comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seu quilib alii nominantur. xpĩam esse
desienut hii qui xp̃i nonĩe amisso nũa¬
na et ext̾na nocabula induerunt sola
igit᷑ catholica eccłia est. que uenĩ cultum
retmet. hic ẽ fons uei̾tatis hoc doniailiũ
fidei. hoc templum dei. quo siquis non
intranerit uł a quo siquis exierit et spe
agitur em̃ de uita et salute cui insi caute
ac diligent̾ consulatur amissa et extincti
erit S tamen quia singhi quiq cetus
hͣeticoꝵ se potissimũ xpĩanos. et suã esse
catholicam eccłiam putant. Sciendum
ẽ illam ẽẽ ueram. in qua ẽ confessio ⁊ pe¬
intencia. que pcc̃a et uulnera. quibus
sb̾iecta est inbecillitas carnis salubuter
surat hec intermi paucis admonendi
gra retuli nequis eitorem fug̾e cupiens
inaiore implicetur errõe. dũm penetrale¬
uẽitatis ignorat Postea plemꝰ et uberus
contͣ oẽs mẽdacõꝵ sectas ꝓp̾o seꝑatoq o¬
pere pugnabimꝰ. Sequitꝰ ut qm satis

Expanded text:
seu quilibet alii nominantur, christiani esse seu quilibet alii nominantur, christiani esse desierunt, qui Christi nomine amisso, humana et externa vocabula induerunt. Sola igitur catholica Ecclesia est, quae verum cultum retinet. Hic est fons veritatis, hoc domicilium fidei, hoc templum Dei, quo si quis non intraverit, vel a quo si quis exiverit, a spe Agitur enim de vita et salute: cui nisi caute ac diligenter consulatur, amissa et extincta erit. Sed tamen quia singuli quique coetus haereticorum se potissimum Christianos, et suam esse Catholicam Ecclesiam putant, sciendum est illam esse veram, in qua est confessio et poenitentia, quae peccata et vulnera, quibus subjecta est imbecillitas carnis, salubriter curat. Haec interim paucis admonendi gratia retuli, ne quis errorem fugere cupiens, majori implicetur erroueritatis ignorat: postea plenius et uberius contra omnes mendaciorum sectas proprio separatoque opere pugnabimus. Sequitur ut quoniam satis
Abbreviated transcription (Latin):
uł incõg̾rnens ẽẽ ut deus in uterum se¬
mulieris meluderet nec celestem illam
maiestatem ad tantam infirmitatem pos¬
se deduci ut homib cõtemptu. densi
cõcumelie. ludibrio esset postremo ecia
cruciamẽta perferret atq execrabłi pati¬
pło figeretur. Que omĩa cum neq inge¬
mo neq doctͥna defend̾e. ac reluctari
possent nec enĩ uim racõnemq penitus
peruidebant. depranati sunt ab itine̾ icõ
et celestes lr̃as corruperũt ut nonã sibidoc¬
trinam sine ulla radice ac stabłitate cõpo nerẽt
Nlam nulli aũt talsoꝵ prophaꝵ uaticimo
illecti de quib uei̾ prophete et ip̃e p̾dixe¬
rat. exciderns adoctrina dei et tradicõe
ueram reliquerunt S illi om̃es demoĩa¬
cis frandib irretiti quas prospice et caue
debuerant diuinũ nomen ⁊ cultum per
ĩprudenciam perdiderunt. Cum enĩ fri¬
ges. aut nouaciam aut ualentĩam. aut
marcionite. aut antropiam. aut arxian

Expanded text:
vel incongruens esse, ut Deus in uterum vel incongruens esse, ut Deus in uterum mulieris includeretur, nec coelestem illam majestatem ad tantam infirmitatem potuisse deduci, ut hominibus contemptui, derisui, contumeliae et ludibrio esset, postremo etiam cruciamenta perferret, atque excecrabili patibulo figeretur: quae omnia cum neque ingenio, neque doctrina defendere ac refutare possent nec enim vim rationemque penitus pervidebant, depravati sunt ab itinere recto et coelestes litteras corruperunt, ut novam sibi doctrinam sine ulla radice ac stabilitate componerent. Nonnulli autem falsorum prophetarum vaticinio illecti, de quibus, et veri prophetae, et ipse praedixerat, exciderunt a doctrina Dei, et traditionem veram reliquerunt. Sed illi omnes daemoniacis fraudibus irretiti, quas prospicere et cavere debuerant, divinum nomen et cultum per imprudentiam perdideruat. Cum enim Phryges, aut Novatiani, aut Valentiniani, aut Marcionitae, aut Anthropiani, aut Ariani,
Abbreviated transcription (Latin):
remus. neqnͣ n laqueos. et frandes il¬
lius adũsarii inĩ. cum quo nos lucta¬
ri dens uoluit incidemus. Tunc dedis¬
se c̾ta mandata. que ĩ ꝑpetuũ tustodĩe
debemꝰ quor plenq ĩmeores descito
itin̾e celesti uias sibi deuias per anifrac¬
tus et p̾cipicia. condiderunt per quam
partem plebem incantam et simplicem
ad tenebras morteq deducerent Quod¬
quatenus accidit exꝑonam fuerũt qui¬
dam nr̃or uł minͦ stabłita fide uł mimros
canti uł minus docti qui discidiumi face¬
rent unitatis et eccłiam dissiparent S
hii quorum fides fuit lubrica cum deũ
nosse se et colere simularent augendis
opib et honori studentes affectabant maxi¬
mum sac̃dociũ et apocorib incti secedere
cum suffragitorib sus maluerunt Qm
eos ferre prepoĩtos. quib cocupierũt ip̃i. añ
ppom Quidam nõ non satis celestib br̃is
erudici cum uẽitatis accusatorib respon¬
De non possent. obicientib uł in possible

Expanded text:
remus, ne quando in laqueos et fraudes ilremus, ne quando in laqueos et fraudes illius aduersarii nostri cum quo nos luctari deus uoluit incideremus; tum dedisse certa mandata, quae in perpetuum custodire debemus: quorum plerique immemores deserto itinere caelesti uias sibi deuias per anfractus et praecipitia condiderunt, per quas partem plebis incautam et simplicem ad tenebras mortemque deducerentquatenus acciderit exponam. fuerunt quidam nostrorum uel minus stabilita fide uel minus docti uel minus cauti, qui discidium facerent unitatis et ecclesiam dissiparent. sed ii quorum fides fuit lubrica, cum deum nosse se et colere simularent, augendis opibus et honori studentes adfectabant maximum sacerdotium. et a potioribus uicti secedere cum suffragatoribus suis maluerunt quam eos ferre praepositos quibus concupierant ipsi ante praeponi. quidam uero non saeruditi, cum veritatis accusatoribus respondere non possent, objicientibus vel impossibile,
Abbreviated transcription (Latin):
merito unus deus nt̃q appłłatur. Quia
quidad est in patre ad filiũ. tnͣsfluit
et qͥdqͥd in filio apatie descendit ⁊ lon
põt igitur sũmus ille. ac singularis deꝰ
insi per filiũ coli Qui solum patre se co¬
lere putat sicut filiũ non cont ita nec
patrem quitem qui aũt filiũ suscipit᷑ et
nomen eius gerit is uero cum filio simł
et patrem cofit qm legitus et nũcius
et satͥtos sium patris est filius. hic tẽ¬
pli marnm ianua est hic lucis uia. Hc
dux salutis hic ostium uite
Ed tamen qm młte hereses extite¬
iunt et inistictib demonũ. ppłs
ut siquis aquam uite cuꝑit taurie non
ad detritos sacus deferatin qui nõ habe̾t¬
uenam ẜ ubenrimũ dei nouei̾t fontem
quo irrigitus perhenni luce pociatur
ante om̃ia scĩe nos cõueĩt et ipm̃ et le¬
gatos enis p̃dirisse qd̾ plĩme secte et
heses hr̃ent existe̾ que cõcordiam stĩ
corpis rumpent ut sũma prdecia cane¬

