comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lex caput eoꝵ: qͥa expoliabant᷑ & le¬
ge a popło nationũ. Non fuit hus ũ¬
p̃hensibili cõmotione capitis dictum.
est tam̃ &e laudabilis capitis commo¬
tio. Rep̃hensibilis uideis: Laudabilis
populo nationũ. Qͥd ẽ enim caput
nͥ in quo sensus sunt: Oculi enĩ sapi¬
entis in capite eiꝰ. Quos moueri opor¬
cet oculos. id ẽ mentis tue sensus ne
aliquo torpore pigrescant. Moue gͦ
prudentiã tuã. moue sapientiã. mo¬
ue cogitationes tuas celestiũ collati¬
one sermonũ. & ꝓpħicoꝵ disputatiõe
uerboꝵ: ita ut ñ pecces in testam̃to
dei.s fides firma sit. Sunt enĩ hereti¬
ciqui mouent sensus suos: ut ꝑfidiam
tam̃ ñ fidem excitent. S iam expres¬
sius de ipsa capitis cõmotione que
in similitudinẽ populi ẽ posita di¬
cendũ ẽ. Quis ẽ caput popłoꝵ nͥ¬

Expanded text:
lex caput eorum, quia expoliabantur et lelex caput eorum, quia expoliabantur et lege a populo nationum. non fuit his prehensibili commotione capitis dictum sit. est tamen et laudabilis capitis commotio, reprehensibilis Iudaeis, laudabpopulo nationum. Quid est enim caput, nisi in quo sensus sunt? Oculi enim sapientis in capite ejus; quos moveri oportet oculos, id est, mentis tuae sensus, ne aliquo torpore pigrescant. Move ergo prudentiam tuam, moue sapientiam, moue cogitationes tuas caelestium conlatione sermonum et propheticorum disputatione uerborum, ita ut non pecces in testamento dei, sed fides firma sit. sunt enim haeretici qui mouent sensus suos, ut perfidiam tamen, non fidem excitent. Sed iam expressius de ipsa capitis commotione, quae in similitudinem populi est posita, dicendum est. quis est caput pop
Abbreviated transcription (Latin):
gari. mouent caput. Que cõmotio
capitis : geminũ intelleccũ habet.
Rep̃hensibiles enĩ uident᷑ scdm scͥp¬
ture auccoritatẽ: qͥ mouent caput.
phemabant dñm ihm mouentes
capita sua: Q marcus qͥ p̃teribant.
Transeuntes autẽ qͦd rep̃hensibiles esti¬
ment᷑ : docet hic ipse ꝓpħa qͥ dicit de
uinea sabaoch. Q uindemiant eam
omnes tͣnseuntes uiam. Deniq & qͥ
sequit᷑ uersus hoc signat. Deuasta¬
uit eam aꝑ de silua. & singłaris ferꝰ
depastus ẽ eam. & in post̾iorib ast.¬
Q ñ dixert tnseuntes uiã. benedictio
dñi suꝑ uos. Eo qͦd qui tͣnsit. & ñ stat
in atruis dñi : ñ dat benedictionem.
Ita g̾ uidei mouebant caput super
dñm ibm ut p̃terirent: qui firmũ so¬
lidũq fidei uestigiũ habere ñ poterãt.
Mouebant autẽ caput suũ. qͦꝵ caput
uere. & deturbare ꝑfidia iudeoꝵ.S qͥa
ñ passi sunt membra se ẽẽ. xp̃i: ideo ca¬
put eoꝵ ñ fuit xp̃c. Non erat etiam

Expanded text:
gari, mouent caput. Quae commotio gari, mouent caput. Quae commotio capitis geminum intellectum habet. reprehensibiles enim uidentur secundum scripturae auctoritatem qui mouent caput, phemabant Dominum Jesum moventes capita sua . Et Marcus: Qui praeteribant . Transeuntes autem quod reprehensibiles aestimentur, docet hic ipse Propheta, qui dicit de vinea sabaoth: Et vindemiant eam omnes transesequitur uersus hoc signat: deuastauit eam aper de silua et singularis feruB d epastus est eam, et in posterioribus ait:et non dixerunt transeuntes uiam: benedictio domini super u o s, eo quod, qui transit et non stat in atriis domini, non dat benedictionem. ita ergo Iudaei mouebant caput super dominum Iesum, ut praeterirent qui firmum solidumque uestigium fidei habere non poterant. mouebant autem caput suum, quorum capuere et deturbare perfidia Iudaeorum . sed quia non passi sunt membra se esse Christi, ideo caput eorum non fuit Christus. non erat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ritas sit. Lex gͦ qͣsi figura sit nobis:
euungłium qͣsi lum̃. & signaculũ
ueritatis. In parabola gͦ dñs osten¬
dit se iudeis. s ñ intellexert̃
parabolã qͥa medicũ ñ receꝑunt qͥ
curaret animas laborantiũ: oe
omnẽ egͥtudinẽ & ineqͣlitatem
incõmoditatis ab solu̾et. Factus est
etiã in parabolã : qͥa carnẽ suscepit
qͣm crucifixerunt iudei. ñ intelligen¬
tes parabolã sp̃italẽ. Cousq enĩ ñm
tellexert̃. ut cum auctorẽ uite cru¬
cifigerẽt. & suspensam in cruce cerne¬
rent carnẽ dñi salutarẽ: mouerent ca¬
put. Nam si intellexissent. utiq ñ m¬
sultassent: s ingemuissent. Q tam̃
ipsa cõmotio capitis ilł in similitudi¬
nem cessit: ut hoc ñ significarent qͦd
illi sentiebant. s qͦd mist̾ia declara¬
bant. Iui enĩ scd̃m uulgi usum in¬
sultantes dño mouebant caput suũ
sicut qui iustis insultare desidant:
si forte eos uiderint in boc scło fati¬

Expanded text:
ritas sit. lex ergo quasi figura sit nobis, ritas sit. lex ergo quasi figura sit nobis, euangelium quasi lumen et signaculum ueritatis. In parabola ergo dominus ostendit se Iudaeis, sed non intellexerunt parabolam, quia medicum non receperunt, qui curaret animas laborantium et omni aegritudine et inaequalitate incommoditatis absolueret. factus est etiam in parabolam, quia carnem suscepit quam crucifixerunt Iudaei, non intellegentes parabolam spiritalem. eo usque enim non intellexerunt, ut, cum auctorem uitae crucifigerent et suspensam in cruce cernerent carnem domini salutarem, mouerent caput; nam si intellexissent, utique non insultassent, sed ingemuissent. et tamen ipsa commotio capitis illis in similitudinem cessit, ut non hoc significaret quod illi sentiebant, sed quod mysteria declarabant. illi enim secundum uulgi usum insultantes domino mouebant caput suum, sicut qui iustis insultare desiderant, si forte eos uiderint in hbc saeculo fati
Abbreviated transcription (Latin):
ea que ante uideis erant incognita.
cum ꝓpħarent᷑: pꝰea manifesta sunt
dominice passionis effectu. factus est
ilł inparabolã. qͥa qͣsi uilem se pre¬
buit. ingerens se ilł nec refugiens eoꝵ
seditiones: & ꝑducens eos ad tempꝰ be¬
neplaciti sibi. ut moreret᷑ ꝓ omnib
hominib. qͦ illiꝰ sanguine genꝰ homi¬
num mundaret᷑. Similit̾ in parabo¬
la scͥptũ ẽ: ñ alligabis os boui tri¬
turanti. Soluit hanc parabolam¬
apłs dicens. Aũqͥd de bob cura est
deo: An ꝓpter nos utiq dicit: sam ꝓp¬
ter nos scripta sunt. Quis ẽ qͥ arat
nͥ qui in spe atat: ut in uigo dñi me¬
tat : Q ideo qͣsi boni agricole. uͥ ꝓpt̾
spem marata fuerit terra nr̃a conti¬
nentia corporali: ñ carnalia s spi¬
talia seminemꝰ. Qm̃ de carnalib
corruptela colligit᷑: de sp̃italib ui¬
ta eterna adquirit᷑. Tipus gͥ & fi¬
gura nob̾ sunt gesta maioꝵ. Tipuᷤ
lex scͥpta incordib nr̃is. ut nobis
in ea que etiã futuroꝵ figura ñue¬

Expanded text:
e, quae ante Iudaeis erant incognita, cum prophetarentur, postea manifestata sunt dominicae passionis effectu ? factus est illis in parabolam, quia quasi uilem se praebuit, ingerens se illis nec refugiens eorum seditiones et perducens eos ad tempus beneplaciti sibi, ut moreretur pro omnibus hominibus, quo illius sanguine genus hominum mundaretur. Similiter in parabola scriptum est: non alligabis os boui trituranti. soluithancparabolamapostolusdicens: numquid de bubus cura est deo? an propter nos utique dicit? nam propter nos scripta sunt. quisnisi qui in spe arat ? ut in judicio Domini metat? Et ideo quasi boni agricolae, ubi propter spem inarata fuerit terra nostra continentia corporali: non carnalia, sed spiritalia seminemus: quoniam de carnalibus corruptela colligitur, de spiritalibus vita aeterna adquiritur. typus itaque et figura nobis sint gesta maiorum, typus lex scripta in cordibus nostris, ut nobis in ea quaedam futurorum figura, non ue
Abbreviated transcription (Latin):
Precio empti estis: nolite fieri serui ho
minũ. Si tͥ dicit᷑ ne seruus fias homi¬
num ce ꝑdas ꝓpͥam libertatẽ: multo
magis dicitur tͥ. ne seruꝰ fias peccati. E m¬
rum ne seruus fias serpentis immici ꝙ
aduersarũ: s seruias soli dño. qͥ ꝓptia
te redemit caritate. qͥa ipse ẽ suoꝵ re¬
demptio seruuloꝵ. Non uendit gͦ dñs
nͥ seruũ malũ: ñ uendit utiq bonũ.
slam &e suoseph uenditꝰ ẽ: ñ dex̃ tam̃¬
ꝓpħ̃a A dño uenditꝰ ẽ ioseph. s inser¬
uum uenditꝰ ẽ ioseph: qͤm frẽs ꝓprii
uendideiunt. Quem dñs tam̃ in fig̾a
ꝓpͥe passionis redemit a seruitute: reno¬
uauit ad grãm. Uendidert̃ itaq cum
solũ libertati reddidit. s ctiã dignita¬
te cumulauit. figurã autẽ in eo fuis¬
se dñi iħu: ostendit scriptura que
dic̃. filius metis zelus appetitꝰ adme
reuercere. Q alibi: p̾mogenitꝰ tauri de

Expanded text:
pretio empti estis; nolite fieri serui hom pretio empti estis; nolite fieri serui hom i num. si tibi dicitur, ne seruus fias hominum et perdas propriam libertatem, multo magis dicitur tibi, ne seruus fias peccati, et iterum, ne seruus fias serpentis inimici et aduersarii, sed seruias soli domino, qui propria te redemit caritate, quia ipse est suorum redemptio seruulorum. Non uendit ergo dominus nisi seruum malum, non uendit utique bonum. nam etsi Ioseph uenditus est, non dixit tama domino uenditus est Ioseph\', sed: in seruum uenditus est Ioseph, quem fratres proprii uendiderunt, quem dominus tamen in figura propriae passionis redemit a seruitute, renouauit ad gratiam. uendiderunt itaque eum solum libertati reddidit, sed etiam dignitate cumulauit. figuram autem in eo fuisse domini Iesu ostendit scriptura, quae dicit: filius meus zelo appetitus, ad me reuertere, et alibi: primog
Abbreviated transcription (Latin):
sideres unꝰ qͥsq sibi uiliorẽ uendit. & com¬
placitũ emit.Net enĩ p̃ter id genꝰ hõiũ lo¬
quam᷑ qͥ negotiationẽ uendendis man¬
cipiis exercent: ñ facile qͥs qͣm uendit nͥ
cum qͥ sibi displiceat. & quẽ usui suo in¬
taut᷑ lucͣ. Utiq ita uiles habent eos qͦs
uendunt. ut eis uiliores sint qmͣ pecu¬
na. & sepe etiãipsi qͦs negotiationi sue
magis habiles estimauerint: malunt
tenere qͣm uendere. Ita gͦ & ds uiliorẽ
uendidit. potiorẽ emit. Uendidit popu¬
lum uideoꝵ. ñ inclementia dei. s sua
culpa. Quib recte dicit᷑. Ecce peccatis
ur̃is uenditi estis: & ꝓpter iniquitates
urãs dimisi inatrẽ urãm. hoc itaq
emptus sanguine. Unde petrus ait.
Non corruptibilib argento uł auro
empti estis: s p̃cioso sanguine. Qui est
sanguis p̃ciosus: nͥ agni illius iminacu
tum habet: iste in p̃cioso ẽ. cui peccatũ
remissũ ẽ. Unde recte eccł̃ie filiis dicit᷑.

Expanded text:
sideres, unusquisque sibi uiliorem uendit et comsideres, unusquisque sibi uiliorem uendit et complacitum emit. ut enim praeter id genus hominum loquamur, qui negotiationem uendendis mancipiis exercent, non facile quisquam uendit nisi eum, qui sibi displiceat et quem usui suo intantur lucra, utique ita uiles habent eos quos uendunt, ut eis uiliores sint quam pecunia, et saepe etiam ipsi, quos negotiationi suae magis habiles aestimauerint, malunt tenere quam uendere. Ita ergo et deus uiliorem uendidit, potiorem emit. uendidit populum Iudaeorum non inclementia dei, sed sua culpa, quibus recte dicitur: ecce peccatis uestris uenditi estis et propter iniquitates uestras dimisi matrem uestram. hoc itaque emptus sanguine. unde Petrus ait: non corruptibilibus, argento uel auro, empti estis, sed pretioso sanguine. qui est sanguis pretiosus nisi agni illius inmacultum habet, iste in pretio est, cui peccatum remissum est. unde recte ecclesiae filiis dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
niq fleuit: & paleas suas lauit: &
& ideo plusqͣm passus ẽ acquisiuit.
Acquisiuit enĩ xp̃m sibi patrocinan¬
tem. Cogit᷑ autẽ & aduersariꝰ scõs
dñi ad sua dampna temptare. Dũ
enĩ tẽptat meliores reddit: ut qui
temptat᷑ possit & alios instituere.
qͥ sibi ipse iualidus uidebat᷑. Deni¬
q petrus eccłie p̃ponit᷑: pꝰqͣm temp¬
tatꝰ a diabolo ẽ. Ideoq ante signifi¬
cat dñs. qͥd sit illud qͦd p̾ea cum pas
torem elegit dñici gregis. Nam huic
dix̃. Tu autẽ conu̾sus: confirma fra¬
petrus. ad bonã frugẽ. & uentilatꝰ
est sic̾ triticũ. ut ẽet ipse cum scĩs dñi
unꝰ panis qͥ nob̾ eẽt alimentũ. Dũ
enĩ petri actus legimꝰ. petri p̾cepta
cognoscimꝰ: fit nob̾ uite eterne &
salutis alimentũ. Uendidisti popu
s lum tuũ sine p̃cio. Emendi & uen¬
dendi: uidet᷑ qͣls quidã ẽ conc̃ctꝰ.
S tam̃ si eĩtis &e uendentis affeccũ con¬

Expanded text:
nique fleuit et paleas suas lauit et nique fleuit et paleas suas lauit et et ideo plus quam passus est adquisiuit; adquisiuit enim Christum sibi patrocinantem. cogitur autem aduersarius sanctos domini ad sua damna temptare; dum enim temptat, meliores reddit, ut qui temptatur possit et alios instituere, qui sibi ipse inualidus uidebatur. denique Petrus ecclesiae praeponitur, postquam temptatus a diabolo est. ideoque ante significat dominus, quid torem elegit Dominici gregis. Nam huic dixit: Tu autem conversus confirma fraPetrus ad bonam frugem, et ventilatus est sicut triticum, ut esset ipse cum sanctis domini unus panis, qui nobis esset alimentum. dum enim Petri actus legimus, Petri praecepta cognoscimus, fit nobis uitae aeternae et salutis alimentum. Uendidisti, inquit, populum tuum sine preti o. emendi et uendendi uidetur aequalis quidam esse contractus; sed tamen, si emenl is et uendentis affectum con
Abbreviated transcription (Latin):
manebat in celo. Ipse enĩdĩx. Celũ ⁊ ter¬
rã ego ꝯpleo dic̃ dñs Ipse ẽ qͥ ẽ in celo: hec
de disꝑsione satiᷤᷤ dicta st̃. Cet̾m qͦd ait
uentilasti nos. ⁊ si u̾bo distat: sensu
congruit. Sicut enĩ illi qͥ disꝑsi sunt
ꝓbati: ita ẽ qͥuentilatist̃. ad ꝓbationẽ
ꝑuenire meruert̃. Sic̃ enĩ tͥcic̃ si uẽtilat᷑ ⁊
ipalei seꝑat᷑ mũdũ ẽ. si aũ uentilatũ ñ sue¬
rit. mundũ ẽẽ ñ pot̾it. s ẽ paleis con¬
cretũ atq ꝑmixtũ: ita etiã bomi̾ni¬
si temptationib fuerit uentilatus.
fagilia queq uel palcas a se ñ pocest
separare. Unde etiã ad petrũ dictumẽ.
Simon ecce sathanas expostulauit. ut
uentilet uos sicut triticũ. Ego autẽ
rogaui patrẽ meũ: ut ñ deficiat fides
tua. Uide qͥd dicit: & intellige. Uen¬
cilatur petrꝰ. ut xp̃m negare coga¬
tur: incidit temptationes. quedã lo¬
cutꝰ ẽ qͣsi plena palearũ. S locutꝰ ẽ
uerbo: ut fundatior ẽẽt affectu. De¬

Expanded text:
lum et terram. ego compleo, dicit dominus; ipse est qui est in caelo. haec de dispersione satis dicta sint. Ceterum quod ait: uentilasti nos, etsi uerbo distat, sensu congruit. sicut enim illi qui dispersi sunt probati, ita etiam qui uentilati sunt ad probationem peruenire meruerunt. sicut enim tatur et mundum est, si autem uentilatum non fuerit mundum esse non poterit, sed extat paleis concretum atque permixtum, ita etiam homo, nisi temptationibus fuerit uentilatus, fragilia quaeque uel paleas a se non potest separare. unde etiam ad Petrum dictum est: Simon, ecce satanas expostulauit ut uentilet uos sicut triticum; ego autem rogaui patrem meum, ut non deficiat fides t u a. uide quid dicit et intellege: uentilatur Petrus; ut Christum negare cogatur. incidit temptationes, quaedam locutus est quasi plena palearum, sed locutus est uerbo, ut fundatior esset affectu. de
Abbreviated transcription (Latin):
risei. Omnia gͣllicunt uob̾ seruate &e
facite: scđm oꝑa eoꝵ nolite facere.
Que enĩ dicunt ñ faciunt. Alligãt
autẽ onera gͣuia. & imponunt supͣ
humeros hominũ: ipsi autẽ digico
suo nolunt ea mouere. Omnia au¬
tem faciunt: ut uideant᷑ ab hoĩb¬

Expanded text:
te et facite, secundum opera eorum nolite facere; quae enim dicunt non faciunt. alligant autem onera grauia et imponunt super umeros hominum, ipsi autem digito suo nolunt ea mouere. omnia autem faciunt ut uideantur ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
plificatus: filius meus unior ad me
reuertere. Neq enĩ ioseph ad iacob it
ioseph accipiat᷑ reuertere ad me: qͥd
popłs reuertit in t̾ram chananeoꝵ
in quib ante habitauerant pacui¬
arche. Wnde dicit ysaãc ad iacob.
Non accipies uxorẽ a fini b chana¬
neoꝵ. sed misit eum in mesopomiã
ut ibi sibi coniuigem repꝑiret. Nun¬
qͥd ei insidiati domini sagittarum:
Nunqͥd ipse ꝓpter benedictionẽ uteri
materni in toto orbe benedictꝰ est.¬

Expanded text:
plificatus, filius meus iunior; ad me plificatus, filius meus iunior; ad me reuertere. neque enim Ioseph. ad Iacob reIoseph accipiatur: reuertere ad me, quia populus reuertitur in terram Chananaeorum, in quibus ante habitauerant patriarchae. unde dicit Isaac ad Iacob: non accipies uxorem a filiabus Chananaeorum et mittit eum in Mesopotamiam, ut ibi sibi coniugem repperiret. numquid ei insidiati sunt domini sagittarum? numquid ipse - propter benedictionem uteri materni - in toto orbe benedictus est
Abbreviated transcription (Latin):
unicornuus nͥ unigenitꝰ dĩ filius &
unicũ di uerbũ: qͦd erat in pͥncipio
apud patrem: Qͦd uerbum suis cor¬
nib gentium popłos mortificauit
&e uiuificauit: ut fierent in decemini
lia effrem. usq ad terminos terre:
& usq in milia manasseu. eo quod
crediturus ẽẽt in eum popłs natio¬
num: qui totum repleret orbẽ ter¬
tus ẽ enim salutem suã. qui tam ẜ¬
ro conuert̾etur ad xp̃m. Ideo saui
inmilib. dauid in decem milib. Q
durus in paucis. mansuetꝰ in plurib
Neq tam̃ abnuo siquis quasi ad io¬
seph diccũ putat. pͥmogenitꝰ tauride¬
cus eiꝰ. & sic distinguendũ putat:
quia dedit & scĩs suis cornua. Ecral¬
tauit enim cornu populi. sui. Q anna
mater. ꝓpħe samuel dicit. Eaultaut
cor meũ in dño: & exaltatũ ẽ cornu
meũ in dño. Habuit utiq & ioseph
in dño cornua sp̃icalia. Accipiatur
itaq ioseph dum mͦ in ipso figura. p̃¬
sit cui dicitur. Iosepb filius meuis amn¬

Expanded text:
unicornuus nisi unigenitus dei filius et unicornuus nisi unigenitus dei filius et unicum dei uerbum, quod erat in principio apud patrem ? quod uerbum suis cornibus gentium populos mortificauit et uiuificauit, ut fllia Ephraem usque ad terminos terrae, et usque in millia Manassen: eo quod crediturus esset in eum populus nationum, qui totum repleret orbem tertus est enim salutem suam, qui tam sero converteretur ad Christum. Ideo Saul in millibus, David in decem millibus; quia durus in paucis, mansuetus in pluribus. 18. Neque tamen abnuo, si quis quasi ad Joseph dictum putat: Primogenitus tauri decus ejus ; et sic distinguendum putat, quia dedit et sanctis suis cornua: Exaltavit enim cornu populi sui . Et Anna mater prophetae Samuel dicit: Exsultavit cor meum in Domino: et exaltatum est cornu meum in Deo meo . Habuit utique et Joseph in Domino cornua spiritalia. Accipiatur itaqChristi, cui dicitur:. Ioseph filius meus am
Abbreviated transcription (Latin):
autem manducat carnem meam. &¬
bibit meum sanguinẽ: habebit uitam
eternam. Accipe aliud. Qͥd ẽ neruus
nͥ quo corpus omne constringit᷑: Cor¬
pus. xp̃i excłia est: que uinculo stͥn¬
gitur caritatis. Qͥd aliud in xp̃o in¬
dei: nͥ caritatis uinculũ omnes solue¬
runt: Merito petrus saceidos eligit᷑:
qui sp̃u caritatis diuine triplici seli¬
gauit. Accipe adhuc: quia ipsum
significauit moyses. Adiecit. cornua
unicornui. cornua ipsius: in ipsis
gentes uentilabit. S noli timere
quia uentilat. Dixit enim. ꝑcutiam
& sanabo. Bona cornua: quib inclu¬
sit orbem terrarũ. Bona cornua qͥb
leonem illum. nr̃m aduersariũ. uenti¬
lauit. Bona cornua. quib fecit ut
cornua aduersarii timere nequeamus.
Quia && sathanas habet cornua sua:
sicut testificatus ẽ daniel dicens.¬
Uidebam & cornu illud qͦd faciebat
pugnam cum scĩs. & inualeᷤcebat
eis: donec uenit antiquus dierum.
Hic ẽ antiquus dierum. Quis autem

Expanded text:
autem manducat meam carnem et autem manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, habebit uitam aeternam. accipe aliud. quid est neruus nisi quo corpus omne constringitur ? corpus Christi ecclesia est, quae uinculo stringitur caritatis. quid aliud in Christo Iudaei nisi caritatis uinculum omne soluerunt ? merito Petrus sacerdos eligitur, qui spiritu caritatis diuinae triplici se ligauit. Accipe adhuc, quia ipsum significauit Moyses.adiecit: cornua unicornui cornua ipsius; in ipsis gentes uentilabit. sed noli timere quia uentilat; dixit enim: percutiam et sanabo. bona cornua, quibus inclusit orbem terrarum; bona cornua, quibus leonem illum nostrum aduersarium uentilauit; bona cornua, quibus fecit ut cornua aduersarii timere nequeamus, quia et satanas habet cornua sua, sicut testificatus est Danihel dicens:.uidebam et cornu illud quod faciebat pugnam cum sanctis, et inualescebat eis, donec uenit antiquus dierum. hic est antiquus dierum. quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
rugit. & quis ñ timet: Uere maxi¬
ma taurus uictima: ut ab aduersa¬
riis sumamꝰ testimonia. Que mai¬
or enim uictima. qͣm que mundi to¬
tius peccatum suo cruore mundauit:
Audi quia ipsum taurum dicit eti¬
am scĩ ꝓpħia iacob. cum reuelaret
dñi passionẽ: qͦm iudei postea ꝑsecu¬
ti sunt. In furore inqͥt suo subnerua
mo qui luctatꝰ ẽ cum iacob: & fe¬
mur eius tetigit. quo tactu patri¬
arche neruus obstupuit: significans
ex eius successione scdm carnem se
ẽẽ uenturum qui subneruandus
ẽẽt a popło uideoꝵ: in sui corporis
passione. Qͦd ñ intelligentes misteri¬
um: statuerunt ne neruum mandu¬
carent filii isrł. & ideo sacri sang̾¬
nis se redemptione fraudarunt. sa¬
lutifere qͦ passionis se beneficiis
abdicauerunt: ne uitam mereant᷑
eternam. quia scͥptum ẽ. Nisi man¬
ducaueritis carnem filii hominis
& biberitis eiꝰ sanguinem: ñ ha¬
bebitis in uob̾ ipsis uitam. Qui

Expanded text:
rugitetquisnontimett uere maxirugitetquisnontimett uere maxima taurus uictima, ut ab aduersariis assumamus testimonia; quae maior enim uictima quam quae mundi totius peccatum suo cruore mundauit ? audi, quia ipsum taurum dicit etiam sanctus propheta Iacob, cum reuelaret domini passionem, quem Iudaei postea persecuti sunt: in furore , inquit, suo subneruaumo qui luctatus est cum Iacob et femur eius tetigit, quo tactu patriarchae neruus obstupuit, significans ex eius successione secundum carnem se esse uenturum, qui subneruandus esset a populo Iudaeorum in sui corporis passione. quod non intellegentes mysterium statuerunt, ne neruum manducarent filii Israel. et ideo sacri sanguinis se redemptione fraudarunt, salutiferae quoque passionis se beneficiis abdicauerunt, ne uitam mereantur aeternam, quia scriptum est: nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem, non habebitis uitam in uobis ipsis. qui
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Mamipulus ille in figura carnis
iinaret: & fructum resurrectionis
afferret. Queris testimoniũ: audi
de se dicentem. Nisi gͣnum tritici ca¬
dens in terra moriatur: ipsum so¬
lum manet. Si autem mortuum fu¬
erit: multũ fructum affert. Peniq
ut scias quia dei filius dicit. moy¬
ses ait. glificatus inter fr̃s suos pͥ¬
mogenitus: litiq ñ ioseph erat pri¬
mogenitus inter filios iacob: s ru¬
ben. Nam ioseph pꝰ plurimos crat.
S pͥmogenitꝰ dicit᷑. qui uenturus
erat. ut nationũ populos congre¬
garet. Unde pulcre ait scͥptura.
lauri decus eiꝰ. Sicut enim taurꝰ
ducit armentum. ita xp̃c plebem
gentium duxit ad ȩccłiam: indipx̃
ad pascua. ut posset dicere In loco
pascue. ibi me collocauit. Suꝑ aqͣm refec¬
tionis constituit me. huius tauri deco¬
re ꝑpetuo capta nr̃e fragilitatis
armenta. secuta sunt p̃cedentẽ: uit ui¬
tam adipiscerentur eternam. Mugi¬
uit hic taurus: & mors refugit. Leo¬

Expanded text:
lis. manipulus ille in figura carnis lis. manipulus ille in figura carnis minaret et fructum resurrectionis afferret. quaeris testimonium? audi de se dicentem: nisi granum tritici cadens in terram moriatur, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum afferet. denique ut scias, quia de dei filio dicit Moyses, ait: glorificatus inter fratres suos primogenitus. utique non Ioseph erat primogenitus inter filios Iacob, sed Ruben; nam Ioseph post plurimos erat. sed primogenitus dicitur qui uenturus erat, ut nationum populos congregaret. Unde pulchre ait scriptura: tauri decus eius. sicut enim taurus ducit armentum, ita Christus plebem gentium duxit ad ecclesiam, induxit ad pascua, ut posset dicere: in locum pascuae, ibi me conlocauit; Super aquam refectionis constituit me. huius tauri decorem pro captu nostrae fragilitatis armenta secuta sunt praecedentem, ut uitam adipiscerentur aeternam. mugiuit hic taurus et mors refugit. leo
Abbreviated transcription (Latin):
terrã istã que nobis spinas germi¬
nabat. & sentes: disponebat. urere ꝑ
continentie disciplinã. qͣm consu¬
mere ꝑ mortis erumpnã. Unde diẽ
ꝓpħa. Yte renes meos & cor meum.
porei splendoris indicium: qͦ ꝑ resur¬
reccionẽ. caro ista fulg̾et. Qͥ d enim
significabat ignis innoxius: nͥ lumi¬
na resurgentiũ: UUnde p̃sũpsit a¬
płs dicere. Quia sicut stella astel¬
la diffeit a claritate: ita &e resur¬
sectio mortuoꝵ. Hic gͦ inqͥt ueniat sr̃ cap̃
crib ioseph: ut exalcet caput populi
sui. Ueniat etiam suꝑ uerticem. ut uer¬
ticem capilli ꝑambulet amputaturus
suꝑflua delictoꝵ: scĩficaturus ornam̃¬
ta uirtutum. hic ẽ głificatꝰ inter fr̃s
suos. sicut ipse dicit. Narrabo nom̃
tuum frib meis. Que maior est
gła: qͣm peccatorib nationũ cogni¬
cionem diuinitatis infundere: Qͥm
in uisione uidit iosepb. qͦd manipu¬
lum eiꝰ adorarent fr̃m manipuli:
adoraret eum sol & luna cum stel¬

Expanded text:
terram istam, quae nobis spinas germiterram istam, quae nobis spinas germinabat et sentes, disponebat urere per continentiae disciplinam. quam consumere per mortis aerumnam. unde dicit propheta: ure renesmeos etcormeu m. porei spiendons mdicium, quo per resurrectionem caro ista fulgeret. quid enim significabat ignis innoxius nisi lumina resurgentium ? unde praesumpsit apostolus dicere, quia, sicut stella a stella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum. hic ergo, inquit, ueniat super caput tribus Ioseph, ut exaltet caput populi sui, ueniat etiam super uerticem, ut uerticem capilli perambulet amputaturus superflua delictorum, sanctificaturus ornamenta uirtutum. Hic est glorificatus inter fratres suos, sicut ipse dicit: n a rrabo nomen tu.um fratribus meis. quae maior est gloria quam pectoribus nationum cognitionem diuinitatis infundere ? quem in uisione uidit Ioseph, quod manipulum eius adorarent fratrum manipuli, adoraret eum sol et luna cum stel
Abbreviated transcription (Latin):
Aries qͦ : arietat lupum. Ergo ea q̃
cornua habent anunalia: uentilare
dicunt᷑. S homo cornua ñ habet.
Qmͦ gͦ uentilat e ꝓnde: Uyide scͥptura
quid dicat. Inte inquit inimicos nr̃os
uentilabinsꝰ. Cornu nr̃m. es tu dñe
iħu. S ideo sicut ñ in bracbio nrõ
p̃sumimus: ita ñ in cornib nr̃is uentilan¬
di habemꝰ p̃sidium s in xpo. Habet
enim fides cornua sua: que mutuatur
a xp̃o. Siquidem ñ otiose in benedictio¬
nib moysi legimus. qui uisus ẽ in ru¬
bo. ueniat suꝑ caput ioseph. & suꝑuer¬
ticem eiꝰ: głificatus uiter fr̃s suos pͥ
mogenitus. Tauri decus species ipl̃.
cornua unicornui. cornua ipsiꝰ. mip
sis gentes uentilabit simul usq ad
extremũ terre. h ec decem milia effrem
ait: ego sum ds̃ patrũ tuoꝵ. ds abra¬
ham. ds̃ ysaac. cds iacob: Ideo se de¬
monstͣiut humanis aspectib quia
uenturꝰ erat: ut ab omnib uideretur.
Ideo rub urebat᷑ & ñ exurebat᷑. qma

Expanded text:
aries quoque arietat lupum. ergo ea quae aries quoque arietat lupum. ergo ea quae cornua habent animalia uentilare dicuntur. sed homo cornua non habet: ergo 30 uentilat? unde uide scriptura quid dicat: in t e, inquit, i n imicos nostros uentilabimus. cornu nostrum es tu, domine Iesu, et ideo, sicut non in brachio nostro praesumimus, ita non in cornibus nostris uentilandi habemus praesidium, sed in Christo. habet enim fides cornua sua, quae mutuatur a Christo. siquidem non otiose in benedictionibus Moysi legimus: qui est uisus in rubo ueniat super caput Ioseph et super uerticem eius glorificatus inter fratres suos pimogenitus: tauri decus species ipsius, cornua unicornui cornua ipsius: in ipsis gentes ventilabit simul usque ad extremum terrae. Haec decem millia Ephraeait: ego sum deus patrum tuorum, deus Abraham, deus Isaac, deus Iacob? ideo se demonstrauit humanis aspectibus, quia uenturus erat, ut ab omnibus uideretur. ideo rubus urebatur et non exurebatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
indubitate. resurrectionis inuenit:
respondit. Dñs meus & ds̃ meus.
Dñs quia redemit seruulos suos.
ds̃ quia ñ solum resurrexit. s etiã
ipse se suscitauit. Mandauit autẽ
saludes iacob: quia in singłis oracuł
salus ẽ. In singulis qͦ salus ẽ man¬
sionib : salus in ministeriis angło¬
rum. qui ad ꝓtectionem hominis
deputant᷑. Ex mandato gͦ dei saluˢ
homini. ñ ex sua oꝑatione confert᷑.
Dͣs enim maluit ut salus homini fi¬
de potius qͣm oꝑib quereret᷑: Ileqͥs
gloriaret᷑ in suis factis. & peccatum
incurreret. Qui autem głatur in
dño. fructum pietatis adquirit.
& iactantia crimen euadit. Hic gͥẽ
qui potest dicere. In te inimicos nrõs
uentilabimus. Qͥ d ẽ uentilare: Dedit
dñs cornua plurib animantib: ut pos.¬
sint se a ferarum incursione defend̾e.
Ideoq & bos leomi freq̃nter resistit:
ursum opterit. Ceruus qͦ qͣmuis sit
pauidus: tam̃ & ipse cornib se cuet᷑.

Expanded text:
indubitatae resurrectionis inuenit, indubitatae resurrectionis inuenit, respondit: dominus meus et deus meus; dominus, quia redemit seruulos suos, deus, quia non solum resurrexit, sed etiam ipse se suscitauit. mandauit autem salutes Iacob, quia in singulis oraculis salus est, in singulis quoque salus est mansionibus , salus in ministeriis angelorum qui ad protectionem hcminum deputantur. ex mandato ergo dei salus homini, non ex sua operatione confertur. deus enim maluit, ut salus homini fide potius quam operibus quaereretur, ne quis gloriaretur in suis factis et peccatum incurreret. qui autem gloriatur in domino, fructum pietatis adquirit et iactantiae crimen euadit. Hic igitur est qui potest dicere: i n t e inimico s n ostros uentilabimus. . quid est \'uentilare\' ? dedit dominus cornua pluribus animantibus, ut possint se a ferarum incursione defendere. ideoque et bos leoni frequenter resistit, ursum proterit; ceruus quoque, quamuis sit pauidus, tamen et ipse cornibus se tuetur,
Abbreviated transcription (Latin):
celestis. In imagine gͦ sua ds com¬
placet. In hũs autem qui scđm ima¬
ginem ipsius sunt complacet deo:
In hũs autẽ suum munus & suñ
donum. qͦd tunc reuelabitur cum
ꝑfectum illud aduen̾it: quia cum
apparuerit qͥd simus. similes ei
erunus. ut scͥptum ẽ. E rgo qui ñ
inbrachio suo. hoc ẽ in sua oꝑatio¬
ne p̾sumit. s in dei gr̃ã. credens
qͦd ñ facta sua unũquẽq iustificãt.
s fides ꝓmpta : dicit dño. Tues¬
s ipse rex meus &e ds ms̃: qui man¬
das salutes iacob. Non ꝑfunctoriꝰ e.
sermo ut dicas tu es ipse rex meus.
Non quicunq hoc dicit: s in quo
dei regnum ẽ. In quo autẽ regnat
d̾s: utiq in eo peccata ñ regnant.
Nlon enim deo regnum ẽ commune
cum crimine: Quicunq dicit deum
suum nͥ qui ipsi exhibet plenum re¬
uerentie & pietatis affectum: iusto
enim dicitur. ego sum ds tuus. De¬
niq & thomas ubi tetigit manuꝓ
pria latus ap̃i. & ruidentia indicia

Expanded text:
caelestis. in imagine ergo sua deus comcaelestis. in imagine ergo sua deus complacet, in his autem, qui secundum imaginem ipsius sunt, complacet deo. in his autem suum munus et suum donum, quod tunc reuelabitur, cum perfectum illud aduenerit, quia, cum apparuerit quid simus, similes ei erimus, ut scriptum est. Ergo qui non in brachio suo, hoc est in sua operatione praesumit, sed in dei gratia, credens quod non facta sua unumquemque iustificant, sed fides prompta, dicit domino: t u es ipse m eus et deus meus, qui mandas salutes I aeob. non perfunctorius sermo est, ut dicas: tu es ipse rex meus. non quicumque hoc dicit, sed in quo dei regnum est, in quo autem regnat deus, utique in eo peccata non regnant; non enim deo regnum est commune cum crimine. quis autem dicit deum suum nisi qui ipsi exhibet plenum reuerentiae et pietatis affectum? iusto enim dicitur: ego sum deus tuus. denique et Thomas, ubi tetigit manu propria latus Christi et euidentia indicia
Abbreviated transcription (Latin):
dare. potest ipse plantare. Sicut
gentes plantasse dicitur dñs: ipse
tnim qui plantauit qui plantatio¬
nis donauit effectum. In hus tam̃
qui ꝑ fidem xp̃i dño placere me¬
ruerunt. Cui soli a patre dicitur deo.
filius meus tu es in te complacui. Q
gͥ participes xp̃i sunt: ab eo placẽ¬
di grãm consecunt᷑. & pulcre ait.
complacuit tͥ in illis: ut distantia
uideatur iure seruata. Recte enim
deus in filo complacet: quia equał
est patri. Nec in ullo minor inueni¬
tur. quia complacet diuine iure
nature: & unitate substantie. Q rec¬
te complacet in filio pater. quia
honorificat᷑ pater in filio: sicut in
patre filius. In nobis autẽ deo com-¬
placuit: quia nob̾ ipse donauit
ut ei placere possimus. Pie audem
& hoc homini specialiter donatum:
ñ arrogantius usurpatũ scͥptura
nos docuit. Necet enim ut in hiis
complaceat deo. qͦs ad similitudinẽ
suam fecit: & quos ꝑ imaginem suã
uoluit p̃rogatiuam grẽ habere

Expanded text:
dare potest ipse plantare, sicut dare potest ipse plantare, sicut gentes plantasse dicitur dominus. ipse enim plantauit qui plantationi donauit effectum, in his tamen qui per fidem Christi domino placere meruerunt, cui soli a patre dicitur deo: filius meus tu es, in te complacui. qui ergo participes Christi sunt, ab eo placendi gratiam conSecuntur. et pulchre ait: complacuit tibi in illis, ut distantia uideatur iure seruata. recte enim deus in filio complacet, quia aequalis est patri nec in ullo decolor inuenitur , quia complacet diuinae iure naturae et unitate substantiae. et recte complacet in filio pater, quia pater honorificatur in filio sicut in patre filius. in nobis autem deo complacuit, quia nobis ipse donauit, ut ei placere possimus. pie autem et hoc homini specialiter donatum, non arrogantius usurpatum scriptura nos docuit. decet enim, ut in his complaceat deo, quos ad similitudinem suam fecit et quos per imaginem suam uoluit praerogatiuam gratiae habere
Abbreviated transcription (Latin):
braham impigre. deo crediãit. is
apud eum iustificationis gr̃am reꝑi¬
Et. qͣm mercedem sui oꝑis collocaret.
Uberiora enim dona sunt largientis:
qͣm merces oꝑantis ꝑpt̾ea & illi qui
qualitatem mercedis inuiderat:
respondit dñs.Si ego bonus: oculus
cuus quare neqͣm: Patres gͦ nr̃i ut
pote primi & beredes. patͥarcharum
plantati in terra repinissionis: ñ suis hoc
meritis uendicabant. Ideo nec moy ses
gẽ. Lex enim merita examinat. grã
fidem expectat. Unde p̃dare apls fi¬
dem patrum secutꝰ ait. S neq qui
plantat ẽ aliqͥd. neq qui rigat: s qͥ
incrementũ dat ds. Non enim iħc
naue. qui induxit. neq qui plantauit
cos: s ds qui incrementũ populo de¬
dit. habet głe pͥncipatum. Nec te mo¬
ueat. quia suꝑius dixit. manus tua
gcutes disꝑdidit: & plantasti cos.
hinc enim colligis quia ñ omnis
qui plantat aut qui rigat increm̃¬
tum dat: s qui incrementũ potest

Expanded text:
braham impigre Deo credidit; ut braham impigre Deo credidit; ut apud eum justificationis gratiam reperiret, quam mercedem sui operis collocaret; uberiora enim dona sunt largientis, quam merces operantis. Propterea et illi qui aequalitatem mercedis inviderat, respondit Dominus: Si ego bonus; oculus tuus quare nequam ? Patres ergo nostri, ut pote proximi et haeredes patriarcharum, plantati in terra repromissionis, non suis hoc meritis vindicabant. Ideo nec Moyses , sed gratiae; Lex enim merita examinat, gratia fidem spectat. Unde praeclare Apostolus fidem patrum secutus ait: Sed neque qui plantat est quicquam neque qui rigat, sed qui dat incrementum deus. non enim Iesus Naue, quia induxit neque quia plantauit eos, sed deus, qui incrementum populo dedit, habet gloriae principatum. Nec te moueat , quia superius dixit: manus tua gentes disperdidit, et plantasti eos. hinc enim colligis, quia non omnis qui plantat aut qui rigat incrementum dat, sed qui incrementum potest
Abbreviated transcription (Latin):
ad mariam. & tuam ipsius animã
ꝑtnͣsibit gladius. Gladienim dei ũ¬
bum ẽ: qͦd acutius omni gladio us¬
q ad diuisiones anime cogitatiões.
q ꝑtͣnsit. ut nulla cogitationum
eius occulta p̃tereant. Uultus qͦ pa¬
terni splendor. xp̃c ẽ. Q ideo dicit.
qui me uidet: uidet & patrem: Q si
splendor glẽ eiꝰ. & imago substan¬
tie. Ad ipsum gͦ omnia iure refertn¬
da sunt. Ipsi moyses. ipsi aaron.
ipsi etiam patres sacͣbant uniuer¬
sa que gesserant: ut de hostib tri¬
umpharent. Neq enim in sua con¬
fidentia dixit iħcnaue: stet sol con
tra gabaon. S quia p̾sumebat
in xp̃o: qͦm ducem militie celestis
agnouit & suppliciter adorauit. E
ideo gentes feras eradicare ꝓmeri
it. & populum patrum in terram
rȩꝓmissionis inducere: quia niobil
suis oꝑib deputabat. credens in¬
digna ẽẽ oꝑa hominũ tanta gle
remuneratione celestis. qͣm dñs &
dentib conferendam. Unde & a¬

Expanded text:
ad Mariam: et tuam ipsius animam ad Mariam: et tuam ipsius animam pertransibit gladius. gladius enim dei uerbum est, quod acutius omni gladio usque ad diuisiones animae cogitationesque. pertransit, ut nulla cognitionem eius occulta praetereant. uultus quoque paterni splendor est Christus et ideo dicit: qui me uidet, uidet et patrem, quasi splendor gloriae eius et imago substantiae. ad ipsum ergo omnia iure referenda sunt. ipsi Moyses, ipsi Aaron, ipsi etiam patres sacrabant uniuersa quae gesserant, ut de hostibus triumpharent . neque enim in sua conftra Gabaon ; sed quia praesumebat in Christo, quem ducem militiae coelestis agnovit, et suppliciter adoravit: et ideo gentes feras eradicare promeruit, et populum Patrum in terram repromissionis inducere; quia nihil suis operibus deputabat, credens indigna esse opera hominum tanta gloriae remuneratione coelestis: quam Dominus ex dentibus conferendam. Unde et A
Abbreviated transcription (Latin):
s dextera tua & brachium tuum &
illuminatio uultus tui. q̃m compla¬
cuit tͥ in illis. Que ẽ gͥ terra. que
ñ brachio capiat᷑. ñ gladio posside¬
atur: nͥ terra reꝓmissionis de qua
hic ipse dixit ꝓpħa. credo uidere
bona dnĩ in terra uiuentium: Nõ
imm̃ito gͥ eius tam p̾̃dara posses¬
sio est. in qua ñ scłi aduersa domi¬
nantur: s dñi bona eterna frucci¬
ficant. Ideoq ñ gladio adquiritur
s mansuetudine possidet᷑: sicut
dñs iħc testificatus ẽ dicens. Beati
mites : ipsi enim possidebunt t̾ram.
Iemo gͦ inpacificus. nemo arrogãs
aut suꝑb: s mansuetꝰ & humilis
corde. qui nichil sibi arroget. s to¬
tum ad grãm referat: ñ in sua for¬
titudine glorietur. s dextera dei cre¬
dat se ẽẽ ꝓtectum dicens. Sextera
dñi fecit uirtutem: dexera dñi exal¬
tauit me. Gladio qͦ dei memoret se
ẽẽ seruatum. illuminatum qͦ dei
uultu omnipotentis. In quib omni
sor ut gladus. Unde & simeon dix̃

Expanded text:
era tua et brachium tuum et inlumin at o uultus tui, quoniam am complacuit tibi in illis. quae est igitur terra, quae non brachio capiatur, non gladio possideatur, nisi terra repromissionis, de qua hic ipse dixit propheta: credo uidere bona domini in terra uiuentium? non inmerito igitur eius tam praeclara possessio est, in qua non saeculi aduersa dominantur, sed domini bona aeterna fructificant. ideoque non gladio adquiritur, sed mansuetudine possidetur, sicut dominus Iesus testificatus est dicens: beati mites. ipsi enim possidebunt terram. nemo ergo inpacificus, nemo arrogans aut superbus, sed mansuetus et humilis corde, qui nihil sibi arroget, sed totum ad gratiam referat, non in sua fortitudine glorietur, sed dextera dei credat se esse protectum dicens: dextera domini fecit uirtutem, dextera domini exaltauit me, gladio quoque dei memoret se esse seruatum, inluminat quoque dei uultu omnipotentis; in quibus omnisor et gladius. unde et Symeon dixit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cio ẽ: qͣsi qͥ magis ñ sit qͣm qͥ sit. Unde
&e aquila dix̃. Tradidisti popłm tuũ
ut ñ ẽẽt. Q syminachuis tradidisti po¬
płm cuũ sine substantia. Non sunt
enim qͥ repudiant᷑ a . xp̃o. Sunt au¬
ret᷑ ꝑfidia iudeoꝵ. In nichilũ gͦ tradit̾
est ille popłs: qͥa peccato suo uendit᷑ẽ.
Nullã enĩ habet culpa substantiã.
Unde dictũ puto. & ñ fuit multitu¬
do in cõmutationib eoꝵ. Hoc ẽ gͣcis
nos dispsisti ꝑnationes. Aeq enin¬

Expanded text:
e et Aquilas dixit: tradidisti populum tuum, ut non esset, et Symmachus: tradidisti populum tuum sine substantia. non sunt enim qui repudiantur a Christo; sunt auretur perfidia Iudaeorum. in nihilum ergo traditus est ille populus, quia peccato suo uenditus est; nullam enim habet culpa substantiam. Unde dictum puto: et non fuit multitudo in com m uta t ion i bus eorum, hoc est: gratis nos dispersisti
Abbreviated transcription (Latin):
deiue cognitionis. sine ruga accedat
ad dei uerbũ. Ergo sic̃ eccłie caput
xp̃e: ita & synagoge caput lex. hocẽ
c̾ẽ sub lege cum sub lege ñ ee̾t. ut eos
qui sub lege sũt lucrifaceret. & ite¬
rum doctor gentiũ factͦ ẽ qͣsi ẽe̾t ipse
sine lege: ut eos qͥ erãt sine lege ad¬
qͥreret xp̃o. Pulcre autẽ ait qͦd sine
lege dei ñ eẽt. & in lege. xp̃i man̾et.
Lex autẽ sinagoge caput. ñ a pͥnci¬
pio: qͥa axp̃c erat caput uet̾is sẏna¬
goge qͣm moyses fundauit & con¬
didit. Deniq audi dicentẽ: qͥa uer¬
bo dñi fundata ẽ. Fide inqͥt moy¬
ses gͣndis factꝰ negauit se ẽẽ phara¬
onis regis nepotẽ. Maluit enĩ afflic¬
tis compati: qͣm temporalib delecta¬
ri. Maioresq diuitias estimauit:
&e p̃tulit thesauris egẏpti imꝑpium¬

Expanded text:
deuiae cognitionis sine ruga accedat deuiae cognitionis sine ruga accedat ad dei uerbum. ergo sicut ecclesiae caput Christus, ita et synagogae caput lex, hoc ess fecit se esse sub lege, cum sub lege non esset, ut eos qui sub lege sunt lucri faceret. et iterum doctor gentium factus est quasi esset ipse sine lege, ut eos qui erant sine lege adquireret Christo. pulchre autem ait, quod sine lege dei non esset et in lege Christi maneret. Lex autem synagogae caput non a principio, quia Christus erat caput ueteris synagogae quam Moyses fundauit et condidit. denique audi dicentem, quia uerbo domini fundata est: fide, inquit, Moyses grandis factus negauit se esse Pharaonis regis nepotem; maluit enim afflictis compati quam temporalibus delectari maioresque diuitias aestimauit et praetulit thesaruris Aegypti imp
Abbreviated transcription (Latin):
una coniũgit᷑. cui suꝑiora peccata
moriunt᷑: meliora postea sacͣmenta
renouant᷑. Hoc nob̾ apłs euident̃
exposuit dicens. Qm̃ que sub uiro ẽ
mulier. uiuente uiro ligata ẽ legi:
hoc ẽ uiri sui legi. ut ei debeat cas¬
titatẽ. Si autẽ mortuus fuerit uir:
soluta ẽ a lege uiri. ut ẽ ut cuiue¬
iuncta fuerit alt̾i uiro. Si autem
mortuus fuerit uir eiꝰ. liberata est
a lege uiri: ita ut ñ sit adultera si fue¬
rit cum alio uiro. Hoc sacͣmentum
etiã alibi demonstrauit. qͥa magnũ
Itaq fr̃s mei & uos mortificati estis
legi ꝑ corpꝰ xp̃i: ut sitis altenꝰ quiex
mortus resurrexit. Quomͦ mortifi¬
catꝰ es legi: nͥ ut tͥ legis umbramoriat᷑
cum accedis ad sacmenta celestia:
Nec enĩ alit̾ debes accedere ad eungłiũ:
nͥ solut᷑ int̃p̃tationis corporalis impe¬
dimentis. Alioqͥn adulteriũ ẽ: ueris fal¬
sa miscere. Fudicitia autẽ sp̾italis: si ani¬
ma tua exuta omnib impedimentis

Expanded text:
una coniungitur, cui superiora peccata una coniungitur, cui superiora peccata moriuntur, meliora postea sacramenta renouantur. hoc nobis apostolus euidenter exposuit dicens: quoniam quae sub uiro est mulier uiuente uiro ligata est legi; hoc est uiri sui legi, ut ei debeat castitatem. si autem mortuus fuerit uir, soluta est a lege uiri, id est ut cui ueiuncta fuerit alteri uiro; si autem mortuus fuerit uir eius, lib-erata est a lege uiri, ita ut non sit adultera, si fuerit cum alio uiro. hoc sacramentum etiam alibi demonstrauit, quia magnum itaque, fratres mei, et uos mortificati estis legi per corpus Christi, ut sitis alterius qui ex mortuis resurrexit. quomodo mortificatus es legi nisi ut tibi legis umbra moriatur cum accedis ad sacramenta 30 caelestia? nec enim aliter debes accedere ad euangelium nisi solutus interpretationis corporalis impedimentis. alioquin adulterium est ueris falsa miscere, pudicitia autem spiritalis, si anima tua exuta omnibus impedimentis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm sub uiro ẽ popłs iudeoꝵ. Quia
lex nomos dicit᷑ grece. & ideo syna¬
goga nomo. qͣsi mascło copulata est.
S legi corporali ñ sp̃itali: hoc est
ritui legis udaico. Cuius uinculis
illigata ẽ: legitiminesciens sacͣmen¬
ta coniugis. Si autẽ mortua fuerit
lex. hoc ẽ legis int̾p̃tatio corporalis.
tunc lex quasi mortuo coniuge pͥore
legitime nubet scđo uiro: qͥ ex mor¬
tuis resurrexit. Est etiã caput mu¬
licris huiꝰ cuͣngłium. Unde qͥdam
mistice int̾p̃cati. mortificato ritu u¬
daico: tanqͣm fr̃i defuncto. euͣngłio
mulicrẽ eam nubere ex lege uoluert̃.
qͥa lex annuntiau̾it euͣngłiũ. Ideo
pͥorlex uir. pea scdi uiri nuptie. hoc ẽ
euͣngelũ sacͣienta sunt. Duo enim
qͣsi conugia: duo sunt testamenta.
Unum coniugiũ uetꝰ ẽ testamentũ:
qͦd morte uiri pͥoris solutũ ẽ. Q ideo
mulier illa cui lex mortua: recte se¬
cundũ coniugiũ conuenit. nouum
testamentũ: hoc est: Sic duob fr̃ib

Expanded text:
quam sub uiro est populus Iudaeorum, quia lex vojuog dicitur Graece et 30 ideo synagoga vóplp qua masculo copulata est, sed legi coiporali, non spiritali, hoc est ritui legis Iudaico, cuius uinculis inligata est legitimi nesciens sacramenta coniugii. si autem mortua fuerit lex, hoc est legis interpretatio corporalis, tunc plebs quasi mortuo coniuge priore legitime nubet secundo uiro qui ex mortuis resurrexit. est etiam caput mulieris huius euangelium. unde quidam mystice interpretati mortificato ritu Iudaico tamquam fratri defuncti euangelio mulierem eam nubere ex lege uoluerunt, quia lex annuntiauerit euangelium. ideo prior lex uir, postea secundi uiri nuptiae, hoc est euangelii sacramenta sunt; duo enim quasi coniugia duo sunt testamenta. unum coniugium uetus est testamentum, quod morte uiri prioris solutum est. et ideo mulier illa, cui lex mortua est, recte secundum coniugium conuenit, hoc est testamentum nouum. sic duobus fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
it de celi summo ad celi summũ. A
summo inquit celo egressio ciꝰ. & oc¬
cursus eiusq ad summũ eiꝰ. Cui homi¬
u hoc possit atcribui: Moyses iti
uerticẽ sẏnae montis uix ascendit &
hoc qͥa uocatꝰ a dño ẽ: & hortatus ẽ
uoce celesti. Astimmo celo quis des

Expanded text:
rit de caeli summo ad caeli summum: a rit de caeli summo ad caeli summum: a summo, inquit, caelo egressio eius et occursus cius usque ad summum eius. cui homini hoc possit attribui ? Moyses uix in uerticem Sina montis ascendit et hoc quia uocatus a domino est et hortatus est uoce caelesti. a
Abbreviated transcription (Latin):
&e dispsiones isrł congregans. Disꝑsi sim
enim ut nouos fructꝰ fac̾ent: & pꝰeaue¬
luti trticũ nouũ eccłie horreis inudi¬
rent᷑. Hec autẽ dispsio ñ in inferiorb
fit: hoc ẽ ñ in terra s in celo. Deniq
legis hoc p̃cepta confirmant. ꝑ qͣmde¬
cit dñs. si fuerit disꝑsio tua a summo
celo usq ad suminũ celi: inde conge¬
gabo te dic̃ dñs. Que ẽ disꝑio a summ
celo usq ad summũ celũ: Qͥs iste tan¬
tus qͥ sic potuerit disseminari: Si ho¬
mo in terra natus est: ab imo. ñ a
summo cepit. Si ista te mouent at¬
q ꝑturbant. redi ad supiora istius
hnuis modi in terris segetes fecundauit.
ut fructus eoꝵ ad celestia receptacula
puemret. Est autẽ ille sponsus qͥ qͣsi
gigas ꝑ cucurrit hanc uiam totam.
niuam aliis. sibi ꝑuiã. & ex illo cep̃
ꝑuia iam eẽ mortalib: ita tam̃ ut isti
siscend̾ent. solus tam̃ ille ipse ante
aescend̾ẽt. ut pea sc̃i eiꝰ mererent᷑ as¬
scendẽ. Audi gͦ qͦmͦ disseminatio fue¬

Expanded text:
et dispersiones Israel congregans. dispersi sunt enim, ut nouos fructus facerent et postea ueluti triticum nouum ecclesiae horreis inueheretur. Haec autem dispersio non in inferioribus fit, hoc est non in terra, sed in caelo. denique legis hoc praecepta confirmant, per quam dicit dominus: si fuerit dispersio tua a summo caelo usque ad summum caeliinde congregabo te, dicit dominus. quae est dispersio a summo caelo usque ad summum caelum ? quis iste tantus, qui sic potuerit disseminari ? si homo in terra natus est, ab imo, non a summo coepit. si ista te mouent atque perturbant, redi ad superiora istius huiusmodi in terris segetes fecundauit, ut fructus earum ad caelestia receptacula perueniret. est autem ille sponsus, qui quasi gigans percucurrit hanc uiam totam inuiam aliis, sibi peruiam; et ex illo coepit peruia iam esse mOItalibus, ita tamen, ut isti ascenderent, solus tamen ille ipse ante descenderet, ut postea sancti eius mererentur ascendere. audi ergo, quomodo disseminatio fue
Abbreviated transcription (Latin):
recundia mea cont᷑ me ẽ que dicit᷑¬
qͣndo uerecundiã uult incudere
alicui. ut inflectat ꝓpositũ suum
sicut ẽ. descendat nunc de cruce: &
credimꝰ ei. confidit in deo. lib̾et
nunc cũ. Pulcre autẽ ait. tota

Expanded text:
recundia mea contra me est, quae dicitquando uerecundiam uult aliquis incutere alicui, ut inflectat propositum suum, sicut est: descendat nunc de cruce et credimus ei. confidit in deo, liberet nunc eum. p