comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatõ. In amore non pot̾ incidere necessitas obsequale. quia
nemo ⁊d qd̾ diligit non uult. In fc̃o u̾o̾ pot̃ non subesse
dilectõ dũ id efficit᷑ quod non fecisse aut t̾ror aut pudor
a ⁊ in t̾na penetnͣtia non in ore modo cibi placentia s il¬
lic dulcia ubi cognitõnis ⁊ prudentie ⁊ intelligentie sensꝰ

Expanded text:
t. In amorem ergo non potest incidere necessitas obsequelae: quia nemo id quod diligit non vult. In facto vero potest non subesse dilectio, dum id efficitur, quod non fecisse aut terror aut pudor a et interna penetrantia: non in ore modo cibi placentia, sed illic dulcia ubi cognitionis et prudentiae et intelligentiae sensus
Abbreviated transcription (Latin):
nou̾i̾t ⁊ reꝵ que sic u̾sat᷑ in usu. ut olus ⁊ q̃libet extre¬
me pauꝑtatis erenia docta sit non fastidire. Quid inqͥt¬
curiosus philosophie ꝑscrutator tibi philosophia con¬
tulit. ⁊ aristippꝰ ut cũ hominibꝰ ait om̃ibꝰ intrepide fa

Expanded text:
Noverit, et rerum quae sic versatur in usu, ut olus, et quaelibet extreNoverit, et rerum quae sic versatur in usu, ut olus, et quaelibet extremae paupertatis xenia docta sit non fastidire. curiosus philosophiae perscrutator, tibi philosophia contulit? » Et Aristippus: « Ut cum omnibus, ait, hominibus intrepide fa
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ cicero. Exiuit ꝑsonã iudicis quisqͥs amicũ induit.
squitas enĩ cui uidex obsequiũ debet. odii sinistrã aut
amoris dexteram nescit. Ratõnibꝰ nõ probris contẽdend̾
est. ⁊ ex edicto pͥncipis patit᷑ opinionis dispendiũ quisqͥs
negotio derelicto procax in adu̾sarii sui contumnelrã aut
palam ꝑgit aut subdole. Muis erubescit dicẽ quid mͥ¬
dabis ut tͥ iusticiã faciam. nam ut pro se ip̃a exhibea¬
tur frustra exspectas. nõne simile est ac si dicat᷑. quid
uͥ uultis dare. ut me ip̃m abuegeni officiun prodam
gani. s inhibet appetitũ. aHentẽ sui cõpotẽ querit ⁊ q̃
in om̃i fortune calculo sufficiat sibi. ita tam̃ ut suffi¬
reue̾nter habe quicũq repente diues. ab exhili egre¬
diere domo. Res nõ sunt in uicio s usus. ⁊ est philo¬
sophantis animi fructus nobilis. generosa eqͣnimitas nĩ¬
tis. nam si ex stupore est ut eqͣnimit̾ om̃ia portet. mens
egra iucolumitate uirtutis degenerat. Cũ philosephã¬

Expanded text:
imum: exuit personam judicis, quisquis amicum induit. Aequitas enim cui judex obsequium debet, odii sinistram, aut amoris dextram nescit. Nam a est, et ex edicto principis patitur opinionis dispendium, quisquis negotio derelicto, procax in adversarii sui contumeliam aut palam pergit, aut subdole. Sedabis ut tibi justitiam faciam? Nam ut pro se ipsa exhibeatur, frustra exspectas. Nonne simile est, ac si dicatur, quid vultis mihi dare ut me ipsum abnegem, officium prodam, sed inhibet appetitum. Mentem sui compotem quaerit, et quae in omni fortunae calculo sufficiat sibi, ita tamen ut suffireverenter habe, quicunque repente Dives ab exili progrediere domo. Res itaque non sunt in vitio, sed usus. Et est philosophantis animi fructus nobilis, generosa aequanimitas mentis. Nam si ex stupore est, ut aequanimiter omnia portet, mens aegra ab incolumitatis virtute degenerat. Cum vero philosophan
Abbreviated transcription (Latin):
lia libent̾ admittit qͥn post̾ĩoribꝰ grauiꝰ uulu̾et᷑ uyo
fe̾ndũ. Qui tollit uiciũ cõmodiorẽ ꝯiugem prestat.
qui fert se ip̃m efficit meliorẽ. Sic pͥncipi ⁊ subiectoꝵ
om̃is creatura mitis ⁊ seruit homini ⁊ eo ĩdignãte
om̃is creatura armat᷑ in ulcionẽ eiꝰ. Ex libro .uii.¬

Expanded text:
lia libenter admittit, quin posterioribus gravius vulneretur, vix ferendum. Qui tollit vitium, commodiorem conjugem praestat: qui fert, se ipsum efficit meliorem. Sic principis et subjectorum omnis creatura mitis est, et servit homini, et eo indignante, omnis creatura armatur in ultionem ejus. Corvu
Abbreviated transcription (Latin):
minis intellectũ est. querendũ nõ est. cõsilio aũ diuino
seruand̾ est. ut hoc credat᷑ esse iusticia qd̾ diuine placuit
uoluntati. Non enĩ poti̾t eẽ inustũ. quod usto cõpla¬
quid sequi debeat.⁊ sequi nolle quod sciat. Qui crucem¬
Nemo ꝑpendere pot̃ qnͣti sit pondĩs iniusticia. uł qnͣ¬
ti fulgoris radro iusticia clareat uisi qui prius toto
m̃tis uisu conu̾tat᷑ ad dm̃. qͣtinꝰ ip̃o lumine quo illustͣ¬
tur ⁊ suã infidelitatẽ agnoscat. et lum̃ quod ceco cor¬
de ñ intuebat᷑ intelligat. Primordia cõu̾soꝵ blandis re
fouenda sunt modis ne ab asꝑitate incipiant. ext̾riti
ad priores lapsus recurrant. Qui enĩ ꝯu̾sũ sine lenita¬
te erudit exasperare potiꝰ qmͣ corrig̾e nouit. Om̃is¬

Expanded text:
minis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatur esse justitia, quod divinae placuerit voluntati. Non enim poterit esse injustum quod justo complaquod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Nemo perpendere potest quanti sit ponderis in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc fovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit.
Abbreviated transcription (Latin):
in fabulis est unda illiꝰ .s. cupie aspectu decorata est
gustu dulcis suauis tactu ⁊ oĩm sensuũ usu gratissiã.
s tanta mollicie ingredientes enuma̾t ut uiris ef¬
feminatis nobiliorẽ adunat sexum. nec añ quisꝙͣ egredit᷑
qm stupeat ⁊ doleat se nutatũ ẽẽ in feminã. Qui curi
aliũ ineptias induit ⁊ phelosophi uł boni uiri officiũ
pollicetur. hermo froditus est qui duro uultu. ⁊̃ hyspido
muliebrem deturpat uenustatẽ. ⁊ uirũ mulie̾ribꝰ pol¬
litit ⁊ incestat. Res siquidẽ monstruosa est philosophꝰ
citrialis ⁊ dũ utrũq eẽ affectat ueutrũ est. eo quod
curia philosophiam excludit. ⁊ ineptias curiales phs¬
usꝙqͣ non recipit. Nichil eoꝵ que facienda sũt fiat
ad p̃cium. nam qd in iustũ est usqqͣ non licet. ubi
nec pro temꝑali uita fieri liceat. qd̾ uo̾ iustũ est. m̾ce¬
dis int̾uentu non indiget. cũ ꝑ se fi̾ debeat ⁊ iniquũ

Expanded text:
in fabulis est, unda illius aspectu decora est, gustu dulcis, suavis tactu, et omnium sensuum usu gratissima, sed tanta mollitie ingredientes enervat, ut viris effeminatis nobiliorem adimat sexum; nec ante quisquam egreditur, quam stupeat et doleat se mutatum esse in feminam. alium ineptias induit, et philosophi, vel boni viri officium pollicetur, Hermaphroditus est, qui duro vultu et hispido muliebrem deturpat venustatem, et virum muliebribus polluit, et incestat. Res siquidem monstruosa est, philosophus curialis: et dum utrumque esse affectat, neutrum est, eo quod curia philosophiam excludit, et ineptias curiales pheorum quae facienda sunt, fiat ad pretium. Nam quod injustum est, usquequaque non licet, ut nec pro temporali vita fieri liceat. Quod vero justum est, mercedis interventu non indiget, cum per se fieri debeat, et iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
bularer. utiq si honoris eẽt aut pecunie rei ne alt̾ius
cupidus hoc minime posset u̾a̾cit̾ me Rdere. Quo b̾s¬
eugenius muna̾ cautius abigebat. ad eũ undiq mul¬
tiplicius. ꝯfluebant ħ qͦ fere ubiq accidit ut fugiãt
dũ querunt᷑ dũ fugant᷑ accelerant. Cũ eidem prior¬
quidã modice facultatis cuiꝰ causam nondũ audierat

Expanded text:
bularer. » Utique si honoris esset, aut pecuniae, reive alterius cupidus, hoc minime posset veraciter respondere. Ad Eugenius munera cautius abigebat, ad eum undique multiplicibus confluebant. Hoc quoque fere ubique accidit, ut fugiant, dum quaeruntur; dum fugantur, accelerant. Et haec qEugenius munera cautius abigebat, ad eum undique multiplicibus confluebant. Hoc quoque fere ubique accidit, ut fugiant,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis gradũ. Medicoꝵ consuetudo est ut morbos qͦs
fom̃tis ⁊ leuioribꝰ medicinis curare nequeunt. gͣuiori¬
bꝰ adhibitis igne puta uł ferro curent nec unquam
utunt᷑ grauibꝰ. nͥ cũ leuiũ bñficio desidãta sanitas de¬
sꝑatur. sic ⁊ potestas cũ infioꝵ uitia mansueta mauu
curare non sufficit. penaꝵ acrimoniã dolens recte uł¬
neribꝰ infundit. ⁊ pra crudelitate seuit in malos dũ
lis. munificꝰ i bñficiis. ⁊ integre auctoritatis suiet mo
ribꝰ dignitatẽ. Eaniã namq benignitatis cõcibat sino
⁊̃ a durioribꝰ extorquent bñficra ⁊ quẽ fec̾e̾ fouent
⁊ solidant. Tutĩ est cordas remitti intentiꝰ qmͣ ꝑten¬

Expanded text:
icorum utique consuetudo est, ut morbos, quos fomentis et levioribus curare nequeunt, gravioribus adhibitis, igne puta vel ferro, curent. Nec unquam utuntur gravibus, nisi cum levium beneficio considerata sanitas desperatur: sic et potestas cum inferiorum vita mansueta manu curare non sufficit, poenarum acrimoniam dolens recte vulneribus infundit, et pia crudelitate saevit in malos, dum  integrae auctoritatis, servet in moribus dignitatem. Famam namque benignitatis conciliat sermo  a durioribus extorquent beneficia, et quem fecere, fovent et solidant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
scribi deb̾e̾ censuerunt. Usus me genuit. peꝑit memoria.
sophiam me uocant greci. uos fapĩam. Quisquis gradũ
ꝓprie celsitudinis amat. humilitatis cultũ in moribꝰ dili¬
gentissime teneat. nam qui ab hunulitatis oꝑibꝰ reced̾.
a dignitatis fastidio timoris ponde̾ cadit. Nec tñ eatenꝰ¬

Expanded text:
scribi debere censuerunt: Usus me genuit, peperit Memoria: Sophiam me vocant Graii, vos Sapientiam. Et haec proprie celsitudinis amat, humilitatis cultum in moribus diligentissime teneat. Nam qui ab humilitatis operibus recedit, a dignitatis fastigio tumoris pondere cadit. H 46
Abbreviated transcription (Latin):
laboribꝰ expugnatur. Ad sũmum non est iter nͥ
per ardua in spe tñ proficiendi om̃ia mansuescũt.
et dumi laboris pensatur utilitas mens ad om̃ia ro¬
boratur. Neq quod a multis peccat᷑ ideo peccatũ
non est. sed ideo grauius quia inultũ nec delin¬
quẽtis culpã socia minuit multitudo sed pregra¬
uat eo quod uiribus suis ne corrigat᷑ obsistat.

Expanded text:
atur virtus, quia ad summum non est iter nisi per ardua. In spe tamen proficiendi omnia mansuescunt, et dum laboris pensatur utilitas, mens ad omnia roboratur. Et qunon est; sed ideo gravius, quia multum. Nec delinquentis culpam socia minuit multitudo, sed praegravat, eo quod viribus suis, ne corrigatur, obstat.
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Est om̃ibꝰ nõ tam cognatꝰ qmͣ innatꝰ amor sui qui si
mod̾ excessit u̾git ad culpam. om̃is eñi uͥtus suis finbꝰ
conserit. eoq mag̃ cauendꝰ est quo sub amantis specie
noce̾ non desinit donec ratõnis obtundat acunien et
modicũ id lumiuis qd̾ adẽẽ. uidebat᷑ extinguat. Gra

Expanded text:
Est enim omnibus non tam cognatus, quam innatus amor sui. Qui si modum excesserit, vergit ad culpam. Omnis enim virtus suis finibus conserit, eoque magis cavendus est, quo sub amantis specie, nocere non desinit, donec rationis obtundat acumen, et modicum id luminis, quod adesse videbatur, exstinguat. A
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ia cedunt in usitm sapientis habetq mati̾am uir¬
tutis ex̾cende queq dicunt᷑ aut fiunt. nam ocia eius
negona sunt. ⁊ dum ratõns libramine rerũ om̃ium
uires pensat prouida dispensatõne quicqͥd ad beatitudi¬
nem proficit. quadã qͣi manu uirtutis app̾henditi Ex¬
libro .iͦi. Hec m uidetur uera ⁊ unica incolumitas uite.
cũ nens uiuificante sp̃u ad reꝵ noticiam illustrat᷑. et
accendit᷑ ad amorem honestatis ⁊ cultũ uirtutis. Prece¬
dit gͦ scĩa uirtutis cultum. qr nemo põt fidelit̾ appet̾e
qd̾ ignorat. ⁊ malũ nisi cognitũ sit non cauet᷑. Quilib¬
qͣi quẽdã librũ sciendoꝵ officio ratõnis aꝑtũ gerit in
depingitur. s ip̃ius opificis oĩm inuisibilia dei digito
conscribuntur. Agnitõ u̾itatis cultusq ueritatis pub¬
mitas est. contͣriũ u̾o eiꝰ ignorantia ⁊ odibilis ⁊ inimi¬
ca ꝓpago eiꝰ uiciũ est ⁊ recte quidẽ ignorantia mater
uitii est. qr nũqm adeo sterilis est. ut non odibilium

Expanded text:
Omnia cedunt in usum sapientis, habentque materiam virtutis exercendae, quaecunque dicuntur aut fiunt. Nam et otia ejus negotia sunt, et dum rationis libramine rerum omnium vires pensat, provida dispensatione quidquid ad beatitudinem proficit, quadam quasi manu virtutis apprehendit. r vera, et unica incolumitas vitae, cum mens, vivificante Spiritu, ad rerum notitiam illustratur, et accenditur ad amorem honestatis, et cultum virtutis. Praecedit ergo scientia virtutis cultum, quia nemo potest fideliter appetere, quod ignorat, et malum nisi cognitum sit, utilii quemdam librum sciendorum, officio rationis apertum, gerit in depingitur, sed ipsius opificis omnium invisibilia Dei digito conscribuntur. Adeo quimitas est. Contrarium vero ejus ignorantia, et odibilis et inimica propago ejus, vitium est. Et recte quidem ignorantia mater vitii est, quia nunquam adeo sterilis est, ut non odibilium
Abbreviated transcription (Latin):
finis oratoris est ꝑsuasisse dictõne. medici curasse medi¬
cina. sic adulatoris finis est suauiloquio decepisse. In eo¬
aũt adulatorie uis magna consistit si omissis propriis
aliena cõmoda curare uidearis. de tuo nũqmͣ aut raro.
semꝑ aut sepe loquens de illiꝰ quẽ aucuparis emolum̃to.
Proptẽa manũ ꝯtine nec siquid ⁊̃ inuito iungeratur
accipias dũ influat iordanis in os eiꝰ. qui dũ oĩa cup̾
sibi quoq om̃ta de iuire putat cõpete̾. Opus omne¬
hostes iuiuendũ censuit tanqmͣ int̾ amitos. ac inter
amicos. ac si in mediis hostibꝰ uiu̾etur. Alit̾ cũ amico¬

Expanded text:
finis oratoris est persuasisse dictione, medici curasse medicina; sic adulatoris finis est suaviloquio decepisse. Nautem adulatoriae vis magna consistit, si, omissis propriis, aliena commoda curare videaris, de tuo nunquam aut raro, semper aut saepe loquens de illius, quem aucuparis emolumento. Praeterea manum contine, ne, si quid etiam invito ingeratur, accipias, dum influat Jordanis in os ejus, qui dum omnia cupit, sibi quoque omnia de jure putat competere. Eshostes vivendum censuit, tanquam inter amicos; et inter amicos, ac si in mediis hostibus viveretur. Et satyric
Abbreviated transcription (Latin):
Nou̾ca uͥtutis prosꝑitas beatulis suis sic applaudit ut
noceat. ⁊ infelici successu sic in uia fortunatis obseqͥt᷑
ut in fine ꝑnitiem oꝑetur. cõuiuis sius ab initio
propinans dulcia ⁊ cũ inebrati fu̾int letale uirꝰ
miscet ⁊ si quid det̾ius est. quo sp̃e sui clareseit am¬
pliꝰ. eo stupentib oculis densiorẽ infundit caliginem.
Om̃ino iniquũ est nobiliora ingenia stidiis deho¬
nestari minoribꝰ. ⁊ eos quos ardua ⁊ guiora manẽt
officia uoluptatis ⁊ uanitatis occupatõnibꝰ agitari.
Causa actũ poti̾t decorare si aut necessitate subsistat.
aut uigeat utilitate. aut honestate splendescat. cum
affectii m̃tis tota ualeat substantia oꝑis colorari. Opus¬

Expanded text:
tutis prosperitas, beatulis suis sic applaudit, ut noceat: et infelici successu sic in via fortunatis obsequitur, ut in fine perniciem operetur, convivis suis ab initio propinans dulcia, et cum inebriati fuerint, lethale virus miscet, et si quid deterius est: quo specie sui clarescit amplius, eo stupentibus oculis densiorem infundit caliginem.enim iniquum est nobiliora ingenia studiis dehonestari minoribus, et eos, quos ardua et graviora manent officia, voluptatis aut vanitatis occupationibus agitari.ue actum poterit decorare, si aut necessitate subsistat, aut vigeat utilitate, aut honestate splendescat, cum ex affectu mentis, tota valeat substantia operis colorari.
Abbreviated transcription (Latin):
ror tua matronaꝵ declinet colloquia nec int̾ sericas
uestes ⁊ geminas çircũsedentiũ feminaꝵ se sordidatã
tuoꝵ quondã dispensator. alienam pecuniam distri
ne euiqm̃ machineris dolos et serpetitie aslutam ne
monaehem greter inctum ⁊ uestioi ÷ ne amidestaos
neisatates it ichił umqm̃ cuilibet tͦbuas ne filioriu
peniem tanes comedant. Uerũ xp̃i templũ ac̃a credẽ¬
ra cetiislam exorna. illam uesti. illi offer donariaui

Expanded text:
 tua matronarum declinet colloquia nec inter sericas uestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam tuorum quondam dispensator, alienam pecuniam distribne cuiquam machineris dolos: et serpentis astutiam, ne monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, i
Abbreviated transcription (Latin):
calor longum uincit teporem. qr diu muilti ui
uendo portent funera sua. ⁊ quasi se pulera sunt¬
ossib dealbata. Nos sub farcinati auro xp̃m pau¬
ꝑeni sequini ⁊ sub pretextu elemosine pristinis op¬
b incubantes. Qũo possumꝰ aliena fidelit̾ distͥ beie¬

Expanded text:
calor longo vincit tempore. Quia multi diu vivendo portant funera sua, et quasi sepulcra ossidere. nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur et sub praetexto elemosynae pristinis opibus incubantes quomodo possumus aliena fideliter distribue
Abbreviated transcription (Latin):
ariam in penetralib angelus solam inuenit.
non cuni agapeta loquentẽ. ⁊ illa uirilem in¬
troitũ trepidauit. tu que fornax es malicie quid
a uiro desideris frequentiꝰ salutari: et nescis quia
duplicit̾ famiã ꝑdis. tuam simul ⁊ clici euius uita

Expanded text:
 in penetralibus Angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem: et illa virilem introitum trepidavit. Tu quae fornax es malitiae, quid a viro desideras frequentius salutari? X. An nescis quia dupliciter famam perdis: tuam simul et clerici: cujus vita
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. aHiraris quare pcc̃or nascat᷑ de senuĩe iusti
non te delectat mirari quare oleaster nascat᷑ de seĩe
oliue accipe aliã similitudinẽ. Iustũ baptizatũ pone
grauũ purgatũ ⁊ non attendis quia de grano pur¬
gato frum̃tũ cũ palea nascit᷑. sine qua seminat᷑. P.

Expanded text:
cubitu. Miraris quare peccator nascatur de semine justi: non te delectat mirari quare oleaster nascatur de semine olivae? Accipe aliam similitudinem. Justum baptizatum, pone granum purgatum: non attendis, quia de grano purgato frumentum cum palea nascitur, sine qua seminatur.
Abbreviated transcription (Latin):
arbitũ qd̾ ab d̾o hm̃s prono ad nequitiã lapsu fluit.
⁊ ẽ ad uͥtutis indolẽ dei auxilio dese̾nte possit uichil ad
gꝰ om̃e pc̃ci ydonea fultũ uͥtute subsistit. trahit eñi nos
lex ĩ m̃bris nata pc̃ci ⁊ c̃. Nullis humanis nũtis beati¬
tudinẽ reddi s dei docens gr̃a largiente sibi donari.
ip̃e respondet ptꝰ gemitꝰ quib dixat. hiser ego hõ
quis me lib̾abit de corꝑe mortis hꝰ: Gãa inquit dei ꝑ

Expanded text:
abemus arbitrium, prono ad nequitiam lapsu fluit, et cum ad virtutis indolem Dei auxilio deserente nihil possit, ad genus omne peccati idonea fultum virtute subsistit. Trahit enim lex in membris nata pecctis reddi, sed Dei docens gratia largiente donari, sibi ipse respondet, post gemitus quibus dixerat, Miser ego homo, quis me liberabit de
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mane uirens herba ⁊ suis florib uernans
oculos delectat ꝯtemplantiũ paulatimq marces¬
ueruat in pariuilis . floret in iuuenib. uiget ĩ ꝑfcẽ
etatis uiris ⁊ repente dum nescit incanescit caput.
rugatur facies facies. cutis prius prius extenta con¬
feditatem. ut amor in odra ꝯmutetur. Nichil ita de
tate inimicoꝵ potentia uel morboꝵ cruciatib fue¬
riniꝰ afflicti. tanto post resurrectõnẽ uraiora p̾mia¬
consequemur. Plerisq nimiũ disertis accidere solet
ut maior sit intelligentie difficultas in eoꝵ explatõib
qmͣ in hiis que explanare conantur. Sicut humilitaᷤ
lio deseretur. Ieronimꝰ fabiane¬

Expanded text:
im mane uirens herba et suis floribus uernans delectat oculos contemplantium paulatimque marcesuernat in paruulis, floret in iuuenibus, uiget in perfectae aetatis uiris et repente, dum nescit, incanescit caput, rugatur facies, cutis prius extenta confoeditatem, ut amor in odia commutetur? Super hac ertate, inimicorum potentia uel morborum cruciatibus fuerimus afflicti, tanto post resurrectionem in quod plerisque nimium disertis accidere solet, ut maior sit intellegentiae difficultas in eorum explanationibus quam in his, quae explanare conantur. aggrediar lio deseretur. CXLI. AD A
Abbreviated transcription (Latin):
chi crede non potest toto corde habitare cũ dño.
qui feminaꝵ accessib copulatur. Nlemo miles cũ¬
buaa cathenis insercos decet subire nimisteri¬
uis. Germinant femine cũ uiris habitantes spi¬
nas. ⁊ archana mentiũ acuto mucrone ꝑfodiũt.¬

Expanded text:
hi crede, non potest toto corde habitare cum Domino, qui feminarum accessibus copulatur. Sed dicbinarum catenis insertos decet subire ministerium. Germinant feminae spinas cum viris habitantes, arcana mentium acuto mucrone concut
Abbreviated transcription (Latin):
silentio nocet. Uent̾ mero estuans cito despumat
in libidines. In uino luxi᷑a. in luxta uoluptas. in
uoluptate impudicitia est. Qui luxt᷑atur uiuẽs
mortuus est ergo qui mebriatur ⁊ mortuus ⁊ se¬
pultus est. Noe ad uniꝰ hore ebrietatẽ nudat femo¬
ra sua que ꝑ sexcentos annos sobrietate contexãt.
Loth. ꝑ temulentiã nesciens libidini miscet ĩ cestũ.
et qũe sodoma nõ uicerat uina uicerunt Ieꝵ ad¬

Expanded text:
enterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus non est. Ubi honor non est ibi contẽptꝰ. ubi aũ
ꝯtemptꝰ ibi frequent̾ iuiuria. ubi u̾o iniuria. ibr et
indignatõ. Ubi ⁊ indignatõ ibi quies nulla. ubi quies
nulla. ibi mens a ꝓposito sepe deicitur. Quid agis frat᷑¬
ꝑes beatos: xp̃e appellat. labore t̾reris: s nemo alleta sine
sudorib coronatur. De cibo cogitas. s fides famẽ nescit sicp̃

Expanded text:
fugit. sed nbi honor non est, ibi contemptus est; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi apauperes Christus appellat. Labore terreris? sed nemo athleta sine sudoribus coronatur. De cibo cogitas? sed vera fides famem non timet. Super
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ nec tam bonꝰ ut non requirat ista post mortẽ. uͦ
tam malus ut ei uõ prosũt illa post mortẽ. Est u̾o tal
in bono ut non ħ requirat. Est ⁊ rursus talis ĩ malo
ut ne hiis ualeat cũ hec uita tnͣsierit adiuuari. Quo
leuari. quispiã uel grauari. Nemo aũ se putet qd̾ hic

Expanded text:
modus nec tam bonus est, ut non requirat ista post mortem; nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut non requirat ista: estque rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum de hac vita transierit, adjuvari. Ergo relevari quispiam, vel gravari. Nemo se autem speret, quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
preciosos alt̾i aũ cogitanti ea que sũt mũdi qũo place¬
at uxori .i. edificanti suꝑ id̾ fundam̃tũ. ligna fenũ sti¬
pułã. illiꝰ enĩ opus non exurit᷑. quia nõ ea dilexit quoꝵ
ta eis potiꝰ mallet care̾ qmͣ xp̃o. nec timore amitendi
erit sic tnĩ qiͣ ꝑ ignẽ. quia urit eũ dolor rerũ quas di¬
lexa̾t amissaꝵ s non subu̾tit neq ꝯsumit fundamẽti
stabilitate atq incorruptõnẽ munitũ. Tale aliquid
etiã post hñc uitã fi̾ incredibile nõ est ⁊ utrũ ira sit
queri potest ⁊ aut inueniri aut latere non nullos
fideles ꝑ ignẽ qũedã purgatoriũ qͣnͣto mag̃minꝰ ue bo¬
na ꝑeuntra dilexerũt. tanto tardius citiꝰq saluam:
conuenient᷑ aũt dixi. ut stiles in elemosinis ñ sint

Expanded text:
sunt mundi, quomodo placeat uxori, hoc est aedificanti super fundamentum, ligna, fenum, stipulam, illius opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum ta, eis mallet carere quam Christo, nec timore amittendiem, sic tamen quasi per ignem, quia urit eum dolor rerum quas dilexerat amissarum, sed non subvertit, neque consumit fundamenti stabilitatem, atque incoretiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; convenient
Abbreviated transcription (Latin):
es praui cordis ⁊ ꝑuersi cordis. si dicas ꝑ dm̃ iuras. si dicas
ꝑ filios tuos iuras. quod aũ ius debemꝰ saluti nr̃e. filiis
nr̃is. dõ nr̃o. nisi caritatis u̾itatis ⁊ non falsitatis. Cõsue
tudo frenata restringit᷑. restricta languescit. languescẽs
emorit᷑. ⁊ male ꝯsuetudini bona succedit. Qui exigit¬
iuratõnẽ multũ int̾est si nescit illũ falsũ uiraturũ. an
scit. Si enĩ nescit ⁊ iõ dicit uira mͥ ut fides ei fiat nõ

Expanded text:
es pravi cordis, et perversi cordis, si dicas, Per Deum, juras; si dicas, per filios tuos juras? Quod autem jus debemus saluti nostrae, filiis nostris, Deo nostro, nisi charitatis, veritatis, et non falsitatis? Maxime us. Frenata restringitur, restricta languescit, languescens emoritur, et malae consuetudini bona succedit. Denijurationem, multum interest si nescit illum falsum juraturum, an scit. Si enim nescit, et ideo dicit, Jura mihi, ut fides ei fiat; non
Abbreviated transcription (Latin):
reseruant. P̾. tu xp̃iane ñ recte druidis qui de tanto
auro tuo maiorẽ ꝑteni mãmone seruas quã deo lar¬
giris. sic nãq ananias ui actib apłoꝵ. dũ putat se recte
osferre ⁊ non recte diuidit. pecuniã suã qm̃ optulit ꝑ¬
didit. ⁊ qmͣ domi reseruauit amisit.xxix. Possid̾e
quod cũ labore requirit᷑ paucoꝵ est contẽpne̾ quod cũ
fructu cõtẽpnas omĩm est. felicitas ergo nragna ⁊p̃i¬
anoꝵ quib datũ est ut pauꝑtate capiant faciant p̃cium
regni celoꝵ non tibi displiceat pauꝑtas tua nicħ ea po¬
iħu xp̃i ⁊ c̃. Infirmitas equa lance ⁊ equa potentia re¬
ges captiuosq constringens non potuit sustinere iussionẽ
pauꝑis regib dñans parũ est quod infirmitatẽ uõianius.

Expanded text:
et tu, christiane, non recte dividis, qui de tanto auro tuo majorem partem mammonae servas, quam Domino largiris. Sic namque Ananias in Actibus Apostolorum, dum putat se recte offerre, et non recte dividit, pecuniam quam obtulit, perdidit; et quam domi reservavit, amisit: pequod cum labore requiritur, paucorum est: contemnere quod cum fructu contemnas, omnium est. Felicitas ergo magna Christianorum, quibus datum est ut paupertate faciant pretium regni coelorum. Non tibi displiceat paupertas tua: nihil ea poxpavit infirmitas aequa lege et aequa potentia reges captivosque constringens: non potuit sustinere jussionem pauperis regibus dominans. Parum est quod infirmitatem nominamus;
Abbreviated transcription (Latin):
casuros eẽ nesciebant. erat tñ adhuc qd̾ eoꝵ add̾et᷑ beati¬
tudini si ꝑ liber̃ arbitũ in ui̾tate stetissent douec istam
aissime nossent hanc plenitudinẽ bentitudius ñ habebãt
s quia nesciebant sitã futa̾ mistam minore quidẽ sed
tñ bĩtudine sine ulło uitio fruebant᷑. IIam si suũ casum
futm nossent et̾nũq sipliciũ: beati utiq esse ñ posset̃.
quos ħ tanti nrali metꝰ iam tũc misa̾s ẽẽ ꝯpellet. Sic ⁊¬
hominẽ fecit cũ lib̾o arbitͥo ⁊ qmͣuis sui futiꝰ casus igna¬
rũ tñ id̾o batũ qr et nimori ⁊ miser̃ nõ fi in sua po¬
testate eẽ sentiebat. In quo statu recto ac sine uitio si ꝑ
ip̃m liber̃ arbitũ si mane̾ uoluisset ꝓfcõ smne ullo mor
b̾itudinis plenitudinẽ in qua ⁊ scĩ angłi sunt beꝯti.
.i. ut cade̾ non posset ult̾ius ⁊ hoc c̾tissime sciret. Libe

Expanded text:
casuros esse nesciebant, erat tamen adhuc quod eorum adderetur beaticasuros esse nesciebant, erat tamen adhuc quod eorum adderetur beatitudini, si per liberum arbitrium in veritate stetissent, donec istam tissime nossent. Hanc plenitudinem beatitudinis non habebant: sed quia nesciebant suam futuram miseriam, minore quidem, sed tamen beatitudine sine ullo vitio fruebantur. Nam si suum casum futurum nossent aeternumque supplicium, beati utique esse non possent, quos hujus tanti hominem fecit cum libero arbitrio, et quamvis sui futuri casus ignarum, tamen ideo beatum, quia et non mori et miserum non fieri in sua potestate esse sentiebat. In quo statu recto ac sine vitio, si per ipsum liberum arbitrium manere voluisset, profecto sine ullo mortbeatitudinis plenitudinem, qua et sancti Angeli sunt beati, id est, ut cadere non posset ulterius, et hoc certiss
Abbreviated transcription (Latin):
on uis tͥ tu ip̃e ostendi ut cũ deformẽ te uideas
forntatorẽ desideres eiq supplices ne ĩ illa reuiane¬
qui dr̃ dyabolus ꝑ liboꝵ arbitͥũ a dño deo refugi fcĩ st̾.
refugientes tñ ełꝰ bonitatẽ qua beati fuerũt ñ potue¬
nũqm futo᷑ certissimã scire meruerũt. Si enĩ nos de
scͥptĩs scĩs nosse potumꝰ. scõs angłos iam nullos esse
casuros qnͣto mag̃ hoc ip̃i reuelata sibi sublimiꝰ u̾ta¬
te nouerũt. Nobis quippe beata sine fine uita ꝑmissa
est. ⁊ equalitas angłoꝵ ex qua ꝓmissione certi sunius
cũ ad illã uitã post uidiciũ uenerimꝰ non inde nos
eẽ lapsuros. Qd̾ si de se ip̃is angłi nesciũt ñ equales
s beatiores erunꝰ. Uitas aũ nob̾ eoꝵ promisit equalitatẽ.
Certũ est gͥ hoc cos nosse ꝑ spẽm qd̾ uos ꝑ fidẽ nullã
s. ruiuã cuiꝰ̃qm̃ scĩ angłi iani futũ. Dyabolus uo. et
angłi eiꝰ ⁊ si beati erant aũqmͣ cadent et se in misĩam

Expanded text:
on vis tibi tu ipse ostendi, ut cum deformem te vides, reformatorem desideres, eique supplices, ne in illa remaneur diabolus, per liberum arbitrium a Domino Deo refugae facti sunt. Refugientes tamen ejus bonitatem, qua beati fuerunt, non potuenunquam futuro certissimam scire meruerunt. Si enim nos de Scripturis sanctis nosse potuimus sanctos Angelos jam nullos esse casuros; quanto magis hoc ipsi revelata sibi sublimius veritate noverunt? Nobis quippe beata sine fine vita promissa est, et aequalitas Angelorum: ex qua promissione certi sumus, cum ad illam vitam post judicium venerimus, non inde nos esse lapsuros: quod si de se ipsis Angeli nesciunt, non aequales, sed beatiores erimus. Veritas autem nobis eorum promisit aequalitatem . Certum est igitur hoc eos nosse per speciem, quod n ruinam cujusquam sancti angeli jam futuram. Diabolus vero et angeli ejus, etsi beati erant antequam caderent, et se in miseriam
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. Cultustꝰ ip̃e prouintie morem sequẽs nec
mundiciis nec sordib notabilis erat. Grauitatẽ moꝵ
ilaritate frontis temperabat. Gaudiũ in risu: non ta¬
chignum intelligeres. lacͥmas deo non hominib offe¬
rebat. Ieiunia in aurige modũ pro lassitudine ⁊ ui¬
scͥpturis aliquid ꝓpone. libent̾ audire. respondere u̾ecõ¬
de. recta suscipere. priua non acrit̾ confuture. disputan¬
tem contͣ se magis docere qm uincere. Absq notreia tre
nẽmo. ⁊ mar suppitin suffocantes matronaꝵ opes ue¬
uentu. obsequis. sint ditiores monachi qm̃ fue unt
ce diueolo non habuerunt ⁊ fuspiret eos s eib. locurte
ques teuuit ante mundꝰ mẽdicos. siepotim autum¬

Expanded text:
t. Cultus ipse, provinciae morem sequens, nec munditiis, nec sordibus notabilis ehilaritate frontis temperabat. gaudium risu, non cachinno, intellegeres. rebat; ieiunia in aurigae modum pro lassitudine et uiscripturis aliquid proponere, libenter audire, respondere uerecunde, recta suscipere, praua non acriter confutare, disputantem contra se magis docere quam uincere et ingenummo, et marsupium suffocantes, matronarum opes venentur obsequiis: sint ditiores Monachi, quam fuerant ete diabolo non habuerant: et suspiret eos Ecclesia divites, quos tenuit mundus ante mendicos. Nepotianu
Abbreviated transcription (Latin):
saluos f̃ nec tñ om̃s salui fiunt. multis quidẽ modis
intesligi potest ex quib tn aliis opusculis nr̃is aliqͦs
ꝯmemorauimꝰ. S hic unũ dicã. Ita dc̃m est. Om̃s ho¬
mines uult saluos fieri ut intelligant᷑ om̃s p̃destina¬
ti quia om̃e genꝰ hominũ in eis est sicut dc̃m ÷ phari¬
seis. Decimatis om̃e olus. Ubi ñ ot̃oe intelligend̾ est¬
nͥ om̃e qd̾ debebant neq enĩ om̃e olus qd̾ erat ĩ toto
orbe t̾rar̃ decimabant. Sed̾m istũ locutõnis mod̾ dc̃m
est. Sicut et ego ꝑ om̃ia om̃ib placeo. Nũ qͥd enĩ qiu
hoc dixit placebat etiã tã młtis ꝑsecutoib suis. Sed
siue iam intus positis siue inͤducendis in ea. Corri

Expanded text:
fieri , nec tamen omnes salvi fiunt, multis quidem modis intelligi potest, ex quibus in aliis opusculis nostris aliquos commemoravimus : sed hic unum dicam. Ita dictum est, Omnes homines vult salvos fieri, ut intelligantur omnes praedestinati; quia omne genus hominum in eis est. Sicut dictum est Pharisaeis, Decimatis omne olus : ubi non est intelligendum nisi omne quod habebant; neque enim omne olus quod erat in toto terrarum orbe decimabant. Secundum istum locutionis modum dictum est, Sicut et ego omnibus per omnia placeo . Numquid enim qui hoc dixit, placebat etiam tam multis persecutoribus suis? Sed sive jam intus positis, sive introducendis in eam. 45.
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ fortit̾ ⁊ disponat om̃ia suauit̾ ⁊ attingat ubiq
pp̃ suã mũdiciã ⁊ nicħ inqͥnatũ in eĩ ineurrat. Ubiq
sit gͦ ꝑadysus quisquis beatoꝵ ibi est cũ illo ibi est qui
cunt᷑ qui peccando dissimillimi fc̃i sunt ⁊ hii ei ꝓpinqͣre
qui eiꝰ similitudinẽ pie uiuendo recipiũt sicut recte dñr
ccłi tanto eẽ ab hac luce longiꝰ qñto fuerĩt ceciores. Qd
eñ tam longe est a luce qm̃ cecitas. etiã si lux p̃sto sit
atq oeulos ꝑfundat extinctos. ꝓpinqͣre aũ luci m̾ito ꝑ¬
hibent᷑ ocłi qui sanitatis accessu aciẽ recipiendo ꝓfi¬

Expanded text:
ad finem fortiter et disponat omnia suauiter et adtingat ubique ad finem fortiter et disponat omnia suauiter et adtingat ubique propter suam munditiam et nihil inquinatum in eam incurrat. ubicumque sit ergo paradisus, quisquis beatorum ibi est, cum illo ibi est, qui cuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto esse ab hac luce longius, quanto fuerint caeciores; quid enim tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo profi
Abbreviated transcription (Latin):
et requiescentiũ.i. ⁊ ubi diues ille torquebat᷑
et ubi pauꝑ ille letabat᷑ in inferno esse credenda ẽ
quis audeat dice̾ dñm iħm xp̃m ad penales inferni ꝑtes
uenisse tr̃imͦ nec fusse aptid eos qui in habrahe si¬
nui requiescunt. Ubi si fuit ip̃e est intelligendꝰ ꝑadysꝰ
qũe latronis aĩe ip̃o die dignatꝰ est polliceri. Que si ita
lĩt gñale ꝑadysi nom̃ est ubi felicit̾ uiuit᷑ neq enĩ
quia ꝑadysus est appellatꝰ ubi adã fuit añ pcc̃m: ꝓpte¬
rea scptura prohibita est etiã eccłiam uocare paradysũ
cũ pomoꝵ fructib. Est aũ sensus młto expeditior et ab
hiis om̃ib ambiguitatib lib̾ si ñ scd̃m id qd̾ hõ erat
s sed̾ni quod deus erat xp̃c dixisse accrpiat᷑ hodie mec̃
eris in ꝑadyso. homo quippe ille xp̃e ilło die scd̃m crnẽ
in tenebris qmuis eã tenebre nõ ꝯprehendant. est̾
uirtꝰ ⁊ sapĩa dei de qua scͥptũ est qd afingat a fine usq

Expanded text:
id est et ubi diues ille torquebatur et ubi pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est, quis audeat dicere dominum legum ad poenales inferni partes uenisse tantum modo nec fuisse apud eos, qui in Abrahae sinu requiescunt?ubi si fuit, ipse est intellegendus paradisus, quem latronis animae illo die dignatus est polliceri. quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter uiuitur. neque enim quia paradisus est appellatus, ubi Adam fuit ante peccatum, propterea scriptura prohibita est etiam ecclesiam uocare paradisum cum fructu pomorum. Est autem sensus multo expeditior et ab his omnibus arabiguitatibus liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id. quod deus erat. Christus dixisse accipiatur: Hodie mecum eris in paradiso. homo quippe Christus illo die secundum carnem in tenebris, quamuis eam tenebrae non comprehendant; est uirtus et sapientia dei, de qua scriptum est, quod adtingat a fine usque
Abbreviated transcription (Latin):
ueniemꝰ cũ ꝑ uiã dñicã ista que tnͣseunt tnͣsierimꝰ.
Auobrs u̾o tꝑalia nec seꝑari aliqñ desinũt et tam̃
crebro sperata uos falłunt. nec cessant uos inflãnare.
uentura corrũꝑs uenientia. torquere tnͣseuntia. nõne
ip̃a sũt que cõcupita inardescunt adepta uilescunt.

Expanded text:
 dominicam ista quae transeunt transierimus. A vobis vero temporalia nec sperari aliquando desinunt, et tamen crebro sperata vos fallunt: nec cessant vos inflammare ventura, corrumpere venientia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi adueniente dño cũ futa᷑ est resurrectõ mortuoꝵ
nõ ẽẽ morito᷑s. s uiuos reꝑtos in illã ĩmortalitatẽ que
sanctis etiã cet̾is dat᷑ repente nutandos ⁊ simł cũ illis
rapiendos sic̃ dicit ĩ nubib. Nec aliquid aliud mͥ uisũ
est quociens mͦ de hiis u̾bis uolui cogitare. Plus amo¬
suauitis ui̾tatis. Ut aũt doceamꝰ cogere necessitas cari¬

Expanded text:
 cum futura est resurrectio mortuorum, non esse morituros, sed vivos repertos, in illam immortalitatem, quae sanctis etiam caeteris datur, repente mutandos, et simul cum illis rapiendos, sicut dicit, in nubibus: nec aliquid aliud mihi visum est, quoties de his verbis volui cogitare. 3. « Sesuauitas ueritatis: ut autem doceamus, cogere necessitas cari
Abbreviated transcription (Latin):
recusat. Licet paruulus ex colło pendeat uepos. licet spso
erine ⁊ seissis uestib ubera quib te nutrierat mater
ostendat. licet in limine pater iaceat. ꝑ calcatũ patrem
perge. sicris ccłis ad uexilum crucis euora. Solũ ꝓietat l
genꝰ eist in hac re esse ceudelem facibe mranpiteꝑ uitesa
uͣt uie ratersmat. et ego de matris lacrimis cogitabo :
Sropt̾ patrem milicram xp̃i deserum. cui se pultituam
causi xõi non debeo. qmͣ etiã om̃ib eiꝰ cansa debexi

Expanded text:
rant. licet paruulus ex collo pendeat nepos, -licet sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re esse crudelem. Ueniet postea dies, ut me perimat, et ego de matris lacrymis cogitabo? Propter patrem, militiam Christi deseram, cui sepulturam causa Christi non debeo, quam et omnibus ejus causa debeo?
Abbreviated transcription (Latin):
Symonũ eiꝰbus est ebrietas. iluxia. foruicatõ ⁊ uuiuersa
uitra. hes blanda sunt et lasciua. ⁊ sensus uoluuiare
uoluptas famem sui ht ⁊ tͣnacta non sacrat.De mionũ¬
repperit᷑: studiosi eaꝵ in fame ueri. ⁊ u̾tutũ penuria ꝑ¬
uii tua uendideris da pauꝑib. non locupletibus.
nõ suꝑbis. da quo necessitas sustentet᷑ nõ qͦ augeant

Expanded text:
monum cibus est ebrietas, luxuria, fornicatio et uniuersa uitia. haec blanda sunt et lasciua et sensus uoluptate uoluptas famem sui habet et transacta non satiat. et sareperitur. Studiosi earum in 76 fame veri, et virtutum penuria pCumque vendideris, da pauperibus, non locupletibus, non superbis. Da quo necessitas sustentetur, non quo augeantur
Abbreviated transcription (Latin):
nichił qñtũ ad uoluntatẽ totũ mũdũ parit̾ reliq̃rũt
Sr otferamꝰ xp̃o opes cũ anima nr̃a libentͥ suscipie.
En aũt que foris sunt deo ⁊ que intꝰ dyabolo derẽ qt
est equa particio. Et dicetur nobis. Nonne si recte ofde¬
rasᷤ et non recte diuidas peccasti: Qntũq deiectris te.¬

Expanded text:
totum mundum pariter reliquerunt. si offeramus Christo opes cum anima nostra, libenter suscipit; si autem, quae foris sunt, deo, quae intus, diabolo demus, non est aequa partitio et dicitur nobis: nonne, si recte offeras et non recte diuidas, peccasti? Quod patri
Abbreviated transcription (Latin):
eis cupiditas niũdi. Ideo illi false patĩe potest sine
adiutorio dĩ uoluntas humana suffice. tanto durior
qnͣto cupidior. ⁊ eo tolerabiliꝰ mala sustiuens quo ipsa
fit peior. huic aũt que uera patiã est. iõ uoluntas hu¬
sibile bonũ ferre non potest quod patit᷑ malũ.
et stipula nou absurde accipi possunt rerũ scłarium
qmͣius licite concessaꝵ tales cupiditates ut amitti sine
animi dolore᷑ possitit cũ aũ iste dolor urit si xp̃e in
qui tali dolore urit᷑ rebꝰ quas ita diligit mag̃ car̾e̾ ꝙͣ¬

Expanded text:
et ideo illi falsae patientiae potest sine adiutorio dei uoluntas humana sufficere tanto durior, quanto cupidior, et eo tolerabilius mala sustinens, quo ipsa fit peior; huic autem, quae uera patientia est, ideo uoluntas husibile bonum, ferre non potest quod patitur malum.stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christuqui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis care
Abbreviated transcription (Latin):
Magis homo fidelis ꝑ patientiam qm̃ ꝑ impatientiam
pro statu sue caynus uigilet. ⁊ future incorruptõnis
inestimabili lucro qntal eius p̃sentia dãpna cõpẽ¬
set. Iob. Ubi aũ ista perpessus in deo suo mansit ĩmobi¬
lis. eius affixus est uoluntati quẽ non possit amitt̾e nisi
ꝓpria uolinitate ⁊ pro hiis que ꝑdidit. eũ qui abstulit
tenuit in quo mueniret quod nũqmͣ ꝑiret. neqͣ ille
enĩ abstulerat qui nocendi hũit uoluntatẽ. s ille qͥ
dederat potestatẽ. Cautior fuit iob in dolorib qmͣ adã
ĩ nemorib. ille uictꝰ est in deliciis. iste uicit ĩ penis.
consensit ille oblecta mentis. non cessit iste torm̃tis.
contumacẽ deliciaꝵ appetentiã dimissi sumꝰ ꝑ himulẽ
molestiaꝵ pacĩam recipiam᷑. fugaces mala faciendo.
reduces mala paciendo ibi cont᷑ iusticiã facientes hic
ex arbitrio uoluntatis. progressũ ex iocũditate uolup¬
tatis. firmam̃tũ ex uinculo consuetudinis. Qnͣto maior

Expanded text:
magis homo fidelis per patientiam quam per impatientiam pro statu suae carnis invigilet, et futurae incorruptionis inaestimabili lucro quantalibet ejus praesentia damna compenetur. ubi autem ista perpessus in deo suo mansit inmobilis, eius adfixus est uoluntati, quem non posset amittere nisi propria uoluntate; et pro his quae perdidit eum qui abstulit tenuit, in quo inueniret quod numquam periret. neque enim ille abstulerat, qui nocendi habuit uoluntatem, sed ille, qui dederat potestatem. in nemoribus: ille uictus est in deliciis, iste uicit in poenis; consensit ille oblectamentis, non cessit iste tormentis. contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic ex arbitrio uoluntatis, progressum ex iucunditate uoluptatis, firmamentum ex uinculo consuetudinis; car
Abbreviated transcription (Latin):
ltiã hominis que recta est atq laudabilis ⁊ uecabło
Queniamꝰ. Quapp̃ impatientes dũ mala pati nolunt
ñ efficiunt ut a malis eruant᷑. s ut mala grauiora pa¬
tiant᷑. Patientes sũt qu mualũt nõ cõmittendo ferre ꝙͣ
ciuut᷑. ⁊ peiora euadũt quib ꝑ patientiã merge̾ntur
Bona u̾o et̾na ⁊ magna nõ ꝑdunt. dũ malis tp̃alibus bͤ¬
doloꝵ. ⁊ uenio nͥ pro eo qd̾ delectat suscipit ferre qd̾ cruciat.
Tanto rectius maiore supplicio. dignũ iudicau̾is animũ. qͣnͣto
mag̃ uitiis subdit inftrum̃ta uͥtutũ. Cũ quẽqmͣ uid̾is paci¬
dit uisi causa patiendi. qñ illa bona est. tunc ista ueraẽ.
qñ ilła non polluit᷑ cupiditate tũc a falsitate ista distin¬
guit᷑. cũ u̾o̾ ilła tenet᷑ ĩ crimine. tũc huiꝰ errat᷑ ĩ nõie. ñ¬

Expanded text:
tia hominis, quae recta est atque laudabilis et uocabulo erueniamus. quapropter inpatientes, dum mala pati nolunt, non efficiunt, ut a malis eruantur, sed ut mala grauiora patiantur. patientes autem, qui mala malunt non committendo ferre quam patiuntur, et peiora euadunt, quibus per inpatientiam mergerentur. bona uero aeterna et magna non perdunt, dum malis temporalibus brdolorum; et nemo nisi pro eo, quod delectat, sponte suscipit ferre quod cruciat.tantoque rectius maiore supplicio dignum iudicaueris animum, quanto magis uitiis subdit instrumenta uirtutum. patientia comes dit nisi causa patiendi. quando illa bona est, tunc ista uera est; quando illa non polluitur cupiditate, tunc a falsitate ista distinguitur. cum uero illa tenetur in crimine, tunc huius multum erratur in nomine. n
Abbreviated transcription (Latin):
suffert anima ut possideat unde pereat quanta debet
sufferre ne ꝑeat: Cũ torquent aliqua mala s nõ ex
torquent oꝑa mala. non solum aĩa ꝑ patientiã possidetur
uerũetiã cũ ꝑ patientiã corp̃ꝰ ip̃m ad tẽpꝰ affligit᷑ uł aiit¬
titur in et̾nam stabilitatẽ salutẽq resumit᷑. ⁊ ei ꝑ dolorẽ

Expanded text:
suffert anima ut possideat, unde pereat; quanta debet sufferre ne pereat? » torquent opera mala, non solum anima per patientiam possidetur, uerum etiam, cum per patientiam corpus ipsum ad tempus affligitur uel amittitur, in aeternam stabilitatem salute
Abbreviated transcription (Latin):
puella que deliciis fruitur: Ilempe illud apłi. Uiuens
mortuna est. Si quis itaq in me potest esse consili. si
expto creditur: hoc primũ moneo hoc obtestor ut
sponsa xp̃i uinũ fugiat pro ueneno. Hec aduersus
adolescentiam: pͥma arma sunt demonũ. Non sic a¬
uaritia quatit. inflat suꝑbia: delectat ambitõ. facile
aliis caremꝰ uitiis. hic hostis uitus inclausus est. Ełm
duplex incendiũ uoluptatis. Quid oleum flãme adicinꝰ:
Quid ardenti corpusculo fom̃tũ igniũ ministramus:¬
Noe bibit et mebriatus est. Post ebrietatem nudatio
femoꝵ secuta est. quia libido iuncta est luxurie. Prꝰ
cauit enĩ ppłs et bibit. ⁊ surrexit ludere. Loth amicꝰ
prandentiũ audit clamorem. aNors in olla homo dei
Non iratꝰ est cocis laucioris eni esce consuetudinẽ nõ
habebat: s farmula desuꝑ ractata amaritudinẽ duleo¬
rauit. Daniel uir desiderioꝵ appellatꝰ est quia panem¬

Expanded text:
puella, quae deliciis fruitur? nempe illud apostoli: uiuens puella, quae deliciis fruitur? nempe illud apostoli: uiuens mortua est. si quid itaque in me potest esse consilii, si experto creditur, hoc primum moneo, hoc obtestor, ut sponsa Christi uinum fugiat pro ueneno. haec aduersus adulescentiam prima arma sunt daemonum. non sic auaritia quatit, inflat superbia, delectat ambitio. facile aliis caremus uitiis; hic hostis intus inclusus est. quocumduplex incendium uoluptatis. quid oleum flammae adicimus? quid ardenti corpusculo fomenta ignium ministramusni parte forari potest — post ebrietatem nudatio femorum subsecuta est, libido iuncta luxuriae. prius cauit enim populus et bibit, et surrexerunt ludere. Loth, amicus prandentium audit clamorem: mors in olla. homo dei. non iratus est cocis — lautioris enim mensae consuetudinem non habebat -, sed farina desuper iacta amaritudinem dulcorauit ea
Abbreviated transcription (Latin):
dia bulliebant. Itaq omni auxilio destitutus ad iħu
iacebam pedes: rigabam lacrimis crine tergeban: et
repugnantem carnẽ ebdomadarũ media subiugabã.
Non depudesco infelicitatis mee. quin potius plango
non esse quod fuerim. Memini me clamantẽ diem
crebro iungisse. cum nocte: nec prius a pectoris cessasse
quoq cellulam meam qͣi cogitatonũ meaꝵ consciam
ꝑtimescebam: ⁊ mͥmet iratꝰ ⁊ rigidus solus deserta
penetrabam. Sicubi concaua uallium. asꝑa montiũ.¬
⁊ rupiũ prerupta cernebam: ibi mee oratõnis locus ẽ
miserrime carnis ergastulum: et ut mͥ ip̃e testis est
dñs post multas lacͥmas. post celo oculo inherentes.
non nũqm̃ uidebar michi int̾esse agminib angłoꝵ:
et letus gaudensq cantabam. Post te ĩ odore ũguẽtoꝵ
tuoꝵ curremꝰ. Si aũt hec sustĩnent illi qͥ extenuato
copre solis cogitatõnib oppugnantur: quid patitur

Expanded text:
dia bulliebant. itaque omni auxilio destitutus ad Iesu dia bulliebant. itaque omni auxilio destitutus ad Iesu iacebam pedes, rigabam lacrimis, crine tergebam et repugnantem carnem ebdomadarum inedia subiugabam. non erubesco infelicitatis meae, quin potius plango non esse, quod fuerim. memini me clamantem diem crebro iunxisse cum nocte nec prius a pectoris cessasse quoque cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam et mihimet iratus et rigidus solus deserta penetrabam. sicubi concaua uallium, aspera montium, rupium praerupta cernebam, ibi meae orationi locus, illud miserrimae carnis ergastulum; et, ut mihi ipse testis est dominus, post multas lacrimas, post caelo oculos inhaerentes nonnumquam uidebar mihi interesse agminibus angelorum et laetus gaudensque cantabam: post te in odorem unguentorum tuorum currimus. Si autem haec sustinent illi, qui exeso corpore solis cogitationibus oppugnantur, quid patitur