Expanded text:
merito unus deus uterque appellatur, quia merito unus deus uterque appellatur, quia quidquid est in patre, ad filium transfluit et quidquid est m filio, a patre descendit. non potest igitur summus ille ac singularis deus nisi per filium coli. qui solum patrem se colere putat, sicut filium non colit ita ne patrem quidem. qui autem filium suscipit et nomen eius gerit, is uero cum filio simul et patrem colit, quoniam legatus et nuntius et sacerdos summi patris est filius. hic templi maximi ianua est, hic lucis uia, hic dux salutis, hic ostium uitae. Sed quoniam multae haereses extiterunt et instinctibus daemonum populus ut si quis aquam uitae cupiet haurire, non ad detritos venam, sed uberrimum Dei noverit fontem, quo irrigatus perenni luce potiatur. Ante omnia scire nos convenit, et ipsum, et legatos ejus praedixisse, quod plurimae sectae et haereses haberent existere, quae concordiam sancti onuisse ut summa prudentia caue
Abbreviated transcription (Latin):
cum et fĩlius ũt in patre qr pat̾ diligit
filiũ. et pat̾ in filio q uolũtati pr̾is fdeli¬
ter parit. nec inꝙͣ faciat aut fecei̾t nͥ qd
pat̾ aut uoluit aut iussit Demq unum
deum ẽẽ tam prem quã filium. Usaras in
illo exemplo qd supenus posumꝰ osten¬
dit cum dice̾t adorabũt te et inte pre¬
cabunt qm inte deus est et nõ ẽ alius
dens p̃cer te S ⁊ alio loco similit̾ ait.
Sic dicit deus. Rex istł. et qui eruit
cum deus et̾nus. Ego pͥmus et ego no¬
uissimꝰ et pret̾ me non est alius Cũ diu
psonas pposhss dei regis idest xp̃i et dei
pr̃is qui eum post passionem ab infe¬
ris excitauit sicut ostendisse diximiꝰ osee
ppħam qui ait et de manu inferorimi
eruam eum tanie id utramq persona
referens intulit et pret̾ me nõ ẽ deus
cum poss dice̾ preter nos. S fas non
erat plurali nũo sepacõem tante ncc̃itu¬
tur Quappt̾ cum mens et nolũtis alc¬
rius in altero sit uł pocins una in utͦq

Expanded text:
s sit in patre, quia pater diligit filium, et pater in filio, quia uoluntati patris fideliter paret, nec umquam faciat aut fecerit nisi quod pater aut uoluit aut iussit. denique unum deum esse tam patrem quam filium Esaias in illo exemplo quod superius posuimus ostendit, cum diceret: adorabunt te et in te precabuntur: quoniam in te deus est, et non est deus alius praeter te. sed et alio loco similiter ait: sic dicit deus rex Israhel et qui eruit eum deus aeternus: ego primus et ego nouissimus et praeter me non est deus. cum duas personas proposuisset, dei regis, id est Christi, et dei patris, qui eum post passionem ab inferis excitauit, sicut ostendisse diximus Osee prophetam qui ait: et de manu inferorum eruam eum, tamen ad utramque personam referens intulit: et praeter me non est deus, cum posset dicere \'praeter nos\': sed fas non erat plurali numero separationem tantae necessitutur. quapropter cum mens et uoluntas alterius in altero sit uel potius una in utroque,
Abbreviated transcription (Latin):
cibum aũt fei. et ad sitim acetũ dede¬
runt In hospitalitatis hanc mõstra
tuũ deum non intellexisti ludentem
mortaliũ mentib et spiis coronasti
et hoiridum fel miscuisti fore autẽ¬
ut indei manus inferrent deo suo eũ¬
q int̾ficerent cestimonia ꝓpħaꝵ hec
añcesserũt apud Esdram ita scp̃tun
est et dixit esdra ad ppłm hoc pasc
salnator nr̃ ẽ et refugium nr̃m cogita¬
te et ascendat in cor uestrũ qm̃ habemꝰ
huiliare eum in signo et post hec spe¬
rabis i eum. ne deseratur hic locus
m et̾nũ tempus dicit dñs deus u̾ cu
ad m̃iciacõem eius ei̾tis derisio ĩgen¬
tib uñ apparet indeos nullã aliam
spem hr̃e ms se abluerint a sang̾ne
in huilitate udraũ eius sblatũ ẽ na¬
tuntatem eius quis enarrabit qm̃
aufẽtur a t̾ra uita enis. a facmoib
ppłi mei abductus est ad morcem et
dabo malos pro sepultura eius et diui¬
tes pro morte eius qr facino nõ fecit
neq isidias ore suo locutꝰ ẽ ꝓpcerea

Expanded text:
cibum autem fel, et in sitim acetum dederunt. Inhospitalituum deum non intellexisti ludentem mortalium sensibus, sed spinis coronasti et horridum fel miscuisti. Teut Judaei manus inferrent Deo suo, eumque interficerent, testimonia prophetarum haec antecesserunt. Apud Esdram ita scriptum est: Et dixit Esdras ad populum: Hoc pascha Salvator noster est, et refugium nostrum. Cogitate, et ascendat in cor vestram, quoniam habemus humiliare eum in signo, et post haec sperabimus in eum, ne deseratur hic locus in aeternum tempus, dicit Dominus Deus virtuationem ejus, eritis derisio in gentibus. Unde apparet Judaeos nullam aliam spem habere, nisi se abluerint a sanguine, In humilitate judicium ejus sublatum est. Natiuitatem eius quis enarrabit? quoniam auferetur a terra uita eius, a facinoribus populi mei abductus est ad mortem. et dabo malos pro sepultura eius et diuites pro morte eius, quia facinus non fecit neque insidias ore suo locutus est. propterea
Abbreviated transcription (Latin):
tamen in me ꝑocm̃ nõ dominatur michi
opes cõtempne̾ difficile ẽ qr uiui aliter
pugno cont̾ͣ om̃em cupiditatem. nõ pos¬
sum pro iusticia nec dolorem ferre nec¬
mortem qr fragilis simmi Ette ĩ me dolor
ac mors ht potestatẽ et ea ipã que time̾
uinco ut uictorem faciam doloris ac mor¬
tis prior naco per ea que sustmeĩ non
iosse pretendas Si p̃cipientem sequi nõ
Irotes sequere añcedentem sblata hoc
ms̃ om̃is excusacõ ẽ et fatei̾ hoĩem ne¬
cesse ẽ sua culpa ĩnstũ ẽẽ qui doctorẽ

