comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
resupmato capite capite fr
uident᷑. Cureus dictꝰ eo qd̾
choro sit uinctꝰ. Hũc hispa¬
ni gallicũ uocant. ꝓpt̾ qd̾
eis a ꝑte gallie fiat᷑. Aqͥlo
bes dissipet. Est .n. gelid̾
uentꝰ ⁊ ficcꝰ. Idem ⁊ boreas
qui ab yꝑboreis montib
c frigida ⁊ siccae. austͥ¬
u humida ⁊ calida. Exoẽ
uaũ uentis duo cardmale

Expanded text:
resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propter quod eis a parte Galliciae flat. Aquilo bes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus torum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinale
Abbreviated transcription (Latin):
calore gignatur. Tenebͤ dñr qd̾
teneant umbͣs. Nich̃ aũ st̃ tene¬
bre.s ipsa lucis absentia tene¬
bre dũr. sic̃ silentium ñ aliqua
sic tenebre ñ aliquid st̃. s ubi
carens sole. Dicta aũ qd̾ fiat cũ
solis aliquid obim᷑ radiis. Est
aũt mollis ⁊ int̾ta. ex solis cͥcui¬
tu ⁊ ex motu uentors. Namis
qͣtiens mouem᷑ in sole nob̾csti
mou̾i indet᷑. qr uͥ qͦquo loco a ra¬
diis solis obsistimꝰ. ꝓide illilu¬
men auferimꝰ. Sic ⁊ ingredi no¬
biscum umbͣ ⁊ gestꝰ nr̃os uidet᷑
imitari. Lux ip̃a sub̃a. lumen¬
qd̃ aluce manat .i. candor lucis:
S hoc ꝯfundũt auctores. De uen¬

Expanded text:
calore gignatur. Tenebrae dicuntur quod calore gignatur. Tenebrae dicuntur quod teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut silentium non aliqua sic tenebrae non aliquidcarens sole, dicta autem, quod fiat cum solis objicimur radiis. Est autem mobilis, et incerta, et ex solis circuitu, et ex motu ventorum. Namque quoties movetur in sole, nobiscum moveri videtur, quia ubi quoquo loco a radiis solis obstitimus, perinde illi lumen auferimus; sicque ingredi nobiscum umbra, et gestus nostros videtur imitari. 14. Lux, ipsa substantia; lumenquod a luce manat, id est, candor lucis. Sed hoc confundunt auctores.
Abbreviated transcription (Latin):
la nascunt᷑ ⁊ imbriᷤ. Est aũ
iom̃ grecũ. Grando appella¬
dmẽ B̾eat. Hec aũ uentors
nigore durant᷑ in nubem ac
solidant᷑ in niuem. ruptoq
aere soluũt᷑ Nix a nube un¬
de uenit. ⁊ glacies a gelu⁊ a
quippe. t̾ra dicit᷑. Tut̃ aũ maio¬
re gelu st̾ͥngit᷑ t̾ra cũ fu̾it nox
serena. Pruma ẽ matutimi tẽ¬
poris fgͥꝰ. qd̾ inde pͥma nom̃
accepit: qr sic̃ ignis urit. Py¬
ro enĩ ignis. Urere enĩ ⁊ ad
frigꝰ ⁊ ad solem ꝑtinet. Nã
uno sermone duo duisa sigͥ¬
Siłis em̃ uis ẽ ⁊ caloris ⁊ fgoriᷤᷤ
Nnde ex utroq saxa rumpunt᷑.
lix dido. Item frigus urit. ut ẽ
Ros grecũ ẽ qd̃ illi rosor dicũt.
⁊ ñ spissus ut pluua. Nebula
ide dicta. unde ⁊ nubila. ab ob¬
Exhalant enĩ ualles humide
nebulas ⁊ fuint nubes. In de
nubiũ. iude niues. Nlebule aũ
una petunt. cũ serenitas ẽ sum¬
ma cum nubiũ. Caligo umbͣ
est de spissitudine aeris effecta
Et dicta caligo qd̃ maxĩe acris

Expanded text:
a nascuntur et imbri. Est autem nomen Graecum. Grando appelladinem habeat. Haec autem ventorum rigore durantur in nube, ac solidantur in nivem, ruptoque aere solvuntur. Nix a nube, unde venit; et glacies a gelu et quippe terra dicitur. Tunc autem maiori gelu stringitur terra, cum fuerit nox serena. Pruina est matutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicut ignis urit; πῦρ enim ignis. Urere enim et ad frigus et ad solem pertinet; nam uno sermone duo diversa signSimilis enim vis est et caloris et frigoris, unde et utraque saxa rumpunt. lix Dido. Item frigus urit, ut estRos Graecum est, quod illi δρόσος dicunt. s est, et non spissus ut pluvia. Nebula inde dicta, unde et nubila, ab obExhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo quod maxime aeris
Abbreviated transcription (Latin):
li noĩa diu̾sa sortiut᷑. Dictuᷤᷤ
lentus. Nis enĩ eiꝰ tanta ẽ ut ñ
solum saxa ⁊ arbores euellat.
S etiam celum t̾ramq ꝯturbet.
maria ꝯmoueat. Nentoꝵ qͣtu¬

Expanded text:
li nomina diversa sortitus. Dictus lentus. Vis enim eius tanta est ut non solum saxa et arbores evellat, sed etiam caelum terramque conturbet, maria commoveat. Ventorum quattu
Abbreviated transcription (Latin):
appellatꝰ. eo qd̃ flores ⁊ g̾mi¬
aũ flores soluũtur azephi¬
ro funt. Affricꝰ a ꝓpͥa regio¬
ne uocatꝰ. In affrica enĩ ini¬
tiũ sufflandi simiit. Chorꝰ
est qui ab occidente estiuos
flat. Et uocatꝰ chorꝰ qd̾ ipse
uentors c̾culum claudat. ⁊
qiͣ chors faciat. Hic autea
caurus dictꝰ qm pleriq ar¬
gesten dñt. ñ ut ĩprudẽs
uulgꝰ agresten. Septem¬

Expanded text:
appellatus eo quod flores et germiautem flores solvuntur, a Zephyro fiunt. Africus a propria regione vocatus; in Africa enim initium flandi sumit. Corus est qui ab occidente aestivo flat. Et vocatus Corus quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut inprudens vulgus Agrestem. Septe
Abbreviated transcription (Latin):
Subsolanꝰ alat̾e dextꝰ uult᷑nũ
ħt a leuo eurum. Aust̾ a dextͥs
euroaustrum a sinistris affricũ.
Fauoniꝰ a ꝑte dextͣ affricũ. ale¬
ua chors. Dorro septẽtrio. a dex¬
tris circeum. a sinstris aqͥlonem.
Hii duodecim uenti. mũdi glo¬
ꝓpriis ex causis signata st̃. Nã
De qͦꝰ lucretiꝰ. Altitonãs uultur¬
liꝰ. ⁊ aust̾ fulmine pollens. Au¬
ster ab hauriendo aqͣs uocatꝰ. IIn¬
de ⁊trassum aerem facit. ⁊ nuibi¬
la nutrit. Hic grece nothꝰ ap¬
pellatur ꝓpt̃ qd̾ int̾oum corrũ¬
pit aerem. ⁊Iam pestilentiam
que ex corrupto aere nascit Au¬
ster flans in reliqͣs regiones
tͣnsmitit. S sic̃ aust̾ pesti¬
lentiam gigint sic aquilop
pellit. Euro aust̃ dictus qd̃
ex una ꝑte h̾eat eurũ ex
alt̾a austrũ. Austro affricuꝰ
qd̾ uinctꝰ sit hnic ⁊ inde au

