comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admitere apudorem scleris n onhabere: Quidrogo ficriillic prodigiosius potut in
urbe xp̃iana in urbe ecclesiastica. quã quandã doctrinissuis a postoli insituerant quam
passonib sus mastrres coronarant : uiri insem&uipsis feminas profitetant᷑. & hoc sincui¬
lo pudoris umbraculo sine ullo uercundia amietir acsic quas parũ piaculiẽe simalo illo
malorũ tantũ inquinarentur auctores ꝑpublicã scleris prosessionc̃ fibit &uam sedus inte¬
gre ciuitatis. iudebat quippe hoc unuersa urbs & paticbatur uidebant iudiaes &adquicac¬
bunt. populus uidebat & adplaudebut acsicdfuso protã urbẽ daderoris seclens quacconor¬
do. Qsihoc cõmune omnib nonfacibut Aetus cõmune omnib ficiebot aescqlas seifin
iuquando forstan malrautemendatio aliqua labis isti fuit: Quiscreaete aut ssiams iugr

Expanded text:
admittere et pudorem sceleris non habere. quid, rogo, fieri illic prodigiosius potuit? in admittere et pudorem sceleris non habere. quid, rogo, fieri illic prodigiosius potuit? in urbe christiana, in urbe ecclesiastica, quam quondam doctrinis suis apostoli instituerant, quam passionibus suis martyres coronarant, uiri in semetipsis feminas profitebantur, et hoc sine ullo pudoris umbraculo, sine ullo uerecundiae amictu, ac sic, quasi parum piaculi esset, si malo illo malorum tantum inquinarentur auctores, per publicam sceleris professionem fiebat etiam scelus integrae ciuitatis. uidebat quippe hoc uniuersa urbs et patiebatur, uidebant iudices et adquiescebant, populus uidebat et adplaudebat, ac sic diffuso per totam urbem dedecoris scele risque consortio, etsi hoc commune omnibus non faciebat actus, commune omnibus faciebat adsensus. sed finis aliquando forsitan mali aut emendatio aliqua labis istius fuit. quis credere aut etiam audire
Abbreviated transcription (Latin):
& sedestius quodilla de quibus beatus a postolus paulus cũstima animilamentatione conque t̃
bustis puencomnia fuet scilic& quiam asculi reito patutali usa feninȩ ex arer indendearĩ
suis inuiec̃ masculi in maculos turpitudinẽ exerentes & mercedem quã oportut crtorastu
inseret ipios recpiontes & sicut non probauer dhm̃ in notitia habere: tradidit ullos ds in ꝓpbũ
senũ ut facuant quie ñ conuenit. Nũquidhoc beatus a postolis deturburis acferis gonib dr̃:
conities. sed denodbis. i&est specualitet deromanis quosquidem asti quaneq uaqua olin uincit
udebant procuritores publice passim dͥscplimnae oculos cuitats secleta paalit a roluc¬
tent. Quod sifaccũ utiq fuis set quauis simul extitissent opere ipso sordidi ionom̃siãmn
fuerant uisu atq animo ordidati. & sol& res satis flagitiosa quanto agitur dcculiefide
facimoris Nonmereri supraomnẽ autẽ monstruosi piaculi exseeratione c̃ scdus summũ

Expanded text:
et scelestius, quod illa, de quibus beatus apostolus Paulus cum summa animi lamentatione conqueritur, in Afris paene omnia fuerunt: scilicet quia masculi relicto naturali usu feminae exarserunt in desideriis suis in inuicem, masculi in masculos turpitudinem exercente habere in notitia, tradidit illos deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conuenit. numquid hoc beatus apostolus de barbaris ac feris gentibus dixit? non utique, sed de nobis, id est specialiter de Romanis: quos quidem Afri, quia nequaquam olim uincere uidebant procuratores publicae passim disciplirent. Quod si factum utique fuisset, quamvis multi exstitissent opere ipso sordidi, non omnes tamen fuerant visu atque animo sordidati; et solet satis res flagitiosa, quando agitur occulte, fidem facinoris non mereri. Supra omnem autem m
Abbreviated transcription (Latin):
quouqu e xeus imnpudicus et dssierit a fer ponẽt udcatur:. Necdiseaiã ꝑ locasingolo
arcibus semꝑ aemnula armisquondam &efortudine. postisplendorem acdignitue as¬
gine dico etur beroma maxmaaduer sariã & inafricano erbe quasiromãs quuemnds
ideo ie cemplũ ac testimoniũ sola sufficit quiauniuersa penitus quibus unotoniuio
disciplina rei publicȩ ud procuratur ud rogitur inschabuit. illis eñ omniaofficius

Expanded text:
Afer non esse uideatur. nec discurram per loca singula arcibus semper aemula, armis quondam et fortitudine, post splendore ac dignitate. Carthaginem dico et urbi Romae maxime aduersariam et in Africano orbe quasi Romam: quae mihi ideo in exemplum ac testimonium sola sufficit, quia uniersa penitus, quibus in toto mundo disciplina rei publicae uel procuratur uel regitur, in se habuit. illic enim omnia officiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Mensenim boni studi acpuuoti. Etiam sieffectum noninuenert coeti operi
y schabent: etiam paganorum forsitan electorum atq sapientiũ testr oniis deli&:
Probamusigitur neillos quidem deincuriositate acneglegentia ista fenisse qi
Ethagoras philosophus quem quasi magistrũ suũ philosophia ipsa suspexit. Ger
ris uice intra id quod regat semꝑ manere testantur: Quid potucrurt

Expanded text:
mens enim boni studii ac pii uoti, etiamsi effectum non inuenerit coepti ope aliquid in se habent, etiam\' paganorum forsitan electorum atque sapientium testimoniis delectentur. probamus igitur, ne illos quidem de incuriositate ac neglegentia ista sensisse, q agnoscitur nescierunt. Pythagoras philosophus, quem quasi magistrum suum philosophia ipsa suspexit, de neum. Stoici eum gubernatoris uice intra id quod regat semper manere testantur. quid potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nobis omnibus tradidit illum: quomodo Non&uiam cũillo omnia nobis donauit: Hocẽ
ergo illud quodsupradixi. quia plus nos amatds̃ quã pat̃ filiũ: Euidens quippe resgio
lonisto. eboesilio uingento a hoefiliodo. quiddici amplus potest : ethocpronobis defto

