comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Qd̃ qr ad coronã mĩtoꝵ tẽptari ñ uisũ ẽ pleñ
petit̃ ut ꝑmitt̾et ei diu̾sis tẽptatõibꝰ ꝓbare eł iusti¬
ciã ut in multis ꝯstrictus alicubi h̾eret. ⁊ poss modum
excede̾. Qui ad hoc solet pͤcantibꝰ diu̾se pene inferri
tis ꝯfessionẽ. Itaq ꝑmissũ ẽ tẽptatori. oĩa eiꝰ ext̾maare
⁊ ꝑdẽ usq ad mortẽ filioꝵ. ut si dãpnũ f̾r̾et boũ ouiũ¬
si qr gͣndis animi erat ⁊ satis me̾ deuoĩs hũs oĩbꝰ ñ uĩ¬
ce̾tur. c̾te uł affectu caritatis cogente frange̾t᷑ morte
suo scͥptã hẽbat nulla dãpna n orbitates minorẽ
illũ iñ dei deuotõne fecerũt. ut formã daret dñ ex
toto corde suꝑ oĩa ad diligend̾. Qnca gͦ dignꝰ ẽ gła

Expanded text:
ri non uisum est plenum, petit ut permitteretur ei diuersis temtationibus probare eius iustitiam, ut in multis constrictus alicubi haereret et posset modum excedere, quia ad hoc solent peccantibus diuersae poenae inferri,tis confessionem. Itaque permissum est temtatori omnia eius exterminare et perdere usque ad mortem filioia grandis animi erat et satis merae devotionis, his omnibus non vinceretur, certe vel affectu charitatis, cogente frangeretur mortsuo scriptam habebat, nulla damna, neque orbitates minorem illum in Dei devotione fecerunt, ut formam daret ad Deum ex toto corde super omnia diligendum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
sat eĩ rrͦ crucẽ. aut si locutꝰ fui̾t de cruce ñ poti̾t
negare ꝓuidentiã eẽ ĩ eã qmͣ bidet testimonio re¬
surrectõis firmari. Aut utͣq eĩ refellit᷑ accipitur
aut utͣꝙ refellit᷑. ut qui ñ defendet n audeat actu¬
sare. Quare aut̃ cencisigi se ꝑmisit cognatis mi¬
stiũ reseruãd̾ ẽ. M ortẽ aut̃ hanc ĩtm̃ ꝯmoaut᷑ ot¬

Expanded text:
tio crucem; aut si locutus fuerit de cruce, non poterit negare providentiam esse in ea quam videt testimonio resurrectionis firmari: aut utrumque enim accipitur, aut utrumque refellitur, ut qui non defendat, nec audeat accusare. Quare autem crucifigi se permiserit, cognatis mysterium reservandum est. Mortem autem hanc in tant
Abbreviated transcription (Latin):
slie si qd̾ credit intelligat. Hoc ẽ enĩ fidei robur.
hoc ĩmoͥ ͤ sundam̃tũ credulitatis addiste̾ sacͣm̃tũ.
tũ hr̃e surreptio. Uͫ uas elcõnis iõ laborat u credẽ¬
tes fidei sue rõnẽ edicant. Cũ eĩ cognou̾i̾nt qͣntus
sit cui se crediderũt ⁊ q̃ sit eiꝰ potenͣ. nullo pacto nu¬
lla rõne ab eiꝰ spe tͣduci se patient᷑. uͥ dcm̃ legimꝰ.

Expanded text:
suae, si quod credit intellegat. hoc est enim fidei robur, hoc inmobile fundamentum, credulitatis addiscere sacramentum.subreptio. Unde vas electionis ideo laborat, ut credentes fidei suae rationem ediscant. Cum enim cognoverint quantus sit cui se crediderint, et quae sit ejus potentia; nullo pacto, nullaque ratione ab ejus spe traduci se patientur. Unde dictum legimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ sp̃c ꝓicit a facie t̾re ut ꝑeat. Sublatꝰ eĩ a sub̾a
sua ꝑ aerẽ disꝑsus paulatĩ deꝑit. Ita ⁊ ĩpii ministris
angłis ꝓiecti a faciẽ auctoris dĩ sñ quo ñ possũt uiui
int̾ibũt. Et seqͣ. Ideo nõ resurgũt ĩpu ĩ iudicio. Dig¬
nũ ẽ qd̾ dicit. Ut qͥd eĩ in iudicio resurgãt qui nlłm

Expanded text:
us projicit a facie terrae ut pereat. Sublatus enim a substantia sua, per aerem dispersus paulatim deperit: ita et impii, ministris Angelis projecti a facie auctoris Dei, sine quo non potest vivi, interibunt. Et sequitur: Ideo non resurgent impii in judicio. Dignum
Abbreviated transcription (Latin):
uilte a uincit eĩ ad̾ natũ ĩ eo ẽ hic ĩanit fatũ
fatũ. Nullus .n. senatoꝵ sñ lnttis ẽ ⁊ gentes q in¬
ꝯuoꝵ ẽ renator. ꝯ ꝙ si nascit᷑ dicitis fatũ qͥ cqd ac¬
cesst ext̃ satũ erit. aut si qd̾ accidit ex fato
ueit quare ꝑ laborẽ ueĩt t̃ũc .n. fati dice̾t siũ¬

Expanded text:
ui vincit enim quod natum in eo est, hic exinanit fatum. fatum; nullus enim senatorum sine litteris est: et gentes qseruorum est senator. Sed si quod nascitur dicitis fatum, quidquid accesserit extra fatum erit. aut si quod accedit ex fato uenit, quare per laborem uenit? tunc enim fati diceretur, si i
Abbreviated transcription (Latin):
a deo sũt fata lex ñ erit dĩ. qr ħ ñ solũ deo s nec
p̾denti ꝯuẽit hõi id dãpnare qd̾ fecit. S qm̃ nemo
unꝙͣ ꝯͣ legem ausus ẽ diceꝰ ur a deo hanc eẽ negi¬
re fata ex deo dici eẽ ñ potu̾nt qr ista d̾r punit ꝑ
legẽ. Q̾ndo eĩ dãpnat᷑ qd̾ eit ĩpellentibꝰ fatis fine
dubio fata dãpnant᷑. S aĩe aiũt male ad ħ na
ĩcunt᷑ ut male faciant esto s ñ debe̾n̾t alii fato
nasci ĩnocentes ut ab hiis possent occidi. Si enĩ
ille male aĩe eẽnt nasci nõ debe̾nt s pumiri ne
occid̾e̾nt ĩnocentes. s ñ aĩe qͣs malas fingunt
ĩnocentes occidunt. S fata q̃ sic faciũt nasci hoĩeꝰ

Expanded text:
a deo sunt fata, lex non erit dei, quia hoc non solum deo, sed nec a deo sunt fata, lex non erit dei, quia hoc non solum deo, sed nec prudenti conuenit homini id damnntra legem ausus est dicere uel a deo hanc esse negare, fata ex deo dici esse non poterunt, quia ista deus punit per legem. quando enim damnatur quod fit inpellentibus fatis, sine dubioscuntur, ut male faciant\'. esto. sed non deberent tali fato nasci innocentes, ut ab his possent occidi. si enim illae malae animae essent, nasci non deberent, sed puniri, ne occiderent innocentes. sed non animae, quas malas fingunt, innocentes occidunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
fata ꝓpͥa ꝓfessione dãpnanda st̃. Nõ eĩ negant eos
litatis illoꝵ qͣm obrẽ reos illos ꝑite constituet. su¬
cħ gͦ legi ⁊ fatis ꝯmune ẽ qñ a lege negat᷑ ad a
fatis asserit᷑. qui aut̃ rõne nati dicẽtur qr mathe¬
mathicos urbe roma ꝓhibuerũt ꝙͣius ẜuatũ ñ igno¬
facũ unic̾ꝙ p̃stans qua morte moriat᷑ Ꝙ si ita ẽ
ñ ẽ accusand̾ hoĩcida. Nã ⁊ duplici gen̾e se defendet
qr ⁊ ip̃e satis agentib ħ fecit. ⁊ ille agentib fatis
occisus ẽ. S iñt᷑ ħ lex pulsat᷑. qr punit oblatum
homicidã siłi quoq mͦ nascit᷑ qui adult᷑ sit ⁊ q̃ adul¬
teia ⁊ ui fiat adult̾ũ. Qd̾ si ue̾ fati eẽt ⁊̃ ille puni
end̾ erat qui tale ht̃ fatũ ⁊ adultu̾ĩ patiatꝰ Et ip̃e
eĩ ꝑticeps inuenit ᷑ qr fatũ eiꝰ admisit ut fieret
adult̾ium. Eanũ gͦ erat ut aut simł dãpnarent᷑
aut simł ab solue̾nt᷑. Int̾ ħ ñiusta lex uiͫ. Iõq ni

Expanded text:
a professione damnanda sunt. Non enim negant eos luntatis illorum: quamobrem illos puniendos rite constituit. Nihil ergo legi et fatis commune est, quando a lege negatur quod a fatis asseritur. Qua autem ratione nati dicentur, qui mathematicos urbe Roma prohibuerunt? quod diu servatum non igno\'fatum uni cuique praestans qua morte moriatur\'. quod si ita est, non est accusandus homicida. nam et duplici genere se defendet, quia et ipse fatis agentibus hoc fecit et ille agentibus fatis occisus est. sed inter haec lex pulsatur, quia punit oblatum homicidam. simili quoque modo nascitur qui adulter sit et quae adultera et cui fiat adulterium. quod si et hoc sic se endus erat, qui tale habet fatum, ut adulterium patiatur. et ipse enim particeps inuenitur, quia fatum eius admisit ut fieret adulterium. aequum ergo erat ut aut simul damnarentur aut simul absoluerentur; inter haec iniusta lex uidetur. Ideoque si
Abbreviated transcription (Latin):
urunt᷑ uehem̃tiꝰ exardestẽt nͥ fułnt gub̾nata. Igni eĩ
si ñ des escã sopit᷑. aĩ ẽ duceꝰ corpꝰ. si ã dimisit eũ ut
oat quo uult p̃cipitabit̃ eũ sic̃ equs furiosus negli¬
gentẽ sessorẽ. ⁊ qr corꝑis f̾uor plus exardescit agẽtib
gna̾t aĩe desidi̾a. Dĩ nr̃i tutio ĩploranda ẽ ad tutolã
ut ꝓhibeat eos qr ñ ⁊̃ nob̾ collũctãtõ adu̾sus carnẽ
⁊ sangͥnẽ s adu̾sus pͥncipes ⁊ potestates quibꝰ amo¬
tis facile erit sangͥnis ⁊ carnis matũ ꝯpͥme̾ꝰ. ex-¬
tinguit᷑ eĩ incendiũ si desit mati̾a ꝑ qͣm uiuat.
qd̾ dicũt. Id eĩ agitͫ sb̾tilitate de moĩoꝵ ut efficiãt
qr antistites illoꝵ dixu̾nt futura. ne falsi dececti

Expanded text:
uruntur, uehementius exardescent, nisi fuerint gubernata. igni enim uruntur, uehementius exardescent, nisi fuerint gubernata. igni enim si non des escam, sopitur. Animi est ducere corpus; si autem dimiserit eum, ut eat quo uult, praecipitat eum, sicut equus frenosus neclegentem sessorem. et quia corporis feruor plus exardescit agentibus generat animae desideria, dei nostri tuitio imploranda est ad tutelam, ut prohibeat eos — quia non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principes et potestates —, quibus amotis facile erit carnis et sanguinis motum conprimere. extinguitur, enim incendium, si desit materia per quam uiuat. quod dicunt. Illud enim agitur subtilitate daemoniorum, ut ea efficiant quae antistites illorum dixerint futura, ne falsi detecti
Abbreviated transcription (Latin):
illã filiã abrahe qͣm dñs curauit. ħ oĩa ignorances
pagani facũ appellant. cũ diu̾se sint caẽ ⁊ ista ab
passionib. S fatũ bonũ appellant cũ bñ tẽꝑata st̃
corꝑa aut affabilitate ꝯmdat᷑. hñt iã gr̃am qͣlidã.
Malũ aut̃ fatũ eẽ si plus caloris hẽat aut humoriᷤ
aut si ñ sit asꝑsus gr̃a s magis ad decͥm̃ta ꝑatus.
nabilia sic̃ hõ ut possint adhibita cura corpꝰ suũ
tẽꝑare. Idea eĩ ĩꝑator ÷ corꝑis aĩmꝰ ut gub̾net eũ re¬
tĩnaculis legis diuine. Ea eĩ q̃ sñ ĩpulsu carnis sũ
ab inimico suggerũt᷑ ñ ẽẽ utilia lex ostendit diui¬
na. Qͣm iõ adiutorio dedit d̾s ut dictantẽ ĩimicũ
mala qͣ bona respicientes legis p̃depta iñtelligamꝰ
illũ eẽ seduictorẽ qr aliud suadet ꝙͣ docet lex. Si gͦ fre.¬
nat᷑ corpꝰ ut qr fu̾et minꝰ illi detꝰ ⁊̃ a deliciis retineat᷑.
Sic̃ eĩ corpꝰ Rebricĩtans si accipiat estam aut potum

Expanded text:
illam filiam Abrahae, quam Dominus curavit . Haec omnia ignorantes Pagani, fatum appellant; cum diversae sint causae, et ista ab passionibus. sedfatum bonum appellant, cum bene temperata sunt corpora aut affabilitate commendantur habentia gratiam quandam; malum autem fatum esse, si plus caloris habeat aut umoris, aut si non sit aspersus gratia, sed magis ad detrimenta paratus, ionabilia sicut homo, ut possint adhibita cura corpus suum temperare. ideo enim imperator est corporis animus, ut gubernet eum retinaculis legis diuinae. ea enim, quae siue inpulsu carnis siue ab inimico suggeruntur, non esse utilia lex ostendit diuina, quam ideo adiutorio dedit deus, ut dictantem inimicum mala quasi bona respicientes legis praecepta intellegamus illum esse seductorem, quia aliud suadet quam docet lex. Sic ergo frenatur corpus, ut, quia feruet, minus illi detur et a deliciis retineatur. sicut enim corpus febricitans si accipiat escam aut potum,
Abbreviated transcription (Latin):
timor publice fi̾et. Metus gͦ ꝓhibet fatũ. uincit᷑
eĩ si qͥd uult fac̾e̾ ñ facit. ⁊ ꝑ se mulierũ morẽ au¬
res hñt ꝙ hic ĩhonestũ ⁊ illicitũ ẽ. Qui aut̃ ⁊ hic

Expanded text:
timor, publice fieret. Metus ergo prohibet fatum; vincitur timor, publice fieret. Metus ergo prohibet fatum; vincitur enim, si quod vult facere non facit. Et Persae mulierum more inaures
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ fatũ eẽ ceperũt ⁊ iñ eo ꝑmanẽt. Qͥd uidet᷑ de
sodoma ⁊ gomora. quoꝵ qualis fui̾t exitꝰ uindicte
obtutib appar.adiac. sic fuit ut om̃s spurticia ĩ fa¬
mie aspsi diuino igne ꝯsumi me̾ntꝰ. In cathaclysmo
ꝑirent excepta domo noe ⁊ oĩs ex̾citꝰ pħonis uno
decreio natꝰ dr̾ ut meptꝰ error matheseos uindicet᷑
duo exempla. qͣnto mag̃ tria: Nam ⁊ cũcte gentes
diu̾sa hñt instituta. ⁊ qd̾ alibi licet: hic ñ licet et
itm̾ qd̾ hic licet alibi nõ licet. hic eĩ ĩ urbe ro¬
ma ⁊ finib eiꝰ que sacratissima appellat᷑ licet muli¬
erib uiros suos dimitte cũ cautũ sit ĩ lege diui¬
na ne quid̾ uiri ĩ hac potestate utent᷑ excepta ro¬
rnicatõis cã. Ecce in hac re meliores st̃ barbari.
erat. Et eunuchos in regno romano fi ñ licet.
apd̃ alios licet. Q aut̃ ⁊ hic possent fi̾ ĩ absoluto
ẽ. Nam fatũ licet ociulte ꝓbat᷑. Si aut̃ cessaret

Expanded text:
ermanent. Quid uidetur de Sodoma et Gomorra, quorum qualis fuerit exitus, uindictae obtutibus adiacet? sic fuit, ut omnes spurcitiae infamia adspersi diuino igne consumi mererentur. in cataclismo ncti perirent excepta domo Noe. et omnis exercitus Pharaonis uno decreto natus dicetur, ut ineptus error matheseos uindiceturduo exempla, quanto magis tria! Nam et cunctae gentes diuersa habent instituta et, quod alibi licet, hic non licet et iterum, quod hic licet, alibi non licet. hic enim in urbe Roma et finibus eius, quae sacratissima appellatur, licet mulieribus uiros suos dimittere, cum cautum sit in lege diuina, ne quidem uiri ut hac potestate uterentur, excepta fornicationis causa. ecce in hac re meliores sunt barbari! erat. Et eunuchos in regno Romano fieri non licet, apud alios licet: quia autem et hic possent fieri, in absoluto est; nam factum licet occulte probatur; si autem cessaret
Abbreviated transcription (Latin):
mitiget. Nã male uiud̾ uolentes ip̃i sͥ fata ꝯstituant.
Pluxiam eĩ ⁊ uoluptatẽ fit ĩtẽꝑantia ⁊ inqͥetudo q̃ pa¬
xit incõtinentiã ⁊ iratũdiã. Et stientes istud pena
dignũ ut ĩmunes se faciant pudorẽ passi fatis hoc
ascͥbũt. cũ de hac re cogitantib aduitoriũ faciant
demones qui ad ħ stãt ut male cogitantibꝰ tͥbuant
effcm̃. Istos fata appellant ñ intlłigentes qr st̾ hõis
ĩimiti. Nã si ꝑ sensus ñ sb̾m̃trarẽt pcc̃a ad aĩam
s de intus nasce̾nt᷑ : iͨte õe qd̾ deliũqͥt᷑ fatoꝵ eẽ dice̾t᷑

Expanded text:
m bestias mitiget. Nam male vivere volentes, ipsi sibi fata constituunt. luxoriam enim et uoluptatem fit intemperantia et inquietudo, quae parit incontinentiam et iracundiam. et scientes istud poena dignum, ut inmuues se faciant, pudorem passi fatis hoc adscribunt, cum de hac re cogitantibus adiutorium faciant demones: qui ad hoc stant, ut male cogitantibus tribuant effectum, istos fata appellant non intellegentes, quia sunt hominis inimici. Nam si per sensus non subintrarent peccata ad animam, sed de i
Abbreviated transcription (Latin):
iñt̾ centũ nͨ duoꝵ sͥ fata ꝯuẽĩre posse dicant᷑. Erube¬
scant ⁊ taceant ⁊ deo supplices manus tendãt ĩ cuiũs
pͭate sẜ om̃ia. S in hac forte subreptũ fatis qͥd di¬
temꝰ. de pannonĩa q̃ sic erasa ẽ ut remediũ hr̃e nõ
possit. O infirmitas eoꝵ qui fide pendula xͥanos se
ꝓfitent᷑ꝰ Dũ eĩ de ꝓmissis dulitant nͨ de hiis q̃ facta
nis mala. accidũt. qr in suturo iudicio remimã¬
buntꝰ memores apłi dicentis. qr ꝑ tͥbłones iñqͥt
o nos intrare iñ regnũ dĩ. Gontentꝰ eĩ ⁊ dĩ sui
exp̃tans indiciũ remimatꝰ ⁊̃ uindicabit᷑. Si eĩ in
p̃senti iudicari de sid̾at aut oĩ auiditate p̃ sentib
frui copũs dubĩtat de ꝓ̃missa uita ac ꝑ hoc ĩ
futuro int̾ ꝑfidos deputatꝰ pene dignis hẽbitur.
mundũ eĩ ds pp̃ ex̾citium fecit ⁊ oĩbꝰ copiis ho¬

Expanded text:
inter centum nec duorum sibi fata conuenire posse dicantur. erubeinter centum nec duorum sibi fata conuenire posse dicantur. erubescant et taceant et deo subplices manus tendant, in cuius potestate sunt omnia. sed in hoc forte subreptum est fatis: quid dicemus de Pannonia, quae sic erasa est, ut remedium habere non possit?. 0 infirmitas eorum, qui fide pendula Christianos se profitentur! dum enim de promissis dubitant, nec de his quae facta nis mala accidunt, quia in futuro iudicio remunerabuntur, memores apostoli dicentis: quia per t regnum dei. contentus enim et dei sui exspectans iudicium remuneratus etiam uindicabitur. si enim in praesenti uindicari desiderat aut omni auiditate praesentibus frui copiis, dubitat de promissa uita ac per hoc in futuro inter perfidos deputatus poena dignus habebitur. mundum enim deus propter exercitium fecit et omnibus copiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
soli uissũ ẽ ut. staret s ut reu̾teᷤt᷑ retio quod
uidẽs egethĩas c̾tũ hĩet. posse sͥ eũ qͥndecĩ annos
adde ad uĩtã qu ide nona hora feca̾t sextam.
et  qr ꝯͣ matheir athicos ẽ qd̾ eechie concessũ ẽ
negant eĩ posse addi ad uitã signũ itin̾ ĩ hãc
m̃di ħ fa̾ta ubi fun̾t. Usq ad diluuiũ eĩ ⁊ infra
młta serie atmoꝵ transacta ñ fuit ħ conditõ ser¬¬
captos faceꝰ q̾uituti ołinoxios: Iuides gͦ pꝰea hoc
ĩuentũ ⁊ nõ eẽ fati s actũs domonũ qr si fati fuiss
ab ĩnicio m̃di siciss. ip̃a eĩ st̃ spd̾a̾ q̃ ẜacta sł. ĩ inicio.
tĩ eo manet cur̃sus eoꝵ ⁊ ances uita hõim agrestis
fĩ q̃ angłis suis mi̾stris oꝑatꝰ. accedente eĩ tẽꝑe quo
intĩtus ei appiñqͣt maiora adĩuenit ꝑ q̃ pͤcet᷑. Ecce
sc̃msꝰ fame laborasse ytaliã. ⁊ affricã siciliã ⁊ sardimã.
dicant mathemathici si õs hũ unũ fatũ hu̾nt. cum

Expanded text:
 ut reuerteretur retro, quod uidens Ezechias certum haberet posse sibi eum quindecim annos addere ad uitam. qui de nona hora fecerat sextam. et quia contra mathematicos est quod Ezechiae concessum est — negant enim posse addi ad uitam —, signum iterum in hacmundi haec fata ubi fuerunt? Usque ad diluvium enim et infra multa serie annorum transacta non fuit haec condicio sercaptos facere seruituti obnoxios P uides ergo postea hoc inuentum et non esse fati, sed actus demonum, quia, si fati fuisset, ab initio mundi fuisset. ipsa enim sunt sidera, quae facta sunt in initio, et in eo manet cursus eorum. Et antea uita hominum agrestis fieri, quae angelis suis ministris operatur? accedente enim tempore, quo interitus ei adpropinquat, maiora adinuenit, per quae peccetur. Ecce scimus fame laborasse Italiam et Africam, Siciliam et Sardiniam: dicant mathematici, si omnes hi unum fatum habuerunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Dic prior iniquit̾ates tuas ut iustificeris. Et seqͣ
tibi soli p̾caui ⁊ malũ corã te feci. sic̃ ex alia ꝑte
cause sue medelam ꝓspicit᷑. ad esstm̃ postulatõnem
deducat. hac eĩ ꝑsecutõne ĩ p̾ma cã innocentem
se dicit. qr alti̾ deo p̾cat inmitꝰ ẽ auctoris dĩ. In

Expanded text:
dic prior iniquitates tuas, ut iustificeris. Et sequitur: dic prior iniquitates tuas, ut iustificeris. Et sequitur: tibi soli peccaui et malum coram te feci. nunc ex alia parte causae suae medellam prospicit, ut ad effectum postulationem deducat. hac enim prosecutione in prima causa innocentem se dicit, quia qui alteri deo peccat inimicus est auctoris dei. in
Abbreviated transcription (Latin):
bundat. Nicħ gͦ ĩ causa sua excusare enitit᷑ ut
ñ solũ aĩmũ uidicis sͥ mitiget s ⁊ faciat ꝯdolc̾
sua confiti̾ pccã ut ostendat dolere sͭͤ qr pͨcauit.
Gui eĩ nõ dolet irride̾ uidet᷑ iudicẽ qr iõ p̃cat᷑
ut euadat. Inti̾m postea eadẽ ft̃rꝰ. Et seqͣ. usq̃
quaq inqͥt laua me ab iniustĩa mea ⁊ a de¬
licto meo md̃a me. Qm̃ multã mifa̾tõnẽ dei
p̃dicat penitꝰ se mũdari p̃cat᷑. ut nicħ rema¬
neat delicti aut ĩiustĩe ĩ eo unde suspͨtus sit. ⁊
ut ħ ip̃i obtine̾ possit uł ĩpetrare adiecit. Qm̃
ini qͥtatẽ meã ego agnosco ⁊ delictũ meũ ꝯͣ me¬
remiitat᷑. consida̾ns eĩ magnitudinẽ yccõꝵ suoꝵ
timet sciens grauia pccã nõ facile ignosti: Ac ꝑ ħ
cũ fletib confitet᷑ pccm suũ añ oculos hñs ut
ex oĩ ꝑte ꝓpiciũ sͥ faciat iudicẽ. Scit eĩ scͥptũ eẽ.

Expanded text:
bundat. Nihil ergo in causa sua excusare nititur, ut bundat. Nihil ergo in causa sua excusare nititur, ut non solum animsua confiteri! peccata, ut ostendat dolere sibi quia peccauit. cui enim non dolet, inridere uidetur iudicem, quia ideo precatur, ut euadat interim postea eadem facturus. Et sequitur: usque quaque, inquit, laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. quoniam multam miserationem dei praedicat, penitus se mundari precatur, ut nihil remaneat delicti aut iniustitiae in eo, unde suspectus sit. Et ut hoc ipsum obtinere possit uel impetrare, adiecit: quoniam iniquitatem meam ego agnosco et delictum meum contremittatur. considerans enim magnitudinem peccatorum suorum timet sciens grauia peccata non facile ignosci; ac per hoc cum fletibus confitetur peccatum suum ante oculos habens. ut ex omni parte propitium sibi faciat iudicem. scit enim scriptum esse:
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩci diei. qr sic̃ post septẽ dies pͥmꝰ dies ip̃e ẽ
qui inicio fcũs ẽ qui sꝑ finita septimana pͥmꝰ ẽ
Ita ⁊ post septẽ septimanas qͥ qͥnqͣgesimꝰ enumat᷑.
In misti̾o pͥmꝰ ẽ qui duplici gene̾ dnĩcꝰ dies appłła¬
silioꝵ isrł ex egyppo qͣdragesimo octauo die ablui
iubentꝰ ut hii duo purificati t̾tio die ꝑati eẽnt
ad legẽ accipiendã. Q ab lutõ qͥd aliud indicat
ꝙͣ remissionẽ stãm ĩ qͥnqͣgesimo die ut purisi¬
cati legẽ acciꝑent. Ex quo deceto̾ p̃ti̾tis oblittatiᷤᷤ
actus sui redde̾nt rõnẽ scd̾m creditã sͥ legem.
Hac ⁊̃ rõne possessionẽ emptã qͥnqͣgesimo ãno
remitti deb̾e p̃cipit lex. hĩc ẽ gͦ. unde ⁊ psalmꝰ
qͥnqͣgesimꝰ titulatꝰ ẽ. In hoc eĩ rex dauid remis¬
sionẽ postulat scd̾m supͣdc̃m sensũ. Unde ait.
eĩ mĩa tũc ẽ cũ grandia ignoscit pcc̃a. Et adie¬
cit. Et scd̾m młtitudinẽ misa̾tõnũ tuaꝵ dele inqͥ¬

Expanded text:
dominici diei, quia, sicut post septem dies primus dies ipse est, qui initio factus est, qui semper finita septimana primus est, ita et post septem septimanas quinquagensimus numeratus in mysterio primus est, qui duplici genere dominicus dies appellafiliorum Israhel ex Aegypto quadragensimo et octauo die ablui iubentur, ut biduo purificati tertio die parati essent ad legem accipiendam. quae ablutio quid aliud indicat quam remissionem factam in quinquagensimo die, ut purificati legem acciperent, ex quo de cetero praeteritis obliteratis actus sui redderent rationem secundum creditam sibi legem? hac etiam ratione possessionem emtam quinquagensimo anno remitti debere praecepit lex. hinc est ergo unde et psalmus hic quinquagensimus titulatus est. In hoc enim rex Dauid remissionem postulat secundum supra dictum sensum; unde ait: ricordia tunc est, cum grandia ignoscit peccata. Et adjecit: Et secundum multitudinem miserationum tuarum, dele iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ aut̃ sic dñt eẽ fatoꝵ ut sit qͥd quibꝰ efficiant
tẽꝑibꝰ ꝑ int̾ualla recurrentiã pͥstina utputa qd̾
hodie faciunt itm̾ faciant pꝰ tempꝰ. nõ eĩ ĩ uno
dñi mane̾. Nã ꝑ disciplinã ⁊ ꝯsuetudinẽ uincũt᷑¬
młr̾ib ⁊ eĩ rontanoꝵ młtis tẽꝑib̾ uini usus ĩcog¬
ntꝰ fuit. Disciplina eĩ ẜcã consuetudine ꝯ fir¬
mauit sr̃ suũ ut retine̾t qd̾ ꝓdesse didicãt. Nũqͥd
illis tẽꝑibꝰ ħ fata fu̾ant ⁊ postea mortua st̃ ⁊ ces¬
saret res bñ inuenta. s ñ fata hoc s disciplina
ĩuenat. At ubi aut̃ recenlĩ ẽ a consuetudine ꝓn̾t¬
erũt ut ĩ oblata munã resutarent. bonã famam
di̾cias arbitͣntes. ⁊ u̾tutẽ uoluptatibꝰ pp̃onentes
nescio ut tm̃ iuidiã fato faciant ut ĩ oĩbꝰ gestis
ip̃m dicã auctorẽ cũ ẜit ⁊ nõ sit. Ubi eĩ disciplina ẽ
ñ ẽ. ⁊ ubi consuetudo ẽ ñ ẽ. ⁊ ubi casus ẽ. nõ est

Expanded text:
nem autem sic dicunt esse fatorum, ut sit quid quibus efficiant temporibus per interualla recurrentia pristina, ut puta quod hodie faciunt, iterum faciant post tempus.. non enim in uno dicuntur manere; nam per disciplinam et consuetudinem uincunt vini usus incognitus fuit. Disciplina enim facta consuetudine confirmavit sensum suum, ut retineret quod prodesse didicerat. Numquid illis temporibus haec fata fuerunt, et postea mortua sunt, ut cessaret res bene inventa? Sed non fata haec, sed disciplina invenerat. At ubi recessum est a consuetudine, perunt, ut etiam oblata munera refutarent bonam famam diuitias arbitrantes et uirtutem uoluptatibus praeponentes. nescio, ut tantam inuidiam fato faciant, ut in omnibus gestis ipsum dicant auctorem, cum sit et non sit? ubi enim disciplina est, non est et, ubi consuet
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia ita ut litiget aut ĩmitꝰ existat. Illa aut̃ q̃
a lege ꝓhibent᷑ nõ ꝑalã n maĩfeste s occulte adm̃¬
tũt. quare nͥ qr reue̾nt᷑ legẽ. Si uo̾ ita ut asserĩt
nati eeñt ad ħ ut maleface̾nt ñ q̃re̾nt latibula n
aliqͣm regi reue̾nciã exhib̾e̾nt. s passim ea face̾nt
q̃ coget nacura. S cũ uideas ꝓcurari poccĩs ⁊ exco¬
gitari ubi possint latent̾ admitti. et loca etũ ⁊
ut ꝓ tẽꝑe ⁊ cã aliculꝰ bonũ suũ distribuãt. Qd̾ utiq
nõ iam nature ĩputand̾ ẽ. s que ĩ natura ẽ uolũ¬
xem plenius discutiamꝰ qui nc̃ iusti st̃ ĩuistos illos
pͥus fuisse ostendemꝰ. data aut̃ oꝑa ĩmutati st̃. Ip̃e
⁊ eĩ abraham ꝑ fidem iustꝰ fcũs legitꝰ. Ante gͦ nõ
fuit quiipe cũ pr̃e suo duce ydola coluisse ĩtelligat᷑.
et zacheus utiq qͣui post uulgarẽ uitã tostimõnĩ
ꝑhibet dñs ͭ. Uas electoĩs qui istd̾ ⁊̃ facet᷑ dicẽs. Era¬

Expanded text:
invidia quis litiget, aut inimicus existat. Illa autem quae a lege prohibentur, non palam neque manifeste, sed occulte admittunt. Quare, nisi quia reverentur legem? Sin vero, ita ut asseruntnati essent ut male facerent, non quaererent latibula neque aliquam legi reuerentiam exhiberent, sed passim ea facerent, quae cogeret natura. sed cum uideas procurari peccatis et excogitari ubi possint latenter admitti — et loca enim eut pro tempore et causa alicuius bonum suum distribuant, quod utique noem plenius discutiamus, qui nunc justi sunt, injustos illos prius fuisse ostendemus: data autem opera immutati sunt. Ipse etenim Abraham per fidem iustus factus legiturante ergo non fuit, quippe cum patre suo duce idola coluisse intellegatur - et Zacheus utique, cui post uulgarem uitam testimonium perhibet dominus, et uas electionis, qui istud etiam fatetur dicens: era
Abbreviated transcription (Latin):
putanda st̾ ĩmuis eẽ uideat᷑ a pena pccõr. hoc
apositũ hoꝵ ẽ qui desꝑatõne ꝓmisse uite p̃senti de¬
sida̾nt frui uoluptate. at hu qui freti fiducia si¬
dei spem fucuroꝵ expͤtant hoc ĩpłe ꝯtẽdũt qd̾ in
pͥmordio renascibilitatis polliciti sẜ ut abrenũcia¬
rent pompis ⁊ uoluptatib sachane. Qnta gͦ subti¬
litate usus ẽ sachanas ut ꝓmptõrẽ hoĩem face̾t
ad pͨcand̾ ꝑ qd̾ inuidie sue exple̾t nequiciã. Dũ
enĩ audit sic se natũ eẽ ut pͨcet. ⁊ dm̃ ñ ignorat
eẽ iustissimũ credit se ĩpune pͨtare. qr qui iustus
iudex ẽ nõ dãpnat eũ qui ĩꝑante natura pͨcauit.¬
nͦ quidẽ esꝰ pocm̃ dicenõ ẽ qd̾ alꝰ egit ꝑ illũ. sic de¬
ceptus ẽ hõ. pccĩs eĩ p̃ssus fcũs ẽ morti obnoxius.
Igit᷑ tollit om̃e hoĩs bonũ qui tollit ⁊ malum.
Si eĩ pccõr nõ ht̃ penã. nͨ iustꝰ coronã. ⁊ qd laudãt᷑
S forte dicat᷑ eꝯͣ bonã naturã ĩ hoĩe laudo et

Expanded text:
t, inmunis esse uideatur a poena peccator. hoc propositum horum est, qui desperatione promissae uitae praesenti desiderant frui uoluptate. At hi, qui freti fiducia fidei spem futurorum expectant, hoc implere contendunt, quod in primordio renascibilitatis polliciti sunt, ut abrenuntiarent pompis et uoluptatibus satanae. quanta ergo subtilitate usus est satanas, ut promtiorem hominem faceret ad peccandum, per quod inuidiae suae expleret nequitiam! dum enim audit sic se natum esse, ut peccet, et deum non ignorat esse iustissimum, credit se inpune peccare, quia, qui iustus iudex est, non damnat eum, qui iNec quidem ejus peccatum dicendum est, quod alius egit per illum. Sic deceptus est homo: peccatis enim pressus, factus est morti obnoxius. Igitur tollit omne hominis bonum, qui tollit et malum. Si enim peccator non habet poenam, nec justus coronam. UtqSed forte dicatur e contra, Bonam naturam in homine laudo, et
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ ꝓbaret᷑ exammandũ pꝰ sua̾t si dignũ eẽt
aut debitum hus obedire quoꝵ nulla signa aut
ꝓdigia ad ꝯm̃datõnẽ diumitatis in rebꝰ gestis
existe̾nt. S solent ab hiis exclusi ad elemẽta
confuge̾ dicentes. hec recołe quoꝵ gub̾naculis re¬
git᷑ uita humana. a quibꝰ ut supͣ reqͥrinꝰ ii man.¬
datũ ẽ aut iussũ a deo quẽ ⁊̃ ip̃m magnũ ⁊ sũmum
fatent᷑ ⁊ negligũt eũ. Si eĩ fi debet ab illo madari

Expanded text:
mandatum probaretur, examinandum prius fuerat si dignum esset mandatum probaretur, examinandum prius fuerat si dignum esset aut debitum his obedire, quorum nulla signa, aut prodigia, ad commendationem divinitatis in rebus gestis existerent? Sed solent ab his exclusi ad elementa confugere, dicentes haec se colere quorum gubernaculis regitur vita humana. A quibus, ut supra, requirimus si mandatum est aut jussum a Deo, quem etiam ipsi magnum et summum fatentur, et negli
Abbreviated transcription (Latin):
ostendẽs se qiͣ sit d̾s. quoqͦ eĩ mͦ desidi̾ũ num
ĩpłe uult ⁊ dãpnari. furor eĩ plenꝰ minꝰ putat
ẽẽ dãpnari ꝙͣ nõ explere auiditatẽ erroris.
adu̾sus nos audeant ꝯgredi. aut sidẽ nr̃am
impugnare se putent: ab so lutũ eẽ ñ uideo. Qͥpe
cũ nulla habeant assertõnũ suaꝵ docim̃ta suꝑsti¬
tõnis sue dicam ꝙͣ religionis. Nã q̃ cauta ñ hñt¬
ꝓferũt ut ip̃i potiꝰ nouaꝵ reꝵ auctores ⁊ defenso¬
res hẽant᷑. Pͥmo eĩ in loco deos se asserũt cole̾
quoꝵ nulla insignia nlła dant testimonia. Illos
debeat eẽ hoĩb. ac ꝑ hoc uana ⁊ uianis assertio
ẽ. qͥcqͥd eĩ sñ deo ẽ stabile eẽ ñ pͭ. Maĩfesta enĩ
ẽẽ q̃ dico ꝓbant libri eoꝵ in quibꝰ nicħ diuinũ.
nicħ deo iubente legitꝰ ꝯstitutũ. S singulos ui-
sacͥtioa ⁊ hos qͥ nulliꝰ mĩti uide̾nt᷑ ut q̃ statuerant
accepto fr̾i putant qd̾ nõ ꝓbant mãdatũ. eũ si eciã

Expanded text:
ostendens se quasi sit deus. quoquo enim modo desiderium suum implere uult et damnari; furore enim plenus minus putat esse damnari, quam non explere auiditatem erroris. aduersus nos audeant congredi aut fidem nostram inpugnare se putent, absolutum esse non uideo, quippe cum nulla habeant adsertionum suarum documenta, superstitionis suae dicam proferunt, ut ipsi potius novarum rerum auctores et defensores habeantur. Primo enim in loco deos se asserunt colere: quorum nulla insignia, nulla dant testimonia. Illos debeat esse hominibus: ac per hoc vana et inanis assertio est. quicquid enim sine deo est, stabile esse non potest. manifesta enim esse quae dico probant libri eorum, in quibus nihil diuinum, nihil deo iubente legitur constitutum, sed singulos uirosacrificia, et hos, qui nullius meriti uiderentur, ut quae statuerant accepto ferri putant, quod non probant mandatum, cum, si e
Abbreviated transcription (Latin):
st̃̾ hõi. ñ gͦ idcͥto nox p̃f̾r̾i debet diei qr añ legũt᷑ ⁊
tenebre. cũ appareat ⁊ dignitate lum̃ tenebris ⁊
tẽꝑe diẽ nocti añponi. Sicut eĩ supͣ ostensũ ẽ. cum
eeñt tenebre fcã ẽ lix. ⁊ applłauit d̾s lucẽ diem. ⁊
tenebras appłłauit noctẽ. ⁊ frm̃ ẽ uesp̃e ⁊ fcm̃ est¬

Expanded text:
sunt homini: non ergo idcirco nox praeferri debet diei, quia ante leguntur et tenebrae; cum appareat et dignitate lumen tenebris, et tempore diem nocti anteponi. Sicut enim supra ostensum est, cum essent tenebrae facta est lux. Et appellavit Deus lucem diem, et tenebras app
Abbreviated transcription (Latin):
potĩt asseuare q ħ illic ꝯtinet᷑ u̾ͥ morti tͣdicꝰ legit᷑
Nemo eĩ ex suꝑioribꝰ postirema aut ex postremis su
eĩ exempla quibꝰ credibłe iudicet᷑. Omĩa eĩ semĩa
usib nccia n dissoluta sui̾nt renasci rursus ñ pote¬
xũt. Si ħ in mũdo hoĩ cã decreuit̾ cur illoꝵ ip̃oꝵ¬

Expanded text:
ia haec illic continetur, ubi morti traditus legitur. Nemo enim ex superioribus postrema, aut ex postremis supenim exempla quibus credibile judicetur. Omnia enim semina ia, nisi dissoluta fuerint, renasci rursus non poterunt. si haec in mundo hominum causa decreuit, cur illorum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
rõe añ creaturã ÷. Apd̾ maiores eĩ nr̃os qͥ ĩ reges
ungebantꝰ xp̃i uocabant᷑ hñtes ymaginẽ uenturi
pellat᷑. qr qd̾ istis crisma: illi dedit natiuitas quem
ꝙͣ diu ignorant pagani reꝓbant. eũ aut̃ cognoue¬
xint diligentiꝰ excolũt gaudentes qr de malo tͣnͣsi¬
exũt ad bonũ. qui eĩ cã friuola ⁊ inepta falsitate

Expanded text:
creaturam est. apud maiores enim nostros, qui in reges creaturam est. apud maiores enim nostros, qui in reges ungebantur, christi uocabantur habentes imaginem uenturi s appellatur, quia, quod istis crisma, illi dedit natiuitas. quem, quamdiu ignorant pagani, reprobant, cum autem cognouerint, diligentius excolunt gaudentes quia de malo transierunt ad bonum. qui e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cepta res s sñ initio ẽ. In dnĩ eĩ crede̾ nrm
inciꝑe ẽ. nã qd̾ creditͫ et̾nũ ẽ. Quõ gͦ ann̾ores se
putant pagani qñ qd̾ colũt post dm̃ est. Nũqͥd nõ
opus post opificẽ ẽ: Pagani colũt oꝑa. nos opificem
Illi creaturã. nos creatorẽ. Eerte d̾s fecit m̃dũ fcõ
noticiam suã nõ ostendit aut fecit hõiem uoluit
ĩe ad eo cou q̃nt̃ retit s alisurdũ ẽ. ftũs gͦ homo
exigit. qd̾ cũ ꝑ desidiã hoĩm absoluiss reꝑauit
istud d̾s abrahã. Ut cognitõ dei q̃ fu̾a̾t ĩ adam inci¬
ꝑet rursus ĩ abraham ab eo genitis hec cognitões
educe̾nt᷑. ⁊ ꝑ traducẽ nõ defice̾t n deeẽt qui coleret
dm̃. aduocatꝰ ⁊̃ ext̾re gentis hõib ad istã dĩ cogni¬
tõnẽ. Qui gͦ cognoscit sub inicio ẽ. qui aut̃ cogno¬
scit᷑ suꝑ iniciũ ẽ. Qua gͥ rõne pagani legẽ suam
nitatis. qr si nom̃ xͥ putat᷑ ex crisma nois em̃ tñ¬

Expanded text:
ed sine initio est. In Deum enim credere, nostrum incipere est. Nam quod creditur, aeternum est. Quomodo ergo anteriores se putant Pagani, quando quod colunt, post Deum est? Numquid non opus post opificem est? Pagani colunt opera, nos opificem; illi creaturam, nos Creatorem. Certe Deus fecit mundum, facto notitiam suam non ostendit? Aut fecit hominem, et noluit se ab eo coli quem fecit? Sed absurdum est. Factus ergo homo exigit. quod cum per desidiam hominum obsoleuisset, reparauit istud deus in Abraham, ut cognitio dei, quae fuerat in Adam, inciperet rursus in Abraham, ut ab eo geniti sub hac cognitione educarentur et per traducem non deficeret neque deesset, qui coleret deum, aduocatis etiam exterae gentis hominibus ad istam dei cognitionem. qui ergo cognoscit, sub initio est; qui autem cognoscitur, super initium est. qua igitur ratione pagani legem suam nitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
stit᷑. hebetis ẽ crede̾ nͥ ꝑsuasa sit q̃ credi istud su¬
adeat. u abrahã ⁊ admira  fidei ẽ ⁊ cordis ꝑiti dũ
⁊ illud credit qd̾ iñcredibile ẽ. ⁊ huit se ꝯmittit
cui ñ crede̾ ⁊ stultũ ẽ ⁊ ꝑiculosũ ẽ. fidem .n. nr̃am
hoc ꝓbat rõabilẽ. qr ñ de alio ꝙͣ de deo credit pos

Expanded text:
scitur, hebetis est credere, nisi persona sit quae credi istud suadet. Unde Abraham et admirabilis fidei est, et cordis periti, dum et illud credit quod incredibile est, et huic se committit cui non credere et stultum est et periculosum. Fidem enim nostram hoc probat rationabilem, quia non de alio quam de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑiũ gͦ ⁊ claritatẽ qr illuĩatus ẽ mdus saluator
ñ ⁊ passus ẽ ⁊ resurrexit qr quartadecĩma lu
tẽꝑa ⁊ annos. Ut aut̃ uno atq eodẽ mͦ mimiine
celebrat᷑ cursus facit lune ĩ detmentis ⁊ cremẽns
berra aut̃ erat inuisibilis ⁊ ĩ cõposita. Maĩfestũ ẽ¬
abyssũ. T̃enebras dicit fuisse suꝑ abyssũ .i. supet
ĩmensam ex oĩ ꝑte aqͣm. Et sp̃t dĩ suꝑfebat᷑ suꝑ¬

Expanded text:
cipium ergo et claritatem, qua inluminatus est mundus, saluator noster et passus est et resurrexit. quia quarta decima luntempora et annos. ut autem uno adque eodem modo minime celebretur, cursus facit lunae in detrimentis et crementis. Terra autem erat inuisibilis et inconposita. manifestum eabyssum. Tenebras dicit fuisse super abyssum, id est, super immensam ex omni parte aquam. Et spiritus Dei su
Abbreviated transcription (Latin):
effcuꝙ ꝓducta de t̾ra sł orta putarent᷑ s illa añ
facẽ ⁊ sic ħ ut sñ hiĩs fc̃a nõ ambigant᷑. Qͥnto
deinde die aqͣs iussit ꝓduce reptilia aĩaꝵ uiuaꝵ
⁊ uolatilia uolantia suꝑ t̾rã scd̾m firmam̃tũ celi
Et fcm̃ ẽ sic. et int̾ cetã. Et uidit inqͥt d̾s qͥa
bona st̃. ⁊ dixit crestite ⁊ mltipli cabinini. Ideo
ditori suo placent milli utiq debent displice̾.
Nam solent dice̾ stulti. iõ inqͥunt uidit ⁊ placu

Expanded text:
e producta de terra sunt, orta putarentur, sed illa ante facere et sic haec, ut sine his facta non ambigantur. Quinto deinde die aquas iussit producere reptilia animarum uiuarum et uolatilia uolantia super terram secundum firmamentum caeli; et factum est sic. et inter cetera: et uidit, inquit, deus quia bona sunt et dixit: crescite et multiplicamini. ideo ditori suo placent, nulli utique debent displicere. Nam solent dicere stulti, Ideo, inquiunt, vidit, et placu
Abbreviated transcription (Latin):
qui in solo nõie mutati p̾stini erroxis uidicãt uani¬
tatẽ. In tm̃ hebetati ut ip̃m dnm sb̾ fato egisse con¬
tendant dicentes. Ip̃e dixit nũd̾ uenit hora mea ut
hora ħ ñ uoluntatis s fatalis conditõis suiss nccͣitaᷤᷤ
cũ ille uolũtatis sue horam sigͥficaui̾t qͣ se pati per¬
misit. Deniq ait. Potestatẽ hẽo itm̾ sumẽdi eam.¬
cenãt gͦ satalis nccͣitas uͥ potãs ẽ uolũdatis. Et quomͦ
saluator appłłat᷑ a nob̾ si fati sẜ̃ q̃ agimꝰ. uł accidunt

Expanded text:
qui in solo nomine mutati pristini erroris uindicant uanitatem in tantum hebetati, ut ipsum dominum sub fato egisse contendant dicentes: ipse dixit: nondum uenit hora mea\', ut hora haec non uoluntatis, sed fatalis condicionis fuisset necessitas, cum ille uoluntatis suae horam significauerit, qua se pati permisit denique ait: potestatem habeo ponendi aCessat ergo fatalis necessitas, ubi potestas est voluntatis. Et quomodo Salvator appellatur a nobis, si fati sunt quae agimus, vel accidunt
Abbreviated transcription (Latin):
de hac fide salutẽ. Et seqͣ tũc acceptabis sacͥficiũ
uistĩe obłões ⁊ holocausta. tũc accepta si̾ hr̃ent cũ
ecc̃a eẽt edificata. ⁊ ñ passim. aut scd̾m consuetudinẽ.
s sacͥsiciũ inqͥt iustĩe acceptabis. Iustũ ẽ sacͥficiũ
cũ ꝯdignũ munꝰ off̾t̾ur. Porro aut̃ nicħ tã iustũ ẽ
⁊ ꝯdignũ nͥ ut nos ip̃os offeramꝰ deo. qr eĩ d̾s sp̃c ẽ
spiritalia illi offe̾nda st̃ sacͥficia. ut uiuo uiua
hostia offerat᷑. Qr eĩ dixãt ĩ cã pccĩ sacͥ̾ficiis car¬
nalib dm̃ minime delectari ostendit futu᷑m qd̾ sp̃i¬
talit̾ deo offe̾ndũ erat ⁊ acceptar. qr ħ deo digna
st̃ sacͥficia. hoc ÷ iñ p̃tĩcũ minora fu̾it qiͣ carnalia.
nũt maiora qr spĩtalia. Et adiecit᷑. Tũc ĩponẽt suꝑ
altare nuũ uitulos. Sic cessantib p̾stinis sacͥficus
spiritalia successura sacͥficia sigͣuit quid̾ uͭ dice̾t. eũt

Expanded text:
de hac fide salutem. Et sequitur: Tunc acceptabis sacrificium quia oblationes et holocausta tunc accepto ferri haberent, cum ecclesia esset aedificata, et non passim aut secundum consuetudinem, sed sacrificium, inquit, iustitiae acceptabis. iustum est sacrificium, cum condignum munus offertur; porro autem nihil tam iustum est et condignum, nisi ut nos ipsosspiritalia illi offerenda sunt sacrificia, ut uiuo uiua hostia offeratur. quia enim dixerat in causa peccati sacrificiis carnalibus deum minime delectari, ostendit futurum, quia spiritaliter deo offerendum erat et acceptaret, quia haec deo digna sunt sacrificia, hoc est, in praeteritum minora fuerunt quasi carnalia, nunc maiora, quia spiritalia. Et adiecit: tunc inponent super altare tuum uitulos. si cessantibus pristinis sacrificiis spiritalia successura sacrificia significauit, quid est ut
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ quale ẽ ꝙ fatoꝵ assertores supplicatõibꝰ it deuoti
cũ sins. hii s adu̾se. Nam ⁊ annos suos ꝯm̃dãt ador¬
muptiis ⁊ de ꝓrectõne quoꝵ ⁊ de emptõib ⁊ de digm¬
ꝯssnt qd̾ tũt face̾ debeꝰ re dicis si didids expedire.
sam fati ẽ srustra q̃ris qd̾ uelis nolis q̃tas. ñ q̃ras
fcũriis es qr aut̃ nͨ ap̃ eos ip̃os fixa ẽ ista asseuato
Pocͥco inc̾te tẽptãt ne aliud uerũ ĩueĩant ꝙͣ tͣctant.
S p̾dentõres qͥ intꝰ eos uident᷑ ñ pp̃ fata iñqͥũt su¬
ponit eẽ cũ faiũ bonũ ĩmitari neget᷑ sic̃ ⁊ mals
uerte ħ qd iuxͣ fatũ ẽ ne noceat suꝑꝑlicat᷑. siocebit
n ad imitari posse crede̾t᷑. S qr ĩ eo mags cã con¬
Astit ne fatũ mutari dicatis sñ dubio sñ causar
cexte no mala res ẽ supplicare. Cur gͦ ñ faati eẽ¬

Expanded text:
autem quale est, quod fatorum assertores supplicationibus sunt devoti, cum sint his adversae? Nam et annos suos his conuptiis et de profectione quaerunt et de emptionibus et de dignconsistit quod tunc facere debere te dicis, si didiceris expedire. nam si fati est, frustra quaeris, quod, uelis nolis, quaeras non quaeras, facturus es. Quia autem nec apud eos ipsos fixa est ista adseueratio, idcirco incerti temptant, nSed prudentiores qui inter eos videntur, non propter fata, inquiunt, supoterit esse, cum fatum bonum immutari negetur, sicut et malum? Certe hoc quod juxta fatum est, ne noceat supplicatur; nocebit d inmutari posse crederetur. sed quia in eo magis causa consistit, ne fatum mutari dicatis, sine dubio sine causa certe non mala resest supplicare: cur ergo non fati e
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾cimꝰ. Eogitantibꝰ ⁊ eĩ nob̾ ⁊ de aliqͣ re solliqi¬
tis silent in imici ⁊ ꝯqͥescit libido. Nõ eĩ passunt
suggere occupatis nob̾. Nũqd aliqͥs ad aliꝙͣ rem
alicui dedio aliud suggi̾s nõ facit. sciens ã ñ se
audiri aut aporiari qiͣ ĩportune sugge̾ntẽ. Ita et
inimiti quos constat eẽ demones. hii st̾ eĩ dii pa¬
ganoꝵ qui si uiderint diuinis reb nos occupatos
ñ se iñgerũt ad ꝯͣria sugge̾ndi s ĩ insidus st̾ q̃ ren¬
tes occõnẽ qͣ se ĩm̾gãt. Munim̃ta gͦ st̾ aĩoꝵ medi¬
tatã assidua legis dĩ ⁊ oꝑatõ. qr si ociosos nosuide¬
rint a rebꝰ diuinis exsuscitant᷑ ad sollicitandos nos
lp̃i st̾ eĩ qui ꝑ carnẽ ⁊ sangͥnẽ seĩant ꝯcupĩas. Q mͦ¬
eĩ hẽat caro ꝓp̾ũ motũ originis sue qr ñ⁊ͥ ociosa
carnalis natiuitas . tñ ĩ hac re accedit ad necem
hoĩm adiutoriũ demonũ. Diu̾sa eĩ st̾ demonĩa

Expanded text:
aduertimus. cogitantibus etenim nobis et de aliqua re sollicitis silent inimici et conquiescit libido; non enim possunt suggerere occupatis nobis. numquid aliquis ad aliquam rem alicui dedito aliud suggerit? non facit sciens aut non se audiri aut aporiari quasi inportune suggerentem. ita et inimici, quos constat esse demones; hi sunt enim dii paganorum, qui, si uiderint diuinis rebus nos occupatos, non se ingerunt ad contraria suggerenda, sed in insidiis sunt quaerentes occasionem, qua se inmergant. Munimenta ergo sunt animorum meditatio assidua legis dei et operatio, quia, si otiosos nos uiderint a rebus diuinis, exsuscitantur ad sollicitandos nos. ipsi sunt enim qui per carnem et sanguinem seminant concupisim habeat caro proprium motum originis suae, quia non est otiosa carnalis nativitas; tamen in hac re accedit ad necem hominum adjutorium daemonum. Diversa enim sunt daemonia,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ĩ canticis canticoꝵ. qr dormit ⁊ cor eiꝰ uigilat.
unde ait. Et erit tãꝙͣ lignũ qd̾ plantatũ ẽ uixta
decursus a quaꝵ. Q̾s ambigit eũ qui legẽ dĩ meditatꝰ
spem hr̃e ad p̃miũ capiendũ. qr sic̃ lignũ iuxͣ aqͣm
plantatũ stile eẽ ñ pͭ. Ita ⁊ freq̃nti usu legi dei qui

Expanded text:
dicit in Canticis Canticorum, quia dormit et cor eius uigilat. dicit in Canticis Canticorum, quia dormit et cor eius uigilat. Unde ait: et erit tamquam lignum quod plantatum est iuxta decursus aquarum. quis ambigit eum, qui legem dei meditatur, spem habere ad praemium capiendum? quia, sicut lignum iuxta aquam plantatum sterile e
Abbreviated transcription (Latin):
gine uendicantes. Unde congruit ⁊̃ eoꝵ sedẽ cathe¬
dram pestilentie appellare. Nec eĩ iõ ĩpune eritꝙ
sb̾ dei noĩe hoc agũt. constat eĩ suas illos causas su̾
dĩ noĩe ag̾e̾. Nõ eĩ zelo dĩ ħ agũt. S sͥ locũ uolen¬
tes defende̾ꝰ. cũ scĩamꝰ chore. ⁊ cc .l. uiros ꝑ p̃sũptõe¬
deo offe̾ntes hyatu t̾re absorros eẽ toziã regẽ
cũ deo illicite obtuliss lepra in fronte ꝑcussũ. qm̃
claruit cathedram pestilentie ad ĩpietatẽ supdc̃am
luntas eiꝰ. Eius uolũtatẽ in lege dñi dicit eẽ qui
spretis ĩpiss ⁊ desertis pccõrib abnuens pestilencie
cathedram uolũtatẽ suã ĩ dei lege statuit. qͣmobrẽ
beatũ hũc dixit. ⁊ seqͥt᷑. Et ĩ lege eiꝰ meditabitur
nis ab hiis q̃ dei legi adu̾sa st̃. nicħ aliud ꝙͣ in dei
lege ex̾ciciũ facit sacͣm̃tis filii dei ꝯfirmatꝰ. In die
bonis o ꝑib insistit ⁊ nocte orõnib. Hic ẽ eĩ de qͦ

Expanded text:
ite profitentes; unde congruit etiam eorum sedem cathedram pestilentiae appellare. Nec enim ideo impune erit, quia sub Dei nomine hoc agunt. Constat enim suas illos causas sub Dei nomine agere. Non enim zelo Dei hoc agunt, sed sibi locum volentes defendere: cum sciamus Core Deo offerentes, hiatu terrae absorptos esse , et Oziam regem cum Deo illicite obtulisset lepra in fronte percussum . Quoniam claruit cathedram pestilentiae ad impietatem supradictam voluntas ejus. Ejus voluntatem in lege Domini dicit esse, qui spretis impiis et desertis peccatoribus, abnuens pestilentiae cathedram, voluntatem suam in Dei lege statuit. Quamobrem beatum hunc dixit. Et sequitur: Et in lege ejus meditabitur nis ab his, quae dei legi aduersa sunt, nihil aliud quam in dei lege exercitium facit. sacramentis filii dei confirmatus in die bonis operibus insistit et nocte orationibus. hic est enim de quo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cbanaam ⁊ multiplicatꝰ fuiss fidei causa. oĩbꝰ copiis
ref̾tur rex ⁊ ꝓpħa applłatꝰ. ⁊ pat̾ multqꝵ gentiũ qui cũ
trecentis decẽ tocto uiris u̾naculis suis qͥnq reges cõfa
derit qr ñ ĩ angulo ħ gesta ⁊ dc̃a st ut latent eos qͥ ex
semine eiꝰ erũt. hebreos nũ capauerĩt. Ordinis gͦ tme¬
riti fuit abrahe ut caput fieret hus qui ex es t̾ducẽ
hñt. Dei eĩ u̾idicio pͥnceps ⁊ origo posit̾ ẽ ĩ t̾ra ch a¬
nouatꝰ eĩ ip̃e nouũ ꝯstitue̾t ipłm in dei deuotõne.
hĩc ẽ unde apłus paulus hebreũ se ex hebreis fa¬
tet᷑ hoc eĩ dignitatis uidebat᷑ eẽ cognom̃. Testimõiũ
eĩ ⁊ nobłitas generis erat ut ex noĩe cognoĩarent
qui multis modis deo placuerat quiq erat origo ab¬

Expanded text:
in Chanaan , et multiplicatus fuisset, fidei causa omnibus copiis in Chanaan , et multiplicatus fuisset, fidei causa omnibus copiis refertus, rex et Propheta appellatus et pater multarum gentium , qui cum trecentis decem et octo viriderit, quia non in angulo haec gesta et dicta sunt, ut laterent, eos, qui ex semine eius erant, Hebreos nuncuparunt. ordinis ergo et meriti fuit Habrahae, ut caput fieret his qui ex eo traducem habent. dei enim iudicio princeps et origo positus est in terra Chanouatus enim ipse nouum constitueret populum in dei deuotione. hinc est unde apostolus Paulus Hebreum se ex Hebreis fatetur; hoc enim dignitatis uidebatur esse cognomen. testimonium enim et nobilitas generis erat, ut ex nomine eius cognominarentur, qui multis modis deo placuerat quique eis erat origo. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
ostende̾t q̃ caput intlłigat᷑ eẽ ip̃uis node. Igiꝰ ratõ
hoĩs ẽ cã qua constat. constat aut̃ ex .iiiiͬ. elem̃tis.
tra. aere. aqua. igne. deo auctore dũtaxat. qͥntꝰ est
aĩmꝰ qiͣ auriga ut ss ꝯcretũ ⁊ ꝯfiguratũ corpꝰ agit
nũcupam᷑. hoĩes eĩ uocant᷑ pp̃ humũ. unde pr̃ nr̃ fo¬
rinsecꝰ originẽ ht̃. Igt᷑ causa rratiõ facit ut ex nõie
alicꝰ cetĩ sb̾sistentes sb̾ eodẽ nõie appellent᷑ ip̃m signi¬
ficantes in sese. Qͣmob rem uideamꝰ si ꝯgruit sic̃ qͥdam
abraham. Qd̾ si eẽt um̾ debe̾nt hñ qui de tribu heb̾
st̾ post ip̃m eodẽ noĩe nũcupari. ab heber eĩ septima
gnãtõne natus ẽ abrahã. Si gͦ suꝑ abrahã uł ip̃e abra¬
ham hebreꝰ dcũs ẽ: sñ dubio hebrei ab heber nũdu
pantꝰ. Si aut̃ nõ legit᷑ suꝑ abrabam dcõs hebreos.
s pos̃t abrahã. ñ iam utiq ex heber. s abrabam
dicũt᷑. hebrei qͥpe cũ filii abrahã pͥmo hoc node ap

Expanded text:
ostenderet, quae caput intellegatur esse ipsius nominis. igitur ratio hominis est causa qua constat. constat autem ex quattuor elementis, terra aere aqua igne, deo auctore dumtaxat; quintus est animus quasi auriga, ut concretum et figuratum corpus agitet nuncupamur. Homines enim vocamur propter humum, unde pater noster forinsecus originem habet. Igitur causa et ratio facit ut ex nomine alicujus caeteri subsistentes sub eodem nomine appellentur, ipsum significantes in sese. Quamobrem videamus si congruit, sicut quidam Abraham. Quod si esset verum, deberent hi, qui de tribu Heber sunt, post ipsum eodem nomine nuncupari: ab Heber enim septima generatione natus est Abraham . Si ergo super Abraham, vel ipse Abraham Hebraeus dictus est; pantur; si autem non legitur super Habraham dictos Hebreos, sed.post Habraham, non iam utique ex Heber, sed ab Habraham dicuntur Hebrei, quippe cum filii Habrahae primo h
Abbreviated transcription (Latin):
Ntñ deperu s tota ꝯfusa eẽt ceti̾s lingus. Ita
eĩ tũt actũ ẽ ne se hoĩes intellige̾nt ⁊ maiora
auderẽt. Tante gͦ tũc lingue ĩtelligunt᷑ extitisse
qͣnti ⁊ hoĩes fu̾nt qͥ disꝑsi locis iñ quibꝰ hĩtarunt
Unꝰqͥsq linguã suã instituit. Si aut̃ ip̃a eẽ mini¬
me putabit᷑ q̃ scͥpta ẽ tũc una fuisse ħ suꝑerit ut
de cet̾i̾s linguis collecta sit ꝑticulatĩ ⁊ ꝯpagĩnata
in sp̃em lingue uniꝰ qua ute̾t᷑ abrabã. ut quia
pat̾ multaꝵ gentiũ erat ex młas linguis smonẽ
morat lib̾ geneseos unsꝰ uocis ⁊ s̾monis ab ori¬
ente migrasse legũt᷑. ⁊ inde itm̾ disꝑsi adeo suꝑ
faciem totiꝰ t̾re. Nõ utiq illic remansit qͥ ĩ pͥmit̾
lingua data remanẽt. Deniq n t̾rã aliqͣm ht̃
int̾ hoĩes ut t̾re lingue. n gentẽ exceptis iu¬

Expanded text:
n deperiret, sed tota confusa esset ceteris linguis. ita enim tunc actum est, ne se homines intellegerent et maiora auderent. tantae ergo tunc linguae intelleguntur exstitisse, quanti et homines fuerunt, qui dispersi locis, in quibus habitarunt, unus quisque linguam suam instituit. Si autem ipsa esse minime putabitur quae scripta est tunc una fuisse, hoc supererit, ut de ceteris linguis collecta sit particulatim et conpaginata in speciem linguae unius qua uteretur Habraham, ut, quia pater multarum gentium erat, ex multis linguis sermonem morat liber Geneseos unius vocis et sermonis , ab Oriente migrasse leguntur, et inde iterum dispersi a Deo super faciem totius terrae, non utique illic remansit, quin primitus lingua data remaneret. Denique neque terram aliquam habet inter homines, ut caeterae linguae, neque gentem, exceptis Ju