Expanded text:
Subsolanus a latere dextro Vulturnum habet; a laevo Eurum; Auster, a dextris Euroaustrum habet, a sinistris Austroafricum. Favonius a parte dextera Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris habet Aquilonem. Hi duodecim venti mundi glopropriis ex causis signata sunt. Namde quo Lucretius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. Auster ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum, et ex altera Austrum. Austroafricus, quod junctus sit hinc inde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aera ad t̾ras descendat.B
aũ a sole resplendet. dũ caue
nubes ex adu̾so radiũ solis
accipiũt. ⁊ arcꝰ spẽm fingiũ
Cui uarios colores illa datre
aligãtes: irradiata ista uari¬
eseeant colores. Pluuie dc̃ẽ
s fluant. qͥsi fluiue. sascunt
euĩ de t̾re ⁊ maris anhelitu. Qͤ
eĩ altius eleuate fu̾int aut so¬
is calore resolute. aut ui uen¬
to ꝯpͥsse stillant᷑ in t̾ris. Nim¬
bus ẽ densitas nubis ĩtempes¬
ta ⁊ obscura: ⁊ inde nimbi et
a nube. Sũt aũ nimbi repen¬
tine ⁊ p̾cipites pluue. Nam
pluuias uocamꝰ lentas ⁊ iugẽ.
res aũ ad nubes ⁊ ad pluui

Expanded text:
 aera ad terras descendat. Hic autem a sole resplendet, dum cavae nubes ex adverso radium solis accipiunt et arcus speciem fingunt; cui varios colores illa dat res, caligantes, inradiata ista varios creant colores. Pluviae dictae quod fluant, quasi fluviae; nascuntur enim de terrae et maris anhelitu. Quae cum altius elevatae fuerint, aut solis calore resolutae, aut vi ventorum conpressae, stillantur in terris. Nimbus est densitas nubis intempesta et obscura; et inde nimbus a nube. Sunt autem nimbi repentinae et praecipites pluviae. Nam pluvias vocamus lentas et iuges, bres autem et ad nubes et ad pluvi
Abbreviated transcription (Latin):
Apocalania. Serita a serico dc̃a
uł qd̃ eam seres pͥmi miserũt.
Oloserica. tota serica. Olo enĩ to¬
tũ. Tramoserica stamine lino.
trama ex serico. Olofora tota ex
purpura. Olo enĩ totũ. Sussma
candida ꝯfecta ex tt̾dã gen̾e li¬
na ⁊ mena. Lmea q ex solo lino
fit. Lmostema uestis est ex lana
linoq ꝯtexta. Et dicta lmnostema
qr ĩstamine linũ. ĩ tͣma lanã ht̃
Recta dr̃ uestis qr sursũ u̾sam
stantesq texunt. Segm̃tata Lo
ta. Nam ⁊ ꝑticiuas cuicũq ma¬
t̾ie abscisas p̾ssegmina uocant.
Leurdensis qd raro filo sit leuit̾
densata. Puntensis ꝯͣuia lenitẽ¬
si dicta qd̃ gͣuit p̾ssa atq calca¬
ta sis. Cctrosa qͣi toncuspa. ad si
lenensis tirica ẽ qͭ affertur ex
insulis. Exsotica uestis ẽ ꝑegͥ¬
na deforis ueniens. ut ĩ hispa¬
ma a greci Polimita młti colo¬
ris. Polimitꝰ .n. textus młtoꝵ
coloꝵ ẽ. Acu prcta uestis acu tex¬
enĩ artis ꝑiti frigii õs dñr. suie¬

Expanded text:
Apocalama. Serica a serico dicta, Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lina et mena. Linea, quia ex solo lino fit. Linostema vestis est ex lana linoque contexta: et dicta linostema quia in stamine linum, in trama lanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zota; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrosa, quasi conlenensis tunica est quae affertur ex insulis. Exotica vestis peregrina deforis veniens, ut in Hispania a Graecis. Polymita multicoloris; polymitus enim textus multorum colorum est. Acupicta vestis acu texenim artis periti Phrygii omnes di
Abbreviated transcription (Latin):
tiqͦs breuis erat ut tm̃ pectus
opiret. licet nc̃ ꝓfusior. Machi¬
ołeata tunica .i manitata eo qd̃
greci appesiãt. Dalmatica ues¬
tis pͥm̃ ĩ dalmatica ꝓunntia.
gͦcie texta ẽ : tunica sac̾dolis can¬
dida cum clauis expurpura. Ro¬
sata qmͣ greci feniceam uocant.
nos coccineam reꝑta a latedemo¬
niis ad celandũ coloris siłituͫ
sangumẽ. qtiens qͥs macie nul¬
n̾aretur. ne ꝯtemplanti adu̾sa¬
rio aĩos augesc̾et. Hanc sb̃ con¬
sulib romam usi st̾ miites. U̾
etiam rosati uocabant᷑. Solebat
etiam pͥdie qmͣ diicandũ eẽt
añ principia ꝓponi. qiͣ admoni¬
tio ⁊ inditiũ future ꝓugne. La¬
culata est q lacus ꝗͣdratos quoᷤᷤ¬
dam cũ pictura h̃t intextos aut
additos acu. Iacrctina uestis ẽ
aereo s colore splendens. Moloci¬
nia qͥ emaluaꝵ stamine ꝯfici¬
tur. ꝙͣ ali melotinã alii maluel¬
lam ⁊tant. Sombicina ẽ a bom¬
bice u̾miculo qͥ longissima ex

Expanded text:
tiquos brevis erat ut tantum pectus tiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod Greci vocant. Dalmatica vestis primum in Dalmatia provincia Grecie texta est, tunica sacerdotalis candida, cum clavis ex purpura. Russata, quam Greci pheniceam vocant, nos coccineam, reperta a Lacedemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem, quoties quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hac sub consulibus Romani usi sunt milites, unde etiam russati vocabantur: soleetiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et indicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce vermiculo qui longissima ex
Abbreviated transcription (Latin):
nica talaris: S ⁊ ħ ꝯsuetudo ser¬
morus auttoꝵ ꝯfundit. Indum̃¬
tumẽtu amictus. Disc̾nit᷑ aũt
uestitꝰ a cultu. qm̃ lautiꝰ inellig¬
Olereq aũ uestiũ aut a temꝑe
quo maxĩe musu st̃ appellantꝰ
aut a locis ubi uł pͥmũ confecte.
uł maxĩe uenditantꝰ aut a ge¬
n̾e coloris. aut a noĩe reꝑtors.
Uestis antiquissima hoĩm fuit
genitalia ꝯtegunt᷑. Hoc p̾mũ
primi mortales e foliis arborũ
sibi fec̾unt qnͣdo post p̾uarica¬
tionẽ erubescentes pudenda ue¬
larũt. Cuiꝰ usum qͤdã barbare
Dec ⁊ campestͥa nũcupant᷑. ꝓ
eo qd̾ eisdem iuuenes q nudi
ex̾centur ĩ campo pudenda oꝑi¬
unt. Tunica uestis antiqͥssima
appellata. qr ĩ motu ĩcedentes
sorrũ facit. Tonꝰ enĩ sonꝰ ẽ. Pri¬
mũ aũ fuere pellitie tunice qͥ¬
b post offensam ⁊ eiectionẽ de
ꝑadyso adam ⁊ eua nrduti sũt.
Talaris tunica dicta eo qd̾ ad ta¬
los usq descendat. ⁊ ad pedes
defluat. sic̃ pectoralis qͦ ap̃ an¬

