comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natura ẽ. In eo u̾o quod tnordinatũ
est uiciũ est. Appetitus u̾o ꝯcubendi
ĩ eo ip̃o qd̃ est nũc uiste arguitur.
nisi rõne p̾eunte ⁊ gr̾a subsequente
extusetur. Ratio aut̾ milla p̾ced̾e oftẽ¬
ditur. nisi rõnalis actio subsequat᷑ quia
qd̾ p̾cer necessitatem nature añ ñ de
uiciis. sicut prima superbia amiuam
a sũmius detrihit. ⁊ta nouissiã luxia
ĩmfius defigit. sicut scͥptũ est. Infix¬
us sum ĩ limo profundi ⁊ nõ est sub¬
stantia. Necte gͥ contͣ głam suꝑbie
opponit᷑ ĩmũdicia. luxͦie. ⁊ ubi p̾cedit p¬

Expanded text:
ura est; in eo vero quod inordinatum est, vitium est. Appetitus vero concumbendi in eo ipso quod est, etiam juste arguitur, nisi ratione praeeunte, et gratia subsequente excusetur. Ratio autem nulla praecedere ostenditur, nisi rationabilis actio subsequatur, quia quod praeter necessitatem naturae est, vitiis sicut prima superbia animam a summis detrahit, ita novissima luxuria in infimis defigit, sicut scriptum est: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia . Recte ergo contra gloriam superbiae opponitur immunditia lux
Abbreviated transcription (Latin):
se ⁊̃ iuste ĩueniat uñ cõfundatur. Hec
st̃ septem uicia que uiu̾sam auime
integͥtatem corrũpunt. Contra q̃ sanãda
opponuntur septẽ dõa sp̃t sc̃i. quasi .uii.
antidota spãlia que tamẽ septiformi pe¬
titõne p̾missa impetrantur. Drimum
enim hoĩ cõditio q̾dã bona dederat deus.
gratis ñ rogatus. s quia hõ ĩgratꝰ hec
abiecit. dignũ est ut secunda bona nõ
accipiat donec humiliatus ħ desid̾an¬
do ⁊ supłicãdo requirat. Id circo p̾ce¬
dit petitõ ut seqͣtur largitio. Quod
uoluntate requirit. Hee aut̾. ui. peti¬
tõnes ĩ orõne dñica continentur singłe
siungulis uitiis opponende. cõtra suꝑbeã
opponitur ꝓrima petitio. Santific̾etur
nomentuũ. Contͣ inuidiam opponitur.
secunda petitõ. Adueniat .r.t. Contͣ

Expanded text:
se etiam juste inveniat unde confundatur. Haec sunt septem vitia, quae universam animae integritatem corrumpunt, contra quae sananda opponuntur septem dona Spiritus sancti quasi septem antidota specialia: quae tamen septiformi petitione praemissa impetrantur. Primum enim homini condito quaedam bona dederat Deus gratis non rogatus, sed quia homo ingratus haec abjecit, dignum est ut secunda bona non accipiat, donec humiliatus haec desiderando et supplicando requirat. Idcirco praecedit petitio, ut sequatur largitio ejus, quod voluntas requirit. Hae autem septem petitiones in oratione Dominica continentur, singulae singulis vitiis opponendae. Contra superbiam opponitur prima petitio: Sanctificetur nomen tuum. Contra invidiam opponitur secunda petitio: Adveniat regnum tuum. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
ponens. Regnũ gͦ dei est. quo ĩterius.
per gram presidens fluctuantes men¬
tes hominũ regit. ⁊ ad leges et̾ue iusteͤ
sequendas nõ ui s amore ĩ flectit. ut
sub ip̃o per deuotõnem ⁊ post ip̃m per
imitatõm dirigantur. ad ip̃m per gło¬
rificatõnem. Sicut gͦ ĩ pͥma petitõne
głam dei postulamꝰ sic ĩ gcd̾a salutem
proximi flagitamꝰ. Islud ccͣ suꝑbiam
hoc ꝯtͣ ĩudiam. Ibi nos per humilita¬
tem suꝑiori subieciius. Hic ꝑ caritatẽ
proximo sociamꝰ. Sanctificetur nomen
tuũ adueniat regnũ tuũ fiat uolun

Expanded text:
ponens. Regnum ergo Dei est, quo interius ponens. Regnum ergo Dei est, quo interius per gratiam praesidens, fluctuantes mentes hominum regit et ad leges aeternae justitiae sequendas non vi, sed amore inflectit, ut sub ipso per devotionem et post ipsum per imitationem dirigantur ad ipsum per glorificationem. Sicut ergo in prima petitione gloriam Dei postulamus, sic in secunda salutem proximi flagitamus. Illud contra superbiam, hoc contra invidiam. Ibi nos per humilitatem superiori subjecimus hic per charitatem proximo sociamus. Sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum. CAP. X. De
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ est secunda petitio que contra uicium
inuidie opponitur in qua desid̾iũ suꝑne
salutis cõmendatur. Quid enm est re¬
gnũ dei uisi hominũ : Non .ii. hic t̾¬
regnificatur. quo cunctis deus potesta¬
te. p̾sidet ⁊ nutu potentie sue uniu̾sa
ad arbitͥum sue uoluntatis intorquet.
hoc enim regnũ nec per profectum
adueuit nec per defectũ recedit. quia
diuina potestas nec augeri potest quia
plena est nec minui qr et̾ua est. Illud
u̾o regnũ. quo piis mentib. per amo¬
rem subiectis p̾sidet tantũ adueuit qͣnͣ¬
tũ salus hom̃ crescit. In quib uidelic
mentib dũ id qd̃ contͣ iustitiã male
intebatur ad nutũ diuiue uoluntatis
per grãm aspirantem. componitur. Tũt
nimirũ ĩ eis deo aduementi regnũ p̾¬
paratur. Ut ĩ ip̃is habitet. nunc omnẽ
motũ ilsaꝵ ad iusticiã dirig̾es. postea
u̾o finito nutabilitatis huius cursu
omne desid̾iũ eaꝵ sopita omni ꝯtͣdicto¬
rie ad pacem eterue tͣnquillitatis com¬

Expanded text:
Haec est secunda petitio, quae contra vitium invidiae opponitur, in qua desisiderium fraternae salutis commendatur. Quid enim est regnum Dei, nisi salus hominum? Non enim regnte praesidet, et nutu potentiae suae universa ad arbitrium suae voluntatis intorquet. Hoc enim regnum nec per profectum advenit, nec per defectum recedit, quia divina potestas nec augeri potest, quia plena est; nec minui, quia aeterna est. Illud vero regnum, quo piis mentibus per amorem subjectis praesidet, tantum advenit, quantum salus hominum crescit. In quibus videlicet mentibus dum id quod contra justitiam male nitebatur, ad nutum divinae voluntatis per gratiam aspirantem componitur, tunc nimirum in eis Deo advenienti regnum praeparatur, ut in ipsis habitet. Nunc omnem motum illarum ad justitiam dirigens, postea vero finito mutabilitatis hujus cursu, omne desiderium earum sopita omni contradictione ad pacem aeternae tranquillitatis com
Abbreviated transcription (Latin):
per similitudiuẽ subtilitati capillorũ
moralit̾ comparatur. Cum aut̾ menc
per diuersas questiones spargitur. li¬
tes gen̾antur. Sed ut dicitur. lis per
litem male diuiditur. Oportet autem
ne huic ĩfirmitati auxiliũ mediciue
desĩt. qm hiius huiꝰ modi morb uelut

Expanded text:
 similitudinem, subtilitati capillorum moraliter comparatur. Cum autem mens per diversas quaestiones spargitur, lites generantur. Sed ut dicitur, lis per litem male dirimitur. Oportet autem ne huic infirmitati auxilium medicinae desit, quia hujusmodi mor
Abbreviated transcription (Latin):
dor. Ut gͥ sans fi̾ debeas: morbi ina.¬
teriam subtͣhere nõ obiictas. Disꝑsit
tribuit hulliꝰ temꝑalis cõmodi retribu¬
tõnem querit. Sugitur largiendo que
posside ᷤᷤ ꝯtempseris mũdũ: auxie cupidi¬
tatis minues appetitũ. Nec tantum
morbi subtrahes ⁊ s ⁊̃ oleo roseaceo uꝑ
ges. huiꝰmodi siquid̃ oleũ. frigide nat᷑e
dicitur esse. Roseceũ u̾o oleum. est cru¬
or martirium. Dũ enim passione̾s in¬
scõꝵ legis: oleo roseaceo cãput ungis.
S añqͣm oleum ĩ fundas: oportet adhͨ¬
caput uodere. id est suꝑflua resecare. Et
frigidi olei feruorẽ clal caloris premus.
Fuge gͥ estum carnis. quere mmubram
diuine protectõis: roga suminũ medicũ¬

Expanded text:
dor, ut igitur sanus fias, morbi mador, ut igitur sanus fias, morbi materiam subtrahere non omittas. Dispersit, tribuit, nullius temporalis commodi retributionem quaerit. Si igitur largiendo quae possides, contempseris mundum, anxiae cupiditatis minues appetitum. Nec tantum materiam morbi subtrahes, sed etiam oleo rosaceo caput unges, hujusmodi siquidem oleum frigidae naturae dicitur esse. Rosaceum vero oleum est cruor martyrum. Dum enim passiones sanctorum legis, oleo rosaceo caput ungis. Sed antequam oleum infundas oportet caput radere, id est, superflua resecare, et frigidi olei fervorem calorum premis. Fuge igitur aestum carnis, quaere umbram divinae protectionis. Roga sum
Abbreviated transcription (Latin):
le mentis. Dolor u̾o capitis est appetitus
mundane felicitatis. Que id̾o dolor ẽẽ dr̃:
quia q̃ritur cũ lab̾ore: possidetur cum
timore. anuttit᷑ cũ merore. Per pueꝵ¬
penitentis anime. Puer igitur caput
suũ dolet cũ puritas aĩe de tͣnsgressioẽ
mentis penitet. S p̾dc̃t puer bis capͤ
suũ doluit: dũ puritas aĩe. de delecta¬
tõne ⁊ cõsensu pc̃ci fleuit. Conu̾tetur
dolor eiꝰ ĩ cap ĩquit dd̾. ĩ caput eiꝰ. Dol
or capitis: est appetitus nimie cupidita¬
tis. Qui dolor ĩ caput eiꝰ conu̾titur⁊ q̃n
mens desid̾io rerũ temporaliũ ãxie cru¬
ciatur. Ecce ĩquit parturit ĩ iusticiam
et ꝯcepit dolorẽ ⁊ peꝑit iniquitatẽ Con¬
cepit dolorem masi desiderii ĩ cogitatõ¬
ne. parturit ĩ iusticiam cirtumuenẽ¬
do frẽm in locutõne male possidendo pe¬
perit ĩquitatẽ ĩ oꝑatõne. Hic autem
dolor aliq̃n nascitur ex timore. aliqͣnͣdo
ex calore. Calor est nimie cupiditatisar¬

Expanded text:
le mentis, dolor vero capitis est appetitus mundanae felicitatis. Quae ideo dolor esse dicitur, quia quaeritur cum labore, possidetur cum timore, amittitur cum moerore. Per puepoenitentis animae. Puer igitur caput suum dolet, cum puritatem animae de transgressione mentis poenitet. Sed praedictus puer bis caput suum doluit, dum puritas animae de delectatione et consensu peccati flevit. Convertetur dolor ejus, inquit David, in caput ejus . Dolor item capitis est morbus nimiae cupiditatis. Qui dolor in caput convertitur, quando mens desiderio rerum temporalium anxie cruciatur. Ecce, inquit, parturit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Concepit dolorem mali desiderii in cogitatione, parturit injustitiam circumveniendo fratrem in locutione, male possidendo peperit iniquitatem in operatione. Hic autem dolor aliquando nascitur ex calore, aliquando ex tumore. Calor est nimiae cupiditatis ar
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sano similis. quam diu actões se¬
quintur temperantũ religiose m̃tis̃
Tunt uͥo nõ est sibi sano similis̃
quam diu uariatur per oꝑa ꝑu̾si¬
tis ⁊ difficilis appetitꝰ. Saue m̃tis esse
dicitur qͥ a rectitudine ꝯsilii. nõ alien¬
atur. Facile u̾o cibũ appetit: qui u̾¬
bũ uite ꝙ est cib aĩe libenter aud.¬
it. Quĩ autẽ est turbate mentis
⁊ cuͦs est appetitꝰ difficilis. si uerbũ
uite ñ appetat: necesse ut mortem ̃¬
perpetue dampnatõis ĩc᷑rat. De quindo
uitas sompni. tempor ͤ ꝯgruo fcr

Expanded text:
sibi sano similis, quandiu actiones sequuntur temperamentum religiosae mentis. Tunc vero non est sibi sano similis, quando variatur per opera perversintis, et difficilis appetitus. Sanae mentis esse dicitur, qui a rectitudine consilii non alienatur. Facile vero cibum appetit, qui verbum vitae quod est cibus animae libenter audit. Qui autem est turbatae mentis, et cujus est appetitus difficilis, si verbum vitae non appetat, necesse est ut mortem perpetuae damnationis incurrat. CAP. XIV. De suavitas somni tempore congru
Abbreviated transcription (Latin):
osi ut obliuiscant᷑ dm̃ creatoris sui. soui¬
nolenti. ut si pͥualeat ĩ unitus. obdormi¬
aut ĩ morte. Est ⁊̃ status mentis aque
tuatõne turbatus. motib ĩstabilis.
hyemis uero tempestes tempestates
imitatur: temptatõnũ ⁊ enim proce.¬
llis lascessif᷑. Si militudĩem ten eta¬
tis decrepite. quia ueteris honiiis .i.
ade defectus ⁊ ĩobedientia uix reced¬
unt a mente. Respiratõnẽ ht̃ ꝑ os.
Suꝑfluitates siquidem mẽtis piug¬
antur per los intime ꝯfo̾nis. Cres¬
cit ⁊ ĩ hyeme÷ quia multiplicatur tẽp¬
tatõnum tͥbulatõne In hoc tempore me¬
lius se hñt colerici. peius flegmatitsi
melius iuuenes. penis decrepiti. Iuue¬
nes ⁊ colerici calidi ⁊ sicci st. flegnati¬
ci ⁊ decrepiti frigidi st̃ ⁊ humidi. Qͥ
gͥ ad pcc̃a sua deflent: net tñ adhuc
illo amore celestiũ succensi feruent.

