comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
face̾ est: occulta ui ⁊que agenda sunt in¬
timare. anqͣm ouis: ad occisionẽ duc¬
tus ẽ. Sicut ouis cũ ducit᷑ ad uictimami
ñ repugnat. sic ille ꝓpria passus ẽ uolun¬
rate. Nel altiori intellectu. Sicut agnꝰ¬
Sic̃ agnꝰ in pascha immolari solebat. sic
pascha nrm̃ unmolatꝰ est xp̃c. t sicut
solum sangͥne suo redemit. s ⁊ laniso¬
peruit: ut algentes infidelitate. sua ue¬
ste calefaceret. Et audixemꝰ apłm nobis
loquentẽ. Quotqͦt in xp̃o baptrzati estiꝰ.
Cũ inpassione sua pilato ⁊ pontificib
pauca: herodi nulla respond̾e uolebat.
nhumilitate iudiciũ eiꝰ sullatum ẽ.
Qͥ auidex om̃ium iudicii ñ repꝑit ue¬
ritatem: s absq ulla culpa seditione
iudeoꝵ ⁊ pilati noce dampnatui est.
enerationẽ eiꝰ qͥs enarrabit. Aut
de diuunitate eiꝰ accipiendũ ẽ. qd̾ im¬
possibile sit diuine natiuitatis nosse
misteria: de qͣ pat̾ loquit᷑. ante lucife¬
rum genui te: aue de parta uͥginis.

Expanded text:
genda sunt imitari. Tanquam ovis ad occisionem ductus est. Sicut ovis cum ducitur ad victimam, non repugnat, sic ille propria passus est voluntate. Vel altiori intellectu, sicut agnus in pascha immolari solebat, sic pascha nostrum immolatus est Christsolum sanguine suo nos redemit, sed et lanis operuit, ut algentes infidelitate, sua veste calefaceret, et audiremus Apostolum nobis loquentem: Quotquot in Christo baptizati estis, cum in passione sua Pilato et pontificibus pauca, Herodi nulla respondere volebat. In humilitate judicium ejus sublatum est. Quia judex omnium judicii non reperit veritatem, sed absque ulla culpa seditione Judaeorum et Pilati voce damnatus est. Generationem ejus quis enarrabit? Aut de divinitate ejus accipiendum est, quod impossibile sit divinae nativitatis nosse mysteria, de qua Pater loquitur: Ante luciferum genui te . Aut de partu Virginis,
Abbreviated transcription (Latin):
głizabat ciuitatib cunctis: donec ueni¬
ret cesaream. Cesarea palestine dr. uibi
infra domũ habuisse describit᷑. que us¬
q hodie demonstrat᷑. necñ ⁊ cubiculũ
qͣttuor filiarũ eiꝰ uͥginum ꝓpħantium.
aulus aũi adhuc spirans minarũ ⁊
cedis in discipulos dñi. Presentes uidelicet
cedib afficiens: ⁊minis deterrens absen¬
tes. auile saule qͥd me ꝑsequeris: Noz
dixit qͥd ꝑsequeris menbra mea: s qͥd
me ꝑsequeris. Quia ipse in corꝑe suo
qd̾ est eccłia adhuc patit᷑ inimicos. In
cuiꝰ eciam menbris beneficia collata
sͥ facta ẽẽ denontiat: cũ aye. Esuriui.
⁊ dedistis mͥ manducare. Et exponendo fub¬
iunxit. Qmͣdiu uni ex minimis meis feci¬
stis: m fecistis. gosum quẽ tu ꝑsequeris.¬

Expanded text:
gelizabat civitatibus cunctis, donec veniret Caesaream. Palaestinae dicit, ubi infra domum habuisse describitur, quae usque hodie demonstratur, nec non et cubiculum quatuor filiarum ejus virginum prophetantium.ulus autem adhuc spirans minarum et caedis in discipulos Domini. Praesentes videlicet caedibus afficiens, et minis deterrens absentes. Saule, Saule, quid me persequeris? Non dixit: Quid persequeris membra mea? sed quid me persequeris? quia ipse in corpore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur iniquos. In cujus etiam membris beneficia collata, sibi facta esse denuntiat, cum ait: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Et exponendo subjunxit: Quandiu uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ego sum Jesus, que
Abbreviated transcription (Latin):
reppit. Ibi eñi qd̾ iħemias ammirando ꝓ¬
loquit᷑. mutauit echiops pellem suã: id ẽ
sorde peccatoꝵ abluta de lauacro iħu deal¬
batus ascendit. andacis regine ethiopr̃.
Et in regum libro legimꝰ. qr regina aus¬
tri uenit a finib t̾re audire sapientiã
salomonis. Mloris quippe fuit illi natio-
ni a seminis regisemꝑ: easq candaces no-¬
minari. uierat suꝑ om̃s gazas eius.
Regina ethiopũ thesaurariũ p̃mictẽs
in iherłm gentiũ designat eccłiam: uix¬
rutum fideiq dño dona laturam. S et
nominis ethimologia conuenit. Potest
enĩ caudacis ex hebreo: cõmutata interp̃¬
tari. Ipsa quippe ẽ cui in psalmo ꝓ hisqͥ
cõmutabunt᷑ in scͥptura dr̃. Audi filia
n uide. ⁊ inclina aurẽ tuã: ⁊oblitusce̾

Expanded text:
e. Ibi enim quod Jeremias admirando proloquitur, mutavit Aethiops pellem suam, id est, sorde de peccatorum abluta, de lavacro Jesu dealbatus ascendit. Candacis reginae Aethiopum. Et in Regum libro legimus, quia regina Austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Moris quippe fuit illi nationi semper a feminis regi, easque Candaces appellare. Qui erat super omnes gazas ejus. Regina Aethiopin Hierusalem, gentium designat Ecclesiam, virtutum fideique Domino dona laturam. Sed et nominis etymologia convenit. Potest enim Candacis ex Hebraeo commutata interpretari; ipsa quippe est cui in psalmo pro his qui commutabantur in Scriptura dicitur: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiensaũ philippus os suum. ⁊cet̾a Phi¬
uippus interp̃tatur os lampadis. m¬
os lampadis suum aꝑiret os: du obseu¬
ra ꝓpħie in scientie lucẽ ꝑferret. Qnuis
⁊ iuxta historiã possit ista circũ loqutio¬

Expanded text:
iens autem Philippus os suum, etc. Philippus interpretatur os lampadis, os lampadis suum aperiret os, dum obscura prophetiae in scientiae lucem proferret. Quamvis et juxta historiam possit ista circu
Abbreviated transcription (Latin):
nimo ħ diceret sequenti responsione ma¬
nifestat dicens. esciebam fr̃s qr pͥnceps
ẽ sacerdotum. Nam ⁊si hunc uere no¬
uerat. in nouo testam̃to pͥncipem ñ ẽẽ
sacerdotũ: tunc erudiens alios atq erga
eos qui in potestare sunt modestius con¬
seruari monens ipse qͦq hic uoluit tẽ¬
ꝑare. iri fr̃s: ego phariseus sum. ⁊c̃.
Sicut unicas bonoꝵ semꝑ utilis: sic ma¬
loꝵ unitas semꝑẽ bonis noxia. Unde
ute que uniti cinxerant. diuisi laxarent.
Sic mare rubrum qd̾ solidũ filios isrł
arcauerat: diuisũ ab egipto lib̾auit. Qd

Expanded text:
nimo haec diceret, sequenti responsione manimo haec diceret, sequenti responsione manifestat dicens: Nesciebam, fratres, quia princeps esset sacerdotum. Nam etsi hunc vere noverat in novo testamento principem non esse sacerdotum, tamen erudiens alios, atque ergo eos qui in potestate sunt, modestius conversari monens, ipse quoque hic voluit temperate. Viri fratres, ego Pharisaeus sum, etc. Sicut unitas bonorum semper est utilis, sic malorum unitas semper est bonis noxia. Unde ut quem uniti cinxerant, divisi laxarent. Sic mare Rubrum, quod solidum filios Israel arctaverat, divisum ab Aegypto liberavit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tunc sacerdotiũ uecus erat notio mutã¬
dum. Nc̃ uero qr post necem apłoꝵ tota
simul gens erat regnigła spolianda. cun¬
c̃ti indumenta ꝓiciunt. ⁊ elamorem pulu̾e
mixtũ ad celum tollunt. Iuxta qd̃ psaloꝰ
arc. Suꝑbia eoꝵ qui te oderunt ascendit
semꝑ. Argo nulta pecunia ciuitatem
hanc consequtus sum. Alia editio mani¬
festius qͥd dixerit insinuat. Dirie tͥbunꝰ.
Tam facile te dicis ciuĩe romanũ eẽ. Ego
enĩ scio quanto p̃cio ciuitatẽ istam possedi.
Et paulus. Ego aũ natus sum. Idẽ in hoc
ego plus te romanꝰ sum: qd̾ ñ alibi natus
dealbate. Non ꝑturbatione animi com¬
motus ħ dixit: s. utiq ꝓpħando loqutus
ẽ qr figurale illud pontificiũ qd̾ erat ui
parietis dealbati similitudine compo¬
situm. ꝑcutiendum eẽt ac destruendũ
ꝑcutiet te ds̃. ñ dixit ꝑcutiat. indicatiuo
utiq mͦ ħ ipsũ futm significans. ñ opta¬
tiuo maledicens. Quã tranquillo eñi a¬

Expanded text:
tunc sacerdotium vetus erat novo mutantunc sacerdotium vetus erat novo mutandum. Nunc vero quia post necem apostolorum tota simul gens erat regni gloria spolianda, cuncti indumenta projiciunt, et clamorem pulvere mistum ad coelum tollunt. Juxta quod Psalmista ait: Superbia eorum qui te oderunt, ascendit semper . Ego multa pecunia civilitatem hanc consecutus sum. Alia Editio manifestius quid dixerit insinuat. Dixit tribunus: Tam facile dicis civem Romanum esse? Ego enim scio quanto pretio civilitatem istam possedi. Et Paulus ait: Ego autem et natus sum. Id est, in hoc ego plus te Romanus sum, quod non alibi natus dealbate. Non perturbatione animi commotus hoc dixit, sed utique prophetando locutus est, quia figurale illud pontificium quod erat in parietis dealbati similitudine compositum, percutiendum esset ac destruendum,Percutiet te Deus. Non dixit, percutiat: indicativo utique modo hoc ipsum futurum significans, non optativo maledicens. Quod tranquillo enim a
Abbreviated transcription (Latin):
ctissimo. sic̃ in sequentib ipse memorat eru¬
ditus ẽ. Nõ aũ se ciuem. s municipem a
municipio. idẽ t̾ritorio eiꝰdem ciuitatis
in quo nuͥtuis ẽ. appellat. Dictũ aũ mu¬
nicipium. qd̾ tantũ munia. idẽ tͥbuca de¬
bita. uł munera reddat. Nam liberalessi
famosissime cause. ⁊ que ex pͥncipe ꝓfis¬
ciscunt᷑ ad dignitatẽ ciuitatũ ꝑtinent.
Nec mirũ si se tharsensem. ⁊ ñ giscali¬
ten dicat: cũ dñs ipse in beechleem na¬
rus. ñ bethlemites s nazareus cognomi¬
loquebatur mecum. Supra de hac uisi¬
one narrat historia: qd̾ comites illiꝰ staren
stupefacti. Audientes quidem uocẽ. nemi¬
nem aũ uidentes. Uñ colligit᷑ eos sonum
confuse uocis: ñ aũ discrimen audisse u̾¬
boꝵ. ociferantib aũ eis ⁊ picientibus
uestimenta sua: ⁊ puluerem iactantib
in aerem. In dñi passione sacerdos solus
de throno exiliens uestim̃ta seindit. qr

Expanded text:
ctissimo, sicut in sequentibus ipse memorat, eructissimo, sicut in sequentibus ipse memorat, eruditus est. Non autem se civem, sed municipem, a municipio, id est, territorio, ejusdem civitatis in quo nutritus est, appellat. Dictum autem municipium, quod tantum munia, id est, tributa debita vel munera reddat. Nam liberales et famosissimae causae, et quae ex principe proficiscuntur, ad dignitatem civitatum pertinent. Nec mirum, si se Tarsensem et non Giscalitem dicat, cum Dominus ipse in Bethleem natus, non Bethleemites, sed Nazareus, sit cognomiloquebatur mecum. Supra de hac visione narrat historia, quod comites illius starent stupefacti, audientes quidem vocem, neminem videntes. Unde colligitur eos sonum confusae vocis, non autem discrimen audisse verborum. Vociferantibus autem eis, et projicientibus vestimenta sua, et pulverem jactantibus in aerem. In Domini passione sacerdos solus de throno exsiliens vestimenta scindit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ tribinũ qui ħ loqutus ẽ ⁊ iosephum
qui de egiptio scripsit habenda controu̾̃sia.
Potuit eñi fieri ut pͥmo cũ paucis. hisdem¬
q: clam tirannidem agentib ad ueniens:
plures sͥ post ea puplica fraude coniuire¬
rit̾. Legit᷑ aũ temꝑe felicis hoc genꝰ surre¬
xisse latronũ. Qui ñ locoꝵ uł tempor
abdita captantes. s siccas idẽ breues many
gladios gestantes. in ipsa luce diei popło
ꝑmixti ceco adherentes uulnere cruenta¬
bant. ut querelam mors p̃ueniret. ⁊ ꝑcus¬
sor lateret. Et si qͥs cõmotus fuisset qd̾ in me¬
dia urbe talia gererent᷑. ⁊ hic ꝑibat. Ita
ꝑiculi metu uł dissimulatione facinoris.
sicariꝰ ũ deprebendebat᷑ quai t apso cilicie
ñ ignote ciuitatis municeps. Natusqͥdem
apłs in oppido galilee giscali fuit: quo a
romanis capto cũ parentib suis tharsũ
cilicie cõmigrauit. Aquib ob studium le-¬
gis missus iherusolimã. a gamaliele uiro do¬

Expanded text:
inter tribunum qui haec locutus est, et Josephum inter tribunum qui haec locutus est, et Josephum qui de Aegyptio scripsit, habenda controversia. Potuit enim fieri ut primo cum paucis, iisdemque clam tyrannidem agentibus adveniens, plures sibi postea publica fraude conjunxerit. Legitur autem tempore Felicis hoc genus surrexisse latronum, qui non locorum vel temporum abdita captantes; sed sicas, id est, breves manu gladios gestantes, in ipsa luce diei populo permisti, caeco adhaerentes vulnere cruentabant, ut querelam mors praeveniret, et percussor lateret. Et si qui commotus fuisset quod in medio urbis talia gererentur, et hic peribat. Ita periculi metu, vel dissimulatione facinoris, sicarius non deprehendebatur. A Tarso Ciliciae non ignotae civitatis municeps. Natus quidem Apostolus in oppido Galilaeae Giscali fuit. Quo a Romanis capto, cum parentibus suis Tarsum Ciliciae commigravit. A quibus ob studia legis missus Jerosolymam, a Gamaliele viro do
Abbreviated transcription (Latin):
quo se uidei deuouerant eũ occifuros ad¬
receris: ꝓculdubio plusqm duodecim ib
repꝑient᷑ cẽ dies. ic est honio qui aduer¬
sus popłm ⁊ legem ⁊ locum hunc om̃s uͥq
docens. Quia uidebant noue gr̃e sectatores
minꝰ ceruonias legis ⁊ templi sollemp¬
nia frequentare. trmebant sicut in eun¬
głio legitur ne uenirent romaui. ⁊ tolle¬
rent eoꝵ ⁊ locum ⁊ gentẽ. uidixit. gre¬
ce nosti. Nonne tues egiptius. ncͦ. Egiptius
enĩ quidam uenerat ad iudeam. qui fidẽ
sͥ ꝓpħie magica arte conciscẽs ad tͥginta
milia uideoꝵ congregauit. ⁊ ductitans eos
ꝑ desertũ ꝑuenit ad montẽ oliueti. ꝑatus
inde irruere iherosolimã. urbemq sͥ subii¬
gare. S conatus eiꝰ p̾uenit felix mox cum
armatis occurrens. Egiptio quidẽ cum pau¬
cis fugato aliis etiam ꝑemptis. temere cep¬
ta facile restrinxit. uattuor milia uiroꝵ
siccarioꝵ. Non ẽ de hoc numero satellitũ.

Expanded text:
quo se Judaei devoverant eum occisuros adquo se Judaei devoverant eum occisuros adjeceris, procul dubio plus quam duodecim ibi reperientur esse dies. Hic est homo qui adversus populum et legem et locum hunc, omnes ubique docens. Quia videbant novae gratiae sectatores minus cerimonias legis et templi solemnia frequentare, timebant, sicut in Evangelio legitur, ne venirent Romani, et tollerent eorum et locum et gentem. Qui dixit: Graece nosti? Nonne tu es Aegyptius, etc.? Aegyptius enim quidam venerat ad Judaeam qui fidem sibi prophetiae magica arte consciscens, ad triginta millia Judaeorum congregavit; et ducens eos per desertum, pervenit ad montem Oliveti, paratus inde irruere Jerosolymam, urbemque sibi subjugare. Sed conatus ejus praevenit Felix, mox cum armatis occurrens. Aegyptio quidem cum paucis fugato, aliis etiam peremptis, temere coepta facile restrinxit. Quatuor millia virorum sicariorum. Non est de hoc numero satellitum
Abbreviated transcription (Latin):
ita ostenderet nec iudeos tunc ab eis tanqͣ
nefarus ꝓhibendos. nec gentiles ad ea tanqͣ.
ad necessaria compellendos. Nam si re ue¬
ra sic ea repbaret. quẽ ad modũ de illo au¬
ditum erat. ⁊ ideo celebranda susciꝑet. ut
actione sunulata suam possit occultare
sententiam. ñ ei diceret iacob ⁊ scient os¬
ne qͥsqmͣ gentes cogeret iudaizare. Nõ aũ
decreuerant ut qͥsqm tunc iudeos iudai¬
rare ꝓhiberet: quamuis etiam ipsos iam
doctͥna xp̃iana ñ cogeret. um enĩ septẽ
dies consũmarent᷑. Nondum eni consũma¬
ti erant hii dies. s eoꝵ cursus agebat᷑.⁊ co¬
sũmari. Alioquin ñ potest stare sencentia.
qm ipse post qͥnq dies aduentus sui in
cesariam presidi dixit: qr ñ plus sunt
Uies mͥ qm duodecimꝰ ex quo ascendi in ie¬
rusalem ad orare. Si enĩ his septem ⁊ ilł
qͥnq dieb concilii illiꝰ dieni qͦ ipse pha¬
riseos ⁊ saduceos dissociauerat n illum

Expanded text:
ita ostenderet nec Iudaeos tunc ab eis tamquam a ita ostenderet nec Iudaeos tunc ab eis tamquam a nefariis prohibendos nec gentiles ad ea tamquam ad necessaria conpellendos. Nam si re uera sic ea reprobaret, quem ad modum de illo auditum erat, et ideo celebranda susciperet, ut actione simulata suam posset occultare sententiam, non ei diceret Iacobus: et scient one quisquam gentes cogeret iudaizare, non autem decreuerant, ne quisquam tunc Iudaeos iudaizare prohibdoctrina Christiana non cogeret. Cum autem septem dies consummarentur. Nondum consummati erant hi dies, sed eorum cursus agebatur, consummari. Alioquin non potest stare sententia, quam ipse post quinque dies adventus sui in Caesaream, praesidi dixit: Quia non plus sunt dies mihi quam duodecim, ex quo ascendi adorare in Jerusalem. Si enim his septem et illis quinque diebus concilii illius diem quo in se Pharisaeos et Sadducaeos dissociaverat, et illum
Abbreviated transcription (Latin):
Id ẽ qr ꝑ doctͥnam xͥ uelut sacrilega nec dõ
mandante conscͥpta dampnari dicas. que
ꝑ moysen patͥbus fuere ministrata. Hoc
enĩ de paulo iactauerant. ñ illi qui intelli¬
gebant quo animo a iudeis fidelib ob¬
seruari tunc ista debuerint: ꝓpter com¬
mendandam scilicet auctoritatẽ diuinã.
xp̃o reuelata ꝑ baptismi sacramentum
ministrabat᷑. S illi de paulo hoc sparse¬
rant. qui sic ea uolebant obseruiari. tanꝗͣ.
sine his in eungłio salus credentib ẽẽ ñ
posset. Ipsuni enĩ senserant uehe mentissi¬
mum gr̃e p̃dicatorem. ⁊ intentioni eorum
marime adu̾sa docentem. ñ ꝑ illa hõiem
de causa ille umbre in lege mandate stͥ.¬
Et ideo illi inuidiam ⁊ ꝑsequtionem concita¬
re molientes. tanqͣm iniinicũ legis manda¬
toꝵq diuinoꝵ criminabant᷑. Cuiꝰ false cͥ¬
minationis inuidiam congruentiꝰ deuita¬
re ñ posset.qmͣ ut ea celebraret. que damp¬
nare tanqͣm sacrilega putabatur: atq

Expanded text:
ia per doctrinam Christi, velut sacrilega, nec Deo mandante conscripta damnari dicas quae per Moysen patribus fuere ministrata. Hoc enim de Paulo jactaverant, non illi qui intelligebant quo animo a Judaeis fidelibus conservari tunc ista debuerint, propter commendandam scilicet auctoritatem divinam, Christo revelata per baptismi sacramentum ministrabatur; sed illi hoc de Paulo sparserant, qui sic ea volebant observari tanquam sine his in Evangelio salus credentium esse non possit. Ipsum enim senserant vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversa docentem, non per illa hominem dae causa illae umbrae in lege mandatae set ideo illi inuidiam et persecutionem concitare molientes tamquam inimicum legis mandatorumque diuinorum criminabantur, cuius falsae criminationis inuidiam congruentius deuitare non posset, quam ut ea ipse celebraret, quae damnare tamquam sacrilega putabatur, atque
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam: qm qui ꝑ infir mitatẽ peccant. Et
ħ ꝑ cutichium. illa ꝑ cabitam qͣm petrus
suscitauit. expͥmit᷑. Et ideo illa in dieb in¬
firmata morit᷑: hic media nocte cadit. et
morit᷑. Illa post mortẽ lota in ce nacłoponit.
hic t̾cio cenaculo delapsus deorsum mortu¬
us luget᷑. Iste p̾sente ⁊ docente: illa absente
magistro. Adhunc paulus descendit: ad
illam petrus suscitaturus ascendit. Illa
mox uiso petro resedit: hic nocte media
de functus tandem mane resurgit. ⁊ iusti¬
cie sole afflante rediuiuus adducit᷑ esti¬
nabat enĩ si possibile ẽẽt: ut diem penteco¬
sten faceret iherosil imis. Preceptum qͥdem
legis erat. ut om̃s iudei ter in anno. idẽ tem¬
ꝑe pasche. pentecosten ⁊ scenopbegie ihero¬
solimam conuenirent. S apłs ruptis seli
nexib. diemqͥnquagesime. ħẽ remissioniᷤᷤ¬

Expanded text:
m qui per infirmitatem peccant. Et haec per Eutychum, illa per Tabitham quam Petrus suscitavit, exprimitur. Et ideo illa in diebus infirmata moritur, hic media nocte cadit et moritur. Illa post mortem lota in coenaculo ponitur, hic tertio coenaculo delapsus deorsum mortuus lugetur. Iste praesente et docente, illa absente magistro. Ad hunc Paulus descendit, ad illam Petrus suscitaturus ascendit. Illa mox viso Petro resedit, hic nocte media defunctus tandem mane resurgit, et justitiae sole afflante, redivivus adducitur. Festinabat enim si possibile esset, ut diem Pentecosten faceret Jerosolymis. Praeceptum quidem legis erat ut omnes Judaei ter in anno, id est, tempore Paschae, Pentecostes, et Scenopegiae, Jerosolymis convenirent, sed Apostolus ruptis saeculi nexib
Abbreviated transcription (Latin):
dño iħu xͦ cũ om̃i fidutia: sine ꝓhibitione.
Non solũ rome p̃dicare ꝓhibrtus ñ ẽ: s nec¬
dũ neronis imꝑio roborato. nec in tanta e¬
r ũpente sccła. qͣnta de eo narrant historie.
gͥ ꝓfisciscar in iherłm ministrare scĩs. Et
paulopost. Hoc gͥ cũ cimnsũ mauero. ꝓfi¬
ciscar ꝑuos in hispauiam. Post ea idẽ ulti¬
mo neronis anno. retentus ab eo: marti¬
rio coronatus ẽ. Qd̃ utrumq in sca ad
thimotheum epła: qm passurus de uin¬
culis dictat. exponit. In pͥmis inqͥens mea
defensione nemo mͥ affuit: s om̃s me de¬

Expanded text:
 cum fiducia sine prohibitione. Non solum Romae praedicare prohibitus non est, sed necdum Neronis imperio roborato, nec in tanta erumpente scelera, quanta de eo narrant historiae,igitur proficiscar in Jerusalem ministrare sanctis. Et paulo post: Hoc ergo cum consummavero, proficiscar per vos in Hispaniam. Postea enim, id est, ultimo Neronis anno, retentus ab eo, martyrio coronatus est. Quod utrumque in secunda ad Timotheum Epistola, quam passuris de vinculis dictat, exponit: In prima, inquiens, mea defensione, nemo mihi adfuit, sed omnes me de
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Dicta aũ grece a contemplando: qd̾
tali naute uł pirate nauigio t̾ras ⁊ lit¬
tora p̃spicere soleant. Hanc gͦ cũ ꝓ ad¬
iuuanda naui maiori deposuissenc in
inarł. uix fluctu feruente potuerũt
nne laberet᷑ obtinere. ũmisso uase
sic ferebant᷑. Alia translatio sic ponie.
Timentes aũ ne in syrtim exciderent
laxantes autennã ita ferebant᷑. sticit
enĩ mͥ hac nocte angłs di. Non se ipsũ
ħ dicendo iactabat: s illos ad fidem pro¬
uocabat. Nam ⁊ ideo pelagus turbari
lo gr̃a panderet᷑ isi hii in naui man¬
serĩt uos salui fieri ñ potestis. ⁊ cet̾a.
Quia in ꝑiculo naufragii magis nautaꝵ
scientia qui erant gnari maris. qm mili¬
tum arma ꝓdesse ualebant. Ideo leuiꝰ fere¬
bant scapham qm naucas excidere. ⁊ cũ
lux inciꝑet fieri. rogabat paulus om̃s ci¬
bos sumere. In ħ loco pulcerrimꝰ patet
allegorie sensus. cum paulus eos qͦs de
naufragio saluari ꝓmisit. cibũ sum̾e

Expanded text:
ta. Dicta autem Graece a contemplando, quod ta. Dicta autem Graece a contemplando, quod tali nautae vel piratae navigio terras et littora prospicere soleant. Hanc ergo cum pro adjuvanda nave majori deposuissent in mare, vix fluctu fervente potuerunt, ne laberetur, obtinere. Summisso vase sic ferebantur. Alia translatio sic ponit: Timentesque ne in Syrtim exciderent, laxantes antennas ita ferebantur. Astitit enim mihi hac nocte angelus Dei. Non seipsum haec dicendo jactabat, sed illos ad fidem provocabat. Nam et ideo pelagus turbari lo gratia panderetur. Nisi hi in navi manserint, vos salvi fieri non potestis, etc. Quia in periculo naufragii magis nautarum scientia qui erant gnari maris, quam militum arma prodesse valebant, ideo levius ferebant scapham quam nautas excidere. Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum. Pulcherrimallegoriae sensus, cum Paulus eos quos de naufragio salvari promisit, cibum sumere
Abbreviated transcription (Latin):
tnslatio manifestius edidit. Et arrepta na¬
ui cũ ñ possent occurrere uento: cõmoda¬
ra naui flatib. colligere uela ceꝑunt.
Tunc transcurrimꝰ insulam que dicit᷑
caude: qm occupare ñ potuerunt. set
scapha missa adiuuare ceꝑunt. nauem.
p̃cingentes eam. Trahebant aũ ⁊ ancoras
timentes ne occurrerent in syrtes. Ex qͦ
ostenditur qr funib a modio latere nauis
utͥnq circa eiꝰdem anteriora demissis:
anchoras his que traberent᷑ ad iunxert̃.
sic̃ ⁊ in nr̃o. idẽ in britannico mari re-¬
frenande naui post tergũ molaria sara
subuingere solent. Henĩ ad retardan¬
dum naiuigiũ faciebant: ne postero in¬
cursu syrces incideret. solo etiam audi¬
tu t̾ribiles. qd̾ omĩa ad se rapiant. Ñn
salustius illis nom̃ a tracta dicit im¬
positum. otuimꝰ uix obtinere scafã.
qua sullata adiutoriis utebant᷑. Sca¬
pba siue catas scophos ẽ nauicula leuis
ex iumine facta: crudoq corio contec-¬

Expanded text:
Translatio manifestius edidit: Et arrepta naTranslatio manifestius edidit: Et arrepta navi, cum non possent occurrere vento, commodata navi flatibus, colligere vela coeperunt. Tunc transcurrimus insulam quae dicitur Claude, quam occupare non potuerunt, sed scaphae missae adjuvare coeperunt navem, praecingentes eam. Trahebant autem et anchoras, timentes ne occurrerent in Syrtes. Ex quo ostenditur quod funibus a medio latere navis utrinque circa ejusdem anteriora demissis, anchoras his quae traherentur adjunxerunt. Sicut et in nostro, id est, in Britannico mari, refrenandae navi post tergum molaria saxa subjungere solent. Haec enim ad retardandum navigium faciebant, ne praepropero incursu Syrtes incideret, solo etiam auditu terribiles, quod omnia ad se rapiant. Unde et Sallustius illis nomen a tractu dicit impositum. Potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata adjutoriis utebantur. Scapha sive Catascopos, est navicula levis, ex vimine facta, crudoque corio contec
Abbreviated transcription (Latin):
ue eñĩ mente exceimꝰ dõ. siue sobrii sumꝰ
uob̾. Et in cuiꝰ comꝑationẽ psalmista ca¬
nit. Beatus uir cuius ẽ nomen dñi spes
eĩ ⁊ñ respexit in uanitates ⁊ insanias fal¬
sas. Credis agrippa rex ꝓpħis: Scio qr credis.
Non hec adulando ut quidã pritant: s ue¬
re ꝓfatur. Agrippa eni ut pote iudeoꝵ ri¬
ebat qmuis in contione quadã cũ uideis
habita dixisse legat᷑. s de religionis auxi¬
lio p̃sumitis. Cũ orbem iam romanum
iħu discipłi repleueruit. aut sine di nu¬
tu putamus illã crescere religionem
cont᷑ gnidum q̃ ẽ insula cont᷑ asiam. Cen¬
turio aũ gubernatori ⁊ nauelero magis
credebat. Nauclerus grece: latine naui¬
cularius dr̃. isit se cont᷑ ipsam uentꝰ
typhonicus. Alia tͣns latio dicit uentus
tempestruris. Typhusenĩ grece. latine
inflatio dr̃. ũq arrepta eẽt nauis
⁊ ñ posset conari in uentũ ⁊⁊ c̃. Hec alia

Expanded text:
ve enim mente excedimus Deo, sive sobrii sumus ve enim mente excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis. Et in cujus comparationem Psalmista canit: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Credis, Agrippa rex, prophetis? Scio quia credis. Non haec adulando, ut quidam putant, sed vere profatur. Agrippa enim, utpote Judaeorum riebat. Quamvis in concione quadam cum Judaeis habita dixisse legatur: Sed de religionis auxilio praesumitis, cum orbem jam Romanum Jesu discipuli repleverint, aut sine Dei nutu putamus illam crescere religionem.contra Gnidum, quae est insula contra Asiam. Centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat. Naucleros Graece, Latine navicularius dicitur. Misit se contra ipsam ventus Typhonicus. Alia translatio Latine dicit: Ventus tempestivus. Typhus enim Graece, Latine inflatio dicitur. Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, etc. Haec alia
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudines ⁊ questiones. Legerat enĩ
illud ysaie. Et beatus qui in aures loqͥtur
audientis. ⁊ riouerat tancũ orationis u̾ba
ꝓficere. qͣntum iudicis prudentia cogno¬
uisset. t cũ occiderent᷑: detuli sentenci¬
am. Alia edicio dicit. Occidendiq eis decu¬
li sententiã. Idẽ qualit̾ occiderent᷑ ipse
sententiã dedi. estris magna uoce dicit.
insanis paule. Insanie depucabat qd̃ hõ
uincłatus loco defendendi accepto. ñ de
calumpnia qͣ premebat᷑ exteruis. s de con¬
scientia qͣ intus głabat᷑ sermonẽ faceret.
atq om̃ia reuelationis qͣ de ꝑsequtore in
apłm mutatus erat: miracula ꝑcurreret.
s ⁊ dispensatione nr̃i redemptoris osten¬
sa de resurrectione mortuoꝵ concionantiᷤ
habitu. impetuq dissereret. Re uera
aũ sicut stulta amentia est qͣ filius ꝓdigus
patrem deserens porcos pauit. ita ⁊spiri¬
talis idẽuera amentia ẽ. de q apłs art. si¬

Expanded text:
consuetudines et quaestiones. Legerat enim consuetudines et quaestiones. Legerat enim illud Isaiae: Beatus qui in aures loquitur audientis, et noverat tantum orationis verba proficere, quantum judicis prudentia cognovisset. » Et cum occiderentur, detuli sententiam. Alia Editio dicit, Occidendique eis detuli sententiam, id est, qualiter occiderentur, ipse sententiam dedi. Festus magna voce dixit: Insanis, Paule. Insaniae deputabat quod homo vinculatus loco defendendi accepto, non de calumnia qua premebatur exterius, sed de conscientia qua intus gloriabatur sermonem faceret, atque omnia revelationis qua de persecutore in apostolum mutatus erat miracula percurreret, sed et dispensatione nostri Redemptoris ostensa, de resurrectione mortuorum concionantis habitu impetuque dissereret. Revera autem sicut stulta amentia est, qua filius prodigus patrem deserens porcos pavit, ita et spiritalis, id est, vera amentia est, de qua Apostolus ait: Si
Abbreviated transcription (Latin):
potest me illis donare: cesarem appello.
uod appellat cesarem. ⁊ romã ire festi¬
nat. ideo facit ut p̃dicatiomi diutiꝰ in si¬
steret cũq inultis hinc credentib atq
om̃ib coronatus iret ad xp̃m. grippa
rex⁊ beronice descenderunt cesariam.
Agrappa hic qͥtũ sorore uenit cesariam. filiꝰ ẽ
ut diximꝰ herodis agrippe. quẽ ab angło
supra legimꝰ interfectum. qui usq ad sub¬
u̾sionem iherusolimoꝵ regnũ uidee te¬
nuit. semꝑ romanis amicus. ⁊ ab om̃i illa
accusor a iudeis rex agrippa. estimo me
beatum apud te: cum sim me defensurus
hodie. Hunc u̾sum alia editio sic transtu¬
lit. Estimo me ipsum beatũ apud te inci¬
piens rationẽ reddere hodie. Qui a sco ie-¬
ronimo quodam loco cum sua expositio¬
ne sicpositus ẽ. De om̃ib quib acusor a
iudeis orex agrippa estimome beatum:
cũ apudte sim hodie defendendus: Qui p̃¬
cipue nosti cunctas que in iudeis sunt

Expanded text:
potest me illis donare. Caesarem appello. potest me illis donare. Caesarem appello. Quod appellat Caesarem, et Romam ire festinat, ideo facit, ut praedicationi diutius insisteret, cumque multis hinc credentibus atque omnibus coronatus iret ad Christum. Agrippa rex et Bernice descenderunt Caesaream. Agrippa hic qui cum sorore venit Caesaream, filius est ut dixi Herodis Agrippae, quem ab angelo supra legimus interfectum, qui usque ad subversionem Jerosolymorum regnum Judaeae tenuit, semper Romanis amicus, et ab omni illa accusor a Judaeis, Agrippa rex, aestimo me beatum apud te, cum sis defensurus me hodie. Hunc versum alia Editio sic transtulit: Aestimo me ipsum beatum, apud te incipiens rationem reddere hodie. Qui a sancto Hieronymo quodam loco cum sua expositione sic positus est: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
seruio patͥo deo. Que enĩ consequentia est.
cũ qui grece loqutus ẽ dicere scd̃m sectam
qͣm dicunt heresim: cũ idem latine secta
qd̾ heresis grece significat.: S ait. Sic deser¬
uio patͥo deo. scm illam uidelicet uiam ꝗͣ
increduli heresim. id ẽ sectam noncupant.
qͣsi magis habeat ꝑtinatiam que uoluerit
sectandi. qͣm industriã recta dinoscendi.
uidam aũ ex asia udei. Iunge ad suꝑi¬
ora. Idẽ hi sunt qui me inuenerunt in
templo. iennio aũ expleto: accepie suc¬
cessorem felix porcium festum. Sienniũ
dixit conũsationis pauli in cesaria. ñ aũ
p̃sidatus felicis. Dictum ẽ enĩ suꝑia qd mł¬
tis annis genti illi fuerit iudex: presertim
cum historie narrent sed̾o neronis anno
missum romã apłm. claudium uͦ cesarẽ
eotemꝑe quo agrippam filium herodis
que angłs cesarie ꝑtrissit. iudeoꝵ regem co¬
stituer ĩ. felicem quoq tõtius ꝓuintie sa¬
marie q: igalilee. ⁊ regionis que dr̃ trans
iordanem ꝓcuratorem inississe emo

Expanded text:
eo. Quae enim consequentia est eum qui Graece locutus est, dicere: Secundum sectam quam dicunt haeresim, cum idem Latine secta quod haeresis Graece significet? Sed ait: Sic deservio Patri Deo, secundum illam videlicet viam quam increduli haeresim, id est, sectam nuncupant, quasi magis habeat pertinaciam quaelibet sectandi quam industriam recta dignoscendi. Quidam autem ex Asia Judaei. Junge ad superiora, id est, hi sunt qui me invenerunt in templo. Biennio autem expleto accipit successorem Felix Porcium Festum. Biennium dicit conversationis Pauli in Caesarea, non autem praesidatus Felicis. Dictum est enim supra quod multis annis genti illi fuerit judex. Praesertim cum historiae narrent secundo Neronis anno missum Romam Apostolum, Claudium vero Caesarem eo tempore quo Agrippam filium Herodis quem angelus Caesareae percussit Judaeorum regem constituerit, Felicem quoque totius provinciae Samariaeque et Galilaeae, et regionis quae dicitur trans Jordanem, procuratorem misisse.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊⁊ sp̃c scĩ. ⁊ in noncuꝑatione sp̃c etiã dñi no¬
men intelligi. Neq uero paulus aliũ ha
se particeps erat. ⁊ om̃s qui in fide consũ¬
mate uͥtutis ferebant᷑. Uñ ⁊ cũ arciculo
eiꝰ meminit qͣsi solitarium ⁊ unũ ẽẽ cor¬
testans. ⁊ sic̃ dicit ñ simplicit pneuma

Expanded text:
 sancti, et in nuncupatione Spiritus etiam Domini nomen intelligi. Neque vero Paulus alium habse particeps erat, et omnes qui in fide consummatae virtutis ferebantur. Unde et cum articulo ejus meminit, quasi solitarium et unum esse contestans, et sicut dicit non simpli
Abbreviated transcription (Latin):
Et ysaiam ꝓpħam ꝓpħasse cõmemiorat.
matos. Detrus qͦq in eo sermone quo p̃¬
sentib ꝑsuadebat. oportuerat inquit
pusculis teneant locum. Inerassatũ
ẽ enĩ corppłi huiꝰ: ⁊ aur ib grauit au¬
bierunt. Ne putemꝰ crassitudinẽ cordiᷤ
n grauitatem auriũ nacure eẽ ñ uo¬
luntatis. subiungit culpam arbitr:
n dicit. Et ocłos suos compresserunt:¬
ne forte uideant ocłis. Idẽ. ipsi meritiͤ
p̃cedentib causa fuerunt: ut ds̃ eis ocłoᷤ
clauderet. uł ad suꝑiora iungendũ est:
dicente dño ad ꝓpħam. uade ad popło
istũ. ⁊peccata quib cecitatẽ meruer t̃
illis improꝑa. si forte uł sic audire ⁊ ao
me conuertere dignent᷑ ¶ansit aũt
biennio toto: in suo ducto.Idẽ inhospicio qd̾
ipse sconduxerat: xp̃m om̃ib p̃dicabat. Nor
solũ qͥdem iudeis s ꝯgentib: qͣs illis repbatiᷤ¬

Expanded text:
et Isaiam prophetasse commemorat νεῦμα. Petrus quoque in eo sermone quo praesentibus persuadebat: Oportuerat, inquit, pusculis teneant locum Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus graviter audierunt. Ne putemus crassitudinem cordis et gravitatem aurium naturae esse, non voluntatis, subjungit culpam arbitrii, et dicit: Et ocne forte videant oculis. Id est, ipsi meritis praecedentibus causa fuerunt, ut Deus eis oculos clauderet. Vel ad superiora jungendum est, dicente Domino ad prophetam: Vade ad populum istum, et peccata quibus caecitatem meruerunt, illis impropera, si forte vel sic audire, et ad me converti dignentur . Mansit autem biennio toto in suo conducto, id est, in hospitio quod ipse sibi conduxerat, Christum omnibus praedicabat, non solum quidem Judaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
publii febrib ⁊ disinteria uexatũ iace¬
re. ⁊c̃. Cur infirmũ infidelem p̃ce sal¬
uat. qͥ thimoteum trophimũq fideles
infirmos. unũ medicinali arte reꝑat.
alterũ ex toto relinqͥt. nͥ qr ille foras ꝑ
miracłm sanandris erat. qͥ uuius interius
ñ erat. qͦ ñ indigebant qͥ salubrit̾ intului

Expanded text:
Publii febribus et dysenteria vexatum jacePublii febribus et dysenteria vexatum jacere, etc. Cur infirmum infidelem prece salvat, qui Timotheum, Trophimumque fideles infirmos, unum medicinali arte reparat, alterum ex toto relinquit, nisi quia ille foris per miraculum sanandus erat, qui vivus interius non era
Abbreviated transcription (Latin):
b soluit. s huiꝰ nauicule fragm̃tis qͥ euase¬
re. t̾ram petunt. qr ꝑeuntiũ exemplis a
undis tempestatũ docendo exemiit amoriᷤᷤ
ardore calefacit. Sarmenta enĩ sunt di¬
cta quelibet exortationũ. q̃ ad accenden¬
dam caritatẽ ualentia. integritare decer¬
pta scͥpturarũ: qͣsi frondib sunt excisa
ramoꝵ. ipera a calore cũ ꝓcessisset: in¬
uasit manũ eiꝰ. Qͥa sp̃c immundus flã¬
ma uͥtutum de fideliũ corde repulsus. do¬
dorib ueritatis uenena ꝑsecutionũ in¬
fundere nitit᷑. qͦ manũ sauciet. idẽ opꝰ
doctrine sp̃italis impediat. t ille qͥd̾e
excutiens bestiam in igne̾: nichil mali
passus ẽ. Eodem igni qͦ suos fouet: bestiã
comburit: qr hisdem uͥtutib ⁊ sc̃i ꝓfi¬
ciunt. ⁊impii cũ suo auctore inuidendo
deficiunt. ut ꝓph̾a ait. Telus apprehen-¬
dit popłm ineruditũ: ⁊nc̃ ignis aduer¬
sarios comedit. ontigit aũ patrem

Expanded text:
bus solvit. Sed hujus naviculae fragmentis qui evasebus solvit. Sed hujus naviculae fragmentis qui evasere, terram petunt, quia pereuntium exemplis alundis tempestatum docendo exemit, amoris ardore calefacit. Sarmenta enim sunt dicta quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia ab integritate decerpta Scripturarum quasi frondibus sunt excisa ramorum. Vipera a calore cum processisset, invasit manum ejus. Quia spiritus immundus, flamma virtutum de fidelium corde repulsus, doctoribus veritatis venena persecutionum infundere nititur, quo manum sauciet, id est, opus doctrinae spiritalis impediat. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali passus est. Eodem igni quo suos fovet, bestiam comburit, quia iisdem virtutibus et sancti proficiunt, et impii cum suo auctore invidendo deficiunt, ut propheta ait: Zelus apprehendit populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedit. Contigit autem patrem
Abbreviated transcription (Latin):
lio coruscante. portũ salutis quẽ quesierat
consequit᷑. Ita dũtaxat. ut scłi reb expeditꝰ
flãmam solũ mͦ dilectionis qͣ pectus cale¬
faciat querat. t leuato arremone scd̾m
flatum aure tendebant ad littus. Arte¬
mo ẽ modicũ uelum: dirigende potius
nauis causa cõmentatũ. qͣm celer itatis
t cũ incidissemꝰ in locũ bichalassum:
impegerunt nauem. Bichalassum bi¬
maritimũ dicit: qr greci mare thalassan
uocant. Significat aũ littus in mare ꝓten¬
tum. eodq mari se diuidente hinc inde
circondatũ. ⁊ ꝓra quidem fixa manebat
iminobilis. puppis uͦ soluebat᷑ a uimaris.
neͤ. Ideo nauis ista ꝑrit. qi ñ leui cursu
fluctib suꝑ lapsa ẽ: s ipso equoris fundo
uiolent̃ infixa partim solo retinet᷑. par¬
tim unda uexante confringit᷑. Talis est
ꝓfecto casus animi huic scł̃o dediti. Qui cũ
mundi desideria calcare neglexerit.qr ꝓrã
intentionis t̾re fonditus infigit. totam o-¬
perũ sequentiũ compagem curarũ flucti¬

Expanded text:
utis quem quaesierit consequitur, ita duntaxat ut, saeculi rebus expeditus, flammam solummodo dilectionis qua pectus calefaciat quaerat. Et levato artemone, secundum flatum aurae tendebant ad littus. Artemon est modicum velum dirigendae potius navis causa commentatum quam celeritatis. Et cum incidissemus in locum bithalassum, impegerunt navem. Bithalassum bimaritimum dicit, quia Graeci mare θάλασσαν vocant. Significat autem littus in mare protentum, eodemque mari se dividente hinc inde circumdatum. Et prora quidem fixa manebat immobilis, puppis vero solvebatur a vi maris, etc. Ideo navis ista periit, quia non levi cursu fluctibus superlapsa est, sed ipso aequoris fundo violenter infixa, partim solo retinetur, partim unda vexante confringitur. Talis est fecto casus animi huic saeculo dediti, qui cum mundi desideria calcare neglexerit, quia proram intentionis terrae funditus infigit, totam operum sequentium compagem, curarum flucti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ positum. s uicio librarioꝵ .x. litteram
adiectam. sic̃ frustra panis ꝓ frusta. ⁊ ap¬
ꝓpriat ꝓ appropiat sepe scͥptũ in antiquis¬
simis exemplarib inuenimꝰ. Ingreco enĩ
uocant᷑. testis ẽ urbs colcoꝵ. q̃ ab amphi¬
to ⁊ circio geminoꝵ aurigis facta. ex eoꝵ
nomine dioscoria cognominata ẽ. Qͦs
obid gentiles in mari deos inuocant. qr
pellatãq helenam ferunt. In alia trans
iouis filus. ferunt enĩ fabule iouem in
prasse: atq inde natã helenam. Uñ dr̃.
hic modulatus ales ledeos petiuit ample¬
xus. Item. eamd̃ mutatũ in stellam uici¬
asse: ⁊ castorẽ ⁊ pollucem geminos ꝓcre¬

Expanded text:
litteram adjectam sicut frustra panis, pro frusta, et appropriat pro appropiat, saepe scriptum in antiquissimis exemplaribus invenimus. In Graeco enim vocantur. Testis est urbs Colchorum, quae, ab Amphito et Circio geminorum aurigis facta, ex eorum nomine Dioscoria cognominata est. Quos ob id gentiles in mari Deos invocant, quipellatamque Helenam ferunt. In alia translJovis filiis. Ferunt enim fabulae Jovem inprasse, atque inde natam Helenam. Unde dicitur: Iste modulatus ales Ledeos petivit amplexus; item eamdem mutatum in stellam vitiasse, et Castorem ac Pollucem geminos procre
Abbreviated transcription (Latin):
dei eẽ ⁊ xͥani: nec uidei sunt nec xp̃iani.
uem apprehendimꝰ a quo poteris ipse
iudicans de om̃ib istis cͥgnoscere. In ħ loco
quidã nr̃i codices aliquot u̾sus habent qͥ
ingreco ita legunt᷑. Qũe apprehendimus
⁊ scd̾m nr̃am legem uoluimꝰ iudicare
Transiens aũ lysias tͥbunus cũ multis .iii
de manib nr̃is eduxit. iubens accusatores
eiꝰ uenire añ te: quo possis ipse iudicans de
om̃ib istis cognoscere nc̃ onficeor aũ hoc

Expanded text:
et Christiani, nec Judaei sunt nec Christiani. Quem et apprehendimus. A quo poteris ipse judicans de omnibus istis cognoscere. In hoc loco quidam nostri Codices aliquot versus habent, qui in Graeco ita leguntur: Quem et apprehendimus, et secundum nostram legem voluimus judicare. Transiens autem Lysias tribunus cum multis vi e manibus nostris eduxit, jubens accusatores ejus venire ante te, quo possis ipse judicans de omnibus istis cognoscere, etc. Confiteor autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ qd̾cũꝙ suꝑerogaueris ego cũ rediero red¬
bam tͥ. Eungłium uidelicet p̾dicare. ⁊ ex
eungłio sumptus ñ querere. eatius est
magis dare: qmͣ acciꝑe. Non illis qͥ relictis
om̃ib secuti sunt dñm diuites etiam elemo¬
sinarios p̃ponit: s illos qmͣ maxime głifi¬
cat qͥ cunctis q̃ possident in semel renonti¬
atis. nichilominꝰ laborant. oꝑando manib¬
qd̾ bonrun ẽ: ut habeant uñ tͥbuant ne¬
cessitatem patienti. rofecti iuimꝰ dedu
centib nos om̃ib cum uxorib ⁊ filus. ⁊ c̃
Impleta ẽ ꝓpħia: que eccłie canens ait. filiȩ
tyri in munerib uultum tuum dep̃cabũ¬
tur om̃s diuices plebis. Et cet̾a usq ad finẽ
ꝑs̃i. Nulla enĩ ciuitas maiori dulcedine a¬
płm suscepit. tenuit. dimisit. Deniq ho¬
dieq monstrat᷑ in arenis locus: ubi parit
orabant. uꝑuenit quidam a iudea ꝓͣpha
Auidea dicit. qr cesarea in qͣ morabantur
ad regionem sainarie ꝑtinet: in confinio fe¬

Expanded text:
Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi , Evangelium videlicet praedicare, et ex Evangelio sumptus non quaerere. Beatius est magis dare quam accipere. Non illis qui, relictis omnibus, secuti sunt Dominum, divites etiam eleemosynarios praeponit, sed illos quam maxime gcat, qui cunctis quae possident in semet renuntiantes, nihilominus laborant operando manibus ut habeant unde tribuant necessitatem patienti. Vos igitucentibus nos cum uxoribus et filiis, etc. Impleta est prophetia, quae Ecclesiae canens ait: Filiae Tyri, in muneribus, vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis , et caetera, usque ad finem psalmi. Nulla enim civitas majori dulcedine Apostolum suscepit, tenuit, dimisit. Denique hodie monstratur in arenis locus ubi pariter orabant. Supervenit quidam a Judaea propheta. A Judaea dicit quia Caesarea in qua morabantur, ad regionem Samariae pertinet, in confinio Phoe
Abbreviated transcription (Latin):
ceciderit: alterum ei qͥ ꝑ condescensionem
p̃dicatoris ad uͥtutũ sũma redierit. cõgruit.
ductus sonno cecidit de t̾cio cenacło dcor¬
sum. ncͤ. Int̾ u̾ba predicationis. occurrit
occasio curationis: ut dulcedine miraculi.
n doctrine sermo firmet᷑. ⁊ uigiliarũ labor
arceat᷑ ⁊ memoria magistri iam discessuri
artius mentib infigat᷑. Tria sͦi cenacula
in quoꝵ sup̃mo paulus disputat. fides spes
caritas sunt: maioraũ his caritas. Quam
siqͥs ꝑ ignauiam deseruerit. ⁊ int̾ apłi uo¬
ces dormitare ñ timuerit: iã int̾ mortuos
computabit᷑ Cũ enĩ in uno offenderit. factꝰ
ẽ om̃ium reus.d quem cũ descendiss par¬
lus: incuburt suꝑ eũ. Qd̃ descendit incubute
complectit᷑. ħ est qd̾ ipse dicit. filioli mei qͦs

Expanded text:
ceciderit, alterum ei qui per condescensionem ceciderit, alterum ei qui per condescensionem praedicatoris ad virtutum summa redierit, congruit. Eductus somno, cecidit de tertio coenaculo deorsum, etc. Inter verba praedicationis occurrit occasio curationis, ut dulcedine miraculi et doctrinae sermo firmetur, et vigiliarum labor arceatur, et memoria magistri jam discessuri arctius mentibus infigatur. Tria vero coenacula in quorum supremo Paulus disputat, fides, spes, et charitas, sunt. Major autem his charitas . Quam si quis per ignaviam deseruerit, et inter Apostoli voces dormitare non timuerit, jam inter mortuos computabitur. Cum enim in uno offenderit, factus est omnium reus . Ad quem cum descendisset Paulus, incubuit super eum. Quod descendit, incumbit, complect
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma sabb̾i. cũ ad mysteria celebranda con¬
gregati eẽmus: rotraxitq sermonem
usq in mediam noctem: erant lampade co¬
piose in cenaculo. Polsirmꝰ hic allegorice dic̃e.
qr cenaculum sit altitudo spiritaliũ karis¬
matum: nox: obcuritas scͥpturarũ. Lampa¬
dum copie secretoꝵ expositio dictoꝵ. Dies
siqñ dulcedine resurrectionis ⁊ urite uen¬
ture gaudiis illectus auditores suos ad uͥ¬
tutũ sũma ꝓuocauerit. ac plixius dispu¬
tando. secreta quelibet scͥpturarũ attigerit.
mox ead̃ ꝓpter infirmos auditores lampade
plane expositionis illustret: sic̃ apłs cum
dicit abraham duos filios habuisse unri
de ancilla ⁊ unũ de lib̾a. mox explanando
subiunxit. ħ aũ sunt duo cestamenta.
edens aũ quidam adolescens noĩe euticius
suꝑ fenestram.⁊c̃. Cuticius hebraice amens:
grece uͦ fortunatus. Quoꝵ unũ ei qui ꝑ ad¬
olescentie uoluptatẽ de uͥtutis culmine

Expanded text:
primus a Sabbato, cum ad mysteria celebranda conprimus a Sabbato, cum ad mysteria celebranda congregati essemus. Protraxitque sermonem usque in mediam noctem. Erant autem lampades copiosae in coenaculo. Possumus hic allegorice dicere quia coenaculum sit altitudo spiritalium charismatum, nox obscuritas Scripturarum, lampadum copia, secretiorum expositio dictorum, dies si quando dulcedine resurrectionis et vitae venturae gaudiis illectos auditores suos ad virtutum summa provocaverit, ac prolixius disputando secreta quaelibet Scripturarum attigerit, mox eadem propter infirmos auditores lampade planae expositionis illustret. Sicut Apostolus, cum diceret Abraham duos filios habuisse, unum de ancilla, et unum de libera, mox explanando subjunxit: Haec autem sunt duo testamenta, etc. Sedens autem quidam adolescens nomine Eutychus super fenestram, etc. Eutychus Hebraice amens, Graece vero fortunatus. Quorum unum ei qui per adolescentiae voluptatem de virtutum culmine
Abbreviated transcription (Latin):
illos colere ñ erubescunt. qͦs ab homine co¬
strui. uł destrui posse cognoscunt. ⁊ excla¬
mauerunt dicentes magna diana ephesi¬
oꝵ. Qͥa denictͥus ꝑituram dixit dianam:
illi econtrario magnã ẽẽ mirant᷑. ⁊ im¬
petum fecerunt uno animo in cheatrum.
Theatrum locus ẽ semi circuli figuram ha¬
bens. in quostantes popłi ludos scenicos intͦꝰ
inspiciant. Nñ ⁊ aspectaculo grece theatͥ
nom̃ accepit. Itaq ficut arator arc. ñ alio de¬
cuit causas meritũq diane. lasciuo trac-¬
tare fori. capit area rurpis concilii deformiᷤᷤ
eos fuisset multo sermone: uenit ad greci
dad uocant. Deniq uͥ latini codices grecos
uł ad distinctionem iudeoꝵ gentiles ha¬
nistas scͥpsit Ad hanc gͦ post macedoniã
uenit paulus. qr ꝓposuerat ut supͣdictũ
ẽ tͣnsita macedonia ⁊ acaya ire iherosoli¬
mam. n una aũ sabbi cũ ucnissemꝰ ad
frangendũ panẽ ⁊ cͦ. Idẽ die dñico qͥ est

Expanded text:
illos colere non erubescunt, quos ab homine conillos colere non erubescunt, quos ab homine construi vel destrui posse cognoscunt. Et exclamaverunt dicentes: Magna Diana Ephesiorum. Quam Demetrius perituram dixit Dianam, illi e contrario magnam esse mirantur. Et impetum fecerunt uno animo in theatrum. Theatrum, locus est semicirculi figuram habens, in quo stantes populi ludos scenicos intus inspiciebant. Unde et a spectaculo Graece theatri nomen accepit. Itaque, sicut Arator ait: Non alio decuit causam meritumque Dianae Lascivos tractare foro, capit area turpis Concilii deformis oeos fuisset multo sermone, venit ad Graecim Graeci ἑλλάδα vocant. Denique ubi Latini Codices Graecos, vel, ad distinctionem Judaeorum, gentiles haνιστὰς scripsit. Ad hanc ergo post Macedoniam venit Paulus, quia proposuerat, ut supra dictum est, transire a Macedonia et Achaia, et ire Jerosolymam. In una autem Sabbati cum convenissemus ad frangendum panem, etc.; id est, die Dominico qui est