comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pnundo ignis omniagubern& sicutanimus in nobis. Atq uanissime
acum ẽ inquit in nobis ipsisumus Cumexiuit emorimur Ergo &ig
ꝗtum demundo ꝑfulgura proficiscitur mundus emoritur: hisita
ditis uidemus hysi cumistuo ad hoc subornatũ. ut deos elementa
uendat. cum ex his &iamalios deosnatos alleg& Deienim non nis
is nascerentur quos quoniam in mythico apud po&as plenius
o examinabimus. tamen quod deipsis interimr& ractandũ ẽ
sentẽ speciem facit. Simul. & de praesenti specie a dipsos
inostensurisumus deos nullomodo uideriposse. quidele
ta deos non ẽẽ. ad illam magnatorũ speciem praestrue
conuat mundus iste ut summaliter tractem deuniues¬
sitate. partibus eius praeministrans Namquȩ condiciocius. eademura
qerit & elementorũ & membrorũ. Aut abaliquo institutusit necesseẽ
qua platonis hum anitas. Authullo. qua epicuri duritia & n institu¬

Expanded text:
in mundo ignis omnia gubernet sicut animus in nobis. atqui uanissime. in mundo ignis omnia gubernet sicut animus in nobis. atqui uanissime. namcum est, inquit, in nobis, ipsi sumus; cum exiuit, emorimur. ergo et ignis | cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. His ita expeditis uidemus physicum istud ad hoc subornatum, ut deos elementa contendat, cum ex his etiam alios deos natos alleget; dei enim nonnisi de deis nascerentur. quos quoniam in mythico apud poetas plenius SUO loco examinabimus, tamen, quod de ipsis interim retractandum est quod ad praesentem speciem facit, simul et de praesenti specie ad ipsos conuersi forsan ostensuri sumus deos nullo modo uideri posse qui de eta deos non esse ad illam agnatorum speciem praestrue-uod .elementa contineat mundus iste, ut summaliter tractem de uniuesitate partibus eius praeministrans nam quae condicio eius, eadem uti erit et elementorum et mequa Platonis humanitas, aut a nullo qua Epicuri duritia. Et si institu
Abbreviated transcription (Latin):
Sinquit ascendi Itemandei essent nesciomquit. nisiut sint expedir
ihales milesius. croes sosciscitanti quid dedeis arbitrar&tr. pa
quot deliberandi commeatus. nihil renuntiauit. Socrates ipi
deo sistos qua sicertus negabat. Idemaesculapiti gallinaci¬
definiendi dedõphilo sophia de prehenditur. quem poti
dicimus huncenim physicum theologiae genus cõguntq
ta deos tradider̃. Vt dionysius stoicus trifariam dios dil
unamuult speciem qua e in promptusit ut solem. lunas
neos decaclo & terra Exhissaturno &ope nep tunumiouem & orcum¬
& c& eram successionẽ xenocrates acad amicus bifariam facit. Olym¬
phios &utamos quidecado & terra a cgyptiorũ plerique quattuor
deo scredunt : Solem & lunam cadum acterram Cumreliquoigni
superno deos hortos democritus suspicatur. Cuius instar uiltcẽ
naturam tenon. unde & u arro ignem mundianimũ facit Vt perinde

Expanded text:
inquit, ascendi. Item, an dei essent? Nescio, inquit, nisi ut sint expedire. inquit, ascendi. Item, an dei essent? Nescio, inquit, nisi ut sint expedire. Thales Milesius, Croeso sciscitanti, quid de deis arbitraretur, post aliquot deliberandi commeatus, nihil renuntiavit. Socrates ipse deos istos quasi certus negabat. Idem Aesculapio gallinacenconstans definiendi de Deo philosophia deprehenditur, quem potuidicimus. Hunc enim physicum theologiae genus cogunt: q . . . . . ta deos tradiderunt, ut Dionysius stoicus trifariam deos dividat, unam vult speciem, quae in promptu sit, ut solem, lunam neos; de Coelo et Terra, ex his, Saturno et ceteram successionem. Xenocrates Academicus bifariam facit, Olympios et Titanios,. qui de Caelo et Terra. Aegyptiorum plerique quattuor deos credunt, Solem et Lunam, Caelum ac Terram. cum reliquo igni superno deos ortos Democritus suspicatur, cuius instar uult esse naturam Zenon. unde et Varro ignem mundi animum facit, ut perinde
Abbreviated transcription (Latin):
nit. probant scse automni a dispexisse. aut non omnibus
efi denutat &ta accedentelibi dine głȩ. ad propruingen
operamutasse serquod incertum abut &iam quodinuenerant & fa:¬
taẽ argumentationũ inundatio. destillicidio uno atq alio ueritas
Inuento eñ solummodoeo nonutinuener exposuerunt ut dequalita
uscus & dena tura &iam defide disceptent ꝥlatonici quidẽ curantẽ
rerum & arbitrium &iudicẽ cpicurei otiosum & inexercitũ & utita
dixerim neminem positum uero extramundum Stoici extramundũ.
platonici quem non penitus admiserant. neq nossepotuer̃ neq timere
necin des apere. Exorbitantes scilic& abintiosapientiȩ id est m&.
in dm̃ &xtam testimonia tamignorate quam dubitate interphil¬
sophds diuirgatis diogenes. consultus quid incaclis agatur numa

Expanded text:
n . . . . ut, probant sese aut omnia despexisse aut non omnibus n . . . . ut, probant sese aut omnia despexisse aut non omnibus . . . ve fide nutat, et ita accedente libidine gloriae ad proprii ingenii opera mutasse, per quod in incertum abiit etiam quod invenerant, et facta est argumentationum inundatio de stillicidio uno atque alio veritatis; invento enim solummodo eo, non ut invenerant, exposuerunt, ut de qualitate ejus et de natura et jam de sede disceptent: Platonici quidem curantem rerum et arbitrum et judicem; Epicurei otiosum et inexercitum, et ut ita dixerim, neminem; positum vero extra mundum, Stoici; intra mundum, Platonici. Quem non penitus admiserant, neque nosse potuerunt, neque timere, nec inde sapere, exorbitantes scilicet ab initio sapientiae, id est, metu in Deum. Exstant testimonia tam ignoratae quam dubitatae inter philosophos Divinitatis. Diogenes consultus, quid in coelis agatur: Nunquam,
Abbreviated transcription (Latin):
tione est ut istud neque argumentationib incertis colligatur. Neq fabu¬
lisindignis contaminetur neq ad optionib: passiuis iudic&ur haberi
enim deb& sicut ẽ certa integra. communis. qui a scilic& omnium
E& erum quem dm̃ credam. quem suspicio aestimauit quem historia
uactauit. quemciuitas uoluit Dignius multoneminẽ credam quam dubi¬
undum aut pudendum aut adoptiuum. Sed physicorũ auctoritas philo¬
lolorũ ut mancipium sapientiȩ patrocinatur. Sane. mera sapientia
ac sophorũ cuius in firmitatẽ prima haec contestatur. uari& as
monum. ueniens deignorantia ueritatis. quisaũt sapiens expers
itis quiipsius sapienuae acueritatis patrem et dõm dm̃ignor&
rcutus plenam atq perfectam sapientiam optinebit. hocaut̃
uturae inspiciendae. diunis quoq scripturis ut antiquorb
ui deri incursasse & inde nonnulla dempsisse: cumtame

