comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemantes sine fide uixerin& nihil illasũ uistutim
ado accipere uel habere potiisse eredendisume
Isdiam uideamus: quaezit ꝓpristas snacula¬
Dri: Temperanta tempe paentem facit: abstinentem
parcum: sobrium mode pactum pudicum tacitia seriũ
uerecundum : Haec iustus manimo habitat libidines
frenat affectus temperat: desideria sca multi plicat
uitiosa castigat : omnia tntranos confusa ordinat : ordi¬
nata corroborat: ogitationes pracuas remou& inserit
scas: gnem libidinos&e uoluptatis extinguit: conmi teporem
desiderio futurȩ remune ractionis accendit: Mentem
placida traenquillitate componit: & totam semꝑ ab omini
utiorum tempestate deffendit: Nempernta intem¬
pepaentam nostroe ad honestum modiom redigit : Incybo
ipso uel potu ut contentisimus ad possitis ne posamus in¬
pidenter qđ ille qui poscitur foste non habeat: aut alios
qđ de siderio nõst plac& offendat autgula nostre in¬

Expanded text:
blasphemantes, sine fide vixerunt, nihil earum virtutum blasphemantes, sine fide vixerunt, nihil earum virtutum a Deo accipere, vel habejam videamus quae sit proprietas singularum. Temperantia temperantem facit, abstinentem, parcum, sobrium, moderatum, pudicum, tacitum, serium, verecundum. Haec virtus si in animo habitat, libidines frenat, affectus temperat, desideria sancta multiplicat, vitiosa castigat, omnia intra nos confusa ordinat, ordinata corroborat, cogitationes pravas removet, inserit sanctas, ignem libidinosae voluptatis exstinguit, animi teporem desiderio futurae remunerationis accendit, mentem placida tranquillitate componit, et totam semper ab omni vitiorum tempestate defendit. Temperantia intemperantiam nostram ad honestum modum redigit in cibo ipso vel potu, ut contenti simus appositis: ne poscamus impudenter quod aut ille qui poscitur forte non habeat; aut alios quod desiderio nostro placet offendat, aut gulae nostrae int
Abbreviated transcription (Latin):
non sit: Lamsifacit tempertentia tem pestentem pru¬
dentia pridentem iusgtia iustum: & fostitudo fostem: eo
qui tem pertenter & iuste pridenter agit acsosguer nescio
quid possit esse ꝑfectius : Itaque difficile quidem nobis :¬
nomina uistutum quae ex illis quat tuor quas principa¬
les diximus oriuntur ostendere sed cum ꝓprietates &
actus earum coeperini aperiri exipsis effectib sin¬
gularim : qua uistutes ex quib existaoit: forsitan ap¬
parebit: erintamen hoc in primis nosse & tenere
debemus qđ istae uistutes quattuor. uel omnes quae ex
illis existunt dona smĩdi & quod nullus eas hab& habuit
aut habebit: nisicuids̃ qui ÷ omnium uistutum ꝓprietas
& origo contulerit: qñquicumq quocumq tempors
inquacumq gente indm̃ credentes exfide uixerine illi¬
us dono tem perantes ac pridentes: iusti uel fostes fiers
uti. potuerinꝰ: Qui autem nescientes dm̃ uel etam

Expanded text:
non sit. Nam si facit temperantia temperantem, prunon sit. Nam si facit temperantia temperantem, prudentia prudentem, justitia justum, fortitudo fortem; eo qui temperanter, juste, et prudenter agit, ac fortiter, nescio quid possit esse perfectius. Itaque difficile quidem est nobis nomina virtutum, quae ex illis quatuor, quas principales diximus, oriuntur, ostendere; sed cum proprietates, et actus earum coeperint aperiri, ex ipsis affectionibus singularum, quae virtutes ex quibus exsistant, forsitan apparebit. 3. Verumtamen hoc imprimis nosse et tenere debemus, quod istae quatuor virtutes, vel omnes quae ex illis existunt, dona sint Dei; et quod nullus eas habet, habuit, aut habebit, nisi cui Deus, qui est omnium virtutum proprietas et origo, contulerit. Quoniam quicunque, quocunque tempore, in quacunque gente in Deum credentes ex fide vixerunt, illius dono temperantes ac prudentes, justi, ac fortes fieri utique potuerunt. Qui autem nescientes Deum, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ius ignorat: Siquidem totus orbis oriente &occi¬
dente : aquilone & meridie quattuor de termiinari
pastib siue angulis inuenitur: Et ipse adaon qui ÷
humani generis pater: uel gene pcli nomen quod dici¬
tir homo quattuor litteris explicatur : Corpus
quoque quartuor elimentis exstrictum quaeter in
numeri hise contin& sacrtementun: psius eciam ani¬
mae quattuor esse affectiones : quib uel adbonait:¬
mur uel admala & antiqui subtiliter inuenenint & co¬
rim inuenta ꝓbantes postri susceperimꝰ: Sed & quat¬
tuor flumina quae depapa disi fonte ꝓceduric uel quattu¬
or euangelia diuini cursus rotae quertuor &animalia
ala corm quatiuor acfacies : dignitatem numeri huius
abunde cominenduit: tideo uirtictes iste quae tantũ
contnent ꝑ fectionis innumero: sollicite considerae¬
re debemus quantum scitatem conferant animo xp̃iano
& quam nihil ꝑfectionis us quam sit: quod inistis uistutib

