comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cresceret sihostem suumi ñ
extinguendo s int̾im patien¬
do superaret. Notandum uͦ
quod subditur quia receden¬
te dyabolo angeli ministra¬
bant ei. Ex qua re quid ali¬
ud quam unius persone utͣ¬
q natura ostenditur qr
homo est quem dyabł. temp¬
tat .: idem ipse deus est cui
camus igitur in eo naturã
nostram. qr nisi hunc dyabo¬
lus hominem cerneret . non
temptaret. Ueneremur in
illo diumitatem suam.qr
nisi super omma deus eriste¬
congruit. nam quadragin
ta dierum abstmnentiam nr̃i
redemptoris auduumus. qr
quadragesime tempꝰ ncho¬
amus. discutiendum nob̾
est. cur hec ipsa abstinentia
per quadragnita dierum mi¬
merum custoditur. Moyses
enim ut legem acciperet se¬
culo diebus quadraginta ie¬
iunauit. helyas in deserto xͣl
diebus abstinuit. Ipse autẽ
auctor hominum ad homi
nullum onnino tibum sũp¬
carnem nr̃am per abstmen¬
tiam absfligere conamur.
Cur ergo in abstinentia qͣd¬
genarius numerus custodi¬

Expanded text:
cresceret, si hostem suum non cresceret, si hostem suum non exstinguendo, sed interim patiendo superaret. 4. Notandum vero quod subditur, quia, recedente diabolo, angeli ministrabant ei. Ex qua re quid aliud quam unius personae utraque natura ostenditur? Quia et homo est quem diabolus tentat, et idem ipse Deus est cui camus igitur in eo naturam nostram, quia nisi hunc diabolus hominem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem suam, quia nisi super omnia Deus existecota dierum abstinentiam nostri Redemptoris audivimus, qui quadragesimae tempus inchoamus, discutiendum nobis est, cur haec ipsa abstinentia per quadraginta dierum numerum custoditur. Moyses enim, ut legem acciperet secundo, diebus quadraginta jejunavit. Helias in deserto quadraginta diebus abstinuit. Ipse auctor hominum, ad hominullum omni modo cibum sumpcarnem nostram per abstinentiam affligere conamur. Cur ergo in abstinentia quadragenarius numerus custodi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut a nr̃is cordibus ip̃o¬
aditu captus exeat. quo
nos aditu intromissus te¬
nebat. S et aliud fratres
karissimi quod in hac temp¬
tatione domunca conside¬
rare debeamus. quia temp¬
tatus adyabolo dominus
sacri elcquii precepta respõ¬
dit. Et qui eo uerbo quod
erat temptatorem suum mer¬
gere in abyssum poterat uir¬
tutem sue potentie non osten¬
dit. sola dunne scripture pre¬
cepta dedit. Quatinus sue no¬
bis potentie preberet exem¬
plum et quotiens aprauis
homninbus aliquid patim̃
ad doctrinam excitemur po¬
tius quam aduindictam.
Pensate quanta est patien¬
tia dei. quanta impatienti¬
a nr̃a. ⁊ los si iniuriis aut
aliqua lesione prouocamur
furore commoti aut qͣnͣtũ
passumis nosmetipsos ul¬
ciscimur aut qd̾ non possu¬
mus facere minamur. Ecce
adu̾sitatem dẏaboli dominꝰ
ꝑtulit. ⁊ nchil ei nisi man¬
suetudinis uerba respondit.
Portat quem punire pote¬
rat ut ħ in laude eius altins

Expanded text:
tur, ut a nostris cordibus iptur, ut a nostris cordibus ipaditu captus exeat, quo nos aditu intromissos tenebat. Sed est aliud, fratres charissimi, quod in hac tentatione Dominica considerare debeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo verbo quod erat, tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae non ostendit. Sola divinae Scripturae praecepta dedit, quatenus suae nobis patientiae praeberet exemplum, ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, et quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verba respondit. Portat quem punire poterat, ut hoc in laudem ejus altius
Abbreviated transcription (Latin):
ad comedendum suasit. Ex
tauit. cum diceret erctis
sicut dii. Ex prouectu auari¬
tie temptauit. cum diceret.
scientes bonum et malum.
Auaricia enim non solum
pecunie est. s etiam altitu¬
duns. Recte enim auaritia
dicitur. cum supra modumi
sublimitatis ambitur. Si
enm non ad auaritiam ho¬
noris rapmna pertineret :ne¬
quaquam paulus deuinge¬
nito filio diceret. non rapi¬
nam arbitratus est esse se
equalem deo. In hec ergo dy¬
abolus parentem nostrum
ad superbiam trarit. quod
eum ad auaritiam sublimi¬
tatit extitauit. Sed quib
modis primum hominem
strauit. eiscem modis secũ¬
dum hominem tempta¬
ꝑ̾gulam quippe temptauit
tum dicit. dic ut lapides
isti panes fiant. Per ua¬
nam gloriam temptauit
tum dicit. si filius dei es:
mutte te deorsum. ꝑ subli¬
mitatis auaritiam temp¬
tauit cum regna omina
ommna tibi dabo si procidẽs
adoraueris me. Sed eistẽ
modis a seculo homine iñ¬
titur. quibus primum ho¬
minem uicisse si gloriaba¬

Expanded text:
ad comedendum suasit, dicad comedendum suasit, dictavit, cum diceret: 'Eritis sicut dei'. Et ex provectus avaritia temptavit, cum diceret: 'Scientes bonum et malum'. Avaricia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quo eum ad avariciam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini temptagulam quippe temptat, cum dicit: 'Dic, ut lapides isti panes fiant'. Per vanam gloriam temptat, cum dicit: 'Si filius Dei es, mitte te deorsum'. Per sublimitatis avaritiam temptat, cum regna mundi omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me'. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriaba
Abbreviated transcription (Latin):
tiones nostras siis temp¬
tationibus uinceret. sicut
mortem nostram uenerat
sua morte superare. Sed sci¬
endum nobis est. quia tri¬
bus modis temptatio agi¬
tur suggestione. delectati¬
one. et consensu. Et nos
cum temptamur. plerum¬
q indelectatione. aut etiam
inconsensu labimmir. qui a
decarins peccatis propaga¬
ti in nob̾ ipsis etiam geri¬
mus unde certamina tole¬
ramus. Deus uero qui in
utero uirginis incarnatus
inninidum sine peccato ue¬
nerat. nichil contradictio¬
nis insemet ipso tolerabat.
Temptari gͦ per suggestio¬
nem poturt. s eius mentem
peccati delectatio non mor¬
dit. atq ideo omnns dyaboli¬
ca illa temptatio foris ñõ
intus fuit. S si ipsum qr¬
dinem temptationis euis
aspitimus. pensemus qnͣta
magnitudine nos a temp¬
tatione liberauit. Antiqunᷤ
hostis contra hominem pa¬
rentem nostrum. in tribus
se temptationibus erexit.
sensum subdidit. Exgula
quppe temptauit cum cibũ
ligni uetiti ostendit. atq

Expanded text:
tiones nostras suis tentiones nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2. Sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nse temptationibus erexit; sibi eum subdidit. Ex gula quippe temptavit, cum cibum ligni vetiti ostendit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
aquibusdam solet. aqͦ
spiritu sit ih̾c ductns in deser¬
tum propter ħ quod subdit᷑.
Assumpsit eum dyabolus ĩ
sanctam ciuitatem. et rur¬
sum assumpsit eum in mõ¬
tem excelsum. S uere et
absq ulla questione conue¬
nienter accipitur. ut a san¬
cto spiritu indesertum ductꝰ
credatur ut illic eum suus
spiritus duceret. ubi hñc ad
temptandum spiritus ma¬
lignus inueniret. Sed ecce
cum dititur deus homo uel
mexcelsum montem. uł in
sancta in curitatem adyabo¬
lo assumpfus mens refugit.¬
humane ħ aures ex pauesẽt.
Cui tamen non esse incre¬
dibilia ista cegnoscitur. si
in illo ⁊ alia facra pensa¬
mus. Certe inquorum oĩ¬
un dyaboł caput est. ⁊ hu¬
ius capitis membra sunt
ommes iniqui. An non dy¬
aboli membrum pilatus:
a non dyaboli inembra
uidei persequentes et mili¬
tes trucifigentes fuerunt.
Quid ergo mirum sise ab
illo permisit in monte tẽꝵ
go indignum redemptori
nostro ꝙ temptari uoluit.
qui uenerat cocidi. Iustum
quippe erat ut sic tempta¬

Expanded text:
quibusdam solet a quo spiritu sit Jesus ductus in desertum, propter hoc quod subditur: Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et rursum: Assumpsit eum in montem excelsum. Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur, ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illic eum suus Spiritus duceret, ubi hunc ad tentandum spiritus malignus inveniret, sed ecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugitudire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem ducigo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tenta
Abbreviated transcription (Latin):
uat baptizetur. ut exutus pri
heres bonorum celestium ex
gestis ꝓpriis fiat. Accedat gͦ
qui uult ad zacheum et ip̃si
det nomen suum: atq ab eo
misteria regni celorum au
diat: ienimis frequentibus
operam impendat ac semet¬
ipsum in omnib ꝓbet: ut tͥ¬
bus his mensibus consũma¬
tis in die festo possit baptizari.
Baptizabitur autem unus¬
quisq ur̃m in aquis perhẽ¬
nbus: nomine trine beati¬
tudinis inuocato super se pꝰ
perunctus oleo perorationẽ
sanclificato: ut ita demum
per hec consecratus possit ꝑ¬

Expanded text:
rat baptizari, exutus priois actibus haeres bonorum coelestium ex gestis propriis fiet. Accedat autem qui vult ad sacerdotem suum, et ipsi det nomen suum atque ab eo audiat mysteria regni coelorum, jejuniis frequentibus operam impendat, ac semetipsum in omnibus probet ut tribus mensibus jam consummando in die festo possit baptizari. Baptizetur autem unusquisque in aquis perennibus, nomine trinae beatitudinis invocato super se, perunctus primo oleo per orationem sanctificato, ut ita demum per hoc consecratus possit p
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes pudicitiam decete.
Et ut breniter totum dicã:
alterutrum uos inquibus
repoposcerit sustentante. De¬
um colite qui creauit celum
et t̾ram. xpisto credite: inui¬
cem diligite. inisericordes e¬
stote ad omnes: non uerbo so¬
lum: s opere et rebus imple¬
te caritatem. Et tum hec atz¬