Expanded text:
i est, ut ista neque argumentationibus incertis colligatur, neque fabui est, ut ista neque argumentationibus incertis colligatur, neque fabulis | indignis contaminetur, neque adoptionibus passiuis iudicetur; haberi enim debet, sicut est, certa, integra, communis, quia scilicet omnium. ceterum quem deum credam? quem suspicio aestimauit? quem historia iactauit? quem ciuitas uoluit? dignius multo neminem credam quam dubi:tandum, aut pudendum, aut adoptiuum. Sed physicorum auctoritas philosophorum ut mancipium sapientiae patrocinatur. sane mera sapientia philosophorum, cuius infirmitatem prima haec contestatur uarietas oipnionum, ueniens de ignorantia ueritatis. quis autem sapiens expers ueritatis, qui ipsius sapientiae ac ueritatiecutus, plenam atque perfectam sapientiam obtinebit. Hoc autem modae litteraturae inspiciendae, divinis quoque scripturis ut antiquioribus possint videri incursasse, et inde nonnulla dempsisse, cum tame
Abbreviated transcription (Latin):
dum uros commentarios quos ex omnitheologiae generec epistis
gradum conferens. qm̃ maior in huius modi penesuos auctoritas
terarum quam rerum est. degi ad compendium uarronis opera
quirerum diuinarum ex omnibus r&ro digestis commentatu
idoneum senobis scopum & posuit huncsiin terrogem. quuinsini¬
res deorum. aut philosophos designat. aut populos aut po&is
Tripliciem̃ genere . deorum censum dis tinxit unumesse physu
quodphilosophi r&ractant. Aliudmyticum quodinterẜ
uolutetur. Tertium gentile. quod populisibiquiq: adoptau
Igitur cum phylosophi phy sicum coniecturis concinnarins
mythicum defabulis traxerint. populigentileultro pr¬
rint. ubinamueritas collocanda. Inconicturis. sedinc
quicuaria. Apud po&as. omniaindigna quia turpia Apud populospas¬
siua omnia qui a uoluntaria Porro diuinitas. siueramr& ractes. ea defin¬

Expanded text:
uestros commentarios, quos ex omni theologiae genere cepistis, uestros commentarios, quos ex omni theologiae genere cepistis, gradum conferens, quoniam maior in huiusmodi penes uos auctoritas literarum quam rerum est, elegi ad compendium Varronis opera, qui rerum diuinarum ex omnibus retro digestis commentatus | idoneum se nobis scopum exposuit. hunc si interrogem, qui insinuatores deorum, aut philosophos designat aut populos aut poetas. | triplici enim genere deorum censum distinxit: unum esse physicum,| quod philosophi retractant, aliud mythicum, quod inter poetas uolutetur, tertium gentile, quod populi sibi quique adoptaue runt. igitur cum philosophi physicum coniecturis concinnarint, poetae mythicum de fabulis traxerint, populi gentile ultro praesumpserint, ubinam ueritas collocanda? in coniecturis? sed incs incerta, quia uaria, apud poetas omnia indigna, quia turpia, apud populos passiua | omnia, quia uoluntaria. porro diuinitas, si ueram retractes, ea defin
Abbreviated transcription (Latin):
scum defensionr̃a desiderat. prouo cans ipsam conscienti ãuram
quomagisreisitis patento culinecuident hi ant aures nec au
cor stup & saliens. nescitanimus quodagnoscit. Deniq sitan
suersitatẽ una praescriptione discutilicer & in expedito
sxnuntictio. Cumom nesistos deos. ab hominib: institutos non
da coeptum diuinũ uideriuir epossit. Sedenĩ multa sunt.
teneritas conscientie. obduratur incallositatẽ uoluntaru¬
erroris Ingentim anuueritas obsid&ur. & ipsa desuauir tute secu¬
ra est quidni. qua ecumq uult. deipsis aduersaris. socios protecto
resquesbim& assumit &omnemillam expugnatorem multitudi¬
nem prosternit:. Aduersus haecigitur nobis negotiumest. Aduersus
institutiones maiorum auctoritates receptorũ. leges dominantium.
argumentationes prudentium. Aduersus u&ustatẽ. consu&u dine
necesitatem. Aduersus exemplac. prodigiamira cula qua comnia
adulterin amistam diuinitatẽ istam corroborauerint quare. secin

Expanded text:
scum | defensio nostra desiderat, prouocans ipsam conscientiam uestr tollatur, quo magis rei sitis. patent oculi nec uident; hiant aures nec audiunt; | cor stupet saliens, nescit animus quod agnoscit. denique si tantam | peuersitatem una praescriptione discuti liceret, in expedito esset nuntiatio, cum omnes istos deos ab hominibus institutos non ique aliquando coeptum diuinum uideri iure possit. sedenim multa sunt, quibus teneritas conscientiae obduratur in callositatem uoluntaerroris. ingenti manu ueritas obsidetur, at ipsa de sua uirtute secu est! quidni? quemcumque uult, de ipsis aduersariis socios protecto sibimet assumit et omnem illam expugnatorum multitudi prosternit. aduersus haec igitur nobis negotium est, aduersus institutiones maiorum, auctoritates receptorum, leges dominantium, argumentationes prudentium, aduersus uetustatem consuetudinem necessitatem, aduersus exempla prodigia miracula, quae omnia 1 adulterinam istam diuinitatem corroborauerunt. quare secun
Abbreviated transcription (Latin):
hospitia italiae. uelut tuncuocabatur oenotriae consedit
sabiano. siueianae utsi aliuocant. mos quem coluerunt sad
dictus Vrbs quam depalauerat saturmausq nuncest. Totad
it alia. desaturno uocabatur. Ialiteste . terram quȩ nunc a
hominem illum fuisse . It asihomo saturnus. proculdubio
Immo qui a homo nonutiq decaelo atqterra sed cui parentera
quibusdam facilefuit illum deorum filium dici quorum pei
Vdpm praestrm satiata primordiorum disputatici¬

