comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Osalteriũ ẽ uthieronimusait in modum deltae. litterae formatilignisonora concacutas
ob escimuentrem in superioribus habens ubicordarum fila religata disciplinabilitor
plectro percussa succuissimamdicuntur redderecantilencem : huicathare posetiouide tor
essecontraria dumquod ista in imo continet illud conuersa uice gestat incapite. Hocautem
genus organi canorum at que singulare aptatur corpori dñi saluatoris : Qm̃siut istua
deciltioribus sonat sicet illud glorio sae institutionis superna concelebrat Sicut ips
in euangelio dicit : qui ẽ deterra deterra ẽ. et deterraloquitur Quiautem decadouenit
qua euidit et tudiuit testatur : Vndequidam et hocopus dauiticum psalmas dictosese
praefiniunt : quic desuperno culmine refonare noscuntur : Cognosceuero quodiscatcontũ

Expanded text:
Psalterium est, ut Hieronymus ait, in modum Δ deltae litterae formati ligni sonora concavitas, Psalterium est, ut Hieronymus ait, in modum Δ deltae litterae formati ligni sonora concavitas, obesum ventrem in superioribus habens, ubi chordarum fila religata disciplinabiliter plectro percussa, suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic citharae positio videtur esse contraria, dum quod ista in imo continet, illud conversa vice gestat in capite. Hoc autem genus organi canorum atque singulare aptatur corpori Domini Salvatoris; quoniam sicut istud de altioribus sonat, sic et illud gloriosae institutionis superne concelebrat; sicut etiam ipse in Evangelio dicit: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur; qui autem de coelo venit, quae vidit et audivit testatur . Unde quidam et hoc opus Davidicum Psalmos dictos esse praefiniunt, quia de superno culmine resonare noscuntur. Cognosce vero quod isti tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ad extremum deducta peruenerit. nec ulterius potest prodire qui motus sui ter minum
probatur accipere si cenimdicimus. finitum cibum qui sedula commestione consumptus ẽ : fin
tam pecuniam quȩ docetur expensa et cetera quȩ hocmodo probantur a edici : Secundus dicit᷑
finis perfectus atque perpetuus : quem modo quaerimus : qui tunc nobis protendim agis
ac dilatari incipit : quando ad eummens deuotaper uenerit : Finis uero legis ac plenitudi
dumper uenerimus nihil ultra perquiremus sedin ipsobetitudinis finecontenti plenissi¬
maiacunditate perfruemur : cuius tantum amor proficit : quantum intellectus nr̃t dñi
praesitinte clarescit : Etideo quoties intitulis pscdmorum finem repperis ad dnm̃ saluctor ẽ
aciemmentis intendo qui ẽ finis sinefine eb omorũomniã completiua ponfectio:
quid si tpsal xeuium uel psalmi quancdicantun

Expanded text:
ad extremum deducta pervenerit, nec ulterius potest prodire, quae motus sui terminum ad extremum deducta pervenerit, nec ulterius potest prodire, quae motus sui terminum probatur accipere. Sic enitam pecuniam, quae docetur expensa, et caetera, quae hoc modo probantur edici. Secundus dicitur finis perfectus atque perpetuus, quem modo quaerimus; qui tum nobis protendi magis ac dilatari incipit, quando ad eum mens devota pervenerit. Finis ergo legis ac plenitudo dum pervenerimus, nihil ultra perquiremus, sed in ipso beatitudinis fine contenti, plenissima jucunditate perfruemur. Cujus tantum amor proficit, quantum intellectus noster, Domino praestante, clarescit. Et ideo, quoties in titulis psalmorum finem reperis, ad Dominum Salvatorem aciem intende, qui est finis sine fine, et bonorum omnium completQuid sit psalterium, vel psalmi quare dicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Haecdicit sc̃s etuerus : qui habet clauem dauid. quia perit et nemolaudit. clacudit et ne
dicens Six dñsdno meo et cetera : unde probatur uniuersos psalmos non multorũ existere:
sed taentũ ipsius quem ad no constat esse nominatum : usus quoque ecclesia ecatholicae sp̃s scĩ ins¬
piratione generaliter etimmobiliter tenet : ut quicumq: eorum cantandus fuerit. quidiuer¬
sonomine praenotantur Lector aliud p̃dicarenoncudeat . nisi psalmos dauid: quod si hi¬
essent proprii id ẽ aut idithun. aut filiorumchore. aut a saph. aut morsq: eoruni nomina
utique praedicarentur : sicut et ineuangeliis fit quando aut marci. autlucae. aut mathei
act iohannis uocabulo pronuntiantur : Quod etiam secutus pater agustinus congruenter
omnes psalmos dicit es sed auiticos :
inem duobus dicimus modis : Primus ẽ iste communis atq mortidis. Quandores aliqua

Expanded text:
Haec dicit Sanctus et Verus, qui habet clavem David, qui aperit et Haec dicit Sanctus et Verus, qui habet clavem David, qui aperit et dicens: Dixit Dominus Domino meo , etc. Unde probatur universos psalmos non multorum existere, sed tantum ipsius quem a Domino constat esse nominatum. Usus quoque Ecclesiae catholicae Spiritus sancti inspiratione generaliter et immobiliter tenet, ut quicunque eorum cantandus fuerit, qui diverso nomine praenotantur, lector aliud praedicare non audeat, nisi Psalmos David. Quod si essent proprii, id est, aut Idithun, aut filiorum Core, aut Asaph, aut Moysi, eorum nomina utique praedicarentur; sicut et in Evangeliis fit, quando aut Marci, aut Lucae, aut Matthaei, aut Joannis vocabulo pronuntiantur. Quod etiam secutus Pater Augustinus congruenter omnes psalmos dicit esse Davidicos. CAin titulis. Finem duobus dicimus modis: primus est iste communis atque moralis, quando res aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
guisuario que concentu in unam fidei concordicm erat praest anted nõ creditura : ex quo
numero indita nomina frequenter intitulis inuenimus . ut idithun a saph. filiichore et
hissimilia non quia ipsi ut quidam uolunt auetores fuerepsalmorum : sed qm̃ p̃positi
artificibus amministratore s. ea rumrerum probabiles extiterunt. ut honorem detidi
comiem oratione sumerent qui officioscõdeuotis mentibus seruiebant. Maxime quia
et nominaeorum intellectus rerum congruas indicare noscuntur : Nonenim su pradictiuri
ad psclmos faciendos electi sunt sed eos congregatos tantum legimus ad canendum: Psal mi¬
graphos autom fuisse historia nullatestatur : et p̃sumptum ẽ dicere quod nulla possit
auctoritate firmari : Psalmosenim ad solum prophetum dauid pertinere certis declara¬
tur indiciis: Deni que mn a pocaly psinuolensistud opus intellegi: solius meminit dauiddicens

