comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃o ẽ ut opinor humoano p̃ditus. cui non id
ine dubitatione p̾feretur. Reñ. placet uero. ⁊
rum tibi illaꝵ figuraꝵ quaꝵ iam qnͣtun satis
udẽbatur fcã est mentio ea uideatur excellere
lauditur ñõ iueniebanis. ad est huio parilitaᷤ
ꝯtrarioꝵ. Nam line linea et angulus angulo est
bo cernis contrarus. Eeñ. ita uero eit ut dicis. au
Nam si ħt: frustra ut institueramꝰ aliam q̃rimꝰ¬
Si aũ nõ ht̃: uolo ut id ipm̃ mͥ abste demõstret᷑.¬
E eñ. uidetur mͥ hr̃e. Nam ubi et anguli pares
et lince sunt ubi dep̾hendam me qualitatem
nõ uideo. Argͦ. Ego aliud sentio. Nam recta
linca doneo ueniat ad angulos sũma equalita¬
cte p̃dita est. S cum diu̾so latere alia ꝯnngitur
linea et angulũ facit nonne censes hoc ipm̃ ẽe
inequale. aut tibi figure pars que linea oland̾
equalitate. aut similicudine. Reñ. Nullo mõ
et me puder tem̾itatis me. Eo .n. ductus sum
quo et angulos mea pares mt̾ se et latera. cer¬

Expanded text:
o est, ut opinor, humano sensu praeditus, cui non id sine dubitatione praeferetur. E. Placet vero, et rum tibi illarum figurarum, quarum jam quantum satis videbatur facta mentio est, ea videatur excellere,clauditur, non inveniebamus, adest huic parilitas contrariorum: nam lineae linea, et angulus angulo est, ut cernis, contrarius. E. Ita vero est, ut dicis. A. Nam si si autem non habet, volo ut idipsum mihi abs te demonstretur. E. Videtur mihi habere: nam ubi et anguli pares et lineae pares sunt, ubi deprehendam inaequalitatem non video. A. Ego aliud sentio: nam recta linea donec veniat ad angulos, summa aequalitate praedita est; sed cum ex diverso latere alia conjungitur linea, et angulum facit, nonne censes hoc ipsum esse inaequale? An tibi figurae pars quae linea clauditur videtur aequalitate aut similitudine? E. Nullo modo: et me pudet temeritatis meae; eo enim ductus sum, quod et angulos in ea pares inter se et latera cer
Abbreviated transcription (Latin):
coli l iuid̾e incħ eẽ in reb potentiꝰ et magnificẽtꝰ
biis natutis. q̃ ut ita dicam sine tumorib ẽẽ ĩtel¬
liguntuit. E umnor n. no ab surde appellatur corpis
natus dicit elephautos ẽẽ sapientes. sensi .n. qm̃¬
uis anmirsio sensi. tñ eciam hinc homines sepe
Ambigere illud qiͣtum opior saltem concedet. piꝰ
asuio sapere apitulam quoꝵ ꝯparare magrituoies
plus ꝓfto est qm̃ asininũ. uł quos eciamde ocuio
dicebamus cui ño liqueat aquise oculum inulto
sofrutice lepusculum. et sbͥ fluctib pisdem iude
ꝯperta ess. Quod si in ipĩs sensib qr nisi corpora sẽ¬
tue nõ datum est ucħ ad rem idest ad ii senti¬
endi ualet corporis magnitudo. Metuendũ ne
es queso ne animus humanus cmiꝰ excellentior
eo pene solus aspectus ẽ ip̃a rõ qua eciam se iue¬
nie molitur meħ sit. S illum. Eadem rõ .i. se ip̃e
ouim magnitudine qua optinetur locus carere
ulla mole dẽ aĩo cogitanda sunt. Quod facilus

Expanded text:
licet videre nihil esse in rebus potentius et magnificentius iis naturis, quae, ut ita dicam, sine tumoribus esse intelliguntur: tumor enim non absurde appellatur corporinatus dicet elephantos esse sapientes; sensi enim quamvis admirans, sensi tamen etiam hinc homines saepe ambigere; illud, quantum opinor, saltem concedet, plus asino sapere apiculam; quorum comparare magnitudines plus profecto est quam asininum: vel quod etiam de oculo dicebamus, cui non liqueat aquilae oculum multo sub frutice lepusculum, et sub fluctibus piscem videre comperta est. Quod si in ipsis sensibus, quibus nisi corporea sentire non datum est, nihil ad rem, id est ad vim sentiendi, valet corporis magnitudo; metuendumne est, quaeso, ne animus humanus, cujus excellentior et pene solus aspectus est ipsa ratio qua etiam se invenire molitur, nihil sit, si illum eadem ratio, id est se ipse omni magnitudine, qua obtinetur locus, carere ulla mole de animo cogitanda sunt. Quod facilius
Abbreviated transcription (Latin):
lem latitudinẽ iudisti. Reñ. Omĩo ñ ꝙͣ. Nõ .n.
s ista corporea. Argͦ. at qͥ corporea corporeio ocłis
nuita quadam rer̃ cognatione c̾nũtur. Oꝑtet
aĩmũ quo uidemꝰ illa ĩ corporalia corporeũ corpꝰ¬
ue nõ eẽ. an tu aliter existimas.
corporeum. Quid ẽ tand̾ dic mͥ. Augͦ. ui¬
deiterĩ utrum ꝯfectum sit carere illũ om̃i illa
qnͣtitate de qua nũc q̃o ẽ. Nam quid sit ãiuis
de regione eius q̾situm ẽ. Alt̾o utrum ña ex t̾ra

Expanded text:
dinem vidisti? E. Omnino nunquam. Non enim sunt ista corporea. A. Atqui si corporea corporeis oculis mira quadam rerum cognatione cernuntur; oportet animum quo videmus illa incorporalia, corporeum corpusve non esse. An tu aliter existimas? E. corporeum; quid est tandem, dic mihi? A. Vide interim utrum confectum sit carere illum illa omni quantitate, de qua nunc quaestio est: nam quid sit animus, de regione ejus quaesitum est; altero, utrumnam ex terra,
Abbreviated transcription (Latin):
ammo tñ eciam colam lineam ĩtiorẽ. quodam
coło .i. intelligentia uidere ꝯcessum est arbittor
nos ꝯcet̾e sic aiũ corpus nõ ẽẽ ut sit corpore
melior. Quo ꝯcesso ut opmor dubitandũ eum
sint corpori ut corpꝰ sit ñ hiis om̃ib ẽẽ meliorem
qui corpore ẽ iuelior. At ip̃a linea qua meliorẽe
illa duo secari põt. Porro illa duo eo mag̾ secant᷑
ꝯͣplinea quo mag̾ se ĩ spaciũ distendũt. linea uͦ
aner spaci. Quapp̃ qͥtqͥd linea meliꝰ ẽ necẽ ẽ mil¬
lo spacio sit. et oĩo diuidi secariq ño possit. Fru¬
stra gͥ ut opinor qnͣtitatẽ animi q̃ uulla ẽ ĩue¬
mie laboramꝰ. cum eũ liea ꝯcedamꝰ ẽẽ meliorẽ.