Expanded text:
osi ut obliviscantur Domini Creatoris sui, somosi ut obliviscantur Domini Creatoris sui, somnolenti, ut si praevaleat inimicus, obdormiant in morte. Est etiam status mentis aquaetuatione turbatus, nutibus instabilis. Hiemis vero tempestates imitatur, tentationum etenim procellis lacessitur; similitudinem tenet aetatis decrepitae, quia veteris hominis, id est Adae, defectus et inobedientia vix recedunt a mente. Respirationem habet per os. Superfluitates siquidem mentis purgantur per os intimae confessionis. Crescit et hieme, qua multiplicatur tentationum tribulatione. In hoc tempore melius se habent cholerici, pejus phlegmatici. Melius juvenes, pejus decrepiti. Juvenes et cholerici calidi et sicci sunt. Phlegmatici et decrepiti frigidi sunt et humidi. Qui igitur peccata sua deflent, nec tamen adhuc illo amore coelestium succensi fervent,
Abbreviated transcription (Latin):
aerem actrahit ⁊ emittit sic discretio
qd̃ bouũ est retinet ⁊ qd̾ malũ est
expellit. Frigide ⁊ huĩuide nature dici¬
tur ẽẽ. Est autem frigus quo refri¬
geram᷑ ab estu uicioꝵ : ⁊ est humor cõ¬
punctõnis quo mũdamur a sordẽ pcc̃oꝵ
De pͥmo dicitur. temitte michi ut re¬
frigerer prius qͣm habeam ⁊ amplius
nõ ero. De scdo autem. lauabo ꝑ sĩ
gulas noctes lectũ meũ. la. meis. stra¬
tũ .ii. rigabo. Inde fiunt hoĩes tardi.
obliuiosi ⁊ sonuoleuti. Tardi ad oꝑand̾.
malum. obliuiosi. ut obliuiscantur pop¬
ulũ suũ ⁊ domũ patris sui. sonuolentĩ.
ut pace ũd ip̃m dormiant ⁊ requiescãt
Sed ⁊ alit̾ accͥipitur. frigidũ ⁊ humidũ
ut ĩ frigore ĩtelligas torporem ĩ hũore¬
Cum .ii. habundabit ĩiquitas. refrigescit
caritas multoꝵ. ⁊ sic̃ excorrupto fleg¬
mate .i. ex corrupta mẽtis compositõne
fiunt hoĩes tardi. ad oꝑand̾ bonũ. obliui¬

Expanded text:
aerem attrahit et emittit, sic discretio aerem attrahit et emittit, sic discretio quod bonum est retinet, et quod malum est expellit. Frigidae et humidae naturae dicitur esse. Est autem frigus, quo refrigeramur ab aestu vitiorum, et est humor compunctionis, quo mundamur a sorde peccatorum. De primo dicitur: Remitte me, ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero . De secundo autem: Lavabo per gulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo . Inde fiunt homines tardi, obliviosi, et somnolenti. Tardi ad operandum malum. Obliviosi, ut obliviscantur populum suum, et domum patris sui . Somnolenti, ut in pace in idipsum dormiant et requiescant . Sed et aliter accipitur frigidum et humidum, ut in frigore intelligas torporem in chariCum enim abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum , et sic ex corrupto phlegmate, id est ex corruptae mentis compositione, fiunt homines tardi ad operandum bonum, oblivi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ muediocritate. Esto gͥ temperatus ĩ corde.
mediocris ĩ opere. Anina .n. q̃. rõꝑam̃tũ
de qͣtuor huani corporis humoribus
diligent̾. pauca disserere: uͭ affectib hũoꝵ
facilius dinosci ualeat diuersitates moꝵ
In primis gͥ de flegmate loqui ĩcipiam.
ut a frigidis ⁊ humidis exordiũ loquendi
sumã. flegnia siquidẽ ht̃ sedem ĩ pulmo¬
ne. Cuiꝰ natura frigida est ⁊ humida.
Uñ fuint hoĩes cardi. obliuiͦsi: atq sõp¬
uolenti. Initatur naturam hyemis na¬
tura aque naturam de crepite etatis.
pũrgatõm ht̃ per os crescit ĩ byeme
In hoc tempore melius se hñt colerici.
peius flegmatici: melius iuueniͤs. peiꝰ
decrepiti. Pessima est ĩfirmitas que ẽ
bonũ est uti calidis ⁊ siccis. Dotest gͥ
natura flegniatis assimulari compositõi
mentis. flao flegma sedem ht̃ ĩ pulmo¬
ne qͣ ĩ discretõne Compositõ
⁊ enim mentis: aduiuatur bñ¬
ficio discretõis. Sicut .n. pulmo

Expanded text:
et mediocritate. Esto igitur temperatus in corde, et mediocritate. Esto igitur temperatus in corde, mediocris in opere: anima enim quae temperamentum de quatuor humani corporis humoribus diligenter pauca disserere, ut ex affectibus humorum facilius dignosci valeant diversitates morum. In primis igitur de phlegmate loqui incipiam, ut a frigidis et humidis exordium loquendi sumam. Phlegma siquidem habet sedem in pulmone, cujus natura frigida et humida. Unde fiunt homines tardi et oblioviosi, atque somnolenti. Imitatur naturam hiemis, naturam aquae, naturam decrepitae aetatis. Purgationem habet per os, crescit in hieme. In hoc tempore melius se habent cholerici, pejus phlegmatici. Melius juvenes, pejus decrepiti. Pessima est infirmitas, quae est bonum est uti calidis et siccis. Potest igitur natura phlegmatis assimilari compositioni mentis. Phlegma sedem babet in pulmone, quasi in discretione. Compositio etenim mentis adjuvatur beneficio discretionis. Sicut enim pulmo
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitas dissoluat᷑ ꝑ mobilitatẽ:
uel mobilitas per stabilitatem.¶
sed uelox sis ad audiend̾. tardus aut¬
ad lecuẽdum ⁊ tardus ad iram. Siłiter
⁊ animꝰ utitur. quatugi huõrib pro san¬
guine utitur dulcedine. pro colera rubea
amaritudine.pro colera nigra. tristicia.
pro flegniate mentis ꝯpoĩtõne. Dñt
enim phisiti. sangͥueos ẽẽ dulces cołitos.
amaros. mel encolicos tristes. flematicos
torpore cõpositos. Ut sit dulcedo. in con¬
templatõne. a maritudo de peccati recorda¬
tõne. t̾sticia de perpet̾tone. composito de em̃¬
datõne. Est ⁊̃ actendend̾ ue dulcedo spiri¬
talis turbetur amaritudine tẽporali. uel
amaritudo hĩta de pectato cortũ partur¬
corrũpatur dulcedine caruali. Ne utił
tristi turbetur ocio. uer mertia. nͨ mens
ꝯpoĩta dissoluat᷑ per illicita. Sed ⁊ aima
caritate pro frigorib byemis torpore tẽ¬
ptatõnis. pro autunno ⁊ uere. tentꝑantia

Expanded text:
stabilitas dissolvatur per mobilitatem, stabilitas dissolvatur per mobilitatem, vel mobilitas per stabilitatem, sed velox sis ad audiendum, tardus ad loquendum, et tardus ad iram . Similiter et animus utitur quatuor humoribus: pro sanguine utitur dulcedine; pro cholera rubra, amaritudine; pro cholera nigra, tristitia; pro phlegmate, mentis compositione. Dicunt enim physici sanguineos esse dulces, cholericos amaros, melancholicos tristes, phlegmaticos corpore compositos. Ut sit dulcedo in contemplatione, amaritudo de peccati recordatione, tristitia de perpetratione, compositio de emendatione. Est etiam attendendum, ne dulcedo spiritalis turbetur amaritudine temporali, vel amaritudo habita de peccato corrumpatur dulcedine carnali; ne utilis tristitia turbetur otio vel inertia, vel mens composita dissolvatur per illicita. Sed et anima atis utitur charitate; pro frigoribus hiemis, torpore tentationis; pro autumno et vere, temperantia
Abbreviated transcription (Latin):
calide ⁊ humide nature. estag. calide ⁊ sute.
autunnus frigide ⁊ sicte. hyemps frigide ⁊
huuide. Elementa gͥ ꝯgruunt hũoribus.
humores tẽporib. S ⁊ anina ꝑ siłitudi¬
nẽ hre dicitur. sua elem̃ta. Pro igne.u¬
tit᷑ ĩtellectꝰ subtilitate. pro aere ĩtis p᷑r¬
tate. pro terra stabilitate. pro aqua ĩge¬
ni mobilitate. Ut auimꝰ de fide recte
per ĩtellectũ sentiat. pure dĩscernat. fir¬
rit̾ credat. sine mora fidei caritas prece¬
ptis obediat: et si bene oꝑando. sane uiu¬
at. quia fides sine operib mortua est.
Necesse est gͥ ut subtilitas temperetur.
puritate. puritas sb̾tilitate. stabilitas i¬
mobilitate. mnobilitas stabilitate. Iguis
alta petat. aer mediũ ten. sic̃ cauend̾
est ne ĩtellectꝰ nimis alta senciãt. ue le¬
uitate sb̃tilitatis a u̾itate discedat: sed
decineatur puritate reuocante ⁊ dicen¬
te. nõ plus saꝑe qmͣ oportet saꝑere sed
sapere ad sobrietatem. Cauend̾ est ⁊̃ ne

