comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
condignis a duce mum̃ib quã
nuo anglorũ regnũ tͣoit ultͥ¬
cib flãmis. Uidontes itaq ebo¬
tui. Inde uero egressus ad ta¬
mise ora ꝓuehit᷑. ubi ueni¬
entes cantuarii: simili modo
eiꝰ se suosq subdunt potestati
Demide aualsis nauiũ ancho¬
ris alueu̾ sulcans fluminis.
apud londoniã obsidionẽ ꝯ¬
ponit. Cuiꝰ impetũ ludonienses¬
ñ ualentes ferre: illiꝰ seruitu¬
tis uigo colla ferina inutti
supposuere. E deluredus nãq
rex apud uuintoniã degens
ut ab anglis se uidit funditꝰ
destitur sublatis a t̾ra thesau¬
ris cꝰ urore n flliis eduuardo .s.
⁊ aluredo in normannia duoe̾
ricardũ expetut. Aquo decent᷑¬
ẽ exceptus cũ magnis opũ ap¬
paratib om̃e sus crulatus ro¬
tomagi cu̾eo exegit tempꝰ.

Expanded text:
condignis a duce muneribus muncondignis a duce muneribus munnuo Anglorum regnum tradit ultricibus flammis. Videntes itaque Ebotui. Inde vero egressus ad Thamisae ora provehitur. Ubi venientes Cantuarii simili modo ejus se subdunt potestati. Deinde avulsis navium anchoris, alveum sulcans fluminis, apud Lundoniam obsidionem componit. Cujus impetum Lundonii non valentes ferre, illius servitutis jugo colla ferina inviti supposuere. Eldredus vero rex apud Wintoniam degens, ut ab Anglis se vidit funditus destitui, sublatis a terra thesauris, cum uxore et filiis Edwardo scilicet et Aluredo, in Northmannia ducem Richardum expetiit. A quo decenter acceptus, cum magnis opum apparatibus omne sui incolatus Rethomagi cum eo exegit tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
hiis rex auditis. eũ festinatõe
cuntos sub suo regimine degẽ
cupidos de exteris regnis ad hãc
uenire mandauit. porro t̾mino
adueniente statuto: ad naues
imensus ilico concurrit ex̾cit᷑.
Dehinc regalia in sublime ele¬
uant᷑ uexilla. librauteso
uentis uela uelificato ꝓtensi
maris int̾uallo ad ebroica de¬
uohimt᷑ territoria. Ibi qͥppe rex
dimisso ex̃eitu: cũ nõ nullis na¬
itbus petende pacis grã apd̃
rotoinagũ ducem ricardũ ag¬
gredit᷑. Quem c̃ dux aliqͣnta
mora regalit̾ tractaret: dũ
uigũ laborem recrearent᷑. pa
cedentia danorũ regũ normã¬
norũ q ducñ ac eorũ heredũ
tempora firma ꝑpetualit̾ r̃t̃
eos man̾et. ⁊ que dani abstu¬
lissent inimicis: emenda cõ¬
ferrent normãnis. Si quis uͦ
danorũ inualidꝰ aut uuln̾atꝰ.
amicoꝵ indigeret iuuamine
a pd̾ normannos quasi in domo
ꝓpͥa sub securitate sanaret᷑.
Que lex ut rata man̾et: ab u¬
traq ꝑte sacramẽtoꝵ tenore
rex aduotũ expletis: munerat᷑¬

Expanded text:
m rex auditis, cum festinatione cunctos sub suo regimine degentcupidos de exteris regnis ad hanc nire mandavit. Porro, termino adveniente statuto, ad naves immensus illico cucurrit exercitus. De hinc regalia in sublime elevantur vexilla, et librantes ventis vela, velificato protensi maris intervallo ad Eboraca devehuntur territoria. Ibi quippe rex dimisso exercitu cum nonnullis navibus petendae pacis gratia apud Rothomagum ducem Richardum aggreditur. Quem cum dux aliquanta mora regaliter tractaret, dum vigii laborem recrearentur, pacedentia Danorum regum Northmannorumque ducum ac eorum haeredum tempora, firma perpetualiter inter eos maneret, et quae Dani abstulissent inimicis, emenda conferrent Northmannis. Si quis vero Danorum invalidus aut vulneratus amicorum indigeret juvamine, apud Northmannos quasi in domo propria sub securitate sanaretur. Quae lex ut rata maneret, ab utraque parte sacramentorum tenorerex ad votum expletis,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i cutor extitit᷑ assiduus. ad¬
eo ut monachorũ atq cle rieoꝵꝵ
iure uocet᷑ pat̾ piissimꝰ. ⁊ pau¬
ꝑũ sb̃stentator indefessus hũs
⁊ hcemodi ꝓbitatũ iugens titu¬
uehement̾ aggrauari. Conuo¬

Expanded text:
i cultor extitit assiduus, adeo ut monachorum atque clericorum jure vocetur pater piissimus et pauperum sustentator indefessus. His et hujusmodi probitatum vigens tituvehementer aggravari
Abbreviated transcription (Latin):
tes: quadã usi u̾sutia ꝑ cãpi
planitiẽ qͦ illos nouerant uẽ¬
turos fore ꝓfundissimos fo¬
derunt orm̃ioulos in suꝑficie
angustos. ut suꝑuenientes
eqͥtes. cruribus equorũ cõ¬
fractis in decent̾ humo p̾cipi¬
continuo atrociter irruũt
lis ꝓftrati tantã seuitiã eorũ¬
ilioo sunt ꝑpessi: ut uix e p̃lio
sublatis anchoris repetentes ma
re uelificante classe. a ora done¬
hunt᷑ sequane. Carpentssq flu¬
minis alueu̾ ꝑniei renugio ap¬
honore regalit̾ excepit. Cap̃ .x.¬
diens paganos tanta britã¬
nis ꝓbra intulisse. ducẽq ricar¬
dũ ad confutandã odonis comitis
cõtumatiã eos accersisse. uerẽs
ne ab eis francra demoliret᷑.
coldras conuenire mandauit:
ubi dũ causal dissensionũ utͣor
inparte audisset: sopitis eorũ
animis ꝑtinꝰ illos concordes red¬
didit. Eõ quidẽ tenore ut odo
dorcasinũ castrũ teneret. ⁊
dux p̃reptã t̾ran reciperet: re¬

Expanded text:
tes, quadam usi versutia, per campi tes, quadam usi versutia, per campi planitiem, quo illos noverant venturos fore, profundissimos foderunt cuniculos in superficie angustos, ut supervenientes equites, cruribus equorum confractis, indecenter humo praecipiostes atrociter irruunt. lis prostrati, tantam saevitiam illico sunt perpessi, ut vix e praelio sublatis anchoris repetunt mare, et velificante classe ad ora devehuntur Sequanae. Carpentes vero fluminis alveum, pernici remigio aphonore regaliter excepit. CAPUT XIdiens paganos tanta Britannis probra intulisse, ducemque Richardum ad confutandam Odonis comitis contumaciam eos accersisse, verens ne ab eis Francia demoliretur,Coldras convenire mandavit. Ubi dum causas dissensionum utraque in parte audisset, sopitis eorum animis, protinus illos concordes reddidit, eo quidem tenore ut Odo Dorcasinum castrum teneret, et dux praereptam terram reciperet: re
Abbreviated transcription (Latin):
pe equo cͥ insederat extincto:
pede fugiens ad caulas ourũ
diuertit. loricam quã indutꝰ
dehine clamide opilionis se ami¬
ciens septaꝙ gregũ infatigabi¬
liter humeris de loco ad locũ
ferens. normannos hortabat᷑.
ut quantotiꝰ ꝑsequeront᷑ hoste ᷤ.
ñ longe ante illos turpit᷑ abe
tandem pꝰ tͥduũ cenomannis
uenit. uepͥbus ⁊ sentib mise¬
rabilit̾ pedes ac tibias cruenta¬
tus. Capitulũ .ix.
idens gͥ dux comitẽ odonẽ
ad tantam deuolut u̾ ẽẽ
uecordiã missis legatis duos reges
cũ paluca multitudine. extͣns¬
marims partibus. sui euocat
in auxiliũ. olauũ .s. noricoru
⁊ lacman suauorũ. Cuiꝰ lega¬
tos reges competent᷑ suscipi¬
entes cũ multis douariis ei
gregati. pansisq nauiũ ue¬
lis spumea sulcantes equora
ponti eursu celeri adbritan¬
agnoscentes accessũ : a cun¬
tis regni partib congregati
eos ad p̾dam mihͥantes incau¬
tos p̾occupare sũt arbitrati.
pagani uͦ eorũ dolos comꝑiẽ¬