Expanded text:
lus ignorat. Siquidem totus orbis Oriente et Occilus ignorat. Siquidem totus orbis Oriente et Occidente, Aquilone et Meridie, quatuor determinari partibus sive angulis invenitur; et ipse Adam, qui est humani generis pater, vel generale nomen, quod dicitur homo, quatuor litteris explicatur. Corpus quoque quatuor elementis exstructum, quaternarii numeri in se continet sacramentum. Ipsius etiam animae quatuor esse affectiones, quibus vel ad bona utimur, vel ad mala, et antiqui subtiliter invenerunt, et eorum inventa probantes posteri susceperunt. 2. Sed et quatuor flumina quae de paradisi fonte procedunt , vel quatuor Evangelia, divini currus rotae quatuor, et animalia, alae eorum quatuor ac facies , dignitatem numeri hujus abunde commendant: et ideo virtutes istae quae tantum continent perfectionis in numero, sollicite considerare debemus, quantam sanctitatem conferant animo Christiano, et quam nihil perfectionis usquam sit, quod in istis virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis infamene: Sed qui lioc quoque malum diuinictus
adiutus euicerit. & spiritalis continentiae uirib fultuss
omnia quib potest aꝑfectione retirdari calcauerit
mentem suam scae uistictis studiobonae uolurtats meli¬
nat tunc ddecta biliter ac deuote nutus omnes peginae
uistutis inse regnantis obseruat: & sic cumdõ suo unus
sps factus: nihil aliut agit semꝑ aut cogitat: nisi inde
clarior ac nobilor fat : & oblectationes omnum uitiori¬
sideamus rate corue rasit phulosofoꝵum
illa sententia qua quattuor uistutes uel ut quos¬
dim uistutum omnium fontes: uitia quoq quattuor
uelut quasdam origines malorim omnium definiunt
rincipales quattuor esse uistutes non solum philofo¬
phisentiunt sedeciam nostriconsentiunt : Sed quare
quattuor uel quaesine opera singularim: hoc dño in
iuminante : debemus breuiter demonstrare : Quater¬
narium numerum ꝑ fectionifacraetum: penenul¬

Expanded text:
itionis infamant. Sed qui hoc quoque malum divinitus itionis infamant. Sed qui hoc quoque malum divinitus adjutus evicerit, et spiritalis continentiae viribus fultus, omnia quibus potest a perfectione retardari, calcaverit; mentem suam sanctae virtuti, studio bonae voluntatis inclinat; tunc delectabiliter ac devote nutus omnes reginae virtutis in se regnantis observat; ac sic cum Deo suo unus spiritus factus, nihil aliud agit semper aut cogitat, nisi unde clarior ac nobilior fiat, et oblectationes vitiorideamus nunc an vera sit philosophorum illa sententia, qua quatuor virtutes, velut quosdam virtutum omnium fontes, vitia quoque quatuor, velut quasdam origines malorum omnium definiunt. Principales quatuor, esse virtutes non solum philosophi sentiunt, sed etiam nostri consentiunt. Sed quare quatuor, vel quae sint opera singularum, hoc, Domino illuminante, debemus breviter demonstrare. Quaternarium numerum perfectioni sacratum pene nul
Abbreviated transcription (Latin):
tas supe pacta dimisserit: mundiuanitas occupabit:
sicut illi nobis exemplosun quidilectationem sibi
tus contraedicimu & ambrtioni suc cum bunc:
Atuntur dilicus acuestib accuratis adlixuriam cum ani¬
lis pueris ac potentib equis ad popa accipitrib acrig¬
natis canib: aduenatum uenationib: crebris alluixum &
ambitiosĩ appapatus lactantiam: neces sarium mentiun¬
tur ornatum: am ridere effuse uocem ꝓcacib acuinis
attoller  tur pes iocos libenter audipe : aliorun poeram
suam facere fatigando laetitiam orbanos quosque qua¬
uis turpes explere deliciis syrios necessariis indigen¬
tes abicere : domos aommplissimas &ornatis extnien
facultates suas idesinenter augere : alienis ꝑuadendis
sednescio cuius utilitatis existim̃ar: ut illa quax dixi
uel alia multa similia : non solum libenter exercean&ꝰ
sed eciam hinc eos obiurgantes inrideu mepti necpr¬
dentes illos quilicita &usitaeta nobnlib: crimine amb¬

Expanded text:
tas superata dimiserit, mundi vanitas occupabit: tas superata dimiserit, mundi vanitas occupabit: sicut nobis illi exemplo sunt qui delectationem sibi tus contradicunt, et ambitioni succumbunt; utuntur deliciis ac vestibus accuratis ad luxuriam, comatulis pueris, ac potentibus equis ad pompam, accipitribus ac saginatis canibus ad venatum, venationibus crebris ad luxum, ambitiosi apparatus jactantiam necessarium mentiuntur ornatum. 2. Jam ridere effuse, vocem procacibus cachinnis attollere, turpes jocos libenter audire, aliorum poenam suam facere fatigando laetitiam, urbanos quosque quamvis turpes, explere deliciis, serios necessariis indigentes abjicere, domos amplissimas et ornatas exstruere, facultates suas indesinenter augere, alienis pervadendis,sed nescio cujus utilitatis existimant: ut illa quae dixi, vel alia multa similia, non solum libenter exerceant, sed etiam hinc eos objurgantes irrideant, ineptire credentes illos qui licita et usitata nobilibus crimine amb
Abbreviated transcription (Latin):
quib: friuntur: omnes sui amatores inuitat: Offest
nudo i: titiae uestimentum inluminato sui apparatus
demonstrat ornatum: Diffident dese ꝑfectionis suaȩ
ꝓmittit auxilium hostatur & ꝓuocat ut dȩffinitionis
ambiguitate de possita ꝓpossitum spiritale suscipiat
ꝑ seue raetupi seisus cepto labore ꝓpossitisui non sua pos¬
sibilitate sec ini miseratione confidat nec suis uirib: sed
gratiae omnipotentis fretus auxilio contra diabo licas in¬
pugnationes uictricia arma corripiat. cogit& quanti &
quanta potuerinc & possunc qđ se posse desperet
deilli uel ille potuerine inde se posse firmiter credat:
esta spe spiritalia carnalib: & terrenis celestia & futu¬
rc prȩsentib aoteponat
Qui uero persua sioyas acpulchrrtudins
Uuirtutis inlectus aliquantulum apriore conuer¬
satione secesserit: statim ei alia temptatio: con¬
tra quam luctetur occurrit : Namquẽ carnalis uolup¬

