comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suã hominibꝰ non ĩcolũba solummͦ. sed &iam
ĩigne pate fecit. Per colũbã qͥppe simplicitas.
ꝑ ignẽ uero ⁊elus indicat᷑ Incolũba gͦ & in
igne ostendit᷑: quia quiꝰq illo pleni sunt. sic
mansuetudini simplicitatis inseruiunt: ut
contͣ culpas deliquentiũ &iam relo recti¬
tudinis accendant᷑: Sequit᷑: Timens pm̃:¬
quȩ facienda st̃ bona pͣterire unde ꝑsalo.¬
monẽ dicit᷑ Qui dm̃ tim&: nichil negligit:
Sed quia . ñ. nulli sic bona quȩdam faciunt. ut
tam̃ a quibꝰdã malisminime suspendant᷑: bene
postquã dm̃ timens dicitur. recedens quoq a
malo ꝑhibet᷑ Scriptũ qͥppe est Declina a malo.
& fac bonũ: Neq enĩ bona dõ accepta sunt.
quȩ ante eiꝰ oculos maloꝵ ammixtione maculan¬
tur Hinc namq ꝑsalomonẽ dicit᷑. Qui ĩ uno
offenderit: multa bona ꝑd&. Hinc iacobus ad¬
testat᷑ dicens. Quicũq totã legẽ seruauerit.
offendat autem in uno: factus est omiũ reus.

Expanded text:
suam hominibus, non in columba solummodo, sed etiam in igne patefecit . Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba igitur, et in igne ostenditur : quia quicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantur. Sequitur: quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus .
Abbreviated transcription (Latin):
los ammon& dicens: Uolo uos sapientes esse
ĩ bono: simplices autẽ in malo: Hinc rursum
dicit: Nolite pueri effici sensibꝰ. sed malicia
paruuli estote Hinc ꝑsem& ipsã ueritas disci¬
pulis. p̃ceͥpit. dicens Estote prudentes sicut
serpentes. & simplices sic̃ colũbȩ. Utraq enim

Expanded text:
los admonet dicens: Volo vos sapientes esse los admonet dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices
Abbreviated transcription (Latin):
uita non delectando iusti aures atq oculos.
sed feriendo tangebat Hinc paulus discipulis
dicit In medio nationis prauȩ & ꝑuersȩ: int̃ qͦs
lucetis sicut lum inaria inmundo Hinc ꝑgami
ȩccłȩ dicitur: Scio ubi habitas. ubi sedis est sa¬
tanȩ. & tenes nomen meũ: & non negasti fidẽ
meã Hinc scã ęccła sponsi uoce laudatur. cũ¬
S ei in amoris cantico dicit᷑. Sicut liliũ inter
spinas: sic amica mea inter filias: Bene gͦ beatꝰ
iob memorata tͣra gentili. inter iniquos uixis¬
se describit᷑: ut iuxta sponsi p̃coniũ int̾ spinas.
liliũ creuisse monstret᷑ Ubi recte mox sub¬
ita sunt simplices. ut rectum quid sit igno¬
rent. sed eo uerȩ simplicitatis innocenciam
deserunt. quo ad uirtutẽ rectitudinis non
ad surgunt. qͥa dũ cauti esse ꝑrectitudinem
nesciunt. nequaquã innocentes ꝑsistere ꝑsim¬
plicitatẽ possunt Hinc est qͦd paulus discipu¬

Expanded text:
ur, quia iniquorum vita, non delectando justi aures atque oculos, ur, quia iniquorum vita, non delectando justi aures atque oculos, sed feriendo tangebat. Hinc Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Hinc angelo Pergami ecclesiae dicitur: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae; et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hinc sancta Ecclesia sponsi voce laudatur, cum ei in amoris Cantico dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Bene ergo beatus Job, memorata terra gentili, inter iniquos vixisse describitur; ut, juxta sponsi praeconium, inter spinas lilium crevisse monstretur. Unde recte mox subita sunt simplices, ut rectum quid sit ignorent. Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt. Qui dum cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicitatem possunt. Hinc est q
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco sc̃s uir ubi habitauerit dicit᷑. ut
eiꝰ meritũ uirtutis expͥmat᷑: Hus nãq qͥs nesciat:
qͦd sit t̾ra gentiliũ. Gentilitas autẽ eo obliga¬
ta uieus extitit. quo cognitionẽ sui conditoriᷤ
ignorauit: Dicat᷑ itaq ubi habitauerit: ut
hoc eius laudibꝰ ꝓficiat. qđ bomꝰ int̃ malos¬
ota fuit Neq enĩ ualde laudabile est bonũ esse
cũ bonis. sed bonum esse cum malis Sic̃ enim
gͣuioris culpȩ est int̾ bonos bonũ non esse: ita
inmensi est p̃coni ibonũ &iam inter malos exti¬
tisse Hinc est qͦd isdem beatꝰ iob sibim& ad testat᷑
dicens Frat̃ fui draconũ: & socius strutionum:
Hinc petrus magnis loth laudib extulit: qͥa
bonũ int̾ reprobos inuenit dicens & iustũ loth
oppressũ anefandoꝵ miuria conu̾satione eripu¬
it. aspectu enim & auditu iustus erat. habitans
apud eos quiꝰ^ diẽ dedie animã iusti iniquis ope¬
ribꝰ cruciabant: Qui nimirũ cruciari non poss&e.