Expanded text:
amen etiam solam lineam interiore quodam oculo, id est intelligentia, videre concessum est: arbitror nos concedere sic animum corpus non esse, ut sit corpore melior. Quo concesso, non opinor dubitandum essesint corpori ut corpus sit, non his omnibus esse meliorem, qui corpore est melior. At ipsa linea, qua melior esse illa duo secari potest. Porro illa duo eo magis secantur quam linea, quo magis se in spatium distendunt: linea vero anet spatii. Quapropter quidquid linea melius est, necesse est nullo spatio sit, et omnino dividi secarique non possit. Frustra igitur, ut opinor, quantitatem animi, quae nulla est, invenire laboramus, cum eum linea c
Abbreviated transcription (Latin):
aͥ xgͦ. ĩluo .s. ut responteas utrum deoc eitd̃¬
tattudinis iam nomen descͥptõme amissse. an
ohue maneat latiuido qmͣius itastt collocata.R.
it uran altitudo eẽ fai. Aogͦ. Recordaris neõb¬
aao ꝙͣ adm odũ alitudinem diffinieramꝰ. Eena
pecotor plane me eciã sio respondisse puder. Nã
⁊ hos m̃õ quas erecta latitudo sectionẽ ꝑ longum
deorsum i̾isus ũ admittͥat. quare nulla in eã pos¬
sit int̾iora cogitari qmuis mediũ et extrema
agitentur. Scd̾m aũ suꝑiorem demonstrat̾om
ncttudinis ꝙx fecisti ut recordarer nulla est oĩo
atitudo. uͥ ncħ intus cogitari põt. Argͦ. Recte di¬
as. es ac te onũo menimisse cupiebam¶ Qmob¬
rẽ islud iam uolo. Rndeas utrum fło u̾m añpo¬
nas. señ. Iam hinc dubitare ĩ credibił dem̃cie
ẽi. Argͦ. dic gͦ q̃idte. ñ quidũa uera linea ẽ q̃ per
longũ secari põt. aut u̾m ligñ quod nullo m̃o

Expanded text:
pondeas, utrum sic erlatitudinis jam nomen descriptionemque amisisse; an adhuc maneat latitudo, quamvis ita sit collocata. E. Videtur mihi altitudo esse facta. A. Recordarisne, obsecro, quemadmodum altitudinem definieramus? E. Recordor plane, et me jam sic respondisse pudet. Nam etiam hoc modo quasi erecta latitudo sectionem per longum deorsum versus non admittit: quare nulla in ea possunt interiora cogitari, quamvis medium et extrema cogitentur. Secundum autem superiorem demonstrationem altitudinis, quam fecisti ut recordarer, nulla omnino est altitudo, ubi nihil intus cogitari potest. A. Recte dicis, et sic te omnino meminisse cupiebam. Quamobrem illud jam volo respondeas, utrum falso verum anteponas. E. Jam hinc dubitare, incredibilis dementia est. A. Dic ergo, quaeso te, numquidnam vera linea est, quae per longum secari po
Abbreviated transcription (Latin):
tas e quasi ut ita dicum locale spaciuĩ in aĩo ua¬
porea illa cͥuere ualeret ut superior rõ demõstra¬
bat. ꝑculdubio caret spacio quo corporea meciũtur
et ob hoc recte credi aut cogitari. aut intelligitas
I aũt te moueat cur tauta celi. terre. mans¬
ꝙ spacia memoria contineat cũ sit ip̃e nul

Expanded text:
tas et quasi, ut ita dicam, locale spatium animo ulporea ulla cernere valeret, ut superior ratio demonstrabat; procul dubio caret spatio quo corpora metiuntur: et ob hoc recte credi, aut cogitari, aut intelligi talis Si autem te movet, cur tanta coeli, terrae, marisque spatia memoria
Abbreviated transcription (Latin):
cũ punita ꝙꝑ bellũ g̾entib. Quid .n. minꝰ fendĩ
et audiendum est qm fatinos nos rõne p̃state be¬
stĩs. et eam remfat̾i ẽc aliquid qm̃ corpores liñe
sentimus. qm eciam nõ ulle bestio metius c̃miu

Expanded text:
cum pituita semper bellum gerentibus. Quid enim minus ferendum cum pituita semper bellum gerentibus. Quid enim minus ferendum et audiendum est, quam fateri nos ratione praestare bestiis, et eam rem fateri esse aliquid quam corporeo lumine sentimus, quam etiam nonnullae bestiae melius cernunt;
Abbreviated transcription (Latin):
eruditi ad ĩuestiganda ea uenint. se pacientꝰ bois
docibiles p̃benti att ab om̃i corpoꝵ ꝯsuetudine ꝙͣ¬
tũ in hac uita ꝑmnittitur semer auͥtunt fc̃ añ ñ
potess quadam diuina ꝓuidentia utt religiosis a¬
nimis se ip̃os et dm̃ suimm .i. uu̾tatem pie daste ac
diligent̾ qͥrentib mueniendi facultas tesit.
Ad alia tuscamus. Quicqͥd aũde illis figuns lo¬
ciuatus a nob̾ fortasse disputatũ ẽ qũa uolebas
uidebis. quͣtum ad alia ualebit si hane disceptati¬
onem aliquid oo ad uttam c̃e cõcedis. Samet eb¬
cet animũ hoc genuo discppliaꝵ ad sb̾tiliora cnẽ¬
da ue luce illoꝵ reꝑcussus et eam sustinere ñõ ua¬
leus. in casdem tenebras quas fug̾e cupiebat. liᷤ¬
bent̾ refugiat en affeit argumenta nis slior cer¬
dissma qiuib quod fuit suuentamatq ꝯ fecturĩ¬
pudentem hanc dubitationem qñtum homiinu
tala uetigare ꝑmissimiẽ. Mimis i egꝰ de hna
reb dubito. quam de hiis quas istis oculis indemꝰ

Expanded text:
a ea venerint, si patienter bonis se dociles praebent, atque ab omni corporum consuetudine, quantum in hac vita permittitur, semet avertunt. Fieri autem non potest quadam divina providentia, ut religiosis animis seipsos et Deum suum, id est veritatem pie, caste ac diligenter quaerentibus, inveniendi facultas desit.ad alia transeamus: quidquid autem de illis figuris loquacius a nobis fortasse disputatum est quam volebas, videbis quantum ad alia valebit, si hanc disceptationem aliquid eo adjutam esse concedis: nam et exercet animum hoc genus disciplinarum, ad subtiliora cernenda, ne luce illorum repercussus, et eam sustinere non valens, in easdem tenebras quas fugere cupiebat, libenter refugiat; et affert argumenta, nisi fallor, certissima, quibus quod fuerit inventum atque confectum, impudentem habeat dubitationem, quantum homini talia vestigare permissum est. Minus enim ego de his rebus dubito, quam de iis quas istis oculis videmus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃hendere similitudinib rõnum facillime
teciputur. et in uarias noxias q opiniones
ita labũtur. ut em̃gi inde ac lid̾ari aut nũcp
ant eg̾rime queant. Hñs gͦ utilissimũ ẽ extel¬
lentissime auctoritati credere. et ẜm hoc agere
uitam. Quod si cucius putas. nõ solum meh
resisto. sed eciam approbo multum. Si autem
cupiditatem istam refrenate ũõ potes qua tͥ ꝑ
suasisti rõne ꝑuenire ad ueritatem. Multi et
longi circuitus tͥ colandi sunt ut te rõ nonad¬
dũcat nisi ea q̃ sola rõ dicenda est .i. uera r̃o. et
ñ solum uera. s ita certa et ab om̃i similitudi¬
ne fł̾itatis auena. si tñ ullo m̃o ħ ab homͥne ĩ¬
ueniri põt ut nulle disputationes fłe. aut ue¬
risiłes ab ea te possint traduc̾e. Reñ. Nichĩa
p̃proꝑe desid̾abo. Agat ac ducat rõ. qua nult dũ¬
soł talib reb. aut certe de hiis maxime dep̃c̃a¬