Expanded text:
quibus fruuntur omnes sui amatores, invitat; offert quibus fruuntur omnes sui amatores, invitat; offert nudo justitiae vestimentum; illuminato sui apparatus demonstrat ornatum; diffidenti de se protectionis suae promittit auxilium: hortatur et provocat, ut definitionis ambiguitate deposita, propositum spirituale suscipiat; perseveraturum se in suscepto labore propositi sui, non sua possibilitate, sed Domini miseratione confidat, nec suis viribus, sed gratiae omnipotentis fretus auxilio, contra diabolicas impugnationes victricia arma corripiat; cogitet quanti et quantae potuerunt et possunt quod se posse desperat: unde illi vel illae potuerunt, inde se posse firmiter credat; certa spe spiritalia carnalibus, et terrenis coelestia, et futura praesentibus anteponatquis persuasione ac pulchritudine virtutis illectus, aliquantulum a priore conversatione recesserit, statim ei alia tentatio, contra quam luctetur, occurrit. Nam quem carnalis volup
Abbreviated transcription (Latin):
liter insusur rat & supplicat ne prȩponat mollib: dure
laetis t ristia cestis dubia prȩsentium uoluptati futupe
cogit. Et quam poenale sit atq difficile dulcib: carre
dilicis: in lecebris penuntiare carnalib: abstinentiae
iugis gracuari laborib:: ieiuniorui acuigilia rum contrua¬
tione torqueri cesta carnis ad flictone prȩmium
dubiae remune pactionis ambire : Contrax diabolum de¬
cipiendi penitum pesistendi arma corripere insidus
eius ac fraudes uigilantis animi cautione uitare:
uam de indemi seniꝰ sit in formitate tantae asperi¬
tatis euictum: ac diabolica fracude deceptum ad repudi¬
ata redire uolumptatib: quas abice pet frui: & omnib
quae meaute laboriosum suscipiendo ꝓpo situm con¬
tempseret dilectari: His etalib: uitiosa consuetudo
dubium scaẽ diffinitionis ad fligit : Uirtus ecmqr
quae continentia nominatur moraentem confidenter
obiurgat: ad delectationes puraes castasq dilitias

Expanded text:
liter insusurrat; et supplicat ne praeponat mollibus dura, liter insusurrat; et supplicat ne praeponat mollibus dura, laetis tristia; certis dubia, praesenti voluptati futura; cogitet quam poenale sit atque difficile dulcibus carere deliciis, illecebris renuntiare carnalibus, abstinentiae jugis gravari laboribus, jejuniorum ac vigiliarum continuatione torqueri, certa carnis afflictione praemium dubiae remunerationis ambire, contra diabolum decipiendi peritum resistendo arma corripere, insidias ejus ac fraudes vigilantis animi cautione vitare; quam denique miserum sit enormitate tantae asperitatis evictum, ac diabolica fraude deceptum, ad repudiata redire, voluptatibus quas abjecerat frui, et omnibus quae incaute laboriosum suscipiendo propositum contempserat, delectari. 3. His et talibus vitiosa consuetudo, dubium sanctae definitionis affligit. Virtus contra quae continentia nominatur, morantem confidenter objurgat, ad delectationes puras castasque delicias
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas aduersumse ancipiti delectatioe diuisa indi¬
uersa ducrt acreducit: modo reprehendendo quodelegerat
modo qđ re prehenderat eligendo: atq: ita in alter ⁊itrum
latus se cogitationũ uarietate uer santem ipsaue lut
uistutis acuiqitepida medietas uexit aclaceret :
quiderit quam lib& hominem donec sẽ ineo qđ elegeroc
cesta diffinitione confirm& quam diu modo ronuult
qđ uolebat: modo uelle incipit qđ nolebat uelut inquodã
delibertetionis inceste biuio constitutum discer pit ipsa
diuersitas uoluntatum: hinc eum uistus admon& suae sa¬
lutis & uocat: inde consuetudo uitiosa discedere a se uolen¬
tem mortotur & reuocat: & paulis ꝑ ase auerso necad
uistutem plene conuerso usitate uoluptatis ad munitio
blanditur: & omnes in lecebraes quib: olim ꝑdite freba¬
tur ostendit turpia quoq: desideria quib: uincatur in¬
mittit: ac iam pene fastienti blandum nescio quid mol¬

Expanded text:
voluntas adversum se ancipiti delectatione divisam in divoluntas adversum se ancipiti delectatione divisam in diversa ducit ac reducit; modo reprehendendo quod elegerat, modo quod reprehenderat eligendo; atque ita in alterutrum latus se cogitationum varietate versantem, ipsa velut virtutis ac vitii tepida medietas, vexat ac lacerat. Quoniam quidem quemlibet hominem, donec se in eo quod elegerit certa definitione confirmet; quandiu modo non vult quod volebat, modo velle incipit quod nolebat; velut in quodam deliberationis incertae bivio constitutum, discerpit ipsa diversitas voluntatum. Hinc eum virtus admonet suae salutis, et vocat; inde consuetudo vitiosa discedere a se volentem remoratur, et revocat, et paulisper a se averso, nec ad virtutem plene converso, usitatae voluptatis admonitione blanditur, et omnes illecebras quibus olim perdite fruebatur ostendit. Turpia quoque desideria quibus vinciatur immittit, ac jam pene fastidienti blandum nescio quid mol
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinem porrigentes: hoc hos cupiunt esse qđ
ipsisunt : Satis deuitus eorumque remedus dispu¬
tatum: nunc iam qualiter unaqueq uiftus possit
adquiri breuiter disseremus: XuI dequala¬
tate upetutis: equa li teꝑ sibi corsentic
Mrus sc̃ci inꝑtus pes est diuia ncoꝵpo¬
rea prorsus atq mundissima quam mentes
inquinatae non hiquinant sed ipsa inqͥnatis e maculat
cuii pasticipatione formantur inforinia: suscitantur
mostua sanantur ifirma corriguntur pracua
reconciliantur auersa : Hanc non hab& nisi di & is
cuidederitds̃: Quae manimo habitat: sed animum
corpusq fcificat d quam nullus accedit inuitus : quã
nullus amittit nisiꝓ pria uoluntate deceptus : Nemo
actanta uistus cui lib& inter uoluptates suas adhuc mar¬
centi pefulserit atque ei adse concupis cendam deside¬
rium salubre cominouerit ꝓtinus inanimo eius diapiꝰ
dilectationum contrariari rixa consurgit : & mentem

