comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usica ẽ pericia modulatõniꝰ
sono cantuq consistẽs
et dicta mulica ꝑ deriuationẽ
amusis. Muse autẽ appellatȩ
apotũ musomĩ. idẽ a querendo. qd̾ ꝑ eas sic̃
antiqui uolueit̃ ins carminũ. ⁊ uocis mo¬
res ẽ. et pretfluit in p̃ceritũ tempꝰ in pͥ¬
intt᷑q memorie. Inde apoetis iouis. ⁊ me¬
moriȩ filias musas ẽẽ confictũ ẽ. Nisienĩ
ab homine memoria teneant᷑ som ꝑeunt
quȩ et scribi ñ possunt. De inuentoribꝰ eiꝰ
oyses dicit reꝑtorem musice artiꝰ fui̾se
tubal. qui fuit de stirpe cham antedi.
huiꝰ artis pͥmordia. ex malleoꝵ sonitu et
cordarũ excussione ꝑcussa. Alii linũ the¬
beum.⁊ retũ. ⁊ amphionẽ. inmufica aite
pͥmos claruisse ferũt. postquẽ paulatĩ di¬
recta ẽ p̃cipua hec disciplina. ⁊ aucta mł¬
lis modis. eratq tam turpe musicã nesci¬
re quã litt̾as. Interponebant᷑ autẽ ñ modo.
sacris. sed et omnib sollempnitatib om̃ib

Expanded text:
usica est peritia modulationis, sono cantuque consistens. Et dicta etiam musica per derivationem a musis. Muse autem appellate sunt apo tu muson, id est a querendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis mores est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi non possunt. § 16 De inventoribus eius. Moyses dicit repertorem musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante dilis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, eratque tam turpe Musicam nescire quam litteras. Interponebatur autem non modo sacris, sed et omnibus sollemnibus, omnibusque
Abbreviated transcription (Latin):
xis est septentͥonalis linea recta
que ꝑmediã pilam spere tendit
et dicta axis qd̾ in ea spera ut rotauol¬
uit᷑. uel quia ibi plaustrũ est. Decestib¬
horum atter ẽ septentͥonalis qͥ nũ¬
quã occidit. appellat᷑q boreus. alter au
usu plaustroꝵ a poliendo scilicet nõiati
S polus borẽ semꝑuidet. austronothꝰ¬
S
numꝗͣ. qi dextera celi alciora st̃ : p̃osa aul¬

Expanded text:
xis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, vel quia ibi plaustrum est. CardiHorum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa au
Abbreviated transcription (Latin):
onachꝰ gca echimologia monachiᷤ.¬
uocat᷑ eo qd̾ sit singł̃aris. Mono
enĩ grece singłaritas dr. Ergo si solitariꝰ
qui solus ẽ: plura st autẽ monachoꝵ. gn̾a.
Cenobite quos nos ĩ cõe uiuentes pꝰsumꝰ
appellare. Cenobiũ enĩ płimoꝵ ẽ. Anacho¬
rite qui post cenobialẽ uitã deserta pe¬
tunt. et soli habitant ꝑdeserta. & ab eo
qd̃ ꝓcul ab hominib recesseit. tali nõie
nui cupant᷑. Sed anachorite. heliam
et ioħem. cenobite apłos imitant᷑. He¬
remitebii st̃ qͥ et anachorite ab hõiũ
conspectu remoti.ħemũ et desertã solito¬
dines appetentes. Nam heremũ dr. qͣsi

Expanded text:
onachus Graeca etymologia vocatus, eo quod sit singularis. Μονάς enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitariusqui solus est? Plura sunt autem genera monachorum. Coenobitae, quos nos ino commune viventes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt et soli habitant per deserta; et ab eo, quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Heliam et Iohannem, coenobitae Apostolos imitantur. Eremitae hi sunt, qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum di
Abbreviated transcription (Latin):
unãqͥmq rem. aut laudandoaut uitu¬
ꝑando demonstrat. Qdꝰ genꝰ duas hãt spe¬
cies. laudẽ. & uituꝑationẽ. laudis ordo t¬
b tẽporib distinguit᷑. ante ipsu. ĩ ipsum
post ip̃m. Ante ipsũ: ut que tam leca toa¬
lert̃ scła. In ipsũ. oͣ sola intandos tuie mi¬
serata labores. pꝰ ip̃m: ut infreta dii flu¬
uii curit᷑. dũ montib umbre iustrabt̃. cõ⁊¬
uexa polus dũ sid̾a pascet. Semꝑ honõ
nom̃q tuũ laudesq manebt̃. pariordi¬
ne contͣrio et inuttuꝑatõne hoĩs. hec for¬
ma seruanda ẽ. Ante hoĩem. in hominẽ

Expanded text:
unamquamque rem aut laudando aut vituunamquamque rem aut laudando aut vituperando demonstrat; quod genus duas habet species: laudem et vituperationem. Laudis ordo tporibus distinguitur: ante ipsum, in ipsum, post ipsum. 6. Ante ipsum, ut: Quae te tam laeta tulerunt saecula. In ipsum, ut: O sola infandos Trojae miserata labores. Post ipsum, ut: In freta dum fluvii current, dum montibus umbrae Lustrabunt, convexa polus dum sidera pascet, Semper honos, nomenque tuum, laudesque manebunt. 7. Pari ordine, e contrario, et in vituperatione hominis haec forma ser
Abbreviated transcription (Latin):
quoq artifice spectant᷑ hoĩe ut aliqͥd ef¬
enera causaꝵ tria st̃. deliberatm de¬
monstrat̾n. iudiciate. Delib̾atm ge¬
nus ẽ. inquo de quibꝰlibet uite utilitatibꝰ.
qͥd aut debeat. aut ñ debeat fieri tractat᷑.
de ipsits ꝑsone fc̃o aut pene aut p̃nrii
sentencia dat᷑. Dictũ autẽ iudiciale. eo qũ
iudicet hominẽ. et sentencia. sua ostẽdat
utrũ landabilis p̃mio dignꝰ sit. aucerte
reus sit condẽpnari lib̾ariq suppliciosde¬
liberatm genus uocat᷑. eo q de unaquaq
re in eodeliberat᷑. huiꝰ genꝰ dupplex ẽ. sy¬
asio. et dissuasio. idẽ. de expestendo. et sy¬
giendo. id est de faciendo. & ñ faciento . do¬
asoria autẽ in trib locis diuidit᷑. honesto.
utili. et possibili. hec diffeit aliqͥd ade¬
liberat᷑a. qr suasoria eget alt̾a ꝑsona: de¬
liberat̃a interdũ et apud se agit. In sua¬
lent. spes et metꝰ Demonstrat̃m dictũ qd̾

