comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ noscunt. qui in auxiliũ a rege bithi¬
nie euocati. regnũ c̃ eo ꝑacta uictoria
diuisert̃. sicq deinde grecis admixti pͥmõ
galathe nũcupant᷑. Greci autẽ thessali
athessalo. pꝰea agreco rege greci st num¬
cupati. Namgreci ꝓprie theesali st̃. La¬
phitas autẽ gentẽ thessalie finese amĩt.
appollimis filia nũcupatos. Sicionii gͣci
ꝯt̾ nũcupati asinoniorege. hii pͥmũ a¬
gilaei uocabant᷑ a rege agialeo qui pͥmꝰ
sicioniis imꝑauit. aqͦ et agialeia ciuitã
nũtupata ⁊̃. q̃ nẽ pelonoponẽsiꝰ uocat᷑
ãpeloꝵe rege suo. Ipsi st̃ et archades ab
archade rege. iouis ⁊ caliste filio dicti.
ditore cognominati. pꝰ qͣm autẽ rexg̃¬
coꝵ apis mortuus ẽ. huic argus filius
succersit in regno. et ex eo argun appel¬
latiet. Quienĩ abeis pꝰ obitũ ut ds̃ ha-¬
bericepit. templo et sacrificio honoratꝰ.
Achei qui et achiui abacheo iouis filio
dicti pelasginominati. qi c̃ uelis pansiᷤᷤ

Expanded text:
em olim Galli, in auxilium a rege Bithinie evocati, regnum cum eo, peracta victoria, diviserunt, sicque de eisdem Grecis admixti primumGalatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt, Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii, Graeci sunt, nuncupati a Sicyonio rege. Hi primum Aegialei vocabantur a rege Aegialeo, qui primus Sicyonis imperavit; a quo et Agealea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponensis vocatur a Pelope rege suo. Ipsi sunt et Arcades, ab Arcade rege Iovis et Callistae filio dicti. ditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi, ab Achaeo Iovis filio dicti. Pelasgi nominati, quia cum velis passis
Abbreviated transcription (Latin):
cupati gt̃. qͥuibẽ romã condidit. gñtiq
et ciuitati nom̃ dedit. hii antea a sat̾no
saturm a latino latini gt̃. Nam latinꝰ
italie rex fuit. qͥ ex suo noĩe latinc᷑ appel¬
lauit. qui pꝰea romam st nũcupati. hii
et qͥrites dicti. qr qͥrinꝰ dictꝰ ẽ romułꝰ qd̾
semꝑhasta utebat᷑. q̃ lingua sabina qͥriᷤ¬
ert̃. ex quib et popłis imposita ⁊ regioni¬
b ꝯt̃. slam ab italoitali. a sabino: sabim.
ninũ montẽ incołt. de qͥuib historiȩ
ꝑhibentͤ qd tẽpore aqͦse cladis imbrib suꝑ¬
fuerint. et ob hoc umbrios g̃ce noĩatos.
Marsi italie gens dicta a comite liberi
marsia ilł usum uitiũ ostendit. Ob hoc
illi statuã feceit. qͣm pꝰea romaniinctiᷤ
marsis tuleit̃. Marsos autẽ greci tuscoꝰ

Expanded text:
cupati, qui urbem Romam condidit gentique cupati, qui urbem Romam condidit gentique et civitati nomen dedit. Hi antea a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus, quod semper hasta utebatur, quae Sabinorerunt, ex quibus nomina populis inposita et regionibus sunt. Nam ab Italo Itali, a Sabino Sabini, ninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, et ob hoc Ὀμβρίους Graece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit; et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Oscos
Abbreviated transcription (Latin):
lic̾tis. contũberẽt. sicq ex ꝓmiscno uͥ¬
ginũ ⁊ maritoꝵ concubitu iutienes
de mcrrtis parentib nati st. ex nota¬
mat̾ni pudoris spartam uocati st̃. Nam
ipsos spaitanos eẽ qͦ. et lacedemones.
Spartanos uͦ ꝓpt̾ repentinos casus adũ¬
sus cathinũ qͣsi de t̾ra contractꝰ ex omni
qui uocatꝰ ẽ tiras. et orti &r cognomĩati.
ut superiꝰ dictũ ẽ ꝑhibent᷑. licet gñtileᷤ
eos ex morib ita dictos existimãt. qd̾ sit̃
truces. Seuissimi enĩ omniũ gntiũ fy¬
eit. uñ et młta de eis fabulosa memorã¬
t qd̾ captiuos dii suis littarẽt et hũa¬
nũ sangumẽ inossib capitũ portare
deles t̾ras fugelitt̃ auarum qͣsi crudeli
ũ auarorũ. Istrorũ gens originẽ ã colciꝰ
duct̃. qͥmissi ad argonantas ꝑseq̃ndoꝰ.
ut aponto intrauert istrũ flumũ ã uo¬
cabulo amnis qͦ amari abͣscesseĩt̃ ap.¬
pellati st̃. Romani a romulinõie nũ¬

Expanded text:
lictis concumberent; sicque ex promiscuo vilictis concumberent; sicque ex promiscuo virginum concubitu iuvenes de incertis parentibus nati materni pudoris Parthenii vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos quos et Lacedaemones. Spartanos vero propter repentinos adversus Cadmum quasi de terra contractus, et ex omnia qui vocatus est Thiras, et orti et cognominati, ut superius dictum est, perhibentur, licet gentiles eos ex moribus ita dictos existiment, quod sint truces. Saevissimi enim omnium gentium fuerunt; unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus capitum essent deles terras, fuge litus avarum; quasi crudelium et avarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos, ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nun
Abbreviated transcription (Latin):
tutiã quasi mirmnice id ẽ formice. Erato¬
stenes aũi dicit dictos mirmidoneᷤ a mir¬
midone duce iois. et eurimedose filio.
Cicropi atheniensiũ regi succeesit agranꝰ.
cuiꝰ filia athis nom̃ ẽt regiomi ⁊ gñti de¬
diti et ex ea athiti cognõĩati. qͥ st̃ atche¬
menses. lon uir fortis ex suo noĩe eosdẽ
athenienses uocauit iones. Macedoneᷤ
anõie macedonis regi ãtea emachii dic¬
cedone dicti. a macedone rege dencali¬
oms mat̾no nepote. Epirote apirro a¬
chiltis filio priꝰ pirrde pꝰea ũo epirro
rege ad italiã transire p̾sumpscit᷑. doruᷤᷤ
neptuni .⁊ellepis filiꝰ fuit. unde dori. ⁊¬
originẽ et nom̃ duct̃. St̃ autẽ pars gͣci¬
e gentis. ex qͥb oẽ cognominata ẽ t̾cia
lingua g̃coꝵ que dorica appellat᷑. lace¬
demones: a lacedemone semele filio:
dicti. hii dii ꝑseuerantes in bellũ ccͣ
messemos ueriti ne diuturnitate p̃¬
lii spem prolis amitterẽt. p̃cepert ut
et urigines eoꝵ c̃ iuuenib domi re¬

