comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quanta eã in huiꝰ uite tempore uitioꝵ impugnet adu̾sitas de¬
monstrant. Namcum unumquodq peccatũ quomodo ꝓficien-
tib insidietur ostendit᷑. quasi obsidio circa ciuitatẽ i hrłm uoce
p̃dicatoris ordinat᷑. S quia non solum debent innotescere qualit̃
uitia impugnant. uerum etiã quomodo custodite nos uirtu¬
tes roborant. recte subiungitur. Et edificabs munitiones. Mu¬
nitiones quippe sẽs p̃dicator edificat. quando que uirtutes
quib resistant uitus demonstrat. Et quia crescente uirtute
plerũq beua temptationis augent᷑. recte ad huc subditur. Et
comportabis aggẽm. & dabis contra eam cast᷑ & pones arietes in
giro. Aggerem namq comportat: quando p̃dicator quisq
molemꝰ crescentis temptationis enuntiat. Et contra ihrłm castͣ
erigit: quando recte intentioni audientiũ hostis callidi incirr̃¬
spectas et quasi in comp̃hensibiles insidias p̃dicit. Atq in giro

Expanded text:
quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas dequanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demotibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Et tu sume tibi sartaginem ferream. ⁊ poneseã murũ ferreu̾
inter te ⁊ int̃ ciuitatẽ. Cuius enĩ ierechiel ꝓph̾a. nisi magistroꝵ spe¬
ciem tenet: Cui dicitur. Sume tibi laterem. & pones eũ coram
te: & describes in eo ciuitatẽ ihrłm. Sc̃ĩ quippe doctores sibi late¬
rem sumunt: quando terrenũ auditorũ cor ut doceant app̃hendt̃
Quem scilicet laterem coram se ponunt: quia tota illutͥ m̃tis in¬
tentione eustodiunt. In quo &e ciuitatem ihrłm iubent᷑ describ̾e
quia p̃dicando t̃ renis cordib curant sũ mopere que sit suꝑne
pacis uisio demonstrare. S quia in cassum gloria patrie cele¬
stis agnoscitur. nisi & quanta hic irruant hostis callidi temp¬
tam̃ta noscantur: apte subuingitur. Et ordinabis adu̾sus eã
obsidionem: et edificabis munitionẽ. Sc̃ĩ quippe p̃dicatores
obsidionem circa laterem. in quo ihrłm ciuitas descripta est
ordinant: quando t̾rene m̃ti s iam suꝑnã patͥam requirenti

Expanded text:
bi sartaginem ferream, et pones eanimurum ferreum inter te et inter civitatem. Cujus enim Ezechiel propheta nisi magistrorum speciem tenet? Cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta hic irruant hostis callidi tentamenta niscantur, apte subjungituobsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti,
Abbreviated transcription (Latin):
pit m̃tis. Uñ ⁊ ꝑ ꝓpħ̾am dñs dic̃. Om̃s cognationes t̾re ab aqͥlo¬
ne uenient. ⁊ ponet unusquisq soliũ suũ in introitu portaꝵ ihrłm.
Regna aqui lonis uicia sunt. Que sedes suas in portis ponunt. qñ ꝑ
sensus carnis labẽ aiẽ ingerunt. Id̾o in ipsis portis idẽ in ipsis sensi¬
b regnant. Heq enĩ aliunde peccamus: nisi uidñdo audiendo. attre¬
stando gustando. atq tangendo. Uñ ⁊ alias dr̃. Intrauit mors ꝑ fenestĩ

Expanded text:
 et per prophetam Dominus dicit: Omnes cognationes terrae ab Aquilone venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae ingerunt; ideoque in ipsis portis, id est, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras
Abbreviated transcription (Latin):
ostendimus si dm̃ ut patrẽ diligimꝰ. quẽ pͥus serui li m̃te uere ut dñm
formidabamus. Primordia ꝯu̾soꝵ blandis refouenda sunt modis.
ne si ab asꝑitate incipiant ext̾riti ad pͥores lapsus recurrant. Qui enĩ
ou̾sum sine lenitate erudit. exasꝑare potiꝰ quã corrigere nouit. Con¬
u̾sus quisq antea ab oꝑe corrigendus ẽ. postea uͦ acogitatione ut pͥus
incogitatione nequaꝗͣ ꝑduret. Omĩs noua ou̾sio ad huc pͥstine uiteht̃
cõmixtionẽ. ꝑꝓte̾a nequaꝙͣ ea uirtus procede ad hominũ oculos debet.¬

Expanded text:
ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius in cogitatione nequaquam perduret. 7. Omnis nova conversio adhuc pristinae vitae habet commistionem: propterea nequaquam ea
Abbreviated transcription (Latin):
onis ad dm̃. Inchoactionis cũ dulcedie. medietatis cũ labore
ꝑfectionis c̃requie. S tñ plerũq alii incipiunt adulced̾ie. alii ab
ꝓecrõꝵ ⁊ sic transeat ad desid̾iũ suynoꝵ. pͥus enĩ sunt lacͥmis
purganda uicia q̃ gessimus. ⁊ tunc mundata m̃tis acie id qd̃ requirimꝰ
tis cordis oculis lib̾e suꝑna inspiciant᷑. Ante necesse ẽ timore ꝯu̾ti ad
clm̃ ut metu futuraꝵ penaꝵ carnales illecebre deiuincant᷑. deinde õpͥ
abiecto timore adamorem uitȩ et̃nȩ tͣnsire. ꝑfecta enĩ caritas foras
mittit timox̃. Quiaũ timet penã ht̃. ⁊ ñ ẽ ꝑfes̃. Uñ apłs Non eni accepi
stis spm̃ seruitutis it̾m in timore. s accepistis sp̃m adoptionis ꝑ quem
scilicet iã non peccati pena seruos compͥmit. s amor iusticie lib̾os reddit.
lecesse ẽ om̃i conu̾so ut post timorẽ osurgẽ ad caritatẽ d̾ĩ debeat qͣi filius
ne semꝑ fubtimore iaceat qͣi seruus. Tunc eni amorem nr̃e ꝯu̾sionis

Expanded text:
onis ad Deum, inchoationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumque alii incipiunt a dulcedine, alii a peccatorum, et sic transeat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrymis purganda sunt vitia quae gessimus, et tunc munda mentis acie id quod 202 quaertis cordis oculis libere superna inspiciantur. 3. Ante necesse est timore converti ad Deum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebrae devincantur. Deinde oportet, abjecto timore, ad amorem vitae aeternae transire. Perfecta enim charitas foras mittit timorem ; qui autem timet, poenam habet, et stis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis ; per quem scilicet jam non peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis
Abbreviated transcription (Latin):
nib ad lasciuiã defluens. pondꝰ turpitudinis gestat in corde
⁊ quamuis pͣua non exerceat opere. ab his tñ non euellitur
mente. nec ad usũ boni oꝑis in aꝑto ualet assurgere: quia gͣ¬
uat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis gͦ quolibet hoꝵ
uitio subicitur. panes domino offerre ꝓhibetur: ne ꝑfecto di¬
luere aliena delicta non ualeat.is quem adhuc ꝑpͥa deuastant.
Quia gͥ paucis ad pastorale magisteriũ dignus qualit̾ ueniat
atq hoc indignus qualit̾ ꝑtimescat ostendimus. nunc is qui
ad illud digne ꝑueni̾t: in eo qͣlit̃ uiuere debeat demonstremꝰ.¬

Expanded text:
nibus 14 ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde; nibus 14 ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. Nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Quia igitur paucis ad pastorale magisterium dignus qualiter veniat, atque hoc indignus qualiter pertimescat ostendimus, nunc is qui ad illud digne pervenerit, in eo qualiter vivere debeat demonstrem
Abbreviated transcription (Latin):
bre u decone fedat: quia ce auaritia capti. animũda quasi. de¬
lictat exulcerat: dum adipiscenda queꝙ cogitationi obieit. ad
inimicitias accendit. Et dolorem in uulnere non facit.: quia
estuanti anmo ex culpa habundantiã promittit. S decor
menbrorum ꝑditur: quia aliaꝵ quoq uirtutũ ꝑ hanc puscͥtudo
deprauatur: & quasi totũ corpꝰ exasꝑat: quia ꝑ uniu̾sa uitia
animũ supplantat. paulo attestante qui ait. Radix om̃iũ
malorũ est cupiditas. Pond̾osus uͦ est: qui turpitudinẽ non
exercet opere. s tñ ab hac cogitatione continua sine mod̾ami¬
ne grauatur in mente: quia nequaꝗͣ quidem usq ad opus
nefariũ rapitur. s eiꝰ animus uoluptate luxurie sine ullo re¬
pugnationis obstaculo delectatur. Uitiũ quippe est pondis
cum humor uiscerũ ad uires labitur: que ꝓfecto cum molestia
dedecoris intumescunt. Pond̾osus uero est: qui totis cogitatõ

Expanded text:
brorum decorem foedat, quia et avaritia capti animum dum quasi debrorum decorem foedat, quia et avaritia capti animum dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam 13 promittit. Sed decor membrorum perditur, quia aliarum quodepravatur, et quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante, qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus vero est qui turpitudinem non exercet in opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente, qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptati luxuriae sive ullo repugnationis obstaculo delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad vires labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus er
Abbreviated transcription (Latin):
sieut de quibdã drꝰ. Dicentes se enĩ eẽ sapientes: stulti fci sunt. Iu¬
gem uͦ hĩ scabiem: cui carnis petulantia sine cessatione dominat᷑.
In scabie et enĩ feruor uiscerum adcutem trahit᷑ ꝑ quam recte lu¬
xuria designat᷑ quia si cordis temptatio usq ad oꝑationem ꝓsilit.
nimirum feruor intimꝰ usꝙ ad eutis scabiem ꝓrumpit. Et foris
iam coipus sautiat: qͥ a dum in cogitatione uoluptas non repͥmi¬
tur etiam in actione dͥnãtur. Quasi enim cutis pruriginem pau¬
lus curabat abst̾gere: eum dicebat. Temptatio uos non apꝑ̃ here¬
dat: nisi humana Ac si aꝑte dice̾t. humanũ quidemest incor¬
De temptationẽ ꝑpeti: demonicũ uem est temptatiomis ẽtaomi
na mnoperation e suiꝑani. Impetiginem quoꝵ habret uni conpore
qu ooe auoncia irastatur inmente. Sure si mparuus non cõ¬
ne dolore corpus occupat. & absq occupati tedio exeiescensi. mer¬

Expanded text:
sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jusicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur in monte. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur. Quia si cordis temptatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit, et foras jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere cum dicebat: Temptatio vos non apprehendat nisi humana . Ac si aperte diceret, Humanum quidem est in corde temptationem perpeti, daemonicum vero est certamine temptationis et in operatione superari. Impetiginem quoque habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente; quae si in parvis non comne dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens mem
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ hoc carnalia oꝑa obscurant. In lippis quippeoculis pupil¬
le sane sunt: s humore defluenti. infirmantes palpebre grosse¬
scunt. Que quia infusione crebra atteruntur. etiam acies pu¬
pille uitiat᷑. Et sunt ñnulli quoꝵ sensũ carnalis uite oꝑatio sau¬
tiat. qui ude recta subtilit̾ ꝑ ingeniũ potan̾t. s usu prauoꝵ operũ¬
oculos tuos ut uideas. Collirio quippe oculos ut uideamus inungui¬
mus. cum ad cognoscendam ueri luminis claritatem inteisectꝰ
nr̃i aciem medicamine bone oꝑationis adiuuamus. Albuginiem
gantia sapientie sue seu iusticie cecatur. Pupilla namq oculi ni¬
gra uidet. albuginẽ tolerans nichil uidet: quia uidelicet sensus
humane cogitationis si stuttũ peccatorẽ ꝙ se intelligit: cognitio¬
nem intime claritatis ap̃phendit. Si autẽ candorẽ uisticie seu
sapientie sibi tribuit. a luoe se suꝑne cognitionis excludit. Et eo cla

Expanded text:
sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupilsed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt, quae quia infusione crebra atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli, quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtilitoculos tuos, ut videas . Collyrio quippe oculos, ut videamus, inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem, intellectus nostri aciem medicamine bonae operationis adjuvamus. Albuginem tgantia sapientiae, sive justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra, videt: albuginem tolerans, nihil videt: quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendisapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo clar
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ ipsa confundit. fracto aũ pede uł manu est. qui uiam dñi
ꝑgere omnimodo non ualet. atq a bonis actib funditꝰ exors uacat:
quatinus hec non ut claudus saltim cum infirmitate teneat. s ab
his om̃ĩmodo alienus existat. Gibbus uero est. quem t̾rene sollicitu¬
dinis pundus depͥmit: ne unꝙͣͦ ad suꝑna respiciat. s solis his que
in infirmis calcantur intendat. Qui &e si quando aliquid ex bono patͥe
celestis audierit ad hoc nimirũ ꝑu̾se consuedinis pond̾e̾ p̃grauatꝰ.
cordis faciem non attollit: quia cogitationis statũ erigere non ualet.
quem terrene usus sollicitudinis curuũ tenet. Ex hoꝵ quippe spẽ
psalmista ait. Incuruatus sum ⁊ humiliatꝰ sum usq qͣq. Quoꝵ
culpam quoq ꝑ semetipsam ueritas repbans ait. Sem̃ aũ q̃d in spi¬
Lyppꝰ uero est: cuiꝰ quidẽ ingeniũ ad cognitionẽ ueritatis emicat.

Expanded text:
tudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei tudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnimodo non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltim cum infirmitatem teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, 12 ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui et si quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem quem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista ait: Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Quorum culpam per semetipsum Dominus reprobans ait: Semen autem, quod in spi§ 6. Lippus vero est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat,
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluta genua erigite. & gressus rectos facite pedib ur̃is: ut non
claudicans quis erret. magis autẽ sanetur. Paruo aũ naso est qui ad
tenendam mensuram discretionis idoneus ñ est. Naso quippe odores
fetores q discernimꝰ. Recte gͦ ꝑ nasum discretio exprimitur: ꝑ quã.
uirtutes eligimus. delicta rȩpbamus. Unde &e in laude sponse dicit᷑.
Nasus tuus sicut turris que est in lybano. Quia nimirũ scã eccl̃ia que
ex causis singulis temptam̃ta ꝓdeant ꝑ discretionem conspicit: & uen¬
tura uitioꝵ bella ex alto dep̃hendit. S stꝰ nũnulli quidũ estimari hebetes uo¬
lunt. sepese in quibdã inquisitionib plusꝙͣ necesse ẽ exercentes. exnimia fubtilita¬
te fallũt᷑. Uñ hͥ qͦ subditur. ut gͣndi ⁊ torto naso. las crenĩ gͣndis ⁊ tort᷑ ẽ discretõis¬
subtilitas inimod̾ata. que dũ plusꝙͣ decet excreuit. actionis sue recti¬

Expanded text:
dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans qutenendam mensuram discretionis idoneus non est, Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano ; quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis temptamenta prodeant per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur, vel grandi et torto naso. Nasus etenim grandis et tortsubtilitas immoderata, quae dum plusquam decet excreverit, actionis suae recti
Abbreviated transcription (Latin):
quere ad aaron. Homo de semine tuo ꝑ familias q̃ habuerit ñ debeat¬
maculam. non offerat panes do suo. nec accedat ad ministerium eiꝰ
Ubi repente subiungitur. Si cecus fuit. si claudus.si uł paruo
⁊ grandi & torto naso. si fracto pede. si manu. si gybbus. si lippus.¬
si albĩginem habens in oculo. si iugem scabiem. si impetiginem in
corꝑe. uel ponderosus. Cecus quippe est: qui suꝑne lumen contẽ¬
plationis ignorat. qui p̃sentis uite tenebris oppressus dũ uenturã
lucem nequaquã diligendo conspicit: quo gressum oꝑis porrigat
nescit. hinc et enĩ ꝓphante anna dicitur. Pedes sc̃õꝵ suoꝵ seruabit
&e impii in tenebris conticescent. Claudus uͦ est. qui quidem quo
ꝑgere debeat conspicit. sꝑ infirmitatẽ mentis uiãiuite ꝑfecte
non ualet tenere quam uidet: quia ad uirtutis statũ dumftu¬
xa consuetudo ñ erigitur: quo desid̾ium innitit᷑. illuc gressus oꝑis
efficacĩt ñ sequuntur. hĩc etenĩ paulus dicit. Remissas manus. &

Expanded text:
quere ad Aaron Homo de semine tuo, qui habuerit maculam, non offerat panem Domino Deo suo, nec accedat ad ministerium ejus . Ubi repente subjunxit: Si caecus fuerit, si claudus, si parvo vel grandi, et torto naso, si fracto pede, si mansi albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus . Caecus quippe est, qui supernae contemplationis lumen ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Paulus dicit: Remissas manus et
Abbreviated transcription (Latin):
gandi sunt. Qi siquid eis ex corꝑe adhuc peccati remanserit.
metu ipso quo diabolũ dãpnari conspicient purgabũt᷑. hinc ẽ ꝗd
ait iob. Cum sublatꝰ fuĩt timebunt angłi ⁊ ext̾iti puigabunt᷑
Multos posse ꝑire ex eis in die uidicii qui nunc electi uidñt᷑ ẽẽ¬
⁊ scĩ: constat docente scripta. Uocabit dñs iudiciũ ad ignẽ ⁊ de¬
uorabit abyssum multã ⁊ comedet partem domꝰ. Pars quippedo
mus deuorabit᷑. qr illos ⁊ iã infernus ab sorbebit. qui nũc se in
p̃ceptis celestib gloriant᷑. De quib ⁊ dñs dicit. Multi dicent mͥ
in illa die. dñe dñe. nonne in noĩe tuo ꝓpħauimꝰ. nonne in noĩ¬

Expanded text:
rgandi sunt, quia, si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, rgandi sunt, quia, si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quo diabolum damnari conspicium purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur . 7. Multos posse perire ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntur, et sancti, dicente propheta: Vocabit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum mus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se in praeceptis coelestibus gloriantur. De quibus et Dominus dicit: Multi dicent mihi in illa die: D
Abbreviated transcription (Latin):
actio similes fecit in malũ. Sicut unusquisꝙ sc̃s in futuro iudicio
ꝑ quantitate uirtutũ glortficabit᷑. ita ⁊ unus quisq impꝰ ꝓ quã¬
titate facinoꝵ ꝯdemꝑnabit᷑. Nec deerit in supplicio futur dãpna¬
tionis ordo. s iuxta Qͣlitatẽ cͥminũ discretio erit penaꝵ pha firn
apud inferos diuiti sermo p̃dicat euuangłicꝰ. sic̃ ꝑ augendo uid
supplicio dic̃ etiã psalmꝰ. Commoti amoueantur filii eiꝰ ⁊m̃di¬
cent. Impii ex ħ duriꝰ in iudicio puniendi sunt m̃tis dolore. ex ꝯͦ
uisuri sunt iuistos glorie beatitudinem meruisse. sunctis uidñ¬
b ẽ p̃cipitandus diabolus quando sub aspectu om̃rũ bonoꝵ an¬
głoꝵ ⁊ hominũ cũ eis qͥ de patre eiꝰ erunt in igne et̾no mictendꝰ
est. Dum sublatꝰ fuit diabolus ut dãpnetur multielectilin cor
ꝑe sunt inueniendi dño adiudiciũ ueniente: metu concuti¬
endi sunt. uidñtes tali sentñtia impiũ eẽ punitũ: quo t̾̃pore p̾¬

Expanded text:
icio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futurus damnationis ordo. Sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, prophapud inferos diviti sermo praedicat evangelicus: sic pro augendo Judae supplicio, dicit etiam Psalmus: Commoti moveantur filii ejus, et mendicent. Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum hominum, cum eis qui de patre ejus erant, igne aeterno mittendus est, dum sublatus fuerit diabolus ut damnepore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum: quo terrore pu
Abbreviated transcription (Latin):
micitia in reb tantũ bonis habenda est. Nam qui ea in
lo utunt᷑. ñ sibi amici s inimici existunt. Concordiam ma¬
loꝵ contrariam eẽ bonoꝵ. Et sicut optandũ ẽ ut bonihabeant
pacem inuicẽ. sicoptandum ut mali inuicem sint discordes. Una-¬
nimita tẽquippe maloꝵ bonoꝵq ẽẽ contrariam. paulus apłs appro¬
bat. qui malos contra se diuidit. quos in necem suam concordasse
diuiditur. ut electoꝵ iua tendens adb̾itudinem ñ impediatur
Impedit᷑ aũ it bonoꝵ: si mare hoc ẽ unitas ñ diuidit᷑ in iquoꝵ¬

Expanded text:
micitia in rebus tantum bonis habenda est; nam qui ea in malo utuntur, non sibi amici, sed inimici existunt. 2. Concordiam malorum contrariam esse bonorum. Et sicut optandum est ut boni pacem habeant in invicem, sic optandum est ut mali invicem sint discordes. Unanimitatem quippe malorum bonorum esse contrariam, Paulus apostolus approbat, qui malos contra se dividit, quos in necem suam concordasse minum dividitur, ut electorum via tendens ad beatitudinem non impediatur. Impeditur autem iter bonorum, si mare, hoc est, unitas non dividatur iniquor
Abbreviated transcription (Latin):
tabescunt. ⁊ dum adu̾sa ostentant. nec uincunt. tandem sue ꝑ
u̾sitatis in sania confundunt᷑ stulti contra bonos. studiũ u̾sita¬
tisꝑassumunt. Quib dum ꝓsꝑitas elucet. iactant̃ desuis meritis
gloriant᷑. ꝙ bonoꝵ atq iustoꝵ afflictionib detrahunt. Dumq eis
adu̾sa contigerint: mox ad blasphemiam pusillanmitate aĩ¬

Expanded text:
tabescunt, et dum adversa ostentant, nec vincunt, tandem de se tabescunt, et dum adversa ostentant, nec vincunt, tandem de se perversitatis insania confunduntur. Stulti contra bonos studium sper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur, et bonorum atque justorum afflictionibus detrahunt; dumque eis adversa contigerint, mox ad blasphemiam pusillanimitate a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ secutores ⁊ uiolenti fidelib. Consolando enĩ ꝑpph̾am d̾s suos ita
udicare ꝓmittit. Ad u̾sus eos inquid qui uidicauerunt te: ego
uidicabo. ⁊ cibabo hostes tuos carnib suis:⁊ qͣi a musto san¬
guine suo inebriabunt᷑. Habet aliquem usum ⁊ maloꝵ iniqͥ¬
tas. qd̾ electos d̾i suiꝰ morib laniant.Ac ꝑħ uita impioꝵ ͥ de¬
ꝑit. Iustoꝵ aũ non ꝑit. s ꝑficit dum eos mali ꝑ tribulationis
exercitium ad p̃sentem odiendã uitam erudiunt. Int̾clum
sua erudiunt.⁊ ad regna celoꝵ requirenda. molestia tempo¬
rali impellunt. ꝓbatur hoc exemplis isrłitice plebis. q̃ tẽ
durius agebat᷑ in egypto. quando oportebat eam ꝑ moysen ad
t̃ram repromissionis uocari.ꝙ ex malis que in egypto patie¬
bant᷑ discedere.⁊ ad ꝓmissam patriam festinare. Iniqui dũ cõ¬
stantiam iusti in ꝑsecutionib suis aspiciunt. m̃tis confusione

Expanded text:
persecutores, et violenti fidelibus. Consolando enim Deus suos ita persecutores, et violenti fidelibus. Consolando enim Deus suos ita judicare promittit. Adversus eos, inquit, qui judicaverunt te, ego judicabo, et cibabo hostes tuos carnibus suis, et quasi mixto sanguine suo inebriabuntur. Habet aliquem usum, et malorum iniquitas, quod dilectos Dei, suis moribus laniat, ac per hoc vita impiorum it, sed proficit, dum eos mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitam, et futuram desiderandam erudiunt. Interdum sua erudit, et ad regna coelorum requirenda molestia temporalis impellit. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae durius agebatur in Aegypto, quando oportebat eam per Mosen ad terram repromissionis vocari, et ex malis, quae in Aegypto patiebatur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione
Abbreviated transcription (Latin):
statem ꝑsuambonã uoluntatẽ quia de nr̃o malo ip̃e multa oꝑat᷑
bona. Quidã cũ d̾i uoluntati resistunt nescientes consilium d̾i fa
fitioni adu̾sant᷑. eius impleant uoluntatẽ. Propterea in hac ui¬
ta boni uidicant᷑ amalis. ut itm in illa uita mali udicentur
abonis. siue ut etrã sit hic bonis temporał afflictio ⁊ illuc et̃na
remunãtio. Ideirco necessarii sunt mali ut quotiens boni offendt̃
flagellentur ab iłł. hinc ẽ qd̾ assur uirgam furoris sui testat᷑
dominus. S quotiens ita fit. de di indignatione ꝓcedit. ut ds ꝑ
illos in eos seruiat quos flagellando emendare desida̾t. S ille iustis¬
sima uoluntate illi uero crudeli intentione. sicut ꝑꝑpham dr de
eodem assur. Ipsi autẽ non sic arbitrat᷑. s ad conterendum gͣuatũ
ẽ coreius. Attrocem suꝑ eos diuinum furorem uenturũ qui existt̃

Expanded text:
statem per suam bonam voluntatem quia de nostro malo ipse multa operatur statem per suam bonam voluntatem quia de nostro malo ipse multa operatur bona. Quidam cum Dei voluntati restere arbitrantur, ejus impleant voluntatem. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis: sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offendunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus. Sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat, quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi vero saepe crudeli intentione: sicut per prophetam dicitur de eodem Assur. Ipse autem non sic, sed ad conterendum paratum est cor ejus, atrocem super eos divinum furorem venturum, qui existunt
Abbreviated transcription (Latin):
auperumopp̃ssores tunc se sciant grauiori dignos sentñtia qͣn-¬
futuro supplicio dãpnandi sũt: quanto hic sortius contra miseroꝵ
uitam inuatuerint. Audrant uidices ⁊ qui p̃sunt populis qr
suꝑ ppłm meũ: ⁊ dedi eos in manu tua. Non posuisti eis mise
ricordiã. ad grauasti iugũ tuũ ualde. Descende in puluere. sede
tate. intra in tenebras. ueniet suꝑ te mabum ⁊ nescies. ⁊ irruet
suꝑ te calamitas quam ñ potis expiare. Ueniet suꝑ te miseria
quam nescis. Magis mala facientib quam mala patientib dolere de¬
bemus. Illi enim praua faciendo in malum ꝓficiunt. isti paciendo
amalo corriguntur. Os aũ ꝑ malas uoluntates alioꝵ in aliis multa
opat᷑ bona. Malignantium hominũ uoluntas nequaqua ꝙͣ potest
impleri. nisi d̾s ded̾it potestatẽ. Nam dũ hoĩes do ꝑmittente malũ
quod concupiscunt ꝑficiunt. ipsedr facere qui ꝑmittit. Inde ẽ qd̾
iniqui ex mala uolintate querunt. iccuro d̾s perficiendi dat pote¬

Expanded text:
auperum oppressores tunc sentiantur graviori digni esse sententia, quano in futuro supplicio condemnandi sunt, quanto hic fortius contra miserorum vitam invaluerint. Audiant judices et qui praesunt populis, quia super populum meum, et dedi eos in manu tua: non posuricordiam, sed aggravasti jugum tuum valde. Descende in pulvere, sede, tace et intra in tenebras. Veniet super te malum, et nescies; et irruet super te calamitas quam quam nescis. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum, in aliis multa operatur bona. Malignantium hominum voluntas, nequaquam potest impleri, nisi Deus dederit potestatem. Nam dum homines, Deo permittente, malum quod concupiscunt perficiunt, ipse dicitur facere qui permittit. Inde est quoiniqui mala expetunt voluntate, idcirco Deus perficiendi dat pote
Abbreviated transcription (Latin):
ne qui pͥsunt. ut eoꝵ potentia quanto magna extĩus cernitur tata¬
to apudeos intius deprimatur. ne eogitationem uinecat. ne ui delesta¬
tionem sui animũ rapiat. ne iam sub se menseamn ugere nom possit.
ciũ se libidine dominandi supponit. Ne enim p̃sidentis animus ad
elationem potestatis sue delectatione rapiatur. recte ꝑ quendam sa¬
pientem dr̃. Ducem te constituerunt. noli extolli s esto illis quasi
unus ex illis. Hinc etiam petrꝰ ait. Non dominantes in elero. ħ for¬
ma facti gregi. hinc ꝑsemet ipsam ueritas ad altiora nos iurturũ
merita ꝓuocans dicit. Seitis quia principes gentiam dominant̃
eoꝵ. &e quimaiores sunt potestatẽ exercent in eos. Non itaertr uit

Expanded text:
ne qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanne qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majores 23 sunt, pot
Abbreviated transcription (Latin):
inuectione laceramur. Tanto gͦ apud dnm̃ obligatiores sumus
quanto apud homines multe peccamus. Disciplina aũ nr̃a sub¬
ditos diuino iudicio tanto lib̾iores peddit. quanto hic eoꝵ culpas
sine uindicta non deserit. Seruanda itaq est ce in corde humilite
& in oꝑe disciplina. atq int̾ hec sollerter intuendũ est. ne dũ
inmod̾atius custoditur uirtus humilitatis. soluantur uira regi¬
minis. Et dum p̾̃latꝰ quisq plus se quam clecet deicit: subditoꝵ
uitam restringerei sub discipline uinculo ñ possit. Teneant gͦ
rectores ext̾ius q̃d ꝓ aliorum utilitate suscipiunt: seruent in¬
terius quod de sua estimatione ꝑtimescunt. S tñ quibdam
signis decent̃ erumpentib eos apito se hurmiles essei etiõ sudiecti de¬
hohien dant. quatinus ⁊ in auctoritate eoꝵ q̃d formident ue deamt. Ei
de humilitate q̃d imitentur agnoscant. Beudeant gͥ sine int̃imissio¬

Expanded text:
invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectores exterius quod pro aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissio
Abbreviated transcription (Latin):
fide statis. Equales enim uobis sumus: in quo uos stare cognoscumꝰ
Quasi p̃latũ se frĩb eẽ nesciebat: cum diceret. fac̃ti sumus par¬
uuli. in medio urm. Et rursum. Nos autem seruos ur̃os ꝑapm̃.
S cum culpam que corrigi debuisset inuenit ilico magistrum
se ẽẽ recoluit dicens. Quid uultis in uirga ueniam ad uos: Sũ¬
mus itaq locus bene regitur: cum is qui p̾est uitiis potiꝰ quam
frĩb dñatur. S cum delinquentes subditos p̃positi corrtgũt.
restat necesse est ut sollicite attendant. quatinus ꝑ disciplin ed̾ebiũ
culpas quidem iure potestatis feriant: s ꝑ humilitatis custo¬
diam equales se ipĩs fr̃ib qui corrigunt᷑ agnoscant. Quamuis ple¬
rumq etiã dignum est: ut eosdem quos corrigimus. tacita nobis cogita¬
tione preferamus. Illorũ nanq ꝑ nos uitiã discipline ugore feriun¬
tur. in his uero que ip̃i committimus. nec u̾bi quidem ab aliquo

Expanded text:
fide statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. fide statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Et rursum: Nos autem servos vestros per Christum . Sed cum culpam quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur. Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat necesse est ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur, agnoscant: quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus, tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur, in his vero quae ipsi committimus, ne verbi quidem ab aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥneipatum tenens. a bene agente cornelio et sese ei humilit̃ prost̃¬
nente immod̾atius uenerari recusauit: seq illi similẽ recogno¬
uit dicens. Surge ne feceris: & ego ipse homo sum. S cum ana¬
nie &e saphire. culpam repꝑit: mox quanta potentia suꝑ cetõs ex¬
creuisset ostendit. Uerbo namq eoꝵ uitam ꝑculit: quam spũ¬
ꝑscrutante dep̃hendit. Et summũ se intra eccłiam contra peccata
recoluit: q̃d honore sibi uehem̃t̃ impenso. corã beneagentib frĩb ñ
agnouit. Illic cõmunionem equalitatis meruit scĩtas actionis
hic zelus ultionis us aꝑuit potestatis. Paulus bñ agentib frĩb p̃¬
latũ se ẽẽ nesciebat. cum diceret: non quia dominanur fid̾i urẽ
sed adiutores sumus gaudii uestri. Atq ilico adiunxit.
frrimint de e nin statis
Ac si id q̃d ꝓtulerat aꝑiret dicens. Id̾o non dñamur fidi urẽ: quia

Expanded text:
principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosterprincipatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spirperscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si id quod protulerat aperiret, dicens: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
estimabat. Miro aũ modo cum aput se paruulus. apud dr̃
magnꝰ. cũ uõ apud se magnus apparuit: ap̃to dñm paruulus fuit.
Plerũ q gͦ dum ex subiectorũ affluentia animus inflatur: in fluxũ
suꝑbie ipsopotentie fastigio lenocinante corrumpitur. Quam iu¬
delicet potentiam bñ regit: qui et tenere illã nouerit: & impugna¬
re. Bene hanc regit: qui scit ꝑ illam suꝑ culpas erigi. seit cum illa
cetĩs equalitate ꝯponi. humana et enĩ mens plerumq extollitur
etiam cum nulla potestate fulcitur: quantomagis in altũ seerigit
cum se ei potestas adiungit: Quam tñ potestatem recte dispensat.
qui sollicite noui̾t &e sumere ex illa q̃d adiuuat.& expugnare q̃d tep̃¬
tat &e equalem se cum illa cetis cernere: &e tñ se peccantib ⁊elo ultiõ¬
nis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus: si pasto¬
⁊is pͥmi exempla cernamus. Petrus namq auctore deo scẽ eccle

Expanded text:
aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Deum aestimabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit, apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in fluxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat qui sollicite noverit et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si Pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque auctore Deo sanctae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
cetõs dedignat᷑. Sicq usq ad eiꝰ similitudinẽ ducitur: de quoserip¬
tum est. Omne sublime uidet: &e ipse est rex suꝑ filios uniu̾sos
despiciens ait. Ponam sedem meam ad aquilonem: & ero similis al¬
tissimo. Miro gͦ iudicio di intus foueam deiectionis inuenit: dũ
foris se in culmine potestatis extollit. Apostate quippe anglo simi¬
lis efficitira cum hõ hoĩb esse similis dedignatur. Sic saui ꝑ hu¬
militatis meritũ. in tumorẽ suꝑbie culmine potestatis excreuit.
ꝑ humilitatẽ quippe p̃latus est: ꝑ suꝑbiã reprobatꝰ: dño attestan¬
te qui ait. Nonne cũ eẽs paruulus in oculis tuis. caput te constitui
in tribub ifrł: Paruulũ se in suis pͥusoculis uidãt: s fultus
temporali potentia iam se paruulũ ñ uidebat. Ceto̾rũ namq oꝑa¬
tõni se p̃ferens. quia plus cunctis poterat: magnum se p̃ om̃ib

Expanded text:
spicere dedignatur, sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scripspicere dedignatur, sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est Rex super universos filidespiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum, in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe pte, qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se in suis prius oculis viderat, sed fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis intumescit: & dum ad usum cuncta subiacent. dũ ad uo¬
tum uelocit̾̃ iussa ꝯplentur. dũ om̃s subditi. si qua bene gesta
sint. laudib efferunt. malegestis aũ nulla auctoritate contra¬
dicunt. dum plerumq laudant etiã q̃d reprobare debuerant.
seductus abhis que infra suppetunt. suꝑ se animus extollitur
& dum foris immenso fauore circumdat᷑. intus ueritate uacuatur
atq oblitus sui in uoces se spargit alienas: talem se se credit. qͣlẽ
foris audit. non qualem se untus discernere debuit. Subiectos de¬
spicit: eosq equales sibi nature ordine ñ agnoseit. Et quos sorte
potestatis excesserit. transcendisse sȩ etiam uite meritis credit.
Cunctis se estimat amplius sapere: quib se uidet ampliꝰ posse. In
quodam quippe se constituit culmine apud semetipsũ. &e qui
eque oetis nature conditione constringitur: ex equo respicere¬

Expanded text:
tionis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votionis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte 143 potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur ex aequo caeteros re
Abbreviated transcription (Latin):
lia terre p̃cipit᷑ ꝓfecto esse suꝑ hoĩes ꝓhibet᷑. homo quippe brutis.
animalib. ñ autẽ hoĩb cetis natura p̃latus ẽ. &e idcirco ei dicitur
ut ab animalib & ñ ab hoĩe timeatur: qͥa cont᷑ naturaᷤ suꝑbire
est. ab equali uelle timeri. Et tn necesse est ut rectores a subditis
timeantur. quando ab eis dm̃ minime timeri dep̃hendunt.
ut humana saltem formidine peccare metuant. qui diuina
iudicia non formidant. Nequaquam namꝙ p̃positi ex hoe q̃si¬
to timore suꝑbiunt: in quo ñ suã gloriã s subditor iusticiã que¬
runt. In eo enuim q̃d metum sibi aꝑu̾se uiuentib exigunt. qͣ¬
si ñ hominib. s animalib dominantur: quia uidelicet ex qua
parte bestiales sunt subditi. ex ea debent etiã formidini iacere sub¬
strati. S plerũq rector eo ipso quo cetis p̃minet. elatione cogita¬

Expanded text:
lia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur. Homo quippe brutis lia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur. Homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est; et idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri. Et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt; ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam namque praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim qasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet, elatione cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ctor bene agentib ꝑ humilitatem sociꝰ. contra delinquentiu̾erectꝰ.
uitia ꝑzelum iusticie erectꝰ. ut &e bonis in nullo se p̃ferat. & cũ xuii
prauorum culpa exigit. potestatẽ ꝓtinus sui prioratus agno¬
scat: quatinꝰ & honore supp̃sso. equalẽ se subditis bñ iuuentib
deputet: & gͣ ꝑu̾sos. iura rectitudinis ñ exercere formidet. Nã
sicut in libris moralib dixisse me memini. liquet q̃d om̃s hoiẽs
natura equales genuit: s uariante meritorũ eedine. alios alus
culpa postponit. Ipsa autem diu̾sitas que accessit ex uitio
diuino iudicio dispensat᷑. ut quia onlis homo eque stare non
ualet. alt̾ regatur ab altero. Unde cuncti qui presunt. non
reges homiirum. s pastores pecorũ fuisse memorantur. Ft̃ cũ noe
dñs filiisq eius bñdiceret dicens. crescite &e multiplicamini ce reple¬
te terram ꝓtinus ad iungit: & terror u̾r ac tremor sit suꝑ cuncta
animalia terrȩ. Quorum uidelicet terror ac tremor quia esse suꝑ aĩa¬

Expanded text:
delinquentium vitia per zelum justitiae erectus; ut et bonis in nullo se praeferat, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis exercere non formidet. Nam sicut in libris Moralibus dixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non reges hominum, sed pastores pecorum, fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus, filiisque ejus, benediceret, dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete terram; protinus adjunxit: Et terror vester ac tremor sit super cuncanimalia terrae. Quorum videlicet terror ac tremor, quia esse super anima
Abbreviated transcription (Latin):
Uirga enĩ ꝑcutimur. baculo sustentamur. Si gͦ est districtio ur¬
ge que feriat. sit ce consalatio baculi que sustendet. Sit itaq
amor. s non emolliens. Sit uigor: s non exaꝑans. Sit zelus: s
non immod̾ate seuiens. Sit pietas: s non plusquam expediat.¬
parcens: ut dum inaie regiminis iusticia clementiaꝙ ꝑmiscet᷑.is
qui p̃ est corda subditoꝵ & terrendo demulceat: & tñ ad t̾roris reuẽn¬
Ut sit rector int̾noꝵ curam in extĩoꝵ¬
occupations ñ minuens: ext̾ĩoꝵ ꝓuidentiam ĩ int̃noꝵ sollicitudĩe ñ

Expanded text:
Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virVirga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediatparcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverenUt sit rector internorum curam in exterio