comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lumẽ. ab ip̃o lumine incõmutabilis u̾itatio
au̾si sunt. ⁊ obscuratũ ẽ insipiens coreoꝵ. Non
enĩ sapiens cor qͣmits cognouissent dm. seomu¬
piens partus qr nõ sicut d̾m głificauetũt aut i¬
tias egerint dixit enĩ homini. Eoce pretas eꝰ sapia
ac ꝑ hec dicentes se eẽ saptentes qd nõ alit᷑ uresli¬
gendũ ẽ. nss hoc ip̃m sibi tribuentes stutti fc̃i sũti
Iamque secuntur quid opus ẽ dicete: Dhant aure
impietatem illi hoĩes. isli inqͣm hõĩes qui ꝓccra¬
turam creatorem cognoscere potuenĩt. quo plapsi
cũ deus supbis resistit aiq ubi demersi snt melẽ
ip̃ius eple conseq̃ntia docent qm sit cõmemoracir
a nobis. neq enĩ isto oꝑe hanc epłam exponendã
suscepinuto sed eus maxime testimonio demon¬
strare qͣntum possumus utimur. Nõ ides nos
diumitus aduuan ad oꝑandam uistitiam qd le¬
gem deus dedit plenam bonis scĩs ꝙ p̃ceptis. S qdͣ

Expanded text:
lumen, ab ipso lumine incommutabilis ueritatis lumen, ab ipso lumine incommutabilis ueritatis auersi sunt et obscuratum est insipiens cor eorum. non enimsapiens cor, quamuis cognouissent deum, sed insipiens potius, quia non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. dixit ac per hoc dicentes se esse sapientes, quod non aliter intellegendum est nisi \'hoc ipsum sibi tribuentes,\' stulti fact i sunt. lam quae sequuntur quid opus est dicere?per hanc quippe impietatem illi homines — illi, inquam, homines, qui per creaturam creatorem cognoscere potuerunt — quo prolapsi, cum deus superbis resistit, atque ubi demersi sintmelius ipsius epistolae consequentia docent, quam hic commemoratur a nobis. neque enim isto opere hanc epistolam exponendam suscepimus, sed eius maxime testimonio demonstrare, quantum possumus, nitimur non in eo nos diuinitus adiuuari ad operandam iustitiam, quod legem deus dedit plenam bonis sanctisque praeceptis, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
stisti fcĩ sunti ⁊ mutauer̃t gliam ĩcorruptibilis¬
dei inlunalitudinẽ ymaginis cortuptibilis hominis
et uoluctũ. ⁊ quadrupedum ⁊ serpentiũ. Uide quẽ¬
admodũ nõ eos dixerit ueritatis ignaros. sed quod
ũitatem miniquitate detinerent. Et qr accurtebat
auimo ut q̃ reretur unde illis eẽ potuerit cognitio
u̾itatis quib deus legem nõ dederat. neq hoctatu¬
it unde hr̃e potuerint. ꝑmunsibilra namq cteature
ꝓuenisse cos dixit adintelligentiã muisibilis crr¬
atoris. qm̃ re uera sic magna ingenia q̃rere ꝑstite¬
runt sic inuenire potuerunt. ubi ergo mmprẽpto:
Quia uidelicet cũ aognouisset d̾m nõ snnt d̾m
głificauenint aut grãs egeriiti sed euanuerũt
incogitationib sius. Coꝵ ꝓp̾e uanitas morbus ẽ
qui se ip̃os sedutunt dum uident᷑ sĩbi aliqͥd eẽ
caũnicħ sint. demꝙ hoc tumore supbie sese obum¬
brantes cuł pedem sibi nõ uenire depcatur scon
le cantator qui dixit in lumine tuo indebunus

Expanded text:
isunt et mutauerunt gloriam incorruptibilisdei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. uide quemadmodum non eos dixerit ueritatis ignaros, sed quod ueritatem in iniquitate detinuerint. et quia occurrebat animo, ut quaereretur, unde illis esse potuerit cognitio ueritatis, quibus deus legem non dederat, neque hoc tacuit unde habere potuerint; per uisibilia namque creaturae peruenisse eos dixit ad intellegentiam inuisibilium creatoris, quoniam reuera sic magna ingenia quaerere perstiterunt, sic inuenire potuerunt. ubi ergo impietas? quia uidelicet cum cognouissent deum, non sicut deum glorifieauerunt aut gratias egerunt, sed euanuerunt in cogitationibus suis. eorum proprie uanitas morbus est, qui se ipsos seducunt, dum uidcntur sibi aliquid esse, cum nihil sint. denique hoc tumore superbiae sese obumbrantes, cuius pedem sibi non uenire deprecatur sanctus ille cantator qui dixit: in lumine tuo uidebimus
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. qr patrẽ musttaꝵ gentiũ posuite. Et om̃s
ergohii p̾destinati. uocati iustificati. głificati. cog¬
noscent d̾mi gr̃a testam̃ti noui. aminore usq ad
maiorem eoꝵ. Sicut ergo lex fc̃oꝵ scripta inta¬
bilis lapideis. merces ꝙ eius terra illa ꝓmissi¬
onis quam carnalis domus ifĩt cũ exegypo libe¬
rata eẽt accepit. ꝑtinet ad testam̃tum uetus. ita
lex fidei scripta intabullis cordib. m̾ces q eiꝰ sp̃es
contempłonis qͣm sp̃italis domus isr̃t ab hocmũ¬
do liberata ꝑcipiet. ꝓtinet adtestam̃tũ nonũ. Tũc

Expanded text:
 posui te. omnes ergo hi praedestinati, uocati, iustificati, glorificati cognoscent deum gratia testamenti noui a minore usque ad maiorem eorum. Sicut ergo lex factorum scripta in tabulis lapideis mercesque eius terra illa promissionis, quam carnalis domus Israhel, cum ex Aegypto liberata esset, accepit, pertinet ad testamentum uetus, ita lex fidei scripta in cordibus mercesque eius species contemplationis, quam spiritalis domus Israhel ab hoc mundo liberata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpũitur ⁊̃. s ili qui ignorantes dei iustictiam ⁊¬
sirã uolente ͤ cõstituere iusticie dei nõ sũt subieti.
uñ m iide  t᷑ magis eẽ fidei filius qui nouit
aquosperet  qd̾ nõ dum ht̃. qͣma sibi tribuit id
nouit a quo ht̃. si tm̃ nõ se credat iam cẽ qd̾ nõ
grãs ageret. ex hits que hẽbat. nicħ tamen petebat
dari sibi tanqm̃i nichilo indigeret ad augendã ꝑfici¬
endam ꝙ iusticiam. Hiis gͥ consideratis ꝑtractatis

Expanded text:
suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. unde mihi uidetur magis e. se fidei filius, qui nouit a quo speret quod nondum habet, quam qui sibi tribuit id nouit a quo habeat, si tamen non se credat iam esse quod noquamquam deo gratias ageret ex his quae habebat, nihil tamen petebat dari sibi, tamquam nihilo indigeret ad augendam perficiendamue iustitiam. his igitur consideratis pertractatisque
Abbreviated transcription (Latin):
qua colitur pater luminum. aquo ẽ om̃e daccum
optunũ. ⁊ om̃e donũ ꝑfectũ. Colitur aũ sacrificio
larndis. actionis q gr̃aꝵ ut cultor eius. nõ uise
upõ. d millo głetur. ac ꝑ hoc lege oꝑm dicit d̾s. fac
qd iubro. Lege fidei d̾r deo. Sa qd̾ iuubes. Ideo enĩ
iubet lex ut ãmoneat qd̃ fatiat fides .ł. ut cui
iubetur si nõ dum pot̾ sciat quid petat. Si aũ con¬
timio pot̾ ⁊ obedienterfacit debet ⁊̃ scire quo donã¬
te possit. Non enĩ sp̃m ħꝰ mundi accepimus. s sp̃m

