comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duritiam nr̃am. Non est iam
quid homo exeusationis
mueniat. Deus despicit᷑:
⁊ expectat. Contempni
se uidet : ⁊ reuocat. Iniu¬
riam de contentu suo susei-¬
pit : ⁊ tamen qͣndoq reuer¬
tentib etiam p̃mia ꝓmit¬
tit. Sed nemo hane eiꝰ lon¬
ganimitatem neglegat:
quia tanto districtiorem
iustitiam iniudicio exiget.
qͣnto longiorem patientiã
ante iudiciũ prȩrogauit.:
paulꝰ dicit. Igno¬
IIII ras. qm̃ benignitas dei

Expanded text:
duritiam nostram. Non est jam duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. us dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ruunt. iusti ad claritatis
tum ÷: Tollat᷑ impiꝰ. ne uideat
głam dei. Sed quid si serui in
prima uigilia negligentes
existant: Prima quip pe ui¬
gilia: prima etatis custodia ẽ.
Sed neq sic desperandũ est:
⁊ abono opere cessandum:.
tatis sue patientiam in¬
nerit insecunda uigilia.⁊ si in
tercia uigilia uenerit et ita
inuenerit: beati ft̃ serui illi.
Prima quippe uigilia pͥmeuũ
tempus est id est pueritia: scđa
ad olescentia uel iuuentus.
quȩ auctoritate sacri eloquii
unum sunt dicente scriptu¬
ra. letare uiuenis in adoles¬
centia tua. Tercia autem
senectus accipit᷑ LU¬
ui uero uigilare in
prima uigilia noluit
custodiat uł secundã ut qui
conuerti a prauitatib suis
in pueritia neglexit ad uias
uitȩ saltem intempore iuuen-¬
tutis eiugilet. Et qui ui¬
gilare insecunda uigilia no¬
luit terciae iugiliae remedia
non amittat. ut qui iniu¬
uentute ad uias uite non
euigilat: saltem insenectu
te resipiscatLu.
conclusit dei pietas

Expanded text:
ruunt, justi ad claritatis tum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. tatis suae patientiam innerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Peconclusit Dei pietas
Abbreviated transcription (Latin):
nonsic: Sed qui ma¬
ior est inuobis fiat
sic̃ iunior. Et qui
prȩcessor. ẽ: sicut
ministrator.Plii.¬
ertantib de
płioratu dis¬
cipłis piꝰ ma¬
gister eos noniriti
contentionis arguit.
sed formã quã seqͣnt᷑
humilitatis modesta
ratione describit. In
qua tamen forma
optinenda maiores
& prȩcessores id . ẽ.
doctores eccłȩ non
minima discretione
opꝰ habent : ne uide¬
licet regũ gentiũ in¬
star dominari subie¬
ctis. seq abeis gau¬
deant suꝑuacius lau¬
dib attolli. sed ad
exemplũ regis ȩt̾ni
quasi iumores eis qͥb
regendis prȩsunt ef¬
ficĩant᷑ ac ministri.
quia nimirũ necesse
est. ut sie bene agen¬
tib ꝑ humilitatem
sint socii. quatinꝰ
contra delinquentiũ
uitia. ꝑ zelũ iusticiȩ
sint erecti. ut & bo¬
nis innullo se p̾feraN.
& cum prauoꝵ culpa
exigit. potestatem
ptinꝰ sui prioratꝰ ag-¬
noscant.

Expanded text:
major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscan
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuxta hoc quod
alibi prȩcipit᷑. contustã¬
tendite intrarepor
pangustã
tam honore se inin¬
cem preueniendo cer¬
tauerunt . uerũ qua¬
libet excausa con¬
tenderint. nos potiꝰ
non carnales adhuc
discipłi. quid gesse¬
rint. sed sp̃ualis ma¬
gister quid iusserit
uideamꝰ. Dix̃ aut̃
eis. Reges gentiũ
potestatẽ habent

Expanded text:
juxta hoc quod alibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint . Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium potest
Abbreviated transcription (Latin):
quib agnatis desius ac¬
tib humilient᷑ inquire¬
re: sic ⁊ contrario repbi
siquid porte melectũ re¬
prehensihile reꝑiunt.
quasi suas ex eo uecͥitias
obtecturi aut ꝓusto
defensuri. libentissime.
solent amplecti. I deoci.
multo ardentiũs leriuit
quod facta ÷ contantio
inter discipłos xp̃i quis
eorũ uideret᷑. eẽ. ma¬
ior. quã qͦd multitu¬
dinis credentisĩ erat
una. I1¬
ulto recolunt.
tenaciꝰ qͦd facta
est dissensio in¬
cer harnaban & pau¬
lum ita ut disced̾ent
abinuicem: quã quod
idẽ paulꝰ ait. Cũ enĩ
sit inter uos zelꝰ & con¬
tentio. nonne carnaleᷤ

Expanded text:
actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credentium erat una . Multo recolunt tenacius, quod facta est dissensio inter Barnabam et Paulum, ita ut discederent ab invicem, quam quod idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carna
Abbreviated transcription (Latin):
iure a progenitorib ac¬
cepta seruaret.L
De sacerdotali ꝓsapia
ortꝰ ÷ : ut eo poten¬
tius mutationẽ sacerdo¬
tii prȩconaret᷑. qͦ ipsũ
asacerdotale genꝰ per¬
tinere claresceret. Re¬
dẽptor & enĩ nr̃ incar-¬
ne apparens: sic̃ rex nob̾
fieri dignatꝰ ÷ regnum
cȩleste tribuendo. ita
etiã pontifex factꝰ ÷:
semetipsũ ꝓnob̾ offerendo
hostiam dõ inodorem
suauitatis. Unde scrip
pęnitebit eum. tues sa¬
cerdos in aet̾nũ. scđm
ordinẽ melchisedẽch.
elchisedech qͥppe
ut legimꝰ sacerdoss
dĩ sũmi. longe legalis
sacerdotii tempora prȩ¬
cessit. offerens dño panẽ
& uinũ. Et idõ redẽptor
nr̃ sacerdos. ẽẽ. dicitur
scđm ordine melchise¬
dech. qͥa ablactis uicti¬
mis legalib idem sacri¬
ficii genꝰ in mysteriũ
sui corporis & sangui.¬
nis innouo destamento
offerendo instituit.LIiI.¬
uis ergo congruen¬
tiꝰ translationem
legalis. & substitutionẽ
euangłi ͤᷤ sacerdociĩ. qͣm
sũmi iuxta legẽ sacer¬

Expanded text:
ure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scpoenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacer
Abbreviated transcription (Latin):
carceris declinasset: nec
tyrannico gladio refu¬
gisset occidi:. Ecce¬
constituite hodie super gentes ⁊¬
super regna dicit dominus ut
euellas et destruas et edifices et
plan tes in nomine domini.

Expanded text:
carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. constitui te hodie super gentes et regna, dicit Dominus, ut evellas et dissipes, aedifices et plantes in nomine Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
U diamus ad huc
paululũ fr̃s : qͥd ad
profectum ominũ nr̃m
saluatoris nuntius predica¬
bat. Parate inquit uiam
domino: rectas facite se
esset natiuitas. qui et
illis de parentib quoꝵ
esset desperata poste¬
ritas dei munere nas¬
ceretur. Nam tanta au¬
ctoritate tantoq docẽ¬
di pondere in uocem
sancte predicationis
erupit : ut instantem
domini nuntiaret aduentũ.
⁊ in semitas rectas male
uiuentium dirigeret pra¬
uitatem. Quid est enim
aduentanti de cȩlo uidici.
purgato a uitiis pectore.
simplicis cordis habitacu¬
lum preparare: Quid
est rectas facite semitas
dei. nisi ut tales actuũ
tuorum tibi munias iu¬
as. quas ꝑ ambulare pro¬
pitiꝰ ueniens adte dñs de-¬
lectetur: Ille uiam dño
suo parat : qui luxurian¬
tis carnis respuens uo¬
luptates. toto mentis
suȩ spiritu suspensus ad
dm̃ ugore se castitatis ac¬
cingit. Optimam parat
domino uiam. qͥ cogitati¬
ones suas auaritiȩ fluctibꝰ
a estuantes serene con¬
scienti. e tranquillitate

Expanded text:
udiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semesset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe in exteriores cadet: qͥa
ꝑculpã suã sponte ininterio¬
res tenebras cecidit. Illic co¬
actꝰ patiet᷑ tenebras ultio¬
nis : qͥ hic libent᷑ sustinuit
tenebras uoluptatis

Expanded text:
quippe in exteriores cadet, qui per culpam sua sponte in interiores tenebras cecidit. Illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
rit usq ad cȩlũ suꝑbia eius
& caput eiꝰ nubes tetigerit:
quasi sterqͥlinũ infine ꝑdet᷑.
ꝑdet᷑. q̃ inpͥncipio florere ui¬
debat᷑. Est gͦ sensus. Atten¬
dite ne emulemini simula¬
tores. qͥa ueniet ꝓfecto tẽpꝰ

Expanded text:
a ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . rdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ludelicet sensus. id ÷ exte¬
rioꝵ. scientia designatur:
ꝑduo aut̃: intellectꝰ & oꝑa¬
dio expͥmit᷑. Plus enĩ habuit
lectu internoꝵ. adhuc ua-¬
cuus fuit. Unũ gͦ talentũ
qđ intellectũ significare
diximꝰ. illi darĩ debuit.
qͥbene exteriora quȩ acce¬
ꝑat ministrauit. Quod
cotidie inscã eccła cerni¬
mus. qͥa pleriq dũ bene
ministrant extĩora quȩ
accipiunt. ꝑ iniunctai
gram ad intellectũ qͦq
mysticũ ꝑducunt᷑. ut etiã
deint̾na intelligentia
polleant: qͥ exteriora am
mox sententia subditur:
qͦ dicit᷑. Om̃i enĩ habenti
dabit᷑ : & habundabit.
fi aut̃ qͥ ñ habet. & qđ ui

Expanded text:
t sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit lectu interiorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fidmox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
sic frẽs kimñi sollicite pensate
tur. qđ auditis: In usura
qͥppe: pecunia etiã ñ data
recipitur. Cũ enĩ hoc red¬
ditur qͦd acceptũ fuerat:
qđ acceptũ ñ est. PIili.¬
qͥa de accepta uerbi
pecuna usurã soluitis:
& curate ut exeo qͦd au¬
distis. etiã alia studeatiᷤᷤ
intelligere quȩ ñ audi¬
stis: qͣtenꝰ alia ex aliis col¬
ligentes. etiã illa discatis
ex uob̾metipsis agere.
quȩ nec dũ exp̃dicatoris
ore didicistis. Pigrũ uͦ
seruũ qua sententia fe¬
riat audiamꝰ. Tollite ab
eo talentũ : & date ei qͥ
habet decẽ talenta. Opor¬
tunũ ualde uidebat᷑ : ut
cũ amalo seruo unũ ta

Expanded text:
s charissimi, sollicite pensate, tur quod auditis. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum fuerat, quod acceptum non est. Pquia de accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum m
Abbreviated transcription (Latin):
te dare pęcuniã meã nũ¬
mulariis. & ego ueniens re¬
cepissem utiq qd̃ meũ est
cũ usura. P II
xuerbis suis seruus
constringit᷑: cũ dñs
dicit. Meto ubi ñ seminoͣ.
& congrego ubi ñ sparsi.¬
Ac si aꝑte dicat. Si iuxta
cuã sententiã & illud exqͥro

Expanded text:
e dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsAc si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exq
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ bene petrꝰ adhuc
ininfirmitate positꝰ spe¬
ciẽ tenet: cũ uiso mira¬
cło pisciũ dix̃. Exi anie
dñe : qͥa homo peccator
sum. Immo si de peccatorẽ
consid̾as: oportet ut ate
dñm ñ repellas. Sed qui
iccirco melioris habitus
uias & rectioris uitȩ ap¬
prehend̾e arcẽ nolunt
qͥa infirmos se. ee. con¬
spiciunt. qͣsi peccatores
se fatentur. & dñm repel
uelut inꝑturbatione con¬
siliũ ñ habent dũ mori¬
unt᷑ & uitã timent. Un¬
de & huic seruo ꝓtinꝰ res

Expanded text:
huc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellvelut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protin
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ est. Notandũ quod
inutilis seruus durum
dñm uocat cui tamen
ad lucrũ deseruire dis¬
simulat. & timuisse se
dicit in lucro talentũ
expendere:qͥ hoc solum
timere debuerat. ne hoc

Expanded text:
tur. Notandum autem quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucro talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ECTEEES¬
ta eccłȩ co¬
lunt. qui se
eccłȩ filios
esse cogno¬
scunt. Hec enĩ om¬
niũ credentium mat᷑ ::
quȩ natos ad mortem
regenerat ad salutem.
Nȩc̃ ÷ post sinagogam
quidem uocata: sedan¬¬
te sinagogã ꝓmissa.
Hec enim iã inpͥmo ho¬
mine prȩfigurata :: Nã
sic̃ ex ade iatere fabri¬
cata ⁊: eua : ita ex xp̃i
corpore & uulnere redẽp¬¬
ta creuit ecđa. Hȩc in-¬
tra archam diluuio ex¬
undante seruata. crucis
beneficiũ & haptismatiᷤ
mĩsteriũ presignauit.
Hanc sara sterilis & des-¬
perata. insenectute unico
pignore fecunda prȩceci¬
nit. Eccła enĩ unicum
id ÷ dilectissimũ dõ po¬
płm. scło iãssenescente
ꝓgenuit.  II¬
ex est illa regina. de

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ergo cogitandes fr̃s
sobrii & tam pacifici
ad istud altare dõ au¬
xiliante studeamꝰ ac-¬
cedere : ut abillo ȩt̾no
altari ñ meream᷑ exclu-¬
di. Qui enĩ ad istud al¬
tare casto corpore ce
mundo corde eñ secu¬
tia uenerit : ad illud
altare quod incelis
est felici transmigra¬
tione ꝑueniet.

Expanded text:
Haec ergo cogitantes, fratsobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde, cum muntia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratione perveniet.
Abbreviated transcription (Latin):
pacifici dñi nr̃i uiu¬
xp̃i qui fecit utraq
unũ. soluens inimia¬
cias int̾ dm̃ & homi¬
nem incarne sua.
enit post
ueteres & ꝓfanas
suꝑstitiones au¬
dire & discere defidĩ in¬
luminatione & iudicio
futuro. de animȩ Iinmor¬
talitate: de spe resurre¬
ctionis & gła. Uenit
ergo in ierłm cũ multo
comitatu. id. ẽ. ñ iam
cũ una tantũ gente
ga solos habuit Hebreos.
sed totiꝰ mundi gentib
diuersisq nationib.
Uenit ergo exhibens
munera digna xp̃o.
aurũ & geminas pre-¬
ciosas: & hoc camelis
portantib. id est ex
gentili popło uenien¬
tib. qui priꝰ fuerant
uitioꝵ feditate distor¬
ti & maloꝵ onere cur¬
ui. ac peccatoꝵ ꝓraui¬
tate deformes .

Expanded text:
pacifici Domini pacifici Domini  qui fecit utraque unum, solvens inimicitias inter Deum et hominem in carne sua Venit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione et judicio futuro, de animae immortalitate, de spe resurrectionis et gloriae. Venit ergo in Jerusalem cum multo comitatu, id est, non jam cum una tantum gente ga solos habuit Hebraeos; sed totius mundi gentibus diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munera digna Christo, aurum et gemmas pretiosas; et hoc camelis portantibus, id est, ex Gentili populo venientibus, qui prius fuerant ex vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes.
Abbreviated transcription (Latin):
Astitit regina a dex¬
tris tuis inuestitũ deaura¬
to circũ amicta uarietate:
Id ÷ diuersarũ circũdata
precioso decore uirtutũ.
Hec ÷ illa regina. quȩ ue¬
nt apartib ethiopiȩ
audire sapientiã salo¬
monis: Sed hȩc ñ tam
exuna regione quã ex
uniuersis mundi partib
reges paritura conu¬
sta cõmemorat: Regi-¬
na austri uenit a finib
terry. audire sapientian
salomonis . E Iii.
^toren
& eruditorẽ suũ. ut
destultitia erroris do¬
ctrinam ꝑciꝑet ueri¬
tatis. Dequa pleniꝰ sic̃
audiuimꝰ regnoꝵ seri¬
bit historia. ita diceis.
Et ingressa reginaꝰ ie¬
rłm cũ muldo comi¬
tatu & diuitis. cum
camelis portantib a¬
romata & aurũ infi¬
nitũ nimis. & gẽmas
pretiosas: Uenit ad sa-¬
lomonẽ. & locuta ÷
ei uniuersa quȩ habe¬
bat incorde suo. Ergo
infigura reginȩ huiꝰ
eccła uenit exgentib
& afinib terre. inpo¬
nens finem cupidita¬
tib uitiisq derrenis.
ut audiret sapientiã
salomonis : id ÷ uiri

Expanded text:
regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumamicta varietate ; id est diversarum circumdata pretioso decore virtutum. Haec est illa regina quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. En haec non tam ex una regione quam ex universis mundi partibus reges quaesitura convsta commemorat , Regina Austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit torem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet veritatis; de qua plenius, sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri
Abbreviated transcription (Latin):
monstret: Sic uit᷑a do¬
nat ȩternam: ut ꝑ angu-¬
stam portã & artemuiã
ad hanc ꝑueniendũ. ẽe.
decernat. Unde ait. Con¬
tendite intrare ꝑ angustã
portã. Contentione enĩ
non parua opꝰ ÷ : siqͥs ad
alta uelit ascendere. Nã
cũ tanto sudore uertices
montiũ subeamꝰ: qnͣtũ
necesse ÷ conari. ut con¬
uersationẽ incęlis hab̾e
in monte sc̃o dñi. deqͦ
canit psalmista meream᷑
quiescere. Unde eciam
lectione cũ filii zebedei
a dño sedes regni petereñ
confestim illos adbiben¬
dum calicẽ suũ hoc ÷
ad imitandũ sue passio¬
nis agonẽ reuocat: ut
meminissent qͥa cęlestiũ
sũma petere. non nisi ꝑ
abiecta & asꝑa terrestriũ
deberent: Accessit in qͥt
ad eũ mater filiorũ zebe¬
dei cũ filiis suis: ad orans
& petens aliqͥd abeo.
Qui dix̃ ei. Quid uis:

Expanded text:
monstret: sic vitam donat aeternam, ut per angustam portam, et arctam viam ad hanc perveniendum esse decernat; unde ait: Contendite intrare per angustam portam . Contentione etenim non parva opus est, si quis ad alta velit ascendere. Nam cum tanto sudore vertices montium subeamus, quantum necesse est conari ut conversationem in coelis habere et in monte sancto Domini, de quo canit Psalmista, mereamur quiescere. Unde etiam lectione cum filii Zebedaei ab eo sedes regni peterent, confestim illos ad bibendum calicem suum, hoc est, ad imitandum passionis suae agonem revocat, ut meminissent quia coelestium summa petere non nisi per abjecta et aspera terrestrium deberent. Accessit, inquit, ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis adorans, et petens aliquid ab eo. Qui dix
Abbreviated transcription (Latin):
uultis ut faciã uob:
teram tuam. & alius
ad sinistrã tuã sed eamꝰ
ingła tua. Illos ergo
tantũ accedere ad dñm
quorũ uoluntatẽ in
rogando potiorẽ con¬
spicit. & quoꝵ horta
xime causa uł
muliebrẽ matris affe¬
ctum uel carnales ad¬
huc discipłoꝵ animos
ad hȩc postulanda con¬
citauerit : quia memi¬
nissent sermonis dñi qͦ
ait. Cum sederit filiꝰ ho¬
minis in sede maiestatiᷤ
suȩ sedebitis & uos suꝑ
sedes duodecĩ iudicanteᷤ
duodecĩ trib isrł. Nos¬
sentq se int̾ discipłos
& Se specialiꝰ cum beato
petro conscios sepefactoᷤᷤ
archa nor quȩ ignora¬
rent cȩteri: Quod fre-¬
quens scĩ ȩuangłii textꝰ
indicat. Hinc . ẽ. enim
qͦd ipsis quoq qͦmodo
petro nouũ ab illo nom̃
imponit᷑ : ut sic̃ ille qͥ
priꝰ symon dicebatur.
ita & isti boanerges hoc
est filii tonitrui uoca¬
rentur : qͥa uidelicet
& uocẽ patris suꝑ dñm
in monte clarificatum
unacũ petro audissent.¬
& plura aliis discipłis¬

Expanded text:
ut faciam vobis? tram tuam, et alius ad sinistram sedeamus in gloria tua . Illos ergo tantum accedere  Al., aquorum voluntatem in rogando potiorem conspicit, et quorum hortatxime causa, vel muliebrem matris affectum, vel carnales adhuc discipulorum animos ad haec postulanda concitaverit, quia meminissent sermonis Domini, quem ait: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel , nossentque se inter discipulos , se specialitus cum beato Petro conscios saepe factos arcanorum, quae ignorarent caeteri, quod frequens sancti Evangelii textus indicat. Hinc est enim quod ipsis quoque, quomodo Petro, novum ab illo nomen imponitur, ut sicut ille qui prius Simon dicebatur, ita et isti Boanerges, hoc est filii tonitrui, vocarentur: quia videlicet et vocem Patris super Dominum in monte clarificatum una cum Petro audirent, et plura aliis discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
re desiderans. & ipse cũ
informa dĩ ẽet forma
hominis accepta humi-¬
liauit semetipsũ factus
obediens usq admortẽ:
nos qͦq si culmen uere
sublimitatis conscende
uolumꝰ : iter humilita¬
tis arriꝑe prȩmonuit.
Nos si ueram uidere ui-¬
sa quȩq scłi p̾sentis &
ipsam quoq mortem
patienter ferre p̾cepit:
ꝓmisit noħ dona głȩ: sed
prȩmisit certamina pug¬
nȩ. Dix̃ ꝓmittens. erit
ritis filii altissimi: sedp̃¬
dix̃ iubens. diligite ini¬
micos ur̃os & benefaci

Expanded text:
re desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humilitatis arripere praemonet; nos, si veram vitam vidsa quipsam quoque mortem patienter ferre praecepit. Promisit nobis dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit eritis filii Altissimi ; sed praedixit jubens, Diligite inimicos vestros, benefaci
Abbreviated transcription (Latin):
habentẽ uestem nuptia¬
lem. dix̃ ad eum. Amice.
quomͦ huc intrasti. non
habens uestẽ nuptialẽ:
Et illo obmutescente:
dixit ministris ligate
ill manꝰ d pedes: c ꝓ¬
icite eũ intenebras ex¬
teriores. Ibi erit flegus.
& stridor dentiũ.
cce qualem senten¬
tiam merebit᷑ au¬
II2. qͥ ad conii¬
atare dñi aut ebri-¬
osui aut adulter aut
odium in corde retineni.
prȩsumit accedere: Auer
tere. aut si ad missa fu¬
exiͣt sine ulla mora pę¬
nitentia uł pace stude¬
amꝰ sanare. & largiorib
elemosinis festinemꝰ ab¬
luere: ne forte si cum
peccatoꝵ uulnerib an-¬
te tribunal ȩt̾ni iudiciᷤᷤ
uenerimꝰ. ab illa et̾na ec¬
cła & abilla cȩlesti ieru¬

Expanded text:
habentem vestem nuptiahabentem vestem nuptialem, dixit ad eum: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente dixit minisilli manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium cce qualem sententiam merebitur audire, qui ad conviltare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. Averttere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
suum ipse se a diuino
altari subduxerit. ci¬
to ad indulgentiam
Quia sic̃ qͥ se exaltat
humiliabitur. ita econ¬
trario qui se humiliat.
exaltabitur. Qui enĩ
sic̃ dixi agnoscens rea¬
tũ suũ se humilit̃
ab altari ȩccłȩ ꝓemen¬
datione uite remouere
uoluerit: abȩt̾no illo &
cȩlesti conuiuio ex cõmu¬
nicari penitꝰ ñ timebit.
fr̃s. diligent at¬
tendite. Si admͬ
minis nemo presumit
cũ uestib conscissis &
inqͥnatis accede : qͣn¬
tomagis a coniuuio
et̾ni rẽgis Id est abal¬
tari dñi deb̾et se unꝰ¬
quisq inuidiȩ uł odii
uencno ꝑcussꝰ iracun.¬
reuerentia & humili-¬
tate subtrahere. ꝓpt̃
illud quod scrintũ :
Uade priꝰ reconciliari
fr̃i tuo. & tunc offeres
munꝰ tusi Et iterum.
rmice. quomͦ huc intra¬
sti. non habens uestem
nuptialem: Hoc enim
habet textꝰ euangłicȩ
lectionis quod qͥdam fe¬
cerit nuptias filio suo:
& intrauerit ut uideret
simul recũbentes. E t
uidens ibi hominẽ non

Expanded text:
suum, ipse se a divino suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam Quia, sicut qui se exaltat humiliabitur, ita econtexaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. tres, diligenter attendite: si ad meis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, iracunreverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod scriptum est: Vade prius reconciliari fratri tuo, tunc offeres munus tuum . Et iterum: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul discumbentes; et videns ibi hominem non
Abbreviated transcription (Latin):
kiñi altaris uel
templi festiuitatẽ coli¬
mus. si fideliter & dili¬
ac iuste uiuimꝰ : quic¬
quid intemplis manu¬
factis agitur totum
innob̾ spuali edifica¬
tione completur. Non
enim mentitꝰ est ille
qui dix̃. Templũ enĩ
dei scm̃ ÷: quod estiᷤᷤ
uos. Et iterum. Nes
ri templũ dei : Quan¬
tũ possumꝰ cũ ipsius
ad utorio laboremꝰ.
ne ds̃ nr᷑ intemplo suo
hoc est in nob̾ ipsis in
ueniat quod ocłos suȩ
maiestatis offendat.
sed habitacłm cordis
nr̃i euacuetur uitiis
& uirtutib repleatur.
Claudatur diabolo. &
t ita laboremus:
ut nob bonorũ
oꝑũ clauibus
iandiã regni cȩlestis
aꝑire possimus. Sic̃
enim malis oꝑib qͣsi
quib dã seris ac ue¬
ctib uitȩ nobis ianua
claudit᷑ : ita absq. dubio
consideret conscientiam
suam. ut qͣndo se aliqͦ
crimine uulneratum
esse cognouerit. prius
orationib ieiunus
uel elemosinis studeat
mundare. conscientiã
suam. & sic euk aristiã
prȩsumat acciꝑe. Si
enim agnoscens reatũ

Expanded text:
i, altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diliac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione cenim mentitus est ille qui dixit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum: Nescri templum Dei, quantum possumus cum Dei adjutorio laboremus, ne Deus noster in templo suo, hoc est in nobis ipsis inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et et ita laboremus ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur, ita, absque dubio, consideret conscientiam suam, et quando se antiquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis, eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum
Abbreviated transcription (Latin):
hi duo filii mei unꝰ ad
dexteram tuã. & unꝰ asini¬
stram  in regnoguo.
estimet matrem
coniensu ac uoto petis¬
se: sed intelligat pociꝰ¬
unanimi eoꝵ. consilio
fuisse dispositũ. ut per
matrẽ quã maxime
dilectam dño nouerant
suum illi desideriũ discipuli
⁊ facerent. Unde hoc
ferens ȩuangłista marcꝰ.
tacito matris int̾uentu
facit m̃tionẽ. Et acce-¬

Expanded text:
duo filii mei, unus ad dextram tuam, et unus ad sinistram in regno tuo. estimet matrem consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unanimi omnium consilio eorum fuisse dispositum ut per matrem quam maxime dilectam Domino noverant, suum illi desiderium discipuli patefacerent. Unde haec referens evangelista Marcus, tacito matris interventufacit mentionem. Et acce
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a benedicat. & sensũ
in uob̾ sapientię saluta¬
ris in fundat. a men. Cat¬
holicȩ fidĩ docum̃tis e¬
nutriat : & in bonis o¬
perib ꝑseuerabiles red.¬
dat. amen. Gressꝰ ur̃os

Expanded text:
clementia benedicat, et sensum in vobis sapientiae salutaris infundat. Amen. Catholicae fidei vos documentis enutriat, et in sanctis operibus perseverabiles reddat. Amen. Gressus
Abbreviated transcription (Latin):
głam iuã & cõmunẽ
illam cũ cȩteris corporis
formã tanto splendore
clarificat. ut & facies eiꝰ
solis fulgorisimilis &
urestitꝰ candori nuniũ ẽẽt
ȩqualis. Inqͦ transfigura-¬
tione illud quidẽ pͥncipa¬
liter agebatur. ut decor
turbaret eoꝵ fidẽ uolun-¬
tariȩ humilitas passioniᷤᷤ.
quib reuelata. eẽt ab¬
sconditȩ excellentia dig¬
nitatis.
ed ñ minore ꝓuiden¬
tia spes scͥg eccłȩ fun¬
dabatur. ut totum
xp̃i corpꝰ agnosceret qualiꝰ
.ẽẽt. comuiritatione donan¬
dũ. & eiꝰ ũbi honoris con¬
sortiũ membra ꝓmitte¬
rent qui incapite prȩful¬
sisset. Dequo idẽ dñs dixe¬
rat. cũ deaduentꝰ sui
maiestate: loqueretur.
Trno uisti fulgebunt
sic̃ sol in regno patris sui:

Expanded text:
am suam, et communem illam cum caeteris corporis formam tanto splendore clarificat, ut et facies ejus solis fulgori similis, et vestitus candori nivium esset aequalis . In qua transfiguratione illud quidem principaliter agebatur, ut de corturbaret eorum fidem voluntariae humilitas passionis, quibus revelata esset absconditae excellentia dignitatis. Sed non minore providentia spes sanctae Ecclesiae fundabatur, ut totum corpus Christi agnosceret quali esset commutatione donandum, et ejus sibi honoris consortium 195 membra promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idem Dominus dixerat, cum de adventus sui majestate loqueretur: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno
Abbreviated transcription (Latin):
ilio muracħas cessitm
oyse: enĩ e helias
lex scilicet &e ꝓpħe
ayparuer̃ cum dĩo
Ioquentei : ut uerissime
in illa qͥnq uirorũ pre-¬
seutia cõpleret᷑ qd dictũ ẽ.
Induob uel trib testib:
stabit om̃e uerbũ. Quid
hoc stabiliꝰ : Quid firmiꝰ
uerbo. incuiꝰ prȩdicati¬
one ueteris ac noui de.¬
stamenti concinit tu¬
ba: Et cũ ęuangłica
doctrina antiquarum
ꝓtestationũ instrum̃ta
concurrunt: Ad stipu¬
lant᷑ enĩ sibi inuicem
utriꝰq federis paginȩ.
& quẽ subuelamine
mysterioꝵ prȩcedentia
signa ꝓmiserant ma¬
nifestũ atq ꝑspicuũ
prȩsentis glȩ splendor
ostendit: quia sic̃ ait
beatꝰ ioħes. lex ꝑ moy-¬
sen data ÷: gr̃a autẽ

Expanded text:
illo miraculo accessit oses enim et Elias, lex scilicet et prophetae, apparuerunt cum Domino loquentes: ut verissime in illa quinque virorum praesentia compleretur quod dictum est: In duobus vel tribus testibus stat omne verbum . Quid hoc stabilius, quid firmius verbo, in cujus praedicatione veteris et novi Testamenti concinit tuba, et cum evangelica doctrina, antiquarum protestationum instrumenta concurrunt? Astipulantur enim sibi invicem utriusque foederis paginae; et quem sub velamine mysteriorum praecedentia signa promiserant, manifestum atque perspicuum praesentis gloriae splendor ostendit: quia, sicut ait beatus Joannes, lex per Mosen data est, gratia autem
Abbreviated transcription (Latin):
lum maximũ carrum
minꝰ habemꝰ quẽ tu di¬
cis in possessione tua
celari.
portet nãq ut
inciuitate celeber¬
rima sit magis.
quã inparuula possessi¬
one. I unquid non tibi
sufficiunt duo residui
boues minores. adex¬
colendã terrã uehicłi
tui: Cumq hoc inex¬
tasi hoc est in excessu
mentis audissẽ: statim

Expanded text:
um carrum minus habemus, quem tu diceris in possessione tua celare. portet namque ut in civitate celeberrima sit magis quam in parvula possessione. Numquid non tibi sufficiunt duo residui boves minores ad excolendam terram vehiculi tui? 6. Cumque hoc in exstasi, hoc est in excessu mentis, audissem, statim
Abbreviated transcription (Latin):
alia deca positꝰ ÷. qui
uenit ad saluadorem
ua̾m nocte & ȩuan
gelizatꝰ ÷ ab eo. Audi
ens nisi quis renatꝰ fue
iudȩi a mouer eũ apͥn-¬
cipatu suo. & anathe¬
matizauer̃ eum. & de
ciuitate exiliauerunt.
Et hunc ego gamaliel
quasi ꝑsecutionem pas

Expanded text:
maliel compatiens nans habere mercedem et partem cum sancto viro in fide, misi per noctem quantos noveram religiosnistravi, ac persuasi illis ire occulte, ut portarent corpus ejus meo vehiculo in villam meam, hoc est in Caphargamala quod interpretatu
Abbreviated transcription (Latin):
missio figurarsi & lega¬
lium ratio prȩceptoꝵ:
dum & uerã docet pro¬
phetiam per sui presen¬
tam. & possibilia facit
fastidiens. In et̾noꝵ. desi¬
deriũ quodã mentis rapi¬
ebatur excessu. & gaudio
totiꝰ uisionis impletꝰ.
Ibi cũ iu optabat habi¬
tare. ubi manifestata gła¬

Expanded text:
est figurarum et legalium ratio praeceptorum, dum et veram docet prophetiam per sui praesentiam, et possibilia facit fastidiens, in aeternorum desiderium quodam mentis rapiebatur excessu; et gaudio totius visionis impletus, ibi cum Jesu optabat habitare, ubi manifestata
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nec genitor genito
prior. nec genitꝰ ÷ geni¬
tore posterior. Hic ÷
filiꝰ ms. quẽ a ine ñ sepa¬
rat deitas̃. ñ diuidit po-¬
testas: ñ discernit ęter¬
nitas. Hic ÷ filiꝰ m̃s ñ
ad optiuus sed ꝓpriꝰ. ñ
aliunde creatꝰ sed ex me
genitꝰ. nec de alia na¬
tura michi factꝰ com¬
parabilis : sed de mea
essentia natꝰ equalis.
nia facta st̃. &
sine quo factũ ÷ nichił.
qui omia quȩ faciõ si¬
milit᷑ facit. & qͥcqͥd
operor inseparabiliter
Inpatre enim est filiꝰ
& in filio pader: Nec
umquã unitas ñr̃a di¬
uiditur. & cũ aliꝰ ego
sim qui genui aliꝰ
ille quẽ genui: ñ aliud
tamen deillo uob̾ cogi-¬
tare fas est : quã de
me sentire possibile
est. HiC ÷ filiꝰ m̃s. qͥ
eam quã mecũ habet o¬
ȩxuãitatẽ. ñ rapina
appetut nec usurpa¬
tione prȩsũpsit. sed
manens ii forma głe
meȩ. ut ad reparandũ
genꝰ humanũ exseque¬
retur cõmune consiliũ.
usq ad formã seruilẽ

Expanded text:
Quia nec Genitor Genito Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore posterior. Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est Filius meus, non adoptivus, sed proprius; non aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. nia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum alius ego sim qui genui, alius ille quem genui, non aliud tamen de illo vobis cogitare fas est, quam de me sentire possibile est. Hic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapina appetiit , nec usurpatione praesumpsit; sed manens in forma gloriae meae, ut ad reparandum genus humanum exsequeretur commune consilium, usque ad formam se
Abbreviated transcription (Latin):
C ecc̃e uox denube di¬
cens. Hic ÷ filiꝰ m̃s dile¬
ctꝰ inqͦ michi bene com¬
placui: ipsũ audite.
Prȩsens quidẽ erat in filio
pater: & in illa dni cla¬
ritate quã ad discipłoꝵ
temperarat aspectum
non separabatur abu-¬
nigenito genitoris es¬
sentia sed ad cõmendan¬
dam ꝓprietatẽ utriꝰq
ꝑsone sic̃ uisui signifi¬
cauit filiũ splendor
ex corpore: sic auditui
patrem uox nuntiauit.
ex nubȩ. Qua uoce ac¬
cepta discipłi qͦd infaciẽ
cecider̃ & timuer̾ ualde.
non depatris tantum
sed & defilii maiestate
tremuerꝰ. Altiore enĩ
sensu unã utriꝰq intel¬
lexere deitatẽ. Ꝙ qͥa
in fide ñ erat hȩsitatio:
non fuit intimore dis¬
cretio. LUII.¬
atũ ergo illud
multiplex desti¬
moniũ fuit. & plꝰ in
sono uocis auditũ :.
Dicente enĩ patre Hic
.est filiꝰ m̃s dilectꝰ in qͦ
michi bene cõplacui
ipsum audite. ñ ne eui¬
dent̃ auditũ ÷. Hic ÷
filiꝰ m̃s. cui ex me :ͤ ce̾
mecũ. ẽẽ. sine tempore:

Expanded text:
nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium fuit, et plus in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite; nonne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est?
Abbreviated transcription (Latin):
minũ apparuit.
ut uidi ita ẽue¬
ner. & consona
sibi apparuer uniuer¬
qui ÷ impsd agro:
& si inueneris nuntia
michi: & ego dixi ei.
De ambulaui agrum.
& uidi aceruũ minu¬
toꝵ. lapidũ in medio:
ubi arbitratꝰ sũ eos
.ẽẽ : Et dixit mͥ papa.
Iam dixi tibi uade fo¬
de. & si inueneris. se¬
dens custodi locum.
&e manda michi ꝑ glaco¬
nũ. ut ueniã ad locum:
Et ita me dimisit: Et
cũ uenissẽ in uillã. mi¬
si prȩcones. ut omnes
habitatores uillȩ dilu¬
culo consurgerent ce
foderent in aceruo. Fa
dem uͦ nocte apparuit
ipse domnꝰ gamaliel
cuidã monacho mige
tio nomine innocenti
& simplici uiro: eadem̃
similitudine qua michi
apparuit. & dix̃ adeũ.
Uade. dic luciano prbro
Uane lahoras in acer¬
uoillo. modo ñ ibi su¬
mꝰ Sed tunc ill ic
positi fuimꝰ. cũ lamenta

Expanded text:
apparuit. ut vidi, ita evenerunt et consona sibi apparuerunt univerqui est in ipso agro: et si inveneris, nuntia mihi. Et ego dixi ei: Deambulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixit mihi papa: Jam dixi tibi, Vade, fode; et si inveneris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et ita me dimisit. Et cum venissem in villam, misi praecones, ut omnes habitatores villae diluculo consurgerent, et foderent in acervo. 7. Eadem vero nocte, apparuit ipse domnus Gamaliel cuidam monacho nomine Migetio, innocenti et simplici viro, eadem similitudine qua mihi apparuit, et dixit ad eum: Vade, dic Luciano presbytero, Vane laboras in acervo illo; modo non ibi sumus, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamenta
Abbreviated transcription (Latin):
frem eiꝰ: & conscenso
cum eis seorsũ monte
prȩcelso. caritatsi illis
suȩ głȩ demonstrauit.
quia licet indellexissent
in eo maiestatẽ dĩ. ips
tamen corporis quo diui¬
nitas tegehat᷑ potentiã
nisciebant. Et idu mͥe
signant᷑ quȩ ꝓmiserat
quosdã deast̾antib dis¬
cipulis ñ priꝰ gustare
mortẽ quã iuderent
filiũ hominis uenientẽ
in regno suo.idẽ inre.¬
gia claritate quã spe¬
cialiter ad naturã sus¬
cepti hominis ꝑ tinen¬
tem his trib uiris uo.¬
luit. ẽẽ. conspigxiã.

Expanded text:
em , et conscenso cum eis seorsum monte praecelso, claritatem illis suae gloriae demonstravit: quia licet intellexissent in eo majestatem Dei, ipsius tamen corporis, quo Divinitas tegebatur, potentiam nesciebant. Et ideo proprie signanterque promiserat quosdam de astantibus discipulis non prius gustare mortem, quam viderent Filium hominis venientem in regno suo , id est in regia claritate, quam specialiter ad naturam suscepti hominis pertinentem, his tribus viris voluit esse consp
Abbreviated transcription (Latin):
& uade. & dic illi ut
aꝑiat nobis & faciat
locum orationis. ut iuͦ¬
tercessione nr̃a mise¬
reatur dñs popło sum
Tcũ aduer¬
ba eiꝰ intremius¬
sem. dixi. Non
negligens fui domine
mi.sed prestolabar
tertiũ aduentũ tuũ.
Nunc uͦ sine. crastina
die ꝑgam : omĩa quȩ
michi mandasti dictu¬
rꝰ. Et cũ in dignans
aduersũ me staret.
uidebat᷑ michi qͣsi in
altero mentis excessu
deuenisse hierosolimã.
& qua si in conspectu
ad̾ starẽ ep̾o ioħi. nar¬
rans ei omnẽ uisionẽ:
aquo uidebar audire:
Si hec se habent ut di¬
cis karissime & dñs
tibi reuelauit hec
temporib nr̃is . opor¬
tet me colligere de
possessione illa bouem
illũ maximũ aratorẽ
qui & carro & aratro ap¬
tus ÷. & dimittere tibi
possessionẽ csi cȩteris

Expanded text:
 vade, et dic illi, ut aperiat nobis, et faciat locum orationis, ut intercessione nostra misereatur Dominus populo suo. Et cum ad verba ejus intremuissem, dixi: Non negligens fui, domne mi, sed praestolabar tertium adventum tuum. Nunc vero sine crastina die pergam, omnia quae mihi mandasti dicturus. Et cum indignans adversum me staret, videbar mihi quasi in altero mentis excessu devenisse Jerosolymam, et quasi in conspectu adstarem episcopo Joanni, narrans ei omnem visionem. A quo videbar audire: Si haec sic se habent ut dicis, charissime, et Dominus tibi revelavit haec temporibus nostris, oportet me colligere de possessione illa bovem illum maximum aratorem, qui et carro et aratro aptus est, dimittere tibi possessi
Abbreviated transcription (Latin):
posite sunt nr̃ȩ re¬
liquiȩ. ut ꝑ nos ape
Periclitatur enĩ scłm
hoc. ex multis cafib
die. Et ñ tancũ sol¬
di ei dicens. Quis enĩ es
cumͦ. Ed respondit mͥ.
Ego sũ gamaliel: qui
⁊ qui mecũ ÷ in
orientali parte
monum̃ti iacens.
ipse ÷ domnꝰ ms stepha¬
dȩis & pͥncipib sacer¬
dotum in ierłm ꝓxp̃i¬
fide foris porta  quȩ
est ad aquilonẽ que
la gamalielis. uginti
& ibi feci illi planctũ
fieri dieb quadragin¬
meo monum̃do poni
inorientali teca. &
prȩcepi eis quȩc̃q ne¬
cessaria erant ꝓ eius
planctu ex meo dari:

Expanded text:
positae sunt nostrae repositae sunt nostrae reliquiae, ut per nos aperPericlitatur enim saeculum hoc ex multis casibus, die. Et non tantum soldi ei dicens: Quis enim es cum sunt? Respondit mihi: Ego sum Gamaliel, qui Et qui mecum est in orientali parte monumenti jacens, ipse est domnus meus StephaJudaeis et principibus sacerdotum in Jerfide foris portam quae est ad aquilonem, quala Gamalielis , viginate; et ibi feci illi planctum fieri diebus quadraginmeo monumento novo in Orientali theca, et praecepi eis quaecunque necessaria erant, pro ejus planctu ex meo dari.
Abbreviated transcription (Latin):
terrio no¬
nas decembris. consi¬
tu honorii decies Erhe¬
odosii sexies augustoꝵ
adueniente nocte dor.¬
miens incubili meo in
loco sco baptisterii. in qͦ
consuetudo erat
michi dormire &e cu¬
stodire ic lastica quȩ
erant uiimiusterio:
hora tercia noctis quȩ
E prima custodia iu¬
giliarũ quasi inextasi
effectꝰ. semi uigilans
uidi uirũ senẽ longũ.
eroprepem. hoc ⁊ dig¬
nũ sacerdotem: canũm.
barbam plixam haben¬
tem. palliatũ albasto¬
la cui inerant gẽmu¬
lȩ aureȩ habentes in¬
trinsecus sc̃ȩ crucis
signũ. & uirgã aureã
in manu habentẽ. Et
ueniens stetit ad dexte¬
ram meã. & aurea uir¬
ga pulsauit me: ter
uocans nomine meo &
dicens. Luciqnȩ. Lucia¬
ne. luciane.¶lIi.¬
t dix̃ mͥ greco ser¬
mone. Uade in
ciuitatẽ quȩ di¬
citur helia que⁊ ieru¬
Quã diu clausi sumꝰ
& ñ aperis nob̾. Et
maxime. qͥa intempo¬
rib tui sacerdotĩ opor¬
I tet nos
reuelari: Aperi nob̾
festinant᷑ monum̃tũ
ubi innegligentia

Expanded text:
tertio nonas decembris, consulatu Honorii decies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam auream in manu habentem. Et veniens stetit ad dexteram meam, et aurea virga pulsavit me, ter vocans nomine meo, dicens: Luciane, Luciane, Luciane. Et dixit mihi graeco sermone, Vade in civitatem quae dicitur Helia, quae est JeruQuandiu clausi sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus tui sacerdotii oportet nos revelari. Aperi nobis festinanter monumentum, ubi in negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ÷ nos hic. ẽẽ: si
uis faciamꝰ hic tria taber¬
nacula. tibi unũ. & moy¬
si unum. & heliȩ unum.
Sed huic suggestioni dñs
non respondit: significais
non quidem imꝓbum sed
inordinatũ ẽẽ quod cu¬
peret. cũ saluari mundꝰ
nisi xp̃i morte ñ posset:
Et exemplo dñi in hoc uo¬
caretur credentiũ fides:
ut licet ñ oporteret de
beatitudinis ꝓmissione du¬
bitari: Intelligeremꝰ tam̃
inter tẽptationes istiꝰ uite
priꝰ nobis colerantiam
postulandam. eẽ. quam
gloriã : qͥa tempora pa¬
tiendi non potest felici-¬
tas prȩuenire regnandi.

Expanded text:
bonum est nos hic esse: si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum . Sed huic suggestioni Dominus non respondit, significans non quidem improbum, sed inordinatum esse quod cuperet; cum salvari mundus nisi Christi morte non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam gloriam: quia tempora patiendi non potest felicitas praevenire regnandi.