comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobilissintã cepit messala ꝯgnominatꝰ ÷.
qͥa ꝯgnomina ex ꝓpͥis sit̃ tcta nõibꝰ ut ab e¬
milio enulianꝰ. a seruio seruilianꝰ. MHic
subiecit eusebuis messala ⁊ scipio. alt̾ depi¬
etute. de uirtute. alt̾ ut refers ꝯguomina
reppert̃. s scropha ⁊ asina que uiris ñ me¬
diotͥbꝰ ꝯgnom̃ta st̃: uolo dicas unde ꝯtig̾it
cũ ꝯtumelie ꝙͣ honori ꝓpiora uideant᷑. Tũ
ille. nͦͨ hanor. nͨ uiuiria. s casus fecit ħnõĩa
pͥnceps cornelie gentis empto fiundo seufi¬
ua. data marito cũ sponsores ab eosollempit
cũ familia atq ubis ĩ uilla erat. seruieiꝰ
c̃ de uitino scropha erraret surreptã ꝯficiũt
uicinus aduocatis custodibꝰ oĩa cͥc̃tienit. ne
qua hec ferri possit. isq ad dũm appłłat re¬
stitui sibi pecudẽ. tremelliꝰ qui ex uillico
rẽ cõꝑisset scrophe cadauer. sub centonibꝰ col¬
locat. suꝑ qͦs uxor cubabat. q̃stionẽ uicino

Expanded text:
nobilissimam cnobilissimam ccognomina ex propriis sint tracta nominibus, ut ab Aemilio Aemilianus, a Servilio Servilianus. Hic subiecit Eusebius: Messala et Scipio, alter de pietate, de virtute alter, ut refers, cognomina reppererunt. Sed Scropha et Asina, quae viris non mediocribus cognomenta sunt, volo dicas unde contigerint, cum contumeliae quam honori propiora videantur. Tum ille: Nec honor nec iniuria sed casus fecit haec nomm est, quoniam princeps Corneliae gentis empto fundo seu filia data marito, cum sponsores ab eo sollemnitcum familia atque liberis in villa erat. Servi eius, cum de vicino scropha erraret, subreptam conficiunt: vicinus advocatis custodibus omnia circumvenit, ne qua ecferri possit: isque ad dominum appellat restitui sibi pecudem. Tremellius, qui ex vilico rem conperisset, scrophae cadaver sub centonibus conlocat super quos uxor cubabat: quaestionem vicino
Abbreviated transcription (Latin):
mirabant᷑. ⁊ ut ñ parue rei ꝓdigiũ illã u̾ecudi
sexus impudicam ĩ saniã pauescebant. Puer
papiriꝰ publicũ metũ demit. Nam ĩ mediũ
curie ꝓg̃ssus. qͥd ip̃a mat̾ audire insticisset:
qͥd matͥ ip̃e simulasset sicuti fu̾at enarrat.
Senatꝰ fidẽ atq ingeniũ pñi exoscłat᷑. consul¬
tũq facit. ut pꝰ hac pũi cũ patbꝰ ĩ curiã ñ ui
troeant p̃t̃ illũ unũ papyriũ. eiq puero pꝰea
ꝯgnouĩtũ honoris gr̃ã dc̃cti indicũ. p̃tȩxatꝰ ob
tacendi loq̃ncliq in p̃texta etate prud̾ntiã
hoc ꝯgnom̃tũ postea familie nr̃e ĩ nom̃ hesit
Non alit̾ dicti scipiones nisi qd̾ corueliꝰ qͥ cog¬
nomine patr̃ẽ lumĩbꝰ carentẽ ꝓbacło regebat
scipio ꝯgnominat᷑ nom̃ ex ꝯgnoĩe post̾is dedit.
Sic mesala tuus auiene dictꝰ a ꝯgiom̃to ua¬
leriĩ maxuni qͥ posꝙͣ messanã urbẽ sicilie

Expanded text:
mirabantur et ut non parvae rei prodigium illam verecundi mirabantur et ut non parvae rei prodigium illam verecundi sexus impudicam insaniam pavescebant. Puer Papirius publicum metum demit. Nam in medium curiae progressus quid ipsi mater audire institisset, quid matri ipse simulasset sicuti fuerat enarrat. Senatus fidem atque ingenium pueri exosculatur consultumque facit uti posthac pueri cum patribus in curiam ne iroeant praeter illum unum Papirium, eique puero postea cognomentum honoris gratia decreto inditum Praetextatus ob tacendi loquendique in praetextata aetate prudentiam. Hoc cognomentum postea familiae nostrae in nomen haesit. Non aliter dicti Scipiones nisi quod Cornelius, qui cognominem patrem luminibus carentem pro baculo regebat, Scipio cognominatus nomen ex cognomine posteris dedit. Sic Messala tuus, Aviene, dictus a cognomento Valerii Maximi qui postquam Messanam urbem Siciliae
Abbreviated transcription (Latin):
ta ÷. placuitas ut hãe rem suꝑ aua cͣctauissẽc
neqͥs enũciaret. pꝰꝙͣ dec̾ta eͥẽt. Mat̃ papirii
pũi qͥ cũ parente suo incurta fũat: ꝑ cũctat᷑
filiũ qͥdnã in senatu egissent patres. puer
respondit tacend̾ ee̾. neq id dici lic̾e̾. mulier
fit audiendi cupidior secretũ rei. ⁊ silentiũ
uiolentiꝰq Tũ puer urgente mat᷑ lepidi atq
festiui m̃datii ꝯsiliũ capit. Actũ ĩ senatu dix̃
utr̃ uid̾e̾t᷑ utiliꝰ magisq ẽ re publica ẽẽ. unꝰ¬
ne ut duas uxores hr̃et: anut una ap̃ duos
nupta ee̾t. Hoo illa uͥ audiuit aĩo cõpaue¬
scit. domo crepidans eg̃dit᷑ ad cet̾as mat᷑nas
affrit. Post̾ͥclieq ad senatũ copiose matrũfa¬
milias cat̾ue ꝯfluũt iacͥmantes. atq obsecͣu¬
tes orant ut potiꝰ una duobꝰ nupta fieret ꝙͣ ut
uni due. Senatores ing̃dientes curiã que ula
mulier̃ uitẽꝑies. ⁊ qͥd sibi postulatio ista uellec

Expanded text:
ta est, placuit ut hanc rem super qua tractavissent ta est, placuit ut hanc rem super qua tractavissent ne quis enuntiaret priusquam decreta eset. Mater Papirii pueri, qui cum parente suo in curia fuerat, percontatur filium quidnam in senatu egissent patres. Puer respondit tacendum esse neque id dici licere. Mulier fit audiendi cupidior: secretum rei et silentium violentiusque. Tum puer, urgi mendacii consilium capit. Actum in senatu dixit utrum videretur utilius magisque e re publica esse unusne ut duas uxores haberet an ut una apud duos nupta eset. Hoc illa ubi audivit, animo compavescit, domo trepidans egreditur, ad ceteras matronas adfert, postridieque ad senatum copiosae matrum familias catervae confluunt. Lacrimantes atque obsecrantes orant una potius ut duobus nupta fieret quam ut uni duae. Senatores ingredientes curiam quae illa mulierum intemperies et quid sibi postulatio istaec vellet
Abbreviated transcription (Latin):
añꝙͣ alia ulla sabinaꝵ partũ edent. eũ qd̃
pͥmꝰ esset ĩ hostico ꝓcreatꝰ hostũ hostiliũ a
matre uocitatũ. ⁊ cũdẽ a romulo bulla au¬
rea ac p̃texte insignibꝰ honoratũ. Is enĩ cũ
raptas ad consoland̾ uocasset spopondisse fert᷑
se eiꝰ infanti que pͥma sͥ ciuẽ romañ eẽt emi¬
xa illustre munꝰ dat᷑m. Nõ nlłi cͤd̾t̃ ĩgenuis
pueris attbutũ ut cordis fig̾am ĩ bulla añ¬
pectꝰ adnecterent ꝙͣ inspicientes ita demũ se hoĩes
cogitarent: si corde p̃starent. cogãq p̃cextã his
additam ut ex purpure rubore ĩgenuitatis
pudore reg̾ent᷑. Diximꝰ uñ p̃teyta adiccitiꝰ ad
eausas abꝰ estimiat᷑ concessa puericie nc̃ id ha¬
bitꝰ quo argum̃to tͣnsierit ĩ usũ nõis paucis
explicand̾. ¶ Mos aña senatoribꝰ fuit ĩ curiã
cũ p̃cextatis filiis intͦire cũ ĩ senatu res maior
queptã ꝯsulcabat᷑. eaq in diem posterũ ꝓla¬

Expanded text:
antequam alia ulla Sabinarum partum ederet: eum, quod antequam alia ulla Sabinarum partum ederet: eum, quod primus esset in hostico procreatus, Hostum Hostilium a matre vocitatum et eundem a Romulo bulla aurea ac praetextae insignibus honoratum. Is enim cum raptas ad consolandum vocasset, spopondisse fertur se eius infanti quae prima sibi civem Romanum esset enixa, illustre munus daturum. Nonnulli credunt ingenuis pueris attributupectus adnecterent, quam inspicientes ita demum se homines cogitarent si corde praestarent, togamque praetextam his additam ut ex purpurae rubore ingenuitatis pudore regerentur. Diximus unde praetexta, adiecimus et causas quibus aestimatur concessa pueritiae: nunc idem habitus quo argumento transierit in usum nominis paucis explicandum est. Mos antea senatoribus fuit in curiam cum praetextatis filiis introire. Cum in senatu res maior quaepiam consultabatur eaque in diem posterum prola
Abbreviated transcription (Latin):
ut lu̾tinoꝵ qͦ flii qui exiusta dũtaxat mat᷑¬
familias nati fuissent. totã p̃texã. ⁊ loꝵ ĩ col¬
lo ꝓbulle decore gestarẽt. G Uerriꝰ flaccus
ait cũ ppłs romanꝰ pestileutia laboraret ẽẽtq
responsũ id accid̾e qd ii despic̾ent᷑ auxiam
urbem fuisse. qr ñ iutellig̾et᷑ oracłm. eue¬
nisseq ut circensiũ die puer docenacło põ¬
yam suꝑne despicẽt ⁊ patͥ ref̾ret qͦ ordiue
secreta sacroꝵ marcapilenti cõposita uidiss
qͥ cũ rẽ gestã senatui nũciasset placuisse u&̃¬
lari loca ea qͦ pomya uehoret᷑. atq ita peste
sedata puerũ qui ambiguitatẽ sortis absol.¬
uerat. tote p̃texte usũ munꝰ impetͣuisse.
¶Uetustatis ꝑitissimi referũt ĩ rapcu sabinaꝵ
unã mulierẽ noie hersiliã ctũ adheret filie
simł raptã ꝙͣ cũ roniulꝰ hostio cuidã ex agͦ
latino qui ĩ asilũ eiꝰ confug̾at uͥtute con¬
spicuo uxorẽ dedisset. natũ ex ea puerũ

Expanded text:
um quoque filii, qui ex iusta dumtaxat matrefamilias nati fuissent, togam praetextam et lorum in collo pro bullae decore gestarent. Verrius Flaccus ait cum populus Romanus pestilentia laboraret essetque responsum id accidere quod di despicerentur, anxiam urbem fuisse, quia non intellegeretur oraculum, evenisseque ut Circensium die puer de cenaculo pompam superne despiceret et patri referret quo ordine secreta sacrorum in arca pilenti composita vidisset: qui cum rem gestam senatui nuntiasset, placuisse velari loca ea qua pompa veheretur, atque ita peste sedata puerum, qui ambiguitatem sortis absolverat, togae praetextae usum munus impetravisse. Vetustatis peritissimi referunt in raptu Sabinarum unam mulierem nomine Hersiliam, dum adhaeret filiae, simul raptam: quam cum Romulus Hosto cuidam ex agro Latino, qui in asylum eius confugerat, virtute conspicuo uxorem dedisset, natum ex ea puerum
Abbreviated transcription (Latin):
tͥũphantiũ. ꝙͣ ĩ tͥũpho p̃se g̾obant. ĩ clusis
intͣ eã remetiis que crede̾nt adu̾sus ⁊̃ iuidiã¬
ualentissima. hĩc deductꝰ mos ut p̃texta
⁊ bislla ĩ usũ pueroꝵ nobiliũ usuparẽt᷑
ad om̃i ac uota ꝯciliande uirtutis. ei simł
cui pͥmis ĩ antus mun̾ã ista cessert̃.¶ Alii
putant eund̾ pͥscũ cũ stacũ ciuiũ sollerea
ꝓuidi pͥncipis ordinaret cultũ qͦ ĩ genuoꝵ
pueroꝵ int̾ p̃cipua duxisse. insticuisseq
ut patͥcii bulla anrea cũ toga. cui pͤpura
p̃texit᷑ ut̾ent᷑ dũcaxat illi qͦrũ patres cu¬
rulem gesserãt magistratuũ. cet̾is aũ ut
p̃texta tm̃ ut̾ent᷑. indulcũ. s usq ad eos
qr̃ parentes equo stipendia iusta meruis¬
sent. lib̾tinis uͦ nło iure uti p̃textis licebat
necessitudo. s postea lib̾tinoꝵ qͦ filiis p̃cexta
ꝯcessa ÷ ex causa tali quã marcꝰ ieliꝰ aug̃

Expanded text:
triumphantium, quam in triumpho prae se gerebant inclusis triumphantium, quam in triumpho prae se gerebant inclusis intra eam remediis quae crederent adversus Hinc deductus mos ut praetexta et bulla in usum puerorum nobilium usurparentur ad omen ac vota conciliandae virtutis ei similis cui primis in annis munera ista cesserunt. Alii putant eundem Priscum, cum is statum civium sollertia providi principis ordinaret, cultum quoque ingenuorum puerorum inter praecipua duxisse instituisseque ut patricii bulla aurea cum toga cui purpura praetexitur uterentur, dumtaxat illi quorum patres curulem gesserant magistratum. Ceteris autem ut praetexta tantum uterentur indultum, sed usque ad eos quorum parentes equo stipendia iusta meruissent. Libertinis vero nullo iure uti praetextis licebat necessitudo. Sed postea libertinorum quoque filiis praetexta concessa est ex causa tali, quam M. Laelius augur
Abbreviated transcription (Latin):
pellet᷑ suo noĩe ⁊ togatꝰ ł t̃beatꝰ. uel palu¬
datꝰ cur p̃textatꝰ nom̃ habeat᷑ postulat ĩ me¬
diũ ꝓferri. S ⁊ cũ posti ĩ scͥptũ sit delphici
mandꝰ sũ si nom̃ ignoro. cuiꝰ mͥ nẽ ⁊ origo
⁊ causa dicenda. Tulliꝰ hostiliꝰ rex romanoꝵ
t̾ciꝰ debellatis etruscis sellam curulẽ licto¬
resq ⁊ togam pictam atq p̃textam que ĩ¬
signia magistratuũ etruscoꝵ erant pͥmꝰ. ut
rome hab̾et᷑ instituit. s p̃cextã illo sclo
puerił ñ usuryabat etas. Erat enĩ ut ce¬
ta q̃ enũaui honoris habitꝰ.s pꝰ ea tarqͥ¬
nꝰ demaerati exulis chorintu filiꝰ pͥscus
quẽ qͥd ã lucumonẽ uocitatũ fert̃. rex
t̾ciꝰ ab hostilio qͥntꝰ aromulo de sabiis
egit tͥumphũ. qͦ bello filiũ suũ armos
taq donauit. insignieis puerũ ultͣ annos
fortẽ p̃miis uirilitatis. ⁊ honoris. Nã sic̃
p̃texta magistratuũ ita bulla gestam̃ erat

Expanded text:
atus vel paludatus, cur praetextatus nomen habeatur postulat in medium proferri. Sed et cum posti inscriptum sit Delphici mandus sim, si nomen ignoro? Cuius mihi nunc et origo et causa dicenda est. Tullus Hostilius, rex Romanorum tertius, debellatis Etruscis sellam curulem lictoresque et togam pictam atque praetextam, quae insignia magistratuum Etruscorum erant, primus ut Romae haberentur instituit. Sed praetextam illo saeculo puerilis non usurpabat aetas: erat enim, ut cetera quae enumeravi, honoris habitus. Sed postea Tarquinius, Demarati exulis Corinthii filius, Priscus quem quidam Lucumonem vocitatum ferunt, rex tertius ab Hostilio, quintus a Romulo, de Sabinis egit triumphum. Quo bello filium suum annos extaque donavit, insigniens puerum ultra annos fortem praemiis virilitatis et honoris. Nam sicut praetexta magistratuum, ita bulla gestamen erat
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ s̾monẽ adducitis nicħ ex oĩbꝰ que auetibͥ
elaboiata st̃ aut ignoratio neget aut obli¬
uio subtͣhat. suꝑfluũ uideor uit̾ scientes
nota ꝓferre. S ne aͥ estim⁊ dignatione ꝯsia¬
tatiois gͣuari. qͥedd de hoc mͥ tenuis memoria

Expanded text:
hunc sermonem adducitis nihil ex omnibus quae veteribus elaborata sunt aut ignoratio neget aut oblivio subtrahat, superfluum video inter scientes nota proferre. Sed ne quis me aestimet dignationem consultati
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt dr̃e cĩ ⁊ uos ad estis ⁊ ad futõs so illi
qͦs ad ꝯuentꝰ nr̃i societatẽ rogari placuit
spoporidert̃. soli postuntiano antiqͥor uisa
÷ instruendarũ cura defensionũ. ĩ cuiꝰ
abnuentis locũ eusebut̃ gͣia ⁊ doctna ⁊
facundia cłarũ rethorẽ subrogaui. ĩsi¬
nuatũq õibꝰ ut ab exorto die se nobis in
octupari fas ẽe̾t. togatꝰ certe ⁊ tͣbeatꝰ palu¬
datꝰ ue seu p̃texatꝰ hac die uidet᷑ nlłs. Tũ¬
auienꝰ ut ei int̾pellandi mos erat. c̃ sacrũ
mͥ ait aͣe rei publice nom̃ p̃cextate tuũ int̾
uocabula diu̾si habitꝰ refeis. admoneor ñ
ludicre ut estimo qõis. Cũ enĩ uestitꝰ to¬
ge uel tͣbee seu paludam̃ti nlłm dese ꝓpͥi
nõis usũ fec̾it quero abste cͣ hoc desoso p̃¬
texte habitu usur pau̾it uetustas aut
ac minimo pꝰ eusebiꝰ ing̃ssi alacͥorẽ fecere
cetũ. Acceptaq ac reddita salutatiõe ꝯsede¬
it̃ ꝑtũctantes qͥd nã offenid̾int sermotina¬

Expanded text:
ideo cum et vos adestis et adfuturos se illi quos ad conventus nostri societatem rogari placuit spoponderunt. Soli Postumiano antiquior visa est instruendarum cura defensionum; in cuius abnuentis locum Eusebium Graia et doctrina et facundia clarum rhetorem subrogavi, insinuatumque omnibus ut ab exorto die se nobis indoccupari fas esset: togatus certe vel trabeatus paludatusve seu praetextatus hac die videtndi mos erat— «cum sacrum mihi», ait, «ac rei publicae nomen, Praetextate, tuum inter vocabula diversi habitus refers, admoneor non ludicrae, ut aestimo, quaestionis. Cum enim vestitus togae vel trabeae seu paludamenti nullum de se proprii nominis usum fecerit, quaero abs te, cur hoc de solo praetextae habitu usurpaverit vetustas aut ac minimo post Eusebius ingressi alacriorem fecere coetum acceptaque ac reddita salutatione consederunt, percontantes quidnam offenderint sermocina
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑ eo die uidebat᷑ natꝰ qui post eam uodtẽ di¬
uix̃it. Achenien ses aũt alit̾ obs̾uare id̾ uarro
ĩ cod̾ ubro scͥpsit. eosq as olis occasu ad solent
it̾ii octid̾ntẽ omẽ id mecdiũ tempꝰ unũ diẽ de
dic̾e. Babilonios porro alit̾. Asole enĩ exorto
ad ꝓx ortũ eiꝰdẽ iicipientẽ id spatiũ uniꝰ cliei
qͥ uarro inmis absurdũ÷. Nã qͥ kalendis ho¬
eã sȩeta ap̃ umbros natꝰ ẽ dies eꝰ natal uid̾¬
ui debebit. ⁊ kalendaꝵ dimidiatꝰ. ⁊A post
ralendas erit usq ad horã eiꝰ chiei sexcã. ꝑ3¬
pissũ aũ romañ ita uti uareo dpxit dies
sinosõs ad nũare amecdia nocte ad mediã
romana partci tiurna. alia noctna. ł eaã
diurna st̃. ab hora sexta noclis seq̃utis. no¬
anis sac̾s tẽmpꝰ impendit᷑. As hoc rit ꝙͦ e
mos auspicandi eand̾ eẽ obsuationẽ doceiꝰ
nã i magisirat᷑ qñ uno chie eis. ⁊ auspicatis
⁊ ⁊ id agend̾ suꝑ quo p̃cessit auspiciũ possi

Expanded text:
t eam noctem diluxerit. Athenienses autem aliter observare idem Varro in eodem libro scripsit, eosque a solis occasu ad solem iterum occidentem omne id medium tempus unum diem esse dicere: Babylonios porro aliter; a sole enim exorto ad exortum eiusdem incipientem id spatium unius diei ndis hora sexta apud Vmbros natus est, dies eius natalis videri debebit et Kalendarum dimidiatus et qui post Kalendas erit usque ad horam eius diei sextam." Populum autem Romanum ita uti Varro dixit dies singulos adnumerare a media nocte ad mediam Romana partim diurna, alia nocturna, et ea quae diurna sunt ab hora sexta noctis sequentis nocturnis sacris tempus impenditur. Ad hoc ritus quoque et mos auspicandi eandem esse observationem docet. Nam magistratus, quando uno die eis et auspicandum est et id agendum super quo praecessit auspicium, post
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ remitentes. Nã remitt̾e ĩ qͥt ntuso¬
niꝰ atumũ qͣi anutt̾e ÷ s demulcentes
eũ paulũ atq laxantes iocuundis honestiq:
smonũ ĩ lectatioĩbꝰ. Ꝙ si ita dec̾uts dis
penatibꝰ meis huc ꝯueniendo gͣtissimũ
fec̃itis. Tum symacꝰ. Nustꝰ qui qͥd̾ se dignũ
hoc ꝯuentu memin̾it sodalitatẽ hãe. ł ip̃m
ꝯuentꝰ regẽ repudiabit. S neqͥd ad ꝑfectiõe
cetꝰ desid̾et᷑ : inuitandos ad euud̾ ꝯg̃ssũ ꝯ¬
uictũq censeo flauiamũ qui qͣntũ sic mi¬
raudo uiro uenusto patre p̃stantior. ñ muinꝰ
ornatui moꝵ qͣuitateq uite ꝙͣ copia ꝓfũd̃
eruditioĩs asseruit simłq postumiaũ qui

Expanded text:
dicitur, remittentes nam remittere, inquit Musonius, animum quasi amittere est sed demulcentes eum paulum, atque laxantes iocundis honestisque sermonum inlectationibus. Quod si ita decernitis, dis Penatibus meis huc conveniendo gratissimum feceritis. Tum Symmachus: Nullus, qui quidem se dignum hoc conventu meminerit, sodalitatem hanc vel ipsum conventus regem repudiabit: sed, ne quid ad perfectionem coetus desideretur, invitandos ad eundem congressum convictumque censeo Flavianum qui, quantum sit mirando viro Venusto patre praestantior, non minus ornatu morum gravitateque vitae quam copia profundae eruditionis adseruit: simulque Postum
Abbreviated transcription (Latin):
cubia dixit his u̾sibꝰ. qͣ galli furcĩ noctu
sũma arcis adorci. Mema ꝯcubia ingilesq
repente cruentarit. Q ĩ loco aĩadu̾tend̾ ÷
dix̃it ⁊ hoc posuit ĩ annaliũ septimo. In
qͦrũ t̾cio clariꝰ id̾ dixit hac noctu filo pen¬
debit etruria tota. Claudius ⁊ iã qͣdri¬
gariꝰ annali t̾tio. Senatꝰ aũ de nocte ꝯue¬
nre. noctu mlt̾a domũ dimitti ñ e̾ẽ ab re
puto. hoc ĩ loco id qd̾ ammon̾e. qd̾ decẽ¬
iuri ĩ duodecĩ tabulis ĩusitatissime nox
ꝓ noctu dixert̃. Sba hec st̃. si nox fur¬
die crastini ac doctissimo uiro sine uet̾m
auctoritate ꝓlacũ ẽ. qͥbꝰ mos erat mͦ die¬

Expanded text:
cubia" dixit his versibus: qua Galli furtim noctu cubia" dixit his versibus: qua Galli furtim noctu summa arcis adorti moenia concubia vigilesque repente cruentant. Quo in loco animadvertendum est noctu" dixerit. Et hoc posuit in Annalium septimo, in quorum tertio clarius idem dixit: hac noctu filo pendebit Etruria tota. Claudius etiam Quadrigarius Annali tertio: "Senatus autem de nocte convenire, noctu multa domum dimitti." Non esse ab re puto hoc in loco id quoque admonere, quod decemviri in duodecim tabulis inusitatissime "nox" pro "noctu" dixerunt. Verba haec sunt: "si nox fur"diecrastini" a doctissimo viro sine veterum auctoritate prolatum est, quibus mos erat mod
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ sit festoꝵ dier̃ noĩa sic uocata. Ecce
enĩ ⁊ p̃t̃ sollẽniũ dierũ uocabula alia qͦ sic
declinata reꝑꝑimꝰ. ut p̃cedens smo patefecit
uet̾es reꝑꝑio. Si qͥd̾ uarro feraliũ diẽ ait a
ferendis in sepulera epulis diei ñ dixit fe¬
ralioꝵ. Talibi floraliũ. ñ floralioꝵ ait cũ
id̾ ñ ludos florales alic.s ip̃m festũ floralia
sig̃caret. Mas furiꝰ ⁊̃ scdo fastoꝵ lib̾alnũ dies
in qͥt apontificibꝰ agoniũ martiale appłłat᷑
⁊ ĩeod̾ libro eã noctẽ. deincepsq ĩ seq̃ntẽ diẽ
ex animos ⁊ exanimes. mnermes. ⁊ ĩ ermos. tũ
hilaros. atq hilares. ⁊ ideo e̾cũ ÷ licito ⁊ sa¬
auctoritate alt̾m. ⁊ si sola. s mł̾toꝵ defendit¬
auctoritas. Reliꝗͣ aũt u̾ba que aureno
nr̃o noua uisa st̃ uet̾um nobis sc̃ testimo¬
niis asserenda. Enmꝰ enĩ nͥ cui uid̾cͣ int̾ nr̃e
etatis politiores mũdicias respuendꝰ noatu ꝯ pe¬

Expanded text:
verum sit festorum dierum nomina sic vocata. Ecce verum sit festorum dierum nomina sic vocata. Ecce enim et praeter sollemnium dierum vocabula alia quoque sic declinata reperimus, ut praecedens sermo patefecit,veteres reperio, siquidem Varro "Feralium" diem ait a ferendis in sepulchra epulis dici. Non dixit "Feraliorum", et alibi "Floralium", non "Floraliorum" ait, cum idem non ludos Florales illic, sed ipsum festum Floralia significaret. Masurius etiam secundo Fastorum "Liberalium dies", inquit, "a pontificibus agonium Martiale appellatur," et in eodem libro, "eam noctem deincepsque insequentem diem, "exanimos" et "exanimes" "inermes" et "inermos", tum "hilaros" atque "hilares", et ideo certum est licito et "Saauctoritateeno nostro nova visa sunt veterum nobis sunt testimoniis adserenda. Ennius enim —nisi cui videtur inter nostrae aetatis politiores munditias respuendus— "noctu con
Abbreviated transcription (Latin):
uinaliaq ⁊ reliqͣ his siulia festoꝵ dierũ
noĩa siuit. nͨ singłarit̾ noĩant᷑. aut si singła¬
ri nũo dix̃ris: ñ id̾ sig̃cabis. nͥ adieceris
festũ ut bachanale festũ. agonale festũ ⁊
reliqͣ ut iã ñ positm̃ sit. s ad iectm. qd̾ g̾ci
ens et on. uocant. Animati st̃ gͦ ad faciẽ¬
dam discretionẽ in genito casu. ut hec ex
hac declinatiõe expͥmẽnt nom̃ sollemnis
diei scientes in nlłis ÷ ñ sepe noibꝰ. Dato ĩ
bus exeunte nicħominꝰ genit̾m ĩ rũ fini¬
ri ut donubꝰ domoꝵ. duobꝰ duoꝵ. ambobꝰ
iuriditatẽ significare uolumꝰ uiridioꝵ
dicimꝰ. ut cũ dicit᷑ formosa facies uiridi¬
oꝵ. Tunc enĩ uiridia qͣi posit̾m ponit᷑ ñ
accidens. Tanta aũt ap̃ uet̾es fuit licentia
hꝰ gñit̾i ut asinius pollio uectigalioꝵ freq̃nt̃
lia. S ⁊ cũ legamꝰ: leuaq ancile gerebat.¬
tũ ⁊ ancilioꝵ relacũ ẽ. Uid̾nd̾ gͦ ne magis
uarietas uẽt̾es delectau̾it ꝙͣ ut ad mitssin¬

Expanded text:
 dierum nomina sunt, nec singulariter nominantur, aut, si singulari numero dixeris, non idem significabis, nisi adieceris festum, ut Bacchanale festum, Agonale festum et reliqua, ut iam non positivum sit, sed adiectivum, quod Graeci ἐπίθετον vocant. Animati sunt ergo ad faciendam discretionem in genitivo casu, ut ex hac declinatione exprimerent nomen sollemnis diei, scientes in nonnullis saepe nominibus dativo in bus exeunte nihilominus genitivum in rum finiri, ut domibus domorum, duobus duorum, ambobus viriditatem significare volumus, "viridiorum" dicimus, ut cum dicitur "formosa facies viridiorum": tunc enim viridia quasi positivum ponitur, non accidens. Tanta autem apud veteres fuit licentia huius genetivi, ut Asinius Pollio "vectigaliorum" frequenter lia". Sed et cum legamus, laevaqgo ne magis varietas veteres delectaverit quam ut adamussi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uti mltã remitt̾et quã cuuitati eoꝵ fe¬
cerat pp̃ oropi uastationẽ. Ca młta fu̾ãt
talentũ fere qͥngentũ. Erant isti ph̾i car¬
neades ex achadeniia. diogenes stricꝰ cͥtola¬
us ꝑ ypatheticꝰ qͦs feit̃ seorsũ quẽq ostũtan¬
di grã ꝑ celeb̾rina urbis loca magno con¬
uentu hõiũ dissertauisse. fuit ut relatũ
÷ facundia carneades uiolenta ⁊ rapida
scita ⁊ tereti cͥstolaus. Modesta diogenes
⁊ sobria. s insenatũ intͦducti int̾p̃te usi
sc̃ celio senatore. At hic nr̃ ẽ sectas om̃s
assecutꝰ. s ꝓbabiliorẽ secutꝰ sit oĩaq hec
int̾ g̃cos gña dicenti solus impleat int̾ noᷤᷤ
tñ ica sui locuples int̾pres ÷ ut nescias
qͣ liuqua faciliꝰ ł ornatiꝰ expleat oꝑani
disserendi. Pbau̾e om̃s q̃nti aurelũ iu¬
diciũ qͦ ed ucumatos elegit sodales. Atq
his ita ꝯstitutis. pͥitiũ ap̃textato sunł. dem̃
a se disced̾ntes donũ. qͥsq suã regssi st̃.

Expanded text:
remitteret quam civitati eorum fecerat propter Oropi vastationem. Ea multa fuerat talentum fere quingentum. Erant isti philosophi Carneades ex Academia, Diogenes Stoicus, Critolaus Peripateticus, quos ferunt seorsum quemque ostentandi gratia per celeberrima urbis loca magno conventu hominum dissertavisse. Fuit, ut relatum est, facundia Carneades violenta et rapida, scita et tereti Critolaus, modesta Diogenes et sobria; sed in senatum introducti interprete usi sunt Caelio senatore. At hic noster cum sectas omnes adsecutus sed probabiliorem secutus sit omniaque haec inter Graecos genera dicendi solus impleat, inter nos tamen ita sui locuples interpres est ut nescias qua lingua facilius vel ornatius expleat operam disserendi.» Probavere omnes Q. Aurelii iudicium, quo edecumatos elegit sodales atque his ita constitutis primum a Praetextato simul, deinde a se discedentes domum quisque suam regressi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nã id simi p̃textate taretsi ad huc nescio
dubitare cã ñ debeo c̾e̾ scitu optimũ cũ ⁊
uobis ad colloq̃nidũ causam attułit. ⁊
nos eiꝰ et̃ exꝑres. ñ sinatis. Atqͥ scias
oportet eũ rtit̾ nos s̾monẽ fuisse. ut
qm̃ cdies erastiuꝰ festis sat᷑no dicatis ̃iciũ
dabit. qñ satͣnalia inciꝑe cdicamꝰ .i. qñ¬
eͣstinũ cdiẽ initiũ sum̾e existimemꝰ. Et
int̾ nos qͥd̾ parua q̃dã de hac disputati¬
one libauimꝰ. Gerũ qͥa te qͥead ĩ libs

Expanded text:
uidnam id sit, mi Praetextate, tametsi adhuc nescio, uidnam id sit, mi Praetextate, tametsi adhuc nescio, dubitare tamen non debeo esse scitu optimum, cum et vobis ad colloquendum causam attulerit et nos eius esse expertis non sinatis. Atqui scias oportet eum inter nos sermonem fuisse, ait, quoniam dies crastinus festis Saturno dicatis initium dabit, quando Satstinum diem initium sumere existimemus. Et inter nos quidem parva quaedam de hac disputatione libavimus; verum quia te quidquid in libris
Abbreviated transcription (Latin):
autitor. Tum ille. Declinãte ĩ qͥt ĩ ue¬
sꝑũ die. quẽ sat᷑nale festũ erat ĩsecuture
cũ uectius p̃textatꝰ domi ꝯuenire se gestien
tiꝰ copiã face̾t: eo ueuert̃ auueliꝰ s̃imachꝰ
⁊ cecina aibmꝰ. cũ etate cũ ⁊ moribꝰ ac sti¬
añi int̾ se ꝯiũctissimi. hos seruiꝰ int̾ gͣma¬
ticos doctorẽ recens ꝓfessus iuxta doctua mi¬
rabił ⁊ antabilis u̾ecundia t̾rã intuẽs ⁊
uelud sarñti sinislis seq̃bat᷑. Quos cũ as¬
pexiss obiuãa ꝓcessiss ac ꝑ blande salu¬
tauis qu̾sus ad russiũ albinũ qͥ cͣ force
c̃ aiueno aderat. uisne ait mi albine cũ
ꝑ oportune indes. quosq utre ciuitatis nĩe
lumiã dixerimꝰ eam reni dequa int̾ nos¬
reꝑat suio cõicemꝰ: ꝙͥ in maxie uelimi alba¬
nꝰ inqͥt. Nec eñ ulla alia dere ꝙͣ de doctis
qõibꝰ conloqui aut nobis aut his potest q̃
iocunctꝰ. Cũq consedissent: tũ ceciuna. Ꝙ¬

Expanded text:
auditor.» Tum ille: DECLINANTE inquit in veauditor.» Tum ille: DECLINANTE inquit in vesperum die quem Saturnale festum erat insecuturum, cum Vettius Praetextatus domi conaceret, eo venerunt Aurelius Symmachus et Caecina Albinus, cum aetate tum etiam moribus ac studiis inter se coniunctissimi. Hos Servius inter grammaticos doctorem recens professus, iuxta doctrina mirabilis et amabilis verecundia, terram intuens et velut latenti similis sequebatur. Quos cum aspexisset obviamque processisset ac perblande salutavisset, conversus ad Rufium Albinum, qui tum forte cum Avieno aderat: «visne», ait «mi Albine, cum ropportune vides quosque iure civitatis nostrae lumirat sermo communicemus? Quidni maxime velim? Albinus inquit, nec enim ulla alia de re quam de doctis quaestionibus colloqui aut nobis aut his potest esse iocundius. Cumque consedissent, tum Caecina: Q
Abbreviated transcription (Latin):
te postumtane cũ ex aliis tũ hoc maxͤ r̃a
fateor obstͥctũ. qd̾ a p̃textato ueniat postulã¬
do mͥ in scena uacue fecisti locũ. Itaq intel¬
ligo ñ studiũ tm̃ tuũ. s ip̃ã qͦ ut aliqͥd abs
te mͥ fiat cõmodo ꝯsentire atq aspuate for
bitũ tã benigne ac tã libent̾ fateris. nr̃mq
hoc ociũ quo ꝑfrui raro admod̾ ucet eo du¬
am᷑. faciam in qͥt ut uis. Narrabo aũ tͥ ñ ci
bũ aut pocũ. tanitsi ea qͦ ub̾trm casteq ad¬
sam ab hisdẽ ꝑ tot dies dicta st̃ in qͣntũ
pot̾o aĩo repetã. Que qͥd̾ ego cũ audirẽ ad
coꝵ mͥ nicã qͥ beati a sapientibꝰ dic̾ent᷑ acce¬
d̾e indebar. Nã ⁊ que pͥdie ꝗͣ adessẽ int̾ eos
dicta s̃ auieno mͥ ĩsimuante cõꝑta st᷑. ⁊ oĩ
scͥto mandaui neqͥd sultͣheret obliuio.
Que si ex me audire gestis caue estimes diẽ
unũ referendis. que ꝑ tot dies sint dicta suf.

Expanded text:
te, Postumiane, cum ex aliis tum hoc maxime gratia te, Postumiane, cum ex aliis tum hoc maxime gratia fateor obstrictum, quod a Praetextato veniam postulando mihi in cena vacuefecisti locum. Itaque intellego non studium tantum tuum sed ipsam quoque, ut aliquid abs te mihi fiat commodi, consentire atqbitum tam benigne ac tam libenter fateris nostrumque hoc otium, quo perfrui raro admodum licet, eo duamur?" "Faciam", inquit, "ut vis. Narraum, tam etsi ea quoque ubertim casteque adnsam ab isdem per tot dies dicta sunt, in quantum potero, animo repetam." Quae quidem ego cum audirem, ad eorum mihi vitam qui beati a sapientibus dicerentur accedere videbar: nam et quae pridie quam adesset inter eos dicta sunt Avieno mihi insinuanteto mandavi, ne quid subtraheret oblivio. Quae si ex me audire gestis, cave aestimes diem unum referendis quae per tot dies sunt dicta suffi
Abbreviated transcription (Latin):
issem eqͥd̾ neq id alis ut estimo ĩ gratũ fuis¬
set. s cũ ẽe̾nt amicoꝵ ꝙͣ ples mͥ cause ulis
diebꝰ ꝑ noscende ad sceriã tũ rogat᷑ meditan
di ñ edendi ud̾ mͥ tẽp̃ e̾e̾ respondi. horat᷑a
sũ ut aliũ potiꝰ ulło iniolutũ negocio atq
a cura liberũ quererent. Itaq factũ ÷. Nam
facundũ eruchtũ uirũ efebiũ rehorẽ int̾
g̃cos p̃stantẽ õĩbꝰ id̾ nr̃a etate ꝓfessis doctͥne
iatiaris haut ĩsciũ p̃cextatꝰ nieũ ĩ locũ ĩ¬
ititari imꝑauit. Unde gͥ illa tͥ nota sc̃ qͣ
tũ iocunde ⁊ comit̾ ad issituendã uitã exẽ.¬
plis ut audio rerũ copiosissimis.⁊ uarie
doctͥne nb̾tate ꝓlata digestaq sint. Cñ
solsticialis dies qͥ satñalioꝵ festa qͥbꝰ illa
ꝯuiua celebrata st̃ ꝯsecutꝰ ÷ forensi cu¬
ra uacuus letiore aĩo essent domi eo ense¬
bius cũ paucis esectatoriꝰ suis uenit.
statĩq uultu remd̾ns ꝑ magna me inqͥt abs

Expanded text:
issem equidem, neque id illis, ut aestimo, ingratum fuisset: sed, cum essent amicorum conplures mihi causae illis diebus di non edendi illud mihi tempus esse respondi hortatusque sum ut alium potius nullo involutum negotio atque a cura liberum quaererent. Itaque factum est. Nam facundum et eruditum virum, Eusebium rhetorem inter Graecos praestantem omnibus idem nostra aetate professis, doctrinae Latiaris haud inscium, Praetextatus meum in locum invitari imperavit.» «Vnde igitur illa tibi nota sunt quae tam iucunde et comiter ad instituendam vitam exemplis, ut audio, rerum copiosissimis et variae doctrinae ubertate prolata digestaque sunt?» «Cum solstitiali die, qui Saturnaliorum festa quibus illa convivia celebrata sunt consecutus est, forensi cura vacuus laetiore animo essem domi, eo Eusebius cum paucis e sectatoribus suis venit statimque vultu renidens, "permagna me", inquit, "abs
Abbreviated transcription (Latin):
ignoro errorẽ in tancã cadẽ doctͥnã. aurescũ
meas ista u̾boꝵ nouitas ꝑcrait. Cũ noctu
fut᷑a ⁊ chie crastini magis ꝙͣ sut᷑a nocte ⁊
die cͣstino dic̾e ut regulis placet maluit
Nant noctu ñ appellatio. s adu̾biũ ÷. Porro

Expanded text:
ignoro errorem in tantam non cadere doctrinam. Aures tamen ignoro errorem in tantam non cadere doctrinam. Aures tamen meas ista verborum novitas perculit, cum "noctu futura" et "die crastini" magis quam "futura nocte" et "die crastino" dicere, ut regulis placet, maluit. Nam "noctu" non appellatio sed adverbium est. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
ab ĩfioribꝰ locis id ÷ amanibꝰ exordiũ lu¬
ab omĩe boni nõis. Nã ⁊ lanubini ma
hoc ÷ ad mectiũ diẽ. Iñ iã supͣ uocat᷑ tẽpꝰ
occiduũ. ⁊ mex sup̃ma tẽpestas. hoc ÷ diei
nouissintũ tẽpꝰ sic̃ exp̃ssũ ĩ duodeñ tabuliᷤ.
Solis occasꝰ sup̃ma tẽpostas esto. deĩ uesꝑa
hesꝑo dñt. Uñ ⁊ hesꝑia i calia. qd̾ occasui
subiecta sit: nõĩat᷑. Ab hoc tp̃e pͥma fqx dicit̃
dem̃ ꝯcubia. ⁊ mñ intẽpesta. que ñ ht̃ idone¬
ũ tepꝰ rebꝰ gerendis. hec ÷ dici eiuilis aroma¬
nis obsuata diuisio. Ergo noctu fuc᷑a eñ
mectia eẽ ceꝑit: anspiciũ satͣnalioꝵ erit qͥbꝰ
die crastini mos inchoandi ÷ ¶Hic c̃ otñs
qͣi uetustatis ꝓmptuariũ albitii memoriã
laudauissent p̃texatꝰ auienĩ iudẽs rufio
insusurrantẽ. qͥd nã hoc ÷ mi auiane ĩ qͥt
qͥd uni albino ĩdicato elã cet̾is o̾e̾ uelis:
cũ ule. Moueor qͥd̾ auctoritate cecme. nec

Expanded text:
st a Manibus, exordium luab omine boni nominis. Nam et Lanubini manhoc est ad medium diei: inde iam supra vocatur tempus occiduum, et mox suprema tempestas, hoc est diei novissimum tempus, sicut expressum est in duodecim tabulis: "solis occasus suprema tempestas esto." Deinde vesHespero dicunt, unde et Hesperia Italia quod occasui subiecta sit nominatur. Ab hoc tempore prima fax dicitur, deinde concubia, et inde intempesta, quae non habet idoneum tempus rebus gerendis. Haec est diei civilis a Romanis observata divisio. Ergo noctu futura, cum media esse coeperit, auspicium Saturnaliorum erit, quibus die crastini most inchoandi est.» Hic cum omnes quasi vetustatis promptuarium Albini memoriam laudavissent, Praetextatus Avienum videns Rufio insusurrantem, «quidnam hoc est, mi Aviene», inquit, «quod uni Albino indicatum, clam ceteris esse velis?» Tum ille: «moveor quidem auctoritate Caecinae, nec
Abbreviated transcription (Latin):
abs te id pͥm̃ int̾fueris ne ꝯuuio ꝑ cõplus¬
culos dies ꝯtinua comitate renonato eiq
smoĩ quẽ p̃dicare ĩ pͥmis. quẽq ap̃ om̃s ma¬
xis ornare laudibꝰ diceris. quẽ qͥd̾ ego ex
patre audissem. nͥ post aia ꝯmiua romana¬
ꝓfectꝰ neapoli moraret᷑. Alii uͦ nuꝑ int̾fint
ad mirant ibi memorie tue uites untu̾sa
qͦ ec̃ dicta st̃ ꝑordinẽ: sepe referentis. hoc
unũ dici nobis ut ⁊ ip̃e qͣntũ tua sinit ad¬
olescentia uide̾. ⁊ ex patre albino andi¬
re potiusti. ĩ omĩ uite cursu optimũ ui¬
sũ ÷ ut qͣntũ cessare a causarũ defensione
ũ ꝯg̃ssũ aliquẽ smonẽq conferrẽ. Meq
enĩ recte institutꝰ aĩmꝰ reqͥesc̾e̾. aut ucilius

Expanded text:
abs te id primum, interfuerisne convivio per complusabs te id primum, interfuerisne convivio per complusculos dies continua comitate renovato eique sermoni quem praedicare in primis quemque apud omnes maximis ornare laudibus diceris? Quem quidem ego ex patre audissem, nisi post illa convivia Roma profectus Neapoli moraretur: aliis vero nuper interfui admirantibus memoriae tuae vires, universa quae tunc dicta sunt per ordinem saepe referentis.» «Hoc unum, Deci, nobis —ut et ipse, quantum tua sinit adulescentia, videre et ex patre Albino audire potuisti— in omni vitae cursu optimum visum est, ut quantum cessare a causarum defensione um congressum aliquem sermonemque conferrem. Neque enim recte institu
Abbreviated transcription (Latin):
piatonẽ dissert̃. secdõ aduentu achenis mo¬
rante qͦs młto añ ĩ fartus ala pestilentia at¬
theniensis ausũpserat. Amios gͦ coeuntiũ
mitti indigitos exemplo platonis nobis
suffragante ñ ꝯuenit. Quo aũ facilꝰ que
que ab om̃ibꝰ dicta st̃ apparere ac secerni pos¬
sent: Detiũ de postumiano qͥ nã uie smo ut
int̾ qͦs fuisset sciscitantẽ fecimꝰ. Et ne diu¬
tꝰ lectori desidia morem᷑. iã decii ⁊ postu¬
miam siño palã faciet qͣ hꝰ colloqͥi uel
origo su̾̃t uel ordo ꝓcesserit:
eõiptanti mͥ postumiane aditꝰ tuos
⁊ mollissima ꝯsultandi tẽꝑa cõmo¬
do asst̃ ferie. quas ĩ disiget magna pars
m̃sis iano dica Cetis enĩ ferme diebꝰ
qui ꝑorandis causis oportuni sũt hora oĩore¬
pꝑiri nlła pot̾ qͥn tuoꝵ clientũ negocia ⁊
defendas ĩ foro ⁊ domi dͥiscas. Nc̃ aũ scitote
enĩ ñ ludo s serio feriari si ÷ cõmod̾ respon¬

Expanded text:
Platonem disserunt secundo adventu Athenis moPlatonem disserunt secundo adventu Athenis morante, quos multo ante infamis illa pestilentia Atheniensis absumpserat. Annos ergo coeuntium mitti in digitos, exemplo Platonis nobis suffragante, non convenit. Quo autem facilius ab omnibus dicta sunt apparere ac secerni possent, Decium de Postumiano quinam ille sermo aut inter quos fuisset sciscitantem fecimus. Et ne diutius lectori desideria moremur, iam Decii et Postumiani sermo palam faciet quae huius colloquii vel origo fuerit vel ordo processemptanti mihi, Postumiane, aditus tuos et mollissima consultandi tempora commodo adsunt feriae quas indulget magna pars mensis Iano dicati. Ceteris enim ferme diebus qui perorandis causis oportuni sunt, hora omnino repperiri nulla potest, quin tuorum clientium negotia vel defendas in foro enim non ludo sed serio feriari— si est commodum respon
Abbreviated transcription (Latin):
te integros ita ad petibiles uenustate. Ma¬
tutina uͦ erit robustior. difputo. que ui¬
ros ⁊ doctos ⁊ p̃clarissimos deceat. Neq
enĩ cotte lelũ scypiones amplissintis de
rebꝰ quo ad romane ntt̾e ert̃. in ueterũ
lb̾s disputabant. P̃cexatos uͦ flauianos al¬
binos. ⁊i machos. ⁊ enstachios. qͦ splen¬
dor simił. ⁊ ñ inferior uirtꝰ ÷. eod̾ modo
loqͥ aliqs̾ l icitũ ñ erit. Nec mͥ fraudi sit.
siuni aut alt̾i ex his qͦs cetꝰ coegit mat᷑a
etas post̾iori scło p̃texati fuit. Qd̾ litito fĩ¬
platonis dialogi: testimonio st̃. Qͥppe soc̃te
ita parmenides antiqͦrũ. ut huiꝰ puericra
uix uliꝰ app̃hend̾et senectutẽ. Et cã int̾ il¬
los de rebꝰ ardius disputat᷑. Inclitũ dialogũ¬
soc̃tes habita cũ thinieo dispucatiõe ꝯsu¬
mit qͦs ꝯstat eod̾ scło̾ ñ fuisse. Paralꝰ uͦ et
xantippꝰ qͥbꝰ ꝑicles pat̾ fuit. ẽ ꝓtagora apd̾

Expanded text:
te integris ita adpetibiles venustate: mate integris ita adpetibiles venustate: matutina vero erit robustior disputatio, quae viros et doctos et praeclarissimos deceat. Neque enim Cottae Laelii Scipiones amplissimis de rebus, quoad Romanae litterae erunt, in veterum libris disputabunt: Praetextatos vero Flavianos Albinos Symmachos et Eustathios, quorum splendor similis et non inferior virtus est, eodem modo loqui aliquid licitum non erit. Nec mihi fraudi sit, si uni aut alteri ex his quos coetus coegit matura aetas posterior seculo Praetextati fuit: quod licito fiPlatonis dialogi testimonio sunt, quippe Socrate ita Parmenides antiquior, ut huius pueritia vix illius adprehenderit senectutem, et tamen inter illos de rebus arduis disputatur: inclytum Socrates habita cum Timaeo disputatione consumit, quos constat eXanthippus, quibus Pericles pater fuit, cum Protagora apud
Abbreviated transcription (Latin):
luisti culpã dep̃cari ꝙͣ culpa uacare:
Nã pete̾ uemiã solemꝰ aut cũ ĩ prud̾ntes er¬
raumꝰ. aut cũ noxani ĩ ꝑio cõpeuentis ad¬
misimꝰ. Te inqͥt oro qͥs ꝓpulit ut id cõmit
argum̃tũ qd̃ huic oꝑi dedimꝰ uelut sub qͦ¬
dã ꝓlogi habitu dicemꝰ/ Satualibus aput
uectiũ p̃cextatũ romane nobilitatis pro¬
disceitentes a se tͥ ad noct᷑nã qͥetẽ. Nam
ꝑ om̃e spatiũ feriarũ iueliorẽ diei partẽ
seriis disputatõibꝰ occupantes cene cẽꝑe
smones ꝯuiuales aqitant. ita ut nłłiti di¬
ei tempꝰ docte aliqͥd ꝓ lepide ꝓfe̾ndi ua¬
habeat uoluptatis ampliꝰ. seũitatis minꝰ
Nam ẽ apd̾ alios qͥbꝰ sc̃ descͥpta ꝯuiuia.
da descͥptio ÷. In quo qͥd̾ socͣtes ñ artioribꝰ ut
solet nodis urgͥet acq implicat: adu̾sariũ.
S elududi magis ꝙͣ dec̾tandi mͦ adp̃hensis
dat esebendi ꝓpe atq effugiendi locũ. Opͣ¬
tet enĩ u̾sari ĩ conituuo smones. ut castita¬

Expanded text:
 culpa vacare. Nam petere veniam solemus aut cum imprudentes erravimus aut cum noxam imperio compellentis admisimus. Te», inquit, «oro quis perpulit ut id committargumentum quod huic operi dedimus velut sub quodam prologi habitu dicemus. Saturnalibus apud Vettium Praetextatum Romanae nobilitatis prodiscedentes a se nisi ad nocturnam quietem. Nam per omne spatium feriarum meliorem diei partem seriis disputationibus occupantes cenae tempore sermones conviviales agitant, ita ut nullum diei tempus docte aliquid vel lepide proferendi vahabeat voluptatis amplius, severitatis minus. Nam cum apud alios quibus sunt descripta convivia da descriptio est, in quo quidem Socrates non artioribus, ut solet, nodis urget atque inplicat adversarium, sed eludendi magis quam decertandi modo adprehensis dat elabendi prope atque effugiendi locum. Oportet enim versari in convivio sermones ut castita
Abbreviated transcription (Latin):
eod̾ casu sũt. ⁊ nͥ casꝰ id̾ nõia ĩ h̾mõi elocu¬
tione ñ iũgit. Satͣnalioꝵ dem̃ cur ma¬
cũ cecina renidens tac̾e̾t. ⁊ s̾uiꝰ a simaco
rogatꝰ ẽẽt qͥdnã dehis existimaret. licet
in qͥt in hoc cecu ñ minꝰ dodtna ꝙͣ nobi¬
litate reu̾endo magis discendũ fabula¬

Expanded text:
nisi casus idem nomina in huiusmodi elocutione non iungit. "Saturnaliorum" deinde cur macum Caecina renidens taceret et Servius a Symmacho rogatus esset quidnam de his existimaret, «licet», inquit, «in hoc coetu non minus doctrina quam nobilitate reverendo magis mihi discendum
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ salitũ lege ñ ee̾ usurpatã mulierẽ q c̃
ralendis iamiariis ap̃ uirũ matͥmonũ
causa ẽẽ cepiss ad diẽ qͣrcũ kalendas ia¬
nuarias seq̃ntes usitrpatũ ẽẽ. Nõ enĩ pos.¬
set impleri trinoctiũ qͦ ab ẽẽ auiro usur¬
pandi causa ex duodecĩ tabulis deb̾et. qm̃
t̾tie noctis post̾ĩores sex hore aum alt̾iꝰ cent¬
qͥ inciꝑet ex kalentis. Uirgiliꝰ qͦ id ip̃m ostũ¬
dit ut nõiẽ decuit pocticas res agentẽ recõ¬
dita atq oꝑta uet̾is ritꝰ sig̃cõnẽ. torquet ĩ qͥt¬
mectios nox himuda cursus. Et me seuus
eqͥs oriens asflauit hauelis. his etĩ u̾bis di¬
em quẽ romani ciuilẽ applłauert̃ a sexca
noctis hora oriri ãmoriz. id̾ poeta qñ noy
qͦ ĩcipiat ex p̃ssit ĩ sexto. cũ enĩ dixisset :
ac uice sitionũ roseis aurora qͣdrigis. iã
mectiũ etherio cͤsu tͣiec̾at axem: mox suges¬
sit uates: nox ruit ẽnea nos flendo ducimꝰ
horas. Ita obsu̾antissimꝰ cuuliũ definitioñ

Expanded text:
mulierem quae, cum Kalendis Ianuariis apud virum matrimonii causa esse coepisset, a. d. IIII Kalendas Ianuarias sequentes usurpatum isset: non enim posse impleri trinoctium quo abesse a viro usurpandi causa ex duodecim tabulis deberet, quoniam tertiae noctis posteriores sex horae altequi inciperet ex Kalendis. Virgilius quoque id ipsum ostendit, ut hominem decuit poeticas res agentem, recondita atque operta veteris ritus significatione: Torquetmedios nox humida cursus: Et me saevus equis oriens adflavit anhelis. His enim verbis diem quem Romani civilem appellaverunt a sexta noctis hora oriri ammonet. Idem poeta quando nox quoque incipiat expressit in sexto. Cum enim dixisset: Hac vice sermonum medium aetherio cursu traiecerat axem, mox suggessit vates, nox ruit, Aenea: nos flendo ducimus horas. Ita observantissimus civilium definitionum
Abbreviated transcription (Latin):
uinalioꝵ dies inqͥt ioui sacer ẽ. trut qͥdam
putant uen̾i. Lut ip̃os qͦ gͣmaticos ĩ testi¬
moniũ citemꝰ: uerriꝰ flaccꝰ in eo libello qui
satͣius inscͥbit᷑. satͣnalioꝵ inqͥt idies ap̃ g̃cos
qͦs fasti habent᷑. Et ĩ eod̾ libro. Dilucide me
inqͥt de ꝯstitutione satͣnalioꝵ scͥpsisse arbit᷑ .
Itẽ uiliꝰ modestꝰ doferiis. satͣnalioꝵ in qͥt ferie
Et in eod̃ libro. Antias inqͥt agonalioꝵ reꝑto¬
rẽ numã põpiliũ refert. Hec tñ inqͥes austo¬
ritas quero an possit aliqͣ rõne defendi. Pla.¬
ne. qͣtmꝰ alienũ ñ ÷ cõmitti gͣmaticũ eũ sua
analogia: temptabo suspicioĩbꝰ eruere qͥd sit
qd eos asolita enũtiatione detorsit. ut mallet
satͣnałioꝵ ꝙͣ. satͣnaliũ dice̾. Ac pͥm̃ estimo
qd̾ hec nõia que st̃ festoꝵ dhier̃ ncutͣlia ca¬

Expanded text:
i sacer est, non, ut quidam putant, Veneri. Et, ut ipsos quoque grammaticos in testimonium citem, Verrius Flaccus in eo libello qui Saturnus inscribitur: Saturnaliorum, inquit, dies apud Graecos quoque festi habentur, et in eodem libro: Dilucide me, inquit, de constitutione Saturnaliorum scripsisse arbitror. Item Iulius Modestus de feriis: Saturnaliorum, inquit, feriae, et in eodrem Numam Pompilium refert." Haec tamen, inquies, auctoritas quaero an possit aliqua ratione defendi. Plane quatenus alienum non est committi grammaticum cum sua analogia, temptabo suspicionibus eruere quid sit quod eos a solita enuntiatione detorserit, ut mallent "Saturnaliorum" quam "Saturnalium" dicere. Ac primum aestimo quod haec nomina quae sunt festorum dier
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾es certa atq directa rõne dicebant. Et
⁊ uarro imitatoies e̾ẽ se gł̾ant᷑ adimere uis
ĩ u̾boꝵ cõmitus uis suffragandi ⁊ tanꝙͣ sexa¬
genario maiores deponte deicies. Pła de
ħ dissẽremꝰ n uos inuitos ab ĩuito discede̾
hora cog̾et. S S mł̾tis ne diẽ seq̃ntẽ
quẽ płiq õs abaco ⁊ latruncłis contert̃

Expanded text:
veteres certa atque directa ratione dicebant. Et cero et Varro imitatores se gloriantur, adimere vis in verborum comitiis ius suffragandi et tamquam sexagenarios maiores de ponte deicies? Plura de hoc dissereremus, ni vos invitos ab invito discedere hora cogeret. Sed vultisne diem sequentem, que
Abbreviated transcription (Latin):
lic acuta. aliꝙͣ. gͣiis aliqͣ media.
¶edt̃ uiris femine int̾ponit᷑ fistula. Ita
singłoꝵ illic latent uoces. oĩi apparent
⁊ fit ꝯcentꝰ ex dissonis. Tale hoc p̃sens opꝰ
uolo ml̃te in illo artes mlta p̃cepta suit
multaꝵ etatiũecempla s ĩ utũ ꝯspirata
In qͥbꝰ sineq ea que iam tͥ st̃ ꝯguĩta esꝑ¬
neris. nec que ignota st̃ uites. in uenies
plurima que sit aut uoluptati leg̾e. aut
oultui legisse. aut usui meminisse. Nich̾
enĩ huic oꝑi insertũ puto. aut ꝯgnitu
ĩrcile. aut disficile p̃ceptu. S oĩa qͥbꝰ sit
ingeniũ cuũ uegetiꝰ memoria admrni¬
culatior oratio sollertior sermo ĩ corruptior
Nisicubi nos sub auo ortos celo latine li¬
que uena ñ adiuet. qd̾ ab his si tñ qbꝰ dã
forte ñ nũꝙͣ tẽpꝰ uoluntasq erit ista ꝯquo¬
sc̾e. petitũ impetͣtũq uolumꝰ ut eqͥ bomq
ꝯsulant si ĩ nr̃o sinone natiua romamo
ris elegantia desid̾e̾t᷑. S ne ego ĩ caut᷑ sũ

Expanded text:
lic acuta, aliqua gravis, aliqua media, accedunt viris feminae, interponitur fistula: ita singulorum illic latent voces, omnium apparent, et fit concentus ex dissonis. Tale hoc praesens opus volo: multae in illo artes, multa praecepta sint, multarum aetatium exempla, sed in unum conspirata. In quibus si neque ea quae iam tibi sunt cognita asperneris nec quae ignota sunt vites, invenies plurima quae sit aut voluptati legere aut cultui legisse aut usui meminisse. Nihil enim huic operi insertum puto aut cognitu inutile aut dificile perceptu, sed omnia quibus sit ingenium tuum vegetius, memoria adminiculatior, oratio sollertior, sermo incorruptior —ni sicubi nos, sub alio ortos caelo, Latinae linguae vena non adiuvet. Quod ab his, si tamen quibusdam forte nonnumquam tempus voluntasque erit ista cognoscere, petitum impetratumque volumus ut aequi bonique consulant, si in nostro sermone nativa Romani oris elegantia desideretur. Sed ne ego incautus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
rontianas orõne g̃ca scͥptitauit. In eiꝰ histo¬
ria pͥmo scͥptũ ÷ ad hanc sentũtiã neminẽ
succensere ÷ͥ ꝯuenire si qͥd in illis libͥs paꝵ
cõposite aut minꝰ elegant̃ scͥptũ foret. Nã
sũ in qͥt homo romanꝰ natꝰ in latio. ⁊ elo¬
qͥũ g̃cũ a nobis alienissimũ ẽ. Iõq ueniã
gr̃amq male existimatioĩs. siqͥd cẽt erratũ¬

Expanded text:
scriptitavit. In eius historiae primo scriptum est ad hanc sententiam: neminem succensere sibi convenire, si quid in illis libris parum composite aut minus eleganter scriptum foret. «Nam sum», inquit, «homo Romanus natus in Latio, et eloquium Graecum a nobis alienissimum est.» Ideoque veniam gratiamque malae existimatio
Abbreviated transcription (Latin):
audiant. sic loq̃ndũ cũ diis tanꝙͣ hoies audi¬
ant. cuĩ secunda pars sanxit. neqͥd a diis pe.¬
tamꝰ qd ueile nos ĩ decoꝵ sit hoibꝰ ꝯfiteri.
uitaremꝰ tĩ corporẽ feriandi aca ociũ in
negociũ utile uert̾emꝰ comientmꝰ diẽ tocũ
doctis fabulis uelut ex simbola confendis
dati. Nam si ꝑ sac sollẽpua riuos deduc̾e
religio nłła ꝓhibebit. si salubͥ fluuiom̃¬
sare oues fas ⁊ uira ꝑmittũt cur ñ reli¬
gioĩs honor putet᷑ dicare sacͥ diebꝰ sacrũ
additos uoluit fatite si uolentibꝰ uob̾ erit

Expanded text:
audiant; sic loquendum cum diis, tamquam homines audiant: cuius secunda pars sancit ne quid a dis petamus quod velle nos indecorum sit hominibus confiteri. vitaremus tamen torporem feriandi atque otium in negotium utile verteremus, convenimus diem totum doctis fabulis velut ex symbola conferendis daturi. Nam si per sacra sollemnia rivos deducere religio nulla prohibebit, si salubri fluvio mersare oves fas et iura permittunt, cur non religionis honor putetur dicare sacris diebus sacrum additos voluit, facite