Expanded text:
nobis omnibus tradidit illum. Quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? X. Hoc est nobis omnibus tradidit illum. Quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? X. Hoc est ergo illud, quod supra dixi, quia plus nos amat deus quam pater filium. Evidens quippe res estfilio iusto et hoc filio unigenito et hoc filio deo: quid dici amplius potest? et hoc pro nobis, id
Abbreviated transcription (Latin):
est &uiuimus & mouemur & sumus: Abipso utiq affectũ omnẽ. quo pignora nr̃a a mamiuss
accipimus: totusnamq mundus & totũ humanũ genus. pignus est creatoris sui. Et ideoe
hoc ipso affecti. quo amore nos fecit pignora nr̃a. Intellegere nos uoluit quantũ i psear
pignorasua: Sicut enĩ ut logimus in uisbiliacius perea quac facta sunt intellecta conspics
Ita amorem erga nos suũ ꝑeũ quẽ nobis erganr̃os dedit amorem uoluit intellegi: et sicutoms
ut scriptumest paternitatẽ incaelo &interra aseipso uoluit Nominari. Sic anobis patr
inse affectũ uoluit agnosci: et quĩdicam depatris. immo potius plusquã patris: probu
quippe hoc uox saluatoris in euangelio dicentis Sicenim dilexitds̃ hunc mundũ. ut file
unicũ dar& promundi uita: Sed &a postolus dic̃: dsinquit filiosuo Nonpepcit. Seo

Expanded text:
est, et uiuimus et mouemur et sumus, ab ipso utique affectum omnem, quo pignora nostra amamus, est, et uiuimus et mouemur et sumus, ab ipso utique affectum omnem, quo pignora nostra amamus, accepimus; totus namque mundus et totum humanum genus pignus est creatoris sui. et ideo ex hoc ipso affectu, quo amare nos fecit pignora nostra, intellegere nos uoluit, quantum ipse amaret pignora sua. sicut enim, ut legimus, inuisibilia eius per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, ita amorem erga nos suum per eum, quem nobis erga nostros dedit amorem, uoluit intellegi. et sicut omnem, ut scriptum est, paternitatem in caelo et in terra a se ipso uoluit nominari, sic a nobis patris in se affectum uoluit agnosci. et quid dicam patris? immo potius plus quam patris. probat quippe hoc uox saluatoris in euangelio dicentis: sic enim dilexit deus hunc mundum,. ut filium suum unicum daret pro mundi uita. sed et apostolus dicit: deus, inquit, filio
Abbreviated transcription (Latin):
gregibus impendat: Et quidomũ aedificat uel fundamentũ locat & sinecdũ habitationo
paratam hab&. iam tameri ipsa quaeadhdc facere molitur spe futurae habitationis amp¬
titur: et qui homine hocloquar. cum&iam minima animaliũ genera futurarũ rerũ affa
omnia agant: formicȩ insubteraneis latibulis exuaria frugũ genera condentes. ad hoc cunt
contrahunt acreponunt. quia affectu uite suae diligunt quae recondunt: Apes cũ fun¬
menta fauis ponunt. uelcumefloribus natos legunt: quacausa uelthẏmũ iam nisistudis
&cupiditate mellis ud flosculos quosdam. nisi futurae soboliscaritate sectantur: Dser
qui&iam minimis animantibus huncaffectũ propruoperis inseruit. setantum modo
solũ creaturarũ suarũ amore primauit: praesestim cumomnis innos rerũbonarũ amor
xillius bono amore descender&: Ipscest enĩ fonsetorigo cunctorũ : & quia in ipso ut scris

Expanded text:
gregibus impendat. Et qui domum aedificat vel fundamentum locat, etsi necdum habitationem gregibus impendat. Et qui domum aedificat vel fundamentum locat, etsi necdum habitationem paratam habet, iam tamen ipsa, quae adhlectitur. et quid de bomine hoc loquar, cum etiam minima animalium genera futurarum rerum affectu omnia agant? formicae in subterraneis latibulis ex  uaria frugum genera condentes ad hoc cuncta contrahunt ac reponunt, quia affectu uitae suae diligunt quae recondunt. apes, cum fundamenta fauis ponunt uel cum e floribus natos legunt, qua causa uel thymum iam nisi studio. et cupiditate mellis uel flosculos quosdam nisi futurae sobolis caritate sectantur? deus ergo, qui etiam minimis animantibus hunc affectum proprii operis inseruit, se tantummodo solum creaturarum suarum amore priuauit, praesertim cum omnis in nos rerum bonarum amor ex illius bono amore descenderit. ipse est enim fons et origo cunctorum, et quia in ipso, ut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
pullu tame est utputo ul inrationabilius uelinsanius Quidenim tamfuriosum est quã
aliquis cũdm̃ creatorem rerũ omniũ non nog&. & gubernatorem neg&. &cũ faciorẽ ẽẽ
teutur. dicat peglegere quaefecit qͣuasi uero suec ci ficiendorũ omniũ cura fuorit utnes¬
gtr& quaefeciss& Egoautem intantũ cum curam creaturtarũsuarũ habere dico it probem
omn priusquã crear& habuis seͥres quippe ipsa hoceuidenter ostndit: Nihilenim fecgrat
icutan facendi habuis s& antequã facr&, pracsestim cũoxiam in ipsohumano genere.
iluissi fer mehominũ tamhebes. quiadhoc aliqud agit quacꝓficiat ut ꝑfiecra picur&
Nam& quiagrum excolit. a hoccolt utculta conseru&: et qui uincam plantat. adhoc plans
ut plantata custodiat. Et quimitia gregũ pracparat. adhoc parat: ut curam multiplicantis

Expanded text:
nullum tamen est, ut puto, vel inrationabilius vel insanius. Quid enim tam furiosum est quam ut nullum tamen est, ut puto, vel inrationabilius vel insanius. Quid enim tam furiosum est quam ut aliquis, cum deum creatorem rerum omnium non neget, gubernatorem neget, et cum factorem esse fateatur, dicat neglegere quae fecit? quasi vero haec ei faciendorum omnium cura fuerit, ut neglegeret quae fecisset. Ego autem in tantum eum curam creaturarum suarum habere dico, ut probem, etiam priusquam crearet habuisse: res quippe ipsa hoc evidenter ostendit. Nihil enim fecerat, nisi curam faciendi habuisset antequam faceret, praesertim cum etiam in ipso humano genere nullus sit ferme hominum tam hebes, qui ad hoc aliquid agat atque perficiat, ut perfecta non curet. Nam et qui agrum excolit, ad hoc colit, ut culta conservet. Et qui vineam plantat, ad hoc plantat, ut plantata custodiat. Et qui initia gregum praeparat, ad hoc parat, ut curam multiplicandis
Abbreviated transcription (Latin):
consifficiunt uinolentiae. Nonsufficiunt commessationes. Nonsufficiunt falsitates: non
uficunt piuria. Nonsufficiunt adulteria. Nonsufficiunt homicidia Non sifficiunt
enq cuncta ista. &siatrocitate in humanissima rẽtamen ipsa adhumanas in urias ptinen¬
a. pusiblas phemias furiosarũ mentiũ. manus iniciant &i amindm̃ posuerunt enĩ sicut
empiis seriptũest. posuerunt in cado ossuũ et linguacorũ transit suꝑteriã. Et dixerunt,
uomodo scibiteds̃ & sicst scientia inexcelso. Et illud. Noniudebit. Nec intellegiids uacob
dquos. utiq tales rectis sine proph&icũ illud referri porest. Dixit insipiens in cordesu
ponestoss: Namquinihil adõ aspici adfirmant. propcest utcui aspectũ adimunt &uiam sub¬
antiam tollant & quẽdicunt omnino nilcernere dicant &iam omnino nonesse: & quidem
& pullũ ad modũ malũ facinus ratione subsistat. quiaratione nompossunt scdera coniun

