comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
þiciendi illũ uel certe tempꝰ querendi
ppłm ex gentibus: & tempꝰ ꝑdendi ppłm
iudeor ũ. Tempus custodiendi creden¬
tes ex nationibus: & tempꝰ abiciendi in¬
credulos ab ispł. Tempꝰ tacendi. & tempꝰ
loquencli. Pytagoricos reor quoꝵ disci¬
plina est tacere per qͥnquenniũ. s postea
eruditos loqui: hinc originẽ sui traxis¬
se decreti. Dis camꝰ itaq & nos prius ta
cere: ut postea ad loquenclum ora rese¬
remꝰ. Sileamꝰ certo tempore: ad p̾cepto¬
ris eloquia pendͤamꝰ. nichil nobis uide¬
atͣ rectũ ẽẽ. nisi qd̃ discimꝰ: ut post mul¬
trim silentiũ de discipłis efficiam᷑ magi
uitio: docemꝰ in eccłiis qd̃ nescimꝰ. & si cõ¬
positione uerboꝵ. uel instinctu diaboli
qui fautor erroꝵ est plausꝰ ppłi excitauerenꝰ.
contra conscientiam nr̃am scire nos arbitra¬
mur: de quo aliis potiumꝰ p̃suadere. Om̃s
arteᷤᷤ absq doctore non discimꝰ. sola hec

Expanded text:
projiciendi illum. Vel certe tempus quaerendi projiciendi illum. Vel certe tempus quaerendi populum ex gentibus, et tempus perdendi populum Judaeorum. Tempus custodiendi credentes ex nationibus, et tempus abjiciendi incredulos ex Israel. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Pythagoricos reor, quorum disciplina est tacere per quinquennium, et postea eruditos loqui, hinc originem sui traxisse decreti. Discamus itaque et 411 nos prius non loqui ut postea ad loquendum ora reseremus. Sileamus certo tempore, et ad praeceptoris eloquia pendeamus, Nihil nobis videatur rectum esse, nisi quod discimus, ut post multum silentium, de discipulis vitio, docemus in Ecclesiis, quod nescimus. Et si compositione verborum, vel instinctu diaboli, qui fautor errorum est, plausus populi excitaverimus, contra conscientiam nostram scire nos arbitramur, de quo aliis potuimus persuadere. Omnes artes absque doctore non discimus: sola haec
Abbreviated transcription (Latin):
traq ulnas suas & gremiũ strictiore eos¬
tenere complexu. Porro quia ñ potest hu¬
manꝰ animus semꝑ in sublime tendi. &
de diunis & altioribus cogitare: nec iugit᷑
esse in contemplatione rerũ celestiũ. sed
interclũ necessitatibꝰ corporis indulgere:
ꝓpt̾ea tempus ramplexandi sapientiam.
& eam strictius constringendi. & tempus
relaxandi mentẽ ab intuttu complexuq
sapientie: ut cure corporis. & his quibus
uita nr̃a absq peccato indiget seruiamꝰ.
Tempꝰ ad quirendi: & tempus ꝑdendi. Tem¬
pus custocliendi: & tempus ꝓiciendi. Sub
diuersis sermonibꝰ. idem nc qui supra &
infra sensus est in eo qd ait. tempus de-¬
struendi. & tempꝰ edificandi: ac deinde
tempus scindendi & tempꝰ consuendi:
Quomͦ enĩ synagoga destruit᷑ ut edificet᷑
ȩcłia&s alege fit scissio ut eugl̃ica consuant᷑
qd̵̃ eugłiste singłi perpetrarunt. De le
testimonia: ita & tempꝰ fuit quer encli

Expanded text:
traque ulnas suas et gremium strictiori traque ulnas suas et gremium strictiori tenebit complexu. Porro, quia non potest humanus animus semper in sublime tendi, et de divinis et altioribus cogitare, nec jugiter esse in contemplatione rerum coelestium, sed interdum necessitatibus corporis indulgere; propterea tempus est amplexandi sapientiam, et eam strictius continendi, et tempus relaxandi mentem ab intuitu complexuque sapientiae, ut curae corporis, et his quibus vita nostra absque peccato indiget, serviamus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus projiciendi. Sub diversis sermonibus, idem nunc, qui supra et infra, sensus est, in eo quod ait: Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Ac deinde: Tempus scindendi, et tempus consuendi. Quomodo enim Synagoga destruitur, ut aedificetur Ecclesia, et a Lege fit scissio, ut Evangelia consuantur, quod Evangelistae singuli perpetrarunt, de Legtes: ita et tempus fuit quaerendi
Abbreviated transcription (Latin):
congregandi. Legi in quodam libro iuxta
mettendi lapides & tempꝰ colligendi: seueri¬
tatem legis antiqͥ. eugłii gr̃a temꝑatam.
Lex quiipe rigida. in benigna. ñ parcens.
peccantẽ interficit: eugłis gr̃a miseretur.
& ad penitentiã. ꝓuocat. & hoc eẽ tempꝰ
mitendoꝵ lapidũ siue congregandoy.
qd lapides mittant᷑ in lege: colligantur
suo imputet᷑ auctori. Tempꝰ amplexan¬
dia& tempꝰ longe fieri ab amplexu uixta
simplicem intelligentiã manifestus est
dam oꝑam. & rur sum continentie. uel
qd̾ tempus fuerit amplȩxandi quando
uigebat illa sententia. crescite & multi¬
plicammi. & replete t̾ram: & tempꝰ. ꝓcul
a cõplexu fieri quando successit. Tempus
in angusto est. suꝑ est. ut & qui habent
uxores sic sint quasi ñ habeant. Si aut̃
uoluerimꝰ ad altiora conscendere: uide¬
bimꝰ sapientiã amplexari amatores suos.
honora quippe eã ait & amplȩxabit᷑ te: in¬

Expanded text:
congregandi. Legi in quodam libro juxtacongregandi. Legi in quodam libro juxtamittendi lapides, et tempus colligendi  severitatem Legis antiquae, Evangelii gratia temperatam. Lex quippe rigida, inbenigna, non parcens, peccantem interficit. Evangelii gratia miseretur, et ad poenitentiam provocat. Et hoc esse tempus mittendorum lapidum, sive congregandorum, quod lapides mittantur in Lege, colligantur suo imputetur auctori. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexu. Juxta simplicem intelligentiam manifestus est dam operam, et rursum continentiae. Vel quod tempus fuerit amplexandi, quando vigebat illa sententia: Crescite, et multiplicamini, et replete terram . Et tempus procul a complexu fieri, quando successit: Tempus in angusto est. Superest, ut et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant . Si autem voluerimus ad altiora conscendere, videbimus sapientiam amplexari amatores suos: Honora, quippe ait, eam, et amplexabitur te , in
Abbreviated transcription (Latin):
ualeamꝰ. illa saltatione qua dauid saltaiit
ante archã testam̃ti. & saulis filie. displicens.
magis placuit deo. Tempꝰ spargendi lapi¬
des. & tempꝰ colligendi lapides. O iror quo¬
mͦ uir disertus. tem ridicłam hoc loco clix¬
erit: de destrutione inquiens & edificatiõe
domoꝵ. salomonis sermo est: qd̃ homines nc̃
destruant. alii nunc edificent: alii congre¬
gent lapides ad edificia construenda: alii que
extructa sunt destruant. scd̃m illud oratii.
dir uit. edificat. mitat quadrata rotundis:
est uat ꝙ uite disconuenit ordine toto. Hoc
utrũ recte. an ꝑꝑperã dixerit. lectoris ar¬
bitr io derelinquo nos pͥoris explanationis
sequam̃ ordinẽ: tempꝰ spargendoꝵ & con¬
gregandoꝵ lapidum eẽ dicentes uxta
illud qd̵ in eugłio scriptũ est. potens est
deus de lapidibus istis suscitare filios
abrahe. Iuod tempus fuerit gentilis po¬
płi disꝑgendi. & tempꝰ rursum in eccłiam

Expanded text:
valeamus illa saltatione, qua David saltavit valeamus illa saltatione, qua David saltavit ante arcam Testamenti: et Saulis filiae displicens, magis placuit Deo . Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi lapides. Miror, quomodo vir disertus rem ridiculam in hoc loco dixerit: De destructione, inquiens, et aedificatione domorum Salomonis sermo est, quod homines nunc destruant, nunc aedificent: alii congregent lapides ad aedificia construenda, alii quae exstructa sunt, destruant, secundum illud Horatianum : Diruit, aedificat, mutat quadrata rotundis. Aestuat, et vitae disconvenit ordine toto. Hoc utrum recte, an perperam dixerit, lectoris arbitrio derelinquo. Nos prioris explanationis sequamur ordinem: Tempus spargendorum et congregandorum lapidum esse dicentes, juxta illud quod in Evangelio scriptum est: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Quod tempus fuerit gentilis populi dispergendi, et tempus rursum in Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
patribus ante dilexit: & tempꝰ odii. quia
inxp̃m intulerunt manus. Tempꝰ p̃li mͥ
non agentibus eis penttentiã: & tempus pa¬
cis infuturo quando intrante plenitudi¬
ne gentium. om̃is isrł saluus erit. Tempꝰ
pus est & sanandi: qui ait. ego o̾cidam q
uiuificabo sanat ad penitentĩa ꝓuocans.
occidit iuxta illũ sensum. in matutino
inter ficiebam om̃s peccatores terre. Tempꝰ
destruend &s tempꝰ ed ificandi. ñ possumꝰ edi
ficare bona. nisi prius destruxeriniꝰ mala.
sicut hieremie uerbũ a deo datũ: ut ante
eradicaret & suffo deret. & ꝑderet. & postea
edificaret atq plantaret. Tempꝰ plangen¬
in ficturo ridendi dicente dno: beati enĩ
flentes: quĩ ipsi ridebunt. Tempꝰ plaugen¬
di: & tempꝰ saltancli. idcirco corripiunt᷑ in
euuglio: quibꝰ dñs ait lam̃tauimꝰ uobis. &s
ñ planxistis: cantauimꝰ & ñ saltastis. ł lan¬
gendũ est inp̃sentiarũ. ut postea saltare

Expanded text:
patribus ante dilexit, et tempus odii, quia patribus ante dilexit, et tempus odii, quia in Christum intulerunt manus. Tempus praelii, modo non agentibus eis poenitentiam, et tempus pacis in futuro, quando intrante plenitudine gentium, omnis Israel salvus erit. Tempus et sanandi, qui ait: Ego occidam, et ego vivificabo . Sanat ad poenitentiam provocans. Occidit, juxta illum sensum: In matutino interficiebam omnes peccatores terrae . Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Non possumus aedificare bona, nisi prius destruxerimus mala, sicut Jeremiae verbum a Deo datum est, ut ante eradicaret, et suffoderet, et perderet, et postea aedificaret, atque plantaret . Sic dein futuro ridendi: Beati enim flentes, quoniam ipsi ridebunt . Tempus plangendi, et tempus saltandi. Idcirco corripiuntur in Evangelio, quibus Dominus ait: Lamentavimus vobis, et non planxistis: cantavimus, et non saltastis . Plangendum est impraesentiarum, ut postea saltare
Abbreviated transcription (Latin):
Hebrei om̃ẽ hoc qd̵̃ de contrarietate ten¬
porũ scriptũ est usq ad illũ locũ in quo
ait. tempus belli & tempꝰ pacis. suꝑ isrł ii¬
telligunt. & quia non necesse est ꝑ singuls
lectoris ingenio derelinquens. Tempꝰ fuit
generandi & plantandi israhelem: tempus
moriendi  tempꝰ ducendi in capitiuitatem.
Tempꝰ occidendi eos in egypto: & tempus de
egypto liberandi. Tempus destruendi tem¬
plũ sub nabuco donosor: s tempus edifican¬
di sub dario. Tempus plangendi euersionẽ
urbis. s tempꝰ ridendi atq sattandi sub
corobabel. ꝙ esdra & neemia. Tempꝰ disper¬
gendi isrł. tempꝰ in unũ congregandi.
deo popłm uideoꝵ: & tempꝰ clucendi eos in
babi loniã captiuitatem. & ibi conputresce
s tempꝰ iter ũ consuendi tempꝰ tacendi ꝓ¬
pħas. nunc in captiuitate romana: & ten¬
pus loquendi eos. tunc quando etiã in ho¬
stii terra dei consolatione & allo quio ñ
carebant. Tempꝰ dilectionis qua eos sub

Expanded text:
ebraei omne hoc quod de contrarietate temporum scriptum est, usque ad illum locum in quo ait: tempus belli, et tempus pacis, super Israel intelligunt. Et quia non necesse est per singulos lectoris ingenio derelinquens. Tempus fuit generandi et plantandi Israelem, tempus moriendi, et ducendi in captivitatem. Tempus occidendi eos in Aegypto, et tempus de Aegypto liberandi. Tempus destruendi templi sub Nabuchodonosor, et tempus aedificandi sub Dario. Tempus plangendi eversionem urbis, et tempus ridendi atque saltandi sub Zorobabel, Esdra, et Neemia. Tempus dispergendi Israel, et tempus in unum congregandi. Deo populum Judaeorum, et tempus ducendi eos in Babyloniam captivitatem, et ibi computresceret tempus iterum consuendi. Tempus tacendi Prophetas, nunc in captivitate Romana, et tempus loquendi eos, tunc quando etiam in hostili terra Dei consolatione et alloquio non carebant. Tempus dilectionis, qua eos sub
Abbreviated transcription (Latin):
physicis sed de ethicis quoq scire difficile
est: nec sermo ualet explicare causas naturꝰq
rerũ: neoculus ut rei poscit dignitas intu¬
eri: nec auris instituente doctore ad sũmam
scientiã ꝑ uenire. Si eñ nunc ꝑ speculum
udemꝰ ꝙ in enigmate. & ex parte cognoscimꝰ.
& ex parte ꝓpħamꝰ. consequenter nec sermo
potest explicare qd nescit. nec oculus in qͦ
cecus sit ut est aspicere.: nec auris dequo
dubitat implere. Simul &s hoc notandum:
qd omĩa uerba sint grauia. & magno labo¬
re discant᷑: contra eos qui putant ociosis
sibi & uota facientibus: uenire ad noticiã¬

Expanded text:
physicis, sed et de ethicis quoque scire difficile physicis, sed et de ethicis quoque scire difficile est. Nec sermo valet explicare causas naturasque rerum, nec oculus, ut rei poscit dignitas, intueri, nec auris, instituente doctore, ad summam scientiam pervenire. Si enim nunc per speculum videmus in aenigmate, et ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, consequenter nec sermo potest explicare quod nescit; nec oculus, in quo caecutit, aspicere; nec auris, de quo dubitat, impleri. Simul et hoc notandum, quod omnia verba sint gravia, et magno labore discantur, contra eos, qui putant otiosis sibi, et vota facientibus venire notitia
Abbreviated transcription (Latin):
conditor: dicit eas ꝑ occultas uenas ad capita.
fontiũ regredi. & de matrice abysso. in sua
semꝑ ebullire pͥncipia. Melius autẽ hebrei
sub torrentiũ ꝙ maris nomine ꝑ metaforã
de hominibꝰ significari arbitrant᷑. qd̃ in t̾rã
de qua sũpti sunt redeãt. & torrenteᷤ uocent᷑
ñ flumina. eo qd̾ cito interrã cadant: nec
tam̃ impleat᷑ terra multitudine mortuoꝵ.
Porro si ad altiora conscendamꝰ: recte turbi¬
de aque in mare unde substiterant relitunt᷑.
et ni fallor. absq ad clitam̃to nusquã tor¬
rens in bonã partem legit᷑. Ham de torren¬
te uoluptatis tue potabis eos cũ additam̃to
uoluptatis dicit᷑. & econtrario saluator ad
torrentẽ tradit᷑ cedron: & helias ꝑsecutionis
tempore ad torrentẽ całith latitat. qui ꝙ
ipse siccatur. Non adimplet᷑ autẽ mare in¬
rit uir loqui.: ñ satiabit᷑ oculus udendo:
& ñ implebit᷑ aur is auditu. Non solũ de

Expanded text:
conditor, eas dicit per occultas venas ad capita conditor, eas dicit per occultas venas ad capita fontium regredi, et de matrice abysso in sua semper ebullire principia. Melius autem Hebraei sub torrentium et maris nomine per metaphoram de hominibus significari arbitrantur, quod in terram, de qua sumpti sunt, redeant: et torrentes vocentur, non flumina, eo quod cito intercidant, nec tamen impleatur terra multitudine mortuorum. Porro, si ad altiora conscendimus  Al. conscendamus, recte turbidae aquae in mare, unde substiterant, revertuntur. Et, ni fallor, absque additamento nusquam torrens in bonam partem legitur. Nam Torrente voluptatis tuae potabis illos, cum additamento dicitur voluptatis . Et e contrario Salvator ad torrentem traditur Cedron . 390 Et Elias persecutionis tempore ad torrentem Chorath latitat, qui et ipse siccatur . Non adimpletur autem mare inrit vir loqui. Non satiabitur oculus videndo, et non implebitur auris auditu. Non solum de
Abbreviated transcription (Latin):
lonem sub limꝰ artollit᷑. forsitan ergo his
qui hiemis & tribulationũ frigore coartant᷑
ab aquilone eiũ ex ardescunt mala suꝑ ter¬
ram. iuicinior sol iusticie est: has uero qui
in boree parte habitant. & calore pͥuantur.
estiuo cur su incedit ꝓculꝰ & ꝑ suos circu¬
los unde ꝓfectus est reuertit᷑. Cum enĩ tra¬
xerit omĩa ad se. & uniuersos suis radiis illu¬
minauerit: fit restitutio pͥncipalisꝰ & est ds̃
om̃ia in om̃ibꝰ. Simachus hunc locũ ita
uiterỹtatus est uadit ad meridiem & cit
cuit ad boreã ꝑambulans uadit uentus:
& ꝑ que circierat reuertitur uentus. Om̃s
torrentes uadunt in mare: & mare ñ implet᷑.
ad locũ de quo torrentes exeunt: iluc ipsi re¬
uertunt᷑ ut ab eant. P utant quidã aquas
dulces que in mare influunt. uel ardente
desuꝑ sole consumi. uel salsuginis maris eẽ
pabula. Ecce eccliastes nr̃ ꝙ ipsarũ aquarũ

Expanded text:
lonem, sublimis attollitur. Forsitan ergo his lonem, sublimis attollitur. Forsitan ergo his qui hyemis et tribulationum frigore coarctantur ab aquilone enim , exardescunt mala super terram vicinior sol iste justitiae est: his vero qui in boreae parte habitant, et calore privantur aestivo, incedit procul, et per suos circulos, unde profectus est, revertitur. Cum enim traxerit omnia ad se, et universos suis radiis illuminaverit, fit restitutio principalis, et est Deus omnia in omnibus. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: Vadit ad mecumit ad boream; perambulans vadit ventus, et per quae circumierat, revertitur ventus. Omnes torrentes vadunt in mare, et mare non impletur. Ad locum de quo torrentes exeunt, illic ipsi revertuntur, ut abeant. Putant quidam, aquas dulces, quae in mare influunt, vel ardente desuper sole consumi, vel salsugini  Al. salsuginis maris esse pabula. Ecce Ecclesiastes noster, et ipsarum aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
austrũ. & girat ad aquilonẽ: girans gi¬
rando uadit spiritus: & in airculos suoᷤ
reuertit᷑ sp̃s. hĩc possumꝰ estimare hy¬
emis tempore solem ad meridianã pla¬
gam currere: & per estatẽ septentrioni
eẽ uiciu:. ꝙ ñ per equinoctiũ autumni
habere pͥncipiũ: s pͥmũ spirante fauonio.
qn tẽpore ueris in factũ cuncta rũpñt᷑.
Qautẽ ait. girans girando uadit spiritꝰ.
ꝙ in circulos suos reuertit᷑. siue ipsum
solem. spm̃ nominauit. qd̾ animet. & spi¬
ret. & uigeat. & annuos oybis ^ curs u
expleat ut ait poeta: int̾ea magnũ sol
citcũ uoluit᷑ annũ. Et alibi. atq in se
sua ꝑ uestigia uoluit᷑ annus: siue qd̃¬
sp̃s intus alit totãq infusa ꝑ aptus
mens agitat molem & magno se corpore
miscet: non de annuo solis cursu. sed de co¬
tidianis semitis eius loquit᷑. Oblique enim
anfracta linea ꝑ austrũ ꝑgit ad boreã: et
strũ currit. uicinior terre est. qͣndo ꝑ aqui¬

Expanded text:
austrum, et girat ad aquilonem: girans giaustrum, et girat ad aquilonem: girans girando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur spiritus. Hinc possumus aestimare hyemis tempore solem ad meridianam plagam currere, et per aestatem septentrioni esse vicinum, et non per aequinoctium autumni habere principium: sed primum spirante favonio, quando tempore veris in foetum cuncta rumpuntur. Quod autem ait: Girans girando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur, sive ipsum solem spiritum nominavit, quod animet, et spiret, et vigeat, et annuos orbes suo cursu expleat, ut ait poeta : Interea magnum sol circumvolvitur annum: et alibi : Atque in se sua per vestigia volvitur annus; sive qitus intus alit: totamque infusa per artus Mens agitat molem, et magno se corpore miscet; 389 non de annuo solis cursu, sed de quotidianis semitis ejus loquitur. Obliqua enim et fracta linea per austrum pergit ad boream, et strum currit, vicinior terrae est; quando per aqui
Abbreviated transcription (Latin):
aspirat. symachus & theodocion recurrit:
quia uidelicet sol reuertat᷑ ad locũ suũ:
x ibi unde prius egressus fuerat aspiret.
Hoc aittẽ totũ id curco: ut doceat mita¬
tionibꝰ temporũ. & ortu occasuq siderũ.
humanã etatẽ labi.& interire dũ nesci¬
at. Alit̾ sol iusticie in cuiꝰ alis est santtas.
timentibꝰ dm̃ orit᷑ & speudo ꝓpħis occidit
meridie. Cum autẽ ortus fuerit: in locũ
suũ nos trahit. quo: udelicet ad patrẽ.
ad hoc enĩ uenit.: ut nos de terris ad celũ
leuet ꝙ dicat. Cum exaltatus fuerit filiꝰ
hominis: omia trahet ad se. Nec mirum
filiũ ad se trahere credentes: cũ q pater
ipse ad filiũ trahat. nemo enuĩ ait uenit
ad me: nisi pat̾ qui misit me adducat eũ.
Iste ergo sol quẽ aliis occidere. aliis nasci
diximꝰ. & iarob quondam patriarche de
de syria. terrã reꝓmissiones intraret. ortꝰ
montẽ. & sol exiuit suꝑ segor Nadit ad

Expanded text:
aspirat. Symmachus vero, et Theodotion, recurrit, aspirat. Symmachus vero, et Theodotion, recurrit, quia videlicet sol revertatur ad locum suum, et ibi, unde prius egressus fuerat, aspiret. Hoc autem totum idcirco, ut doceat, mutationibus temporum, 388 et ortu occasuque siderum, humanam aetatem labi et interire, dum nesciat. Aliter, Sol justitiae, in cujus alis est sanitas, timentibus Deum oritur, et pseudoprophetis occidit meridie. Cum autem ortus fuerit, in locum suum nos trahit. Quo? videlicet ad Patrem. Ad hoc enim venit, ut nos de terris ad coelum levet, et dicat; Cum exaltatus fuerit Filius hominis, omnia trahet ad se . Nec mirum, Filium ad se trahere credentes, cum et Pater ipse ad Filium trahat: Nemo enim, ait, venit ad me, nisi Pater, qui misit me, adducat eum . Iste ergo sol, quem aliis occidere, aliis nasci diximus: et Jacob quondam Patriarchae dede Syria terram repromissionis intraret, ortusmontem, et sol exivit super Segor . Vadit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erant: quid hac uamiꝰ uanitate᷑. Quã tet¬
rã manere que hominũ causa facta est.
& ipsũ hominẽ t̾re dñm. in puluerẽ repen¬
te dissolui. Altt pͥma recedit generatio
iudeoꝵ: ꝙ succedit generatio de gentibꝰ con¬
gregata terra autẽ tam diu stat: quã dui
sinagoga relicta. eccłia om̃is intrõeat. Cũ
eiũ predicatũ fuerit hec eugłm in toto or¬
be. tunc erit finis ĩ minente uero consum¬
matione: celũ & terra ꝑtransibunt. Et sig¬
nant̾ ũ ait. terra in secłĩs stat: sed inse¬
qui in lucẽ mortalibꝰ datus est: interitũ¬
mundi orti suo cotidie indicat q occasu.
Iui postquã ardentẽ rotã occeano tipxe¬
ritꝰ ꝑ incognitas nobis uias ad locũ unde
exirrat regredit᷑ expletoq noctis circulo
rur sũ de thalamo testuiꝰ erũpit. Pro eo
autem . S iurͥgatã elitionẽ sequentes po¬
sumꝰ ad locũ suũ dicit. in hebreo habet

Expanded text:
non videras. Quid hac vanius vanitate, quam ternon videras. Quid hac vanius vanitate, quam terram manere, quae hominum causa facta est: et ipsum hominem terrae dominum, in pulverem repente dissolvi? Aliter, Prima recedit generatio Judaeorum, et succedit generatio de gentibus congregata: terra autem tamdiu stat, quamdiu, Synagoga recedente, Ecclesia omnis introeat. Cum enim praedicatum fuerit Evangelium in toto orbe, tunc erit finis. Imminente vero consummatione, coelum et terra pertransibunt. Et signanter non ait: Terra in saeculis stat, sed in saequi in lucem mortalibus datus est, interitum ortu suo quotidie indicat et occasu. Qui postquam ardentem rotam Oceano tinxerit, per incognitas nobis vias ad locum, unde exierat, regreditur: expletoque noctis circulo, rursum de thalamo suo festinus erumpit. Pro eo autem, quod Vulgatam editionem sequentes posuimus, ad locum suum ducit, in Hebraeo habet
Abbreviated transcription (Latin):
que autẽ nõ uident᷑ etna siue quia uatita¬
ti creatura subiecta est. ꝙ ingemescit ꝙ par
turit. & p̃stolat᷑ reuelationẽ filioꝵ dei: ꝙ nũc
ex parte cognosctmꝰ. & ex parte ꝓph̃amꝰ. tamdui
om̃ia uana sunt. donec ueniat qd ꝑfectum
est. Quid suꝑẽ homini in om̃i labore suo qͦ
laborat sub sole: Post generalem sententiã
Q uana suit omĩa. ab hominibꝰ incipit. qd̾
frustra in mundi istiꝰ labore desudent con¬
gregantes diuitias: erudientes liber os: ambi¬
entes ad honorem: edificia construentes: ꝙ in
medi o oꝑe subita morte subttacti audiant.
in sipiens hac nocte auferet᷑ anima tua a
te. que autẽ p̃parasti cuiꝰ erunt: Maxime auĩ
ex om̃i labore nichil secũ ferant. s nudi in
teriã redednt unde sumpti iunt. Generation
uadit & generatio uenit. S t̾ra in scłm
stat. Aliis morientib nascuiit᷑ alii. & qͦs
uderas non uidens. incipias uidere qui

Expanded text:
quae autem non videntur, aeterna. Sive quia vanitaquae autem non videntur, aeterna. Sive quia vanitati creatura supraestolatur revelationem filiorum Dei, et nunc ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Tamdiu omnia vana sunt, donec veniat quod perfectum est. Quid superest homini in omni labore suo, quo laborat sub sole? Post generalem sententiam, quod vana sint omnia, ab hominibus incipit: quod frustra in mundi 387 istius labore desudent; congregantes divitias, erudientes liberos, ambientes ad honorem, aedificia construentes, et in medio opere subita morte subtracti audiant: Insipiens, hac nocte auferetur anima tua a te: quae autem parasti, cujus erunt ? maxime cum ex omni labore nihil secum ferant, sed nudi in terram redeant, unde sumpti sunt. Generatio vadit, et generatio venit: et terra in saeculum stat. Aliis morientibus, nascuntur alii; et quos videras, non videns, incipis videre quos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ głificatũ fuit in hac parte ꝓpter excellen¬
tem głam. Possumꝰ igit᷑ & nos in hũc mu̾ndỹ
celũ. t̾ram. maria. & om̃a que hoc circulo
continent᷑. bona quidem ꝑse dicere: s ad
dm̃ cõparata eẽ ꝓnichilo. Et quomͦ si igni¬
cłm luc̾nȩ uidens contentus eẽm eiꝰ lumine.
& postea orto sole non cernerẽ qd̾ lucebat:
stellarũ quoq lumina. iub are iuderem
solis abscondi. tta aspiciens elem̃ta. ẜ rersĩ
multiplicẽ uarietatẽ. admiror quidẽ oꝑũ
magnitudinẽ: recogitans autẽ omiã ꝑtran¬
sire. & mundũ suo fine senescere. solumq
dm̃ id semꝑ eẽ que fuerit. cõpellor dicere. ñ
semel s bis: uanitas uanitatũ omĩa uanitas.
In hebreo ꝓuanitate uanitatũ. abal aba¬
siue at aloni: qd̾ nos possumꝰ uaporẽ fumi. ꝙ
aurã tenuẽ que cito resoluit᷑ appellare. Ca¬
ducũ itaq ꝙ nichil uniuersitatis ex hoc uer¬
bo ostendit᷑. que enĩ uident᷑ tẽporalia siuit:

Expanded text:
parte, propter excellentem gloriam . Possumus igitur et nos in hunc modum, coelum, terram, maria, et omnia quae in hoc circulo continentur, bona quidem per se dicere, sed ad Deum comparata, esse pro nihilo. Et quomodo, si igniculum lucernae videns, contentus essem ejus lumine, et postea, orto sole, non cernerem, quod lucebat, stellarum quoque lumina jubare viderem solis abscondi: ita aspiciens elementa et rerum multiplicem varietatem, admiror quidem operum magnitudinem; recogitans autem omnia pertransire, et mundum suo fine senescere, solumque Deum id semper esse, quod fuerit, compellor dicere non semel, sed bis: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas. In Hebraeo pro vanitate vanitatum, ABAL ABAsive ἀτμῶν: quod nos possumus vaporem fumi et auram tenuem, quae cito resolvitur appellare. Caducum itaque et nihil universitatis ex hoc verbo ostenditur. Quae enim videntur, temporalia sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hoc uanitas. ꝑ ostquã in multitudine
sapientie. & adiectione scientie. dolorẽ ꝙ la¬
borem eẽ dep̾hendi. & nichil aliud nisi ca¬
sum & sine fine certamen. trastuli me ad
leticiã: ut luxi fluerem. congregarẽ opes.
diuitiis habundarẽ: & ꝑ ituras uoluptates
carꝑem aute quã morerer. s & in hoc ua¬
uitatẽ ineã ipse perspexi. dũ pret̾ta uo¬
luptas p̾sentẽ ñ uiuat: & exaͥusta si sati¬
at. Non solũ autẽ corporalis leticia: sed
&iã spiritalis temptatio possid enti: ut
indigeam corripiente me stimulo. & angło
tiatus mendax fiamꝰ. quis me conspicit.
Siquidem & diaboł ꝑ bonoꝵ habundantiã
concidit. Unde ꝙ in apło scriptũ est: ne
insuꝑbia elatus. iniliciũ incidat diabłi
tatem pronunciari: qd̵ per speculũ eam
uideamꝰ & in enigmate. cum autẽ facie ad
faciem fuerit reuelata: tunc eam nequa¬
quam uanitatẽ. s ueritatẽ uocari. Risiu
dixi amentiã. & iocunditati quid hoc fa.¬

Expanded text:
stquam in multitudine sapientiae et adjectione scientiae, laborem et dolorem esse deprehendi, et nihil aliud, nisi cassum et sine fine certamen, transtuli me ad laetitiam, ut luxu fluerem, congregarem opes, 396 divitiis abundarem, et perituras voluptates caperem, antequam morerer. Sed et in hoc vanitatem meam ipse perspexi, dum praeterita voluptas praesentem non juvat, et exhausta non satiat. Non solum autem corporalis laetitia, sed etiam spiritualis est tentatio possidenti, ut indigeam corripiente me stimulo, et angeltiatus mendax fiam; et dicam, quis me conspicit ? Siquidem et diabolus per bonorum abundantiam concidit. Unde et in Apostolo scriptum est: Ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli  caetera, vanitatem pronuntiari, quod per speculum eam videamus et in aenigmate. Cum autem facie ad faciem fuerit revelata, tunc eam nequaquam vanitatem, sed veritatem vocari. Risui dixi amentiam, et jocunditati, quid hoc fa
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo demonstret᷑. Tale quid ꝙ in psalmis
scribit᷑. Ueru̾ tam̃ uniuersa uanitas: om̃is
homo uiuens. Si uiuens homo uanitas est:
ergo mortuus uaniitas uanitatũ. Legimꝰ in
exodo głificatũ uultũ moysi: in tantũ ut
filis ifrł eũ aspicere non possent. Suã głam:
paulus apłs. ad comparationẽ euglice gle.¬

Expanded text:
. Tale quid et in Psalmo scriptum est: Verumtamen universa vanitas omnis homo vivens . Si vivens homo vanitas est; ergo mortuus vanitas vanitatum. Legimus in Exodo, glorificatum vultum Moysi intantum, ut filii Israel eum aspicere non possent. Quam gloriam Paulus Apostolus ad comparationem Evangelicae gl
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ oportet: ac deinde ꝓpt̾ea tradidit eos
in desideria cordis sui ininmundiciã. & ad
thessalo nicenses. ꝓpterea mittet eis ds̃ oꝑ¬
ationẽ erroris. & prius cause ostenduntur.
quare uel passionibꝰ ignominie. uel sensui
reprobo. uel cordis sui desideriis concendan¬
tur. aut quid foceruit. ut oꝑationẽ erroris
accipiant. ita & imp̃sentiarũ. idcirco ds̃
distentionẽ malam dedit hominibꝰ ut dis¬
tendant᷑ in eaͥ. quia prius sponte sua &
uaritas. ẜ p̃sũptio sp̃s. Necessitate compellimͣ.
ut crebriꝰ quã uolumꝰ de uerbis ebraicis dis¬
seramꝰ: nec enĩ possumꝰ scire sensũ: nisi eum
ꝑ uerba difcamꝰ: rooth. aquila. & theodocion.
transtulerunt: septuaginta int̾p̃tes ñ hebra¬

Expanded text:
rtet . Ac deinde: Propterea tradidit eos Deus in desideria cordis sui in immunditiam . Et ad Thessalonicenses: Propterea mittet eis Deus operationem erroris . Et prius causae ostenduntur, quare vel passionibus ignominiae, vel sensui reprobo, vel cordis sui desideriis concedantur  Al. concidantur, aut quid fecerint, ut operationem erroris accipiant. Ita et in praesentiarum idcirco Deus distentionem malam dedit hominibus, ut distendantur in ea, quia prius sponte sua etvanitas, et praesumptio spiritus. Necessitate compellimur, ut crebrius, quam volumus de verbis Hebraicis disseramus. Nec enim possumus scire sensum, nisi eum per verba discamus. ROOTH   Aquila, et Theodotio transtulerunt. Septuaginta autem Interpretes non Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in medio rationis & irrationabilita¬
& pedes uaturã dicimus partiũ nomi¬
nib uircirũ sẏmbolis. utentes multo
marum & figurarũ saeris acdm̃ decen¬
re oportet. Et si uis ad tritas corporib

Expanded text:
m, ut medio rationis et irrationalita pedes naturam diceremus, partium nominibus virtutum symbolis utentibus. Multo marum et figurarum sacris et divinre oportet. Et consilium trina corporum
Abbreviated transcription (Latin):
malũ & ex quo principio substitit et
ex quib existentib ẽ. & quomͦ benignꝰ
eum ducere uoluit quomͦ aũt uolens
potuit. Et si de altera causa malum ẽ¬
Quom̃ aũt ꝓuidentia essentis est malũ
aut factum ꝓrsus aut ñ abnegatũ et
quomͦ appetit᷑ quid ex istentiũ eiꝰ de benigno.
sta gͦ fortasse dicit huiusmodi dubitãs¬

Expanded text:
malum est? Et ex quo principio substitit? Et ex quo existentium est? Et quomodo optimus ipsum adducere voluerit? Quomodo autem volens potuerit? Et sifactum mutatum est? Et quid vitiamalum est? Et ex quo principio substitit? Et ex quo existentium est? Et quomodo optimus ipsum adducere voluerit? Quomodo autem volens potuerit? Et si e
Abbreviated transcription (Latin):
tiatur prime & imago ẽ. dĩ angłs & ma¬
tum inmaculatũ suscipiens totam sicut
fas ẽ. dicere speciositatẽ benigne di uisio
abditis: ñ gͦ neq in angłs ẽ malum: s in
cruciando peccantes sunt mali. Isto gͥ
sermone & compescentes delinquentiũ

Expanded text:
ciat primo, imago est Dei angelus, matum, incoinquinatum, recipiens totam, si justum dicere, speciositatem bene foadytis. Non igitur neque in angelis est malum: sed puniendo peccantes sunt mali. Hac ergo ratione et compescentes delinquentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tib accipiet ipsorum scientiã s & ip¬
largitor. Non uidens quia ds̃ ꝓpriam ha¬
bet suam scientiã: Alteram aũt cõmu¬
nem existentia omĩa comp̃hendentem.
Ipse enĩ se ipsum omuiũ causam cognos¬

Expanded text:
tibus accipiet eorum scientiam, sed et iplargitor. Non videns Deus propriam habet sui scientiam, alteram autem communem, existentia omnia comprehendens. Ipsa enim seipsam omnium causa cognos
Abbreviated transcription (Latin):
mnerito ierarchia diuinarũ imaginũ
ad discretos seipsam conseruabat ordi¬
nes & uirtutes oꝑatiue ostendens the¬
archicas oꝑationes in scĩssuis & ĩ mixcĩ
ordinib bene stabiliter & in confuse stare.

Expanded text:
merito pontificalis divinarum imaginum in discretas seipsam alternat ordinationes et virtutes, operose ostendens thearchicas operationes in sanctissimis et inconfusis ordinibus ponderate et inconfuse statutas.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa uite participantia uiuere ꝓprie
unicuiq ꝑseminatur. Ergo & inmor¬
taliũ angłoꝵ uita & inmortalitas et
in exttiabilitas ipsa angelicȩ semꝑ mo¬
tionis ex ipsa & ꝑ ipsam ẽ & subsiftit.
Ideo & uiuentes semꝑ & inmortales di¬
cuntur & ñ inmortales iterũ quia ñ a
se ipsis habent in mortale ẽ. & et̾naliter

Expanded text:
mque vitam participantia, vivere proprie unicuique exseminatur. Igitur et immortalium angelorum vita, et immortalitas, et imperdibile ipsum angelicae semper motionis, ex ipsa et per ipsam est et substitit. Idcirco et viventes semper et immortales dicuntur, et non immortales iterum, quia non a seipsis habent immortaliter esse, et aeter
Abbreviated transcription (Latin):
nas uoluntates existentialis essentia om¬
nia & ꝑconstituit & ꝑduxit. Si aũt phi¬
losophus dignũ ducit elsmis & ad aliud¬
qͥd paradiginata dici in existentib anti
morandum ẽ. dicentis qr ñ ostendi tibi

Expanded text:
as ipse superessentialis existentia omnia et praedestinavit et adduxit. Si autem philosophus dignum ducit Clemens, et ad aliquid paradigmata dici in existentibus antiqmorandum, dicentis, quia non ostendi tibi
Abbreviated transcription (Latin):
cause maloꝵ uirtutes suire benignifice. Is¬
Si malũ sempit̃̾num & ereat & potest & ẽ
& agit iuide ipsi ista: Aut ex benigno aut
benigno ex malo aut utrisq de aliis causis.
Omue quod ẽ sccdm naturã ex causa certi
nascitur. Si malum incausale & incertũ¬

Expanded text:
ficae. Si malum aeternum, et creat, et potest, et est, et agit: unde ei haec? Aut ex bono, aut bono ex malo, aut ambobus ex alia causa. Omne quod secundum naturam, ex causa definita gignitur: si malum incausale et infi
Abbreviated transcription (Latin):
angeliuisam uitã suꝑmananti. huma¬
nitate & rethrahens nos ad seipsam
conuertentes & reuocans & quod ẽ
diuinior causa qr totos nos animas
dieo & conuigalia corpora ad omni¬
modam uitã & ui mortalẽ promittit
transpositioneni. Lecustati quidem

Expanded text:
angelicam vitam, et supermananti humanitate, et redeuntes nos in seipsam convertens et revocans. Et hoc autem divinius, quia et totos nos, animas dico et conjugata corpora, ad perfectissimam vitam et immortalem promittit transmutationem: rem vetustati qu
Abbreviated transcription (Latin):
& omĩs numerus coactunatur quidẽ in
cundũ tantũ discernitur & multiplicat᷑.
Et in centro om̃s circuli figurȩ sedm¬
om̃s habet signũ in se ipso rectitudines
& ad unũ initiũ ex quo p̃cesserunt et in
nuittur magis aũt absistentes magis.
Et simplicit quantũ centro ꝓxuniores
adumantur &. quantũ ipso scod̃mn tantũ¬

Expanded text:
unitur quidem in nit, tantum discernitur et multiplicatur. Et in centro omnes circuli lineae secomnes habet signum in semetipso simplas et ad unum principium, ex quo procedebant, et in nuntur: magis autem recedentes, magis. Et simpliciter, quanto centro proximiores adunantur: et quantum eo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentes & intellecte angłicarum
mentiũ uirtutes simplices & beatos
habent uitellectus. Non de in partitis
aut de partitis sensib aut sermonium
tiam neq a quodam cõmuni ad istam

Expanded text:
invisibiles et intellectuales angelicorum animorum virtutes simplas et beatas habent intelligentias, non in partitis aut a partitis aut sensibus aut rationibus tiam, neque a quadam co
Abbreviated transcription (Latin):
neq suꝑ caput habere do traditos
sermones. adstare aũt. sacerdoti in¬
monachicũ ordinem ñ eẽ accessalem ad¬
alios. s in seipso stantẽ in singulari &
sacra statione sacerdotales obsequentẽ
ordiues. & ab ipsis sieut sẽquentẽ as di¬

Expanded text:
 caput habere Deo tradita eloquia, adstare autem sacerdoti inmonachicum ordinem non esse praelatum aliis, sed in seipso stantem in singulari et sacra statione, sacerdotales sequentem ordines, et cum ipsis tanquam consequentem in di
Abbreviated transcription (Latin):
et primors earum benignus subsistator
dicttur ẽ. deinde participaliũ earum
deinde omniũ earum participantuu
deinde partialiter earum participanti¬
um. Et quid oportet de isfrs dieere cũ

Expanded text:
et primarum ipsarum optimus substitutor dicitur esse, deinde particularium ipsarum, deinde totarum ipsas participantium, deinde particulariter eas participantium. Et quid oportet de his dicere, quando
Abbreviated transcription (Latin):
dicit diuiniore inspiratione ñ tan¬
ad ind octam eoꝵ & misticam ꝑfec¬
tus coadunationẽ & fidem. Et ut
multa ac beat᷑e spectacula optime
dum uicollectis ab eo theologicis
duunitas partes uniuersalita¬
ti. consonales ꝑsaluans. Et neq
pars neq totum ẽ. & totum & pars¬
sieut omue &e pars & totũ in seipsa
bens. serfecta quidem ẽ ui imꝑfectis sẽ
ꝑfectalis principatus. Imꝑfecta aũt im

Expanded text:
sit diviniore inspiratione, non soad indocibilem eorum et mysticam perfectus unitatem et fidem. Et ut multa et beata spectacula potentis in collectis ab eo theologicis deitas, partes universati con totum et pars, ut omne et partem et totum in semet ipsa llens. Perfecta quidem est in imperfectis ut perfectio principalis: imperfecta vero in
Abbreviated transcription (Latin):
enim ex ipso & ꝑ ipsum & substantia &
utta omĩs & mentis & animȩ & omĩs
nature minorationes & qualitates mag¬
tudo. & colligationes partium omuis
unuier saliũ. quod quale. qđ quantum.

Expanded text:
 ipsum et essentia, et vita omnis, et mentis et animae et omnis naturae parvitates, aequalitates, magtudo, conjunctiones partium, totius univer
Abbreviated transcription (Latin):
uis & suꝑ lumen in seipsa cop̃hendens &
bilia quoq & rationabilia omĩa con¬
gregans & omne faciens. Et enĩ sieut
ignorantia diuisio errantiũ ẽ sic in
telligibilis lumuris pͣsentia congrega¬
trix & coadun atrix illuminatorum ẽ¬

Expanded text:
endens et ualia et rationalia omnia congregans, et perdita faciens. Etenim sicut ignorantia separatrix errantium est, ita invisibilis luminis praesentia congregatrix et unitrix illuminatorum e
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ aut in firmitatẽ uoluntatis et
mus infirinttas & inbecillitas & defectio
ẽ scientiȩ ui merrate scientiȩ aut fidei
aut desiderii aut oꝑationis bone. At quin
dicit quis nõs supplicialis infirmitas.

Expanded text:
sionem aut infirmitatem voluntatis. Et mus, infirmitas, et impossibilitas, et defectus est aut scientiae, aut errantis scientiae, aut fidei, aut desiderii, aut operationis boni. Et quidem dixerit quis, non vindicabile infirmitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ra dĩ oꝑum ostendens ad cõmunionẽ
alios adhortatur. Accipiens aũt & tra¬
dens thearchicȩ cõmunionis eucari¬
stiam sacram desinit. Multis quidẽ
sola duuna sẏmbola ꝓspicientib. ipsa

Expanded text:
actuum ostendens, in communionem alios adhortatur. Accipiens vero et tradens divinam communionem, in Eucharistiam sacram desinit, multis quidem in sola divina symbola prospicientibus, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs distribitio. om̃is uttellectus omĩs
sermo. omĩs sensus omis habitus. omnis
status. om̃is inotus omĩs coaduuatio
omne uidiciũ omis anior om̃is congru¬
entia. omĩs discretio omnis t̃minus &¬

Expanded text:
omnis distributio, omnis intellectus, omnis ratio, omnis sensus, omnis habitus, omnis status, omnis motus, omnis unitas, omne judicium, omnis amicitia, omnis compactio, omnis discretio, omnis terminus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitate comp̃hensam. Si aũt quis
fatur confusionẽ. nos in hoc aduersus
quis omnino. sermonib resisteus. lon¬
nisi quis de sermonib sibi dĩ sapientie
assunilauerit. quomͦ gͦ nos assimilabit
ad theologiam disciplinã sua manudue¬
dit quedã aũt discretiue. Et neq eo ad¬
nata diuidere licitum ẽ. neq discreta

Expanded text:
divinitate accipiendum. Si vero quis dixerit, confusionem nos in hoc contra quis omnino eloquiis absistens, lonnisi quis de sermonibus sibi Dei sapientie assimilaverit, quomodo ergo nos assimilabit ad theologicam disciplinam sua manuduct, quaedam vero discrete. Et neque unita
Abbreviated transcription (Latin):
tione desistimus quȩ cõsummanda
remauere in figuralib fantasiis. Si
inceps angłicarum in sermonib uir¬
tutum aut oꝑationẽ aut imnaginũ
facimꝰ memoriã. respondemꝰ quod ue¬

Expanded text:
tione deficimus. Haec autem consummata, remanere in figurativis phantasiis. Si inde angelicarum in eloquiis virtutum, aut operationum, aut imaginum fecimus memoriam: respondemus ve
Abbreviated transcription (Latin):
lum nullius ẽ genitale aut nutriale. Aut
omĩno facturale. aut salutare. Si aittem
dicunt ipsam quidẽ ñ facere malitiã in ani¬
uerum: Multe enĩ ipsarum in bonũ respi¬
cunt. & quomͦ factum istud inateria om̃i

Expanded text:
lum, nullius est genitivum, aut nutritivum, aut omnino factivum, aut salvativum. Si autem dicerent, ipsam quidem non facere malitiam in aniverum? Multum enim suum in bonum aspiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
aluid aliquid. Itaq fieri ex corruptiõe
nascitionẽ. ñ est mali uirtus s minoris
tudo defectio ẽ orduus ñ omnis. Si enĩ
hoc fuerit. neq egritudo ipsa subsistet.
O̾ anet ait̃t & ẽ. egritudo substantiam
Quod enĩ in omĩ in particeps boni est.

Expanded text:
aliud aliquid. Itaque et fieri ex corruptione generationem, non est mali virtus, sed minoris tudo defectus est ordinis non omnis. Si enim hoc fieret, neque aegritudo ipsa subsisteret. Manet autem et est aegritudo essentiam Quod eni
Abbreviated transcription (Latin):
mistica & suꝑmundialis p̃dicatio.
Non enĩ unum ẽ ad unũ congregari.
& uniꝰ participare pacificalis. coadu¬
ab uniꝰ contemplatione & scientia
congregationẽ unificamur: ñ ad par

Expanded text:
mystica et supermundana recitatio. Non enim unum est ad unum congregari, et unius participare pacifica uab unius contemplatione et scientia congregationem unificamur, non
Abbreviated transcription (Latin):
catur iterũ ei ter confessionẽ. ꝑ ⁊ tterũ
ei ter consitenti orans benedieit & ma¬
tib eũ ministris deferunt quidẽ sa¬
omni corpore tradit. Ipse uero ad matrẽ
adoptionis uenit. & tunc aquã sacris
inuocationib seĩficans ac terua seĩssimi

Expanded text:
atur iterum ter confessionem. Et iterum ipso ter confitente, orans benedicit, et matibus eum ministris, afferunt quidem saomni corpore tradens, ad matrem filiolitatis venit, et tunc aquam sacris invocationibus sanctificans, et t
Abbreviated transcription (Latin):
sacroꝑationes & contẽplationes non
oculos. Est enĩ deuusa ierarchia
honem. in medioeritate & analogia.
scdm tempus sacre in ꝑtiens. Nouissi¬
tur ordo. Sunt enĩ inparticipales

Expanded text:
sacrificationes et contemplationes non oculos. Est enim deiformis Ierarchia tionem in commensuratione et analogia secundum tempus sacre donans. Ultitur ordo. Sunt enim expertes
Abbreviated transcription (Latin):
nos factus inmutabilis ds̃. & dĩ uerbũ.
& discernere festmnamꝰ sicut ipsa diuina
et coadunant᷑ et discernuntur s istarum
quidẽ coacdunationũ & discretionum
nimus in theologicis effigieb ꝓpria de

Expanded text:
nos factus incommutabilis Deus, et Dei Verbum. et discernere festinemus, quomodo ea divina et uniuntur et discernuntur. Sed harum quidem et unitatum et discretionum nimus, in theologicis characte
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scĩficatus inmittabili substanti¬
alis diuinitatis habitu. diuinissimo
chice intellige. qr & diuini altarłs
tionẽ legis latio sacratissimi crismatis
aũt suꝑcelestis & suꝑsubstantialis the¬
orla. om̃is dĩ oꝑationis nr̃e & sc̃ffica¬
pera uirtus. Si enĩ ẽ diuinissimum

Expanded text:
ti, immutabili substantialis divinitatis habitu, divinissimum chice intellige, quia et divini altaris tiarum legislatio sacratissimi unguent autem supercaelestis et superessentialis theoria, omnis deificationis nostrae et sanctificaiva virtus. Si enim est divinissimum
Abbreviated transcription (Latin):
duodecimi discipuloꝵ ueniens sacerdo¬
talen ꝑfectionẽ. in thearchica electione¬
reuertent̃ reliquit. Ostende dicens. quẽ
elegisti. Et sub diuuia sorte diuine osten¬
sum. in sc̃ȩ duodecimȩ ierarchicũ nume¬
rum suscepit. De diuina aũt sorte mathie
data. qr alii quidẽ alia dixerunt. ñ bene
dicam. Sutatur enĩ mͥ. sernones sortem
nifestartis illi ierarehi eo choro sub duuna
electione ostensum. Uerĩttamen enĩ¬

Expanded text:
duodenarii discipulorum veniens sanctificam consummationem, in thearchiae electionem timidus reliquit: Ostende, dicens, quem eligam, et a divina sorte divinitus ostensum in sancti duodenarii ierarchicum numerum recepit. De divina autem sorte huic Matthiae data alii quidem dicam. Videtur enim mihi eloquia sortem declarans illi ierarchico choro ad divinam electionem ostensum. Praeter eni
Abbreviated transcription (Latin):
euocaus. S & aeris & electri & lapi¬
dum multicoloꝵs species theo logia ce¬
lestib substantiis circũponit. Flectriun
quidem sicut auriuisun sumul & argen¬
ti usum manifestat inputribilẽ sicut
i alro & consum inabilem & inminorabi
nes aut ignili aut auruuso ad signandũ.
Lapidum aũt multicolorias species ma¬
nifestare pittanddũ ẽ. aut sicut caudidã

Expanded text:
etiam aeris, et electri, et lapidum multicolorum speciem theologia coelestibus essentiis circumponit . Electrum quidem quasi auriforme, simul et argenteum significat, imputribilem ut in aurones aut igneum aut auriforme attribuendum. Lapidum vero multicolores species significare existimandum aut
Abbreviated transcription (Latin):
& sccłm alterã anagogem repurgare
theologus. gel gel gel. Manifestat
cumitiones & reuelationes. Igneae
enĩ & dei species rote reuolutiones
quidẽ habent in idipsum bonũ semꝑ
mota motione. R euelationes aũt

Expanded text:
anagogen dijudicare theologus, gel, gel, gel . Significat lutiones et revelationes. Igneae siquidem et deiformes rotae, revolutiones quidem habent circa idipsum optimum semper mobili motu; revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uidentissimã uitã. Alii aũt corpo¬
rum alioꝵ assignant animab conuẽ¬
tiones. inuiftificantes qd in ipsis ẽ.
ut pitto suspicantes diuinis animab
& sacris retributionib ñ bene ducte.
carentes fine. adueniente diuinoꝵ¬
uaui mentẽ reclausi. dixerunt uni

Expanded text:
deiformosissimam vitam. Alii autem corporum aliorum distribuunt animabus conjugationes, injuste agentes, hoc in ipsis, ut aestimo, suspicantes divinis animabus, et sacris retributionibus non recte privantes ad finem venientia divinau
Abbreviated transcription (Latin):
chil parte confusa quẽa dmodũ lumi¬
naria splendoꝵ. utt sensibilib & ppriis
& tota in inuicem totis sunt & caittã
tium lampadarum ad unũ lumen
lumnen ab aliis de omnia luminaria
continente aere discere & ildere.

Expanded text:
ut lumina lampadum, ut sensibilibus et propriis et tota in se invicem totis sunt, et diligetis lampadibus ad unum aliquod lumen ab aliis ex omnia lumina continenti aëre discernere, et videre
Abbreviated transcription (Latin):
iumixte uenit & p̃cellet omnib & om¬
ui lucens cũ sit simul ẽ. & sicut occultꝰ
ignotꝰ. Ipse a se ũ unporro iacenti materiȩ
oftendens ꝓpriã oꝑatiouẽ. unuinera¬
bilis & inuisibilis seq tenibilis & om̃s
u quib fit ad suã oꝑationẽ mutans.¬

Expanded text:
immiste venit, et praecellit omnibus, et omnibus lucens cum sit, simul est et sicut occultus: ignotus ipse a se non in porro jacenti materie ostendens propriam operationem, innumerabilis et invisibilis neque tenibilis, et omnes in quibus fit ad
Abbreviated transcription (Latin):
num altare. monachicam inuoca¬
post secus sacerdotem stat. ñ ambos
pedes uiclinans. nec etiã unũ pedẽ
ñ suꝑ caput habens dĩ traditos sermo¬
nes. Tantũ aũt sacerdoti adstans. sa¬
tionẽ. Perficiens aũt eũ sacerdos. ad

Expanded text:
ni altaris, monachicam invocaem retro sacerdotem stat, non utroque pede inclinans, non uno pede, non supra caput habens Deo tradita eloquia: tantum vero sacerdoti adstans psationem. Perficiens autem eam sacerdos, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & archangeloꝵs ierarchia & suꝑ mun¬
dialiũ prucipatuũ etiã & potestatiũ
& uirtittũ. & dominationũ &̃ diuino
tradidit. cherubun ipsos hebreoꝵ uoce
& seraphim nominans. oruatuũ eorum
et ierarchiarũ scĩs ordinib & diuisionib

Expanded text:
elorum Ierarchia, et supermundalium Principum, et Potestatum, et Virtutum, Dominationumque, et divinortradit, Cherubim eas Hebraeorum voce et Seraphim nominans: ornatuum eorum et Ierarchiarum sanctos ordines et divisiones
Abbreviated transcription (Latin):
peessus. Iude theologia nobis ierarchiam
angłorum designauit principem iudaier
ppłi michaelẽ nominans sed & aliorum
gentiũ alios statuit enĩ altissimꝰos t̃mu¬
nos gentiũ scđm numerũ angelorumdi.

Expanded text:
processio. Inde theologia nostram Ierarchiam angelis distribuit, principem Judaeorum populi Michael nominans, et alios gentium amicos. Statuit enim excelsus terminos gentium secundum numerum angelorum Dei.