Expanded text:
comprehendere, similitudinibus rationum facillime comprehendere, similitudinibus rationum facillime decipiuntur, et in varias noxiasque opiniones ita labuntur, ut emergere inde ac liberari, aut nunquam, aut aegerrime queant. His ergo utilissimum est excellentissimae auctoritati credere, et secundum hoc agere vitam. Quod si tutius putas, non solum nihil resisto, sed etiam multum approbo. Si autem cupiditatem istam refrenare non potes, qua tibi persuasisti ratione pervenire ad veritatem, multi et longi circuitus tibi tolerandi sunt, ut non ratio te adducat, nisi ea quae sola ratio dicenda est, id est vera ratio; et non solum vera, sed ita certa, et ab omni similitudine falsitatis aliena, si tamen ullo modo haec ab homine inveniri potest, ut nullae disputationes falsae aut verisimiles ab ea te possint traducere. E. Nihil jam praepropere desiderabo: agat ac ducat ratio qua vult, dumsolis talibus rebus, aut certe de his maxime depreca
Abbreviated transcription (Latin):
geres. ita ut nullus finis ab alt̾us copulatiõe
liber eẽt. Reñ ¶Quid dicis figuram iamme ui¬
dere arbitror sed ut̾ iam uidetem quo ista tẽdãt
aut quid ex hiis effectuiꝰ sio. ut ego oy de aĩare¬
quiro sciam. fixgͦꝰ. hoc in initio te ammonui
et postulam. et pacienter ferres aliqsitũ circu¬
itum nrm̃ quod item queso ut facias. Nonle¬
ius res q̃ntur uõ facił ad cognoscendũ. Nosse
hoc .n. plane ac ten̾e uolumꝰ si fi põt. aliud ẽ .n.
cũ auctoritati credimꝰ. aliud cũ rõni. Auctoria¬
cti credere magnũ ꝯpendium est. et nullꝰ labor
Quod si te delectat pot̾is multa leg̾e q̃ magni
et diuini uiti de hiis reb necessaria q̃ udebã¬
ctur salubriter miꝑitiorib. quasi nutu quodã
locuti sunt. credies ꝯͥ uoluerunt ab hiis quoꝵ
animis uł tardiorib uł implicatiorib alia sa¬
lus ẽẽ nõ posset. Tales .ii. homines quoꝵ pro¬
fecto maxima multitudo est. s rõe uelint u̾m

Expanded text:
geres, ita ut nullius finis ab alterius copulatione liber esset. E. Quid dicas figuram, jam me videre arbitror; sed utinam tam viderem quo ista tendant, aut quid ex his effecturus sis, ut ego quod de anima requiro, sciam. 12. A. Hoc initio te admonui, et postulavi ut patienter ferres aliquantum circuitum nostrum, quod item quaeso ut facias. Non levis res quaeritur, non facilis ad cognoscendum: nosse enim hoc plane ac tenere volumus, si fieri potest. Aliud est enim cum auctoritati credimus, aliud cum rationi. Auctoritati credere magnum compendium est, et nullus labor: quod si te delectat, poteris multa legere, quae magni et divini viri de his rebus necessaria quae videbantur, salubriter imperitioribus quasi nutu quodam locuti sunt, credique sibi voluerunt ab iis, quorum animis vel tardioribus vel implicatioribus alia salus esse non posset. Tales enim homines, quorum profecto maxima multitudo est, si ratione velint verum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ centes. uisi eam cuius et extremitas s con¬
cors est undiq uullo angulo equalitatem ꝑtut¬
bante. et a cuius medio ad om̃s extremitatis ꝑ¬
tes pares lince duci possut. Ren. Iamut opi¬
nor intelligo. Nam illam figuram q̃ una linc
am criculum ducta t̾minatur mͥ iud̾is descͥb̾e.
Ec̃te intelligił. nu̾o itaq illud ꝯłid̾a. cũ su¬
ꝑior rõ docuerit lineam in solam longitudi¬
nemt intelligi neo quicquã latitudinis usupare
et iõ per longniqua ducitur diuidi nõ posse. utr̃
tͥ uideatur figura quelibet sine latitudine inueĩ¬
ti. Reũ. Nullo modo. augꝰ. Quid ip̃a latitudo
sine latitudine intelleximꝰ. Anño po̾t. Ren. uideo
ño posse. augꝰ. uides eciam illud infallor quod la¬
ctitudo ab om̃i parte diuidi queat linea nec per
Reũ. ꝓfc̃o id quod ño põt. Argͦ. ĩ ponis gͥ lincam
lantudini. Nam si quo druidi nõ põt ĩponẽdũ
ẽ. p̃p̃onamus nec̃e ẽ eciam id quod minus diui¬

Expanded text:
m censes, nisi eam, cujus et extremitas sibi concors est undique, nullo angulo aequalitatem perturbante, et a cujus medio ad omnes extremitatis partes pares lineae duci possunt? E. Jam, ut opinor, intelligo: nam illam figuram quae una linea in circulum ducta terminatur, mihi videris describere. A. Recte intelligis. Nunc itaque illud considera, cum superior ratio docuerit lineam in sola longitudine intelligi, nec quidquam latitudinis usurpare, et ideo per longum qua ducitur dividi non posse, utrum tibi videatur figura quaelibet sine latitudine inveniri. E. Nullo modo. A. Quid? ipsa latitudo sine latitudine intelleximus; an non potest? E. Video non posse. A. Vides etiam illud, nisi fallor, quod latitudo ab omni parte dividi queat, linea vero per E. Profecto id quod non potest. A. Praeponis igitur lineam latitudini. Nam si quod dividi non potest, praeponendum est; praeponamus necesse est etiam id quod minus divi
Abbreviated transcription (Latin):
telligio unde ip̃a incip̃ longitudo. Reñ. Tale oio.
argꝰ. hoc ergo ꝙ iam te intelligere uideo potisi¬
nium õĩi q̃ demonstrata sunt. Si quid̾ hoc est ey
medium tenet figure. Si aũ pͥncipiũ linee ẽ uł
lmeis. aut eciã finis. uł cũ omio aliquid notat opd̾
sine ꝑtib intelligendũ sit. nec tñ optineat fig̾ẽ

Expanded text:
 longitudo. E. Tale omnino. A. Hoc ergo quod jam te intelligere video, potentissimum omnium, quae demonstrata sunt. Siquidem hoc est, qumedium tenet figurae: si autem principium lineae est vel lineis, aut etiam finis; vel cum omnino aliquid notat quod sin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ omio nequeat dnudi. eritin. ħ multo ectã
qũã illa linea meluis. Nam lineam cernis
ex diu̾so ĩnim̾abiłr secari posse ¶taq tͥ ip̃i
ĩuẽĩendũ dimiito. ẜeñ. gͦ illud puto ñ posse
dundi ꝙ mediũ infigura ponebamꝰ. unde ĩ
extrema linea duꝯͣ. Nam sidiuiditur longi¬
tudine. aut eciã latitudine carere ñ p̃dr. S
si lõgitudiñe solã ht̃ ñ iam inde duꝯͣ lice. sed
ip̃a linea est. Si uero eciam latum est aluid desi¬
d̾at mediũ a quo in extiema latitudiuis lince
ducantur. utrumq aũ ħ rõ resprus in pũcto. io
ent gͥ quod diuidi nequoat. Augꝰ. reste dicis.s