Expanded text:
non sufficiunt uinolentiae non sufficiunt comessationes, non sufficiunt falsitates non non sufficiunt uinolentiae non sufficiunt comessationes, non sufficiunt falsitates non sufficiunt periuria, non sufficiunt adulteria non sufficiunt homicidia, non sufficiunt denique cuncta ista, tia, nisi blasphemas furiosarum mentium manus iniciant etiam in deum. Posuerunt enim, sicut de impiis scriptum est, posuerunt in caelo os suum, et lingua eorum transiit super terram, et dixerunt: quomodo scibit deus, etsi est scientia in excelso? Et illud: non videbit nec intelleget deus Iacob. Ad quos utique tales rectissime propheticum illud referri potest: dixit insipiens in corde suo: non est deus. Nam qui nihil a deo aspici adfirmant, prope est ut cui aspectum adimunt, etiam substantiam tollant, et quem dicunt omnino nil cernere. dicant etiam omnino non esse. Et quidem licet nullum admodum malum facinus ratione subsistat, quia rationi non possunt scelera coniungi,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio er̃&icum in hoc sacculo᷑ sustiner&: Sed nullisunt inquit aliquis. illorũ ex
digni. quia nulli illorũ impuritatib comparandi: Uerũ fostasse istud sit adt
quid facimus quod saluator ipse. omnes qui euangeliũsuũ spreuerit peiores ẽẽ memas
Denq ad capharnaum sicat, Si insodomis factȩ fuissent uistutes quaefactesunt inte. forsitan
mansissent usq in hunediem: uerũtamqi dcouobis quia terrae sodomorũ remissius erit indie
udieui qũatibi: Sisdomitas minus dampnabiles ẽẽhet. quã cunctos euangelia nieglogentes.
stissima ergo ratio est quactnos quumplurimis euanglia Negleginus. pciustimere aliquid
ebeanus. praesestim cũusitatis iam & quasi familiaribus malis contenti c̃e nolimus: Nonsuf¬
sicunt enim multis consu&idinarii reatus. Nonsufficiunt lites. Noncalumnia nonrapinac

Expanded text:
iudicio erit, iam in hoc\' saeculo sustineret.. IX. Sed nulli sunt, inquit aliquis, illorum exitu iudicio erit, iam in hoc\' saeculo sustineret.. IX. Sed nulli sunt, inquit aliquis, illorum exitu digni, . quia nulli illorum impuritatibus comparandi. uerum fortasse istud sit: attamen quid facimus, quod saluator ipse omnes, qui euangelium suum spreuerint, peiores esse memorauit? denique ad Capharnaum sic ait: si in Sodomis factae fuissent uirtutes, quae factae sunt in te, forsitan mansissent usque in hunc diem. uerumtamen dico nobis quia terrae Sodomorum remissius erit in die iudicii quam tibi. si Sodomitas minus damnabiles esse: dicit quam cunctos euangelia neglegentes, certissima ergo ratio est, qua et nos, qui in plurimis euangelia neglegimus, peius timere aliquid debeamus, praesertim cum usitatis iam et, quasi familiaribus malis coutenti esse uolimus, non sufficiunt enim multis consuetudinarii reatus, non sufficiunt lites, non calumniae non rapiuae,
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ delictorũ Nimi&ate compleuerit. Sicut saluator noster adiudȩorũ principes an
Impl&e mensurã patrũurorũ. Serpentes progenies uiperarũ: Non longe apleni¬
ne peccatorũ erant. quibus ipsedicebat dñs ut percata complerent. Ideo absq dubiou
quia digni iamsaluti Nonessent: implerent iniquitatũ numerũ quoperirent: Vnde
&iam cumlex u&us peccata amorreorũ compl&atẽ memorass&. Sic locutos ẽe adso
lotꝰ angelas refest: omnes quitui sunt educ deurbehac: Delebimus enilocuistũ. coc
increuerit clamor corũ coramdño. quimisit nos ut ꝑdamus illos: diu profecto flagro¬
sissimus ille populus ignẽ illũ accenderat quoperibat. Et ideo compl&is iniquitad
suis. arsit flãmis criminũ suorũ : tammale enim dedõ meruit. ut gehennã quaȩ infia

Expanded text:
centium delictorum nimietate compleuerit, sicut saluator noster ad Iudaeorum principes ait: centium delictorum nimietate compleuerit, sicut saluator noster ad Iudaeorum principes ait: implete mensuram patrum uestrorum, serpentes, progenies uiperarum.\' non longe a plenitudine peccatorum erant quibus ipse dicebat dominus, ut peccata complerent, ideo absque dubio, ut, quia digni iam salute non essent, implerent iniquitatum numerum, quo perirent. unde etiam cum lex netus peccata Amorreorum completa esse memorasset, sic locutos esse ad sanctum Loth angelos refert: omnes qui tui sunt educ de urbe hac; delebimus -enim locum istum, eo quod increuerit clamor eorum coram domino, qui misitnos, ut perdamus illos. diu profecto flagitiosissimus ille populus ignem ilium accenderat, quo peribat, et ideo completis iniquitatibus suis arsit flammis criminum suorum. tam male enim de deo meruit, ut gehennam, quae in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
Acperhoc impie incalamitatibus nr̃is. scueritatẽ diuinã accusamus quippeanobis. pos acto¬
sandi sumus : Namcumea quibus torqueamur admittimus. ipsitormentorũ nr̃orũ auctor
sumus. Quidergo depoenarũ acerbitate quaerimur: unusquisq nr̃m ipsepuna:
Etideo illud prophoucũ ad nosdicitur. Eoce omneseius ignem accenditis. & uires pre¬
buistis flammae: ingredimini inlucẽ ignis ut̃i. & flãmȩ. quã accendistis: totũ namq hes¬
nũ genus. hoc ordine inpoenam a&ernã ruit. quoscriptura cõmemorauit: Primũ eni
ignem accendit. postta uires ignibus praeb&: postremũ flãmã ingreditur quã paraut
Quando igitur primũ sibi homo a&ernũ accendit ignem: Scilic& cũ primũ peccare
incipit: quando autẽ uires ignibus praeb& cũutiq peccatis peccata cumular&: quane
uiro ignem a&ernũ introibit: quando in remediabilem iam malorũ omniũ sũmã erda¬

Expanded text:
ac per hoc impie in calamitatibus nostris seueritatem diuinam accusamus: quippe nobis nos accuac per hoc impie in calamitatibus nostris seueritatem diuinam accusamus: quippe nobis nos accuaandi sumus. nam cum ea quibus torqueamur admittimus, ipsi tormentorum nostrorum auctores sumus. quid ergo de poenarum acerbitate querimur ? unusquisque nostrum ipse se punit. et ideo illud propheticum ad nos dicitur: ecce omnes uos ignem a accenditis et uires praebuistis flammae: ingredimini in lucem ignis uestri et flammae, quam accendistis. totum namque humanum genus hoc ordine in poenam aeternam ruit, quo scriptura commemorauit. primum enim ignem accendit, postea uires ignibus praebet, postremum flammam ingreditur quam parauit. quando igitur primum sibi homo aeternum accendit ignem? scilicet cum primum peccare incipit. quando autem uires ignibus praebet? cum utique + peccatis peccata cumularit. quando uero ignem aeternum introibit? quando inremediabilem iam malorum omnium summam cres
Abbreviated transcription (Latin):
a iracundiae passione moueatur. tanta tamei in nobis peccatorũ ex acerbatio ẽ. ut ꝑnoscogat᷑
sqͥuim utitadixerim facimus pi&atisuae ac manus quodam modo adferimus mistric¬
iacsuae: Cumq cius benignitatissit utuellit nobis iugiter parcere cog&ur malis nr̃is.
dera quac admittimus uindicare: ac sicut illi solent quimupaitissimas urbes obsident. aut
rmissimas arces urbium capere & subruere conantur. omnibus absq dubio eas & telorũ
uchinarũ generibus oppugnant : Ita nos ad expugnandam misericordiãdi omni pec¬
orũ immaniũ scelere. quasi omnitelorũ genere pugnamus . & iniuriosũ nobisdm̃ existima¬
qus. Cumipsi iniuriosis simi dõsimus: omnis siquidem xp̃ianorũ omniũ culpadiuinitatis
in iuria est. Namcũ illa quae facere adõu&amur admntimus. u&antis iussa calcamus

Expanded text:
a iracundiae passione moueatur, tanta tamen in nobis peccatorum exacerbatio est, ut per nos coa iracundiae passione moueatur, tanta tamen in nobis peccatorum exacerbatio est, ut per nos cogatur irasci. uim, ut ita dixerim, facimus pietati suae ac manus quodammodo adferimus misericordiae suae. cumque eius benignitatis sit ut uelit nobis iugiter parcere, cogitur malis nostris scelera quae admittimus  uindicare. ac sicut illi solent, qui munitissimas urbes obsident aut firmissimas arces urbium capere et subruere conantur — omnibus absque dubio eas et telorum et machinarum generibus oppugnant — ita nos ad expugnandam misericordiam dei omni peccatorum immanium scelere quasi omni telorum genere pugnamus; et iniuriosum nobis deum existimamus, cum ipsi iniuriosissimi deo simus. omnis siquidem Christia-- norum omnium culpa diuinitatis iniuria est. nam cum illa, quae facere a deo uetamur, admittimus, uetantis iussa calcamus,
Abbreviated transcription (Latin):
dissimus. fit uilissimus. Si fuit totus honoris. fit totusiniuriac : Etmirantur mundani
udam & infideles si offensimdĩ aut iracundiã ꝑferunt qͥ dm̃ inscĩs omnibus ꝑsequntur
puer saenimsunt & indiuersũ cuncta mutata, Sibonus est quispiam. quasi malus spernitur
Simalus est. quasi bonus honoratur. Nihilitaq miru est sid&aeriora cotidie patimur. Qui
otidie doceriores sumus: Et Nouaenim cotidie homines mala faciunt. &u&aera ñ relinqunt
Surgunt recentia crimina. nec repudiantur antiqua. Quisergo ẽ causationi locus quã¬
ib& aspera & aduersa patiamur. minora patimur quãmeremur: Quidquacrimur quod
iurae agit nobiscum ds̃ : multonos cumdõ durius agimus ex acerbamus quippe cũ impurita¬
ibus nr̃is & adpuniendos nos trahimus inuitũ: Cũq cius naturaesit mensdĩ atq maiestas. ut nul¬

Expanded text:
dissimus fit uilissimus, si fait totus honoris fit totus iniuriae. et mirantur mundani dissimus fit uilissimus, si fait totus honoris fit totus iniuriae. et mirantur mundani quidam et infideles, si offensam dei ant iracundiam perferunt, ubi deum in sanctis omnibus persequuntur; peruersa enim sunt et in diuersum cuncta mutata. si bonus est quispiam, quasi malus spernitur, si malus est, quasi bonus honoratur. nihil itaque mirum est, Si deteriora cotidie patimur, qui cotidie deteriores sumus. et noua enim cotidie homines mala, faciunt et uetera non relinquunt: surgunt recentia crimina nec re- pudiantur antiqua. VIII. Quia ergo est cansationi locus? quamlibet aspera et aduersa patiamur, minora patimur quam meremur. quid querimur, quod dure agat nobiscum deus? multo nos cum deo durius agimus. exacerbamus quippe eum impuritatibus nostris et ad puniendos nos trahimus inuitum. cumque eius naturae sit mens dei atque maiestas, ut null
Abbreviated transcription (Latin):
dantur: occidunt: lamuero illud quale. qũa scm. quod sihȩ quiex nobilibus conuesti addñ
coeperit. statim honorem nobilitatis amitat. autquantus inrxp̃iano populo honor xp̃s
ubi religio ignobilem facit: Statimenĩ utquis meliores se temptauerit d&cerioris abicctin
calcatur : Ac perhoc om̃s quodammodo malicẽ coguntur. Necuiles habcantur Et ideo nonsine
causa a postolus clamat: Seculũ totũ inmalo positũ est: &uerũ est. Merito enĩtotũc̃e in malo
bicitur. ubiboni locũ habere Non possunt: Si quidem itatotũ. iniquitatibus plenũ est.
it malisint. quisunt: aut quiboni sunt. multorũ ꝑsecutione crucientur: Itaq utdiximus
ihonoratior quispiam religionise adplicuerit. ilicohonoratuscẽ desiftit. ubienĩ quismuta¬
uerit uestem. mutat protinus dignitatẽ: Si fuit sublimis. fitdes pł cabilis. Sifuit splendi¬

Expanded text:
dantur, occidunt. VII. Ikm uero illud quale, quam sanctum, quod si qui ex nobilibus conuerti ad deum dantur, occidunt. VII. Ikm uero illud quale, quam sanctum, quod si qui ex nobilibus conuerti ad deum coeperit, statim honorem nobilitatis amittit? aut quantus in Christiano populo honor Christi est, ubi religio ignobilem facit? statim enim, ut quis melior esse temptauerit, deterioris abiectione ca!catur, ac per hoc omnes quodammodo mali esse coguntur, ne uiles habeantur. et ideo non sine causa apostolus clamat: saeculum totum in malo positum est. et uerum est; merito enim totum esse in malo diertur, ubi boni locum habere non possunt. siquidem ita totum iniquitatibus plenum est, ut aut mali sint i sunt, aut qui boni sunt multorum persecutione crucientur. itaque, ut diximus, si honoratior quispiam religioni se adplicuetit, Hico honoratus esse desistit. ubi enim quis mutauerit uestem, mutat protinus dignitatem: si fuit sublimis fit despicabilis, si fuit splendi
Abbreviated transcription (Latin):
quamultos diximus. omnes paene diuites repperire possimus:. Ecceenim remedia p
Non ullis urbibus data. Quid aliud egerunt. quã uidiuites cunctos immunes redderen
miserorũ tributa cumularent: illis ut demerentur uectigalia u&era. istis ut adderentus
noua : illos ut decessio &iam minimarũ functionũ locupl&ar&. sstos ut accessio maxs¬
rũ ad fliger& : illi ut corũ quael euiter ferebant ĩminutionemorirentur ditescere.
laeorum quae iam ferre non poterant᷑ multiplicatione: Acsicremediũ illud alios in iustis¬
me eriger&. alios iniustissime Necaret. Aliis eẽt scderatissimũ praemiũ. aliis sceleratiss¬
mũ uenenũ : Vnde aduestimus. quod nihileẽ & diuitibus scderatius potest quiremediiss
pauperes perimunt : et nihil pauperibus infelicius quos &iam illa quac proremedio cus

