comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturã. Nlichil enĩ tam scdm natu¬
ram qͣm iuiuare consortem natur
the exemplũ. ⁊ marie alteriꝰ oꝑib
actuosa deuotio. alteriꝰ religiosa n¬
tis intẽtio dĩ uerbo. que sicum fil
congruat etiam ipsie oꝑib antesi¬
tur. Iuxta qd̾ scͥptum est. Mlarian
optimã partem sibi elegit: que ñ
auferetur illi. S tudeamus gͥ ⁊ no
hab̃e qd̾ nemo nob possit auferre.
Nonut ꝑfunctoria: s diligẽs audas¬
entu deferat᷑. Solent enĩ etiã semi¬
m ipͥnus u̾bi celestis auferri. si secꝰ
uam sint seminata. agat te sicut̾
mariã desideriũ sapiẽtie. hoc enim
manuis. hoc ꝑfectius opꝰ. Nec myni¬
cterii cura cognit̾onẽ u̾bi celestis au̾¬
tat nec arguat eos ⁊ otiosos uidices.
quos uideas studere sapientie. h anc
enim sibi cohabitãtonẽ: salomon il¬
lepatificus adsciuit. Nec martha
tam̃ in bono mẏnisterio rep̾hendi¬
nir.s maria qd̾ meliorẽ partẽ sibi
elegerit antefertur. Iħ̾c enĩ młtis
habundat ⁊ młta largitur: ⁊ ideo sa¬

Expanded text:
naturam; nihil enim tam secundum naturam quam iuuare consortem naturathae exemplo et Mariae alterius operibus actuosa deuotio, alterius religiosa mentis intentio dei uerbo, quae si cum fide congruat, etiam ipsis operibus antefertur iuxta quod scriptum est: Maria optimam partem sibi elegit, quae non auferetur illi. studeamus igitur et nos habere quod nemo nobis possit auferre, non ut perfunctoria, sed diligens audientia deferatur; solent enim etiam ipsius semina uerbi caelestis aufen-i, si secus uiam sint seminata. agat te sicut Mariam desiderium sapientiae; hoc enim maius, hoc perfectius opus nec ministerii cura cognitionem uerbi caelestis auertat nec arguas eos et otiosos iudices, quos uideas studere sapientiae; hanc enim sibi cohabitantem Salomon ille pacificus adsciuit. nec Martha tamen in bono ministerio reprehenditur, sed Maria, quod meliorem partem sibi elegerit, antefertur; Iesus enim multis abundat et multa largitur. et ideo sa
Abbreviated transcription (Latin):
nouit sensum dñi: Hominis cõ¬
silium nemo ꝯtempnit. dei ꝯsili.¬
um quis refutet: gͦ qiͣ filii mati
iustificemus: matrem sequam.
Scimus qr mat̾ ꝓ filiis se offert
ꝑiculo. matris sapientie consilio
matris obediamus imꝑio. Canta¬
uimus uob̃ ⁊ ñ saltastis. lam̃ta¬
uimus uob ⁊ ñ plorastis. W si nõ
incongrua hec pueroꝵ uideant᷑
eẽ ꝑsone. qui leuẽ corporis motũ
imprudentia ad huc maturioris
grauitatis ex̾cent. tam̃ ad altiorĩ
sensum referri posse presumo. es
qd̃ uideant᷑ uidei nec psalmis pͥm
nec threnis postea ꝓpħicis credidi¬
se. Osalmis ad p̾mia ꝓuocati. thit¬
nis aberrore reuocati. Cantauit
cłł. ut in salicib nr̃a suspend̾em
organa. cantauit ip̃e ⁊ ante archi
dñi. ñ ꝓ lasciuia. s ꝓ religione.
Saltauit gͦ ñ histrionib motila
sinuati corporis saltu. s impigre
m̃tis. ⁊ religiosa corporis agilitas

Expanded text:
novit sensum Domini ? Hominis connovit sensum Domini ? Hominis consilium nemo contemnit, Dei consilium quis refutet? Ergo quasi filii matrem justificemus, matrem sequamur. Scimus quia mater pro filiis se offert periculo. Matris sapientiae consilio, matris obediamus imuimus uobis, et nonsaltastis;lamentauimus, et non plorastis. etsi non incongrua haec puerorum uideantur esse personae, qui leuem corporis motum inprudentia adhuc maturioris grauitatis exercent, tamen ad altiorem sensum referri posse praesumo, eo quod uideantur Iudaei nec psalmis primo nec threnis postea propheticis credidisse, psalmis ad praemia prouocati, threnis ab errore reuocati. cantauit Dauid, ut in salicibus nostra suspenderemus organa, cantauit ipse et ante arcam domini non pro lasciuia, sed pro religione saltauit. ergo non histrionicis motibus sinuati corporis saltus, sed inpigra mentis et religiosa corporis agilitas
Abbreviated transcription (Latin):
eo. qr ñ ꝑꝯtumatiam refutatur:
s ꝑ iusticiam dĩ munus agnos¬
citur. Iustus enim dñs.⁊ iusticiã
dilexit. In eo gͦ iustificat̾o dei ẽ.
sinõ ad indignos ⁊ obnoxios. s ad
ĩnocentes ꝑ ablut̾onẽ factos ui¬
deatur ⁊ ustos sua munera trã¬
stulisse. Iustificemus gͥ dñm. ut
iustificemur a dño. Quid sit iu¬
stificaridm̃: impensius requira¬
mus. Apłs dicit. Sit aut̃ ds̃ uerax
omĩs aut̃ homo mendax. Sicut
scͥptum est: ut iustificeris inserꝰ¬
monib tuis. ⁊ uincas cum iudica
ris. dauid quoq dicit. Tibi soli pec¬
caui. ⁊ malũ coram te feci. ut iu¬
stificeris in sermonib tuis ⁊i uĩcas
cum iudicaris. Ergo his qui pec¬
cat ⁊ ꝯfitetur deo pcc̃m iustificat
dm̃ credens ei uincenti ⁊ ab eo gra
sꝑans. Inbaptismate gͥ iustifica¬
lium dei est inbaptismate ioħis
Quis gͥ dubitet dei eẽ consilium
in xp̃i lauacro: hoc est consilium
qd̾ magni consilii angłs reꝑit. qd
nemo cognouit. Quis enim cog¬

Expanded text:
on per contumaciam refutatur, sed per iustitiam dei munus agnoscitur; iustus enim dominus et iustitias dilexit. in eo ergo iustificatio dei est, si non ad indignos et obnoxios, sed ad innocentes per ablutionem factos uideatur et iustos sua munera transtulisse. iustificemus igitur dominum, ut iustificemur a domino. quid sit iustificari deum inpensius requiramus. apostolus dicit: sit autem deus uerax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est: ut iustificeris in sermonibus tuis et uincris . David quoque dicit: Tibi soli peccavi, et malum coram te feci; ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris . Ergo is qui peccat, et confitetur Deo peccatum, justificat Deum cedens ei vincenti, et ab eo gratiam sperans. In baptismate igitur justificalium Dei est in baptismate Joannis: quis igitur dubitet Dei esse consilium in Christi lavacro? Hoc est consilium quod magni consilii Angelus reperit, quod nemo cognovit: Quis enim cog
Abbreviated transcription (Latin):
mo ioh̃is. ꝑhari¬
sei aut̃ ⁊ legispi¬
ti ꝯsilium dei spͥuer̃ in se ñ bapti¬
zati. Aꝑuit sc̃s lucas spetialibus
additis. qd̾ qiͣ generalib sc̃s ma¬
ths subobscurum reliquerat. Ille
ens̃ ait. Et iustificata est sapiẽtia
a filiis suis. ꝓrimũ que sit illa sapia
hic uidemus. Ait enim. Iustifica¬
uer̃ dm̃. Ds̃ gͦ sapientia est. qr sa¬
pientia dĩ filius est. Sapientia ꝑ
naturam. ñ ꝑ ꝓfectum. Alia est
sap̃ia dei patris uirtꝰ alia sapĩa
uirtus anime. Illa nata est. hec
creata. Alia sapienria auctor oꝑ¬
um. alia opus. O pus enĩ m̃tis sa¬
pere prudent̃. sentire uiuacit᷑.
hec dona nature sunt. O ꝑatur
aut̃ ñ creatura. s creator. Hoc ẽ
ñ nature munus. s mun̾atoꝵ

Expanded text:
o Iohannis,Pharisaei autem et legis periti consilium dei spreuerunt in se non baptizati. aperuit sanctus Lucas specialibus additis quod quasi generalibus sanctus Matthaeus subobscurum reliquerat; ille enim ait: et iustificata est sapientia a filiis suis. primum quae sit illa sapientia hic uidemus expressum; ait enim: iustificauerunt deum. deus ergo sapientia est quia, sapientia dei filius est, sapientia per naturam, non per profectum. alia est sapientia dei patris uirtus, alia sapientia uirtus animae: illa nata est, haec creata. alia sapientia auctor operum, alia opus; opus enim mentis sapere prudenter, sentire uiuacitur. haec dona naturae sunt, operator autem non creatura est, sed creator, hoc est non naturae munus, sed munerator
Abbreviated transcription (Latin):
tentẽ agnoscis. Non decolorẽ ñ dege¬
nerem patͥs. Cum tradita legis: filiũ
confiteris. cui ꝑ natam om̃ia uniꝰ
substantie uira st̃ ꝓpͥa. ñ dono colla¬
ta ꝑ gr̾am. Addidit. Nemo scit qui
est filius nͥ pat̾.⁊ qui est pat̾ nͥ filiꝰ.
cui uolu̾it filius reuelare. Quem
locum inhisquos de fide scͥpsi libełł:
memini ñ eẽ p̾teritum. Ut scras aut̃
qr sic̃ filius patrẽ quib uult reue¬
lat. etiã pat̾ reuelat quib uult filiũ:
audidicentẽ ip̃m dñm iħm. cum
laudaret petrum qd̾ eum filiũ dei
ẽẽ confessus sit. Beatus es symon
bariona. qr ñ caro ⁊ sanguis reuela¬
uit tͥ. s pat̾ m̃s qͥ incelie ẽ. Adheret
his lectio qͣ exponũt᷑ hii qui sibi le¬
gisꝑiti uidentur. qui u̾ba legis te¬
nent: uim legis ignorãt. Et ex ip̃o
pͥmo legis capitulo: docet eẽ legis ig̾¬
naros. ꝓbans qd̾ inpͥncipio statim
ait ad legisꝑitũ. hoc fac ⁊ uiues. at

Expanded text:
tentem agnoscis, non decolorem, non degetentem agnoscis, non decolorem, non degenerem patris; cum tradita legis, filium confiteris, cui per naturam omnia unius substantiae iure sint propria, non dono conlata per gratiam. addidit: nemo M scit quis est filius nisi pater et quis est pater nisi filius et cui uoluerit filius reuelare. quem locum in his quos de fide scripsi libellis memini non esse praeteritum. ut scias autem quia sicut filius patrem quibus uult reuelat etiam pater reuelat quibus uult filium, audi dicentem ipsum dominum Iesum, cum laudaret Petrum quod eum filium dei esse confessus sit: beatus es. Simon Bar Iona, quia non caro et sanguis reuelauit tibi, sed pater meus, qui in caelis est. adhaeret his lectio, qua eiponuatnr hi qui sibi legis periti 1427 uidentur, qui uerba legis tenent, uim legis ignorant. et ex ipso primo legis capitulo docet esse legis ignaros probans quod in principio statim ait ad legis peritum: hoc fac et uiues. at
Abbreviated transcription (Latin):
in dĩ sapiẽtia ñ cognouit ħ mun¬
dus ꝑsapiẽtiam dm̃: placuit deoꝑ
tultitiam p̾dicatõnis saluos fac̾e
credentes. Paruulũ gͦ accipiamus
qui se exaltare ñ nou̾it.⁊ faleratis
sermonib artem sue ractare prudẽ¬
te. qd̾ philosophi pleriq faciunt.
aruulus erat qui dix̃. Dñe ñ exal¬
tauui cor meum. neq elati sũt ocłi
mĩ. neq ingressus sum in magnis
neq in mirabilib suꝑ me. W ut
sares paruulum hunc ñ etate. nõ
sensu fuisse. s humilitate suii qͣdã
declinatione iactantie: ad didit. s
exaltaui animã meã. Uides qͣm ex¬
celsus fu̾it hic paruulus. q̃nto uͭ¬
uitum sublimis u̾tice: t̾ales nos
paruulos uult eẽ apłs cum dic̃.
diqͥs uidet᷑ sapiẽs eẽ int̾ uos in ħ
iło: stultus frat ut sit sapiens. Sa¬
pientia enĩ huiꝰ mũdi: stulticia ẽ
apd̾ dm̃. Pulcherrimꝰ ꝯnectitur
de fide locus. qñ om̃ia sibi tͣdita dic̃
a patre suo. Cum om̃ia legis: om̃ipo¬

Expanded text:
entia non cognouit hic mundus per sapien tiam deum, placuit deo per stultitiam prae- dicationis saluos facere credentes. paruulum ergo acci- piamus, qui se exaltare non nouerit et faleratis sermonibus artem suae iactare prudentiae, quod philosophi plerique faciunt. paruulus erat qui dixit: domine, non exaltaui cor meum neque elati sunt oculi mei neque ingressus sum in magnis neque in mirabilibus super me. et ut scires paruulum hunc non aetate, non sensu fuisse, sed humilitate sui et quadam declinatione iactantiae, addidit: sed exaltaui animam meam. uides quam excelsus fuerit hic paruulus, quanto uirtutum sublimis uertice? tales nos paruulos uult esse apostolus, cum dicit: si quis uidetur sapiens esse inter uos in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens; sapientia enim huius saeculi stultitia est aput deum. Pulcherrimus conectitur de fide locus, quando omnia sibi tradita dicit a patre suo. cum omnia legis, omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
xios fore. qui eugłm ñ seq̃ndum:
qͣm qui legem uidicau̾int eẽ solu¬
dam. eoqd ⁊ tẏrus ⁊ sydon si tante
opationũ celestiũ uidissent miracła:
n despexissent remediũ penitẽtie. Is¬
tam quoq uł affluẽtiã. uł insolen¬
nam scłarem: neq celesti muneri
comꝑandã. neq rursus sine reme¬
dio derelinqui: cum unicuiq sit
subsidium penitẽdi. Postremo ape¬
rit celeste mysteriũ qd̃ placu̾it dõ.
ut paruuł magis qͣm prudentibꝰ
istius mũdi suã gram reuelaret.

Expanded text:
dum quam qui legem iudicauerint esse soluendam, eo quod Tyrus et Sidon, si tanta operationum caelestium uidissent miracula, non despexissent remedium paenitentiae. istam quoque uel afluentiam uel insolentiam saecularem neque caelesti muneri conparandam neque rursus sine remedio derelinqui, cum unicuique sit subsidium paenitendi. postremo aperit caeleste mysterium, quod placuerit deo ut paruulis magis quam prudentibus istius mundi suam gratiam reuelare
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ scd̾m carnẽ parẽtũ. qͥ scd̾m
arnem utiq sapĩa dĩ implebat᷑
⁊ gr̃a. Post tͥduũ reꝑit᷑ in templo
nore diumno fidei nr̃e se resurrectu¬
us offerret qͥ mortuus credebat᷑.
Qͥ d est ꝙ me q̃rebatis: nesciebatis

Expanded text:
secundum carnem parentum, qui secundum carnem utique sapientia dei inplebatur et gratia, post triduum repperitur in templo,nore diuino fidei nostrae se resurrecturus offerret, qui mortuus credebatur. quid est quod me quaerebatis? nescitis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ se sac̾doti iubetur. ⁊ offerre
ꝓemundatõne sua. ut dum offer
ret sac̾doti intellige̾t sacerdos nõ
legis ordine. s gr̾a dei supͣ legem eẽ
curatum. Et dum mandatur sacͥfi¬
cium scd̾m p̾ceptũ moysi ostende¬
ret dñs. qr legem ñ solũet s im¬
pleret: Qui scd̾m legem gradiens
supͣ legem sanare eos quos reme¬
dra legis ñ sanauerãt uideretur.
Et bñ addidit. sic̃ p̾cepit moyses.
Lex enĩ sp̾alis est. Ideoq uidetur

Expanded text:
autem se sacerdoti iubetur et offerre autem se sacerdoti iubetur et offerre pro emundatione sua, ut, dum offert se sacerdoti, intellegeret sacerdos non legis ordine, sed gratia dei supra legem esse curatum et, dum mandatur sacrificium secundum praeceptum Moysi, ostenderet dominus quia legem non solueret, sed inpleret, qui secundum legem gradiens supra legem sanare eos quos remedia legis non sanauerant uideretur. et bene addidit: sicut praecepit Moyses; lex enim spiritalis est, ideoque uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
ut alium deserat. s ut seipsum
dño offerat sp̃ale sacrificium. ut
actus p̾teriti colluuione det̾sa ꝑ
cognitionem fidei ⁊ sap̃ie discipli¬
nam placitura deo hostia ꝯsecret᷑.
Om̃is enĩ uictima sale salietur. Uñ
⁊ paulus ait. Obsecro uos fr̃s ꝑ mi¬
scdiam ut exhibeatis corꝑa ur̃a ho¬
stiam acceptabilem. placentẽ dõ.
Simł illud mirabile ꝙ eo sanauit
genere quo fu̾at obsetratus. Siuis
potes me mundare. uolo inquit.
Mundare. Habes uoluntatem. ha¬
bes ⁊̃ pietatis effectum. Et exten¬
dens manum tetigit eum. Lex tan¬
gi leꝓsos ꝓhibet. S qui dñs legis
est ñ obsequitur legi. s legem fa¬
cit. Nongͦ tetigit qr sine tactu
mundare ñ poterat. s ut ꝓbaret
qr subiectus ñ erat legi. Nec conta¬
gium timebat ut hoĩes. s qr co¬
taminari ñ pot̾at qui alios liba¬
bat. Simł econtrario ut lepra ta¬
ctu dñi fugaretur. que solebat co¬
taminare tangentem. Ostendere

Expanded text:
ut alium deferat, sed ut se ipsum ut alium deferat, sed ut se ipsum deo offerat spiritale sacrificium, ut actus praeteriti conluuione deters a per cognitionem fidei et sapientiae disciplinam placitura deo hostia consecretur; omnis enim uictima sale salietur. unde et Paulus ait: obsecro ergo dei, ut exhibeatis corpora uestra hostiam acceptabilem placentem deo. simul illud mirabile quod eo sanauit genere quo fuerat obsecratus. si uis, potes me mundare. uolo inquit, mundare. habes uoluntatem, habes etiam pietatis effec. tum. et extendens manum tetigit eum. lex tangi leprosos prohibet, sed qui dominus legis est non obsequitur legi, sed legem facit. non ergo tetigit, quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret quia subiectus non erat legi nec contagium timebat ut homines, sed quia contaminari non poterat qui alios liberabat, simul e contrario lepra tactu domini fugaretur, quae solebat contaminare tangentem. ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Unde ⁊ tangit ñ dedigna¬
tus ⁊mꝑat ñ diffisus. hoc enĩ
est inditium potestatis. qr qrͣ
habens potestatem sanandi.⁊
iubendi auctoritatem. oꝑandi te¬
stimoniũ ñ refugit. Uolo gͦ dicitꝰ
ꝓpt̾ fotinũ. imꝑat ꝓpt̾ arrium.
tangit ꝓpt̾ manicheum. Nec
unius tantum lepra curatur.
s oĩum quib dr̃. Iam uos mun¬
diestis ꝓpter sermonẽ quem lo¬
cutus sum uob̾. Si gͥ lepre medi¬
ima uerbum est. ꝯtemptus utiq
ũbi lepra m̃tis est.S ne lepͣ trã¬
sire possit in medicũ. unusquisq
dñice humilitatis exemplo iactã¬
tiam uitet. Cur enĩ p̾cipitur ne¬
mini dicere. nisi ut doc̾et non
uulganda nr̃a bñficia s p̾mẽda.
ut ñ solum a mercede abstinea¬
mus peccunie. s etiã gre : Aut
fortasse etiã illa silentii causa ẽ
imꝑati. ꝙ meliores putabat qui
fide magis spontanea qͣm sꝑatis
bñficiis credidissent. Offerre aut̃
iuxͣ legem se p̾cipit᷑ sa̾doti. non

Expanded text:
onem. unde et tangit non dedignaonem. unde et tangit non dedignatus et imperat non diffisus; hoc enim est indicium potestatis, quia quasi habens potestatem sanandi et iubendi auctoritatem operandi testimonium non refugit. uolo ergo dicit propter Fotinum, imperat propter Arrium, tangit propter Manichaeum. nec unius tantum lepra curatur, sed omnium quibus dicitur: iam uos mundi estis propter sermonem, quem locutus sum uobis. si igitur leprae medicina uerbum est, contemtus utique uerbi lepra mentis est. sed ne lepra transire possit in medicum, unusquisque dominicae humilitatis exemplo iactantiam uitet. cur enim praecipitur nemini dicere nisi ut doceret non uulganda nostra beneficia, sed premenda, ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gratiae? aut fortasse etiam illa silentii causa est imperati, quod meliores putabat qui fide magis spontanea quam speratis beneficiis credidissent. , Offerre autem iuxta legem se praecipitur sacerdoti non
Abbreviated transcription (Latin):
sue uite macuł erubescat. S cu¬
fessionem uerecundia ñ rep̾ssit.
ostendit uulnus. remedium pi¬
stulauit. ⁊ ip̃a religionis ⁊ fidei
plena confessio est.Siuis inqua
potes me mundare. In uolums¬
te dm̃ tribuit potestatem. den
luntate aut̃ dñi ñ qiͣ pietatisit¬
credulus addubitauit. s qiͣ ꝯlui¬
oms sue oscius ñ p̾sũpsit. Cui m¬
rali qͣdam dñs scĩtate respondit.
uolo. Alundare. Et ꝯtinuo lepri
eius discessit ab eo. Nicħ enĩ inel¬
um est int̾ opus dei atq p̾ceptũ
qr in p̾cepto est opus. Deniq dix
⁊ facta sunt. Uidetis gͥ ꝙ dubita¬
riñ potest. qr uoluntas dei pote¬
stas est. Sigͦ uoluntas eius pon¬
stas est. qui unius uoluntatis ti¬
nitatem asserunt:. unius utio
asserunt potestatis. Itaq statu
lepͣ discessit. ut intelligas med¬
tis affectum u̾itatem oꝑi. Addidit
nos inutroq fundare uoluer̃.
descbentes signa uirtutis ad fidẽ.
expͥm̃tes oꝑa uirtutis ad imitati¬

Expanded text:
suae uitae maculis erubescat, sed cosuae uitae maculis erubescat, sed confessionem uerecundia non repressit. ostendit uulnus, remedium postulauit, et ipsa religionis et fidei plena confessio est: si u i s, inquit potes me mundare. in uoluntate domini tribuit potestatem, de uoluntate autem domini non quasi pietatis incredulus addubitauit, sed quasi conluuionis suae conscius non praesumsit. cui morali quadam dominus sanctitate respondit: uolo, mundare. et continuo lepra eius discessit ab eo. nihil enim medium est inter opus dei atque praeceptum, quia in praecepto est opus. denique dixit, e t facta sunt. uidetis igitur quod dubitari non potest quia uoluntas dei potestas est. si ergo uoluntas eius potestas est, qui unius uoluntatis trinitatem adserunt unius utique adserunt potestatis. itaque statim lepra discessit: ut intellegas medentis adfectum, ueritatem operi addidit. nos utroque fundare uoluerunt, describentes signa uirtutis ad fidem, exprimentes opera uirtutis ad imitati
Abbreviated transcription (Latin):
plenus lepra.
up̃e ꝓcidens
in faciem rogauit eum dicens.
Dñe siuis potes me mundare.
Ꝙ extendens manum tetigit il¬
lum dicens. Uolo. Mundare. Be¬
ne ubi lepsus mundatur certus
ñ expͥmitur locus: ut ostendat᷑
ñ inunum ppłm spetiał alicuiꝰ
ciuitatis. s oĩum ppłos fuisse sa¬
natos. Bene aut̃ ⁊ scdm lucam
qͣrto signo ex quo in cafarnaũ
dñs uenit iste sanatur. Nam si
qͣrtum diem sole illuminauit. ⁊
clarioremcet̾is fec̃ dieb. cum illus¬
cesc̾ent elem̃ta mundi ⁊ hoc clariꝰ
opus estimare debemus. Et scd̃m¬
matħm pͥmus hic post bñdich¬
nes a dño sanatus inducitur. un
qr clixerat dñs ñ ueni legem so¬
uere s implere. ille qui excluden¬
tur a lege purgari se dñi potes¬
te p̃sumens. ñ ex lege s supͣ lege
ẽẽ gr̾am iudicaret. que lepsi mi¬
culam possit abluere. Uerum u
in dño potestatis auctoritas. in
in illo fidei constantia declaratꝰ.
Ille in faciem ꝓcidit. ꝙ humilit¬
tis est ⁊ pudoris. ut unusquisq

Expanded text:
enus lepra et ipse procidens in faciem rogauit eum dicens: domine, si uis. potes me mundare. et extendens den manum teti git illum dicens : uolo, mundare. bene ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus, ut ostendatur non unum populum specialis alicuius ciuitatis, sed omnium populos fuisse sanatos. bene autem et secundum Lucan quarto signo, ex quo in Cafarnaum dominus uenit, iste sanatur; nam si quartum diem sole inluminauit et clariorem ceteris fecit diebus, cum inlucescerent elementa mundi, et hoc clarius opus aestimare debemus. et secundumhaeum primus hic post benedictiones a domino sanatus inducitur, ut quia dixerat dominus: non ueni legem soluere, sed inplere, ille qui excludebatur a lege purgari se domini potestate praesumens non ex lege, sed supra legem esse gratiam iudicaret, quae leprosi maculam posset abluere. uerum ut in domino potestatis auctoritas ita in illo fidei constantia declaratur. ille in faciem procidit, quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de
Abbreviated transcription (Latin):
to gͦ restituitur domus. qm̃ uen̾at
qui nexum fraudis aboleretꝰ. ius re¬
formaret. Nec mora ulla sanitas int̾¬
uenit. unum dictoꝵ remediorũq
mom̃tũ est. Spectant surgentem
increduli. mirantur ab euntẽ. ⁊ diui¬
ni oꝑis miratła malunt tim̾e qͣm
credere. Nlam si credidissent ñ ti¬
muissent utiq s dilexissent. ł fe¬
cta enĩ dilectio timorem excludit.
foras. Et iõ isti qr ñ diligebant ca¬
lumpniabant᷑. Calũpniantib au¬
temdicit. Quid cogitatis mala in
cordib ur̃is.: quis hoc dicit: Sa¬
cerdos magnus lep̃m udebat in
cordib udeoꝵ. ostendit eos peio¬
res eẽ leproso. Ille sac̾doti est se uis¬
sus offerre purgatus. hos sacerdos
terepudiat. ne alios quoq eoꝵ lepͣ

Expanded text:
to ergo restituitur domus, quoniam uenerat to ergo restituitur domus, quoniam uenerat qui nexum fraudis aboleret, ius reformaret. nec mora ulla sanitatis interuenit: unum dictorum remediorumque momentum est. spectant surgentem increduli, mirantur abeuntem et diuini operis miracula malunt timere quam credere. nam si credidissent, non timuissent utique, sed dilexissent; perfecta enim dilectio timorem excludit foras. et ideo isti, quia non diligebant, calumniabantur. calumniantibus autem dicit: quid cogitatis mala in cordibus uestris? quis hoc dicit? sacerdos magnus. lepram uidebat in cordibus Iudaeorum; ostendit eos peiores esse leproso. ille sacerdoti est se iussus offen-e purgatus, hos sacerdos repudiat, ne alios quoque eorum le
Abbreviated transcription (Latin):
ui m̃tis uuln̾ib corporisq sanatis
pcc̃a donat atumoꝵ: debilitatem
carnis excludit. Hoc est enĩ totum
hoĩem eẽ curatum. Quamuis igit᷑
nagnum sit hoĩb pcc̃a dimitte̾.
quis enĩ potest pcc̃a dimitt̾e nͥ solus
sis̃. qui ꝑ eos quoq dimittit. quibus
umittendi tribuit potestatẽ: Ta¬
men młto diuinius est resurrecti¬
resurrectio est. Hic lectus qui tolliui¬
betur. quidest aliud nͥqr humanũ
iubetur corpus attolli: Ip̃e est qui
ꝑsingłas noctes lauatur a dł. lectꝰ
doloris. in quo anima nr̃a graui coz¬
scientie egra cruciatu iacebat. Sed
ram ñ lectus doloris est s quietis.
seratione enĩ dñi cepit quies
ẽẽ qd̾ mors erat. qui nob̃ soporem
mortis u̾tit in gr̾am uoluptatis.
Nlec solum leuare lectum. s etiam
domiĩ repetẽ suã. hoc est ad ꝑady¬
sum redire censetur. Ca est emin
uera domus que hoĩem pͥma susce¬
pit. ñ iure amissa s fraude. Meri¬

Expanded text:
qui mentis uulneribus corporisque sanatis qui mentis uulneribus corporisque sanatis peccata donat animorum, debilitatem carnis excludit; hoc est enim totum hominem esse curatum. quamuis igitur magnum sit hominibus peccata dimittere — quis enim potest peccata dimittere nisi solus deus, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem? — tamen multo diuinius est resurrectim ipse dominus resurrectio est. hic lectus qui tolli iubetur quid est aliud nisi quia humanum iubetur corpus adtolli? ipse est, qui per singulas noctes lauatur a Dauid, doloris, in quo anima nostra graui conscientiae aegra cruciatu iacebat. sed iam non lectus doloris est, sed quietis. miseratione enim domini coepit quies esse quod mors erat. qui nobis soporem mortis uertit in gratiam uoluptatis. nec solum leuare lectum, sed etiam domum suam repetere, hoc est ad paradisum redire censetur; ea est enim uera domus, quae hominem prima suscepit, non iure amissa, sed fraude. meri
Abbreviated transcription (Latin):
storie fidem debeamꝰ ñ omtitere.
ut uere ꝑalytici istuis corpus cre¬
damus sanatum. cognosce tam̃
int̾ioris hominis sanitatẽ cui pt̃a
donantur. Que cũ iudei asser̃ a sol
dño posse ꝯcedi. dm̃ utiq ꝯfitent¬
suo iuditio ꝑfidiam suam ꝓdũt
ut opus astruant ꝑsonam negẽt
Itaq ab ip̃is ⁊ oꝑib suis dei filiꝰ
accipit testimoniũ. ⁊ uocis suffra¬
gium ñ requirit. ł fidra enĩ ꝯfi¬
teri potest. credere ñ potest. Itaq
testimoniũ ñ deest diunatati.
fides deest saluti. Nam ⁊ ualidiꝰ
est ad fidem qd̾ ꝯfitentur ĩuiti.
pniciosius ad culpam. qd̾ negãt
uisuis assertionib reuincunt᷑.
flagna itaq in fide plebis am̃tia.
Et cum ꝯfessa fu̾it soluis dei eẽ do¬
are pcc̃a: ñ credat deo pcc̃a donã
Dñs aut̃ saluos uolens facere
pcc̃ores. ex occultoꝵ cognitione de¬
im se eẽ demonstrat. ⁊ admirati¬
nem factoꝵ adiciens. Quid est fa
iam sp̃em resurrectionis ostendit.

Expanded text:
storiae fidem debeamus non omittere, storiae fidem debeamus non omittere, ut uere paralytici istius corpus credamus esse sanatum, cognosce tamen interioris hominis sanitatem, cui peccata donantur. quae cum Iudaei adserunt a solo domino posse cue judicio perfidiam suam produnt; ut opus astruant, personam negent. Itaque ab ipsis et operis sui Dei Filius accipit testimonium, et vocis suffragium non requirit; perfidia enim confiteri potest, credere non potest. Itaque testimonium non deest divinitati, fides deest saluti. Nam et validius est ad fidem quod confitentur inviti: et perniciosius ad culpam quod negant, qui suis assertionibus revincuntur. magna itaque infidae plebis amentia, ut cum confessa fuerit solius dei esse donare peccata, non credat deo peccata donanti. dominus autem saluos uolens facere peccatores et occultorum cognitione deum se esse demonstrat et admiratione factorum adiciens: quid est facnam speciem resurrectionis ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
debilium. ꝑ alytici quoq medici¬
na describitur. P rimũ oĩum ꝙ añ
diximus. unusquisq eger peten¬
de p̾catores salutis debet adhib̾e.
ꝑ quos nr̃e uite ꝯpago resoluta.
actuumq nr̃oꝵ clauda uestigia.
u̾bi celestis remedio reformẽtur.
Sint gͥ aliqui monitores m̃tis.
qui aiumũ hoĩs qͣmius ext̾ioris
corporis debilitate torpentem:
suꝑiora erigant. Quoꝵ rursuen
minicuł ⁊ attollere ⁊ humiliare
se facił ante iħm locetur: dñico
uideri dignus aspectu. humiln¬
temenĩ respic̃ dñs. qr respex̃ hun¬
litatem ancille sue. Quoꝵ fidem
os ꝓbat. aliis relaxat errata. Cur
apd̾ te homo collega ñ ualeat. cun
apud dm̃ seruus ⁊ int̾uenien dimꝰ¬
tum. ⁊ uis habeat impetͣndi: di¬
ce qui iudicas: ignoscerẽ. Disce ꝙ
eger es impetrare. Si grauiũ pcc̃o¬
rum diffidis ueniam adhibe p̾cati¬
res. ad hibe eccłiam que ꝓ te p̾cet᷑.
cuius ꝯtemplat̾one ꝙ tibi dñs ne¬
gare possit ignoscit. Et qͣmuis hi¬

Expanded text:
debilium paralytici istius medicina describitur. primum omnium quod ante diximus unusquisque aeger petendae precatores salutis debet adhibere, per quos nostrae uitae conpago resoluta actuumque nostrorum clauda uestigia uerbi caelestis remedio reformentur. sint igitur aliqui monitores mentis, qui animum hominis quamuis exterioris corporis debilitate torpentem ad superiora erigant. quorum rursus adminiculis et adtollere et humiliare se facilis ante Iesum locetur dominico uideri dignus aspectu; humilitatem enim respicit dominus, quia respexit humilitatem ancillae suae. Quorum fidem lios probat aliis relaxat errata. cur aput te, homo, collega non ualeat, cum aput dominum seruus et interueniendi meritum et ius habeat inpetrandi ? disce qui iudicas ignoscere, disce qui aeger es inpetrare. si grauium peccatorum diffidis ueniam, adhibe precatores, adhibe ecclesiam, quae pro te precetur, cuius contemplatione quod tibi dominus negare possit ignoscit. et quamuis hi
Abbreviated transcription (Latin):
famem indic̃. s cibum anime
subministrat. Uenit enĩ filiu
hominis manducans ⁊ bibens
⁊dicunt demonẽ habet. Et ĩ
ñ est mens nr̃a ieiuna. Ieiunãt
sua uirtus sua uoluntate suffi¬
filii sponsi qͣmdui cũ illis ẽ spon¬
sus. Neniẽt aut̃ dies cum auferi¬
quib nob xp̃c auferetur. maxi¬
me cum ip̃e cdixerit: uobcũ ero
usq ad ꝯsũmationẽ mundi :
Ipse dix. ñ relinqͣm uos orfanos
Certum ẽ enĩ qd̾ si nos relinqua
salui eẽ nequeamus. Nemo tibi
p̃m potest auferre. nͥ te illi ip̃e
iuferas. Non te auferat iactan¬
fia tua. ñ te auferat arrogãtia.
aut q̃ ifta est equitas. si uistus re¬
inquitur pcc̃or adsciscitur: Ni¬
i intelligas qd̾ eos iustos dic̃ qui
y lege p̾sumant.⁊ eugłii gr̃am ñ
requirant. Nemo aut̃ iustificat᷑
x lege. s redimitur ex gr̾a. Est gͥ

Expanded text:
famem incidit, sed cibum animae famem incidit, sed cibum animae subministrat; uenit enim filius hominis manducans et bibens, et dicunt: daemo nium habet, et ideo, non est mens nostra ieiuna. ieiunant  uirtus sua uoluptate suffifilii sponsi, quamdiu cum illis est sponsus. Venient autem dies, cum auferequibus nobis Christus aufertur, maxime cum ipse dixerit: uobiscum ero usque ad consummationem mundi, ipse dixerit: non relinquam uos orfanos? certum est enim quod si nos relinquat, salui esse nequeamus. nemo tibi Christum potest auferre, nisi te ipse auferas. non te auferat iactantia tua, non te auferat adrogantia aut quae ista aequitas, si iustus relinquitur, peccator adsciscitur, nisi intellegas quod eos iustos dicit qui ex lege praesumant et euangelii gratiam non requirunt? nemo autem iustificatur ex lege, sed redimitur ex g
Abbreviated transcription (Latin):
tate recreati esurire ⁊ sitrre nõ
possint. Et iõ qui animo ieiu¬
nabant. murmurabant dicẽ¬
tes. Quare cum publicanis et¬
pcc̃orib mandutat ⁊ bibit. Ser¬
pentina uox est. Deniq hanc pͥ¬
mam uocem serpens emisit di¬
cens eue. Quid utiq ds̃ dix̃ no¬
lite manducare ex om̃i ligno :
Ergo patris sui uenena diffun¬
dunt qui dicunt. Quid utiq cũ
publicanis ⁊ pcc̃orib manducat
wbibit: Unde dñs cum pcc̃orib
manducando etiã cũ gentib ñ
ꝓhibet nos inire duiuiũ dicẽs.
Non egent qui sani sunt medi¬
co. s qui male habent. Nouum
medicam̃tum nouꝰ magister
aduexit. hoc de tr̃a ñ pullula¬
uit. Imprudens enĩ om̃is crea¬
tura huius ꝯfectionis. uenite
om̃s qui incurristis pcc̃oꝵ ua¬
rias possessiones. utimini pen¬
grino medicam̃to. quo uene¬
num serpentis excluditur. qd̾
solum passionis abstulit cicatn¬
cem. s ⁊̃ causam diri uuln̾is am¬
putauit. Hoc medicam̃tum ñ

Expanded text:
ertate recreati esurire et sitire non ertate recreati esurire et sitire non possint. et ideo qui animo ieiunabant murmurabant dicentes: quare cumpublicanisetpeccatoribus manducat et bibit? serpentina uox ista est. denique hanc primam uocem serpens emisit dicens Euae: quid utique deus dixit: nolite manducare ex omni ligno? ergo patris sui uenena diffundunt qui dicunt: quid utique cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit? unde dominus cum peccatoribus manducando etiam cum gentilibus non prohibet nos inire conuiuium dicens: non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. nouum medicamentum nouus magister aduexit. hoc de terra non pullulauit; inprudens enim omnis creatura huius confectionis. uenite omnes, qui incurristis peccatorum uarias passiones, utimini peregrino medicamento, quo uenenum serpentis excluditur, quod non solum passionum abstulit cicatricem, sed etiam causam diri uulneris amputauit. hoc medicamentum non
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃ores. Mistica uocatio publica¬
ni. quem sequi uibet ñ corporis gre¬
ssu. s m̃tis affectu. Itaq ille pͥus
auara de mercedib. dura de labo¬
ribus ꝑicułq nautoꝵ emolum̃ta
conu̾tens. uerbo uocatus ꝓpria de¬
relinquit qui rapiebat aliena. ac
uile illud sedile dlestituẽs. toto pꝰ
dñm uestigio m̃tis incedit. diuuii¬
quoq magni exhibet apparatũ.
Qui enĩ domicilio xp̃m recipit
int̾no. maximis delectationib
exub̃antium pascitur uolupta¬
tum. Itaq dñs libent̾ ingredit᷑.¬
⁊ in eius qui crediderit recũbit
affectu. S rursus accenditur
inuidia ꝑfidoꝵ. ⁊ future pene spe¬
ties p̾figuratur. Epulantib a
fidelib ⁊ i illo celoꝵ recumben¬
tib regno. ꝑfidia ieiuna torque¬
bitur. sunt̃ ostenditur quantũ
sit int̾ emulos legis ⁊ gr̃e. Ꝙ illi
qui legem secuntur ieiune m̃ti
famem patie̾nt᷑ et̾nam. Qͥ uero
u̾bum inint̾iorib anime rece¬
ꝑunt. altm̃ticelestis ⁊ fontis ub¬

Expanded text:
r mystica euocatio publicani, quem sequi iubet non corporis gressu, sed mentis adfectu. itaque ille prius auare de mercedibus, dura de laboribus periculisque nautarum emolumenta conuertens uerbo uocatus propria derelinquit, qui rapiebat aliena. ac uile illud sedile destituens toto pos dominum uestigio mentis incedit. conuiquoque magni exhibet adparatum; qui enim domicilio Christum recipit interno maximis delectationibus exuberantium pascitur uoluptatum. itaque dominus libenter ingreditur et in eius qui crediderit recumbit adfectu. sed rursus accenditur inuidia perfidorum et futurae poenae species praefiguratur; epulantibus enim fidelibus et in illo caelorum recumbentibus regno perfidia ieiuna torquebitur. simul ostenditur quantum intersit inter aemulos legis et gratiae, quod illi qui legem sequuntur ieiunae mentis famem patiantur aeternam, qui uero uerbum in interioribus animae receperunt alimenti caelestis et fontis ub
Abbreviated transcription (Latin):
ħͥ noua uet̾ib copulare. in apło
autẽ etiam nouis uetera suꝑuesti¬
re ꝓhibemur. S exue. uetus ni¬
uum sume: ut expoliati ñ nudi
inueniamur. Spoliamur enĩ mi¬
liora sumpturi. Nudamur autẽ
cum indum̃tum nob aliena fraudi

Expanded text:
hic noua ueteribus copulare, in apostolo hic noua ueteribus copulare, in apostolo autem etiam nouis uetera superuestire prohibemur, sed exuere uetus. nouum sumere, ut exspoliati, non nudi inueniamur. exspoliamur enim meliora sumturi, 1362 nudamur autem, cum indumentum nobis aliena fraud
Abbreviated transcription (Latin):
eue delectatur dolorib. ñ uirĩ.
tatẽ ꝯdempnati patris. Ui dit
enĩ carnis ulcera quam antea co¬
cupiscebat. Adu̾tit ñ eẽ pulcri¬
tudinem ueram q̃ habebat uit¬
oꝵ deformitatẽ. Et ĩõ quid tͥ cũ
tali sponso femina: require dib¬
genter. ⁊ in om̃i corpore inuem¬
es cicatricem. Cognosce aliũ mi¬
gis sponsum qui circũdatur lue
cuiꝰ sp̃es ñ porest int̾ire. huncis¬
le in animũ tuum. ꝯsecra in tẽ¬
plo tuo. tolle in corꝑe tuo. sic̃ scͥp¬
tum est. Tollite dm̃ in corꝑe ur̃o.
Huiꝰ thalamos ingrede nouos.
huius spectato ꝑegrinum decori
hunc indue. hunc uide ad dexti¬
ram patris. ⁊ gaude qr talem ha¬
bes sponsũ. Hic te uestiet benedi¬
ctione. neqͣ noceat scissura pecati.
Seruemus gͥ uestem. qͣ nos sacro
dñs emergentes fonte uestiuit.
Cito scinditur uestis si facta ñ cos¬
gruant. C ito tineis carnis atterit᷑
⁊ uet̾is hoĩs errore maculat᷑. Ergo

Expanded text:
Euae delectatur doloribus —, non uirum Euae delectatur doloribus —, non uirum itatem condemnati patris. uidit enim carnis ulcera quam ante concupiscebat, aduertit non esse pulchritudinem ueram, quae habeat uitiorum deformitatem. et ideo quid tibi cum tali sponso, femina? require diligenter et in omni corpore inuenies cicatricem. cognosce alium magis sponsum, qui circumdatur luce, cuius species non potest interire. hunc tolle in animum tuum, consecra in templo tuo, tolle in corpore tuo, sicut scriptum est: tollite deum in corpore uestro. huius thalamos ingredere nouos, huius spectato peregrinum decorem, hunc indue, hunc uide ad dexteram patris et gaude quia talem habes sponsum. hic te uestiet benedictionem, ne qua noceat scissura peccati. seruemus igitur uestem, quam nos sacro dominus emergentes fonte uestiuit. cito scinditur uestis, si facta non congruant; cito tineis carnis adteritur et ueteris hominis errore maculatur. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
beret. cum ip̃e dñs ieiunaret. cũ
postremo dic̾et. nequissimos sp̃c
ñ nisi ieuniis ⁊ or̃onib posse sołe¬
suꝑarȩ: Deniq etiã hoc loco ieiu¬
nium uestim̃tum appellauit ue¬
tus. qd̾ exuend̾ apłs estimaũ dicẽs.
Spoliate uos uet̾em hoĩem cum
actib eius. induamꝰ eum quibap¬
tismatis scĩficatione renouat᷑.
In eandẽ gͥ formã series ꝯuenit
p̾ceptoꝵ. ne actus uet̾is ⁊ noui ho¬
minis misceamꝰ. cũ ille corꝑalis
ext̾ior oꝑa carnis oꝑetur. ⁊ hic in¬
terior qui renascitur ñ uersicolori
studio m̃tis imitari cui renatus
est in lauacro. Absint gͥ decolora
m̃tis uelamina. que displicẽt spõ¬
so. displicent enĩ ei qui uestẽ ñ
habu̾nt nuptialem. Sponso a
quid potest placere nisi pax ani¬
mi. puritas cordis. caritas m̃tis :
bonus sponsus dñs iħc. hic nouo
partu naturã nr̃am mitiauit.
huic desponsata corrupte ib. ł¬
carn is absoluitur. Nam
filios mortales requirit. ñ

Expanded text:
beret, cum ipse dominus ieiunaret, cum beret, cum ipse dominus ieiunaret, cum postremo diceret nequissimos spiritus non nisi ieiuniis et orationibus solere superari? denique etiam hoc loco ieiunium uestimentum adpellauit uetus, quod exuendum apostolus aestimauit dicens: exspoliate uos ueterem hominem cum actibus eius, ut induamus eum qui baptismatis sanctificatione renouatur. in eandem igitur formam series conuenit praeceptorum, ne actus ueteris et noui hominis misceamus, cum ille corporalis exterior opera carnis operetur et hic interior qui renascitur non uersicolorem studio mentis imitari, cui renatus est in lauacro. absint igitur decolora mentis uelamina, quae displicent sponso; displicet enim ei qui uestem non habuerit nuptialem. sponso autem quid potest placere nisi pax animi, puritas cordis, caritas mentis? bonus sponsus dominus Iesus; hic nouo partu naturam initiauit, huic desponsata corruptelis carnis absoluitur. non filios mortales requirit — non
Abbreviated transcription (Latin):
nerati qui se scĩficant. istis sponsꝰ
aufertur. nob̃ aut̃ ñ cayphas nos
pilatus xp̃m abftulit. Nec possu¬
mus ieiunare qr xp̃m habemus.
⁊ xp̃i carnẽ epulamur. ⁊ sangiunẽ.
Quomodo enĩ uidetur ieiunare
qui ñesurit: Quomͦ uidet᷑ ieiuna¬
re qui ñ sitit: quomodo aut̃ pot̃
sitire qui bibit xp̃m. cũ ip̃e dix̾it.
qui bibit de aqua quam ego dabo
ñ sitiet in et̾num: Deniq de ani¬
mi dictũ ieiunio. etiã seq̃ntia de¬
clararunt. Dix̃ enĩ similitudinẽ
ad illos. Quia nemo comissuram
de uestim̃to nouo ĩmittit in ue¬
stim̃tũ uetus. D ix̾at filios spõsi.¬
N hoc est filios u̾bi qui ꝑ laua¬
it cri regen̾ationem inius di¬
uine gen̾at̾onis assũ. pti sĩt.
qͣmdui cum illis est sponsus
ieuinare ñ posse. Non utiq hoc ieiu¬
nium relegatur quo ꝯficitur caro.
⁊ corꝑis lux uria castigat᷑. Hoc ie
uinium nos ꝯm̃dat deo. Nã quẽ¬
admodũ discipłos ieiunare ꝓhi¬

Expanded text:
nerati qui se sanctificant, istis sponsus nerati qui se sanctificant, istis sponsus aufertur, nobis autem non Caiphas, non Pilatus Christum abstulit, nec possumus ieiunare, quia Christum habemus et Christi carnem epulamur et sanguinem. quomodo enim uidetur ieiunare qui non esurit, quomodo uidetur ieiunare qui non sitit? quomodo autem potest sitire qui bibit Christum, cum ipse dixerit: qui biberit de aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum? denique de animi dictum ieiunio etiam sequentia declarabunt. Dixit enim similitudinem ad illos: quia nemo conmissuram de uestimento nouo inmittit in uestimentum uetus. dixerat filios sponsi. hoc est filios uerbi, qui per lauacri regenerationem in ius diuinae generationis adsumti sunt, quamdiu cum illis sponsus est, ieiunare non posse. non utique hoc ieiunium relegatur, quo conficitur caro et corporalis luxuria castigatur; hoc enim ieiunium nos conmendat deo. nam quemadmodum discipulos ieiunare prohi
Abbreviated transcription (Latin):
hebreis scłm legem phariseus.
cađ̾m iufticiam que in lege est cõ¬
u̾satus sine querela. qui głiaturꝰ
ex lege.que michi inquit lucra
głiam legis. Iusticia enĩ legis sine
xp̃o uacua est. qr plenitudo legis
xp̾c est. ꝙ ĩo ⁊ si est in lege iusti
deniq ioh̃i clicenti. ego a te de¬
beo baptizari. ⁊ tu uenis ad me:
respondit. Sine modo. Sic enĩ
decet nos implere om̃em iusti¬
fulgerent sic̃ sol in regno patris
sui. S ñ iudei iusti quib dr̃. Cum
uid̾itis iustos int᷑re in regnd̃ celoꝵ.
Isti sunt iusti qui ꝑcutientẽ ñ reꝑ¬
cutiunt. qui inimicũ diligunt.
Si sic ñ accipimus inuenit᷑ contͣ¬
rium: ñ ueni uocare uistos s illos.
Non uocat qui se iuistos dicunt.
Ignorantes enĩ dm̃. ⁊ suã q̃rentes
nisticiam statuere iusticiedĩ ñ st̃
subiecti. U surpatores iusticie noz
uocantur ad gr̃am. Nam si gr̃a ex
penitentia utiq qui fastidit peni¬
tentiã abdicat gr̾am. Istierũt uul¬

Expanded text:
em Pharisaeus, secundum iustitiam, quae in lege est, conuersatus sine querella, qui gloriatur ex lege. quae mihi inquit lucra gloriam legis; iustitia enim legis sine Christo uacua est, quia plenitudo legis Christus est. et ideo etsi est in lege iustitdenique lohanni dicenti: ego a te debeo baptizari, et tu uenis ad me? respondit: sine modo; sic enim decet nos inplere omnem iustifulgerent sicut sol in regno patris sui. sed non Iudaei iusti. quibus dicitur: cum uideritis iustos intrare in regnum caelorum. isti sunt iusti, qui percutientem non repercutiunt, qui inimicum diligunt. si sic non accipimus, inuenitur contrarium: non ueni uocare iustos, sed illos non uocat, qui se iustos dicunt; ignorantes enim deum et suam quaerentes iustitiam statuere iustitiae dei non sunt subiecti. ergo usurpatores iustitiae non uocantur ad gratiam; nam si gratia ex paenitentia, utique qui fastidit paenitentiam abdicat gratiam. isti erunt uul
Abbreviated transcription (Latin):
liora despitiũt. Cẜ tam̃ ip̃i pcc̃o abo¬
Breuit̾ aut̃ uitia eoꝵ młta p̾stͥn¬
git. qui uiliũ fructuũ decimis
conferendis: om̃e studiũ intẽdãt
suum. Nec ullum futuri iudicii
metum. nec aliqͣm dĩ habeãt ca¬
ritatẽ: cum oꝑa sine fide uacua
sint. P ret̾eunt enĩ iuditiuĩ ⁊ cari¬
tatem dĩ. Iuditiũ ideo: qr ñ om̃ia
que agunt iniuditiũ refer̃. Cari¬
tatem ideo: qr ñ ex affectu dm̃ di¬
ligunt. S ne rursus fidei nos stu¬
diosos faciat oꝑum negligentẽs:
ꝑfectionẽ fideł iuri breui sermo
matus accubitionis inconuiis ap¬
petũt. in ip̃os quoq ꝑitos legis. dãp¬
nationis sentẽtia ꝓmulgatur. qui
quasi sepulchra q̃ nãpparẽt. spetie
fallunt. usuq decipiũt. ut cũ foris
spetiosa ꝓmittãt: intꝰ plena feto¬
ris includant. Qd faciunt pleriq
doctores qui ab aliis exigũt qd̾ ipsi
ñ queant emulari. Yideo ip̃i mo¬

Expanded text:
liora despiciunt: et tamen ipsis peccati aboliora despiciunt: et tamen ipsis peccati aboBreuiter autem uitia eorum multa praestringit, qui uiliorum fructuum decimis conferendis omne studium intendant suum nec ullum futuri iudicii metum nec aliquam dei habeant caritatem, cum opera sine fide uana sint; praetereunt enim iudicium et caritatem dei, iudicium ideo, quia non omnia quae agunt in iudicium referunt, caritatem ideo, quia non ex adfectu deum diligunt. sed ne rursus fidei nos studiosos faciat, operum . neclegentes, perfectionem fidelis uiri breui sermonmatus accubitionis in conuiuiis adpetunt. in ipsos quoque peritos legis damnationis sententia promulgatur, qui quasi sepulchra. quae non apparent specie fallunt usuque decipiunt, ut cum foris speciosa promittant, intus plena faetoris includant. quod faciunt plerique doctores, qui ab aliis exigunt quod ipsi non queant aemulari. et ideo ipsi mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊catini: s int̾iora Staminãt. W ĩo
qͣi bonus p̾ceptor docuit quẽadmo
debeamus dicens. date elemosinã
⁊ ecce om̃ia mũda st̃ uob̃. Uides
qͣnta remedia. Mundat nos mise¬
ricordia. mũdat nos dĩ sermo. uyeͣ
qd̾ scͥptum ẽ. Iam uos mũdi estis
ꝓpt̾ sermonẽ meũ: quẽ locutꝰ sũ
uob̃̾. Nec hoc loco solum. s etiã in
aliis qͣnta gr̃a sit exp̾ssum tenes.
elemosina enĩ amorte lib̾at. Et
conclude elemosinã incorde pau¬
ꝑis. ⁊ hec ꝓ te orabit indie malo.
totus itaq pulcherrimꝰ abhinc
dirigitur locus. ut qm nos ad
studium simplicitatis inuitat:
suꝑflua iudeoꝵ ⁊ t̾rena ꝯdempnet.
qui scđłm corpus intelligendoque
legis sũt. uitro ⁊ catino ꝓpt̾ fragi¬
litarem sui ñ ĩmerito comꝑant᷑. ⁊
ea de quib nob̃ nullus est usus ob¬
seruant. Ea aut̃ in quib nr̃e spei
fructus est negligunt. ⁊ ideo pec¬
catum grande ꝯmntũt: dũ me¬

Expanded text:
aut catini, sed interiora contaminant. et ideo aut catini, sed interiora contaminant. et ideo quasi bonus praeceptor docuit quemadmodum debeamus dicens: date elemosynam et ecce omnia munda sunt uobis. uides quanta remedia? mundat nos misericordia, mundat nos dei sermo iuxta quod scriptum est: iam uos mundi estis propter sermonem meum, quem locutus sum uobis. nec hoc loco solum, sed etiam in allis quanta gratia sit expressum tenes: elemosyna enim a morte liberat et: conclude elemosynam in corde pauperis et haec pro te exorabit in die malo. totus itaque pulcherrimus abhinc dirigitur locus, ut quoniam nos ad studium simplicitatis inuitat, superflua Iudaeorum et terrena condemnet, qui secundum corpus intellegendo quae legis sunt uitro et catino plitatem sui non immerito comparantur; et ea de quibus nobis nullus est usus, observant: ea autem in quibus nostrae spei fructus est, negligunt; et ideo peccatum grande committunt, dum me
Abbreviated transcription (Latin):
stingat. Deniq luc̾na illa qͣm ma¬
tutinis uesꝑtinisq tp̃rib ritu ue¬
teri iudeoꝵ pͥnceps sac̾dotum sole¬
bat accende ułut sub modio sita
Illa aut̃ ierłm q̃ in celo ẽ. in qͣ mili¬
tat fides nr̃a. in illo altissimo oĩum
locata mõte. hoc ẽ in xp̃o eccłia ñ po¬
test tenebͥs ⁊ ruinis mundi huiꝰ
abscondi. s fulgens candore solie
et̾ni: lure nos gr̾e sp̃ał illuminat.
signari. que breui lapsu p̾cipitata
frangantur. ⁊ facile ea que mẽs uo¬
luit interna ꝑsensus ⁊ gesta corꝑis
ꝓdi: sic̃ illa que calix interius ꝯtinet.
foris lucẽt. Unde ⁊ inpost̾iorib nõ
dubium ẽ uocabulo calicis passionẽ
corꝑis declarari: cũ dñs dic̃. Calicẽ
bibam illum: Bibit enĩ corpus
suum qui corꝑalem fragilitatem
sp̾ali absorbet affectu.⁊ qiͣ in m̃tẽ
animũq tn̾fundit. ut int̾ioribus
ext̾ioꝵ imbecillitas hauriatur. Cer¬
nis gͥ qd̾ nos ñ ext̾iora huiꝰ calicis

Expanded text:
stinguat. denique lucerna illa, quam mastinguat. denique lucerna illa, quam matutinis uespertinisque temporibus ritu uetere Iudaeobat accendere , velut sub modio sita illa autem Hierusalem quae in coelo est, in qua militat fides nostra, in illo altissimo omnium locata monte, hoc est in Christo, Ecclesia non potest tenebris et ruinis hujus mundi abscondi: sed fulgens candore solis aeterni, luce nos gratiae spiritalis illuminat. signari, quae brevi lapsu praecipitata franguntur: et facile ea quae mens voluit interna per sensus et gesta corporis prodi, sicut illa quae calix interius continet, foris lucent. Unde et in posterioribus non dubium est vocabulo calicis passionem corporis declarari, cum dicit Dominus: Calicem bibam illum ? Bibit enim corpus suum, qui corporalem fragilitatem spiritali absorbet affectu, et quasi in mentem animumque transfundit; ut interioribus exteriorum imbecillitas hauriatur. Cer quod nos non exteriora huius calicis
Abbreviated transcription (Latin):
e in abscõdito ponit. neq sub mo¬
dio s suꝑ candelabrũ. Ꝙ reliqͣ. Er¬
go qr insuꝑiorib eccłiã synagoge
p̾tulit: hortatur nos ut fidem po¬
tus nr̃am ad eccłiam tͣnsferamꝰ.
lucͥna enĩ fides est. iuxta qd̾ scͥptũ
Et. Luc̾na pedib m̃is u̾bũ tuum
añe. Uerbum enim dĩ. fides nr̃a ẽ.
Uerbum dĩ lux est. Luc̾na est fides.
erat lux uera que illuminat om̃ẽ
hoĩem ueniẽtem in hunc mũdũ.
luc̾na aut̃ luc̾e ñ potest: nͥ aliun¬
de lum̃ acceꝑit. Hec est luc̾na q̃ ac¬
cenditur. uirtus scilicet nr̃e m̃tis ⁊
sensus. ut mina illa possit que ꝑie¬
rat reꝑiri. Nemo gͦ fidẽ sub lege
constituat.Lex enĩ intͣ m̃surã ẽ.
ultra m̃surã gr̾a. Lex obũbrat. gr̃a
clarificat. ꝙ ideo nemo fidem su¬
am intra m̃surã legis includat. s
ad eccłiam conferat. in qͣ septifor¬
mis sp̃̾c relucet gr̾a. qͣm pͥnceps ille
sac̾dotum fulgore suꝑne diuinita¬
tis illuminat. ne eam umbͣ legis re¬

Expanded text:
ondito ponit neque sub modio, sed supra candelabrum. ergo quia in superioribus ecclesiam synagogae praetulit, hortatur nos ut fidem potius nostram ad ecclesiam transferamus; lucerna enim fides est iuxta quod scriptum est: lucerna pedibus meis\'uerbum tuum. domine; uerbum enim dei fides nostra est. uerbum dei lux est, lucerna est fides. erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. lucerna autem lucere non potest nisi aliunde lumen acceperit. haec est lucerna quae accenditur, uirtus scilicet nostrae mentis et sensus, ut mna illa possit quae perierat repperiri. nemo ergo fidem sub lege constituat; lex enim intra mensuram est, ultra mensuram gratia: lex obumbrat, gratia clarificat. et ideo nemo fidem suam intra mensuram legis includat, sed ad ecclesiam conferat, in qua septiformis spiritus relucet gratia, quam princeps ille sacerdotum fulgore supernae diuinitatis inluminat, ne eam legis umbra re