comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pientia dei. Audi ergo apiclũm dicentem. Nos autẽ
predicamus christum crucifixum Iudaeis quidem scan¬
dalum gentious autem stultitiam. Ipsis uero uocatis
uidaeis & graecis cum multis persecutionum generibus¬
subicimus. Oportet nos semper indei auxilio oculoꝵ
intentionem sine ullo continere deflexu quoadusq:
nobis misericordiam largiatur. Miserere nostri dom̃ie
piserere nostri quia multum repleti sumus despectiõe¬
dest despectione quia sancti despiciuntur amalis homi¬
nibis. Quia multum repleta est anuna nostra ohpro¬
orium hadundantib et despectio sucribis. Nontr¬
tum in diuirus dicit sed eos qui hahundant in malitia
illi despiciunt pauperes christi. Diuites despicunt pa-¬
uꝑeres et superbi despicint humiles: et ipsi dicunt
mula obprobria contra sanctam aecclesiam:¬
Ui per reuelationem spiritualium oculorum ad ce-¬
lorum habitatorem uincens omnes diabolice im¬¬
missionis insidias ita exhortatur dicens:

Expanded text:
pientia Dei est. Audi ergo Apostolum dicentem: Nos autem pientia Dei est. Audi ergo Apostolum dicentem: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Iudaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam, ipsis uero uocatis Iudaeis et Graecis Csubjicimur, oportet nos semper in Dei auxilio oculorum intentionem sine ullo vitio continere defixam, quoadusque nobis misericordiam largiatur. Miserere nostri, Domine, miserere nostri, quia multum repleti sumus contemptu. Id est, desperatione, quia sancti despiciuntur a malis hominibus. Multumque repleta est anima nostra: opprobrium abundantibus, et despectio superbis. Non tantum in divitiis dicit, sed eos qui abundant in malitia, illi despiciunt pauperes Christi. Divites despiciunt pauperes, et superbi despiciunt humiles, et ipsi dicunt multa opprobria contra sanctam Ecclesiamui per elevationem spiritualium oculorum ad coelorum habitatorem evincens omnes diabolicae immissionis insidias, ita exorditur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
D te leuaui oculos meos ꝗ habitas incaelis. No¬
tandum quod persingulos Psalmos quidam
Graduum sunt profectos. Quid inprimo di¬
xerit. Ad dominum cum tribularer clamaui. Et inse¬
cundo oculos ad montes se leuasse narrauerat. Lȩtatus¬
est quoq in tertio fuerat quiasibi ingressus in domo dei
fuerat repromissus: nunc magis proficit ut ad ipsum do¬
minum oculos leuet. Qui habitat in celo. Ascendens ⁊¬
quo leuaturus ert culos: nisi illlc quo tendebat et ascendẽ
desideratat. Ecce sieut ceuli seruorum in manibus domi¬
norum suorum: & sicut oculi ancillȩ in manibus domi¬
nae suae sic ita. oeuli nostri ad dominum deum nostrũ.
quo adusq misereatur nostri et serui sumus: et ancillae
sumus. ille & dominus. et domina est. Attendat cari¬
tas uestra non mirum si serui sumus ille & dominus e.
Sed mirum si ancillȩ sumus & illa domina est. Seti neq
hoc mirum quia ancille sumus. Ecclesia enim sumus
nec illud mirum quia et ipsa ddomina est, uirtus et sa¬

Expanded text:
d te levavi oculos meos, qui habitas in coelo. Notandum quod per singulos psalmos quidam graduum sunt profectus. Qui in primo dixerat: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et in secundo oculos ad montes se elevasse narraverat: laetatus quoque fuerat, quia sibi ingressus in domo Dei fuerat repromissus: nunc ad majus profecit, ut ad ipsum Deum oculos levet. Qui habitas in coelo. Ascendens quo levaturus erat oculos, nisi illuc quo tendebat, ascendere desiderabat? Ecce sicut oculi servorum in manibus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manibus dominae suae: sic oculi nostri ad Dominum Deum nostrum quoad usque misereatur nostri. Et servi sumus, et ancillae sumus: ille Dominus et domina est. Attendat charitas vestra. Non mirum si servi sumus et ille Dominus est; sed mirum si ancillae sumus, et ille domina est. Sed neque hoc mirum, quia ancillae sumus, Ecclesia enim sumus: nec illud mirum, quia et ipse domina est: quia virtus et sa
Abbreviated transcription (Latin):
stineant malos & non faciant mala. Benefac domine
bonis & rectis corde. Qui uel boni sunt inopere uel
recti habentur infide. Dedinantes autem in obligatio¬
nes adducet dominus.Pobligationibus Aquila. Aiã¬
quinta editio deieci. Ynaae nãc. Cum operantibus
iniꝗtatem: hii quia preceptis dei declinant adducunt̃
cum his qui dominum ignorabant ut simili sententia
feriantur. Pax super israhel. christus dominus est pax
nostra qui auferens macheriam inimicitiȩ de medio
ludaeorum ac gentium fecit utraq unum quod erat a
in quo fidelis animi aduersa iam criminum cap¬
tiuitate in dominum exultat et dicit:

Expanded text:
stineant malos, et non faciant mala. Benefac, Domine, stineant malos, et non faciant mala. Benefac, Domine, bonis et rectis corde. Qui vel boni sunt in opere, vel recti habentur in fide. Declinantes autem in obligationes adducet Dominus. Pro obligationibus, Aquila δquinta editio διεστραμμένα. Cum operantibus iniquitatem. Hi qui a praeceptis Dei declinant, adducuntur cum his qui Deum ignorant, ut simili sententia feriantur. Pax super Israel. Christus Dominus est pax nostra , qui auferens maceriam inimicitiae de medio Judaeorum ac gentium, fecit utraque unum, quod erat an quo fidelis anima adversus criminum captivitatem in Dominum exsultat, et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ex uoce ꝓphetica nos ortatur ut relictis secula¬
ribus causis in deum tantum omnem confidentiã
habeamus:
Ui confidunt in domino sicut mons syon nõ
commouebitur in aeternum. Syon aecdesia.
Mons autem iuxta. Danihelem Christus dñs.
Ergo qui in eum totam spem ponunt non commoue¬
buntur in perpetuum: quia. conformes efficiuntur cõ¬
porali gloriae eius. Qui habitat in hyerusalem in ipsa
aecclesia matre nostra quae sursum est libera. Montes
nae super eminent cunctis in sanctitate. Et dominues
in circuitu populi sui ex hoc nunc et usq inseculum.
Sicut ipse polliceri dignatus est dicens. Ecce ego uobis¬
cum sum omnibus dieb usq ad consumationem seculi.
Quia non relinquet dominus uirgam peccatorum suꝑ
sortem iustorum. Piurga. in hebreo sceptrum habet: a¬
nos inducas intemptationem. quam sufferre non possimꝰ
Ut non extendant iusti ad iniquitatem manus suas: ut
non cogitent quid mihi prodest quod iustrs sum si sep̃
secuntur me iniqui. Unon extendant hoc est ut sub

Expanded text:
ui ex voce prophetae nos hortatur, ut, relictis saecularibus causis, in Deum tantum omnem confidentiam habeamus, i confidunt in Domino sicut mons Sion: non commovebitur in aeternum. Sion, Ecclesia: mons autem juxta Danielem, Christus Dominus . Ergo qui in eum totam spem ponunt, non commoventur in perpetuum: quia conformes efficiuntur corpori gloriae ejus. Qui habitat in Jerusalem. In ipsa Ecclesia matre nostra, quae sursum est, libera . Montesnae supereminent cunctis in sanctitate. Et Dominus in circuitu populi sui, ex hoc nunc et usque in saeculum. Sicut ipse polliceri dignatus est, dicens: Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Quia non relinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum. Pro virga in Hebraeo, sceptrum habet. nos inducas in tentationem, quam sufferre non possimus. Ut non extendant justi ad iniquitatem manus suas. Unon cogitent: quid mihi prodest quod justus sum, si semper persequuntur me iniqui? hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tute tua domine. Christus est pax nostra qui nos in
uno uinculo caritatis abstringit: cuius uirtis si conua¬
lescat in nobis et ipse quoq pectoribus nostris illabitur.
Et habundantia inturribus tius. In his habundantia
bonorum caelestium fieri ꝓpheta deposcit. Qui super¬
eminentes merito tanꝗͣ turres fortissime hanc ciuitatẽ
& uirtutem muniunt et proceritatem decorant. ꝓptͣ
fratres meos et proximos meos loquebar pacem de te:
Ut scilicet & ipsa ad consumationem huius hedificii se
perfecti exhibeant. ꝓpter domum domini dei nostri
quesiui bona tbi. Prechicando pacem proximis fratrib
ꝗͥ efficit eos ciuitatem segis aeterni. Cuĩ hȩc bona que
rogo ut ubi ego sum & illi sint mecum et ego in illis
& tu in me.Ut uideant gloriam meam:qura dilexi¬
sti me ante mundi constitutionem:¬

Expanded text:
tute tua. Dominus Christus est pax nostra: qui nos in tute tua. Dominus Christus est pax nostra: qui nos in uno vinculo charitatis astringit: cujus virtus, si convalescat in nobis, et ipse quoque pectoribus nostris illabitur. Et abundantia in turribus tuis. In his abundantiam bonorum coelestium fieri propheta deposcit, qui supereminentes merito, tamquam turres fortissimae, hanc civitatem et virtute muniunt, et proceritate decorant. Propter fratres meos et proximos meos loquebar pacem de te. Ut scilicet, et ipsi ad consummationem hujus aedificii se perfectos exhibeant. Propter domum Domini Dei nostri, quaesivi bona tibi. Praedicando pacem proximis fratribus, qui efficit eos civitatem regis aeterni, cui haec bona quaesrogo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Ego in illis, et tu in me: ut videant gloriam meam: quia dilexisti me ante constitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
quia illi eum in multis ostensum miraculis non cognouit.
Tribus uero gentium statim cognitum receperunt. Sic
& segina. Austri uel Niniuite in huius testimonii iu¬
dicio surgent & condempnabunt eam. Ad confitendũ
nomini tuo domine. Confitentur enim quia in nomĩe
es dei patris. Quia illic sederunt sedes iniudicio: Se¬
des dei Apostoli sunt superquos dominus requiescit.
Haec sedes sedebunt super sedes duodecim iudicantes
duodecim tribus lsral. Sicut ipse ait in ęu̾angelio. Se¬
des super domum Dauid super aecclesiam christi gu¬
bernantes atq monentes eam preceptionib sius. Ro¬
gate quae ad pacem sunt hierusalem. Interrogate quȩ
ad pacem pertinent ciuitatis huius et sequimini eam:
ut per dilectionem pacis fructum consequamini aeter¬
nae beatitudinis. Et habundantia diligentib te. Qui
relictis cadueis deum super omnia diligit: ipse habũ¬
dantia bonorum cęlestius perfruitur.Fiat pax inuir¬

Expanded text:
quia ille eum in multis ostensum miraculis non cognovit. quia ille eum in multis ostensum miraculis non cognovit. Tribus vero gentium statim cognitum receperunt. Sic et regina Austri, vel Ninivitae, in hujus testimonii judicio surgent, et condemnabunt eum . Ad confitendum nomini tuo, Domine. Confitentur enim, quia in nominees Dei Patris. Quia illic sederunt sedes in judicio. Sedes Dei, apostoli sunt: super quos Dominus requiescit. Hae sedes sedebunt super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel: sicut ipse ait in Evangelio . Sedes super domum David. Super Ecclesiam Christi gubernantes atque monentes eam praeceptionibus suis. Rogate quae ad pacem sunt Jerusalem. Interrogate quae ad pacem pertineant civitatis hujus, et sequimini eam: ut per dilectionem pacis fructum consequamini aeternae beatitudinis. Et abundantia diligentibus te. Qui, relictis caducis, Deum super omnia diligit: ipse abundantia bonorum coelestium perfruitur. Fiat pax in vir
Abbreviated transcription (Latin):
Etatus sum inhis quae dicta sunt mihi. Dicta:
mihi fuerant perlegem et ꝓphetas atq Apostolos:
Sed ego diu ea per speculum contemplatus fue¬
ram quae nunc facie ad faciem uideo & quonam inquis
indomo domini ibimus: Idest ut caelestem hierusalem
ut ciues efficiamur sanctorum et domestici dei. Stantes
erant pedes nostri inatriis tius hierusalem. Firmi inam¬
plitudine eius. Sed ne istam terrenam putaueris audi
quid subiecit. Hierusalem quae hedificatur ut ciuitae.
Adhuc inquit non est exemplum aedificiim ciuitatis huiꝰ.
sed cotihe adificatur de lapidibus uiuis. Super funda¬
mentum Apostolorum et ꝓphetarum ab ipsosummo angy¬¬
lari lapide christo lhesu sicut ait Apostolus. Cuius par¬
ticipatio eius in idipsum. In uno aecdesie corpore per
christum. Illic enim ascenderunt tribus trib domini.
Non peccato obnoxia sed tribus domini. Qui cognoscen¬
tes dominum sequi non distulerunt quo ad gentes esse
referendum. Testimonium Israhel. Ut enim condempnẽt