Expanded text:
guis, varioque concentu in unam fidei concordiam erat, Domino praestante, creditura. Ex quo guis, varioque concentu in unam fidei concordiam erat, Domino praestante, creditura. Ex quo numero, indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut, Idithun, Asaph, filii Chore, et his similia. Non quia ipsi, ut quidam volunt, auctores fuere psalmorum; sed quemadmodum praepositi artificibus, administratores earum rerum probabiles exstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant, maxime, quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Non enim supradicti viri ad psalmos faciendos electi sunt, sed eos congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse historia nulla testatur. Et praesumptuosum est dicere quod nulla possit auctoritate firmari. Psalmos enim ad solum prophetam David pertinere, certis declaratur indiciis. Denique in Apocalypsi, volens istud opus intelligi, solius meminit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s prophetarũ prophetis subiectus ẽ sed qm̃ de prophetiae muneribus competenter for¬
sitan quaeleguntur agnouimus nunc quaeresitint solliciteper scrutemur :
n primo libro paraly pominon legitur cum prophetadauid deuotad nõ aetate senuisset
quattuor milia iuuenum exisraheliticopopulo elegis sei quipsed mos quos ipsed ni aspiratione
protulerat organis citharis nablis trmpanis crmbalis tubis propria que uocem magnã
iucunditatem supernae gratiae personcrent : Quae suauis ad unatio tribus partibus diui¬
saconstabat : Rationabilis : pertinebat adhumanam uocem : in rationabilis ad instrumen
t musica  communis autẽ dectrius que partibus aptabatur : Vt et uox hominis certis mo¬
dulationibus ederetur et instrumentorum melos. consona seuicinitate coniungeret : Sic sua¬
uis illa et iucund amusica ecclesiam catholicam taliactu praedicebat : quece exdiuersis lin¬

Expanded text:
hios prima : Spiritus prophetarum prophetis subjectus est. Sed quoniam de prophetiae muneribus competenter forhios prima : Spiritus prophetarum prophetis subjectus est. Sed quoniam de prophetiae muneribus competenter forsitan quae leguntur agnovimus, nunc quae restant sollicite perscrutemur. Ceperiantur. In primo libro Paralipomenon legitur, cum propheta David devota Domino aetate senuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisse qui psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tympanis, cymbalis, tubis, propriaque voce in magnam jucunditatem supernae gratiae personarent. Quae suavis adunatio tribus partibus divisa constabat: rationabilis pertinebat ad humanam vocem; irrationabilis ad instrumenta 4 musica; communis autem de utrisque partibus aptabatur; ut et dulationibus ederetur, et instrumentorum melos consona se vicinitate conjungeret. Sic, suavis illa et jucunda musica Ecclesiam catholicam tali actu praedicebat, quae ex diversis lin
Abbreviated transcription (Latin):
perceperunt : Spũ enimscõ nom potest eẽ cominunio cumdelictis namsic scriptuũ in librosa¬
pientiae salomonis : Sp̃senim sc̃s disciplinae effugiet fictum et auferet se a cogitationib:
quae sunt sine intellectu : Est autem prophetiae magnificumnimis etueri locum dicendi
genus Nnon hum a nauo luntate conpositum sed diuina inspiratione profusum. Sicut ait
pecrus apłs nonenim uolunta tehumana allata est aliquando prophetia : sed spũ scõ inspi¬
rati. locuti sunt scĩdĩ homines : nam et pculus aplsdicit : qui prophetat: ecclesiamcedificat :
Aedificat plane : quando res in cognitas nimisque necessarias p̃locutiones beneficio facit
esse notissimas : Nam et quibus data est facultas benein tellegendi uel interpraetundi scripta¬
rasdiuinas amunere prophetiae non uidetur excepti. sicut apłsut in epistola ad corinthios ꝓ

Expanded text:
perceperunt. Spiritui enim sancto non potest esse communio cum delictis: nam sic scriptum est in libro Saperceperunt. Spiritui enim sancto non potest esse communio cum delictis: nam sic scriptum est in libro Sapientiae Salomonis: Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Est autem prophetia magnificum nimis et veriloquum dicendi genus, non humana voluntate compositum, sed divina inspiratione profusum, sicut ait Petrus apostolus: Non enim voluntate humana allata est aliquando prophetia; sed Spiritu sancto inspirati, locuti sunt sancti Dei homines . Nam et Paulus apostolus dicit: Qui pbidem, 4: aedificat plane, quando res incognitas nimisque necessarias praelocutionis beneficio facit esse notissimas. Nam et quibus data est facultas bene intelligendi vel interpretandi Scripturas divinas, a munere prophetiae non videntur excepti, sicut Apostolus ait in Epistola ad Corint
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait betitus hieronimus in prophetis esset sermodiuinus : et iuge in pectore eorum haberei
hospitium num quã crebro er echihel poneret. Et factus ẽ sermod ñi ad medicens : In libro quin¬
etiam regum. heliseus propheta dicit demuliere cuus filius extremd̃ clauseratdiem Dimit¬
tectm quia in amaritudine .c̃. et dñs caelauitme et non indicauit mihi a postolus quo quedicit
de uirginibus. Praeceptum dñi non habeo consilium autem do : Item ipse commemorat: Hoc
es gopraecipio non dñs : Et alio loco sic meminit Qucceloquor : nonloquor secundum dm̃ : unde
similiter etiam ceteris propheris aliqua quidem dñs locutus ẽ et non prophetae : et eliqͥuac
quod additur et manentem ineo : nisi abcliis nonnum quam recedere probaretur: In xp̃oenu
permansit: quici paccata non habuit: ab alisiure discessit : qurapollutionis maculam

Expanded text:
ut ait beatus Hieronymus , in prophetis esset sermo divinus, et juge in pectore eorum haberet ut ait beatus Hieronymus , in prophetis esset sermo divinus, et juge in pectore eorum haberet hospitium, nunquam crebro Ezechiel poneret: Et factus est sermo Domini ad me dicens. In libro quinetiam Regum Eliseus propheta dicit de muliere cujus filius extremum clauserat diem: Dimitte eam, quia in amaritudine est, et Dominus celavit me, et non indicavit mihi . Apostolus quoque dicit: De virginibus praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Item ipse commemorat: Hoc ego praecipio, non Dominus Ibidem, 10. Et alio loco sic meminit: Quae loquor, non loquor secundum Deum . Unde etiam similiter in caeteris prophetis aliqua quidem Dominus locutus est, et non prophetae, et aliqua quod additur: Et manentem in eo, nisi ab aliis nonnunquam recedere probaretur. In Christo enim permansit, quia peccatum non habuit; ab aliis jure discessit, quia pollutionis maculam
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ quomodo dicitis quod filius eius ẽ : quodicto recognoscimus euidenterpers pm̃ scm̃ psalmos
fuisse prophetatos Sciendum ẽ sane quod omnis prophetia aut dep̃terito aut de praesenti
autdefuturo temporeloquatur aut agat aliquid : Anim aduertendum ẽ quoque sp̃mscm̃
sic fuisse prophetis scĩs simis ad tributum : ut ttmen ad tempus proinfirmitate carnis et contra¬
rietate peccati ab ipsis offensus abscederet : Et iterum placatus subo portunitate temporis
adueniret . Vnde et scs hi eronimus exponens eu congelistam marcum in loci ubi ait deiohann
uidici pertos caelos et spm̃tam quãm colũbã descendentem et mcnentemin ipso. Ita euidenti
ratione tractauit ut nemo contra sententiam ipsics uenire prae sumat : In psalmoquoq:
quinqua gesimo propheta post peccatum rogut : Spm scm̃tuum neccuferas ame : Nãsi semꝑ

Expanded text:
Dominum, quomodo dicitis quod filius ejus est ? Quo dicto recognoscimus evidenter per Spiritum sanctum psalmos Dominum, quomodo dicitis quod filius ejus est ? Quo dicto recognoscimus evidenter per Spiritum sanctum psalmos fuisse prophetatos. Sciendum est sane quod omnis prophetia, aut de praeterito, aut de praesenti, aut de futuro tempore loquatur, aut agat aliquid. Animadvertendum est quoque Spiritum sanctum sic fuisse prophetis sanctissimis attributum, ut tamen ad tempus pro infirmitate carnis et contrarietate peccati ab ipsis offensus abscederet, et iterum placatus sub opportunitate temporis adveniret. Unde et sanctus Hieronymus exponens evangelistam Marcum in loco ubi ait de Joanne: Vidit apertos coelos, et Spiritum tanquam columbam descendentem et manentem in ipso : ita evidenti ratione tractavit, ut nemo contra ipsius sententiam venire praesumat, In psalmo quoque quinquagesimo propheta post peccatum rogat: Spiritum sanctum tuum ne auferas a me . Nam si semper,
Abbreviated transcription (Latin):
et fauum orimeo : Multis autem modis gratia cistius munera praestibantur : Sed ut deplu¬
rimis pauca conplecta s acta ẽ peroperationes hominum ut fuit arcanoe et sacrificiũ abrahȩ
et transitus marirubri : pernatiuitates quoque geminorum esauet iacobqui futurarum
rerum sacramenta gestabantꝰ perangelos sicut locuti sunt abraheuellot tachariae et
mariao . Peruisiones sicut osaiae ethiete chile exceterisscis : Persomnico sicut salo moni
et danihele : pernubem et uocem decaelo sicut morsi unde constat scm̃ dauid nonper orationes
hominum non pernatiui tates geminorum nonperangelos. nom peruisiones non ꝑsomnic
Nonpernubem et uocem decaelo Nec peralios quoscumq modos sed caelestia spiratione
fuis se completum. Sicut deipso legitur in primoregum uolumine : Etdirectus ẽ sp̃s dn

Expanded text:
et favum ori meo ! Multis autem modis gratiae istius munera praestabantur. Sed ut de pluet favum ori meo ! Multis autem modis gratiae istius munera praestabantur. Sed ut de plurimis pauca complectar, acta est per operationes hominum, ut fuit arca Noe, et sacrificium Abrahae, et transitus maris Rubri; per nativitates quoque geminorum Esau et Jacob, qui futurarum rerum sacramenta gestabant; per angelos, sicut locuti sunt Abrahae vel Loth, Zachariae et Mariae; per visiones, sicut Isaiae et Ezechieli, et caeteris sanctis; per somnia, sicut Salomoni et Danieli; per nubem et vocem de coelo, sicut Moysi. Unde constat sanctum David non per operationes hominum, non per nativitates geminorum, non per angelos, non per visiones, non per somnium, non per nubem et vocem de coelo, nec per alios quoscunque modos, sed coelesti aspiratione fuisse completum; sicut de ipso legitur in primo Regum volumine: Et directus est Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Tertio quid igni ficet infinem quod frequenter inuenitur intitulis
Quarto quid sit psalterium uel psalmi qua redicatur
Quinto : quid sit psalmus
Sexto : quid sit canticum
Septimo : quid sit psalmo canticum
Occauo : quid sit canticum psalmum
Noro : de quinque faria diuisione
Decimo deunita inscriptione titulorum¬
Vndecimo quid sit diapsalma
Quarto decimo : quem ad modum sit expositio degesta psalmorum
quinto decimo deeloquentia totius legis diuinae
Sexto decimo : depropria eloquentia p̃salteri
Septi modecimo : laus
Septimod ecimo : laus ec clesiae : Nuncad praemissum ordinem dño praestante ueniamus
Prophetia ẽ aspiratio diuina quae euentus rerum aut perfecta aut perdicta quor un¬
dam immobili ueritate pronuntiat : De quabene : quidam dixit : Prophetia ẽ succius dictio
caelestis doctrinae : Fa uas et dultia diuini eloqui mella componens: Vnde et ipsedacuid in
centesimooctauo decimo psalmo dicturus ẽ quam dulcia faucibus meis eloquiatua suꝑ mel

Expanded text:
ificet, in finem, quod frequenter invenitur in titulis. Quarto: quid sit psalterium, vel quare psalmi dicantur. Quinto: quid sit psalmus. Sexto: quid sit canticum. Septimo: quid sit psalmo-canticum. Octavo: quid sit canticumpsalmum. Nono: de quinquefaria divisione. Decimo: de unita inscriptione titulorumdecimo: quid sit diapsalma. endum. 3 Quartodecimo: quemadmodum sit expositio digesta psalmorum. Quintodecimo: de eloquentia totius legis divinae. Sextodecimo: de propria eloquentia Psalterii. Septimodecimo: lauserii. XVII. Laus Ecclesiae. Nunc ad praemissum ordinem, Domino praestante, veniamus. Prophetia est aspiratio divina, quae eventus rerum aut per facta aut per dicta quorumdam immobili veritate procoelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componens. Unde et ipse David in centesimo octavo decimo psalmo dicturus est: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel
Abbreviated transcription (Latin):
modas annumerat : Nec illum nosmouetit cum a pud iuda eosageretur. Curplura¬
liter gentes et populiposities seuidetintur L.egitur enim inactibus apłorum conue¬
neruntenim cere in hacciuitate aduersus scmfiliumtuum quem uncxisti. Herodes
et pilatus cum nationibus et populis isrł Meditati sunt quoque in añit : quia scriptu¬
ras diuinas sinefructu in tellegentiae frequenter iterabant: Prophecatũ ẽ enim
innumeris locis ded nõ saluatore messia messeuenturum : Quem illimceximoerro¬
re decepti : non uenis se sed adhucuenturum esse confidunt: Merito ergo inania
med itcibantur : qui eius aduentum fructuo sum nequaquam in telligerepotuerunt

Expanded text:
modos annumerat. Nec illud nos moveat, cum apud Judaeos ageretur, cur pluramodos annumerat. Nec illud nos moveat, cum apud Judaeos ageretur, cur pluraliter gentes et populi positi esse videantur: legitur enim in Actibus apostolorum: Convenerunt enim vere in hac civitate adversus sanctum Filium tuum, quem unxisti, Herodes et Pilatus cum nationibus et populis Israel . Meditati sunt quoque inania, quia Scripturas divinas sine fructu intelligentiae frequenter iterabant. Prophetatum est enim in innumeris locis de Domino Salvatore Messiam esse venturum, quem illi maximo errore decepti non venisse, sed adhuc venturum esse confidunt. Merito ergo inania meditabantur qui ejus adventum fructuosum nequaquam intelligere potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut e illud : Num quid ẽ in idolisgentium qui pluat et caelidabunt pluuiam nisi tuuo¬
inieris : est quoque interrogatio arguendi sicut hic posita est : Corripit enim populos
propheta curfremuerint contradnm̃ salucctorem cum causa su racundiae non habe¬
rent. Premitus enim propriae ferarum ẽ : quiiustefurentibus datus ẽ : Quandora¬
tione post posita belui no furore ru eni de sunt et qm̃ nobis frequenter figura epo ende¬
u sunt Oportet in ipsis primordiis eius reide finitionẽ dare ut cum nominata fuerit
ualect euidenter agnosci : Pigura ẽ sicut nomine ipsodatur intelligi quaedã consor¬
matio distinctionis a communione remota quaeinterioribus oculis uelut aliquid
uultuo sum semper offertur : quam traditione maiorum ostentationem edhaibitũ
possumus nuncupare : Has etias pater augustinus pulcherrime interlocutionum

Expanded text:
ut est illud: Nunquid est in idolis gentium qui pluat, aut coeli dabunt pluviam, nisi tu vut est illud: Nunquid est in idolis gentium qui pluat, aut coeli dabunt pluviam, nisi tu volueris ? Est quoque interrogatio arguendi, sicut hic posita est; corripit enim populos propheta, cur fremuerint contra Dominum Salvatorem, cum causas iracundiae non haberent. Fremitus enim proprie ferarum est, qui juste furentibus datus est, quando, ratione postposita, belluino furore succensi sunt. Et quoniam nobis frequenter figurae ponendae sunt, oportet in ipsis primordiis ejus rei definitionem dare, ut cum nominata fuerit, valeat evidenter agnosci. Figura est, sicut nomine ipso datur intelligi, quaedam conformatio dictionis a communione remota, quae interioribus oculis velut aliquid vultuosum semper offertur, quam traditione majorum ostentationem et habitum possumus nuncupare. Has etiam Pater Augustinus pulcherrime inter locutionum
Abbreviated transcription (Latin):
pheta deuidaeis propterpassionem xp̃i : Secundo: uerba sunt dementiũ iudaeorũ
Tertio dicta sunt dnĩ saluatoris deomnum peru regno: et de in enarrabiligenera¬
tione sua : quantum potest paruitos humana recipere : Quarto prophetaloquitur
commonens populos ut ad fidem xp̃ianam agnita dnĩ maiestate conueniant: Scentes
deuiaiustu se essepurituros : nisi ad prachenderint religionis catholicae uerissima
disciplinam quod eticm aliorum prophetarum creberrimosermone narratur:¬
quanepremuencertes et popula meditatisuntinania
Naec figura grecedicitur erotema. Latine interrogatio quae multis quidã modi
Ifit: Sed ut debis pauca ponantur interrogtimus. quand o aliquid scire uolu¬
mus quod nesciebamus Vt ẽ illud in futur o psalmo : quod sunt dies serubtus quen¬
dofacies deper sequentibus meiudicium: Interrogtimus etiam quaecertenouimus

Expanded text:
pheta de Judaeis propter passionem Christi. Secundo verba sunt dementium Judaeorum. pheta de Judaeis propter passionem Christi. Secundo verba sunt dementium Judaeorum. Tertio dicta sunt Domini Salvatoris de omnipotenti regno et de inenarrabili generatione sua, quantum potest parvitas humana recipere. Quarto propheta loquitur commonens populos ut ad fidem Christianam, agnita Domini majestate, conveniant: scientes de via justa se esse perituros, nisi apprehenderint religionis catholicae verissimam disciplinam; quod etiam aliorum prophetarum creberrimo sermone narraturQuare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Haec figura Graece dicitur erotema, Latine interrogatio; quae multis quidem modis fit: sed ut de his pauca ponantur, interrogamus quando aliquid scire volumus quod nesciebamus, ut est illud in futuro psalmo: Quot sunt dies servi tui, quando facies de persequentibus me judicium ? Interrogamus etiam quae certe novimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Dauid significat manufortis. si uedesiderabilis: Quod nulli potest aptius conuenire
quam omni potentix põ: qui est ueraciter fortis simus et sum modesi derio requirendus :
et ipsed ñs sua uerba dicturus ẽ. quod in subsequentibus psalmis creberrime repperitur.
ut in appellatione dauid : dñs xp̃s possit intelligi : Et nec perhereticas contentiones
xp̃iani animus fluctu et quem oportetomnia ueraciter fixeque credere nominis
ipsius difinitionem auctoritate: patrum breuȩ satis factione conludimus: Au¬
diamus ergobecitum et doctissimum augustinum in euangelistae iohannis expositio¬
ne dicentem : A cognos camus geminam substantiam xpĩ diuinam scilicet quae qua¬
lis ẽ patrihumanam qua maiorẽ ⁊ pater : utrum quecdutem simul: non duo sedunꝰ
Quattuor membris ꝓsalmihuius species decora formataẽ : In primoloquitur pro¬

Expanded text:
David significat manu fortis, sive desiderabilis, quod nulli potest aptius convenire David significat manu fortis, sive desiderabilis, quod nulli potest aptius convenire quam omnipotenti Christo, qui est veraciter fortissimus, et summo desiderio requirendus; quet ipse Dominus sua verba dicturus est; quod in subsequentibus psalmis creberrime reperitur, ut in appellatione David Dominus possit Christus intelligi. Et ne per haereticas contentiones Christiani animus fluctuet, quem oportet omnia veraciter fixeque credere, nominis ipsius definitionem auctoritate Patrum brevi satisfactione concludimus. Audiamus ergo beatum ac doctissimum Augustinum in evangelistae Joannis expositione dicentem : Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri; humanam, qua major est Pater; utrumque autem simul, non duo, sed unus almi. Quatuor membris psalmi hujus species decora formata est. In primo loquitur pro
Abbreviated transcription (Latin):
unum es semonstrantur : Vt ẽ de concordieuangeliorum campus latissimus illẽ ce¬
propter ecclesiarum cunctarum probabiliusu receptum .ẽ . ut hinc magis incipiat exor¬
diumtitulorum quando inchoat ab increpatione iad aeorum ietidetꝰ consequens fuiti
haberec au scmtitulum suum : qm̃ a priore textu noscitur segregata : sed qĩt ddictũ ẽ
qua retitulum recipiti stadiuisio nunc de uerbis ipsius praesttnted nõ disseramus:
psclmus ẽ hymnus clicuius metrilege compositus quiad similitudinem praedicti orga
ni supernam nobis cognoscitur indicare uirtutem : Dauid citem quamuis conditor¬
huiu suniuersi operis inspiratione diuinaesse uideatur : Certis autem locis congruent
apponitur : sed qm̃ interpraetatio nominum que madmodum p̃fatisumus : res nobis secre¬
tiores indicaremonstratur : Sicut interpractes hebreorum nominum tradere maluer

Expanded text:
unum esse monstrantur, ut est de concordia Evangeliorum campus ille latissimus. Quaunum esse monstrantur, ut est de concordia Evangeliorum campus ille latissimus. Quapropter Ecclesiarum cunctarum probabili usu receptum est, ut hinc magis incipiat exordium titulorum, quando inchoat ab increpatione Judaeorum. Et ideo consequens fuit habere causam titulum suum, quoniam a priore textu noscitur segregata. Sed quoniam dictum est quare titulum receperit ista divisio, nunc de verbis ipsius, praestante Domino, disseramus. Psalmus est hymnus alicujus metri lege composni, supernam nobis cognoscitur indicare virtutem. Framea modo conthujus universi operis inspiratione divina esse videatur, certis tamen locis congruenter apponitur. Sed quoniam interpretatio nominum, quemadmodum praefati sumus, res nobis secretiores indicare monstratur, sicut interpretes Hebraeorum nominum tradere maluerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
fideliumcordupurificant : postetparaibolis et tropicis ad lusionibus scbsequens Dra¬
madecurritur etper as legoricas similitudines paenae omnia referuntur ad dñm¬
uariettite propheta concelebrans ũsquetid finem non desinet eius praeconiciscĩtatis
edicere: Sicigitur uni uersa deipso prolata noscuntur cuius haec causa sciscepta sunt
uamuis in quibusdam codicibus necistepsalmus haberetitulum conprobetur.
propt̃ quodinactibus apłorum legitur sicut in primopsalmo scriptum ẽ quari
fremuerunt gentes etrełq Tamen sidiligenter intendas non uidetur es secontra¬
rium : Dicitur enimin primopsalmo positum : sed quiper inscriptionem tituli primcs
habendus ẽ : est enim ipseatque idem secundus in ordine primus intitulo : Quo exemplo
quam plurima dicta sunt: qucecum sibi ad litteram discrepent diligentiu sinqui sitio

Expanded text:
fidelium corda purificant; postea parabolis et tropicis allusionibus subsequens drafidelium corda purificant; postea parabolis et tropicis allusionibus subsequens drama decurritur, et per allegoricas similitudines pene omnia referuntur ad varietate propheta concelebrans, usque ad finem non desinit ejus praeconia sanctitatis edicere. Sic igitur universa de ipso prolata noscuntur, cujus haec causa suscepta sunt.Quamvis in quibusdam codicibus nec iste psalmus habere titulum comprobetur, propter quod in Actibus apostolorum legitur, sicut in primo psalmo dictum est: Quare fremuerunt gentes, etc.: tamen si diligenter intendas, non videtur esse contrarium. Dicitur enim in primo psalmo positum, sed qui per inscriptionem tituli primus habendus est; est enim ipse 16 atque idem secundus in ordine, primus in titulo. Quo exemplo quamplurima dicta sunt, quae cum sibi ad litteram discrepent, diligentius inquisita,
Abbreviated transcription (Latin):
tur Ipsatimen non potest numerus dici : quic quidenim ab uno plus ẽ sicut ait nico¬
machus iamfit num erabile : Numerus enim ẽ unitati scollectio uel quantititis acerui
exunitatibus profusus. Hoc enim quod dicimus nominis quo quacipsius delaratur
inuiditio : Num erus quippe : anumerositate uocatus ẽ : Quae disciplina nec apatrib
nr̃is praecipitur neglegenda: est enim uerax et immutabilis et peromnes crecituras
promodulo succe quantitatis effusa : Legitur eniminsclomone : Omnicc inmensura nu¬
mero et ponderedm̃ fecisse : Illud etiam arbitror intuendum : quod mirabile disposition
consequentia cuncta conscendant : In primosiquidem psalmod nĩ xp̃i carncli suittdes¬
qubitur: Dein de om np̃s naturadĩ tatis eius subtiliter indicatur : Tertio multiplicatos
dicipopulos q̃ui eum nitebantur extinguere : Pro inde septem paenitentium psalmi

Expanded text:
tur, ipsa tamen non potest numerus dici. Quidquid enim ab uno plus est, sicut ait Nicotur, ipsa tamen non potest numerus dici. Quidquid enim ab uno plus est, sicut ait Nicomachus, jam fit numerabile. Numerus enim est unitatis collectio, vel quantitatis acervus ex unitatibus profusus. Hoc enim quod dicimus nominis quoque ipsius declaratur indicio. Numerus quippe a numerositate vocatus est. Quae disciplina nec a Patribus nostris praecipitur negligenda; est enim verax et immutabilis, et per omnes creaturas pro modulo suae quantitatis effusa. Legitur enim in Salomone: Omnia in mensura, numero et pondere Deum fecisse. Illud etiam arbitror intuendum, quod mirabili dispositione consequentia cuncta conscendant. In primo siquidem psalmo Domini Christi carnalis vita describitur; deinde omnipotens natura deitatis ejus subtiliter indicatur. Tertio multiplicatos dicit populos, qui eum nitebantur exstinguere; deinde septem poenitentium psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
otus hic psalmus ad moralem pertinet disciplincam : Dequo et bonusimbuitur et pecca¬
torum mens scderata terretur : Nec uacat quod dñ sxps est positus in principionume¬
rorum Vnitas quippespecialis simplex atquȩ perfectiuẽ Nullius indiga inseipsa
perhenniter manens : A quo fonte multitudonu merorum sicegreditur : ut adeti
semper quc̃uis multiplicata reuocetur : sinequa subputatione inchoare quicquam
praeualet nec prodire : Merito ergo in hoc initioctib culi poniturxp̃s quia sicut
dicit apłs. Exipso enim et peripsum : etin ipso sunt omnia : hancunitãtem: grecui mon¬
dam uocant : Niam cumincorporalis et in mutabilis ẽ substuntiaa: intelligitur ds̃:
Si corporalis et mutabilis : intelligitur animce : Siuero corporalis etmutabilis in¬
telligitur corpus: Istaergomon astali complexione sicut dictum ẽ ab arihmeticis
explicatur : Mne mento cutem quod monas licetfons atqueinitium numeries secidec¬

Expanded text:
otus hic psalmus ad moralem pertinet disciplinam, de quo et bonus imbuitur, et peccatorum mens scelerata terretur. Nec vacat quod Dominus Christus est positus in principio numerorum. Unitas quippe specialis, simplex atque perfecta est, nullius indiga, in seipsa perenniter manens: a quo fonte multitudo numerorum sic egreditur, ut ad eam semper, quamvis multiplicata, revocetur: sine qua supputatio nec inchoare quidquam praevalet, nec prodire. Merito ergo in hoc initio calculi ponitur Christus: quia, sicut dicit Apostolus: Ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Hanc Trinitatem Graeci monadem vocant. Nam si incorporalis et immutasi incorporalis et mutabilis, intelligitur anima; si vero et corporalis et mutabilis, intelligitur corpus. Ista ergo monas tali complexione, sicut dictum est, ab arithmeticis explicatur. Memento autem quod monas, licet fons atque initium numeri esse videa
Abbreviated transcription (Latin):
filiun queom ibbenec onplacu eitut xpͥmuncim personcem. Id ẽ uerbum carnem factũ
tuse sortori buibienet orp hodiegenuito : Hocicm nihil habet commune: cumeeteris
essepstum e uni geniti filui pro prium quod ipsum designare atquem culeta rererum
sedtuu oau tmm Diendonim hodie  oaeternitatem sud emaietauso stndit
podie enum apuddmm nullo initio incipit nullo fine conduditur : Noneenimibi funo

Expanded text:
 unam personam, id est Verbum carnem factum esse sentires, adjecit: Ego hodie genui te. Hoc jam nihil habet commune cum caeteris, sed totum est unigeniti Filii proprium, quod ipsum designare atque inculcare rerum potuisset auctorem. Dicendo enim, hodie, coaeternitatem suae majestatis ostendit. Hodie
Abbreviated transcription (Latin):
etiam a etaite : xp̃s dñs ad liberandum eum in hunc mundum uenire dignatus est
Sexto etiam die : crucifigi prohominum salute decreuit. Vt haec supput atio
et homini sinitium et absolutionem peccatorum aptissime continere uid ecitur
Nam de paenitentiae utilitate et uirtute atquegratia . Becitus agustinus inter
copiosos libros de hacre ubi locum repperit : neglegendum essenon credidit
Tamen uno uolumine mirabiliter et breuiter: solita uiuacitate tractauit

Expanded text:
nus ad liberandum eum, in hunc mundum venire dignatus est: sexto etiam die crucifigi pro hominum salute decrevit; ut haec supputatio et hominis initium, et absolutionem peccatorum aptissime continere videatur. Nam de poenitentiae utilitate et virtute atque gratia, beatus Augustinus inter copiosos libros, de hac re, ubi locum reperit, negligendum esse non credidit; tamen uno volumine mirabiliter et breviter solita vivacitate tractavit
Abbreviated transcription (Latin):
tatem putares otiostim : sequitur operationis effectus quia scõ proposito non sufficie¬
batiantumbon auelle nisi etiam desiderium suum continuo pioqueluabore sat icore
Bic potest syllogissimus cathegoricus intueri quaẽ p̃termitterenon debemus. nequa
intellectus ẽ primus in competenterou dectur essepno etcrmb seceuuis defiitumeni
partes quedicemus ut ruq ibusearum nihiilremanert possit ambigtunquapbse goricus
ptaqueqsulogiim uscrquemdialetic lauide concelebrant satio rtquia piositis peibs

Expanded text:
tatem putares otiosam, sequitur operationis effectus, quia sancto proposito non sufficietatem putares otiosam, sequitur operationis effectus, quia sancto proposito non sufficiebat tantum bona velle, nisi etiam desiderium suum continuo pioque labore satiaret. Hic potest syllogismus categoricus inveniri, quem praetermittere non debemus, ne qui intellectus est primus, incompetenter videatur esse praeteritus. Cujus definitionem partesque dicemus, ut rudibus earum rerum nihil remanere possit ambiguum. Categoricus itaque syllogismus est, quem dialectici
Abbreviated transcription (Latin):
singulis apta ac lausulis apponuntur : qua propter generalis conplexio peccatorum
merito in dño saluatore denegata ẽ sicut ips aueritãsi neu angelio dicit : Ecceuenet
princeps mundihuius: et in me non inuenit quicquum¬
SedIPLegE OUIFuit uoluin tastius
on magnagloria fuerat declinans seuitiosa : nisi diceret exomni laudanda sicu
et al ibi docet : Dȩclinaamalo et fachonum : Lexergod nĩ ẽ indeclinandis peccatis
scã praeceptio quam in montesyna morsen accepissemanifestum ẽ. inquatoramen¬
tis intentio illeuere fuit : qui peccata non habuit : Nosenim et siad momentum legis
p̃cepta cogitamus : delicta tamen tempore uoluntas nra in lege non perendnate
uolunta senim decenter ẽposita ut constantiam continue meditationis ostande nolan
quauedum per seueranter assumitur laboristedia nesciuntur: Sed neip sã uolun¬