Expanded text:
quo est omne datum optimum et omne donum perfectum. colitur autem sacrificio laudis actionisque gratiarum, ut cultor eius non in se ipso, sed in illo glorietur. ac per hoc lege operum dicit deus: \'fac quod iubco\', lege fidei dicitur deo: \'da quod iubes\'. ideo enim iubet lex, ut admoneat quod faciat fides. id est ut cui iubetur, si nondum potest, sciat quid petat; si autem continuo potest et oboedienter facit, debet etiam scire quo donante possit. non enim spiritum huius mundi accepimus, ait idem
Abbreviated transcription (Latin):
accepturi sũt om̃s. qr et illi ꝓ nobis meliora ꝓui¬
derunt. ne sine nobis ꝑfcĩ ꝑficerentur. Et ideo uelut
priores reꝑiuntur. minores. qr minꝰ dilati sunt.
Sicut inillo eunͣgelico denario ꝑsimilitudinẽ dicit᷑
qitẽ prĩ accipnit qui posterĩ uenerũt ad uineam
siue quolibet alio modo. qui me inp̃sentia forsitan¬

Expanded text:
s, quia et illi pro nobis meliora prouiderunt, ne sine nobis perfecti perficerentur, et ideo uelut priores repperiuntur minores, quia minus dilati sunt, sicut in illo euangelico denario per similitudinem dicitur, quem prius accipiunt qui posterius uenerunt ad uineam , siue quolibet alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
rat. qr hoc nouũ est. Unde gͥ illud itetus. lictiouũ
cũ lex eadem impleatur. p̃testam̃tũ nouũ quedix¬
it inueteri. Nõ concupisces: Quia ip̃i inquit nõ
ꝑseuerauerũt intestam̃to meo ⁊ ego neglexi eos
dicit dñs. Ergo pp̃ ueteris hõis noxan que ꝑlit¬
teram iubentem ⁊ minantẽ minime sanabatur.
dicitur illd̾ testam̃tum uetus. hoc aũ nouũ ꝓpter
nouitatem sp̃c que hominẽ nronũ sanat autio
uetustatis. Deniq aicende qd̃ sequit᷑ ⁊ uide. qͣnta
luce fiat ꝑspicuũ qd̃ sibi fidentes nolũt hoĩes in¬
tueri. Quta hoc testam̃tumẽ inquit qd̾ ordinãbo
domui isrł. post dies illos dicit dñs. babo leges
meas incor eoꝵ ⁊ in mente illoꝵ scribã eas. Ecce

Expanded text:
rat, quia hoc novum est. Unde igitur illud vetus, hoc novum, cum lex eadem impleatur per Testamentum Novum, quae dixit in Vetere, Non concupisces ? Quia ipsi, inquit, non seuerauerunt in testamento meo, et ego neglexi eos, dicit dominus. ergo propter ueteris hominis noxam, quae per litteram iubentem et minantem minime sanabatur, dicitur illud testamentum uetus, hoc autem nouum propter nouitatem spiritus, quae hominem nouum sanat a uitio uetustatis. denique adtende quod sequitur et uide quanta luce fiat perspicuum, quod sibi fidentes nolunt homines intueri. quia hoc testamentum est, inquit, quod ordinabo domui Israhel: post dies illos, dicit dominus, dabo leges mea
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ingrata si qd̾ ulli exdeo ẽ. si tribueret p̾epue¬
ꝙ ustitiam cuĩ opib uelut ꝓpriis ⁊ uelut a sene¬
ipa sibimet paitis nõ uisigalit tanteuexdieme¬
ettam scelerati folent sed tanqͣm densis q̃ aprie
sũt lona bonoꝵ que sapient inflatur quo apri
repiasi adiuine stabilitate sũbstanti ⁊ o iagtro

Expanded text:
autem ingrata, si quod illi ex Deo est, sibi tribuerit, praecipueque justitiam, cujus operibus velut propriis et velut a semetipsa sibimet partis, non vulgariter tanquam ex divitetiam scelerati solent, sed tanquam de iis quae proprie sunt bona bonorum quasi sapienter inflatur. Quo vitio repulsi a divinae stabilitate subs
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dei ⁊ xp̃i d̾r. quod eiꝰ nobis largitate donatur.
Iusticia engo dei sine lege. nõ sine lege manifestata.
quomͦ enĩ ꝑlegem testificata si sine lege manifesta¬
credenti conferte sine ad iutorio legis. loc ẽ nõ ad
giens sanetur. De sap̃ia quippe eius dc̃m ẽ. qd̾ legem
diftinctio. Oñis enĩ peccauetunt ⁊ egent głia dei.
nõ głia sua. Quid enĩ hñt qd̃ nõ acceperunt si
aũ acceꝑint quid gͣłiantur qiͣ nõ acceꝑint. Egent
itaq głia dei. Et inde quid sequatur. Iustificati gͣ¬
tis ꝑ gr̃am ip̃ius. Non itaq iustificatoꝑ legẽ. nõ
iustificati ꝑ ꝓpriam uoluntatẽ. sed instificati
gͣtis ꝑ gr̃am ip̃ius. nõ qd̾ sine nr̃a uoluntate fi¬
at. sed uoluntas ostenditur ĩfirma ÷ ꝑlegẽ ut sanet
grã uoluntatẽ. ⁊ sanata uoluntas  impleat legem
nõ constituta sitblege. nec indigens lege. Iusto enĩ
lex nõ ẽ posita que tam̃ bona ẽ. siquis da legntime
aitatur. Hec dito apłs uelut mt̃ se contͣria cõnectẽs

Expanded text:
isti dicitur, quod eius nobis largitate donatur. iustitia ergo dei sine lege non sine lege manifestata. quomodo enim per legem testificata, si sine lege manifestacredenti confert sine adiutorio legis, hoc est non adgiens sanaretur. de sapientia quippe eius dictum est, qdistinctio. omnes enim peccauerunt et egent gloria dei, non gloria sua. quid enim habent, quod non acceperunt? si autem acceperunt, quid gloriantur, quasi non acceperint? egerit itaque gloria dei et uide quid sequatur: iustificati gratis per gratiam ipsius. non itaque iustificati per legem, non iustificati per propriam uoluntatem, sed iustificati gratis per gratiam ipsius; non quod sine uoluntate nostra fiat, sed uoluntas nostra ostenditur infirma per legem, ut sanet gratia uoluntatem et sana uoluntas impleat legem non constituta sub lege nec indigeno lege. Iusto enim lex non est posita; quae tamen bona est, si quis ea legitime utatur. haec duo apostolus uelut inter se cont
Abbreviated transcription (Latin):
ce tu tibi ⁊ concorda fr̃ tuo. S forte tuius: ⁊ illẽ
ñ uulti Sufficit tibi uelle. Habes unde illũ doleas.
Tu soluistiallũ ligasti. sdic gͦ si uis concordare. ⁊ ille
nõ uult. dic securus. dimitte nobus debita nr̃a. sic̃
et nos dimictimus debitorib nr̃is. S forte pecrasti

Expanded text:
ce tu tibi, concorda cum fratre tuo. At forte tu vis, et ille non vult? Sufficiat tibi. Habes unde illum doleas: te solvisti. Dic, si vis concordare, et ille non vult; dic securus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostri
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt eẽ subiecti. Iusticta in quit dei manifestata ẽ.
Non dicit iusticia hõis. sed̾ rusticia ꝓprie uoluntatis.
Iusticta dei non qua deus iustus ẽ. sed qua induit ho
Huc quippe testimoniũ ꝑhĩbent lex ⁊ ꝓpħe. Lex quidẽ
hoc ip̃o qd̾ iubendo ⁊ minando ⁊ neminẽ iustificando.
Satis iudicat dono dei iustificari hoiem ꝑ adiutoriũ
Nam hinc sequit᷑. ⁊ adiungit dicens. Iusticia aũ dei