Expanded text:
tamen peccatum in me non dominatur.\' mihi tamen peccatum in me non dominatur.\' mihi opes contemnere difficile est, quia uiui aliter pugno contra omnem cupiditatem.\' \'non possum pro iustimortem, quia fragilis sum. Ecce et in me dolor ac mors habet potestatem, et ea ipsa quae times vinco, ut victorem te faciam doloris ac mortis. Prior vado per ea, quae sustineri non posse praetendis; si praecipientem sequi non potes, sequere antecedentem. Sublata est hoc modo omnis excusatio; et fateri hominem necesse est, sua culpa injustum esse qu
Abbreviated transcription (Latin):
eciam cum rõne pectare Opportet magĩm
doctorẽq nͥtutis hoĩ simillimũ fiei̾ ut uĩ¬
cendo peccatũ doceat hoĩem uinci ab eo
posse peccatũ Si n̾o sit ĩmo̾rlis exemplũ
ꝓpone homini nullonio põt Existet em̃
constans aliquis et dicet/. Tu quidẽ nõ
pectas qr liber es ab hoc corpoe̾ nõ cõcu¬
pistis qr ĩmorli nichil ẽ nctͣm Michi uẽo
młtis reb opus ẽ ut tuear hanc uitam
Mortẽ nõ times qr uałe inte nõ põt Dolo¬
rem cõtempnns qr nullim uim pati pos
at ego morͣlis utiũq timeo qr cruciatus
mͥ grauissimos inferũt quos tollerare
carins infirmicas nõ põt Doctor itaq
ñtutis eciam hanc excusacõem debuit
heĩb auferre ne quis ꝙ peccat necessi¬
tati potins ascribat quã culie sue Eigo
ut perfectus eẽ possit incħ ei d opom
ab eo qui docendus ẽ ut si forte dixit
ĩpossiblia p̾cipis ⁊ espondeit. ecce ip̃e fa¬

Expanded text:
etiam cum ratione peccare, oportet magistrum etiam cum ratione peccare, oportet magistrum doctoremque uirtutis homini simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uinci ab eo posse peccatum. sin uero sit inmortalis, exemplum proponere homini nullo modo potest. exsistet enim constans aliquis ac dicet: \'tu quidem non peccas, quia liber es ab hoc corpore, non concupiscis, quia immortali nihil est necessarium: mihi uero multis rebus opus est ut tuear hanc uitam. mortem non times, quia ualere in te non potest, dolorem contemnis, quia nullam uim pati potes: at ego mortalis utrumque timeo, quia cruciatus mihi grauissimos inferunt, quos tolerare carnis infirmitas non potest.\' doctor itaque uirtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus auferrre, ne quis quod peccat necessitati potius adscribat quam culpae suae. ergo ut perfectus esse possit, nihil ei debet opponi ab eo qui docendus est, ut si forte dixerit \'inpossibilia praecipis\', respondeat \'ecce ipse fa
Abbreviated transcription (Latin):
que rocet et sir quasi preuius et manũ
porrigat secutino Q nẽadmodũ ant̃ põt
fac̾e̾ que docet si non sit siłis ei quẽ doc
Nam si ulłi sb̾iectus sit passioni põt̃ ei
docenti hõ sic respond̾e / uolo quidẽ nõ pec¬
cae̾ s uincor Indutus sum em̃ carne fra¬
gili et in becilla Hec ẽ que cõcupiscit que
irascitur que tol que mori timet Ita du¬
cor ĩutus et pecco non qr nolo s qr cogor
sencio me. et ip̃e pecca̾e s ncc̃itas fragili¬
tatis impellit cui repugnae nõ possũ Eo
ad hoc respondebit pceptor ille insticie qͤ¬
modo cõfutabit ac redarguet hoĩez qui
delictis suis excusacõem carms ostend
ñ et ip̃e carne fuit nidutꝰ ut ostendat
eciam carnem posse cape u̾tutem Cõtuma¬
cia enĩ redargui non põt nͥ eremplo nami
hr̃e nõ possũt que doceas firmitatẽ insi
ea pͥor feceris qr natura hoĩnũ procluns
ĩ uicia indeĩ mist nõ modo cũ uema sed

Expanded text:
quae docet et sit quasi praeuius et manum quae docet et sit quasi praeuius et manum porrigat secuturo? quemadmodum autem potest facere quae docet, si non sit similis ei quem docet? nam si nulli subiectus sit passioni, potest ei docenti homo sic respondere: \'uolo equidem non peccare, sed uincor: indutus sum enim carne fragili et inbecilla, haec est quae concupiscit, quae irascitur, quae dolere, quae mori timet. itaque ducor inuitus et pecco, non quia uolo, sed quia cogor. sentio me et ipse peccare, sed necessitas fragilitatis inpellit, cui repugnare non possum. \' quid ad haec respondebit praeceptor ille iustitiae? quomodo confutabit ac redarguet hominem qui delictis suis excusationem carnis obtendet, nisi et ipse carne fuerit indutus, ut ostendat etiam carnem posse capere uirtutem? contumacia enim redargui non potest nisi exemplo. nam si habere non possunt quae doceas tirmitatem, nisi ea prior feceris, quia natura hominum procliuis in uitia uideri uult non modo cum uenia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fiei non possit racõ clara ẽ nam si neĩat
ad hoĩes sicut dens ut obiittã qd̾ mor¬
tales ocłi clai̾catem marestatis enis con¬
spic̾e ac sustin̾e nõ possũt Ip̃e c̾te deus
u̾tutem doce̾ nõ potĩt qr exꝑs corporis.
nõ faciet que docebit ac ꝑ hoc toit̾na
cius perftã nõ erit alioqnͥ si suma u̾tꝰ
ẽ dolorem pacient̾ pro iusticia officioq
perferre si u̾tus ẽ mortem ip̃am incen¬
tam nõ metu̾e et illatam fortiter susti¬
n̾e deb ergo ille doctor perfectus/ et co¬
ce ita precipiendo et firmae̾ façiẽdo qr
qui dat p̾cepta uiuendi amputae̾ deb
om̃um excusacõnũ uias ut ĩponat hoĩ¬
b parendi ncc̃itateni non u aliqua sed
pudõe Et tamẽ lib̾tatem relinquat ut
p̾miũ sit constitutũ parentb qr poterãt
nõ pare̾ si nollent et non parentib pena
qr pocerant part̾ si nellent. Quõ igit᷑ ion̾t
amputaĩ exeusacõ uͥ ut qui doceñt faciãt

Expanded text:
fieri non possit, ratio clara est. Nam si veniat fieri non possit, ratio clara est. Nam si veniat ad homines, ut Deus, ut omittam, quod mortales oculi claritatem majestatis ejus conspicere ac sustinere non possunt, ipse certe Deus virtutem docere ne docebit ac per hoc doctrina eius perfecta non erit. alioquin si summa uirtus est dolorem patienter pro iustitia officioque perferre, si uirtus est mortem ipsam et intentatam non metuere et inlatam fortiter sustinere, debet ergo doctor ille perfectus et docere ista praecipiendo et confirmare faciendo, quia qui dat praecepta uiuendi amputare debet omnium excusationum uias, ut inponat hominibus parendi necessitatem non ui aliqua sed pudore, et tamen libertatem relinquat, ut et praemium sit constitutum parentibus, quia poterant non parere si uellensi uellent. quomodo igitur poterit amputari excusatio, nisi ut qui docet, faciat
Abbreviated transcription (Latin):
ge nunc consit̾emus an doctor d̾ celo
missus possit non ẽẽ perfectus nõdñ
de hoc loguor que ueĩsse adeo negant
Fingamꝰ alique ce celo ẽẽ mittendũ qui
uitm hominũ iudimentis u̾tutis insti¬
tuat et ad insticiam formet nemir du¬
bm̃ põt ẽẽ quin is doctor qui celitꝰ mitti¬
tra cam scia sit rerũ omĩum ꝙͣ u̾tute ꝑ¬
fetus. ne nich int̾ celestem c̾renũq dif¬
ferat. Ramm hoĩe int̾na ꝓo̾a doct̾na mil
lo pacto eẽ põt nec eĩ mens t̾rems ius¬
cẽib inchisa et tabe corꝑis impedita a
cõprehend̾e perse põt aut caꝑe ueitatem
nͥ aliũde doceatur. Et si maxime possit
camẽ sũmam u̾tutem caꝑe nequeat et
om̃ib uiciis resist̾e̾ quoꝵ matia ĩ iusce̾i¬
b continetur Eo fit ut t̾remis doccor
perfectus ẽẽ non possit At ud celestis
cui scĩam diunitas u̾tutẽ ĩmorlitas ici¬
bint in docendo qͦ sicut in ceteis ꝑfectus
nͥ mor̾le sibi corpus assuat. Cur autẽ

