comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moratione et̃ne reqͥei. Sic enĩ int̾p̃tat᷑ sab̾¬
batũ .i. requies. Et inħ psalmo mat̾ia: penicens
affuctꝰ multis miseriis. multisq dolorib ꝓ pecca¬
tis suis. In exordio captat iudicis beniuosentiã
n scd̾a parte narrat miseriã & deiectionẽ nimiã:
uͥ ait miser factꝰ sum. Int̾cia parte ostendit se
nũqͣm d̾m int̾ tot mala deseruisse. s semꝑ in
ipso sꝑasse. q se ad gͣuiora patiendũ paratũ ẽẽ
Inc̃clusione ponit qͣndam exultationẽ: deim¬
petͣca uenia. Intendit nos admoñe. ñ ut intel¬
ligamꝰ sic̃ fecit in alio penitentiali psalmo. s
ut iam patient̃ sustineamꝰ q̃cumq mala ad
purgationem peccatoꝵ.
rt̃ t̃̾ribilit̾ increpatis: ite maledicti inignem
et̾num. In furore ħ arguent᷑. qͥ mͦ in tp̃r mĩe
ad penitentiã ñ emolliunt᷑. Pirã potest in¬
telligi. examinatio ignis purgatorii: inqͦ cor
re. Abhac gͦ ira & furore penitens istetu¬
tum se ẽẽ dep̃cat᷑. p̃tendens multas mise¬

Expanded text:
e requiei. Sic enim interpretatur sabbatum, id est, requies. Est in hoc psalmo materia, poenitens afflictus multis miseriis, multisque doloribus pro peccatis suis. In exordio captat judicis benevolentiam. In secunda parte narrat miseriam et dejectionem nimiam, ubi ait, Miser factus sum. In tertia parte ostendit, se nunquam Deum inter tot mala deseruisse: sed semper in ipso sperasse, et se ad graviora patiendum paratum esse. In conclusione ponit quandam exultationem de impetrata venia. Intendit nos admonere, non ut intelligamus sicut fecit in alio poenitentiali psalmo, sed ut jam patienter sustineamus quaecunque mala ad purgationem peccatorumrunt, terribiliter increpatis, Ite maledicti in ignem aeternum . In furore hoc arguentur, qui modo tempore misead paenitentiam non emolliuntur. Per iram potest intelligi examinatio ignis Purgatorii, in quo core. Ab hac ergo ira et furore poenitens iste tutum se esse deprecatur, praetendens miserias mu
Abbreviated transcription (Latin):
rib & diuitiis fiorere: ꝙ ecce qͣsi intͣnsitu
atꝙ in moñito uidemꝰ eosdẽ int̾ire Uña di
cimꝰ Ubi est ille: Ubi canta gła. tantȩ di¬
uitiȩ tanta potentia: Et ingemimꝰ di¬
illi derogant. qui hanc ꝙ usq admortẽ seq̃ntes
amant. Qui ħ qͥd̾irectiꝰ agẽnt. si cũ ingła hoĩem
cerñent: cẽ eiꝰ int̾itum cogitantes tͣnseuntẽ
potentiã nicħ ẽẽ sensissent. Tc̃ humana ela¬
tio pensanda ẽ ꝙͣ nicħ sit cum sese suꝑ cet̾os suc¬
cessib extollit Custodi gͦ innocentiam ꝙ uide
equitatẽ: qm̃ st̃ reliqͥe homini pacifico. Inno¬
centia uera:: que nec s nec alti nocet. Hec ẽ
aĩe thesaurꝰ. qͣm auferre semꝑ molit᷑ iimicꝰ
Uñ q suadet t̾rena appet̾ẽ: p̃sentẽ głam amare.
carnis uoluptatib deseruire. Eqͥtas. dicunt᷑ diui¬

Expanded text:
ribus et divitiis florere, et ecce quasi in transitu atque in momento videmus eosdem interire. Unde et dicimus: Ubi est ille? ubi tanta gloria? tantae divitiae? tanta potentia? Et ingemimus di etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Qui hoc quidem rectius agerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc humana elatio pensanda est, quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. 37. Custodi ergo innocentiam, et vide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Innocentia vera est, quae nec sibi nec alteri nocet. Haec est animae thesaurus, quam auferre semper molitur inimicus. Unde et suadet terrena appetere, praesentem gloriam amare, carnis voluptatibus deservire.
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtas sic̃ mͦ ꝓdest bonis ad augm̃tũ sc̃ĩta¬
tis: sic ipsoꝵ pena eis& ustis ꝓderit adin¬
crem̃tũ beatitudinis. Nam ex repboꝵ
dãpnatione cognoscent electi qͥd ꝑiusticiã
meruerint. s. exsua saluatione sentient.
qͥd ꝑ gr̃am receꝑint. Tantoq amore ar¬
dentiori adherebunt. diuine bonitati.
qͣnto eiꝰ gͣtuito d̾ono. & ꝑm̃itam ñ senti¬
ent penam & in m̃itã ꝑcipient głam.
D einde ꝙͣ nulla sit impioꝵ ꝓsꝑitas: osten¬
dit cum subiungit. Uidi impiũ suꝑ¬
ex altatũ. ꝙ eleuatum sic̃ cedros libani.

Expanded text:
iniquitas sicut modo prodest bonis ad augmentum sanctitatis, sic ipsorum paena eisdem justis proderit ad incrementum beatitudinis. Nam ex reproborum damnatione cognoscent electi, quid per justitiam meruerint: quia ex sua salvatione sentient, quid per gratiam receperint. Tantoque amore ardentiori adhaerebunt divinae bonitati, quanto ejus gratuito dono et per meritum non sentient poenam, et immeritam percipient gloriam. Deinde, quam nulla sit impiorum prosperitas, ostendit: cum subjungit: 35. Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut Cedros Libani.
Abbreviated transcription (Latin):
tulit a te ad̃ns peccatũ tuũ. Hȩc aũ u̾ba in ꝑso¬
na nr̃a dicta st̃ qͥ sumꝰ peccatores. Inimici añ
mei uiuunt. bene est illis. gaudent in scłi fe¬
licitate uͥ ego laboro. rugio agemitu cordis
borati adoppͥmendũ me. Et multiplicati st̃ me
qͥ odert̃ me iniq. Multi enĩ apparuert̃ inpassio¬
ne inimici. qͥ antea uidebant᷑ amici. Qm̃ nec
dit᷑ mimicꝰ. Quia xp̃c dilexit eos: illi eum ode¬
rt̃ iniq Odium nanq iniquũ est: odio hab̃e
amicũ. Odiũ iniquũ est: odire hoĩem ñ pecca¬

Expanded text:
a te peccatum tuum . Haec autem verba in persona nostra dicta sunt, qui sumus peccatores. 19. Inimici autem mei vivunt. Bene est illis, gaudent in saeculi felicitate, ubi ego laboro, rugio a gemitu cordisborati ad opprimendum me. Et multiplicati sunt qui oderunt me inique. Multi enim apparuerunt in passione inimici, qui antea videbantur amici. Quia Ctur amici. Quia Christus dilexit eos, illi eum oderunt inique. Odium namque iniquum est, odio habere amicum. Odium iniquum est, odire hominem, non pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cium ꝙ mortẽ. Et qui inqͥrebant mala mͥ locu¬
ti sunt uanitates. dicebant eñĩ adũsus eũ fal¬
sa testimonia. Et dolos totadie meditabant᷑
qͥb ante pilatum accusare possent. S iam
patientiã nr̃i redemptoris audiamꝰ. Ego aũ
tanꝙͣ surdꝰ ñ audiebani. Uñ qͥdam eoꝵ ait. Non
audis qͣnta adũsum te testificant᷑. Et sic̃ mutꝰ
ñ aꝑiens os suũ. Sic̃ scͥptum ÷. Tanꝙͣ ouis ad
uictimã ductꝰ ÷  ñ aꝑuit ossuum. Ec ħ diccũ
ẽ sca̾m accum. Cum hab̾et accum audiendi ꝙ
loq̃ndi. ñ eodem utebat᷑ adiuindiccã. Hec aut̃
ꝑtinent ad potentiã cum subinfert᷑ t factꝰ sũ
sic̃ homo ñ audiens .i. ñ potens audire q ñ
habens more suo redargutiones .i. ꝙͣ uis ha¬
berem uñ possem redarguere: tñ fui qͣsi
rias reddit qͣm acceꝑat. facit mala q̃ põt
minat᷑ q̃ non potest. Ecce iniuriã suscipi¬
ens ds ñ irascit᷑ ñ contumeliosa ũba respon

