comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tius dares aĩam tuam : o qͣlis
pastor. nõ sic fecit ille pastor
qui aĩam suam posuit ꝓ ouib
suis. ⁊ ꝓ grege suo mori dig¬
natus est. Quid tibi uidetꝰ
si sic ille ut tu mortẽ timiss:
que putas oius adhuc a mor¬
te liberata fuisset : putauit
ille bonũ pastorem eligere o¬
uib suis. qui uemente lupo
nõ fugeret. neq sub trepi¬
datõnis latebra sese ouium
ꝑiculo post habito occłtaret.
uenit lupus oues rapere nõ
potuit. pastorem nõ solum
rapuit s abscͣxit. mira res.
ouis audet ⁊ pastor trepidat.
o qͣlis pastordi talis futurꝰ fuisti. quare
curam ouium suscepisti: Si
accepisti dignitatem quare
nõ impendis bonitatem : Bo¬
nus pastor aĩam suam ponit
pro oub suis. S dicis. petrꝰ
ore negauit . tã qr corde nõ
negauit. respexit illum dñs ⁊
uocatus est noie suo. ad resur¬
rectõnis gaudium cum aliis
apłis. hoc ꝙ audio manis est
ꝙ ad extusacõnem tuam pre¬

Expanded text:
tuis dares animam tuam? O qualis tuis dares animam tuam? O qualis pastor? Non sic fecit bonus ille Pastor, qui animam suam posuit pro ovibus suis, et pro grege suo mori dignatus est. Quid tibi videtur? Si sic ille ut tu mortem timuisset, quae, putas, ovis adhuc a morte liberata fuisset? Putavit ille bonum pastorem eligere ovibus suis, qui, veniente lupo, non effugeret, neque sub trepidationis latebra sese ovium periculo posthabito occultavit. Venit lupus, oves rapere non potuit; pastorem non solum rapuit, sed abstraxit. Mira res! Ovis audet, et pastor trepidat. O qualis pastor! Si talis futurus fuisti, quare curam ovium suscepisti? Si accepisti dignitatem, quare non impendis bonitatem: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis . Sed dicis: Petrus ore negavit; tamen, quia corde non negavit, respexit illum Dominus, et vocatus est nomine suo ad resurrectionis gaudium cum aliis apostolis. Hoc, ut audio, maximum est quod ad excusationem tui prae
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tendam. nõ enĩ erubesto.
s timeo. Maiꝰ est qd̾ me t̾ret.
ip̃e nouit qr pati nõ ualeo.
ꝑcit gͦ infirmitati condescen¬
dit deuotõni. nõ attendit
ad uocem s ad caritatẽ res¬
picit. nemo carnem suam ha odio
bu̾it. timeo pro carne mea
ꝙͣ odire nõ possum. o fallax
deceptõ. ergo carnẽ amabis
⁊ creatorem blasphemabis:
Quid ergo sibi uult qd̾ ait.
Qii amat aĩam suam płꝙꝵͣ
me nõ est me dignus. Si ani¬
mam recte plus amare nõ
potes. carnem potes: s dicis.
nõ plus carnem diligo. plꝰ
em̃ diligo deum nr̃m ꝙͣ car¬
nem meam. uideamꝰ modo.
ꝙ plus diligis hoc potiꝰ eligis
dicit deus tuus. noli timere
eos qui corpus occidũt. dĩe at̃
nõ hñt quid faciant. hoc gͦ deus
dicit. hoc caro contͣdicit. uide mͦ.
qd̃ plus diligis hoc potiꝰ eligis.
o qualis pastor. quomͦ tu aĩam
ponens pro ouib tuis. qui nͦ
pro aĩa tua aĩam tuã ponis:
tu pro aĩa tua dare non uis
carnem tuam : ⁊ pro ouib

Expanded text:
dam. Non enim erubesco, sed timeo. Majus est quod me terret. Ipse novit quia pati non valeo. Parcit ergo infirmitati, condescendit devotioni. Non attendit ad vocem, sed ad charitatem respicit. Nemo carnem suam odio habuit . Timeo pro carne mea, quam odire non possum. O fallax deceptio! Ergo carnem amabis, et Creatorem blasphemabis? Quid ergo sibi vult quod ait: Qui amat animam suam plus quam me non est me dignus . Si animam recte plus amare non potes, carnem potes? Sed dicis: Non plus carnem diligo: plus enim diligo Deum nostrum quam carnem meam. Videamus modo. Quod plus diligis, hoc potius eligis. Dicit Deus tuus: Noli timere eos qui corpus occidunt, animae autem non habent quid faciant . Hoc ergo Deus dicit, hoc caro contradicit; vide modo. Quod plus diligis, hoc potius eligis. O qualis pastor! Quomodo tu animam poneres pro ovibus tuis , qui nec pro anima tua animam tuam ponis? Tu pro anima tua dare non vis carnem tuam, et pro ovibus
Abbreviated transcription (Latin):
ille querit. Qd potius meum
est illi dedi. cor ht̃ illud possi¬
deat. dicam hoĩ qd̾ libet. ip̃e
dñs nouit. qr muitus nego.
lingua hoc dicit nõ ꝯsciencia.
ore quidem nego s corde cõ¬
fiteor. audi fr̃. scͥptura dicit.
corde credit᷑ ad iusticiam. ore
aũt ꝯfessio fit ad salutem. 4ͦ¬
modo gͥ salutem hr̃e putas.
si ꝯfessionem nõ hẽs : xp̃m
negas ⁊ dicis de sp̃m scm̃ hr̃e :
Quid est gͦ qd̾ ait apłs. nemo¬
in spũ dei loquens dicit ana
thema ihũ : si dicis anathe
ma ihu. sp̃m xp̃i quomͦ hẽs.
Si u̾o nõ hẽt spm̃ xp̃i nõ es¬
xp̃i. Qui nõ ht̃ inqͥt scͥꝑtura
sp̃m xp̃i : hic nõ est eiꝰ. audi
it̾m. qui inqͥt me erubuerit¬
⁊ meos sermones. hũc filius
erubescet cum uenerit ĩ ma

Expanded text:
ille quaerit. Quod potissimum meum ille quaerit. Quod potissimum meum est, illi dedi. Cor habet, illud possideat. Dicam homini quodlibet. Ipse Dominus novit quod invitus nego. Lingua hoc dicit, non conscientia. Ore quidem nego, sed corde confiteor. Audi, frater. Scriptura dicit: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Quomodo ergo salutem habere putas, si confessiondiligo: sufficit mihi. Non amplius ille quaerit. Quod potissimum meum est, illi dedi. Cor habet, illud possideat. Dicam homini quodlibet. Ipse Dominus novit quod invitus nego. Lingua hoc dicit, non conscientia. Ore quidem nego, sed corde confiteor. Audi, frater. Scriptura dicit: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Quomodo ergo salutem habere putas, si confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
dicam tͥ : Si ceꝑimꝰ loqui tibi:
forsitan moleste accipies. uir
ille fortis erat ⁊ magnus et
om̃ium ꝯtemptor tormentoꝵ
⁊ nemo illi loquebatꝰ uerbũ.
qr uidebant dolorem eẽ uehe¬
mentem. Quomꝰ gͦ nos tͥ loqui
pot̾imꝰ in tanti doloris uehe
tenebimꝰ ꝯceptum sermonẽ
quem cor nr̾m ⁊ aĩa nr̾a nõ
quomͦ in illis impatĩa loquẽdi
s uehementia dolendi ꝑtu¬
rire iam cepit: Ergo tace̾
pot̾it caritas ut nõ erumpat¬
⁊ clamet in dolorib suis. et
in angustia tribłatõnis sue.
Iam enĩ gladiuis ꝑuenit usq
dulenta carni ꝑcens ut sp̃m
extinguat. Nosti fr̾ qͥd dicere
uelim : de aĩa tua cana agit᷑.
uide quid facias: xp̃c tͥ opponit
mortem suam xpĩanus redẽp̃¬
tõnem suam. querit ille emp¬
tum iste redemptũ. Ille se pre¬
cium ꝓ de in cassum dedisse
ꝯq̃ritur. iste p̾cio redemptũ
ꝑditum lamentat᷑. S dicis.
ego ꝯscĩam meam noui. ne¬
mo me t̾reat. xp̃ianũ nõ
diligo. sufficit iͥ. nõ ampliꝰ