Expanded text:
itaverit dicitur, ut ejus meritum virtutis exprimatur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Gentilitas autem eo obligata vitiis exstitit, quo cognitionem sui conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habitaverit, ut hoc ejus laudibus proficiat, quod bonus inter malos fuit. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdem beatus Job sibimet attestatur, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Loth laudibus extulit, quod bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Loth oppressum a nefandorum injusta conversatione eripuit. Aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos, qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant . Qui nimirum cruciari non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
Nimis: Scimꝰ quia ad maiorẽ dolorẽ: mentẽ
cõmouent cdãpna maiora: Ut igit᷑ ostendat᷑
qͣntȩ uirtutis ertitit: multũ suisse dicitur
qđ pacient̃ amisit Hu̾quã qͥppe sine dolore
amittit᷑ : nisi qͦd sine amore possidet᷑. Itaq¬
dũ substancia magna describit᷑. & tam̃ paulo
post. pacient̾ amissa ꝑhibet᷑. quã sine dolore ꝑ¬
didit. constat qͥa sine amore possedit Notandũ
quoq est qͦd pͥus cordis diuiciȩ: & post opescor¬
poris describunt᷑ Sol& enimrerũ abundan¬
cia tontõmagis a diuino timore mentẽ solue¬
re: qntomagis hanc exigit diu̾sa cogitare.
Nã dũ ꝑmulta spargit᷑: stare inintimis fixa
ꝓhibet᷑. Qđ ꝑsema ipsã ueritas cũ parabolam
seminantis ex poner&: indicauit dicens. Qui
seminatꝰ est inspinis. hic est qͥ uerbũ audit. &
sollicitudo scłi huiꝰ & fallacia diuiciarũ. suffõ¬
cant uerbũ: & sine fructu efficit᷑ Ecce beatꝰ

Expanded text:
cimus quia ad majorem dolorem mentem commovent damna majora. Ut igitur ostendatur quantae virtutis exstitit, multum fuisse dicitur quod pariter amisit. Nunquam quippe sine dolore amittitur, nisi quod sine amore possidetur. Qbitur, et tamen paulo post patienter amissa perhibetur; quam sine dolore perdidit, constat quia sine amore possedit. Notandum quoque est, quod prius cordis divitiae, et post, opes corporis describuntur. Solet enim rerum abundantia tanto magis a divino timore mentem solvere, quanto magis hanc exigit diversa cogitare. Nam dum per multa spargitur, stare in intimis fixa prohibetur. Quod per semetipsam Veritas, cum parabolam seminantis exponeret, indicavit dicens: Qui seminatus est in spinis, hic est, qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius, et fallacia divitiarum, suffocat verbum, et sin
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ad auariciã. cor parentis: inlicit fecun¬
ditas plis Eo enĩ ad ambitũ congregandȩ
hereditatis accendit᷑: quo multis heredibus
fecundat᷑ Ut gͦ beati iob quã scã mens fue.¬
rit ostendat᷑: & iustus dicit᷑. & multȩ prolis
pater fuisse ꝑhibet᷑: Qui in libri sui exordio
deuotus sacrificiis offerendis asserit᷑: pr̃optꝰ
autẽ largitatibꝰ. &iam post asem& ipso me¬
morat᷑ Pensemus gͦ quanta fortitudine pre¬
ditꝰ extitit. quẽ adhereditatis tenaciã. nec
tot heredum affectꝰ inclinauit Sequitur

Expanded text:
epe ad avaritiam cor parentis illicit fecunditas prolis. Eo enim ad ambitum congregandae haereditatis accenditur, quo multis haeredibus fecundatur. Ut ergo beati Job quam sancta mens fuerit, ostendatur, et justus dicitur, et multae prolis pater fuisse perhibetur. Qui in libri sui exordio devotus sacrificiis offerendis asseritur, promptus autem largitatibus etiam post a semetipso memoratur. Pensemus ergo quanta fortitudine praeditus exstitit, quem ad haereditatis tenaciam nec tot haeredum
Abbreviated transcription (Latin):
Gulos: Cũ dicit᷑ mit tebat & scĩficabat illos: aꝑ¬
te monstrat᷑ quid districtionis erga illos p̃sens
ager&: qͥbꝰ absens sollicitudine non de esset. Sed
hoc nobis est solerter intuendũ. qͦd ꝑactis
dieb conuiuii. purgatio ꝓ singulis adhibet᷑¬
cuholocausti Uir quippe sc̃s nouerat. qͥa celebra.¬
ri conuiuia sine culpa uir possent: nouerat
qͥa magna purgatione sacrisicioꝵ. diluendȩ
st̃ epulȩ conuiuioꝵ Et qͥcquid insema ipsis
filii conuiuantes inquinauerant: pat᷑ sacrifi¬
ciũ immolando tergebat Non nulla qͥppe st̃
uicia: quȩ a conuiuiis aut separari uix possiñ.
aut certe nequaquã possint Pene sẽꝑ enĩ epulas
comitat᷑ uoluptas Nã dũ corpꝰ in refectionis
delectatione resoluit᷑: cor ad inane gaudiũ re-¬
larat᷑:. Unde scriptũ est Sedit᷑ populus mandu-¬
care & bibere: & surrȩxert̃ ludere. Pene semꝑ. epulas lo-

Expanded text:
ua.- Cum dicit, mittebat et sanctificabat illos, aperte monstratur quid districtionis erga illos praesens ageret, quibus absens sollicituhoc nobis est solerter intuendum quod, peractis diebus convivii, purgatio per singulos adhibetur holocausti. Vir quippe sanctus noverat quia celebrari convivia sine culpa vix possent. Noverat quia magna purgatione sacrificiorum diluendae sunt epulae conviviorum; et quidquid in semetipsis filii convivantes inquinaverant, pater sacrificium immolando tergebat. Nonnulla quippe sunt vitia quae a conviviis aut separari vix possunt, aut certe nequaquam possunt. Pene semper enim epulas comitatur voluptas. Nam dum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Unde scriptum est: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . 11. Pene s
Abbreviated transcription (Latin):
INTER OM̃s ORIENTALES Orientales uiros
esse p̃diuites. qͥs ignorat. Magnꝰ gͦ int̾ orienta¬
cx̾ tis: Sol& int̾ frr̃s maior substancia. discor¬
diȩ fieri grauioris causa O inestimabilẽ pa-¬
ternȩ institutionis laudẽ: & pat̾ diues dicit᷑.¬
& filii concordes asserunt᷑ Et dũ diuidenda
inter eos substancia aderat: corda tam̃ om̃ium
indiuisa caritas replebat: CuMO: INORBEM¬

Expanded text:
inter omnes Orientales. - Orientales viros esse praedivites, quis ignorat? Magnus ergo inter Orienta. --Solet inter fratres major substantia, discordiae fieri gravioris causa. O inaestimabilem paternae institutionis laudem! Et pater dives dicitur, et filii concordes asseruntur. Et dum dividenda inter eos substantia aderat, corda tamen omnium indivisa charitas replebat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
simũ pectꝰ debellare contendens: cunc tas
contͣ eũ tẽptationũ machinas erexit Ab¬
stulit substanciã: inter fecit filios Percussit
corpꝰ. instigauit urorẽ Amicos ad consola¬
tionẽ addurit: sed in asperitatẽ increpati.¬
onis ercitauit Aliũ quoq amicũ durius
increpantẽ. inextrema & acriori inuecti¬
one seruauit: ut saltem crebrius feriendo
cor adtinger&: qđ nouo uulnere semꝑ
iterar& Quia enĩ in scło potentẽ uidit.
dampnis substanciȩ eum moueri credidit:
quẽ non concussũ. ex filioꝵ morte pulsauit.
Uidens autẽ quia ad augmentũ diuinȩ
laudis &iam ex uulnere creuit orbitatis:
petut feriendã salutẽ corporis: Intuens
& iam quia ꝑdolorẽ corporis. ꝑuenire nequi¬
uerit ad passionẽ mentis. instigauit uxor̾e.

Expanded text:
simum pectus debellare contendens, cunctas simum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit; abstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem, amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit: alium quoque amicum durius increpantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum moveri credidit, quem non concussum ex filiorum morte pulsavit. Videns autem quia ad augmentum divinae laudis etiam ex vulnere crevit orbitatis, petiit feriendam salutem corporis. Intuens etiam quia per dolorem corporis pervenire nequiverit ad passio
Abbreviated transcription (Latin):
increpantiũ uerba feriebant: hi nãq qui
ad consolandũ uenerant. dũ qͣsi eiꝰ in iusticie
exꝓbrant. desperare eũ de sem& ipso funditꝰ
cõpellebant. Qͦd gͦ bona sua ad mentẽ reuo¬
cat. non se ꝑiactanciã eleuat. sed quasi con-¬
lapsũ int̾ uerba & uulnera. ad spe animũ re-¬
format Graui enĩ desperationis telo mens
ꝑcutit᷑. cũ suꝑnȩ irȩ tribulationibꝰ p̃mitur.¬
& linguarũ foras obpbriꝰ surguet᷑ Beatꝰ igit᷑
iob tot doloꝵ iaculatione confossus. dum
labefactari ꝑ opꝓbria timuit: ad statũ se fi¬
duciȩ ex ante acta uita confirmando reuo.¬
cauit: He quaquã gͦ in arroganciȩ uiciũ
cecidit. quia contͣ internũ desperationis
impulsũ. ꝑ ext̾iora pͣconioꝵ suoꝵ uerba pug.¬
nauit: ut dũ bona quȩ fecerat dicer&. ne¬
qua quã de bono qđ quesierat desperaret.
exequamͣ Inimicꝰ sȩuiens. & scĩ uiri ualidis¬

Expanded text:
increpantium verba feriebant. Hi namque, qui increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum quasi ejus injustitiae exprobrabant, desperare eum de semetipso funditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, per exteriora praeconiorum suorum verba pugnavit; ut dum bona quae fecerat diceret, nequaquam de bono quod quaesierat desperaret. exsequamur. Inimicus saeviens, et sancti viri validis
Abbreviated transcription (Latin):
gella p̃tulit. & p̃ferens tẽptari ꝑ flagella
pmisit. Si gͦ excesisse iob dicit᷑. laudator
illius subcubuisse ꝑhibet᷑: quã uis eũ nul-¬
latenꝰ deliquisse &iam dona testant᷑ Quis
ruit. ex remuneratione edocuit: qͥuia ne¬
quaquã uiciũ sed uirtꝰ fuit. om̃e qͦd dixit:
Assertioni quoq huic adhuc adiungit᷑. qͦd
ipse ꝓ amicis delinquentibꝰ intercedit In
grauibꝰ nãq peccatis qͥs positꝰ. dũ suis p̃mit᷑:
aliena non diluit Mundus gͦ ostendit᷑ esse
de se: qͥ emundationẽ potuit optinere pro
aliis Si uͦ hoc qͥbꝰdã displic&. qͦd bona sua
ipse narrauit: sciendũ est quia int̾ tot rerũ
dampna. int̾ tot corporis uulnera. int̾ tot
pignorũ funera: amicis ad consolationẽ ue-¬
nientibꝰ & ad increpationẽ ꝓ rũpentibꝰ. de
uita sua desperare cogebat᷑: Et quẽ tot de¬
trimͣta ad flixerant: contumeliosa insuꝑ

Expanded text:
gella praetulit, et praeferens tentargella praetulit, et praeferens tentargo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quisruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper
Abbreviated transcription (Latin):
Mentẽ qͥppe pacientis bene pensare nouit:
condescensio passionis. Credunt gͦ beatũ iob ĩ¬
suis sermonibꝰ deliquisse: minꝰ tam̃ intuentes.
qͥa si beati iobresponsa redarguunt: falsam
&iam de eo dñi sentenciã fuisse testantur:
Diabolo nãq a dño dicit᷑ Considerasti ser¬
uũ meũ iob. quod non sit ei similis suꝑ t̾ram
uir simpler. & rectꝰ. ac timens dm̃: & recedenᷤ¬
Sa malo. a Cui mox a diabolo respondetur
Hũquid gratis iob colit dm̃. Nonne tu ual-¬
lasti eũ: cunctãq familiã eiꝰ. Sed mit te ma.¬
nũ tuã & tange eũ. si non ĩ faciem benedixerit
tͥ: Hostis itaq inbeato iob. uiressuas exercuit:
sed tam̃ cer tam̃ contͣ dnmͣ adsũpsit In ter
dm̃ itaq & diabolũ beatꝰ iob inmedio mate
quid aliud quã dm qđ ꝓ illo ꝓposuerat ꝑdi¬
disse rep̃hendit. Ipse qͥppe inse tẽptati
causã suscipere uoluit: qui eũ & ante fla¬

Expanded text:
Mentem quippe patientis bene pensare novit Mentem quippe patientis bene pensare novit condescensio passionis. 8. Ab isuis sermonibus deliquisse, minus caute intuentes, quia si beati Job responsa redarguunt, falsam unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias Diabolo namque a Domino dicitur: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram: tatis inquireret utrum devotus Deo et inter fladiabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamen certamen contra 11 Deum assumpsit. Inter Deum itaque et diabolum beatus Job in medio materquid aliud, quam Deum, qui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tentati causam suscipere voluit, qui eum et ante fla
Abbreviated transcription (Latin):
exea: Cũ igit᷑ om̃ia uirtutũ mandata ꝑficer&.
unũ ei deerat: ut &iam flagellatꝰ agere gr̃as
scir& Notũ erat quia seruire dõ inter dona
nouerat: sed dignũ fuit ut districtio seueri¬
tatis inquirer&. utrũ deuotꝰ dõ & inter fla.¬
gella ꝑmaner& Poena qͥppe int̾rogat: si qͥetꝰ¬
qͥs ueraciter amat Quẽ hostis quidẽ ut defi¬
cer& pecut: sed ut ꝓficer& accepit: Fieri enĩ¬
dñs benigne ꝑmisit: qͦd diabolus inique pos¬
tulauit Nam cũ idcirco illũ expetiss& hos¬
tis ut consumer&: tẽptando egit. ut eiꝰ merita
auger& Scriptũ qͥppe est. In om̃ib his non
peccauit iob labis suis Et qͥdem quȩdã u̾ba
responsionũ illius imperitis lectoribꝰ aspera
resonant: quia scõꝵ dicta pie intelligere. sicͣ
dicunt᷑. ignorant & qͥa animũ dolentis &
iusti insem& ipsis ad sumere nesciunt: ido
doloris uerba bene int̾pretari non possunt:

Expanded text:
ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poenest cur tot flagellaquis veraciter amat. Quem hostis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit quod diabolus inique postulavit. Nam cum idcirco illum expetisset hostis ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius imperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo doloris verba bene interpretari non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intranquillo tempore cognoscendo ꝑcipitur.
In nocte uͦ declarat᷑: quia donũ qđ intranquil¬
litate sumit᷑. tribulationibꝰ manifestat᷑ Sed¬
subtilius ꝑscrutandũ est. cur tot flagella¬
ꝑtulit: qui tantã uirtutũ custodiã sine
rep̃hensione seruauit Humilitatẽ quippe
habuit: quia & ipse testat᷑. Si contẽpsi iudi¬
ciũ subire cũ seruo meo & ancilla mea: cum
disceptarent aduersum me Hospitalitatẽ¬
⁊ exhibuit: sicut ipse ꝑhib& dicens Foris non
mansit peregrinꝰ. ostiũ meũ uiatori patuit.
Disciplinȩ uigorẽ tenuit: sicut ipse indicat
dicens Principes cessabant loqui: & digitũ
suꝑ ponebant ori suo Mansuetudinẽ in
uigore custodiuit. sic̃ ipse fatet᷑ dicens: Cũq
sederẽ qͣsi rex circũstante exercitu: erã tam̃
merenciũ consolator Elemosinarũ largitatẽ
amplexus est. sic̃ ipse insinuat dicens Si come¬
di buccellã meã solus: & non comẽdit pupillꝰ

Expanded text:
in tranquillo tempore cognoscendo percipitur. In nocte vero declaratur quia donum, quod in tranquillitate sumitur, tribulationibus manifestatsubtilius perscrutandum est cur tot flagellartulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus
Abbreviated transcription (Latin):
uare noluimꝰ. p̃ceptis ammonerem̃ Quia uͦ¬
p̾ceptis obedire contẽpsimus: exemplis con-¬
funderemͣ Nec ut dictũ est eoꝵ exemplis qͦs
lex astringer&: sed qͦs lex apeccato nulla cohi
circũuenit ercusationẽ nrãm: undiq conclusꝰ
est aditus tergi uersationis humane Homo
gentilis. homo sine lege. ad mediũ: ducitur:
stabilitas in lege positoꝵ: in mari autẽ uita
gentiliũ Erubesce gͦ sẏdon ait mare: qͥa
ex uita gentiliũ redarguit᷑ uita sub lege po¬
sitoꝵ. atq ex actione scłariũ. confunditur
actio religiosoꝵ. Dũ illi &iam ꝓmit tendo
non seruant quȩ inp̃ceptis audiunt. & isti
uiuendo ea custodiunt. in quibꝰ nequaqũa
paginarũ soliditas ad testat᷑: dũ ꝑ hiezechielẽ
ꝓpħam dicit᷑. qđ tres solũm uiri liberent᷑. noe
scilic&e danihel. & iob Nec inmerito inter
hebrȩoꝵ uitas. in auctoritatis reuerencia. uita

