comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
certus ẽ utrũ aneutro ĩ declinabili ueniat hoc tonitru ab tonitru. Nã ĩ de
me fulmĩe torques A rdua terraꝵ. ꝑyphras montiũ. Ethere toto: pro acre
posuit. Madescunt robora: aut humectãt᷑ aut resoluũt᷑ incinerem. Nãle ẽ¬
& ab ętate & a prudentia et a religione comẽdat: Qđ aũt dic̃ pallas quẽ¬
doruit ꝑpillđ qđ sͣdiximꝰ fingitꝰ qr ipẽ romã palladiũ retulit. unde nautas
familia mineruȩ sacra retinebat quod e Uarro doce ĩ libris qs de facrulus
romanis scripsit hnñ: p̃cipiiũ ⁊ nitonia pallas. prouno proprio duo antonyna¬
sia. Aeddidit arten iurme
solans debuit dicẽ sic̃ iseqñs ei indicat consolatio. Quiꝗd erit ut suerit qđ¬
cũꝗ fatebor. terendo est sert̃ modus gerũdu ẽ a passuio. Est tibi iã la
consiliũ. diuine stirpis: ꝑꝑ Acestem a criniso fluuio Nolcntem uolatuꝵ

Expanded text:
certus est, utrum a neutro indeclinabili veniat ‘hoc tonitru’, ut ‘hoc cornu’ - namcertus est, utrum a neutro indeclinabili veniat ‘hoc tonitru’, ut ‘hoc cornu’ - nammea fulmina torques». ARDVA TERRARVM periphrasis montium. AETHERE TOTO pro aëre posuit. MADESCVNT ROBORA aut umectantur, aut resolvuntur in cinerem, quod et ab aetate et a prudentia et a religione commendat. quod autem dicit 'Pallas qued supra diximus, fingitur, quia ipse Romam Palladium detulit: unde Nautiorum familia Minervae sacra retinebat: quod etiam Varro docet in libris quos de familiis Troianis scripsit. unum praecipuum. tritonia pallas pro uno proprio duo antonomasiva. Andicat consolatio. QVIDQVID ERIT ut «fuerit quodcumque, fatebor». FERENDO EST dum fertur; modus gerundi est a passivo. EST TIBI iam hoc consilium est. DIVINAE STIRPIS praeter Dardanum a Criniso fluvio. VOLENTEM voliturum;
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa ponto descendit pestis incendiũ more suo: & declamauit ꝑ contrar
ait .s̃. sscanius uestras spes uritis. ut nõ dãnũ doleat sed spem naingauo¬
nis crẽptam Iuꝑꝑr oĩpotens. figurans agit colorib .i. spẽbix nec n. re u̾era
hoc agit ut ꝑeat sed ut extinguat incendiũ bñ aũt si ubiq ĩterpoĩt hic n
est op̾timus ductus dicẽdi moduis. ꝗ agtrns uolũtatt̃ latentẽ oũdit exoso
antiꝗ & odi dicebant et osir suni hinc ei exosus quo utim lic& iam osꝰ
pictas antiqua labores respic̃ humanos. Aut si tibi cara pictas p̃stat aliquid¬
ĩ humanis corꝑib laboribꝰ. Aut si quid merm̃ ꝑꝑ pictatis cultũ pio gnĩ hoc¬
ip̃m remimerate. Aut certe quod melius est si uel respic̃ res humanas
pietas q̃ de terris olim recessit. Res lęto erĩpe ⁊acyrologia est.Quod suꝑ est.
quod congrue seꝗt̃ ine more: sine exꝰ. Tonitruq temiscũt. Abltõ hicĩ¬

Expanded text:
t "et dissice corpora ponto" . descendit pestis incendium: more suo. et declamavit per contrarait supra Ascanius «vestras spes uritis», ut non damnum doleat sed spem navigationis ereptam. IVPPITER OMNIPOTENS figuratis agit coloribus; nec enim re vera hoc agit ut pereat, sed ut restinguatur incendium. Bene autem ‘si’ ubique interponit; hic enim est optimus ductus, qui agentis voluntatem latenter ostendit. EXOSVS antiqui et ‘odi’ dicebant et ‘osus sum’; hinc est ‘exosus’, quo utimur, licet iam ‘osus PIETAS ANTIQVA LABORES RESPICIT HVMANOS aut ‘si tibi cara pietas praestat aliquid humanis laboribus’; aut ‘si quid meremur propter pietatis cultum, ut l respicit res humanas pietas, quae de terris olim recessit’. RES ERIPE LETO acyrologia est. QVOD SVPEREST quod congrue sequitur. SINE MORE sine exemplo. TONITRVQVE TREMESCVNT ablativus hic in
Abbreviated transcription (Latin):
sium ẜm poctas ĩ medio ĩferorꝵ est suis fęlicitatib plenũ. ut solemꝙ suũ sua
sidera norũt. Secundũ pħos elysiũ est ĩsulȩ fortunatę quas
uocant quasq Salu ait inclytas esse homeri carmĩbus quaꝵ descriptio¬
nem pius Cõmentator dic̃ esse sublatã ẜm thelogos .i deoꝵ iractatores arca
lunarem circulũ ubi iam aer puriorẽ unde ip̃c ait Uirgliꝰ aeriis ĩ campis
as descendit ad inferos generis agnitio ciuitatis nomen. quod nul inꝙͣ pit
dixerat sed solus indicat pateꝵ. latet .n. ut s̃. diximus uerũ urbis nomen

Expanded text:
um sua sidera norunt" . secundum philosophos elysium est insulae fortunatae, quas ait Sallustius inclitas esse Homeri carminibus, quarum descriptionem Porphyrius commentator dicit esse sublatam: secundum theologos circa lunarem circulum, ubi iam aer purior est: unde ait ipse Vergilius "aeris in campis"as descendit ad inferos: generis agnitio, et civitatis nomen, quod ei nullus umquam praedixerat, sed solus indicat pater. latet enim, ut supra diximus, verum urbis nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tenentSim ulacra uero apud ĩferos sunt: aut ad errorẽ ꝑtin& sõnũ. Nam
et uisa ait. Aut certe intelligamus a ioue ĩmissam põtatem aliquat. quę
se ĩ a nchisȩ uertẽt uultũ Nam & ip̃e dic̃ imꝑio iouis huc uenio & uscri
clysiũq colo. Care magis. pro carioꝵ bñ aũt addic̃ dũ uita manebat nul¬
Elsum est ubi piorum anime hĩtant post corꝑis animę q discretionẽ. un¬
de & interitus dr̃ res inter animam et corpus uenic̃s g¬

Expanded text:
tenent, simulacra vero apud inferos sunt: aut ad errorem pertinet somnii; nam et 'visa' ait: aut certe intellegamus a Iove missam potestatem aliquam, quae se «Elysiumque colo». CARE MAGIS pro ‘carior’. Bene autem addidit ‘dum vita manebat’, nulelysium est ubi piorum animae habitant post corporis animaeque discretionem: unde et 'interitus' dicitur res 'inter' animam et corpus 'veniens
Abbreviated transcription (Latin):
hoc laitio restare canũt: hoc italie manẽ sig̃t Nam sic dicimꝰ. hoc mihi restat .i. mianet
me illa res: Neni augurat. Anguro dicimꝰ ẜm pliniũ cũ p̃sagio mentis futuri col¬
ligimꝰ. Anguror uer̾o tũ cumꝰ futura ueris captimꝰ augurisn umero omi. id est tricẽ¬
mag̾tudo mõstrat᷑ homerus .i ꝑ longas uestes. ordine:pro meritis sioguloꝵ. Faretis. ter
& hic singit eam ferisse. Tractũ aũt est de homero: ꝗ tales equos huĩsse itiduc̃ Anchisẽ
ne ꝗadmor dicas nõ est. donis doctisq latini: equis et pacis uuptuꝵq promissiõe.
In achiis se se referebat ab argis. bñ in aclniis. nõ .n. est una argos. fuit .n. & ĩitalia. quam
diomedes condidit: ꝗ pͥmo argi. post argirippa: post harpi dicta est suit & ĩthessalia
lucanus ubi nobi le quõdam nũc suꝑ argos arat. fuit & haud lõge ab athenis. quad a
posset nocẽ. Aurasq ĩuecta tenebat: ꝑ elementũ suũ ibat: Abusq & adusq usur patĩe

