusisse doceantur occultent aut alia deinceps possint impune committere.tores nec non limitaneos castrorumque praepositos tantummodo ex sublimis tui iudicii sententia conveniri nec aliis subiacere iudicibus praecipimus: illustribus scilicet ac magnificis viris magistris militum consuetudine ac potestate, si qua ad limites aliquos orientis thraciarum et illyrici ex longo tempore hactenus obtinuit, reservata.
Abbreviated transcription (Latin):
exhis sĩt quos solos auctoritatib appariti.¬
on aggregari. uetustas consuetudo ꝑ¬
docuit. dececta fraude auuscũꝙ acaisãdi
studio. ñ solũ m̃daci carere militia. s ꝯ ꝓ
scͥptionis stilũ subiac̃e decernimꝰ. ꝯ bõꝵ
om̃ium amissione mulctamus.

Expanded text:
ex his sint, quos solis auctoritatibus apparitioni adgregari vetusta consuetudo perdocuit, detecta fraude cuiuscumque accusandi studio non solum mendaci carere militia, sed etiam proscriptionis stilum subire decernimus et bonorum omnium amissione multamus.
Abbreviated transcription (Latin):
modo pecumaria pena modo
uiris uirandi religione. modo
metu insamie coħcetur. etce
enĩ iusurand̾ omnib qui cõ¬
tur. Nam reus suis nõ aliter al
legacõnib utitur nisi pͥus i¬
tauerit quod putans se bona
instancia uti ad contradicend̾
exquibdam caulis dupli accõ
ꝯstituitur. ułuti si dampni in¬
uirie aut legatoꝵ locis uen̾abi¬
lib relictoꝵ nõĩe agetur. statĩ
aut abicio pluris quam simpli
est accõ ułuti furti .in. quadru¬
pli. nec manif.dupli. Nam ex
hus causis ⁊ aliis quibdam sũ
quis neget siue fateatur pluriᷤ
qmͣ simpli est accõ.¶ tem actoris
quo calumpnia coħcetur. Nã
⁊ actor ꝓ calumpnia uitare co

Expanded text:
modo pecuniaria poena, modo iurisiurandi religione, modo metu infamiae coercetur. Ecce enim iusiurandum omnibus qui contur: nam reus non aliter suis allegationibus utitur, nisi prius iuraverit, quod putans se bona instantia uti ad contradicendum ex quibusdam causis dupli actio constituitur, veluti si damni iniuriae aut legatorum locis venerabilibus relictorum nomine agitur. statim autem ab initio pluris quam simpli est actio veluti furti manifesti quadrupli, nec manifesti dupli: nam ex his causis et aliis quibusdam, sive quis neget sive fateatur, pluris quam simpli est actio. Item actoris quoque calumnia coercetur: nam etiam actor pro calumnia iurare cog
Abbreviated transcription (Latin):
fortuma dare ei codicillos coamĩst
cõis pparare eum intalibus consti
⁊ oriẽtis ⁊espie. tlibie nec nõ ⁊ illi¬
nci nos quos onmes i̾ nobͥ fecit:
deus ⁊ italibat frin qͣtemis magno
prom̃tu honore ⁊ incarpentis necti
tuantur siu̾o solo eos ꝑcipar uo¬
itatem utisle honoratus qd sit ma

Expanded text:
fortuna, dare ei codicillos administrationis et praeparare eum in talibus constitet Orientis et Hesperiae et Libyae nec non et Illyrici, quos omnes sub nobis fecit deus, et ita libertate frui, quatenus magno promeriti honore, et in carpentis vecti tuantur. Si vero solo eos participare voitatem, ut ille honoratus quidem sit et
Abbreviated transcription (Latin):
a exceptõnes desendendoꝵ eoꝵ
qr̃a. cum quib agitur. sepe
enĩ accidit ut licet ip̃a ꝑsecu¬
cõ qua actor exꝑitur iusta sit.
tam̃ inqua sit adu̾sus eum c̃
quo agitur .u̾.gͣ. si metu co¬
actus aut dolo inductus. aut
errore iapsus. stipulanti ticõ
ꝓmisust quod non debueras
ꝓmitc̾e. palam est iure euuli.
te obligatum eẽ. ⁊ accõ qua ĩ¬
tenditur dare te oꝑtere effic¬
ax estsõ iniquum est te con¬
dempnari. Iõ datur excepcio
ꝙmetus causa aũ doli.m. aut
ĩ fcm̃ ꝯpoĩta ad inpugnandã actoꝵi

Expanded text:
 exceptiones defendendorum eorum gratia cum quibus agitur: saepe enim accidit, ut, licet ipsa actio qua actor experitur iusta sit, tamen iniqua sit adversus eum cum quo agitur. Verbi gratia si metu coactus aut dolo inductus aut errore lapsus stipulanti Titio promisisti, quod non debueras promittere, palam est, iure civili te obligatum esse, et actio qua intenditur dare te oportere, efficax est: sed iniquum est te condemnari, ideoque datur tibi exceptio metus causa aut doli mali aut in factum composita ad impugnandam acti
Abbreviated transcription (Latin):
tempore hue remalienari. S aut a¬
pud hr̃des antsuccessores illius ci
relicta ẽ ꝓmanere. inħ legato iube¬
mus falcidiam legem locum penitꝰ
p̾cipimus in illis caibus qui nonui
diciali decreto anc ꝑannealem ꝯuen¬
cõnem aut quolibet mõ limo decisi
sunt. E mienca igitur tua que pp̃sẽ

Expanded text:
tempore hanc rem alienari, sed aut apud heredes aut apud successores illius cui relicta est permanere, in hoc legato iubemus Falcidiam legem locum penitustem obtinere praecipimus in illis casibus qui nondum iudiciali decreto aut per amicalem conventum aut quolibet legitimo modo decisi sunt. Emi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cantum post pͥsentem legem nego
ut testator aut maru pͥropa aut
ptestes noĩa hr̃dum scribatĩtest̃s
testatoribus non ualentibus hiꝰ cus¬
todire sbcilitatem aur sorsan uolen¬
tibus scire aliquos iuam uolu̾tatẽ

Expanded text:
antum post praesentem legem negotut testator aut manu propria aut per testes nomina heredum scribat in testatestatoribus non valentibus huiusmodi custodire subtilitatem aut forsan nolentibus scire aliquos suam voluntatem,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis uoli̾it qmͣbibet remuus¬
blem nonne usus accipeascĩssima
maiore ecc̃a regie cuucatis.aric uii¬
ius memoratar uenabiluum do¬
quo eandemrem accepittm̃ hũtem
redelitum qnͣtum hĩ res que a dat
⁊ non maioribus asci pͥstacõibus

Expanded text:
uis voluerit quamlibet rem immobilem nomine usus accipere a sanctissima maiore ecclesia regiae civitatis aut unius memoratarum venerabilium doquo eandem rem accepit, tantum habentem reditum quantum habet res, quae ei datur, et non maioribus fisci praestationibus
Abbreviated transcription (Latin):
suie imp̾is emphiceosis mainfest¬
are suam uolincatem intͣ bienin¬
um. ⁊ ausabhis delinqui eandan
rem ad quos ꝑuenit ad ammam
pensionem. que pacto ꝯnetur ĩ¬
ferriaurhrecipere emphiteos so¬
rai maioris ecc̃e antalicubi uen abi¬
lium domorum ꝯ petencia nqb̾
antique hĩtacõnes depoĩte s unt et

