comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maguĩ ꝑfitentur. ut cogitata eoꝵ ac nõ
ip̃e discipline quas loq̃ndo se trad̾e putãt
pcipiantur. atq teneantur: Nam quis
tam stulte curiosus est qui filiũ suum
nuttat in scolam ut quid magr̃̾ cogitet
discat: At istas omnes disciplinas qͣs
discipli uocantur: utrũ uera dc̃ã sĩt
tores potais laudare qͣm doctos. si tñ
⁊ illi quod locuntut sciunt. fanũtur
aud̃ hoĩes ut eos qui nõ sunt: magrõs

Expanded text:
fitentur, ut cogitata eorum, ac non ipsae disciplinae quas loquendo se tradere putant, percipiantur atque teneantur? Nam quis tam stulte curiosus est, qui filium suum mittat in scholam, ut quid magister cogitet discat? At istas omnes disciplinas quas discipuli vocantur, utrum vera dicta sint,tores potius laudare quam doctos; si tamen et illi quod loquuntur sciunt. Falluntur autem homines, ut eos qui non sunt magistros
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ulło modo ambigo id conari u̾ba
u̾aciũ ⁊ id quodãmodo ꝓfit̾i: ut animꝰ
loq̃ntis appareat quod optinent om̃ib
ꝯcedentib: si loqui m̃tientib nõ liceret¬
Qm̃qͣm sepe exꝑti fi̾timus ⁊ in nob̾ ⁊ in
aliis. nõ eaꝵ reꝵ que cogitantur u̾ba ꝓfr̾i
quod duob modis posse accede̾ udeo ⁊
cum aut sermo memorie mandatus. ⁊
sepe de cursus alia cogitantis ore fundr̃.¬

Expanded text:
Nam nullo modo ambigo id conari verba Nam nullo modo ambigo id conari verba veracium, et quodammodo profiteri, ut animus loquentis appareat; quod obtinerent omnibus concedentibQuanquam saepe experti fuerimus, et in nobis et in aliis, non earum rerum quae cogitantur, verba proferri: quod duobus modis posse accidere video, cum aut sermo memoriae mandatus et saepe decursus, alia cogitandis ore fund
Abbreviated transcription (Latin):
uincitur Qmobrem in hiis ettam quei
m̃te cernuntur. frustra strepentes loqĩ¬
las audit. quisꝙ ea cern̾e nõ pt̃. nisi qr
talia qͣmdiu ignorantur: ntile est credẽ.
quisquis aut̾ cern̾e pt̃: intus est discipls
u̾itatis. foris iudex loq̃ntis. uł potius ip̃iꝰ
locutõnis. Lam płmq scit illa que dc̃ã
siuit. eo ipõ nesciente qui dixit. nelut si
quisqͣm epycurets credens. ⁊ mortalem
aĩam putans. eas rõnes que de mimor¬
talitate eius prudentõrib tractate sũt
eloqͣtur. illo audiente qui spũalia con¬
tueri pt̃. Iudicat usde uera eum dic̾e̾. at
ille qui dicit utrũ dicat uera. ignorat
immo etiam falsissima existimat. Nũ
igitur putandus est ea docẽ que nescit :⁊
at qui iisd̃ u̾bis utitur: quib uti etiam
sciens posset. Quare iam ne hoc quid̃ ueli¬
quitur u̾bis. ut hiis saltem loq̃ntis ani¬
mus indicetur: siquid̃ incertũ est utrũ
ea que loquitur. sciat. ad de m̃tientes at
fallentes ꝑ quos facile intlłigas. nõ mͦ ñ

Expanded text:
uamobrem in iis etiam quae mente cernuntur, frustra cernentis loquelas audit quisquis ea cernere non potest, nisi quia talia quamdiu ignorantur utile est credere: quisquis autem cernere potest, intus est discipulus veritatis, foris judex loquentis, vel potius ipsius locutionis. Nam plerumque scit illa quae dicta sunt, eo ipso nesciente quae dixit; veluti si quisquam Epicureis credens et mortalem animam putans, eas rationes quae de immortalitate ejus a prudentioribus tractatae sunt, eloquatur, illo audiente qui spiritualia contueri potest; judicat iste eum vera dicere: at ille qui dicit, utrum vera dicat ignorat, imo etiam falsissima existimat: num igitur putandus est ea docere quae nescit? Atqui iisdem verbis utitur, quibus uti etiam sciens posset. 42. Quare jam ne hoc quidem relinquitur verbis, ut his saltem loquentis animus indicetur; si quidem incertum est utrum ea quae loquitur, sciat. Adde mentientes atque fallentes, per quos facile intelligas non modo n
Abbreviated transcription (Latin):
etiam somiunt sentimus s de hiis que
alũ sensimus q̃ritur: nõ iam res ipas
s ymagines ab eis impssas. memorie¬
ꝙ mandatas loquimur. cũ oĩo quõ nera
dicamus cũ faisa intueamur: ⁊gnoro.
nisi qr nõ nos ea indere ac sentire. sur
disse ac sensisse narramus. ita illas ym¬
gines in memorte penetralib reꝑante¬
sensaꝵ q̃dam docunta gestamus. que
animo ꝯtemplantes. bon ꝯscĩa nõ m̃ti¬
mur cũ loqͥmur si nob sunt ista docu¬
m̃ta. Is eni qui audit si a sensi atꝙ as¬

Expanded text:
quae coram sentimus, sed de his quae aliquando sensimus, quaeritur, non jam res ipsas, sed imagines ab eis impressas, memoriaeque mandatas loquimur, cum omni quomodo vera dicamus cum falsa intueamur ignoro: nisi quia non nos ea videre ac sentire, sed vidisse ac sensisse narramus, ita illas imagines in memoriae penetralibus rerum antecessarum quaedam documenta gestamus, quae animo contemplantes bona conscientia non mentimur cum loquimur, sed nobis sunt ista documenta. Is enim qui audit, si ea sensit atque af
Abbreviated transcription (Latin):
cet sciam. reb ergo cognitis: ilboꝵ
quoc cognitio ꝑficitur. n̾bis u̾o audi¬
tis: nec u̾ba discuntur. Nõ enĩ ea u̾ba
que nouimus: discimus aut que nõ
nili cor significatõe ꝑcepta que nõ auoi¬
tõne uocũ emissaꝵ s reꝵ significataꝵ cog¬
nitõne ꝯtingit Uerissima quippe rõ est.
nes quid significent: aut nescire: si scimꝰ.
ꝯmemorari potius qͣm disc̾e̾. si aut̃ nescim̃
ne ꝯmemorari quid. s fortasse ad q̃rend̾
ammon̾i Auod si dix̾is: tegmna quidẽ
illa capitũ quoꝵ nom̃ sono tm̃ tenemus
nõ nos posse nisi uia cognosce. neq nom̃
ip̃m plenius nisi illis ip̃is cognitis: nos¬
se. quod tñ de ip̃is ꝑus accepimus. ut re¬
gemac flammas fide ac peligione suꝑa¬
uerint. quas laudes deo cecuunt. quosi
honores ab ip̃o etiam mimico merũuit
num alit̾ hoc nisi ꝑ uba didicimus. ⁊ ei¬
pondebo. cuncta que ñbis illis signitica¬
ta sunt: in nr̃a iam notitia fuisse. Nam

Expanded text:
cet sciam. Rebus ergo cognitis, verborum cet sciam. Rebus ergo cognitis, verborum quoque cognitio perficitur; verbis vero auditis, nec verba discuntur. Non enim ea verba quae novimus, discimus; aut quae non nisi eorum significatione percepta, quae non auditione vocum emissarum, sed rerum significatarum cognitione contingit. Verissima quippe ratio estnos quid significent, aut nescire: si scimus, commemorari potius quam discere; si autem nescimus, ne commemorari quidem, sed fortasse ad quaerendum admoneri. 37. Quod si dixeris, tegmina quidem illa capitum, quorum nomen sono tantum tenemus, non nos posse nisi visa cognoscere, neque nomen ipsum plenius nisi ipsis cognitis nosse: quod tamen de ipsis pueris accepimus, ut regem ac flammas fide ac religione superaverint, quas laudes Deo cecinerint, quos honores ab ipso etiam inimico meruerint, num aliter nisi per verba didicimus? Respondebo, cuncta quae illis verbis significata sunt, in nostra notitia jam fuisse. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
docũit quod facile obtin̾em si parilo ã¬
plius loqui nellem. s dico id quod ꝓxi¬
mũ est nõ u̾bis docu̾it. ꝙ si eis foete cõ¬
spectis cũ sie adero me admonũit dicẽs
ecte sarabaras: distam rem quam ne¬
sciebam. nõ ꝑ u̾ba que dc̃ã sunt. sed ꝑ¬
nom̃ ulud quid ualeret: nosd̾e̾m ac te¬
nerem. Nõ enĩ cũ rem ip̃am didici: ner¬
bis alienis credidi. d ocłis meis. tam̃
istis fortaste uratcendem: credidi .i. ut
aspectu quer̾em quid ud̾em. hactenus¬
siba ualitunt quib ut płimũ tribuã
admonent tm̃ ut q̃ramus ros. nõ exhi¬
bend ut noũimus. Is me aut̃ aliquid
docet qui urocłis. uł ulli corporis sen¬
sut uł ip̃i etiam m̃ti p̾bet ea que cog¬
noste̾ uolo. Uerbis igitur nisi u̾ba ñ
discimus. ĩmo sonitũ screpitũ q u̾boꝵ
sam si ea que signa nõ sunt ũba esse
nõ possunt: ꝙͣuis iam auditũ u̾bum
nescio tñ u̾bum ẽẽ donec quid signisi¬

Expanded text:
docuerit, quod facile obtinerem, si paulo amdocuerit, quod facile obtinerem, si paulo amplius loqui vellem; sed dico id quod proximum est, non verbis docuerit. Quod si eis forte conspectis cum simul adero me admonuerit, dicens, Ecce saraballas; discam rem quam nesciebam, non per verba quae dicta sunt, sed nomen illud quid valeret, nossem ac tenerem. Non enim cum rem ipsam didici, verbis alienis credidi, sed oculis meis: illis tamen fortasse ut attenderem credidi, id est ut aspectu quaererem quid viderem. CAPUverba valuerunt, quibus ut plurimum tribuam, admonent tantum ut quaeramus res, non exhibent ut noverimus. Is me autem aliquid docet, qui vel oculis, vel ulli corporis sensui, vel ipsi etiam menti praebet ea quae cognoscere volo. Verbis igitur nisi verba non discimus, imo sonitum strepitumque verborum: nam si ea quae signa non sunt, verba esse non possunt, quamvis jam auditum verbum, nescio tamen verbum esse, donec quid signifi
Abbreviated transcription (Latin):
Itaꝙ ꝑiliam neq tem possum nossequã
nouiam. neq signũ in quod intentus:
digitus nõ est. s de intentõne digiti nõ
nimis cuto. qr ip̃ius demonstratõis sig¬
nũ mn iudetur potius qm reꝵ aliquaꝵ
que demonitntur. sicut ad ubiũ quod ecce
dicimus. sam ⁊ cũ hoc adu̾ibio digitum
solemus intende̾. ne unũ demonstnͣdi
signũ. nõ sit satis. ⁊ uiud maxime tibi
nitor ꝑsuad̾e̾ si potõ ꝑ ea signa que u̾ba
appellantur: nos nicħ disce̾. potius enĩ
ut dixi iim u̾bi ł significatõm que
latet in sono. re ip̃a que significatur
cognita discimus: qͣm illam cali signi¬
ficatõne ꝑciptinus. ⁊ quod dixi de capi¬
te. hoc etiam de tegminib. de q aliis reb
inuitabilib dix̾mm. quas tñ cũ tam no¬
uerim: sarabaras illas ad huc usq nõ
noui. quas in sigestu quispiam signi¬
ficau̾it aut pinx̾it. aut aliquid cui si¬
mlles sunt oscendĩt. ne dĩcam nõ me

Expanded text:
Itaque per illam neque rem possum nosse quam Itaque per illam neque rem possum nosse quam noveram, neque signum in quod intentus digitus non est. Sed de intentione digiti non nimis curo; quia ipsius demonstrationis signum mihi videtur potius, quam rerum aliquarum quae demonstrantur, sicut adverbium quod, Ecce, dicimus; nam et cum hoc adverbio digitum solemus intendere, ne unum demonstrandi signum non sit satis. Et id maxime tibi nitor persuadere, si potero, per ea signa quae verba appellantur, nos nihil discere; potius enim, ut dixi, vim verbi, id est significationem quae latet in sono, re ipsa quae significatur cognita, discimus, quam illam tali significatione percipimus. 35. Et quod dixi de capite, hoc etiam de tegminibus, deque aliis rebus innumerabilibus dixerim: quas tamen cum jam noverim, saraballas illas adhuc usque non novi; quas mihi si gestu quispiam significarit aut pinxerit, aut aliquid cui similes sunt, ostenderit, non dicam non me
Abbreviated transcription (Latin):
Signũ uo eẽ oidici qñ cuius rei signũ
eẽt: inuent quam quid̃ ut dixi nõ signi¬
ficatu s aspectu didicam. ĩta magis sig¬
nũ re cognita. quam signo dato ip̃a res
discitur. quod ut aꝑtius intlłigas: fĩgi
nos munc pͥmũ audire quod dr̃ caput.
⁊ nescientes utrũ uox ista sit tm̃m sonãs
an etiam aliquid significans querẽ quid
sit captit mem̃to nos nõ rei que signifi¬
catur s ip̃ius signi uelle hĩe notitiam
qua caremus ꝓfecto. qͣmdiu cuius sig¬
nũ est ignoramus. Si ergoita querẽtib
res ip̃a digito demoniietut. Hac ꝯspecta
discimus signũ quod audierus tm̃
nond̾ nou̾amus in quo tñ signo cũ duo
sit sonuis ⁊ significatio: loni certe nõ
plignũ ꝑcipiinus. s eotp̃o aure pulla¬
ta significatõnẽ aut̃: re que significat᷑
aspecta. sam ula intentio digiti signifi¬
care nicħ alio pt. qͣm ulud in quod in¬
tenditur digitus. intentus est aut̃ ñ
nsiguũ. s in m̃brũ quod caput uocat᷑

Expanded text:
signum vero esse didici, quando cujus rei signum esset inveni; quam quidem, ut dixi, non significatu, sed aspectu didiceram. Itaque magis signum re cognita, quam signo dato ipsa res discitur. 34. Quod ut apertius intelligas, finge nos primum nunc audire quod dicitur, caput; et nescientes utrum vox ista sit tantummodo sonans, an aliquid etiam significans, quaerere quid sit caput memento nos non rei quae significatur, sed ipsius signi velle habere notitiam, qua caremus profecto, quamdiu cujus signum est ignoramus: si ergo ita quaerentibus res ipsa digito demonstretur, hac conspecta discimus signum quod audieramus tantum, nondum noveramus. In quo tamen signo cum duo sint, sonus et significatio, sonum certe non per signum percipimus, sed eo ipso aure pulsata; significationem autem re, quae significatur, aspecta. Nam illa intentio digiti significare nihil aliud potest, quam illud in quod intenditur digitus: intentus est autem non in signum, sed in membrum quod caput vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
negare quod dr̃. Inle aut̃ seꝑatim eni¬
tiate sillabe. qr sine significatõne iula¬
sonũunt. hoc eas ẽẽ quod sonu̾e ꝯcessũ
est. Aug̃. Placet igitur firmũ q anim̃
tenes nõ respondend̃ eẽ int̾rogatõnib
nisi ex hiis reb que u̾bis significantur
ad. Non intsłigo cur displiceat si mͦ u̾ba
sint. Ang̃. Uellem scire quõ illi resist̾s
de quo lasutes colemnus audire queo er
eius ore cũ quo dispitabat leonem ꝓcessil¬
se ꝯcluserit. Cum enĩ quesisset utril ea que

Expanded text:
negare quod dicitur. Illae autem separatim enunegare quod dicitur. Illae autem separatim enuntiatae syllabae, quia sine ulla significatione sonuerunt, hoc eas esse quod sonuere concessum est. Aug. Placet igitur, firmumque animo tenes non respondendum esse interrogationibus, nisi ex iis rebus quae verbis significantur. Ad. Non intelligo cur displiceat, si modo verba sint. Aug. Vellem scire quomodo illi resisteres, de quo jocantes solemus audire, quod ex ejus ore cum quo disputabat, leonem processisse concluseri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sbatim certus ac fidens rogatõni
respondend̃ putasti. Ad̾. uerum dicis.
Aug̃. Cur ergo id tm̃ quod in medio
positũ est. ⁊ sco id quod sonat. ⁊ scd̃ id qd̃
significat te accipe libuit: Ecce iam totũ
ex ea tm̃i ꝑte qua significatut accipto.
Assentior enĩ tibi sermocinari nos oĩo nõ
posse nisi auditis u̾bis ad ea feratur ani¬
mus: quoꝵ ista surit signa. Ad̾. Quero oñ¬
de nunc quõ ista rõcinatõe deceptus sim.
me hoiẽm nõ eẽ ꝯduditur. Aug̃. Immo
ead̾ rursum int̾rogabo ut ip̃e inuenias
ubi lapsus sis. Ad. bene facis. aug̃ Iand
ergo quod p̾mo q̃ sceram. qr iam dedisti:
nõ q̃ram. Uide igitur diligentius utrũ
suuaba ho. nicħ aliud sit qͣm ho. ⁊ utrum
mo: nich aliud sit qͣm mo. ad̾ Hic prsus
nich aliud iideo. Aug̃. Uide etiam num
hiis duab nuictis: Homo fiat. ad. seqͣꝙͣ
hoc ꝯcesserim placuit enĩ ⁊ recte placuit¬
placuiit signo dato ulud quod significat᷑

Expanded text:
 est, quod statim certus ac fidens rogationi  est, quod statim certus ac fidens rogationi respondendum putasti. Ad. Verum dicis. Aug. Cur ergo id tantum quod in medio positum est, et secundum id quod sonat, et secundum id quod significat, te accipere libuit? Ad. Ecce jam totum ex ea tantum parte qua significatur accipio: assentior enim tibi, sermocinari nos omnino non posse, nisi auditis verbis ad ea feratur animus, quorum ista sunt signa. Quare ostende nunc, quomodo ista ratiocinatione deceptus sim, qua me hominem non esse concluditur. Aug. Imo eadem rursus interrogabo, ut ipse invenias ubi lapsus sis. Ad. Bene facis. 23. Aug. Illud ergo quod primo quaesieram, quia jam dedisti, non quaeram. Vide igitur diligentius, utrum syllaba, ho, nihil aliud sit quam, ho; et utrum, mo, nihil aliud sit quam, mo. Ad. Hic prorsus nihil aliud video. Aug. Vide etiam num istis duabus junctis, homo, fiat. Ad. Nequaquam hoc concesserim: placuit enim, et recte placuit, signo dato id quod significatur
Abbreviated transcription (Latin):
significant me int̾rogau̾is. aug̃. eu
potius responde ex qua ꝑte accepis int̾ro¬
gatõm meam. Nam si est ambigua. pͥꝰ
hoc can̾ie debuisti. neq mͥ responde añꝙͣ
certus fieres quonam mͦ rogau̾m. ad̾.
atuid enĩ me impediret hec ambiguitas
cum ego ad utrũq respond̃tm:. homo
enĩ prsus homo est. Nam ⁊ isde due sã¬
labe nicħ aliud sunt qͣm iste die silłe.
⁊id quod sigutficant: ncħ aliud est ꝙͣ
id quod est Aug̃. Scito ent̃ hoc quid̾. S
cur hoc solũ quod dc̃m est homo. non ⁊̃
cet̾a que locuti sumus ad utrñq acce¬
pisti: Ad̾. Unde enĩ quincor ꝙ ⁊ cet̾a
nõ sic accepim: Aug̃. ut alia omtitã
eam pͥmam ip̃am pogatõm meam si
totam ex ea ꝑte accepisses qua sitiabe
sonant. nicħ mͥ respondisses. possem tͥ
in medio repetun dicens. Utrũ homo
homo sit. pͥmũ ⁊ ultimũ u̾bũ nõ scd̃
ip̃a signa s scd̾ ea que hiis significã¬

Expanded text:
significant, me interrogaveris? Aug. Tu significant, me interrogaveris? Aug. Tu potius responde ex qua parte acceperis interrogationem meam: nam si est ambigua, prius hoc cavere debuisti, neque mihi respondere antequam certus fieres quonam modo rogaverim. Ad. Quid enim me impediret haec ambiguitas, cum ego ad utrumque responderim; homo enim prorsus homo est: nam et istae duae syllabae nihil aliud sunt quam istae duae syllabae; et id quod significant, nihil aliud est, quam id quod est. Aug. Scite hoc quidem: sed cur hoc solum quod dictum est homo, non etiam caetera quae locuti sumus, ad utrumque accepisti? Ad. Unde enim convincor quod et caetera non sic acceperim? Aug. Ut alia omittam, eam ipsam primam rogationem meam, si totam ex ea parte accepisses, qua syllabae sonant, nihil mihi respondisses; possem tib quorum unum in medio repetivi dicens utrum homo, homo sit, primum et ultimum verbum, non secundum ipsa signa, sed secundum ea quae his significan
Abbreviated transcription (Latin):
que tu dicenda uł agenda piitanus. Aug̃.
Agẽ engo. illam ꝑtem ꝯsid̾e̾mus cũ sig̃¬
ns nõ alia signa significantur. s ea q̃
signtficabilta uocamus ⁊ pͥmũ dic m¬
titrũ homo homo sit. ad̾. Nunc tĩo an
¶tdas nescio. aug̃. Quo ita: ad̾. Wa
q̃rend̾ ex me censes utrũ homo aliud
sit qͣm homo. Atig̃. Ita credo te illudi
arbitͣreris. Si etiam quer̾e̾m utrum
pͥma huius noĩs sillaba aliud sit qͣm
no. ⁊ aliud scd̾a qm mo. ad̾. Ita oĩo. Aug̃
at iste due sillabe ꝯiuncte: homo est. an
negabes: Ad̾. Nitis neges ÷ Quero ergo
lo modo hoc uideo quo tendas. aug̃. dici¬
to ergo ne me ꝯtumeliosuĩ putos. Ad̾.
Concludi existimas ꝙ homo non sum.
aug̃. Quid: tu nõ idem existimas. qui
omnia suꝑtora ex quib hoc ꝯfectũ est.
nera eẽ concedis s ad̾. Non tibi ego dicã
quid existimem: nisi pͥus abs te audie¬
ro cũ quer̾es utrũ homo homo sit: de
duab sillabis istis. an de reipa quam

Expanded text:
quae tu dicenda vel agenda putaveris. 22. Aug. quae tu dicenda vel agenda putaveris. 22. Aug. Age, jam ergo illam partem consideremus, cum signis non alia signa significantur, sed ea quae significabilia vocamus. Et primum dic mihi utrum homo, homo sit. Ad. Nunc vero an ludas nescio. Aug. Quid ita? Ad. Quia quaerendum ex me censes, utrum homo aliud sit quam homo. Aug. Ita credo te illudi arbitrareris, si etiam quaererem utrum prima hujus nominis syllaba aliud sit quam, ho, et aliud secunda quam, mo. Ad. Ita omnino. Aug. At istae duae syllabae conjunctae, homo est: an negabis? Ad. Quis neget? Aug. Quaero ergo, lo modo: sed video quo tendas. Aug. Dicito ergo, ne me contumeliosum putes. Ad. Concludi existimas quod homo non sim. Aug. Quid, tu non idem existimas, qui omnia superiora ex quibus hoc confectum est, vera esse concedis? Ad. Non tibi ego dicam quid existimem, nisi prius abs te audiero, cum quaereres utrum homo, homo sit, de duabus istis syllabis, an de re ipsa quam
Abbreviated transcription (Latin):
puam uł medioctem aliquam utilita¬
tem requit̾e. aut si magnũ quiddam
ꝑcurre̾ ustam disputatom suspicaris:
iamiamq id scire. sine saltem audire
desid̾as. Ego aut̃ credas nelim neq me
uilia ludicra hoc institutsse sermone.
ꝙͣius fortasse ludamus. ⁊d ipm cñ nõ
pu̾ili sensu estimand̾ sit: neq ꝑua bo¬
na uł mediocra cogitare ⁊ cñ si dicam
uitam eẽ qͣmdam bĩllinam eamd̾ q
sempit̾uam. quo nos deo duce .i. ip̃a u̾i¬
tate gradib quibdam infirmo gressut
ntõ accõmodatis ꝑduci cupiam: u̾eor
ne ridiculus uerear. qui nõ reꝵ ip̃aꝵi
que significantur. s signoꝵ ꝯsid̾atõe
tantam uiam ingredi ceꝑimi. dabis.
igitur ueniam si p̃ludo tecũ nõ luden¬
di grã. s extendi uires ⁊ m̃tis atiem.
quib regionis illius ubi beata uita ẽ:
calorem ac lucem. nõ mͦ sustiñe. t̾im et
amate possimus. Ad̾. age potius ut ce¬
pisti. ꝑam nũqͣm ego ꝯtempnenda puto

Expanded text:
parvam vel mediocrem aliquam utilitaparvam vel mediocrem aliquam utilitatem requirere; aut si magnum quiddam parturire istam disputationem suspicaris, jamjamque id scire sive saltem audire desideras. Ego autem credas velim, neque me vilia ludicra hoc instituisse sermone, quamvis fortasse ludamus, idque ipsum tamen non puerili sensu aestimandum sit; neque parva bona vel mediocria cogitare. Et tamen si dicam vitam esse quamdam beatam, eamdemque sempiternam, quo nos Deo duce, id est ipsa veritate, gradibus quibusdam infirmo gressui nostro accommodatis perduci cupiam; vereor ne ridiculus videar, qui non rerum ipsarum quae significantur, sed considerationetantam viam ingredi coeperim. Dabis igitur veniam, si praeludo tecum non ludendi gratia, sed exercendi vires et mentis aciem, quibus regionis illius, ubi beata vita est, calorem ac lucem non modo sustinere, verum etiam amare possimus. Ad. Perge potius ut coepisti: nam nunquam ego contemnenda putem
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ aptum. ur ex hoc intiłigi pt̃ quod ĩ
loq̃ndo pectissime dm̃is. quod est huicno
men rel eẽ memorte mandare tem cu¬
prentes. Quod est aut̃ huic rei u̾bum
dic̾e nõ solemus. Sate no nõ solum tm̃
ma inuenimus. illud sane m elapsũ.
erat. in hoc gen̾e in quo inuicem sig¬
na lignlticent. sullũ nos signũ ꝯꝑisse
quod nõ int̾ cet̾a que significat. seqͦ
significes. hoo qnͣtũ potui recordatus
sum. tit iam ud̃is quem nicħ puto ĩ
tuoc sepmone nisi scientem certum q
dixisse. utrũ ista bene ordinate ꝙ di¬
gesserim. Aug̃. datis tu quid̃ memo¬
u̾t oniria qułe ueliere recoluisti⁊ it
tibi fateor multo enidentius m̾ nunc ui¬
tentur ista distincta qͣm cũ ea inqͥrendo
ac disserendo. nescio de quib latebris am¬
to esitenus. s quonam tantis amba¬
gib totũ ꝑuenire moliar: difficile dcũ
ospinc loco tu enĩ fortasse aut lud̾e nos
⁊a serus reb anocare animũ qͣi quib¬
dam putilib q̃stiuncłis arbitͣris. aut

Expanded text:
ertum, vel ex hoc intelligi potest, quod in loquendo rectissime dicimus, Quod est huic rei nomen, rem memoriae mandare cupientes; Quod est autem huic rei verbum, dicere non solemus. Quae vero non solum tantumdem, μα invenimus. Illud sane mihi elapsum erat an hoc genere, in quo invicem se significant, nullum nos signum comperisse, quod non inter caetera quae significat, se quoque significet. Haec quantum potui recordatus sum. Tu jam videris, quem nihil puto in hoc sermone nisi scientem certumque dixisse, utrum ista bene ordinateque digesserim. CAPUT riter omnia quae vellem recoluisti; et, ut tibi fatear, multo evidentius mihi nunc videntur ista distincta, quam cum ea inquirendo ac disserendo de nescio quibus latebris ambo erueremus. Sed quonam tantis ambagibus tecum pervenire moliar, difficile dictu est hoc loco. Tu enim fortasse aut ludere nos, et a seriis rebus avocare animum, quasi quibusdam puerilibus quaestiunculis, arbitraris, aut
Abbreviated transcription (Latin):
get ⁊ caꝑet. nõne ulũ spectatorem suũ
doc̾et ulło significatu. s re ip̃a quod ille
scire cuprebat. Ad. Metito ne quis hic
tale sio q̃le de mo dixi. qui querit quio
sit ambulare. Neq enĩ indeo ⁊ hic totũ
illud aucupiũ eẽ monstratũ. Auig̃. fã¬
cile est hac cura te exuere. Addo enĩ slle
ita intlłigens eet. ut ex hoc quod itoit
totũ illud genus agnoscẽt. Satis est nã
signo. Ad. Hoc etiam ego possum ile i
aoce. Si ensꝰ ste bn intuigeno. paucioi
passib ambulatõne monstrata. tocũ queo
ut amoulare agnosc̾e̾t. Aug̾. facias fmc¬
btetn faueo ⁊ ces enĩ ab ittroq nr̃m id
estamitquedam quid docĩ sme signis que

Expanded text:
geret et caperet; nonne illum spectatorem suum geret et caperet; nonne illum spectatorem suum doceret nullo significatu, sed re ipsa, quod ille scire cupiebat? Ad. Metuo ne quid hic tale sit, quale de illo dixi, qui quaerit quid sit ambulare. Neque enim video, et hic totum illud aucupium esse monstratum. Aug. Facile est hac cura te exuere; addo enim, si ille ita intelligens esset, ut ex hoc quod vidit, totum illud genus artis agnosceret: satis est namqri posse sine signo. Ad. Hoc etiam ego possum illi addere; si enim sit bene intelligens, paucis passibus ambulatione monstrata, totum quid sit ambulare cognoscet. Aug. Facias etiam faveo: vides enim ab utroque nostrum id e
Abbreviated transcription (Latin):
minime temariũ. que custodia tnqllita¬
tis est maxima. pam difficillimũ ołoes
ꝓcłiua approbatõe tenebamus: ꝯttarns
disputatõnib labefactantut. ⁊ qĩ exto¬
qñtur e manib. Quare ut equũ bñ cisi¬
eni᷑ ne cum sepe subruũtur que firmis¬
sime statura ⁊ mansitra p̾sumimus.
intantũ oditm ur timorem tõnis ĩuci¬
damus. ut ne ip̃i quidꝰ ꝓspine ilitati
sides hñda itideatur. S age nunc expeoi¬
tius retraccemus utrs̃ recte ista dubi¬
tanda putattis. sam quero abs te siqs¬
qͣm ignarus deceptõnis amũ que ca¬
lanus ⁊ isco effectãntur obuiam fie¬
ret aucupi armis quid̃ siuns matructo
nõ tñ aucupanti. s iter agento quo it̃¬
so p̾m̾et gradũ sexũ ꝙ uc fit admirãs
crgitaret ⁊ queret quidnam sibihoĩs
ile nellet ornatus. anceps aut̃ cumire
uide̾t atrentam ostentandi se ituoio cã¬
uiculam fistula ⁊ accipitre fig̾et. subi¬

Expanded text:
minime temerarium: quae custodia tranquillitaminime temerarium: quae custodia tranquillitatis est maxima. Nam difficillimum omnino est ocliva approbatione tenebamus contrariis disputationibus labefactantur, et quasi extorquentur e manibus. Quare, ut aequum esenim ne cum saepe subruuntur quae firmissime statura et mansura praesumimus, in tantum odium vel timorem rationis incidamus, ut ne ipsi quidem perspicuae veritati fides habenda videatur. 32. Sed age, nunc expeditius retractemus utrum recte ista dubitanda putaveris. Nam quaero abs te, si quisquam ignarus deceptionis avium, quae calamis et visco affectatur, obviam fieret aucupi, armis quidem suis instructo, non tamen aucupanti, sed iter agenti, quo viso premeret gradum, secumque, ut fit, admirans cogitaret et quaereret quidnam sibi hominis ille vellet ornatus; auceps autem cum in se videret attentum, ostentandi se studio canquam aviculam fistula et accipitre figeret, subi
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur. Ad̾. Nch hẽo cur nõ assentiat
Ang̃. Confectũ est igitur ⁊ nicħ sñ sig¬
nis doc̾i: ⁊ orgnitõm ip̃am signis quib
cegnoscimus cartorem nob ẽẽ oportẽ
ꝙͣuis nõ omnia que significantur
possint suis signis eẽ potiora. Astant
detur. Aug̃. Cnͣto tandem circutu res
tantilla ꝑacta sic meministi ne q̃soꝵ
Nam ex quo int̾ nos u̾ba taculamur
que tamdiu fecimus: hec tria ut in¬
uentrentur laboratũ est. titrũ nich
sine signis doci possit. ⁊ utrũ sine quetti
signa reb quas significant p̾ferendã
utrũ melioe qͣm signa sit reꝵ ip̃a cognitõ
s qͣrtũ est quod breuit̃ abote nellema
ris enĩ mͥ nõ hoc de me fuisse quesititr᷑
nisi hẽres quos ꝯtradicẽs. ⁊ ip̃a rexĩpli¬
catio totũ me inspicẽ. ac securũ resip¬
dere nõ sinit uerentem ne quid uttan¬
tis inuolu̾is lateat ꝙ acies m̃tis meei
lustre nõ possit Aug̃. dubitatõm mam
nõ inuitus accipio. Significat enĩ aĩm

Expanded text:
d. Nihil habeo cur non assentiar. 31. Aug. Confectum est igitur et nihil sine signis doceri, et cognitionem ipsam signis quibus cognoscimus, chariorem nobis esse oportere: quamvis non omnia quae significantur possint signis suis esse potiora. Ad. Ita videtur. Aug. Quanto tandem circuitu res tanrilla peracta sit, meministine, quaeso? Nam ex quo inter nos verba jaculamur, quod tam diu fecimus, haec tria ut invenirentur laboratum est: utrum nihil sine signis possit doceri; et utrum sint quaedam signa rebus quas significant praeferenda; et utrum melior quam signa sit rerum ipsa cognitio. Sed quartum est, quod breviter abs te vellem eris enim mihi non haec de me fuisse quaesiturus, nisi haberes quod contradiceres: et ipsa rerum implicatio totum me inspicere, ac securum respondere non sinit, verentem ne quid in tantis involucris lateat, quod acies mentis meae lustrare non possit. Aug. Dubitationem tuam non invitus accipio; significat enim animum
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ ne int̾ se an aliquid differunt: Ad̃
Id̾ picto eẽ. Aug̃. Nõne recbedicit qui dĩ¬
cit iõ nos significate ut doceamus. ad̾.
Recte ꝓrsus aug̃. Quid si dicat alius iõ
nos docere ut significemus. nõne supio
Si ergo significamus ut doceamus: nõ
docemus ut significemus. aliud estdiẽ
aliud significare. ad. uerũ dicis necrec¬
te idẽ eẽ utrũꝙ: respondi. Aug̃. ⁊umc
ulud responde. utrũ qui docet quosit
doce̾. significando id agat an alis̃. Ad.no
indeo quõ alit̾ possit. Aug. falsũ igitup
docere ꝯcesseris. Si eni̾ diu̾sa sune sicut
apparet. neq hoc nisi ꝑ ulud ostenditur
nõ ꝑ se itaq ostenditur. sicut tibi usũ
erat. Amobrem nicħ adhuc inuentũ
est quod monstrari queat ꝑ ip̃m p̾ter¬

Expanded text:
nihilne interest? an aliquid differunt? Ad. nihilne interest? an aliquid differunt? Ad. Idem puto esse. Aug. Nonne recte dicit, qui dicit ideo nos significare ut doceamus? Ad. Recte prorsus. Aug. Quid, si dicat alius ideo nos docere ut significemus? nonne facileSi ergo significamus ut doceamus, non docemus ut significemus; aliud est docere, aliud significare. Ad. Verum dicis, nec recte idem esse utrumque respondi. Aug. Nunc illud responde, utrum qui docet quid sit docere, significando id agat, an aliter. Ad. Non video quomodo aliter possit. Aug. Falsum est igidocere concesseris. Si enim diversa sunt, sicut apparet, neque hoc nisi per illud ostenditur, non per se utique ostenditur, sicut tibi visum erat. Quamobrem nihil adhuc inventum est, quod monstrari per seip
Abbreviated transcription (Latin):
an aliquid excipis: Ad̾. Ego u̾o etiam
atiꝑ etiam genus hoc totũ ꝯsid̾ans ni¬
chil adhuc inuenio quod sine signo
ualeat doci. nisi forte locutõm. ⁊ siforte
id ip̃m quisptam querat quid sit docẽ.
Uideo enĩ me quicquid post eius int̾¬
rogatoes ferd nt discat. ab łp̃a re nõ
discẽde quam sibi demonstrari cupit. ̃
si me sedẽntẽm ut dcm̃ est. uł aliuo agen¬
tem roget quispram quid sit ambulare
si ego statmmi ambulando etĩ qui rorauit
sme signo coner doce. Unde cauebo ne io
tantũ. pritet ẽẽ ambilare qͣntũ ego am¬
bulau̾o. quod si putauit: decipietur
quis enĩ plus mintis ue qͣm ego ambu¬
lau̾it: hunc ille ambulasse nõ arbitra¬
bitito. ⁊ quod de hoc uno ubo dixi tnsit ĩ
omnia que sine signo monstrari posse
Aug̃. accipio quid̃ istud. s nõue tibiuae¬
tur alind ẽẽ loqui aliuo docẽ ad̾ uide sa¬
ne. nam si eẽt id: nõ docet quisqͣm iłu
ta doceamus quis de ista differentia du¬
bitai̾t. Ang. aud: doce ⁊ significarẽi

Expanded text:
an aliquid excipis? Ad. Ego vero etiam atque etiam genus hoc totum considerans, nihil adhuc invenio quod sine signo valeat doceri, nisi forte locutionem, et si forte idipsum quispiam quaerat, quid sit docere. Video enim eum, quidquid post ejus interrogationem fecero ut discat, ab ea ipsa re non discere quam sibi demonstrari cupit: nam si me cessantem, ut dictum est, vel aliud agentem roget quispiam quid sit ambulare, et ego statim ambulando, eum quod rogavit sine signo coner docere; unde cavebo ne id tantum putet esse ambulare, quantum ego ambulavero? quod si putaverit, decipletur: quisquis enim plus minusve quam ego ambulaverit, hunc ille ambulasse non arbitrabitur. Et quod de hoc uno verbo dixi, transit in omnia quae sine signo monstrari posse Aug. Accipio quidem istud: sed nonne tibi videtur aliud esse loqui, aliud docere? Ad. Videtur sane: nam si esset idem, non doceret quisquam nisi rba, multa doceamus, quis de ista differentia dubitaverit? Aug. Quid? docere et significare,
Abbreviated transcription (Latin):
ominis rõnalis anima ꝯsulit. s tantũ
malam sũ ponam uolũtatem pt. ⁊ qñ
fallitur: nõ fit uitio ꝯsulte initatis.
ut neq huitus que foris est lucis niciũ¬
est: quod corporei ocłi sepe falluntur.i
quam lucem de reb uisioitib consuli
ostendat. Auod si ⁊ decolorib lucem ⁊ dece¬
mundi ead ꝙ corpora que sentimus. sen¬
sus ꝙ ip̃os quib tamqͣm int̾ptib ad da¬
lia noscenda mens ntitur. De hiis autͥa
intiliguntur int̾iorem u̾itatem rõnei
ꝯsulimus quid dici pt̃. Unde clareat us¬
nos aliud disce̾ p̃t̾ ip̃m qui aures ꝑcutr
sonũ: Ramqꝑ omuia que ꝑcipimus aut
alia noĩamus. Ce ulis cũ int̾cogamur
respondemus. si p̾sto sunt ea que senti¬
mus. uelut cũ a nod̾ q̃ritur intuentib
lunam nouam. qͣlis autubi sit hic ille
qui int̾rogat. si nõ uides credit u̾bis. et
sepe nõ credit discitant̾ ulld modo nisi
⁊ ip̃e quod dr̃ uideat. ubi tam nõ uͥbis que¬

Expanded text:
teraque omnia jam tenebam quae verba illae saraballae; nec ad eos cognoscendos haec fallitur, non fit vitio consultae veritatis, me nomina quidquam adjuverunt aut adjest, quod corporei oculi saepe falluntur: quam lucem de rebus visibilibus consuli fateor: neque istam differentiam iidem ipsi qmundi eademque corpora quae sentimus, sensusque ipsos quibus tanquam interpretibus ad talia noscenda mens utitur; de his autem quae intelliguntur, interiorem veritatem ratione consulimus: quid dici pnos aliquid discere praeter ipsum qui aures percutit sonum. Namque omnia quae percipimus, aut spiritalia nominamus. De illis cum interrogamur respondemus, si praesto est ea quae sentimus velut cum a nobis quaeritur intuentibus lunam novam, qualis aut ubi sit, hic ille qui interrogat si non videt, credit verbis, et saepe non credit. Discit autem nullo modo, nisi et ipse quod d
Abbreviated transcription (Latin):
ntd anis altm s milia reꝵ aĩo accurtũt
que us signo dato: ꝑ seip̃a monstrentur
queo eñ dubitemus oro te: Ram ut ho¬
minũ omtttam innuabilia spectacula
momnib teatris sine signo ip̃is rebus
ethuitentiũ solem certe istũ lucem ꝙ oĩa
reo pfundentem atq uestientem lunam
iccda sydem. t̾ras. maria quieq in hus ĩ¬
nt̃iabłr gignũtur. nõne ꝑseip̃a exhibet
nostendit ds ⁊ natura cernentib. Ad̾
si diligentins ꝯside̾mus: fortasse nichil
intientes quod ꝑsua signa discatur. Cũ
ens in signũ datur. si nescientem me in¬
uenit ciuus rei signũ sit: doce me nicħ
ñt. si uo scientem: quid disco ꝑ signum
nõ enĩ m rem quam significat ostẽdit
ubum. cum lego ⁊ sarabale eoꝵ nõ sunt
amutate. Nam si q̃dam capitũ tegmina
nũcupantur hoc noĩe. nõ ego. hoc audito.
aut quio sit caput. aut quid sit tegmina
dioici. añ uta nouam. neq cũ appenarẽt᷑
abaliio. s cũ a me uid̾e̾ntur: eoꝵ est mͥ ftã

Expanded text:
d aut alterum, sed millia rerum animo occurrunt, quae nullo signo dato per seipsa monstrentur. Quid enim dubitemus, oro te? Nam ut hominum omittam innumerabilia spectacula in omnibus theatris sine signo ipsis rebus exhibentium; solem certe istum lucemque haec omnia perfundentem atque vestientem, lunama sidera, terras et maria, quaeque in his innumerabiliter gignuntur, nonne per seipsa exhibet atque ostendit Deus et natura cernentibus? 33. Quod si diligentius consideremus, fortasse nihil invenies, quod per sua signa discatur. Cum enim mihi signum datur, si nescientem me invenit cujus rei signum sit, docere me nihil potest: si vero scientem, quid disco per signum? Non enim mihi rem quam significat ostendit verbum cum lego, Et saraballae eorum non sunt immutatae . Nam si quaedam capitum tegmina nuncupantur hoc nomine, num ego hoc audito, aut quid sit caput, aut quid sint tegmina didici? ante ista noveram; neque cum appellarentur ab aliis, sed cum a me viderentur, corum est mihi facta
Abbreviated transcription (Latin):
ab pło dr̃ cultor dice̾t iõ se uin̾e ut nes¬
cetur: nõ tulit quĩdã qui andiebat fru
gula locutus est. nam neq alia de cau¬
sa ille displicuit. nisi qui uitam suam
tam ꝑutpend̾et: ut eam dicẽt gutturie
noluptate uliorem. dicendo sepp̃epu¬
las uiu̾e. neq hic ob aliud iure lauda¬
tur qm quod in hiis ditob quid pp̃ quid
fieret hoc est quid cui subrectũ eẽt intel¬
ligens. ciband̾ potius ut uiuamus.
qm niuend̃ ut cibemur: admonuit.i

Expanded text:
r, cultor , diceret ideo se vivere, ut vesceretur; non tulit qui audiebat fruggula locutus est. Nam neque alia de causa ille displicuit, nisi quod vitam suam tam parvipenderet, ut eam duceret gutturis voluptate viliorem, dicendo se propter epulas vivere: neque hic ob aliud jure laudatur, nisi quod in iis duobus quid propter quid fieret, hoc est quid cui subjectum esset intelligens, cibandum potius ut vivamus, quam vivendum ut cibemur, admon
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o nec illos ꝓbare᷑ nec imꝓbare audeo.
nec quid filint secuti: scio. Aug̃. Potes¬
ne saltem scire quid tu seq̃ris cr̃ hoc no¬
men enuntias: Ad. Hoc plane possum
Nam significare nolo ut enm cum quo
loquor doceam uł admoneam de re ula
ꝙ eum docĩ uł admon̾i oporde arbitror.
aug̃. Quid: ipĩn doc̾e aut admon̾e siue
doceri uł admon̾i. quod uł tu exhibes

Expanded text:
 nec improbare audeo, nec quid fuerint secuti scio. Aug. Potesne saltem scire quid tu sequaris, cum hoc nomen enuntias? Ad. Hoc plane possum: nam significare volo, ut eum cum quo loquor, doceam vel admoneam de re illa, quod eum doceri vel admoneri oportere arbitror. Aug. Quid? ipsum docere aut admonere, sive doceri aut ad
Abbreviated transcription (Latin):
gem ⁊ mĩam in lingua portat. nec per
mĩam debita debitorib nr̃ts scienter di¬
mitt̾emus: nisi ꝑ legem ip̃a debita disc̾¬
nemus. Qui in tanta potestate se humt¬
lians ad ꝯfirmandos nos fc̃s homo cum
hõib locutus est. Ipe est enĩ ⁊ ꝓpħaꝵ d̾s¬
qui cum pͥmis prib est locutus. iõ p̾ter
se dicens nõ eẽ aliũ. lom que etiam sum¬
rent que gratis acceꝑant: mssit ad stib¬
stentatõm tñ suam nec aliam tuncam
se ferre iõ ꝯstituit: quod secutus adiũ¬
xit. Dignus est oꝑarius m̃cede sua. Ut
uerent. Deo tñ muu̾a offe̾nda eẽ monstͣ¬
uit qui ulliũs mdiget.⁊ muila sumda
nera sua accipe uetat quib excocantur
at accipit. ut pietate faciat opulentas
antmas offerentiũ. Qui sabbatis hot̃em
tiam cantici canticoꝵ: aspiraret dies ⁊
qr nond̾ duoꝵ testam̃toꝵ tp̃ra distingue¬
bat. s legem det ꝯtuinaci ⁊ impia m̃te
ꝯtempserat: lapidand̾ eẽ mandauit. eiꝰ¬
q corporali morte quam posdpaululum

Expanded text:
iam in lingua portet. Nec per misericordiam debita debitoribus nostris scienter dimitteremus, nisi per Legem ipsa debita discerneremus. Qui in tanta potestate se humilians ad convertendos nos factus homo, cum hominibus est locutus. Ipse est enim et Dqui cum primis patribus est locutus: ideo praeter se dicens non esse alium Deum, quia etiam sumrent quae gratis acceperant, jussit: ad sustentationem tamen suam nec aliam tunicam secum ferre ideo constituit, quia secutus adjunxit, Dignus est enim operarius mercede sua ; ut viverent : Deo tamen munera offerenda esse monstravit, qui nullius indigenera suos accipere vetat, quibus excaecantur at, accipit, ut pietate faciat opulentas animas offerentium. Qui sabbatis hominemtiam Cantici canticorum aspiraret dies, equia nondum duorum Testamentorum tempora distinguebat, sed Legem Dei contumaci et impia mente contempserat, lapidandum esse mandavit; ejusque corporali morte quam post paululum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitit ea posse demonstri sine signo
que cum a nob̃ q̃uiuitur nõ agimus.
⁊ post inquisitõm ag̾e possumus lo¬
cutõm tũ ex eo nõ ẽẽ gen̾e. si quid̃ ⁊
lõntes cum int̾rogamus quid sit lo
satis apparuit. ex quo admoniti sit¬
mus aut signis signa monstri. aut
sumus. hoꝵ trisĩ. D̾mũ diligentius ꝯ si
disputatõne declaratũ est ꝑtim ẽẽ signa
que ab hiis signis que significarent sig¬
nificari icissim nõ possent ut est hoc
possent ut cum dñis signũ: etiã u̾bũ
significamus. ⁊ cũ dm̃s u̾bũ: ettã sig¬
num significamus. nam signũ ⁊ u̾bũ
stratũ est. etent̃ hoc dissiabum quod
sonat cum dĩs signũ: prsus omiua.
quib quidq significatur significat.¬

Expanded text:
constitit, ea posse demonstrari sine signo, constitit, ea posse demonstrari sine signo, quae cum a nobis quaeruntur, non agimus, et post inquisitionem agere possumus; locutionem tamen ex eo non esse genere: siquidem et loquentes cum interrogamur quid sit locsatis apparuit. 20. Ex quo admoniti sumus aut signis signa monstrari, ausumus: horumque trium primum diligentius considisputatione declaratum est, partim esse signa, quae ab iis signis quae significarent, significari vicissim non possent, ut est hoc possent, ut cum dicimus, Signum, etiam verbum significamus; et cum dicimus, Verbum, etiam signum significamus; nam signum et verbustratum est. Etenim hoc disyllabum, quod sonat cum dicimus, Signum, prorsus omnia quibus quidque significatur significat
Abbreviated transcription (Latin):
scio qua ꝑfunditate qõnis locũ euitãs
in aliud cp̃s uuistñdam distulisti. ne
me debiti quoq tui oblitũ putes. Inde
t̾ciũ in ũsu ũbum cũ satagem expoñe
urgebar abs te. ut nõ u̾bũ aliud quod
idem ualeret. S tem ipãm que potius
que u̾bo significaretur: ostend̾em. cũ¬
q id sermoccas ñb nob fieri nõ pos¬
se dixissem. uentũ est ad ea que int̾ro¬
gantib digito monstnͣtur. hec ego cor¬
poralta omiua eẽ arbitrabar. s inueni¬
mus sola inut sibilia eẽ. hinc nescio quõ
ad surdos ⁊ hystriones deuenimus. qui
as px omnia que loquimur. gestu sñ
uoce significant. eosd̾ tñ gestus signa
eẽ ꝯpiinus. tunc rursus quer̾e cept¬
mus quõ res ip̃as que signis signifi¬
cautur: sine uius signis naleremus
ostend̾e. cum ⁊ ie pres. ⁊ color ⁊ om̃e
msibile quod intentõne digiti osten¬
ditur: signo quodam ꝯuincentur ostẽ¬
di. hic ecco errans cum inueniri tale
nicħ posse dixusem: tandem int̾ nos

Expanded text:
scio quam profunditatem quaestionis joco evitans, in aliud tempus illustrandam distulisti: nec me debiti quoque tui oblitum putes. Inde tertium in versu verbum cum satagerem exponere, urgebar abs te, ut non verbum aliud quod idem valeret, sed rem ipsam potius quae per verba significaretur ostenderem. Cumque id sermocinantibus nobis fieri non posse dixissem, ventum est ad ea quae interrogantibus digito monstrantur. Haec ego corporalia esse omnia arbitrabar, sed invenimus sola visibilia. Hinc nescio quomodo ad surdos et histriones devenimus, qui ac prope omnia quae loquimur, gestu sine voce significant; eosdem tamen gestus signa esse comperimus. Tum rursus quaerere coepimus, quomodo res ipsas quae signis significantur, sine ullis signis valeremus ostendere, cum et ille paries, et color, et omne visibile, quod intentione digiti ostenditur, signo quodam convinceretur ostendi. Hic ego errans cum inveniri tale nihil posse dixissem, tandem inter nos
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ nrẽ se p̾t̃ diu̾sum sonũ differre
arbitror. Aug̃. Quid: nom̃ ⁊ onoma di¬
stare nrẽ se aliquid putas p̃t̾ sontĩ quo
etiam lingue disc̾iuntur latina atꝙ
greca: Ad̾. Hic u̾o nicħ aliud intlłigo.
Aug̃. ꝑuentũ est ergo ad ea signa que
⁊ se ip̃a significent. ⁊ aliud ab alio inui¬
cem significetur. ⁊ quicquid ab uno: h
⁊ ab alio. ⁊ nich p̾t̾ sonũ int̾ se differãt
sam hoc qͣrtũ mͦ inuenimus. Tertia
enĩ suꝑiora ⁊ de noĩe ac u̾bo intlłigũ
mocinando inuenimus: uelim recen¬
seas. Ad̾. faciam qͣntũ possum. Nam
pͥmo oĩm recordor aliq̃ndui nos q̃sisse
quam ob cãm loqͣmur. inuentũ q est¬
ẽẽ docendi ꝯmemorandi ue gr̃a nos i¬
loqui. Qñ quid̃ nec cũ int̾rogamus
aituis aginus qtuut ile qui nietugts
discat quid nelimus auoire. ⁊ cantando
quod del ectatõnis causa fac̾e̾ uidemur: ñ
sit ppͥum locutõnis. ⁊ in orando deo quem
doceri aut ꝯmemorari existimare nõ pos¬

Expanded text:
inter se praeter diversum sonum differre arbitror. Aug. Quid? nomen et ὄνομα distare inter se aliquid putas praeter sonum, quo etiam linguae discernuntur latina atque graeca? Ad. Hic vero nihil aliud intelligo. Aug. Perventum est ergo ad ea signa quae et seipsa significent, et aliud ab alio invicem significetur, et quidquid ab uno hoc et ab alio; et nihil praeter sonum inter se differant: nam hoc quartum modo invenimus; tria enim superioramocinando invenerimus, velim recenseas. Ad. Faciam quantum possum. Nam primo omnium recordor aliquandiu nos quaesisse quam ob causam loquamur, inventumque esse docendi commemorandive gratia nos loqui, quandoquidem nec cum interrogamus, aliud agimus quam ut ille qui interrogatur discat quid velimus audire; et in cantando, quod delectationis causa facere videmur, non sit proprium locutionis; in orando Deo, quem doceri aut commemorari existimare non pos
Abbreviated transcription (Latin):
int̾sit qnͣtũ ad gen̾ale nom̃ accinet. ⁊¬
octo ꝑtes orõnis est. ita est. ut alias . uii.
nõ ꝯtineat. Ad̾. Intłłigo. Aug̃. At hoc est
quod dixi selẽ inuicem signisicare uoca¬
bulũ ⁊ nom̃. ad. Teneo. S quero qͥd dix̾is
cũ etiam seipã significent cũ aliis ꝑti
b orõnis. Aug̃. Nõne supior rõ docuit i¬
nos omines ꝑtes orõnis ⁊ noĩa posse ĩ¬
dici ⁊ nocabula .i. ⁊ noĩe ⁊ nocabło posse
significari: ad̾. Ita est aug̃. Quid ip̃m
nom̃ .i. sonũ istũ duab sillabis exp̃ssũ
si ex te q̃rem quid appelles. nõne recte
respondis mͥ nom̃: ad̾. Nom̃ recte. Aug̃
Nõ ita se significat hoc signũ. quod qͣ¬
tuor sillabis enuntiamus cũ dñĩs cõ¬
iunctio. Hoc enĩ. nom̃ int̾ ula que sig¬
nificat nũari nõ pt̃. ad̾. Accipio. Aus. Id¬

Expanded text:
sit, quantum ad generale nomen pertinet: octo partes orationis ita est, ut alias septem non contineat. Ad. Intelligo. Aug. At hoc est quod dixi, se invicem significare vocabulum et nomen. 18. Ad. Teneo, sed quaero quid dixeris, Cum etiamne superior ratio docuit nos, omnes partes orationis, et nomina posse dici et vocabula, id est et nomine et vocabulo posse significari? Ad. Ita est. Aug. Quid? ipsum nomen, id est sonum istum duabus syllabis expressum, si ex te quaeram quid appelles, nonne recte mihi respondebis, Nomen? Ad. Recte. Aug. Num ita se significat hoc signum quod quatuor syllabis enuntiamus cum dicimus, Conjunctio? Hoc enim nomen inter illa quae significat, numerari non potest. Ad. Recte accip
Abbreviated transcription (Latin):
umbras testam̃ti uet̾is figuratũ. Neq
enĩ hec ip̃e moyses ⁊ cet̾i̾ ꝓphe nõ intelli¬
gebant qui eum post̾ĩs p̾nuntiabant.
Nam ⁊ hec in ip̃a epła ad corithios ubi
hec dicuntur que iste nõ intlłigens po¬
nit. tamqͣm adu̾sa ⁊ inimica uet̾i testa

Expanded text:
umbras Testamenti Veteris figuratum: neque umbras Testamenti Veteris figuratum: neque enim haec ipse Moyses et caeteri Prophetae non intelligebant, qui eum posteris praenuntiabant. Nam in ipsa Epistola ad Corinthios, ubi haec dicuntur, quae iste non intelligens posuit tanquam adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ego. s apłs ip̃e respondeat. finis enĩ legis
inquit xp̃c ad iustitiam omni credenti.
finis ꝑficiens: nõ int̾ficiens. finis quippe
dr̃. pp̃ quem fiunt omnnia quecũq aliquo
fiunt offitio. Nam int̾ offitiũ ⁊ fineur hoc
distat ꝙ officiũ est in eis que face̾ debemꝰ.
finis pp̃ quem facimus. Quia itaq illa
eis que fiebant nõ intlsigebant. hoc sig¬
nificabat uelam̃ quod eos usq in finem
nõ sinebat intendere .i. usq ad faciẽ moy¬
cuetur hec gła. qr omnes umbre signifi¬
cantes: euacuantur. cũ bes que significa¬
tur aduen̾it. Quẽadmod̾ enĩ scĩa que nc̃
est enacuabitur. sicut idem dicit apłs. i
Cum uen̾it illa quam dicit facie ad faci¬
em: sic ⁊ ista que in unibris tradita erãt
iudeis in uet̾i testam̃to: noc̃e fuit euacua¬
ri reuelatõe testam̃ti notu. Nec sane õs
in illo ppło nõ intlłigebant xp̃m ꝑillas

Expanded text:
ego, sed Apostolus ipse respondeat: Finis enim Legis, ego, sed Apostolus ipse respondeat: Finis enim Legis, inquit, Christus, ad justitiam omni credenti . Finis perficiens, non interficiens. Finis quippe dicitur propter quem fiunt omnia quaecumque aliquo fiunt officio. Nam inter officium et finem hoc distat, quod officium est in eis quae facere debemus, finis propter quem facimus. Quia itaque illaeis quae fiebant non intelligebant; hoc significabat velamen, quod eos usque in finem non sinebat intendere, id est, usque ad faciem Moycuetur haec gloria, quia omnes umbrae significantes evacuantur, cum res quae significatur advenerit. Quemadmodum enim scientia quae nunc est, evacuabitur, sicut idem dicit apostolus, cum venerit illa quam dicit, facie ad faciem : sic et ista quae in umbris tradita erant Judaeis in Vetere Testamento, necesse fuit evacuari revelatione Testamenti Novi. 27. Nec sane omnes in illo populo non intelligebant Christum per illas