comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s nõ singłaris est. hõ ex et̾nis in
myst̾io alt̾m qui sic cũ alt̾o. ⁊ qm̃ dene
pas̾ in se ht̃ alt̾m cũ alt̃o sicut dixi. dig¬
nũ fuit unũ p̾dicare pͥus nõ manifesta¬
to mystio quod erat in ip̃o. Cm̃ caput
filii pat᷑ est. ⁊ caput spc̃ scĩ filius. qr de
ip̃o accepit. ⁊ sicus pat̾ misit filiũ n
cognitus est ds̃ ex quo sunt omnia. tc̃
scientib se manifestauit filiũ suum
quem ex et̾nohũit apud se. M anifesta¬
tus aut̃ filius ostendit prẽm eẽ qui
pͥus unus ds̃ p̃dicabatur eẽ. Quo coggni¬
to: palam fecit ẽẽ etiam sp̃m scm qui
differre alt̾m ab alt̃o ⁊ hoc ex et̾nis fu¬
isse in myst̾io dei qui in trmitate estad¬
orandus. In eod enĩ honore uult recipi
quod ex ipõ est: in quo recipitur nr̃ a
tur. seruato ordine ꝑsonaꝵ inius di¬
uinitatis indiscreta adoretur potestas
dum nicħ differt alt̾m ab altõ. tres ergo
picta dnica qͣtuor uoluminib a quatuor
icriptorib sunt in scripturam digesta

Expanded text:
s est. Habet ex aeternis in mysterio alterum qui sit cum altero. Et quoniam Deus pater in se habet alterum cum altero, sicut dixi, dignum fuit unum prius praedicare, non manifestato mysterio quod erat in ipso: quoniam caput Filii Pater est, et caput Spiritus sancti Filius, quia de ipso accepit: et sicut Pater misit Filium, ita am autem cognitus est Deus ex quo sunt omnia, tunc scientibus se manifestavit Filium suum, quem ex aeterno habuit apud se. Manifestatus autem Filius ostendit Patrem esse qui prius unus Deus praedicabatur esse. Quo cognito palam fecit esse etiam Spiritum sanctum, qui differe alterum ab altero: et hoc ex aeternis fuisse in mysterio Dei, qui in Trinitate est adorandus. In eodem enim honore vult recipi, quod ex ipso est, in quo recipitur ipse a tur, servato ordine personarum, unius divinitatis indiscreta adoretur potestas. dum nihil differt alter ab altero. tres ergo DICTA DOMINICA QVATTUOR UOLUMINIBUS ET A QVATTUOR SCRIPTORIBUS SUNT IN SCRIPTURAM DIGESTA?
Abbreviated transcription (Latin):
genitus est .i. tex fc̃s. sicut ꝯtinetur in
ꝑmittente rege nabugodonosor ab ip̃o
incipit t̾cia pars que uenit usq ad xͣͫ¬
ꝑtem ⁊ miciat t̾ciam iechonias sion
aut̃ salathiel: regnasiunt qui sunt
ex iuda. s quoꝵ ex radice nascitur io¬
seph. Ram iechonias pͥmũ filtũ hũi
assur noĩe. s qm̃ ioseph ꝑ radicem sa¬
lathiel originem trahit. pt̾misto assur
salathiel iechonie pri suo ibiicdits est
ut uenurtur ad coseph cui erat desponla¬
ta uirgo maria. Nam ⁊ post iosyam techo¬
nias sequitur. S qr ꝑ ioacluim prẽm ie¬
chonie uenitur ad toseph. p̾t̾misso eo .i.
iechoniam salathiel ⁊ filius eius ꝑquẽ

Expanded text:
genitus est, id est rex factus, sicut continetur in permittente rege Nabuchodonosor, ab ipso incipit tertia pars, quae uenit usque ad tem et initiet tertiam Iechonias. sic autem Salathiel regnauerunt qui sunt ex Iuda, sed quorum ex radice nascitur Ioseph. nam Iechonias primum filium habuit Asyr nomine, sed quoniam Ioseph per radicem Salathiel originem trahit, praetermisso Asyr Salathiel Iechoniae patri suo subiunctus est, ut ueniretur ad Ioseph, cui erat desponsata uirgo Maria. nam et post Iosiam Iechonias sequitur, sed quia per Ioachim patrem Iechoniae uenitur ad loseph, praetermisso eo, id Iechoniam Salathiel et filius eius, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
sio ⁊ p̾cepta data sunt ppło. que pͥuo ñ
euat. neq nunt in auccoritate hẽtur.
ircũcisio signũ est fidei abrahe. li
hoc signũ acceꝑat. Precepta aut̃ sabba¬
salbĩ quod in et̾nis dabit requiem: si¬
gura est hoc salb̾m quod in ebdomadã
impletũ fc̃m est. Escaꝵ aut̃ lex nõ pri¬
mordio legis data est. S cũ duice ꝑfidia
de u̾bis ⁊ꝓmissis fidem nollent dare.ad
duritiam cordis sui acceꝑunt p̾cepta
nõ bona. sicut dicit ꝓpħa ieremta. Id enĩ
actũ est ut cerux eoꝵ p̾m̾etur ad ꝓfectũ
debuit tota creatura subici. Postea aut̃
nũa dei ueniente: reodita est libertas
edendi. Unde dicit petrus apłs. Quid ĩ¬
ponitis uigũ suꝑ ceruioem fr̃m quod
neq nos neq pres nr̃i. portare potiumꝰ:
⁊ ꝯfiteatur uirtutem tuam. quõ ergo
in psalmis. nũ quid ꝯfitebitur tibi ĩ¬
guit pulius. aut annũtiabre uirtutẽ
on est sic intlłigend̾ ut le tuam:. Lii¬

Expanded text:
SIO ET PRAECEPTA DATA SUNT POPULO, QVAE PRIUS NON ERANT NEQVE NUNC IN AUCTORITATE HABENTUR? Circumcisio signum est fidei Abrahae, uthoc signum acceperat; praecepta autem sabbasabbati, quod in aeternis dabit requiem, figura est hoc sabbatum, quod in hebdomadam impletam factum est; escarum autem lex non in primordio legis data est, sed cum duce perfidia dei uerbis et promissis fidem nollent dare, ad duritiam cordis sui acceperunt praecepta non bona, sicut dicit propheta Hieremias. id enim actum est, ut ceruix eorum premeretur ad profectum debuit tota creatura subici —, postea autem misericordia dei ueniente reddita est libertas edendi, unde dicit Petrus apostolus: quid inponitis iugum super ceruicem fratrum, quod neque nos neque patres nostri potuimus et confiteatur virtutem tuam: quomodo ergo in Psalmis, Numquid confitebitur tibi, inquit, pulvis, aut annuntiabit virtutem tuam? Non est sic intelligendum, ut le
Abbreviated transcription (Latin):
cat p̾t̾missis ochoria qui post ioram ẽ
ilium iosap̾hat. ⁊ ioas filio ochorie
eritosti ⁊ amasia filio ioas. uiii
de nuo cetõꝵ. Sic enĩ hoꝵ ꝯtiniauit im¬
pietas ut malignũ eoꝵ nlłm int̾uallã
hr̃et. a ioram aut̃ ceptũ malignũ sit¬
ad amasiam ut nlłius lat̾is eẽt suffra¬
gium. quo ex ꝑte m̾ito pr̃is aliqͥs hoꝵ
reman̾et in nũo regum. Nam ioram
maligne agens: m̾ito iosaphat remes¬
sus in nu̾o est ⁊ orias m̾ito ioathani
reseriatus in nũo est. Iloꝵ aut̃ trium¬
ꝯtinuata est malignitas in dm̃. Galo¬
mon quoq m̾ito pris remissus in reg¬
no est.⁊ roboam filius sałonis malig¬
ne agens m̾ito a saph remansit ĩ nu̾o
regum. Illi aut̃ tres in medio maloꝵ
ꝯclusi sunt maligne agentes. Idoo sb̃¬
lati sunt penis enĩ ad ꝑditõm gen̾is
exemplũ est. qñ se iugit̾ malignitas

Expanded text:
CAT PRAETERMISSO OCHODIA, QVI POST IORAM EST FILIUM IOSAFAT, ET IOAS FILIO OCHODIAE ET AMESSIA FILIO IOAS? Nihimero ceterorum. sic enim horum continuauit impietas, ut malignum illorum nullum interuallum haberet. a Ioram autem coeptum malignum si Amessiae, ut nullius lateris esset suffragium, quo ex parte merito patris aliquis horum remaneret in numero regum. nam Ioram maligne agens merito Iosafat remissus in numero est et Ozias merito Ioatham reseruatus in numero est; illorum autcontinuata malignitas in Deum est. Salomon quoque merito patris remissus in regno est; et Roboam filius Salomonis maligne agens merito Asa relictus est in numero regum. Illi autem tres in medio malorum conclusi sunt maligne agentes, ideo erasi sunt. Pejus enim a perditione generis exemplum est, quando se jugiter malignitas
Abbreviated transcription (Latin):
saluator. ut enĩ omnia se uoliltate
patris recte condidisse doc̾et. tunc uoluit
passione sua mundũ redim̾e ⁊reforma¬
quo mudus mitiũ cepit ⁊ dies ꝑ noctẽ
hũt romani. ⁊ tunc utiq pͥmũ hec pars
a tenebris ad lucem ꝑducta est. Nulla
itaq uituꝑatio actoris pot̾it uidĩ. qñ
lapsam creaturam tunc reformauit
qñ ⁊ cepta erat. nec enĩ rep̾hendi pot̾it

Expanded text:
saluator. ut enim omnia se nutu patris recte condidisse doceret, tunc uoluit passione sua mundum redimere et reformaunde mundus initium cepit et dies habent Romani. Tunc enim utique primum haec pars a tenebris ad lucem perducta. nulla itaque uituperatio auctoris poterit uideri, quando lapsam creaturam tunc reformauit, quando et fecerat. nec enim reprehendi poterit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m fcã est. aꝑtum est aduemiente sal¬
uatore plenitudinem fcãm u̾itatis. q̃
enĩ latebant ⁊quod ꝓmissum est dum
reuelatur ⁊ manisestatur: plenitudo
fit u̾itatis. tunc credentes accepto sp̃u
scõ: fiunt filii dei. sam inspiratõquedr̃¬
fcã a deo madam: anime traditõ est. sp̃c
enĩ freq̃nt̾ ꝓ anima ponitur. dicente⁊
eungłio int̾ cet̾a. ⁊ reusus est inquit
uit d̾s. s insufflauit ds in faciem eiusi
sp̃m uite ⁊ fc̃s est homo in aĩam inuen

Expanded text:
m facta est. Apertum est adueniente saluatore plenitudinem factam ueritatis, quae enim latebant et quod promissum est dum reuelatur et manifestatur, plenitudo fit ueritatis. tunc credentes accepto spiritu sancto fiunt filii dei. nam inspiratio, qua a deo in Adam, animae traditio est. spiritus enim frequenter pro anima ponitur dicente euangelio inter cetera: et reuersus est, inquit, uit deus, sed: insufflauit deus in faciem eius spiritum uitae et factus est hom
Abbreviated transcription (Latin):
di intiligend̃ est decem p̾ceptoꝵ legis eũ
susse debitorem ⁊ ꝓ cupiditate atq opib
suis tamqͣm uxore ⁊ filiis penas soluere
abuisse. quod est p̾tium eius. Pretiũ enĩ
uenditi: supplitiũ dampnati intlłigitur
mnod dixit noluit ignosce̾ ꝯseruo suo. s
abnit ⁊ nusit eum in carre̾ ⁊ cet̾a: intelli¬
gend̾ tenuit ꝯtra eum hunc amicũ ani¬
mũ ut supplicia illi uellet. Conseri aut̃
qui narrauunt dño que fiebant: pt ĩtlli

Expanded text:
 legis eum fuisse debitorem, et pro cupiditate atque operibus suis, tanquam uxorem et filios poenas solvere debuisse, quod est pretium ejus. Pretium enim venditi, supplicium damnati intelligitur. Quod dixit: Noluit ignoscere conservo suo, sed abiit et misit eum in carcerem, etc., intelligendum: Tenuit contra eum hunc animum, ut supplicia illi vellet. Conservi autem, qui narraverunt domino, quae fiebant, potest i
Abbreviated transcription (Latin):
am quicũꝙ in xp̃o baptirati sunt. ad hoc na¬
sont regentes de sedesparent. qr nõ custodte¬
lantur sub pedagogo. ⁊ tõ se filios nõ puta
anĩa dei est. neq spotentia ⁊ singłaritate
sinceptõnis ad hñdam naturalit ⁊ agendã
ponam sapĩe. sicut ip̃e mediator unũ cum
ua suscipiente sapiente sapt̃a. sine int̾po¬
rõne alicuus mediatoris effectus s fili
sunt ꝑticipatõne sapĩe. id p̃parante atq
bstante mediatoris fide. Quam fidei gram
nnc indum̃tũ uocat. ut xp̃m indice sũt
qui m eum credid̾unt. ⁊ iõ filii det fr̃os qi
ents mediatoris effecti sunt. In quia fide nõ

Expanded text:
 quicumque in Christo baptizati sunt; ad hoc valet, ne Gentes de se desperarent, quia non custodiebantur sub paedagogo, et ideo se filios non putarSapientia Dei est; neque praepotentia et singularitate susceptionis ad habendam naturaliter et agendam personam Sapientiae, sicut ipse Miente Sapientia sine interpositione alicujus mediatoris effectus: sed filii fiunt participatione sapientiae, id praeparante atque praestante Mediatoris fide: quam fidei gratiam nunc indumentum vocat, ut Christum induti sint, qui in eum crediderunt, et ideo filii Dei fratresque ejus Me
Abbreviated transcription (Latin):
tum spiritaliũ. caritatem. quem nond
diuinaꝵ licc̾aꝵ studiosũ faciat intentũ
ad ꝑscrutanda cet̾a. Si enĩ fornicatõ est
amor a legitimo conubio solutus ⁊ ua¬
gus explende libidinis. a sectandolicen¬
tiam. quid tam legitime ad spiritalẽ
fecunditatem ꝯuingitur qͣm aĩa doo
ruptior. inberet aut̃ caritati. Necte igi¬
tur fornicatõni opponitur caritas. in qͣ
sola est custodia castitatis. Immunditu
aut̃ sunt os ꝑturbatões de nla forncatõ
concepte. quib gaudiũ tnͣquillitatis
opponitur. Pdoloꝵ aut̃ seruitus ulti
fornicatio est anime. pp̃ quod etiam be¬
lum adũsus etłngłin reconciliatis de
furiosissimũ gestum est. cuius reliqui
ꝙͣns toite: duu adhuc tñ recalent. Hire
itaq pax ꝯtraria est qua reconciliamᷤ
sanantur in nob̃. Ut aut̃ maliis inter
quos iuimus insta modatõne tracten¬
tur. ⁊ad sustinend̾ longanunctas. ⁊ ad
curand̃ benignitas. ⁊ ad ignoscend̃ bo¬

Expanded text:
tum spiritualium charitatem; quem non tum spiritualium charitatem; quem non divinarum Litterarum studiosum faciat intentum ad perscrutanda caetera? Si enim fornicatio est amor a legitimo connubio solutus et vagus, explendae libidinis consectando licentiam; quid tam legitime ad spiritualem fecunditatem conjungitur quam anima Deoruptior. Inhaeret autem charitate. Recte igitur fornicationi opponitur charitas, in qua sola est custodia castitatis. Immunditiae autem sunt omnes perturbationes de illa fornicatione conceptae, quibus gaudium tranquillitatis opponitur. Idolorum autem servitus, ultima fornicatio est animae, propter quam etiam bellum adversus Evangelium cum reconciliatis Deo furiosissimum gestum est, cujus reliquiae quamvis tritae diu, adhuc tamen recalent. Huic itaque pax contraria est, qua reconciliamur sanantur in nobis: ut autem in aliis, inter quos vivimus, justa moderatione tractentur, et ad sustinendum longanimitas, et ad curandum benignitas, et ad ignoscendum bo
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ de fornicatõe dyxi. hoc de cet̾is intlłigi
uolui. seq moneat uł quod nõ oĩo ad eũ¬
dem nũm ⁊ ordinem oꝑa carnis in hac
epla enum̾auit. atq in illa ad cornthios
catõnib castitas. mimunditiis m̃dicia.
atq ita cet̾is ceta occurr̾ent. Nõ enĩ hoc
suscepit ut doc̾et quod sint. s in quoge¬
tpr̃alem qua ꝓ nob̃ dñs mortuus est. ñ
ꝑueniamus ad et̾nam quietem in qua
ppralem in qua nos dñs martalitate at¬
nis nos edomare dignatus est. in penam
sempit̾uam incidamus que ꝑseu̾anti ad¬
usus dmmn suꝑbie p̃parata est. Cum enĩ
ꝯmemoratis młtis oꝑib carnis. addioit
⁊ hiis siłia. Satis ostendit nõ se tsta exam¬
natiore num̾o locasse s lib̾iore sermone
posuisse. Hoc etiam de spiritalib fecit u¬
tñ diligent̃ ꝯsi dantib nõ hic oĩmodo car¬
uł singła quibdam plurib opponũtur
Nam ex eo ꝙ carnaliũ ittioꝵ in capite
posuit fornicatões. in capite aut̃ uirtu¬

Expanded text:
catione dixi, hoc de caeteris intelligi volui. 50. Neque moveat, vel quod non omnino ad eumdem numerum et ordinem opera carnis in hac Epistola enumeravit, atque in illa ad Corinthioscationibus castitas, immunditiis munditia, atque ita caeteris caetera occurrerent. Non enim hoc suscepit ut doceret quot sint, sed in quo getemporalem, qua pro nobis Dominus mortuus est, non perveniamus ad aeternam quietem, in quaralem in qua nos Dominus mortalitate carnis edomare dignatus est, in poenam sempiternam incidamus, quae perseveranti adversum Dominum superbiae praeparata est. Cum enim commemoratis multis operibus carnis, addidit, et his similia; satis ostendit non se ista examinatiore numero collocasse, sed liberiore sermone posuisse. Hoc etiam de spiritualibus fructibn diligenter considerantibus non hic omni modo carvel singula quibusdam pluribus opponuntur. Nam ex eo quod carnalium vitiorum in capite posuit fornicationes, in capite autem virtu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm fuant: Ram hoc ait itiq ne ciucũcida¬
tut. S nmirũ hic declaratur ⁊ ꝯfirmas̾
illa siña de qua supius disputanmus.
Quid enĩ aliud hoc loco gentib dicat nõ
itieno. nisi ut ꝓsit illis quod a serum¬
te suꝑstitõts sue ꝑ fidem xp̃i libati su
ne iterũ serui eẽ nelint sub uigo cam¬

Expanded text:
circumcidantur. Sed nimirum hic declaratur et confirmatur illa sententia de qua superius disputavimus. Quid enim aliud hoc loco Gentibus dicat, non invenio, nisi ut prosit illis quod a servitute superstitionis suae per fidem Christi liberati sunt, ne iterum servi esse velint sub jugo
Abbreviated transcription (Latin):
nond̃ nos agnouisse dm̃. s ca fide pige¬
ri ut oportuno tp̃re cognosc̾e̾ ualeamus.
S quod in ip̃a correctione ait. inmo ceg¬
niti a deo. si ꝓpͥe accipiatur: putabitur
ds. qͣi ex tp̃re aliquid cognosc̾e quodante
nõ erat. Trnslate ergo dcm̃ est. ut ocłos
dei accipiamus ip̃am dilectõm etus n
quam ꝯm̃dauit mittens ꝓ impiis imi¬
cum filim. Sic enĩ ⁊ de hiis qui dili¬
guntur dice̾ solemus quod añ oculos
heantur. Hoc est ergo cognoscentes dm̃
immo cogniti a deo. Euod ⁊ tohes dixit
cum iudens natus sim. iam ista carna
tune ac decent̾ facit eos recolere cari¬
tatem suam. ne tamqͣm inimicũ illũ
deputent. Dicit enr̃ fr̃es p̾cor uos nicħ¬

Expanded text:
 nos cognovisse Deum; sed ea fide purgari, ut opportuno tempore cognoscere valeamus. Sed quod in ipsa correctione ait, imo cogniti a Deo, si proprie accipitur, putabitur Deus quasi ex tempore aliquid cognoscere, quod ante non noverat. Translate ergo dictum est, ut oculos Dei accipiamus ipsam dilectionem ejus, quam commendavit mittendo pro impiis cum Filium: sic enim de iis qui diliguntur dicere solemus quod ante oculos habeantur. Hoc est ergo cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo, quod et Joannes dixit, cum Judaeus natus sim, jam ista carnaltune ac decenter facit eos recolere charitatem suam, ne tanquam inimicum illum deputent. Dicit enim, Fratres, precor vos, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide dñi fido ꝓpħica añ ambos ad¬
uentus eius salutem gr̃e ꝓcepũt
implent sc̃oꝵ bĩssimũ ciuitatis sempi¬
t̾ne statũ. Ouꝑbienti ergo ppłolex posi
acciꝑe nõ possto ⁊ sine hac gr̃a nlło modo
p̾cepͥtalegis impleret transgressione
humiliaretur ut quere̾t gr̃am. nec
sesis m̾itis saluũ fiert quod suꝑbũ
est:opinaretm ut eẽt in sua potesta¬
te ⁊ nirib iustus. s in manu media¬
toris iustificamus imptũ. ꝑangelos
aut̃ ministrata est om̃is dispensatio

Expanded text:
 ambos adventus ejus salutem gratiae perceperunt, implent sanctorum beatissimum civitatis sempiternae statum. Superbienti ergo populo Lex positaccipere non posset, et sine hac gratia nullo modo praecepta Legis impleret, transgressione humiliaretur, ut quaereret gratiam, nec se suis meritis salvum fieri, quod superbum est, opinaretur; ut esset non in sua potestate et viribus justus, sed in manu Mediatoris justificantis impium. Per Angelos a
Abbreviated transcription (Latin):
sermone recapitulab. Diliges ꝑxim̃
tuũ tamqm terp̃m. Duectõ ꝑximu malũ
nõ oꝑatur. ꝑlenitudo aut̃ legis: caritas
⁊ in illa epła solam pxunt diectõm cõ¬
memorat. nisi qr de dilectõe dei possunt
m̃tiri hoĩes. qr rariores temptationes
eam ꝑbant In dilectõe aut̃ ꝓxini faci¬
lius ꝯuncuntur eam nõ hĩe dumi¬
miq̃ cũ hõib aguut. Conleq̃ns est aut̃
ut qui ex toto corde. ex tota ar̃a ex tota
m̃te dm̃ diligit. diligat ⁊ ꝑxiniũ tam¬
qͣm seip̃m. qr ho uibet ule quẽex toto¬

Expanded text:
capitulatur, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis, charitas et in illa Epistola solam proximi dilectionem commemorat: nisi quia de dilectione Dei possunt mentiri homines, quia rariores tentationes eam probant; in dilectione autem proximi facilius convincuntur eam non habere, dum inique cum hominibus agunt? Consequens est autem ut qui ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente Deum diligit, diligat et proximum tanquam seipsum; quia hoc jubet il
Abbreviated transcription (Latin):
tas hiꝰ obseritatoes. Quos ipe qͣm trme
cit iatis ostendit. cũ tales litus etran
sita mani scribere uoluit. Aocet etpeo
timorem adhuc ni istis opari tamqm
sub lege ꝯstitutis. qui ad circũcilionẽi
gentes cegent. xeq enĩ qui curucinsũt
hii legem custodiunt. Iuam eñ dicit ai¬
stoditõni legis nõ occidere. nõ mechart

Expanded text:
s: quos ipse quam non timeat satis ostendit, cum tales litteras etiam sua manu scribere voluit. Docet ergo timorem adhuc in istis operari, tanquam sub Lege constitutis, qui ad circumcisionem Gentes cogerent. Neque enim qui circumcisi sunt, hi Legem custodiunt. Illam enim dicit custo
Abbreviated transcription (Latin):
cum ⁊ nos ip̃i ꝓp̾e anximus quod ab
origine pãi humani dampnatõnis &
trahebamus. aliud est enim nõ rccat
aliud nõ hr̃e pccm. nam in quo pcc̃m non
regnat: nõ peccat .i. qui nõ obedit desiõus
possit effici ex omni tñ ꝑte nõ nisimre
surrectõe carnis atq ꝯmutatõe sꝑandũ
est. Potest aut̾ moue quod ait. que dico
uobts sicut p̾dixi. qm̃ qui talia agunt
regnũ dei nõ possidebunt. si q̃retur ubi
uta p̾dixit. nam in hac epła nõ nuenit᷑
ergo aut p̾sens cũ ẽẽt hoc p̃oixat. autoꝵ¬
nou̾at p̾uenisse ad illos eplam q̃ nusa
est ad corinthios. Ibi enĩ sic ait. solite i¬

Expanded text:
cum et nos ipsi peccando auximus quod ab origine peccati humani damnationisque trahebamus. Aliud est enim non peccare; aliud, non habere peccatum. Nam in quo peccatum non regnat, non peccat, id est, qui non obedit desideriis possit effici, ex omni tamen parte nonnisi in resurrectione carnis atque commutatione sperandum est. Potest autem movere quod ait, Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt, si quaeratur ubi ista praedixerit; nam in hac Epistola non invenitur. Ergo aut praesens cum esset, hoc praedixerat; aut cognoverat pervenisse ad illos Epistolam quae missa est ad Corinthios. Ibi enim sic ait: « Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
Qnnen ergolegem nunc dicit ex oꝑib
hiis que ad bonos mores ꝑtinent. qr et
ma que sunt in sacram̃tis cũ bene alibi
messiguntur. nec carnalit̾ obsernant᷑
a seruis. ad illa duo p̾cepta referantur
ncc̃e est. dilectõnis dei ⁊ ꝑximi. Recte ita
accipitur ab hoc ꝑtin̾e quod etiam dñs
ait. Nõ uent legem solle: s adimplere¬
qr erat ablaturus timorem carnalem.
ꝑ quem caritas dei disfiia est incordib¬
ures opantiũ iustitiam. nlło modo quisqͣ
mentoꝵ. umbras situroꝵ eẽ. quas iam
aduentu dñi lbero heredi nccias non ẽẽ
monstrauit Iꝑa u̾o ad bonos mores ꝑti¬
uentia nõ impleri nisi daectõe ꝑ quam
fidos opatur. Unde si oꝑa legis quedam
post fidem suꝑflita. q̃dam añ fidem nua
sunt. iunat iustus ex fide. ut ⁊ omis gͣ¬
ue secuitutis abiciat. leui sarcina xp̃i

Expanded text:
dicit ex his operibus quae ad bonos mores pertinent: quia et illa quae sunt in sacramentis, cum bene a liberis intelliguntur, nec carnaliter observantur a servis, ad illa duo praecepta referantur necesse est, dilectionis Dei et proximi. Recte itaque accipitur ad hoc pertinere quod etiam Dominus ait, No; qui erat ablaturus timorem carnalem,  quem charitas Dei diffusa est in cordibus operantium justitiam , nullo modo quisquam amentorum umbras futurorum fuisse, quas jam adventu Domini libero haeredi necessarias non esse monstravit: opera vero ad bonos mores pertinentia non impleri nisi dilectione, per quam fides operatur . Unde si opera Legis quaedam post fidem superflua, quaedam ante fidem nulla sunt; vivat justus ex fide , ut et onus grave servitutis abjiciat, levi s
Abbreviated transcription (Latin):
ratur ⁊ ego nõ uror: Quod uo sb̃iecit. Uellẽ
aut nunc adce apud uos ⁊ mutare uocem
meam qi ꝯfundor in uob̾. quid aliud in¬
eligatur nisiqr filios suos ẽẽ dixat. ꝑ¬
tens eis fortasse ad litc̾as. ne seuiore ob¬
urgatõe ꝯmoti. facile m eius odiũ tra¬
dicentur a deceptorib illis quib abses
nõ posset resiste: uellem ergo inquit nũc
ice apud uos ⁊ mucare uocem meam
i negare uos filios. qr ꝯfundor in uobis
mies enĩ filios ne de hus erubescant. ⁊̃
le facile intlligitur nam ipe int̾ptat¬
Enr abra ham cu oro testaiita significati
lunt. Post mortem aut lare quos de alca
uxore genuit nõ ꝑtinent ad hanc signi¬
ficatom. Et iõ msti legentes apłm. librũ
aut̃ genesios ignorantes putant solum
duos filios hiuiile abraham. Hos ergosolos
ꝯmemorat apls. qr solos adhuc hẽbat. aĩ
hec segnificarentur. que ꝯseq̃nt exponit
quod ille de ancilla que agar uaabatur
ietus testam̃tũ significat .i ppłm uetis
testem̃ti sp̾ ugum seruile carnalium

Expanded text:
o subjecit, Vellem autem nunc adesse apud vos, et mutare vocem meam, quia confundor in vobis; quid aliud intelligatur, nisi quia filios suos esse dixerat, parcens eis fortasse per litteras, ne severiore objurgatione commoti, facile in ejus odium traducerentur a deceptoribus illis, quibus absens non posset resistere. Vellem ergo, inquit, nunc adesse apud vos, et mutare vocem meam, id est, negare vos filios; quia confundor in vobis. Malos enim filios, ne de his erubescant, etiam dicit, facile intelligitur: nam ipse interpretAbraham duo testamenta significata sunt. Post mortem autem Sarae, quos de alia uxore genuit, non pertinent ad hanc significationem. Et ideo multi legentes Apostolum, librum autem Geneseos ignorantes, putant solos duos filios habuisse Abraham. Hos ergo solos commemorat Apostolus, quia solos adhuc habebat, cum haec significarentur, quae consequenter exponit. Quod ille de ancilla, quae Agar vocabatur, vetus testamentum significat, id ter jugum servile carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m aut̃ nicħ eis ꝑfuturũ eẽ dicit si
cũcidantur. s illo modo quo eos isti nol¬
bant circũcidi uut in carnis circũciso
pp̃ scandalũ suoꝵ. nich simulans oĩo. ẜ
ex ila mdifferentia qua dicit. circũciuo
nich est. pputiũ nicħ est Nccħ enĩ obest
ista curũcisio ei qui salutem in illa esse

Expanded text:
m autem nihil eis profuturum esse dicit, si circumcidantur: sed illo modo, quo eos isti volebant circumcidi, id est, ut in carnis circumcisiopropter scandalum suorum , nihil simulans omnino, sed ex illa indifferentia qua dicit, Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est . Nihil enim obest illa circumcisio ei qui salutem in illa esse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ temptatõm ur̃am in carne mea. nõ
spreuistis. neq respiustis. Temptati
utrũ timore deserent eum an caritate
amplectentur. Et neq sprenistis ĩqͥt
tamqͣm ntilem istam temptatõm. n
respistis tit nõ suscipetis ꝗmunio¬
nem ꝑiculi mei s sicit angłm dei re¬
cepistis me sicut xp̃m iħm. deide ad¬
mirans opus eoꝵ spiritale ꝯmendat
tit hoc intuentes in carnalem timorẽ
nõ decidant. Que ergo inquit fuit bea¬
⁊ dedissetis michi. Ergo inimcus fr̃s
utiq nõ. S quid uetũ p̾dicans nisint
circũcidantur: Et iõ inde quid adtim¬
git. Emulantur uos nõ bene .i. mui
dent nob̃. qui uos carnales de spirita¬
lib uolunt face. hoc emulantur nõ
bene. s excludẽ inquit uos uolunt. ut
illos emulemini. hoc est imitemini
quõ nisi ut seruitutis iugo actinea¬
menssicut ip̃i attinentur : Donũ est¬
aut̃ ait emulari in bono semꝑ. uult
enĩ ut seip̃m imitentur. pp̃ hoc addidit
⁊ nõ solum cũ p̃sens sum apud uos

Expanded text:
non sprevistis, neque respuistis. Tentati utrum timore desererent eum, an charitate amplecterentur. Et neque sprevistis, inquit, tanquam utilem istam tentationem: neque respuistis, ut non susciperetis communionem periculi mei. Sed sicut angelum Dei excepistis me, sicut Christum Jesum. Deinde admirans, opus eorum spirituale commendat, ut hoc intuentes, in carnalem timorem non decidant. Quae ergo fuit, inquit, beaet dedissetis mihi. Ergo inimicus factutique, Non. Sed quid verum praedicans, nisi ut non circumcidantur? Et ideo vide quid adjungit, Aemulantur vos non bene: id est, invident vobis, qui vos carnales de spiritualibus volunt facere, hoc est, aemulantur non bene. Sed excludere, inquit, vos volunt, ut illos aemulemini, hoc est, imitemini: quomodo, nisi ut servitutis jugo attineamini, sicut ipsi attinentur? Bonum autem, ait, aemulari in bono semper. Vult enim ut semper ipsum imitentur: propter hoc addidit, Et non solum cum praesens sum apud vos.
Abbreviated transcription (Latin):
porsus magnifice ⁊ oĩo diuiuo ordine.
postea qͣm inos eos instriꝑcit adusus illos
a quib in seruitutem legis seducebant᷑.
loo in eis cauet. neꝯstructores fc̃ ⁊uo
lentes iam calumpniis carnaliũ relpõ¬
dere. ꝯtentõib studeant ⁊ appetitu mã¬
nis głe legis oñib nõ seruientes: uauis
cupiditatub seriuant. gicħ aut̃ sic ꝓdrt

Expanded text:
orsus magnifice et omnino divino ordine, posteaquam eos instruxit adversus illos a quibus in servitutem Legis seducebantur, hoc in eis cavet, ne instructiores facti, et volentes jam calumniis carnalium respondere, contentionibus studeant, et appetitu inanis gloriae, Legis oneribus non servientes, vanis cupi
Abbreviated transcription (Latin):
entiũ uł sexus iam quid̃ ablata est ab
sitate fider s manet in ꝯusatõne mor¬
tali ems ꝙ ordinem in huius uite itine
las salubrimas tradunt. anẽadinod̃ secum
staentia sexus uiri ⁊ upores. nł siqra talia
efiaturrunt. Et ip̃e pͥor dñs qui ait Red¬
me i ditantia ⁊ alia in orõne uite huł
tamq in ura. ne nom̃ dei ⁊ doctrma blas¬

Expanded text:
nis, vel sexus, jam quidem ablata est ab unitate fidei, sed manet in conversatione mortali; ejusque ordinem in hujus vitae itineulas saluberrimas tradunt, quemadmodum secum pro differentia sexus, viri et uxores, vel si qua talia caetera occurrunt: et ipse prior Dominus, qui ait, Redtantia, et alia in ordine vitae hujus tanquam in via, ne nomen Dei et doctrina blas
Abbreviated transcription (Latin):
dtoitieqdi eo tomanas ulius aptis¬
q disertã est Hoc eñ mexime in eo uictoro¬
sum est quod añqͣm cutũcide̾tur: deputata
est fites eris ad iustitiam. ⁊ ad hoc ractissiẽ
refertur quod ei dcm est. qr bñdicentur ĩn
te omnes gentes. Imticõnentiꝑ ficer
eius qua iustificatus est etaaman sacram¬
ta circũcisionis. quod fider signacłm acce¬
pit. ⁊ añ oẽm seruitutem legis que młto
legis sub timore młt intlligi nõ libtate
ut scilz corporali p̾sentiꝙ indita uinoi¬
caretur in eos qui nõ ꝑmauent i omneb
que scripta sunt in ltbrolegio ut faceft
eim. Huc quoq accedebat. ut in ip̃a cepo¬
ris pena otiam maledicti ignominam
formidarent Iueant̃ itstificatur apno
dm̃. qui eum gratis colit. ⁊o scis cupiõt¬
tate appetendi aliquio ab ip̃o p̾s ip̃m aut
timors amictendi. In ip̃o eni iõlabitiado¬

Expanded text:
manos uberius apere dissertum est . Hoc enim maxime in eo victoriosum est, quod antequam circumcideretur, deputata est fides ejus ad justitiam, et ad hoc rectissime refertur quod ei dictum est, Quia benedicentur in te omnes gentes : imitatione utique fidei ejus, qua justificatus est etiam ante sacramentum circumcisionis, quod ad fidei signaculum accepit, et ante omnem servitutem Legis, quae multo Legis; sub timore vult intelligi, non in libertate: ut scilicet corporali praesentique vindicta vindicaretur in eos qui non permanerent in omnibus quae scripta sunt in libro Legis, ut facerent ea; huc quoque accederet, ut in ipsa corporum poena etiam maledicti ignominiam formidarent. Ille autem justificatur apud Deum, qui eum gratis colit, non scilicet cupiditate appetendi aliquid ab ipso praeter ipsum, aut timore amittendi. In ipso eni
Abbreviated transcription (Latin):
ascd̾iam ꝯsocutus su ut fites cẽm
Nõ ait qr fidelis eram. fideli ergo datiu
quid. s data est etiam ut eẽt ficelis.
dectissime itaq alio loco in cod lbro
camus ⁊ credimus. ⁊ credentib presta¬
tur: ut bene opemur. Non est gentio ĩ
ligent de illa que ꝑ dei ppositũ fic u̾o¬

Expanded text:
diam consecutus sum, ut fidelis essem : non ait, quia fidelis eram. Fideli ergo datur quidem, sed data est etiam ut esset fidelis. Rectissime itaque alio loco in eodem libro camur ut credamus, et credentibus praestatur ut bene operemur, non est gentibus isligenter de illa, quae per Dei propositum fit, vo
Abbreviated transcription (Latin):
facta. qui eratis ilo tpere sine xp̃o aliena¬
ti a societate isrł ⁊ pegrini testam̃toꝵ
⁊ pmissionis spem non hñtes ⁊ sine deo
in hoc mundo. Deniq illic infideles de oli¬
ua sua fru fracti hic aut̃ fideles de oleast
in oliia illoꝵ incerti eẽ monstnͣtur Illor
ergo erat de legis tnͣs gresstone con¬
terenda suꝑbia. sicut ad romanos
cum scripturaꝵ ũbis pcc̃a eoꝵ exagp̾ass
scitis aut̃ inquit qm̃ quecũq lex dicit.
huis qui in lege sunt loquitur. ud om̃e
os obstruatur. ⁊ uens fiad om̃is m̃dus
deo. Indei scil de tͣnsgressione legis gen¬
tes dempietate sine lege unde ⁊ icerui
ait. Concuisit eni d̾s omnia i incredu¬
litate ur omnib misereatur. Ho ⁊ nc̃
dicit refricans ip̃am qõtiem. Lexergo
adisus ꝓmissa est. absit. Si enĩ datacẽt
lex que posset uinificare. oĩo exlegei

Expanded text:
facta, qui eratis illo tempore sine Christo, alienafacta, qui eratis illo tempore sine Christo, alienati a societate Israel, et peregrini testamentorum, promissionis spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo » . « Denique illic infideles de oliva sua fracti, hic autem fideles de oleastro in olivam illorum inserti esse monstrantur . Illorum ergo erat de Legis transgressione atterenda superbia. Sicut ad Romanos cum Scripturarum verbis peccata eorum exaggerasset, Scitis autem, inquit, quoniam quaecumque Lex dicit, his qui in Lege sunt os obstruatur, et reus fiat omnis mundus Deo : Judaei scilicet de transgressione Legis, et Gentes de impietate sine Lege. Unde et iterum ait: Conclusit enim Deus omnia in incredulitatem, ut omnibus misereatur . Hoc et nunc dicit, refricans ipsam quaestionem - Lex ergo adversus promissa Dei? Absit. Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege
Abbreviated transcription (Latin):
phetaꝵ mos est ag̾e̾nt ꝑ que illam legẽ
morbos ostendentem nõ auferentem. etiã
sitũ est ꝑ angłos sem̃ in manu mediato¬
ris. ut ip̃e liberaret a pcc̃is iam ꝑ tnsgres¬
sionem legis coactos confit̾i. opus sibi ẽẽ
nem fudisset reconciliarentur deo. In
istis enĩ etat ꝑtͣnsgressionem legis con¬
frigenda suꝑbia. qui głantes de patre
tanto ꝑnicõsius qnto arrigantius p̾fe¬
rebant. Gentes aut̃ facillime etiam sinc
hiꝰ legis tnͣsgressione hũiliarentur. hoĩes
enĩ ullam ex parentib iustitiam origĩ¬
nem se trabere p̾uidentes siłachioꝵ etiã¬
inuenit eungłica gr̃a. Nõ enĩ sicut istis
dicit pot̾at nõ fuisse illam iustitiam pa¬
rentũ eoꝵ in colendis ydolis quam cẽar¬
bitrabantur. ita etiam uideis dici pot̾at
falsam fuisse iustitiam pr̃is abeaham.⁊
Itaq illis dẽ. facite ergo fructũ dignum
braham. potens est enĩ d̃s de lapidib lu
ab ea que dr̃ circũcilio in carne manu

Expanded text:
etiam mos est, agerent. Perque illam legem morbos ostendentem, non auferentem etiam psita est per angelos, sed in potestate mediatoris, ut ipse liberaret a peccatis per transgressionem legis coactos confiteri, opus sibi esse nem fudisset, reconciliarentur Deo. In istis enim erat per transgressionem legis confringenda superbia, qui gloriantes de patre tanto perniciosius, quanto arrogantius praeferebant. Gentes autem facillime etiam sine hujusmodi legis transgressione humiliarentur. Homines enim nullam ex parentibus originem justitiae se trahere praevidentes, simulacrorum etiainvenit evangelica gratia. Non enim, sicut istis dici poterat non fuisse illam justitiam parentum eorum in colendis idolis, quam esse arbitrabantur, ita etiam Judaeis dici poterat falsam fuisse justitiam patris Abraham. Itaque illis dicitur: « Facite ergo fructum dignum braham. Potens est enim Deus de lapidibus istis ab ea quae dicitur circumcisio in carne manu
Abbreviated transcription (Latin):
seruarent. dicet eis apłs. Tumeo uos ne
forte sme cauia laborau̾im in nob̾. Et
tñ si rep̾hendatur quisqͣm uł cathecu¬
nunus indaico ritu sabbm obseruans
tumultuatur eccła. Nunc aut̃ innu̾a¬
biles de nũo fidelium. cũ magna confi¬
dentia de nũo in faciem nobis dicunt.
Die post kalendas nõ ꝑficiscor. Et iux
lente ista ꝓhibemus. arridentes nei
irascantur. ⁊ tim̃tes ne nouũ aliquid
mtentur. De pcc̃is hõim que sola ĩusi¬
tata horrescimus. Usitata u̾o ꝓ quib¬
abluendis filii dei sangiis effusus ẽ.
faciant. regnũ dei sepe uidendo om̃ta
tolerare. sepe tolerando nõ nlła etiam
facere cguntur. atꝙ utinam odñe ñ
ꝯmiua que nõ pot̾imus ꝓ hibere: facia¬

Expanded text:
Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vos? Et tamen si deprehendatur quisquam vel catechumenus Judaico ritu sabbatum observans, tumultuatur Ecclesia. Nunc autem innumerabiles de numero fidelium cum magna confidentia in faciem nobis dicunt, Die post calendas non proficiscor. Et vix lente ista prohibemus arridentes, ne irascantur, et timentes ne quasi novum aliquid mirentur. Vae peccatis hominum, quae sola inusitata abluendis Filii Dei sanguis effusus est, faciant regnum Dei, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur! atque utinam, o Domine, non omnia quae non potuerimus prohibere, facia
Abbreviated transcription (Latin):
uix̾it. cũ hinc excesserit. tunt cã magu
hebit p̃senturimũ pͥmiũ. ⁊õ itaꝙ ex¬
must. quisquis p̾sentia que iudentur
uł cuꝑit ur timet. qr fitos dei ad musi¬
bilia ꝑtinet que post dabuntt. Nã est
ista quedam in opib legis iustitia qͣn
sine suio pͥmio relicta non est ut qui fe¬
cerio ea tunat meis. Unde ⁊ ad toma¬
nos dicit i enĩ abraham exoꝑib iusti¬

Expanded text:
vixerit, cum hinc excesserit, tunc eum magis habebit praesentissimum praemium. Non itaquet, quisquis praesentia quae videntur, vel cupit, vel timet; quia fides Dei ad invisibilia pertinet, quae post dabuntur. Nam est ista quaedam in operibus Legis justitia quando sine suo praemio relicta non est, ut qui fecerit ea, vivat in eis. Unde et ad Romanos dicit: Si enim Abraham ex operibus justi
Abbreviated transcription (Latin):
toros erant. Nõ ergo mitis iustitie sue da¬
cum dicant: quos nõ opus erat iustisda¬
riseõ enĩ neni uocare iustos ait dñs: sed
pcc̃ores. ad hocutu ne sunt pcc̃ores. Si ago
toritam facio grãm dei ut dicam ꝑlegẽ
b Gratis aut̃ mortuũ xp̃m nec illi dñt

Expanded text:
tiae suae datum dicant, quod non opus erat justis dari. Non enim veni vocare justos, ait Dominus, sed peccatores : ad hoc utique, ne sint peccatores. Si ergo irritam facio gratiam Dei, ut dicam per Legem nibus. Gratis autem mortuum Christum nec illi dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m qui sine ꝑsonaꝵ acceptõne sał¬
nos bacił. hoc dedisse pansont ministraret
gentib: quod etiam petro ded̾at ut mini¬
straret iudeis. Nõ ergomuenti sunt ĩ ali¬
quo dissentire ab illo. ut cũ ille se ꝑscium

Expanded text:
Christum, qui sine personarum acceptione salvos facit, hoc dedisse Paulo ut ministraret Gentibus, quod etiam Petro dederat ut ministraret Judaeis. Non ergo inventi sunt in aliquo dissentire ab illo, ut cum ille se perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
quod accepistis: anachema sit Ant p̾sens
hoc p̾ͥdix̾at. aut qr hoc it̾auit quod dixit pp̃¬
ea noluit dic̾e sicut p̃diximus. tñ ip̃a itera¬
tio salubrime intentõm monet ad insirmi¬
tatem retinendi eam que sic ꝯmendatur

Expanded text:
Aut praesens hoc praedixerat, aut quia iteravit quod dixit, propterea voluit dicere, Sicut praediximus. Tamen ipsa iteratio saluberrime intentionem movet ad firmitatem retinendi eam, quae sic commendatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Dueb ⁊ trib natib sic erit ⁊ filius
Serte ferte diei ꝑtem qua sepultus est cũ
ptrta nocte ꝓ nocte ⁊ die accipies. hxcesc
ꝑtoto die. Salbatũ nocte ⁊ die. ⁊ noctem
dnicam cum eod dre illucescente ac pei
hoc acciptendo ꝑtem ꝓ toto hes tridĩ
ntres noctoo. Nd oni orcatur decemi
mises pregnantis: noueni und pseni
ꝙ se dñs ostendit in monte. post sex de¬
eo ft̃m dicit unus eiinglista. alo uoi
posd ocłͥo dies dicit ꝑtem postĩorẽ pͥmi
dier i quo futurum hoc dñs pmirt
morasse qui ilc totiatq integ to apseme
sunt Ingenesi enĩ alumine mc̃pitdio
⁊ fuut ad tenebras: ad ligniseaniorapie¬

Expanded text:
et tribus noctibus, sic erit et filius sextae. feriae diei partem, qua sepultus est, cum praeterita nocte pro nocte et die accipies, hoc est pro toto die, sabbati noctem et diem et noctem dominicam cum eodem die inlucescente: ac per hoc accipiendo partem pro toto habes triduum et tres noctes. quod enim dicuntur decem menses praegnantis, nouem sunt pleni; quod se dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus euangelista, alter uero post octo dies dicit, partem posteriorem primi diei, in quo futurum hoc dominus promorasse, qui toti atque integri completi sunt. in Genesi enim a lumine incipit dies et finit ad tenebras ad significa
Abbreviated transcription (Latin):
Restat ergo ut soli sapienti deo gła sit ꝑ
pit baptizari gentes in noĩe pris ⁊ fłi
⁊ sp̃o sc̃o ubi p̾cipue comm̃data est hum
indinidue gła tomitatis. Ds itaq qui
est ip̃a trinitas pp̃ea solus sapiens to
indicat lacutõm. nõ sensũ quem roni¬
ramus. ui de quo ambigamus insi

Expanded text:
Restat ergo ut soli sapienti Deo gloria sitepit baptizari gentes in nomine Patris et Fisancti, ubi praecipue commendata est hujus individuae gloria Trinitatis. Deus itaque, qui est ipsa Trinitas, propterea solus sapiens recdesignat locutionem; non sensum quem requiramus, vel de quo ambigamus, insi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝓ ip̃o suo modo quamdam mortem
sum qr si iuste iuuebat ⁊ peccat: mori¬
tur iusticie. si peccatrix erat ⁊ iuifica¬
tur: moritur poc̃o ut alias eius muta¬
tõnes taceani quib longũ est disputa¬
re ⁊ creaturaꝵ natura celestiũ mori
potuit qr pectare potuit sram ⁊ angłi
peccauunt ⁊ demones fc̃i sunt quoꝵ
est dẏabolus pͥnceps. Et qui nõ pocea¬
uerunt: pectare potuunt. Et cuicũꝙ
creature rõnali prestatur ut peccare¬

Expanded text:
 ipso suo modo quamdam mortem suam. Quia si juste vivebat et peccat, moritur justitiae. Si peccatrix erat et justificatur, moritur peccato. Ut alias ejus mutationes taceam, de quibus longum est disputarpotuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae rationali praestatur ut peccare
Abbreviated transcription (Latin):
accipe hoc exempli genus. ago celeriter
agile quod ago cibi quod anima uelisᷤ
.i. Hẽo istud .M. Hoc ergo quotiensl re¬
petendo effitiens rithint huius longi¬
tudinem qͣntũ uoles qͣmqͣm hii decem
pedes ad exemplũ stifficiant .iiii.¬
ed ilud quero si tibi quisptam di¬
cat nõ pirichiis s ꝓ celeumaticis
pedib hunc rithinũ constare. quid re¬
spondebis: .i. Prorsus ignoro. nam ubi
decem ꝑtrichii sunt qͥnq ꝓceletimati

Expanded text:
accipe hoc exempli genus: Ago celeriter accipe hoc exempli genus: Ago celeriter agile quod ago tibi quod anima velit. D. Habeo istuc. 6. M. Hoc ergo quoties libet repetendo, efficies rhythmi hujus longitudinem quantam voles, quanquam hi decem pedes ad exemplum sufficiant. Sed illud quaero, si tibi quispiam dicat, non pyrrhichiis, sed proceleumaticis pedibus hunc rhythmum constare, quid respondebis? D. Prorsus ignoro: nam ubi decem pyrrhichii sunt, quinque proceleumati
Abbreviated transcription (Latin):
rius igrent si placet de rithino in
quo nlłm metrũ est. deinde de me¬
tro ubi u̾sus nõ est. postremo de ip̃o
silu qͣntũ possumus disseramus.
.i. placet uo. .m. unme ergo tibi ab
ip̃o capite pedes pirichios ⁊ eis rithi¬
nũ. contexe .l. Etiam si id possim qui
modus erit satis est ut eum tendas
.m Exempli enĩ gr̃a id facimus usq
ad decem pedes. nam usq ad hunc pe¬
dum nũm nõ ꝓgreditur u̾sus: quod
suo loco diligentꝰ tractabitur .i. Uene
quid̃ tu nõ młtos pedes mͥ poliusti co¬
pulandos. s underis mͥ nõ recordari rã
te satis discreuisse quod it̾ gͣmati¬
cum ⁊ musicũ int̾ sit. Cum ergo m
silłaꝵ longuaꝵ ⁊ breuiũ cognitõm me
nõ hr̃e que a gramaticis traditur. nͥ
forte si ꝑmitts ut nõ u̾bis. s aliquo
dulsu uithinũ istũ exhibeam. nami
iditiũ atiriũ ad tp̃rm mom̃ta mo¬
deranda me posse hr̃e nõ nego que ul
silła ꝓducenda: uł corripienda sit
quod in atictoritate sitũ est: oĩo nes¬

Expanded text:
rius igitur, si placet, de rhythmo in quo nullum metrum est, deinde de metro ubi versus non est, postremo de ipso versu, quantum possumus, disseramus. D. Placet vero. M. Sume ergo tibi ab ipso capite pedes pyrrhichios, et de his rhythmum contexe. D. Etiam si id possim facere, qui modus erit? M. Satis est, ut eum tendas exempli enim gratia id facimus usque ad decem pedes: nam usque ad hunc pedum numerum non progreditur versus, quod suo loco diligenter tractabitur. D. Bene quidem tu non multos pedes mihi proposuisti copulandos; sed videris mihi non recordari, jam te satis discrevisse, quid inter grammaticum et musicum intersit, cum e longarum et brevium cognitionem me non habere, quae a grammaticis traditur: nisi forte permittis, ut non verbis, sed aliquo plausu rhythmum istum exhibeam: nam judicium aurium ad temporum momenta moderanda me posse habere non nego; quae vero syllaba producenda vel corripienda sit, quod in auctoritate situm est, omnino nes
Abbreviated transcription (Latin):
ticus cui pͥncipatũ daturi sumus
pͥori ex quo iste constat. an post̾iori
ex quo ille nõ constat .i. Remo ditti¬
tat pͥori eẽ dandũ .m. Quid ergo di¬
bitas de hac re consultus responden
pyrichiũ potius qͣm ꝓceleumaticũ
nõ dubito. Pudet tñ manifestã rõn
gi ut quidam pedes sint qui ri¬
chinũ continuare nõ possint. nam
tum puto nisi tibi aliud uidetur .i. Qͥd
mͥaliud uideri pt̃ cum ꝓbata illa rõne
ohec quod sequitur imꝓbare nõ possũ
in uide etiam ista ⁊ comꝑa ac iudica
nam uidetur cum tale incertũ euenit
plausu potius delere disc̾nt quo pede
tibi tempus leuand̾. iniũ ponend̾ ste
si ꝓceleumatico: duo ⁊ duo. ita ⁊ res
apparebit ⁊ nlłs pedũ erit a rithint¬
ontinuatõe seclusus .b Huic magis
Recte facis. ⁊ quo magis hec approbes
consid̾a de tribracho pede quid responde
possimus. si nicħominus quisq conten¬
dat nõ pyrichio. aut ꝓceleumatico istũ

Expanded text:
ticus, cui principatum daturi sumus? ticus, cui principatum daturi sumus? priori, ex quo iste constat; an posteriori, ex quo ille non constat? D. Nemo dubitabit priori esse dandum. M. Quid ergo dubitas de hac re consultus respondere, pyrrhichium potius quam proceleumaticum non dubito: pudet tam manifestam ratiogi, ut quidam pedes sint, qui rhythmum continuare non possint? Nam tum puto: nisi tibi aliud videtur. D. Quid mihi aliud videri potest, cum probata illa ratione hoc quod sequitur improbare non possim? M. Vide etiam ista, et compara ac judica. Nam videtur, cum tale incertum evenit, plausu potius debere discerni quo pedetibi tempus levandum, unum ponendum sit; si proceleumatico, duo et duo: ita et pes apparebit, et nullus pedum erit a rhythmi continuatione seclusus. D. Huic magis Recte facis, et quo magis hoc approbes, considera de tribracho pede quid respondere possimus, si nihilominus quisque contendat non pyrrhichio aut proceleumatico istum
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e integrũ ꝓceleumaticoꝵ nũm. Si
ergo eẽt certus finis in edhoc de quo a¬
gitur rithino. ibi saltem dice̾ possemꝰ
pirichio potius qͣm ꝓceleumatico eũ
curtẽ. ubi õs integri ꝓceleumatici
nõ inuenirentitt. ꝑunc ergo et ip̃m
infinitũ a nob̃ ꝯturbalit iuditium.
Et si qñ nu̾ati quid̃ pedes. si pari nũo
nob̾ ꝓponuntur sicuti sunt decem. at¬
qui nec de ip̃o impari nũo ptrichioꝵ¬
tibi quod insum est liquido iusũ est
quid si enĩ undecim ꝓpositis pedib pi¬
richiis dicatur richinus qͥnq hr̃e ꝓ
celeumaticos ⁊ semipedem. nõ rescsti
pt̃ cum młtos inueniamus uerlo
clandi semipede. M Iam dixi me scͥn
quid de hac re dici possit. .m. Nõ etũ
ilud nescis ꝓcelenmatico pͥorem esse
pyrichiũ: Si quid̃ duob pyrichiis
ꝓcelenmaticus confit. sicut pͥus est
unũ qͣm duo. ⁊ duo qͣm qͣtuor .I. de¬
rissimũ est.m. Cum ergo in hanc am¬
biguitatem incidimus ut possit in ri¬
chino ⁊ pyrichius metiri ⁊ ꝓceleuma¬

Expanded text:
re integrum proceleumaticorum numerum. Si ergo esset certus finis in hoc de quo agitur rhythmo, ibi saltem dicere possemus pyrrhichio potius quam proceleumatico eum currere, ubi omnes integri proceleumatici non invenirentur: nunc vero et ipsum infinitum nobis conturbat judicium, et si quando numerati quidem pedes, sed pari numero nobis proponuntur, sicut isti sunt decem. M. Atqui nec de ipso impari numero pyrrhichiorum, quod tibi visum est, liquido visum est. Quid enim si undecim propositis pedibus pyrrhichiis dicatur rhythmus quinque habere proceleumaticos et semipedem? numquid resisti potest, cum multos inveniamus versus claudi semipede? D. Jam dixi me nescire quid de hac re dici possit. M. Num etiam illud nescis, proceleumatico priorem esse pyrrhichium? siquidem duobus pyrrhichiis proceleumaticus confit; sicut prius est unum quam duo, et duo quam quatuor, rissimum est. M. Cum ergo in hanc ambiguitatem incidimus, ut possit in rhythmo et pyrrhichius metiri et proceleuma
Abbreviated transcription (Latin):
sane hoc loco ex hñdo debenius acciponõ
uo in suꝑtorib diffiniimts eẽ hutm
affectom quandam animi semptt̃niã
uł negamus. ut ũbi causa. ab his que
ad aliquid dm̃ ponanius exemptum.

Expanded text:
sane hoc loco ex habendo debemus accipere, non ut in superioribus definivimus esse habitum affectionem quandam animi sempiternam vel negamus. Vt, verbi causa, ab iis quae ad aliquid d
Abbreviated transcription (Latin):
cecitas dici nõ põ. Claret igitur aliud esse
gatio idem est quod sunt sub affirmatõ
ne ⁊ negõne cadentia. affirmatõ enĩ sine
negõ esd ubum confirmans aliquid aut
negans Alia u̾o sunt que sub hiis inue¬
nuntur. ut est socrates disserit. nõ disse¬
posita. Aliquotiens aut̾ mala males oppo¬
nntur. quotiens contͣrtoꝵ media bona
sunt. ut est indigentia .i. redundantu
cant to en t̃ ouob malis sibi oppositis
mediocoitas media repitur. Hanc racon
phipatetici secuti iuptutes medias esse
siłt int̾̃ u̾sutiam hebitudinem q pru¬
denciam posu̾̃unt. Ins libidinem insen¬

Expanded text:
dici caecitas non potest. Claret igitur aliud esse dici caecitas non potest. Claret igitur aliud esse gatio idem est quod sunt sub affirmatione negationeque cadentia. Affirmatio enim siue negatio est uerbum confirmans aliquid aut negans; alia uero sunt quae sub his inueniuntur, ut est: Socrates disserit Non disseposita. Aliquoties autem mala malis opponuntur, quoties contrariorum media bona sunt, ut est indigentia et redundantia ocant; his enim duobus malis sibi oppositis mediocritas media reperitur. Hanc rationem Peripatetici secuti uirtutes medias esse Simiiter inter uersutiam hebetudinemque prudentiam posuerunt; inter libidinem insen