Expanded text:
dicam tibi? Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Vir ille fortis erat et magnus, et omnium contemptor tormentorum, et nemo illi loquebatur verbum, quia videbant dolorem ejus esse vehementem . Quomodo igitur nos tibi loqui poterimus in tanti doloris vehemTenebimus conceptum sermonem, quem cor nostrum et anima nostra, non quomodo in illis impatientia loquendi, sed vehementia dolendi parturire jam coepit. Ergo tacere poterit charitas, ut non erumpat et clamet in doloribus suis, et in angustia tribulationis suae. Jam enim gladius pervenit usque dulenta carni parcens, ut spiritum exstinguat. Nosti, frater, quid velim? De anima tua causa agitur. Vide quid facias. Christus tibi opponit mortem suam, Christianus redemptionem suam. Quaerit ille emptum, iste redemptum. Ille se pretium pro te incassum dedisse conqueritur; iste pretio redemptum perditum lamentatur. Sed dicis: Ego conscientiam meam novi. Nemo me terreat: Christianum non diligo: sufficit mihi. Non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
feruor caritatis tue quas sibi¬
pondus questionũ nobis fecit.¬
ĩuexit. postulas pͥmũ expo cco¬
sicõnem tͥ fieri in illud opus ꝙ
cena cipͥani dicit᷑. qd̾ quia nũc
p̾ manib nõ erat conuenientẽ
apud te excusatõnem accepimꝰ.

Expanded text:
Fervor charitatis tuae pondus quaestionum nobis invexit. Postulas primum expositionem tibi fieri in illud opus quod Coena Cypriani dicitur: quod quia nunc prae manibus non erat, convenientem apud te excusationem accepim
Abbreviated transcription (Latin):
tum est semꝑ s qͣntũ expedit
genib eccłie matͥs portantur
odescendũt. Qd̃ sedenti deorsim
est t̾rena significat. Sub ipso
necessitas. in dextra ꝓsꝑitas.
in simstra adu̾sitas. pͥmũ por¬
tat ⁊ p̾mit᷑. Scd̾m astat ⁊ cõ¬
dempnit᷑. Terciũ instat ⁊ suꝑa
tur. Qb sedenti iuxta est. pre¬
fut᷑e expectatõ. Qd̾ uxta est ĩ
dext̾a bom oꝑis cautelam sig¬
inficat. Qd̾ in sinstra. contra
malum munimen cͥcũspectõis
designat. Qd̃ sursum est retro
est. quia que futura sunt nõ

Expanded text:
sed quantum expedit genibus Ecclesiae matris portantur, condescendunt. Quod sedenti deorsum est, terrena significat. Sub ipso necessitas, in dextra prosperitas, in sinistra adversitas. Primum portat et premitur. Secundum astat et contemnitur. Tertium instai juxta est, praefuturae exspectatio. Quod juxta est in dextra, boni operis cautelam significat. Quod in sinistra contra malum munimen circumspectionis designat. Quod sursum est retro est, quia quae futura sunt non
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. duo alia ad manifestũ
tipice portantia. ut .s. ex ti¬
more t̾ror ꝓdeat: ⁊ ex amore
blãdim̃tũ ꝓcedat. ⁊ ĩ siistra
quidẽ ꝑte timor post̾nis. ⁊ t̾¬
ror ante constitint᷑. ut ĩ dextͥ
amor retro. ⁊ blandimentũ
ante p̾ponat᷑. unde ⁊ ea que retͦ¬
sum ꝯsistunt pistilia in altum
porrigunt᷑. ant̾iora qiͣ genib
coaptantͫ. qr timor ⁊ amor ꝑ
ꝯtemplatõniem ampliꝰ ĩ utͣq
ꝑte concipĩt. t̾ror u̾o ⁊ blan

Expanded text:
sunt, duo alia ad manifestum typicae portantia, ut scilicet ex timore terror prodeat, et ex amore blandimentum procedat. Et in sinistra quidem parte timor posterius, et terror ante constituitur, ut in dextra amor retro, et blandimentum anteproponatur. Unde et ea quae retrorsum consistunt, pistillia in altum porriguntur anteriora, quasi genibus coaptantur, quia timor et amor per contemplationem amplius in utraque parte concipiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ auctoritatem p̾ceptõns
or ꝑs cathedre ꝯtemplatõ est
q̃ latet in abscondito. ant̾i¬
or ꝑs p̾dicatõ que ꝓponit᷑ in
manfesto. duo pistilia que
in post̾iori ꝑte ꝯsistunt ꝯdem¬
platõ est ⁊ amor. qr dum ꝑ
ꝯtemplatõnem m̃tis ad ĩeffa¬
bilem dĩ maiestatẽ respicimꝰ:

Expanded text:
 auctoritatem praeceptionis, or pars cathedrae contemplatio est, quae latet in abscondito; anterior pars praedicatio, quae proponitur in manifesto. Duo pistillia quae in posteriori parte consistunt, timor est et amor, quia, dum per contemplationem mentis ad ineffab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponerem tribus in uisibilibus
in exordio enuineratis ⁊ tͥb itidem
uisibilib. contͣ hec dispositis. ra¬
tus sum hunc ẽẽ cõpetentissimũ
uisibiliũ aliquã noticiam in me¬
dium afferrem. ac sic deui quasi
reserato contẽplationis aditu. ꝑ

Expanded text:
proponerem, tribus invisibilibus proponerem, tribus invisibilibus in exordio enumeratis; et tribus itidem visibilibus contra haec dispositis, ratus sum hunc esse competentissimum visibilium aliquam notitiam in medium afferrem; ac sic deinde quasi reserato contemplationis aditu,
Abbreviated transcription (Latin):
de formiores sunt litere que ex pͥ¬
munt᷑. Nam ⁊ in formandis uesti¬
bus hii qui nimis pulcͥcudinem
diligunt sepe utilitatẽ ꝑdunt: &
qui utilitatẽ conseruare cupiunt.
pulcͥtudinẽ habere ñ possunt. Sed
in oꝑe dĩ nec multitudo magnitu¬
dinem minuit. nec magnitudo
multitudinẽ stringit. neq simul
uł multicudo uł magnitudo pul¬
cͥtuilini officit. neq pulcͥcudo uti¬
litatem tollit. s sic facta sunt oĩa
quasi facta sint singula. ut cũ um¬
a̾sa aspexeris. singula mireris.¬
ec de uisibilib dicta alicui for¬
t̾assis qͣntum ad cõpendium
tractandi ꝑtinuit plurima uide¬
bunt᷑. s attendere debet quod tam
oꝑosa mat̾ia non facile paucis u̾b
ex plicat᷑. Nam cum dicat apłs¬
do manifestant᷑ ea que inuisibilia
sunt indeo necesse ẽ ut quisquis
ꝑuisibilia ad agnitionẽ inuisibi¬
lium ꝑuenire desiderat. pͥus ipsa
uisibilia agnoscat. Propt̾ quod ⁊
ego cũ hec ꝓposse meo inuestigare

Expanded text:
deformiores sunt litterae quae exprideformiores sunt litterae quae exprimuntur. Nam et in formandis vestibus, ii qui nimis pulchritudinem diligunt, saepe utilitatem perdunt; et qui utilitatem conservare cupiunt, pulchritudinem habere non possunt. Sed in opere Dei nec multitudo magnitudinem minuit, nec magnitudo multitudinem stringit, neque simul vel multitudo vel magnitudo pulchritudini officit, neque pulchritudo utilitatem tollit, sed sic facta sunt omnia, quasi facta sint singula, ut cum universa aspexeris, singula mirerisec de visibilibus dicta alicui fortassis quantum ad compendium tractandi pertinuit plurima videbuntur, sed attendere debet quod tam operosa materia non facile paucis verbis explicatur. Nam, cum dicat Aposdo, manifestantur ea quae invisibilia sunt in Deo , necesse est ut quisquis per visibilia ad agnitionem invisibilium pervenire desiderat, prius ipsa visibilia agnoscat. Propter quod et ego cum haec pro posse meo investigare
Abbreviated transcription (Latin):
cias bonitatis sue notas facit:
breuit̾ dicta sufficiant. Sed
libet adhuc adcumulũ diume lau¬
dis paulisper attendere: qͣm mire
tria hec simul inoꝑe suo conserua¬
uerit ds̃. Quod quanta admira¬
tione dignũ sit. sic facilius fortasse
cognoscimꝰ: si pͥus hec qͣlit̾ moꝑe
humano simul ẽẽ ñ possint considemꝰ.
Certe homo cũ multa facere desi¬
derat. magna facere ñ pot̃. quia tan¬
tominus p̃ualet insingulis. quan¬
to plura sunt ꝑque intentionis sue
conatus diuidit. Rursum cum ad
magnitudinẽ nitit᷑. amultitu dine
retardat᷑: quia multis p̃stare non
sufficit uires quas ad uniꝰ rei effe¬
ctum specialit̾ effundit. Simili
mͦ minor diligentia decori oꝑis im¬
pendit᷑. quosciens ad multitudinẽ
solam siue ad magnitudinẽ ꝑfici¬
endam animus occupat᷑. Uidemꝰ
qr scriba eas figuras que exiles
sunt ꝓmꝑtius format. in magnis
figurandis ꝓpensuis desudat: ⁊ ca¬
lamꝰ qͣnto uelociꝰ trahit᷑. tanto

Expanded text:
ias bonitatis suae notas facit? breviter dicta sufficiant; sed libet adhuc ad cumulum divinae laudis paulisper attendere, quam mire tria haec simul in opere suo conservaverit Deus. Quod quanta admiratione dignum sit; sic facilius fortasse cognoscemus; si prius haec qualiter in opere humano simul esse non possint consideremus. Certe homo cum multa facere desiderat; magna facere non potest, quia tanto minus praevalet in singulis, quanto plura sunt per quae intentionis suae conatus dividit. Rursus cum ad magnitudinem innititur, a multitudine retardatur, quia multis praestare non sufficit vires quas ad unius effectum specialiter effundit. Simili modo minor diligentia decori operis impenditur, quoties ad multitudinem solam sive ad magnitudinem perficiendam animus occupatur. Videmus quod scriba eas figuras quae exiles sunt, promptius format, in magnis figurandis propensius desudat, et calamus quanto velocius trahitur, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
sim eiꝰ dilectionẽ mereamͣ: Ter¬
cius modꝰ captationis ẽ. qñ aliqͥd
aicimꝰ ꝑ qͦo apud animũ audito¬
ris causa adu̾sarii nrĩ siue ꝑso¬
na depͥmit᷑. ut odio potiꝰ qͣm a¬
more digna uideat᷑. Istis tribus
modis fit captatio. Hoc autẽ
genere supplicationis freqn¬
tissime diuina scͥptura uti so¬
let. Hoc enĩ agimꝰ uͥcũꝙ laude ᷤ
dĩ canimꝰ uͥcũq infirmitatem
nrãm. uͥcũq maliciã ad u̾sari

Expanded text:
sim ejus dilectionem mereamur. Tertius modus captationis est, quando aliquid dicimus, per quod apud animum auditoris causa adversarii nostri sive persona deprimitur, ut odio potius quam amore digna videatur. Istis tribus modis fit captatio. Hoc autem genere supplicationis frequentissime divina Scriptura uti solet. Hoc enim agimus, ubicunque laudes Dei canimus, ubicunque infirmitatem nostram, ubicunque malitiam adversari
Abbreviated transcription (Latin):
sola supplicatio sufficit. quia
ut diximꝰ ds̃ ñ necesse ht̃ doci
ut sciat. s supplicandꝰ est ut
anuuat. S nullo alio mͦ citiꝰ
ds̃ ad annuendũ flectit᷑. qͣsi
p̃cantis animꝰ toto deuotionis
affectu ad ipsũ conu̾tat᷑. Que¬
cũq gͦ sunt u̾ba orantis ab¬
surda ñ sunt: si tm̃m᷑ ad hoc
cõpetent̃ ꝓferri possint utł
orantis affectu ad amorẽ dĩ
excitent. uł qͦd ampliꝰ ẽ si iã

Expanded text:
sola supplicatio sufficit, quia, sola supplicatio sufficit, quia, ut diximus, Deus non necesse habet doceri ut sciat, sed supplicandus est ut annuat. Sed nullo alio modo citius Deus ad annuendum flectitur, quam si precantis animus toto devotionis affectu ad ipsum convertatur. Quaecunque ergo sunt verba orantis, absurda non sunt, si tantummodo ad hoc competenter proferri possint, ut vel orantis affectum ad amorem Dei excitent,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑ efficatius. qm illud
etiam in quo in anifeste pet-¬
ciones nr̃e modũ orantes ex¬
plicamꝰ. Et licet hoc ut dixi¬
mus ex his que suꝑiꝰ memo¬
rata sunt satis euidenter
intelligi ꝑ ossit. si tñ hic spe¬
cialit̾ dͥ emonstret᷑. qͥd nͥ am¬
plius ueritas ꝑatescit: Hoc
int̾ ẽ qñ oramus hominem
⁊qñ oramꝰ dm̃. qͦd homo neces¬
sitatẽ nrãm scire ñ pot̃ nisi
ab alio doctus fuerit deus
aut̃ scit etiã anteqͣm petat᷑
quid nobis necessit sit. Ho¬
mo gͥ qui rogat᷑. ꝑ narrati¬
onem nrãm edocetur ut sci¬
at quid uelimꝰ. ꝑ supplicatio.¬
nẽ nrãm pulsat᷑ ut annuat qͦd
petimꝰ. S in illa q̃ ad dm̃ fit or̃o¬
ne narratio necessaria ñ ẽ nͥ
forte homo ad hoc narraͬt ut
ipsa suã ꝑeticionẽ melius in¬
telligat. ut ⁊ ꝑ narrationem
suã ammonitꝰ quid petat con¬
sideret. ⁊ ꝑ considerationẽ peg¬
cionis sue excitatꝰ. deuotiꝰ oret.
Sane qͣntum ad dm̃ ꝑtinet

Expanded text:
invenitur efficacius quam illud invenitur efficacius quam illud etiam, in quo manifeste petitionis modum orantes explicamus. Et licet hoc, ut diximus, ex his quae superius memorata sunt, satis evidenter intelligi possit, si tamen hic specialiter demonstretur, quid nisi amplius veritas patescit? Hoc interest quando oramus hominem, et quando oramus Deum, quod homo necessitatem nostram scire non potest, nisi ab alio doctus fuerit, Deus autem scit, etiam antequam petatur, quid nobis necesse sit. Homo igitur, qui rogatur, per narrationem nostram edocetur, ut sciat quid velimus; per supplicationem nostram pulsatur, ut annuat quod petimus. Sed in illa, quae ad Deum fit, oratione narratio necessaria non est, nisi forte homo ad hoc narret, ut ipse suam petitionem melius intelligat, ut et per narrationem suam admonitus quid petat consideret, et per considerationem petitionis suae excitatus devotius oret. Sane quantum ad Deum pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
nunqͣm ꝑsalmos qui uł pe¬
peticionẽ ñ ꝑtinent: decanta¬
re solemꝰ. ⁊ de aliis etiã scͥꝑtͣis
quas in orationibꝰ frequenta¬
mus similem ab surdicatẽ
ꝓductnt. cũ eiꝰ modͥi sunt
ut ut formã orandi ñ habe.¬
ant. ut illi qͣm nos agimus
cause ñ concordant. Quid
ut nicħ uł aliud qͣmnecesse
ẽ a dõ pꝰtulare: Norat s sub¬
sannat potius ⁊ ad iracun¬
diã ꝓuocat dm̃ qui cĩ anter
conspectũ eiꝰ qiͣ pꝰtulaturus
uenerit: subito se ad alia que
nicħ ad rem ꝑtinere iudent᷑
replicanda conu̾tit. Ecce eni
psalmũ decantamꝰ: Nonue
ridiculũ ẽ ut talia cadentes
orare nos credamꝰ: Istud fortaᷤ¬
se aliqui dicant ⁊ existiment
nicħ utilitatis eẽ. qͦtiens talia
nr̃is orationibꝰ ad miscemꝰ. S
quisqͥs supͣ dictas orationis
spẽs diligent̃ ꝑ spexerit. ꝗͣ¬
liter etiam ista inorationibꝰ
dicta ualeant. facile discer¬
nit. Nãm hoc genus oran¬
di sepe ad impetrandum

Expanded text:
nunquam psalmos, qui vel penunquam psalmos, qui vel pepetitionem non pertinent, decantare solemus. Et de aliis etiam Scripturis, quas in orationibus frequentamus, similem absurditatem producunt, cum ejusmodi sunt, ut vel formam orandi non habeant, vel illi, quam nos agimus, causae non concordant. Quid vel nihil, vel aliud quam necesse est a Deo postulare? Non orat sed subsannat potius, et ad iracundiam provocat Deum, qui cum ante conspectum ejus quasi postulaturus venerit, subito se ad alia quae nihil ad rem pertinere videntur replicanda convertit. Ecce enimpsalmum decantamus? Nonne ridiculum est, ut talia canentes orare nos credamus? Istud fortasse, aliqui dicant, et existiment nihil utilitatis esse quoties talia nostris orationibus admiscemus; sed quisquis supradictas orationis species diligenter prospexerit, qualiter etiam ista in orationibus dicta valeant facile discernet. Nam hoc genus orandi saepe ad impetrandum
Abbreviated transcription (Latin):
bat ⁊ dr̃ ei. Quid mͥ ⁊ tibi est
mulier: Miraculũ enĩ facẽ
dĩ uirtus est ñ hominis. ⁊ ideo
cum a matre xp̃c homo mira¬
culũ requirit᷑.: idẽ ñ ꝙͣi homo
s quasi ds̃ mulierem ñ matr̃ẽ
dep̃sũptione causat᷑. Maria
exigere s quasi mulier si ne¬
cesse fiusset miraculũ humili¬
der pꝰtulare debȩat adeo. Cõ¬
temꝑtu fit insinuatio. q̃n uł
causa uilis ẽ uł ꝑsona q̃ regat᷑
humilis. que omĩno ab oratio¬
ne diuina excludit᷑. Apud
homines aũt maxime suꝑbos
⁊ potentes: magno studio ex¬
ercet᷑. Et sic̃ in supͣdictis os¬
tendimꝰ: ita quoq in his tͥbꝰ
differentiã inuenimꝰ. Insi¬
nuatio enĩ ex fiducia ꝑ fectis
conuenit. extimore incipien¬
tib ex contẽptu malis. de hinc
reliqua que de oratione tracta¬
re ꝓposuimꝰ ad nectenda sunt.
lec qͦd inorationib nr̃is cũ dm̃
siue ꝓ nrã siue ꝓ alioꝵ salute
petere uoluimꝰ. illos etiã non¬

Expanded text:
bat. Et dicitur ei: Quid mihi et tibi est bat. Et dicitur ei: Quid mihi et tibi est mulier? Miraculum enim facere Dei virtus est, non hominis, et ideo cum a matre Christus homo de miraculo requiritur, idem non quasi homo, sed quasi Deus mulierem non matrem de praesumptione causatur. Maria e Filio, sed quasi mulier si necesse fuisset miraculum humiliter postulare, debebat a Deo. Contemptu fit insinuatio quando vel causa vilis est, vel persona quae rogatur humilis. Quae omnino ab oratione divina excluditur, apud homines autem maxime superbos et potentes magno studio exercetur. Et sicut in supradictis ostendimus, ita quoque in his tribus differentiam invenimus. Insinuatio enim ex fiducia perfectis convenit, ex timore incipientibus, ex contemptu malis. Dehinc reliqua, quae de oratione tractare proposuimus, adnectenda sunt. let, quod in orationibus nostris cum Deum sive pro nostra sive pro aliorum salute petere volumus, illos etiam non
Abbreviated transcription (Latin):
dine cause ⁊ ꝑ reuerentia ꝑso¬
ne extimuit᷑: in sinuare potiꝰ
qͣm postulare elegit. Dñe inqͥt
temeritas ñ rep̃hendẽt᷑ ut uł
ñ ex audita reyulse ñ pat̾e̾tur
obpbriũ. uł ex audita uolun¬
tatis sue consequeret᷑ effectũ.
fiducia fit insinuatio qñ ut
de facilitate cause uł de beni¬
uolentia ꝑsone confidimus.
ex pͥmere negligimꝰ. qr nos op¬
tinere posse sola insinuatio¬
ne sꝑamꝰ. Sic̃ ẽ illud qd ĩnup¬
tiis deficiente uino dño mat̾
dic̃. Uinũ ñ hñt. Non oyxit
peto ut defectũ poculi uinũ
creando aut cõmutando supple¬
as s hoc mat̾ne reu̾entie pͥuile¬
giũ deberi existimauit. ut qͥcqͥd
uł innuendo se uelle significaret:
pati a filio repulsã ñ debuisset.
Et hoc qͥdem iustũ fuerat si ta¬
le aliꝗͥd ab eo petiuisset: quod
ille fac̾e uł posset scđm nat᷑am
qͣm ab ea sũꝑtam gerebat. Nc̃
aũt qͦdãmͦ iuste rep̃henditur.
quia ab ea nat᷑a qm ñ dedat
obedientiã inmiraculo exige¬

Expanded text:
dinem causae et reverentiam personae extimuit, insinuare potius quam postulare elegit. Domine, inquit, temeritas non reprehenderetur, ut vel non exaudita repulsae non pateretur opprobrium, vel exaudita voluntatis suae consequeretur effectum. Fiducia fit insinuatio, quando vel de facilitate causae, vel de benevolentia personae confidimus, exprimere negligimus, quia nos obstinere posse sola insinuatione speramus. Sicut est illud, quod in nuptiis deficiente vino Domino mater dicit. Vinum non habent . Non dixit: Peto ut defectum poculi, vinum creando aut commutando, suppleas, sed hoc maternae reverentiae privilegium deberi existimavit, ut quidquid vel innuendo se velle significaret, pati a Filio repulsam non debuisset. Et hoc quidem justum fuerat, si tale aliquid ab eo petivisset, quod ille facere posset secundum naturam, quam ab ea sumptam gerebat. Nunc autem quodammodo juste reprehenditur, quia ab ea natura, quam non dederat, obedientiam in miraculo exige
Abbreviated transcription (Latin):
flãmant. S qr diuersis mo¬
dis humanꝰ affectus ad amo¬
rem dĩ ꝓ uocat᷑: libet nc̃ ip¬
sos singillatim modos distin¬
guere:⁊ distinctos ꝑ exẽpla
pͥus qͦd fere om̃e hoc genus
orandi qͦd quibꝰdã prorsus
ab orationibꝰ usu ex cludendũ
uidet᷑: ad captationẽ ꝑtinetͥ.
Quã uideł captationem qͣm¬
us suꝑiꝰ quasi sꝑẽm suppli¬
cationis annumerauerusꝰ:
scm qͣnͣdã tñ largiorẽ con¬
suetudinẽ ñ solũ supplican¬
do s etiã pꝰttilando ⁊ insinu¬
ando cay tare solemꝰ. Incay¬
tatione aũt beniuolentia au¬
ditoris cõparat᷑. Quod trib
modis fit. siue qñ aligͥd in lau¬
dem eiꝰ dicimꝰ. siue qñ aliquid
de nrã miseria cõmemoramꝰ

Expanded text:
flammat. Sed quia diversis modis humanus affectus ad amorem Dei provocatur, libet nunc ipsos sigillatim modos distinguere, et distinctos per exempla primum, quod fere omne hoc genus orandi, quod quibusdam prorsus ab orationis usu excludendum videtur, ad captationem pertinet, quam videlicet captationem, quamvis superius quasi speciem supplicationim quamdam tamen largiorem consuetudinem non solum supplicando, sed etiam postulando et insinuando captare solemus. In captatione autem benevolentia auditoris comparatur. Quod tribus modis fit, sive quando aliquid in laudem ejus dicimus, sive quando aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
ea sicut adullatores simulatã
de uotionẽ pͥores offerunt. et
ꝑ eam illoꝵ qͦs dep̃cant᷑ grãm
cõparare uolunt: sic ⁊ nos p̃cibꝰ
meream᷑ obtinere qͦd petimꝰ: ñ
similatã deuotionẽ s uerã cari¬
tatẽ offeramꝰ. Beatificemꝰ amicos
dnĩ nrĩ. indignem᷑ in imicis eius.
laudemꝰ in eo potentiã. magnifi¬
cemꝰ pietatẽ. ad mirem᷑ sapĩam.
ex tollamꝰ generositatẽ. apꝑrobe¬
mus equitatẽ. Itẽ narremꝰ ei
miseriã nrãm. indicemꝰ ei nece ᷤᷤ¬
sitatẽ nrãm. reuelemꝰ ei infir

Expanded text:
ea sicut adulatores simulatam ea sicut adulatores simulatam devotionem priores offerunt, et per eam illorum, quos deprecantur, gratiam comparare volunt, sic et nos precibus mereamur obtinere quod petimus, non simulatam devotionem, sed veram charitatem offeramus. Beatificemus amicos Domini nostri, indignemur inimicis ejus, laudemus in eo potentiam, magnificemus pietatem, admiremur sapientiam, extollamus generositatem, approbemus aequitatem. Item narremus ei miseriam nostram, indicemus ei necessitat
Abbreviated transcription (Latin):
ad eoꝵ laudẽ retorquent. se de¬
uotos. se fidos ñ solum dicunt.
studio uidĩ laborant. Numqͥd
putatis iuste rep̃hendi possent
si eẽnt ꝗͦd ñ sunt. s ẽẽ se fingũt:
Si hoc malũ ẽẽt ut tales ẽẽnt.
curtantoꝑe tales uidi student:
Immo uͦ si tales eẽnt quales se
fingunt ⁊ ñ st̃: uere laudabile ᷤᷤ¬
eẽnt. Nec obaliã causã eoꝵ pe¬
ticio ab hominibꝰ sepe respuit᷑.
nͥ qr tales ñ ẽẽ quales se sing̃t
ẽẽ sciunt᷑. Sigͥ illi iuste in suis
p̃cib repellunt᷑ qr sciuintur
tales ñ eẽ quales se ẽẽ fingunt:
ut nos meream᷑ qͦd petimus a
dõ ꝑciꝑe. qͣles illi se simulant
tales studeamꝰ inueritate deo
nos exibere. Ostendamꝰ foris
u̾bis hr̃e nos intꝰ gͣ dm̃ affectũ
deuotionis. ⁊ ñ solũ ostendamꝰ¬
lũ ostendimꝰ ñ ueri amatores
s adullatores simꝰ. Et qr dm̃
ostentatione deciꝑe ñ possumꝰ:
nos ipsos potiꝰ decipiamꝰ. Pret̾¬

Expanded text:
ad eorum laudem retorquent, se dead eorum laudem retorquent, se devotos, se fidos non solum dicunt, studio videri laborant. Nunquid putatis juste reprehendi possent, si essent quod non sunt, sed esse se fingunt? Si hoc malum esset ut tales essent, cur tantopere tales videri student? Imo vero si tales essent quales se fingunt et non sunt, vere laudabiles essent. Nec ob aliam causam eorum petitio ab hominibus saepe respuitur, nisi quia tales non esse, quales se fingunt esse, sciuntur. Si ergo illi juste in suis precibus repelluntur, quia sciuntur tales non esse quales se esse fingunt: ut nos mereamur quod petimus a Deo percipere, quales illi se simulant, tales studeamus in veritate Deo nos exhibere. Ostendamus foris verbis, habere nos intus erga Deum affectum devotionis. Et non solum ostendamures sed adulatores simus, et quia Deum ostentatione decipere non possumus, nosmetipsos potius decipiamus. Praeter
Abbreviated transcription (Latin):
adõ impetrare ñ debeamus:
Unꝰ qͥsq gͦ cũ inoratione uel
psalmos uł alias qͣscũq scͥpt᷑as
decantat. diligent̃ consideret
cui affectui seruiant. ⁊ ad illũ
affectũ toto nisu cor suũ exci¬
tet adquẽ id qͦd loquit᷑ magis
ꝑtinere uidet. qr si u̾boꝵ que
loquit᷑ affectũ habuerit. ꝑ af¬
fectũ ipsũ meliꝰ u̾boꝵ uirtutẽ¬
Quantũ aũt affectus cordis bo¬
nus dõ placeat: humana etiq̃
nob̾ consuetudo qͣmuis uiciosa.
ꝗͣdã tñ uirtutis imitatione de¬
monstrat. Certe uidemꝰ ad ula¬
tores qualit̾. segͣ illos aqͥb ali¬
qͥd expetunt deuotos simulaił.
Seꝑe ꝓcedentibꝰ obuiant. ii
turba constitudos pomposis
salutationib honorant. tͣnsire
uolentib uiã pp̃ant. alios locũ
dare iubent. dnõs aduentare
ꝓclamant. cathedras in medio
constituunt. ꝑuluiaria ster¬
nunt. pedibꝰ ꝓuoluunt᷑. exan¬
tiquis hẏstoriis magnalia pa¬
trũ replicant. ⁊ si mnͦeis ñ uiue¬
niunt qͦd laudent: pͥoꝵ facta

Expanded text:
o impetrare non debeamus? Unusquisque ergo cum in oratione vel psalmos vel alias quascunque scripturas decantat, diligenter consideret cui affectui serviant, et ad illum affectum toto nisu cor suum excitet, ad quem id quod loquitur magis pertinere videt, quia si verborum quae loquitur affectum habuerit, per affectum ipsuQuantum autem affectus cordis bonus Deo placeat, humana nobis etiam consuetudo, quamvis vitiosa, quadam tamen virtutis imitatione demonstrat. Certe videmus adulatores qualiter se erga illos, a quibus aliquid expetunt, devotos simulant. Saepe procedentibus obviam eunt, in turba constitutos pomposis salutationibus honorant, transire volentibus viam praeparant, alios locum dare jubent, dominos adventare proclamant, cathedras in medio constituunt, pulvinaria sternunt, pedibus provolvuntur. Ex antiquis historiis magnalia patrum replicant, etsi in eis non inveniunt quid laudent, priorum facta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosũ. S in ter hec tria suppli¬
cationũ genera infimũ locum
caꝑtatio. mediũ ex actio. supp̃¬
mũ ⁊ excellentissimũ ꝑura.
oratio optinet: qr caꝑtatio ti¬
morem. exactio fiduciã. pura
endum ẽ eciã qͦd supplicatio
aliqñ fit ꝑsola nomuia sic̃ ẽ¬

Expanded text:
pretiosum. Sed inter haec tria supplipretiosum. Sed inter haec tria supplicationum genera infimum locum captatio, medium exactio, supremum et excellentissimum pura oratio obtinet. Quia captatio timorem, exactio fiduciam, pura endum est etiam, quod supplicatio aliquando fit per sola nomina sic
Abbreviated transcription (Latin):
actio ẽ qͦd fieri solet pꝰ factam
pꝰtulationẽ qñ auditorẽ ne pe¬
ticio urã apud eũ in obliuionẽ
ueniat quadã ut ita dicã ĩpor¬
tunitate atq instantia freqͥn¬
ter memorem facimꝰ. Que me¬
moria tribꝰ modis renouari
uidet᷑ uidelicet qñ aliqͥd uł de
uł de causa nrã. iterato dicimꝰ.
uñ uł nos. uł causã nrãm. atq
peticionẽ in eius animo re¬
nouemꝰ. Hoc genꝰ supꝑlican¬
di. qͣm apud homines imꝑor
iudet᷑: tam aꝑud dm̃ gratũ
atq latidabile ẽ. Pura oratio ẽ
qñ ex ab undantia deuotionis
mens ita accendit᷑. ut cũ se ad
dm̃ pꝰtulatura conu̾terit. p̃ a
moris eius magnitudine etiam
peticionis sue obliuiscat᷑. Et dũ
amore eius quẽ uidet ꝑfrui ue¬
hem̃ter concupiscit. totaq iam
illi uacare desiderat: eius etiã
ꝓ quo uenit curã libent̾ pp̾onat.
Hoc genꝰ orandi uniforme est.
⁊iqͣm p̃ceteris om̃ib unicum.
tam ẽ apud dm̃ p̃ceteris omĩb̃

Expanded text:
id quod fieri solet post factam postulationem, quando auditorem ne petitio nostra apud eum in oblivionem veniat quadam ut ita dicam importunitate atque instantia frequenter memorem facimus. Quae memoria tribus modis renovari videtur, videlicet quando aliquid vel de vel de causa nostra iterato dicimus, unde vel nos, vel causam nostram atque petitionem in ejus animo renovemus. Hoc genus supplicandi quam apud homines importunum videtur, tam apud Deum gratum atque laudabile est. Pura oratio est, quando ex abundantia devotionis mens ita accenditur, ut cum se ad Deum postulatura converterit, prae amoris ejus magnitudine etiam petitionis suae obliviscatur; et dum amore ejus, quem videt, perfrui vehementer concupiscit totaque jam illi vacare desiderat, ejus etiam, pro quo venit, curam libenter postponat. Hoc genus orandi in forma est, et quam prae caeteris omnibus unicum, tam est apud Deum prae caeteris omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑu̾soꝵ hominũ maliciã. cru¬
delitatẽ. in iqͥ tatẽ. tyraunidẽ
qd ei adu̾sant᷑ qͥ nos ꝑ sequut.
quod nob̾ hostes sunt qui ei cõ¬
tradicunt. qͦd odimꝰ que odit
qͦd diligimꝰ que diligit malle
nos ꝓpt̾ eũ odia inimicoꝵ eius
que ad captationẽ faciendam
congruunt. siue iꝑsa capta¬
tio ꝑͦsupplicationẽ siue ꝑ pꝰtu¬
lationẽ siue ꝑ insinuationem

Expanded text:
minum malitiam, crudelitatem, iniquitatem, tyrannidem, quod ei adversantur, qui nos persequuntur, quod nobis hostes sunt, qui ei contradicunt, quod odimus quae odit, quod diligimus quae diligit. Malle nos propter eum odia inimicorum ejus quae ad captationem faciendam congruunt, sive ipsa captatio per supplicationem, sive per postulationem, sive per insinuationem
Abbreviated transcription (Latin):
i ad decipiendũ sunt astug
⁊ ad oppͥmendũ imꝑii. Siue
gͥ laudem dĩ inuoluntate
eius ⁊ potentia. siue miseriã
nrãm in infirmitate ⁊ culꝑa nrã.
siue maliciã aduersarioꝵ uroꝵ
intyrannide eoꝵ ⁊ astutia. ad
exertitationẽ m̃tis ⁊ augm̃tũ
hone deuotionis orantes cõme¬
moremꝰ: nicħ ineptũ facimꝰ. ⁊ ꝑ
ꝑiũ affectũ quẽ ipsa in nob̃ uer¬
ba excitant uͥq orantes sumuͭ.
Ut enĩ breuit cuncta cõplectar.
qͦcienscũq laudẽ qĩ narramus
quecũq sint u̾ba qͣntũcũq ꝓ lixa.¬
nͥ hoc unũ loquit᷑. qͦd eũ ⁊ ãmi¬
rans amat & amando ãmirat᷑.
Similit̾ qñ de nrã miseria corã
eo orantes agimꝰ. quec̃q sint u̾¬
ba qͣntũcũq ꝑlixa. qͥd in his oĩ¬
confitem᷑ nos miscdiã eiꝰ quere̾.¬

Expanded text:
um sunt astuti, et ad opprimendum impii. Sive igitur laudem Dei bonitate ejus et potentia, sive miseriam nostram in infirmitate et culpa nostra, sive malitiam adversariorum nostrorum in tyrannide eorum et astutia, ad exercitationem mentis et augmentum bonae devotionis orantes commemoremus, nihil ineptum facimus, et per pium affectum quem ipsa nobis verba excitant, ubique orantes sumus. Ut enim breviter cuncta complectar, quotiescunque laudem Dei narramus, quaecunque sint verba quantumcunisi hoc unum loquitur, quod eum admirans amat, et amando admiratur? Similiter quando de nostra miseria coram eo orantes agimus, quaecunque sint verba, quantumcunque prolixa, quid in his confitem
Abbreviated transcription (Latin):
excellentissimũ ẽ obsecrare. me¬
dium rogare. minimũ ẽ simꝑli¬
citer pꝰtulare. Insinuatio ẽ sine
peticione. ꝑ solam narrationẽ
uoluntatis facta significatio. ħ
quoq tͥbus modis fit. timore.
fiducia. contẽꝑtu. Timore fit

Expanded text:
excellentissimum est obsecrare, meexcellentissimum est obsecrare, medium rogare, minimum simpliciter postulare. Insinuatio est sine petitione per solam narrationem voluntatis facta significatio. Haec quoque tribus modis fit, timore, fiducia, contemptu. Timore fit,
Abbreviated transcription (Latin):
r .m. ⁊ ds̃ m̃s. S illud genus
supplicationis qͦd ꝑsola noĩa
fit. quo magis ẽ foris significati¬
one imꝑfectũ. tanto intꝰ ẽ habũ¬
dantia dilectionis plenũ. Affec¬
ior ⁊ feruentior intus ẽ. tanto
minus foris ꝑuocẽ explicari
pot̃. Illuo uͦ genꝰ supplicationis
qͥ dem isto deuotionẽ indicat.
maiorẽ aut̃ illo qͦd nominibus
simul ⁊ ũbis plena uidelicet
significatione ꝓnuntiat᷑. Illud
gͣ qͦd solis nominibꝰ fit ad purã
orationẽ ꝑtinere uidet᷑. qͦd soł
uerbis ad ex actionẽ. qͦd noĩbꝰ
simul ⁊ uerb adcaptationẽ
ira ut ꝑura oratio magis in
iubilũ conu̾tat᷑ ⁊ approꝑin¬
tio ẽ det̾minate peticioni in¬
serta narratio. sic̾ ẽ illud.
Cor mundũ crea in me ds. ⁊s.
obsecrando. rogando. simpli¬
cit̃ postulando. Ob secratio
ẽ qñ uehementior necessitaᷤᷤ
deuotius p̃cib insistere co¬
git. In mediocribꝰ causis ro¬
gamus. In minimis simpli
tria differentias suas. quia

Expanded text:
 meus . Sed illud genus supplicationis, quod per sola nomina fit, quo magis est foris significatione imperfectum, tanto magis intus est abundantia dilectionis plenum. Affecjor et ferventior intus est, tanto minus foris per vocem explicari potest. Illud vero genus supplicationis, quidem isto demajorem autem illo, quod nominibus simul et verbis, plena videlicet significatione pronuntiatur. Illud igitur, quod solis nominibus fit, ad puram orationem pertinere videtur, quod solis verbis ad exactionem; quod nominibus simul et verbis ad captationem. Ita ut pura oratio magis in jubilum convertatur, et approtio est determinatae petitioni incerta narratio, sicut est illud: Cor mundum crea in me, Deus, eobsecrando, rogando, simpliciter postulando. Obsecratio est, quando vehementior necessitas devotius precibus insistere cogit. In mediocribus causis rogamus, in minimis simplictria differentias suas, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ assumendas existimat.
iccͥco utilit̾ debere ⁊ conueni¬
ab orantib recitari. qr ⁊ in no¬
bis affectũ pie deuotionis ex¬
citant: ⁊ cor nr̃m uł narran¬
do laudem dĩ ad eiꝰ amorem ꝑ¬
uocant. uł nrãm miseriam
cõmemorando aũ consꝑectũ
eiꝰ nos humiliant. uł maliciã
adu̾sarioꝵ nrõꝵ ex aggeran¬
do. ⁊utilem nob̃ sollicitudi

Expanded text:
imat, idcirco utiliter debere, et conveniab orantibus recitari, quia in nobis affectum piae devotionis excitant, et cor nostrum vel narrando laudem Dei ad ejus amorem provocant, vel nostram miseriam commemorando, ante conspectum ejus nos humiliant, vel malitiam adversariorum nostrorum exaggerando, et utilem nob
Abbreviated transcription (Latin):
de monstrent. Demonstrent
nescientẽ doceant: s ut nos
dũ int̾nũ nr̃m desid̃iũ foris
loquim᷑. ex ipsis nr̃is uerbis
ampliꝰ ad amorem in flãme¬
mur. Sola gͥ cordis deuotio
qͣntũ ad dm̃ suffice̾ poterate
ñ ad hoc etiã in uoce formas¬
ret᷑ oratio. ut mentẽ orantis ad
maiorẽ deuotionẽ accendat.
Nam sic̃ diximꝰ si peticioni i¬

Expanded text:
onstrent nescientem doceant, sed ut nos dum internum nostrum desiderium foris loquimur, ex ipsis nostris verbis amplius ad amorem inflammemur. Sola ergo cordis devotio quantum ad Deum sufficere poterat, nisi ad hoc etiam in voce formaretur oratio, ut mentem orantis ad majorem devotionem accendat. Nam, sicut diximus, si petitioni i
Abbreviated transcription (Latin):
insinuatio. Suplicatio ẽ sine
det̾minatione peticionis hu¬
manis ⁊ deuota p̾catio. Postula¬
tio ẽ det̾minate peticioni in¬
serta narratio. In sinuatio ẽ
sine peticione ꝑsolã narratio¬
nẽ uoluntatis facta significa¬
tio. Tria sunt genera supplica¬
tionũ. Caꝑtatio. ex actio. pu¬
ra oratio. Caꝑtatio ẽ quod fit
añ pꝰtulationẽ ad p̃parandum
⁊inclinandũ animũ auditoriᷤ.
Quod tͥb modis facimꝰ. Primo
sam urãm cõmendet. siue me¬
ritũ nr̃m. siue infirmitatem.
siue aliud aliqͦd enumerando
qͦd ad nrãm causã uł ꝑsonã cõ¬
mendandã ualeat. apud eum
cui nrãm peticionẽ offerimꝰ.
Scd̾s modꝰ captationis ẽ cũ ali¬
qͥd in laudẽ eiꝰ ꝑferimꝰ. quem
oramꝰ ꝑ qͦo aꝑud animũ nr̃m¬

Expanded text:
e determinatione petitionis humilis et devota precatio. Postulatio est determinatae petitioni incerta narratio. Insinuatio est sine petitione per solam narrationem, voluntatis facta significatio. Tria sunt genera supplicationum, captatio, exactio, pura oratio. Captatio est id quod fit ante postulationem ad praeparandum et inclinandum animum auditoris, quod tribus modis sam nostram commendat, sive meritum nostrum, sive infirmitatem, sive aliud aliquid enumerando, quod ad nostram causam vel personam commendandam valeat apud eum, cui nostram petitionem offerimus. Secundus modus captationis est, cum aliquid in laudem ejus proferimus, quem oram
Abbreviated transcription (Latin):
defuit ut corrigeret. nec iustis
ut custodiret.Quisqͥs huius¬
modi meditationib añ oratio¬
nis tempꝰ animũ suũ exercuit
nec imꝓuidus fortassis nec tepi¬
dus ad orationẽ uenit. Medita¬
tio nãq assidua scientiã ꝑarit.
Scientia uͦ parta ignorantiã
pellit. ⁊ cõpunctionẽ parit.
Compuncto aũt parca deside¬
riã fugat. ⁊ deuotionẽ parit.
Deuoti̾o uͦ orationẽ ꝑ ficit. Sci¬
entia ẽ qñ homo ad agnitionẽ
sui illuminat᷑. Compunctio ẽ
qñ ex consid̾atione maloꝵ suoꝵ
cor int̾no dolore tangit᷑. Deuo¬
tio ẽ ꝑius ⁊ humilis affectus
in dm̃ qui ex cõpunctione ge¬
neratur. Territus enĩ magni¬
suoꝵ animus ⁊ diffidens deꝓpͥiᷤ
uirib ad dm̃ se conu̾tit. ⁊ tan

Expanded text:
defuit ut corrigeret, nec justis defuit ut corrigeret, nec justis ut custodiret. Quisquis hujusmodi meditationibus ante orationis tempus animum suum exercuit, nec improvidus fortassis nec tepidus ad orationem venit. Meditatio namque assidua scientiam parit, scientia vero parta ignorantiam pellit, et compunctionem parit, compunctio autem parta desidiam fugat, et devotionem parit, devotio vero orationem perficit. Scientia est, quando homo ad agnitionem sui illuminatur. Compunctio est, quando ex consideratione malorum suorum cor interno dolore tangitur. Devotio est pius et humilis affectus in Deum, qui ex compunctione generatur. Territus enim magnirum animus, et diffidens de propriis viribus, ad Deum se convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerit. quid ꝑdidit. uͥ iace¬
at uñ ceciđit. ut exutroq in¬
telligat qͣntũ sibi in hoc exilio
lugendũ sit. Hinc enĩ salomon
dicit qui addit scientiã addit
dolorem qi qͣntomagis homo
mala sua in telligit. tanto ãpliꝰ
suspirat ⁊gemit. Postremo su¬
ꝑ est ut in memoria malorum
dum in p̃terito urĩ misertus
sit cogitemꝰ. Reuocemꝰ ad memo¬
riam bona que tribuit. ⁊ qͦd
imꝑicuł sepe constitutos clem̃¬
ter eripuit. nec umqͣm pecc̃is
nr̃is quo minus misereret᷑ uin¬
ci potuit. ob litos sui de se ad mo¬
nuit. adu̾sos ase reuocauit. ue¬
nientes ad se benigne susceꝑ it.
penitentibꝰ indulsit. ꝑ seueranteᷤᷤ
custodiuit. stantes tenuit. lapsos
erexit. malas detractiones in
amaritudines cõmutauit. sed
rursũ salubrit̾ amaricatis cõ¬
solationes suas tribuit. Postre¬
mo aũt tribulatione purgatis
quietem ⁊ pacẽ ꝑfectam restitu¬
it. qui nec peccantibꝰ numquã

Expanded text:
invenerit, quid perdiderit, ubi jaceinvenerit, quid perdiderit, ubi jaceat, unde ceciderit, ut ex utroque intelligat quantum sibi in hoc exsilio lugendum sit. Hinc enim Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem , quia quanto magis homo mala sua intelligit, tanto amplius suspirat et gemit. Postremo superest ut in memoria malorum dum in praeterito nostri misertus, sit cogitemus. Revocemus ad memoriam bona, quae tribuit, et quod in periculis saepe constitutos clementer eripuit, nec unquam peccatis nostris quo minus misereretur vinci potuit, oblitos sui de se admonuit, aversos a se revocavit, venientes ad se benigne suscepit, poenitentibus indulsit, perseverantes custodivit, stantes tenuit, lapsos erexit, malas delectationes in amaritudines commutavit, sed rursum salubriter amaricatis consolationes suas tribuit. Postremo autem tribulatione purgatis quietem et pacem perfectam restituit, qui nec peccantibus unquam
Abbreviated transcription (Latin):
Alia item sunt mala que ex
tempore nob̾cũ ad crescunt:
rur sum decursu temporis ab¬
eunt. alia aut̃ pꝰ natiuitatem
contra himꝰ ⁊ ante mortẽ non
euacuamꝰ. Et qͥs omĩa mala
uite huiꝰ enumerare possit.
Ut enĩ p̃t̾mutamꝰ ea mala que
om̃s cõmunit̾ homines oppͥmũt.
qualia estimamꝰ eẽ secreta ꝑicu¬
la singuloꝵ. quoꝵ sibi qͥq con¬
scii sunt: Si cogitare quisq uo¬
luerit que ab in eunte etate ma¬
la fecerit. que sustinuerit. et
constituat añ oculos suos p̾t̾i¬
ta. tempora ⁊ dies uite sue.cõ¬
sideretqi diligent̾ quot in aneᷤᷤ
labores tulerit. quotiens ꝓ a
more huiꝰ uite frustra desuda¬
uerit. quotiens in laboriosis
conatibus fallaces exitus in¬
uenerit. ⁊ pꝰ longos discursus
requiem necdũ ullã adeptꝰ sit.
cognoscet ꝗͥd de hac uita iudica¬
re possit. Cum aũt uite huius
erũpnã consid̾at. etiã que sit
patrie celestis suauitas atq duil¬
cedo attendat. ⁊ ꝑpendat quid

Expanded text:
Alia item sunt mala quae ex Alia item sunt mala quae ex tempore nobis accrescunt, et rursum decursu temporis abeunt. Alia autem post nativitatem contrahimus, et ante mortem non evacuamus. Et quis omnia mala vitae hujus enumerare possit? Ut enim praetermittamus ea mala, quae omnes communiter homines opprimunt, qualia aestimamus esse secreta pericula singulorum, quorum sibi quique conscii sunt? Si cogitare quisque voluerit quae ab ineunte aetate mala fecerit, quae sustinuerit, et constituat ante oculos suos praeterita tempora et dies vitae suae, consideretque diligenter quot inanes labores tulerit, quoties pro amore hujus vitae frustra desudaverit, quoties in laboriosis conatibus fallaces exitus invenerit, et post longos discursus requiem necdum ullam adeptus sit, cognoscet quid de hac vita judicare possit. Cum autem vitae hujus aerumnam considerat, etiam quae sit patriae coelestis suavitas atque dulcedo attendat, et perpendat quid
Abbreviated transcription (Latin):
digne petendo ꝑ desidiam de¬
pescunt. Primum gͥ necesse
ẽ ut si prudent̃ ⁊ utilit̾ am̃
orare uolumꝰ iugi meditatiõe
animũ nr̃m exerceamꝰ. ⁊ in cõ¬
sideratione iniserie nr̃e disca¬
mꝰ qͥd nob̾ necesse sit petere: in
quo desidĩo debeamꝰ pꝰtulare. Co¬
qͣm uia lubrica. qͣm mors incer-¬
ta. Cogitemꝰ quod lugentes in
hanc uitã intrauimus. cũ dolo¬
re ꝑtͣnsimꝰ. cũ lurtu exituri su¬
mus. Cogitemꝰ qntis a maritu¬
dinib admixtũ sit si qͥd etiã
dulce aut iocundũ inuia huiꝰ
uite occursu suo nob̾ alludit.
Quã fallax. qm suspectũ. qͣm
instabile. qm tͣnsitoriũ ẽ qͥcqͥd
huiꝰ mundi amor parturit. qͥo¬
quid spẽs ⁊ pulchritudo tẽpora¬
lis ꝓmittit. Alia sunt mala cũ
quib nascim ⁊ ꝓcessu tẽporis si¬
ue occulta dĩ grã. siue manife¬
sta industria lib̾am᷑. Alia uͦ in
hãc uitã nob̾cũ ueniunt. ⁊ a
nobis aũ mortẽ ñ receduit.

Expanded text:
digne petendo per desidiam tedigne petendo per desidiam tepescunt. Primum igitur necesse est, ut si prudenter et utiliter Dominum orare volumus, jugi meditatione animum nostrum exerceamus, et in consideratione miseriae nostrae discamus, quid nobis necesse est petere, in quo desiderio debeamus postulare. Coquam lubrica, via quam mors incerta. Cogitemus quod lugentes in hanc vitam intravimus, cum dolore pertransimus, cum luctu exituri sumus. Cogitemus quantis amaritudinibus admistum sit, si quid etiam dulce aut jucundum in via hujus vitae occursu suo nobis alludit; quam fallax, quam suspectum, quam instabile, quam transitorium est quidquid hujus mundi amor parturit, quidquid species et pulchritudo temporalis promittit. Alia sunt mala, cum quibus nascimur, et processu temporis sive occulta Dei gratia, sive manifesta industria, liberamur. Alia vero in hanc vitam nobiscum veniunt, et a nobis ante mortem non recedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uo studio ⁊ quo affectu
a nob̾ orandꝰ sit ds̃ ex nrã mi¬
seria simul ⁊ eius miscđia consi¬
derare possumꝰ. Quid enĩ effica¬
tius hominẽ adorandi studiũ
excitaret qͣm miseria ⁊ calami¬
tas tantoꝵ. maloꝵ quibꝰ homo
ad dictus p̃mit᷑. ⁊qͥd iocundius
ad affectum orandi traheret ꝙͣ
miscđia conditoris sui qͣm int̾
mala sua totiens exꝑit᷑. Negͦ
mens humana ad orandum pi-¬
gra sit hinc sua necessitate cõ¬
pellit᷑ : ne aũt trepida ⁊ diffidẽs
oret illinc pietate dĩ ꝓuocat᷑
Istis duab alis miseria scilicet
horum consideratione se ad deuo¬
tionẽ incessant̾ excitat qͦd am
spũalis desiderii impetu sur-¬
sum leuata uolat. Sic gͥ oratio¬
ni scã meditatio necessaria est.
ut omĩno ꝑfecta ẽẽ oratio neqͣ¬
at. si eam meditatio aut non
comitet᷑ aut p̃cedat. Nam et
hi qui mala sua considerare
negligunt aut nicħ ꝑetendo
aut aliud qm oportet petendo
facile ꝑ ignorantiã falluntur.
aut certe minus qͣm oportet

Expanded text:
uo studio et quo affectu a nobis orandus sit Deus, ex nostra miseria simul et ejus misericordia considerare possumus. Quid enim efficacius hominem ad orandi studium excitaret quam miseria et calamitas tantorum malorum, quibus addictus premitur? Et quid jucundius ad effectum orandi traheret quam misericordia Conditoris sui, quam inter mala sua toties experitur? Ne ergo mens humana ad orandum pigra sit, hinc sua necessitate compellitur; ne autem trepida et diffidens oret, illinc pietate Dei provocatur. Istis duabus alis, miseria scilicet horum consideratione se ad devotionem incessanter excitat, quodam spiritualis desiderii impetu sursum levata volat. Sic ergo orationi sancta meditatio necessaria est, ut omnino perfecta esse oratio nequeat, si eam meditatio non comitetur aut praecedat. Nam et ii qui mala sua considerare negligunt, aut nihil petendo, aut aliud quam oportet petendo, facile per ignorantiam falluntur, aut certe minus quam oportet