comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc illa celestis młtitudo milicie psallebat. Glo¬
ria ĩexcelsis deo.i. inangłis deo. ⁊ int̾ra pax ho¬
minib. uideis ⁊ gentilib bone uoluntatis. hĩc
est ⁊̃ ꝙ angłs loquit᷑ ⁊ congaudet pastorib. qr¬
pax est inter angłos ⁊ homines reformata. Nas¬
citur deus homo: qr pax est int̾ deũ ⁊ hominẽ
restaurata. ponit᷑ in p̃sepi bouis ⁊asini. qr pax
est inter homines ⁊ homĩes reꝑata. ꝑ bouem it
iudaicus. ꝑ asinam gentilis ppłs figurat᷑. Se¬
cundũ illd̾. Cognouit bos possessorem suũ. ⁊ a¬

Expanded text:
hoc illa coelestis militiae multitudo psallebat: « Glohoc illa coelestis militiae multitudo psallebat: « Gloria in excelsis Deo, » id est angelis, Deo. « et in terra pax hominib quod angelus loquitur et congaudet pastoribus: quia pax inter angelos et homines est reformata. Nascitur Deus homo, quia pax inter Deum et homines est restaurata; nascitur in praesepi bovis et asini, quia pax est inter homines et homines reparata. Per bovem enim Judaicus, per asinum gentilis populus praefiguratur, secundum illud:
Abbreviated transcription (Latin):
ox sequit᷑ hympnꝰ angłicus temporali
xp̃i natiuitate ꝑhibens testimoniũ. qͣm
ille pͥmus inchoando ꝓnuntiat. qͥ angłm
magni consilii rep̃sentat. Chorus aũ ꝯciuẽdo
ꝓsequit᷑. Ꝙ subito fcã estͤ angło multitudo ce¬
deo. ⁊ int̾ra pax. ho. bo. uo. Ympnus iste non
tantũ est angłorũ : s hominũ ogͣtulantiũ. ꝙ
mulier illa que ꝑdid̾at dragiã decimã: iam
lucernam accend̾at. ut dragiã ꝑditam ĩueni¬
derat. ꝑ suũ casum restaurationem angłicam
impedierat. ꝑ uanos ritus se ab homine separa¬
uerat. Iudeus namq cerimonias excolebat. Gen¬
tilis ydolatͥam exercebat. Utriq ritus alterius
displicebat. S ueniens pax nostra: fecit utraq
currentes parietes in se angłari lapide copulasi.
ut de cet̾o ẽẽt unũ ouile ⁊ unus pastor. Abstulit¬
gͥ pecc̃m ⁊ reconciliauit hominẽ do. Reꝑauit ca¬
sum. ⁊ recõciliauit hõie angło. Destruxit ritus.
⁊ recõciliauit hominem homini. Restaurauit

Expanded text:
ox sequitur hymnus angelicus, temporali Christi nativitati perhibens testimonium, quem ille primus inchoando pronuntiat, qui Angelum magni consilii repraesentat. Chorus autem concinendo prosequitur, quia subito facta est cum angelo multitudo miste non tantum est angelorum, sed hominum congratulantium, quod mulier illa, quae perdiderat drachmam decimam, jam lucernam accenderat, ut drachmam perditam inveniderat, per suum casum restaurationem angeli impedierat, per varios ritus se ab homine separaverat. Judaeus namque caeremonias excolebat, gentilis idololatriam exercebat, utriusque ritus alterius displicebat. Sed veniens « pax nostra fecit utraque  II, et concurrentes parietes in se angulari lapide copulavit, ut de caetero esset « unum ovile et unus pastor ergo peccatum et reconciliavit hominem Deo, reparavit casum, et reconciliavit hominem angelo, destruxit ritus, et reconciliavit hominem homini. Restauravit
Abbreviated transcription (Latin):
Q ꝓpter ⁊ pallium duplex est. insinistra.
s simplex indext̾a. qr uita p̃sens que ꝑ sini¬
stram accipitur multis est subiecta molesti¬
is. S uita futura que ꝑ dexteram designat᷑
in una semꝑ est collocata quiete. qd̾ u̾itas
ip̃a designauit cum intulit. Marcha mar¬
tha sollicita es ⁊ tͣbaris erga piurima.p.¬

Expanded text:
pter et pallium duplex est in sinistra, sed simplex in dextra. Quia vita praesens, quae per sinistram accipitur, multis est subjecta molestiis; sed vita futura, quae per dexteram designatur, in una semper collecta quiete est. Quod Veritas ipsa designavit, cum intulit: Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga plurima.
Abbreviated transcription (Latin):
lis colligatam. ꝓp̃ quod ip̃i ministri map¬
pularii nuncupant᷑. Mappula q̃ diu̾sis est
imaginibus figurata: sacram scͥpturam
significat. que multis est misteriis infigͣa
insignita. Hec qͣtuor baculis suꝑ pontificẽ
portatur extensa. qr sacra scͥptura quatuor
portat᷑ ut is uenisse monstret᷑ quẽ lex scͥpserat
⁊ ꝓpħe. Nam ip̃emet xp̃c incipiens a moy¬

Expanded text:
ligatam, propter quod ipsi ministri mappularii nuncupantur. Mappula quae diversis imaginibus est figurata, sacram Scripturam signat, quae multis mysteriis est insignita. Haec quatuor baculis super pontificem portatur extensa, quia sacra Scriptura quatuor portatur, ut is venisse monstretur, quem lex scripserat et prophetae. Nam ipsemet incipiens
Abbreviated transcription (Latin):
ociose notandũ est. ꝙ licet mosecͣtione pontifi¬
pͥetatem ꝯueniunt: In dedicatione tñ eccłie
semꝑ utendũ est albis qͦcũq die dedicatio cele¬
bratur. qm̃ incõsectione põtificis cantat᷑ mis¬
sa diei. s in dedicatioẽ basilice cantat᷑ mis

Expanded text:
otiose notandum est quod, licet in consecratione pontifiei conveniunt; in dedicatione tamen Ecclesiae semper utendum est albis, quocunque dierum dedicatio celebretur. Quoniam in consecratione pontificis cantatur missa diei, sed in dedicatione basilicae dedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
calcantiũ ĩtorculari: S infesto crucis meliꝰ
est albis utendum. q non passionis sed ĩuẽtio¬
nis uł exaltationis est festum. In pentecoste ꝓp̃
apparuit. Nam apparuerunt illis disꝑtite
sit ignem ĩossibus meis. Licet autem ĩ apłorũ
Decri ⁊ Pauli martirio rubeis sit utendũ. incõ¬
uersione tñ ⁊ cathedra utendũ est albis. sicut
latione tñ ipsius utendũ est rubeis. Cũ autem
festiuitas illius celebratur. que simul est ⁊ mar¬
dis. cum non tamen ĩ eadem s te eadem sol¬
est in dieb afflictionis ⁊ abstinẽtie ꝓ peccĩs.
iꝑꝓ defunctis ab aduẽtu uidelicet usq ad na¬
talis iugiliam. ⁊ a septuagesia usq ad sab¬
batum pasche. Sponsa qͦ dicit incanticis
Nligra sum s formosa filia ierłm. sicut tab̾¬
nacła cedar. sicut pelles salomonis. No

Expanded text:
culari? Isa. LXIII. Vel in festo crucis melius est albis utendum, quia non passionis, sed inventionis vel exaltationis est festum. In Pentecoste, pro in linguis igneis apparuit. Nam apparuerunt illis dispertitae  ignem in ossibus meis Thren. I. Licet autem in apostolorum Petri et Pauli martyrio rubeis sit utendum, in conversione tamen et cathedra utendum est albis. Sicut latione tamen ipsius utendum est rubeis. Cum autem illius festivitas celebratur, qui simul est et mardis; cum non tam in eadem, sed de eadem soest in die afflictionis et abstinentiae, pro peccatis et pro defunctis. Ab adventu scilicet usque ad Natalis vigiliam, et a Septuagesima usque ad Sabbatum Paschae. Sponsa quippe dicit in Canticis: Nigra sum, sed formosa, filiae Hierusalem, sicut tabernacula Cedar, sicut pel
Abbreviated transcription (Latin):
feciui his. Hanc gͦ significauit illa tunica do
consutilis. desuꝑ contexta ꝑ totum. dãpnum
fore maximũ estimantes si quod doctͥnam e¬
dalmaticam. que sui forma latam et
⁊ dimittet᷑ uobis. Sic inquit orabitis. Dunit¬
te nobis debita nr̃a : sicut ⁊ nos dimitimꝰ de¬

Expanded text:
erunt. Hanc quoque signavit illa tunica Domconsutilis, desuper contexta per totum , damnum fore maximum sdalmaticam, quae sui forma latam et et dimittetur vobis, sicque, inquit, orabitis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus de
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝙ dr̃ inanteriori ꝑte debet hr̃e iusticiam.
Temꝑantiam adextͥs. ut eum ꝓsꝑa nõ extol¬
lantͥ. Due linee quarum una post dorsum. al
tera ꝓgredit᷑ ante pectus actiuam ⁊ contẽpla¬
tiuam uitam significant. qͣs ita debet exert̾e
prelatus ut exemplo moysi nunc in montẽ
ascendat. ⁊ ibicum domino philosophetur.
nunc ad castra descendat. ⁊ ibi necessitatib
immineat ppłoꝵ. ꝓuisurus attentiꝰ. ut cũ
inft̾ium. ⁊ cum maria uerbum audiat sal

Expanded text:
esse quod dicitur, in anteriori parte debet habere justitiam, Temperantiam a dextris, ut eum prospera non extollant. Duae lineae, quarum una post dorsum, et altera progreditur ante pectus, activam et contemplativam vitam significant. Quas ita debet exercere praelatus, ut exemplo Moysi nunc in montem ascendat, et ibi philosophetur cum Domino; nunc ad castra descendat, et ibi necessitatibus immineat populorum, provisurus attentius ut cum nisterium, et cum Maria verbum audiat Sal
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃os ⁊ subditos archi cp̃i debent regere. Ptr
hanc acquintur torques aurea. qͣm legitime
certantes accipiunt. De qua dicit salomon in
parabolis. Audi fili mi disciplinam pr̃is dui.
⁊ ne dimittas legem matͥs tue. ut addatur gr̃a
de candida lana contextum desuꝑ hñs circu¬
lum humeros constͥngentẽ. ⁊ duas lineas ab
⁊ retro. a dextͥs ⁊ asinistͥs. s a smistͥs duplex est¬
⁊ simplex a dextͥs. Homĩa moralib sunt ĩbuta
misterus. ⁊ diuinis gͣuida sacramẽtis. nam ut
benignitas designatur. Nam eccłiastica disci¬
plina cont᷑ rebelles ⁊ obstinatos seueritatem
exercet. s erga penitentes ⁊ humies exhibet pi¬
etatem. ꝓp̃ ꝙ de lana. non cuiuslibet anima¬
lis s ouis tantũ efficit᷑. que mansuetũ animal

Expanded text:
se ipsos et subditos archiepiscopi debent regere. Per hanc acquiritur torques aurea, quam legitime certantes accipiunt, de qua dicit Salomon in Parabolis: Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia um candida contextum lana circulum habens humeros constringentem / duas quoque lineas ab et retro, a dextris et a sinistris; sed a sinistris est duplex, et simplex a dextris. Haec omnia moralibus sunt imbuta mysteriis, et divinis gravida sacramentis. Nam, ut benignitas designatur. Nam ecclesiastica disciplina contra rebelles et obstinatos severitatem exercet, sed erga poenitentes et humiles exhibet pietatem. Propter quod de lana non cujuslibet animalis, sed ovis tantum efficitur, quae mansuetum
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib incensa .i. orõnes. ut daret id ẽ rep̃sẽta¬
ret eas pũ de orõnib scõrũ. non dicit᷑ orõnes.
que ꝑtinẽt ad salutem. Uñ cum paulus terdo
minũ rogasset ut ab eo stimulũ carnis auferret.
respondit ei dñs. Sufficit tͥ gr̃a mea. Nam uͥtus¬

Expanded text:
fidelibus, id est orationes, ut daret, id est praesentaret eas Patri, de orationibus sanctorum. Non dicit, orationesquae pertinent ad salutem. Unde cum Paulus ter asset Dominum, ut ab eo stimulum carnis auferret, respondit ei Dominus: Sufficit tibi gratia mea II
Abbreviated transcription (Latin):
nem significat pastoralem. ꝓpter qd̾ ĩ
consecratione dr̃ consecͣto. Accipe baculum
fine. rectus in medio retortus in sũmo designat
ꝙ pontifex debet pũrgere pigros. regere debi¬
les. coͥligere uagos. quod uno carmine qͥdam¬
uersificator exp̃ssit. Collige. sustenta. stimula.
uaga morbida. lenta. Romanus aũ pontifex
pastorali uͥga non utit᷑ ꝓ eo ꝙ. beatus petrꝰ apłs
baculum suũ misit tuchario primo treueroꝵ
dũ euangłm genti tenthonice destinauit. cui
successit inep̃atu mat̾nus. qui ꝑ bacłm petͥ de¬

Expanded text:
nem significat pastoralem, propter quod a consecratore dicitur consecrato: Accipe baculum fine, rectus in medio, retortus in summo, designat quod pontifex debet per eum pungere pigros, regere debiles, colligere vagos. Quod uno carmine versificator quidam expressit: Collige, sustenta, 2 stimula, vaga, morbida, lenta. Romanus autem pontifex pastorali virga non utitur, pro eo quod beatus Petrus apostolus baculum suum misit Euchario primo episcopo dum Evangelium genti Teutonicae destinavit. Cui successit in episcopatu Maternus, qui per
Abbreviated transcription (Latin):
qr tu scientiam reppulisti: ego te repellam.
ne sacerdotio funganis mͥ. De anulo.
sponsam suam scãm eccł̃iam subarra¬
uit. ut ip̃a de se dicere ualeat. Anulo suo
rentes intestimoniũ. ꝓ quibꝰ sponsa dicit ĩ
canticis. Inuenerunt me uigiles qͥ custodi¬
unt ciuitatem. hunc anulum dedit pat̾¬

Expanded text:
 tu scientiam repulisti, ego te repellam, ne sacerdotio fungaris mihi Ose. IV. ristus sponsam suam sanctam Ecclesiam subarrhavit, ut ipsa de se dicere valeat: Annulo suorentes in testimonium. De quibus sponsa dicit in Canticis: Invenerunt me vigiles, qui custodiunt civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam utͥusq testamẽti significat.
Nam duo cornua. duo sunt testam̃ta. Due
fimbrie. sp̃c ⁊ littera. Circulus aurcus qͥ po¬
steriorem ⁊ anteriorem ꝑtem ꝯpleccit᷑ indi¬
cat ꝙ om̃is scͥba doctus in regno celoꝵ de theꝰ

Expanded text:
iam utriusque Testamenti significat; nam duo cornua duo sunt Testamenta, duae fimbriae spiritus et littera. Circulus aureus, qui anteriorem et posteriorem partem complectitur, indicat quod omnis scriba doctus in regno coelorum de
Abbreviated transcription (Latin):
erum qr mentib bñ ꝯpositis ⁊ diuino cul¬
tui mancipatis sepe subrepit accidia qͦ
dam tp̃r reddit animũ dormientẽ dicente
psalmista. Dormitauit anĩa mea p̃teclio. In
sinistra manu quedam apponitur mappula.
que manipłs uel sudarium appellat᷑. qua su¬
dorem mentis abstergat. ⁊ soporem cordis excu¬
tiat ut depulso tedio uel torpore bonis
oꝑibus diligent̾ inugilet. ꝑ mappulam uͦ
uigilantia designat᷑ de qua dñs ait. Uigila¬
te. qr nescitis qua hora fur uent᷑us sit. Unde

Expanded text:
Caeterum quia mentibus bene compositis et divino cultui mancipatis saepe subrepit accidia, quae quodam torpore reddit animum dormientem, dicente Psalmista: Dormitavit anima mea prae taedio Psal. CXVIII, in sinistra manu quaedam apponitur mappula, quae manipulus vel sudarium appellatur, qua sudorem mentis abstergat, et soporem cordis excutiat, ut, depulso taedio vel torpore, bonis operibus diligenter invigilet. Per manipulum ergo vigilantia designatur, de qua Dominus ait: Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus ve
Abbreviated transcription (Latin):
pa. ue. qͥ in celis est. ꝓpter quod cyrotheca
Attendite ne iusticiam urãm faciatis coram
hominibut uideamini ab cis. Alioquin mer¬
cedem non habebitis aput patrem uestrum
qui incelis est. De casula uel planeta
ostremo suꝑ om̃s uestes induit casulã
uel planetam. que signiũcat caritatẽ.
do. Silingͥs hominũ loquar ⁊ angłoꝵ. carita¬
tem autem non habeam : factus sum uelut

Expanded text:
um qui in coelis est ibid., propter quod chirotheca Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis, alioquin mercedem non habebitisLVIII. De casula vel planeta. Postremo super omnes vestes induit casulam vel planetam, quae significat charitatem. ro, si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habuero, f
Abbreviated transcription (Latin):
linũ candorem quem ex natura non habet.
muitis tunsionib attͥtum ꝑ artem ad quint.
sic hominis caro mundiciam qͣm non optam
ꝑ naturam. multis castigationib macerara
sortit᷑ ꝑ grãm. Uñ sacerdos sccm apłm casti¬
forte cum aliis p̃dicauerit: ip̃e repbus efsiciat᷑
hec uestis inucteri sacerdotio stricta finsse des¬
cribitur. ꝓpter sp̃m seruitutis intimore. In no¬
uariis oꝑib ad decorem illud insinuat quod
ꝓpħa dicit in psalmo. Astitit regina a detra
tus inuestitu deaurato. cir. ua. De rona ⁊ sue

Expanded text:
linum candorem, quem ex natura non habet, linum candorem, quem ex natura non habet, multis tunsionibus attritum, per artem acquirit, sic et hominis caro munditiam, quam non obtinet per naturam, multis castigationibus macerata, sortitur per gratiam. Unde sacerdos, secundum Aforte eum aliis praedicaverit, ipse reprobus fiat. Haec vestis in veteri sacerdotio stricta fuisse describitur, propter spiritum servitutis in timore. In novariis operibus ad decorem, illud insinuat, quod Propheta dicit in Psalmo: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varie
Abbreviated transcription (Latin):
legalis pontificis ordinem sequens qͥ post li¬
neam strictam ⁊ zonam induebat ephot .i.
suꝑhumerale. cuiꝰ locum tenet mͦ amictus.
⁊ qi signo crucis auri lamina cessit: ꝓ lami¬
na qͣm pontifex ille gerebat infronte: põti¬
fex iste crucem gerit inpectore. Nam mi¬
misterium ꝙ. in qͣtuor litteris auri lamina cõ¬
tinebat. in quatuoi ꝑtib forma crucis expli¬
tuit. iuxta qd̃ inquid apłs. Ut conprehenda¬
tis cum om̃ib scis que sit latitudo ⁊ longitu¬
qͣnͣdam insertam cathenulis a collo suspensã
sibi statuit ante pectus. ut sacmentũ qd̾ ille
tunc p̃ferebat infronte hic iam recondat in
pectore. Nam corde creditur ad usticiã. ore
lea menbris corꝑis ꝯuenient̃ aptata
nichil suꝑfluum aut dissolutũ ĩuita
sacerdotis ẽẽ debere demonstrat. Hec obspẽm
candoris designat mundiciam. sccłm qd̾ legit᷑.
Dm̃i tꝑe uestimẽta tua sint candida. fit autẽ¬
sunt iustificationes scõꝵ. sicut aũ byssus uł

Expanded text:
legalis pontificis ordinem sequens, qui post lineam strictam et zonam induebatur ephod, id est superhumerale, cujus locum modo tenet amictus. Et quia signo crucis auri lamina cessit, pro lamina, quam pontifex ille gerebat in fronte, pontifex iste crucem gerit in pectore. Nam mysterium, quod in quatuor litteris auri lamina continebat, in quatuor partibus forma crucis explicuit, juxta quod inquit Apostolus: Ut comprehendatis cum omnibus sanctis quae sit longitudo et latituquamdam insertam catenulis a collo suspensam, sibi statuit ante pectus, ut sacramentum, quod ille praeferebat in fronte, hic autem recondat in pectore: nam corde creditur ad justitiam, ore Alba membris corporis convenienter aptata, nihil superfluum aut dissolutum in vita sacerdotis esse debere, demonstrat. Haec ob speciem candoris designat munditiam, secundum quod legitur: Omni tempore vestimenta tua sint candida Ecclesunt justificationes sanctorum. Sicut enim byssus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
oR repetit᷑. uox enĩ ħ erat antiquorũ
aduentũ xp̃i ad infirmitatẽ ł ĩꝑfectio¬
nẽ legis flagitantiũ: tãꝙͣ si p̃t̾euntibꝰ
sac̾dote ⁊ leuita samaritanũ supͣdic¬
tũ uuln̾atꝰ ille postulat apppiare. cui

Expanded text:
 repetitur. Vox enim haec erat antiquorum adventum Christi ad infirmitatem vel imperfectionem legis flagitantium, tanquam si praetereuntibus sacerdote et levita, Samaritanum supradictum vulneratus ille postulat appropiare, cui
Abbreviated transcription (Latin):
nimen. De caligis ⁊ sandalus.
tudinem admirabatur ꝓpħa cum diceret.
Sandalia uero de subtus integram hñt so¬
leam. Desuꝑ autem corrigium fenestratum.
qr gressus predicatoris ⁊ subtus debent esse
muniti: ne polluantur terrenis. sccłm ssld̾
iestia reuelentur scdm illud ꝓpħicum. Re¬

Expanded text:
agitur de caligis et sandaliis. ritudinem admirabatur propheta cum diceret: Sandalia vero de subtus integram habent soleam, desuper autem corium fenestratum, quia gressus praedicatoris debent subtus esse muniti, ne polluantur terrenis, secundum illlestia revelentur, secundum illud propheticum: Re
Abbreviated transcription (Latin):
Asula uel plameta magni sacerdotis est
uniu̾saus eccł̃ia. de qua dicit apłs. Quotquot
in xp̃o baptizati estis: xp̃m indiustis. hoc est
illud aaron uestimẽtũ cuiꝰ inhoram descendit
unguentũ. s a capite descendit inbarbam.⁊

Expanded text:
asula vel planeta magni sacerdotis est universalis Ecclesia; de qua dicit Apostolus: Quotquot in Christo baptizali estis, Christum induistis . Hoc est illud Aaron vestimentum, cujus in oram descendit unguentum: sed a capite descendit in barbam, et
Abbreviated transcription (Latin):
batur ⁊ merebat᷑. fruebatur in patͥa. ⁊ men¬
batur in uia. Nam simul ⁊ brauiũ cõphẽ¬
debat ⁊ stadium ꝑcurrebat. qr simul erat in
patͥa ⁊ inuia. Nemo inquit des. de te. nͥ filius
itra pontificis illud significat ꝙ ꝓpħa lo¬
quens defilio dicit ad prẽm. Gloria ibo¬

Expanded text:
batur et merebatur. Fruebatur in patria, merebatur in via. Nam simul comprehendebat, et stadium percurrebat; quia simul erat et in patria et in via. Nemo, inquit, asceMitra pontificis illud significat, quod Propheta loquens de Filio dicit ad Patrem: Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
rea. s inferius acuta est. ⁊ supenus est rotunda.
lapidem continens preciosum. Or ni mirum
bonus pastor ꝓpter curam ouium interris
affugitur. s incelis eternalit̾ coronabit᷑. ubi
p̃ciosam illam margaritã habebit. deᷤ dñs in
quit ineungłio. Simile est regnum celoꝵ.¬
nitudo pontificalis officii. qm̃ in ip̃o ⁊ cum ip̃o
ꝯfertur pontificalis officii plenitudo. Nam añ¬
qm metͦpolitanus pallio decoret᷑: non deb⁊ eleri¬
cos ordiuare. pontifices consetrare. uel ecclesi
tra spũales neqͥcias pugnaturus. Nam ut ĩqͥt

Expanded text:
rea, sed inferius est acuta, et superius rotunda, lapidem continens pretiosum, quia nimirum bonus pastor propter curam ovium in terris affligitur, sed in coelis aeternaliter coronabitur, ubi pretiosam illam magaritam habebit, de qua Dominus ait in Evangelio: Simile est regnum coelonitudo pontificalis officii, quoniam in ipso et cum ipso confertur pontificalis officii plenitudo. Nam antequam metropolitanus pallio decoretur, non debet clericos ordinare, pontifices consecrare, vel ecclesiatra spirituales nequitias pugnaturus. Nam, ut inquit
Abbreviated transcription (Latin):
coinqͥnant ho. Uñ sollicite satagendum est ut
non tam exteriora manuum qͣm interiora
mentium inquinamenta purgent᷑. Damictu.
Cotis itaq manib assumit amictũ. qui
suꝑ humeros circumqͣq diffundit᷑. ꝑ quem
oꝑni fortitudo designatur. humeri quippe for¬
tes sunt ad opera ꝑagenda. sccłm illud patri¬
ache iacob. Supposuit humerum ad portan
tentionẽ ⁊ finem qͥb informandũ est opus.
ne fiat infermento malicie ⁊ neqͥcie. s in a¬

Expanded text:
inem Matth. XV. Unde sollicite satagendum est, ut non tam exteriora manuum, quam interiora mentium inquinamenta purgentur CAPUT L.Lotis itaque manibus assumit amictum, qui super humeros circumquaque diffunditur. Per quem operum fortitudo significatur. Humeri quippe fortes sunt ad opera peragenda, secundum illud patriarchae Jacob: Supposuit humerum ad portandtentionem et finem, quibus informandum est opus, ne fiat in fermento malitiae et nequitiae, sed in a
Abbreviated transcription (Latin):
bola que suꝑ amictum collo sacerdotis
incumbit. obedientiã ⁊ seruitutẽ signi¬
biit. Nam cum informa dłi eẽt nõ rapinam
arbit᷑tus est tẽ se eqͣlem deo. Exmaniuit semet
ip̃m formam serui accipiens fc̃us obecliens
aũ mortalitatis nec contͣrit origine. nec cõ
more non ira. uoluntate non necessitate. ⁊¬
gr̃a non uindicta. hic est ille iacob qͥ parẽs
precepto patͥs ysaac et cõsilio matͥs sue rebec¬
ce seruunt laban ut rachel ⁊ lyam duceret
inuet̾i sacerdocio tintunabuuis ⁊ ma¬
lis punicis ab inferiori ꝑte pendentib ut põ¬
tifex totus uocalis incederet. celestem xͥ doctri¬
nam insinuat. cuiꝰ noticiam hñerũt om̃s qͥb̃¬

Expanded text:
Stola, quae super amictum collo sacerdotis incumbit, obedientiam et servitutem signibivit. Nam cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo. Exinanivit enim se ipsum, formam servi accipienquippe mortalitatis nec contraxit origine, nec commmore, non ira; voluntate, non necessitate; gratia, non vindicta. Hic est ille Jacob qui, parens praecepto patris Isaac et consilio matris suae Rebeccae, servivit Laban, ut Rachel et Liam duceret in veteri sacerdotio, tintinnabulis et malis punicis ab inferiori parte pendentibus, ut pontifex totus vocalis incederet, coelestem Christi doctrinam insinuat. Cujus notitiam habuerunt hom
Abbreviated transcription (Latin):
ris pontificalis scͥptum erat nomẽ dñi tetragͦ¬
maton. cuiꝰ misteriũ superiꝰ p̃libauimꝰ. Mi
tram gͦ capitis xͥ sũmam illam honorificẽtiã
intelligimus. que ꝑ diuinitatẽ debet᷑ hũam¬
tati. Nam ꝓp̃ pedem honorificat᷑ scabellum.
potestatem xp̃i sig̃c. de qua dicit psalmi¬
sta. Uirga recta est uͥga regnitui. Ꝙ dilexisti¬

Expanded text:
sculptum erat nomen domini tetragrammaton, cujus mysterium superius praelibavimus. Per mitram ergo capitis Christi summam illam honorificentiam intelligimus, quae propter divinitatem debetur humanitati. Nam propter pedem adoratur scabellum: potestatem significat; de qua dicit Psalmista: Virga recta est virga regni tui
Abbreviated transcription (Latin):
te. significans ꝙ pontifex debet hr̃e humilita¬
tem inmente. exemplo capitis nr̃i dicentis. Dis¬
cite ame qr mitis sum ⁊ humilis corde. ꝑ capͥ¬
a fronte. lamina aurea sĩgcans sapĩam. inqͣ
scͥptum erat nomẽ dñi tet᷑gramaton. he. ⁊ oht.¬

Expanded text:
te, significans quod pontifex debet gerere humilitatem in mente, exemplo capitis nostri sic dicentis: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde Maa fronte lamina aurea, significans sapientiam, in qua scriptum erat nomen Dei tetragrammaton, id est
Abbreviated transcription (Latin):
foueantur. qͣtinus qͥ sanandis uuln̾ib preest
in uino morsum seu̾itatis adhibeat. moleo
molliciem pietatis. hoc miirũ ⁊ ꝑ archam
testam̃ti designat᷑. in qua cum tabulis uͥga
ture scientia debet cẽ uirga discretionis. ⁊ man¬
na dulcedinis. ut seu̾itas immod̾ate non sem
at. ⁊ pietas plusꝗͣ expedit non indulgeat. Cir¬
culus pallii ꝑ quem humeri ostringunt᷑ estti¬
mor domini ꝑ quẽ oꝑa cohercent᷑. ne uel ad illi¬
cita defluant. uel ad suꝑstua relaxent᷑. qm̃ dis¬
ciplina sinistram cohibet ab illicitis formidine
pene dext̾am uͦ temꝑat a suꝑfluis amore iusticie.

Expanded text:
quatenus qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum severitatis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis. Hoc nimirum et per arcam tabernaculi designatur, in qua cum tabulis virga turae scientia debet esse virga districtionis, et manna dulcedinis, ut severitas immoderate non saeviat, et pietas plus quam expedit non indulgeat. Circulus pallii, per quem humeri constringuntur, est timor Domini, per quem opera coercentur ne vel ad illicita defluant, vel ad superflua relaxentur. Quoniam disciplina sinistram cohibet ab illicitis formidine poenae; dexteram vero temperat a superfluis amore justitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
notam faciam ĩ carnationẽ meam. Uenit ad
nos calciata diuinitas. ut ꝓ nobis dei filius sa¬
cerdocio fungeretur. ꝑ ligłas quib ip̃a pedibꝰ
calciamenta constͥngunt᷑ illd̾ idem accipimꝰ ꝙ
ꝑcorrigiam calciam̃ti. ioħts baptista sigcauit
copulam insolubilem quib u̾bi diuinitas
se carni nr̃e co coniunxit: ꝑ sandalioꝵ corrigi
nitas est unita. Sicut enĩ pes corpꝰ sustentat:
ita diuinitas mundum gub̾nat. Uñ adorate
mictus autem quo sacerdos caput suũ ob¬
umbrat : illud sĩgcat qd̾ in apocalypsi des¬
mbitur. angłm di fortem descendisse de celo a
suꝑ nubem candidam. Ueniens autem ad
saluationem mundi d̃i filus angłs mag
abscondit incarne. Nam caput uiri xp̃c. ca
exp̃ssius designatur: qͣ sũmus pontifex capͤ
obducit. Et pulchre quidem qd ꝑ calciamẽtũ
pedis hoc ip̃m ꝑ amictũ capitis designat᷑. qr
diuinitas in carne latuit. ⁊ ꝑ carnem ĩnotu¬
it. Nam cum notus eẽt inuidea deus. in isuł

Expanded text:
notam faciam incarnationem meam. Venit enim ad nos calceata Divinitas, ut pro nobis Dei Filius sacerdotio fungeretur. Per ligulas, quibus ipsa pedibus sandalia constringuntur, illud idem accipimus, quod per corrigiam calceamenti Joannes Baptista significacopulamque indissolubilem, quibus Verbi divinitas se carni nostrae conjunxit, per sandaliorum corrigianitas est unita. Sicut enim pes corpus sustentat, ita Divinitas mundum gubernat. UndeAmictus autem, quo sacerdos caput suum obnubit, illud significat, quod in Apocalypsi describitur, angelum Dei fortem descendisse de coelo, super nubem candidam Isa. XIX. Veniens autem ad salvationem mundi Dei Filius, magni coatem abscondit in carne. Nam caput viri Christus,nem expressius designatur, qua summus pontifex caput obducit. Et pulchre quidem, quod per calceamentum pedum, hoc ipsum per amictum capitis designatur: quia divinitas in carne latuit, et per carnem innotuit. Nam cum notus esset in Judaea Deus, et in Israel
Abbreviated transcription (Latin):
tum. quod in ead̾ epła sequit. Qͥ furaba¬
tur iam ñ furet᷑. mag̾ aut̃ oꝑet᷑ mani¬
b sius: ut hãt uñ tribuat neccitatẽ
patienti. Nam ꝙͣ du paralisi erat dis¬
solut᷑: nicħ boni oꝑabat᷑. ĩmo labores
oꝑantiũ furabat᷑. Qualit̃ gͦ p̃lati uł
rectores animaꝵ salutẽ ꝓcurare de¬
beant subditoꝵ. sic̃ ⁊ in p̃cedentiof¬
ficio dictu ẽ. ħ seq̃ns expͥmit officiũ.
Nam ip̃oꝵ ẽ offerre paraliticũ inlec¬
to iacentẽ .i. orare ꝓ his quorũ pecta
ammnas in mala ꝯscĩa. a bono oꝑe tor¬
pentes detinent. ⁊ ita ꝓ eis int̾uenire.

Expanded text:
a sequitur: Qui furabatur, jam non furetur, magis autem operetur manibus suis, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti . Nam quandiu paralysi erat dissolutus, nihil boni operabatur, imo labores operantium furabatur. Qualiter ergo praelati vel rectores animarum salutem procurare debeant subditorum, sicut in praecedenti officio dictum est, hoc sequens exprimit officium. Nam ipsorum est offerre paralyticum in lecto jacentem, id est orare pro his quorum peccata animas in mala conscientia a bono opere torpentes
Abbreviated transcription (Latin):
De alba.¬
lba lineum uestim̃tũ largissime distãs
atunicis pesliceis que de mortius a ĩalib
fiunt. quib adam uestitus est pꝰ pecc̃m: noui
ueterem hominẽ cũ accib suis. induite nouũ qͥ¬

Expanded text:
De alba. Alba lineum vestimentum, longissime distans a tunicis pelliceis, quae de mortuis animalibus fiunt, quibus Adam vestitus est post peccatum Geveterem hominem cum actibus suis, et induite novum
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑ p̃claritas fame. que debet esse re¬
torta. ut pontifex bonum habeat testimo
conscientie. ꝙͣ intra se pontifex debet hr̃e. se¬
cundũ qd̃ dicit apłs. Gloria nostra hec est
testimoniũ conscĩe nr̃e. De uestib euange¬
cerdotis aliuid designant incapite.
aliudq figurant in menb̾s. Nam ⁊ caput
⁊ menbra: sacerdotis nomĩe nũcupantur.

Expanded text:
significatur praeclaritas famae, quae debet esse retorta. Ut pontifex bonum habeat testimonconscientiae, quam intra se pontifex debet habere, secundum quod dicit Apostolus: « Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrdotis aliud designant in capite, aliud figurant in membris. Nam et caput et membra, sacerdotis nomine nuncupantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cans ꝙ debet discernere inter qͣtuor. Int̾ ue¬
rum ⁊ falsum: ne deuiet incredendis. Int̾ bo¬
num ⁊ malum: ne deuiet in agendis. Erat ⁊
duplex : qr debet discernere ꝓ duob. ꝓ se uide¬
licet ⁊ ꝓppło. ne si cecus cecum duxerit: ambo ĩ

Expanded text:
significans quod debet discernere inter quatuor: inter vesignificans quod debet discernere inter quatuor: inter verum et falsum, ne deviet in credendis; inter bonum et malum, ne deviet in agendis. Erat et duplex, quia debet discernere pro duobus, pro se videlicet et pro populo, ne, si caecus caecum duxerit, ambo
Abbreviated transcription (Latin):
duos onichinos sĩgcant᷑ u̾itas ⁊ sinc̾itas. ueri¬
tas ꝑ claritatem. Sinceritas ꝑ soliditatem. ꝑ
filios isrł sĩgcantur sancta desid̾ia. ⁊ iusta ope¬
ra. scdm illd̾. Maledictus hõ qui non relique¬
ꝓ eo quod sexto die ꝑfecit deus celum ⁊ t̾ram.
⁊omnem ornatum eorum. Q gͦ sex nomina
filioꝵ isrł sculpta erant ĩuno lapide ⁊ sex ĩ alio.
sĩgcabat ꝙ desit̾ ia sacerdotis ⁊ oꝑa ꝑfici debẽt.
tẽtionem. ⁊ u̾itas finem. Harebat᷑ duas cathe¬
nulas auri purissimi. sͥ inuicem coherẽtes
que duob inserebant᷑ uncinis. significans
tallis: ita caritas excellit uniu̾sis l̾itutib. deqͣ
ni sunt intentio ⁊ finis. quib cathene inserũ¬
deum qͣm ꝓximum diligat ꝓpter beatitudinẽ.
acum ꝓpt̾ seip̃m. ⁊ ꝓximum ꝓpter deum. Sxe¬
pontifex debet induere discretionem ꝑ qͣm dis¬
cernat inter lucem ⁊ tenebras. inter dexterã
⁊ sinistram. qr non ẽ ꝯuentio lucis ad tenebras

Expanded text:
duos onychinos significatur veritas et sinceritas. Veritas per claritatem, sinceritas per soliditatem. Per filios Israel significantur sancta desideria et justa opera, secundum illud: Maledictus homo qui non reliquepro eo quod Deus sexto die perfecit coelum et terram et omnem ornatum eorum. Quod ergo sex nomina filiorum Israel sculpta erant in uno lapide, et sex in alio, significabat quod desideria sacerdotis et opera perfici debent, tentionem, et veritas finem. Habebat et duas catenulas auri purissimi, sibi invicem cohaerentes, quae duobus inserebantur uncinis: significans,tallis, ita charitas excellit universas virtutes; de qua ni, sunt intentio et finis, quibus catenulae inserunDeum quam proximum diligat propter beatitudinem, Deum propter seipsum, proximum propter Deum. Sexpontifex debet induere discretionem, per quam discernat inter lucem et tenebras, inter dextram et sinistram. Quia non est conventio lucis ad tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat ymaginem. feminalia nãq bissi¬
na terram congrue figurabant. qr bissus de t̾ra
ꝓcedit. Balthei cum uittis ⁊ nastulis cͥcum
uolutionem occeani designabant. Tunica iacine¬
tina ip̃o colore aera p̃ferebat. ꝑ tintinnabulaso¬
nus tonitruũ. ꝑ malo granata coruscatione ful¬
gurum designabant᷑. Quatuor minoris saceedo¬
tis ⁊ qͣtuor pontificis indum̃ta qͣtuor micro cõmi.
⁊ qͣtuor megacosmi. patres Ip̃o num̾o designabã.
.i. qͣtuor humores ⁊ quatuor elem̃ta Ephot su
narietate celum sidertum ostendebat. Q auten
chini solem i lunam uł duo emispia denota¬
bant .xii. gemine pectorales .xii. signa inzo¬
cdiaco p̃ferebant. Rationale qͥdem erat inme
cursu ⁊ ratione descendit. ꝑ anulos cathenu¬
las. ⁊ uncinos elem̃toꝵ humoꝵ ⁊ tempoꝵ
colligam̃ta signant᷑. Cydaris celum empire¬
um. lamina suꝑposita deũ significabat. om̃i¬
bus presidentem. Han allegoriam libii sapi¬
entie confirmat auctoritas dicens. inueste po¬

Expanded text:
byssina congrue terram figurabant, quia byssus de terra procedit. Balteus cum vittis et vasculis circum volutionem Oceani designabant. Tunica hyacinthina ipso colore aera praeferebat. Per tintinnabula sonitus tonitruorum. Per malagranata coruscationes et fulgura figurabantur. Quatuor minoris sacerdotis et quatuor summi pontificis indumenta, quatuor microcosmi et quatuor megacosmi partes ipso numero designabant, id est quatuor humores et quatuor elementa. Ephod sui varietate coelum sidereum ostendebat. Quod autem chini solem et lunam, vel duo hemisphaeria denotabant; XII gemmae pectorales, XII signa in zodiaco praeferebant. Rationale quidem, quod eracursu et ratione descendit. Per annulos, catenulas et uncinos, elementorum, humorum et temporum colligamenta signantur. Cidaris, coelum empyreum: lamina superposita Deum signabat omnibus praesidentem. Hanc quidem allegoriam libri sapientiae confirmat auctoritas, dicens: In veste po
Abbreviated transcription (Latin):
in eo scͥpta hoc duo nomĩa. purim ⁊ chumin.
id est u̾itas ⁊ doctͥna. Inserebatur aũ logion bꝑ¬
humerali a suꝑiori ꝑte ꝑ duos anulos. ⁊ duas
cathenulas aureas. mimissas duob uncinis
qͥ sub duob p̾dictis onichinis insuꝑhum̃ali cõ¬
batur ephot. Ultimũ capitis ornamẽtũ erat. qda¬
ris .i. mitra in acutum ꝓcedens. hñs cͥculum au¬
reũ cum malognatis ⁊ florib de qua suꝑfron¬
tem pendebat lamina aurea. qͣm petalum dñt
ad modum lune dimidie. in qua p̃scͥptũ erat
cum mouebatur pontifex moueret᷑ ⁊ lamina
ꝓfemoralib ht̃ sandalia. ꝓlinea albam. ꝓbal¬
theo cingłm. ꝓ podera tunicam. ꝓ ephot anue¬
tum uł stolam. ꝓlogion pallium. ꝓcydari mi¬
tram. ꝓlamina crucem. ⁊ quedam ex hiis diu̾¬
sam habent formam ab illis. s eandem figuram.¬

Expanded text:
in eo scripta haec duo nomina purim et tymim, in eo scripta haec duo nomina purim et tymim, id est veritas et doctrina. Inferebatur autem λόγιον superhumerali, a superiori parte per duos annulos et duas catenulas aureas, immissas duobus uncinis, qui sub duobus praedictis onychinis, in superhumerali conbatur ephod. Ultimum vero capitis ornamentum erat cidaris, id est mitra in acutum procedens, habens circulum aureum cum malagranatis et floribus. De qua super frontem pendebat aurea lamina, quam petalum dicunt, ad modum lunae dimidiae. In quam sculptum erat cum movebatur pontifex, moveretur et lamina,pro femoralibus habet sandalia, pro linea albam, pro balteo cingulum, pro podere tunicam, pro ephod amictum vel stolam, pro λόγιον pallium, pro cidari mitram, pro lamina crucem. Et quaedam ex his diversam habent formam ab illis, sed secundum figuram
Abbreviated transcription (Latin):
grece d̾r pod̾is. latine talaris. hanc aũ ꝓ fim¬
reis int̾ scalari mͦ disposita l̾iaudiret᷑ sonus
cum pontifex ingred̾et᷑ scãctuariũ. ne forte
moreret᷑. Scd̾m erat ephot .i. suꝑhumerale
de qͣtuor p̃dictis colorib auroq contextũ. sine
manicis ad modum colobii. habens aꝑturam
ĩpectore. qͣdram ad magnitudinẽ palmi. inqͣ
logion eiusdem mẽsure inserebat᷑. incuiꝰ ꝑte
suꝑiori uidelicet suꝑ humeros infibulati erãt
auro duo lapides. Onichini. qͥb duodecĩ noĩa
malio. Q autem samuel ⁊ dauid induti legũ¬
duplex de. iiͦiͬ. pdc̃is colorib auroq contextũ
hñs .xii. lapides ꝑ ordines quatuor. In pͥmo sar¬
donium. toparium. ⁊ smaragdum. In scc̾o car¬
biincłm. saphirum. ⁊ iaspidem. Intercio ligu¬
rium. achaten. ametistum. In quãto crisolitũ.
onichinũ. ⁊ berillum. in qͥb erant scͥpta.xii. no¬
mina filiorum irł. insingłis singła. Erant ĩ

Expanded text:
Graece dicitur ποδήρης, Latine talaris Graece dicitur ποδήρης, Latine talaris reis, intercalari modo disposita, ut audiretur sonus, cum pontifex ingrederetur sanctuarium, ne forte moreretur. Secundum erat ephod, id est superhumerale, de quatuor praedictis coloribus auroque contextum, sine manicis, ad modum colobii, habens aperturam in pectore quadram, ad magnitudinem palmi, in qua λόγιον ejusdem mensurae inserebatur. In cujus parte superiori, videlicet super humeros, infibulati erant auro duo lapides onychini, quibus duodecim nomina Quod autem Samuel et David induti legunis coloribus auroque contextum, habens duodecim lapides per ordines quatuor. In primo sardium, topazium et smaragdum. In secundo carbunculum, sapphirum et jaspidem. In tertio ligurium, achatem et amethystum. In quarto chrysolithum, onychinum et berillum. In quibus erant scripta XII nomina filiorum Israel. In singulis singula. Erant etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥndecim gͦ sunt ornamenta pontificis. quindetĩ
gͣdus uͥtutum ip̃o num̾o designãtia. qͦs ꝑ .xu.
cantica gͦduum psalmista distinxit. uestes enĩ
saterdotales uͥtutes sigrant. quib debent sac̾to¬
tes ornari. scd̃m illd̃ ꝓpħicum. Sac̾dotes tiumn¬
duant᷑ iusticiam. ⁊ sc̃i tui exultent. Cipꝰ lega
sacerdõtib qͣ pͥncipi sacerdotum cõmunia.
Primũ dicebatur manachasim. ꝙ grece brac
ce. latine femoralia dici potest. de bisso retorta
ꝯtextum. Scłm: cechomone qd̾ nos lineam.
siue fubucłam dicimꝰ. s moyses abanech appel¬
lauit. hebrei qͦ discentes ababiloniis emisa¬
neam uocauerunt. Eratq um bissinũ ⁊ du¬
plex. Tercium: baltheus .i. zona uel cingłs
latus. qͣi digitis qͣtuor sit reticiłatus. qͣi uͭ pel¬
lis iuperea uid̾et᷑ contextũ debisso. cocco. ppu
ra nacincto. Qrum tyara qd̾ hebeti mane¬
pher. nos autem infulam appellamꝰ. a cida
tunica iacinctina. ꝙͣ hebreus dicit uechir.

Expanded text:
go sunt ornamenta pontificis XV gradus virtutum ipso numero designantia, quos per XV cantica graduum Psalmista distinxit. Vestes enim sacerdotales virtutes significant, quibus debent sacerdotes ornari, secundum illud propheticum: Sacerdotes tui induantur justitia, et sancti tui exsultent Psal. sacerdotibus quam principi sacerdotum communia. Primum dicebatur manathasim Hebraice, Graece περιζώματα, et Latine femoralia dici potest, de bysso retorta contextum. Secundum cathemone, quod nos lineam sive subuculam, sed Moyses abanec appellavit. Hebraei vero discedentes a Babyloniis, emissan eam vocaverunt, eratque byssinum et duplex. Tertium balteus, id est zona vel cingulum, latum quasi digitis quatuor, sic reticlis viperea videretur, contextum de bysso, cocco, purpura et hyacintho. Quartum tiara, quod Hebraei manephei, nos autem infulam appellamus, a cidatunica hyacinthina, quam Hebraice dixit nathir,
Abbreviated transcription (Latin):
rantiam. Uñ iosephinter fr̃s suos talarem
cipit brauium. qm̃ qui ꝑseuerau̾it usq in
finem hic saluus erit. Uñ precipitur. Esto fi¬
autem hec uestis inuet̾i testamento. uł sacer¬
dotio ꝓ fimbriis. mala punica cum tintin¬
co quod indalmati a sit reꝑta que sui forma
sig̃tat largitatem. qr largas ht̃ manicas ⁊ ꝓ¬

Expanded text:
rantiam; unde Joseph inter fratres suos talarem rantiam; unde Joseph inter fratres suos talarem cipit bravium; quoniam, qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit autem haec vestis in veteri sacerdotio, pro fimbriis mala punica cum tintineo quod in Dalmatia fuit reperta. Quae sui forma figurat largitatem, quia largas habet manicas
Abbreviated transcription (Latin):
uentͥs eius. Debent gͦ lumbi p̃cingi ꝑ conti¬
nentiam. debent ⁊ succingi ꝑ abstinentiam.
qm̃ hoc genus demonii non eicit᷑ insi mora¬
ost hec stolam que alio nomine uocat
orarium suꝑ collum sͥ sacerdos impont
ut iugum dñi se suscepisse significet que a
collo ꝑ anteriora descendens dextrum ⁊ sinstr̃
debet ẽẽ munitus. Stola quippe significat pa
tientiam. de qua scͥptum habetur. Patientia
iterum. In patientia ur̃a possidebitis animas
urãs. Hinc est gͦ ꝙ stola cum ⁊ona qͥbdã nga¬
bus colligatur. ꝙr uirtutes uͥtutib sociantur.
ne aliquo tẽptationis moueant᷑ impulsu. de¬
bet aũ sacerdos sccłm decretũ. Sraccarensis cõ¬
cilii de uno eodemq orario ceruicem ꝑiter ⁊ u¬
trũq humerũ premẽs signum crucis in suo¬
pectore p̃parare. Siquis autem alter egent:
excõtounicationi debite subiacebit. nisi for¬
te quis dixerit hoc decretum ꝑ contͣriam ro
poderĩ.i. talarem. significantem ꝑseue¬

Expanded text:
b XL. Debent ergo lumbi praecingi per continentiam. Debent et subcingi per abstinentiam; quoniam hoc genus daemonii non ejicitur nisi in oraPost haec stolam, quae alio modo vocatur orariam, super collum sibi sacerdos imponit, ut jugum Domini se suscepisse significet; quae a collo per anteriora descendens, dextrum et sinistrum debet esse munitus. Stola quippe significat sapientiam vel patientiam, de qua scriptum habetur: Patientia ebr. X. Et iterum: In patientia vestra possidebitis animas. Hinc est ergo, quod stola cum zona nexibus quibusdam colligatur, quia virtutes virtutibus sociantur, ne aliquo tentationis moveantur impulsu. Debet autem sacerdos secundum decretum Braccharensis concilii de uno eodemque orario cervicem pariter et utrumque humerum premens, signum crucis in pectore suo praeparare. Si quis autem aliter egerit, excommunicationi debitae subjacebit. Nisi forte quis dixerit hoc decretum per contrariam id est talarem, significantem perseve
Abbreviated transcription (Latin):
dñr .i. inhumilitate dño seruientes. ue qͥbus
recce patͥbus placuit. ut qͥ minist̾ra sacra con¬
tractant legem continẽtie debeant obseruare.
Sicut spͥtum est in ꝓpħa. Mundamini qͥ fertĩ
facta cum discipłis cena mittens aqͣm inpel¬
uim. lauit pedes discipulorum: ⁊ lintheo qͦ
rdo diaconorũ atͥbu leui sumpsit exor¬
dium. Uñ dñs ad moysen locutus est
dicens. Applica tͥbum leui ⁊ fac stare incõspͤtu
aaron sacerdotis ⁊ ministrent ei. ⁊ excubent ⁊
obseruent qͥcquid ad cultum ꝑtinet multitu

Expanded text:
d est in humilitate Domino servientes. De quibus recte patribus placuit, ut qui sacra mysteria contrectant, legem continentiae debeant observare, sicut scriptum est in Propheta: Mundamini qui fertisfacta cum discipulis coena, mittens aquam in pelvim, lavit pedes discipulorum, et linteo, quo erat Ordo diaconorum a tribu Levi sumpsit exordium. Unde Dominus ad Moysen locutus est, dicens: Applica tribum Levi, et fac stare in conspectu Aaron sacerdotis, et ministrent ei et excubent, et observent
Abbreviated transcription (Latin):
bñdix̃int: bñdicant᷑ in nomĩe dñi. Ungunt᷑
ad om̃s debeant ex̾cere. ꝑ manus enim oꝑa. ꝑ
oleum misccłia designatur. Uñ samaritanus
in xp̃o mundum sibi reconcilians. ⁊ posuit in no¬
bis uerbum reconciliationis. obsecͣmus gͦ ꝓ xp̃o
tes iiter deum ⁊ homines. dum ⁊ p̃cepta d̾i ppło
deferunt p̃dicando. ⁊ uota ppłi deo porrigunt sup¬
plicando. Q circa tales debent existere sacerdotes
ut ⁊ deo sint grati: ⁊ hominib sint accepti. Nã
ut inquit apłs. Mediator non est unus. discor
des enim reconciliare non potest qͥ simul utͥusq
socitatis ⁊ amicicie uincło non est concors. Si
tium his qui displicet ad intercedendũ mutit᷑:
calicem ⁊ patenam de manu pontificis qͣtinꝰ hus
instrumentis potestatem se accepisse cognoscãt
placabiles hostias offerendi. Uñ cum hec ep̃c
tribuit. accipite in qͥt potestatem offerre sacͥfi¬
ꝓ defunctis. in nomĩe dñi. Officio sacerdotis usꝰ¬

Expanded text:
in nomine Domini. Unguntur ad omnes debeant exercere. Per manus enim opera, per oleum misericordia designatur. Unde Samaritanus in Christo, mundum reconcilians sibi, et posuit in nobis verbum reconciliationites inter Deum et homines, dum praecepta Dei populo deferunt praedicando, et vota populi Deo porrigunt supplicando. Quocirca tales debent existere sacerdotes, ut et Deo sint grati, et hominibus sint accepti. Nam, ut inquit Aledes enim reconciliare non potest, qui simul utriusque societatis et amicitiae vinculo non est concors. Si enim is qui displicet, ad intercedendum mittatur, calicem et patenam de manu pontificis, quatenus his instrumentis potestatem se accepisse agnoscant, placabiles hostias offerendi. Unde cum haec episcopus tribuit: Accipite, inquit, potestatem offerendi sacrifi quam pro defunctis in nomine Domini. Officio sacerdotis us
Abbreviated transcription (Latin):
dum. significans ꝙ pontifex debet hr̃e qͣtuor
pͥncipales uͥtutes. uisticiam. fortitudinẽ. peu¬
dentiam. tẽꝑantiam. insingłis aũ ordinibus
habebat tres lapides. sig̃rans ꝙ pr atifex in pͥ¬
mo debet hr̃e fidem. spem. ⁊ caritatem. In se¬
cundo debet hr̃e modestiam. mãsuetudinem.
⁊ benignitatem. In t̾cio debet hr̃e pacem. mise¬
ricordiam. ⁊ largitatem. In qͣrto debet hr̃e ui¬
gilantiam. sollicitudinem. ⁊ longanimita¬

Expanded text:
igurans quod pontifex debet habere quatuor principaliores virtutes, justitiam, fortitudinem, prudentiam, temperantiam. In singulis autem ordinibus habebat tres lapides; signans quod pontifex in primo debet habere fidem, spem, charitatem; in secundo modestiam, mansuetudinem et benignitatem; in tertio, pacem, misericordiam et largitatem; in quarto vigilantiam, sollicitudinem, et longanimita
Abbreviated transcription (Latin):
Accipite inquit ⁊ comedite. hoc est corpꝰ meũ.
hoc facite inmeam ꝯmemorationẽ. Excellẽtuᷤᷤ
aũ usus est hoc officio cum ꝓ pc̃cis humanige¬
neris se ip̃m inara crucis optulit idem ipse sa¬
um ⁊ sp̃alium uestium designatur. Sex enim
amictus alba. cingłm. stola. mampłs ⁊ plane¬
baptirare. predicare. ꝯficere. soluere. ⁊ ligare.
Nouem aũ sunt ornam̃ta pontificũ sp̃alia.
uidelicet calige. sandalia. subcinctoriũ. tuni¬
ca. dalmatica. mitra ⁊ cirotheca. anulꝰ iba¬
culus. qr minirũ nouem st̃ inqͥb sp̃alis ep̃oꝵ¬

Expanded text:
Accipite, inquit, et comedite: hoc est corpus meum. Hoc facite in meam commemorationem . Excellentius autem usus est hoc officio, cum pro peccatis humani generis seipsum in ara crucis obtulit, idem ipse saum et specialium vestium designatur. Sex autem amictus, alba, cingulum, stola, manipulus et planebaptizare, praedicare, conficere, solvere et ligare. Novem autem sunt ornamenta pontificum specialia, videlicet caligae, sandalia, succinctorium, tunica, dalmatica, mitra et chirothecae, annulus et baculus. Quia munia novem sunt, in quibus specialis ep
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines bñdicere. pontifices ꝯsecrare. Manꝰ ĩ¬
ponere. basilicas dedicare. degͣdandos deponere.
Sẏnodos celebrare. crisma cõficere. uestes ⁊ ua¬
dicit. consecrare ⁊ scificare digneris dñe manꝰ
istas. ꝑ istam unctionem ⁊ nr̃am bũdictionẽ.¬

Expanded text:
virgines benedicere, pontifices consecrare, manus imponere, basilicas dedicare, degradandos deponere, synodos celebrare, chrisma conficere, vestes et vadicit: Consecrare et sanctificare digneris, Domine manus istas, per istam unctionem et nostram benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
es xp̃c filius cłiniui. Cumq xp̃c respexisset¬
fr̃ tuus uade ⁊ corripe eum inter te ⁊ ip̃m solũ
⁊c̃. Cui cum petrus dixisset. dñe qͦtiens pec¬
cau̾it in me fr̃ meus. dimittã ei usq septi¬
es: Respondit iħc. Non dico tͥ septies: sed¬

Expanded text:
etr tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum, etc. Cui cum Petrus dixisset: Domine, quoties peccabit in me frater meus, et dimittam ei? usque septies? Respondit illi Jesus: Non dico tibi
Abbreviated transcription (Latin):
scis qr amo te. t̾cio qͦ p̃cepit. pasce oues me
cum ait. Tu uocab̃is cephas. Licet enĩ cephas
scd̃m unam lingm interpretetur petrus. Sed
alteram tñ exponitur caput. Nam sicut cap̃
in se plenitudinem ht̃ sensuũ. cet̾a uͦ menbra
ꝑtem suscipuint plenitudinis : ita cet̾i facerdo¬
tes uocati sunt inꝑtem sollicitudinis. S sũ¬
mus pontifex assumptꝰ est in plenitudinẽ po¬
testatis. Ad petium gͦ tanqͣm ad magistum
ꝑtinet ceteros confirmare cuius fidis in nulla
temptatione defecit. fides enim apłice sedis
supra firmam petram stabili soliditate su¬
data nullis unqͣm erroꝵ sordibus in qͥnan.¬

Expanded text:
e cum ait: Tu vocaberis Cephas Joan. I. Licet enim Cephas secundum unam linguam interpretetur Petrus, secundum alteram tamen exponitur caput. Nam sicut caput habet plenitudinem sensuum, caetera vero membra partem recipiunt plenitudinis; ita caeteri sacerdotes vocati sunt in partem sollicitudinis, sed summus pontifex assumptus est in plenitudinem poI. Ad Petrum igitur tanquam ad magistrum pertinet caeteros confirmare, cujus fides in nulla tentatione defecit. Fides enim apostolicae sedis super firmam petram stabili soliditate fundata, nullis unquam errorum sordibus