comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma deserũt. et ad sũma conscẽdũt: a con¬
namq non sũt in culpa mĩme ꝑticipes in¬
uenient᷑ in pena. Cuiꝰ pene qualitatẽ aꝑ-¬
te describit cum subiũgit. Et grando mag¬
na sicut calentũ descendit de celo in homi¬
tut tale grando quippe magna: est pena et̾¬
na. sicut talentũ: quia ponderata et mensu¬
rata. sodm̃ ꝑeuntiũ merita. que descendit
de celo in homines. quia a dco mittet᷑ in
pereũtes. Et blasphemau̾ũt hõiues dm̃.
ꝓpter plagam grãdinis. Qmͣuis minirũ ĩ¬
pii in inferno positi se senciãt iuste puni¬
ri: dolebũt tamẽ qd̾ omes deus tautã hẽ¬
at potestatẽ. et pre nimietate doloris ius¬
to medico inferent blasphemiã unde de qntita¬
te eius bñ additur qd̃ grando magna fr̃a est
uehemẽter quia cruciabit incollerabilit᷑. et
ut adhuc de hiis que ꝑtinent ad malos per¬
feccius nos erudiat: pli̾a inseqñtib huiꝰ ca¬
płi do malorũ uniu̾sitate et eorũ mani gli̾a

Expanded text:
a deserunt, et ad summa conscendunt, a connamque non sunt in culpa, minime participes invenientur in poena. Cujus poenae qualitatem aperte describit cum subjungit: Et grando magna sicut talentum descendit de coelo in homit vehementer. Grando quippe magna est poena aeterna sicut talentum, quia ponderata et mensurata secundum pereuntium merita. Quae descendit de coelo in homines, quia a Deo mittetur in pereuntes. Et blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis. Quamvis nimirum impii in inferno positi se sentiant juste puniri, dolebunt tamen quod Deus tantam habeat potentiam, et prae nimietate doloris justo judici inferent blasphemiam. Unde de quantitate ejus bene additur, quod magna grando facta est vehementer, quia cruciabit intolerabiliter. Et ut adhuc de his quae pertinent ad malos perfectius nos erudiat, plurima in sequentibus hujus capituli de malorum universitate, et eorum inani gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
froute eius nomẽ sqͥtũ iisterii. Sabilon
magna: mat̾ fornicacõnũ et abhoĩacionũ
terre. Describit młtiplicem reproborũ impi¬
etatẽ: ut per hoc ostendat eos ꝓmereri dãp¬
nacõnem. et abstulit me in sp̃u et ad sub¬
linnora uidel uidenda. In desertũ ad con¬
templanda reproborũ corda. que sũt a deo de¬
serta. et uidi: per spũcilem contẽpłonem n
mulierõ sedentẽ. id est mollem malorũ uniuꝰ¬
sitatẽ quiescẽtem. Suꝑ bestiam coctineã. id
est dyabolicã seuiciam sãguine scõrũ rubicũ¬
seuitiam. quia ubicũq ꝑpetrat malũ: ibi dy¬
abolicũ ht̃ fundamẽtũ. plenam nõibus blaͤ¬
ꝑhenne. Quia dicit mala que facit nõ dis¬
plicere: hũtem capita septem et decẽ tomu
Ahoc in p̾senti illibatũ ꝑtrausimꝰ: ut in se¬
qutib melius illud exponamꝰ. Et mulier
erat cumũdata spumi et coctineo et maura¬

Expanded text:
ejus nomen scriptum mysterii. Babylon magna fornicationum mater et abominationum terrae. Describit multiplicem reproborum impietatem, ut per hoc ostendat eos promereri damnationem. Et abstulit me in spiritu, ad sublimiora videlicet videnda, in desertum, ad contemplanda reproborum corda, quae sunt a Deo deserta. Et vidi per spiritualem contemplationem, mulierem sedentem, id est, mollem malorum universitatem, quiescentem super bestiam coccineam, id est, diabolicam saevitiam sanguine sanctorum rubicueam, quia ubicunque perpetratur malum, ibi diabolicum habet fundamentum: Plenam nominibus blasphemiae; quia dicit mala quae facit Deo non displicere: Habentem capita septem, et cornua decem; hoc in praesenti illibatum pertransimus, ut in sequentibus illud melius exponamus. Et mulier erat circumdata purpura et coccino, et
Abbreviated transcription (Latin):
elitorũ ꝑsecutõne. uidi młierem ebriam
de sangĩe scõrũ⁊ id estmm̃oꝵ. et matinm
ihũ. id est maiorũ. Uidi ebuam. id est ext̃ mẽ¬
sum saciatam. quia in eo quos ip̃os octidẽ¬
do uitit uelut ebria supra modũ exultauit.
aͣd simptũ est. Ueni ostendã tibi iu̾etritis iug̃¬
ne dampcõnẽ ⁊ usq hic. sessit ꝑsonã dice¬
tis. Ita hic ubi dicit᷑. et miratus sum tum ui¬
derem mlierem illam. gerit ꝑsonam admi¬
rautis. et modũ iuine impiorũ ꝑfecte cõtem¬
plantis. Ait engo. Et miratus sum cuniui¬
derrem młierem alam admiracõne magna
Infirni quine et imꝑfũ quitũq uisa falla¬
i reproborũ glĩa atq pot̾etia mltum mirã

Expanded text:
one. Vidi mulierem ebriam de sanguine sanctorum, id est, minorum, et martyrum Jesu, id est, majorum. Vidi ebriam, id est, extra mensuram satiatam, quia in eo quod ipsos occidendo vicit, velut ebria supra modum exsultavit. scriptum est: Veni, ostendam tibi meretricis magnae damnationem, usque huc gessit personam dicentis, ita hic ubi dicitur, et miratus sum cum viderem mulierem illam, gerit personam admirantis, et nondum ruinam impiorum perfecte contemplantis. Ait ergo: Et miratus sum cum viderem illam admiratione magna. Infirmi quippe et imperfecti quique visa fallaci reproborum gloria atque potentia multum mira
Abbreviated transcription (Latin):
a malorũ collecr̃o semꝑ se studet decorare glo¬
ria: dĩciis et omamẽtis seculi p̾sentis. Que
eciã ht̃ poculũ aurcũ in manu sua quia ex̾¬
cet impiã doct̾nam: secłaris sapĩe: darita¬
te fulgidam: et oꝑone manifestã. ut alios
inebrians ad culpam pertrahat et sue dãp¬
nacõuis ꝑticipes faciat plenũ abhomĩacio¬
nib et ĩmũdicia fornicacõis. id est abhoĩa¬
bili et ĩmũda uen̾acõne nephaude culture.

