comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tia pecaret ne quid peccati
giauius cuemrt ourtatera¬
nus et in angustum in nomtie
prostripnone conclusi net ha¬
bebat quid fragi licris huma
nsi iterum pretas diuina sb̃¬
uemret Ut iusticie et miseri¬
cordie operibus ostensis uc̃a
quandam tuende salutis a¬
pernet ut sordes postmo¬
dur quascũꝙ contrassimus e¬
lemosiau abluamus boquit᷑
in sipeuris specitris sanctus
purgantur non umꝵ illa
delicta que fuerunt ante
contracta nanii illa cristi.
sangine et sanctificatione
cio aque salucaris grlienne
ignis extinguitar ita clemo¬
sims acq ope raciombas uistis
delictorũ flamia sopitur
et quia semel in baptismo
⁊ emissio peccatorum Satur
assidna et iug̃is operacio bap¬
cismi nistar muitaca dai rir¬
sus indulgimrã largitur hoc
us manus abluissent respon¬
dit et dixit qui fent quad est¬
iuistus fr̾at et quod fortis est
Serumptamen date elemoss¬
nam et ecce omia munda sũt¬
et ostendens non munis lauã¬
das esst̃ sed pectus et sor¬

Expanded text:
iam peccaret, ne quid peccanti grauius eueniret. coartati eramus et in angustum innocentiae praescriptione conclusi. nec haberet quid fragilitatis humannisi iterum pietas diuina subueniens iustitiae et misericordiae operibus ostensis uiam quandam tuendae salutis aperiret, ut sordes postmodum quascumque contrahimus eleemosynis abluamus. Loquitur in scripturis Spiritus sanctus purgantur. non utique illa delicta quae fuerant ante contracta: nam illa Christi sanguine et sanctificatione aquae salutaris gehennae ignis extinguitur, ita et eleemosynis atque operationibus justis delictorum flamma sopitur. Et quia semel in Baptismo remissa peccatorum datur, assidua et jugis operatio Baptismi instar imitata, Dei rursus indulgentiam largitur. Hocus manus abluissent, respondit et dixit: Qui fecit quod intus est, fecit et quod foris est. Verum date eleemosynam, et ecce vobis munda et ostendens non manus lavandas esse, sed pectus, et sor
Abbreviated transcription (Latin):
demo facere ⁊ignan se¬
lorũ side et ueritate su
pollicitacioris aperire se
hereant firmiter sensibus
nostras hec mtrlligartur¬
side plena her toto corde
diligant᷑ hec indesinencd̃
operuo mag̃ nammitatere¬
dimant᷑ preclara et diu¬
na res fratres dilectissom
salutaris oꝑano solatiũ
grande crodencũ seari¬
tatis nostre salubre prosi¬
diurri mucrme itũ spei tuto¬
la fider medela peran io
posita in potestati facentꝭ
res et grandis et faclis
sme ꝑiculo persemaons
corona pacios uerũ dei
mumis et mapimũ infir¬
mis necessariũ fortibusglo¬
riosum quo sristianis ae¬
uistus prefert graciam spi¬
itualem promeretar cus¬
tun iudicem dm̃ computas
sebitorem ad hans operũ
safutarũ palmam libenter
io prũp̃te cortemus omneo
pagone iusticie deo et cris¬
s spectante cuc cimus et q
rulo et mud̃do maioretes
e cepimus cur suũ nosti
la seculi et mundi cupi¬
Sitate tardemus si expe¬
ditos si celeres si i hoto¬

Expanded text:
denuo facere, regna caedenuo facere, regna caelorum fide et ueritate suae pollicitationis aperire. haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intellegantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate redimantur. praeclara et diuina res, fratres carissimi, salutaris operatio. solacium grande credentium, securitatis nostrae salubre praesidium, munimentum spei, tutela fidei, medella peccati, res posita in potestate facientis, res et grandis et facilis, sine periculo persecutionis corona pacis, uerum Dei munus et maximum, infirmis necessarium, fortibus gloriosum, quo Christianus adiutus perfert gratiam spiritalem, promeretur Christum iudicem, Deum computat debitorem. ad hanc operum salutarium palmam libenter ac prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo spectante curramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. si expeditos, si celeres, si in hoc o
Abbreviated transcription (Latin):
suũ iudicabant eꝓ eis bo¬
nis que eis erant᷑ O i fue¬
rut̃ illis omĩa communa
ge celesti equitatem Dei pa¬
cris imitari Aruodcũq dei
est in nostra Gsarpacione cõ¬
mune est nec quitquã a be¬
ne ficus euis et inuneriba
arcet᷑ qminq omno hũanũ
genq Benitato ac largica¬
tr diuina equaliter per¬
sruat᷑ sic equaliter dies lu¬
minat sol radiat ꝓmber
rigat uentus aspufat et dor¬
mientibus sompͥnus unus ẽ
et stellarũ splendor ac lute
qĩs est quo equalitatis ex¬
emplo qui possessor in cer¬
rio redditus ac Ractꝰ suos
cũ s aterntate partita da
lurgiciomibus gratitioqõ
g̃ loria quam grandis et sõ¬
ma letioa cum populunse¬
um domrinus ceperit reten¬
sere et meritis atque opo¬
ribus nostras promissa p̃¬
ma coneriduers pro ter¬
pens celestia pro tempo¬
r alibus sempiterra prono¬
patri cui nos sua sarrctifia¬
cione restituat eterintaten
nobis iimortalitatem q lu¬
grir ad quaon ros sanguã¬
⁊ educrens ad par a disum

Expanded text:
suum judicabant ex bonis quae eis erant, sed fuerunt illis omnia communia ge coelesti aequitatem Dei Patris imitari. Quodcumque enim Dei est, in nostra usurpatione commune est, nec quisquam a beneficiis ejus et muneribus arcetur quominus omne humanum genus bonitate ac largitate diuina aequaliter perfruatur. sic aequaliter dies luminat, sol radiat, imber rigat, uentus adspirat, et dormientibus somnus unus est, et stellarum splendor ac lunae communis est. quo aequalitatis exemplo qui possessor in terris reditus ac fructus suos cum fraternitate partitur, dum largitionibus gratuitis um gloria, quam grandis est summa laetitia, cum populum suum Dominus coeperit recensere, et meritis atque operibus nostris praemia promissa contribuens, pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro moPatri, cui nos sua sanctificatione restituit, aeternitatem nobis immortalitatemque largiri, ad quam nos sanguineduces ad paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
lanꝰ paulo apo stolo admo¬
nente et dicente ergo dũ
quid sib apostolis fecerit tre¬
demaũ populus quando int᷑
ipsa primordia maioribus
uir tutibus mens iugebat qñ
q. denciũ fides nouo ad huit a
calore feruebat donalia it̃
et predia uendebat et dis¬
pensandam pauperabus fa¬
apostolis offerebat tertemũ
patrimomũ uendicũ atq dis¬
eraccũ funditus illus trans¬
ferentes ab fructus caperẽt
passionis cterre illic com¬
parenes domes ubi mape¬
rent somper habitare ta¬
lis fuit tune in operaciod¬
bus cumilas qualis in di¬