Expanded text:
tutiam, quasi myrmeces, id est, formicae. Eratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Attis nomen et regioni et genti dedit. Et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion, vir fortis, ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nunccedones dicti a Macedone rege, Deucalionis materno nepote. 79. Epirotae a Pyrrho Achillis filio prius Pyrrhidae, postea vero a Pyrrho rege ad Italiam transire praesumpserunt. 80. Dorus Neptum et Ellepis filioriginem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis; ex quibus etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. Lacedaemones a Lacedaemone Semelae filio dicti. Hi diu perseverantes in bellum contra Messenios, veriti ne diuturnitate proelii spem prolis amitterent, praeceperunt ut virgines eorum cum iuvenibus domi re
Abbreviated transcription (Latin):
ti adũsa pedib calcent uestigia muilla
rõne credend̃ ẽi qi nec soliditas patit᷑.
nec centrũ terre. sed neq hoc ulla histo¬
riȩ cogitatõne firmat᷑. s hoc poete r̃o
cinando comectat. Titanas aũ ing̃cia
qͦsdã ingrecia fert̃ fuisse robusto̾. rex
cellentes uirib ppłos qͦs fert̃ fabulȩ
abirata cͭ dos Ea ad el ulcione cestoͥ.
unde et titanes dicti st̃. anotitioni. id¬
ẽ abultione. qd̾̃ qͣsi ulciscende matris

Expanded text:
 nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam cellentes uiribus populos quos ferunt fabule ab irata contro deos Terra ad eius ultionem creatos, unde et Titanes dicti sunt a tito greco, idest ab ultione, quia quasi ulciscende matris
Abbreviated transcription (Latin):
terre causa in deos armati. existerẽt Qs
fabule a ioue bello fuss e suꝑato: atq ex¬
tinctos fingc̃. ꝓpt̾ qd̃ e celo iactis fulmi¬
nib interieruntz De Regnis milicieq

Expanded text:
Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interierunt. De regnis militiaeq
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ cum agricole fr̃a semente dirigũt
sulcos. in quo omis seges decurrit. De¬
mens idẽ qd̃ amens. idẽ sine mente. ⁊ qd̾
diminufonẽ hãt mentiᷤ. Desipiens eo qd̃
eloquio. Exertꝰ in loq̃ndo expeditꝰ.
Excer̃e enĩ ꝓferre. uel expedire ẽ. Eruditꝰ.
qr ñ rudis. sediam doctꝰ. Ex ꝑtus multõ
sus ꝓ ualde celoꝰ ⁊ eximiꝰ qͣsi ualde eii¬
nes̃. Efficax dictꝰ qr nullã difficultatẽ
ht̃ in qualib re facienda. hinc ⁊ efficiẽs
a faciendo dictꝰ. Expes: qd̃ sit sine spe.
Expers. qr extra partẽ. Carit enĩ parte.
Exsors qi extra sortẽ ẽ. Exul qr extra so¬
lum suũ ẽ qͣsi transsolũ missᷤ. aut extͣ
solũ uagꝰ. Nam exulare dñr qͥ extra so¬
lum eunt. Extorris: qui extra t̾ram suã
ẽ. qͣri exterris. S ꝓprie extorris eũ ui ex¬

Expanded text:
genus, cum agricolae facta semente dirigunt genus, cum agricolae facta semente dirigunt sulcos, in quos omnis seges decurrit. Demens, idem qui amens; id est sine mente, vel quod diminutionem habeat mentis. Desipiens, eo quoeloquio. Exertus, in loquendo expeditus. Exerere enim proferre vel expedire est. Eruditus, quia non rudis, sed iam doctus. Expertus, multum sus, quasi valde celsus, et eximius, quasi valde eminens. Efficax dictus, quia nullam difficultatem habet in qualibet re facienda. Hinc et efficiens a faciendo dictus. Exspes, quod sit sine spe. Expers, quia extra partem; caruit enim partem. Exsors, quia extra sortem est. Exul, quia extra solum suum est; quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. Nam exulare dicuntur, qui extra solum eunt. Extorris, quia extra terram suam est; quasi exterris. Sed proprie extorris, cum vi ex
Abbreviated transcription (Latin):
bumor ẽ afficiens corpꝰ. Decolor qd̾ defit
illi color. Desꝑatus uulgo uocat᷑ maluꝰ
spe deponunt᷑. Consuetuto autẽ erat
apt̾ neteres ut desperati ante ianuas
suas consolarent. uel ut extremũ sp̃m
untib forte curari qͥ aliqͣndo simili la.¬
borauerãt morbo. deneger aut ignobi¬
lis. aut qd̾ sit impari gñe. aut si dũ
tenebras uertat. sict crepuscłm tem¬
p̃ noctis. Alii dicũt decrepitũ ñ qͥ senee¬
tute anulsus ẽ sed qͥ iam crepare desient.
idẽ loqui cessauerit. dep̃ciatꝰ ab eo qdst
ulis nec anqͦ p̾cio dignꝰ. Dirus p̃partuᷤ
rum ãr qd diuina infert᷑ ira. Alias duaꝰ
magnꝰ. Dehiscens ualte hiscens. hic .R
temptin bast. Dolosꝰ insdios ut mali¬
gnus ab eo qd̾ deludat. Ut em̃ decipi
at occultã malitiã blandis sermonib
lator dictꝰ eo qd̾ detegit qd̾ latebat. di
sedendo. Idem et refidens. a residendo. De
enĩ hic augentis ẽ. Delirꝰ mente defectꝰ
&e qͣsi ab lira aberretilira ẽ enĩ aratiõis

