comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intellũda sint: mallem ab aliiꝰ audire. ꝙͣ
loqͣrt ex hoc sensu dcã possunt accipi nat᷑a
dam nat᷑e q̃m sensum cõfirmat augꝰ wid̾
subitienꝰ. et quod dix̃at qͣsi explanans.
Dicto .n. nat᷑a coet̾na de deo est ⁊ addidit: ñ
S in de estͥ unde procedit. Hiis utiz u̾biꝰ aꝑ¬
te ostendit ea ratõne dici filiũ esse de sisb̃a
prĩꝯ: quia est de pr̃ẽ genitꝰ. ita qd̾ est eiusd̾a

Expanded text:
intelligenda sint, mallem ab aliis audire, qualoquar, ex hoc sensu dicta possunt accipi: Natura dem naturae. Quem sensum confirmat Aug. ibidem subjiciens, et quod dixerat quasi explanans. Dicto enim: Natura coaeterna est de Deo, addit: Non sed inde est unde procedit. His utique verbis aperte ostendit ea ratione dici Filium esse de substantia Patris, quia est de Patre genitus, ita quod est ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstriugam. qñ pcc̾m ita ĩ anima concipit᷑
ut ilud facere disponat. uł ꝑfitiat aliud freq̃n¬
ter aluid seniel. uel ⁊ qñ delectadõne cogita¬
tõnis diu tenet᷑. mortale est. Cum uͦ ĩ sen¬
suali motu tm̃ est ut p̾diximꝰ: tunc leuissi¬
iũ est. quia ratio tuncͥ delectat᷑ Ideo autem
supͣdixi aliud frequent̾ alind semel qr q̃dam
sunt que si tm̃ semeł fiant uł fatienda dispoñã¬
tut dampnant. quedam uero ñ. niũ sepiꝰ fiãt

Expanded text:
stringam, quando peccatum ita in anima concipitur, ut illud facere disponat, vel etiam perficiat aliud frequenter, aliud semel; vel etiam quando delectatione cogitationis diu teneatur, mortale est. Cum vero in sensuali motu tantum est, ut praediximus, tunc levissimum est, quia ratio tunc non delectatur. Ideo autem supra dixi aliud frequenter, aliud semel, quia quaedam sunt quae si tantum semel fiant, vel facienda disponantur, d
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicit . pompͥa fun̾is agmuua exsequi re¬
arum sumptuosa diligentia sepult᷑e. uiuoꝵ sunt
nulsa. p̃claras exequias in ꝯspectu hõim purpu¬
rato isli diuiti exibuit tͣba faiuloꝵ. q multo
clarioros in ꝯspectu dũi ulceroid illi pauꝑi mu̾̃ste¬
riil ex hibuit augeloꝵ qui eum extulerunt ñ ĩ mar¬
moreũ tuniulũ s in abrahe gremiũ. Sit tñ cura
mortuos sepeliendi. et sepulera ꝯstruendi. qͥa hec

Expanded text:
ita dicit: Pompa funeris, agmina exequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, vivorum snulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ. ꝑ uapt̃m mu̾dam᷑. per eucharistiã ĩ bonũ
cõsũmamur. bapt̾s estus uitioꝵ extinguit. eucha¬
ristia spiritualit̾ nos reficit. Unde excellent̾ dicit᷑
mͦ est augnentũ uirtutis et gratie. set ille totꝰ
sumitur: qui est fons et origo totius gratie cͣuiꝰ
fig᷑a p̾cessit qͣlido manna deus pluit. patrib ĩ de

Expanded text:
mentum. Per Baptismum mundamur, per Eucharistiam in bono consummamur. Baptismus aestus vitiorum extinguit, Eucharistia spiritualiter reficit. Unde excellenter Eucharmodo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et origo totius gratiae. Cujus figura praecessit, quando manna pluit Deus patribus in de
Abbreviated transcription (Latin):
fuint ꝑ grãm uł ad ea significanda que ñ na¬
t᷑alit̾. set mirabilit̾ fiunt. int̾ que mlrĩs factu¬
ita fieri ncc̃e foret. ñ in reb conditũ. set in deo
absconditum erat. Om̃is nat᷑e cursus habet
nat᷑ales leges. suꝑ hunc nat᷑alem cͤsum c̾ator
floreat. et fructũ gignet. et ut in iuuentu¬
te sterilis : in senectute pariat. at̃ Alina lo

Expanded text:
unt, vel ad ea significanda non naturaliter sed mirabiliter fiunt. Inter quae mulieris factuita fieri necesse foret, non in rebus conditum sed in Deo absconditum erat. Omnis creaturae cursus habet naturales leges: super hunc naturalem cursum Creator floreat, et fructum gignat; ut femina in juventute sterilis in senectute pariat; ut asina lo
Abbreviated transcription (Latin):
qua augꝰ ait. ydolatria et quelib noxia super¬
stitio fornicatio est. dñs aut̃ ꝑmisit causa for¬
nicatõnis uxorem dimitti. S non iussit. et sic
de dit apło socum monendi ut qui nolunt non
dimittant. potest tñ licite dimittere . Si .n. for¬
nicatio carnis detestanda est in cõiuge. qͣnto ma¬
gis fornicatiomentis .i. infidelitasͦ
aro quib

Expanded text:
 1, ait: Idololatria et quaelibet noxia superstitio, fornicatio est. Dominus autem permisit et causa fornicationis uxorem dimitti, sed non jussit; et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit non dimittat: potest tamen licite dimittere. Si enim fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id est, infidelitas! 4. Pro quib
Abbreviated transcription (Latin):
alibi deus loq̃ns ad moysen ait. ego slłm qui summ.
ic . ego sum qui sum.
et si q̃sierint nom̃ meum: uade ⁊ diceis. quiest:
misit me ad uos. dicens. n ego sum ñ uos sumꝰ. os
qui est. ñ qui sunt: aꝑtissime declarauit. Unũ soł

Expanded text:
alibi Deus loquens ad Moysen ait. Exod. 3: Ego sum qui sum, et si quaesierint nomen meum, vade et dic eis: Qui est, misit me ad vos. Dicens enim: Ego sum, non, Nos sumus; et qui est, non qui sumus, apertissime declaravit un
Abbreviated transcription (Latin):
post altaris reconciliatõm. uł similia uł gͣuiora
sima munera uite ac salutis. et ꝙͣ uis eis ĩ eccͣa

Expanded text:
post altaris reconciliationem vel similia vel graviora sima munera vitae ac salutis. Et quamvis eis in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dum se paulatĩ ꝓpaginũ ordinib dirimẽs usq ad
ulcimil gͣdum ꝓtax̾it. et ꝓpinquitas esse desie¬
rit. tunc pͥmũ lex in matͥmo̾ uincłm cam reci¬
piet. et quod̾ modo incipiet reuocare fugientẽ.
et hoĩs statꝰ finit ᷑. it a ꝓpinquitas gn̾onis tot gͫ¬
noĩa continent᷑. ultͣ quo nͨ asfinitas ĩueniri
nͭ̃ successio potest ampsiꝰ prorogari i.

