comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que uibentur. et lumbos re¬
stringere. et lucernas te¬
nere. ut ⁊ munditia sit ca¬
stitatis incorpore et lum̃
ueritatis in oꝑatione. Re¬
demptori et enim nr̃o uñ
sine altero placere nequa¬
quam potest. Si autem
is qui bona agit. ad huc
luxurie inquinamenta
non deserit. aut is qui ca¬
stitate preminet . nec dum
de per bona opera exercet .
Nec castitas ergo magna
est sine bono opere. nec opꝰ
bonum est aliquid sine ca¬
stitate. Sed et si utrumq
agitur. restat ut quisquis
ille est: spe ad supernam
patriam tendat. Nequaꝙͣ
se auitiis pro mundi huulꝰ
honestate contineat. qui
et si quedam boua aliqũ
pto honestate ichoat. in
eius tamen intentione ñ
debet permanere. Nec pro
bono opere presentis mũdi
gloriam querere. s totam
spem in redemptoris sin ad¬
uentu constituat. Unde ⁊
protinus sb̃ditur et uos
similes hominibus expec¬
tantibus dominũ suum.
quando reuertatim a np¬
tris. Ad imptias quippe do¬
minus abiit quia resur¬

Expanded text:
quae jubentur, et lumbos requae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia resur
Abbreviated transcription (Latin):
gelii fratres karissimi
aperta est nob̾ lectio recita¬
ta s ne ex aliquibus ipsa
eius planities alta fortas¬
se udeatur eam sub breuita¬
te transcurrimus quatinꝰ
eius expofitio ita nescienti¬
bus fiat cognita ut tam̃
scientib non sit onerosa.
Quia iuris luxuria in lum¬
bis sit. fennins mumbilico
testatur dominus qui dedy¬
abolo ad beatum loquitur¬
dicens. Uirtus eius mlũ¬
bis eius : ⁊ fortitudo illius
mumbilico uentris eius.
Aprincipali igitur seru lũ¬
borum nomine luxuria
designatur. cum dominꝰ
dicit. Sint lumbi uest᷑
pretincti. Lumbos enimi
pretingimus. cum carins
luxuriam per continentiã
coartamus. S quia minꝰ
est mala nõ agere. insi eti¬
am quisq studeat et bonis
operibus insudare protinꝰ
nemus. cum ꝑ bona opera
proximus nostris lucis exẽ¬
pła monstramus. Dequi¬
bus profecto operib domi¬
mis dicit. Luceat lux isra
coram hominibus ut ui¬
deant opera ur̃a bona. et
glificent patrem ur̃m qui
incelis est. duo autem st̃

Expanded text:
gelii, fratres charissimi, aperta vobis est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Jotus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinunemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant 1482 opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Duo autem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
opus nec ratio. nec scientia
nec sapientia erunt apud
inferos quo tu properas.
Quia ergo et uenture mor¬
tis tempus ignoramus. ⁊
post mortem operari non
possumus super est ut ante
mortem tempora indulta
rapiamus. Sic enim sic morꝰ
ipsa cum uenerit uintitur
si prius quam ueniat semꝑ
timeatur.

Expanded text:
opus nec ratio nec scientia opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas! Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, semper timeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
libet pretiosis uestib indua¬
tur caro quid est aliud qͣm
caro. Nolite ergo attendere.
quid habetis. s quid estis.
wltis audire quid estis.⁊ ꝓphe¬
ta indicat dicens. Uere fe¬
num est populus. Si enm
fenum populus non est uͥ
sunt illi qui ea que hodie co¬
lumus uobiscum. transacto
anno beati felicis natalicia
celebrauerunt : O qnͣta et
qualia de presentis uite ꝓ¬
uisione cogitabant. sed sur¬
ripiente in ortis articło repẽ¬
te inhis que prouidere no¬
lebant inuenti sunt. Et cũ¬
cta simul temporalia. que
tractata quasi stabilit̾ te¬
nere uidebantur amiserũt .
Siergo transacta multi¬
tudo generis humani per
natiuitatem inte iuruit
incarne. per mortem arint
inpuluerem. iudelicet feñ
fuit. Quia igitur momẽ¬
tis suis hore fugint. agi¬
te fratres karissimi ut in
boms operibus mercedes te¬
neantur. Audite quid sapi¬
ens salomon dicat. Qd̾ cũ¬
q potest manus tua facere.
instant̾ operare. Quia nec

Expanded text:
libet pretiosis vestibus indualibet pretiosis vestibus induatur caro; quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere, quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat dicens: Vere fenum est populus ; si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus vobiscum, transacto anno beatae Felicitatis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae providentia cogitabant! sed subripiente mortis articulo repente in his, quae providere nolebant, inventi sunt; et cuncta simul temporalia, quae tractata quasi stabiliter habere videbantur, amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
ciente enim patrefamilias
fur domum perfodit quia
dum a sui custodia spiritus
dormit. in prouisa mors ue¬
niens carins nostre habi¬
taculum irrumpit. et eum
quem dominũ domus mue¬
uerit dormientem necat.
Quia cum uentura damp¬
na spirctus minime prem¬
det hunc mors ad supplici¬
entem rapit. furi autem re¬
sisteret si iugilaret. Quia
aduentum iuditis qui cocul¬
te amimam rapit precauẽᷤᷤ
ei penitendo eccurreret ne ĩ¬
penitens periret. Horam u̾o
ultimam dominus noster
idcirco nobis uoluit esse in¬
cognitam. ut semꝑ possit esse
suspecta. Ut dum illam pre¬
uidere non possumus. ad illã
sine intermissione preparen¬
tur. ꝓinde fratres mei nicõ¬
ditione mortalitatis nr̃e mẽ¬
tis cculos figite uenienti ad¬
uos iuidici perfletus cotidie
et lamenta preparate. Cum
certa mors maneat ommb
uolite detemporali uite pro¬
uidentia incerta cogitare.
Terrenarum rerum uos tñ
non aggrauet. quantilibet
enim auri et argenti moni¬
libus circundetur. quibus¬

Expanded text:
ciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem, necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incsuspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet; quantislibet enim argenti et auri molibus circumdetur; quibus
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere qui iam in suo corpo¬
re scuint fluxa luxurie edoma¬
re. ut cum aliis fortia predi¬
cant. iꝑsi desideruis eneruit᷑¬
non succumibant. Eñ a̾ sb̾dit᷑.
Et comedetis festinantes. Notate¬
stinantes. Mandata dei miste¬
ria redemptoris. celestis patrie
gaudia cumfestinatione cognoꝰ¬
tite et precepta uite cum festi¬
natione implere turate. Quia
emm adhuc hodie licet beire a¬
gere scimus utrum cras liceat
ignoramus. festinantes ergo
pascha comedite .i. ad sollem¬
nitatem patrie celestis an he¬
late. Nemo in huuis uite iti¬
nere torpeat ne in patria locũ
perdat. Nemo moras ad appe¬
tenda studia innectat. s cẽp¬
ta perficiat ne mimime lice¬
at implere ꝙ inchoat. Si ad
amorem dei pigri non sumus
aduiuat nos ipse quem ama¬
mus. Iħ̾e xpistus dominus nr
qui iuit ⁊ regnat cum patre

Expanded text:
suscipere, qui jam in suo corposuscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollinon succumbant. Bene ergo subditur, « et comedetis festinantes. » Notstinantes. » Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscenda, et praecepta vitae cum festinatione implenda sunt, quia enim adhuc hodie licet begere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse quem amamus, Jesus Christus Dominus noster, qui vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
que sit sollempnitas incorrup¬
tionis qui ad huc per incon¬
tinentiam corruptiom subia¬
cet. Hec quibusdam dura sunt.
s angustia porta est que du¬
cit aduitam. Et habemus iã
multa exempla continentiũ
unde ⁊ bene ad huc subditur.
Calciamenta habebitis in
pedibus uestris. Quid sunt¬
et enim podes nr̃i insi opera:
quid uero calciamenta insi
pelles mortuorum animaliũ:
calciamenta autem pedes
mumunt. Que uero sunt
mortalia ammalia ex quoꝵ
pellibus nostri numinintur
pedes.nisi antiqui patres qui
nos adeternam patriam pre¬
cesserunt: quorum dum exem¬
pla conspitimus nostri ope¬
ris pedes miuimus. Calcia¬
menta ergo inpedibus hĩe
est mortuorum uitam con¬
spicere et nr̃a uestigia apecca¬
ti uuln̾e custodire. Tenentes
baculos inmanibus. Quid
lex per baculum nisi pastora¬
lem tustodiam designat: Et
notandum quodprius preci¬
pimur renes pretingere. post¬
modum baculos tenere qr
illi debent curam pastoralẽ

Expanded text:
quae sit solemnitas incorrupquae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem
Abbreviated transcription (Latin):
sterio incarnationis eius in¬
telligere et penetrare non
possimius. potestati sancti
spiritus humiliter seruamꝰ
Dot non superbe quis audeat
uel contempnere. uel demn¬
tiare quod non intelligit s
hocigii tradat cum sancto
spiritu reseruat. Quia igit᷑
qualit̾ edendum sit pasca cog¬
nouinius nunc aqualib edi
debeat agnoscamus. Sequi
tur. Sic autem comedetis
illum. renes ur̃os accingetis
Quid in rembus insi delecta¬
tio carnis accipitur. Unde
psalista postulat dicens.
Ure renes nrõs. Sienim uo¬
luptatem libidims in renibꝰ
esse nestiret eos uri minime
petisset. Unde quia potestas
dyaboli in humano genere
maxime per luxuriam preua¬
luit de ulo uore dominica dr̃.
Potestas eius in lumbis eius
Qui ergo pascha comedit. hr̃e
renes accinctos debet. Ut qui
sollemnntatem resurrectionis
atq incorruptionis agit. cor¬
ruptionis iam per uitia nul¬
li subiaceat uoluptates edo¬
met carmem a luxuria restu¬
gat. Neq et enim cognouit

Expanded text:
sterio incarnationis ejus insterio incarnationis ejus intelligere, et penetrare non possumus, potestati sancti Spiritus humiliter reservamus; ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Seqtur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
put ergo agni uorare est di¬
uinitatem illius fide perci¬
pere. Pedes uero agni uora¬
re est. uestigia humainta¬
tis eius amando et mittan¬
do perquirere. Quid ũo sunt
intestina nisi uerborum il¬
lius occulta ⁊ imistica man¬
data: que tunc uoramus tũ
uerba uite crm aiuditate
sumimus. In quo deuoratio¬
nis uerbo quid aliud quam
pigritie nr̃e torpor reprehendi¬
tur qui eius uerba atq mi¬
steria ⁊ per nos metipsos nõ
requirimus et dicta ab aluᷤ
nebit ex eo quicquam usq
mane. quia eius dicta mag¬
na sunt sollicitudine discũti¬
enda qͣtinus prius quam
dies resurrectioins appareat.
inhac presentis uite nocte oĩa
mandata illius intelligendo
et operando penetrentur . S
cuua eualde est difficile ut õe
sacrum eloquium possit in¬
telligi. ⁊ome euis miste¬
rium penetrari recte sb̃um¬
gitur. Si quid autem remã¬
serit igni comburetis. Quod
ex agno remanet igne com¬
burimus qũ hoc quod demi¬

Expanded text:
put ergo agni vorare est diput ergo agni vorare est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis nebit ex eo quidquam usque mane; quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia mandata illius intelligendo, et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne comburimus; quando hoc, quod de my
Abbreviated transcription (Latin):
purum homirẽ credit. ꝙͣ
iste aliud quam agni car¬
nes crudas comedit: quas
iudelicet ecquere per duunita¬
tis eius intelligentiam
noluit: Ommnis uero qui in¬
carnationis eius misteria
iuxͣ humanam saentiam
discutere conatur. carnes
agni aqua uult coquere .i.
dispensationis eius miste¬
rium per dissolutam uult
scientiam penetrare. Qui
igitur paschalis gaudii
sollemnitatem ce lebrare de¬
siderat. agnum neq aqua
coquat nec trudum come¬
dat. ut neq per humanã
sapientiam profunditatẽ
incarnationis illiuis pene¬
trare appetat neq meum
tamquam in hominem
crudum credat. sed assas ig¬
ni carnes comedat ut dispẽ¬
sare omina persancti spiri¬
tus potentiam sciat. De quo
ad huc recte subiungitur. ca¬
put cum pedibus et intesti¬
nis uorabitis. Quia redẽp¬
tor noster est. Alpha⁊ co.
deus iudelicet ante secula
⁊ homo in fine seculorimi
sicut iam prediximus fr̃s.¬
paulo attestante didicimꝰ.
quia caput xpisti deus. Ca¬

Expanded text:
purum hominem credit, quid purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut dispensari omnia per sancti Spiritus potentiam sciat. De quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemptor noster est α et ω, Deus videlicet ante saecula, et homo in fine saeculorum. Et sicut jam prPaulo attestante didicimus, quod caput Christi Deus est . Ca
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus ipsa amaritudo
penitentie abstergat am̃¬
tis stomacho peruerse amo¬
rem uite. Ubi et sb̾ditur.
Non comedetis ex eo crudum
quid. nec coctim aqua. Ecce
non iam ipsa u̾ba hystorie ab
intelleau hystorico repellunt
Numquid fratres karissimi
israheliticus ille populus
in egypto constitutus come¬
dere agnum trudum consue¬
uerat. ut ei lex dicat. non
comedetis ex eo trudum quid:
ubi et additur. neq coctum
aqua. S quid aqua nisi hu¬
manam scientiam designat:
Iurͣ hoc qd̃ per salomonem sb̾
hereticorum ucce dicitur. Aque
furtme dulciores sunt. Quid
crude agni carnes. nͥ inconsi¬
deratam ac sine reuentia co¬
gitationis relictam illiuis
humanitatem signant. õe
enim quod subtiliter cogi¬
tamus quasi mente coquimꝰ
Sed agni caro cruda edenda
edenda est. nec aqua cocta. qr
redemptor noster neq purꝰ
homo estimandus est. neq ꝑ
humanam sapientiam qua¬
liter incarnari deus potuit co¬
gitandus. omins enm
qui redemptorem nostrũ

Expanded text:
quatenus ipsa amaritudo quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. Nunquid, fratres charissimi, Israeliticus ille populus in Aegypto constitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae Agni carnes 1535 nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis relictam illius humanitatem significant? Omne enim quod subtiliter cogitamus quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnitatem mentis ño
sufficiunt inisi eisquoq et
lyn a opera uungantur.
Quid emm prodest corpus
et sanguinem illius ore
percipere ⁊ eis peruersis mori¬
bus contraire. Uinde bene
adhuc adcomedendum sb¬
ditur et azimos panes cumi
lactutis aggrestibus. Pa¬
nes quippe sine fermento co¬
medit qui recta opera sine
corruptione uane głe exer¬
cet. Qui mandata miseri¬
cordie sine ammixtione pes¬
cati ex hibet. ne peruerse di¬
ripiat. quod quasi recte dis¬
pensat. Hoc quoq peccati fer¬
mentum bone sue actioni
miscuerant. quibus prople¬
te uoce per increpationem do¬
minus dicebat. Uenite ad
rethel⁊ impie agite. atꝙ pꝰ
pauca. et sacrificate de fer¬
mentato laudem. Defermẽ¬
tato namq laudem inimo¬
lat qui deo satrificium dera¬
pina parat. Lactuce uero
aggrestes ualde amare sũt
Carnes ergo agnicum lactu¬
tis aggrestibus sunt edende
ut cum corpus redemptoris
accipimus. nos pro peccatis
nostris infletibus affligamꝰ.

Expanded text:
solemnitatem mentis non solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ponimus quia crucem pas¬
sionis illius in fronte por
tamus. De quo ad huc ag¬
no subditur. ⁊ edent carnes
nocte illa assas igni. Inno¬
cte quippe agnum comedi¬
mus qͣm in sacramento mͦ
dominitum corpus accipimꝰ
quando ad huc abinuicem
nostras constientias nonui¬
demus. Qͤ tamen carnes
assande sunt quia nimirũ
dissoluit carnes quas aqͣ
sine aqua excoquit roborat.
carnes itaq agni nostri ig¬
nis coxit quia eũ ipsa ius
passiois illuis ad resurreai¬
onem ualentiorem reddidͭ
atq ad incorruptionen ro¬
boranit. Qui exnm ex mor¬
te conualuit iudelicet car¬
nes illius abigne durue¬
runt. Unde etiam per psal¬
mutam dicit. Exaruit ne¬
lut testa uirtus mea. Qͥd
namq est testa aute ignẽ
nisi molle lutum: s ei ex ig¬
ne agitur ut solidetur. Uir¬
tus enim humanitatis eiꝰ
uelut testa exaruit. quia
ab igne passionis aduirtutẽ
incorruptionis creuit. S
sola redemptoris nr̃i ꝑcep¬
ta sacramenta adueram

Expanded text:
ponimus, quia crucem pasponimus, quia crucem passionis illius in fronttamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo dominicum corpus accipimus, quando adhuc adinvicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes, quas aqua sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque Agni nostri ignis excoxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram
Abbreviated transcription (Latin):
cta magnam nobis edifica¬
tionem parcuit. si fuerint
mistica interpretatione dis¬
tussa. Quis namq sit san¬
gius agni. non iam audiẽ¬
do s bibendo didicistis. Qui
sangius superutrumq po¬
inutroq et enim poste agni
sanguis est positus. quan¬
do satramentum passionis
illius cum ore adredempti¬
ꝯnem sumitur. admuta¬
tionem quoq intenta m̃¬
te cogitatur. Nam qui sic
redemptoris sui sangumẽ
accipit. ut imitani passio¬
nem illius nec dum uelit
muno poste sangumem
posuit qui etiam infuper¬
liminaribus doniorum po¬
nendus est. Quid enim
spiritualiter domus nisi
mentes nostras accipimus.
inquibus per cogitationem¬
in habitamus: cuius domꝰ
super limmare est ipsa in¬
tentio que preminet adi¬
oni. Qui igitur intentio¬
nem cegitatioins sue ad
imitationem dominice pas¬
siois dirigit. insuperlimi¬
nari domus agni sangii¬
nem ponit. Uel certe domꝰ
nostre ipsa sunt corpora ĩ
quibus qͥuousq iuuumus
habitamus. ⁊ insuperli¬
minari domus sangumẽ

Expanded text:
cta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non audiendo sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque poIn utroque etenim poste agni sanguis est positus quando sacramentum passionis illius cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris nostri sanguinem accipit, ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, nisi mentes nin quibus per cogitationem habitamus? Cujus domus superliminaris est ipsa intentio quae praeeminet actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem Dominicae passionis dirigit, in superliminari domus, Agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus, Agni sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
mors mortis extitit. Quia
uero ex infernio partem abstu¬
lit. partem reliquid non ccci¬
dit funditus s momordit
infernum. Ait ergo. Ero morꝰ
tua omors. ac si aꝑte dicat
quia in electis meis tefundi
inferne. quia sblatis eis te
ex parte tranffigo. Que est
ergo ista sollemnitas que ĩ¬
ferm claustra destruxit. ia¬
nuas nobis regni celestis a¬
peruit : Inquiratur sb̾tilius
nomen eius requratur egre¬
gius predicator uideamus
quid de eius estimatione de¬
nuntiet. Ait enim. Et enim
pascha nostrum innuolatꝰ
est xpistus. Si igitur pascha
xpistus. pensandum nobis
moyses quippe ait. Sument
de sangume agni ac ponent
superutrumq postem. et in
super liminarib domoꝵ in
quibus comedent illum et
edent carnes uocte illa assaꝰ

Expanded text:
mors mortis exstitit. Quia mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te fundio morsus tuus, inferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Si ergo pascha Christus, pensandum nobis Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte illa ass
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ita hec festiuitas recte
dici potest sollemintas sollẽ¬
nitatum. Ex hac quippe sol¬
lemnitate exemplum nob̃
resurcectionis datum est. speᷤ
celestis patrie aperta. ⁊ fac¬
ta superni regni iam presũp¬
tibilis gloria. ꝑ hanc electi
qui quannus intranquilli¬
tatis sinui. tamen apud inf¬
ni claustra tenebantur ad
para dysi admena reducti st̃.
Qd̃ ante passionem dixerat
in resurrectione sua donimꝰ
impleuit. Si exaltatus fu
ero aterra omina traham
ad me. Omma et enim tra¬
xit qui de electis suis apud
inferos nullum reliquid.
onnia abstulit utiq elec¬
ta. Neq et euim infideles
quosq pro suis criminib
eternis supplitus deditos
adueniam dominus resur¬
gendo reparauit. s illos ex ĩ¬
fermi claustris rapuit. quoꝰ
suos infide et actibus recog
ꝙ occidimus. aginus ut pe¬
iuitus non sit . Ex eo enim¬
quod mordemus. partem ab¬
stra himus partemq relinqͥ¬
mus. Quia ergo in electis
sius funditus. occidit mortẽ

Expanded text:
tur, ita haec festivitas recte tur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus fu terra, omnia traham ad me . Omnia etenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognquod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenimquod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
utrq qr ad huc tenebre erant
ad monumentum. Et subiũ¬
cta quoq uerba contͣdicunt
cum dicitur. nondum enim
sciebat scripturas qr oporteret
eum amortius resurgere.
Quid ergo uidit et quicredi¬
dit: iudit linteamina posita
et tredidit ꝙ mulier dixerat
demommiento dominum
fuisse sublatum. Qua in re
diume dispensationis magni¬
tudo pensanda est ꝙ discipulo¬
rum corda et accenduntur ut
querant et differuntur ne
iueniant quatinus infirmi¬
tas animi ipso suo merore
truciata purgatior admuẽi¬
dum fiat. et tanto ualidius
teneat tum inuenerit. qnͣ
totardius inuenit quod que¬
rebat. Nec sub breuitate fra¬
tres karissimi de euuangeli¬
ca lectione transcurrimꝰ nũc
restat ut de ipsa tante sollem¬
uitatis no bilitate aliquid
lqͣmur. hanc enim recte no¬
bilitatem sollemintatis di¬
cam quia sollemnitates cete¬
ras autecedit. Sicut enim
insacro elcquio sancta sanc¬
torum uł cantica canticorum
pro sui magnitudine dicim¬

Expanded text:
utique, quia adhuc tenebrae erant utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit, 1533 quanto tardius invenerit quod quaerebat. 6. Haec sub brevitate, fratres charissimi, de evangelica lectione transcurrimus; nunc restat ut de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicun
Abbreviated transcription (Latin):
si eundem laborem illiuis ꝓ
scuto tenuerunt ut eo ad se tnͣ¬
sire ei u̾ba non permitterent
quo eum laborare usq ad mor¬
tem uiderent. Quid autem
q corporis laborum ligamenta sig¬
soluantur que minc electos õs
.i. eius membͣ constringunt.
Sudarium ergo ꝙ super cap̃t
euis fuerat seorsum inuenitur
Quia ipsa redemptoris nostri
passio longe a nostra passione
disiuncta est. quoniam ipse
sine culpa pertulit. ꝙ nos culpa
toleramus ipse sponse morti
succumbere uoluit. ad quam
nos uenimus muitt sequitur.
monumentum. Postqmͣ in¬
trauit petrus ingressus est
iohannes posterior intraint
qui prior uenerat. Notum¬
uobis fratres est ꝙ in finemũ¬
di ad redemptoris fidem etiam
uidea colligetur. Paulo atte¬
stante qui art. donec plenitu¬
do gentium intraret. et sic oĩs
isrł saluus fieret. Et uidit
et credidit quid fratres.quid
estimandus est credidisse: nũ¬
quid quia dominus resurre¬
xerat quem querebant: non

Expanded text:
si eumdem laborem illius pro si eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderunt. Quid autem que corporis, laborum ligamenta signantur, quae nunc electos omnes, id est ejus membra constringunt. Sudarium ergo quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. 5. Sequitur:  monumentum. Postquam intravit Petrus, ingressus est et Joannes. Posterior intravit qui prior venerat. Notandum, fratres, est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis nec cepit esse nec de¬
sinit. nec per initium nascit᷑.
nec termino coangustatur.
Bene autem additur in uno
loco. quia inscissura mentiũ
deus non est.Deus qiippe in
unitate est.⁊ illi eius habere
gratiam merentur. qui se ab
muitem perfectarum scanda¬
la non diuidunt Sed quia so¬
let persudarium laborantium
sudor detergi potest etiam su¬
daru nomine exprimi labor
permanet. Sed tamen labora¬
re se denuntiat. cum duras
hominum prauitates por¬
tat. Unde ⁊ ꝑꝓphetam dicit
laboraui sustinens. Deus a
apparit incarne. laborauit
ex nostra iniquitate quem
laborem passionis eius dũ
increduli uiderunt eum ue¬
nerari noluerunt. Quem la¬
enim iidebant carne mor¬
talem dedignati sunt cre¬
dere imortalem esse diui¬
uitate. Unde etiam i̾enuas
ait. Redde eis uicem quod uxͣ
opera manim̃ suarum dabis
eis scutum cordis laborem
tuum. Ne enm predicatio¬
uis spicula eorum corda pene¬
trarent dum passionis eius
laborem dedignati sunt qua¬

Expanded text:
nitatis, nec coepit esse, nec denitatis, nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor s permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit: Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ergo insi quia et
titius cucurrit. et tamen
ante monumentum uacua
stetit. Uenit autem symõ
petrus sequens eum et introi¬
uit minonumentum. Q
sequuta posteriora eccłia
gentium mediatorem dei
et hominum. hominem xͣ
ihesum et eegnouit tarne
mortuum et uiuentem tre¬
didit deum. Uidit lintea¬
mina posita et sudarium
quod fuerat super caput eiꝰ
non cum linteamimbus po¬
situm. s separatim in uolu¬
tum in uno loco. Quid esse
fratres credimus ꝙ sudari¬
um capitis domimi cum lĩ¬
teaminibus non iuemit᷑
in monum̃to. insi quia at¬
testante paulo caput xpi¬
sti deus et duuinitatis incõ¬
prehensibilia sacramenta
ab infirmitatis nr̃e cogni¬
tione disumcra sunt uiq
potentia treature transcẽ¬
dit naturam: Et notand̾
ꝙ non solum separatim s
etiã inuolutum ĩueniri dr̃.
Lintheum quippe ꝙ inuolui¬
tur. eius nec umtium nec fi¬
nis aspicitur. Recte ergo suda¬
rium capitis inuolitum in¬
uentum est qr celsitudo diui¬

Expanded text:
Quid ergo est, nisi quia et Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit: Venit autem Simon Petrus sequens eum, et introivit in monumentum, quia secuta posterior Ecclesia gentium, mediatorem Dei et hominum hominem Jesum Christum et cognovit carne mortuum, et viventem credidit Deum. Vidit linteamina posita, et sudarium quod fuerat super caput ejus, non cum linteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. Quid esse, fratres, credimus, quod sudarium capitis Domini cum lintin monumento, nisi quia attestante Paulo, caput Christi Deus est, et divinitatis incomprehensibilia sacramenta ab infirmitatis nostrae cognitione disjunta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam. Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo Divi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibetur. Quia et si ad dei tul¬
tum prior est synagoga qͣm
eccł̃ia gentium. adusum ta¬
men setuli prior est multitu¬
do gentium quam synagoga
Paulo attestante qui ait.
Quia non prius quod spiri¬
tuale est. s qd̃ ammale. Per
seniorem ergo petrum signifi¬
catur eccłia gentium. per iuni¬
orem iohannem u̾o synagoga
uideorum. Cucurrerunt am¬
bo simul. quia ab ortus sui tẽ¬
pore usq ad occasum pari. ⁊ cõ¬
mum uia. et si non pari iua¬
et comini sensu gentilitas
cum synagaga decurrit. Uenit
mandata percepit. propheti¬
as de incarnatione ac passio¬
ne domunca audunt s crede̾
in mortiumi noluit. Uidit
ergo iohannes posita lintea¬
mina non tamen intrount
quia uidelicet synagega. ⁊ si
scripture satramenta cogno¬
uit et tamen ad fidem passio¬
ns domunte credendo intrare
distulit. Quem dui longeq
prophetauit. presentem ui¬
dit et renuit hominem esse
desperit deum carne morta¬
le factum credere uoluit.

Expanded text:
perhibetur, quia etsi ad Dei culperhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, per juniorem vero Joannem Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venmandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem passionis dominicae credendo intrare distulit. Quem diu longeque prophetavit, praesentem vidit, et renuit; hominem esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit.
Abbreviated transcription (Latin):
Maria añt inctorem om̃niũ¬
que carne uiderat. mortuũ q̃¬
rebat in monumento. et quia
hunc minime inueint. fura¬
tum credidit. Ad hunc ergo
erant tenebre cuni ueint ad
monumentum. Cuturrit ci¬
tis discipulis nuntiauit. s
illi preceteris cucurrerunt qͥ
pre ceteris amauerunt. Ui¬
delicet petrus ⁊ iohannes.
Currebant autem duo simul
s iohannes precuturrit citiꝰ
petro. et uenit prior admonu¬
mentum. ingredi non pre¬
sumpsit. uenit uero posterior
petrus ⁊ intrauit. Quid fra¬
tres karissimi. quid cursus
iste significat. nuniꝙͣ ñ ħ
tam subtił euugeliste destͥp¬
tio amisterus uacare creden¬
da est: minime. Neq enmi
se iohannes et preisse et ñ
intrasse diceret. si mipsa sua
trepidatione misterum defmᷤ¬
se credidisset ⁊ Ꝙ ergo per io¬
hannem nisi synagoga: et ꝙͥ
ꝑpetrum nͥ ecclesia designatur:
ilec mirum esse uideatur. ꝙ
per iuniorem synagoga. per
seniorem uero eccłia signari

Expanded text:
Maria enim auctorem omniuMaria enim auctorem omniuquem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento, et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit, sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet, Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit Petro Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisse credidisset. Quid ergo 1531 per Joannem nisi Synagoga, quid per Petrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati
Abbreviated transcription (Latin):
molestia stomachus di¬
ume caritati ur̃e de lectionis
ewͣgelice loqui expositione ꝓ
hibuit. Uox namq ipsa acla¬
moris uirtute succumbit ⁊¬
quia a multis audiri non
ualeo.loqui fateor inter ml¬
tos erubesco. Sed hanc mine
uerecundiam et ipse repre¬
hendo. Quid enim nosi nul¬
tis prodesse nequeo nec pau¬
tis curabo. ⁊ si ex emesse por¬
tare mampulos multos ñ
possum numꝙͥ nam debeo ad
eream uaciis redire: Qnͣnus
enm quantos debeo ferre ñ
ualeo. certe uł paucos. certe
uł duos certe uł unum ferã
habet namq ipsa infirmi¬
tas intentio mercedis sue c̃¬
titudinem qr supernus arbi
f̾ nr et si pondus confiderat
in retributione tamen uires
pens at inpondere. Lectio scĩ
emͣigelii quam modo fres
audistis ualde insuperficie
historia est aperta. s eus no¬
bis sunt misteria sub breuita¬
te requirenda. Maria magda¬
lene cum ad huc tenebre essẽt
uenit ad monumentum. Inxͣ
hystoriam uocatur hora in
tellectum uͦ mistitum requi
rentis signatur intelligentia

Expanded text:
molestia stomachus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requisignatur intelligentia.
Abbreviated transcription (Latin):
refrenare debe ainsiquitatẽ
suam quatinus per ħ quod
licet. discat superare quod
non licet. Com cũiugatum
iudemus ammonend est. uͥ
sic exerceat curam scłi . ne
post ponat amorem dei . sic
placeat uoluntati coniugis
ut non displiceat conditoris .
cum clericum uidemus.am¬
monendus est. quatinus
sic fiat. ut exemplum uite
secularibus prebeat. ne si
quid nn illo iuste reprehendi¬
tur. ex eius iutio ipsa reti¬
gioins nostre actio estimata
grauetur. Cum monach̃
indemus ammonendus est
ut reuerentiam habitus
sui. in actu. in locutione ĩ
cogitatione sua semper as¬
piciat ea que mundi sunt
perfecte deserat. et qd̃ osten
dit humains cculis hoo añ
dat. Iste itaq iam sanctus :
ammoneatur ut crestat. Ille
uero adhuc iniquus est. am¬
moneatur ut corrigat. quati¬
nus quisquis se ad sacerdotem
conunx̾it. sale sermonis illiꝰ
conditus recedat. H fratres
uobiscum sollicite cogitate. s
proximus urĩs impelidite.
onimpotenti deo fructum noꝰ

Expanded text:
frenare studeat iniquitatem frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, dat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos
Abbreviated transcription (Latin):
celeste pertingunt. Et ecce
nos per negligentiam no¬
stram deorsum tendimus.
ingrediuntur electi sacerdo
tum mambus expiati celestẽ
patriam. et sacerdotes ipsi
per uitam reprobam ad in¬
femi supplicia festinant.
Cui ergo rei cui similes di¬
xerim sacerdotes malos nͥ
aque baptismatis que pec¬
los adregnum celeste mit¬
tit.⁊ ipsa in cloacas descen¬
dit. Timeamus hec fratres
conuemat actionem nrãm
ipsum muisterium nrm
depecratorum nostrorum coti¬
die relaxatione cogitemus.
ne nostra uita poc̃o obligata
remaneat per quam om̃pt
deus cotidie alios soluit. Cõ¬
sideremus sine cessatione qͥd
sumus. penseuius negotium
nostrum.pensemus pondus
quod suscepinus. faciamus
cotidie nobiscum rationes
quas cum nr̃o iidice habea¬
mus. ⁊sic debemus. agere
curam nr̃i ut non negliga¬
mus curam nostri ꝓrĩmi
ut quisquis ad nos iungit᷑.
ex lingue nostre sale condi¬
atur. Cum uagantem ꝙ̃¬
piam ⁊ lubcum uidemus ad¬
monendus est ut comugio

Expanded text:
coelorum pertingunt, et ecce coelorum pertingunt, et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrtum manibus expiati coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peclos ad regnum coeleste mittit, et ipsa in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres. Conveniat actionem nostram ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum cotidie relaxatione cogine nostra vita peccato obligata remaneat, per quam omnipotens Deus quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio
Abbreviated transcription (Latin):
sum ut ita dixerim mum¬
dum ducens: ibi audreas
rost se achaiam. ibi iohan¬
nes asiam. thomas indiã¬
inc̾ospectu sui iudicis con¬
uersam ducet. ibi ommnes
donuiti gregis arietes cũ
ammnarum lucris appare¬
bunt. qui sanctis sins pre¬
dicationib deo post se sub¬
ditum gregem trahunt.
Cum igitur tot pastores
cum gregibus suis ante et̾¬
ni pastoris oculos uenerĩt.¬
quid nos miseri dicturi su¬
mus : qui ad dñn nr̃m post
negotium uacui redimus.
bemus. Hic pastores uocati
sumus.: ibi gregem non du¬
cimus. S numquid si uos
negliginius omimpotens
deus deserit oues su as. nam¬
sicut per prophetam pollici¬
tus est persemet ipsum pas¬
cit. omnesq quos preordi¬
nauit aduitam. flagelloꝵ
stimulus compunctionis spi¬
ritu erudit. ⁊ per nos quidẽ
fideles ad sanctum baptis¬
ma ueniunt nostris precib
benedicuntur et per impositi¬
onem nostrarum manuũ
a deo spiritum sanctum per¬
cipiunt. atq ipsi ad regnũ

Expanded text:
sum, ut ita dixerim, munsum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiain conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, bemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, et per impositionem nostrarum manuum a Deo Spiritum sanctum percipiunt, atque ipsi ad regnum