comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
san qd̃ absit in tanta offensa circa cordis mei
neruos radicata coalint. ut aliquid erui uel e¬
uelli ñ possit utq qd̾ ẽ seuerius sensionis co¬
piam qmͣ mulla delatis calamitas abstulit.
cenegetis. In hoc igitur nichil ur̃a pat̾uitas li¬
cet irata ꝯsenciat. ut suppͥsso qnͣtũlibet noĩe de¬
latoris. cinuc aut quoꝵ ñ si u ego prorsus igna¬
rus. delati criminis qualitas denegatur. Et fi
de melicet tacticõqueritis ꝙ ex inde post qmͣsci¬
uero insi cãm amaritudinis ꝯsequatur. respon¬
debo qr uel in uero nictus nr̃am landabo iusti
ciam. qmͣqmͣ forsan ueniam laudare ñ possem.
uel in falso meam innccẽtiam cõmendabo. Cõ¬
sequar ⁊̃ adhuc aluid. ꝓut audita cõmissi faci¬
noris qualitate. uł despabo de uenia. uł satisfac¬
cionem qmͣl in parem reputabo. ñ uobiscum a¬
postea s mecũ ip̃e ꝯfligam.⁊ pugna ⁊̃ me iacẽ¬
ꝓpulsare. nec ranccẽtiam mneam accusabitis

Expanded text:
san quod absit in tantum offensa circa cordis vestri san quod absit in tantum offensa circa cordis vestri nervos radicata convaluit, ut aliquatenus erui vel evelli non possit, utque, quod est severius, defensionis copiam, quam nulla delatis calamitas abstulit, denegetis, in hoc saltem mihi vestra paternitas, licet irata, consentiat ut suppresso quantum libet nomine delatoris, cujus aut quorum non sum ego prorsus ignarus, delati criminis qualitas detegatur. Et si de me licet taciti quaeritis quid exinde postquam scivero, nisi causam amaritudinis consequar, respondebo, vel in vero motus vestri laudabo justtiam, quanquam forsan veniam laudare non possim, vel in falso meam innocentiam commendabo. Consequar etiam adhuc aliud, quod cum audita commissi facinoris qualitate, vel desperabo de venia, vel satisfactionem quamlibet imparem reputabo; nec vobiscum postea sed mecum ipse confligam, et pugna vepropulsare, nec voluntatem meam accusabitis
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ ꝑferret epła uel correctõm unge dexfa mina¬
retur .O. qmblandus. ⁊ efficax fuit ille prius n¬
mee epłe delator .O. qm ueridici testimonii testie
eccepcõne qual maior. qui sic atrocem miuriam
filii detulit. sic atiocit̾ comprobanit. ut radicatam
in fundo puri cordis offensam eu elle filius ꝓdolor
iam frustra laboret. Certe pat̾ si uidissent oculi nr̃i
coram sede filio qd̾ aure alus dicẽtib audiuistis
ñ sic in remediabilit̾ uisa in su coslig̾e. qͣm audita
muris decluue ⁊ flexibilis ẽ mna auris ad onũia. in¬
mis tenar. dũ facile u̾bum ingreditur ⁊ ig̾ssũ
dig̾itur cicius qmͣ uomatur. ludulgeat ei deus
qui pr̃em sic credulũ cõmouit in filiũ innocẽtẽ
nec miremin ꝙ ignosco tam leiit̾ cira me tam
graiit̾ delinq̃nt. Indircit hoc enim ñ culpe uel
ueme leuitas. s exemplicupido. qd̾ potiri nos
pat̾ libentissime cupem. ut sicut ego deferentis
misereor. nos similit̾ delato ignoscatis. ac si for¬

Expanded text:
oferret epistola, vel correctionem virgae dextera minaretur. O quam blandus et efficax fuit ille primus meae culpae delator? O quam veridici testimonii testis exceptione qualibet major? qui sic atrocem injuriam filii detulit, sic atrociter comprobavit, ut radicatam in fundo puri cordis offensam evellere filius, proh dolor! jam frustra laboret? Certe pater si vidissent oculi vestri coram se de filio, quod aure aliis dicentibus audivistis, non sic irremediabiliter visa visu colligere, quam audita mis declivis et fluxibilis via est auris ad omnia, nimis tenax, dum facile verbum ingreditur, et ingressum digeritur citius quam vomatur. Indulgeat ei Deus, qui patrem sic credulum commovit in filium innocentem, nec miremini quod ignosco tam leviter circa me tam graviter delinquenti. Induxit hoc etenim non culpae vel veniae levitas, sed exempli cupido, quo potiri vos, pater, libentissime cuperem, ut sicut ego deferentis misereor, vos delato similiter ignoscatis, ac si for
Abbreviated transcription (Latin):
artificis formauit in hõiem ut rerũ hẽnas
flect̾et.⁊ cuncta sub iuiris ordine limitaret¬
.O. utinam diuina ꝓuisio ꝑ parenthensim
dierũ nr̃oꝵ inimero resecans.⁊ cesaree ma¬
ini fulcimẽta ꝯtribuens.⁊ amnos augusti
regnãtis augeres .O. nature felicitas qnͣti
pruulegi progitiua principem ditasti fe¬
licem. ꝯcedens aliis qd defecit inte. ip̃a hiuc
trames rõnis antisten. hinc exigebatur iusti¬
cie defensorem qui congruam ẜuans utro¬
biq tempiem conatus cupiditatis infrĩg̾et
⁊ eius motus illicitos refrenaret. cui iam mr¬
indie sp̃e. que ñ ardore luioris ennilantis
destrirxit aminũ. s in suauitatic odorem n¬
flatus incitat caritatis.uiuat igitur uinuiat
sc̃i frederici nomen in ppło succrescat in ip̃m
fernor deuocõnis a subditis.⁊ fidei m̃̾itũ ma¬

Expanded text:
opificis formavit in hominem, ut rerum habenas opificis formavit in hominem, ut rerum habenas flecteret, et cuncta sub juris ordine limitaret. O utinam divina provisio, per parenthesin dierum nostrorum numerum resecans, et Caesareae manui fulcimenta contribuens annos Augusti regnantis augeret. O naturae felicitas, quanti privilegii praerogativa Principem ditasti felicem, concedens aliis quod deficit in te ipsa. Hunc trames rationis antistitem, hunc exigebat justitiae defensorem, quae congruam servans utrobique temperiem, conatus cupiditatis infringeret, et ejus morsus illicitos refrenaret. Cui jam virinvidiae specie, quae non ardore livoris aemulantis destruit animum, sed in suavitatis odorem flatibus incitat charitatis. Vivat igitur, vivat sancti Friderici nomen in populo, succrescat in ipso fervor devotionis a subditis: et fidei meritum, ma
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sidio principis ꝓtectus munduc exultet. ra¬
lem namq totus mũdus uocabit in dũm qui
in potencia stremnus. in strenuitate p̾clarus.
in claritate beniginus. Athemgnntate sapiẽs.
in sapiẽtia: ꝓuidue. in ꝓucẽta foret huma¬
nus.In eo demq tusita forma bam tamqm
lmiore carene.elementa ligat. telementa con¬
iũgit. ut ꝯueniant flãnne frigora: uingan¬
tur arida liquidis. plais assecientur aspa.⁊
tatis infertur. ita ꝙ gladii ꝯflantur in uo¬
meres. pacis federe suffocante timorem ⁊ eius
motus instinctu. quicquid libtates negligit
⁊ liña ĩmod̾ata p̾simt. rigoris censura casti¬
gat .O. miranda diuina cdemẽtia faustum
compesc̾e ꝓmpta pituro mũdo de tam mũ¬
do principetam ꝯsulte qmͣ utilit̾ ꝓuidistia
quiex omni ꝑte beatus.strenuus in toto cu¬
nisl turbaconis. pacaturo iustissimus.sine
cura ppłi solus ẽẽ nesciret. quẽ supp̾i manꝰ

Expanded text:
sidio principis totus mundus exultet, tasidio principis totus mundus exultet, talem namque totus orbis invocabit in dominum, qui ‹in› potencia strenin claritate benignus, in benignitate sapiens, in sapientia providus, in providentia foret humanus. In eo denique insita forma boni, tanquam livore carens, climata ligat, et elementa coniungit; ut conveniant flammis frigora, jungantur arida liquidis, planis associentur aspera,tatis inseritur; itaque gladii conflantur in vomeres, pacis foedere suffocante timorem, et ejus metus instinctu quicquid libertas negligit et licentia moderata praesumit, victoriae censura castigat. O miranda divina clementia, fastum compescere prompta, perituro mundo de tam mundo Principe tam consulte quam utiliter providisti, qui ex omni parte beatus, strenuus, in toto cujuslibet turbationis pacator justissimus, sine cura populi solus esse nesciret, quem supremi manus
Abbreviated transcription (Latin):
irdue petita responsio. in qnͣtum respon¬
denti ꝑmititur enodatur. gnͣdis itaq ꝓcessꝰ
mat̾ie instantis t̾minande. limitib rancoris
ꝓpinat indicia ex tele diffiise xtextu. que de
p̾conio sũmi cesaris hostes cedentis orditur.
ne quid ex ꝯtingẽtib omittatur. manus n¬
scribentis tremescit ⁊ stupet. Quis .n. posset ã
ple fame p̾potens tanti principis insigia ꝓ¬
pon̾e. in cuius pectus ꝯfluũt quicquid uirt̾u¬
tis hñt. quem uules pluere iustũ insuꝑ eum
celi desuꝑ roraũnt. non plato. ñ tullius. nõ
filius tenebraꝵ. qui ab ore sedentis in trono
in gen̾acõne sua prudens lucis filius mĩcu¬
patur. Hinc siquidem terra satis adorat.⁊
ethera satis applandent. ut pote qui inũdo ue¬
rus impator a diuino prorsus cuhamne pacis
Hic ẽ de quo ezechielis uerba ꝓclamiant. Aqui¬
la grandis magnaꝵ alaꝵ. ⁊ longo membro¬
rum ductu. plena pliuins ⁊ uarietate. hic est
de quo lonntur Ierennas. replebo te honnenb¬

Expanded text:
rdue petita responsio, in quantum respondenti permittitur, enodatur. Grandis namque progressus materie infinitis terminande limitibus responsionis propinat iudicia et ex tele diffuse contextu, que de preconio summi cesaris hostes cedentis orditur, ne quid ex contingentibus omittatur, manus scribentis tremescit et stupet. Quis enim posset nisi amplo famine prepotens tanti principis insignia promere, in cuius pectus confluunt, quicquid virtutes habent, quem nubes pluere iustum et super eum celi desuper roraverunt? Non Platfilii tenebrarum, qui ex ore sedentis in trono, in generatione sua prudentiores lucis filiis nuncupantur. Hunc siquidem terra, Pontus, adorant, et aethera satis applaudunt, utpote qui mundo verus Imperator a divino provisus culmine, pacis Hic est de quo Ezechielis verba proclamant. Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et vade quo loquitur Ieremias: Replebo te hominib
Abbreviated transcription (Latin):
puicie titulu acquisistis. ut iam ñ petrus
a capuas: a petro CApua lacius cognoscatur
felix radix que fructiferũ ꝓtulit palinitem.
felre uinoi que innũ p̾cipnũ g̾minauit. Gra¬
tes ergo nobis referimus ꝙ a nobis requiritis
gr̃am. ⁊ qd mandastis a dimpleiins gͣcose.
iuis uos in sacramẽtis ecc̃asticis. ilbera lacta

Expanded text:
udis titulum acquisistis; ut jam non Petrus a Capua, sed a Petro Capua latius agnoscatur. Felix radix quae fructiferum protulit palmitem, felix vinea quae vinum praecipuum germinavit. Grates ergo vobis referimus, quod a nobis requiritis gratiam; et quod mandastis, implevimus gratiose sitis
Abbreviated transcription (Latin):
tibi tales nescio. qmͣqmͣ ex lambruscie ñ semp
usus stilis. dum uinũ liquor colorat palidum
⁊ in flore stancia gratũ saporet odorem. Ceterũ
ñ intelligo unde locus fu̾it tam gͣm querele
ubi nlsum ꝯscius ꝙ int̾ amicos ꝓficuos in me
delib̾aret effectus. quin Iacobũ petri ⁊ petrum
Iacobi ꝓfiterer. que fame ꝓfessio firinis ꝓuec¬
ta radicib ita semut olim in iuiuene nt cotidie
pubescat in sene. Ualeat ergo petrus mens ⁊ in
nea mea.quescat in hoc calcas ut int̾ amicos

Expanded text:
tibi, tales nescio, quanquam ex lambruscis non semper tibi, tales nescio, quanquam ex lambruscis non semper sit usus sterilis, dum vinum liquor colorat pallidum, et in floris substantia grato saporat odore. Caeterum non intelligo unde locus fuerit tam gravi querelae, ubi nil sum conscius quod inter amicos et proximos in me debilitaretur affectus, quinJacobi profiterer. Quae sane professio firmis provecta radicibus, ita senuit olim in juventute, ut quotidie pubescat in sene. Valeat ergo Petrus meus, et Vinea mea, et quiescat in hoc calamus, ut inter amicos
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliosus offertur. pr̃em p̾ẜtim si pr̃em incre¬
pet filiuc. que ꝯtimnelia ñ rediuntur yrco uel
pecude. s tamqm erimien maxiũ corripitur
morte. Et c̃te sit̾rerent ppłos q filios tomtrua
scripturaꝵ. ⁊̃ si facies eoꝵ pr̃e. ꝯspuerent. oculos
in ren̾encit nĩleuarent. Redeat igitur ad tefi¬
liuc ⁊ sic secum cognoscens ꝙ exͣ se lapsu eum
lingue portauit. hoc .n. reccins ẽẽ potuit cordi
flebile nͥ oculo lacrimosũ. ne subreptũ tibi pa¬
trem uaga causaretur opinio tamqm in te
didicerem euentus stn̾e. ut plauderem ꝓsꝑo
⁊ terga darem adu̾sis. dictamensi recolis hu
filii michi de ꝯstanciq omi ingerb s nũquid
mirabilitas exprobari. ñ credo talem ymaginẽ
ꝙ de me sculpat ueritas q̃ si penes te menc inge¬
mosacolorat. ideoq potint sepius clausula de
cordis atrioñ ꝓrumꝑe. ut itrigacõm domesti¬
ce uinee tãslatam in alias dic̾et. ex quib lã
bruscas colligo qd̾ de niris samesco.amen dico

Expanded text:
tumeliosus offertur, praesertim si patrem increpet filius, quae contumelia non redimitur hirco vel pecude, sed tanquam crimen maximum, corripitur morte. Et certe si terrerent plerosque filios tonitrua scripturarum, etiamsi facies eorum patres conspuerent, oculos irreverentiae non levarent. Redeat igitur ad se filius, et sic secum cognoscens, quod extra se lapsus eum linguae portavit. Hoc enim rectius esse potuit cordi flebile, et oculo lachrymosum, ne surreptum tibi patrem vana causaretur opinio, tanquam in te didicerim eventus secernere, ut plauderem prosperis, et terga darem adversis. Dic tamen, si recolis, hufili mi, de constantia crimen ingeri, sed nunquam mutabilitas exprobrari. Non credo talem imaginem quod de me sculpat veritas, etiamsi penes te mens ingeniosa coloret. Ideoque potuit sequens clausula de cordis atrio non erumpere, ut irrigationem domesticae vineae translatam in alias diceret, ex quibus sic lambruscas colligo, quia de uvis famesco. Amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
taiciem Iacobi qm aliqui ñ dimi ind̾ant petri pa¬
ginam iam legebit. sic cõcursus ad leccõi urge¬
or oblectat series. mulcet auditor. s sudant i¬
gema. dum satagũt ꝓuehi ad ista tribinalia
stili. Occurrit tñ ille uersiculus. Non cui uis ho¬
minũ ꝯtingit adire carinthũ. s beatus qui ĩ¬
tesligit n curam negligit. s dum uacat sur¬
culus inseri.⁊ sirculos sibi riserit ex clara umei
petri. Etit tandem ut talis incisio ꝓpagmetur
in uite. qm quidem ex mist̾i̾o iudicis quisquis
familiarit legit acines ⁊ cito certo cercius gͥii¬
nabit racemos. Hoc credo pauca sufficiunt ne
scribentis gła penes me indeatur neglecta siue
ꝙ huntiliatur ad ueniam. ubi ꝯscĩam ñ arguit
culpa. sine ꝙ in uerbi cythara. pr̃em filius. san
langindũ fortis debilem ꝯfortauit. in finib
tñ istis. qr metam sibi ñ signauit epła forte i¬
gestiens calcib lasciuire: cogor longnis ꝓgtedi
ne michi quid inħ̾eat ex illius hystoria dicti n¬

Expanded text:
in facie Jacobi, quam aliqui nondum viderant, Petri paginam jam legebant. Si conversus ad lectionem, urgeor, oblectat series, mulcetur auditor, sed sudant ingenia, dum satagunt provehi ad alta tribunalia styli, occurrit tandem ille versiculus: «Non cuivis homini contingit adire Corinthum». Sed beatus qui intelligit, neque curam negligit, sed dum vacat surculis inferi, et surculos sibi inserit ex electa vinea Petri; erit tandem ut talis insitio propaginetur invicem, quandoquidem ex magisterio Judicis quisquis familiariter legerit acinos, cito, certo certius germinabit racemos. Haec credo pauca sufficiunt, ne scribentis gloria penes me videatur neglecta, sive quod humiliatur ad veniam, ubi conscientiam non arguit culpa, sive quod in verbi cythara patrem filius, sanus languidum, fortis debilem confortavit. In finibus tamen istis, quia metam sibi non assignavit epistola, forte gestiens calcibus lascivire, cogor longius progredi, ne mihi quid inhaereat ex illius scoria dicti; u
Abbreviated transcription (Latin):
fui ⁊ ñ isitastime. qd̾ utinam in nobis senatꝰ
suꝑior qͣiͣ culpam ñ arguat uł neglectũ solũ ob
iudicans obstupescat. ha filii filii qnͣtũ młtis a
marũsilentiũ quoꝵ loquela dulcessit. ⁊ ꝓbat regu
dum fremuit. nec minus petrus scribẽtis officiũ
adu̾sus me dũ suspendit. s̾mo tũ ꝓlicior qmͣ pꝰ¬
set mat̾ia texere breuiatur. ⁊ de culpa uel offensa
cet. uł aunexiones excusacõnũ sic dicendo. ha par̾
pat̃ quem gnͣdia distrahĩt. hũc allude calamo
menta si tollitur. ut quies uel ocium ñ alt̾net. a¬
loqum defectũ cõclud̾et ip̃e u̾siculus. Qd̾ caret
alt̾na requie durabile ñ ẽ. Totũ ergo remititur
nichil ad p̾t̾ita imputatur. dim mõ ꝑ petri lr̃as
suus iacobus ꝯforteti Eidem suꝑ arder

Expanded text:
fui, et non visitastis me, quod utinam in vobis senatus fui, et non visitastis me, quod utinam in vobis senatus superior quasi culpam non arguet, nec neglectum solum id judicans obstupescat! Ha fili, fili, quantum multis est amarum silentium, quorum loquela dulcescit et probat regdum fremuit, nec minus Petri scribentis officium adversus me, dum suspendit. Sermo tamen prolixior, quem posset materia texere, breviatur, et de culpa vel offensa cet, nil annectens excusatorium sic dicendo: «Ha pater, pater, quem gaudia distrahunt, hunc alludere calamo menta sic tollitur, ut quies vel otium non alternet, alioquin defectum concluderet ille versiculus: «Quod caret alterna requie, durabile non est.» Totum ergo remittitur, et nihil ex praeteritis imputatur, dummodo Petri per literas suus Jacobus
Abbreviated transcription (Latin):
umei ꝙ sit st̾ilis aĩo sic u̾bo. qr sieẽt tolłabiliꝰ
tac̾etur. hoc umꝙͣ absit remocius ut suus ñ dicatur
alt̾ut ex duob. quos una piuncia genuit. una t̃
mores ⁊ hoĩes abditant. ⁊ natura p̾scribit. Iu hiis n¬
itaq si petrũ aut iacobũ negłia feriat. uł macu¬
let culpa. ꝓspicacitas ur̃a nuuido iam expta dis¬
cuciat. uł qͣiͣ p̃ris uerenda redeat. censura restrĩgat
Non . ii. pudet argin sub pectore filii si peccau̾it. Ne¬
ortũ ꝙ me tuetur excepcõ que tam pemptoriis qmͣ
nalis instancia moram accusat. cum.nmł̾tis me¬
reor occupatũ maiorib. qualem me dimiseritis ob¬
luno ñ obduxit. collectis ergo ꝑ calculos mensib.
usq nũc docebit uos ncc̃itas. qualit̾ ñ solum mi
chi s multis in me mors remediũ fu̾it. s inta tor¬
mentor. quid itaq mirũ si tũc ñ salutauiquẽ di¬
ligo. dum in me crehris accessib pulularis. sola
despacõ inuendi mu̾et ⁊ salutis.Sic igitur in uos

Expanded text:
t tolerabilius taceretur. Hoc, inquam, absit remotius, ut suus non dicatur alteruter ex duobus quos una provincia genuit, et una ores homines abdicant, et natura proscribit. In his itaque si Petrum aut Jacobum negligentia feriat, vel maculet culpa perspicacitas vestra mundo jam experta, discutiat, nec quali patris verenda rideat, censuram restringat: non enim pudet argui sub patre filius, si peccavit. Reor tamen, quod me tuetur exceptio, quae tam peremptoriis, quanalis instantia moram accusat. Cum enim multis morer occupatus majoribus, qualem me dimiseritis oblivio non obduxit. Collectis ergo per calculos mensibus, usque num docebit vos veritas, qualiter non solum mihi, sed et multis in me mors remedium fuerit, et vita tormentum? Quid itaque mirum, si tunc non salutavi quem diligo? dum in me crebris accessibus pullulans sola desperatio vivendi viveret et salutis? Sic igitur in vos
Abbreviated transcription (Latin):
a mea quid feci nobis. uł nr̃a pocius. ꝙ irrogacõm
eius ad aliam que denrũ uobis labruscat afferãt
tnͣstulistis. deniq qnͣtũcũq dolentis ingemo do¬
lor ⁊dolentis mat̾ia sen iusticia subrtant uolũ¬
tatem. Impio tñ pr̃is obediam ⁊ epłe que postꝙͣ¬
totam gͥmaniam circuiuit.tandem ad men
uoinssimo mensic augusti fatigato puenit. re¬
spondeo ꝙ corpore ualeo. laboretũ xtmuo labo
fluctib fatigatur. Qesarea gesta magnifica
nos epła principis freqn̾t̾ ecccuit. cinus cartã
scribentis filii mams nudam ⁊ nacuam alñ
tetigit. ⁊ ingeniũ uirgmem deflorauit.

Expanded text:
a mea quid fecit vobis? vel nostra potius; quod irrigationem a mea quid fecit vobis? vel nostra potius; quod irrigationem ejus ad aliam, quae demum vobis labruscas afferet, transtulistis? Denique quantumcunque dolentis ingenio dolor, et doloris materia seu justitia subtrahat voluntatem, imperio tamen patris obediam, et epistolae, quae postquam Germaniam circuivit, tandem ad me novissimo mensi Augusti fatigata pervenit, respondeo, quod corpore valeo; labore tamen continuo laborfluctibus fatigatur. Caesarea gesta magnifica vos epistola principis frequenter edocuit, cujus chartam scribentis filii manus, nudam et vacuam aliquando tetigit, et ingenium virginem defloravit.
Abbreviated transcription (Latin):
colorem alt̾itas uariquit. Et talem uindeu¬
am hẽtis ex uinea qualem plantacõms ma¬
t̾iam ꝯtulistis. Causamini pat̾ ꝙ uinea ur̃a
fc̃a ẽ uinea rendetur.⁊ uos cur manũ subduci¬
tis cultin. ⁊ fontis n rigni copiam denegatis
eauisamim pͥugnũ in filio. detͥmentũ in aliipno.
rendeo. ⁊ uos cur luctis dulced mem alũpno sub¬
trabitis. ⁊ cur in filium ita crudelit̾ noucatis. ⁊
p̃p̃ morbũ. utinam care pat̾ nec michi furiss hac¬
tenus sompnolenta nec aliis expedita. s indi
uit. Suꝑͣ hiis om̃ib pace daita peciistis ꝙ extusa¬
qñtem sequeretur ꝓspitas.⁊ principalia princi¬
pis nũciarem. durũ ⁊ impossibile petitur ꝙ me
ur̃a redargucione sic ꝓstratũ fic iacenten mue¬
ĩnt. sic relmqͣt. ad increpanda pr̃is eloquia non
assurgam. pricem p̃p̃ea uobis dare possuus in¬
uicem. S millatenus ego michi ⁊ cordi meo ⁊
quin doleat. simul ⁊ oculis ꝙ ñ fleant. dum sub¬

Expanded text:
colorem alteritas variavit. Talem vindemcolorem alteritas variavit. Talem vindemiam habetis ex vinea, qualem plantationis materiam contulistis. Causamini pater quod vinea facta sit vinea. Respondeo; Et vos cur manum subducitis cultui, et fontis irrigui copiam denegatis? Causamini privignum in filio, detrimentum in alumno; respondeo. Et vos cur lactis dulcedinem alumno subtrahitis, et cur in filium ita crudeliter novercatis. Expropter morbum. Utinam, chare pater, nec mihi fuisset hactenus somnolenta, nec aliis expedita sed ut vivit. Super his omnibus, pace data, petiistis ququentem sequeretur prosperitas et principalia principis nunciarem. Durum et impossibile petitur, quod me vestra redargutio sic prostratum, sic jacentem invenerit, sic relinquat, ut ad increpanda patris eloquia non assurgam. Pacem propterea nobis dare possumus invicem; sed nullatenus ego mihi et cordi meo, quin doleat, sed et oculis quod non fleant, dum sub
Abbreviated transcription (Latin):
fortat pauidum. famelicũ educat. s tacentẽ
accusat. pat̾na pietas reu̾enciam arguit filia¬
lem. confortatus filius loquitur. timoris excep¬
cõne se ꝓtegit redargutus. s tñ a pr̃e ñ respu¬
it nuitrimentũ. sufficit uobis istud opacum.
ne defendo. ꝙ ꝯdempnacõnis pat̾ne smñami fi¬
li acone filiali supportacõne deinto. dicet for¬
te pater ñ sufficit. s mentem exiget a filio
meliorem.⁊ ibi forte culpam fore ꝯfitear.ubi
culpa ñ ẽ subest. quid faciam. cedam pr̃i cul¬
pam ꝯficebor.⁊ dicam. peccaui pat̾ in celum
⁊ corim te. S ut scelus om̃e p̾scribam negligi¬
u̾encie uullo m̾etricio pollui. qmqm obsequiũ
filiale p̾stare deuccius. ꝓut pater ertimat debu¬
issem. uestra pat̾ ẽ unea.⁊ sidignamini ñ uel¬
le ꝯtrarium. ur̃a dicetur. ad uinee nr̃e pali¬
tes seu radices nullius corrupcõnis mixtura p¬
uenit nilla saporem alt̾nauit in sicio. milla i¬

Expanded text:
fortat, pavidum famelicum educat, sed tacentem fortat, pavidum famelicum educat, sed tacentem accusat, paterna pietas reverentiam arguit filialem; confortatus filius loquitur, timoris exceptione se protegit, redargutus, sed tamen a patre non respuit nutrimentum. Sufficitne nobis istud o pater?ne defendo; quod condemnationis paternae sententiam filiali supportatione devito. Dicet forte pater, non sufficit; sed mentem exiget a filio meliorem, ut forte culpam fore confitear, ubi culpa non subest. Quid faciam? cedam patri, culpam confitebor et dicam, peccavi pater in coelum et coram te. Sed, ut scelus omne proscribam, negligeverentiae nullo meretricio pollui, quanquam obsequium filiale praestare devotius, prout pater existimat, debuissem; vestra pater est vinea, etsi dignemini non velle, contrarium dicetur, ad vineae vestrae palmites seu radices, nulla corruptionis mixtura pervenit; nullum saporem alteravit insitio; nulla
Abbreviated transcription (Latin):
mora que ingenint donec purgetur morosior nidi¬
catur. Olim credo scripsi ne diucius sub hac mora ⁊¬
languesc̾em. ⁊ in uobis clanstra silentii p̾catus sim
reserari quẽ mͥ longo iami tp̃r dum hostiarius clau¬
si pr̃i filis amaꝵ uulmis inflixit. cui recte mede¬
la nũc patitur. uit p̾scripto silentio mutus hacte
E
tolłandus ẽ filius si pectauit. pat̾ne decet ꝯdemp¬
nacõnis mole ñ obrui qmͣ licet appellac̃õnic ꝓmp
te lima ñ lat̾et. supportacõnis tñ remedio reu̾en¬
t̾ eintat. etenim ꝙ in taciturnitate filialis obse¬
quii expgeft̃a memoria pat̾ue dileccõnis obstupu¬
it qm in obliuione unuc paupis filiis deuotr.
oblectamina nobiliũ ⁊ sublimiũ amicoꝵ delira
menta subdit̾c̃at. stupentẽ pr̃em natura cogente
ñ arguo. si sompnolentus a filio uoluit ꝑ freqñ¬
tis uocis instanciam excitari. crudelic tñ ⁊ impia
dum ⁊ tacidum muenit. ac lacte pat̾ne dulce¬
diuis presompni longitudine sicientem con¬

Expanded text:
mora quae ingruit, donec purgetur, morosior judicatur. Olim credo scripsi ne diutius sub hac mora languescere, et in vobis claustra silentii precatus sum reserari, quae mihi longo jam tempore dum ostiarius clausit patri, filius amarum vulnus inflixit, cui recta medela nunc paratur, ut praescripto silentio mutus hactene tolerandus est filius si peccavit, et paternae decet condemnationis mole non obrui, quam, licet appellationis lima prompte non lateret, supportationis tamen remedio reverenter evitat. Etenim quod in taciturnitate filialis obsequii expergefacta memoria paternae dilectionis obstupuit, quam in oblivionem unius pauperis filii sed devoti, oblectamenta nobilium et sublimium amicorum delmenta subduxerant stupentem patrem natura cogente non arguo, si somnolentus a filio voluit per frequentis vocis instantiam excitari. Crudelis tamen et impidum et tacitum invenit, ac lacte paternae dulcedinis prae somni longitudine sitientem con
Abbreviated transcription (Latin):
ondum me salutau̾at
epła qm misistis. tũ et duob missis a me ñ
erim ut parrida elementa gelidũ aera saluta¬
rent. Ideq se relegatãs pocius cãbãtur qnͣt teal¬
sas. dum ab illo recepant logatos officiũ cui ꝯsen¬
sus ⁊ ꝓbitas quietem muident. magisq sibi do¬
mesticant discinsus qmͣstatus. qr sic pfastigia
sublamũ distiahñt. ꝙ modicũ ex eo miciorib fa¬
miliaritatis relinquũt. Igitur dũ querels hi
mentẽdiuellerent. ac si unchi ueris obieccõui¬
b ꝯclusissent. tua subito xnsalis se obtulit. ⁊
in dc̃o silencio muutimiri sp̃m m me pacificauit
figurabit picturam.s qmͣ primũ ꝑ clausu¬
las diffunditur oculus. miratur legentis stu¬
dium. si potuit ni hõie tale nigeniũ. ꝙ tũ uerbo
rũ pareret magestatem. uolelimi tateor tinbã
que adheret pastico fallere. ut familiarius me¬
cum ẽẽm. netam dulciloqui stila delueret
ꝙ legentis sensib rapetur. Credis ne potuerin
Q

Expanded text:
ondum me salutaverat epistola quam misisti, cum ex duabus missis a me nonerim, ut per arida climata gelidum aera salutarent. Ideoque se relegatas potius causabantur quam missas, dum ad illum receperant legationis officium, cui sensus et probitas quietem invident, magisque sibi domesticant discursus quam status, quem sic per fastigia sublimia distrahunt, quod modicum in eo minoribus familiaritatibus rementem divellerent, ac si mihi veris objectionibus conclusissent, tua subito responsalis se obtulit, et indicto silentio murmuri, spiritum in me pacificavit figurabat picturam. Sed quam primum per clausulas diffunditur oculus, miratur legentis studium, si potuit in homine tale ingenium corum pareret majestarem. Volebam fateor turbam quae aderat postico fallere, ut familiarius mecum esset, ne tam dulciloquii vel stilla deflueret, quae legentis sensibus raperetur. Credis ne potuerim, q
Abbreviated transcription (Latin):
mente p̾clari. nacõne nobiles. ututibus
lacupletes.itacũ omni reu̾entia tam inctuori¬
osi principis celebretis magnificẽtiam form¬
detis potẽtiam maginficetis honorem. ut ꝑ ex

Expanded text:
mente, natione nobiles, virtutibus locupletes, ita cum omnium reverentia tam victoriosi principis celebretis magnificentiam, formidetis potentiam, magnificetis honorem, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
addisc̾e uł doc̃e.⁊ qui sunt de regno exͣ regnum
in scolis us ad festũ sc̃i michaelis pximum fu¬
turũ sine more dispendio reu̾tatur. de frumẽ¬
toautem inno.carmb ⁊ piscib ⁊ alus que ad
unctum ꝑtinent. modũ nuillũ statimnus. cũ
in hiis om̃ib hñdet ꝓuincia queuendũtur

Expanded text:
e regno extra regnum in scholis, usque ad festum sancti Michaelis proximum venturum, sine morae dispendio revertantur. De frumento autem, vino, carnibus, piscibus, et aliis quae ad victum pertinent, modum nullum statuimus, cum in his omnibus abundet provincia, quae venduntur
Abbreviated transcription (Latin):
lud lactantis matri ubera famelicis infantib p̾ci¬
datur s ad illos tñ ostendi uolums nr̃e serem¬
tatis edcm̃ qui eruditorib sius ruditate deposi¬
ta ifacultatib alus ingema pociora petentib
pueros in artis gramatite primiciis edocent.
millam occõm predc̃a molestiam inferas. s ꝑ¬

Expanded text:
licis infantibus praecidantur: sed ad illos tantum extendi volumus vestrae Serenitatis edictum, qui auditoribus suis ruditate deposita, in facultatibus aliis ingenia potiora petentibupueros in artis Grammaticae primitiis edocent, nullam occasione praedicta molestiam inferas: sed p
Abbreviated transcription (Latin):
nacõm iuris: iusti deo ẜmiant. cui ẜunint
om̃ia ⁊ nobis placent ꝑ cultũ iusticie cuiꝰ
p̃ceptis om̃s p̾cipimus obedire. disponimus
autẽ apud neapolim anenissimã ciuitatẽ
doc̾e artes cimiscũq ꝑfessionis uige studia
ut ieium ⁊ famelici doctrinaꝵ in ip̃o regno
mueniant. Unde ip̃oꝵ ainditatib satisfiat.
nec compellantur ad inuestigandas scias
pegrinas naciones expet̾e. nec in aliemis
regionib mendicare.bonũ autẽ he nexa
nr̃e publice ꝓfuturũ intendimus.cium Piec¬
toꝵ copia speciali qͣdam affetrionis gr̃a¬

Expanded text:
m justi Deo serviant cui serviunt omnia, et nobis placeant per cultum justitiae, cujus praeceptis omnes praecipimus obedire. Disponimus autem apud Neapolim, amoenissimam civitatem, doceri artes cujuscunque professionis, vigere studia: ut jejuni et famelici doctrinarum in ipso regno inveniant unde ipsorum aviditati satisfiat: neque compellantur ad investigandas scientias peregrinas nationes expetere, nec in alienis regionibus mendicare. Bonum autem hoc rei nostrae publicae profuturum intendimus, cum subjectorum commoda speciali quadam affectionis gr
Abbreviated transcription (Latin):
cionib aliquib p̾sidetis. añ hec omina passim
⁊ publice ꝓponatis. ⁊ muigatis sub pena ꝓson¬
aꝵ ⁊ rerum ut millus scolaris legendi cã exire
ut usq ad festũ sc̃i Michaelis minc ꝓximo re¬
u̾tantur. Condicõnes autem quas scolarib
concedimius erũt iste. In primis ꝙ inciuita¬
te p̾oca doctores ⁊ magr̃i erũt in qual faculta¬
do. stando.⁊ redeundo tam in ꝑsonis qm mn re¬
b mnillam pacientes ialiquo lesionem. hos
nec ultra extimacio eius ascendet. ⁊ infra pre¬
deam autem sũmã ⁊ usq ad illam sisb extima

Expanded text:
sidetis, ut haec omnia passim et publice proponatis, et injungatis sub poena personarum et rerum, ut nullus scholaris legendi caussa exire ut usque ad festum S. Michaelis num proximo revertantur. Conditiones autem, quas scholaribus concedimus, erunt istae: In primis, quod in civitate praedicta doctores et magistri erunt in qualibet facultado, stando, et redeundo, tam in personis quam in rebus nullam sentientes in aliquo laesionem. Hospnec ultra extimatio ejus ascendet. Infra praedictam autem summam, et usque ad illam, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
illis ꝯin secreti sunt pinstanciam studii nirisius
ticie reginma cõmtẽtes ylares igitur ⁊ ꝓmpte
ltis ad ꝓfessores quos scolares desidant animẽ¬
tur. quib ad nħitandũ euni locũ ꝯcedimus uͥ
rerũcopri. ubi amplas domos ⁊ spacosas satis
quib ꝑ nos ip̃os utilitates querimius. donaria¬
tigamus. bona ꝓmittimus. ⁊ eis quor dignor u¬
inderimus donaria ꝯferemus. Illoc siquidẽ in
ꝯspectuparẽtum suoꝵ pominus. ⁊ multis la¬
borib laborari. ⁊ longis itiñib ⁊ quasi pegͥnis
absolummnis inoc. tutos facimus ab isidns p̃¬
⁊ bremorib cursib a libalitate nr̃a segandeãt
assecutoc eẽ. nuos autẽ platoꝵ quos ibi duximᷤ¬

Expanded text:
illis qui discreti fuerunt, per instantiam studii juris et justitiae regimina committentes. Hilares igitur et prompti satis ad professiones, quas scholares desiderant, animentur, quibus ad inhabitandum eum locum concedimus, ubi rerum copia, ubi amplae domus et spaciosae satis, quibus per nos ipsos utilitates quaerimus, conditigamus, bona promittimus, et eis, quos dignos viderimus, donaria conferemus. Illos siquidem in conspectu parentum suorum ponimus a multis laboribus liberamus, a longis itineribus et quasi peregrinis absolvimus: illos tutos facimus ab insidiis pret brevioribus cursibus a liberalitate nostra se gaudeant assecutos. De numero autem pra
Abbreviated transcription (Latin):
mandata quoq gen̾alia quecõit᷑ hactemis
recepistis. ut ꝑticulatis ex eis ⁊ integra uobio
hilitas afferatur. autẽticari ꝑ manũ publi¬
cam faciatis autẽticas talit̾ autẽticoꝵ robur
pence quoscũq remanserint hĩturi. ꝙ si no¬
tarioꝵ singłaritatem insufficiẽtem forte
indebitis ⁊dieccõne nouoꝵ. eoꝵ insufficiẽci¬
am utilit̾ suppleatis. Uoc p̾t̾ea notari min

Expanded text:
hactenus recepistis, ut particularis ex eis et integra nobis habilitas offeratur, authenticari per manum publicam faciatis, authenticatis taliter authenticorum robur penes quoscunque remanserint habituris, quod si notariorum singularitatem insufficientem forte videritis, adjectione novorum, eorum insufficientiam utiliter suppleatis. Vos praeterea notar
Abbreviated transcription (Latin):
nobis cura p̾cipna de regniseu uerius domis nr̃e
qnͣtal utilitate tractanda. nec dũ ꝓcellas impii
laboriose componimus aliquid negligenter
obinitt̾e circa domestica indeamus. Nuꝑ ita
ẽ dispendiosa ꝓfectib ⁊ uenientib int̾clũ a
remotis rõcimia posituris officialib sũptuo
sa. sicq pp̃ea fiscalib obuiare utilitatib et
priatis scolas ip̃as ꝓ ꝯcurrẽtiũ utilitete locali
rium lunitetur. Quocnrta fidelitati ur̃e p̾cipi¬
ondo mandamus qͣtinue receptis p̾sentibus
nr̃e serenitatis quspiciis apicib. uoc not̃ mi¬

Expanded text:
nobis cura praecipua de regni, seu verius domus nostrae quantalibet utilitate tractanda, nedum procellas Imperii laboriose componimus, aliquid negligenter omittere circa domestica videamur. Nuper itaque est dispendiosa profectibus, et venientibus interdum a remotis ratiocinia posituris offisa, sicque propterea ne fiscalibus obviet utilitatibus, et privatis, scholas ipsas pro concurrentium utilitate localittermini limitetur. Quocirca fidelitati vestrae praecipimus, quatenus receptis praesentibus nostrae Serenitatis apici
Abbreviated transcription (Latin):
scicilie. naturalit rerũ inctualiũ ub̾tate fe¬
cundum. prrdenciũ iuroꝵ copiam nr̃istẽ¬
porib artificialit̾ doc̾einus. ut fideles nr̃i reg¬
ncole scĩaꝵ fructus quos indesment̾ esurĩt
paliena mendicare suffragia ñ coacti patã
quos ingenioꝵ natina fertilitas ad ꝯsilia red
rũ in regno studia flornisse compimus. ut
ñ solũ ad incolas filios nr̃os. s ad exͣneos c̃
extendisse ꝓbetur suamtatem odoris. Nos tũ
suꝑ hoc tanta libent̾ fine cumisl indictione
ꝯcurrimus. qnͣto ꝑ hoc utilit̾ honori nr̃o con¬
sułe credimus exaltacõm omimodm regn

Expanded text:
 rerum victualium ubertate secundum, prudentum virorum copia nostris temporibus artificialiter decoremus: ut fideles nostri regnicolae scientiarum fructus, quos indesinenter esuriunt, per aliena mendicare suffragia non coacti paratam quos ingeniorum nativa fertilitas ad consilia reddrum in regno studia floruisse comperimus, ut non solum ad incolas filios sed ad extraneos etiam extendisse probetur suavitatem odoris: nos tamen super hoc tanto libentius sine cujusquam inductione concurrimus, quanto per hoc utilius honori nostro cons
Abbreviated transcription (Latin):
lites fieri nequeant qui de gen̾e militũ
ñ nascũtur. ip̃e tñ deculiinis nr̃i liñ̾a de¬
miẜicordit̾ renuitit smñam ultum supplicii cuidã
tus eius ex p̾senti negocii serie potestis aꝑ
misericordit̾ ẽ ꝓfectus ut ꝑtes iusticie ñ
excludat.⁊ ut ꝯsoletur anme mortui:
pccius qm undicte. nec impunitum pe¬
nitus dimisit noxium. nec ꝑdere uoluit
ad sue pietatis refugium ꝓclamantem
tales etenim sunt magnifici principis me¬
a captiuo quẽ pp̃ honncidium ñ ẽ expõĩto
s rixa int̾uemente cõmissũ nr̃a sm̃a ul¬
timo supplicio ꝯdempnauit. qui licet añ
iudicem examinatorem nsticie statuto
iure mexcusabilis sit exitus. tñ coram sum¬
ui clemencia principis fcũs ẽ redumius

Expanded text:
lites fieri nequeant, qui de genere militum non nascuntur: ipse tamen de culminis nostri licentia deMisericorditer remittit sententiam ultimi supplicii cuidam tus ejus, ex praesentis negotii serie potestis conmisericorditer est profectus, ut partes justitiae non excludat, et ut consulatur animae mortui potius, quam vindictae: nec impunitum penitus dimisit noxium, nec perdere voluit ad suae pietatis refugium proclamantem. Tales sunt etenim magnifici principis a captivo, quem propter homicidium, non ex proposito sed rixa interveniente commissum, ntimo supplicio condemnavit: qui, licet ante judicem examinatorem justitiae, scripto jure inexcusabilis est repertus, tamen coram summi clementia principis factus e
Abbreviated transcription (Latin):
ad alicuus seuad aliquoꝵ instanciã quoꝵ adhuc
tacemus nõia simulto quodam rigore iuriũpost
dissolutũ nr̃m excitũ nobis ab eo longe morãti¬
b collexerũt. s nec ꝑ hoc ẽ nota romanoꝵ pusil¬
lanmitate offensa. nec quiritũ pudor in aliquo
coloratus ꝙ aus̃ funt mappalia quedam quoꝵdã¬
nr̃oꝵ fideliũ igne combure ⁊ rusticos quosdam
anno magnanimes qñ nos maiori militũ s mmi¬
nori peditũ qnͣtitate inbem p̾forib cingebamᷤ
uisi forte ex indulta eis remissione peccamimũ
tamqͣm de ꝑadiso securl.se uellent audaciores ex¬

Expanded text:
ad alicujus, seu aliquorum instantiam, quorum adhuc tacemus nomina, simulato quodam rigore jurium, post dissolutum nostrum exercitum nobis ab eo longe morantibus, combusserunt. Sed nec per hoc est nota Romanorum pusillanimitatis abstersa, nec Quiritum pudor in aliquo coloratus, quod ausi fuerunt mappalia quaedam nostrorum fidelium igne comburere et rusticos quosdam anno magnanimi, cum nos majori militum, sed minori peditum quantitate urbem prae foribus cingebamus: nisi forte ex indulta remissione peccaminum, tanquam de paradyso securi, se vellent audaciores ex
Abbreviated transcription (Latin):
ieoꝵ intum. ne ad uindcam nobilis iraꝓped̾er
ritate diffidẽciam ñam ex ptitis nr̃is ũ minste
xceptam. ab intumo cordis nr̃i euellens. ⁊ int̾cessio¬
is amce dulcedĩe nr̃e gr̃e diriciem emolliret cin
millo mõ possenus ex fide p̾missa decred̾e. nec exaf
feccõne p̾ces qͣntũcũq gͣuissimas obaudire. i
one it̾bii recedẽtes impngͣcõnes cluitatis eius¬
dem remotis insultib nr̃is ⁊ dirutis machinis
famosus amcus nr̃ stipendiariis undiq balis¬
hominũ sangͥnẽ
⁊ uitam effundet obsessus intrinsetus defende¬
bat. adhĩtis ad minist̾ioꝵ minist̾iũ defensoꝵ n
obsequiosis mamipulis fr̃ib minorib ⁊ p̾dicato¬
rib .s. qui de manib ꝓpriis tamqm ex pharetͥs
q libertus nr̃os occid̾ent ministrabãt. Nos ã ecc̃e
mr̃is nr̃e p̾ces ꝯfueta iam exaudicõne deuote sus¬
cepinus. quas tantus pat̾ ⁊tam familiaris ami¬
cus nr̃ ut diximus affectuosissime porrigebat. in¬

Expanded text:
meritum, ne ad vindictam nobilis ira procederitate diffidentiam nostram, ex praeteritis non injuste conceptam, ab intimo nostri cordis evellens, et intercessionis amicae dulcedine nostrae mentis duritiem emoliret. Cui nullo mfectione preces quantumcunque gravissimas obaudire. Suone Viterbii recedentes, impugnationes civitatis eiusdem, remotis insultibus nostris et dirutis machinis famosus amicus noster, stipendiariis undique et balishominum sanguinem et vitam effunderem, obsessus interius defendebat, adhibitis ad ministerium defensorum obsequiosis manipulis fratribus Minoribus, et Praedicatoribus suis, qui manibus propriis tanquam ex pharetris que libentius nostros occiderent, ministrabant. Nos autem Eris nostrae preces consueta jam exauditione devote suscepimus, quas tantus pater et tam familiaris amicus noster, ut diximus, affectuosissime porrigebat
Abbreviated transcription (Latin):
uetibi misera lombardia. quid plura: mac¬
tatur senex puer diripitur. uuiens ut uitu¬
lus ĩmolatur.campi madescũt sangune ⁊
int̾fectoꝵ exubant ub̃tate. qm male signa
iacent. qmͣ bene st̾nitur hostis ire. frederia ⁊
gladius cedem siciens haurit sanguinẽ. ne¬
cat carnem. ⁊ dum incante rebellis extollit᷑
eius caute ꝯtumacia ꝓfligatur. ⁊ sic prm¬
ceps audacie seuiens mͥ lombardos subuer
occisoꝵ. qr dũ rebellis turba deprimitur. ali¬
os mors gluctit ꝑ gladiũ. ⁊ inmm̾os cathe¬
ne acerbitas stringit. ⁊ religat iuxͣ collũ
Crrus quidem mediolaneñ currus głe mi
serabilit̾ capitur.⁊ una cũ .a. filio ducis ue¬
netoꝵ. mediolaneñ pot̾ate curpit̃ captina¬
tur. quicũ eẽt ꝯstipatus młto milite. fluctua¬
de insuc ẽ postinodũ mida crate. ꝙͣ hũit prin¬
ceps uictorie ad laudis titulũ. qm̃ illũ ad al¬
me urbis ppłm destinanit. nũcu̾o rebelliones

Expanded text:
vae tibi misera Lombardia. Quid plura? macvae tibi misera Lombardia. Quid plura? mactatur senex, puer diripitur, juvenis ut vitulus immolatur, campi madescunt sanguine, ac interfectorum exuberant ubertate. Quam male signa jacent, quam bene sternitur hostis? Certe Friderici gladius caedem sitiens haurit sanguinem, vorat carnem, et dum incaute rebellis extollitur, ejus caute contumacia profligatur, et sic princeps audaciae saeviens in Lombardos subvertoccisorum. Quia dum rebellis turba deprimitur, alios mors deglutit per gladium, et innumeros catenae acerbitas stringit et religat iuxta collum. Currus equidem Mediolanensis, currus gloriae, miserabiliter capitur, et una cum filio ducis Venetiarum, Mediolanensis Potestas, turpiter captivatur, qui cum esset stipatus multo milite, fluctuare visus est, postmodum nuda crate, quem habuit princeps victoriae ad laudis titulum, quando illum ad almae urbis populum destinavit. Nunc vero rebelles
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝯtumacit̾ u̾bum del. noluut acquiesc̾e. s in¬
ualescebant eoꝵ uoces. uociferando dicebant ꝑ¬
sequamur eos qr spolia ꝑciemur. sicq dñs cui
de celo uictorie ministrãtur assũpsit scutũ ⁊ gla¬
diũ. ⁊ itiñis sui comitem angelũ dñi ex̾cituũ
hñs secũ. loricam induit sicut gigans. ac p̾li¬
um miit secum hñs regni milites ⁊ paucos t¬
theotonitos.⁊ quosdam lombardos quos mex¬
pedicõne ducis milicie ⁊tig̾at remansisse. ⁊
dum uiri fortes cũ forti principe intrant bellũ
exlamau̾nt tubas.⁊ audita ẽ uox tomtrin et
stuporis. Euge enge.ad mediolañ .o. in piger
aduola fcͥce. Quo audito: Mediolaneñ ꝑter¬
uitas statim fuit pt̾rita. cõpagie ꝓhiciunt
cynbala. sumũt arma.⁊ dũ atramenti cinius¬
libet dext̾a ux retineri pot̾at. gladius quilibet
mutus in suo pectore uertit questus. heu.heu
⁊ ũsericordit̾ frederice. fit clamor. id sideriue.

Expanded text:
tur contumaciter verbum Dei, noluerunt acquiescere, sed intur contumaciter verbum Dei, noluerunt acquiescere, sed invalescebant eorum voces, et vociferando dicebant: Persequamur eos, quia spolia partiemur. Sicque dominus, cui de coelo victoriae ministrantur, assumpsit secum dium, et itineris sui comitem angelum Domini exercituum habens secum, loricam induit, sicut gigas, et praelium iniit secum habens regni milites, et paucos Theutonicos, et quosdam Lombardos, quos in expeditione ducis militiae contigerat remansisse: ac dum viri fortes et cum forti Principe intrarent bellum, exclamaverunt tubis, et audita est vox tonitrui et stuporis: Euge euge ad Mediolanum impiger advola Friderice. Quo audito Mediolanensis protervitas statim fuit perterrita: compagniae projiciunt symbola, sumunt arma, et dum a trementi cujuslibet dextera retineri vix poterat giadius, quilibet mutus in suo pectore tacitos vertit quaestus: Heu heu immisericors Friderice? Et clamor ad sydera, vae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlubilit᷑ expectantes ꝙ si sibi ex cõmissa ꝑ suos
offensa displiceat. offensores correccõnis debi
bit offensos.
ma nr̃e nitor
ꝯscĩe postulat.⁊ affectus integ̾rime
fidei repientat. ut de ꝓsꝑis anspiciis romani prĩ
ea que sub notis acquilis hiis dieb in ytalia ef
diolaneñ. nephanda tem̾itas ⁊ andacia detes¬
tanda una cũ sins ꝯfederatorib ansisũt uert̾e
faciem ccͣ solem. filii belial secreta sibi ꝑdicois
nis. moliũtur insidias pon̾e in leonem. Iunati
tisũt uixta lolium ꝑdicõnis filii. ut rõnis se¬
getem ꝑderent ⁊ zizannam colligent que a
bia pulsauit timpanũ. uoluptas tuba cõcinit.
resonat cythara. plaudit lyra. ⁊ sic uoluptatis
ager cũ pudendi decoris insignib pululauit¬
S dum gloriãtur in currib ⁊ in equis. ꝑs electipnͥ¬
cipis ex adu̾so cepit in noĩe dm̃ gloriari. S qr fa¬
pedicõne ciuitat̃ lombardie. qr ip̃e rex salomõ
calicis exhaurire.s qr leuathan filii execran¬

Expanded text:
probabiliter expectantes, quod si sibi commissa per suos offensa displiceat, offensores correctionis debitbit offensos.trae nitor conscientiae postulat, et affectus integerrimae fidei repraesentat, ut de prosperis auspiciis Romani Princea quae sub ejus notis aquilis his diebus in Italia effdiolanensium nefanda temeritas et audacia detestanda, una cum suis confoederatoribus ausi sunt vertere faciem contra Solem: filii Belial secreta sibi proditionis rnis, moliuntur insidias ponere in leonem, inebriati ti sunt juxta Lolium perditionis filii, ut rationis segetem perderent, Zizaniae quae a erbia pulsavit tympanum, voluptas tuba concinit, resonat cythara, plaudit lyra, et sic voluptatis ager cum pudendi decoris insignibdum gloriatur in curribus et in equis, pars electi principis ex adverso incepit in nomine domini gloriari. Sed quia fapeditione, communitatibus Lombardiae, quia ipse Salomon calicis exhaurire: sed quia Leviathan filii execran
Abbreviated transcription (Latin):
tate morãtib ⁊ ad nos exire uolentib sen ⁊̃ aliis
cunb cinitatis eiusdem qui cet̾oꝵ suoꝵ ciuium
cõicare ꝑfidie recusãtes ad nos pridem exirent.⁊
nullam ꝓrsus inꝑsonis aut reb iniuriam seu mo¬
lestiam inferretur. Nunc audite qualit̾ oñia su¬
pͣdc̃a sinit ex fed̾e promisso ẜnata.In primis tam co¬
mes qmͣ theotonici supͣdicti milites.⁊ alii de regno

Expanded text:
exire volentibus seu etiam aliis civibus civitatis ejusdem, quae caeterorum suorum civium communicare perfidia recusantes, ad nos pridem exiverant, nulla prorsus in personis aut rebus injuria, seu molestia inferretur. Nunc audite qualiter omnia supradicta sunt nobis ex foedere promisso servata. Inprimis tam comes, quam Theutonici supradicti milites, et alii de regno
Abbreviated transcription (Latin):
tbieñ u̾o fideles nr̃ibonis suis om̃ib spoliati.tui¬
rib ip̃oꝵ ⁊ domib fumditus dyrutis ⁊ igne suc¬
censis. ñ sũt ad nos cͣcͣ fidem ꝓmissam exirepunssi
S carcerali ꝓdolor custodie mancipati. Roman
u̾o postea quib ad defensionẽ uit̾bii nobis et
impio nepharia uit̾bieñ. ꝓclicõne sb̾tractine

Expanded text:
tri fideles bonis suis omnibus spoliati curribus ipsorum et domibus funditus dirutis et igne succensis, non sunt ad nos contra fidem promissam exire permissi, sed carcerali, proh dolor!, custodiae mancipati. Romani vero postea, quibus ad defensionem Viterbii, nobis et Imperio nefaria Viterbiensi proditione subtracti,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iam tam noua qm netera scrib̾e cogimur
ut ad uos plena noticia nr̃oꝵ euentuum ex
certa sc̃ia ꝑferatur. Obsidentib siquidem uob
si quidem uit̾bieñ ciuitatem⁊ ad expugua cd̃m ei¬
dem p infita młtitudĩe machinis prepatis.

Expanded text:
iam, tam nova quam vetera scribere cogimur, ut ad vos plena notitia nostrorum eventuum, ex certa scientia perferatur. Obsidentibus nobis siquidem Viterbiensem civitatem, et ad expugnationem ejusdem, pro infinita multitudine machinis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mediolaneñ ligatura nota ꝑfusi infamie
⁊ ruboris stigmate insigniti. crossas quondã
cerinces pedib applicant. ⁊ se suosq dentes¬
 qr millus semel hore receptus patitur san¬
guis mansuesc̾e fauces. Impator magͣminus
eoꝵ stragem magis siciens qmͣ̃ salutẽ. solũ pudo¬
rem reputat bello ñ mulc̾e. quin pocius mam
rume ⁊tradicẽtib aꝑire.⁊ut nullus resistẽdi
suat andaciam. truculent̾ reproboꝵ sata

Expanded text:
 gentes Liguriae nota perfusi infamiae, et ruboris stigmate perpetuo insigniti, grossas quidem cervices pedibus applicant, et se suosque dentesSed quia nullus semel ore receptus patitur sanguis mansuescere fauces, Imperator magnanimus eorum stragem magis gestiens, quam salutem, solum pudorem reputat bello non vincere: quin potius viam ruinae contradicentibus aperire, et ut nullus resistendi sumat audaciam, truculenter reproborum sata
Abbreviated transcription (Latin):
cria cõmorante. qndam suam̃ iumeam cĩ
arborib in t̾ritoriositam ausi tem̾ario inci¬
derunt. Nolentes igitur ut pp̃ ipumtatẽ
ectessir̃ crescat. nidicia debriqñdi: fidelita¬
titue pcipiendo mandamus qͣtimis cc̃ male¬
fcores coidem ad quos inueniendos omnem
runt inueniri ꝓcedais mediante iusticia cõt̾
eos. Cct̾m si maleftores ñ poterũt inueniri dĩp¬
nũ eidem mulieri illatũ ib inm̾isitate ip̃ius
it᷑atam querelam ult̾ius audiannis. eidem¬

Expanded text:
ra commorante, quondam suam vineam, cum arboribus, in N. sitam, ausu temerario inciderunt. Nolentes igitur, ut propter impunitatem excessuum crescat audacia delinquendi, fidelitati tuae praecipiendo mandamus: quatenus contra malefactores eosdem, ad quos inveniendos omnem,runt inveniri, procedas immediate justitia contra eos. Caeterum si malefactores non poterunt inveniri, damnum eidem mulieri illatum, ab universitate ipsius iteratam querelam ulterius audiamus.