Expanded text:
etatus sum in his quae dicta sunt mihi. Dicta mihi fuerant per Legem, et prophetas atque apostolos. Sed et ego dico ea quae per speculum contemplatus fueram, et nunc facie ad faciem video . Et quaenam, inquis? In domum Domini ambulabimus. Id est, in coelestem Jerusalem, ut cives efficiamur sanctorum et domestici Dei. Stantes erant pedes nostri, in atriis tuis, Jerusalem. Firmi in amplitudine ejus. Sed ne istam terrenam putares, audi quid subjecit: Jerusalem, quae aedificatur ut civitas. Adhuc, inquit, non est expletum aedificium civitatis hujus: sed quotidie aedificatur de lapidibus vivis super fundamentum apostolorum et prophetarum, ab ipso summo angulari lapide Christo Jesu : sicut ait Apostolus. Cujus participatio ejus in idipsum. In uno Ecclesiae corpore, per Christum. Illuc enim ascenderunt tribus, tribus Domini. Non peccato obnoxiae, sed, tribus Domini: quae cognoscentes Dominum sequi non distulerunt: quod ad gentes est referendum. Testimonium Israel. Ut eum condemnet:
Abbreviated transcription (Latin):
aethiopem uocat. ꝓpterea sanguinarios & thetros & crudele
mores. Gemini uero familiam quod a Tribu pertineat beniamĩ:
de qua. Saul ortus est. Regnorum libri testimonio sunt nobiꝰ.
in quib scriptura commemorat. Et erat uir de filiab beniamĩ.
& nomen eius chys filius Abiel filii Saret: filii Becora: filii a¬
affii: filii gemini uir potens & huic filius & nomen cius Saul.
Semei quoq ille qui lapides & puluerem in Dauid iactabat. De
familia. Saul hoc est Gieminus fuit sicut in hisdem libris scribitur.
Egrediebatur uir de ꝓpinquitate domus Saul. & nomen cius se¬
mei filius Ciera: De quo postea. Dauid loquens inducitur. Ecce
filius meus Absalon qui egressus est de uentre meo. Querit ani¬
mam meam. quantomagis nunc filius gemini maledicit. me:a
locus iste ita interpretatus est.

Expanded text:
Aethiopem vocat, propter sanguinarios, et tetros, et crudeles Aethiopem vocat, propter sanguinarios, et tetros, et crudeles mores. Jemini vero, familia, quod ad tribum pertineat Benjamin, de qua Saul ortus est, Regnorum libri testimonio sunt, in quibus Scriptura commemorat: Et erat vir de filiis Benjamin, et nomen ejus Cis, filius Abihel, filii Sareth, filii Bechor, filii Aphi, filii viri Jemini, vir potens, et huic filius, et nomen ejus Saul . Semei quoque ille qui lapides et pulverem in David jaciebat, de familia Saul, hoc est, Jemineus fuit: sicut in eisdem libris scribitur; Egrediebatur vir de propinquitate domus Saul, et nomen ei Semei, filius Gera ; de quo postea David loquens inducitur: Ecce filius meus qui egressus est de ventre meo, quaerit animam meam: et quanto magis nunc filius Jemini? Aquila hunc locum ita interpretatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
LE NIQ & maxime hii qui hebrei sermonis scien¬
tiam non habent: hunc psalmum arbitrantur eotẽ¬
pore esse cantatum: Quo chusi filus A rachi amicꝰ
dauid destruxit consilium chitofel: et ad eum nuntios misit
ne inheremo ultra seder&: sed ꝓcul fuger& ne opprimere¬
tur afilio. Uerum sciendum est uehementer errare. Primũ
quod nomen chusi per samech litteram scriptum est. Hic uõ
persim. Deniq quod nunꝗͣ per Dauid quia loab &caeteris
ducibus exercitus ut praeceperat dicens. Parcite puero Absa¬
lon: de morte filii loqueretur. Concepit dolorem & peperit ini¬
quitatem. Lacum aperuit & effodit eum: & incidit infoueã
quam fecit. Maxime qui morte eius audita operuit caput
quod ille chusi amicus Dauid filius Arachi scriptum est. Hic
uero filus gemini. Sciendum itaq Chusi interpretari athiopẽ:
& Totum pialmum contra Saul esse conscriptum. Qui perseqͣ¬
batur eum & in foueam quam foderat ipse incidit: quem saul¬

Expanded text:
lerique, et maxime hi qui Hebraei sermonis scientiam non habent, hunc psalmum arbitrantur eo tempore esse cantatum, quo Chusi filius Arachi, amicus David, destruxit consilium Achitophel: et ad eum nuntios misit, ne in eremo ultra sederet, sed procul fugeret, ne opprimeretur a filio. Verum sciendum est vehementer errare. Primum, quod nomen Chusi per samech litteram scriptum est: hic vero per sin. Deinde quod numquam David qui Joab et caeteris ducibus exercitus sui praeceperat, dicens: Parcite puero Abessalon , de morte filii loqueretur: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem: Lacum aperuit et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit: maxime qui, morte ejus audita, operuit caput quod illic Chusi, amicus David, filius Arachi scriptum est: hic vero filius Jemini. Sciendum itaque Chusi interpretari, Aethiopem: et totum psalmum contra Saul esse conscriptum, qui persequebatur eum: et in foveam quam foderat, ipse indicit. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
in occulto superbiam & ꝓiectus est postea alienus erat ab-
adam anteꝗͣ ipse adam peccass&: sed postꝗͣ consensit ei
superbia & uoluptas coniuncta sunt: & de uno peccato
fecit sibi duo iudicia diabolus ut dupliciter iudicaretur
quia & se & alium occidit. Si mei non fuerint domina¬¬
ti tunc immaculatus ero. Si ista peccata non fuerint a
mihi tunc ero immaculatus. Et emundabor adelicto ma¬
ximo: idest a superbia: quia superbia initium est omnis
peccati. Et erunt ut complaceant eloquia oris mei. Tũc
tibi placebunt eloquia mea. Et meditatio cordis mei in
conspectu tuo semper: idest de recordatione humilitatis.
Domine aduitor meus & redemptor meus. Aduitor me¬
us in tribulatione & innecessitatib. & redemptor meus
quia tu me redemisti sangune tuo pretioso. Tues adiu¬
tor humani generis cum nos adte accedere facis. Tues
redemptor qui nos tua passione ac resurrectione abinte¬

Expanded text:
in occulto superbiam, et projectus est: postea alienus erat ab in occulto superbiam, et projectus est: postea alienus erat ab Adam, antequam ipse Adam peccasset. Sed postquam consensit ei, superbia et voluntate conjuncti sunt, et de uno peccato fecit sibi duo judicia diabolus, ut dupliciter judicaretur, quia et se et alium occidit. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero. Si ista peccata non fuerint mihi dominata, tunc ero immaculatus. Et emundabor a delicto maximo, id est, a superbia; quia superbia initium est omnis peccati. Et erunt ut complaceant eloquia oris mei. Tunc tibi placebunt eloquia mea. Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper, id est, de recordatione humilitatis. Domine, adjutor meus et redemptor meus. Adjutor in tribulatione et in necessitatibus. Et redemptor meus: quia tu me redemisti sanguine tuo pretioso. Tu es adjutor humani generis: cum nos ad te accedere facis. Tu es redemptor: quia nos tua passione ac resurrectione ab inte
Abbreviated transcription (Latin):
stolos. ait. Si custodieritis precepta mea manebitis ⁊¬
in dilectione mea. Quae maior retributio quam ut ꝗs
diligatur adeo: Delicta quis intelligit: qui inde¬
lictis est idest in peccatis iudicia dei non intelligit
neq sua peccata ꝗͣ diu est indelictis. Delicta quis in¬
telligit. Tertia laudis diuisio quam docet impossibile
legis: quia per preuaricationem magis peccatum appa¬
ruerat inmundo. Euangelii gratia fuisse completum
nec posse quemꝗͣ cogitationum sordib liberari nisi per
aduentum spiritus sancti. Delicta quis intelligit: nsi
scrutator cordium deus quia potens est ea dim̾utere.
ab occultis meis munda me domine & ab alienis parce
seruo tuo. Ab ocultis. idest preteritis peccatis & alienis
hoc est quae futura sunt & adhuc ad me non uenerunt.
Uel alibi. Ab occultis meis idest omnia quae in mesunt.
& ab alienis idest ab alienis peccatis: Quia diabolus habet

Expanded text:
stodieritis, inquit Dominus, praecepta mea, manebitis stodieritis, inquit Dominus, praecepta mea, manebitis in dilectione mea . Quae major retributio quam ut quis diligatur a Deo? Delicta quis intelligit? Qui in delictis est, id est, in peccatis, judicia Dei non intelligit, neque sua peccata: quamdiu est in delictis. Delicta quis intelligit? Tertia laudis divisio, qua docet impossibile legis, quo per praevaricationem legis peccatum magis apparuerat in mundo, Evangelii gratia fuisse completum: neque posse quemquam a cogitationum sordibus liberari: nisi per adventum Spiritus sancti. Delicta quis intelligit, nisi scrutator cordium Deus, qui et potest ea dimittere? Ab occultis meis munda me: et ab alienis parce servo tuo. Ab occultis, id est, praeteritis peccatis, et ab alienis, hoc est, quae futura sunt, et adhuc ad me non venerunt. Vel aliter: Ab occultis, id est, omnibus quae in me sunt, et ab alienis, peccatis: quia diabolus habuit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iudicia recta. Quia recte iuidicat deus. Et arectis
recta habent corda animas sanctorum. Preceptum do¬
mini lucidum. Nouum testamentum illuminans ocłoᷤ.
hoc est oculos cordis. Timor domini sanctus permanẽs
penae: sed timore sancto: quem amat non perdat.
ab alio neminem enim fallit. Desiderabilia super au¬
rum & lapidem pretiosum multum: super thesau¬
ros mundiales. Et dulciora super mel & fauum. Qiũ
nullum nec metallum pretiosum iudiciis aut sapien¬
tiae dei comparari potest. Aurum & lapis pretiosus
quod adornamentum & uestitum pertinet: & mel
simus. Si fueris lapis pretiosus & probatus sicut auꝵ
mereberis intelligere iudicia & sapientiam. Et enim
seruus tuus custodit ea: in custodiendo illis retributi
multa. epter quid custodit ea: nisi incustodiendo
illis retributio multa: Sicut inquit dominus ad apo

Expanded text:
est, judicia: Rectae: quia recte judicat Deus, et a rectis est, judicia: Rectae: quia recte judicat Deus, et a rectis recta habentur. Laetificantes corda, animas sanctorum. Praeceptum Domini lucidum, novum Testamentum. Illuminans oculos, hoc est, oculos cordis. Timor Domini sanctus permanet ipoenae, sed timore sancto: sic timeat, ut quem amat non perdat pab alio, sed a semetipsis. Neminem enim fallit Deus. Desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, super omnes thesauros mundiales dilecta. Et dulciora super mel et favum, quia nullum metallum pretiosum judiciis aut sapientiae Dei comparari potest: neque aurum aut lapis pretiosus, neque quod ad ornamentum et vestitum pertinet: neque mel simus . Si fueris lapis pretiosus et probatus sicut aurum, mereberis intelligere judicia et sapientiam Dei. Etenim servus tuus custodit ea, in custodiendis illis retributio multa. Propter quid custodit ea: nisi, in custodiendis illis retributio multa? Si custodieritis, inquit Do
Abbreviated transcription (Latin):
non habeat semina intellectus. Nec est qui se abscõ¬
dat a calore eius: nullus est qui de calore suo non ha¬
beat aliquid quod ei non dedisset ex multis diuisioni¬
bus gratiarum actione: sicut dixit Paulus. Alii datur
sermo sapientiae. alii sermo scientiae. Lex domini ĩre¬
qui non uenit legem soluere sed adimplere. In repre¬
hensibilis quia non habuit peccatum. Lex domini ĩ¬
caelum & terram deum ante laudauerat: nunc eum ꝑ
dationem legis incipit praedicare. Conuertens animaᷤ
de captiuitate in libertatem. Testimonium domini
fidele. Quale testimonium: nisi quia dixit. Discite
ame quia mitis & humilis corde sum: & inuenictis
requiem animab uestris. Fidelis quia non mentitur. Sa¬
pientiam praestans paruulis. Paruilus non sensu sed
humilitate. Unde scriptum est.Qui abscondisti haec a
sapientibus & prudentibus & reuelasti ea paruulis. lu.¬
stitiae domini recte lȩtificantes corda. Iustitie hic

Expanded text:
non habeat semina intellectus Dei. Nec est qui se absconnon habeat semina intellectus Dei. Nec est qui se abscondat a calore ejus. Nullus est qui de calore suo non habeat aliquid quod ei non dedisset ex multis divisionibus gratiarum actionum; sicut dixit Paulus: Alii datur sermo sapientiae: alii sermo scientiae . Lex Domini irrequi non venit legem solvere, sed adimplere . Irreprehensibilis: quia non habuit peccatum. Lex Domini im Deum ante laudaverat: nunc eum per donationem legis incipit praedicare. Convertens animas, de captivitate in libertatem. Testimonium Domini fidele. Quale testimonium? nisi quia dixit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris ? Fidele, quia non mentitur. Sapientiam praestans parvulis, parvulis non sensu, sed humilitate. Unde scriptum est: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Justitiae Domini rectae, laetificantes corda. Justitiae, id
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Et ipse tanꝗͣ sponsus ꝓcedens de thalamo suo. a¬
Sponsus uerbum patris. Sponsa caro humana: cum qͣ
de thalamo ꝓcessit idest de utero uirginis. Exultauit
ut Giigans ad currendam uiam. Hic gigans ꝓfortit udi¬
ne christi ponitur. Eo quod ipse alligauit fortem dia¬
bolum & uasa cius quod nos fuimus diripuit. Ad
currendam uiam: praesentis uitae quia non habuit hic
moras. Quomodo natus uenit ad passionem: resurreai
& ascendit a summo caelo egressio eius & occursus eius
usq ad summum eius. Asummo caelo idest apatre qđ
est principale nomen: non ideo quod maior sit filio x¬
secundum diuinitatem si ꝓnomine patris: a summo idest
aqua aeternitate egressus eius. Et occursus eius usque
ad summum eius. Occursus eius idest incoaequalitate
eternitatis. Qui ascendit adcaelum sedet ad dexteram
patris: ubi antea & semper fuit cum ipso. Et non ẽ
qui se abscondat acalore eius. Nullus quippe est qui

Expanded text:
suo. Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. suo. Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. Sponsus, verbum Patris, sponsa caro humana: cum qua de thalamo processit, id est, de utero Virginis. Exsultavit ut gigas ad currendam ne Christi ponitur, eo quod ipse alligavit fortem diabolum, et vasa ejus quae nos fuimus diripuit. Ad currendam viam: quia non habuit hic moras. Quomodo? Hic natus venit in passionem, resurrexit et ascendit. A summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus. A summo coelo, id est, a Patre, quod est principale nomen: non ideo quod major sit Filio secundum divinitatem, sed pro nomine Patris. A summo, id est, ab aeternitate egressus ejus. Et occursus ejus usque ad summum ejus. Occursus ejus, in coaequalitate aeternitatis. Quia ascendit ad coelos, sedet ad dexteram Patris, ubi antea et semper fuit cum ipso. Et non est qui se abscondat a calore ejus. Nullus quippe est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
locutiones: quas Apostoli in uarietatem linguarum.
non acciperent. Et ideo non fuerunt ullae linguae q̃
sermones apostolorum non audissent. Dum dicit. O¬
Quod in omnem terram exciuit sonus eorum: & infi-¬
nes orbis terrae uerba eorum: hoc est inomnes insulas
uel fines mundi. In omnem terram exiuit sonus eoꝵ
& infines orbis terrae uerba eorum. Apostolorum scili¬
c& atq cuangelistarum. In sole posuit tabernaculum
suum: In hebreo ita habetur. Sol posuit tabernaculum
in eis: idest incaelis. Deus insole posuit tabernaculum
suum. Et ipse tanꝗͣ sponsus ꝓcedens de thalamo suo.
In sole: in utero marie uirginis. Maria interpretatur
stella maris: lumen solis magis luc& ꝗͣ stellarum. Sol lu¬
stitiae dominus: ut ait ꝓpheta. Orietur uobis sol iusti¬
tiae quod est christus. Illuminauit sol istam stellam. a¬
Stella idest maria ut ess& sicut sol. ldeo posuit taber¬
naculum suum insole: quando corpus assumpsit de utẽo

Expanded text:
locutiones quas apostoli in varietate linguarum locutiones quas apostoli in varietate linguarum non acceperint, et ideo non fuerunt ullae linguae quae sermones apostolorum non audissent: dum dicit: In omnem terram exivit sonus eorum: et in fines orbis terrae verba eorum, hoc est, in omnes insulas, vel fines mundi. In omnem terram exivit sonus eorum: et in fines orbis terrae verba eorum, apostolorum scilicet, atque evangeliorum. In sole posuit tabernaculum suum. In Hebraeo ita habet: Soli posuit tabernaculum in eis, id est, in coelis. Deus in sole posuit tabernaculum suum, et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. In sole, in utero sanctae Mariae virginis. Maria interpretatur stella maris. Lumen solis magis lucet quam stellarum. Sol justitiae Dominus, ut ait propheta: Orietur vobis sol justitiae : quod est Christus. Illuminavit sol iste stellam, id est, Mariam, ut esset sicut sol. Ideo posuit tabernaculum suum in sole, quando corpus assumpsit de utero
Abbreviated transcription (Latin):
diei eructuat uerbum & nox nocti indicat scientiam:
Dies esterna diem hodiernam annuntiauit. Et hodier¬
na dies crastinam diem. Secundum sensum : Dies chris
tus dies apostoli. Quomodo christus dies est: sicut ip̃e¬
dixcit. Ego sum lux mundi: quia & apostoli dies sunt:
sicut ait in Euangelio. Uos estis lux mundi. Et unus
dies.xii. horas habet. Unde dominus in Euangelio dixit.
Nonne duodecim horae sunt diei: Ipse hore intelligũ¬
tur duodecim apostoli. Nox nocti: nox ludas: nocti
iudeis. Indicat scientiam: idest quando dixit Quem os-¬
culatus fuero ipse est tenete eum. Aliter. Nox ꝓfundi¬
tas scripturarum in ꝓphetis: ꝓnuntiat ꝓfunditatem a¬
ueteris testamenti. Non sunt loquelȩ neq sermones
quorum non audiantur uoces eorum. Non sunt lo¬
quele ac si dicat linguae neq sermones: quia in lingũ
multi sermones sunt. Siue diuersitates uerborum in¬
telliguntur per sermones: ac si dicat non fuerunt ullae

Expanded text:
diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Dies hesternus diem hodiernum annuntiavit, et hodiernus dies crastinum diem. Secundum sensum: dies, Christus. Et aliter, dies, apostoli. Quomodo Christus dies est, sicut dicit: Ego sum lux mundi : sic et apostoli dies sunt, sicut ait: Vos estis lux mundi . Et unus dies, duodecim horas habet. Unde ipse Dominus in Evangelio dixit: Nonne duodecim horae sunt diei ? ipsae intelliguntur duodecim apostoli. Nox nocti. Nox Judas; nocti Judaeis: indicat scientiam, id est, quando dixit: Quem osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Aliter: Nox, profunditas Scripturarum in prophetis, nuntiat profunditatem veteris Testamenti. Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur verba eorum. Non sunt loquelae: ac si dicat, linguae: neque sermones, quia linguae multi sermones sunt. Sive diversitates verborum intelliguntur per sermones: ac si dicat: Non fuerunt ullae
Abbreviated transcription (Latin):
Eli enarrant gloriam dei. Ex creaturis cõ¬
sequenter creator agnoscitur. Aliter. Cae-¬
li enarrant gloriam dei. Terra non potest
enarrare secundum istoriam. Caelum &
terra cum caeteris creaturis suis gloriam:
dei enarrant ut ait Paulus. Per ea quae facta sunt in¬
tellecta conspiciuntur: idest ab intelligentib intellec¬
ta conspiciuntur. Caelum hoc est firmamentum: unde
dicit in Genesi. Et posuit deus firmamentum inter me¬
dium aquarum idest caelum. Aliter secundum sensum
caeli Apostoli. & quod est gloria hoc est opera: & quod
est narrant: hoc est annuntiant quia praedicant glam
dei. Et ut sciamus quia hoc est firmamentum: quod et
caelum. Dicit in Cienesi & appellauit deus firmamentũ
caelum. Annuntiant. Undeꝰ dominus ad discipulos¬
ait. Omnia quȩcunq audiui apatre meo annuntiaui
uobis. Dies diei eructat uerbum: et nox nocti indi¬
cat scientiam. Paria aparib retulit. Quod ex ordine
temporum ad dei magis notitiam perueniamus. Dies