Expanded text:
se studet decorare gloria, divitiis et ornamentis saeculi praesentis. Quae etiam habet poculum aureum in manu sua, quia exercet impiam doctrinam saecularis sapientiae claritate fulgidam, et operatione manifestam, ut alios inebrians ad culpam pertrahat et suae damnationis participes faciat, plenum abominatione et immunditia fornicationis, id est, abominabili, et immunda veneratione nefandae c
Abbreviated transcription (Latin):
ebet hec sane hec archa
nec uͥq feqͥ: nec semꝑ pre¬
mitti. In loco horroris tͦbã p̃cedat
sͣaat ad diuina. Citra iordanem
q̃ ꝑtinent ad nos : ult᷑ iordanẽ que
sunt supͣ nos. hic iubem᷑ discutere
&e approbaie : ce pꝰea tenere. Omĩa
te. Iulic p̃cipim᷑ cred̾e : ut qñq m̾e¬

Expanded text:
ebet sane haec arca nec ubique sequi, nec semper praemitti. In loco horroris et vastae soliuatur ad divina. Citra Jordanem, quae pertinent ad nos; ultra Jordanem, quae sunt supra nos. Hic jubemur discutere et approbare et postea tenere: Omnia,te . Illic praecipimur credere, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
iter agimꝰ arthã nrãm añ nos p̾¬
mitt̾e: & subtilit̾ p̃iudere qͦ debe¬
at uͥtitũ familia ꝑ studiũ uł ꝑ
desiłium subseqñdo tendere. Ut
possitis inqͥt dñs uid̾e ce nosse ꝑ
ꝗͣ uiã ingrediamini : qͥa pͥus ñ
ambulastis ꝑ eam. Hinc illud sa¬
pientis sententie concinit cũ dicit.
Et palpebre p̃cedant gressustuos.
S ad illa q̃ ultra iordanẽ sunt q̃
sensum nrm excedt̃ meliꝰ nitim᷑
desid̾io ꝗͣ studio ÷ affectu ꝗͣ intel¬
lectu: eo qd̾ iubem᷑ turbã nͥ ar¬
cham p̃mitt̾e ⁊ meliꝰꝙ sit in hac
parte multũ desid̾are ꝗͣ multũ
discut̾e̾: ut illuc m̃eam᷑ introdu¬
ci qͦ non ualem᷑ lͥtute urumꝑe.
Q enĩ serutator est maiestatis: op

Expanded text:
m ante nos praemittere, et subtiliter praevidere quo debeat virtutum familia per studium, vel per desiderium subsequendo tendere: Ut possitis, inquit Dominus, videre et nosse per quam viam ingrediamini, quia prius non ambulastis per eam . Hinc illud Sapientis sententiae concinit, cum dicit: Et palpebrae tuae praecedant gressus tuos . Sed ad illa quae ultra Jordanem sunt, quae sensum nostrum excedunt, melius nitimur desiderio quam studio, affectu quam intellectu, eo quod jubemur turbam non arcam praemittere, meliusque sit in hac parte multum desiderare quam multum discutere, ut illuc mereamur introduci quo non valeamus virtute irrumpere. Qui enim scr
Abbreviated transcription (Latin):
celecti pr̃ia cum ꝓp̃o uirebit. bono t̃marces¬
sibilis et̾nitatis. et fulgebuit dono indissolubi¬
lis ĩmortalitatis. Septimꝰ ergo angłus: or¬
do predicatorũ uniu̾sus. Sponsa xp̃i: eccłia
xp̃i. claritas sponse. głificacõ eccłĩe. Lum en
simile precoso lapidi. Sili̾tudo claritatis xp̃i.

Expanded text:
coelesti patria cum Christo virebit bono immarcescoelesti patria cum Christo virebit bono immarcessibilis aeternitatis, et fulgebit dono indissolubilis immortalitatis. Septimus ergo angelus, praedicatorum ordo universus; sponsa Agni, Ecclesia Christi; claritas sponsae, glorificatio Ecclesiae; lumen simile pretioso lapidi, similitudo claritatis Christ
Abbreviated transcription (Latin):
Recte dicit᷑ xp̃s lapis. quia ĩmortalitatẽ
indissolubil. preciosus: quia forma pre fili¬
is hominũ speciosus. Lumen ergo sc̃e cĩ¬
scõrũ uniu̾sitas in futuro seculo claritate
dĩnicatis contẽplate ꝑ lustrata: siłabitur
xp̃o. Heres facta dei coheres autẽ xp̃i. Sc̃a
itaq suꝑna ciuitas claritate hebit dei: ad
sponsam dignitate precedit: sic homo a uer¬
bo assũptus. uerbo uintꝰ. qui pc̃cm non fecit.
In cuiꝰ ore non est dolus inuentꝰ. Qui ẽ oĩ¬
bus sibi obtemꝑantib causa salutis fcũs:
quitur. Tanq̃m iaspis lapidi iaspidis: sicut
trrstallũ. Iaspis uiret. cristallus cdaret. xp̃c
oue pr̃ne uolũtatis nequaqm̃ deficiens:
ĩ marcessibilis uiruit. xp̃s tristallus qui¬
a ex mortuis resurgẽs głi̾a ĩmortalitatis
clarus effulsit. Sancte igit᷑ ciuitatis lumẽ
simile erit lapidi precoso. id est xp̃o. et tan¬
qͣm lapidi iaspidis sicut cristallũ. quia in

Expanded text:
recte dicitur Christus. Lapis, quia immortalitate recte dicitur Christus. Lapis, quia immortalitate indissolubilis, pretiosus, quia forma prae filiis hominum speciosus. Lumen ergo sanctae civstorum universitas in futuro saeculo claritate divinitatis contemplatae perlustrata similabitur Christo. Haeres facta Dei, cohaeres autem Christi. Sancta itaque superna civitas claritatem habebit Dei ad ssponsam dignitate praecedit, sic homo a Verbo assumptus, Verbo unitus, qui peccatum non fecit, in cujus ore non est dolus inventus, qui est omnibus sibi obtemperantibus causa salutis factus, quitur: Tanquam lapidi jaspidis, sicut crystallum jaspis viret, crystallum claret. Cone paternae voluntatis nequaquam deficiens immarcessibilis viruit, Christus crystallus, quia ex mortuis resurgens gloria immortalitatis clarus effulsit. Sanctae igitur civitatis lumen simile erit lapidi pretioso, id est Christo, et tanquam lapidi jaspidis sicut crystallum, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
descendentẽ de celo. Ostendit ualde scilz
excellenciꝰ qm eam uiderã puus. a doo ha¬
bentẽ claritatẽ dei. Nemo a se habebit
claritatẽ: qm in celesti bt̃itudine posside¬
bit hñtem claritatẽ dei. Qm̃adm̃ ferrũ
dum in ignẽ mittitur. In igne et sub ig¬
ne et ab igne colorat᷑. et ignis quidẽ spẽm
sumt. Sed a se nõ h̃t qd̃ accipit: Ita sãcta
mater eccłia darescet in bñtudine et̾ne diui¬
uitatis illustrata fulgore. estimet ergo qui
potest qnͣta qͣmq iocunda. concors ao indisso¬
lubilis erit creature hũane crratoris q u¬
uta cõiuncc̃o. ubi claritas qͣm creator ht̃ ꝑ
pleĩtudiuẽ crcature dabit᷑ per plẽitudim ᷤ
ꝑticipa cõnem. quã ille habet per naturã:
huic dabit᷑ habere per gr̃am. Cuiꝰ clarita¬
tis gloriam exp̾ssius designat inferius os¬
tendẽs qd̾ illo luine illustrabit᷑. quo dilectꝰ
filius pũs eiusdem głiose sponse sponsus.

Expanded text:
descendentem de coelo, ostendit valde scilicet descendentem de coelo, ostendit valde scilicet excellentius quam eam videram prius. A Deo habentem claritatem Dei: nemo enim a se habebit claritatem, quam in coelesti beatitudine possidebit, habentem claritatem Dei, quemadmodum ferrum, dum in ignem mittitur, in igne et ab igne coloratur, et ignis quidem speciem sumit, sed a se non habet quod accipit, ita sancta mater Ecclesia clarescet in beatitudine, aeternae divinitatis illustrata fulgore. Aestimet ergo qui potest, quanta, quamque jucunda concors et indissolubilis erit creaturae humanae, Creatorisque unica conjunctio, ubi claritas, quam Creator habet per plenitudinem, creaturae dabitur per plenitudinis participationem quam habet per naturam, huic dabitur habere per gratiam. Cujus claritatis gloriam expressius designat inferius ostendens quod illo lumine illustrabitur, quo dilectus filius patris ejusdem sponsae gloriosae sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
in seq̃ntibus ubi sc̃e ciuitatis nurũ por¬
tas. angulos. mensura. fundamẽta. et a¬
lia multa illius głiosa sacrauiẽta. młtifor¬
untꝰ et pulcre: describit ea que iam iude¬
rat ualde estĩanda parua ad illorũ mira¬
bilem comꝑacõnẽ: que restabãt uidenda.
Ait ergo. Deni ostendã tibi sponsã uxorẽ
agni: quasi dr̃et. Magna quide que defu¬
turo scõrum statu uidisti: Sed eleua et di¬
lata mentẽ. quia ĩ eodẽ statu ip̃orum uisurꝰ
mira es: que nõ dum iudisti. Ip̃a uero sc̃a
mater ecc̃ia et sponsa et uxoi parit᷑ dicit᷑
sponsa. quiti celesti sponso xp̃o spũali dilec¬
cions copła uxor: quia per eius grãm. ad
młtorum filiorũ procreacõnem fecũdatur.
nã et altum. Quia magna erant et al¬
ta: que mithi erant ostendẽda. Magna
ꝓpter uniu̾sam głificandorũ młtitudinem
alta ꝓpter possidendi bom sublimitatẽ .
Et ostendit mithi c̃itatem scãm iherim:

Expanded text:
in sequentibus ubi sanctae civitatis murum porin sequentibus ubi sanctae civitatis murum portas, angulos, mensuram, fundamenta et alia multa illius gloriosa sacramenta multiformiter et pulchre describit, ea quae jam viderat valde aestimanda parva ad illorum mirabilem comparationem quae restabant videnda. Ait ergo: Veni, ostendam tibi sponsam uxorem Agni. Quasi diceret: Magna quidem sunt quae de futuro sanctorum statu vidisti, sed eleva et dilata mentem, quia de eodem statu ipsorum visurus est mira quae nondum vidisti. Ipsa vero sancta mater Ecclesia et sponsa et uxor pariter dicitur: sponsa, quia coelesti sponso Christo spirituali dilectione copulatur, uxor, quia per ejus gratiam ad multorum filiorum procreationem fecundatur. ntem magnum et altum, quia magna erant, et alta, quae mihi erant ostendenda. Magna, propter universam glorificandorum multitudinem, alta propter possidendi boni sublimitatem. Et ostendit mihi civitatem sanctam Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimis et locutꝰ est mecũ diceus. ueni
ostendam tibi sponsam uxorem agni. Et
sustulit me in sp̃u in montẽ magnũ et
altum. et ostendit mithi ciuitatẽ scãm ihx¬
rusalẽ nouam descendẽtẽ de celo a deo:
hñtem claritatem dei. unus de .uii. an¬
gelis intlłigit᷑ uniu̾sitas p̾dicatorũ u¬
nanimis in fide. et mĩsterio p̾̃dicacõms.
bentib phicilas plenas plagis nouissĩs:
quia sc̃ predicatores q̃madm malis predi¬
cunt dĩam ulcionem. ita bonis prenũci
ostendam tibi sponsam uxorem agm. Sed
iirũ uidet᷑ qd̾ angłs scõ theologo sohic sps
sam uxorem agni ostende promittit. qm̃ ip̃e
scũs se uidisse paulo aute desqͥsit. In piero¬
deci quippe capło dixit. Et uidi ciuitatẽ sãc¬
tam iherłm nouã descendẽtẽ de celo a deo
paratã: sicut sponsam ornatã uiro suo.
Quid est ergo qd̃ illi promisit ostẽdere
qmͣ se dixerat iam uidisse: insi qd̾ ic̃ ig¬
na quidẽ uiderat. Sed adhuo tam̃ ualde
maiora nisurus erat. Liquet nimirum

Expanded text:
novissimis, et locutus est mecum dicens: Veni, ostendam tibi sponsam uxorem Agni. Et sustulit me in spiritu in montem magnum et altum, et ostendit mihi civitatem sanctam Jerusalem novam de coelo descendentem a Deo, habentem claritatem Dei . » Unus de septem angelis intelligitur universitas praedicatorum unanimis in fide, et ministerio praedicationis. bentibus phialas plenas plagis novissimis, quia sancti praedicatores quemadmodum malis praedicunt divinam ultionem, ita bonis praenuntiostendam tibi sponsam uxorem Agni. Sed mirum videtur quod angelus sancto theologo se hic sic sponsam uxorem Agni ostendere promisit, quam ipse sanctus se vidisse paulo ante descripsit: in praecedenti quippe capitulo dixit: Et vidi civitatem sanctam Jerusalem novam descendentem de coelo, a Deo paratam sicut sponsam ornatam viro suo. Quid est ergo quod illi promisit ostendere, quam se dixerat jam vidisse, nisi quod jam magna quidem viderat, sed adhuc tamen valde majora visurus erat? Liquet nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
In illis siquidem expuñta de¬
sunt. & argum̃ta succum¬
bũt. istis uͦ tam exempla qͣ
argum̃ta contͣdicunt. Illa
sepe et auctoritatib ꝓbamꝰ.
intelligentia plene comp̃¬
hendumus. qͥa nullo ut die¬
tum est exꝑim̃to. nlło euidẽ¬
cłis mͦ auctoritatib ꝑsuadẽ¬
tur. mͦ reuelationib discun¬
tur. Infidelib ⁊ enĩ sepe ꝑsua¬
sa sunt multitudine mira¬
suadentur auctoritatib scͥp¬
turarum: ꝓphicis uͦ uiris se¬
pe ostensa sunt multiplici
uarietate diuinarum reue¬
lationum. uerũptam̃ eus¬
modi sunt. ut aliis om̃ino
nisi fide mediante ꝓbari ñ
possint. etiam abhis qui ea¬
ex reuelatione didicerint.
ad horũ itaq attestationẽ
opus est pocuis miracłis qͣm
exemplis. auctoritatib qͣm
argum̃tationib. reuelati

Expanded text:
In illis siquidem et experimenta desunt, et argumenta succumbunt. In istis vero tam exempla quam argumenta contradicunt. Illa saepe et auctoritatibus probamintelligentia plene comprehendimus, quia nullo, ut dictum est, experimento, nullo evidenculis, modo auctoritatibus persuadentur, modo revelationibus discuntur. Infidelibus etenim saepe persuasa sunt multitudine mirasuadentur auctoritatibus Scripturarum, propheticis vero viris saepe ostensa sunt multiplici varietate divinarum revelationum. Verumtamen ejusmodi sunt ut aliis omnino nisi fide mediante probari non possunt etiam ab his qui ea revelatione didicerint. Ad horum itaque attestationem opus est potius miraculis quam exemplis, auctoritatibus quam argumentationibus, r
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Ista uͦ posteriora eiusmi
sunt. ut cum fuerint nura¬
cłis uł auctoritatib ꝓbata
& credita. si suꝑ humanam
rõnem consulimus. eiꝰq con¬
siliis acquiesc̾e disponuus.
totum statim labefactari in¬
cipiet qͥcquid fidei rõ in his
pͥus ratum tenebat. Et omi¬
no in eoꝵ inuestigatione. dis¬
cussione assertione nichil fa¬
cit rõ humana. nͥ fuerit fidei
admixtione subnixa. Recte
gͦ que eiꝰ modi sunt ut scd̃
hominẽ loquamͣ. ñ solum
supra rõnem. s etiã p̃ter rõ¬
nem ẽẽ dicuntur. Prima
aũt qͥnto contẽplatõnige¬
neri recte ascͥbuntur: post̾¬
iora uͦ ad sextum contẽpla
ginatione q̃ pertinent adħ
contemplationũ genera

Expanded text:
nem. Ista vero posteriora ejusmodi sunt, ut cum fuerint miraculis vel auctoritatibus probata et credita, si super his humanam rationem consulimus ejusque consiliis acquiescere disponimus, totum statim labefactari incipiet quidquid fidei ratio in his prius ratum tenebat. Et omnino in eorum investigatione, discussione, assertione nihil facit ratio humana nisi fuerit fidei admistione subnixa. Recte ergo quae ejusmodi sunt, ut secundum hominem loquamur, non solum supra rationem, sed etiam praeter rationem esse dicuntur. Prima autem quinto contemplationis generi recte ascribuntur, posteriora vero ad sextum contemplatginatione quae pertinent ad haec contemplationum genera
Abbreviated transcription (Latin):
supͥora eiꝰmͦi st̃. ut ad eoꝵ in¬
uestigationẽ ulła hũana rõ
suffic̾e p̾sit. nͥ duunis reuela¬
tionib ł autẽticis attestatio¬
nib ad inta fuert. S fideli
m̃ti cũ fuerĩt eiͦi auxilio
subnixta multe undiq
rõnes occurrunt. multa
deniq argum̃ta emergũt.
q̃ eã insua ĩuestigatione ad¬
iuuant. uł ĩ sua inuentio¬
ne confirmant. uł insua¬

Expanded text:
i sunt, ut ad eorum investigationem nulla humana ratio sufficere possit, nisi divinis revelationibus vel authenticis attestationibus adjuta fuerit. Sed fideli menti cum fuerit ejusmodi auxilio subnixa multae undique rationes occurrunt, multa denique argumenta emergunt quae eam in sua investigatione adjuvant, vel in sua inventione confirmant,
Abbreviated transcription (Latin):
facere diuinitus uibemur.
sunt duo contẽplationum
gen̾a querere ad monemur
Intendamꝰ itaq in ea que su¬
pra rõnem sunt et inueniemꝰ
quia gemina distributõne
distingui possunt. Ex his
enim alia sunt supea rõnẽ.
s ñ p̃ter rõnem alia autem
nem: Premon̾e inpͥmis uo¬
lumꝰ quia in sũmis et duu¬
nis cum aliquid p̃t rõnem
Quicquid.N. in illa sũma et
diuina ẽñtia eẽ constit̾it. sũ¬
ma et incommutabili rõne
subsistit. Quam multa tñs
diuina natura indubitant̃
credimꝰ de quib si ĩonem cõ¬
sulimꝰ. om̃is nr̃a rõcinatio
repugnat ⁊ omĩs humana
rõ reclamat. Que eñi hũa¬
na rõ ht̃ filiũ patri coet̾nũ
ẽe. eiq ꝑ om̃a eqͣlem aquo
ht̃ ẽẽ uuiere ⁊ intelligere:
In his gͥ que supra rõnen¬
sunt multa in hunc mo¬
dum inueniri possunt que
si humana estimatõne pen¬
sentur contra rõnem omĩno
ẽẽ uidentur. Supͣ rõnem il¬
la ẽẽ dicimꝰ. q̃ nullo exꝑim̃to

Expanded text:
facere divinitus jubemur, sunt, duo contemplationum genera quaerere admonemur. Intendamus itaque in ea quae supra rationem sunt, et inveniemus quia gemina distributione distingui possunt. Ex his enim alia sunt supra rationem, sed non praeter rationem, alia autem ionem. Praemonere in primis volumus quia in summis et divinis cum aliquid praeter ratQuidquid enim in illa summa et divina essentia esse constiterit, summa et incommutabili ratione subsistit. Quod multa tamen de divina natura indubitanter credimus, de quibus, si rationem consulimus, omnis nostra ratiocinatio repugnat, et omnis humana ratio reclamat. Quae enim humana ratio habet Filium Patri coaeternum esse, eique per omnia aequalem a quo habet esse, vivere et intelligere? In his ergo quae supra rationsunt multa in hunc modum inveniri possunt, quae si humana aestimatione pensentur, contra rationem omnino esse videntur. Supra rationem illa esse dicimus quae nullo experimento
Abbreviated transcription (Latin):
infra rõnẽ : ista sunt supͣ rõnẽ.
Illa debemꝰ alta ꝑscrutatõne
diligent̾ inqͥrere: ista debemꝰ ex
diuina reuelatõne humilit̾ ex¬
pectare. Illa ꝑtinent ad medita¬
tõnem: ista ad contemplatõnẽ.

Expanded text:
rationem, ista sunt supra rationem. Illa debemus alta perscrutatione diligenter inquirere, ista debemus ex divina revelatione humiliter exspectare. Illa pertinent ad meditationem, ista ad contemplationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñꝙͣ ingenti desicłio ad eoꝵ ꝯtẽpla¬
tõnem subleuari m̃ẽt᷑ : ita sane
inet̾noꝵ concupifcentias. sine ue¬
hem̃ti studio ꝑfecte ñ iiflãmat᷑.
hinc ẽ qd̾ añ intͦitũ isrł in ꝓmis¬
sum regnũ exploratores p̃mit¬

Expanded text:
 ingenti desiderio ad eorum contemplationem sublevari meretur, ita sane in aeternorum concupiscentias sine vehementi studio perfecte non inflammatur. Hinc est quod ante introitum Israel in promissum regnum, exploratores praemit
Abbreviated transcription (Latin):
ne uelle p̃nosse ⁊ nͥ mentis sue
cogitatõnes celestiũ bonoꝵ ex¬
ploratͥces in innisibiliũ ꝑseruti¬
nium dirigere ce meditatõnes
suas inid oꝑis destinare ut
ꝑ inuestigatõnem inueniot unde
possit affecconũ suarũ tbam mne¬
oꝵ amorẽ urgere. Premittamꝰ gͦ
añ faciem nrãm exploratores nr̃os

Expanded text:
ne velle praenosse, nisi mentis suae cogitationes coelestium bonorum exploratrices in invisibilium perscrutinium dirigere, et meditationes suas in id operis destinare, ut per investigationem inveniat unde possit affectionum suarum turbam in eorum amorem urgere? Praemittamus ergo ante faciem nostram exploratores nos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in celis sunt impossibile. Hiic ẽ
qd̾ apłs monet. Noli inqͥt altũ saꝑe.
M̃ito cͦ archa dñi ñ nͥ post hebreoꝵ in¬
troitũ in illam ꝓmissionis t̾ram intro¬
ducit᷑ : uit qͦ nr̃a intelligentia ꝑscru¬
tatõnis sue passib urumꝑe ñ sint᷑
diuine reuelatõnis manuductõne
intͦmiteat᷑ Nectñ negamꝰ de future
uite qͣlitate ñnulla ĩmo multa ce
magna eẽ q̃ possumꝰ ⁊ iuestigando
q̃rere: ⁊ rõcinando inuenire: & ar¬
guñtando astruere. Inuisibilia e

Expanded text:
quae in coelis sunt, impossibile. Hinc est quod Apostolus monet: Noli, inquit, altum sapere . Merito ergo arca Domini nonnisi post Hebraeorum introitum in illam promissionis terram introducitur, ut quo nostra intelligentia perscrutationis suae passibus irrumpere non sinitur, divinae revelationis manuductione intromittatur. Nec tamen negamus de futurae vitae qualitate nonnulla, imo multa et magna esse quae possumus et investigando quaerere, et ratiocinando invenire et argumentando construere. In
Abbreviated transcription (Latin):
pisces capiunt᷑ hamo ⁊ sic̃ aues
comp̃hendunt᷑ laq̃o: sic capiunt᷑
homines temꝑe maloꝰ suꝑuen̾it: c̃ eis extemplo
sua dissimulare ⁊ nil penitꝰ de
suis m̾itis p̾sum̾e : e se semꝑ in
humilitate custodire. In pͥmo gͦ
alarũ pari uelet homo corpꝰ suũ:
in sed̾o uolet ad celũ. Cur enim me¬
dia illa duo cõtemplatõnũ geñã
hominẽ ad celestia &e inisibilia ñ
leuent: que de solis inuisibilib nͭ
dcm̃ est agere hñt: Sattagat gͦ sp̃i¬
talis qͥsq studio &e desid̾io semꝑ in
celestib ẽẽ : ut possit cum apło dr̃e.¬
Nr̃a autẽ conuersato in celis est.
uerumtñ siusq ad t̾crũ celum cũ
eod̾ apło penetrare paras: ñꝙͣ id
in duob alarũ parib posse p̾su¬
mas. Oportet absꝑ dubio om̃s il¬
las suꝑiꝰ designatas sex cõtemplatõ¬
num alas hr̃e: qͥ cupit ce ambit usꝙ
ad t̾cii celi secreta diuinitatis ꝙꝑ ar¬
chana uolare. Has gͥ sex cõtemplat̃o¬
nũ alas soli ꝑfecti in hac uita uix

Expanded text:
isces capiuntur hamo, et aves laqueo comprehenduntur, sic capiuntur homines in tempore malo cum eis extemplo sua dissimulare, et nil penitus de suis meritis praesumere, et se semper in humilitate custodire. In primo ergo alarum pari, velet homo corpus suum; in secundo, volet ad coelum. Cur enim media illa duo contemplationum genera, hominem ad coelestia et invisibilia, non levent quae de solis invisibilibus, ut dictum est, agere habent? Satagat ergo spiritalis quisque studio et desiderio semper iu coelestibus esse, ut possit cum Apora autem conversatio in coelis est . Verumtamen si usque ad tertium coelum, cum eodem Apostolo, penetrare paras , nunquam id in duobus alarum paribus posse praesumas. Oportet absque dubio omnes illas superius designatas sex contemplationum alas habere qui cupit et ambit usque ad tertii coeli secreta Divinitatisque arcana volare. Has utique sex contemplationum alas soli perfecti in hac vita vix
Abbreviated transcription (Latin):
pisse s ut ꝓbes te celeste aĩal
ẽẽ stude ⁊ satage saltem duo
paria hr̃e & tẽ ꝓfecto habebis:
in qͥb possis ad celestia euolare.
Quatuor ꝓfecto alas habebãt
&e se ex eo celestia ñ autẽ ter¬
restria ẽẽ ostendebant unͦ il¬
la animalia: que ꝓph̾a ere¬
chiel uidit uisa ꝙ descripsit.
Quatuor inqͥt facies imi: ce qͣ¬
tuor penne uni. Duab autem
ut ibi legis corpꝰ suũ uelabant:
nam cet̾is duab ꝓculdubio uo-¬
labant. Sic ce ti cũ oeꝑis iam
qͣtuor alas hr̃e ⁊ cũ te putai̾s iã
iam celeste ammalẽe ⁊ corpꝰ ce¬
leste iam get̾e : nichilominꝰ tñ
stude illud sub dictis alis uela¬
re. Sunt enim corꝑa celestia:
& sunt corꝑa orlestici. Et alia gła
oelestiũ: ce alia gła trest̾rium.
Alia claritas solis. alia claritas
lune : & stella a stella diffeit
in claritate. Si gͦ totũ corpꝰ tuũ
lucidũ fuerit ñ hñs in se aliqͣm
partẽ tenebrarũ : utile tñ erit il¬

Expanded text:
pisse; sed ut probes te coeleste animal pisse; sed ut probes te coeleste animal esse stude et satage saltem duo paria habere, et tunc profecto habebis in quibus possis ad coelestia evolare. Quatuor profecto alas habebant, et se ex eo coelestia, non autem terrestria esse ostendebant quatuor illa animalia, quae propheta Ezechiel vidit visaque descripsit: Quatuor, inquit, facies uni, et quatuor pennae uni . Duabus autem, ut ibi legis, corpus suum velabant: nam caeteris duabus, procul dubio volabant. Sic et tu cum incoeperis jam quatuor alas habere, cum te putaveris jam coeleste animal esse, et corpus coeleste jam gerere, nihilominus tamen stude illud sub dictis alis velare. Sunt enim corpora coelestia et sunt corpora terrestria; et alia gloria coelestium et alia gloria terrestrium. Alia claritas lunae, et stella a stella differt in claritate . Si ergo totum corpus tuum lucidum fuerit, non habens in se aliquam partem tenebrarum, utile tamen erit il
Abbreviated transcription (Latin):
nem adduc̾e: ꝑpendis ut estimo ꝗͣ¬
tũ ualeat eꝰnͦni abdutio alar ꝙ ob-¬
umbtio. hs itẽ i his alis: nñcũ
uolueris uolare possis. Bonũ sa-¬
ne ẽ bñ uolare : & ꝗͣtũ potes te
ab amore m̃di elongare. Dñ u¬
tiq in his alis uolant: qͥ m̃dane
mutabilitatis lubricũ cotidie
consid̾ant assidue q recͣctarit: ⁊¬
se ab eiꝰ ambitõne alienant. Qnͣuis
gͦ in hisgeminis alis usq ad celestia
euolare ñ possis: tutũ tñ fortassis
tͣnͣqͥllum ꝙ statõnis poitũ in eaꝵ ie¬
migio inuienire pot̾is. Nitere in eis
qͣntum pot̾is : app̾hende saltẽ nouissi¬
ma maris. Si sumpsero inqͥt pen¬
nas meas dilucło: ce habitau̾o in ex¬
tremis maris. Extrema maris mim
di finẽ mundane ꝙ uite exitũ cũ
desid̾io expettare. Eotrema maris ut
arbitror euolando iam app̾hend̾at:
qͥ u̾aciter dic̾e pot̾at. Crpo dissolui
⁊ cẽ cũ xp̃o. Puto qr duas heis cẽtem¬
plat̾onũ alaspenias ñ inuanũ acce¬

Expanded text:
is, ut aestimo, quantum valeat ejusmodi obductio alarumque obumbratio. Habes item in his alis unde, cum volueris, volare possis. Bonum sane est bene volare, et quantum potes te ab amore mundi elongare. Bene utique in his alis volant, qui mundanae mutabilitatis lubricum quotidie considerant, assiduaque retractatse ab ejus ambitione alienant. Quamvis ergo in his geminis alis usque ad coelestia evolare non possis, tutum tamen fortassis tranquillumque stationis portum in earum remigio invenire poteris. Nitere in eis quantum poteris, apprehende saltem novissima maris: Si sumpsero, inquit, pennas meas diluculo, et habitavero in extremis maris . Extrema maris, munundi finem mundanaeque vitae exitum cum desiderio exspectare. Extrema maris, ut arbitror, evolando jam apprehenderat qui veraciter dicere poterat: Cupio dissolvi cum Christo . Puto, quia duas has contemplationum pennas non in vanum acce
Abbreviated transcription (Latin):
columbe: ce uolabo ⁊ reqͥescã: Scio tñ fn
duob illis pͥmis eim᷑ alis ñ det᷑ de t̾renis ad
celestia euolane: ⁊ illa celoꝵ ardua pet̾e
uł penetrare. Nam sic̃ suꝑiꝰ iam dcm̃ ẽ in
illis sex contemplatõnim geñib tota pͥoꝵ
duoꝵ consid̾atio cͥca tr̾ena ⁊ corꝑalia occu¬
platonũ alis habeamꝰ: parũ nobis eẽ debet
si ad illa sola sufficimꝰ⁊ in qͥb m̃di huiꝰ phi¬
losophos p̃pollere indemꝰ. Terrenũ ⁊ ñdum
celeste ał te ẽẽ conuincis ꝗͣdui tm̃ alis dua¬

Expanded text:
n duobus illis primis ejusmodi alis, non datur de terrenis ad coelestia evolare, et illa coelorum ardua petere vel penetrare. Nam, sicut superius jam dictum est, in illis sex contemplationum generibus tota priorum duorum consideratio circa terrena et corporalia occuplationum alis habeamus, parum nobis esse debet, si ad illa sola sufficimus, in quibus mundi hujus philosophos praepollere videmus. Terrenum et nondum coeleste animal te esse convincis
Abbreviated transcription (Latin):
lutiones eorũ narra. Obtimum gͦ
studii genꝰ ẽ. sũme deuotiomi sum¬
mam curam ĩpend̾e eo qd̵ nullũ
sacram̃tũ uixta demonstratam
rõnem. sit ei ĩpossibile. Iuxta re¬
gis itaq nabugodonosor exemp¬
lum damelem nr̃m quib libet
sapientib nr̃is p̃feramus omĩa stu¬
dia. omnia exercitia nr̃a uere de¬
uotioniᷤ lucris subseriure cogamꝰ.
&e tunc ꝓculdubio ñ frustra attemp¬
tabunus. quicquid de diuinis mi¬
steriis cum dĩ aduitorio ex eius of¬
sicio utilit p̃sumimus. S nc̃ ui¬
sionis ordinem ꝓsequamur sp̃ita¬
lisq intelligent᷑ie sensum saltem
scdm moralem edificationẽ maio¬
rib ingeniis maiora relinquen
modo uł qͣlitate &e qd̃ aliter uden¬
tur res in suo ẽẽ atq aliter insola
rõne uel summa ueritate:

Expanded text:
narra. Optimum ergo studii genus est summae devotioni summam curam impendere, eo quod nullum sacramentum juxta demonstratam rationem sit ei impossibile. Juxta regis itaque Nabuchodonosor exemplum, Danielem nostrum quibuslibet sapientibus nostris praeferamus, omnia studia, omnia exercitia nostra verae devotionis lucris subservire cogamus, et tunc procul dubio non frustra attentabimus quidquid de divinis mysteriis cum Dei adjutorio ex ejus officio utiliter praesumimus. Sed nunc visionis ordinem prosequamur, spiritalisque intelligentiae sensum, saltem secundum moralem aedificationem majoribus ingeniis majora relinquentmodo, vel qualitate, et quod aliter videntur res in suo esse, atque aliter in sola ratione, vel summa veritate
Abbreviated transcription (Latin):
o bonis studiis antefertur. uire uͦ
malis principatur. iure dameli ĩ¬
ter om̃s sapientes habilonis pͥma¬
tus conceditur. si ueraciter ꝯftat
qd ꝑnabugodonosor dr̃ Scio qd¬
lac̾rauitum ñ est ĩposubile. tibi
Nonne huic sententie concorda¬
re uidetur si recte pensetur. qd̃ ex
ore ueritatis audit᷑. Am̃ dico uo¬
bis quicquid orantes petitis credi¬
te qr accipietis &r siet uob̃. Uera &̃
& plena deuotio ñ ẽ que atestati¬
oni ueritatis credere nõ põt. Si
autem potest crecłe. põt petendo
&e credendo obtinere. fi̾t itaq sum¬
me deuotioni nullum sacram̃tũ
ĩpossibile. si obtineri potest ex fide
Recte gͦ animi arbitrium ex uir¬
tute deuotionis obtiñe nititur.
qd̃ ei ĩpossibile ñ ẽẽ u̾itatis testun¬
onio comꝓbatur. uisiones inquit

Expanded text:
o bonis studiis antefertur, jure vero malis principatur, jure Danieli inter omnes sapientes Babylonis primatus conceditur, si veraciter constat quod per Nabuchodonosor dicitur: Scio qsacramentum non est impossibile tibi. Nonne huic sententiae concordare videtur, si recte pensetur quod ex ore Veritatis auditur: Amen dico vobis, quidquid orantes petieritis, credite quia acciet plena devotio non est quae attestationi Veritatis credere non potest. Si autem potest credere, potest petendo et credendo obtinere. Fit itaque summae devotioni nullum sacramentum impossibile, si obtineri potest ex fide. Recte ergo animi arbitrium ex virtute devotionis obtinere nititur, quod ei impossibile non esse Veritatis testimonio comprobatur
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum scilz colłancia malorũ. In adu̾sis
enĩ illi qui uere boni sũt probãt᷑. et qui
occulti maĩfestãtur. ¶Sestia ergo ascẽdẽs
de mari: gencũi pͥncipatus. unũ de capi¬
tibus eius antixp̃s. Bellũ cum scĩs: dis¬
putacõ de scͥpturis uictoria eius: occisio cor¬
de bestia ascẽdente de terra.

Expanded text:
antia malorum. In adversis enim illi qui vere boni sunt probantur, et qui occulti sunt manifestantur. Bestia ergo ascendens de mari, gentium principatus; unum de capitibus ejus, Antichristus; bellum cum sanctis, disputatio de Scripturis; victoria ejus, occisio corDe bestia ascendente de terra.
Abbreviated transcription (Latin):
scil autixp̃m. tanqͣm occisũ in mortẽ. ⁊ pla¬
ga mortis eius curata est. Quia antip̃ps
simłatorie ut magis decipiat figet sen
terrena diligẽtes in xp̃m credentes/ admi¬
rata est: post bestiam istã: mutando per
ĩfidelitatẽ et crudelitatẽ: et adorau̾nt oͣ¬
conem id est dyabolũ qui dedit pc̃tatẽ
bestic. id est bestialib. predicatorũ. perse¬
tutorib inaxĩe antixp̃o. et adorau̾nt besti¬
am⁊ se illi hñiliando. dicẽtes ãmindo.
Quis luuilis bestie./ id est qui potest tanta
agcre et quis pot̾it piugnare id est uolũta¬
ti eius resistere Tanta naiq ad mira cõe
reprobi de autixp̃o stupebũt qd̾ nenunẽ illi
fidem scruando resutere posse putabũt. Et¬

Expanded text:
stum, tanquam occisum in mortem, et plaga mortis ejus curata est, quia Antichristus simulatorie, ut magis decipiat finget se terrena diligentes in ipsum credentes; admirata est post bestiam, imitando per infidelitatem et crudelitatem. Et adoraverunt draconem, id est diabolum, qui dedit potestatem bestiae, id est bestialibus persecutoribus maxime Antichristo. Et adoraverunt bestiam se illi humiliando, dicentes admirando: Quis similis bestiae? id est quis potest tanta agere, et quis poterit pugnare cum ea, id est voluntati ejus resistere? Tanta namque admiratione reprobi de Antichristo stupebunt, quod neminem illi fidem servando resistere posse putabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
est pacĩa et fides scõrum. In fine caplłĩ ad elec¬
torũ consołonẽ subiũgit conĩacõnem contͣ
hostem seuientẽ. Si quis ht̃ aures scil cordiᷤ
audiat. id est intelligat que iũdicta sẽqͣtur
antixp̃m. qui in captĩtatem duxit. id est qͥ
ad infidelitatẽ aliqͣm̃ taax traxerit. uel cor¬
corporałr ꝓpter fidem xp̃i exilio relegau̾it:¬
nam dampnacõm: qui in gladio: udelz
male ꝑsuasionis uel gladio mat̾icili occide¬
rit. oportet eum gladio occidi: qui a oris

Expanded text:
entia et fides sanctorum. In fine capituli ad electorum consolationem subjungit comminationem contra hostem saevientem. Si quis habet aures, scilicet cordis, audiat, id est, intelligat quae vindicta sequatur Antichristum. Qui in captivitatem duxerit, id est, qui ad infidelitatem traxerit, vel corporaliter propter fidem nam damnationem, qui gladio, videlicet malae persuasionis, vel gladio materiali fidelem occiderit, oportet eum gladio occidi, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
ho om̃ibus det̃ius deseuit᷑ apte de ipso ĩ
pitib suis tanqͣm occisũ in mortẽ et pla¬
ga moitis cius curata est et admirata est
uniu̾sa terra post bestiã et adorau̾nt draco¬
nẽ qui dedit pĩtatem bestie. Quis siłis¬

Expanded text:
 omnibus deterius desaeviet, apte de ipso in  omnibus deterius desaeviet, apte de ipso in pitibus suis, quasi occisum in morte, et plaga mortis ejus curata est. Et admirata est universa terra post bestiam. Et adoraverunt draconem, qui dedit potestatem bestiae, et
Abbreviated transcription (Latin):
et de quo ip̃i de dyabolo nõ coronent᷑. suꝑ
eius uidelz bestie. capita: nomĩa blasphe¬
mie fu̾nt. Quia genciũ pͥncipes xp̃m bła ᷤᷤ¬
phemau̾ũt negãtes eum. et dicẽtes eum fu¬
isse magũ. Cuiꝰ bestie qualitatẽ mãifestiꝰ
describit dicens. Et bestia qͣm iudi similis
eint pardo et pedes eius sicut uisi. et os ciꝰ
sicut os leonis. Sinuł quippe erat bestia id
est genciũ. pͥnceꝑs. id est bestialit̾ in scõs se¬
uiens. pardo: per uariam philosophoꝵ asseo¬
cõnem. Et pedes eius sicut ursi. per impi
e ꝑperraacõnis fernitatẽ et scõrum conculca¬
cõnem. Et os eius sicut os leonis. et per eo¬
rũdem dilamacõnẽ et occisionẽ. Sequit᷑. Et¬
dedit illi draco uͥtutem suami et pĩtatem su¬
am. uirtutẽ mirada faciendi: per incanta¬
cõnem. pĩtatem: alios flectendi per coarc¬
cucõnis qm impii fidelib inferũt antixp̃s
caput et pͥnceps existet. per hoc qd̾ ceteris¬

Expanded text:
et de quo ipsi a diabolo non coronentur. Super et de quo ipsi a diabolo non coronentur. Super cujus videlicet bestiae capita nomina blasphemiae fuerunt, quia gentium principes, Christum blasphemaverunt negantes eum Deum, et dicentes eum fuisse magnum. Cujus bestiae qualitatem manifestius describit, dicens: Et bestia quam vidi similis erat pardo, et pedes ejus sicut ursi, et os ejus sicut os leonis. Similis quippe erat bestia, id est gentium principes bestialiter in sanctos saevientes pardo, per variam philosophorum assertionem, et pedes ejus sicut ursi, per impiae perpetrationis velocitatem et sanctorum conculcationem, et os ejus, sicut os leonis, per eorudedit illi draco virtutem suam et potestatem suam. Virtutem miracula faciendi per incantationem, potestatem alios flectendi per coaccutionis quam impii fidelibus inferunt Antichristus caput et princeps erit per hoc quod caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
peris fructu infecũdam. et diu̾sorũ ydoloꝵ
cultib. et niciorũ amaritudĩb agitatã. Qd̾
bene harena dicit: quia st̾ilis in bono ma¬
ris: quia iustabił et amara in malo. Dya¬
bolus ergo duni a sc̃a ecñia per aliqnͣtulam
temptacõm int̾missionẽ recessit: suꝑ hare¬
nam maris recesfit sterit quia infructuosã
et uiciosã gentilitatẽ. ut per eam fideles ꝑ¬
sequeretur attentius calcauit om̃es genule ᷤ
et maxĩe pͥncipes quorquot in ĩfidelitate
sũt reluti dyabolo instigãte ecciam acͥter
sũt ꝑsecuti. Unde bñ addit᷑. Et uidi bestiã
ascendentẽ de mari. Bestia namq de mari
ascendit. quia crudelis gentiũ pͥncipatꝰ in¬
spirante dyabolo  suꝑbiam se erexit. Qui
et hũit capita .uii. per principũ suorũ u
niu̾sitatẽ. et cornua decẽ. per elacõnẽ satre
legis decalogũ impugnãtem. Et suꝑ cor
nua dec̃e diademata. quia nõ est aliqd̃ ĩ
decalogo p̾ceptũ qd̃ per eos non infrĩgat᷑

Expanded text:
peris fructibus infecundam, et diversorum idolorum cultibus, et vitiorum amaritudinibus agitatam? Quae bene arena dicitur, quia sterilis in bono; maris, quia instabilis et amara in malo. Diabolus ergo dum a sancta Ecclesia per aliquantulam tentationum intermissionem recessit super arenam maris stetit, quia infructuosam et vitiosam gentilitatem, ut per eam fideles persequeretur attentius calcavit. Omnes gentiles, et maxime principes quotquot in infidelitate sunt relicti, diabolo instigante, Ecclesiam atrociter sunt persecuti. Unde et bene additur: Et vidi bestiam ascendentem de mari. Bestia namque de mari ascendit, quia crudelis gentium principatus inspiratione diabolica in superbia se erexit, quae etiam habuit capita septem per principum suorum niversitatem, et cornua decem, per elationem sacrae legis Decalogum impugnantem. Et super cornua ejus septem diademata, quia non est aliquod in Decalogo praeceptum quod per eos non infringatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝑmissionẽ. loq̃ns magna per iactan¬
cie mag̾tudinẽ. et blasphẽĩas⁊ per dĩnita¬
tis nogatõnem. et facere menses .xlii: trib
Et aꝑuit os suũ in blasphenus ad deũ.
quia xp̃m negabit blasphẽare nom̃e eiꝰ
id est fidem eius per quam nobis ĩuocescit.
et tab̾natulũ cius. id est ełctos eius. idẽ¬
elc̾tos eccł̃ie qui ei in p̾senti uita militãt.
et cos qui in celo hĩttnt. id est qui in ce
datum est illi bellum fac̾e cum scĩs et uĩ¬
tere illos et data est illi p̃ĩtas in omnẽ ni¬
bum et ꝓplm̃ et linguã et gentẽ et ado¬
rau̾ũt cam otñes qui hĩtant in t̾ra quo

Expanded text:
nam permissionem, loquens magna, per jactantiae magnitudinem, et blasphemias, per divinitatis negationem, et facere menses quadraginta dEt aperuit os suum in blasphemiis ad Deum, quia Christum negabit, blasphemare nomen ejus, id est fidem ejus; per quam nobis innotescit, et tabernaculum ejus, id est electos Ecclesiae, qui ei in praesenti vita militant, et eos qdatum est illi bellum facere cum sanctis et vincere illos et data est ei potestas in omnem tribum et populum et linguam et gentem et adorabunt eum omnes qui in
Abbreviated transcription (Latin):
illi pĩtas in omnẽ tribũ et ppłm̃ et łiguã
et gentẽ. ut ex om̃ib aliquos fide fr̃agat
et ad infidelitatẽ trahat. uel a fide suscipiẽ¬
da cohibeat. Et adorau̾nt eam se illi hũili¬
ando. Qui hĩtant in terra. terrena dilig̾e¬
do. quorũ noĩa non sũt scͥpta in libro uite
nati agni. qui eccisus est ab origine mũdi
ofiguralit̾. in finc mũdi realitꝰ. ab origĩe mũ¬
di octisus est per p̾cedenciũ sigurarũ sigͥ¬
sicanonẽ in fiñe ꝑseq̃ntem u̾itatis exhi¬
cionem. Sequit᷑. Si quis ht̃ aures audiat.¬

Expanded text:
illi potestas in omnem tribum, et populum, et linguam, et gentem, ut ex omnibus aliquos a fide frangat, et ad infidelitatem trahat, vel a fide suscipienda cohibeat. Et adoraverunt eam, se illi humiliando, qui habitant in terra, terrena diligendo. Quorum nomina non sunt scripta in libro vitae nati. Agni qui occisus est ab origine mundi figuraliter, in fine mundi realiter. Ab origine mundi occisus est, per praecedentium figurarum significationem, in fine per sequentem veritatis exhibitionem. Sequitur: Si quis h
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut humano mͦ loqͤns mag¬
nitudinẽ ꝑ iculi ostendet. Qui
tatem. et aliud ẽ loqui iniqͥta¬
tẽ. Qdͦ ad huc cogitamꝰ tm̃ ali¬
is qͥdem occultum ẽ. Qd autẽ
loqͥmur. incipit &̃. aliis ẽẽ ma¬
nifestum. Coramgͥ ꝑfectiꝰ uiriᷤ
maligni sp̃s iniqͥtatẽ cogitãt
qͥa inqͣntum posst̃ fraudulen¬
te ꝑsuasionis dolos occultant.
la eos omĩo trahe non posst̃
Qͥdͥ gͥ aliudest eos imqͥtatẽ suã
non loqui sed cogitare qͣm ma¬
lum qͦd intendt̃ fraudulent̃
ab scondere: Uide quib gra¬
dib malũ crescit. Primo cogitat᷑.
postea dicit᷑. tandem condamat᷑.
sic̃ scͥptum ẽ. Cogitauert̃ et locu¬
ti st̃ neqͥciam. iniqͥtatẽ in excelso

Expanded text:
sed ut humano modo loquens, magsed ut humano modo loquens, magnitudinem periculi ostenderet: Quitatem, et aliud est loqui iniquitatem. Quod adhuc cogitamus tantum, aliis quidem occultum est, quod autem loquimur, incipit etiam aliis esse manifestus. Coram igitur perfectis viris maligni Spiritus iniquitatem cogitant, quia inquantum possunt fraudulentae persuasionis dolos occultant. la eos omnino trahere non possunt. Quid igitur aliud est eos iniquitatem suam non loqui, sed cogitare, quam malum quod intendunt fraudulenter abscondere? Vide quibus gradibus malum crescit, primo cogitatur, postea dicitur, tandem conclamatur, sicut scriptum est: Cogitaverunt et locuti sunt nequitiam; ini
Abbreviated transcription (Latin):
o .s. Econtra autẽ diabolũ malũ
& iniquũ uocat. malũq semper
nocere desiderat. iniquũ: qͥaul¬
tra equitatis mensurã modũ se¬
pe ꝑcussionis dilatat. Recte .ii.
malus dicit᷑ ꝓpter intentionẽ
afflictione ñ excedit metã eqͥta¬
tis. prius ꝑsequit᷑ nos qͣntum
culpa nr̃a exigit. sed tum hocad
subũsionem nr̃am sufficere nõ
posse uidet sepe modũ excedit.
Sciendum tñ ẽ. qͥa tẽ ei diuina
bonitas licenciȩ frena relaxat. c̃
hoc humane utilitati militare
posse considerat. Quiagͦ ꝓpb̃a
iuidet temptatorem nt̃m ĩ om̃i
eo qͦd cuca nos agit malũ inten¬
dere: dicat eũ malũ. qͥa ũo cõstat
eum sepe metas equitatiꝰ in nr̃a
insectatione excedere. uocet eũ
iniquũ et dicat. Eripe medñe.¬
& cet̾a. Cito hoc fieriuoluit. qͥa
ñ libera. sed enpe dixit. forte &
ꝑuim id fieri oportere credebat
qͥ se erectione ñ p̃ceptione libe¬
randum postulabat. Non tñ
qͦd dñis hoc p̾cipiendo ñ pꝰset

Expanded text:
 . Econtra autem diabolum malum et iniquum vocat, malum quia semper nocere desiderat, iniquum quia ultra aequitatis mensuram modum saepe percussionis dilatat. Recte enim malum dicitur propter intentionem afflictione non excedit metam aequitatis. Prius persequitur nos quantum culpa nostra exigit; sed, cum hoc ad subversionem nostram sufficere non posse videt, saepe modum excedit. Sciendum tamen est, quia tunc ei divina bonitas licentiae frena relaxat, cum hoc humanae utilitati militare posse considerat. Quia ergo Propheta videt tentatorem nostrum in omni eo quod circa nos agit malum intendere, dicit eum malum; quia vero constat eum saepe metas aequitatis in nostra insectatione excedere, vocat eum iniquum et dicit: Eripe me, Domine, etc. Cito hoc fieri voluit, quia non libera, sed, eripe me dixit. Forte et per vim id fieri oportere credebat, qui se ereptione, non praeceptione liberandum postulabat. Non tamen quod Dominus hoc praecipiendo non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
malũ et ñ locunt᷑. sed qͣsi in se¬
creto. q̃n malũ ñ abscondunt.
sed excusant. malũ locuntur
& in excelso. q̃n qđ manifeste
malũ est quibdã libere imꝑ¬
ant. Coram ergo ꝑfecte bonis
cogitant. coram imꝑfecte bo¬
nis uel malis susurrant. corã
ꝑfecte malis clamitant. Sed&
inuno eodemq homine bũc
ordinẽ seruant. dum ad ꝑdicio¬
nem eum rapere festinant. priꝰ
occultũ malũ suadent sub bo¬
ni sp̃e. post manifestũ malũ
sub excusatione tandẽ publi¬
cum malũ p̾cipiunt manifeᷤ¬

Expanded text:
Malum loquuntur, se quasi in secreto, quando malum non abscondunt sed excusant. Malum loquuntur et in excelso, quando quod manifeste malum est, quibusdam libere imperant. Coram ergo perfecte bonis cogitant, coram imperfecte bonis vel malis susurrant, coram perfecte malis clamitant. Sed et in uno eodemque homine hunc ordinem servant, dum ad perditionem eum rapere festinant. Prius occultum malum suadent sub boni specie, post manifestum malum sub excusatione, tandem publicum malum praecipiunt manifes
Abbreviated transcription (Latin):
tis hominẽ leuiore temptatiõe
appetit ut si forte leui impulsu
ceciderit tanto fiat eiꝰ excusatõ
minor qͣnto fuerit temptatio
leuior. Sed cum ꝑminora certa¬
mina mentẽ ciuꝰlibet a suo ꝓposito
non deicit. ad maiora subito seaccin¬
git. Longetam̃ alia considãtõne
diuina dispensatio idem agere ꝑ¬
mittit qui mom̃e qͦd agit hũane
semꝑsaluti consulit. priꝰ siqͥdem
erudit hominẽ ꝑleuiorẽ pugnã
ut eruditus discat tandẽ de gra¬
uiorib ꝑiculis reportare tͥumphũ
Nicħ enĩ alud cͥcanos dñs facere
uel fieriꝑmittit. nisi qͦd pium
uel qͦd itum eẽ discernit. hinc¬

Expanded text:
tis hominem leviore tentatione tis hominem leviore tentatione appetit, ut si forte levi impulsu ceciderit, tanto fiat ejus excusatio minor, quanto fuerit tentatio levior. Sed cum per minora certamina mentem cujuslibet a suo proposito non dejicit, ad majora subito se accingit. Longe tamen alia consideratione divina dispensatio idem agere permittit, quae in omne quod agit humanae semper saluti consulit. Prius siquidem erudit hominem per leviorem pugnam, ut eruditus discat tandem de gravioribus periculis reportare triumphum. Nihil enim aliud circa nos Dominus facere vel fieri permittit, nisi quod pium vel quod justum e