Expanded text:
nolunt esse subiecti. iustitia, inquit, dei manifestata est nolunt esse subiecti. iustitia, inquit, dei manifestata est —non dixit: \'iustitia hominis ucl iustitia propriae uoluntatis\' — iustitia dei, non qua deus iustus est, sed qua induit homrophetas; huic quippe testimonium perhibent lex et prophetae: lex quidem hoc ipso, quod iubendo et minando et neminem iustificando satis indicat dono dei iustificari hominem per adiutornam hinc sequitur et adiungit dicens: iustitia autem dei
Abbreviated transcription (Latin):
ge dixisse. neminẽ iustificari. que insacram̃tis
utterib multa continet sigurata p̃cepta unde ⁊̃
ipã ẽ curtũtisio camis quã de octauo accipe ꝑuuli
uissi sunt. continuo subiixit qm legemi dixerit.
etait. Plegem enĩ cognitio peccati. Illa gͥ lex est. de
qua post ea dicit. Pecratum ñ cognoui nisi ꝑ legem
Nam concup̃iam nesciebam nisi lex diceret. ipon
concupisces. Nam quid ẽ aliud: ꝑlegem enĩ comi¬
tio peccati. Hic forte dicit illa humana p̃sumptõ.
Ignorans dei iusticiã ⁊ suam uolens constitũe me¬
rito dixisse apłm. qr exlege nemo iustificabit᷑
Ostendit enĩ tantũ modo lex quid faciendum
quid ue cauendum sit. ut qd illa ostenderit
uoluntas impleat. Ac sic homo iustificetur ñ per
legis impium. sed ꝑ liberũ arbitͥum. Sedo homo at¬
ne insonat surdis. Iusticia inquit dei manifestata ẽ.
Hant ignorant qui suam uolunt constituere. ⁊ huic

Expanded text:
ge dixisse neminem iustificari, quae in sacramentis ge dixisse neminem iustificari, quae in sacramentis ueteribus multa continet figurata praecepta, unde etiam ipsa est circumcisio carnis, quam die octauo accipere paruuli iussi sunt, continuo subiunxit quam legem dixerit et ait: per legem enim cognitio peccati. illa igitur lex est, de qua postea dicit: peccatum non cognoui nisi per legem. nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces. nam quid est aliud per legem enim cognitio peccati? Hic forte dicat humana illa praesumptio ignorans dei iustitiam et suam uolens constituere merito dixisse apostolum: quia ex lege nemo iustificabitur; ostendit enim tantummodo lex quid faciendum quidue cauendum sit, ut quod illa ostenderit uoluntas impleat ac sic homo iustificetur non per legis imperium, sed per liberum arbitrium. sed, o homo, adas. parumne insonat surdis? iustitia, inquit, dei manifestata est. hanc ignorant qui suam uolunt constituere, huic
Abbreviated transcription (Latin):
b apparebat in oꝑe. potiusq ex eo rei tenebantur
qd̾ eos nõ erat deus malle si fieri posset impune
cõmutere. Circumicisionẽ aũ cordis dicit puram.
scilicet ab om̃i illicita concup̃ia uoluntatem. qd̾
nõ sit litt̾a docente examinante. sed spũi adiuuan¬
te sanante atq saluante. Ioeo laus taliũ nõ exho¬
minib. sed exdeo ẽ qui ꝑ suam gr̃am p̃stat unde
laudentur. de quo d̾r. In dño laudabituratã mea
et cui ditit᷑. Aput telaus mea. ñ quales illi sunt
quid̾m laudari nolunt quod homines sũt. se autẽ
tu nouerimus quẽadmodũ uiuere debeamnus. nec
audiunt qd̃ legunt. qr nõ iustificabitur exlege
om̃is caro coram deo. potest enĩ fieri corã hõsb
nõ aũ coram illo qui cordis ip̃ius ⁊ intime uo¬
luntatis ĩspector est. ubi uidet etiã si aliud fa¬
ciat qui legẽ tumet quid tamẽ mallet facere
siliceret. Atne quisqͣm putaret hic apłm ea le¬

Expanded text:
bus apparebat in opere, potiusque ex illo rei tenebantur, bus apparebat in opere, potiusque ex illo rei tenebantur, quod eos nouerat deus malle, si fieri posset inpune, committere. nem autem cordis dicit, puram scilicet ab omni inlieita concupiscentia uoluntatem; quod non fit littera docente et minante, sed spiritu adiuuante atque sanante. ideo laus talium non ex hominibus, sed ex deo est, qui per suam gratiam praestat unde laudentur, de quo dicitur: in domino laudabitur anima mea et cui dicitur: apud te laus mea, non quales illi sunt qui deum laudari uolunt quod homines sunt, se autem tu nouerimus quemadmodum uiuere debeamus, nec audiunt quod legunt: quia non iustificabitur ex lege omnis caro coram deo. potest enim fieri coram hominibus, non autem coram illo qui cordis ipsius et intimae uoluntatis inspector est, ubi uidet, etiamsi aliud faciat qui legem timet, quid tamen mallet facere, si liceret. ac ne quisquam putaret hic apostolum ea le
Abbreviated transcription (Latin):
festo iudeus ẽ neꝙ que ĩ manifesto incarne ẽ critũ¬
cisio. sed qui mabscondito uideus ẽ ⁊ curũcisione
cordis qui sp̃u nõ littera. cuiꝰ laus nõ ex homini¬
b sed ex deo est. Hinc manifestauit quemadinodũ
dixerit głiaris in deo. Nam uttq si uere talis iude̾
głiaretur in dño eo modo quo postislat gr̃a. que ñ
oꝑm meritis. set gratuito datur. ex deo ẽẽt laus et.
nõ exhominib. s ita głiabuntur indeo uelut qui
soli menussent legem eius. acciꝑe scd̃m illã uocem
psalmi qua dc̃m ẽ. Non fetit sic usli genti ⁊ iuditia
sua nõ manifestauit eis. Quam tamẽ dei legẽ sua
iusticia se arbitrabantur impłe cũ magiseius p̃ua¬
ricatores eeñt. Unde illis iram oꝑabatur. habundẽ¬
te peccato qd̃ ascientib ꝑpetrabatur. qr ⁊ quicũq
faciebant qd̾ lex iubebat. ñ adiuuante sp̃u gr̃e ti¬
more pene fatiebanti nõ amore iusticie. Ac ꝑhoc
coram deo nõ erat inuoluntate. qd̃ coram homini¬