Expanded text:
 non queat dividi; erit enim hoc multo etiam quam illa linea melius. Nam lineam cernis ex diverso innumerabiliter secari posse, itaque tibi ipsi hoc inveniendum dimitto. E. Ego illud puto non posse dividi, quod medium in figura ponebamus, unde in extrema lineae ducuntur. Nam si dividitur, longitudine aut etiam latitudine carere non potest. Sed si longitudinem solam habet, non jam unde ducuntur lineae, sed ipsa linea est. Si vero etiam latum est, aliud desiderat medium a quo in extrema latitudinis lineae ducantur. Utrumque autem hoc ratio respuit. Id erit igitur quod dividi nequeat. A. Recte dicis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ymagines gͦ locoꝵ illoꝵ mememoria cõ¬
m̃ẽtur. Reñ. Ita sentio. Nam et quid nũo
agatur ignoro. ꝙ utiq ũ ignorarem si aĩmꝰ
aieus usq ad eam porrig̾etur p̃sentiaq sen¬
ret. Augꝰ. u̾bum mͥ uid̾is dic̾e. s certe iste yma¬
mes corpoꝵ sunt. Reñ. ita nec̃e est. nõ .n. alind
aint urbes terteq. quã quedam corpora. ãꝑgꝰ.
pupilla oculi alien faciem tuam iudisti. E eñ.
inmno sepe. Aygꝰ. Cur multo breuior qm̃ est
paret. Reñ. Quid .n.uelles auud qmͣ ut pro

Expanded text:
Imagines ergo illorum locorum memoria conImagines ergo illorum locorum memoria continentur. E. Ita sentio: nam et quid ibi nunc agatur ignoro; quod utique non ignorarem, si animus meus usque ad ea loca porrigeretur, praesentiaque sentiret. A. Verum mihi videris dicere: sed certe istae imagines corporum sunt. E. Ita necesse est: non enim aliud sunt urbes terraeque, quam corpora. 9. A. pupilla oculi alieni faciem tuam vidisti? E. Imo saepe. A. Cur multo brevior quam est apparet? E. Quid enim velle
Abbreviated transcription (Latin):
cpm̃ de nunero animaꝵ qͥrere ad qnͣtitatems
iudetur ꝑtinere ñ eẽ ħ loco p̾t̾eundũ existe¬
Augꝰ. Nom incongrue existimas. s prus dͤ
spacio euis quod me adhuc mouet explicen
eũ. Quere ut uis. Sam ista cua limuilata dubi¬
ieminisse aliquid credi. aut intelligi potest.
ugꝰ. Meministi ne tand̾ urb̾ medio lauensis. Re
ualde memini. Augꝰ. Numo ergo qr eius fc̃a
ĩtio sit recordaris quanta et quał sit. Fem̃. Re¬
dor sane ac nicħ recentius atq in tegruis. au
tuno ergo cum ocuł eam ñ uideas animoui
s. Renatus. ita ẽ. Augꝰ. Meministi credo eciã
nͣto pacio t̾raꝵ nũc a nob̾ longe absit. Reñ.
i et hoc memini. Augꝰ. uides itaq animo.e¬
ã ip̃am locoꝵ distantiã. Reñ. iudeo. augꝰ. Cũ
amina tua hic sit ubi corpus. nec ułtra spa¬
um eins porrigatur ut suꝑior rõ demonstra¬
at. uñ̾ fit ut illa omĩa uideat. Reñ. ꝑ memo¬
am hoc fi̾ puto. ñ ꝙ illis locis sit p̃sens. Au

Expanded text:
 de numero animarum quaerere, ad quantitatem mihi videtur pertinere, non esse hoc loco praetereundum existimo. A. Non incongrue existimas, sed prius de spatio ejus quod me adhuc movet, explicemest. E. Quaere ut vis; nam tua ista simulata dubi corpus meminisse aliquid credi, aut intelligi potest? A. Meministine tandem urbis Mediolanensis? E. Valde memini. A. Nunc ergo quia ejus facta mentio est, recordaris quanta et qualis sit? E. Recordor sane, ac nihil recentius atque integrius? A. Nunc ergo cum oculis eam non videas, animo vides. E. Ita est. A. Meministi, credo etiam, quarto spatio terrarum nunc a nobis longe absit. E. Ita et hoc memini. A. Vides itaque animo etiam ipsam locorum distantiam. E. Video. A. Cum igitur anima tua hic sit ubi corpus, nec ultra spatium ejus porrigatur, ut superior ratio demonstrabat, unde fit ut illa omnia videat? E. Per memoriam hoc fieri puto, non quod illis locis sit praesens, A.
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ. Deñ. ia ẽ. Augꝰ. Quot gͦ anguł ħ figuras
stat. Eeñ. Totid̾ quot lineis. Argꝰ. Qiud nie
o ꝯtractior. uł aꝑtior. Reñ. eciã ip̃os pares c̃uu
deo. Argͦ. põt ne fĩ ut in figura que tͥib pani
rectis lineis fc̃a sit impares anguli sunit: an ñ pẽs¬
ista pares ẽẽ anguli. an aliud intelligis: fer̾
Ouño nõ possunt. Argꝰ. Recte dicos. S dic qͥts
Quenã tͥ figura melior uideatur et pulone
dubitet eam ẽẽ meliorem in qua equalitas pͥi¬

Expanded text:
i? E. Ita est. A. Quot ergo angulis haec figura constat? E. Totidem quot lineis. A. Quid? ipsas contractior vel apertior? E. Etiam ipsos pares esse video. A. Potestne fieri, ut in figura, quae tribus rectis paribus lineis facta sit, impares anguli sint; an non potesista pares esse anguli, an aliud intelligis? E. Omnino non possunt. A. Recte dicis: sed dic, quaeso, quaenam tibi figura melior videatur et pulchrionstat? E. Quis dubitet eam esse meliorem in qua aequalitas p
Abbreviated transcription (Latin):
quo rursum pacto tantoꝵ spacioꝵ yma¬
gmes ĩnum̾abiles nulla sua et longitudine
et latitudine. et altitudine capere possit. Auꝰ.
ierunt. Reñ. nicħ possum cogitare. Si .n. filim̃
se. et latitudo. et altitudo. que qualescumq at̃
ẽẽ tũ negare nõ possum. Augꝰ. Non usq̃quã¬
q ab surda est responsio tua. S certe oum tͥa
ista ẽẽ in arance filo. intelligis disc̾nis heo et
quid int̾ se differunt nosti. Reũ. An ai̾t potu

Expanded text:
quo rursum pacto tantorum spatiorum imaquo rursum pacto tantorum spatiorum imagines innumerabiles nulla sua et longitudine, et latitudine, et altitudine capere possit. CAPUTserit. E. Nihil possum tale cogitare: si enim filum  et longitudo per se, et latitudo, et altitudo: quae qualescumque sint, esse tamen negare non possum. A. Non usquequaque absurda est responsio tua sed certe cum tria ista in araneae filo esse intelligis, discernis haec, et quid inter se differant nosti
Abbreviated transcription (Latin):
irenti paruas apparere. Noñ. uccẽ omnino.
ugꝰ. Cur gͦ cum tam ꝑno spacio sit anima
ẽ corpus ciuis. tam magne in ca possunt ex¬
miymagines. ut et urbes et latitudo terra
et q̃cumq aua ingentia apud so possit y¬
iaginari. Uolo .ii. cogites paulo diligentuis
m tantam qnͣtum corpus ẽ suꝑior rõ docu¬
se uideatur.Ress. Non inuenio quid respõ¬
am. nec sat̾ explicare possum qnͣtum mei¬
l moueam. Et multum me pe denideo. qͥ
luperiori r̃om tam cito cołentiaᷤ. ut ex isto cor
Reñ. Nullo modo. Nam eciam si aer ite cuiuis
quasi flatus uentus ẽẽ ꝓbabiliter creditur. u¬
mu̾sum istum mũdum poss ĩpellere ĩnum̾a¬
biles tales tantos q muudos secum anina ỹ¬
maginari potest. quas ymagines quo spacio
contineat suspicari nõ possumt. Axgꝰ. Undegͦ
ne melius sit eam credere. ut suꝑꝰ dixerã. nec
longam. nec latam. nec altam sicut mͥ deiꝰtiei¬
a concesseras. .RE¬
Aesle assentirer ñ me plul ꝯturbaret

Expanded text:
e omnino. A. Cur ergo, cum tam parvo spatio sit anima quam corpus est ejus, tam magnae in ea possunt exprimi imagines, ut et urbes, et latitudo terrarum, et quaeque alia ingentia apud se possit imaginari? Volo enim cogites paulo diligentius, et eam tantam quantum corpus est superior ratio docuisse videatur? E. Non invenio quid respondeam, nec satis explicare possum, quantum me ista moveant: et multum me ipse derideo, qui superiori rationi tam cito consenseram, ut ex isto corpest? E. Nullo modo: nam etiamsi aer iste cujus quasi fluctum ventum esse probabiliter creditur, universum istum mundum possit implere, innumerabiles tales tantosque mundos secum anima imaginari potest, quas imagines quo spatio contineat suspicari non possum. A. Vide ergo ne melius sit eam credere, ut superius dixeram, nec longam, nec latam, nec altam, sicut mihi de justitia concesseras. E. Facile assentirem, nisi me plus conturbaret,
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ res q̃nas nõ possis dicere ncħ eẽ. nec tñ
in eis inuenire auqua huus modi spacia qua¬
lia in anima requiris ut non solum non tibi
ex eo anima nicħ eẽ indeatur quod mea
n̾o muenis longitudine siue aliquid tale. sed̾
eo p̾ciosior et pluris existimanda est quo inchil
hoꝵ h̾eat. deunde utrum uere mcħ hoꝵ hest uide¬
bius. Reñ. Utere quo uis ordine ac modo ego
cio. sed uolo ut int̾roganti mͥ respondeas. for¬
ctasse .n. ea que te docete conce. ip̃e iam nosti.
Credo .ii. ñõ te dubitare hanc arborem nõ eẽ
omĩo noħ. Reñ. Quis dubitau̾it: Argͦ. Qło:
Inud ño dubitas iusticiam multo ẽẽ hãc arbo¬
re meliorem. Reñ. sadicłm istud quid̾ quasi u̾
nulla sit ꝯparatio. Augꝰ. lib̾alit̾ metũ agis.
S illud mnc attende̾. Cum constet ita eise h¬
hanc arborem det̾iorem qmͣ est iustica. ut
nec ꝯparanda tibi quidem uiceatur et hoc
lignum non ẽẽ confessus sis. placet uetibi

Expanded text:
esse res quas non possis dicere nihil esse, nec tamen esse res quas non possis dicere nihil esse, nec tamen in eis invenire aliqua hujusmodi spatia, qualia in anima requiris: ut non solum non tibi ex eo anima nihil esse videatur, quod in ea non invenis longitudinem, sive aliquid tale; sed eo pretiosior et pluris aestimanda sit, quo nihil horum habet. Deinde utrum vere nihil horum habeat, videbimus. E. Utere qcis: sed volo interroganti mihi respondeas; fortasse enim ea quae te docere conor, ipse jam nosti: credo enim non te dubitare hanc arborem non esse omnino nihil. E. Quis dubitaverit. A. Quid illud? num dubitas justitiam multo esse hac arbore meliorem? E. Ridiculum istud quidem est, quasi vero ulla sit comparatio. A. Liberaliter mecum agis; sed illud nunc attende: cum constet ita hanc arborem esse deteriorem quam est justitia, ut nec comparanda quidem tibi videatur, et hoc lignum non esse nihil confessus sis; placetne tibi
Abbreviated transcription (Latin):
dici nõ põt. nec omĩo intelligi de anima. Non
.n. ullo modo. aut longa. aut lata. ant quasi ua¬
lida suspitanda est anima. Corporea ista sunt
ut mͥ uidetur et de ꝯsuetudine corpoꝵ sic ani¬
mam q̃rimus. Idoꝙ bene p̃cipitur eciã ĩ mi¬
steriis ut omĩa corporea ꝯtẽpnat uniu̾soq
huis mundo renũciet quint indemus corporens
est. Quisquis se talem reddi desid̾at quał a d̾o
fcũs est .i. similem deo. Non .n. alia salus aĩe
est. aut renouatio. aut reconciliatio auctori
suo. Qm̃obrem qntta sit anima ẜm inquisiti¬
onem hanc tibi respondere nõ possum. Sed
possum affirmare nõ illam longam ẽẽ. uer
latam. nec robustam. nec aliquid hoꝵ que ĩ
iuensuris corꝑm queri colent. et hoc cur existi¬
mon rõnem tibi reddam si placet. Res̃. pla¬
cet uero ac uchementer exspec̃to. uideturn.
mͥ quasi uicħ eẽ anima si nch est hoꝵ. Augꝰ.
¶Prius ergo si uidetur ostendam tibi multas

Expanded text:
dici non potest, nec omnino intelligi de anima. Non dici non potest, nec omnino intelligi de anima. Non enim ullo modo, aut longa, aut lata, aut quasi valida suspicanda est anima: corporea ista sunt, ut mihi videtur; et de consuetudine corporum sic animam quaerimus. Ideoque bene praecipitur etiam in mysteriis, ut omnia corporea contemnat, universoque huic mundo renuntiet, qui, ut videmus, corporeus est, quisquis se talem reddi desiderat, qualis a Deo factus est, id est, similem Deo: non enim alia salus animae est, aut renovatio, aut reconcilaitio auctori suo. Quamobrem quanta sit anima secundum inquisitionem hanc tibi respondere non possum; sed possum affirmare, neque illam longam esse, nec latam, nec robustam, neque aliquid horum quae in mensuris corporum quaeri solent. Et hoc cur existimem, rationem tibi reddam, si placet. E. Placet vero, ac vehementer exspecto: videtur enim mihi quasi nihil esse anima, si nihil est horum. A. Prius ergo si videtur, ostendam tibi multas
Abbreviated transcription (Latin):
ndeas ẽẽ concessum. Ren. S nos uidemur.
tiortalia ficere teus autem ĩ nortalem aian
Recit ut opuĩione młi forte tibi ałt indetur. Augꝰ.
Ergo tu uelles talia fieri ab hom̃b qualia deus
fecit. Reñ. non cquidem hoc dixim. Sed ꝙ̃admo¬
dum ip̃e ĩmortalis ĩmortale quiddam fecit ad siłi¬
tudinem suam ac et uos ĩmortales a d̾o fã ad si¬
militudinem nrãm quod facimus ĩortale ẽẽ
deberet Augꝰ. Recte diceres si ad euis ymaginẽ
pingeres tabulam quod in te ĩmortale esse cre¬
dit. Nunc uero in ea exprimis similitud mem
corporis. quod ꝓfecto mortale est. Reñ. Qũo
ergo sum similis deo cum ĩ mortalia nulla pꝰsũ
Facere ut ille. Augͦ. Qũo uec ymago corporis
tui põt hoc uale̾re quod corpus tuum ualet. sic
amia nõ mirandũ est si potentiam tantam ñ
ht qnͣtam ille ad cunis similitudiuem fc̃a est.
n. intelligo. utrum eius quasi spacium. latitu
de anima scire cupio. Augꝰ. at qm̃ illud suꝑins

Expanded text:
concessum? E. Sed nos videmur mortalia facere, Deus autem immortalem animam fecit, ut opinor, nisi forte tibi aliter videtur. A. Ergo tu velles talia fieri ab hominibus, qualia Deus fecit? E. Non equidem hoc dixerim. Sed quemadmodum ipse immortalis immortale quiddam fecit ad similitudinem suam; sic et nos immortales a Deo facti, ad similitudinem nostram quod facimus, immortale esse deberet. A. Recte diceres, si ad ejus imaginem pingeres tabulam, quod in te immortale esse credis: nunc vero in ea exprimis similitudinem corporis, quod profecto mortale est. E. Quomodo ergo sum similis Deo, cum immortalia nulla possum facere ut ille? A. Quomodo nec imago corporis tui potest hoc valere quod tuum corpus valet; sic anima non mirandum est si potentiam tantam non habet, quantam ille ad cujus similitudinem facta est. enim intelligo utrum ejus quasi spatium latitudiE. Utrumque de anima scire cupio. A. Atqui illud superius
Abbreviated transcription (Latin):
Sio it cũ iiiͬ. parib lineis figuia ꝑficitur ut
io onĩs. aut certe uł bomi anguli pares sint ꝙ̃
hiis reb tanta et tãm mꝰcussa quedam iustĩa
eñ. Quonam m̃o. argꝰ. qi nich̾ ut arbitror dĩs
E iisticiam usi cquitatẽ. equitas aũt ab eqͣlii¬
ite quadam uidetur appellata. s q̃ ni hac uirtu
equitas. nͥ ut sua cuiq tribuantur. Porro sua
luq nͥ quadam distinctoe tribui nõ possunt.
n alr putas: Reñ. manifestum est et prorꝰ assc̃¬
ior. aygͦ. Quid: distinctionẽ arbitraris ue ẽẽ
nã si omña paria sint ut nicħ omĩo nt se diffe¬
sar. Reñ. nullo m̃o. Argͦ. Ergo uistĩa seruari ñ¬
soo nͥ ĩreb ĩ quib ẜuatur sit quedã ut ita di¬
am imꝑitas et dissisitudo. Reñ intelligo. Augͦ
suni gͥ fateamur istas figuras de quib agimꝰ
nt̾ se ẽe dissimiles. illam. si que trib et hanc q̃¬
ii. anguł constant. cum ambe parib liueis fiãt
me uidetur tͥ q̃dam retenta iusticia ut illa que

Expanded text:
se, ut cum quatuor paribus lineis figura perficitur, non aut omnes, aut certe vel bini anguli pares sint; quin his rebus tanta et tam inconcussa quaedam justitia? E. Quonam modo? A. Quia nihil, ut arbitror, dicimus esse justitiam nisi aequitatem: aequitas autem ab aequalitate quadam videtur appellata. Sed quae in hac virtute aequitas, nisi ut sua cuique tribuantur? Porro sua cuique, nisi quadam distinctione tribui non possunt. An aliter putas? E. Manifestum est, et prorsus assentior. A. Quid? distinctionem arbitrarisne esse ullam, si omnia paria sint, ut nihil omnino inter se differant? E. Nullo modo. A. Ergo justitia servari nsi in rebus in quibus servatur, sit quaedam, ut ita dicam, imparilitas et dissimilitudo. E. Intelligo. A. Cum igitur fateamur istas figuras, de quibus agimus, inter se esse dissimiles, illam scilicet quae tribus, et hanc q angulis constat, cum ambae paribus lineis fiant; nonne videtur tibi quaedam retenta justitia, ut illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
in auiniã uideri. NIam taie aliquid canres
gito. Angꝰ. Corpus quid uentũ ẽẽ ta m hnes
qimͣ sme de fractu int̾rogares. Nam inchod
qmͣ istum actem ꝯmotum er agitatumuate
ẽẽ sentimꝰ. Quod in loco tnͣsquillims eabii
nenus flatumq sentimꝰ. Quod cum eneuere
occultiore quodam motu. ce lestiũ uł tedao
corpoꝵ per magnũ spacum m̃di uentꝰ meist¬

Expanded text:
deri: nam tale aliquid eam esse cogito. A. Corpus quidem ventum esse tam concedo, quam si me de fluctu interrogares. Nam nihil aliud quam istum aerem commotum ac agitatum ventum esse sentimus; quod in loco tranquillissimo, etcommovemus, flatumque sentimus. Quod cum evenerit occultiore quodam motu coelestium vel terrenorum corporum per magnum spatium mundi, ventus
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem. et altitudinem. Reñ. Qr̃a dicas ai¬
titudinẽ nõ intelligo. Augꝰ. Iua dico qua effici¬
ctur ut mt̾iora corporis cogitentu Aut eciã sẽci¬
antur si perlucet it uitrum quam si temas cor¬
porib quantum mea opinio est neq sentiri pos¬
sunt. uetp omio corpora ẽẽ recte existinari. his¬
mͥ uolo apenal quid tu sentiał. Ren. prasͥiꝰ
dubito corpora omĩa hiis carere nõ posse l
Qiud illud. potes cogitare ista tuia ñõ ẽ niͦ
corporib. fecũ nõ intelligo qũo ec̃ alibips.¬

Expanded text:
titudinem, et altitudinem? E. Quam dicas altitudinem, et altitudinem? E. Quam dicas altitudinem, non intelligo. A. Illam dico qua efficitur ut interiora corporis cogitentur, aut etiam sentiantur, si perlucet ut vitrum; quanquam si hoc demas corporibus, quantum mea opinio est, neque sentiri possunt, neque omnino corpora esse recte existimari. H volo aperias quid tu sentias. E. Prorsus non dubito corpora omnia his carere non posse. A. Quid illud? potes cogitare ista tria non esse nisi in corporibus? E. Non intelligo quomodo alibi
Abbreviated transcription (Latin):
os̾. Inmio quidã lãge diutiꝰ hac lõge q p̃stantꝰ
uidetur tͥ lõga ẽe. Reñ. Nullo mo mͥ uisticia.
aut longa. aut lata. aut aliquid tale cogitanti
pot occurtere. Augͦ. Si tibi nicħ hoꝵ ẽ uistiaia
et tñ ip̃a nicħ non ẽ. cur tͥ anima nnth idet᷑.
nisi eius aliqua longitudo sio: Reñ. age iam.
ga. uec lata. nec robusta sit. S utrum uere
młta sint magni estimanda q̃ istis carent. s
ñ ꝯtinuo ex hoc gñe animã eẽ credendũ puro
ugꝰ Scio istud nob̾ enodandũ restare. et ħime
tẽince̾ps explicatur̃ ꝓmuseram. U̾m q res sb̃ti¬
lissima est et longe alios mentis oculos quent
qm̃ huniana consuetudo in cotidiane iuite asti¬
b hr̃e solita est ãmoneo te ut ꝑ ea per que te
ꝑducendũ existimo libens ꝑgas. nec ur̃o quodã
necõ circuitu de fatigatus egre tuleris. Aliqu̾to
te tarduis ad id oy cupis ꝑuenire. Nam prins
abste quero utruni corpus illum putos esse
ꝙꝑ uõ ꝓ aio mõ h̾eat aliqmͣ longitudinem et la¬

Expanded text:
es, imo quiddam longe divinius hac longeque praestantius, videtur tibi longa esse? E. Nullo modo mihi justitia aut longa, aut lata, aut tale aliquid cogitanti potest occurrere. A. Si igitur nihil horum est justitia, et tamen ipsa nihil non est; cur tibi anima nihil videtur, nisi ejus aliqua longitudo sit? E. Age; jam ec longa, nec lata, nec robusta sit, sed utrum vere multa sint magni aestimanda, quae istis careant; sed non continuo ex hoc genere animam esse credendum puto. 6. A. Scio istud nobis enodandum restare, et hoc me deinceps explicaturum promiseram: verum quia res subtilissima est, et longe alios mentis oculos quaerit, quam humana consuetudo in quotidianae vitae actibus habere solita est; admoneo te, ut per ea, per quae te ducendum existimo, libens pergas, nec nostro quodam necessario circuitu defatigatus, aegre tuleris aliquanto te tardius ad id quod cupis pervenire. Nam prius abs te quaero, utrum corpus ullum putes esseongitudinem, et la
Abbreviated transcription (Latin):
daro animã puto. Sed qm̃admodũ si ex me¬
Des notissima ista elementa quatuor nominarẽ.
quib omĩa talia constare credendũ est. Porro
ꝑgeres q̃rere unde ip̃a terra nel aqua. uel aqua¬
em. Sic cumi queritur ex quib sit homo ꝯpõi¬
us respond̾e possum ex aima et corꝑe. Rurs̃
e corpore si q̃ras. ad illa elem̃ta quatuor recur¬
tam. de anma uero q̃renti tͥ. Cũ simplex qͥdã¬

Expanded text:
tare animam puto. Sed quemadmodum si ex me quaestet, notissima ista elementa quatuor nominarem, ex quibus omnia talia constare credendum est; porro si pergeres quaerere, unde ipsa terra, vel aqua, vel aerem: sic cum quaeritur ex quibus sit homo compositus, respondere possum, ex anima et corpore; rursum de corpore si quaeras, ad illa elementa quatuor recurram; de anima vero quaerenti tibi, cum simplex q
Abbreviated transcription (Latin):
simo die ip̃e sp̃c scũs discipuł missus ẽ. nõ iaml¬
piteis tabus corda dura signͣs. s cum eeñt ĩ mĩ
perunt linguis loqui. ita ut om̃s qui ad illos ut¬
nerant suam linguã quisq cognosteret. fdi
lam.n. ciuutatem ex omni terra ꝯuenieban
uitei qua cumq disꝑsi erant et du̾sas luigui

Expanded text:
quagesimo die ipse Spiritus sanctus discipulis missus est: non jam lapideis tabulis corda dura significans, sed cum essent uno in perunt linguis loqui, ita ut omnes qui ad illos venerant suam linguam quisque cognosceret . » Ad illam enim civitatem ex omnibus terris conveniebant Judaei quacunque dispersi erant
Abbreviated transcription (Latin):
inalicia et libidines et illicitas ĩpietates cũ
homines creatore suo. non ad creaturani quã
deus condidit lapsi sunt ut ꝓ deo colererent
quod fecit deus. sed eciam ad oꝑa manuũ hoĩ¬
suas. Ubi de illis tipius dyabolus eo deuioni¬
a trrampharent q̃ se in talib figm̃tis adora¬
ri uenerariq letantur dũ errores suos hũa
spm̃ reuelata sananit. Ex quib abraham pi¬
us et fidelis dei seruus electus est cui demon
enis. futim dicerentur. ⁊  illo natus est ipłs
a quo inułueruł deuł coleretur qui fecit ce¬
lum et terram. cum ret̾e gentes symulacuis ⁊
temoniis seruirent. In eo plane ppło multo
eidennius futura ecc̃a sigurata est. Eratin.
cia colebant dm̃. Erant aũ ibi pauei futuram
requiem cogitantes. et celestem prĩam reqͥ¬
rentes quib ꝓpħando reuelabatur futura
eam fidem ab oñi suꝑbia eo timore sanarẽ¬
tur. hoꝵ sc̃oꝵ qui p̃cesserunt tp̃e natiuita¬
ctem dñi ñ solum sermo s eciã uita et ꝯni¬

Expanded text:
iam, et libidines, et illicitas impietates: cum homines, deserto Creatore suo, non solum ad creaturam quam Deus condidit lapsi sunt, ut pro Deo colerent quod fecit Deus, sed etiam ad opera manuum hosuas, ubi de illis turpius diabolus et daemonia triumpharent: quae se in talibus figmentis adorari venerarique laetantur, dum errores suos humanspiritum revelata sanavit, ex quibus Abraham pius et fidelis Dei servus electus est, cui demonejus futuri dicerentur. Ex illo natus est populus a quo unus Deus verus coleretur qui fecit coelum et terram: cum caeterae gentes simulacris et daemoniis servirent. In eo plane populo multo evidentius futura Ecclesia figurata est: erat enicia colebat Dominum. Erant autem ibi pauci futuram requiem cogitantes, et coelestem patriam requirentes; quibus prophetando revelabatur futura eam fidem ab omni superbia et tumore sanarentur. Horum sanctorum qui praecesserunt tempore nativitatem Domini, non solum sermo, sed etiam vita, et conju
Abbreviated transcription (Latin):
quas efficiatur. quał cũ abscessit. S qm̃ ꝙ¬
ẽ. itt eam si possemus ostend̾emꝰ corporalis
qnͣtitatis nõ eẽ. et tñ magnũ aliquid cẽ ex
hac una inquisitione totus lib̾ nom̃ acce¬
pit ut appellaretur de anime quͣtitate. In cͦlaꝰ
illud quod dixi om̃s artes animã secũ attulis¬
int̾rogata respond cũbic nõ didisc̾it in aua ui¬
ta ante didicisse. fieri.n põt sicus iam i hoc po¬
ꝑe supradiximꝰ ut hoc ideo possit qr natura m¬
tellgibiꝰ est utt connestatur ũo solũ intelligibi

Expanded text:
qualis efficiatur, qualis cum abscesserit. sed quonest, ut eam, si possemus, ostenderemus corporalis quantitatis non esse, et tamen magnum aliquid esse; ex hac una inquisitione totus liber nomen accepit ut appellaretur, de Animae quantitate. 2. In quo libro illud quod dixi, omnes artes animam secum attulisinterrogata respondet, cum hic non didicerit, in alia vita ante didicisse. Fieri enim potest, sicut jam in hoc opere supra diximus, ut hoc ideo possit, quia natura intelligibilis est , et connectitur non solum intelligibi
Abbreviated transcription (Latin):
dixi cum uł a seip̃a uł ab alio fin̾o beno aeo¬
gata. et recordata respondet. alio loco nelaso
qmͣ hine plura oicere. ac inc ipm̃ constiuntͤ
redd̾er m̃ cui me maxime tebeo ũ udar da
pocuis debuisse rodderer deo cui me mitu
debeo. S cyñ peius oͥ ip̃e homo reddendube
ut illid̾ quasi gradu fc̃o inde surgat acnatos¬
latur ad dnĩ. sicut filius ille minor prira teu¬
sus est ad semetip̃m. et tunc ait. surgã. eib
ad prem̃ meũ iõ sic sum locutus. ⁊emque
addidi atq ita fieri amicũ mancipiũ domis
Quod gͦ dixi cui me maxne debeo ad h̃omns
retuli. Magio .n. m̾ me debeo qm̃ hoĩb cets¬

Expanded text:
dixi, cum uel a se ipsa uel ab alio fuerit bene interrogata et recordata, respondet. Alio loco: uellem, inquam, hine plura dicere ac me ipsum constringere, redderer mihi, cui me maxpotius debuisse, Redderer Deo, cui me maxime debeo. Sed quoniam prius sibi ipse homo reddendus est, ut illic quasi gradu facto inde surgat atque attollatur ad Deum, sicut filius ille minor prius reversus est ad semetipsum, et tunc ait: Surgam, et ibo ad patrem meum ; ideo sic sum locutus. Denique mox addidi: Atque ita fieri amicum mancipium Domino . Quod ergo dixi, cui me maxime debeo, ad homines retuli: magis enim mihi me debeo, quam hominibus caet
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri sue seducte a dyabolo ut p̃ceptũ dei
trangrederentur. sic per unũ hominem quie¬
niã teus est dei filius ih̾m xpm̃ deletis om̃ibus
pec̃s p̃teritis credentes in eumi om̃s inuitam
et̾nam ingrederentur. Omĩa .n. que nuns
legimus ita et iudemus. et inde edificanuir
in fidem. Eom̃ est aliqũ diluuiũ per totam
terram ut pccõres delerentur. et tñ illi quie¬
lignũ crucis xp̃i a sb̾m̃sione liberatur. Predcm̃
est abrahe fideli seruo dei uni homini quod de
ip̃õ ẽẽt populus nasciturus. qui coleret inumi
deum inter ceteras gentes que ydola colebãt
et omia que illi populo uentura p̃dicta sunt.
sent a brahe qui fidem eius imitarentur. et sic fcm̃
est. Natus est xp̃c de maria uirgine. qui ex illoge¬
nere fuit. predictum est per ꝓphas quod in cruce
passurus ẽet ab eodem populo uideorum. de cuius
genere scd̾m caruem ueniebat. et sic fom̃ est. Pre¬

Expanded text:
mulieri suae seductae a diabolo, ut praeceptum dei mulieri suae seductae a diabolo, ut praeceptum dei transgrederentur, sic per unum hominem, qui etiam deus, dei filium legum Christum deletis omnibus peccatis praeteritis credentes in eum omnes in aeternam uitam ingrederentur." n Omnia enim, quae nunc  sunt et, sicut legimus, ita et uidemus et inde aedificamur in fidem. factum est aliquando diluuium per totam terram, ut peccatores delerentur; et tamen illi qui elignum crucis Christi a submersione liberatur. praedicatum est Abrahae fideli seruo dei, uni homini, quod de illo esset populus nasciturus, qui coleret unum deum inter ceteras gentes, quae idola colebant; et omnia, quae illi populo uentura praedicata sunsent Abrahae, qui fidem eius imitarentur; et sic est factum. natus est Christus de Maria uirgine, quae ex illo genere fuit. praedictum est per prophetas, quod in cruce passurus esset ab eodem populo Iudaeorum, de cuius genere secundum carnem ueniebat; et sic factum est. prae
Abbreviated transcription (Latin):
a non solum ferre sed eciam te siderare se osten¬
at. Cum autem celeritate opus est. inde quam
acile explicari tora ros possit. fac rursus ad ẽe
siquem qui uelit ẽẽ xpĩarius. Ergo et int̾raga¬
tũ illud quod luperior respondise. quisiet si nͨ sir
respondet. hoc cum respondere dicendum est te
re frater illa magna et uera beatitudo est queĩ
futuro seculo scĩs ꝓmittitut. Omĩa ergo uisibi¬
lia transdunt et dmĩs huius seculi pompa et deli¬
cie et cutiositas intersbunt. et secum ad int̾itum
trahunt amatores suos. D quo interitu hoc ẽ pe¬
me sempiternis deus misericors uolens homiẽs
liberare si sibi ip̃i non sint inimimi et non resistãt
didit omĩa et mauens quidem in sua diuiuitate
et non recedens a patre. nec aliquo mutatus as¬
simĩẽdo tamen hominem et in carne mortali ho
minib apparendo uenit ad homines. ut qm̃ad̾
mors intrauit in genus humanũ. qr consẽsit

Expanded text:
tia non solum ferre, sed etiam desiderare se ostentia non solum ferre, sed etiam desiderare se ostendat. Cum autem celeritate opus est, vide quam facile explicari tota res possit. Fac rursus adesse aliquem, qui velit esse christianus: ergo et interrogatum, illud quod superior respondisse; quia et si non hoc respondet, hoc eum respondere debuisse beatitudo est, quae in futuro saeculo sanctis promittitur; omnia vero visibilia transeunt, et omnis hujus saeculi pompa et deliciae, et curiositas, interibunt; et secum ad interitum trahunt amatores suos, a quo interitu, hoc est poenis sempiternis, Deus misericors, volens homines liberare, si sibi ipsi non sint inimici, et non resistantdidit omnia. Et manens quidem in sua divinitate, et non recedens a Patre, nec in aliquo mutatus, assumendo tamen hominem, et in carminibus apparendo uenit ad homines, ut, quemadmors intrauit in genus humanum, quia consensit
Abbreviated transcription (Latin):
redat tñ spĩtale aliquid sigc̃ari quod ã scõs i
nores futurãq uitam ꝑtincat. Hoc autẽ ita
reuiter dicit. ut quicquid audierit ex libris ca¬
ionicis qd̃ ad dilectionem u̾itatis et scĩtatis.⁊
id dilectionem ꝓximi referie nõ possio figura¬
t dom̃ uel gestum ẽẽ credat. ateꝵ conetur ĩ tel¬
gere ut ad illam geminã referat dilectõnẽ.
ta sane ut ꝓximũ non carnalit̾ intelligat. sod
oinem qui cum eo in illa srã ciuitate põt esse
ue tam. siue ñdum appareat. et ut de nullius
om̃ĩs correctione despere ꝙ̃ pacĩa deiuidet ui¬
lere non ob aliud sieut apłs ait. iisi ut adducat᷑
d penitentiam. Si longus tibi udetut iste sermo
uo tanquam presentem rudem hominem ĩstru¬
. licet ea tibi. dicere breuius. longiorem taien c̃ẽ
ebere non puto. Qũaquam nter est multum qͥd
es ip̃a cum agitur moneat et quid auditoꝵ p̃sen¬

Expanded text:
redat tamen spirituale aliquid significari, quod ad sanctos redat tamen spirituale aliquid significari, quod ad sanctos mores, futuramque vitam pertineat. Hoc autem ita breviter discat, ut quidquid audierit ex libris canonicis, quod ad dilectionem aeternitatis et sanctitatis, et ad dilectionem proximi referre non possit, figurate dictum vel gestum esse credat; atque ita conetur intelligere, ut ad illam geminam referat dilectionem. Ita sane ut proximum non carnaliter intelligat, sed omnem qui cum eo in illa sancta civitate potest esse, sive jam, sive nondum appareat: et ut de nullius hominis correctione desperet, quem patientia Dei videt vivere, non ob aliud, sicut Apostolus ait, nisi ut adducatur ad poenitentiam . 51. Si longus tibi videtur iste sermo, quo tanquam praesentem rudem hominem instruxi, licet ea tibi dicere brevius, longiorem tamen esse debere non puto: quanquam multum interest quid res ipsa, cum agitur, moneat, et quid auditorum praesen