comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
para diso uerum utiq: dicer&: sed si interroga¬
r&ur utrum in solo paradiso ess& ista aqua &
ta es sedicer& falsum dicer&: est enim & pr&̃
para disum in his terris inquas ab illo fonte per¬
nan&: sedquis est tamtemerarius quidicat hoc
cum responsurum fusse fuisse quod falsu
est cumposr& fortasse hoc respondere qđ
uerum est: qua propter uerba huius sententi¬
e nondebent habere contradictionem: qui¬
anihil impediunt ueritatem : datiuus apa¬
dis dixit: nos quantum in nobis est her&ico
non communi camus: nisi baptizatus in ec¬
desia fuerit: & remissionem peccatorum
occeperat: si propter ea uis eum baptis ari qui¬
a non accepit remissionem peccatorum
sintus aliquem in ueneris : quitenens odium ad¬
uersus fratrem sic baptizatus sit . cum dñs menti¬
ri non porsit quiait si non dimiseritis neiuobis
dimittitur: iubebis correctum denuo baptiz a¬
rinonutiq: : sic ergo nechȩr&licum: sane iste
curnon breuiter dixerit: nos her&iconon

Expanded text:
paradiso,\' uerum utique diceret. sed si interrogaparadiso,\' uerum utique diceret. sed si interrogaretur, utrum in solo paradiso esset ista aqua et ita esse diceret, falsum diceret. est enim et praeter paradisum in his terris in quas ab illo fonte permanat. sed quis est tam temerarius qui dicat hoc eum responsurum fuisse quod falsum est, cum posset fortasse hoc respondere quod uerum est? quapropter uerba huius sententiae non debent habere contradictionem, quia nihil inpediunt ueritatem. Datiuns a Uadis dixit: Nos quantum in nobis est haeretico non communicamus, nisi baptizatus in ecclesia fuerit et remissionem peccatorum acceperit. Si propterea uis eum baptizari, quia non accepit remissionem peccatorum, si intus aliquem inueneris qui tenens odium aduersus fratrem sic baptizatus sit, cum dominus mentiri non possit qui ait: si non dimiseritis, non uobis dimittetur, iubebis correctum denuo baptizari? non utique. sic ergo nec haereticum. sane iste cur non breuiter dixerit: nos haeretico n
Abbreviated transcription (Latin):
a sic dictum ÷ unum baptisma quod ÷ in ecdesia cri
dimus: ut es sequidem in ecclesia scã dicer&ur
sed &alibiesse nonnegar&ur : quod lib& ille sen¬
serit contra hec uerba disputare non opus estis
enim deme singula quererentur utrum u¬
num es s& baptisma. responderem unume¬
sen deinde si interrogarer utrum hoces s& ine¬
clesia scã responderem hocesse : Terciosiqueres¬
tur utrum hoc baptis maesse crederem : respon¬
derem itame crederez acperhoc unum baptiss¬
quod est in ecclesic scã me credere responderem:
siautẽm querer&ur utrum in sola e ff& scã ess&ec¬
lesia : & apudher&icos ł schis maticos non es s&
non me ita credere cum tota ecclesicc responde¬
rem: s ed quia hoc ille in sua sententia non posuit:
puto esse improbum : ut ego illi addam uerba
contraq: disputem : quȩ ibi non inuenu ita enim si
dicer & una est aqua eufratȩ fluminis que ÷ in

Expanded text:
ia sic dictum est: unum baptisma quod est in ecclesia sancta ia sic dictum est: unum baptisma quod est in ecclesia sancta credimus, ut esse quidem in ecclesia sancta diceretur, sed et alibi esse non negaretur, quodlibet ille senserit, contra haec uerba disputare non opus est. si enim de me singula quaererentur, utrum unum esset baptisma, responderem unum esse. deinde si interrogarer, utrum hoc esset in ecclesia sancta, responderem hoc esse. tertio si quaereretur, utrum hoc baptisma crederem, responderem ita me credere, ac per hoc unum baptisquod est in ecclesia sancta me credere responderem. si autem quaereretur, utrum in sola sancta esset ecclesia et aput haereticos uel schismaticos non esset, non me ita credere cum tota ecclesia responderem. sed quia hoc ille in sententia sua non posuit, puto esse inprobum ut ego illi addam uerba contra quae disputem, quae ibi non inueni. ita enim si diceret: \'una est aqua Eufratae fluminis quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
tpariter cumeis in foueam cadebant : &incistamen
unr isti quibus scribat a postolus iambaptizatir iec
anen ideo si co nrigerentur denuobaptiz arent
onne idema postolus ait: sapere secundum car
em morsest : &utiq secundum curnem sapie¬
bant. Auari fraudatores raptores: int̃ quos gemebat
ipse oxprianus : quidergo illi inunitate uiuenti obe¬
rant mortui autquis dicat baptismum xp̃i quodta¬
les haberent uel darent eorum in iquitatibus fuisse
uiolatum : połliauus Amil eo dixit : Iustum
est her&i cum baptit ari inecclesia scã inihil quidem
breuius dicipotuit: sed puto & hoc breue est iustum
est baptismum xp̃i non ex suflari in eclesia xp̃i:
Theoscenes abipƿoue RecuodixiT:ecundis
sacramentum dĩ gratiȩ celestis: quod accepimus unũ
baptis mum quod est in ecclesia scã credidimus ꝓ̃otest &m
a eẽ sententia: sicenim librata ÷ ut nihil habeat contra uer¬
tatemi nam & nos unum baptismum quod ÷ in ecde su

Expanded text:
pariter cum eis in foveam cadebant? Et in eis tamen pariter cum eis in foveam cadebant? Et in eis tamen erant isti quibus scribebat Apostolus jam baptizatis, nec tamen ideo si corrigerentur, denuo baptizarentur. Nonne idem aposnem mors est? et utique secundum carnem sapiebant auari fraudatores raptores, inter quos gemebat ipse Cyprianus. quid ergo illi in unitate uiuenti oberant monui, aut quis dicat baptismum Christi quod tales haberent uel darent eorum iniquitatibus fuisse uiolatum? Pollianus a Mileo dixit: Iustum est haereticum baptizari in ecclesia sancta. Nihil quidem breuius dici potuit, sed puto et hoc breue est: Iustum est baptismum Christi non exsufflari in ecclesia Christi. Theogenes ab Hippone Regio dixit: Secundum sacramentum dei gratiae caelestis quod accepimus unum baptismum quod est in ecclesia sancta credimus. Potest et mea esse sententia; sic enim librata est, ut nihil habeat contra ueritatem. nam et nos unum baptismum quod est in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dignationeieuires pond&lur: xp̃i aduersario somꝰ¬
es sequib dicentibus. Dnc̃ in nomin&io uirtute s mul¬
tas fecinus: &alia quȩibi dicuntur in finedicturur
nomnouiuos r ecedite ameom̃s quioperaminimiqui¬
tate m qu&ota palea siusq adultimum inmalitia pse¬
uerabit. siue aliquid eius ante uentilationem foras us¬
lar suie utus en se iuideatur i gni destinara ers ertepp¬
omieis dĩ baptientur Num quid illiauariraptoaea
emeide amicidĩ ut sunt aut quos baptit auerint
dicus her&icum baptiz ans simul in martemca¬
dunt: hoc uerum est sed non proptereauerum est
quod adiungit ilideo inquid her dicus baptiz andus:
iuiuificandus nenos uius mostius communicemus
onne dor tui erant quidicebant manducemus
ibibrmus ceras enimmoriamur non credebant
esurrecipnem mortuorum: quiergo istorii
ollo quis corrumpebantur &eos sequebantur. hon

