comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo peddem oꝑis poñe debeat. ꝑ palpe¬
bram consibii non attendiit. x.uiy
alit̃ iracuncti. Non nuinquam naneẜ
mansueti cum p̃sunt. uicinum ⁊ qua¬
si nixta positum torporem desidie pati¬
unt᷑. Ee plerunq nimia resolitione.
ctionis emolliunt. At cont iratundi
cum regiminũ loca ꝑcipiunt. quo mi¬
pellente ira mmentis uesamam dleuol¬
nunt: eo etiam subditorũ uitam dissi¬
pata quietis tranquillitate confumelt̃
Quos cum furor agit inp̃ceps: ignorãt
qmietund irati faciunt. ignorant q̃ͥs¬
quid asemet ipsis irati paturit᷑. Hon¬
nunquã uͦ quod est gramus ire sue
stimulir: iusticie delum putant.
cum nitium uirtus credite: sine me¬
tu culpa cumulat᷑. Sepe gͦ mansue¬
ti dissolutionis torpescunt tedio. se¬
pe iracundi rectitulmis fallurt delo.
Illonum itaꝙ une tuti uitium latenẽ
quod iuxta ipsos est. isti quod imp¬
sis Actencdan illi quod ñ habent. dis¬
cernanꝰ isti quod habent. Amplectan¬

Expanded text:
quo pedem operis ponere debeat, per palpequo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit. CAPUT Xaliter iracundi. Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione istrictionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semetipsis patiuntur irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenterquod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectan
Abbreviated transcription (Latin):
uentum non seminat. et qui consicle¬
rat nubes minquam metit: quia
quisquis tempͣtionẽ malignorum sp̃u¬
um. quiquis ꝑ secutionẽ prauorum
hominum metuit. neq ñc grana bo
m oꝑis seminat. neq tẽ mampulos
sc̃e retͥbutionis secat. At contra p̃ci¬
pites dum bonorũ actuum tempus
sepe in malis corruunt. dum bona
mimine discernunt. quia nequaquã
que qñ agant inspiciunt. sed plerun¬
ꝙ acta quia ita non debuerint ag̃e¬
recognoscunt. Quib sub auditoris
specie recte apud salomonẽ dicit᷑.
fili. sine consibio nichil facias.
et post factum non penitebis. Et rur¬
sum. Palpebre tue p̃cedant gressus
tuos. P̃alpebre quippe gressus p̃cect̃.
cum oꝑationẽ nr̃am consilia recta p̃¬
ueniunt. Qui enim neglegie consicłan¬
do p̃uide quod facit: gressus tencdit.
oculos daudit. ꝑgendo iter conficit.
sed p̾uidendo sibimet ipsi non ante¬
cecie: atq iccirco citius corruit. quia

Expanded text:
ventum, non seminat; et qui consideventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; quia quisquis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contra, praecipites dum bonorum actuum praeven, et saepe in malis corruunt, dum bona minime discernunt. Qui nequaquam quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lut iuste metuat: ostendit quod mo¬
tio quasi non iniuste torpescat. sinre
Er ꝑsalomonem dicit᷑. ꝓꝓt̃ trigus pi¬
tr arare noluit. mendicabit gͦ esta¬
e et ñ dabit᷑ ei. Ppt̃ frigus quippe
iger ñ arat: dum defidie torpore con¬
trictus. ag̃e que debet bona difsimulat
pẽ frigus piger non arat: dum par¬
ia ex adu̾sario mala metuit. et oꝑari
iaxima p̃t̾imttit. Bene autem dicit᷑.
uendicabit estate et non ddabit᷑ ei. Qui
num ñc inbonis oꝑibnon exudat:
umn sol uidicii feruentior apparue¬
a. quia frustra regni aditum postu¬
⁊ nichil accipiens. estate mendicat.
onem dicit᷑. Qui obseruat uen¬
ta uon seminat. et qui considerat
nubes nunquam metie. Qui᷑ emm
ꝑuentum insimalignorum sp̃num
temptatio expͥmit᷑: Et quid ꝑnubes
que mouent᷑ auento. nisi adũsitates
prauorum hominum designãt᷑: A
uentis indelicet impellunt᷑ nubes.
quia immundorũ spuum afflatu pͣui
excitantur homines. Qui ꝑͦ obseruat