Expanded text:
eus est neque quae in manifesto in carne, est circumcisio, sed qui in abscondito, Iudaeus est et circumcisione cordis, qui spiritu, non littera, cuius laus non ex hominibus, sed ex deo. hic manifestauit quemadmodum dixerit: gloriaris indeo. nant utique si uere talis Iudaeus gloriaretur in deo eo modo, quo postulat gratia, quae non operum meritis, sed gratuito datur, ex deo esset laus eius, non ex hominibus. sed ita gloriabantur in deo, uelut qui soli meruissent legem eius accipere, secundum illam uocem psalmi, qua dictum est: non fecit sic ulli genti et iudicia sua non manifestauit cis. quam tamen dei legem sua iustitia se arbitrabantur implere, cum magis eius praeuaricatores essent. unde illis iram operabatur abundante peccato, quod ab scientibus perpetrabatur, quia et quicumque faciebant quod lex iubebat non adiuuante spiritu gratiae, timore poenae faciebant, non amore iustitiae. ac per hoc coram deo non erat in uoluntate, quod coram homini
Abbreviated transcription (Latin):
sibi adiiuendũ capit facit. Qũo tu recedis abillotõ¬
te uite ctuł̃ soliuis haustu iusticia bibitur bona scili¬
cet uita. ⁊ ab illo incõmuta bilclumine. cuiꝰ partice¬
ratione anima rõnalis qitodã mͦ accenditurut sit
etram ip̃a fr̃m creatumꝙ lumẽ. Sicut erat toħes lu¬
cerria ardens ⁊ lucens. Quitam̃ unde luceretag¬
noscens. nos inquit deplenitudine eiꝰ accepimus.
cuiꝰ msi illuis utiꝙ in cuiꝰ comꝑatõe iohes nõ erat
lum̃. Illud enĩ erat uerũ lum̃ qd̾ illuminat oẽm

Expanded text:
sibi ad uiuendum caput facit. quo motu receditur ab illo fonte uitae, cuius solius haustu iustitia bibitur, bona scilicet uita, et ab illo incommutabili lumine, cuius participatione anima rationalis quodammodo accenditur, ut sit etiam ipsa factum creatumque lumen, sicut erat Iohannes lucerna ardens et lucens, qui tamen unde luceret agnoscens: nos, inquit, de plenitudine eius accepimus : cuius, nisi illius utique in cuius conparatione Iohannes non erat lumen? illud enim erat uerum lumen quod inluminat
Abbreviated transcription (Latin):
aliud malloꝵ genus eoꝵ seilitet qui hĩtũ reltgĩois
assim̃te s it nultis uitiis publice. ut quib dam
octiflte se subdunt unde beatusiob uece dolẽtis eccłte
ditit. Effundit rat̾ram iufteramea nã qr inscera
mea ihumano corpore int̾ns st̃ iscera eccłie uocã

Expanded text:
aliud malorum genus, eorum videlicet qui habitum religionis aliud malorum genus, eorum videlicet qui habitum religionis assumunt, sed vel multis vitiis publice, vel quibusdam occulte se subdunt. Unde beatus Job voce dolentis Ecclesiae dicit: Effudi in terram viscera mea . Nam quia viscera in humano corpor
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmuis nich mali p᷑ bap̃ura sibi consci sitimanfes¬
tat subdens. Qi aũ iuditat me dñs ẽ At si diceret
nõ equalis. s cuiꝰ rre resistere nemo pot̃. Porro ad ẽ¬
normitatẽ tantiuitii demonstrando icẽ apłs dicit.¬
Om̃e poc̃m qd̾ cumꝙ fecert homo extra corpus est
ento nõ obhocdicitapłs ut sola forncatio intra cor¬
pps sit. s ut osteredat qr tantũ gͣuior ẽ aliis pc̃tis
qͣntum distat morb interior abiflcerib q̃ incute
sunt. Nõne ⁊ hoc deus aꝓpbat qͥ fortitudinẽ diabũ
su hoc uutio constare phibuit dicens. ut supͣdictũ
tpło cont᷑ cetera quidẽ uitia pugnare nos cominus
uhet. sorncatõem uo fugere hortatur nimirũ sua¬
deus ut siquis pͣliator freqnti hostiũ cõgressione
congredi msllatenus uidens ab eo ꝑfugã declmet.
Ita quilebet xp̃ianus etiã si alia uitia suꝑaueriti
ab occasionib tam̃ libidiras longe se fatiat. nesi

Expanded text:
quāuis nihil mali post baptisma sibi conscius sit, manifesquāuis nihil mali post baptisma sibi conscius sit, manifestat subdens; Qui autem iudicat me Dominus est, ac si diceret: Non æqualis, sed cuius iræ resistere nemo potest. Porro ad enormitatē tanti vitij demonstrandam, idē ipse ApostOmne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; ergo non ob hoc dicit Apostolus, ut sola fornicatio intra corpus sit; sed ut ostenderet quia quantum gravior est aliis peccatis, tantum distat morbus interior ab ulceribus quae in cute sunt. Nonne et hoc Deus approbat, qui fortitudinem diaboli in hoc vitio constare perhibuit dicens, ut supradictum  contra caetera quidem vitia pugnare nos in cominus jubet, fornicationem vero fugere hortatur; nimirum suadens, ut si quis praeliator frequenti hostium congressione congredi nullatenus audens ab eo per fugam declinet: ita quilibet Christianus etiam si alia vitia superaverit, ab oc
Abbreviated transcription (Latin):
sub argum̃to ditamus q̃ro uistus nicatione.¬
udex deus infantẽ legitimo matͥmonio ⁊ ab¬
coluto temape conceptum etiam si prsqm peccare posfit¬
sine bepatemorturꝰ cur eternalit᷑ condempnetio dũ
ꝓpo recitu mimimine poniturꝰ. manifestum ẽ hocfie
r pp̃ sllud peccatũ qd sit hora cõceptionis. Si ergo tã¬
ta est cislꝑa incõiugali contibitu ut infanis ꝓsila
sola puniri debeat. Quanta inttupro ẽ uł mea pol¬
lutione. que ad solant libidinẽ explendã patratur.
cabit d̾s. Liquet cerce qd̾ minores cause ꝑ minores
uidices sõleant uidicari. Seccũ tale aliqd̃ negoti¬
um obrepserit qd̾ ꝑ se mellatenus expedire ualeant
id ad principis uotitiam referunt. Ut gͥ quantus sit
iste ueatus monstret᷑ ad solius deuudiciũ referri ꝑ¬
hibeturꝰ. Subhoc sensu est intelligerdũ etiam illud
qd̃ icem apłs ait. Nichil mͥ conscius sũ. s ñ in hoc
iustaficatus sũ. Nam tur se iustificare nõ audeat

Expanded text:
sub argumento dicamus, quare justus judex Deus infantem legitimo matrimonio et absoluto tempore conceptum, etiam si priusquam peccare possit, moritur, cur aeternaliter condemnet? Sed dum proprio reatu minime punr illud peccatum quod fit hora conceptionis. Si ergo tanta est culpa in conjugali concubitu, ut infans pro illa sola puniri debeat, quanta in stupro est vel in pollutione, quae ad solam libidinem explendam patratur? cabit Deus. Liquet certe quod minores causæ per minores iudices soleant iudicari, sed cū aliquod tale negotiū obrepserit, quod per se nullatenus expedire valeant, id ad Principis notitiam referunt. Vt igitur quantus sit iste reatus monstraretur, ad solius Dei iudiciū referri perhibetur. Sub hoc sensu est intelligendū etiam illud, quod idē Apostolus ait. Nihil mihi cōscius sum, sed nō in hoc iustificatus sum. Nā cur se iustificare non audeat,
Abbreviated transcription (Latin):
quib d̾r. Qui odit frẽm suũ intenebris ẽ inq ad¬
huc. Alio loco dicit. Qui odit frẽm suũ homiaida ẽ.
ergo qui odit frẽm suũ ambulat. exit. intrat. ꝓce¬
dit nullis cathenis oneratur. ĩ nllo carcere ielu¬
sus. set ẽligatus reatu suo. Noli fllũ putare sine
carcere ẽẽ. Cor eius carcerei ẽ. Cum enĩ qui odit fra¬
trẽ suũ intenebris ẽ usq adhut nõli contẽpnere