Expanded text:
eius dignatione. Cui respondetur Christi aduersarios omneius dignatione. Cui respondetur Christi aduersarios omnes esse quibus dicentibus: domine, in nomine tuo uirtutes multas fecimus et alia quae ibi dicuntur in fine dicturus est: non noui uos; recedite a me omnes qui operamini iniquitatem. quae tota palea si usque ad ultimum in malitia perseuerabit, siue aliquid eius ante uentilationem foras uolet siue intus esse uideatur, igni destinata estamicis Dei baptizentur; numquid illi avari, raptores, homicidae, amici Dei sunt, aut quos baptizaverint eticus haereticum baptizans simul in mortem cadunt. 33. Hoc verum est, sed non propterea verum est quod adjungit: Et ideo, inquit, haereticus baptizandus et vivificandus, ne nos vivi mortuis communicemus. Nonne mortui erant qui dicebant, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur ? non enim credebant resurrectionem mortuorum. Qui ergo istorum colloquiis malis corrumpebantur et eos sequebantur, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
tris nr̃e ueritas semꝑ apud fratres mansit & man&
ł maxime in baptis mitrinitate dnõ nr̃o dicente : Ie
cumergo manifesto inquid sciamus ber&icosnor
habere nec patrem nec filium nec spm̃ scm̃ deben
uenientes adecdesiam matremnrpm uerarenaso
& baptiz aris ut cancer quod habebant & dam natio¬
nis ire terroris offectura ꝑ scm̃ & cȩleste lauacri
scĩfic&ur : huic respondemus patrem & filiũ &ss
tismo uerbis euan gelicis consecrato baptizantur :
corde autꝰ & inuita nec illos habere quimtus ꝑde
& execrabilit uiuunt: SECUNDINUS ACEN
summe ÷ : &io hannes apostolus eos quiab ecclesi aes¬
eunt anticristos dicat in dubitanter bostes xp̃i quiq
ticristi nominati sunt gratiam baptismisalutari
ministrare non possunt: &ideo censeo eos quid
insidus hereicorum confugiunt adecdȩsiamb¬
tis andos essea nob: quia mici appellatisumus dee

Expanded text:
tris nostrae ueritas semper aput nos, fratres; mansit et manet tris nostrae ueritas semper aput nos, fratres; mansit et manet uel maxime in baptismi trinitate domino nostro dicente: ite, cum ergo manifesto, inquit, sciamus haereticos non habere nec patrem nec filium nec spiritum sanctum, debent uenientes ad ecclesiam matrem nostram uere renasci et baptizari, ut cancer quod habebant et damnationis ira et erroris offectura per sanctum et caeleste lauacrum sanctificetur. Huic respondemus patrem et filium et tismo uerbis ; 1 \' euangelicis consecrato baptizantur, in corde autem et in uita nec illos habere qui intus perdite et execrabiliter uiuunt. Secundinus a Cexersus me est, et Johannes apostolus eos qui ab ecclesia exeunt antichristos dicat, indubitanter hostes Christi quique antichristi nominati sunt gratiam baptismi salutaris ministrare non possunt. et ideo censeo eos qui de insidiis haereticorum confugiunt ad ecclesiam baptizandos esse n nobis qui amici appellati sumus dei de
Abbreviated transcription (Latin):
questionem p̃sentem non ꝑtin& &imagis miror cur
sidam iste commemorare uoluerit quamcur in
exordio concilii commemoratioeius pt̃mirsasit:
quod siquis quam arbitr&urmealiquid noluis¬
se in medium proferre quod mea positum ÷ presen¬
a cause necersarium. legat eã & sciat uerumer seqđ
dico saut si aliud in uenerit redarguat proesu senim
lla cpistula debaptisino apudher&icos đ schis maticos
dato unde nuncagimus nihilapiut hab& Ntico¬
medis Asecermes dĩt imea sententia heo :
ut hei r&ici adecdesiam uenientes baptizentur eo
qđ foris nullam apud peccatores remisnonem
peccatorum consequantur : cuires ponde : uniuer¬
seecclesiȩ catholicȩ sententi e hȩc ÷ uther&iciquã¬
tes nonb aptizentur: si enim nulla ÷ apud peccitres
remissio peccatorum nec intus peccatores peccatadi¬
mittunt: & tamen ab eis baptiz at non rebaptir: ant᷑:¬
MOXNUILUS ACIRꝑADIX Ecdesiȩ catholicȩ mi¬

Expanded text:
quaestionem praesentem non pertinet et magis miror, cur quaestionem praesentem non pertinet et magis miror, cur eam iste commemorare uoluerit, quam cur in exordio concilii commemoratio eius praetermissa sit. quodsi quisquam arbitratur me aliquid noluisse in medium proferre quod in ea positum est praesenti causae necessarium, legat eam et sciat uerum esse quod dico; aut si aliud inuenerit redarguat. prorsus enim illa epistula de baptismo aput haereticos uel schismatieos dato, unde nunc agimus, nihil habet. Nicomedes a Segermis dixit: Mea sententia haec est ut haeretici ad ecclesiam uenientes baptizentur, eo quod nullam foris aput peccatores remissionem peccatorum consequantur . Cui respondetur: Uniuersae ecclesiae catholicae sententia haec est, ut haeretici, quamtes non baptizentur. Si enim nulla est apud peccatores remissio peccatorum, nec intus peccatores peccata dimittunt: et tamen ab eis baptizati non rebaptizantMonnulus a Girba dixit: Ecclesiae catholicae ma
Abbreviated transcription (Latin):
hicadmonemur iterum que rerecur dixerit
exceptis his sane qui in ecclesia catholica  fue¬
rint ante baptiz atianquia non amiserant quod
intus acceperant . Ergo quod habere foris pote¬
rant Curnon & tradere poterant anmlicite fori
traditurꝰ sed neq: licite foris hab& &tamen habe
sic inlicite forisdatur. sed tamendatur : quod aũt̃
prestatur red eunti quuntus acceperat᷑ hoc pres¬
tatur uenientiqui foris acceperat id ÷ in licite in¬
tus habeat quod inlicite foris habebat: sed aliquis
cpistala adstephanum cuius in hac sententia cõ¬
memoratio facta est cum in exordio concilii non
sit comine moratascredo quia non putatum est necer¬
sariuminam &ipsam inisto c&u consacerdotumlec¬
tam es sedix̃ quod facc omnino non dubito quantũ
arbieror ut fierisol& : quo possentiam congrega¬
tiepiscopis &icm deilla causa simulaliquid cog¬
noscere quȩ illa epistola contin&ur nam prosusad