Expanded text:
nica talaris. Sed et hoc consuetudo sermonis auctorum confundit. Indumeintumentum. Amictus. Discernitur autem vestitus a cultu, quoniam latius intellegPlerique autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. Vestis antiquissima hominum fuit genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quoniam post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cuius usum quaedam barbarae Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem iuvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tonica vestis antiquissima appellata quia in motu incedentis sonum facit; tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliciae tunicae, quibus post offensam et eiectionem de Paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta eo quod ad talos usque descendat et ad pedes defluat; sicut pectoralis, quia apud an
Abbreviated transcription (Latin):
tͤ dũ fit uesꝰ ad nouã spẽm re¬
currat᷑. Plamnutia nũ tripata
esd̾ sit diu̾sis pãnis obsita. Collo¬
nicis. Antiq̃ enĩ mag̃ hoc ute
ũ sine manicis qͣle monachi e¬
gẏptii utunt᷑. Lumbare uocat᷑
qd̃ lumbis religet᷑. uł qd̾ lum¬
bis hereat. Hoo in egypto ⁊ sy¬
tur. Nnde ⁊ iheremias tͣns eutͭ¬
ten tutit lumbare suũ ibiq s̃
ĩ foramine petre absconditꝰ. ⁊
pꝰea scissũ repꝑit. Hoc a quibꝰdã
xulosam. unde ⁊ nom̃ accepit.
Nam limũ obliquũ dicimꝰ. Li¬
ciuiũ uocatum qd̃ textura eius
ligata sit in totum. q drẽt ligi¬
melausa uulgo uocata qd̃ ante
⁊ retro diuisa atq reꝑta ẽ. ĩ ar¬
mos tm̃ clausa .q. armiclausa.
.c. litt̾a ablata. Camisias qd̾ in
his dormimꝰ. ĩ camis .i. ĩ stratis
nr̃is. Femoralia appellata eo qd̾
femora tegant. Ipẽ ⁊ brace qd̾ sĩt
breues ⁊ u̾ecunda corꝑis his ue¬
lentur. Tbrucos uocatos qd̾ ti¬
bias bractasq tegant. Tubrati ꝙ

Expanded text:
 dum sit vetus ad novam speciem recuratur. 24. Pannutia nuncupata, quod sit diversis pannis obsita. Colonicis. Antiqui enim magis hoc utebbium sine manicis, quali monachi Aegyptii utuntur. 25. Lumbare vocatur, quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto tur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibusdamfluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi diceret ligimilausa vulgo vocata quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum clausa; quasi armiclausa, C littera ablata. Camisias vocari quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris. Femoralia appellata eo quod femora tegant. Ipsae et bracae, quod sint breves et verecunda corporis his velentur. Tubrucos vocatos quod tibias bracasque tegant. Tibraci, quod
Abbreviated transcription (Latin):
prie aũ fribola uocant᷑. fictilia
uasa mutilia. Tres aũ ob cau¬
sas ducit᷑ uxor. Prima ẽ cã ꝓlis
de qͣ legitur in genesi. Et bñdi¬
xit eos ds̃ dicens. Cbescite ⁊ mł¬
tiplicamini. Sed̾a causa aduito¬
rir de qͣ ii ingenesi digit᷑. Nõ
ẽ bonũ hoĩem eẽ solũ. faciamus
ei adutoriũ siłe sͥ. Tercia cã in
continentie. Unde dic̾ apłs. ut
si se ñ continet nubat. In eligẽ¬
do marito qͣtuor expectari solent
uirtus. Genus pulchritudo. sapͣ
ris effectum. Refert ħ qͣtuor uir¬
giliꝰ de enea. qd̾ his dido impul
hausta canebat. Gen̾e: credo eqͥdẽ
nͨ uana fides genꝰ ẽẽ dõꝵ. Item
i eligendo uxore .iiͦii. res impellt̃
hoĩem ad amorem. pulchtudo. Ex¬
nꝰ. diuitie. mores. Melꝰ ÷tñ si in
rũ ꝯm̃dat. Ĩ aũ femine sb̃uiri
potestate ꝯsistunt. qr leuitate
aĩ plerũq decipiunt᷑. Unde ⁊ e

Expanded text:
Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. 27. Tres autem ob causas ducitur uxor: prima est causa prolis, de qua legitur in Genesi: Et benedixit eis, dicens: Crescite, et multiplicamini ; secunda causa adjutorii, de qua ibi in Genesi dicitur: Non est bonum esse hominem solum, faciamus ei adjutoriucontinentiae. Unde dicit Apostolus, ut qui se non continet, nubat . In eligendo marito quatuor exspectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapieris effectum refert haec quatuor Virgilius de Aenea, quod his Dido impulshausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen si in rum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
qr genuerũt. Matͤs familiasa
tem ĩ familiã mariti tͣnsierũ
Monogamꝰ dictꝰ qui uni tantĩ
nupsit. Mono enĩ ap̃ greos mnũ
dr᷑. gamos nuptie int̾p̃tan᷑

Expanded text:
unt: matresfamiliae, tem in familiam mariti transierunt. Monogamus dictus, qui uni tantum nupsit. Monos enim apud Graecos unum dicitur: gamos nuptiae interpretantur.
Abbreviated transcription (Latin):
des puelle simul uenirẽt ad
de uxores dute qͣ unxiores qu
uetabantꝰ lumina calcare qd i¬
lis ianue ⁊ coeant ⁊ seꝑentur
Matrona ẽ q̃ iam nupsit. Et
dicta matrona qiͣ miat᷑ nati is
q̃ iam mat̾ fieri pot̾. unde ⁊
mat̾moniũ dcm̃. Distinguitꝰ

Expanded text:
tes puellae, simul venissent ad de uxores dictae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iam mater fieri potest, unde et matrimonium dictum. Distinguitur
Abbreviated transcription (Latin):
increpantes uocant᷑. Inuocant
dni iñi ih̾u adiurantes ꝑ eũ
ut egrediat᷑ ab eis. Ostiarii idẽ
⁊ ianitores qui ĩuet̾i testam̃to
electi st̃ ad custodiam templi
ut ñ ingrede̾tur ĩmund̾ ĩ om̃i
Re. Dicti aũt ostiarii qd̾ p̃sint
ostiis templi. Ipĩ enĩ tenẽtes
clauem omĩa mtꝰ exͣq custo¬
duĩt. atq int̾ bonos ⁊ maloᷤ

Expanded text:
antes vocantur. Invocant Domini Iesu, adiurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ostiarii idem et ianitores, qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur eum inmundus in omni re. Dicti autem ostiarii, quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malo
Abbreviated transcription (Latin):
tur nũcuꝑatum. Ipã ẽ ⁊ uerricũ¬
lũ. Nerrere enĩ trah̾e ẽ. Dassar
Cassis. geiꝰ uenatorie retis qd̾ capi¬
at. Hinc ẽ qd̾ in cassum dicimꝰ .i.
sine causa qnͣ sine cassib sine qͥb
uenatio manis est. Conopeũ re

Expanded text:
tur, nuncupatum. Ipsa est et verricutur, nuncupatum. Ipsa est et verriculum; verrere enim trahere est. Nassa. Cassis genus venatoriae retis, quod capiat. Hinc est quod incassum dicimus, id est sine causa; quasi sine cassibus, sine quibus venatio inanis est. Conopium re
Abbreviated transcription (Latin):
na constͥngit᷑ De qͣ craua. Antiqͦ
na regat stabilem fortissima cur¬
sum. Remulcũ funis qͦ distiga¬
ta nauis tͣhit ᷑ uice remi. De qua
ualgiꝰ. Hic mea me longo succe¬
dens ꝓra remulco. Letantẽ gratis
sistit in hospicis. Strupi uncu¬
la loro uł lino facta quib remi
ad scalmos alligant᷑. Di qͥb liui̾ᷤᷤ
Tuc̃q remos uissit religare strup¬
pis. Catafio ratis linea. cũ mas¬
sa plumbea qͣ maris altitudo tẽp̃¬
tatur. Luitiliꝰ hanc catafio ratem
puer eodem de foro. tũc eũ plũbi
pauxillũ tudis liniq mataxam.¬
tinẽdis piscib siue a restib
quib tendunt᷑. Mmiꝰ aũ rete sim¬
plagiũ dr̃ a plagũ. Nam ꝓprie
plagas dicimꝰ funes illos quibꝰ re¬
tia tendunt᷑ cͥca unam ⁊ sũmam
ꝑtẽ. Funda genꝰ ẽ piscatorie retis
dicta ab eo qd̾ ĩ ꝓfundũ miitat᷑.¬
Idem etiam a iactando iatulũ dr̃.
tor eras. Tragũ retis ab eo qd̾ tͣhi¬

Expanded text:
na constringitur. Rna constringitur. Rna regat stabilem fortissima cursum. 8. Remulcum, funis quo deligata navis trahitur vice remi. De quo Valgius: Hic mea me longo succedens prora remulco, Laetantem gratis sistit in hospitiis. 9. Struppi, vincula loro vel lino facta, quibus remi ad scalmos alligantur. De quibus Livius: Tuncque remos jussit deligare struppis. 10. Catapirates linea cum massa plumbea, qua maris altitudo tentatur. 425 Lucilius: Hunc catapiratem puer eodem deferat unctum Plumbi pauxillum rodus, linique mataxam.tinendis piscibus, sive a restibus, quibus tenduntur. Minus autem rete simplagium dicitur a plagis: nam proprie plagas dicimtia tenduntur circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatIdem etiam a iactando iaculum dicittor eras. Tragum genus retis ab eo, quod trahi
Abbreviated transcription (Latin):
unes dicti qd̃ antea inusũ lu¬
minis fu̾int c̾cũdati cera: un¬
de ⁊ funalia. Restes siue qd̾ rater
contineant. sine qd̃ hi retes tendã¬
tur. Eudentes st̃ funes nauiũ ex
nmio stridore ita dicti. Spire fu¬
nes quib in tempestatib utunt᷑.
qͣsnautici suo more currebas uocãt.
Spire aũt ab sparte uocate. ꝓpes
funis aͦ pes ueu alligatur . q. ꝓpe
pedes. De ꝗͦ turpilius qͣi cũuentꝰ
fert nanẽ in mari scd̾s. si qͥs ꝓpedon
misit se uelis simstrum. Tormẽ¬
tũ fims in nauib longͦ qd̾ a pro¬
ra ad puppum extendit᷑. qͦ magͣ
confringant᷑. Corm̃ta a tortu dcã
restes funesq. Saphon funis in
ꝓra positus. De qꝰ ceciliꝰ. Deneno
cursu ueni ꝓlato pede usq ad sa¬
phonem. Opisfera funis cͦ corm¬
b autempne dextra sinistͣq ten¬
dunt ᷑ retrou̾sũ. ꝓsnesiũ fums
qͦ nauis in littorẽ religat᷑ ad palũ
Mitͣ fums qͦ naiis media dum¬
cictur. Anqͥna qͣ ad malũ autemp¬

Expanded text:
Funes dicti, quod antea in usum luminis fuerint circumdati cera, unde et funalia. Restes, sive quod rates contineant, seu quod in iis retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. 2. Spirae funes, quibus in tempestatibus utuntur, quas nautici suo more cucurbas vocant. Spirae autem a sparto vocatae. 424 funis quo pes veli alligatur, quasi prope pedes, de quo Turpilius ‘quasi conventus sunt naves in mari secundus si quis propedon misit si vela situm funis in navibus longus, qui a prora ad puppim extenditur quo magis constringantur. Tormenta autem a tortu dicta, restes funesque. Scaphon funis in prora positus. De quo Caecilius256: Venerio cursu veni, prolato pede usque ad scaphonem. Opisphora funes quae cornibus antenne dextra sinistraque tenduntur retroverso. Prosinesium funis quo navis in litore religatur ad palum. Mitra funis qua navis media vincitur. Anquina qua ad malum anten
Abbreviated transcription (Latin):
rima fi De formis lune.
Scd̃a sectilis ita.¬
Gercia dimidia ita. Qr¬
rũ dmndia ex maiore ita
Sexta it̾um sectilis iͣ.
Septima bicornis ita.¶
Septima aũ semis. ⁊ iuicesima
scd̾a semis ĩ suo orbe medie

Expanded text:
IV. De formis lunae.secunda sectilis, tertia dimidia, quarrum dimidia ex majore, sexta iterum sectilis, septima bicornis. 2. Septima iterum semis et vicesima secunda semis in suo orbe mediae
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerunt senes iam ĩcur¬
uos qiͣ iam sepulchroꝵ suoꝵ
silices c̾nentes. Unde ⁊ s cintiꝰ
alimetꝰ in histo᷑ de gorgia leõ¬
titio scͥbit dicens. Qͥ dũ iam si¬
lerniꝰ finem sui temꝑis expec¬
taret. ⁊ si morti ñ potuit tam̃
infirmitatib exultauit. Quid
romuli nutrix ꝯsue fratres.
uerat ꝑ agros semel ĩ anno sa¬
trificare cũ duodecim filiis su¬
is sacrificiũ p̾cedentib. Unde
dum unꝰ morturis eẽt ꝓpt̾ nu¬
tricis grãm romulus ĩnicẽ de¬
functi se succed̾e pollicet᷑. Inde
⁊ ritꝰ ꝓcessit᷑ cum du ꝯdecĩ iam
deinceps sacrificare ⁊ arnales
bris pontificales memorat.

Expanded text:
uoluerunt senes iam incuruos quasi iam sepulchrorum suorum silices cernentes; unde et Cincius Alimentus in historia de Gorgia Leontino scribit dicens: ‘Qui dum iam silicernius finem sui temporis expectaret, etsi morti non potuit, tamen infirmitatibus exultauit’. QuidRomuli nutrix consueuerat pro agris semel in anno sacrificare cum duodecim filiis suis sacrificium praecedentibus; unde dum unus mortuus esset, propter nutricis gratiam Romulus in uicem defuncti se succedere pollicetur; unde et ritus processit cum XII iam deinceps sacrificare et arualesbris pontificalibus memorat.
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ ⁊ corpꝰ illd̃ qd̃ refluctuat.
Nam nͨ unda ꝑ se aqͣ est. S
aqͣ ̃ motu qͦdam ⁊ agitatione
qiͣ abeundo ⁊ redeundo unda
uocata ẽ. Latex ꝓpͥe liqͦr fon¬
tis ẽ Et dicta latex qd̾ ĩ ueniᷤᷤ
t̾re lateat. Gutta ẽ q̃ stat. stil¬
laq cadit. Hint stillicidiũ
qͣł stilla cadens. Stirria enĩ
grecũ ẽ .i. gutta. Inde fit diminu¬
tuiũ ut dicamꝰ stilla. Dũ aũ stat
aut pendet. de tectis uł arborib
qͣiͣ glutinosa guita ẽ. dũ cecid̾it
stilla ẽ. Spuma diła ab eo qd̃ spu¬
atur. Sordes enĩ st̃ undaꝵ. Unde
⁊ mustũ ⁊ ea qs coquũt᷑ spuma
ꝑurgant. Hinc ⁊ sputũ. De flu¬

Expanded text:
motus, et corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aqua est, sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eundo et redeundo, unda vocata. Latex proprie liquor fontis est; et dicta latex quod in venis terrae lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. Stiria enim Graecum est, id est gutta: inde fit diminutivum, ut dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. De f
Abbreviated transcription (Latin):
me flumĩe uiuo abluero. Torrẽs
ẽ aqͣ ueniens cũ ĩpetu. Dictꝰ aũ
torrens qr pluia crescit siccitare
torrescit .i. arescit. De quo pacu-
buis. Nãmineo uapore torrens
torret. Cui greci ab hyeme uo¬
mẽ dederũt nos ab estate. Illi a
temꝑe c ͦ succrescit. nos aũ a tpẽ
qͦ siccatur. Amnis fluuiꝰ ẽ nemo¬
re ac frondib redimitꝰ. ⁊ ex ip̃a
amenitate amnis uocatꝰ. Decur¬
sus ꝓprie finis cursus sũ aqͣp
sit suĩ qͣꝵlibet rerũ. siui dicti
qd̾ diriuent᷑. ad irrigand̾ .i. ĩdu¬
cendũ aqͣs magͥs. NIã irrigare
indut̾e ÷. Gurges ꝓpe lacꝰ altus
influmĩe. Putẽ ÷ lacꝰ. defossꝰ ex
q ͦ haurit᷑ aqͣ a potatione dictus.
Fons cap̃ ⁊ aq̃ nascentis . q. aqͣs fũ¬

Expanded text:
uero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius 13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, idcendum aquas in agros. Nam irrigare inducere est. Gurges, proprie locus altus in flumine. 5. Puteus est locus defossus, ex quo hauritura qua, a potatione dictus. Fons, caput aquae est nascentis, quasi fun
Abbreviated transcription (Latin):
offensionis: qr ueniens humi¬
lis. Offenderunt in eũ incredu¬
li hoĩes ⁊ fcũs est petra scandali
sic̃ dicit apłs. Iudeis quid̾ scan¬
dalum. Fundam̃tum aũ iõ uoca¬
tur quia fides in eo firmissima
est: uł quia suꝑ eum catholica
⁊ hedus ꝓpt̾ similitudmnẽ carniᷤ
est ĩmolatꝰ. ⁊ leo ꝓ regno ⁊ for¬
titudine. ⁊ serpens ꝓ morte ⁊ sa¬
pientia. Idem ⁊ u̾ms. ꝙr resur¬
tionem ad astra remeauit. Nec
mirum si iulib significatiõibꝰ
nũ seu carnis ꝯtumelias descẽ
uenit plenitudo temꝑis ꝓpter
sadutem nr̃am forͣm serui accep̃¬

Expanded text:
offensionis, quia veniens humilis, offenderunt in eum increduli homines; et factus est petra scandali, sicut dicit Apostolus: Judaeis quidem scandalum. 41. Fundamentum autem ideo vocatur, quia fides in eo firmissima est, vel quia super eum catholica m. Haedus, propter similitudinem carnis est immolattitudine; serpens pro morte et sapientia. Idem et vermis, quia resurtionem ad astra remeavit. Nec mirum si vilibus significationibus num, seu carnis contumelias descendvenit plenitudo temporis, propter salutem nostram formam servi accep
Abbreviated transcription (Latin):
uicem ꝑsone refant᷑. Wolunt
noĩa ẽẽ nature atq substancie.
⁊ facuint errorem in file. Sic ã
dei filio ꝯuincta est humana nꝰ
ut ex duab substanciis fieret
filium gͦ dei crucifixum fate¬
mur. ñ ex unitate duuinitatis
te. ñ ex sue nature ꝑmansioẽ

Expanded text:
e referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt errorem in fide. Sic autem Dei Filio conjuncta est humana natura, ut ex duabus substantiis fieret Filium ergo Dei crucifixum fatemur, non ex virtute divinitatis, tis; non ex suae naturae permansione,
Abbreviated transcription (Latin):
patrem ⁊ alium paclitum da¬
bit uobis. Int̾tessor aũt iõ uoca¬
tur qr ꝓ cuipa nr̃a remouẽda
curam gerit: ⁊ ꝓ abluendis
nr̃is cͥminib curam impendit.
Sponsus qi descendens e celo
ad hesit eccłie ut pace nom tes¬
tamenti eẽnt duo in carne una.
Angłs̃ d̾r ꝓpt̾ annũtiationem
pat̾ne ac sue uoluntatis. Unde
⁊ ap̃ ꝓpħam magni consilii an¬
gelus legit᷑. dum sit ds̃ ⁊ dñs
anglõrum. Missus dr̃ eo qd̃ ap¬
paruit huic mundo u̾bum ca¬
ro fcmñ. Uñ ⁊ idem dicit. Ego a
pheta qr futura reuelauit. Sac̾¬
dos quia ꝓ nobis hostiam se ob¬
tidit. Pastor quia custos. Ma
gist̾ qr ostensor. Nararenus
u̾o aloco. Mazareus a m̾ito.i.¬

Expanded text:
Patrem, et alium paracletum dabit vobis.' Intercessor autem ideo vocatur, quia pro culpa nostra removenda curam gerit, et pro abluendis nostris criminibus curam inpendit. Sponsus, quia descendens de caelo adhaesit Ecclesiae, ut pace Novi Testamenti essent duo in carne una.  propter annuntiationem paternae, ac suae voluntatis. Unde, et apud prophetam magni consilii angelus legitur, dum sit Deus, et Dominus angelorum. 35. Missus dicitur, eo quod apparuit huic mundo Verbum caro factum, unde et idem dicit: Ego a ropheta, quia futura revelavit. Sacerdos, quia pro nobis se hostiam obtulit. Pastor, quia custos. 304 Magister, quia ostensor. Nazaraeus, vero a loco. Nazaraeus a merito
Abbreviated transcription (Latin):
ȩam in diasecticam ⁊ rechoricã.
Dicta aũt logica idẽ rõnalis. Lo¬
gos enĩ ap̃ grecos ⁊ sermonem
sigͣcat ⁊ rõnem. In his quippe
natura disputare solẽt. in ge
ut in ꝓu̾biis. ⁊ in om̃ib spar¬
sun libris: aut de logica ꝓ qͣ nr̃i
theologiam sibi uendicant. ut
in cantico canticoꝵ ⁊ in euͣugłiis
losophia est diuinarũ humana¬
rumq rerũ in qnͣtum hoĩ pos¬
sibile est. ꝓpͥabilis scĩa. Aliter.
Philosophia est ars artiũ ⁊ dis¬
ciplina disciplinarũ. Eursus
ph̃ia est meditatõ mortis qͦd
ambitione calcata ꝯu̾satione
disciplinabili siłltud̾ie future
patͥe uiuũt. Philosophia diui¬
Dit᷑ in duas ꝑtes. Pma in in¬

Expanded text:
ecticam et Rhetoricam. Dicta autem Logica, id est rationalis. Λόγος enim apud Graecos et sermonem significat et rationem. In his quippe natura disputare solent, ut in ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris: aut de Logica, pro qua nostri Theoreticam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum, et Evangeliis.nierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scientia. Aliter: Philosophia est ars artium et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, quod ambitione calcata, conversatione disciplinabili, similitudine futurae patriae vivunt. Philosophia dividitur in duas partes: prima in
Abbreviated transcription (Latin):
disentit᷑. quia nchil gen̾atur
b deputat᷑. in quib acreatore
diffinitum ẽ. nͥ forte cũ uolun¬
aut spiritales creaturas exali¬
qͣ ꝑte ꝓfundissima qͣlitate dis

Expanded text:
eratur bus deputatur quibus a Creatore definitum est, nisi forte cum volunaut spiritales creaturas ex aliqua parte profundissima qualitate dis
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc quid̾ pͥmi phi in suis dic¬
tionib hũerunt. ñ tñ ad artiᷤᷤ
redige ꝑiciam. Post hos aplis
ad regulas qͣsclam bꝰ doct̾ne ar¬
gum̃ta ꝑduxit. ⁊ dỹalecticam
nũcupauit. ꝓ eo qd̾ m ea de dic¬
tis disputant᷑. Nam lecton dic¬
tio dr̃. Iõ aũ post rechoricam
disciplinam dialectica sequit᷑.
qr in młtis utraq cõmunia
existunt. De disferentia dyalesti¬
ialecti ce artis ⁊ rethorice
ro ni noĩe disciplinaꝵ lib̾s tali
similitudine diffiniũt. Dia¬
lectica ⁊ rethorica ẽ qd̃ in manu
hoĩs pugnꝰ adstrictus. ⁊ palma
distensa illa u̾ba ꝯtͣhens. ista
distendens. Dyalectica siquidẽ
ad disserendas res acutior: retho¬
rica ad illa q̃ nitit᷑ docenda fa¬
cundior. Illa ad scolas ñ iun¬
qmͣ uenit. ista uigit̾ ꝓcedit ĩ
torum Illa requirit rarissimoᷤᷤ
dam diffmitionẽ philosophie
ostend̾e: quo facilius ea q̃ ad eã

Expanded text:
am primi philosophi in suis dictionibus habuerunt; non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrinae argumenta perduxit, et Dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis disputatur. Nam λεκτόν dictio dicitur. Ideo autem post Rhetoricam disciplinam Dialectica sequitur, quia in multis utraque communia existunt. De differentia Dialecticae et Rhetoricae ro in IX Disciplinarum libris tali similitudine definivit: Dialectica et rhetorica est quod in manu hominis pugnus astrictus, et palma distensa, illa verba contrahens, ista distendens. 2. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior; rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnunquam venit, ista jugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos dam, definitionem philosophiae ostendere, quo facilius ea quae adeam
Abbreviated transcription (Latin):
De dialectica
salestica ẽ disci¬
plina ad disc̾¬
nendas rerum
causas ĩuenta.
disfiniendi ⁊ q̃rendi ⁊ disseren¬
di potens. Docet enĩ in płib¬

Expanded text:
De dialectica. 1. Dialectica est disciplina ad discernendas rerum causas inventa. definiendi, quaerendi, et disserendi potens. Docet enim in p
Abbreviated transcription (Latin):
celestiũ syderũq figuras cõ¬
templat᷑ o̾s ⁊ bĩtudines stel¬
larum cͥta se. ⁊ cͥcta t̾ram inda¬
gabili rõne ꝑcurrit. Porro ac¬
tualis dr̃. q̃ res ꝓpositas oꝑa¬
tionib suis explicat: cuiꝰ ꝑteᷤᷤ
st̃ tres: moralis dispenfatiua.
⁊ cuulis. Moralis di ꝑ qmͣ
tur. ⁊ instituta ad iurtutem

Expanded text:
as contemplatur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione percurrit. 16. Porro actualis dicitur quae res propositas operationibus suis explicat, cujus partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. Moralis dicitur, tur et instituta ad virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
i logica rõ intelligendi u̾sat᷑.
Phisicam ap̃ grecos. pͥmꝰ ꝑscru¬
tatus est tales milesius unꝰ ex
illis .uii. sapientib. Hic enim
antealios celi causa atq uim
rerũ nat᷑aliũ ꝯtemplata rõne
suspexit: qmͣ post mod̾ plato
in qͣtuor distmitiones distribu¬
it idẽ in arimeticam. Germe¬
tͥcam. musicam. astrononã.
Ethicam socrates pͥmꝰ ad corri¬
gendos componẽdosq mores
nistituit. atq om̃e studiũ es
ad bñ uiuendi disputatõem

Expanded text:
ndi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium contemplata ratione suspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astronomiam. Ethicam Socrates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne studium eius ad
Abbreviated transcription (Latin):
sorte. Confinalis ab eo qd̃ sit
gen̾e uł loco asfinis. Colonꝰ a
colonia uł ab agro colendo dc̃s.
tor a cognoscendo. cãm dictus. Cu¬
rator qd̃ cura ferat pu̾is. qui ad
huc etatis stut negocia sua sa¬
tis ãministͣre ñ possint. Clien¬
tes. pͥus colientes dicebantur.

Expanded text:
t. Confinalis, ab eo quod sit genere vel loco affinis. Colonus a colonia, vel ab agro colendo dictus.tor a cognoscendo causam dictus. Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc eius aetatis sunt ut negotia sua satis administrare non possint. Clientes prius colientes dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
appellant ꝙ translationẽ.q. nõ
coctus. nec est utibilis ẽ enĩ asꝑ
⁊ durꝰ. Carnfex qd̃ carnem affi¬
ciat. Cruciarius eo qd̾ sit cͣce dig¬
nꝰ. Collega a conligatione sociẽ¬
tis ⁊ amicitie ꝯplexu dutꝰ. Coe¬
taneus qiͣ compar etatis. Cõ phx

Expanded text:
appellant per translationem, quasi non appellant per translationem, quasi non coctus nec esui habilis. Est enim asper et durus. Carnifex, quod carnem afficiat. Cruciarius, eo quod sit cruce dignus. Collega a conligatione societatis et amicitiae conplexu dictus. Coaetaneus, quasi conpar aetatis. Conplex,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩm cito u̾tat. Cupidꝰ a capiẽ¬
do młtum .i. accipiendo uocatꝰ.
Clamosus qiͣ calamosus a cala¬
mo scil qd sonet. Calũpnia¬
tor falsi cimris accusator a
caluendo .i. frustrando ⁊deci¬
piendo dcũs. Calculator a cal¬
culis .i. lapillis minutis: qͦs an¬
tiqͥ ĩ manu tenentes antiqͦs
nuos ꝯponebant. Compilator
q̃ aliena dicta suis ꝑmisscet:¬
⁊ sic̃ solent pigm̃tarii ĩ pila
duisa. mixta contundẽ. hoc
scelere qͦndam accusabat᷑ mã¬
tuanꝰ ille uates cũ qͣsdã u̾sus
dicetur ille Rendit magnarũ
eẽ uiriũ claue̾m herticn extor¬
q̃re demanu. Contumax ab eo
fundit᷑ nͨ colorem mutat. M̾re¬
ce enĩ croma color uocat᷑. Coni¬
tumeliosus qr uelox ẽ ⁊ tumet
u̾bis inuirie. Contentiosus ab
itentõne uocatus. qui ñ rõne
aliqͥd s sola ꝑtinacia uindi¬
cat. Contemptibilis uł qr ꝯtẽp¬
tui habilis: uł qr ꝯtemptꝰ uł ⁊
uilis .i. sine honore. Erude lis
n est crudus. qũe greci homon

Expanded text:
animum cito vertat. Cupidus a capiendo multum, id est accipiendo, vocatus. Clamosus, quasi calamosus, a calamo; scilicet quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator; a calvendo, id est frustrando et decipiendo, dictus. Calculator, a calculis, id est lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros conponebant. Conpilator, qui aliena dicta suis praemiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mixta contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus diceretur: Ille respondit: 'Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de manu' Contumax, ab eo onfunditur nec colorem mutat. Graece enim χρῶμα color vocatur. Contumeliosus, quia velox est et tumet verbis iniuriae. Contentiosus ab intentione vocatus, qui non ratione aliquid, sed sola pertinacia vindicat. Contemptibilis, vel quia contemptui habilis, vel quia contemptus et vilis, id est sine honore. Crudelis, hoc est crudus, quem Graeci ὠμὸν
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuigiis st̃. Et celebs ditꝰ. q
celo beatꝰ. Celicola eo qd̃ celũ
colat. ẽ enĩ angłs. Contmnẽs
ñ solũ in castitate d̾ꝵ. s ⁊ in
cibo ⁊ potu. In ira quo ⁊ uer¬
tione m̃tis ⁊ detͣhentis libid¬
ne. Et ꝯtiens dr̃ qd̾ se a młi
malis abstincat. Clemẽs mi¬
sericors ab eo qd̾ eluat .i. pt
gat ⁊ tueat᷑. sic̃ solet patron
clientem. Concors a ꝯm̃ctiõe
cordis ẽ appellatꝰ. Nam sic̃
consors dr̃ qͥ sortẽ ius utiga¬

Expanded text:
ugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, eo quod caelum colat; est enim angelus. Continens non solum in castitate dicitur, sed et in cibo et potu, in ira quoque et vexatione mentis et detrahendi libidine. Et continens, quod se a multis malis abstineat. Clemens, misericors, ab eo quod cluat, id est protegat et tueatur, sicut solet patronus clientem. Concors a coniunctione cordis est appellatus. Nam sicut consors dicitur qui sortem iung
Abbreviated transcription (Latin):
sonsuitus qui ñ accpit ꝯsiliũ
sonstans dictus qd̾ undioꝵ. stat
potest. Confidens. qd̾ sit ĩ sũc¬
sasudꝰ fraudulentꝰ qi callere
nouit ⁊ male ꝑitus. Calledũ

Expanded text:
onsultus, qui non accipit consilium. Constans dictus quod undique stat, potest. Confidens, quod sit in cuncCallidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum
Abbreviated transcription (Latin):
nimũ tͣnslatũ nom̃. Eũ aũ di¬
olmꝰ bonũ cui ñ p̾ualet malũ:
eũq optimũ qͥ peccat minimũ.
Benignus ÷ uir sponte ad bñ¬
faciendũ ꝑatꝰ ⁊ duicis alloqͥo.
Non aũ multũ distat benignꝰ
a bono. qr ⁊ ipẽ ad benefaciend̾
uidet᷑ expositꝰ. S in eo differt
dem fac̾e ⁊ p̾stare qd̃ poscitur.
ñ tñ suauis ẽẽ nouit ꝯsortio
benignꝰ aũt sua cũcta nouit i¬
mitare dulcedine. Beneficus
a benefaciendo alt̾i dictꝰ.Uñ
⁊ beneficientia uocat᷑. q̃ ꝓxso¬
ꝓdest. Beniuolus qr bene ułt:
ñ tñ dicimꝰ beneuolus sic̃ nͨ
maleuolus. Sepe em̃ exduabꝰ
ꝑtib ꝯpositum nom̃: aut p̾o¬
rem aut seqũtem litt̾am cor¬
rũpit. ⁊ Iam beneuolentia
absurdũ sonat. Blandꝰ. dulcis
⁊ inuitalisꝰ ad familiaritatẽ
sui. Brutꝰ qͣsi obrutꝰ qr sensu
caret. Est enĩ sine rõne sine
prudentia. Unde ⁊ ille umnius
brutus ex sorore tarqͥnii suꝑbi
genitus. cũ eũdem casũ tim̾et

Expanded text:
nimum translatum nomen. Eum autem dicimus bonum cui non praevalet malum: eumque optimum qui peccat minimum. Benignus est vir sponte ad benefaciendum paratus et dulcis adloquio. Non autem multum distat benignus a bono, quia et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt idem facere et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio; benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficientia vocatur,  bene vult. Non tamen dicimus benevolus, sicut nec malevolus. Saepe enim ex duabus partibus compositum nomen, aut priorem, aut sequentem litteram corrumpit; nam benevolentia absurdum sonat. 27. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. 28. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Junius Brutus ex sorore Tarquinii superbi genitus, cum eumdem casum timeret
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sapiens. Auctor ab augẽ¬
do dictus. Auctorẽ aũ femmmo
gen̾e dici posse. Nam q̃dam st̃
q̃ in feminmo flecti ñ post̾. ut
catus. licet ⁊ qͥ alit ⁊ qͥ alit᷑ alũp¬
nꝰ dici pot̾ .u. ⁊ qui nutrit ⁊ qui
nutritur. S meliꝰ qui nuitrit.¬

Expanded text:
t sapiens. Auctor ab augendo dictus. Auctorem autem feminino genere dici non posse. Nam quaedam sunt quae in feminino flecti non possunt, ut ccatus, licet et qui alit et qui alitur alumnus dici potest; id est et qui nutrit et qui nutritur; sed melius tamen qui nutrit
Abbreviated transcription (Latin):
Dictꝰ aũ ꝓpue amitꝰ ab hamo.
ia cathena cartatis. Uñ ⁊ ha¬
miqd̾̃ se teneant. Amator tr¬
pitudinis qi amore torq̃turs
bidinis. Amabilis aũ qd fti
more digiꝰ. Amasius eo qd̃ s
ꝓnus ad amorem. Astutus a
astu uocatꝰ. qd̾ ÷ callidi ⁊ caum
noĩs: dui possit sine pitulo fo
tit̾ aͥd fac̾e̾. Argutus qr argus¬
tum cito muenit i loquende.
Acer munãqmͣq formã. uege¬
tus ac nimius. Alacer a uelar¬
tate ⁊ cursu qiͣdic̾e̾ alig̾. Armii¬
ger qd̾ arma gerat. Mlacͥs. les
alacrit̾ gestiens. ⁊ nulliꝰ rei no¬
uitate turbatꝰ. Algilis ab agẽ¬
do aliquid celerit᷑. sic̃ docilis ꝗ¬
emulus eiꝰdem rei studiosus.
qiͣ muitator ⁊ amabilis: aias
miicus ĩuenit᷑. Aequus es
scd̾m naturam iustus dictu a
equitater ħ ẽ ab eo qd̾ sit eqͥ¬
IInde ⁊ equitas appellata: abe¬
qͣntate qͣdam scilic. Aequeuꝰ
ab eo qd̃ sit alt̾i equalis euo.r
tũ rogetur. ⁊ ille młtũ fastidi¬
osus sit. Audax ꝓpͥe ꝓ arrogan¬

Expanded text:
ab hamo, est, catena charitatis; unde et hami, quod teneant. 5. Amator turpitudinis, quia amore torquentur libidinis. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. 6. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti hominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquendo. Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate et cursu, quasi diceret aliger. Armiger, quod arma gerat. Alacris, laetus: alacer, gestiens et nullius rei novitate turbatus. Agilis, ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, ltum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax, proprie pro arrogan
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ aliunde adueniat. Alieni¬
gena qd̾ aliene religionis sit.
⁊ ñ eiꝰ ubi ẽ. Item alienigena
qui ex alia gente geuitus ẽ
a colendo agro: sic̃ siluicola.
Assecla eo qd̾ seqͣtur aliquẽ lu¬
cri causa. Assiduuis dicebat᷑ ap̃
anticͦs qui assib ad erariũ ex¬
pensum ꝯfe̾ndis erat. ⁊ in ne¬
gociis quo publicis freqñs. U¬
ritor noĩatꝰ qd̾ appareat ⁊ uide¬
at᷑ ⁊ p̾sto sit ad obseqͥum. Atten¬
tus qd  aliqͥd audiens teneat.
actoiitꝰ ueluti furore qͦdam ĩ¬
stiuctꝰ atq stupefc̃s. Dictꝰ aũ
qiͣ toitruo obstepefcũs. ⁊ ui¬
cmo fulgͥdre aut tattu ꝓximꝰ
Allectus. qd̾ sit palam electus. Ab¬
actus. qd̾ sit ab actu remotꝰ. Ab¬
ortuuis eo qd̃ ñ oriat᷑ s abori¬
atur ⁊ excidat. Adoptiuus. qr
ẽ adoptatus palam ĩ filiũ. Am¬
de greco n latinũ fcm̃. lit̾a
tͥcia demutata. Aliꝰ alt̃. Aeqͥ

Expanded text:
quod aliunde adveniat. Alieniquod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex alia gente genitus esta colendo agro, sicut silvicola. Adsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quoritor nominatus, quod appareat, et videatur, et praesto sit ad obsequium. Attentus, ut aliquid audiens teneat. 19. Attonitus, veluti furore quodam instinctus, atque stupefactus; dictus 461 quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Amde Graeco Latinum factum, littera tertia demutata. Alius e
Abbreviated transcription (Latin):
orib reb. Ut enĩ inuen̾atio¬
ne diuina. ymnrita ĩ nupti¬
is̾ imener ⁊ in funerib tbre¬
ni. ⁊ ad lam̃ta ad tẜbias cane¬
batur. In ꝯuiuiis u̾o lyra uł
cythara cͥcumfe̾bat᷑. ⁊ accubã¬
tib singulis ordinabat᷑ cõ¬
nulla disciplina pot̾ ẽẽ ꝑfec
⁊ ip̃e mũdꝰ qͣdam armonia so¬
noꝵ fertur ẽẽ compositus: ⁊
celum ipm̃ sub armonie mo¬
dulatione reuoluit᷑. Musita
mouet affectus: ꝓuocat ĩ di¬
u̾sum hĩtum sensus. In pliis
quo tube ꝯuentus pugnan¬
des accendit. ⁊ qnͣto uehemen¬
tior fu̾it clangor fato sit ad
c̾tam̃ aĩmꝰ fortior. Siquidẽ¬
⁊ remiges cantꝰ hortat᷑. Ad¬
tolerandos quoz labores musi¬
ca animũ mulcet. ⁊ singuloꝵ
opum fatigationem oꝑatio.¬
modulatio uocis solat᷑. Excita¬
tos quoq aĩos musica sedat
as. nec ñ ⁊ serpentes. uolutres
atq delphinos. ad auditũ sue

Expanded text:
. Ut enim in veneratione divina hymni, ita in nuptiis hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias canebantur. In conviviis vero lyra, vel cithara circumferebatur, et accubantibus singulis ordinabatur connulla disciplina potest esse peret ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus et celum ipsum sub harmonie modulatione revolvi. Musica movet affectus, provocat in diversum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animus fortior. Siquidem remiges cantus hortaturtolerandos quoque labores musica animum mulcet et singulorum operum fatigationem modulatio vocis solatur. Excitatos quoque animos musica sedat,as, necnon et serpentes, volucres et delphinos, ad auditum sue
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ eas int̾secat. Qꝰ ꝓpt̾ si ĩ duas
ꝑtes orientis ⁊ occidentis orbẽ
duusas: asia erit in una. alt̾a
Quͦ in europa ⁊ africa. de Asia
Dia ex no

Expanded text:
d eas intersecat. Quapropter si in duas partes orientis et occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africa. De asia . Asia ex no
Abbreviated transcription (Latin):
calefactum ip̃m uirus exarse¬
rit. stati hoĩem extinguit.
uadit. Infusa enĩ pestis eiꝰ ꝑ
uenas negetatione corꝑis aus¬
ta discurrit. ⁊ aĩam exigit. Uͫ
ñ posse uenenũ nocere nͥ hõis
tetig̾it sangͥnem. Lucanꝰ. No¬
xia serpentum ÷ admixto san¬
gͥne pestis. Om̃e aũuenenũ fͣ¬
uenenũ frigidũ. In naturali¬
b bonis q̃ nob̃ ⁊ trrationali

Expanded text:
calefactum ipsum virus exarsecalefactum ipsum virus exarserit, statim hominem extinguit. vadit; infusa enim pestis eius per venas vegetatione corporis aucta discurrit et animam exigit. Unde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus9, 614: Noxia serpentium est admixto sanguine pestis. Omne autem venenum frvenenum frigidum. In naturalibus bonis, quae no