Expanded text:
um est, Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc? In alio loco dicit: Qui odit fratrem suum, homicida est . Qui odit fratrem suum, ambulat, exit, intrat, procedit, nullis catenis oneratus, nullo carcere inclusus: reatu tamen ligatus est. Noli illum putare sine carcere esse: carcer ejus, cor ejus est. Cum audis, Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc: ne forte contemn
Abbreviated transcription (Latin):
peccare potiusti. Eece dixitͥ quare securus es. Siaũ
cata te dimiserunt ñ tu peccata. S respondet aliquis
Unde scis si forte deus misereat᷑ pomuitat tͥ peccata
deo dimittis. Illius udictote cõmito. cut̃ iudicio
et tene certũ. ⁊ dũ uiuis dũ sanus es. age peniten¬
tiam ueram. ut cũ ueneris miudiciũ dei nõ ab il¬
lo confundaris s t regnũ celeste inducaris. amen

Expanded text:
peccare potuisti, ecce dixi tibi quare securus es; si autpeccare potuisti, ecce dixi tibi quare securus es; si autcata te dimiserunt, non tu peccata, sed respondet aliquis, Unde scis, si forte Deus misereatur et dimittat mihi peccata Deo dimittis? illius judicio te committo, cujus judicio et tene certum, et dum vivis, dum sanus es, age poenitentiam veram, ut cum veneris in judicium Dei, non ab eo confundaris, sed in regnum coeleste inducaris. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
uidicii. Hinc nullani securitatem nobis das. uł qũo
beneuiuere post pũiam debeamꝰ docere nos debes.
Dico ergo abstinete ab ebrietate. a concup̃ia. afur¬
to. a furto. a maliloquio. ab ip̃o ĩmoderato risu.
auerbo ocioso. unde reddituri sũt hõies rõnem ĩdie
iudicii. Ecce qmͣ leuia dixi ⁊ oĩa illa griuna ⁊ pes¬
tifera. Et aliud dico nõ solum post pñiam abistis
et confiteri d̾o ⁊ sacerdoti peccata sua. Ecce quare dixi
dare possum. securitatẽ dare nõ possum. Sd̃ dictiteus
sum attendite. habeo plemius exponere. ne aliquis
memale intelligat. Numquid dico dampnabitur.
S nec dico liberabitur. Et quid mͥ dicis sce ep̃e¶Diuid
sus nescio des deiuoluntate. uis aũ te frat̃ adubio
liberari. Uis qd̾ incertum ẽ euadete. age pñiam
et iutenerit te nouissimus dies curritur ut recon¬
cilieris. Si sic agis seturiis es. Quare securus es. Uis¬
quid ditam tĩbi. Quia egisti pnĩam es temꝑe quto

Expanded text:
judicii, hinc nullam servitutem nobis das, vel quomodo judicii, hinc nullam servitutem nobis das, vel quomodo bene vivere post poenitentiam debeamus, docere nos debes. Dico ergo, abstinere ab ebrietate, a concupiscentia, a furto, a maliloquio, ab ipso immoderato risu, a verbo otioso, unde reddituri sunt homines rationem in die judicii, ecce quam levia dixi, et omnia illa gravia et pestifera, et aliud dico: non solum post poenitentiam, aet confiteri Deo et sacerdoti peccata sua, ecce quare dixi:dare possum, securitatem autem dare non possum: quod dicturus sum, attendite, habeo planius exponere ne aliquis me male intelligat. Nunquid dico damnabitur? sed nec dico, quia liberabitur, et quid mihi dicis, sancte episcope? sus nescio de Dei voluntate. Vis autem, frater, te a dubio liberari, vis quod incertum est evadere, poenitentiam et invenerit te novissimus dies, curritur ut reconcilieris, si sic agis, securus es: quare securus es? vis dico tibi? quia egisti poenitentiam eo tempore quo
Abbreviated transcription (Latin):
debitorib nrr̃is. Si ergo faciat qd̾ sibi cupit freri¬
a deo. qñ diem fimerituitam nõ funt. s transit
demorte aduitam delaboriosa ad quietã. de mi¬
sera ad beatam. detemporali adeternã. Sute ifte
iuolator ꝙ sacrasnti fuerit peccat ⁊ d̾m repẽllitase
Si aũ agat penitentiã extoto corde. s si agatpeni¬
tentiam ueram ubi uidet. qui uidit cor dauid q̃ñ
increpatus aꝓpha grauiter post cõminationes
terribiles dei exclamaiit. peccaui. ⁊ moraudiuit
dñs tabstulit peccatũ eiꝰ. Oqlitum ualent tressa¬
trib sillabis flãma sacrificui eius cordis ad celũ
pͥuabitur. a ppło diaboli seꝑarabitur. Quisqͥs aũ posit̃¬
fateor uobis. nõ isli negauimus qd̾ petit. set nec p̃¬
sumo ditere qd̾ bene hint exiit ñ p̃sumo. ñ polliceor
cerdos bene ut scramus. Illud nescirete dicis. quia
his qui accepta penitentia ad horam transiti si remitat
ssli fatinora sua si relaxet illi deus pcca ip̃nis in die

Expanded text:
s, » si faciat quod sibi a Deo cupit fieri, quando dum finierit, vitam non finit, sed transit de vita ad vitam, de laboriosa ad quietam, de misera ad beatam, de temporali ad aeternam, sive iste violatorque sacramenti fuerit et peccans Dominum repellit a se, si agat poenitentiam ex toto corde, et si agat veram poenitentiam ubi Deus vidit sicut cor David, quando increpatus a propheta graviter et post comminationes terribiles Dei, exclamavit dicens: Peccavi, et mox audivit, Dominus abstulit peccatum tuum. Quantum valent tres sytribus syllabis flamma sacrificii cordis ejus ad coelum privabitur, a populo diaboli separabitur. C. IV. Ifateor, non illi nego quod petit, sed nec praesumo dicere quia bene hinc exiit, non praesumo, non polliceor,cerdos bone, ut sciamus illud, nescire te dicis quia is qui accepta poenitentia ad horam transit, si remittat illi facinora sua, si relaxet illi Deus peccata ipsius in die
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera int̾rafundit. qr illos inimis conculeat. qui
adht uccati sũt ut spitalib nchererent. dehis it̾m
scriptũ ẽ. dub ip̃o erũt radii solis. qd̾ tũc fit cũ his
qui intra scãm eccłiam altiori gradu uł acumine sap̃ie
respond̾e uident᷑. aut diabolitis suasionib aut t̾cenis
portestatĩb praue. dũ taxatagentib sesibutitũt. obli¬
tiq celestium terrena ambiunti hunt iterũ dicit᷑: Ster¬

Expanded text:
it in terram, quia illos in infimis conculcat, qui ad hoc vocati sunt ut spiritalibus inhaererent. De his iterum scriptum est: Sub ipso erunt radii solis : quod tunc fit, cum hi qui intra sanctam Ecclesiam, altiori gradu vel acumine sapientiae resplendere videntur, aut diabolicis suasionibus, aut terrenis potestatibus prave duntaxat agentibus se submittunt, oblitique coelestium terrena ambiunt. Hinc iterum dicitur: Ster
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os fallamus. homo se ip̃m nõ fallat deusem
ntintẽ fallit. humanũ ẽ rrasci set ht iratundi¬
sepe ⁊ iam pat̾ irascitur filio. s nõ odit filiũ. Iras¬
citur ut corrigat. Et si p̃pea irascitur ut corrat
amando trascitur. p̃pea dicit᷑ tibi festucã ĩ cculo
fr̃s tui iurdes. trabem ĩ oculo tuo nõ udes In alio

Expanded text:
ipsos fallamus. Homo se non fallat, Deus neminem fallit. Humanum est irasci: et utinam nsaepe etiam pater irascitur filio, sed non odit filium: irascitur, ut corrigat. Si propterea irascitur ut corrigat, amando irascitur. Propterea dictum est: Festucam in oculo fratris tui vides; trabem autem in oculo
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. si dixisti extorde. si deuera humilitatẽ¬
et nõ deficta caritate. quia uidet deus ĩ cordes unde
dixisti. S ille si nõ uult tibi diuite noli ẽẽ solli¬
citus. Serui estis ambo. habetis dñm. Conserito
aliud. ãmonui illũ qutñ uult dimit̾e ft̃i suo.