Expanded text:
ge, nunc consideremus, an doctor e coelo missus possit non esse perfectus. Nondum de hoc loquor, quem venisse a Deo negant. Fingamus aliquem de coelo esse mittendum, qui vitam hominum rudimentis virtutis instituat, et ad justitiam formet. Nemini dubium potest esse, quin is doctor, qui coelitus mittitur, tam scientia sit rerum omnium quam virtute perfectus; ne nihil inter coelestem terrenumque difflo pacto potest: nec enim mens terrenis uisceribus inclusa et tabe corporis inpedita aut conprehendere per se potest aut capere ueritatem, nisi aliunde doceatur. et si maxime possit, summam tamen uirtutem capere nequeat et omnibus uitiis resistere, quorum materia in uisceribus continetur. eo fit ut terrenus doctor perfectus esse non possit. at uero caelestis, cui scientiam diainitas, uirtutem inmortalitas tribuit, in docendo quoque sicut in ceteris perfectusnisi mortale sibi corpus assumat. Cur autem
Abbreviated transcription (Latin):
morlis toctor. qr dux eẽ mor̾li põt qm
ĩmõrlis qr pacienciã dote̾ nõ põt qui
sb̃iectus passionib nõ ẽ nec hoc tam̃
necessitatem parendi hoĩb imponat
Neq deum nͥ mortali corpo̾e induat᷑
ut p̾capta sua factis ad implendo cete¬
ros parendi necessitate constu̾gat /b¬
quido igitur appatet eum qui nitedux
et iusticie sit magister corporalem ẽẽ
opport̾e nec alr̾ fieĩ posse. ut sit illius
plena ac perfecta doctͥna habeatq ra¬
dicem. ac sũdamentñ stabilioq apnd
honñes et fixa ꝑmaneat ipm̃ autem

Expanded text:
mortalis doctor, quia dux esse mortali potest, quam inmortalis, quia patientiam docere non potest qui subiectus passionibus non est. nec hoc tamen necessitatem parendi hominibus inponat, neque deum, nisi mortali corpore induatur, ut praecepta sua factis adinplendo ceteros parendi necessitate constringat. liquido igitur apparet eum qui uitae dux et iustitiae sit magister corporalem esse oportere nec aliter fieri posse ut sit illius plena et perfecta doctrina habeatque radicem ac fundamentum stabilisque aput homines ac fixa permaneat, i
Abbreviated transcription (Latin):
siblem spũm genuit quẽ filiũ nũcupa¬
ret Et ꝙͣuuis postea alios ĩnumerabi¬
les ꝑ ipm̃ c̾auiss quos angelos dicimꝰ
hurc tame solum p̾mogenitum diui¬
m nomĩs appellatõne dignatus ẽ pat̾a
scil u̾tute et maiestate pollentẽ Esse
aũt sũm dei filiũ qui sit potestate max¬
nia preditus nõ tantũ in imũ cõgruen¬

Expanded text:
um genuit, quem filium nuncuparet. et quamuis alios postea innumerabiles creauisset, quos angelos dicimus, hunc tamen solum primogenitum diuini nominis appellatione dignatus est, patria scilicet uirtute ac maiestate pollentem. esse autem summi dei filium, qui sit potestate maxima praeditus, non tantum congruen
Abbreviated transcription (Latin):
dñs deus uocami te ĩiusticia et tenebõ ma¬
num tuam et confirmabo te Et dedi ce ĩ
testamentũ generis mei in lucem genciñ
apire oculos cecorum ꝑduce ex ꝑnculis
alligitos et de domo carcens sedentes ĩ
tenebus. Cum igitur nos antea tanꝙͣ
ceci et t̃aꝙͣ carce̾ stulticie inlusi sedei̾m ͤ
in tenebris. ignorantes deum et uei̾ta¬
tem illiũati ab eo sumꝰ qui nos test.amẽto
suo adoptauit et liberatos malis uincuł
atq in bcem sapĩe ptoductos in heditate
regin celestis asscuuit.
Rdinato uo discipłis sius euugłio ac
nomĩs sui predicicõne c̾cũfudĩt se re
pente nubes eumq incelũ sustulit Quad̾¬
gesimo post passione die sicut damel fore
ostendãt dicens Et ecce i nubib celi fi
lius homĩs neĩens usq id netustũ dieꝵ¬

Expanded text:
dominus deus uocaui te in iustitiam, et tenebo madominus deus uocaui te in iustitiam, et tenebo manum tuam et confirmabo te, et dedi te in testamentum generis mei, in lucem gentium, aperire oculos caecorum, producere ex uinculis alligatos et de domo carceris sedentes in tenebris. cum igitur nos antea tamquam caeci et tamquam carcere stultitiae inclusi sederemus in tenebris ignorantes deum et ueritatem, inluminati ab eo sumus, qui nos testamento suo adoptauit et liberatos malis uinculis atque in lucem sapientiae productos in hereditatem regni caelestis adsciuit. Ordinata uero discipulis suis euangelii ac nominis sui praedicatione circupente nubes, eumque in coelum sustulit, quadragesimo post passionem die, sicut Daniel fore ostenderat , dicens: Et ecce in nubibus coeli ut filius hominis veniens, usque ad vetustum die
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco similit̾ ait deliqui domũ meam
dunisi hẽdicatem meam m manꝰ m̃moꝵ
eius facta est h̾editas mea michi sicut
leo in silua dedit ip̃a suꝑ me nocẽ suam
ideo odim eam cum sit he̾ditas eius ce¬
leste regnum non utiq ip̃am ħeditatem
se dicit odisse s hedes qui adu̾sus enm
ingrati et impni exstiterunt facta ẽ in qͥt
michi heditas mea sicut leo idest preda
et deuoracõ factus sum hedib meis qui
me ĩmolauerunt sicut pecus dedit super
me uocem suam idest sinam aduersus
me mortis crucisq dixerunt ⁊lam qued
supius ait cõsumatũ ẽ domin uida tes¬
tamentũ nouum ostendit uetus illud
testametũ qd per moysen datimmi ẽ non
fuisse ppetuũ id añt qd̾ per xp̃m dari ha¬
bẽt cõsumatũ fore domũ añt ude et iĩł
non utiq iudeos significat quos abdi¬
cauit s nos qui abeo congregati ex gen¬
tib in ilsoꝵ locum adopcõne successimꝰ
isset id genus ysaias docet apud que
pater sũmus ad filiũ loquit᷑ dicẽs Ego

Expanded text:
iqui domum meam, dimisi hereditatem meam in manus inimicorum eius. facta est hereditas mea mihi sicut leo in silua, dedit ipsa super me uocem suam, idcirco odiui eam. cum sit hereditas eius caeleste regnum, non utique ipsam hereditatem se dicit odisse, sed heredes, qui aduersus eum ingrati et inpii extiterunt. facta est inquit hereditas mea mihi sicut leo, id est praeda et deuoratio factus sum heredibus meis, qui me immolauerunt sicut pecus. dedit super me uocem suam, id est sententias aduersus me mortis crucisque dixerunt. nam quod superius ait consummaturum se domui Iuda testamentum nouum, ostendit uetus illut testamentum quod per Moysen datum est non fuisse perfectum, id autem quod per Christum dari haberet consummatum fore. domum autem Iuda et Israhel non utique Iudaeos significat, quos abdicauit, sed nos, qui ab eo conuocati ex gentibus in illorum locum adoptione successimus urum esset id genus, Esaias docet, apud quem pater summus ad filium loquitur dicens: ego
Abbreviated transcription (Latin):
diss et ille indefensione sui nicħdicẽt
pnũciauit nch̾ in eo dampnac̃õne dig¬
nũ uidei at illi ĩiustissimi accusacõnes
cum ppło quẽ incitaneiũt ib̾clamae̾ ce¬
perũt et cruc̾e eius molentis nocib
flagitae. Tũ ponciꝰ et illoꝵ clamõib¬

Expanded text:
disset, et ille in defensionem sui nihil diceret, disset, et ille in defensionem sui nihil diceret, pronuntiavit nihil in eo damnatione dignum videri. At illi injustissimi accusatores cum populo, quem incitaverant, succlamare coeperunt, et crucem ejus violentis vocibus flagitare. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
futuꝵ. ac sb̾inde dicẽt opport̾e se pati
atq int̾tici ꝑro salute młtoꝵ secessit cũ
tum disciplis sins non ut intaret qd̾
nccẽ erat ꝑpeti ac sustinẽ s ut osten¬
det qd̾ ita fiei̾ oporteat in omĩ persecu¬
cõne ne sua quis culꝑa incidisse inde¬
atur ac deñcianit fore ut ab mio
corum prode̾tur Itaq uidas p̃mio in¬
iectus. tradidit eũ indeis at illi cõp̃¬
hensum ac poncio pylato qui tũt lega¬
tus syriam regebat oblatum cruci af¬
sigi postulauerũt obicientes ei ncħ
aluid nͥ qd̾ dicet se filiũ dei ẽẽ Regen
udeoꝵ Item qr dixit si soli̾cis hoc
templũ qd̾ edificatũ ẽ anuis xlui ego
illud in t̾duo sine manib suscitabo
significans breni futuram passionem
suam et se a uideis int̾fectũ t̾cia die
resurectuꝵ Ipẽ enĩ fuãt ueꝵ dei tẽplũ
his noces eius canꝙ̃ infaustas et mi¬
pias insectabant᷑ Que cũ pylatꝰ au¬

Expanded text:
futurum ac subinde diceret oportere se pati futurum ac subinde diceret oportere se pati atque interfici pro salute multorum, secessit tamen cum discipulis suis, non ut uitaret quod necesse erat deret quod ita fieri oporteret in omni persecutione, ne sua quis culpa incidisse videatur; ac denuntiavit fore ut ab uno eorum proderetur. Itaque Judas, praemio illectus, tradidit Filium Dei Judaeis. At illi comprehensum, ac Pontio Pilato, qui tum legatus Syriam regebat, oblatum, cruci affigi postulaverunt, objicientes ei nihil aliud, nisi quod diceret se Filium Dei esse, et regem Judaeorum: item quod dixerat: Si solveritis hoc templum, quod aedificatum est annis XLVI, ego illud in triduo sine manibus resuscitabo; significans brevi futuram passionem suam, et se a Judaeis interfectum tertio die resurrecturum. Ipse enim erat verum Dei templum. Has voces ejus tamquam infaustas et impias insectabantur. Quae cum Pilatus au
Abbreviated transcription (Latin):
austra collo trahũt uł onera tergo gestĩt
uł indumẽtũ exuniis surs ad hibẽt uł
copia lactis exuberant uł costodiendis
domib ĩuigilant Int̾dixit ergo ne por¬
ecmna carne uterentur idest ne uitam
porcoꝵ imitarentꝰ qui ad solam mortẽ
nut̾ut᷑ ne uentri ac noluptatib ser¬
mentes ad faciendam insticiam ĩutiles
eeñt ac morte afficentur Item ne se fe¬
dis libidmib in merg̾ent sicut sus q̃
se ingurgitat ceno. uł ne t̾rerus ẜurant
simulacris ac se luto in quinẽt luto eĩ
se oblinunt qui deos idest lutñ. t̾rã¬
q uenerant᷑ Sic umu̾sa p̾cepta uidaice
legis ad exhibendam iusticiam spectãt
qm̃ per ambagem data sũt ut per car¬
naliĩ figuram spiricalia nosterent᷑
um igitur ea que deus fieĩ uoluit
que per ꝓpħas suos młtis seculis
ance predixit xp̃c impleret ob ea inci¬
tati et diuinas br̃as nescientes coieiũ
ut deum suuĩ cõcep̾narent Q̾ cũ scie̾t

Expanded text:
austra collo trahunt uel onera tergo gestant austra collo trahunt uel onera tergo gestant uel indumentum exuuiis suis exhibent uel copia lactis exuberant uel custodiendis domibus inuigilant. mterdixit ergo ne porcina carne uterentur, id est ne uitam porcorum imitarentur, qui ad solam mortem nutriuntur, ne uentri ac uoluptatibus seruientes ad faciendam iustitiam inutiles essent ac morte adficerentur; item ne se foedis libidinibus inmergerent sicut sus, qui se ingurgitat caeno, uel ne terrenis seruiant simulacris ac se luto inquinent. luto enim se oblinunt qui deos id est lutum terramque uenerantur. sic uniuersa praecepta Iudaicae legis ad exhibendam iustitiam spectant, quoniam per ambagem data sunt, ut per carnalium figuram spiritalia noscerentur. Cum igitur ea quae deus fieri uoluit quaeque per prophetas suos multis saeculis ante praedixit, Christus inpleret, ob ea incitati et diuinas litteras nescientes coierunt, ut deum suum condemnarent. quod cum sciret
Abbreviated transcription (Latin):
hec ẽ cordis c̾tũcisio de qua ppła toͫ
quũtur qmͣ deus a carire mortali. ad
aĩam tnͣstulit que sola mansina ẽ do¬
lens em̃ iuite ac salnti nostri pro efͤna
sua pietate consule penitenciam nobis
in illa c̾cũcisione ꝓposuit ut si cor nuda¬
ue̾imius idest si pccã nra confessi fitis
deo fecei̾mus neĩam con sequam que
contumacib et admissa sua celantib
denegatur ab eo qui non faciem sic̃
hõ s intima et archana pectoris in¬
tuetur Eodem spectat eciam cariis
sulle int̾diccõ qua cum eos abstine
deus iusserit io potissimũ uoluit intel¬
ligi ut se apccĩs atq ĩmũdiciis absti¬
nerent Est eirĩ lutulentũ hoc ammal
et ĩ mũdũ nec̃ unꝙͣ celum aspicit s m
t̾ra toto corpe et ore proiectũ uentri
semper et pabulo seruit nec uiũ aliũ
cum uunt prestae̾ usum põt sicut et ce¬
cere animãtes que uel sedendi uehidu
prebent uł in cultib agroꝵ unãt uł pl¬

Expanded text:
haec est cordis circumcisio, de qua prophetae haec est cordis circumcisio, de qua prophetae loquuntur: quam deus a carne mortali ad animam transtulit, quae sola mansura est. uolens enim uitae ac saluti nostrae pro aeterna sua pietate consulere, paenitentiam nobis in illa circumcisione proposuit, ut si cor nudauerimus, id est si peccata nostra confessi satis deo fecerimus, ueniam consequamur, quae contumacibus et admissa sua celantibus denegatur ab eo qui non faciem sicut homo, sed intima et arcana pectoris intuetur. eodem spectat etiam carnis suillae interdictio. qua cum eos abstinere deus iussit, id potissimum uoluit intellegi, ut se peccatis atque inmunditiis abstinerent. est enim lutulentum hoc animal et inmundum nec umquam caelum aspicit, sed in terram toto et corpore et ore proiectum uentri semper et pabulo seruit, nec ullum alium cum uiuit praestare usum potest sicut ceterae animantes, quae uel sedendi uehiculum praebent uel in cultibus agrorum iuuant uel pl
Abbreviated transcription (Latin):
cessor eius. Et dixit dñs ad ih̾m fac
sionem futuram ẽẽ dixit nõ carnis si¬
cut fuit pͥma qr eciã nũc uidei utunt᷑
deus loquebatur xpi enĩ figuram gebat
ille ih̾c qui cũ pͥmo anses uocaret᷑. Moy¬
ses futura presenciens iussit eũ ihm uo¬
caĩ ut qm̃ dixx milicie delectus ẽẽt adu̾sꝰ
amalech qui oppugnabat filios isrł et
adu̾sariũ debellaret per noĩs figuram et
ppłm in t̾ram promissionis inducẽt Io
c̾co eciam moysi successit ut ostendetur
nouam legem per xp̃m ihm datam
uetei̾ legi successuam que data per moy¬
sen fuit nam illa sangͥnis c̾tũcisio cai
utiq rõne qr si deus id uellet at a pn¬
cipio formass hoĩem ut p̃puciũ nõ hret
et huiꝰ scd̾e c̾cũcisionis figiia erat sigͥ¬
ficans nudandun ẽẽ pectus idest aꝑco
cãm dens nudai̾ eam iussit ut hoc ar¬
inrẽtondo admonẽt ne ĩuolutũ pectus
habeamꝰ idest ne qo̾ pntendum fatiꝰ¬

Expanded text:
cessor eius: et dixit dominus ad Iesum: fac cessor eius: et dixit dominus ad Iesum: fac sionem futuram esse dixit non carnis, sicut fuit prima, qua etiamnunc Iudaei utuntur, deus loquebatur. Christi enim figuram gerebat ille Iesus. qui cum primum Auses uocaretur, Moyses futura praesentiens iussit eum Iesum uocari, ut quoniam dux militiae delectus esset aduersus Amalech, qui obpugnabat filios Israhel, et aduersarium debellaret per nominis figuram et populum in terram promissionis induceret. et idcirco etiam Moysi successit, ut ostenderetur nouam legem per Christum Iesum datam ueteri legi successuram, quae data per Moysen fuit. nam illa carnis circumcisio caret utique ratione, quia si deus id uellet, sic a principio formasset hominem, ut praeputium non haberet: sed huius secundae circumcisionis figura erat significans nudandum esse pectus, id est aperto causam deus nudari eam iussit, ut hoc argumento nos admoneret, ne inuolutum pectus habeamus, id est ne quod pudendum faci
Abbreviated transcription (Latin):
soliut᷑ lex ss et ip̃e moyses per quẽ
sibi legem datam dini pertmacit᷑ tu¬
entur exciderut̃ a deo et deũ nõ ag¬
nonerũt predixãt fore ut ꝓpha maxi¬
mus mitt̾etur a deo qui sit supͣ legẽ
qui nolũtatem dei ad hoĩes ꝑferat
In denteronoiiũ ita scp̃tũ reliquit
Et dixit dñs ad me. ꝓpħam excitabo eis
de frĩb eoꝵ sicut te et dabo u̾bũ meũ
n os eius et loquet᷑ ad eos ea que p̃¬
cepo ei Et quisq non audiei̾t ea que
loquetur ꝓpła ille ĩ noiẽ meo ego indi¬
cabo in eum Denũciauit deus scił ꝑ¬
q legẽ missurꝰ eẽt et illã ueterem¬
morlem per moysen datam soluturs
et deuuo per eum qui eẽt et̾ius legẽ
Cincciret et̾nam Item de c̾cũcisione sol¬
uenda usaras ꝓo etauit. hec dicit dñs
uiris iuda. et u nhĩtant iherłia Re
nouate nit̾ ucs nouitatem. et ne semi¬
naui̾tis in spͥmis. Circũcidite uos dno
uro. et c̾cũcidite p̾prciũ cordis urĩ. ne
deum tuñ amandũ Itẽ ihs naue suc¬

Expanded text:
sed et ipse Moyses, per quem sibi datam legem dum pertinaciter tuentur, exciderunt a deo et deum non adgnouerunt, praedixerat fore ut propheta maximus mitteretur a deo, qui sit supra legem, qui uoluntatem dei ad homines perferat. in Deuteronomio ita scriptum reliquit: et dixit dominus ad me: prophetam excitabo eis de fratribus eorum sicut te et dabo uerbum meum in os eius, et loquetur ad eos ea quae praecepero ei. et quisque non audierit ea quae loquetur propheta ille in nomine meo, ego uindicabo in eum. denuntiauit scique legem missurus esset et illam ueterem per mortalem datam soluturus, ut denuo per eum qui esset aeternus, legem sanciret aeternam. item de circumcisione soluenda Esaias ita prophetauit: haec dicit dominus uiris Iuda et qui inhabitant in Hierusalem: renouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in spinis. circumcidite uos deo uestro et circumcidite praeputium cordis uestri, ne deum tuum amandum. item Iesus Naue suc
Abbreviated transcription (Latin):
ra sexta usq ad nonam cenebre fuñt
Qua dere amos ꝓph̾a cestatur Et ei̾t
in illo die dicit dñs occidet soi in me¬
ridie et obtenebrabit᷑ dies lucis Et con¬
u̾tam dies festos nros mluctũ et can¬
tica ur̃a in lamẽtacõem Itẽ Iennas. Exter¬
rita ẽ. que parit. et teduit aĩma et sub¬
it sol. cum ad huc medius dies esset
Concusa ẽ ⁊ maledcã reliquos eoꝵ in
gladĩ dato in cõspc̃u ĩumicoꝵ ineorũ¬

Expanded text:
ra sexta usque in nonam tenebrae fuerunt. ra sexta usque in nonam tenebrae fuerunt. qua de re Amos propheta testatur: et erit in illo die, dicit dominus, occidet sol meridie et obtenebrabitur dies lucis: et conuertam dies festos uestros in luctum et cantica uestra in lamentationem. item Hieremias: exterrita est quae parit et taeduit anima, et subiuit sol ei, cum adhuc medius dies esset, contusa est et maledicta: reliquos eorum in gladium dabo in conspectu inimicorum eoru
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs et nõ custodiẽitis ue̾itatem
ineam reiciam istł a terra quã dedi il¬
lis. et domũ hanc quam edificam il¬
lis ĩ noĩe meo proiciam illam ex omĩb
et erit istł in perdicõnem. et ĩ obpro¬
briũ ppło et domꝰ hec eit̾ deserta. et
omĩs qui tnͣssiet per eam mirabitur.
et dicet pp̃ quã rem deus fecit terre hu¬
ic. et hirit domm hec mala et dicent
quia reliquerũt dñm deũ sim̃ et per¬
secuti sunt regem sim̃ dilcĩssimũ deo
et cruciaerunt illũ ĩ hmilitate magna
pp̃ hoc importauit illis dens mala hec
ud amplius de fatmorib indeoꝵ
dici põt qmͣ excecatos tũc fuisse at
ĩsanabłi furoe correptos qui hec cottidi¬
e. legentes n intellexerũt n qnͥ face¬
rent cane̾ potuerũt Suspensus igi᷑ et
affixus exlamauit ad deñ noce mag
et ultͦ spm̃ posunt Et catẽ hora t̾re
motꝰ fcĩs est et nelũ templi qd̾ sepa¬
bat dno tab̾nacła scissum ẽ i duas ꝑ¬
tes et sol repente sbductus ẽ et ab ho¬

Expanded text:
dicit dominus, et non custodieritis ueritatem meam, reiciam Israhel a terra quam dedi illis, et domum hanc quam aedificaui illis in nomine meo, proiciam illam es omnibus, et erit Israhel in perditionem et in inproperium populo, et domus haec erit deserta, et omnis qui transiet per illam admirabitur et dicet: propter quam rem deus fecit terrae huic et huic domui haec mala? et dicent: quia reliquerunt dominum deum suum et persecuti sunt regem suum dilectissimum deo et cruciauerunt illum in humilitate magna: propter hoc inportauit illis deus mala haec. Quid amplius iam de facinore Iudaeorum dici potest quam excaecatos tum fuisse atque insanabili furore correptos, io qui haec cottidie legentes neque intellexerunt neque quin facerent cauere potuerunt? suspensus igitur et adfixus exclamauit ad deum uoce magna et ultro spiritum posuit. et eadem hora terrae motus factus est et uelum templi quod separabat duo tabernacula scissum est in duas partes et sol repente subductus est et ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
ab inferis resurectuꝵ metuentes ne
a discipsis sius surrepto ⁊ amoto corpe
umu̾si resurexisse eum c̾ce̾n̾t et fict
młto maior in plebe confusio detraxe¬
runt eum cruci et cõcdusum ĩ monu¬
mẽto firmit̾ militari custodia c̾cũde¬
derũt Uer t̾cio die ante lucem t̾re
motu repente fc̃o. patefactũ ẽ sepuloꝵ
et custodib quos attonitos obstupe¬
fecerat panor nichil uidentib integer
e sepulcro ac uiuus eg̾ssus in gilileã
profectus ẽ ut disçiplos suos quere̾t
In sepulcro nõ nichil repertum ẽ n ex¬
uine. quib cõuolutum corpꝰ incluse¬
rant Illum aũt apud in feros non re¬
mansuꝵ s die t̾cio resinrectuꝵ ꝓphe¬
cecinerant. Dauid in pͥs xiiiiͦ non
relinques aĩam meam ad inferos n
in .iiI. uł .iii. EEgo dormiui et sompnũ
in cõtuslacõne filioꝵ suoꝵ et de ma¬
nu inferoꝵ eruam eum uͥ ẽ iudicium
tuũ mors. aut ubi ẽ aculens tuus in¬
ferne Idem alio loco uinificabit noᷤ

Expanded text:
ab inferis resurrecturum, metuentes ne a discipulis surrepto et amoto corpore, universi resurrexisse eum crederent, et fieret multo major in plebe confusio, detraxerunt eum cruci, et conclusum in monumento firmiter militari custodia circumdederunt. Verum tertio die, ante lucem terrae motu facto, repente patefactum est sepulcrum, et custodibus, quos attonitos obstupefecerat pavor, nihil videntibus, integer e sepulcro ac vivus egressus, in Galilaeam profectus est, ut discipulos suos quaereret: in sepulcro vero nihil repertum est, nisi exuviae quibus involutum corpus incluserant. Illum autem apud inferos non remansurum, sed die tertio resurrectucecinerant. David in psalmo XV: non derelinques animam meam ad inferos neque item in tertio: ego dormiui et somnum in contribulatione filiorum suorum: et de manu inferorum eruam eum.. ubi est iudicium tuum, mors, aut ubi est aculeus tuus? idem alio loco: uiuificabit nos
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ presentemq sapientes colendam
sibi unqmͣ putauñt Nec er̃ pot̾ aliquid
in reb t̾tems ẽẽ uenerabłe celoq dignũ
S sola ẽ u̾tus sola iusticia que põt nez
bonũ et celeste ẽẽ et ppetuũ iudicaĩ Qͥa
nec datur cuiqmͣ nec aufertur qua uͥ
t̾ram Imo no̾ qm̃ ip̃e u̾tus et ip̃e iusti¬
cia est descendit ut cam docet hoĩemq¬
informaret quo magistio at dei legatõe
ꝑfinictus ob eam ip̃am u̾tutem ꝙͣ simul
et docuit et fecit ab omĩb gentib et me¬
ruit et pocint deus credi Ergo cũ magnꝰ
ppłus ad eum uł ob iusticiam qmͣ docebł
ał obmiratula que faciebat sõmde con¬
flueret et p̾cepta eius auduet et a deo
missum deiq filiũ credẽt Tñ p̾mio gͣs in¬
deor ac sac̾dotes et ira stimłati ꝙ ab eo
tãqmͣ pcc̃ores increꝑabantur et inuidia
depranati ꝙ cõflue̾nt ad eũ młcitudies
cõtep̾m se ac destrin in debant Et qd̾

Expanded text:
quidem praesentemque sapientes colendam quidem praesentemque sapientes colendam sibi umquam putauerunt. nec enim potest aliquid in rebus terrenis esse uenerabile caeloque dignum, sed sola est uirtus, sola iustitia quae potest uerum bonum et caeleste et perpetuum iudicari, quia nec datur cuiquam nec aufertur. qua uiterram, immo uero quoniam ipse uirtus et ipse iustitia est, descendit, ut eam doceret hominemque formaret. quo magisterio ac dei legatione perfunctus ob eam ipsam uirtutem, quam simul et docuit et fecit, ab omnibus gentibus et meruit et potuit deus credi. ergo cum magnus populus ad eum uel ob iustitiam quam docebat uel ob miracula quae faciebat subinde conflueret et praecepta eius audiret et a deo missum deique filium crederet, tum primores Iudaeorum ac sacerdotes et ira stimulati, quod ab eo tamquam peccatores increpabantur, et inuidia deprauati, quod confluente ad eum multitudine contemni se ac deseri uidebant, et, quod
Abbreviated transcription (Latin):
erũt igitur młtis seculis postea uõ aũd¬
u̾sa sunt qmͣ natinitas xp̃i et passio pa
plius lecte fuissent applo uideoꝵ nec tñ
ciauerũt nec nslo mõ poterant᷑ que illi
loquebant᷑ incelligi nsi fuissent uinũ¬
sa conpleta.
emo nũt ad ipãm passiouẽ que ueld̾
obꝓbriũ nobis obiectai sol ꝙ et ho¬
niniem̃ et ab hoĩb insigmi supplicõ af¬
foctũ et cruciatum colamus ut doceam
eai ip̃am passionẽ ab eo cũ magna et di¬
uina rõne. susceptam et in ea sola et uir¬
tiuem et ne̾itatem et sapienciam conti¬
nẽi neq enĩ si beatissimꝰ in t̾ra funsset
et per omẽm uicam in sũma felicitate
regnasset quisqmͣ illum sapiens: aut
deũ credidiss aut honõe diuino dignũ
indicasset Qd̾ faciñt u̾e̾ diminitatis ex¬
ꝑtes qui caducas opes et fragilẽ poten¬
ciam et aliem bñficii bona nõ tantũ
suscipiũt uerũ eciam consecirnt Et sci¬
entes meone mortuoꝵ deseruiũt fortu¬
nam iam exstinctam colentes ꝙͣ uinã

Expanded text:
erunt igitur multis saeculis, postea uero animaduersa sunt quam natiuitas Christi et passio patplius lectae fuissent a populo Iudaeorum, nec tamen iauerant — nec ullo modo poterant quae illi loquebantur intellegi, nisi fuissent uniuersa conpleta. Venio nunc ad ipsam passionem, quae uelut obprobrium nobis obiectari solet, quod et hominem et ab hominibus insigni supplicio adfectum et cruciatum colamus, ut doceam eam ipsam passionem adeo cum magna et diuina ratione susceptam et in ea sola et uirtutem et ueritatem et sapientiam contineri. neque enim si beatissimus in terra fuisset et per omnem uitam in summa felicitate regnasset, quisquam illum sapiens aut deum credidisset aut honore diuino dignum iudicasset: quod faciunt uerae diuinitatis expertes, qui caducas opes et fragilem potentiam et alieni beneficii bona non tantum suspiciunt, uerum etiam consecrant et scientes memoriae mortuorum deseruiunt fortunam iam extinctam colentes, quam ne uiuam
Abbreviated transcription (Latin):
flictis nõ modo gradieudi seciã curre¬
di dabat fieltatem Tuc̃ quoꝵ ceca lu¬
mina inaltissimis erant tenebtis eorl
ocłos in ptistinũ restituebat aspectimmi
mutoꝵ quoq linguas in eloquium
ẜmonẽq soluebat. Item surdotũ pate¬
factis aurib insinuabat anditũ poslu¬
tos et asperos maculis repurgabat et
hec omĩa non manib aut aniqua me¬
dela. s u̾bo ac nissione faciebat. S¬
cut eciam sibilla predixerat uartatio¬

Expanded text:
flictis non modo gradiendi, sed etiam curreflictis non modo gradiendi, sed etiam currendi dabat facultatem. tum quorum caeca lumina in altissimis tenebris erant, eorum oculos in pristinum restituebat aspectum. mutorum quoque linguas in eloquium sermonemque soluebat item surdorum patefactis auribus insinuabat auditum, pollutos et aspersos maculis repurgabat. et haec omnia non manibus aut aliqua medella, sed uerbo ac iussione faciebat, sicut etiam Sibylla praedixerat
Abbreviated transcription (Latin):
ego hodie genin te que uox apõ dauio
predc̃a ĩuenitꝰ ut descendit suꝑ eũ sp̃c
dei formatꝰ ni spẽ columbe candide ex¬
ide maximas u̾tutes cepit opai nõ
p̾stigiis magicis que nich uen ac solidi
ostentant s u ac potestate celesti que
iam p̾dem ꝓpħis nũciantib caneban¬
tur que oꝑa tam młta sunt ut unus
lib̾ ad cõpłenda oĩa satis nõ sit Enu¬
merabo igit illa breit̾ acq gn̾atim sñ
ulla personaꝵ et locoꝵ designacõne nt
ad exponendam passions eius crucisq
rõnem possim peruenie quo iam dudũ
festinat orõ uirtutes eciam eius fun̾t
quas apposlo port̾etificas applłanit qd̾
quacũq it faciebat egros ac debłes et
oĩ mortor gne laborantes/ uno ubo bõ¬
q momẽto redeebat in columes atco
ut mẽbus om̃ib capti receptis repen¬
ce eciã ninb roborati ipĩ lectulos suo
reportarent in quib fuant paulo ante
delati / Clandis u̾o ac pedum uicõ af¬

Expanded text:
ego hodie genui te . Quae vox apud David ego hodie genui te . Quae vox apud David praedicta inuenitur. et descendit super eum spiritus dei formatus in specie columbae candidae. exinde maximas uirtutes coepit operari, non praestrigiis magicis, quae nihil ueri ac solidi ostentant, sed ui ac potestate caelesti: quae iam pridem prophetis nuntiantibus canebantur. quae opera tam multa sunt, ut unus liber ad conplectenda omnia satis non sit. enumerabo igitur illa breuiter atque generatim sine ulla personarum ac locorum designatione, ut ad exponendam passionis eius crucisque rationem possim peruenire, quo iam dudum festinat oratio. uirtutes eius fuerunt quas Apollo portentificas appellauit, quod quacumque iter faciebat, aegros ac debiles et omni morborum genere laborantes uno uerbo unoque momento reddebat incolumes, adeo ut membris omnibus capti receptis repente uiribus roborati ipsi lectulos suos reportarent, in quibus fuerant paulo ante delati. claudis uero ac pedum uitio ad
Abbreviated transcription (Latin):
missus ut deos coleret et nmi assere¬
ret induce̾t aliũ pret̾ unũ hoc erat
non de ino deo fac̾e̾ precomũ nec eius
qui miserat s suũ ꝓp̾um negotiũ ge¬
re ac se ab eo ad quem islustrandun
uenerat seꝑaret ꝓꝑte̾a qr tam fidelis
exstitit et qr nich sibi prorsus assũp¬
sit ut mandata mittentis implo̾t et si¬
c̾dotis ppetui dignitatẽ et regis sũmum
nonorem et indicis potestatẽ et dei nom̃
uomam de sco̾a natiuitate diximis
qua hoĩb se incarne monstrauit
ueniam ad oꝑa sua miranda que cum
essent celestis uidicia ututis magũ iudei
putaun̾t. Cum pͥmũ cepit adolescere tĩc¬
tus ẽ a ioh̾e ꝓpħa ĩ iordane flunnẽ nt
lanacio spiritali pccã nõ sua que utiq
nõ habebat s carins̾ quã hẽbat abole
ret ut quẽadmodũ udeos suscepta cirr¬
cũcisione sic eciam gentes bap̾mo id
est purifici roris perfusione saluaiet Tc̃
uox audita de celo filius meus es tu

Expanded text:
missus ut deos tolleret, et unum asseremissus ut deos tolleret, et unum assereret, induceret alium, praeter unum. Hoc erat, non de uno Deo facere praeconium, nec ejus qui miserat, sed suum proprium negotium gerere, ac se ab eo quem illustraturus venerat, separare. Propterea quia tam fidelis extitit, quia sibi nihil prorsus assumpsit, ut mandata mittentis impleret, et sacerdotis perpetui dignitatem, et regis summi honorem, et judicis potestatem, et Dei nomen uoniam de secunda natiuitate diximus, qua se hominibus in carne monstrauit, ueniamus ad opera illa miranda, quae cum essent caelestis indicia uirtutis, magum Iudaei putauerunt. cum primum coepit adolescere, tinctus est ab Iohanne propheta in Iordane flumine, ut lauacro spiritali peccata non sua, quae utique non hret; ut quemadmodum Judaeos suscepta circumcisione, sic etiam gentes baptismo, id est purifici roris perfusione salvaret. Tunc vox audita de coelo est: Filius meus es tu;