Expanded text:
eli enarrant gloriam Dei, etc. Ex creaturis consequenter Creator agnoscitur. Aliter: Coeli enarrant gloriam Dei: Terra non potest enarrare. Secundum historiam coelum et terra cum caeteris creaturis suis gloriam Dei narrant, ut ait Paulus: Per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : id est, ab intelligentibus intellecta conspiciuntur. Coelum hoc, est firmamentum. Unde dixit: Et posuit Deus firmamentum inter medium aquarum, id est, coelum . Aliter secundum sensum: Coeli apostoli, et quod est gloria, hoc est, opus: et quod est narrant, hoc est annuntiant: quia praedicant gloriam Dei. Et ut sciamus quia hoc est firmamentum quod et coelum dicit in Genesi: Et appellavit Deus firmamentum coelum. Annuntiant. Unde et Dominus ad discipulos: Omnia quaecumque audivi a Patre meo, annuntiavi vobis . Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Paria paribus retulit, quod ex ordine temporum ad Dei magis notitiam perveniamus. Dies
Abbreviated transcription (Latin):
quondam concupierant in spe: tandem fruantur in specie. Iy-¬
dicare pupillo & humili. Hic enim datiuo non accusatiuo ca¬
su loquitur: hoc est ut pupillo iudic&. sed ut iudicetur pupillo
& humili ut accipiant uitam aeternam: Ut non apponat ultra
magnificare se homo super terram. Ut ex hoc non erigatur anti¬
christus super electos dei: neq tempt& illos. quia oppressus re¬
gno filii dei amplius non erit: nos quoq oremus dominum ut.
nos ab eius operib custodire dignetur illesos: ut ab eo pupil¬¬
li facti: patrem dominum ihesum cognoscentes: ipsum sequam᷑.
fide: ipsum retineamus corde: ipsum glorificemus in opere: ꝗa
ipse est cum aeterno patre & spiritu sancto honor &gloria in
secula seculorum. A M e N.

Expanded text:
quondam concupierat in ipse, tandem fruatur in specie. Juquondam concupierat in ipse, tandem fruatur in specie. Judicare pupillo et humili. Hic enim dativo, non accusativo casu loquitur: hoc est, non ut pupillum judicet, sed ut judicetur pupillo et humili, ut accipiant vitam aeternam. Ut non apponat ultra magnificare se homo super terram. Ut ex hoc non erigatur Antichristus super electos Dei, neque tentet illos: quia oppressus regno Filii Dei, amplius non erit. Nos quoque oremus Dominum, ut nos ab ejus operibus custodire dignetur illaesos: ut ab eo pupilli facti, patrem Christum Dominum cognoscentes, ipsum sequamur fide, ipsum retineamus corde, ipsum glorificemus in opere: quia ipsi est cum aeterno Patre et Spiritu sancto honor, et gloria in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
g& dominus fortitudinem eius. & maligni ipse est malignus.
Queritur delictum eius: nec inuenitur. Noc est ad emendati¬
onem non est dignus uenire. Et aliter. Non inuenietur ut
habeat peccatum: sed sit sicut deus qui peccatum non habet:a
quantum apud ipsum. Dominus regnabit in aeternum sine firȩ:
Quia tunc crit regnum intranquillitate: ut Paulus ait. Cum
tradiderit segnum deo & patri: quando erit deus omnia inom̃ib.
Peribitis gentes de terra illius. Qui antichristum receperunt
peribunt ab aecclesia: hoc est de ecclesia regnante christo. Giẽs
criminum &corpore humano depereunt. Desiderium pauꝑ¬
um exaudiuit dominus: Idest aecclesiam exaudiuit dominus
ut uindicetur: Exaudiuit ut ei retribuer& regna celorum.
Praeparationes cordis corum audiuit auris tua Hoc est clemen¬
tia tua. Aures domini dicuntur cum exaudire dignatur: idest
aeterna uita quam aecclesia desiderat. Cum ea dederit ut q̃

Expanded text:
get Dominus fortitudinem ejus. Et maligni. Ipse est malignus. get Dominus fortitudinem ejus. Et maligni. Ipse est malignus. Quaeretur delictum ejus, nec invenietur. Hoc est, ad emendationem non est dignus venire. Et aliter: Non invenietur, ut habeat peccatum: sed sit sicut Deus qui peccatum non habet, quantum apud ipsum. Dominus regnabit in aeternum sine fine. Quia tunc regnum cum tranquillitate, ut Paulus ait: Cum tradiderit regnum Deo et Patri, quando erit Deus omnia in omnibus . Peribitis, gentes, de terra illius. Qui Antichristum receperunt, peribunt ab Ecclesia, hoc est, de Ecclesia; regnante Christo, gentes criminum a corpore humano depereunt. Desiderium pauperum exaudivit Dominus. Id est, Ecclesiam suam exaudivit Dominus ut vindicetur. Exaudivit, ut eis tribueret regna coelorum. Praeparationem cordis eorum audivit auris tua. Hoc est, clementia tua. Aures Domini audire dicuntur, cum exaudire dignatur: id est, aeternam vitam, quam Ecclesia desiderat, cum eam ei dederit: ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit enim incorde suo non requirit deus: Dicit antichristus non
curat. deus de uita presenti. Uides quoniam tu laborem et dolorẽ
consideras. ꝓpheta loquitur ad dominum. Quia antichristusa
meditatur ut noceat: Tu consideras ut tradas eos in manus tuaᷤ.
Manus dei illi dicuntur qui istam uindictam dei exercent Su¬
per peccatores. ꝓpter hoc manus quia per illos uindicatur ds.
Aliter. Ut tradas eos in manus tuas: idest inoperib sius ut di-¬
gni sunt tradi qui indigne gesserunt. Quia ipsi sibi suis mise¬
riis tradiderunt. Et dimisit illos in omnes uoluntates suas. Ti¬
bi enim derelictus est pauper: idest aecclesia: ac si dicat tua ẽ
patrem diabolum non habet: ut in e uangelio ait. Nolite uocã
uobis patrem super terram: Et qui non habet matrem: idest
gentilitatem: Ac si dicat: Ad istum eris aduitor. Conteres bra¬
chium peccatoris: Ista ad Antichristum pertinent: quia confrĩ¬

Expanded text:
Dixit enim in corde suo, Non requiret Deus. Dicit Antichristus: Non Dixit enim in corde suo, Non requiret Deus. Dicit Antichristus: Non curat Deus de isto praesenti. Vides quoniam tu laborem et dolorem consideras. Propheta loquitur ad Deum: Quia Antichristus meditatur ut noceat, tu consideras. Ut tradas eos in manus tuas. Manus Dei illi dicuntur, qui justam vindictam Dei exercent super peccatores. Propter hoc manus, quia per illos vindicatur Deus. Aliter: Ut tradas eos in manus tuas, id est, in operibus suis: ut digni sint tradi, qui indigna gesserunt: quia ipsi sibi suis miseriis tradiderunt, et dimisit illos in omnes voluntates suas. Tibi enim derelictus est pauper. Id est, Ecclesia. Ac si dicat: Tua est patrem diabolum non habet, ut in Evangelio: Nolite vocare vobis patrem super terram . Et qui non habet matrem, id est, gentilitatem. Ac si dicat: ad istum eris adjutor. Conterens brachium peccatoris. Ista ad Antichristum pertinent: quia confrin
Abbreviated transcription (Latin):
& draco potest dici. Draco quando occulte noc&: et Leo
quando aperte persequitur ut rapiat pauperem idest chri¬
stianum. Rapere pauperem dum attrahit eum. In laq̃o
suo humiliabit eum inclinabit se & cadet. Uidetur incli¬
nare quasi adhumilitatem: ut uideatur quasi mitis & sanctꝰ
& cum se inclinauerit tunc casurus est: quia dum se sperat x
longe esse: tunc repentinus ei superueniet interitus. Auẽ¬
dicat mea sunt omnia quanidiu seculum fuerit. & in obli¬
uione tradidit illa deus & non amplius usus est: illa. sed
mea sunt: quia ego deus sum. Exurge domine: hoc esd
ad iudicium. Ecclesia dicit contra antichristum. Et exal¬
tetur manus tua: idest potentia. Dum antichristus se talitẽ
iactat omnia se possidere sine fine. Non obliuiscaris pauꝑẽ
infinem. Dum ille se dicit regnare usq infinem: ꝓpter hoc
superius dixit. Irritauit impius deum: idest antichristus.

Expanded text:
et draco potest dici. Draco, quando occulte nocet: et leo, et draco potest dici. Draco, quando occulte nocet: et leo, quando aperte persequitur. Ut rapiat pauperem. Id est, Christianum. Rapere pauperem, dum attrahit eum. In laqueo suo humiliabit eum: inclinabit se, et cadet, etc. Videtur inclinare se quasi ad humilitatem, ut videatur quasi mitis et sanctus, et cum se inclinaverit, tunc casurus est: quia dum sperat longe se esse a morte, tunc repentinus ei superveniet interitus. Didicat: Mea sunt omnia quamdiu saeculum fuerit, et in oblivione tradidit illa Deus: numquam usus est illis: sed mea sunt, quia ego Deus sum. Exsurge, Domine. Hoc est, ad judicium. Ecclesia dicit contra Antichristum. Et exaltetur manus tua. Id est, potentia tua: dum Antichristus se taliter jactat omnia possidere sine fine. Ne obliviscaris pauperum in finem. Dum ille se dicit regnare usque in finem. Propter hoc superius dicit. Irritavit impius Deum. Id est, Antichristus.
Abbreviated transcription (Latin):
caelum conscendam, sine malo: ac sidicat sine ulla iniuria.
Cum uoluerit. ascendere ad montem oliueti: dominus em̃
interficiet spiritu oris sui. Uoluit unus de membris siuis.
Simon magus caelum caelum conscendere, sed interiit: C-¬
ius os masedictione & amaritudine plenum est: Acsidica
Qui se sua iustitia iactat ut sit deus: apud deum maledic̃¬
tus est. Sub lingua eius: sub corde eius labor & dolor:
Dolor sibi: & aliorum temperat laborem & dolorem. Se¬
det in insidiis cum diuitib: idest diabolus insidiatur: quoni¬
am per membra sua inquib praesidet & alios nocer ut in¬
terficiat innocentem. Idest ut de innocentib faciat nocẽ¬
tes: & sibi primum noceat. Oculi eius: idest oculi antichristi
in pauperem respiciunt: hoc est in ȩcclesiam quae est cõpus
christi: ad nocendum respicit & non ad adiuuandum. Insi-¬
diatur in occulto: sicut leo inspelunca sua: Diabolus & leo

Expanded text:
coelum conscendam: sine malo, ac si dicat, sine ulla injuria. coelum conscendam: sine malo, ac si dicat, sine ulla injuria. Cum voluerit ascendere ad montem Oliveti, Dominus eum interficiet spiritu oris sui. Voluit unus de membris suis Simon Magus coelum conscendere, sed interiit. Cujus os maledictione et amaritudine plenum est. Ac si dicat: Qui se sua justitia jactat ut sit Deus, apud Deum maledictus est. Sub lingua ejus. Sub corde ejus. Labor et dolor. Dolor sibi est, et aliorum temperat laborem et dolorem. Sedet in insidiis cum divitibus. Id est, diabolus insidiatur per membra sua in quibus praesidet, et aliis nocet. Ut interficiat innocentem. Id est, ut de innocentibus faciat nocentes, et sibi primum noceat. Oculi ejus. Id est, oculi Antichristi. In pauperem respiciunt. Hoc est, in Ecclesiam, quae est corpus Christi: ad nocendum respicit, et non ad adjuvandum. Insidiatur in occulto, sicut leo in cubili suo. Diabolus, et leo,
Abbreviated transcription (Latin):
secundum multitudinem irae sue. Qui flagella correptioĩs
non accipit: non querit ut se quasi deum adorent: hoc ẽ
non est dignus ut requiratur: sed ut puniatur. Non ẽ
deus in conspectu eius: Quia nihil ei dignum operatur. a¬
inquinatae sunt uiae illius in omni tempore: Non enim per
uiam rectam graditur quae est christus. Auferuntur
iudicia tua & facie eius: Quia non creditͥ se futurum esse
iudicium. Omnium inimicorum suorum dominabituR.
christianorum utiq ad ꝓbandum qui eum sequi contempnũt.
nerationem sine malo. Semper enim seducam homines: ut in
malis perseuerantes uoluntate resistant. Dixit enim: hoc
est antichristus. Qui dixit: non mouebor &generatione in
generationem sine malo: Idest tanta mala faciam inuna
gente ut anteꝗͣ ueniam ad alteram gentem: antea meam
famam timeant. Aliter. Non mouebor ageneratione car¬
nali in generationem spiriualem. Idest de terra cũ corpore

Expanded text:
Secundum multitudinem irae suae. Quia flagella correptionis Secundum multitudinem irae suae. Quia flagella correptionis non accepit. Non quaeret. Ut se quasi Deum adorent: hoc est, non est dignus ut requiratur, sed ut puniatur. Non est Deus in conspectu ejus. Quia nihil ei dignum operatur. Inquinatae sunt viae illius, etc. Non enim per viam rectam graditur, quae est Christus. Auferentur judicia tua, etc. Quia non credit in se futurum esse judicium. Omnium inimicorum, et Christianorum utique, ad probandum qui eum sequi contemnunt. tc. Semper enim seducam homines, ut in malis perseverantes, voluntati Dei resistant. Dixit enim, hoc est, Antichristus: quid dixit? Non movebor a generatione in generationem sine malo: id est, tanta mala faciam in una gente, ut antequam veniam ad alteram gentem, antea meam famam audiant et timeant. Aliter: Non movebor a generatione carnali in generationem spiritualem: id est, de terra cum corpore in
Abbreviated transcription (Latin):
ab expectatione aduentus tui. Unde dominus in euangelio dixit.
Nisi breuiati fuissent dies illi non fier& salua omnis caro. De¬
spicis in oportunitatib in tribulatione: Tunc uidetur despicẽ
quando oportunum tempus est aecclesiae ut adiuuer et non
statim occurrit illi in tribulatione carnali. Quare: ut illam
exerceas secundum tuam uoluntatem: Quia quantomagie⁊
differs. tantomagis aecclesia dilatatur indesiderio suo. Dum su¬
perbit impius: incenditur pauper: Dum superbit impiues
antichristus: incenditur pauper: acclesia intribulatione: a
superbia impii antichristi. Comprehenduntur inconsiliis ꝗ¬
bus cogitant: Ab ipsis enim cogitationib sius alligantur
qui contra deum sunt. Quoniam laudatur peccator indesi¬
& non a iustis laudatur peccator: tunc quando peccator pec¬
catorem laudat: alius alium dum se inuicem laudant: se oc¬
cidunt. Exacerbauit dominum peccator: Ipse antichristiᷤ

Expanded text:
ab exspectatione adventus tui? Unde Dominus dixit in Evangelio: ab exspectatione adventus tui? Unde Dominus dixit in Evangelio: Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro . Despicis in opportunitatibus, etc. Tunc videntur despicere, quando opportunum tempus est Ecclesiae ut adjuvet, et non statim occurrit illi in tribulatione. Quare? ut illam exerceat secundum suam voluntatem: quia quanto magis differt, tanto magis Ecclesia dilatatur in desiderio suo. Dum superbit impius, etc. Dum superbit impius, Antichristus: accenditur pauper, Ecclesia in tribulatione, a superbia ipsius Antichristi. Comprehenduntur in consiliis, etc. Ab ipsis enim cogitationibus suis alligantur, qui contra Deum sunt. Quoniam laudatur peccator in desiet non a justis laudatur peccator, tunc quando peccator peccatorem laudat, alius alium, dum se invicem laudant, occidunt. Exacerbavit Dominum peccator. Ipse Antichristus.
Abbreviated transcription (Latin):
mino. quia non dicunt uerum quod deus obliiuscatur creaty¬
ras suas: dum dicit. Quia non infinem obliuio erit pauperꝵ¬
aufertur suum auxilium A sanctis suis. Exurge domine nõ
praeualeat homo: Uox ȩcdesiae sonat contra antichristum. Exirge
in iudicium: non praeualeat homo: Idest homo peccator antichri¬
stus. ludicentur gentes in conspectutuo: Duob modis. Pri¬
mum iam inpraescientia dei iudicati sunt. Quare: quia ad
aecclesiam non pertinent: sed ad antichristum: quia dictum est.
Qui autem non credit iam iudicatus est. Constitue domine
legis latorem super eos: idest antichristum qui lator legis malae
doctrinae est: ut ait Paulus. Noluerunt. recipere ueritatem:
sed consenserunt iniquitati. Sciant gentes quoniam homines
sunt: Cum condempnatȩ fuerint tunc cognoscant: quia spẽ
in homine posuerunt & non indeum: qui solus saluare potest.
tribulatione. Elongas salutare tuum: cum nos inflaminati sumꝰ

Expanded text:
mino: quia non dicunt verum quod Deus obliviscatur creatumino: quia non dicunt verum quod Deus obliviscatur creaturas suas; quia dicit: Quoniam non in finem oblivio, etc. Quaufert suum auxilium a sanctis suis. Exsurge, Domine, non praevaleat homo. Vox Ecclesiae sonat contra Antichristum: Exsurge, in judicium: non praevaleat homo: id est, homo peccator Antichristus. Judicentur gentes in conspectu tuo. Duobus modis primum jam in praescientia Dei judicati sunt. Quare? Quia ad Ecclesiam non pertinent, sed ad Antichristum: quia dictum est: Qui autem non credit, jam judicatus est . Constitue, Domine, legislatorem super eos. Id est, Antichristum, qui lator legis malae doctrinae est, ut ait Paulus: Noluerunt recipere veritatem, sed consenserunt iniquitati . Sciant gentes quoniam homines sunt. Cum condemnatae fuerint, tunc cognoscent quia spem in homine posuerunt, et non in Deum, qui solus salvare potest. re elongas salutare tuum cum nos inflammati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
lutari tuo. Exultabo idest gaudebo insalutari tuo: idest inchristo
tuo. Infixe sunt gentes ininteritu quem fecerunt: hoc est ĩma-¬
lis operib. Quae fecerunt: ibi infixe sunt: de quib iudicandi a
sunt. Inlaqueo isto quem absconderunt: Quia unusquisquẽ
laqueo quem alteri parat ad cadendum ipse prius in eo cadet.
ciens: cognoscetur hoc est ad iudicium. In operib manuum su¬
arum comprehensus est peccator: Quia unusquisq peccator a¬
ipse sibi secum portat funes & uincula & tormenta: unde et¬
sustineat mala. Nam ad alios non est necesse preparare unde
torqueantur cum ipsi sibi praeparent quae ad paenam pertinent.
Conuertantur peccatores in infernum: Idest qui ultra finẽ
seculi uiuere uolunt. Conuertantur ininfernum omnes gẽtes
qui obliuiscuntur deum: hoc est qui dicunt quod deus obliuis-¬
catur & non habet curam de reb suis: ipsi obluuscantur ado-¬

Expanded text:
lutari tuo. Exsultabo, id est, gaudebo: In salutari tuo, in Christo lutari tuo. Exsultabo, id est, gaudebo: In salutari tuo, in Christo tuo. Infixae sunt gentes in interitu quem fecerunt. Hoc est, in malis operibus quae fecerunt, ibi infixae sunt, de quibus judicandae sunt. In laqueo isto quem absconderunt, etc. Quia unusquisque laqueum quem alteri parat ad cadendum, ipse prius in eo cadet. ciens. Cognoscetur, hoc est, ad judicium. In operibus manuum suarum comprehensus est peccator. Quia unusquisque peccator ipse sibi secum portat et funes, et vincula, et tormenta, unde sustineat mala. Nam ab aliis non est necesse praeparari unde torqueatur, cum ipse sibi praeparet quae ad poenam pertinent: Convertantur peccatores in infernum. Id est, quia ultra finem saeculi vivere volunt, convertantur in infernum. Omnes gentes quae obliviscuntur Deum. Hoc est, qui dicunt quod Deus obliviscatur, et non habeat curam de rebus suis, ipsi obliviscantur a Do