Expanded text:
sive ipsa emphyteosis, manifestare suam voluntatem intra biennium, et aut his derelinqui eandem rem ad quos pervenit et annuam pensionem quae pacto continetur inferri, aut hoc recipere emphyteosi somae maiori ecclesiae aut alicui venerabilium domorum competentia. in quibus antiquae habitationes depositae sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sabo atigit queml rem ecaliquo
p̾drõ uenabilium locorum emphite¬
onico uiredato aut imꝑialemdon¬
aicunratem aliqm̃ aut incuriam
aut maliam ꝙͣ libet uenablem do¬

Expanded text:
ontigerit quamlibet rem ex aliquo praedictorum venerabilium locorum emphyteotico iure dato aut in imperialem doin civitatem aliquam aut in curiam aut in aliam aliquam venerabilem do
Abbreviated transcription (Latin):
liñam damꝰ ipĩs ordinatoribus
coearum erphiteoicos ppetuo iu¬
re tͣdere ipã loca. ⁊ta tñ ut emphitto¬
sis int̾ciaꝑte emphiteos pẽsionũ
que exhĩtantibus adhuc stantib
colligebannir expͥncipib tempors
emphiteo seos ꝓcedat. aut si emp¬
hiceota malint magis sb̃ip̃o pac¬
to accpiat loca pͥmitus edifices et
ex adclitus illie pestimacõnem¬

Expanded text:
licentiam damus ipsis ordinatoribus earum emphyteoseos perpetuo iure tradere ipsa loca, ita tamen ut emphyteosis in tertia parte pensionum. quae ex habitationibus adhuc stantibus colligebantur, ex principiis temporis emphyteoseos procedat, aut si emphyteota voluerit magis sub isto pacto accipi, ut loca primitus aedificet, et ex additis illic per a
Abbreviated transcription (Latin):
domibus inregia ciutate. aurmerꝰ
regione. aur mansioms constitutis
uibemus siquid hec redelitus hut in¬
tegro canone abip̃is ordinatorib
augmentum f. ¶ Si nohnouhñt¬

Expanded text:
domibus in regia civitate aut in eius regione aut mansione constitutis iubemus, si quidem haec reditus habent, in integro canone ab his ordinatoribus augmentum fieri. Si vero n
Abbreviated transcription (Latin):
fiibus ꝯstituce. exceptis uenablib̾
monastus uendere aut donars aut
ꝯuintare aut ibaltus dono daro
aut quolibet alio mõ alienare rem
ĩ moblem. aut cuulem annonam
¶ Emphiceosis uͥo ap̾dc̃a scĩssama ma¬
iore eccã regie quitacis ⁊ memorato

Expanded text:
xceptis venerabilibus monasteriis, vendere aut donare aut commutare aut sub alterno dono dare aut quolibet alio modo alienare rem immobilem aut civilem annonam . Emphyteosis vero a praedicta sanctissima maiore ecclesia regiae civitatis et memorato
Abbreviated transcription (Latin):
non optulit libeslum is quipura
selesum iubeimus cause excusacõnẽ
sinefideuissione ꝓcedere retcͣtacõis
omnes creditores ⁊ p̾sentis fu̾int
fiint milllocis inquibus ĩmtegĩ
restiruicõ postulatir uecenturaudi
ant siuͥo omnes autaliormmpo¬

Expanded text:
non obtulerit libellum is qui putat se laesum, iubemus causae executionem sine fideiussione procedere retractationis omnes creditores praesentes fuerint in illis locis in quibus in integrum restitutio postulatur, vocentur a iudicant. Si vero omnes aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
guibemꝰ ut siquis hin mõdi alat
deuquent non sobmi debito cad¬
at s tantam aliam quanttatẽ
coicat dintam ei qui ietentus
est ab co pentibus ems et rosts¬

Expanded text:
ubemus, ut si quis huiusmodi aliquid deliquerit, non solum debito cadat, sed tantam aliam quantitatem adiciat dandam ei, qui retentus est ab eo aut parentibus eius; et post
Abbreviated transcription (Latin):
uotram parte mouastie niquo
nuttetur tar. ¶S no descente¬
tes uontiuit s asceutentes inre¬
mantur uõ ꝯsencientes bur̾noi
ntonatur incaditur hiꝰ moi
unlier ¶Si uonz ascendentes ne¬

Expanded text:
n quo mittitur dari. Si vero descendentes non fuerint, sed ascendentes inveniantur non consentientes huiusmodi in quo includitur huiusmodi mulier. Si vero neque descendentes ne
Abbreviated transcription (Latin):
tepͥnatorum. qm̃ apalatinoruen
scola et ꝓnĩciarum idiabus ⁊
officiis cornmscientib ꝙ enit
negler̾it husinodi alicurꝰ debe¬
ti et noꝑ ouña ħ cnito dicrint

Expanded text:
te privatarum quam a palatinorum schola et provinciarum iudicibus et officiis eorum, scientibus quod si neglexerint huiusmodi alicuius delicti
Abbreviated transcription (Latin):
quibiꝰ agi aut exgestis ant ex
bus indicibus cã amilib qmͣ un¬
litaribus et eoꝵ officiis ant ali
cuil tale aliqd p̾surn̾e. ¶Sino
quita huimodi odibuem rem
inqnonbet loco uostre reipublioe

Expanded text:
i agi aut ex gestis aut ex ibus iudicibus tam civilibus quam militaribus et eorum officiis aut alio cuilibet tale aliquid praesumere. Si vero quidam huiusmodi odibilem rem in quolibet loco nostr
Abbreviated transcription (Latin):
epłam suceꝑit neglexit ħ fac̃e aut
ofcis eius tradere ant impata
ueglex̾it cunc et ip̃m indicemi
ties aurilibras i otfiñ eius alias
tres ꝓpena mrerre inberus. ¶ Si
neio intex ant aliqnio officu̾ er¬

Expanded text:
am susceperit neglexerit hoc facere, aut officiis eius tradere, aut imperata neglexerint, tunc et ipsum iudicem tres auri libras et officium eius alias tres pro poena inferre iubemus. Si vero iudex aut aliquis officii e
Abbreviated transcription (Latin):
exactonem ⁊ hec peruenit ad
nos quod quidam ꝓuinciarũ
ioiors ita muiq agunt occasi¬
one lnciorm ut uez testamen¬
ta ꝯcedant fuce n facta in siu¬
are n impcias aliquas fuce a

Expanded text:
Et hoc pervenit ad nos, quod quidam provinciarum iudices ita inique agunt occasione lucrorum, ut neque testamenta concedant facere neque facta insinuare, neque nuptias aliquos facere
Abbreviated transcription (Latin):
cius tam̃ ⁊ iure facturos eos:
qui huiꝰ modi nuꝑciis se abe¬
tinuerunt. ¶ Illu aut̃ c̾tum
est s̾uiles quoq cognacõnes
impedimento ẽẽ nupciis. si
forte pateꝵ aut filia. aut fr̃.
aut soror manum st fu̾int.¬
¶ Sunt i alie ꝑsone que ꝓpt̾
hibentur quas in libris digẽ¬
stoꝵ sen pandectaꝵ ex neteri

Expanded text:
e facturos eos, qui huiusmodi nuptiis se abstinuerint. Illud certum est serviles quoque cognationes impedimento esse nuptiis, si forte pater et filia aut frater et soror manumissi fuerint. Sunt et aliae personae, quae propter ohibentur, quas in libris digestorum seu pandectarum ex veteri
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. ¶ Item si ad huc
uxorem duc̾e qr matͥs loco st̃.
Quod ⁊ ip̃m dissoluta demũ
tuo nupta est d̃muni uire im¬
peditur tibi nub̾e. qr eadem
duob npta ẽẽ non potest.¬
¶ Item si ad huc socrus est .l.
si adhus filia eius tibi impta
duas uxores hr̃e nõ licet. Ma¬
riti tam̃ filius ex alia uxore
⁊ uxoris filia ex alio manto:
trahunt. licet hãnt frẽmso¬
iorem ue ex mr̃imonio pꝰea
oͣcto natos. ¶ Si uxortua pꝰ
diuorciũ ex auo filiã procre¬
au̾it ħ non est quidẽ pͥuig¬
na. tua. S iulianus hi imp̃

Expanded text:
non potest: item si adhuc uxorem ducere, quia matris loco sunt. quod et ipsum dissoluta demum tuo nupta est, communi iure impeditur tibi nubere, quia eadem duobus nupta esse non potest: item si adhuc socrus est id est si adhuc filia eius tibi nupta duas uxores habere non possis. Mariti tamen filius ex alia uxore et uxoris filia ex alio marito trahunt, licet habeant fratrem sororemve ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post divortium ex alio filiam procreaverit, haec non est quidem privigna tua, sed Iulianus huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑ seruos bonis ꝯdõmb
uendere. Ut p̾ciũ dñis daretur
et recte. expedit enĩ rei publi¬
ẽẽ oꝑtet. Nec cuiqłn hoĩnum
ius suum detrahi . Q dñoꝵ qui¬
dem int̾est. ne auxiliũ ctͣ sem¬
inurrian denegetur hiis qui
nste dep̾cantur. Iõ cognoice
de querelis eoꝵ qui ex samilia
iabini iulii ad statuam ꝯ fug̾ĩt
⁊ si uł dunus habitos qͣm equũ
estiuł infami iniuria affectos co¬
testatem dm̃ non reu̾tanture
sabinus. si mee ꝯstõni fraudem
missimi sei̾ius exsecuturum.
nupciis ꝓcreau̾imus. Nuptie aũ
siue mr̃imoniũ est uiri ⁊ muli¬
eris ꝯunccõ indiuiduam inte¬
potestatis ꝙ in lib̾os haemus.
ꝓpͥum est ciuiũ romanoꝵ. Illłiꝰ
enĩ alii sunt homines quitalẽ
in lib̾os hñt. potestatẽ qualem
nͥoi hemus. Quigͥ ex te rupo¬
re tua nascitur intu ptessa¬
de est. Idem qui ex filio tuorx
ore epis nasciturr.i. nepͣs tñui.
tũ ex filia tua nascitur in tua
potestate non est. s in patriseiꝰ.

Expanded text:
gantur servos bonis condicionibus vendere, ut pretium dominis daretur: et recte; expedit enim rei publiesse oportet nec cuiquam hominum ius suum detrahi. sed dominorum interest, ne auxilium contra saeviniuriam denegetur his qui iuste deprecantur. ideoque cognosce de querellis eorum qui ex familia Iulii Sabini ad statuam confugerunt, et si vel durius habitos quam aequum est, vel infami iniuria affectos cotestatem domini non revertantur. qui Sabinus, si meae constitutioni fraudem missum severius exsecuturum. nuptiis procreaverimus. Nuptiae autem sive matrimonium est viri et mulieris coniunctio, individuam potestatis, quod in liberos habemus, proprium est civium Romanorum: nulli enim alii sunt homines qui talem in liberos habeant potestatem qualem nos habemus. Qui igitur ex te et uxore tua nascitur, in tua potestate est: item qui ex filio tuo et uxore eius nascitur, id est nepos tuus tua potestate non est, sed in patris eius
Abbreviated transcription (Latin):
sçema crebro namq ꝓ fe̾nc quidã
cꝰdam mainis documentũ. ⁊ ex ea faci¬
ais aut comiencõnem. aut suar alle¬
am ꝓbõem ex inde uelle fĩ exquibus
ipẽ adu̾sarius illud optulerit. ille
utebatur legeq: oporcet expublice
ad eum fiꝰ licet contingat eẽ docu¬
mentũ mamicuiꝰq conscripcum. ñ

Expanded text:
schema. Crebro namque proferens quidam cuiusdam manus documentum et ex ea faciens aut conventionem aut suarum alleationem exinde vellet fieri ex quibus ipse adversarius illud optulerat, ille utebatur lege quia oporteret ex publice ad eum fieri, licet contingat esse documentum manu cuiuscumque conscriptum. N
Abbreviated transcription (Latin):
asa Tũc nr̃am legem aut pignor
cõne cuuliũ ꝑamũ custodienda
sicur sepediximꝰ eẽ ꝙ tales eẽ panct
non solũ inhac felicissima cuncati
s ⁊̃ in magna alexandria ⁊ intheoi¬

Expanded text:
vasa contra nostram legem aut pignoritione civilium panum custodienda, sicut saepe diximus, eo quod tales esse panes non solum in hac felicissima civitate, sed etiam in magna Alexandria et in Theop
Abbreviated transcription (Latin):
quo t̾cium studium lices cum omĩ
eqͥtate andire ⁊ omnes quid breuio¬
causalium expensar dampuificari
si tñ sufficientes indacõne ꝯ sistum¬
cuiꝰ p̾ũdic. ad hñe currere felicissĩam¬

Expanded text:
quoque tertium studium lites cum omni aequitate audire, et omnes quidem brevioe occasione causalium expensarum damnificari, si tamen sufficientes in datione consistuncui p
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum quid fisgalia tributa exigi.
uigilant̾ ncħ dimmus circapubli¬
cam curãr eqrere ne forte fiscus ĩ mu¬
sicut ⁊ pͥuatos inusticiam passos ad¬
iuuamꝰ sit ⁊̃ publicum issesum man¬
ere uolimuuis  collatores namq omni
aliacalumpina lib̾i ⁊ẜuari facile ei
ipinma soluent cributa ⁊ qui in fita
pͥui dantes manebant debentis ad¬
huc fiscalia ħ mincipĩ fiscalibus ex¬
soluentes lib̾abunt racile se cributi

Expanded text:
mum quidem fiscalia tributa exigi vigilanter, nihil deminuens circa publicam curam requirere, ne forte fiscus inminSicut enim privatos iniustitiam passos adiuvamus, sic et publicam illaesum manere volumus. Collatores namque omni alia calumnia liberi conservati facile et in promptu solvent tributa, et quae in furta prius dantes manebant debentes adhuc fiscalia, haec nunc ipsis fiscalibus exsolventes liberabunt facile se tributi
Abbreviated transcription (Latin):
nich exhiisandeant pt̾ire s sa lubimas
dispõnes nr̃as obsuantes inppetuũ no¬
stras ꝓuincias nr̃õ ꝙ imꝑio su̾ iectos g¬
nb̾nare festinent. ¶ Ilustrisigitur
ancͣtas tua ad quem q̃storia ꝑtinet õ¬
sura eadem man data ⁊ nlibris legu
tnͣscribe̾⁊ insacro lat̾culo deponi pcip¬
iat qͣtemis ⁊ biis una cum codicillis
in gen̾ali nr̃e pietatis lege oĩa declata
sunt in quibus rueniens ẽ amĩstc̃õno
accipientes eas gubnare memoranco
istracõnem designare ꝙ agamtori¬

Expanded text:
aluberrimas dispositiones nostras observantes in perpetuum, nostras provincias nostroque imperio subiectos gubernare festinent. Illustris igitur auctoritas tua, ad quem quaestoria pertinet censura, eadem mandata et in libris legum transcribere et in sacro laterculo deponi praecipiat, quatenus ex his una cum codicillis in generali nostrae pietatis lege omnia declarata sunt, in quibus conveniens est administrationes accipientes eas gubernare, memorantenistrationem designare, quo
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑantibus cẽm netustitem iam deꝑ di¬
tam iam diminitam placuat ⁊ oĩbus
iudicibus nostris qui inmores uł me¬
dias auñaracõnes gerunt s̃ine int cor¬
rectores siue int̾ cons ulares siue int̾
spectables ordinentur non solũ codi¬
cillos p̾stare s ⁊ maudata dare quibus
inspoctis cmnia gubnare laudabiliter
postint io librum mandatoꝵ ꝯposumĩ

Expanded text:
tem iam deperditam, iam deminutam, placuit etiam omnibus iudicibus nostris, qui minores vel medias administrationes gerunt, sive inter correctores sive inter consulares sive inter spectabiles ordinentur, non solum codicillos praestare, sed etiam mandata dare, quibus inspectis omnia gubernare laudabiliter possint: ideo librum mandatorum composuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
babitu corꝑis in masculis existim¬
are uolebant. Nĩa aut̃ maiestas
dignũ ẽẽ castitate tempoꝵ nr̃oꝵ
tiquis inpudicũ eẽ uisum est .l.
inspeccõne hĩtudinis corꝑis ⁊ ħ
⁊̃ in masculos extend̾e. et iõ sc̃a.
stitucõne ꝓmulgata. pub̾tatem
inmasculis. pꝰ .iiii. decimũ annium
ꝯpletum᷑ ilico iniciũ acciꝑe dispo¬
siumꝰ antiqͥtatis normã infemĩe¬
is ꝑsonis bene positã ordine suo¬

Expanded text:
habitu corporis in masculis aestimari volebant. nostra autem maiestas dignum esse castitate temporum nostantiquis impudicum esse visum est, id est inspectionem habitudinis corporis, hoc etiam in masculos extendere: et ideo sancta constitutione promulgata pubertatem in masculis post quartum decimum annum completum illico initium accipere disposuimus, antiquitatis normam in femininis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pec̾e. uñ ꝯstat creditorem
de pignore suicepto surti ag̾e
posse ⁊̃ siydoneum debitorẽ
hãt quia expedit ei pocius p¬
ãgere. ad eo quidẽ ut qiͣnus
ip̃e debitor eam rem sucripu
erit inch̾ominus creditori
pollienda curãdaue aut sar
cinator sarcienda uestim̃ta
surto amiserit. ip̃e furtiht̃
locati a fullone a sartinado¬
re rem suam ꝑsequi potest.
s ⁊ bone fidei emptori furti

Expanded text:
nde constat, creditorem de pignore subrepto furti agere posse, etiamsi idoneum debitorem habeat, quia expedit ei pignoragere: adeo quidem ut, quamvis ipse derit, nihilo minus creditori polienda curandaue aut scinator sarcienda vestimenta furto amiserit, ipse furti hablocati a fullone aut sarcinatore rem suam persequi potest. sed et bonae fidei emptori, subrepta
Abbreviated transcription (Latin):
nullam oꝑam ad furtum fa¬
ciendumi adhibuit. s tm̃
siliũ dedit atq ortacus ẽ ad sur¬
tum faciendum. nõ tenetur
faciunt ⁊ res in furtiuã cãmca¬
dit. nẽc ob id ab ullo usucapi
pot̃ añqm in domini potesta¬
te ieu̾tatur. ħ furti accõ si nas¬
citur qr nec ex ulla alia cã¬
o consilio alt̾ius furtum fac¬
tum fu̾it quia uti furtum
ꝯmittit᷑ ꝯuement̾ ille furti
tenetur. qr u̾m est oꝑe ⁊ con¬
silio eius furtum fc̃m eẽ Eñ¬

Expanded text:
nullam operam ad furtum faciendum adhibuit, sed tantum consilium dedit atque hortatus est ad furtum faciendum, non tenetur faciunt et res in furtivam causam cadit nec ob id ab ullo usucapi potest antequam in domini potestatem revertatur, sed furti actio non nascitur, quia nec ex alia ulla caope consilio alterius furtum factum fuerit, quia utique furtum committitur, convenienter ille furti tenetur, quia verum est, ope consilio eius furtum factum esse
Abbreviated transcription (Latin):
um qͣrie Iure ⁊ enĩ naturali
abñcõ om̃es homines lib̾i
nascebant᷑⁊ ex ħ ure genti
um omnes penedtͣctus intͦ¬
ducti sunt. Ut empc̃õuendi¬
cõ. locacõ ꝯduccõ. societas. de¬
poĩtum. mutuũ ⁊ alii innu¬
m̾abiles. ¶ Gonstat aut̃ ius
cuptum ius est ꝓlebiscita se¬
natus ꝯsulta. pͥncip ũ placi¬
ta. magr̃atuũ edicta. Respon¬
sa prudentum. ¶Lex est ꝙ̃
ppls romanus senatorio ma¬
gr̃atu int̾rogante uelutio¬
sule ꝯstituebat ꝓleuiscitum
est. ꝙ plebs plebeio magła¬
tu interrogante: ueluti tu¬
bunoe ꝯstituebat plebs aut̃¬

Expanded text:
 enim naturali ab initio omnes homines liberi nascebantur; ex hoc iure gentium et omnes paene contractus introducti sunt, ut emptio venditio, locatio conductio, societas, depositum, mutuum, et alii innumerabiles. Constat autem ius ptum ius est lex, plebiscita, senatus consulta, principum placita, magistratuum edicta, responsa prudentium. Lex est quod populus Romanus senatorio magistratu interrogante, veluti consule, constituebat. plebiscitum est, quod plebs plebeio magistratu interrogante, veluti tribuno, constituebat. plebs aut
Abbreviated transcription (Latin):
decreuit. uł edicto p̾cepit. le
Nam ꝙ alicui obmitũ indul¬
sit. uł sicui penam irroga¬
uit: ux sicu sine exempłosb¬
uenit: ꝑsonam non trans¬
greditur. alie anͣt̃ cũ gn̾ales
suit omnes ꝓ cul dubio tenẽt᷑¬
¶ precoꝵ quo edicta nõ mo¬
qui honor es gerunt .i. mag̃¬
tratus auctoritatem huic̃
ui dederunt. ¶ Propone¬
bant ⁊̃ ediles curiiles edictũ
de quibdam cansis quod e¬
dictum uiris honorarii por

Expanded text:
est uel edicto praecepit, legs alicui ob merita indulsit uel si quam poenam irrogauit uel si cui sine exemplo subvenit, personam non egreditur. aliae autem, cum generales sunt, omnes procul dubio tenent. Praetorum quoque edicta non moqui honorem gerunt, id est magistratus, auctoritatem huic iuri dederunt. proponebant et aediles curules edictum de quibusdam casibus, quod edictum iuris honorarii por
Abbreviated transcription (Latin):
łatis  patͥciis ⁊ senatorib. ple¬
bis ane applłones nõ pat̾ciis
⁊ senaorib cͣ eti qlies sionifi¬
cantiuis ⁊ płebiscita lege or¬
tensia lata non mirus ualere
gͣm leges ceꝑunt. ¶ Senatin
atozostituit. slam cum auctus
est ꝓpłs romanus in eum mo¬
dum ut disseile sit in unũ eũ
dnocare iegis siende cua
equũ uiami est senatum unte
placrat: legu hc̃ igoren cũ

Expanded text:
iis et senatoribus: plebis autem appellatione sine patriciis et senatoribus ceteri cives significantur. sed et plebiscita, lege Hortensia lata, non minus valere quam leges coeperunt. Senatus atque constituit. nam cum auctus est populus Romanus in eum modum ut difficile sit in unum eum convocari legis sanciendae causa, aequum visum est senatum vice placuit
Abbreviated transcription (Latin):
ia. post dem̃ diligentissima
int̾pretacõne: singula tͣdan¬
tur alioqͥn si statim abinicõ¬
rudẽm adhuc ⁊ infirmũ am
mũ studiosi multitudinehͣc

Expanded text:
i, post deinde diligentissima interpretatione singula trar. alioquin si statim ab inirudem adhuc et infirmum mum studiosi multitudine ac
Abbreviated transcription (Latin):
sis rr̃ optinet argum̃tis: accipi¬
ant ⁊ quod rapͥori temꝑe uix
post quadrienniũ pͥorib otin¬
gebat: Et tũc ostitucõnes mi¬
patorias leg̾ent: ħ uos a pͥmor¬
dio ingrediamini digniq tã¬
tohonore tantaq reꝑti felur¬
gum erudicõnis a uoce pͥntip¬
ali ꝓcedat. ẜ post liczost qͥnqua¬
ginta digestoꝵ seu pandectaꝵ.
inquib om̃e ius antiquũcol¬
latum est. quos ꝑ eundẽ uirũ
excelsum tͥbunianũ. nec non¬
⁊ cetͥoi uiros illustres ⁊ facun¬
dissimos ꝯfecimus. In hos .iiiͦi.
libros easdem instõnes ꝑt̾iri ĩ¬
sumus. ut sint tocius legitime
scĩe pͥma elem̃ta. inquib b̾ui¬
t̾ expoĩtũ est. ⁊ ꝙ aña optineb
at ⁊ ꝙ postea de diuetudine

Expanded text:
sis rerum optinet argumentis, accipiant, et quod in priore tempore vix post quadriennium prioribus contingebat, ut tunc constitutiones imperatorias legerent, hoc vos a primordio ingrediamini, digni tanto honore tantaque reperti felicgum eruditionis a voce principali procedat. Igitur post libros quinquaginta digestoram seu pandectarum, in quos omne ius antiquum collatum est quos per eundem virum excelsum Tribonianum nec non ceteros viros illustres et facundissimos confecimus, in hos quattuor libros easdem institutiones partiri iussimus, ut sint totius legitimae scientiae prima elementa. Quibus breviter expositum est et quod antea optinebat et quod postea
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nam quod quisq popłus¬
ciuitatis ꝓpͥum est. uocatur¬
q ius cunle qͣi ius ꝓprium ip̃¬
sius cimitatii. Quod u̾o natu¬
ralis rõ int̾ omnes homines
ostituit: id apud om̃s ppłos¬
ꝑ eque custoditur. uocatur¬
qͦ ius gentiũ. qi quo uire õs¬

Expanded text:
tur. nam quod quisque popuciuitatis est uocaturque ius ciuile, quasi ius proprium ipsius ciuitatis: quod uero naturalis ratio inter omnes homines constituit, id apud omnes peraeque custoditur uocaturque ius gentium, quasi quo iure omn
Abbreviated transcription (Latin):
tis: accepimus ꝯuocatis sp̃ałr:
mandauimꝰ. ut nr̃a auctorita¬
te nr̃isq suasionib ꝯponant ĩ¬
sfitucõnes. ut liceat nobis pri¬
ma legum cunabula non ab
antiquis fabłis enc̾e: E ab im¬
piali splendore apper̾e ⁊ tã au¬

Expanded text:
tis accepimus, convocatis, specialiter mandavimus ut nostra auctoritate nostrisque suasionibus componant Institutiones: ut liceat vobis prima legum cunabula non ab antiquis fabulis discere, sed ab imperiali splendore appetere, et tam au
Abbreviated transcription (Latin):
ħ deo ꝓpicio pͣactum est. bbu¬
niano uiro magnifico magr̃o
⁊ exq̃stoͣre sacripalacii nr̃i. Nec
non theopilo ⁊ clorotheo uiri
alustrib añcessorib nr̃is. eiuͦo¬
rum oĩum sollerciã ⁊ legum

Expanded text:
 Deo propitio peractum est, Triboniano, viro magnifico, magistro et ex quaestore sacri palatii nostri, nec non Theophilo et Dorotheo, viris illustribus, antecessoribus, quorum omnium sollertiam et legum
Abbreviated transcription (Latin):
non solum arͣmis decorata.
s eciam legib oꝑtet ẽẽ arͣma¬
tam. ut utrum tempiis et
belloꝵ pacis recte possit gͦub̾¬
nari. ⁊ pͥnceps romanus uctor
existat. Non solum in hosti¬
lib p̾liis. s eciam ꝑ legitim¬
os tͣm̃ites calumpniantium
iniquitates expellat. et fiat
tam uiris religiosissimus: ꝙͣ
uictis hostib tͥumphator in¬
uam cũ sũmis uigilłis ⁊ sum¬
ma ꝓiͣndeacia annuente d̾o
ꝑfecimus et bellicos quidem
sudores nr̃os barbarice gentes
sub iuga nr̃a deducter ognoᷤ¬
cunt. ⁊ tamatͣrica. qm alie
innum̾ose ꝓiuncie. post tan¬
ta tempoꝵ spacia nr̃is uicto¬
riis a celesti nuumine p̾stitis
dite imꝑio ꝓtestantur. Om¬
ꝓmulgatis. quam ꝯͣ poĩtis: re¬
guntur. ⁊ cum sacratissimas
ꝯstõnes antea ꝯfusas in lucu¬
lentã ereximꝰ ꝯ sonanciam: cũc
nraextendimus curam ⁊ ad

Expanded text:
non solum armis decoratam, sed eciam legibus oportet esse armatam, ut / utrumque tempus et bellorum et pacis recte possit gubernari et princeps Romanus victor existat, non solum in hostilibus preliis, sed eciam per ultimos tramites calumpniancium iniquitates expellat et fiat tam iuris religiosissimus quam victis hostibus triumphator mviam cum summis vigiliis et summa providentia adnuente Deo perfecimus. et bellicos quidem sudores nostros barbaricae gentes sub iuga nostra deductaefo cognoscunt et tam Africa quam aliae innumerosae provinciae post tanta temporum spatia nostris victoriis a caelesti numine praestitis ditae imperio protestantur. ompromulgatis vel compositis reguntur. Et cum sacratissimas constitutiones antea confusas in luculentam ereximus consonantiam, tunc nostram extendimus curam et ad
Abbreviated transcription (Latin):
stituentes ⁊ religiosos dicos cum
rs ⁊ bom testimomi iros ad ordina
gnorantes omnino uolumꝰ u mĩ
rum tam sacs orõnes docenciũ ꝙͣ
eccã ⁊ canomĩ legenciũ libros ordi

Expanded text:
egulas religiosos clericos cum et boni testimonii viros ordinari gnorantem omnino volumus neque rum, tam sacras orationes docentium quam ecclesiarum canonum legentium libros, ordi
Abbreviated transcription (Latin):
acomiꝰ pꝰea dusat nxoreant ꝯtubi¬
nam añ palam ant occłste sacro statĩ
cat ordine deniceps ydiota sit
¶Quod si ⁊ lector sm ducat morem
Rp̾ que dam ⁊ ħ forsanpre cusabiline¬
cc̃itate ulłãtenꝰ ad alcõrem accedat
u ꝑfruatur g̃ dumaiore in sac̃do. ma¬

Expanded text:
aconus postea ducat uxorem aut concubinam aut palam aut occulte, sacro statim cadat ordine, et deinceps idiota sit. Quodsi et lector secundam ducat uxorem propter quaedam, et hoc forsan inrecusabili necessitate, nullatenus ad altiorem accedat, neque perfruatur gradu maiore in sacerdotio, ma
Abbreviated transcription (Latin):
negoii aliquem conuenire p̾sump¬
ỹit uider quidem ⁊ offrũ eiui denaru
lib̃ꝵ auri penam sustinebit ipẽ autẽ
nabicur pena indeb exheͣ lege ꝯpetẽte
ꝑicło uiri magnisici ꝓtp̃r comitis reꝵ
infcrenda. ¶Dme antem dispend¬
ium ꝙ pulsatus exhac ꝯuencõne p̾t̾ ten¬
orem nr̃e logis fcm̃ ppeisus fi̾nt ex peticoris
ib̾a pulsato resarciatur ꝑiculo iuidicis ẽ
aberecurore detentus ẽ nec non ⁊of¬
ficii ꝙ cis uissibus obsecundes. ut ini

Expanded text:
tor aliquem convenire praesumpserit, iudex quidem et officium eius denarum librarum auri poenam sustinebit, ipse autem nabitur, poena videlicet ex hac lege competente periculo viri magnifici pro tempore comitis rerum inferenda. Omne autem dispendium quod pulsatus ex hac conventione praeter tenorem nostrae legis facta perpessus fuerit ex petitoris substantia pulsato resarcietur periculo iudicis, cuius ab executore detentus est, nec non et officii quod eius iussionibus obsecundat,
Abbreviated transcription (Latin):
Tannos legis iatoribus
romaiis continuam leg̾¬
lacõnis occõnem eiũgen¬
cium causaꝵ dabat uarietas ⁊ oᷤᷤ
onnemꝑtemlegis lacõuis ordi¬
nantes reipu᷑. Cunctam pene cor¬
reptõnem aliqũdo quid̃ ꝓegen¬
cu int̾pellatõnib aliqu̾ qmd̃
u̾o ĩ idicialib qõib celebramm
adhanc nosuotauit legem:
Gregonaemim supplicauit dicẽs
se filios masculũi feramam ⁊ ex¬
tulisse qm̃dem inartum płimo¬
qr afilio exꝑtafanore exstimanit
oꝑtere nerelinqueret enmsie

Expanded text:
te nos legislatoribus romanis continuam legislationis occasionem emergentium causarum dabat varietas, et nos omnem partem legislationis ornantes reipublicae, cunctam paene correctionem aliquando quidem pro egentium interpellationibus, aliquando vero in iudicialibad hanc nos vocavit legem. Gregoria enim supplicavit dicens se filios, masculum et feminam, et extulisse quidem maritum. Plurimoque a filio experta favore aestimavit oportere, no relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
scom ur̃am cõstitucõne siquid̾ mr
p̾ moriatur filie tota añ iipciałdo
nacõ cõpetit. siu̾o filia manet qui¬
d̾ ap̃ mrẽm lucrum expacto non
existenciũ filiorũ relinqũ ũo er̃ filie
⁊ morieus ħ transimita ad suos hr¬
melius incientũ ⁊ int̾rõicõnẽ dani
hiuc legi. nam si nõ filio forte s alicu¬

Expanded text:
nostram constitutionem, si quidem mater praemoriatur, filiae tota antenuptialis donatio competit; si vero filia, manet quidem apud matrem lucrum ex pacto non existentium filiorum, reliquum vero erit filiae, et moriens hoc transmittit ad seos heremelius incrementum et interpositionem damus huic legi. Nam si non filio forte, sed alicu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem infilio conferentẽ occõneelẽa
¶Hec nos diuꝑscrutates ⁊ oñmĩ
talium eleccõ nũhrditat̾e̾. ⁊templa¬
nem suphus scrib̾e legem ẜiqmͣet¬
p̾sens q̃o suscepit t̾minum: ¶ Pro
cias uenientensum luciũ mox tm̃ mͦ
nirĩ alios quid filioꝵ elig̾e alios at̾
ex honorare. qm̾ filiis om̃ib simł

Expanded text:
tatem in filio conferentem occasione eleHaec nos diu perscrutantes et omnem talium electionum et hereditatum contemplanem super his scribere legem, seestio suscepit terminum. Caput tias veniente lucrum mox tantummodo matri alios quidem filiorum eligere, alios autem exhonorare, quoniam omnibus simul
Abbreviated transcription (Latin):
cur nisi prius ⁊ nilibello actor ꝑseau
ꝑ tabularios sb̾scripẜit tactieit̾uemẽ¬
tibus fideuissorem y doneum ꝑicłocõ¬
petentis officii p̾stit̾it conficentem ꝙ et
ns ad sinẽ licis ꝑmancat ⁊ suas intẽcões
ceat. et sipostea suit approbatus inlicẽ
mouisse summptuũ ⁊ expensarum noĩe
decimam ꝑtẽ eius ꝙͣtitatis quelibello:
tinetur pulsaco restituas. ¶ Si autẽ
dixit nonuale fideuissorem dars cuc̃
apud iudicemaquo cã examĩanda
ip̃m confiriuet ⁊hic iuratoriam caucõ¬

Expanded text:
ur, nisi prius et in libello actor per se aut per tabularios subscripserit et actis intervenientibus fideiussorem idoneum periculo competentis officii praestiterit, confitentem quod et usque ad finem litis permanet et suas intentiones it adprobatus iniuste litem movisse, sumptuum et expensarum nomine decimam partem eius quantitatis quae libello continetur pulsato restituet. Si autem dixerit non valere fideiussorem dare, tunc apud iudicem a quo causa examinanda ipsum adfirmet, et sic iuratoriam cautio
Abbreviated transcription (Latin):
peticõnem relci insitm̃ modiis sacͥdoci¬
I aduem ens alti ꝑsonaꝵ statim p̾beat ꝑ¬
cepcõnem utpote neq̃ꝙͣ nupiarum
ex istente spe si uo cͣsire concigͥit. in¬
nale cpẽ damus quid̾ ꝑione huic acci
ꝑe ꝙ delictum ẽ non absolute tũn

Expanded text:
petitionem relicti, nisi tamen modus sacerdotii adveniens alteri personarum statim praebeat perceptionem, utpote nequaquam nuptiarum existente spe. Si vero transire contigerit annale tempus, damus quidem personae huic accipere quod relictum est, non absolute tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sentes. ꝑ suos ꝑ patres. ł ꝑfrẽs ł cognatos:
agriculturã ꝑagebãt. Cũi pars quodãm̃o
corꝑis eiꝰ ꝑ cognationẽ infundo remane¬
neꝙ in lib̾tate morari. Maneat itaꝙ dño
ius inrc̃cussũ. ꝯdonec eiꝰ ł antiꝗtas ⁊ poste¬
ritas. ł cognatio in agrum remanet: ip¬
se uideatur ibi resedisse.

Expanded text:
sentes per suos vel patres vel fratres vel cognatos agriculturam peragebant. Cum enim pars quodammodo corporis eius per cognationem in fundo remaneneque in libertate morari. Maneat itaque domino ius inconcussum, et donec eius vel antiquitas vel posteritas vel cognatio in agrum remanet, ipse videatur ibi resedisse.
Abbreviated transcription (Latin):
facẽ: ẜuato hoc tenore p̃cpimꝰ. ut si con¬
stiterit ad suscipiendas possessioẽs easd̾. or¬
dinesminꝰ idoneos eẽ: eoꝵ d̾ agroꝵ onera poᷤ¬
sessionib: ⁊t̃ritorus diuidantur.¬
U. Siquis ab emphiteoncario. seu patͥmo¬
niali possessore. priuati uiris quippiã cõꝑa¬
uerit. ciuiꝰ sub̾a alias possessioes substentare
consueuerat. ꝯ succisis qͣi quaꝵ dã uiriũ uer¬
uis. reliqua labunt̃: eaꝵ possessionũ one¬
ra subiturus ẽ: que penes distractorẽ mo¬

Expanded text:
facere, servato hoc tenore praecipimus, ut, si constiterit ad suscipiendas easdem possessiones ordines minus idoneos esse, eorundem agrorum onera possessionibus et ter. Si quis ab emphyteuticario seu patrimoniali possessore privati juris quippiam comparaverit, cujus substantia alias possessiones sustentare consueverat, et succisis quasi quarumdam virium nervis, reliqua labuntur; earum possessionum onera subiturus est, quae penes distractor
Abbreviated transcription (Latin):
d: Colonos: nũquã fiscaliũ noẽ d̾bitoꝵ.
ullius exactiõis pulset intentio. quos ita
glebis inherere precipimnꝰ: ut nec puncco
quid̃ tẽporis debeant amoneri.
t̃. si auiꝰcũꝙ lib̃i hoĩs secita c̃sortiũ. ĩ urbib ⁊¬

Expanded text:
 Colonos numquam fiscalium nomine debitorum ullius exactoris pulset intentio: quos ita glebis inhaerere praecipimus, ut ne puncto quidem temporis debeant amoveri. tur, si cuiuscumque liberi hominis secuta consortium in urbib
Abbreviated transcription (Latin):
tũt. ꝓprietas possessiõis intemerata ꝑma¬
neat. Ut pꝰt quã ca exsolũint: sciãt sibi
inꝗetudinẽ submouẽdã: nec subreptio¬
ne cuiꝰ quã cõpeatiõis: loca que tenue¬
r̃ auferẽda. Quib ꝯ̃ illud indulsimus

Expanded text:
tunt, proprietas possessionis intemerata permatunt, proprietas possessionis intemerata permaneat, ut, postquam ea exsolverint, sciant sibi inquietudinem submovendam nec subreptione cuiusquam competitionis loca quae tenuerunt auferenda. Quibus etiam illud indulsimus,
Abbreviated transcription (Latin):
siuacanti ac destituto solo: nouus cultor
uisedit⁊ ac uetus dñs intrabienniũ oad̾
ad suũ uis uoluerit reuocare: restitutis
primitꝰ que expensa constit̃t: facultatẽ
loci ꝓprii consequat᷑. Nam si biennu fũt
tp̃s emersũ: om̃i possessiõis:. ꝯ dominu ca¬
uato saluo canone susceper̃: hanc õs sine
ullius exceptiõe ꝑsoẽ ꝓpositã intelligant
optionẽ: ut aut ea loca quib minor ẽ so¬
i fecunditas. cũ his ex quib fructꝰ uberes
capiũt. susciꝑe ꝯteñe ñ abnuãt: ant si eoꝵ
refugiũt sterelitatẽ: opuniorib cedant.
d: Qui ꝑpotentiã: fundos optimosac
fertiles occupauer̃: cuĩ questuosis uberi¬
b q ꝓrata portione suscipiant infecũ¬
dos exeadem substantia.
ocoꝵ dm̃i: intra .ui. m̃ses edicas uo¬
cati. reuertant᷑. Ꝙ si affuerĩt: ⁊ ꝓpria
bita: redhib̾e cogant᷑. Sinũo impares
eẽ eaꝵ reꝗ tubutis ꝓpria c̃fitent̃ ab sen¬
tia. nec adeẽ uoluerint. penes eos quiħ

Expanded text:
si vacanti ac destituto solo novus cultor insederit, ac vetus dominus intra biennium eadem ad suum ius voluerit revocare, restitutis primitus quae expensa constiterit facultatem loci proprii consequatur. nam si biennii fuerit tempus emensum, omni possessionis et dominii cavato salvo canone susceperunt, hanc omnes sine ullius exceptione personae propositam intellegant optionem, ut aut ea loca, quibus minor est soli fecunditas, cum his, ex quibus fructus uberes capiunt, suscipere et tenere non abnuant, aut si eorum refugiunt sterilitatem, opimioribus cedant. per potentiam fundos opimos ac fertiles occuparunt, cum quaestuosis uberibusque pro rata portione suscipiant infecundos ex eadem substantia.orum domini intra sex menses edictis vocati revertantur. qui si adfuerint, et propria bita redhibere cogantur. Sin vero impares esse earum rerum tributis propria confitentur absentia nec adesse voluerint, penes eos, qui haec
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃cuerit. fertilẽ idoneũꝙ p̃stitĩt: saluo
patrimoniali canone ꝑ petuo. ac p̾uato
iure d̾fendat᷑. uelut domesticũ. ꝯ habita
successioẽ quesitũ. sibihat: suis relinquat.
neꝙ eũ aut ꝓmulgatiõe resc̾pti: aut reue¬
rentia sacre annotatiõis: quisquã afructu
mmipensi oꝑis excludat. Ceteꝵ eos ꝗ optimã
ac fertiles possidẽt tras: aut ẽ nc̃ sibi esti¬
ment eligendas: ꝓ defecta scilicet portioẽ:
sũmã debiti presentis ubemus implere.
nũ idoneas. nec õib mõis uacuas d̾ tinẽt.

Expanded text:
xerit fertilem idoneumque praestiterit, salvo patrimoniali canone perpetuo ac privato iure defendat velut domesticum et avita successione quaesitum sibi habeat, suis relinquat, e eum aut promulgatione rescripti aut reverentia sacrae adnotationis quisquam a fructu impensi operis excludat. Ceterum eos, qui opimas ac fertiles possident terras aut etiam nunc sibi aestimant eligendas, pro defecta scilicet portione summam debiti praesentis iubemus implere: num idoneas nec omnibus modis vacuas detinent,
Abbreviated transcription (Latin):
S: Quisquis nitẽ succid̾it: aut feratiũ
ramoꝵ⁊ fetus uetauĩt: quod̾clinet fidẽ
censuũ: ꝯm̃tiat᷑ callide pauꝑtatis inge¬
niũ: mox decect᷑ cõpetenti indignatiõi subi¬
ciat᷑. Illo uidł cuitante calũnã: quã for¬
te detegit᷑ laborasse ꝓcopia: ac reꝑandis
agroꝵ fetib: ñ stelitatẽ aut ĩopiã ꝓcuraᷤse.
d̾. Si ꝑ equatore misso. aliquis aut ꝓcu¬
ratorẽ suũ renaxĩt: aut colonũ ꝑ c̃tumaci¬
ã retractatioĩs fugauĩt. ad eũ censuũ modũ
quẽ ł eo ł ꝓcuratore illius ab sente ꝑ e¬
quator apposuerit: nr̃e sanctionis auc¬
toritate tenebitur.
d: Om̃e ĩnitoriũ censeat᷑: quotiẽs d̾fe¬
ctoꝵ leuam̃ exposcit᷑. ut sterilia atq ieui¬
nia: his q̃ culta ł optuna st̃: cõpensentur.
queruntur: ⁊ inuisto onere in pares ẽẽ
ꝓclamant: cõpetitioĩs hañt facultatẽ.
Et quid remissũ grã: ꝗd int̃ceptũ fu̾ĩt:
fraude conuincant. ⁊ exeo ieuam̃ accipiat.

Expanded text:
 Quisquis vitem succiderit aut feracium ramorum fetus hebetaverit, quo declinet fidem censuum et mentiatur callide paupertatis ingenium, mox detectus competenti indignationi subiciatur. Illo videlicet evitante calumniam, qui forte detegitur laborasse pro copia ac reparandis agrorum fetibus, non sterilitatem aut inopiam procurasse.. Si peraequatore misso aliquis aut procuratorem suum retraxerit aut colonum per contumaciam retractationis fugaverit, ad eum censuum modum, quem vel eo vel procuratore illius absente peraequator apposuerit, nostrae sanctionis auctoritate tenebitur. Omne territorium censeatur, quotiens defectorum levamen exposcitur, ut sterilia atque ieiuna his quae culta vel opima sunt compensentur. nqueruntur et iniusto oneri inpares esse proclamant, competitionis habeant facultatem, ut, quid remissum gratia, quid interceptum fuerit fraude, convincant et ex eo levamen accipiant,
Abbreviated transcription (Latin):
õib reb: quas cxhisdem bonis quocũq
titulo ꝯ iure ꝑceperint.
d̾ꝰ Qui utilia rei .p. loca possidẽt. ꝑ¬
mixtione facta ꝯ̃ deẜta suscipiat̃. ł si
eaꝵ partiũ grauent̃ accessu: quas ante
ꝑ fastidiũ reliquer̃: cedant aliis curialib:
ꝗ utraq hac c̃cditioe retineãt: ut pr̃atio¬
ne salua: cũ destis ⁊ culta possid̾at̃. subla¬
ta apaucis: quos inquũ ẽ electa retinere:

Expanded text:
omnibus rebus, quas ex isdem bonis quocumque titulo et iure perceperint. Qui utilia rei publicae loca possident, permixtione facta etiam deserta suscipiant, ut, si earum partium graventur accessu, quas antea per fastidium relinquerunt, cedant aliis curialibus, qui utraque hac condicione retineant, ut praestatione salva cum desertis et culta possideant sublata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiuncialiũ fuĩnt accepisse conuicti: inqua¬
cp̃r. hoñ: Apud eũ possessio firma ꝑ¬
maneat: cuĩ a ꝑequatore semel eã tradi¬
tã fuisse ẽstiterit. Reliqua uõ tp̃ris ante
acui: a nouo dño fiscũ postulare ñ patiur.
ne alt̾ius culpa: alt̃ incipiat subiace dispẽ¬
dio. Siquis uõ pͥuatꝰ. aut obligatã sibi põ¬
sessionẽ. q̃ deserta usq ꝑmansit. aut exa¬
liquo titulo deb̾i sibi uire confirmat. alle¬
ut si equitatis ratioe suadente ad petitorẽ
fũit translata possessio: is ꝗ eã a ꝑequatore
susceꝑit: rei meliorate receptis sublenetur
ꝓ babili ratioe cõpet̾e: debitas exerat actio¬
nes. ꝙ si tp̃s ascͥptũ: silentio fuit̾ int̃uenien¬
te iransactũ. nullũ petut᷑ rei petite uolu

Expanded text:
provincialium fuerint accepisse convicti, in quaclusa apud eum possessio firma permaneat, cui a peraequatore semel eam traditam fuisse constiterit. reliqua vero temporis ante acti a novo domino fiscum postulare non patimur, ne alterius culpa alter incipiat subiacere dispendio. Si quis vero privatus aut obligatam sibi possessionem, quae deserta huc usque permansit, aut ex aliquo titulo deberi sibi iure confirmat, alleut, si aequitatis ratione suadente ad petitorem fuerit translata possessio, is, qui eam a peraequatore susceperat, rei melioratae receptis sublevetur probabili ratione competere, debitas exerat actiones. Quod si tempus adscriptum silentio fuerit interveniente transactum, nullum penitus repe