Expanded text:
e; aestas calidae et siccae; autumnus frigidae et siccae; hiems frigidae et humidae. Elementa igitur congruunt humoribus, humores temporibus. Sed et anima per similitudinem habere dicitur sua elementa. Pro igne utitur intellectus subtilitate; pro aere, mentis puritate; pro terra rationis stabilitate; pro aqua ingenii mobilitate. Ut animus de fide recte per intellectum sentiat, pure discernat, firmiter credat, sine mora fidei praeceptis obediat, et sic bene operando sane vivat: quia fides sine operibus mortua est : necesse est igitur ut subtilitas temperetur puritate, puritas subtilitate, stabilitas mobilitate, mobilitas stabilitate. Ut enim ignis alta petit, aer medium tenet, sic cavendum est ne intellectus nimis alta sentiat, ne levitate subtilitatis a veritate discedat, sed detineatur puritate revocante et dicente: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Cavendum est etiam ne
Abbreviated transcription (Latin):
debet sp̃ałr curare subiectos. Si cut morb
ĩ carne: sic pcc̃m ĩ mente. Oportet gͥ
ut spiritalis medicus. attendat pectati
materiã attendat ⁊ cãm ex qua uidelic
occasione procedat. ⁊ ad quid tendat ut de¬
struat cãm subtrahat paulatimm materi
io processit. corrumpunt .n. mores bonos
coloquia mala. Ut subtrahat octasionẽ.
ut medicus ꝓpendat ex egri facie. sigͣ
inquit egri faciem pronotabis ꝓnosti

Expanded text:
er curare subjectos. Sicut enim morbus in carne, sic peccatum est in mente. Oportet igitur ut spiritualis medicus attendat peccati materiam; attendat et causam, ex qua videlicet occasione procedat, et ad quid tendat, ut destruat causam, subtrahat paulatim materiamio. Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Ut vero subtrahat occasionem put medicus perpendat ex aegri facie signa inquit, aegri faciem pernotabis. » Pro
Abbreviated transcription (Latin):
eis ⁊ cũ pocentia. De septimo modo. Cxuii¬
Eptim̃us modus est equalitas p¬
ulsus naturali simi lantis. uel m̃¬
equalitas pulsus. ut modo sit magnus.
modo ꝑuus. modo fortis modo debilis.
artͥerie procedũt a corde. equalitas
pulsus ĩ artheriis. est idemptitas uite.
procedens ex affectu cordis. Cum autem
mens ĩ contͣriũ uertitur: tc̃ per diu̾¬
sos motus ĩ eqͣlitas mentis. defignat
ꝑiculum mortis. De ectauo modo .Cxuiii.
ctauus modus est fortitudo u̾tu¬
tis ĩ loco decorbõis: uel debilitas uͥ¬
tutis ĩ loco decoctõis. Primus decoctõ¬
nis locus est stomachis. epar scd̃s. ce¬
tera m̃bra tertius. Cum .n. cib auime
coquitur ĩ stomathe memorie ꝑ recor¬
datõnem. in calore epatis ꝑ dilectõnem.
ĩ ceceris menbris ꝑ oꝑatonem: tunc for¬
titudo uͥtutis est ĩ loco decoctõis. Si u̾o
sequitur debilitiͣs u̾tutis signũ eit mortis

Expanded text:
I. De septimo modo. Septimus modus est aequalitas pulsus naturali similantis, vel inaequalitas pulsus, ut modo sit magnus, modo parvus, modo fortis, modo debilis. Arteriae procedunt a corde, aequalitas pulsus in arteriis est identitas vitae, procedens ex affectu cordis. Cum autem mens in contrarium vertitur, tunc per diversos motus inaequalitas mentis designat periculum mortis.ctavus modus est fortitudo virtutis in loco decoctionis, vel debilitas virtutis in loco decoctionis. Primus decoctionis locus est stomachus, hepar secundus, caetera membra tertius. Cum autem cibus animae decoquitur in stomacho memoriae per recordationem, in calore hepatis per dilectionem, in coeteris membris per operationem, tunc fortitudo virtutis est in loco decoctionis. Si vero sequitur debilitas virtutis, signum est mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
abilis purgatõ ꝑ sũdorẽ. Sicut ĩ quolib
ĩfirmo aꝑuntur carins pori. ut pers¬
udorem fiat purgatõ morbi: sic per ꝯ¬
fessionẽ s pc̃ci. fit laudabilis purgatõ
animi. landat᷑. ⁊̃ sudor mediocris. si ha¬
beatur ĩ omib membris. Cum enim su¬
dor a toto corpore exit: oñm mẽbroꝵforti¬
tudinẽ quod est signũ boni de signat
Siłr oportet ꝗ ut sudor ꝯfo̾nis fiat de
pcc̃o cunbet oꝑatõnis. Cum autẽ sudor
fit tantũ ĩ quadã corꝑis ꝑte. uelut ĩ
capite. contĩgit ex membroꝵ debilita¬
de. Moralit̾: Per egrũ ĩtelligimꝰ am̃y
ꝑ caput ĩtentõnem. ꝑ reliquum corpꝰ
actionũ sequentiũ distͥbudõm ꝓ sudorẽ¬
laudat ⁊ per hoci quod male gessit cõ
stius extusat. creditur uituꝑabilis esse
huius purgatõ sudoris. quia sudor con-¬
fo̾nis ꝓoros nõ aperit: quos extusatõ cłi¬

Expanded text:
abilis purgagatio per sudorem. Sicut enim in quolibet infirmo aperiuntur carnis pori, ut per sudorem fiat purgatio morbi, sic per confessionem peccati fit laudabilis purgatio animi. Laudatur etiam sudor mediocris si habeatur in omnibus membris. Cum vero sudor a toto manat corpore, omnium membrorum fortitudinem quod est signum boni designat. Similiter oportet ut sudor confessionis fiat de peccato cujuslibet operationis. Sed cum sudor fit tantum in quadam corporis parte, velut in capite, id contingit ex membrorum debilitate. Moraliter autem per aegrum intelligimus animum, per caput intentionem, per reliquum corpus actionulaudat, et hoc quod male gessit sibi nscius excusat, creditur vituperabilis esse hujus purgatio sudoris, quia sudor confessionis poros non aperit, quos excusatio cla
Abbreviated transcription (Latin):
cari intelligentie claritatẽ per t̾ram mẽ¬
tis firmitatem. ꝑ aerem uite puritatẽ.
ꝑ aciuam discretõnis mobilitatẽ. Dum
enim ĩdellectus ardore spiritali succẽsus.
celestia cogitat: spiritalẽ appetitũ ĩ m̃te
creat : ⁊ fit desid̾iũ ĩcorde hoĩs ut auide
q̃rat cibũ scẽ exhortatõis. Quod autẽ
appetitus per ĩtellectũ attraxit. stabili¬
das animi firmit cocustodit. Et quod
animꝰ firmit̾ ꝯseruat. p᷑itas mẽtis per
morib ñ cõuenĩt disc̾tõ seꝑat remou
⁊ expellit. Et sic a temꝑanento animus
nõ recedit: sed tẽꝑam̃tũ seruans peccatĩ
prophetam ẽẽ ut nõ um. Ci¬
solum de presentib. sed ⁊ de p̾teritis et
futuris possit iudicare. Ut p̾sentem co¬
gnoscat ĩfirmitatẽ ⁊ ĩfirmitatis occasiõ¬
nem. Ut sciat que sit morbi maderia
uel quis humoꝵ sit ĩ causa. Ut tandem
per pͥsentia signa: cognoscat moͣbi finẽ :

Expanded text:
cari intelligentiae claritatem, per terram mencari intelligentiae claritatem, per terram mentis firmitatem, per aerem vitae puritatem, per aquam discretionis mobilitatem. Dum enim intellectus ardori spiritali succensus coelestia cogitat, spiritalem appetitum in mente creat, et fit desiderium in corde hominis, ut avide quaerat cibum sanctae exhortationis. Quod autem appetitus per intellectum attrahit, stabilitas animi firmiter custodit. Et quod animus firmiter conservat, puritas mentis per moribus non convenit, discretio separat, removet et expellit. Et sic a temperamento animus non recedit, sed temperamentum servans peccati ophetam esse, ut non solum de praesentibus, sed etiam de praeteritis et futuris possit judicare, ut praesentem cognoscat infirmitatem et infirmitatis occasionem, ut sciat quae sit morbi materia, vel quae morbi sit causa, ut tandem per praesentia signa cognoscat morbi finem,
Abbreviated transcription (Latin):
festinant et̾ne dampnatõis. Qui aut̾
appetũt nͨ retinent. prohicientes illum
a uentre memorie. lascescente mentis
stomacho dui languent. Sunt alii qui
appetunt ⁊ retinent. s per membr nõ
digerunt : quia ꝙ uenter memorie nõ
retinz. in bonos actus nõ ꝯu̾tunt. Qͥ
aut̾ ñ expellũt ꝙ debuerat expelli. hii.
st̃ qui qd̃ suis morib ñ cõiecitt ĩ corpo¬
mitatis natuiam uuitant. Notandũ
elementis attrabunt sibiuires. Cũ .ii.
elementa ꝯuingunt᷑ ĩ aliquo corpore ha¬
bilia membra hẽnte. ⁊ ignis calorͤ ⁊ sicci¬
tate. sit uirtutis appetitiue. t̾ra frigida
⁊ sicca. ⁊ retentiue aer calidus ⁊ humidꝰ.
digestiue aqua frigida ⁊ humuda. exp¬
ulsiue necessario cõtingit. ut ex natura
sua ignis attrbahat. terra ꝙ iguis attͣx¬
it retineat ex natura sua qd̾ t̾ra retin¬
uit. aer dissoluat. ex natura sua aqua
qd̃ aer dissoluit emolliat. Consid̾and̾
⁊̃ sicut supͣdiximꝰ. per ignem signisi¬

Expanded text:
nant aeternae damnationis. Qui autem appetunt nec retinent cibum, projicientes illum e ventre memoriae lacessente mentis stomacho, diu languent. Sunt alii, qui appetunt et retinent, sed per membra non digerunt, quia quod venter memoriae retinet, in bonos actus non convertunt. Qui autem non expellunt quod debuerat expelli, ii sunt qui quod suis moribus non convenit, incorpomitatis naturam mutant. Notandum elementis attrahunt sibi vires. Cum enim elementa conjunguntur in aliquo corpore habilia membra habente, cum ignis calidus et siccus sit virtutis appetitivae, terra frigida et sicca retentivae, aer calidus et humidus digestivae, aqua humida et frigida expulsivae, necessario contingit ut ex natura sua ignis attrahat, terra quod ignis attrahit retineat ex natura sua, quod terra retinuit aer dissolvat ex natura sua, aqua quod aer dissolvit emolliat. Considerandum etiam, sicut supra diximus, per ignem signifi
Abbreviated transcription (Latin):
diũ displicet. in spiritali uet saturitas
grauat nec desid̾iũ cruciat. Est itaq
cib uite uerbũ doct᷑ne. Que dũ p̾dc̃e
u̾ͥtutes ordinate minstrant : statim.
huãne ꝯplexioĩs ĩcolum̃ seruant. Cibũ¬

Expanded text:
dium displicet. In spirituali nec saturitas dium displicet. In spirituali nec saturitas gravat, nec desiderium cruciat. Est itaque cibus vitae verbum doctrinae, quae dum praedictae virtutes ordinate ministrant, statum humanae complexio
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus u̾o pascitiua iniistͣt generatiue
Quam cito .n. puer nascitur: necesse est
ut lacte nutͥatur: douec ꝑ ĩcrem̃ta tẽ¬
poris pasci ualeat fortiorib alim̃tis. Pu¬
er gͥ lacte nutͥture quociens de humilita¬
te xp̃i nouider cõu̾sus eruditur. Ex hoc
siquid̾ ub̾e abstracto de sini dĩne pieta.¬
tis: propinat᷑ teneritudini nr̃e. lac uere
humilitatis dois illo pane caritatis possi¬
mꝰ perfrui. de quo si assidue uesci studeat.
fortem ⁊ ĩcolum̃ cõseruet. Est aut̾ du̾¬
sitas ãter delicias corporis: ⁊ delicias cor¬
uciatur. Dũ u̾o habetur ⁊ comedit᷑. com¬
edendo ad fastidiũ ꝑ saturitatẽ deuenit᷑.
S ecõtrario cib spiritalis cũ ñ habet᷑
fit uilis: cũ u̾o a comedente ꝑcipitur
maiori desiderio gustatus esuritur. In
corporali gͥ cibo appetitus saturitatem.
saturitas fastidiũ gen̾at. In spũaliu̾o
appetitꝰ sat᷑itatẽ. saturitas desid̾iũ prest¬
at. In corporali saturitas nocet fasti¬

Expanded text:
Virtus vero nutritiva ministrat generationi. Quod primum enim puer nascitur, necesse est ut lacte nutriatur, donec per incrementa temporis pasci valeat fortioribus alimentis. Puer igitur lacte nutritur, quoties de humilitate Christi noviter conversus eruditur. Ex hoc siquidem ubere abstracto de sinu divinae pietatis, propinatur teneritudini nostrae lac verae humilitatis, donec illo pane charitatis possimus perfrui, de quo si assidue vesci studeas afortem et incolumem conservet. Est autem diversitas inter delicias corporis et delicias coruciatur. Dum vero habetur et comeditur, comedendo ad fastidium per saturitatem devenitur. Sed e diverso cibus spiritalis cum non habetur fit vilis, cum vero a comedente percipitur majori desiderio gustatus esuritur. In corporali igitur cibo appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat. In spirituali vero appetitus saturitatem, saturitas desiderium praestat. In corporali saturitas nocet, fasti
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ fortitudo ĩfirmi łaũ morbum Ex¬
facile tolerantis: uel debilitas ĩ firmi
suũ morbũ pati nequeuntis. Infirm¬
atur qui tẽꝑatur. moritur qui desꝑat.
effectu bone operatõis signũ ẽ mor-¬
ecundus modus. leuitas ĩfirmi
facile se mouentis ⁊ uł gͣuitas ĩfir¬
mi mercem motũ hẽntis. Cum homo
recuperãde salutis spes tͥbuit᷑. Si u̾o
tanta est gͣuitas ĩfirmi ut obstinatꝰ
nequeat a pcc̃o ꝯu̾ti᷑. signũ est mali

Expanded text:
tium fortitudo infirmi suum morbum facile tolerantis, vel debilitas infirmi suum morbum pati nequeuntis. Infirmatur qui tentatur; moritur qui desperataffectu bonae operationis, signum est morecufacile se moventis, vel gravitas infirmi inertem motum habentis. Cum homo recuperandae salutis spes tribuitur; sin autem tanta est gravitas infirmi ut obstinatus nequeat a peccato converti, signum mali
Abbreviated transcription (Latin):
rõnabilis nõ est. Quod uiciũ in nobis
ex fomute peccati sine rõne oritur. per
propt̾ hoc dei filius qui naturam nãm
cũ pena siue culpa assumpsit: famem ali¬
qͣnͣdo sustinusse legitur. s uullam oĩo
ĩ ead̾ uatura expectati fomite umquam
titillatõnem sensisse u̾issime affiriuat᷑.
Cuius .ii. actio rõnabilis ẽẽ nõ potuiss
eius desid̾iũ sine uicio oro nõ fuiss. Qd̾¬

Expanded text:
rationabilis non est: quod vitium in nobis rationabilis non est: quod vitium in nobis ex fomite peccati sine ratione oritur, per Propter hoc Dei Filius naturam nostram cum poena sine culpa assumpsit: famem aliquando sustinuisse legitur; sed nullam omnino in eadem natura ex peccati fomite unquam titillationem sensisse verissime affirmatur. Cujus enim actio non rationabilis esse potuisset; ejus desiderium sine vitio o
Abbreviated transcription (Latin):
harius blanditur. Que quia post nece¬
ssitatẽ superfluitatem ĩducit. uicium
est qm appetitũ ⁊ deformat extͣ mẽsu-¬
ram trahens. ⁊ affligit per ĩmod̾atum
desideriũ cendens. ⁊ polluit curpi delec¬
tõne ĩfitiens. Nouissĩe succedit luxͣia.
Caro siquidem ĩflamata ꝓ crapulã. Cõ.¬
tinuo ad libidinem efferuet . ĩ. In qua
simiłr turpitudo est. quautũ mensurã
transgreditur. ⁊ maior turpitudo qͣnt̾
ens actio nulla necessitate excusatur.
Quod appetitus edendi aliq̃ñ natura
est. Motus luxͦie semꝑ culpa. Si necibo
natura subsistere ñ potest. s sine con¬
cubitu potest. p̃pea appetitũ edendi ex
natura ortum ne malus sit.rõ subseq̃¬
ns mod̾atur. appetitus autẽ cõcubendi.
etiam sine ab actione refrenatur. in eo
ip̃o tam̃ uiciũ est quod ex rõne p̾ce¬
dente ñ oritur. propterea quidem illi
oriri natura est modũ ⁊ tͣnsire uiciũ.
huius aut̾ ⁊ ortus uitiũ. ẽ ubi actio eiꝰ

Expanded text:
liarius blanditur. Quae quia post neceliarius blanditur. Quae quia post necessitatem superfluitatem inducit, vitium est; quoniam appetitum et deformat, extra mensuram trahens; et affligit, per immoderatum desiderium tendens; et polluit, turpi delectatione inficiens. Novissime succedit luxuria. Caro siquidem inflammata per crapulam, continuo ad libidinem effervet, in qua similiter turpitudo est, quantum mensura transgreditur; et major turpitudo quantum ejus actio nulla necessitate excusatur, quod appetitus edendi aliquando natura est, motus luxuriae semper culpa. Sine cibo natura subsistere non potest, sed sine concubitu potest. Propterea appetitum edendi ex natura ortum, ne malus sit, ratio subsequens moderatur. Appetitus autem concumbendi, etiamsi ab actione refrenetur, in eo ipso tamen vitium est, quod ex ratione praecedente non oritur. Propterea quidem illi oriri, natura est; modum transire, vitium: hujus autem et ortus vitium est, ubi actio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
perbia quippe dicit. eum nõ bonum
esse. Inuidia ⁊ ira dñt nõ bene feti¬
sse. Illa cuua alii bonũ contulit. Ista
qr sibi malum ĩtulit. Sit tria hec
uicia sp̃alit̾ ad mm̃iuriam dei spectare
biam ĩtrorsum ab illo se diuidens per
ĩuidiam ext̾uis iusum pie ñ requi¬
tens. per iram ip̃am ⁊̃ memoriam illiꝰ
a recordatõne sua rep propelleñs.
suam deus ĩ homine iniuriam ułcisci¬
tur. quia pectatrix anima a deo deserta.
his quasi aduindictam subsequentibus
puntur. In his gͥ quatuor uiciis pͥma
est accidia .i. tediũ animi qd̾ de fastidio
int̾ni boui nascitur. In qua auimꝰ amis¬
ĩterno bono carentem ⁊ sibi nõ suffici¬
entem ad ext̾iora appetenda ꝯpellit.
laborẽ. quia illa per tristiciam afficit
cum ꝑ uaria desideria scindens ĩlabori¬
osos conatus extendit. Post auariciã
sequitur. gula. Mens ⁊ enim per appeti-¬
tum exterioꝵ fusa. Primũ agula exti¬
pitur que necessitatem p̾tendeus fami¬

Expanded text:
perbia quippe dicit, Deum non bonum perbia quippe dicit, Deum non bonum esse; invidia et ira dicunt non benefecisse. Illa, quia alii bonum contulit; ista, quia sibi malum intulit. Sic tria haec vitia specialiter ad injuriam Dei spectare erbiam, introrsum ab illo se dividens. Per invidiam, exterius visum pie non requirens. Per iram, ipsam etiam memoriam illius a recordatione sui propellens. suam Deus in hominem injuriam ulciscitur, quia peccatrix anima a Deo deserta, his quasi ad vindictam subsequentibus punitur. In his igitur quatuor vitiis prima est acedia, id est taedium animi, quod de fastidio interni boni nascitur, in qua animus amisuae animum interno bono carentem, et sibi non sufficientem, ad exteriora appetenda compellitritia laborem; quia illa per tristitiam afficit, ista per varia desideria scindens in laboriosos conatus extendit. Post avaritiam sequitur gula. Mens etenim per appetitum exteriorum fusa, primum a gula excipitur, quae necessitatem praetendens fami
Abbreviated transcription (Latin):
tas cum seruitur multomagis facit
cũ aduersatu: Hec est gͦ irintõna¬
bilis ꝑturbatõ mentis. que ira dicit᷑
cum malũ illatum pati dedignaris.
id̾oq tur baris ĩ patiencia agitatus qr
quia ñ sustinet adu̾sitatẽ. Est autẽ
bona ira qua dedignaris malũ fat̾e.
Mala u̾o qua dedignaris malũ pati.
Iua respuit culpani. ista ñ suscipit
iusticiam. p̃p hoc mala ira ex adu̾sita¬
te occurrente turbatur. ⁊ in patiẽtia
qui tem m̃tis exagitat. neq stareiã
uult auimꝰ ad tolerãtiam pene que
insta est. quẽadmodũ ꝓrius stare no¬
luit per continentiam culpe q̃ ĩiũsta
est. cuget ergo miseriam dum cru¬
ciatum carnis suscipit ad dolorem i
namq dm̃ negat. Inuidia actusat.
Iu fugat. Qui .n. de singłaritate
głatur superiorem uegat. Qui u̾o
alienis bonis ĩuidet largitorem accu.¬
sat. Qui aut̃ ĩ corde suo pertur batõ¬
nem recipit. pacis amatorem expel¬
lit. Simul u̾o oĩa blasphemant. Su¬

Expanded text:
tas, cum cernitur, multo magis facit, tas, cum cernitur, multo magis facit, cum adversatur. Haec est ergo irrationabilis perturbatio mentis, quae ira dicitur, cum malum illatum pati dedignaris. Ideoque turbaris impatientia agitatus, quia non sustines adversitatem. Est autem bona ira, qua dedignaris malum facere; mala vero, qua dedignaris malum pati. Illa respuit culpam, ista non suscipit justitiam. Propter hoc, mala ira ex adversitate occurrente turbatur, et impatientia quietem mentis exagitat. Neque stare jam vult animus ad tolerantiam poenae, quae justa est, quemadmodum prius stare noluit per continentiam culpae, quae injusta est. Auget ergo miseriam, dum cruciatum carnis suscipit ad dolorem menamque Deum negat, invidia accusat, ira fugat. Qui enim de singularitate gloriatur, superiorem negat, qui vero alienis bonis invidet, largitorem accusat; qui autem in corde suo perturbationem recipit, pacis amatorem expellit, simul vero omnia blasphemant. Su
Abbreviated transcription (Latin):
bia nascit ᷑: nõ enim displic̾e poterit
luisti. p̃pea ledit te ⁊ gͣuis t̾ est ali¬
ena felicitas qr in ea tͥ tuus defectus
ostenditur. Et ex ea argueris. non
eẽ qd̃ uel ẽẽ gaudebas. uł cõcupier¬
as ut esses. In superbia gͥ ĩiuste
delectaris. in inudia iuste cruciatis
In superbia ꝑu̾se tibi plac qd̾ tu
es. q̃ inuidia iuiqne tibi displicetꝙ
alius est. p̃pea lesio superbie tauto
peruitiosius corrumpit qͣnto minꝰ
malicia iłsius sentiri potest. Et
quo suauiꝰ intraat eo profundius pe¬
netrat. Inuidia autẽ qm̃ cũ lesione
sua ⁊̃ dolorem ht̃. in eo ip̃o ñ nũqͣm
mala eẽ cognostitur. quo ñ solum ꝑ¬
u̾sa sed etiam amara esse sentitur.
In hoc ñ nicħ iusticie inuidia hẽe¬
hr̃e cognoscitur. qͥa qui ĩiuste agit
uiste ꝓunitur. Post hanc sequitur
ira. hoc est irratõnabilis ꝑturbatio
m̃tis qr ⁊ ip̃e penam suã secũ habet.
Nam si doloeem facit. aliena felici¬

Expanded text:
erbia nascitur. Non enim tibi displicere poterat id erbia nascitur. Non enim tibi displicere poterat id luisti. Propterea laedit te et gravis est tibi aliena felicitas, quia in ea tibi tuus ostenditur defectus. Et ex ea argueris non esse, quod vel esse gaudebas, vel concupieras ut esses. In superbia igitur injuste delectaris; in invidia juste cruciaris. In superbia perverse tibi placet, quod tu es; in invidia inique tibi displicet, quod alius est. Propterea laesio superbiae tanto perniciosius corrumpit, quanto minus malitia illius sentiri potest, et quo suavius intrat, eo profundius penetrat. Invidia autem, quoniam cum laesione sua etiam dolorem habet, in eo ipso nonnunquam mala esse cognoscitur, quo non solum perversa, sed etiam amara esse sentitur. In hoc nonnihil justitiae invidia habere cognoscitur, quod qui injuste agit, juste punitur. Post hanc sequitur ira, hoc est irrationabilis perturbatio mentis, quae et ipsa poenam suam secum habet. Nam si dolorem, facit aliena felici
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ affectõis corruptõnes st̃. septem pͥma
que ipsum affectũ deformat. quia dũ
eum ad partẽ detrahit. a toto prece̾dit᷑.
omẽ nauxiz bomĩ a sunimo bouo est
⁊ mimis ĩ se ꝙͣ in. illo a quo est Qͥs¬
quis gͦ extͣ suminĩ bonũ ĩ aliquo bo¬
no delectatur. dũ peru̾se partem eligit̃
iuste dotũ amictit. Superbia gͦ qͣi ꝑ
tem a coto p̾cidens rationali affecti
tollit pulcritudinem. cet̾a u̾o subse¬
quentia uicia ing̾unt dolorẽ. In oĩb
.n. reliquis pena primi uicii ꝯstat qr
qd̃ ĩ superbia p̾emte delinquitur:
ceteris post. suꝑbiam subsequentib
punitur. In illa quippe bonũ ad ꝓpͥe¬
tatẽ amatur. Caudet enm se hr̃e ꝙ
alius ñ ht̃ uel ut hobeat quod non¬
alius habet. pp̃ea gͥ quia excellentiã¬
ad ꝓpͥeratem amat. Amor propͥe excel¬
lentie uocatur. In eo autem ꝙ ꝓpͥe¬
tatẽ amat. odit cõmunionẽ ⁊ nasci¬
tur ĩuidia filia suꝑbie. Iniidia qui¬
ppe odiũ felicitatis aliene que de suꝑ¬

Expanded text:
ergo affectionis corruptiones sunt septem. Prima lentiae, quae ipsum affectum deformat, quia, dum eum ad partem detrahit, a toto praecidit. Omne namque bonum a summo bono est, et minus in se est quam in illo, a quo est. Quisquis ergo extra summum bonum in aliquo bono delectatur, dum perverse partem eligit, juste totum amittit. Superbia ergo quasi partem a toto praecidens, rationali affectui tollit pulchritudinem; caetera vero obsequentia vitia ingerunt dolorem. In omnibus enim reliquis poena primi vitii constat, quia quod in superbia praeeunte delinquitur, in caeteris post superbiam subsequentibus punitur. In illa quippe bonum ad proprietatem amatur: gaudet enim se habere quod alius non habet, vel ut habeat quod alius non habet: pad proprietatem amat, amor propriae excellentiae vocatur. In eo enim quod proprietatem amat, odit communionem, et nascitur invidia filia superbiae. Invidia quippe odium est felicitatis alienae, quae de sup
Abbreviated transcription (Latin):
gno p̾dicit. Grues u̾o ⁊ ant̾es st̃ diu̾si
subitoꝵ ordines. qui ĩ uolando ordinẽ
seruant ⁊ gregatĩ uolant illos siqui¬
dem desiguant: qui ⁊ rectitudinẽ iustͤ
denent. ⁊ cõuentus amant. lõgas tibias
⁊ lõgũ collũ grues hñt÷ subleuãtur a
t̾renis ⁊ silentiũ oris tenent. Sed ⁊ an¬
ceres que garrule st̃ aues illis assim¬
ilari possũt qui ꝙͣuis ĩ quibdam ordinate
uiuant silentii tñ uͥtutẽ negligunt. Que
sese rostris la c̾ant ⁊ ꝯtlamant quia detra¬
hendo sese ĩuicem conuitiis ledunt. et qͣnz
ex affectu mentis maledictis ꝯsentiunt.
Int̾ uolucres ⁊ reptilia media st̃ maiora
quadͥupediã que aliqͣntulũ ĩ altũ se erig¬
unt. nͨ tñ a t̾ra longe recedunt. Usibus
hoĩm deseruiunt unde simpliciorib assi¬
guari possũt. qui qͣmius t̾renis inhient.

Expanded text:
gno praedicit. Grues vero et anseres sunt diversi gno praedicit. Grues vero et anseres sunt diversi subjectorum ordines, qui in volando ordinem servant et gregatim volant: illos siquidem designant, qui et rectitudinem justitiae tenent, et conventus amant. Longas tibias, et longum collum grues habent, sublevantur a rrenis, et silentium oris tenent. Sed et anseres qui garrulae sunt aves, illis assimilari possunt, qui quamvis in quibusdam ordinate vivant, silentii tamen virtutem negligunt. Quae sese rostris lacerant et conclamant, quia detrahendo sese invicem conviciis laedunt, et quandoque ex affectu mentis maledictis contendunt. Inter volucres et reptilia media sunt majora quadrupedia, quae aliquantulum in altum se erigunt, nec tamen a terra longe recedunt. Usibus hominum deserviunt. Unde simplicioribus assignari possunt, qui quamvis terrenis inhient,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ tantũ nostras tenebras uerbo p̾dica¬
tõis illuminãt. s etiam superiorẽ locũ
p̾cet̾is seruãt. Uita .n. p̾minẽt: ⁊ bene
oꝑando limitẽ rectitudiuis tenẽt. Sũt
aut̾ qͥdam pͥlati minoris meriti: qui
ex m̾̃ito iute assimilantur aquile. Aqͥ¬
la. pre cet̾is aub ĩ altũ uolat. pullos
suos ad uoland̾ prouocat eosd̾ clarita¬
dem solis uerberatis oculis aspitere
cogit uolendes nutrit nosentes eicit
Alcius cet̾is auib aqiula uolat. dui
se p̾latus a t̾renis desideriis elongat.
Pullos suos ad uolandũ ꝓuocat : qͥa
subiectos sibi ad bñ oꝑandũ u̾bis. et
exemplis inuitat. Claritatẽ solis irre¬
uerberatis oculis o eosdem pullos aspi¬
c̾e cogit: dũ ad ꝯtempland̾ dine sb̾stan¬
die głr claritatẽ. mentes discipuloꝵtra¬
hit. Uolentes nutrit̃. qr eoꝵ eos qui
deũ uid̾e desiderãt uerbo doctrine pas.¬
cit. Nolentes eicit : illos . enĩ. qͥ acogͥ¬
tõne dei oculos au̾tũt expelłendos. a re¬

Expanded text:
bo praedicationis illuminant, sed etiam superiorem locum prae caeteris servant. Vita enim praeeminent et bene operando limitem rectitudinis tenent. Sunt autem quidam praelati minoris meriti, qui ex merito vitae assimilantur aquilae. Aquila prae caeteris avibus in altum volat. Pullos suos ad volandum provocat, eosdem claritatem solis irreverberatis oculis aspicere cogit. Volentes id Altius caeteris avibus tunc aquila volat, dum se praelatus a terrenis desideriis elongat. Pullos suos ad volandum provocat, quando subjectos sibi ad bene operandum verbis et exemplis invitat. Claritatem solis irreverberatis oculis eosdem pullos aspicere cogit, dum ad contemplandam divinae substantiae claritatem mentes discipulorum trahit. VolentesDeum videre desiderant, verbo doctrinae pascit. Nolentes ejicit: illos enim, qui a cognitione Dei oculos avertunt, expellendos e re
Abbreviated transcription (Latin):
a dño mirabiłr ẽẽ curatĩ perhibentur
Nec illd̾ solũ ẽẽ factũ reor ad reꝑi.¬
tõnẽ corpoꝵ: s ⁊̃ ad edificatõnẽ moꝵ.¬
Sed ĩ qiuibdã aliis libris de oleo. de un¬
guento de collirio. quedam scͥpta rep¬
peri⁊ ciue a sanctis patrib spiritalit̾
ĩtellecta cognoui. Nota etiam ꝙ ũer¬
ubui. alioꝵ dicta huic int̾pone lectõ¬
ni. Resta gͥ ut petitõni niẽ sat̾faci.¬
am: ⁊ cuiod diu distuli: debitũ petito¬

Expanded text:
a Domino mirabiliter esse curati perhibentur. a Domino mirabiliter esse curati perhibentur. Nec illud solum esse factum reor ad reparationem corporum, sed etiam ad aedificationem moet in quibusdam aliis libris de oleo, de unguento, de collyrio quaedam scripta reperi, quae a sanctis Patribus spiritaliter intellecta cognovi. Neque enim erubui aliorum dicta huic interponere lectioni. Restat igitur ut petitioni tuae satisfaciam, et quod diu distuli, debitum petito
Abbreviated transcription (Latin):
A dicina aĩe ad iohannẽ medicũ scͥb̾e
ceperam t̾ tͣnͣsinitt̾em nõ omittam S̾icut
enim dicis ea multis utilia fore credis.
Nec solũ si attente ꝯsid̾ent᷑ animas ĩcolu¬
mes seruant: s ã corporib humanis sa¬
nitatem prestant. Breui siquidem serm¬
one docent : que corpori ⁊ aĩe prosunt ul̾
nocent. Tue autẽ discretõi uotũ cupio
fieri ꝙ ea que de medicina auime scri¬
bere ceperam. per negligẽciam p̾usꝙͣ
latõne t̾ tͣnsmitt̾e curabo: Nec mire¬
ris si ea que multo labore quesita. su¬
is ĩ locis ordinau̾am ninus ordinate et
quasi quasdã exceptões. ĩ unum collec¬
ta componam. S forsitan dicet aliquis.
noua st̃ que requiris nec ĩ dĩna pagĩa
repperiũtur. scͥpta. Immo qr quedam
de his ĩ dĩna pagina repperunit᷑ scͥpta.
idoo ad edificatõitẽ claustͣliũ memori
e. ꝯm̃dita reliqui. In eiumangeliosr¬
qiuidem de leproso. de paralitito. de febri¬
citãte ⁊ de multis aliis legitur. quod

Expanded text:
medicina animae ad Joannem medicum scribere coeperam, tibi transmittere non omittam. Sicut enim dicis, ea multis utilia fore credis. Nec solum, si attente considerentur, animas incolumes servant, sed etiam corporibus humanis sanitatem praestant. Brevi siquidem sermone docent quae corpori et animae prosunt vel nocent. Tuae autem discretioni notum cupio fieri quod ea quae de medicina animae scribere coeperam, per negligentiam, priusquam latione tibi transmittere curabo. Nec mireris si ea, quae multo labore quaesita suis in locis ordinaveram, minus ordinate et quasi quasdam excerptiones in unum collecta componam. Sed forsitan dicet aliquis: Nova sunt quae requiris, haec in divina pagina reperiuntur scripta. Imo quia quaedam de his in divina pagina reperiuntur scripta, ideo ad aedificationem claustralium memoriae commendata reliqui. In Evangelio siquidem de leproso, de paralytico, de febricitante, et de multis aliis legitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Proptea maius uiciũ est. nõ ama¬
re bonũ quam uerũ nescire. Qd̃ .n. uo¬
lintatẽ sequitur iuste pro culꝑa depu-¬
Id cirto id ꝙ scd̃m uoluntatẽ est. solum
pro m̾̃uto inputatur. siue ad bonum.
si rectũ est. siue ad malũ. si ꝑuersũ

Expanded text:
illius. Propterea majus vitium est non amaillius. Propterea majus vitium est non amare bonum, quam verum nescire: quod enim voluntatem sequitur, juste pro culpa depuIdcirco id, quod secundum voluntatem est, solum pro merito imputatur, sive ad bonum si rectum est, s