comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na haberi : inea causa ẽẽ dix̃ domũ mea areligiosistino psa¬
ceꝑdote.P. dodio consetratã. Gaudeo i de toto hoc ostento:
q̃đ haut scio an grauissimũ multis his anino hu tcedi nũ¬
catũ sit. datã nõ nͦ iustam s etiã necesariã causa ẽe dicendi
ste pietis enom ex hoc toto ꝓdigio atq responso : nos deustio
scelere ac fireore. ac de inpendentibꝰ ꝑiculis maxins ꝓpe iã
oemodis obtime maximi ꝓmoneri. S pͥmũ expiabo relig
onem ediũ meaꝵ si id fac̃e ac sine tinꝯꝙ dubitatignaroteligi
pacienti s etĩã libenti animo portentis deo ꝵ inmortaliũ r̾e¬
Ligioniq parebo. S que tandem est in hac uebe tanta domꝰ
ab ista suspitione celigionis tam uatua to pueaa demꝰ
re religione: tamẽ una mea domꝰ iudinis om̃ibꝯ liberata
in hac utbe sola est. Te gnim appello lentule et te philippe gx

Expanded text:
na haberi: in ea causa esse dixit domum meam a religiosissimo sana haberi: in ea causa esse dixit domum meam a religiosissimo sacerdote, P. Clodio, consecratam. gaudeo mihi de toto hoc ostento, quod haud scio an gravissimum multis his annis huic ordini nuntiatum sit, datam non modo iustam sed etiam necessariam causam esse dicendi; reperietis enim ex hoc toto prodigio atque responso nos de istius scelere ac furore ac de impendentibus periculis maximis prope iam voce Iovis optimi maximi praemoneri. sed primum expiabo  dubitatione potero; patienti sed etiam libenti animo portentis deorum immortalium religionique parebo. sed quae tandem est in hac urbe tanta domus ab ista suspicione religionis tam vacua atque pura? quarae religione, tamen una mea domus iudiciis omnibus liberata in hac urbe sola est. te enim appello, Lentule, et te, Philippe. ex
Abbreviated transcription (Latin):
habuit: que est adme tota delata. Cuiꝰ contionis pͥniũ uni¬
uer sũ arggum̃e tũ sentẽciãq audite. Cunriscrnts inpuden¬
nam hominis: tumi ame de tota concione audieti: Sx eligeo¬
duis sacea et eeligiones negligi. uiolari. pollui questo ost
Nonmixũ . sihos nob ridiculũ uidet. atiã acotorisir ho¬
minẽ  qͦmͦ ipe gloriari solet ducentis confisũ sene si q̃ re
pibꝰ bone dee stuprũ itulerit. ea qr sacra q uiri otupis nena¬
prudentis quidẽ aspiti fas est non solũ aspectu uicili s fagi¬
no stuproq uio larit. in concione de resigionba neglest glagi¬
queri. Itaq nũt peiia concio ei ꝯ expectatur & puductus co
R uid enimint est utcũ ab altaxibꝰ religiosissimis fugatꝰ.
de sareis et peligĩoibꝰ conq̃rat : an ex suo ꝵ cubitulo eguessuo
pudore puditiciamꝙ defendat : Responsũ aruspiet hes re¬
cens de feemitu in concione rotitauit: in quo tũ aluis nilne
scciꝑptũ etiã illud est id qđ andistis loca sacca et religiosa ꝓsa¬

Expanded text:
habuit quae est ad me tota delata; cuius contionis primum universum argumentum sententiamque audite; cum riseritis impudentiam hominis, tum a me de tota contione audietis. de religiori pollui questus est! non mirum si hoc vobis ridiculum videtur: etiam sua contio risit hominem, quo modo ipse gloriari solet, ducentis confixum senati consultribus bonae deae stuprum intulerit, eaque sacra quae viri oculis ne imprudentis quidem aspici fas est non solum aspectu virili sed flagitio stuproque violarit, in contione de religionibus neglectis conqueri. itaque nunc proxima contio eius exspectatur de pudicitia. quid enim interest utrum ab altaribus religiosissimis fugatus de sacris et religionibus conqueratur, an ex sororum cubiculo egressus pudorem pudicitiamque defendat? responsum haruspicum hoc recens de fremitu in contione recitavit, in quo cum aliis multis scriptum etiam illud est, id quod audistis, loca sacra et religiosa profa
Abbreviated transcription (Latin):
serã legatos. exato laucdacores. Na hoc iudiciũ sũmos hõies
ac nobilissimos deprecatores huiꝰ ꝑiculi missos uidetis:
re deniq multo ante gadibꝰ in audita fore: huic ab illo ꝑiculũ
creaxet᷑. grauissina autẽ in istũ ciuẽ suũ gaditam senatꝰ conuicia fecer̃t.
Potuit magis fundus populꝯ gaditanꝯ fieri qnĩ hoc magnoꝑe delecta¬
re uerbo. si tum fit fundꝰ cũ scita ac iussa nr̃a sua sentencia comꝓbat :
quã cum hospiaum fecit: ut & ciuitate illũ mutatũ ẽẽ fat̾et᷑. S ius
ciuitatis honorẽ dignissimũ iudicaret. Rotuit certiꝰ int̾ponere iu

Expanded text:
seram; legatos excito; laudatores ad hoc iudicium, summos homines seram; legatos excito; laudatores ad hoc iudicium, summos homines ac nobilissimos, deprecatores huius periculi missos videtis; re denique multo ante Gadibus inaudita, fore ut huic ab illo periculum crearetur gravissima autem in istum civem suum Gaditani senatus consulta fecerunt. potuit magis fundus populus Gaditanus fieri, quoniam hoc magno opere delectare verbo, si tum fit fundus cum scita ac iussa nostra sua sententia comprobat, quam cum hospitium fecit, ut et civitate illum mutatum esse fateretur et huius civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatores quoꝵ uiuit inmortalis memorie glĩa. sapiones bru¬
tos. horacios. callios. metellos. S hũc p̃lente. s N. pompeium
quẽ ꝓcul ab illoꝵ moenibꝰ acre et magnũ bellũ gerentẽ cõme¬
atu pecuniãq iuuerũt: & hoc tp̃r̃e ip̃o populũ romanũ quẽ in a illo¬
sunt in nr̃is calteis. sint in imꝑatoꝵ p̃toriis. linc deniq int̾ sig¬
na atq in acie: locꝯ sit his gradibꝰ ascensꝰ ecĩa ad ciuitatẽ. Qđ
si afris. si lardis. si hispanis agris scipendioq multatis uixtute
adipisci licet ciuitatẽ.gaditanis autẽ officiis uetustate.fide. ꝑ icu¬
culis. federe coniũctis hoc idem nõ licebit. Non fedus sibi nõbcũ.
s mi quillimas leges inpositas a nobis eẽ a rbitrabũt᷑. Atq hãc
iudices nõ a me singi oracionẽ. s me dicere que gadicani iu¬
dicarĩt res ip̃as declarat. Hospicium multis annis aute hoc tẽ¬
pus. cũ.l. cornelio gadicanos feasse publice dico ł ferã testes.¬

Expanded text:
atores, quorum vivit immortalis memoria et gloria, Scipiones, Brutos, Horatios, Cassios, Metellos, et hunc praesentem Cn. Pompeium, quem procul ab illorum moenibus acre et magnum bellum gerentem commeatu pecuniaque iuverunt, et hoc tempore ipsum populum Romanum, quem in carisit in nostris castris, sit in imperatorum praetoriis, sit denique inter signa atque in acie locus, sit his gradibus ascensus etiam ad civitatem. quod si Afris, si Sardis, si Hispanis agris stipendioque multatis virtute adipisci licet civitatem, Gaditanis autem officiis vetustate fide periculis foedere coniunctis hoc idem non licebit, non foedus sibi nobiscum ictum sed iniquissimas leges impositas a nobis esse arbitrabuntur. atque hanc, iudices, non a me fingi orationem, sed me dicere quae Gaditani iudicarint res ipsa declarat. hospitium multis annis ante hoc tempus cum L. Cornelio Gaditanos fecisse publice dico. Proferam tes
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝑ um hominis scelecatissimi nefariũ latrociniũ imigeuee
uo luisse.Ciuis est nemo tanto in populo extea cõtamĩat ua
et ceuẽtam ꝑ. elodũ manũ qui rem ullã de meis boĩs attigerit
qui uõ ꝓ suis opibꝰ in illã tempestatẽ defendit. At qui aliq̃ secõ¬
tagiõne p̃de. societatis empcionis cõtaminauerũt: nulliꝰ ne
ꝓ puati.neq publici iudicũ poenã essug̾e potueet̃. Exhis g¬
donis quibꝰ nemo rem ullã actigit. quinõ omni ũ iudicio scele¬
ratissimus haberet᷑. di nmortales domũ mẽa cõcu piuee stł ͤ¬
sta tua pulcra libertas deos penates et familiares meos ta¬
res expulit: ut te ip̃a tanꝙͣ in captiuis sedibꝰ collotaret : Eed
est sancttiꝰ. qͥd om̃ eeligiõe municiꝰ. qua domꝰ uniꝯcuiꝰ

Expanded text:
sam per vim hominis sceleratissimi nefarium latrocinium inmigrare sam per vim hominis sceleratissimi nefarium latrocinium inmigrare voluisse? civis est nemo tanto in populo, extra contaminatam illam et cruentam P. Clodi manum, qui rem ullam de meis bonis attigerit, qui non pro suis opibus in illa tempestate me defenderit. at qui aliqua se contagione praedae, societatis, emptionis contaminaverunt, nullius neque privati neque publici iudici poenam effugere potuerunt. ex his bonis, quorum nemo rem ullam attigit, qui non omnium iudicio sceleratissimus haberetur, Dii immortales, domum meam concupiverunt? ita tua pulchra libertas Deos Penates et familiares meos Lares expulit, ut a te ipsa tamquam in captivis sedibus collocearetur? Quid est sanctius, quid omni religione munitius, quam d
Abbreviated transcription (Latin):
pculerit huiꝰ domũ nõ solũ afflige qđ est p̃sentis in sanẽ qͣatem¬
ꝑestatis uepentine. s eciã in posteꝵ tp̃ꝯ sempitna⁊eiisgioe oligare.
pretari que uoluntas deoꝵ ĩmortaliũ ẽẽ uideat᷑. Ner es ti ina
exga deos pietas. si honesta de numine eoꝵ ac mẽte opinio cuẽ
expeti nuichił ab hĩs ꝯđ sit̃ iniustũ aut in honestũ arbitoare. ho¬
minẽ inuenire ista labes tũ cũ omia tenebat nominẽ potiut
tui meas edio addiceret. aũ traderet. cuĩ donaxer. Ip̃a cũ loa
illiꝯ tũ ediũ cupiditate flagraret. ob eãq cãm unã una iusta
illa rogatiõe sua. uir bonꝰ. dñm se in nicis bonis ẽẽ uoluiss :
tamẽ illo ip̃o in furore suo nõ ẽ ausus meã domũ cuiꝰ cupiditafe
inifl̃mato erat possidere. Deos inmortalis existimatis cuꝰ labo¬
ueet cofilio sua p̃i tẽpla tenuerũt: in eio cdomũ aaflictã et euer¬

Expanded text:
perculerit, huius domum non solum adfligere, quod est praesentis insaniae quasi temperculerit, huius domum non solum adfligere, quod est praesentis insaniae quasi tempestatis repentinae, sed etiam in posterum tempus sempiterna religione obligare? erpretari, quae voluntas Deorum immortalium esse videatur: nec est ulla erga Deos pietas, nisi honesta de numine eorum, ac memte opinio, cum expeti nihil ab iis, quod sit iniustum, ac inhonestum, arbitrere. Hominem invenire ista labes tum, cum omcui meas aedis addiceret, cui traderet, cui donaret. ipse cum loci illius, cum aedium cupiditate flagraret ob eamque causam unam funesta illa rogatione sua vir bonus dominum se in meis bonis esse voluisset, tamen illo ipso in furore suo non est ausus meam domum, cuius cupiditate inflammatus erat, possidere: deos immortalis existimatis, cuius labore et consilio sua ipsi templa tenuerunt, in eius domum adflictam et ever
Abbreviated transcription (Latin):
eet int̾fuisse: Neminẽ. Ne illũ quidẽ qui cetꝰ ẽ fcꝯ̃. Ex qͦ intel¬
ligit᷑ multa iiiuta falso homines opinari : cum ille qui nichil
uiderat sçiens ꝙͦ nefas eẽt lumina amisit. istiꝯ qui nõ soluma
aspectu s enã incesto flagicio et stupro cerimonias polluit.
poena om̃is occuloꝵ al cecitatẽ mẽtis est conu̾sa. Hoc aucto¬
o tam casto. tam religioso. tã scõ. tã pio. potestis̃ põtifices
nõ cõmoueri. cũ suis dicat se manibꝰ domũ cuus optitis
euertisse et eam isdem manibꝰ cõsecrasse: Que tua fuit con¬
secratio : tulexã inquit ut mͥ lic̾et. Qd nõ excepas ut siqđ ius
nõ eẽt cogaxe ne eet rogatũ:. Ius gͥ statuetis ẽẽ uniꝰ cuiꝰ q ue
strũ. sedeo aras. focos. deos ponates sublatos esse libiama teus¬
bunicie. In quẽ quisq ꝑ hoĩes concitatos inruerit. quẽ imponu

Expanded text:
ret interfuisse? neminem, ne illum quidem qui caecus est factus. ex quo intelret interfuisse? neminem, ne illum quidem qui caecus est factus. ex quo intellegitur multa in vita falso homines opinari, cum ille, qui nihil viderat sciens quod nefas esset, lumina amisit, istius, qui non solum aspectu sed etiam incesto flagitio et stupro caerimonias polluit, poena omnis oculorum ad caecitatem mentis est conversa. hoc auctore tam casto, tam religioso, tam sancto, tam pio potestis, pontifices, non commoveri, cum suis dicat se manibus domum civis optimi evertisse et eam isdem manibus consecrasse? quae tua fuit consecratio? tuleram, inquit, ut mihi liceret. quid? non exceperas ut, si quid ius non esset rogari, ne esset rogatum? ius igitur statuetis esse unius cuiusque vestrum sedis, aras, focos, deos penatis subiectos esse libidini tribuniciae? in quem quisque per homines concitatos inruerit, quem impetu
Abbreviated transcription (Latin):
hec audire cupio. P. clodiꝯ ur̃a sacra curat: irẽm num̃ hoeret.
Les om̃is humanas. ueligione ur̃a continere putat. Hic nõ ĩludͭ
grauitate abutit᷑: Ex isto ore religioĩs uerbũ excidere aut elabi pͭ.
cum tu codẽ ore acusando senatũ qđ seuere de religione decernerot
Tpuxissime teterrimeq uiolasti: Aspicite pontiffices hoĩem ueli¬
giosum: et si uobis uidet᷑ qđ est bonoꝵ pontificũ monete eũ modũ
quẽdã eẽ religiõis nimiũ eẽ suꝑsticiosũ nõ opportere. Qͥa tibi
ne cesse fuit anili suꝑsacione homofanatice sacͥficiũ qđ aliene
domi fieret inuisere. Que autẽ te tanta mẽtis inbetillitas tenut
ut nõ putares deos satis posse placari. nͥ eciã muleribꝰ xeligiõib
te inplicuisses. Quẽ unꝙͣ audistimaio ꝵ tuoꝵ qͥ et sac̃ pͥuata
coluerũt et publicis sacerdociis p̃fuerũt cũ sacrificiũ bone dee fie¬

Expanded text:
haec audire cupio—P. Clodius vestra sacra curat, vestrum numen horret, haec audire cupio—P. Clodius vestra sacra curat, vestrum numen horret, res omnis humanas religione vestra contineri putat? hic non inludit gravitate abutitur? ex isto ore religionis verbum excidere aut elabi potest? quam tu eodem ore, accusando senatum quod severe de religione decerneret, impurissime taeterrimeque violasti. aspicite, pontifices, hominem religiosum et, si vobis videtur, quod est bonorum pontificum, monete eum modum quendam esse religionis: nimium esse superstitiosum non oportere. quid tibi necesse fuit anili superstitione, homo fanatice, sacrificium quod alienae domi fieret invisere? quae autem te tanta mentis imbecillitas tenuit ut non putares deos satis posse placari nisi etiam muliebribus religionibus te implicuisses? quem umquam audisti maiorum tuorum, qui et sacra privata coluerunt et publicis sacerdotiis praefuerunt, cum sacrificium bonae deae fie
Abbreviated transcription (Latin):
mortui monum̃ta delebat: mẽã et domũ cũ flacci domo cõiũgebat.
Ut qua poena senatꝯ adfecerat euersorẽ çiuitatis: eadẽ iste op̾sso
nicũ. sceleris cõsula ris: crudelitatis cõuratoꝵ. calamitatis rei
p. doloris mei defixũ iudiciũ.ad memoriã o m̃iũ gentiũ sempi¬
ternã quã porticũ ꝓ amore qũe hẽtis in xem .p. et semꝑ habuistiᷤᷤ.
nõ mͦ sentẽtiis s si opus esset manibꝰ ur̃is disturbare cuꝑetis.
Nili quẽ forte illiꝯ castissimi sacerdotis suꝑsticiosa dedicaçio de¬
terret: Orem quã hoĩes soluti acura liberati xidere nõ desinãt.
tristiores autẽ sine max iõ dolore audire nõ possint. Publiꝯ neclodiꝰ
qui ex pontifias maximi domo religionẽ eripuit. il meã intulit:
Hunci uos qui estis antistites cerimonia ꝵ et sacroꝵ auctorẽ ha-¬
betis et magistrũ publice xeligiõis. O di inmortales uos enim

Expanded text:
mortui monumenta delebat et meam domum cum Flacci domo coniungebat, mortui monumenta delebat et meam domum cum Flacci domo coniungebat, ut, qua poena senatus adfecerat eversorem civitatis, eadem iste oppresso nici, sceleris consularis, crudelitatis coniuratorum, calamitatis rei publicae, doloris mei defixum indicium ad memoriam omnium gentium sempiternam? quam porticum, pro amore quem habetis in rem publicam et semper habuistis, non modo sententiis sed, si opus esset, manibus vestris disturbare cuperetis, nisi quem forte illius castissimi sacerdotis superstitiosa dedicatio deterret. O rem quam homines soluti ridere non desinant, tristiores autem sine maximo dolore audire non possint! Publiusne Clodius, qui ex pontificis maximi domo religionem eripuit, is in meam intulit? Huncin vos, qui estis antistites caerimoniarum et sacrorum, auctorem habetis et magistrum publicae religionis? O di immortales!—vos enim
Abbreviated transcription (Latin):
uestitã uidetis. Qũa gͥ maiores nr̃i sceleratis ac nefarus a¬
uibꝰ maximã penã constitui posse arbitrati sũt: eandẽ ego sũ¬
bibo atsustinebo ut apud posteros nẽos nõ extinctor cõurracõis
Et steleris. et auctor et dux fuisse uidear: Hanc u̾o pontifices
labẽ turpitudinis et inconstancie poterit populi. de dignitas
lustinere niuo senatu u ͦ pͥncipibꝰ publiai consili ut domꝰ.in.
tulliciceroĩs cum clomo fului flaca ad menioriã pone publite
constitute coniucta ẽẽ uideat᷑ :m. flactꝰ qr cũ .c. cracto cont̃ salutẽ rei¬
.p. fecerat. et senatꝰ sentẽcia est int̾fectꝰ: eiꝯ domꝰ eũsa et pb̃lica¬
ta est. In qua porticũ post aliqͣnto qntꝰ catulꝰ de manubũs cimbriciᷤᷤ
fecit. Ista aut fax ac furia patriẽ cũ urbẽ pisone et gabimo ducibꝰ
cepilset. occupasset. teneret: uno eodẽq tp̃re.et claxissimi uixi

Expanded text:
vestitam videtis. quam igitur maiores nostri sceleratis ac nefariis cvestitam videtis. quam igitur maiores nostri sceleratis ac nefariis civibus maximam poenam constitui posse arbitrati sunt, eandem ego subibo ac sustinebo, ut apud posteros nostros non exstinctor coniurationis et sceleris sed auctor et dux fuisse videar? hanc vero, pontifices, labem turpitudinis et inconstantiae poterit populi Romani dignitas sustinere, vivo senatu, vobis principibus publici consili, ut domus M. Tulli Ciceronis cum domo Fulvi Flacci ad memoriam poenae publice constitutae coniuncta esse videatur? M. Flacpublicae fecerat ex senatus sententia est interfectus; eius domus eversa et publicata est; in qua porticum post aliquanto Q. Catulus de manubiis Cimbricis fecit. ista autem fax ac furia patriae cum urbem Pisone et Gabinio ducibus cepisset, occupasset, teneret, uno eodemque tempore et clarissimi viri
Abbreviated transcription (Latin):
mea pontifices. in qua si manet illud ñ monumti urbis heso
pulceũ iuimico nomine nscriptũ : demigrandũ pociꝰ ali quo
est qͣm hĩtandũ in ea urbem qua tropea de me et de re p. iii.¬
deam constituta. An ego tantã aut animi duxitiã hete Aut
oculoꝵ inpudentiã possim ut cuiꝰ urbis seͥnatorẽ me ẽẽ sonat᷑
om̃ium astensu tociẽs iudicarit. mea possim in tueri domum
meã eu̾sam. nõ ab mimico meo s ab hoste comili et ab eodẽ
extruitam  et positã i oculis ciuitatis. ne nũquã cõqͥest̾e
possit fletꝰ bonoꝵ: sp. mallis regnũ ad petentis doniꝰ ẽ cõplana
mꝯ fuit .m. uacci que publitata ẽ et euersa ut illiꝯ facinꝯ menio¬
uiã et nõie loci notaret᷑.m. maniliꝰ cũ ab ascensu capitolũ gal¬
loꝵ ipetũ cepulisset. non fuit contentꝰ beneficĩ sui glia: re¬
guũ ad petisse est iudicatꝰ. Ego eiꝯ domũ eũsam duobꝰ lucis cõ¬

Expanded text:
mea, pontifices; in qua si manet illud non monumentum virtutimea, pontifices; in qua si manet illud non monumentum virtutis, sed sepulcrum inimico nomine inscriptum, demigrandum potius aliquo est quam habitandum in ea urbe in qua tropaea de me et de re publica videam constituta. an ego tantam aut animi duritiam habere aut oculorum impudentiam possim ut, cuius urbis servatorem me esse senatus omnium adsensu totiens iudicarit, in ea possim intueri domum meam eversam, non ab inimico meo sed ab hoste communi, et ab eodem aedem exstructam et positam in oculis civitatis, ne umquam conquiescere possit fletus bonorum? Sp. Maeli regnum adpetentis domus est complanatmus fuit M. Vacci, quae publicata est et eversa ut illius facinus memoria et nomine loci notaretur. M. Manlius cum ab ascensu Capitoli Gallorum impetum reppulisset, non fuit contentus benefici sui gloria; regnum adpetisse est iudicatus; ergo eius domum eversam duobus lucis con
Abbreviated transcription (Latin):
serit nullã beniuolentiã in signẽ in re p. declarat. Qui
autẽ ea xelinquit xei .p. causa a qui bꝯ cũ sũmo dolore li¬
uellitur: ei cara patria ẽ ciuꝰ salutẽ caritati ante ponit
terim: puatus consulibꝰ armatis cessermmi. Oteiusq tp̃tis
fructũ tuli marimũ suꝑioris qđ ex senatꝰ auctoritare .et ẜ¬
uatũ et om̃s bonos mẽe salutis causa mutata ueste uiae.
eẽ nõ posse. S hic m̃s̃ reditꝰ pontifites ur̃o iuditis ꝯtiẽt
dã si uos me in meis eclibꝰ collocatis id qđ in om̃i mea cã
semꝑ scudus consilus. Auctorita tibꝰ. sententus q fecistis
uades me plane ac sencio restitutũ. Sm in ea domꝰ nõ mͣ mͥ
nõ red ditur. s etiã monum̃tũ p̃bet iuimico doloris mei ste¬
leris sui publice calamĩtatis. Qs erit qui hũc reclitũ potiꝰ
ꝙ poenã semꝑpi t̾nã putet. In conspectu ꝓpt̃ totiꝰ urbis domꝰ est

Expanded text:
serit, nullam benivolentiam insignem in rem publicam declarat; qui serit, nullam benivolentiam insignem in rem publicam declarat; qui autem ea relinquit rei publicae causa a quibus cum summo dolore divellitur, ei cara patria est, cuius salutem caritati anteponit icerim, privatus consulibus armatis cesserim. Vtriusque temporis fructum tuli maximum: superioris, quod ex senatus auctoritate et senatum et omnis bonos meae salutis causa mutata veste vidi, esse non posse. sed hic meus reditus, pontifices, vestro iudicio continetur. nam si vos me in meis aedibus conlocatis, id quod in omni mea causa semper studiis consiliis auctoritatibus sententiisque fecistis, video me plane ac sentio restitutum; sin mea domus non modo mihi non redditur, sed etiam monumentum praebet inimico doloris mei, sceleris sui, publicae calamitatis, quis erit qui hunc reditum potius quam poenam sempiternam putet? in conspectu prope totius urbis domus est
Abbreviated transcription (Latin):
pudiaxe: Tu uͦ neq illuad meũ fcũm sand abile nec bene
quissem: quibꝰ e quo animo carerẽ. eamq animi duriciam
sic̃ corporis qđ cum urit᷑ non sentit: stuporẽ potiꝰ ꝙͣ uirtutẽ
putarẽ. susçiꝑe tantos animi dolores. Atq ea q̃ capta urbe
accidunt uictis. stante urbe unũ ꝓpeti. et iam se uicdere di¬
strahi a complexu suoꝵ e disturbare tecta. dieipi fortunas.
patrie deniq causa patriã ip̃am amittere. spoliari populi ro¬
mani. beneficiis amplissimis: papitari ex altissimo dignitatiᷤ
geadu ui cle re p̃tertos mimicos nõ dum morte cõplorata
doebiteia petentes funeris. Hec om̃ia subire conseruandors̃
ciuiũ causa. Atq ita tum dolent̾ assis non tam sapiens quã hi
qui nich il curãt. s tam amãs tuoꝵ actui ꝙ̃ cõmunis humani¬
tas postulat : ea laus pclara atq diuina. Nam qui ea que
nũqua cara aciotunda duxit animo equo xei .ꝑ. causa de¬

Expanded text:
pudiare? tum vero neque illud meum factum laudabile nec benefpudiare? tum vero neque illud meum factum laudabile nec benefquissem quibus aequo animo carerem, eamque animi duritiam, sicut corporis, quod cum uritur non sentit, stuporem potius quam virtutem putarem. suscipere tantos animi dolores, atque ea quae capta urbe accidunt victis stante urbe unum perpeti, et iam se videre distrahi a complexu suorum, disturbari tecta, diripi fortunas, patriae denique causa patriam ipsam amittere, spoliari populi Romani beneficiis amplissimis, praecipitari ex altissimo dignitatis gradu, videre praetextatos inimicos nondum morte complorata arbitria petentis funeris: haec omnia subire conservandorum civium causa, atque id cum dolenter adsis non tam sapiens quam ii qui nihil curant, sed tam amans tuorum ac tui quam communis humanitas postulat, ea laus praeclara atque divina est. nam qui ea quae numquam cara ac iucunda duxit animo aequo rei publicae causa de
Abbreviated transcription (Latin):
quitibꝰ R suspẽsa ac sollicita tota ciuitate: non tã in me ĩpetũ
facet q̃ni ꝑ me in om̃ĩs bonos: me uidisse si uicillem tenius rei
p reliquias. Si uictꝰ eẽm: nullas futuras. Qa cũ iudillem
defleui coniugis misere distidiũ. liberoꝵ carissimoꝵ solitu¬
ainẽ. frĩs absentis amãtissimi atq optimi casũ. subitas funda¬
tissime familie ruinas: S his om̃ibꝰ rebꝰ uitã ante posui
interitu occidere Meliꝯ sꝑaui id qđ accidit me iacentẽ posse
uiuis uiris fortibꝰ excitari. si una cũ bonis inter issem: nł
lo mͦ posse recreari. Accepi pontifices magnũ atq incredibi¬
lom dolorẽ nõ nego. Neq istã mͥ astisto sapiẽtiã quã nõnulli
in me requirebãt. qui me animo nimis fracto ẽẽ atqflicto
loq̃bant᷑. An ego poterã cũ a tot reꝵ tanta uarietate diuelle¬
rer. quas id circo p̃tereo qđ ne nc̃ quidẽ siue fletu cõmeino¬
rare possum inficiane me ẽẽ hoĩem et cõmunẽ natuxe senlũ re¬

Expanded text:
s equitibus Romanis, suspensa ac sollicita tota civitate, non tam in me impetum faceret quam per me in omnis bonos, me vidisse, si vicissem, tenuis rei publicae reliquias, si victus essem, nullas futuras. quod cum iudicassem, deflevi coniugis miserae discidium, liberorum carissimorum solitudinem, fratris absentis amantissimi atque optimi casum, subitas fundatissimae familiae ruinas; sed his omnibus rebus vitam anteposui minteritu occidere malui. speravi, id quod accidit, me iacentem posse vivis viris fortibus excitari; si una cum bonis interissem, nullo modo posse rem publicam recreari. accepi, pontifices, magnum atque incredibilem dolorem: non nego, neque istam mihi adscisco sapientiam quam non nulli in me requirebant, qui me animo nimis fracto esse atque adflicto loquebantur. an ego poteram, cum a tot rerum tanta varietate divellerer, quas idcirco praetereo quod ne nunc quidem sine fletu commemorare possum, infitiari me esse hominem et communem naturae sensum re
Abbreviated transcription (Latin):
mo ã estiũ ioipio fie inere dibili cerimonia fit eidee tuiq ue
nom̃ẽ quidem uiros scree fao est qua uste aatiero boita dine
qͣ in tanto sibi stelere ignouerit. Nõ igno t mretbn
haustũ. suo udicio absolutũ omniũ condeninatũ s aut qđ oculos

Expanded text:
mo quae est in imperio, fit incredibili caerimonia, fit ei deae cuius ne mo quae est in imperio, fit incredibili caerimonia, fit ei deae cuius ne nomen quidem viros scire fas est, quam iste idcirco bonam dicit quod in tanto sibi scelere ignoverit. non ignovit, mihi xhaustum, suo iudicio absolutum, omnium condemnatu
Abbreviated transcription (Latin):
hec ẽẽ sub iuncta. Sacrificia uetusta occultaq minꝰ diligenter
facta. pollutaq Haruspices hec loquunt᷑. An patrũ penates q
dis multi enim credo in qͦs huiꝯ maleficii suspitio cacdat. Qͥs
preter hunc unũ obscure dicit que sacra polluta sint: Qͥd pla¬
niꝯ. quid religiosiꝯ. quid grauiꝰ dici potest. Uetusta occultaq
ego ulla uerba lentulũ grauẽ oratorẽ ac disertũ sepiꝯ cũ te ac¬
cusaret. usur passe quã hec q̃ nc̃ ex eteuscis libris in te conũsa
atq int̾pretata dicũtur. Et enim qđ saccificiui tam uetustũ est.
qͣm hoc qđ a regibꝰ equale huiꝯ urbis accipimꝰ. Qđ autẽ tam
occultũ qͣm idl qđ nõ solũ curiosos oculos excludit s eniã eexã¬
quidẽ sacͥficiuã nenio ante .P. dodiũ om̃i inemoriã uiolauit.¬
nemo uinqua adiit. nemo ueglexit. nemio uir aspitere nõ hor¬

Expanded text:
haec esse subiuncta: sacrificia vetvsta occvltaqve minvs diligenter haec esse subiuncta: sacrificia vetvsta occvltaqve minvs diligenter facta pollvtaqve. haruspices haec loquuntur an patrii penatesque di? multi enim sunt, credo, in quos huius malefici suspicio cadat. quis praeter hunc unum? obscure dicitur quae sacra polluta sint? quid planius, quid religiosius, quid gravius dici potest? vetvsta occvltaqve. nego ulla verba Lentulum, gravem oratorem ac disertum, saepius, cum te accusaret, usurpasse quam haec quae nunc ex Etruscis libris in te conversa atque interpretata dicuntur. etenim quod sacrificium tam vetustum est quam hoc quod a regibus aequale huius urbis accepimus? quod autem tam occultum quam id quod non solum curiosos oculos excludit sed etiam erranquidem nemo umquam adiit, nemo neglexit, nemo vir aspicere non hor
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo extorq̃re nõ poterat in uinda coniecit.et medicũ
inteomisit suũ qui legato sotio amico libero foedissime et cru¬
delissime uenas incideret. Secures suas cruentari scelere
noluit. Nomẽ quidẽ populi. De. tanto scelere contaminauit:
ut id nulla re possit nͥ ip̃iꝰ suplicio expiari. Quales hunc
carnifices putamꝰ habere. qui eciam medicis suis nõ ad sa¬
lutẽ s ad necẽ utat᷑: S recitem ꝰ quid sequatur. fidẽ. iusq
uixandũ neglectũ. Hoc qͥd sit ꝑ se ip̃m nõ facile int̾pretor : s
ex eo qđ sequitur suspicor. de tuoꝵ iudicũ manifesto ꝑurrio dia ᷤ
quibꝰ olim exepti essent nũmi uisi a senatu p̾lidium postulas¬
sent. Quaxe autẽ de his dici suspicer hec causa est: qđ sic sta¬
tuo et illuad in hac ciuitate ẽẽ maxime illu stre atq insigne per¬
cũ coniuxasti nõ uocari. Et uideo in haruspicũ responsum

Expanded text:
ab eo extorquere non poterat, in vincla coniecit, et medicum ab eo extorquere non poterat, in vincla coniecit, et medicum intromisit suum qui legato socio amico libero foedissime et crudelissime venas incideret. securis suas cruentari scelere noluit: nomen quidem populi Romani tanto scelere contaminavit ut id nulla re possit nisi ipsius supplicio expiari. qualis hunc carnifices putamus habere, qui etiam medicis suis non ad salutem sed ad necem utatur? sed recitemus quid sequatur. fidem ivsqve ivrandvm neglectvm. hoc quid sit per se ipsum non facile interpretor, sed ex eo quod sequitur suspicor de tuorum iudicum manifesto periurio dici, quibus olim erepti essent nummi nisi a senatu praesidium postulassent. qua re autem de iis dici suspicer haec causa est, quod sic statuo, et illud in hac civitate esse maxime inlustre atque insigne percum coniurasti non vocari. et video in haruspicum responsum
Abbreviated transcription (Latin):
uis legatoꝵ cũ hominũ ꝑresidio munitũ sit tũ etcadi¬
uino uree eẽ uelatũ. S q̃ro ab illo qui omis indlices tri¬
bunꝰ ecartee m̃ forũ effudit auꝰ aebitrio sica nũ÷
om̃s acq om̃ia uenena tractant᷑. qͥ cũ her macho chio
singraphas fecit: & quid sciat unũ acerrimũ aduersariũ
hermachi theodosiũ legatũ ad senatũ a ciuitate libera mis¬
sum sica ꝑtussũ. Qđ nõ minꝰ ꝙͣ de alexãdrinis ĩdignum
dis inmortalibꝰ ẽẽ uisum: certo scio. Net cõfero nt̃ in te
unũ om̃ia. spes maior eẽt salutis si p̾ter te nemo ẽẽt im¬
purꝰ. Pluxes sũt: hoc et tu tͥ confidis magis. et nos ꝓpe
iure diffidimꝰ. Quis platorẽ ex orestide que pars
Mate donie libera est hominẽ in illis locis clarũ ac no¬
bilẽ legatũ thessalonitã ad nosteũ ut seip̃e appellauit
imꝑatonẽ uenisse nesciti Qũe ille ꝓpt̾ pecĩam qũa

Expanded text:
ius legatorum, cum hominum praesidio munitum sit, tum etiam diius legatorum, cum hominum praesidio munitum sit, tum etiam divino iure esse vallatum. sed quaero ab illo qui omnis indices tribunus e carcere in forum effudit, cuius arbitrio sicae nunc omnes atque omnia venena tractantur, qui cum Hermarcho Chio syngraphas fecit, ecquid sciat unum acerrimum adversarium Hermarchi, Theodosium, legatum ad senatum a civitate libera missum sica percussum? quod non minus quam de Alexandrinis indignum dis immortalibus esse visum certo scio. nec confero nunc in te unum omnia. spes maior esset salutis, si praeter te nemo esset impurus; plures sunt; hoc et tu tibi confidis magis et nos prope iure diffidimus. quis Platorem ex Orestide, quae pars Macedoniae libera est, hominem in illis locis clarum ac nobilem, legatum Thessalonicam ad nostrum, ut se ipse appellavit, imperatorem venisse nescit? quem ille propter pecuniam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rent. qd sig̃uĩficẽt de quo loqͣnt̃. Asexto serrano sãlsima sa
tella fusfolla. inedificata obp̃ssa. suma demio iupinase
soedata eẽ nescimꝯ: Gumẽa doniũ religiosam facore potu¬
isti do. qua ĩte : qũã amiseras: Qua manu qua distire ba¬
ras Quauote qua intendi iusseras : Qua lege Quane
in illa quidẽ impunĩtate tuo seͥpserao : Quo pulumari qa
stupraras : Quo simulachro qđ ereptũ ex merotritis sepul¬
chuo impatoris monim̃to collocara Quihetmea so
religiosi. uͥ qđ unpuri et saccilegiꝰ parietẽ tangitesta
ne quis meoꝵ impeudens introspite tua domu posit ax
te sacra illa tua facientẽ uidere : tollã altiꝯ tectum. N ut
egto te despitiã s tune aspitias urbẽ eam qua delexe uolu¬
isti d iam srcuspitũ reliqͣ responsa uideamꝰ. Dratores¬
contra is fasq mt fectos. Qd est hoc: Se al exãtrinis
esse uideo sermonẽ que ego nõ refuto. Sit enmmiseninos

Expanded text:
rent, quid significerent, quid significecella suffossa, inaedificata, oppressa, summa denique turpitudine foedata esse nescimus? tu meam domum religiosam facere potuisti? qua mente? quam amiseras. qua manu? qua disturbaras. qua voce? qua incendi iusseras. qua lege? quam ne in illa quidem impunitate tua scripseras. quo pulvinari? quod stupraras. quo simulacro? quod ereptum ex meretricis sepulcro in imperatoris monumento conlocaras. quid habet mea domus religiosi nisi quod impuri et sacrilegi parietem tangit? itaque ne quis meorum imprudens introspicere tuam domum possit ac te sacra illa tua facientem videre, tollam altius tectum, non ut ego te despiciam, sed tu ne aspicias urbem eam quam delere voluisti. sed iam contra ivs fasqve interfectos. quid est hoc? de Alexandrinis esse video sermonem; quem ego non refuto. sic enim sentio,
Abbreviated transcription (Latin):
mã ꝓtẽ ac sedem maxime xeligiõis pͥuato dicũt uestibulo con¬
tineri. Multa me mouent qđ edes telluris est uera doig
eciã in hac caritate annone. sterilitate agroꝵ. mopiã frugũ.
religio telluris. Et eo magio qđ eodẽ ostento telluri postusatõ¬
No deberi dicit᷑. Detera foxtasse loquinĩ qeqiti hol m nos
siuili iure ꝑsoͥptũ ẽ. lege tam̃e nature cõmuni iure getiũ
scu es ut uechil mortales adis mmortalibꝰ usucaꝑe possĩt
Serun tanĩe antiqua negligemꝰ. etiane a neglige posso
que fuint cum maxime q̃ uidemꝰ . L. pisonto qenestie mus
sẽpouib ipsis maximũ et sc̃ĩssimũ diane sacellũ iñ celiculo
sustulisse. Nd sunt uicini eiꝯ loci: multes atetiã m̃ gor ouo¬
dine qui saceisitia tentilicia illo ip̃o in sacello statuto loco an¬
niuer sarũ factĩtaremt. & qrimꝰ di inmortales q̃ loca desicle¬

Expanded text:
mam partem ac sedem maximae religionis privato dicunt vestibulo conmam partem ac sedem maximae religionis privato dicunt vestibulo contineri. multa me movent: quod aedes telluris est curationis ovet me etiam in hac caritate annonae, sterilitate agrorum, inopia frugum religio telluris, et eo magis quod eodem ostento telluri postilio deberi dicitur. vetera fortasse loquimur; quamquam hoc si minus civili iure perscriptum est, lege tamen naturae, communi iure gentium sanctum est ut nihil mortales a dis immortalibus usu capere possint. verum tamen antiqua neglegimus: etiamne ea neglegemus quae fiunt cum maxime, quae videmus? L. Pisonem quis nescit his temporibus ipsis maximum et sanctissimum Dianae sacellum in Caeliculo sustulisse? adsunt vicini eius loci; multi sunt etiam in hoc ordine qui sacrificia gentilicia illo ipso in sacello stato loco anniversaria factitarint. et quaerimus di immortales quae loca deside
Abbreviated transcription (Latin):
de ludis: quis est qui id ĩ totũ in istiꝯ ludos p̃cdictũ et respon¬
sum ẽẽ fateatur i Sequit᷑ de lotis sacris religiosis: o inpudẽ¬
çiã mixã. de mea domo dicere audes. cõmicte uel consuliba
uel senatui uel collegiõ pontifitũ tuã. At meaquidẽ his tͥbn
om̃ibꝰ iudiciis ut dixi antea libera est. At in his ecdibꝰ quas
sacellũ dico fuisse. ara est stabulis. Hoc censores memoria
multoꝵ firmabo ac docebo. Agat᷑ inͦ hec res q̃đ ex eo fenatus
consulto qͦd nuꝑ est factũ referri ad nos necesse est. Habeo q̃
de lotis religiosis uelim dicere. Cum de domo tua dixero ⁊̃
qua gdne est inedificatũ sacellũ ut aliꝯ focexit. E tantũm̾ sit
demeliendũ sũ uidebo nũ mnecesse sit. de aliĩs̃ ecĩa aliquia
dicero. Eutant enim adme nõ nulli ꝑtinere acme taxĩu tellu¬
ris apire. Duꝑ id patuisse dicũt: et ego recordox nũc sanctilli¬

Expanded text:
de ludis, quis est qui id non totum in istius ludos praedictum et responde ludis, quis est qui id non totum in istius ludos praedictum et responsum esse fateatur? sequitur de locis sacris, religiosis. O impudentiam miram! de mea domo dicere audes? committe vel consulibus vel senatui vel conlegio pontificum tuam. ac mea quidem his tribus omnibus iudiciis, ut dixi antea, liberata est; at in iis aedibus quas sacellum dico fuisse et aras. tabulis hoc censoriis, memoria multorum firmabo ac docebo: agatur modo haec res, quod ex eo senatus consulto quod nuper est factum referri ad vos necesse est, habeo quae de locis religiosis velim dicere. cum de domo tua dixero, in qua tamen ita est inaedificatum sacellum ut alius fecerit, tibi tantum modo sit demoliendum, tum videbo num mihi necesse sit de aliis etiam aliquid dicere. putant enim ad me non nulli pertinere magmentarium telluris aperire. nuper id patuisse dicunt, et ego recordor. nunc sanctissi
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ deiotarũ sepe a senatu regali nomine dignũ existima¬
tũ. claxislimoꝵ imꝑatorũ testimoniis ornatũ.tu eciã reg̃e
apellaxi cũ brogitaro iubes. S alter est xex iudicio senati
ꝑ nos s pe cuniã brogitarꝰ ꝑ te apellatꝰ. Alterũ putabo xegẽ
si habuerit unde tibi soluat : qđ ei ꝑ singraphã credidisti
Nam cum multa regiã sũt in deiotaro: tũ illa maxime qđ
tibi nũmũ nullũ dedit. qđ eã ꝑtẽ legis tue q̃ congruebat
cum iudicio senatꝰ ut ip̃e xex ẽẽt nõ repudiauit: qđ pessinũ¬
tem ꝑ scelꝰ a te uiolatũ & sacerdote sacrisq spoliatũ recuꝑauͭ
ut in pristina religiõe seruaret : qđ cerimonias ab om̃i ue¬
tustate acceptas abrogitaro pollui ñ sinit: mauultq gene¬
rũ suũ munere tuo quã illud fanũ antiqͥtate religionis care¬
re. S ut ad hec haruspicũ responsa redeã ex quibꝰ ẽ pͥmũ

Expanded text:
tamen Deiotarum saepe a senatu regali nomine dignum existimatamen Deiotarum saepe a senatu regali nomine dignum existimatum, clarissimorum imperatorum testimoniis ornatum, tu etiam regem appellari cum Brogitaro iubes. sed alter est rex iudicio senatus per nos, pecunia Brogitarus per te appellatus alterum putabo regem, si habuerit unde tibi solvat quod ei per syngrapham credidisti. nam cum multa regia sunt in Deiotaro tum illa maxime, quod tibi nummum nullum dedit, quod eam partem legis tuae quae congruebat cum iudicio senatus, ut ipse rex esset, non repudiavit, quod Pessinuntem per scelus a te violatum et sacerdote sacrisque spoliatum reciperavit, ut in pristina religione servaret, quod caerimonias ab omni vetustate acceptas a Brogitaro pollui non sinit, mavultque generum suum munere tuo quam illud fanum antiquitate religionis carere. sed ut ad haec haruspicum responsa redeam, ex quibus est primum
Abbreviated transcription (Latin):
pessimuntẽ ip̃m sedẽ domial iũ qr matrie deoyastapis. dte treo¬
gitaro gallo greco inpuro homini ac nefario cuiꝯ legati te
tribuno diuidere in ede castoris tuis oꝑis nũmos solebant
to tũ illũ locũ fanũq uendicderis. sacerdotẽ ab ip̃is aris pul¬
uinaribꝰq detraxeris om̃ia illa que uetustas. que ꝑse. que
suni. que reges om̃s qui europã asiãq tenuerũt. semꝑ sũma
religione coluerũt: ꝑuerteris. Que deniq nr̃imaiores
tam scã duxerũt ut cum ue fertã urbẽ acq Italiã fanoꝵ habo¬
remꝰ. tam̃ẽ nẽi imꝑatores maximis et ꝑiculo sissimis bel¬
lis huit dee uota facerẽt. eaq in ip̃o pessinunte ad illã ip̃am
principẽ arã d in illo loco fanoq ꝑsoluerĩt. Qđ cũ deio tarꝰ
religione sua castilłiẽ tueret᷑. qũẽ unum habemꝰ in onbe ter¬
rarũ ficd elissimũ huic imꝑio acq amãtissimũ mẽi nominis:
brogitaro ut ante dixi addictũ pe cuniã traclidisti. Atq hũc

Expanded text:
Pessinuntem ipsum, sedem domiciliumque Matris deorum, vastaris, et Brogitaro Gallograeco, impuro homini ac nefario, cuius legati te tribuno dividere in aede Castoris tuis operis nummos solebant, totum illum locum fanumque vendideris, sacerdotem ab ipsis aris pulvinaribusque detraxeris, omnia illa quae vetustas, quae Persae, quae Syri, quae reges omnes qui Europam Asiamque tenuerunt semper summa religione coluerunt, perverteris; quae denique nostri maiores tam sancta duxerunt ut, cum refertam urbem atque Italiam fanorum haberemus, tamen nostri imperatores maximis et periculosissimis bellis huic deae vota facerent, eaque in ipso Pessinunte ad illam ipsam principem aram et in illo loco fanoque persolverent. quod cum Deiotarus religione sua castissime tueretur, quem unum habemus in orbe terrarum fidelissimum huic imperio atque amantissimum nostri nominis, Brogitaro, ut ante dixi, addictum pecunia tradidisti. atque hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ & concordie conuenire. Non idem aliis uidet᷑. Sunt fortas¬
se in sentencia firmiores. xeprendo nemine. l assencior nõ oibꝰ
neq ẽẽ incon stantis puto in sentençiã tanqũã aliqđ nauigium
atq cursũ ex rei .P. tempestate moderari. S siqui sunt quibꝰ
infinitum sit odium in quo somel suspectũ sit quos uideo ẽẽ nõ
nullos : cum aucibꝰ ip̃is nõ cũ comitatu aspecta toribꝰ q cõfligũt

Expanded text:
ribus et concordiae convenire. non idem aliis videtur: sunt fortasribus et concordiae convenire. non idem aliis videtur: sunt fortasse in sententia firmiores. reprendo neminem, sed adsentior non omnibus; neque esse inconstantis puto sententiam tamquam aliquod navigium atque cursum ex rei publicae tempestate moderari. sed si qui sunt quibus infinitum sit odium in quos semel susceptum sit, quos video esse non nullos, cum ducibus ipsis, non cum comitatu adsecta
Abbreviated transcription (Latin):
nacietate atq usu ip̃o tm paoctu uideret. euin e suiet ens mcior¬
bus
discordiis auocarẽ. Id enim contendere de re .P. cũ id defendas
qđ ẽẽ obtimũ sentias. et fortiũ uixoꝵ & magnoꝵ hominũ semꝑ
putaui : neq huic uniqͣm lahori. officiõ muneri de fui. S contẽ¬
cio tamdiu sapiens est. quãdiũ aut ꝓfici̾aliquid. aut si nõ ꝓfici
non obest aiuitati Uolumꝰ quedã. contendimꝰ. exꝑti sumꝰ. obtẽ¬
ta non sunt. dolorẽ alii. nos luctũ merorẽq suste pimꝰ. Cur ea q̃
mutare nõ possumꝰ conuellere malumꝰ quã tueri. E. cesarem
senatꝰ & genere suplicacionũ amplissimo ornauit : &̾ num̃o dieꝵ
nouẽ. Idem mangustus erarii uictorẽ exercitũ suipendio adfecit:
Imꝑatori decẽ legatos decreuit. lege sempnia succedendũ nõ ten¬
suit. Haꝵ ego sentenciaꝵ & pͥnceps & auctar fui. ueq me disse¬
sioni mee pͥstine putaui pociꝰ ad sentrei. quã p̾sentibꝰ rei .ł. tẽpo¬

Expanded text:
varietate atque usu ipso iam perdoctum viderent, etiam ab illis eos maioribus discordiis avocarem. etenim contendere de re publica, cum id defendas quod esse optimum sentias, et fortium virorum et magnorum hominum semper putavi, neque huic umquam labori officio muneri defui. sed contentio tam diu sapiens est quam diu aut proficit aliquid, aut, si non proficit, non obest civitati. voluimus quaedam, contendimus, experti sumus: obtenta non sunt. dolorem alii, nos luctum maeroremque suscepimus. cur ea quae mutare non possumus convellere malumus quam tueri? C. Caesarem senatus et genere supplicationum amplissimo ornavit et numero dierum novo: idem in angustiis aerari victorem exercitum stipendio adfecit, imperatori decem legatos decrevit, lege Sempronia succedendum non censuit. harum ego sententiarum et princeps et auctor fui, neque me dissensioni meae pristinae putavi potius adsentiri quam praesentibus rei publicae tempo
Abbreviated transcription (Latin):
esse exceptũ uideret᷑. De his cũ populꝯ xomanꝯ nichilumq̃m iussit :¬
ꝯͥcqͣm audes dit̾e sacroscũm fuisse : Nec uͦ oracio mea ad infirmã dũ
foedꝰ g̾aditanoꝵ iudices ꝑtinet. Neq emm est meũ cont᷑ ius obtĩe
merite ciuitatis. contra opinionem uetustatis. contͣ auctoritatem
& cum duo fulmina nostrei imꝑii subito in hispania.c al. &. R. sai¬
piones extincti occidissent. ⁊mariꝰ pͥmi pilicenturio cũ gaditanis
fedus fecisse dicitire. Qđ cũ magis fide illiꝰ populi iusticia nostra
uetustate deniq ip̃a qͣm aliquo publico uinculo ueligionis tenet᷑ :
sapientes homines et publici iuxis ꝑiti gaditani.mͣ. lepido q̃ catu¬
lo cos. a senatu de soedere postula uerũt su ẽ cum gaditanis feadus uł¬

Expanded text:
 de iis, cum populus Romanus nihil umquam iusserit, quicquam audes dicere sacrosanctum fuisse? nec vero oratio mea ad infirmandum foedus Gaditanorum, iudices, pertinet; neque enim est meum contra ius optime meritae civitatis, contra opinionem vetustatis, contra auctoritatem cum duo fulmina nostri imperi subito in Hispania, Cn. et P. Scipiones, exstincti occidissent, L. Marcius, primi pili centurio, cum Gaditanis foedus fecisse dicitur. quod cum magis fide illius populi, iustitia nostra, vetustate denique ipsa quam aliquo publico vinculo religionis teneretur, sapientes homines et publici iuris periti, Gaditani, M. Lepido Q. Catulibus a senatu de foedere postulaverunt. tum est cum Gaditanis foedus v
Abbreviated transcription (Latin):
senatore neq bono cuiqͣm nimis iocundum elle posset. dubitandum
fuit quin quo ingenere iudicũ p̾mia uata eẽnt in eodẽ iudicia imꝑa¬
torũ ualexẽti Num fundos gͥ factos populos latinos arbitramur.
aut seruili a lege aut ceteris quibn lacinis hominibꝰ erat ꝓpositũ
aliqua ex re premiũ ciuitatis. Cognoscite nc̃ iudiciũ senatꝰ. qđ
semꝑ iudicio est populi cõprobatũ. Sacra cereris iudices. sũma
maiores nr̃i ueligione confici cerimõiaq uoluerũt. Que cum
essent allũp̃ta de grecia. &̾ ꝑ grecas curata sũt semꝑ sac̾dotes
& greca om̃ia nominata.S cum illã que grecũ illua saceũ mõs¬
traret et faceret &ͦ grecia diligerẽt.tamẽ sacea pro ciuibus.
ciuẽ facere uoluerũt: ut deos inmortales sciencia ꝑ egrina s externa.

Expanded text:
senatori neque bono cuiquam nimis iucundum esse posset, dubitandum senatori neque bono cuiquam nimis iucundum esse posset, dubitandum fuit quin, quo in genere iudicum praemia rata essent, in eodem iudicia imperatorum valerent? num fundos igitur factos populos Latinos arbitramur aut Serviliae legi aut ceteris quibus Latinis hominibus erat propositum aliqua ex re praemium civitatis? cognoscite nunc iudicium senatus, quod semper iudicio est populi comprobatum. sacra Cereris, iudices, summa maiores nostri religione confici caerimoniaque voluerunt; quae cum essent adsumpta de Graecia, et per Graecas curata sunt semper sacerdotes et Graeca omnino nominata. sed cum illam quae Graecum illud sacrum monstraret et faceret ex Graecia deligerent, tamen sacra pro civibus civem facere voluerunt, ut deos immortalis sci
Abbreviated transcription (Latin):
sinius tibur pater huiꝰ equitis. R. obtimi atq ornatissimi urri
clamuato t̾. coelio. quomͦi ex eade ciuitate.T. coponius ciuis itẽ sũ¬
ma uixtute et dignitate ne potes.I.&.c. coponius nostis damnato
.c. masone: ciuis.R. est factꝰ. an lingua et ingenio patefieri a¬
ditꝰ ad ciuitatẽ potuit. manu ⁊ uixtute nõ potuit ¶ An ue de nõb̃
trahere spolia federatis licebat. de hostibꝰ non licebat; An q̃đ adi¬
pisci poterant dicendo. id eis pͥugnando asseqͥ nõ licobat: An ac¬
cusatori maiores nr̃i maiora premia.quã bellatori ẽẽ uoluerũt.
Qđ si acerbissima lege seruilia pͥncipes uiri ac grͣauissimi & sa¬
pientillimi ciues. hauc lacinis id est federatis uiam ad ciuitatem
populi iullu patere pallisũtͥ neq his est hoc rep̃hensum licinia
⁊ mucia lege. cũ p̾sextim genus ip̃um aculaciõis ⁊ nomẽ eiꝯmodi
p̾miũ qđ nemo assequi possit nili ex senatoris calamitate: neq

Expanded text:
sinius Tiburs, pater huius equitis Romani, optimi atque ornatissimi viri, damnato T. Caelio, quo modo ex eadem civitate T. Coponius, civis item summa virtute et dignitate,—nepotes T. et C. Coponios nostis,—damnato C. Masone civis Romanus est factus? an lingua et ingenio patefieri aditus ad civitatem potuit, manu et virtute non potuit? anne de nobis trahere spolia foederatis licebat, de hostibus non licebat? an quod adipisci poterant dicendo, id eis pugnando adsequi non licebat? an accusatori maiores nostri maiora praemia quam bellatori esse voluerunt? quod si acerbissima lege Servilia principes viri ac gravissimi et sapientissimi cives hanc Latinis, id est foederatis, viam ad civitatem populi iussu patere passi sunt, neque ius est hoc reprehensum Licinia et Mucia lege, cum praesertim genus ipsum accusationis et nomen et eius modi praemium quod nemo adsequi posset nisi ex senatoris calamitate neque
Abbreviated transcription (Latin):
uellienst ut ea ciuis. De. ẽẽt tulilse. Num gͥ aut fundos factos uelli-¬
en ses. aut sacerdotẽ illã ciuẽ . R. factã non esse. Aut fedus & a senatu
o a populo .Re. iuolacũ arbi te᷑abim᷑. Intelligo iudices in causa aꝑta
minimeq dubiã multo et plura &  pluribꝰ ꝑitissimis ẽẽ dicta: quã
res postularet. S iad fcũm est nõ ut uob̃ rem tam ꝑspicuã dicendo
ꝓbaremꝰ uerũut om̃iũ maliuoloꝵ.ini quoꝵ. inũdiosoꝵ animos
frangeremus. Or uos ut acculator accenderenut aliqui ẜmones
hominũ alienis bonis merençiũ eciã adur̃as auxes ꝑmanarent.
& in iudicio ip̃o xedundaeẽt Idcreco illa in om̃i partẽ oracionis sua¬

Expanded text:
Veliense, ut ea civis Romana esset, tulisse. num igitur aut fundos factos Veliensis, aut sacerdotem illam civem Romanam factam non esse, aut foedus et a senatu et a populo Romano violatum arbitramur? intellego, iudices, in causa aperta minimeque dubia multo et plura et a pluribus peritissimis esse dicta quam res postularet. sed id factum est, non ut vobis rem tam perspicuam dicendo probaremus, verum ut omnium malivolorum iniquorum invidiosorum animos frangeremus; quos ut accusator incenderet, ut aliqui sermones hominum alienis bonis maerentium etiam ad vestras auris permanarent et in iudicio ipso redundarent, idcirco illa in omni parte orationis sum
Abbreviated transcription (Latin):
pectꝰ fuit: qui de ciuitate decedere ꝙͣ de sentencia maluit : hoc gͥ
caulam dicente cũ ip̃iꝰ cabule ciecũferẽẽt᷑ inspiciendi nominis
cau sa ᷤ fuille iuditẽ ex illis eqͥtibꝰ romanis grauissimis uixis ne¬
minẽ: qui remo ueret oculos se totũ auerteret i ne forte qđ ille ĩ

Expanded text:
pectus fuit, qui de civitate decedere quam de sententia maluit—hoc igitur pectus fuit, qui de civitate decedere quam de sententia maluit—hoc igitur causam dicente, cum ipsius tabulae circumferrentur inspiciendi nominis causa, fuisse iudicem ex illis equitibus Romanis gravissimis viris neminem quin removeret oculos