Expanded text:
vare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia prvare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohibcircumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, stabilitas in lege positorum - in mari autem, vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege positorum, atque ex actione saecularium confunditur actio religiosorum: dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo ea custodiunt, in quibus nequaquam paginarum soliditas attestatur, dum per Ezechielem prophetam dicitur , quod tres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita
Abbreviated transcription (Latin):
est. suũ intelligere deb& auctorẽ: cuius uo¬
luntati tantomagis seruit. quanto se quia
de seipso nichil sit pensat Ecce autẽ conditi
dm̃ considerare negleximus: adhibita sunt
p̃cepta Preceptis quoq obtemperare nolui¬
mꝰ: adiungunt᷑ exempla Ipsa quoq imitari
exempla declinamꝰ. quȩ edidisse nobis posits
sub lege conspicimꝰ. Quia enĩ ds̃ aꝑte qͥbusdã
sub lege positis locutꝰ est. qͣsi alienos nos ab
eisdẽ p̃ceptis aspicimꝰ. quibꝰ hȩc specialiter
locutꝰ non est Unde ad confutandã inpuden¬
ciã nram̃ gentilis homo ad exemplũ deducit᷑.
ut qͥa obedire homo legi. sub lege positus. des¬
picit: eiꝰ saltẽ comparatione euigil&. qui
sine lege legaliter uixit Erranti igitur
homini data est ler. erranti uͦ &iam sub le¬
ge. ad ducit᷑ testimoniũ eoꝵ. qͥ extra legẽ sc̃.
ut quia conditi conditionis nr̃ȩ ordinẽ ser¬

Expanded text:
est, suum intelligere debet auctorem; cujus voest, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem ser
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ lex dauid aut populus dauid. sed ꝑsonã
eiꝰ ex quo loquebat᷑ ad sumens: ipsius aucto.¬
ritate loquit᷑. cuiꝰ inspiratione replebat᷑
Hoc cotidie fieri inȩccła cernimꝰ. si uigi.¬
lant᷑ intueam᷑. Nam stans in medio populi
nec tam̃ ꝑ hoc qͦđ dicit ueritatis regulã
deserit. quia cuiꝰ ministeriũ lectione exhi¬
b& eiꝰ dñium uoce p̃tendit. Itaq seriptores
quasi extra semetipsos fiunt. & sic de se senten.¬
cias qͣsi de aliis ꝓferunt Unde & beatꝰ iob sc̃o
spũ afflatꝰ. potuit sua gesta quȩ erant uidelic&
suꝑnȩ aspirationis dona. qͦsi ñ sua scribere:
Quia eo alterius erant quȩ loquebat᷑. quo ho¬
mo loquebat᷑ quȩ dĩ sunt: Et eo alter quȩ
erant illius loquebat᷑: quo sp̃s loquebatur¬
quȩ hominis st̃. Sediam debemꝰ ista pꝰ¬
ponere: & ad consideranda sacrȩ hẏstoriae
gesta ꝓperare. Om̃is homo eo ipso quo homo

Expanded text:
enim lex David, aut populus David, sed personam enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores trahuntur, quasi extra semetipsos fiunt; et sic de se sententias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebatur, quo Spiritu homini data. --Sed jam debemus ista postponere, et ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo
Abbreviated transcription (Latin):
moyses uir mitissimꝰ. suꝑ om̃s homines qui
morabant᷑ int̾ra Hinc iohannes dicit Disci¬
pulus ille quẽ diligebat iħc Hinc lucas ait.
qđ ãbularent duo ex discipulis in uia cleophaᷤᷤ
& alius. quẽ ꝓfecto aliũ dũ tam studiose
tacuit: ut qͥdam dicunt. seipsũ fuisse monstra¬
uit Scriptores igit᷑ sacri eloquis. qͥa ĩpulsu
scĩ sp̃s agitant᷑. sic de se in illo testimoniũ tãꝗ
ne Paulus quoq qͥa non ex seipso loqueret᷑:
insinuat dicens An experimentũ queritis
eiꝰ. qͥ in me loquit᷑ xpcͣ Hinc est qͦd angeluᷤ
qͥ moysi apparuisse describit᷑: mͦ angelꝰ. mͦ dñs
memorat᷑. Angłs uidelic&e ꝓpt̾ hoc qͦd exte.¬
rius loquendo seruiebat: dñs autẽ dicitur.
qͥa interius pͣsidens loquendi efficatiã minis
angłs. & ꝑ inspirationẽ dñs nominat᷑. hinc
dauid ait: Adtendite populusm̃is legẽ meã.
ĩclinate aurẽ ur̃am in uerba oris mei Non

Expanded text:
Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille, quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait: Quod ambularent duo ex discipulis in via, Cleophas et alius ; quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, seipsum fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic de se in illo testimonium tanqune. Paulus quoque quia non ex se ipso loqueretur, insinuat dicens: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? Hinc est quod angelus qui Moysi apparuisse dicitur, modo angelus, modo Deus memoratur. Angelus videlicet propter hoc quod exterius loquendo serviebat; Dominus autem dicitur, quia interius praesidens, loquendi efficaciam ministangelus, et per inspirationem Dominus nominatur. ConcDavid ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non
Abbreviated transcription (Latin):
uerba cognoscere potuit: nisi cuiꝰ mentem
hȩc scripserit ualde suꝑuacue quęrit᷑. cũ tam̃
auctor libri. sp̃s scs̃ fidelit̃ credat᷑ Ipse igit᷑
hȩc scripsit. qͥ scribenda dictauit. Ipse scripsit.
qͥ & in illius oꝑe inspirator exgitit. & ꝑscri¬
bentis uocẽ imitanda ad nos eiꝰ facta trans¬
misit: Si magni cuiusdã uiri susceptis epis¬
tolis legeremꝰ uerba. sed quo calamo fuisses
scripta quereremꝰ: ridiculũ ꝓfecto esset
epistolarũ auctorẽ scire sensũq cognoscere.
sed qͦli calamo earũ uerba impressa fuerint
qͦd idẽ beatꝰ iob qͥ certamina spũalis pugnȩ
sustinuit: &iam consũmatȩ suȩ uictoriae
gesta narrauit Nec mouere deb&. qͦd ĩ eo¬
midẽ libro dicit᷑. dixit iob uel hȩc. aut illa
ꝑtulit iob Moris enĩ scripturȩ sacrȩ est: ut
ipsi qui scribunt. sic de se in illa. qͣsi de ali is
loquant᷑ Hinc est enĩ qͦd moyses ait Erat

Expanded text:
verba cognoscere potuit, nisi cujus mentem verba cognoscere potuit, nisi cujus mentem haec scripserit, valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint quod idem beatus Job, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, etiam consummatae suae victoriae gesta narravit. Nec movere debet quod in eodem libro dicitur, Dixit Job; vel, haec atque illa pertulit Job. Moris 8 enim Scripturae sacrae est ut ipsi qui scribunt, sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc est enim quod Moyses ait: Erat
Abbreviated transcription (Latin):
QUERITIR QUIS
lisi bt at ios scraetor tabeat᷑.
Et auii euidem moysen. aui uNu
FILIO BEOR IAREONŨ SUCCE ISSE DE¬
Scrabit᷑. hunc staty ios Lonot ante
moysi temrora ExITISSt credroeru
Alorẽ ꝓfecto sacri eloquii nescientes.
qͥa insuperioribꝰ suis partibꝰ sol& bre¬
uit̾. longe post secutura p̾stringere.
cũ stud& ad alia subtilius enumeran.¬
da ꝓperare. Unde & illic iobab pͥusꝗͣ
reges in isrł existerent. fuisse memo¬
ratur: ne quaquã gͦ exstitisse ante
legẽ cognoscit᷑. qͥ israheliticoꝵ iudi¬
cũ tẽpore fuisse signat᷑. Qđ dũ quidã
minꝰ caute considerant: moysen gestoꝵ
illius quasi longe ante positi scriptorem
putant. Ut uidelic& is qͥ potuit ad eruditio¬
nẽ nram̃ legis p̃cepta edere. ipse credat᷑  exͣ
gentilis uiri hẏstoria. uirtutis ad nos exem¬
pla mandasse: Non nulli uͦ ut dictũ est. scrip¬
torẽ huiꝰ operis unũ quẽ lib& de ꝓphetis ar¬
bitrant᷑. asserentes qđ nullus tã mystica dĩ

Expanded text:
quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtutis ad nos exempla mandasse. Nonnulli vero, ut dictum est, scriptorem hujus operis unum quemlibet ex prophetis arbitrantur: asserentes quod nullus tam mystica Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uimbꝰ fultus. sibi notꝰ erat & do: qͥ si non fla-¬
gellaret᷑. a nobis nullatenꝰ agnosceret᷑ Uirtꝰ
qͥppeiiam ꝑquietẽ se exercuit. sed uir tutis
opinio cõmota ꝑflagella fraglauit Et qui
quietꝰ inseipso qđ erat continuit : cõmotus
ad noticiam om̃iũ odorẽ suę fortitudinis
nesciunt. nisi cõmota. & sicut aromata fra¬
glanciã suã non nisi cũ incendunt᷑ expandt̃.
ita scĩ uiri. omẽ qͦđ uirtutibꝰ redolent. ĩtribu¬
lationibꝰ innotescunt Unde & recte ĩeuan¬
głio dicit: Si habueritis fidẽ tamquã granũ
sinapis: dicetis huic monti transi hinc: & tran¬
sibit: Granũ qͥppe sinãpis nisi conterat᷑.
ne quaquã uis uirtutis eiꝰ agnoscit᷑. Nã non
contritũ lene est. si uero conterit᷑ in ardescit
& qͦd in se acerrimũ latebat ostendit Sic
lenis aspicit᷑ Si qua uͦ illũ tritura ꝑsecutionĩ
opprimat. mox omẽ qͦd calidũ sapit ostentat.
atq inferuore uirtutis uertit᷑. quicquid ĩ

Expanded text:
viribus fultus, sibi notus erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nobis nullatenus agnosceretur. Virtus quippe etiam per quietem se exercuit, sed virtutis opinio commota per flagella fragravit. Et qui quietus in se ipso quod erat continuit, commotus ad notitiam omnium odorem suae fortitudinis nesciunt nisi commota, et sicut aromata fragrantiam suam non nisi cum incenduntur expandunt; ita sancti viri omne quod virtutibus redolent ilationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dicitur: «Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et transibit .» Granum quippe sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur, nam non contritum lene est; si vero conteritur, inardescit, et quidquid in se acerrimum latebat ostendit. Sic lenis aspicitur; si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne quod calidum sapit ostentat, atque in fervorem virtutis vertitur quidquid in
Abbreviated transcription (Latin):
humiliter p̃ceptorem uocant. Cumq ad cog¬
nitionẽ preceptoris redeunt: mox ad formã
salutis recurrunt. Sed quia in amicorũ
dictis prefationẽ expositionis paulo longi¬
us duximus: ipsa iam eoꝵ suptiliter uerba¬

Expanded text:
humiliter praeceptorem vocant; cumque ad coghumiliter praeceptorem vocant; cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Sed quia in amicorum dictis praefationem expositionis paulo longius duximus, ipsa jam eorum verba subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
rigit. ora poculi dulcedine mellis tangit.
dũq hoc quod dulce est primo ad tac tu
delibat᷑. &iam illud qͦd est mortiferum ĩ¬
dubitanter absorbetur. Itaq heretici ꝑmis¬
cent recta ꝑuersis: ut ostendendo bona
auditores sibi adtrahant: & exhibendo mala
latenti eos peste corrumpant. Aliquando
tamen p̃dicatione sc̃ȩ eccl̃ȩ atq exortatio¬
ne correcti. ab hac sensus sui diuersitate
saluantur. Unde & amici iob. reconciliati.¬
onis suȩ sacrificium eiusdẽ scĩ uiri manib
offerunt: atq ad suꝑni iudicis gram uel
addicti reuocantur. Qs bene in euangłio:
illa decem leprosoꝵ mundatio designat.
In lepra qͥppe. & pars cutis infulgorem du-¬
citur: & pars incolore sano retinetur. Le¬
prosi itaq hereticos exprimunt: quia dũ
rectis praua ꝑmiscent. colorem sanũ macu¬
lis asꝑgunt. Unde & bene ut saluentur
clamant: iħu preceptor. Quia enim in eius
uerbis se errasse significant: hunc saluandi

Expanded text:
rigit, ora poculi dulcedine mellis tangit; rigit, ora poculi dulcedine mellis tangit; dumque hoc quod dulce est primo attactu delibatur, etiam illud quod est mortiferum indubitanter absorbetur. Itaque haeretici permiscent recta perversis, ut ostendendo bona, auditores sibi attrahant; et exhibendo mala, latenti eos peste corrumpant. Aliquando tamen praedicatione sanctae Ecclesiae atque exhortatione correcti, ab hac sensus sui diversitate salvantur. Unde et amici Job reconciliationis suae sacrificium ejusdem sancti viri manibus offerunt, atque ad superni judicis gratiam vel addicti revocantur. Quos bene in Evangelio illa decem leprosorumIn lepra quippe et pars cutis in fulgorem ducitur, et pars in colore sano retinetur. Leprosi itaque haereticos exprimunt, quia, dum rectis prava permiscent, colorem sanum maculis aspergunt. Unde et bene ut salventur clamant: Jesu praeceptor . Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi
Abbreviated transcription (Latin):
de si.nt fortia: cum tamen scĩ uiri fortem
uitã feriunt. cunctũ sui acuminis mucro¬
nẽ retundunt. Quia gͦ s in sem&ipsis mag¬
na sunt. sed contra beatum iob nullomodo
assumi debuerunt. Et paulus hȩc ex uirtu.¬
te pensas inauc toritate ꝓferat: & iudex qͥa¬
reprehendat. Sed quia eosdem amicos be¬
ati iob hereticoꝵ tenere speciem suꝑius
diximus: nunc eoꝵ uerba quomͦ hereticis
congruant indagemus. Quȩdã nãq ualde
recta senciunt: sed tam̃ inter hȩc adꝑuer¬
sa dilabuntur. Habent qͥppe hoc heretici
ꝓpriũ. ut malis bona ꝑmisceant: quateͥnus
facile sensui audientis in ludant. Si enim
semꝑ praua dicerent: cicius in sua prauitate
cogniti. quod uellent minime ꝑsuaderẽ.
Rursũ si sẽꝑ recta sentirent: ꝓfecto here¬
tici non fuissent. Sed dum fallendi arte
adutraq deseruiunt. & ex malis bona in¬
ficiunt. & ex bonis mala ut recipiantur
abscondunt. Sicut qui uenem poculũ por¬

Expanded text:
de sint fortia, cum tamen sancti viri vitam de sint fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt, et Paulus haec ex virtute pensans in auctoritate proferat; et judex, quoruunt. --Sed quia eosdem amicos beati Job haereticorum tenere speciem superius diximus, nunc eorum verba quomodo haereticis congruant indagemus. Quaedam namque valde recta sentiunt, sed tamen inter haec ad perversa dilabuntur. Habent 151 quippe hoc haeretici proprium, ut malis bona permisceant, quatenus facile sensui audientis illudant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod vellent, minime persuaderent. Rursum, si semper recta sentirent, profecto haeretici non fuissent. Sed dum fallendi arte ad utraque deserviunt, et ex malis bona inficiunt, et ex bonis mala, ut recipiantur, abscondunt; sicut qui veneni poculum por
Abbreviated transcription (Latin):
truit: aut quomodo ad testatione pauli rei¬
ta putabimus. quȩ ꝑsem&ipsũ dñs non
recta definiuit. Sed utraq hȩc cicius
quã non sint diuersa cognoscimus: si eiusdẽ
dominicȩ sententiȩ suptilius uerba pensamꝰ.
Quȩ nimirũ cum dicer& non estis locuti
corã me rectũ. ilico adiunxit: Sicut serui
m̃s iob. Liqu& gͦ quia quędã in eoꝵ dictis
recta sunt: sed melioris comparatione supe.¬
rantur. Nã inter alia quȩ inrationabilit᷑
dicunt. multas ad beatũ iob fortes sentenci¬
as ꝓferunt: sed comparatȩ dictis fortioribꝰ.
uim fortitudinis amit tunt. Mira autem
sunt multa quȩ dicunt: nisi sc̃i uiri aduersi¬
tate dicerentur. Insem& ipsis igitur magna
sunt: sed quia iustum uirũ transfigere appe¬
tunt. eiiusdem magnitudinis pondus ꝑdiuđ
Quia & qũalib& forte frustra iaculũ mittit᷑.
ut dura sara feriantur: eo namq obtu sũ
longius dissilit. quo intortum fortit ue.

Expanded text:
truit? aut quomodo attestatione Pauli rectruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius quam non sint diversa cognoscimus, si ejusdem Dominicae sententiae subtilius verba Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam eorum in dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte frustra jaculum mittitur ut dura saxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter ve
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dũ loquendi custodiam negłegit:
usq ad afflicti contumelias excedit dicens.
Tigris periit. eoquod non haber& predã
Rugitus leonis & uox leenȩ. & dentes
catuloꝵ leonum dissipati sunt. Beatũ ui-¬
delic& iob nomine tigridis. quasi uicio
uarietatis notans. Per leonis rugitũ eiusdẽ
terrorẽ uiri: ꝑ leanę uocẽ. loquacitatẽ
coniugis. ꝑ dissipatos uero dentes catuloꝵ
leonũ destructam filioꝵ edacitatẽ signans.
Unde & bene amicoꝵ sensũ qui intumida
correptione se ertulit: sentencia diuina
rep̃hendit dicens. Non estis locuti coram
me rectum: sicut seruus m̃s iob. Sed que¬
rendũ uideo cur paulus illoꝵ sentenciis
tanta auctoritate utitur: si hȩ eoꝵ senten.¬
ciȩ dominica rep̃hensione cassant᷑. Eliphat¬
quippe uerba funt quȩ corinthiis intulit
dicens: sicut scriptũ est. Comp̃hendã sapi-¬
entes. in astucia eoꝵ. Quomͦ gͦ quasi praua
respuimus. quȩ paulus exauctoritate as-¬

Expanded text:
Qui dum loquendi custodiam negligit, Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans, per leonis rugitum ejusdem viri terrorem, per leaenae vocem loquacitatem conjugis, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, diceme rectum, sicut servus meus Job . » Cur ergo Paulus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae ipsorum sententiae Dominica repquippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Quomodo ergo quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctoritate as
Abbreviated transcription (Latin):
ut sufferatis uerbum solacii: & enim ꝑ pau-¬
cis scripsi uobis. Ephesiis quoq mi leci uale¬
dicens: afflictis ac gementibꝰ humilitatem
suã ad memoriã reuocat dicens. Uligilate¬
⁊ memoria retinentes: qm̃ ꝑ triennium nocte
Iac die non cessaui cum lacrimis monens
unũquẽq ur̃m. Eisdem rursũ per epistolã
dicit. Obsecro uos fr̃s ego uinctus in dño:
ut digne ambuletis uocatione qua uocati estiͤ.
Hinc gͦ colligat si qͣndo aliquid recte sentit.
qͣnta humilitate debeat magistro loqui disci¬
pulus : si ipse magister gentium in his quȩ
cum auctoritate predicat. tam sũmisse disci¬
pulos rogat. Hinc unusqͥsq colligat eis a qͥbꝰ
bene uiuendi exempla ꝑcipit. hoc quod
bene intellegit quam humiliter dicat: si pau¬
lus illis humili se uoce subdidit. quos ad
amicoꝵ loquitur. quã uis ad consolandum
pietate ueniat.: humilitatẽ tamen locutionis
deserens. regulam consolationis ignorat.

Expanded text:
ut sufferatis verbum solatii; etenim perpauut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate, memoria retinentes quoniam per triennium nocte ac die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo colligat, si quando aliquid recte sentit, quanta 150 humilitate debeat magistro loqui discipulus; si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat, tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat, eis a quibus bene vivendi exempla percepit, hoc quod bene intelligit, quam humiliter dicat; si Paulus illis humili se voce subdidit, quos ad amicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
sensiss&. Unde & leuites isdem recte oza
dicitur. quod uidelic& robustus dñi interp̃¬
tatur. Quia pręsũptores quiq nisi audaci
mente robustos se in dño crederent: nequaquã
melioꝵ facta uel dicta uelut infirma iudi¬
carent. Amici igit᷑ iob dum contra eum qͣsi
indi defensione ꝓsiliunt: diuini precepti re¬
gulã suꝑbientes excedunt. Cũ uͦ quȩdã facta¬
melioꝵ deteriorib displicent. nequaquam
hocs mentem mou& reticendũ est. sed cum
magna humilitate ꝓferendũ: guate̾nus in-¬
tentio pie sentientis eo uere seru& formã
rectitudinis. quo ꝑ iter graditur humili:¬
tatis. Et libere gͦ dicenda sunt quȩ sentimꝰ.
& ualde humiliter promenda quȩ dicimus:
ne & quȩ recte intendimus. hȩc elate ꝓferen.¬
do non recta faciamus. Paulus auditoribus
suis multa humiliter dixerat: sed de ipsa ex¬
ortatione humili. placare eos adhuc humi-¬
lius satagebat dicens. Rogo autẽ uos fr̃s

Expanded text:
sensisset. Unde et Levites isdem recte Oza sensisset. Unde et Levites isdem recte Oza dicitur, quod videlicet robustus Domini interpretatur; quia praesumptores quique nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judicarent. Amici igitur Job, dum contra eum quasi in Dei defensionem prosiliunt, divini praecepti regulam superbientes excedunt. 25. Si ameliorum deterioribus displicent, nequaquam hoc quod mentem movet, reticendum est, sed cum magna humilitate proferendum; quatenus intentio pie sentientis eo vere servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae sentimus, et valde humiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
clinatio ipsa fortitudinis casus putatur
imperitis. Unde & non nulli subditi con-¬
tra hanc manum rep̃hensionis mittunt:
sed a uita ꝓtinus ipsa sua temeritate defi¬
ciunt. Leuites gͦ quasi adiuuans manum
tetendit. sed delinquens uitam ꝑdidit: quia
dũ infirmi quiq fortium facta corripiunt:
ipsi auiuentiũ sorte reprobant᷑. Aliqͣndo
&iam scĩ uiri quȩdã minimis condescen¬
dentes dieunt: quȩdã uͦ sũma contemplan¬
tes ꝓferunt. Dũq uim uel condescensio¬
nis uel altitudinis nesciunt. audac ter
hȩc stulti reprehendunt. Et quid est ius¬
tũ de sua condescensione uelle corrigere:
nisi inclinatã arcam suꝑba reprehensioniᷤ
manu releuare. Quid est iustũ de incog¬
nita locutione reprehendere: nisi motum
eius fortitudinis. erroris lapsum putare:
Sed ꝑdat uit᷑a qui arcam di tumide sub¬
leuat: quia nequaquã quis sc̃oꝵ corrigere
recta prȩsumer&. nisi de se prius meliora

Expanded text:
clinatio ipsa fortitudinis casus putatur clinatio ipsa fortitudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo, quasi adjuvans, manum tetendit, sed delinquens vitam perdidit: quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes, proferunt. Dumque vim vel condescensionis, vel altitudinis nesciunt, audaciter ec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam, qui arcam Dei tumide sublevat, quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora