comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
osior e̾ẽ possit. Dicit enuĩ ciuttatẽ rescio qm̃. ñ enĩ nom̃
recoi o lorasse apudtres artifices terna simulac᷑ nisꝗ
qd̾ intemplo appollinis donuĩponeret ut quisqͥs arci¬
ficum pulcriora formasset: ab illo potissimũ electa eme¬
ret. ita contigisse ut oꝑa sua illi quoq artifices eque
pulchra explicarent. ⁊ placuisse tiuitati om̃s ẽẽ no¬
item. att om̃s eẽ emptas ut mappplliis templa
dedicarent᷑ qual dicit hesiodum ꝓpham i posuisse uo¬
cabula. Non ergo iupit̾ nouẽ nusas genuit. s tres
fabri ternas crearunt. Tres aũ nõ p̃pea ella ciuitas
locauerat. qr in sompnis eas uiderat aut tot secuĩ¬
qmͣ illoꝵ oculis demonstrau̾ant. s qr facile erat
animadu̾tere omnẽ sons̃ que mat̾ies cantilenaꝵ ẽ
tibi formẽ eẽ naturã. Aut enĩ uoce editur sicuti coꝵ
ẽ qui faucib sine organo camunt aut flatu situt᷑tu¬
barũ ⁊ tybiaꝵ aut pulsu situt incytharis ⁊ tympants

Expanded text:
osior esse possit. Dicit enim civitatem nescio quam, non enim nomen recolo, locasse apud tres artifices terna simulacra Musarum, quod in templo Apollinis donum poneret, ut quisquis artificum pulchriora formasset, ab illo potissimum electa emeret. Itaque contigisse ut opera sua quoque illi artifices aeque pulchra explicarent, et placuisse civitati omnes novem, atque omnes esse emptas, ut in Apollinis templo ea dicit Hesiodum poetam imposuisse uocabula. non ergo Iuppiter nouem Musas genuit, sed tres fabri ternas creauerunt. tres autem non propterea illa ciuitas locauerat, quia in somnis eas uiderat aut tot se cuiusquam illorum oculis demonstrauerant, sed quia facile erat animaduertere omnem sonum, quae materies cantilenarum est, triformem esse natura. aut enim uoce editur, sicuti eorum est qui faucibus sine organo canunt, aut flatu, sicut tubarum et tibiarum, aut pulsu, sicut in citharis et tympanis
Abbreviated transcription (Latin):
tanta p̃sentia scĩ spt nit̾p̾tati eẽ dicunt᷑ ut os inũ
tot hominũ fuerit. Qui si ntfertur mũlti q ñ m¬
digni fide p̃dicant: singilli cellis etiam singialis se¬
parati cũ int̾pretati eent nicħ in alicuiꝰ eoꝵ codice
inuentimm ẽ qd̾ nõ hisdem u̾bis. eodem q ũ boꝵoi
dine inuenrretur in cet̾is. quis huic austoritati c̃¬
ferre aliquid. ne dum p̃ferre audeat: di aũ contulit
utuna olum cõmimi tractatu iudicioq uox fier
uet sic tnuidem qutẽ qͣm imiũ hominẽ quilobet ꝑtea ad

Expanded text:
tia sancti Spiritus interpretati esse dicuntur, ut os unum tot hominum fuerit. Qui si, ut fertur, multique non indigni fide praedicant, singuli cellis etiam singulis separati cum interpretati essent, nihil in alicujus eorum codice inventum est quod non iisdem verbis eodemque verborum ordine inveniretur in caeteris; quis huic auctoritati conferre aliquid, nedum praeferre audeat? Si autem contulerunt ut una omnium communi tractatu judicioque vox fieret, nec sic quidem qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis legantur incertum ẽ. S tam̃ exutroq magñ
aliquid insinuatur scienter legentib Difficile ẽ
enĩ ita diu̾sos a se int̃pretes ficri: ut nõ se aliqua
uitinitate contingantisigo qm̃ intellectus ĩ spẽ

Expanded text:
tis legantur, incertum est. Sed tamen ex utroque magnum tis legantur, incertum est. Sed tamen ex utroque magnum aliquid insinuatur scienter legentibus. Difficile est enim ita diversos a se interpretes fieri, ut non se aliqua vicinitate contingant.
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuit intelligñtiam qm impedunt si m legẽ¬
tes ñ sint negligentes. Nam ñ nullas obscurio¬
res siñas płium codicũ sepe manifestauit ĩspectio.
situt illud ysaie ꝓpħe. Unus intpres ait. Et dome¬
uicem attestatus ẽ. Namq alter ex altero exponi¬
tur. qr ⁊ caro possit accipi ꝓprie. ut corpꝰ suũ quis¬
q ne despiceret seputaret admonitũ. ⁊ domestici
seminis tnslati xp̃iam possent intelligi. ⁊ execd̾
uerbi semine nobiscũ sp̃ualit̾ nati. Nunc aũ eol¬
lato int̾p̃tum sensu ꝓbabilior occuttit smña ꝓpͥe
de consanguineis ñ despitiendis ẽẽ p̃ceptum.
qm̃ domesticos seminus cũ ad carnẽ retuleris
consanguinei potissimsi occurrunt. Uñ ẽẽ arbi¬
tror illud apłi qd̾ ait. Si quo mͦ ademulatio¬
nem adducede potuero carnem meã ut saluos
fatiam aliquos exillis .i. ut emulando eos qͥ
credid̾ant.⁊ ip̃i cred̾ent. Carnem enĩ suã dixit

Expanded text:
adjuvit intelligentiam, quam impedivit, si modo legenadjuvit intelligentiam, quam impedivit, si modo legentes non sint negligentes. Nam nonnullas obscuriores sententias plurium codicum saepe manifestavit inspectio, sicut illud Isaiae prophetae unus interpres ait, Et domevicem attestatus est. Namque alter ex altero exponitur, quia et caro posset accipi proprie, ut corpus suum quisque ne despiceret, se putaret admonitum; et domestici seminis translate, Christiani possent intelligi, ex eodem verbi semine nobiscum spiritualiter nati: nunc autem collato interpretum sensu, probabilior occurrit sententia proprie de consanguineis non despiciendis esse praeceptum, quoniam domesticos seminis cum ad carnem retuleris, consanguinei potissimum occurrunt; unde esse arbitror illud Apostoli quod ait, Si quo modo ad aemulationem adducere potuero carnem meam, ut salvos faciam aliquos ex illis ; id est, ut aemulando eos qui crediderant, et ipsi crederent. Carnem enim suam dixit
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ partim pp̃ sanctiorem auctoritatem qm̃uis ĩ¬
teip̃tari potiussent seruata ẽ antiquitas: sic̃ sũt
amen ⁊ alła. partim ũo in aliam linguã tͣnsferri
nõ potuisse dicuntut. sicut alia duo que posuineꝰ.
ꝯunt enĩ quedam uba certaꝵ linguax que musũ
alt̾ius lingue ꝑ int̃̾pretationẽ tranfferri nõ possũt
et hoc maxime int̾iectionib acridit. que u̾ba mo¬
tum anini sig̃cant potius qͣm sententie ꝯtexte
ullam ꝑticulam. Nam ⁊ hec duo talia ẽẽ ꝑ hibẽ¬
tur. Dicunt enĩ racha indignantis eẽ uocem. osan¬
naletantis s nõ pp̃ hec pauca q̃ notare atq int̃¬
ragare facillimũ est. s p̃p diu̾sitates ut dc̃m est
int̾pretum illaꝵ linguaꝵ ẽ cognitio necessaria
Qui enĩ scripturas ex hebrea uerterunt᷑ uimerar
q pͥmis fider temꝑib in manus uenit codex gre¬
cus ⁊ aliqntũ facultatis sibi irtͥusq lingue hab̾e
uidebaturausus ẽ int̾pretari. Que quidẽ res plus¬

Expanded text:
autoritatem, quamvis interpretari potuissent, servata est antiquitas, sicut est Amen et Alleluia: partim vero in aliam linguam transferri non potuisse dicuntur, sicut alia duo quae posuimus. Sunt enim quaedam verba certarum linguarum, quae in usum alterius linguae per interpretationem traEt hoc maxime interjectionibus accidit, quae verba motum animi significant potius, quam sententiae conceptae ullam particulam; nam et haec duo talia esse perhibentur: dicunt enim Racha indignantis esse vocem, Hosanna laetantis. Sed non propter haec pauca, quae notare atque interrogare facillimum est, sed propter diversitates, ut dictum est, interpretum, illarum linguarum est cognitio necessaria. Qui enim Scripturas ex hebraea lingua in grque primis fidei temporibus in manus venit codex Graecus, et aliquantulum facultatis sibimet utriusque linguae habere videbatur, ausus est interpretari. AUGUSTIN. L
Abbreviated transcription (Latin):
mus ad spẽm ꝑuenire ñ possimius. que nõ transit
s ꝓmanet ꝑintellectũ prirgatũ nobis coherentib
uecitati. ꝓpt̾ea ille ait. nili credid̾itis ñ ꝓmanebi¬
tis. Ile aũ nisi credid̾itis nõ intelligetis. Et ex ambi¬
gud̃ lingue p̃cedentis: plerũ ꝙ int̾pres fallitur Cuis̃
bene nota sententia ẽ. lit cam sig̾cationẽ tͣnsfeit que
asensu scriptoris penitus aliena ẽ. Sicut quidã codi¬
ces hñt. acuti pedes eoꝵ ad effundend̾ sanguinem
oriyc enĩ. ⁊ acutũ ap̃ grecos ⁊ uelocem sig̃tat. Ille g
uidit suĩam qui transtulit: uelores pedes eoꝵ ad ef¬
fundend̃ sanguinẽ. Ille aũ alius ancipiti signo in
aliam pattem raptus errauit. Et alia quidẽ ñ obscu¬
ra s faisa sũt: quoꝵ alia conditio ẽ. Nonenĩ intelli¬
gendos s emendandos tales codices potiꝰ p̃cipiend̾ ẽ.

Expanded text:
nire non poterimus quae non transit, sed permanet, per intellectum purgatum nobis cohaerentibus veritati: propterea ille ait, Nisi credideritis, ntis; ille vero, Nisi credideritis, non intelligetis. 18. Et ex ambiguo linguae praecedentis plerumque interpres fallitur, cui non bene nota sententia est, et eam significationem transfert, quae a sensu scriptoris penitus aliena est: sicut quidam codices habent, Acuti pedes eorum ad effundendum sanguinem; ὀξὺς enim et acutum apud Graecos, et velocem significat. Ille ergo vidit sententiam, qui transtulit, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem ; ille autem alius ancipiti signo in aliam partem raptus erravit. Et talia quidem non obscura, sed falsa sunt: quorum alia conditio est; non enim intelligendos, sed eme
Abbreviated transcription (Latin):
iret quidẽ uigilantis lectoris intentio ĩsentẽtie
ligeret. aut eam pu̾se intelligeret. Non emĩ tan¬
tũ iitiosa locutio ẽ in latina lingnia talis. uietũ
et in ambiguitatem cadit ut qͣi hominũ stułtũ
ut hominũ infirmũ sapienti ut fortius idea

Expanded text:
iret quidem vigilantis lectoris intentio in sententiae ligeret, aut etiam perverse intelligeret. Non enim tantum vitiosa locutio est in latina lingua talis, verum et in ambiguitatem cadit; ut quasi hominum stultum vel hominum infirmum sapientius vel fortius videatur
Abbreviated transcription (Latin):
se illam lucẽ nõ posse psenserit in quinto gradu
hotẽ in consilio miscdie purget aĩam tumultuan¬
tẽ quodã mͦ attꝑ obstrepentem sibi de appetitu ĩferi¬
oꝵ conceptis sordib. Hic u̾o se in dilc̃one ꝓximie
spe atq integer uirib cũ ꝓuenerit usq ad amici
dilectionem ascendit insextũ gradum ubi iam
ip̃m cculũ purgat quo uideri deus pot̃ qͣntũ pot̾
ab eis qui huic scło moriunt᷑ qnͣtum possunt. Nam
untantũ uident inqnͣtum moriunt᷑ huic scl̃o. In
qͣnͣtum aũ huic nõ uiuunt ñ uident. Et ideo qͣm¬
uis iam tercior ⁊ nõ solũ tõlerabilior sec etiã iocũ¬
dior spẽs lutis illius intpit᷑ apparere menignate.
mur. qͣmiuis conu̾sationẽ hẽamus incelis. Exit gͦ¬
Ergo nec se ip̃m quia nec illũ qitẽ diligit sic se ip̃m
Erit ergo iste scũs tam simplici corde atq mundato
ut neq hominib platendi studio detorqueat᷑ au̾o.

Expanded text:
se illam lucem non posse persenserit, in quinto gradu, se illam lucem non posse persenserit, in quinto gradu, hoc est. in consilio misericordiae purgat animam tumultuantem quodammodo, atque obstrepentem sibi de appetitu inferiorum conceptis sordibus. Hic vero se in dilectione proximi nus atque integer viribus, cum pervenerit usque ad inimici dilectionem, ascendit in sextum gradum, ubi jam ipsum oculum purgat, quo videri Deus potest, quantum potest ab iis qui huic saeculo moriuntur quantum possunt. Nam in tantum vident, in quantum moriuntur huic saeculo; in quantum autem huic vivunt, non vident. Et ideo quamvis jam certior, et non solum tolerabilior, sed etiam jucundior species lucis illius incipiat appmur, quamvis conversationem habeamus in coelis. proximum, ergo nec seipsum, quia nec illum quem diligit sicut seipsum. Erit ergo iste sanctus tam simplici corde, atque mundato, ut neque hominibus, placendi studio detorqueatur a vero,
Abbreviated transcription (Latin):
b duob p̃ceptis cũ dereb augeremꝰ libro suꝑiore
tractauimtus. Necc̃e ẽ ergo ut pͥmo se quisꝙ inscup¬
turis inuteniat amore huiꝰ scłi hoc ẽ temꝑaliũ re¬
rum iimplicatum longe se unictũ ẽẽ a tanto amo¬
re dei ⁊ tanto amore ꝓximi: qͣntũ scriptura ip̃a
p̃scrbit. Tunt u̾e ille timor quo cogitat de iuiditõ
rei ⁊ illa pietas qua nõ pot̃ nisi credere. ⁊ crede ãcede
auctoritati scõꝵ libroꝵ cogit eũ se ip̃m lug̃e. Nam
ista scientie bone spei hominẽ se iactantẽ. ⁊ lamẽ¬
tantẽ facit. Quo affectu impetrat sedislis p̃cĩb
cipit inquarto gradu hoc ẽ fortitudinis quo esu¬
ritur ⁊ sititur iusticia. Hoc enĩ affectu ab om̃i
mortifera iccunditate rerũ transeutiũ se extra¬
hit: ⁊ ude se auertens conũtit ad dilectõem et̾noꝵ
incõmutabilemstilicet imitatem eamdẽq trmita
tem. Quam ubi aspexerit qnͣtum pot̃ ilonginqͣ
radiantem suiq aspectus infirmitate sustinere

Expanded text:
is, cum de rebus ageremus, libro superiore tractavimus. Necesse est ergo, ut primo se quisque in Scripturis inveniat amore hujus saeculi, hoc est, temporalium rerum, implicatum, longe sejunctum esse a tanto amore Dei et tanto amore proximi, quantum Scriptura ipsa praescribit. Tum vero ille timor quo cogitat de judicio Dei, et illa pietas qua non potest nisi credere et cedere auctoritati sanctorum Librorum, cogit eum seipsum lugere. Nam ista scientia bonae spei hominem non se jactantem, sed lamentantem facit: quo affectu impetrat sedulis precibus incipit in quarto gradu, hoc est fortitudinis, quo esuritur et sititur justitia. Hoc enim affectu ab omni mortifera jucunditate rerum transeuntium sese extrahit, et inde se avertens convertit ad dilectionem aeternorum, incommutabilem scilicet unitatem eamdemque Trinitatem, quam ibi aspexerit, quantum potest, in longinquo radiantem, suique aspectus infirmitate sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ incutiat ⁊ qr eleuatis carnib om̃s suꝑbie
motus ligno crucis affigat. Denide mitescere
opus ẽ pietate neq contradic̾e diuine scripte
silte intellecte. suie aliquauitia nr̃a ꝑtutit sũ¬
nõ intellecte qͣ nos meltus sapere melius ꝙ p̃cipere
possumus. S cogitare potuis ⁊ cred̾e id eẽ melus ⁊ ue¬
rius qd̾ ibi scriptũ ẽ etiam silateat qͣm id qd̾ nos ꝙ¬
ꝑ nos ip̃os sapepossimꝰ. Post istos ditos gradus timo¬
ris atꝙ pietatis ad tercium uenit᷑ scientie gradiun
de quo nũt agere institui. Nam in eo se exercet oĩs
diuinaꝵ scripturaꝵ studioscits nich̃ mreis aliud in¬

Expanded text:
cesse est incutiat et quasi clauatis carnibus omnes superbiae cesse est incutiat et quasi clauatis carnibus omnes superbiae motus ligno crucis affigat. deinde mitiscere opus est pietate neque contradicere diuinae scripturae siue intellectae, si aliqua uitia nostra non intellectae, quasi nos melius sapere meliusque praecipere possimus, sed cogitare potius et credere id esse melius et uerius quod ibi scriptum est, etiam si lateat, quam id quod nos per nos ipsos sapere possumus. post istos duos gradus timoris atque pietatis ad tertium uenitur scientiae gradum, de quo nunc agere institui. nam in eo se exercet omnis diuinarum scripturarum studiosus, nihil in eis aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
agnosco detonsas om̃ib scłarib tanqͣm uelle¬
ẽẽ ab isto scõ fructu fferilem uideo. S quare
suauius uideam qm̃ si nulla de diuinis libs
talis simslitudo ꝓmeretur cũ eadem sitͥ eadẽ cox¬
nitio difficile ẽ dicere ⁊ alia q̃stioẽ. Hunc tam̃
nemo ambigit. ⁊ ꝑ similitudines libentiꝰ queq̃
cognosci ⁊ cũ aliqua difficultate q̃sita multo
gratius ĩueniri. Qui enĩ ꝓrsus nõ inueniunt
aũ languor cauendus ẽ. Magnifice gͥ ⁊ salubri¬
ter sp̃t scũs ita scriptirras scãs modificauit. ut
locis aꝑtiorib occurreret obscuriorib aũ fasti¬
dia detergeret Nicħ enĩ fere de illis obscurita¬
tĩb eruitur qd̾ nõ planissime dc̃m alsbi reꝑia¬
tur. Ante omia gͥ opus ẽ timore dei conũti ad
cognoscendã eiꝰ uoluntatem quid nobis appetẽ¬
dum fugiendũq p̃cipiat. timor aũ iste cogita¬
nonẽ de nr̃a mortalitate ⁊ defutura morte ne¬

Expanded text:
agnosco detonsas, oneribus saecularibus tamquam uelleagnosco detonsas, oneribus saecularibus tamquam uelleesseab isto sancto fructu sterilem uideo. sed quare suauius uideam, quam si nulla de diuinis libris talis similitudo promeretur, cum res eadem sit eademque cognitio, difficile est dicere et alia quaestio est. nunc tamen nemo ambigit et per similitudines libentius quaeque cognosci et cum aliqua difficultate quaesita multo gratius inueniri. qui enim prorsus non inueniunt autem languor cauendus est. magnifice igitur et salubriter spiritus sanctus ita scripturas sanctas modificauit, ut locis apertioribus fami occurreret, obscurioribus autem fastidia detergeret. nihil enim fere de illis obscuritatibus eruetur, quod non planissime dictum alibi. reperiatur. Ante omnia igitur opus est dei timore conuerti ad cognoscendam eius uoluntatem, quid nobis appetendum fugiendumque praecipiat. timor autem iste cogitationem de nostra mortalitate et de futura morte ne
Abbreviated transcription (Latin):
mandam labore supbiã ⁊ intellectum a fastidio re¬
nouandũ. Eui facile muestigata plerũq uilescunt.
Quid enĩ ẽ queso qd̾ si quisqm dicat scõs ẽẽ hõi¬
nes atq ꝑfectos quoꝵ uita ⁊ morib xp̃i ecclia de
quibisbet suꝑstitionib p̃scidit eos qͥ ad se ue¬
niunt. ⁊ imitatione bonoꝵ sibimet quodã mͦ
incorporat qui boni fideles ⁊ ueri dei serui depo¬
nentes onera scłi ad scm̃ bapĩni lauatrũ uene¬
runt atq inde ascendentes conceptõe sc̃i sp̃e fru¬
dientem qmͣ si ad eundem sensũ locũ illũ expo¬
nat decantitis canticoꝵ ubi dcm̃ ẽ eccłie. cũ tan¬
quam pulchra quedam femina laudaret. den¬
tes tui sicut grex tonsaꝵ ascendens delauacro
q̃ om̃s geminos creant ⁊ sterilis nõ ẽ ult Nũ
aliud homo discit qnͣs illud planissimis r̾bis
sine similitudinis huĩ admmnculo audiret.
sos mansos ꝙ transferre. Ques ⁊̃ iocundissime

Expanded text:
mandam labore superbiam, et intellectum a fastidio remandam labore superbiam, et intellectum a fastidio revocandum, cui facile investigata plerumque vilescunt. Quid enim est, quaeso, quod si quisquam dicat sanctos esse homines atque perfectos, quorum uita et moribus Christi ecclesia de quibuslibet superstitionibus praecidit eos qui ad se ueniunt et imitatione bonorum sibimet quodam modo incorporat; qui boni fideles et uere boni serui deponentes onera saeculi ad sanctum baptismi lauacrum uenerunt atque inde 85 ascendentes conceptione sancti spiritus frudientem, quam si ad eundem sensum locum illum exponat de Canticis canticorum, ubi dictum est ecclesiae, cum tamquam pulchra quaedam femina laudaretur: dentes tui sicut grex detonsarum, ascendens de lauacro, quae omnes geminos creant, et sterilis non est in illis? num aliud homo discit, quam cum illud planissimis uerbis sine similitudinis huius adminiculo audiret? sos mansosque transferre. oues etiam iocundissime
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcipit. euiꝰ suꝑbie signũ ẽ erecta illa turas ĩcelũ
ubs homines imipii nõ solũ aninos. s etiã uoces
dissonas hr̃e meruerũt. Exquo fcm ẽ utetiã scrip¬
tura diuina qua tantis morbis humanaꝵ uo¬
luntatũ subuenitur ab una lingua ꝑfecta qua
oportune potuit ꝑ orbem t̾raꝵ disseminari puars¬
as int̾p̃tum ling̾uas longe lateq diffusa ĩnotes.¬
ceret gentib ad salutẽ. Qm legentes nicħ aluo
appetũt qͣm uolimtatẽs ⁊ cogitationes illoꝵa qͥb¬
conscripta ẽ inuenire. ⁊ ꝑsslas uoluntatẽ dei scd̃ qͣ
cales hoĩes locutos ẽẽ credim. S misltis ⁊ multĩ¬
plicib obscuritatib ⁊ amsbiguitarib decipuntur
qui tem̾e legunt aliud ꝓ alio sentientes. Quibdã¬
aũ locis quid ist falso susꝑicent᷑ nõ inuentũt: ita
obscure quedã dicta densissimã caliginẽ obdutũt.
Qd̾ totũ ꝓuisum ẽẽ diuinitus nõ dubito ad edo¬

Expanded text:
rapit, cuius superbiae signum est erecta illa turris in caelum, rapit, cuius superbiae signum est erecta illa turris in caelum, ubi homines impii non solum animos sed etiam uoces dissonas habere meruerunt. Ex quo factum est, ut scriptura diuina, qua tantis morbis humanarum uoluntatium subuenitur, ab una lingua profecta,» qua opportune potuit per orbem terrarum disseminari, per uarias interpretum linguas longe lateque diffusa innotesceret gentibus ad salutem, quam legentes nihil aliud appetunt quam cogitationes conscripta est invenire; et per illas voluntatem Dei, secundum quam tales homines locutos esse credimus. Sed multis et multiplicibus obscuritatibus et ambiguitatibus decipiuntur, qui temautem locis quid vel falso suspicentur non inveniunt, ita obscure quaedam dicta densissimam caliginem obducunt. Quod totum provisum divinitus esse non dubito, ad edo
Abbreviated transcription (Latin):
cassima sũt.Uerba enĩ ꝓrsus int̾ hominẽs obtinu¬
erunt principatũ soignificandi q̃cumq arõ con¬
cipuitirr. si ea quisq ꝓdere uelit. Nam ⁊ odore
unguenti dñs quo ꝑfusi sũt pedes eius signũ ali¬
quod dedit. Et satramento corporis ⁊ sangimis fui
ꝑ̃gustato sigtauit qd̾ uoluit. Et qd̾ mulier tangẽ¬
do fimibriam uestim̃ti euis salua fcã ẽ ñ nich siq̾cat
S ĩ mimerabilis multitudo signoꝵ quib suas co¬
gitationes hoĩes exerunt ĩ uerbis confaitita est.
diam illa signa om̃ta quoꝵ genera breuit᷑ accigi
potiui uetbis enuntiare uerba ud illis signis mal¬
lo modo possem. s quia uerberato aere statim tran¬
seunt nec diutius manẽt qm sonãt instituta sr̃
ꝑluit̾as signa u̾boꝵ. Ita uoces oculis oftendintur
nõ ꝑse ip̃as set ꝑ signa q̃dam sua. Ista signa gͥ nõ
potuerunt cõia eẽ om̃ib gentib peccato quodã
dissensionis humane. cũ ad se quisq pͥncipatum

Expanded text:
cissima sunt. uerba enim prorsus inter homines obtinuerunt principatum significandi quaecumque animo concipiuntur, si ea quisque prodere uelit. nam et odore ungenti dominus, quo perfusi sunt pedes eius, signum aliquod dedit et sacramento corporis et sanguinis sui per gustatum significauit quod uoluit, et cum mulier tangendo fimbriam uestimenti eius salua facta est, nonnihil significat. sed innumerabilis multitudo signorum, quibus suas cogitationes homines exerunt, in uerbis constituta est. nam illa signa omnia, quorum genera breuiter attigi, potui uerbis enuntiare, uerba uero illis signis nullo modo possem. Sed quia uerberato aere statim transeunt nec diutius manent quam sonant, instituta sunt per litteras signa uerborum. ita uoces oculis ostenduntur, non per se ipsas, sed per signa quaedam sua. ista signa igitur non potuerunt communia esse omnibus gentibus peccato quodam dissensionis humanae, cum ad se quisque principatum
Abbreviated transcription (Latin):
anunationis pristine resolutio. Et qũo animus
post ꝓmĩam. qua priores mores ꝑditos int̾unit
beformantur ĩ melius: sic etiã corpus post istam
mortẽ qm uinculo pettati om̃s debenꝰ̃ credendũ
et sꝑandum ẽ resurrõnis temꝑe ĩ melꝰ amutari

Expanded text:
animationis pristinae resolutio: et quomodo animus animationis pristinae resolutio: et quomodo animus post poenitentiam, qua priores mores perditos interemit, reformatur in melius; sic etiam corpus post istam mortem, quam vinculo peccati omnes debemus, credendum erandum est resurrectionis tempore i
Abbreviated transcription (Latin):
di. Porto qm̃ in uia sumus. nec uia ista locoꝵ ẽ
s affectuum qm intercludebat qͣl septa quedã
sꝑinosa p̃teritoꝵ malitia pcc̃oꝵ Quid liberabi¬
lius ⁊ qud miscd̃ius fatere potuit qui se ip̃m no¬
bis quo redimeremus substernere poluit. nisi
ut om̃ia donaret pecrata conũsis ⁊ grauit̾ fixa
inter dicta reditus nr̃i ꝓ nobis crricifycus eual¬
int̾ra foluta eẽnt ⁊ incelo que ligaret int̾ra liga¬
ta cẽnt ⁊ incelo scilicet ut quisqͥs meccłia eius
dimtti sbi peccata ñ crederet nõ ei dimiiterent᷑
Qus quis aũ crederet seq abhiis correptus auer¬
teret. in eusdẽ eccłie gremio constitutus eadem
fide atq correctõe sanaretur. Quis enĩ nõ credit
dimuti sibi posse peccata. fit deterior desperando
os nchi elli melius qm malũ ẽẽ remaneat. u
animi q̃dam mors ẽ uite prioris. morũq relic¬
tio que fit penitendo. sic etiam corꝑis mors est

Expanded text:
. Porro quoniam in via sumus, nec via ista locorum est, . Porro quoniam in via sumus, nec via ista locorum est, sed affectuum, quam intercludebat, quasi septa quaedam spinosa, praeteritorum malitia peccatorum; quid liberalius et misericordius facere potuit, qui seipsum nobis, qua rediremus, substernere voluit, nisi ut omnia donaret peccata conversis, et graviter fixa interdicta reditus nostri pro nobis crucifixus evelin terra, soluta essent in coelo; quae ligaret in terra, ligata essent et in coelo : scilicet ut quisquis in Ecclesia ejus dimitti sibi peccata non crederet, non ei dimitterentur; quisquis autem crederet, seque ab his correctus averteret, in ejusdem Ecclesiae gremio constitutus, eadem fide atque correctione sanaretur. Quisquis enim non credit dimitti sibi posse peccata, fit deterior desperando, quasi nihil illi melius quam malum esse remaneat, ubi animi quaedam mors est, vitae prioris morumque relictio, quae fit poenitendo; sic etiam corporis mors est
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ atq mortuoꝵ expectatur exelo magnũ timo¬
rem ĩcucit negligentib ut se ad diligentiã conũ¬
tant. eũ ꝙͣ magis beneagendo desiderent qm̃ ma¬
le agendo desideꝑent formident. Quib aũ uerb̃
dici aut qua cogitatione capi potest p̃mium ꝙ
ille infine daturus ẽ. qñ ad consolationẽ huius
ttneris de spũ suo tantũ dedit qd̃ in adu̾sis ui¬
te huiꝰ fidutiam caritatem q tantã eiꝰ quẽ nõ¬
dum iudemus hm̃is ⁊ dona unicuiq ꝓpͥa ad in¬
structionẽ eccłiesue ut id qd̃ ostendit de faciendũ
nõ solum sine murmure set etiam cũ delectatione
Corpus ergo suũ misltis inenbris diu̾sa officia
gerentib nodo unitatis caritatis q tanqͣm sa¬
nitatis astringit. Exercet aũ hoc temꝑe ⁊ purgat
medicinalib quibdam molestiis ⁊ erutam de
hoc scło ineternum sibi copislet coniugem eccͣam
nõ hñtem inacislã neq rugam aut aliqͥd hmo¬

Expanded text:
vorum atque mortuorum exspectatur e coelo, magnum timovorum atque mortuorum exspectatur e coelo, magnum timorem incutit negligentibus, ut se ad diligentiam convertant, eumque magis bene agendo desiderent, quam male agendo formident. Quibus autem verbis dici, aut qua cogitatione capi potest praemium, quod ille in fine daturus est; quando ad consolationem hujus itineris de Spiritu suo tantum dedit, quo in adversis vitae hujus fiduciam charitatemque tantam ejus, quem nondum videmus, habeamus, et dona unicuique propria ad instructionem Ecclesiae suae, ut id quod ostendit esse faciendum, non solum sine murmure, sed etiam cum delectatione Corpus ergo suum multis membris diversa officia gerentibus , nodo unitatis et charitatis tanquam sanitatis astringit. Exercet autem hoc tempore et purgat medicinalibus quibusdam molestiis, ut erutam de hoc saeculo, in aeternum sibi copulet conjugem Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid h
Abbreviated transcription (Latin):
tib d̾m. sic ista que uocatur susltitta sap̃ia ẽ uin¬
centib diabolũ. Nos ĩ mortalitate male usi sum̃
uiueremus. Corrupto femine aĩo mgressus ẽ
morb. integro corpore femine ꝓcessit salits
Ad eadem contraria ꝑtinet qd̃ etiam exemplo
iurtutũ eius uitia nr̃a curant᷑. Iam uo similia
qͣl ligam̃ta menbris. ⁊ uuluerib nr̃is adhibita
illa sũt qd̃ ꝑ feminã deceptos. ꝑfeminã natus
homo homines. mortalis mortales. morte mor¬
tuos liberauit. mistta qͥnoꝙ alia diligentius
consid̾antib quos instituti oꝑis ꝑagendi necessitã
tus resurrectio ⁊ incelum ascensto. magna fide spe
fulcit fidem nr̃am. Multũ enĩ ostendat qmͣn uo¬
luntarie ꝓ nobis aĩam posuerit qui eam sicha¬
buit inpotestate resumere. Quanta gͦ fiducia
sespes credentiũ consolatur consid̾ans qͣntus qͣnͣ¬
ta ꝓ nõ dũ credentib passus sit. Cũ uero uidex ui¬

Expanded text:
tibus deum, sic ista quae uocatur stultitia sapientia est uintibus deum, sic ista quae uocatur stultitia sapientia est uincentibus diabolum. nos immortalitate male usi sumus, uiueremus. corrupto animo feminae ingressus est morbus, integro corpore feminae processit salus. ad eadem contraria pertinet, quod etiam exemplo uirtutum eius uitia nostra curantur. iam uero similia quasi ligamenta membris et uulneribus illa sunt, quod per feminam deceptos per feminam natus, homo homines, mortalis mortales, morte mortuos liberavit. Multa quoque alia diligentius considerantibus quos instituti operis peragendi necesstuis resurrectio, et in coelum ascensio, magna spe fulcit fidem nostram. Multum enim ostendit quam voluntarie pro nobis animam posuerit, qui eam sic habuit in potestate resumere. Quanta ergo se fiducia spes credentium consolatur, considerans quantus quanta pro nondum credentibus passus sit? Cum vero judex vi
Abbreviated transcription (Latin):
site. s apte id faciunt. ut uinculi utllitatẽ quedã
pulcritudo etiam consequatur. Sic medicina sa¬
pientie ꝑ hoĩs susceptionẽ nrĩs ẽ accomodata
uulnerib de quibdam contrariis curans ⁊ de
quibrdam similib. sicut etiã ille qͥ medetur
uulneri corporis adhibet q̃dam contraria sit̃
frigidũ calido. uł humido siccũ uł si quid aluid
huiꝰ modi. adhibet etiã q̃dam similia sit̃ linthe¬
olum uł rotundo uulneri rotundũ. uł oblon¬
gumꝰ longo. ligaturã q ip̃am nõ eamdẽ menb̾s
om̃ib. set similem similib coaptat. Sic sap̃ia
dei hominẽ curans se ip̃am exhibuit ad fanã¬
dũ ip̃a medicus. ip̃a medicina. Quia ergo hõ ꝑ¬
supbiam lapsus ẽ humilitatẽ adhibiit ad sa¬
nandum. serpentis sap̃ia decepti sumꝰ. dei ftuł¬
ticia liberamur Quemadmod aũ illa sap̃ia uo¬
cabatur uocabatur erat aũ stulticta contẽpnen¬

Expanded text:
site, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam site, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam pulchritudo etiam consequatur: sic medicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrariis curans et de quibusdam similibus. sicut etiam ille qui medetur uulneri corporis adhibet quaedam contraria, sicut frigidum calido uel humido siccum uel quid aliud eius modi, adhibet etiam quaedam similia, sicut linteolum uel rotundo uulneri rotundum uel oblongum oblongo, ligaturamque ipsam non eandem membris omnibus, sed similem similibus coaptat: sic sapientia dei hominem curans se ipsam exhibuit ad sanandum, ipsa medicus, ipsa medicina. quia ergo per superbiam homo lapsus est, humilitatem adhibuit ad sanandum. serpentis sapientia decepti sumus, dei stultitia liberamur. quemadmodum autem illa sapientia uocabatur, erat autem stultitia contemnen
Abbreviated transcription (Latin):
uocati nõ eam cognouerunt. ꝓpterea dixit eimͣ¬
gelista. Et mundus eũ nõ cogiouit. Itaq insa¬
pientia dei nõ pot̾at mundus ꝑsap̃iam cognos¬
cere d̾m. Cur ergo uenit cũ hic esset. nisi qr pla¬
cuit deo ꝑstulticiam p̃dicatõis saluos face̾ cre¬
dentes. Qũo uenit insi qd̾ uerbũ caro fcm̃ est
et hĩtauit ĩ nobis. Sicuti cũ loquim ut id qd̾
animo gerimus in audientis animũ ꝑ aures
carneas illabatur. sit sonus ubum qd̃ cordege¬
stamus. ⁊ locutio uoratur nec fantũ meund̾ sonũ
cogitatio nr̃a conũtitur set aput se manens in¬
tegra. formã uocis qua se insinuet aurib sine
aliqua labe sue mutationis assumut. Ita ubũ
dei nõ cõmutatũ caro tñ fcm̃ ẽ ut hĩraret ĩ nob̾
Sicut aũ curatͥio ẽ ad sanitatem: sic ista curatio
pecõres sanandos reficiendos q suscepit. Et quẽ¬
admodũ medici cũ alligant uulnera. ñ in cõpo¬

Expanded text:
uocati non eam cognouerunt, propterea dixit euanuocati non eam cognouerunt, propterea dixit euangelista: et m undus eum non cognouit. itaque in sapientia dei non poterat mundus per sapientiam cognoscere deum. cur ergo uenit, cam hic esset, nisi quia placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes? Quomodo uenit, nisi quod uerbum caro fet habitavit in nobis ? Sicuti cum loquimur, ut id quod animo gerimus, in audientis animum per aures carneas illabatur, fit sonus verbum quod corde gestamus, et locutio vocatur; nec tamen in eumdem sonum cogitatio nostra convertitur, sed apud se manens integra, formam vocis qua se insinuet auribus, sine aliqua labe suae mutationis assumit: ita Verbum dei non commutatum caro tamen factum est, ut habitaret in nobis. Sicut autem curatio uia est ad sanitatem, sic ista curatio peccatores sanandos reficiendosque suscepit. et quemadmodum medici, cum alligant uulnera, non incompo
Abbreviated transcription (Latin):
qui ubiq p̃sens ẽ. locis mouemur. s bono studro
bonis ꝙ morib. Qd̾ nõ possemus nsi ip̃a sap̃ia
ut uniendi nobis p̃beret exemplũ nõ alit̾ qͣm
inhomine. qm̃ ⁊ nos homines sumꝰ.¶ S qr nos cũ
ad illam uenimus sapient̃ facimus. sp̃a cũ ad nos
uenit ab hominib suꝑbis qiͣ stulte fecisse puta¬
taẽ. Et qm̃ nos cũ ad illam uenuus cõualesci¬
sano ⁊ puro interiori oculo ubiq sit p̃sens. eoꝵ
qui oculũ illum infirmsĩ ĩmiunidũ q habent ocu¬
lis etiam carneis appareredignata est. Quia .N.
insap̃ia dei nõ pot̾at mundus ꝑsap̃iam cognosce̾
d̃m: p̾lacuit deo ꝓstistticiã p̃dicationis saluos
incarne mortali mortalib apparendo uenisse ad
nos d̾r. Illuc ergo uenit ubi erat. qr in hoc mũ¬
do erat. ⁊ mundus ꝑ eam fcũs ẽ. S qm̃ cupiditati
fiuendi ꝓ ip̃o creatore creatura hoĩes configura¬
ti huic mundo ⁊ mundi noĩe congruentissime

Expanded text:
qui ubique praesens est locis mouemur, sed bono studio qui ubique praesens est locis mouemur, sed bono studio bonisque moribus. Quod non possemus, nisi ipsa sapientia uendi nobis praeberet exemplum non aliter quam in homine, quoniam et nos homines sumus. sed quia nos, cum ad illam uenimus, sapienter facimus, ipsa, cum ad nos uenit, ab hominibus superbis quasi stulte fecisse putata est. et quoniam nos, cum ad illam uenimus, conualescisano et puro interiori oculo ubique sit praesens, eorum qui oculum illum infirmum immundumque habent oculis etiam carneis apparere dignata est. quia enim in sapientia dei non poterat mundus per sapientiam cognoscere deum, placuit deo per stin carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, quia in hoc mundo erat et mundus per eum factus est. sed quoniam cupiditate fruendi pro ipso creatore creatura homines configurati huic mundo et mundi nomine congruentissime
Abbreviated transcription (Latin):
tabilem uidentinec uspiam nisi supra suã naturã
mutabilit̾ sapientẽ iutam mutabili eẽ p̃ferẽdã.
Id ip̃m enĩ qd̾ interrogat unde sciam om̃ib ad con¬
templandum cõmuniter atq ĩ cõmutabilit᷑ p̃sto ẽ.
Et hoc qui nõ uidet ita ẽ qĩ cecus in sole cui nicħ pro¬
dest ip̃is locis oculoꝵ eius tantclare ac p̃sentis lu¬
cis fulgor infusus. Qui aũ uidet ⁊ refugit consue¬
tudine unsbraꝵ carnaliũ inualidam m̃tis actem
patria reꝑcutiunt᷑ homines post̾iora atq infenora
sectantes. Quid aliud. quid eẽ melius atq p̃stan¬
sit que ĩ cõmutabilit̾ uiuit. ⁊ mea trinitas deus
auctor ⁊ conditor uniũsitatis reb quas condi¬
dit consulat. purgandus ẽ aninus ut ⁊ ꝓspic̃e
illam lucem ualeat ⁊ inherere ꝑfecte ꝑs ecte qmͣ
purgationem qiͣ ambislationem quãdam ⁊ q̃si
nauigationẽ ad prĩam eẽ arbitrem᷑. Nõ enĩ ad eũ

Expanded text:
tabilem vident; nec uspiam nisi supra suam naturam tabilem vident; nec uspiam nisi supra suam naturam mutabiliter sapientem vitam mutabili esse praeferendam? Idipsum enim quod interrogat, unde sciam, omnibus ad contemplandum communiter atque incommutabiliter praesto est. Et hoc qui non videt, ita est quasi caecus in sole, cui nihil prodest ipsis locis oculorum ejus tam clarae ac praesentis lucis fulgor infusus. Qui autem videt et refugit, consuetudine umbrarum carnalium invalidam mentis aciem patria repercutiuntur homines; posteriora atque inferiora sectantes, quam illud quod esse melius atque praestansit, quae incommutabiliter uiuit, et in ea trinitas deus, auctor et conditor uniuersitatis, rebus, quas condidit, consulat, purgandus est animus, ut et perspicere illam lucem ualeat et inhaerere perspectae. quam purgationem quasi ambulationem quandam et quasi nauigationem ad patriam esse arbitremur. non enim ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mineat. qnͣtalibet puleritudine ornetur aliud esse
tpãm. aliud uitam qua uegetatur intelligunt. eamq
illimoli que ab illa uegetatur itelligunt taĩatur
dignitate in comꝑabili p̃ferunt demde ipãm ui¬
tam ꝑgunt inspicere ⁊ si eam sine sensu uegetãtẽ¬
inueneñt qualis ẽ. arboꝵ s̃ponunt ei sentientẽ
qualis ẽ. pecoꝵ. ⁊ huit rursus intelligentẽ quał
ẽ. hominũ. quam cũ adhuc mittabilem iuderint
etiam huit aliqmͣ in cõmutabslẽ cogunt᷑ p̃ponere.
illamscilicet uitam que ñ aliqñ desipit. aliqñ
sapit. s ẽ potis ip̃a sap̃ia. Sapiens enĩmens ean¬
dem ad epta sapĩam ante qm adipisceret᷑ ñ erat
capiens. At u̾o ista sap̃ia nec suit innqͣm insipiẽs.
net umqͣm eẽ potest. Qm si nõ uiderent nullo mado
plena fiducia uitam ĩ cõmutabilit̾ sapientẽ cõ¬
mutabili uite ante ponerent. Ipãm quoq regulã
ueritatis qua illam clamant eẽ meliorẽ incõmu¬

Expanded text:
praeemineat, quantalibet pulchritudine ornetur, aliud esse praeemineat, quantalibet pulchritudine ornetur, aliud esse ipsam, aliud vitam qua vegetatur intelligunt, eamque illi moli quae ab illa vegetatur et animatur, dignitate incomparabili praeferunt. Deinde ipsam vitam invenerint, qualis est arborum, praeponunt ei sentientem, qualis est pecorum, et huic rursus intelligentem, qualis est hominum: quam cum adhuc mutabilem viderint, etiam huic aliquam incommutabilem coguntur praeponere, illam scilicet vitam, quae non aliquando desipit, aliquando sapit; sed est potius ipsa sapientia. Sapiens enim mens adepta sapientia; antequam adipisceretur, non erat sapiens; at vero ipsa Sapientia nec fuit unquam insipiens, nec esse unquam potest. Quam si non viderent, nullo modo plena fiducia vitam incommutabiliter sapientem commutabili vitae anteponerent. Ipsam quippe regulam veritatis, qua illam clamant esse meliorem, incommu
Abbreviated transcription (Latin):
ma uidetur mani suspitione constituũtiaut hu¬
mani corporis figurã cogitant. si eam cet̾is ante¬
ponũt qd̃ sumũ deũ deoꝵ ẽẽ nõ putant. ⁊ potius
multos ⁊ ĩnuerabiles equalis ordinis deos ⁊̃ eos
ltãtantũ ꝓut eutq aliquid corꝑis uidet᷑ excelłere
ita figuratos amino tenent. Illi aũ qui ꝑ intel¬
ligentiam ꝑgunt uidere qd̃ deus ͤ om̃ib eũ natu¬
solũtis iusebilib ⁊ corporalib intelligibilib u̾o ⁊ sp̃ua¬
lib om̃ib mutabilib p̃ferut: om̃s tam̃ certa¬
tim ꝓ excellentia dei dimicant. nec quis qm ĩueni¬
ri potest. qui hoc d̾m credat ẽẽ quo ẽ aliqͥd melius.
digna existimare de deo qui uitã ip̃m cogitant. ⁊ q̃
cumq̃ sllis forma occurrerit corporis. eam utauł¬
uere ut nõ uiuere statumt. ⁊ inuentem ñ uiuẽti
anteponũt. eam q ip̃am uiuentem corporis formã
quantalsbet luce p̃sulgeat qnͣtalibet magnitudĩe

Expanded text:
ma videtur, inani suspicione constituunt, aut huma videtur, inani suspicione constituunt, aut humani corporis figuram cogitant, si eam caeteris anteponunt. Quod si unum Deum deorum esse non putant, et potius multos aut innumerabiles aequalis ordinis deos; etiam eos tamen prout cuique aliquid corporis videtur excellere, ita figuratos animo tenent. Illi autem qui per intelligentiam pergunt videre quod Deus est, omnibus eum naturis visibilibus et corporaliblibus, omnibus mutabilibus praeferunt. Omnes tamen certatim pro excellentia Dei dimicant; nec quisquam inveniri potest qui hoc Deum credat esse quo melius aliquid est. digna exiaecumque illis forma occurrerit corporis, eam vita vivere vel non vivere statuunt, et viventem non viventi anteponunt; eamque ipsam viventem corporis formam, quantalibet luce praefulgeat, quantalibet magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
humane uocis obsequiũ. ⁊ uerbis nr̃is ĩ laude sua
uera instrepitu istaꝵ duaꝵ sillabaꝵ ip̃e cognoscitur
s tm̃ om̃s latine lingue sonos cũ aures eoꝵ sonꝰ
iste tetigerit mouet ad cogitandam excellentissimã
qmdam ĩmortalemq natirrã. Nam cũ ille unus
cogitatur deus deoꝵ. abhiid etiam qui alios ⁊ sus¬
picantur ⁊ uocant ⁊ colunt deos siue incẽlo sil int̾ra
ita cogitatur ut aliquid quo ncħ sit aliudmeliꝰ.
nicħ q sublimius illa cogitatio conetur attingere.
Sane qm̃ diu̾sis mouentur bonis ꝑtim eis que
ad corporis sensũ partim eis que ad animi ĩtelligẽ¬
tiam ꝑtinent illi qui dediti sũt corporis sensib.
aut ip̃m cẽlũ aut qd̾ incelo fulgentissimũ uidẽt.
aut ip̃m inunidũ deũ deoꝵ ẽẽ arbitrantur aut si
extra mundũ irecontendunt aliquidlucidũ yma¬
gmantur. id ꝙ ũt̃ infinitũ. uł ea forma que õpti¬

Expanded text:
humanae uocis obsequia et uerbis nostris in laude sua humanae uocis obsequia et uerbis nostris in laude sua uera in strepitu istarum duarum syllabarum ipse cognoscitur, sed tamen omnes latinae linguae socios, cum aures eorum sonus iste tetigerit, monet ad cogitandam excellentissimam quandam immortalemque naturam. Nam cum ille unus cogitatur deorum deus, ab his etiam qui alios et suspicantur et uocant et colunt deos siue in caelo siue in terra ita cogitatur, ut aliquid quo nihil sit melius atque sublimius illa cogitatio conetur attingere.m diversis moventur bonis, partim eis quae ad corporis sensum, partim eis quae ad animi intelligentiam pertinent; illi qui dediti sunt corporis sensibus, aut ipsum coelum, aut quod in coelo fulgentissimum vident, aut ipsum mundum, Deum deorum esse arbitrantur: aut, si extra mundum ire contendunt, aliquid lucidum imaginantur, idque vel infinitum, vel ea forma quae opti
Abbreviated transcription (Latin):
mimis ꝙ om̃ib fruentib ea. si tam̃ res ⁊ ñ rerũ
õĩum causa sit. si tñ ⁊ causa. Nõ enĩ facile nontẽ
nisi qd̃ melius ita d̾r trinitas hec unus deus ex
quo om̃ia. ꝑquẽ omĩa in quo om̃ia. itapat̃ ⁊fi¬
et simul om̃s una sub̾a. pater nec filius ẽ nͨ sp̃c sc̃s¬
Set pater tm̃i pat̾. filius tantũ filius. Et sp̃t scũs
tas. eadem potestas. In patre unitas. Infilio eqͣlitas.
in spu scõ uiutatis etpualtatis concordia st traret¬
niumus ne aliquid dignũ deo. Imo u̾o nicħ me
aliud qm dicere uoluisse sentio. Si aũ dixitnõ
hoc ẽ qd̃ dicere uolui. hoc unde scio nisi qr deus in¬
effabilis ẽ. Qd̾ aũ ame dcm̃ ẽ si in effabile eẽt dc̃m
nõ eẽt. Ac ꝑ hoc ne meffabilis quidẽ dicendus ẽ d̾s.
ũboꝵ silentio cauenda potius qm uoce pacanda est.
et tm̃ d̾s cũ de illo nich digne diti possit admisit

Expanded text:
munisque omnibus fruentibus ea; si tamen res et non rerum munisque omnibus fruentibus ea; si tamen res et non rerum omnium causa sit, si tamen et causa. Non enim facile nomen nisi quod melquo omnia, per quem omnia, in quo omnia, ita Pater et Fiet simul omnes una substantia. Pater nec est tum pater et filius tantum filius et spiritus sanctus ttas, eadem potestas. in patre unitas, in filio aequalitas, in spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia, etnuimus aliquid dignum deo ? immo uero nihil me aliud quam dicere uoluisse sentio. si autem dixi, non est quod dicere uolui. hoc unde scio, nisi quia deus ineffabilis est ? quod autem a me dictum est si ineffabile esset, dictum non esset. ac per hoc ne ineffabilis quidem dicuerborum silentio cauenda potius quam uoce pacanda est. et tamen deus, cum de illo nihil digne dici possit, admisit
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑatͥa nõ possemus. eaq ꝑegrinatione utiq mi¬
seri ⁊ miseriam finire cupientes in prĩam redire
uellemus. opus ẽẽtut derrestrib ut marinis ue¬
hiculis quib utendũ eẽt ut ad prĩam qua fruen¬
dum erat ꝑuenire ualeremus. ꝯd̾ si amenitas itim̃s
et ip̃a gestatio uehiciloꝵ nos delectaret conũsi ad
fruendum hiis quib uti dẽbiumus uollemꝰ cito
frnire uiam. ⁊ ꝑu̾sa suauitate implicati alienare¬
mur apria cuiꝰ suauitas faceret beatos. sit in hũ¬
ius mortalitatis uita ꝑegrinantes a dño si redi¬
re in patͥam uolumus ubibeati ẽẽ possimus. titẽ¬
dum est hec mundo nõ fruendum ut inuisibilia
dei ꝑ ea que fcã sũt intellecta conspitiantur. hoc ẽ
ut de corporib temꝑalib q reb eterna ⁊ sp̃ualia
capramus. Res gͥ quib fruendum ẽ pat̾ ⁊ filiꝰ ⁊¬
sp̃c sc̃s eadem q trinitas una q̃dam sũma res. cõ¬

Expanded text:
in patria non possemus, eaque peregrinatione utique miin patria non possemus, eaque peregrinatione utique miseri et miseriam finire cupientes in patriam redire uellemus, opus esset uel terrestribus uel marinis uehiculis, quibus utendum esset, ut ad patriam, qua fruendum erat, peruenire ualeremus; quod si amoenitates itineris et ipsa gestatio uehiculorum nos delectaret, conuersi ad fruendum his quibus uti debuimus, nollemus cito uiam finire et peruersa suauitate implicati alienaremur a patria, cuius suauitas faceret beatos: sic in huius mortalitatis uia peregrinantes a domino si redire ad patriam uolumus, ubi beati esse possimus, utendum est hoc mundo, non fruendum, ut inuisibilia dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur, hoc est ut de corporalibus temporalibusque rebus aeterna et spiritalia capiamus. Res igitur, quibus fruendum est, pater sanctus, eademque Trinitas, una quaedam summa res, com
Abbreviated transcription (Latin):
niter q teneamus id nũc inreb consid̾andũ  qd̾ sũt
lie sũt quib fruendũ ẽ alie quib utendum. ali¬
e que friuntur ⁊ utunt. Ille quib fruendũ est
beatos nos facitunt istis quib utendum ẽ tenden¬
tes ad bĩtudinem adiuuam᷑. ⁊ qi adminicislamur.
ut ad illas q̃ nos beatos faciunt ꝑuenire atq in
hiis herere possimus. Nos u̾o qui fuum᷑ ⁊ utimur
int̾ utrasq constituti. si eis quib utendũ ẽ frui
uoluerimus impeditur cursus nr̃ ⁊ etiam aliqñ
deflectitur. ut abhiis reb quib fruendũ obtinen¬
dis uł retardemur uł etiam reuocemͣ inferioꝵ a
more p̃diti. srui ẽ enĩ amore inherere alicui rei p̃p̃
se ip̃am ti aũ qd̃ in usum uenetit ad ͥͦ qd̾ amas
obtinendum referre. si tam̃ amandum ẽ. Nam
usus illicitus abusus potius uł abusto nõĩanda ẽ
Qũo ergo si eẽmus ꝑegrim qui beate uuiere nisi

Expanded text:
riterque teneamus id nunc in rebus considerandum esse quod sunt, riterque teneamus id nunc in rebus considerandum esse quod sunt, liae sunt quibus fruendum est, aliae quibus utendum, aliae quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, beatos nos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adiuuamur et quasi adminiculamur, ut ad illas quae nos beatos faciunt peruenire atque his inhaerere possimus. nos uero, qui fruimur et utimur inter utrasque constituti, si eis quibus utendum est frui uoluerimus, impeditur cursus noster et aliquando etiam deflectitur, ut ab his rebus, quibus fruendum est, obtinendis uel retardemur uel etiam reuocemur, inferiorum amore praepediti. Frui est enim amore inhaerere alicui rei propter ae ipsam, uti autem, quod in usum uenerit ad id quod amas optinendum referre, si tamen amandum est. nam usus inlicitus abusus potius uel abusio nominanda est. quomodo ergo, si essemus peregrini, qui beate uiuere nisi
Abbreviated transcription (Latin):
lam patiam᷑ mopiam. s de mirabili hl̃idantia
ui que nõ ad sig̃candũ aliquid adhsbentur sicuti
ẽ lignũ. lapis. petus. atq huiꝰmodi cet̾a. S nõ
illud lignũ qd̃ in aquas amaras moysen mi¬
sisse legimus. ut amaritudine carerent. neq il¬
le lapis quẽ iacob sibi ad cap̃ positerat. neꝙ illo
pecus qd̃ ꝓ filio ĩmolauit abraham. Hoe namq res
ita sũt ut aliaꝵ etiam signa sint resũ. Sunt aũ
alia signa quoꝵ om̃is usus insig̃cando ẽ. situti¬
sunt uerba. ⁊ emo enĩ utitur uerbis nisi aliqͥd
sig̃candi gr̃a. Ex quo intelligitur qd̃ appellẽ signa
res eas uidelicet que ad sig̃candum aliquid adhi¬
bentur. Qm̃ obem om̃e signũ etiã res aliqua est
dexeb loqium᷑ ita loquim᷑ ut etiam sieaꝵ alique ad¬
hiberi ad sig̃candũ possint nõ ipediant partictonẽ
qmͣ prius dereb postea disseremus designis. Memo¬

Expanded text:
lam patiamur inopiam, sed de mirabili etiam abundantia lam patiamur inopiam, sed de mirabili etiam abundantia vi, quae non ad significandum aliquid adhibentur, sicuti est lignum, lapis, pecus atque huius modi cetera. sed non illud lignum, quod in aquas amaras Mosen misisse legimus, ut amaritudine carerent, neque ille lapis, quem Iacob ad caput sibi posuit, neque illud pecus, quod pro filio immolauit Abraham. haec namque ita res sunt, ut aliarum etiam signa sint rerum. sunt autem alia signa, quorumsunt verba. Nemo enim utitur verbis, nisi aliquid significandi gratia. Ex quo intelligitur quid appellem signa; res eas videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Quamobrem omne signum etiam res aliqua est;de rebus loquemur, ita loquemur ut etiamsi earum aliquae adhiberi ad significandum possint, non impediant partitionem, qua prius de rebus, postea de signis disseremus; memo