Expanded text:
um et mortem. Et qui inquirebant mala mihi, loquuti sunt vanitates. Dicebant enim adversus eum falsa testimonia . Et dolos tota die meditabantur. Quibus ante Pilatum accusare possent . Sed jam patientiam nostri Redemtoris audiamus: 13. Ego autem tamquam surdus non audiebam. 176 Unde quidam eorum ait: Non audis quanta adversum te testificantur ? Et sicut mutus non aperiens os suum: Sicut scriptum est: Tamquam ovis ad victest secundum actum. Cum haberet actum audiendi et loquendi, non eodem utebatur ad vindictam. Haec autem pertinent ad potentiam, cum subinfertur: 14. Et factus sum sicut homo non audiens, Idest, non potens audire. Et non habens in ore suo redargutiones. Idest, quamvis haberem unde possem redarguere, tamen fui quarias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur quae non potest. Ecce injuriam suscipiens Deus non irascitur, non contumeliosa verba respon
Abbreviated transcription (Latin):
aures hominũ ñ semꝑ ꝑuenit: ab a. arib dĩ
nũꝙͣ recedit. Hunc aũ int̾iorẽ gemitũ cõm̃dat.
cũ subiungit. Cormeũ cont̾batũ:. Qre: qͥa
dereliqͥt me urtꝰ mea. uidelicet ĩ mortalitas
nat᷑ale erat. ñ ÷ necũ. Uł lum̃ ocłoꝵ ipse
ostendam illi me ipsum. Habeniꝰ aliqͥs lu¬
minis qͥa filii dĩ sumꝰ. & utiq ħ infide retinenꝰiꝰ:
s ñdum est illud lum̃ qd uidebimꝰ ñdũ enĩ
apparuit qͥd erimꝰ. Scimꝰ qͥa cũ apparuerit

Expanded text:
aures hominum non semper pervenit, ab auribus Dei nunquam recedit: hunc autem interiorem gemitum commendat, cum subjungit: 11. Cor meum conturbatum est. Quare? quia Dereliquit me virtus mea.naturale erat, non est mecum. Vel lumen oculorum, ipse Ostendam illi meipsum . Habemus aliquid luminis, quia filii Dei sumus , et utique hoc in fide retinemus: sed nondum est illud lumen, quod videbimus, nondum enim apparuit, quid erimus . Scimus quia cum apparuerit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fessa torpet:uenta ñ ꝓuidet. Alodo ñrti delecta¬
tio subripit. ꝙ tẽꝑantia frigescit. Inqͣntũ enĩ
ad delectationẽ t̃renoꝵ duci᷑. intm̃ min̾ ab¬
at: & uires nr̃e fortraidinis t̾bat. & eo minores
contͣ adũsa existimꝰ. qͦ q̃dam ꝑdẽ ĩmodatiꝰ dilec¬
ta formidamꝰ. Non nũꝙͣ uͦ amor suus sem̃ti
ingerit: eãq latenti motu a reccitudine iusti¬
cie deu̾tit. Et qͦ se totam auccori readẽ ne¬
gligit. eo inse iusticie iure contͣ dicit. Tur¬
batꝰ qͦ aĩe sapientiã stulticia. intelleccũ hebi¬
tudo. consilium p̃cipitatio. forcatudinẽ timor
scientiam ignorantia. timorẽ suꝑbia. Rursꝰ
incorde ꝑflagella turbat᷑ caritas. ꝑformi¬
dinẽ c̃cutit᷑ spes. ꝑ q̃stiones pulsat᷑ fides ꝙẜ
qͥa innum̃is modis turbant᷑ uirtutes aui¬
ciis ꝙ peccatis. dicat᷑ recte. Non est pax ossib
meis a facie peccatoꝵ meoꝵ. Nec ħ mirum

Expanded text:
cum fessa torpet, ventura non providet. Modo menti delectacum fessa torpet, ventura non providet. Modo menti delectatio subrepit, et temperantia frigescit: inquantum enim ad delectationem terrenorum ducimur, in at, et vires nostrae fortitudinis turbat; et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti motu a rectitudine justitiae divertit; et quo se totam auctori reddere negligit, eo in se justitiae juri contradicit. bat quoque animae sapientiam stultitia, intellectum hebetudo, consilium praecipitatio, fortitudinem timor, scientiam ignorantia, timorem superbia. Rursus in corde per flagella turbatur caritas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Et quia innumeris modis turbantur virtutes a vitiis et peccatis, dicatur recte, Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Nec hoc mirum
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ẽ: ꝓpt̾ cognitionẽ: qͥa infacie solemꝰ hoĩes
cognoscẽ. ꝑ cognitionẽ uͭ ire di: sit etiã cogni¬
tio peccati. & ideo subdit. Non est pax ossib
meis a facie peccatoꝵ meoꝵ. Possa intel¬
lligunt᷑ aĩe faciora Ecce ꝓpt peccata nr̃a
q̃ st̃ causa ire di: mus ga patim̃ in m̃bris cor¬
poris. multa inuirtuts b aĩe. In corpore
amisit homo sanitatẽ: inaĩa ꝑdidit pacem
Quia enĩ cũ auctore suo concordare noluit
ruste a inse ipsa discordiã inuenit. mag¬
nam pacem cũ deo habebat qñ int̾no lu¬
mini sine contͣditione alicuil molestiȩ
indesinent̃ inherebat. S pꝰqͣm peccan¬
do iram dĩ meruit. mox ab illa snbeata
ĩ mutabilitate miserabilit̃ corruens. penãq mortali¬
tatis q mutabilitatis incurrens: pacem ut qdiximꝰ
amisit. Ecce sic̃ ossa carnẽ. sic prud̃entia. tẽꝑantia
forticudo iusticia. sustinent m̃tẽ. S eidem m̃ti
mͦ ignauia subripit: s prudentia frigescit. Nã

Expanded text:
a in facie solemus homines cognoscere. Per cognitionem vero irae Dei, fit' etiam cognitio peccati. Et ideo subdit: Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Per ossa intelliguntur animae fortia. Ecce propter peccata nostra, quae sunt caussa irae Dei, multa patimur in membris corporis, multa in virtutibus animae. In corpore amisit homo sanitatem, in anima perdidit pacem. Quia enim cum auctore suo concordare noluit, juste et in seipsa discordiam invenit. Magnam pacem cum Deo habebat, quando in aeterno lumine sine contradictione alicujus molestiae indesinenter inhaerebat. Sed postquam peccando iram Dei meruit, mox ab illa beata immutabilitate miserabiliter corruens, poenamque mortalitatis et mutabilitatis incurrens, pacem ut diximus amisit. Ecce sicut ossa carnem: sic prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinent mentem. Sed eidem menti modo ignavia subrepit, et prudentia frigescit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit  Putruer̃t & corrupte st̃ cicat᷑¬
ces moyꝰ a facie insipientiȩ mee. ꝑsimili¬
tu sdiẽ diccum ÷. Nam sic̃ cicatͥces pu¬
trescunt priꝰ. pꝰea rumpit᷑ caro. sic peccata sanata
inbaptismate pucrescunt. qñ renouant᷑ inuo¬

Expanded text:
corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae. Per similitudinem dictum est. Nam sicut cicatrices putrescunt prius, postea rumpitur caro: sic peccata sanata in baptismate, putrescunt, quando renovantur in vo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me. Nullũ onꝰ tam qͣue podest ẽẽ ꝙͣ mi¬
quitas. cuĩ gͣuitatẽ iłli soli sentiunt qͥ eã
de poñe cupiunt. Non eñi gͣuis illi uidet᷑:
qͥ adhuc in illa delect at᷑. Quͦ illam de ponere
ꝙ m̃dem ad celestia subleuare appetit: qͣn¬
tum onꝰ sit iniqͥ tas sentit. Cum labore
erigit᷑. libens ia cet. Ab insimis uix leuat᷑
ꝙ cũ eleuata ꝓtinꝰ labit᷑. Sẽnet ipsã labo¬
riose iuncendã suꝑna conspicit. s ponde ꝓpͥo

Expanded text:
 me. Nullum onus tam grave potest esse, quam iniquitas: cujus gravitatem illi soli sentiunt, qui 174 eam deponere cupiunt. Non enim gravis illi videtur, qui adhuc in illa delectatur. Qui vero illam deponere, et mentem ad caelestia sublevare appetit, quantum onus sit iniquitas, sentit. Cum labore erigitur, libens jacet; ab infirmis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincend
Abbreviated transcription (Latin):
mortale plenũ tẽptationib & sollicitudinib.
obnoxiũ dolorib corporalib ꝙ indigentiis mu¬
tabile. languidum. m̃dicam̃to indigens. Nam
fanis medicam̃tũ cib ÷ medicam̃tũ sitis: pot.
medicam̃cũ fatigationis ÷ somnꝰ. Hetͣhe ista
medicam̃ta: defictunt illa q̃ existunt. S̃ uñ

Expanded text:
mortale, plenum tentationibus et sollicitudinibus, obnoxium doloribus corporalibus et indigentiis, mutabile et languidum, medicamento indigens. Nam famis medicamentum, cibus est: medicamentum sitis est potus: medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medi
Abbreviated transcription (Latin):
lio suo non peꝑcit. Pma quide uirtꝰ est: ne ꝑ¬
petͣri debeant uitare peccata. Sc̃d̃a Aũ saltẽ
ꝑpetͣta corrig̾ẽ. S plerũq culpas non solũ
ĩminentes minime uitamꝰ: uerũ etiam nec
cõmissas agnoscimꝰ. Et peccatoris mens tan¬
to altiꝰ tenebrascit: qͣnco nec dãpnũ sue ce¬
citatis intelligit᷑. Uñ fit plerũq diumi muñis
largitate. ut culpam pena subseqͣt᷑ & flagella¬
ocłos delinq̃ntis aꝑiant. qͦs int̾ uitia securitas
cecabat. Torpens quippe animꝰ ꝑcussione
tangit᷑ ut excitet᷑: qͣtinꝰ qͥstatum sue recti¬
tudinis securꝰ ꝑdidit. affuctꝰ consid̾et qͦ ia

Expanded text:
idem virtus est, ne perpetrati debeant, vitare peccata. Secunda autem saltem perpetrata corrigere. Sed plerunque culpas non solum imminentes minime vitamus, 173 verumetiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrascit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerunque divini muneris largitate, ut culpam poena seqoculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire. Pax uͦ celestis enutatis est. ordina¬
tissima q concordissima societas fruendi
deo & uiuere indeo. Et qͥa qͣmdui hic ui¬
uit᷑. iusti iniustoꝵ insid̾ias paciunt᷑. sub¬
iunccum est Obseruabit peccator iustũ.
on enĩ cessant praui bonoꝵ uitam inqͥrẽ:
studiose attendentes siqͣ exparte ualeant eis
noc̃e. Hinc de dño scͥptum est. Et ipsi obser¬
uabant eum. Alalus gͦ bonum obseruat
ut eum capiat & ꝑdat ꝙ qđ oꝑ e exercere
ñ ualet: fera s bestiali corrosione ũboꝵ
exercet. Et hoc est qd subdit. Et stridebit
suꝑ eum dentib suis .i. dentib neqͥtie
s impietatis: quib eum nitit᷑ deuorare
Sepe aũ ꝑ corporis motꝰ animi designat᷑¬

Expanded text:
pervenire. Pax vero coelestis civitatis, est ordinapervenire. Pax vero coelestis civitatis, est ordinatissima et concordissima societas fruendi Deo, et invicem in Deo. Et quia quandiu hic vivitur, justi injustorum insidias patiuntur, subjunctum est: 12. Observabit peccator justum. Non enim cessant pravi bonorum vitam inquirere, studiose attendentes, si qua ex parte valeant eis nocere. Hinc de Domino scriptum est, Et ipsi observabant eum . Malus ergo bonum observat, ut eum capiat et perdat. Et quod opere exercere non valet, fera et bestiali corrosione verborum exercet. Et hoc est, quod subdit, Et stridebit super eum dentibus suis. Id est dentibus nequitiae et impietatis, quibus eum nititur devorare. Saepe autem
Abbreviated transcription (Latin):
illã scam ierłm que lib̾abit̾ de ista ꝑegͥna¬
tione. & mnet̾num uiuet cum deo & de deo.
Et delectabunt᷑ in multitudine pacis. fruent᷑
eñĩ et̾no deo. qui est om̃ium bonoꝵ fons ꝙ ple¬
nitudo. Inde illa suꝑna ciuitas ierłm nomi¬
nat᷑. que uisio pacis int̾pretat᷑. Tantũ est
aũ pacis bonum ĩnreb t̾renis nicħ gͣcius¬
soleat audiri: nicħ desid̾abiliꝰ concupisci.
nicħ̃ postremo possit meliꝰ inueniri. Inõib¬
aũ reb pax querit᷑: ꝙ ordo nature. Paxõiũ
rerum tͣnquillitas ordinis. Ordo est pariũ
dispariũq rerũ sua cuiq loca tͥbuens dis¬
positio. Pax domꝰ. ordinata ĩmꝑandi s obe¬
diendi: concordia cohabitantiũ. Pax anime
rationał: ordinata cognationis actionisq
consensio. Pax corꝑis & animȩ : ordinata ui¬
ta ꝙ salus animantis. Pax hominis mortał
& dei: ordinata infide sub et̾na lege obedi¬
entia. Hec sunt in quib mansuetꝰ dĩ se
debet nutͥre: ut adcelestem pacem ualeat

Expanded text:
salem, quae liberabitur de ista peregrinatione et in aeternum vivet cum Deo et de Deo. Et delectabuntur in multitudine pacis. Fruentur enim aeterno Deo, qui est omnium bonorum fons et plenitudo. Inde superna illa civitas Jerusalem nominatur, quae visio pacis interpretatur. Tantum est autem pacis bonumsoleat audiri, nichil desiderabilius concupisci, nichil postremo possit melius inveniri». aedam quaeritur et ordo naturae. Pax omnium rerum, tranquillitas ordinis. Ordo est parium dispariumque rerum sua cuique loca tribuens dispositio. Pax domus ordinata imperandi et obediendi concordia cohabitantium. Pax animae rationalis ordinata cognitionis actionisque consensio. Pax animae et corporis, ordinata vita et salus animantis. Pax hominis mortalis et Dei ordinata in fide, sub aeterna lege obedientia. Haec sunt in quibus mansuetus Dei se debet nutrire, ut ad coelestem pacem valeat
Abbreviated transcription (Latin):
eum supplantet. eiꝰq detorq̃at g̃ssꝰ. Iicit
qd̃ in libro sapientie p̃dictum est. Grauis
est nob̾ etiam aduidendum. qm̃ dissimił
est aliis uita ipsius. Et ideo querit mor¬
tificare eum. Quob modis q̃rit morai¬
ficare boñi malꝰ. Pmum ut ei consenti
at. & sic occidat eum in anima : ddeinde
si non consenserit: querit ut occid̾at eũ
fac̾et consentire cum ĩpio. son ibi aũ
dimittit iustum suũ s decarne capta
educit animã inuiccã. Et licet fiagel¬
let᷑. occidat᷑ ext̾iꝰ. semꝑ tã custoditꝰ int̾i
Nec dampnabit eũ cum iudicabit᷑ illi .i. cũ

Expanded text:
icit quod in libro Sapientiae praedictum est, Gravis est nobis etiam ad videndum, quoniam dissimilis est aliis vita ipsius . Et ideo quaerit mortificare eum. Duobus modis quaerit mortificare bonum malus. Primum ut ei consentiat, et sic occidat eum in anima. Deinde si non consenserit, quaerit ut occidat eum ifaceret consentire cum impio. Non ibi autem dimittit justum suum, sed de carne capta educit animam invictam. Et licet flagelletur et occidatur exterius, semper tamen custoditur interius. Nec damnabit eum c
Abbreviated transcription (Latin):
dies me dne d̾s nĩs. Uñ a illi dixer̃t. Con¬
fidit indm lib̾et nc̃ eũ siuult. facile adũsa
suꝑas. si spes tua fixa sit indeo. Et si tͥbula¬
ris ad tempꝰ: intempore oportuno exaudiet te
d̾ns d̾s cius. S uñ exaudiet: Seqͥtꝰ Quia¬

Expanded text:
dies me, Domine Deus meus. Unde et illi dixerunt: Confidit in Deo, liberet nunc eum si vult . Facile adversa superas, si spes tua fixa sit in Deo. Et si tribularis ad tempus, in tempore opportuno exaudiet te Dominus Deus tuus. Sed unde exaudiet? sequi
Abbreviated transcription (Latin):
fatigeris dum ab eo argueris. Quẽ enĩ di¬
ligit ans corripit. flagellat omẽm filiũ quẽ
recipit. Ideo gͦ ñ insultent inimici mei. ñ
magna loqͣnt᷑. & si fiagellat me pat̃ ñis
inflagella paratꝰ sum qͥa mͥ ĩparant᷑ here¬
dicas. Nonuis flagellum: ñ tͥ dat᷑ hereditas
Om̃is enĩ filiꝰ. necesse est ut flagellet᷑. Usq
adeo omĩs flagellat᷑.: ut nec ipsi peꝑcerit
qͥ peccatũ ñ habuit. Et dolor m̃s inconspec¬
tu meo semꝑ. Andeflagello dolebat: Absic
nuntiabo: & cogitabo ꝓpeccato meo. Rece uñ
dolor. Non deflagello ñ de uuln̾̃e. non de
medicina s de peccato. Nam flagellũ. me¬
dicina est contͣ peccatum. s securꝰsis: cum
c̃fessus fueris peccatũ. Nonħ sufficit. nͥ de¬
inde cogites ꝓpeccato tuo. Hetexisti uulnꝰ
c̃sicendo. Sãcerdos qui ẽ medic Aĩȩ tuȩ. de

Expanded text:
m ab eo argueris . Quem enim diligit Dominus, corripit, flagellat omnem filium quem recipit . Ideo ergo non insultent inimici mei, non magna loquantur. Et si flagellat me Pater meus, in flagella paratus sum: quia mihi praeparatur haereditas. Non vis flagellum? non tibi datur haereditas. Omnis enim filius necesse est ut flagelletur. Usque adeo omnis flagellatur, ut nec ipsi pepercerit, qui peccatum non habuit . Et dolor meus in conspectu meo semper. An de flagello dolebat? Absit. nuntiabo, et cogitabo pro peccato meo. Ecce Ex dolor. Non de flagello, non de vulnere, non de medicina: sed de peccato. Nam flagellum medicina est contra peccatum. Non securus sis, cum confessus fueris peccatum. Non hoc sufficit, nisi deinde cogites pro peccato tuo. Detexisti vulnus confitendo: sacerdos qui est m
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ loqͥ est: discretũ ꝓferre sermonẽ. Priꝰ
in corde suo tͣetat iustꝰ. qͥd loqͥ a quid tacẽ de¬
beat. Et cum tacet qd tacendum ẽ a dic̃
qd dicendũ est: lingua eiꝰ loquit᷑ iudicium
Ostendit aũ illã sapientiã qͣm ustꝰ meditat᷑ ñ
mundanã ẽẽ s diuinã. cum sub iungidI ex¬
di eiꝰ incorde ipsiꝰ. Habent q repbi aliqͣndo
legem di. s inore tm̃ ñ in corde. Uerba dĩ
ꝓferunt: nec tñ diligunt. Laudando exag¬
gerant: uiuendo calcant. Quo contͣ iustꝰ qͥa
u̾bum di & meditando diligit. & diligen¬
do cõplet. nũto dictum est. Lex dĩ ełꝰ in¬

Expanded text:
dicium loqui, est discretum proferre sermonem. Prius in corde suo tractat justus, quid loqui, et quid tacere debeat: et cum tacet, quod tacendum est: et dicit, quod dicendum est, lingua ejus loquitur judicium. Ostendit autem illam sapientiam, quam justus meditatur, non mundanam esse, sed divinam, cum subjungit: Dei ejus in corde ipsius. Habent et reprobi aliquando legem Dei, sed in ore tantum, non in corde. Verba Dei proferunt, nec tamen diligunt: laudando exaggerant, vivendo calcant. Quo contra justus: quia verbum Dei et meditando diligit, et diligendo complet, merito dictum est, Lex D
Abbreviated transcription (Latin):
sione. Ait gͦ ꝯ ninuci mei ꝙ ꝓxini mei. ad¬
ilsum me apꝑpinqͣuert ꝙ sterer̃t. qͣsi dicat
Qͥd conq̃reris. Uide me asflictum crucificum.
peccata tua portantẽ. mundi miserias ferentẽ.
ꝙ auferentẽ. Et ħ est qd dicit. Amici mei .i.
carnem: adũsum me appinqͣuer̃t cũ gładus
q fustib ut me tͣdent. ꝙ steter̃t rigidi inma¬
licia sua ꝑseuerantes. Graue est peccare. s gͣuiꝰ
est inpeccato ꝑtinacẽ ꝑman̾e. Et notandũ qd ñ
ait inimici. aut extͣnei. s amici ꝙ ꝓximi. Gͣ¬
uiora qͥdẽ st̃ mala q̃ ab amicis patuñ. qͣm ea
q̃ patim᷑ abinimicis. Non solum enĩ pena
illoꝵ nos cruciat. s ai caritas amissa torm̃tat
t qui uixta me erant delonge stetert .i. disci¬
puli qͥa relicto eo om̃s fugert. & cũ faciebant

Expanded text:
ici mei, et proximi mei, adversum me appropinquaverunt et steterunt. Quasi dicat: Quid conquereris? Vide me afflictum, crucifixum, peccata tus portantem, mundi miserias ferentem, et auferentem Et hoc est quod dicit, Amici mei, id carnem , adversum me appropinquaverunt, cum gladiis et fustibus , ut me traderent: et steterunt rigidi in malitia sua perseverantes. Grave est peccare, sed gravius est in peccato pertinacem permanere. Et notandum quod non ait, Inimici, aut extranei: sed amici et proximi. Graviora quidem sunt mala quae ab amicis patimur, quam ea quae patimur ab inimicis. Non solum enim poena illorum nos cruciat, sed etiam caritas amissa tormentat. Et qui juxta me erant de longe steterunt. Idest, discipuli: quia relicto eo omnes fugerunt . Et vim facieban
Abbreviated transcription (Latin):
nedicit: qͥa possessores a dñi t̾re illł er̃t
Noli gͦ istam tͣnsitoriã hereditatẽ diligere
inꝗͣ diu si uoles ñ potes habitare. Despici¬
enda st̃ cuncta q̃ tͣnseunt. Illa sola amã¬
da est: q̃ tͣnsi re ñ ͣ potest. Cuiꝰ ura ÷ sapi¬
entia. de qͣ subdit᷑ Os iusti meditabit᷑ sapi¬
entiam. Os int̾ioris hominis est cor nr̃m
S ic̃ enĩ ore corporis loquim᷑ hominib: itacor
ditatione ꝓcedit. Ecce est ille panis deqͦ surͣ
diximꝰ. Uide gͦ qͣm libent̃ manducet iust

Expanded text:
possessores et domini terrae illius erunt. Noli ergo istam transitoriam haereditatem diligere, in qua diu non potes habitare. Despicienda sunt cuncta quae transeunt: illa sola amanda est, quae transire non potest: cujus via est sapientia, de qua subditur: 30. Os justi meditabitur sapientiam. Os interioris hominis, est cor nostrum. Sicut enim ore corporis loquimur hominibus, ita cordditatione procedit: et est ille panis, 170 de quo supra diximus. Vide ergo quam libenter manducet just
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuit suꝑbia. aut qͥdͥ duutiar̃ actatio ꝯtulit nob̾e Tñ¬
siert̃ oĩa lla cͥnꝗͣ ũbra.. Undiq circũuenit in fir¬
mitatẽ nr̃am. hec ꝓpħica scͥpcura. Modo
nos erudit ũbis: modo informat exemplis
hinc ꝓponit nob̃ repboꝵ penã. illinc iustoꝵ
głam: qͣtinꝰ illa nos t̾reat atq ab amore

Expanded text:
it nobis? Transierunt omnia illa tamquam umbra. Undique circumvenit infirmitatem nostram haec prophetica Scriptura. Modo nos erudit verbis, modo informat exemplis. Hinc proponit nobis reproborum poenam, illinc justorum gloriam: quatenus illa nos terreat, atque ab amore
Abbreviated transcription (Latin):
as abillis illatas: a iqͣr do etiam uellent confor¬
mes sie ⁊ eis uonit contͣ hec qͣndam salub¬
rimam dactͥnam. Mat̾ia est iustꝰ ⁊ econt̾rio
impiꝰ scd̾eri. tam̃ eari sic diurlat. Inpͥmis
ait de iusto admonendo eũ ne moueat᷑ in¬
uidia erga impium. uł imitatione uł ira
int̾muscendo q̃dam deimpio. Inseda parte
ponit quid faciat impiꝰ contͣ iustum: admonẽ¬
do ipsum iꝰtum ut sustineat patient̃. Int̾cia
parte ponit p̃mia iꝰti cum ãmiratione et
dãpnationẽ maloꝵ: ꝑ qͥ iustũ ne malũ uelit
imitari det̾reat. Intentio : ꝑhec animas
simplices c̃solari ut nullatenꝰ ꝓpt̃ impioꝵ
neqͥtiã uł inuiriã moueant᷑.¬

Expanded text:
as ab illis allatas: aliquando etiam vellent conformes fieri eis. Ponit contra haec quandam saluberrimam doctrinam. Materia est justus, et econtrario impius secundario. Tamen eam sic dividit. In primis ait de justo, admonendo eum, ne moveatur invidia erga impium, vel imitatione, vel ira: intramiscendo quaedam de impio. In secunda parte ponit quid faciat impius contra justum, admonendo ipsum justum, ut patienter sustineat. In tertia parte ponit praemia justi cum admiratione et damnationem malorum: per quod justum, ne malum velit imitari, deterret. Intentio est per haec animas simplices consolari, ut nullatenus propter impiorum nequitiam vel injuriam moveant
Abbreviated transcription (Latin):
adom̃is. Et it̃m. Qui parce seminat: par¬
ce ꝙ metet. Et qͥ seminat inbenedictionib.
debenedictionib & metet. Hinc alibi dr.
E untes ibant q flebant: mutentes semina
sua. Audiuimꝰ senien: audiamꝰ huiꝰ senuinis
futurã benedictionẽ. Uenientes aũ ueni¬
ent cũ exultatione. portantes manipłos

Expanded text:
s. Et iterum, Qui parce seminat, parce et metet: et qui semitat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Hinc alibi dicitur: Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua . Audivimus semen: audiamus hujus seminis futuram benedictionem. Venientes autem venient cum exultatione
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ homo qui iunior fuit inpͥmis etatib. senior
aũ innouissimis tp̃rib: & incanto spatio non
uidit iustum dereliccũ. ita ut ꝑiret. nec se¬
men es .i. aliquem fidelem imitatorẽ ipsiꝰ qͣ
panẽ q̃reret. Si corporalem panem accipimꝰ :
he querere multos etiã iustos inuenimꝰ. s sen
tentia iam scd̃m litt̾am ñ erit uera. Necesse:¬

Expanded text:
us homo, qui junior fuit, in primis aetatibus, senior autem in novissimis temporibus: et in tanto spatio non vidit justum derelictum, ita ut non periret, nec semen ejus, idest aliquem fidelem invitatione ipsius, qui panem quaereret. Si corporalem panem accepimus, hunc quaerere multos etiam justos invenimus. Et jam sententia secundum literam non erit vera. Necesse
Abbreviated transcription (Latin):
cad̾e dns electum sium: Ut uidelicet ĩ
temptatione discẽt se: qͥ ande tẽptationẽ
p̾sumpserat de se. Hoc cotidie inelectis su¬
is ãns facẽ non cessat. Magnaꝵ uiriũ ħo se
cred̾et. si semꝑ inurtute fixꝰ ꝑmaneret
Oie gͦ añs aliqñ gr̃am suam subtͣhit: & p̃su¬

Expanded text:
cadere electum suum, ut videlicet in tentatione disceret se, qui ante tentationem praesumserat de se. Hoc quotidie in electis suis Dominus facere non cessat. Magnarum virium homo se crederet, si semper in virtute fixus permaneret. Pie ergo Dominus aliquando gratiam suam subtrahit
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ incruce gustaret: & apłi enĩ fugerant.
Iullũ aũ maiꝰ aut meliꝰ negotium ÷ intͥbulatio¬
ne. ꝙͣ reced̾e ab eo strepitii qͥ foris ẽ: ꝙ in int̃i¬
ora secreta m̃tis irȩ. ibiq orare qdnm ᷝ ͤn tẽp¬
tatione uincam̃. deiñ ut etiam illi qͥ nos ꝑ¬

Expanded text:
cruce gustaret? Et Apostoli eum fugerunt . Nullum autem majus aut melius negocium est in tribulatione, quam recedere ab eo strepitu, qui foris est: et in interiora secreta mentis ire, ibique orare Dominum, ne in tentatione vincamur. Deinde ut etiam illi qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
nũmos nonht̃ quos det. cõmodat ocłos ñ
Nam subdit᷑. Quia bened̾icentes eihoredita¬
bunt t̾ram qͥ bene uiuunt: & bona que
possunt aliis cum gr̃aꝵ accione tͥbuunt.
ipsi sunt qͥ dño benedicunt. T̃alib iniudi¬
cio diccurꝰ est. Uenite benedica patͥs mer:
ꝑcipice regnũ qđ uob̃ paratum est ab
origine mundi. Ecce illa t̾ra qͣm iusti he

Expanded text:
nummos non habet, quos det, commodat oculos non hnummos non habet, quos det, commodat oculos non hNam subditur: 22. Quia benedicentes ei haereditabunt terram. Qui bene vivunt, et bona quae possunt, 168 aliis cum gratiarum actione tribuunt, ipsi sunt qui Domino benedicunt. Talibus in judicio dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origin
Abbreviated transcription (Latin):
dns dicit. Homo quidẽm ꝑegre ꝓficiscens uo¬
cauit seruos suos. & tͣdidit illis bona sua
Et uni dedit quinq talenta: alii duo. alii
diuites. cum dediuitiis elemosinas faciunt
fidelit̃ dispensant doctores: cum recte docẽt
& bene uiuunt. Peccatores uͦ diuitias & sapi¬
entiã. uirtutes s intellectum ad̃no mutu¬
Antes neq ei gras refer̃t̃: neq pauꝑib q̃ habent
tͥbuunt. nec bene uiuendo ꝑsoliuunt q̃debẽt
& ideo sic̃ fumꝰ deficient. Iustꝰ aũ miseret᷑
id ÷ pia affectione erga afflictos mouet᷑:
& tͥbuet. Habet semꝑ uñ det. cuiꝰ pectꝰ ple
uoluntas bona. Si ht foris facultatẽ: dat
ipsam caritas. Si ñ habet: dat beniuolen¬
tiam. p̃stat consilium. dat auxilium si
potest. Sĩñ potest uł uoto adiuuat. uł ꝓ
contͥbulato orat: & forte magis hoc ualeo ꝙͣ
sipanem porrig̃et. Uacare non potest. uolun¬
tas bona. Ipsi int̾ se pauꝑes p̃stant sͥ debona
uoluntate. Uides cecum auidente duci. qͥa

Expanded text:
scens vocavit servos suos, et tradidit illis bona sua. Et uni dedit quinque talenta, alii duo, alii divites, cum de divitiis eleemosynas faciunt. Fideliter dispensant doctores, cum recte docent, et bene vivunt. Peccatores vero divitias et sapientiam, virtutes et intellectum a Domino mutuantes, neque ei gratias referunt, neque pauperibus, quae habent tribuunt, nec bene vivendo persolvunt quae debent. Et ideo sicut fumus deficient. Justus autem miseretur, idest, pia affectione erga afflictos movetur: Et retribuet. Habet semper unde det, cujus pectus plenicitur et voluntas bona . Si habet foris facultatem, dat ipsam charitas. Si non habet, dat benevolentiam, praestat consilium, dat auxilium, si potest. Si non potest, vel voto adjuvat, vel pro contribulato orat: et forte magis hoc valet, quam si panem porrigeret. Vacare non potest bona voluntas. Ipsi inter se pauperes praestant sibi de bona voluntate. Vides caecum a vidente duci, quia
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ intumescit. s quanto fuerit ille gͣn¬
dior. tanto fit uanior. Sĩc iniqui qͣnto plus
sunt erecti. qͣnto excensi. qͣnto undiq in ma¬
iorem ambitum diffusi: tanto fiunt exilio¬
res & deficientes. & ñ apparentes. Sic ꝑmul¬
cas partes est ostensum: qd melior est sci
modicicas qͣm diutiȩ peccatoꝵ. Neinde
ponit causam: quare peccator deficiat cum

Expanded text:
magnum intumescit. Et quanto fuerit ille granmagnum intumescit. Et quanto fuerit ille grandior, tanto fit vanior. Sic iniqui, qui quanto plus sunt erecti, quanto extensi, quanto undique in majorem ambitum diffusi: tanto fiunt exiliores, et deficientes, et non apparentes. Sic per multas partes est ostensum, quod melior est justi modicitas, quam divitiae peccatorum. Deinde ponit caussam, quare peccator deficia
Abbreviated transcription (Latin):
malis dicturꝰ est. Amen dico uob̃ nescio uos
Om̃is enĩi qui ignorat: ignorabit᷑. Et ideo here¬
ditas eoꝵ inet̾num erit. Esto gͦ purꝰ ꝙ mun¬
dus om̃ib dieb uitȩ tuȩ. ut placeas dno dͥo
tuo inõĩ tua conũsatione. Et cum dies istos
nos amalo. In ħ tempore elati quiq dum suã
głam quer̃t. si iniurie uł contumeliȩ s illate
fuerint. erubescunt. Quo contͣ sc̃i uiri qͥ non
tatis. & celestib sacͣmentis. In hac enĩ fame
uͥ scĩ d̾m esuriunt. int̾im ũbum suũ incibũ
assumunt ne deficiant inuia: donec uisiõe
ipsiꝰ sacient᷑ inpat᷑a. Et qͥa supͣ dixerat brachra
peccatores ꝑibunt. Quomͦ: Sequit᷑ & dicit
nimici uͦ dñi .i. ipsi peccatores. mox ut hono¬
rificati fuerint. in reu̾entia habiti. & exalta¬
ti ꝑpotentias & dignitates: deficientes co¬
tidie de malo inpenis: quẽ ad modũ fumꝰ
deficient. fumꝰ aloco ignis erumpens inal¬
D extollit̾ & ipsa elatione in globum mag¬

Expanded text:
us est, Amen dico vobis, nescio vos . Omnis enim qui ignorat, ignorabitur: et ideo Haereditas eorum in aeternum erit. Esto ergo purus et mundus omnibus diebus vitae tuae, ut placeas Domino Deo tuo in omni tua conversatione . Et cum dies istos nos a malo . In hoc tempore elati quique, dum suam gloriam quaerunt, si injuriae vel contumeliae sibi illatae fuerint, erubescunt. Quo contra sancti viri qui non ritatis, et coelestibus sacramentis. In hac enim fame, ubi sancti Domini esuriunt, interim verbum suum in cibum assumunt, ne deficiant in via: donec visione ipsius satientur in patria. Et quia supra dixerat, Brachia peccatores peribunt. Quomodo? sequitur et dicit, Inimicrificati fuerint, in reverentia habita, Et exaltati, per potentias et dignitates, Deficientes quotidie de malo in pejus, quemadmodum fumus deficient. Fumus a loco ignis erumpens in alto extollitur, et ipsa elatione in globum
Abbreviated transcription (Latin):
ne pauꝑis & inopis designant᷑ simplices. scien¬
tiam & uirtutem ñ habentes. P rectos corde.
intelligimꝰ ꝑfectos. Simplices gͦ moliunt᷑ arcu
occulte deciꝑe ꝑ fectos uͦ student aꝑte ꝑsecu¬
tionis gladio trucidare. Inimici ȩccłiȩ qͦlibet
errore cecent᷑. uł malicia depͣuent᷑. si accipi¬
unt potestatem corporalit̾ afligendi exer¬
cent eiꝰ patientiam. & ut etiam inimuci di¬
ligant᷑ exercent eiꝰ beniuolentiam. quia qͥs
his qui diligunt eum: omĩa cooꝑat᷑ ĩbonum.

Expanded text:
ne pauperis et inopis designantur simplices scienne pauperis et inopis designantur simplices scientiam et virtutem non habentes. Per rectos corde intelligimus perfectos. Simplices ergo moliuntur arcu occulte decipere: perfectos vero student aperte persecutionis gladio trucidare. Inimici Ecclesiae quolibet errore caecentur, vel malitia depraventur, si accipiunt potestatem corporaliter affligendi, exercent ejus patientiam. Et ut etiam inimici diliguntur, exercent ejus benevolentiam. Quia Deus his, qui dili
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ueniet dies eiꝰ. Ille ht̃ ocłos cognitionis
p̃scunt futurũ ẽẽ diem iudicii: inqͦ er̃t
occulta manifesta. Ibi peccator irrisione
dignus adno demonstrabit᷑: qñ amissa po¬
testate agła penis et̾nis puniendus tͣdet᷑
Hic etiam iam irridi incipiunt cum malicie
gladium quo nocere aliis estimant: ipsi inse¬
ipsas nescientes conu̾tunt. Gladium euagi¬
nauer̃t peccatores: intendert̃ arcum suum
ꝑ gladium aꝑtam & manifestam ꝑ secutionẽ
deceptionẽ qͣ scĩs insidiant᷑. Gładium eua¬
ginare est. maliciam pꝰ incorde occultã
etiam oꝑe exercere. Arcum intendit qͥ
dolum parat: uñ incautum feriat. Gla¬
dio cominꝰ quisq ꝑcutit: arcu etiam alon¬
ge tͣhit. Gladiꝰ gͦ ꝑeuciens est ꝑsecutio in¬
sistens: arcus uͦ inopinata & qͣsi longe remota de¬
ceptio. His duob geñib ꝑsecutionis impugnãt
mali bonos udelicet ut decipiant pauꝑem
& inopeni. ut trucident rectos corde. Nomi¬

Expanded text:
 veniat dies ejus. Ille habet oculos cognitionis. Praescivit futurum esse diem judicii, in quo erunt occulta manifesta. Ibi peccator irrisione dignus, a Domino demonstrabitur: quando amissa potestate a gloria paenis aeternis puniendus tradetur. Hic etiam jam irrideri incipiunt, cum militiae gladium, quo nocere aliis aestimant, ipsi in seipsos nescientes convertunt. 14. Gladium evaginaverunt peccatores, intenderunt arcum suum. Per gladium, apertam deceptionem, qua sanctis insidiantur. Gladium evaginare est malitiam prius in corde occultam, etiam opere exercere. Arcum intendit, qui dolum parat, unde incautum feriat. Gladio cominus quisque percutit, arcu a longe trahit. Gladius ergo percutiens, est persecutio insistens. Arcus vero, inopinata et quasi longe remota deceptio. His duobus generibus persecutionis impugnant mali bonos: videlicet, Ut decipiant pauperem et inopem, ut trucident rectos corde. Nomi
Abbreviated transcription (Latin):
uita & frlicitas. ꝙ si lor:um spaciũ uidet᷑
dum uiuunt. breue indet᷑ cũ moriunt᷑. Cito tͣns¬
eunt tẽpora breue ẽ qdđ dlrare ñ potest. Hinc
apłs. que est inquit uita ur̃a. Yapͦ r fumi ad
modicũ parens. S ualde notandũ ⁊ qđ subdit̾
Et querens locum eiꝰ. q non inuenies. Alodo q̃re
locum peccatoris ꝙ inuenis. Locus eiꝰ est: usus
eiꝰ. Habet enim aliquem usum peccator. hic
utit᷑ illo d̾s adꝓbandum iustum. qͦm usus est
diabolo ad pbandum iob. qͦmͦ usus⁊ iuda
adtͣdendum. xp̃m. Est gͦ inhac uita qd agat᷑
de peccatore hic est locus eiꝰ. Quomͦ est inforna¬
ce aurificis palea. ardet palea ut aurum pur¬
get᷑. sic seuit impiꝰ. ut uistꝰ ꝓbet᷑. S cum tͣnsi¬
erit tempꝰ ꝓbationis nr̃e. qñ non ert̃ qͥ ꝓbent᷑.
non er̃t ꝑquos ꝓbent᷑: S tc̃ si queres locũ eoꝵ
non inuenies ansueti aũ hereditabunt t̾rã
Mausueti sunt: qͥ dno ñ resistunt. qui iugum
eiꝰ humilit̃ portant. qui adũsa mundi eqͣni¬

Expanded text:
um spatium videtur, cum vivunt, breve videtur, cum moriuntur. Cito transeunt tempora: breve est, quod durare non potest. Hinc Apostolus, Quae est, inquit, vita vestra? Vapor fumi ad modicum parens . Sed valde notandum est, quod subditur: Et quaeres locum ejus, et non invenies. Modo quaere locum pe. Habet enim aliquem usum peccator? Habet. Hic utitur illo Deus ad probandum justum, quomodo usus est diabolo ad probandum Job, quomodo usus est Juda ad tradendum Christum. Est ergo in hac vita quod agatur de peccatore. Hic est ergo locus ejus, quomodo est in fornace aurificis locus paleae. Ardet palea, ut aurum purgetur: sic saevit impius, ut justus probetur. Sed cum transierit tempus probationis nostrae, quando non erunt qui probentur, nt per quos probentur. Et tunc si quaeres locum eorum, non invenies. 11. Mansueti autem haereditabunt terram. Mansueti sunt, qui Domino non resistunt, qui jugum ejus humiliter portant , qui adversa mundi aequani
Abbreviated transcription (Latin):
da ipsoꝵ: & arcus eoꝵ confringat᷑. Incorpore
occid̾e uoluer̃t: in anima moriant᷑. Quic̃q
alium lede molit᷑. pͥmum se ipsum ꝓpͥo iacło
ꝑcutit. Acus aũ confringit᷑: qñ dolus & mala
uoluntas non ꝑuenit a deffectum. Constat plus
ẽẽ qđ se ledunt iniqui. qͣm qd sibi uident᷑ lede
alios. Grauiꝰ ÷ enim uitio animã occicli. qͣm
gladio corpꝰ trucidari. Nem̃ cõmendat iustoꝵ
modicitatem. dicens eliꝰ est modicũ iusto.
suꝑ diuitias peccatoꝵ multas. Melior enĩ ĩtoꝵ
habundat: ille aũ plenꝰ sitit. Iste aĩam saluat
ille aũ & corpꝰ & aĩãm ꝑdit. S quid ꝓdest hõi
si mundum uniũsum lucret᷑ aĩe aũ sue de¬

Expanded text:
da ipsorum, et arcus eorum confringatur. In corpore occidere voluerunt, in anima moriuntur. Quicumque alium laedere molitur, primum seipsum proprio jaculo percutit. Arcus autem confringitur, quando dolus et mala voluntas non pervenit ad effectum. Constat plus esse quod se laedunt iniqui, quam quod sibi videntur laedere alios. Gravius est enim vitio animam occidi, quam gladio corpus trucidari. Deinde commendat justorum modicitatem, dicens: 16. Melius est modicum justo super divitias peccatorum multas. Melior enim justornim paucis abundat, ille autem plenus sitit. Iste animam salvat, ille autem et corpus et animam perdit . Sed quid prodest homini, si mundum universum lucretur, a
Abbreviated transcription (Latin):
alui ne feceris. Et q̃ uultis ut faciant uob̃ hoĩes
& uos facite illis. Eqͥtas st̃: qͥa & bona bonis &
mala malis retͥbui p̃dicant. Innocentiã cu¬
stodire ⁊: auitũs a peccatis se ĩ macłatũ ser¬
uare. Eqͥtatẽ uidet qͥ sollicite pensat. ⁊ q̃ a
dno acceꝑit. & q̃ ei ꝑsoluere debeat. qͥsqͥs ħagio.

Expanded text:
ne feceris . Et quae vultis, ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Aequitas sunt, quia et bona bonis, et mala malis retribui praedicant. Innocentiam custodire, est a vitiis et peccatis se immaculatum servare. Aequitatem videt, qui solicite pensat, et quae a Domino acceperit, et quae ei persolvere debea
Abbreviated transcription (Latin):
corrige illud. Et ħ est qd subdit. Iesine abira
& derelinq̃ furorẽ: noli eniulari ut maligneris.
Ira ꝑtinet ad animũ. furor ad corpꝰ. Ac si dicẽt
ec iniqͥtas pͣuoꝵ moueat ce adiracundiã: nec

Expanded text:
corrige illud. Et hoc est quod subdit: 8. Desine ab ira, corrige illud. Et hoc est quod subdit: 8. Desine ab ira, et derelinque furorem: noli aemulari, ut maligneris. Ira pertinet ad animum, furor ad corpus. Ac si diceret, Nec iniquitas pravorum moveat te ad iracundiam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
& oꝑa nr̃a dno confiteri. Siħ facis: ꝙ ipse faciet
Auid. Et educet qͣsi lumen iusticiam tuã. ut ñqͣm
cenebris & uiciis obscuret᷑. Iusticia tua est fides
tua uistꝰ enĩ exfide uiuit. Hȩc iusticia: mͦ abscon¬
dita est. Infide res ÷: non dum inspe. Aliqͥd cre¬
dis ut facias: nondũ uides qd credis. Cum aũce
Et iudiciũ tuũ tanꝙͣ meridiem. Parũ erat dicẽ. ut
ẽ clarior lux ꝙͣ medio die. Modo iudicas seqͥ. xp̃m
hoc ꝓposuisti ħ elegisti. In abscondito est iudiciũ
tuũ: adhuc rep̃hendit᷑. a irridet᷑ ab infidelib. Qñ
uita nr̃a obedire p̃ceptis eiꝰ. & obsecrare. ꝑseue¬
rec bonũ opꝰ s oratio: donec det qͦd ꝓnusit. Si uidis flo¬
iere impiũ: ñ de moueat uanitas. Noli enulari
sicias. ꝓsꝑat᷑ inuia sua: tu labora inuia dĩ. Illi
ꝓspitas inuia est. inꝑuentione infelicitas. Tibi
gusta est. sinis eiꝰ uita et̾na. Nico ne emuleris. Et
si aliquomͦ motꝰ es siue ianimo. siue incorꝑe

Expanded text:
nfiteri! Si hoc facies, et ipse faciet. Quid? 6. Et educet quasi lumen justitiam tuam. Ut nunquam in tenebris et vitiis obscuretur. Justitia tua est fides tua . Justus enim ex fide vivit . Haec justitia modo abscondita est. In fide res est, nondum in specie . Aliud credis, ut facias, nondum vides, quod credis. Cum autem . Et judicium tuum tanquam meridiem. Parum erat Ex eodemest clarior lux, quam medio die. Modo judicas sequi Christum, hoc proposuisti, hoc elegisti. In abscondito est judicium tuum , adhuc reprehenditur et irridetur ab infidelibus. Quando vita nostra, obedire praeceptis ejus, et obsecrare eum. Perseveret bonum opus et oratio, donec det quod promisit. Si videris florere impium, non te moveat vanitas. Noli aemulari  eodem in via sua? Tu labora in via Dei. Illi prosperitas in via est, in perventione infoelicitas. Tibi gusta est , finis ejus vita aeterna. Dico, ne aemuleris. Et si aliquo modo motus es, sive in animo, sive in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam et̾nitatẽ: Hanc ꝓmittit ds delectantib
inse. Iñ scͥptum ÷. Qđ ocłs ñ uidit nec auris au
diuit nec incor hominis ascendit. q̃ p̃parauit
ds diligentib se. Hȩc est peticio cordis nr̃s hȩs
est merces delectantis inqͥno. Et quia posset
aliquis dice ñ possum delectari uł sꝑare ĩ dno
qͥa multa habeo peccata: contͣ h salubre dat
dic peccata tua. accusa ꝙ corrige te ipsum.
ꝙ sꝑa in eo ꝙ ipse faciet. Syem enĩ ꝓmittit
peccatorib: & facit inqdulgentiã agentib pe¬
nicentiã. Oqͣm salubria mandata. ñ in uidere mał¬

Expanded text:
ipsam aeternitatem? Hanc promittit Deus delectantibus ipsam aeternitatem? Hanc promittit Deus delectantibus in se. Inde scriptum est, Quod oculus non vidit, nec adivit, nec in cor hominis ascendit, haec praeparavit Deus diligentibus se . Haec est petitio cordis nostri. Haec est merces delectantis in Domino. Et quia posset aliquis dicere, Non possum delectari, vel sperare in Domino: quia multa habeo peccata: contra hoc salubre dat am tuam. Dic peccata tua . Accusa, et corrige teipsum . Et spera in eo, et ipse faciet. Spem enim promittit peccatoribus , et facit indulgentiam agentibus poenitentiam . O quam salubria mandata
Abbreviated transcription (Latin):
sine bono oꝑe nec bonũ opꝰ ÷ aliquid sine caritati
Uñ mox subdit᷑. & inhabita t̾ram. &s pasceris indi¬
uitiis eiꝰ. T̃erra dni est eccłia. ipsam colit ipsam
rigat. Agͥ cola pat̾ multoꝵ qui exercent bom
oꝑa. s qͥ non habitant t̾ram nec ꝑtinent ad agͥ¬
colam. Terram gͦ inhabitare ÷: intͣ scãm eccłiã¬
sp̃ĩtalit᷑ ꝙ concordit̃ iuuere. Qd facẽ ñ ualet.
nͥ is qͥ caritatẽ ht̃. Ipsa ÷ diuitie huiꝰ t̾re. Deus
ẽ caritas. ñ q̃rit eccłia diuitias alias: nͥ dm suũ
Uñ & ei dicit pars mea tues. G delectare o aũ
indiuitiis tuis. adhoc enĩ q̃rt̃ hoies diuitias ut
delectent᷑ ineis. Et ideo subdit᷑. Pelectare
ind̾no. Quo fructu: Sequit᷑ ꝙ dicit. Et qͥabit
tͥ peciciones cordis tui. Alie sunt peticiones
carnis: alie cordis. Ille corporales sunt: iste sp̃na¬
les. Delectatio indeo ñ petit qd caro uult. s qd
uult spc̃. Quid aliud petit cor qdelectantis in
deo: nͥ ipsũ d̃m. ipsam lucem. ipsam sapientiã

Expanded text:
d sine caritate. Unde mox subditur, Et inhabita terram, et pasceris in divitiis ejus. Terra Domini est Ecclesia. Ipsam colit, ipsam rigat agricola pater multorum, qui exercent bona opera: sed qui non habitant terram, nec pertinent ad agricolam. Terram autem habitare, est intra sanctam Ecce non valet, nisi is, qui caritatem habet. Ipsa est divitiae hujus terrae. Deus est caritas . Non quaerit Ecclesia divitias alias, nisi Deum suum: unde et cecinit, Pars mea tu es. Ergo delectare, o anima, in divitiis tuis. Ad hoc enim quaerunt homines divitias, ut delectentur in eis: et ideo subditur: 4. Delectare in Domino. Quo fructu? Sequitur, et dicit: Et dabit tibi petitiones cordis tui. Aliae sunt petitiones carnis, aliae cordis. Illae sunt corporales, istae spirituales. Delectatio in Deo non petit, quod caro vult, sed quod vult spiritus. Quid aliud petit cor delectantis in Deo, nisi ipsum Deum, ipsam lucem, ipsam sapientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
origo peccandi ÷ uoluntas deficiens a sũ mo
bono: ꝙ hȩc est pes suꝑbie. Inde ꝓcedt̃ duo
uitia. scł ignorantia rerũ agendaꝵ: ꝙ c̃cupis¬
centia noxiaꝵ. Nem̃ alia duo diriuantur.
.i. timor & amor. Ex his aũ om̃is maloꝵ seges
ꝑsuꝑbiam. & sic incidat int̾ manꝰ peccatoris.
a pectitudine : uont᷑. Inqͣntum quisq minꝰ a

Expanded text:
origo peccandi est voluntas deficiens a summo origo peccandi est voluntas deficiens a summo bono, et haec est pes superbiae. Inde procedunt duo vitia, scilicet ignorantia rerum agendarum, et concupiscentia noxiarum. Deinde alia duo derivantur: idest timor et amor. Ex his autem omnis malorum seges per superbiam: et sic incidat inter manus peccatoris, a beatitudine excludatur. Inquantum quisque minus a