comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psecutuum ⁊ ad restituendũ sibi nonisponace
laciũ opem copami dedicamus esficacetu stupo¬
rem sentib animũ inducẽtes. ita ꝙ desiderum
feraa fiducia de substituendo pastore picifico
delectubat. Quapp sicut telat̾e ncredmius nũs

Expanded text:
etiam ad restituendum sibi novi sponsi solatium, opem et operam dedimus efficacem, stuporem sensibus omnium inducentes: ita, quod desiderium firma fiducia, de substituendo pastore pacifico delectabat. Quaproter sicut te latere non credimus, nos
Abbreviated transcription (Latin):
teret ualde libencius tac̾ennis. Parcat igitur
nobis cõis auditus ⁊ tuus si cause nr̃e iusti¬
ciam p̾scribi spacio tp̃ris ñsinamus. p̾ẜtim cũ
eo se ñ porrigat nr̃e nolũtatis intencio uł scͥp¬
ture ꝙͣ derogare cuiusqmͣ fame uł uiri ꝑ de¬
tractionis oblorinũ intendamus. s psentib
hris unnocẽtiam ñam pungare sufficat. ut ĩ nullo
te deuattm tuomt nr̃e mansuetudns lxsere sep

Expanded text:
terent, valde libentius taceremus. Parcat ieitur nobis communis auditus, et tuus, si caussae nostrae justitiam praescribi spacio temporis non sinamus, praesertim cum eo se non porrigat nostrae voluntatis intentio, quod derogare cujusquam famae vel iuri, per detrationis obloquium intendamus. Sed praesentibus teris, innocentiam nostram purgare sufficiat, ut in nullo ti, devotionem tuam, nostrae mansuetudinis literae, saep
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nr̃e deuctõnis ad pacem ueraces erũt int̾¬
p̾tes.tam no qmͣ potẽtiam nr̃am. impiũ acreg¬
na ña.⁊ quicquid in bonis nr̃is ꝯsistit. nrĩs bene¬
placitis ad honorem ec̃ce ⁊ fauorem õimodum
ecc̃astice lib̾tatis. qnͣtũ cum deo saluis iure ⁊ ho¬
offerẽtes. illam ad uos utinam reu̾endipũs

Expanded text:
 devotionis, ad patrem veraces erunt interpretes, tam nos quam potentiam nostram, imperium ac regna nostra et quicquid in bonis nostris consistit, vestris beneplacitis, ad honorem Ecclesiae ac favorem omnimodum Ecclesiae libertatis, quantum cum Deo salvis jure et hoofferentes illam ad nos ut reverendi patris
Abbreviated transcription (Latin):
ab int̾ioris sucti dulcedine sorcientes. harum
suctus diligent̾ ⁊ mod̾ate decotus in speciem
mellis traducitur.si uero ꝑfectius excoactus
fuerit. iuzucari subam condensatur. sõmu¬
nes aũt sructus ⁊ quipenes nos habent᷑ husad¬
umge suꝑfluum estimaui. Hec gͥbreuiter ꝑ¬
sitiugendo descripsi. ut ex paucis uiulta ex ꝑ¬
uis inaiora solliciti prudencia lectoris intel¬
gat. sunulq ut quemadmodũ dictum est li¬
quidum fiat qnͣtis lamentacõnib qnͣtaq sit
opus copia latrimarum. ut digne cuutatis huiĩ
cilamitas defleatur. uiuas diu petre kanssime
diuq gaudeas. ⁊ destatu regnituoq incarias
pro te litceras mͥ mitt̾e non graueris.

Expanded text:
ab interioris succi dulcedine sortientes. 86 Harum ab interioris succi dulcedine sortientes. 86 Harum succus diligenter et moderate decoctus in speciem mellis traducitur; si uero perfectius excoctus fuerit, in zucari substantiam condempsatur. 87 Communes autem fructus, et qui penes nos habentur, his adiungere superfluum existimaui. 88 Haec igitur breuiter perstringendo descripsi, ut ex paucis multa, ex paruis maiora, solliciti prudentia lectoris intelligat; simulque ut, quemadmodum dictum est, liquidum fiat, quantis lamentationibus quantaque sit opus copia lacrimarum, ut digne ciuitatis huius calamitas defleatur. 89 Viuas diu, Petre karissime, diuque gaudeas et de statu regni tuoque uicarias pro te litteras michi mittere non graueris.
Abbreviated transcription (Latin):
tib ueteres cedere dedignantur. Nam ⁊ tercii
anni ponia iam rubea. ⁊ secundi ad huc uirentia
⁊ p̾sentis anni flores ineadem possunt arbore
parit̾ inieniri. hec aũt arbor ꝯtinue iuuẽtu¬
tis pollens insignib. uec hiemis sterili senec¬
tute deformis. nec ingruentis frigoris asꝑitate
stondib spoliatur. s uirentib semꝑ folus ue¬
ris temꝑiem representat. Quid u̾o iuices ami¬
ꝯdali aut ficuum diũsa geña. uł obuas con¬
diendis cibarus ⁊ luc̾narum fouendis iguib
oleumministrantes eninu̾em: Qaudloquar
siliquarum uaginulas ⁊ fructum ignobilem
insipida quadam dulcedine rusticorum ac pu¬
erorum ginturiblandientem: Mireris pocius
palmarum procera catuina dactilosq de¬
tũse arboris simnno uertice dependentes. Qd̾
sin portem aliam uisum deflexeris: occurret
tibi mirandarum seges harimdimm que cã¬
ne mellis ab incolis nuncupant᷑. nomen hoc

Expanded text:
tibus ueteres cedere dedignantur; nam et tertii tibus ueteres cedere dedignantur; nam et tertii anni poma iam rubea et secundi adhuc uirentia et presentis anni flores in eadem possunt arbore pariter inueniri. 81 Haec autem arbor continuae iuuentutis pollens insignibus, nec fit yemis sterili senectute deformis, nec ingruente frigoris asperitate frondibus spoliatur, sed uirentibus semper foliis ueris temperiem representat. 82 Quid uero nuces amigdali aut ficuum diuersa genera uel oliuas, condiendis cibariis et lucernarum fouendis ignibus oleum ministrantes, enumerem? 83 Quid loquar siliquarum uaginulas et fructum ignobilem, insipida quadam dulcedine rusticorum ac puerorum gutturi blandientem? 84 Mireris potius palmarum procera cacumina dactilosque detonsae arboris summo uertice dependentes. 85 Quod si in partem aliam uisum deflexeris, occurret tibi mirandarum seges harundinum, quae cannemellis ab incolis nuncupantur; nomen hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ad loca singula deriuari ut irrigatis areolis ue¬
getentur ⁊ crescant cicruli augusta breuita¬
te contracti ⁊ cucieres tractu longiore pro¬
ducti. melouesq ad formã magis spericam acte¬
dentes ⁊ cuturbite ꝑ hariuidines conexas laci
euagante¶¶ Hinc si conũtas oculosad diũsas
arborum speties uidebis mala pimica uł aceto¬
sa uł dulcia granis int̾ius occultatis ext̾ius
contra intemꝑiem aeris duro cortice premu¬
uiri. Citrosquo triplici substancie diu̾sitate dis¬
tiugui. cum cortir ext̾ior colore simul ⁊ odore
calitatis preferat arguũtum. qd̾ aũt cirta cen¬
trum est aceroso liquore fugiditatis prestet in¬
dicium. medium uero int̾ utriunq temꝑatius
comprobetur. uideas ibi ⁊ lunnas acerositate:
sua saporandis cibis ỹdoneas. et arengias acetoso
ne sua uisum oblectant quan ad aliud utiles
uideant᷑. Hec quidem arbore sua eciami cũ ma¬
turuerint difficile cadunt ⁊ uouis suꝑuenien¬

Expanded text:
ad loca singula deriuari, ut, irrigatis areolis, uead loca singula deriuari, ut, irrigatis areolis, uegetent et crescant citruli, angusta breuitate contracti, et cucumeres, tractu longiore producti, melonesque ad formam magis sphericam accedentes, et cucurbitae, per arundines connexas latius euagantes. 77 Hinc si conuertas oculos ad diuersas arborum species, uidebis mala punica uel acetosa uel dulcia, granis interius occultatis, exterius contra intemperiem aeris duro cortice premuniri. 78 Citros quoque triplici substantiae diuersitate distingui, cum cortex exterior colore simul et odore caliditatis preferat argumentum; quod autem circa centrum est, acetoso liquore frigiditatis prestet indicium; medium uero inter utrumque temperatius comprobetur. 79 Videas ibi et lumias acetositate sua saporandis cibis ydoneas, et arengias acetoso ne sua uisum oblectant, quam ad aliud utiles uideantur. 80 Hae quidem ab arbore sua, etiam cum maturauerint, difficile cadunt, et nouis superuenien
Abbreviated transcription (Latin):
ductus ꝯuium habundantur usib seruientes
satis mirari sufficiat: Quis iuclite planiciei ꝰ¬
gloriam q̃ int̾ urbis menia montesq quatuor
fere milib patet. laude congrua prosequatur.
beatam cuuctisq secłis p̃dicandam planiciẽ
que intra grennum suũ arborum fructiñq
genus oume conclusit. que quicquid usqͣm
est deliciaꝵ sola pretendit. que uoluptarie
uisionis mecebris cunctos sic allicit ut cuise¬
mel eam uidere contig̾it. uix uniqmi ab eaqui¬
b libet possit blandim̃tis auelli. Ilic enĩ muire¬
ris uincas tam fecundi cespitis urbertate qͣm
p̃clari geriuiuis geu̾ositate gaudentes. Illic
hortos aspitias mirabili fructuũ uarietate
laudandos. turresq ad hortorum custodiam
et uoluptatis oꝑa preparatas. ubi ⁊ rote uolu¬
bilis obsequio descendentib itemq ascendẽ¬
tib ureolis puteos uidois exhautiri. cist̾nasq
adiacentes impleri. et nide aquam ꝑ riuulos

Expanded text:
ductus ciuium habundanter usibus seruientes ductus ciuium habundanter usibus seruientes satis mirari sufficiat? 73 Quis inclitae planitiei gloriam, quae inter urbis menia montesque quatuor fere milibus patet, laude congrua prosequatur? 74 O beatam cunctisque seculis predicandam planitiem, quae intra gremium suum arborum fructuumque genus omne conclusit, quae, quicquid usquam est, deliciarum sola pretendit, quae uoluptariae uisionis illecebris cunctos sic allicit, ut cui eam semel eam uidere contigerit, uix unquam ab ea quibuslibet possit blandimentis auelli! 75 Illic enim mireris uineas tam fecundi cespitis ubertate quam preclari germinis generositate gaudentes; illic hortos aspicias mirabili fructuum uarietate laudandos turresque ad hortorum custodiam et uoluptatis opera preparatas. 76 Vbi et rotae uolubilis obsequio descendentibus itemque adscendentibus urceolis puteos uideas exhauriri cisternasque adiacentes impleri, et inde aquam per riuulos
Abbreviated transcription (Latin):
subest ꝑ domũ se dicti sirracem ad edes siluestri
comutis ⁊ capellani georgii admitati porrigitur.
et iude ad ꝓpiquam urbis portam obligata de¬
flectitur. ¶ at uero dextra pars ciuitatis a mo¬
nast̾io scĩ iohĩs ꝓpe palaciũ inłremonia constͥt¬
ti habeus uncium muris usq ad mare circum¬
ductis includitur. Pars aut̃ fimstta ab ip̃ius
item palacii confimo ad castellum se maris
extendens ibidem finem sortitur. ingenti nicħ¬
onimꝰ inuroꝵ uallata circuitu. Spaciũ quo
quod int̾ mediam ciuitatem ⁊ portũ extendi¬
tur: ubi dum relique ꝑtes urbis cõueniunt.
amalficauorum continet uicum ꝑegrinarum
quidem muercium. in quo uestes diu̾si coloris ac
preciitam serice quani de gallico contexte uel¬
lere emptorib exponuntur. Quis uero precla
re urbis miranda edificia. quis fo̾cium passim
ebusliencium suauissimam ub̾tatem. quis sẽꝑ
uirencium arborum amenitatem aut aque¬

Expanded text:
subest, per domum Sedicti Saraceni ad edes Siluestri subest, per domum Sedicti Saraceni ad edes Siluestri comitis et capellam Georgii admirati porrigitur, et inde ad propinquam urbis portam obliquata deflectitur. 69 At uero dextera pars ciuitatis a monasterio Sancti Iohannis, prope palatium in Kemonia constructi, habens initium, muris usque ad mare circumductis includitur. 70 Pars autem sinistra ab ipsius item palatii confinio ad castellum se Maris extendens, ibidem finem sortitur, ingenti nichilominus murorum uallata circuitu. 71 Spatium quoque, quod inter mediam ciuitatem et portum extenditur, ubi duae reliquae partes urbis conueniunt, Amalfitanorum continet uicum, peregrinarum quidem mercium copia locupletem, in quo uestes diuersi coloris ac pretii tam sericae quam de Gallico contextae uellere emptoribus exponuntur. 72 Quis uero preclarae huius urbis miranda edificia, quis fontium passim ebullientium suauissimam ubertatem, quis semper uirentium arborum amenitatem aut aquae
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝵ que uit̾ extremas media collotatur
nobiliori edificiorum structura p̃̾pollens in¬
genti inuroꝵ altitudine ab utraq dextra le¬
uaq se ungit᷑. latitudinis parum habens in
longum uero spacio marmore maiore porrec¬
ta. ut si quis duas equales equalium cirtulo¬
rum minores porciones ad cordam unam con¬
iungat. Hanc item tres uie diuidunt princi¬
pales que totam eius longitudĩem metuuit᷑
harum media que uicus marmoreus nuncu
patur. ⁊ reb deputat᷑ uenalib: a ꝑte suꝑiori
uie cooꝑte ad palaçium arabum mndeq ad in¬
feriorem portam uixͣ forim sarracenorum
directe protendit᷑. Auia quo aturte pisana ꝑ
uiam ccoꝑtam ad domũ archiepĩ nixͣ maiorẽ
ectĩam. mox ad portam saucte agathes deĩcepi¬
q ꝑ domos maionis admitati ad p̾dc̃m forum
sarracenoꝵ ꝑtrausit. ibidem uie marmoree cõ¬
iungenda. Tertia sane ab aula regia q̃ palatio

Expanded text:
Quarum que inter extremas media collocatur, Quarum que inter extremas media collocatur, nobiliori hedificiorum structura prepollens, ingenti murorum altitudine ab utraque dextera levaque seiungitur, latitudinis parum habens, in longum vero spatio maiore porrecta, ut si quis duas equales equalium circulorum minores portiones ad cordam unam coniungat. Hanc item tres vie dividunt principales, que totam eius longitudinem metiuntur; harum media, qupatur et rebus deputatur uenalibus, a parte superiori uiae Coopertae ad palatium Arabum indeque ad Inferiorem portam iuxta Forum Saracenorum directe protenditur. 67 Alia quoque a turre Pisana per uiam Coopertam ad domum archiepiscopi, iuxta Maiorem ecclesiam, mox ad portam Sanctae Agathes deincepsque per domos Maionis admirati ad predictum Forum Saracenorum pertransit, ibidem uiae Marmoreae coniungenda. 68 Tertia sane ab aula regia, que palatio
Abbreviated transcription (Latin):
cludentib illustrat᷑. Margarite quo aut in¬
tegre cistislis aureis includunt᷑: aut ꝑforate
suotenui conectunt᷑ ⁊ elegauti qͣdam dis¬
positõnis industria picturati iubentur formã
oꝑis exhibere. ¶ Porro ex ea ꝑte que urbem.
respicit palatiũ ingressuris capelia regia pri¬
inu occurrit. sumptuosi oꝑis paunũto cõstra¬
ta parietes hñs inferius qͣuidem p̾ciosi mar¬
inoris cabulis decoratos. Suꝑius aũt de lapillu¬
lis quadris ꝑtim auratis. partim diilsi coloris
ueteris ac noui testam̃ti depictam hystoriam
supremi uero fastigii tabulatum insiguis ele¬
gancia celature ⁊ miranda picture uarietas
passimq radiantis auri splendor exornant
Sic ergo dispositimi sic ornatum sic oĩmode
uoluptatis gr̃a delibutum palacium tãqͣm
caput reliquo corꝑi sic toti suꝑeminet ciui¬
tati. Que trina particione distincta tres ĩ se
ꝑticulares ut ita dix̾im continet ciuitates.

Expanded text:
rlucentibus illustratur. Margarite quoque, aut inrlucentibus illustratur. Margarite quoque, aut integre cistulis aureis includuntur, aut perforate filo tenui connectuntur et eleganti quadam dispositionis industria picturati, iubentur formam operis exhibere. Porro ex ea parte que urbem respicit palatium ingressuris, capella regia primum occurrit sumptuosi operis pavimento constrata, parietes habens inferius quidem pretiosi marmoris tabulis decoratos, superius autem de lapillulis quadris, partim auratis, partim diversi coloris, veteris ac novi Testamenti depictam ystoriam continentes. supremi vero fastigii tabulatum insignis elegantia celature et miranda picture varietas passimque radiantis auri splendor exornant. Sic ergo dispositum, sic ornatum, sic omnimode voluptatis gratia delibutum palatium, tanquam caput reliquo corpori, sic toti supereminet civitati, que trina partitione distincta, tres in se particulares, ut ita dixerim, continet civitates.
Abbreviated transcription (Latin):
aut de statu regni cum familiarib suis sec̾¬
cius disserit: aut de publicis ⁊ maioribus
regni uegociis locuturus ꝓceres intͦducit.
Nec u̾o nobiles illas palacio adhentes silẽ¬
cio p̾t̾iri conuenit officiuas uͥ infua uariis
ditincta colorib sertiui uelleta tenuantͤ
et sibi inuicem multiplici cexendi genere
coaptantur. huic eñĩ uideas amsta diami¬
taq ⁊ triamita minori pericia sumptuq ꝑ¬
fici: Hnnc exaiita uberioris mat̾ie copia cõ¬
densari. hic dyarodon igneo fulgorẽ uisũ
reu̾berat. hic diapisti color sub uiridis intu¬
encium oculis grato blanditur aspectu.
hic exarentasmata circulorum uauetatib
insignita maioreui quidem ⁊ artifitum i¬
dustriam ⁊⁊ mat̾ie ubertateui desidant ia¬
iori ichominꝰ p̃cio distrabenda e miułta q̃deᷤ
et alia uideas ibi uarii coloris ac diu̾sgtius
ornamta ni quib ⁊ seritis aurũ interitur.
& mutiforms picture uarietas sẽuus int̾¬

Expanded text:
aut de statu regni cum familiaribus suis secraut de statu regni cum familiaribus suis secretius disserit, aut de publicis et maioribus regni negotiis locuturus proceres introducit. 57 Nec uero nobiles illas palatio adherentes silentio preteriri conuenit officinas, ubi in fila uariis distincta coloribus serum uellera tenuantur et sibi inuicem multiplici texendi genere coaptantur. 58 Hinc enim uideas amita, dimitaque et triamita minori peritia sumptuque perfici; hinc et examita uberioris materiae copia condensari; hinc diarodon igneo fulgore uisum reuerberat; hic diapisti color subuiridis intuentium oculis grato blanditur aspectu; hic exarentasmata circulorum uarietatibus insignita, maiorem quidem artificum industriam et materiae ubertatem desiderant, maiori nichilominus pretio distrahenda. 59 Multa quidem etquibus et sericis aurum intexitur, et multiformis picture varietas gemmis inte
Abbreviated transcription (Latin):
uetus palaciũ ꝙ dicitur maris castellum
murosq multa turrium densitate munitos
ofpouit. Alt̾ius u̾olateris ꝑtem oppoĩtam
palatium nouũ insedit. mira ex quadris la¬
pidib diligencia miro labore constructum
ext̾ius quidemspaciosis muroꝵ aufractib
circundusum. init̾ius u̾o młto gẽmaꝵ auri¬
q splendore conspicuũ huic habens turrim
pisanam thesaurorum custodie deputatam.
illuic turtim gretam ei ciuitatis parti que
Rhemonia dicit᷑ ĩminentem. Medium u̾o
locum pars illa palacii que ioharia nuncu¬
patur płimũ hũs decoris illustrat qmͣ młti¬
formis oruatus głia p̃fulgentem rex u ocio
quietiq indulge̾ uoluerit : familiariꝰ frequ¬
tare consuenit. Inde ꝑ reliquũ spatium uarie
sunt circumqͣ disposite mausiones. matro¬
nis puellisq ⁊ enuchis qui regiregineq ser¬
uiunt deputate. sunt ⁊ alia ibidem palacio¬
la multo quidem decore nitencia.ubi rex

Expanded text:
Vetus palatium, quod dicitur Maris castellum, Vetus palatium, quod dicitur Maris castellum, murosque multa turrium densitate munitos opponit. 53 Alterius uero lateris partem oppositam palatium Nouum insedit, mira ex quadris lapidibus diligentia, miro labore constructum, exterius quidem spatiosis murorum anfractibus circonclusum, interius uero multo gemmarum aurique splendore conspicuum; hinc habens turrim Pisanam, thesaurorum custodiae deputatam, illinc turrim Grecam, ei ciuitatis parti, quae Kemonia dicitur, imminentem. 54 Medium uero locum pars illa palatii, quae Ioharia nuncupatur, plurimum habens decoris illustrat, quam multiformis ornatus gloria prefulgentem, rex ubi otio quietique indulgere uoluerit, familiarius frequentare consueuit. 55 Inde per reliquum spatium uariae sunt circumquaque dispositae mansiones matronis puellisque et eunuchis, qui regi reginaeque seruiunt, deputatae. 56 Sunt et alia ibidem palatiola multo quidem decore nitentia, ubi rex
Abbreviated transcription (Latin):
prec̾ea cefaludi noua menia misera turpiq
serutude dampnanda. taceo paccensiũ agros
furentis ꝓpłi raipinis expositos. ad michi ue¬
mendum est urbs oppmatissima. tocius reg¬
nisicilie caput ⁊ gloria. quam ⁊ si digne lau¬
dare nõ ualeo: tac̾c̾tũ oĩo ñ possum. tam ac¬
cepti memor bñficii qmͣ singularis glorie
tue uutaculo ꝓuocatus Quis em̃ tanto nõ
succũbat oueri uł quem ingentis ausi post¬
modum nõ peniteat. si panormũ laudibus
extollere ⁊ eius głiam uerbis equare ꝯtendat.
Qiia u̾o semel conceptum u̾bũ intra pecto¬
ris claustta continere nõ possum: temptabo
facultate qua ualeo pauca de laude ip̃ius bre¬
uit᷑ suctiiteq ꝑstringe̾. ut ex hoc ip̃o aꝑꝑeat
qnͣta sit lamentacõne deflenda quetantis
fuerit doctib głiosa. ¶Hec gͦ ciuitas in pla¬
no sitamatis ex uno latere crebris insultib
fatigatur. cuius tam̃ fluctib recumdendis

Expanded text:
Pretereo Cefaludi noua menia miserae turpique Pretereo Cefaludi noua menia miserae turpique seruitute dampnanda. 48 Taceo Pactensium agros furentis populi rapinis expositos. 49 Ad te michi ueniendum est, urbs opinatissima, totius regni Siciliae caput et gloria, quam etsi digne laudare non ualeo, tacere tamen omnino non possum, tam accepti memor beneficii quam singularis gloriae tuae miraculo prouocatus. 50 Quis enim tanto non succumbat oneri uel quem ingentis ausi postmodum non peniteat, si Panormum laudibus extollere et eius gloriam uerbis equare contendat? 51 Quia uero semel conceptum uerbum intra pectoris claustra continere non possum, temptabo facultate, qua ualeo, pauca de laude ipsius breuiter succincteque perstringere, ut ex hoc ipso appareat, quanta sit lamentatione deflenda, quae tantis fuerit dotibus gloriosa. 52 Haec ergo ciuitas in plano sita, maris ex uno latere crebris insultibus fatigatur, cuius tamen fluctibus retundendis
Abbreviated transcription (Latin):
dionisũ sibiq similiũ de c̾uice tua iugum ini¬
probum excussisse᷑ satius quidemtibi eẽt ac
tugus siculoꝵ adhuc tirannoꝵ seuiciam pati.
qm barbare fedeq gentis tiraumdẽ epe expe¬
riri.ue tibi fons celebris ⁊ p̃clari nominis
a rechusa. que ad hanc deuoluta es miseriam
ut que poetarum solebas carmina modisla¬
ri: nũc tentonicorum ebrietatem mitiges.
⁊ eoꝵ seruias feditati. Ideo ne solum natale
fugiens ⁊ ĩmensa maris spacia longis trac¬
tib subt̾labens in ciuitate siracusana capd̾
attosuis proximoq mariifluens alpheum
quem ante fugeras in mari portu setibi im¬
nuscentem offendis. longe meliorciane con¬
diciotua q̃ paulatim fluendo deficiens in
eundem portu uix modico riuo decurris
aquas tibi furtim occulteq sub crahens ue
ꝯtactu barbanco polluaris. ¶Quidaũ futu¬
ram agͥgentinorum calamutatem defleam
quid ĩminentẽ aariensium cladẽ retenseã

Expanded text:
Dionisii sibique similium de ceruice tua iugum imDionisii sibique similium de ceruice tua iugum improbum excussisse? 41 Satius quidem tibi esset ac tutius Siculorum adhuc tirannorum seuitiam pati, quam barbarae fedaeque gentis tirannidem experiri. 42 Vae tibi, fons celebris et preclari nominis Aretusa, quae ad hanc deuoluta es miseriam, ut, quae poetarum solebas carmina modulari, nunc Teutonicorum ebrietatem mitiges et eorum seruias feditati! 43 Ideo in solum natale fugiens, et immensa maris spatia longis tractibus subterlabens, in ciuitate Siracusana caput attollis proximoque mari influens, Alpheum, quem ante fugeras, in maiori portu se tibi immiscentem offendis. 44 Longe melior, Ciane, conditio tua, quae paulatim fluendo deficiens, in eumdem portum uix modico riuo decurris, aquas tibi furtim occulteque subtrahens ne contactu barbarico polluaris. 45 Quid autem futuram Agrigentinorum calamitatem defleam? 46 Quid imminentem Mazariensium cladem recenseam? 47
Abbreviated transcription (Latin):
te siracusaua ciuitas: diuturne pacis ꝑtedeat
iam si potes ad bellum tib uires instaura. qt
en qua florere soles eloqũtia cumnutuorum
mĩtes erige nuiroꝵ ambitum ꝓpugnaculis
densis atcolle. ⁊ angustum illũo spaciũ quod
duob portib int̾iectum insule tͥ nomẽ inui¬
dit: extructis turrib p̃munire festuia. si forte
larbaroꝵ possis incursib obuiare. uerum ad ħ
t prodolor uires nõ suppetunt ⁊ conatus tuos
tam mopia ciuiũ qmi paucitas bellatorumꝰ.
Seruire barbatis heu caget᷑ autiqua illa co¬
riithiorum uobilitas: qui patriis olim relic¬
tis sedib in siciliam tusenntes ⁊ urbi ꝯstruen¬
de locum ydoneun ꝑquirentes. tandem in
optima ⁊ pulch̾rima ꝑte sicilie nit̾ mequa¬
les portus menia tua loco tutissimo construxe¬
ruit. Quid tibi nũc prodest philosophorum
quondam floruisse doctrinis ⁊ poetarum ora
uatifici fontis nectare proluisse: Quid inuat

Expanded text:
te, Siracusana ciuitas, diuturnae pacis pertedeat; te, Siracusana ciuitas, diuturnae pacis pertedeat; iam, si potes, ad bellum tibi uires instaura et ea, qua florere soles, eloquentia ciuium tuorum mentes erige, murorum ambitum propugnaculis densis attolle et angustum illud spatium, quod duobus portibus interiectum insulae tibi nomen inuidit, extructis turribus premunire festina, si forte barbarorum possis incursibus obuiare. 37 Verum ad hoc tibi, pro dolor!, uires non suppetunt et conatus tuos tam inopia ciuium quam paucitas bellatorum elidunt. 38 Seruire barbaris heu cogetur antiqua illa Corinthiorum nobilitas, qui, patriis olim relictis sedibus, in Siciliam transeuntes et urbi construendae locum ydoneum perquirentes, tandem in optima et pulcherrima parte Siciliae inter inequales portus menia tua loco tutissimo construxerunt. 39 Quid tibi nunc prodest phylosophorum quondam floruisse doctrinis et poetarum ora uatifici fontis nectare proluisse? 40 Quid iuuat
Abbreviated transcription (Latin):
mnultũ spei ac securitatis accrescit. Nichil ergo
tibi forundinis nichil t̾toris incuciat turbu¬
lente gentis barbaries. cuiꝰ si pͥmos incursus
fortit᷑ resistendo sustineas: poteris durissñ
de ceruice tua uigum extutere. ⁊ ĩmortalem
tibi gł̾iam nouienq celebre propagare. De
perta fortunam nullis iunꝙͣ cladib cius seui¬
ciaii intigare. aut compesce potuiti. Nam
siueteres aunualiũ reuoluimus hỹstorias in¬
ueniemiꝰ freqñt̾ ⁊ pestilentib ex haustam ne¬
buus et atroci belloꝵ clade consumptam. ig¬
nemq inte aliquociens de cauernosis echue
fornatib in modum flumiis ȩmanasse. Qd̾
concussit molentia ut cuuctis ruentib edifi¬
ciis haud facie num̾abilem utriusq sexus
młtitudĩem lignoꝵ ac lapidum moles oppres¬
scrit. Nũc aũt ut uł sic fortune lencescat ĩpro¬
bitas. post multa ⁊ uaria calamitatum gen̾a
turpissime tandemaddiceris seruituti ¶ Iam

Expanded text:
multum spei ac securitatis accrescet. 31 Nichil tibi ergo multum spei ac securitatis accrescet. 31 Nichil tibi ergo tibi formidinis, nichil terroris incutiat turbulentae gentis barbaries, cuius, si primos incursus fortiter resistendo sustineas, poteris durissimum de ceruice tua iugum excutere et immortalem tibi gloriam nomenque celebre propagare. 32 perta fortunam nullis unquam cladibus eius seuitiam mitigare aut compescere potuisti! 33 si ueteres annalium reuoluimus hystorias, inueniemus te frequenter et pestilentibus exhaustam nebulis, et atroci bellorum clade consumptam ignemque in te aliquotiens de cauernosis Ethnae fornacibus in modum fluminis emanasse. 34 Quconcussit uiolentia, ut, cunctis ruentibus edificiis, haud facile numerabilem utriusque sexus multitudinem lignorum ac lapidum moles oppresserit. 35 Nunc autem, ut uel sic fortunae lentescat improbitas, post multa et uaria calamitatum genera turpissimae tandem addiceris seruituti. 36 Iam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ regnnis om̃ib antecellis bardarica feditate ꝯ¬
tamiuet. ¶ Age nũc messana cuitas potens
⁊ multa ciuium nobilitate p̾ponleus quo pu¬
tas indempnitati tue ꝓspiciendũ consilio. ut
possis barbaroꝵ pͥmos conatꝰ elid̾e ⁊ hostues co¬
pias a fari tnͣsitu prohib̾e: Expedit tͥ mature
delib̾are quidagas. Nam qr tnͣseuntib in sici¬
ham pͥma post trarectum ꝑatib farum occris.
pͥmos etiampugnanciũ impetus sustinere.
pͥmaq bellorũ auspicia cogeris exꝑiri. Certe
si ciuiũ tuoꝵ uirtutem ⁊ audaciam. senestuos
mnaturandis aptos consiliis iuuenes reb lelli¬
cĩ assuetos muroꝵ etiam ambitum densis tur¬
rib circuseptum inspicias. si uires tuas qͥb
sepe gͥtorum suꝑbiam contriuisti quib affri¬
cami hispanamq depopulans ingentem inde
p̾dam ⁊ opimasepe spola reueristi diugenter
atcendas: multum huc tibi roboris ⁊ fiducie

Expanded text:
qua regnis omnibus antecellis, barbarica feditate cqua regnis omnibus antecellis, barbarica feditate contaminet. 28 Age nunc, Messana ciuitas, potens et multa ciuium nobilitate prepollens, quo putas indempnitati tuae prospiciendum consilio, ut possis barbarorum primos conatus elidere et hostiles copias a Fari transitu prohibere? 29 Expedit tibi mature deliberare, quid agas; nam quia transeuntibus in Siciliam prima post traiectum ratibus Farum occurris, primos etiam pugnantium impetus sustinere primaque bellorum auspicia cogeris experiri. 30 Certe, si ciuium tuorum uirtutem et audaciam, senes tuos maturandis aptos consiliis, iuuenes rebus bellicis assuetos, murorum etiam ambitum densis turribus circumseptum inspicias, si uires tuas, quibus sepe Grecorum superbiam contriuisti, quibus Affricam Hyspaniamque depopulans ingentem inde predam et opima sepe spolia reuexisti, diligenter attendas, multum hinc tibi roboris et fiduciae,
Abbreviated transcription (Latin):
discͥmine constituti hocutiq agent qd̾ poter̾t
ut se barbaris nuserabłi ꝯdicõne dedentes ĩ eoꝵ
sibi concordit̾ eligentes: irruentes barbaros
totis uirib. toto conamine. totisq desid̾is pro¬
turbare contendant. heu misere condicõnis et¬
dampnate sortis insula. q̃ sic alumpnos nutris
⁊ ꝓuehis. ut cum moptatũ robur excreu̾int
prima ex te uiriũ suaꝵ exꝑim̃ta caꝑiant. ⁊ule¬
rum tuoꝵ pinguedine saginati uisceta tua re¬
calcitrando discerpant. sic olim płimi tuo in
simi tuisq in deliciis enutriti. multis te postino¬
dum unuitiis młtis p̃liis afflix̾unt. Sic ⁊ ꝯstancia
pͥmms acunabulis indeliciaꝵ tuaꝵ affiuentia diu¬
cius educata tiusq instituta doctrinis ⁊ mori
iformata: tandẽ opib tuis barbaros ditatura
discessit. Et nũc cũ ingentib copiis iutem nu¬
probam redibitura reu̾tit᷑. ut pulchrine iitu¬
tis ornatus uiolent᷑ diripiat ⁊ mũdicianituã

Expanded text:
discrimine constituti? Hoc utique agent quod poterunt discrimine constituti? Hoc utique agent quod poterunt ut se barbaris miserabili conditione dedentes in eorum sibi concorditer eligentes, irruentes barbaros totis viribus, toto conamine totisque desideriis proturbare contendant! Heu misere condidampnatae sortis insula, quae sic alumpnos nutris et prouehis, ut, cum in optatum robur excreuerint, prima ex te uirium suarum experimenta capiant et uberum tuorum pinguedine saginati, uiscera tua recalcitrando discerpant! 26 Sic olim plurimi tuo in sinu tuisque in deliciis enutriti, multis te postmodum iniuriis et multis preliis afflixerunt. 27 Sic et Constantia, primis a cunabulis in deliciarum tuarum affluentia diutius educata tuisque instituta doctrinis et moribus informata, tandem opibus tuis barbaros ditatura discessit, et nunc cum ingentibus copiis uicem improbam tibi redibitura reuertitur, ut pulcherrimae nutricis ornatus uiolenter diripiat et munditiam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
aniq tueri pot̾it uei ius ⁊ potestatẽ tnͣseant
barbaroꝵ. Nam in apulis qui semꝑ uouitate
gaudentes nouaꝵ reꝵ studiis agunt᷑ oĩmodã
arbitror spei aut siducie reponendũ. quos si co¬
actis copiis ad pugnam uusetis expediri: aute
pugnare. plerumq incipiũt qmͣ signabellica
cõferant᷑. siniunicionib seruandis p̾ficias:
alii quid̃ alios ꝓtegũt ⁊ hostes ignorantib aut
resistentib sociis trucidant ⁊ occidũt. At uero
qr difficile eit xͥanos intanto reꝵ turbine sub¬
lato regis timore sarratenos nõ oppͥm̾e. si sar¬
racem multis illoꝵ iniuriis fatigati ab eis ce¬
perint disfidere ⁊ castella forte matitima uel
montanas municiones occupauint: ut hinc
euni tentonicis sũma sit uirtute pugnandũ
illic sartacenoꝵ crebris insultib obiuandum
quid putas acturi sunt siculi int̾ has dep̾ssi aug̾¬
tias ⁊ uelut int̾ malleum ⁊ incudem mnulto cũ

Expanded text:
amque tueri poterit, ne in ius et potestatem transeant amque tueri poterit, ne in ius et potestatem transeant barbarorum. 21 Nam in Apulis, qui semper nouitate gaudentes nouarum rerum studiis aguntur, nichil arbitror spei aut actis copiis ad pugnam iusseris expediri, ante fugere plerumque incipiunt quam signa bellica conferantur; si munitionibus servandis preficias, alii quidem alios produnt et hostes, ignorantibus aut resistentibus sociis, introducunt. At vero quia difficile est Christianos in tanto rerum turbine, sublato regis timore, Sarracenos non opprimere, si Sarraceni multis illorum iniuriis fatigati ab eis ceperint dissidere et castella forte maritima vel montanas munitiones occupaverint, ut hinc cum Teutonicis summa sit virtute pugnandum, illinc Sarracenorum crebris insultibus obviandum, quid putas acturi sunt Siculi inter has depressi angustias, et velut inter malleum et incudem multo cum
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ne regem sibi candũ existiment ⁊ col¬
lectis uitib coutͣ barbaros dimicandũ. au u̾o
rei diffidencia ⁊ iusueti laboris odio temꝑi serui¬
entes maluit qmͣilib durũ seruitutis ingum sus¬
ciꝑe qnͣi fame ⁊ dignitati suc ⁊ prĩe consulere¬
Ego quid̾ ħ tacitus dubia m̃te ꝑtractans dumi
uarus hinc inde rõuib distrahor iecũ ip̃e dissen¬
cio uec satisliquet utrũ horum eis censeam eli¬
gendũ. Certe si regem sͥ nõ dubue uirtutis ele¬
geriut. nec axp̃ianis sarraceni dissenciant. po¬
terit rex creatus reb lic qͣsi desꝑatis ⁊ fere per¬
ditis subuenire ⁊ incursus hostiũ si prudent̾ ege¬
rit ꝓpuisare. Si eiũ ampliorib stipendiis imili¬
tum sͥ fauorem conciliet. si collatis bñficus
animospleb̾ alliciat. si ciuitates oppidaq ma¬
ritima diligent᷑ p̃muniens in calabria quo p̃¬
sidia ꝑ congrualoca disponat siciliam calabri¬

Expanded text:
Utrumne regem sibi creandum existiment et, colUtrumne regem sibi creandum existiment et, collectis uiribus, contra barbaros dimicandum? 17 An uero rei diffidentia et insueti laboris odio, tempori seruientes, malint quodlibet durum seruitutis iugum suscipere, quam famae et dignitati suae et patriae Ego quidem hec tacitus dubia mente pertractans, dum variis hinc inde rationibus distrahor mecum ipse dissentio, nec satis liquet utrum horum eis censeam eligendum. Certe si regem sibi non dubie virtutis elegerint nec a Christianis Sarraceni dissenterit rex creatus, rebus licet quasi desperatis et fere perditis, subuenire et incursus hostium, si prudenter egerit, propulsare. 20 Si enim amplioribus stipendiis militum sibi fauorem conciliet, si collatis beneficiis animos plebis alliciat, si ciuitates oppidaque maritima diligenter premuniens in Calabria quoque presidia per congrua loca disponat, Siciliam Calabri
Abbreviated transcription (Latin):
copia ad ultimã egestatem degaudio ad i̾oiem
deglia adignoimã. de sumo felicitatis culun¬
ne ad extreme imsene dispendia deuolure fitꝙ
utina constancia cũ rege teuronico sicibie fines
iigssa ꝑseu̾andi constanciam nõ hret. uec ei
datet᷑ copia messanensiiĩ agros aut ethuci mõ¬
tis confinia tnͣseundi. his enĩ in locis aptissiẽ
gens illa ꝯsistat. ubi cũ crudelitate piraticaceu¬
conũ cõfligat atrocitas: ⁊ int̾ ambustos lapi¬
des ⁊ echus Elagrantis incendia gens dura ⁊
saxea seiuẽtis iracinidie flaminis exestuet.
Nam int̾iora tinacrie loca eamq maxiiue ꝑtẽ
qmͣ nobilissime ciuitatis fulgor illustrat q̃ et
gͥssu pollui uł irte irruenciũ t̾tore ꝑcelli uł p̃¬
barie cõturbari. ¶Aũc mͥ ueli edisseras. ad
quẽ intelligis finem rem intanto discrimine
ꝑuenturã. quo neputas siculos usuros ꝯsilio

Expanded text:
 de multa rerum copia ad ultimam egestatem, de gaudio ad merorem,  de multa rerum copia ad ultimam egestatem, de gaudio ad merorem, de gloria ad ignominiam, de summo felicitatis culmine ad extremae miseriae dispendia deuoluti? 12 Atque utinam Constantia cum rege Teutonico Siciliae fines ingressa perseuerandi constantiam non haberet, nec ei daretur copia Messanensium agros aut et Ethnei montis confinia transeundi! 13 His enim in locis aptissime gens illa consistat, ubi et cum crudelitate piratica Teutonum confligat atrocitas, et inter ambustos lapides et Ethnae flagrantis incendia gens dura et saxea seuientis iracundiae flammis exestuet! 14 Nam interiora Trinacriae loca, eam maxime partem, quam nobilissimae ciuitatis fulgor illustrat, quae et gressu pollui, uel irruentium terrore percelli, uel prbarie conturbari. 15 Nunc michi uelim edisseras, ad quem intelligis finem rem in tanto discrimine peruenturam, quoue putas Siculos usuros consilio. 16
Abbreviated transcription (Latin):
coniugii fedissime gentis libidine molari. Nec
enĩ aut rõnis ordine regi. aut iseracõne deflecti
aut religionet̃reri centonica nouit insania ꝙͣ s
miratꝰ furor exagitat. ⁊ rapacitas stimulat ⁊ li¬
bido p̾cipitat. ħ aũ in apulia iutimisq ꝓuncis ge¬
ti lic horrendũ ac triste sit facmꝰ ⁊ iulto cum me¬
rore deflendũ: utrũq tam̃ colerabile putaret᷑
si incisfarinis tantũ ꝑtib barbaroꝵ u̾nanitas
deseuiret. Qd̾ si beatam islam iisulam om̃ib qͥ¬
dem regnis ⁊ p̃claris dotib ⁊ u̾ntis ampliorib
p̃ferendã uisꝓcelle semientis irrũpat. si iocundũ
ociũ ⁊ quietem ouĩi uoluptatis gen̾e gͣtiorẽ ar¬
moꝵ fragor importimus ꝯturbet.quisiã aĩmo
pot̾it ĩꝑare ne desolendi dolendi modũ excedat.
quis nõ totus in lacͥmas defluat cũ iam aꝑꝑere
ceꝑint. uastitas urbiũ ciuum cedes. fedata pul¬
uete senũ reu̾enda canities. matrone ꝓsericis

Expanded text:
coniugii fedissimae gentis libidine uiolari. 8 Nec coniugii fedissimae gentis libidine uiolari. 8 Nec enim aut rationis ordine regi, aut miseratione deflecti, aut religione terreri Teutonica nouit insania, quam innatus furor exagitat, quam et rapacitas stimulat, et libido precipitat. 9 Haec autem in Apulia uicinisque prouinciis geri, licet horrendum ac triste sit facinus et multo cum merore deflendum, utcumque tamen tolerabile putaretur, si in Cisfarinis tantum partibus barbarorum immanitas deseuiret. 10 Quod si beatam illam insulam, omnibus quidem regnis et preclaris dotibus et meritis amplioribus preferendam, uis procellae seuientis irrumpat, si iocundum otium et quietem omni uoluptatis genere gratiorem armorum fragor importunus exturbet, quis iam animo poterit imperare, ne dolendi modum excedat? 11 Quis non totus in lacrimas defluat, cum iam apparere ceperint uastitas urbium, ciuium cedes, fedata puluere senum reuerenda canities, matronae pro sericis
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾atas auiũ fuces ad int̾misse suauitatem mo¬
dulacõnis inuitat᷑ uerum qr difficile est ĩ morte
nutticis alumpno ꝑsuaderi ne lugeat ñ possũ
fateor lacͥmas ꝯtiuere.nõ possĩ desolacõnem
sicilie q̃ me gͣcissimo simi susceptum benigne
fouit. ꝓmouit ⁊ extulit. uł p̃t̾ire silencio uel
siccis oculis memorari Intueri mͥ iam uideor
turbulentas barbaroꝵ acies eo quo ferũt᷑ ĩpetu
nruentes cuutates opulentas ⁊ loca diuturna
pace florencia mnetu ꝯcut̾e. cede uastare. rapinis
accet̾e ⁊ fedare luxuria. Iugerit seu̾i ⁊ lacͥmas
a nolente future species calamitatis excorq̃t.
Octurrũt hinc ciues aut resistendo gladiis int̾¬
cepti aut se dedendo misera seruitute dep̃ssi. illiuc
¶Matrone post uaria ⁊ p̾ciosa capitis colli ac pecto¬
ris ornam̃ta direpta ludibrio habite ⁊ defixis ĩ t̾ra
oculis ĩconsolabilit̾ deplorantes uen̾abile fedus

Expanded text:
feriatas auium fauces ad intermissae suauitatem moferiatas auium fauces ad intermissae suauitatem modulationis inuitat? 4 Verum, quia difficile est in morte nutricis alumpno persuaderi, ne lugeat, non possum, fateor, lacrimas continere, non possum desolationem Siciliae, quae me gratissimo sinu susceptum benigne fouit, promouit et extulit, uel preterire silentio uel siccis oculis memorare. 5 Intueri michi iam uideor turbulentas barbarorum acies, eo quo feruntur impetu irruentes, ciuitates opulentas et loca diuturna pace florentia metu concutere, cede uastare, rapinis atterere et fedare luxuria. 6 Ingerit se michi et lacrimas a nolente futurae species calamitatis extorquet. 7 Occurrunt hinc ciues aut resistendo gladiis intercepti, aut se dedendo misera seruitute depressi; illinc stupratae; matronae post uaria et pretiosa capitis, colli ac pectoris ornamenta direpta, ludibrio habitae et, defixis in terra oculis, inconsolabiliter deplorantes uenerabile fedus
Abbreviated transcription (Latin):
tatem elem̃tioris aure bñficio mitigatã
lecum aliquid ac iocundũ scrib̾e̾. qd̾ tibi quasiqͥs¬
dam renascentis ueris pͥmicias dedicarem. s au¬
ditamorte regis sicilie intelligens: ac mnecumre¬
putans qnͣtũ hoc reꝵ mnutacio calamitatis affer¬
ret. qnͣtum illiꝰ regii qͥetissimũ statum uł hostił
incursus ꝓcella concut̾et. uł gͣuis sedicõnũ curbo
subũt̾et: repente const̾natus aõ cepta deserui u̾¬
saq in luctum cichara malui flebiles modos ⁊ la¬
m̃tacõnũ lugubre carm̃ ordiri. lic repurgati celi
blanda serenitas. ⁊ ortoꝵ ac nemoꝵ amena faci¬
es importunã animo leticiam ingerẽtes ad aliud
me conent᷑ abstraħ̾e ⁊ flendi ac lam̃tandi ꝓpoĩtũ
ĩpedire. Quis eñĩ lam̃tacõni locus est aut q̃rele
aut quis intẽpestiue fluentib nõ offendat᷑ lacͥ¬
mis ubi iam annus pruinose senectutis dec̾sa
cancie grate denuo inuentutis pubescit ĩ florẽ.¬
⁊ hib̾nis frigorib succedens uerna temꝑies

Expanded text:
tatem clementioris aure beneficio mitigatam, letum aliquid ac iocundum scribere, quod tibi quasi quasdam renascentis veris primitias dedicarem. Sed audita morte regis Sicilie, intelligens ac mecum reputans quantum hec rerum mutatio calamitatis afferret, quantum illius regni quietissimum statum, vel hostilis incursus procella concuteret, vel gravis sedictionum turbo subverteret, repente consternatus animo cepta deserui; versaque in luctum cithara, malui flebiles modos et lamentationum lugubre carmen ordiri, licet repurgati celi blanda serenitas et hortorum ac nemorum amena facies importunam animo letitiam ingerentes, ad aliud me conentur abstrahere et flendi ac lamentandi propositum impedire. Quis enim lamentationi locus est aut querele, aut quis intempestive fluentibus non offendatur lacrimis ubi iam annus pruinose senectutis detersa canitie grate denuo iet hybernis frigoribus succedens uerna temperies,
Abbreviated transcription (Latin):
ad cius uirtutes exinuac exꝑlicandas eciã
lingna tullii laboratet. ne forsan balbuciõs¬
i ꝓseqñdo defic̾et. ⁊ sic displicendo plac̾et. Ge¬
letmis imponitur. qmͣ stupendo temnt uicho¬
lans.
lans. Rephendit amicũ qui promissum en
eindent᷑. ⁊ ex ope ꝓbitur satis efficax argumẽ¬
tũ. dum in modico polliciti rupti nimis ĩ mł
tit. ⁊ sic nedum amicũ efficiat in amore re¬
trogradum. s p̾ter om̃e fiducie m̾itum tur¬
bacionis indicia ꝓuocat. ⁊ odiũ cum fenore re¬
compensat. Scire potestis eim ⁊ scire debetis
qnͣto cordic affectu qnͣteq ammositatis in¬
discrepans nec diem ꝓcluxit fetin nec borã
partui comodauit. ĩmo ut loquela sit uerior
ex promutẽtis desidia sicut ꝓ firmo creditur
abortiuit. frat᷑. cur eiianint sic ulla piuissio
cum tinicũ pcipiũ. qui ppositũsic m ense firmane¬
rat. sic ꝑfrruola uerba dedipcit. nuiquidensis ẽe pe¬

Expanded text:
ad cuius virtutes eximias explicandas tunc etiam ad cuius virtutes eximias explicandas tunc etiam lingin prosequendo deficeret et sic displicendo placeret. Telae finis imponitur quam stupendo contexuit Nicolaus. Cap. XLVI. Reprehenditur amicus, qui promissum enevidenter, et ex opere probatur satis efficax argumentum: dum immodico polliciti rupta promissio miibus repromittit. Et sic nedum amicum efficit in amore retrogradum, sed praeter omne fiduciae meritum turbationis judicia provocat, et odium cum foenore recompensat. Scire potestis enim, et scire debetis, quanto cordis affectu quantoque animositas inconimilitudine discrepans, nec diem produxit foetui, nec horam partui commodavit; imo ut loquela sit verior ex promittentis desidia, sicut pro firmo creditur, abortivit. Frater, cur evanuit sic illa promissio? Cur amicum praecipuum, qui propositum in ense firmaverat, sic per frivola verba deduxit? Nunquid ensis potui e
Abbreviated transcription (Latin):
ũ discrepans tamqmͣ a bono fluxus ramirũ
udex prodiit ꝯ̃uilłs ꝙ̃ cõmendabilit̾ eme ef¬
fectus laudabilem exhibet. eo ꝙ hũit tam no¬
bilissimũ creatorem.⁊ ꝙ ornauit qualitas am¬
bitus ip̃m ambitu decoris adornat.nam le¬
gis armatus picia digesta digerit.⁊ codicis
scrupulositates elmiat dum in qua dirigis
in libra idicii quociens pond̾at ⁊ appendit
tociens coc dirimnt ⁊ decidit. ꝙ si u̾itas sub n¬
mibe ñ lateat angelũ se foreftm̃ lucidius
rep̾sentat. hec fut itaq uinea qmͣ phylosofie
mianus multo sudore plantauit ⁊coluit. n¬
ip̃am suenriginitatis amenitate fecundãs
in qua tab̾naculũ erudicõnis erecit. ut ex
eo indocti doctrine recipent sp̃m. ⁊ ex enic frac¬
tu mellifluo bibent scicientes. Hec est umnea
cuiuc radices grandis aquila in t̾ram ne¬
gociacõnis de libano asportans secus decursꝰ
aquaꝵ cũ diligenti ꝓuidencia tnͣsplantauit

Expanded text:
non discrepans, tanquam a bono fixus initio non discrepans, tanquam a bono fixus initio iudex prodiit Guillelmus, quem commendabiliter eius effectus laudabilem exhibet, eo quod habuit tam nobilissimum creatorem, ut quem ornavit qualitas habitus, ipsum amictu decoris adornat. Nam legis armatus peritia digesta digerit et codicis scrupulositates elimat, dum, in quadrigis in libra iudicii quotiens apponderat et appendit, totiens eos dirimit et decidit, quasi veritas sub n celatur: angelum se fore sanctum lucidius representat. Hec fuit itaque vinea, quam philosophie manus multo sudore plantavit et coluit, ipsam sue irriguitatis amenitate fecundans, in qua tabernaculum eruditionis erexit, ut ex eo mentes indocte doctrine reciperent spiritum, et ex eius fructu mellifluo biberent sitientes. Hec est vinea, cuius radices grandis aquila in terra negotiatorum, de Libano asportatas, secus decursus aquarum cum diligenti prudentia transplantavit;
Abbreviated transcription (Latin):
liflue audiencium corda demulcet. ut pote
cui quicquid erat sub pailio solis abscondi¬
tum pret̾ clansus libri septem signacula
diuinus intuitus reuelaret.Ip̃e .n. est petrͥ
fundatus in petra ut cet̾os fidei stabilitate
fundaret.⁊ sinceritatis fidelitate firmatꝰ
foret aliis fundamentũ. relictis quidem
retib princeps apłoꝵ petrus ille piscator
inimrum secutꝰ ẽ xp̃m. S petrus hic legi¬
fer asim diũ lat̾e ñ discedit. cinum gregis dñici
pastor ille gerebat antiquus. S istediodis
athleta uieta latus sũm pontificis piuoas
nirtutes miserens. ⁊ errores extirpans instate¬
ra iusticie pond̾at quicquid dicit. galileus
iie t̃cio dũm sua noce negauit. s absit ꝙ se¬
mel ab neget ꝙ semel abneget Capuanus.
.O. felix umca que felicem tam suaius fruc¬
tus ubertate reficiens. t̾ram laboris iradiaus
⁊ remotos orbis t̾minos instantiatue fecundi¬
tatis insidiare ñ cessas. acimus stipite palmes

Expanded text:
liflue audientium corda demulcet, utpote liflue audientium corda demulcet, utpote cui quicquid erat sub pallio solis absconditum, preter clausi libri septem signacula, divinus intuitus revelavit. Ipse est enim Petrus fundatus in petra, ut ceteros fidei stabilitate fundaret et, sinceritatis soliditate firmatus, foret aliis fundamentum. Relictis quidem retibus, princeps apostolorum, Petrus ille piscator, nimirum secutus est Deum; sed Petrus hic legifer a sui domini latere non discedit. Curam gregis dominici pastor ille curabat antiquus; sed iste novus athleta iuxta latus summi principis virtutes inserens et errores extirpans, in statera iusticie ponderat quicquid dicit. Galileus ille tertio Dominum sua voce negavit; sed absit quod semel abneget Capuanus. O felix vinea, que, felicem Capuam tam suavis fructus ubertate reficiens, Terram Laboris irradians, et remotos orbis terminos instantia tue fecunditatis irradiare non cessas, a cuius stipite, palmes
Abbreviated transcription (Latin):
m̾uto sic ip̃m sua libalitate ditauit. cũ uir¬
tutum ꝯgeriem psonaꝵ uarietas sepe ꝯfũ¬
deret sin̾ax ornaret auctoritas. ⁊ urra ꝓmp¬
reret .sapientis felicis ingemũ ⁊ in gyro celi
⁊ abissi ꝓfundo circũquaq naganerat. S i
hoc dem̾um sua finrxit tentoria in hoc sin mo¬
tue circutũ limitauit. cũ quo fc̃m cor unum
⁊ aĩa una in eo ferrum de terra tnͣstulit. ut qͥc
qualitas sue disccecõnis industria supplemẽ¬
ta sentiret. qui uelud nouus legifer moyses
de monte synai legũ copiam ꝯcessam fibi ce¬
litus hominib reportanit. ut quoꝵ noxtus
appetitus plustra deuia oberrat ad industri¬
e fabricam. qua impõĩta quel dirigũtur. erꝰ¬
⁊̃ luce p̾ma dirigatur. hic ẽ siquidem alter
loseph qui tamqmͣ fidelis int̾pres enis studi
rãtur. circularis orbis recia gub̾nanda com¬
misit. qui tamqm impii clunger clandit
⁊ nemo apit. apit ⁊ nemo claudit. cunic e¬
loqñcie tuba dulcisonans orome noce mel¬

Expanded text:
erito sic ipsum sua liberalitate ditavit, cum virtutum congeriem personarum varietas sepe confunderet, sententiarum erraret auctoritas, et iura, prompreret, sapentie felicis ingenium in giro celi et abyssi profundo circumquaque vagaverat, sed in hoc demum sua fixit tentoria, in hoc sui motus circuitum limitavit, cum quo factum cor unum et anima una, in eo ferrum de terra transtulit et lapiqualitas sue discretionis industria supplementa sentiret; qui, velut novus legifer Moyses, de monte Synai legum copiam concessam sibi celitus hominibus reportavit, ut, quorum noxius appetitus per lustra devia oberrarat, ad iustitie fabricam, qua imposita quelibet decoquntur, eius luce previa dirigatur. Hic est siquidem alter Ioseph, cui, tamquam fidelis interpres eius, studi sol et luna mirantur, circularis orbis retia gubernanda commisit: qui tamquam Imperii claviger claudit, et nemo aperit, aperit, et nemo claudit; cuius eloquentie tuba dulcisonans, orationis voce mel
Abbreviated transcription (Latin):
amplius. nec ꝓuocabitis uoluntatẽ. dicentes ꝙ
fiue uelim siue nolim pr̃em conpatriotam con¬
ciuem uos heam dñm ⁊ amnitũ. dicentes ꝙ p̾sen¬
ti sub uirga ñ dic̾etis hoc filio qd̾ absenti ꝑ lr̃as
intimatis. Dicite m queso pat̾ ⁊ dũe qñ ⁊ qua

Expanded text:
amplius, nec provocabitis voluntatem, dicentes; quod amplius, nec provocabitis voluntatem, dicentes; quod sive velim sive nolim patrem compatriotam, concivem vos habeam, dominum et amicum; nec praesenti sub virga non diceretis hoc filio, quod absenti per literas intonatis. Dicite mihi quaeso pater et domine, qua