Expanded text:
quoque homine artifice spectantur ut aliquid efquoque homine artifice spectantur ut aliquid efGenera causarum tria sunt, deliberativum, demonstrativum, iudiciale. Deliberativum genus est, in quo de quibuslibet utilitatibus vitae, quid aut debeat aut non debeat fieri, tractaturde ipsius personae facto aut poenae aut praemii sententia datur. Dictum autem iudiciale eo, quod iudicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus condemnari liberarique supplicio. Deliberativum genus vocatur eo, quod de unaquaque re in eo deliberatur. Huius genus duplex est, suasio et dissuasio, id est de expetendo et fugiendo, id est de faciendo et non faciendo. Suasoria autem in tribus locis dividitur: honesto, utili, et possibili. Haec differt aliquid a deliberativa, quia suasoria eget altliberativa interdum et apud se agit. In sualent: spes et metus. 5. Demonstrativum dictum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
raim. idest a copia locit᷑onis. Resis enĩ apd̃
g̃cos locutõ da. rethor orator. Coniuncta
ẽ autẽ rethorica arti gramacȩce. In gra¬
matica enĩ sciãm recte loqñdi discimꝰ: In
tinỹ a tullio uidelicet. et qͥntiliano. & tieia¬
no. s ita copiose. ita uariȩ. uł ꝓscientia¬
tori in ꝓmptu sit. comphende. ĩ p̾sibile.
Nã menbranis recentis quasi atherescit
memorie series dictionis. ac mox repõitiᷤ
recordatio om̃is elabit᷑. huiꝰ discipline ꝑ¬
fecta cognicio: oratorẽ facit. De nõie aut
Ratorẽ igit᷑toris et partib rethori
uirbonus dicendi peritꝰ. Uirbonꝰ cȩ
consistit. natura. morib artib Siscen¬
di ꝑitꝰ. consistit artificiosa eloqntia. q̃
constat partib qͥnq inuentione. dispo¬
ne. elocutione. memoria. ꝓnunciatõne.
consistit. Natura. doctrina. usu. Nat᷑a. in¬
genio. doctrina. scientia. usit. assiduitate.
hec enĩ st̃. que ñ solũ in oratore. s in uno¬

Expanded text:
id est a copia locutionis. Ῥῆσις enim apud Graecos locutio dicitur, ῥήτωρ orator. Coniuncta est autem Grammaticae arti Rhetorica. In Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in tinum a Tullio, videlicet, et Quintiliano, sed ita copiose, ita varie, ut eapromptu sit, comprehendere impossibile. 2. Nam membranis retentis, quasi adhaerescit memoriae series dictionis; ac mox repositis, recordatio omnis elabitur. Hujus disciplinae perfecta cognitio oratorem facit. CAPUT III. De nomine oratoris et partibus rhetorivir bonus dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione, memoria, pronuntiatione, consistit, natura, doctrina, usu; natura, ingenio; doctrina, scientia; usus, assiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in uno
Abbreviated transcription (Latin):
maria fluct᷑q frangendos. Nam mersꝰ
aquis ꝓtinus lapis fit. undisq cotidie
forcior effeciꝰ. in saxũ mutat᷑. Sict̃ ar¬
gilla igne in lapidẽ uertit᷑. Sulphur
uocatũ. qi igne accendit᷑. ut enĩ igniꝰ
ẽ. Nam uis eiꝰ et aquis feruentib sen.¬
titur. neq alia res facitiꝰ accendit᷑. naᷤᷤ¬
cit᷑ in insulis fołis int̾ siciliã ⁊ italiã.
qͣs ardere diit. inuenit᷑ et maliis lo¬
om̃ib generib medici utunt᷑. att̾m:
qd̾ appellãt glebamusib tm̃ fullonũ
familiare. Terciũ liqͦr ẽ. usus eiꝰ ad la
prestat. Qrͣtum ad licina maxĩe ⁊fici¬
enda aptum. Sulphuris tantaiis ẽ
ut morbos cõmiciales dep̃hñdat nito¬
re suo impositꝰ ignib ardescens ĩ calice
iuim. prunaq subdita cͥcumferẽs ex¬
ardescendentib repͤso paillorẽ dirũ rie

Expanded text:
maria fluctusque frangendos. Nam mersus maria fluctusque frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidieo fortior effectus in saxum mutatur; sicut argilla igne in lapidem vertitur. Sulpuro vocatum quia igne accenditur; πῦρ enim ignis est. Nam vis eius et in aquis ferventibius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis loomnibus generibus medici utuntur. Alterum quod appellant glebam, usibus tantum fullonum faprestat. Quartum ad licinia maxime conficienda ut morbos comitiales deprehendat nidore suo impositus ignibus. Anaxilaus calicem vini, prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓicit uentus a facie tre.
simus uocatꝰ qd̾ lenis sit. cenũ ẽ uo¬
rago luti. Cinis ex incendio dr ab eo
enĩ fit. fauilla qd̃ ꝑ ignẽ effecta sit.
et inuno glornere adunat ᷑ terra ã
ligata gleba ẽ. soluta pulius. labina
eo qd̾ ambulantib lapsũ inferat dic¬
ta ꝑdiriuatõnẽ alabe. lutũ uocatõ.
qͥdam ꝑ antifrasim putat̃ qd̾ si sit mũ¬
dũ. Nã omne sotũ mundũ ẽ. uoluta¬
bra appellant᷑. qd̾ ibi apri uolutent᷑.
Uligo sordes limi uł aque gt̃. Sabu¬
lon leuissimũ fre genꝰ. Argilla ab argi
uocata apud qͦ primũ exeauasa cõ¬
fecta ꝯt. Creta ab insula creta łͥi me¬
lior ẽ creta. Cimolia candida ẽ. Aciea
itabie insula dicta. quaꝵ alt̾a uestim̃¬
toꝵ p̾ciosos colores emollit et contrito¬
tatos staphure qͥdam nitore exhylarat
torẽ reddat. Terra samnia. a samo insula
dicta glutinosa et candida ⁊ linguȩ le.¬
nis medicam̃tis &e uasculis necc̃ia. pul¬
ligit᷑ collib opponit᷑q ad sustinenda

Expanded text:
icit ventus a facie terrae. 2. Limus vocatus, quod lenis sit. Coenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit. et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata, gleba est soluta, pulvis. 4. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum vocatum quidam per antiphrasin putant, quod non sit mundum, nam omne lotum mundum est. 5. Volutabra appellata, quod ibi apri volutentur. Uligo sordes 246 limi, vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. 6. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior est. Creta cimolia candida est, a Cimaea Italiae insula dicta; quarum altera vestimentorum pretiosos colores emollit, et contristatos sulphure quodam nitore exhilarat,nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulligitur collibus, opponiturque ad sustinenda
Abbreviated transcription (Latin):
sibi tentoria faciunt. De lanis.
ana alamendo idẽ auelando
uocata. hinc et uellus dẽm ꝙ
prius lane uellerent᷑. linum ext̾ra o
rit᷑. defluxumq nom̃ eiꝰ a greco. Nã
le et lene.stuppa uero cãnabi ẽ siue
lini. hec scd̃m antiquu ortographi¬
um. stippa dicta qd̾ ea rime nauiũ
stipentur. unde et stipatores dñr.
qui inuallibz eam compont̃. Tomen¬
tũ appellatũ. qd̾ aut in filo aut in
tela tumeat. nec subtilitatẽ hãt.
Cannabũ asimilitudine canne uo¬
catẽi. siue agreca ethimologia. Nã
sum: genus ẽ. qd̃dã lini nimiũ can¬
didi et mollissimi qd̾ greci papaten
uocant. fimbriũ. lana ẽ animalium.
qͦs fibros uocant ipsos et castores
existimãt. quos dum uenatores se
cunt᷑ ipsi sibi testiculos admĩt. A¬
ranea uocata eo qd̃ aeris infusione
infrondib nutriat᷑. Sericũ dictũ
quia primi id seres miserunt. uer¬
miculi enĩ ibi nasci ꝑhibent᷑. a qͥb
hec circum arbores fua ducunt᷑. uer¬

Expanded text:
sibi tentoria faciunt. De lanis . Lana a laniando, id est a vellendo, vocata: hinc et vellus dictum, quod prius lanae vellerentur, non toritur, deflexumque nomen ejus a Graeco. Nam le, et lene. 2. Stuppa vero cannabi est sive lini. Haec secundum antiquam orthographiam stippa dicitur, quod ex ea rimae navium stippentur. Unde et stippatores dicuntur, qui in navibus eam componunt. 3. Tomentum appellatum quod aut in filo, aut in tela tumeat, nec subtilitatem habeat. Cannabum a similitudine cannae vocatum, sive a Graeca etymologia. Nam sum, genus est quoddam lini 506 nimium candidi et mollissimi, quod Graeci papatem vocant. Fibrinum lana est animalium, quae fibros vocant, ipsos et castores existimant, quos dum venatores 465 sequuntur, ipsi sibi testiculos adimunt. Aranea vocata, eo quod aeris infusione in frondibus nutriatur. 5. Sericum dictum, quia id Seres primi miserunt. Vermiculi enim ibi nasci perhibentur, a quibus haec circum arbores fila ducuntur. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
ciaꝵ. Nam qi ꝑpetua et directa or̃o fati¬
gationẽ et fastidiũ. tam dicenti quã
audienti creat. flectẽda &e in alias uer¬
sanda formas. ut et dicentẽ reficiat. &
ornacior fiat. et iudicẽ diũso uultu
audituq deflectat: E quib płime sr̃iuᷤ
adonato in scematib artis gramaticȩ
ni oportint. que in poemate. aut nũqͣm
aut difficulter fiunt. in orõne autẽ
libere. Itẽ anadiplosis ẽ congeminatõ
cẽ insenatu unͣnit. Climax ẽ gradatio
cũ ab eo qͣuo sensꝰ suꝑior tminatur: ĩ¬
ferior incipit. Ac deinde qͣsi ꝑ gradꝰ di¬
cendi ordo senuat᷑. ut ẽ illud affricani.
Ex innocentia nascit᷑ dignitas. ex dig¬
nitate: honor. ex honore imꝑiũ. exĩꝑ¬
hoc scema ñ solũ in singłis. s & in con¬

Expanded text:
 Nam quia directa, et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est, et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat et ornatior fiat, et judicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus Artis Grammaticae ni oportuit, quae in poemate, aut nunquam, aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosis est congeminatio  in senatum venit'. Climax est gradatio, cum ab eo, quo sensus superior terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: 'ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imphoc schema non solum in singulis verbi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ssimulationẽ diũsũ quã dicit ĩ telligi
cupit. fit autẽ aut cum laudamꝰ eũ qͦ
uitupare uolumꝰ: aut uituꝑamꝰ quẽ la¬
udare uolumꝰ. Utriq exemplũ erit si di¬
cas amatorẽ rei publice catelinã. hostẽ
rei publite scipionẽ. Diasismos ea q̃ mas¬
na ꝯt̃ u̾bis minuit. aut minima extol¬
lit. Efon ẽ quociẽs ẽ ĩ eodẽ sensu diutiꝰ in¬
cuiꝰ amicitiȩ fidẽ custodiuit. cui bonoĩ¬
nimicꝰ ñ fuit. qͣndo ñ aut accusauit a¬
liqͤm. aut ñ ũberauit. aut ꝓdidit. Pm¬
pãgelia ẽ ꝓmissio quaiusticem atten¬
tum facimꝰ pollicentes nos aliqua mag.
cũ in animabw̃ et ꝑsona et sermo fingr̃

Expanded text:
simulationem diversum quam dicit intellegi cupit. Fit autem aut cum laudamus eum quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit, si dicas amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. Diasyrmos ea, quae magna sunt, verbis minuit, aut minima extollit. † Efon† est, quotiens in eodem sensu diutius imcuius amicitiae fidem custodivit? cui bono inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit? Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna cum inanimalium et persona
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis. et uidere uos credite incendia.
cedes. rapinaᷤ. direptiones. liberoꝵ. cor¬
poꝵ iniurias. captiuitates matronaꝵ.
trucidationes seniũ. infuturũ aũ anti¬
cipatio eoꝵ que dicturꝰ ẽ adũsariꝰ ut tul¬
lius ꝓmilone c̃ mittit atumos usdicõ
meum rei publicestatũ. futurꝰ ẽ ẽ si oc¬
ciso milone clauͦdiꝰ uiũit. Aposiopesis ẽ
cumid qd dicturi indebam᷑ silencio int̃¬
cipimꝰ. qͦs ego. sed motos p̃stat compõne
fluctus. Epanalensis ẽ digressio. tulit¬
me calor dicendi. et dignitas rerũ paulo
longiꝰ qͣm uolebã. sed redeo ad cãm Aña
munisis ẽ cõmemeratio ẽ ħuiꝰ rei cuiꝰ
oblitos nos fuisse fingimꝰ¶ Aparisis est
cum id qd̾ in animos iudicũ qͣsi deposo¬
ẽ. cum ꝓponimꝰ aliqͥd eiꝰq causã et raci¬
onem reddimꝰ caraterismꝰ ẽ. descriptio
alicuiꝰ figure expressa ut omĩa mercu
rio similis. uocemq colorẽq. et crines fla¬

Expanded text:
vitatis, et videre vos credite incendia, vitatis, et videre vos credite incendia, caedes, rapinas, direptiones, liberorum corporum injurias, captivitates matronarum, trucidationes senum. In futurum autem anticipatio eorum quae dicturus est adversarius, ut Tullius pro Milone, cum mittit animos judicum in eum reipublicae statum qui futurus esset, si, occiso Milone, Clodius viveret. 36. Aposiopesis est cum id quod dicturi videbamur silentio intercipimus: Quos ego, sed motos praestat componere fluctus. 37. Epanalepsis est digressio: Tulit calor me dicendi, et dignitas rerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causaminisis est commemoratio eius rei, quod oblitos nos fuisse fingimus. Aparasis est cum id quod in animos iudicum quasi deposuest cum proponimus aliquid ejusque causam et rationem reddimus. 40. Characterismus est descriptio figurae alicujus expressa, ut: Omnia Mrio similis, uocemque coloremque / et crines fla
Abbreviated transcription (Latin):
cato consilii cũ iudicib. aut adssarii.
ut si dicas uos consulo iudices. aut uos
adũsarii qͥd me facere conuenit. aut
quid uos facturi fuissetis paradoxonẽ
c̃ dicimꝰ inopinatũ aliqͥd accidisse. ut ꝓ¬
buerit eiꝰ ꝑiculi dep̃catorẽ ẽẽ fc̃m.¶ Epi¬
troye idẽ ꝑmissio cũ aliqͣ ipsis iudici¬
b. aut adu̾sariis ꝑmittimꝰ estimanda.
ut caluus inuaticinio. ꝑfrica frontẽ
et dic te digniorẽ. qui pretor fieres qͣm
liũ ⁊ cet̾a. Qua figura caute utendũ ẽ
ut cicero. p̃misit enĩ factionẽ¶ Etho¬
popeia ẽ cͥum sermonẽ ex aliena ꝑsora
inducimꝰ. ut ꝓcelio tulliꝰ facit. appium
cecũ cũ clodia loq̃ntẽ. Energia ẽ rerũ
gestarũ. aut qͣsi gestarũ sub oculis ĩ duc¬
rio. dequa locuti iã sumꝰ M echatesis ẽ.
q̃ mittit animos iudicũ in res p̃t̾itas
aut futuras hoc mͦ. Reuocate m̃tes ad
spectacłm expugnate muros misere ci¬

Expanded text:
catio consilii cum iudicibus aut adversariis, catio consilii cum iudicibus aut adversariis, ut si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut vos adversarii, quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum aliquid accidisse, ut buerit, eius periculi deprecatorem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis ut Calvus in Vatinium: Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quamlium, etc. Qua figura caute utendum est, ut Cicero, praemisit enim rationem. 34. Ethopoeia est cum sermonem ex aliena persona inducimus, ut, pro Caelio Tullius facit Appium caecum cum Clodia loquentem. Energia est rerum gestarum aut quasi gestarum sub oculis inductio, de qua locuti jam sumus. 35. Metathesis est quae mittit animos judicum in res praeteritas, aut futuras, hoc modo: Revocate mentes ad spectaculum expugnatae miserae ci
Abbreviated transcription (Latin):
genus unde domo pacem ne huc
illinc istinc. Alie: dep̃catiue. ut eripe me
his inuictã malis. Alie: ꝓmissiue. ut par¬
ce metu citharea manẽt ĩmota tuoꝵ ¶¬
liȩ. concessiue. quȩ impulsione ꝓhibẽt.
ii .i. seq̃re italiam uentis. pete regna ꝑ
undas. que tñ ne ñ intellectasit ꝑsua¬
enecce. Alie: optatiue. ut om p̃teritos
referat si iupit̃ annos. Alie. berogatẽ
ut neqͣqͣm. Aliȩ: q̃ cũ exclamatõne ꝓfe¬
runt᷑. ut quis furor ociues pace conũtit
o pes Aliȩ. deortate. cum acc̾io uicio pec¬
catoq reducimꝰ. St̃ et affirmatẽ. ut qͥd
formcari si libet᷑ Dolentis. ut heimͣ qd̾
nuitꝰ amor ẽ sanabilis herb̃is: flentis si
serentis: quoꝵ quot st̃ figure. tot᷑ in ꝑ¬
nunciando uoces. St̃ et anfidoxe. qua¬
rũ pars honesta ẽ. pars inhonesta. ut
adsunt forte mirant᷑. St̃ & aporie. dubi¬
tatõ simulantis. nescire seq̃ scit aut qͦ¬
mͦ dicat᷑. Quinosis autẽ dicit᷑. cõmuni¬

Expanded text:
genus, unde domo? pacemne huc illinc, istinc. Aliae deprecativae, ut, eripe me his invicte malis. Aliae promissivae, ut: Parce metu, Cytherea, manent immota tuoliae concessivae, quae cum impulsione prohibeant, ut: I, sequere Italiam ventis pete regna per undas; 95 quae tamen ne non intellecta sit persuaen, ecce. Aliae optativae, ut: O mihi praeteritos referat si Jupiter annos! 21. Aliae derogativae, ut, nequaquam. Aliae, quae cum exclamatione proferon. 68: Quis furor, o cives, pacem convertit opes. Aliae dehortativae, cum a contrario vitio peccatoque reducimus. Sunt et adfirmativae, ut: 'quidnfornicari libet! 27. Dolentis, ut: Hei mihi quod nullis amor est sanabilis herbis! Flentis . .serantes; quarum quotquot sunt figure, tot et pronunciando voces. Sunt et anfidoxe, quarum pars honesta est, pars inhonesta, ut adsunt, forte mirantur'. Sunt et aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. Koenonosis autem dicitur conmuni
Abbreviated transcription (Latin):
a ẽ dictũ imꝑsonale. ut obseqͥum ami¬
cos. ueritas odiũ parit. hinc si ꝑsona
fuerit adiecta: crian erit ita. Offendit
achilles agamẽnonẽ ueradicẽdo. mecro¬
phanes ꝓmeruit grãm młtridatis obse¬

Expanded text:
a est dictum impersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Achilles, Agamemnonem, vera dicendo; Metrofanes promeruit gratiam Mithridatis obse
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ modi certamine ac p̃lio. ⁊ hꝰ modi
ere in omĩa oꝑa altissimi. bina et bi¬
na ceͣ unũ unũs Sinonima ẽ quotiẽs
inconnexa orõne plurib uerbis u¬
nã rem sig̃camꝰ. ut ait cicero. Nicħa
gis. nicħ moliris. nicħ cogitas. Et itẽ.

Expanded text:
huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi ere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unum. Synonyma est quoties in connexa oratione pluribus verbis unam rem significamus, ut ait Cicero: nihil agis, nihil moliris, nihil cogitas; et i
Abbreviated transcription (Latin):
a tua adholescenciȩ tue ĩ honestamtũ
fuit. Adolescentia. tua senectuti decoram̃¬
tũ. senectꝰ. rei publice flagitium. Sic &
apd̾ scipionẽ. Uiatq gratis coactꝰ c̃ illo
sponsionẽ feci. fc̾a sponsione adiudicẽ
adduxi. adductũ primo cetu dãpnau.¬
& dãpnatũ. ex uoluntate dimisi. Anti¬
teta que latine contraposita appellant᷑
q̃ dum ex adũso ponunt᷑. sentencie pui¬
critudinẽ facust. et inornam̃to loconiᷤ
decentissima existũt ut cicero.
lantia. hinc pudicitia. illie stuprũ.
hinc fides. illinc fraudatio. hinc pietaᷤ.
illinc sceł. hinc constancia. illic̃ furor
hĩc honestas. illic̃ turpitudo. hic̃ conti¬
nentia. illic libido. hinc deniq eqͥtas. cẽ¬
ꝑantia. fortitudo. prudentia. uirtutes
omnes certãt c̃ iniqͥtate. luxuria. igna¬
uia. temeritate. ẽ uiciis om̃ib. pꝰtremo
copia cũ egestate. bona rõ ẽ ꝑdita menᷤ
sana cũ amentia. Bona deniq spesi c̃
om̃iũ rerũ desꝑatione confligit. In

Expanded text:
lescentiae tuae inhonestamentum fuit, adulescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium'. Sic et apud Scipionem: 'vi atque ingratis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad iudicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi'. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur: quae, dum ex adverso ponuntur, sententiae pulchritudinem faciunt, et in ornamento locutionis decentissima existunt, ut CiceroClantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In
Abbreviated transcription (Latin):
nitas erat pene par. ñ par. fortasse eo¬
rũ qui sequebant᷑. Antapodosis. qͦciẽs
media pͥmis et ultimis conueniũt.
tres conscͥpti. ñ meũ ot pulcherrimũ
Paradiastole ẽ : quociẽs id qd̾ diximꝰ in¬
astuto qͥs appellas. ꝓ in consid̾ato fortẽ.
pͣliberali diligentẽ Antanacdasĩ ẽ. q̃ eo¬
dem ũbo ccͣium expͥmit sensũ. Qrebat᷑
qdãde filio cũ mortẽ suã expectaret: res¬
pondente. ñ expecto. ĩmo in qͥd. peto ut
expectes Antimetabole ẽ conũsio ũboꝵ¬
q̃ ordine mutato ccͣium efficit sẽsũ. ut.¬
ñ ut edam uiuo: s ut uiuã edo. Et il¬
lud. Si consul antomi᷑: brutꝰ hostiꝰ. Si
conseruator rei publice brutꝰ. hostiꝰ anto

Expanded text:
nitas erat pene par; non par fortasse eorum, quae sequebantur'. Antapodosis, quotiens media primis et ultimis conveniunt utres conscripti, non meum, ac pulcherrimum Paradiastole est, quotiens id, quod dicimus, inm appellas, pro inconsiderato fortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectesque ordine mutato contrarium efficit sensum; non ut edam vivo, sed ut vivam edo. Et illud si consul Antonius, Brutus hostis, si conservator reipublice Brutus, hostis Anto
Abbreviated transcription (Latin):
dum ad suꝑiora conscend̾it uer tẽperat.
Ubiautẽ ad sũmũ cebi ueneriti estiuos
accendit calores. descẽdẽs rursꝰ autup¬
no temꝑiẽ reddit. Ubiuero ad inferiorẽ
redit cirełm exglaciasi compage cȩli

Expanded text:
dum ad superiora conscenderit, ver temperat: dum ad superiora conscenderit, ver temperat: ubi autem ad summum coelum venerit, aestivos accendit calores. Descendens rursus, autumni temperiem reddit; ubi vero ad inferiorem redierit circulum, ex glaciali compage coeli
Abbreviated transcription (Latin):
moueri. nõ cũ mundo uerti. Nam
si fixus celomaneret: omnesdies ac noc¬
tes epͣles existerent. S q̃m aliol oco craᷤ
ficit ꝓpt̾ tempoꝵ mutat᷑ones. Oriens diẽ
facit. occitens noctẽ inducit. Nam uadẽs
beinis humorib ac prunis t̃ra ƿingueꝰ
cat. Accedens ꝓpius ad seꝑtentͥonẽ. esta¬
tẽ reddit. ut fruges maturitate durent᷑
&e que st̃ in humidis incocta feruefacta
ol oriens diem facit. occidens noctẽ
inducit. Namdies est sollucẽs sr̃ t̾rã.
nox ẽ sol sub terras. Exipso enĩ st̃ horȩ.¬
et ex ipso dies cũ ascenderit. ex ipso enĩ
nox cum occid̾it. Ex ip̃o menses ⁊ an¬
in numerant᷑. ex ip̃o uicissitudineꝰ t̃ꝑm
fuint. Qnͣdo autẽ ꝑ meridiẽ currit: ui¬
cimior ẽ fre. Quando ũo iuxta septẽtͥo¬
nem sublimis attollit᷑. cui iõ d̾s diu̾soᷤ
terra consumeret᷑. sed ut clemẽs ait cur¬
sus diuersos accipit. quib aeris tẽperieᷤ
ꝓ rõne tẽpoꝵ dispensat᷑. & ordo uissitu¬

Expanded text:
moveri, non cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras ficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens bernis humorcat. Accedens propius ad Septentrionem, aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta ol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terris. Ex ipso enim sunt horae; ex ipso dies, cum ascenderit; ex ipso etiam nox cum occiderit; ex ipso menses, et anni numerantur; ex ipso vicissitudifiunt. Quando autem per meridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Cui ideo Deus diversa  vapore eius consumeret; sed ut Clemens ait: 'Cursus diversos accipit, quibus aeris temperies pro ratione temporum dispensatur, et ordo vicissitu
Abbreviated transcription (Latin):
slam tonꝰ sonus. ꝙͥ iõ łam grauit̃
coeunit᷑ omĩa. ita ut celũ discisse uideat᷑.
qr cũ ꝓcella uehementissimi uenti mibi.¬
b se repente ĩ miserit t᷑bine inualescẽ.¬
tẽ exitumq qrente. nubẽ qͣm excauauit
impetu magno ꝓscindit. ac sic cũ hor¬
rendofragore defert᷑ ad aures. qd̃ mirari
tat. Cum tonitrua simul et fulgura ex

Expanded text:
graviter concutit omnia, ita ut coelum discidisse videatur, quia cum procella vehementissimi venti nubibus se repente immiserit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem quam excavavit, impetu magno praescindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod mirari ta
Abbreviated transcription (Latin):
ac uiriũ gloria. Cuiꝰ locus gigna co.
siũ đr. ubi excercent᷑ achlete: et cursoꝵ
uelocitas comꝓbat᷑. hinc accidit ut
omniũ ꝓpe arciũ excrcitia gignasia di¬
cant᷑. ante enĩ in ludis certantes cĩcti¬
erant ne nudarent᷑. post ͤ r elaxato cin¬
gulo. repente ꝓstratꝰ exanimatus ẽ qͥdã
cursor. quare exconsilii decreto tc̃ arco
nyppomenes. ut nudi deinceps omneᷤ
excercitarent᷑ ꝑmisit. Ex illo gignasi.¬
um dictũ. qd̾ uiuenes nudi exercent᷑
in campũ ubi sola tantũ uerecunda o

Expanded text:
ut virium gloria: cuius locus gymnasium dicitur, ubi exercentur athlete et cursorum velocitas comprobatur: hinc accidit, ut omnium prope artium exercitia dicantur gymnasia. Antea enim in his locis certantes cierant, ne nudarentur: post, relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod juvenes nudi exercentur in campo, ubi sola tantum verenda o
Abbreviated transcription (Latin):
soror pr̃is quasi alia
mater. Mat̾tera autem soror ma¬
tris quasi altera mat̾. socer ẽ qͥ
filiam dedit. Gener est qui fili¬
am aluxit. Gener autem dictꝰ
quod adosciscatur ad adangend̃
gaius. Socer autem et socrus qd̵
gen̾um uł mirum sibi associauit.
uictrious est qut uxorem ab alio
iuro filium aut filiam haben¬
tera cluxit. Et dictus iuctricuł
quasi nouictricus quod a ma¬
tre fuperducitur nouus. pri¬
uignus est qui exalio patre
natus est et priuignus dici pu¬
tatur quasi priuigenus qua
prius genitus . uñ etiuulgo an
Cognate.
progenit̾ces.¬

Expanded text:
soror patris, quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi altera mater. Socer est, qui filiam dedit. 19. Gener est qui filiam duxit; gener autem dictus, quod asciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi associavit 20. Vitricus autem qui uxorem ex alio viro filium aut filiam habentem duxit; et dictus vitricus, quasi novitricus, quod a matre superducatur novus. 21. Privignus est qui ex alio patre natus est, et privignus dici putatur, quasi privigenus, vel quasi prius genitus; unde et vulgo antcognatae; progenit
Abbreviated transcription (Latin):
aut ter: aut quat᷑. aut multiplicit᷑. ut
ũbi gr̃a. unũ a duob bis continet᷑. a tribꝰ
ab aliis muttipticit᷑. Suꝑ partidaris nu-¬
merꝰ ẽ dum forcior continet intra sein¬
feriorẽ nũm cͥca quẽ comꝑat᷑. similit̾ et
unã partẽ eiꝰ ut u̾bi gr̃a.iii. adii. dũ com¬
parati fuerĩt: continẽt. intra se .ii. ⁊ aliũ
unũ qui media pars ẽ duoꝵ. inii. ad .iii.
dũ comparati fuerĩt. continẽt in se .ui.⁊
aliũ unũ. qui est t̾cia pars triũ. Iterũ.u.
ad .iiiiͬ. dũ comꝑati fuerit. hñt in se qͣter¬
nariũ nũm. et aliũ unũ qui pars qͣrta
ꝑparciens nũs ẽ. qui in se inferiorẽ num
totũ continet. ⁊ suꝑhoc attͣas partẽ eiꝰ du¬
as. aut .iii. aut .iiii. aut .u. aut alias. ut
eruit. hñt in se .iiii. et alias .iii. & uocat᷑¬
ati fuerint. hñt in se .u. et alias .iiii. par¬
tes eiꝰ. Subsuꝑ parciens ẽ nũs. qui conti¬
net᷑. in numero suꝑ parcienti c̃ aliqͥb

Expanded text:
aut multipliciter; ut verbi gratia unus a II bis continetur, a III ab aliis multipliciter. Superparticularis numerus est, dum fortior continet intra se inferiorem numerum, circa quem conparatur, similiter et unam partem eius; ut verbi gratia III ad II dum conparati fuerint, continent intra se II et alium unum, qui media pars est duorum; IV ad III dum conparati fuerint, continent in se III, et alium unum, qui est tertia pars trium. Iterum V ad IV dum conparati fuerint, habent in se quaternarium numerum, et alium unum, qui qperpartiens numerus est qui in se inferiorem numerum totum continet, et super hoc alteras partes eius duas aut III aut IIII aut V aut alias, ut erint, habent in se IIII et alias III arati fuerint, habent in se V et alias IIII partes eius. Subsuperpartiens numerus est qui continetur in numero superpartienti cum aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi gr̃a .u. ad .ii. dũ comꝑati fuerit con-¬
partẽ eiꝰ . uiii. ad .iiii. dũ comꝑati fuerĩt cõ¬
tinẽt in se bis quat᷑ni. et unã partẽ eius.
Submultiplex suꝑparticłaris nũs ẽ qui
continet eũ multipłr cũ aliis partibꝰ eiꝰ¬
trase bissenos cumaliis duab partibꝰ eiꝰ.
xui. ad septẽ. dũ comꝑati fuerĩt continẽt

Expanded text:
a V ad II dum comparati fuerint, conparte eius; VIIII ad IIII dum comparati fuerint, continent in se bis quaterni et unam partem eus. Submultiplex superparticularis numerus est qui, continet eum multipliciter cum aliis partibus ejutinent in se bis senos cum aliis duabus partibus ejus; XVI ad VII dum comparati fuerint continent
Abbreviated transcription (Latin):
lũ minorẽ nũm ad quẽ comꝑatur et ad ali¬
ꝓͥd plus. ut ũbi gr̃a. Qumariꝰ nũs t̾nanio
et reliqui tales. Minor numeriꝰ ẽ qui cõ¬
tinet᷑ amaiore ad quẽ comꝑat᷑ c̃ aliqua
parte sui ut ternariꝰ ad qͥnariũ. Contine¬
t em̃ ab eo. cum duab partib sus. Mui¬
tipler nũs ẽ. qui ht̃ in se minorẽ illũ nu¬
merũ. bis aut ter. aut quat̃. aut mul¬

Expanded text:
lum minorem numerum, ad quem conparatur, et aliquid plus; ut verbi gratia quinarius numerus trinario et reliqui tales. Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui habet in se minorem numerum bis, aut ter, aut quat
Abbreviated transcription (Latin):
uocabat. Priꝰ ortensiꝰ ceruicẽ singłarit̃
dixit. Ceruix autẽ nũo singlari. m̃brs¬
ip̃m sig̃cat. Nam płaliter contumatiã
rem tu accuses. frange ceruices. hume.¬
ridicti. qͣsi armi ad distinctionẽ ho¬
minꝰ a pecudib mutis. itt humeros¬
hii illi armos habere dicant᷑. Namꝓ
prie armi qͣdripedũ st̃. Ola fũmi hy¬
meri pars posterior. Srachia a fortity¬
dine noĩata. Bariemĩ grece graue et
forte sig̃cat. In brachiis enĩ thori lacer¬
toꝵ sͣt. et insigne musculoꝵ robur ex¬
istit. hiigt thori. id ẽ musculi. Et dicti
thori qd̃ ulic uiscera torta uideant᷑. Cy¬
bitũ dictũ. qd̃ ad cibos sumendos ĩ ip¬
so cubamꝰ. ulna scõm qͣsdã utriꝰq
manꝰ extensio ẽ. Sed̾̃m alios cubitu¬
Ale sub brachia s t appellatȩ eo qd̾ ex his
in modũ alaꝵ motꝰ brachioꝵ in choet.
quas qͥdam assellas uocant. qd̃ ex his
brachia cẽuaͣnt᷑. id ẽ mouent᷑. Unde ⁊ os.¬

Expanded text:
dicebant, primus Hortensius cervicem singulariter dicebant, primus Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem nunc inipsud significat: nam pluraliter contumaciam rem tu accuses? frange cervices.' Umeri dicti, quasi armi, ad distinctionem hominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illi armos habere dicantur. Nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola summi humeri pars posterior. Brachia a fortitudine nominata: βαρὺ enim Graece grave et forte significatur. In brachiis enim tori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. Hi sunt tori, id est musculi: et dicti tori, quod illic viscera torta videantur. Cubitum dictum, quod ad cibos sumendos in ipso cubamus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est, secundum alios cubituAlae subbrachia sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas vocant, quod ex his brachia celluntur, id est moventur; unde et os
Abbreviated transcription (Latin):
militudinẽ habeat. fauces a fundñdiᷤ
hoc ẽ. sp̃s feit᷑. seu qd̾ artis et angustiᷤ
uocis sonos emittũt. Qui soni unomͦ
sonarent. nsi lingue motus distintia¬
in uoces effic̾ent. Toles gallita lingisa
dñr quas uulgo ꝑdiminutionẽ tus¬
Sillas uocant quȩ in faucib turgesce
solent. Mentũ dictũ qd inde marsdibo¬
le oriant᷑. uł qd̾ ibi ungant᷑. Gurgulio
et nares pͣortendit. hñs uiã qua uox
ad linguã transmitit᷑. ut possit ũba
collidere. unde et garrire dicimꝰ. Ru¬
men ꝓximũ gurgulioni. quo cib ⁊ po¬
ac mandł: ruminare dñr. Sub linguiũ
q̃ foram̃ gulȩ uel lingue recludit oꝑit¬
ue. Collũ dictũ qd̃ sit rigidũ. & teres
ut columpna bauilans capd̃ et susten¬
tans qͣsi capitoliũ. cuiꝰ anterior pars
gulauocat᷑. posterior ceruit. Cerux ã
uocata qd̾ ꝑeam partẽ cerebrũ ad me.¬
dullã spine d̾igitur. qͣsi cerebri uia.
ueteres autẽ plurali tm nũo ceruices

Expanded text:
militudinem habeat. Fauces a fundendis militudinem habeat. Fauces a fundendis hoc est spiritus fertur, seu quod artis et angustis unde vocis sonos emittunt: qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. Toles Gallica lingua dicuntur, quas vulgo per diminutionem tusillas vocant, quae in faucibus turgescere solent. Mentum dictum, quod inde mandibulae oriantur, vel quod ibi iungantur. Gurgulio et nares protenditur, habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba collidere; unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et poet remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium quae foramen linguae recludit operitque. Collum dictum quod sit rigidum et teres ut columna, bajulans caput et sustentans, quasi capitolium, cujus anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ accipit᷑ ipsi priꝰ incidunt. Seqͣntes
canim uocant᷑ quoꝵ duo indextra ma.¬
xilla. et duo insinistra st̃. et dicti ca¬
nini. qi ad similitudinẽ caminoꝵ existĩt.
et canis ex ipsis ossa frangit. sic̃t ⁊ hõ.
ce qd̾ ñ posst̃ priores p̃cidere: illis tradt̃
ut confringat. hos uulgꝰ ꝓ longitud̾ie
oe rotunditate collomellos uocat. Ulti¬
mi st̃ molares. qui concisa a pͥorib at¬
q confracta subigunt. & molunt. atq
inmassant. Unde et molares uocatiet
Dentiũ autẽ nũm discernit qͣlitaᷤ sexus.
Nam inuiris plures in feminis paucio¬
res existunt. Gingiie agignendis den¬
tib noĩate. facte st̃ autẽ ad decorẽ den.¬
tiũ. ne nudi horrori potiꝰ qͣm ornam̃to
existerẽt. Palatũ nr̃m sict̃ celũ ẽẽ posi¬
tum. et inde palatũ a polo ꝑdiuatõnẽ.
Sed et greci similit̾ palatũ uranon ap¬
pellant. eo qd̾ ꝓ sui concauitate celi si¬

Expanded text:
quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae a gignendis dentibus nominatae. Factae sunt autem etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori potius quam ornamento existerent. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et inde palatum a polo per derivationem. Sed et Graeci similiter palatum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate caeli si
Abbreviated transcription (Latin):
ab acumine dicta. peͥnnũ enĩ antiqͥ
acutũ dicebat. Unde. et bipennis. et
penna. Nares icͥcco noĩant᷑. qri ꝑ eaᷤ
ue qr nos odore admonẽt. ut odoremꝰ
se ueteres dicebant. Terentiꝰ. Ac ñ no
tis ex mensib priꝰ olfecissent. qͣm uie
quicqͣm ceꝑit. Nariũ recta pars eoꝙ
equalit̾ sit in longitudine. et rotũ¬
ditate. Porrecta colũpna uocat᷑. Ex¬
tremͣaeius pirula. a formula pomi¬
uel piri. Quȩ autẽ dextra ieuaq st̃
pinnule ab alarũ similitudine. Me¬
diũ autẽ interfimũ. Os dictũ qr ꝑ
eg̾diunt᷑. sermones. labia alambẽdo
cimꝰ. Alii uiroꝵ labra. mulierũ labia¬
dñt. linguȩ alingendo cibos uarro po¬
tat nom̃ impositũ. Alii qd̾ ꝑarticłatoᷤ
sonos uerba ligat. Sict̃ enĩ plectrs̃
cordis. ita lingua cͥollidit᷑ dentib. et
uocalem efficit sonũ. Dentes greci odon.¬
tes uocant. et inde in latinũ trahe nom
uident᷑. hoꝵ pͥmi p̃cisores dñr. qi om̃e

Expanded text:
ab acumine dicta. Pinnum enim antiqui ab acumine dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant; unde et bipennis et pinna. 47. Nares idcirco nominantur, quia per eas, quae nos odore admonent ut noscamus se ueteres dtis sex mensibus prius olfecisse quam ille quidquam coeperit. » Narium recta pars, eo quod equaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur; extremitas ejus pirula, a formula pomi pyri. Quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine, medium autem, interfinium. 49. Os dictum, quod egrediuntur sermones. Labia a lambendom. Alii virorum labra, mulierum didicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et vocalem efficit sonum. Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne,
Abbreviated transcription (Latin):
illd̃ int̾ suꝑcilia qd̾ sine pilis ẽ. Gene st̃
inferiores ocłoꝵ partes. unde barbe
inchoant. Nam grece genoꝰ barbe. hĩc
et gene. qd̾ inde incipiãt gigni barbe.
Male st̃ eminẽtes sub ocłis partes.
ad ꝓtectionẽ eoꝵ supposite. uocate ã
male. siue qd̃ infra oculos ꝓminẽt in
rotunditatẽ. q̃ grecimala appellat̃. fi¬
lie qd̃ sit̃ supͣ maxillas. Maxilie ꝑdum.¬
nutionẽ amalis. sic̃t paxirꝰ apalo tax¬
issus a talo. Mandibule st̃ maxillaꝵ
partes ex qua et nom̃ fc̃m. Barbã uet̾es
uocauert qd̾ uiroꝵ sit ñ mulierũ. Au
riũ inde dictum nom̃ ab uocib hauri.¬
endis. Unde et uirgiliꝰ uocẽq his auri.¬
b hausit. aut qi uocem ip̃am greci
audenliden uocant ab auditu. Pĩmu.¬
tatonẽ enĩ iitt̾e: aures qͣsi audes nũ¬
cupate st̃. Uox enĩ reꝑcuesa ꝑ amfrac¬
tus earũ sonũ facit. que sensũ exciprãt
audiendi. Pinnola sũma pars auris

Expanded text:
illud inter supercilia, quod sine pilis est. 43. Genae sunt illud inter supercilia, quod sine pilis est. 43. Genae sunt inferiores oculorum partes, unde barbae inchoant; nam Graece γένειον barbae. Hinc et genae, quod inde incipiant gigni barbae. 44. Malae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae, sive qrotunditatem, quam Graeci μῆλα appellant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae per diminutionem a malis; sicuti paxillus a palo, taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes, ex quo et nomen factum. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierum. 46. Aurium inditum nomen a vocibus hauriendis, unde et Virg.: Vocemque his auribus hausi. Aut quia vocem ipsam Graeci αὐδὴν vocant, ab auditu. Per immutationem enim litterae aures, quasi audes, nuncupatae sunt. Vox enim repercussa per anfractus earum sonum facit, quo sensum excipiant audiendi. Pinnula, summa pars auris,
Abbreviated transcription (Latin):
nus ocłoꝵ. a palpitat᷑one dicte qi sẽꝑ
mouent᷑. Concurit enĩ inuic̃e ut assi¬
duo motu efficiãt obtutũ. Munite st̃
autẽ uallo capilloꝵ ut aꝑtis ocłis si
qͥd inciderit repellat᷑. & sõpno cohibẽ¬
tib tamꝙͣ inuoluti qͥescãt latente.¬
sũmitate a palpebraꝵ locis qͥb se utͣq
clausa conting̃ extant ad moti ordie
seruato. capilli tutelam oculis minis¬
trantes. ne inruentes in uirias faci¬
cile excipiant. et exeonoceat᷑. ut pul¬
ueris uł cuiꝰcumq crassioris mafiȩ ar¬
ceant ꝯtactũ. aut ip̃m qͦq aerẽ ꝯcidẽ¬
do mitificẽt. qͦ tenuẽ atq serenũ faci¬
ant uisũ. Lacrimas qͥdã a laceratõne
m̃tis putãt dictas. Alii existimat᷑ id̾o qd̃
greci darsiria uocãt. Cilia subtegii¬
na qͥb cooꝑiunt᷑ oculi. et dicta cilia
qd̾ celent ocłos teguntq tuta cꝰtodia.
nim̃ta p̃beant. et sudorẽ a capite de¬
fluentẽ depellãt. Int̾ciliũ ũo ẽ meduũ

Expanded text:
nus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno conniventibus tanquam involuti quiescant latenteIn summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacrimas quidam a laceratione mentis putant dictas; alii existimant ideo quod Graeci δάκρυα vocant. Cilia sunt tegmina quibus operiuntur oculi, et dicta cilia quod celent oculos tegantque tuta custodia. nimenta praetendant, et sudorem a capite defluentem depellant. Intercilium vero est medium
Abbreviated transcription (Latin):
lus autẽ ꝓprie porci ẽ. hinc aduentr̃e
transiatũ ẽ. Matrix dicit᷑ qd̾ fetꝰ in eo
generet᷑. Semen enĩ receptũ foueti cõ¬
fotũ corporat. corporatũ. in menbra dis¬
tinguit. uulua uocata qͣsi ualua. id ẽ
tanua uentris. uł qd̾ semꝑ recipiat. uł
qd̾ ex ea fecus ꝓcedat. uesica dicta qr
sict uas aqua: unde renib urina
collecta cõplet᷑. et humore distend̾r.
cuiꝰ usus inuolucrib ñ habet᷑. uri¬
na autẽ dicta. siue qd̾ urat. seu qr ex
renib egerit᷑. cuiꝰ indicio et salus et¬

Expanded text:
ulus autem proprie porci est, hinc ad ventrem ulus autem proprie porci est, hinc ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod fetus in ea generetur, semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. 137. Vulva vocata, quasi valva, id est, janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta completur, et humore distenditur, cujus usus in volucribus non habetur. 138. Urina autem dicta, sive quod urat, sive quod ex renibus egerit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaddita cibis nõ impediant᷑. Omentõ
menbranũ qd̃ continet in testinoꝵ ira-¬
iorẽ partẽ. pd epitoam uocant greci.
disceptũ intestinũ. qd̾ discerit uen¬
trẽ et cetera intestina apulmonib
a̾ corde. Cetum intestinũ qd̃ sit sine fo¬
et ieumiũ dr. Uent̾ autẽ ⁊ aliuis ⁊ute.¬
rus inter se differt̃. Uent̃ ẽ qͥ acceptoꝰ
cibos digerit. et apparet extrinsecus.
ꝑtinetq ã pectore usq ad inguinẽ. et
dictꝰ uenter. qd̾ ꝑ totũ corpꝰ uite alim̃¬
ta transmutat. Aluus ẽ. qui cibũ reci¬
pit et purgari solet. & uocatũ aluum
sordes stercorũ defluunt. Uterũ sole
mulieres hñt in quo concipiũt ad si¬
militudinẽ caliculi. tñ actores uterũ ꝓ.
utrolibet sexui: uentrẽ plerũ ponunti
nec poete tantũm᷑ sed ceteri. uocatꝰ ã
uterus qd̾ dupplex sit. et abutraq ĩ
duas se diuidat partes. q̃ indiuenfũ
habuerit: ut menbra et uiscera. Aqͣlio¬

Expanded text:
peradditis cibis non inpediantur. Omentum peradditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maioreDisseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a corde. Caecum intestinum, quod sit sine foet ieiunium dicitur. Venter autem et alvus et uterus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est qui cibum recipit, et purgari solet. SallustiusHist. sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem cauliculi. Tamen auctores uterum pro utriusque libet sexus ventre plerumque ponunt, nec poetae tantummodo, sed et ceteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit et ab utraque in duas se dividat partes, quae in diversum habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualic