comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
periculũ ur̃m. Uidẽce. si oues eiꝰ
estis. uidete sieũ cognoscitis: udete
silumem ueridatis scitis. S̾citis autẽ
dico: non ꝑ sidem sed ꝑ amorẽ. Sci¬
tis dico: non ex credulitate. sed ex
et in hoc loco dñs ꝓtinus subdit. Si¬
cut nouit me pater. et ego agnosco
patrẽ: et animam meam pono pro
oiubus meis. Ac si aꝑte dicat. In
hoc constat. quia et cognosco pa¬
trem. et cognoscor apatre: quia
animam meam pono pro ouib meiꝰ
ielest ea caritate. ꝑ quam ꝓ ouib
morior: quantũ patrẽ diligam
ostendo. Quia uͦ non solum iu¬
deam. sed etiam gentilitatẽ redi¬
mere uenerat: adiungit. Et alias
oues habeo. que non sunt ex hoc
ouili: et illas oportet me ad ducere.
et uocem meam audient: et fiet
unũ ouile. et unꝰ pastor. Redẽp̃¬
tionẽ nr̃am qui ex gentili popu¬
lo uenim dñs aspererat: cum
se adducere et alias oues dicebat.
Hoc cotidie fieri fr̃s̃ aspicitis: hoc
reconciliatis gentib factum hodie

Expanded text:
periculum vestrum. Videte si oves ejus periculum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram, qui ex gentili populo venimus, Dominus aspexerat cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus factum hodie
Abbreviated transcription (Latin):
lem populum. diabolus ꝑ tempta¬
tiones necat. Ꝙ ed contra hec mer¬
cennariꝰ nullo ⁊ elo accenditur:
nullo feruore dilectionis excitat᷑.
Quia dumsola exceriora cõmo¬
daexqͥrit: interiora gregis damp¬
na negligent̃ patit᷑. Unde et max
ad iungit᷑. Mercennariꝰ autẽ fugit
quia mercennariꝰ est ẽt non ꝑtinec ad
eũ de ouibus. Solagͦ causa est ut
merceuuar iꝰ fugiat. quia mercen-¬
nariꝰ est. Ac si aꝑte diceretur.
Stare inꝑiculo ouũ non potest. qͥ meo qd̃
ouibus pre est. non oues diligit:
sed lucrũ terrenũ querit. Dum
enĩ honorẽ amplectit᷑. dum cempora¬
libus cõmodis letatur. opponere
sei cont̾ periculum trẽpidat: ne hoc
quod diligit amittat. Sed quia re¬
dempdor nr̃. culpas ficti pastoris in¬
notuit: icerũ formam cui debeamꝰ
in pͥmi ostendit dicens. Ego sum pas¬
tor bonꝰ. Atq subiungit. Et cognos
Qui enĩ ueritatẽ non diligit:
pensate in uerbis dominicis pe

Expanded text:
lium populum diabolus per tentalium populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur: quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola enim causa est ut mercenarius fugiat quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest qui in eo quod ovibus praeest non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit iterum formam cui debeamus imprimi ostendit, dicens: Ego sum Pastor bonus. Atque subjungit: Et cognoscQui enim veritatem non diligit, pensate in verbis dominicis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
prelio indie dñi. Ex aduerlo quip¬
p̃e ascendere est: quib libet potesta¬
tibis praue agentib. racionis libe
rauoce contraire. Et indie domini
ꝓ domo isrł in prelio stamꝰ. ac murũ
opponimꝰ: si fideles in nocentes. contͣ¬
toritate uindicamꝰ. Quod quiamer¬
cennarius non facit: cũ uenientemi
lupum ruderit. fugit. Sed est aliꝰ
lupꝰ. quisine cessatione cotidie non
corꝑa sed mentes dilaniat. malig¬
nus uidelicet sp̃s̃: qͥ caulas fideliũ
insidians circuit.&. mortes animarũ
querit. De quo lupo mor subdit᷑.
Et lupus rapit: et disꝑgit oues.
Lupus uenit. et mercennariꝰ fugit.
locũ pastoris denet. curã sollicitu¬
dinis non p̾abet. Anime pereunt:
et ipse de terrenis cõmodis let atur.
Lupꝰ rapit. et disꝑgit oues. cũ ali¬
um ad luxuriam ꝑtrahit. alium
in auaritiam accendit. alium in su¬
ꝑbiam erigit. alium ꝑ iraciundiã
diuidit. Hunc inuidia stimulat:
illum fallatia supplancat. Quasi
gͦ gregẽ lupꝰ dissipat: cum fide¬

Expanded text:
praelio in die Domini. Ex adverso ascendere, est quibuslibet potestatibus prave agentibus libera rationis voce contraire, et in die Domini o domo Israel in praelio stare; ac murum se opponere, est fideles innocentes conttoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. Sed est alius lupus, qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit oves. » Lupus venit et mercenarius fugit: locum pastoris tenet, curam sollicitudinis non habet, animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. « Lupus rapit et dispergit oves, » cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit: alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit: hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo lupus gregem dissipat, cum fide
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to nr̃o corpꝰ suum et sanguinẽ uer¬
teret: et oues quas redemerat. carius
sue alimento saciaret. Ostensa nobis
est de contemptu mortis uia quam sequa¬
mͣ: apposita forma cui in pͥmam᷑. Primũ
nobis est exteriora nr̃a misericorditer
oub euis inpendere: postremũ uͦ si ne¬
cesse sit. eciam mortẽ nrãm ꝓ eiscdem¬