Expanded text:
Hic ammonemur iterum quaerere cur dixerit: Hic ammonemur iterum quaerere cur dixerit: exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerint ante baptizati. an quia non amiserant quod intus acceperant? ergo, quod habere foris poterant, cur non et tradere poterant? an inlicite foris traditur? sed neque licite foris habetur et tamen habetur; sic inlicite foris datur, sed tamen datur. quod autem praestatur redeunti qui intus acceperat, hoc praestatur uenienti qui foris acceperat, id est ut licite intus habeat quod inlicite foris habebat. sed aliquis i Cypriani epistula ad Stephanum, cuius in hac sententia commemoratio facta est, cum in exordio concilii non sit commemorata, credo quia non putatum est necessarium. nam et ipsam in isto coetu consacerdotum lectam esse dixit, quod factum omnino non dubito, quantum arbitror, ut fieri solet, quo possent iam congregati episcopi etiam de illa causa simul aliquid cognoscere quae illa epistula continetur. nam prorsus ad
Abbreviated transcription (Latin):
de non sunt contrarii legis dicentis: non occides
non furaberis. debent ergo emendationem i
quis hoc negauerita & tamen non solum quicum¬
que atalib: in itusio it baptizanturs sed&iam
quitales non mutati baptizantur quamuis ad huc
purgationem debeant ut mutentur nontamen
amplius cummutati fuerint baptis antur: tan¬
tau ire in sacrament̃o sr inplicis baptis iniutcum
fateamur aliquem baptiratũ &adhuc male uiuen¬
tem debere mundari: u&emus tamen ulteri¬
us baptizari: Crescens a cirta dix: Intanto cͦȩ
tuscis simorum consacerdotum lectis litteris
crpriani dilectis siminrĩ adiubaianũ Itemor
ꝑ dĩ gratiam adunati consentire debeam us:
Censeo ergo om̃s hergicos siue schismaticos
qui ad catholicam ecclȩsiam uoluerint uenire.
non ante ingredinisi exhorchitati& baptigato
fue exceptis his sane qui in ecclesia catholica
fuerintante bapti ⁊ ati itatamen ꝑ manus in posi¬
tionem inpenitentiam ecclesiam reconcilientus

Expanded text:
dae non sunt contrarii legis dicentis, Non occides, dae non sunt contrarii legis dicentis, Non occides, non furaberis ? Debent ergo emundationem: quis hoc negaverit? Et tamen non solum quicumque a talibus intus baptizantur, sed etiam qui tales non mutati baptizantur, quamvis adhuc purgationem debeant ut mutentur, non tamen amplius cum mutati fuerint baptizantur. Tanta vis est in sacramento simplicis Baptismi, ut cum fateamur aliquem baptizatum et adhuc male viventem debere mundari, vetemus tamen ulterius bsanctissimorum consacerdotum lectis litteris Cypriani dilectissimi nostri ad Iubaianum itemque per Dei gratiam adunati consentire debeamus, censeo ergo omnes haereticos et schismaticos qui ad catholicam ecclesiam uoluerint unon ante ingredi, nisi exorcixati et baptizati fuerint, exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerint ante baptizati; ita tamen per manus iupo.;;iNonffm in paenitentiam ecclesiae reconcilientur.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo ergo intus baptizant mali : quidimi¬
tere peccata non possunt quomodo &iam bas¬
tiz ant malos non mutatos quorum ad huc suꝑ¬
eos peccata sunt sicut io hannes dicit : quiꝰodit
fratrem suum in tenebris est usq: ad huos tõ¬
siautem tunc dimittuntur cum seboni.s & iustis
ꝑquos in eclȩsia dimittuntur quamuis amalis
baptizatis intintima caritate coniunguntisic
& illii quifor insecus ueniunt & ad eandem ẽ¬
paginem corporis xp̃i interno uinculo pacis
accedunt baptismus tccmen xp̃i in utrisq: ag¬
noscendus & innullis improbandus est siue
antequam conuertantur. quamuis eis nihilp¬
sit siue cum conuertuntur ut ꝓsit cum ipsi
abecclesia quȩ una est in quiđ recedendo in fa
tuati contrarii factisint : fiat sicut scriptum est
domus contrariorum legis debent emundatione
& consequens : inquid cos quia contrarus bapti¬
zati inquinati sunt : primo purgari & tunc de
mum baptigari: quidergo raptores & homici¬

Expanded text:
. Quomodo ergo intus baptizant mali, qui dimi. Quomodo ergo intus baptizant mali, qui dimittere peccata non possunt? quomodo etiam baptizant malos non mutatos, quorum adhuc peccata super eos sunt, sicut Iohannes dicit: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc? si autem tunc dimittuntur, cum se bonis et iustis per quos in ecclesia peccata dimittuntur, quamuis a malis baptizati sint, intima caritate coniungunt, sic et illi qui forinsecus ueniunt et ad eandem conpaginem corporis Christi interno uinculo pacis accedunt. baptismus tamen Christi in utrisque agnoscendus et in nullis inprobandus est, siue antequam conuertantur, quamuis eis nihil prosit, siue cum conuertuntur ut prosit. cum ipsi ab ecclesia quae una est, inquit, retuati contrarii facti sint, fiat sicut scriptum est, Domus contrariorum legis debet emundationem, et consequens est eos qui a contrariis baptizati inquinati sunt primo purgari mum baptizari. Quid ergo, raptores et homici
Abbreviated transcription (Latin):
lium catholicũ orbenraru &iam in her&icis inuentum
biptis mum xp̃ĩnonessẽ in pbandũ si autẽ poner& testimo¬
nia scripdiraru : aut contranos non es seoliam
ꝓ nob̵ esse demonstraremus sicut rͥoce quieũ seqͥ¬
tur : lutius a gastra galba ex euangelio posuit testi¬
monium dicentednõ riosestis salterae : si autem sal
in fatuatus fuerit id quod sali&ur ex eo ad nihilũ
ualebit : nisi ut ꝓiciatur foras & concule& ab homi¬
nibusiquasi nos dicamus homine sipsos foras pieo
tos ualere aliquid ał ad suam ł adaliorum salutõ
sed & quitales intus uidentur : non solũ spiritalit
foris sunt : sed &iã corporalit̃ in fine sepee abuntus
om̃s enim tales ad nihiluald nec ideo tamen sacia¬
mentum baptis matis. quod in eis ÷ nihile mã & inip¬
sis qui proiciunt᷑ foras siresipiscant & redeat sal
eis quȩ recesserat redit baptisma uero qui a nor
necetsserat᷑ nedit & illud quo dat dñs: Ite ergo
cata dimittentur ei sicui tenu eritis tenebunt

