comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eq illud taceam. quod eius discipłs
peregrinus nomine. narrare consue¬
uerat: quia die quadã. fidelis uir quidam
necessitate debiti cõpulsus. unum sibi
fore remedium credidit. si ad dei uirum
ꝑgeret: & quȩ eum urgeret debiti ne.¬
cessitas. indicaret. Uenit itaq ad mona¬
sterium. omnipotentis di famulum
repperit: quia a creditore suo ꝓ duo¬
decim solidis grauit̃ affligeretur. inti¬
mauit. Cui uenerabilis pat̃. nequaquã
se habere duodecĩ solidos respondit sed
tam̃ eius inopiã blanda locutione con-¬
solatus. ait. Uade. & post biduũ re-¬
uertere: quia deest hodie qđ tibi debeã
dare. In ipso autẽ biduo. more suo in
oratione fuit occupatus: cũ die tertio.
is qui necessitate debiti affligebatur
rediit: suꝑ archam uero mo̾nasterii
quȩ erat frum̃to plena. subito tredecĩ
solidi sunt inuenti. Quos uir dĩ defer¬
riuissit & afflicto petitori tribuit.
dicens. ut duodecim redderet: & unũ

Expanded text:
eque illud taceam quod ejus discipulus eque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum
Abbreviated transcription (Latin):
exiit. contra se assistere aꝑto ore draco¬
nem. initinere inuenit. Cumq eũ idem.
draco qui apparuerat deuorare uellet.
cȩpit ipse tremens & palpitans. maguis
uocib clamare dicens Srccurrite. suc¬
currite. quia draco iste me deuorare¬
nime uiderunt sed trementẽ atq pal¬
pitantẽ monachũ. ad monasteriũ redu¬
xerunt. Qui statim ꝓmisit. numꝗͣ se eẽ
ra eadem. in sua ꝓmissione ꝑmansit.
quppe. qui scĩ uiri orationib. contra se
assistere draconẽ uiderat: quẽ priue
non uidendo seque batur. De epero as¬
elefancino Morpo Corato.
ed neq hoc silendũ puto. qđ illustri
uiro antonio narrante cognoi.
qui aiebat. patris sui puerunĩ morbo
elefantino fusse correptũ.ita ut iam
pilis cadentib cutis intumesceret: atq
increscentẽ saniem occultare non posset.
Qui ad uirum dei. ab eodẽ patre eius mis-¬
sus ẽ: & saluti pristinȩ sub onũi celeritate
PRESBIT ERO REDDITIS¬

Expanded text:
exiit, contra se assistere aperto ore dracoexiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis uoce clamare dicens: «Currite, currite, quia draco iste appetit me deuorarenon uiderunt, sed trementem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se de ra eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur. CAPUT elephantino curato. Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate debitori redditis
Abbreviated transcription (Latin):
dignaretur. Quib uir di manu sua ꝓtinꝰ
commumonẽ dñi corporis dedit. dicens.
Ite. atq hoc dominicũ corpus suꝑ pectus
eius cum magna reuerentia ponite eũq
sepulture trãdite. Quod dũ factũ fuisset.
susceptũ corpus enis t̾ra tenuit nec ultra
cuiꝰ meriti iste uir fuerit. ut eius corpus
etiã terra ꝓiecerit. qui bȩnedicti gratiam
non haberet. Petrus : Perpendo pla.¬
ne & uehementer stupeo. De monacho¬
Qui De oronasterio Discedens. Draconẽ
liitinere inuenit: Gregori
uidã autẽ monachus mobilitatius.: .xxu¬
mentẽ dederat & ꝑmanere in mo¬
nasterio nolebat. Cumq eũ uir dĩ assi.¬
due corriperet. frequent ad moneret.
ipse uero nullomõdo consentiret incon¬
gregatione ꝑsistere. atq importunis
precib ut relaxaretur immuieret. qua¬
dam die idem uenerabilis pat̾. ninueta¬
tis eius tedio affectus. iratus ussit ut
discederet. Qui mox ut monasterium

Expanded text:
dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra m Dominum cujus meriti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementer stupeo. qui de monasterio discedens, draconem in itinere invenit. Gregorius. Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uicẽ. & ligando &e soluendo obtinent.
qui locũ scĩ regiminis fide ⁊ morib tenent.
Sed ut tantã ualeat homo de t̾ra. cęli
& terrȩ conditor. in terrã uenio e cęlo
atq ut iudicare caro etiã de spiritibus
ultra se infirmitas nra. unde subsẽ infir¬
mata est firmitas di. Pet ru Cum uir¬
tute signorũ. concordit̾ loquitur ratio
GRE Goraus
UADam quoq die dũ quidã eiꝰ pue.¬
rulus monachus. parentes suos ultͣ
quã debebat diligens. atq ad eoꝵ habi¬
taculum dendens sine benedictione
de monasterio exisset. eodem die. mox
ut ad eos ꝑuenit. defunctus. ẽ. Cumq
eẽt sepultus. die altero piectum foras
corpus eius inuentũ ẽ. Qđ rursus trade
sepulturȩ curauerunt sed sequenti die ite¬
rũ ꝓiectũ excerius. atq in humatum sicut
prius in uenerunt. Tunc concite ad bene¬
dicti patris uestigia currentes. cũ magno
fleti petierunt. ut ei suam grãm largiri

Expanded text:
nunc vicem in ligando et solvendo obtinent nunc vicem in ligando et solvendo obtinent qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de spiritibus ultra se infirmitas nostra, unde sub se infirmata est firmitas Dei. Petr. Cum virtute signorum concorditer loquitur ratio Gregorius. Quadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri
Abbreviated transcription (Latin):
seruodi. cum graui merore indicatũ ẽ. Qui
manu sua protinus oblationẽ dedit. diceis.
Ite. & hanc oblationẽ ꝓ eis offerri dño fa.¬
cite & ulterius ex cõmunicatȩ ñ erunt.
Quȩ dũ oblatioꝓeis fuisset ĩmolata. & adia¬
cono iuxta morem clamatũ ẽ. ut non cõ¬
municantes abȩccłia exirent. illȩ gare
ab eccłia ulterius uisȩ non sunt. Qua
exrẽ. indubitant᷑ patuit. quia dũ int̾eos
qui cõmunione priuati sunt. minme re¬
cederent. cõmunionẽ ad omino ꝑseruũ
dnĩ recepissent. Pec ros: Mirũ ualde
quamuis uenerabilẽ. & scĩssimũ uirum. ad¬
huc tam̃ in hac carne corruptibili degen¬
tem. potuisse animas soluere. in illo iam
iiusibili udicio constitutas. GReGoꝵiꝰ:¬
uinqͥdnã petre in hac adhuc carne ñ
erat. qui audiebati quodcũq ligaueris
suꝑ terrã erit ligatũ incelis. & quȩ solue.¬
ris suꝑ terrã. soluta erunt ⁊ incęlis: Ouiꝰ

Expanded text:
servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in coelis ? Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
pateretur uerboꝵ contumelias. en arrauit.
Uir autẽ di hȩc de illis audiens. eis ꝓtinus
mandauit. dicens. Corrigite linguam ur̃am
quia si non emen daueritis. ex cõmunico uos.
Quã uidelicet excõmunicationis sententiã.
non ꝓferendo intulit. sed intentando. Ille
autẽ a pristinis morib nichil mutatȩ. intra
paucos dies defuncte sunt: atq in ecclesia
sepultȩ.Cumq in eadem eccła missarũ sol¬
lemnia celebrarentur. atq ex more dia¬
conus clamaret. siquis non cõmunicat dec
locum. nutrixearũ quȩ ꝓeis oblationẽ
dño deferre consueuerat. eas de sepulchris
sius progredi. & exire ȩccłam uidebat. Qđ
dum sepius cerueret. quia ad uocẽ diaconi
clainantis exiebant foras. atq intra eccłam
ꝑmanere ñ poterant. ad memoriã rediit.
quȩ uir dei illis adhuc uiuentib mandauit
eas quippe se cõmunione priuare dixerat.
nisi mores suos & uerba corrigerent. Tunc

Expanded text:
pateretur verborum contumelias, enarravit. pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sese in alta suspenderat. nequaquã uerba
de ore illius. in cassum cadebant. Si quid uero
umquã non iam decernendo. sed minando
diceret. tantas uires sermo illius habebat.
acsi hoc non dubie atq suspense. sed iam ꝑ
sententiam ꝓtulisset. Nam non longe ab eius
monasterio. duȩ quę̧dam sc̃imoniales femi-¬
nȩ. nobiliori generẽ exortȩ. in loco ꝓprio con¬
uersabantur. Quib quidam religiosus uir.
ad exterioris uitȩ usum. p̃bebat ob sequium.
Sed sicut non nullis solet nobilitas generis.
parere ignobilitatẽ mentis. ut minus sẽ in
hoc mundo despiciant. qui plus se ceteris
aliquid fuisse menunerunt. necdũ p̃dictę
sc̃ĩ moniales feminę. ꝑfecte linguã sub habitꝰ
sui freno restrinxerant, & eundẽ religio¬
sum uirũ. qui ad exteriora necessaria. as
obsequiũ prebebat. encautis sepe sermonib
adiracundiã ꝓuocabant. Quicum ista diu
toleraret. ꝑrexit ad dei hominẽ quantãsq

Expanded text:
sese in alta suspenderat, nequaquam verba sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscerent. Gre Goriy. Quid est
quod ꝑscrutans reigestȩ ordine̾. ambigis
petre : Liquet ꝓfecto. quia mobiltoris
naturȩ est sp̃s. quam corpus. Et certe
scriptura teste nouimꝰ. qdđ ꝓpħa exiudẽa sub¬
leuatus. repente ẽ cum prandio in chaldea
depositus. Quo uidelicet prandio prophetam
refẽcit seq repente in uidea iterũ inuenit. Si
igitur tam longe. ab acuc potuit sub mom̃to
corporalit̾ ire. ⁊ prandiũ deferre. quid mirum
si benedictus pat̾ optinuit. quatinꝰ iret ꝑ sp̃m.
& fratrũ quiescentiũ spiritib necessaria narra.¬
ret. ut sicut ille ad cibum corporis corpora¬
liter ꝑrexit. itaiste ad institutionẽ spiritalis
uitȩ. spiritaliter ꝑgeret: ł eTRUS.
Panus tuȩ locutionis. tersit anie fateor du¬
bietatẽ mentis. Red uelim nosse. in cõmuni locu¬
tione qualis iste uir fuerit. De Ancillis¬
IDEIGREGORIUS
ixipsa petre cõmunis eius locutio. auir¬
tuts erat pondere uacua, quia cuiꝰ cor

Expanded text:
cognoscerent. Gregor. Quid est cognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit. CAGregorius. Vix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor
Abbreviated transcription (Latin):
sibi inuicẽ qđ uiderant retulerunt. Non
tamen uisioni illi omĩno fidem dantes.
iurũ di sicut se uenire ꝓmiserat. expecta¬
bant. Cumq uir dĩ constituto die mini-¬
me uenisset. ad eũ cũ merore reuersi st̃.
dicentes. Expectauimus pater ut uenires
sicut ꝓmiseras. ⁊ nob̃ ostenderes. ubi qͥd
ȩdificare deberemus : & non uenisti. Quib
ipseait. Quare frs. quare ista dicitis:
Num quid sicut ꝓmisi non ueni Cui
cũ ipsi dicerent. quando uenisti. respon-¬
dit. Numquid utrisq uob̃ dormientib
non apparui. ⁊ loca singula designaui:
Ite. & sicut ꝑ uisionẽ audistis.om̃e habi.¬
taculũ monasterii ita construite. Qui
hȩc audientes. uehement̃ admirati. ad
predictum prediũ sunt reuersi. ⁊ cuncta
habitacula. sicut ex reuelatione didice¬
rant. construxerunt. PETRUS:
Yoceri uelim quo fieri ordine potuit. ut
longe tret. responsum dormientib dice¬
ret. qđ ipsi ꝑ uisionem audirent. ⁊ re-¬

Expanded text:
sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et re
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore. a quodã fideli uiro
fuerat rogatus. ut in eius p̃dio. iuxta
terracinensem urbem. missis discipłis suis.
construere monasteriũ debuisset. Qui ro.¬
ganti consentiens. deputatis frĩb patrem
constituit & quis ei scd̾s eẽt ordinauit.
Quib euntib. spopondit dicens. Ite. ⁊ die
illo ego uenio. & ostendo uob in quo loco
oratoriũ. in quo refectoriũ fratrũ. in quo
susceptionẽ hospitũ. uł quȩq sunt neces¬
saria. ȩdificare debeatis. Qui bene dictio¬
ne ꝑcep̾ta. ilico ꝑ rexerunt. Et constitu¬
tum diem magn̾opere p̃stolantes. para-¬
uerunt om̃ia. quȩ his qui cũ tanto patre
uenire potussent. uidebant᷑ ẽẽ necessaria.
Nocte uero eadem qua ꝓmissus illuces.¬
cebat dieseidem seruo dĩ quẽ illic patrẽ
constituerat. atq eius pposito. uir dñi
in somnis apparuit & loca singula. ubi
quid ȩdificare debuisset᷑. subtiliter desig¬
nauit. Cumq utriq a somno surgerent.

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑsilentiũ tegerent: absentib indicars.
quod ł quale eĩs signũ fieret. quando eiꝰ
anima decorporẽ exiret. Ante sextum
uero sui exitus diem. aꝑiri sibi sepultu.¬
ran iubet. Qui mox correptꝰ febrib.
acri cȩpit ardore fatigari. Cumq per
dies singulos languor ingrauesceret.
sexto die portari se moratoriũ a discipłis
fecit. ibiq exitũ suũ. dominici corporis

Expanded text:
 silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis
Abbreviated transcription (Latin):
bere signa modo utroq solent ut mira
quęq aliquando ex prece faciant.
aliquando expotestate. Cum erũ ioħs
dicat. quotquot autẽ receperunt eum.
dedit eis potestatem filios dĩ fieri Qui
fili dei expotestate sunt. quid enirũ
si signa facere expotestate ualeant:: qͥan
utroq modo miracula exhibeant. testat᷑
petrus. qui tabitham mortuã. orando
suscitauit anamam uero & saffirã menti.¬
entes. morti increpando tradidit Neq enĩ
orasse in eoꝵ extinctione legitur. sed solũ.¬
modo culpã quã ꝑpetrauerant. in crepasse.
Constat ergo quia aliquando hȩx expotes.¬
tate. aliquando uero exhibent ex postu-¬
latione⁊ dum &istis uitam increpando
abstulit. ⁊ illi reddidit orando. Nã duo
quoq fidelis dei famuli benedicti facta
nunc rẽplico in quib apte clareat. ali.¬
ud hunc accepta diuinitus ex potestate.
aliud exoratione potuisse.

Expanded text:
bere signa modo utroque solent, ut mira bere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
gratoriũ. qđ in ipsa montis celsitudine
situm ẽ ꝑgeret. ei anaiquus hostis in mu¬
lo. medici specie. obuam factus ẽ: cornu
& crepedicam ferens. Quẽ cũ requisisset
dicens. ubi uadis. ille respondit. Ecce ad fr̃s
uado. potionẽ eis dare. Itaq ꝑrexit uene¬
rabilis benedictus ad orationẽ qua com¬
pleta. concitus rediit. Malignus uero sp̃s.
unũ seniorem monachũ inuentt.a quam
haurientẽ. in quo statim ingressus ẽ: eũq
in terra ꝓiecit. & uehementissime uexa¬
uit. Quemcum uir di ab oratione redi¬
ens.tam crudelit̾ uexari conspiceret.
ei solũmodo alapam dedit & malignum
ab eo sp̃m ꝓtinus excussit: ita. ut ad eum
redire ulterius non auderet. Pet Nos¬
elim nosse si hec tanta muiracła. uirtu.¬
te semꝑ orationis impetrabat an aliqͣn¬
do etiam solo uoluntatis exibebat nutu
GResor: Qui deuora mente deo ad¬
herent. cũ rerũ necessitas exposcit. exhi¬

Expanded text:
ratorium, quod in ipsa mantis celsitudine ratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhi
Abbreviated transcription (Latin):
ua increpatione cõpleta. sese cum
eis dem frĩb in orationẽ dedit. In eo
autem loco ubi cum fratib orabat. ua¬
cuũ erat ab oleo doluũ. & coopertũ
Cumq sc̃s uir in oratione ꝑsisteret.
Cepit operimentũ eiusdem dolii. oleo
excrescente subleuari. Quo com moto
atq subleuato.oleũ  excreuerat. ora do¬
lii transiens. pauimentũ loci in quo in¬
cubuerant. inundabat. Qđ cum bene¬
dictus di famulus aspexit. protinus
orationem compleuit atq inpauim̃tũ
oleum defluere cessauit. Tunc diffiden¬
tem. inol edientẽq frẽm. latius ad mo¬
nuit. ut fidem habere disceret. & hu¬
militatem. Idem uero fr̃ salubriter
correptus erubuit. quia uenerabilis
pater. uirtutẽ omnipotentis dñi. quã
admonitione intimauerat. miraculis
ostendebat. Nec erat iam ut quisquã
de eus ꝓmissionib dubitare posset. qui
inuno eodemq moniento. ꝑuitreo uase
pene uacuo. plenũ oleo doliũ reddidisset.
De monachoa deconio libera
uiadam die dum adbeati ioħ̃is to.¬

Expanded text:
ua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidisset.De monacho a daemone liberato. Quadam die dum ad beati Joannis o
Abbreviated transcription (Latin):
ibet petre adhiic dehoc GREGORIꝰ:
uenerabili patre multa narrare sed que¬
dam eius. studiose p̃tereo. quia ad alioꝵ
gesta uoluenda festino. Hoc aut̃ nolo
de lateat. qđ uir dei inter tot miracula
quib inmundo claruit. doctrinȩ qͦq
uerbo. non mediocrit̾ fulsit: Nam scripsit
monachoꝵ regulam. discretione p̃cipuã.
sermone luculentã. Cuiꝰ siquis uelit subti¬
lius mores uitãq cognoscere. potest in
eadem institutione regulȩ. om̃is magiste.¬
rii illius actus inuenire quia sc̃s uir.
nullo modo potuit aliter docere. ꝗͣ uixit.

Expanded text:
ibet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit.
Abbreviated transcription (Latin):
iam de abundañtia. nec inegestate dubitare.
PetRUS Dic quȩso te. numquidnam
credendũ ẽ. Huic di famulo semꝑ ꝓphetiȩ
taruni uentes non semꝑ irradiat Quia sic̃
de scõsp̃u scriptum ẽ. ubi uult spirat. ita
sciendum ẽ quia ⁊ quando uult aspirat.
hinc ẽ enim quodnathan a rege requisitꝰ.
si construere templũ posset. prius consensit:
⁊ post modum ꝓhibuit. Hinc ẽ qđ heliseus
cum flentem mulierẽ cerneret. causamq
nescisset. ad ꝓhibentẽ hanc puerum dicit.
Dimitte eam. quia anima eius in amaritu.
dine ẽ : & dñs celauit ame. ⁊ ñ indicauit
michi. Qđ omps as. ex magnȩ pietatis
dispensatione dispon it quia dum ꝓpħiȩ
prophetantiũ mentes. ⁊ eleuat incelsitudi¬
ne. &e custodit in humilitate: ut & acci¬
pientes sp̃m. inueniant quid dedeo sint.
noscant quid sint de semet ipsis .¶ p̃etrũs¬
ta hoi esse ut asseris. magna ratio clamat
Sed quȩso de uenerabili patre benedicto.

Expanded text:
jam de abundantia nec in egestate dubitare. jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est huic Dei famulo semper prophettarum mentes non semper irradiat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem mulierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: Dimitte eam, quia andine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit michi’. Quod opusDeus ex magne pietatis dispensatione dispprophetantium mente et elevat in celsitudine, et custodit in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint,entes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto
Abbreviated transcription (Latin):
rati & quȩ contra uirũ dei uerba. tacitꝰ
ꝑcogitationẽ dicebat: Tunc liquido om̃ib
patuit. qđ uenerabilem benedictum latere
lio igitur tempore. ineadem cãpaniȩ
regione fames incubuerat magnaq
onis alimentoꝵ indigentia coangustabat.
lamq inbenedicti monasterio triticũ deerat:
Panes uero pene om̃s consũpti fuerant ut
non plusquã quinq. ad refectionis horam
fr̃ib inueniri potuissent. Cumq eos uene.¬
rabilis pater contristatos cerneret. eorum
pusillamimitatẽ studuit modesta increꝑa¬
tione corrigere ⁊ rursum ꝓmissione suble¬
uare. dicens. Quare de panis in opia uester
animꝰ contristatur: Hodie quidẽ minus ẽ:
sed die crastina abundanter habebitis.
Sequenti autẽ die. ducenti farinȩ modii.
ante fores cellȩ insaccis inuentisunt. Quos
omp̃s ds̃. quib deferentib trans misisset.
nunc usq manet incognitũ. Qđ cum fr̃s
cernerent. Anõ grãs referentes. didicerunt

Expanded text:
rat, et quae contra virum Dei verba per rat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere Alio quoque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eius uestigus ꝓuolutus. stulte se egisse peni¬
tuit. & eas quas insinu absconderat. mappu¬
uadam quoq die. dum uenerabilis pãt
uesꝑtina iam hora. corporis alim̃ta
ꝑciperet. eius monachus cuiusdam defen-¬
soris filius fuerat. qui ei ante mensam lucer¬
nam tenebat. Cumq uir dĩ ẽderet. ipse
autẽ cum lucernȩ ministerio adstaret. coe
uere. ⁊ ꝑcogitationem dicere. Quis est hic
cũi ego manducanti adsisto. lucernã teneo.
seruitium impendo: Quissũ ego. ut isti
seruiam: Ad que̾ uir dĩ statim conuersus.
uehementer coepit eum increpare.dicens.
Signa cor tuũ frater. Quid est qđ loque¬
ris : Signacortuum. Pocatisq statim fra¬
trib. precepit eilucernã de manib tolli
ipsũ uero ussit aministerio recedere: &e
sibi hora eadem. quietũ sedere. Qui requi.¬
situs afrib quid habuerit incorde. ꝑ ordi¬
nẽ narrauit. quanto suꝑbię spũ intumne.¬

Expanded text:
ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poeniejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappuQuadam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumue
Abbreviated transcription (Latin):
laratus puer. ꝑ hoc quod in uino repperit. ex¬
pauit malũ quod fecit. De ma reulis. Ader¬
onlonge autẽ amonasterio uicus erat.
inquo non minima multitudo hominũ.
ad fidem dei abidoloꝵ cultu. benedicti fuerat
exhortatione. conuersa. Ibi quoq quȩdam
scĩmoniales feminȩ inerant & crebro illuc
ꝓ ex hortandis animab fr̃s suos mittere bene¬
dictus dei famirlus curabat. Quadã uero die
misit exmore sed is qui missus fuerat monachꝰ.
post admonitionẽ factam. a sc̃ĩ monialib femi.¬
nis rogatus. mappulas accepit: sibiq eas abs.¬
condit᷑ insinu. Qui mox ut reuersus ẽ. eum
uir dĩ uehementissima amaritudine coepit
increpare.dicens. Quomodo ingressa est ini¬
quitas in sinũtuũ : At ille obstupuit ⁊ qͥd
egisset oblitus. unde corripiebatur igno¬
rabat. Cui ait. Numquid ego illic presens
non eram. quando ab ancilłis dei mappulas
accepisti. tibiq eas in sinũ misisti: Quimox

Expanded text:
laratus puer, per hoc quod in vino reperit, exlaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecit. CAPUT XIX. Non longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fideli famulo benedicto ꝓmiserat: ut si
res gentib traderet. animas custodiret.
Quainre. pauli uicem uideo teniusse bene¬
dictum. cuius dum nauis rerũ om̃iũ iactu¬
ram ꝑtulit. ipse in consolatione. uitam
omniũ qui eum comitabantur. accepit.
nr̃ quem ipse conuersũ nosti. trans¬
missus a dño suo fuerat. ut dei uiro in
monasterium. uino plena duo lignea uas¬
cula. quȩ uulgo flascones uocantur. defer¬
ret. Qui unui deculit alterũ uero ꝑgens
initinere abscondit. Uir aut̃ dnĩ. quem
facta absentia latere non poterant. und̃
cum gr̃arũ actione sus cepit & disceden¬
dem puerum monuit. dicens. Uide fili.
de illo flascone quẽ abscondisti. iam non¬
bibas sedindina illii caute. ⁊ inuenies
quid intus habet. Qui confusus ualde. adĩ ho.¬
mine exiuit et reuersus uolens adhuc ꝓbare
qd audierat. cum flasconem inclinasset. de eo
ꝓtinus serpens egressus est. Tunc p̃dictus ex hi-¬

Expanded text:
quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit. noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhi
Abbreviated transcription (Latin):
theoprobus noĩe. eiusdẽ benedicti
patris fuerat admonitione conuersus: qui
ꝓuitȩ suȩ merito. magnam apud eũ familia¬
ritatis fidutiam habebat. Hic cum quadã
die eius cellulam fuisset ingressus. Hunc
a marissime flentẽ repperit. Cumq du sub¬
sisteret. eiusq non finire lacrimas uideret.
nec tamen ut uir dei consueuerat. orando
plangeret. sed merendo. quęnã causa tanti
luctus existeret. inquisiuit. Ciu uir dei
ilico respondit. Omẽ hoc monasteriũ qđ
construxi. ⁊ cuncta quȩ frĩb p̾paraui. om̃i¬
potentis dei iudicio. gentib tradita sunt.
Nix autẽ obtinere p̾otui. ut michi ex hoc
loco animȩ c̃cederentur. Cuiꝰ uocẽ tunc
theo probus audiuit. nos autẽ oernimꝰ. qui
destruotum modo a longobardoꝵ gente.
eius monasteriũ scimus. Nocturno enĩ
tempore & quiescentib fr̃ib. nuꝑ illic
longobardi ingressi sunt: qui diripientes
omuia. neunum quidẽ hominẽ illic te¬
nere potuerunt sed unpleuit omp̃s dẽ.

Expanded text:
Theopropus nomine eiusdem Benedicti patris fuerat admonitione conversus; qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die eius cellulam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem repperit. Cumque diu subsisteret eiusque finiri lacrimas non videret, nec tamen vir Domini ut consueverat orando plangeret, sed moerenclo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei ilico respondit: 'Omne hoc monasterium quod construcxi et cuncta quae fratribus praeparavi omnipotentis Dei iudicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui, ut mihi ex hoc loco animae cederentur'. Cuius vocem Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
bra sustentans. erectis in celum manib
stetit & ultimũ sp̃m int̃ uerba oratio¬
nis efflauit. Qua seilicet die. duob de eo
fr̃ib. uni in cella cõmoranti. alteri aut̃
longius posito. reuelatio unius atq in¬
dissimilis uisionis apparuit. Uiderunt
nãq quia strata palliis. atq inniue.¬
ris corusca lamꝑadib uia. recto orien¬
tis tramite. ab eius cella incęlum usq
tendebatur. Ciu uenerando habitu uir
desuꝑ clarus assistens. cuius esset uia
quam cernerent. inquisiuit. Illi aut̃
se nescire ꝓfessi sunt. Quib ipse ait.
Hec ÷ iuaꝰ. qua dilectus dño cęlũ bene.¬
dictus ascendit. Iunc itaq sõi iuiri obi¬
tũ. sicut p̃sentes discipłi uiderunt. ita
absentes ex signo qđ eis p̃dictũ fuerat.
agnouerunt. Sepultꝰ uero ẽ in oratorio
beati baptistȩ iohanniᷤ quõd destructa ara
apollinis. ipse construxit. Qui & in co
specu in quo prius sublacus habitauit.
nuncusq si petentiũ fides exigat. mira¬

Expanded text:
ra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cujus esset via quam cernerent, inquisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu in quo prius Sublacus habitavit, nunc usque si petentium fides exigat, mira
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñi. Et cũ idem saul pꝰ ab hostib fuis¬
set int̾emptꝰ : eũ quẽ ꝑsecutorẽ dũ uiue¬
ret ꝑtulit. fleuit occisũ. Errantib huius
mundi potentib libe loqui decernimꝰ: io¬
hannis auctoritas ad animũ reducatur.
qͥ herodis neqͥtiã rep̃hendens. ꝓuerbi rectitu.¬
petrꝰ ad mentẽ ueniat. qͥ int̾ flagella gaudet.
qui cȩsus pͥncipib restitit. quiuitã suã ꝓ
uita despicit. Cũ mortis appetitu disponi¬
mus aduersa contẽpnere : paulus ante ocdos
Succendi cor nr̃m igne caritatis querimus.
ioħis u̾ba pensemꝰ. Cuiꝰ om̃e qđ loquit᷑: ca¬
ritatis igne uaporatur. Quia in uore sa.

Expanded text:
 fuis fuisset interemptus, eum quem persecutorem, dum viveret, pertulit, flevit occisum. Errantibus hujus mundi potentibus, libere loqui decernimus? Joannis auctoritas ad animum reducatur, qui Herodis nequitiam reprehendens, pro verbi rectituPetrus ad mentem veniat, qui inter flagella gaudet, qui caesus principibus resistit, qui vitam suam pro vita despicit. Cum mortis appetitu, disponimus adversa contemnere? Paulus ante oculosSuccendi cor nostrum igne charitatis quaerimus? Joannis verba pensemus, cujus omne quod loquitur, charitatis igne vaporatur.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ in dño. ut cessẽ orare ꝓuob̃. Culpã
quippe uir sc̃s ꝑpetrare se credidit: si eis
quos aduersarios ꝑtulerat usq ad deiectio¬
nẽ. benignitatẽ grẽ ñ reddidisset in p̃ce.
Qui rursus cũ iubente dño mitteret᷑ ut¬
dauid ungera&e in regẽ : respondit. Quomͦ
uadã : inueniet eñĩ me saul: loccidet me.
Et tñ qr iratũ dm̃ eidẽ sauli cognouerat:
intanto se luctu afflixerat. ut ei ꝑse dñs
dicerce. Quousq tu luges saulẽ. cum ego
illũ abiecerim : Pensemꝰ gͦ. eiꝰ animũ qͣntꝰ
ardor caritatis incend̾at: qͥ ⁊ illum flebat.
a quo timebat occidi. Cauere autẽ uolumꝰ
damꝰ ipsi quẽ fugiꝰ. Dauid qͦ ad memo¬
riã redeat: qͥ ꝑseq̃ntẽ se regem ⁊ inuenit
ut potuisset occide : & tñ in ipsa feriendi
potestate positꝰ. elegit bonũ qđ ipse debet
facere. ñ aut̃ malũ qđ ille merebat᷑ pati di¬
cens. Absit ame ut mittã manũ meã in

Expanded text:
peccatum in Domino, ut cessem orare pro vobis . Culpam peccatum in Domino, ut cessem orare pro vobis . Culpam quippe vir sanctus perpetrare se credidit, si eis quos adversarios pertulerat usque ad dejectionem, benignitatem gratiae non reddidisset in prece. Qui rursus, cum, jubente Domino, mitteretDavid ungeret in regem, respondit: « Quomodo vadam? Inveniet me Saul et occidet me . » Et tamen quia iratum Deum eidem Sauli cognoverat, in tanto se luctu afflixerat, ut ei per se Dominus diceret: « Quousque tu Saulem luges, cum ego illum abjecerim? Pensemus ergo ejus animum quantus dolor charitatis incenderat, qui et illum flebat a quo timebat occidi. Cavere autem volumus damus ipsi quem fugimus. David ergo ad memoriam redeat, qui persequentem se regem et invenit ut potuisset occidere, et tamen in ipsa feriendi potestate positus, elegit bonum quod ipse deberet facere, non autem malum quod ille merebatur pati, dicens: « Absit a me, ut mittam manum meam in
Abbreviated transcription (Latin):
nis continentiã. etiã cũ uitȩ ꝑicło custodire.
Ynde factũ ẽ: ut qr m̃bra sua bene nouerat
regere. regendȩ quoq om̃i ȩgrpto p̃esset.
Mansuetudinẽ atq patientiã optinere quȩ¬
rimꝰ : moy sen ante ocłos deducamꝰ. qui excep¬
tis paruulis ac mulierib sex centa milia ar¬
matoꝵ regens. mitis ftusse describit᷑ suꝑ om̃s
hoies qͥhabitabant suꝑfaciẽ orb t̃rȩ. Rectitu.¬
dinis zelo contͣ uitia accendim᷑ : finees ante
ocłos deducat᷑. qͥ coeuntes gladio tͣns figens
castitati popłm reddidit. ⁊irã di iratꝰ p̾laca¬
uit. De spe om̃ipotentis dĩ p̃sumere in du¬
uictoriã sine dubietate ꝑuenit. Lã mentis
immicitias punire cupimꝰ. in benignitate
animũ dilatare: Samuhel incogitatione
deducat᷑. qͥ de pͥncipatu deiectꝰ apopło. cũ
idem popłs peteret ut ꝓ eo dño pces effun¬
deret: respondit dicens. Absit ame hoc

Expanded text:
nis continentiam etiam cum vitae periculo custodire . nis continentiam etiam cum vitae periculo custodire . Unde factum est ut quia membra sua bene noverat regere, regendae quoque omni Aegypto praeficeretur. Mansuetudinem atque patientiam obtinere quaerimus? Moysen ante oculos deducamus , qui, exceptis parvulis ac mulieribus, sexcenta millia armatorum regens, mitis fuisse describitur super omnes homines qui habitabant super faciem orbis terrae. Rectitudinis zelo contra vitia accendimur? Phinees ante oculos deducatur , qui coeuntes gladio 1339 transfigens, castitati populum reddidit, et iram Dei iratus placavit. De spe omnipotentis Dei praesumere in duvictoriam sine dubietate pervenit. Jam mentis inimicitias ponere cupimus in benignitate animum dilatare? Samuel in cogitationem deducatur , qui, de principatu dejectus a populo, cum idem populus peteret ut pro eo Domino preces effunderet, respondit dicens: Absit a me hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ex iussione oĩpotentis dñi ꝑ centũ annos ad
arcȩ fabricã uixit occupatꝰ. Subire obȩdien¬
tiȩ uirtutẽ nitimͣ : aspicere abrahã debeniꝰ.
qͥ relicta domo. cognatione. patria. obȩdiuit
exire in locũ quẽ accepturꝰ erat inheredita¬
tẽ. ⁊ exiit nesciens quo iret. Qui paratꝰ ex¬
titit: ut ꝓ ęt̃na hereditate dilectũ quẽ ac¬
ceꝑat occideret heredẽ. Et qr unicũ dño of¬
ferre ñdistulit: uniu̾sã multitudiẽ gen¬
tiũ in sem̃ accepit. Morũ simplicitas plãcet:
isa ac ad m̃tẽ ueniat. quẽ in om̃ĩpotentis dĩ
ocłis uitȩ suȩ tͣnqͥllitas ornauit. Laboriosa
fortitudo ut obtinere debeat quęrit᷑: iacob
ad memoriã deducat᷑. Qui pꝰꝗͣ sciit fortiter
seruire homini: ad eã quoq uirtutẽ deductꝰ:
ut ñ potuisset aluctante angło suꝑari. Cona.¬
mur carnis illecebrã uincere: iosepb ad me.¬
moriã redeat. qͥ tẽptante se dña. studuit car¬

Expanded text:
ex jussione omnipotentis Domini, per centum annos ad ex jussione omnipotentis Domini, per centum annos ad arcae fabricam vixit occupatus . Subire obedientiae virtutem nitimur? Aspicere Abraham debemus , qui, relicta domo, cognatione, patria, obedivit exire in locum quem accepturus erat in haereditatem, et exiit nesciens quo iret ; qui paratus exstitit ut pro aeterna haereditate dilectum quem acceperat occideret haeredem. Et quia unicum Domino offerre non distulit, universam multitudinem gentium in semine accepit . Morum simplicitas placet? Isaac ad mentem veniat, quem in omnipotentis Dei oculis vitae suae tranquillitas ornavit . Laboriosa fortitudo, ut obtineri debeat, quaeritur? Jacob ad memoriam deducatur , qui postquam scivit fortiter servire homini, ad eam quoque virtutem perductus est, ut non potuisset a luctante angelo superari . Conamur carnis illecebram vincere? Joseph ad memoriam redeat, qui, tentante se domina, studuit car
Abbreviated transcription (Latin):
derii possessa retinet: audiat qđ illic dicitur:
Quiñ renunciauerit oĩb quȩ possidet: non
pot̾ ẽẽ meus discipłs. Quidã enĩ relinquunt
oĩa. Multi autẽ possidendo renuntiant: qͥ
sic adusũ possessa retinent. ut eis desidio non
succũbant. Torpere qͥsq appetit: ⁊ laborẽ sub
ȩccłȩ id ẽ. in sacrieloquii p̃dicatione. quȩ̃ ꝓ
sua munitione ⁊ altitudine turridauid simił
dr̃. mille clipei dependent. qr quot illic pre:¬
cepta st̃: tot etiã pectoris nr̃imunimina.
Ad seruandã itaq innocentiã etiã lesi apoci¬
mo ꝑdurare in humilitate festinamꝰ abel
ante ocłos ueniat. qͥ ⁊occisus afr̃e scribitur:
⁊ ñ legit᷑ reluctatꝰ. Mentis munditia etiam
cũ conuigali copula eligit᷑. Enoch debet ini¬
tari. qui ⁊ inconuigio positꝰ abulauit cũdo:
⁊ ñ inueniebat᷑. ꝙr transtulit illũ ds̃. Pcepta
dĩ festinamꝰ p̃senti nr̃ȩ utilitati p̃ponere: noe
ante ocłos ueniat. qͥ cura domestica pꝰposita.

Expanded text:
itur: Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Quidam enim relinquunt omnia, multi autem etiam possidendo renuntiant, quia sic ad usum possessa retinent, ut eis ex desiderio non succumbant. Torpere quisquam appetit, et laborem subire Ecclesiae, id est in sacri eloquii praedicatione, quod pro sua munitione et altitudine turri David simile dicitur, mille clypei dependent, quia quot illic praecepta sunt, tot etiam pectoris nostri munimina. 21. Ad servandam itaque innocentiam etiam laesi a proximo perdurare in humilitate festinamus? Abel ante oculos veniat , qui et occisus a fratre scribitur, et non legitur reluctatus. Mentis munditia etiam in conjugali copula eligitur? Enoch debet imitari, qui et in conjugio positus ambulavit cum Deo, et non inveniebatur, quia transtulit illum Deus . Praecepta Dei festinamus praesenti nostrae utilitati praeponere? Noe ante oculos veniat, qui, cura domestica postposita,