comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ teneat neq debonis pͥriatorũ publice seromrttio fi at. santetsẽ
qniu philipus inmibunatii erum legẽ a grariam serret. qũ tamen
antiquari facile passus ẽ. ⁊ in eouehenĩt̾ se moderatum p̃buit. S cñ in agen-¬
do multa ꝑ opularit̾. tum illud male noneẽ in ciuitate duo milia hominum.
haberent. Capitalis oranio est. adequationẽ bonorũ ꝑtinens. qua peste que potest
tute sunt. Nam ⁊ si duce natura congregabant᷑ homines. tñ spe custodiȩ rerũ
suarũ urbiũ p̃sidia quȩrebant. Danda ĩ opera ẽ. nequod apud maiores nrõs
sepe fiebat. ꝓpt̾ erarii tenuitatẽ assiduitatẽꝙ bellorũ tributũ sit ꝯferendum.
id q ne eueniat. malto ante erit ꝓudendum. Sinquȩ necessitas huus mu¬
fuit. Eaput aut̃ ẽ inoinm peuratione negotii ⁊ muncris public ut auantie
pellot̾. ẽ a releria suspicio. Utinã inquit.C. pomitius. sanmis. adulatẽpoe a

Expanded text:
um publice deminutio fiat. Perniciose enim Philippus, in tribunatu cum legem agrariam ferret, quam tamen antiquari facile passus est et in eo vehementer se moderatum praebuit—sed cum in agendo multa populariter, tum illud male, non esse in civitate duo milia hominum, qui rem baberent. Capitalis oratio est, ad aequationem bonorum pertinens; qua peste quae potest ue constitutae sunt. Nam, etsi duce natura congregabantur hominess, tamen spe custodiae rerum suarum urbium praesidia quaerebant. Danda etiam opera est, ne, quod apud maiores nostros saepe fiebat propter aerarii tenuitatem assiduitatemque bellorum, tributum sit conferendum, idque ne eveniat, multo ante erit providendum. Sin quae necessitas huius mufuit. Caput autem est in omni procuratione negotii et muneris publici, ut avaritiae pellatur etiam minima suspicio. Utinam, inquit C. Pontius Samnis, ad illa tempora
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ. atq in hat clactes incidimꝰ. Redeundũ ẽ enĩ ad ꝓpositũ dũ metu.
Qd debent putare singuli. Qd̃ cũ ꝑspicuũ sit bñuolentiȩ ium eẽ magnã
metus inbecilła seqͥt᷑ ut olisseramꝰ quib reb facillime possinius eamqͣm uo.
lumꝰ adipisci cũ honore ⁊ fide caritatẽ.S ea ñ parit᷑ om̃s egemꝰ. Nã adruiusq
utã insticutã aaccõ modandũ ẽ. amultis ne opꝰ sit. ansatis sit apaucis diligi.
Certũ gͥ hoc sit. idq ⁊pͥmũ ⁊ maxie necessarium familiaritates habere fidas.
amantiũ nos amicorũ ⁊ intã intrantium. ħ enim ẽ una res ꝓrsus. ut ñ iui¬
tum differat int̃ su̾mos ⁊ medioeres uiros. eaꝙ utsq ꝓpe modũ companda.

Expanded text:
misimus. Atque in has clades incidimus redeundum est enim ad propositum, dum metui misimus. Atque in has clades incidimus redeundum est enim ad propositum, dum metui quid debent putare singuli? Quod cum perspicuum sit, benivolentiae vim esse magnam, metus imbecillam, sequitur, ut disseramus, quibus rebus fonore et fide caritatem. Sed ea non pariter omnes egemus; nam ad cuiusque vitam institutam accommodandum est, a multisne opus sit an satis sit a paucis diligi. Certum igitur hoc sit, idque et primum et maxime necessarium, familiaritates habere fidas amantium nos amicorum et nostra mirantium; haec enim una res prorsus, ut non multum differat inter summos et mediocris viros
Abbreviated transcription (Latin):
lis tͥũphart̃. Multa p̃tẽa cõmemorarem nefaria insocios. si hoc uno qͥcquã
sol uidiss ⁊ indigniꝰ. Iure gͥ plectim᷑. Nisi multorũ impunita scelera culis¬
semꝰ. nũqͣm ad unũ tanta ꝑueniss licentiã. Aquo quid̃e reifamiliaris aut
paucos cupiditatũ ad multos imꝓbosuenit ħeditas. Nec uꝰ umqͣm bellorũ ci-¬
uiliũ sem̃ ⁊causa. deerit. dũ homines ꝑditi. hastã ilła ꝑditã cruentã ⁊ memi-¬
neunt ⁊ sꝑabt̃. Quã .l. sylla cũ uibrass dictatore ꝓpinquo suo. Id̾e sexto tͥcesi¬
mo anno post. asceleratiore hasta ñ recessit. Alt̃ autẽ qui in illa dictatura.
scͥba fuerat. in hac fuit q̃stor. urbanus. Exquo debet intelligi. talib p̃miis
ꝓpositis. nũqmͣ de futura bella cuuilia. Itaq parietes modo urbis stant.
niẽt. hi ꝙ ipss iã extrema scelera metuentes. Rẽ uͦ p. ẽ ent penitꝰ a¬

Expanded text:
lis triumpharunt. Multa praeterea commemorarem nefaria in socios, si hoc uno quicquam lis triumpharunt. Multa praeterea commemorarem nefaria in socios, si hoc uno quicquam sol vidisset indignius, lure igitur plectimur. Nisi enim multorum impunita scelera tulissemus, numquam ad unum tanta pervenisset licentia; a quo quidem rei familiaris ad paucos, cupiditatum ad multos improbos venit hereditas. Nec vero umquam bellorum civilium semen et causa deerit, dum homines perditi hastam illam cruentam et meminerint et sperabunt; quam P. Sulla cum vibrasset dictatore propinquo suo, idem sexto tricesimo anno post a sceleratiore hasta non recessit; alter autem, qui in illa dictatura scriba fuerat, in hac fuit quaestor urbanus. Ex quo debet intellegi talibus praemiis propositis numquam defutura bella civilia. Itaque parietes modo urbis stant et manent, iique ipsi iam extrema scelera metuentes, rem vero publicam penitus a
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ fide oestndissent. Itaꝙ dllud patrociniũ orb̾ terrȩ uerius. qm ĩpium
poterat nominari. Sensin hanc consuetudinẽ ⁊ disciplinã iam antea mai¬
nuebamꝰ. post uͦ sylle uictoriã penitꝰ amisimꝰ. Desitũ ẽ enĩ iuderi qͥcqͣm insocios
inquũ. cumextitiss inciues tanta crudelitas. Ergo in illosecuta ẽ. honestã
causã. ñ honesta uictoria. Est enĩ ausus dicere hasta posita cũboua inforo uẽ¬
deret. ⁊bonoꝵ uiroꝵ ilocupletiũ ⁊certe cunũ. Pred̾a se suã uendere secutꝰ ẽ. qͥ
incausa impiauictoria. ĩ fediore. Non singulorũ ciuiũ bona publicaret. sed
usnũsas ꝓuintias. regionesq uno calamitatis uire comp̃henderet. Itaꝙ uexatis
ac ꝑditis exteris nationib ad exemplum amissũꝑii portari intrtũ phomasiliam
uide̾mus. ⁊ exeaurbe tͥumphari sinequa nũqͣm nñ ĩꝑatores. extrans alpinis bel¬