Expanded text:
qua multos diximus, omnes paene diuites reperire possimus. ecce enim remedia pridem qua multos diximus, omnes paene diuites reperire possimus. ecce enim remedia pridem nonnullis urbibus data quid aliud egerunt, quam ut diuites cunctos immunes redderent, miserorum tributa 10 cumularent; illis ut demerentur uectigalia uetera, istis ut adderentur noua; illos ut decessio etiam minimarum functionum locupletaret, istos ut aocessio maximarum adfligeret; illi ut eorum, quae leuiter ferebant, imminutione ditescerent, isti at eorum, quae iam ferre non poterant, multiplicatione more-15 rentur, ac sic remedium illud alios iniustissime erigeret alios iniustissime necaret, aliis esset sceleratissimum praemium aliis sceleratissimum uenenum ? unde aduertimus, quod nihil esse et diuitibus sceleratius potest, qui remediis suis pauperes perimunt, et nihil pauperibus infelicius, quos etiam illa, quae to pro remedio cunetis
Abbreviated transcription (Latin):
nala scẽ seruus acd&estabilis satis cestum est: Sedhoc utiq ingenui ac nobiles. magis ex¬
di sim statu honestiores peioressunt quofit᷑ ad illũ ꝑuenire exitũ reihuius necessesit pos
ut seruisint areatu nequitiȩsuae absoluendi: Sedut plurimẽ diuites magissint seruorũ conp¬
ratione dampnandi: Nam illud latrociniũ. ac scclus. quis digne doqui possit quo d cũros¬
ia res publica ueliam mortua uel ceste extremũ sp̃magens. in ea paste quaadhuc uiuere u
tributorũ uinculis. quasi praedonũ manibus strangulata moriatur : Inueniuntur tamexi
plurimi diuitũ. quorũ tributa pauperes ferunt. Hocest inueniuntur plurimi diuta
quorũ tributa pauperes necant: Et quod inuenire dicimus plurimos timeo Neuerius dit¬
remus Om̃s: tam pauci enim malihuius expestes sunt sitamenulli sunt: ut inea parte

Expanded text:
malos esse seruos ac detestabiles satis certum est, sed hoc utique ingenui ac nobiles magis exmalos esse seruos ac detestabiles satis certum est, sed hoc utique ingenui ac nobiles magis execrandi, si in statu honestiore peiores sunt. quo fit ut ad illum perueniri exitum rei huius necesse sit, non ut serui sint a reatu nequitiae suae absoluendi, sed ut plurimi diuites magis sint seruorum comparatione damnandi. nam illud latiocinium ac scelus quis digne eloqui possit, quod, cum Romana respublica uel iam mortua uel certe extremum spiritum agens in ea parte, qua adhuc uiuere uidetur, tributorum uinculis quasi praedonum manibus strangulata moriatur, inueniuntur tamen plurimi diuitum, quorum tributa pauperes ferunt, hoc est, inueniuntur plurimi diuitum, quorum tributa pauperes necant. et quod inueniri dicimus plurimos, timeo ne uerius diceremus omnes: tam pauci enim mali huius expertes sunt, si tamen ulli sunt, ut in ea parte,
Abbreviated transcription (Latin):
noribus sordidissimis Nobilitatis nomenin fament. Quialic& hiquitalessunt omnẽ
rauent populũ xp̃ianũ. Specialit̃ tam̃ illos sordibussus polluunt quorũ parsens
icuntur: Diximus itaq nobiles quosdam c̃ẽ seruis deteriores: diximus ĩtaq &im¬
robubiliter diximus. Nisi quod diximus comprobaonus: Ecce enim ab hoc sedere ud
aximo prope om̃s scruorũ numerus immunis est: Numquid aliquis exseruis
bas concubinarũ hab& : Numquid multarũ uxorũ labe polluitur &c̃anũ uelsi
ore tantas putat coniuges suas eẽ quantas potuerit libidinis subiugare. Sed respon¬
ens uidelie& adhaec potest quo d facere seruis ista nonliceat. Nam proferto faceret̃¬
silicer& credo: sed quaefieri nonuideo. quasi fact̃a habere non possum: quam lib&enim in
improbȩmentis. quã lib& malecupiditatis sint nullus proco quod non admitat scederepunra

Expanded text:
noribus sordidissimis nobilitatis nomen infament: quia licet hi, qui tales sunt, omnem noribus sordidissimis nobilitatis nomen infament: quia licet hi, qui tales sunt, omnem grauent -populum Christianum, specialiter tamen illos sordibus suis polluunt, quorum pars esse dicuntur. diximas itaque nobiles quosdam esse seruis deteriores diximus utique et improbabiliter diximus, nisi quod diximus comprobamus. ecce enim ab hoc scelere uel maximo prope omnis seruorum numerus immunis est. numquid aliquis ex seruis turbas concubinarum habet, numquid multarum uxorum labe polluitur et canum uel suum more tantas putat coniuges suas esse, quantas potuerit libidini subiugare ? sed responderi uidelioet ad haec potest, quod facere semis ista non liceat: nam profecto facerensi liceret. credo: sed quae fieri non uideo, quasi facta habere non -possum. quamlibet enim in eis improbae mentes, quamlibet malae cupiditates sint, nullus pro eo, quod non admittit, scelere punitur.
Abbreviated transcription (Latin):
icdetestabile. quod quidam matrimonia honorata sostiti alias sibi rursũ seruilis
status coniuges sumunt. Deformantes sc̃i conubii honorem. perdegeneris contuberni
ultatem. Nonerubescentes maritos sificri ancillarũ suarũ praccipitantes fastigiano¬
pilũ matrimoniorũ incubilia obscena seruarũ digni prorsus &iam illarũ stati quarũ se
putant dignosc̃e consostio: Nondubito exhis plurimos quaeaut sunt nobiles autuidere
uobiles uolunt suꝑbe &aspernanter accipere. Quoddum consideramus hacctalia
quae locuti sumuf minus flagitiosos diximus seruos quosdam ẽẽ quã dominos: Sedcũ
go hoc nondeomnibus seddehis quitales sunt predicauerim. Nullus irasci omnino debs
uinequaquã setalem ẽẽcognoscit. Nehoc ipso quodirascitur. deco&i ipsorũ eẽ uideatur:
um potius quicũq ex nobilibus haec mala horrent. irasci talibus debent. quod fa¬

Expanded text:
ac detestabile, quod quidam matrimonia honorata sortiti alias sibi rursum seruilis ac detestabile, quod quidam matrimonia honorata sortiti alias sibi rursum seruilis status coniuges . sumunt, deformantes sancti conubii honorem per degeneris contubernii uilitatem, non erubescentes maritos se fieri ancillarum suarum, praecipitantes fastigia nobilium matrimoniorum in cubilia obscena seruarum, digni prorsus etiam illarum statu, quarum se putant dignos esse consortio. VL Non dubito ex his plurimos, qui aut sunt nobiles aut uideri nobiles uolunt, superbe et aspernanter accipere, quod, dum consideramus haec talia quae locuti sumus, minus flagitiosos diximus seruos quosdam esse quam dominos. sed cum ego hoc non de omnibus, sed de his qui tales sunt praedicauerim, nullus irasci omnino debet, qui nequaquam se talem esse cognoscit, ne hoc ipso, quod irascitur, de coetu ipsorum esse uideatur. quin potius quicumque ex nobilibus haec mala horrent irasoi talibus debent, quod faci
Abbreviated transcription (Latin):
quisq est diuitũ conubii sacramenta conseruans quẽ non libidinis  furor raps
impraeceps c̃ui nondomus acfamiliasua scortũ sit & qui nonin sim&u i quã cũq p
cupiditatis improbe calor traxerit. mentis sequatur in saniamꝰ. UCN Secunduus
scilic& quodd& alibus dicit sermo diuinus: equi insanientes in feminas factisun
Quidenim aliud quãdese dictũ hoc probat. quitotũ ꝑuadere uult concubitu quis
concupierit aspectu : Namde concubinis quippiam diciforsitan &uam iniustũ ẽẽ uideatur.
quia hoc in comparatione supradictorũ flagitiorũ quasigenus est castitatis. uxoribus
paucis eẽ contentũ aet intracestũ coniugũ numerũ. frenũ libidinũ continere: coniugũ
ixii. quia ad tantam res impudentiã uenit ut ancillassuas multi uxores putent. At
utinam sicut putantur eẽ. quasi coniugis. ita solȩ haberentur uxores: Illud magis tetrũ

Expanded text:
quisque est diuitum conubii sacramenta, conseruans, quem non libidinis furor rapiat quisque est diuitum conubii sacramenta, conseruans, quem non libidinis furor rapiat in praeceps, cui non domus ac familia sua scortum sit, et qui non, in quamcumque personam cupiditatis improbae calor traxerit, mentis sequatur insaniam? secundum illud scilicet, quod de talibus dicit sermo diuinus : equi insanientes in feminas facti sunt. quid enim aliud quam de se dictum hoc probat, qui totum peruadere uult concubitu quicquid concupierit I aspectu? nam de concubinis quippiam dici forsitan etiam iniustum esse uideatur, quia hoc in comparatione supradiotorum flagitiorum quasi genus est castitatis, uxoribus paucis esse contentum et intra. certum coniugum numerum frenum libidinum continere. coniugum dixi, quia ad tantam res impu-  dentiam , uenit,. ut ancillas suas multi uxores putent. atque utinam sicut putantur esse quasi coniuges, ita solae haberentur uxores. illud magis taetrum
Abbreviated transcription (Latin):
multorũ rapina uacuauit: Sedeuagati longius sumus dolore compulsi⁊ Ergo ut adsupo¬
ora redeamus. Quidest igitur in quo non seruilibus uitus. &iam nobiles polluantur.
foste ideo quia illa quaeinseruis peccata puniunt. ipsi quasilicita commattunt: Deniqa
us ꝑsuasiones quas supradicti nobiles agunt: seruus nec add spirare ꝑmattitur, qũauis a¬
tiar quidamenĩ exseruis nobiles facti: aut paru: aut maiora fecerunt: Sed hocta
imputari seruis nequaquã potest. quod quibusdam seruilis conditio tamfelicũ es
Homicidia quoq inseruis rarasunt terrore ac mn&u mortis indiuitibus assidua spe
fidutia impunitatis: Nisi forte iniqui simds. hoc quoddiuites faciunt ad peccata
referendo quia illȩ cũoccidunt seruulossuos ius putantes se. nohcrim̃ Nec solumh
Sed eodem priuilegio &iam in exercendo impudicitiae caeno abutuntur. Quotuso

Expanded text:
multorum rapina uacuauit. V. Sed euagati longius sumas dolore compulsi. ergo ut ad supemultorum rapina uacuauit. V. Sed euagati longius sumas dolore compulsi. ergo ut ad superior redeamus: quid est igitur, in quo non seruilibus uitiis etiam nobiles polluantur, nisi forte ideo, quia illa, quae J in seruis peccata puniunt, ipsi quasi licita committunt ? denique ad has peruasiones, quas supra dicti nobiles agunt, seruus nec adspirare permittitur. quamuis mentiar; quidam enim ex seruis nobiles facti ant paria aut maiora fecerunt. sed hoc tamen imputari seruis nequaquam potest, quod quibusdam seruilis condieio tam feliciter cessit. homicidia. quoque ih semis rara sunt terrore ac metu mortis, in diuitibus adsidua spe ac fiducia impunitatis. nisi forte iniqui simus hoc quod diuites faciunt ad peccata referendo, quia illi cum occidunt. seraulos suos, ius putant esse non crimen. nec solam hoc, sed eodem priuilegio etiam in exercendo impudicitiae caeno abutuntur. quotus
Abbreviated transcription (Latin):
onis sacer sermo testatus estdiaens ⁊ Veraitio leonis oniger inheremo sic pascuas diuitur
iuperis. quauis tirannidem hanc non paiuperis tantũ sedpene uniuersitas patiatur¬
generis humani. Quidestenĩ aliud dignitas sublimiũ qua proscriptio ciuitatũ Autquid l
quorundam. quostaceo praefectura. quã praeda nulla Siquidem maior pauperculare
depopulatio quãpotestas: Ad hocenim honor. a paucis emitur : ut cunctorũ uastation
quo quideẽ indignius quidiniquius potest. Reddunt miseri dignitatũ praedia quas none¬
munt. Cõmestiũ nesciunt & solationem sciunt: ut pauci inlustrentur mundus euestitur. uni
honor orbis excidiumest. Deniq sciunt hoc hispania quibus solũ Nomen relictum est⁊
Sciunt a fricȩ quaefuerunt. Sciunt gallia deuastȩ sed non abomnibus: Itideo in paucs¬
mis adhuc angulis ueltenuem sp̃m agentes. quia cas int̃dũ paucorũ integritas aluit. quas

Expanded text:
personis sacer sermo testatus est dicens: uenatio leonis is onager in heremo: sic pas cua sunt diuitum personis sacer sermo testatus est dicens: uenatio leonis is onager in heremo: sic pas cua sunt diuitum pauperes. quamuis tgeneris humani. Quid est enim aliud dignitas sublimium quam proscriptio civitatum, aut quid aliud quorumdam quos taceo, praefectura quam praeda? Nulla siqudepopulatio quam potestas; ad hoc enim honor a paucis emitur, ut cunetorum uastatione soluatur: quo quid esse indignius quid iniquius potest? reddunt miseri dignitatum pretia, quas non emunt: commercium nesciunt et solutionem sciunt t ut pauci inlustrentur, mundus euertitur: unius honor orbis excidium est. denique sciunt hoc Hispaniae, quibus solum nomen relictum est, sciunt Africae, quae fuerunt, sciunt Galliae deuastatae, sed non ab omnibus, et ideo in paucissimis adhuc angulis uel\' tenuem spiritum agentes, quia eas interdum paucorum integritas aluit, quas
Abbreviated transcription (Latin):
edhoc culpabilior tu. quã ille: Quia ille fugit forsitan malũ dominũ. & tubonũ In con¬
nentiã quoq inuentris seruo arguis: In illo ratiest perindigentiã inte cotidiana ꝑcopiam
uidesergo a postolicam sententiã te potissimũ uerberari : immote solũ quia inquo alium
dicas tem& ipsũ condempnas: Candem enĩ agis quaciudicas. Immonon eandem sedmaiora
ulta acequiora: In illo quippe &iam infrequentẽ uentris intemperantĩa punis. &
iadsidua cruditate distenderis: Fustũ quoq ut putas seruile uitiũ est & tufustum
nt Sed quidego tamminute. et quasi allegoriae dehocloquor cũ facinoribus aꝑtissimis
onfusta tantum diuitũ sed latrocinia comprobentur. quoruquisq enĩ urxta diuitẽ
sinbecilli. uinar aut&iam scipsos cum suis parit̃ amittunt ut ñ immerito deutrisq

Expanded text:
sed hoc culpabilior tu quam ille, quia ille fugit forsitan malum dominum et tu bonum. inconsed hoc culpabilior tu quam ille, quia ille fugit forsitan malum dominum et tu bonum. incontinentiam quoque uentris in seruo arguis. ia illo rara est per indigentiam in te cotidiana per copiam. uides ergo apostolicam sententiam te potissimum uerberare, immo te Solum, quia in quo alium iudicas temetipsum condemnas; eadem enim agis quae iudicas; immo non eadem sed maiora multo ac nequiora. in. illo quippe etiam infrequentem uentris intemperantiam punis, et tu adsidua cruditate distenderis. furtum quoque, ut putas, seruile uitium est; et tu furtum,: a committunt. IIII. Sed quid ego tam minute et quasi allegorice de hoc loquor, cum facinoribus apertissimis non furta tantum diuitum sed latrocinia comprobentur? quotus quisque enim iuxta diuitnes inbecilli aut etiam se ipsos cum suis pariter amittunt, ut non immerite de utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
ebes quodbeneficiis illius sinecessatione perfrueris : uideamus siactus nondicoscõs. Sed
d in noxios habes : & quis ut superius dixi diuitũ pra&er paucos non cunctis criminbus
nerfectus est : Et quod paucos excipio. utinam plures atq: om̃s excipi licer& salusera
mniũ. innocentia plurimorũ ⁊ Neq: ego Nunc deullo dico Nisi decotantũ. qui in seid quod
io ẽẽ cognoscit: Sienim extra conscientia suã sunt quaccũq dico: nequaquã adiniuri ameius
pectant cuncta quaedico. Siautẽ inse c̃ẽ nouit quacloquor. nonamea sibihoc lingua dici
n&̃ . Sed a conscientiasua. Ac primũ uideuitiis seruilibus dicam. Si fugitiuus est seruus
ugitiuus es &iam tudiues acnobilis: omnes enum dominũ suũ fugiunt quilegemdm̃ derelinqunt
uidergo diues culpas in seruo hoc facis quod&ille, Ille fugitiuus est suidomini: & tutui:

Expanded text:
debes, quod beneficiis illius sine cessatione perfrueris, uideamus si actus non dico sanctos sed debes, quod beneficiis illius sine cessatione perfrueris, uideamus si actus non dico sanctos sed uel innoxios habes. et quis, ut superius dixi, diuitum praeter paucos non. cunctis criminibus infectus est? et quod paucos excipio, utinam plures atque omnes excipi liceret: salus erat omnium innocentia plurimorum. neque ego nunc de ullo dico, nisi de eo tantum, - qui in se id quod dico esse cognoscit. si enim extra conscientiam suam sunt quaecumque dico, nequaquam ad iniuriam eius spectant cuncta quae dico: si autem in se esse nouit quae loquor, non a mea sibi hoc lingua dici existimet met sed a conscientia sua. ac primum, ut de uitiis seruilibus dicam: si fugitiuus est seruus, fugitiuus es etiam tu, diues ac nobilis; omnes enim dominum suum fugiunt, qui legem domini derelinquunt. quid ergo, diues, culpas in seruo?hoc facis quod et ille. ille fugitiuus est sui domini et tu tui:
Abbreviated transcription (Latin):
minossuos fugiunt: dũconseruos timent: undeillorũ fugam. nontam adeos debemus
referre qui fugiunt: quã adeos qui fugere compellunt:uim patiuntur infelicissimi fa
lare optant & fugere coguntur discedere aseruitio dominorũ suorũ omnino poli
& conseruorũ suorũ crudelitate Nonꝑmittunt᷑ ut seruiant. mendaces quoq esse dicunt
adment̾iũ nihilominus a trocitate praesentis supplicii coastantur: Siquidem dũtormo
seuolunt exhimere mentiuntur. Quid autẽ mirũ est sipositus imm&u seruus mentis
uult quã flagellari: AAccusantur &iam gulae &uentref uidi: Nechoc nouũ est. ma
desiderat saturitatẽ qui famẽ sepetolerarit. Sed esto Nonꝑferat famẽ panis. famẽ ceft
ꝑfest delitiarũ. Et ideo ignoscendũ est siauidius expedit quod erat iugiter de est: Tuu
uobilis. tuuero diues quimanibus bonis. affluis. qui hoc ipsodm̃ scis operibus honorare plus

Expanded text:
dominos suos confugiunt, dum conservos timent. Unde illorum fugam non tam ad eos debemus dominos suos confugiunt, dum conservos timent. Unde illorum fugam non tam ad eos debemus referre qui fugiunt, quam ad eos qui fugere comulari optant et fugere coguntur. discedere a seruitio dominorum suorum omnino nolunt et conseruorum suorum crudelitate non permittuntur ut seruiant. mendaces quoque esse dicuntur. ad mendacium nihilominus atrocitate praesentis supplicii coartantur, siquidem, dum tormentis se uolunt eximere, mentiuntur. quid autem mirum est; si positus in metu seruus mentiri uult quam flagellari P accusantur etiam gulae et uentris auidi. nec hoc nouum est: magis desiderat saturitatem qui famem saepe tolerarit. sed esto, non perferat famem panis, famem, certe ; perfert deliciarum, et ideo ignoscendum est, si auidius expetit quod ei iugiter deest. tu uero nobilis tu uero diues, qui omnibus bonis affiuis, qui hoc ipso deum sanctis operibus honorare plus
Abbreviated transcription (Latin):
quã sufficientiae satis faciunt. et ita implent canonem quod non explent sati&atem. A
hoc culpam ipsam inopia minus culpabilem facit. quia excusabilis fusti reus est qui a df¬
tum cogi uid&ur inuitus. Nam & scriptura ecclesiastica quasi subexcusare quod amma
imisctorũ omniũ noxas uid&ur dicens ongrandis est culpae. cũ quis furatus fuerit:
enim utefurientem impleat animã: Insalomone: Furatur ut expleat animã suã. Ac peris
nonsatis anobis accusandisunt quidiuino sermone excusantur : Quod autem defust
seruorũ dicimus. hoc &iam defuga. immohoc rectius defuga quia ad fugam seruas non mis
tantũ: Sed&iam supplicia compellunt: Pauent quippeactores. pauent silentiarios.
procuratores. prope. utinter istos omnes. nullorũ minus seruisint: quãdominorũ suorũ: abos¬
bus ceduntur. ab omnibus conteruntur: Quid amplius dicipotest multi seruorũ ad

Expanded text:
quam sufficientiae satisfaciunt; et ita implent canonem quod non explent satietatem; ac per quam sufficientiae satisfaciunt; et ita implent canonem quod non explent satietatem; ac per hoc culpam ipsam inopia minus culpabilem facit, quia excusabilis furti reus est qui ad furtum cogi videtur invitus. Nam et Scriptura ecclesiastica quasi subexcusare quodammodo miserorum omnium noxas videtur dicens: Non grandis est culpae cum quis furatus fuerit: furatur enim ut esurientem impleat animam . In Salomone. Furatur ut expleat animam suam, ac per hoc non satis a nobis accusandi sunt qui divino sermone excusantur. Quod autem de furtis servorum dicimus, hoc etiam de fuga; immo hoc rectius de fuga, quia ad fugam servos non miseriae tantum, sed etiam supplicia compellunt. Pavent quippe actores, pavent silentiarios, pavent procuratores: prope ut inter istos omnes nullorum minus servi sint quam dominorum suorum: ab omnibus caeduntur, ab omnibus conteruntur. Quid amplius dici potest? Multi servorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
pis uolumus reatum . & audemus de aliis usurpare iudiciũ: Quidesse iniustius
bis. autquid ꝑuersius potest : Idipsum scelus in nobis probabile c̃educimus quod
liis seuerissime uindicamus : Et ideo non sine causa adnos a postolus clamat: propt̃
odexcusabiles es õ homo. omnis quiiudicas in quo enim alium iudicas teipsum con¬
pnas. Eadem enimagis quaciudicas: Sed noneaddem inquit aliquis exdiuitibus.
meadem nos agonus quae seruiagunt Exseruis enĩ fures aefugituisunt. exseruis
gulae acuentre iugiter seruientes :ierũ est ẽẽ haccuitia seruorũ. Sed pluratamensunt ac maus
dominorũ. quauis nonomniũ. Excipiendi enim quidam sunt. Sed paucissimi. Quosideope
nomnino nenontameos nominando uidear publicare Ac primũ serui si fures sunt ad furane
forsitan egestate coguntur. Quia &iam sicis stipendia usitate prestentur. consu&udinẽ hac

Expanded text:
nobis uolumus rectum audemus de aliis usurpare iudicium. quid esse iniustius nobis uolumus rectum audemus de aliis usurpare iudicium. quid esse iniustius nobis aut quid peruersius potest? id ipsum scelus ia nobis probabile esse ducimus, quod m aliis seuerissime uindicamus. et ideo 009 sine causa ad nos apostolus clamat : propter quod inexcusabilis es o homo omnis qui iudicas : in quo enim alium iudicas. te ipsum coudemnas;eadem enim agis quae iudicas. III. Sed non eadem, inquit aliquis ei diuitibus, non eadem nos agimus, quae serui agant: ex seruis enim fures ac fugitiui suat, ex seruis gulae ac uentri iugiter seruientes. uerum est esse haec uitia seruorum: dominorum, quamvis non omnium. Excipiendi enim quidam sunt, sed paucissimi: quos ideo non nomino, ne non tam eos nominando laudare, quam alios non nominando videar publicare. Ac primum servi, si fures sunt, ad furandum forsitan egestate coguntur: quia etiamsi eis stipendia usitata praestentur, consuetudini haec magis
Abbreviated transcription (Latin):
ericordiac tribuens quã seueritatẽ: Vult nos clementis censurae temperamento
endare quã plaga iustȩ cohertitionis occidere: Ingratũ nobisesse quodcedimur
scestus sum. Sed quid miramur sipeccantes nos ds̃ uerberat. Cum ipsi peccantes ser¬
los uerberemus in iustȩ iudicis sumus homunculds nos flagellari adõ nolum
n ipsi conditionis m̃ae homines flagellemus. Sed nec miror quodtam iniqui
pucre sumus: Natura in nobis & nequitia seruilis est. Volumus delinquere. &
umus uerberari: ipsi in nobis mores sunt qui in seruulis nr̃is. om̃s uolumus impune
care: Deniq simentior cunctos consulo: Nogo ullumc̃e quãlib& magni criminis
m quise ad quiescat debere torqueri : Hinc ergo agnosci potest quã inique acprauis¬
gentis simi. aliis asperi Nobis remissi: Incodem crimine punimus: alios nos ab¬
umus in tolerabilis prorsus & in contumatiȩ & praesumptionis. haec agnoscere in

Expanded text:
misericordiae tribuens quam seueritati uult nos clementis censurae temperamento misericordiae tribuens quam seueritati uult nos clementis censurae temperamento emendare quam plaga iustae cohercitionis occidere. ingratum nobis esse quod caedimur satis certus sum. sed quid miramur, si peccantes nos deus uerberat, cum ipsi peccantes seruulos uerberemus ? iniusti iudices sumus: homunculos nos flagellari a deo nolumus, cum ipsi condicionis nostrae homines flagellemus. sed nec miror quod tam iniqui in hac re sumus: natura ia nobis et nequitia seruilis est. uolumus delinquere et nolumus uerberari: ipsi in nobis mores sunt qui in seruulis nostra; omnes uolumus impune peceare. denique, si mentior, cunctos consulo. nego ullum em, quamlibet magni criminis reum, qui se adquiescat deberent torqueri. hincergo agnosei potest, quam inique ac prauisgentissimi, aliis asperi nobis remissi. m eodem crimine punimus alios m absoluimus: intolerabilis prorsus incontumaciae et praesumptionis. nec agnoscere in