Expanded text:
humor est afficiens corpus. Decolor, quod desit illi color. Desperatus vulgo vocatur malus spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuas suas conlocarentur, vel ut extremum spiriuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. Degener, aut ignobilis, aut quod sit inpari genere, aut si dum tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt decrepitum, non qui 468 senectute avulsus est, sed qui jam crepare desierit, id est, loqui cessaverit. 75. Depretiatus, ab eo quod sit vilis, nec aliquo pretio dignus. Dirus, praeparcus, rum dicitur quod divina infertur ira. Alias dirus, magnus. Dehiscens, valde hiscens. Hic enim temptui habeat. Dolosus, insidiosus vel malignus, ab eo quod deludat. Ut enim decipiat, occultam malitiam blandis sermonibuslator dictus eo quod detegit quod latebat. Dilsedendo. Idem et resides a residendo. 'De' enim hic augentis est. Delerus, mente defectuset quasi a lira aberret. Lira est enim arationis
Abbreviated transcription (Latin):
tria recognosciturde ornam̃tiᷤᷤ circi.
rnamenta circi. oua. meta obo¬
liscus. carcer. Qua. honori pollu¬
c̃ĩs et castoris ascribt̃. qr illos ouo
editos credendo decigno ioue nõ e¬
rubescunt. fingunt autẽ circensi ro¬
mani. ad causas mundi referre. ut
subhac specie suꝑsticrones uanitatõ
suarum excusent. De metis.
etatũ quidẽ appellafõne. ꝓprie ter¬
minũ. ac finẽ mundr designare
uolunt: ab eo qd aliqͥd emensus fi¬
nis ẽ siue ad testimoniũ orientis
occidentisq solis. De obolisco.

Expanded text:
triae recognoscitur. De ornamentis . Ornamenta circi: ova, meta, oboliscus, carcer. Ova honori Pollucis et Castoris adscribunt, qui illos ovo editos credendo de cygno Iove non erubescunt. Fingunt autem Circensia Romani ad causas mundi referre, ut sub hac specie superstitiones vanitatum suarum excusent. De metis . Metarum quippe appellatione proprie terminum ac finem mundi designare volunt, ab eo quod aliqui emensus finis est, sive ad testimonium orientis occidentisque solis. De obelisco
Abbreviated transcription (Latin):
ibeo eundẽ diẽ capitilauiũ uocat. q
tc̃ moris ẽ lauandi capita infantiũ qͥ
me obseruata ad unctionẽ acced̾ent.
hoc autẽ die simbolũ competentib tra¬
dit᷑. ꝓpt̃ confinũ dm̃ici paschȩ sollepni¬
tatẽ. ut qui iam ad dei gr̃am ꝑcipiendã
festinãt. fidem qͣm confiteantur agnoꝰ¬
cant. Cena dñica dicta ẽ eo qd̾ in eodie
saluator pascha cum discipulis suiꝰ fec̃it.
Qͦ et hodie usq sic̾t ẽ traditũ celebrat᷑. at

Expanded text:
ideo eum diem capitilavium vocant, quia ideo eum diem capitilavium vocant, quia tunc moris est lavandi capita infantium qui ae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur,
Abbreviated transcription (Latin):
hebreoꝵ angeło nlintiante extitert̃t. Se¬
cunda in qua exgentiũ popłis stella ĩ¬
dice ad p̃sepis cunabula. magos adora¬
turos exhibuit. Scenophegia sollẽpni¬
tas hebreoꝵ de greco inlatinũ taberna¬
cłoꝵ dedicatio interp̃r. Que celebrat᷑ a
gipto ꝓmoti intab̾naculis agebant᷑ oe
exeo scenophegia. Scena enĩ grece latine
hebreos septembri m̃se celebrat᷑. Neo¬
meme apudonos kłe. apud hebreos aũ
qr scãm lunarẽ cursũ menses supputãt᷑
⁊ gͣce mene luna appellat᷑. In de neome¬
na idẽ noualuna. erantenĩ apd̃ hebreoᷤ
ipsidies kłarũ ex legali institutõne sol¬
lempnes. Dequib in psalterio d̃a. Cani
te intiomensis tuba in die insigni sol¬
lempnitatis ur̃e. Encenia ẽ noua edifi
Qnͣdo enĩ aliqͥd nouũ edificat᷑: encema
d̾r. hanc edificatonis templi. sollẽpni¬
tatẽ iudei octobri mense celebrat. Dies
asellum sedisse ꝑhibet᷑. Tc̃ gradiens c̃
ramis palmaꝵ multitudo plebiũ ob¬

Expanded text:
Hebraeorum angelo nuntiante apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur; quae celebrabatur a gypto promoti in tabernaculis agebant; eex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernHebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi ndo enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi sollemnitatem Iudaei Octobri mense celebrabant. Dies asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium ob
Abbreviated transcription (Latin):
estiuitas dicta a festis dieb uitatib
qͣsi festiditas eo qd̃ in eis solares
diuina sit. quib contͣrii ot̃ fasti. in qͥb
ius fatur idẽ dicit᷑. Sollempnitas a sacͥs
d̃r. ita suscepta ut mutari ob religionẽ
ñ debeat. ab soluto idẽ firmato atq so¬
lido nominata. ut lex uel exeo qd̾ soleat
fieri manno. Celebritas autẽ uocat᷑. qd̾
ñ ibiterrena sed celestia tm̃ agant᷑. Pas¬
pascha apud hebreoᷤ celebris dies erat.
qd̾ post qͥnq decades pasche celebrat᷑.
Unde. et uocabulũ sumpsit. penta enĩ
grece qͥnq in quo die scdm legem pa¬
nes ꝓpositionis de nouis frugib offer¬
rebant᷑. ciuꝰ figurẽ annus iubileꝰ inteᷤ¬
tamento uet̾i gessit. que nc̃ ifm ꝑ fi¬
gurã reꝓmissionis et̃nã reqͥem p̃fi¬
guratur. Epiphamag̃ce latine apparr¬
tio siue manifestat̃o uocat᷑. eoenĩ die
xp̃c fideris indicio magis apparuit ad¬
orand̾ qd̾ fuit figura pͥmicie credentiũ
gentisi. Quo die et dñici baptismatiꝰ sa¬

Expanded text:
estivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit. Quibus contrarii sunt fasti, in quibus ius fatur, id est dicitur. Sollemnitas a sacris dicitur, ita suscepta ut mutari ob religionem non debeat, ab †solito†, id est firmo atque solido nominata. vel ex eo, quod soleat fieri in anno. Celebritas autem vocatur quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pasascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur: cujus figuram annus jubilaeus in Testamento Veteri gessit, qui nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sa
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ. llis enĩ solũ celebrandũ sabba¬
tum traditũ ẽ qr antea erat reqͥes mor¬
tuoꝵ. Resurrectio autẽ illius erat qui
resurgens amortiris ñ moreret᷑. pꝰqͣm
autẽ facta ẽ talis resurrectõ ⁊̃ corpore
dñi. ut p̃iret incapite eccłȩ. qd̃ corpꝰ eccłe
speraret. infinẽ iam dies dm̃cꝰ. ⁊dẽ octa¬
inis quiet pͥmꝰ celebraricepit. De offici

Expanded text:
octo . 2. Primo enim solum celebrandum Sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum. Resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur, mautem facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae quod corpus Ecclesiae speraret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepit. De offici
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs ꝑfecto mundo reqͥenisset. Si¬
qͥdẽ et eodie reqͥeuit dñs in sepulcro. ut
qͥetis illiꝰ misteriũ confirmaret. Qd̾ udeiꝰ
obseruandũ in unibra futuri p̃ceptũ ẽ.
ram ad impleuit. obsernatõ eiꝰ quieuit.

Expanded text:
ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem in eo die requievit Dominus in sepulcro, ut quietis illius mysterium confirmaret, quod Judaeis observandum in umbra futuri praeceptum est: ram adimplevit, observatio ejus quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
tauer̃t liq̃factas ad omnẽ formã pos
longe a g̃ca appellatõne distat.ho
enĩ illi argitum uocant. cũ mirũ in
modũ illud dũ candidũ sit impreesẽ
corpori lineas nigras reddit. argẽtu
iuũ dc̃m qd̾ excedat materias ⁊̃ qͥb
initit᷑. hoc et liquidũ qr ꝑeurrit. lnue¬
nit᷑ specialit̾ in metallis. siue argen¬
tariis fornacib guttaꝵ ꝯcrecione tec¬
tis inherens. Sepe oẽ et instercore ue.¬
tutissimo coclearũ uł puteoꝵ limo.
fit &̃ ex mino et impofito concule
ferree patena testea supposita c̃ cͥcunlito
uasculo cͥcumtant᷑ carbones. sicq ar-¬
gentũ uiuũ ex minio distillat. sine hoc
neq argentũ neq es aurari pot̃. tantȩ
autẽ uirtutis ẽ. ut si suꝑ sextariũ argñ¬
ti uiui centenariũ saxum supponas.
oneri statim resistit. sin uero auri scry¬
pulũ. leuitatẽ eiꝰ raptim sinu recipit.
ex quo ñ intelligit᷑ ñ pondꝰ. s naturã

Expanded text:
taverunt liquefactas ad omnem formam posse taverunt liquefactas ad omnem formam posse longe a Graeca appellatione distat; hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud ut, dum candidum sit, inpressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est ut, si super sextarium argenti vivi centenoneri statim resistat. Sin vero auri scrupulum, levitatem ejus raptim sinu recipit, ex quo intelligitur, non pondus, sed naturam
Abbreviated transcription (Latin):
girus nũcupabat᷑ qr qͣm plurimũ ex
argento ꝑtuciebat. Nñm aũ anuma
romanoꝵ rege uocatist̃. qͥ eos pͥmũ
apud latinos imaginib notait. ⁊ti¬
tulo nõis siri p̾scripsit. Solidi dñr a
sacculo quo condunt᷑ a continente id
qd̾ continet᷑ appellatũ. In nomisma¬
te tria q̃runt᷑. metallũ figura. ⁊ põdꝰ
Siexhis alqͥd defuerit nomisma nõ
erit. Tria st̃ enĩ gn̾a argenti ⁊ at.
⁊eris. signatũ. factũ infectũ. Signatõ
ẽ qd ĩnũmis ẽ. factũ qd̃ ẽ in uasis et
rũ metalla ita uener̃t. Dum enĩ exqͣ¬
cumq causa ardentes silue excoq̃¬
rent Fram que calefactis uenis fudit
riuos cuiꝰcumq structure. Siue gͥ es
illud fuerat. siue aurũ. cũ in loca t̾re
depressiora decurreret. sumpsit figurã
in quã illud uel ꝓfluens rinus ut ex¬
cipiens lacunar formauerat quari
rerũ spbendore capti hoĩes tͥcunilig.¬
tas adtollerent massas. uidert̃ in ea
t̾rȩ uestigia figurata. hinc qͦq excogi¬

Expanded text:
m plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notavit et titulo nominis sui praescripsit. Folles dicuntur a sacculo quo conduntur, a continente id quod continetur appellatum. In nomismate tria quaeruntur: metallum, figura et pondus. Si ex his aliquid defuerit, nomisma non erit. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum, quod in vasis et rum metalla ita venerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, quae calefactis venis fudit rivos cuiuscumque structurae, sive igitur aes illud fuerat sive aurum, quum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens rivus vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines quum ligatas adtollerent massas, viderunt in ea terrae vestigia figurata; hincque excogi
Abbreviated transcription (Latin):
ut apud grecos. alexandros menandros.
apud nos alexander menander: dicta
de dispari gen̾e nascit᷑. Si nomma
hoc ẽ plurinomia: eo qd m plurib¬
noĩb sig̃cat̃o una. ut t̾ra. humꝰ. tellꝰ.
uninomia: eo qͦd sit in uno nõie sig¬
nific̃o plurima. ut tumulꝰ. nc̃ mõs¬
nc̃ breuis. nc̃ tumens tellus. nc̃ se
referant᷑ ꝑsonã. ut magister. dñs.¬

Expanded text:
ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta de dispari genere nascitur. Synonyma, hoc est plurinomia, eo quod siterra, humus, tellus. uninomina, eo quod sit in uno nomine, significatio plurima, ut tumulus, nunc mons brevis, nunc tumens tellus, nunc sepureferantur personam, ut magister,
Abbreviated transcription (Latin):
diuidunt᷑. ex quib corporalia dicta q ñ ca
cȩlũ terra. Incorporalia: qr carent corpore.
unde nec underi nec tangi posst̃. ut u̾itaᷤ.
iusticia. Gñalia gt̃: qr multarũ rerũ sc̃. ut
anmal. Nã et hõ. & equus. &e auis. aĩalia
ꝯt̃. Sp̃alia q spẽm demonstrant ut hõ.
Sp̃es enĩ animaliũ hõ. pͥncipalia. qr pri¬
mã põnem hñt. nec aliunde nascunt᷑. ut
mons. fons. Diriuatiua eo qd̃ ex alio noĩe
deducãt ut a monte montanꝰ. Diminu¬
tiua. qr minuũt sensũ. ut greculꝰ scolasti¬
culuᷤ. Sona diminut᷑a. qr sic sonãt. sic̃t
diminut̾a. s intellectu pͥncipalia st̃. ut
fabula. tabusa. Tota greca qi ex toto g̃ce
dedinant᷑ ut calisto. Sic enĩ et grecꝰ ⁊ lati¬
nus dicit. Tota latina qi extoto ĩ latinũ
uentuntur. Grecꝰ dicit odisseus. latmꝰ u
lixes. Media dicta: qi ex parte greca st̃. &¬
ex parte latina. Eadẽ ce notha q corrũ¬
punt ultimas silłas manentib pͥorib.¬

Expanded text:
dividuntur, ex quibus corporalia dicta, quia coelum, terra. 4. Incorporalia, quia carent corpore; unde nec videri nec tangi possunt, ut veritas, justitia. 5. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut animal; nam et homo, et equus, et avi, quia partem demonstrant, ut 'homo'. Species enim animalium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nascuntur, ut 'mons', 'fons'. Derivativa eo, quod ex alio nomine deducuntur, ut a MONTE montanus. 9. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut Graeculus, scholasticulus. 10. Sono diminutiva, quia sic sonant sicut diminutiva, sed intellectu principalia sunt, ut fabula, tabula. 11. Tota Graeca, quia ex toto Graece declinantur, ut Callisto. Sic enim et Graecus et Latinus dicit. 12. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur; Graecus dicit Odysseus, Latinus Ulysses. 13. Media dicta, quia ex parte Graeca sunt, et ex parte Latina. Eadem, et notha, quia corrumpunt ultimas syl
Abbreviated transcription (Latin):
uore. eo qd reꝑcusso aere plus ful¬
geat. unde et uirgiliꝰ. Discolor inde auri
ꝑramos aura refuisit. hoc ẽ splendor
auri. Naturale enĩ ẽ. ut metalloꝵ spcͥen.¬
dor plus fulgeat. luce alia reꝑcusᷤ. hĩc
et aurarii dicti qͦrum fulgor splendi¬
dos reddit. Obrid̾iũ aurũ dc̃m qd̾ ob¬
radiet splendore. ẽ enĩ coloris optimi.
ctea dr tenuissima lamina. a noy ce
debant᷑. et signabant᷑. postea a saturno
ereus ñmꝰ inuentꝰ. Ipse enĩ signare
lii ut superiꝰ pecimniã a pecudib appel¬
laueit. sict̃ aiunando ium̃ta st̃ dicta.
om̃e enĩ patrimonrũ a pd̃ antiqͦs pe

Expanded text:
ore, eo quod repercusso aere plus fulgeat. Unde et Vergilius Aen. 6, 204: Discolor inde auri per ramos aura refulsit, hoc est splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. Obryzum aurum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, ttea dicitur tenuissima lamina, ἀπὸ τοῦ debantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare lii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium apud
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃. et u̾bum. Deinde. donatꝰ octo ẽẽ¬
diffiniuit. s omẽs ad illa duo pͥncipa¬
lia reũtunt᷑. idest ad nom̃. et u̾bum q̃
sig̃c̃ant. ꝑsonã. et actum. Relique appen¬
dices gt. & exhis originẽ trabt̃. Nã ꝓno
men ex noĩe nascitur: cuiꝰ officio fung̃r
ut orator ille. Adu̾biũ. de noĩe nascit᷑ ut
doctus docte. Panticipiũ de noĩe. ⁊ ũbo
ut lego legens. Coniunctõ uͦ & p̃p̃o. et in¬
teri ectio in cõplexũ istaꝵ cadunt Io:
om̃ dc̃m qͣsi notam̃ qd̾ nob̃ suo uo¬
cabulo res notas efficiat. Henĩ no¬
men scieris: cognicio rerum ꝑit. ꝓ pͥa no¬

Expanded text:
nomen et verbum. Deinde Donatus octo diffinivit, sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est ad nomen et verbum que significant personam et actum: relique appendices sunt, et ex his originem trahunt. Nam pro nomen ex nomine nascitur, cuius officio fungitur, ut orator ille. Adverbium de nomine, ut doctus, docte. Participium de nomine et verbo, ut lego legens. Coniunctio vero, et prepositio, et interiectio, in complexu istarum cadunt. Nomen dictum quasi notamen, quod nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria no
Abbreviated transcription (Latin):
unt. it .xxiii. hii enĩ in medietatẽ di¬
uisi.xiͦi. facuit̃. rursũq in aliã medieta¬
tẽ. sex. deinde in aliã tres. et ultradiuisio¬
nẽ ñ recipit sectioilla. s ante unitatẽ inue¬
nit᷑ t̾minꝰ quẽ secare ñ possis. Imparit̃
impar ẽ. qui ab impari nũo inparit̾ mẽ¬
surat᷑. ut xxu.xluiiii. qͥ dũ sint inparẽ ny¬
meri ab imparib &̃ partib diuidunt᷑.
ut sepcies septeni. q̃dragies noines. & qͥn¬

Expanded text:
nti quatuor: hi enim in medietatem divisi XII faciunt, rursum in aliam medietatem sex, deinde in aliam tres et ultra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Impariter impar est, qui ab impari numero impariter mensuratur, ut XXV, XLIX qui dum sint impares numeri, ab imparibus etiam partibus dividuntur, ut septies septem, quadries nonies, quin
Abbreviated transcription (Latin):
t̃nariꝰ.ii. Binariꝰ unũ qui singłatis indi¬
iusibilis ẽ. Parit̃ impar ẽ qui in partẽ
eqͣs recipit sectionẽ. s partes eiꝰ mox in¬
dissecabiles ꝑmanẽt. ut sexdect̃ ruii. tui¬
ginta. Enqͥginta. Mox enĩ si bẽ nũm
diuiseris in curres in nũm quẽ secare ñ¬

Expanded text:
ui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indissecabiles permanent, ut sex decem, octo, triginta, quinquaginta. Mox enim ut hunc numerum diviseris, incurris in numerum quem secare
Abbreviated transcription (Latin):
atio numeroꝵ contẽpnẽda numeri¬
ñ ẽ. In multis enĩ scãrum scͥpt᷑a lo¬
cis qͣntũ misteriũ hñt elucet. Nõ enim
inscripturis scĩs numeri existũt. qͦꝵ fi¬
guras ñ nͥ notihꝰ artis sciencie solũe pꝰ¬
St̃. Datum ẽ cẽ nobis exaliqua parte
sub nũoꝵ consistere disciplina. qͣndo
horas ꝑ eam discimꝰ qͣndo de mensiũ cur¬
riculo disputamꝰ. qͣndo spaciũ anni re
deuntis agnoscimꝰ ꝑnumerũ si qͥdẽ ne
confundam᷑ instruimuꝵ: Tolle numets.
in reb omnib. et omĩa ꝑeunt. adime
scło compotũ. & cuncta ignorantia ce¬
ca complectit᷑. Nec differre pot̃. a ceteuꝰ
animalib qͥ calculi nescit rõnẽ. De pma¬
in parib et in ĩparib. Pannũs. Parno¬
merꝰ diuidit᷑ in his. parit̃ par. parit̾ im¬
parnũs diuidit᷑ in his. pͥmũ simplũ.¬

Expanded text:
atio numerorum contemnenda non est. In multis enim sanctarum scripturarum locis quantum mysterium habent elucet. Non enim in scripturis sacris numeri existunt, quorum figuras nonnisi noti huius artis scientiae solvere possunt. Datum est etiam nobis ex aliqua parte sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam dicimus, quando de mensuum curiculo disputamus, quando spatium deuntis agnoscimus. Per numerum siquidem ne confundamur instruimur. Tolle numerum in rebus omnibus, et omnia pereunt: adime seculo computum et cuncta ignorantia ceca complectitur; nec differre potest a ceteris animalibus, qui calculi nescit rationem. Boethis paribus et inparibus. Par numerus dividitur in his: pariter par, paritpar numerus dividitur in his: primum et simplu
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ꝓtinent. ñ ea tm̃ que ars eoꝵ exi¬
bet. q̃ui ꝓpͥe medici nominant᷑. s ẽ ci¬
b et potus tegmen et tegum̃. defensi.¬
o deniq omnis atq munitio qua nr̃m
corpus adũsus aduersꝰ exteros ictus

Expanded text:
itaque pertinent, non ea tantum quae ars eorum exhibet, qui proprie medici nominantur; sed etiam cibus et porus, tegmen et tectum, defensio denique omnis atque munitio, qua nostrum corpus adversus etiam externos ictus
Abbreviated transcription (Latin):
antiquiores extiterint. s iste hac ar¬
te exꝑientior fuit. pondꝰ dc̃m eo qd̃
instatera libratũ pendeat. hinc &
pensum. abusiue autẽ pondꝰ libra
una ẽ. unde etiã dipondiꝰ dcm̃ ẽ qͣsi
duo pondera qd nom̃ adhuc in usy
retinet᷑. Trutina ẽ gemina ponders
lãces equali examine pendens ꝓpt̃

Expanded text:
antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, fact
Abbreviated transcription (Latin):
omesus d̾r. apd̾ qͥm pignora deponi solẽt.
electus fit utraq pars fidem sequat᷑. Seꝰ¬
silis qd̃ ñ indeat᷑ stare. s sedere. Suidus:
a sordib humoris aure conceptis e⁊quã¬
uis multis casib accedat. Nom̃ tn eger
ex p̃dicto uicio retinet. Siccus qd̾ sit ex¬
sucatꝰ. sine ꝑantifrasim: qd̃ sit sine suc¬
co. Sepult᷑ dictꝰ ẽ. eoqd̃sit sine pai̾pa¬
tione. uł sine pulsu. idẽ sine meͦtu.Sigio:

Expanded text:
ur, apud quem pignera deponi solent. ur, apud quem pignera deponi solent. electus sit, utraque pars fidem sequatur. Sessilis, quod non videtur stare, sed sedere. Surdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus accidat, nomen tamen aeger ex praedicto vitio retinet. Siccus, quod sit exsucatus; sive per antiphrasin, quod sit sine suco. Sepultus dictus est eo quod sit sine palpatione, vel sine pulsu, id est sine motu. Saio
Abbreviated transcription (Latin):
cabant᷑ quo defricabant᷑ pelles. qͥb cor¬
ruptela fit. Syurtꝰ qd̾ sit impurꝰ. Sce.¬
lerosꝰ: scelerib plenus. ut lapidosꝰ locꝰ
et harenosꝰ. plus ẽ autẽ scelerosꝰ quã
sceleratꝰ. Sator seminator uł pat̾. a se¬
mine. Scurra. qui sectari qͦmpiã solec
cibi gratia ãssequenda igit᷑. in de scur¬
ras appellatas. idẽ assecla a seq̃ndo.
Satellis: qd ad hereat alteri siue a la¬
teris eustodia. Sũffect᷑ in loco alteriꝰ
suppositꝰ qͣsi suffactꝰ. unde. ⁊ consulem
suffectũ dicimꝰ. eñ qui ꝓalio substitint᷑.
Secundꝰ. qr secus pedes. ce tractꝰ ẽ sermo
a seq̃ntib seruis pedisseqͥs: unde ⁊ scd̾a for
et res scd̾e. idẽ ꝓspere. Sed̾e autẽ a seq̃ndo
Sc̃ dicte. Stipulator ꝓmissor.stipulare
eñ ꝓmitte ẽ ex uerbis iurisꝑitoꝵ. San
ã sanguine. qr sine pauore ẽ. Sospes. Sub¬
tilis ab extenuatone dictꝰ. Seq̃ster: d̃r: qͥ
certantib mediꝰ interuenit. qͥ apd̾ grecoᷤᷤ¬

Expanded text:
cabantur: quo defricantur pelles quibus corruptela fit. Spurcus, quod sit inpurus. Scelerosus, sceleribus plenus; ut lapidosus locus et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. Sator, seminator vel pater, a semine. Scurra, qui sectari quempiam solet cibi gratia. A sequendo igitur inde scurras appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. Suffectus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. Secundus, quia secus pedes: et tractus est sermo a sequentibus servis pedisequis. Unde et secunda fortuet res secundae, id est prosperae. Secundae autem a sequendo sunt dictae. Stipulator, promissor. Stipulare enim promittere est, ex verbis iurisperitorum. Sanus, a sanguine, quia sine pallore est. Sospes. Subtilis ab extenuatione dictus. Sequester dicitur qui certantibus medius intervenit, qui apud Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
omnes hoĩes exuno patre nati pariͣnoꝰ
citehis qͥ odert̃ nos frẽs nr̃i uos estiꝰ. Ger¬
mana ita intelligat᷑ ut g̃manꝰ eadẽ ge¬
nitrice manãs. Soror autẽ ut frat̃. Nã
soror ẽ ex eodẽ semine dicta. qd̾ sola cũ
fr̃ib insorte agnatonis habeat᷑. fr̃es pa¬
truelis dicti eo qd̾ patreᷤ eoꝵ g̃mani inter
se fres fueit. Consobrini uͦ uocati. qͥ aut
ex sorore et fr̃e. aut exduab sororibꝰ et
nati qͣsi consorim. fratrueles autẽ mat
Unde. et in oriente patre mortuo pupillõ
prior patruus suscipit. et qͣsi filiũ legeto¬
etur. Auuncłs ẽ matris frãt cꝰ nom̃ for¬
mã diminitfi hr̃e uidet᷑. qi ab auo ue¬
nire monstrat᷑. Amitta ẽ soror patris.
qͣa alia mat᷑ Matertera ẽ soror matu̾
qͣsi mater al¬
tera. Socer ẽ
qͥfiliã dedit:

Expanded text:
omnes homines ex uno patre nati pari intecite his qui oderunt vos: Fratres nostri vos estis.' Germana ita intellegitur ut germanus, eadem genetrice manans. Soror autem, ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum germani fratres inter se fuerunt. Consobrini veroex sorore, et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini 15. Fratrueles autem mateunde, et decedente patre, pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. 17. Avunculus est matris frater, cujus nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ a xp̃o ꝓfrib meis qͥ st̃ cognatimei se¬
cundũ carnẽ qui st̃ israhelite. Porro cog¬
natõne frẽs uocant᷑ qui de una familia
toẽ pat̾a. qͣs latini pat̾nitates int̾p̃tant᷑.
cũ ex una radice multa gñis turba diffõ¬
dit᷑.ut ingenisi. Dixit habraã ad loth. ĩi
sit rixa inter me et te. et int̾ meos:⁊ tuoͦ
frat᷑ habrahe. s filiꝰ fratriᷤ eiꝰ aram. Qrͣto
mͦ affectu fr̃es dici qui induo sciñdũt.

Expanded text:
 pro fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraham ad Lot: Non sit rixa inter me et te, et inter pastores tufrater Abrahae: sed filius fratris ejus Aaron. Quarto modo affectu fratres dic
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs uocant᷑. Ergo frẽs ex eodẽ fructu.
Gerimani ex eadẽ genitrice manante.
Uterini uocati. qd̾ sint ex diuĩsis patrib
et uno utero editi. Nam uterꝰ tm̃ muli¬
eris ẽ. Quatuor antẽ modis srẽs dicti¬

Expanded text:
res vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scr
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ feminim sexꝰ ꝑsonas ueniũt. nͨ
gt agnati. s alias nat᷑ali iuire cogna¬
ti. Proximꝰ ꝓpt̾ ꝓximitatẽ sanguinis
appellatꝰ. Consanguineiuocati eo qd̃
ex uosangͥne. ⁊d ẽ ex unopatus se¬
mine nati st̃. Nam semn uiri spuma

Expanded text:
r feminini sexus personas veniunt, nec sunt agnati, sed alias naturali iure cognati. Proximus, propter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spu
Abbreviated transcription (Latin):
qmuis qͥdam ueteres nc̃ parenticidam
diũ et homicidiũ quocũq intelligipꝰ¬
sit. cũ fint homines hõib pares ꝑse
cutor. ñ semꝑ ꝓmalo intelligit᷑ unde
&& ꝑsecutor ꝑfecte setutꝰ. publican est.
qui uectigalia publica exigit. uł qͥ ꝑ
publica negocia scłi lucra sectat᷑. unde
et cognominatꝰ e peccator a pelice id
e meretrice uocatus qͣsi pelicator qd̵
nom̃ apud antiqͦs tm̃ flagiciosũ sig̾ca¬
bat. postea transiit hoc uocabłm ĩ ap¬
pellationẽ omniũ iniquoꝵ. ꝓstitute.
meretrices ã ꝓsedendo in meretoriis uł¬
infornicib pelex apd̃ grecos ꝓꝓrie d̾r
alatinis concura. dicta autẽ a fallacia.
qͣmuexat trepidatio mentis. ht̃ cordiᷤ
pusationẽ cordis motũ nã pauerefe
rire ẽ. Unde et pauimentũ. petre autẽ

Expanded text:
quamvis quidam veteres hunc parenticidam quamvis quidam veteres hunc parenticidam dium et homicidium quocumque intellegi possit, cum sint homcutor non semper pro malo intellegitur; unde et persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati sunt. Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. Prostitutae, meretrices a prosedendo in meritoriis vel fornicibus. Pelex apud Graecos proprie dicitur, a Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, vidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere rire est, unde et pavimentum. Petro aute
Abbreviated transcription (Latin):
predo ababigendo p̃das ⁊: ctꝰ. & predo
qui p̾dam ht̃. predator hoc ẽ cui de p̃da
pelliciendo dolis. Pirate gt̃ p̃dones ma¬
ritum ab incendio nauiũ transeuntiũ
qs capiebant dicti. nã pir ignis ẽ. pugil¬
lator: qui de manu ĩ manũ nũmoꝵ aliqͥd
subtrahit. Peculiator. ꝓ eo qd̃ sit pecu¬
me publice defraudator. ꝓditor ꝓeo qd̾
ẽ et sine fide qͣsi ꝑdens fidem. perurrꝰ
qr ꝑpere iurat. idoẽ maleuirat. ꝑuiruꝰ
autẽ inu̾bo .R. ñ ht̃. nam peiero. ⁊ deiero
dicimꝰ. p̃uaricatos malefidei ad uocatꝰ.
et qui uel in accusando. nociturauł in
defendendo ꝓfutura. p̃tereat aut mu¬
tiliter dubiȩq ponat merredũ gr̃a. licet
corruptꝰ cicero. qͥd enĩ tam preuarum
idẽ ualde uarũ. pellax dolosus et fallaxa
a pelle. id ẽ uultu. foris em̃ ut fauatiar¬
ridet sed nequiciã intꝰ gerit. ꝓfanꝰ qͣsi
porro a fano. sacris enĩ ñ licet uluintẽe.
parricida: ꝓprie d̃r. interfector parentiᷤ.

Expanded text:
praedo ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda satur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, prot sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. Parricida proprie dicitur interfector parentis,
Abbreviated transcription (Latin):
cax ꝓprie idẽ ẽ qd̾ peceͣte. nã ꝓcare est
ro fugatꝰ. ꝑ egrinꝰ ionge a patria positꝰ.¬
sict aliengena. ꝓiectus qͣsi longe ⁊ pro¬
cul iactatꝰ. sict̃ et ꝓduxit qͣsi porro illo
duxit. ꝓuocanit qͣsi porro illũ uocauit.
ꝓiectꝰ qͣsi porro eiectꝰ. ac ꝓiectatꝰ. unde.
&e ꝓiectaq saxa. idẽ porro ractata. ꝓscͥp¬
tus cuiꝰ bona pllam et aꝑte scribunt᷑.
prescriptꝰ ordinẽ sig̃cat. sict̃ et p̃scptio¬
nes apud iuris contultos. ꝓcinctꝰ expedi I¬
tꝰ et armatꝰ. unde et in ꝓcincto idẽ cũ
belli causa arma sumebãt. p̾cinctus
eo qd̾ ante se ponat aliqͥd: quo p̃cingit᷑.

Expanded text:
Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est ro fugatus. Peregrinsicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, porro eieorro iactata. Proscriptus, cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingitur.
Abbreviated transcription (Latin):
oe potestas qd̃ pateat ilii queq uelit.
et nemo inf̾cludat. cui nulius obfiste
ualeat. popimꝰ p̾ceteris opib copiosuꝰ
pecunioses tullsꝰ primũ eos dictos re¬
fert qui plurimã habines et pecuniã. id
ẽ pecora. lta enĩ et antiqui eos appelia
ꝓposito suo ad inctoriã ꝑseuerat. Anti¬
qui enĩ tutiã dicebant quã iͥnctoriã. cre¬
inconatib ꝑseuerando. alii ꝑnicẽ ue.¬
locẽ intelligunt pedib. nã ꝑnicitas
pedum ẽ. ut ꝑnicib ignea. plantiꝰ. sic̃
celeritas penñaꝵ ẽ. ut celeriq fuga sab
sioers lapse. piger qͣsi pedib egeri ẽ
enĩtardus adincedendũ qd̾ nom̃ ꝑ ulẽ
tranfit᷑ ad animũ. ꝑnox ꝑingilãs noc
topleuerãs ꝑtinax inpudenter tenes.
qͣsi ꝑtinens. petulans nc̃ qͥdem ꝓ auda¬
ce et imꝓbo ponit᷑. olim autẽ acerbi
flagitatatores. et ꝓprie argentarioꝵ. Pu
gebant a petendo petiiantes uocati. ꝓ.

Expanded text:
et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui eos appellabur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. Antiqui enim vicam dicebant quam nos victoriam. Crein conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, pervigilans nocPertinax, impudenter tenens, quasi pertinens. 214. Petulans, nunc quidem pro audace et improbo ponitur; olim autem acerbi flagitatores, et proprie argentariorum cogebant, a petendo PETULANTES vocati. 215.
Abbreviated transcription (Latin):
iã pot̾. huic nomini et apd̃ gramati¬
cos conꝑatio ñ add̃r. qi si dixeris ille ꝑ¬
fectior e: iste ꝑfectꝰ ñ erit. Pulcher a
hoc nom̃ ingenꝰ nã pulcritudo hoĩs aut
inuultu ẽ. ut os humerosq deo similis.
aut incapillis. ut nãq decorã cesariẽ au
in oculis ut letos oculis afflarat honoreꝰ.
aut incandore. ut quale manꝰ atdt̃ ebori
decus. aut in liniamentiꝰ. ut te multo
plus figura. et lina mẽra auspitiiͦ. de¬
lectabãt. aut inꝓceritate. ut turnꝰ uer¬
tis in mediis. et toto uertice supea ẽ. pel¬
lax ã pellicendo. ꝑspicax splendidꝰ eo
sit subiectoꝵ ac famulantiũ ordinator
uł rector. patrom ã patrib dicti st̃ qd̾
huiꝰmodi affectũ olientib exhibeant.
ut qͣsi patres illos regãt. Pedagog ẽ.
cii parmili ad signant᷑ grecũ nom ẽ.
et᷑ cõpositũ ab eo qd̾ ꝓueros agat. id ẽ
ordine. et pmꝰ qͦsi preminẽs. primꝰ pos¬
tremꝰ. potens reb late patens. Unde.

Expanded text:
i potest. Huic nomini apud grammaticos comparatio non adjicitur, quia si dixeris: Ille perfectior est, iste perfectus non erit. 204. Pulcher a hoc nomen in genus. Nam pulchritudo hominis, aut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in lineamentis, ut: Te multo plus figura et lineamenta hospitis delectabant; aut in proceritate, ut Turnus: Vertitur in mediis, et toto vertice supra est. 205lax a pelliciendo. Perspicax, splendidus, eo sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est; et est conpositum ab eo quod pueros agat, id estordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde
Abbreviated transcription (Latin):
qr abrahã de caldeis fuit. Qd̾ si hoc recip̃i
qͦmͦ in daniele hebrei pueri. lingnã quã¬
ñ nouerat doceri iubent᷑: Ommẽ autẽ
linguã unusqͥsq hominũ siue g̃cam si¬
ue latinã. siue cet̾aꝵ gentiũ. aut audi¬
endo pot̾ tenere aut legendo ex p̃cep¬
tore accipere. Cum autẽ omnũ linguaꝵ
scientia difficilis sit cuiqͣm. nemo tñ tam
desid̾sus ẽ. ut in sua gente positꝰ suegen¬
tis linguã nesciat. Numqͥd aluo putã¬
ꝓprie uocis damorẽ expͥmt̃. iste det̾ior.
qui ꝓprie lingue caret noticia. Cuiꝰ mõi
autẽ lingna locut᷑ sit d̾s in pͥncipiomũ¬
di dũ dic̾et fiat lux. inuenire difficillimũ
ẽ. Nondũ enĩ erant lingue. Itẽ qua lingͣ
insonuit. pꝰea ext̾iorib hominũ aurib
maxi̾e ad primũ hosem loqñs. uł ad ꝓph̃aᷤ
ut dum corporalit̾ sonuit uox dicentiꝰ
dei. tu es filiꝰ m̃s dilectꝰ. ubi a quibꝰdã eͤ¬
dit᷑ illa lingua una et sola q̃ fuit anteꝙͣ

Expanded text:
quia Abraham de Chaldeis fuit; quod si hoc recipitur, quomodo in Daniele Hebraeipueri linguam quam noverant doceri jubentur? 10. Omnem autem linguam unusquisque hominum, sive Grave Latinam, sive caeterarum gentium, aut audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore accipere. Cum autem omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen ita desidiosus est, ut in sua gente positus, suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud putanpropriae vocis clamorem exprimunt, iste deterior qui propriae linguae caret notitiae. Cujusmodi autem lingua locutus est Deus in principio mundi, dum diceret, Fiat lux, invenire difficile est: nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hommaxime ad primum hominem loquens, vel ad prophetas, vel dum corporaliter sonuit vox dicentis Dei: Tu es filius meus dilectus; ubi a quibusdam creditur illa lingua una et sola, quae fuit antequam