comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad mist̾ii ritũ. ad gustus suffra
rie ad nutcitur quo ꝑacto in ꝑcrpi¬
endo saem̃to consumitur. Consũp¬
tibił. ii erat ⁊ obnoxia corruptioĩ
q eẽ nõ pot̃ scd scm̃ illud de quo
uid̾e corruptionẽ. ¶ deinde cum
corpus illud sacͥficii uiu̾e negatis
uita aĩali uellem dic̃etis aꝑtius ꝗͣ
ibi uitam aĩalẽ dicatis. Dic̃ apłs.

Expanded text:
 ad mysterii ritum, ad gustus suffragrie admittitur: quo peracto, in percipiendo sacramento consumitur. Consumptibilis enim erat, et obnoxia corruptioni: quod esse non potest sanctum illud, de quo videre corruptionem . Deinde cum corpus illud sacrificii vivere negatis vita animali, vellem diceretis apertius, quam ibi vitam animalem dicatis. D
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ plenũ horroris utdeat᷑ uͥseruꝰ mãducet
ctum suũ õĩ diligñtia consid̾and̾ nob̾ ẽ qͦ¬
mͦ ad ir̃am uitã tał cib nob̾ necessariꝰ sit
ut sine hoc ad illam ꝑueniri impossibłe
sit. Modus ⁊̃ manducandi subtilius
discutͥendiis udet᷑ ne omnis qui corꝑa¬
lit̃ ur manducare ꝯfidat se uitam in
semet ip̃o mauentem hr̃e s iã dictũ
est que sit ip̃a uita ad qmͣ nos uuifi

Expanded text:
anducet dominum suum, omni diligentia considerandum nobis est quomodo ad veram vitam talis cibus sic nobis necessarius sit, ut sine hoc ad illam pervenire impossibile sit. Modus etiam manducandi subtilius discutiendus videtur, ne omnis qui corporaliter videtur manducare, confidat se vitam in semetipso manentem habere. Sed jam dictum est, quae sit ipsa vi
Abbreviated transcription (Latin):
medunt cibos pietatis s pletatem
reciꝑx Non .n. efficiuntur corpus xp̃i
sol imo radii fui calore. hinc ceram
soluit iñ litcum stͥngit. ⁊ nõ diu̾sus ĩ
se dũise oꝑatur in reb utens rerum
tum in ĩpo ẽ uno modo se in om̃s effũ¬
dit s a̾iu̾sos inueniens animos du̾¬
se in eis oꝑatur. Hunc in amorẽ suũ
misericordit emolliens ulũ iuste
ñ miserando indurans siam cui
uult miseretur ⁊ q̃m uult indurat.

Expanded text:
medunt cibos pietatis; sed pietatem recipere. Non enim efficiuntur corpus Chrissol uno radii sui calore hinc ceram solvit, inde lutum stringit, et non diversus in se diverse operatur in rebus, rerum tum in ipso est, uno modo se in omnes infundit, sed diversos inveniens animos diverse in eis operatur, hunc in amorem sui misericorditer emolliens, illum juste non miserando indurans. Nam cui vult miseretur, et quem vult obdurat
Abbreviated transcription (Latin):
nire in refectionem m̃tis. Rursumq ca¬
ro q̃ cͥcifixa est in paruis iisibili forma
suum ht̃ sacͣm̃tum qr cum in mist̾iis
inuisibiłr dñ intlłiguntur fac̃ ueni¬
re in m̃item fidelium mortem uł se¬
pulturam ł ad celos ascensionẽ totũ¬
ꝙ ordinem rei ciuus ẽ sacͣm̃tũ. Lic

Expanded text:
nire in refectionem mentis. Rursumque caro quae crucifixa est, in panis visibilis forma suum habet sacramentum; quia cum in mysteriis invisibiliter tamen intelliguntur; facit venire in mentem fidelium mortem vel sepulturam, vel ad coelos ascensionem, totumque ordinem rei, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
s. u eũ panis subã in illam tͣnsierit
sibãm q̃ sedet in dext̾a patͥs de qͣlitate
pͥoris subẽ hoc sibi uindicet ut scd̾m
misti rtcum tͤctabile frat ⁊ gustabi¬
le exe illa natura ꝙ nõ erat ex sua. s
ee omnem sclaris philosophie rõnẽ
⁊ intlletũ inuitata panis subã in ali¬
am subãm ad ꝙ dam mistii obseqͥũ
q̃dam accidentia q̃ illi in he̾bant sic
tãstuuit in mutatã ut corpꝰ dñi licet
adsit albedo nõ faciat album nec ro¬
tunditas rotundum s huiꝰ modi oĩa
illud inficiant uł affitiant sic̃ acei¬
dentia subãm eui accidunt s ext̾ius ac¬
cide seriuientia ad corpus añi quodã
medo obtegend̾ ꝙ informa ⁊ natu¬
ra fua ꝑsistit u̾e. qͣuiddam unũ qd̾
pani merat naturałr ⁊ nõ inerat eor

Expanded text:
antia in illam transierit substantiam, quae sedet in dextera Patris, de qualitate prioris substantiae hoc sibi vindicet, ut secundum mysterii ritum tractabile fiat et gustabile ex illa natura, quod non erat ex sua. Sed contra omnem saecularis philosophiae rationem et intellectum mutata panis substantia in aliam substantiam, ad quoddam mysterii obsequium quaedam accidentia quae illi inhaerebant, sic transtulit non mutata, ut corpus Domini, licet adsit albedo, non fiat album; nec rotunditas rotundum, sed hujusmodi omnia sillud inficiant, vel afficiant sicut accidentia substantiam cui accidunt, sed exterius servientia ad corpus Domini quodam modo obtegendum, quod in forma et natura sua vere persistit, unum quiddam quod pani inerat naturaliter, et non inerat cor
Abbreviated transcription (Latin):
appetitur in hoc solo cibo p̾statur .s. ut
id appetitur ut uiuatur. sic ad eam
uitam qua uiuitur solum mͦ ꝑ hũc
cibura ꝑ uenitur. Cib enim hic ad
uitam et̾nã aĩe confe̾ndã collatus ẽ
nõ ad ruias sustñtandas huiꝰ mise
uite q̃ uaporest admodicũ parens.
nr̃ eotidianus. Oportebat aut̃ siẽ cũ¬
necĩa nob fuit uisibił esꝰ p̾sentia ĩ uisi¬
bum caro ferã est sic cũ res exig̾ salu¬
tis nr̃e ut manducetur caro eiꝰ q̃ nõ
ẽ ip̃a caro in natura sua fiat in aliena
potuit cĩ qͣm in eis q̃ utt̃ omnia hũa¬
ni corꝑis uictualia quodam mͦ te¬
nent pͥncipatũ q̃ sunt panais ⁊ ui¬
nũ. slam ⁊̃ ad litt̃am p̃cunctis cibis
panis cor hõis confirmat ⁊ uinum
letificat. Qua gͥ dignatione ⁊ pie¬
tate Aignatus est in humeros suos
leuare ouem ꝑditam .i. in unitatẽ
ꝑsone sue assum̃e corruptam nat᷑am
piens inuirtute diuine potĩttie euui ĩ

Expanded text:
appetitur, in hoc solo cibo praestatur; scilappetitur, in hoc solo cibo praestatur; scilid appetitur ut vivatur, sic ad eam vitam qua vere vivitur, solummodo per hunc cibum pervenitur. Cibus enim hic ad vitam aeternam animae conferendam collatus est; non ad ruinas sustentandas hujus miserae vitae, quae vapor est ad modicum parens . noster quotidianus. Oportebat autem, uisirbum caro factum; sic cum res exigit salutis nostrae, ut manducetur caro ejus, quod non est ipsa caro in natura sua, fiat in aliena,potuit, quam in eis, quae inter omnia humani corporis victualia quodammodo tenent principatum: quae sunt panis et vinum. Nam etiam ad litteram prae cunctis cibis panis cor hominis confirmat, et vinum laetificat. Qua igitur dignatione et pietate dignatus est in humeros suos levare ovem perditam, id est, in unitatem personae suae assumere corruptam naturampiens, in virtute divinae potentiae, cui in
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾m illam u̾o de qua agere ceꝑamus
ad est uno temꝑe in diu̾sis locis dñs ĩ
corꝑe suo in comp̃hensibili ⁊ in enarra¬
bili mͦ. certa cñ fide ubicumq exigit
res salutis humane. qui tñ in manifes¬
tatione illa corꝑis sui in qua post resur¬
rectionem ascendit ad celum in iubi¬
latione aplice congͣtulationis ⁊ uoce
tube angłice testificationis. s augꝰ. u¬
no aliquo loco continetur quic̾q ille
locus sit q̃ nemo uelit inuestigando
q̃rere qui nõ uult errare. futurꝰ ibi
usq ad tꝑa restitutionis omniũ ⁊
tunc demũ uenturꝰ q̃ madinod̾ uisus
ut assit ubi opus est. sic ⁊̃ exigit ut
sic assit corpus eiꝰ sic̃ opus ẽ. Iam enĩ
in quo solo innocentẽ srinuenit ⁊ cũ
ał ccifigi nõ posset nisi ex infirmita¬
te ⁊ nõ in manifestatione carnis ⁊
distinctõe m̃broꝵ exib̾et se talem qui
destata est dicens. ssi manducau̾iti
caruem meam ⁊ bib̾itis sangͥnem me¬
ũ nõ habebitis uitam in uobis ma

Expanded text:
ero illam, de qua agere coeperamus, adest uno tempore in diversis locis Dominus in corpore suo, incomprehensibili et inenarrabili modo, certa tamen fide, ubicunque exigit res salutis humanae. Qui tamen in manifestatione illa corporis sui, in qua post resurrectionem suam ascendit in coelum in jubilatione apostolicae congratulationis, et voce tubae angelicae testificationis, uno aliquo loco continetur, quicunque ille locus sit, quem nemo velit investigando quaerere, qui non vult errare; futurus ibi usque ad tempora restitutionis omnium; et tunc demum venturus, quemadmodum visus ut adsit ubi opus est; sic etiam exigit, ut sic adsit corpus ejus, sicut opus est. Jam enim in qua solus innocentem se invenit: et cum aliter crucifigi non potuit, nisi ex infirmitate, et nisi in manifestatione carnis et distinctione membrorum exhiberet se talem, quitestata est, dicens: « Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis » m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ded̾it ip̃e scͥpturus: nõ ab re puto
de hoc ⁊ de huiuismodi cogitantes ł
loq̃ntes mecũ parit᷑ cõmon̾e nõ ni¬
mis innitisensuisuo s prudentie sue po¬
ñ e modũ. intñd̾e u̾o aciem m̃tis inrẽ
de qua agitur ⁊ scd̾m boeen uiri pru¬
dentissimi suãm sic̃ res est sic de ea fi¬
dem caꝑe temptare. Non enã est hoĩs
rõnem hñtis eum cͤctat diuina pensa¬
re ea ex his reb que infra dm̃sunt
⁊ omnipotũttie in m̃sitatẽ. intͣ t̾minos
nr̃e possibłitatis angustare eamq na¬
turam quodãmͦ difputando uelle in¬
tor mare ad exemplũ natẽ mutabił.
in ꝗͣ stant om̃is et̃nałr om̃s causales for
sursum nõ deorsum trahenda sũt rõ¬
num exempla uł ꝓbatõnũ argum̃ta
alio quin qui loe nõ fac̾ simił ei estimã¬
dus est qui fontem riuo ⁊ nõ riuum

Expanded text:
 dederit ipse scripturus, non abs re puto de hoc et de hujusmodi cogitantes vel loquentes mecum pariter commonere, non nimis inniti sensui suo, sed prudentiae suae ponere modum; intendere vero aciem mentis in rem de qua agitur: et secundum Boetii viri prudentissimi sententiam, sicut res est, sic de ea fidem capere tentare. Non enim est hominis rationem habentis, cum tractat divina, pensare ea ex his rebus quae infra Deum sunt, et omnipotentiae immensitatem intra terminos nostrae possibilitatis angustare: eamdemque naturam quodammodo disputando velle informare ad exemplum naturae mutabilis: in qua stant aeternaliter omnes causales formsursum, non de deorsum, trahenda sunt rationum exempla, vel probationum argumenta. Alioqui, qui hoc non facit, similis et aestimandus est, qui fontem rivo, et non fonti
Abbreviated transcription (Latin):
naturam ẽ. Nam ⁊ si c̃damus a xp̃o
carnem susceptam nõ tñ disc̾namꝰ
nat᷑am u̾bi ⁊ carnis ⁊ nob̾ dr̃. sirec¬
te offeras ⁊ nõ recte diuidas pecca¬
sti. ¶ Deus enim solus necio u̾q est
poss ẽẽ ubi illum conting̃et deesse.
ꝯstent
ubiq ad eẽ in euitabile exig̃ necessa¬
rium sic g constat indiu̾si locis uno
hore mom̃to ẽẽ posse corpus xp̃i .s. lege
ẽatͥcis nature nõ create. cum aut̃ na¬
tare d̾ate natura sit c̃atcis nature
legib in omnib obedire. si aliqñ pac¬
ta sua resoluenda illi ꝑmittit qui ea
instituit ⁊ ordinat nõ debet uideri
errare ⁊ deuiare ab ordine suo maxi¬
me in illa natura q̃ inuuitate ꝑso¬

Expanded text:
am est. Nam et si credamus a Christo carnem susceptam, non tamen discernamus naturam Verbi et carnis, nobis dicitur: Si recte offeras, et non recte dividas, peccasti. » Deus enim solus necessario ubiqposset esse, ubi illum contingeret deesse: sentiam ubique adesse, inevitabile exigit necessarium. Sic ergo constat in diversis locis uno horae momento esse posse corpus Christi; sed lege creatricis naturae, non creatae. Cum autem naturae creatae natura sit, creatricis naturae legibus in omnibus obedire; si haec aliquando pacta sua resolvenda illi permittit, qui eam instituit, et ordinat, non debet videri errare vel deviare ab ordine suo, maxime in illa natura, quae in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
pus resurrectõe głificatum spũale e¬
rit in quantum spũali pot̾̃atia ⁊ ĩ¬
corruptione ⁊ gła p̃minebit qͣnto
magis illud in quo habitat omnis
plenitudo diuinitatis corꝑałr eiꝰ
qui resurrex̃ a mortuis pͥmitie xp̃e
Si in nob̃ tune ut quieqͥd mortale ẽ

Expanded text:
pus resurrectione glorificatum spirituale erit, inquantum spirituali potentia et incorruptione et gloria praeeminebit; quanto magis illud in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, ejus qui resurrexit a mortuis primitiae Christus? Si in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sie quodam modo se hãt quo mͦ c̃a¬
ti in regno c̃ature sue ut sic̃ ille u¬
biq locoꝵ ẽ ⁊ totus est sic iste in to¬
to corꝑe suo sit. ⁊ ubiq totꝰ sit lie
rõ hũana ñ ꝯp̃hendat mod̾ quo id
frat. cur tñ difficile uidebit᷑ naturã
carius illi summe nat᷑e sic unitã ut
eiꝰ facta sunt omnia q̃ illius sunt
maxine post resurrectõnis głificõnẽ
indiuina potũtia posse ut in diu̾sis
locis sit nõ dir̾so tꝑe. nam ut ait apłs
⁊ si crucifixus est ex infirmitate ui¬
uit tñ ex uirtute d̾i. Licet enĩdigni¬
oris ⁊ subtilioris natẽ sp̃m rõnalem
constet ẽẽ quã ꝙlib corpus. illd̾ tñ
corpls ꝙ suꝑ omnes celos in eo qui sr̃
omiua est meruit exaltari digniꝰ ⁊ ad
omuia q̃ uolũit subtilius ⁊ efficatius
puto eẽ qͣmsint aliqui nõ solũ in¬
feriores sp̃c s ⁊ om̃is illi qui in celoꝵ¬

Expanded text:
sic quodammodo se habeat, quomodo Creasic quodammodo se habeat, quomodo Creator in regno creaturae suae, ut sicut ille ubique locorum est, et totus est, sic iste in toto corpore suo sit, et ubique totus sit, licet ratio humana non comprehendat modum quo id fiat: cur difficile videbitur naturam carnis illi summae naturae sic unitam, ut ejus facta sint omnia, quae illius sunt, maxime post resurrectionis glorificationem in divina potentia posse, ut in diversis locis sit, non diverso tempore? Nam, ut ait Aposetsi crucifixus est ex infirmitate; vivit » tamen « ex virtute Dei . » Licet enim dignioris et subtilioris naturae spiritum rationalem constet esse, quam quodlibet corpus; illud tamen corpus quod super omnes coelos in eo, qui supra omnia est, meruit exaltari, dignius, et ad omnia quae voluerit, subtilius et efficacius puto esse, quam sint aliqui, non solum inferiores sp
Abbreviated transcription (Latin):
ale ut sp̃c qͣnto in ag̾ qui ex unitis
in id ip̃m naturis nate utͥusq res
feẽ hr̃e formã illam q̃ ditanda erat
tante głificõnis augm̃to eo in semet
⁊ donaret iui nom̃ q est suꝑ ornne
nom̃. Et si natura carnis ex quo seu¬
mine illi nat᷑e unita est in tanta uni¬
tate ei ab ip̃o ⁊ ceptu uirginis ẽ con¬
serta ut nec sine hoĩe diuma nec fñ
do agentur humana ⁊ꝑ hanc unita¬
tuit aiuma quantomag̾ cũ ex altatõe¬
ala qua illum exaltauit d̾s. humilitas
eius muitata est in głiam infirmitaᷤᷤ
in u̾tutem mors in uitam. siam ꝙ de
hũaratate eius ꝑ resurrectõnem głi¬
ficata scłaris filosophie rõcinat̾õĩb
uidetur in suscrptibile ut clausis ad
ercuit dum se thalamo ut̾i uirginał
ad currendam uiam dispensatiõis
humane clausis nature ianius ꝓceᷤᷤ¬
sit ꝙ si corpus ilud intͣre ⁊ ex ire
ꝑ clausa potiusse uirtus actoris ⁊ pi¬
uid̾ uł potuisse nd̃ uideo quid fac̾e
in regno machine corꝑał cui p̾ est.

Expanded text:
spiritus; quanto magis qui ex unitis naturis in idipsum naturae utriusque res fecit habere, formam illam quae ditanda erat tantae glorificationis augmento, eo in semetiet donaret illi nomen, quod est super omne nomen? . Et si natura carnis, ex quo illi naturae summae unita est, in tanta unitate ei ab ipso conceptu Virginis est conserta, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana, et per hanc unitatuit divina; quanto magis cum exaltatione qua illum exaltavit Deus, humilitas ejus mutata est in gloriam, infirmitas in virtutem, mors in vitam! Nam quod de humanitate ejus per resurrectionem glorificata saecularis philosophiae ratiocinationibus videtur insusceptibile, ut clausis ad ercuit dum de thalamo suo uteri virginalis ad currendam viam dispensationis humanae clausis naturae januis processit. Quod si corpus illud intrare et exire per clausa potuisse virtus auctoris et piillud vel potuisse, non video quid facere in regno machinae corporalis, cui praeest,
Abbreviated transcription (Latin):
di uite m̃itum efficit ⁊ affectus
m̃tium in cordib uł ministnͣdũ
ł p̃cipientium. Uñ illud. Ut nobis
fiat corpus ⁊ sariguis filii tui. Nob̾
inquit fiat. fit enim ꝓculdubio
corpus dña in mñsa altaris semꝑ cũ
sollemtpne illud celebratur nuist̾iũ
ritu quo debet s nõ semꝑ eis fit

Expanded text:
Dei vitae meritum efficit et affectus mentium in cordibus ministrantium vel percipientium. Unde illud: Ut nobis fiat corpus et sanguis Filii tui. Nobis, inquit, fiat. Fit enim procul dubio corpus Domini in mensa altaris semper, cum solemne illud celebratur mysterium ritu quo debet; sed non semper eis fit,
Abbreviated transcription (Latin):
arissimo suo electo ex milib suis
suus ille se ip̃m. Cum nuꝑ te ita
exigñte cuidam fr̃i b̾uit̃ de sacͣnttis
scͥpsissem sumpto iñ cogitandi exor¬
dio rõnes qͣsdam ex patr̃ sentũtiis
sumptas cepi inuicem conferre ⁊ q̃¬
dam q̃ in libris eor ⁊ maxiine bĩ au¬
gͦtini suꝑ hac re nõ nullos tbare so¬
lent inunum colligens temptare
cepi utẽ ad inde possem confic̃e. Cũ¬
q ex conflatione illa opuscłm hoc ne¬
scio quo mͦ exiss uobꝰ p̾ omnib putaui
destinand̾ mͥ ⁊ uob̾ solum modo habend̾
ut cum in eo correx̾itis q̃ corrigenda
surit ⁊ meũ opus ⁊ ur̃m sit. cũ ego
fec̾im uos correx̾itis nͥ ꝙ magis erit
ur̃m̃ qͣm meũ si nõ bñfactũ ame. bñ
fu̾it a uobis correctum. post finem
uͦ opuscłi per se sentñtias ip̃as patr̃
congessi ꝓ quib explanandis ⁊ sibi
inuicem conciliandis opus ip̃m ag¬
g̃ssus sum licet ꝑ illud opuscłm pas¬

Expanded text:
arissimo suo electo ex millibus, arissimo suo electo ex millibus, suus ille seipsum. Cum nuper, re ipsa exigente, cuidam fratri breviter de sacramentis scripsissem, sumpto inde cogitandi exordio, rationes quasdam ex Patrum sententiis sumptas coepi invicem conferre; et quaedam quae in libris eorum, et maxime B. Augustini, super hac re nonnullos turbare solent, in unum colligens, tentare coepi, utrum aliquid inde possem conficere. Cumque ex conflatione illa opusculum hoc nescio quomodo exisset, vobis prae omnibus putavi destinandum, mihi et vobis solummodo habendum: ut cum in eo correxeritis quae corrigenda sunt, et meum opus, et vestrum sit; cum ego fecerim, vos correxeritis, nisi quod magis erit vestrum quam meum: si non bene factum a me, bene fuerit a vobis correctum. Post finem vero opusculi per se sententias ipsas Patrum congessi, pro quibus explanandis, et sibi invicem conciliandis, opus ipsum aggressus sum; licet per ipsum opusculum pas
Abbreviated transcription (Latin):
cii comedit ⁊ in uisiblem a corde suo
nõ c̃dendo repellit. xp̃m occid̃ quia
uitam a uiuificato se iungit ⁊ denti¬
b suis mortuum laniat corpꝰ sacͥfi¬
cii ac ꝑ hoc reus est corꝑis ⁊ sang̃is
dñi. ¶ & in hunc sensum consonare
ur᷑ quicquid ꝓpõitum uł assũptũ
est in sentñtia illa de mat̾ia ula sacri¬
fitii scĩ. Qd̾ urũ correctõne indigeat
ur̃o legentiumq uiditio derelinquo.
Nunc unum ẽ ꝙ p̾cor caritatẽ ur̃am
ꝑ ip̃m qui ẽ caritas neme qiͣ de inte¬
gͥtate fid̾i ur̃e dubitantẽ ꝙ. longe sit
a corde meo ⁊ conscĩa mea estimetian
opus studii ur̃i qiͣ censoriam tuiisse
sentñtiam iactabunda qͣdam tem̃i¬
tudine teste d̾o loquor ꝓ uob̾ sollicit᷑
sic uellem ⁊ hoc omne opus studii
ur̃i ꝗ ⁊ laboris exquis tum ẽẽ ⁊ cͥcũ¬
spectum pͥus qͣm exiret in manus
eoꝵ qui foris sunt ut qui rod̾e uel
let nõ inueniret ubi dentẽ posset
fig̾e ⁊ ut sincerum uas mulus pos¬
s incrustare.Sał.¬

Expanded text:
cii comedit, et invisibilem a corde suo non credendo repellit: Christum occidit, qui vitam a vivificato sejungit, et dentibus suis mortuum laniat corpus sacrificii; ac per hoc reus est corporis et sanguinis Domini. » Et in hunc sensum consonare videtur, quidquid propositum vel assumptum est in sententia illa de materia sacrificii sancti. Quod utrum correctione indigeat, vestro legentiumque judicio derelinquo. Nunc unum est, quod precor charitatem vestram, per ipsum qui est charitas; ne me quasi de integritate fidei vestrae dubitantem, quod longe sit a corde meo et conscientia mea, aestimetis in opus studii vestri quasi censoriam tulisse sententiam jactabunda quadam temeritudine amica, teste Deo, loquor pro vobis sollicitus, sic vellem et hoc et omne opus studii vestri et laboris exquisitum esse et circumspectum, priusquam exiret in manus eorum, qui foris sunt, ut qui rodere illud vellet, non inveniret, ubi dentem posset infigere; et ut sincerum vas nullus posset incrustare.
Abbreviated transcription (Latin):
nem a se compescit suꝑbum uł curio¬
sum in quisitorem uł eum qui mltis
⁊ uariis q̃onib in fide nõ q̃rit nͥ głiã
suam ł eum qui qͣi rõcinando ⁊ reccͣ¬
tando dubiis quib dam delib̾atõib
explorat utr̃ ẽdend̾ sit ꝙ c̃dend̾ indic̃
diuina auctoritas. Beati u̾o pauꝑes
spũ qui ꝑuulos se cognoscunt ⁊ lac¬
te nittendos douec apti suit ad solid̃
cibum accedunt simpłr ad fidẽ qͦs
suscipit ⁊ excercet ⁊ eoꝵ est q̃ nõ oĩũ
ẽ fides. Aliud est .n. fides. aliud scientia
scientia rõne ⁊ intłłctu colligitur.
fides u̾o sola auctoritate indictur.
Qui gͦ nil c̾dere uult. nͥ rõne ł indel¬
lectu p̃cedente hic rem ꝯfundit ⁊ sci¬
re omnia uolens. nich ẽdere. fidem qͣn¬
tum in ip̃o ẽ uidetur anullare. s ẽd̾e
oportet accedentem ad dm̃i qr est. ⁊
uistus ex fide uiuit. uñ ⁊ ego de sacͣ

Expanded text:
nem a se compescit superbum vel curiosum inquisitorem, vel eum, qui multis et variis quaestionibus in fide non quaerit nisi gloriam suam; vel eum, qui quasi ratiocinando et retractando dubiis quibusdam deliberationibus explorat, utrum credendum sit, quod credendum indicit divina auctoritas. Beati pauperes spiritu, qui parvulos se cognoscentes et lacte nutriendos, donec apti sint ad solidum cibum, accedunt simpliciter ad fidem: quos suscipit et exercet; et eorum est, quae non omnium est, fides. Aliud enim est fides, aliud scientia. Scientia ratione et intellectu colligitur: fides vero sola auctoritate indicitur. Qui ergo nil credere vult, nisi ratione vel intellectu praecedente, hic rem confundit. Et scire omnia volens, nil credere fidem quantum in ipso est, videtur annullare. Sed credere oportet accedentem ad Deum, quia est . Et: Justus ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
ad dexteram patͥs motũ ⁊ sensum
alt̾ius głe contradicet mulus nͥ
insipiens ille qui dic̃ in corde suo
nõ est d̾s. ꝙ. si corpus sacͥficii iuisibi¬
lem illam sp̃em appłłatis q̃ apparet
in altari indeliert ꝓpt̾ similitudinẽ
panis corꝑał stultus ⁊ ineptus erit
ille adu̾sarius qui ea requiret in
que ꝓpͥa sunt illiꝰ sp̃ẽi ut rotũditas
albedo ⁊ c̃. huuismodi. Nam similitu¬
do illa panis que in altari carnis se o¬
cłis ingerit. ꝑ se inspecta nõ est corpꝰ
dñi. s cñ eẽt quiddam pͥori substãtie
.I. ꝑani inh̃ens uł accidens migͣnte

Expanded text:
am Patris, motum et sensum alterius gloriae, contradicet nullus, nisi insipiens ille qui dicit in corde suo. Non est Deus . Quod si corpus sacrificii visibilem illam speciem appellatis, quae apparet in altari, videlicet propter similitudinem panis corporalis, stultus et ineptus erit ille adversarius qui ea requiret in quae propria sunt illius speciei; ut est rotunditas, albedo, et caetera hujusmodi Nam similitudo illa panis, quae in altari carnis oculis se ingerit, per se inspecta, non est corpus Domini. Sed cum esset quiddam priori substantiae, id est pani inhaerens, vel accidens, migrante
Abbreviated transcription (Latin):
corpus dñi tnͣsiret ut tñ panis eẽ
nõ desiñet. corpus gͥ sacͥficii non
aliud inelłigo qͣm ꝙ mortuum ẽ
⁊ resurrex̃ ꝙ nõ corpus sacͥficii s
sic̃ u̾e est appellamus corpus dñi
tuit qui abier̃t retro dicentes. Du¬
rus est hic sermo. s ⁊ uos corpus
illud sacfitii aliqñ appellatis corpꝰ
ꝙ nescio an corꝑi sacͥficii .s. corꝑi
dñi neqͣ qͣm conuenit. Nam corpꝰ

Expanded text:
corpus Domini transiret, ut tamen panis esse non desineret. Corpus igitur sacrificii non aliud intelligo, quam quod mortuum est, et resurrexit: quod non corpus sacrificii, sed, sicut vere est, appellamus corpus Domintuit, qui abierunt retro, dicentes, Durus est hic sermo . Sed et vos corpus illud sacrificii aliquando appellatis corpusquod nescio an corpori sacrificii, sed corpori Domini non convenit. Nam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sus est xp̃e ⁊ hoc est siuiuum de car¬
ne ihũ ⁊ sangͥne cui qui coĩcat h̃t
uitam in se manẽtem. tũc aut̃ cõi¬
camus cum fide ardente q̃ ꝑ dilecti¬
onem oꝑatur reponimus im̃s a do¬
mini qualia uide sumpsimus ui¬
delicet ut sic̃ ille totum se p̾buit
ꝓ salute nr̃a nulla sua necĩtate sic
suum ociofus comed̾e. s sollicite
cum muliere forti de nocte huiꝰ
scłi ꝯsurgit ad luc̾nam u̾bi d̾i ut
labores manuũ suaꝵ manducet
magis ac mag̃ ad eumulũ amori
amplioris in illum ꝗ̃ ꝑfecte ama¬
re hoc est ꝑfecte beatum ẽẽ. Hũc
aut̃ cibum plus manducat: qui
plus amiat. ⁊ plus amando rur¬
sum plus ⁊ plus manducat ⁊ plꝰ
⁊ plus amat licet huiꝰ amoris inhͣ
uita ñ nͥ pignus quo̾dã accipiamꝰ¬

Expanded text:
s. Et hoc est convivium de carne Jesu et sanguine: cui qui communicat, habet vitam in se manentem. Tunc autem communicamus, cum fide ardente quae per dilectionem operatur, reponimus in mensa Domini qualia inde sumpsimus, videlicet ut sicut ille se praebuit pro salute nostra, nulla sua necessitate; sic suum otiosus comedere, sed sollicite cum muliere forti de nocte hujus saeculi consurgit ad incernam verbi Dei, ut labores manuum suarum manducet, magis ac magis ad cumulum amoris amplioris in illum, quem perfecte amare hoc est perfecte beatum esse. Hunc autem cibum plus manducat, qui plus amat; et plus amando rursum, plus et plus manducat, et plus et plus amat, licet hujus amoris in hac vita nonnisi pignus quoddam accipiam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ erant. ⁊ in aliud ꝯmitñt᷑. Nichil
.N. falsum putand̾ ẽ in sacͥfito u̾ita¬
tis uł sic̃ fit in magoꝵ p̾stigiis ubi
delusione qͣdam falluntur ocłi ut
uisibił panis q̃ fuit inpane ip̃a facta p̃¬
t̃ subãm suam quodam modo in alie¬
na ꝑegͥnatur continente eã qui fec̃
eam ⁊ ad suum tͣnsfe̾nte corpus. q̃
tas sioq de reliquis s qr sic̃ dic̃ b̾s¬

Expanded text:
quae erant, et in aliud commutentur. » Nihil enim falsum putandum est in sacrificio veritatis, vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut visibilis panis, quae fuit in pane, ipsa facta praeter substantiam suam, quodammodo in aliena peregrinatur, continente eam qui fecit eam, et ad suum transferente corpus. Quae illa; sicque de reliquis. Sed quia, sicut dicit B
Abbreviated transcription (Latin):
subã uix caꝑe pot̾ hũane aĩe infir¬
mitas ut clausis illud ianuis intre¬
aucat ⁊ palpabile p̃beat ⁊ cũ in sacͣ¬
m̃to ãistribuitur fidelib faciat de
eo ꝙ scͥbtum est. qui multum nõ ha¬
bundauit ⁊ qui modicum nõ mino¬
tͥs sedrat in ceł ⁊ sae̾ficetur in m̃sa

Expanded text:
substantia vix capere potest humanae animae infirmitas, ut clausis januis illud introducat, et palpabile praebeat ; et cum in sacramento distribuitur fidelibus, faciat de eo quod scriptum est: Qui multum, non abundavit; et qui modicum, non minotris sedeat in coe
Abbreviated transcription (Latin):
nec̃itatib natẽ iniuriisq ⁊ passionibꝰ
exposuit fec̃ q ł dix̃ quicqͥd ꝑ carnẽ
ł in earne fec̃ ꝑ dix̃. Cum gͦ de carne
sua amandi se tantam ing̾it mat̾iã
magnã ⁊ mirificam animab nr̃iᷤᷤ
iute alimoniã ministrat qͣm tũe a¬
uidis faucib siminus cur dulcĩt
re colligimus ⁊ inuentre memorie

Expanded text:
necessitatibus naturae injuriisque et passionibus necessitatibus naturae injuriisque et passionibus exposuit, fecitque vel dixit quidquid per carnem vel in carne fecit vel dixit. Cum ergo de carne sua amandi se tantam ingerit materiam, magnam et mirificam animabus nostris vitae alimoniam ministrat. Quam tunc avidis faucibus sumimus, cum dulciter recolligimus, e
Abbreviated transcription (Latin):
tum cyregͣphum ꝙ erat ccͣriũ nob̾.
Ille uͦ libens ꝓ omnib gustauit mor¬
tem ⁊ lib̾auit eos qui ꝑ totam uitã
timore moitis obnoxii erant seruitu¬
ti sic q in mortis ꝯsortio filius d̾i no¬
bis si aignatus est amicus ut dm̃
agnosc̾emus similem quodã mͦ nob̾
factum ĩq fi ãutia req relinq̃remꝰ
hostem nr̃m ⁊ fug̃emus ad redẽpto¬
rem nr̃m. ¶ Q ui uatm̃ descend̃ ad
subleuand̾ nos ut req hoc abhorre¬
ret a nobꝰ ꝓ nob̃ suscrꝑe in quo ma¬
se gllabatur exist̾e. cedendo .it. illi
in passionib ⁊ moriendo paulomi¬
nuis minorari uisus ab ip̃is aposta¬
tieis angłicis. qr mori potuit: illi qͥ¬
ñ mori pot̾at impot̾is apparute ⁊ ñ
formidabił. sic .n. ut ait ꝓphã osee
tis. Sic curandi erant qui se ama¬
bant usq ad contẽptũ d̾i ut disce¬
rent dñi amare usq ad ꝯtẽptum
ex ibebat nob̾ uideł ut disce̾mꝰ eũ
amare usq ad contẽptũ sui. Saluo
rei grã carnẽ suscepit susceytãq

Expanded text:
rium nobis. Ille vero libens pro omnibus gustavit mortem: et liberavit eos, qui per totam vitam timore mortis obnoxii erant servituti. Sicque in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, ut Deum agnosceremus similem quodammodo nobis factum, ejusque fiducia relinqueremus hostem nostrum; et fugeremus ad Redemptorem nostrum. » Qui intantum descendit ad sublevandum nos, ut neque hoc abhorreret a nobis pro nobis suscipere, in quo mase gloriabatur existere. Cedendo enim illi in passionibus, et moriendo, paulo minus minorari visus ab ipsis apostaticis angelis, quia mori potuit; illi qui mori non poterat impotens apparuit, et non formidabilis. Sic enim, ut ait propheta Osee, atis Oseae XI. Sic curandi erant, qui se amabant usque ad contemptum Dei, ut discerent Deum amare usque ad contemptum exhibebat nobis, videlicet ut disceremus eum amare usque ad contemptum norei gratia carnem suscepit, susceptamque
Abbreviated transcription (Latin):
tos oculos cordis. Lego ⁊ relego
litate tum ꝓ auctoris dulcissima mͥca
ritate. s qm̃ u̾itas caritatis ⁊ caritas
ũitatis adulationis odit fucum. uideor
latione tegat᷑ uł coloretur. si opus hoc
exierit inmanus eoꝵ qui carꝑe amãt¬
⁊ alioꝵ ⁊̃ bñdicta fitturũ ẽ in signũ
cui amultis cẽdicetur. Cum .it. in
ordine duuni sacͥficii tͥa illa digestu¬
rus. mat̾iam intentione cãmq
fialem. de mat̾ia a geretis cuxistis pͥ
multa. s dic̃ mͥ ad usarius. Uiuens
⁊ sensibił in corꝑe suo mobiłq ẽ d̃s

Expanded text:
tos oculos cordis. Lego et relegolitate, tum pro auctoris dulcissima mihi charitate. Sed quoniam veritas charitatis, et charitas veritatis adulationis odit fucum, videor uadam dissimulatione tegatur vel coloretur, si opus hoc exierit in manus eorum, qui carpere amant aliorum etiam bene dicta, futurum est in signum, cui a multis contradicetur. Cum enim in ordine divini sacrificii illa tria digesturus, materiam, intentionem, finalem causam, de materia ageretis, dixistis post multa: « Sed dicit mihi adversarius: Vivens et sensibilis in corpore suo, mobilisque es
Abbreviated transcription (Latin):
de corrumpitur. si quis enĩ uinũ fũ¬
dat in mare nõ mixtum ẽ mari
uinũ s in mare corruptũ id cͥco
qm̃ qualitas a que multitudine sui cor¬
ꝑis nichil passa ẽ aqualitate uini. s pociꝰ
inse ip̃am uini qualitatẽ ꝓpͥa multitu¬
dine ꝯmuitauit. siu̾o sint mediocres
sibiq eqͣles.⁊ paulo in eqͣles natare q̃
a se fac̾e ⁊ patipossunt ille misceritur
⁊ medioc̾b int̾ se qualitatib temꝑã

Expanded text:
te corrumpitur. Si quis enim uinum funte corrumpitur. Si quis enim uinum fundat in mare, non mixtum est mari uinum sed in mare corruptum, idcirco am qualitas aquae multitudine sui corporis nihil passa est a qualitate uini, sed potius in se ipsam uini qualitatem propria multitudine commutauit. Si uero sint mediocres sibique aequales uel paulo inaequales naturae quae a se facere et pati possunt, illae miscentur et mediocribus inter se q
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ ds subfist̾e accidentia qͣm hoc qd̾
ip̃e ẽ subã nulla recipiens accidentia
bonus. sine qͣntitate magnus sine loco
ubiq p̾sens nichilq paciens sicq de
reliquis.
tͣnsmittatione subtilius indagare ut
faciat nat᷑ar̃ omnium ẽ ator ⁊ ordi¬
nator d̃s. ¶ Boctius. sola quippe muta¬
ri tͣnsformariq in se possunt q̃ hñt¬
unius mat̾ie ꝯmunt subiectũ. Nec h̃
omnia s ea q̃ inse ⁊ fac̃e ⁊ pati pos¬
sunt. Id u̾o ꝓbatur hoc mͦ neq .n.
pot̃ es in lapidem ꝑmutari nec u̾o
idem es in herbam nec ꝙ lib tͣnssiga
ri pot̃ nͥ ⁊ ead̾ sit mͣ rer̃ in se tͣnseunti¬
ũ ⁊ ase ⁊ fac̾e ⁊ pati possint ut cum
uinũ ⁊ aqua miscentur utͣq sunt
talia q̃ actum sibi passionemq coĩ¬
cent. pot̃ enim aque qualitas aĩ qua¬
utatem aͥd pati. pot̃ itẽ uini ab aq̃
qͣlitate aͥd pati atq id cͥco simultũ
fu̾it aque. umi uͦ paululum nõ dicũ¬
tur in mixta s alt̾um alt̾ius qualita¬

Expanded text:
facit Deus subsistere accidentia, quam hoc quod ipse est substantia, nulla recipiens accidentia,bonus, sine quantitate magnus, sine loco ubique praesens, nihilque patiens, et sic de reliquis.transmutatione, subtilius aliquid indagare, utfaciat naturarum omnium Creator Deus. Boetius: « Sola quippe mutari transformariqunius materiae commune subiectum, nec haec omnia, sed ea quae in se et facere et pati possunt. Id uero probatur hoc modo: neque enim potest aes in lapidem permutari nec uero idem aes in herbam nec quodlibet ai et eadem sit materia rerum in se transeuntium et a se et facere et pati possint, ut, cum uinum atque aqua miscentur, utraque sunt talia quae actum sibi passionemque communicent. Potest enim aquae qualitas a uini qualitate aliquid pati; potest item uini ab aquae qualitate fuerit aquae, uini uero paululum, non dicuntur inmixta, sed alterum alterius qualita
Abbreviated transcription (Latin):
n dẽclinabant ad dext̃am u ad sinis¬
trãm. bechsames int̾pr̃ domꝰ solis. Si
gͦ ad ec̾̃ni solis habitationẽ ꝯtendi¬
tũ ab itinere g̾ssus flectunt. sic p̃di¬
catores dei ⁊ quilib fideles intra eccłiã
eẽ debent. ut ꝓrimis ꝯpatiant᷑ ꝑ cari¬
tateta. nͨ de uia dei exhorbitent ꝑꝯ
passiouem. Archa quippe suꝑposita
quoꝵ ñ declinamus. Sic enim incede̾
debent qui sacro iugo suppositi. ꝑ uit̃¬
na i scĩam archam dei portant. ut ꝓ¬
ñ tangitur dura sit. aut plus tactasit

Expanded text:
nt neque ad dextram, neque ad sinistram . Bethsames, intrepretatur domus solis. Si igitur ad aeterni Solis habitationem tenditamen ab itinere gressus flectunt. Sic praedicatores Dei, et quilibet fideles intra Ecclesiam esse debent, ut proximis compatiantur per charitatem, nec de via Dei exorbitent per compassionem. Arcaquorum non declinamus. Sic enim incedere debent qui sacrae legis jugo suppositi per internam scientiam arcam Dei portant. non tangitur, dura sit; aut plus tacta, sit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum dei suscipiunt. ⁊ pꝰtiora huiꝰ
uite diligunt. ex ip̃is iuste pꝰtĩora cͧ¬
clabantur que debent extimare sic̃
ãtora. Qui enim testam̃ tum dei as¬
sumunit.⁊ in p̾tĩara respicientes. ue
t̃iuanitate se ñ exuunt similes cũ
eisqui archam testaĩti uixͣ ydola sua
posuerunt. ⁊ uet̾a quidẽ ⁊̃ ilł uolentib
cadunt. qr om̃is caro fenũ. archa aũ dñi¬

Expanded text:
mentum Dei suscipiunt et posteriora hujus vitae diligunt, ex ipsis juste in posteriora cruciabuntur, quae debent aestimare sicut stercora. Qui enim testamentum Dei assumunt, et in posteriora respicientes, veteri se vanitate non exuunt, similes sunt eis qui arcam testamenti juxta idola sua posuerunt. Et vetera quidem illis etiam nolentibus cadunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
ad oues que ꝑierant domus isrł suꝑ
cunstũ ppłm in regẽ ꝯstitutꝰ ẽ. hoc it.
signant asine ꝙ oues. Saul accep̃ ar
ẽ unctus. ⁊ unigenitꝰ a patre spũali
unctione delibutꝰ. ab hum̃o saul sr̃¬
re cep̃ adũsus iabes galaad. dixerũt¬
q om̃s uiri iabes galaad ad naas. ha
culos dextros. bellũ naas ⁊ ex̃citꝰ su ꝯͣ¬

Expanded text:
ad oves quae perierant domus Israel, super cunctum populum in regem constitutus est. Tot enim sunt asinae quot oves. Saul accepit arest unctus, et Unigenitus a patre spirituali unctione delibutus. Ab numero Saul superre coepit adversus Jabes Galaad. Dixeruntque omnes viri Jabes Galaad ad Naas: Habculos dextros. Bellum Naas, et exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
i quis alium ꝑ iram ꝑcusserit ⁊
sangͥnem effud̾it. si laicus est .xx.
dies penit̃. cł̾icus .xix. illi aut̃ quigͣ¬
dum hũt amplius pelli debent. Diaco¬
nos ⁊ui. menses.

Expanded text:
i quis alium per iram percusserit, et sanguinem effuderit, si laicus est, XX dies poeniteat: clericus, XXX. Illi autem qui gradum habent, amplius pelli debent, diaconos et sex menses.
Abbreviated transcription (Latin):
efimuit scõ sciliũ ut nullus pb̃ solus
p̃simiat missam cantare. cui. ni dicitꝰ
dñs uob̾cum aut sursum corda. aut gͣ¬
dias agamus dominodõ nr̃s. cũ nulsus
sit qui respondeat. aut in canone. ionĩ¬
ũ circumstantiũ eum nemo assit: aut
cum nullus sit qui secũ oret. Aut gͦ
ista penitus reticenda sinit ⁊ ñ solumꝰ
nõ erit ꝑfectum sacͥficium uer̃ ⁊̃ incur¬
ret quisquis ille ẽ illam t̾ribłem suãm
si quis tułit de hoc tollat d̾s ꝑtem eiꝰ de li¬
bro uite. aut si ħ muris ⁊ parietib in fu¬
sitrraũit ridicłosũ er̃. quaꝑꝑ ula ꝑicłosa¬

Expanded text:
m concilium ut nullus presbyter solus praesumat missam cantare. Cui enim dicit Dominus vobiscum, aut Sursum corda, aut Gratias agamus Domino Deo nostro, cum nullus sit qui respondeat? Aut in Canone, et omnium circumstantium, cum nemo adsit? Aut cum nulista penitus reticenda sunt, et non solum non erit perfectum sacrificium, verum etiam incurret quisquis ille est illam terribilem sententiam: Si quis tulerit de hoc, tollat Deus partem ejus de libro vitae, aut si haec muris et parietibus insusurraverit, ridiculosum erit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
in cenobiis ⁊ aliis eccłus ut cooꝑatores
hãut in celebͣtione missaꝵ. Si quisħ tͣnᷤ¬
gssus fu̾it ab offitio suspendatur.
Incipiunt decta scdi pelagii ppͥe succes¬
soris bñdicti ⁊ añcessoris gg ue de p̃¬
onum ep̃is. Cum in dei noĩe in roma¬
mus ⁊ de eccͣsticis statuti ut sunt ab
scã romana eccłia hactenus hab̾et. nr̃is
lict̃is uob̃ remandaremꝰ. tũc de nr̃a uo¬
liuitate ⁊ studio tam bono gauisi fumꝰ.
constituta nr̃oꝵ a ñcessoꝵ sollerter rele¬
gentes inuenimꝰ has nouẽ p̃fationes
ga retro uetustas in romana eccłia hac¬
tenus seruauit. Idem. unã in alb̾ pas¬
chalib aliam de ascensions ami. Cerciã
de pentecostẽ. Quartã de natale dñi
Quintã de apparitõe. Sextã de apłis .uii.¬
nio in q̃dra gesina dm̃ modo dicendã
has p̃fationes tenet ⁊ custodit scã roma¬
na eccłia. has tenendas dẽ uob̾ mãdamꝰ.¬

Expanded text:
aliis Ecclesiis cooperatores habeant in celebratione Missarum. Si quis haec transgressus fuerit, ab officio suspendatur. INCIPIUNT DECRETA SECUNDI PELAGII PAPAE, SUCCESSORIS BENEDICTI, ET ANTECESSORIS GREGORII Ponum episcopis. Cum in Dei nomine in Romat de ecclesiasticis statutis, ut sunt ab sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis remandaremus. Tunc de vestra voluntate et studio tam bono multum gavisiconstituta nostrorum antecessorum solerter relegentes, invenimus has novem praefationes ga retro veritas in Romana Ecclesia hactenus servavit: unam in Albis paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentecoste, quartam de Natali Domini, quintam de apparitione Domini, sextam de aposnio in quadragesima tantum dicendam. Has praefationes tenet et custodit sancta Romana Ecclesia, has tenendas vobis mandam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iatena ex duto ut ex argnto fiant.
⁊ calir añi cũ patena siñ ex auro
oĩmodis ex argento fiat ne causent᷑
pb̃ri auaritia suadente. de pauꝑtate
uł impossibłitate. cũ qͣrta pars ex oĩ¬
b q̃ ad eccłiam ꝑtinent infadͥcis illiꝰ
Antiqus ppł sub moyse intab̾nacło dñi
ricalco nõ fiat calix qr ob uni uirtutẽ
eruginẽ parit que uomitũ ꝓuocat
Nullus aut̃ in ligneo calice aut ĩ ui¬
to psumat cantare. Ut nilris cali
cem ut patenam uł palliũ altaris uł
uestim̃tũ sac̃dotale aut libꝵ ecc̾sticũ
tab̾nario uł negociatori aut cuilib
laico ł femiue in uadiũ dare nͥ iustiᷤᷤ¬
sima necĩtate urgente qr tanta est scĩ¬
tas Cacͥ mist̾ii ut salua altioris mist̾ii
cum scĩs uestim̃tis sac̃dos ꝓcedat ad
ppłm s illa utcͣ scã dimitaͣt alloquio
diuno rediens. Etcui intab̃nas ad bi¬
uend̃ a sacͥs canonib ing̃di ꝓhibetur
scĩficato sac̾ mist̾io nec ad contingñd̃

Expanded text:
et patena ex auro aut ex argento fiant. Ut calix Domini cum patena, si non ex auro omnimodis, ex argento fiat. Nec causentur presbyteri avaritia suadente de paupertate vel impossibilitate, cum quarta pars ex omnibus quae ad Ecclesiam pertinent, in fabricis ipsius antiquus populus sub Moyse in tabernaculo Domini frichalco non fiat calix; quia ob vini virtutem aeruginem parit, quae vomitum provocat. Nullus autem in ligneo calice praesumat cantare. De corporalicem vel patenam, vel pallium altaris, vel vestimentum sacerdotale, aut librum ecclesiasticum tabernario vel negotiatori, aut cuilibet laico vel feminae, in vadimonio dare, nisi justissima necessitate urgente; quia tanta est sanctitas sacri ministerii, ut, salva altioris mysterii cum sanctis vestimentis sacerdos procedat ad populum, sed illa intra sancta dimittat, a colloquio divino rediens. Et cui in tabernas ad bibendum a sacris canonibus ingredi prohibetur, sanctificata sacro ministerio nec ad contingendum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipiant pbũs siuis missas celeb̾re ⁊ int̾
canũ discursus ⁊ scortoꝵ g̾ges sc̃tatis mis¬
t̃ia polluant᷑ mag̃ qͣm consecrent᷑ ͣ ꝑ p̃ci
exposcat intñtorio. aut subdiuo mniti¬
do loco ⁊ longe ab omni inmunditia
remoto missas celebre ꝑmittimꝰ ⁊ hoc
nullatenus sine tabła consec̾ta. At M̃¬

Expanded text:
cipiant presbyteris missas celebrare et inter canum discursus et scortorum greges sanctitatis mysteria polluantur magis quam consecrentur. Quapropexposcat; ubi in tentorio, aut sub divo, in loco nitido et longe ab omni immunditia remoto missas celebrare permittimus: et hoc nullatenus sine tabula consecrata. De
Abbreviated transcription (Latin):
b ex ordiae clicoꝵ magos aut
auruspices. aut ariolos ł sortilogo
aut eos qui ꝓfitentur arcem aliꝗͣ
deditus scelus araissũ sallegii luat
icaut ad pacem reñti nõ uelit siẽ¬
scĩ pr̃as statuerunt excõmunicet᷑ ⁊ ab
eceła separet᷑ donec reconciliet᷑.¬

Expanded text:
bet ex ordine clericorum, magos aut aruspices aut ariolos vel sortilegos, aut eos qui profitentur artem aliquadeditus, scelus admissum sacrilegii solvatita ut ad pacem reverti non velit,res statuerunt, ex communicetur, et ab Ecclesia separetur donec re conciliet
Abbreviated transcription (Latin):
e francia nobił quidã hõ nobilẽ
de saxonia saxonũ lege dux̃ uxorẽ
cepit aut dotau̾it dimissaq illa
nodus ut ille tͣnsg̃ssor enͣuglice legis
subigatur pentãttie a scd̾a ꝯiuge se¬
paret᷑ pͥorem resunĩe cogat᷑.¬
bisto die in autea cum ista femĩa
cũ qua adutt̾iu uł fornicõnem
fecisti unde disciplinã uł puĩam
suscepisti. amplius nõ adult̾ab̾ nec
fornicab̾is cũ ea. nec aliam uxores ac¬

Expanded text:
e Francia nobilis vir quidam nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. ceperit aut dotaverit, dimissaque illa nodus, ut ille transgressor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere cogatAb isto die in antea cum ista femina cum qua adulterium vel fornicationem fecisti, unde disciplinam vel poenitentiam suscepisti, amplius non adulterabis nec fornicaberis cum ea nec aliam uxorem ac
Abbreviated transcription (Latin):
uale ẽ illud ꝙ multi uiroꝵ añ
nuptias concubinas sibi adher̃e
nõ erubescunt quas post aliqͦt ãnos
amuttunt. ⁊ sic postea legitimas uxo
ũ ⁊ ista semꝑ phibuisse ⁊ num qͣm ei

Expanded text:
uale est, quod multi virorum ante nuptias concubinas sibi adhaerere non erubescunt, quas post aliquot annos dimittunt, et sic postea legitimas uxorum et ista semper prohibuisse, et nunquam ei
Abbreviated transcription (Latin):
habenda ẽ sed̾m legem uͥgo casta
⁊ desponsata in uirguitate. ⁊ dotata
legitime.⁊ aparentib tͣdita ⁊ a spon¬
so et a paranimphis accipienda ⁊ ita
scd̃m legem ⁊ eiugłiũ publicis nup¬
tiis honeste in coniugium liquide su¬
m̃da ⁊ omnib dieb uite nͥ ex con¬
sensu ⁊ cã uacandi do numqͣm ꝑꝑ
hoĩem separanda ⁊ si fornicata fu̾it
dimitiñda. S illa uiuente alt̾a non
deducenda. qr ad ult̾i regnũ di nõ
possidebunt. ⁊ pnĩa illius ꝑ scͥpturas

Expanded text:
benda est secundum legem: virgo casta et desponsata in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita, et a sponso et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem et Evangelium publicis nuptiis honeste in conjugium liquide sumenda: et omnibus diebus vitae nisi ex consensu et causa vacandi Deo nunquam propter hominem separanda, et si fornicata fuerit dimittenda; sed illa vivente altera non deducenda, quia adulteri regnum Dei non possidebunt, et poenitentia illius per scripturas
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ancillam suã lib̾tate do sit¬
nau̾it.⁊ in matͥmonio sibi sociau̾it
tem deicientes talia ꝯnubia legiti¬
ma tẽ censuimus. Si .n. ex affectu
fiunt omnes nuptie ⁊ nichil ĩ prũ
⁊ legib ccͣrium in tali copulatõe
fĩ pot̾. qͣre p̃dc̃as nuptias inhiben¬

Expanded text:
i quis ancillam suam libertate donaverit, et in matrimonio sibi sociaverit, tem decidentes, talia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae et nihil impium et legibus contrarium in tali copulatione fieri potest, quare praedictas nuptias inhiben
Abbreviated transcription (Latin):
b aũ dat grãm.⁊ iddo fidelis anima si
aliqñ facit magna inconspetta condi¬
toris extimat ꝑua. In lecto uͦ solemꝰ a la¬
burib quiescere. ⁊ dormiendo uisibilia
ignorare Recte gͦ ꝑ lectulũ ꝯtempla¬
tio figuratur. In ea namq qͥ ꝯsistit
ñ actendit. ꝑ m̃sam sigͣt᷑ script᷑a. Sicut
enim m̃sa replet᷑ cibis. sic sacͣ script᷑a re¬
pleta ẽ sententiis. ⁊ aliam nob̾ refecti¬
onem tribuit ꝑhystoriatiraliam ꝑ
eruditionẽ. Sed̾e namq solent doctores
qͥ alios erudiunt. ⁊ bñmensã sequit᷑.
Sella q int̃. est ut quis scͥpturã audi¬
endo ł legẽdo didicit aliis ꝑ doctrinam
tͥbuat bonũ ꝙ agnouit. Candelabrũ in¬
stram̃tũ ẽ luminis. ht̃ aũ candelabrũ
pedẽ infñis. hastam suꝑ pedẽ erectam. ⁊

Expanded text:
bus autem dat gratiam . Et ideo fidelis anima, si aliquando facit magna in conspectu Conditoris, aestimat parva. In lectulo vero solemus a laboribus quiescere, et dormiendo visibilia ignorare. Recte ergo per lectulum contemplatio figuratur. In ea qui consistit,non attendit. Per mensam significatur Scriptura. Sicut enim mensa repletur cibis, sic sacra Scriptura repleta est sententiis, et aliam nobis refectionem tribuit per historiam; aliam per eruditionem. Sedere autem solent doctores, qui alios erudiunt. Et bene mensam sequitur sella, quia justum est, ut qui Scripturam audiendo vel legendo didicit, aliis per doctrinam tribuat bonum quod agnovit. Candelabrum instrumentum est luminis. Habet autem candelabrum p
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ eam uisitando. hospitat᷑ ap̃ eam il¬
lam c̃tificando. tuͣsit aliqñ illi gram sb̾¬
tͣbendo. aliqñ enim ex parte gr̃am subtͣ¬
hit ut humsliet᷑ mens q̃ de senimis
sublimia sentit. s it̃m redit dum ĩtm
infundit. uir mulieris hꝰ .i. aĩe rõilis

Expanded text:
liter eam visitando, hospitatur apud eam illam justificando, transit aliquando illi gratiam subtrahendo. Aliquando enim ex parte gratiam subtrahit, ut humilietur mens, quae de se nimis sublimia sentit. Sed iterum redit, dum iterum infundit. Vir mulieris hujus, id es
Abbreviated transcription (French):
fatina scĩa: oleui grã. t̾res anni fa¬
mis. imꝑftã cognitio tͥnitatis .ui.
m̃ses. defcũs bom oꝑis. Resuscitatio
filii redemptiõ gñis humani. lar¬
gitas pħiuie. plenitndo grẽ. e hela

Expanded text:
farina, scientia; oleum, gratia; tres anni famis, imperfecta cognitio Trinitatis; sex menses, defectus boni operis; resuscitatio filii, redemptio generis humani; largitas pluviae, plenitudo gratiae. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽd̾s. Redemptor nr̃ ccͣ mũdi pͥncipẽ
⁊ satellitas enis decertans ac suꝑans
altare dñi ꝙ destructũ fuerat .i. fide¬
liũ corda a labe iiquitatis purgãs
a ramdõ dedicat. que ex .xii.lapidi¬
b ꝯstructa memaiat᷑. quia ex hus

Expanded text:
e. Et Redemptor noster contra mundi principem ac satellites ejus decertans ac superans, altare Domini quod destructum fuerat, id est fidelium corda a labe iniquitatis purgans, aram Deo dedicat, quae ex duodecim lapidibus constructa memoratur, quia ex his
Abbreviated transcription (Latin):
to iundeĩ corde ⁊ hũiliato sp̃u flumi¬
na ꝓducendo laccimaꝵ ꝓ timore.
gehẽne ⁊ desid̾atione nͣtte ẽne Ibi
credentib ꝯstituit̃. diuisit q ꝑ mẽ¬
bra bouẽ ⁊ posint suꝑligna. cũ om̃is
actus suos ad exemplũ scõꝵ suo patr̃
formare docuit fideles. Iussit suꝑ
holocaustũ ⁊ sr̃ ligna semel it̃m t̃tio
togitatões ⁊ oꝑanr̃a in ip̃a cõpuuctio¬
ne latrimaꝵ mod̾are. ⁊ ñ pͥus cessa¬
re qͣm fosse aque ductus repleã¬
tur .i. donec futͣm gaudiũ p̃senti
merare succendẽs ꝑfecte repleat᷑. Sic¬
q erit iuxͣ slld̾ ꝙ sequit᷑. Cecidit ig¬
nis dñi. ⁊ uorauit holocaustũ. ⁊c̃.¬
qñ discrimẽ iudicis futurũ dc̃ã ac
facta. ac totam uitam niñin ꝑfecdte
examinans paudonos sic̃ igne ꝑat᷑ argẽ¬
biinus dominꝰ ip̃e ÷ d̾s. de mo

Expanded text:
to videlicet corde, et humiliato spiritu flumina producendo lacrymarum pro timore gehennae, et desiderio vitae aeternae. Ibi credentibus constituit. Divisitque per membra bovem, et posuit subter ligna, cum omnes actus suos ad exemplum sanctorum Patrum, formare docuit fideles. Jussit super holocaustum, et super ligna, semel, iterum, tertio, cogitationes et opera nostra in ipsa compunctione lacrymarum moderari; et non prius cessare, quam fossae aquaeductus repleantur, id est donec futurum gaudium praesenti moerori succedens perfecte repleatur: sicque erit illud, quod sequitur. Cecidit ignis Domini, et voravit holocaustum, quando discrimen judicis futurum, dicta ac facta, ac totam vitam nostram perfecte examinans, probando nos, sicut igne probatur argenbimus: Dominus ipse est De