Expanded text:
pe, equo cui insederat extincto, pede fugiens ad caulas ovium divertit, et loricam quam indutus Deinde chlamyde opilionis se amiciens, septaque gregum infatigabiliter humeris de loco ad locum ferens, Northmannos hortabatur ut quantocius persequerentur hostes, non longe ante illos turpiter abetandem post triduum Cinnomannis venit, vepribus et sentibus miserabiliter pedes ac tibias cruentatus. CAPUT XI.idens igitur dux comitem Odonem ad tantam devolutum esse vecordiam, missis legatis, duos reges cum paganica multitudine ex transmarinis partibus, sui evocat in auxilium; Olavum scilicet Noricorum et Lacman Suavorum. Cujus legatos reges competenter susceperunt, cum multis donariis ei gregati, paucisque navium velis spumea sulcantes aequora ponti, cursu celeri ad Britantinum agnoscentes accessum, a cunctis regni partibus congregati, eos ad praedam inhiantes incautos praeoccupare sunt arbitrati. Pagani vero eorum dolos comperien
Abbreviated transcription (Latin):
ne siqudẽ cenomãnẽsi. ac uua¬
ieranno mellendensi cũ eorũ mi¬
litũ copus tota nocte equitans¬
diluculo ad regulense castrũ
uenit p̾euntib signiferis. Qͦ e
ut uiderunt ꝓceres p̾titulati
eustodib intra municipiũ di¬
missis. repentino impetu foraᷤᷤ
erũpentes ẽ suis cõmiserut̃ p̃¬
liũ cũ eis. Quos ilico do partes
ducis inuante ita ꝓftrauerut᷑¬

Expanded text:
ne siquidem Cenomanensi ac Wane siquidem Cenomanensi ac Waleranno Mellendensi, cum eorum militum copiis tota nocte equitansdiluculo ad Tegulense castrum venit, praeeuntibus signiferis. Quos ut viderunt proceres praetitulati, custodibus intra municipium dimissis, repentino impetu foras erumpentes cum suis, commiserunt praelium cum illis. Illico partes ducis, Deo juvante, ita e
Abbreviated transcription (Latin):
a frat̾na domo auf̃igienis sibi
in matͥmonio legitime copula¬
uit. cui dix medietate̾ dorcasini¬
nisĩ castri dedit dotis nomine.
cũ terra suꝑ arue fluiuu̾ adia¬
conte. Honnullis hinc elabentil
arms ħ eadẽ matildis ĩudicio
disponente di morit᷑ absq liberis.
post cꝰ obitũ duci t̾ram p̃titulataᷤᷤ
repetenti comes odo niis u̾¬
sutus cepit contraire nolens il¬
li quietam dimitt̾e dorcasini ca¬
stri cuitionẽ. Quaꝓpt̾ dur asci¬
tis bͥtonib cũ normannoꝵ legi¬
onb suꝑ arue flinuũ hostiliter
ueniens castrũ condidit qd̃ tegu¬
lense uocauit. Sup̃tisq ex odoniꝰ
comitatu alimoniis eandẽ mu¬
nitionẽ habundantissime reple¬
uit. nigellũ constantimensẽ
atq rodulsũ totimensẽ necñ
rogeriũ filiũ eiꝰdẽ eũ eorũ mili¬
tib custodes inea relinquens.
Qͥbus patratis ꝓsꝑe recessit iñ
unũquẽq iubens ad sua rodire
Odo uero comes conuocatis dlã
ad sui suffragiũ comitib hugo¬

Expanded text:
a fraterna domo auferens, sibi in matrimonio legitime copulavit. Cui dux medietatem Dorcasini castri dedit dotis nomine cum terra super Arvae fluvium adjacente. Honnullis hinc elabentibus annis, haec eadem Mathildis, judicio disponente Dei, moritur absque liberis. Post cujus obitum duci terram praetitulatam repetenti, comes Odo nimiis versutiis coepit contraire, nolens illi quietam dimittere Dorcasini castri tuitionem. Quapropter dux, ascitis Britonibus cum Northmannorum legionibus, super Arvae fluvium hostiliter veniens castrum condidit, quod Tegulense vocavit. Sumptis autem ex Odonis comitatu alimoniis, eamdem munitionem abundantissime replevit. Nigellum Constantinensem, atque Rodulfum Toennensem, et Rogerium filium ejusdem, cum eorum militum custodes in ea reliquit. Quibus patratis prospere, recessit inde unumquemque jubens ad sua redire. Odo vero comes, convocatis clam ad sui suffragium comitibus, Hugo
Abbreviated transcription (Latin):
ircit᷑ ħ tempora edelredus
anglorũ rex emmnã ducis
sororẽ in coniugio habens qͥbdã
exortis dissensionũ inceentiuis
duci nocere ⁊ dedecora ingerere
siciens maximã nauiuꝰ multi¬
tudinẽ in mare iͦsit impelli. ac
milib ex om̃i regno mandauit
ut constituto ab eo die ad eas
conuenirent. loricis ⁊ galeis de¬
cent̾ armati. Cuiꝰ iuissis gratẽ¬
t̃ angli obtemꝑantes: unanimeᷤ
assunt ad naues. Riex gͥ ꝓspecta
multa ⁊ optime instructa ex̾¬
citꝰ copia ascitis sue milicie sa¬
trapis animi sui ꝓpositũ expo¬
nens. uauda austeritate regio
more p̾cepit. ut euntes totaᷤᷤ
normannia rapinis ⁊ incendiis
ext̾minarent. solũmodo areã¬
geli michaelis monti pascerent.
ne tante scĩtatis ⁊ religionis
locũ igne concremarẽt. Sed ⁊¬

Expanded text:
irca haec tempora Eldredus rex Anglorum Emmam ducis sororem in conjugio habens, quibusdam exortis dissensionum incentivis, duci nocere et dedecora ingerere sitiens, maximam navium multitudinem in mare jussit impelli, ac militibus ex omni regno mandavit ut constituto ab eo die ad eas convenirent, loricis et galeis decenter armati. Cujus jussis gratanter Angli obtemperantes, unanimes adsunt ad naves. Rex igitur prospecta multa et optime instructa exercitus copia, ascitis militiae suae satrapis, animi sui propositum exponens, valida austeritate regio more praecepit ut euntes totam Northmanniam rapinis et incendiis exterminarent, solummodo archangeli Michaelis monti parcerent, ne tantae sanctitatis et religionis locum igne concremarent.
Abbreviated transcription (Latin):
ducis uno ex patre frem
lem. Is enĩ frat̾no contub̾ino
oximensẽ ab ip̃o accipieens ĩ¬
num̾e comitatũ. ut inde ei¬
uorũ illectus calliditate sp̃to
ꝑ legatos aduce sepiꝰ obiuir¬
sultu auxilioq rodulfi comi¬
tis captꝰ. in rotomagensis ur¬
bis turre detruditur. teme¬
ritatis penitudinẽ ibi ꝑ qͥn¬
quẽniũ luens. Hon nullos qͦ¬
qr suorũ satellitũ seditionis