Expanded text:
peccavi: si dixisti ex toto corde, si vera humilitate, non ficta charitate, quomodo Deus videt in corde unde dixisti, sed ille noluit tibi dimittere, noli esse sollicitus. Servi estis ambo, habetis Dominum: conservo aliud: Admonui ergo eum qui noluit dimittere fratri suo,
Abbreviated transcription (Latin):
plantauit uineas. implens horrea intectis multis
ab oculis eius. Plandebatur sibi ꝑscemata multa
tias ad hibens. epulaꝵ delitias exetrebat. saltatiões
et totos iebrietatib exhibebat. prandia sua cũ ce¬
na miscebat. ⁊ leticie sue uix dabat finem. ⁊ ecce
ablata sunt om̃ia aboculis enis. ubi gͦ abierunt
itla om̃ia : u̾bi pompa. ubi scemata ibi exquisita
et argenti pondus inmensũ. Ubi postremũ ip̃a cu
disertio. Ubi aplausus ludoꝵ ⁊ adislatio amicoꝵ
assidua. U̾bi seruoꝵ subditi greges. ⁊ lampadaꝵ
radiantia lumina. ubi antececentiũ turba dicẽ¬
ttum. ẽiansierunt om̃ia ab oculis euts. ⁊ ultra ñ
ent memoria eiꝰ. Iacet insepisleto redactus ĩpilue¬
rem deflucerũt carnes eiꝰ qͣs diuitie mutriebãt
Seꝑati sũt nerui a cõpagib suis. sola remanseĩt
ossa que seruantur. in exempla usuentiũ. ut cog¬
noscantur reqͥute mortuoꝵ. Putatur requiest̾e cor¬
lumen. Qrcumdant enĩ eũ tenebre muste meror

Expanded text:
plantavit vineas, implens horrea sua in apothecisab oculis ejus. Plaudebat sibi per schemata multa, sibi adhibens, epularum divitias excolens, saltationes et jocos in ebrietatibus exhibebat, prandia sua cum coena miscebat, et laetitiae suae vix dabat finem: et ecce ablata sunt omnia ab oculis ejus. Ubi ergo abierunt illa omnia? Ubi pompa, ubi schemata, ubi exquisita et argenti pondus immensum? Ubi postremo ipsa cupidissertio? Ubi applausus laudum, et adulatio amicorum assidua? Ubi servorum subditi greges et lampadarum radiantia lumina? Ubi antecedentium turba clientium? Transierunt omnia ista ab oculis ejus, et ultra non erit memoria ejus. Jacet in sepulcro redactus in pulverem; defluxerunt carnes ejus quas deliciae nutriebant; abscesserunt nervi a compagibus suis: sola remanserunt ossa, quae servantur in exempla viventium, ut cognoscantur reliquiae mortuorum. Putatur enim requiescere corlumen. Circumdant enim eum tenebrae multae: tremor
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ ⁊ uerba sua sana inperu̾sum sensũ retor¬
q̃ntium currat ĩuidiam. dum tam̃ incunctant̃
p̃dicet donũ dei quo imno salui fiunt. filii ꝓmissio¬
nis. filii beneficii diumni. filii gr̃e ⁊ mĩe. filii testa¬
m̃ti noui. primo quod om̃is eius salutatto sic
seht̃. gr̃a uobis ⁊ pax a deo patre nr̃o ⁊ dño iħu
xp̃o. Demide ad romanos perre ista q̃stio sola usat.
tam pugnatit̾. tam multiplicit̾ ut fatiget quidẽ
legentis intentionẽ. s tam̃ fatigatione utili. ac sa¬
lubri ut interioris hõis magis exerceat menbra
qͣm frangat. In desunt illa que supͣ cõmemoraui
Inde ͤᷤ quod iudeum arguit eũ qr dicit udeũ cogno¬
minari ⁊ neqͣqͣm id qd̃ ꝓfitetur impłe. Si aũ tu
inquit uideus cognominaris. ⁊ requiescis in lege
et głiaris indeo. ⁊ nosti itoluntatẽ eius ⁊ ꝓbas dis¬
tantiã instructus ex lege confidis te ip̃m ducẽ eẽ

Expanded text:
gent:um et uerba sua sana in peruersum sensum detorgent:um et uerba sua sana in peruersum sensum detorquentium curat inuidiam, dum tamen incunctanter praedicet donum dei, quo uno salui fiunt filii promissionis, filii beneficii diuini, filii gratiae et misericordiae, filii testamenti noui. primo, quod omnis eius salutatio sic se habet: gratia nobis et pax a deo patre et domino Iesu Christo; deinde ad Romanos paene ipsa quaestio sola uersatur tam pugnaciter, tam multipliciter, ut fatiget quidem legentis intentionem, sed tamen fatigatione utili ac salubri, ut interioris hominis magis exerceat membra quam frangat. Inde sunt illa, quae supra commemoraui, inde est quod Iudaeum arguit eumque dicit Iudaeum cognominari et nequaquam id quod profitetur implere. s i au tem tu, inquit, ludaeus cognominaris et requiescis in lege et gloriaris in deo et nosti uoluntatem et probas distantia instructus ex lege, confidis teipsum ducem esse
Abbreviated transcription (Latin):
itemat inquit mͥ pes supbie. ⁊ manus pccorĩ nõ
moueat me. Ibi cetiderunt qui oꝑantur miqͥtatẽ
expulsi sũt nec potuerunt starẽ. Hac quippe im¬
pietate qua trobuit sĩbi quisq qd̾ dei ẽ peslitur
intenebras suas q̃ sũt oꝑa miqͥtatis. Hecenĩplane
ip̃e facit. ⁊ adhec implenda sibi ẽ ydoneus. Oꝑa iͥo
uisticie nõ facit nisi quantũ exillo fonte. atq ex
illo lumine ꝑcipit. tibi milliꝰ indigens uita ẽ. ⁊
ubi nõ ẽ cõmutatio nec mom̃iti obumbratio. I deo
paitlus apłs qui cũ saulus priꝰ uocaret᷑ nõ õbali¬
ud qͣntum mͥ uitetur hoc nom̃ elegit. nisi seostẽ¬
suꝑbos ⁊ arrogantes. ⁊ desuis oꝑib p̃sumentes
ꝓ cõmendanda ista dei gr̃a fortiter. acriter dimicat.
qr reuera inillo atq euidentior ⁊ clariorapꝑaruit.
Qui cũ talia oꝑatus uehementer eccłiam dei ꝓseq̃ns
ꝓ quib sũmo supplicio dignus fuit miãm pro
certat. net in re ꝓfunda ⁊ nimis abdita nõ intelli¬