Expanded text:
singulis apta clausulis apponuntur. Quapropter generalis complexio peccatorum singulis apta clausulis apponuntur. Quapropter generalis complexio peccatorum merito in Domino Salvatore denegata est: sicut ipsa Veritas in Evangelio dicit: Ecce veniet princeps mundi hujus, et in me non inveniSed in lege Domini fuit voluntas ejus. Non magna gloria fuerat declinasse vitiosa, nisi et diceret omnino laudanda, sicut et alibi docet, Declina a malo, et fac bonum . Lex ergo Domini est in declinandis peccatis sancta praeceptio, quam in monte Sina Moysen accepisse manifestum est: in qua tota mentis intentione ille vere fuit, qui peccata non habuit; nos enim etsi ad momentum legis praecepta cogitamus, delicti tamen tempore voluntas nostra in lege non permanet. Voluntas enim decenter est posita, ut constantiam continuae meditationis ostenderet, quae dum perseveranter assumitur, laboris taedia nesciuntur. Sed ne ipsam volun
Abbreviated transcription (Latin):
recipias nihiltale in dño fuis sec ognoscis: Cathedra est enim exaliquam atheria conpo¬
sitiiforma sedibilis qua e nos curuatos mollit r adorsosuscipit suoque gremiodemis¬
sosuel ut abilisteca conplectitur : Haec propriae doctoribus datur sicut cit in euangłi
Sapercathedramorsi sederunt scribȩ et pharisaei . Sic etiam iudicũ tribunal et
solium regum propriumes se memoramus : considerañdum ẽ etiam hic ordo doctorũ
quem ad modum contra adam totus aptetur : ab iit cum recessit a praecepto dñq̃: Steti
cum delectatus ẽpeccato: quando ad quisi turum se scientiam bonimaliquedeceptus
arbiter aestim auit : Cathedram uero pestilentiae sedit : uimposteris pernitiosȩdoc¬
trine exempladereliquit: et nota quam puldr esingula uerba reb: singulis dedit
Id ẽ abiit stecit et sedit quae figuradicitur yporeuxis: quandodiuersa uerba

Expanded text:
recipias, nihil tale in Domino fuisse cognoscis. Cathedra est enim ex aliqua materia comporecipias, nihil tale in Domino fuisse cognoscis. Cathedra est enim ex aliqua materia composita forma sedibilis, quae nos curvatos molliter a dorso suscipit, suoque gremio demissos velut habilis theca complectitur. Haec proprie doctoribus datur, sicut ait in Evangelio: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei . Sic etiam judicum tribunal, et solium regum proprium esse memoramus. Considerandus 13 est etiam hic ordo dictorum, quemadmodum contra Adam totus aptetur: abiit cum recessit a praecepto Domini: stetit, cum delectatus est peccato, quando acquisiturum se scientiam boni et mali, deceptus arbiter aestimavit; cathedram vero pestilentiae sedit, cum posteris perniciosae doctrinae exempla dereliquit. Et nota quam pulchre singula verba rebus singulis dedit; id est abiit, stetit et sedit. Quae figura dicitur hypozeuxis, quando diversa verba
Abbreviated transcription (Latin):
enim significat quod auic recta discedens in calles labiturtor tuos es. Deindeactus
uitiosaet on uersationis. excluditdicendo : Et inuia peccatorum non stetit: Vtique quia
uenit inmundum : quiest uia peccatorum Ised ibi non stetit : qm̃ eius uitic in maculata
conuersatione transiuit : Ponen do ergo ui ampeccatorum latam uult intel legi qm̃ angus¬
tam constat esseiustorum : Tertio loco subiuncxit : et in cathedra pestilentia e non sedit
Addoc trinas hocuidetur ab ominabiles pertineres quao pestilentis dogmatis uene¬
nadis seminant : Haec merito negantur in xp̃o : qditotius mundiuulnera medicabili
praedicatione saluauit : Quidam uero hunc locum talidis tinctione complexus ẽ impiũ
dicenseum : qui peccatindm̃ : Peccatoremuero : quiin se metipsum delinquit pestilen¬
temscilicet : qui proximum suum depopulatur opprimit at queledit : sed quoduis horũ

Expanded text:
enim significat quod a via recta discedens, in calles labitur tortuosos. Deinde actus enim significat quod a via recta discedens, in calles labitur tortuosos. Deinde actus vitiosae conversationis excludit dicendo: Et in via peccatorum non stetit; utique quia venit in mundum, qui est via peccatorum; sed ibi non stetit, quoniam ejus vitia immaculata conversatione transivit. Ponendo autem viam peccatorum latam vult intelligi: quoniam angustam constat esse justorum. Tertio loco subjunxit: Et in cathedra pestilentiae non sedit. Ad doctrinas hoc videtur abominabiles pertinere, quae pestilentis dogmatis venena disseminant. Haec merito negantur in Christo, qui totius mundi vulnera medicabili praedicatione salvavit. Quidam vero hunc locum tali distinctione complexus est, impium dicens eum qui peccat in Deum: peccatorem vero qui in semetipsum delinquit; pestilentem scilicet, qui proximum suum depopulatur, opprimit atque laedit. Sed quodvis horum
Abbreviated transcription (Latin):
nulla tenus inuenitur : Sed qm̃ naturahum anitatis ad nõ fuerat pronra redemptione fu
quipox babsiicoagilio impionum. et ixuia peccaronũ
Poxstetit ETUCXTHEOnApeSTILENTIΛΕΝOΝSΕDIT
Hosito igitur becito uiro idẽ dño xp̃o ab illa dispensatione quapassus ẽ. utilefuerat
ut eumperactussuos consequenter exponeret: Alio quin minus docet quod fuerit
in explicatapri positione derelictum. Tribus ita que modis: prouenirihumanoͥs cons¬
taterrores : Cogitatione facto etdicto quos hi perordinem ab negat dicens : Non ha¬
but in consilio impiorum : Primum de testibiles gi at cogitationes quaesibi familico¬
riter uindiccut genus humanum : quas dñs xp̃s omnino non habiit s etne extraneis
utamur exemplis  hoc debereintellegi ded nõ saluatore : tri: esinꝰ nolͦ psalmas
ab solute testatur dicens : Tunc dixiecceuenio : Incapite libri scriptum ẽ deme : Ab itt

Expanded text:
nullatenus invenitur. Sed quoniam natura humanitatis a Domino fuerat pro nostra redemptione sunullatenus invenitur. Sed quoniam natura humanitatis a Domino fuerat pro nostra redemptione suQui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit. Posito igitur beato viro, id est Domino Christo, ab illa dispensatione qua passus est, utile fuerat ut eum per actus suos consequenter exponeret; alioquin minus docet, quod fuerit in explicata propositione derelictum. Tribus itaque modis provenire humanos constat errores, cogitatione, facto, et dicto, quos hic per ordinem abnegat dicens: Non abiit in consilio impiorum. Primum detestabiles denegat cogitationes quas sibi familiariter vindicat genus humanum, quas Dominus Christus omnino non habuit. Et ne extraneis utamur exemplis, hoc debere intelligi de Domino Salvatore tricesimus nonus psalmus absolute testatur dicens: Tunc dixi, ecce venio; in capite libri scriptum est de me . Abiit
Abbreviated transcription (Latin):
pheta commemorat ponens: Beatum dixerunt populum: cui haeo sunt : Iterumq: sub¬
iungit: Becitus populus cuius ẽ dñs ds̃eius : qua proptersdibetitus ẽ : quiut puta summa
securitate suffultus in continuatalaetitia et mundanis copiis perseuerat : Ist łautem
becits quia proposito suonulla contrarietatere mouetur. Virum sub iuncxit egregi e
uirenim uocatur auiribus. quines cittolerando deficere. aut in prosperis aliquase
elationeiactare: sed animostabilide fixus et cad estium rerum contemplationefir¬
matus. manet semper inpauidus: Hoc etiam uerilo quium apellaueremaioros : d thio¬
logia est enin oratiobreuis. percertis assonationes ostendens exquo nomine id quod
quaeritur uenenit. Nomennec dubites. quoduerum a pellut dñm̃ saluctorem dequo
et esaias propheca dicit: Ecceuiroriens ẽnomeneius : Sed memento quodubicumque sic
ponitur assumpta eius humanitas indicatur : Virenim sexus ẽccornis qui indiuinitate

Expanded text:
iterumque subjungit: Beatus populus cujus est Dominus Deus ejus. Quapropter saeculi beatus est, qui, ut putat, summa securitate suffultus, in continuata laetitia et mundanis copiis perseverat. Isti autem beato, qui a proposito suo nulla contrarietate removetur, virum subjunxit egregie: vir enim vocatur a viribus, qui nescit tolerando deficere, aut in prosperis aliqua se elatione jactare; sed animo stabili defixus, et coelestium rerum contemplatione firmatus, manet semper impavidus. Hoc etiam veriloquium appellavere majores. Etymologia enim est oratio brevis, per certas assonationes ostendens ex quo nomine id quod quaeritur venerit nomen. Nec dubites quod virum appellat Dominum Salvatorem, de quo et Zacharias propheta dicit: Ecce vir Oriens est nomen ejus . Sed memento quod ubicunque sic ponitur, assumpta ejus humanitas indicatur; vir enim sexus est carnis, qui in divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
Sostresunrectionem apłothomae: Mittemanum tuam eduide qui a sp̃i cannee et
ossa non habet sicut meuidetis habere : cum partem piscis assi et faruum mellus
postresurrectionem sumpserit at que comederit. Et in bactibus apłorum legraube
Sicueniet quem admodum uidistiscum eunteminaelum Cumdicit etiar prapbe
nequelint intueri : Illudenim solis becitis dabitur sicutun cucangeliodicit Bete¬
tienundo corde qm̃ipsidm̃ uidebunt : Nimis exitiale ẽ duas naturas perfecesesp
at que adun ctas in xp̃o non crederepermanere . Quastot exemplis uolat deseipsa
ueritas praedicare : Hocpater Hatanasius alexan drincs. hochilarius pica¬
uensis hoc ambrosius mediolanensis hoc augustinus ethieronimus boc trru¬
lus hoc aluimulti patres ad tollendam quoque funditus occasionem in animo¬

Expanded text:
post resurrectionem apostolo Thomae: Mitte manum tuam, et vide, quia spiritus carnem et post resurrectionem apostolo Thomae: Mitte manum tuam, et vide, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere ; cum partem piscis assi, et favum mellis post resurrectionem sumpserit, atque comederit ; et in Actibus apostolorum legitur: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum ; cum dicat etiam prophettatem ejus nequeunt intueri; illud enim solis beatis dabitur, sicut in Evangelio dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , nimis exitiale est duas naturas perfectas atque adunatas in Christo non credere permanere, quas tot exemplis voluit de seipsa Veritas praedicare. Hoc Pater Athanasius Alexandrinus, hoc Hilarius Pictaviensis, hoc Ambrosius Mediolanensis, hoc Augustinus et Hieronymus, hoc Cyrillus, hoc alii multi Patres, ad tollendam quoque funditus occasionem inani
Abbreviated transcription (Latin):
perfectatierittte consonuit : Ipseciutem dñs demedio tam qua idecalo reconans
potentiaesuiae nobis archana pate fecit. Vt et diuinitatiseius gloriam et incarnatio¬
nis misteria promodulonro salutariter disceremus : In hocautem secundũ numero
qui exducbus mona dibus pulchre compositus ẽ aptissi meduae naturae in confusa et
atqueperfecte in unapersona sunt posita dñi xpĩ : quarum ẽ una quꝰ regnatu etalto¬
raqũ ministrat : Prima creatrix posterior creata : etideo quaecid sum psitin passibil
intellactunatiras : et noxi suita muserrores : Diuinita senumsic sibi humcanitatem ad¬
unauit : ut nullatenus cumhumanitater confundipossit sed utraque in confusa et
adunã permaneant : Quialicet in carnationis dispensatio postre surne donepn
ꝗł orificata sit tam en in humanitatis uerita tepermansit : Namcumi psedixeria

Expanded text:
perfecta veritate consonuit. Ipse autem Dominus de medio, tanquam de coelo retonans, perfecta veritate consonuit. Ipse autem Dominus de medio, tanquam de coelo retonans, potentiae suae nobis arcana patefecit; ut et divinitatis ejus gloriam, et incarnationis mysteria pro modulo nostro salutariter disceremus. In hoc autem secundo numero, qui ex duabus monadibus pulchre compositus est, aptissime duae naturae inconfusae atque perfectae in una persona sunt positae Domini Christi: quarum est una qua regnat, et altera qua ministrat; prima creatrix, posterior creata; et ideo quae assumpsit, impassibilisintellectu naturas, et noxios vitemus errores. Divinitas enim sic sibi humanitatem adunavit, ut nullatenus cum humanitate confundi possit, sed utraque inconfusa et adunata permaneat. Quia licet incarnationis dispensatio post resurrectionem glorificata sit, tamen in humanitatis veritate permansit. Nam cum ipse dixerit