Expanded text:
dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum protraxerit, et propinquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimonii vinculum eam recipiet, et quodammodo incipiet revocare fugientem. et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot grnomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius praerogari.
Abbreviated transcription (Latin):
hñt eoꝵ que ccͣ suos in hac uita gerunt᷑. et si
eam explicans. in solutam relinquens. ait .ni.
qqueret .n. aliquis an ullus dolor tangnt mor
spiritꝰ defunctoꝵ. cui respondeo magnã esse
test breuit̾ quod est cura mortuis de siuis ca¬
ris ut de diuite legitur. qui dum tormenta
apud inferos pateret᷑ leuauit ociriq ad abra¬
ham. et int̾ alia dixit. habeo .n. quinq frẽs
uis quos sentiunt uiuere. qr nͨ in locis pena¬
rim uident eq ubi diues sine fratrib erat.¬
nec in requie leatoꝵ. ubi lazarum ⁊ abͣ ham
ꝙͣuis longe agnoscebat. ñ tñ ideo conseq̃ns¬
est ces scire que circa suos cares aguntur.
hic. uł leta. uł tristia u¬

Expanded text:
nt eorum quae circa suos in hac vita geruntur, et si eam explicans, ex parte vero insolutam relinquens, ait enim: Quaeret aliquis an ullus dolor tangat mortspiritus defunctorum. Cui respondeo magnam esse iter dici potest quod est cura mortuis de suis charis, ut de divite legitur, qui duapud inferos pateretur, levavit oculos ad Abraham, et inter alia dixit: Habeo quinque fratres, vis quos bene sciunt vivere, quia nec in locis poenarum vident eos. At dives, qui sine fratribnec in requie beatorum, ubi Lazarum et Abraham quamvis longe agnoscebat , est eos scire, quae circa charos illorum aguntur hic, vel laeta vel tristia
Abbreviated transcription (Latin):
Sñt ñ esse fruendũ eis qr pp̃ se amande ñ sũt.
S ꝓpt et̾nam beatitud̾iem. illd̾ aut̃ quo fruen¬
dum est: ꝓpt̾ se amandum est. S qd̾ uirtutes
ꝓpt̾ se amande ñ sirit: ĩmo ꝓpt̾ solam beatitudi
dent. ut ip̃am beatitud̾ĩem ñ amemꝰ. quod si
fatiunt: ⁊̃ ip̃as uti amare desistimꝰ qͣndo illã¬

Expanded text:
uendum eis, quia propter se amandae non sunt, sed propter aeternam beatitudinem. Illud autem quo fruendum est, propter se amandum est. Sed quod virtutes propter se amandae non sint, imo propter beatitudinem dent, ut ipsam beatitudinem non amemus; quod si faciunt, etiam ipsas utique amare desistimus, quando illa
Abbreviated transcription (Latin):
tes: ditimꝰ. qd̾ uirtutes ꝓpt̃ se petende t aman¬
amande sunt: qr delectant sui possessores since¬
ra ⁊ scã delectatõne. et in eis pariunt gaudiũ
spũale. u̾mptam̾ ñ est hic consistend̾: q ultra
gͣdiendum. Non hic hereat delectatõis gͤssus.
nͤ hic sit dilectõis t̾minus. S referat ᷑ ħoc ad
illud sũmũ bonũ. cui soli omño inħendũ est. qr¬
illud ꝓpt̾ se tm̃ amandum est. et ultͣ illd̾ nichil
q̃rendumest. illd̾ est .i. sup̾mus finis. qd̾ augꝰ dic̃.
qd̾ eas diligimꝰ ꝓpt̾ solam bĩtud̾iem. nͨ quineas

Expanded text:
utes propter se petendae et amanamandae sunt, quia delectant sui possessores sincera et sancta delectatione, et in eis pariunt gaudium spirituale. Verumtamen non est hic consistendum, sed ultra gradiendum, non hic haereat dilectionis gressus, neque hic sit dilectionis terminus; sed referatur hoc ad illud summum bonum, cui soli omnino inhaerendum est, qillud propter se tantum amandum est, et ultra illud nihil quaerendum est; illud est enim supremus finis. Ideo Aug. dicit quod eas diligimus pro
Abbreviated transcription (Latin):
referimꝰ ad illd̾ sũmũ bonũ cui soli inħendũ est.
⁊ in eo ꝑmanend̾. sinis q letitie ponendꝰ. qua¬
re nirtutib ñ est fruendum. S dicet aliquis.
frui est amore intiere alicui rei pp̃ se ip̾am ut p̾¬
scm est. Si ergo uirtutes ꝓpt̾ se amande sunt: os
ei fruendum est. Ad qd̾ dñis. in illa cesc̾ptõne

Expanded text:
d summum bonum, cui soli inhaerendum est et in eo permanendum, finisque laetitiae ponendus: quare virtutibus non est fruendum. Sed, dicet aliquis: Frui est amore inhaerere alicui rei propter se ipsam, ut praedictum est. Si ergo virtutes propter se amandae sunt, et eis fruendum
Abbreviated transcription (Latin):
fil ios genuisset
utr̃ uidel sicut ip̃e pͥmꝰ homo scd̾m statutram
corꝑis et usus menbroꝵ ꝑfc̃us. mox conditꝰ ex¬
titit: ita ⁊̾ eius filii in ip̃o natiuitatiꝰ exordio
ꝑfecti extiterent. qui ambulare et loqui et cuncta
fac̾e possent Rderi potest quod filio ꝑuulos uasci
oportebat pp̃ mat̾ni uteri nc̃citateni S utr̃ mor

Expanded text:
filios genuisset; utrum videlicet sicut ipse primus homo secundum naturam corporis et usum membrorum perfectus mox conditus extitit, ita etiam ejus filii in ipso nativitatis exordio perfecti existerent, qui ambulare et loqui, et cuncta facere possent, responderi potest quod filios parvulos nasci oportebat, propter materni uteri necessitatem; sed utrum
Abbreviated transcription (Latin):
csapĩa gͣcuita: ut r̃ habuit sapĩam eqͣlem do̾
siue oĩm reꝵ scĩam hab uit uł haleat. idest
utr̃ omĩa sciat: qued̾ꝰ scit. Suibdã placet
ꝙ nec parem cuni deo habeat scĩam nec oĩa
sciat que d̾s. quia in nullo crxat᷑a equat᷑
c̾atori. Cum igit᷑ aĩa illa c̾at᷑a sit: ĩ uullo
eqͣtur creatori. ergo nec in sapĩa. ñ ergo
maiorem ht̃ suffitientiam : qͣm eiꝰc̾at᷑a.¬

Expanded text:
ia gratuita, utrum habuerit sapientiam aequalem Deo, sive omnium rerum scientiam habuerit vel habeat, id est, utrum omnia sciat quae Deus scit. Quibusdam placet quod nec parem cum Deo habeat scientiam, nec omnia sciat quae Deus, quia in nullo creatura aequatur Creatori. Cum ergo anima illa creatura sit, in nullo aequatur Creatori; ergo nec in sapientia. Non ergo majorem habere sufficientiam, quam ejus crea
Abbreviated transcription (Latin):
s hec ab hõĩu tanto diffitiliꝰ adhibent᷑. qͣnitum
desunt sensuũ subtilitates. ⁊ corꝑm ꝑmutabili¬
tates ĩ menbris derrenis ⁊ pigris. Unde qͣłib cũ¬
tanto mirabiliores s̃ hꝰmoĩ oꝑib eoꝵ existũt ale¬
ritates. set ñ est c̾ator uͥ qui pͥncipalr̃ ista format.
ñ quisꝙͣ hoc põt nͥ unꝰ cͤator deꝰ. aliud est enĩ ex in¬
timo ac sũmo causaꝵ cardine condere ac m̃istͣre
c̾at᷑am ꝙ facit solus c̾atordeꝰ. aliud aut̃ ꝑdistri¬
butis ab illo in uirib ⁊ in facultatib aliꝙͣ ope¬
ratõni forinsecꝰ ad mou̾e. ut tunc ułtunc.
sic uł sic. exeat ꝙ c̾atur. ista quippe originalt
ac p̾mordialr̃ ĩ qͣdam textura clementoꝵ cũ¬
cta iam c̾ata sunt. s acceptis oportunitatib

