comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fitiis inolescere potuit. quatinꝰ uͥ ħ studiosius uoluptuosiꝰ. atq effusius fuit ibi ordo meliꝰ teneri
deatur ibi maio putetur religio. Eccȩ enĩ pareitas putat᷑ auaritia sobietas austitas eredit̃ suentidi
molicias uostimencoru⁊ cquoi sastis honestas. leton suꝑfiuus cultus munditia. Suq halcerurũ
mopords meit mencior a ꝓcequatu Asta caruas destruit ci ite ħ discretio discretione confundit: Cał mĩa

Expanded text:
ficiis inolescere potuit: quatenus ubi haec studiosius, voluptuosius, atque effusius fiunt, ibi ordo melius teneri ficiis inolescere potuit: quatenus ubi haec studiosius, voluptuosius, atque effusius fiunt, ibi ordo melius teneri icatur, ibi major putetur religio. Ecce enim parcitas putatur avaritia, sobrietas austeritas creditur, silentium mollities vestimentorum et equorum fastus, honestas; lectorum superfluus cultus, munditia. Cumque haec alterutrum impendimus, charitas appellatur. Ista charitas destruit charitatem, haec discretio discretio
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus qͥppe ordo qͥppiã recipit inorditatũ. Quod uͦ mordinatũ ÷ aido non ẽ. Uñ ñ ad a̾sũ &rdmẽ. s pedi¬
ne disputare putandus ero. si non ocdine̾ in hominib sed homint̾ uitia rep̃hendo. lquide᷑ diligentid o
tolunt. Ipsis itaq uilud g̃gorianu̾ respondeo. Meliꝰ: ut scandalũ oriat᷑ ꝗͣ ueritas relinquat᷑ states
icit᷑ ⁊ ueracit̾ credit̾ sco̾s patres illam uitã instituisse. ⁊ ut in ea plures saluarent᷑. usq ad infirmos regłi
temꝑasse iegorem. non regłam destruxisse. ablit aut̃ ut credã tantas eos quantas uideo in pleriq
monasteriis uanitates ac suꝑfluitates precepisse uł concessisse. Miror ⁊ eni unde int̾ monachos tant
intemꝑantia in cominessationib ⁊ potatioib in uestimtis ⁊ lectist̾niis ⁊ qquitatis ⁊ ꝯstruendis edis¬

Expanded text:
Nullus quippe ordo quidpiam recipit inordinatum: quod vero inordinatum est, ordo non est. Unde non adversum Ordinem, sed pro OrdiNullus quippe ordo quidpiam recipit inordinatum: quod vero inordinatum est, ordo non est. Unde non adversum Ordinem, sed pro Ordine disputare putandus ero, si non Ordinem in hominibus, sed hominum vitia reprehendo. Et quidem diligentibus nolunt. Ipsis itaque illud Gregorianum respondeo: « Melius est ut scandalum oriatur, quam veritas relinquatur. icitur, et veraciter creditur, sanctos patres illam vitam instituisse; et ut in ea plures salvarentur, usque ad infirmos Regulae temperasse rigorem, non Regulam destruxisse. Absit autem ut credam, tantas eos, quantas video in plerisque monasteriis, vanitates ac superfluitates praecepisse, vel concessisse. Miror etenim unde inter monachos tanta intemperantia in comessationibus et potationibus, in vestimentis et lectisterniis, et equitaturis, et construendis aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ra nisi ꝑista. aut uix aut nullatenꝰ uł adquirant᷑ uł obtineant᷑. Sic̃ scͥptũ ÷ Non pͥus qͦd spuale s qd anuns¬
le. deinde qd̾ spuale. Sicut nec iacob nͥ pͥus cognita lia. desid̾atos amplecus rachel meruit obcinere. Uñ
rursus in psalmo. Sumite psalmũ ⁊ date tympanũ qd̾  dic̾e. Sumite spũalia. s pͥus date amꝑalia Obtio
⁊ nr̃os de quib pat̾ conquestus estis quod ordini uro detraherẽt. satis quantũ potui stilo corripuu me
nimiũ in quib nͣ decet uideor assentire: pauca que ⁊ uobis displic̾e cognour⁊ oi̾b bonis uitanda eeͥ
dubito. necessariũ reor subiungere. que quide̾ ⁊ si fieri uident̃ in oodine. absit tñ ut sint de crdine.

Expanded text:
ra nisi per ista, aut vix, aut nullatenus vel acquirantur, vel obtineantur, sicut scriptum est, Non prius quod spirituale, sed quod animara nisi per ista, aut vix, aut nullatenus vel acquirantur, vel obtineantur, sicut scriptum est, Non prius quod spirituale, sed quod animale; deinde quod spirituale . Sicut nec Jacob, nisi prius cognita Lia, desideratos Rachelis amplexus meruit obtinere. Unde rursus in psalmo, Sumite psalmum, et date tympanum : quod est dicere, Sumite spiritualia, sed prius date corporalia. Optimus et nostros de quibus, pater, conquestus estis, quod Ordini vestro detraherent satis, quantum potui, stylo corripui; et me nimium, in quibus non decet, videor assentire; pauca quae et vobis displicere cognovi, et omnibus bonis vitanda esse non dubito, necessarium reor subjungere: 534 quae quidem etsi fieri videntur in Ordine, absit tamen ut sint de Ordine!
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pietatẽ: Quis queso urm regła meliꝰ tenet: an non meliꝰ qui melior᷑ Quis uͦ melior: humilior
an fatigatior: An non is qͥ adño didic̃ mitisesse ⁊ humilis corde. qͥ ⁊ cũ maria optimã parte̾ eleg̾ q̃ ñ au¬
feret᷑ ab eo: Quod si regłam ab om̃ib qͥ eã ꝓfessi st̃ sic ad lit̾am tenendã censes. ut nullã omĩtio dispensa¬
tionem admittipatiaris. audacter dico. nec tu eã nec ille tenetis. Nã isi ille quantũ quidẽ ꝑtinet ad
qui in uno offeridit. om̃iũ ÷ reus. Sin uͦ ꝯcedis aliqua posse mutari dispensatoriȩ. pculdubio ⁊ tu illa
tenes ⁊ ille. quaꝗͣ dissmulit̾. Nã tu quidem districtiꝰ. at ille fortasse discretiꝰ. Hes hoc dico q hec ext̾imia
neglogenda sint aut qui se in ilt non exereuerit mox id̾o spuał effitiat᷑. cũ potius spu̾alia quãꝗ melio¬

Expanded text:
id est pietate? Quis, quaeso, vestrum Regulam melius tenet? Annon melius qui melior? Quis vero melior, humilior id est pietate? Quis, quaeso, vestrum Regulam melius tenet? Annon melius qui melior? Quis vero melior, humilior an fatigatior? Annon is qui a Domino didicit mitis esse et humilis corde , qui et cum Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab eo? 14. Quod si Regulam ab omnibus qui eam professi sunt, sic ad litteram tenendam censes, ut nullam omnino dispensationem admitti patiaris, audacter dico, nec tu eam, nec ille tenetis. Nam etsi ille quantum quidem pertinet ad quia in uno offendit, omnium est reus. Sin vero concedas aliqua posse mutari dispensatorie, procul dubio et tu illam tenes, et ille, quanquam dissimiliter: nam tu quidem districtius, at ille fortasse discretius. Neque hoc dico, quia haec exteriora negligenda sint; aut qui se in illis non exercuerit, mox ideo spiritualis efficiatur: cum potius spiritualia quanquam melio
Abbreviated transcription (Latin):
agere ⁊ ista non omitt̾e. dlioqͥn cũ aut ista omicti necesse : aut iia. ista potꝰ omittenda st̾ ꝗͣ. ula. Quan¬
to .N. sp̃s corꝑe melior ÷. tanto sp̃uał quã corꝑał exercitatio fructuosior. Tugͦ cũ de hoꝵ obseruatione
elatus. aliisis eadẽ non obserciantib derogas. nonne te magis transgressorẽ regłe uidicas. cuius lici
minima quedã tenens. meliora deuitas: De qͥb pauł. Emulamini ait carismata meliora. Detrahe¬
do quippe fr̃ib inquo temet ipsũ extollis ꝑdis humilitatẽ in qͦ alios depͥmis caritatẽ. qͣ sut̾ ꝑculdubio
charismata meliora. Tu tuũ corpꝰ multis ⁊ nimiis laborib atteris. ac regłaib asꝑitatib morificas mb
que ad modicũ utił ÷ corꝑali uideło exercitatione. ampliꝰ autẽ quãtu de ula que adͥ omĩa ualet

Expanded text:
agere, et ista non omittere. Alioquin cum aut ista omitti necesse est, aut illa; ista potius omittenda sunt, quam illa. Quanagere, et ista non omittere. Alioquin cum aut ista omitti necesse est, aut illa; ista potius omittenda sunt, quam illa. Quanto enim spiritus corpore melior est, tanto spiritualis quam corporalis exercitatio fructuosior. Tu ergo cum de horum observatione elatus, aliis eadem non observantibus derogas, nonne te magis transgressorem Regulae indicas, cujus licet minima quaedam tenens, meliora devitas, de quibus Paulus: Aemulamini, ait, charismata meliora? Detrahendo quippe fratribus, in quo temetipsum extollis, perdis humilitatem; in quo alios deprimis, charitatem: quae sunt procul dubio charismata meliora. Tu tuum corpus multis et nimiis laboribus atteris, ac regularibus asperitatibus mortifiquae ad modicum est utilis, corporali videlicet exercitatione; amplius autem quam tu de illa, quae ad omnia valet,
Abbreviated transcription (Latin):
se bibit. ita ut uini potator appellatꝰ sit. apłis quoq bibendũ dedit in suꝑ ⁊ ex eo sacramenta sui sangui¬
nis ꝯdidit. cũ e ꝯtͣrio aquã ad nuptias bibi non passus sit. ⁊ ad aqͣs contradictioĩs popłi murm̃ tradidit
terribilit̾ castigau̾it. dauid qͦq aquã qr desid̾au̾at po tare timuerit. uiriq illi gedeonis qͥ pͣ auidi¬
tate toto corꝑe ꝓstrato de flumine biberũt digni ad flpͣmine ire non fuerunt Iam uͦ de labore mi¬
nuũ guid głamini. cũ ⁊ marcha laborans increpata ⁊ maria quiescens laudata sit. ⁊ pauilꝰ aꝑte dic̃
labor corꝑis ad modicũ ualet. pietas autẽ ad omĩa: Optimus labor de quo ꝓpħa dicebat. laboraui
ingemitu meo: ⁊ de alibi. Nemor fui di ⁊ delectat᷑ sũ uexereitatꝰ sũ. Ac ne corꝑalẽ intelligas exera¬

Expanded text:
se bibit, ita ut vini potator appellatus sit ; Apostolis quoque bibendum dedit; insuper et ex eo Sacramenta sui sanguise bibit, ita ut vini potator appellatus sit ; Apostolis quoque bibendum dedit; insuper et ex eo Sacramenta sui sanguinis condidit : cum econtrario aquam ad nuptias bibi non passus sit , et ad aquas contradictionis 533 populi murmur terribiliter castigaverit ; David quoque aquam, quam desideraverat, potare timuerit ; virique illi Gedeonis, qui prae aviditate toto corpore prostrato de flumine biberunt, digni ad praelium ire non fuerint , Jam vero de labore manuum quid gloriamini, cum et Martha laborans increpata, et Maria quiescens laudata sit ; et Paulus aperte dicat: Labor corporis ad modicum valet, pietas autem ad omnia? Optimus labor, de quo propheta dicebat: Laboravi in gemitu meo : et de quo alibi, Memor fui Dei, et delectatus sum, et exercitatus sum. Ac ne corporale intelligas exerc
Abbreviated transcription (Latin):
indumenta sunt non ꝓuident᷑. Cunicati ⁊ elati ab horremus pellitias. tanꝗͣ melior non sit pellib
inuoluta humilitas quã tunicata suꝑbia. p̃sertim cũ ⁊ ds̾ tunicas pellitias primis hominib fec̾it.
⁊ ioħs in heremo zona pellicea lumbos aceuxerit. ⁊ ipse tunicarũ insticͣor in soludine non dunicis
sed pellib sese induerit. Repleti deinde uentrem faba mente̾ suꝑbia. cibos dãpnamꝰ saginatos. quasi
non meliꝰ sit exiguo sagiine adusũ uesci. quã uentoso leguinine usq ad ructã ex saturari. p̃cipue
cũ ⁊ esau non de carne s de lente sit rep̾hensus. ⁊ de ligno adã non de carne dãpnatꝰ.⁊ ionachas ex
gustu mellis non carnis morti adiudicatus. Gꝯtͣ uͦ helias inuoxie carne̾ comed̾it. abraham angło¬

Expanded text:
indumenta sunt, non providentur? Tunicati et elati abhorremus pellicias! tanquam non melior sit pellibus indumenta sunt, non providentur? Tunicati et elati abhorremus pellicias! tanquam non melior sit pellibus involuta humilitas, quam tunicata superbia: praesertim cum et Deus tunicas pelliceas primis hominibus fecerit ; et Joannes in eremo zona pellicea lumbos accinxerit ; et ipse tunicarum institutor in solitudine, non tunicis, sed pellibus sese induerit. Repleti deinde ventrem faba, mentem superbia, cibis damnamus saginatos! quasi non melius sit exiguo sagimine ad usum vesci, quam ventoso legumine usque ad ructum exsaturari: praecipue cum et Esau non de carne, sed de lente sit reprehensus ; et de ligno Adam, non de carne damnatus ; et Jonathas ex gustu mellis, non carnis, morti adjudicatus : econtra vero Elias innoxie carnem comederit ; Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
quendus ⁊ se cõpellendus ÷ intueri. qui auertens fatiem suam ase. aliena potiꝰ mala qua̾ sua solet curi¬
osius ꝑserutari. At in quiunt qͥmͦ reglam tenent qui pellitus induunt᷑. sani carnib seu carniũ pingiudi¬
ne uescunt᷑ tria uł quatuor pulmentaria una die qd̾ regła phib admitũt. opus manuũ qd̾ iuib non fa¬
tuĩt multa deniq ꝓ sbitu suo uł mutant. uł augent uł minuunt: Recte Non posst̃ ħ negari. Sed at¬
andite in reglam Ał oui utiq non aissonat instititio sc̃i benedicti. Regnũ inqͥt dĩ int̾ uos : hoc ÷ non
induat᷑ ⁊ contra regłam suis uestib anima nuda deserit̃. Cũ tanto studio tunica ⁊ cuculla corꝑi ꝓci¬
rentur quatinꝰ au deerunt monacꝰ n putet᷑. Cur similit̾ sp̃ui pietas ⁊ humilitas que ꝑfecto sp̃ualia

Expanded text:
quendus, et se compellendus est intueri, qui avertens faciem suam a se, aliena potius mala, quam sua solet curiquendus, et se compellendus est intueri, qui avertens faciem suam a se, aliena potius mala, quam sua solet curiosius perscrutari. CAPUT VI. Arguit temerene vescuntur; tria vel quatuor pulmentaria una die quod Regula prohibet admittunt; opus manuum, quod jubet , non faciunt: multa denique pro libitu suo vel mutant, vel augent, vel minuunt? Recte. Non possunt haec negari. Sed attendite in regulam Dei, cui utique non dissonat institutio sancti Benedicti. Regnum Dei, inquit, intra vos est , hoinduatur, et contra regulam suis vestibus anima nuda deseritur. Cum tanto studio et tunica, et cuculla corpori procurentur, quatenus cui deerunt, monachus non putetur: cur similiter spiritui pietas et humilitas, quae profecto spiritualia
Abbreviated transcription (Latin):
Qła  non ꝯcordat euuangłio uł apło Alioquin regła iã non ÷ regła. qr ñ recta. dudite ⁊discite regłio¬
ułꝰ erdinẽ qui ꝯtra ordinem aliis ordiib derogatis. Sy pocͥta inqͥt cice pͥmũ t̾bem de ocło tuo ⁊ sic uidebis¬
eic̃e festucã de ocło fris tui. Quxris quã trabe̾: Annon grandis ⁊ grossa trabes: suꝑbia. qua te putans
esse aliqͥd eũ nichil sis. in sanissime ÷ tamꝗͣ sanꝰ exultas. ⁊ alis uanissime trabẽ portans de festucis insul¬
tas: Gras inqͥt ago tibi ds q non sũ sicut ceti hominũ iniusti. roptores. adult̾i. Sequere gͦ⁊ dic detractores.
ma habes audi apłm. N Ieq maledici ait regnũ di possidebunt. dudi ⁊đm in psalmo cõminantem.
arquaꝰ de inquit p statuã qt fatie tua. Qd q aecractori loquit᷑. cercũ ÷ ex precedentib ⁊ quidẽ iuste ad se recor¬

Expanded text:
gula non concordat Evangelio vel Apostolo? alioquin Regula jam non est regula, quia non recta. Audite, et discite ogula non concordat Evangelio vel Apostolo? alioquin Regula jam non est regula, quia non recta. Audite, et discite ordinem, qui contra ordinem aliis Ordinibejicere festucam de oculo fratris tui . Quaeris quam trabem? annon grandis et grossa trabes est superbia, qua te putans esse aliquid, cum nihil sis, insanissime tibi tanquam sanus exsultas, et aliis vanissime, trabem portans, de festucis insultas? Gratias, inquis, ego tibi, Deus, quia non sum sicut caeteri hominum, injusti, raptores, adulteri : sequere ergo, et dic, Detractores. ma habes, audi Apostolum: Neque maledici, ait, regnum Dei possidebunt . Audi et Deum in Psalmo comminantem: Arguam te, inquit, et statuam contra faciem tuam . Quod quia detractori loquatur, certum est ex praecedentibus. Et quidem juste ad se retor
Abbreviated transcription (Latin):
abscondita tenebraru̾ ⁊ manifestabit ꝯsilia cordiũ. adiis orainib derogore dicunt᷑ ⁊ sua̾ iusticiam
solã uolentes ꝯstituere. uisticiȩ dĩ non st̃ subiecti. Quos ꝓfecto si qui tn hitiusmõi st̃. nec nr̃i. nec cuius¬
piã esse ordinis uerius dixeri. Quippe qͥ isi oramate uiuentes. suꝑbe tn̾ loqͣntes. ciues se faciunt babylo¬
nis .i. ꝯfusiois. inmo filios tenebrarũ ipsiusq gehenne uͥ nullꝰ orao ⁊ sempit̾nus horror in habitat. Uob̃ gͦ¬
Dicitis ut đr solos uos hõiu osse iustos. aut hominib sanctiores. solos uos monachorũ regłarit̾ uiuere. ceco:
uero regłi potius existere transgressores. Primo qd̾ uos de alienis seruis: Suo dño stant uł cadt. Qͥs
uos comstituit iuidices suꝑ eos: De inde si ita ut dr̃ de ordine ur̃o presumitis quał ordo ÷ ut ante ꝗͣ. de
suo quisq grabem citiat in fr̃m ocłis tam curiose festucas ꝑquiracis. Qui in regła głamini cur

Expanded text:
derogare dicuntur, et suam justitiam solam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti: quos profecto si qui tamen hujuscemodi sunt nec nostri, nec cujuspiam esse Ordinis verius dixerim; quippe qui etsi ordinate viventes, superbe tamen loquentes, cives se faciunt Babylonis, id est confusionis; imo filios tenebrarum, ipsiusque gehennae, ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat . Vobdicitis ut dicitur solos vos hominum esse justos, aut omnibus sanctiores; solos vos monachorum regulariter vivere, caeteros vero Regulae potius existere transgressores. 11. Primo quid ad vos de alienis servis? Suo domino stant, aut cadunt. Quis vos constituit judices super eos? Deinde si ita, ut dicitur, de Ordine vestro praesumitis; qualis ordo est, ut antequam de suo quisque trabem ejiciat, in fratrum oculis tam curiose festucas perquirat? Qui in Regula gloriamini, cur
Abbreviated transcription (Latin):
pħ quod menbia eiꝰ fig̾ata sut si ipse in his omĩb upse signet᷑. Ipse enĩ unigenit᷑ di ueracit̾ factus
⁊ ħo ipse in sacficio nr̃ȩ rede̾ptiois dignatꝰ ÷ mori ut uitul. ipse ꝑuirtuteᷤ sue fortitudinis surrex
ut leo Leo ⁊̃ aꝑcis ocłis dormire ꝑhibet᷑. qr i ipsa morce in qua exhumanitate redẽpcor niꝰ di
mire potuit. ex diuiunitate sua in mortał ꝑmanendo iugilauit. Ipse ĩ post resurrectionẽ suã
oscendens ad celos in suꝑibrib ÷ eleuat᷑ ut aqͥla. S ꝙ ꝑħ enimalia eiuuaglistasis ꝑeenispeon sienius

Expanded text:
nt, nil obstat si etiam in his omnibus et ipse signetur. Ipse unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo; ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur; quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, i
Abbreviated transcription (Latin):
onũ non lioetiis qui madͥ aliqͥo forte uouerũt ad id qd minus eͣ descende ne aposticent᷑ sie nom omibier¬
podit. de bonis minorb adiruiora transire. ne p̃cipitent᷑  Scio quippe nonnullos de non. origr ge
dala pelonguarune ri uobis nichil hominib: acculerunt dũ quantũ ullos sua temearias discessi sre
ualebant digno ds exitu eor teudẽ pitefeci innauia qr uin pudent᷑ deseruert qd inpiudent᷑ atripui¬
rant e sucrepide rirdeerẽrit.id id qd̾ leuit̾ deseruerarit. Cũ .n. claustra nr̃a sui potuis ordinis in patientia¬

Expanded text:
et his, qui majus aliquid forte voverunt, ad id quod minus est descendere, ne apostatentur: sic non omnibus expedit de bonis minoribus ad majora transire, ne praecipitentur. 31. Scio quippe nonnullos de aliis et congrdala reliquerunt, et nobis nihilominus attulerunt, dum quantum illos sua temeraria discessione, umpserunt quod non valebant; digno Deus exitu eorum tandem patefecit ignaviam: quia et impudenter deseruerunt quod imprudenter arripuerant, et turpi
Abbreviated transcription (Latin):
ta animi mollitiem indicant. Non tanto curaret᷑ ooꝑis cultus nͥpͥus neglecta fuiss mens incul¬

Expanded text:
ta animi mollitiem indicant. Non tanto curaretur corporis cultus, nisi prius neglecta fuisset mens inculta animi mollitiem indicant. Non tanto curaretur corporis cultus, nisi prius neglecta fuisset mens incul
Abbreviated transcription (Latin):
rebit indumenta si suo sibi mͦ p̃ꝑata fueriunt ⁊aꝑtata. Cet̾um in habiti inquis nͣ÷ religio. s in corde.
Bene. at tu quando cucullã empturꝰ lustras. ulbes eircuis ꝑcurris nͣdinas domos scrutaris nagoriato
cunctã eu̾tis singłoꝵ suppellectilẽ in gentes explicas cumulos pannoꝵ attrectas digitis admoues.
ocłis solis apponis radio qͥqͥd grossum. qͥcqͥd palidũ occurrerit respius siquid aut̃ sui puritate
aç nitore placuerit illud mox quantolib pͣtio satagis tibi recinere. rogo te ex corde facis ħ an simpl
emit᷑ ignorans facis hoc. an ex industria: Ex cordis chesauro sine dubio ꝓcedit. qͥcqͥd foris apparet uitio¬
U. anũ oor uanitatis notã ingerit corꝑi. ⁊ excior suꝑfluitas. int̾ioris uanitatis indiciũ ẽ. Mollia indun̾¬

Expanded text:
rebit indumenta, si suo sibi modo praeparata fuerint et aptata. 26. Caeterum in habitu, inquis, non est religio, sed in corde. rebit indumenta, si suo sibi modo praeparata fuerint et aptata. 26. Caeterum in habitu, inquis, non est religio, sed in corde. Bene. At tu quando cucullam empturus lustras urbes, fora circuis, percurris nundinas, domos scrutaris negotiatorum, cunctam evertis singulorum supellectilem, ingentes explicas cumulos pannorum, attrectas digitis, admoves oculis, solis apponis radio; quidquid grossum, quidquid pallidum occurrerit, respuis; si quid autem sui puritate ac nitore placuerit, illud mox quantolibet pretio satagis tibi retinere: rogo te, ex corde facis haec, an sirius invenitur, pretiosius emitur; ignorans facis haec, an ex industria? Ex cordis thesauro sine dubio procedit, quidquid 538 foris apparet vitiorum. Vanum cor vanitatis notam ingerit corpori; et exterior superfluitas interior is vanitatis indicium est. Mollia indumen
Abbreviated transcription (Latin):
puttuiq opus erat᷑. Non illic arbitror ualde cuiatũ fuisse de p̾tio. de colore. de cultu uestimentoꝵ uͥ tã
indefessum ĩnerat studui in concordia merũ. animorũ ooħntia ꝓfectuq uiitutu multitudini inquider¬
dentiũ erat oor inu ⁊ anima una. u̾ nunc illud unamitatis exercituu fusi sumꝰ extius ⁊de regnod
qđ intͣ nos ÷ relictis ueris ac ꝑhennib bonis foris querimꝰ uanã ꝯsolationẽ de uanitatib ⁊ insaniis fa
⁊dolens dico qui humilitatis esse solebat insigne amonachis nr̃i temꝑis insiguũ gestat᷑ suꝑbiȩ. Uixĩ
in nr̃is suꝑluntus inuenimꝰ qͦ uestiri dignemur. Miles ⁊ monachus ex eodem panno pardunt᷑ sibi cu¬
cullã ⁊ damide̾. Qur uis de scło quantulib honoratus ⁊̃ si rex. aut si imꝑator ille fuerit ñ tamͣ nr̃a ho¬

Expanded text:
prout cuique opus erat? Non illic arbitror valde curatum fuisse de pretio, de colore, de cultu vestimentorum, ubi tam prout cuique opus erat? Non illic arbitror valde curatum fuisse de pretio, de colore, de cultu vestimentorum, ubi tam indefessum inerat studium in concordia morum, animorum cohaerentia, profectuque virtutum. Multitudinis, inquit, credentium erat quod intra nos est, relictis veris ac perennibus bonis, foris quaerimus vanam consolationem de vanitatibus et insaniis falbitus noster quod et dolens dico, qui humilitatis esse solebat insigne, a monachis temporis nostri in signum gestatur superbiae. Vix jam in nostris provinciis invenimus, quo vestiri dignemur. Miles et monachus ex eodem panno partiuntur sibi cucullam et chlamydem. Quivis de saeculo, quantumlibet honoratus, etiamsi rex, etiamsi imperator ille fuerit, non tamen nostra hor
Abbreviated transcription (Latin):
qui nimirum ita loquar ħntes uictũ ⁊ uesticũ his contenti sumus. Nobis aute̾ ÷ ꝓuictu sacietas ne
niat᷑. non quod repellat frigus. s quod suꝑbire compellat. non deniq uixtã regłam qͦd uilius coͥ¬
ꝑari pocest. sed quod uenustius in mo ue̾niꝰ ostentari. heu me miserũ qualemcũq monachum cu
adhuc uiuo uide ad id deuenisse ordine̾ nr̃m ordine̾ scł qui pͥmus fuit in ęccła ĩmo aquo cep̾. eccła.
erat. hoc ÷ quantũ ad indumta qd̾ ⁊nudicatẽ teg̾et. ⁊ frigus repelłet. Putas ne ibi cuiquã galabrunu̾ a
isenbrunu querebat᷑ ad induendũ. cuiquã mula ducentoꝵ solidorũ parabat᷑ ad equitandũ: Rutas ne in¬
quã ciispiã ibi lectulũ oꝑtoriũ cattinũ. aut discolor barricanus oꝑiebat. uͥ singłis diuidebat᷑. tantum

Expanded text:
qui nimirum ita loquitur: Habentes victum ei vestitum, his contenti sumus . Nobis autem est pro victu satietas, nec qui nimirum ita loquitur: Habentes victum ei vestitum, his contenti sumus . Nobis autem est pro victu satietas, nec niatur: non quod repellat frigus, sed quod superbire compellat: non denique juxta Regulam, « quod vilius comparari potest » , sed quod venustius, imo vanius ostentari. Heu me miserum qualemcunque monachum! cur adhuc vivo videre ad id devenisse Ordinem nostrum, Ordinem scilicet qui primus fuit in Ecclesia, imo a quo coepit Ecclesia; erat; hoc est quantum ad inisembrunum quaerebatur ad induendum; cuiquam ducentorum solidorum mula parabatur ad equitandum? Putasne, inquam, cujuspiam ibi lectulum opertorium cattinum, aut discolor barricanus operiebat, ubi singulis dividebatur tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
÷ pͥus alligari quã uulnerari nenbrũ non ꝑcusũ plang̾e ⁊ necdũ suscepto ictu ad mou̾e manũ. fe¬
uere unguento ubi non dolet emplastrũ adhibere uͥ cesura n ÷. Ad discernendũ deinde int̾ sanos
⁊ male hnͣtes. bacłos in manib gestare iubent᷑ egrotantes. Plane necessarios ut ꝗͣ pallor in uultu m¬
tiosq non indicat bałus sustentans mentiat᷑ in ualitudinẽ. Ridendas an lugendas dixerim huius¬
cemoi̾ ineptias: Sic machariꝰ upõ : Sic basilius docuit. Sic antoniꝰ instituit Sic patres in egypto
u̾sati sunt. Sic deniq sc̃i. odo. maiolꝰ odilo. hugo quos se sui utiq ordinis pͥncipes ⁊ preceptores ħrȩ
głant᷑ aut teruert̾. aut teneri censuert : S si om̃s si scĩ inmo qͥa sc̃i fuerunit asco̾ apło non disserũt

Expanded text:
est, prius alligari quam vulnerari, membrum non percussum plangere, et necdum suscepto ictu admovere manum, foest, prius alligari quam vulnerari, membrum non percussum plangere, et necdum suscepto ictu admovere manum, fovere unguento ubi non dolet, emplastrum adhibere ubi caesura non est. 23. Ad discernendum deinde inter sanos et male habentes, baculos in manibus portare jubentur aegrotantes, plane necessarios: ut quam pallor in vultu, maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. Ridendas, an lugendas dixerim hujusmodi ineptias? Sic Macarius vixit? sic Basilius docuit? sic Antonius instituit? sic patres in Aegypto conversati sunt? sic denique sancti Odo, Maiolus, Odilo, Hugo, quos se sui utique Ordinis principes et praeceptores habere gloriantur, aut tenuerunt, aut teneri censuerunt? Sed hi omnes, si sancti, imo quia sancti fuerunt, a sancto Apostolo non dissenserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rium reparatione ꝯoedit᷑. non qͦd corꝑis infirmantis ruinas refic̾e ꝓ incomodo s carnis luxuriantis
cumuolantia specła tanꝗͣ.iam finito bello ⁊ tumphaco adu̾sario pice̾ arma ⁊ aut prandiis incubare
longiorib aut nudu̾ molli uoluptari in lecto. Quid ħ in nauia ÷ oboni milites: Sotiis in sangune
⁊ cede u̾santib uos aut cybos delegitis delicatos. atit somnos capitis matutinos: Aliis inꝗͣ. nocte ⁊ die
cura ꝑuigili festinantib redimere dempus qm̃ dies mali sunt uos e contrario ⁊ longas noctes dor¬
tando consumitis. ndies fabulando ducitis otiosos: an dicitis pax inon÷ paxͤ Curuł non uerecunda¬
mini ad exꝓbrationẽ apłicȩ indignationis: Noudũ u. ait restitis usq ad sanguinẽ. Inmo iã ad eiusde
terribilis ualde ꝯminationis tonitruũ exꝑgiscimini. Cũ dixerint inquit pax ⁊ securitas tuc̃n¬
pentinus eis suꝑueniet int̾icus sicut dolor in ut̾o ħntis ⁊ non effugient. Delicata nimis medicin.

Expanded text:
ium esu non quidem corporis infirmantis ruinas reficere pro incommodo, sed carnis luxuriantis cumvolantia spicula, tauquam finito jam bello et triumphato adversario, projicere arma, et aut prandiis incubare longioribus, aut nudum molli volutari in lectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in sanguine et caede versantibus, vos aut cibos diligitis delicatos, aut somnos capitis matutinos? Aliis, inquam, nocte et die cura pervigili festinantibus redimere tempus, quoniam dies mali sunt; vos econtrario et longas noctes dormitando consumitis, et dies fabulando ducitis otiosos? An dicitis, Pax, et non est pax? cur vel non verecundamini ad exprobrationem apostolicae indignationis? Nondum enim, ait, restitistis usque ad sanguinem . Imo jam ad ejusdem terribilis valde comminationis tonitruum cur non expergiscimini? Cum dixerint, inquit, Pax et securitas; tunc repentinus eis superveniet interitus, sicut dolor in utero habentis, et non effugient . Delicata nimis medicina
Abbreviated transcription (Latin):
mita .i. pulcerrima uarietate distincta. sed ⁊ sanguine appar& intincta. ñ qͥdẽ hedi qͥpeceatũ significas
hagni qui designat in nocentiã. hoc suo ipsius non alicuo. Ipso ꝓfecto ÷ agnꝰ mansuetissimus. qͥ corã ñ
quide᷑ cotidente sed occidente se obmutuit. qͥ peccatũ non fecit. sed abstulit peccata mundi. Miserũt u
qui diceret ađ iacob hane inuenimꝰ uide utrũ tunica fili tui sit an non. Uide ⁊tu dñe utrũ ħ sic

Expanded text:
mita, id est pulcherrima varietate distmita, id est pulcherrima varietate distsed agui, qui designat innocentiam, hoc est suo ipsius, non alieno. Ipse est profecto Agnus mansuetissimus, qui coram non quidem tondente, sed occidente se obmutuit; qui peccatum non fecit, sed abstulit peccata mundi. Miserunt autem qui dicerent ad Jacob. Hanc invenimus; vide utrum tunica filii tui sit, an non . Vide et tu
Abbreviated transcription (Latin):
tum tam dissumli studio deuotionis contendunt ambe placere. Et hac ratioe̾ in tota ȩccła que utiq
tam plurib tamq dissimilib uariat᷑ ordinib. utpote regina quę in psalmo legit᷑ eircũ amicta uarie¬
tatib auilia pax. nulla prsus concordia pucabit᷑. Quȩ ueniꝰ secura quies. quistutus in ea status inue¬
met᷑ suius qͥlib homo uniũ quelib ordine̾ eligens. alios alit̾ uiuentes. aut ipse asꝑnet᷑. aut se ab
ipsis sꝑni suspicet᷑. preserc̾ cũ tenere inpossibile sit uł unũ hominẽ om̃s ordines. uł imũ ordinem
om̃s homines  Non sũ tam hebes ut non agnoscã cunicã ioseph: non illiꝰ qui liberauit egyptũ s qͥ sal¬
uauit mundũ ⁊ hoc non afame corꝑis. s amorte siul animȩ ⁊corꝑis. Hotissima quippe ÷. qr poli¬

Expanded text:
rum tam dissimili studio devotionis contendunt ambae placere. Et hac ratione in tota Ecclesia quae utique rum tam dissimili studio devotionis contendunt ambae placere. Et hac ratione in tota Ecclesia quae utique tam pluribus, tamque dissimilibus variatur ordinibus, utpote regina quae in Psalmo legitur circumamicta varietatibus , nulla pax, nulla prorsus concordia esse putabitur. Quae etenim secura quies, quis tutus in ea status invenietur, si unus quilibet homo unum quemlibet Ordinem eligens, alios aliter viventes aut ipse aspernetur, aut se ab ipsis sperni suspicetur, praesertim cum tenere impossibile sit vel unum hominem omnes Ordines, vel unum Ordinem omnes homines? Non sum tam hebes, ut non agnoscam tunicam Joseph, non illius qui liberavit Aegyptum, sed qui salvavit mundum, et hoc non a fame corporis, sed a morte simul animae et corporis. Notissima quippe est, quia poly
Abbreviated transcription (Latin):
abbatib. quoꝵ ne nomina ꝑdam ipse eos optime nostie tenichi lominus ꝙͣ muca mͥ familiaritate iun¬
gant̃ scitis.ñ ꝗͥ uon tm̃ ad aliũ ardinẽ qd̾ nuos iqnslatuit migrare desid̾antib anunãq alib̾antib.
nr̃ni eis dissuiasoriu̾ consiliũ obruauit ac ne sua̾s desen̾eent̾ cichedras effec̾. Cur gͥ ordinem dãꝑ¬
re putor uł dicor. eiu amicos meos deseriũre studeo. cui silos ad nos uenientes monachos ixd¬
de quo ⁊ mͥoratioẽs tam sollicite requiro. tam deuote suscipio. an forte qr uxta alium ordinẽ conu̾¬
ac regd̃ares clerici sibi inuicem derogare dicant᷑. qr ꝓpͥ̾is ab inuicem obseruantiis seꝑant᷑. S ⁊ noe ⁊da¬
nidem ⁊ iob in imo se regno pati non posse suspiccmnur. ad qͦd utiq non uno eos tramite iusticiȩ ꝑuenis

Expanded text:
abbatibus, quorum ne nomina prodam, ipsi eos optime nostis, et nihilominus quam amica mihi familiaritate junabbatibus, quorum ne nomina prodam, ipsi eos optime nostis, et nihilominus quam amica mihi familiaritate jungantur, scitis: numquid non tamen ad alium Ordinem quod et vos non latuit migrare desiderantibus, jamjamque deliberantibus, nostrum eis dissuasorium consilium obviavit, ac ne suas desererent cathedras effecit? Cur igitur Ordinem damnare putor, vel dicor, cui amices meos deservire suadeo, cui suos ad nos venientes monachos orationes tam sollicite requiro, tam devote suscipio. 529 ac regulares clerici sibi invicem derogare dicantur, quia propriis ab invicem observantiis separantur. Sed et Noe, et Danielem, et Job in uno se regno pati non posse suspicemur, ad quod utique non eos uno tramite justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
mediocrit̾ idoneus. Ego ne uł dãpuo uł despitio. quẽ sic predico: Memini me aliquando in aliquibꝰ eiusdem
ordinis mouastiis hospitio susceptũ fuisse. Reddat dñs seruis suis humanitatẽ. quã infirnianti michi ultra
etiam quã necesse fuit exibuert̃: ⁊ honorẽ quo me pł qͦq quã dignus sui dignati st̃. Ipsorũ me comendaui
oritionib. int̾fui collitioĩb. sepe de scͥpturis.⁊ salute animarũ habui sermone̾ cũ multis ⁊ publicũ in capłis.
⁊ pͥuatũ in cameris. Quem umquã uł clã uł palã aut ab ilo ardine dissuad̾e. aut ad nr̃m ut ueniret ꝑ¬
suad̾e tẽptaui: An potuas non multos cupientes uenire rep̾ssi uenientes ⁊ pulsantes reppuli. An non frẽm
nicholaũ ad scm nicholaum riuobis duos de nr̃is uobis teste remisi: S ⁊ duob quibdã eiusdem ardinis

Expanded text:
s salvandis non mediocriter idoneus. Egone vel damno, vel despicio, quem sic praedico? Memini me aliquando in aliquibus ejusdem s salvandis non mediocriter idoneus. Egone vel damno, vel despicio, quem sic praedico? Memini me aliquando in aliquibus ejusdem Ordinis monasteriis hospitio susceptum fuisse: reddat Dominus servis suis humanitatem, quam infirmanti mihi ultra etiam quam necesse fuit, exhibuerunt; et honorem, quo me plus quoque quam dignus fui, dignati sunt. Ipsorum me commmendavi orationibus, interfui collationibus: saepe et de Scripturis, et salute animarum habui sermonem cum multis, et publice in capitulis, et privatim in cameris. Quem unquam vel clam, vel palam aut ab illo Ordine dissuadere, aut ad nostrum ut veniret persuadere tentavi? An non potius multos cupientes venire repressi, venientes et pulsantes repuli? Annon fratrem Nicolaum ad Sanctum-Nicolaum, et vobis duos de vestris, vobis teste, remisi? Sed et duobus quibusdam ejusdem Ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uobis pat̾ non uobis. cui utiq notũ me noui. quantũ iti hac caligine homo homini innotesceri
potestri spetialit̾ de hac rescio uos non ignoxe quid sentiã. sed ꝑꝑ illos qui me nec ita ut uos cognouerunt. nec sicut
uobis hinc loqui soleo loquentem audicrunt. scribo uobis qͥd ifrequent̾ audistis. ut qmͣ ego ꝑ singłos ire. ⁊ sin¬
glis satisfacere non queo. ex me habeatis unde quod de me certissime scitis. eis ꝓme uerilsime ꝑsuadeatis.
Heq .i. timeo om̃iu̾ ocłis scbere. quicꝗd de hac re uobis in aure loquutus sum. Quił umiꝗͣ. me adu̾sus orditie̾ illum
uł corã audiuit disputantam. uł dã susurrantem: Quẽ umqua de oordine ilio non cũ gaudis uidinisi cum
honore suscepi.nisi cũ reuerentia allocutꝰ nͥ cũ humilitate adhortatus sũ Nixi ⁊ dico. Modus qͥdã uite ÷ sẽs.

Expanded text:
quidem vobis, pater, non vobis, cui utique notum me novi, quantum in hac caligine homo homini innotescero quidem vobis, pater, non vobis, cui utique notum me novi, quantum in hac caligine homo homini innotescero potest; et specialiter de hac re scio vos non ignorare quid sentiam. Sed propter illos, qui me nec ita ut vos cognoverunt, nec sicut vobis hinc loqui soleo, loquentem audierunt, scribo vobis quod et frequenter audistis, ut quoniam ego per singulos ire, et singulis satisfacere nequeo, ex me habeatis, unde quod de me certissime scitis; eis pro me verissime persuadeatis. Neque enim timec omnium oculis scribere, quidquid de hac re vobis in aure locuvel coram audivit disputantem, vel clam susurrantem? Quem unquam de Ordine illo nisi cum gaudio vidi, nisi cum honore suscepi, nisi cum reverentia allocutus, nisi cum humilitate adhortatus sum? Dixi, et dico: Modus quidem vitae est sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtate sua scd in gła non consequunt᷑. De tcrrente in uia bibent. sed non exaltabut̾ coput in pat̾ͥa. Lugent ne̾:
sed cunc non consolabunt᷑. l merito. Qd .ii. facit suꝑbia sub pannis humilitatis ihu: Numqͥd non habet quo
se palliz humana malitia. nisi unde inuoluta ÷ infançia saluatoris: ⁊ quomͦ intra p̾sepiũ dñi sirulatrix
ariogantia se coartat. ac ꝓ uagitib in nocentiȩ malũ inibi detractiois inmurmurat An non illi suꝑbissuni
de psalmo quoꝵ ꝓdiit exadipe iniquitas eoꝵ mulco cutius oꝑti st̃ in iniquita inpietate sua. quam nos¬
qui latemus sub sci̾tate aliena: Quis .N. mag̾ impiꝰ: an ꝑfitens impietatẽ an mentiens scititẽ: Nonne is
qui ętiã mendatiũ addens geminat impietatẽ: ⁊ quid dicam: Uereor ne forte ⁊ ego suspectus habear nͥ

Expanded text:
pertate sua, sed in gloria non consequuntur: de torrente in via bibunt, sed non exaltabunt caput in patria: lugent nunc, pertate sua, sed in gloria non consequuntur: de torrente in via bibunt, sed non exaltabunt caput in patria: lugent nunc, sed tunc non consolabuntur. Et merito: quid enim facit superbia sub pannis humilitatis Jesu? nunquid non habet quo se palliet humana malitia, nisi unde involuta est infantia Salvatoris? Et quomodo intra praesepium Domini simulatrix arrogantia se coarctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodiit ex adipe iniquitas eorum, multo tutius operti sunt iniquitate et impietate sua , quam nos latemus sub sanctitate aliena? Quis enim magis impius, an profitens impietatem, an mentiens sanctitatem? Nonne is qui etiam mendacium addens, geminat impietatem? Et quid dicam? Vereor ne forte et ego suspectus habear, non
Abbreviated transcription (Latin):
minu. minꝰ tam̃ accept̾us. inmo gͣuius crutiandꝰ ꝗͣ qͥlib hominu. Siccine gͦ non inueniebat᷑ nobis uia ut
ita dicam ut cumq tolerabilior adinferuum. Si ita necesse erat ut illo descend̾emus. cur saltm illam
quam multi incedunt uiã scł latam que ducit ad morte̾ non cleginius: quatinus uł de gaudio nnon de i¬
petuis crutiatib addicti saltim habundantes in scło obtinuerunt diuitias. Ue portantib crucem non
seut saluator sua̾. s sicut ille cyreneus alieam. Ue cytharedis citarirantib non ut illi de apobalipsi in cy¬
taris suis. sed uere ut hypcrite in alienis. Ue semel ⁊ ue suꝑbis ⁊ pauꝑib it̾m. Ur inꝗͣ semel ⁊ ue it̾m portan
tib cruce̾ xp̃i ⁊ non sequentib xpiniqͥ niirũ cuiꝰ passioib participant᷑. humilitatẽ sectari negligt. duplici
quippe contritione conteruntur. qui huius mo̾i sc̃. quando ⁊ hic ꝓ temꝑali gła temꝑalit̾ se affugunt. & in

Expanded text:
inus tamen accepturus, imo gravius cruciandus, quam quilibet hominum. Siccine ergo non inveniebatur nobis via, ut ita dicam, utcunque tolerabilior ad infernum? Si ita necesse erat, ut illo descenderemus; cur saltem illam, qua multi incedunt, viam scilicet latam, quae ducit ad mortem, non elegimus, quatenus vel de gaudio, et non de oralibus, perpetuis cruciatibus addicti, saltem abundantes in saeculo obtinuerunt divitias . Vae portantibus crucem, non sicut Salvator suam, sed sicut ille Cyrenaeus, alienam . Vae Citharoedis citharizantibus, non ut illi de Apocalypsi, in citharis suis , sed vere, ut hypocritae in alicnis. Vae semel, et vae iterutibus Christum: qui nimirum cujus passionibus participant, humilitatem sectari negligunt. 3. Duplici quippe contritione conteruntur qui 528 hujusmodi sunt, quando et hic pro temporali gloria temporaliter se affligunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
in cdaritate. sic erit ait ⁊ refurrectio mortuorũ. Nã isi fulgebunt iusti sicut sol in regnopatris eorum
alii tam̃. aliis ampliꝰ ꝓ diu̾sitate meritorũ. Que sane meritti sciendũ non sic in hoc scło ut in ulo fa¬
cile ad homine possẽ discerni quippe cũ hic tancũ oꝑa uideant᷑. illic ⁊̃ corda nichil impediat intueri.
Siquidẽ radiante ubiq sole iusticis tunc minifesta crunt abscondita cordiũ. ⁊ sicut ñ ÷ nc̃ qͥ se abscondat
acalore eiꝰ ita ⁊ uneerit qui se occultet asplendore illiꝰ. Et de oꝑib quide̾ sepe inceita ⁊ obhoc ꝑicłosa sen

Expanded text:
in claritate; sic erit, ait, et resurrectio mortuorum . Nam etsi fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum: in claritate; sic erit, ait, et resurrectio mortuorum . Nam etsi fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum: alii tamen aliis amplius, pro diversitate meritorum. Quae sane merita sciendum non sic in hoc saeculo, ut in illo, facile ab homine posse discerni: quippe cum hic tantum opera videantur, illic etiam corda nihil impediat intueri. Siquidem radiante ubique Sole justitiae, tunc manifesta erunt abscondita cordium ; et sicut non est nunc qui se abscondat a calore e
Abbreviated transcription (Latin):
pcrmisit oꝑationu̾ ne unitatẽ opantiũ Preuidens quoq ⁊ illã in celestib discretã unitat᷑e futurã. deuo¬
tissime leta decantat. Platee tuȩ ierłm sternent᷑ auro mundo ⁊ ꝑho̾s uicos cuos alła cantabit᷑. dudensu.
plateas ⁊ uicos. coronas ⁊ głas diu̾sas incellige. In auro quo uno metallo illa ciuitas ornata descri¬
bit᷑. ⁊ in uno atta quod cantandũ ꝑhibet᷑ dissimisiũ speꝵ simile̾ pulchritudine̾. ⁊ multarũ mentiũ
umã deuotionẽ adtende. Non gͥ una tancũ semita ince dit᷑. quia nec una ẽ mansio quo tendit᷑. uid̾it
autẽ quisq quacu̾q ince. dat ne ꝑdiu̾sitate semitarĩ ab una iusticia recedat. qm ad qualib mansionũ
sua quisq semita ꝑuenerit. ab una domo patris exors non erit. Uoru̾ptamen stella ab stella differt

Expanded text:
praetermisit operationum, nec unitatem operantium. Praevidens quoqpraetermisit operationum, nec unitatem operantium. Praevidens quoq Plateae tuae, Jerusalem, sternentur auro mundo, et per omnes vicos tuos Alleluia cantabitur . Audiens enim plateas et vicos, coronas et glorias diversas intellige. In auro, quo uno metallo illa civitas ornata describitur. et in uno Alleluia, quod cantandum perhibetur, dissimilium specierum similem pulchritudinem, et multarum mentium unam devotionem attende. 9. Non igitur una tantum semita inceditur, quia nec una est mansio quo tenditur. Viderit autem quisque quacumque incedat, ne pro diversitate semitarum ab una justitia recedat: quoniam ad quamlibet mansionem sua quisque semita pervenerit, ab una domo Patris exsors non erit. Verumtamen ut stella ab stella differt
Abbreviated transcription (Latin):
ralis ut ita dixerim unitas. unaq pluralitas. cũ in illa quoq ꝑatria quando iam ipsa regnabit. nichi¬
lominus forte. talis aliqua dispar quodammꝰ cqualitas fut᷑ sitꝰ. Inde ⁊ enĩ scͥptũ ẽ. In domo patris mei
mansiones mansiones multe sunt. Sicut itaq illuc multe mansiones in una domo. ita hinc multi
s una domꝰ. Pcero unitas tam hic quam ibi consistit in una caritate. diu̾sitas aute̾ hic quidẽ in oo¬
dinũ uł oꝑationũ multifaria diuisione. illte uͦ in quadam merittiũ notissima . s ordinacissima distincti¬
one. Intelligens deniq eccła hanc suã quodammͦ discorde̾ ꝯcordiã. concordẽ discordiã. deduxit me inquit
suꝑ semitas iusticiȩ. ꝑo nomen suu. Ponens qͥppe semitas pluralit̾. & iusticiȩ singłarit̾ nec diu̾sitatem

Expanded text:
ralis, ut ita dixerim, unitas, unaque pluralitas: cum in illa quoque patria, quando jam ipsa regnabit, nihiralis, ut ita dixerim, unitas, unaque pluralitas: cum in illa quoque patria, quando jam ipsa regnabit, nihilominus forte talis aliqua dispar quodammodo aequalitas futura sit? Inde etenim scriptum est: In domo Patris mei mansiones 531 multae sunt . Sicut itaque illic multae mansiones in una domo; ita hic multi osed una domus. Porro unitas tam hic quam ibi, consistit in una charitate; diversitas autem hic quidem in ordinum vel operationum multifaria divisione: illic vero in quadam meritorum notissima, sed et ordinatissima distinctione. Intelligens denique Ecclesia hanc suam quodammodo discordem concordiam, concordemve discordiam: Deduxit me, inquit, super semitas justitiae propter nomen suum. . Ponens quippe semitas pluraliter, et justitiae singulariter; nec diversitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tertiano aquã pira ⁊ frigida queq sumend̾a. cũ tñ ipse abhis abstineat: unũq ⁊ ret̾a calida utpo¬
te sibi ꝯgruentia sumat. Quis gͦ hinc eũ recte rep̃hendat: Si diceret ille cur cu aquã nori bibis
uiuit᷑ in ȩccła. Unũ oꝑe teneo ceteros caritate. ftiet autẽ caritas fident̃ loquor ut ne illorũ quidem
fructu frauderꝰ quorum instituta non sequor. Plus aliqͥd dicã. Cu tibi caute age. Pot̾ namq fieri qr tu
frustra laber aueris. ut aut̃ ego frustra diligã bonũ qͦd oꝑaris fieri omĩno non pocest. Oquanta fidu¬
tia caritatis dlius oꝑat᷑ non amans. ⁊ alius amat nichil oꝑans. Ille quidẽ suũ opꝰ ꝑdit. illꝰ uera cari¬
tas numquã excidit: ł quid mirũ si in hoc exilio ꝑegͥnante adhue eccła quedam huiuscemoi̾ sit plu¬

Expanded text:
tertiano aquam, pyra, et frigida quaeque sumenda: cum tamen ab his ipse abstineat, vinumque et caetera calida, utpotertiano aquam, pyra, et frigida quaeque sumenda: cum tamen ab his ipse abstineat, vinumque et caetera calida, utpote sibi congruentia, sumat. Quis, rogo, hinc eum recte reprehendat? Si diceret ille, Cur tu aquam non bibis, vivitur in Ecclesia. Unum opere teneo, caeteros charitate. Faciet autem charitas fidenter loquor ut ne illorum quidem fructu frauder, quorum instituta non sequor. Plus aliquid dicam. Tu tibi caute age. Potest namque fieri quia frustra tu laboraveris: ut autem ego frustra diligam bonum quod operaris, fieri omnino non potest. O quanta fiducia charitatis! Alius operatur non amans, et alius amat nihil operans. Ille quidem suum opus perdit, illius vero charitas nunquam excidit. Et quid mirum, si in hoc exsilio, peregrinante adhuc Ecclesia, quaedam hujuscemodi sit plu
Abbreviated transcription (Latin):
uiro cui ⁊ despondit uͥgiiem castã exhib̾e xͦ. Uerũptam̃ illa una dic̾ in canticis. Ordinate in me caritatẽ
ut isi una in caritate diuisa. tam̃ sit in ordinatione. Qd gͦͦ Cist̾c̾iensis sũ. dapno gͥ cluniacenses. absic
S diligo s predico. s magnifico. Cur gͦ inquis odine̾ illum non tenes. si sic lauda s: Audi ꝑꝑ ħ ꝗͣ apłs ait.
Unusquisq in ea uocatione qua uocatus ÷ ꝑmaneat. Quod si queris cur ⁊ apͥncipio non legerim. si talem
iustus non sit sed quia ego carnalis erã uenumdatꝰ sub peccato. ⁊ talem animȩ mee langorẽ sentiebam.
cui fortioi ess pocio necessaria Et diu̾sis morbis diu̾sa conuenut medicamenta. ⁊ fortiorib fortiori
Pac duos hoies fehib auxiari. quartanis unũ. alt̾m tertianis. cõmendet aut̃ qui quartanis labaris

Expanded text:
viro, cui despondit, virginem castam exhibere Christo . Verumtamen illa una dicit in Canticis, Ordinavit in me charitatem viro, cui despondit, virginem castam exhibere Christo . Verumtamen illa una dicit in Canticis, Ordinavit in me charitatem : ut etsi una in charitate, divisa tamen sit ordinatione. Quid ergo? Cisterciensis sum: damno igitur Cluniacenses? Absit! sed diligo, sed praedico, sed magnifico. Cur ergo, inquis, Ordinem illum non tenes, si sic laudas? Audi. Propter hoc quod Apostolus ait: Unusquisque in ea vocatione, in qua vocatus est, permaneat . Quod si quaeris, cur et a principio non elegerim, si talem  scilicet Ordo sanctus et justus non sit: sed quia ego carnalis eram, venumdatus sub peccato ; et talem animae meae languorem sentiebam, cui fortior esset potio necessaria. Et diversis morbis diversa conveniunt medicamenta, et fortioribus fortiora. Fac duos homines febribus anxiari, quartanis unum, alterum tertianis. Commendet autem qui quartanis laborat,
Abbreviated transcription (Latin):
tario uire sertiatur eccła. qͥa ⁊ de uia scͥptũ ẽ. Astitit regina adextris tius in uestitu deaiurato. circũdit
inrictate. Itaq diu̾si diu̾sa accipientes dona. aliꝰ quidẽ sic. aliꝰ uͦsic. siue cluniacenses. siue cistellens
siue derici regłares siue ĩ laici fideles om̃is deniq ordo. oĩs lingua. omĩs sexus. onũs ętas. omĩs con
aditio. in oi loco ꝑ oẽ tempꝰ. apͥmo homine usq ad nouissimũ. nam ⁊ ꝓpt̾ hoc talaris dicta eͣ qͦd ad fine̾
usq ꝑtingat dicente ꝓpħa. ⁊ non ẽ qui se abscondat acalore eius. nimirũ congruens ei. cui ⁊ facta: q
phibente uidelicet alia scͥpt̃a. ⁊ ipse attingit a fine usq ad fine̾ fortit̾ ⁊ disponit omĩa suauit̾. os gͦ parit̃¬
concurramꝰ in unã cunicã ⁊ ex om̃ib constet una. Ex om̃ib iuquã una. Na̾ si ex plurib ⁊diu̾sis. tamͣ u¬
ẽ tamͣ colũba mea. formosa mea ꝑfecta mea. Alioquin nec ego solus. nec tu sine me. nec ille absq ucͦq

Expanded text:
 Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate . Itaque diversi diversa accipientes dona, alius quidem sic, alius vero sic; sive Cluniacenses, sive Cistercienses, sive clerici regulares, sive etiam laici fideles, omnis denique Ordo, omnis lingua, omnis seditio, in omni loco, per omne tempus, a primo homine usque ad novissimum. Nam et propter hoc talaris dicta est, quod ad finem usque pertingat, dicente propheta, Non est qui se abscondat a calore ejus : nimirum congruens ei cui et facta est, qui, perhibente videlicet alia Scriptura, et ipse attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . CAPUTtet una. Ex omnibus, inquam, una. Nam etsi ex pluribus et diversis, una est tamen columba mea, formosa mea, perfecta mea . Alioquin nec ego solus, nec tu sine me, nec ille sine utroqu