Expanded text:
s superbiae et manus peccatorum non moueant me. ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem, expulsi sunt nec potuerunt stare. hac quippe impietate, qua tribuit sibi quisque quod dei est, pellitur in tenebras suas, quae sunt opera iniquitatis. haec enim plane ipse facit et ad haec implenda sibi est idoneus. opera uero iustitiae non facit, nisi quantum ex illo fonte atque ex illo lumine percipit, ubi nullius indigens uita est et ubi non est conmutatio nec momenti obumbratio. Ideo Paulus apostolus — qui cum Saulus prius uocaretur non ob aliud, quantum mihi uidetur, hoc nomen elegit, nisi superbos et arrogantes et de suis operibus praesumentes pro commendanda ista dei gratia fortiter atque acriter dimicat, quia reuera in illo euidentior et clarior apparuit, qui cum talia operaretur uehementer ecclesiam dei persequens, pro quibus summo supplicio dignus fuit, misericorcertat nec in re profunda et nimis abdita non intclle
Abbreviated transcription (Latin):
Quod enĩ mortuus ẽ pcc̃o mortuus ẽ semel. ꝯd̾
aũ uiuit uiuit uiuit deo.Ita ⁊ uos existimate
uos mortitos ẽẽ peccato. uiuere aũ deo in xp̃o ĩhu.
Nempe salutis elucet misterto. dñite mortis et
resurrõnis. figuratũ uite nr̃e ueteris occasum.
et exortum noue. demonstratã ꝙ iniquitatis ab¬
olitionẽ. renouatione q iustitie. Unde gͥ hoc tm̃

Expanded text:
eccato, mortuus est semel; quod autem uiuit, uiuit deo. ita et uos existimate uos mortuos esse peccato, uiuere autem deo in Christo Iesu. nempe satis elucet mysterio dominicae mortis et resurrectionis figuratum uitae nostrae ueteris occasum et exortum nouae demonstratamque iniquitatis abolitionem renouationemque iustitiae. unde igitur hoc tantum
Abbreviated transcription (Latin):
inconspectu dei timore ur̃o penitentia.
timorem meũ. Qui aũ nõ timet timentẽ
me contempnit. s malo suo. Audite ergo¬
q̃ dicturus sũ. Certus sum qr homo baptriatus
sitatam nõ audeo dicere pẽcor. Quis enĩ sine pet¬

Expanded text:
in conspectu Dei, timori vestro, timorem meum. Qui autem non timet, timentem me contemnit, sed malo suo. Audi ergo. Certus sum quia homo baptizatus, si vitam, non audeo dicere sine peccato, quis eni
Abbreviated transcription (Latin):
domus. ⁊ posuit suꝑ lumbos suos cilitium ⁊ ieiu¬
nabat om̃ib dieb uite sue. p̃ter salbatis. ⁊ neo¬
menus ⁊ gaudimoniis domus isil ⁊ erat bona
facie ualde. ⁊ ñ erat qui inferret ei u̾bũ malum.
Et eratanna ꝓpħissa fãia phanuel de tribu aser
et hec ꝓcesserat in diẽb siuis que uixerat cũ uiro
suo amus.Soii. auirgmitate sua. ⁊ heo uidua an¬
noꝵ octoagnita ⁊ quatuor q̃ nõ discedebat de tem

Expanded text:
domus, et inposuit super lumbos suos cilicium, et ieiudomus, et inposuit super lumbos suos cilicium, et ieiunabat omnibus diebus uitae suae praeter sabbatis et numeniis et gaudimoniis domus israhel. et erat bona facie ualde, et non erat qui inferret ei uerbum malum,Et erat anna prophetissa filia phanuhel de tribu aser et haec processa erat in diebus suis, quae uixerat cum uiro suo annis septem a uirginitate sua. et haec uidua annorum octuaginta et quattuor, quae non serdiscedebat d
Abbreviated transcription (Latin):
exure ⁊ uade insarepta synodis ecce iii¬
p̃cepi ĩbi milieri iudueut pascat te. Et surrexit
et abiit insarepta synodis. ⁊ ut uenit ibi ecce ad
portam ciuitatis ip̃ius mułr uidua colligebat
ligna. ⁊ exclamauit post illam helyas ⁊ dixit ei
Eice mͥ pusillũ aque nuas ut btbam. Et cum
abisset ila ut acciꝑet. ⁊ deferret aqm. exclama¬
uit it̾m post illam helyas ⁊ dixit affer mͥ panẽ
ut edam. et slla dixit. uiuit dñs deus tuus. si mͥ¬
et fatiam ĩllud in ⁊ filus meis ⁊ edem̃ ⁊ moriem̃.
et clꝑxit helyas. s quo aĩo esto intra ⁊ fac scd̾ uer¬
bum tusi. sed fac mͥ focatiũ pusillũ in primis
tibi aũ ⁊ filiis tuis facies postea. qm̃ hec dic̃ dñs
diem quo dabit dñs pluiuiam suꝑ t̾ram. ⁊ abiit
et fenit ⁊ manducauit ip̃e ⁊ isla ⁊ filii eiꝰ. hyda
locutus ẽ in manu helye In libro iudith
Et erat uidith uidia in domo sua ãms tribus
et mensib sex. ⁊ fecit sibi tabernacũlũ suꝑtectum

Expanded text:
exurge et uade in sarepta sidonis: ecce praecepi ibi mulieri uiduae, ut pascat te. et surrexit et abiit in sarepta sidonis. et ut uenit ibi, ecce ad portam ciuitatis ipsius mulier uidua colligebat ligna. et exclamauit depost illam helias, et dixit ei: eice mihi pusillum aquae in uas ut bibam. et cum abisset illa, ut acciperet et deferret aquam, exclamauit iterum depost illam helias, et dixit: adfer mihi panem ut edam. et illa dixit: uiuit dominus deus tuus, si et faciam illum mihi et filiis meis, et edemus et moriemur. et dixit helias: aequo animo esto: intra et fac secundum uerbum tuum. sed fac mihi inde focacium pusillum in primis, tibi autem et filiis tuis facies postea. quoniam haec dicitdiem, quo dabit deus pluuiam super terram. et abiit et fecit, et manducauit ipse et illa et filii eius: hydria locutus est in manu heliae. Item in libro iudith: Et erat iudith uidua in domo sua annis tribus et mensibus sex. et fecit sibi tabernaculum super tectum
Abbreviated transcription (Latin):
mane creature pp̃ d̾m. siue regi tanqͣm p̃cellenti
siue ducib tanqͣm ab eo inhoc ip̃m missis aduin
stultoꝵ hominũ ignorantiã ut liberi ñ ut uela¬
men malite hñtes libeitatem. sed sit̃ serui dei
om̃s honorate. frat̾nitatem digligite. dũm u̾o
timete. regem aũ honorificate liñ itin̾is nr̃i

Expanded text:
oni propter domimun, siue regi tamquam praecellenti, siue ducibus tamquam ab eo in hoc ipsum missis ad uinstultorum hominum ignorantiam —, ut liberi, non ut uelamen malitiae habentes libertatem, sed sicut serui dei. omnes honorate, fraternitatem diligite, deum uero timete, regem autem honorificate. XCV. LVMEN ITINERI
Abbreviated transcription (Latin):
lucem ⁊ ꝑnitiem nati. ⁊ ip̃i qr ignorant ⁊ exetrant
in ꝑiculo suo ꝑient. reciptentes mercedẽ iusticie
diucedinem estimantes. malignitatẽ deliciis com¬
quinati. ⁊ inflãmati insupp̃mis uoluptatĩb cõui¬
uiis aitenti. oculos hñtes adilderos ⁊ incessabi¬
sles delicis ristculantes. sp̃e stabilitos ⁊ cor ex̾cita¬
tum cupidi ⁊ maledc̃ filii abrelicti qͥ auia u̾itatis
¶Dexerrauerunt ẽ ripiendos positos ieiecc̃itate ⁊ ĩ t̾¬

Expanded text:
nati et ipsi quia ignorant exsecrantur, in periculo suo perient, recipientes mercedem iniustitiae, dulcedinem aestimantes malignitatem, deliciis coinquinati et infamati in summis uoluptatibus, conuiuiis adtenti, oculos habentes adulteros et incessabiles delictis, refigurantes spiritus stabilitos et cor exercitatum: cupidi et maledicti, fili abrelicti, qui a uia ueritatis exerrauerant. CXI. ERIPIENDOS POSITOS IN NECESSITATE BT IN T
Abbreviated transcription (Latin):
iustos impios. ⁊ iutientus celerius cõsũmata ho¬
mines longe uite. In iusti itdebunt finẽ sapiẽtis
et nõ intelligent quid coꝑitau̾it de illo deus ⁊ qͣ
et erunt post hec decidentes sine honore. ⁊ in contu¬
melia int̾ mortuos imppetuum. De mortemi

Expanded text:
consummata longam vitam iniusti videbunt enim finem sapientis et non intellegent quid cogitaverit de illo Deus et quet erunt post haec decidentes sine honore et in contumelia inter mortuos in perpetuum quoni
Abbreviated transcription (Latin):
Silio doloso nicħ erit boni seruo añ prudenti
prosperierunt actus In ꝓubuis
Iram uiri mitigat serius prudens pusillani¬
mem aũ uirum quis sufferetur. In ꝓuerb̃
Hon ledas seruũ oꝑantem inueritate neq m̾¬
cennarium dantẽ animãsuam. In ꝓuerł¬
Heruus sensatus dilectus sit tͥ qiͣ animatua
ñ fraudes illumlibertate. ñ in opẽ relinqͣs ĩllum

Expanded text:
Filio doloso nihil erit boni: seruo autem sapienti prosperi erunt actus. Item illic: Iram uiri mitigat seruus prudens, pugillianimem autem uirum quis sufferet? Item illic: on laedas seruum operantem in ueritate, neque mercennarium dantem animam suam. seruus sensatus dilectus quasi anima tua: non defraudes illum libertate, neque inopem relinquas illum
Abbreviated transcription (Latin):
uites fieri nicidunt intemptatiorãb. ⁊ laq̃um
diaboli ⁊ desid̾ra multa que nich̃ ꝓsunt ⁊ nocent
tentes naufragauerũt a fide. ⁊ inferuerũt se dolo¬
tib multis tu aũ homo dei hec fuge ⁊ rẽlinque.
de sacrificio sp̃riali in psalmo .iiii.

Expanded text:
uites fieri, incidunt in temptationflm et laqueum diaboli et desideria multa, quae nihil prosunt, et nocent, tentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. tu autem, homo dei, haec fuge. XCVIIII. DE SACRI
Abbreviated transcription (Latin):
lum feceris time. ⁊õ eñm sine cansa gladium
portat. dei enĩ ministerẽ iudex in ira et qui ma¬
lumfecit. Ideo q subditi estote ñ solũ pp̃ iram
enĩ dei sũt ad hoc ip̃m seruientes. reddite õib
debita. cui tributũ tributũ. eni uectigal uecti

Expanded text:
lum feceris, time: non enim sine causa gladium portat. dei minister, uindex est in iram ei qui malum fecit. ideoque subditi estote non solum propter enim dei sunt ad hoc ipsum seruientes. reddite omnibus debita, cui tributum
Abbreviated transcription (Latin):
Datus fatui nõ erit utilis tͥ. oculi enĩ illiuis
septemplices. exigua dabit ⁊multa ĩ ꝓpembit
et aptio oris eĩ inflatio est Iracundia deponẽ
simplexruir aũ ammosus
uł iracundꝰ nõ honeste agit Inꝓiterbus
S tultus ip̃a eadem ꝓmuitiat irã suã. occultat
aũ suam contumeliam astutus. Itẽ inpu̾buis
Tracundus agit sine consilio. Uirã prudẽs młta

Expanded text:
Datus fatui non erit utilis tibi: oculi enim illius septemplices. exigua dabit et multa inproperabit, et apertio oris illius inflatio est. LXXXVIIII. implex; vir autem animosus, vel iracundus non honeste agit. Item illic. Stultus ipse eadem die pronuntiat iram suam, occultat autem contumeliam suam astutus. Item illic. racundus agit sine consilio; vir autem prudens multa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dormitis mlectis ebirners ⁊ in amos¬
delitiamini suꝑ thoros eoꝵ. qui manducatis hedos
degregib ⁊ uitulos de armentis lactantes qui
plauditts ad sonũ organoꝵ sic̃ sempit̾na estime¬
iterũt ea ⁊ nõ qͣi fulgentia. quibibunt saccatũ
uinũ. ⁊ optima unguenta imgunt᷑. ⁊ dolebant
nicħ inuiteritũ ioseph. In ierenna

Expanded text:
Qui dormitis in lectis eburneis et deliciamini super thoros eorum, qui manducatis haedos de gregibus et uitulos de armentis lactantes, qui plaudetis ad sonum organorum, sicut sempiterna aestimauerunt ea et non quasi fugientia: qui bibunt saccatum uinum et optima unguenta unguuntur et non dolebant nihil in interitum ioseph. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
et sobrii simus. nam qui dormiũt. nocte dormnt
et qui mebriantur nocte ebrii sunt. Nes qͥ diei su¬
mus sobrii simus. ⁊ ĩ duts loricam fidei ⁊ caritatis
et galeam spem salutis. qm̃ ñ posuit nos d̾s ĩitam
s in adquisitionẽ salutis ꝑ dñm nr̃m iħm xp̃m

Expanded text:
et sobrii simus. nam qui dormiunt nocte dormiunt, et qui inebriantur nocte ebrii sunt. nos autem cum diei simus, sobrii simus, induti loricam fidei et caritatis et galeam spem salutis. quoniam non posuit nos deus in iram, sed in adquisitionem salutis per dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
aũ anmuet ocislo ⁊ significat pede In ꝑu̾d
Wir stultus mala sibi fabricat ĩ sius aũ
labiis thesauritat ignem In ꝓuerbus
Hon cõiteniunt stulto labia fcdelia. neq iustis
labia mendatia. In ꝓuerbus¬

Expanded text:
dnuit oculo et significat pede. Item illic: Vir stultus mala sibi fabricat, in suis autem labiis thensaurizat ignem. Item illic: Non conueniunt stulto labia fidelia, neque iustis labia mendacia. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
et esto illa sapientior. illa enĩ cũ agrũperari debe q̃¬
nõ possideat. neq compellentẽ se habeat. bona st̃. ix¬
neq sub dño sit. qũo parat estate alim̃ta copiosa. ũb
facit aũ in messe repositionẽ. Uł uade ad aꝑem ⁊
disce qͣm laboriosa sit oꝑatione.⁊ qmͣ scã mcatur¬

Expanded text:
et esto illa sapientior: illa enim cum agrum non possideat, neque conpellentem se habeat, neque sub domino sit, quomodo parat aestate alimenta, copiosam autem facit in messe repositionem! uel uade ad apem, et disce quam laboriosa est, operationem etiam qu
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃iam p̃dicans. Usꝙ qͦ piger iacebis. qͣndo aũ de¬
. sompno surgis. mdicũ quid̃ dormis. modicũ aũ
sedes. moditũ quid̃ dormitas. mrodicũ aũ manib
complectis poctus. deinde adueniet tͥ sicut mał
uiator pauptas. in opia aũ sicut bonus cursor
Si aũ impiger fu̾is ueniet tibi sit̃ fons messistua.
In opia aũ sic̃ bonus cursor refugiet. Inꝑubits
Pigrun deicit timor anime aũ effeminatoꝵ efuri

Expanded text:
s producta est. usque quo, piger, iacebis? quando autem de somno surgis? modicum quidem dormis, modicum autem sedes, modicum quidem dormitas, modicum autem manibus conplecteris pectus: deinde adueniet tibi sicut malus uiator paupertas, inopia autem sicut bonus cursor. si autem inpiger fueris, ueniet tibi sicut fons messis tua, inopia autem sicut bonus cursor refugiet te. Item illic: Pigrum deicit timor: animae autem effeminatorum esuri