Expanded text:
tate et fide defendissent; itaque illud patrocinium orbis terrae verius quam imperium tate et fide defendissent; itaque illud patrocinium orbis terrae verius quam imperium poterat nominari. Sensim hanc consuetudinem et disciplinam iam antea minuebamus, post vero Sullae victoriam penitus amisimus; desitum est enim videri quicquam in socios iniquum, cum exstitisset in cives tanta crudelitas. Ergo in illo secuta est honestam causam non honesta victoria; est enim ausus dicere, hasta posita cum bona in foro venderet et bonorum virorum et locupletium et certe civium, praedam se suam vendere. Secutus est, qui in causa impia, victoria etiam foediore non singulorum civium bona publicaret, sed universas provincias regionesque uno calamitatis iure comprehenderet. Itaque vexatis ac perditis exteris nationibus ad exemplum amissi imperii portari in triumpho Massiliam vidimus et ex ea urbe triumphari, sine qua numquam nostri imperatores ex Transalpinis bel
Abbreviated transcription (Latin):
ullaus imꝑiitanta ẽ. q̃ p̃m̃te metu possit eẽ diut᷑na. Testis ẽ phalaris cuiꝰ est¬
p̃t cȩtõs nobilitata crudelitas. Quiñ ex insidiis interiit ut his qm mͦ dixi
alerander. ñ apaucis ur hie nr̃. s inquẽ umuersa aggͥgentinoꝵ multitudõ
impetũ fecit. Qind machedones. nonne demetriũ reliquert̃ uniuersiq se
ad phẏtrũ ꝯtulect᷑. Quid lacedemonios innistȩ in ꝑantes nonne repente
om̃s fere socii deseruerunt. spectatoresq se ociosos p̃buert. ieuclriqȩ calami¬
tatis. Ext̾na libñtius intali re quam domestica recordor. Uerũtñ qͣm dui
gerebant᷑. Eeitꝰ erant belloꝵ aut intes aut necessarii. Regũ ppłorum.
nationũ. portus erat ⁊ refugiũ senatꝰ. Nostri aut̃ senatꝰ magistratꝰ iꝑato¬
resq ey hac unare maximã laud̃ ẽ caꝵe stud̾ebant. si ꝓiuntias si sociosi. enͥ¬

Expanded text:
ulla vis imperii tanta est, ulla vis imperii tanta est, praeter ceteros nobilitata crudelitas, qui non ex insidiis interiit, ut is, quem modo dixi Alexander, non a paucis, ut hic noster, sed in quem universa Agrigentinorum multitudo impetum fecit. Quid? Macedones nonne Demetrium reliquerunt universique se ad Pyrrhum contulerunt? Quid? Lacedaemonios iniuste imperantes nonne repente omnes fere socii deseruerunt spectatoresque se otiosos praebuerunt Leuctricae calamitatis? Externa libentius in tali re quam domestica recordor. Verum tamen, quamgerebantur, exitus erant bellorum aut mites aut necessarii, regum, populorum, nationum portus erat et refugium senatus, nostri autem magistratus imperatoresque ex hac una re maximam laudem capere studebant, si provincias, si socios aequi
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥb metuent᷑ eosd̾e metuant ipsi necesse ẽ. Quid enĩcensemꝰ. suꝑiorẽ iliũ
dionisiũ qͦ crutiatutimoris angi folitũ qͥcultros metuens tousorios canden¬
te carbones ibi aducebat capilłu. Quid alexandrũ pheraeũ qͦͥ aĩo uixisse ar-¬
bitram᷑. quit scͥptũ legimꝰ cũ uxorẽ theben ãmodũ diligeret. tam̃ ad eam
expulis incubiculũ ueniens barbarũ. ⁊ eũ quidẽ ut scͥptũ ẽ. cõpunctũ no-¬
tis thraeciis destricto gladio iubebat ante ire. Premitebat atq destipatorib
suis qui scrutarent᷑ arculas mulieberes ⁊ ne quod inuestim̃tis tełu occulta¬
retur. exquirerent. Omiserũ qui fideliorẽ ⁊ barbarũ ⁊ stigmatiã. putat᷑. qͣm
ꝯuigẽ. Nec cũ fefellit abea enĩ ẽ ĩpsa ꝓpt̾ paelicatꝰ suspitionẽ int̾fectꝰ. Nec uͦ

Expanded text:
a quibus metuuntur eosdem metuant ipsi necesse est. Quid enim censemus superiorem illum a quibus metuuntur eosdem metuant ipsi necesse est. Quid enim censemus superiorem illum Dionysium, quo cruciatu timoris angi solitum, qui cultros metuens tonsorios, candente carbone sibi adurebat capillum? quid Alexandrum Pheraeum, quo animo vixisse arbitramur? qui, ut scriptum legimus, cum uxorem Theben admodum diligeret, tamen ad ear ex epulis in cubiculum veniens barbarum, et eum quidem, ut scriptum est, compunctum notis Thraeciis, destricto gladio iubebat anteire praemittebatque de stipatoribus suis, qui scrutarentur arculas muliebres et, ne quod in vestimentis telum occultaretur, exquirerent. O miserum, qui fideliorem et barbarum et stigmatiam putaret quam coniugem! Nec eum fefellit; ab ea est enim ipsa propter pelicatus suspicionem interfectus. Nec vero
Abbreviated transcription (Latin):
me portui interitꝰ declarat. qnͣtũ odiũ hominũ ualet ad partẽ. s reli¬
quorum similes exitꝰ tirannorum. quoꝵ aud fere quisquã talem
interitum effugit. Malus enĩ ẽ. custos diuturnitatis metꝰ. contraq
bñuolentia fidelis uł adppetuitatẽ. S his qui i opp̾ssos imꝑio co¬
hercent sit sane adhibenda seuitia. utere his infamulos. sialit᷑
teneri ñ possunt. Quiuͦ in libera ciuitate. ita se instriunt ut metu¬
ant᷑. ħis nicb̾ potest eẽ dem̃tius. Quãuis enĩsint dem̾se leges. alicuꝰ opi¬
b qmus time factalibertas. emergũt tam̃ ħ aliqͣndo aut iudiciis tacitis.
aut occultis. de honore suffragiis. Acriores autẽ morsus. st̃ int̾misse hb̃¬
opes ⁊ pocentiã ualet płimũ. Idamplectam᷑ ut metꝰ absit caritas renineat᷑. ita
facillime q̃ uolemꝰ ⁊ pͥuatis inreb ⁊ inre ẜ. cõs eq̃m᷑. Et enĩ qui se metui uolent

Expanded text:
me mortuo, interitus declarat, quantum odium hominum valeat ad pestem, sed relime mortuo, interitus declarat, quantum odium hominum valeat ad pestem, sed reliquorum similes exitus tyrannorum, quorum haud fere quisquam talem interitum effugit; malus enim est custos diuturnitatis metus contraque benivolentia fidelis vel ad perpetuitatem. Sed iis, qui vi oppresses imperio coercent, sit sane adhibenda saevitia, ut eris in famulos, si aliter teneri non possunt; qui vero in libera civitate ita se instruunt, ut metuantur, iis nihil potest esse dementius. Quamvis enim sint demersae leges alicuius opibus, quamvis timefacta libertas, emergunt tamen haec aliquando aut iudiciis tacitis aut occultis de honore suffragiis. Acriores autem morsus sunt intermissae letus absit, charitas retineatur. Ita facillime quae volumus, et privatis in rebus, et in Rep.consequemur. 3. Etenim qui se metui volent,
Abbreviated transcription (Latin):
Que sordidissima ẽ illa quidẽ ratio ⁊ inguinatissima. ⁊ his qui ea te¬
nent᷑. uius qui adea confugere conant᷑. Male enim se res habec. cũ qd̃
sialtu eetiei debet. id temptat᷑ pecinia S qũo ñ numquã hoc sito¬
sud ium necessariumẽ. quẽ admodũ sit utendũ eodicemꝰ. Siprius
lensis aut berestoꝵ magnitudine. aut dignitatis p̃stantia. aut
sre sibi io uile fururũ aut metu. ne uiparere cogantꝰ᷑. sut spe ar¬
mercede concucti. Dim̃ũ aũ retũ nec aptius ad oper e qusequa areis.
das ac tenendas quã aliuigi. nec alienus quia tumen. ꝑ reclane enim
ennuis. Quem metuunt aͦd er̃t. Quẽqͥsq odit. perisse expecit. Multorũ autẽ
ocdiis mullas opes posse obstistere. siantea fuit ignotũ. nuꝑ ẽ cognitũ. Nec
uͦ huiꝰ tiranni solum quẽ armis olp̃ssa ꝑtulit. ciuitas apparet. cuius mari¬

Expanded text:
quae sordidissima, est illa quidem ratio et inquinatissima et iis, qui ea tequae sordidissima, est illa quidem ratio et inquinatissima et iis, qui ea tenentur, et illis, qui ad eam confugere conantur; male enim se res habet, cum, quod virtute effici debet, id temptatur pecunia. Sed quoniam non numquam hoc subsidium necessarium est, quem ad modum sit utendum eo, dicemlentia aut beneficiorum magnitudine aut dignitatis praestantia aut spe sibi id utile futurum aut metu ne vi parere cogantur, aut spe larmercede conducti. Omnium autem rerum nec aptius est quicquam ad opes tuendas ac tenendas quam diligi nec alienius quam timeri. Praeclare enim Enniodiis nullas opes posse obsistere, si antea fuit ignotum, nuper cognitum, nec vero huius Tyranni solum, quem armis oppressa pertulit civitas, interi
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ p̃terea multitudinis. attr ob eas bene meritorũ sȩpe cuuũ expulsio-¬
nes. calamitates. fuge. Rursusq res scd̃ ẽ. honores imꝑia iuictoriȩ. Quan-¬
quã fortuita sint. tam̃ sine hominũ. opib ⁊studiis neutrã in partẽ
enici possunt. Hoc gͥ cognito dicendum ẽ. quomͦ hominũ studia
ad utilitates nr̃as alligere atq excitare possimis. Quȩ si longior
fuerit oratio: cũ magnitudine utilitatis comparet᷑. ita fortasse ⁊̃
breuior udebit᷑. Quȩcũq gͥ homines homini tribuut̃ ad eũ augen¬
dũ atq honestandũ aut beniuolentie gr̃ã facunt. cũ aliqua decau
quẽpiã diligunt. Aut honoris si cuiꝰ uirtutẽ suspiciut̃. quẽq oig¬
naum sortua quã amplissima putant. aut cu fid̾e habẽt ⁊ bene
rebus suis ꝯsułe a rbitrant᷑. aut cuiꝰ opes metuant. Aut contra
a quib aliquid expecdtant. ut cũ reges populares uehoiẽs iargiti¬
ones aliquas ꝓponunt. aut postremo p̃tio ac mercede ducunt᷑.

Expanded text:
diae praeterea multitudinis atque ob eas bene meritorum saepe civium expulsiones, calamitates, fugae, rursusque secundae res, honores, imperia, victoriae, quamquam fortuita sunt, tamen sine hominum opibus et studiis neutram in partem effici possunt. Hoc igitur cognito dicendum est, quonam modo hominum studia ad utilitates nostras allicere atque excitare possimus. Quae si longior fuerit oratio, cum magnitudine utilitatis comparetur; ita fortasse etiam brevior videbitur. Quaecumque igitur homines homini tribuunt ad eum augendum atque honestandum, aut benivolentiae gratia faciunt, cum aliqua de causa quempiam diligunt, aut honoris, si cuius virtutem suspiciunt, quemque dignum fortuna quam amplissima putant, aut cui fidem habent et bene rebus suis consulere arbitrantur, aut cuius opes metuunt, aut contra, a quibus aliquid exspectant, ut cum reges popularesve homines largitiones aliquas proponunt, aut postremo pretio ac mercede ducuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequi posse. Quȩ gͦ ad uitã hominũ tuencłã. ꝑtinent. Partim sunt
in anima. ut aurũ. argentũ. ut ea q̃ gignunt᷑ et̾ra. ut alia gñs eiusd̾e.
apes. quoꝵ oꝑe efficit᷑ aliquid aousũ hominũ atq uitã. Ratione añ
utentiũ. duo gn̾a ponunt. oeorũ unũ. altm̃ hominum. Deos placatos
pietas efficiet.⁊ sanctitas. Prorime aũ. ⁊ scd̾m deos. homines homum¬
bus maxime utiles eẽ posst̾ Farumꝙ iterũ rerũ. que noceant. ẽoblit.
ead̾e diuisio ẽ. S quia deos nocẽ ñ putant. his exceptis. homines bo¬
minib ob ẽẽ plurimũ. arbitrant᷑. Ca enim ipsa quȩ manima diximnꝰ.
pleraq st̃ hominũ oꝑis effecta. q̃ nec haberemꝰ nisi manꝰ tats accxisis¬
set. nec his sine bominũ aminiistratioẽ uterem᷑. Neq eñiuale¬
tiduns curatio. Neq nauigatio. neq agrirultura. neq frugium f

Expanded text:
consequi posse. Quae ergo ad vitam hominum tuendam pertinent, partim sunt consequi posse. Quae ergo ad vitam hominum tuendam pertinent, partim sunt inanima, ut aurum, argentum, ut ea, quae gignuntur e terra, ut alia generis eiusdem, apes, quarum opere efficitur aliquid ad usum hominum atque vitam; ratione autem utentium duo genera ponunt, deorum unum, alterum hominum. Deos placatos pietas efficiet et sanctitas, proxime autem et secundum deos homines hominibus maxime utiles esse possunt. Earumque item rerum, quae noceant et obsint, eadem divisio est. Sed quia deos nocere non putant, iis exceptis homines hominibus obesse plurimum arbitrantur. Ea enim ipsa, quae inanima diximus, pleraque sunt hominum operis effecta; quae nec haberemus, nisi manus et ars accessisset, nec iis sine hominum administratione uteremur. Neque enim valetudinis c
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ cupio eẽ notissimã. hoc aũ deqͦ nc̃ agimꝰ idip̃m ẽ q̃ utile appellatur.
In quo ũbo lapsa cõsuetudo deflexit deuia sensimq eo deducla est.
ut honestatẽ abutilitate se cernens. ꝯnitueret eẽ honestũ. aliqͥd qd
utile ñ eẽt iutile qd̃ ñ honestum. qua nulla ꝑnities hominũ maior uite
potuit afferri. Sumina quid̾e auctoritate philosophi seuere sane atq ho¬
neste. ħ tͥa gen̾ã ꝯfusa cogitatioẽ distingunt. Quicqͥd enĩ iustũ sit. id etiã
utile ẽẽ censent. Itẽq qd̾ honestũ : id̾e iustũ. E xquo efficitur. ut qͥcqͥd
honestũ sit. id̾e sit utile. Quod qui parum ꝑ spitiunt. hi sepe u̾sutos
homines. ⁊ callidos ammirantes malitiã sapientiã uidicãt. Quorum
error eripientlus ẽ. opimoq omĩss ad eam spẽ traducenda. ut honestis
ꝯsiliais iustisq factis. ñ fraude ⁊ malitia. se intelligant. eaquȩ uelint.

Expanded text:
tibi cupio esse notissimam. Hoc autem, de quo nune agimus, id ipsum est, quod utile appellatur. tibi cupio esse notissimam. Hoc autem, de quo nune agimus, id ipsum est, quod utile appellatur. In quo verbo lapsa consuetudo deflexit de via sensimque eo deducta est, ut honestatem ab utilitate secernens constitueret esse honestum aliquid, quod utile non esset, et utile, quod non honestum, qua nulla pernicies maior hominum vitae potuit afferri. Summa quidem auctoritate philosophi severe sane atque honeste haec tria genera confusa cogitatione distinguunt. Quicquid enim iustum sit, id etiam utile esse censent, itemque quod honestum, idem iustum; ex quo efficitur, ut, quicquid honestum sit, idem sit utile. Quod qui parum perspiciunt, ii saepe versutos homines et callidos admirantes malitiam sapientiam iudicant. Quorum error eripiendus est opinioque omnis ad eam spem traducenda, ut honestis consiliis iustisque factis, non fraude et malitia se intellegant ea, quae velint,
Abbreviated transcription (Latin):
di. s ĩ uiuẽdi ratioẽ sublata. Nos aut̃ ut cęt̾i alia certa. alia incerta
eẽ clicunt. Sic ab his clissentientes. alia ꝓbabilia. contͣ alia dicimꝰ.
qua ea sapientia dissidet plurimũ. Contͣ aut̃ omĩa disputant᷑ aurĩs
quos hoc ipsũ ꝓbabile eluere ñ possit. nisi exutraq parte causaꝵ
facta eẽt contentio  ħ explanata st̃. inachademicis nrĩs satis ut̾
arbittor ciligent᷑. ł ibi aut̃ micicero. quãquã inantiquissima
nobilissimaq philosophia cratippo auctore uersaris. hissimilli¬
no qui istap̃ clara pepererunt. tam̃ hec nr̃a funtima ur̃is ignota
officii ꝑsequendi quarũ duȩ ad decus honestatẽt ꝑtinerent. dus ad cõ¬
moda uitȩ. copias. opes. facultates. quitta ad eligendi iuditiũ si quando
eaq̃ dixi pugnare int̃ se uiderent᷑. Honestatis pars confecta est. qũa qͥd̃e

Expanded text:
di, sed etiam vivendi ratione sublata? Nos autem, ut ceteri alia certa, alia incerta di, sed etiam vivendi ratione sublata? Nos autem, ut ceteri alia certa, alia incerta esse dicunt, sic ab his dissentientes alia probabilia, contra alia dicimus. quae a sapientia dissidet plurimum? Contra autem omnia disputatur a nostris, quod hoc ipsum probabile elucere non posset, nisi ex utraque parte causarum esset facta contentio. Sed haec explanata sunt in Academicis nostris satis, ut arbitror, diligenter. Tibi autem, mi Cicero, quamquam in antiquissima nobilissimaque philosophia Cratippo auctore versaris iis simillimo, qui ista praeclara pepererunt, tamen haec nostra finitima vestris ignota officii persequendi, quarum duae ad decus honestatemque pertinerent, duae ad commoda vitae, copias, opes, facultates, quinta ad eligendi iudicium, si quando ea, quae dixi, pugnare inter se viderentur, honestatis pars confecta est, quam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ munmarũ sine arte nulla sit. hominũ ẽ. parũ ꝯsid̾ate loqñtium.
atꝙ inmaximis ceb errantiũ. Si autẽ ẽ. aliqua ddisciplina uirtutis. ubi
ea queret᷑. cũ ad hoc discendi gnẽ disscesseris. S ħ cũ adphilosophiã oco¬
hortam᷑. accuranius dispusari solent. quod alio quod̾a libro fecimus.
caut̃ tempore tantũ nob̾ declarandũ fuit. cur orbati reẜ. n
ad hoc nos studiũ potissimũ ꝯtulissemꝰ. Occurrit᷑ autẽ nob̾ ⁊ quidem
adoctis ⁊ eruditis q̃rentib satisne constant̾ facere iudȩam᷑. Qui cũ
ꝑcipi nichil posse dicamꝰ. tam̃ ⁊ aliis de reb diserere soleamus. Et noc
ipso tempore p̃cepta offitii ꝑsequamur quib uelłe satis cognita eẽt nr̃a
sententia. Non enĩ sumus hi quorũ uaget᷑. animꝰ errore. Nec habeat ũ¬
qmͣ quid sequat᷑. Quȩ enim eẽt ista mens uł ꝙ uita potiꝰ ñ mͦ disputan¬

Expanded text:
cum minimarum sine arte nulla sit, hominum est parum considerate loquentium cum minimarum sine arte nulla sit, hominum est parum considerate loquentium atque in maximis rebus errantium. Si autem est aliqua disciplina virtutis, ubi ea quaeretur, cum ab hoc discendi genere discesseris? Sed haec, cum ad philosophiam cohortamur, accuratius disputari solent, quod alio quodam libro fecimus; hoc autem tempore tantum nobis declarandum fuit, cur orbati rei publicae muneribus ad hoc nos studium potissimum contulissemus. Occurritur autem nobis, et quidem a doctis et eruditis quaerentibus, satisne constanter facere videamur, qui, cum percipi nihil posse dicamus, tamen et aliis de rebus disserere soleamus et hoc ipso tempore praecepta officii persequamur. Quibus vellem satis cognita esset nostra sententia. Non enim sumus ii, quorum vagetur animus errore nec habeat umquam, quid sequatur. Quae enim esset ista mens vel quae vita potius non modo disputan
Abbreviated transcription (Latin):
hostũ uotu assecuti uidem᷑ ut ea luteris mandaremtꝰ. quȩ nec erat. satis
saora nr̃is. ⁊ erans ꝙountiõe dignissima. Quid enim ẽ. ꝑdeos optabiliꝰ
sapientia. quid p̃stantius. quio homini meliꝰ quid homine. digniuis.¬
Hanc gͥ que expetant phlosophi nomiuant᷑. Nec qͥcqm̃ aliud ẽ. philosorhia.
su int̃pretari uelis. p̃t̾ studiũ sapientiȩ. Sapientia aũ ẽ. ut auererib pbilosophis
definitũ ẽ. rerũ diunarũ ⁊ humarum. causarũꝙ quib eȩ res continent᷑ sei¬
entia. Ciiꝰ sudium qͥ uituꝑat aut sane intelligo quid nã qd̾ lauclandum
putet. sam suie oratio querit᷑ animi roquiesq curarũ q̃ conferri cũ eoꝵ studi¬
is potest. qui semꝑ aliquid acquiit̃. qd̃ spectet ⁊ualeat. aduñ beateꝙ iu¬
uendũ. siuie id ratio constantiȩ uirtutisq ducit᷑. aut hec ars. ẽ aut nulla
ꝑ qm eas assequamur. Nullã dicere maximarũ rerũ. artem e it

Expanded text:
hoc tamen boni assecuti videmur, ut ea litteris mandaremus, quae nec erant satis nota nostris et erant cognitione dignissima. Quid enim est, per deos, optabilius sapientia, quid praestantius, quid homini meliHanc igitur qui expetunt, philosophi nominantur, nec quicquam aliud est philosophia, si interpretari velis, praeter studium sapientiae. Sapientia aue, quibus eae res continentur, scientia, cuius studium qui vituperat haud sane intellego quidnam sit quod laudandum putet. Nam sive oblectatio quaeritur animi requiesque curarum, quae conferri cum eorum studiis potest, qui semper aliquid anquirunt, quod spectet et valeat ad bene beateque vivendum? sive ratio constantiae virtm eas assequamur. Nullam dicere maximarum rerum artem esse,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ int̃ om̃s philosophos constet. ameq ipso sepe disputatũ sit. qui unã haberet
om̃s hab̾e iurtrices. Nunc ita seiungam quasi possit quisqũa qͥ ñ ide prudens sit
iustꝰ eẽ.Nua ẽ. illa cũ ueritas ipsalimatur indisputatiõe subtilitas. alia cũ ad opi¬
monẽ commiẽ omnis accommodat᷑ oratio. Quã obrẽ ut uulgꝰ ia nos ĩoco boc
loquim᷑. ut alios sories. alios uiros bonos. alios prud entes eẽ dicamꝰ. Popiuatib
enĩ uerbis ẽ agendũ ⁊ usitatis. cũ ioquim᷑ de opimone populan. idꝙ. eodẽ modo¬

Expanded text:
cum inter omnes philosophos constet, a meque ipso disputatum saepe sit, qui unam haberet, cum inter omnes philosophos constet, a meque ipso disputatum saepe sit, qui unam haberet, omnes habere virtutes, nunc ita sejungam, quasi possit quisquam, qui non idem prudens sit, justus esse: alia est illa, cum veritas ipsa limatur in disputatione, subtilitas alia cum ad opinionem communem omnis accommodatur oratio. Quam ob rem ut vulgus, ita nos hoc loco loquimur, ut alios fortes, alios viros bonos, alios prudentes esse dicamus. Popularibus enim verbis est agendum et usitatis cum loquimur de opinione popula
Abbreviated transcription (Latin):
agat᷑. indiscͥm̃q uentum sit. expedire rẽ ⁊ ꝯsiliũ extẽpore caꝑe posse. Hanc enĩ utiłe
homines existimant. uerãq prtdentiã. Iustis aut̃ ⁊ fidis hominib id est bonis uiris
ita fides habet᷑. ut nulla sit inhis fraudis inuirieq suspitio. Itaꝙ his salutẽ nram
his fortunas: his liberos rectissime commuti. arbitramur. Haꝵa gͥ duarũ ad fidẽ
faciendã iusticia plus pollet. Qͥppe cũ ea sine prudentia satis hãt auctoritatis.
Prudentia sine iusticia nichilualet ad faciendã fidẽ. Quo enĩ qͥs u̾sutior ⁊ callidior
noc iniusior ⁊ suspectior. detrarta opinione ꝓbitatis. Quã obrẽ intelligẽtie iusti
cia ꝯiuincta. qnͣtũ uolet habebit ad faciendã fide̾ uinũ. Iusticia sine prudentia
mnultũ potĩt. sine uisticia nichilualebit prudentia. S neqͥs sit aminiratꝰ. cur

Expanded text:
agatur in discrimenque ventum sit, expedire rem et consilium ex tempore capere posse; hanc enim utilem agatur in discrimenque ventum sit, expedire rem et consilium ex tempore capere posse; hanc enim utilem homines existimant veramque prudentiam. Iustis autem et fidis hominibus, id est bonis viris, ita fides habetur, ut nulla sit in iis fraudis iniuriaeque suspicio. Itaque his salutem nostram, his fortunas, his liberos rectissime committi arbitramur. Harum igitur duarum ad fidem faciendam iustitia plus pollet, quippe cum ea sine prudentia satis habeat auctoritatis, prudentia sine iustitia nihil valet ad faciendam fidem. Quo enim quis versutior et callidior, hoc invisior et stiae conjuncta, quantum volet, habebit ad faciendam fidem virium. Justitia sine prudentia multum poterit, sine justitia nihil valebit prudentia. Sed, ne quis sit admiratus, cur,
Abbreviated transcription (Latin):
souenat. ꝓ simũ siu̾ima gͥ iꝑfecta gła ꝯstat extͥo his s idiligit multituoo si fidẽ
ad aut ad multitudinẽ at ĩunũsoꝵ aiõs tãꝙͣ influere possinꝰ. Acpmũ deulis¬
bo q̃ ante d iri dñuoũnȩ p̃cepta uideamꝰ. q̃ quide capit᷑ bñficuis marie Seso aũ loco
uolũtate bñficia bñuolentia mouet᷑ ⁊̃ sires forte ñ suppetit. U ebem̃t ũ anoi multi¬
dinis cõmouet᷑. ipsa fania ⁊ opinione liberalitatis. benifitientiȩ. iusticie. fide. om̃iumq
eaiũ urtutũ q̃ ꝑtinẽt ad mansuetudinẽ morũ ac facillitate. Et enĩ illud ipsũ qd̾ hone
maximȩq qi ꝑlucet. ex his qͣs ꝯmemoraui untutib. Id curo illos in quib eas uirtutes
esserem᷑ a nat᷑a ipsa diligẽ cogim᷑. Atq hȩ quid̾e causȩ diligendi grauisissime. Posst̃
enĩ p̃c̃ eas ñ nulle esse leuiores. fides aũ ut habeat᷑ duab reb effici potest. si existima-¬

Expanded text:
Summa igitur et perfecta gloria constat ex tribus his: si diligit multitudo, si fidem aditus ad multitudinem, ut in universorum animos tamquam influere possimus. Ac primum de ipta videamus; quae quidem capitur beneficiis maxime, secundo autem loco voluntate benefica benivolentia movetur, etiamsi res forte non suppetit; vehementer autem amor multitudinis commovetur ipsa fama et opinione liberalitatis, beneficentiae, iustitiae, fidei omniumque earum virtutum, quae pertinent ad mansuetudinem morum ac facilimaximeque quasi perlucet ex iis, quas commemoravi, virtutibus, idcirco illos, in quibus eas virtutes esse remur, a natura ipsa diligere cogimur. Atque hae quidem causae diligendi gravissimae; possunt enim praetcrea non nullae esse leviores. Fides autem ut habeatur, duabus rebus effici potest, si existima
Abbreviated transcription (Latin):
assequi possimis. ut hominũ studia complectam᷑ eaq teneamꝰ dicemiꝰ.
Neq ita multo post. s pauca antedicenda sunt. Magnam ium eẽ infor-
gim᷑. hȩc gͥ ipsa fortuua ceteros casus rariores habet. Primũ ad inaminis.
ꝓcellas. tempestates. naufragia ruinas incendia. Deinde abestiis ictus
morsus. impecꝰ. Hec gͦ ut dixi ratriora. Ad uͦ intĩtꝰ exercituũ inrune¬

Expanded text:
assequi possimus, ut hominum studia complectamur eaque teneamus, dicemus, assequi possimus, ut hominum studia complectamur eaque teneamus, dicemus, neque ita multo post, sed pauca ante dicenda sunt. Magnam vim esse in fortuna gimur. Haec igitur ipsa fortuna ceteros casus rariores habet, primum ab inanimis procellas, tempestates, naufragia, ruinas, incendia, deinde a bestiis ictus, morsus, impetus; haec ergo, ut dixi, rariora. At vero interitus exercituum, u
Abbreviated transcription (Latin):
Nominũ aũ studia ad amplificationẽ nr̃arũ rerũ ꝓmpta ac para¬
ta. llirorum p̃stantiũ sapientia ⁊ iuitute excitant᷑. Et enĩ iurtus.
om̃is tͥb inreb fere uertitur. Quatũ una ẽ. inꝑspitiendo quid
inquat re. uerũ. sincerũꝙ sit. quid consentaneũ cuiꝙ. quid cõse¬
quens exquo quaq gignant᷑. quȩ cuiusa ser clausasi:ꝰ atecũ coes¬
bere motiis amini turbatos qͥs greci pachos nominant apperitioesꝙ
quas illi ormas obedientes efficẽ ratiõi. Tertiũ his quib cũ ꝯgregerem᷑.
uti moderate ⁊ scient̃. Quorũ studiis ea quȩ natura desiderat expleta cu-¬
mulataq habeamus. ꝑ eosd̾eq. siquid importetur nobis in cõmodi ꝓpulse¬
mꝰ. Uleiscam᷑q eos qui nocere nob̾ conati sint. tantaq pena afficiamus.
qͣnͣtã ȩquitas humanitasq patit᷑. Quib autẽ rationib hanc facultatẽ

Expanded text:
hominum autem studia ad amplificationem nostrarum rerum prompta ac parahominum autem studia ad amplificationem nostrarum rerum prompta ac parata virorum praestantium sapientia et virtute excitantur. Etenim virtus omnis tribus in rebus fere vertitur, quarum una est in perspiciendo, quid in quaque re verum sincerumque sit, quid consentaneum cuique, quid consequens, ex quo quaeque gignantur, quae cuiusque rei causa sit, alterum cohibere motus animi turbatos, quos Graeci pa/qh nominant, appetitionesque, quas illi orma/s, oboedientes efficere rationi, tertium iis, quibuscum congregemur, uti moderate et scienter, quorum studiis ea, quae natura desiderat, expleta cumulataque habeamus, per eosdemque, si quid importetur nobis incommodi, propulsemus ulciscamurque eos, qui nocere nobis conati sint, tantaque poena afficiamus, quantam aequitas humanitasque patitur. Quibus autem rationibus hanc facultatem
Abbreviated transcription (Latin):
negat sine ad uim̃tis. hominũ tantas res efficere potusse. Ntitur in re
nondubia testib non necessariis. atq ut magnas utilitates ad uoici¬
iͣ. conspiratione hominũ atq consensu. S ic nilla tam decestabilis ẽ.
pestis. quȩ ñ homimi ab homine nascat᷑. E et dece archi liber. de interitu
hominũ ꝑipatetici magni. ⁊ copiosi. Quicollectis cet̾is causis eluiuoĩs.
pestilentiȩ. uastitatis. beluarum ⁊̃ repentinȩ multitudinis. quaꝵa
in petu docet. quęda hominum genera. eẽ consumpta Deinde cõpa¬
i rat quando plures deletisunt. homines hominũ. impetu idẽ. bellis
aut s editionib qm om̃ reliqua calamitate. Cũ gͥ hic locꝰ. nichũ ha¬
beat. dubitanoĩs. quin homines plurimũ hominbus. ꝓsunt. ad
usus suos. adiungere. Itaq quȩ inreb inanimis. quȩꝙ intractione
beluarũ fiunt utilit᷑ ad hominũ uitam artib ea tͥbuunt᷑. oꝑosis.

Expanded text:
negat sine adiumentis hominum tantas res efficere potuisse. Utitur in re negat sine adiumentis hominum tantas res efficere potuisse. Utitur in re non dubia testibus non necessariis. Atque ut magnas utilitates adipiscimur conspiratione hominum atque consensu, sic nulla tam detestabilis pestis est, quae non homini ab homine nascatur. Est Dicaearchi liber de interitu hominum, Peripatetici magni et copiosi, qui collectis ceteris causis eluvionis, pestilentiae, vastitatis, beluarum etiam repentinae multitudinis, quarum impetu docet quaedam hominum genera esse consumpta, deinde comparat, quanto plures deleti sint homines hominum impetu, id est bellis aut seditionibus, quam omni reliqua calamitate. Cum igitur hie locus nihil habeat dubitationis, quin homines plurimum hominibus et prosintusus suos adiungere. Itaque, quae in rebus inanimis quaeque in usu et tractatione beluarum fiunt utiliter ad hominum vitam, artibus ea tribuuntur operosis,
Abbreviated transcription (Latin):
usu possunt eẽ capiunt᷑. Quid enumerẽ artiũ multituoinẽ. sine
ministrarẽt quib rebus exculta homiinũ uita. tantũ destitit auictu. ⁊ cul¬
tu bestiarum. Urbes uero sine hominũ coitu ñ potuissent. nec ȩdificari.
nec frequentari. exquo leges moresq ꝯstituti. tum uiris ȩqua discͥptio.
certaq iuuendi cdisciplina. Quas res ⁊ mansuetudo aminorũ ꝯsecuta
t uereeundia ẽ. E ffectumq ut eẽt uita munitior. atq ut dando ⁊ accipi¬
Uendo mutandisq facultatib ⁊ cõmodis nulla re egeremꝰ. longiores hoc
anecsoumꝰ quã necesse ẽ. Quis est enim cui ñ ꝑspieua sint. illa q̃ płibus
ũbis apan aetio ꝯmemorant᷑. Nemimẽ neq ducẽ bello. nec pͥncipem
domi mnagnas res ⁊ salutares. sine hominũ tantas res efficẽ potuisse.
Comuiemorat᷑ ad ceo themistocles. ꝑ icles. cirus. hagelasius. alexander qͦs

Expanded text:
usui possunt esse, capiuntur. Quid enumerem artium multitudinem, sine usui possunt esse, capiuntur. Quid enumerem artium multitudinem, sine ministrarent? quibus rebus exculta hominum vita tantum distat a victu et cultu bestiarum. Urbes vero sine hominum coetu non potuissent nec aedificari nec frequentari; ex quo leges moresque constituti, tum iuris aequa discriptio certaque vivendi disciplina; quas res et mansuetudo animorum consecuta et verecundia est effectumque, ut esset vita munitior, atque ut dando et accipiendo mutuandisque facultatibus et commodandis nulla re egeremus. Longiores hoc loco sumus, quam necesse est. Quis est enim, cui non perspicua sint illa, quae pluribus verbis a Panaetio commemorantur, neminem neque ducem bello nec principem domi magnas res et salutares sine hominum studiis gerere potuisse? Commemoratur ab eo Themistocles, Pericles, Cyrus, Agesilaus, Alexander, quos
Abbreviated transcription (Latin):
la eẽ potussset. Iam uͦ ⁊ earũ ⁊ enrum quib nabundaremꝰ. ⁊ expor¬
no eusum rerũ. quib egerems. inuertio. certe nulla eẽt. Hisi
his munĩb homines fungerent᷑. E ad̾eq ratioẽ. nec lapioes etera.
eriderentur. ad usum nr̃m necessarii. Nec ferrũ es aurũ argendatũ
int s gri bumano dari potiussent. aut postea subuenire. si
ant in temy estatis. aut t̃remotu. aut uetustate cecidissent. nisi
comeoiuotis uata ab homimib harũ rerũ auxilia. petẽte diclicisset.
Aoo ed urtos aquarũ deruationes fliumnũ. agrorũ mrigationet
Qui deniq exbestiis fructꝰ. aut quȩ commoditas. lusi homines ad uiua¬
uent ꝑcipi poss. Nam qui pͥncipes inueniendi fuerunt. quẽ ex quaq
belua usum babere possemus. homines certe fuerunt nec hoc temꝑs
sine hominũ oꝑa. aut pascere eas. aut domare. aut tueri. aut tẽpestiuosᷤ
fructꝰ. er his caꝑe possemus. ab eisd̾eq ⁊ ẽe quȩ nocent. int̾fitiunt᷑. ⁊q̃

Expanded text:
e potuisset. Iam vero et earum rerum, quibus abundaremus, exportatio et earum, quibus egeremus, invectio certe nulla esset, nisi his muneribus homines fungerentur. Eademque ratione nec lapides ex terra exciderentur ad usum nostrum necessarii, nec ferrum, aes, aurum, argentum initio generi humano dari potuissent aut postea subveniri, si aut vi tempestatis aut terrae motu aut vetustate cecidissent, nisi communis vita ab hominibus harum rerum auxilia petere didicisset? Adde ductus aquarum, derivationes fluminum, agrorum irrigationes, uisse. Qui denique ex bestiis fructus aut quae commoditas, nisi homines adiuvarent, percipi posset? Nam et qui principes inveniendi fuerunt, quem ex quaque belua usum habere possemus, homines certe fuerunt, nec hoc tempore sine hominum opera aut pascere eas aut domare aut tueri aut tempestivos fructus ex iis capere possemus; ab eisdemque et, quae nocent, interficiuntur et, quae
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror libro suꝑiore sequit᷑ ut hȩc offitioꝵ genera ꝑsequar. q̃ ꝑtinent ao
iute cultũ. ⁊ ad earũ rerũ quib utunt᷑ homines facultatẽ. adopes. ad copias. in qͦ tũ ãri
tio meo dixero. Quãqmͣ enĩ libri nr̃i cũ plures ñmͦ adiegendiᷤ ̃ ad scͥbendi studiũ¬
rebat᷑ quib se ipsa ꝯmiserat. om̃s meas curas cogitatioẽsq in eã ꝯferebã. Cũ aũ
dominatu uniꝰ om̃ia tenerent᷑ neq eẽt umqm ꝯsilio aut auetoritatilocꝰ. socios
eẽm ꝯfectꝰ. nisi his restitissẽ. Nec rursũ mdignis homine docto uoluptatib
qm euerdendaꝵ. rerũ eupidos incidiss. Primũ enĩ ut stante rep. facẽ soleba¬
mis. iagendo plusqͣm inecbendo oꝑam poneremus. Heinde ipsis scͥptis ñ
ticur̃. forenses ⁊ senatoriȩ nichil age̾ aut̃ eũ animꝰ ñ posset. iuhis audi

Expanded text:
Sequitur, ut haec officiorum genera persequar, quae pertinent ad vitae cultum et ad earum rerum, quibus utuntur homines, facultatem, ad opes, ad copias ; in quo tur quacio meo dixero. Quamquam enim libri nostri complures non modo ad legendi, sedrebatur, quibus se ipsa commiserat, omnis meas curas cogitationesque in eam conferebam; cum autem dominatu unius omnia tenerentur neque esset usquam consilio aut auctoritati locus, socios essem confectus, nisi iis restitissem, nec rursum indignis homine docto voluptatibusquam evertendarum rerum cupidos incidisset! Primum enim, ut stante re publica facere solebamus, in agendo plus quam in scribendo operae poneremus, deinde ipsis scriptis non ticuerunt forenses et senatoriae. Nihil agere autem cum animus non po
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ pede eiꝰ tene. S pͤnta tͭ iatꝰ sũ. Pluma tẽnebat᷑: quã remisit. ⁊ fugit. Sciꝰ qͦs postea tͥ

Expanded text:
te non pedem eius tenete non pedem eius tene
Abbreviated transcription (Latin):
nascentia sepe fortuna iu ꝓduc. Eximia uͦ ip̃a raritate ꝯm̃dat. S iste multũ adhuc ab
abeo qd ꝓfitet᷑. Esisciret qͥd ce̾t uir bonꝰ. ñdũ ee̾ se credẽt. fortasse ĩ fieri posse ssꝑaret.
At male eristimat de mał ħ ĩ malifaciũt. Nec ulla maior pena nequitiȩ: ꝙ̃ q̃ sibi. ac suis
displicet. At odit eos qͥ subita ⁊ magna potentia ĩpotent̃ utunt᷑. Idẽ faciet cũ idẽ putuerit.
Multoꝵ q in becillia s̃ latẽt uicia: ñ mmꝰ ansura. cũ illis uire̾ sue placuerint ꝙ illa q̃ iam
felicitaᷤᷤ aꝑuit. Instrum̃ta ilł explicande neqͥtiȩ d̾sunt. Sic tuto serpes ĩ pestifera tͣctatire
dũriget frigõre. Nõ desunt tc̃ illi uenena: s corpẽt. Multoꝵ. crudelitaᷤᷤ. i ãbitio. iluxuria:
ñ paria pessimiꝰ audeat fortune fauore deficit᷑. Eͥ ad uelle subaudis cognoscẽ.: da posse qͣntu
uolunt. Meministi cũ qndã affirmare̾ e̾ẽ in tua pocestate dirisse me uolaticũ et̾. aclenẽ. et

Expanded text:
ab eo, quod profitetur. Et si sciret, quid esset vir bonus, nondum esse se crederet, fortasse etiam fieri posse desperaret. " At male existimat de malis." Hoc etiam mali faciunt, nec ulla maior poena nequitiae est quam quod sibi ac suis displicet. " At odit eos, qui subita et magna potentia inpotenter utuntur." Idem faciet, cum idem potuerit. Multorum, quia inbecilla felicitas aperuit. Instrumenta illis explicandae nequitiae desunt. Sic tuto serpens etiam pestifera tractatur, dum riget frigore; non desunt tunc illi venena, sed torpent. Multorum crudelitas et ambitio et luxuria, ut paria pessimis audeat, fortunae favore deficitur. Eadem velle sic subinde cognosces : da posse, quantum volunt. Meministi, cum quendam adfirmares esse in tua potestate, dixisse me volaticum esse ac levem et
Abbreviated transcription (Latin):
maior: ppli cui ꝯmiscem̃. hꝑicłi plus: Nicħ̃ il tã dãpnosũ bonis moris: ꝙ. ĩaliqͦ spectacłõ
dsidẽ. Tunc .i. ꝑ uoluptatẽ faciliꝰ incia subrept̃. Quid me eristimas dr̃e : Auarior redeo
abiciosioꝵ lururiosior. Imno uꝰ crudelior⁊ in innmamor. qnia int̃ hores fui casu in meri¬
dianũ spectacłm ĩcidi. lusins spectãs. ⁊ sales. ⁊ aliqͥd laram̃ti. qͦ boi̾ũ ocłi ab humano cru
Nich bnt qͦ tegant̾ ad ictũ toti corporib ex positi. Nũꝗ frustra manũ mutt̃. ħ płriq or¬
mumm̃ta qͦ artes: dĩa ista morti mere s̃. Mane leonib ⁊ ursis hoi̾es. meridie spectatori¬
b siuis obieunt. Int̾fectore̾ int̾fectis mbẽt obici. ⁊ uictorũ in aliã dctinẽt cedẽ. Eritus
occide. u̾b̾a ure. Quare ta tunide incurrit ĩ ferrũ : Quare parũ audact occidit: ꝗͣre¬
tã parũ libent̃ morit. Plagis agit inuulna̾ mutuos ictus midis. ⁊ obuns peitorib acci¬

Expanded text:
aliquo spectaculo desidere. Tunc enim per voluptatem facilius vitia subrepunt. Quid me existimas dicere ? Avarior redeo, ambitiosior, luxuriosior, immo vero crudelior et inhumanior, quia inter homines fui. Casu in meridianum spectaculum incidi lusus expectans et sales et aliquid laxamenti, quo hominum oculi ab humano cruoNihil habent quo tegantur, ad ictum totis corporibus expositi numquam frustra manum mittunt. Hoc plerique ormunimenta ? Quo artes ? Omnia ista mortis morae sunt. Mane leonibus et ursis homines, meridie spectatoribus suis obiciuntur. Interfectores interfecturis iubent obici et victorem in aliam detinent caedem. Exitus Occide, verbera, ure ! Quare tam timide incurrit in ferrum ? Quare parum audacter occidit ? Quare parum libenter moritur ? Plagis agatur in vulnera, mutuos ictus nudis et obviis pectoribus exci
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ: qͥñ p̃. disce̾. Subducendus ppłõ÷ tenet aiꝰ. i parũ tenarrecti. facile tͣnsit̾ ad płres.
Socti ⁊ catoni: ⁊ lelio. excutẽ morcẽ suã oissimił multitudo potuiss Adeo nemo nr̃m
qͥ cũ mariẽ ꝯcinnamꝰ ingeniũ ferre ĩ petũ uicioꝵ tã magno comitatu uenientiũ¬
potest. unum exemplum luxuriȩ. aut auaricie multum mali facit: eumuictor deli¬
catus paulatĩ eneruat. emollit. Uicmꝰ diueᷤᷤ cupiditatẽ irritat. maligns comesꝙ iiᷤᷤ
candido. ⁊ sim plicirubigniẽ sua affricuit. Iuio cuaccidẽ hi morib ered̃ in qͦs publice fa
ũ recitare istis ueł. aut disputare. Quod fac̾e te uellẽ si h̾res isti ppło idoneã m̾cẽ. Nemo
÷ qͥ intellig̾e te possit. Aliqͥs fortasse inꝰ. aut alt̃ incidet.: iħ ipe̾ formandus tͥ erit. in¬

Expanded text:
est discere. Subducendus populo est tener animus et parum tenax recti; facile transitur ad plures. Socrati et Catoni et Laelio excutere morem suum dissimilis multitudo potuisset; adeo nemo nostrum, qui cum maxime concinnamus ingenium, ferre impetum vitiorum tam magno comitatu venientiupotest. Unum exemplum luxuriae aut avaritiae multum mali facit; convictor delicatus paulatim enervat et emollit, vicinus dives cupiditatem inritat, malignus comes quamvis candido et simplici rubiginem suam adfricuit. Quid tu accidere his moribus credis, in quos publice facut recitare istis velis aut disputare; quod facere te vellem, si haberes isti populo idoneam mercem; nemo est, qui intellegere te possit. Aliquis fortasse, unus aut alter incidet, et hic ipse formandus tibi erit in
Abbreviated transcription (Latin):
ta ñ s serpe desier. Pectũ it̃ qͥ sero cognoui. ⁊ lassus errando alis mõstro. Clamo. uitate quȩ
nulgo plicent q̃ casus attͥbinit ad om̃e fortuitũ bonũ suspiciosi. pauidiq subsistite. Et
sera:⁊ piscis: spe aliqͣ ob lectante decipit᷑. Mimna ista fortiine putacis: Insidie s̃. Uni qͥs urm au
hr̃e nõ putamꝰ: ac rem̃. In pcipicia cursus iste deduc. huenintis uite erit. ad̾e : dmn ne

Expanded text:
errando, aliis monstro. Clamo: "Vitate, quaecumque vulgo placent, quae casus adtribuit. Ad omne fortuitum bonum suspiciosi pavidique subsistite; et fera et piscis spe aliqua ohabere nos putamus, haeremus. In praecipitia cursus iste deducit. Huius eminentis vitae exitus cadere e
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ st eᷤenire qͦs ipe cognoui .s llo̾ ⁊̃ squib audum. ⁊ilegi upeͥ nscqpsi. Ino d̃ me ꝑficiscẽ
repueriscã ⁊ ĩcunis uagia. nabde recusam. Nec uͦ uelĩ qͣsi Scurso spacio ad carceriꝰ a cale re¬
uocari. Quid q. ht̃ uita ꝯodi qͥd ñ potiꝰ laboris: S hãt sane. hc̃ certe t̾ni: ant sacierate̾. aut
uiri. u ñ frustra me natũ existimẽ. Et exuita ita discedo tãꝙ. ex hospicio. ñ cãq̃ e domo.
cõmorandi.i. natã diu̾sõꝵ nob̃. ñ habitandidedit. Op̃clarũ die. cũ milli diuinii aĩoꝵ ꝯciliñ¬
cetuq ꝓficiscar. eũq ex hac turba. ⁊ collunione discedã. ꝓficiscar.n. ñ ad eo solũuiroᷤ d̾ quib
qͦ mͥ ipẽ cernebat eẽ ueniendũ. Quẽ egomeũ casũ forat̃ ferre uissus sũ. ñ qͦ eqͦai̾o ferrẽ.ẜ me

Expanded text:
ec repuerascam et in cunis vagiam, valde recusem, nec vero velim quasi decurso spacio ad <carceres> a calce revocari. Quid enim habet vita commodi? Quid non <pocius> laboris? Sed habet sane, habet certe tamen autvixi ut non <frustra me> natum existimem et e vita ita discedo tamquam ex hospicio, <non tamquam> e domo. Commorandi natura diversorium nobis, non habitandi dedit. O preclarum diem, cum ad illud divinorum anne discedam! proficiscar enim non ad eos solum viros, de quibus quo mihi ipsi cernebat esse veniendum. quem ego meum casum fortiter ferre visus sum, non quo aequo animo ferr
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuit̃ affectiᷤ sanitatiꝰ loco: b ona remisio dũ me illi paro. tu int̾im qͥ pote̾ qͥ intelligiᷤ u̾n qͦ eua¬
sis. ⁊ex eo suspicariᷤ qͦ usq sis euasurꝰ. ꝯpone moreᷤᷤ tuo̾ atolle ai̾ĩ. adu̾sus formidata ꝯsiste Nlua¬
re eoᷤ noli qͥ tͥ metii facuit̃. None uideat᷑ Tultus siqͥs multitudine eo loco timeat ꝑguẽ tͣmitꝰ :
singłis. Ẽq̃ ad tua mortẽ multiᷤᷤ aditꝰ ñ licet illã muba minent᷑. Sic istuc nat̾a disposuit. Sp̾m tͥ
tã imus eripiet.ꝙ imꝰ dedit.Si pudorẽ hres ultimã mͥ pesionẽ renisses. Sine ego qͥ me sordide

Expanded text:
iter adfectis sanitatis loco est bona remissio. Dum me illi paro, tu interim, qui potes, qui intellegis, unde quo evaseris, et ex eo suspicans, quousque sis evasurus, compone mores tuos, attolle animum, adversus formidata consiste. Numerare eos noli, qui tibi metum faciunt. Nonne videatur stultus, si quis multitudinem eo loco timeast ? Aeque ad tuam mortem multis aditus non est, licet illam multi minentur. Sic istuc natura disposuit: spiritum tibi tam unus eripiet quam unus dedit. Si pudorem haberes, ultimam mihi pensionem remisisses. Sed ne ego quidem me sordide
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Repulsus petit denarium. respondit mimis eẽ. quam qd̾ regẽ deceret. dace.
Tiupissima eius inodica ullatio est. Inuenit quomodo neutrũ daret. indenario
regẽ. intalento ꝙymeum resperit. Cumposset. ⁊denaciũ tamquam eẏnico dare.¬

Expanded text:
ret. Repulsus petit denarium; respondit minus esse, quam quod regem deceret dare. ret. Repulsus petit denarium; respondit minus esse, quam quod regem deceret dare. " Turpissima eiusmodi cavillatio est ; invenit, quomodo neutrum regem, in talento cinicum respexit, cum posset denarium tamquam cinico dare,
Abbreviated transcription (Latin):
de conciperet. eum ille cui donabatur se ipse mensus tauti muneris imudiam re¬
fugiset dicens ñ conuenite fortunȩ suȩ. Nonquero inquid quit te accipere dece¬
at .ẜ. quid medare. Fnimosa uox uidetur. ⁊ cum regiatũ sit stultissima. Nihil enm
ꝑsequere quamdecet. Refert quid. ⁊ cui. quando. quare.ulii. ⁊ eotera sine qͥdb
facti ratio ñ constabit. Tumidissimum animal. sullum accipere hoc ñ decet Nlec
te dare. Habetur ꝑsonarũ aut dignitatum portio. Et cum sit ubiq uirtꝰ modus
e peccat. quod excedit qͦd qm efficit. Liceat istud sanetͥ. ⁊ te intantum for
suftulerit. ut congia tua urbes sint. Quas qnͣto maioris animifuit ñ capere qm
spargere. Est tam̃ aliquis onnor. quaminsinu eiꝰ condenda ẽ ciuitas. Abanti¬
gono cynieus petit talentum. respondit plus ẽẽ. quã qd̃ orneus petere debe¬

Expanded text:
de conciperet. Cum ille, cui donabatur, se ipse mensus tanti muneris invidiam rede conciperet. Cum ille, cui donabatur, se ipse mensus tanti muneris invidiam refugisset dicens non convenire fortunae suae : " Non quaero," inquit, " quid te accipere deceat, sed quid me dare." Animosa vox videtur et regia, cum sit stultissima. Nihil enim per se quemquam decet ; refert, qui det, cui, quando, quare, ubi, et cetera, sine quibus facti ratio non constabit. Tumidissimum animal ! Si illum accipere hoc non decet, nec te dare; habetur personarum ac dignitatium portio et, cum sit ubique virtus modus, aeque peccat, quod excedit, quam quod deficit. Liceat istud sane tibi et te in tantum fortuna sustulerit, ut congiaria tua urbes sint quas quanto maioris animi fuit non capere quam spargere ! : est tamen aliquis minor, quam in sinu eius condenda sit civitas ! Ab Antigono Cynicus petit talentum; respondit plus esse, quam quod Cynicus petere debe