comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõlibido pͥuenit. nec int̾fint caris
ꝯcupiscentia: qua cecĩ ꝯcipunitar qui
origiuale trahunt pc̃em. S credando
nͣs ꝯcũbend fc̃a est fecundata uir¬
graitas. Ex hus aꝑte ostenditur ⁊ ali¬
uni᷑ aliũdẽ hor̃em deum assimrere
Si enĩ potuit peccare. ⁊ pocuit damp¬
nan. Sipotuit dãpnari. potuit nõ eẽ
deus g ͦ si potuit peccare potuit nõ esse
deus. qr eẽ deum ⁊ posse uelle mĩquitatẽ.
sius rẽ nequeunt. hic distinctore o¬
pus est utrũ de ꝑsona an de nat᷑a ag¬
atur. Si tñ de ꝑsona agitur. mãifestũ
est qr pessare nõ potuit. nec deus nõ
esse pot̾int. Si uero aͥ nat᷑a. discutien¬
dum est utr̃ agat de ea ut uerbo uu¬
ta.au de ea tanꝙͣ nõ unita ⁊ u̾bo ⁊ tõ¬
an de ea scd̾ ꝙ eẽ potuit ⁊ nõ unita

Expanded text:
non libido praevenit; nec interfuit carnis concupiscentia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum assumere Si enim potuit peccare, et potuit damnari. Si potuit damnari potuit non esse Deus; ergo si potuit peccare, potuit non esse Deus, quia esse Deum, et posse velle iniquitatem, simul esse nequeunt. Hic distinctione opus est, utrum de persona, an de natura agatur. Si enim de persona agitur, manifestum est quia peccare non potuit, nec Deus non esse potuit. Si vero de natura discutiendum est, utrum agat de ea ut Verbo unita, an de ea tanquam non unita Verbo, an d
Abbreviated transcription (Latin):
stat lib̃m dec. ues eoeati siecit uolentes au¬
di u conuti. s habees ad uolendũ hos uł
lud. ⁊ post c̃acbnem spontanea uoluntate.
alii elecaerurt malura alii bonumi⁊ ita dis¬
creuit deus lucem a tenebris. sicut dicit sõꝑ

Expanded text:
ati sunt volentes averti vel converti, sed habiles ad volendum hoc vel illud; et post creationem spontanea voluntate alii elegerunt malum, alii bonum; et ita discernit Deus lucem a tenebris, sicut dicit Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
in sciptura sepe uit a sapiendia ⁊ lux di
nam sapaencia alla que deus ẽ creata nõ
ẽ. filius . n. sagĩa gatris ẽ genita non
facta neo t̾ata. ⁊ teta t̾nitas una sapĩã
ẽ que ueo facta nec c̾ata. nec geruta.
uł ꝓdedens . de angelica. gͥ uita illud ac¬
cipiendũ ẽ de qua ꝑicit scriptura. qñ fcã¬

Expanded text:
ita, sapientia et lux dicitur. Nam sapientia illa quae Deus est, creata non est. Filius enim sapientia Patris est genita, non facta nec creata, et tota Trinitas una sapientia est, quae non facta nec creata est, nec genita vel procedens. De angelica ergo vita illud accipiendum est, de qua dicit Scriptura qua
Abbreviated transcription (Latin):
uide᷑. ut a ꝯtuitu c̃atoris ad cog̃cõnem cꝰ¬
ature dignioris rõ nrã intendat. deinde
ad qsidetacõnẽ corporee tana illus qui ẽ rõ¬
nalis qũa ulius que nõ ẽ rõnalis descen¬
dat. ut tͥnitatis inc̃ate sacram̃tũ tͥper¬

Expanded text:
videtur, ut a contuitu creatoris ad cognitionem creaturae dignioris ratio nostra intendat, deinde ad considerationem corporeae tam illius quae est rationalis quam illius quae non est rationalis descendat, ut Trinitatis increatae sacramentum tripar
Abbreviated transcription (Latin):
ut a ũbo patri coet̾no munitatẽ ꝑ sotre assũp¬
tus filius dei inngenitus eẽt. bñ hoc meruit:
qd̃ bonũ eius p̾cessit ut ad hauc meffabilem:
ex cellentiam ꝑiremret᷑. facraite ãc susciptẽ¬
te deo ũbo. ip̃e hõ er quo eẽ cepit. filius ꝙi
unicus eõ cepit. It ho quic̃q ita ꝯtã fit rͥamꝰ.

Expanded text:
ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quod bonum ejus praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei uni
Abbreviated transcription (Latin):
excipiãtur. si euĩ aliquis hñs fidem ⁊ caritatem
uolu̾it baptrizari ⁊ non pͭ nec̃citate p̃nentus. sup¬
plet om̃i põis benignitas. quod sacͣmento teffitat.
dum enĩ solu̾e pͭ nisi soluat tenetur. sct cu iã
non põt ⁊ tñ uult. non imputat ei deus qui suã
potencĩam sacͤm̃tis nõ alliguuit. quod uͦ inuisi¬
bił scĩficacõ sine uisibili sacmento quib dam in¬

Expanded text:
excipiantur; si enim aliquis habens fidem et charitatem voluerit baptizari, et non valet necessitate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim solvere potest, nisi solvat, tenetur, sed quod jam non potest et tamen vult, non imputat ei Deus, qui suam potentiam sacramentis non alligavit. Quod vero invisibilis sanctificatio sine visibili sac
Abbreviated transcription (Latin):
ii suo sensu habundabat cipͥamis. cũ semł m̃geb¬
at in bap̃mno ꝑułos. qui quod intelligtbat studio¬
se nplebat bonis oꝑib habundando. licet in hoc
nescius delĩqueret. s qr bonis oꝑib habũdab. it:
pꝰea coerectꝰ a deo habundauit altiori sensu terillos

Expanded text:
In suo sensu abundat Cyprianus, quando semel mergebat in baptismate parvulos, quia quod intelligebat studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret, sed quia bonis operibus abundabat, postea correctus ad nos abundavit altiori sensu, ter illos
Abbreviated transcription (Latin):
lutifere curacõnis auxilium cͥꝯcisio in lege ꝯͣ origi¬
nuam necdũ int̾re põtant. tũ insinu ab̾he post
mortem b̾a requie consolati. sr̃ne pacis ingͦssum
spe felici cxpͤtabant . his aꝑte oͣditur ꝑ cͥꝯcisionẽ¬
ex quo instituta fuit remissionem pcci originał̾¬

Expanded text:
salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originuam, necdum intrare poterant, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exex quo instituta fuit, remissionem peccati origina
Abbreviated transcription (Latin):
tib cred̾e sufficit bapmꝰ: młto mag̃ sufficit
fides adultis uolentib sec nõ ualentib bapti¬
zari. Uñ augꝰ. quoris quid maius sit fides an aqͣ
nõ dubito quin resp̃odeam fidem. si gͦ quod miaiꝰ
est sc̃ificnr p. ⁊ nõne quod maiuis est:. ⁊ fides de
ꝓ dño subdita inducentes cestimonia. angꝰ aitice¬

Expanded text:
is sufficit Baptismus, multo magis sufficit fides adultis volentibus, sed non valentibus baptizari; unde Aug.: Quaeris quid sit majus, fides an aqua? non dubito quin respondeam, fides. Si ergo quod minus est sanctificare potest, nonne quod majus est, id est, fides, de pro Domino, subdita introducentes testimonia. Aug., li
Abbreviated transcription (Latin):
uisibił aut̃ que fit sat᷑mẽto renꝰ. sine ĩusibili
ꝓ dc̃e non pͭ: cum ista sit om̃is illiꝰ utilitas.
¶ nec tm̃ ualet fides aliena ꝑuło qͣntum ꝓpͥa ad¬
ulto. ꝑułis cnĩ non sufficit fides ecc̃e sine sacͣm̃¬
to. qui si abs b apm̃o fuint mortui ⁊̃ cum def̾u̾nt᷑
ad bapm̃ dampnabuntur. sicut multis sc̃or testi
matrum uiũe incipiunt ⁊ iͥ morimitur. uł de

Expanded text:
visibilis autem quae fit sacramento tenus, sine invisibili prodesse non potest, cum ita sit omnis illius utilitas. ; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque bapad baptismum, damnabuntur, sicut multis sanctorum aumatrum uiuere incipiunt et ibi moriuntur, siue
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ⁊ uocatio dicens. Grã dĩ in bapm̃o nõ tequitit
semitum uł planctum uł aliquod ͤ opꝰ. I om̃ia
gratis condonat. qd̾ quid̾ de ext̾iori grinitu uł
planctu accipiendum est. nam sinc int̾iori nemo
aducus renonatur. set ext̃iores sãt factõnes

Expanded text:
Dei et vocatio, dicens: Gratia Dei in Baptismo non requirit gemitum vel planctum, vel aliquod opus; sed et omnia gratis condonat. Quod quidem de exteriori gemitu vel planctu accipiendum est. Nam sine interiore nemo adultus renovatur; sed exteriores satisfactiones
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ satͣmentum contempnitur. Eecce hic habet
non solum passionem set ⁊̃ fidem ⁊ contͥ cõem
confre remissionẽ ubi non contẽpnit᷑ sacͣm̃tum ut
in latͦne illo ostenditur qui nõ ꝑ passionẽ set ⁊̃ ꝑ
fidem saluatus est sinc b ap̃mo. set dñt quid. mi

Expanded text:
tum contemnitur. Ecce hic habes non solum passionem, sed etiam fidem et contritionem conferre remissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur, qui non per passionem, sed per fidem salvatus est sine Baptismo. Sed dicunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
dĩis diussum debitum peciit. qi ille consuo dimitte
tũt᷑ animo ꝑseuerat. soluitur enĩ hest̾nus dics ⁊ qu¬
quid suꝑ est. soluitur ⁊̃ ip̃a hora mom̃tumq ante
bap̃m̃t ⁊ in bap̃mo teinceps aũt̃ continuo reus cr̃ in¬
cipit. non solum conscãnciũ set ⁊ p̃t̾itoe dier̃¬
horarum. mom̃ter iedeuntib om̃ib que dimissa sũt.¬
¶ hoc aut̃ ut p̃dixmus uon sub isõne dixit. quod ostẽ¬
dit ex eo quodait in eodẽ sic. si sd bãp̃m fictut
accedat dimissa sunt ci pcc̃a aut nõ sunt dimissa.
eligant quod uolunt. ecce aꝑte cͥuis si tñ intendis
tecessit. que corde in malicia ꝑscñante pc̃t̃or al su¬
cõnem non sincbat fĩ non gͥ ficte accedñti ꝓcc̃adi¬
mittuntur ie nceonti ꝑcca di¬

Expanded text:
Dominus dimissum debitum petiit, quia ille conservo dimittere tuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo. deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam prhorarum, momentorum redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. Hoc autem, ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant quod voluerint. Ecce aperte cernis, si tamen attendis recesserit; quae corde in malitia perseverante, peccatorum ablutionem non sinebat fieri. Non ergo ficte accedenti peccata dimittuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ũe nouus homo tẽ dici possiꝑ. fomtes quoq
pc̃ti in co amplius debilitatur. icco ieronimꝰ dic̃
qd̃ fides que fideles facit in aquis bapĩni dattur
uł nutͥtur. qr non hñti aliqñ ibi datur ⁊ iam hñti da¬
t᷑ nt plinius h̾atur. sic ⁊ de aliis intelligendũ cit.¬

Expanded text:
ut vere novus homo tunc dici possit. Fomes quoque peccati in eo amplius debilitatur. Ideo Hier. dicit quod fides quae fideles facit, in aquis Baptismi datur vel nutritur: quia non habenti aliquando ibi datur, et jam habenti ut plenius habeat datur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
nuuis t iftunetis ante diẽ octiaũdi
i nͦ quetit᷑ de ꝑiilis qui añ diem octauã morit¬
bantut añquẽ ñ fiebat cͥ̾concisio ex legeartt̃
sauatentut uł nõ: id̾ põt respend̾i qudd sentitur
de ꝑuulis añ bap̃m defimctis. quos ꝑire constat.

Expanded text:
nte diem octavum. Si vero quaeritur de parvulis qui ante diem octavum moriebantur, ante quam non fiebat circumcisio ex lege, utrum salvarentur vel non, Idem potest responderi quod sentitur de parvulis ante Baptismum defunctis; quos perire constat,
Abbreviated transcription (Latin):
riplici ex causa satͣmenta instituta sunt⁊ ꝑp humili acõ¬
Iiem. erudicõem. ex̃citacõem. sp̃ himuliatõcm quidẽ ũt
dũ homo in sensibilib teb que natura infra ñm sũt
ex p̃cepto creatoris se reũ̾endo sub icitiex hac humilita¬
te ⁊ obedĩa deo mag̃ placeat. ⁊ apud cũ m̃ctur cuiꝰ in¬
ꝑio salutẽ q̃tit in inf̾icrib se ⁊ si nõ ab utꝰ s ꝑilla ad̃o.
topt̃ erudicõem ⁊̃ instituta sũt. ut ꝑ id qd̾
foris in spẽ uisibili c̾nit᷑ ad ĩmsibilem u̾ͥtutem que int̾
eit agnoscendã m̃s erudiatur hõ eñ qui añ pccm
sñ medio dm̃ uidebat. ꝑ pcẽm adco hebuit neq̃ at duñ¬

Expanded text:
enta instituta sunt: propter humiliationem, eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus sPropter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per peccatum adeo hebuit, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
abr ah am place̾t deo ciui ꝑ p̃uaricatõem adã
displicuerat. data ⁊̃ fuit in signũ magne fi¬
dei abrahe quicredidit se hĩturum filiũ in quo
sieret bñdictõ ofñum. deinde ut hac signo a ce¬
t̃is nacõnib disc̾netur ppłs ule ¶n carne uͦ p̃pu

Expanded text:
Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur populus ille. In ca
Abbreviated transcription (Latin):
lii quo seinuicem amant ⁊ nos. huis aus
addendũ ẽ. quod ipẽ idem spũs sc̃s est a¬
mor sine catitat᷑ qua nos diligimus de¬
um ⁊ ꝑximñ. que caritat cũ ita est.s
nobis ut nos faciat diligẽ dt̃ ac̾ ꝓxiͣ¬
mũ. tunc spũc sc̃c dicitur miti uel
dari nobis. ⁊ qui diligit iꝑãm dilectõnẽ
qua diligit ꝓximũ in eo ip̃o dr̃a dili¬
git. qr ipã dilecto deut ẽ .li Spñt s.3.

Expanded text:
lii quo se invicem amant et nos. His autem addendum est quod ipse idem Spiritus sanctus est amor sive charitas, qua nos diligimus Deum et proximum; quae charitas cum ita est in nobis, ut nos faciat diligere Deum et proximum, tunc Spiritus sanctus dicitur mitti vel dari nobis; et qui diligit ipsam dilectionem qua diligit proximum, in eo ipso Deum diligit, quia ipsa dilectio De
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo santͨtitatis. quãtos samoret
ores tanto sumuis dibeccõne plem¬
ores ⁊ quo nisi deo plenus est qui
plenus ẽ dileccõne. hiis u̾bis satis
ostendit ang̃. quod dilecdõ ipã qͥ
diligimus dñi ⁊ grommĩ deus ẽ. S
ad huc aꝑcius in eodem li subdłt di¬
cens. dileccõpẽ fr̃nam qnͣtũ ꝯmẽ

Expanded text:
titatis. Quanto ergo saniores ae, tanto sumus dilectione pleniores: et quo nisi Deo, plenus est, qui plenus est dilectione? His verbis satis ostendit Aug. quod dilectio ipsa qua diligimus Deum vel proximum, Deus est. Sed adhuc apertius in eodem libro subdit dicens: Dilec
Abbreviated transcription (Latin):
ħ. siue caritas penitꝰ mrantabilis est
nec in se augetur uel minuit ͦ. nec in
se recepit mag̃ uel mitius s in homĩe.
uel poc̾ius homini auget᷑ ⁊ tuinuntͤ¬
⁊ mag̃ uel minus datur nel hẽt. sit¬

Expanded text:
 sive charitas penitus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit majus vel minus, sed in homine, vel potius homini augetur, et magis vel minus datur, si
Abbreviated transcription (Latin):
com inhũ. st tͥuitas. quo circa ⁊ rectissime
Spñs sc̃s cũ sit deus uocatus ⁊̃ donũ dei. quod
donũ ꝓpͥe quid tͥ caritas intfligendũ ẽ. ⁊ne ẜ¬
ducit ad eum . ⁊ sine qua quodlit aliud dei¬
donũ nõ ꝑducit ad eum.ecce hic aꝑitur q

Expanded text:
tota inhabitet Trinitas. Quocirca rectissime Spiritus sanctus cum sit Deus, vocatur etiam donum Dei, quod donum proprie quid nisi charitas intelligendum est, quae perducit ad Deum, et sine qua quodlibet aliud donum non perducit ad Deum? Ecce hic aperitur q
Abbreviated transcription (Latin):
ne maior s aront̃ donat  eẽ quantus ẽ
ipẽ. tui innasciblitatis eẽ ymaginẽ sa¬
cram̃to natiuitatis inꝑtit. quẽ ec se
in forma sua gnãt. Audisti lector quid¬
ꝯuꝑ hoc dicat hył. cuius u̾ba uͥcũq
occurrerint dilignt᷑ tota piq inte¬
llige.¬
Sc̃ĩ qua ininsibłit mittitꝰ᷑ ut corda
fidelium. tiam ip̃ẽ spus sc̃s qui ieus
ensũ est. a prẽ ⁊ a filio ac se ip̃õ temꝑa¬
lit̃ ꝓcedit .i. mittitꝰ᷑ ᷑ ac donatur fide̾¬
lib. Ꝙ que sit ista missio sine donacõ¬

Expanded text:
 cui tantum donat esse, quantus est ipse: cui innascibilitatis esse imaginem, sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma sua gsuper hoc dicat Hilar., cujus verba ubicumque occurrerint diligenter nota, pieque intellige.SANCTI, QUA INVISIBILIdelium, nam ipse Spiritus sanctus, qui Deus ensum est, a Patre et Filio ac seipso temporaliter procedit, id est mittitur ac donatur fidelibus. Sed quae sit ista missio sive dona
Abbreviated transcription (Latin):
maior ẽ. nũquid ꝑ dom ꝯfessionẽ fili¬
minor ẽ. maior itãq donans ẽ. ꝯ̃ minor
iam nõ est cuiiinũ eẽ donatur. Ait ꝙ
minor pre esbe̾si aut̃ in ea gu̾a ei dat᷑
ẽẽ qua pͥat̃ ẽ. ħes ⁊ in donantis auctor

Expanded text:
 confessionem Filiminor est? Major itaque donans est, sed minor jam non est cui unum esse donatur, ait enminor Patre est; si autem in ea gloria ei donatur esse qua Pater est, habes et in donantis auct
Abbreviated transcription (Latin):
unc .n. nobis mitti uel dati dicitͦ. cũ ita
Sin nobis ẽ ut faciat nos dilig̃e deum ⁊
ꝓximũ. ꝑ quod manemꝰ in deo ⁊ deut in nob̾.
¶Uñ ab̃. ħunc missionis modũ insinuatis ĩ
deo cũ datus fuit hoĩ. accendit enm ad di¬

Expanded text:
Tunc enim mitti vel dari dicitur, cum ita in nobis est, ut faciat nos diligere Deum et proximum, quod manemus in Deo, et Deus in nobis. Unde Aug., hunc missionis modum insinuans, in Deo, cum datus fuerit homini, accendit eum ad di
Abbreviated transcription (Latin):
tedestinatoꝵ nullus iude᷑ posse
dampnari. uł reꝑbaꝵ aliquis pos
tene. qd habes ne alius accipiat .o¬
ronam t̾nam. si alius nõ ẽ acceptus
nisi iste ꝑ did̾it catus ẽ electoꝵe¬

Expanded text:
edestinatorum nullus videtur posse damnari, nec reproborum aliquis possTene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. Si alius non est accepturus nisi iste perdiderit, certus est electo
Abbreviated transcription (Latin):
agebatͦ p̃taxatũ est. si. tu eũ
dicis p̃destiuatus nõ potest damp¬
nari. incelligas ita .i. nõ pot̃
gis. falsũ aut si d disumctim
ut si intelligas istũ nõ polse
dampnari quẽ dico pdestinatũ.
potiit .ii. nõ eẽ p̃destinatus ⁊
ita dampnaretͦ¬

Expanded text:
agebatur, praetaxatum est. Si enim cum dicis: Praedestinatus non potest damnari, intelligas ita, id est, non gis; falsum autem, si disjunctim, ut si intelligas istum non posse damnari quem dico praedestinatum; potuit enim non esse praedestinatus, et ita damnaret
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝙ alios ad maiora bona. alios
adminora diberit. alios ad melior.¬
es usiis. alios ad miuus bonos. om̃ia
eiũ bona nrã ex eius dilecoe nobis
ꝓueniunt. eectoꝵ  lios magis a lioᷤ
itimus dilent al ec̃no ⁊ diligit ñ
mĩt. qr aliis inaicea aliis nunora ex
dilectoue sua p̃̾parquit bona aliis q
inaiora n aliis minora bona ꝯfat

Expanded text:
 alios ad majora bona, alios ad minora dilexit; alios ad meliores usus, alios ad minus bonos. Omnia enim bona nostra ex ejus dilectione nobis oveniunt. Electorum ergo alios magis, alios minus dilexit ab aeterno, et diligit etiam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dilectione sua praeparavit bona; aliisque majora, et aliis minora bona confert
Abbreviated transcription (Latin):
inuia qui eñi inprĩa st̃ .i. bisicatĩ
sunt ad deo iustitie dei ad acĩ sũt
ut nicħ eis plateat uisi ꝙ teo:
plaret. ac ꝑ ł illor tñ salutem di¬
ligunt ⁊ uolũt ques deus uult¬
Saluari.eos qr solos sic̃ se diligunt.

Expanded text:
ti sunt, adeo justitiae Dei addicti sunt, ut nihil eis placeat, nisi quod Deo placet; ac per hoc illorum tantum salutem diligunt et volunt quos Deus salvari vult, eosque solos sicut se diligunt;
Abbreviated transcription (Latin):
malis iratꝰ di᷑. placious bouis Illim¬
utant᷑ mõ iꝑẽ. ut lur infirmis ox¬
utatõne nõ sua. Ita cũ aliquis ꝑnt
stitationẽ incipit eẽ amitus deu ipẽ
mutat᷑ nõ deus.¬

Expanded text:
malis dicitur, et placidus bonis, illi mutantur, et non ipse; ut lux infirmis omutatione, non sua. Ita cum aliquis per justificationem incipit esse amicus Dei, ipse mutat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis:iꝑ ip̃oꝵ imagines quas memorie.
tenemus ⁊̃ absentia cegitqm᷑ hecsi¬
cut ea que nõ uidemꝰ ⁊ ex hiis q̃ uide¬
m᷑ cogitatõne ut cũq formamꝰ et
inrmorie ꝯmendamꝰ. n sic̃ hor̃em cui¬

Expanded text:
 ipsorum imagines quas memoria tenemus, etiam absentia cogitamus; nec sicut ea quae non videmus, et ex his quae videmus cogitationem utcumque formamus, et memoriae commendamus; nec sicut ho
Abbreviated transcription (Latin):
i u̾o qr᷑ aus descͥptio spei
ꝯurniat. sane dici pot̃ utrũlib.
Si aut̃ dicatur ꝯueiire. sunt ⁊ aha
plum quib differunt fides ⁊ spes. s nõ
impbe dici pot̃ soli fidei ꝯuenur nõ
fides uirtus pessit cẽ sine spe ⁊ cana
utiq sius spe nõ pot̃ ẽe. nec amor¬
fine sine spe nes sine amore spesaͦi
utiũq sine fuł. ⁊ fides sine amoꝵe
nicħ ꝓdest. Pot̃ tñ credi aliquid ꝙ

Expanded text:
 descriptio spei conveniat, sane concedi potest utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non fides virtus possit esse sine spe et chautique sine spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil prodest; potest tamen credi aliquid, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ex iorib corꝑis hor̃em sic̃ indendo di¬
dicimꝰ intirem̃ ĩ cositandõ. Nd̃ sic ui¬
detur sides incorde̾ in quo est ab eo aui᷑
esti S. eam tenet c̾cissim antscia. Cũ gͥ
io cred̾e iubeam᷑ qr id ꝙ iredłe iubemur
uidere nõ possumꝰ. ipãm tñ fidem qnͣ:

Expanded text:
ex motibus corporis hominem sicut videndo didicimus, intuemur etiam cogitando; non sic videtur fides in corde in quo est, ab eo cujus est, sed eam tenet certissima scientia. Cum ergo ideo credere jubeamur, quia id quod credere jubemur videre
Abbreviated transcription (Latin):
deoq cum ꝯstet omia bona que
Sunt eius fieu uolutatẽ. que si
fieu nolet nullacenus fierent. recce
queri solet utrũ hec mala omĩa q̃
fiunt .l. peocata dei fiant uolũ¬
tate. An eo uolente siant. suꝑ
hoc diu̾si uarie᷑ sencientes sibi co¬
ntͣdicere inuẽiunt Alli .n. dieũt¬

Expanded text:
deoque, cum constet omnia bona quae fiunt ejus fieri voluntate, quae si fieri nollet nullatenus fierent, recte quaeri solet utrum et mala omnia quae fiunt, id est, peccata, Dei fiant voluntate, an nolente eo fiant. Super hoc diversi varia sentientes sibi contradicere inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
qr nullus hominũ e qui nõ ĩ¬
illuminat ᷑ potest ⁊ alio modo
illud intelligi. dũ tñ cred̾e nõ co¬
gamur otũipotentem aliquid
celo ⁊ int̾ra sic̃ uenitas cantat
om̃ia quer̃q noluit fecit ꝓfecto
facere nõ uoluit quedq nõ fecit.
¶Ex hus aꝑte ostenditur qm̃ de¬
us ea uoluntate que ip̃e ẽ nõ
nult aliquid fieri quod nõ fiat

Expanded text:
quia nullus hominum est qui non illuminatur. Potest et alio modo illud intelligi, dum tamen credere non cogamur Omnipotentem aliquid coelo et in terra, sicut Veritas cantat, omnia quaecumque voluit fecit; profecto facere non voluit quaecumque non fecit. Ex his aperte ostenditur quod Deus ea voluntate quae ipse est, non vult al
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. ⁊ quod ẽ indignius ideo
nõ fecit. qm̃ ne fieret quod no¬
lebat. om̃iꝑotens uoluntas hõis
impediuit. Ideoq cũ audnumus.
⁊ in sacris litetis legimus. quod

Expanded text:
fecit; et, quod est indignius: Ideo non fecit, quoniam ne fieret quod volebat Omnipotens voluntas hominis impedivit. Ideoque cum audimus, et in sacris Litteris legi
Abbreviated transcription (Latin):
uolũit. nõ quod nullus sit homi¬
nũ nisi quẽ saluũ fieri uelit. s
quod nullus fiat saluꝰ nisi quẽ
uelit saluari ⁊ ideo togandus ẽ
ut uelit. qr necc̃e ẽ fieri si uo¬
lũit. nõ ẽ. in. credendus otũpo

Expanded text:
voluerit: non quod nullus sit hominum nisi quem salvum fieri velit, sed quod nullus fiat salvus nisi quem velit salvari; et ideo rogandus est ut velit: quod necesse est fieri si voluerit. Non est en
Abbreviated transcription (Latin):
diligñt̃ distinguat lector uͥ de uo¬
luntace dei scrpcura ꝯmemorat
iuxͣ quẽ modũ accipi oporteat. utĩ¬
cognicõne diuins uoliuntatis. qr
bñplacitũ dei ẽ uoluntas eius. ⁊ si¬
gnimi bñplaciti eius dicitꝰ uoluntas

Expanded text:
nguat lector ubi de voluntate Dei Scriptura commemorat, juxta quem modum accipi oporteat, utrucognitione divinae voluntatis, quia et beneplacitum Dei est voluntas ejus, et signum beneplaciti e
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa que fuunt. Ideoq aꝑte disting¬
uit quõ deũ uelle dix̃ĩt ne eidẽ tõ
intelligeret ͤᷤ uelle bõna ⁊ mala sub¬
dens. uł sinendo ut. fiat. hoc quantũ
ad mala dicit. uł ip̃e faciende qnͣtũ
ad bona. Mala .n. smit fieri s nõ fa¬
cit. bona uͦ ipẽ facit. Ideoq dixt eũ
tis bona oꝑatͦ ⁊ ob hoo ꝑmissio ⁊ oꝑ¬
adõ uolunt᷑as dei dicũt᷑¬

Expanded text:
e fiunt. Ideoque aperte distinguit quomodo Deum velle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum ns bona operatur; et ob hoc permissio et operatio voluntas Dei dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
dictis nõ coͣdicant. qui de deo loqu¬
ens ait. nult deus om̃s homines
Saluos fieri. quoꝵ occasione. u̾boꝵ
mulci a ueritate. deuiatunt. dicc̃¬
tes aũ multa uelle fien que nõ fi¬
unt. s nõ ẽ intelligñdũ ea rõne eẽ¬

Expanded text:
dictis non contradicant, qui de Deo loquens ait: Vult omnes homines salvos fieri. Quorum occasione verborum multi a veritate deviaverunt, dicentes Deum multa velle fieri quae non fiunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ bñplaciti eus nõ ⁊ ꝯsonat recũ
effectu bñplacitũ eius. ⁊ ip̃i efsec¬
tus rerũ ab illo nõ discordant. fit
.nii quidẽ om̃t quod bñplacito uult
fieri ⁊ om̃e quod uult nõ fieri
neqs quã fit. Non ita aut̃ ẽ de si¬
gnis. qr p̃cepit deus multis ea q̃
nõ facunt. ⁊ ꝓhibet que nõ ca¬
uent. ꝯsulit qie. nõ implent.

Expanded text:
 beneplaciti ejus non, et consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius, et ipsi effectus rerum ab illo non discordant. Fit enim omne quod beneplacito vult fieri; et omne quod non vult fieri, nequaquam fit. Non ita autem est de signis, quia praecepit Deus multis ea quae non faciunt, et prohibet quae non cavent, et consulit quae non implent.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pat᷑. ⁊ filius demꝑ ẽ filius. sint ille hẽ¬
edem ꝓpetates quas ab̃. suꝑuis distiux¬
it. dicers aͥum ẽẽ prĩt quid genuit fi¬
liũ. ⁊ apum᷑ filii quod genitut est a prei
utrum ⁊ iste sint ile qͣue dnr p̃rnitas¬
⁊ filiacio. ꝓcessio.Uidetur quod nõ sint

Expanded text:
est pater, et Filius semper est filius, sint illae eaedem proprietates quas Aug. superius distinxit, dicens proprium esse Patris quod genuit Filium, et proprium Filii quod genitus est a Patreutrum et istae sint illae quae dicuntur paternitas, filiatio, processio. Videtur quod non sint
Abbreviated transcription (Latin):
is hos ꝯtingit ut nen inuẽiatur uocabu¬
lum quo sibi uitissim respondeant. cum
gͦ dicimus donum prĩt ⁊ filii. quidem¬
nom possumus dre pr̃em doni aut filiũ
doni. s ut hec uicissim respondeant di¬
cimus domĩ donatoris ⁊ dotiatoreta do¬
ni qr hic potuit inueniri usiratum uo¬
cabulum. illic nõ potuit. domĩ gͦ dona¬
toris ⁊ donator doni cũ dñis relatiue
utrũq adĩuuicem dñis. donator tam̃
nc̃ fuit deus nisi ex tempore cum spẽ¬

Expanded text:
is hoc contingit, ut non inveniatur vocabulum quo sibi vicissim respondeant. Cum ergo dicimus donum Patris, et Filii, non quidem possumus dicere patrem doni aut filium doni; sed ut haec vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: donator tamen non fuit Deus, nisi ex tempore, cum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Ist p̃dicta cle ordine caritatis agẽ¬
dum est quia dicit sponsa. intͦ
se ẽẽ debeat. peccat eiĩ qui ppꝰ¬
tere agit.tiam Scire quid facias et
nõ scire ordinem faciendi nõ est
ꝑfc̃e egꝰitatõnis ordinis ⁊amq ig¬
tancia conturbat m̃itoꝵ faͬmam. di¬
dinem uͦ dilũdi: as̃. insinnat dicẽs.

Expanded text:
st praedicta de ordine charitatis agendum est, quia dicit sponsa, Cant.s esse debeat; peccat enim qui praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. Ordinem autem dil
Abbreviated transcription (Latin):
apte damet auctoritas quod in
usonis ẽ ꝓpͥetas ⁊ in eeñcia unutasuł
¶Snꝑius quoq midtis scõꝵ testimoni¬
is astruximus ꝑsonas proprietatib
distingui atqr det̃ĩniari. ip̃asq ꝓ¬

Expanded text:
amet auctoritas quod in personis est proprietas, et in essentia unitas. Superius quoque multis sanctorum testimoniis astruximus personas per proprietates distingui atque determinari; ipsasque p
Abbreviated transcription (Latin):
ifficile est michi fadeor hanc qõnẽ¬
holuere. p̃cipue cum ex dictis orat᷑
que similem indẽtꝰ hr̃e cõnem quod
mee intelligñcie attendens infirmi¬
tas turbatur cupiens magit ex deĩt
sc̃oꝵ referte quam afferre optimis gͦ
ieccor ẽ inquit hylariꝰ in a. li de
tri. qui dt̃õꝵ incelligñciam expectet
ex dictis pocuis quara s& inponat.
⁊ retulit magis quam rẽtuat atulit
neq cogat id uideri dictĩs contineri
quod ante leccõnẽ p̃sumpsent incelligñ¬
dum. cum Eͥ de reb dei sermo. conces¬
damus deo sui cognicõnẽ. dictisq eiꝰ
pia ueñacõne faiilemur. In uestiget
ergo diligñt᷑ ꝑius lector dłctoꝵ tõ
missa questio aliquatenus explicari ua¬
eẽ dem̃ prẽm diligere filium uł
filium pr̃em ea dilectõne que ab

Expanded text:
fficilem mihi fateor hanc quaestionem, praecipue cum ex praedictis oriatur quae similem videntur habere rationem; quod meae intelligentiae attendens infirmitas turbatur, cupiens magis ex dictis sanctorum referre, quam afferre. Optimus enim lector est, inquit Hilar. in medio lib. 1 de t, qui dictorum intelligentiam exspectet ex dictis potius quam imponat, et retulerit magis quam attulerit, neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit intelligendum. Cum itaque de rebus Dei erit sermo, concedamus Deo sui cognitionem, dictisque ejus pia veneratione famulemur. Investiget ergo diligenter pius lector rationem aemissa quaestio aliquatenus explicari vae dictum Patrem diligere Filium, vel Filium Patrem, ea dilectione quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
tũ in illo ꝓfec̾it catitas. uel pocius qn¬
tũ ip̃e incaritate ꝓfecent. nam si carit¬
as ẽ deus nec ꝓficit nec deficit. sic gͦ
diciꝰ ꝓ fic̾e in te caritas.qr tu in ea ꝓficis.
Ecce quõ intelligendũ sit. cũ diciꝰ᷑ spũs¬

Expanded text:
llo profecerit charitas, vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit, nec deficit. Sic ergo dicitur proficere in te charitas, quia tu ea proficis. Ecce quomodo intelligendum sit cum dicitur Sp
Abbreviated transcription (Latin):
est gͥ clongatio: sanc eẽtiores tenebre i¬
celti possunt quẽdam malignitas odii quo¬
luntatꝰ. que tums exc̃sces in m̃tib rexboꝵ et
quedam oblino dĩ. q torm̃toꝵ mt̃ior ⁊¬
.deitatõnẽ nõ exteñdant. s illic trnd
impetus cogitat̃ois ubi sentitur ius dolo¬
ris.s: in hao nullus adeo malus ut pt
nitus scclũdatur a cogitat̃onẽ dĩ. qui nec
ꝑ̃dit appotitum ẜ̾acitũd̾is. ⁊ ̃ꝑdã boni amno¬

Expanded text:
elongatio? Sane exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormentorum intcogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam boni amo
Abbreviated transcription (Latin):
si ita eẽt par gaudum ut ⁊̃ par eẽt
cognicio .s qr hoc non er̃ non faciet ꝑi¬
tas gaũdii patitatem b̾atitudĩs. Fõt ⁊̃
sic accipi par gaudium ut nõ ref̾atur
ꝑitas ad intensionẽ affectõnis gaudenciũ
b̃ ad imiusitatem rer̃ de quib gaudebũt:¬

Expanded text:
si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sed ad universitatem rerum de quibus laet
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis cum dantur mali in regbum sensũ.¬
ibi cẽtiores tenebre crunt qr tunc ꝑt̃tores
pm̃itus ext᷑ dm̃ crunt. quid est enĩ pñitus
esse ext  dm̃ nͥ esse in sũma tecitate. siqd̾
nebre hic iam ucipiunt in peceante cũ
ab iñtiori dĩ luce scclũdr̃ s non penitus
dum in hac uita est. Ette quare ꝓt̃cor ibi

Expanded text:
bum sensuIbi exteriores tenebrae erunt, quia tunc peccatores penitus erunt extra Deum. Quid est enim penitus esse extra Deum, nisi esse in summa caecitate, siquidem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Ecce quare ibi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ u̾m est quod om̃s esse b̾ati ueluit. id¬
quod at̃dentissimo amore appetit ⁊ p̃ hos
ncicie quid sit quõo se uelle sot ie seqũt nt
om̃is b̾atam uitam scĩant. om̃is aut̃ łi hñt
quod uołũt qͣmius non om̃t qui hr̃e q ed

Expanded text:
verum est quod omnes homines esse beati velint, idque ardentissimo amore appetant, et propnescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes autem beati habent quod volunt, quamvis non omnes qui habent quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ pãt familias dedit om̃ib qui oꝑati sũt
ui uiueam. nõit denarii aliquid om̃ib elce
om̃s fruentur s imꝑit̃. nã sicut differens
clanficato coꝑtti ĩta differens głia aĩaꝵ.
in clantate sñtis ⁊ corꝑis. alsi etũ aliis ui¬
cinius cl. ariusydĩ spc̃ta ꝯtẽplabuntur.⁊
ip̃a ꝯcẽplandi diffrã diũsitas mãsionũ uoca

Expanded text:
 paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Nomine denarii aliquid omnibus eleomnes fruentur, sed impariter. Nam sicut erit differens clarificatio corporum, ita differens gloria erit in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariusque Dei speciem contemplabuntur; et ipsa contemplandi differentia diversitas mansionum vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bilius. in misia uͦ illi alius alio tołabilius
ꝑmancbunt. Ex hiis apparet quod sic̃ boni
different̃ głificabũtur alii mag̃ alii minus:
ita ⁊ mali different̃ in inf̾no punient᷑.
mansiões młte sunt .i. p̃mior diffcrẽtss:¬

Expanded text:
bilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. mansiones m
Abbreviated transcription (Latin):
bo om̃s gentes ⁊ deducam eas in uallem iosapht̃
⁊ disceptabo ibi cum tis. in cuiꝰ capłi exp̃oicõne
ita uꝑitur. ħ quia puenlit̃ iitelligunt quod
in ualle iosapht̃ que est in late mõtis oliueti
tecensurꝰ sit dñs ad iudicũ quod friuolum ẽ.
ꝑ non in t̃ta s in spatio huiꝰ aeris sẽdebit

Expanded text:
bo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec queri solet si b̾atitudo scoꝵ maior
sit fucuta post iudicium qͣm m̃tim.
sine om̃i scrupulo credend̾ est cos ħituros
maictem głiam post iudiciũ qͣm añ. qr ⁊
mauis. er̃ eoꝵ gaudium ut supͣ testatꝰ cit¬
ꝑacto iudicio ampliorem esse głiam sue
clantatis deus monstrabit clectis.
i quẽ mouet quid opus sit sp̃ib
defunctoꝵcorꝑa sua in rerͦne rec ꝑe¬

Expanded text:
ost hoc quaeri solet si beatitudo sanctorum major sit futura post judicium quam interim. Sine omni scrupulo credendum est eos habituros majorem gloriam post judicium quam ante; quia et majus erit gaudium eorum, ut supra testatracto judicio, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
.iiͦi. sĩc ioͦl testatur dicens. sol com̃tetur in tene¬
magnus ⁊ hortibilis. magnus ueto dr̃ p̃p magna
cio.ꝗue ibi fient. cum aut̃ fc̃m fuũit celum noũ
⁊ neua t̾ta. tunc er̃ lux lune sicut lux solis
lucebit. ⁊ tunc ño er̃ uicissitũdo dici ⁊ uoc¬
tis s cm̃i dies. Uñ zacha. ⁊ er̃ dics una q̃¬

Expanded text:
ur dicens, c. 2: Sol convertetur in tenemagnus et horribilis. Magnus vero dicitur, propter magna quae ibi fient. Cum autem factum fuerit coelum novum, et terra nova, tunc erit lux lunae sicut lux solis,lucebit; et tunc non erit vicissitudo diei et noctis, sed tantum dies. Unde Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
diu muñdi stũ quõd fuit caminus tͥb pĩis. ⁊̃
quib si aliquid purgand̾ fuit ꝑ illũ ignem
purgabr̃ aliis tͣcũ ułla ingeret molestiam.
surgent om̃s mortui ⁊ tunc minist̾io angłoꝵ¬
. xiii uentilabr̃ area. q boni cong̃gabũtur es de

Expanded text:
dium mundi sanctis, quod fuit caminus tribus pueris. In quibus si aliquid purgandum fuerit, per illum ignem purgabitur. Aliis vero nullam ingeret molestiam. surgent omnes mortui; et tunc ministerio angelorum ventilabitur area, quia boni congregabuntur ibi de
Abbreviated transcription (Latin):
audiaat. qr infidelitatis sue tenebͥs p̃iudicati
cius q̃ texspex̃ant ĩ uectõne redargui non
m̃entur. illi salt̾ ũba iudicis audient: qui eiꝰ
fitem salt̃ ũbo tenuerũt. illi aut̃ in dãpna¬
c̃õne sua ct̃ni iudicis nec ũba ꝑtipiẽt. qui

Expanded text:
udicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerunt invectione redargui non merentur; illi saltem verba judicis audient, qui ejus fidei saltem verba tenuerunt. Isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sic uid̾e posse inꝯmutabilem sb̾am sicut
sc̃i angłi iudent. sũ alia latencõrs tausa
siue iõ qr inest cis nat᷑ał quidam appetit᷑
corpus amunistrañdi quo ittardatur quodã¬
mõto ne tota intenc̃õne ꝑagat in illud
sit difficił ⁊ gtauis aministracio sic̾ ħ caro

Expanded text:
mutabilem substantiam, ut sancti Angeli vident; sive alia latentiore causa, sive ideo quia inest ei naturalis quidam appetitus corpus administrandi; quo appetitu retardatur quodammodo ne tota intentione pergat in illud sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro
Abbreviated transcription (Latin):
ut qm̃ q delectat. s id quid̃ fłm est. uelle
etũ quod non deceat est esse mu̾rimnũ. uec tã
misum est non ad ipisci quod uelit qͣm adipisci¬
uł uelle quod nõ oꝑtet. quis ita sit cetus ut
dicat aliqm̃ iõ b̾atum qui uiuit ut uult. cũ

Expanded text:
ut quemque delectat? Sed id quidem falsum est. Velle enim quod non deceat, est esse miserrimum. Nec tam miserum est non adipisci quod velis, quam adipisci velle quod non oporteat. Quis ita caecus sit, ut dicat aliquem ideo beatum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ueritr aũ inquib bonis ꝯtineatur
recte inuere itqueam᷑. bomis aũ usus eꝰ
iam initus est que in magnis reꝑitur
bomis. quib mare ua millus pot᷑. et
quia bona magria ⁊ media ⁊ minima ex
deo sunt. scauit᷑ ut ex deo sit t̃ honus u¬
fus libe uoninitatis qui uirtus est et ĩ
magnis nu̾atur bonis. Attende diligent᷑
que dt̃a sunt. ⁊ confer muũ. sic enĩ aꝑr¬
t̃gtur que supͣ quercbatur. duit equi¬
dem opus uirtucis eẽ bonũ isũ illoꝵ bon

Expanded text:
eritur autem in quibus bonis contineatur recte vivere nequeamus. Bonus autem usus ejus, jam virtus est, quae in magnis reperitur bonis, quibus male uti nullus potest. Et quia bona, et magna, et media, et minima, ex Deo sunt, sequitur ut ex Deo sit etiam bonus usus liberae voluntatis, qui virtus est, et in magnis numeratur bonis. Attende diligenter quae dicta sunt, et confer in unum, sic enim aperietur quod supra quaerebatur. Dixit equidem opus virtutis esse bonum usum illorum bon
Abbreviated transcription (Latin):
uitari aut̃ ꝑ tempus ẽ uariari ẜ. qualitates
int̃iores uł exterioret que sunt in ipãte
que mutatur. ut qñ suscipit. iucissitudinem
gaudii. dolor is. sciencier obliuionis. uł uati¬
acõuem forme siue alicuius qualitatis ext̃¬
ioris. hec .ni mutacõ que fit scd̾m tempus
uanacio ẽ qualitati que fit in corporali uł spũ¬
ali creatura. et ideo uocatur tempuis.
int̃ ꝯquientes disceptacio uersatur. sunt
enĩ qui dicũt alłm spm̃ aliquo modo pesse mnu¬
tari pesse ab om̃i spũ lecum uniuersalit᷑ re¬
mouere uolentet. qm̃ scd̾m dimensionem tm̃
et curũsdrcõuer locum ꝯstaie asserunt. atq
id soium locale uł in loco cẽ dñt quod di¬
mensitatem recipit ⁊ diftanciam in loco fa¬
cit. et hoc dñt ab̃. sensisse muitacõnem et¬
temporis tm̃ spũali creature tribuentem. loci

Expanded text:
utari autem per tempus est variari secundum qualitates interiores vel exteriores, quae sunt in ipsa re quae mutatur: ut quando suscipit vicissitudinem, gaudii, doloris, scientiae, oblivionis: vel variationem formae, sive alicujus qualitatis exterioris. Haec enim mutatio quae fit secundum tempus, variatio est qualitatum, quae fit in corporali vel spirituali creatura; et ideo vocatur tempus. 1inter conquirentes disceptatio versatur; sunt enim qui dicunt nullum spiritum aliquo modo posse mutari loco, ab omni spiritu locum universaliter removere volentes; quoniam secundum dimensionem tantum et circumscriptionem locum constare asserunt, atque id solum esse locale vel in loco esse dicunt, quod dimensionem recipit, et distantiam in loco facit. Et hoc dicunt Aug. sensisse, mutationem temporis tantum spirituali creaturae tribuentem; loci
Abbreviated transcription (Latin):
quit omĩpotens inꝯmutabłi et̃nitate: uo¬
tempus creaturam spũãlem. mouet ⁊
ꝑ tempus ⁊ locum ereaturam corporalẽ.
ut eo gnotu naturas ꝯdidit ad mĩstret.
cum gͦ tale aliquid agit non debemus
oppinati euis substanciam que deus est
temporib locisꝙ nctabilem siue ꝑ tẽ¬
pora et loca mobilem. cũ sit ip̃e et in¬
terior omĩ re qr in ip̃o sunt omĩa. et
ext̃ior omĩ re quia ipẽ suꝑ omĩa. et ã¬
tiquior om̃ib qr ip̃e añ onia. et no

Expanded text:
ergo omnipotens incommutabili aeternitate, vtempus creaturam spiritualem; movet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas quas condidit administret. Cum ergo aliquid tale agit, non debemus opinari ejus substantiam quae Deus est temporibus locisque mutabilem, sive per tempora et loca mobilem, cum sit ipse et interior omni re, quia in ipso sunt omnia; et exterior omni re, quia ipse est super omnia; et antiquior omnibus, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
modis huis dicit᷑  inscͥptura aliquid
in loco ut corpus. uł qr loco diffinit et de
ato spm̃ congruit. om̃e gͥ corpus oĩ
modo locale est. spũs uero cͤatus quo¬
dam mͦ localis ẽ et quodã modo nõ est
locnlis. localis quidẽ dicit᷑ qr diffinicõne
loci t̃mĩatur. qm̃ cũ alicuͥ p̾sens sit
totus alibi nõ iueniat . nõ aut̃ ita lo¬
calis est ut dimensionẽ capiens dibtan¬
ciam in loco facit. diuina gͥ sola eeñ¬
cia omio inlocalis et incͥciiscͥꝑtibilis ẽ.
pta. nec temporib .s. affectu uł dogi¬

Expanded text:
modis dicitur in Scriptura aliquid am facit in loco, ut corpus; vel quia loco definitur ac de spiritui congruit. Omne ergo corpus omni modo locale est. Spiritus vero creatus quodammodo est localis, et quodammodo non est localis. Localis quidem dicitur, quia definitione loci terminatur, quoniam, cum alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis est, ut dimensionem capiens distantiam in loco faciat. Divina ergo sola essentia omnino illocalis et incircumscriptibilis est, pta: nec temporibus, sed affectu et cogni
Abbreviated transcription (Latin):
Unitũ est carm ꝑ mediũ uitellectũ u̾¬
bũdei. tante eñi sb̾tilita tis ater simplic¬
tatis est d̾ma eẽntia: ut corpori de luo
terre formato uniri nõ couꝯruent
uisi mediante rõnali eẽntia. Illa auc̃
tur soluere corugiam caltidmenti sui.
qr illiꝰ mod̾ unionis iuestigare aliis¬
d explicare nõ erat susfitietis. Nõ sũt
gͦ audiendi qui nõ u̾miihoĩem filiũ
dei suscepisse dnt̾. nocꝙ natũ d̃ femina.
S saldam carẽ ⁊ iagiẽ corꝑis si

Expanded text:
tum est carni per medium intellectum Verbum Dei. Tantae enim subtilitatis atque simplicitatis est divina essentia, ut corpori de limo terrae formato uniri non congruerit, nisi mediante rationali essentia. Illa autemtur solvere corrigiam calceamenti Jesu, quia illius unionis modum investigare, aliisque explicare non erat sufficiens. Non sunt ergo audiendi qui non verum hominem Filium Dei suscepisse dicunt, neque natum de femina: sed falsam carnem, et imaginem corporis si
Abbreviated transcription (Latin):
splondor aĩꝵ. s colis splondorom h̃ebit lux corpoꝵ. Nulla erit ibi tristicia. nulla au-¬
gustia nuillus dolor nuillus timor. n ibi labor nuilla mors. set ꝑꝑetua sanitas somꝑ
ꝑsenerat. son surgit ibi malicia. nec caris imẜia. nilla eͭ ibi egntudo milla om̃ino
necossitas. sion est ibi fames nec sctis. nou estus non lassitudo ieuiiii. noc ulla temptacio
minuai nec peccandi uolmntas nec dolui  ncͣcas. set totũ loticia. totũ sxultacio possido¬
bit. hoiesq angolis sociati suid ulla carius infirmitato imꝑpm̃ regnabunt. Ibi eͭ iocm¬

Expanded text:
ndo solis splendorem habebit lux corporum? Nulla erit ibi tristitia, nulla angustia, nullus dolor, nullus timor, nullus ibi labor, nulla mors, sed perpetua sanitas semper ibi perseverat. 37. Non surgit ibi malitia, nec carnis miseria. Nulla est ibi aegritudo, nulla omnino necessitas: non est ibi fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo jejunii, nec ulla tentatio inimici, nec peccandi voluntas, nec delinquendi facultas, sed totum laetitia, totum exsultatio possidbit, hominesque Angelis sociati sine ulla carnis infirmitate vernabunt. Ibi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
maledicent altissimo ⁊ bbasphemabunt excelsum. conquerentes eñ ẽe malignũ qui oeant eos
ad penam ⁊ nũqmͣ molinet᷑ ad eniam. Audi qoh̃em in aepb̃. dicentem. Grando magna descen¬
dit de celo inh̃oies ⁊ blasphemanerut hõies deñ pod plagam g̃din̾s. qm̃ magna fcã ost
mmis. uoluitas gͦ dampuati licet amiẜit p̃tatis esfc̃m̃. semꝑtamdr ħ̃obi malignitatio
assom̃. ⁊ ip̃a erit in infomo eupplicm̃ quo fadat in mñdo pcc̃m licet ⁊ forsan ibi sct pccm.¬

Expanded text:
Maledicent Altissimo et blasphemabunt Excelsum, conquerentes eum esse malignum, qui creavit eos ad penam et nunquam inclinatur ad veniam. Audi Johannem in Apocalypsi dicentem: «Grando magna descendit de celo in homines et blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis, quoniam magna facta est Voluntas ergo dampnati, licet amiserit potestatis effectum, semper tamen habebit malignitatis affectum, et ipsa erit in inferno supplicium, que fuerat in mundo peccatum, licet forsan et ibi pec
Abbreviated transcription (Latin):
gator. hunc nenio pͭ latero sicut apls dicit. Non eft ulla ceatura m̾isibilis in conspͣtu
dei. Ip̃e enĩ est istus index fortis ⁊ longaninus qui nec p̾te uet p̃ce. nec amorẽ nec odio
declinat a cemiita iectitudnus. set uia regia semꝑ incedens. millã malũ p̃dit impuntũ
uid autem non tuuet illud examen in quo tdemenit accusator ⁊ adnocat̾ ⁊ m̾dex.
accusabit em̃ cũ dicet. Esnimi ⁊ non dedistis mͥ manducais. Sitim ⁊ nor dedistis
ichi bibero. Aduocabit cũ subdet. quidm non fecistis umi de minorib hns. nec nuchi

Expanded text:
isibilis in conspectu eius». Ipse est iudex iustus, fortis et longanimis, qui «nec prece, nec pretio», nec amore, nec odio declinat a semita rectitudinis, sed via regia semper incedens, nullum malum preterit impunitum, Quis autem non timeat illud examen, in quo idem erit accusator et advocatus et iudex? Accusabit enim cum dicet: «Esurivi et non dedistis michi manducare, sitivi et non dedistis michi bibere». Advocabit cu
Abbreviated transcription (Latin):
Duꝑbus antom ot magnificus uideat᷑ catagit uostrri dnplicib ncdni mollib. p̾ciosis or¬
nari. Set quid est h̃o p̾ciosis ornatus. insi copulorũ foris abalbatũ intus antom plonũ
spuracia. qacuictus ⁊ ppma coccus ⁊ bissus in limo pntibstent. anĩu ⁊ argontũ lapides
iuduobat purpura ⁊ bisso copultus est in insdiuo. dina filis pr̾arche iacob. antogm᷑
antom exunt filius rogis Emor .s. sichon eam uiolont op̃pssit. holofores qui sede¬
bat in canapeo quod orat ex p̃pnia ⁊ anio ⁊ om̃aragdo ⁊ lapidib p̾ciosis urdim ingu¬
ilatus est a indith. quo cñ prius obot᷑ cilicio tio ornatñ iocimditatis assumpsit

Expanded text:
bus autem, ut magnificus videatur, satagit vestiri duplicibus, indui mollibus, pretiosis ornari. Sed quid est homo pretiosis ornatus nisi sepulcrum foris dealbatum, intus autem plenum spurcitia? Iacintus et purpura, coccus et bissus in limo putrescunt, aurum et argentum, lapides induebatur purpura et bisso, sepultus est in inferno. Dina, filia patriarche Iacob, antequam autem exbat in canopeo quod erat ex purpura et auro et smaragdo et lapidibus pretiosis intextum, iugulatus est a Iudith, que, cum prius uteretur cilicio, tunc ornatum iucunditatis assumpsit.