Expanded text:
mento nostro corpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
culum nr̃m. Ecce enĩ is qui nonex
accidenti dono. sed essentialit̾ bonus
est: dicit. Ego sum pastor bonus
atq eiusdem bonitatis formam quã
nos imitem᷑. adiungit. dicens. B onꝰ¬

Expanded text:
culum nostrum. Ecce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
pascit. Mercennarius quippe est. qͥ
locum qͥdem pastoris denet : sed lu-¬
crum animarũ non querit. Terrenis
cõmodis inhiat: honore pre lationis
inpensa sͥ ab hominib reuerentia
letat᷑. Iste et enĩ sunt merce des mer¬
cennarii. ut ꝓ eo ipso quod in regimi¬
ne laborat: hic quod querit inue¬
niat. et ab hereditate gregis in poste¬
rum alienus existat. SUtrũ uͦ pastor
sit an mertennariꝰ. cognosci ueraciter
non potest: si occasio necessitatis deest.
Tranquillitatis enĩ cemꝑe plerumq
ad gregis custodiam. sicut uerus pas¬
tor. sic etiam mercennariꝰ stat.
Sed lupus ueniens inclicat: quoqͥsq
animo suꝑ gregis custodiã stabat. Lu¬
pꝰ et enĩ suꝑ ouesuenit. cũ quilibet
iniustus et raptor. sideles quosq atq
humiles oppͥmit: sed is qui pastor esse
uidebat᷑ et non erat. relinquid oues
et sugit. quia dum sͥab eo periculum
nietuit: resistere eius iniusticiȩ non
p̃sumit. fugit autẽ non mutando lo¬
cum. s subtrahendo solatium. fugit.

Expanded text:
pascit. » Mercenarius est qui locum pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit, terrenis commodis inhiat, honore praelationis impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum qinjustus et raptor fideles quousque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur, et non erat, relinquit oves, et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem, nec mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit,
Abbreviated transcription (Latin):
q e̾eᷤ quod obsistebat estimauit. Nos
ex iussione filios amittimꝰ. sine con¬
solatione lugemꝰ : hec eos uelut mor¬
tuos plangeret. si non obtulisset.
Cum gͦ ad illud cerribile examendis¬
trictus iidex uenerit: qͥd nos uiri di¬
De debil itate mentis suȩ. quȩ cunc erit
uiris excusatioͥ quando hec ostendet᷑
quȩ cũ scło et sexũ uicit: Sequam᷑
facta est: ut ꝑ eam feminis libeat
ambulare: Despitiamꝰ gͦ cuncta p̃¬
sentia: nulla etenĩ sunt quȩ transi¬
re possunt. Turpe sit diligere: q̃
constat citius perire. Non nos terre
narũ rerũ amor suꝑet: ñ suꝑbia
inflet. non ira dilaniet. Non luxu¬
riapolluat: non inuidia consumat.
occubuit: et nosamore eiꝰ discam
uincere nosmetipsos. Quod si ꝑfecte
agimꝰ. non solum inminentes penas
euadim. s cõmuni cũ martirib gła
ꝑ secutionis deest. habet tam̃ et parx
nr̃a martiriũ suũ: quia et si carnis

Expanded text:
que esse quod obsistebat aestimavit. Nos que esse quod obsistebat aestimavit. Nos  jussione filios amittimus, sine consolatione lugemus; haec eos velut mortuos plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri diDe debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, quae cum saeculo et sexum vicit? Sequamurfacta est, ut per eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diligere quod constat citius perire. narum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia consumat. occubuit, et nos amore ejus discamus vincere nosmetipsos. Quod si perfecte agimus, non solum imminentes poenas evadimus, sed communi cum martyribus gloria persecutionis deest, habet tamen et pax nostra martyrium suum: quia etsi carnis
Abbreviated transcription (Latin):
est desiderabi lit̾ extincta: dũ mul¬
tipler martiriũ obtinuit. ipsam
qͦ martirii palmã uicit. Fert apud
ueteres mos fuisse: ut qͥsqͥs consul
existeret uixta orclinẽ demporũ. ho¬
noris sui locũ teneret. At siqͥs posteriꝰ
ad consulatũ ueniens. consul non se¬
mel. s bis. fortasse aut tertio fieret:
etiã illos laude et honore transcen¬
deret. qͥ non plus quã semel consu¬
les extitissent. Uicit gͦ beata felicitas
martires. que cot ante se morientib
sidẽm᷑ fĩs hanc feminã. considẽmꝰ
nos.qͥ menbris corꝑis uiri sumꝰ. in eiꝰ
comꝑatione qͥd estimabim᷑. Sepe nãq
agenda aliqua bona ꝓponimꝰ. s si unꝰ
contͣnos leuissimꝰ sermo. ab ore irri¬
dentis eruperit. ab intentione actionꝰ
nr̃ȩ fracti ꝓtinꝰ et confiisi resilimꝰ. Ecce
nos plerumq a bono oꝑe uerba reuo¬
cant: felicitatẽ uͦ a scã intentione
frangere. nec cormenta potuerunt.
Nos maurã maledictionis inpingimͣ:

Expanded text:
erabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibuseminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revocant. Felicitatem vero a sancta intentione frangere nec tormenta potuerunt. Nos in auram maledictionis impingimus;
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. et soror est credendo: mat̾ efficit᷑
p̃dicando. Quasi enĩ parit dñm: quẽ
cordi audientis infuderit. Et mat̾ eiꝰ
efficit᷑. si ꝑ eiꝰ uocẽ. amor dñi in ꝓxi¬
mi mente generat᷑. Ad qũa rẽ nobis
iloneȩ confirmandam. ad est beata
felicitas: cuiꝰ hodiȩ natalitia celebra¬
mͦ. Quȩ credendo. extitit ancilla xp̃i:
et p̃dicando. facta est mat̃ xp̃i. Septẽ
ne relinquere: sicut carnales parentes
solent metiiere ne mortuos p̃mittant.
In ꝑsecutionis enĩ labore dep̃hensa.
filiorũ corda. in amore suꝑnę patͥȩ p̃di¬
cando roborauit: et parturiuit sp̃u. qͦs
carne pepererat. ut p̃dicatione pareret dõ:
qͦs carne peꝑerat mundo. Considãte
se infiliis. lum̃ ueritatis timuit: si
ñ fuisset orbata. Numqͥd hanc femi¬

Expanded text:
 et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem ne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione pareret Deo quos carne pepererat mundo. Consideratese in filiis lumen veritatis timuit, si non fuisset orbata. Nunquid ergo hanc femi
Abbreviated transcription (Latin):
s martiriũ quod ꝑ infirmitatem
carius noluit. ꝑ uͥtutẽ sp̃s amauit.
Qui dũ ꝑ carnẽ ad penas crepidat: pei
spm ad głam exulcat. actũq est: ut
cruciatũ marciriĩ uolendo. noluisset.
Sicut nos quoq cũ gaudiũ querimꝰ
salutis: amarũ poculũ sumimꝰ purga¬
tionis. Amaritudo quidẽ inpoculo
displicet: s resticuenda ꝑ amaritu¬
dinẽ salus placet. Ama uit gͦ iuxta
carnẽ felicitas silios suos: s ꝑ amorẽ
cȩ lestis patͥȩ. mori corã se uoluit qͦs

Expanded text:
sed martyrium, quod per infirmitatem sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas trepidat, per spiritum ad gloriam exsultat; actumque est ut cruciatum martyrii nolendo voluisset. Sic nos quoque cum gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore coelestis patriae mori etiam coram se voluit q
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ se plusquã ꝓpħam nõuerat: esse
se ꝓpħam negabat. Qui ic circo plusquã
p̃nuntiare. non etiam ostendere. Io ħes
uͦ plusquã ꝓpħa est: qͥa quẽ uerbo di¬
xit. digito osfendit. Non gͦ hanc fe¬
minã martirẽ. s plusquã martirẽ
dixerĩ: quȩ septẽ pignorib ad regnũ
p̃missis. tociens ante se mortuos
ad penas pͥma uenit. s ꝑuenit octaua.
Aspexit mater: et cruciata. et in ꝑter¬
rita filiorũ mortẽ. Spei gaudiũ adhi¬
buit. dolorẽ nacurȩ : Fimuit uuienti¬
bus: gauisn ͤ morientib Obtauit nullũ
pꝰ se relinquere. ne si quẽ haberet suꝑ-
sticẽ. non posset habere consortẽ. Ne
eiꝰ morientib filuis: etiam carnalis affectꝰ
minime p̃ualuit Neq enĩ filios
quos carnẽ suã e̾̃eᷤᷤ nouerat: sinedo¬
lore. poterat moriendes uidere. Sed
erat uis amoris interior: quȩ dolorẽ
uinceret carnis. Unele et passuro¬
qͦ non uis. Neq enim plenissime pe¬
trus si nollet. ꝓxp̃o pati potuisset:

Expanded text:
enim se plus quam prophetam noverat, esse prophetam negabat. Qui idcirco plus quam praenuntiare, non etiam ostendere. Joannes vero plus quam propheta est, quia quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si quem haberet superstitem, non posset habere consortem. Nemejus cor, morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis amoris interior quae dolorem vinceret carnis. Uno non vis. Neque enim plenissime Petrus, si nollet, pro Christo pati potuisset;
Abbreviated transcription (Latin):
uis est lectio recitata: sed
magnis misteriorũ ponderib gͣuida.
Iħc ec enĩ conditor et redemptor nr̃.
matrẽ se nosse dissimulat: et quȩ ei
mater sit. et qͥ ꝓpinqͥ. non ꝑ cogna¬
tionẽ carnis. s ꝑ coniunctionẽ sp̃s
designat. dicens. Que est mat̾ mea.¬

Expanded text:
vis est lectio recitata, sed magnis mysteriorum ponderibus gravida. Jesus etenim conditor et redemptor noster matrem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem spiritus designat, dicens: Quae est mater mea
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ patris mei. qͥ in celis est: ip¬
se m̃s fr̃. et soror. et mat̾ est. Quib
nobis uerbis qͥd aliud innuit. nͥ qđ
obsequentes iussionib sius mulcos
ex gentilitate collegit. et uideam excuiꝰ
carne est genit̾. ñ agnoscit: Unde et
mat̃ eiꝰ. cũ quasi non agnoscit᷑. foris
stare ꝑhibet᷑: qͥa uidelicet synagoga.
ic circo ab auctore suo non recognoscit᷑.
qͥa legis obseruationẽ tenens. sꝑ italẽ
intellectũ ꝑdidit: et sese ad custodiã
littere foris fixit. Sed cũ is qͥ uolũta¬
tẽ patris fecerit. soror et frat̃ dñi di¬
cit᷑. ꝓpt̾ utrũq sexũ. qͥ ad fidem colli¬
git᷑ mirũ non est. Mirandũ uͦ ualde
est: qͦmͦ etiã mat̃ dicit᷑. Fideles en im
discipłos: frg uocare dignatꝰ est di¬
cens. Ite nuntiate fr̃ĩb meis. Qui
gͦ fr̃ dnĩ ficri. ad fidem ueniendo põte¬
rit: querendũ est. qͦ mͦ esse etiã possit et

Expanded text:
untatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum vero valde est quomodo etiam mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo e
Abbreviated transcription (Latin):
esse creditis aut estis:. conferte si po¬
testis falsas diuitias urãs. ueris rõ¬
uia. omĩa amissuri possidetis: illa
nichil quȩ siuit in itinere. et omĩa
inuenit inꝑuentione. Uos lecã
uitã ducitis: tristẽ mortẽ cimetis
Illa tristẽ uicã ꝑtulit: idletã morẽ
ꝑuenit. Uos ad cempꝰ queritis obseqͥ¬
um hominũ: illa despecta ab homi¬
nib inuenit socioschoros angłoꝵ.
Discice gͥ fr̃s cẽporalia cuncta despi¬
cere. cdiscite honorẽ transeuntem
contẽpnere: ȩt̾nã głam amare.
Nonorate quos pauperes cernitis:
et quos foris conspicitis despectos
seculi. intꝰ arbicre᷑mini amicosdei.
Cum his participamini quod habe¬
tis: ut hoc quandõq dignentur
uobiscũ participari quod habent.
Pensate quod ore magistri gentiũ
dicit᷑. In hoc tempore ura habun¬
dantia. illoꝵ inopiam suppleat:. ut
et illoꝵ habundantia. ure sit inopiȩ
supplementũ. Pensate quod ꝑ se ue-
ritas dicit. Quandiu fecistis uni

Expanded text:
esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divvia omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Pensate quod ipsa per se Veritas dicit: Quandiu fecistis uni
Abbreviated transcription (Latin):
stochiũ. quã habetis uobiscũ uirgine̾: ⁊ formani
ꝑfecte integritatis. Qd munꝰ ĩ illis ẽ quã in matre
in cõꝑatioe matris dni nulla inuenit᷑ ꝑfecta
quãuis uirtutibus eximia cõprobet Unus
est enim pater ur᷑ qͥ in celis ẽ. unꝰ & magiat᷑
una est & forma uirginitatis in maria. Cuiꝰ
uos omnes ut imaginẽ reformetis integritatis.
faciẽ impͥmere de betis in scultura sp̃s sancti.

Expanded text:
biscum virginem, et formosam perfectae integritatis. Quod si minus in eis est, quam in matre in comparatione matris Domini nulla invenitur perfecta, quamvis virtutibus eximiis comprobetur. Unus est Pater noster, qui in coelis est: unus et magister: una est forma virginitatis in Maria, cui vos omnes ut imaginem reformetis integritatis, faciem imprimere debetis in sculpturam Spiritus sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
suto uol ofilie sĩ liames ee uultis. huualitatẽ
sechamini ⁊ matit̃ domini qͣ se ancil ã uocat
cordĩ amore ĩmutar: ꝓcurate: ã didiett ab ipso
spõso cui uos deuoiustis humilitatẽ quã ex se do¬
cuit. Vnde ait idem. dicite a me qa mitis sũ &
hunulis corde. Nõ gͦ beata dei genitrir a filio suo
dũo uostro. dic̾it celos fabricare.nõ angłos ereare.¬
uon iuracłã deitatis insignia oꝑari s cantũ hu¬
imiliari: ceteraꝙ uirtutũ documẽta intra hunuli¬
tatis custodiã aggregare. Unde cũ ea semꝑsin¬
glarũ uututũ pudicicia comes in remota piuasit:
qͥa omnino pudor indiuidiuis uirginitati ẽẽ debet.
sine qͦ reste castitas uera seruari ñ post̾. Nũquã
igͥ beata maria sine pudoris sui custode ꝓcessit.¬
& ideo si placet uobis carissime talis ac tãta iiii gõ
placeat & opꝰ uirtutis. Ciii uita. ouiniu discipuna est:¬

Expanded text:
humilitatem sectamini: et matrem Domini, quae se ancillam vocat, cordis amore imitari procurate, quae didicit ab ipso sponso, cui vos devovistis humilitatem, quam vos ex se docuit. Unde ait idem: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Non ergo beata Dei genitrix a filio suo Domino nostro diatis insignia operari: sed tantum humiliari, caeteraque virtutum documenta, intra humilitatis custodiam aggregare. Unde cum ea semper singularum virtutum pudicitia comes irremota mansit: quia omnino pudor individuus virginitati esse debet, sine quo recte castitas vera servari non potest. Numquam igitur beata virgo Maria sine pudoris sui custode processit, et ideo si placet vobis, charissimae, talis ac tanta virgo, placeat et opus virtutis, cujus vita omnium est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. Ubi non sexus. non etas
non dignitas generis. sed meritoru̾
qualitas sola discernit᷑. Ubi plu-¬
rimũ stella. astella differt inclari¬
tate: quãus om̃s in suo sint ordine
soliᷤᷤ. alia claritas lunę alia clari¬
tas stellarũ: una tam̃ ẽ claritas
qua illustrant᷑ omĩa. Io cirto beata
dei genitrix. quȩ adhuc in terris tan¬
git in sua sapientia. & disponit
omĩa. Q uod si in domo patͥs
mansiones multe sunt. credimꝰ
splendidiorẽ mat̾ hodie filiũ p̃sti¬
tisse: quã olim edificauit domũ¬

