comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ. ñ sicut ocło rõnis quo oc¬
crilta et absentia p̃ inuestiga¬
tionem querimꝰ ⁊ iuenimuꝰ.
sic̃ sepe causas ꝑ effectus. uel
effectus ꝑ causas. et alia atq
alia quoc̃q r̾ocinandi mͦ com¬
p̃hendimꝰ. s sicnit corporalia
corporeo sensu udere solemꝰ.
uisibilit̾ p̃sentialit̃ atq cor¬
poraliter sic utiq intellectu¬
alis ille sensus inuisibilia ca¬
pit. inuisibilit quidems:
p̾sentialit̃ s essentialiter. S
habet sane ocłs hic intellectu¬
alis ante se uelum magnũ
oppansum ex pecci delectati
suscatum ⁊ tot desid̾ioꝵ car¬
nalium uaria multiplicita¬
te contextum. qd̃ contẽpłatis
intuitum a diuinoꝵ secretoꝵ
archanis arceat nͥ qͣntum di¬
uina dignatio qͤmlibet ꝓsua
alioꝵ ue utilitate admiserit.
Testatur hoc ꝓph̃a qui dũo
ꝓclamabat. Reuela ocłos meos
ꝓfecto uelatos ocłos habere se
ꝓbat qui eos a dño reuelari
postulat. uidet tñ anima
isto ocło que citra uelum s̃.
hoc est inuisibilia sua ea ui¬

Expanded text:
demus, non sicut oculo rationis, quo occulta, et absentia per investigationem quaerimus et invenimus, sicut saepe causas per effectus, vel effectus per causas, et alia atque alia quocunque ratiocinandi modo comprehendimus. Sed, sicut corporalia corporeo sensu videre solemus invisibiliter, praesentialiter atque corporaliter, sic utique intellectualis ille sensus invisibilia capit, invisibiliter quidem, sed praesentialiter, sed essentialiter. Sed habet sane oculus hic intellectualis, ante se velum magnum expansum ex peccati delectatione fuscatum, et tot desideriorum carnalium varia multiplicitate contextum, quod contemplantis intuitum a divinorum secretorum arcanis arceat, nisi quantum divina dignatio quemlibet pro sua, aliorumve utilitate admiserit. Testatur hoc Propheta qui Domino proclamabat: Revela oculos meos . Profecto velatos oculos habere se probat, qui eos a Domino revelari postulat; videt tamen anima isto oculo, quae citra velum sunt, hoc est invisibilia sua, ea vi
Abbreviated transcription (Latin):
hac figura. Sabilon magna illa ciuitas
in et̾na sub audi tormenta. et ultra iam nõ
inuenit᷑. scil in mũdo. quia dampnata lu¬
gebit in inferuo. et ut aꝑte probet᷑. quia
quẽadĩ malis afficiet᷑. ita quoq honis
tharedorũ et musicorũ et tybia canenciũ et
tuba: non audiet᷑ in ea amplius et om̃is
artifex et omis ars non inueniet᷑ amplius

Expanded text:
hac figura, mittetur Babylon magna illa civitas, hac figura, mittetur Babylon magna illa civitas, in aeterna, subaudis tormenta. Et ultra jam non invenietur scilicet in mundo, quia damnata lugebit in inferno. Et, ut aperte probetur, quod quemadmodum malis afficietur, ita quoque bonis tharoedorum et musicorum et tibia canentium et tuba non audietur in te amplius et omnis artifex omnis artis non invenietu
Abbreviated transcription (Latin):
gelus fortis lapidẽ quasi molarem̃
magnul et misit in mare dicẽs. ħ oc impetu
mittet᷑ babilon illa magna ciuitas. Dicta
suꝑius ruma babilonis et luctu amatorũ e¬
uis: conseqũter adiugit subu̾isionis eius ex¬
emplum et hoc ab unammi p̃dicatorũ uni¬
u̾sitate: dicit figuralitꝰ ostensũ. Et sustulit
unus angłs fortis lapidem. unus augelus
est ordo p̾dicatorũ uniu̾sus. Qui recte fortiᷤ
esse ꝑ hibetur. Quia contͣ dyabolũ contͣ iũ¬
dum contͣ uicia uircute constancie roborat᷑.
Qui quoq lapidẽ quali molarẽ magnum
susferendo: in mare mictit: quia dampnã¬
dorum congregõnem per ĩpenitẽtiam durã.
per secłaric negocia instabilem et labori¬
osam magnã suꝑbia et nũc in mũdo e¬
latam esse arguit. et futo cursu temꝑis
ĩnfernales a maritudĩes mittẽdam esse pre¬
dicit. Reprobi namq qui modo in głia se¬
tuli presentis extollũtur: in fine seculi ad
yma dem̾gentur. Scrptũ quippe est. Oĩs

Expanded text:
is lapidem quasi molarem magnum, et misit in mare, dicens: Hoc impetu mittetur Babylon, illa magna civitas . » Dicta superius ruina Babylonis, et luctu amatorum ejus, consequenter adjungit submersionis ejus exemplum; et hoc ab unanimi praedicatorum universitate dicit figuraliter ostensum. Et sustulit unus angelus fortis lapidem. Unus angelus est ordo praedicatorum universus. Qui recte fortis esse perhibetur, quia contra diabolum, contra mundum et contra vitia virtute constantiae roboratur. Qui quoque lapidem quasi molarem magnum sufferendo in mare mittit, quia damnandorum congregationem per impoenitentiam, duram per saecularia negotia, instabilem et laboriosam, magnam per superbiam, et nunc in mundo elatam esse arguit, et finito cursu temporis in infernales amaritudines mittendam esse praedicit. Reprobi namque qui modo in gloria saeculi praesentis extolluntur, in fine saeculi ad ima demergentur. Scriptum quippe est: Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia uicti uł socordia deuĩ¬
cti: omnino fac̾e ñ possint. Solet
autẽ ħ ip̃m quibdã &̃ utiliter
accid̾e. ita ut ex eo ip̃o iam incipi¬
ant uicia sua detestari &r obhor¬
rere. ⁊ suꝑ hoc ip̃o diuinũ auxili¬
um implorare. cum uideant
ñ inter sũma ꝑicła se ipsos pos¬
se a suis exessib temꝑare. Uñ est
illa ꝓpħica inp̃tio seu postulatio
Similes ilł fiant qui facũt ea.
ce om̃s qui confidunt meis. ded
ut adid recłamꝰ uñ dig̾ssi sumꝰ hĩc
saltem colligamꝰ quam ineptum
sit &e mane de solis ui anib uͥtu¬
tum scientiis. & quibrdã qͣ ipsaꝵ
simulacris głari uelle. cũ apud
dm̃ detestabile sit hominẽ de aliqͥ
sua uirtute p̾sume. Ecce nabuc¬
hodonosor rep̃hendimꝰ. &e u̾nto
hominem fidelẽ diuino honore
donari p̃cepisset qͣntomagis si
eiꝰ imagini id ipsum exiberi uo¬
luisset.

Expanded text:
icti vel socordia devincti, omnino facere non possint. Solent autem hoc ipsum quibusdam etiam utiliter accidere, ita ut ex eo ipso jam incipiant vitia sua detestari et abhorrere, et super hoc ipso divinum auxilium implorare, cum videant nec inter summa pericula seipsos posse a suis excessibus temperare, unde est illa prophetica imprecatio, seu postulatio: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Sed ut ad id redeamus unde digressi sumus, hinc saltem colligamus quam ineptum sit et inane de solis inanibus virtutum scientiis, et quibusdam quasi ipsarum simulacris gloriari velle, cum apud Deum detestabile sit hominem de aliqua sua virtute praesumere. Ecce Nabuchodonosor reprehendimus, et merito hominem fidelem, divino honore donari praecepisset, quanto magis si ejus imagini idipsum exhiberi voluisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Ead sp̃italia. tales postinodũ fiant
carnales ꝓuidentie ad carnalia. Qͣ¬
lia inquam sp̃italia consilia pͥus
existant ad celestia. & diuina. ta¬
lia post modicũ carnalia consili¬
a inueniant᷑ ad secłaria ⁊ huma¬
na. Quãadinodũ enim insp̃itali¬
b ce anime lucris pͥus uident que

Expanded text:
ae ad spiritualia, tales postmodum fiant ae ad spiritualia, tales postmodum fiant carnales providentiae ad carnalia. Qualia, inquam, spiritualia consilia prius existant ad coelestia et divina, talia post modicum carnalia consilia inveniantur ad saecularia et humana. Quemadmodum enim in spiritualibus et animae lucris prius vident
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumus:: uide quã sit ꝑu̾sum
atq dampnabile sp̃italem doctri¬
nam ad solam ostentationẽ. ñ ã
ad eclificationẽ quer̃e Carnis pru¬
dentia ẽ ista ꝑfecto & q̃ ꝓrsus ini¬
mica sit deo. Quid queso ꝓdest.
iimo quantũ obẽ. cũ magno la¬
bore &e sũmo studio quer̾e. & inue¬
stigare. ⁊ auxie scire uelle que nul¬
lomodo uelis oꝑe exercere: Nlã luce
clariꝰ constat. qr seruus sciens uolun¬
tatẽ dñi sui oe ñ faciens. quin pociꝰ
agens digna plagis uapulabit mł¬
tis. Oquale &e qũa utile consiliũ cõ¬
silia uite ad ħ solũ quer̃e ut habe¬
as qͦ possis cet̾is sapientior apparere
oe magistͥ nom̃ optinere. quã accu¬
ta prudentia. quã astuta ꝓidemi¬
a. illis consiliis ex qiredis. uehem̃t̃
insift̾e qͥb ad eptis nullo mͦ uelis
ad quiesce. Sepe aũt huiꝰmõi m̃tib
iusto dei uidicio accid̾e uidemꝰ. ut
qͣles pͥus sunt sp̃itales prouidenti¬

Expanded text:
ti sumus? Vide quam sit perversum ti sumus? Vide quam sit perversum atque damnabile, spiritualem doctrinam ad solam ostentationem non autem ad aedificationem quaerere. Carnis prudentia est ista profecto, et quae prorsus inimica sit Deo? Quid, quaeso, prodest, imo quantum obest cum magno labore, et summo studio quaerere, et investigare, et anxie scire velle, quae nullo modo velis opere exercere? Nam luce clarius constat, quia servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens quin potius agens indigna, plagis vapulabit multis. O quale, et quam inutile consilium, consilia vitae ad hoc solum quaerere, ut habeas quo possis caeteris sapientior apparere, et magistri nomen obtinere! Quam acuta prudentia, quam astuta providentia illis consiliis exquirendis vehementer insistere, quibus adeptis, nullo modo velis acquiescere! Saepe autem hujusmodi mentibus justo Dei judicio accidere videmus, ut quales prius sunt spiritales providenti
Abbreviated transcription (Latin):
attendimꝰ septẽ ista incuiꝰ re¬
cuniq uirtutis excutione obserua¬
re debemus. Prumnum. illud qd̾̃ ad
os ꝑtinet añ acta mala dãpna¬
re. & accusare. scdm qd̾ ad ocłos ꝑ¬
net quid agendũ sit diligent̃ in¬
uestigare &e ꝑ inuestigationem
cognosc̾e. Terciũ qd̃ ad obauditioẽm
ꝑtinet. inuento consilio consenti¬
endo ad quiesc̃e. & obtemꝑare uel¬
le. quartũ qd̃ qͣsi narium sit agẽ¬
do hono insidiantia mala caute
dep̾hendere &e prudent̃ discerne¬
re. Quintum qd etiã quasi ad
manus spectat delib̾atũ bonum
oꝑe explere. Sextum quasi qua¬
dam ꝓmotione peclum ex bono
incep̾to semꝑ ad meliora tendere.
S qr ad nullum horum ꝑ nosmet¬
ipsos sufficientes sumꝰ. ad omnia
hec diuimuim auxilium implora¬
re debemiꝰ. Si autẽ hec nouimꝰ nec
tñ opere exercemꝰ. quid alud in
adquirendis. & excolendis scienti¬
is occiosis & iuutilib quam ce in¬
ania simulacra facimus uł colunꝰ.
dum sola uirtutũ noticia conten¬

Expanded text:
attendimus, septem ista in cujuscunque virtutis exsecutione observare debemus. Primum illud quod ad os pertinet, anteacta mala damnare, et accusare. Secundum quod ad oculos pertinet, quid agendum sit diligenter investigare, et per investigationem cognoscere. Tertium quod ad obauditionem pertinet, invento consilio consentiendo acquiescere, et obtemperare velle. Quartum quod quasi varium sit, agendo bono insidiantia mala caute deprehendere, et prudenter discernere. Quintum quod etiam quasi ad manus spectat, deliberatum bonum opere explere. Sextum quasi quadam promotione pedum, ex bono incoepto semper ad meliora tendere. Sed quia ad nullum horum per nosmetipsos sufficientes sumus, ad omnia haec divinum auxilium implorare debemus. Si autem haec novimus, nec tamen opere exercemus, quid aliud in acquirendis, et excolendis scientiis otiosis, et inutilibus, quam vana et inania simulacra facimus, vel colimus, dum sola virtutum notitia conten
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ contrahuus quã
que ex sola malicia cõmittimus.
unde oe illa ciciꝰ erubescunꝰ. Recte
ergo ut legitur. pͥus cõminuitur
ferrum quã testa sic̃ &e post ista es
argentũ & aurum. recte describit᷑
cõmuuita huiꝰmodi gͦ contricionis
ordo describitur cum dr̃. Tc̃ contri¬
ta sunt parit᷑ ferrium. testa. es. ar¬
gentum ce aurum. Ibi ce addit᷑ .

Expanded text:
infirmitatem contrahimus, quam infirmitatem contrahimus, quam quae ex sola malitia committimus, unde et illa citius erubescimus. Recte ergo, ut legitur, prius comminuitur ferrum quam testa, sicut et post ista, aes, argentum et aurum recte describuntur comminuta. Hujusmodi ergo contritionis ordo describitur, cum dicitur: Tunc contrita sunt pariter ferrum, testa, aes, argentum, et aurum. Ubi et adducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sic multo laboriosuis erubescimuᷤ
iactantiam quã ꝑtinatiã Ex iactanti¬
a siquidem faminã nr̃am sepe cre¬
uisĩe semꝑ autẽ exꝑtinatia decremꝰ¬
se ñ dubitamꝰ. nam nich aliud ꝑti¬
natiam dicimꝰ nͥ cum in nr̃a sentẽ¬
cia. contra alioꝵ consilia impuden¬
ter ꝑsistimus. Quis aũt illud ma¬
lum facilius ñ erubescat in quo &e
aliis se multũ displicuisse munme
ignorat: Recte igitur prius es quã
argentũ contritum eẽ. describit᷑. qͥ a
facilius ut dictum est mens de ꝑti¬
natia. quã de lactantia confunditur.
Ptinet autẽ ad contricionẽ teste con¬
fusio de ꝓpͥe infirmitatis &e inpatiẽ¬
tie consid̾atione Cum autẽ ꝑuersa
mens ad tantam infirmitatẽ ⁊ in¬
pacientiam ꝑuenit. ut passionib
sius etiam c̃ uoluerit omĩno resift̾e
ñ possit quis ñ uideat ꝙͣ facile in
hac fragilitatis sue consid̾atione
erubescat : facilius autẽ ut suꝑ¬
ius dictum ẽ illa excusamꝰ que ꝑ

Expanded text:
sic multo laboriosius erubescimus sic multo laboriosius erubescimus jactantiam quam pertinaciam. Ex jactantia siquidem famam nostram saepe crevisse, semper autem ex pertinacia decrevisse non dubitamus. Nam nihil aliud pertinaciam dicimus, nisi cum in nostra sententia contra aliorum consilia impudenter persistimus. Quis autem illud malum facilius non erubescat, in quo et aliis se multum displicuisse minime ignorat? Recte igitur prius aes quam argentum contritum esse describitur, quia facilius, ut dictum est, mens de pertinacia quam de jactantia confunditur. Pertinet autem ad contritionem testae, confusio de propriae infirmitatis et impatientiae consideratione. Cum autem perversa mens ad tantam infirmitatem et impatientiam pervenit, ut passionibus suis, etiam cum voluerit, omnino resistere non possit, quis non videat quam facile in hac fragilitatis suae consideratione erubescat? Facilius autem, ut superius dictum est, illa excusamus quae per
Abbreviated transcription (Latin):
faciliꝰ erubescinus quã maliciã. sic
nicħ difficiliꝰ cognoscuũ. uł erubes i¬
mus quã arrogantiã. Arrogantia
enĩ ocłm mentis obnubilat uł exce¬
cat ut nͨ se ipsã agnosc̾e ualeat. Q̃lẽ
enĩ se ipsam mens elata ꝑ estimatio¬
nẽ fingit. talem ꝓculdubio ueracit̃
ẽẽ. se credit. uide ergo quam difficile
sit illa nos in nob̃ rep̃hend̾e ce argu¬
ere ⁊ ꝑ uicrepationem &e reꝓbationẽ
contere in quib dudum credidimꝰ
nos ueraciter debere ce aliis placere
s qm̃ iactancia dum głam suam
foras dilatare studet. ueris falsa per¬
iscet. Et nõ solum ea quȩ de se uera.
uerum etiam ea que nouit falsa aliis
de sui estimnatione ꝑsuadet. ibi ꝓculdu¬
bio facilus inconfusionẽ deicitur. ubi
de falsa ostentatione conscientie etiam
ꝓpͥe testimonio cõuincitur. Uñ utiq
est qd̃ iactantie argentũ quã aurũ
arrogantie. quo facilius eo ce ciciꝰ at¬
teritur. s sic̃ multo laberiosiis diffi¬
cillus arrogantiam quã iactantiã.

Expanded text:
lius erubescimus quam malitiam, sic nihil difficilius cognoscimus vel erubescimus quam arrogantiam. Arrogantia enim oculum mentis obnubilat vel excaecat, ut nec seipsam agnoscere valeat. Qualem enim seipsam mens elata per aestimationem fingit, talem procul dubio veraciter esse se credit. Vide ergo quam difficile sit illa nos in nobis reprehendere, et arguere, et per increpationem et reprobationem conterere, in quibus dudum credidimus nos veraciter debere et aliis placere. Sed quoniam jactantia, dum gloriam suam foras dilatare studet, veris falsa permiscet, et non solum ea quae de se vera, verum etiam quae novit falsa, aliis de sui aestimatione persuadet. Ibi procul dubio facilius in confusionem dejicitur, ubi de falsa ostentatione, conscientiae etiam proprio testimonio convincitur. Unde utique est, quod jactantiae argentum quam aurum arrogantiae, quo facilius eo et citius atteritur. Sed, sicut multo difficilius arrogantiam quam jactantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙ suarũ multitudinẽ tnͣseg̾at cũ
dicebat. Cupio dissoui: & eẽ cũ xp̃o.
Qͥd enim sͥ de huiꝰ uite desideriis reli¬
q̃rat : qͥ nec ip̾am uitã p̾ nimio xp̾̃i
desid̾io diligebat : Inde ẽ ut arbi¬
tror qd̾ p̃ualuit contemplatõnis sue
archam in terrã lacte & melle ma¬
nantẽ introducere: ut uideret bo
tior si ip̃e ñ głat᷑ huiꝰmͦi hominem
raptũ usꝙ ad t̾cium celũ ce audisse
ibi archana u̾ba q̃ non licet homini
loqͥ¬

Expanded text:
arum multitudinem transegerat, cum dicebat: Cupio dissolvi, et esse cum Christo . Quid enim sibi de hujus vitae desideriis reliquerat, qui nec ipsam vitam prae nimio Christi desiderio diligebat? Inde est, ut arbitror, quod praevaluit contemplationis suae arcam in terram lacte et melle manantem introducere, ut videret bontior, si ipse non gloriatur hujusmodi hominem raptum usque ad tertium coelum, et audisse ibi arcana verba, quae non licet homini loq
Abbreviated transcription (Latin):
lig̾e multũ ꝙ desid̾are: ꝗ̃ det᷑ nobis
cognoscere &e intelligere ce facie ad
faciem iudere. Nͥ enim credid̾itis: ñ in¬
telligetis. Qͥ diligit me inqͥt diliget᷑
a prẽ meo: & manifestabo ei me ip¬
sum. Manifestatõnem gͦ p̾cedit di¬
lectio: ut dilectõnẽ sequat᷑ manifes¬
tatio. Precedat archã affectõnũ tur¬
ba: ut turbã seqͣtitr contẽplatõnis
archa pͥus oportet ꝓmissionis t̾ram
tenere ꝑ desid̾ium: ꝗͣ ꝑ intellectum.

Expanded text:
is cognoscere et intelligere, facie ad faciem videre. Nisi, inquit, credideritis, non intelligetis . Qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo et manifestabo ei meipsum . Manifestationem ergo praecedit dilectio, ut dilectionem sequatur manifestatio. Praecedat arcam affectionum turba, ut turbam subsequatur contemplationis arca. Prius oportet promissionis terram tenere per desiderium quam per intellec
Abbreviated transcription (Latin):
bet hoc ip̃m qd̾ comp̃¬
hendi ualet de corruptionis sue
consid̾atõne neglig̾e ÷ neꝙ hoc
negligent̾ ⁊ qi in tͣnsitu uidere.
s statim ad arche ingresũ intinc¬
tionẽ ꝙ pedum gressũ figere
moras ꝙ innecc̾e: donec aqͣ suꝑi¬
or crescat inferior q deficiat po¬
płs ꝙ hebreoꝵ totͦ ꝑtͣnͣseat. Ut e¬
nim ceꝑimꝰ uitã nram retracta¬
re atꝙ discutere ꝑserutat̾onis
ꝙr nr̃e pedes in aqua ting̾e: sta¬
tim ut senserimꝰ amimũ nr̃m af¬
fici: &e ad sui udigsatonẽ mirari
&e indignari: debemꝰ in hoc admi¬
ratõnis m̾e spectacło libent̾ immo¬
rari : donec internoꝵ amor intu¬
mescat. inferioꝵ autẽ omĩno defi
sue certitudine tangat ⁊ teneat.
Tc̃ demũ ut arbitroi tempꝰ erit
ut & ip̃a intelligentie nr̃e arclo
ꝓmissionis t̾ram intrare possit: cũ

Expanded text:
bet hoc ipsum quod comprehendi valet de corruptionis suae consideratione negligere, neque hoc negligenter, et quasi in transitu videre; sed statim ad arcae ingressum intinctionemque pedum gressum figere, morasque innectere, donec aqua superior crescat, inferiorque deficiat populusque Hebraeorum totus pertranseat. Ut enim coeperimus vitam nostram retractare atque discutere, perscrutationisque nostrae pedes in aqua tingere, statim ut senserimus animum nostrum affici, et ad sui considerationem mirari et indignari, debemus in hoc admirationis nostrae spectaculo libenter immorari donec internorum amor intumescat, inferiorum autem omnino deficsuae certitudine tangat et teneat. Tunc demum, ut arbitror, tempus erit ut et ipsa intelligentiae nostrae arca promissionis terram int
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uite usib ministrarẽt: &
futõꝵ bonoꝵ umbrã gererent. Uñ
fit etiã ut oꝑatõ industrie in qͣntũ
imitat᷑ nat᷑am: intm̃ in se gestet in¬
uisibiliũ uł fut᷑oꝵ umbrã. Deceto
autẽ humana instituta tanto ab in¬
uisibiliũ similitudine ꝑegͥna sunt:
qͣnto eoꝵ inuentores in illoꝵ institu¬
tõne ichil tale cogitauert̃. Otiens
tñ in istis ad illa aliqͥd similitudinis
muenimꝰ ⁊ uideamꝰ neforte in aliqͣm
illar̃ consid̾atõnũ cadat: qͣs suꝑiꝰ lõgi¬
tudini uł latitudini arche assignaui¬
mꝰ. De diuinis autẽ institutis notã¬
dũ qd̾ q̃de debeamꝰ simplicit̾ intel¬
ligere ⁊ nichil meis mysticũ q̃rere
debent. nichilominꝰ tñ mysticũ aliqͥ
figuiare hñt. Qã gͦ in p̃ceptis sub¬
lnmorib ce ad intelligñdũ ꝓfim¬
diorib mistica intelligñtia reqͥrit᷑:
dimidiꝰ ille cribit᷑ qͥ arche nr̃e altitri

Expanded text:
praesentis vitae usibus ministrarent, et praesentis vitae usibus ministrarent, et futurorum bonorum umbram gererent, unde fit etiam ut operatio industriae, in quantum imitatur naturam, in tantum in se gestet invisibilium vel futurorum umbram. De caetero autem humana instituta tanto ab invisibilium similitudine peregrina sunt, quanto eorum inventores in illorum institutione nihil tale cogitaverunt. Quoties tamen in istis ad illa aliquid similitudinis invenimus, videamus ne forte in aliquam illarum considerationum cadat, quas superius longitudini vel latitudini arcae assignavimus. De divinis autem institutis notandum quod quaedam debeamus simpliciter intelligere, et nihil in eis mysticum quaererdebent, nihilominus tamen mysticum aliquid figurare habent. Quia ergo in praeceptis sublimioribus et ad intelligendum profundioribus, mystica intelligentia requiritur, dimidius ille cubitus qui a
Abbreviated transcription (Latin):
forme. & nat᷑e : ad eiꝰd uͦ latitudi¬
nẽ oꝑatõ tam nat᷑e qm᷑ industͥe. Ex
his itaꝙ om̃ib in inuisibiliũ in¬
uestigatõnẽ congruas similitudi¬
nũ rõnes eruere possumꝰ &e debemꝰ:
& cũ huiꝰmͦi industͥe usum in ꝓmp¬
tri habuerimꝰ qͣli oportuit uł decu¬
it archam nrãm corona cͥcũduximꝰ.
Diccũ ẽ aũ ꝑtinere ad arche altitu¬
dinẽ in moꝵ consid̾atõne tã huma¬
nã ꝗͣ diuinã institutõnẽ ita ut in¬
telligñtie nr̃e archa plenũ cubitũ
uideat᷑ hr̃e ex institutõne huma¬
na. semissem uͦ ex institutõne di¬
riina. S qͥd ẽ qd̾ dicta corona uide¬
t᷑ sola suꝑiora arche nͣgere ⁊ nͥ qͥa
constat humana instituta ad inui¬
sibilia ce spũalia ualde longinqm
n om̃ino ꝑegͥnã similitudinẽ hab̾e.¬
II Qͥsͥ illa nesciat inuenta in usum tẽ¬
inporaliũ ⁊ ñ in typũ et̃noꝵ: Creato¬
m ris autẽ oꝑa q̃libet insibilia ad hoc¬
sunt cieata sic sunt disposita: ut &

Expanded text:
latitudinem operatio tam naturae quam industriae. Et his itaque omnibus ad invisibilium investigationem congruas similitudinum rationes eruere possumus et debemus, et cum ejusmodi industriae usum in promptu habuerimus, quali oportuit vel decuit, arcam nostram corona circumduximus. Dictum est autem pertinere ad arcae altitudinem, in morum consideratione, tam humanum quam divinam institutionem, ita ut intelligentiae nostrae arca plenum cubitum videatur habere ex institutione humana, semissem vero ex institutione divina. Sed quid est quod dicta corona videtur sola superiora arcae tangere, nisi quia constat humana instituta ad invisibilia et spiritalia valde longinquam, et omnino peregrinam similitudinem habere? Quis illa nesciat inventa in usum temporalium, non in typum aeternorum? Creatoris autem opera quaelibet visibilia ad hosunt creata, sic sunt disposita, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
te similitudinis accõmodatõ. ab il¬
larũ qnꝙ supͣdictarsi cõsideratõ¬
nũ ꝓpͥetate penitꝰ recedit : unde ẽ
qd̾ corona ibi se nuxta longituidi¬
nem latitudinẽ q arche distendit:
ut ipãm undiq ambire possit.

Expanded text:
inis accommodatio, ab illarum quinque supradictarum considerationum proprietate, penitus recedit, unde est quod corona ibi se juxta longitudinem latitudinemque arcae distendit, ut ipsam undique ambire possit.
Abbreviated transcription (Latin):
militudinis assignatõne ascen¬
dere. Si una gͦ utrobiq mensu¬
ra fuit. si tandẽ ꝓisꝰ hinc archa
illinc corona tã lõgitudinẽ qͣrͣi
latitudinẽ habuit: qͥd inhis a¬
liud oportet intellig̾e ꝗͣ ut disca¬
mͦ ex illis om̃ib ad inuifibiliũ
iuestigatõnẽ similitudinũ rõ¬
nẽ there ⁊ ex illis om̃ib inqͣm que

Expanded text:
militudinis assignatione ascendere. Si una ergo utrobique mensura fuit, si eamdem prorsus hinc arca illinc corona, tam longitudinem quam latitudinem habuit, quid in his aliud oportet intelligere quam ut discamus ex illis omnibus ad invisibilium investigationem, similitudinum rationem tr
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ aũ qd̃ corone nr̃e
nulla mensura p̃scͥbitur.
s in eo ip̃o qd̾ corona noĩat᷑ eius
mensura ex maiori parte deter¬
minat᷑. Nam coronã ñ nõiaret:
gere atq coronare possit. Cons¬
tait itoq eã scd̾m dimensionẽ
arche duos cubitos & semissem
in longitudine. cubitũ autẽ
unũ & semissem hr̃e in latitu¬
dine. Non autẽ eqͣ rõne eiꝰ al¬
titudinẽ estimare possumꝰi nꝰ
alcitudini arche eqͣre debemꝰte
qͣꝗͣ enĩ coronã diceret si totã ar¬
cham uestiret: c ñ potiꝰ eiꝰ solũ¬
mͦ supp̃ma ornaret. Sic̃ aũ suꝑ¬

Expanded text:
otandum autem quod coronae nostrae nulla mensura praescribitur, sed in eo ipso, quod corona nominatur ejus mensura, ex majori parte determinatur. Nam coronam non nominaret, gere atque coronare possit. Constat itaque eam secundum dimensionem arcae duos cubitos, et semissem in longitudine, cubitum autem unum, et semissem habere in latitudine. Non autem aequa ratione ejus altitudinem aestimare possumus, nec altitudini arcae aequare debemus. Nequaquam enim coronam diceret, si totam arcam vestiret, et non potius ejus solummodo suprema ornaret. Sicut au
Abbreviated transcription (Latin):
ea solũ q̃ facit s ͤ q̃ cuo fieri ꝑmit¬
tit ñqmͣ sine rõnabili conting̾e
causa: nec sine diuina qͣmus oc
culta accitari iustitia.
losophi se in huiꝰ contemplatõ

Expanded text:
ea solum quae facit, sed et quaecunque fieri permittit, nunquam sine rationabili contingere causa, nec sine divina, quamvis occulta, actitari justitia. . Quomodo philosophi se in hujus contemplat
Abbreviated transcription (Latin):
Uiderat sane mirabilia in ꝓfundo.
⁊ sapĩam tͣhebat de occulto : qͥ om¬
ma in sapĩa scã dep̃hendit: ce in¬
dubitant̃ agnouit qd̾ sapĩa attin¬
geret a fine usq ad finẽ fortit̾. &
dispoñet omĩa suaint̃. Ecce qͦmͦ¬
ꝓfecto bene nou̾at. facile pot̾at
archã suã deairrare: immo cõstat
satis eũ iam archã suã ab om̃i par¬
te auro obdurisse. qͥ sic p̃ admiratõ¬
nis sue magnitudine cogit᷑ excla¬
mare. Omĩa in sapĩa fecisti. Cone¬
m᷑ c& nos qͣnͣtũ possumꝰ ⁊ desudemꝰ
in archa nr̃a deauranda ut appare¬
ant etiã nobis diuina oꝑa omĩa
in sapĩa fcã : ut in qͣtũ licet intel¬
ligamꝰ : ⁊ q̃ intellig̾e ñ licet᷑ sine he¬

Expanded text:
Viderat sane mirabilia in profundo, Viderat sane mirabilia in profundo, et sapientiam trahebat de occulto, qui omnia in sapientia facta deprehendit, et indubitanter agnovit quod sapientia attingeret a fine usque ad finem fortiter, et disponeret omnia suaviter. Ecce quoprofecto bene noverat, facile poterat arcam suam deaurare, imo constat satis eum jam arcam suam ab omni parte auro obduxisse, qui sic prae admirationis suae magnitudine cogitur exclamare: Omnia in sapientia fecisti. Conemur et nos quantum possumus, et desudemus in arca nostra deauranda, ut appareant etiam nobis divina opera omnia in sapientia facta, ut in quantum licet intelligamus, et quae intellig
Abbreviated transcription (Latin):
piscandũ laxantes retia sua in cap¬
titram. Mittentes gͦ nc̃ ad sinistm
nẽ in dext̾am nauigii rete: ad dñi
p̃ceptũ includt̃ sepe copiosam mnli¬
tudinem pisciũ uagos scł hominũ
sens affectꝰ q lubricos concludentes
ce extͣhentes in ficcũ. S nec eadẽ sem¬
ꝑ recia siẽ nec in eandẽ semꝑ capt᷑am
mittunt. Nẽ gͦ argim̃tationĩ nẽ ex¬
hortatõmĩ retia larant aliqñ ad pio¬
bandũ aliqͦo uerũ⁊ aliqñ ad p̃ꝓban¬
dũ aliqd̃ falsum. aliqñ ad eliciendũ
aliqd̃ occultũ: aliqñ ad ꝑsuadendũ
uistũ. aliqñ ad dissuadendũ aliqd̾
miustũ. Isti sane qͥ nouert̃ facere
huiꝰ mͦi oꝑatõnem in aqͥs multis:
isti inqm sunt qͥuident mirabi¬
lia in ꝓfundo ⁊ ab istis enĩ tͣhitur
sapĩa de occulto. Audi qͥo dicat mag¬
nꝰ ille contemplator sapĩe. Qmͣ
magnificata sunt oꝑa tua dr̃e
omiã in sapĩa fecisti. Omĩa inqͥt in
sapĩa fecisti. Absꝙ dubio miranda
erant q̃ uiderat : qͥ sic exclamabat.

Expanded text:
piscandum, laxantes retia sua in capturam. Mittentes ergo nunc ad sinistram, nunc in dexteram navigii rete ad Domini praeceptum, includunt saepe copiosam multitudinem piscium, vagos scilicet hominum sensus, affectusque lubricos concludentes et extrahentes in siccum. Sed nec eadem semper retia, sicut nec in eamdem semper capturam mittunt. Nunc ergo argumentationum, nunc exhortationum retia laxant, aliquando ad probandum aliquod verum, aliquadum falsum, aliquando ad eliciendum aliquod occultum, aliquando ad persuadendum justum, aliquando ad dissuadendum aliquod injustum. Isti sane qui noverunt facere hujusmodi operationem in aquis multis, isti, inquam, sunt qui vident mirabilia in profundo. Ab istis etenim trahitur sapientia de occulto. Audi quid dicat magnus ille contemplator sapientiae: Quam magnificata sunt opera tua, Domine! omnia in sapientia fecisti . Omnia, inquit, in sapientia fecisti. Absque dubio miranda erant quae viderat qui sic exclamabat.
Abbreviated transcription (Latin):
is subseruire. &e nil quod uere de¬
scientiis inportune infistimꝰ qñ
studiorum nr̃oꝵ inportunitate
deuotionis nr̃e exercitia initer¬
rumpimus. eum ꝓfecto qui pͥn¬
cipari debet danielem uidelicet
seriuire compellimꝰ. S attenden¬
dum est qͣm sit malum bonis
oẽ scientiis abuti & earum abu¬
sione meliora studia p̃pediri.
qñ ex deuotionis officio ꝑuersa
quelibet scientia debet & solet ĩ¬

Expanded text:
is subservire, et nil quod verae deis subservire, et nil quod verae descientiis importune insistimus, quando studiorum nostrorum importunitate devotionis nostrae exercitia interrumpimus, eum profecto qui principari debet, Danielem videlicet, servire compellimus. Sed attendendum est quam sit malum bonis etiam scientiis abuti, et earum abusione meliora studia praepediri, quando ex devotionis officio perversa quaelibet scientia debet, et solet i
Abbreviated transcription (Latin):
militie principatũ exercere. qͦm¬
admodum hic ex arte ariolandi
possumꝰ colligere quid tunc de his
sentiendum est que possunt ẽẽ
utiles a bone: Nam ut cetera
taceam. nõne tunc damel pͥnci¬
patur. nonne quelibet ꝑu̾sa sci¬
entia denotioni subseriure cogi¬
tur. qñ ex eius consid̾atione hu¬
manus error plemus agnoscit
qñ ex eiꝰ retractatione animus
humiliatur. confunditur. com¬
pungitur & ad deuotionis studi¬
a instigatur: Nonne ꝑuersa que¬
libet scientia deuotionis subser¬
uit. qñ animꝰ asemet ipso tẽꝑa
exigit. que inhiuꝰmodi studiis
in eptis ꝑdere consueuit. qñ ex
comꝑatione colligit. qnͣtum sp̃i¬
talib studiis inuigilare debeat.
qui tantis in eptiis qñq se insu¬
dasse retractat: Sic itaq damel
doͥctorum sapientũ collega intel¬
ligatur. ut in eis quendam sp̃i¬
talis milicie pͥncipatum equitatis
uire tenere creclatur. debent gͦ q̃li¬
bet scł̃ares scientie sp̃ualib studi¬

Expanded text:
militiae principatum coercere, quemmilitiae principatum coercere, quemadmodum hic ex arte ariolandi possumus colligere, quid tunc de his sentiendum est quae possunt esse utiles et bonae? Nam, ut caetera taceam, nonne tunc Daniel principatur, nonne quaelibet perversa scientia devotioni subservire cogitur, quando ex ejus consideratione humanus error plenius agnoscitur, quando ex ejus retractatione animus humiliatur, confunditur, compungitur, et ad devotionis studia instigatur? Nonne perversa quaelibet scientia devotioni subservit, quando animus a semetipso tempora exigit quae in hujusmodi studiis ineptis perdere consuevit, quando ex comparatione colligit quantum spiritualibus studiis invigilare debeat, qui tantis ineptiis quandoque se insudasse retractat? Sic itaque Daniel dictorum sapientum collega intelligatur, ut in eis quemdam spiritalis militiae principatum aequitatis jure tenere credatur. Debent ergo quaelibet saeculares scientiae spiritualibus studi
Abbreviated transcription (Latin):
tie debeant sp̃ualib studiis subser¬
uire ce uere deuotionis lucris mili
sed ut ad id redeamus Stare.¬
unde digressi sumꝰ illud ꝑ
certo tenemus. qd̃ multi sepe sub
orationis sue temꝑe lumen reuelã¬
tis gr̃e suscipiunt & qd̃ ad eiusiu
grãm młti ex iuirtute deuotionis
ꝓficiunt: hinc ẽ qd̾ rex adamele
sompnii sui interpretationẽ cũ om̃i
siducia exigit cũ dicit. Balthasar
pͥnceps ariolorum quem ego scio
omne sacramentum ñ ẽ inpossi¬
bile tibi uisiones sompiioꝵ me¬
oꝵ quas iudi &e solutionẽ eorũ nar¬
ra. Inquib uerbis. illud primo
notandum qd̃ dr̃ hoc loco prin¬
ceps arioloꝵ qui suꝑus dictus
ẽ collega eorum. nec eoꝵ tantum
s alioꝵ balonie sapientum. Int̾
scłares utiq scientias quasdam
scunꝰ utiles & usui necessarias qͣs¬
dam uero qualis ars ariolandi ẽ
om̃mo ꝑũsas. Si gͥ has que absq
dubio sut ꝑuerse potest uera de¬
uotio ad aliquem uirtitis usum
conũtere. & ineis qͣndam sp̃italis

Expanded text:
tiae debeant spiritualibus studiis subservire, et verae devotionis lucris militare. Sed ut ad id redeamus unde digressi sumus, illud pro certo tenemus quod multi saepe sub orationis suae tempore lumen revelantis gratiae suscipiunt, et quod ad ejusmodi gratiam multi ex virtute devotionis proficiunt. Hinc est quod rex a Daniele somnii sui interpretationem cum omni fiducia exigit, cum dicit: Balthassar princeps ariolorum quem ego scioomne sacramentum non est impossibile tibi. Visiones somniorum meorum quas vidi et solutionem eorum narra . In quibus verbis illud primo notandum, quod dicitur hoc loco princeps ariolorum, qui superius dictus est collega eorum, nec eorum tantum, sed aliorum Babyloniae sapientum. Inter saeculares utique scientias quasdam scimus utiles et usui necessarias, quasdam vero qualis ars ariolandi est omnino perversas. Si igitur has quae absque dubio sunt perversae, potest vera devotio ad aliquem virtutis usum convertere, et in eis quemdam spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
mouet atq disponit. sic̃
in hoc mundo ds solo no¬
luntatis nutu om̃ia regit
qui eodẽ uoluntatis nutu
onũa creauit. Inuenies in
hoc spectacło et alia multa
consideratione digna que
nec sine admiratione specu-¬
lari nec sine iocunditate
possis admirari. Quid tñ
mirum si inuenimꝰ in sp̃u
rõnali miranda multa.
atq stupenda cum sit p̃ci¬
pua dei creatura ⁊ ad ia¬
ginem oe similitudinẽ ip̃i¬
us facta: sum enĩ sit mira¬
bilis ds̃ in om̃ib oꝑib suiꝰ
magnus atq laudabilis
nunis in om̃ib magnali¬
is siuis. ubi tam̃ obsecro ap¬
parebt̃ mirabiliora nitu¬
tum eius insignia. qmͣ in
imagine sua. qͣm insimi¬
litudine sua: abq dubio oĩ¬
potentis artificis industria.
que uͥq mirabilis appares
menis modi ope singłarit̃ e¬
minet

Expanded text:
movet atque disponit, sicut movet atque disponit, sicut in hoc mundo Deus solo voluntatis nutu omnia regit, qui eodem voluntatis nutu omnia creavit. Invenies in hoc spectaculo et alia multa consideratione digna, quae nec sine admiratione speculari, nec sine jucunditate possis admirari. Quid tamen mirum si invenimus in spiritu rationali miranda multa atque stupenda, cum sit praecipua Dei creatura, et ad imaginem et similitudinem ipsius facta? Cum enim sit mirabilis Deus in operibus suis, magnus atque laudabilis nimis in omnibus magnalis suis, ubi tamen, obsecro, apparebunt mirabilia virtutum ejus insignia, quam in imagine sua, quam in similitudine sua? Absque dubio omnipotentis artificis industria quae ubique mirabilis apparet in ejusmodi opere singulariter eminet
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ pͥmam illamcõ¬
siderationẽ que ad lon¬
gitudinẽ ꝑtinet intria di¬
stincximus: scd̃am autẽ que
ad latitudinẽ spectat indu¬
o diisimꝰ. possumus totum
hoc contemplationis geniꝰ
in quinq ꝑticiones secare ⁊
ꝑ totidem gradus diuidere
In pͥmo itaq gradu huius
contẽplationis consid̾amꝰ ea
que ꝑtinent ad anime qua¬
litatem. uł eẽntie ipsius ꝓpͥe¬
tatem. qd̃ uita quedam et
ꝓpetua sit que nullis penis.
nullis umqͣm torm̃tis extĩ¬
qui possit. qd non solum po̾¬
sit ipsa inperpetuum uiue¬
re. s corpus etiam ad uitam
et ad sensum ammare qd̃
nullo suftentam̃to egeat
qd̾ sine subsidio sempit̾ne
subsistat. quomodo sit ꝑ
tot corporis m̃bra diffusa.
cum sit ipsa simplex. par¬
tibq carens in diiidua
eẽntia. quomͦ in toto corpo¬
re suo quasi insuo quoda᷑
mundo sit utiq uͥq tota.
qͦmadinodum d̃s inueni¬
tur ubiq totus inom̃i cre¬
atura sua qͦmͦ in illio suo
mundo sola uoluntate oĩa

Expanded text:
m primam illam considerationem quae ad longitudinem pertinet in tria distinximus, secundam autem quae ad latitudinem spectat in duo divisimus, possumus totum hoc contemplationis genus in quinque partitiones secare, et per totidem gradus dividere. In primo itaque gradu hujus contemplationis consideramus ea quae pertinent ad animae qualitatem, vel essentiae ipsius proprietatem, quod vita quaedam et perpetua sit, quae nullis poenis, nullis unquam tormentis exstingui possit, quod non solum possit ipsa in perpetuum vivere, sed corpus etiam ad vitam et ad sensum animare, quod nullo sustentamento egeat, quod sine subsidio sempiterne subsistat, quomodo sit per tot corporis membra diffusa, cum sit ipsa simplex, partibusque carens individua essentia, quomodo in toto corpore suo quasi in suo quodam mundo sit, utique ubique tota, quemadmodum Deus invenitur ubique totus in omni creatura sua, quomodo in illo suo mundo sola voluntate omnia
Abbreviated transcription (Latin):
babilonis suꝑior. cunctis pruden¬
tib babilonie sapientior appareat.
& om̃i eo ꝙ ĩmũdo placet uł p̃cio¬
sum uidetur exm̃itis nr̃e uidicio
p̃ciosior emineat. & ex arbitrii de¬
creto suꝑi̾orem lucrum optineat.
Hoc erit ut arbitror damelem a
rege. pͥncipatus &e magisterii arcẽ
acciꝑe. Utinã contingat᷑ tandẽ aliq̃ũ
nram deuotionẽ id ꝑfectionis attin¬
gere. quo nuullam quantũlibet ue¬
hemens affectio. nulla occupatio.
nulla sollicitudo nulla suggestio ⁊
suasio possit eius studium ñ dicã
dissipare s nec quidẽ interrũpe.&
illud immobileapłicum impleatur
sine intermissione orare. Utinã certa
quȩlibet officia ita disponant᷑. uł or¬
dinentur ut deuotionis nr̃e usib
tis nr̃e usib nichil in pͣde nicħ in cõ¬
sulte agere debeamus:

Expanded text:
Babylonis superior, cunctis prudenBabylonis superior, cunctis prudentibus Babyloniae sapientior appareat, et omni eo quod in mundo placet, vel pretiosum videtur ex mentis nostrae judicio, pretiosior emineat, et ex arbitrii decreto superius lucrum obtineat! Hoc erit, ut arbitror, Danielem a rege principatus, et magisterii arcem accipere. Utinam contingat, tandem aliquando nostram devotionem id perfectionis attingere, quo nulla quantumlibet vehemens affectio, nulla occupatio, nulla sollicitudo, nulla suggestio, vel suasio possit in nobis ejus studium, non dicam dissipare, sed nec quidem interrumpere, et illud immobile Apostolicum impleatur: Sine intermissione orate! Utinam caetera quaelibet officia ita disponantur, vel ordinentur, ut devotionis nostrae usibus tis nostrae usibus nihil improvide, nihil inconsulte agere debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
unc rex damelem insublune
extulit. & munera magna ⁊
multa dedit ei. Si ꝑdanielem deuo¬
tionẽ recte intelligimꝰ quid aliud
erit damelem insublime attolle̾.
ꝗͣ deuotionis officiũ inter cet̾a q̃libr
officia pͥncipale & p̃cipium repu¬
tare. & quasi sũmo loco habere :
fieri autẽ solet postꝗͣ mens qnta
sit uirtus u̾e deuocionis ꝑ exꝑien¬
tiam ei ꝓbat ut studiis uehem̃itiꝰ
intendat. & eiꝰ ꝓuectib diligenter
insistat. inuestigando querat. q̃rẽ¬
do inueniat uñ in idip̃m ad meli¬
ora ꝓficiat. Quid aliud gͥ quam
munera magna & muita deuo¬
tionis nr̃e damel accipit. qñ ex
alacriter impenso studio quasi
q̃dam intelligentie talenta &
prudentie lucra facile inuenit
uñ ad maiora crescere & ad pluri¬
ma dilatari possit: Et constituit
eũ inquit pͥncipẽ suꝑ om̃s ꝓum¬
tias babilonis &e p̃fectum magi¬
stratuũ. sr̃ cunctos sapientes ba¬
bilonis. Outinam deuotio nr̃a
eo usq ꝓficiat quo cunctiꝰ pͥncipibꝰ

Expanded text:
unc rex Danielem in sublime extulit, et munera magna, et multa dedit ei. Si per Danielem devotionem recte intelligimus, quid aliud erit Danielem in sublime attollere quam devotionis officium inter caetera quaelibet officia principale et praecipuum reputare, et quasi summo loco habere? Fieri autem solet postquam mens quanta sit virtus verae devotionis per experientiam ejus probat, ut studiis vehementius intendat et ejus provectibus diligenter insistat, investigando quaerat, quaerendo inveniat, unde in idipsum ad meliora proficiat. Quid aliud igitur quam munera magna et multa devotionis nostrae Daniel accipit, quando ex alacriter impenso studio, quasi quaedam intelligentiae talenta et prudentiae lucra facile invenit, unde ad majora crescere, et ad plurima dilatari possit? Et constituit eum, inquit, principem super omnes provincias Babylonis, et praefectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis. O utinam devotio nostra, eousque proficiat, quo cunctis principibus
Abbreviated transcription (Latin):
do p̾dicatorũ tẽporib mrͣtyꝵ marciros ad
passionis xp̃i imitacõnẽ ethortãciũ. E qꝰ
rufus crudelis pͥncipũ excitus. effusione
sagͥnis sc̃oꝵ rubitũdus. Sessor dyaboluᷤ
ab lauo pacis. Illacio ꝑsetucõnis. Magͥtu¬
do gladii. qͣntitas corm̃ti.

Expanded text:
do praedicatorum temporibus martyrum martyres ad passionis Christi imitationem exhortantium. Equus rufus, crudelis principum exercitus effusione sanguinis sanctorum rubicundus. Sessor, diabolus; ablatio pacis, illatio persecutionis; magnitudo gladii, quantitas tormenti.
Abbreviated transcription (Latin):
septĩo angło cauente et scõrũ cetu iustorum
saluacõne et malorũ certissime precguita s¬
dampnacõne gr̃s referente. Iam nõ dicit᷑si¬
et. sed factum est. Quia extunc fraudulc̃cia
et seuicia dyaboli penitus deficit. et deus
in suis fidelibus uniu̾sis ꝑꝑtua pace et trau¬
quillitate. Regnabit in secła secłorum: soẽ
semꝑ. Amen. id est uere. atq fidelit̾. uere et¬
eĩ deus semꝑ sicut iam dictũ est regnabit.
Non ut quidã herecici putau̾ũt scõs post
diffinitũ tempꝰ in uitam mũdi et ad antiꝙ̃
namq sicut tradũt doctores intelligit᷑ mũ¬
dus cum dicit᷑. crrator nũdi. Aliter cum salua¬
di. Est itaq mũdus cuiꝰ deus creator est. Est
et nũidus cuius dyabolus deus saluator ẽ.
Estet mũdus cuiꝰ dyabolus pͥnceps est / Mũ¬
dus cuiꝰ deus creator est: intlłigitur unnu̾sa¬
lis fabrica mũdi. de qua dicit᷑ in mũdo erat.¬

Expanded text:
 justorum salvatione et malorum certissime praecognita damnatione, gratias referente, jam dicitur non fiet, sed factum est, quia extunc fraudulentia et saevitia diaboli penitus deficit, et Deus in suis fidelibus universis perpetua pace et tranquillitate regnabit; in saecula saeculorum, id est semper. Amen, vere atque fideliter. Vere etenim Deus semper, sicut jam dictum est, regnabit, non, ut quidam haeretici putaverunt, sanctos post definitum tempus in vitam mundi et ad antiquanamque, sicut tradunt doctores, intelligitur mundus, cum dicitur Creator mundi; aliter, cum dicii. Est itaque mundus cujus Deus creator est, est et mundus cujus Deus salvator est, est etiam mundus cujus diabolus princeps est. Mundus cujus Deus creator, intelligitur universalis fabrica mundi, de qua dicitur: In mundo erat
Abbreviated transcription (Latin):
li. sub tuba uidel sept̃ĩ angłi. sine pocius
in ec̾nitate uacabit dĩne laudi et contẽplõi.
Qd̃ regnũ sicut p̾libatum est nequaqͣm e¬
ut temporale sed et̾nũ qũeadm̃ et hic sac
pagina testat᷑ ubi dicit: In socda sccłoꝵ amẽ

Expanded text:
re sub tuba videlicet septimi angeli sive potius in aeternitate vacabit divinae laudi et contemplationi. Quod regnum, sicut praelibatum est, nequaquam erit temporale, sed aeternum, quemadmodum et haec sacra pagina testatur, ubi dicitur in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
dacõnem: Nũc subiũgit sp̃alem ꝑstõrũ et
malorũ grãrum acc̃õmi. Dicit᷑ eigo. Et ui¬
ginti quatuor seniores id est uniu̾si predica¬
tores. doctores et ecc̃astici iudices et rectores.
sis. Cenderũt in facies suas se hũiliãdo.
Et adorauerũt dicẽtes / euru recta fide con¬
fitendo. Gm̃s agimꝰ tibi. cui eas soli pro
tot et cantis bñficiis debemꝰ. Dñe cui ser¬
uimꝰ. deus quẽ colimus. Omp̃s. quẽ timemꝰ
Qui es. ĩ mutabilit. Qui enis. semꝑ. Et

Expanded text:
 nunc subjungit specialem perfectorum, et majorum gratiarum actionem. Dicitur ergo: Et viginti quatuor seniores, id est universi praedicatores, doctores et ecclesiastici judices, et rectores sis, ceciderunt in facies suas se humiliando; et adoraverunt dicentes cum recta fide confitendo: Gratias agimus tibi, cui eas soli pro tot et tantis beneficiis debemus. Domine, cui servimus, Deus quem colimus, omnipotens quem timemus, qui es immutabiliter, qui eras sempe
Abbreviated transcription (Latin):
i est sub mutabilitate tp̃ris. et de cormpti¬
bilitate mortalitatis cam tẽptando et ꝑse¬
q̃ndo affligit u̾sucia hostis antiqui. Tũc
et enĩ ꝑfecte dei et xp̃i. id est dĩnitatis et
hũanitatis cõregnãtis erit. qͣndo de presẽ¬
ti secdo sublata solis dñus laudib in celo
uacabit. et ꝑfidus hostis inthil de sue pt̃¬
tatis dñio in cam ampliꝰ excebit. Cuiꝰ iegui

Expanded text:
ptibilitate mortalitas eam tentando et persequendo affligit versutia hostis Antichristi. Tunc etenim perfecte Dei et Christi, id est divinitatis et humanitatis conregnantis erit, quando de praesenti saeculo sublata solis divinis laudibus in coelis vacabit, et perfidus hostis nihil de suae potestatis dominio in eam amplius exercebit
Abbreviated transcription (Latin):
bit in secła seculorũ. In fine uisionis agit de
fine temporis. et de prennio iusticie recuibu¬
cõnis. Et septimꝰ angłs tuba ceciuit. id ẽ
septimꝰ sine ultimꝰ doctorũ ordo p̾dicauit.
Et facte sũt uoces. id est exhibite sũt dco
laudes de iustorũ saluacõne. et impiorum
dampnacõne. In celo: id est in sc̃a eccia celei¬
ti conu̾sacõne sublĩata. Dicentes. factum
est irgnũ huiꝰ mũdi id est umu̾sitas fideliũ

Expanded text:
bit in saecula saeculorum. Amen . In fine visionis agit de fine temporis, et de praemio justae retributionis. Et septimus angelus tuba cecinit, id est septimus sive ultimus doctorum ordo praedicavit, et factae sunt voces, id est exhibitae sunt Deo laudes justorum salvatione, et impiorum damnatione; in coelo, id est in sancta Ecclesia coelesti conversatione sublimata, dicentes: Factum e
Abbreviated transcription (Latin):
a seculi: qnͣtũ ad pͣuam accõm semꝑ est dy¬
aboli. qnͣtum ad praue accõnis dispõnem:
semꝑ est dei. Dͤus quippe qm̃uis mali non
sit actor eius tamẽ est dispositor. quia licec
ab ip̃o nõ accipiat ortum: nĩme tamẽ illd̾
sub se relinquit mordinatũ. et fit miro m̃o:
ut qd̾ ab ip̃o nõ ht originẽ ab ip̃o taniẽ et
scdm̃ ip̃m sumat ordĩacõnem. Scd̃s autẽ
nũdus. id est uniu̾salis ec̃cia dĩ pro eo qd̃
ꝓuiutente dĩna prouidẽcia: eciã illi qui ad¬
uitam et̾nam p̃destĩati sũt ad tp̃s qͣndoq
delinqunt: et qd̾ ꝑsequiores dyabolo conci¬
tante in eos qui pic uolũt uiuere atrocitꝰ
descuiũt uident᷑ ab ipso ad hoc callide ca¬
lũpmari acriter ĩpugnari. crudeliter calũp¬
dilaniari. Sed firmũ manet fu ndamentũ
Nouit em̃ dñs qui sunt eius. et hiis qui
sã om̃ia cooꝑant᷑ in bonũ. Huiꝰ ergo mũ

Expanded text:
d pravam actionem, semper est diaboli, quantum ad pravae actionis dispositionem, semper est Dei. Deus quippe, quamvis mali non sit auctor, ejus tamen est dispositor; quia, licet ab ipso non accipiat ortum, minime tamen illud sub se relinquit inordinatum: et fit miro modo, ut quod ab ipso non habet originem, ab ipso tamen, et secundum ipsum sumat ordinationem. Secundus autem mundus, id est universalis Ecclesia Dei, pro eo quod permittente divina providentiavitam aeternam praedestinati sunt, ad tempus quandoque delinquunt, et quod persecutores, diabolo concitante, in eos qui pie volunt vivere atrociter desaeviunt, videntur ab ipso adhuc callide calumniari, acriter impugnari, crudeliter dilaniari, sed firmum manet fundamentum. Novit enim Dominus qui sunt ejus, et his qui sa
Abbreviated transcription (Latin):
rirantium in citharis smiꝰ.
s si tam mira armoma
et tam multiplex conso¬
nantia surgit de corde uno
ĩtanta pluralitate tam
multipliciũ affectionũ
que q̃so uł qͣnta erit illa
suꝑ celestium animoꝵ con¬
sona concordia concorsq
consonantia intanta mul¬
titudine tot milium an
um iuiuentẽ in scl̃a scłorũ
Hec omĩa utiq agit atq
disponit multiformis illa
diuini grã sp̃c qui ut suꝑ¬

Expanded text:
rizantium in citharis suis. rizantium in citharis suis. Sed si tam mira harmonia et tam multiplex consonantia surgit de corde uno in tanta pluralitate tam multiplicium affectionum, quae, quaeso, vel quanta erit illa supercoelestium animorum consona concordia, concorsque consonantia in tanta multitudine tot millium anum viventem in saecula saeculorum. Haec omnia utique agit atque disponit multiformis illa divini gratia Spiritus, qui, ut su