Expanded text:
lamus Paulo apostolo admolamus Paulo apostolo admonente et dicente: ergo dumquid sub apostolis fecerit credentium populus, quando inter ipsa primordia maioribus uirtutibus mens uigebat, quando credentium fides nouo adhuc fidei calore feruebat. domicilia tunc et praedia uenundabant et dispensandam pauperibus quaapostolis obferebant, terreno patrimonio uendito adque distracto fundos illuc transferentes ubi fructus caperent possessionis aeternae, illic comparantes domos ubi inciperent semper habitare. talis tunc fuit in operationibus cumulus qualis in di
Abbreviated transcription (Latin):
td Et respondit illis.
Amren dico nobis quã diu
non fecstil un ex mimainis
hus ne ꝙ michi fecistis et as¬
ibut̃ isti muisti in corbustio¬
nẽ eternam iusti autem in
uicam eternam quid potuit
nobis mauis cristus elcere
Qruo magis potut uistici
ac imisericordie nostre oꝑa
ꝓuocare quã quod prostao
dixit sibi quid quid egenti ps
respectu fratris in eclesia nõ
mouet᷑ bel gisa contempla¬
cione moueat᷑ et qui nõ co¬
gitat in labare neq in eges¬
cate conseruũ uet dominũ
cogitet in ip̃o illo quem des¬
picit consticutũ Et idcirto
Natres carissum quidus me¬
tus in deũ prumptus est
et spreto calcato q iam m̃do
ad suꝑna et diuina amino
erectus est fide plema men¬
te deuota oꝑacione diuina
promerẽdo domino obsd¬
a p̃becimus demus cristo
uestimẽta certena uadune¬
ta selestia receptui ⁊ de̾mus
cibum et potura secularent
cũ abralam ysaas it iacos
parũ metanus plar iũ som¬
nomus securitati ac sailuar
etcrno dũ tempus est consu¬

Expanded text:
 Et respondebit illis: Amen dico vobis, quamdiu non fecistis uni ex minimis his, neque mihi fecistis. Et abibunt isti in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Quid potuit nobis majus Christus edicere? Quomodo magis potuit justitiae ac misericordiae nostrae opera provocare, quam quod praestari dixit sibi quicquid egenti prarespectu fratris in Ecclesia non movetur, vel Christi contemplatione moveatur, et qui non cogitat in labore atque in egestate conservum, vel Dominum cogitet in ipso illo quem despicit constitutum. XXIV. Et idcirco, fratres charissimi, quibus metus in Deum pronus est, et, spreto calcatoque jam mundo, ad superna et divina animus erectus est, fide plena, mente devota, operatione continua promerendo Domino obsequium praebeamus. Demus Christo vestimenta terrena, indumenta coelestia recepturi: demus cibum et potum saecularem, cum Abraham et Isaac et Iacob parum metamus plurimum seminemus. securitati ac saluti aeternae dum tempus est consu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑie operanibus premunri
potłiati supp liciũ sterilibꝰ
crilit Quid iundicatuitas sit añ
trst esse cessanti Que de¬
fensio steriti nosi ꝙ non fa¬
ciente seruo quidqͥuid p̃api¬
tior Dominss fricet quod m¬
nat᷑ ¶ue et dicit cũ filiꝰ¬

Expanded text:
xit, operantibus praemium xit, operantibus praemium pollicitus et supplicium sterilibus protulit, quid iudicaturus sit ante tio esse cessanti, quae defensio sterili? nisi quod non faciente seruo quod praecipitur Dominus faciet quod minatur. qui et dicit: cu
Abbreviated transcription (Latin):
h lye silios mater infame
utᵗ gestate ꝓposuit fit mimo
in conspectu dei quod deo
placeat prup̃te ac libenter
quod petebat᷑ offerc᷑ nec de
abiundãcia porcio s de modico
totũ datur et esutiẽ tbus
lberis alter prius pasct᷑
nti in pemuina et fameci¬

Expanded text:
e filios mater in fame et egestate praeposuit. fit immo in conspectu Dei quod Deo placeat, prompte ac libenter quod petebatur obfertur nec de abundantia portio sed de modico totum datur, et esurientibus liberis alter prius pascitur, neque in penuria et fame ci
Abbreviated transcription (Latin):
mis crip iditatis et unclis s¬
ligatri es et quem iã sol¬
uerat xpus denno uanta
es seruas pecumã qu te
ser nata non siruat patri¬
mom̃o cumilas quod te pai¬
dere suo omerat nes mem¬
nisti quid deus respondert
diuati ex nbi rancu fractiũ
copiã stulta exultanone iq¬
tanti stulte inquit sps rocte¬

Expanded text:
nis cupiditatis et uinculis anis cupiditatis et uinculis alligatus es et quem iam soluerat Christus denuo uinctus es. seruas pecuniam quae te seruata non seruat, patrimonium cumulas quod te , pondere suo onerat, nec meministi quid Deus responderit diuiti exuberantium fructuum copiam stulta exultatione iactanti stulte, inquit, hac nocte
Abbreviated transcription (French):
nam cũ i eũngłio de ele¬
nosims dispucaet et et no¬
bis amicos d cergena lu
cris puda operaniore face¬
remus qui nos postmodier
tabernacula eterma sustipo¬
rent sideliter et salueraer
p̃moueret addidit post hec
sppͥtura dicens audiebat᷑ autẽ
ser omma ꝓhadier qui erãt
auari et deridebant quales
nẽ i ecclesia quosdã sidimꝰ
quorũ p̾cluse nures et corda
crcata ilłu de sprãłibus
ac salutaribus lume mo
ntis admmictũt de quibusiena¬
ri non oporcet ꝙ qamp¬
nant in talibusi sir uũ qñ
a talibus ipsũ Dornocũ di¬
bi istis mepcis ⁊ stulas co¬
g icaciombus plandis quasi
metu et solliatudine fuco¬
rũ ab operibus retardis.
grud mbras et prestigias
quasdã bane ecuciors
sũt et qui suentes por potes
stilẽ secreta et abdita nẽ¬
cis epͥme obpederut am
tiud sct̾ilitatis tenebre et
et atodente ido sumio
Gci tatis iarorase pertusas¬
ta et profunda auarme
ca ligo cecauit petume tu
captiuus et ser uus es catse¬

Expanded text:
nus in euangelio de eleemosynis disputaret et ut nobis amicos de terrestribus lucris prouida operatione faceremus qui nos postmodum in tabernacula aeterna susciperent fideliter ac salubriter praemoneret, addidit post haec scriptura dicens: audiebant autem haec omnia Pharisaei qui erant cupidissimi et inridebant. quales nunc in ecclesia quosdam uidemus quorum praeclusae aures et corda caecata nullum de spiritalibus ac salutaribus monitis lumen admittunt, de quibus mirari non oportet qnant in tractatibus seruum, quando a talibus ipsum Dominum uicum istis ineptis et stultis cogitationibus plaudis, quasi metu et sollicitudine futurorum ab operibus retarderis? quid umbras et praestigias quasdam uanae excusationis sunt et quia scientes non potes fallere, secreta et abdita mentis exprome. obsederunt animum tuum sterilitatis tenebrae et recedente inde lumine ueritatis carnale pectus alta et profunda auaritiae caligo caecauit. pecuniae tuae captiuus et seruus es, cate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmbrem sup⁊ terram ano¬
Sũ diuine pollicications
et cumilata que prestito
operibus iustis ac inserar¬
du meritis aegm ita et u¬
olei uasa conpleta sũt non
silrs ab sculit matr quod
q he dedit si magis leng¬
nẽ contulit silus qd pe si

Expanded text:
uper terram. secundum diuinae pollicitationis et cumulata quae praestitit et operibus iustis ac misericordiae meritis augmenta et iolei uasa conpleta sunt. nec filiis abstulit mater quod Heliae dedit, sed magis contulit filiis quod beni
Abbreviated transcription (Latin):
tardat te uriuersirs siloꝵ
quo minuss largitir benbo
peribus isistas at qui hes
q gnłtorũ pignorũ patcres
plue̾s sũt pro quibus dom
pig moribus quo maior est
numeruis ssor maior es sup̃¬
tus est ita et i uica spri¬
tuali acque ce lesti quo don¬
plior fuerit pignorunco¬
pia esse et operum dela
naor impersa sic sob sa¬
oferebat quartus ꝙ erat

Expanded text:
tardat te numerositas filiorum quominus largiter bonis operibus insistas. Atqui hoc quo multorum pignorum pater es. Plures sunt pro quibus Domipignoribus, quo major est numerus, hoc major et sumptus est, ita et in vita spiritali atque coelesti, quo amplior fuerit pignorum copia, esse et operum debet major impensa. Sic et Job saofferebat; quantusque erat
Abbreviated transcription (Latin):
celi quomã nor seminant
reque netũt neq colsigũt
i horgea et pater bester
celestis pastie illa gonne
uos plues estis ilłis uolutã
deus pastit et uolucribus
alimenta diuina prestant᷑
et quibꝰ ulłus diuuinre rco
sensus s eis nec potus u
calbas deest tu ꝑpiãrro tuder¬
seruo tu opeibus boms d¬
dito tu domino suo caro ali¬
quid x istimas de fucuisũ an
putas quia qua crastũ pas¬
cit a cristo ipse non pasti¬
nor aut cis terrera dee¬
rũs quibus celestia et dĩ¬
na cribuũt᷑ unde hec more¬
dula cogita tro unde impia
et sacrilega ista mediano
Quid facit in domũ dir ꝑ
fidũ pectus qrud q epõ¬

Expanded text:
eli quoniam non seminant neque metunt neque colligunt in horrea, et pater uester caelestis alit illa. nonne uos pluris estis illis. uolucres Deus pascit et passeribus alimenta diurna praestantur et quibus nullus diuinae rei sensus est eis nec potus nec cibus deest: tu christiano, tu Deseruo, tu operibus bonis dedito, tu domino suo caro aliquid existimas defuturum? Nisi si putas quia qui Christum pascit a Christo ipse non pascitur aut eis terrena deerunt quibus caelestia et diuina tribuuntur. unde haec incredula cogitatio, unde impia et sacrilega ista meditatio? quid facit in domo fidei perfidum pectus? quid q
Abbreviated transcription (Latin):
ia piecate prospitras Qui
te liberat et non puntur
ire in temebras munus et̃o¬
bonũ est clemosina ommbi
que fac ĩt eam coram sũ¬
mo deo Muale murus ẽ
Ratres carissimi ciuus ede¬
cio der spertante celebra¬
tur chi in gemiliuro mune
grande et gloriosũ uade¬
tur ꝓ consules bel imꝑato¬
res habere presentes et
aꝑꝑacus ac sumptus apud
munearios maior est ue
possit placere maioribus
quanto illustrior est m̃is
et maior est gloria etdi
et xpm spectatores hale¬
re Qruanto illir et appatta
uberior et sumpti sargio¬
2 exhibedus est u as¬

Expanded text:
ra pietate prospicias. Qui ra pietate prospicias. Qui te liberat et non patitur ire in tenebras. munus bonum est eleemosyna omnibus qui faciunt eam coram summo Deo. Quale munus est, fratres carissimi, cuius editio Deo spectante celebratur. si in gentilium munere grande et gloriosum uidetur proconsules uel imperatores habere praesentes, et apparatus ac sumptus aput munerarios maior est ut possint placere maioribus, quanto inlustrior muneris et maior est gloria Deum et Christum spectatores habere, quanto istic et apparatus uberior et sumptus largior exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
cansseorũ Situ lum Onum
uligrs si eis eegibes patu
ue plenam dultediũe
uicatis operari magis de¬
es ut silios tuos iusta o¬
peraciome comnendes mer
an liberis tais cogites pa¬
et nfirmus est sd illiã
pare que eternus et fir¬
nus illorũ spir icualis pa¬
ter est illi assigna facil¬
ta es tuas quas heredibꝰ
seruas illr sit liberis tuis
tutor ille curator ille con¬
ra onnes miurias tempo¬
reles diuina mare state pro¬
tactor patrimomũ deoi
nes fiscus inuadit mer ct¬
lurpria alque forensis
cuertit in tuto ereditus
pontur que deo custode
sruatir hos est caris pi¬
roribus in postrium pro¬
udere hoc est frituris he¬
iedibas patra pietate cõ¬
silere secindum fidem sp¬
ture sancto Dicentis Iumor
fui etemine senui et non ut
tur et feuerat et semen
eius in bece dictione erit
Et grrũ Ori conuersat᷑
sure uicuꝑacione in uisti
b.atos filios reliquit p
uaricator icaꝙ et prodior
pater es nisi filius tuus se¬
delicer consutas iusi conser¬
uandis eis religiosa et be¬

Expanded text:
eorum uitulum unum. diligis, si eis exhibes plenam et paternam dulcedinem caritatis, operari magis debes ut filios tuos Deo iusta operatione commendes. Nec eum liberis tuis cogites paet infirmus est, sed illum pares qui aeternus et firmus filiorum spiritalium pater est. illi adsigna facultates tuas quas heredibus seruas: ille sit liberis tuis tutor, ille curator, ille contra omnes iniurias saeculares diuina maiestate protector. patrimonium Deo nec fiscus inuadit nec calumnia aliqua forensis euertit. in tuto hereditas ponitur quae Deo custode seruatur. hoc est caris pignoribus in posterum prouidere, hoc est futuris heredibus paterna pietate consulere secundum fidem scripturae sanctae dicentis: iuuenior fui et senui et non uidtur et faenerat et semen eius in benedictione erit. etiterum:qui conuersatur sine uituperatione in iustitia beatos filios relinquPraevaricator itaque et proditor pater es, nisi filiis tuis fideliter consulas, nisi conservandis eis religiosa et ve
Abbreviated transcription (Latin):
tinctro ut mccrioguno sie
qruid ergo lie elt inferat
responsio a ransgressioms
grana posita est qruodau¬
tem dixi Mrdimatissime ita¬
dicimini non adhur estis fl
lege ac itelłgamus eos es¬
se sub lege quorũ spirita
ita concupisert admrsus car¬
neri ut non et que uolunt
faciant idest non se trmerĩe
mictos in carieati uistiore si
a concupiscente aduersus e
carne uincant᷑ sot ex iads
sensu est quo semebam idq
Sictũ est csaro concupistit
aduer sus sppeu et speretus ad

Expanded text:
o sit, Quid ergo lex? et inferatur responsio, Transgressionis gratia proposita est. Quod autem dixi: Ordinatissime itaducimini, non adhuc estis sub Lege » : ut intelligamus eos esse sub Lege, quorum spiritus ita concupiscit adversus carnem, ut non ea quae volunt faciant; id est, non se teneictos in caritate iustitiae, sed a concupiscente aduersus se carne uincantur, hoc ex illo sensu est, quo sentiebam id, quod dictum est: caro concupiscit aduersus spiritum, spiritus a
Abbreviated transcription (Latin):
hom̃i hono crostris ihhesus.
eũ auderunt qui anderunt¬
eũ euntene in celu iten
quod dixi Tracra der est
qua nobis Domant᷑ pemura
ut reconaliem᷑ Deo pax au¬
tem qua recontiliemer deo
esi accipieradũ est ut camẽ
sciamus encon Ocrũap ad
generalem dei granan per¬
cinere Arlo in ppło der a¬
lud spenaliter isratel allos
indas et camen uerũꝙ gr¬
meralitr ifrahet iten ad q

Expanded text:
s eum viderunt qui viderunt euntem in coelum . 2. Item quod dixi, Gratia Dei est qua nobis donantur peccata, ut reconciliemur Deo: pax autem qua reconciliamur Deo , sic accipiendum est, ut tamen sciamus etiam utrumque ad generalem Dei gratiam pertinere: quomodo in populo Dei aliud specialiter Israel, aliud Judas; et tamen utrumque generaliter I
Abbreviated transcription (Latin):
uestr ⁊ domesticos seminul tũ
ne de spicies tãt erampet
temperaneũ lumen tuumo
uestimenta tua ato operient
et p̃ibit ante te iusticia et
claritas dir c̃cundabit test
tune ex clamabis et dommna¬
audiet te dum adhuc lꝰ¬
queris dicet etce ego sur
remedia ꝓpiciando des ipsi¬
us dei berbis Data sant
quid debent fatere pacã¬
tes. magisteia diuina doas¬
satis deo fieri misericordie
Et apud salomone i legi¬
mus Conclude elemosman¬
iquit in simi pauperis en
uit q abi omm malo Etge¬
⁊ um oruo obtuiat aures¬
suas me audiat imbeallẽ
et ipse inuoccbit domnũ
sericors ipse non fueri
aut impeerabit de diuira
pietate aliquid in preclus
qui ad precem pauperis tõ
fuerit hu manus Quod
ꝭ ⁊ psalis spiritus s
declarat et probat diai
betitris qui intelligit suꝑ
eenum et ꝓauperem in
sie mala libe rabit crm do¬
cimus Quorũ pertatorum
penor damel sum rexna¬
bugodonsor aduerso somp¬
opercitus estuare pro
Sue tendis malioa diui
ope mpatardũ ⁊em¬

Expanded text:
s seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te. dum adhuc loqueris, dicet: ecce adsum. Remedia propitiando Deo ipsius Dei uerbis data sunt, quid deberent facere peccantes magisteria diuina doiustis Deo satisfieri, misericordiae et aput Salomonem legimus: conclude eleemosynam in corde pauperis, et bit ab omni malo. et iterum: qui obturat aures ne audiat inbecillum, et ipse inuocabit Deum etsericors ipse non fuerit aut inpetrabit de diuina pietate aliquid in precibus qui ad precem pauperis non fuerit humanus. quod item in psalmis Spiritus sanctus declarat et probat dicens: b e atus qui intellegit super egenum et pauperem. in die malo liberabit eum Dominus. quorum praeceptorum memor Daniel cum rex Nabuchodonosor aduerso somnio territus aestuaret, auertendis malis a diuina ope inpetranda rem
Abbreviated transcription (Latin):
quia credidit quia scit ba
esse que predicata sũt ur¬
bai dei mec siripeuran scaa
posse mentitti arboreo nsi¬
tuosais iest steriles homa
xadi et ignem mitti misti¬
cordes ad regnũ uocari qu
e alio i loco operarios t
fruitnosos fidles appellar
nfructuoses ueo et stedlli
sid derogat dicino si mm
uisto mãmora sideles non
credit Dobis Et si malicro
st quis dabit uobis Sed
bereris et metius nesio¬
pitori ꝓ luemũ ceperis m¬
erimomo tuo larga opera¬
cione simto ad penurian
sorte redigaris esto ihao
parte merepidus esto secu¬
us siurri non prtest bide
in osus cristi impendice
Sude opus celeste celebia
nc hos tibi de meo respõ¬
deo sed d sanctarũ srrip¬
tuitirum fide et pollicita¬
cõms auccor itate promit¬
to loquit᷑ ꝑd salomon spa¬
itras sanctus et dicit qui
dat pauperibus non g
Sit qui uutomi auertir ocula
suums me magna pemuria
erit ostendens imsericordes
at op. ⁊antes non posse qgͣ
maris parcos et scileo ao
nopan pose nodũ deuem̃e

Expanded text:
scit uera esse quae praedicta sunt uerbis Dei nec scripturam sanctam posse mentiri, arbores infructuosas id est steriles homines excidi et in ignem mitti, misericordes ad regnum uocari. qui et alio in loco operarios et fructuosos fideles appellat, infructuosis uero et sterilibus fidem derogat dicens: si in iniusto mamona fideles non credet uobis? et si in alieno um quis dabit uobis? Sed uereris et metuis ne si operari plurimum coeperis patrimonio tuo larga operatione finito ad penuriam forte redigaris, esto in hac parte intrepidus, esto securus. finiri non potest unde in usus Christi impenditur, unde opus caeleste celebratur. nec hoc tibi de meo spondeo sed de sanctarum scripturarum fide et diuinae pollicitationis auctoritate promitto. loquitur per Salomonem Spiritus sanctus et dicit: qui dat pauperibus numquam egebit: qui autem auertit oculum suum in magna penuria erit, ostendens misericordes adque operantes egere non posse, magis parcos et steriles ad inopiam postmodum deuenire.
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uidus largica suerat
sulisidia iuendi merut ad ui
tor uce nostre et magiscer sa¬
lns cterne uiuificars creden¬
ciũ ppłu et uiuifieatis consu¬
lens metirñ inter sua man¬
data diuna et pcepta celestia
nchil crebries mandat et pre¬
cipit quam ut isistamus ele¬
mesims dandis ner tertenis
posse ssiombas deumbemus
s celestes ch sauros potius
r. condamus uendite inquit ro
Gestias et date elemosmam
Et iterũ nolite uobs facc̾
chte sciuros super c̾ram ubi
tymte et commessura ixter
minat et ubi sures effaduĩe
illie erit et cor tuũ it cĩ