Expanded text:
juvenes pudicitiam docete. Et ut breviter totum dicam alterutrum vos, in quibus res poposcerit, sustentate. Deum colite qui creavit coelum et terram, et Christo credite; invicem vos diligite et misericordes estote in omnes. Non verbo solo, sed opere et rebus replete charitatem. Agite
Abbreviated transcription (Latin):
quod audit. et tamen relue¬
tatur. Ad martyris tumbã
consistimus qui ad celeste reg¬
num ex qua morte peruene¬
rit scimus. ⁊ los si pro xpisto
corpus non ponimus saltim
amnũ uincamus. Platat᷑
deus isto sacrificio. aꝓꝑbat ĩ
aspicit. et post uincentes re¬
munerat quos minc decer¬

Expanded text:
quod audit, et tamen relucquod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Deus isto sacrificio, approbat iaspicit; et qui post vincentes remunerat, nunc decer
Abbreviated transcription (Latin):
debita nr̃a sicut nos dimitti¬
mus debitoribus nr̃is. Quia
ergo ipse uider ueniet qui ad¬
uccatus extitit. ipse precem
exaudit qui fecit aut non faci¬
entes dicimus. dimitte nobis
debita nostra sicut ⁊ nos dimit¬
ttinus debitoribus nris. et nõ¬
met ipsos ħ dicendo amp lius
alligamus aut fortasse hnͣc¬
conditionem moratione int̾¬
mittamus.: ad uocatus nr̃
precem quam composuit non
recognoscit. atq apͥud se pro¬
tinius dicit. Scio quid monui
non est ipsa oratto quam fe¬
ii. Quid ergo nob̾ agendum
est fratres nisi ut uere cari¬
tatis affectum ita impenda¬
mus fratribus ut milla in
corde malicia maneat. Con¬
sideret ommpotens deus ergͣ
proximum caritatem nr̃am
ut nostris impendat miquita¬
tibus pietatem suam. Memẽ¬
tote quod monemur. Dmita¬
te et diuittetur uobis. Ecre¬
et debetur nobis ⁊debemus
diittatur ergo quod debet̾
nobis ut dimittatur quod de¬
betur a nobis. Sed ad hec
mens renitittir et uult impłe

Expanded text:
debita nostra, sicut et nos dimittidebita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quia ergo ipse judex venit, qui advocatus exstitit, ipse precem exaudit qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus; aut fortasse conditionem hanc in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se protinus dicit: Scio quid monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid ergo nobis agendum est, fratres, nisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere
Abbreviated transcription (Latin):
am pro nimitis scio. Uirtꝰ
ergo uere oratiomis est celsi¬
tudo caritatis. Et tunc quis¬
q quod recte petit adipiscit᷑
cum eius Ammus inpetitio¬
ne nec inunici odio fuscatur
S plerumiq reluctantem aĩm
uincimus si pro inmicis oramꝰ
fundit os pro aduersarus pre¬
cem s utinam corteneat amo¬
rem.Nam sepe et orationem
inuincis nr̃is inpendimus. sed
hanc ex preceptione potius fim¬
dimus quam excaritate. Nam
⁊ uitam inunicorum petimꝰ.
et tamen ne exaudiatur ti¬
memus. Sed quia internus
uider mentem potius qm u̾¬
ba considerat pro mimito nl
postulat. qui pro eo ex carcta¬
te non orat. Sed ecce in nob̾
dampna intulit uiuantes
lesit. amantes persequutus
est. Retinẽda hec essent si re¬
mittenda nobis delicta non
essent. Aduccatus etenim ñr̃ã
precem nobis in causa nr̃a
composint.⁊ ipse euisdem cãe
uidex est qui et aduocatus. P̾re¬
ci autem qm posuit conditionẽ
inseruit dicens. Dimitte nob̾

Expanded text:
am pro inimicis scio. Virtus am pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem. Nam saepe et orationem pro inimicis nostris impendimus, 1565 sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex charitate. Nam et vitam inimicorum petimus, et tamen ne exaudiamur timemus. Sed quia internus judex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nil postulat, qui pro eo ex charitate non orat. 9. Sed ecce in nos damna intulit, juvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit; et ipse ejusdem causae judex est, qui advocatus. Preci autem quam composuit conditionem inseruit, dicens: Dimitte nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dea conditoris sui iusticiam
culpis exigentibus offendisset
prophetam suum dominus
Non assumas landem ⁊ ora¬
tionem pro eis simoyses et
samuel steterunt coramn me
non est amma mea ad pplui
et samuel admedum dedu¬
cuntur : Quorum mura op¬
tinendi urtus ostenditur dũ
nec ipsi posse intercedere di¬
cuntur. ac si aperte dommꝰ
dicat. Nec illos audio quod
sue meritum minime con¬
tempno. Quid est ergo quod
moyses ⁊ samuel ceteris pa¬
tribus in postulatione prefe¬
tum modo incuncta testam¬
ti ueteris serie etiam proini
ucis leguntur exoͣsse unꝰ
apopulo lapidibus impetit᷑
et tamen pro lapidatore suo
dominum deprecatur. Alt̾
ex principatu deicitur et ta¬
men petitus ut exoraret fa¬
tetur dicens. Absit ame lic
peccatuum in domino quo mi
mis cessem orare pro uobis.
Si moyses et samuel steterĩt
coram me non est amma
mea ad populum istum ac
si aperte dicat. Nec illos mͦ
pro amicis audio quos mag¬
ne uirtutis merito orare eti¬

Expanded text:
daea conditoris sui justitiam daea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab orati Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos suae meritum minime contemno? Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praefetummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse. Unus a populo lapidibus impetitur, et tamen pro lapidatoribus suis Dominam deprecatur-alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus, ut exoraret, fatetur, dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quominus cessem orare pro vobis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Ac si aperte dicat; Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare eti
Abbreviated transcription (Latin):
ouimipotente deo petenda sunt
Sed menimisse cotidie debemꝰ
quod exmandato eiusdem re
demptoris nr̃i accipimus.
Querite primum regnum
dei et iustitram enis. ⁊ hec oĩa
abihesu petere non est errare
s tamen non uinue petantur
S ad huc quid est grauius
alius postulat mortem imnii¬
ti euniq quem gladio non p̃t
persequi: ꝑsequittr oratione
et uunt adhuc qui maledici¬
tur. ⁊ tamen is qui maledic̃
iamn demorte illuis reus tene¬
tar. Iubet autem deus ut di¬
ligatur inimincus et tamen
rogatur deus ut occidat mimi¬
tum. Quisquis itaq sic orat
impsis suis precibus contra
conditorem pugnat. Unde ⁊
sub inde spetie dicitur. oratio
eius fiat in peccato. Or̃o quip¬
ꝑe in pcc̃o est illa petere que
prohibet ipse qui petitur. Hĩc
ueritas dicit. Cum statis ad
orandum remittite siquid ha¬
betis incordibus uestris.
Quam iurtutem remissionis
aꝑtius ostendimus siunũ te¬
simorumni testamenti uetis¬
proferamus. Certe cum iu¬

Expanded text:
omnipotenti Deo petenda sunt. omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed adhuc, 1564 quod est gravius, alius postulat mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteproferamus. Certe cum Ju
Abbreviated transcription (Latin):
net. Nam si id quod non expedi¬
at petit non in nommne ihesu
petit patrem. Unde et eisdem
apostolis ad huc infirmantib
dominus dicit. Usq modo non
petistis quicqͣm in nomine
meo. ac si aperte diceretur. Nõ
petistis in nomine saluatoris
qui nescitis querere eternam
salutem. Hinc est quod paulꝰ
non exauditur quia si libera¬
retur atemptatione. ei non ꝙ¬
derat ad salutem. Ecce indemꝰ
fratres karissimi. quam mul¬
ti ad sollẽnitates martyris
conuenistis. genua flectitis
pectus tunditis. uoces orationis
ac confessionis enuttitis. faciẽ
lacrimis rigatis. Sed pensate q̃¬
so petitiones ur̃as uidete sim
nomine ih̃u petitis .i sigandi¬
a salutis eterne postulatis. In
domino enim ih̃u ihm non que¬
ritis simet̾itatis templo inpor¬
tune pro temporalibus oratis.
Ecce alius in oratione querit
uxorem. alius petit uillam
alius postulat nestem alius
dari sibi deprecatur alimentũ
et quidem cum hec desinit ab

Expanded text:
net. Nam si id quod non expedinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine mea . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si liberaretur a tentatione, ei non proderat ad salutem . 7. Ecce videmus, fratres charissimi, quam multi ad solemnitatem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab
Abbreviated transcription (Latin):
hereditas domini quia electi
postquam perueneriut ad mor¬
tem tunc muemunt h̾e dita¬
temi. Sequitur. Et quodtum¬
ꝙ̃ retierttis patrem in nonu¬
ne meo dabit uobis. Ecce hic
dicit quodcumq peritis petrẽ
in nomme meo det uobis. Rur¬
sum alibi pereundem euuen¬
meo. Si onme qd̃ pettimis
in nomine filii dat nobis p̃i
quid est quod paulus ter dom¬
num regauit et exandiri nõ
meruit. s dictum est illi. Sus¬
ficit tibi gr̃a mea. nam uirtꝰ
minfirmitate perdficitur.
Namquid ille tam egregnis
predicator in filii nomine ñ
petuit quare autem non
accipit quod petiit. Quomodo
ergo uerum est quia quicquid
petierimus in nomine filii dat
nobis pater: si auferri a se an¬
gelum sathane petuit apostolꝰ
in nomine filii. et tamen qd̾
petit non accepit. Ez quia
nomen filii ihesus est. ihesus
autem saluator ueletiam sa¬
lutaris dicitur. Ille in nomine
saluatoris petit. qui illud petit
quod adueram salutem perti¬

Expanded text:
haereditas Domini, quia electi Dei haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem. 6. Sequitur: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evanmeo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem perti
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam plantaui ut eatis
uolendo. fructum afferatis
operando. Eatis enim uolẽ¬
do dixi qr uelle aliquid facere
iam mente ire est. Qualem
ergo fructum afferre debeãt:
subditur. Et fructus ur ma¬
neat. Oume quod seccłm pre¬
sens seculum laboramus uye
usq ad mortem sufficit. Morꝰ
namq interueniens fruct᷑
nr̃i laboris abscidit. Quod uͦ
pro eterna uita agitur eti
am post mortem seruatur
et tunc apparere incipit.cũ
laborum carualium fiuctꝰ
ceperit non uideri. Ibi ergo
illa retributio nchoat ubi
ista terinmatur. Quisquis
igitur iam eterna cognouit
apud eius amium tempo¬
rales fructus ulescant.ta¬
les fructus operemur qui ma¬
neant. tał fructus operemur
qui cum mors cuncta int̾i¬
mat ipsi exordium amorte
sumant. Nam quod a morte
incipiat fructus dei testatur
propheta qui dicit. Cum de¬
derit dilectis sius sompsumi
ħ̾ est hereditas domimi. Oĩs
qui dorunt in morte perdit
hereditatem. Sed cum dedit
dilectis suis sompnum ħ est

Expanded text:
gratiam, plantavi ut eatis gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
spiritum roborant demombus
imperant. uirtutibus chorus¬
cant presentia despiciunt. eter¬
nam patriam cum uote et mo¬
ribus peredicant eam etiam
moriendo diligunt atq ad illã
per tormenta pertingunt. occi¬
di possunt et flecti nequeunt
Nmis ergo confortatus est
principatus eorum. In ista ip¬
sa passione ceciderunt in mortẽ
carnis uidete quantum fue¬
rit culien mentis. unde hoc:
nsi quia confortatꝰ est princi¬
patus eorum: Sed si magni for
sitan pauci sunt. s̾niuxit. di
bus plenus est. iam pene tot
qui uideamus non sumus qͦt
uerctatis testes habemus. dõ
ergo numerabiles. nob̾ super
harenam multiplicati sunt.
qui quanti fint auob̾ compꝰ¬
hendi non possunt. S quis¬
quis adhanc peruenit digni¬
sese conspiciat dona autem q̃
pertipit super se nichil suis me¬
ritis tribuat ne admunnciti¬
as erumpat. Unde ⁊ sbditur¬
i lon uos me elegistis s ego ele¬
gi uos. ⁊ posui uos ut eatis
fructum afferatis. Posu ad

Expanded text:
spiritum roborant, daemonibus spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni fositan pauci sunt? subjunxit: VEbus plenus est. Jam pene tot, qui videamus, non sumus, quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles, nobis super arenam multiplicati sunt, qui, quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. Sed quisquis ad hanc pervenerit digni, sese in se conspiciat, dona autem quae perceperit super se, nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad
Abbreviated transcription (Latin):
nota feci uobis. Que sunt
omma que au diuit apatre
suo que nota fieri uoluit s̾¬
uis siis: ut eos efficeret a¬
micos suos nisi gaudia int̾¬
ne caritatis. insi illa festa
superne patrie que nr̃is cotidie
mentib per aspirationem
sui amoris impriuit: dum
enum audita superna celestia a¬
manius amata iam nouimus qr
amor ipse noticia est. Omina ergo
eis nota fecerit qui a terrenis de¬
sideriis numuitati. amoris sũmi
fatibus ardebant. Istos uero ami¬
cos dei aspererat ꝓpheta cum dice¬
bat. michi autem nis honori¬
ficati sunt amici tin deus. a¬
mitus enim quasi animni tustoᷤ
uocatur. Quia igitur psalmi¬
sta prosperit electos dei amun¬
di huius amore separatos. custo¬
dire in mandatis celestibus uo¬
luntatem dei. miratus est a¬
micos dei dicens. michi autem
minis honorificati sunt ami¬
ti tiui deus. Et taiquam si ab
eo protinus causas tanti hono¬
ris nobis insinuari quereremꝰ
illico adiunxit. nimis confor¬
tatus ÷ printipatus eorum.
Ecce electi dei carnem domant.

Expanded text:
is. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ecce nos usq admortem
nemo persequitur. Unde er¬
go probare possumus an
diligamus amicos ; Sed ẽ
quod in pace sancte eccłie fieri
debeat unde clarescat si persecu¬
tiomis tempore pro dilectione
ualeamus: Certe idem ioh̾es
dicit qui habuerit substanti¬
am mundi. et inderit frẽm su
um nec hr̃e. ⁊ clauserit iuscera
sua ab eo quomodo caritas dei
manet in eo: Hinc etenim
iohannes bap̃ta ait. Qui ht̃
duas tucas det ñ hñti. Qͥ
ergo tranquillitatis tempore
non dat pro deo tumcam suã
quando inpersequutione da¬
turus est animam suam:
Uirtus ergo caritatis ut in¬
uicta sit inꝑturbatione mit᷑¬
atur per misericordiam intr¬
quillitate. quatinus ominpꝰ¬
tenti deo primũ discat sua ĩ¬
pendere postinodum s sequitur¬

Expanded text:
 Ecce nos usque ad mortem  Ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare pdiligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundim habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum semet
Abbreviated transcription (Latin):
magna quia dum rem dili¬
ginus temporalem ueram
amittimus dilectionem. Oĩs
quippe qui nostra tollit mi¬
mitus est. S si odio hr̃e ce¬
perimus inimitum intus ẽ
quod perdimus. Cum ergo ali¬
quid exterius aprorimo pa¬
ttinur. contra eccultum rap¬
torem interius ugilemus.
qui nuinquam melius uin¬
citur insi cum iam raptor
exterior. amatur. Una quippe
et simima est probatio carita¬
tis s ⁊ ipse diligitur qui adũ¬
satur. hinc est quod ipsa ue¬
ritas et crucis patibulum su¬
stinet et tamen ipsis sins per¬
secutoribus affectum dilectio¬
nis impendit dicens. Pater ig¬
nosce illis qr nescuit quid fa¬
ciunt. Quid ergo mirum si
iunnuncos diugit magister
cum ccciditur : cuius dilectio¬
ins suminam exprimit cum
suis. Mori etiam pro inuitis
dominus uenerat et tamẽ
positurum se animam pro
amicis dicebat ut profecto
nobis ostenderet. quia cum
diligendo lutrum facere demi¬
micis possumus. etiam ipsi
amiti sunt qui per sequitur.

Expanded text:
maxima, quia dum rem dilimaxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid ergo miruminimicos diligit magister cum occiditur? Cujus dilectionis summam exprimit, cumro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequ
Abbreviated transcription (Latin):
hac dilectione sacra eloquia ñ
contraditunt. S aluid est
quod sponte impenditur nat᷑e
aliud quod preceptis domini¬
cis ex caritate debetur obediẽ¬
tie. Hi minirum ⁊ ꝓrimũ
diligunt et tamen illa sub¬
luma dilecttonis non asse¬
quũtur. qr amorem suum ñ
spiritualiter s carnaliter ĩ¬
pendunt. ꝓinde cum dominꝰ
diceret. Hec est preceptum me¬
um ut diligatis inuicem ꝓ¬
tinus ad didit. sicut dilexi
uos. ac si aperte dicat. ad ħ
amate ad quod amaii uos
Qua in re fratres kin soller¬
ter intuendum est. ꝙ antiqꝰ
hostis dum mentemn nr̃am
ad rerum temporalium dele¬
ctationem trahit. in firmio¬
rem cͣcͣ. nos ꝓximum extitat
qui ea ipsa que diliginus
auferre moliatur. Nec curat
antiquus hostis hec fatiẽs
ut terrenat tollat s ut cari¬
tatem in nobis feriat. Nam
in odio repente erardescimus
et dum foris iuicti esse cu¬
pimus intus grauit̾ feri¬
mur. dum parua foris defen¬
dimus intus amittimus

Expanded text:
hac dilectione sacra eloquia non hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod amavi vos. 2. Qua in re, fratres charissimi, solerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus
Abbreviated transcription (Latin):
um cuncta satra eloquia
donnincis plena fint pre¬
ceptis quid est quod de dilectio¬
ne quasi de singulari manda¬
to dominus dicit. Hoc est pre¬
ceptum meum ut diligatis
mincem. insi quia omine mã¬
datum de sola dilectione est
et unum preceptum sunt qr
quicquid precipitur in sola
caritate solidatur. Ut enim
multi arboris rami ex ua
radice prodeunt. sic multe
uirtutes ex ua caritate ge¬
nerantur. Nec ht̃ aliquid ui¬
riditatis ramus boni operis. si
non manet inradice caritatiᷤ.
Precepta ergo domunnca et mł¬
ta sunt ⁊ unum multa per
diuersitatem ꝯperis. unum ĩ
radice dilectionis. Qualiter
aũt ista dilectio sit tenenda
ipse insinuat qui in plerisq
scripture sue sententus et amn¬
cos diligi in se. et inincos di¬
ligi ꝓpter se. Ille enim uera¬
citer caritatem ht̃ qui ⁊ ami¬
cum diligit in deo : ininicũ
diligit propter dm̃i. Nam sũt
non nuilli qui diligunt proxi¬
mos sed per affectum coognatio¬
nis⁊ carnis quib tamen in

Expanded text:
um cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et ami diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
piscibus nisi electe anime
figuranturant᷑: que profe¬
cto sole incelestis eccłie corpꝰ
transeunt. que modo uirtu¬
tum pernulis fulte saltus
dare per celeste desiderium sci¬
unt. ut superna per contem¬
plationem appetant. qmͣuis
in se ipsis iterum ex morta¬
li carne labantur. Si ergo
tres karissimi quod curui
sumus. Ponatur ante cru¬
los mulier curua et arlor ĩ¬
fruanosa remmscamur
malorum que fecimus mit¬
tamus ad radicem cordis
cophinum stercoris ut tuc
in retributionis fructu pin¬
guescat. quod nobis hic per
penitentiam fetebat. ⁊ siuir¬
tuttim summa operari non
possumus ipso deus nostro
gaudet lamento. et ipsa ei
iustitie inchoatione place¬
bimus. qui in iusta que fe¬
timus citis punimus. Nec
mora erit in fletibus quia
tergent fletibus transeun¬
sura. Per dominum irr̃m
regnat cum patre munita¬
te spiritus sancti deus. per

Expanded text:
piscibus nisi electae animae piscibus nisi electae animae figurantur? Quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne relabantur. Si ergo tres charissimi, quod curvi sumus. Ponatur ante oculos mulier curva, et arbor infructuosa. Reminiscamur malorum quae fecimus, mittamus ad radicem cordis cophinum stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeunudia. Per Dominum nostrum regnat cum Patre in unitate Spir
Abbreviated transcription (Latin):
contra se rigidam insuper¬
na intentione pertimescñt.
nos ergo fratres karissimi
nos uam malignis in nob̾
spiritibus dum terrena con¬
tripistrinus cum ad tempdra¬
lia appetenda curuamur.
pͥudeat ergo terrena contu¬
piscere. et dorsa mentium
ascendentibus ad uersariis
prebere. Terram semper in¬
tuetur qui turuus est.⁊quo
premio sit redemptus non
memimit. qui una querit.
hmc etiam per moysen dici¬
tur. ut qui gilbo premitur
nequaquam ad sacerdotiũ
promoneatur et quotquot
xpisti sangnine redempti
sumus membͣ eiusteni sũ¬
mi sacerdotis efficimur. Un
de nobis et per petrum dicit᷑.
Uos autem genus electũ.
regale sacerdotium. Sed qͥ
intuetur a sacerdotio ergo. re¬
pellitur. qr quisquis soł trenis
iutentꝰ esti. ipse sibi testis est
quod membrum sumui sa¬
cerdotis non est. Hinc rursꝰ
pisces qui pemuilas non ba¬
bent ab esu fidelis populi ꝓ¬
hibentur. Pisces quippe qui
peniulas squanarũ habent.
solent. Quid ergo pennatis

Expanded text:
contra se rigidam in supercontra se rigidam in superna intentione pertimescunt. 8. Nos ergo, fratres charissimi, non viam malignis in nobis spiritibus damus, cum terrena concupiscimus, cum ad temporalia appetenda curvamur. Pudeat ergo terrena concupiscere, et dorsa mentium ascendentibus adversariis praebere. Terram semper intuetur qui curvus est, et quo praemio sit redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per Moysen dicitur, ut qui gibbo premitur, nequaquam ad sacerdotium provehatur . Et quotquot Christi sanguine redempti sumus, membra ejusdem summi sacerdotis 1586 efficimur. Unde et nobis per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Sed qui intuetur. A sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est quod membrum summi sacerdotis non est. Hinc rursus pisces qui pennulas non habent, ab esu fidelis populi prohibentur . Pisces quippe qui pennulas squamarum habent, solent. Quid ergo pennatis
Abbreviated transcription (Latin):
mino uersat. Et ħ quod de
suo genere doluit inse ipso ex¬
clamauit dicens. incuirnatꝰ
et humiliatus sum usq qua¬
ꝙ. Contemplationem nam¬
ꝙ celestium perdens si sola
caruis neccessaria homo co¬
gitaret. Incuruatus et hũi¬
liatus esset. sed tamen usq¬
quaq non esset. Quem ergo
Asupernis cogitatiombus ñ
solum neccessitas deitit sed
etiam uoluptas illitita st̃¬
nit. non solum incuruatꝰ
s usq quaq inturuatus est.
Ninc alius propheta deimm̃¬
dis spiritib dicit. qui dixerũt
amme tue incuruare ut tnͣ¬
seamus. Recta quippe est aĩa
tum superna desiderat et neqͣ¬
quam flectitur adina. Sed
maligni spiritꝰ cum hanc ĩ
sua rectitudine stare conspi¬
ciunt. per eam transire ñ post̃.
Transire namq eorum est.
inuũda desideria aspargere.
Dicunt ergo incuruare ut tnͣ¬
seamus. Quia si ipsa adima
appetenda non deitit. contra
hanc illoꝵ porueisitas nulla¬
tenus conualescit et tran¬
sire per eam nequeunt.qͣm

Expanded text:
animo versat, et hoc quod de animo versat, et hoc quod de suo genere doluit, in seipso exclamavit, dicens: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque. Contemplationem namque coelestium perdens, si sola carnis necessaria homo cogitaret, incurvatus et humiliatus esset, sed tamen usquequaque non esset. Quem ergo a supernis cogitationibus non solum necessitas dejicit, sed etiam voluptas illicita sternit, non solum incurvatus, sed usquequaque incurvatus est. Hinc alius propheta de immundis spiritibus dicit: Qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus . Recta quippe stat anima cum superna desiderat, et nequaquam flectitur ad ima. Sed maligni spiritus cum hanc in sua rectitudine stare conspiciunt, per eam transire non possunt. Transire namque eorum est immunda illi desideria spargere. Dicunt ergo Incurvare ut transeamus, quia si ipsa se ad ima appetenda non dejicit, contra hanc illorum perversitas nullatenus convalescit; et transire per eam nequeunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. uocat s non erigit.
quando quidem peius gr̃am
illunamur. s exigentib
nris meritis aduiuari non
possumus. plerum q enim
uidemus que agenda sunt.
tumir s infirmamur mẽ¬
tis iuditim recritudinem
conspicit s ad hanc operis
fortitudo succumnbit. Quia
minirum iam de pena pec¬
cati est. ut ex dono quidem
possit bonimi conspici sed
tamen ab eo ꝙ aspicitur ꝯ¬
tingat per meritum repelli.
usitata et enim culpa obli¬
gat mentem ut nequaqͣm
surgere possit ad rectitudi¬
nem conatur ⁊ labitur. qr
ubi spoute dui perstitit. wbi
et tum noluerit coacta cadit.
Bene de hac nostra intur¬
uatione ex typo humani ge¬
neris per psaluustam dici¬
tur. inturuatus et humili¬
atus sum usq quaq. Com¬
templatus quippe qd̃ ad suꝑ¬
nam lucem intuendam hõ
conditus fuerat s peccatis
exigentibus foras missus
mentis sue tenebras portat
superna non appetit infumis
intendit celestia nequaqͣmͣ
desiderat. terrena semper ma

Expanded text:
adjuvit. Vocat, sed non erigit, adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, itimur et infirmamur; mens judicium rectitudinis conspicit, sed ad hanc operis fortnimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Contemplatus namque quod ad supernam lucem intuendam homo, conditus fuerat, sed peccatis exigentibus foras missus, mentis suae tenebras portat, superna non appetit, infimis intendit, coelestia nequaquam desiderat, terrena semper in
Abbreviated transcription (Latin):
te legem. sub lege atq mexor¬
dio nchoantis gratie infi¬
mus exstitit. Decem ⁊ octo an¬
nis mulier curua fuit. et erat
inclinata. nec omĩno pote¬
rat sursum respicere. Omĩs
peccator terrena cogitans. ce¬
lestia non inquirens sursũ
respicere non ualet quia dũ
desideria inferiora sequitur
amentis sue rectitudine cur¬
uatur et hoc semper uidet qd̃
sine cessatione cogitat. ad
redite. quid horis omnnbus
cogitationibus uestris uol¬
uatis semper aspicite. alius
de honqribus. alius depecu¬
mis alius de predionim am¬
bitu cogitat. Cuncta ħ in uno
sunt. et quando mens talib
implicatur. ab status sui re¬
ctitudine flectitur. Et quia
ad celeste desiderium non ad¬
surgit. quasi mulier inclina¬
ta sursum respitere nequa¬
quam potest: Sequiti hnͣc
cum uideret ihesus uocauit
ad se et ait iini. Mulier duis¬
sa es ab infirmitate tua. ⁊
impofint illi manum et ꝯ¬
festim erecta ÷. Uccauit et
erexit quia iltummauit et

Expanded text:
te legem, sub lege, atque in exorte legem, sub lege, atque in exordio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis curva mulier fuit. Et erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat. Ad imi, redite, quid horis omnibus in cogitationibus vestris volvatis semper aspicite. Alius de honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: Hanc cum vidisset Jesus, vocavit ad se, et ait illi: Mulier, dimissa es ab infirmitate tua. Et imposuit illi manum, et confestim erecta est. Vocavit et erexit, quia illuminavit et
Abbreviated transcription (Latin):
colit. intentionem contra se
dirigit. atq ad meliora an¬
mum accendit. Ex fetore gͥ
ad fructum remiuscit arbor.
quia de consideratione peccati
ad bonam se operationem re¬
suscitat animus. Et sunt
pleriq per increpationem¬
suam audiunt et tamen ad
penitentiam redire contemp¬
nunt.⁊ infructuosi deo in
ħ̾ seculo iurides stant. Sed
audiamus quid ficulnee cł¬
tor adiungat. Siquidem fe¬
cerit fructum. sinautem in
futuro succides eam. Quia
profecto ille qui hic non ułt
ad fecunditatem panguesc̾e̾
per increpationem. illic ca
uis hic sine fructu iuridis
stare uideatur. Erat autem
docens in synagogis eorum
habebat spiritum infirinta¬
tis. aunis decem ⁊ ccto. paulo
añ iam diximus quia hoc e
nat. Sexto etenim die hõ
factus est atq eodem sexto die
opera domim cuncta perfesta
sunt. Senarius autem n¬
merus intrigonum ductus.
decem ⁊ ccto facit. Quia ergo¬
homo qui serto die fc̃s est per¬
fecta opera hr̃e noluit. sed enn¬

Expanded text:
colit: intentionem contra se colit: intentionem contra se dirigit, atque ad meliora animum accendit. Ex fetore ergo ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus. Et sunt plerique qui increpationes audiunt, et tamen ad poenitentiam redire centemnunt, et, infructuosi Deo, in hoc saeculo virides stant. Sed audiamus quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpativis hic sine fructu viridis stare videatur. Erat autem docens in synagoga eorum Habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo . Paulo ante jam diximus, quia hoc ernat. Sexto enim die homo est factus, atque eodem sexto die cuncta opera Domini perfecta sunt; senarius autem numerus in trigonum ductus, decem homo, qui sexta die factus est, perfecta opera habere noluit, sed an