Expanded text:
et Attica hospitia Italiae uel, ut tunc uocabatur, Oenotriae consedit,et Attica hospitia Italiae uel, ut tunc uocabatur, Oenotriae consedit, exceptu\'s ab Iano siue Iane, ut Salii uocant. mons quem coluerat, Saturnius dictus, urbs quam depalauerat, Saturnia usque nunc est; tota denique Italia de Saturno uocabatur. tali teste terra, quae nunc domin constat hominem illum fuisse. ita si homo Saturnus, procul dubio de homine, immo quia homo, non utique de Caelo atque Terra, sed cui parentes ignoti, quibusdam facile fuit illum eorum filium dici, quorum posn praestruam, satiata primordiorum disputati
Abbreviated transcription (Latin):
glũtiuit hocingenio diusecurus. tandem filio quem non digesserat
ebris adulto. oppressusregnoq priuatus ẽ: huncuobis patriar
deorum cadum & terra. po&isobsetricantib. procreauerunt
eganter quid amsibiuidentur phx sio logice. perallegoricam
psum consamat. Nominis quoq testimonium compellent chro
quicum pro creatorem conirctantur: pereum seminali aceli
iliferri opem adiungunt. quod opemuiuendi semina conse
nas. autsaturnus fuit: auttempus quomodo saturnus
argumentationib: collorare. Saturnũ. ne
hominem. quineq ds̃ neq tempus defendipotest. Ex stat apudlꝗ¬
rasurãs usq quaque saturnicensus. Legimus apud cassium seuera
apud cornelios nepotum & tacitum apud grecos quoq deo dor
quiue alii antiquitatũ canoscollegerunt Nec fuleliora uestigia
quamin ipsa intalia signataiunt Nam post plurimas terras

Expanded text:
deglutiuit. hoc ingenio diu securus tandem filio quem non digesserat in deglutiuit. hoc ingenio diu securus tandem filio quem non digesserat in tenebris adulto oppressus regnoque priuatus est. hunc uobis patriarcham | deorum Caelum et Terra poetis obstetricantibus procreauerunt. sed eleganter quidam sibi uidentur physiologice per allegoricam | se ipsum consumat. nominis quoque testimonium compellant: Κρόν deducunt qui eum procreatorem coniectantur, per eum seminalia caeli in terram deferri. Opem adiungunt, quod opem uiuendi semina confere | uelim exponas. aut Saturnus fuit, aut tempus. qargumentationibus colorare? Saturnum nequhominem, qui neque deus neque tempus defendi potest. exstat apud litteras uestras usquequaque Saturni census. legimus apud Cassium Seuerum, apud Cornelios Nepotem et Tacitum, apud Graecos quoque Diodorum, quiue alii antiquitatum canos collegerunt. nec fideliora uestigia eius | quam in ipsa Italia signata sunt. nam post plurimas terras
Abbreviated transcription (Latin):
lum saturno decaelo enim & terrasaturnus & tamen cadi &terr
originemomito erantunde cadibesdiu & orbi amequamimarits
rentes. Longoscilic& acuo. crescendumillis fuit ad tantam procer
deniq simulcoepit. & cad ouox in solescore. &ubera terrac lapilles
Facunt nuptia sinterse credo autcaelum descendit ad ponsa
rit. certeante saturnum. neminemproreauer̃. nisiun amposi
opem. Exinde. desubolecessatumẽ Nam saturnus quidemcan
aquis assu&a. Ita saturnus. unicus masculus caeliatq: terrȩ . Sed ipsepu¬
bescens sororissuȩ iungitur Non dumleges. quaem gesta prohiberent
necque parricidium plecterent Itaq filios uirilesexu. deuorabat
melius ipse quam lupisi exponer& limebat scilic& nequis illoruns de
paterna falce didiciss& Natomox & abalienato ioue saxumin fantis emti

Expanded text:
Caelum Saturno; de Caelo enim et Terra Saturnus. et tamen Caeli et Terr ae Caelum Saturno; de Caelo enim et Terra Saturnus. et tamen Caeli et Terr ae originem omitto. erant undeunde, caelibes diu et orbi, ante- — quam mariti et parentes. longo scilicet aeuo crescendum illis fuit ad tantam proceritatem, denique simul coepit et Caelo uox insolescere et ubera Terrae lapilliscere; ! faciunt nuptias inter se. credo, aut Caelum descendit ad sponsapepererit, certe ante Saturnum neminem procreauerunt nec nisi unam postea, Opem; exinde de subole cessatum est. nam Saturnus quidem Ceaulcibus est II aquis assueta. ita Saturnus unicus masculus Caeli atque Terrae. sed ipse pubescens | sorori suae iungitur. nondum leges quae incesta prohiberent nec quae parricidium plecterent. itaque filios uirili sexu deuorabat; melius ipse quam lupi, si exponeret. timebat scilicet, ne quis illorum de paterna falce didicisset. nato mox et abalienato Ioue saxum infantis ementiti
Abbreviated transcription (Latin):
itiae prestitiam E queabactu. peragenorẽ. A consilus consũ¬
enta nouorum tagatorum uiuorũ iamfortun a b arbata
ptialib disscram afferenda ẽ. ab afferendis totib: or dinata
Quorumuotũ ẽforis gaudentes erubescunt. & qm̃usq deos
rtifices an & inertes. rusticos an&urbanos. ciues an& pe
Iotenim familiȩ. totnationes. census bona fide querut
udispici& distingui describiq nompos snt ut quanio diffusa res est tanto
substrigenda nobiserit: &ideo quiinista specie emumtuemur propositum
de monstrandillos omnes homines fuisse. non quidem ut cognoscatis:
Nam quasi oblitaagitis. conpendio ab ipsa dispiciendirationẽ summã
originem generis illorum r&ractando: Origo enim totius posteritatus
caorigo deorumurorũ saturno ut opinor signatur Nequcenim siuas
antiquis simos deos. iouem unonẽ & mineruamrefeał sed
deb&. omnem patrem filuis antiquiorem. Iamsatur numioue qu

Expanded text:
praestantiae Praestitiam, aeque ab actu. Peragenorem, a consiliis Consum. Iuuenta nouorum togatorum, uirorum iam Fortuna Barbataptialibus disseram. Afferenda est ab afferendis dotibus ordinata . . . quorum votum est foris gaudentes erubescunt. 12. Et quonam ulecto iunctos? artifices an et inertes? rusticos an et urbanos? ciues an et peregrinos? tot enim familiae, tot nationes census bona fide quaerunt, II ut dispici et distingui describique non possint. at quanto diffusa res est, tanto substringenda nobis erit, et ideo, qui in ista specie unum tuemur propositum demonstrandi illos omnes homines fuisse non quidem ut cognoscatis, nam quasi obliti agitis, conpendium ab ipsa dispiciendi ratione sumamus, originem generis illorum retractando. origo enim una totius posteritatis. ea origo deorum uestrorum Saturno, ut opinor, signatur. neque enim si Varro antiquissimos deos Iouem, Iunonem et Mineruam refert, nobis excidisse, debet omnem patrem filiis antiquiorem, tam Saturnum Ioue quam
Abbreviated transcription (Latin):
rorogitandum quod exinde nemo dig
osem & amurnum. fratresrecepistis. Furtiuus infans
epax quiescebat. Subquo nulli subiacebant arua colonis
tunclegibus ager&ur . Induos culleos qiuichi ouem decuit
dubitar&. libidin e ab in cesto corroborata. in leuiora. id est
iste sunt defa
natura alibi auctoritas exigebat similitudinẽ morum
ma responsionis. andignus cado & diumitate. Sicenim preuas

Expanded text:
recogitandum, quod exinde nemo dignommaculatos Opem et Saturnum fratres recepistis. furtiuus infans nescia laetaque pax quiescebat, sub quo, nulli subigebant arua coloni;  si iustis etiam tunc legibus ageretur, in duos culleos diuidi Iouem decuit. post haec quid dubitaret libidine ab incesto corroborata in leuiora, id est istae sunt de fauidem non erat natura, alibi auctoritas exigebat similitudinem morum.summa responsionis, an dignus caelo et diuinitate; sic enim pro uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ciunex oris oblas cuam uenenis circumuentus magi smers
& iamm a tertius. codom casu obisse
oises scient eius modi deissacrificare Namascula pior o errinto
oblutone inmo amentia que patricausamoris fuit. lcongun
recensere &iam deillis quos insidera sepelistis. & aud aciter de
tendo damnastis. Item cacculus. quio culossensu ex anum
in alienoloco autmercedibus habnant aceo uscensums

Expanded text:
cidiorum? | qui uxoris ob lasciuiam uenenis circumuentus magis meruiII etiam mater eius eodem casu obisse,ni scient eiusmodi deis sacrificare. nam Aesculapio et matri inter obliuione, immo amentia, quae patri causa mortis fuit? Longum foret recensere etiam de illis quos in sidera sepelistis et audaciter deis  non admittendo damnastis, item Caeculus, qui oculos sensu exanim erea aliis qui in alieno loco aut mercedibus habitant. taceo Ascensum
Abbreviated transcription (Latin):
id dictum sibr abhercule utiq
tatis agitaunit. quod decori organy medes. autcarior suo amator
apuduos mortuis cadum uiam ab inferis ad astra subigius pasis
contenti eosdeosasscuerare quiui sir&ro auditi contrectatiq i
qua sincorporales in animales & nomina dereb efflagitant
sanciunt. diui dentes omnem statum hominis singulis potese
soqui demuteri conceptu Vt sit ds̃ conseuius quidam . qui con¬
nib concubitalib praesit & fluuionia. quacin fantẽ in utero
Dehinc diespiter quipuerũ perducat ad partum Cum prin

Expanded text:
id dictum sibi ab Hercule, utiqursiam divinitatis agitavit, quod decorior Ganymedes aut carior suo amatori . . . .? Apud vos mortuis coelum, viam ab inferis ab astra subigitur. Pass contenti eos deos asseverare, qui visi retro, auditi contrectatique s nescio quas incorporales, inanimales, et nomina de rebus efflagitant deosque sanciunt, dividentes omnem statum hominis singulis potestatibus ab ipso quidem uteri conceptu, ut si deus Consevius quidam, qui consationibus concubitalibus praesit, et Fluviona, quae infantem in utero  . . . . . : dehinc Diespiter, qui puerum perducat ad partum. Cum prin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpedora testimonia diumarũ luterarum. quib sides presunti qura
superiore deb&ur. Anteenim sibylla quamamtraar
nauatib indiustis Easenatorio uersir in hunc sensum. desatir
que catad ys mum priorib accidit regnauit saturnus au
s. gradus ad gradus comparantur . Nuptie. conceptus
s cucurrerunt. Patriae. sedes regna monumenta
onfitentur. deos nom putenꝰ Sed enim manifestssius

Expanded text:
ora testimonia diuinarum litterarum, quibus fides pro antiquitate superior debetur. ante enim Sibylla quam omnis luatibus induistis. ea senario uersu in hunc sensum de Saturn| ex quo cataclysmus prioribus accidit, regnauit Saturnus et rena | de terrenis; gradus ad gradus comparantur, nuptiae, conceptus, natales cucurrerunt, patriae, sedes, regna, monumenta qui mortuos confitentur, deos non putent. Sed enim manifestis vis
Abbreviated transcription (Latin):
cris deisoplsnensit Immo cum
prauiatima pud romanos
piit mur qquossu a iigcauimus nec fac le
rmscogniti quomodeca
more sihipsaquoq notita carent Sedem̃ quidam. fructus & ne
uictui demons trauer̃: quaesouos cum dicitis inuerisseillos non
poratis cuius haecdonas. sed auctorem trans fertis in repertores
diae prouolgauit. Potuer̃ mimi nouorũ apudromanospomoꝵ
tuisse praeconium diuinitatis. lamuanum hoc quam &iam
instruente nouitatẽ itq adeo quos obartes sanctifi

Expanded text:
ris deis opus non sit. immo cum priuatim apud Romanos dei putentur quos supra signauimus nec facile foris cogniti, quomodo ea honore, sed ipsa quoque notitia carent? Sedenim quidam fructus et necessaria uictui demonstrauerunt. quaeso uos, cum dicitis inuenisse illos, nooratis, cuius haec dona sunt, sed auctorem transfertis in repertores? primus Italiae prouolgauit. potuerunt mihi nouorum apud Romanos pomorum inuentores hi meruisse praeconium diuinitatis. tam uanum hoc quam etiamiano | ubique instruente nouitatem? atque adeo quos ob artes sanctific
Abbreviated transcription (Latin):
Secundum traditionẽ hominũ.
pra&er prouidentiac̃ sp̃s sancti Fuerat athenis. &istam sapient¬
amhumanam. affectatricẽ & interpolatricẽ ueritatis. decono¬
sib nouerat. Ipsam quoq inheresis multiꝑtitas uacri&atesi¬
ruminuicẽ repugnantiũ . quidergo ahenis & hiero solymis
quid acadamiae & ecclesiae : quidher&icis & christianis
institutio. deporticus olomonis ẽ Qui &ipse tradiderat do
simpli citicte cordis eẽ quȩrendũ Viderint. quistoicũ chi
tendunt adineundac̃ curiositatẽ . & her&ici inculcant
tandã scrupdlosit atem. SCRIEIURIE ST IN QVUNI.
INOENIEIIS E

Expanded text:
secundum traditionem hominum, praeter providentiam Spiritus Sancti. Fuerat Athenis, et istam sapientiam humanam, affectatricem et interpolatricem veritatis, de congressibus noverat, ipsam quoque in suas haereses multipartitam varietate sectarum invicem repugnantium. Quid ergo Athenis et Hierosolymis? quid academiae et ecclesiae? quid haereticis et Christianis? Nostra institutio de porticu Solomonis est, qui et ipse tradiderat dominum in simplicitate cordis esse quaerendum. Viderint qui Stoicum et Pm et nostri praetendunt ad ineundam curiositatem et haeretici inculcant ad importandam scrupulositatem. Scriptum est, inquiunt, invenietis
Abbreviated transcription (Latin):
uti liusergo sisperemus nos posse delinquere quamsi praesumamus non posse
quam si prȩsumamus non posse sperando enim timebimus. timendo cauebi¬
mus timendo cauebimus cauendo salierimus contric si prȩsumamus
neque timendo neque precundo salui erimus qui securus agit non & sollici¬
tus non possid& tutum & firmum securitictem. at quis ollicitus est .is uere
poterit esse securus : Et desuis quidem seruis ds̃ miseri cordiu sua cur&¬
ut &iuem prae sumere illis de bono suo. feliciter liceat quid iaitem alteri

Expanded text:
Utilius ergo, si speremus nos posse delinquere, quam si praesumamus non posseUtilius ergo, si speremus nos posse delinquere, quam si praesumamus non possequam si praesumamus non posse. Sperando enim timebimus, timendo cavebimus, cavendo salvi erimus: contra si praesumamus, neque timendo neque praecavendo salvi erimus. Qui securus agit, non et sollicitus, non possidet tutam et firmam securitatem. At qui sollicitus est, is vere poterit esse securus. Et de suis quidem servis dominus misericordia sua curut etiam praesumere illis de bono suo feliciter liceat. Quid autem alteri
Abbreviated transcription (Latin):
non totum bonum obtinendo facile & quod optinent malo commiscent uos
ab eis utinc&eris incessus quoq: diuertere necessarium est qm̃ per
tendam sed &iam ex secrandam uobis sciatis primo quod nondẽ integra
conscientiacuenit studium placendi perde corem quemnatura liter
muitatorem libidinis scimus quidigitur excitas intemilum istud
quod inuitas cuius teprofiteris ex traneam: Tum quod temptationib:
uicm aperire nondebemus quae non numquam quod dĩ asuis abigat¬
instundo perficiuntur. certe uł spm̃ scandiclo permouent debemus
quidem ita sanctȩ & totiefidei substantia incedere ut confisȩ & secure¬
simus de conscientianrũ. optuntes perseuerare idinnobis. nontimen
praesumentes namque prȩsumit minusiam uer&ur quiminus uer&ur
minus praecuu& quiminus praecau& plus pereclitatur timor
funda mer̃sum sulutis est praesumptio impedimentum timoris

Expanded text:
non totum bonum obtinendo facile et quod obtinent malo commiscent. Vos non totum bonum obtinendo facile et quod obtinent malo commiscent. Vos ab eis, ut in ceteris, incessu quoque divertere necessarium est, quoniam tendam, sed etiam exsecrandam vobis sciatis. Primo, quod non de integra conscientia venit studium placendi per decorem, quem naturaliter invitatorem libidinis scimus. Quid igitur excitas in te malum istud? quid invitas cuius te profiteris extraneam? Tum, quod temptationibus viam aperire non debemus, quae nonnunquam quod deus a suis abigainstando perficiunt, certe vel spiritum scandalo permovent. Debemus quidem ita sancte et tota fidei substantia incedere, ut confisae et secusimus de conscientia nostra, optantes perseverare id in nobis, non tamen praesumentes. Nam qui praesumit, minus veretur, qui minus veretur, minus praecavet, qui minus praecavet, plus periclitatur. Timor fundamentum salutis est, praesumptio impedimentum timoris.
Abbreviated transcription (Latin):
et quicquam & extrinsecus opussit. decultus dico & ornatus dispositione
sudis formȩ & nitoris. eandem superficiem desu circum ferentes quam
faemine nationum. aquib: ab est constientuc uere pudicitiȩ quia nihil
uerum in his quidm̃ nesciunt praesidẽ & magistrum ueritatis. Nam& siqua
ugentilib pudicitia credi potest usq adeo imperfectam & in conditam constat
le& inanimo aliquatenus tenax quiagat. in ambitus tamen licentiaes esse
dissoluat. proper uersitate gentilium app&endo cuius rei deuitat effectum
pota deniq: est quaene placere quidem extraneis concupiscat quae non
elidcirco seexpingi cur& & neg& app&itim quanquam & hoc gentili
pudicitiȩ familiuresit. non de linquere. attamen non denegare quid
mirum per uersa sunt omnia quaedi nonsunt: Viderint igitur quae

Expanded text:
nec quicquam et extrinsecus opus sit, de cultus dico et ornatus dispositione, nec quicquam et extrinsecus opus sit, de cultus dico et ornatus dispositione, studiis formae et nitoris, eandem superficiem incessu circumferentes quam feminae nationum, a quibus abest conscientia verae pudicitiae, quia nihil verum in his qui deum nesciunt praesidem et magistrum veritatis. Nam et si qua in gentilibus pudicitia credi potest, usque adeo imperfectam et inconditam constat, ut, licet in animo aliquatenus tenax sui agat, in habitus tamen licentias sese dissolvat, pro perversitate gentilium appetendo cuius rei devitat effectum. Quota denique est quae ne placere quidem extraneis concupiscat? quae non vel idcirco se expingi curet, et neget appetitam? Quanquam et hoc gentili pudicitiae familiare sit, non delinquere, attamen velle, vel etiam nolle, attamen non denegare. Quid mirum? perversa sunt omnia quae dei non sunt. Viderint igitur quae
Abbreviated transcription (Latin):
nellȩ di uiui conseruae & sorores meȩ quo uire deputor uobiscum postremissimus
equidem meo iure conseruitii & fraternitatis. audeo aduos facere sermonem
uonutique affectionis. sed affectioni procurans in causaurae salutis. easalus.
ne feminarum modo sed &iam inrorum in ex hibitione praecipuȩ pudicitie est
uincumom̃s templum dĩsimus in lato in nos & consecrato spũ scõ ei. templi editua
Vinaftita pudicitia est quaenihil inmundum nec profanum inferrisinat. neds̃
ille qui in habitaet inquinatam sedem offensus derelinquat. Sed modonos. nonde
pudicitia cui indicendae & exigendȩ sufficiunt instanti cubiq: diuna praecepta
uerum pertinentib: ad eam id est qualiter uos incedere oporteat plerȩq
enm. quod mihi utique reprehendendo in omnib: reprehendere ds̃ permittut
utignorantes simpliciter. aut dissi mulantes audaciter. itacingrediuntur:
qusi pudicitia in sola carnis integritate & stupri auersatione consistat

Expanded text:
lae dei vivi, conservae et sorores meae, quo iure deputor vobiscum, postremissimus equidem eo iure conservitii et fraternitatis, audeo ad vos facere sermonem, non utique affectionis, sed affectioni procurans in causa vestrae salutis. Ea salus, nec feminarum modo, sed etiam virorum, in exhibitione praecipue pudicitiae est. Nam cum omnes templum dei simus, inlato in nos et consecrato spiritu sancto eius templi aeditua et antistita pudicitia est, quae nihil inmundum nec profanum inferri sinat, ne deus ille qui inhabitat inquinatam sedem offensus derelinquat. Sed modo nos non de pudicitia, cui indicendae et exigendae sufficiunt instantia ubique divina praecepta, verum de pertinentibus ad eam, id est qualiter vos incedere oporteat. Pleraeque enim quod ipsum mihi utique reprehendendo in omnibus reprehendere deus permittat aut ignorantes simpliciter aut dissimulantes audaciter ita ingrediuntur, quasi pudicitia in sola carnis integritate et stupri aversatione consistat,
Abbreviated transcription (Latin):
Sit illa ex equo interris que in caelis. forsitan nonerit dubitandum & inquirendũ
&idem deliberandum est. anidoneussit inuectis dotalibus cuids̃ censum suum
credidit unde sufficiamus adenarrandam felicitatem cius matrimonii quod ecclesia
conciliat & confirmat oblatio & obsignatu benedictio. angelirenuntiant
pater rato hab& : Nam nec interris filii sine consensu patrum recte &iure
nibunT. qualeiugum fidelium duorum. uniussper uniusuoti unuis disciplinae
alterutro sustinentes in ec clesiadĩ pariteru trique pariter in conuiuio dĩ pariter

Expanded text:
Sit illa ex aequo in terris, quae in caelis forsitan non erit. Dubitandum et inquirendum Sit illa ex aequo in terris, quae in caelis forsitan non erit. Dubitandum et inquirendum et identidem deliberandum est, an idoneus sit invectis dotalibus cui deus censum suum credidit? Unde sufficiamus ad enarrandam felicitatem eius matrimonii quod ecclesia conciliat et confirmat oblatio et obsignat benedictio, angeli renuntiant, pater rato habet? Nam nec in terris filii sine consensu patrum recte et iure nubunt. Quale iugum fidelium duorum unius spei, unius voti, unius disciplinaealterutro sustinentes. In Ecclesia Dei pariter utrique, pariter in convivio Dei, pariter
Abbreviated transcription (Latin):
Difficile in domodĩ diues acsiquis est difficile caelebs: Quidergo faciant idoncũ
nisi adibolo maritum p&ant idoneum exhibende selle & mulabus & cinera¬
ris peregrine proceritatis xp̃iano ista &iam diuesfortasse non prest&
uaesote gentilium exempla proponas tibi plereque & genere nobiles & rebeate
passim ignobilibus & mediocribus sibi coniunguntur ad luxuriam inuentis
aut adlicentiam sectis non inulla esselibere & seruissuis conferunt omnium
hominum existimatione despecta dummodo habeant aquibusnullum inpedi¬
mentum libertatissuae timeant xp̃ianam fidelem. fidelireminor inubere
pig& locupl&atiorem futuram in uiro paupere Nams ip auperũ
sunt regnacaelorum diuitium non sunt plusdiues in paupere inuemi&
maiore dote do tabitur: debonis eius qui indõ diuesest

Expanded text:
 Sordent talibus ecclesiae. Difficile in domo dei dives, ac si quis est, difficile caelebs. Quid ergo faciant? Unde  Sordent talibus ecclesiae. Difficile in domo dei dives, ac si quis est, difficile caelebs. Quid ergo faciant? Unde nisi a diabolo maritum petant idoneum exhibendae sellae et mulabus et cinerariis peregrinae proceritatis? Christianus ista etiam dives fortasse non praestet. Quaeso te, gentilium exempla proponas tibi. Pleraeque et genere nobiles et re beatae passim ignobilibus et mediocribus sibi coniunguntur ad luxuriam inventis, aut ad licentiam sectis. Nonnullae se libertis et servis suis conferunt, omnium hominum existimatione despecta, dummodo habeant a quibus nullum impedimentum libertatis suae timeant. Christianam fidelem fideli re minori nubere piget, Iocupletatiorem futuram in viro paupere? Nam si pauperum sunt regna caelorum, divitium non sunt, plus dives in paupere inveniet. Maiore dote dotabitur de bonis eius qui in deo dives est.
Abbreviated transcription (Latin):
sententiarum non ne&iam penesnationes seuerissimi quiqued ñĩ & dis¬
ciplinae taenacissimi seruissuis foras nubere interdicunt:
Scilic& nem lasciuia excedant officia deserant. nonne in super censucrunT
utiuindicandos quicumalienis seruis postdominorum denuntiationem in com¬
su&udine perseuerauerint: Seueriores habebuntur terrena edisciplinae
caelestibus prescriptis. ut gentiles quidem ex traneis iuneti libestatem suam.
amit tant nostraeuero diaboli seruos sibiconiungant & instatusuo perseuerent
scilic& negabunt sibi ad ñõ perapostolum eiusdem denuntiatum:
uamhuius amentiae causam de&ineam nisifidei imbecillitatem pronam semper
in concupiscentia ssecularium gaudiorum quod quidem plurimum in lautiorib
deprehensum est namquanto diues aliquaest & matrone nomine inflata.
tanto capatiorem domumoneribus suis requirit ut campum in quo ambitio decurrat

Expanded text:
sententiarum. Nonne etiam penes nationes severissimi quique domini et dissententiarum. Nonne etiam penes nationes severissimi quique domini et disciplinae tenacissimi servis suis foras nubere interdicunt? scilicet ne in lasciviam excedant, officia deserant, dominica extraneis promant. Nonne insuper censuerunt servituti vindicandos qui cum alienis servis post dominorum denuntiationem in consuetudine perseveraverunt? Severiores habebuntur terrenae disciplinae caelestibus praescriptis? ut gentiles quidem extraneis iunctae libertatem suam amittant, nostrae vero diaboli servos sibi coniungant et in statu suo perseverent? Scilicet negabunt sibi a domino per apostolum eiusdem denuntiatum. Quam huius amentiae causam detineam, nisi fidei imbecillitatem pronam semper in concupiscentias saecularium gaudiorum? Quod quidem plurimum in lautioribus deprehensum est. Nam quanto dives aliqua est et matronae nomine inflata, tanto capaciorem domum oneribus suis requirit, ut campum in quo ambitio decurrat.
Abbreviated transcription (Latin):
morantur. tamen excusantur utin ipsis deprehensi adõ. & iubentur
perseuerare & scificantur & spem iucrationis accipiunt
Siergo ratum est apud dm̃ matrimonium huiusmodi. Curnon & prospere
ex parte diuinae gratiae patrocinium nam & adaliquam uirtutem caelestẽ
documentis dignationis alicuius. uocatus illedegentibus terroriest gentili
factum. si & ipsedĩ candidatus est timore ita facilius huius modi lucro fiunT
in quos dĩ gratia consu&udinem fecit: Ca&erum aliud est ultro & sponte
hoc signierit qudsolis p&itioribus plac& nomen xpĩ anum:
deoinueniuntur quitales non exorreant utex termineN. ut abrapiant.
uta fide excludant. habescausam. quan on dubites nullum huius modi
matrimonium prospere decurri. duma malo conciliatur ad nõ uerodam¬
natur : Ad hoc queramur aniniure quasi reuera dispectores diuinarũ

Expanded text:
morantur, tamen excusantur, ut in ipsis deprehensae a deo, et iubentur morantur, tamen excusantur, ut in ipsis deprehensae a deo, et iubentur perseverare et sanctificantur et spem lucrationis accipiunt. Si ergo ratum est apud deum matrimonium huiusmodi, cur non et prospere ex parte divinae gratiae patrocinium? Nam et ad aliquam virtutem caelestem documentis dignationis alicuius vocatus ille de gentibus terrori est gentili,factum; sic et ipse dei candidatus est timore. Ita facilius huiusmodi lucro fiunt in quos dei gratia consuetudinem fecit. Ceterum aliud est ultro et sponte Hoc signi erit, quod solis petitoribus placet nomen Christianum. Ideo inveniuntur qui tales non exhorreant ut exterminent, ut abrapiant, ut a fide excludant. Habes causam, qua non dubites nullum huiusmodi matrimonium prospere decurri, dum a malo conciliatur, a domino vero damnatur. Ad. hoc quaeramus, an iure, quasi revera dispectores divinarum
Abbreviated transcription (Latin):
demonum omnibus sollemnibus regum incipienteanno. incipientemense
nidore. Turris agitabitur & proced & deianua laureata & lugernatu.
ut denouo consistorio libidinum publicarum discumb& cummarito sepe
insolidaciis saepe in popinis & ministrabit nonnumquam iniquis solita
quondam scis ministrare & non hinc preiudicium damnationis suae
agnosc& cosobseruans quo serat iudicatura : Cuius manum desiderabit
decuius poculo partica pabit quid maritus suus illi uelmarito qui dipsa
cantabit: Audi& sane aliquid di cenans d&aberna de gehenna
quaedi mentio quaexp̃ĩ inuocatio. ubi fomenta fidei descripturarũ
interiectione. ubi sp̃s ubire frigenum. ubidiuina benedietio¬
omnia extra omnia inimica omniadam nata atterrande salutiamalo immissa:
Hecsullis quoque euenire possunt quunmatri monio gentili fidem adempti

Expanded text:
daemonum, omnibus sollemnibus regum, incipiente anno, incipiente mense, daemonum, omnibus sollemnibus regum, incipiente anno, incipiente mense, nidore turis agitabitur. Et procedet de ianua laureata et lucernata, ut de novo consistorio libidinum publicarum, discumbet cum marito saepe in sodalitiis, saepe in popinis, et ministrabit nonnumquam iniquis, solita quondam sanctis ministrare, et non hinc praeiudicium damnationis suae agnoscet, eos observans quos erat iudicatura? Cuius manum desiderabit? de cuius poculo participabit? Quid maritus suus illi, vel marito quid ipsa cantabit? Audiet sane aliquid dei coenans de taberna. De gehenna quae dei mentio? quae Christi invocatio? Ubi fomenta fidei de scripturarum interiectione? Ubi spiritus? Ubi refrigerium? Ubi divina benedictioOmnia extranea, omnia inimica, omnia damnata, atterendae saluti a malo immissa. Haec si illis quoque evenire possunt quae in matrimonio gentili fidem adeptae
Abbreviated transcription (Latin):
nihil interest inquaparte delinquas autin conscientiam maritis isit
patiens aut in conflictationem tui dumuitaturin patiens:
tuum signas cum aliquid immundum flatis explodis cum &iam pernoc¬
tem exurgis oratum. & non magiae aliquid uideberis operari:
Nonsci& maritus quid secr&o anteomnem cibum gustes & sisciuerit panẽ
non illum greditesse quidicitur. & hec ignorans quisquerationem simpli¬
citer sustinebit. sinegemitu sinesuspicione panis anueneni:
s ustinent quidam sedut inculcent utinludant huiusmodi feminis:
q uarum archana inpericulum quod credunt reseruent . si fortelaedantur
sustinent quarum dotes obiectionem domini mercedem silentii faciant
scilic& apud arbitrum speculatorem litigaturi quod plerique non pro¬
uidentes aure excrutiata autfide perdit recognosce reconsuerunt:
Moratur dĩ ancilla cum laboribus alienis. & interillos omnibus hominibus

Expanded text:
nihil interest, in qua parte delinquas, aut in conscientiam mariti, si sit nihil interest, in qua parte delinquas, aut in conscientiam mariti, si sit patiens, aut in conflictationem tui, dum vitatur impatiens. tuum signas, cum aliquid immundum flatu explodis, cum etiam per noctem exurgis oratum, et non magiae aliquid videberis operari? Non sciet maritus quid secreto ante omnem cibum gustes? et si sciverit panem, non illum credit esse qui dicitur? Et haec ignorans quisque rationem simpliciter sustinebit? sine gemitu? sine suspicione panis an veneni? Sustinent quidam, sed ut incul- cent, ut illudant huiusmodi feminis, quarum arcana in periculum quod credunt reservent, si forte laedantur, sustinent, quarum dotes obiectione nominis mercedem silentii faciant, scilicet apud arbitrum speculatorem litigaturi. Quod pleraeque non providentes aut re excruciata aut fide perdita recognoscere consueverunt. Moratur dei ancilla cum laboribus alienis, et inter illos om- nibus nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
conuocationibus suta opor tuerit a lateresuo. adimilibenter fer&.
quis denique sollemnibus pasche ab noctantem. securus sus tinebit quis
ad conuiuium dominicum illud quodinfamant sinesua suspicione
dimitt& quisin carcerem ad osculanda uincula martyris reptare
pati&ur : Iamuero alicui frairum ad osculum conuenire. aquamscõ¬
rum pedibus offerrae decibo de poculo inuadere desiderare inmente
haberi: Si pereger frater adueniat quodinalienadomo hospitium
sicui largiendum erit. horreum proma praeclusa sunt
S edaliquis sustin& nr̃a nec obstrepit. hocestigitur delictum quod gentiles
nr̃a nouerunt. quod sub conscientia iniustorum sumus quod bene¬
ficium eorum est. Si quid operamur non potest nescire quisus tin&
aut sicelatur qui a non sustin& tim&urcum autemscriptura utrumq
mand& & sine alterius conscientia & sine nr̃a pressura operaridño

Expanded text:
convocationibus, si ita oportuerit, a latere suo adimi libenter feret? convocationibus, si ita oportuerit, a latere suo adimi libenter feret? Quis denique sollemnibus Paschae abnoctantem securus sustinebit? Quis ad convivium dominicum illud, quod infamant, sine sua suspicione dimittet? Quis in carcerem ad osculanda vincula martyris reptare patietur? Iam vero alicui fratrum ad osculum convenire? aquam sanctorum pedibus offerre? de cibo, de poculo invadere, desiderare, in mente habere? Si pereger frater adveniat, quod in aliena domo hospitium? si cui largiendum erit, horreum, proma praeclusa sunt. Sed aliquis sustinet nostra nec obstrepit. Hoc est igitur delictum, quod gentiles nostra noverunt, quod sub conscientia iniustorum sumus, quod beneficium eorum est, si quid operamur. Non potest nescire qui sustinet, aut si celatur quia non sustinet, timetur. Cum autem scriptura utrumque mandet, et sine alterius conscientia et sine nostra pressura operari domino,
Abbreviated transcription (Latin):
potest duobus dominis seruire dño & marito: Ad degentili gentilem enim
obseruando gentili ex hibebit. formam ex tructionem munditias secula¬
resblanditia sturpiores ipsa &iam matrimonia secr&amaculosa nonut
penes scõs offitia sexus. cum honoreipsius necessitatis tamquam subo culis
dĩ mod esteest & moderate transigantur : Sed uiderit qualiteruro
officiapendat dño ceste nonpotest prodsciplima setis facere habens in latere duboli
senium procuratorem dñi sui adimpediem dafidelium studia & officia.
utsistatio facienda est: maritus dediae concaedat adbalneas siieiunia
obseruanda sint. maritus eademdae conuiuium exerceat si proce¬
den dumerit num quam magis familiae occupatio obuemat:
Quis autem sinat coniugem suam uisitandorum fratrum gratia uiatim ali¬
ena & quidem pauperiora. quae que tuguria circure quis nocturnis

Expanded text:
potest duobus dominis servire, domino et marito, adde gentili? Gentilem enim potest duobus dominis servire, domino et marito, adde gentili? Gentilem enim observando gentilia exhibebit, formam, exstructionem, munditias saeculares, blanditias turpiores, ipsa etiam matrimonii secreta maculosa, non ut penes sanctos officia sexus cum honore ipsius necessitatis, tanquam sub oculis dei modeste et moderate transigantur. Sed viderit, qualiter viro officia pendat. Domino certe non potest pro disciplina satisfacere, habens in latere diaboli servum, procuratorem domini sui ad impedienda fidelium studia et officia, ut, si statio facienda est, maritus de die condicat ad balneas, si ieiunia observanda sunt, maritus eadem die convivium exer- ceat, si procedendum erit, numquam magis familiae occupatio obveniat. Quis enim sinat coniugem suam visitandorum fratrum gratia vicatim aliena et quidem pauperiora quaeque tuguria circuire? Quis nocturnis
Abbreviated transcription (Latin):
Non adul terium est quod prohibitumest nonstripum est ex tranei hominis
ad missio. minustemplum dĩ uiolat minus membra xp̃i cum membris adultere
commis c& quod sciat non sumus nostris & pretioemptiempti & quali
pretio sanguinedĩ ledente sigitur carnem istam eum laedimus de proximo
quid sibi uolunt ille quidixit. delictum quidemesse extraneo nubere
sedminimum cumalias seposita carnis iniuria ad dom̃ pertinentis omnedelic¬
us uoluntarium indom grandeest. quanto enim. potestas uitandifuit. tanto con¬
tumacie crimine oneratur: Recenseamus nuncc& era pericula autuulnera
ut dixi fidei ab apostolo prouisa. non carni tantum uerum &iam & ipsi spĩtu
molestisima : Quisenim dubit& obliterari quotidiae fidem commercio
infideli bonos corrumpunt mores confabulationes male quanto magis & conuic¬
tus & in diuiduus usus queuis mulier fidelis dm̃ obseru& necesseest & quo modo

Expanded text:
Non adulterium est quod prohibitum est, non stuprum est. Extranei hominis Non adulterium est quod prohibitum est, non stuprum est. Extranei hominis admissio minus templum dei violat, minus membra Christi cum membris adulterae commiscet. Quod sciam, non sumus nostri, sed pretio empti, et quali pretio? sanguine dei. Laedentes igitur carnem istam eum laedimus de proximo. Quid sibi voluit ille qui dixit delictum quidem esse extranco nubere, sed minimum, cum alias seposita carnis iniuria ad dominum pertinentis omne delictum voluntarium in dominum grande est? Quanto enim potestas vitandi fuit, tanto contumaciae crimine oneratur. Recenseamus nunc cetera pericula aut vulnera, ut dixi, fidei ab apostolo provisa, non carni tantum, verum etiam et ipsi spiritui molestissima. Quis enim dubitet obliterari quotidie fidem commercio infideli? Bonos corrumpunt mores confabulationes malae: quanto magis et convictus et individuus usus? Quaevis mulier fidelis deum observet necesse est. Et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
diuortium prohib&. nisi strupi causa continentia muero commendat
Habeatigitur ille perseuerandi nacessitatem. hicporro &iam non nubendi potes¬
tatem tuncsisecundum scripturam qui in matrimonio gentili affide depre¬
hendentur proptereac non inquinantur quia cumipsis aliiquoque
sci ficantur sine dubio istiquiante nuptias scĩficati sunt si ex traneae
carni commisceantur scĩficare eam non possunt. inquanon sunt depre¬
hensi: Dei autem gratia illud scĩ ficat quodinuenit ita quod sc̃ĩficari
non potuit immundum est cumsco non hab& partem nisi ut desuo inquin& & occidat
hectria sunt fideles gentilium matrimonia subeuntes stuprirertos constat se
& arcendos ab omni communi catione fraternitatis ex literis a postoli dicentis
cumeius modi necibum quidem sumendum autnumquid tabulas nuptiales dillo

Expanded text:
divortium prohibet, nisi stupri causa, continentiam vero commendat. divortium prohibet, nisi stupri causa, continentiam vero commendat. Habeat igitur ille perseverandi necessitatem, hic porro etiam non nubendi potestatem. Tunc si secundum scripturam qui in matrimonio gentili a fide deprehendentur, propterea non inquinantur, quia cum ipsis alii quoque sancti- ficantur, sine dubio isti qui ante nuptias sanctificati sunt, si extraneae carni commisceantur, sanctificare eam non possunt in qua non sunt deprehensi. Dei autem gratia illud sanctificat quod invenit. Ita quod sanctificari non potuit, immundum est: quod immundum est, cum sancto non habet partem, nisi ut de suo inquinet et occidat. Haec si ita sunt, fideles gentilium matrimonia subeuntes stupri reos constat esse et arcendos ab omni communicatione fraternitatis, ex litteris apostoli dicentis cum eiusmodi ne cibum quidem sumendum. Aut numquid tabulas nuptiales de illo