comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
induit se de ymaginbus ꝑ suani spẽra sicut facit speculum p
suam ¶Adhiuc ymagnatio attiugit obm̃ cum dispositione
sensitine et etiam cum sua et cum pportione uiriusq et cum
appetitu et obiectione et cum inuentione specierum et cuui de¬
sensu ip̃imet ymaginationis ad sensatum mediante sensi¬
tiua et postmodun cum ascensu recedente a sensato ad ip̃ar
pͥmagunationem mediante sensitiuo. et etiam cum mitrmĩ¬
to specier et sic de aliio que possunt dici cum quib ẏmagi

Expanded text:
induit se de imaginabilibus per suam speciem, sicut facit speculum per suam. Adhuc: Imaginatio attingit obiectum cum dispositione sensitiuae, et etiam cum sua et cum proportione utriusque, et cum appetitu, et obiectione, et cum inuentione specierum, et cum descensu ipsiusmet imaginationis ad sensandum, mediante sensitiua, et postmodum cum sensu, recedente a sensato ad ipsam imaginationem, mediante sensitiua, et etiam cum nutrimento specierum. Et sic de aliis, quae possunt
Abbreviated transcription (Latin):
magniari potest. nani sicut calidus nõ potest esse calidus nisi
li ip̃iꝰ ymagiationis ꝙ est uinersale subiectum ad omuia p̾¬
magiiabilia. de discursli antem ẏmaginatioms ꝑ omnes spe

Expanded text:
maginari potest. Nam sicut calidum non potest esse calidum nisi maginari potest. Nam sicut calidum non potest esse calidum nisi li ipsius imaginationis, quod est uniuersale subiectum ad omnia imaginabilia. De discursu autem imaginationis, de
Abbreviated transcription (Latin):
sensus in absentia ip̃iꝰ sensus ¶E deħ nriratur inglłłs cuniy
iagiuatio nõ habeat sensum .s. auditum occłos et c. quonnodo
potest attingere simlitudinem sensus quousq recortatur ac¬
tractionem adiamantis attrabentis ferrum ꝑ suaui sp̃em et reu¬
burbatum attrabentem coleram similiter ꝓsuam. sic anini al attiu¬
bit speciem sine sumlitudi¬
Det scdam spẽm regule .g. queritur que est appriata qualitas ip̃iꝰ
p̃maginations. Et est tͦicenonm ꝙ amlitudo sensati abstiacto
ab ip̃o et deducta in ymagniationem sicut est colorati et qͣntitaᷤᷤ
ymaginatio quando est. Et est respondendum ꝙ est in illo
tenntre in quo annnal est eo quia antmal sic absq y magmatio¬
ne eẽ nõ potest sicut absq sensitiua ẽẽ nõ potest mot um autem
ꝑ quemi rmagniatis est discurribilis pspecies h. dumittaus eñ
q̃ in sua essentia nidelicet in suo ymaginabili intr iuiseco et a¬
substantiali extra quod et sine quo uullum quidem obiectuni y¬

Expanded text:
sensus in absentia ipsius sensus. Sed de hoc miratur intellectus: Cum imaginatio non habeat sensum, scilicet auditum, oculos, etc., quo modo potest attingere similitudinem sensus? Quousque recordatur attractionem adamantis, attrahentis ferrum per suam speciem, et reubarbarum attrahere coleram similiter per suam, sic animal attrahit species siue similituddam speciem regulae G quaeritur: Quae est appropriata qualitas ipsius imaginationis? Et est dicendum, quod similitudo sensati, abstracto ab ipso, et deducta in imaginatione ; sicut est color colorati, et quantitasImaginatio quando est? Et est respondendum, quod est in illo tempore, in quo animal est, eo quia animal sic absque imaginatione esse non potest, sicut absque sensitiua esse non potest. Modus autem, per quem imaginatio est discursibilis per species H, dimittimus bene quod in sua essentia, uidelicet in suo imaginabili intrinseco et consubstantiali, extra | quod et sine quo nullum quidem obiectum i
Abbreviated transcription (Latin):
metat uuitates infintas cum gronietra dundento unam ptem¬
tas ꝓtes et etiam cognoscit ꝑ quem modii logitus utitur seo¬
daris intentiombus ad inictis priuas. adhiic cognoscit q aliꝙͥ

Expanded text:
merat unitates infinitas cum geometria, diuidendo unam pmerat unitates infinitas cum geometria, diuidendo unam ptas partes; et etiam cognoscit, | per quem modum logicus utitur secundariis intentionibus, adiunctis primis. Adhuc cognoscit, quod aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Qiueritur ẏmagmatio quanta est. Et est responten .f. discsa
dĩũ q est canta quanta est sua essentia extensa in sins correla¬
tune uel quantus est suns habitus subiecti n quo est sicut capa¬
est que est tanta quancus est habitus capas
Der scłu m speciem emstem regule queritur yͥmagniatio qͣnta:
et est dicendum ꝙ est tauta ꝙ sunt sunt sua corr elatiua discreta
lipidem et ymagiiatur eundei ita magium sicut montem et
teite reflectit se supra se considerando ꝙ ibrutis ymagiuatio
yniagiuatur obm̃ illo modo et quantitate qͥno sensus sencit siue
appxehendit ip̃m obm̃ et nõ aliter. sicut capra que ymaginatur
lupumi sicut sensus sins sentiuit siue apprebensit ilum nõ aũt
illa ideo incellectus utitur ea suꝑ sensimi in tanto ꝙ. facit illar
ꝑmaguiari unũ lupũ ita magnum icnt i intonte q fecit Aldo
passu cognoscit mells ꝑ quem modiii geoinetta mensut it cetũ
et altitut mes illius. et etiam ar ismeticus ꝑ quem modum nu¬

Expanded text:
quaeritur: Imaginatio quanta est? Et est respondendum, quod est tanta, quanta est sua essentia extensa in suis correlatiuis, uel quantus est suus habitus subiecti, in quo est, sicut cappa, quae est tanta, quantus est habitus cappati. Per secundam speciem eiusdem regulae quaeritur: Imaginatio quanta est? Et est dicendum, quod est tanta, quot sunt sua correlatiua discreta.lapidem, et imaginatur eundem ita magnum, sicut montem. Et reflectit se supra se, considerando, quod in brutis imaginatio imaginatur obiectum illo modo et quantitate, quo sensus sentit siue apprehendit ipsum obiectum, et non aliter; sicut capra, | quae imaginatur lupum, sicut sensus suus sentit siue apprehendit illum. Non autem, illa, ideo intellectus utitur ea supra sensum, in tanto quod facit illam imaginari unum lupum ita magnum, sicut unum montem. Et in isto passet altitudines illius. Et etiam arismeticus, per quem modum nu
Abbreviated transcription (Latin):
et respondendum est ꝙ est de sua materia et forma ut cum
p̃is sit actiua et passiua i subo in quo ess
Der tertiam speciem queritur y magiatio cui est subdita et÷
dicendum ꝙ honinu et eciam auime ip̃us homuus. mbruto a
est subdita ei sicut ꝑs suo toto. Se ymagiatione per¬
r primam speciem tegule e. queritur regulam .e.¬
ꝑmagniatio quare est. Et est respondendum q est qmia

Expanded text:
ia et forma, ut cum ipsis sit actiua in subiecto, in quo est. Per tertiam speciem quaeritur: Imaginatio cui est subdita? Et est dicendum, quod homini, et etiam animae ipsius hominis. In bruto | autem est subdita ei, sicut pars suo toti. Per primam speciem regulae E quaeritur: Imaginatio quare
Abbreviated transcription (Latin):
Per terciam speciem eiustem regule queritur pmagiiatio qͥd
est mn alio. At ꝙ est dicendum ꝙ in homne est dispositio cum
qua iuells̾ se disponit ad odiectandum inferiora et sensus sedi¬
ponit at seutient uni cuui ip̃a ymaginatione. et n bruto tp̃a y¬
magiuatio est forma et complementum illi

Expanded text:
Per tertiam speciem eiusdem regulae quaeritur: Imaginatio quid est in alio? Ad quod est dicendum, quod in homine est dispositio, cum qua intellectus se disponit ad obiectandum inferiora. Et sensus se disponit ad sentiendum cum ipsa imaginatione. Et in bruto ipsa imaginatio est forma et c
Abbreviated transcription (Latin):
Sensitiua i pricipio assituata est esficiens eo quia cansatꝑ
ꝗ bum saporeu et ꝑ cortum dulcediuem. ip̃a quiden sensicina
eił forua in auniali ꝙ moueat eam in materia ut materia
sit Disposita ad recipiendum passiones ut sequatur fis nde¬
ꝑ colorem et odoratus ꝑ odorera
Sensus ꝯmunus est medium. seu i sus autem pticulares
suut extremitateo sicut circon ferentia cenitri
trenuitas ip̃iꝰ centri et situs
assituati et habitus
babituati. et in asto passu cog noscit messs ꝙ se¬
couinuinis est causa seusa

Expanded text:
uia causat per cibum saporem, et per coitum delectationem. Ipsa quidem sensitiua est forma in animali, quod mouet eam in materia, ut materia sit disposita ad recipiendum passiones, ut sequatur finis, uideper colorem, et odoratus per odorem. Sensus communis est medium, sensus autem particulares sunt extremitates; sicut circumferentia centri est extremitas ipsius centri, et situs assituati, et habitus habituati. Et in isto passu cognoscit intecommunis est causa sensa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Imagmatio est actuia ꝑ ẏmaginatiuum existente sub ratiõe
fcrme mote ab ali ut ietum sit metum in ꝑmaginabili in¬
trinseco ip̃iꝰ ymagmationis¬
¶ꝓ magniatio est passibilis in suo ymagin abili tam in ma¬
teria ut in ip̃o ymaginabili sit ebiectum characthepizatum et
ymaginatu¬
¶ Lilagiatis est habitus annualis cum quo facit speties yma¬
giabiles¬
E rmaginatio est potentia assituata ni metio cuiꝰdam peslicu¬
le teste s capitis anunalis in qua apparent ẏmagines obiectoꝵ¬

Expanded text:
ratione formae, motae ab animali, ut obiectum sit motum in imaginabili intrinseco ipsius imaginationis. Imaginatio est passibilis in suo imaginabili tamquam in materia, ut in ipso imaginabili sit obiectum caracterizatum et imaginatum. Imaginatio est habitus animalis, cum quo facit species imaginabiles. Imaginatio est potentia, assituata in medio cuiusdam pelliculae testae capitis animalis, in qua apparent imaginationes obiecto
Abbreviated transcription (Latin):
n angel o est e qualitas initellectus memorie et uoluntatᷤ
ut ip̃e equaliter possit obiectare deui nitelligendo amando ⁊
recolendo ratio huiꝰ est quia deus equaliter est intelligibilis
amabilis et recolbilis et hoc quideru bonum est et magnũ
etic alias sim̃ oppositum esset magnum malum potestatis
causa quare ratiõnes angeloꝵ nõ sun equales i agendo i¬
tellectu. uoluntati et uicuiorie sed recordatus est solucionẽ
nouuo ee. naui deue etecuit ip̃im ex mcͥhilo ꝙ nõ est adip¬
et de illa minoritate angelus malus est habituatus ad ogẽ¬
duu pectatum. indinaudo se libere ad agendum peccata. ¶ S
minitur iutellectus que est causa quate incdinat se ad poccin
usqͦ tecordatur ꝙ augelus iualus sic uolendo iuelinat se ad p¬
catum sicut augeliis bouus ad xir tutes diligendo illas. De

Expanded text:
n angelo est aequalitas intellectus, memoriae et uoluntatis, ut ipse aequaliter possit obiectare Deum, intelligendo, amando et recolendo. Ratio huius est, quia Deus aequaliter est intelligibilis, amabilis et recolibilis. Et hoc quidem bonum est et magnum, et cetera. Alias suum oppositum | esset magnum malum potestatis,tus: Quae est causa, quare rationes angelorum non sunt aequales in agendo intellectui, uoluntati et memoriae? Sed recordatus est solutionem nouus est; nam Deus creauit ipsum ex nihilo, quod non est Et de illa minoritate angelus malus est habituatus ad agendum peccatum, inclinando se libere ad agendum peccata. Sed miratur | intellectus: Quae est causa, quare inclinat se ad peccatum? Vsquequo recordatur, quod angelus malus sic uolendo inclinat se ad peccatum, sicut angelus bonus ad uirtutes, diligendo illas. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
Er regulam.l. queritur de honuue quomodo ĩp̃e est
et quomodo tnͣsittit suam similitudinem extra se ad
sue ptes habent modum ꝯuiugendi et componendi ipsum
ad scdni est diceudum iutelice̾t ꝙ habet modnui transmmitẽ¬
di suam smilitudiuem extui geueranto et lieteras et figuraᷤᷤ
Der scd̾am sp̃em regnle .k. queritur homo cum quo est. et ẽ
diccndum ꝙ ip̃e est cum primis pentibus et est cum suis coes¬
sentialibus principiis et etiam acc̃utibus siue quibus esse nõ
potest et est cum sua usticia tustus et cum sua manu est scti¬
beus et huiꝰ. ¶ Ulterius queritur iutlłs bumantis et sic
de memoria et uoluntate cum quo est unuisalis ant pticula¬
ris. et est dicendum est uiuer salis cum principiis unuer¬
salibus amine sicut cum spirituali bonitate et magnitudine
et cͥ. ¶adbinc est uniu̾salis ꝑ suos correlatinos uumsales per
scd̾am spẽm regule .e designatos. ꝓticularis autem est cumꝑ

Expanded text:
er regulam K quaeritur de homine: | Quo modo est et quo modo transmittit suam similitudinem extra se? Adper quem | suae partes habent modum coniungendi et componendi ipsum. Ad secundum est dicendum, uidelicet quod habet modum transmittendi suam similitudinem extra se, generando et lPer secundam speciem regulae K quaeritur: Homo cum quo est? Et est dicendum, quod ipse est cum primis parentibus. Et est cum suis coessentialibus principiis, et etiam accidentalibus, sine quibus esse non potest; et est cum sua iustitia iustus, et cum sua manu est scribens, et huiusmodi. Vlterius quaeritur: Intellectus humanus, et sic de memoria et uoluntate, cum quo est uniuersalis aut particularis? Et est dicendum, quod est uniuersalis cum principiis uniuersalibus animae, sicut cum spirituali bonitate et magnitudine, et ceteris. Adhuc est uniuersalis per suos correlatiuos uniuersales, per secundam speciem regulae C designatos. Particularis autem est cum
Abbreviated transcription (Latin):
homo quando est. Et est respondeno i ꝑ u sam¬
e est cunc quanto deus creat iu corpe aiunam utionalem
que deducit corpus in speciem humanami. ddhuc est tutio
quando est in preseuti nuic nõ auteui in preterito aut futuro
et cum tali nunc presenti deducto pregnlat. it  au Sutur.

Expanded text:
Homo quando est? Et est respondendum, quod tunc, quando Deus creat in corpore animam rationalem, quae deducit corpus in speciem humanam. Adhuc est tunc, quando est in praesenti nunc, non autem in praeterito aut futuro. Et cum tali nunc praesenti, deducto per regulam C D K,
Abbreviated transcription (Latin):
fieri cuui ip̃e sit uir tuosus et uõ uiciosus et spiritualis et non
habeat sub̾ni iu quo agere possit. ¶ Derumptamen sçiendũ est
ꝙ liberuu atbitrium se habet ad duas ꝑtes diu̾sas. uidelicet ad
ꝑteui bonam creatam cum qua agit bonum et ad ꝑtem malã
increataui cuii qua agit maluiu et pec̃m. que pars increata eͤ
ex ꝑte nichili nicreati ꝑ accidens. homo ennu inqͣntuu est de¬
ductus de auchilo habet incluatiosiem ad nichiluu ꝙ est con¬
tra esse Unde manifestatur ꝙ liberum arbitrium ptim gue¬
uit cum esse et ꝑtimi cum nõ esse siue cum nichilo ꝙ idem est
et ħ equaliter ¶S adhuc querit intlłs postquam deus scit
ħ quia bonum liberum arbitrinu ei creauit cuu quo potest se
reuouere a pectato et ip̃m odure si uoluerit. si autem nõ crea¬
uisset houimem nuuriaret deus sue iusticie. quia nõ haberet
sub̾m in quo agere posset. De deo per ueritatem deduc
Ius est uerus et ip̃e est sua ue to et etiim disturso

Expanded text:
fieri, cum ipse sit uirtuosus et non uitiosus, et spiritualis et non habeat subiectum, in quo agere possit. Verumtamen sciendum est, quod liberum arbitrium se habet ad duas partes diuisas, uidelicet ad partem bonam creatam, cum qua agit bonum, et ad partem malam increatam, cum qua agit malum et peccatum. Quae pars increata est ex parte nihili increati per accidens. Homo enim in quantum est deductus de nihilo, habet inclinationem ad nihilum, quod est contra esse. Vnde manifestatur, quod liberum arbitrium partim conuenit cum esse, et partim cum non esse, siue cum nihilo, quod est idem; et hoc aequaliter. Sed adhuc quaerit intellectus: Postquam Deus scit, er hoc, quia bonum liberum arbitrium ei creauit, cum quo potest se remouere a peccato, et ipsum odire, si uoluerit. Si autem | non creauisset hominem, iniuriaret Deus suae iustitiae; quia non haberet subiectum, in quo agere posset. 8. De Deo, per ueritatem deducto Deus est uerus, e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuinctuo est eo quia ip̃a ꝯiuctio neccelłitut ip̃m esse
Per secuntam speciẽm eius dem regule queritur quare
est homo. Et respontendium est ues ult sueut re plat
et diligat deun eo ꝙ ab eo beatitudiuem sempicernã
recipiat. ad buc ut sit mediuni cum quo et ꝑ quod om̃ia
corpalia seruientia honiui seriuant deo adhuc uo ho¬
queritur houio quantiis est. Et huic est respon
Feniduu ꝙ tantuo est quautus est ꝑsuas ptes discietus
ad hic queritut quantus est bonus uit. malus e si etas
respondendiuu est q tantus est quanitus ess suus habit
queritin hono qualis est. Et respondendim ẽ

Expanded text:
coniunctus, eo quia ipsa coniunctio necessitat ipsum esse. Per secundam speciem regulae E quaeritur: Quare est homo? Et respondendum est, ut intelligat, recolat et diligat Deum, et quod ab eo beatitudinem sempiternam recipiat. Adhuc, ut sit medium, cum quo et per quod omnia creata corporalia seruientia homini seruiant Deo. Adhuc, ut hoquaeritur: Homo quantus dendum, quod tantus est, quantus est per suas partes discretas. Adhuc quaeritur: Quantus est bonus aut malus, et cetera? Et respondendum est, quod tantus est, quantus est suus habitus aeritur: Homo qualis es
Abbreviated transcription (Latin):
le coessentialiter. Et responden un est q homo habes substã¬
siam et acc̃us sine quibus eẽ no potests qi ttouabes st bst̃
Der temani speaeui queritur quid est homo i alio. Et est
dicendium ꝙ homo est in fcimia honin itictus. femuia ast
ep dem onum postiun sub gullitla ec nesta ip̃iꝰ oi deficiedat i
uena ꝓte ip̃i ad ouanticatem uuiꝰ denari ec m medio pelucu¬
grum muli. a qua gutta procedebant liuce rubee et gracil¬
les ad modum capilloꝵ. et erant asfituace ad modum te¬
le atancaꝵ. et illa gutta mouelut seme ip̃am et etiam illã
telam sicuc ficit aunea er istens in medio sue tesca l
huc hotuo est tu habitu habituatus et in situ assituatus ⁊

Expanded text:
um est, quod homo habet substantiam et accidens, sine quibus esse non potest. Adhuc habet in Per tertiam speciem quaeritur: Quid est homo in alio? Et est dicendum, quod homo est in femina homificans. Femina autem quoddam ouum, positum sub gallina, et testa ipsius deficiebat in una parte ipsius oui ad quantitatem unius denarii; et in medio pellicugrani milii. A qua gutta procedebant lineae rubeae et graciles ad modum capillorum; et erant | assituatae ad modum telae aranearum, et illa gutta mouebat semet ipsam, et etiam illam telam, sicut facit aranea, existens in medio suae telae. Adhuc homo est in habitu habituatus, et in situ assituatus,
Abbreviated transcription (Latin):
fame enim infiuicus et eternus nõ potest esse ꝓprer stueni
funitine s el sobuc mamfestati uidebicet ꝙ deus sit ppter
suũ fueui absolutum et nõ ꝓpter alium. quilibet euim cor¬
delat suuis siae dignĩt atum̃ est ꝓpter aliuml dert latm cr
qia quiliber est et alter sit aliarum mullus posses haberr

Expanded text:
non potest esse propter finem finitum. Adhuc: Manifestatur, uidelicet, quod Deus sit propter suum finem absolutum, et non propter alium. Quilibet enim correlatiuus suarum dignitatum est propter alium correlatiuum, quia quilibet est, ut alter sit; alioquin nullus posset habere
Abbreviated transcription (Latin):
Una sensicuia est unitior altera sensitiua scd̾m subiectumuĩ
quo est. nam auis nõ iuens de rapitia uõ sencit cauitum ꝑ
gustum quantum anis uiuens de rapma et sic de aliis suo
modo pt̃ diciut in capitulo inaioritutis significatum est.

Expanded text:
18. Vna sensitiva est minor alia sensitiua secundum subiectum, in 18. Vna sensitiva est minor alia sensitiua secundum subiectum, in quo est. Nam auis non uiuens de rapina non sentit tantum per gustum, quantum auis uiuens de rapina. Et sic de aliis suo modo potest dici, ut in capitulo maioritatis significatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
diuante sensitiua et ẜ patet p d isfintionem aueon et ꝑ eius sea¬
lani designatam in scda figura
n seusitiua consistit siuo ninatus ad quera finem se mouet
idelicet ad sensatum cum suo instinctu et appetitu et sic de
abos principiis mnatis. sicut homo qui ciuu pedibus sius et
nisi se mouẽt ad locum in quo quiesceie desiterat. et uiisto
passu cognoscit mntlłs q sensitiua cum sins principis ĩna¬
tis agitꝰ.
Una sensitiua est maior altera sensitua sed ħ est ꝑ acc̃us
nam sicut aliqua aqua aliciuꝰ fontis est maior in frigidita¬
te saptee et samente ratione maioris disposicionis qualita¬
tis sui situs sic una sensitina est maior alteru rationie ma
est. sicut aquilla que babet maiorem senlltinatte p hoisum q
actum et ħ intriusece quo ad suos correlatiuos uidelic
dd sensituuuni sensibile et sentire. uet umptamen non dico
quo dd obiectuui et actum pegrinum sicut sapor sensacas
pom et sape cussatus assentire

Expanded text:
tet per definitionem medii, et per eius scalam, designatam in secunda figura. 15. In sensitiua consistit finis innatus; ad quem finem se mouet, uidelicet ad sensatum cum suo instinctu et appetitu; et sic de aliis principiis innatis. Sicut homo, qui cum pedibus suis et cum uisu mouet se ad locum, in quo quiescere desiderat. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod sensitiua cum suis principiis innatis agit. 16. Vna sensitiua est maior altera sensitiua; sed hoc est per accidens. Nam sicut aliqua | aqua alicuius fontis est maior in frigiditate, sapore et sanitate, ratione maioris dispositionis, qualitatis sui situs, sic una sensitiua est maior altera ratione maioest. Sicut aquila, quae habet maiorem sensitiuam per uisum, quam actum; et hoc intrinsece quo ad suos correlatiuos, uidelicet quo ad sensitiuum, sensibile et sentire. Verumtamen non dico quo ad obiectum et actum peregrinum; sicut sapor sensatus pomi, et sapore causatus a sentire.
Abbreviated transcription (Latin):
Tu honune amma et corpus nõ sunt equales annua em̃
habet principia supiora sed corpus inferiora uerumptamẽ
ꝯuirigintur aumia quidem est tota in coepore et huerso.
ut honis egnaliter sit ꝯuinctus et ꝯpõitus
¶omami homo est ex nichilo deductus respecta creatiois
fideo est inmoritate indutus cinu qua se habet ad res unuoreᷤᷤ
et quia in ap̃s homine aiuia et corpus ꝯiunguntur io circo
homo mouet se cum aunua as minores mores et cum corͤ
at inmora natuulia cum quib componit moralitates. et
i isto passu cognoscit młłs ꝑ quem modum aninia habet¬

Expanded text:
 homine anima et corpus non sunt aequales. Anima enim habet principia superiora, sed corpus inferiora; uerumtamen coniunguntur; anima quidem est tota in corpore, et e conuerso, ut homo aequaliter sit coniunctus et compositusam homo est ex nihilo deductus respectu creationis, ideo est minoritate indutus, cum qua se habet ad res minores. Et quia in ipso homine anima et corpus coniunguntur, idcirco homo mouet se cum anima ad minores mores, et cum corpore ad minora naturalia; cum quibus componit minores moralitates. | Et in isto passu cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
tussi et pͥ alium cum auditu et sic de alio. smuiliter ccepꝰ ꝑ inũ
todiuti patitut sub intellecti et ꝑ alur sub uoliutate et p
alirta sub memoria et sic ꝑ predicta cognoscit intellectus per
qneri iuodium facit ipeuiet scĩam distinguendo et uoluutas
amationem et me memorationem.

Expanded text:
de aliis. Similiter corpus per unum modum patitur sub intellectu, et per alium sub uoluntate, et per alium sub memoria; et sic per praedicta cognoscit intellectus, per quem modum facit ipsemet scientiam distinguendo, et uoluntas amationem, et memoria memorationem.
Abbreviated transcription (Latin):
coessentialis eternare dicius ẽẽ deuin.
E terntas est et quia est ifinita existendo et sinoi liter mã¬
finica agendo ut suus fiuis sit equalis sue existentie uidelicz
ꝙ sicut est ifiuicu quo ad existenciam ꝙ sic se habeat ad infiuni¬
tam agentiani per etuantem et̾natum et eteruare. et talez
eteruitutem que se habet ad ultiuũ finem dicinus ẽc deuni
E ter nitas est et ip̃a est maior duratio que ẽẽ potess cumi ma¬
iori honitate que esse potest et cum maiori magnitudine qͥuib
ninieritas contiadicere no̾ potest quin sint infunte rationes exi¬
stendo et agento et talis maior duratio est deus
Eternitas est. et ꝓ consequens ens eternum est in quo ente
etuo sue coessentiales bonitas et magnitudo sunt eteruati eqͣ¬
les ut sua tonitas et cꝰ sic sit infinita quo ad homficationem sic̃¬

Expanded text:
coessentiale aeternare, dicimus esse Deum. coessentiale aeternare, dicimus esse Deum. Aeternitas est. Et quia est infinita existendo, est similiter infinita agendo, ut suus finis sit aequalis suae existentiae, uidelicet, quod sicut est infinita quo ad existentiam, quod sic se habeat ad infinitam agentiam per aeternantem, aeternatum et aeternare. Et talem aeternitatem, quae se habet ad ultimum finem, dicimus esse Deum. Aeternitas est. Et ipsa est maior duratio, quae esse potest, cum maiori bonitate, quae esse potest, et cum maiori magnitudine. Quibus minoritas contradicere non potest, quin sint infinitae | rationes existendo et agendo. Et talis maior duratio est Deus. Aeternitas est, et per consequens ens aeternum est. In quo ente aeterno suae coessentiales bonitas et magnitudo sunt aeternitati aequales, ut sua bonitas, et cetera, sic sit infinita quo ad bonificationem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
infiuitun ecͥnare et cꝰ et tale ens appellamus denui
Eteruitas est et ꝑ consequens est eus eternum. Et qr
ifiuitum quia ip̃m ens est bomun nulluni quidem eus fĩ¬
uitum potest contradicere enti eterno et infinito quin agat¬
ens appellanius deuin.
E ternitas est et tempus est. sed etiutas e
ratio tempus uero non potest esse infmnita duatio ratiohꝰ
est quia tempus sine motione esse non potest. eteruitas
quidem absq motione est uude sequitur ꝙ eteruitas est
primum et ultimum principiun preiacens tempori abso¬
lute et tale ens eternum existens primum et ultiuuu
prin cipium dicimus esse deuin.
⁊s cernitas est. et quia est infiuita essentia absolute m̃¬
de sequitur ꝙ in ip̃a est eperuare qui est medium inter
et̾nantem et et̾natuuu sine quo et̾nitas esseo infiuita quo ad ex¬
istere et funta quo ad agere. itione cuiꝰ sua infuntas absolu¬
ta destructa esset ꝙ est impo ᷝ ͤ et talis eter uitas iñ qua est

Expanded text:
ale ens appellamus Deum. Aeternitas est, et per consequens est ens aeternum. | Et quia ernum est infinitum, quia ipsum ens est bonum. Nullum quidem ens finitum potest contradicere enti aeterno et infinito, quin agatens appellamus Deum. Aeternitas est, et tempus est. Sed aeternitas est infinita duratio, tempus uero non potest esse infinita duratio. Ratio huius est, quia tempus sine motione esse non potest, aeternitas quidem absque motione est. Vnde sequitur, quod aeternitas est primum | et ultimum principium, praeiacens tempori absolute. Et tale ens aeternum, existens primum et ultimum principium, dicimus esse Deum. Aeternitas est. Et quia est infinita essentia absolute, inde sequitur, quod in ipsa est aeternare, qui est medium inter | aeternantem et aeternatum; sine quo aeternitas esset infinita quo ad existere, et finita | quo ad agere. Ratione cuius sua infinitas absoluta destructa esset; quod est impossibile. Et talem aeternitatem, in qua est
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet u̾sus frontem est porosa ratione siccitatis que est
pprietas terre que quidem est abstractina et enacuatina ni
qua fronte homo cuui intellectu muenit spẽs.. Ilia autẽ
bruta cum instinctu speciebus presentatis ꝑ intlłm aut ni¬
stiuctum ip̃i facier prelibate pellicule qui uidelicet intłłs¬

Expanded text:
uidelicet uersus frontem, est porosa ratione siccitatis, quae est uidelicet uersus frontem, est porosa ratione siccitatis, quae est proprietas terrae. Quae quidem est abstractiua et euacuatiua. In quo fronte homo cum intellectu inuenit | species, animalia autem bruta cum instinctu, speciebus praesentatis per intellectum aut instinctum ipsi faciei praelibatae pelliculae. Qui uidelicet int
Abbreviated transcription (Latin):
In bourine botutas spiritualis et corporalis ꝯunguutur tati¬
one sue amtue et corpatis et ideo ista dupplicatio rationum hic̃
naltrar sie ratio nem agendi botium obicetatdo intelligendo
amuanto atqi reeolendo. dor paliter antem sicut generando honu¬
pemi et sensiento et ymaginando et ab ambobiis excunt Fonoo
peratioues ut apparet attib libalib et necanichis
In homine sua magnitudo est sic duppler sicut sua bouitas et sdo
quando botio adit donum cum magmtudiue agit ip̃m in agnuta
situt cun bonitute ip̃m agit bonuni

Expanded text:
In homine bonitas spiritualis et corporalis coniunguntur ratione suae animae et corporis. Et ideo ista duplicatio rationum habet naturam siue rationem agendi, bonum obiectando, intelligendo, amando atque recolendo. Corporaliter autem, sicut generando hominem, et sentiendo et imaginando; et ab ambobus exeunt bonae operationes, ut apparet in artibus liberalibus | et mechanicis. 1. In homine sua magnitudo est sic duplex, sicut sua bonitas. Et ideo quando homo agit bonum cum magnitudine, agit ipsum magnum, sicut cum bonitate agit i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ er quartam speciem regule .c queritur quid habet celum in a¬
no. et respondendum est habet dominium naturale i in elemẽtis¬
regiones. quatuor tempora dies et horas. touitrina. fulgur nẽ¬
tiun. pluuiam. niueui. moustruositates. infirmitates et huiꝰ mõi.
et ħ quia facit inferiora recipiunt suas mobilitates et influen¬
tias cum quibus est effiçiens. De çelo deducto ꝑ regu¬
est. Respontendum est ꝙ celun est de se ip̃o eo quia nõ est de¬
aliqua materia sibi preiacente a qua sit derinatum. et quia est
penutiue de se ip̃o ppter suam primitiuitatem est incoꝵptibile
et ꝓ se ip̃m in sua motiuitate est ꝑmanens¬
Q uoi secũn ai sispem tegule de d queritur celuna de quo est et

Expanded text:
Per quartam speciem regulae C quaeritur: Quid habet | caelum in aPer quartam speciem regulae C quaeritur: Quid habet | caelum in alio? Et respondendum est, regiones, quattuor tempora, dies et horas, tonitruum, fulgur, uentum, pluuiam, niuem, monstruositates, infirmitates, et huiusmodi. Et hoc facit, quia inferiora recipiunt suas mobilitates et influentias, cum quibus est efficiens. Per primam speEt responaliqua materia sibi praeiacente, a qua sit deriuatum. Et quia est primitiue de se ipso propter suam primitiuitatem, est incorruptibile, et per se ipsum in sua motiuitate est | permanens. Per secundam speciem regulae | D quaeritur: Caelum de quo est? Et
Abbreviated transcription (Latin):
in se sibi coessentiale suam motiuitatera mobilitatem et mouere
per quam motiuitatem habet formam et ꝑ mobilitatem mate¬
riam et ꝑ mouere actum cum quo cansat actus extrinsecos ⁊
habet suam mnatam bonitatem magnitudinem et cꝰ et etiã
stelas planetas et signa et sic de alis siuis peid sibicocssentialib¬
D er terciam speciem regule de .e. queritur quid est celuui in alio
et respondendum est ꝙ celum est in elementatis et elementis a¬
gens monens et influeus nullam passionem in illis habens et hħ
est ratione sue magne actiuitatis et motiuitatis et in se nõ nõ
recipit augmentum neq dimuutionem et de hoc mitatur intel¬
lectus cum celum sit igntum magna motiuitute sine aliqua alte¬
tatione et mutatione lubiti. s fertifici se consit̾ando diuinam po¬
testatem infnutam que potest causare talem effectum ad placitũ.

Expanded text:
in se sibi coessentialem et naturalem motiuitatem, mobilitatem et mouere. in se sibi coessentialem et naturalem motiuitatem, mobilitatem et mouere. Per quam motiuitatem habet formam, et per mobilitatem materiam, et per mouere actum, cum quo causat actus extrinsecos. Et habet suam innatam bonitatem, magnitudinem, et cetera; et etiam | stellas, planetas et signa; et sic de aliis suis partibus coessentialibus. Per tertiam speciem regulae C quaeritur: Quid est caelum in alio? Et respondendum est, quod caelum est in elementatis et in suis elementis agens, mouens et influens, nullam passionem in illis habens. Et hoc est ratione suae magnae actiuitatis et motiuitatis. Et in se ipso non recipit augmentum nec diminutionem. Et de hoc miratur intellectus, cum caelum sit in ita magna motiuitate sine aliqua alteratione et mutatione subiecti. Sed fortificat se, considerando diuinam potestatem infinitam, quae potest causare talem effectum ad placitum.
Abbreviated transcription (Latin):
mesitate et infiuitate earum.
¶b.k. Si celum est ecernum ab et̾no fuerunt artes libales
et iechanice ⁊ sic uõ fuit quies in hac uita et pietas et incõ¬
stantia sunt et̾ue et ꝑ consequens martellus forfices et sic ista
uita nõ est ut sit alia eo quia suna etenutas nõ causat alia
ueq in alia quiescit et est minoritas circa nichil et nũꝙͣ tratiᷤᷤ¬
sit usq ad nichilum. et quia onima ista mala sunt et iuiurio¬
sa et contra diuinam bonitatem et iusticiam sequitur de neces¬
sitate ꝙ celum est nouũ creatum. De per¬
queritur quid est celum. Et respondendũ ducto.
st ꝙ celum est primũ mobile et est corpus habeus maiorẽ
sua et ideo motus ab ip̃o incepit naturaliter loquendo et in ip̃o
remanet et ip̃e est fons a quo motus aliquando deriuantur. si¬
cut riuuli a fonte.
Per scd̾am speciem regule de .c. queritur quid habet celum in se
ip̃o sibi coessentiale et naturale. Et respondendum est ꝙ habet

Expanded text:
mensitate et infinitate earum. B K: Si caelum est aeternum, ab aeterno fuerunt artes liberales et mechanicae. Et sic non fuit quies in hac uita, et pietas et constantia sunt aeternae, et per consequens martellus et forfices. Et sic ista uita non est, ut sit alia, eo quia una aeternitas non causat aliam, neque in alia quiescit. Et | est minoritas circa nihil; et numquam transit usque ad nihilum. Et quia omnia ista sunt mala et iniuriosa, et contra diuinam bonitatem et iustitiam, sequitur ergo de necessitate, quod caelum est nouum creatum. 3. DeQuid est caelum? Et respondendum est, quod caelum est primum mobile. Et est corpus, habens maioremsua; et ideo motus ab ipso incepit, naturaliter loquendo, et in ipso remanet; et est fons, a quo motus alii derivantur sicut riuuli a fonte. Per secundam speciem regulae C quaeritur: Quid habet caelum in se ipso, sibi coessentiale et naturale? Et respondendum est, quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
am ens et̾num nõqͣm fuit in potentia ad esseudum neq in
potentia ad nõ essendum et sic potestas dei nõ esset cuusa po¬
tentis celi neq lonicas dei bonicacis celi etiam potestas dei non
potest priuare potestatem celi eo quia celum ꝑ se guberuat
habet in se suũ finem et deus nõ est suus sinis quoniam pͥ¬
uata causa prinatur finis et quia ontuia ista sunt mala iñ¬
iuriosa et plena supbia et contra regulam de .b. ostensimi ÷
ꝙ surt impossibilia ergo de questione negatiua est tenenda
nicus dei nõ precedit tenipus. ꝙ est contra insticiam et fidẽ
et accidia est eterna et sequitur miuria ederna. et ħ est sci
a diuina sapientia. et diuina bonitas est racio deo ꝙ agat bo¬
nun mala predicta destruendo es deus ad ẜ non consẽtit
et sit sua sapiẽutia scit ip̃m nnuriosimu et pigriu et ma

Expanded text:
am ens aeternum numquam fuit in potentia ad essendum neque in am ens aeternum numquam fuit in potentia ad essendum neque in potentia ad non essendum; et sic potestas Dei non esset causa potestatis caeli, nec bonitas Dei bonitatis caeli. Etiam potestas Dei non potest priuare potestatem caeli, eo quia caelum per se gubernat e sequitur, quod caelum habet in | se suum finem; et Deus non est suus finis, quoniam priuata causa priuatur finis. Et quia omnia ista sunt mala, iniuriosa et plena superbia et contra regulam B, ostensum est, quod sunt impossibilia ; ergo de quaestione negatiua est tenendanitas Dei non praecedit tempus; quod est contra iustitiam et fidem. Et | accidia est aeterna; et sequitur iniuria aeterna. Et hoc est scibile a diuina sapientia. Et diuina bonitas est ratio Deo, quod agat bonum, mala praedicta destruendo. Et Deus ad hoc non consentit; | et sic su
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. et quia omnia ista sant impossibilia sequicur ꝙ celum cre¬
a tur est et nonum.
¶ b.d. Ssi celuu est eteriuiui plires eternidates sunt nitelic
ec̾uitas dei et et̾uicas celi cum etuicate celi nuplicantur nifiui¬
te et̾uitates sicut rinata bonitas duratio et cꝰ et sic de suis stel¬
lis et reuolutionib et ita cito fuit iniuria et gula sicut mesti
et sic deficit diuina bonicas et nõ est ratio deo ꝙ niste bouitaᷤᷤ
precetut maliciam et et̾nitas dei et̾uitatem celi et sequitur
etiam ꝙ nõ sit alia uita quomaui tota materia contenta per
celun nõ sufficeret ad resurrectionem hominũ mortuoꝵ qmi
tutendimus probare. et sic iusticia dei esset defectiua et impe¬
dica ad reuumerandiu iustos et piniendum miustos meter¬
impossibilia sequitui ꝙ cebara sit nouũ et incepcum.
¶b.e. Si celum est eternum ꝑ se potest esse et̾numi. quomu¬

Expanded text:
itatis. Et quia omnia ista sunt impossibilia, sequitur, quod caelum creitatis. Et quia omnia ista sunt impossibilia, sequitur, quod caelum creatum est et nouum. B D: Si caelum est aeternum, plures aeternitates sunt, uidelicet aeternitas Dei et aeternitas caeli. Et cum aeternitate caeli implicantur infinitae aeternitates, sicut innata bonitas, duratio, et cetera; et sic de suis stellis et reuolutionibus. Et ita cito fuit iniuria et gula, sicut iustiEt sic deficit diuina bonitas, et non est ratio Deo, quod iuste bonitas praecedat malitiam, et aeternitas Dei aeternitatem caeli. Et sequitur etiam, quod non sit altera uita, quoniam tota materia, contenta per caelum, non sufficeret ad resurrectionem hominum mortuorum; quam intendimus probare. Et sic iustitia Dei esset defectiua, et impedita ad remunerandum iustos et puniendum iniustos in aeterit nouum et inceptum. B E: Si caelum est aeternum, per se potest esse aeternum. Quoni
Abbreviated transcription (Latin):
aad maiorem entdentiami huiꝰ scientie siue artis et doctrinatũ
isto capitulo intendimus explicare illud qd̾ est quantuma ad
quam sciet agere. ¶Et quia prolixitatem uolumus enitare
applicabinus tantuui modo .b. ad alias littas positas ta alphabe¬
¶b.c. Si celum est ab eteruo nõ est creatum de nichilo eo quia
semꝑ fuit neq est fcm de aliquo eo quia ultra celuni nõ est dare
materiam de qua possit fieri ueque tafra eo quia sua maguitudo
omina continet et sic diuiua bonitas nõ est ratio deo ꝙ agat
bonuin celum neq bonitatem celi eo quia eterua est et sic de
maguitudine dei que nõ causat maguitudinem celi. Uñ seqͥt᷑
ꝙ nundus nõ est effectus quo ad suam bomtatem et maguitu¬
diuem. et ideo est differentia inter bonitatem dei et bonitatẽ
celi sine concordantiam et sic de magnitudine que concordau¬
tia requiritur scd̾m iusticiam inter cansam et effectum et ide¬
o priuata lul concordia oritua. cõtraxietas et miuria et causa

Expanded text:
ad maiorem euidentiam huius scientiae siue Artis et doctrinam, in isto capitulo intendimus exemplificare illud, quod est quantum adquam sciet agere. Et quia prolixitatem uolumus euitare, applicabimus tantummodo B ad alias litteras, positas in AlphabeB C: Si caelum est ab aeterno, non est creatum de nihilo, eo quia | semper fuit, neque est factum de aliquo, eo quia ultra caelum non est dare | materiam, de qua possit fieri, neque infra, eo quia sua magnitudo omnia continet. Et sic diuina bonitas non est ratio Deo, quod agat bonum caelum neque bonitatem caeli, eo quia aeterna est. Et sic de magnitudine Dei, quae non causat magnitudinem caeli. Vnde sequitur, quod mundus non est effectus quo ad suam bonitatem et magnitudinem; et ideo est differentia inter bonitatem Dei et bonitatem caeli, sine concordantia ; et sic de magnitudine. Quae concordantia sequitur secundum iustitiam inter causam et effectum; et ideo priuata concordantia oritur contrarietas et iniuria, et causa
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus et eius actus qui sunt ei coessentiales et naturale
et ideo sicut amat se necessitatum ad producendum amatum in¬
funtum sic diligit et cognoscit se necessitatum ad producendũ
uirtuosum infiuicum. Et ad ħ coneurrunt omues diguitates
cuui sius actib ut ꝑ nirtutem infinicani sint uirtuose infinite
et alitꝰ nõ se posłinit hr̃e. ¶ Deus sic amanti et cognoseenti
les ut sint figure et signa nu tutis infunte et ecne et c cuiu
quib uirtutib creatis cognoscatur ametur et recolatur et lau¬
uirtutes morales de quib infra loquemur in nono subiecto eo ꝙr
suut uie padysi ut deus cum ip̃is rennineret homines de sua
glia uirtuosa ¶ Et dum sic intlłs considerat intratur quare
Honunes in hac uita nõ sunt magis uirtuosi moraliter. quaui ui¬
ciosi postꝗͣ inrtutes eoꝵ habent origiuem a uu tute sipreni
iuẽia autem nõ. si deiude cognoscit ꝙ ħ est quia homines hatent

Expanded text:
uirtus, et eius actus, qui sunt ei coessentiales et naturales. uirtus, et eius actus, qui sunt ei coessentiales et naturales. Et ideo sicut amat se necessitatum ad producendum amatum infinitum, sic diligit et cognoscit se necessitatum ad producendum uirtuosum infinitum. Et ad hoc concurrunt omnes dignitates cum suis actibus, ut per uirtutem infinitam sint uirtuosae, infinitae, et aliter non se possunt habere. Deus sic amans et cognoscens les, ut sint figurae et signa uirtutis infinitae et aeternae, etc. Cum quibus uirtutibus creatis cognoscatur, ametur, recolatur et lau creandum uirtutes morales. De quibus infra loquimur in nono subiecto, eo quia sunt uiae paradisi, et ut Deus cum ipsis remuneret homines de sua gloria uirtuosa. Et dum sic intellectus considerat, miratur, quare homines in hac uita non sunt magis uirtuosi moraliter, quam uitiosi, postquam uirtutes eorum habent originem a uirtute suprema, uitia autem non. Sed deinde cognoscit, quod hoc est, quia homines | habent
Abbreviated transcription (Latin):
uolutas. et ideo intllit se necessitatum ad producendũ
uolitum sine amatuui infinitum eum suo uelle infinito ꝑ tocam
essentiam infinitan ipsius uoluntatis. et sic produat scd̾mq.
se intillit ⁊ wolt. Et quia oumes alie dignitates cum sius acti¬
bus sunt ꝑ boluncatem diligibiles. idcu es ip̃e dignitatos cuuisu¬
is actib acurrunt ad producendum uolitum infinitum ut que¬
libet diglitas possit habere actum infiitum in uolito infimto bo¬
inficato et magnificato et cꝰ ¶ Sic deus se cognoscens et amãs
traussit ad creandum uoluutatem ut cum ip̃a bene et magnnfi¬
ce et durabiliter et cꝰ sius uolitus sit intllcũs. recolitus et lau
creatami in etno remunando ean dando ei għiam ¶ Et an isto
passu cognoseit intlłs iusticia dei uude oritur. quoiam sicut
deus coguoscit se dispositum et ordinatum ad ereandiu: sic co¬
gnoscit̾ se ad iustificandum et remunerandum. Et ħ ideui co¬

Expanded text:
Et ideo intelligit se necessitatum ad producendum Et ideo intelligit se necessitatum ad producendum uolitum siue amatum | infinitum cum suo uelle infinito per totam essentiam infinitam ipsius uoluntatis. Et sic producit, secundum quod se intelligit et uult. Et quia omnes aliae dignitates cum suis actibus sunt per uoluntatem diligibiles, idcirco ipsae dignitates cum suis actibus concurrunt ad producendum uolitum infinitum, ut quaelibet dignitas possit habere actum infinitum in uolito infinito bonificato, magnificato, et ceteris. Sic Deus se cognoscens et amans transit ad creandum uoluntatem, ut cum ipsa bene et magnifice et durabiliter, etc., suus uolitus sit intellectus, amatus, recolitus et laudcreatam, in aeterno remunerando eam, dando ei gloriam. Et in isto passu cognoscit intellectus, iustitia Dei unde oritur. Quoniam sicut Deus cognoscit se dispositum et ordinatum ad creandum, sic cognoscit se | ad iustificandum et remunerandum. Et hoc idem co
Abbreviated transcription (Latin):
sic intilectus humanus cognoscit qua intentione deus cieauit
amare recolerere et laudare. ¶Es sic cognoscit mtlłs huma¬
nus ꝙ possificatus infiuitus et intriusecus est causa ommũ pos
ẽt ip̃e deuo est ip̃amet sapientia et ip̃a sapientia est so¬
ratione cui sapiens inteligit se necessitatum ad pd̾ncendum nũ¬
cellectum ni infiunitate ip̃sus sapientie cum infuuto intlłre per
totam eentiam iufiintam ip̃iꝰ intlłs. sicut iguis qui cum suo appe¬
titu natuuili necessitat se ad producenduni ignituui cum ignire
ꝑ suam essentiam. et ideo omnes alie tationes concuir unt ad
producendum intlłm infinituu ut in ip̃a ꝑductione quelibet
dignitas habeat actun infuntum et ħ naturaliter ¶ Dum
qui cognoscat honorifice sũuiũ intssm infinitum. et sic creauit
intlłm angeloꝵ et hominũ ¶S miratur humanus mełło post¬
quam creatus est ad intelligendum sũmũ productum intlłna que¬

Expanded text:
sic intellectus humanus cognoscit, qua intentione Deus creauit sic intellectus humanus cognoscit, qua intentione Deus creauit re et laudare. Et sic cognoscit intellectus humanus, quod possificatus infinitus et intrinsecus est causa omnium pos ipse Deus est ipsamet sapientia. Et ipsa sapientia est one cuius sapiens intelligit se necessitatum ad producendum intellectum in infinitate ipsius sapientiae cum infinito intelligere per totam essentiam infinitam ipsius intellectus. Sicut ignis, qui cum suo appetitu necessitat se ad producendum ignitum cum ignire per totam suam essentiam. Et ideo omnes aliae rationes diuinae concurrunt ad producendum intellectum infinitum, ut in ipsa productione quaelibet dignitas habeat actum infinitum; et hoc naturaliter. Dum Dqui cognoscat honorifice summum infinitum intellectum, et sic creauit intellectum angelorum et hominem. Sed miratur humanus intellectus, postquam creatus est ad intelligendum summum productum inte
Abbreviated transcription (Latin):
di a ꝑte aute uam finitus est. sicut celum ꝙ nõ est ab et̾no sc̃
nõ est infinitum. iniensiue. naui corpus suũ habituatum est
de quautite suꝑficie figura et motu uetuiptamien potest esse ĩ
euo etno ut angelus et homo cognoscant diligant et recolant
actum infunitum. et quia ꝑ pocestatem diuina bonitas mag¬
itudo et e possunt existere et agere infunte. ⁊deo aumes alie
diguitates cumi suid actib concurrunt infinite ad ꝑducend̾
possificatum ut possificatus sit bonificatus magnificatus et cꝰ
¶ Deus dum sic se cognoscit potentem existendo et agendo
cognoscit se dispositum et ordmnatum ad pducendum potesta¬
tem creatam nõ. infiuitam neq et̾nani deus enim cognoscit
se iut̾nsece cum potestate absoluca et ordinata s extrinsẽce
natura creaturas sed effectiue producit eas. sicut homo uerus
qui piugit hominem in pariete qui nõ est de sua natura. ¶Et

Expanded text:
ndi a parte ante, nam finitus est; sicut caelum, quod non est ab aeterno, sicut ndi a parte ante, nam finitus est; sicut caelum, quod non est ab aeterno, sicut non est infinitum immensiue; nam corpus suum habituatum est de quantitate, superficie, figura et motu. Verumtamen potest esse in aeuo aeterno, ut angelus et homo cognoscant, diligant et recolant,actum infinitum. Et quia per potestatem diuina bonitas, magnitudo, et concurrunt infinite ad producendum possificatum, ut possificatus sit | magnificatus, et cetera. Et Deus, dum sic se cognoscit potentem, existendo et agendo, cognoscit se dispositum et ordinatum ad producendum potestatem creatam non infinitam neque aeternam. Deus enim cognoscit se intrinsece cum potestate absoluta et ordinata, sed extrinsecenatura creaturas, sed effectiue producit eas; sicut homo uerus, qui pingit hominem in pariete, qui non est de sua natura. Et
Abbreviated transcription (Latin):
et. multiplicaret suam flanimaui usq ad spenam sime. et sic
deus creauit anagnuui creatum sicut celum angelum aninã
rationalem et simliter alias creaturas que de maguicudine
sunt habituate. ¶Et in isto passu coguoscit intellcũs unũ
magnum eus creatui ꝙ est maius quani omines creature.
ꝙ nõ audeo enucleare siue demoustrare. naui hͣ ars geueralis
est ut iam supius alibi dcm̃ est. De deo per eteru¬
quo et̾uitas nõ esset infunta neq hr̃et actum nfiuitum. et
ad ħ concurrunt ouines dignitates cum actib sius ut eter
tates cum suis actib in et̾uato iufiuito suit actu. et de istu
subluni ꝓductione ualte nuratur intlłs humatius. ¶ Dum
sic deus se consid̾at etn̾ando et intelligendo se dispositum et
ordiuatum ad ꝓducendum mũdum ab et̾no et in et̾uo res¬
pectu sui ip̃iꝰ. s uõ potest ip̃m creare ab et̾no ratione destũs ĩ¬

Expanded text:
et multiplicaret suam flammam usque ad sphaeram lunae, et sic et multiplicaret suam flammam usque ad sphaeram lunae, et sic Deus creauit magnum creatum, sicut caelum, angelum et animam rationalem; et similiter alias creaturas, quae de magnitudine sunt habituatae. Et in isto passu cognoscit intellectus unum magnum ens creatum, quod est maius, | quam omnes creaturae; quod non audeo enucleare siue demonstrare. Nam | haec Ars generalis est, ut iam superius alibi dictum est. 3. | De quo aeternitas non esset infinita, | neque haberet actum infinitum. Et adtates cum suis actibus in aeternato infinito sint actu. Et de ista sublimi productione ualde miratur intellectus humanus. Dum sic Deus se considerat aeternando, intelligit se dispositum et ordinatum ad producendum mundum ab aeterno et in aeterno respectu sui ipsius, sed non potest ipsum creare ab aeterno ratione defectus mu