Expanded text:
tibus uiduis largita fuerat tibus uiduis largita fuerat subsidia uiuendi meruit ad uitor uitae nostrae et magister salutis aeternae uiuificans credentium populum et uiuificatis consulens in aeternum inter sua mandata diuina et praecepta caelestia nihil crebrius mandat et praecipit quam ut insistamus eleemosynis dandis nec terrenis possessionibus incubemus sed caelestes thesauros potius recondamus. uendite, inquit, res uestras et date eleemosynam, et iterum: nolite uobis condere thesauros super terram, ubi tinea et comestura extminat et ubi fures non effodiunt. illic erit et cor tuum. Item
Abbreviated transcription (French):
cas et plleris quisꝙ te
n seculo diuitem credis.
audi inupoca lepsi domn
tur uocem huin homines
iustis obuit gacrorebus intre¬
pantem docis inquit Diues
sũ et dicatꝙ sũ et ulles
lai egeo et nesus quotã
tu es mser et pauper et
sis diues et destem allã
Et Gestiaris et nõ appari¬
at ii te Eciunditas urdita¬
cis me et collirio Euge
omsos tuos Ot Gidras qu
orgo locuples et duel
eme tibi a xpo aurũ ignicũ
eme tibi albaro esterꝓut
qur gecũdi adcn cudus fr¬
qset hor reos ant d¬

Expanded text:
as et falleris quisque te in saecnlo diuitem credis. audi in Apocalypsi Domini tui uocem eiusmodi homines iustis obiurgationibus increpantem. dicis, inquit, diues sum et ditatus sum et nullius rei egeo: et nescis quoniam tu es miser et pauper et sis diues, et uestem albam ut uestiaris et non appareat in te foeditas nuditatis tuae, et collyrio inungue oculos tuos ut uideas. qui ergo locuples et diues es eme tibi a Christo aurum ignitum, eme tibi albam uestem, ut qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ant
Abbreviated transcription (Latin):
ndigetis querite primum
bobis dis omma appom di¬
ao et cradi qui regnũ et
usticiam dei querunt cos
eñ dominus cumo Dus nu
dicii benerit ad perapien¬
dñ regnũ dicit admitti qui
fuerme in ecclesia eius opeã¬
n metues ne patrimorũ tu¬
un forte deficat s oꝑari
ꝓ eo largiter ceperis et
ne scis miser qua dũ times
limus ⁊ hunr muodũ uerĩ
ner auserre possumus gra¬
mus qui autrm uolunt di
d sidei̾a multa et nocena
que mergũt hominẽ ad ser¬
diconem et in intrricũ radee
eñ ommce malorũ est cupi¬
sicas quam quidein appeten¬
tes naufragauerũt a side
et mrruerũt se dolorabo

Expanded text:
quaerite primo uobis. eis omnia adponi dicit et tradi qui regnum et iustitiam Dei quaerunt: eos enim Dominus, cum iudicii dies uenerit, ad percipiendum regnum dicit admitti qui fuerint in ecclesia eius operati. Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis, et nescis miser quia dum times imus in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. hamus. qui autem uolunt diuet desideria multa et nocentia quae mergunt hominem in perditionem et in interitum. radix enim omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus
Abbreviated transcription (Latin):
si bis inquit per fertus esse
bade et bende onema tua
t da gems et habebis
thesaurum in celo t bem
siquere me Item alo leco
pregonatorem celestis grane
et tooperatorem salucis iter¬
ne distractis ommibus rela
sius p̃nosam margaritam
hor est bitam etrenam sͥ
ruore prenosam de qua¬
tieate patrimomii sui Dicie
Seb̾r mercari Enmile ẽ¬

Expanded text:
i uis, inquit, perfectus esse, uade et uende omnia tua et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me. item alio loco negotiatorem caelestis gratiae et comparatorem salutis aeternae distractis omnibus rebus suis pretiosam margaritam hoc est uitam aeternam Christi cruore pretiosam de quantitate patrimonii sui dicit debere mercari. simile e
Abbreviated transcription (Latin):
susst ẜ poccata sua abło¬
nosimo redemsset dapha¬
a quoq argelus talia testa¬
uu uet ut ele mosma liber¬
i ae largiter fiat forta¬
ne diceno bona est orano
cum ieuimo et elemosma
qua Remosmna amorteli¬
berat et ipsa purgat por¬
cata ostendit oraciones nes¬
nas ac ieutma nonus pos¬
se insi elemosinos adiuuen¬
nr deprecationes solas pa¬
uum ad ipetrandũ ualere
osi factorũ et oꝑe actensio¬
re socentur reuelat ange¬
lus et mai f stat et firmas
clemosims petiaones nostas
efficaces fieri clemosins bi¬
tam de periailis redimi ele¬

Expanded text:
peccata sua eleemosynis redemisset. Raphael quoque angelus paria testatur et ut eleemosyna libenter ac largiter fiat hortatur dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna, quia eleemosyna a morte liberat et ipsa purgat peccata. ostendit orationes nostras ac ieiunia minus posse, nisi eleemosynis adiuuentur, deprecationes solas parum ad inpetrandum ualere, ni factorum et operum accessione satientur. reuelat angelus et manifestat et firmat eleemosynis petitiones nostras efficaces fieri, eleemosynis uitam de periculis redimi, ele
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret et abirent Non ita igit᷑
tuisset ipsa go cecitate ꝑcussi
sunt dũ quem inderũt nullo ͦ
intellexerunt unde silimo do
dã lucem diei ꝑ quã hostes
iuderet oculos aꝑuit ẜ in auge¬
lorũ confideracione quos aute
non iudebet eꝰ intiutũ direx ͭ¬

Expanded text:
ficeret, et abirent . Non ita igitur ficeret, et abirent . Non ita igitur tuisset. Ipsa igitur caecitate percussi sunt, dum quem viderunt, nullo modo intellexerunt. Unde simili modo dam lucem diei, per quam hostes videret, oculos aperuit; sed in Angelorum consideratione, quos ante non videbat, ejus intuitum direx
Abbreviated transcription (Latin):
in multis locis rex sy¬
rie insidias componebat̃
q̃s helseus ꝓpheta regi irel
s ut se caute in hus agẽt
mainfestabat ded dũ hoc
rex syrie ꝑ heliseũ fieri
prõ cento dimosceret ad do¬
tham ciuitatem helisei misit
capiosũ curribus et equis
instructũ ex̾citũ Quod cũ
uiri dei nĩscer natue̾ surgt̃s
iuderet t̾ritus et pauore
concussus ad heliseũ uenit
Cuiẽ confortans ꝓpheta plu¬
res inquit auxiliatores nr̃i
ꝙͣ hoscis Et ne ultra modũ
pueri meus ꝑt̾rita furet ꝓpr̃
angelor et iueis t̾ribus et
equis instructas ꝑ totũ mõtẽ
in eius circuitu astantes pha¬
langas fecit esse iunsibiles un
ad hostes digrediens h a duõ
impetrabat ut illã gentẽ sicut
autea in foribus lotħ cecitate
ꝑcuteret hostes gͦ obteca¬
tos demonstraturũ se unũ
quẽ querent ꝓnittes in sa¬
mariã urbem ꝑduxit corũ¬
ꝙ oculos aꝑuit ibi ques rex
utrũ occidẽt cos an non Cui
uir dei nõ ut int̾fcẽt ĩꝑauit
Sed uersa uice mimicos abis re¬

Expanded text:
in multis locis rex Syriae insidias componebat, quas Elisaeus propheta regi Israel semper, ut se caute in his ageret, manifestabat. Sed dum hoc rex Syriae per Elisaeum fieri pro certo dignosceret, ad Dothan civitatem Elisaei misit copiosum curribus et equis instructum exercitum. Quod cum viri Dei minister mature surgens videret, territus et pavore concussus ad Elisaeum venit. Quem confortans Propheta, Plures, inquit, auxiliatores nostri quam hostes. Et ne ultra modum pueri mens perterrita fieret, Angelorum igneis curribus et equis instructas per totum montem in ejus circuitu astantes phalangas fecit esse visibiles. Unde ad hostes digrediens hoc a Domino impetrabat, ut illam gentem, sicut antea in foribus Loth, caecitate percuteret . Hostes igitur obcaecatos, demonstraturum se virum quem quaererent, promittens, in Samariam urbem perduxit, eorumque oculos aperuit ibi. Quos rex utrum occideret eos, an non. Cui vir Dei, non ut interficeret imperavit, sed versa vice inimicos cibis re
Abbreviated transcription (Latin):
uestra scdm arbitriũ p̾posite
lauẽt ⁊̃ siẽ a uob̃ siẽ afullonab
ne int̾riores aĩe urdes ꝯtha
munde uestis numꝰ appetitus
lauatrũ ecĩa corporũ usus qr
balurarũ nõ sit assiduꝰ sro
quo solet temporis int̾uallo
tribuat᷑. hoc est semel inmq̃
quiꝰ aũt Inf̾i̾uitatꝭ nc̃titas
cogit lauãdũ corpꝰ nõ lõgius
differat᷑ fiat sħ̃ nurmure
de concilio mrdiciue ita utetꝭ
si nolit iubẽte p̾posita faciat
ouns uripa de cellario petat

Expanded text:
um praepositae lauentur siue a uobis sine a fullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae uestis nimius appetitus. lauacrum etiam corporum ususque balnearum non sit assiduus. sed eo. quo solet, temporis interuallo tribuatur, hoc est semel in mense. cuius autem infirmitatis necessitas cogit lauandum corpus. non longius differatur; fiat sine murmure de consilio medicinae, ita ut, etiam si nolit, iubente praeposita faciat,iniungi ut ipse de celario petat
Abbreviated transcription (Latin):
ut ticiꝰ Recreent᷑ Ecĩa si hũilla
Illis cõtulerit Recentior eg̃tibe
qdͣ aiuitib anterior consuetube
s cũ uires pristinal Regauer n
Redeãt ad feliciorẽ ꝯsuetudiie
suã q̃ famulas dei tanto ãpliu
decet q̃to nunꝰ iudigent Neci
ibi xas beneat uõłutas Ia ueges
quo neccessitas leuarat Infra
Ille se estimẽt diciores q̃ fuerie
In sustentanda parcitate forcõr
meliꝰ est uñi nmꝰ egere qͣ pl
habe̾ Nõ st notabił habitꝰ ues
nec affectetis uestibz placere
s morib nõ suit uob tã tener
capitũ regnua ut Retiola sabł
appareãt capillos ex nulla parte
nudos. habeatis nec foris łspe
negligẽtia uel cõponat Industa¬
⁊ nãio ꝓcedditis sił ambulate
cũ uen̾itis quo itis sił state in
Incessu Iin statu in habitu Inãn
motib uestris nichil fiat quol
Illicrat ciuiuisq libidiũt s qł
uestra decet sauctitatẽ ocłi uesta
⁊ si Iacĩt᷑᷑ in aliquẽ figantir

Expanded text:
ut citius recreentur, etiam si de humillima illis contulerit recentior aegritudo, quod diuitibus anterior consuetudo. sed cum uires pristinas reparauerint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulas dei tanto amplius decet, quanto minus indigent, nec ibi eas teneat uoluntas iam uegetas, quo necessitas leuarat infirmas. illae se aestiment ditiores, quae fuerint in sustentanda parcitate fortiores; melius est enim minus egere quam plus habere. Non sit notabilis habitus nester nec affectetis uestibus placere sed moribus; non sint uobis tam tenera capitum tegmina, ut retiola subter appareant. capillos ex nulla parte nudos habeatis nec foris uel spargat neglegentia uel componat industria. quando proceditis. simul ambulate; cum ueneritis, quo itis, simul state. in incessu, in statu, in habitu, in omnibus motibus uestris nihil fiat, quod inliciat cuiusquam libidinem, sed quod uestram deceat sanctitatem. oculi uestri etsi iaciuntur in aliquem, f
Abbreviated transcription (Latin):
Iurantꝭ s sedm̃ expectatõnẽ Illes
cui Iurat᷑ quã nouit Ille qui
Iurat fidẽ iuracoĩs impleri Nã
uerba difficillime cõp̾hendũt
maxĩe bireuit̾ sentẽtia cuiꝰ a
Iurante fides exigit: undle st̾¬
ꝑiuri qui seruatis uerbis exptatõe
eorũ quib Iuratũ est decepũt
uerbis Illud quod ab eis ꝯ iurarẽt

Expanded text:
iurantis sed secundum expectationem illius, iurantis sed secundum expectationem illius, cui iuratur, quam nouit ille, qui iurat, fidem iurationis impleri.. nam uerba difficillime comprehendunt maxime breuiter sententiam, cuius a iurante fides exigitur. unde periuri sunt, qui seruatis uerbis expectationem eorum, quibus iuratum est, deceperunt, seruatis illud, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ut iuraret necessitate ꝑtimuit
s libera uolutate qr iurauerat
ne pieraret excepit Et Romana
tũt Illa tensura noluit hr̃e nõ
in numero sc̃õꝵ s in mindosenatoꝵ
uot In celesti gla s int̾rest᷑ turia
nõ sotũ eos qͥ metu mortis cru¬
delũ q penaꝵ aꝑtissiẽ pererare
ꝙͣ ad mimanes hostes Remeare
maluert s xcĩa Ilũ qͥ Ratu ꝑiuriiꝰ
se putauerat absolutũ quia post
Iurationẽ ficta nestio qua nctitate
Redierat ita nõ actenderũt qui
rũ senatu pepulerũt quid ip̃e
Iurasset s quid abIllo quib
Iurauerat expectarẽt nec
legerant qd ͣ nos usqz quaqz
cãtamꝰ Qui Iurat ꝓxĩo suo
⁊ nõ decipit Solemꝰ hec ꝙͣus¬
cũ iugenti admirato̾ laudare
⁊ adhuc in libris diuinis ĩ qͥrẽdi
putamꝰ utru alig̃ñ licite pereremꝰ
ubi nobis ne iurandi facilitate
In ꝑuiriũ ꝓlabaui᷑ etia p̾ceptũ
est ne iuremꝰ Illud sane Rectissiẽ
diti nõ ambigo nõ scdm uerbã

Expanded text:
non, ut iuraret necessitate, pertimuit, non, ut iuraret necessitate, pertimuit, sed libera uoluntate, quia iurauerat, ne peieraret, excepit. et Romana tunc illa censura noluit habere non in numero sanctorum sed in numero senatorum nec in caelesti gloria sed in terrestri curia non solum eos, qui metu mortis crudeliumque poenarum apertissime peierare quam ad immanes hostes remeare maluerunt, sed etiam illum, qui reatu periurii se putauerat absolutum, quia post iurationem ficta nescio qua necessitate redierat. ita non adtenderunt, qui eum senatu pepulerunt, quid ipse sed quid ab illo, quibus iurauerat, expectarent. nec legerant, quod nos usquequaque cantamus: Qui iurat proximo suo et non decipit. solemus haec qucum ingenti admiratione laudare; et adhuc in libris diuinis inquirendum putamus, utrum aliquando licite peieremus, ubi nobis, ne iurandi facilitate in periurium prolabamur, etiam praeceptum est, ne iuremus? Illud sane rectissime dici non ambigo, non secundum uerba
Abbreviated transcription (Latin):
qut̾ Iuracõĩa uiolentor
extorte ut inter nos Reqͥrauꝰ
obsecro te ne Res lucidissimas
disputa ur̃a faciat obsturas
Si mii certa mors intẽtaret᷑ ui
aliquid illicitũ ac nefariũ ẜuꝰ
dei se iuraret ẽẽ facturũ mori
malle ꝙ̃ iurare debuerat ne iuratõẽ
s ad id quod si fieret licite fieret
cũq metur̾t᷑. quidͣ ne aliqui
ꝑditi qui multitudini eciam
bouoru plerũq nustent᷑ occasiõe
sedicoiẽ et quasi iuste Indig̃tioĩs
Inuẽta In aliqͣm uimi sceleratã
Rapinarũ cupiditate prũperẽt
s tñ Illud quod metuebat᷑ esset
incertũ qͥs censeat ipt̃ incerta
nõ dico dãpna ⁊ quaslibet ñurias
corporales s ppt̾ ipamĩ mortẽ
caueda certũ ꝑuiriũ debe̾ ꝯuutti
Nestio quid Ille Regłs inichil in
sc̃pturis sauctis de Impietate
false Iuracõis audierat inichil
de zachaut uoluuũr didic̾at et
iinirũ carthagiuẽsib ñ ꝑ
m̃ta Iurauerat ⁊ tñ t̾tissios
cciatꝰ ⁊ horoẽdi exẽpli mor̃tẽ

Expanded text:
 iurationis uiolenter extortae ut inter nos requiramus, obsecro te, ne res lucidissimas disputatio nostra faciat obscuras. si enim certa mors intentaretur, ut aliquid inlicitum ac nefarium seruus dei se iuraret esse facturum, mori malle quam iurare debuerat, ne iurationem sed ad id, quod, si fieret, licite fieret, cumque metueretur quidem, ne aliqui perditi, qui multitudini etiam bonorum plerumque miscentur, occasione seditionis et quasi iustae indignationis inuenta in aliquam uim sceleratam rapinarum cupiditate prorumperent, sed tamen illud, quod metuebatur, esset incertum, quis censeat propter incerta non dico damna et quaslibet iniurias corporales sed propter ipsam mortem cauendam certum periurium debere committi? nescio quis ille Regulus nihil in scfalsae jurationis audierat, nihil de Zachariae falce didicerat, et nimirum Carthaginensibus non per menta iurauerat et tamen certissimos cruciatus et horrendi exempli mortem
Abbreviated transcription (Latin):
sue cĩtatꝭ hr̃e uoluerũt ⁊ si uerb
rius nõ satis cõprehendi potuit
uraz adeo tamen in prõptu est
quid ab Illo expectau̾ũt ur qd̾ nnt
post Iurãcõnr abir̃s est nominit̃
mourat ecep qui audire potuerũt

Expanded text:
suae ciuitatis habere uoluerunt, etsi uerbis eius non satis comprehendi potuit, usque adeo tamen in promptu est, quid ab illo expectauerint, ut, quod nunc post iurationem absens est, neminem moueat eorum, qui audire potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩtatis tuc ppłs ippomensis fãq
clamauit S iłto gͣuiꝰ dolendũ
frãt bone talia de nob̃ existãri
Illa clamari do rñi nos credmnꝰ
cupiditate petuir nõ dilection
iusticie seruos dei uelle Retuere
nõne optãdũ est ut qui hoc t̾di
occultũ cordis sui uote testẽt̃
A aliqua si fieri potest tãtamaig
Remedia Requirãt᷑ ꝙͣ ut raciti
pereãt ꝑiitiosis suspicionib uen¬
nati Quappt̾ mag̃ sactagełłũ
unde etia pͥus ꝙͣi hoc fie̾t̾ locuti

Expanded text:
sanctitatis tuae populus Hipponiensis tanta clamauit; sed multo grauius dolendum est, frater bone, talia de nobis existimari quam illa clamari. quando enim nos credimur cupiditate pecuniae, non dilectione iustitiae seruos dei uelle retinere, nonne optandum est, ut, qui hoc credunt, occultum cordis sui uoce testentur ac sic aliqua, si fieri potest, tanto maiora remedia requirantur, quam ut taciti pereant perniciosis suspicionibus uenenati? quapropter magis satagendum est, unde, etiam priusquam hoc fieret, locuti
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽm diuitẽ ata huiꝰ moĩ peti
cõtẽp̃torẽ ⁊ largitorẽ apudse
tent̾ uoluisse tñ quĩdde nobis
hot ge ut dixi mag̃ sanados.
ab huiꝰ moĩ suspĩcõnib q ppt ᷝ¬

Expanded text:
hominem diuitem atque huius modi pecuniae contemptorem et largitorem apud se tenere uoluisse, tamen, quid de nobis hos ergo, ut dixi, magis sanandos ab huius modi suspicionibus quam
Abbreviated transcription (Latin):
tas pra dei preceptis tã ꝑiupẽdebat
offeneꝰ dẽu Iubentẽ quẽ suarũ
quitiaꝵ e sꝑabat ⁊ optabat heredẽ
Int tis dicũt Ideo patres ãtus ͨ
ñ uendisse omna que habebant¬
⁊ dedisse pauꝑib quia hoc eis nõ
preceꝑat dñs / nũdũ eĩ Reuelato
restamento nouo quod nõisi tpĩs
plenitudie fieri oportebat nec

Expanded text:
 pendebat, offendere deum iubentem, quem suarum diuitiarum et sperabat et optabat heredem. Hic utique dicunt ideo patres antiquos non uendidisse omnia, quae habebant, et dedisse pauperibus, quia hoc eis non praeceperat dominus. nondum enim reuelato testamento nouo, quod non fieri nisi plenitudine temporis oporteba
Abbreviated transcription (Latin):
unde mag̃ obediendo nõ solũ ur̃i
uos qñto In loco suꝑiore tanto
In picło maiore usat᷑ donet
dñs ut obseruetis hec oĩa tũ
dilectõne tanꝙ spũalis pulctu ᷤ¬

Expanded text:
unde magis oboediendo non solum uestri uos quanto in loco superiore tanto in periculo maiore uersatur. Donet dominus. ut obseruetis haec omnia cum dilectione tamquam spiritalis pulc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnciosiꝰ putrestat In corde ded
anter̾s aliĩs demõstret᷑ ꝑ qual
quincenda est si negau̾ĩt p̃posite
debet ostrudi ne forte possit ec̾tiꝰ
correcta nõ Inuoteste̾ cet̾is Si
aũt negau̾it tut̾ mẽtienti adhibẽde
sũt alie. ut Iã corã omub possit
nõ ab una teste argui s aduabz
trib q̃ cõuñti cõuicta uero
stdm̃ ĩposite uel presbiteri arbit̾ũ
debet um̃ datorĩa sustine̾ discipłiañ
⁊nũ si ferre Recusauerit ⁊ si ipã
nõ abcesserit de uestra societatr
ꝓiciat᷑ nõ uñi hac crudelũ fit
s ifricordũ ne cõtagiõe pestifa̾
płimas ꝑdat Et hoc quod dixi

Expanded text:
perniciosius putrescat in corde! sed perniciosius putrescat in corde! sed antequam aliis demonstretur, per quas conuincenda est, si negauerit, praepositae debet ostendi, ne forte possit secretius correcta non innotescere ceteris. si autem negauerit, tunc mentienti adhibendae sunt aliae, ut iam coram omnibus possit non ab una teste argui sed a duabus tribusque conuinci. conuicta uero secundum praepositae uel presbyteri arbitrium debet emendatoriam sustinere disciplinam. quam si ferre recusauerit et si ipsa non abscesserit, de uestra societate proiciatur. non enim hoc crudeliter fit sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimas perdat. et hoc, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pi puse ipam diligit fixũ nõ
ne late̾ nichil potest aln Ideo
pitandꝰ est nõ uidẽ qr tanto uidet
sucta fẽia displic̾ẽ ne uelit uiro
ule place̾ Ilłu cagitet onĩa uide̾
ue uelit uirũ male uide̾. Illiꝰ nãq
iin hac tausa cõmendatꝰ ẽ tiõr
aefigens ocłm endo gͦ. sił estis
deirm̃ qui habitat In uob etiã
post ãmonicionr̃ it̾m uel alioqͦtũq
die Idipm̃ eã facẽ uideritꝭ Iam
uelut uuluu̾atã samnãdã ꝓdat
q̃tũd Inuẽrre potuit hoc prius
tñ ⁊ alteri uel tercie demõstratã
ut auaꝵ uel triu possit ore ꝯuĩci
⁊ cõpetẽti seueritate coh̾ceri Noc
uos Iudicetis ẽẽ maliuolas qñ
hec iudicat mag̃ qͥppe inuocẽtes
nõ estis si sorores urãs quas
indicãdo corrige̾ potestis tacẽdo
perire pnuctitis bi eñi soror
tua uuluꝰ habet᷑ in corpore quod
octultari uellet dũ niẽret ecari
nõne crudelit̾ abs te siberetur
ee ificordit Indicaret᷑ Qñto gͦ
pociꝰ ẽã debes maĩfestare ne

Expanded text:
 se ipsam diligit fixum, non quem latere nihil potest? an ideo putandus est non uidere, quia tanto uidet sancta femina displicere, ne uelit uiro male placere; illum cogitet omnia uidere, ne uelit uirum male uidere. illius namque et in hac causa commendatus est timor. defigendeus enim, qui habitat in uobis, etiam post admonitionem iterum uel alio quocumque die id ipsum eam facere uideritis, iam uelut uulneratam sanandam prodat, quaecumque inuenire potuit hoc, prius tamen et alteri uel tertiae demonstratam, ut duarum uel trium possit ore conuinci et competenti seueritate coherceri. nec uos iudicetis esse maliuolas, quando haec indicatis; magis quippe innocentes non estis, si sorores uestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. si enim soror tua uulnus haberet in corpore, quod occultari uellet, dum timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur et misericorditer indicaretur? quanto ergo potius eam debes manifestare, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ut nulla sibi aliqͣd oꝑet᷑ siue
unde induat᷑ siue ubi Iaceat
siue unis tingat᷑ uel oꝑiat᷑.
uel caput contegat s oĩa oꝑa
ur̃a in cõmunt fiant maiore
studio ⁊ freq̃ntiori alacritate
ꝙ̃ si ubis ꝓp̃a faceretis Cai̾tas
eñi de qua sĩptirest qi nõ querit
que sua sũt sit Intelligit᷑ ꝙ

Expanded text:
ut nulla sibi aliquid operetur, sine ut nulla sibi aliquid operetur, sine unde induatur siue ubi iaceat siue unde cingatur uel operiatur uel caput contegat; sed omnia opera uestra in commune fiant maiore studio et frequentiori alacritate, quam si uobis propria faceretis. caritas enim, de qua scriptum est, quod non quaerit, quae sua sunt, sic intellegitur,
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾ obseruet᷑ cũ dilectõne
Intãtũ ꝓgressa fuerit malũ ut
accipiat si hot ultro confitet᷑
partat᷑ Illi ⁊⁊ oret᷑ ꝓea Si aut̾
Uestres uras habete sub una
custob uel auabz uil quot suffice
potuit ad eas excuciendas/ nc̃
tinea ledant᷑ ⁊ sicut pastuuini ex
uno cellario sit indiumu ex uno
uestiario ⁊ si fieri potest nõ ad
uos ꝑtie̾at quul uob̃ induendũ
ꝓ temporis cõgrur̃tia ꝓferat᷑
Utrũ hoc Recipiat una q̃q ur̃mi
mod deposuerat an aliud qued alia
habuerat dũ tñ unicia quod
opꝰ est nõ neget᷑ Si aũt huie
inter uos cõtẽtiones ⁊ inueuuea
se actepisse ꝙͣ priꝰ habuerat
⁊ Indigna se indicat eẽ que
ita uestiat᷑ sicut alia soror eiꝰ
uestiebat᷑ huic uos ꝓbate ꝙtũ
uobis desit in illo iin̾ore sc̃o
habitu cordis q̃ ꝓhabitu carꝑis
litigatis ⁊ame si ur̃a tolerat᷑
Infuitas ut hoc Recipiatis
quod posueratis Inuno tamen
loco sub cõmunib custodib
habete quod ponitis ita sane

Expanded text:
diligenter observetur, cum dilectione in tantum progressa fuerit malum, ut accipiat, si hoc ultro confitetur, parcatur illi, et oretur pro ea. Si autem Vestes uestras habete sub una custode uel duabus uel quot sufficere potuerint ad eas excutiendas, ne tinea laedantur, et, sicut pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno uestiario. et si fieri potest, non ad uos pertineat, quid nobis induendum pro temporis congruentia proferatur, utrum hocquod deposuerat, an aliud quod altera habuerat, dum tamen unicuique quod opus est non negetur. Si autem hinc inter vos contentiones et murmura se accepisse, quam prius habuerat, et indignam se iudicat esse, quae ita uestiatur, sicut alia soror eius uestiebatur, hinc uos probate, quantum uobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, quae pro habitu corporis litigatis. tamen si uestra toleratur infirmitas, ut hoc recipiatis, quod posueratis, in uno tamen loco sub communibus custodibus habete, quod ponitis, ita sane,