Expanded text:
lut juste metuat, ostendit quod in olut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Quid enim per ventum, nisi malignorum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat
Abbreviated transcription (Latin):
torpore mactatur. Unde apte ꝑsa
monem dicitur. Pigredo imiil
soporem. Piger enim recte sentis¬
do quasi uigilat. quamiis ml ops¬
do torpescat. Sed pigredo soporen
immnitt̃e dicit᷑: quia paulisꝑ etians
recte sentiendi uigilantia amisi
dum abene oꝑandli studiꝰ cessał
Nbi recte subiungit᷑. Et anis
dissoluta esuriet. Nam quia se.
supior a ste ingendo non dirigie
neglectam se infernis ꝑdesideria cxpã¬
dit. Et dum studiorum sublimium ui¬
gue non constringitur: tupiditatis infime
fame sauciat᷑. Ut quo se ꝑdisciplinam
ligare dissimulat. eo se esuiriens ꝑ uoluptatũ
desid̃ia spargat. Hinc ab eodem rursuit
salomone scribit᷑. In desicłio est omnis
otosus. Hinc ipsa ueritate p̃dicante uno
quidem exeunte sp̃u muncda domus
dicit᷑: sed multiplicius redeunte dum
uacat occupat᷑. Plerunq piger dum
necessaria ag̃e neglegit. queclam sibi
dificilia opponit. quedam uͦ incau¬
it formidat. et dum inuenit quodue¬

Expanded text:
torpore mactatur. Unde aperte per torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod ve
Abbreviated transcription (Latin):
se religiosum esse non refrenans
linguam suam. sed se ducẽs corsuũ:
huius uana est religio. Hinc rursus
ait. Sit autem omns homo uelox
ad andiendum. tardus autem
ad loquendum. Hinc it̃um lingue
um definens ad iungit. In quietũ
malum. plena ueneno mortifero.
hinc ꝑsemet ipsam nos ueritas ad¬
Otiosum quippe uerbum est quod aut
ratione iuste necessitatis. aut intenti¬
one pie utilitatis caret. Si gͦ ratio de
otioso sermone exigit᷑: pensemus que
pena multiloquium maneat. inqͥ este
di sunt pigri. atq aliter p̃cipites.
Illi nanq suadendi sunt: ne ageu¬
da bona dum differunit amittant
isti uero admonendi sunt: ne di
bonorum tempus in cante festinan¬
do p̃ueniunt. eorum merita unm¬
tent. Pigris itaꝙ intimandum est
quod spe dumoportune ag̃e que ps¬
sumus nolumus: paulo post cun
uolumus non ualemus. Ipsa quip
mentis desidia dum congruo feri¬
re non accendit᷑: abonorum deuis¬
rio funditus conualescente fur cus

Expanded text:
se religiosum esse non refrenans se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum, linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc peOtiosum quippe verbum eratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat, in quo etiam di sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim
Abbreviated transcription (Latin):
minus: ut pͥus loqui alienalibeat:¬
et post modum detractionib eorũ
uitam de quib loquit᷑ mordeat. ad
extremum uero usq ad aꝑtas lingua
contumelias erumpat. hinc semmnan¬
iur stimuli. oriunit᷑ rixe. acceudunt᷑
fac es odiorum. pax extinguit᷑ cordum.
Unde bene ꝑsalomonem dicit᷑. Qui
dimittit aquam. caput est iurgiorum.
Aquam quippe dimict̾e est: linguam in
fluxus eloquii relaxare. Quo contra
inbona etiam parte it̃ium dicit᷑. Aqua
ꝓfunda uerba ex ore uiri. Qui gͦ dmit¬
tit aquam caput est uirgiorum:
quia qui linguam non refrenat. concor¬
diam dissipat. Unde ediuerso scͥptũ
est. Qui imponit stulto silentiũ. iras
mitigat. Quia autem multiloqino
quisq seruiens. rectitudmem iusti¬
cie tenere nequaquã possit: testat᷑
ꝓpłia qui ait. Hir linguosus non diri
getur suꝑ terram. hinc salomon it̃¬
um dicit. In mululoquio peccatum
ab immnodata locutione non parci¬
tur. Hunc iacob dicit. Siquis putat

Expanded text:
nimus; ut prius loqui aliena libeat,nimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linggetur super terram . Hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat
Abbreviated transcription (Latin):
ee relaxata deꝑit. quia se ꝑinsima in¬
utilit̃ spargit. Quoe enim suꝑ uacuis
uerbis afilentii sui censura dissipat᷑:
quasi tot riuis extra seducit᷑. Uniles
et redire int̾ius ad sui cognitionem
non sufficit: quia ꝑ multiloquium
sparsa: a secreto se intune consicdatio¬
ns exdudit. Totam uͦ se insidiantis
hostis uulnerib detegit: quia nulla
munitione custodie circumcludit.
unde scͥptum est. Sicut urbs patens.
et abso murorum ambitir: ita uir
qui non potest in loquendo cohibe
sp̾m suum. Quia enim murum
silentii non habet: patet mimici ia¬
culis ciuitas mentis. Et cum se ꝑũba
extͣ semet ipsam eicit: aꝑtam se ad¬
ũsario ostendit. Quam tanto ille si¬
ne labore suꝑat: quanto et ipsa que
uincit᷑ contͣ semet ipsam ꝑ multiloqͥ¬
um pugnat. Plerunq autem quia
ꝑ quosdlam gradus desicliosa mens
in lapsum casus impellit᷑. dum otosa
cau̾e u̾ba neglegimuꝰ. ad noxia ꝑue¬

Expanded text:
et relaxata deperit, quia se per infima inet relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia perve
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝙ ad tempus. ut minirum cum
oportunum considerat. post posita
censura silentii. loquendo que congru¬
unt. in usum se utilitatis impendat.
Et rursum scͥptum est. Tempris loquẽ.¬
ãi. et cempus tacendi. Discrete quippe
incissitudinum pensanda sunt temꝑa.
ne aut cum restringi lingua debet ꝑ
uerba mutilit̃ defiuat. aut cum loqui
uilit̃ potest: semet ipsam pigre re¬
tringat. Quod bene psalmista consi¬
laus ait. Pone dñe custodiam ori meo.
et ostium circum stantie labiis meis.
iostium pͣtiit: quod uidelicet aꝑitur
ce claudit᷑. Unde et nobis caute dis¬
endum est: quatinus os discretum
t congruo temꝑe uox aꝑiat. et con¬
ruo rur sum taciturnitas claulat
Ae contra admonendi sunt multi¬
aquio uacantes. ut iugilant̃ aspici¬
nt: quanto rectitudinis statude ꝑe¬
ino. dum ꝑ multiplicia uerba dila¬
int̾. Humana et eui mens aque
more circumcluse ad suꝑiora colligi¬
tur. quia illud repecte unde descenddie:

Expanded text:
usque ad tempus , ut nimirum cum usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scriptum est: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans, dicit: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis ostium petiit, quod videlicet aperitur et clauditur; unde et nobis caute discendum est, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. At contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit;
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem ꝓdeunt. quo ea que sustiũ
non loquunt᷑. Nam si illatas moleste
tranquilla lingua dic̃et: a conscieni
dolor remea.ret. Uulnera enim cla¬
sa plus cruciant. Ham cum putre¬
do que int̾ius feruet eicit᷑: ad sall¬
tem dolor aꝑit᷑. Scire gͥ debent q
plusquam expedit tacent: ne intei
molesta que tolerant. dum linguan
tenent. iuim doloris exaggerent.
Ad monendi enim sunt: ut si pxi
sicut se diligunt: minime illis tast¬
ant unde eos iuste rep̃hendunt.
uocis enim medicamine utrorum
saluti concurritur. dum et ab illo
qui infert actio praua compescitius
et ab hoc qui sustinet doloris ferus
uulnere aꝑto tempatur. Qui ens
ꝓximmorum mala respiciunt. et tamen
in silentio linguam p̃munt: quasi con¬
speclis uulnerbusum medicamins sub¬
trahunt. et eo mortis auctores fiunt.
quo uirus quod poterant curare no¬
luerunt. Lingua itaq discreci frenan¬
da est: non in solubilit obligancia.
Scͥptum nanq est. Sapieus tacebit

Expanded text:
dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire igitur debent, qui plus quam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit
Abbreviated transcription (Latin):
quantum seuitiis superbiendo
aꝑiat: non agnoscie. Linguam et¬
enim p̃mit. mentem eleuat. et cũ
suam nequitiam minime consicdat:
tanto apud se cunctos liber ius quan¬
to et secretius acusat. Ad monen¬
di sunt gͥ miis taciti. ut scire solli¬
cite studeant. non solum quales fo¬
ras ostende sed etiam quales se de¬
beant uitus exhib̾e: ut plus excogi¬
tationib occultum nidicium quam
ex sermonib rep̃hensionem metuant
ꝓximorum. Scͥptum nanq est. fili m
attende sapientiam meam. et pruden¬
tie mee indina auremtuam: ire culi¬
dias cogitationes. Nichil quippe in nol
est corde fugatius. quod a nob̃ totiens
recedit: quotiens ꝑ prauas cogitatu¬
nes diffiuit. Hinc et enim psalmista
ait. Cormeum dereliquid me. huic
ad semet ipsum rediens dicit. In uent
seruus tuus corsuum: ut oraret re.
Cum cogitatio ꝑ custodiam restring¬
tur: cor quod fug̃e consueuit inueni
Plerunq autem uimis taci cum noi¬
nulla in iusta patiunt᷑: eo in acͥoren

Expanded text:
quantum se vitiis superbiendo quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem metuant oximorum. Scriptum namque est: Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes . Nil quippe in nobis est corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens, ait: Invenit servus tuus cor suum ut oraret te . Cum ergo cogitatio per custodiam 54 restringitur, cor quod fugere consuevit invenitur. Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem
Abbreviated transcription (Latin):
actib lema blandimenta compes¬
cunt: quia et plerunq egros quos
fortis pigmentorum ptitio curare
non ualuit. ad salutem pristinã
tepens aqua reuocauit. Et non¬
uulla unluera que curari istione
nequetnt. fomentis olei sanant᷑. Ee durꝰ
adamas incisionẽ ferrinon recipit:
sed lem hyrcorum sangume molles
cit Alĩt ad monendi sunt mitus
taciti. atꝙ alit̃ multiloquio uacan¬
tes. Insinuari nanq nimis tacitis
debet. quia dum quedam uitia in¬
caute fugiunt. occulte det̾iorib im¬
plicant᷑. Nam sp̃e lingnam quia ĩmod̾a¬
tiusfrenant. in corde grauius multi¬
loquium tolerant: ut eo plus inr̃¬
te cogitationes ferueant. quo illas
iuolenta custodia indiscreti filentii
angustat. Que plerunq tanto la¬
tius defliutt quanto se esse securiꝰ
estimant quia foris arep̃hens orib
non uident᷑. Unde non nunquam
mens insuꝑbiam tollitur. et quos
loquentes audit quasi infirmos des¬
picit. Gunq os corporis claudit.

Expanded text:
actionibus lenia blandimenta compesactionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine molles Aliter admonendi sunt nimis taciti, atque aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit,
Abbreviated transcription (Latin):
uacis. Staguum uͦ cum exarte cõ.¬
ponitur: argenti speciem mentit᷑.
Qu gͦ simulationis uttio nonca¬
ret intͥbulatione: stagnum factꝰ
fornace est: qui nocendi malitiã
non amittit intͥbulatione. Plũbũ
quoq cet̾is metallis est graunis.
Infornace gͦ plumbum inuenit᷑.
qui sic peccati sui ponde p̃mitur:
ut etiam intribulatione positus.
aterrens desideriis non leuetur.
hinc rursum scͥptum est. Multo
labore sudatum est: et non exint
de camino rubigo eius neꝙ ꝑignẽ.
Ignem quippe nobis tribulationis
admouet. ue in nobis uitiorum¬
rubiginem purget: sed nec ꝑ ignẽ
rubiginẽ amittimꝰ. quando et int̃
flagella uitio non caremus. hinc ꝓpħa
iterum dicit. frustra confiauit
conflator. malicie eorum non sunt
consumpte. Sciendum uͦ est quod
non nunquam cum int̃ flagellorũ
duritiam remane. nt incorrecti.
dulti sunt admonitione mulcen¬
di. Quos enim cruciam̃ta. non cor¬
rigunt. non nunquam ab iniquis

Expanded text:
nacis. Stannum vero cum ex arte comnacis. Stannum vero cum ex arte componitur, argenti speciem mentitur. Qui ergo simulationis vitio non caret in tribulatione, stannum factus fornace est qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur, qui sic peccati sui pondere premitur, ut etiam in tribulatione positus a terrenis desideriis non levetur. Hinc rursum scriptum est: Multo labore sudatum est, et non exivit de ea nimia rubigo ejus neque per ignem . Ignem quippe nobis tribulationis admovet, ut in nobis vitiorum purget; sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio non caremus. Hinc Propheta iterum dicit: Frustra conflavit conflator; malitiae eorum non sunt consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus ad ꝑcutientem se. Hinc uo¬
ce flagellantium ꝓpła conquerit᷑
dicens. Curaumus babilonem.
eo non est. sanata. Babilon quippe
curatur. nec tam̃ ad sanitatẽ reduci¬
tar: quando menꝰ inpraua actio¬
ne confusa: uerba correctionis audie.
sagella correptionis ꝑcipit. et tam̃
ad recta salutis itmnera redire contem¬
nt. Hinc captiuo israelitico populo
nec tam̃ ab iniquitate conuer so.
dñs expbat dicens. Uersa est michi
domus israel inscoriam. omnes isti
ai. stagnum ferrum. et plumbũ
in medio fornacis. Ac si aꝑte dicat.
Purgare eos ꝑignem tribulationis
uolui. et argentum illos uł aurum
fieri quesiui: sed infornace mͥ mes.
stagnum. ferrum: et plumbum
uersi sunt: quia non aduirtutem
sed ad uitia etiam intribulatione
pruperunt. Es quippe dum ꝑcutit᷑:
mplius metallis cet̃is sonitum red¬
dit. Qui gͥ in ꝑcussione positus erũ¬
pit. ad sonitum murmuratio.¬
us: mes uersus est in medio for¬

Expanded text:
reversus ad percutientem se . Hinc voreversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur, dicens: Curavimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reducitur, quando mens in prava actione confusa, verba correptionis audit, flagella correptionis percipit, et tamen ad recta salutis itinera redire contemnit. Hinc captivo Israelitico populo, nec tamen ab iniquitate converso Dominus exprobrat, dicens: Versa est mihi domus Israel in scoriam; omnes isti aes, et stannum, et ferrum, et plumbum in medio fornacis . Ac si aperte dicat: Purgare eos per ignem tribulationis volui, et argentum illos vel aurum fieri quaesivi, sed in fornace mihi in aes, stannum, et ferrum, et plumbum versi sunt, quia non ad virtutem, sed ad vitia etiam in tribulatione proruperunt. Aes quippe dum percutitur, amplius metallis caeteris sonitum reddit. Qui igitur in percussione positus erumpit ad sonitum murmurationis, in aes versus est 53 in medio for
Abbreviated transcription (Latin):
quia tormentorũ mala metuit: urł.
non esse quod metuat: ut audert̃
illicita committat. Inde luce clari¬
us constat. quod coram deo in nocte
amutit᷑. ante cuius ocłos desideri
peccat᷑. At contra ii quos ab miẽ¬
tate ne᷑ flagella compescunt. tan¬
to grauiori inuectione feriendi
sunt : quanto maiori in sensibilito¬
te duruerunt. Plerunq emiste
dedignatione delignandi sunt:
desꝑatione desꝑandi. ita dum tara
nt et ostensa desꝑatio formidinẽ
incudiat. et subiuncta ad morͥto
ad spem reducat. Districte itaꝙ
contra illos diumne sententie ꝓferci¬
de sunt: ut adco gnitionem sunie
fiderata et̃na ammadũsione reui¬
centur. Au diant enim in se uns¬
tum esse quod scriptum est. Hics¬
tuderis stultum in pila quasi ptisa¬
nas feriente desuꝑ pilo: non aute¬
nam: huic est quod dñs dicit.
nter feci et ꝑdidi popłm istum. et
tamen auiis sins non sunt reuersi:
hinc rursum ait. Populus non ẽ.

Expanded text:
quia tormentorum mala metuit, vult quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur. At contra hi, quos ab iniquitatibus nec flagella compescunt, tanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad spem reducat. Districte itaque contra illos divinae sententiae proferendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in se impletum esse quod scriptum est: Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuper pilo, non aufelinam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursum ait: Populus non est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑflagella corrigant᷑. Dicendum¬
nanq est flagella metuentib ut
et bona temporalia nequaquani
ꝓ magno desident. que ad sesse
etiam prauis uident. et mala p̃s¬
entia nequaquam uelut intole¬
rabilia fugiant. quib hic plerunq
etiam bonos affici non ignorant.
Admonendi sunt ut si malis ue¬
raciẽ cartre desiderant: et̃na sup¬
plicia ꝑ horrescant. Neq in hoc
suppliciorum timore remaneat:
seo ad amons grãm nutr m̃to
caritatis excrescant. Scͥptum quip
tunore. seo sp̃m ad optionis filioꝵ
in quo clamamus abba pat̃. Uude
idem doctor dicit. Ubi sp̃s dm̃:
ibi libertas. Sigͦ adhuc apraua
actione formidata ꝑ ena ꝓhibet:
ꝓfecto formidantis animum nul¬
la sp̃s libertas tenet. Nam si pe¬
nam non metueret: culpam ꝓcul¬
dubio ꝑpetraret. Ignorat itaq metꝰ
grãm libertatis. quam ligat seruitus
timoris. Bona enim ꝓsemet ipsis ame¬
da sunt. et non penis compellentib
exequenda. Nam qui ꝓpt̃ea bona fact

Expanded text:
per flagella corrigantuper flagella corrigantunamque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quiptimore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam proculdubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit,
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. quod aqua nos salutis
dilues. aꝑfidorum sputis faciem
non abscondit. quod aduocatione
sua nos ab eternis suppliciis libe¬
rans: tacitus flagella tolerauit.
quod int angłorum choros ꝑennes
nobis honores tribuens: calaphos
ꝑtulit. quod apeccatorum nos punc¬
tionib saluans. spinis caput suppo¬
nere non recusauit. quod ec̃na
nos dulcedine debrians in sitisua
fellis amaritudinẽ accepit. quod
qui ꝑ nobis patrem quamius diui¬
nitate esset equalis adorauit: sub
irrisione adoratus tacuit. quod
uitam mortuis p̃parans. usq al
mortem ipsa uita ꝑuenit. Cur itaq
aspum credit᷑. ut ad̃o homo toleret
flagella ꝓmalis. si tanta ds abho¬
minib ꝑtulit mala ꝓbonis: Aut
quis sana intelligentia de ꝑcussione
sua ingratus existit. sipse huic
sine fiagello non exiĩt. qui hic sine
sunt qui flagella metuunt. et ꝓpt̃¬
ea innocent̃ uiuunt: atq alit̃ qͥ
sic̃ iniquitate durueruiit. ut neꝙ

Expanded text:
accepit; quod aqua salutis accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine ter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
Duuni afflatus illuminatio cum in
mentem hominis uenerit: eam
sibimet ipsi illuminans ostendit.
que ante sc̃i sp̃s ad uentum cogãti¬
ones pͣuas & portare poterat . et
rensare nesciebat . Liuor gͦ uulne¬
ris abstergit mala. et plage in secre¬
uorib uentͥs: quia cum ext̾us ꝑcu¬
aimur. ad peccadorum nr̃orum
memorram taciti afflictiq reuoca-¬
iur. ato ante ocłos nr̃os cuncta
de a nobis sunt male gesta reduci¬
mus. et ꝑ hoc quod foris patimur.
magis intus quod fecimus dolemus.
Unde frc: ut nrẽ aꝑta uulña corporis.
amplius nos abluat plaga secreta
uentris: quia sanat nequitias praui
oꝑis: occultum uulnus doloris. Ad¬
monendi sunt egri. quatimis pati¬
entie uirtutem seruent. ut in cessan¬
ter quanta redemptor ñr abiis quoᷤ
creauerat ꝑtulit mala consident
Quod tot obiecta conutiorum ꝓ¬
bra sustinuit. quod demanu anti¬
qui hostis captiuorum cotidie am¬
mas rapiens. insultantium alapas

Expanded text:
Divini afflatus illuminatio, cum in Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe in sipientiam. In sanus quis¬
pe homꝰ a subiugali muto corriptꝰ
quando elata mens humilitatis
bonum quod tenere debeat ab a¬
cta carne memoiat᷑. Sed huius
correptionis donum ictirco balã
obtiu̾it: quia ad maledicendum
mentem mutauit. Ad mouendi sunt
egri. ut considdent quanti sit muneris
molestia corporalis. que & admissa pec¬
cata diluit. et ea que poterant ad mit¬
i compescit. Que sumpta ab ext̃iori¬
b plagis concusse menti penitentie
uulnera infligit. Unde scͥptum est.
luror uulneris abstergit mala. et
plage insecretiorib uentris. Mala
enim liuor uulneris abstergit: quia
fiagellorum dolor uł cogitataᷤ ł ꝑpetra¬
us nequitias diluit. Solet si uentris
appellatione mens accipi. quia sicut
uenter consumit escas: ita mens ꝑ¬
tractando excoquit curas. Quia emĩ
uenter mens dicitur: ea sẽcentia do¬
atur qua scͥptum est. Luc̃na dñi spi¬
raculum hominis. que in uestigat
omnia secreta uentris. Ac sidic̃et.

Expanded text:
prophetae insipientiam . Insanus quipprophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae admitti poterant compescit; quae sumpta ab exterioribus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
nos : hicis autẽ ad ĩ quodutile
est in recipiendo sc̃ificationem eiꝰ.
Ad monendi sunt egri ut consi¬
đent quanta salus cordis sit mo¬
lestia corporalis. que ad cognitio¬
nem sui mentem reuocat. et quam
plerunq salus abicit. in firmiratis
memoria reformat: ut ammus qui
extra se melatitione ducitur. cui sit
conditiom subditus. ex ꝑcussa quã
sustinet carne memoradur. Quod
recte ꝑbalaam si tamen uocem cͥei
subsequi obecdiendo uoluissee. in ĩa
enis itineris retardatione signatur.
Balaam nanq ꝑ uenire ad ꝓpositũ
tendit: sed eius uotum animal cui
p̃sidet p̃pedit. ꝓlbitione quippe
immorata asma angłm uidet.
quem humana mens non uidec.
quia plerunq caro ꝑ molestias
tarcda flagello suo menti deum indi¬
cat. quem mens ipsa car ni p̃sidels
non uidebad: ita ut anxietatem sp̃s
ꝓfic̃e in hoc mundo cupientis. ue¬
lut iter tendentis impediat. dones
ei in uisibilem qui sibi obiat in no¬
in hominis uoce loquens ꝓhibuit

Expanded text:
 hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem ejus . Admonendi sunt aegri, ut considerent quanta salus cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat innoin hominis voce loquens prohibuit
Abbreviated transcription (Latin):
bit terra ⁊cinis: Audliant humiles
deus humilia respicit. Audiant ele
⁊ alta alonge cognoscit. Aucdiant
humiles. quia filius hominis iniuids
ri nonuenit: sed ministrare. Aul¬
ant elati. quia initium omnis pa¬
cati suꝑbia. Audiant humiles. que
redemptor nr̃ humiliauit semer¬
ipsum factus obediens patri usꝙa¬

Expanded text:
perbit terra et cinis ? Audiant humiles: perbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit semetipsum, factus obediens
Abbreviated transcription (Latin):
parce sibi sentiunt. ⁊ tamen responsoꝵ.
ratione inintimis sub tranquillitate
tangint᷑: ab eo quod se erexerañt sta¬
timcacdunt. Qui gͦ aferuoris sui im¬
petu sublenitatis ꝑcussione resiliũt:
quasi sine ferro moriunt᷑ .x.uiii.
alit elati. Ilis insinuandum ẽ. quã
sit uera excellentia quam sꝑando
tenent. istis uͦ prtmandum est quã
sit nulla temꝑalis gła quam etiam
amplectentes non tenent. Audiant
humiles. quam sint et̃na que appe¬
tunt. quam transitoria que contem¬
nunt. Audiant elati quam sint tran¬
sitorra que ambiunt. quam ẽt̃na qͦ
ꝑdunit. Audiant humiles: ex ma¬
gistri uocẽ ueritatis. Omnis qui se
humiliat exaltabit᷑. Audiant ela¬
ci omnis qui se exaltauerit humi¬
liabit᷑. Audiant humiles. glam pre¬
cedit humilitas: audiant elati. alle
ruinam exaltat᷑ sp̃s. Audliant hum¬
les. ad quem respiciam nisi ad humi¬
lem ⁊ quietum. ⁊ trementem sermi¬
nes meos : Audiant elati. quid su¬

Expanded text:
parci sibi sentiunt, et tamen responsorum parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod et erexerant statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro moriuntur. CAPUT Xaliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid su
Abbreviated transcription (Latin):
unde ⁊ abner qui sermone nr̃o
paͥs lucerna dr̃ fugit. quia docto¬
rum lingua que suꝑnũ di lum̃
indicat. cum ꝑ abrupta furoris
mentẽ cuiuspiam ferri conspi¬
cit. cumq contra irascentem dis¬
simulat uerborũ iacła redd̃e. qua¬
si ꝑsequentem non uule ferire. S
cum iracumili nulla considatione
se mitigant. ⁊ quasi a sael ꝑsequi
⁊ in samre non cessant: necesse
est ue ii qui furentes repͥm̃e conan¬
tur. nequaquã se infurore erigãt:
sed quicquid est tranquillitatis osten¬
dant. quedam uͦ subtilit̃ ꝓferant. in
quib exobliquo furentis animum pun¬
gant. Unde ⁊ abner cum contra ꝑse¬
quentem substitie: non eum recta
s adu̾sa hasta transfodit. Ex inucro¬
ne quippe ꝑcut̾e est: impetu aꝑte
increpationis obinare. Auersa li ba¬
sta ꝑsequentem ferire est: furentẽ
tranquille ex quibdam tang̃e. et qua¬
si parcendo suꝑare. Asael autem ꝓtiñ
occumbit: quia commote mentes dñ

Expanded text:
Unde et Abner, qui sermone nostro Unde et Abner, qui sermone nostro patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae superum Dei lumen judicat, cum pie abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, quasi Asael persequi et insanire non cessant, necesse est ut hi qui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis, ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum purgent. Unde et Abner cum contra persequentem substitit, non eum recta sed aversa hasta transforavit. Ex ne quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare. Aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes dum et
Abbreviated transcription (Latin):
coleratos erubestunt. Menti autẽ
furore ebrie. omne rectum quod
dicit᷑. ꝑũsum uidet᷑. Unde ⁊ nabal
ebrio culpam suam abigail lauda¬
dabilit̃ tacuit. quam digesto uino
idalit̾ dixit. Iccirco enim malũ.
quod fecerat cognosc̾e potuit: quia
ita iracundi alios impetune. ut de¬
clinari omnino non possint: non aꝑ¬
ta exꝓbratione. sed sub quadam sunt
cautela reu̾entie parcendo feriendi.
Quod melius ostendimꝰ. si abner fa¬
ctum admecliñ dncamꝰ. Hunc quippe
cum a sahel in caute p̃cipitationis
impeteret: scͥptum est. Locutus ẽ.
abner ad asahel dicens. Recede. noli
me sequi: ne compellar confocde te
interra. Qui audire contempsit.
et noluit decliare. ꝑcussit gͦ eũ
abner aũsa hasta minguine. ⁊ tran¬
fodit eum. et mortuus est. Cuuᷤꝰ e¬
nim asael tipum denuit. nisi eorũ
quos uehem̃t furor arripiens in
p̃ceps ducit: Qui in eodem furo¬
ris impetu tanto caute declinan
disunt: quanto ⁊ in sane rapiunt᷑.

Expanded text:
toleratos erubescunt. Menti autem toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omne rectum quod dicitur, perversum videtur. Unde et Nabal ebrio culpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est . Cujus enim Asael typum tenuit, nisi eorum, quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? Qui in eodem furoris impetu tanto caute decdi sunt, quanto insane rapiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
doctria. Titum quoꝙ admoner e¬
cens. hec loquere et exortare. i ar pl
cum omui imꝑio. Quid est quod als¬
nam suam tanta arte dispnsat. url
tioris sp̃o titum. ⁊ paulo feruentiorls
patientie temꝑat. Ili quod deeso is¬
colonus alios paluntes ut crescere
debeant rigat. alios cum plus insto
cresc̾e conspicit resecat: ne aut non
moderate crescendo quos ꝑtulerint
amattant. Sed longe alia est ira que
sub emulationis specie iubripit. alia
cie confundit. Illa enim in hoc quod
debet mordinate extendit᷑: hec sep
dum quippe est quia hoc ab impatiẽ¬
tib iracundi differ̃t. quod illi ab ali¬
is illata non tolerant. isti autem eti¬
am que tolerent᷑ important. Nam
rracundi sepe eciam se declinantes
insequunt᷑. rixe occasionem commo¬
uent. labore contentionis gaudent.
Quos tamen melius corriginus. si
mipsa ire sue cõmotione declinamꝰ.
ꝑturbati quippe quid audiant ig¬
norare. sed ad se reducti tanto
libentius exortationis uerbareci¬
piunt: quanto se tranquill us

Expanded text:
trina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam tanta arte dispensat, ut in etioris spiritus Titum, et paulo ferventioris patientiae temperat. Illi quod deest jucolonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut non moderate crescendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia etextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec audum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. quia de infidelitatis erroe
merrorem alium transierunt. Cnn
doctrinam quisq sequit᷑. huius ⁊ t
nuncupat᷑. sicut ⁊ ꝑ ꝓph̾am amorrtã
patrem. ⁊ cetheam matrem et̃ istu
dñs dicit. non utiq nascendo. sedie¬
tando. Sic ⁊ in meliorem partem fis
dei nuncupantur. qui p̃cepta d̃i tin¬
diunt. Uñ ⁊ nos non natura sed alei¬
tione clamamus dõ dicentes. pater ne¬
ter quies incelis. Non solum cantum
natiuitate. sed etiam imitatione filbos
posse alicuins nocari. Nam iudensch
carnem filii abrahe. sciłm conuerse¬
tionem filii diaboli mincupant᷑. Ai
hoc illi sunt semen abrahe qui eul
imuitantur fidem. non qui ex eius s¬
rati sunt carne. De errore auctous
trahitur. ⁊ aquibdam ⁊ nomer se
pa. ut ipsius uocabulo censeatur. cuiꝰ
erroiem ⁊ sequitur. Sicut eccłe ꝑgami
tenẽtes adoctnã balaã ⁊ ictabel. Doctͥnã gͥ balaã¬

Expanded text:
num non cognoverunt, quia de infidelitatis errore num non cognoverunt, quia de infidelitatis errore in errorem alium transierunt. 16. Cujus doctrinam quisque sequitur, hujus et filius nuncupatur, sicut et per prophetam Amorrhaeum patrem, et Gethaeam matrem esse Israel Dominus dicit, non utique nascendo, sed imitando. Sic et in meliorem partem Filii Dei nuncupantur, qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos, non natura, sed adoptione clamamus Deo dicentes: Pater noster, qui es in coelis. 17. Non solum nativitate, sed etiam imitatione filios posse alicujus vocari. Nam Judaei, secundum carnem, filii Abrahae; secundum conversationem, filii diaboli nuncupantur; ac per hoc illi sunt semen Abrahae, qui ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. 18. De erroris auctore trahitur a quibusdam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut Ecclesiae tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam. nisi ꝑ eccl̾am catholi¬
cam. sicut ⁊ amici iob non ꝑse pla¬
care deum sibi potueruire. nisi ꝓeis
iob sacͥficium obtulisset. Oꝑa bona
que heretici faciunt: ⁊ insticia eorũ
nichil eis ꝓdest. testante dño ꝑ ie
remiam. Quia mei oblitus es: ecce
ego annuntiabo iusticiam tuam.
oꝑa tua non ꝓderunt tibi. heretici
quanuuis legem aut ꝓphetas ad imple¬
ant. ex eo tamen quod catholici non
sunt non est d̾s in eorum conuenti¬
bus. ipso dño testante. Si steterint mo¬
yses ⁊ samuel coram me. non est an¬
ma mea ad populum istum. Cice eos abi¬
cie mea. ⁊ egrediant᷑. ꝑ moysen quipe
⁊ samuel legem ascipe ⁊ ꝓpħ̃as. Quos qͣn¬
uis heretici oꝑe implere contenclant:
aꝓpr̃ erroris tamen impietatem a uulu
dĩ ꝓicintur. ⁊ a iustorum cetib separa¬
tur paganus ⁊ hereticus. ille quia mo
quam fuit cum populo dĩ. iste quia
recessit adi populo. Utriq recedente
a xp̃o. addiaboli ꝑtinent corpus. Qd
ab idolatria ad iudaismum uł heri¬

Expanded text:
veniam, nisi per Ecclesiam catholicam: sicut et amici Job non per se placare Deum sibi potuerunt, nisi pro eis Job sacrificium obtulisset . Opera bona, quae haeretici faciunt, et justitia, nihil eis prodest, testante Domino per Jeremiam Isaiam: « Quia mei oblitus es, ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt tibi . » Haeretici, quamvis legem aut prophetas adimpleant, ex eo tamen quod catholici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est an ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implere contendant, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciuntur, et a justorum coetibus separantur paganus et hquam fuit cum Dei populo; 159 iste, quia recessit a Dei populo; uterque recedentes a Christo, ad diaboli pertinent corpus. 15. Qui ab idololatria ad Judaismum vel haere