Expanded text:
 haec ab hominibus tanto difficilius adhibentur, quanto desunt sensuum subtilitates, et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. Unde qualibuscumirabiliores in hujusmodi operibus eorum existunt celeritates; sed non est creator nisi qui principaliter ista format, nec quisquam hoc potest nisi unus creator Deus. Aliud est enim ex intimo ac summo causarum cardine condere ac ministrare creaturam, quod facit solus creator Deus; aliud autem pro distributis ab illo viribus ac facultatibus aliquam operationem forinsecus admovere, ut tunc vel tunc, sic vel sic exeat, quod creatur. Ista quippe originaliter ac primordialiter in quadam textura elementorum cuncta jam creata sunt, sed acceptis opportunitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
pplexitatis. ẜ uni .n. constet ex p̾dc̃is. et ex aliis
plurib testimo̾iis. om̃sq catholici unaminit̾
scũꝰ est homo. fiuũs dei frũꝰ est filiꝰ hominiꝰ.
deus eit homo. et honio est deua. dicat᷑ aꝰ esse aͥd.
uł aliquid esse dicat᷑ esse deus. et an ita ꝯueni¬

Expanded text:
plexitatis. Cum enim constet ex praedictis et aliis pluribus testimoniis omnesque Catholici unanimiterfactus est homo, Filius Dei factus est filius hominis: Deus est homo, et homo est D aliquid dicatur esse Deus; et an ita conveni
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nr̃ est splendor claritatis. splendor aut̃ non
semł nascit᷑ ⁊ desinit. S quotiens ortum fu̾it
lum̾ ex quo splendor orit᷑. totienꝰ orit᷑ etiã splẽ¬
dor claritatiꝰ. Sic ergo saluator semꝑ nascitur.
unde ait in .l. lapie aude om̃s colles generat me.
te ostendit oug̾. sane dici posse ⁊ debere. filiꝰ semꝑ
nͣ̃ possumꝰ dicere: semꝑ nascitur u¬

Expanded text:
noster splendor est claritatis. Splendor autem non semel nascitur et desinit, sed quoties ortum fuerit lumen ex quo splendor oritur, toties oritur etiam splendor claritatis; sic ergo Salvator semper nascitur. Unde ait in lib. Sapientiae: Ante omnes colles generat me Derte ostendit Origenes sane dici posse et debere: Filius semper Non possumus dicere: Semper nasci
Abbreviated transcription (Latin):
qͣturet ħ̾ mõĩ sdedit aut̃ nat᷑ s S ut ex hiie ⁊̾
hec ficripossent. ñ ut in nat᷑ali motu habe¬
rent. halet gͦ in se absconditas quoꝵdam fcõꝵ
causas. qͣs rebus conditis ñ inseruit. eas q
implet. ñ opere ꝓuidentie quo nature subsi¬
stunt: ut sint. set quo illas adm̾i̾stͣt ut uolũt
qͣꝯtt uoluit condidit. Oĩmi gͦ que ad gratiã
significandam ñ nat᷑ali motu reꝵ. s mirabili¬
ter fcã sunt abscondite cãe iu deo fuerunt. qͦꝵ
unũ erat quod inlr̃ frã est de latere uiri dormiẽtiꝰ.
Non hũit pͥma reꝵ conditio ut femiua sic fieret
s ut fieri posset ne contͣ causas qͣs deus uolũta¬
rie instituit: mutabili uoluntate a liquid fac̾e
putaretur.
De aĩa młr̃is ꝙ non est de anima

Expanded text:
tur, et hujusmodi. Dedit autem naturis, ut ex his etiam haec fieri possent, non ut in naturali motu haberent. Habet ergo Deus in se absconditas quorumdam futurorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae subsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit . Omnium ergo quae ad gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, absconditae causae in Deo fuerunt; quorum unum erat, quod mulier facta est de latere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio ut femina sic fieret, sed ut fieri posset; ne contra causas quas Deus voluntarie instituit, mutabili voluntate aliquid facere putaretur 8. De anima mulieris, quod non est ex anima
Abbreviated transcription (Latin):
ueniale putau̾it qd̾ ꝑenitoriũ fuit. S nͨ prior se¬
ductꝰ fuit. nͨ in eo in quo mlr̃. Ut c̾deret d̾m illd̾
lignũ ido̾ tang̾e ꝓhibuisse. qm̃ si tang̾ent fierẽt
sicut dii. Ner̃tam̃ p̾uaricator fuit adam ut tes¬
tatur apłsis. ꝑotuit gͦ aliqua elatiomenti eiꝰ ĩcẽ

Expanded text:
eniale putavit, quod peremptorium erat. Sed nec prior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sicut dii. Verumtamen praevaricator fuit Adam, ut testatur Apostolus. Poterat enim aliqua elatio menti ejus ine
Abbreviated transcription (Latin):
rem fuisse ostendat dicens ĩ simli̾tudĩem p̾uari¬
catõnis ade. Seductũ tñ negat. ut ait. adam nestꝰ
me s dedit mͥ et comedi. mlr̃ uero inquit s̾p̾ens
seduxit me. ¶Hauc aut̃ seductõm ꝓpͥe uocauit¬
ꝙͣ eis diuinitatem ĩuideret qui eo hoĩes fecerat.
S et si uirũ pp aliqͣm mentiꝰ e latõm que d̾m la¬

Expanded text:
aricationis Adae, seductum tamen negat. Unde me, sed dedit mihi et comedi . Mulier vero ait: serpens seduxit me . Hanc autem seductionem propritanquam eis divinitatem invideret qui eos homines fecerat; sed etiam si virum propter aliquam mentis elationem quae Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
uitentia .n. ũ delet nisi pct̾m ald̾ qd̾ deserit hõ.
tale autem pcc̃m sepe in hͣc uita ñ relinquitur
ab homine. et tũ uere penitens est. et si ñ de oĩ¬
bus uenialib pu̾iteat. potest .n. quis de om̃i mor¬
tali. et de om̃i ueniali pñitere. excepto uno uł
plurib uenialibus quidam. Sicut ht̃ quis cari¬
tatem. et unũ uł plura uenialia. ꝙ de cͥmina¬
lis nullatenꝰ esse potest. Est .i. aliquis bonꝰ
caritatem hñs. s adhuc quodam cupiditatis
affcũ. amans hec secularia. ⁊ alis existens su¬
bita morte oppͥmit᷑. in illo terreno affectu
mortuus est. et t ñ saluabit᷑. a quo ñ se hic
ab soluit ergo post hͣlic uitam ab illo pͣgabit᷑.
tam dimitti. Si uero de pena pcci illud ĩtelli¬
gi uoluissent auctores. cur mag̾ cõmemo¬
rassent leuia qͣm gͣuia. cum ⁊̃ gͣuiũ pena
hic iuexpleta post hanc uitant restet.
De geuerali confessõne quid ꝓ sit sequitur uͦ

Expanded text:
itentia enim non delet nisi peccatum illud quod deserit homo. Tale autem peccatum saepe in hac vita non relinquitur ab homine; et tamen vere poenitens est, etsi non de omnibus venialibus poeniteat. Potest enim quis de omni mortali, et de omni veniali poenitere, excepto uno vel pluribus, venialibus quidem; sicut habet quis charitatem, et unum vel plura venialia; quod de criminalibus nullatenus esse potest. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc vitam ab illo purgabiturost hanc vitam dimitti. Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur magis commemorassent levia quam gravia, cum etiam gravium poena hic inexpleta post hanc vitam restet? 5. De generali confessione, quid prosit.
Abbreviated transcription (Latin):
cõquiesdat. porro si tale sit corpꝰ cuiꝰ sit diffitilis
et gͣuis admistͣtio. sicut hec caro que corrumpit᷑.
mlt̾o magis autitur mens ab illa uisione sũmi
celi. proinde cum hec corꝑus iam ñ aĩale s spiri
c̾ata et niuificans tam in effabili fatilitate
lit sit ei glorie quod fuit ei sartine.

Expanded text:
ale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis avertitur mens ab illa visione summi coeli. Proinde cum hoc corpus jam non animale, sed spiritcata et vivificans, tam ineffabili facilitate, ut sit ei gloriae, quod fuit sarcinae.
Abbreviated transcription (Latin):
uni esse mist̾iũ: si baptirans minuat potestatẽ
alicuiꝰ hoꝵ. ñ credenꝯ unã potentiã triũ: intel¬
ligendũ est hoc sũꝑ eͤuͤm qui ñ intendit nͭ credit

Expanded text:
um esse mysterium, si baptizans minuat potestatem alicujus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit
Abbreviated transcription (Latin):
ł de t̾ni. licet humana mens ñ sit eiꝰ nat̾e
cuiꝰ deus est: ymago tam illius quo nichil
melus est ibi querenda ⁊ inuenienda est. qͦ
natura nr̃a inchil habet melius .i. ĩ mente.
in ip̃a . n mente ⁊̃ ante qͣm sit ꝑti ce ps dei eiꝰ
ymago reꝑitur. ⁊ si .n. amissa dei ꝑtieipa

Expanded text:
 8, licet humana mens non sit ejus naturae, cujus Deus est, imago tamen illius, quo nihil melius est, ibi quaerenda et invenienda est, quo natura nostra nil habet melius, id est, in mente. In ipsa etiam mente antequam sit princeps Dei, ejus imago reperitur; etsi enim amissa Dei participa
Abbreviated transcription (Latin):
cilud lene operetur quis. ¶ deoq dicunt illã
lib̃tatem ueram que est ad benefaturendũ
cuiꝰ supͣ meminit augꝰ esselib̾tatem ip̃am. arͣ.
gr̃a dei liberataui et adiutam. Alii putant ñ ẽẽ
ip̃am. arͣ. lb̾tatem. s aliam qͣidam que ex
gr̃a et libero arbitrio in mente hominis deo ope¬
rante iucipit esse: cum reparatur..

Expanded text:
illud bene operetur quis; ideoque dicunt illam libertatem veram, quae est ad bene faciendum, cujus supra meminit Aug., esse libertatem ipsam arbitrii gratia Dei liberatam et adjutam. Alii vero putant non esse ipsam arbitrii libertatem, sed aliam quamdam, quae ex gratia et libero arbitrio in mente hominis, Deo operante, incipit esse cum reparatus
Abbreviated transcription (Latin):
tib semen suũ miscebant᷑. ñ cõcupiscentia ꝑ fi¬
tiende uoluptatis. s prouidentia ꝓpagaude succes¬
fienem sionis. Sicut apłi auditora suis admiran¬
tibus doctͥnam suam cõdelectabant᷑. nl auiditate ⁊̃¬
cõsequende laudis. s caritate seminande u̾itatis

Expanded text:
scentia perficiendae voluptatis, sed providentia propagandae successionis; sicut Apostoli auditoribus suis admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, sed charitate seminandae veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
fatias ex ea. et ita fcm est. considera pͥmũ ꝙ ab ra¬
ham ante legem moysi et ante ewang. fuit. nõ
gͦ in lege cõmisit abͣ ham. si logen p̾uenit. u̾ dimi
.ii. int̾cc̃in uidebat᷑. scdd considera. quod ñ arcore
aliquo uage succensus libidinis: ñ petulartis for¬
me captus decore. ancille contͣbernio cõiugalem
poit hũit thoꝵ. s studio q̃rende pꝰteritatis et ꝓpa¬
gande sobolis. ad huc post diluuiũ raritas erat ge
piat dissolui et esse cu̾i xpisto: tanĩ sumit alimẽ¬
tum. ñ cupiditate uiuendi. s offitio consulendi.
nis iuro nuptiaꝵ offitiosum fuit scĩs uiris. ñ libi¬
dinosum. quod .n. cibus est ad salutem hominis.
trũq nonest sine delectatõne carnali q̃ tamẽ
iodificata. et refrenaute temperantia in usum
uat᷑alem redacca: libido esse non potest. quod aut̃
in sustentando uitam mit illicitꝰ est cibus. hoc est
in q̃renda prole fornicariꝰ uł illicitus concubitꝰ.
et quod est in cibo licito: inmoderatior appetitus.

Expanded text:
facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit. Non ergo in legem commisit Abraham, sed legem praevenit. Nondum enim interdictum videbatur. Secundo considera quod non ardore aliquo vagae succensus libidinis, non petulantis formae captus decore, ancillae contubernio conjugalem posthabuit thorum; sed studio quaerendae posteritatis, et propagandae sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humcupiat dissolvi et esse cum Christo, tamen sumit alimentum, non cupiditate vivendi, sed officio consulendi, nis jure nuptiarum officiosum fuit sanctis viris, non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, et utrumque non est sine delectatione carnali; quae tamen modificata, et refrenante temperantia in usum naturalem redacta, libido esse non potest. Quod autem in sustentando vitam illicitus est cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel illicitus concubitus; et quod est in cibo licito immoderatior appetitus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiquis iustis ñ aut pcc̃m. quod plurib femina¬
bus utebaut᷑. nͨ contͣ uaͣui hec fatiebant. cũ nõ
lascimiandi causa s gignendi: Hec facerent. nͤ
contͣmoreui qr eo temꝑe ea fiebant. nͨ contͣ pre¬
ceptum qr nulla lege erat pro hibitum. Item

Expanded text:
pluribus feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa, sed gignendi hoc facerent; nec contra morem, quia eo tempore ea fiebant; nec contra praeceptum, quia nulla lege erat prohibitum. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ilsus carnem. hec .n. inuicem adũsant᷑. ut ñ ea
que uultis fatiatis. S hec oĩa ex illa mortis dãp¬
naͣlit̾ fcũs est homo cũ hec facit ea uti facit: q̃
tate ut sit bonus. siue ñ uidendo qͣlꝰ esse delrat
sine uiuendo et ñ ualendo este qualem se esse de¬
lere uidet penã istam esse quis dubitet ᷑ om̃is
nominat᷑. si aut̃ ĩ iusta est pena quapenã eẽ ue¬
ĩposta est. porro ꝵ de pͣotentia dei ⁊ iustitradu¬
uitare dementis est: iusta est hec pena. et pro
pcc̾o ali quo iupendit᷑. ñ .n. qͥ qͣm ĩ iuste dominãs
aut surriꝑe hoĩem potuit uelut ignoranti deo
aut extorquere inuito tamꝙͣ ĩ ualidiori. ut ho
ut hec pona iusta de dampuatõne hõis ueniat.

Expanded text:
versus carnem. Haec enim invicem sibi adversantur, ut non ea quae vultis faciatis, sed haec omnia ex illa mortis damnaturaliter factus est homocum haec facit, ea utique facit quae tate ut sit bonus, sive non videndo qualis esse debeat, sive videndo et non valendo esse qualem se esse dese videt: poenam istam esse quis dubitet? Omnis anominatur: si autimposita est. Porro, quia de omnipotentia Dei et iustitia dubitare dementis est, iusta haec est poena et pro peccato aliquo penditur. non enim quisquam iniustus dominator aut subripere hominem potuit uelut ignoranti deo aut extorquere inuito tamquam inualidiori uel terut haec poena iusta de damnatione hominis ueniat.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui ꝑticipes sui sunt pcc̃a dimutit. eoꝵ qui
ñ sunt. t enet. Id̾m sac̾dotes possunt confitenti¬
u ꝑcere. quib .i. remitunt: remitit deus: la¬
⁊ arũ .ii. de monum̃to ᷤ suscitauit. ⁊ obtulit disci¬
pulis soluendum. per hcc ostendens potestatem
celestis ordines. et om̃is scĩ in głia mea laudant uo¬
uiscum et ꝯfirmant quos ligatis: et soluitis. ñ
dixit quos putatis ligare et soluere. s in quos exͣ¬

Expanded text:
 qui participes sui sunt, peccata dimittit; eorum qui non sunt, tenet. Idem: Sacerdotes possunt confitentibus parcere: quibus enim remittunt remittit Deus. Lazarum enim de monumento jam suscitatum obtulit Dominus discipulis solvendum , per hoc ostendens potestatem coelestis militiae, et omnes sancti in mea gloria laudant vobiscum, et confirmant quos ligatis et solvitis. Non dixit, Quos putatis ligare et solvere; sed, in quos exe
Abbreviated transcription (Latin):
aplus ⁊ n in fide et caritate fierent. quia ĩpo¬
suit deus eas in seruituteme non in iustificati¬
onem. et ut fig᷑a fut᷑i essent. uolens sibi potius
qͣm ycolis. illa gͦ sĩgna erant. s tñ et sacͣmẽtaĩ
lic minꝰ ꝓprie in scͥpturis sepe uocant᷑. qr signa
erant rei sacre. qͣm uti non p̾stabant. illa at̃
aplũs opera legis dicit: que tm̃ significandi
gratia. uł in honus iustituta sunt

Expanded text:
amsi in fide et charitate fierent. Quare? quia imposuit ea Deus in servitutem, non in justificationem, et ut figura futuri essent, volens sibi ipsidolis. Illa ergo signa erant, sed tamen et sacramenta, licet minus proprie in Scripturis saepe vocantur, quia signa erant rei sacrae quam utique praestabant. Illa autem Apostolus opera legis dicit, quae tantum significandi gratia, vel in onus instituta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ dei reciꝑem̃ꝰ. tempꝰ p̾lenitudĩs aut̃ dicit᷑
tempꝰ gr̾e. qd̾ ab aduen̾tu saluatoriꝰ exordiũ
sũꝑsit. hoc eit tempꝰ miserendi. et auiiꝰ unig¬
ficitur humane redemptõniꝰ spusio tta ab añti¬
quo. Filii gͦ missio est ip̃a iucarnatio. eo .n. misrꝰ

Expanded text:
 plenitudinis dicitur tempus gratiae, quod ab adventu Salvatoris exordium sumpsit. Hoc est tempus miserendi, et annus benigr atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim mis
Abbreviated transcription (Latin):
ait. inͣ scõ spũ tuo ex te profecto ⁊ ꝑ eũ misso.
Iten ante temꝑa uingenitꝰ tuus ex te natꝰ
quod et si sensu ñ ꝑcipiami tam̃ teneo conscĩa.
In spũalib .n. reb tuis hebos sum Item ĩ eod̾m
conserua hͣnc oro fidei mee religionem: ut quod
in regen̾atõnis mee symlolo professuꝯ sum: sẽꝑ
dum quasi a pr̃e ꝑ filiũ minorem mittatur:
uł sit. s qi ex pr̃e ⁊ fiłio est. ⁊ mittit᷑ ab utroq.
S hec ip̃m hab filuis a pr̃e. ut ab ip̃o ⁊ sit ⁊ mit
tat᷑ spiritꝰ .s. hoc ergo uoluit sig̾care hylarius
distõm fatiens in locutione. ut ostenderz ĩ pr̃e
esse auctoritatem: inde est t̾ qd̃ u̾i̾tas ostendẽs
prẽm esse auctorem processionis qͣ procedits.¬
scũs a filio: dixit in ewang̾. de pr̃e p̾rocedit
cum de prẽ ⁊ filio procedat spiritꝰ .s. Uñ augꝰ.¬

Expanded text:
ait: In Spiritu sancto tuo ex te profecto, et per eum misso. Item: Ante tempora Unigenitus tuus ex te natus tuus est; quod etsi sensu non percipiam, tamen teneo conscientia. In spiritualibus enim rebus tuis hebes sum. Item in eodem: Conserva hanc, oro, fidei meae religionem, ut quod in regenerationis meae symbolo professus sum, sempeon est intelligendum quasi a Patre per Filium minorem mittatur el sit, sed quia ex Patre et Filio est et mittitur ab utroque, sed hoc itatur Spiritus sanctus. Hoc ergo voluit significare Hilar., distinctionem faciens in locutione, ut ostenderet in Patre esse auctoritatem. Inde est etiam quod veritas ostendens Patrem esse auctorem processionis, qua procedit Spiritus a Filio, dixit in Evangelio: De Patre procedit, cum et de Patre et Filio procedit Spiritus sanctus. Unde Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
teꝰ sit exp̃ssiuũ unitatis ꝑsone. scd̾m .ii. mł¬
uł ꝓpͥetatem diuine nat᷑e uł humane. ali¬
qñ unitatem ꝑsone. aliqñ notat habitum.
dat. ne eius ꝯfundat᷑ sensus. cum de xpisto

Expanded text:
secundum sit expressivum unitatis personae. Secundum enimvel proprietatem divinae naturae vel humanae; aliquando unitatem personae, aliquando notat habitum, dat, ne ejus confundantur sensus, cum de Christo
Abbreviated transcription (Latin):
este et ꝑfectius. quia pleniori grã accumulat ũ bi
.ii. pcc̃a solum dimittebant᷑. s nͨ gr̃a ad bene oꝑandũ
adiutrix. uec uirtutũ possessio uł augmentũ ibi
set ⁊̾ grã adiut̾r confert᷑. et iitutes augent᷑ augẽ¬
tur. unde ais refectõnis dicit᷑. que aridos foundat.
et iam fructificantes ampliori ubertate donatͣ. qr

Expanded text:
et perfectius, quia pleniori gratia accumulatum. Ibi enim peccata solum dimittebantur, sed nec gratia ad bene operandum adjutrix, nec virtutum possessio vel augmentum ibi tiam gratia adjutrix confertur, et virtutes augentur. Unde aqua refectionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertate donat: q
Abbreviated transcription (Latin):
atõm. cruditõm. ex̾citatõm. ꝓpt̃ humiliati¬
onem quid̾. ut dum homo in sensibilib reb
que naͣ infra ip̃m sunt : ex p̾cepto catoris se re¬
uerendo subicit: ex hac humilitate et obediẽ¬
tia deo mag̃ placeat. et apud eũ mercatur:
cuiꝰ imꝑio salutem querit in inferioril se.
et si ñ ab illis: set ꝑ alla a deo. Propt̾ eruditi¬
ouem ⁊̾ instituta sunt: ut ꝑ id quod foris cernitur¬
tutem que iitꝰ est cognoscendam uiens erudia¬
tur. homo aut̃ qui aute pet̾m sine medio deuni

Expanded text:
ationem, eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa a Deo. Propter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in stutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deu
Abbreviated transcription (Latin):
est. an pc̾ca p̾cedentiũ patrũ ad ꝑuulos tͣnse¬
ant. Sicut ilid̾ primi hõis celictum. in om̃s car¬
nalit̾ genitos diximꝰ redu̾dasse. et sil pcc̃a ꝑentum
tͣnscunt in ꝑuulo. utr̃ o̾im qui fu̾nt ab adamusq
ad ip̃os an aliquoꝵ et ñ õim

Expanded text:
ta praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum transeant in parvulos, utrum omnium qui fuerunt ab Adam usque ad ipsos. an a
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e inun̾ib prediti sunt. ⁊ diguitateex exdellẽ¬
tioros aliis ꝯstituti. qui uero nat᷑a minꝰ sub¬
tiles ⁊ sapĩa muiꝰ ꝑspicaces cõditi sunt: mĩora
grẽ dona habuerũt. s̃ferioresq ꝯstituti sunt.
Sapĩa dei cquo animoderamine cuncta ordinã¬
tis ĩ ip̃a facultate arbitrii diffentia aĩadu̾tẽda
est. scd̾m diffe̾ntem nat᷑e uirtutem. ⁊ diffe̾ntẽ
gor ⁊ subtilitas nat᷑e ĩ firmitatem ũ adducit. mi¬
nor q cognitio sapĩe ⁊ ignorantiã ñ ingerit:
sicubertas inferiorulłam arbitrio uc̃citatis
uolũtatem in ponit.

Expanded text:
ti sunt, et dignitate excellentiores aliis constituti. Qui vero natura minus subtiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, minora gratiae dona habuerunt, inferioresque constituti sunt sapientia Dei, aequo moderamine cuncta ordinantis. In ipsa facultate arbitrii differentia animadvertenda est secundum differentem naturae virtutem et differentem gor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit; sic libertas inferior nullam arbitrio voluntatis necessitatem imponit.
Abbreviated transcription (Latin):
rͨtehabuisse ĩtelligunt᷑. sicut ĩ corꝑib non¬
nula diffe̾ntia est scd̾m cẽntiã ac forͣm ⁊ pondꝰ.
quedam .ii. aliis meliorem ac digniorẽ ee̾ntiã
⁊ forͣm hñt. et alia aliis leuiora. atq agiliora
sunt. Ad hunc gͥ modũ c̃dendũ est illas spũa¬
los nat᷑as ruenientes sue puritati ⁊ excellen¬
tie. ⁊ ĩ eẽntia ⁊ informa ⁊ ĩ facultate diffe̾n¬
tias accepisse ĩ exordio sue conditionis. quib
auis suꝑiores. aliis ui fi̾ores dei sapĩa ꝯstituerẽt᷑.
aliis maiora. alus mĩora dona p̾stantis. ut qͥtũc
ꝑ nat᷑alia bona excellebant aliis. ip̃i ⁊ pꝰ nuu̾a

Expanded text:
guntur: sicut in corporibus nonnulla differentia est secundum essentiam ac formam et pondus. Quaedam enim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et alia aliis leviora atque agiliora sunt. Ad hunc ergo modum credendum est illas spiriales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientia constituerentur, aliis majora, aliis minora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excellebant, ipsi etia
Abbreviated transcription (Latin):
ua delicta sunt. Quib humauũ sb̃iacet genꝰ
aut .n. cogitatõne. aut sermone. aut oꝑe pec
¶Dicit᷑ quo homo p᷑care ind̾m. ĩ se. et ĩ ꝓxim̃.
ĩ deũ cũ de deo male sentit. ut heticus. uł que st̃
dei usurpare p̾sumit ĩdigne ꝑticipando sacra¬
ientiꝰ. uł qñ nom̾ dei pelerando ꝯtemptibile
facit. In proximũ pectat cum proximũ ĩ iuste
ledit. In se uero cũ isbi ñ alisi nocet.

Expanded text:
a delicta sunt, quibus humanum subjacet genus. Aut enim cogitatione, aut sermone, aut opere peDicitur quoque homo peccare in Deum, in se et in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit. In proximum peccat, cum proximum injuste laedit, in se vero, cum sibi et non alii nocet.
Abbreviated transcription (Latin):
forͣ exaltatua siti sIn qͣ .n. forma crucifixus
est m ea exaltatus est. et in ea donat᷑ est ei
nominet᷑ onigenitꝰ filiꝰ dei. hoc illi donatũ ẽ
iut homits᷑ ꝙ ian ħalebat idem ip̃e d̾s. ħ ct gͥ
ꝑ gr̾am accepit ut ip̃e enꝯ homo uł subilstõ
in forma serui .i. in aĩa et carne: nominet᷑
Q sit deuꝰ. ꝯ nũquid hec meruit: Sup᷑ enĩ
dem est qr hoc tm̃ bonũ homo ille ñ meruit.
hoc nom̾ : Scd̾m tropũ illũ ĩ sc̾pt᷑a creber¬
rimũ hoc accipiend um est quo dr᷑ res fieri
qͣndo ĩ notescit. post resiurrtõm uero ꝙ aute
erat obscurũ ĩ euidenti positsi est ut scirent
homiues et demones. mai̾festatõm ergo alius
noĩs donauit illi d̾s post resurrectõm. S illã
meruit ꝑ obedĩam passõi. qui eo ꝙ obediuit

Expanded text:
forma exaltatus sit. In qua enim forma crucifixus est, in ea exaltatus est, et in ea donatum est ei nominetur unigenitus Filius Dei, hoc illi donatum est ut homini, quod jam habebat idem ipse Deus. Hoc ergo per gratiam accepit, ut ipse ens homo vel subsistens in forma servi, id est, in anima et carne, nominetur et sit Deus. Sed numquid hoc tunc meruit? supra enim dictum est, quia hoc tantum bonum homo ille non meruit. hoc nomen? Secundum tropum illum in Scriptura creberrimum hoc capiendum est, quo dicitur res fieri quando innotescit. Post resurrectionem vero, quod ante erat in evidenti positum est, ut scirent homines et daemones. Manifestationem ergo illius nominis donavit ei Deus post resurrectionem, sed illam meruit
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq totꝰ est ꝑ eẽntiam. et in scĩs habitat ꝑ su.
gr̃am cum q suꝑiuꝰ. lic tenuit̾ ostensum sit. qͣ
ratõne dicat᷑ habitare in quibd̾. efflagitar ord̾iꝰ
ratio. id ⁊ assignari quomͦ ubiq ꝑ eẽntiã ⁊ totus
sit: nisi hꝰ consideratõnis sblimitas. atq ĩmẽsitaꝰ:
humane mentis sensum om̃io exceder. Ut .i. ait

Expanded text:
ubique totus est per essentiam, et in sanctis habitat per gratiam. Cumque superius, licet tenuiter, ostensum sit qua ratione dicatur habitare in quibusdam, nunc efflagitaret ordinis ratio id etiam assignari, quomodo ubique per essentiam et totus sit; nisi hujus considerationis sublimitas atque immensitas humanae mentis sensum omnino excederet, ut etiam ait
Abbreviated transcription (Latin):
ait beda. st̃ gen̾. ubi fixa sunt sidera cui suppoĩte
sunt aque ĩ aere et in terra. et sr̃posite sunt alie
de quib dr᷑. qui degi aquiꝰ sr̃iora eius In me

Expanded text:
ait Beda, super Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et suppositae aliae, de quibus dicitur: Qui tegis aquis superiora ejus. In me
Abbreviated transcription (Latin):
stat in hoc int ellutia fine uerboꝵ. eit filiꝰ a patre. qͥ
est unigenitꝰ ab ingenito. progenies a parente. ui¬
iis a uiuo. non nat᷑a ceitatis alia ⁊ alia. qr amnbo
unũ. hoc credendo incipe. ꝑcurre. ꝑsiste. ⁊ si ñ ꝑuentu¬
rum sciam: tam̾ gͣtulalor p rofect᷑m. qui .n. pie infi¬
ĩ opinabił natiuitatis. nͭ de inmergił suimã intelli¬
gentie comp̾hendere p̾suniens. S intellige ĩ compre¬
hensibilia esse. huis aliis q multis euide nt᷑ ostendit ur
nobis nullatenꝰ licere magestatem ꝑscrut᷑ari. ius
ponere potestati. modũ cͥcuniscribere infiuito

Expanded text:
Stat in hoc fine intelligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infiinopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutari, jus ponere potestati, modum circumscribere infinito
Abbreviated transcription (Latin):
solitario. neq r᷑sum solitudo solit arii recipit sarcia¬
mus. neq quisqͣm alieno a se loquet᷑ nrãm. Ut̃q
tario cõuenit fatiam. ⁊ meam. ñ solitario uero con¬
uenit dicere. fatiamꝰ ⁊ nr̃am. Ut̃q sermo ut ñ soli¬
tariũ tm̃: ita neq diffe̾ntem esse uł diu̾sum esse:
sig̾tat. Nobis quo nec solitarius. nec diuersus:
est confitendus. ita ergo deus ad ꝯmu̾em ssbi cum
deo ymagĩem. eamq similitud̾iem. hoĩem roꝑitͤ
operari. ut nec sig̾catõ efficientis admitat ĩtelli¬
gentiam solitudinis. nͨ oꝑatio ꝯstituta ad eamd̾m
ymag̾iem. uł simil iud̾ieme patiat᷑ dui̾sitatẽ diui¬
nitatis. In hiis ubis hylarius pluralitatẽ ꝑ sonaꝵ

Expanded text:
ium, neque rursum solitudo solitarii recipit faciamus; neque quisquam alieno a se loquitur nostram; uteitario convenit faciam et meam; non solitario vero convenit dicere faciamus et nostram; uterque sermo ut non solitarium tantum, ita neque differentem esse, vel diversum esse significat. Nobis quoque nec solitarius nec diversus est confitendus; ita ergo Deus ad communem sibi cum Deo imaginem, eamdemque similitudinem reperitur operari, ut nec significatio efficientis admittat intelligentiam solitudinis, nec operatio constituta ad eamdem imaginem vel similitudinem patiatur diversitatem divinitatis. In his verbis Hilar. pluralitate
Abbreviated transcription (Latin):
Et est ip̾a mens quasi parenꝰ ⁊ notitia eius: qͣłi
proles eius. mens .ii. cum se cognoscit: uotiti¬
ain sui gignit. et est sola parens sue notitie
tertiꝰ eit amor qui de ip̃a mente ⁊ notitia proce¬
dit. dun mens cognoscenꝯ se: diligit se. ñ en̾
poss se diligere: nisi cognosceret se. amat etiã
platitam prolem .i. notitiã suam. ⁊ ita amor
quidã cõplexus est ꝑentis ⁊ prolis.

Expanded text:
Et est ipsa mens, quasi parens; et notitia ejus, quasi proles ipsius. Mens enim cum se cognoscit, notitiam gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est hic amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscens se, diligit se. Non enim posset se diligere, nisi cognplacitam prolem, id est, notitiam suam: et ita amor quidam complexus est parentis et prolis.
Abbreviated transcription (Latin):
ex mortuis iam non morit᷑. ⁊ cs. tũ ne obliuisca¬
mur qd̾ semł fcm est: in memoria nr̃a omni
cordatio representat: qd̾ olim fc̃m est. et sic nos fac̾
mou̾i: tamqͣm uideamꝰ dn̾m incruce. Itemꝰ semeiꝰ

Expanded text:
ex mortuis jam non moritur, etc.; tamen ne obliviscamur quod semel factum est, in memoria nostra omni rsaria recordatio repraesentat quod olim factum est, et sic nos facit moveri, tanquam videamus Dominum in cruce. Item i
Abbreviated transcription (Latin):
dilectõnis dei. a ꝓxinti dilcõne distinccũ est. Idoꝵ
licet deu s om̃ia nobis impendat benefitia. uon tñ
nomine proxĩni includit᷑ in alo p̾cepto. queui
ñ sicut nos diligere delemꝰ. s pluꝯ qͣm nos. toto
corde et aĩa xp̃m uero in qͣntũ homo est: sicut

Expanded text:
dilectionis Dei a proximi dilectione distinctum est. Ideoque licet nobis Deus omnia impendat beneficia, non tamen nomine proximi includitur in illo praecepto; quem non sicut nos diligere debemus; sed plus quam nos, toto corde et anima. Christum vero in quantum homo est, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Utr̃ ad illud preceptũ disconiꝰꝯ proximi etiã
dilectio ꝑtiueat augeloꝵ. Nam quod nullũ homi¬
nem exdeꝑit qui p̃cepit proximũ diligere dñs in
laiola semiuiui relicci ostendit: eum diceus
ꝓxiĩi qui erga illũ extitit misericors. Deinde sb̃¬
dit. uade et tu fac similit̃. ut .n. ꝓxim̃ ĩtelliga¬
mus. cui uł exhibendum est offitiũ insericordie
si iudiget. uł exhilendũ esset si indigeret. nlłm
uero ȩxceptũ esse cui miscd̾ie uegandũ sit offcm.¬
quis non uideat cum usq ad inimicos t̾ man¬
datum porrectũ sit. dño dicente. dsligite ini

Expanded text:
praeceptum dilectionis proximi, etiam dilectio pertineat angelorum. Nam quod nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors. Deinde subdit: Vade, et tu fac similiter. Et eum proximum intelligamus, cui vel exhibendum est officium misericordiae si indiget, vel exhibendum esset si indigeret. Nullum vero exceptum esse cui misericordiae negandum sit officquis non videat, cum usque ad inimicos etiam porrectum sit Domino dicente: Diligite ini
Abbreviated transcription (Latin):
expleta fu̾it pn̾ia quia ꝑ fecte pñituerũt. ⁊ ingemu¬
erunt corde. Iui uero ñ adeo cont̾unt᷑ corde. et inge¬
muiscunt propcc̃o. si ante expletõm pine decessint
implessent pnĩam. horrendũ est .n. incidere ĩ ma¬
lictũ. aut .ii. homo punit. aut deus. homo autẽ
tio pcc̃i deus qui hec nouit: ab illo qui talit̾ peni¬
tet ult̾ius penam ñ exigit. si uero int̾ior penitudo
deus qui modos et mensuras pet̾oꝵ ⁊ penaꝵ nouit
delicta corrigere. ut post mortẽ ñ oꝑteat penam
tia fiunt uenia lia. ñ mox tam̃ sanant᷑. sepe ĩ fir¬
mus moreret᷑. si non medicaret᷑. nͨ tñ statim me¬
dicatꝰ sanat᷑. languet uicturus: qui pͥus erat
morit᷑us. Iui aut̃ inpũitens moritur: om̃io mo¬
titur. et et̾nalit̾ crutiabitur. si .i. semꝑ uiuerz
semꝑ peccaret..
De illo cui sacdos ĩ discretꝰ

Expanded text:
poenitentia, quia perfecte poenituerunt, et ingemuerunt corde. Qui vero non adeo conteruntur corde et ingemiscunt pro peccato, si ante expletionem poenitentiae implessent poenitentiam. Horrendum est enim incidere in malictum, aut enim homo punit, aut Deus. Homo autem tio peccati, Deus, qui hoc novit, ab illo, qui taliter poenitet, ulterius poenam non exigit. Si vero interior poenitudo Deus qui modos et mensuras peccatorum et poenarudelicta corrigere, ut post mortem non oporteat poenam tia sunt venalia; non tamen mox sanantur. Saepe enim infirmus moreretur, si non medicaretur; non tamen statim medicatus sanatur. Languet post victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Si enim semper viveret, semper peccaret. 3. De illo cui sacerdos indiscret
Abbreviated transcription (Latin):
deus pr̃ genuit filiũ. Id̾eo quer utrũ concedẽ¬
dum sit qd̾ deus genuit d̾m. si .ni. deꝰ genuit
d̾m. uidet᷑ quod aut se d̾m. aut aliũ d̾m genu¬
genuit. et quod deus d̾m genuit. qr deꝰ pat̾
d̾m filiũ genuit. In symłolo quo scriptũ ÷ͥ
lumen de lumine. deum u̾ i de deo uero. qd̾
uero additur. ergo genuit se d̾m. uł alium

Expanded text:
enuit Filium. Ideo quaeritur utrum concedendum sit quod Deus genuit Deum. Si enim Deus genuit Deum, videtur quod aut se Deum, aut alium deum genugenuit, quod Deus Deum genuit; quia Deus Pater Deum Filium genuit. In symbolo quoque scriptum est: Lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Quod vero additur: Ergo genuit se Deum vel alium
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m. neutrũ concedendum esse ditimꝰ. Iuod ałiũ
d̾m ñ genu̾it maĩfestum est: quia unus tm̃ deꝰ
est. quod aut̃ se ip̃m ñ genuit. ostendit augꝰ ĩ
tie d̾m ut se ip̃m ip̃e genu̾it: eo plus errant.
nat: ut sit. et iõ ñ est credendum uł dicẽndũ
quod deus genuit se.in
alsa qõ de eod̾iet.

Expanded text:
m; neutrum concedendum esse dicimus. Quod alium Deum non genuit manifestum est, quia unus tantum Deus est. Quod autem seipsum non genuit, ostendit beatus Atiae, ut seipsum ipse genuerit, eo plus errant, nat ut sit; et ideo non est credendum vel dicendum quod Deus genuit se. 2. Alia quaestio de eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
omus error consensũ inpedit. est .n. error alius perso¬
ne. alius fortune. alius conditõnis. alius qͣlitatis.
error ꝑsone est. qͣndo h putat᷑ esse homo ille. et est
alius. error fortune. qͣndo putat᷑ esse diues qͥ pauꝑ
est uł econu̾so. error conditõnis. qñ putat᷑ esse lib̾
quiseruus est. error qͣlitatis : qͣndo putat᷑ esse uonꝰ
qui maluꝯ est. error fortune ⁊ qͣlitatis coniugli
consensũ eͦxͦ cludit. error uero cõditõnis cõiugalẽ
consensũ euacuat. de qͣ conditõne post mod̾ tͣc̃ta¬
uimus. error quoz ꝑsone consensũ coniugalẽ ñ ad¬
mittit. ut si quis feminã nobilem in cõiugiũ pe¬
tat. et pro ea alia iunobilis tͣd̾atur ei: ñ est inter
eos coniugiũ. qr ñ consentit mͣ istam: S ĩ aliam.
ut si quis promitt̾et michi se uenditͤm aurũ. et
pro auro offeris michi auricalcum. et ita me de¬
ciperet. uũ quid dicerer cousensise in auricalcũ ͤ¬

Expanded text:
omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error personae, quando hic putatur esse homo ille, et est alius. Error fortunae, quando putatur esse dives qui pauper est, vel e converso. Error conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui malus est. Error fortunae et qualitatis, conjugii consensum non excludit. Error vero conditionis conjugalem consensum evacuat, de qua conditione postmodum tractabimus. Error quoque personae consensum conjugalem non admittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se venditurum aurum, et pro auro offerret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcu
Abbreviated transcription (Latin):
p ꝑ sona assũpsit ꝑidnam ꝑsona .i. est sb̃¬
stantia rõnał indiuidue nat᷑e hoc aut̃ est aĩa
Igit᷑ si aĩam assũpsi̾t ⁊ ꝑsonam. Q uod ideo non
sequit᷑ qr aĩã ñ est ꝑsona. qñ aluĩ rei est unita
ꝑsonalit᷑. S qnͣ ꝑ se est. ab̾soluta .n.a coꝵe perid¬
assuipta. Ait̃ quo nitunt᷑ p rob̾are u̾bũ dei assũp¬
sisre ꝑsouã. qr assumpsit ħoĩem aliq̃n. assũpsit .n.¬

Expanded text:
nam. Persona enim est substantia rationalis individuae naturae, hoc autem est anima. Ergo si animam assumpsit, et personam; quod ideo non sequitur quia anima non est persona quando alii rei unita rsonaliter, sed quando per se est, absoluta enim a corpore persoassumpta. Aliter quoque nituntur probare Verbum Dei assumpsisse personam, quia assumpsit aliquem hominem. Assu