Expanded text:
HOC LATIO RESTARE CANVNT hoc Italiam manere significant: nam sic dicimus ‘hoc mihi restat’, id est ‘manet me illa res’. MENS AVGVRAT ‘auguro’ dicimus secundum Plinium, cum praesagio mentis futura colligimus, ‘auguror’ vero tunc, cum futura veris captamus auguriis. NVMERO OMNI de trecend est longa per longas vestes. ORDINE pro meritis singulorum. TAPETIS tert hoc fingit eam fecisse. Tractum autem est de Homero, qui tales equos habuisse inducit Anchisenn latinitate deficit. DICTIS DONISQVE LATINI equis et pacis nuptiarumque promissione. INACHIIS SESE REFEREBAT AB ARGIS bene ‘Inachiis’; non enim una est Argos. Fuit namque et in Italia, quam Diomedes condidit, quae primo Argi, post Argyrippa, post Arpi dicta est. Fuit et in Thessalia: Lucanus «ubi nobile quondam nunc super Argos arat». Fuit et haud longe ab Athenis, quod a posset nocere. AVRASQVE INVECTA TENEBAT per elementum suum ibat. ABVSQVE ‘abusque’ e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd p̃stare posset discipul suis ut id hoĩes uolũtate facunt qđ alii uire cogũt᷑ ueteris anriꝗ i
si dicẽt aurei seculi imagine iiiuimus tama ẽ obscurior.ãnis: ac si dicẽt nisi eẽt iãuos sci¬
reus: Arũcos ita fere senes. Apud ueteres historie hoc genius fuit: ut maiores natu antea
re xubuit. sed ex ioius semine natus est dardanus. ex Coryt Iasius. Pirdinus ꝓfectrid
phrygim Nliũ condidit. iasius uero Trhiciã tenuit ubi ẽ samos. quã & samotrhaciã nomi¬
nauit. Nam iunoĩs alia ẽ samos ĩsula ꝗͣqͣ ciuitas Trhaciȩ. q̃ ẽ ĩ cephalonia same dicatur¬
Unde postea cũ rñsum eẽt. Antiquã exꝗrite mrẽm et ȩneas it aliã petẽt ꝓfectus ad trhacũ

Expanded text:
 respondit, ut id voluntate faciant quod alii iure coguntur. VETERIS antiqui, ac si diceret, aurei saeculi imagine vivimus. FAMA EST OBSCVRIOR quae ni esset, etiam vos sciretis. AVRVNCOS ITA FERRE SENES apud veteres historiae hoc genus fuit, ut maiores natu ante ore, concubuit. sed ex Iovis semine natus est Dardanus, ex Corythi Iasius. Dardanus profectus ad Phrygiam, Ilium condidit, Iasius vero Thraciam tenuit, ubi est Samos, quam Samothraciam nominavit: nam Iunonis alia est Samos insula. quamquam civitas Thraciae, qVnde postea cum responsum esset «antiquam exquirite matrem» et Aeneas Italiam peteret, de Thracia
Abbreviated transcription (Latin):
farera rbrona induit lagnoasit omine coelesti dic̃ alibi nã te maioribꝰ irepꝑaltĩ auspi¬
Post paulañ deciscens ĩ fontẽ edactiis est ꝗ & ip̃e siccatus est sacris ĩ terceptus uestȩ .n. li¬
illud est tectũ ngastũ ingẽs et ñ ĩ angusto loco senatus cõsiliũ hẽre nõ poterat unde tẽplũ
ueste nõ fuit augumo cõsecratũ ne illic cõueniret senatus ubi erant uirgines Nã hec
fuerat regia Nume põpilii. Ad atriũ aũt ueste cõueniebãt quod a templo remotũ suerat.
possa sulco et sunt ista reciproca nã et sulcũ põit pro fossa ut ausim uel tenuis uitẽ cõmu¬

Expanded text:
ateras’. MAGNO autem OMINE caelesti dicit: alibi «nam te maioribus ire per altum auspiPost paulatim decrescens in fontem redactus est, qui et ipse siccatus est sacris interceptus: Vestae enim liillud est «tectum augustum, ingens». Et nisi in augusto loco consilium senatus habere non poterat: unde templum Vestae non fuit augurio consecratum, ne illuc conveniret senatus, ubi erant virgines; nam haec fuerat regia Numae Pompilii: ad atrium autem Vestae conveniebat, quod a templo remotum fuerat. FOSSA sulco. Et sunt ista reciproca; nam et sulcum ponit pro fossa, ut «ausim vel tenui sulco com
Abbreviated transcription (Latin):
aut ante alios petit aut certe pulcherrimꝰ ante alios. Miro amore: noua ĩtẽpã¬
tia. Sed uariis ꝑꝑ apes et incendiũ & pꝑoraculũ fauui. portenta. signa q̃ st me¬
dia Nam etbona et mala sunt portenta. laurus erat. latinus post mortẽ lauini frĩs
cũ lauiniũ amplificar& ab inuenta lauro laurolauiniũ id appellait inpenetralib. penena¬
le est om̃is interior ꝑs domus licesit ĩtecta. Unde lauo fuisse ĩpenetralibꝰ nõ ẽmiꝵꝵ Netii.

Expanded text:
aut ‘ante alios petit’, aut ‘pulcher ante alios’. MIRO AMORE nova intemperanaut ‘ante alios petit’, aut ‘pulcher ante alios’. MIRO AMORE nova intemperantia. SED VARIIS propter apes, incendium, oraculum Fauni. PORTENTA signa quae sunt media: nam et bona et mala sunt portenta. LAVRVS ERAT Latinus post mortem fratris Lavini cum Lavinuum amplificaret, ab inventa lauro Laurolavinium id appellavit. IN PENETRALIBVS penetrale est omnis interior pars domus, licet sit intecta: unde laurum in penetralibus fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
precedit illud accipiendũ est higinu ꝗ ait latinos plures fuisse. ubi in telligemus
ut Salii. urbem romã sicuti ego accepi cõdide̾ atq hũere initio troiani Ultimꝰ au
ctor: p̾muis ut sup̃mũ dicimꝰ sũmũ proh sup̃me uꝑꝑ.primaq orens errepta
uiuẽta. ꝑtransitũ tangit historiam. Amata duos filios uolũtate prĩs eneȩ spõ¬
derites sororem factione interemit: unde & errepta dix̃ qĩ ꝑ uim. fato aũt dit̃
uolũte. Nam dii id fant̾ quod sentiũt nõ ut homines. de qͣbiis lectũ ẽ Aliud
clausum ĩpectore: aliud ĩ lingua ꝓmptũ hẽre. Iam matura uito iam plenis nubił
ãnis: nõ est iteraͦ sed ẜm uis locutꝰ ẽ in qͦ & exantioꝵ rõne et exhĩtu corporis
ȩtas comprobat᷑ pͥmũ gͦ ad hĩtum secũdũ ad ãnos ꝑrin&. clatio: latuĩ ps ẽ au¬
soniȩ unde pͥus dix̃. quod minus est sic intulit. totaq ausoĩa ꝓetit ante alios:

Expanded text:
ratio non procedit, illud accipiendum est Hygini, qui ait Latinos plures fuisse, ut intellegamus ut Sallustius "urbem Romam, smum’ summum dicimus: «pro supreme Iuppiter». PRIMAQVE ORIENS EREPTA IVVENTA per transitum tangit historiam. Amata enim duos filios, voluntate patris Aeneae spondentes sororem, factione interemit: unde et ‘erepta’ dixit, quasi per vim. ‘Fato’ autem dicit voluntate: nam dii id fantur quod sentiunt, non ut homines, de quibus lectum est «aliud clausum in pectore, aliud in lingua promptum habere». IAM MATVRA VIRO IAM P. N. A. non est iteratum, sed Primum ergo ad habitum, secundum ad annos pertinet. LATIO Latium pars est Ausoniae: unde dixit primo quod minus est, sic intulit «totaque Ausonia». PETIT ANTE ALIOS
Abbreviated transcription (Latin):
et liuiũ quod & ip̃e docer nec te troia capit castroꝵ ĩ morem. hoc est breuẽ. primis atꝙ
romane militiȩ ex pͥmit morẽ. Nã post pub̾tatẽ armis exercebant᷑ & sextodecimo ãno milita¬
batt quo ã solo sub custodibꝰ agebant nec ẽ ꝯium longa ppłos ĩpace regebat. nã lic& ĩ pae¬
nouitatis oñdit opĩones Ingentes n esse quos pͥmũ uidimꝰ opinam̃. Reportat aut reuorat
susminores & tunc demũ senatus ex̃ inbẽ populita noscebat et ita si uisum fuisset admit¬
no fcbar curia iẽplũ qr ut diximꝰ s̃ Curia nõ nisi ĩaugurato erat loco a nete ceso: ler saen¬
Nciui anua pailañ fiebat festis diebus. ꝑerpetuis mẽsis lõgis ad ordinẽ exeqͥns sedentiũNa¬
Sine intesligẽdũ estita ut nati suerãt siceoꝵ umagies siuisse cõpositas excedro qđ lignũ nõ¬

Expanded text:
et Livium: quod et ipse dicit «nec te Troia capit». CASTRORVM IN MOREM brevem scilicet. PINNIS ATQVE Romanae militiae exprimit morem; nam post pubertatem armis exercebantur et sexto decimo anno militabant, quo etiam solo sub custodibus agebant. Nec est contrarium «longa populos in pace regebat»: nam licet in panovitatis ostendit opinionem: ingentes enim esse quos primum videmus optus minores, et tunc demum senatus extra pomeria postulata noscebat, et ita si visum fuisset admituia, ut diximus, curia non erat nisi in augurato loco. ARIETE CAESO hoc sacrificium in ianua Palatii fiebat festis diebus. PERPETVIS MENSIS longis, ad ordinem exaequatis sedentum: masane intellegendum est, ita ut nati fuerant, sic eorum imagines fuisse compositas. Ad v. 178
Abbreviated transcription (Latin):
diuiã uelis ut ĩ ip̃ĩs uelis rõsit uię spirãt aure ĩ noctẽ qr ut diximus tempoꝵ mutane
losblumie. Ita n mobilitas aqu̾e fac̃ uideĩ circee radutit littora terrȩ. ut diximꝰs mous
iste ante hãc ĩsulã fuit paludib n a ꝯtinẽti segregabat̃ quas excludit limꝰ de albanis mõ
cũ soleat ut dines equm Diues pyctii uestis& auri Diues opura uariaꝵ a naccessos. ĩ ac¬
ad quos nullus debeat accedẽ uraut illaudati nescit busiridis aras. ha ẽ illaudabił Nlam
ꝯsederat ilice da phnis. percurens pectine telas aut manu peur̃ens aut ictu pectinis ut uide

Expanded text:
SPIRANT AVRAE IN NOCTEM quia, ut diximus, temporum mutatione VLO SVB LVMINE ita enim mobilitas aquae facit videri. CIRCAEAE RADVNTVR LITORA TERRAE ut diximus supra, mons iste antehac insula fuit, paludibus enim a continenti segregabatur, quas exclusit limus de Albanis montcum soleat, ut "dives equum, dives pictai vestis et auri" . inaccessos inacd quos nullus debeat accedere, ut "aut inlaudati nescit Busiridis aras" , hoc est inlaudabilis, nam consederat ilice Daphnis" . percurrens pectine telas aut manu percurrens; aut ictu pectinis, ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
nurati cũ ẜuis: et clientibꝰ siuis cõtra ueĩentes dimicauert & insidus apud cremerĩ flu¬
ꝗ postea cũ hãnibał impetum ferre nõ posset mora eum elusit. &ad campãiam trax̃
ubi deliciis uirtiis eius obtorƿuit. hic est de quo fuuiꝰ Unus homo nobis cunctãdo¬
restituit rem. Non ponebat enĩ rumores ante salutem frgo postꝗͣ magisq uiri nũc
ent. et est rheionicꝰ locusꝰ. s pirantia ęxa aĩata horatius et molles imitabr̃ ere capil¬
los. u iuos uultꝰ hoc est ꝗ dix̃ spirantia ꝑ era corynthios indicat ꝑ marmor parios
ꝑ actioem cãe athenienses ꝑ astroĩam egyptios et caldeos. Pacis morẽ: leges paciss po¬
liis Marcellus opimis: hic gallos et poenos eq̃stri certamĩe suꝑauit. Uiridomaꝵ etiã
galloꝵ ducem manu propria ĩteremit. et opima retulit spolia. q̃ dux detraxerit du¬

Expanded text:
ui cum coniurati cum servis et clientibus suis contra Veientes dimicarent, insidiis apud Cremeram fluui cum coniurati cum servis et clientibus suis contra Veientes dimicarent, insidiis apud Cremeram flun pubi deliciis eius virtus obtorpuit. ‘Ille’ est de quo ait Enrestituit rem: Non ponebat enim rumores ante salutem. Ergo magisque magisque viri nunc ent: et est rhetoricus locus. SPIRANTIA animata. Horatius «et molles imitabitur aere capillos». VIVOS VVLTVS hoc est quod dixit ‘spirantia’. Et per aes Corinthios indicat, per marmor Parios, per actionem causarum Athenienses, per astronomiam Aegyptios et Chaldaeos. PACIS MOREM leges pacis. SPOLIIS MARCELLVS OPIMIS hic Gallos et Poenos equestri certamine superavit. Viridomarum etiam, Gallorum ducem, manu propria interemit et opima retulit spolia, quae dux detraxerat du
Abbreviated transcription (Latin):
postea fugit ĩ gͥciam et illic occisus est Argos uero & Nycenas alii uicerũt. ultus auos. aut
distĩguendũ ut sit troiȩ minerue ꝓ troianȩ pͥncipale ꝓderiuatĩo. Aut certe alios troiae
nũ dic̃ ꝗ scripsit historias multas & & multa bella consecit. Nam Uticeu sen pñte au¬
gusto. contra quem pr̃ eius dimicauit & Anticatones rescripsi ͭ laudare nõ poterat. S ipͣ¬
les tñ gnẽ. Namq ꝑ corneliam nepotes sxipioĩs africã fuerũt. unde iuuenał adcã
tolle tuũ p̃eor hãnibalẽ uictũq syphacem. Ergo Scipiõis dic̃ ꝑ Gracchi genus Duo aũt
Hic est ꝗ rñdit legatis sãnitũ aue sibi offerentibꝰ romanos nõ aurũ here uelle sed
auꝵ hẽntibus imꝑare .s erane serentẽ: Attilius ꝗdam senatoꝵ fuit. ꝗ cum agrũ suũ
coleret eu ocatus ꝑꝑ uirtutẽ merint dictaturã: xrauus aũt a serendo dictus est ꝗ uoi
fessum ripitis fabu: Curme o fabii fessũ ad ur̃am trahitis narmͦuem. Aut fessũ tristẽ

Expanded text:
VLTVS AVOS aut hic distinguendum, ut sit ‘Troiae Minervae’ pro Troianae, principale pro derivativo; aut certe ‘avos Troiae’, um dicit, qui scripsit historias, multa etiam bella confecit; nam Vticensem, praesente Augusto, contra quem pater eius e dimicavit et Anticatones scripsit, laudare non poterat. les tamen genere: namque per Corneliam nepotes Scipionis Africani fuerunt, unde Iuvenalis ad eam "tolle tuum precor Hannibalem victumque Syphacem" . ergo Scipiones dicit per 'Gracchi genus'. duo autem Hic est qui respondit legatis Samnitum aurum sibi offerentibus Romanos non aurum habere velle, sed aurum habentibus imperare. SERRANE SERENTEM Atilius quidam senator fuit, qui cum agrum suum coleret euocatus propter uirtutem meruit dictaturam; Serranus autem a serendo dictus est. Hic fessum rapitis fabii cur me, o Fabii, fessum ad vestram trahitis narrationem? aut certe 'fessu
Abbreviated transcription (Latin):
Marie de lnt sod trictt Comẽtatores Nume legis ĩmemores Cui fac̃ mẽtiõem liuius
huis morie oandis uehmes doluit. Nã astabił fuit & august filiꝰ Ad funeris huiꝰ hotio¬
rem Naguis tus sexcentos lec tositra cuutatẽ ire uissit ho aũt apud maiores głiosũ sue¬
rar e dobis ꝓ q̃lia t fortune Nam sylla sexmillia hiũt lgit̾ cũ ingẽti głia et pomꝑa allatꝰ
et i camipo in artio rił sepuitus Eigo mõ in augusti adulatiõeta q̃i epythaphiũ ei dic̃. & cõstat¬
Hũc hbrutanta pnũciatione Augusco et oitauie esse recitatũ ut fletunimio ĩperarẽt si¬

Expanded text:
Varie de hoc loco tractant commentatores, Numae legis inmemores, cuius facit mentionem et Livius. hementer ciuitas doluit; nam et affabilis fuit et Augusti filius. Ad funeris huius honorem Augustus sescentos electos ire intra ciuitatem iussit — hoc enim apud maiores gloriosum fuerat et dabatur pro qualitate fortunae; nam Sylla sex milia habuit —; igitur cum ingenti pompa allatus et in Campo Martio est sepultus. Ergo in Augusti adulationem quasi epitaphium dicit hunc librum tanta pronuntiatione Augusto et Octaviae esse recitatum, ut fletu nimio imperarent si
Abbreviated transcription (Latin):
enpedem. uic̃ aũtꝰ corytin ceruam dc̃am a loco. fixerir. aũt statuerit dilassauerit.
paludem posint et ĩtelligamꝰ eim ante sagitis fuisse cõfixã post exactam et adustã. Ry
sȩ de uertice mons est Iindie de quo loꝗt̃ Coete& est Nysȩ cititis ĩ mõte pnaso in q̃ liber
regnis italie reuoc&. Quis procul ille aũt nũc redit ad romanos reges ꝗ septem fuerũt
Romul Numa põpiliꝰ Tullushostiliꝰ Ancusiareus. Targniꝰ p̾scus Serur tullus. Targniꝰ
suꝑbus Mira aũt utit᷑ fantasia urqĩ oñdat se nõ agͦstẽ eum ꝗde gente romana nõ fuc¬
rat Romulo n mortuo quo ãno senatus regnasset ꝑdecurias quod tempꝰ incerregnum¬
dictum est tediosum usum est et qͥsitus est rex Sed cum in urbe nullus idoneus
esset ĩuentus orta bona Pompilii fama quod esset apuid Cures ciuitatem sabinoꝵ Ro¬
gatus itaꝗ ꝑ legatos accepit imperiũ ꝗ ferociam ppłi a bellis ad sacra cõtulit. Unde & Nu¬

Expanded text:
'aeripedem'. vicit autem Cerynitin cervam, dictam a loco. 'fixerit' autem statuerit, delassaverit.paludem ipsam posuit. et intellegamus ante eam sagittis fuisse confixam, post exsectam et adustam. Ad v. 805 Nysae de vertice mons est Indiae, de quo loquitur. ceterum est et Nysa civitas, in qua Liber regnis Italiae revocet? QVIS PROCVL ILLE AVTEM nunc redit ad Romanos reges, qui septem fuerunt: Romulus, Numa Pompilius, Tullus Hostilius, Ancus Marcius, Tarquinius Priscus, Servius Tullius, Tarquinius Superbus. Mira autem utitur phantasia ut quasi ostendat se non agnoscere eum qui de gente Romana non fuerat. Romulo enim mortuo cum anno senatus regnasset per decurias, taediosum visum est et quaesitus est rex. Sed cum in urbe nullus idoneus esset inventus, orta est bona Pompilii fama, quod esset apud Cures, civitatem Sabinorum. Rogatus itaque per legatos accepit imperium. Qui ferociam populi a bellis ad sacra contulit; unde etiam Nu
Abbreviated transcription (Latin):
romanos duces inter deos ee referẽdos: urrita:qr ip̃a ẽ terra q̃ urbes sustin&: Ideo ei desi¬
celi uentura sbaxẽ. Nam cũ Augustus pñ Cesari ludos funebres exhibẽt stella crinita
ꝑdiem apparuit: quã ꝑsuasiõe Nugusti Cesaris ppłus ẽẽ credidiͭ. hinc est. Ecce dionei.
processit cęsaris astrum. Subaxem ergo idest ad diuinos honores. hic uir hic ẽtibi.
c. lra pro dupͭ  nõ nisi ĩmonosilłis hẽtur ut hec cerat alma parens ꝑ eoꝵ .s. piullegi

Expanded text:
iud ostendit nisi Romanos duces inter deos esse referendos. TVRRITA quia ipsa est terra, quae urbes sustineiud ostendit nisi Romanos duces inter deos esse referendos. TVRRITA quia ipsa est terra, quae urbes sustineCAELI VENTVRA SVB AXEM nam cum Augustus patri Caesari ludos funebres exhiberet, stella per diem apparuit, quam persuasione Augusti Caesaris esse populus credidit. Hinc est «ecce Dionaei processit Caesaris astrum». ‘Sub axem’ ergo, id est ad divinos honores. HIC VIR HIC EST ‘c’ littera pro duplici non nisi in monosyllabis habetur, ut «hoc erat alma parens», per eorum sci
Abbreviated transcription (Latin):
Auẽtinũ Remus: ꝗ por sex uultures uidit. post Romulꝰ xu. et cũ ille tpr̃e ille numero
de ꝯtendenda urbe certarent orta ꝯtentione de urbis nomĩe inter exercitũ a Romuli mili¬
suo suꝑũ iam signat honorem. Merito uirtutis Mars Romulũ deũ eẽ sig̃t. Supũ n ac
ta: gręcum est. Nam gloriosum dñt Imꝑium terris ĩꝗͣtũ tendit᷑ terra. aĩos eqͣ¬
est inde dubitatio. Et ali dñt breues coliculos a Romulo inclusos. ꝗ tũ alis nominibꝰ
appellabant: Alii uolunt hos ipõs ꝗ nũc sunt a Romulo ĩclusos .i palatinũ Quirinalem
Alii tñ noĩbus appellatos quȩ mutata sunt postea ut de oĩbus rebus legimus fieri. sic̃ etiã
de multis locis et flumĩbus legimus ut scepiꝰ et nomẽ posuit saturnia tellus. role uiriua:
ꝓuiroꝵ fortiũ. Q ualis berecinthya mater: phrygia. Nam bere cỹthos castellũ est phrygie

Expanded text:
Aventinum Remus. Qui prior sex vultures vidit, post Romulus duodecim. Et cum ille tempore, ille numero Aventinum Remus. Qui prior sex vultures vidit, post Romulus duodecim. Et cum ille tempore, ille numero de condenda urbe certarent, orta contentione de urbis nomine inter exercitum, a Romuli miliSVO SVPERVM IAM SIGNAT HONORE merito virtutis Mars Romulum deum esse significat: ‘supeTA graecum est, nam κλυτόν gloriosum dicunt. imperivm terris iest inde dubitatio. et alii dicunt breves septem colliculos a Romulo inclusos, qui tamen aliis nominibus appellabantur. alii volunt hos ipsos, qui nunc sunt, a Romulo inclusos, id est Palatinum, Quirinalem, aliis tamen nominibus appellatos: quae mutata sunt postea, ut de multis locis et de fluminibus legimus, ut «saepius et nomen posuit Saturnia tellus». PROLE VIRVM virorum fortium. QVALIS BERECYNTIA MATER Phrygia nam Berecyntos castellum est Phrygiae
Abbreviated transcription (Latin):
Amulius pepulit. eriam Iliam eiꝰ filiam sacerdotẽ neste fec̃. De hac et Marte nati st Re¬
mus& Romulus ꝗ cũ adoleuissent: ociso Amulio auũ Numitorẽ in regnũ reuoca¬
uerũt et cũ eo uno anno regnaueꝵt. Postea ꝑꝑ angustias imperii Romam captatis
auguriis condiderunt: Ergo auo se seaddit comitem: aut auito se iũget ĩꝑio. Nut certe
ẜmꝰ Enniũ refert̃ inter deos cum enea dic̃. Namq iliam fuisse filiam E neȩ: qual
si est eneas auus est Romuli unde ẽ addidit Assarici quẽ sangiũs. Nam hoc epitixto
nõ sine cã est introductũ: quod ẽ propͥum enee. Nam Assaracuis pr ẽ Capis. Capis Anchisę
Anchises Ence. Uiden: den. nalr̃ longa est. breuẽ tñ eam posuit secutus fnniũ. et adeo ẽ
hũit qĩ cũ frẽ cõmunia. Et n. ad captanda auguria mõtem palatitiũ tenuit Romulus.

Expanded text:
Amulius pepulit et Iliam, eius filiam, sacerdotem Vestae fecit. de hac et Marte nati sunt ReAmulius pepulit et Iliam, eius filiam, sacerdotem Vestae fecit. de hac et Marte nati sunt Remus et Romulus. qui cum adolevissent, occiso Amulio avum Numitorem in regna revocaverunt et cum eo uno anno regnaverunt. postea propter angustias imperii Romam captatis auguriis condiderunt. ergo 'avo se addet comitem' aut avito se iunget imperio, aut certe, secundum Ennium, referetur inter deos cum Aenea: dicit namque Iliam fuisse filiam Aeneae. quod si est, Aeneas avus est Romuli. unde etiam addidit 'Assaraci quem sanguinis': nam hoc epitheton non sine cAnchises Aeneae. VIDEN ‘den’ naturaliter longa est, brevem tamen eam posuit, secutus Ennium: et adeo eius habuit, quasi cum fratre communia. Etenim ad captanda auguria montem Palatinum Romulus tenuit,
Abbreviated transcription (Latin):
bñ aũt misis ꝗ etũ post corpus hñt corpis sordes. unde ẽ nec funditus omnes corpone
Ergo exercent̃ penis: qr deposito corpore sordes sipsũt. poenas aũt nõ ꝑferũt aĩȩ sed illiꝰ ꝯ¬
iũctiõis reiliꝗę q̃ fuit inteR. iĩam & corpiis. Nam lic& ista duo ꝑse poenas ꝑferre nõ pos¬
rena : et hec igni dñ purgaiͬ. ignis n. ex terra orit᷑: quo exurũt᷑ oĩa. nã celestis nihil perurit
tres purganes. Nam aut teda pingãt᷑ et sulfure aut aqua abluũt᷑ aut aere uentillant᷑ qđ
uenit cuperent lustraĩ siqua darent̾ sulfura cum redis &si for& huĩda laurus: Et ĩ ip̃is¬

Expanded text:
 quae etiam post corpus habeant corporis sordes: unde est 'nec funditus omnes corporeae  libro" . Ad v. 739 Ergo exercentur poenis quia deposito corpore sordes supersunt. poenas autem non perferunt animae, sed illius coniunctionis reliquiae, quae fuit inter animam et corpus: nam licet ista duo per se poenas perferre non posrena: et hae igni dicuntur purgari; ignis enim ex terra est quo exuruntur omnia, nam caelestis nitres sunt purgationes: nam aut teda purgant et sulphure, aut aqua abluunt, aut in aere uentilant, quodvenit? cuperent lustrari, si qua darentur sulpura cum taedis et si foret umida laurus, illi
Abbreviated transcription (Latin):
phrygiũ dic̃. Et sciendũ hic Tiaras pusur patioem dictũ. Nã bec tiara dicimꝰ. tacli cipo
Iuuenal et phrygia uestit᷑ bucca tiara. obtum tenet dra: Ordo est latinus de fixi ten&
ora. et obtutu i. intuitu solo heret ĩ mobilis. Intentos noluẽs oculos. cogirantis est geitꝰ
et hoc ẽ labor iliadũ. portendi. porro tendi p̃dici sigͥsicari pꝰ aribus auspiciis. pari põtate
cũs. dñ urã ĩ coepta secundẽt: anitiquo more locuturꝰ de puꝰis rebus .i. de pace et nuptis
legimus. hinc eit indiuinatione si ꝙ ex aliqua ueteri rõne t̃ Iouẽ g optimũ maximũ
agri. ubtas alibi pecoriq et uitibus almis aptius uberit. et maior peticiãe promissi
nam litus illi tm̃ petierant. ꝑ acis erit. foederis ab eo ꝙ seꝗt id ꝗ p̃redit. ⁊ yrãni: grece dĩ¬
raxis. Nam apud illos tyrãni et regis nulla discretio ẽ lice apud nos incubator imꝑii ty¬

Expanded text:
Phrygium dicit. et sciendum 'hic tiaras' per usurpationem dictum, nam 'haec tiara' dicitur: melius ergo Iuvenalis "et Phrygia vestitur bucca tiara" . Ad v. 250 Obtutu tenet ora ordo est: Latinus defixa tenet ora et obtutu, id est intuitu solo haeret inmobilis. Ad v. 251 Intentos volvens oculos cogitantis est gestuset hoc est 'labor Iliadum'.  nostra incepta secundent antiquo more locuturus de publicis rebus, id est de pace et nuptiis legimus. hinc est in divinatione Ciceronier accipio. VBER AGRI ubertas: alibi «pecorique et vitibus almis aptius uber erit». Et est maior petitione promissio: nam illi tantum litus petierant. PACIS ERIT foederis: ab eo quod sequitur id quod praecediregis, nam apud eos tyranni et regis nulla discretio est: licet apud nos incubator imperii ty
Abbreviated transcription (Latin):
constat i obliuioẽ Gentes ppłiq ĩnumeraꝵ gentiũ et ppł̃od anime.
floribus insidunt: insido illi rei ut insideit qͣtus mise deus Insisto aũt illã rem. ut
nulli fas casto sceleratũ ĩ siste̾ limen. lilia fundũt᷑ circa flores spẽm ꝑ gnẽ cosuit E li¬
mina porro: longe remota et est grecũ ad uerbiũ  onqibene au̾t encã longe a le¬
teo facit qr ad huc iuueĩs est agmĩe. cursu ĩpetu ꝑqd oñdit cuto iri ad senectata qr

Expanded text:
semper vicina. GENTES POPVLIQVE innumerarum gentium et populorum animae. FLORIBVS INSIDVNT ‘insido illi rei’, ut «insidat quantus miserae deus». ‘Insisto’ autem ‘illam rem’, ut «nulli fas casto sceleratum insistere limen». LILIA FVNDVNTVR circum flores. Speciem pro genere posuit. FLVMINA PORRO longe remota; et est Graecum adverbium. Bene autem Aenean longe a Lethaeo facit, quia adhuc iuvenis est. AGMI
Abbreviated transcription (Latin):
ueueruit aggeribus socer alpinis .a. munimẽtis alpiũ. hec nitiliȩ muroeꝵ exhidẽt uicẽ
Sccer nero qͦr pomreius huĩt Iuliã filiam Cęsaris. q̃ nõ ĩꝑtu perũt uinde ẽ isti facile ĩ¬
arce monoeci. de liguria ubi est portus onoeci heulis Dictusaũt uel ꝙ pulsa
uel ꝗ pulsis
oibus illic solus h̃tauit. uel ꝗ in eius templo nũꝗ aliꝗs deoꝵ simul colit̃ sic̃ intemplo iouis
nem fecit ppłs Ro. belloꝵ ciuiliũ octies n gesta st̃ tera Cesare contra põpeiũ ĩ thesalia stẽ
contra cius filiũ magm ĩ hyspãa Itẽ cõtra subã &Catonem ĩ astica. Mortuo cesare ab Au¬
gusto contra Cassiũ et briitũ ĩ phylippis ciutate thesaliȩ Entra I. Antõium pusii Cõta¬

Expanded text:
exhibent vicem. ‘Socer’ vero, quia Pompeius habuit Iuliam, filiam Caesaris, quae in partu periit. Vnde etiam isti facile inARCE MONOECI de Liguria, ubi est portus Monoeci Herculis. Dictus autem Monoecus vel quod pulsis omnibus illic solus habitavit, vel quod in eius templo numquam aliquis deorum simul colitur, sicut in Iovis nem fecit populus Romanus bellorum civilium. Septies enim gesta sunt: ter a Caesare, contra Pompeium in Thessalia, contra eius filium Magnum in Hispania, item contra Iubam et Catonem in Africa; mortuo Caesare ab Augusto contra Cassium et Brutum in Philippis, civitate Thessaliae, contra Lucium Antonium in
Abbreviated transcription (Latin):
nec me mei curꝰ sefellit. nec decep̃ me dulcissimꝰ filiꝰ nã nocts est mea cura .i. tui et di¬
tudo oñdr̃ cũ pr̃ eiꝰ ingemit casib lybiȩ tibi regna necereut. aut ꝗr dde uinoneait i e¬
nus haud tatito cessabit cardine res Aut quod ẽ inelius illud timui dic̃ nedũ apuaͥ
regna carthagĩs noluptatibꝰ nacabas ĩpiũ fitale derelĩquẽs. Unde ꝑ transitũ ĩ siniat ꝗd¬

Expanded text:
NEC ME MEA CVRA FEFELLIT nec decepit me dulcissimus filius, nam vocativus est ‘mea cura’, id est tu. Et diNEC ME MEA CVRA FEFELLIT nec decepit me dulcissimus filius, nam vocativus est ‘mea cura’, id est tu. Et ditrie eius ingemit casibus. LIBYAE TIBI REGNA NOCERENT aut quia de Iunone ait Venus «haud tanto cessabit cardine rerum»; aut, quod est melius, illud dicit: timui ne, dum apud regna Carthaginis voluptatibus vacas, imperium fatale derelinqueres. TRISTIS IMAGO
Abbreviated transcription (Latin):
rto ĩ circul. lucis hĩtamus opacis: uarie dixit q̃ prouite uarietate ꝯtingũt ihis
le receriti: ualde uirẽti ut peĩtiisq sonãtes. Inclusas aĩas. nõ reuera ĩclusas sed sepatas¬
a multitudĩe qͦ faciliꝰ agscerẽt᷑. Iustribat studio recolens: circuibit studiose retrictis
ĩclusas aĩas aut segregatas. aut ẜm ritũ antiquũ. Multitudĩem n si numerire non
soterãt eĩ ĩcertũ locum ꝓꝑtes ĩclidebant. &iti ꝗͣta te̾t uidebant. Quod ẽi xerses suo
ip̃e a lacris. Et sciendũ ẜm ãtiquos. et alacris et alacer nũꝙͣ dicimꝰ lice Ennĩꝰ tã demi¬
sculino ꝙ de feminino gne dixisse nũc masculĩo utrũꝗ damꝰ De seminĩo alic ñꝗͣ
als orit̾ q̃stio. quod dic̃ sic eꝗdem ducebam aĩo . expectata ꝓbata. ut rebus spectata u¬
eẽ. & ꝑ hoc ĩtelligunis fatałi eneam ad ĩferos descẽdisse Non n nisi fatalia dephedũit.

Expanded text:
rito in circulis. LVCIS HABITAMVS OPACIS varia dicit, quae pro vitae varietate contingunt. In his LE VIRENTI valde virenti, ut «penitusque sonantis accestur. Ad v. 681 Lustrabat studio recolens circumibat studiose retractans. 'inclusas' autem aut segregatas, aut secundum antiquum ritum. multitudinem enim si numerare non poterant, eam in locum certum includebant ipse alacris. Et sciendum antiquos et ‘alacris’ et ‘alacer’, et ‘acris’ et ‘acer’ tam de masculino quam de feminino genere dixisse. Nunc masculino utralias oritur quaestio, quod dicit «sic equidem ducebam animo». EXPECTATA probata, ut «et rebus spectata ier quod intellegimus fataliter Aenean ad inferos descendisse. Non enim nisi fatalia deprehenduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑae factũ n. laudat dñs pulcra ꝓ lib̾tate ꝑsonã uituꝑat. Ut cũq ferẽt ea fata minores. etũ¬
si lauderis aposteris ex torq̃re debet ium naturȩ amor prĩę.giun decios. ꝗnimo decios re¬
spice. Isti duo fuerunt ꝗ mures dicti sunt pr̃ et filius. hoꝵ altea se bello galliͦ qlter sãnu
duo fuerũt hoꝵ pͥoꝵ uicit hasdrubalem alter est filius iulię sororis sororis augusti. seuũ¬
ꝙ securi aspice torq̃tum: hic gallũ quendã singłi certamĩe suꝑauit & eius sibi torquen
ĩposuit unde et nomen accẽpit. Hhic ad urbem ꝑgens p̃cępit filio ut tiĩc castra tueret᷑ si¬
le nacta occasione uictoriã ꝯsecutus ẽ. Reuersus postea pr̃ laudauit fortunã poͥ.Rd. sed
sliuiiũ deletis legiꝰnib euerterui̾t urbem Romanã absq capitolio proquo ĩmẽsam
iecuniam accepũt Tunc Camillus absens dictatorẽ scuis cũ diu ce̾t apd Ardeam ĩ exilio

Expanded text:
 factum enim laudat dicens ‘pulchra pro libertate’, personam vituperat. VTCVMQVE FERENT EA FACTA MINORES etiamsi lauderis a posteris: extorquere debet naturae vim amor patriae. QVIN DECIOS quin immo Decios respice. Hi duo fuerunt, qui Mures dicti sunt, pater et filius. Horum alter se bello Gallico, alter Samnduo fuerunt. Horum prior vicit Hasdrubalem, alter est filius Liviae, uxoris Augusti. SAEVVMQVE SECVRI ASPICE TORQVATVM hic Gallum quendam singulari certamine superavit et eius sibi torquem inposuit, unde nomen accepit. Hic ad urbem pergens, praecepit filio, ut tantum castra tueretur. Ille, nacta occasione, victoriam consecutus est. Reversus postea pater laudavit fortunam populi Romani, sed fluuium delectis legionibus euerterunt urbem Romam absque Capitolio pro quo immensam peccuniam acceperunt. Tunc Camillus absens dictator est factus, cum diu esset apud Ardeam in exilio
Abbreviated transcription (Latin):
iunctos amicitis. Unde infert. et iam nũc socioꝵ assuesate mensis Annua q̃ diffene nefas
anniuersaria sacrificia ideo nõ differũt᷑: qr nec iterari pñt. Nam kalendaria siqua fueñt
ratione dilata pñt repeti: nec piaculũ eoꝵ intermissione ꝯmittit᷑. dapes: epulę deoꝵ pto¬
prie. ut iouis coena. Sedili: bene sedili. Nam ĩtemplo hercuł lectisterniũ eeᷤ nõ licebat:
Accipit :aut suscipit ad sedendũ :aut pascit. ut illos porticibꝰ rex accipiebat in amplis th¬
rum aũt herbaꝵꝵ suꝑsoliũ fuisse intelligamus. ne sit sedili contram. Congrue aũt dic̃
de leonis pelle esse cohoꝑtum. qi in hercuł sacris. Tunc leti uiuenes. non nacat lęti In
sacris .n. herculis liberi nec serui intererant. nec li̾ni adeo ut Appius. ꝗ sacra hec trãstulit

Expanded text:
iunctos amicitiis: unde infert «et iam nunc sociorum adsuescite mensis». ANNVA QVAE D. N. iunctos amicitiis: unde infert «et iam nunc sociorum adsuescite mensis». ANNVA QVAE D. N. anniversaria sacrificia, ideo non differuntur, quia nec iterari possunt. Nam kalendaria si qua fuerint ratione dilata, possunt repeti, nec piaculum eorum intermissione committitur. DAPES epulae deorum propriae, ut Iovis cena. SEDILI bene ‘sedili’: nam in templo Herculis lectisternium esse non licebat. ACCIPIT aut suscipit ad sedendum: aut pascit, ut «illos porticibus rex accipiebat in amplis». Torum autem herbarum super solium fuisse intellegamus, ne sit sedili contrarium. Congrue autem de leonis pelle dicit coopertum, quasi in Herculis sacris. TVM LECTI IVVENES non vacat ‘lecti’: in sacris enim Herculis nec servi intererant nec liberti, adeo ut Appius, qui sacra haec transtul
Abbreviated transcription (Latin):
Sirabarq duces tencros: hos laudat quo melior sit ille. ꝗ̃ pręfert. Iuuenili ardebat amore.
In est .n. inuenibus studiũ acꝗrendaꝵ amicitaꝵ horatius. aĩusq uirilis q̃rit̃ opes & ami¬
submoenia: Cum sciamus poetas uicinas omnes prouuo hẽre cinitates sic̃ de Didone fac̃
quã nõ unꝙͣ tyriam : Aliquonens sidoniã uocat. Ille mihi insignẽ pharetrã: iiis hospicũ ht̃
inter se remuneratioem. Sed uereũde racet fuander de muneribꝰ suis Auro dedit ĩter¬
ꝑ epistolam dicens male eum dixisse direxi literis duas: cum littere quotiens epistolam
sigñt numeri mni pluralis sint. Contra epistolas binas nõ dicimꝰ sed dias I uncta ẽ mihi
fcedere dextra: antiquis amicitiis ꝑ anchise hospitiũ Qñ huc uenistis amici: Si ꝗdẽ amici
iam uenistis. Ex traneos enĩ ad sacra nõ licebat adhibere: hos aũt adhibet ad sacra: qĩ antiꝗs

Expanded text:
MIRABARQVE DVCES hos laudat, quo melior sit ille quem praefert. IVVENALI ARDEBAT AMORE MIRABARQVE DVCES hos laudat, quo melior sit ille quem praefert. IVVENALI ARDEBAT AMORE inest enim iuvenibus studium adquirendarum amicitiarum: Horatius «animusque virilis quaerit opes et amisub moenia’, cum sciamus Poetam vicinas omnes pro uno habere civitates, sicut de Didone facit, quam nonnumquam Tyriam, aliquotiens Sidoniam vocat. ILLE MIHI INSIGNEM F. ius hospitii habet inter se remunerationem, sed verecunde tacet Euander de suis muneribus. AVRO DEDIT INTER, dicens male eum dixisse «direxi tibi litteras duas», cum ‘litterae’, quotiens epistolam significant, numeri tantum pluralis sint. Contra ‘epistolas binas’ non dicimus, sed ‘duas’. IVNCTA EST MIHI FOEDERE D. antiquis amicitiis per Anchisae hospitium. QVANDO HVC VENISTIS AMICI siquidem amici iam venistis: extraneos enim ad sacra non licebat adhibere. Hos autem adhibet ad sacra quasi antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
corpiis: paterna ĩ eo liniamenta cognoscens. Panca refert: nõ pauca sed paucis .i. breuis hoc
uult dicere multa eum dixiose sed paucis agnoscoq libens: postꝙͣ cognouit ex habiti cor¬
poris uera eẽ q̃ dicebat ẜneas ꝑAnchisen eum̃ laudat adulatione deposita. Sane ĩteragno¬
sco & cognosco suꝑfluo ꝗdam uolũ face̾ discretionẽ. ut cognoscamus nouos agnoscamus
antiquos: & heca poctis metri necc̾itate uariant᷑. Nam agnoscam ꝑꝑ synalĩphin dixit.
hesione uisentem regna sororis. ut diximꝰ s̃. hercules euersa iroia hesionẽ laumedonus filiã
Thelamoni suo comit dedit: ex qua natus est Tericer. Priamuis postea cũ Salamina tẽde̾t
ad uisendũ regna sororis ꝑ Archadiam iter fecit. et tunc ab Euandro suscȩptus ẽ Anchi¬
ses. Uisentem regna uisere cupientẽ p rotinus uno eodemq iprẽ hoc est dũ ꝑgit uidit ardu¬
diam. Nam nõ possumus simul intellige̾ cum Salamina insula sit Ardidia in continenti:

Expanded text:
CORPVS paterna in eo liniamenta cognoscens. PAVCA REFERT non pauca, sed paucis, id est breviter. Hoc vult dicere: multa eum dixisse, sed paucis. AGNOSCOQVE LIBENS postquam probavit ex habitu corporis vera esse quae dicebat Aeneas, per Anchisen eum laudat adulatione deposita. Sane inter agnosco et cognosco superfluo quidam volunt facere discretionem, ut cognoscamus novos, agnoscamus antiquos. Sed haec a poetis metri necessitate variantur; nam ‘agnosco’ propter synalipham dixit. HESIONAE VISENTEM R. S. Vt diximus supra Hercules eversa Troia Hesionam, Laomedontis filiam, Telamoni suo comiti dedit, ex qua natus est Teucer. Priamus postea cum Salamina tenderet ad visendum regnum sororis, per Arcadiam iter fecit, et tunc ab Euandro susceptus est Anchises. VISENTEM REGNA videre cupientem. PROTINVS uno eodemque tempore, hoc est dum pergit, vidit Arcadiam; nam non possumus ‘simul’ intellegere, cum Salamina insula sit, Arcadia in continenti.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ rost recepta sauitate: cũ ex piacione paricidũ ab Apolline petusset nec ab eo rñsa petiissit me¬
ruisset iri concinis cortnã ipãm et tripodẽ apollĩs sostulit Obquod iratus iuꝑꝑ fumõpla¬
le ẜiure p̃cepit cuiꝰ finis humaĩtitis fuit tal. Cum Deyanirã ꝯuigem ꝑ fluuiũ ĩ quo Nessus
de stupro ĩterpellire .ꝙ ħcules cũ cognouisset. Nessum ꝑemit: Eed Nessiis moriens Peyanirã
monuit ut sanguĩẽm suũ exceptũ ẜuaret Etsiqñ aduertisset łxulem delectari singuine.

Expanded text:
qui post, recepta sanitate, cum expiationem parricidii ab Apolline petisset nec ab eo responsa mequi post, recepta sanitate, cum expiationem parricidii ab Apolline petisset nec ab eo responsa meruisset, ira concitus cortinam ipsam et tripodem Apollinis sustulit: ob quod iratus Iupservire praecepit. cuius finis humanitatis talis fuit. cum Deianiram coniugem per fluvium, in quo Nessus de stupro interpellare. quod cum Hercules agnovisset Nessum peremit. sed Nessus moriens Deianiram monuit, ut sanguinem suum exceptum servaret, et si quando advertisse
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ alũne marus fuisse dñ&. q̃ hoc piculũ regionibus irgabant. Ꝙcũ eẽnt płimę uolantes
itã plunas stercoꝵ de se emittebant ut hoĩes et aĩalia necirẽt agros et semũ oĩa cohopirent
Inde ab Augia eliensium rege rogatus ouilia. ꝙ stercore animaliũ congesto pestilentiã tã suis
ꝙͣ uicinis regionibus creauerant in misso alpheo flumĩe pingauit: et regioĩbus ẜalubritate
reddita ip̃m regem negata sibi mercede ĩteremit. Inde equos piomedis ꝗ himaĩs caruuibꝰ uesce
filiũ pemit. Deinde Curytiona pastorem Mlirs filiũ nouissime xrionẽ cuiꝰ abdux̃ armẽta
Item ad hespidas prexit. & Antheũ filiũ terrę uictũ luctatione necauit: Inde in egypto bu
te religatum occisa sagritis aquila libanit a cheloum etiam fluuii deum ꝗ seꝑꝑ Deyanirã
Senci filiam certindo cum Exule ĩuiriae formas cõmutabat mutatũ in Tane auulso ab il¬

Expanded text:
s fuisse dicuntur, quae hoc periculum regionibus inrogabant, quod cum essent plurimae, volantes tantum plumarum de se emittebant, ut homines et animalia necarent, agros et semina omnia cooperirent. inde ovilia Elidensium regis, quae stercore animalium congesto pestilentiam tam suis quam vicinis regionibus creaverant, inmisso Alpheo flumine purgavit et regionibus salubritate reddita, ipsum regem negata sibi mercede interemit. inde equos Diomedis Thracis, qui humanis carnfilium, peremit, deinde Eurytiona pastorem, Martis filium, novissime Geryonem, cuius abduxit armenta. item ad Hesperidas perrexit, et Antaeum, filium Terrae, victum luctatione necavit. inde in Aegypto Buste religatum, occisa sagittis aquila liberavit. Acheloum etiam fluvium, qui se propter Deianiram, Oenei filiam, certando cum Hercule in formas varias commutabat, mutatum in taurum, avulso ab il
Abbreviated transcription (Latin):
lia uenerunt thybrim dixisse ad similitudĩm fosse syracusanę quã fecerũt ꝑĩiuriã asri &
Athenienses iux̃ ciuitatis mue. Namꝗ Liuiꝰ dic̃ ab albano rege thyberino thybrim dictũ nõ ꝑte¬
dium.: Aut certe oraculoł necc̃ĩtate compulsũ pelagiq extrema: ꝑ extrema pelagi actũ Aut
ut dic̃ Donatus ꝑ selagus extrema peligi seqñtem aut pelagi aduerbiũ est.Forturi oĩpotẽs et
in eluctabile fatum: smstoicos locutus est ꝗ nasci et mori fatis dant Media omĩa. fortunȩ. nã
uitę humanȩ inderta sunt oĩa unde et miscuit. ut qiͣ plenũ oñdẽt degma. Nam nihil est¬

Expanded text:
lia uenerunt Thyberin dixisse ad similitudinem fossae Syracusanae, quam fecerunt per iniuriam Afri, item lia uenerunt Thyberin dixisse ad similitudinem fossae Syracusanae, quam fecerunt per iniuriam Afri, item Athenienses, iuxta ciuitatis murum. Liuius dicit ab Albano rege Tdium: aut certe oraculorum necessitate conpulsum. PELAGIQVE EXTREMA per extrema pelagi actum: aut, ut dicit Donatus, per pelagus extrema sequentem, ut ‘pelagi’ adverbium sit. FORTVNA OMNIPOTENS ET ineluctabile fatum secundum stoicos locutus est, qui nasci et mori fatis dant, media omnia fortunae: nam vitae humanae incerta sunt omnia. unde et miscuit, ut quasi plenum ostenderet dogma: nam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
regebat: ut merito aurea secula crederent᷑. decoloꝵ ętas: uiciosa. In omni .n iucioso corpore
in est pessimus coloꝵ. et alludit ad nãm metalli: quam cernimus discolorẽ: nec ĩmerito Supra
.n. dixerat aurea secuila ideo nũc dix̃ decolor etas. Tum manus ausonis. omnes terrę bĩtatores.¬
ut de faunis dix̃. Nduene de uno loco uenients ut Sa¬
turnus. Cõuene de diuersis ut ausones. et sicani. Sicani aũt ẜm nõ ullos ppłi sunt hisparuę
illi pulsi ab iłł quos ante pepulerant ĩ sulã uicinã italia et eam sicauiã a gentis nomine. Siciliã
inmani corpore iybris: hic niscoꝵ rex fuit ꝗ iux hũc fluuiũ pugnans cecidit et ei nomen im¬
posuit. Alii uolũt istũ ip̃m regem latrocinatũ e̾e̾ circa huiꝰ flumĩs ripas et transeuttibꝰ crebris
Nam amabant iaiores ubi aspiratio erat .s. pone̾ ut  septem uel ẜut felera

Expanded text:
R. Vt merito aurea saecula crederentur. DECOLOR AETAS vitiosa: in omni enim vitioso corpore R. Vt merito aurea saecula crederentur. DECOLOR AETAS vitiosa: in omni enim vitioso corpore inest pessimus color. Et adludit ad naturam metalli, quam cernimus discolorem: nec inmerito; supra enim dixerat «aurea saecula», ideo nunc dixit ‘aetas decolor’. TVNC MANVS AVSONIut de Faunis dixit: advenae de uno loco venientes, ut Saturnus: convenae de diversis, ut Ausones et Sicani. Sicani autem secundum non nullos populi sunt Hispaniae,ipsi pulsi ab illis quos ante pepulerant, insulam vicinam Italiae occupaverunt et eam Sicaniam a gentis nomine, Siciliam INMANI CORPORE THYBRIS hic Tuscorum rex fuit, qui iuxta hunc fluvium pugnans cecidit et ei nomen inposuit. Alii volunt istum ipsum regem latrocinatum esse circa huius fluminis ripas et transeuntibus crebras nam amabant maiores ubi aspiratio erat Q ponere. Alii, ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
derent᷑ ut suã educe̾t sobolem dicti sunt inde prareat Neq cultũ erat .i. nullã sui curam hẽbãt õ¬
pone̾ opes. res uare ordinare. parce̾ parto: de die inꝗt uiuebant. nec ĩuenta yuabãt Ramiatq asꝑ uictu
uenatus alebat. cognaro quodamõ uitu alebant᷑. aut uenatu mõtiũ aut arboꝵ ramis. primꝰ ab y
ethereo uenit saturnus olĩpos hoc dic̃ sm poencũ morẽ: Nam saturnus rexfuuit Cretę. quẽ iuꝑꝑ¬
feros ad huc hoĩes magni cuiusdĩ uiri oratione cõpositos. legesq dedit: Atq dix̃ handiunclis
nec legibus equam sed intelligimꝰ: Saturuũ dedisse leges ꝗbus adeo obtẽperauerũt. Cũ iam ãtra
ꝑ naturam sine legibus uiuerent. latiũq uocari maluit: bñ maliit nã et saturnia dcã est
ut et nomen posuit saturnia tellus. et uirgilius latiũ uult dici ꝗ Saturnus illic latuit. Uar

Expanded text:
derentur aut suam educerent subolem, dicti sunt inde procreari. NEQVE CVLTVS ERAT id est nullam sui curam habebant. COMderentur aut suam educerent subolem, dicti sunt inde procreari. NEQVE CVLTVS ERAT id est nullam sui curam habebant. COMPONERE OPES reservare, ordinare. PARCERE PARTO de die, inquit, vivebant nec inventa servabant. RAMI ATQVE ASPER VICTV V. A. cognato quodammodo victu alebanetherio venit saturnus olympo hoc dicit secundum poeticum morem; nam Saturnus rex fuit Cretae, quem Iuppprimo rhetoricorum, feros adhuc homines magni cuiusdam viri oratione conpositos. LEGESQVE DEDIT atqui dixit «haud vinclo nec legibus aequam»; sed intellegimus Saturnum dedisse leges, quibus adeo obtemperaverunt, ut iam ita per naturam sine legibus viverent. LATIVMQVE VOCARI MALVIT bene ‘maluit’: nam et Saturnia dicta est, ut «et nomen posuit Saturnia tellus». Et Vergilius Latium vult dici, quod illic Saturnus latuit.