comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sa ⁊ ꝗ ducit eã uxorẽ lut adultĩ pu¬
niatur: siaut̃ ꝗ suggestis monimĩ
toꝵ ꝯureiurando testati sut̃ coĩcãt᷑¬
ꝯuincant᷑ ⁊̃ postea falsum deposuis¬
setestimoiũ ip̃i ꝗd̾ nulicia denuda¬
ti .x. auri libraꝵ penã ꝯppłłant᷑ exsoi¬
uerenli ꝗ m̃titi sut mortuũ eẽ ipẽ
uerolicẽtiã ħat siuoluit̃ suã uxorẽ
reciꝑe. Sͥiucero scolarmfuit ille dec¬
inꝰ morte dubitõ ẽ apͥmis scole ⁊ act¬
uario. si aut̃ fed̾atus ab optoẽ eiꝰmem¬
oratã dispoem̃ acciꝑe eiꝰuxorẽ ⁊ hisob¬
ẜuandis ⁊ circa alios om̃s ꝗ marma¬
tamilicia referũtur. ¶Preccĩs¬

Expanded text:
 qui ducit eam uxorem velut adulteri puniantur. Si autem qui sub gestis monumentorum cum iureiurando testati sunt convincantur etiam postea false deposuisse testimonium, ipsi quidem militia nudati X auri librarum poenam compellentur exsolvere illi quem mentiti sunt mortuum esse, ipse vero licentiam habeat, si voluerit, suam uxorem recipere. Si vero scholaris fuerit ille de cuius morte dubitatio est, a primis scholae et actuario, si autem foederatus, ab optione eius memoratam depositionem accipere eius uxorem. His observandis et circa alios omnes qui in armata militia referuntur. Cap
Abbreviated transcription (Latin):
prietatẽ acciꝑemulierẽ exalia uiri su¬
b̾a quantũ añ nupciał donatioĩs t̃tia
ꝑseẽ cognoscitur: siaut filioshuint
firmis manentib q̃ de añnuptialidcã¬
insua domo in qͣcum sua cõuige cõm¬
anet xep̃nẽs eam ꝯaliis inueĩatur ĩ
ea domo ꝯmanẽs aut ineadẽ ciuitate
degens in alia domo dalia muliere sr¬
eqñter mauere ꝯuncitur ⁊ semel ⁊
scd̾o culpatꝰ aut ꝑsuos parentes aut ꝑ

Expanded text:
prietatem accipere mulierem ex alia viri substantia quantum antenuptialis donationis tertia pars esse cognoscitur. Si autem filios habuerit, firmis manentibus quae de antenuptiali dona Si quis in sua domo, in qua cum sua coniuge commanet, contemnens eam cum aliis inveniatur in ea domo manens, aut in eadem civitate degtens in alia domo cum alia muliere frequenter manere convincitur, et semel et secundo culpatus au
Abbreviated transcription (Latin):
mĩt penitus ꝑtic ipiũ. hoc eni ⁊ exͣne¬
isrelinq̃e pot̾at. uñ niła parẽtib u¬
siu̾doãtas poĩtas sub pot̃ate ꝑsonis si
quid ꝑfecte sint etatis licet sub pot̾a-¬
tesit̃ licẽciã hñt qͣuolũt modõ̾ diͣspo¬
rit testator aut conator ħ gu̾buẽt᷑¬

Expanded text:
t participium. Hoc enim et extraneis relinquere poterant, unde nulla parentibus usive donatas positis sub potestate personis, si quidem perfectae sunt aetatis, licet sub potestate sint, licentiam habeant quo volunt modo disporit testator aut donator haec gube
Abbreviated transcription (Latin):
es. ¶ Siquolibet mõ młr uite
iuiri fuit insidiata aut aliis ħ faciẽ¬
tib ꝯsciauiro ñ indicaũit sic̃ uiris
nolente marito exͣneis ꝯuiuat.¬
¶ aut cũ eis lauaturssmnolẽte uiro foriᷤ
dom̃manẜit nisi forsitã apd̾ ꝓpͥos pa¬
rentes. ¶ Sicircensib aũtheartͥs

Expanded text:
es. Si quolibet modo mulier vitae viri fuerit insidiata, aut aliis hoc facientibus conscia viro non indicaverit. Si cum viris nolente marito extraneis convivit aut cum eis lavatur. Si nolente viro foris domum manserit, nisi forsan apud proprios pare
Abbreviated transcription (Latin):
um despexunt nam sieosqui ali¬
bi rapinas mulier̃ aũ adultĩa ꝯ
mittut̃ ad orõnũ domosconfugi¬
ut abeisiindicai. nr̃e leges ñ sin¬
mt. Quomᷤͦ ilt qui im pã eccã tale
scelus studuerit ꝑꝑetrare ꝑmitti¬
mus aliqd̾ auxiliũ ex ecc̃asticis t̃¬
b hostradi ⁊ penã sustinere qͣdig¬

Expanded text:
ium despexerunt. Nam si eos qui alibi rapinas mulierum aut adulterium committunt et ad orationum domos confugiunt ab eis vindicari nostrae leges non sinunt, quomodo illis qui in ipsa ecclesia tale scelus studuerunt perpetrare permittimus aliquod auxilium ex ecclesiasticis tebus tradi et poenam sustinere, q
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃senti lege ꝓpͥam hãt fortitud¬
mẽ dstãtini uero piememorie le¬
gẽ adgregoriũ scͥptã ⁊ suꝑeã fcã
int̃p̃tatcẽm amarciano pieme
dã dignitatib decoratos ꝑhiẽt᷑

Expanded text:
am habeat fortitudinem. Constantini vero piae memoriae legem ad Gregorium scriptam et super eam factam interpretationem a Marciano piae mdam dignitatibus decoratos prohibentur,
Abbreviated transcription (Latin):
xĩt uxorẽ talesenim nuptias añdigͥ
eẽ filios. pꝰ ꝗͣuohonorati fuint a¬
liqͥ hmoĩ digͥtatib non alr̃ duce¬
rent uxores nͥ ꝯdotalib ĩstrĩs. hãc
aut̃ legis sb̾tilitatẽ ꝯcͥedimꝰ sb̾stis
inrẽrer .p. barbaris licet digͥtatib
hiꝰmoĩ decorati sit̃ uͥ ⁊̃ sub affectu pꝰ¬
sit̃ ip̃iuolẽtes cͣche nuptias reliqͣs
dig̾tatib decoratisut̃. cuiꝰlb sc̃ digͥ¬
tatis aut milicie aũ studũ siq̃ uolue¬
rit aut potuerĩt ñ ꝓhibemꝰ ꝯdotali¬
b ĩstrũs ducẽuxores. Si aũ ĩ hec nõ
custodierit̃ exsolo affectu celebratas

Expanded text:
xit uxorem. Tales enim nuptias ante digesse filios; postquam vero honorati fuerint aliqui huiusmodi dignitatibus, non aliter ducere uxores nisi cum dotalibus instrumentis. Hanc autem legis subtiicae barbaris, licet dignitatibus huiusmodi decorati sint, ut etiam nudo affectu possint ipsi volentes contrahere nuptias. Reliquos dignitatibus decorati sunt, cuiuslibet sint dignitatis aut militiae aut studii, si quidem voluerint aut potuerint, non prohibemus cum dotalibus instrumentis ducere uxores; si autem etiam hoc non custodierint, et ex solo affectu celebratas
Abbreviated transcription (Latin):
siuealii quidã subalia quacumq m¬
ilicia armata constituti sunt me¬
liusordinare ꝑspeximꝰ ⁊ iutemꝰ qͣntoᷤ¬
cũq an nos in expeditcẽ manẜint in
sustine hoꝵ uxores licet nec litt̃as nec
responsũ aliqd̾ asuis maritis receꝑĩt
¶Si qͣũo exhiꝰmoĩmulierib suũ mari¬
tũ audierit mortuũ nec tuc̃ ad aliaᷤ
cesfint młier ꝑ seaut ꝑ suos ꝑen¬
tes aut ꝑaliã ꝙͣ cumq ꝑsonã ad pͥo¬
res numeri cartulaiõs inqͦ hiꝰ moĩ m¬
aritus militabat ⁊ eos soli tͥbimũ si
nant. si ꝓueritate uir mortuus est
⁊ pꝰ ꝗͣ hec gesta monum̃toꝵ confecta

Expanded text:
sive alii quidam sub alia quacumque militia armata constituti, melius ordinare perspeximus. Et iubemus quantoscumque annos in expedito manserint, sustinere horum uxores, licet nec litteras nec responsum aliquod a suis maritis susceperint. Si qua vero ex huiusmodi mulieribus suum maritum audierit mortuum, neque tunc ad alias cesserit mulier per se aut per suos parentes aut per aliam quamcumque personam ad priores numeri et cartularios, in quo huius maritus militabat, et eos seu tribunum, si nant, si pro veritate vir mortuus est. Et postquam haec gesta monumentorum confecta
Abbreviated transcription (Latin):
ant iuditiali decreto aut amicali cõ¬
uenticẽdecisas̃. q̃ suũ robur hr̃e scĩ¬
sima auctoritas tuainhac ꝗd̾ indi¬
adclarissimos ꝓuinciaꝵ uidites des¬
tinata ħ oĩb fac̃e mãĩfesta festinet
nr̃is collatorib p̃sentis legis fiat in¬
sinuacio
cio. de ħ̾rditatib ab ĩtestato
uenientib ⁊ de agnatoꝵ ie ib̾lato.

Expanded text:
aut iudiciali decreto aut amicali conventione decisa sunt, quae suum robur habere sancisima auctoritas tua in hac quidem incliad clarissimos provinciarum iudices destinata haec omnibus facere manifesta festinet,nostris collatoribus praesentis legis fiat insinuatio. CXIII. DE HEREDIBVS AB INTESTATO VENIENTIBVS ET DE AGNATORVM IVRE SVBLATO
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd̾ ꝯdotalib ĩstrĩs iũgatur aliꝗs ux¬
ori pꝰ illã uero altãm ducat solonup
sores ꝑ quas nupcias conpetat ꝯfir¬
mari. aut ẽta sacramĩta p̃b̾i inp̃senti
ꝑspeximus melius disꝑonẽ ea q̃ dehis
p̾cẽ sanccita sunt. ¶ Et pp̃ea uibe¬
museos qui maxĩs digtatib decora¬
tisunt usq ad uinstres nalr̃ nupci¬
as celebrare uͥ dotalia scͥbantur inst¬
rum̃ta nisi tñ aliꝗs añꝗͣ mereret᷑

Expanded text:
 dotalibus instrumentis iungatur aliquis uxori, post illam vero alteram ducat solo nupsores, per quas nuptias competat confirmarperspeximus melius disponere ea quae de his pridem sancita sunt. Et propterea iubemus eos qui maximis dignitatibus decorati sunt usque ad illustres non aliter nuptias celebrare nisi dotalia scribantur instru
Abbreviated transcription (Latin):
at̃ hꝰimoĩ ꝑͤ filos huĩnt tam dotẽ
quã añnupcialẽ conatcẽm eoꝵ fi¬
hoꝵ aut maritus forsan aut uxor
upcias au luxuriose iuens uibe¬
mꝰ siquid ũcuti ccm̃ est fulii fuĩnt ex
memorato ꝯiugio suꝑdotẽ ⁊ pp̾mi

Expanded text:
 personae filios habuerint, tam dotem quam antenuptialem donationem eorum fihorum, aut maritus forsan aut uxor,uptias aut luxuriose vivens, iubemus, si quidam, sicut dictum est, filii fuerint ex memorato coniugio. s
Abbreviated transcription (Latin):
trẽmaneat̃ filui ⁊ alant᷑. Si aut̃ cõtig¬
erit prẽm ꝗdem minꝰ idoneũ eẽ
filios manere ⁊ abeanutͥri uibe¬
mꝰ q̃ admod̾ emnfilii lccupletes
coguntur mrẽmegẽtẽ alereita iꝰ¬
tũ d̾c̾nimꝰ ⁊ amat᷑ lccuplete filios
pasci. Q aut̃ dealenda mr̃e ⁊ filiis

Expanded text:
 filii et alantur. Si autem contigerit patrem quidem minus idoneum esse filios manere et ab ea nutriri iubemus. Quemadmodum enim filii locupletes coguntur matrem egentem alere, ita instant decernimus et a matre locuplete filios pasci. Quod autem de alenda matre et filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ire noluĩt aũmoriat᷑ añꝗͣ illi ꝑfec  occo¬
tefuĩnt etatis iubemꝰ uidicẽ cõpetẽ¬
tẽturatorẽ sid̾ dignũ ⁊ legutiã fid̾¬
uissicẽ reb talib ordĩari. ꝗdebeat re
etatẽ ꝑuemiat. In it enĩ caio legẽ

Expanded text:
ire noluerit, aut moriatur antequam illi perfectae fiant aetatis, iubemus iudicem competentem curatorem fide dignum cum legitima fideiussione rebus talibus ordinare, qui debeat relaetatem perveniant. In illis enim casibus legem
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽtẽ legis latioẽm littis ꝓpͥis
nõ scͥpsert̃. hrtum applłatt̃es
aut testib eas nõ fecert̃ maĩ¬
festas. aut tres untias ⁊ nõ am¬
plius reliquert̃ filiis. nõ eĩ infrĩ¬
gi. sicuti p̾diximis defũctorũ uo¬
lumus. ctispõĩtões. s ⁊ ratas eas

Expanded text:
tenentem legislationem litteris propriis non scripserunt heredum appellationes aut testibus eas non fecerunt manifestas aut tres uncias et non amplius reliquerunt filiis. Non enim infringi sicuti praediximus defunctorum volumus dispositiones, sed et ratas
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscemtib legẽq ẜ uantib sic
nulli oĩo eiͣt declinatio. ut mr̃im
tustodiãt legẽ. Nõ enĩ uolumus
defitientium infrigi uoluntates
oĩb quidẽ studemus moĩs. ratas
eas constituere. Cur enĩ culpabi¬
mus eos quipoĩtas mas ignõa¬
lulũ quam sc̾ptaiexẽ. ⁊ ad huc
ignoata p̃tessert̃ testatoes ⁊ pꝑ

Expanded text:
legemque servantibus. Sic nulli omnino erit declinatio, ut nostram custodiant legem. Non enim volumus deficientium infringi voluntates, omnibus siquidem studemus modis ratas eas constituere. Cur enim culpabimus eos qui positas nostras ignoralulum quam scripta lex est et adhuc ignorata, p
Abbreviated transcription (Latin):
ex quodirecta ẽ ⁊ paiã facta ẽ u
una quaq metropoli. aut alia
ciuitate tꝑ̃e nãq płimo transe¬
unte ⁊ nro codice ubiq directo
nõ recte ignõabitur alt̾ar. ꝯͣ no¬
uellam que int̃ constiutioẽs

Expanded text:
ex quo directa et palam facta est in unaquaque metropoli aut alia civitate: tempore namque plurimo transeunte et nostro Codico ubique directo non recte ignorabitur. Alteram vero novellam, quae inter constitutiones
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ recte exeo ut ꝙ tẽ nõ erai. factũ
pa mut̾etir. Collectine ig̾ dicẽ¬
dum p̃cipiat filui. relictas s̾ suca
contingit᷑ apatͥb tros ũtias ex
adlectũ sit testam̃tis oportere ꝙ
reliquũ ẽ implere eis. so ꝙ tc̃¬

Expanded text:
 recte ex eo quod tunc non erat factum postea mutetur. Collective igitur dicendum percipiant filii relictas sibi, si ita contigerat, a patribus tres uncias ex adiectum sit testamentis, oportere quod reliquum est eis impleri sec
Abbreviated transcription (Latin):
rantes eius legis lanõem. ⁊ ac¬
nõdum fi̾. has manifestas e¬
uenerat.⁊ sacras sr̃ his fecimus
forma ãs iustam eis largientes
ueniam. Ne igͥ mnportunitates
patiamur. deis ꝑsingulos diẽs
timus sicuti dutum ẽ semorẽ
quidem iniustimano põitã¬

Expanded text:
rantes eius legislationem, et hacnondum fieri has manifestas evenerat, et sacras super his fecimus formas iustam eis largientes veniam. Ne igitur inportunitatem patiamur de his per singulos dies cimus, sicuti dictum est, seniorem quidem in Iusti
Abbreviated transcription (Latin):
silenciarus uł aparentib eoꝵ
uł quolib ano datũ est uł fu̾it
ab his patimur in successic̃e
desuctoꝵ parẽtũ ꝯfem seunoĩe
collatiomis in mediũ easdem
offerri petcunias uł his iipu¬
eos excusari sacciniꝰ ne aliena¬
 rũ iex adminisitattẽ subire

Expanded text:
silentiariis vel a parentibus eorum vel quolibet alio datum est vel fuerit, ab his patimur in successionem defunctorum parentum conferri seu nomine collationis in medium easdem offerri pecunias vel his impueos excusari sancimus, ne alienarum rerum admini
Abbreviated transcription (Latin):
qͣco gen̾alitate p̾gnaticau
anganas uł panganas sine
paraueretos ulla eis amplis¬
sime p̾ceptioĩs imponet auc¬
coritas. Sordidis q̃a mun̾ibͦ
excoctic̾e calcis ⁊ suꝑ indictis
urbes in qͣlib ana positas ci¬
uitate immunes ab omĩ cuiꝰ
endi ad comitatũ licẽcia p̾t̾¬
reuocatorie securitatẽ. mlc̾ta

Expanded text:
que generalitate pragmatica. Nec angarias vel parangarias sive paraveredos ulla eis amplissimae praeceptionis imponat auctoritas. sordidis quoque muneribus, excoctione calcis et superindicti urbe, sed in qualibet alia positas civitate immunes ab omni hospiendi ad comitatum licentia praeter evocatoriae securitatem. multa
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ⁊ mox sequentem testatoris
iora penitere. Nõ emimi hoe pure
sequentis ¶S n conceclimus eis
abimitio. scientib quidẽ ⁊ in cau¬
te soluentib. ⁊ pã luits ꝑcipietibꝰ
inferre. ⁊ recipe uelle abeis quod¬
cũq ꝯtingit ex soluisse. Oportet
enim añ exactioẽm cogntare ⁊ agẽ.
⁊ nõ cogitanten recte. dem̃ trans¬
ferri ad meleuotioẽm. nisi forte ũ

Expanded text:
tem sententiam testatoris iora paenitere; non enim erit hoc pure sequentis. Sed neque concedimus eis ab initio scientibus quidem et incaute solventibus, postea lites percipientibus inferre et recipere velle ab eis quodcumque contigit exsolvisse. Oportet enim ante actionem cogitare et agere, et non cogitantem recte deinde transferri ad indevotionem: nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ssim quiitrodux̃ eãs ctixit. ⁊⁊
nõ crit dominus earum ultuꝰ ullo
merlo. ¶Siuõ filios hu̾it siqui¬
᷑ deniconting̃ iameunires aliquã
dc̃asse eis. aut ꝑante nupnalem
doãneẽm. aut ꝑtlotis occassioẽm
obiuusse. ⁊ faciunt ħ quartam¬
c⁊ ab intestato euis sube̾. nullũ ĩ
reliquis reb hãnt parricipium
filui. Sinaũt aut nicͥ eis dõauit
aut minus quarta ⁊ postꝙͣ abre¬
nuntiãs conu̾satui fu̾it intra
monachos. nich̾ominus quaͣta
debatur filiis aut ad supplem̃tũ
si contingit iam eos aliquielac¬
cepisse. aut q̃ quatenus totumeiᷤᷤ
dẽtũr. ¶ Siaũt uxorem hñs de¬
iñ eam reluiquens inmonast̾iũ
exmorte pãctum ꝙ ĩ alia nr̃a sãc¬
timus c̃onsiiuũtõe. Omnib que
suꝑmonachis dehis dicta sunt e

Expanded text:
expressim quia introduxit eas dixerit, et non erit dominus earum ulterius ullo modo. Si vero filios habuerit, si quidem contigit iam cum res aliquas donasse eis, aut per antenuptialem donationem aut per dotis occasionem obtulisse, et faciunt haec quartam ab intestato eius substantiae, nullum in reliquis rebus habeant participium filii; sin autem aut nihil eis donaverit aut minus quarta, et postquam abrenuntians conversatus fuerit inter monachos nihilominus quarta debeatur filiis aut ad supplementum, si contigit eos iam aliquid accepisse, aut etiam quatenus totem eis detur. Si autem uxorem habetis, deinde eam relinquens in monasterium ex morte pactum, quod in alia nostra sanximus constitutione; omnibus, quae super monachis de his dicta sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
appareat. is quiuitalib accãtur
exip̃a conu̾satõe honestus acmitiᷤ.
⁊ forte testimõium᷑ ht̃ aliorum
qtł ⁊̃ ap̃dominium consistẽs di¬
sciplinatus fuit. ⁊ honestatis a
catus. quiamonachichadignꝰ ẽ
honestate maneat inmonastĩo.
Nequaquã enim damus licenti¬
am illi penitus ꝑscrutaĩ. q̃ euis
lib̾sit manere cuminconũsatõe
uolumus. Nã ⁊ siuitium ĩpͥori
abeo forte gestumẽ uita huana
enim natura quodã mocdo labit᷑
ad cielicta. as tantum suffrtit ad
meliorempurgatioẽm pecc̃orũ
⁊ adiurintis augm̃tum trien¬
nał tp̃is testimouum. Ea uoͣ q̃
rapta sunt q̃ siap̃ quoscũq in
ueniantur modis om̃ib reddã¬
tur p̾sco domino. Siu̾o ẜuitũ
nactĩtatem effugiens tẽptaui̾t
monast̾ium quitẽ relunquere.
¶Aliã aũt uite sectai figira
licentiã damus domino. ⁊ trahe̾

Expanded text:
appareat is qui in talibus accusatur, ex ipsa conversatione honestus ac mitis, et forte testimonium habeat aliorum, quia etiam apud dominum consistens discendi cupidus fuerit, et honestatis amcatus, quia monastica dignus est honestate, maneat in monasterio. Nequaquam enim damus licentiam ulli penitus perscrutari, quae ejus sit, manere eum in conversatione volumus. Nam et si vitium in priori ab eo forte gestum est vita humana enim natura quodammodo labitur ad delicta, attamen sufficit ad mediocrem purgationem peccatorum, et ad virtutis augmentum triennalis temporis testimonium. Ea vero quae rapta sunt, apud quoscunque tandem inveniantur, modis omnibus reddantur prisco domino. Si vero servitii necessitatem effugiens, tentaverit monasterium quidem derelinquere, aliam autem vitae sectari figuram, licentiam damus domino retra
Abbreviated transcription (Latin):
rium secundum ꝙ p̾us a nob̾dic¬
tũm ẽ rem̾anente ip̃e in t̃ offiti¬
ales clai̾ssimis ꝓurtie iucditis
statuetur. ⁊ hebit hĩc mutatõĩs
fructum ⁊ quisacrumistiũ despe¬
tians hãc relinquict. Cepetõeãt
ẽ reue entrisimos abbates nõ su¬
scipe e̾um quiħꝰ egit. Et rone.
nãq tał ẽ uita monachica. nul¬
latenus tollerantis proxima n

Expanded text:
rium secundum quod prius a nobis dictum est remanente, ipse inter officiales clarissimi provinciae iudicis statuetur, et hunc habebit mutationis fructum, et qui sacrum ministerium despetians hanc reliquit. Competens autem est reverentissimos abbates non suscipere eum, qui hoc egit. Erronea namque talis est vita monachica, nullatenus tolerantiae proxima, neque
Abbreviated transcription (Latin):
Incomo una collocatis. aut si forre
nõ suffitit ad multitudinẽ mona
plures non tamen seorsum. ⁊
ap̃ semetip̃os s in comnũm testẽ
alt̾utri fint honestatis ⁊ castita¬
tis. ci ni ip̃m sonnum desitiosũ
hãnt᷑. s meclitantes bonum orm¬
tum pp̃ increpatioẽm respitien¬
tiumnisitãmen quidam coru
incontenplatiõe ⁊ ꝑfectõe de¬
gentes uitamremotam hãnt ĩ
hospitio quos uocare añachoritoͦs
.i.discendentes ⁊ hesyc̃astas .i.
quiescentes consuenert̃ taꝙͣ a
comnunione admeliora excep¬
tos. alioquin q̃ alios quib cũq
int̾multitudinẽ conu̾satẽ ẽ ĩ
his quenocantur cenobia .i. in
coumumi iuta ẽẽ uolumus.
S ic enim gelus eiꝰ adiuurẽ c̾sci
⁊ maximẽ uiuẽib sicũ sẽioribꝰ
constituantur fiet enĩ semoꝵ
conusatio uuentutis eͦuocatio
ꝑfecta. ⁊ sic sint incenobiis ꝓpͥo¬
suo abbat obectientes ⁊ traditã
sibiconẜuatioẽm inculpabilit̃
obxuantes.¶ Siquis aũt se

Expanded text:
in domo vero una collocatos, aut si forte non sufficit ad multitudinem monacsitan aut plures, non tamen seorsum et apud semetipsos, sed in communi testes alterutri sint honestatis et castitatis, et neque ipsum somnum desidiosum habeant, sed meditantem bonum ornatum propter increpationem respicientium. Nisi tamen quidam eorum in contemplatione et perfectione degentes vitam remotam habeant in hospitio, quos vocare anachoritas id est discedentes et hesychastas id est quiescentes consueverunt, tamquam a communione ad meliora exceptos: alioquin alios, quibuscumque inter multitudinem conversatio est, in his, quae vocantur coenobia id est in communi Sic enim zelus eis ad virtutem crescit, et maxime juvenibus, si cum senioribus constituantur. Fiet enim seniorum conversatio juventutis educatio perfecta. Et sic sint in coenobiis suo proprio abbati obedientes, et traditam sibi conversationem inculpabiliter observantes. Si quis au
Abbreviated transcription (Latin):
n fuisse. S primꝯ luciꝯlẽtulꝰ
ex ciuo ꝑsona ⁊̃ fidei ꝯmissa ceꝑũt:
cocdicillos introdux̃. nam c̃ deced̾et
maffrica scripsit coclicillos testam̃¬
to ꝰ fĩ iato quib ab augusto petut¬

Expanded text:
n fuisse, sed primus Lucius Lentulus, ex cuius persona etiam fideicommissa coeperunt, codicillos introduxit. nam cum decederet in Africa scripsit codicillos testamento confirmatos, quibus ab Augusto pet
Abbreviated transcription (Latin):
heclitas codicilł uire relĩqui̾tu
nec cditõm ħedi instituto codicilł
aclice. n sb̃stituere directo pot̾ ¶cõ¬
dicillos aũt płes etiam quis fac̃e
pot̃. i nlłãm solẽnitatem ordinatõ¬
nis desid̾ant.

Expanded text:
editas codicillis iure relinquitur. nec condicionem heredi instituto codicillis adicere neque substituere directo potest. Codicillos autem etiam plures quis facere potest: et nullam sollemnitatem ordinationis desiderant.
Abbreviated transcription (Latin):
publicos absq onĩ mora au¬
tum susciꝑe censemꝰ nequis
ꝑhanc occasionẽ sũptus facere
ꝯpellatur Aam si soluere uolẽs
asuscipiente su̾it ꝯtẽptus. testi

Expanded text:
publicos absque omni mora aurum suscipere censemus, ne quis per hanc occasionem sumptus facere compellatur. Nam si solvere volens a suscipiente fuerit contemptus, testi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. Buos tabularios senu¬
marios ⁊ susceptores totidem
lumꝰ p̃torianam amplissimã
p̾fecturam eos qui aurum lar
aut̃ ꝓuinciarũ .u. libris auti mił¬
tandos. ⁊ p̾mates officioꝵ capi¬
tali pea plectendos si hoc nõ si
umiliorib officiis aut exͣor¬
dmariis honorib cccupari cu¬
riales nõ patimur. nepublica
uacill utilitas. susceptoẽm ita
uestiũ qus est abofficio ꝯsulari
ułabhis qͥ in edd̾ meruerũt.
sollempint̾ ꝓcurari. hoꝵuam¬
q int̾ est huiꝰ moĩ explorare it̃e.

Expanded text:
 Duos tabularios seu numerarios et susceptores totidem lumus praetorianam amplissimam praefecturam eos, qui aurum largautem provinciarum quinque libris auri multandos et primates officiorum capitali poena plectendos, si hoc non fuerit umilibus officiis aut extraordinariis oneribus occupari curiales non patimur, ne publica vaccillet utilitas. susceptionem itaque vestium aequius est ab officio proconsulari vel ab his qui in eodem meruerunt sollemniter procurari. Horum namque interest huiusmodi explor
Abbreviated transcription (Latin):
q rectorib eoꝵ noĩa qͥ ad publi¬
cum iniuiꝰ officii ad dicti atq
obligati fu̾unt innotestant.
ad discrim̃ suñ umũsa que illi
gesserũt redundare.
d̾ .ã. modios eneos atq lapideos
cum sextariis atq pond̾ib ꝑ in
Causiones suigłas q ciuitates
uissimꝰ collocari ut unusqͥsq
tͥbunarius sub occłis ꝯstitutis
aut susceptorib darc. Ita ut si
quis susceptoꝵ creditoꝵ modioꝵ¬

Expanded text:
ad publici munus officii editi atque obligati fuerint, innotescant. ad discrimen suum universa, quae illi gesserint, redundare.  pp. Modios aeneos atque lapideos cum sextariis atque ponderibus per mansiones singulasque civitates iussimus collocari, ut unusquisque tributarius sub oculis constitutis at susceptoribus dare : ita ut, si quis susceptor
Abbreviated transcription (Latin):
ram̃to suo płes grãd̾us
Hedum fac̾e. ut puta si ille
hes nõ erit ille ħes esto. ⁊ dem¬
ceps inqͣntũ uelit cestator sub¬
stituere. ꝓotest᷑ nõ iussio loco ĩꝰᷤ
dem institu̾e ⁊ ꝑsłes in unius
locũ pꝯsunt sb̃stituisuł unꝯ

Expanded text:
amento suo plures gradus heredum facere, ut puta ‘ si ille heres non erit, ille heres esto ’; et deinceps, in quantum velit, testator substituere potest et novissimo loco in redem instituere. Et plures in unius locum possunt substitui, vel unus
Abbreviated transcription (Latin):
nenit. quã extimauimꝰ cportẽ
ꝯpetentiuti a nob̾ int̾p̃t᷑atiõe si¬
mul ⁊ auditorio. Cognouimꝰ c¬
enĩ quia mulier quedã hñs s fi
liũ exnuptus legitimis ꝓc̾atũ
uoluit quidem seg̾gaͬt se acoĩ
istaconũsatioẽ. ⁊ in quodam
mulierũ mõastio ꝯmanere:
płima bõa facies inmuliei b¬

Expanded text:
ervenit, quam existimavimus oportere competenti uti a nobis interpretatione simul et adjutorio. Cognovimus etenim quia mulier quaedam habens filium, sibi ex nuptiis legitimis procreatum, voluit quidem segregare se a communi ista conversatione, et in quodam mulierum monasterio commanere, plurima bona faciens mulie
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm sua expectare tꝑa. ci ea qui¬
dẽ que post legem sũt naquerẽ
fi̾. sicut. lex uult. Siquid aũt añ
logẽ sub secuitimẽ ħ nõcomo¬
uere neq ꝑscrutai. s in pͥori fi¬
steriõib tꝑͣib ex quo fcã ẽ lectio
uiris ac mulierib poita sit si¬
biq mõa potestatẽ ĩ ut custodiat.
nich̾ horum qui antea fuerũt ꝑ¬
scrutando cumlicentia sit pͥor ib
uiris. ac mulieib qui hitauert̃
aũ ⁊̃ actenus q̃ hĩtant moãst̾ia ⁊
maxĩe filiis existentib suas res
quouolunt diponere modo tua
igiur emmnenna que platuenͣ
nob̾. ⁊ ꝑrac sacram declarata st̃
legem. sollẽpnit᷑ ꝑ ꝓgramata
sua. oĩb facere manifesta festi

Expanded text:
mpora exspectare ea; et quidem quae post legem sunt, ita quaerere fieri, sicut lex vult. Si quid autem ante legem subsecutum est, hoc non commovere, neque perscrutari, sed in priori fisterioribus temporibus ex quo facta est locum viris ac mulieribus posita sit, sibique potestatem in illis custodiat, nihil horum quae ante eam fuerunt perscrutando, cum licentia sit prioribus viris ac mulieribus qui habitaverunt aut etiam hactenus habitant monasteria, et maxime filiis existentibus, suas res quo volunt disponere modo. Tua igitur eminentia quae placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt legem sollemniter per programmata sua omnibus facere manifesta festi
Abbreviated transcription (Latin):
tere p̃t̾ pdictum modũ. hoc in¬
nich̾ lesasit aut ip̃a aut filiꝰ¬
uit uir. aut mulier ante p̾cti
modo res suas dispõnere. ut pote
pͥmã illã legem alia nr̃a hac conpt¬
stititiõe int̾p̃tãte. eos aũt qui
semel aũt memõatã dudũ. ñã
legẽ moĩstia inhi̾tauert̃ innu¬

Expanded text:
tere propter praedictum metum haec innihil laesa sit, aut ipsa aut filiverit vir aut mulier ante praedimodo res suas disponere: utpote primam illam legem alia nostra hac constitutione interpretante eos enim qui semel ante memoratam dudum nostram legem monast
Abbreviated transcription (Latin):
eos quisemonasteriis dedert̃
sennuy seumulieres añquã
ing̾diumur in mõast̾iũ eo q̃
existentes. ultius eo qd sãtnne¬
iuus huiusmodi uiros ⁊ mu¬
lieres cum corꝑe.⁊ niã ip̃o ing̾¬
ssu ad mõastium dedicare re

Expanded text:
riis dedicant seu viros seu mulieres, antequam ingrediantur in monasterium, eo quo existentes ulterius eo quod sanciverimus nos huiusmodi viros et mulieres cum corpore et anima ipso ingressu ad monasterium dedicare se
Abbreviated transcription (Latin):
urãs iꝰsiones ẜ ꝙ cõpetit facẽ maĩ¬
festas leges easdẽ firmãtes iubemuᷤ
exspectabłes referẽdaiõs incaĩsqͣs
docent seure fert̃ ad nrãm tͣnsqͥlit¬
atẽ ulłã hr̃e litẽciã eos aut̃adiut¬

Expanded text:
 competit facere manifestas, easdem leges firmantes iubemus spectabiles referendarios in causis quas docent seu referunt ad nostram tranquillitatem nullam habere licentiam, eos aut adiut
Abbreviated transcription (Latin):
minentur. si alr̃ alitigatore mãifes¬
tat᷑ p᷑ q̃ memoratũ resucitaũĩt iꝰ̾urã¬
dũ tam ĩcͥmĩalib ꝙͣ inpeccuniariis
cais memoratis subiaceat penis. Siꝗᷤ
aut̃ litiganciũ uiraũit ñ dedisse aut
habeant locũ. ¶ Incaĩs aut̃ q̃ ꝑtut
tram̃ta hac tutores aũcuratores susti¬
nͣcat nuo ex hoc p̃iudicio gn̾ando his
ꝗ sub tutela aut cura eẽnoscũtur.

Expanded text:
re manifestata persona memoratum refutaverit iusiurandum, tam in criminalibus quam in pecuniariis causis memoratis subiaceat poenis. Si quis autem litigantium iuraverit non dedisse aut habeant locum. In causis autem, quae cramenta, hanc tutores aut curatores sustineant, nullo ex hoc praeiudicio generando his qui sub tutela aut cura esse noscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes aut appłłones examinãtur p̃oĩ¬
b pͥncipales litiganciũ ꝑsoãs auali¬
os ad qͦs inmediũ negcciũ for̃te migͣ¬
ũit p̃senciaiuidicũ tangentes scãħ¬
euangłia uirare qr nͭ penitꝰ indicib a¬
ut patͦciniis cã ipĩs ł alictũq pͤ ꝓhc̃¬
cã qualibet mꝰ deder̃ aut ꝓmiẜut̃ aut¬

Expanded text:
tes aut appellationes examinantur, prae omnibus principales litigantium personas, aut illos ad quos in medio negotium forte migraverit, praesentia iudicum tangentes sones examinantur, prae omnibus principales litigantium personas, aut illos ad quos in medio negotium forte migraverit, praesentia iudicum tangentes sa
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ. tatum fac̾: ꝙͣtum exħedatõ
auo mat̾no nepote neptẽue ex fi¬
lia. si eum. uł eam h̾edem ñ iusti¬
tuat. exhedare ncte ÷. sũ de iuire
cuuli q̃ramꝯ. sũ de ẽdicto p̃toris.
adminicłm euatur. ꝙ paule pest
nob̾ manifestũ fiat.

Expanded text:
ium tantum facit quantum exheredatio avo materno nepotem neptemve ex filia, si eum eamve heredem non instituat, exheredare necesse est, sive de iure civili quaeramus, sive de edicto praetoris, adminiculum servatur, quod paulo post vobis manifestum fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tes eos ꝑmisĩt. nichilo mͣag̾ ui¬
re testari posst̃. exceptis hus. qͦs
litib qui ĩ potestate ꝑetum sũt.
quib de eoꝙ in castris adquisie¬
tit ꝑmissum ⁊ ex ꝯstitutõib pͥn¬
cipũ testam̃tum fac̾e. ꝙ quid̾ iꝯ

Expanded text:
tes eis permiserint, nihilo magis iure testari possint: exceptis his quos litibus qui in potestate parentum sunt, quibus de eo quod in castris adquisierint permissum est ex constitutionibus princ
Abbreviated transcription (Latin):
exposinmꝰ semãcipati uo a patre
ĩstituere n exhedare noc̃e sit. cũ
u̾o emãcipati fuũnt ab adoptiuo
pr̃e tũc incipiãt inea cã esse in
qua futuri eẽnt si ab ip̃o naturali
pĩe eniãcipati fuissẽt. S ħ quid̾
uetustas ĩtroducebati nr̃a uoosti¬
tutionicħ int̾ mascło ⁊ feĩ̾as iͥnh¬

Expanded text:
loco sunt; emancipati uero a patre instituere neque exheredare necesse sit. cum vero emancipati fuerint ab adoptivo patre, tunc incipiunt in ea causa esse in qua futuri essent si ab ipso naturali patre emancipati fuissent. Sed haec vetustas introducebat. nostra vero constitutio inter masculos et feminas in
Abbreviated transcription (Latin):
des. ut ecce siquis filiũ. ⁊ereo ne¬
potem. neptẽ ue inpotestate he¬
at. qr filiꝯ grad̾ p̃cedit. is solus
filiꝯ eiꝯ uiuo eo moriatur. autã
at. incip̃ nepos neptis ue ĩ esꝰ loc̃
succed̾e. ⁊ eomodo uira suoꝵ he¬
dum. qͣi agnatõe nascisc̃tiuine

Expanded text:
des. ut ecce si quis filium et ex eo nepotem neptemve in potestate habeat, quia filius gradu praecedit, is solus filius eius vivo eo moriatur aut quaus, incipit nepos neptisve in eius locum succedere et eo modo iura suorum heredum quasi adgnatione
Abbreviated transcription (Latin):
qr carẽt nĩte. nec ad re ꝑtiuet
siipub̾es: pꝯea pubes facto
aut furiosꝯ pꝯea ꝯpos m̃tis fõs
fuĩt ⁊ decesset᷑ Furiosi aut si ꝑ
id tp̃c fec̾int testam̃tum qͦ furor
uidẽtur. Certe eo ꝙ añ furore
fec̾int testam̃to ualẽtem nan

Expanded text:
nt. nec ad rem pertinet, si impubes postea pubes factus aut furiosus postea compos mentis factus fuerit et decesserit. furiosi autem si per id tempus fecerint testamentum quo furor videntur, certe eo quod ante furorem fecerint testamento valente: nam
Abbreviated transcription (Latin):
dat actoẽm scissim e eccłie nõ
ꝯ̃ solũ dõ amabiles ytonomos.¬
s c̃ contra successores eorum
aliorum dicorũ uidentes aliẽ¬
nantẽm tactiurnitate degm̃.
pocius si consentĩentes uidentẽ¬

Expanded text:
dat actionem sanctissimae ecclesiae non contra solos deo amabiles oeconomos,am contra successores eorum,aliorum clericorum videntes alienantem taciturnitate degenert multo potius si consentientes vidente
Abbreviated transcription (Latin):
insola huus felicissime cuita¬
tis. scĩssimamaiore eccła. ⁊ la
sio quoq piememorie sc̾pta q̃¬
dam detaliꝯ iex ẽ si similis pͥo¬
rĩ c⁊ omino muis hñs effus¬
sa namq enamꝑloca foris põĩta
nicħominus mansit ĩꝑfecta
eo ꝙ ad solum sac̾dotium ⁊ ctio¬
cesinrespitiat consinutam sub
bãtissimo patriartha huiuis re¬
gie ⁊ felicissime cuutatis. ¶A¬
lias aũt omnes nõ pͣscrutantes
sedes. cumutiq digna correctõe
quamoccasioẽm alia quidem
corrigebat alia uõ inconpõita
relinquebat. Quamobrem qͦ¬
ut potemꝑfectam ⁊ loco cirtũ¬
clusam.  nõ gn̾alemint̃ lege
nos emendantes omnia utaã
existimauimus oportere legis¬
satioemĩ portere om̃ib sc̃issiaꝵ¬

Expanded text:
in sola hujus felicissimae civitatis sanctissima majore ecclesia. Et lausio quoque piae memoriae scripta quaedam de talibus lex est, neque similis priori et omnino minus habens. Effusa namque et per loca foris posita nihilominus mansit imperfecta, eo quod ad solem sacerdotium et diocesin respiciat constitutam sub beatissimo patriarcha huius regiae et felicissimae civitatis, alias autem omnes non perscrutata sedes: cum utique dignam correctione quam occasionem alia quidem corrigebat, alia vero incomposita relinquebat? Quamobrem utpote imperfectam et loco circumcnos emendantes omnia unam existimavimus oportere legislationem imponere omnibus sanctissi
Abbreviated transcription (Latin):
uentõe tale aliquid agi.⁊ int̃¬
minãtur ep̃tõi quidemreiresti-¬
tutoẽmut redclat pertemporar
conomo rerum scissime maiori
eccłe. rẽ quamip̃e ꝑcepit cũ om̃i

Expanded text:
entione tale aliquid agi. minatur emptori quidem rei restitutionem, ut reddat pro tempore oeconomo rerum sanctissimae em, quam ipse perceperit, cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
eius b̾uiter leg̃ latioẽm exponẽ.¬
tes sicq omne ꝙ reliquumẽ¬
illan deo amabilem arthiep̃m
aut alit̃ alienare rẽ mmobilẽ
domũ forsan. aut agrũ aut̃ cõ¬
lonum. aut mancipia rustiea.
aut cũules annonas. Nac⁊ ħ ĩ
s̾ mobilianume randa sũt. q̃
conpetunt constantinopolitãe¬

Expanded text:
em breviter legislationem expone sicque omne quod reliquuilla neque Deo amabilem archiepiscopum aut aliter alienare rem immobilem, domum forsan, aut agrum, aut colonum, aut mancipia rustica, aut civiles annonas nam et haec inter immobilia numeranda sunt quae competunt Constantinopolita
Abbreviated transcription (Latin):
lege ꝯphendetur. ꝑpetua tuãq głiã
hec a nob̾agẽ iussa ꝯuecasse naucler
aliqñ ãtiqͣꝯ suetudo fuit ⁊illos aut̃ ⁊
uis uirand̾ adicientes testimoiõ ꝑhib¬
uisse modos eẽ uarios taliũ mutuoꝵ
eo thebonariis s ꝗͣt̃ ad ipõs finethelo

Expanded text:
lege comprehenderetur perpetua; tuamque gloriam haec a nobis agere iussam convocasse naucleros aliquando antiqua consuetudo fuit; illos autem et iusiurandum adicientes testimonium perhibuisse, modos esse varios talium mutuorueo teloneariis, s
Abbreviated transcription (Latin):
erasei ꝗ ñm̃eruit ꝙ uistũ ẽ ĩsinuãtes
qr coactꝰ ab eo iudexdistulit audire in
cia inferamꝰ uidiciꝓuĩcie qui int̃pel¬
latus abeo ꝗũusticiã passꝰẽ ⁊ coactus
ascĩssimo archiepõ non iudicaũit q̃¬

Expanded text:
teras ei qui non meruit quod iustum est insinuantes, quia coactus ab eo iudex distulit audire intcia inferamus iudici provinciae, quod interpellatus ab eo qui iniustitiam passus est et coactus a sanctissimo archiepiscopo non iu
Abbreviated transcription (Latin):
mobiliũ seseq mouẽciũ siũ dec̾mĩali¬
ꝓponũtur ⁊unicuiq iusticiã ẜuet¶Si
uͦ dũaliquis adierit iudicẽꝓiũcie ñ
merũi̾t iusticiã tẽ iubemꝰ eũ adire scĩs¬
leges ut ñcegat᷑ ꝑegre defuapatͥa pro¬

Expanded text:
mobilium seseque moventium sive de criminaliproponuntur et unicuique iustitiam servet. Si vero dum aliquis adierit iudicem provinciae non meruerit iustitiam, tunc iubemus eum adire sleges, ut non cogatur peregre de sua patria pro
Abbreviated transcription (Latin):
supplicasse sacrenrẽ potestati ⁊ ꝑse ex¬
ris seunegeciatorib mutuare aũ eoꝵ
imaxiẽ ĩmari negã faciẽtib ⁊ hac̃ hre¬
uocare nrã cõsueuit lex traiecticia et
metuere eos ut pote dubitoĩb hic eis
extortis oportẽ ꝑp̃ea fi̾ mãifestũq uai
eat suꝑhis cõsuetudo ut ⁊ sacͣnrã ms̾¬

Expanded text:
supplicasse sacrae nostrae potestati et per se exris seu negotiatoribus mutuare aurum et maxime in mari negotia facientibus, et hanc habvocare nostra consuevit lex traiecticia, et metuere eos utpote dubitationibus hinc eis exortis; oportere propterea fieri manifestum, quae valeat super his consuetudo, ut et sacra
Abbreviated transcription (Latin):
moiudice ut ambo aut ꝑ amuicabilem
cõuentũ dissoluat̃ q̃ dubia fũt aut ꝑ
annotcẽm scͥptis stam̃ aut cognicio¬
nalr̃ iudicetur ĩter litigãtes ⁊ forma
detur iusticie legibq cõueniẽs ut ñ
recedere appͥa patͥa. ¶ Siquis uero¬

Expanded text:
mo iudice, ut ambo aut per amicabilem conventum dissolvant quae dubra sunt, aut per adnotationem scriptis factam aut cognitionaliter iudicetur inter litigantes et forma detur iustitiae legibusque conveniens, ut non crecedere a propria patria. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
isi patͥarche. suiꝰ ħ fec̃int sciãt qr sem¬
et ipõs schemate faciũt indignos. ¶ Si
quisaut̃ magrĩanꝰ aũ p̾facianꝰ aut ali¬
cuiꝰ ꝯq fortume existens acceꝑit ãpliꝰ s¬
portula ꝗͣ diffinitũ est sacͥs nr̃is cõstit¬

Expanded text:
i patriarchae. Si vero hoc fecerint, sciant quia semet ipsus schemate faciunt indignos. Caput IX Si quis autem magistrianus aut praefectianus aut cuiuscumque fortunae existens acceperit amplius sportula quam definitum est sacris nostris constit
Abbreviated transcription (Latin):
ce creditores ⁊ p̃sentib oĩb abhin̾¬
moĩ hr̃ditate seminores abstmneãt
Siu̾ om̃s autreliꝗ creditoꝵ ab sentes
siuñt iubemꝰ miores uolentes ħage
lecoꝵ iuidices in ꝗb ipĩ degut adire
illũ uero ꝑ consuetascitatrẽs uecare
creditores ⁊ suntra t̾ũm m̃ suĩ spaciũ
nusꝙͣ appareat̃ creditores licere mi¬
absced̾e indice ꝓuidẽte apd̾ ꝙ̃ agitur
inintegr̃ restitucio uͭ debeant hr̃oit¬
arie res mobiles ⁊ ĩ mobiles custodiri.
quãtitate quippe haꝵ publica descͥ
rescõpetẽ sibi hec agn̾oscẽs intͣ .x.ã

Expanded text:
ce creditores et praesentibus omnibus ab huiusmodi hereditate se minores abstineant. Si vero omnes aut aliqui creditorum absentes fuerint, iubemus minores volentes hoc agere locorum iudicem in quibus ipsi degunt adire, illum vero per consuetas citationes vocare creditores, et si intra trium mensium spatium nusquam appareant creditores, licere miabscedere, iudice providente apud quem agitur in integrum restitutio, ubi debeant hereditariae res mobiles et immobiles custodiri, quantitate quippe harum publica descrires competere sibi hoc agnoscens intra decem
Abbreviated transcription (Latin):
erit i suam p̃senciã maĩfestaũit uid¬
ici futuro applłois ex aminare iudiciũ
aũ ciꝰ cõsiliarus aut ꝗ kices intͦmittũt.
⁊ suudex eũ indefuutis dieb suscipe dif¬
ferat ntłm p̃iudsciũ ꝑtib au̾uni caꝵ¬

Expanded text:
erit et suam praesentiam manifestaverit iudici futuro appellationis examinare iudicium aut eius consiliariis aut qui lites intromittunt, et si iudex eum in definitis diebus suscipere differat, nullum praeiudicium partibus aut uni ha
Abbreviated transcription (Latin):
bat intestam̃tis agnonimꝰ aũt exhiꝰ¬
mõi subcalitate płima testã destru¬
tta testatorib nõualentib hi̾moi
custodire subtaitatẽ auforsã ualẽ¬
tib scire aliquos suã uolunt atẽ ui¬
bemꝰ licẽtiã ꝗd̾ eẽuolentib ħ ẜñae ĩ¬

Expanded text:
tis, agnovimus autem ex huiusmodi subtilitate plurima testamenta destructa, testatoribus non valentibus huiusmodi custodire subtilitatem aut forsan nolentibus scire aliquos suam voluntatem, iubemus licentiam quidem esse volentibus hae
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝙ̃ stato ꝑmutat᷑ capite ñ mi¬
niũtur.⁊ ideo senatu motũ: capi¬
te ñ minũ ꝯͣstat ¶Ꝙ aũt dictumẽ
man̾e cognatõĩs iꝯ ⁊ pꝯ capitis di¬
munutõm. ħ ita ẽ siminima capi¬
tis dinunutõm int̾ueruat man
eĩ cõgͣnatio. Nã si maxia capitis di¬
minuitõ incurrat: iꝯ quo cogñtõ¬
nis ꝑit. ut puta suitute alicuus
cegnati. ⁊ nec ꝙ si manumissꝯ fu̾it.
recip̃ cognatõni¶ S si in ĩsulamde¬
portatꝰ quis sit. cognatto soluit᷑.

Expanded text:
gis quam status permutatur, capite non minuuntur: et ideo senatu motos capite non minui constat. Quod autem dictum est manere cognationis ius et post capitis deminutionem, hoc ita est, si minima capitis deminutio interveniat: manet enim cognatio. nam si maxima capitis deminutio incurrat, ius quoque cognationis perit, ut puta servitute alicuius cognati, et ne quidem, si manumissus fuerit, recipit cognationem. sed et si in insulam deportatus quis sit, cog
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc ministiũ corrũpi. Nõ exi¬
stente licentia ptꝰquam stanti
fuint aliqui ꝓpͥorib lĩcis aut
ascĩssimo patriarcha aut aꝓuim̾
nuoremeare uelle c⁊ expellere
subrogatos ⁊ cogi duplitia. ad¬
ministrare eos qui faciũt taiẽ
expensã. dare. ⁊ subrogatis dnuo
remeare uolẽtib. S illos quidẽ
reuertentes nõ suscipi. qui uõ
pꝰ discessum pͥori stanitisũt eis dat
emolũta nullo uõ̾ hic mmistr̃a¬
eis statuti st̃ emolum̃ta. i õs ex
suba sacris nr̃is pͥuatis ut hĩcoi¬
nistratioeis fiat. ¶uudqͦ¬

Expanded text:
ium corrumpi: non existente licentia, postquam statuti fuerint aliqui pro prioribus clericis aut a sanctissimo patriarcha aut a provinuo remeare velle et expellere subrogatos, et cogi duplicia ministrare eos qui faciunt talem expensam, dare et subrogatis et denuo remeare volentibus, sed illos quidem revertentes non spost discessum priorum statuti sunt, eis dari emolumenta; nullo lucro hinc ministraneis statuti sunt emolumenta et omnes expsubstantia sacris nostris privatis, ut hinc ministratio eis fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
cͥminus ut siquis ectificãs ec¬
cłia̾m̃ aut c̃ alit̾ expendes mne¬
aministrantib alim̃ta uoluĩt
aliquos cl̾icos statuere nõ eẽ ei
fictuttã uilam quos uult ꝑpotẽ¬
statẽ deducere tuereuerentiead
ordinandos eos. s examinai atua
scĩtate sententiaq tua.  quip̃o¬
tificaiẽ sedemrexit. sẽꝑos susciꝑe

Expanded text:
mus, ut si quis aedificans ecclesiam, aut etiam aliter expendens in ea ministrantibus alimenta voluerit aliquos clericos statuere, non esse ei fiduciam ullam, quos vult per potestatem deducere tuae reverentiae ad ordinandos eos; sed examinari a tua sanctitate, sententiaque tua, et qui pontificalem sedem rexerint, semper hos suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
to p̾ualutt. cũ ce ip̾a aliis homi¬
cis u̾sibus auiunatur: ꝙ ualibio¬
rib rõnibus argum̃tatiur ꝙ ce
añuores diui pͥncipes aomisu̾nnt.
M innu̾s digestis latͣius sig̾ecat᷑.¬
cõueni̾t. cũ sñ sc̃ͥptura res agitur:
ꝑicłm rei uendite statĩ adẽptorẽ
ꝑtiuz. tam oe si adhuc ea res emp¬
tori tͣclita ñ sitiit᷑aq siho mortuꝰ¬

Expanded text:
ito praevaluit, cum et ipse aliis Homericis versibus adiuvatur et validioribus rationibus argumentatur. quod et anteriores divi principes admiserunt et in nostris digestis latius significatconvenerit, cum sine scriptura res agitur, periculum rei venditae statim ad emptorem pertinet, tametsi adhuc ea res emptori tradita non sit. itaque si homo mortu
Abbreviated transcription (Latin):
tote edes. uł aliqua ꝑte ĩcendio
cõ sumpte fu̾int aũ flrous u flu¬
minis totꝰ. aũ aliqͣ exꝑte sublatꝰ
sit sũ ⁊̃ inundacoe aque. au ar¬
borib turbine deiectis. lõge mi¬
nor. aũ deti̾or ẽẽ ceꝑit. emptoris
dampnũ ẽ cui ncc̃e ẽ licet re nõ
fu̾it uactus p̃ciũ solue. qͥcquid
enĩ sñ dolo ꝙ culpa uenbitoris ac¬
crdit ĩ eo uẽditor securus c̾i u ce
sipt empcõm fundo alquid ꝑalli¬
uionẽ accessi̾t. ad emptoris como¬
dum ꝑtinet. nã ce comodũ eiuis

Expanded text:
totae aut aliqua ex parte incendio consumptae fuerint, aut fundus vi fluminis totus vel aliqua ex parte ablatus sit, sive etiam inundatione aquae aut arboribus turbine deiectis longe minor aut deterior esse coeperit, emptoris damnum est, cui necesse est, licet rem non fuerit nactus, pretium solvere. quidquid enim sine dolo et culpa venditoris accidit, in eo venditor securus est. sed et si post emptionem fundo aliquid per alluvionem accessit, ad emptoris commodum pertinet: nam et commodum eius
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝓusu aut uestiñtoꝵ. aũ ar¬
genti. aũ iuimenti. m̾cedem aut
dedit. aũ ꝓmisit abeo custodia
tał desid̾eatur. qͣł oilidñtissimꝰ
pat᷑ familias siis reb adhibet.
quã sip̃stit̾it. ce aliquo casu rem

Expanded text:
qui pro usu aut vestimentorum aut argenti aut iumenti mercedem aut dedit aut promisit, ab eo custodia talis desideratur qualem diligentissimus paterfamilias suis rebus adhibet. quam si praestiterit et aliquo casu rem
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. a nfre liceat. s talis cotͣctus
qi int̾uet̾es uubitabatur. & adͥ¬
b dam locacio. acribꝰdam uen¬
uicõ estimabatur: lex ⁊ ẽnoniana
lata ẽ que emͣphiteoses cõtͣcͣtus
ꝓpͣam statuit nat᷑am. n ad locacõ¬
nẽ. n aduendicõm inclinantem.
s sius paccõibus fuiciendam.
Et si qͥdem aliquid pactum fu̾it
ħ ita obtin̾e. ac sin̾aturalis eẽt
cõtͣctus. Sin aũt nͥl deꝑicło reifu̾it
pactũ tt̃ siquidẽ tocius rei nt̾itꝰ
accessit. ad dnm̃ suꝑ ħ̃ redunda

Expanded text:
re liceat. sed talis contractus quia inter veteres dubitabatur et a quibusdam locatio, a quibusdam venditio existimabatur: lex Zenoniana lata est, quae emphyteuseos contractui propriam statuit naturam neque ad locationem neque ad venditionem inclinantem, sed suis pactionibus fulciendam, et si quidem aliquid pactum fuerit, hoc ita optinere ac si natura talis esset contractus, sin autem nihil de periculo rei fuerit pactum, tunc si quidem totius rei interitus accesserit, ad dominum super hoc redunda
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ciũ ẽẽ deb alioqiĩ siita intͥ ani¬
quos cõuen̾it ut qnti cicius rem
estimauit tanti sit empta. intͤ
uet̾es satis habũe q suxħ dubi¬
tabatiu: siue constet uendicio
sũ nõ S nr̃a decisio ita ħ cõstituit.
ut qiuociens sic copoĩta sit uen¬
dicio qͣnti ille estilnau̾it sub hc̃
cõdicõe staret. cõtͣctus. ut siqͥdẽ

Expanded text:
pretium esse debet. alioquin si ita inter aliquos convenerit, ut, quanti Titius rem aestimaverit, tanti sit empta: inter veteres satis abundeque hoc dubitabatur, sive constat venditio sive non. sed nostra decisio ita hoc constituit, ut, quotiens sic composita sit venditio ‘ quanti ille aestimaverit ’, sub hac condicione sta
Abbreviated transcription (Latin):
ca sacͣra uł religiosa it̃ publica uł¬
uti foꝵ basilicam frustra quis sci¬
ꝓphanis deceptus euenditore e¬
m̾it. habebit accõm exempcõ ꝙͦ ñ
hab̾e ei liceat. ut cõsequat᷑ ꝙ sua
ĩt̾e. peceptũ eũ ñ ed ¶ de̾ iuiris ẽ si

Expanded text:
ca sacra vel religiosa, item publica, veluti forum basilicam, frustra quis sciprofanis deceptus a venditore emerit, habebit actionem ex empto, quod non habere ei liceat, ut consequatur, quod sua interest deceptum eum non esse. idem iuris est, si
Abbreviated transcription (Latin):
emphiteoticariũ huiꝰ mõĩ damp¬
mĩ uenire quo uire u̾tim᷑. ¶Itẽ
cĩritur sicũ auifice ticius cõnen̾it
ut is exauro suo c̾n pond̾us c̾teq
forme anulos ei fac̾e̾t. & acciꝑet
trahi uidetur. cassius aiti Matͥe̾

Expanded text:
teuticarium huiusmodi damnum venire. quo iure utimur. Item quaeritur, si cum aurifice Titio convenerit, ut is ex auro suo certi ponderis certaeque formae anulos ei faceret et acciperet trahi
Abbreviated transcription (Latin):
insuis consc̃psit legib ⁊ infamia
feriatur. qui ẽ hõis naturã nõ e¬
rubuit dignꝰ ẽ ⁊ peccuniis. ⁊ glĩ
q̃ moriente quodã cirra fimꝰ pec¬
cetur aliquid morientis ꝙ exe.¬
quias ꝓhibeat scͥpta quidem iã
pẽa. ⁊ isdẽ subiaceat q̃ p̃ses̃ ĩfert
lex eis. quuinuiuẽtẽ taie aliquid
quale cliximꝰ cominiũt. ¶hiꝰ
rei ꝓuidentiã habente p̃cipue ꝗ¬
damgłossissimo p̾fecto hiꝰ felici¬
ssime cuitatis cuitaliũ em̃datio¬
nũ cura ẽ nich̾ominus aũt głi¬
osissiõ sacrorum nrõrũ p̾t̾iorũ pꝰ¬
offitiorũ ⁊ sẽꝑ his obedientib of¬
fitiis. op̃ortet eĩ cõib existẽtib

Expanded text:
in suis conscripsit legibus et infamia feriatur. Qui enim hominis naturam non erubuit, dignus est et pecuniis et gloria etiam moriente quodam circa funus peccetur aliquid morientis quod exequias prohibeat, scripta quidem iam poena, et iisdem subiaceat quae praesens infert lex eis qui in vivente tale aliquid quale diximus committunt: huius rei providentiam habente praecipue quidem gloriosissimo praefecto huius felicissimae civitatis, cui talium emendationum cura est, nihilo minus autem et gloriosissimo sacrorum nostrorum praetoriorum profficiorum, et semper his oboedientibus offi
Abbreviated transcription (Latin):
gulanob̾ adinuntur culpare. nõ
ꝯsiderantes quia oꝑe sẽꝑ u̾ocat᷑e
ꝯsonas causis ponẽ leges ꝯpelli¬
murt Cũ sẽp mopinabue eogat.
⁊ ab his q̃ iã põita sũt. medeĩ nõ
ualcat quale quodclã nꝑẽ agͥtũ.

Expanded text:
gula a nobis adiciuntur culpare, non considerantes, quia opere semper vocante consonas causis ponere leges compellimur, cum semper inopinabile emergat et ab his quae iam posita sunt mederi non valeat. Quale