comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ubi q̾reratur cum dest se
sp̃s .s. dicatur datum uei donatũ
quod autem datur refertur ad eũ
relatiue dicatur cum dicitur daci
uel donari loło Qui q̃oni Rde
donatũ reiatiue ⁊ ad dantem ⁊ ad
iilum cui datur. Dans autem siũ
donator est pater cum faio ⁊ sp̃u
sc̃o. nec tamem dicimus sp̃m sãc¬
tum referri ad se. s apetiatio da¬
ti uei donati refertur ⁊ addantem
⁊̃ ad recipientem. quia non potest
auquid dicidatum nisi ab auquo
⁊̃ aucui detur. cum autẽ lp̃s .s. da¬

Expanded text:
ta, ubi quaerebatur, cum Spiritus sanctus datum dicatur vel donatum quod autem datur refertur et ad erelative dicatur, cum dicitur dari vel donari. Cui quaestioni redonatum relative, et ad dantem, et ad illum cui datur. Dans autem sive donator, est Pater cum Filio et Spiritu sancto. Nec tamen dicimus Spiritum sanctum referri ad se, sed appellatio dati vel donati refertur et ad dantem et ad recipientem, quia non potest aliquid dici datum, nisi ab aliquo et alicui detur. Cum autem Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
mutat᷑ i melius cum faũ eius effi¬
lube. quod ergo temporauter dici
incipit deus quod ãna non dice¬
batur: manifestum est relatiue
dici non tam̃ secundum acc̃us di
quod ei auquid acciderit. s piane
lecũdum accidens eius ad quoddi¬
ti aliquid deus incipit relatine lũ
rauter dicuntur relatiue ad crea¬
turas sine mutatione diuinitatiᷤ.
s non sine muitatione creature. et
creatore ⁊ appetiatio qua creatura
sacreatura. appellatio uero itia qͣ
creator reiatiue dẽ ad creaturam
relat̾a quidem est s ulłam nota
reiationem que sit in creatore. H

Expanded text:
us, cum filii eius effisubstantiae. quod ergo temporaliter dici incipit deus quod antea non dicebatur, manifestum est relatiue dici, non tamen secundum accidens dei, quod ei aliquid acciderit, sed plane secundum accidens eius, ad quod dici aliquid deus incipit relatiue. et raliter dicuntur relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; etCreatore; et appellatio qua creatura sa creatura. Appellatio vero illa qua Creator relative dicitur ad creaturam, relativa quidem est, sed nullam notat relationem
Abbreviated transcription (Latin):
Nũmus uero cum dicitur p̃cium
relat̾e dr̃. nec tam̃ nuitatus cum
esie cepit precium. neq cum dr̃
pignus ⁊ huiꝰmi. Si ergo nũmuᷤ
pot̾ sine uria suimutatione toti¬
ens dici reiatine. itt neq cum in¬
cipit dici neq cum desinit aliqͥd
ineius natura uel forma qͣnũmꝰ
est mutationis fiat. quanto faci¬
lus de cuia ĩ cõmictabtu dei suba de¬
bemus accipere quod ita dicatur re¬
latine aliquid ad creaturam. ut ꝙͣ¬
uis temporauter incipiat dici nõ
tamen ip̃i sube dei accidisse augͥo
intetirgatur s itu creature ad ꝙͣ¬
um nr̃m dr̃. refugium enim nos¬
trum dr̃ deus reiatiue. ad nos enĩ
refertur ⁊ tunc refugium nẽm
fit cum ad eum retugimus. Nũ¬
quid tunt fit auquid in eius na¬
tura quod antequam refugere¬
mus ad eum non erat. Innobis
ergo fit auqua mutatio qui ad
eum refugiendo efficimur meuo¬
res. in itio autem nutia quod pr¬
cumper eius gratiam regenera¬
mur qui dedit nobis potestatẽ
faios dei fieri. Suba igitur nost᷑¬

Expanded text:
m dicitur pretium, relative dicitur, nec tamen mutatus est cum esse coeperit pretium, nec cum dicitur pignus et hujusmodi. Si ergo nummus potest nulla sui mutatione toties dici relative ut neque cum incipit dici, neque cum desinit, aliquid in ejus natura vel forma qua nummus est mutationis fiat; quanto facilius de illa incommutabili Dei substantia debemus accipere, quod ita dicatur relative aliquid ad creaturam, ut quamvis temporaliter incipiat dici, non tamen ipsi substantiae Dei accidisse aliquid intelligatur, sed illi creaturae ad um nostrum dicitur. Refugium enim nostrum dicitur Deus; relative ad nos enim refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod antequam refugeremus ad eum non erat? In nobis ergo fit aliqua mutatio, qui ad eum refugiendo efficimur meliores; in illo autem nulla. cum per ejus gratiam regeneramur, qui dedit nobis potestatem filios Dei fieri. Substant
Abbreviated transcription (Latin):
minis ex rẽpore¬
cepit esse dñs¬
dem .li. continue ita dicit quisqͥs
extiterit qui eternum deum solũ
dicat. tempora ũo non esse eter¬
na. pp̃ uarietatem ⁊ mutabiut.¬

Expanded text:
minis ex temporepit esse Dodem lib., continue ita ait: Quisquis exstiterit qui aeternum Deum solum dicat, tempora vero non esse aeterna propter varietatem et mutabilita
Abbreviated transcription (Latin):
de quibdã non in docce ur nomi¬
ne equautatis uei simtirtudini
non auquid poni s remou̾i. ut re
latione dicatur fuius equaus pa¬
tri quia nec maior est eonec mi¬
nor. ⁊ ħ p̃p̃ unitatem essentie. Ita
⁊ similis dicitur quia nec diuer¬
sus nec auenus nec in auquodi¬

Expanded text:
quibusdam non indocte videtur nomine aequalitatis vel similitudinis non aliquid poni, sed removeri ut ea ratione dicatur Filius aequalis Patri, quia nec major est eo, nec minor, et hoc propter unitatem essentiae. Ita et similis dicitur, quia nec diversus, nec alienus, nec in aliquo di
Abbreviated transcription (Latin):
tus sanca S iuero queritur q̃
lit slla notio qͣm sbr notat prm¬
cipium nomen etus non ħemus
l non est ip̃a paternttas nei fcu¬
atio ĩmo notio quedam q̃ patci
sp̃s .s. donator autem ut pdic¬
tum est spicitus dicitur pater
nei faius ex tempore sieut spi¬
ritus. s datum ueidonatum
tempore de deo dũt
ei ꝙ temporaliter con nou¬
ueniunt sine sui cõnutaacu¬
tione ⁊ peiatiue diciuitur tis at¬
setundum accdens. non ad̾ oi
accidat deo s quod accidit crea¬
turis. ut creator. dominus. refugi
um datum. uei donatum ⁊ hue
ita ait. Creator reiatiue dicitur
ad creaturam licut dominus ad
seruum.tem non moueat¬

Expanded text:
tus sancti. Si vero quaeritur quae sit illa notio quam ibi notat principium, nomen ejus non habemus; sed non est ipsa paternitas vel filiatio: imo notio quaedam quae Patrionator autem ut praedictum est dicitur Pater vel Filius ex tempore, sicut Spiritus sanctus datum Teique temporaliter conveniunt sine sui mutatione: et relative dicuntur secundum accidens, non quod accidit Deo, sed quod accidit creaturis; ut Creator, Dominus, refugium, datum, vel donatum et hujin., c. 13, ait: Creator relative dicitur ad creaturam, sicut Dominus ad servum. Item, non a
Abbreviated transcription (Latin):
pore. neucti ħ ip̃m quod donat̃
diximus. nam sempt̾terue cp̃s¬
est donum. tempor auter aute
donatum. ⁊ sidominus nondi¬
citur nisitum here incipit ser
num ita appenatio celatina
ex tempore est deo. Nonenim
sempiterna creatura est cuut᷑
iue dominus est. ergo dominũ
esse non sempitetuum hͥt ne
cegamur ⁊̃ treaturis lemꝑtt̾nam
ditere quia ille sempiterne non
dñaretur nisi ⁊̃ ista sempiterne
famisiaretur. Sicut autem non
pot̃ ẽẽ seriuis qui non ħt domi¬
num. sic nec dominus qui nõħt¬

Expanded text:
pore, ueluti hoc ipsum quod donatum ‹dicimus›. Nam sempiterne spiritus donum, temporaliter autem donatum. Nam etsi 'dominus' non dicitur nisi cum habere incipit seruum, etiam ista appellatio relatiua ex tempore est deo. Non emm sempiterna creatura est cuius est ille dominus. Item: Ecce dominum esse non sempiternum habet, ne cogamur etiam creaturam sempiternam dicere, quia ille sempiterne non naretur, nisi etiam ista sempiterne famularetur. Sicut autem non potest esse servus qui non habet dominum, sic nec dominus qui no
Abbreviated transcription (Latin):
cipia. Si ergo quod datur uei qd̾
procedit principium ħt a quo da¬
tur uel procedit fatendum est
prem ⁊ faium principium esse s¬
pititus .s. nonduo principia. sec
Sicut pr̃ ⁊ faius ad creaturam re
latiue unus creator ⁊ unus domi¬
nus dicitut sic reiatiue ad spm
sanctum tinum principium. ad
creaturam uero pater ⁊ faius ⁊̃
ꝯicut nnus creator ⁊ unus domi¬
minus. Ecce hes quod pater pͥn¬
cipium fuii dr̃ quia genuit eum

Expanded text:
ipso. Si ergo quod datur vel quod procedit, principium habet a quo datur vel procedit, fatendum est vel Filium principium esse Spiritus sancti, non duo principia; sed sicut Pater et Filius ad creaturalatiue unus creator et unus dominus, sic relatiue ad spiritum sanctum unum principium. ad creaturam uero pater et filius et sicut unus Creator et unus Dominus. Ecce habes quod Pater principium Filii dicitur, quia genuit eum
Abbreviated transcription (Latin):
riuidemut. ⁊ ita plures deos. Siu
essentie significationem ibi non
tenet ala est huius nominis rõ
cum dicitur patet est personã. fi¬
lius est persona. ⁊̃ aua cumdicit᷑
pater ⁊ faius ⁊ spirctus sanctus

Expanded text:
videmus, et ita plures Deos. Si vero essentiae significationem ibi non tenet, alia est hujus nominis ratio cum dicitur: Pater est persona, vel Filius est persona; et alia cum dicitur: Pate
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ hoc nomine irgenitus uole¬
bat uti ambꝵ prop̃ter hereticos
ita ⁊̃ nos subticere quedam oport
pp̃ calumpniantiũ insidias q̃ ca¬
tholicis ac piis leccorib secure cre¬
dipossunt. Sũt ⁊ enim q̃dam q̃ ñ
tante sunt religionis ⁊ auccorita¬
tis ut eis nol oporteat semꝑ cõfi¬
tendo acrecipiendo inserure. uer̾̃
oportunum fuerit eis utiuber̃
habeamus andiu̾lum lex essep

Expanded text:
quoniam hoc nomine ingenitus nolebat uti Ambros. propter haereticos. Ita et nos subticere quaedam oportet propter calumniantium insidias, quae catholicis ac piis lectoribus secure credi possunt. Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confitendo ac recipiendo inservire, verumopportunum fuerit, eis uti liberum habeamus. 5. An diversum sit esse
Abbreviated transcription (Latin):
quem genuit auccoꝵ oftenditur
id hñs nomẽn quod nͥeq ex auo ꝑ¬
fectum intelligatur ⁊ ex quo i q
genttus est suostitisle doceatur siõ¬
uit eccͣ unum innascibuem deum no¬
uit unigenttum dei faũ. confitetut
patrem ab origine iaerũ confitetur
⁊ faũ originem ab initio non ip̃m
ip̃m s ab eo qui a nemine est natũ
ab eterno natiuitatem s. ex pat̾nã
eternitate sumentem nota quod

Expanded text:
quem genuit auctor ostenditur, id habens nomen, quo neque ex alio perfectum intelligatur, et ex quo is qui genitus est substitisse doceaturvit Ecclesia unum innascibilem Deum; novit unigenitum Dei Filium. Confitetur Patrem ab origine liberum; confitetur et Filii originem ab initio, sed ipsum, sed ab eo qui a nemine est, natum ab aeterno, nativitatem videlicet ex paterna aeternitate sumentem. Novit d
Abbreviated transcription (Latin):
riginem esse ab intio. ⁊ nõ ip̃m e¬
se ab intrio s ab intriat a re¬
subdens det̾minauit quomodo ac¬
ceꝑit initium inquiens originem
faũ esse ab intio. ac si dicẽret. nõ
ita interugas originem taũ est̃e ap
est tamen conçedendum quod fuu
us ħat principiuun cumq faus
lit principium de principio ⁊ pat̾
principium non de principio ñ
est principium de̾ principio prĩ¬
cipim sine principio. Sicut fi
us non duo creatores s unus

Expanded text:
riginem esse ab initio, et non ipsum esse ab initio, sed ab initiasubdens determinavit quomodo acceperit initium, inquiens originem Filii esse ab initio, ac si diceret: Non ita intelligas originem Filii esse ab est tamen concedendum quod Filius habeat principium. Cumque Filius it principium de principio, et Pater principium non de principio, est principium de principio principium sine principio; sicut Filus non duo creatores, sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
pater idemq reiatine dr̃ principi¬
um. S pater ad faium dr̃ princi¬
pium uero ad omnia que ab iꝑ¬
um est. ĩmo creatorem se uoruit
ostendere cum le dixit esse princi¬
pium sicut ⁊ pater principiume̾
rit᷑. Eã uero dicimus ⁊ patrem
principium ⁊ faium principium
non duo principia creature dicimꝰ
quia parer ⁊ tauis simici ad crea¬
turam unum princiꝑiũ est sicut
unus creator Si autem quie¬
quid in se manet ⁊ gignit uel õ¬
peratur auquid principium est¬
ħ tius rei qͣm gignit est uei eius
quam operatur. non possumus
negare ⁊̃ ipm sanccum recte dici
printipium. quianon eũ separa¬
mus ab appetiatione creatoris qr¬

Expanded text:
Pater idemque relatiue dicitur principium. Sed 'Pater' ad Filium dicitur, 'principium' uero ad omnia quae ab ium est? Imo creatorem se voluit ostendere, cum se dixit esse principium; sicuomnia. Cum vero dicimus Patrem principium et Filium principium, non duo pquia Pater et Filius simul ad creaturam unum principium est, sicut unus Creator. Si autem quidquid in se manet et gignit vel operatur aliquid, principium est ejus rei quam gignit, vel ejus quam operatur, non possumus negare etiam Spiritum sanctum recte dici principium, quia non eum separamus ab appellatione Creatoris, q
Abbreviated transcription (Latin):
tit ad cõmunẽ ymaginem. Noꝰ¬
men non disccepat. natura non
differt. una a est enim ad quã
homo creatus est ipẽs. ex hus ũ¬
bis ostenditur quod ymago au¬

Expanded text:
it ad communem imaginem; nomen non discrepat, natura non differt. Una est enim ad quam homo creatus est species. Ex his verbis ostenditur quod imago al
Abbreviated transcription (Latin):
um est sp̃s sc̃i. quia fcuus est a
patre. ⁊ spiritus sanctus ab utro¬
q Sp̃s uero lanccus non abter¬
no principium est sed ẽẽ cepit
quia dicitur principium nui ad
treaturas cum ergo creature este
ceperunt spicitus sanctus ẽẽ q¬
pit principium eaꝵ. ita ⁊̃ pater
unum principium creatutaꝵ qr

Expanded text:
sancti, quia Filius est a Patre, et Spiritus sanctus ab utroque. Spiritus vero sanctus non ab aeterno principium est, sed esse coepit, quia non dicitur principium nisi ad creaturas. Cum ergo creaturae esse coeperunt, et Spiritus sanctus esse coepit principium earum. Ita etiam Pater, unum principium creaturarum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia secundum ẽentiam
dicitur. ⁊ ideo cumdẽ nata sapi¬
encia inteiugitur qͣup̃e quina¬
tus est eẽntia est: sbi tamen sa¬
pientia non ꝓro eẽntia s pro y¬
dicitur nata sapientia idem in¬
telligatur .i. genita ypostasis. Idõ
uiguanter ait. id esse inteiugen¬
dum cum dicitur u̾bum. ⁊ cũm
dicitur nata sapientia .i. eadem
reiatio eademq ypostasis cuiĩ ẽ ila¬
eadem ꝓprietas. Et ex hoc adiuna¬
tur uiud quod supra diximus .s.¬
quod cum dicitur pater nei fuuiꝰ

Expanded text:
ndum essentiam dicitur. Et ideo cum dicitur nata Sapientia, intelligatur quod ipse qui natus est, essentia est; ibi tamen Sapientia non pro essentia, sed pro hydicitur nata Sapientia, idem intelligitur, id est, genita hypostasis. Ideo vigilanter ait idem esse intelligendum cum dicitur Verbum, et cum dicitur nata Sapientia, id est, eadem relatio eademque hypostasis cui inest illa proprietas. Et ex hoc adjuvatur illud quod superius diximus, scilicet cum dicitur Pater ve
Abbreviated transcription (Latin):
nim ħt de quo sit. uei de quoꝓ
cedat s ab eo ⁊̃ filius est genit᷑
⁊ spirttus sanctus procedit. nõ
igitur dicitur principium toti¬
us deitatis quod uei sui uerdi¬
uine eẽntie principium sit. s
quia principium est fciũ ⁊ ipc

Expanded text:
de quo procedat, sed ab eo et Filius est genitus, et Spiritus sanctus procedit. Non ergo dicitur principium totius deitatis, quod vel sui, vel divinae essentiae principium sit, sed quia principium est Filii, et
Abbreviated transcription (Latin):
lcciptum est de ctio quod operetur⁊
utiq in se man̾ens operatur non
enim ĩ aliquid eoꝵ que operatur
ip̃e mutatur ⁊ u̾titut. unum ergo
principiũ ad creaturã cumpatre ⁊
fsuo est sp̃s sanccus non duo uł
tria principia. Ecce apecte ostend̾
aug̃ patrem ⁊ falum ⁊ lp̃m sane¬
tum esse unum principium cerã

Expanded text:
criptum est de illo, quod operetur; et utique in se manens operatur. Non enim in aliquid eorum quae operatur ipse, mutatur et vertitur. Unum ergo principium ad creaturam cum Patre et Filio est Spiritus sanctus, non duo vel tria principia. Ecce aperte ostendit Aug., Patrem et Filium et Spiritum sanctum esse unum principium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
cundum sub̾am. ⁊̃ si relatiue utr̃
secũdundum reiationem an scd̃
essentiam consideranda sit equa¬
litas. deinde quid sit equalttas.
docerEd quod dicimus quia si¬
cut simile nicha sibi est. suititu¬
do enim ut ait hyłr libi ip̃i nonẽ
at per hoc sicut sumtie ita ⁊ eqͣie
relatiue dicitur. Dicitur ergore¬
latiue faius equaus patri ⁊ utri

Expanded text:
cundum substantiam; et si relative, utrum secundum relationem, an secundum essentiam consideranda sit aequalitas; deinde, quid sit ipsa aequalitas: Ad quod dicimus quia sicut simile nihil sibi est similitudo enim ut ait Hilarius, sibi ipsi non est, ac per hoc sicut simile, ita et aequale relative dicitur. Dicitur ergo relative Filius aequalis Patri, et utri
Abbreviated transcription (Latin):
bum ⁊ ymago ⁊ ftuus intetiga¬
tur. ⁊̃ in omnib hũs nomintõ
non ostendatur eẽntia qͥa peia¬
tiue dñr at in attero quod est la¬
qm̃ ⁊ ad se dr̃ se ip̃a enim sapiens

Expanded text:
 Filius intelligatur, et in his omnibus nominibus non ostendatur essentia, quia relative dicuntur: at in altero quod est saad se dicitur, se ipsa enim sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
lingiautatis sed quod unitatis
est predicatur. Ecce ex hus p̾die¬
tis ostenditut. quod nec singiia¬
tis nec diu̾sus nec unicus uẽrso¬
uttarius confitendus est deus. q̾¬
a lingitiacitas uer soutudo per¬
sonaꝵ płaritatem excludit. ⁊ di¬
u̾sitas unttatem essentie totut.
diũsitas inducit sepatationem
u̾sa nec singiiatis equalctas nͥ
confundens nec upeta arrianos
pr̃em fuiumq sec̾nens. pr᷑ enim ⁊
fuius distinctionem ħnt. separa¬
tionem uero non ħnt. Item in eõd

Expanded text:
is, sed quod unitatis est praedicatur. Ecce ex praedictis ostenditur quia nec singularis, nec diversus nec unicus vel solitarius confitendus est Deus, quia singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem versa nec singularis aequalitas, nec, confundens; nec, juxta Arianos, Patrem Filiumque secernens. Pater enim et Filius distinctionem habent, separationem vero non
Abbreviated transcription (Latin):
quia licut filius ad pr̃em ⁊ non fi¬
luis ad non patrem refertur. ita
genitus ad genitorem. ⁊ non ge¬
nitus ad non genitorem referat᷑
nec̃c̃e est. Ecce euidenter ostendit
quod ingenttus reiatiue dicitur
⁊ de soiõ patre accipitur. aliaq no¬
tio est qͣdicitur ingenitus. aua qͣ
parer: atq tm̃ ualet cum dr̃ inge
utcum licut solus ꝑr̃ dici ngenti¬
genitus ita inquiunt non est
dicendus non genitus uei non
filius. debet quidem dici ⁊ credi
tur quod cum spiritus sẽs nõ poꝰ¬
sit dici urgenitus potest tamen
dici non genitus uei non fuius.
quod u̾o aug̃ supra ait tñna
dicitur non genttus uei non fi
non ratione predicationis que
hylarium ip̃am uocantem in
ita aientem. Est unus ab uno
ergo insccipturis perionaꝵ t̃cei¬
ligentia ⁊ distinctio ĩnascibtuta¬
tis dnariuitatis q sensu sonta¬
rius deus non est oppinandus di¬
cretio ergo uel distinctio persõa¬
rum insccipturis posita est. in

Expanded text:
quia sicut Filius ad Patrem, et non Filius ad non Patrem refertur, ita genitus ad genitorem, et non genitus ad non genitorem referatur necesse est. Ecce evidenter ostendit quod ingenitus relative dicitur, et de solo Patre accipitur. Alia notio est qua dicitur ingenitus, alia qua Putrum sicut solus Pater dicitnitus, ita, inquiunt, non est dicendus non genitus vel non Filius. Debet quidem dici et credi tur, quod cum Spiritus sanctus non possit dici ingenitus, potest tamen dici non genitus vel non Filius. Quod autem Aug. supra ait, tantudicitur non genitus vel non Filnon ratione praedicationis. 3. Quae Hilar. ipsam vocantem innn longe a fine, ita aientem: Est unus ab uno, ergo in Scripturis personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, solitarius Deus non est opinandus. Discretio ergo vel distinctio personarum in Scripturis posita est, in
Abbreviated transcription (Latin):
it. lo qnͣdi cã de meffabilib ut fa¬
ri auquomotao possemus diccũ
est a grecis. una eslentia tres sub̾e
tini. alatinis autem dictum est
una ẽẽntia uei sub̾a tres persone
quia non auter ĩ sermone nr̃o.i.¬

Expanded text:
4: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fa4: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fari aliquo modo possemus, dictum est a Graecis, una essentia, tres substtini. A Latinis autem dictum est, una essentia vel substantia, tres personae, quia non aliter in sermone no
Abbreviated transcription (Latin):
na suba ⁊ unus deut ¶ deo ori¬
tur hic q̃o difficu quid̾. sed nõ
inutilis qua quetitur cur non
dicantut hutres una persona
sicut una eẽntia ⁊ unus deus ꝙͣ
qũonem aug̃ diigenter tractat
simin unam personam dicimus
sicut unan. essentiam ⁊ unũ dest
sec dicimus tres perlonas cumtre ᷤ
deos aut tres essentias non dicamꝰ
uquod uocabinum seruare hu¬
ic significationi q̃ intetugit᷑
trinttas ne omnino taceremus in¬
t̃roganti quid tres: cumtres ẽẽ fa¬
sus inopia hũanum laborãt eioqͥ¬
um diccum est tamen tres perione.
nonut itiud diceretur s netaceret᷑
omnino non enim rer ineffabtus e¬
minentia hoc uocabulo exꝑlicati
uaiet. Ecce ostendit qͣnecc̾itatedi¬
catur płr persone uideucet ut hoc
uno nomine querentib detͥb xxemꝰ¬
borans nominum penuriatis tres y¬
coartatur. Unde aug̃ quid postaseᷤᷤ¬
a grecis uel a latinĩs necc̃ita ił sub¬
te deĩeffabru trinitate dictũ stan¬
sit aperiens in .uiiͨ. li. de tri. a tie

Expanded text:
na substantia, et unus Deus. deo oritur hic quaestio difficilis quidem, sed non inutilis, qua quaeritur cur non dicantur hi tres una persona, sicut una essentia, et unus Deus. Quam quaestionem Aug. diligenter tractat, simul unam personam dicimus, sicut unam substantiam et unum Deum; sed dicimus tres personas, cum tres deos, aut tres essiquod vocabulum servare huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceamus interrogati quid tres essent, cum tres esse fasus inopia humanum laborat eloquium: dictum est tamen tres personae, non ut illud diceretur, sed ne taceretur omnino. Non enim rei ineffabilis eminentia hoc vocabulo explicari valet. Ecce ostendit qua necessitate dicatur pluraliter personae, videlicet ut hoc uno nomine quaerentibus de borans nominum penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitate dictum sit aperiens, in lib. 7 de Trin. ait, c.
Abbreviated transcription (Latin):
fuuum ecse principium spicitus .s.¬
io quod gignit᷑ principium est. pr̃
ad faum principium est quia ge
nuit eum u̾trumͣ autem ⁊ ad spi¬
titũ .s. principium sit pater quia
ħ ⁊̃ ei qͣmdat ⁊ que procedit ab ip

Expanded text:
Filius unicum principium Spiritus sanid quod gignit principium est, Pater ad Filium princinuit eum. Utrum autem et ad Spiritum sanctum principium sit Pater, quiased et ejus quam dat, et procedit ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
testo minus quia eit domi¬
nustemporis auod non ex
tempore. Set hic auquis ditz
quod non extempore comꝑetit dõ
hec appellatio qua dr̃ dominus. qr
non est tantum dominus rerumq̃
ex tempore ceperunt. s ⁊̃ ulliul rei
q̃ non cepit ex tempore .i. ip̃iꝰ te¬
poris quod non cepit ex tempore

Expanded text:
t Dominus temporis, quod non est ex tempore. Sed hic aliquis dicet quod non tempore competit Deo haec appellatio qua dicitur Dominus; quia non est solum Dominus rerum quae ex tempore coeperunt, sed etiam illius rei quae non coepit ex tempore, id est, ipsius temporis, quod non coepit e
Abbreviated transcription (Latin):
nium creatutaꝵ. quia uno eod̾¬
qu modo principium eerum sũt¬
⁊ on enim auter res a patoe ⁊ a¬
uiter a fio s penitus eodem mo
intlligens hant trinitatem esse
unũ p̃rintipium rerum ait. ex
ip̃o ⁊ per ip̃m ⁊ in ip̃o sunt oĩa.¬
exco. Qum ergo audiuimus õ¬
omnes utiq n qt̾uras intetug̾e
deremus. ⁊ omnia qͣue ħaturaut
sunt. Non enim ex ip̃o sunt pecca¬
ta que naturam non seruant s
uiciant que ex uoluntate peccan¬
tium nascuntur. Omnium ergo
q̃ natutaliter lunt unum peinci¬
pͥium est pater cum fruo ⁊ sp̃u¬

Expanded text:
nium creaturarum, quia uno eodemque modo principium rerum sunt. Non enim aliter sunt res a Patre, et aliter a Filio, sed penitus eodem mointelligens hanc Trinitatem esse unum principium omnium rerum, ait: Ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt XI. Cum enim audimus oomnes utique naturas intelligere debemus, id est omnia quae naturalia sunt. Non enim ex ipso sunt peccata, quae naturam non servant sed vitiant, quae ex voluntate peccantium nascuntur. Omnium ergo quae naturaliter sunt, unum principium est Pater cum Filio et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ftuus est fritus. S setcanspo¬
nas ut dicas aluid est patrem
esse auud faium esse uariat᷑
intetugentia ⁊ ideo non conce
non quidem patet s est auud qͦ
fuius est. non quidem fuius s
est quod penitus falsum estt
Eo enim pater est quo pat̾ deus
est .i. per eẽntiam nei naturã
at flius eo deus est quopr ẽ
deus. Eo igitur filius est quo pr̃
est ⁊ ita idem est patoem esse ⁊ fi¬
lium esse s non est idem esse pa¬
trem ⁊ esse fuium. Unde aug ĩ
x.li. de t̾ti ait. qͣmuis diu̾sum
sit esse patrẽ ⁊ esse fuium non
non ẽ acc̃ns quia non est mutabi¬
le. Ecce diuersum esse dicit esse
patrem ⁊ ẽẽ fuiũ quod uupcta rati¬
onem predictam accipi oportet qr
relationem quomodo dicatut sa

Expanded text:
est Filius. Sed si transponas, ut dicas: Aliud est Patrem esse, aliud Filium esse, variatur intelligentia; et ideo non concednon quidem Pater, sed est; aliud quo Filius est, non quidem Filius, sed est; quod penitus falsum est. Eo enim Pater est, quo Pater Deus est, id est, per essentiam vel naturam; at Filius eo Deus est, quo Pater Deus est. Eo ergo Filius est quo Pater est, et ita idem est Patrem esse quod Filium esse; sed non est idem esse Patrem, et esse Filium. Unde Aug., in lib. 5 de Trin., ait: Quamvis diversum sit esse Patrem et esse Filium, nonnon est accidens, quia non est mutabile. Ecce diversum esse dicit esse Patrem et esse Filium, quod juxta rationem praedictam accipi oportet, qurelationem dicitur Pa
Abbreviated transcription (Latin):
.i. quitquid dicͣctut᷑ quod sub̾am
eoꝵ ostendat ambo simul dñr. gͦ
nec pater est deus sine fulio. nec
fluus sine patre. s ambo limui de¬
us. sed non ambo simii pater nͦ
ambo simul fuius. uel u̾bum ite
ymago. an secundum sub̾am di¬
ic q̃r catur deus de deo ⁊
drum dicantut secundum subã
ista non dici. siuero secundum
pater ⁊̃ fruus non possunt dici
deus de deo lum̾de iumine scd̃m
Ad quod dicimus quia uoet de
relatiue accipiuntut. ut cum
dicitur deus genuit deum. alte¬
rum pro patre. arterum pro fcu¬
o ponimus simiuter cum dicit᷑
deus de deo lumen delumine. i
auis quoq iocutionib sepe ce¬
periuntur nomina eẽntie ad si¬
gnificationem perionaꝵ deduc¬
ta. utcum dr̃ deus natus deus in¬
oͣtuus deus pallus. ubi tm̃ fri¬

Expanded text:
est, quidquid dicuntur quod substantiam eorum ostendat, ambo simul dicuntur. Ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius sine Patre, sed ambo simul Deus; sed non ambo simul Pater, non ambo simul Filius, vel Verbum, vel imago. 8. An secundum substantiam dicatur Deus et derum dicantur secundum substa constat ista non dici. Si vero secundum Pater et Filius, possunt dici Deus de Deo, lumen de lumine, secundum Ad quod dicimus quia licet Deurelative, accipiuntur; ut cum dicitur: Deus genuit Deum, alterum pro Patre, alterum pro Filio ponimus. Similiter cum dicitur: Deus de Deo, lumen de lumine. In aliis quoque locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi F
Abbreviated transcription (Latin):
.i. que ip̃as petsonas significãt
⁊ eax ꝓprietates denotant / ⁊ eaᷤᷤ¬
dem quas ⁊ nomina predicta.
Unde ⁊ relatiue dicuntur .s. ge
nitor genitus u̾bum ymago
sic genitus ad genitorem refert᷑.
⁊ sicut pater ad futum / ita geni¬
tor ad genitum. Icem Idem̃ aug̃¬
lius accipitur non simul ꝑater
⁊ fuius taqͣm ambo sint unum
uerbum. sic enim uerbum dicit᷑
quomodo ymago non autem pr̾
⁊ faius simiti ambo ymago.s
fuius solus est ymago partis ꝙ¬
admodum ⁊ fuius. Idem ang̃. in

Expanded text:
 quae ipsas personas significant, et earum proprietates denotant, et easdem quas et nomina praedicta: unde et relative dicuntur, scilicet, genitor, genitus, verbum, imago.sic genitus ad genitorem refertur; et sicut Pater ad Filium, ita genitor ad genitum. Idem, lius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam ambo sint unum Verbum. Sic enim Verbum dicitur, quomodo imago, non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus est imago Patris, quemadmodum et Filius. Idem, in
Abbreviated transcription (Latin):
nomina diu̾sil perionis conueni¬
re non possunt. quod aug̾ licet
occurrere in eodem ubro tra dicit
ħsolum de hiis dici non potest i¬
lud de illo quod simiti anbo nõ
sunt .i. itlosolo nomine non po¬
sumus itti ad ostendendumuñ
bo dici non pot̃. qͥ aos non si¬
mui ambo uerbumnec yma¬
go de ymagine nec filius de fai¬
o. qr non simui ambo fauis uei
ymago ⁊ sicut nomina sub̾e a

Expanded text:
nomina diversis personis convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unubo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius vel imago. Et sicut nomina substa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃s .s. ⁊ ita non per tria nomina
significarentur tres perione. Id̃o¬
q diñs quia patris nomen non
cat. tta ⁊ fuius ⁊ spiritus sanctus
nitas fiuatio proceslio uei grg¬
nere grgni procedere ip̃al tm̃ re¬
lones non ypostases significant
est fiiius .i. ypostasis genita ut
siue tue qui procedit. cum uero
nomina resonum ponimus in
p̃dicatis notiones ip̃as tantã¬

Expanded text:
 sanctus, et ita non per tria nomina significarentur tres personae. Ideoque dicimus quia Patris nomen non cat; ita et Filius, et Spiritus sanctusnitas, filiatio, processio, vel gignere, gigni, procedere, ipsas tantum relationes, non hypostases significant, est Filius, id est, hypostasis genita velsive ille qui procedit. Cum vero nomina relationum ponimus in praedicatis, notiones ipsas tant
Abbreviated transcription (Latin):
fiuo potest eadem appetiano con¬
uenire. Nam hoc ipse ꝓprie d̾r ꝙ
tus ⁊ faius spiritus ⁊ pater sc̃s
⁊ fuius sc̃s. ut ergo ex hoc nomi¬
ne quod utciq conuenit utriꝰ
q ꝯu̾o lignificetut uocatur do¬

Expanded text:
Filio potest eadem appellatio convenire. Nam hoc ipse proprie dicitus et Filius spiritus, et Pater sanctus et Filius sanctus. Ut ergo ex nomine quod utrique convenit, utriusque communio significetur, vocatur do
Abbreviated transcription (Latin):
nificatur cum dicitur deus est de.
⁊ deus est persona. utromq enim
lp̃s sc̃s sunt tres persone. quid no¬
mine persone significamus an es¬
sentiam. hoc enim uidetur si supra
dicta uerba aug̃i diugenter sccu¬
temur. Supra enim dixit quod iõ
tres personas dicimus quia lo od̃
persona est cõmune est trib. ⁊ ite̾
quia pater est persona ⁊ faius est
persona ⁊ lpicctus sanctus est per¬
lona. ideo tres persone dicuntur.

Expanded text:
nificatur cum dicitur: Deus est Deus, et Deus est persona. Utroque enim sanctus sunt tres personae, quid nomine personae significamus? an essentiam? hoc enim videtur, si supra posita verba Aug. diligenter scrutemur. Supra enim dixit quod ideo tres personas dicimus, quia id quod persona est commune est tribus; et item, quia Pater est persona, et Filius est persona, et Spiritus sanctus est persona, ideo tres pe
Abbreviated transcription (Latin):
um ne gratiua porro ꝑticła non
id efficit ut quod sine itia reiati¬
ue dicitur eadem p̾posita sut̾nut̃
dicatur. sed idtantum negatur
ergo dicit non homo est non a¬
liud genus p̾dicamenti enunti¬
at s tm̃ illud negat sicur ergo
secundum sub̾am aio homo est
sic secundum sub̃am nego cum
dico non homo est at litantum¬
ergo uaiet quod dr̃ non genitus
tur negamus dicendo non geni
latiuo predicamento cum inge¬
nitus dicitur. Sicut enim genimuᷤ
ita cum dicitur ingenitus non ad
le dicitur s quod ex genitore nõ

Expanded text:
um? Negativa porro ista particula non um? Negativa porro ista particula non id efficit, ut quod sine illa relative dicitur, eadem praeposita substantialiter dicatur; sed id tantum negatur,ergo dicit, Non homo est, non aliud genus praedicamenti enuntiat, sed tantum illud negat. Sicut ergo secundum substantiam aio, Homo est: sic secundum substantiam nego, cum dico, Non homo est. Et cumergo valet quod dicitur non genitus,tur negamus dicendo, Non genilativo praedicamento, cum ingenitus dicitur. Sicut enim genitus ita cum dicitur ingenitus, non ad se ipsum dicitur, sed quod ex genitore non
Abbreviated transcription (Latin):
genitum .inon ea notione pat̾
dr̃ qua inrgenttus. pater enim ut
predictum est dr̃ secundum ꝓprie
generationis. difft ⁊̃ ꝓprietate
ĩnascibilctatis .i. quia urgenitus
unde aug̃. distingũes inter ꝓpri
sic ait. non est hoc dicere inge
nes gignunt auos. non ergo iõ
dicitur pater quia ingenitus. Iõ¬
q cum de deo patre utcum q di¬
tatur aua notio est qua interu¬
gitur genitor. alia qua irgeni¬
tus. genitor enim dicitur ad ge¬
nitum .i. faium. tum uero ĩge¬
nitus dicitur ñ quid sit. s quid
hoc ostendendum Hoc exemplis
planum faciendum est quod dr̃ ĩ
genitus hoc ostenditur quod non
sit filius. s genitus ⁊ ingenitus
siuode dñr. friuis autem pelatine dr̃
S ut dicatur infaius non admittit
ĩo q̃ndi cõsuetudo. nichil autem ĩ¬
tellectui demitur li dicatur non
fauis q̃madinodum ⁊̃ si dicatur ñ
genitus pro eo quod diectur ĩge¬
in reb considerãdum quid uei si¬
nat uel non signat diciusus ier
nitum quod tm̃ uaiet. Nun quid

Expanded text:
est, non ea notione Pater dicitur qua ingenitus. Pater enim, ut praedictum est, dicitur secundum proprietgenerationis, differt etiam proprietate innascibilitatis, id est, quia ingenitus. Unde Aug., distinguens inter propre Trin., c. 6, sic ait: Non est hoc dicere ingennes gignunt alios. Non ergo ideo dicitur Pater quia ingenitus. Ideo cum de Deo Patre utrumque dicatur, alia notio est qua intelligitur genitor, alia qua ingenitus. Genitor enim dicitur ad genitum, id est, Filium. Cum vero ingenitus dicitur, non quid sit, sed quid  ostenditur. Hoc exemplis planum faciendum est. Quod dicitur ingenitus, hic ostenditur quod non sit Filius, sed genitus et ingenitus commode dicitur, Filius autem Latine dicitur. s ut dicatur, non admittit loquendi consuetudo. Nihil tamen intellectui demitur, si dicatur non Filius, quemadmodum etiam si dicatur, non genitus pro eo quod dicitur ingein rebus considerandum quid vel sinat vel non sinat dici usus sernitum, quod tantum valet. Num ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m per gratiam suam noi regñã
quib pater est. per eam fidem ie¬
lum xp̃m dei fuium confitemur.
Ecce offensum est quare ꝓprium di¬
catur esle dei nati quod faius ẽ
quia .s. ip̃e solus natus ꝓprie dr̃¬

Expanded text:
 per gratiam suam nos generantquibus est Pater per eamdem fidem Jesum Christum Dei Filium confitemur. Ecce ostensum est, quare proprium dicatur esse Dei nati, quod Filius est, quia scilicet ipse solus natus proprie d
Abbreviated transcription (Latin):
fiuo ꝓprium esle quod semper est
fcuus  ut enim semꝑer p
est. semper ⁊ faius est. ergo quiñ
semper pater est non lemper ge¬
nuit. Item in eodem. Nato deo ma¬
nifestum est ꝓprium esse ꝙ filiꝰ E¬
uingenm quod fiiul deiest cñ ⁊̃

Expanded text:
Filio proprium esse quod semper est Filius. Ubi enim semper Pater est, semper et Filius est; ergo qui non semper Pater est, non semper genuit. Item in eodem, paulo ante medium: Nato Deo manifestum est proprium esse quod Filius eunigeniti quod Filius est Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit se in diuinis scripturis le¬
ħ nomen .s. iirgenitus nonle
sp̃u sc̃o. Cum dudum audierĩt
quidam dicentib nobis faium
dei qui generatus est par̾ qui
generauit ĩequaiem esse no
posse qͣmuis iue generatus sit
tur acclusam. s tergiu̾satione
dampnabili in eodemloco ues¬
tigium u̾tunt ut putent mu¬
tationẽ fieri q̾onis mutatione
sermonis dicentes. quomodo
posf ingenitus ⁊ genitus esse
unius nature atq sub̾e. Ergo ut
sunt homines huiusmodi ut
nos dicant ea usurꝑare que fĩ
ñne sibi ip̃i aduersantur ⁊ auc¬
toritatem sue calumpnie dero¬

Expanded text:
dicit se in divinis Scripturis hoc nomen scilicet ingenitus non les. Nam cum dudum audierint quidam, dicentibus nobis, Filium Dei, qui generatus sit, Patri qui generavit, inaequalem esse non posse, quamvis ille generatus sit, tur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sepossunt ingenitus et genitus esse unius naturae atque substantiae? Ergo, ut sunt homines istiusmodi, ut nos dicant ea usurpare, quae noNonne ipsi sibi adversantur, et auctoritatem calumniae
Abbreviated transcription (Latin):
tn fun.uo patri solus qui ex eonaᷤᷤ
posi qͣm uascimur ⁊ quia omne qe
fit anteqͣm fiat non fuit nos cum
filii non fuislemus efficimur: an̾
enim fiui non eramus s per gra¬
tiam facti sumus non nati. neq
dicctur nos genuilse genu¬
isse enim deum faios nũqͣm cum
ꝓpuetatis significatione cognoᷤ¬
cimus dici. ex adoptione enim sx¬
est saius fuius dei. ñ ex generatio¬
ne. neq ei ꝓprietas est sed nuncu¬
us fuit. unigenttus autem deus
nec fuit auqñ non fruus. nec fu¬
it aliquid anteqͣm fcius. nec qͥ cꝙͣ
ip̃e nisi fuius. ad qlod ita dm̃s qui
iempet est frus nascibtittati s ꝓpͥ¬

Expanded text:
 Vero Patri solus qui ex eo nascpotius quam nascimur: et quia omne quod fit, antequam fiat non fuit, nos cum filii non fuissemus, efficimur. Ante enim filii non eramus, sed per gratiam facti sumus, non nati neque dicitur nos genuisse. Genuisse enim Deum filios, nunquam cum etatis significatione cognoscimus dici. Ex adoptione enim homo factus filius Dei, non ex generatione; neque ei proprietas est, sed nuncuit filius. Unigenitus autem Deus nec fuit aliquando non Filius, nec fuit aliquid antequam Filius, nec quidquam ipse nisi Filius. Atque ita qui semper est Filius, nascibilitatis p
Abbreviated transcription (Latin):
distincte faciunt ita ⁊̃ t̃t̾diunto¬
tius trinttatis simul. unde aug̃
in eode̾m li. Ait. In parcis nomine
ip̃e pater per se pronuntiatur. In
bonus nisi solus deus. ħ est qr trini¬

Expanded text:
distincte faciunt, ita etiam interdum totius Trinitatis simul. Unde Aug., in eodem libro, ait: In Patris nomine, ipse Pater per se pronuntiatur; in bonus nisi solus Deus, quia Trini
Abbreviated transcription (Latin):
faius ⁊ ira semper quia semper na¬
tus est filius. nec cepit unqͣm ẽẽ fi¬
uus. quod si auqñ esse cepisset au̾
aliqsi desineret esse faius secturd̃
aceroens diceretur ⁊ quia pater nõ
dr̃ pater nisi ex eo quod est ei frui¬
ul ⁊ fuuus non dr̃ faius nisiex eo
tabne est eis. Ecce ex hiis uerbiͦ¬
aperte ostenditur quedam dicide
deo secundum lub̾am quedam secũ¬
dum sitsam reionem. nichti tame̾
lcd̃m accidens. ostenditur ⁊̃ ꝓprie¬
tas patris ẽẽ quod ħt luium. ⁊ ꝓpri¬
etas fuui quia ħt patre̾. Id̾o q cum

Expanded text:
et ita semper, quia semper natus est Filius, nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando desineret esse Filius, secundum accidens diceretur. Et quia Pater non dicitur Pater nisi ex eo quod est ei Filius, et Filius non dicitur Filius, nisi ex eo tabile est eis. Ecce aperte his verbis ostenditur quaedam dici de Deo secundum substantiam, quaedam secundum relationem, nihil tamen secundum accidens. Ostenditur etiam proprietas Patris esse quod habet Filium, et proprietas Filii, quod habet Patrem. Ideoque cum
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾am dr̃. In reb creatis atq mu¬
tabrib quod non secundum sub¬
stantiam dr̃ restat ut scd̃m accidẽ
dicatur. In deo autem nichii quid̃
secundum accidens dicitur quia
nichu in eo mutabils est aut amiᷤ¬
sibłe. nec tamen omne quod dr̃ ẜ¬

Expanded text:
 4: In rebus creatis atque mutabilibus quod non secundum substantiam dicitur, restat ut secundum accidens dicatur. In Deo autem nihil quidem secundum accidens dicitur, quia nihil in eo mutabile est aut amissibile, nec tamen omne quod d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad se inuicem dicuntur. quia
notant resones quenon sunt
deo accidentales s in ip̃is personis
ab eterno sunt ĩmutabtuter ut
non modo appetiationes sin reia¬
tiue. s ⁊̃ ip̃e reiationes siue notio¬
nes in reb ip̃is .s. in personis sint
quod non omnia que de do di¬
dicuntur nichĩ tñ lecitõ accidẽs

Expanded text:
et ad se invicem dicuntur, quia notant relationes quae non sunt Deo accidentales, sed in ipsis personis ab aeterno sunt immutabiliter; ut non modo appellationes sint relativae, sed etiam relationes sive notiones in rebus ipsis, scilicet in personis, sint. 3. Quod non omnia quae de Deo didicuntu
Abbreviated transcription (Latin):
auqͣnto signiticet supra cr dys¬
ex dictis aug̃i aperte ostendimus
eoduero pro ypostasi atcr ꝓprie¬
etare accipiatur ex auctoritatib
⁊c̃oꝵ ostendi oportet ne coniecturiꝰ
nt̃is auiquid ausrdicere iudeamur.
de hoc ieꝵ ĩ expositione fidei catho¬
ait. Non est prorius auquis ĩtrini

Expanded text:
gnificet, supra ex dictis Aug. aperte ostendimus. Quod vero pro hypostasi atque proprietate accipiatur, ex auctoritatibus sanctorum ostendi oportet, ne conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. De hoc Hieron. in Expositione fidei cathoait: Non est prorsus aliquis in Tri
Abbreviated transcription (Latin):
est pr ⁊ truus semper est fulius sĩt
iue heedem ꝓprietates quas aug̃ lu¬
perius distinxit dicens ꝓprium ẽsse
patris quod genuit t̾uuum ⁊ ꝓpri¬
um filii quod genitus est a patre
ac deinde utrum ⁊ iste sint que di¬
cuntur pateruitas filiatio ꝓcessio¬
prietates quas ponit hyłr ⁊ ilie qͣs
ponit aug̾ si enim eedem sunt id̃
est eogo parri esse patrem ⁊ genu¬
isse falum quod urios quidam cõ¬
cedunt. Si autẽ ħ est cui ergo con¬
uenit ut sir parer ei conuenit ge¬
uina si pr̃ est genuit fiuum. Si¬
uero non genuit paret non est¬
s quis audeat dicere aut quod
ip̃a genuit fuium aut quod ip̃a
patet non sir. si autem ip̃a non¬
parer est nec filium genuit nõ
est ergoidem dicere auquid esse
patrem ⁊ grgnere fuium ⁊ ita noꝰ
d quod sine preiuditio auo¬
rum dñis quod easdem ꝓprieta¬
tes nonnotauit ut̾q ucet

Expanded text:
est pater, et Filius semper est filius, sint illae eaedem proprietates quas Aug. superius distinxit, dicens proprium esse Patris quod genuit Filium, et proprium Filii quod genitus est a Patre,Ac deinde, utrum et istae sint illae quae dicuntur paternitas, filiatio, processiroprietates quas ponit Hilarius, et illae quas ponit Aug. Si enim eaedem sunt, idem est ergo Patri esse Patrem, et genuisse Filium, quod utique quidam concedunt. Si autem hoc est, cui ergo convenit ut sit pater, ei convenit gevina si pater est, genuit filivero non genuit, pater non ested quis audeat dicere quod ipsa genuit filium, aut quod ipsa pater non sit? Si autem ipsa pater est, nec filium genuit, non est ergo idem dicere aliquid esse patrem, et gignere filium. Et ita non ietates. Ad quod sine praejudicio aliorum dicimus quod easdem proprietates notavit uterque, licet
Abbreviated transcription (Latin):
solius patͣcis non quia non est
natus ĩpe. s quodꝰ unum faium
s quia de patris essentia natus
est. ꝓprium uero sp̃s .s. est non
quia nec natus est ip̃e nec genu¬
it s quia solus de patre fcuo ꝙ
procellit. Ecce breuiter assigna¬
uit tres ꝓpuetates trium persõa¬
rum quarum una non est aua
hoc enim significauit. cum dx̃e¬

Expanded text:
solius Patris quod non est natus ipse, sed unum Filium solus de Patris essenest; proprium vero Spiritus sancti est, non quia nec natus est ipit, sed quia solus de Patre Filioque procedit. Ecce breviter assignavit tres proprietates trium personarum, quarum una non est alia. Hoc enim significavit cum di
Abbreviated transcription (Latin):
interrogamus quidtres ypostaseᷤᷤ
arbitentur ĩtetugitres perionaᷤᷤ
sublistentes auint. Rdemus noꝰ
tta cred̾e non sufficit eis sensus.
ip̃m nomen effiagitant quia¬
ne qui a nescio quid uenens in stł¬
labis latet. clamamus Siquis tͤs
ypostases .i. tres subsistentes per¬
sonas non contitetur anathema
sit. Si quis autem ypostasim uli

Expanded text:
res hypostases arbitrentur intelligi? tres personas subsistentes aiunt. Respondemus nos ita credere. Non sufficit eis sensus; ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid veneni in syllabis latet. Clamamus: Si quis tres hypostases, id est, tres subsistentes personas non confitetur, anathema sit. Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
des nos ĩducere u nominetres ner¬
gamus cum Rdemus tres persõas.
non ĩuenitur unum auquid quos
illi sint nili eslentia. unum enim
sunt illitres .i. eentia diuina. Unde
u̾mptũ cum q̾citur quidtres ite
quidtria. non de eẽntia q̃titur nͨ
ibi quid ad eẽntiam refertur. s ed
cum fides catholita tres ẽẽ profite¬
retur sicut ioh̾es in epla canoni

Expanded text:
es nos inducere ut nomine gamus, cum respondemus tres personas; non invenitur unum aliquid quod illi tres sint, nisi essentia. Unum enim sunt illi tres, id est, essentia divina, unde men cum quaeritur quid tres vel quid tria, non de essentia quaeritur, nec ibi quid ad essentiam refertur. Sed cum fides catholica tres esse profiteretur, sicut Joannes in Epistola 1 canoni
Abbreviated transcription (Latin):
hyłt ait . ini.li. de tri intelugentia
dictoꝵ ex causis ẽ assumenda dicẽdi
quia non sermoni res s rei est sermo
subiectus. Dũ cetuentes ergo dicen¬
distinguimus dñtes quod hoc nom̃¬

Expanded text:
tia dictorum ex causis est assumenda dicendi, quia non sermoni res, sed rei sermo subjectus est. Discernentes ergo dicenficationem distinguimus, dicentes quod hoc nom
Abbreviated transcription (Latin):
significat eẽntiam .i. naturam di¬
uinam que cõmunis est trtoꝵ perso¬
dicimus eentiam sue naturam ꝑ¬
sonas autem dicimus sicut ilu dnt
tes. proquo greci dũt tres ypostase¬

Expanded text:
 naturam divinam quae communis est tribus persodicimus essentiam sive naturam. Personas autem dicimus sicut illi dictes; pro quo Graeci dicunt tres hypostase
Abbreviated transcription (Latin):
persona. ⁊̃ spiritus sanctus perso¬
na. ideo dicuntur tres perione.r.
tres subesistentie uertres. None
nim possent dicitres subsistenti¬
e uel entes nisi singłs eoꝵ eẽt per¬
lona .i. eẽntia. quia ergo eis est cõ¬
mune io quod est periona .i. eẽn¬
te i sub listentie. uei licblistentes
ut sicut essentia que est eis cõis
u̾e acꝓprie sublistentie. uei entes
intenrgantur. Ideo quod q aug̃
causas dictoꝵ discernens dicit tr̃es
perionas eẽ unam ẽẽntiam. uere¬
iuldem ellentie non ex eadem eẽn¬
tia ne auud intetugatur ibiee
sunt essentia ⁊ unius eentie. No
autem sunt una perlona. ueluni
diceretur contusio fieret in petlõis¬

Expanded text:
persona, et Spiritus sanctus persona, ideo dicuntur tres personae, tres substantiae, tres entes. Non nim possunt dici tres substantiae vel entes, nisi singulus eorum esset persona, id est, essentia. Quia ergo eis commune est id quod est persona, id est, subsistentiae vel subsistentes, ut sicut essentia, quae est eis communis, vere ac proprie subsistentiae vel entes intelligantur. Ideoque Aug., causas dictorum discernens, dicit tres personas esse unam essentiam vel ejusdem essentiae, non ex eadem essentia; ne aliud intelligatur ibi sunt essentia et unius essentiae, non autem sunt una persona vel unidiceretur, confusio fieret in personis
Abbreviated transcription (Latin):
sone significetur e petione cur
intesugentia. pater ⁊ firius ⁊ ipꝰ
lanctus lunttres persone .i. lunt
tres. id h̾ntes cõmune quod est
perlona .i. tres sunt quoꝵ quisq
est persona .i. essentia. sed quoi
lia est persona patris aya friũ. et
lius est pater. ⁊ auus e a faiul io

Expanded text:
sonae significetur essentia cum intelligentia: Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt tres personae, id est, sunt tres id habentes commune quod est persona, id est, tres sunt quorum quisque est persona, id est, essentia. Sed quomolia est persona Patris, alia Filii? Et alius est Pater, et alius
Abbreviated transcription (Latin):
ł donũpateris spiritus uei donũ.
snon ita est in omnib relatiuis
Non enim omnia que reiatiue di¬
cuntur suis ad seuitissim xxdẽt
tiue dici licet non eiuicissim R
fertur. dicimus enim spiritum
sanctum patris. s nonuierssim di
intesirgatur sp̃s .s. In muttis e¬
nim reiatiuis hoc conturgit ut ñ
inueniatur uocabitium quo sibi
uicissim Redeant. Cum ergo dñs
mus dicere patrem doni aut ftu¬
umdoni. S ut ħ uicissim Rdeant
dicimus donum donatoris. ⁊ dõa¬
torem doni. quia hit potuit inue¬
niri usttatum uocabitium ilic ñ
potuit. donum ergo donatoris ⁊
donator doni cum dicimus relati¬
ue utrumq adĩuicem dicimus. do
nator tam̃ non fuit deus nisi extẽ

Expanded text:
 donum, Patris spiritus vel donum. Sed non ita est in omnibus relativis. Non enim omnia quae relative dicuntur, suis ad se invicem respondent tive dici, licet non ei respondeatm refertur. Dicsanctum Patris, sed non vicissim dicus sanctus. In multis enim relativis hoc contingit, ut non inveniatur vocabulum quo sibi vicissim respondeant. Cum ergo dicimmus dicere patrem doni aut filium doni; sed ut haec vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: nator tamen non fuit Deus, nisi ex te