Expanded text:
lium catholicum orbis terrarum etiam in haereticis inuentum baptismum Christi non esse inprobandum. si autem poneret testimonia scripturarum, aut contra nos non esse aut etiam pro nobis esse demonstraremus, sicut ecce qui eum sequitur. ; Lucius a Castra Galba ex euangelio posuit testimonium dicente domino: uos estis sal terrae; si autem sal infatuatus fuerit, id quod sallietur ex eo ad nihilum ualebit, nisi ut proiciatur foras et conculcetur ab hominibus. quasi nos dicamus homines ipsos foras pro-, iectos ualere aliquid uel ad suam uel ad aliorum salutem. sed et qui tales intus uidentur non solum spiritaliter foris sunt, sed etiam corporaliter in fine separabuntur. omnes enim tales ad nihil ualent, nec ideo tamen sacramentum baptismatis quod in eis est nihil est. sis qui projiciuntur foras, si resipiscant et redeant, salus eis quae recesserat redit: Baptisma vero quia non recesserat non redit. Et illud quod ait Dominus, Ite ergo, cata, dimittentur ei; si cui tenueritis, tenebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
sed eos permanus impositionem resatuendos
poss& alius dicere cumxp̃ibaptis mataduo cẽ
non pos sint qui iniquis baptismũ concedit si¬
bitollit : sed nobiscum &iamistire sisterent
& dicerenticoncedimus iniquis baptismũ qui

Expanded text:
sed eos per manus inpositioncm restituendos. sed eos per manus inpositioncm restituendos. Posset alius dicere: cum Christi baptismata duo esse non possint, qui iniquis baptismum concedit sibi tollit.\' sed nobiscum etiam isti resisterent et dicerent: concedimus iniquis baptismum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ita respondemus : Viderint aut prȩsũptores
aut f autores iniquorum: Nosunum baptisma
quod nonnisi ecclesiae nouimus ubi cum quemn¬
uentum : quando possumus adecclesiãre uocan
Aut quomodo possunt in nomine xp̃ialiquẽ bap¬
titare : quos ipse xp̃s dic̃ aduersariossuos cẽd
Omnib: quippemniquis dicit nonnouiuos pece¬
dite ame quio peramini iniquitatẽ: & tamen
cũ baptigant non ipsibaptizant: sed ille de quo
iohannes dicit. ipse est qui baptizat:
mataduo et̃ non pos sint : qui hȩ r&icis baptis¬
num concedit sibitollit: Censeoitaq flebiles
& tabidos her&icos baptiandos essecum ad
ecclesiam uenire coeperint ut sacra & diui¬
nalauatione lotos & lumine uitȩ ihlumina¬
tos non hostes. sed pacificoshon alienos sed
fideidm̃ domesticos nonadulteros sed difi¬
lios : nonerroris sed salutis effectosi neccle¬
siã recipi absq: his quide ecclesia fideles sup¬
plantati adheresis tenebras transierant

Expanded text:
ita respondemus: \'Uiderint aut praesumptores ita respondemus: \'Uiderint aut praesumptores aut fautores iniquorum: nos unum baptisma, quod non nisi ecclesiae nouimus, ubicumque inuentum quando possumus ad ecclesiam reuocamus. aut quomodo possunt in nomine Christi aliquem baptizare quos ipse Christus dicit aduersarios suos esse?\' omnibus quippe iniquis dicit: non noui uos: recedite a me qui operamini iniquitatem, et tamen cum baptizant non ipsi baptizant, sed ille de quo Iohamata duo esse non possint, qui haereticis baptismum concedit sibi tollit. censeo itaque flebiles et tabidos haereticos baptizandos esse, cum ad ecclesiam uenire coeperint, et sacra et diuina lauatione lotos et in lumine uitae inluminatos non hostes sed pacificos, non alienos sed fidei Domini domesticos, non adulteros sed Dei filios, non erroris sed salutis effectos in ecclesiam recipi, absqplantati ad haeresis tenebras transierant,
Abbreviated transcription (Latin):
cramentum xp̃i &iam ipsum numer&ur in¬
ter opera diaboli: Priuatus asufib: dix̃
Quiher&icorum baptismum probant: quid
aliud quam hȩ r&icis communcantꝰ. Huic
res pond&ur : Non est baptismus hȩr&ico¬
rũ quem in hȩ r&icis probamur sicut non
est baptis mus auarorum insidiosorũ frau¬
datorum raptorum inuidorum: quem in
cis probamus: Oomnes quippeistiint ui sunt
sediustus ÷ xp̃scuius in se sacramentum qđ
adipsum attin& suamiquitate non iiolanty
alio quin possit alius dicerẽ qui iniquorum
baptis mum probant : quid aliud quam ini¬
quis communicant᷑. quod ipsicatholicȩsi quis
obicer& responder&ur ei quod huic modo
responsumest: Hokt ensi CCNuscclccrib
dixit. Viderint autẽm prȩ sumptores aut
fautores hȩr&icorum nos unum baptis ma
qđ non nisi inecclesia nouimus ecclesiȩ̃ iundica¬
mus : Aut quomodo possunt in nominex pͣs
quem baptizare : quos ipsexpͥs dicit aduersa¬
rios suos esse. huic simili tenore uerborum

Expanded text:
cramentum Christi, etiam ipsum numeretur incramentum Christi, etiam ipsum numeretur inter. opera diaboli. Priuatus a Sufibus dixit: Qui haereticorum baptismus probant quid aliud quam haereticis communicant? Huic respondetur: Non est baptismus haereticorum quem in haereticis probamus, sicut non est baptismus auarorum insidiosorum fraudatorum raptorum inuidorum quem in eis probamus. omnes quippe isti iniqui sunt, sed iustus est Christus, cuius in se sacramentum, quod ad ipsum adtinet, sua iniquitate non uiolant. alioquin posset alius dicere: \'qui iniquorum baptismum probant quid aliud quam iniquis communicant?\' quod ipsi catholicae si quis obiceret, responderetur ei quod huic modo responsum est. Hortensianus a Laribus dixit: Uiderint aut praesumptores aut fautores haereticorum: nos unum baptisma quod non nisi in ecclesia nouimus ecclesiae uindicamus. aut quomodo possunt in nomine Christi aliquem baptizare quos ipse Christus dicit aduersarios suos esse ? \' Huic simili tenore uerborum
Abbreviated transcription (Latin):
ccsuretul ccdixit: qui hȩr&icos pote stat̃
baptizandi haberedicit: Dicat prius quis
hȩ resim condiderit: sienim haere sis
adõ est habere & indulgentiam diuinam
potest i si uero adonon est: quomodo gra¬
tiam dĩ aut habere: aut conferrealicui pol¬
estihuic totidem uerbis itare spond&us: qui
maliuolos & inuidos potestatem baptizandiha¬
bere dicit. Dicat prius quis maliuolentiam.
inuidiam que condederit: sienim maliuolen¬
tia & inuidia adõ est habere & indulgentiam
diuinam potest: siuero adõ non est: quomo
do gratiam dĩ aut habere: aut conferre ali¬
manifestissimȩ falsa sunt : sic &iam illa quȩ
ut conuincerbur haec dicta sunt: baptizant
enim maliuoli & inuidisicut concedit ipsec:¬
prianus: quia eos &iamintus esse testatur:
sicergo possunt &iam haer&icibaptizares
quia baptismus sacramentum xp̃i est: Inui¬
dia uero & hȩress opera diaboli : quȩ quis¬
quis habuerit non hinc efficit ut sihab& sa¬

Expanded text:
a Sufetula dixit: Qui haereticos potestatem a Sufetula dixit: Qui haereticos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis haeresim condiderit. si enim haeresis a deo est, habere et indulgentiam diuinam potest; si uero a deo non est, quomodo gratiam dei aut habere aut conferre alicui potest % Huic totidem uerbis ita respondetur: \'Qui maliuolos et inuidos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis maliuolentiam inuidiamque condiderit. si enim maliuolentia et inuidia a deo est, habere et indulgentiam diuido 1 gratiam Dei aut habere aut conferre. alimanifestissime falsa sunt, sic etiam illa, quae ut conuincerentur haec dicta sunt. baptizant enim maliuoli et inuidi, sicut concedit ipse Cyprianus, quia eos etiam intus esse testatur. sic ergo possunt etiam haeretici baptizare, quia baptismus sacramentum Christi est, inuidia uero et haeresis opera diaboli, quae quisquis habuerit non hinc efficit ut, si habet sa
Abbreviated transcription (Latin):
omnut tendum est quod hic inter porut &art
quare ominibur pacificir quidem uiribur n¬
tendumest : nequirhȩrdicoerrore infce
us &eera, Respexitenim uerba illa
beatici priam dicentis : Nemine iniudicantes
aut aiure communionis aliquem sidiuer sũ
senserit amouentes ⁊ eccequantum ualeat
mbonis ecclesiae filiis amorunitatis & pacis
ut quor dicebant sacrilegos & profanossine
baptismout arbi trabantur anꝰimissos. sieos
quantum putabant corrigere non ũale¬
bant els gerent potiustolerare : quam
propter eos scmilludunculum rum pere:
nepropter te tamaera dicar&ur simul &
triticum permittentes quantuminipsis
erat: sicut millo nobilis simo iuditio sala¬
monis: infantile corpus a falsamatrenu¬
triripotius quam concidii hoc autem &
illi fatiebant : qui de baptismisacramento
uerius sentiebent : &istiquibus promeri¬
totantȩ caritatis dr̃erat reuelaturus.
siquidaliter sapiebant: Ppiuatia nus

Expanded text:
omittendum est quod hic interposuit et ait: omittendum est quod hic interposuit et ait: quare omnibus pacificis quidem uiribus nitendum est, ne quis haeretico errore infectus et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. ecce quantum ualeat in bonis ecclesiae filiis amor unitatis et pacis, ut, quos dicebant sacrilegos et profanos sine baptismo ut arbitrabantur admissos, si eos quantum putabant corrigere non ualerent, eligerent potius tolerare quam propter eos sanctum illud uinculum rumpere, ne propter zizania eradicaretur simul et triticum, permittentes quantum in ipsis erat, sicut in illo nobilissimo iudicio Salomonis, infantile corpus a falsa matre nutriri potius quam concidi. hoc autem et illi faciebant, qui de baptismi sacramento uerius sentiebant, et isti quibus pro merito tantae caritatis deus erat reuelaturus, si quid aliter sapiebant. Priuatianus
Abbreviated transcription (Latin):
pastesi des cathiolicat aduer sam: noni deo ipsam
rectuse sequia illa rectaest & sinaliquibur
peruer sam praecem afferat Dradest euan¬
gedieir uerbis scur si ne quibus baptisni xp̃icon¬
secpari non potest & ipresci ficat sacramentum
sun l doriu ssue antequam baptir&u surba
cui baptitatur: siue postra quando querir pac itꝰ
idre conuer sos dipsum ualeat ad salutem quod
adꝑniti eminiss conuerter &ur ualer& exe¬
rum quis nesciat norre s̃ sebaptisinũ xp̃i. suer¬
baeuan gelica quib simbolum constat illic
des uerint : sed facilius inueniuntur hȩr &ici
qui omnino non baptizant : quam qui nomilli sier¬
bis baptiz entꝰ Ideoque dicimus nonom nembar¬
timum: Namin in ultis idolorum sacrilegissa¬
eris baptizari homines perhibentur seđbap¬
tis mumxp̃i : idestuerbis euan gelicis conscera¬
tum tbiq eunde messe : nechominum quo¬
ramlib& & qualib& peruer sitate uolarisa
m mista quo que sententia nonne glegenter

Expanded text:
parte fidei catholicae aduersam, non ideo ipse parte fidei catholicae aduersam, non ideo ipse rectus est quia illa recta est, et si in aliquibus peruersam precem adferat, deus adest euangelicis uerbis suis, sine quibus baptismus Christi consecrari non potest, et ipse sanctificat sacramentum suum, ut homini siue antequam baptizetur siue cum baptizatur sine postea quandoque ueraciter ad se conuerso id ipsum ualeat ad saad perniciem, nisi converteretur, valeret. Caeterum quis nesciat non esse Baptismum Christi, si verba evangelica quibus Symbolum constat illic defuerint? Sed facilius inveniuntur haeretici qui omnino non baptizent quam qui non illis uerbis baptizent. ideoque dicimus non omnem baptismum ■— nam in multis idolorum sacrilegis sacris baptizari homines perhibentur —, sed baptismum Christi, id est uerbis euangelicis consecratum, ubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari. Sane in ista quoque sententia non neglegenter
Abbreviated transcription (Latin):
modum daemonium xp̃i nomine excludit᷑. Nã
utiq: haer&icus si afferat prȩcemuitio sam
Nec bonum hab& caritatis affectum : quoposs
illa imperitia superari: & ideo similisestei qui¬
cũ que in ipsa catholicamuidus & maliuolusqua¬
les illic arguit crprianus afferat & iamut fi¬
eri sol& aliquam prȩcem in qualo quatur con¬
trare galam fidei: multiquippem̃ruunt in pͥ¬
ces non solum ab imperitis loquãcibus sed &ia
ab haer&icis compositas. & ꝑ ignorantiae simii¬
cita temnon eas ualentes discernere iituntur
cis arbitrantes quod bonae sunt: Nec tamen
quͦd ineis peruer sume st euacuat illaequȩ ibi
recta sunt: sed ab eis potius euacuatur: sicutis
ipso homine bonȩ spei & ꝓbabilis fidei sedta¬
men homine: siquid aliter sapit : non inde cu¬
cuantur. quȩ recte sapit donec ei dr̃reuela pe¬
& quod aliter sapit: si autemmaliis est ipseatq
puer sus si prȩcem inte gramidicat & nulla ex

Expanded text:
modum daemonium Christi nomine excluditur. nam modum daemonium Christi nomine excluditur. nam utique haereticus, si adferat precem uitiosam, nec bonum habet caritatis adfectum, quo possit illa inperitia superari, et ideo similis est ei quicumque in ipsa datholica inuidus et maliuolus, quales illic arguit Cyprianus, adferat etiam, ut fieri solet, aliquam precem in qua loquatur contra regulam fidei. multi quippe inruunt in preces non solum ab inperitis loquacibus, sed etiam ab haereticis conpositas, et per ignorantiae simplicitatem non eas ualentes discernere utuntur eis arbitrantes quod bonae sunt; nec tamen quod in eis peruersum est euacuat illa quae ibi recta sunt, sed ab eis potius euacuatur, sicut in ipso homine bonae spei et probabilis fidei, sed tamen homine, si quid aliter sapit, non inde euacuantur quae recte sapit, donec ei deus reuelet et quod aliter sapit. si autem malus est ipse adque peruersus, si precem integram dicat et nulla ex
Abbreviated transcription (Latin):
nquantui aqua sacerdotir prece mecelenã
seificata ablut delicta intantum eaerecelo
ot mone uelut cancere infectacdmu lat pec¬
fataqira r eominib pacificir quidem uiribus ni¬
tendm est: nequis hȩrei coerrore mfectur
ncmetar singularem &ucrum ecclesiae baptir¬
rt bapindatusr regnocȩlorum fi& alienus hu
eres pond&ur : quia si non scificatur aqua
am aliquaerrorir uerba perimperitiam p̃¬
conses fułdit multi nunsolum mal: sedauan
uonsratres impra ecdesia non seificant aquam:
nud arui ẽnim precesemendantur cotidie
sdoc torib fuerint recitate & multameir
rcmpeniuntur contra catholicam fidem
uurquid simanifo ftatir aliqus bapuiator
cuille preces dicte suꝑ aquan fiussent iube¬
untur de nuobaptizari: quidita quia plȩ
rumq prȩcis uitiũ superat prȩcantis affectus
& quia cesta illa uerba euan gelica: sine quibus
non potest baptis mus consecraritantũ ualen
ut ꝑ illa sic euacuentur quȩ cumq: in prȩce
uitiosa contraregulam fidei dicuntur quẽ am¬

Expanded text:
quantum aqua sacerdotis prece in ecclesia sanctificata abluit delicta, in tantum haeretico sermone uelut cancer infecta cumulat peccata. quare omnibus pacificis quidem uiribus nitendum est, ne qui haeretico errore infectus et intinctus singulare et uerum ecclesiae baptisrit baptizatus regno coelorum fiet alienus. 47. Huic respondetur, quia si non sanctificatur aqua, cum aliqua erroris verba per imperitiam precator effundit, multi non solum mali, sed etiam boni fratres in ipsa Ecclesia non sanctificant aquam. Multorum enim preces emendantur quotidie, si doctioribus fuerint recitatae, et multa in eis reperiuntur contra catholicam fidem. Numquid si manifestetur aliquos baptizatos, cum illae preces dictae super aquam fuissent, jubebuntur denuo baprumque precis vitium superat precantis affectus, et quia certa illa verba evangelica, sine quibus non potest baput per illa sic euacuentur quaecumque in prece uitiosa contra regulam fidei dicuntur, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
si a quibus dam nonimplentur omnia : neodẽ
tamen sermone posuit medicinam dicens di¬
mittite & dimit t&ur uobis : & postorationem
dñicam: in eodem ipso sermone cõmemoratam
atq: conscriptam: Dico enim uobis inquit sidi¬
miseritis peccata hominibur: Dimitt& uobis
& pater uester peccata uestra: si autem non
dimiseritis hominibus neq: pater uester di¬
mit t& uobishinc &iohanñe sait: quia caritas
co operit multitudinem peccatorũ: qua utiq
non habebant illi : acperhoc superharena
acdificabant : de quibus idem eeprianus dicit̃
dostolicis snc carttate conior saba tenporib

Expanded text:
tsi a quibusdam non implentur omnia, in eodem tsi a quibusdam non implentur omnia, in eodem tamen sermone posuit medicinam dicens: dimittite et dimittetur uobis. et post orationem dominicam in eodem ipso sermone commemoratam adque conscriptam: dico enim uobis, inquit: si dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis et pater uester peccata uestra; si autem n ö n dimiseritis hominibus, neque pater uester dimittet uobis. hinc et Iohannes ait: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum, quam utique non habebant illi ac per hoc super harenam aedificabant, de quibus idem Cyprianus dicit apostolicis sine caritat
Abbreviated transcription (Latin):
icitea: similabo illum uiro prudenti quia di¬
cat domum suam suꝑ p&ram : & paulo post
uaudit uerba mea hȩc & non facit easimi labo
uuro stulto qui a edificat domum suam super
arenams u sier gomp&raest ecclenailiquui suꝑ
arenam sunt : quia extrap&ram sunt prosec¬
o extracclenam sunt : Recor demur itaque
uam multos commemorat cxprianus ueluti
intus positos quiae dificant suꝑ harenai dest
audiunt uerbaxpi & non fatiunt: &ideoquiam
harena sunt extraparamẽe conuincuntur
quod est extraecdesiam ⁊ tamen & quam dir
ita sunt & nondum uelnũ quãm melius cõmu¬
tanturbaptizant & baptizantur & baptis mus
quemhabent illis ad damnationem destinatis
inte german& Neque hoc loco dici potest.
quis enim facit omnia uerba dniquȩ in ipso
euan gelico sermone conscripta sunt que con¬
cludens ait aedificare super p&ram : qui ea¬
dem uerba audirent & facerent : suꝑharen
autem qui audirent & non facerent : quia &¬

Expanded text:
facit ea, similabo illum uiro prudenti, qui aedificat domum suam super petram, et paulo post: qui audit uerba mea haec et non facit ea, similabo eum uiro stulto, qui aedificat domum suam super harenam. si ergo in petra est ecclesia, illi qui super harenam sunt, quia extra petram sunt, profecto extra ecclesiam sunt. recordemur itaque quam multos commemoret Cyprianus ueluti intus positos qui aedificant super harenam, id est audiunt uerba Christi et non faciunt, et ideo quia in harena sunt extra petram esse conuincuntur, quod est extra ecclesiam: tamen et quamdiu ita sunt et nondum uel numquam in melius commutantur, baptizant et baptizantur et baptismus quem habent illis ad damnationem destinatis integer manet. Neque hoc loco dici potest: \'quis enim facit omnia uerba domini quae in ipso euangelico sermone conscripta sunt, quem concludens ait aedificare super petram qui eadem uerba audirent et facerent, super harenam autem qui audirent et non facerent?\' quia, e
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ putris &creatoris filius super p&rũ
fundauit ecclesiam: non super iniquita¬
tem & pot estatem baptizandi episcopis deo
non iniquis: quare quia non pertinenta di¬
tram super quam edificant: qui uerba dĩ
diunt & faciunt : sed contraxpm̃ uiuentes
diendo uerba eius & non faciendo aaꝑhocss
harenam edificandõ oueseius & gregẽ iꝑditorũ
rum exemplo corrũpunt baptis are non possun
quid nonposs& hocueri similit̃ dici & tamen false
baptiꝵ ant quippe iniqui: quõ iniquis illi raptores quo
unitate secũ positos crprianus arguebati sedideoss¬
it addidit foris curergo isti foris baptizaren
porsunt : Anquia peiores s eo ipso quoforis sunt
lum & peiorem: quintum inter
diute ⁊ borum & malum & tamencũbaptitat
malur nonaliud dat quam bonuseso a cubapti¬
ui yeioros ponaliuddat quamillequom inuis astare¬
ui sus aucees se er s& baptizari quotien srecedens
us que abecdenarursur ad eccle namremeas tas

Expanded text:
dei patris et creatoris filius super Petrum fundauit ecclesiam, non super iniquitatem, et potestatem baptizandi episcopis dedit, non iniquis. quare qui non pertinent ad petram, super quam aedificant qui uerba dei audiunt et faciunt, sed contra Christum uiuentes audiendo uerba eius et non faciendo ac per hoc super harenam aedificando oues eius et gregem perditorum morum exemplo corrumpunt, baptizare non possunt.\' numquid non posset hoc uerisimiliter dici? et tamen falsum est. baptizant quippe iniqui, quoniam iniqui sunt illi raptores quos in unitate secum positos Cyprianus arguebat. \'sed ideoinquit, addidit foris. Cur ergo isti foris baptizare non possunt? An quia pejores sunt eo ipso quo foris sunt? alum et peiorem quantum interest inter bonum et malum, et tamen cum baptizat malus non aliud dat quam bonus; ergo et cum baptizat peior non aliud dat quam ille qui minus est matotiens necesse esset baptizari, quotiens recedens quisque ab ecclesia rursus ad ecclesiam remeasset.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patris & creatoris filius suꝑ p&rum edi¬
ficauit ecclȩsiam non super heresim: & po¬
testactem baptiz andi episcopis dedit non he¬
traxpm̃ stantes oues eius & gregem spar¬
gunt baptis ure foris non possunt adhoca

Expanded text:
i patris et creatoris filius super Petrum aedificauit ecclesiam, non super haeresim, et potestatem baptizandi episcopis dedit, non haet contra Christum stantes oues, eius et gregem spargunt baptizare foris non possunt. Seda
Abbreviated transcription (Latin):
constat illa sponsa non habens maculamne¬
que rugam & illa columbainter multorum
coruorum im probitatem gemens: Nisi for¬
te cumes au propt̃ lenticulae concupiscen¬
tiam primatum ꝑ diderit tenere primati
ar bitran disunt fraudatores raptores
feneratores inuidi ebriosi &c&eri huius¬
modiquales inecclesia suitem poris &iamꝑ
lit teras crprianus ingemuit: quapropte
aut quod est tenere ecclesiam: non hoc est
indiuinis tenere primatum: Aut siomnis
quiten& ecclesiam. & iam primatum tena
Omnes illi iniqui ecclesiam non tenent.
qui tamenintus uidentur & baptismũdari
& habere anullo nostrum neganturi. Na¬
s qu ro itatum indiuinis habere quis dcat ni¬
n quimibil diuinũ sapit: sediam adilla cloqua
paci ficaes priam hoc est a depistule soi momn¬
bus considerats ꝑtractatis qur ꝑ uentumost
aũe le gentem & sepe rep&entem eonsati

Expanded text:
constat illa sponsa non habens maculam neconstat illa sponsa non habens maculam neque rugam et illa columba inter multorum coruorum inprobitatem gemens; nisi forte, cum Esau propter lenticulae concupiscentiam primatum perdiderit, tenere primatum arbitrandi sunt fraudatores raptores faeneratores inuidi ebriosi et ceteri huiusmodi, quales in ecclesia sui temporis etiam per litteras Cyprianus ingemuit. quapropter aut quod est tenere ecclesiam non hoc est, in diuinis tenere primatum, aut si omnis qui tenet ecclesiam etiam primatum tenet, omnes illi iniqui ecclesiam non tenent, qui tamen intus uidentur et baptismum dare et habere a nullo nostrum negantur. nam eos primatum in diuinis habere quis dicat, nisi qui nihil diuinum sapit? Sed iam ad illa eloquia pacifica Cypriani, hoc est ad epistulae finem omnibus consideratis pertractatisque peruentum est, quae me legentem et saepe repetentem non sat
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo xpia nodecipiunt : quamobrẽquia
manifestum est in baptirato ee baptisnũ. cũ
baptizatus deẽcclesia separatur baptismusqui
millo est cumillo utiq: separatur: &ideonon
omines quitenent baptis mutenent ecclenam si¬
cut nonomnes quitenent ecclesian tenent &
uintama&ernã : Aut siecele sianitener eñ dicim
niseos quidiuina mandata custodunt multos
iamẽe concedimus baptismum tenentes ecdesã
onteneniter: quamobreni non pracoccupat
haer&icus baptismũ cũcum ab ecclesia sump¬
erit. nec potuit aniit tere cumrecder&
quem iam non habere ecclesiam dicine. & ta¬
men baptismum habere concedimus: Nec pri¬
matum quis que sibi derogat . & haer&i cotri¬
buit: quia eum dicit secum abstulis se quod
non legitime dar&. sed tamen legitimumda¬
r&: neciam legitme haber& sed legiti¬
mũ haber&: primatus autemnon est
Nisi in scã conuersatione & uita bona quo ꝑ¬
tinent omnes ex quibus tam quam membris

Expanded text:
uocabulo christiano decipiunt. Quamobrem quia uocabulo christiano decipiunt. Quamobrem quia manifestum est in baptizato esse baptismum, cum baptizatus de ecclesia separatur, baptismus qui in illo est cum illo utique separatur. et ideo non omnes qui tenent baptismum tenent et ecclesiam, sicut non omnes qui tenent ecclesiam tenent et uitam aeternam. aut si ecclesiam tenere non dicimus nisi eos, qui diuina mandata custodiunt, multos iam esse concedimus baptismum tenentes et ecclesiam non tenentes. Quamobrem non praeoccupat haereticus baptismum, cum eum ab ecclesia sumpserit, nec potuit amittere cum recederet, quem iam non habere ecclesiam dicimus et tamen baptismum habere concedimus. nec primatum quisque sibi derogat et haeretico tribuit, quia eum dicit secum abstulisse quod non legitime daret sed tamen legitimum daret, nec iam legitime haberet sed legitimum haberet. primatus autem non est nisi in sancta conuersatione et uita bona, quo pertinent omnes, ex quibus tamquam membris
Abbreviated transcription (Latin):
uit. & sius baptizandinon habuit. tamenx
taenim contrauis dantur. Nec tamen ideo ul
nulla uel non data dicuntur: neque enim &
illiquis aeculouerbis solis & non factis renũ¬
tiatꝰ iure accipit baptismum & tamen accipns
Nam tales in ecclesia &er prianus suis tẽpon¬
bus fuis se commemorat . & nos experimus
& gemimus: mirum est aut̃ quomodo dicatis
separariãsẽ & diuidi omnino nompossebasi
inse parabiliter man&: quomodo baptitanis se¬
pararia becclosa potest & baptismanon potest
I baptiato autem mre parabiliter bapti soe
mane re manifestum est qr inqud ib & pro¬
fundũm alorum & inquam lib& horribilemuo¬
raguosr peccatorum inruat baptiraturusq
adlapostatieamrumam non car& baptisino&
ideoppenitentiam red eunti non redditus qr
eo nom potus se carer eiudicatur: baptizatũ
autemposse separari ab ecclesi a quis dubitaue¬
rit: Inde quippeomnes haereses exieruntq

Expanded text:
vit: et si jus baptizandi non habuit, tamen Cvit: et si jus baptizandi non habuit, tamen Cta enim contra jus dantur, nec tamen ideo vel nulla vel non data dicuntur. Neque enim et ille qui saeculo verbis solis et non factis renuntiat, jure accipit Baptismum; et tamen accipit. Nam tales in Ecclesia et Cyprianus suis temporibus fuisse commemorat, et nos experimur, et gemimus. 20. Mirum autem est, quomodo dicatur separari a se et dividi omnino non posse, Bainseparabiliter manet, quomodo baptizatus separari ab ecclesia potest et baptisma non potest? in baptizato autem inseparabiliter baptisma permanere manifestum est, quia, in quemlibet profundum malorum et in quamlibet horribilem uoraginem peccatorum inruat baptizatus usque ad apostaticam ruinam, non caret baptismo et ideo per paenitentiam redeunti non redditur, quia eo non potuisse carere iudicatur. baptizatum autem posse separari ab ecclesia quis dubitauerit? inde quippe omnes haereses exierunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
tas ferripotest Cur propterea posthae¬
s&icos baptizandũsit quia baptizatum est.
postiohannem : Cumio hannes har&icus non
uerit & potuerit habere baptismum quauis
axpo conces sum Non tamenxpͥi proprium
Cumxp̃ihabuerit caritatem : & possit hae¬
iabobi s sicut intus alius potest habere baptis¬
mumixp̃i & inuidiam chiabolisat enim multo
magis post haer&icum baptizandumest quia
iohannes haer&icus nonerat: & tamen post
eum bapti zatum est: sic dicit aliquis multo ma¬
gis postebrio sum baptizandumest. quia iohan¬
nes sobrius erat. & tamen post eum bapti¬
Satum est: & quid ei res pondeamus non ha¬
bebimus: Nisibaptizatis aio hannebaptis mu
xp̃inon habentibus ess& traditum: In quibus
autem est baptis mus xp̃iquibur lib& ꝑuersit¬
tibus eorum nullomodo fieriut non sitineis
baptismus xp̃i: Non itaque idcir cohaer&s¬
cusius baptis mioptinere potuit : quĩ prior
baptiz auit. sed quia non suo baptis mobaptra

Expanded text:
ti adferri potest, cur propterea post haeti adferri potest, cur propterea post haereticos baptizandum sit, quia baptizatum est post Iohannem, cum Iohannes haereticus non fuerit et potuerit habere baptismum quamuis a Christo concessum non tamen Christi proprium, cum Christi habuerit caritatem, et possit haesitatem diaboli, sicut intus alius potest habere baptismum Christi et inuidiam diaboli. \'At enim multo magis post haereticum baptizandum est, quia Iohannes haereticus non erat et tamen post eum baptizatum est\'. \'sic\', dicit aliquis, \'multo magis post ebriosum baptizandum est, quia Iohannes sobrius erat et tamen post eum baptizatum est\', et quid ei respondeamus non habebimus nisi baptizatis a Iohanne baptismum Christi non habentibus esse traditum, in quibus autem est baptismus Christi, quibuslibet peruersitatibus eorum nullo modo fieri, ut non sit in eis baptismus Christi. Non itaque idcirco haereticus ius baptismi optinere potuit quia prior baptizauit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tari: alius autem alio maius minus uel bapti¬
zatus dicinon potest siue abinferiore.
siue amaiore bapti: &ur: pinde
cũmani festasint operacarnis : quẽ sunt for¬
cationes inmunditiae. luxuriae idolorum serui¬
tus. bene fiua inimitiae : Contentiones aemu¬
lationes animo sitates: dissensiones. haere ses:
inuidia ebri&ates conmissationes. & hissi¬
milia: simirabiliter dicitur. postio hannẽ bap¬
itatisunt homines & post haer&icos nonbapti¬
antur : Cur non mirabiliter dicitur postio¬
hnannem bapti:atisunt homines & post inuidos
non baptizantur. Cum ex paste dibolies se in¬
udos ipsecrprianusine pistula de zelo & liuore
test&ur: & mecclesia xpͥi fuis se inuidos xp̃ian
nuntiator es ipsis a postolicis temporibus ipse
i. prianus exapostolo paulo sicut iam docium
manifest& : quia ergo iohannis baptis musnon
ratidem quibaptismus xp̃isatis arbitor eẽ
declaratum: & propter eanihil exillo documen¬

Expanded text:
tari: alius autem alio magis minusve baptitari: alius autem alio magis minusve baptizatus dici non potest, sive ab inferiore, sive a majore baptizetur. Proinde cum manifesta sint opera carnis, quae sunt fornicationes, inmunditiae, luxuriae, idolorum seruitus, ueneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia, si mirabiliter dicitur: \'post Iohannem baptizati sunt homines et post haereticos non baptizantur,> cur non mirabiliter dicitur: \'post Iohannem baptizati sunt homines et post inuidos non baptizantur,\' cum ex parte diaboli esse inuidos ipse Cyprianus in epistula de zelo et liuore testetur et in ecclesia Christi fuisse inuidos Christi adnuntiatores ipsis apostolicis temporibus ipse Cyprianus ex apostolo Paulo, sicut iam docuimus, manifestet? Quia ergo Iohannis baptismus non erat idem qui baptismus Christi, satis arbitror esse declaratum. et propterea nihil ex illo documen