comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. atbo crine nascunt᷑ ab assiduis niuib. &e ipsiꝰ
capilli color genti nom̃ dedit. et inde diir albani. hoꝵ
glauea oculis idẽ picta inest pupilla. ad eo ut nocte
cialem tanaim et massagetarũ in manes ppło habi-¬
tauert. deinde ꝑnicib equis caucasi ruꝑib feras gẽ¬
tes alexandri claustro cohibente rupert̃. & orientẽ .ax.
annis tenuert̃ captiuũ. et ab egiptiis atq echiopib
annuũ uectigai exegerunt Troianoꝵ genus antea
dardiana adardano rege nominata. Nam dardanꝰ
&e iasius frẽs e grecia ꝓfecti sunt. Ex his iasius ad tra
ciam dardanus ad frigiam ꝑuenit: ibiq primꝰ reg¬
nauit. post qͦm filius eius erictoniꝰ. deinde nepos eiꝰ
tros. aquo troiani numcupati st̃. Galathe galli esge
noscunt᷑. qui in auxiliũ a rege bithinie euocati reg¬
nũ cum eo ꝑacta uictoria diuiseit. sicq de inde greciᷤ¬

Expanded text:
credunt albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius credunt albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli color genti nomen dedit, et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, 408 id est, picta inest pupilla, adeo ut nocte cialem Tanaim et Massagetarum immanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, ubi feras gentes Alexandri claustra cohibent, eruperunt, et Orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuuDardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Jasius fratres e Graecia profecti sunt. ciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse olim Galli, in auxilium a rege Bithinie evocati, regnum cum eo, peracta victoria, diviserunt, sicque de eisdem Grec
Abbreviated transcription (Latin):
pulũ dei. prĩqͣm diuino auxiio liberarent᷑. Armeniꝰ
ex thẽsalia unus de numero ducũ iasonis qui ad col¬
cos ꝓfecti. recollecta multitudine. q̃ ãmisso rege ia¬
sone passim uagabat᷑: armeniãq condidit gentiq
ex suo uocabulo nomen dedit. Limes ẽ ꝑsicus quisci
per habita inter parthos bactrianosq. femine
autẽ eoꝵ amatonũ regna condider. Hassagete ex
scitarũ origine gt. et dicti massagete: qͣi graueꝵ .i. for¬
tes gecȩ. Nam sict uuius argentũ graue dicit .i. mas¬
sas.hii sunt qui inter scitas atq albanos septentͥo¬
¶nalib iugis inhabitant. Amatones dictȩ gt̃. seu qd̃
tis dexteriorib mãmis eẽnt. ne sagittaꝵ ictib im¬
pediretur. qͣi aueymaroi. Nudabant enĩ qͣm adusserãt
mamã. has ticianus unimãmas dicit. Nam hoc est¬
chille. uel alexandio usq ad internitionẽ delete gc̃. A
parteᷤ asiatice gentes sirie gt̃. que posteros iasonis se¬

Expanded text:
populum, priusquam divino auxilio liberarentur. Armenius populum, priusquam divino auxilio liberarentur. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Iasone passim vagabantur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. Limes est Persicus, qui Scper habita. Hi Parthos Bactrianosque; feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae ex Scytharum origine sunt. Et dicti Massagetae quasi graves, id est fortes Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est massas. Hi sunt, qui inter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quotis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum iactus inpediretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant enim quam adusserant mammam. Has Titianus Unimachille, vel ab Alexandro usque ad internecionem deletae sunt. 65. In parte Asiaticae Scythiae gentes quae posteros se Jasonis
Abbreviated transcription (Latin):
traxisse uocabulũ ꝑhibent᷑. Sarracem dicti. ut qr ex sar-¬
ra genitos se p̃dicent. uel sict̃ gentues aiunt. qd̃ exo¬
rigine siroꝵ sint. qͣi sirigenȩ. hii ꝑ amplã solitudinẽ
habitant. lysi st̃ et hismahelitȩ. ut liber geneos do¬
cet. qd̃ sint ex hismaele. ipsş cedar a filio hismaelis. ip¬
si agareni ab agar. qui ut diximꝰ ꝑuerso noĩe sar¬
racen uocant᷑. q ex saira segenitos głantui Lꝰ hi¬
listei ipsi sunt palestini. qr .ꝑ. litt̃am non habent. s¬
aciuitate sua. Nem et allophili. idẽ & alienigine. ab
hoc quia semꝑ fuert inimici isrł̃. et longe ab ẽoꝵ ge¬
nere. ac societate separati.Cananei appellati de cha¬
naan filio cham. quoꝵ t̾ram uidei poss edert̃. ex cuiꝰ
origine fuit emor ꝑater sichem. a quo amorrei sunt
cati sc̃. Nam antea aerii dicebant᷑. Interp̃tant᷑ autẽ
lingua hebraica egiptii affligentes eo qd̃ afflixeit po

Expanded text:
traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sartraxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo ue sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt cati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretanturo autem lingua Hebraica Aegyptii adfligentes, eo quod adflixerint Dei
Abbreviated transcription (Latin):
baent᷑. qui fuit nepos abraham ex cethura. Quos autẽ ue¬
teres assirios. nc̃ autẽ nos uocam Isiros. a parte totũ
appellantes. hebrei uocati sunt ab heber: qui ꝓneposfu
tribub nom̃ imposuit. Nam antea hebrei siue isra¬
dei ẽ diuisus. tc̃ duȩ trib quȩ de stirpe iuda reges habe
bant. uideoꝵ nom sortiti gc̃. Reliqua pars decẽ łͥbuũ
qui in samaria regem sͥ constituit: ob ipłi magnitu¬
dinẽ. pͥstinũ nom̃ retinuit isre. Samaritanoꝵ gens
sumpsit exordium ab assiriis. qui transinigrati habi¬
tauert in samaria. quȩ latine interp̃tat᷑ custos. eo qd̃
captiuato isrł. isti interrã regionis eoꝵ ad custodien¬
dam collati sunt. fenixcathim frater de thebis egip¬
tioꝵ in siriam ꝓfectus: apud sydonẽ regnauit eosq
ipłos ex suo nomine fenices. eamq ꝓuintiã fenicẽ nũ¬
cupauit. Sidones autẽ a ciuitate: que uocat᷑ sỹdon:

Expanded text:
bentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura, quos autem vebentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura, quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. 51. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos futribuum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei vel IsraDei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Ibant, Judaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria sibi regem constituit, ob populi magnitudinem, pristinum nomen retinuit Israel. 54. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, captivato Israel, isti in terra regionis eorum ad custodiam collocati sunt. 55. Phoenix, Cadmi frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apupopulos ex suo nomine Phoenices, eamque provinciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon
Abbreviated transcription (Latin):
dorũ fines omnẽ in medio tenuit regionẽ Hedi a rege
suo cog̾minati putant᷑. Namq iason peliaci regis frãt
pelie filiis thessalia pulsus ẽ cũ medea uxore sua. cuiꝰ
fuit pruignus medeus rex atheniensiũ. qui pꝰ mortẽ
iasonis orientis plagam ꝑdomuit. ibiq mediã urbẽ
condidit. gentẽq medoꝵ suo noĩe appellauit. Sed
iuenimꝰ in genesi qd̾ madai actor gentis medoꝵ fu¬
it. a quo. et cognominati st. sic̃t superiꝰ dictũ ẽ Pde
a ꝑseo rege stͣ uocati: qui ex grecia asiam transiens
ibibarbaras gentes. graui duturnoq bello ꝑdomu
it: nouissime uictor nom subiecte genti dedit. ꝑ se¬
gentes loci habebant᷑. Medi semꝑ potentissimi fu¬
ert̃ Casdei qui nc̃ caidei uocant᷑ a caseth firio nachor
ip̃orum thura ueneramur. Ipsi sunt &e arabez. qui
in monte arabiȩ gc̃. qui uocatur libanꝰ. est autẽ¬
libanꝰ ubi thura colligunt᷑. Siri. ab assurim uocat ꝑhi¬

Expanded text:
dorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege dorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam transiens, iit et nouissime uictor nomen subiectae genti dedit: namgentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor t et Arabes, qui in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi thura colliguntur. 50. Syri ab Assurim vocati perhi
Abbreviated transcription (Latin):
numqͣm tonsa. Uuandalicꝰ amnis ẽ ab extremis gal¬
liȩ irrumpens iuxta qͦm fluuiũ in habitasse. & ex eono
mentraxisse uuandali ꝑhibent᷑ Germanie genteˢ
uissimis durate frigorib. qui mores ex ip̃o celi rigo
natuq uiuentes. hoꝵ plurimȩ gentes uariȩ armis
discolores habitu. lingue dissonȩ. &e origine uocabu¬
loꝵ incerte. ut tolerates. samsi. uari. quaditi. uingri.
marromanni. bratei. camasi. blangiani. tubantes.
quoꝵ ĩmanitas barbariȩ õẽ ipsis uocabulis horrorẽ

Expanded text:
numquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremis Galnumquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremis Galliae erumpens, iuxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. Germanicae gentes vissimis durate frigoribus, que mores ex ipso celi rigornatuque viventes. Horum plurime gentes varie armis, discolores habitu, linguis dissone et origine vocabulorum incerte, ut Tolosates, Amsivari, Quadi, Turingi , Marchomanni, Bruteri, Canusi, Blangiani, quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrore
Abbreviated transcription (Latin):
quib lucanꝰ. hinc dacus p̃mat. inde gethe succurrat hi¬
berꝰ Daci autẽ gogtoꝵ soboles fuert᷑. et dictos putãt
dacos qͣi dagos. quia de gothoꝵ strrpe creatist̃. De qͥb
ille. Ibis arethos ꝓcul usq dacos. Bessi barbari fueit᷑:
qui amuttitudine boũ sic uocari credunt᷑. deqͥb qͥdã¬
qdam. Qui colit fre medio uelille diuitis multo pille
¶atus acola ripe. Gipedes pedestri p̃lio magis qͣm eqͣstri
usi sunt. Ex hac causa ita uocati st̃. Sarmaite parẽ¬
tib campis armati in equitabãt. priusqͣm eos lent¬
lus danubio ꝓhiberet. atq inde astudio armoꝵ sar-¬
mate numcupati estimant᷑. Ianus fluuiꝰ fert᷑ ultra
danubiũ. aquo alam dicti sunt. sict̃ et populi in habi¬
tantes iuxta leumanũ fluuiũ alemanni uocant᷑. de
quib lucanꝰ. Deseruere cauo tẽpora fixa lemanno.
¶Longobardos uulgo fert᷑ nominasse ꝓlixabarba. et

Expanded text:
quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iquibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. Daci autem Getarum soboles fuerunt, et dictos putant Dacos quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt, de quibus ille: Ibis Arctoos procul usque Dacos. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille Divitis multo atus accola ripae. Gipedes pedestri proelio magis quam equestre sunt usi, ex hac causa vocati. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant prius quam eos Lentulus Danubio prohiberet; atque inde ob studio armorum Sarmatae nuncupati existimantur. Lanus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt, sicut et populi inhabitantes iuxta Lemannum fluvium Alemanni vocantur. De quibus Lucanus1, 396: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominatos prolixa barba et
Abbreviated transcription (Latin):
lo amnis. quo amari abrescesser̃t appellati st̃ Rõani
a romuli noĩe numcupati sunt. qui urbẽ romã condi¬
dit. gentiq et ciuitati nom̃ dedit. hii antea a satumo
¶Italus quoq et sicanus. & sabinus frẽs fuer̃t. ex quib
et populis nor̃a imposita. et regionib gt̃. Nam ab ita¬
rum ꝓpago qui appenninũ montẽ incolt᷑: de quibꝰ hiᷤ¬
torie ꝑhibent᷑. eo qd̃ tempore a quose cladis imbrib suꝑ¬
fuerint. et obhoc umbrios grece nominatos. Marsi
italie gens dicta a comite liberi marsia qui ulis usũ
uitium ostendit. Ob hoc illi statuã feceit̃. qͣm pꝰea ro¬
mani uictis marsis tuler̃t. Marsos autẽ greci tuscos
uocant. qͣi oyckoyc. qd̾ muttos serpentes hãnt. loyei.
habitant autẽ plagã appennini montis simł cũ um¬
de similitudine uitime siłsȩ. quos ueteres magis ge¬
thas qͣm gothos uocauerunt. Gens fortis &e poten

Expanded text:
lo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani lo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit gentique et civitati nomen dedit. Hi antea a Saturno Italus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina populis inposita et regionibus sunt. Nam ab Itarum propago, qui Appenninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, et ob hoc Ὀμβρίους Graece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit; et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos autem vocant, quasi ofkic quia serpentes habeant, et ofkic habitant hii plagam Appennini montis simul cum Umde similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt: gens fortis et potent
Abbreviated transcription (Latin):
domi relictis: concũberent. sicq exꝓmiscuo uirginũ
et maritoꝵ concubitu iuuenes de incertis parentib
nati sunt ex nota materni pudoris spartani uocatise¬
Nam et ipsos spaitanos ẽẽ. quos et lacedemones. Spar¬
tanos uero ꝓpter repentinos casus aduensꝰ cathinũ.
qͣi de terra contractus ex omĩ parte conflictos sTraces
ex filio iapheth. qui uocatꝰ ẽ tiras. &e ortr⁊ cõnominati
ut suꝑius dictum ẽ ꝑhibent᷑. licet gentiles eos exmo¬
rib ita dictos existimant. qd̃ sint truces. Seuissimie¬
nĩ omniũ gentiũ fueit. Unde. et multa de eis fabu
losa memorant᷑. qd̾ captiuos dus suis utarent. et hy¬
manũ sanguinẽ in ossib capitum portare soliti
eẽnt. De quib uirgiliꝰ. heu fuge crudeles terras fuge
littus auarũ. qͣ crudeliũ auaroꝵ. stroꝵ gens origi¬
nem a colcis ducunt. qui missi ad argonautas ꝑse¬
q̃ndos. ut a ponto intrauert istrum fluuiũ auocabu

Expanded text:
domi relictis concumberent, sicque ex pro miscuo virginum domi relictis concumberent, sicque ex pro miscuo virginum et maritorum concubitu juvenes de incertis parentibus nati sunt, et ex nota materni pudoris Parthenii vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos quos et Lacedaemones. Spartanos vero propter repentinos adversus Cadmum quasi de terra contractus, et ex omnia parte conflictus, itex filio Japhet, qui vocatus est Thiras, exorti et cognominati ut superius dictum est perhibentur: licet gentiles eos a moribus ita dictos existiment, quod sint truces; saevissimi enim omnium gentium fuerunt. Unde et multa fabulosa de eis memorantur, quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus capitum portare soliti essent: de quibus Virgilius: Heu! fuge crudeles terras, fuge littus avarum! quasi crudelium et avarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos, ut a Ponto intraver
Abbreviated transcription (Latin):
ratostenes autẽ dicit dictos mirmidones a mir¬
midone duce iouis. et eurimedose filio. Cicropi athe¬
niensium regi successit granus. cuiꝰ filia athis nom̃.
et regioni et genti dedit. & exea agiti cognomina¬
ti. qui sunt athenienses. Lon uir fortis. ex suo noĩe
eosdem athenienses uocauit iones Macedonez a
nõie macedonis regis. antea emachii dicti st̃ nũcu¬
ꝑati. postea macedones dicti. amacedone rege deuca¬
Lionis mat̾no nepote. Epirrote. a pirro achillis filio
prius pirride. postea uero ẽ pirro rege ad italiã transi
de dori. et originẽ &e nom duc̃t. Sunt autẽ pars greci¬
e gentis. ex quib &̃ cognominata ẽ t̾̃cia lingua g̃coꝵ
que dorica appellat᷑. lacedemones. a lacedemone se¬
mele filio: dicti. hii di ꝑseuerantes in bellũ contra
messenios ueriti ne diuturnitate p̃lii spem ꝓlis ã¬
mitterent. p̃cepeit̃ ut et uirgines eoꝵ cum iuuenib

Expanded text:
ratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae, filio 76. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Atthis nomen et regioni et genti dedit. Et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. 77. Ion, vir fortis, ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. 78. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt; postea Macedones dicti a Macedone rege, Deucalionis materno nepote. 79. Epirotae a Pyrrho Achillis filio prius Pyrrhidae, postea vero a Pyrrho rege ad Italiam transirde Dori et originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis, ex quibus 410 etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. 81. Lacedaemones a Lacedaemone, Semelae filio, dicti. Hi diu perseverantes in bello contra Messenios, veriti ne diuturnitate praelii spem prolis amitterent, praeceperunt ut virgines eorum cum juvenibus
Abbreviated transcription (Latin):
li athessalo. postea agreco rege greci gt̃ nucupati. Nĩ
greci ꝓprie thessalist̃. laphitas autẽ gentẽ thessalie
fuiss e aiunt. circa penon amnẽ olim habitantes. a
laphita appollims filia numcupatos. Sicionii greci
sunt numcupati a sinomo rege. hii primũ agilaei
uocabant᷑ a rege agialeo. qui primus sicioniis imꝑa¬
uit. aquo et agialera ciuitas numcupata ẽ. quȩ nẽ
peloponensis uocatur a pelope rege suo ¶Lpsi st̃ &
go conditore cognominati. postqͣm autẽ rex gcorũ
apis mortuus ẽ uic argus filius success it in reg¬
no. et exeo argiui appellati sunt. Qui enĩ ab eis pꝰ
obitum ut ds haberi cepit. templo & sacrifitio ho¬
noratꝰ. Achei qui et achiui ab acheo iouis filio dicti.
pelasgi nominati. qi cũ uelis pansis uerno tẽpore
aduenisse italiam uisi ut aues. primo enĩ eos uar¬
roab italia expulsos fuiss e cõmemorat ¶ Greci uerõ
midones fuert̃ achillis socu. dolopes pirri. Dictis̃t
mirmidones ꝓpt̾ astuciam qͣi mirmice. Idẽ formice

Expanded text:
 postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt, circa Penion amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii Graeci sunt nuncupati, a Sicyone rege. Hi primum Agialei vocabantur, a rege Agealeo, qui primus Sicyonis imperavit; a quo et Agealea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponensis vocatur a Pelope rege suo. Ipsi sunt eArgo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi, ab Achaeo Iovis filio dicti. Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam appulisse commemorat: Graeci vero Pmidones fuerunt Achillis socii, Dolopes Pyrrhi: dicti sunt autem Myrmidones propter astutiam, quasi myrmeces, id est, formicae.
Abbreviated transcription (Latin):
ui. aliis nox. Adhuc in aliis terrarũ
locis uariat solumbram. Nam um-
dimidiã gnominis mñsurã effic̃. Im
poma nona pars gnominis de ũbͣ.
ni Insyene solsticrali die medio nlla-
fit umbra ibiq puteus aphilosophi
ad ħ ip̃m factꝰ totꝰ intertus illumina¬
tur. In meridie sunt popłi phiscii
dicti qͥ umbram ex utroq lat̾e mit¬
tunt. In india suꝑ flum̃ hipalim
in solsticiali die umbra assumitur.
nilibis in anno absumit᷑ umbra.
leonis. In india sunt loca ascra dic¬
ta. ibi non sunt umbre. ⁊ septenitͥo

Expanded text:
uli. Adhuc in aliis terrarum locis variat sol umbram. Nam umbidimidiam gnomonis mensuram efficit. In Roma, nona pars gnomonis deest umbrfit. In Syene, solstitiali die medio nulla fit umbra, ibique puteus a philosophis ad hoc ipsum factus totus interius illuminatur. In meridie sunt populi, Fiscii dicti, qui umbram ex utroque latere mittunt. In India super flumen Hypanim, in solstitiali die umbra absumitur. Nili, bis in anno absumitur umbra, quarta parte leonis. In India sunt loca Ascia dicta, ubi non sunt umbrae, et septentrio
Abbreviated transcription (Latin):
ses inachata sub ogygio. rege the¬
banoꝵ. in qͦ ceramb. Moyses anñ.
xl. mercuriꝰ liram ꝯdidit .iii. decit.¬
.xxii. Priamꝰ regñ introia.iii. dcccebe¬
xxi. lair auñ.xxii. carmentis nimpha¬
latinas liti̾as reppit.iiii.iii. Lepte dnf̃i.
ui. Hercules flammis se iniecit iiisi

Expanded text:
ium in Achaia, sub Ogygio rege Thebanorum, in quo Cerambus XL. Mercurius lyram condidit. IIIMDCCCCXXIII. Priamus regnavit in Troia. IIIMDCCCCLXXXI. Iair ann. XXII. Carmentis Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammis se iniecit. IVMI
Abbreviated transcription (Latin):
tantalus. pꝰ hunc eurobs. qͥ euro¬
piam subiugauit. unde ⁊ europa
dr̃. suiꝰ tempore esrom qui ⁊ enach
gygas hebron condidit. Postquam
Deinde tyriacus cui facta sunt
sacrificia. post hunc lencappus
inde mesappus qui ⁊ cephisos. pꝰ
hunc eratho.Inde plenieus. ex¬
inde orchopolus. post hunc ma

Expanded text:
 Europs, qui Europam subjugavit, unde et Europa dicitur; cujus tempore Efron, qui et Enac gigas Ebroe condidit, post quam Deinde Tiriacus, cui facta sunt sacrificia. Post hunc Leucappus. Inde Mesappus, qui et Zephysus. Post hunc Eratho. Inde Ptolomaeus. Exin Orthopolis. Post hunc,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus regnauit pharao aquo pha¬
rus ciuitas. ⁊ posteri reges dicti. Hic
uenit ioseph. In egyptum pꝰ hunc
regnum ebron deinde amenophis.
ex in mesfres sub qͦ morttur ioseph.
Inde regnum mispar. pꝰ hunc mu¬
tusis deinde thidinosis. Itẽ emonophĩ.
phorus. achencres. achorys. Item
chencres qui submersus in mari

Expanded text:
primus regum Pharao, a quo Pharos civitas, et posteri reges dicti. Hincvenit Joseph in Aegyptum. Post hunc regnavit Hebron. Deinde Amenopolis. Exin Mespres. Sub quo moritur Joseph. Inde regnavit Nuffar. Post hunc Muthusis. Deinde Thyomosis. Item Amenophis, Horus et Hencres, Achoris. Item Cencres, qui submersus in mari
Abbreviated transcription (Latin):
circumcisio. Hic inuenit hebreas lit¬
teras. hic ñ docuit caldeos astronomi¬
am. egyptios geometͥam. Huiꝰ temꝑe
.u. ciuitates sodoma ⁊ gomorra cũ
aliis submerse sunt. Ysaic uxit

Expanded text:
circumcisio. Hic invenit Hebraeas litteras. Hic etiam docuit Chaldaeos astronomiam, Aegyptios geometriam. Hujus tempore quinque civitates, Sodoma et Gomorrha cum aliis submersae sunt. Isaac vixit
Abbreviated transcription (Latin):
pars eiꝰ desinit in piscem designat finem
siꝰ ab ipso int̾ syd̾a locatꝰ ⁊ pincerna d̾oꝵ
factꝰ Sig̾cat aũ qd̃ solitis nubib undo
sũ÷ illud tempꝰ. Duodecimũ÷ pisces Cũ
dii tẏpheũ gigantẽ insequentẽ fugerẽt
inegyptum: uenꝰ ⁊ cupido filiꝰ eiꝰ uersi
ĩpisces latuer̃t ĩ aquis. Cũq hoĩes du
pisces deuitauert̃ ne forte deos deuo¬
rarent: illi duo tnslati st̃ int̾ syd̾a. De¬
signat uͦ illd̾ tempꝰ eẽ pluuiale. Hyades
aũ filie athlantis regis ⁊ plasdei apa-¬
ab insula hesꝑides Hee ⁊̃ uergilie dñr.
qͥa uerno temꝑe oriunt᷑. Ex his una

Expanded text:
pars ejus desinit in piscem, designat finem sius ab ipso inter astra locatus, et pincerna deorum factus. Significat autem quod solutis nivibuibus. Duodecimum sunt pisces. Cum dii Typhaeum gigantem fugerent in Aegyptum, Venus et Cupido filius ejus versi in pisces latuerunt in aquis. Cumque homines diu pisces devitarent ne forte deos devorarent, illi duo translati sunt in sidera. Designat vero illud tempus esse pluviale. CAP. autem filiae Atlantis regis et Plaiae. A paab insula Hesperides. Hae et Vergiliae dicuntur, quia verno tempore oriuntur. Ex his una
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ grecie ÷ institutũ. pꝰ .iiii. an¬
nos ad olimpum montẽ ꝯuenire
n ibi ꝑolestriales ludos agere ⁊
inde dicuntur olimpiades. lus
enĩ ab omnib gentib solueba¬
tur tributus. quinq annis es
qͥnq argentũ. quinq aurũ ⁊pꝰ¬

Expanded text:
tatem Graeciae est institutum, post quatuor annos ad Olympium montem convenire, et ibi palaestrales ludos agere, et inde dicuntur olympiades. CAP.enim ab omnibus gentibus solvebatur tributum. Quinque annis aes, quinque argentum, quinque auru
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ erusalem obiit. in loco caluarie se¬
pultus aliqnͣdiu reqͥeuit. Dem̃ ins
bron tnͣslatus int̾ram de qͣ sumptꝰ:
redii. Abel filiꝰ ade .xxx. annoꝵ a
fr̃e caym ap̃ damascũ occidit᷑. Sech

Expanded text:
in Jerusalem obiit. In loco Calvariae sepultus aliquandiu requievit. Deinde in Hebron translatus in terram, de qua sumptus est, rediit. Abel filius Adae triginta annorum a fratre Cain apud Damascum occiditur. Seth
Abbreviated transcription (Latin):
ONarbitror influctuosũ¬
seriem temporũ huic oꝑi
inserere: qͦ lector cuncta tnͣsacti
mundi temꝑa q̃at uno intuitu
agnoscere. Sathael pͥmꝰ archange¬
lus signacłm similitudinis dei con¬
ditus. ꝓlemis sapientia ⁊ ꝑfectꝰ deco¬
re in deliciis celestis paradisi non
plenam horam nransit. atq ob
etͥnũ exiliũ incidit.. Idam pͥmꝰ
hõ ad imaginẽ dei ĩ ebron forma¬
tus. ĩ paradiso cũ eita .uii. horis
ꝯmoratꝰ. obmandati tnͣsgressionem.
huiꝰ mundi exiliũ subiit. in qͦ.xxx.
filios ⁊ totidem filias absq abel ⁊ caỹm

Expanded text:
on arbitror infructuosuseriem temporum huic operi inserere, quo lector cuncta transacti mundi tempora queat cum fructu agnoscere. Sathael primus archangelus, signaculum similitudinis Dei, conditus plenus sapientia, et perfectus decore in deliciis coelestis paradisi, non plenam horam mansit, atque ob aeternum exsilium incidit. Adam primus homo ad imaginem Dei in Hebron formatus, in paradiso cum Eva septem horis commoratus, ob mandati transgressionem, hujus mundi exsilium subiit. In quo triginta filios et totidem filias, absque Abel et Cain
Abbreviated transcription (Latin):
ni pͦ qͦs õs planete ⁊ om̃s stelle ad
pͥmũ punctũ uñ dig̾ssi sunt rec᷑¬
runt ⁊ ꝑ easdem lineas ut priꝰ re¬
deunt. Luna nãq qd̵libet ⁊ odraci
dieb ac decem horis ⁊ semisse sig¬
na singula lustrat omnẽ ⁊odiaci
ob annis ꝓlabit᷑. Iouis stella sin¬
gulis signis annũ uũ in morat᷑.
inunoqͦ signo duos annos. ⁊clxxxii.¬

Expanded text:
ni post quos omnes planetae, et omnes stellae ad primum punctum unde digressi sunt recurrunt, et per easdem lineas, ut prius redeunt. Luna namque quodlibet zodiaci diebus ac decem horis, et semisse singula signa lustrat. Omnem zodiaci obus annis perlabitur Jovis stella singulis signis annum unum immoratur. in unoquoque signo duos annos
Abbreviated transcription (Latin):
.ui.kł. mercurii int̾calatur
⁊ bissextꝰ nominat᷑. Huni iubꝰ
cesar int̾posuit ⁊ tociꝰ compot
errorẽ ꝑhunc correx̃. hc eg  ti
⁊ greci infine anni supponũt. Roma¬
ni aũ infebr̾ eo qd̃ cet̾is breuior

Expanded text:
. Martii intercalatus et bissextus nominantur. Hunc Julius Caesar interposuit, et totius computi errorem per hunc correxit. Hunc Aegyptii et Graeci in fine anni supponunt, Romani autem in Februario, eo quod caeteris brevior
Abbreviated transcription (Latin):
in articuł adiunctis unguib cõpu¬
tab̾. Tradice pollicis leue manꝰ inci¬
pe ⁊ ꝑ singulos articłos ⁊ ungues
numera ⁊ in fine minimi digiti. x¬
articuł utrasq manus absq un¬
guib ꝯputabis. Eminimo digito
leue manꝰ inchoa ⁊ ꝑ transũsum
nota .l. alt̾a manu similit̾ ⁊ habe
dentẽ firmam̃tũ seq̃r. alt̾ qͦ contͣ
firmamentũ nitens .xxuiii.ãnis

Expanded text:
in articulis adjunctis unguibus computabis. A radice pollicis laevae manus incipe et per singulos articulos, et ungues numera, et in fine minimi digiti noarticulis utriusque manus absque unguibus computabis. A minimo digito laevae manus inchoa, et per transversum nota. In altera manu similiter, et hadentem firmamentum sequitur, alter quo contra firmamentum nitens viginti octo annis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdidit niniuen. Huiꝰ temꝑe inuenta
÷ magica ars azoro astre rege bac¬
trianoꝵ quẽ idẽ ninus bello uictũ
occidit qui ⁊⁊ syrophanẽ pͥmũ hido¬
latͥam egypti subiecit.
Tempore nini natꝰ ÷
abraham. pͦ sub abrahan᷑ ninum
cessit xerses. Post hunc regnauit be¬
loch armamitres. post hunc baal
qui :⁊ baleus. deiñ mamithas. ex hinic
saporus. Post hunc agathytes sub
leph ꝓͦ hunc lamperes. pͦ hc̃ oeneuᷤ.
regnum assiriorũ qd̵ stetit annis .m.¬

Expanded text:
condidit Niniven. Hujus tempore inventa est magica ars a Zoroastre rege Bactrianorum, quem idem Ninus bello victum occidit, qui et Syrophanem primum idololatram Aegyptium subjecit. Tempore Nini natus est Abraham. Sub Abraham post Ninum cessit Xerxes. Post hunc regnavit Beloch. Deinde Armamitres. Post hunc Baal, qui et Balaeus. Deinde Mamitos. Exin Saporus. Post hunc Agatides Sub Post hunc Lamperes. Post illum Oeneus. regnum Assyriorum, quod stetit annis m
Abbreviated transcription (Latin):
successit gaidad filiꝰ eiꝰ. ⁊illi mae¬
uia filiꝰ enis. Huic matusa hel filiꝰ
ip̃iꝰ. Ili uͦ successit lamech. hic in
diluuio ꝑiit hic ⁊ cam occidit. Iohel filius
lamech repperit usum tabernaculoꝵ.
Cuiꝰ fr̃ iobal inuenit musicã. Illoꝵ fr̃
tubal inuenit artẽ fabricalem ferri
yeris. Soror eoꝵ noema repperit ar¬
tem uarie texture. Noe uixit anñ¬

Expanded text:
successit Gaidat filius illius. At illi Maevia filia ejus. Huic Mathusael filius ipsius. Illi vero successit Lamech. Hic in diluvio periit. Hic et Cain occidit. Jobel filius Lamech reperit usum tabernaculorum. Cujus frater Jobal invenit musicam. Illorum frater Tubal invenit artem fabrilem ferri et aeris. Soror eorum Noema reperit artem variae texturae. Decimus a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtot enĩ annos ꝑagit luna cursũ
suũ nitens contra firmamentũ.
Diuidit᷑ aũ in duo ĩ duodecim com¬
munes ⁊ octo embolismales annoᷤ.
Cõmunes dñr c̃ duo equales . s. duo¬
decĩmensiũ lunariũ pascha ad
aliud pascha ꝯcurrunt. E niboliꝰ¬

Expanded text:
tot enim annos peragit luna cursum suum, nitens contra firmamentum. Dividitur autem in duo, In duodecim communes, et in septem embolismales annos. Communes dicuntur, cum duo aequales, scilicet duodecim mensium lunarium a Pascha ad aliud Pascha concurrunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
Terra nã sicca ⁊ frigida autũno. aqͥ
frigida ⁊ humida hiemi. Aer humidꝰ
⁊ calidꝰ ueri. Ignis calidꝰ ⁊ ficcꝰ estati col¬
latur. Sangus nãq qͥ u̾e crescit est
humidꝰ ⁊ calidꝰ ⁊ hic iuget ininfantib Co¬
lera rubea crescens inestate calida ⁊ sicca
ħ habundat ĩuinenib. Melancolia
.i. colera nigͣ crescens auctũno ĩpuecti¬
orib. fleumata q̃ hieme dnãntur inse¬
nib. In qͥbꝰ sanguis pollet sunt hilares
misericordes. ridentes. loqͣces. In quib
colera rubea: sunt macilenti. uoraces.
audaces. iracundi. agiles. In quib nigͣ
colera: stabiles gͣues ꝯpositis morib ⁊
dolosi sunt. In quib flegia: tardi. sõp¬
nolẽti. obliuiosi sunt. ¶miꝰ dr̃ ab ĩ¬

Expanded text:
Terra namque sicca et frigida autumno; aqua frigida et humida hiemi; aer humidus et calidus veri; ignis calidus et siccus aestati collatur. Sanguis namque qui vere crescit, est humidus et calidus, et hic viget in infantibus. Cholera rubea crescens in aestate; est calida et sicca, et haec abundat in juvenibus. Melancholia a cholera nigra crescens autumno in provectioribus. Phlegmata, quae hieme dominantur in senibus. In quibus sanguis pollet sunt hilares, misericordes, ridentes, loquaces. In quibus cholera rubea sunt macilenti, voraces, veloces, audaces, iracundi, agiles In quibus nigra cholera stabiles, graves, compositi moribus, et dolosi sunt. In quibus phlegmata tardi, somnolenti, obliviosi sunt. CAP. LX.--
Abbreviated transcription (Latin):
ł .c. anni. Est ñ etas cum nullus suꝑ¬
tes hominis. Prima iifantia ad .uii.
annos. Scd̃a pueritia ad .xiiii. ãnos.
Tercia adolescentia ad .xxi. annũ.
ꝑita ad .c. annũ. ł usq ad mortem.
St̃ nichilomimꝰ .ui. etates mundi.
Prima ab adã ad noe. Scd̾a a noe ad
abraham. Tercia ab abraham ad
dd̃. Quarta a dauid ad transimgra¬
tionem babilonis. Quinta inde ad
xp̃m. Sexta usq infuẽ mundi.

Expanded text:
 anni. Est etiam aetas cum nullus suptes hominis. Prima, infantia ad septem annos; secunda pueritia, ad quatuordecim annos; tertia adolescentia, ad viginti, pita, ad centum annos, vel usque ad mortem. Sunt nihilominus sex aetates mundi. Prima ab Adam ad Noe; secunda a Noe ad Abraham; tertia ab Abraham ad David; quarta a David ad transmigrationem Babylonis; quinta inde ad Christum; sexta usque in finem mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. Pontifex namq nouam
lunã regi nunciare debuit. pꝰ ciuꝰ
sacrificiũ. Halo quinquies ł sexies
clamauit. ꝑhoc qͦ signũ popłm
incuriã ob hoc calabriã dictã sacͥ
ad sacͥficium quocauit. ⁊ ab ħ u̾bo
kalo pͥmam diem mensis kalen
uandarũ. scita a rege ł ponti¬
inurbem deferebant. ⁊ ibidem

Expanded text:
cuntur. Pontifex namque novam lunam regi nuntiare debuit, post cujus sacrificium Kalo quinquies, vel sexies clamavit, per hocque signum populum in curiam, ob hoc Calabriam dictam, ad sacrificium vocavit. Et ab hoc verbo Καλέω primam diem mensis Kalendvandarum scita a rege, vel pontiin urbem deferebant, vel ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
romam defendebant ⁊ regni
fastigiũ aiunone affectabant.
dm̃ relatus hic prius quintił
dicẽbatur eo qd̃ quintus eẽt a
martio qͥ pͥmꝰ erat institutus
d̾itatẽ ꝓmu̾̃it. Hic priꝰ sextilis est

Expanded text:
 qui armis Romam defendebant, et regni fastigium e Junone affectabant. deum est relatus. Hic prius Quintilis dicebatur, eo quod quintus esset a Martio, qui primus erat institutus itatem promeruit. Hic prius Sextilis est
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. Circłm eusebius cesariensis
pͥmꝰ cõposuit. pꝰea theophilus alex¬
andrinꝰ ep̃c rogatu leonis pape
lucidiꝰ exposuit. Deĩ dionisuis
abbas rome ut hodie habet᷑ scͥpto
ꝓtulit eqͥnoctia ⁊ solsticia faciũt
iiii. ⁊ odiaci signa ĩ mediũ crucis
equali spacio locata. Nam signũ arie¬
opposita ⁊ facit autũpnale eqͥnoctiũ.
Cancer autẽ u̾sus aqͥlonẽ tenet
celũ uͥ÷ altissimũ ⁊ facit esturale sol¬
sticum. Capͥcornꝰ uͦ u̾sus austrum

Expanded text:
i. Cyclum Eusebius Caesariensis primus composuit, postea Theophilus, Alexandriae episcopus, rogatu Leonis papae lucidius exposuit; deinde Dionysius abbas, Romae, ut hodie habetur, scriptoitio. Aequinoxia, et solstitia faciunt quatuor zodiaci signa, in modum crucis aequali spatio locata. Nam signum arieopposita, et facit autumnale aequinoctium. Cancer autem versus Aquilonem tenet coelum, ubi est altissimum, et facit aestivale solstitium; Capricornus vero versus Austrum
Abbreviated transcription (Latin):
signũ ÷ aries exstans ex płibꝰ
uexit. qui int̾ sidera tnslatus est.
psigno aũ ponit᷑. qr sic̃ aries tota
estate in dextro latere. ac tota
hieme in sinistro cubat. sic sol sub illo
signo gͣdiens dextͣm partẽ celi ꝑam¬

Expanded text:
st aries, exstans ex pluribvexit, quare inter sidera translatus est. Pro signo autem ponitur, quia sicut aries, tota aestate in latere dextro ac tota hieme in sinistro cubat. Sic sol sub illo signo gradiens dextram coeli pa
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ. Annũ ciuilẽ .i. solarem he¬
brei ab equinoctio uerno gͣci asol¬
sticio egyptii ab auctũno roma¬
ni aburma incipiunt apͣ
unus mensis ap̃ egyptios uͦ olĩ

Expanded text:
at. Annum civilem, id est solarem Hebraei verno ab aequinoctio, Graeci a solstitio, Aegyptii ab autumno, Romani a bruma incipiunt. Apud Indos unus mensis; apud Aegyptios vero olim
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mundo. pꝰ mundum. hoc ad solum
dm̃ ꝑtinet qui nõ fuit nec erit s sẽꝑ ÷¬
gelos qui ante mundum ẽẽ ceperũt
autẽ mundi: ÷ umbra eui. hoc cũ
mundo incipit & cũ mundo desinit.
Ut si funis ab oriente in occidentẽ
extenderetur qui cotidie plican¬
do collectus: tandem totꝰ absume¬
retur. ꝑhoc extundunt᷑ secula. sub
ħ currunt uniuersa in ħ mum¬
do posita. hoc uniuscuiusꝙ uita
mensuratur. hoc series dierum ⁊
gitur Hoc uͦ mathomos ostenta
momĩta. partes. minuta. puncta.
horas. quadrantes. dies. epdomadas.
m̃ses. uicissitudines. annos. ciclos.

Expanded text:
cum mundo, post mundum. Hoc ad solum Deum pertinet, qui non fuit, nec erit sed gelos ante mautem mundi est umbra aevi. Hoc cum mundo coepit, et cum mundo desinet. Veluti si funis ab oriente in occidentem extenderetur, qui quotidie plicando collectus, tandem totus absumatur. Per hoc extenduntur saecula, sub hoc currunt universa in hoc mundo posita. Hoc uniuscujusque vita mensuratur. Hoc series dierum, et m. Hocque in atomos, ostenta, momenta, partes, minuta, punctos, horas, quadrantes, dies, hebdomadas, menses, vicissitudines, annos, cyclos,
Abbreviated transcription (Latin):
In ħ gͦ circulo eqͥnoctii die mediognom̃
.i. radius horologii.uii. pedũ umbram
.iiii.pedũ longam reddit. Dies longis¬
simus .xiiii. horas equinoctiales hab.
arabiam. siriam. cyprũ certã lilibeũ
montẽ sicilte. ⁊ septemtͥonalia affrice
ꝑtingit. Ymbilicꝰ eqͥnoctio .xxxu. pedũ

Expanded text:
In hoc ergo circulo aequinoctiali die medio gnomon, id In hoc ergo circulo aequinoctiali die medio gnomon, id est radius horologii septem pedum umbram, quatuor pedum longam reddit, dies longissimus quatuordecim horas aequinoctiales habet.Arabiam, Syriam, Cyprum, Cretam, Lilybaeum montem Siciliae, et septentrionalia Africae pertingit, umbilicus aequinoct
Abbreviated transcription (Latin):
lonẽ partẽ celi circuit nob̃ ĩ deuexo
terre positis cicius surgit ⁊ tardius
occidit ⁊ iõ longiores dies facit. Cũ
uͦ australem ꝑambulat nob̾ tardiꝰ
surgere ⁊ citius occid̾e uidet᷑. quia
tumor medie terre q̃ rotunda÷
u sui nr̃o obicit᷑. ⁊ tẽ quidẽ nobis
dies breuiores illi aũ parti longis¬
signis ꝯstans ab aqͥlone maustrũ
porrectus flexuoso lapsu celum
cingit. sub qͦ sol currens mundũ
in .u. paralellos .i. circulos diuid¬
dit. quib singulis diu̾sũ diem facit.
partib. Partiũ aũ sectio:. nichil
alius : qmͣ soł uniꝰ diei ꝑgressio.
oritim ꝑ duas occidit. ⁊ ĩ uno qͦq
sol .xxx. dieb immorat᷑. qͥ dum
flexuoso draconis meatu sub sig¬
nis obliqͥ ⁊ odraci currit mũdũ
in.uiii.cireuł distinguit. Pmꝰ¬
circuluis ab india uersus austrũ ꝑ mare
rubrũ ⁊ affricã ad colũpnas herculis ꝑ¬
uentt. Hercules enĩ orbem ꝑtnͣsiens ibi
colũpnas fixit uͥ finẽ mindi ẽẽ putauit.

Expanded text:
lonarem partem coeli circuit, nobis in devexo terrae positis, citius surgit et tardius occidit, et ideo longiores dies facit. Cum vero australem perambulat, nobis tardius surgere et citius occidere videtur, quia tamor mediae terrae quae rotunda est visui nostro objicitur, et tunc quidem nobis dies breviores: illi autem parti longissignis constans, ab aquilone in austrum porrectus, flexuoso lapsu coelum cingit, sub quo sol incurrens mundum in octo parallelos, id est circulos, dividit, quibus singulis diversum diem facit. partitur. Partium autem sectio nihil aliud est, quam solis unius diei progressio. oritur, per duas occidit, et in unoquoque sol triginta diebus immoratur. Qui dum flexuoso draconis meatu sub signis obliqui zodiaci currit, mundum in octo circulos distinguit. circulus ab India versus austrum per mare Rubrum et Africam ad columnas Herculis pervenit. Hercules enim orbem pertransiens, ibi columnas fixit ubi finem mundi esse putavit.
Abbreviated transcription (Latin):
pistrix siue Rimera q̃ bestia capite
leo. media capͣ. draco fuit cauda abel¬
lorophon occisa ⁊ int̾ sid̾a ÷ tͣnslata.
Ex his signis semꝑ dimidia pars suꝑ
terrã. dimidia ÷ sub terra. ⁊ pars celi
que suꝑ terram apparet ⁊ hesꝑium
zona iõ ÷ candida quia om̃s stelle fũ¬
dunt in eam sua lumina. Cometesc̃
regni mutationẽ. aut pestilentiã
immo polluta ꝑlustrauimꝰ: altiũ¬
scandentes astra matutina solemq so
lũ in circuitũ ambire tͣdunt᷑. Unde

Expanded text:
pistrix sive chimaera, quae bestia capite leo, media capra, draco fuit cauda, a Bellerophonte occisa, et inter sidera translata.Ex his signis semper dimidia pars super terram, dimidia est sub terra, et pars coeli, quae super terram apparet hemisphaerium zona ideo candida est, quia omnes stellae fundunt in eam sua lumina. CAP. CXXXVregni mutationem, aut pestilentiam,imo polluta perlustravimus. Altiuscandentes astra matutina, solemque sollum in circuitu ambire dicuntur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
astra raptus. Iñ ÷ orion qui ab ur¬
na natus int̾ sydera ÷ translatꝰ. Huiꝰ
stelle si fulgent serenum erit. si ob
que ⁊ sẏruis dr̃. ⁊abhac dies can icu¬
lares noĩantur. fuit enĩ canis du-
agitatꝰ. aioue int̾ astra ÷ translatꝰ. Se¬
qͥtur eridanꝰ fluuiꝰ ⁊ qͥ ⁊ padꝰ. Erat aũ
inscius mundũ incendit. ⁊ iõ fulmi¬
ne iouis ħ influmine interiit quim
eridanũ mutatꝰ int̾ sydera ÷ tnslatus.

Expanded text:
rion. Inde est Orion, qui ab urina natus, inter sidera est translatus. Hujus stellae si fulgent, serenum erit; si obsquae et Syrius dicitur et ab hac dies caniculares nominantur. Fuit agitatus, a Jove inter astra est translatusquitur Eridanus fluvius, qui et Padus. Erat autem inscius, mundum incendit et ideo fulmine Jovis in hoc flumine interiit. Qui in Eridanum mutatus, inter sidera est translatus.
Abbreviated transcription (Latin):
re. Cerciꝰ oritur ab indis in mauo ꝓxi
dit. Gomines cuncte umbrã .xxxuiii.
unciarũ faciunt longissimꝰ dies .xiiii.¬
to ab alt̾o lat̾e maniu ꝑ ephesũ mare
clicadũ septemtͥonalia sicilie narbonẽ¬
sis gallie exortiua affrice maritima
tendit ad occasũ. Gnom̃ .xu. pedũ fac̃¬

Expanded text:
. Tertius oritur ab Indis Imavo proximdit. Gnomones cunctae umbram trigintaocto unciarum faciunt. Longissimus dies rtus ab altero latere Imai per Ephesum, mare Cycladum, septentrionalia Siciliae, Narbonensis Galliae exortiva, Africae maritima tendit ad occasum. Gnomoni XXI pedum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. equs alatꝰ ⁊ cormitus. igneũ alitũ
nferreos pedes hñs. a sanguine gor-¬
dem rapuit. quam inter sidera tͣns
philotecti. data ꝑ quam ex pugnata
÷trora. Asinistris ⁊odiaci uersus au-
insigne int̾ sidera tnslata.duꝑ hanc

Expanded text:
 equus alatus et cornutus, igneum halitum et ferreos pedes habens, a sanguine Gordem rapuit, quem inter sidera transPhylocteti data, per quam expugnata est Troja. A sinistris vero zodiaci versus austinsigne inter sidera translata. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tenens .s. alcon crecensis qͥ scorpionẽ qͥ
filiũ suũ rapuit sagiitauit. nec filiũ te¬
tigit.⁊ iõ sydera mũit. Designat autẽ
crebros fulminũ ictꝰ qui in decembriͤ
ꝯtingt̃ in aliqͥb locis. Quod ĩferma m̃bͣ
desinit: designat qd̃ tc̃ sol infera pecit. De

Expanded text:
t Aleon Cretensis, qui scorpionem, qui filium suum rapuit, sagittavit, nec filium tetigit, et ideo sidera meruit. Designat autem crebros fulminum ictus, qui in Decembri contingunt in aliquibus locis. Quod inferiora membra desunt, significat quod tum sol infera petit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ signi ꝓ gressio. Sol in unoqͦ signo
moratur .xxx. dieb ⁊ dimidiũ. Qui di¬
midiꝰ in duob signis efficit integrũ
diẽ. Hic qr ñ pot᷑ in duo partiri: uni
ascribitur mensi. Et iõ ht̃ unꝰ m̃sis
yse sic nominant menses. incipien¬
tes ab aprili inqͦ pasca celebrant. Ni¬

Expanded text:
unius signi progressio. Sol in unoquoque signo moratur triginta diebus et dimidio, quia dimidius in duobus signis efficit integrum diem. Hic quia non potest in duos partiri, uni ascribitur mensi, et ideo habet unus mensisyse, sic menses nominant, incipientes ab Aprili, in quo Pascha celebrant:
Abbreviated transcription (Latin):
ydrã nereis occidit ⁊ iõ sidera ꝓmt̃it.
Sig̾cat aũ qd̃ sic̃ cancer retro cedit᷑.
sic sol ad illd̾ signũ ueniẽs cͣsũ suũ re¬
Designat aũ qd̾ sic̃ leo ĩ ant̾iore par¬
te calide nature. in post̾ĩore ÷ frigi¬
de: ita ÷ sol ĩ illo signo. augustũ m̃sẽ
priꝰ facit calidũ. ad postremũ. tepi
filia. ycari sac̾dotis int̾ astra rapta.

Expanded text:
aeam occidit, et ideo sidera promeruit. Significat autem, quod sicut cancer retrocedit, sic sol ad illud veniens cursum suum reDesignat autem quod sicut leo in anteriori parte calidae naturae, in posteriori est frigidae. Ita sol in illo signo Augustum mensem prius facit calidum, ad postremum frigidfilia Icari sacerdotis, inter astra rapta.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ a marte. qͥ in hoc m̃se infrigia na¬
tus nõĩauit cuiꝰ se filium se falso pre¬
dicauit. decimũ uͦ december appella-¬
uit. Numa qͦ pompilius duos. ianũ
mense sacͥficabant. dũ ciuitatem
in eiꝰ honore luminib lustrabãt.
Dr̃ ⁊̃ a febre .i. frigorib quia fri-
auctoris romane gentis. Cui mar¬
ioue quasi amaiestate siue ama¬
ia matre mercurii cui m̾cato¬
res hoc mense facrificabant. Dr̃¬

Expanded text:
ia natus est, nominavit, cujus se filium falso praedicavit. Decimum vero Decembrem appellavit. Numa vero Pompilius duos, Januarmense sacrificabant, dum civitatem in ejus honorem luminibus lustrabant. Dicitur a febre, id est frigore, quia frigiauctoris Romanae gentis; cui MarJove, quasi a majestate, sive a Maia matre Mercurii, cui mercatores hoc mense sacrificabant. D
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. s iõ ĩ diẽ nõ apparent qͥa fulgore
soł uicte latent. sic̃ sol nube tectꝰ nob̾¬
ñ lucet. Stella quasi stans luna dr̃.
Stant enĩ stelle firmam̃to ĩfixe. ⁊ ñ ca¬
dũt eo qd mira celeritate currente
Una aũ dr̃ stella. multe simł astrũ¬
nauigantes ł itinerantes ea ꝯfid̾ent.
dispositio soli d̾o ÷ cognita. qͥ stellas
numerat. ⁊ qͣrũ noĩa solus signa.
potestates. cͣsus. loca. temꝑa. nouit.¬
Sapientes uͦ mũdi nõia aĩaliũ ł ho¬
minũ eis imposuer t̃. ut ab hoĩbꝰ di¬
ta eqͣlit̾ ꝑ circuitũ distincta. horũ
dispositio dr̃ grece ⁊ odiacꝰ. latine
sĩgnifer. eo qd fert signa q̃ aĩaliũ

Expanded text:
tum; sed ideo in die non apparent, quia fulgore solis victae latent, sicut sol nube tectus non lucet. Stella quasi stans luna. Stant enim stellae firmamento infixae, et non cadunt eo mira celeritate currente. Una autem dicitur stella, multae simul astrunavigantes, vel itinerantes ea considerent. dispositio soli Deo est cognita, qui stellas numerat, quarum nomina, signa, potestates, cursus, loca, tempoSapientes vero mundi nomina animalium, vel hominum eis imposuerunt, ut ab hominibus dita, aequaliter per circuitum distincta. Horum dispositio dicitur Graece zodiacus, latine signifer, eo quod fert signa quae animalium
Abbreviated transcription (Latin):
lis.ł quasi uas celatũ quia est
stellis insignitũ. Est aũ celũ subtilis
igneeq nature rotundũ. ⁊ acentro
terre eqͥs spacis undiq collectũ. Unde
enarrabili celeritate cotidie circum¬
agitur. Celũ si uesꝑe rubet: serenũ
diem. Simane: tempestuosũ sig̾cat.
Duesunt ianue celi oriens qͣ sol exit.
occidens q̃ sol intrat. Clymata .i. pla
sticiali adbrumalẽ. austrał inde ad
occasũ brumalẽ. Occidentał exhinc
usq ad solsticialẽ. septemtͥonał ab
occasu solstictali ad ortum euisdẽ.
Oriens ab ortu solis. occidens ab
occasu eiꝰ uocatur. Meridies quasi
stellis appellat᷑. Trion dr̃ bos quasi
terion. Iñ septent᷑ones quasi .uii.
teriones .i. boues. Hee plage dnͣr

Expanded text:
lis; quasi vas coelatum, quia est stellis insignitum. Est autem coelum subtilis igneaeque naturae, rotundum, et a centro terrae aequis spatiis undique collatum. Unde enarrabili celeritate quotidie circumagitur. Coelum si vespere rubet, serenum diem. Si mane, tempestuosum significat. Duae sunt januae coeli, oriens, qua sol exit; occidens qua sol intrat. CAP. LXXXV.-- Destitialis ad brumalem; australis inde ad occasum brumalem; occidentalis ex hinc usque ad solstitialem, septentrionalis ab occasu solstitialis ad ortum ejusdem. Oriens ab ortu solis, occidens ab occasu ejus vocatur; meridies quasi stellis appellatur. Trion dicitur bos, quasi terion; inde septentriones, quasi septem teriones, id est boves. Hae plagae Gr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ umbra. Ubi lux maior corpore: ibi
umbra deficit. Ubi lux corꝑe exilior
ibi umbra in infimũ crescit. Cũ sol au-¬
stralẽ celi plagam ꝑlustrat: nobis
noctẽ ꝑlongat. Cum uͦ aquilonalẽ:
noctis incidit a luce deficit. Ex his
defectꝰ eclipsis dr̃. Sol uͦ obiectu bi¬
ne eclipsim patitur. dũ uidelicet
luna sub sole in eadẽ linea gradit᷑.
ũ. intem pestum. galliciniũ. ma-¬
tutinũ. diluculum. Crepꝰculũ

Expanded text:
 umbra; ubi lux major corpore, ibi umbra deficit; ubi lux corpore exilior, ibi umbra in infinitum crescit. Cum sol australem coeli plagam perlustrat, nobis noctem prolongat. Cum vero aquilonarem, noctis incidit, a luce deficit, et hic defectus eclypsis dicitur. Sol vero objectu lunae eclypsin patitur, dum videlicet luna sub sole in eadem linea graditur.um, intempestum, gallicinium, matutinum, diluculum. 1o Crespulum