Expanded text:
latitudinem porrigentes, hoc omnes cupiunt esse quod latitudinem porrigentes, hoc omnes cupiunt esse quod ipsi sunt. Satis de vitiis eorumque remediis est disputatum; nunc jam qualiter unaquaeque virtus possit acquiri breviter disseramus. CAPUT XVI. De qualitate virtutis, et quaOmnis sancta virtus res est divina, incorporea prorsus, atque mundissima, quam mentes inquinatae non inquinant, sed ipsa inquinatas emaculat, cujus participatione formantur informia, suscitantur mortua, sanantur infirma, corriguntur prava, reconciliantur aversa. Hanc non habet, nisi Deus, et is cui dederit Deus, quae in animo habitat, sed animum corpusque sanctificat; ad quam nullus accedit invitus, quam nullus amittit nisi propria voluntate deceptus. Nemo eac tanta virtus cuilibet inter voluptates suas adhuc marcenti refulserit, atque ei ad se concupiscendam desiderium salubre commoverit: protinus in animo ejus duarum delectationum contrariarum rixa consurgit; et mentem
Abbreviated transcription (Latin):
nos diligere debeamus: Itasane ut eos quos nobis con¬
iunctiores familiaritas facit si eos fama non repbat &
uita conmendat nos amplius inpendamus : ominium
ꝓfectus nostros esse credamus : & dealiorĩ peccatis A¬
quam denostris miseri corditer iuge amus: Sic ergo
pos sunc mhac uita illies se ꝑfecti quiꝑ fecte diligunt hm̃
&illidm̃ ꝑfecte diligun& quiuolendo qđ uultes̃ e& no¬
lendo qđ non uultꝰ nec ullis peccatis quib ofsenditur
adquiescunu & semꝑse aduistutes quas ipse dignaxcur
donare diligendas & habendas extendun Hsunꝰ
qui omnia bona quae mplere potuerinl : ab illose ad¬
iutos ut possinc uepaciter credune quic quid mali
cominiserinc uitio suae uoluntatis ads cribime quic¬
quidboni nom potuerint mplere ab illo ut possine iu¬
giter petunt: Cum potuerine illigratias agunl
bonae quae fuerini consecui etiam aliis conferri
socialiter uolun& usq insuos inimicos dilectionis sui

Expanded text:
nos diligere debeamus : ita sane, ut eis quos nobis connos diligere debeamus : ita sane, ut eis quos nobis conjunctiores familiaritas facit, si eos fama non reprobat, et vita commendat, nos amplius impendamus, omnium profectus nostros esse credamus, et de aliorum peccatis tanquam de nostris misericorditer lugeamus. Sic ergo possunt in hac vita illi esse perfecti, qui perfecte diligunt Deum; et illi perfecte Deum diligunt, qui volendo quod vult Deus, et nolendo quod non vult, nec ullis peccatis quibus offenditur, acquiescunt; et semper se ad virtutes, quas ipse dignatur donare, diligendas et habendas, extendunt. Hi sunt qui omnia bona quae implere potuerint, ab illo se adjutos ut possint veraciter credunt; quidquid mali commiserint, vitio suae voluntatis ascribunt; quidquid boni non potuerint implere, ab illo ut possint jugiter petunt; cum potuerint, illi gratias agunt. Bona ejus quae fuerint consecuti, etiam aliis conferri socialiter volunt, et usque in suos inimicos dilectionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
pximi dilectio ut bonum quod tibi fieriuis uelis &
ꝓximo & malum quod tibi nolis accedere: nolis & pimo
lliuero plus quam se diligunc dm̃ quipeius amoresuae
ad tempus saluti non parcm seipsos tribulationib:
acpericulis tracdunt  nudarifacultatib: ꝓpriis pa¬
tride suae extores fieri: parentib: & uxorib: acfiliis
suis renuntiare papatisir& ut totum dicam: ipsam
corporis mostem: non solum non refugiunt: sed etiã
libenter excipiunt: ambientes a corporis sui uita
magis quam ado uita uitae suae discedere: PNte ogitur no¬
bis dilectionis ordo seruandus ÷ uxta illud qđ dicit
sps sc̃s: Ordinate inme caritaten: t sicut ordina¬
ta caritas poscit ut dm̃ principalit̃ diligamus: & ꝓpt̃
ipsum inipso eaquae diligenda sunc: tantum quanitum
ipse precipit diliganus: Ipse enim prȩcipit : utcor pore
nostra ꝓpt̃nos & ꝑximos sicut nos : & ipsum plus quam

Expanded text:
proximi tota dilectio, ut bonum quod tibi conferri vis, velis et proximi tota dilectio, ut bonum quod tibi conferri vis, velis et proximo; et malum, quod tibi nolis accidere, nolis et proximo. Illi vero plus quam se diligunt Deum, qui pro ejus amore suae ad tempus saluti non parcunt; seipsos tribulationibus ac periculis tradunt, nudari facultatibus propriis, patriae suae extorres fieri, parentibus et uxoribus ac filiis suis renuntiare parati sunt; et ut totum dicam, ipsam corporis mortem non solum non refugiunt, sed etiam libenter excipiunt, ambientes a corporis sui vita magis quam a Deo, vita vitae suae, discedere. 4. Iste igitur nobis dilectionis ordo servandus est, juxta illud quod dicit Spiritus sanctus, Ordinavit in me caritatem ; ut sicut ordinata caritas poscit, Deum principaliter diligamus; et propter ipsum, in ipso ea quae diligenda sunt, tantum quantum ipse praecipit diligamus . Ipse enim praecipit ut corpora nostra propter nos, proximos sicut nos, et ipsum plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
ct nos ipsõs amamus: quando ꝓpt̃ illa superius
aut filia: nepos aut neptis est:
amat qͥuitaliter amat: qm̃ non illi tantum ꝓximi nostri¬
esse credendisunt: quos nobis graedus sanguinis iungit
sed ꝓximinostri craden disunu : hos homines nature nos¬
trȩ sicut dixi pasticipes: am si ꝓpinquos nostros quam¬
uis incompostos tur pes aehalemontos plus quamo
quos lib& scos quos a nobis secundum sanguinem ip¬
camus extreneos diligamus: non solum arraliter di¬
ligimus: sedeqam graeuiter intalieorum dilecgone
peccamus inde secundum nos ꝓximos hos homi¬
nes diligimus quando admoris banos & ad&ternam
ut consequendam uitam sicut nobis eorum saluti
consulimus: Quando nos meorim peccatis acperi¬
culis cogitamus &sicut nobis subueniri optamus
ita eis ꝓuirib: subuenimus aut sifacultas defuerit
uoluntatem subueniendi tenemus : Qua ꝓpt̃ haec est

Expanded text:
cut nos ipsos amamus, quando propter illa superius cut nos ipsos amamus, quando propter illa superius aut filia, nepos aut neptis est. Carnaliter quippe amat, qui taliter amat: quoniam non illi tantum proximi nostri credendi sunt, quos nobis gradus sanguinis jungit; sed proximi nostri credendi sunt omnes homines naturae nostrae, sicut dixi, participes. Nam si propinquos nostros, quamvis imcompositos, turpes, ac male moratos, plus quam quoslibet sanctos, quos a nobis secundum sanguinem vocamus extraneos, diligamus; non solum carnaliter diligimus, sed etiam graviter in tali eorum dilectione peccamus. 3. Proinde secundum nos proximos omnes diligimus, quando ad mores bonos, et ad aeternam vitam consequendam, sicut nobis, saluti eorum consulimus; quando nos in eorum peccatis ac periculis cogitamus; et sicut nobis subveniri optamus, ita eis pro viribus subvenimus; aut si facultas defuerit, voluntatem subveniendi tenemus. Quapropter haec est
Abbreviated transcription (Latin):
ligenda plus diligun& aut sximos sicut se ipsos : aut
dm̃ plus quam seipsos foste non diligun: Ced edemun¬
do quod diligi omnino nondebeat ipsius dni nostri ꝑ
sem iohaniem a postolum uox est dicentis : nolitedi¬
ligeremudum  corpus autem nostrum quia pars
nostri : ad hoc est nobis diligendum : ut salutieis
ac fpregilitat naturte liter consulamus & agamus
quatinus spiritui ordinato subiectum : adeternã
salutem accepta n mostabitate & icorriptione ꝑ¬
ueniat non suis uoluptatib defluendo animae ri¬
go pein sibierecntis emolliat⁊ purititem polluar
& totam dignititem suaȩ dilectationis mor bo corni¬
pat ximos autem tunc diligimus sicit nos: si noni
ppt̃ aliquas utilitates nostres: non propter spe¬
rata beneficia uel accepta non ꝓpt̃ ad finitates
uelam saonguini tates sed ept̃ hoc tantum qđ sunc
natur nostrȩ pasticipes diligamus: quar inonieos si¬

Expanded text:
ligenda, plus diligunt; aut proximos non sicut seipsos, aut ligenda, plus diligunt; aut proximos non sicut seipsos, aut Deum plus quam seipsos forte non diligunt . 2. Sed de mundo, quod diligi omnino non debeat, ipsius Dei nostri per sanctum Joannem apostolum vox est, dicentis: Nolite diligere mundum . Corpus autem nostrum, quia pars nostri est, ad hoc nobis est diligendum, ut saluti ejus, ac fragilitati naturaliter consulamus, et agamus quatenus spiritui ordinate subjectum, ad aeternam salutem, accepta immortalitate, et incorruptione perveniat; non suis voluptatibus diffluendo, animae rigorem sibi cedentis emolliat, puritatem polluat, et totam dignitatem suae delectationis morbo corrumpat. Proximos autem tunc diligimus sicut nos, si non propter aliquas utilitates nostras, non propter sperata beneficia vel accepta, non propter affinitates vel consanguinitates; sed propter hoc tantum, quod sunt naturae nostrae participes, diligamus: quia non eos si
Abbreviated transcription (Latin):
ximo decorde puro & conscientiabona & fide
non ficta facile peccato resistimus bonis omnib: abun¬
chamus saeculi blandimenta contemnimus. &omna
quae difficilia sunc humanae fragilitat uelas perac eti¬
am cum dilectatione ꝑficimus : sitamen dm̃ caritate
ꝑfecta quae nobis ab illo est. ex toto corde & extota
anima : & extotis uirib: diligamus: Ex ea enim paste
quis peccat. ex qua minus diligit dm̃:uisi exto
uisi exto¬
to corde diligamus: nihil erit inobis unde pecca¬
q desideriis seruiamus: Et quid est diligere dm̃
nisi illi occupare animum: concipere fruende ui f̃¬
tationis enis affectum pecaaet odium mundi fast¬
dium diligere etiam ꝓximum: que ipse censuit dil¬
genduna
nipso amore seruare legigimum modum. nec ꝑ¬
uestere dilectionis ordinem constitutum. Vrdi¬
nem dilectonis illi ꝑuestunt nec modum diligen¬
di custodiunt: Nui aut mundum qui contem¬
nendus est diligunc aut corporesuaminus di¬

Expanded text:
ximo de corde puro et conscientia bona, et fide ximo de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta, facile peccato resistimus, bonis omnibus abundamus, saeculi blandimenta contemnimus, et omnia quae difficilia sunt humanae fragilitati vel aspera, etiam cum delectatione perficimus: si tamen Domini charitate perfecta, quae nobis ab illo est, ex toto corde, ex tota anima et ex totis viribus diligamus, quis peccat, ex qua minus diligit Deum: quem si ex toto corde diligamus, nihil erit in nobis unde peccati desideriis serviamus. Et quid est diligere Deum, nisi illi occupari animo, concipere fruendae visionis ejus affectum, peccati odium, mundi fastidium; diligere etiam proximum , quem ipse in se censuit diligendum; in ipso amore servare legitimum modum, nec pervertere dilectionis ordinem constitutum? Ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendi custodiunt, qui aut mundum qui contemnendus est, diligunt, aut corpora sua minus di
Abbreviated transcription (Latin):
dentis inuidiae facib: coqui nonagese ꝑperem
sedsim pliciter cum omnib quib: deb& puritas
exhiberi nullo fastu ꝑ niciosae uanitatis inflari
in hil eorum quae sunc aliena crimine cipiditati
ambire: quae sua suni piae communionii bono
non querere: nullimalum quib lib& inritatis
iniurus cogitare: non super alicuius aut iten¬
sui operis iniquitate sed deueritate gaude re
Omnes inquietos uel inquie tudines fundata animi
traenquillitate sufferse post hanc uitam poenas diui¬
nitus comminatais credere metuendo prȩma ꝓmussa
sperare gaudendo reuelationem filiorũ dĩ desidertepe
fortiter sustinendo: Quando ergo uidemus haec &
alia bona aliquos posse nouerimus : non eos magnitudi¬
ne uistutis suae posse quod uolunꝰ ardenter & faciunt
sed beneficio illius caritatis quae non est ex nobis sed dif¬
fus sa est incordib: nostris ꝑspmsm quidatus ÷ nobis:¬
URcosicaꝑitaetem do exhibecimus et pyo¬

Expanded text:
dentis invidiae facibus coqui; non agere perperam, dentis invidiae facibus coqui; non agere perperam, sed simpliciter cum omnibus quibuslibet puritatem exhibere; nullo fastu perniciosae vanitatis inflari; nihil eorum quae sunt aliena, crimine cupiditatis ambire; quae sua sunt prae communionis bono non quaerere; nulli malum, quibuslibet irritatos injuriis, cogitare; non super alicujus, aut sui operis iniquitate, sed de veritate gaudere; omnes inquietos, vel inquietudines, fundata animi tranquillitate, sufferre, post hanc vitam poenas divinitus comminatas credere metuendo, praemia promissa sperare gaudendo, revelationem filiorum Dei desiderare fortiter sustinendo: quando ergo videmus haec, et talia bona aliquos posse, noverimus, non eos magnitudine virtutis suae posse, quod volunt ardenter, et faciunt; sed de beneficio illius caritatis, quae non est ex nobis, sed diffusa est in cordibus nostris per Spiritum srgo si charitatem Deo exhibeamus et pro
Abbreviated transcription (Latin):
perius dicta uel alia quam uis bona ꝑducumnt
aliquos ad salutem : quiaquȩ lib& actio homa
ua propter nilil eis peccet dampna bilis
remanere poterit: nec deerit aliquid bomi qui
bus caritas omnis inquina menti inundatio &
bononim omnium mater ad fuerit : qñ quidi
sicaritas pagens est bengna est: si non aemula¬
tur non agit ꝑpertem: non hnflatur non est
ambitiosa: non quaerit quae sua sunc non inni¬
tatur non cogitat malum: nongaud& suꝑiiq¬
tate: congaud&s autem ueritaq: Omnia sus¬
fest omnia credit omna speraet. omnia susti
n& & eos in quib fuerit omnib: his bonis qual
b& inpertit: Et quid illis esse potest in hacuiꝗ
ꝑfectius qurtantis habundaql caritate inse
regnante uistutib: ⁊ proinde quando uidemus
aliquos patientie mole fundatos : in concus sum
pectus sae uientib: malis opponere abundantia
scaẽ benignitatis affectos bonum suum uelle
cum omnib: habere commune: non aliquib: ar¬

Expanded text:
perius dicta, vel alia quamvis bona perducunt perius dicta, vel alia quamvis bona perducunt aliquos ad salutem, quia quaelibet actio bona tuerunt. Quapropter nil eis peccati damnabilis remanere pbus caritas, omnis inquinamenti mundatio, et bonorum omnium mater affluxerit. Quoniam quidem si caritas patiens est, benigna est, si non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt; non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritaia credit, omnia sperat, omnia sustinet ; et eos in quibus fuerit, omnibus his bonis quae habet impertit: quid illis esse potest in hac vita perfectius, qui tantis abundant, caritate in se regnante, virtutibus? 4. Proinde quando videmus aliquos patientiae mole fundatos inconcussum pectus saevientibus malis opponere; abundantia sanctae benignitatis affectos, bonum suum velle cum omnibus habere commune, non aliquibus ar
Abbreviated transcription (Latin):
lia qua non ꝑfectioni fidelium sed fragilita nece sa¬
se non poterini cumillis incompara biliter meliope
acꝑfectiora suc aesserint: Quia nec ꝓsota ibiopus
erit cum adillud qđ futurim ꝓ maete bat in plea
duxerit nec scienta quae uelut lucerna qua̧dam
nhuius saeculi nocte fideles inluminat: cum millius ui
num natitia aut ipsa fides neces saria erit quanido
adea quae ꝑ misterium significabantur & crede¬
bantur exside  ꝑfectio xpĩana peruenerit: Cari¬
tas uero hc quidem neces saria est quaȩ nos sepanit
adiabolo : purisicat a peccato: reconciliatdo Sed
ibi ꝑsectaerit : cum ꝑfectos dõ a quo esteis donita con¬
uincxerit: huc apostolus laudem diumae cartta¬
us amplisicans: adiungit & dicit: Si distribue¬
co hncrbos pauperim has facubtates meas & sitrro¬
ddero corpus meum utardean: caritatem autẽ¬
tenim non quid sed ꝑpt̃ quid faciamus milla