Expanded text:
omnibus: ubi non sexus, non aetas, non dignitas generis, sed meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarqua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in tegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
ria cuncti uene rabilior: quando gratio¬
sior. Et quanto in ucute altissimi ex¬
collit᷑ ad sublimia: tanto clarior resul¬
tat ingloria. Plena siqͥdẽ grã plena
dõ plena uͥtutib ñ potest nͣ possidere
plenit̃ głam c laritatiᷤ ȩt̾nȩ. quã ple¬
liũ. Quantomagiᷤᷤ dm̃. qͥ tantã ac talẽ
secit eam. ut ipse fieret ꝑeam: Unde
ipse fundauit eã altissimꝰ. Peata gͥ
talis ac tanta natiuitas. beata et suꝑ¬
norũ cunũ locietaᷤᷤ. ꝙ ad mirabiliꝰ cla¬
ritatiꝰ eorũ unanimitas. ubinemo an¬
głorũ. nemo archangłorũ. non dico
cuiꝰ scoͣꝵ. inuidet głam: s tocũ in

Expanded text:
is tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plelium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret per eam! Unde ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beata et supernorum civium societas, et admirabilis charitatis eorum unanimitas: ubi nemo angelorum, nemo archangelorum, non dico cujus sanctorum invidet gloriam: sed totum in
Abbreviated transcription (Latin):
nsum uirginẽ. uirginitatisꝙ.
ca stitatis amatorẽ. qͥ matrẽ uirgi¬
In ideo elegit. ut ipsa omnibus
c exemplum castitatis: que
si in speculo refulget forma uir¬
utis. Habetis igitur in ea magiste
a ꝓbititis expressa : quid pͥmũ
ligere. quid respuere. quid seqͥ
debeatis. Prima gͥ uirtus est fun¬
damentũ om̃iũ uirtutũ &. custos.
humilitas ipsa de qua gloriatur.
quia resperit inquit humilitatẽ
ancille sue. ecce enim ex hoc beatã
me dicent om̃s generationes. Crgo
bilitas est magistri. Deinde mer¬
ces laboris obtimi: fructus beati¬
tudinis. Quid gͦ nobilius matre
dñi: Quid splendidius ea. quã
splendor elegit paterne glorie:
Quid castius. que corpus xp̃i.
sine contagione corporis genera¬
uit. Et camen uea solam humi¬
licadem respexisse dñm confite¬
tur: quȩ custos est ceterarũ uir¬
tutũ. Collocauerat enim in cuto
stationis portu. subliinia meritor.
suorum exercitia & ideo auimitꝰ ilustrat᷑¬

Expanded text:
nsum virginem, virginitatis et castitatis amatorem, qui matrem virginem ideo elegit, ut ipsa omnibus esset exemplum castitatis, in qua velut in speculo refulget forma virtutis. Habetis igitur in ea magisteria probitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo bilitas est magistri: deinde merces laboris optimi, fructus beatitudinis. Quid igitur nobilius matre Domini, quid splendidius ea, quam splendor elegit paternae gloriae? Quid castius ea, quae corpus Christi sine contagione corporis generavit? et tamen in ea solum humilitatem respexisse Dominum confitetur, quae custos est caeterarum virtutum. Collocaverat enim in tuto stationis portu, sublimia meritorum suorum exercitia: et ideo divinitus illustrat
Abbreviated transcription (Latin):
uere colitis ꝙ. amatis. si inuitari.
tiᷤ de toto corde quã laudatis. h
nãq uita. uobis decelo fluxit: ꝯ
ꝓfessȩ estis. Suprausũ nature:
hec uita est. quã tenetiᷤᷤ. Et ideode
celisuenit sponsus: quẽ sequi un¬
cũ matre debetiᷤᷤ. Nec in merito:
usũ uiuendi de celo quesistis: que
uobis de celo sponsũ que pedistis.
Ideo ur̃a conuersatio incelis sit
semꝑ: qm̃ uerbũ dei qd̾ amatis.
non nisi in sinu patris inuenit᷑.
Licet gͥ ubiq tot᷑ sit. ꝙ non lou¬
ge abuo quoq ur̃m: tamen
non nisi casto rursus
rit᷑pectore. Prope ẽ m qui

Expanded text:
et amatis, si imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis: de coelis venit sponsus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. Ideo vestra conversatio in coelis sit semper: quoniam Verbum Dei quod amatis, non nisi in sinu Patris invenitur. Licet igitur ubique totus sit, et non longe ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ nos martires exibeatͤ : qͥ ad celestẽ
patͥam sanguinẽ fundendo ꝑuene-¬
runt. Quid cunc dicturi sumꝰ. cum
hunc de quo locuti sumꝰ seruulum
uiderimꝰ. cui langor longus brachi¬
a cenuit. sed tamen hec dbono oꝑe
non ligauit: Hec uobiscũ fr̃s agi¬
te. sic uos ad studium boni oꝑis insti-¬
gate: ut cũ bonos mͦ uobis ad inmi-¬
candũ ꝓponitis. eorum tunc consor

Expanded text:
 nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum proponitis, eorum consortes
Abbreviated transcription (Latin):
ñ infulget: Cui scilicet cogitationi
uidet. nec tam̃ se dubitat animã ha¬
bere. quã tam̃ non uidet. Ex in uisi¬
bili nãq aĩa. uisibile regit᷑ corpus:
Si auferat᷑ quod est inuisibile: ꝓtinꝰ
corruit hoc quod ui sibile stare iude¬
bat᷑. Ex in ui sibili gͦ substantia. in
hac uita uisibili uiuit᷑. et esse inusi¬
bilis uita dubitat᷑ : Secd iã petenti
ceco. qͥd factũ est. uel qͥd ipse fȩcit:¬

Expanded text:
non infulget? Cui scilicet cogitationi non infulget? Cui scilicet cogitationi videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si autem auferatur quod est invisibile, protinus corruit hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caeco quid factum est
Abbreviated transcription (Latin):
cor ad orationẽ excitet. Uncle et ce¬
cus ꝓtinꝰ adiungit. Dñe: ut uideã.
Ecce cecus iste ad nõ non aurũ s lucẽ
querit. Paruipendit extͣ lucẽ aliqͥd
querere. quia et si habere cecus qd̾¬
libet potest: sine luce uidere ñ po¬
test quod habet. Imitem᷑ gͦ sr̃s
mente saluatũ. Non falsas diuitias
non terrena clona. ñ fugitiuos hono¬
res ad nõ. sed lucẽ queramꝰ. nec lucẽ
que loco c laudit᷑. quȩ tempore fi¬
nit᷑. quȩ noctiũ int̾ruptione uariat᷑.
quȩ a nobis cõmunit̃ cũ peccorib cer¬
nit᷑. s lucẽ queram᷑. quã iudere cũ
solis angłis possimꝰ. quã nec initiũ
inchoat. nec finis angustat. Ad quã
ꝓfecto lucẽ: uia fides est. Underec¬
te et illuminato ceco ꝓtinꝰ respondet᷑
Respice: fides tua te saluũ fecit
Sed ad hec cogitatio carnalis dicit
Quomͦ possũ S lucẽ sꝑitalem que¬
rere. quã uidere non possũ: Unde
mͥcertũ est. si sit. que corꝑeis oculis

Expanded text:
e et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quodlibet potest, sine luce videre non potest quod habet. Imitemur ergo, fmente salvatum. Non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
agaudio int̾no cecidimꝰ : cũ qua
amaritudine illuc redeamꝰ osten¬
dit. Quiditaq homo ꝓ se patide¬
ris extollit̾. in uidiȩ fascibus in ardes¬
oit. lbidinis se inmunditia polluit.
ꝓsꝑari se ad eaquȩ in mundo sunt con-¬
cupiscit: iħminquẽ credidit. sequi
contẽpnit. Diuerlo quippe itinere
ambulat. si gaudia delectationesq
appetit: cur dux suus uiam amaritu¬
dinis ostendit. Reuocemꝰ gͦ ante ocłos
peccata quȩ fecimꝰ: consideremꝰ quã
terribilis iudex hec puniturus adueni¬
at. Mentẽ sornemꝰ ad lamenta. uita
ueritate pollicente quȩ ait. Deatiqͥ
lugent. qm̃ ipsi consolabunt᷑. Ad fle¬

Expanded text:
a gaudio interno cecidimus, cum qua a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati deris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia polluit, prospera quae in mundo sunt concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex haec puniturus adveniat; mentem formemus ad lamenta; vita Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Ad fle
Abbreviated transcription (Latin):
noscimꝰ. si credendo in redempcoris
nr̃i misteru̃: iuxta uiã sedemꝰ. si exoran¬
do cotidie. ab auctore nr̃o lucẽ peti¬
mͦͥ. si eamdem lucẽ iã ꝑ intellectũ
uidendo. illum inati post cęcitatẽ
ĩ enĩ sequit᷑: qͥ imitat᷑. H inc nãq dicit.
Sequere me: Et Dimitte mor¬
tuos sepelire mortuos suos. Se¬
quere enĩ dicit᷑. imitart. H incrur¬
sũ admonet dicens. Quimͥ minis¬
trat: me sequatur. Con sideremꝰ gͦ
qua gradit᷑: ut seqͥ meream᷑. Ecce
cũ sit dñs et creator angłorũ. sus¬
cepturus naturã nram quã condi¬
dit: in utero uͥginis uenit. Nasci
in hoc mundo ꝑ diuites noluit:
parentes pauꝑes elegit. Unde et
agnꝰ qͥ ꝓ illo offerret᷑ de fuit: colũ¬
barũ pullos et par turturũ. ad saeͥ¬
ficiũ mat̾ inuenit. Prosꝑari in mun¬
do noluit: ob probria. irrisionesq
tolerauit. sputa. flagella. a lapas.
spineã coronã.crucẽq sustinuit.
Et qͥa rerũ corꝑaliũ delectatione.

Expanded text:
noscimus, si credendo in Redemptoris nostri mysterium, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum videndo illuminati post caecitatem etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce cum sit Dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit, unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit. Prosperari in hoc mundo voluit, opprobria irrisionesque toleravit, sputa, fspineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione
Abbreviated transcription (Latin):
restituat: qͥa ds̃ incorde figit᷑. et
lux amissa reꝑat᷑. Qua tam̃ in re. et¬
aliud aliquid nobis innuit dñs:
quod intelligi de humanitate ac
diumnitate illiꝰ utilit̃ possit. E la¬
mantẽ et enĩ cecũ transiens audiuit:
s stans miracłm illuminationis exi¬
buit. Transire namq humanita¬
tis est: stare uͦ diuinitatis. Per hu¬
manitatẽ namq habuit nasci. cres¬
cere. mori. resurgere: de loco ad lo¬
cũ uenire. Quiagͦ indiuinitate mu¬
tabilitas non est. atq hoc ipsũ mu¬
tare transire est.: ꝓfecto iste cransitꝰ
ex carne est. noner diuinitate. ꝑdiui¬
nitatẽ uͦ. ei semꝑ stare est: qͥa ubiq
p̃sens. nec ꝑ motũ uenit. nec ꝑ motũ
recedit. Cecũ gͥ clamantẽ dñs cransi¬
ens audit. stans illuminat: qͥa ꝑhu
manitatẽ suã. uocib nr̃e cęcitatis
compatiendo misertꝰ est. sed lumen
nobis gr̃e. ꝑ diuinitatis potentiam
infudit. Et notandũ: cȩco uenien¬
faciam: Numqͥd qui lumen redlere

Expanded text:
 in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto ille transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia ubique praesens, nec per motum venit, nec per motr. Caecum igitur clamantem Jesus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est. Sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. Et notandum quid caeco venienfaciam? » Nunquid qui lumen reddere
Abbreviated transcription (Latin):
uiã sedet cecus: et mendicat. Quiᷤ¬
qͥs gͦ cecitatis suȩ cenebras agnoscit.
quisqͥs hoc quod sͥ deest lumen
ueritatis intelligit: clamet medul¬
lis cordis. c lamequocib mentis di¬
cens. Iħu fili clauid: miserẽre mei.
Sed quid clamante ceco subium¬
git᷑ audiamꝰ. Et qͥ p̃ibant : incre¬
pabant eũ ut taceret. Quid aut̃
designant isti. qͥ iħm uenientẽ p̃ce
dunt. nͥ desiderioꝵ carnaliũ tur¬
bas. tumultꝰq uitioꝵ Qui pͥus¬
quã iħc ad cor nr̃m ueniat. tẽpta¬
tionib suis cogitationẽ nr̃ãm dissquis.¬

Expanded text:
viam caecus sedet, et mendicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem desidunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum? qui priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tenttionibus suis cogitationem n
Abbreviated transcription (Latin):
mietate suȩ inportunitatis erum¬
pat. In se ut suspicor recognoscit
unus quisq quod dicimꝰ: quia dũ
ab hoc mundo animũ ad dm̃ mu¬
tamꝰ. dũ ad orationis opus conuer¬
tim᷑. ipsa que pͥus delectabilit̾ gessimꝰ:
inportina pꝰ atq gͣuia moratione nr̃a
toleram᷑. Uix eorũ cogitatio manu
sancti desiderii. ab oculis cordis abi¬
git᷑: uix eorũ fantasmata. ꝑ peniten¬
tiȩ lamenta suꝑant᷑ Sed cũ in ora¬
tione nr̃a uehement̃ insistim̾: tran¬
seuntẽ iħm. menti figimꝰ. Uude
illic subdit᷑. Stans autẽ iħe. ius¬
sit eũ adduci ad sẽ. Ecce stat qͥ ante
transi bat. qͥa dũ turbas fantasma¬
tũ in oratione pacim᷑: iħm aliquatenꝰ
transeuntẽ sentimꝰ. Cũ uͦ orationi

Expanded text:
mietate suae importunitatis erummietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus, transeuntem Jesum menti figimus. Unde illic subditur: Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem s
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe namq dum conuerti ad dm̃ pꝰ
ꝑpetͣta uitia uolumꝰ. dũ contͣ hec
eaclem exorare uitia quȩ ꝑpetͣiumꝰ
conam᷑. occurrunt cordi fantasmata
peccatorũ quȩ fecimꝰ. mentis nr̃e
atiem reuerberant. confundunt ani¬
mũ: et uocẽ nr̃e dep̃cationis p̃muis.
Qui p̃ibant gͦ. increpabant eũ ut
taceret. qͥa pͥusquã iħc ad corueni¬
at: mala quȩ fecimꝰ. cogitationi nr̃ȩ
suis imaginib illisa. in ipsa nos nr̃a
oratione contͣbant. Sed quid ad
hec illuminandus iste cecus fecit:
audiamꝰ. Sequit᷑. Ipse uͦ multo
magis clamabat: fi li dauid mise¬
rere mei. Ecce quẽ turba increpat
ut taceat. magis ac magis clamat:
qͥ a quanto grauiori tumultu cogi¬
tationũ carnaliũ p̃mimͣ. tan to
orationi insistere ardentiꝰ debemꝰ.
Contradicit turbane clamemꝰ: qͥa
peccatorũ nr̃orũ fantasmata plerũq
reppellitur. eo ualentiꝰ insistat: qua¬
tinꝰ cogitationis illicite tumultũ
suꝑet. atq ad pias aures dñi. ni¬

Expanded text:
nverti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi fantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum et vocem nostrae deprecationis premunt, sed Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumqueuo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini ni
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite pensate: quia cũ usuris auo
bis exigetur quod auditis. In usura
qͥppe : pecrunia etiã non data recipit᷑
Cum enĩ hoc reddit᷑. quod acceptũ
acc epta hac uerbi peccunia usuraᷤ sol¬
uetis: et curate ut exeo quod auditis.
etiam alia studeatis incelligere que
non audistis: quatinꝰ alia ex aliis
colligentes. etiam illa discatis ex uo¬
bismetipsis agere. que nec dum ex
predicatoris ore didicistis. Pigrũ
uͦ seruũ qua sententia feriat : audiamꝰ.
Tollice ab et talentũ: et cdate ei qui
habet decem calenta. Oportu nũ
ualde uidebat᷑. ut cũ malo seruo¬
unũ talentũ tollitur: ei potiꝰ qui
duo. quam qͥ qͥnq talenta acceꝑat
daret᷑. Illi enim dari debuit qui mi¬
nus: quamei qͥ plus habuit. Sedsi¬
cut suꝑius diximꝰ. ꝑ qͥnq talenta.
qͥnq uidelicet sensus: ⁊ dest exteri¬
orũ scientia designat᷑. Per duo autẽ¬
incellectus et oꝑatio eqp̃mit. Pluseinĩ¬
habuit qͥduo. quã qui quinq calenta

Expanded text:
sollicite pensate, quia a vobis cum usura exigitur quod auditis. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cuunum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat, daretur: illi enim dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo auteintellectus et operatio exprimitur. Plus erhabuit qui duo quam qui quinque talenta
Abbreviated transcription (Latin):
poris ignauia non ꝑtimescunt.
Cumq se peccatores consideraut. sancti¬
tatis uias arriꝑe crepidant: et tamen¬
remanere insuis iniquitatib non
formidant. Quorũ byne petrus
ad huc in insirmitatib positus. spe¬
ciem tenet: cũ iuso miracul opisciũ
dixit. Eri ame dñe: qͥa homo peccator
sum. Immo si ce peccatorẽ consideras:
oportet ut ade dnm̃ non repellas. Sed
qͥ id circo melioris habitꝰ uias&
rectioris uite apprehendere arcẽ no¬
lunt. quia in firmos se esse conspiti¬
unt. quasi et peccadores se facentur
lud in ꝑcurbatione consiliũ non ha¬
bent: dum moriunt᷑ et uitã ciment
Dude et huic seruo ꝓtinꝰ respondet᷑.
Serue male et piger. sciebas quia
meto uibi non semino. et congrego
ubi non spargo: oportuit gͦ te dare
peccuniã meam nũmulariis. et ego¬
ueniens recepissem ittiq quod me¬
umest cũ usura. Ex uerbis suis ser¬
uus constringit᷑. cũ dominꝰ dicit.
meto ubi non semino: et congrego
ubi non sparsi. Ac si aꝑte dicat. Si

Expanded text:
ia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, lut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te committere pecuniam eam nummulariis, et veniens ego, recepissem utique quod meum est cum usura. vus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si
Abbreviated transcription (Latin):
sparsisti: et cimens abii et abscon-¬
di calentũ interra. Ecce habeᷤ qđ tuũ ẽ.
Notandũ quod inucilis seruus du-¬
rũ dnm uocat. cui tamen ad lucrũ
de seruire dissimulat. et timuisse
se dicit in lucrũ calentũ expendere
qͥ hoc solum timere debuerat. ne
hoc sine lucro ad dnm̃ reportaret.
Sunt enĩ pleriq intra sanctam
ȩccłam quorũ iste seruus imaginẽ
tenet. qͥ melioris uite uias ad gredi

Expanded text:
et abscondi talentum tuum in terra, ecce habes quod tuum est. Notandum quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim plerique intra sanctam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggred
Abbreviated transcription (Latin):
sui gaudiũ. ꝑ fecte intromittitur:
quando in eterna illa patria assũptꝰ
atq angłorũ cetib admixtus. sic
interiꝰ gaudet deminere: ut non
sit quod iam exceriꝰ doleat de corrup¬

Expanded text:
sui gaudium perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admixtus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corrup
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte menbris suis infirmantib dicat.
Nolite tiniere: nolite ꝑtimescere.
Uos ad certamen acceditis. s ego pre¬
lior. Uos uerba editis:. s ego sũ qͥ loqͦ
Seqͥtur. Trademini autẽ aparentib
ꝙ fratrib et cognatis. et amicis. et
morte affitient ex uobis. Minorẽ
dolorẽ mala ingerunt: quȩ ab extͣ¬
neis inferunt᷑. Plus uͦ in nobis ea
cormenta seuunt. quȩ ab illis pati

Expanded text:
rmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Minorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
tes dñs uenire denuntiat. que neqͣ¬
enĩ ordinate ueniunt: signũ non
sunt. Sed tempestates in signo sunt.
que ipsa qͦ temporũ statuta confun-¬
dunt. Quodnos qͦ nuꝑ exꝑti sum:
qͥa estiuũ tempꝰ om̃e conuersũ in
pluuiis hiemalib uidim᷑. Quia aut̃
cuncta hec non de iniusticia ferientiᷤ

Expanded text:
tes Dominus venire denuntiat quae nequtes Dominus venire denuntiat quae nequenim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta