comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Et ecce nunc in eccłia nr̃a
manet p̾stolans aduentũ meum.
nec inde recedet donec ego cũ ipso
recedam. Cunq finisset huiꝰmodi
sermonem: ilico finiuit & mortẽ.
Nec dubiũ quin ab illo fuerit ĩ
ab ip̃o oerardo cui morienti assiste¬
erat in quadam eccłia parrochia¬
li. Dicta itaq offerenda. cũ iã mi¬
nistratio panis & calicis sacre
mense fuisset imposita:apparu
aram in forma paruuli ualde
formosi. ita manifeste ato moro¬
se ut usq ad consumationem
sacrifitii ꝓpe modũ uisio ꝑseue¬
raret. Uerumptñ p̾sbiter eiusdẽ
loci qͥ missam celebrabat homo
inhoneste uite atq flagitiosus
erat. Qmdiu gͦ sacerdos ille siue
oblationes fideliũ recipiendo. siue
sermonem ut in die festo fieri so¬
let ad popłm ꝓferendo. seu aliud
aliqͥd faciendo. dorsum ad altare
habebat: tamdiu sc̃s infans añ
calicem stabat. Qm̃diu quoq
sacerdos ad sacramentũ faciem
tenebat: tamdiu sacer ille pue¬
rulus tanqͣm inmundũ prbri

Expanded text:
stolis suis. Et ecce nunc in ecclesia nostra manet, praestolans exitum meum; nec inde recedet donec ego cum ipso recedam. » Cumque finisset hujusmodi sermonem, illico finivit et mortem. Nec dubium quin ab illo fuerit in ab eodem G. cui morienti assisteiciis in quadam ecclesia parochiali. Dicta itaque Offerenda, cum jam ministratio panis et calicis sacrae mensae fuisset imposita, protin super eamdem aram in forma parvuli valde formosi, ita manifeste atque morose, ut usque ad consummationem sacrificii ipsa propemodum visio perseveraret. Verumtamen presbyter ejusdem loci, qui missam celebrabat, homo inhonestae vitae, atque flagitiosus erat. Quamdiu ergo sacerdos ille, seu fidelium oblationes recipiendo, seu sermonem, ut in die festo fieri solet, ad populum proferendo, seu aliquid aliud faciendo, dorsum ad altare habebat, tandiu sanctus infans ante calicem stabat. Quandiu vero sacerdos ad sacramentum faciem tenebat, tandiu sanctus ille puerulus, tanquam immundum presbyteri
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam apud lugdunensem
urbem uix laborans. ut unũ tri¬
entem posset habere: cupiditate¬
comꝑat. admixtisq aqͥs iterum
ꝑ argenteos uenundato: duplicat
pecuniam. hoc iterum atq it̾m
agit. et tamdui turpis lucri sec¬
tator ẽ fẽs: usq quo centũ solidos
de hoc triente lucraret᷑. Sed iudici¬
um dei confutauit lucra diabłi.

Expanded text:
Quidam apud Lugdunensem urbem vix ita laborans, ut unum triantem posset habere, acomparat, admixtisque aquis, iterum per argenteos venumdans, duplat pecuniam. Hoc iterum atque iterum agit, et tam diu turpis lucri sectator est factus, usquequo centum solidos de hoc triante lucraretur. Sed judicium Dei confutavit lucra diaboli.
Abbreviated transcription (Latin):
ta uoces a tumulo audiunt᷑. fletus
⁊ ululatus inmensus. Inter quas
uoces hoc maxime resonabat se mi¬
seram se infelicem que auri consu¬
mebat᷑ incendio. Deniq cũ ꝑ tridu¬
um he uoces adueniente nocte reso¬
narent: populis non ferentib ad
sacerdotem uenitur. At ille accedẽs
Submotoq uidet aurũ quasi ĩ for¬
nace resolutũ in os mulieris cum

Expanded text:
 voces a tumulo, fletus et ululatus inmensus; inter quas voces hoc maxime resonabat, se miseram, se infelicem, quae auri consumebatur incendio. Denique cum per triduum haec voces adveniente nocte resonarent, populis non durantibus, ad sacerdotem venitur. At ille accedens, submotoque videt aurum quasi in fornace resolutum in os mulieris ingredi cum
Abbreviated transcription (Latin):
que abbas ab eo accipiens ⁊ super
asmũ cui insidebat imponens: cũ
dixit se a sacerdote illius uille ele
obuiam statim cuncta distribu¬
it. Cui conuersus. Absit mipat̾
ut hanc rem facias. fr̃s enim do¬
mi moriunt᷑ fame. Cui abbas.
Sacerdos ille symoniacus ẽ: nec
nachꝰ. Henricus temꝑe conra¬
di prĩs a quodam clerico fistulã
tulerat argenteam qua pueri lu-¬
dentes aquam iaculantur. pactꝰ
tus repetenti pollicitum impigre
dedit. Non multo post graui mor¬
bo correptus. decubirit. Morbo cres¬
cente triduo exanguis et mutus
iacuit. Episcopi p̾sentes ꝓ uita¬
eius triduano indicto ierunio
stos iuidisse flaminam in se per
fistulam iaculantes. Interea ui
uenem quendam semiustulatũ
aduentasse.ferentem calitem au
cis asꝑsione extinctos ardores eua¬
sit. hic erat beatus laurentius
ria dissolutum compaginari

Expanded text:
Quae abbas ab eo accipiens, et super asinum, cui insidebat, imponens, cum dixit se a sacerdote illius villae eleobviis, statim ea omnia distribuit. Cui conversus: Absit! mi abbas, ut hanc rem facias. Fratres enim domi moriuntur fame. Cui abbas: Sacerdos ille Simoniacus est, nec Idem Henricus tempore Conradi patris sui a quodam clerico fistulam tulerat argenteam, qua pueri ludentes aquam jaculantur, pactustus repetenti pollicitum impigre dedit. Non multo post aspero morbo correptus decubuit, et morbo crescente triduo exsensis et mutus jacuit. Episcopi praesentes triduano indicto jejunio stos sibi vidisse, flammam in se per fistulam jaculantes; flammam divero juvenem semiustulatum adventasse, ferentem calicem aurcis aspergine exstinctos ardores evaserat. Hic erat beatus Laurentius rie dissolutum compaginari
Abbreviated transcription (Latin):
quit afficior penis. spe tamen si
adiutoriũ p̾beat᷑ de mĩa recuꝑati¬
one ñ pͥuor. S ꝑge queso ad frẽm
ineũ ioh̃em qui nunc apłicam occu¬
tia. ut illã potissim̾ sũmã q̃ in tali
theca recondit᷑: in pauꝑes ꝓ salute

Expanded text:
is afficior, spe tamen, si adjutorium praebeatur, de mea recuperatione non privor; sed perge, quaeso, ad fratrem meum Joannem, qui nunc apostolicam occutia, ut illam potissimum summam, quae in tali theca reconditur, in pauperes pro mea salute
Abbreviated transcription (Latin):
simul cupientes uicio eiꝰ mederi. ro¬
gabant ut aput illũ maneret. Qͥb¬
ale. Quid inquit uultis ⁊ nobis
iniuriam et fr̃i uexationem facere:
Quod postquam ille frater parcus
audiuit: erubuit. ⁊ annuentib cunc¬
tis uix ab inuito impetrauit ut ad
diem decimuni uenerunt ad eum:
custodib iam in uinea sua quasi in
iulla eẽtabeo dispositis. Qui cum
lapidib ⁊ glebarum iactu fundeq
uertigine accetentes monachos deter¬
rerent: sine esu uue mane om̃s ꝓfecti
sunt. ridente sene ⁊ cdissimulante scire

Expanded text:
simulque cupientes vitio ejus mederi, rogabant ut apud eum maneret. Et ille: Quid, inquit, vultis et vobis injuriam, et fratri vexationem facere? Quod postquam frater ille parcus audivit, erubuit; et annitentibus cunctis, vix ab invito impetravit, ut suum diem ergo decimum venerunt ad eum, custodibus jam in vinea, qua venirent illi, dispositis, qui cum lapidibus et glebarum jactu, fundaeque vertigine accedentes deterrerent, sine esu uvae mane omnes profecti sunt, ridente sene, et dissimulante scire
Abbreviated transcription (Latin):
Nuodam tempore possessor qͥdan
carcerius nomine inmundo deside¬
rio deuictus quandam sc̃i monia¬
lem feminam rapuit sͥq illicito
matrimonio coniunxit. Quod mox
ut uir dei menas cognouit:ei ꝑquos
potuit que fuerat dignꝰ audire man¬
dauit. Cũq ille sceleris sui consciꝰ¬

Expanded text:
uodam tempore, possessor quidam Cartérius nomine, immundo desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam rapuit sibique illicito matrimonio coniunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, per quos potuit que fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille sceleris sui consci
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ. argenteum discum in itine
cis cognouit ẽẽ astutiam. Stans¬
q intrepidus ⁊ discum cernens
toruis ocłis. doli auctorem ĩ phan¬
tasmate obuirgabat argenti: di¬
luntatem meam. argentũ tuum
discus ut fumus a facie ignis eua
iacentem in itinere conspexit. Sed¬
magnitudinem admiratus radi¬
antis metalli rapido cursu quasi
quoddam uitaret incendiũ ad

Expanded text:
s, argenteum discum in itinercis agnovit astutiam, stansque intrepidus, et discum torvis intuens oculis, doli auctorem in phantasmate objurgabat argenti, luntatem meam, argentum tuum lo dicente, discus ut fumus a facie ignis evanjacentem in itinere conspexit. Vemagnitudinem admiratus radiantis metalli, rapido cursu, quasi quoddam vitaret incendium, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc sc̃s. Maledictus qui prius re¬
fectionem corꝑis quam anime que¬
sierit. Oremus. psallamꝰ. reddamus
dño offitium et tunc ad uineam ꝓpe¬
rabitis. Erant autem qͥ uescebantur
solito colligens etiam id quod habu¬
erat uersum in accetum sero dolu¬
morum: ab oculis suis abiecerat.
Qui uolens sibi reconciliari senẽ.
frequenter ueniebat ad fr̃s ⁊ maxi¬
me ad esichium quo senex uehemen¬
tissime delectabat᷑. Quadam gͥ die
ciceris fascem uirentis sicut inherb
erat cetulit. Quod cũ ad uesꝑam¬
mauit senex se putorem eius ferre
non posse.simulq unde ẽẽt inter¬
rogauit. Respondente autem esichio
quod frater quidam primitias
agelli sui fratrib detulisset. Non
sentis inquit fetorem teterrimũ
⁊ in cicere fetorem auaricie. Mit¬
te bob mitte brutis animalibus.
⁊ uide an comedant. Quod cum
ues ⁊ plus solito mugientes ruptis
uincłis in diu̾sa fugerunt. De¬

Expanded text:
nctus: Maledictus, ait, qui prius refectionem corporis, quam animae quaesierit. Oremus, psallamus, reddamus Domino officium, et sic ad 28 vineam ps. Erant autem qui vescebantur,solito colligens, etiam id quod habuerat versum in acetum sero dolumorum, ab oculis abegerat. Qui volens sibi reconciliari senem, frequenter veniebat ad fratres, et maxime ad Hesychium, quo ille vehementissime delectabatur. Quadam igitur die ciceris fascem virentis, sicut in herbis erat detulit. Quem cum Heserum, exclamavit senex, se putorem ejus ferre non posse, simulque unde esset rogavit. Repondente autem Hesychio, quod frater quidam primitias agelli sui fratribus detulisset, non sentis, inquit, putorem teterrimum, et in cicere foetere avaritiam? Mitte bubus, mitte brutis animalibus, et vide an comedant. Quod cum ves et plus solito mugientes, ruptis vinculis in diversa fugerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
socio. aduemens miluus rapit¬
putans a colore partem carnis eẽ.
Sed cũ nil pinguedinis sentiret
in eo: euolans suꝑ alueum ara¬
ris de quo hic aquas hauriens
uino miscuerat. laxatũ sacculum
deiecit in flumen. At ille apprehen¬
sis capillis elidens se ĩ terram spar¬
gens pulu̾em suꝑ caput suũ aiebat.
ue michi quia iudicio dei oppresiꝰ
perdidi pecuniam que iniq fũat
aggregata. Nam ex uno triente
erexi .c. solidos. Nunc ꝑditis centũ
solidis: unus mͥ tm̃ triens ꝓeman¬

Expanded text:
subito adveniens milvus rapitputans a colore partem aliquam carnis esse. Sed cum nihil pinguedinis 992 sentiret in eo, evolans super alveum Araris, de quo hic aquas hauriens vino miscuerat, laxatum sacculum dejecit in flumen. At ille apprehensis capillis, elidens se ad terram, spargensque pulverem super caput suum, aiebat: Vae mihi qui judicio Dei oppressus perdidi pecuniam quae inique fuerat aggregata, nam ex uno triante centum erexi solidos. Nunc perditis centum solidis, unus mihi tantum reman
Abbreviated transcription (Latin):
etatem decrepitam leuis ac lubric̃
fuit modũq suis prauitatib po¬
nere contempsit. Eadem uero noc¬
te qua sepultus est beatus fausti¬
nus martyr in cuius eccłia corpꝰ
illud fuerat humatũ custodi suo
apparuit dicens. Uade ⁊ dic ep̃o ut
piciat hinc has fetentes carnes qͣs
hic posuit. aut si ñ fecerit: die.xxͦx.¬

Expanded text:
aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, dicens. Vade, et dic episcopo ut projiciat hinc has fetentes carnes quas hic posuit; quod si non fecerit, die
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ habebat unde tm̃ balsa mi
mite sufficeret lampadi.que ante¬
idem ppͣ p̾dc̃o altari quasi deuotus as¬
sisteret ⁊ oraret: ecce qͥdam terribil
ꝑcussit ⁊ ait. Tu extinxisti lucernam
meam ante me ego extinguo lucernã
tuam ante dm̃. Moxq disparuit.
Protimis ille corruit ⁊ paulopost obi¬

Expanded text:
sedes habebat, unde tantum balsami rmite sufficeret lampadi, quae viderosancto altari, quasi devotus assisteret et oraret, ecce quidam terribilis incussit et ait: « Tu exstinxisti lucernam meam ante me: et ego exstinguo lucernam tuam ante Deum, » moxque disparuit. Protinus ille corruit et paulo post obi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ miscuisses pecuniis eccłie illas pecu¬
nias que tͥ remanserant: nullatenus
naufragium ꝑtulisses. de malis enim
habuisti eas. ⁊ perdite sũt cum eis q̃
cõmisceret eis alias pecunas. Qui in¬
ualido flante ꝓiectus ẽ in terram
et omnia ꝑdidit ⁊ ip̃ãm nauim: ⁊ c̃¬

Expanded text:
 miscuisses pecuniae ecclesiae illas pecunias quae tibi remanserant, nullatenus naufragium pertulisses. De malis enim habuisti eas, et perditae sunt cum eis et quae commisceret eis alias pecunias. Emenvalido flante, projectus est in terram; et omnia perdidit, et ipsam navem,
Abbreviated transcription (Latin):
pitalis ualde alienam suem furatꝰ
peris ⁊ tanꝙͣ ꝓlixo crine egebat ton¬
sore. Ille ꝓtinus reu̾ent assurgens.
assumptis forcipib eum tondere cep̃.
Quod dũ faceret: repperit in occipio
eius duos ocłos latitantes. Expa¬
uit ille. ⁊ inqͥsiuit quid hoc esset.
undiq cuncta ꝯspicio: ⁊ isti sunt
ocłi quib uidi suem quam in caue
A abscondisti. mox q disparuit.

Expanded text:
it. Quidam alienam suem furatusperis, et tanquam prolixo crine egebat tonsore. Ille protinus reverenter assurgens, assumptis forcipibus eum tondere coepit. Quod dum faceret, reperit in occipitio ejus duos oculos latitantes. Expavit ille, et inquisivit, quid hoc esset. undique cuncta contemptor; et isti sunt oculi, quibus vidi suem, quam in cavea modo conclusisti, moxque disparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃to cassari potest. uestib ⁊ telis q̃
undiq abluende ad castrũ de sine mu¬
ro deferuntur nouas eractiones im¬
posuit. qͣs nec ip̃e nec aliquis post eũ
remouit. Manente autem poc̃o: ncc̃e
est manere penitentiam ꝑcc̃i. Ad qd̾
latus. Suꝑest ergo ut filio meo gau
bec nota facias. ⁊ ut prauam exacti¬
onem ad priorem ꝯsuetudinem redu

Expanded text:
argumento potest. Vestibus ac telis, quæ vndecunque abluendæ ad castrum de Sinemuro deferuntur, nouas exactiones imposuit, quas nec ipse nec aliquis post eum remouit. Manente ergo peccato, necesse est manere & pœnam peccati. Ad quod erauit. Superest, vt filio meo Gaufuccessit, hæc nota facias, & vt prauam exactionem ad priorem redu
Abbreviated transcription (Latin):
unum de eis quos in ignib tor¬
rebant iactauerunt in eũ ⁊ con¬
tingentes humerũ maxillamq
eius incenderunt. Cognouit q¬
uestimentũ eius morientis acce¬
ignem reiecit. Dicebatq hostis
malignus. Nolite repellere quẽ
ante suscepistis. Nam sicut bo¬
ita et de penis eus participes eẽ
debetis.Contradicens angłs non
cessauit q ignis: ⁊ conu̾sus angłs
ad eũ. quod incendisti inquit hoc
arsit in te. Si enim huius uiri in
peccatis suis mortui pecuniam
non accepisses: nec pena eiꝰ in te ar¬
signũ incendii quod in anima ꝑ¬
tulit insibile cunctis in humero
maxillaq portauit. uidam
latro duos itinerantes quos hos
ferretur: sacerdos ꝓ eo missam cele¬
brare cepit. C unq ad uerba celebͤ¬
tionis dñice uenire deberet. terri¬
bilis sonus in tecto eccłie ꝑcrebru¬
it. ⁊ altare sic̃hucusq patet usq
ad radicem scissũ est. Sicq sacer¬
dos cũ omnib ingenti pauore per¬
cussus fugit. ⁊ ꝓ apostata sacrifica¬

Expanded text:
unum de eis, quos in ignibus torrebant, jactaverunt in eum, et contingentes humerum maxi lamque ejus incenderunt: cognovitqvestimentum ejus morientes acceignem rejecit. Dicebatque hostis malignus: « Nolite repellere quem ante suscepistis: nam sicut boita et de poenis ejus participes esse debetis. » Contradicens angelus: «cessavitque ignis. Et conversus ad eum angelus: « Quod incendisti, inquit, hoc arsit in te. Si enim hujus viri in peccatis suis mortui pecuniam non accepisses, nec poena ejus in te arsignum incendii quod in anima pertulit, visibile cunctis in humero maxillaque portavit: latro, qui duos itinerantes, quos hospus deferretur, sacerdos pro eo missam celebrare coepit. Cum ergo ad verba consecrationis Dominica venire deberet, terribilis sonitus in tecto ecclesiae percrebuit, et altare, sicut hucusque paret, usque ad radicem scissum est: sicque sacerdos cum omnibus ingenti pavore perculsus fugit, et pro apostata sacrifica
Abbreviated transcription (Latin):
intinctũ pedem extrahens. saciuᷤ
est inquit ut płes qm pauciores
sequar et ita ludificatus a demo
ne ꝓmittente qd̃ ei tercia die ab¬
hinc incomꝑabilia bona daret:
ip̃a tercia die subita et et̾na mor¬

Expanded text:
intinctum pedem extrahens, Satius est, inquit, ut plures, quam pauciores sequar. Et ita ludifne promittente ei, quod tercia die abhinc incomparabilia bona daret, ipse IV. die subita et eterna mor
Abbreviated transcription (Latin):
integrum exegerat in cella noui¬
tiorum: cũ exiens inde ignoraret
adhuc an haberet domus ip̃a te¬
studinem.quam solemus appel¬
lare celaturam. Multo tempore
frequentauerat intrans et exiens
domum eccłie: cum in eius capite
ubi tres erant unam tantum
di fr̃s cartusie in reliquis om̃ib
edificarentur: unũ fuit quod ue¬
aliquatenus mouit: stramentũ
minus redolens pauꝑtatem.
Nec silentio pressit emulator
uirtutis quod mente concepit.
seo locutus uni e frĩb aliqͣtenus
super hoc moueri sese confessus
est et mirari. Cunq ille ad pa¬
trem scm quod audierat retulis¬
set: non minus ip̃e miratus. qͣle
illud eẽt stramentũ querebat. qd̃
ita scilicet a claraualle cartusiam
usq uenisset: ut nunqͣm illud
uidisset nunqͣm considerasset. usq
in horam illam quale ẽẽt omni¬
no nesciret. Neq enim suũ erat
animal illud. sed a quodam mo¬
sternere ille solebat. Quod sepe
dictus prior audiens in eo potis¬
simum mirabat᷑. quod sic ille dei

Expanded text:
integrum exegerat in cella Novitiorum, cum exiens inde ignoraret adhuc an haberet domus ipsa testudinem, quam solemus dicere caelaturam. Multo tempore frequentaverat intrans et exiens domum ecclesiae, cum in ejus capite, ubi tres erant, unam tantum eterum cum in reliquis omnibus aedificarentur, unum fuit, quod praliquatenus movit, stratura minus praeferens paupertatem. Nec silentio pressit aemulator virtutis quod mente conceperat: sed locutus uni e fratribus, aliquatenus super hoc moveri sese confessus est et mirari. Cumque ille ad Patrem sanctum quod audierat retulisset; non minus ipse miratus, quale illud esset stramentum quaerebat, quod ita scilicet a Clara-Valle Cartusiam usque venisset, ut nunquam illud vidisset, nunquam considerasset, et usque in horam illam quale esset, omnino nesciret. Neque enim suum erat animal illud, sed a quodam mosternere ille solebat. Quod verbum saepe dictus Prior audiens, in eo potissimum mirabatur, quod sic ille Dei
Abbreviated transcription (Latin):
di: nisi tantum ep̃i. Lonachꝰ¬
qͥdam occurrit ancillis dei itine¬
re quodam. Quib uisis: diu̾tit
extra uiam. Cui dixit abbatissa.
Tu si ꝑfectus monachus esses:
ceres qi femine eramus. Abba

Expanded text:
di, nisi tantum episcus occurrit ancillis Dei in itinere quodam. Quibus visis divertit extra viam. Cui dixit abbatissa: Tu si perfectus monachus esses, ceres quia feminae eramus. 63.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs quem ꝓ secreta culpa ab alta¬
dus suspenderat notari timens et
ruborem non sustinens. ad manum
eius cũ ceteris nimiũ p̃sumptuos
accessit. Intuitus autem eum qm̃
causa latens erat repellere hoĩem
noluit. sed intimo corde orabat dm̃.
ut de tanta p̾sumptione melius
aliquid ordinaret. Itaq sũp¬
tam homo eucharistiam
non poterat ad interiora tra¬
hicere. et diu multumq conatus¬
est cũ nullo mͦ p̃ualeret anxius
& tremebundꝰ clausã ore seruabat.
Expleta deniq hora orationis .uͭi.

Expanded text:
aliquis, quem pro secreta culpa ab alta suspenderat, notari timens, et ruborem non sustinens, ad manum ejus cum caeteris nimium praesumptuosus accessit. Intuitus autem eum, quoniam causa latens erat, repellere hominem noluit, sed intimo corde orabat Deum ut de tanta praesumptione melius aliquid ordinaret. Itaque sumens homo Eucharistiam non poterat ad interiora trajicere, et diu multumque conatus, cum nullo modo praevaleret, anxius et tremebundus clausam ore servabat. Expleta denique hora orationis
Abbreviated transcription (Latin):
posito et in uinculis religato cũc
ad coniugem reuersus. qͥb dieb
eius uincula soluerent᷑ innotu¬
it. eiꝰq coniunx illos fuisse dies
quib ꝓ eo offerebat sacrifitium

Expanded text:
positum et vinculis religatum fuisad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux illos fuisse dies, quibus pro eo offerebat sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
ris sue carualem exhorruerat uitã:
ta: solutũ est uotũ. et cepit uidere
in sp̃u quam in corꝑe noluit. Qua¬
dam gͥ nocte audiuit ꝑ sompniũ
uocem sibi dicentem. sororem eius
stare in atrio foris. et ecce ꝑ totos
tͥginta dies nil gustasse. Qui eui¬
gilans cito intellexit cuiꝰ esce inedia
marceret. et diligenter discusso nu¬
mero dierũ quem audierat. ip̃m ẽẽ
reperit. ex quo pro ea panem de celo
uiuum non obtulisset. Tunc ille
qͥ sororis animam non oderat sed
peccatum: beneficientiam quam
intermiserat rursum adoritur. nͨ¬

Expanded text:
s carnalem exhorruerat vitam, ta, solutum est votum, et coepit videre in spiritu, quam in corpore noluit. Quadam nocte audivit per somnium vocem sibi dicentis, sororem ejus stare foras in atrio, et ecce per totos triginta dies nihil gustasse: qui evigilans cito intellexit, cujus escae inedia marceret. Et diligenter discusso numero dierum quem audierat, ipsum esse reperit, ex quo pro ea Panem de coelo vivum non obtulisset. Tum ille qui sororis non animam oderat, sed peccatum; beneficientiam, quam 664 intermiserat, rursum adoritur N
Abbreviated transcription (Latin):
eius de captiuitate diaboli. Sepe
namq contingit ut homo ma¬
lus affectus abeneficiis ad bonos
se conferat mores. Desiderium
sunt: ut non possint studere

Expanded text:
ejus de captivitate diaboli. Saepe namque contingit ut homo malus affectus beneficiis, ad bonos se conferat mores. Desiderium sunt, ut possint studere
Abbreviated transcription (Latin):
Nuigiluis cũ nocturnas oratio¬
nes celebrarent siquando sc̃s pa¬
lemon uidisset sompno pacho¬
educens eum foras harenam por¬
tare p̃cipiebat de loco ad alterũ
locũ. et tali exercitio mentem eiꝰ
grauatam sompni pondere sub¬

Expanded text:
iam cum nocturnas orationes celebrarent, si quando senior vidisset somno Pachoeducens eum foras, arenam portare praecipiebat de loco ad alterum locum; et tali exercitio mentem ejus gravatam somni pondere sub
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd in illa acie que armata
in p̃lio ꝑabat᷑ ant iam adu̾sus
hostilem exercitũ collocata cõminus
pede distͥcto ense pugnabat. ullã
feminam stare ac pugnare uidi¬
stic Tunc demum miles confus
correptũ. Detrus cantor.
principis a pͥncipe prudenti. qui

Expanded text:
numquid in illa acie quae armata in praelio parabatur, aut jam adversus hostilem exercitum collato cominus pede, districto ense pugnabat, ullam feminam stare aut pugnare vidisti? Tunc demum miles confusus correctum. Martinus autem principis prudentis a principe prudenti qui
Abbreviated transcription (Latin):
chus quidam cingulum mona
sibi eminus in remoto quasi here¬
mita uicturus erexerat. Interea astu¬
ius inimicus uariis cogitationib
brutũ pectus agitabat. ut con¬
mutata secũ potius uellet habita

Expanded text:
s quidam cingulum in ecsibi eminus in remoto quasi eremita uicturus erexerat. interea astutus inimicus uariis cogitationibus brutum pectus agitabat, ut conmutata secum potius uellet habitar
Abbreviated transcription (Latin):
aderburna germanie ci¬
tas combusta est cũ ma¬
iori eccłia. In monasterio autem
monachoꝵ scotus qͥdam monachꝰ
nomine paternus. multo temꝑe
reclusus. qui etiam hoc incendiũ
sepe p̃dixat ꝓpter ꝓpositũ reclusi¬
onis exire nolens se comburi pas
sus ẽ. N p̾monstracensi ec¬
clesia cuidam fr̃i altiꝰ de ineffabi¬
li trinitate q̃ ds est cogitanti. in
matutinis demon astitit. et ei tͥa
gestans capita apparuit tͥnitatẽ
se esse contestans. ob fidei sue
meritũ tͥnitatis uisione eũ
inimici dolum agnoscens:

Expanded text:
aderbrunna Germaniae civitas combusta est cum majori aecclesia. In monasterio autem monachorum Scottus quidam monachus, nomine Paternus, multo tempore reclusus, qui etiam hoc incendium sepe predixerat, propter propositum reclusionis exire nolens, se comburi pas 11. In Premonstratensi aecclesia cuidam fratri altius de ineffabili trinitate, quae Deus est, cogitanti, in matutinis demon astitit, et ei tria gestans capita apparuit, Trinitatem se esse contestans, et ob fidei suae meritum Trinitatis visione eum inimici dolum agnovit, et ei
Abbreviated transcription (Latin):
patrem sc̃m traxit in ꝑtem. cuiuͤ
pedib aduolutus. cũ multis ei la¬
crimis quod patiebat᷑ aꝑuit. ⁊ aꝑ¬
to ore ipãm quoq eucharistiam
ostendebat. Increpans autem eum
confitentem absoluit. ⁊ sine diffi¬
cultate recepit dñica sacram̃ta.

Expanded text:
Patrem sanctum traxit in partem: cujus pedibus advolutus, cum multis ei lacrymis quod patiebatur aperuit, et aperto ore ipsam quoque Eucharistiam ostendebat. Increpans autem eum, confitentem absolvit, et ex eo sine difficultate recepit dominica Sacramenta.
Abbreviated transcription (Latin):
anthoniꝰ ait. Pone sagittam in ar¬
cu tuo. et trahe. Et fecit sic. Et
dixit ei. It̾̃m trahe. Et traxit. Et
uenator. Si supra mensurã traxe¬
ro: franget᷑ arcus. Dicit ei anthonꝰ.
sura tendimus: fratres cito deficiñ

Expanded text:
t ei: Pone sagittam in arcu tuo, et trahe; et fecit sic. Et dixit ei: Iterum trahe; et traxit. Et . Dixit ei venator: Si supra mensuram traxero, frangetur arcus. Dicit ei abbas Antsura tendimus, fratres cito defici
Abbreviated transcription (Latin):
affrica quidẽ ortõdoxi ep̃i lingius fibi
excisis radicitus a uuandalis postmõd
in elationem u̾su statim diuinõ do¬
inter romanam eccłiam & arroganti¬
am iohannus ep̃i constantino polita¬
ni nniu̾salis patriarche nomen sibi
usurpantis. sub pelagio papa concep¬
ta os a gregorio iam inide ñ lenter
ex agitata. non antra quiescere potu¬
ir. quam iohes ipse subita marit obist.

Expanded text:
Africa quidam orthodoxi episcopi, linguis sibi excisis radicitus a Wandalis, postmodumin elationem versus, statim privatus diinter Romanam aecclesiam et arrogantiam Johannis episcopi Constantinopolitani, universalis pathriarchae nomen sibi usurpantis, sub Pelagio papa concepta et a Gregorio jam inde non leniter exagitata, non antea quiescere potuit, quam Johannes ipse subita morte obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
eum non uidit penitus. aut se
uidere ñ uidit. Cum enim ues¬
ꝑe facto de eodem lacu socii col¬
loquerentur: interrogabat eos
ubi lacus ille esset. et miratis

Expanded text:
us non attendit, aut se videre non vidit. Cum enim vespere facto de eodem lacu socii colloquerentur, interrogabat eos, ubi lacus ille esset, et mirati
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sunt mͥ dñe indigno ser¬
uo tuo frumenti ducenta milia
ego indignus in mynisteriũ ur̃i
diaconatuᷤᷤ frui merear. Cui sc̃s.
tempori necessaria: sed maculosa

Expanded text:
i. Sunt igitur indigno servo tuo frumenti ducenta millia ego indignus in ministerio vestri diaconatu frui merear, ut per tempori necessaria, sed maculosa
Abbreviated transcription (Latin):
uidam frater ꝓbatissimo cui¬
lam sen uicio carnis semet ip̃m
grauissimo confessus est impug¬
nari. Nam contra usum nature
desicerio patiendi magis quam
inferendi ignominiam intolera¬
bili estu libidinis itrebatur. Tũc
ile ut sp̃ualis uerusq medicus
postqͣm cãm morbi huius et origi¬
nem ꝓtinus ꝑuidisset: grauiter
suspirans. nequaquam ait tam
nequam spiritui tradi te dñs per¬
misisset nisi aliquid blasphemas¬
ses in eum. Quo ille comꝑto: con¬
sestim ꝓcidens ad pedes eius ĩ ter

Expanded text:
ui probatissimo cuidam senum uitio carnis semet ipsum grauissimo confessus est inpugnari: nam contra usum naturae desiderio patiendi magis quam inferendi ignominiam intolerabili aestu libidinis urebatur. tum illum ut spiritalem uerumque medicum interiorem causam morbi huius et originem protinus peruidisse: qui grauiter suspirans, nequaquam, ait, tam nequam spiritui tradi te dominus permisisset, nisi aliquid blasphemasses in eum. quo ille conperto confestim procidit ad pedes eius in ter
Abbreviated transcription (Latin):
in occursũ fr̃m expectantib cunctis
captiuam bestiam resoluto pallio ñ
sine iactantie tumore deposuit. Sed
cũ infantũ fidem atq uͥtutem cet̾i
p̃dicarent: abbas ip̃e altiori consi¬
lio ne infirma etas in solesceret uir¬
gis utrũq compescuit. multũ obiur¬
gatos.cur ipsi qd̃ ꝑ eos dñs oꝑatus
fuerat ꝓdidissent. opꝰ illud ñ sue fi¬
dei sed diuine fuisse uirtutis. disce¬
rent potius deo in humilitate seruire:
lior eẽt infirmitatis conscĩa: uͥtutũ
uanitate. Quidam sc̃s fugan
incredibili p̃ditus potestate. inau¬
dita ꝑsingulos dies faciebat sig¬

Expanded text:
in occursum fratrum, inspectantibus cunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, cur ipsi, quod per eos Dominus operatus fuerat, prodidissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, lior esset infirmitatis conscientia uirtutum uanitincredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies sig
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Uentte obuiam solitorio
ili. Uidens autem senex eos alon¬
ge uenientes cũ lampadib: cogno¬
uit q sͥ uenirent in occursũ. Exu
ens gͦ se uestim̃ta sua misit itia ⁊̃
flumine. et cepit lauare ea stans

Expanded text:
n obviam solitario illi. Videns autem eos senex a longe exeuntes cum lampadibus, cognovit quia sibi venirent in occursum; et exuens vestimenta sua, misit illa in flumine, et coepit lavare ea, stans
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ sederet ⁊ uimen ĩtexeret: so¬
la eam uoce benedicens ait. Det tͥ
mercedem ds. Dem̃ dicit economo¬
o suo. Suscipe caute ⁊ diuide ꝑ õs
qui sunt tam in libia qm in insu¬

Expanded text:
quit, et vimen intexeret, sola me voce benedixit et ait: Det tibi mercedem Deus. Deinde dicit oeconomo suo: Suscipe caute, et divide per omnes qui sunt tam in Lybia, quam in insu
Abbreviated transcription (Latin):
brans aiebat. Ubi ẽ fides ur̃a: Post
multũ uero temporis cernens dia¬
bolus eũ sibi ꝑomnia mancipatũ.
lierem splendidis uestib adornatã.
et cepit ostiũ cellule eiꝰ uehementer
extundere. Qui cũ aꝑuisset: ait ei
creditorib urgeor et metuo ne me
recipias me in tuãcella Qui mente¬
cecatus. nͨ quis eẽt ualens discerne
cedens: illuis quasi mulieris peti¬
uit amplexus. Quẽ sp̃c inmundꝰ¬
et reuolutus suꝑ pauim̃tũ ueluti
mortuus diu multumq ꝑmansit.
Post aliquot autem dies in se reu̾¬

Expanded text:
brans eis, aiebat: Ubi est fides vestra? Post non multum vero temporis cernens diabolus, eum sibi per omnia mancipatum, lchram, splendidis vestibus adornatam, et coepit ostium cellae ejus vehementer extundere. Qui cum aperuisset, ait ei creditoribus urgeor, et metuo ne me recipias me in tuam cellulamcuratus, nec valens discerners, et ejus quasi muliebres petivit amplexus. Quem spiritus iet revolutus super pavimentum, veluti mortuus diu multumque permansit. Post aliquantos autem dies tande
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. Qui cũ multo tempore in
senis animus ꝑ leticiã de salute pu
cum illis sororib iocabat᷑. At uero
uͥ ad seruos dĩ uentũ est. ad hunc
puerũ accedere ñ presumit. Uix¬

Expanded text:
rium duxit. Qui cum multo tempore in senis animus de salute puecum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
et pachonnꝰ ignem accenderent:
quidam frater suꝑueniens apud
eos manere uoluit. Qui cũ sus
ex uobis:stet suꝑ hos carbones et
ꝑbie tumore deceptũ: cõmoniit dicẽs.
Desine frater ab hac insania: nec ta¬
le quid ulterius loquaris. Qui
correptione senis plus inflatus. sr̃¬

Expanded text:
et Pachomius accenderent ignem, quidam frater superveniens, apud eos manere voluit. Qui cum susct ex vobis, stet super hos carbones igngens superbiae tumore deceptum, commonuit dicens: Desine, frater, ab hac insania, nec tale quid ulterius loquaris. Qui correptione senis non solum
Abbreviated transcription (Latin):
draconem fugerunt. Dicit ei fr̃. ⁊ tu
tunes pater: Senex respondit. Non
timeo fili. s expedit qi draconem ui¬
dens. fugi. qm̃ non habui spm̃ ua nã¬
tica. Sicut chesaurus manifestus
enim cera soluit᷑ a facie ignis:. ita ⁊
anima laudib inanitur. ⁊ auricit
urtitũ rigorem. Dixit it̾mi. Sicut
impossibile ẽ uno eodemq tempore
et herbam esse et semen: ita impossi¬
bile ẽ ut scłarem głam habentes: ce¬
lestem faciant fructũ. Aliquan¬
D in cellis festiuitas ẽ celebrata: et¬
uebant fr̃s in eccłia. Dixit autem
lam senũ dixit ei. Expedierat tĩbi
bodie in cella tua comedere carnes:
sua audie hanc uocem coram tot¬

Expanded text:
draconem, fugerunt. Dicit ei frater: Et tu times, Pater? Respondit senex: Non timeo, fili; sed expedit quia draconem videns fugi, quoniam non habui effutica: Sicut thesaurus manifestus enim cera solvitur a facie ignis, ita et anima laudibus inanitur, et amittit virtutum rigorem. 20. Dixit iterum: Sicut impossibile est, uno eodemque tempore et herbam esse et semen, ita impossibile est ut saecularem gloriam habentes, coelestem faciant fructum . 21. Aliquando in Cellis festivitate celebrata, edebant fratres in ecclesia . Erat autem am senum, et dixit ei: Expedierat tibi hodie in cella tua comedere carnes, quam audiri hanc vocem coram t
Abbreviated transcription (Latin):
Trater quidam .ix. annis man¬
sit impugnatus a cogitationibus
suis ut exiret de congregatione fra¬
trũ ⁊ cotidie tollebat pelliculam su¬
am in qua iacere solitus erat ut
exiret. et quando fiebat uespere
dicebat in semet ip̃o. Crastina die¬
hinc discedo. ⁊ mane dicebat. Ex¬
torqueamꝰhodie hͥ stare propt̃ dm̃¬

Expanded text:
rater quidam novem annis mansit impugnatus a cogitationibus suis, ut exiret de congregatione fratrum, et quotidie tollebat pelliculam suam, in qua jacere solitus erat, ut exiret. Et quando fiebat vespere dicebat in seipso: Crastina hinc discedo. Et mane dicebat in cogitatione: Extorqueamus nobis hic stare et
Abbreviated transcription (Latin):
sum traditus. qui cauda sua genu
a mea petesq colligauit. caput ũo
suũ intra os meũ mittens spiritũ
meũ ebibens abstrahit. Quib dcĩs:
statim defunctus ẽ. De uana Gła.¬

Expanded text:
 traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, a
Abbreviated transcription (Latin):
descendentem suꝑ solitariũ illũ. habñ¬
tem tridentẽ igneũ ⁊ audiuit uocem
dicentem. Sicut anima ista ñ me
fecit reqͥescere neq unam horam in
se sic neq miserearis eus: euellens

Expanded text:
descendentem super solitarium illum, nabentem tridentem igneum, et audivit vocem dicentem: Sicut anima ista non me fecit quiescere, neque una hora in se, sic neque tu miserearis ejus evellens
Abbreviated transcription (Latin):
Idi nomen taceo ne satiram
putes. nobilissimam mulierũ
bomanoꝵ in basilica beati petͥ semi¬
uiris antecedentib ꝓpria manu ut
religior putaret᷑ singulos nũmos
disꝑtire pauꝑib. Interea ut usu
uosse ꝑfacie ẽ. anus quedam que¬
anius pannis q obsita p̃cucurrit.
ut alterũ nũmũ acciꝑet. Ad quã
cũ ordine ꝑuenisset. pugnus porri¬
gitur ꝓ denario. ⁊ tanti criminis re¬
us sanguis effunditur. De dialo

Expanded text:
nomen taceo, ne Satyram putes nobilissimam mulierum Romanarum in Basilica Beati Petri, semiviris antecedentibus, propria manu, quo religiosior putaretur, singulos nummos dispertire pauperibus. Interea ut usu nosse perfacile est anus quaedam annis pannisque obsita praecucurrit, ut alterum nummum acciperet: ad quam cum ordine pervenisset, pugnus porrigitur pro denario, et tanti criminis reus sanguis effunditur. Radix o
Abbreviated transcription (Latin):
Rater quidam bone intentionis set
durioris erga cet̾os fr̃s ꝯuersationis
⁊ minus compatiens quam deberet. i
monasterio clareualł defunctus ẽ. Post
paucos autem dies uiro di apparuit.
uultu lugubri ⁊ habitu miserabili sig¬
nificans ñ ad uotũ sͥ cuncta succedere.
Int̾rogatus autẽ quid sͥ esset: quatuor
dilaceratis sese traditũ querebatur.
Ad quod uerbũ continuo impulsus
est et quasi precipitanter expulsus
a facie uiri dei. Qui grauius inge¬
miscens. post tergũ eius clamauit. P
cipio tͥ inquit in nomine. dm̃. ut qͦ¬
liter tecũ agat᷑ mͥ in proximo iterũ¬
innotescas. Et conu̾sus ad orationẽ
ꝓeoadoblationẽ hostie salutaris. ali
scĩtatem. eitem suilit̾ subuenire mo¬
nebat. Nec uero destitit: donec post
paucos dies sicut p̃ceꝑat per aliã reue¬
lationem cognita eiꝰ liberatione meru¬

Expanded text:
rater quidam bonae intentionis, sed durioris erga caeteros fratres conversationis, et minus compatiens quam deberet, in monasterio defunctus est. Post paucos autem dies Viro Dei apparuit vultu lugubri, et habitu miserabili, significans non ad votum sibi cuncta succedere. Interrogatus autem quid sibi esset, quatuor lacertis  al. dilaceratis sese traditum querebatur. Ad quod verbum continuo impulsus est, et quasi praecipitanter expulsus a facie Viri Dei. Qui gravius ingemiscens, post tergum ejus clamavit: « Praecipio, inquit, tibi in nomine Domini, ut qualiter tecum agatur in proximo innotescas. » Et conversus ad orationem pro eo, et oblationem hostiae salutaris, aliqsanctitatem, eidem similiter subvenire monebat. Nec vero destitit, donec post paucos dies, sicut praeceperat, per aliam revelationem cognita ejus liberatione, meru
Abbreviated transcription (Latin):
rio discesserat: cum impletus a de¬
mone cruentas spumas ore ꝓuolug
suis dentib se ipse lacerabat. Deinte
ad idem monasteriũ fr̃m humeris re¬
uix post bienniũ oratione sc̃oꝵ abĩ¬
munto spu liberatus ẽ. Tunc ad he¬
remum unde discesserat mox regre
decipiat aut incerta mobilitas dese¬
obsesso quodam homine inmundũ
sp̃m excussit. Qui malignus sp̃c cũ
uesꝑascente iam die secretam ab ho¬
minib horam cerneret. ꝑegrinum
quempiam esse se simulans. circiure
ꝑegrmũ hominẽ de hospitio suo ex¬
pulit. Quero uͥ reqͥescere debeam: ⁊ in
ciuitate ñ inuenio. Cuiꝰ uocem qͥdã¬
ta prunas fecit. Cumq uicissim lo¬

Expanded text:
ctu abscesserat, impletur a daemone, cruentasque spumas ore provolvens, suis dentibus se ipse lacerabat. Deinde ad idem monasterium fratrum humeris re Post biennium demum oratione Sanctorum ab immundo spiritu liberatur; ad eremum unde discesserat, mox regredecipiat, aut incerta mobilitas inutobsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidata prunas fecit. Cumque vicissim ali
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hoc quod in baptismo abrenuntia¬
te nos sathane. et om̃ib oꝑib eiꝰ pro¬
misimus minime implemus. Alt̾m
cupiditatis. cum mundi diuitias a¬
mori celestiũ preponimus. Terciũ dic¬
sensionis. cũ animos proximoꝵ etiam
in suꝑuacius reb offendere ñ formi¬
damus. Quartũ impietatis. cũ inf̾ir¬
miores spoliare et eis fraudem facere

Expanded text:
cum hoc quod in baptismo abrenunciare nos Satanae et omnibus operibus ejus promisimus, minime implemus: alterum cupiditatis, cum mundi divitias amori caelestium praeponimus: tertium dissensionis, cum animos proximorum, etiam in supervacuis rebus offendere non formidamus: quartum impietatis, cum infirmiores spoliare, et eis fraudem facere
Abbreviated transcription (Latin):
Cum traditurus esset abbas¬
flentem et dixerunt ei. In ueritate
et tu times mortem pater: Et dix̃
eis. In ueritate. Timor enim qui
in hac hora mͥ est semꝑ fuit in
me ex quo factus sum monachus.
et timeo ualde. atq ita dormiuit¬

Expanded text:
m traditurus esset flentem, et dicunt ei: In veritate et tu times mortem, Pater? Et dixit eis: In veritate. Timor enim qui in hac hora est mihi semper fuit in me, ex quo factus sum monachus, et timeo valde; atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
fractũ. ut in infirmitorium duc¬
tus lectõ detineret᷑. Qui accersito
priore confessus ẽ malitiam qͣm
intenderat. et penam qͣm inde ꝑ¬
tulerat. Acceptaq penitentia per-¬
fecte resipuit. & non app̃hendit eũ
ultra desiderium fugiendi.

Expanded text:
fractum, ut in infirmitorium ducfractum, ut in infirmitorium ductus, lecto detineretur. Qui accersito priore confessus est malitiam quam intenderat, et poenam quam inde pertulerat. Acceptaque poenitentia perfecte resipuit, et non apprehendit eum ultra desiderium fugiendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam de fr̃ib clareuallis
cũm instinctu diabolico ita mente
corruptus eẽt ut iam ad scłm a¬
postatare disponeret: uidit in
uisu noctis beatũ bernardũ scm̃¬
q malachiam in dormitoriõ de¬
ambulantes. et eos qui ibi pau¬
sabant uisitañdo benedicentes.
Qui cũ in eodem uisitationis or¬
dine ad eiꝰ lectulũ deuenissent:
ait sc̃s malachias. Homo iste per¬
uersus nichil omnino boni in cor¬
de uersat. s diabolo suãdenti iam
dedit assensũ. ut ad uomitũ scłi
ꝓxime reu̾tatur. Quo audito be¬
atus bernaroꝰ dixit ei. Tu gͦ fuge¬
re queris: Et quo fugies miser a
facie. dñi: Crede mͥ qr malo tuo
talia cogitasti. Neq enim delecta¬
bit te amplius fuga: qͣndo iam
euaseris de manu mea. Et his
dictis: cepit eum crebris ictib cũ¬
dere baculo quẽ tenebat et ait.
Ecce stipendia que merereris: sur¬
ge nunc et fuge si poteris. Euigi¬
lans itaq frater. inuenit se tun¬
sionib illis ita dolentem atq cõ¬

Expanded text:
Quidam de fratribus Clarevallensibus, cum instinctu diabolico in mente corruptus esset ut jam ad saeculum apostatare disponeret, vidit 228 in visu noctis beatum Bernardum, sanctumque Malachiam in dormitorio deambulantes, et eos qui ibi pausabant, visitando benedicentes. Qui cum in ordine visitationis ad ejus lectulum devenissent, ait sanctus Malachias: « homo iste perversus nihil omnino boni in corde versat, sed diabolo suadenti jam dedit assensum ut ad vomitum saeculi proxime revertatur. » Quo audito beatus Bernardus dixit ei: « Tu ergo fugere quaeris? Et quo fugies miser, a facie Domini? Crede mihi, quia malo tuo talia cogitasti. Neque enim delectabit te amplius fuga, quando jam evaseris de manu mea. » Et his dictis, coepit eum crebris ictibus tundere baculo quem tenebat, et ait: « Ecce stipendia quae mereris. Surge nunc, et fuge, si poteris. » Evigilans itaque frater, invenit se tunsionibus illis ita dolentem atque con
Abbreviated transcription (Latin):
poris friuola occasione fregisset.
dam ad fenestram cellule pulsãs.
Cui cũ aꝑuisset tremefactus ĩ as¬
pectu eiꝰ obstupuit. Erat enim ꝑ¬
sona reuerentissimi uultus ⁊ ha¬
rat. uestimenta eius candida et
sicut nix. & facies singulari uenu¬
state refulgens. Nudis pedibus

Expanded text:
 frivola occasione fregisset. repente quidam ad fenestram cellulae pulsans: cui cum aperuisset, tremefactus in aspectu illius obstupuit. Erat enim persona reverendissimi vultus et harat. Vestimenta ejus candida et sicut nix facies illius singulari venustate refulgens, angelum potius
Abbreviated transcription (Latin):
dampnosum. Et data benedictioe
coruoꝵ in disco uagantes & sine plu¬
mis apparuerũt. Quo uiso scimoni¬
alis expauit. et accita sorore que mi
nistrabat ei rei ueritatem inqͥrit.
Illa sub obtestatione tremendi exa
sta cocta apposuisse. Erat cella suꝑ
su labit᷑ ad inferiora. Igit᷑ ancilla
sẽd fluitante uasculo suꝑ undas. tan
saxi concauitas aquarũ congeriem

Expanded text:
ditur, et data benedictionecorvorum in disco vagientes et sine plumis apparuerunt. Quo viso sanctimonialis expavit, et accita sorore quae illi ministrabat, rei veritatem inquirit. Illa vero sub obtestatione tremendi examnis cocta apposuisse. Erat autem cellsu labitur ad inferiora. Igitur ancillased fluitante vasculo super undas, tandsaxi concavitas copiosam aquarum congeriem
Abbreviated transcription (Latin):
est autem in ip̃a nocte huiꝰmodi re¬
uelatio cuidam ipsius monasterii
monacho religioso. uidit enim ꝓces¬
sionem candidatoꝵ de celo uenienti¬
um eccłiam introire. et circa corpus
qͦd ibidem more solito seruabatur
assistere. Porro unus ex illis statu¬
ra ꝓcerus. uultu et habitu głosus
atq p̾fulgĩdꝰ accessit ad monachũ
illũ et cepit cũ illo loqͥ. Ille uero ꝑ¬
cunctabat᷑ ab eo qͥ eẽnt. et cuiꝰ rei
gr̃a aduenissent. Cui sc̃s ita respõ¬
dit. Isti quos uides angeli dei sunt
yponensis. Nostri quoq aduentus
est causa. ut animam frĩs huiꝰ no
sulem benedictũ. intelligens nimi¬
rum ac sciens qr uere honorabilis
et głosus apparet in conspectu dñi
ille sacerdos magnus. ille doctorũ
eccłie doctor illustris et excelsus in
uerbo głe augustinꝰ. qui deuotũ
sibi famulũ in die festiuitatis
eiꝰ assumptũ sicut in uita fouere
ñ desiit: ita in morte succurrere

Expanded text:
est autem in ipsa nocte hujusmodi reest autem in ipsa nocte hujusmodi revelatio cuidam ipsius monasterii monacho religioso. Vidit enim processionem candidatorum de coelo 326 venientium, ecclesiam introire, et circa corpus quod ibidem more solito servabatur, assistere. Porro unus ex illis statura procerus, vultu et veste gloriosus atque praefulgidus, accessit ad monachum illum, et coepit cum eo loqui. Ille vero percunctabatur ab eo qui essent, et cujus rei gratia advenissent. Cui sanctus ita respondit: « Isti quos vides, angeli Dei sunt,piscopus Hipponensis. Nostri quoque adventus est causa, ut animam hujus fratris que praesulem benedictum, intelligens nimirum ac sciens quia vere honorabilis et gloriosus apparet in conspectu Dei, ille sacerdos magnus, ille doctorum Ecclesiae doctor illustris, et excelsus in verbo gloriae Augustinus, qui devotum sibi famulum, in die festivitatis ejus assumptum, sicut in vita fovere non desiit, ita in morte succurrere
Abbreviated transcription (Latin):
esdem fontenet priore audiui: fideli
narratione perstrinxi.
Et qm̃ de eodem uiro mentio incidit.
placet huic loco inserere qͥddam qͦd¬
uir uenerabilis uillelmus de spiria¬
co scĩ bernarcii nepos et monachꝰ pre¬
dicti cenobii nob de cõdem notificauit.
piens et bene morigeratus. religiõe
feruens. uirtutũ gratia pollens. lit¬
terarũ scientia p̃minens. Qui dum
cẽt omnium diuinoꝵ eloqͥoꝵ assidu¬
us inuestigator: p̃cipue tamen libro¬
rum sc̃i augustini erat ardentissimꝰ
amator. ita ut eundem dulcissimũ¬
coleret. et ꝓpter sp̃alem qͣm circa illũ
habebat deuotionẽ. in eius festiuita¬
te ut sepius fatebat᷑ mori desidera¬
ret.uerũ diuina clementia q̃ pia scõ¬
rum uota et aspirando p̾uenit et
adiuuando ꝓsequit᷑ hunc famulũ
suum desiderii compotem fecit. qͥ a
in ipsa beati augustini festiuitate
sicut preoptau̾at tam felicit̾ quã
fideliter emundo migrauit. Facta

Expanded text:
ejusdem Fonteneti priore audivi, fideli ejusdem Fonteneti priore audivi, fideli narratione perstrinxi. Et quoniam de eodem viro mentio incidit, placuit huic loco inserere quiddam, quod venerabilis Willelmus de Spiriaco, sancti Bernardi nepos et monachus praedicti coenobii, nobis de eodem notificavit. piens et bene morigeratus, religione fervens, virtutum gratia pollens, litterarum scientia praeminens, qui dum esset omnium divinorum eloquiorum assiduus investigator, praecipue tamen librorum sancti Augustini erat ardentissimus amator, ita ut eumdem scoleret, et propter specialem quam circa illum habebat devotionem, in ejus festivitate, ut saepius fatebatur, mori desideraret. Verum divina clementia, quae pia sanctorum vota et aspirando praevenit et adjuvando prosequitur, hunc famulum suum desiderii sui compotem fecit, quia in ipsa beati Augustini festivitate, sicut praeoptaverat, tam feliciter quam fideliter e mundo migravit. Facta