Expanded text:
lia, quae non perfectioni fidelium, sed fragilitati necessalia, quae non perfectioni fidelium, sed fragilitati necessase non poterunt, cum illis incomparabiliter meliora ac perfectiora successerint. Quia nec prophetia ibi opus erit, cum ad illud quod futurum promittebat, impleta perduxerit; nec scientia, quae velut lucerna quaedam in hujus saeculi nocte fideles illuminat, cum in illius vrum notitia, aut ipsa fides necessaria erit, quando ad ea quae per mysterium significabantur, et credebantur ex fide, perfectio Christiana pervenerit. Caritas vero hic quidem necessaria est, quae nos separat a diabolo, purificat a peccato, reconciliat Deo; sed ibi perfecta erit, cum perfectos Deo, a quo est donata, conjunxerit. 3. Adhuc Apostolus laudem divinae caritatis amplificans, adjungit et dicit: Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam; caritatem autemerito. Si enim non quid, sed propter quid faciamus, in illa
Abbreviated transcription (Latin):
quam facere: nec eribescunt a se ipsis aliter uiuendo
quam prȩdicane discrepare: Quiut quomodo tur puo¬
dinem sue conuersationis ob nubilent: honesta pre¬
dicare non ces sanc: Nonut auditores sii eorum prȩ dica¬
tione ꝓficiane sedut ipsi uideantur curare quae predi¬
cantꝰ Seduide amus qua his adnectat apostolus
Si habuero inquit ꝑꝓhetiam: & nouerim misteria
omnia & omnem scientiam & habuero omnem fidden
ita ut montes trans feram caritatem non habue ro
nihil sum, Non adhoc ista dicit quasi aliquabona si¬
ne caritate habere aliqui possint sed quia nihilpsin
habentib ea : sia caritate deficerinuꝰ: Ipsa autem & inq̃
necessaria est : & omniabona summum bonum carita¬
tis habentib ꝓsint Et ibieis etiam ꝑfectior ꝑma¬
nebit : cum omnes ꝑseuerantes inse aduisionem diꝑ
duxerit: Ceterm ꝑphetia & misteriorim omnius
notitia uelscientia: nec non & ipsa fides uelcete ra ta¬

Expanded text:
quam facere: nec erubescunt a seipsis aliter vivendo, quam facere: nec erubescunt a seipsis aliter vivendo, quam praedicant discrepare: qui ut quoquo modo turpitudinem suae conversationis obnubilent, honesta praedicare non cessant; non tamen ut auditores sui eorum praedicatione proficiant, sed ut ipsi videantur curare quae praedicant. 2. Sed videamus quae his adnectat Apostolus. Si habuero, inquit, prophetiam, et noverim mysteria omnia, et omnem scientiam; et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habuero, nihil sum . Non ad hoc ista dicit, quasi aliqua bona sine caritate habere aliqui non possint; sed quia nihil prosint habentibus ea, si a caritate defecerint. Ipsa autem et hic necessaria est, ut omnia bona, summum bonum caritatis habentibus prosint, et ibi eis etiam perfectior permanebit, cum omnes perseverantes in se ad visionem Dei perduxerit. Caeterum prophetia, et mysteriorum omnium notitia, vel scientia, nec non et ipsa fides, vel caetera ta
Abbreviated transcription (Latin):
ptaque iam qualis st quaꝵi tugit haec caꝑitus
non pedumuia sed morim a postolo docente discaous:
uelange lonim linguis manem facundiam quorindam
significatam debemus accipere: quiomnia quae cumq
uoluerine ac curate quidem acq: eloquenter enum¬
tant: Sed quamuis honorate cupioseq dasesteni
tamen si docendi officium uanitate placendi magis
quã consulendi caritate suscipiant non ut aliquos do¬
&eani sedutse doctos ostendani nec ꝓfectum sed plausum
a suis auditorib: quae ron& si totam conscientiae dili¬
gentiam trans ferant male decaces ad lingiam & stu¬
diosius eloquentiam uellint curare quamuitam si suꝑci¬
lio uanae eloquacitatis elati: dicta sua magis cupiant lau¬
dari quam fieri nec sint descitate operis sed deser¬
monis elocubraet uenustate solliciti: num quid nonta¬
les merita a pemento sonanq: aut anuenti cimbalo
conpapentur : qui in modum tinnientis &e pae m&iqi
uelcimbali predane queq magis appetunc sonan

Expanded text:
taque jam qualis, et quanta sit haec caritas, non pedum via, sed morum, Apostolo docente, discamus.vel angelorum linguis, inanem facundiam quorumdam significatam debemus accipere, qui omnia quaecunque voluerint, accurate quidem, atque eloquenter enuntiant; sed quamvis ornate copioseque disserant, tamen si docendi officium vanitate placendi magis, quam consulendi caritate suscipiant; non ut aliquos doceant, sed ut se doctos ostendant; nec profectum, sed plausum a suis auditoribus quaerant; si totam conscientiae diligentiam transferant male dicaces ad linguam, et studiosius eloquentiam velint curare quam vitam: si supercilio vanae loquacitatis elati, dicta sua magis cupiant laudari, quam fieri; nec sint de sanctitate operis, sed de sermonis elucubrati venustate solliciti: nunquid non tales merito aeramento sonanti, aut tinnienti cymbalo comparantur? qui in modum tinnientis aeramenti, vel cymbali, praeclara quaeque magis appetunt sonare,
Abbreviated transcription (Latin):
iet. & totam uindictoꝵ splendore laboratus euacuetꝰ. quis
ion iudicet me affectationẽ compositionis debuiss e contẽp¬
iere. etiam si eam potuissem uelut docendo peritus imaple¬
e: quia ꝓpt̾ ea michi uisa est compositio satis ornata. quȩ
nceptiones animi cũ necessaria quadam ꝑspicuitate ꝓferret:
lon quȩ illecebris auriũ deseriuret. Ca est enim nisi fallor
udicata latinitas: que breuit & aꝑte obseruata dum¬
taxat usitatoꝵ ũboꝵ ꝓprietate. res intelligendas enuntiat.
non quȩ uernantis eloquii uenustate atq amoenitate lixuri¬
it. S prudentib uiris non paacent falerata s fortia. quan¬
o non res ꝓuerbis. sed ꝓ reb enuntiandis uerba sunt insti