Expanded text:
ducis uno ex patre fratrlem. Is enim fraterno contubernio Oximensem ab ipso accipiens munere comitatum, ut inde exhiavorum illectus calliditate, dominr legatos a duce saepius objursultu et auxilio Rodulphi comitis captus, in Rothomagensis urbis turre detruditur, temeritatis poenitudinem ibi per quinquennium luens. Nonnullos quoque suorum satellitum in seditionis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ x ana religione oblectatus.
spreto idolorm cultu cũ nõ¬
tus. cacroq crismate delibutus
de ꝑcepta grã gaudens ad su¬
ũ regnũ eit regressus. Q post
ea a suis ꝓditus ⁊ a ꝑfidis ꝑen

Expanded text:
stiana religione oblectatus, spreto idolorum cultu, cum nontus et sacro chrismate delibutus, de percepta gratia gaudens ad regnum suum regressus est. Postea vero a suis proditus et a perfidis in
Abbreviated transcription (Latin):
conditũ cũ festinatione apd̾
mulandũ. Quo tumulato
one resipiscant. totis nisib
exaggerat. Missis q legatis
duos reges ad suũ euocat suf
copiis militũ totiꝰ robur mili¬
tie sua corroborauerũt uir¬
tute. Int̾ea dũ ħ gerunt᷑. au¬

Expanded text:
runt, et cum festinatione apud vexerunt. Quo tumulato,one resipiscant, totis nisibus exaggerat, Denique, missis legatis, duos reges ad suum evocat suffcopiis militum, totius robur militiae suae corroboraverunt virtute. Interea, dum haec geruntu
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatori. Difidentes quoq lim¬
donii de sua salute quippe cũ dru¬
turna laborarent same pate¬
facta urbe se suaq omĩa regi
sponte dedere. Quib ꝑ actis.
om̃e robur anglici regni in cubu¬
it sub domino regis chunitti
ħ in huiꝰ oꝑis serie intexuimꝰ.
ut etuuardi regis ortũ igno¬
sitũ retorqueatꝰ stibus a qͦ paulisꝑ
.digressi summus.sapit᷑ .uiii.¬

Expanded text:
imperatori. Diffidentes quoque Lunimperatori. Diffidentes quoque Lundonii de sua salute, quippe cum diuturna laborarent fame, patefacta urbe se suaque omnia regi sponte dedere. Quibus peractis, omne robur Anglici regni incubuit sub dominio regis Chunuti. Haec in hujus operis serie intexuimus, ut Edwardi regis ortum ignositum retorqueatur stylus, a quo paulisper digressi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
legionib uelud turbo ualidꝰ
a regno suo egressus ꝓcello¬
sũ mare intep̾tat incpĩdus.
Subductisq in altũ nauib
ueliuolo cursu ad anglos de¬
uib occurrentes angli ex
om̃i regno apd̃ axendimũ
suarũ animis atrocit̾ confligens¬
tes: tanta eos int̾nitione deleuit:
ut nullas hominũ queat suppu¬
tare. quot milia in die illa. corru¬
erint anglice gentis. Riex uͦ uie¬
tor effectus: ad suas naues cũ suis
ẽ reu̾sus. hinc celeri se mouens
fidutia. lundoniã circundat ob¬
sidione. Qua intͣ urbe̾ edeluredꝰ
rex grauit̾ egrotauit. ⁊ crudes¬
cente morbo corporis nõ multo
post hominẽ exunt exmit. siex
gͥ cumitꝰ audita morte regis
tã aburbe post aliquot dies si¬
bi iiuxit xͥano more: dans ꝓ il¬
la cunto ex̾citui mauro ⁊ ar¬
gento pensũ illiꝰ corporis. Ex ꝗͣ
succedente tempore genuit ex¬
ea hardecnnutũ pꝰ modũ rege̾
danorũ .⁊ filiã imã uocabilo gũ¬
tuldẽ q̃ nupsit henrico romanoꝵ

Expanded text:
o validus a regno suo egressus, procellosum mare intentat intrepidus. Subductis autem in altum navibus, velivolo cursu ad Anglos devibus occurrentes Angli ex omni regno apud Auxendunum suarum animis, atrociter confligens, tanta eos internecione delevit, ut nullus hominum queat supputare quot millia in die illa corruerint Anglicae gentis. CAPUT Itor effectus, ad naves suas cum suis est reversus. Hinc celeri se movens fiducia, Lundoniam circumdat obsidione. Quam intra urbem Eldredus rex graviter aegrotavit, et, crudescente morbo corporis, non multo post hominem exivit. Rex igitur Chunutus, audita morte regis, abstractam ab urbe post aliquot dies sibi junxit christiano more, dans pro illa cuncto exercitui in auro et argento pensum illius corporis. Ex ea, succedente tempore, genuit e Hardechunutum, postmodum regem Danorum, et filiam vocabulo Gunnildem, quae nupsit Henrico Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
cens uita pͥuauit. alics exuleᷤ
de suis finib exturbauit.
Wilłmꝰ tandem pꝰ quinquẽ¬
niu̾ euuꝰdã sui militis factioe
longissimo fume ꝑ eminenti¬
orẽ fenestram a turre lapsus
fugam u̾it. Qui dieb ne a ꝑ¬
quirentib reppiret᷑ delitescẽs
⁊ noctib iter carpens nouissi¬
me deliberauit apud se equiꝰ.
illi fore cũ uite discrimine fr̾is¬
clementiã attep̾tare. quã cuiꝰ¬
piã regis aut comitis suffragiũ
nil sibi qũq ꝓfuturũ expetere.
Sub hac quispe deliberatione.
animi callem conficiens die
quadam duceꝰ repꝑit. se in saltu
uernensi ex̾centẽ uenatirũ ludiᷤ.
ueniã cõmissi ab eo expetebat lu¬
fauente radulto comite a t̾ra e¬
rigens ⁊ euasionis sue ip̃onar¬
rante oasũ agnoscens: nõ solũ
errata illi indulsit: ueru̾etiã be¬
niuolo animo ut frem km̾imũ
deinceps dilexit. Cin nõ multo pꝰ
ocense̾ comitatũ tͣdidit. dans ei
quandã puellã ualde spetios a̾¬
nobilissimi uiri nomine tur¬

Expanded text:
cens, vita privavit, alios exules de suis finibus exturbavit. Willelmus tandem post quinquennium, cujusdam sui militis factione, longissimo fune per eminentiorem fenestram a turre lapsus fugam iniit. Qui diebus, ne a perquirentibus reperiretur, delitescens, et noctibus iter carpens, novissime deliberavit apud se, aequius illi fore cum vitae discrimine clementiam fratris attentare, quam cujuspiam regis aut comitis suffragium nil sibi quandoque profuturum expetere. Sub hac quippe deliberatione animi callem conficiens, quadam die ducem reperit, se in saltu Vernensi exercentem venatuum ludis. veniam commissi ab eo expetebat lufavente Rodulpho comite, a terra erexit, ac ut evasionis suae, ipso narrante, casum agnovit, non solum errata illi indulsit, verum etiam benevolo animo ut fratrem charissimum deinceps dilexit. Cui non multo post Ocensem comitatum tradidit, eique quamdam puellam valde speciosanobilissimi viri nomine Tur
Abbreviated transcription (Latin):
seuus. multisq bellis lacessitꝰ.¬
&e fortissime qͥdẽ rem publicã
s Laboriosissime rex. Nam pes¬
cenniũ nigrũ qͥm egypto ⁊
syria ad tyrannidẽ aspiraue
ritas rebellare conantes coher¬
cuit. Parthos qͦq ce arabas su¬

Expanded text:
essitus, fortissime quidem rempublicam, sed laboriosissime rexit. Piscennium Nigrum, qui in Aegypto et Syria ad tyrannidem aspiraverritas rebellare conantes ferro coercuit; Parthos, Arabas
Abbreviated transcription (Latin):
felix ciuitas in qͣ talis officina.
tale misteriũ. ẽ. Oꝑiant eã rui
contagiũ ne sol uideat. et ne
esteas dapes fabulã putabamꝰ.
it. hȩȩ insultauit. Digna tali¬
b uiris ꝑ ena. qͥ ꝑtinacit᷑ bel¬
lando mulieres suas ad tale
& ꝑnitiosã. Et his dictis: ad¬
moueri muro arietes ubet.
E uoluto itaq biennio pꝰ quã
obsessa.ẽ. eiuitas uictor tytus.
machinis et aliis bellicis in¬
strumentis muros eiꝰ irru¬
pit. ñ tam̃ sine suorũ sangͥ¬
ne. Rupto it̃aq muro. soli¬
to terribilior increpuit so¬

Expanded text:
felix ciuitas, in qua talis officina, tale ministerium est. Operiant eam ruinae contagionem ne sol uideat, neesteas dapes fabulam putabamus,it, haec insultauit. Digna talibus uiris esca, qui pertinaciter bellando mulieres suas ad tale et perniciosam. Et his dictis admovere muro arietes jubet. Evoluto igitur biennio postquam obsessa est civitas, victor Titus machinis et aliis bellicis instrumentis muros ejus irrupit, non tamen sine suorum sanguine. Rupto muro, solito terribilior increpuit so
Abbreviated transcription (Latin):
erat: s ⁊ ꝑ omẽm orientẽ. illiri¬
bant. T̃ erremotꝰ qͦq ñ sine ĩte¬
ritu ciuitatũ. ⁊ inundationes
de functo marcꝰ antoninꝰ solꝰ pau¬
tias tributa donauit. omniaq
fiscaliũ negotiorũ calũ pniosa
monuñta simul congesta inforo

Expanded text:
erat; perque omnem Orientem, Illyribant. Terraemotus, non sine interitu civitatum, inundationes riit. Eo defuncto Marcus Antoninus solucias tributa donavit; omniaque simul fiscalium negotiorum calumniosa munimenta congesta, in Foro
Abbreviated transcription (Latin):
Flamma iam depascebat tẽ¬
pli conclauia. & accurrit ty¬
tus cupiens ciuꝰmodi ess edes
inspicere. Cuiꝰ gratia motus.
p̾cellentiorẽ fuise templorũ
suorũ oꝑib fatẽbat᷑. Mir aba¬
tur sax orũ magnitudinẽ.
metalli nitorem. uenꝰ tatẽ
oꝑis. grãm pulchritudinis¬
non nisi di summi cred̾ecur

Expanded text:
Flamma jam depascebat templi conclavia, et accurrit Titus cupiens cujusmodi aedes essent inspicere, cujus gratia motus cellentiorem fuisse templorum suorum operibus fatebatur. Mirabatur saxorum magnitudinem, metalli nitorem, uenustatem operis, gratiam pulchritudinisnon nisi dei summi crederetur
Abbreviated transcription (Latin):
rans. B eniuolentia uͦ qͦse ĩcli¬
nass mirabili atq ꝑpetua. Ad
querendũ qͦq diligens. & ad lar¬
giendũ liberalis. & in amicos ⁊¬
inimicos parit̾ uehemens.¬

Expanded text:
rans, benevolentia, quo inclinasset mirabili ac perpetua. Ad acquirendum diligens, ad largiendum liberalis, in amicos inimicosque vehemens
Abbreviated transcription (Latin):
largitus fuerat. Qui ⁊ tantũ
facundissimꝰ extitit. ut cau¬
sas latino poemate ꝑ oraret.¬
& tragedias grete cõponerer.
uerũ assũptȩ dñationis to¬
to decurso biennio cũ ingen¬

Expanded text:
loribus adornatus. Qui in tantum facundissimus fuit, ut causas Latino poemate peroraret, tragoedias Graece componeret. Verum assumptae dominationis decurso biennio cum ingen
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Porro hec contͣ uideos sub
specie ꝓlogi dixisse sufficrão.¬
& hic metã finitꝰ suscipiat:
Explicit ꝓlogiis. et incip̃
liber quartus.
Omicianꝰ gͥ frater

Expanded text:
. Porro haec contra Judeos sub specie prologi dixisse sufficiat et hic metam finitus accipiat. Explicit prologus. INCIPIT LIBER QUARTUS. Domicianus igitur frater
Abbreviated transcription (Latin):
quasi fato quodã ne penitus
rueret assecuta est. Uerum
anno uitȩ suȩ septuagesimo
serus ioca quib delectabat᷑
admiscens interiit. Nam cũ
uentris eluiue fessus assurre
excedere terris decet. Sicq
exanimatꝰ. ẽ. Cui successit ty¬
tus filius eiꝰ:¬

Expanded text:
a fato quodam ne penitus rueret assecuta est. Verum anno vitae suae septuagesimo seriis joca, quibus delectabatur, admiscens interiit. Nam cum ventris eluvie fessus surrexism excedere terris decet. Sicque exanimatus est, cui successit Titus filius e
Abbreviated transcription (Latin):
citꝰ dicens. ñ sibi cũ insensibi¬
lib esse certamen. nec bellũ
cũ ȩdificiis que uictoribus
sufficerent si inexusta reser¬
ualitudinẽ parietũ ⁊ tem¬
pli munitionẽ iudeis in reli¬
quib esset grata insolentu.
Radices rebellionis funditus¬
iterũ temeritas. Iudei quoq¬
dũ insidiant᷑ uolentib incen¬
dia templi restringuere. ce¬
sis ali quib hostem accendr̃t.
auri rigor. ilico lignũ nuda¬

Expanded text:
 dicens: non cum insensibilibus sibi certamen esse, nec bellum cum aedificiis, quae victoribus proficerent, si inexusta reservaletudinem parietum et munitionem templi, Judaeis in reliquibus esset grata insolentia; radices rebellionis iterum temeritas recrudum insidiantur volentibus incendia templi restinguere, caesis aliquibus, hostem accenderunt: auri rigor lignum nuda
Abbreviated transcription (Latin):
Uenert uenaturi cõnuuue
facti ft̃. Habebunt & ipsi qd̾
tͥ debeant. cũ epulas meas sũp¬
serint.S qͥd refertis gradũ.
qͥd horrescitis animo. cur ñ
epulamini qͦd mat̾ fecit e¬
exsacrata sũ. fam̃ nescio. Gus¬
tate & uidete qͥa suauis. ẽ. filiꝰ
m̃s. Nolite molliores matre¬
fieri. infirmiores muliere. Aut
si uos estis in meo uuluere mi¬
sericordes & ñ suscipitis hostiã
meã atq adu̾samini holo cau¬
stũ meũ. ego consũmabo sacri¬
ficiũ meũ. Manducabo quod
reliquũ.ẽ. Uidete ne uobis
obpbrio sit qͦd fortior uobis
mulier reꝑta sit. quȩ assume¬
ret epulas uirorũ. Ego qͥdẽ
tales paraui epulas. s uos sic
epulari matrẽ fecistis. Et me
tenebat passio. s uicit neces¬
sitas. Repleuit continuo to
rũt ⁊ ppsi incentores sediti
uelut inprudentes sum̾e̾nt.
Cepert̾q un u̾si tumere ne
riti. ad hostem fuger̃t. Quo
comꝑto cesar execratus infeli¬
cis t̾rȩ contagiũ. manꝰ el euans

Expanded text:
Venerunt necaturi, convivae Venerunt necaturi, convivae facti sunt: habebunt ipsi quod tibi debeant, cum epulas meas sumpserint. Sed quid refertis gradum, quid horrescitis animo, cur epulamini quod mater feci? exsatiata sum, famem nescio. Gustate et uidete quia suauis filius meus. Nolite fieri molliores matre, infirmiores muliere. Aut si uos in medio uulnere misericordes et non suscipitis hostiam meam atque auersamini holocaustum meum, ego consummabo sacrificium meum, manducabo quod reliquum est. Videte ne uobis opprobrio sit quod fortior uobis mulier reperta sit, quae absumeret epulas uirorum. Ego quidem tales paraui epulas, sed uos sic epulari matrem fecistis. Et me tenebat passio sed uicit necessitas.’ Repleuit continuo totrunt et ipsi incentores seditiouelut inprudentes sumerent. Coeperunt uniuersi timere, ne riti ad hostem fugerunt. Quo conperto Caesar exsecratus infelicis terrae contagium, manus
Abbreviated transcription (Latin):
au̾so uultu cultrũ demersit.
in frusta filiũ secans. igni
supposuit. Partẽ comedit.¬
⁊ partẽ oꝑuit. ne qͥs suꝑ uenir.
S nidor incensi ꝑuenit ad pͥn¬
cipes seditionis. Et odorẽ se¬
cuti introier̾t mulieris hos¬
pitiũ. minantes necẽ quod
ausa ess ipsis ieuinantibus
edere. & exortes cos facere
cibi quẽ repperisset. At illa.
indignari. habetiꝰ qͦd ⁊ uos
edatis. De meis uob̾ uscerib
cibũ paraui. Considete otiꝰ
uiensã apponã. Mirari habe
nec duleis filii fraudauerit
ꝑuit ambꝰta m̃bra & epulã¬
ne huiꝰ modi. Hoc.ẽ. prandiũ
dete diligentiꝰ ne uos frauda¬
uerim. Ecce ꝑueri manꝰ una.
ecce pes eiꝰ. ecce dimidiũ re¬
liqͥ corꝑis. Et ne aliũ putetis.
uob̾ reseruarẽ. Nũquã michi
dulcior fili fiuisti. Tibi debeo
qͦd adhuc uiuo. tua suauitaᷤᷤ
animã tenuit meã. & ꝓdu¬
xit matri misere diem mor¬
tis. sub uenisti in fame. tu
munꝰ supp̾mũ senecte. Tu¬
ꝑcusso⁊ ris reprec Sor

Expanded text:
auerso uultu gladium demersit et in frusta filium secans igni imposuit, partem comedit, partem operuit ne quis superueniret. Sed nidor incensi peruenit ad principes seditionis continuoque odorem secuti introierunt mulieris hospitium minantes necem, quod ausa esset ipsis ieiunantibus edere atque eos exortes facere cibi quem repperisset. At illa: indignari, habetis quod et uos edatis. De meis uobis uisceribus cibum paraui. Considite ocius, mensam adponam, mirari habetnec dulcis filii fraudaret ruit ambusta membra et epulanndete diligentius ne uos fraudauerim. Ecce pueri manus una, ecce pes eius, ecce dimidium reliqui corporis eius, et ne alienum putetis, quod reseruarem. Numquam mihi dulcior, fili, fuisti. Tibi debeo quod adhuc uiuo. Tua suauitas animam tenuit meam, produxit matri miserae diem mortis. Subumunus supremum senectae, percussorum repressor.
Abbreviated transcription (Latin):
Atte matri qͦd adcepistis. Re¬
dite in quã in illud natu¬
rale secretil. Et qͦ domier¬
in eo tumulus defuncto
paret᷑. Ipsa complectar quȩ
genui. ipsa ex osculabor. Esto¬

Expanded text:
dite matri, quod accepistis: redi, fili, in illud naturale secretum, in quo domiciin eo tibi tumulus defuncto paretur. Ipsa complectar quem genui, ipsa exosculabor: et
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. de manib eruebãt.
Exagitabat᷑ aꝑditis. dira ĩ¬
p̃cabat᷑. uolebat mori. s ꝑ cꝰ¬
sorem ñ inueniebat. Malebãt
enĩ eã diutius affligere guiꝰ
periora palearũ uł dura cori¬
orũ edere cõpellebat. habe¬

Expanded text:
erat, de manibus cruebatur. Exagitabatur a perfidis, dira imprecabatur, volebat mori, sed percussorem non inveniebat. Malebant insultare diutius, affligere graviperiora palearum vel coriorum dura non emolliebat. Sae
Abbreviated transcription (Latin):
absorbuit. furorẽ assumpsit.
faciã paruule quid faciam
tibi: Seua te circũstant oĩa
bellũ. fames. incendia. riuinȩ.¬
te morttura credã. aut cui te
oleuisses qͦd me pasceres matrẽ.
meis manib includer ẽ monu
Autͥ aut mͥ nullũ uideo subꝰ¬
ta. Cui te reseruabo. aut qͦ
cosidã sepͥulchro ne canib¬

Expanded text:
absorbuit, furorem adsumsit. Cfaciam, paruule, quid faciam tibi? Saeua te circumstant omnia, bellum, fames, incendia, te moritura credam aut cui te oleuisses, me pasceres matrem ameis manibus includerem. tibi ac mihi nullum uideo subis, cui te reseruabo? Aut certe quo condam sepulchro ne canib
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nichil al uideis pacificum
defere bat᷑. gemino agnu
ne me nia aggreditur. et
duos. aggeres attolli
imꝑat. Unũ contra anto¬
niã & alterũ contra

Expanded text:
a nihil a Judaeis pacificum deferebatur, gemino agmine Caesar moenia aggreditur: et duos aggeres attolli imperat, unum contra Antoniam, alterum contra
Abbreviated transcription (Latin):
to di uiditio temꝑe ultionis
nib ⁊ sacrilegis uocib int̾e¬
uelua in unũ carcerẽ cõclusi
feralis ꝑ enȩ exitiũ qd̃ mere¬
adesse uisus. ẽ. domestico fȩ¬
dere sequestrata sunt ciuiliũ
belloꝵ certamina. Plerũq
enĩ acerba odia metus com¬
primit. Deniq cohortati sũt¬
se inuicẽ factionũ uiri. ut ĩ
uno conspirantib studiis pa¬
triam defensarent. ne eorũ
discordia incruentã roma¬
nis daret uictoriã. freti gͥnu¬
mero. hostẽ subito adorien¬
dũ putarunt. & inꝓuisa e¬
ruptione primos turbaue
diuersorũ generũ p̾liis ex¬
santes ceperũt cedere. scutis
repellere. ꝓturbare iactu te

Expanded text:
to judicio tempore hoc ultionis nibus et sacrilegis vocibvelut in uno carcere conclusi, feralis poenae exitium, quod mereaduenientibus domestico foedere sequestrata ciuilium bellorum certamina. Plerumque enim etiam acerba odia metus conprimit. Denique cohortati sese inuicem factionum uiri, ut in unum conspirantibus studiis patriam defensarent, ne eorum discordia incruentam Romanis uictoriam daret, freti numero hostem subito adoriundum putauerunt, et inprouisa eruptione primos turbauerdiuersorum generum proeliis exsantes coeperunt, scutis repellere, proturbare iactu te
Abbreviated transcription (Latin):
datiã desꝑatio dabat. roma¬
nis gloriȩ cupiditas: uirtutẽ
addebat. Tytus militem mo¬
nebat consilio pugnare. ⁊ eã
solam dicebat esse iuirtuteo

Expanded text:
daciam desperatio dabat; Romanis gloriae cupiditas virtutem addebat. Titus monebat militem consilio pugnare, et eam solam dicebat virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
tabant᷑ luxuriȩ effusiones ⁊
unguentoꝵ odores. Alii uͦ¬
calamistris crispabant capil¬
los. & stibio depingebant ocu¬
los. ⁊ muliebri amictu ĩ due¬

Expanded text:
tates, luxuriae effusiones, unguentorum odores, et calamistris crispabant capillos, stibio oculos depingebant, muliebrem amictum indue
Abbreviated transcription (Latin):
di artifex. doctꝰ m̃daciis que
sitis assciscere mñdaciis. Efalla¬
nire. Promptꝰ ad conspirandũ.¬
& uehemens ad audendum.
acer ad efficiendũ. Cui exiã¬
audacia. quã ꝓcessus alebat.¬
& oꝑes ad consociandã ꝑ dito¬

Expanded text:
di artifex, doctus mendaciis, fidem sitis adsciscere, qui fallavenire: promptus ad conspirandum, vehemens ad audendum, acer ad efficiendum, conturbataudacia, quam processus alebant opesque ad consociandam perdito
Abbreviated transcription (Latin):
Interea uͦ cũ apud uidos cor¬
rupta essent legis uira ⁊ iu¬
olata religio. deseruit eoꝰ di¬
urgebant romani. s et ipsi
int̾ se domesticis seditionib

Expanded text:
Interea cum apud Judaeos corrupta essent jura legis, et violata religio, deseruit eos diurgebant Romani, sed et ipsi inter se domesticis seditionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ris sepe hortati sunt dimicare.
sunt ciues quib hostis reme¬
diũ ẽ: Audierã quidẽ qͦd hic¬
cere. & ibi pͥmũ induisse cor¬
poris formã. cęli se fuisse inco¬
las. descendisse ad cultꝰ t̾rarũ.
de terris ad celum redire. tͣnsis¬
se ꝑ maria sicco uestigio. fugis¬
se ante se fluctus maris. conuer¬
sa iordanis fluenta retrorsum.
hostes suos uincerent: ne nox
tos in cęlũ igneis currib. p̾li
copias. dormientib partam
aiunt mortui uiuunt. et se¬
fructuũ umbras in anes. foris
gram̃. intus fauillã. Quis dubi¬
tare potest qͦd apud inferos
nature pietas apud hos mor¬
tua ẽ. & suꝑstes defunctis re¬
ligio. Qs enĩ parentes ȩtiam
mortuos ñ diligat. Es amissos
flios ñ amet. & loco pignorũ
teneat: Manet affectus et si
cognoscit filiũ. nec auait ap¬

Expanded text:
ris hortati saepe sunt dimicare sunt ciues, quibus hostis remedio est? Audieram equidem icere, ibi primum induisse corporis formam, caeli se fuisse incolas, descendisse ad cultus terrarum, de terris ad caelum redire, transisse per maria sicco pede, fugisse ante se fluctus maris, conuersa Iordanis fluenta in suum fonhi hostes suos uincerent ne nox tos in caelum igneis curribus suos,copias, dormientibus partam aiunt, mortui uiuunt et sefructuum umbras inanes, foris gratiam intus fauillam. Quis dubitare potest quod apud inferos naturae pietas mortua et superstes defunctis religio. Quis enim parentes non etiam mortuos diligat? Quis enim amissos filios non amet, et loco pignorum teneat? Manet affectus, etsi cognoscit filium, nec ap
Abbreviated transcription (Latin):
ac temeritate adibant iu¬
madidas manꝰ humero geren¬
tes sangiune tractabant al¬
taria. Ubiq strages. ubi q¬
luctus. ubiq ꝑicłm. ubiꝙ.
clamor. ubiq desꝑatio qulꝰ¬

Expanded text:
ac temeritate adibmadidas manus humano gerentes sanguine, ipsa attractabant altaria. Tiluctus, ubique periculum, ubique clamor, ubique desperatio
Abbreviated transcription (Latin):
geries insepultorũ cadaue¬
rũ. & in circuitu longo t̾ra
bilis species. horror gͣuis. odor
pestilens. qͥ nec uictores. nͨ uic¬
tos discerueret. Erat enĩ simul¬

Expanded text:
geries insepultorum corporum et circuitu longo terra bilis species, horror grauis, odor pestilens, qui nec uictores nec uictos discerneret, utrisque simul
Abbreviated transcription (Latin):
sib octo. Interea uero
otthonis nece manifestatũ ẽ.
deq imꝑio uitellii. qͥ neqͥor
Tunc conferre secũ uiri uetis
militiȩ cepere: & indigne fer

Expanded text:
sibus octo. Interea VespaOthonis nece manifestatus et imperio Vitellii, qui nequior  Conferre secum veteris militiae viri coepere, et indigne fer
Abbreviated transcription (Latin):
eis prefecit. In ipso anno tradidit Watterꝰ miles. & ux
eius castrum milidunũ odoni comiti. Congregans uen
Robertꝰ rex excercitum copiosum ualde. & burchard̃ coñ
conuocatosq normannos cum duce suo Richardo obsedit cas¬
trũ milidunũ. Castrum gͥ captum: suspensus ẽ urattenꝰ
et uror eius in patibulo. Burchardꝰ autẽ comes: recepit cas¬
trum milidunum. sicut ante possiderat. Igitur Ramaid̃
comes uetulus senonum post mutta mala ꝑpetrata defuc̃¬
tus est: et sepuitus in basilica scẽ columbe uirginis. Cui suc¬
cessit frotinund̾ filius eius: habens in comugio filiam Ra¬
ialdi comitis Remoꝵ.

Expanded text:
eis praefecit. In ipso anno tradidit Gualterius miles et uxor eis praefecit. In ipso anno tradidit Gualterius miles et uxor ejus castrum Milidunum Odoni comiti. Congregans vero Rodbertus rex exercitum copiosum valde, et Burchardus comes, convocansque Normannos cum duce suo Richardo, obsedit castrum Milidunum. Castro igitur capto, suspensus est Gualterius, et uxor illius, in patibulo. Burchardus autem comes recepit castrum Milidunum, sicuti ante possederat. Igitur Rainaldus, comes vetulus Senonum, post multa mala perpetrata defunctus est, et sepultus in basilica Sanctae Columbae virginis. Cui successit Fromundus filius ejus, habens in conjugio filiam Rainaldi, comitis Remo
Abbreviated transcription (Latin):
ollecto igitur concilio iterum in urbe remensi ex iiͦ¬
sione apostolica reuocatus est arnulfus a custodia.
intelligens quod iniuste pontificalem dignitatẽ susce¬
pisset: penitencia ductus est. Altercatõnem u̾o Gerberti
pontificis. & leonis abbatis ualde utilem plemꝰ inuemes
in gestis pontificũ remoꝵ Post hec domnꝰ Gerbertꝰ electꝰ
est pontifex in urbe Rauenna ab ottone imperatore. & a
populo eiusdem urbis. Residensq in eadem urbe pontifer
quam plurimos annos: defunctus egt papa urbis rome
Statimq omnis populꝰ romanꝰ sibi dari ad claminat
domnũ gerbertum. Assumptus autẽ de urbe rauenna:
ordinatus est pontifex in urbe roma. Anno ab incar¬
natione xp̃i. deccoxcuiii. Obiit hugo rex. sepultusq est
in basilica beati dionisii martiris parisuis. Cui successit
filius eiꝰ regum pussimꝰ et modestus
ab imo cepit restaurare cenobium sc̃i petri mili¬
dunensis. & monachos ibi mittens. Abbatẽ walterium

Expanded text:
ollecto igitur concilio iterum in urbe Remensi, ex jussione apostolica revocatus est Arnulfus de custodia,intelligens quod injuste pontificalem dignitatem suscepisset, poenitentia ductus est. Altercationem vero Gerberti pontificis et Leonis abbatis valde utilem plenius invenies in gestis pontificum Remorum. Post haec donnus Gerbertus electus est pontifex in urbe Ravenna ab Ottone imperatore et a populo ejusdem urbis. Residensque in eadem urbe pontifex quam plurimos annos, defunctus est papa urbis Romae. Statimque omnis populus Romanus sibi dari adclamat donnum Gerbertum. Assumptus autem de urbe Ravenna, ordinatus est pontifex summus in urbe Roma . Anno incarnationis Christi 998. obiit Hugo rex, sepultusque est in basilica beati Dyonisii martiris Parisius. Cui successitus, in regnum, piissimus et modestus. ab imo coepit restaurare coenobium sancti Petri Milidunensis, et monachos ibi mittens, abbatem Wal
Abbreviated transcription (Latin):
toris aꝑside detulert̃. &o¬
logiũ ei ex auricalco arte
mechanica cõpositũ attu¬
ler̃t. in quo. xii. horarum
cursus ad clepsidrã uisebã¬
dur cũ totidẽ er eis pillulis
quȩ ad cõpletionẽ horarũ
decidebant.  casu suo sub¬
iectũ sibi cimbalũ tinnire
faciebant. Additis in eodem
orologio eiꝰdẽ numeri eqͥtib
qͥ ꝑ .uii. fenestras horis cõpli¬
tis exiebant. & inpulsu egͤł¬
sionis suȩ totidẽ fenestras a¬
ꝑiebant. Circa hoc p̃t̾ea tẽpꝰ
uelata sunt ossa beati marty¬
ris cypriani akartagine.
cũ reliquiis beatoꝵ scillita¬
eiꝰ. ⁊ posita st̃ in eccła beati
ioħis baptistȩ in ciuitate

Expanded text:
toris a Perside detulerunt orotoris a Perside detulerunt orologium ei ex auricalco arte mechanica compositum attulerunt, in quo 12 horarum cursus ad clepsidram visebantur, cum totidem ereis pillulis quae ad completionem horarum decidebant et casu suo subjectum sibi cimbalum tinnire faciebant, additis in eodem orologio ejusdem numeri equitibus, qui per 12 fenestras horis completis exiebant et impulsu egressionis suae totidem fenestras aperiebant . Circa hoc preterea tempus delata sunt ossa beati martiris Cypriani a Kartagine cum reliquiis beatorum Scillitaejus, et posita sunt in ecclesia beati Johannis baptistae in civitate
Abbreviated transcription (Latin):
pistolȩ ad eũ misse quib
huiꝰmodi affectꝰ eoꝵ erga
illũ indicat᷑. Cũ aaron qͦq¬
rege ꝑsarũ qͥ excepta in¬
dia totũ pene tenebat ori.¬
entẽ. talẽ habuit.ini amici¬
tia concordiã. ut hic gram
eiꝰ om̃iũ qͥ in toto orbe
t̾rarũ erant regũ ac pͥn¬
cipũ amicitiȩ p̃poneret.
solũq honore ac munifi¬
centia sibi colendũ iudi
caret. Ac ꝓinde cũ legati
eiꝰ qͦs cũ donariis ad sacra¬
tissimũ dñi ac saluatoriꝰ nr̃i
sepulchrũ locũq resurre¬
ctionis miserat ad eũ ue¬
uissent. & ei dñi sui uolũ¬
tatẽ indicassent. ñ solũ
quȩ petebant᷑ fieri ꝑmi¬
latinȩ locũ ut illiꝰ potesta¬
ti ascribetur concessit.⁊ re¬
uertentib legatis. suos
ad uingens: int̾ uestes
aromata. & cȩteras ori¬
entaliũ t̾rarũ opes ĩgẽ¬
tia illi dona direxit: cũ
ei añ paucos annos eũ ꝗͦ
tc̃ solũ habebat r oganti
misiss elephantẽ. Porro
int̾ munera qͣlegati ĩpꝑa¬

Expanded text:
 ad illum missae, quibus huiusmodi affectus eorum erga illum indicatur. Cum Aaron rege Persarum, qui excepta India totum poene tenebat Orientem, talem habuit in amicitia concordiam, ut is gratiam eius omnium qui in toto orbe terrarum erant regum ac principum amicitiae praeponeret, solumque illum honore ac munificencaret. Ac proinde cum legati ejus, quos cum donariis ad sacratissimum Domini ac Salvatoris nostri sepulcrum locumque resurrectionis miserat, ad eum venissent, et ei domini sui voluntatem indicassent, non solum quae petebantur fieri permisalutarem locum, ut illius potestati ascriberetur, concessit, et revertentibus legatis suos adjungens, inter vestes et aromata et ceteras orientalium terrarum opes ingentia illi dona direxit, cum ei ante paucos annos eum quem tunc solum habebat roganti misisset elephantem. ADO. Porro inter munera quae legati impera
Abbreviated transcription (Latin):
locis inclusus. nullis unculis
alligatꝰ. in nullas partes sec¬
tilis. ex nulla parde mutabił.
implens celũ & terrã p̃sente
potentia s ñ ꝓpͥa indigente
nat᷑a. & qd̾ ita ãministr et oĩa
quȩ creaũ. ut & iã ipsa ꝓpͥos
exer cere ꝙ agere motus sinat¬
ipso. ñ sunt tñ qd̃ ipse. Agit aũ¬
multa ꝑ angłos. S qͣuis ꝓpter
aliqͣs causas hominib angłos
mittat. ñ tñ ex angłis honuẽs
s ex se ipso sic̃ angłos beatifi¬
cat. & ab hoc uno & uero do õẽs¬

Expanded text:
lusus locis, nullis uinculis adligatus, in nullas partes sectilis, ex nulla parte mutabilis, inplens caelum et terram praesente potentia, non indigente natura. Sic itaque administrat omnia, quae creauit, ut etiam ipsa proprios exerere et agere motus sinatipso, non sunt quod ipse. Agit auat angelos. Ita quamuis propter aliquas causas hominibus angelos mittat, non tamen ex angelis homines, sed ex se ipso, sicut angelos, beatificat. Ab hoc uno et uero De
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Qͦ tͣnsacto. decñi sibi ase¬
natu romano postul auit
alt̾um consulatũ. Contͣ dictũ
c̃. a mrar cello tunc consule ad¬
nitente põpeio. Pein de decͤ¬
tũ ẽ. asenatu: ut in urbẽ ñ¬
nisi dimisso ueniret exerctar.
Qd̾ cȩsar gͣuit̾ tulit. ⁊ cõtrac¬
tis undiq uirib romã hosti¬
liter cõtendit. Et rubicone
et ꝑtt o rauennã se cõtulit.
At pompeiꝰ & omis romanoꝵ
senatꝰ crescentib cęsaris uiri¬
b trepidi tanꝗͣ italia pulsi
greciã adiert̃. Dirachiũ ge¬
rendi belli sedem eligentes.
Cȩsar aut̃ cũ iã adũsus põpe¬
ii duces multa ꝑegiss certami¬
na. tandẽ romã intͣuit. & ex
erario publico fractis iauuis
pecuniã tulit qͣm sins mili¬
tib erogaũ. Int̾ea uero ap̃
dirachiũ multi reges orien¬
tis ad põpeiũ cũ auxiliis cõ¬
uenere. Qd̃ audiens cȩsar ag¬
mine p̃parato ꝑ epirũ in tes¬
saliã uenit. Pompeiꝰ octogi¬
ta & octo cohortes ordine tri¬

Expanded text:
acto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. Pompeius octoginta et octo cohortes ordine tri
Abbreviated transcription (Latin):
lexandriã contͣ far uace a¬
nos direxit. Cunꝰ exercitꝰ
ad aliũd uersꝰ consiliũ ab tͥci¬
nere medio constantinopo¬
litanã urbẽ regressus. the
odosiũ orthodoxũ uirũ in¬
qͥrens ĩꝑatorẽ elegit. Et coae¬
tũ regali solio sublimauit.
Theodosiꝰ uͦ anastasiũ apud
urbẽ niceã graui p̃lio suꝑaũ.

Expanded text:
lexandria contra Sarracenos direxit. Cuius exercitus ad alium versus consilium, ab itinere medio Constantinopolitanam urbem rodosium orthodoxum virum inquirens imperatorem elegit, et coactum imperiali solio sublimavit. Theodosius vero Anastasium apud urbem Nicaeam gravi praelio superavit,
Abbreviated transcription (Latin):
deditꝰ solo nomine regio erat
contentꝰ. Cui pontifex remã¬
dauit illũ deb̾e appellari re¬
gẽ: qͥb ene rẽ gereret pu¬
blicã. Qua responsione fran¬
ci animati. hildrico in mo¬
nast̾io detruso. & monachili
tunica palliato: pipinũ sibi
regẽ constituerunt. Auͥ rex
.ẽ. creatus om̃is sibi rebellã¬
tes magna potestate subeg̃.
& griphonẽ frẽm suũ rege
fecit austrasioꝵ. & thasilonẽ
suũ exsorore neꝑ otẽ ducẽ ĩ¬
stituit baioarioꝵ. Gripho

Expanded text:
deditus solo nomine regio erat deditus solo nomine regio erat contentus. Cui pontifex remandavit, illum debere appellari regem qui bene rem regeret publicam. EINH. Qua responsione Franci animati, Hildrico in monasterio detruso et monachili tunica palliato, Pipinum sibi regem constituerunt. Qui ubi rex est creatus, omnes sibi rebellantes magna potestate subegit et Griphonem fratrem suum regem fecit Austrasiorum, et Thassilonem suum ex sorore nepotem ducem instituit Bavariorum. Gripho
Abbreviated transcription (Latin):
magnus relicta regni ãmini¬
stratione romã abiit. ibiq
scłarem miliciã reliqͥt. ac de¬
mũ in monte serapti scĩ silue¬
stri monast̾io constructo ibi¬
dẽ in habitu monachico per
annos aliqͦt habitauit. S cũ
ex frantia multi nobiliũ ob
uota soluenda romã sollẽp¬
niter cõmearent. & eũ uelite
dñm qͦndã suũ p̃t̾ire nollẽt
otiũ qͦ max ime delectabat᷑
crebra salutatione int̾rũpe¬
bant. id̾oq locũ mutare de¬
creuit. Nã inde insanniũ
pruntiã ꝓficiscens. apd̾ castrũ
cassinũ quod reliquũ erat tẽ¬
uit. Pfato deniq dagob̾to
uita decedente. regnaũ pro
eo theodericꝰ filiꝰ eiꝰ.Et hoc de
functo. regnauit childeri
remissus. & nichil p̃t᷑ regis
nom̃ & p̃cariũ uictũ qͦd ei au¬
lȩ p̾fectus regiȩ ministͣbat
det: pipinꝰ maior regiȩ domꝰ
ꝑ legatos suos studuit int̾ro¬
garo. ⁊zachariã romanũ
antis titẽ dicens. an ille
ãeb̾et ẽẽ rex frantiȩ qͥ otio

Expanded text:
mannus, relicta regni administratione, Romam adiit, ibique secularem militiam reliquit, ac demum in monte Serapti sancti Silvestri monasterio a se constructo, ibidem in habitu monachico per annos aliquot habitavit. Sed cum ex Francia multi nobilium ob vota solvenda Romam sollempniter commearent et eum velut dominum quondam suum preterire nollent, otium, quo maxime delectabatur, crebra salutatione interrumpebant  Ideo locum mutare decrevit. Nam inde in Samnium provinciam proficiscens, apud castrum Cassinum quod reliquum erat tem. Prefato denique Dagoberto vita decedente , regnavit pro eo Theodericus filius ejus, et hoc  defuncto, regnavit Childericremissus et nihil preter regis nomen et precarium victum, quod ei aulae prefectus regiae ministrabat, deret, Pipinus major regiae domus per legatos suos studuit interrogare Zachariam Romanum antistitem, dicens, an ille deberet esse rex Frantiae, qui otio
Abbreviated transcription (Latin):
ad karsomagnũ sic̃ dictũ.ẽ.
francoꝵ ex integro ꝑuenis¬
s regnũ. legatꝰ romanȩ ȩc¬
cłȩ noĩe petrꝰ ab adriano p̾¬
tifice missus ad eundẽ gło¬
sũ regẽ Rarolũ uenit. pꝰtu¬
lans ab eo auxiliũ contͣ lan¬
gobardoꝵ regẽ desideriũ.
qͥ more patris sui aistulfi ro
contͣ desideriũ magna uiri¬
cenysiũ italiã introiuit. et
cũ forti robore papiã italiȩ

Expanded text:
 dictum est, Francorum ex integro pervenisset regnum, legatus Romanae ecclesiae nomine Petrus ab Adriano pontifice missus ad  eundem gloriosum regem Karolum venit, postulans ab eo auxilium contra Longobardorum regem Desiderium, qui more patris sui Aistulfi Romcontra Desiderium magna viriCenysium Italiam introivit, et cum ferti ro
Abbreviated transcription (Latin):
ponde dicentes. Ue nob̾ qͥa sc̃ĩ
patris benedicti requiẽ deme¬
rare uenimꝰ. et id̾o cecitatẽ
incurrimꝰ. Uos autẽ serui di
mitius agite nobiscũ. & no¬
lite nob̾ scd̃m p̾sũptionem
nr̃am redd̃e talionẽ. s orate
ꝓ nob̾ omĩp otentẽ d̾m ut

Expanded text:
pondere dicentes: Ve nobis, quia sancti pondere dicentes: Ve nobis, quia sancti patris Benedicti requiem temerare venimus, et ideo caecitatem incurrimus; vos autem servi Dei mitius agite nobiscum, et nolite nobis secundum presumptionem nostram reddere talionem; sed orate pro nobis omnipotentem Deum, ut