Expanded text:
vet, et totam vim dictorum splendor elaboratus evacuet, quis vet, et totam vim dictorum splendor elaboratus evacuet, quis non judicet me affectationem compositionis debuisse contemnere, etiam si eam potuissem, velut dicendi peritus, implere? Quapropter ea mihi visa est compositio satis ornata, quae conceptiones animi cum necessaria quadam perspicuitate proferret, non quae illecebris aurium deserviret. Ea est enim, nisi fallor, judicata Latinitas, quae breviter et aperte, observata duntaxat usitatorum verborum proprietate, res intelligendas enuntiat; non quae vernantis eloquii venustate atque amoenitate luxuriat; et prudentibus viris non placent phalerata. sed fortia: quando non res pro verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
non solum de sui squalore. sed etiam de nimia ꝓlixitate dis¬
pliceat. Hoc sane om̃s qui hȩc forte lecturi sunt contestor & obsecro.
it quicquid in reb ipsis quȩ ut cumq degestȩ sunt÷ ep̃hensionis
muenerint. uitio meę rus ticitatis adscribant. & mͥ dignant̾ in¬
uulgeant. Qui dum studeo p̾ceptũ iubentis impiere. etiã maiora
urib meis p̃sumpsi susciꝑe. Ea uttẽ quȩ scd̾m fidem catholicã
lic ta ꝓbauerint. deputent dõ qui dat omĩb affiuent᷑ & nͣ¬
npꝑat. & ꝓhis om̃ib illi mecũ gras agant. Ceterum de accu.¬
itione dictionis elucubrate ñ satago: nec mͥ pudoris est. si dis¬
utatio mea que forte ꝓbat᷑ in reb. Aliquos uerboꝵ i namurm
ctatores horrore incomptȩ orationis offendat: quia qđ ab homi¬
ie doctore studendo ñ didici. id exhibere loquendo nͥ potiu. S
tamen cũ sententiarũ inuacitatẽ sermo ex industria cultꝰ ener¬

Expanded text:
non solum de sui squalore, sed etiam de nimia prolixitate disnon solum de sui squalore, sed etiam de nimia prolixitate displiceat. Hoc sane omnes qui haec forte lecturi sunt, contestor, et obsecro, ut quidquid in rebus ipsis, quae utcunque digestae sunt, reprehensione dignum invenerint, vitio meae rusticitatis ascribant, et mihi dignanter indulgeant: qui dum studeo praeceptum jubentis implere, etiam majora viribus meis praesumpsi suscipere. Ea autem quae secundum fidem catholicam dicta probaverint, deputent Deo, qui dat omnibus affluenter, pro his omnibus, illi mecum gratias agant. 2. Caeterum de accuratione dictionis elucubratae non satago; nec mihi pudori est si disputatio mea, quae forte probatur in rebus, aliquos verborum inanium sectatores horrore incomptae orationis offendat: quia quod ab homine doctore studendo non didici, id exhibere loquendo non potui. Et tamen cum sententiarum vivacitatem sermo ex industria cultus ener
Abbreviated transcription (Latin):
sa erunt corꝑa uitiosa. sed ut ꝑfectis premia tbuat sempit̾na.
tunc fiet. quando om̃i concupiscentia carnali consumpta. nec ad¬
uersus carnẽ sp̃s. nec caro aduersus sp̃m̃ concupiscit: sed animꝰ
dõ subiectus cũ carne sibi subiecta in pace sempit̾na regnabitꝰ. &
creatori suo inetͣnũ felicit̾ adh erebit. Iami prudentia. que hic
quoa. habetur clara. ubi in enigniate quodam prudentes
illuminat. Qualis ibi erit. ubi ueritatẽ ꝑfectis. quos hic eius in¬
quisitio delectabat sine ullis siguris fallentib demonstrabit. ut
prudentiȩ ac sapientiȩ plenaria ꝑceptione diuinitꝰ illus trati.
omnia illa quę hic ꝑfecte cupiebant nosse nec poterant. sine
ullo impedimento corruptionis. ac mortalitatis agnoscant: O
non solum creaturarũ omĩum raciones. sed etiam ipsam sui cre¬
atoris eminentiã. facie reuelata conspiciant.
quoq libelli iam tͣminꝰ fiat. ne amplius iusto ꝑductus.

Expanded text:
sa erunt jam corpora vitiosa; sed ut perfectis praemia tribuat sempiterna. Quod sa erunt jam corpora vitiosa; sed ut perfectis praemia tribuat sempiterna. Quod tunc fiet, quando omni concupiscentia carnali consumpta, nec adversus carnem spiritus, nec caro adversus spiritum concupiscet ; sed animus Deo subjectus, cum carne sibi subjecta in pace sempiterna regnabit, et Creatori suo in aeternum feliciter adhaerebit. Jam prudentia, quae hic quoque habetur clara, ubi in aenigmate quodam prudentes illuminat, qualis ibi erit, ubi veritatem perfectis quos hic ejus inquisitio delectabat, sine ullis figuris fallentibus demonstrabit: ut prudentiae ac sapientiae plenaria perceptione divinitus illustrati, omnia illa quae hic perfecte cupiebant nosse, nec poterant, sine ullo impedimento corruptionis ac mortalitatis agnoscant; et non solum creaturarum omnium rationes, sed etiam ipsam sui Creatoris eminentiam facie revelata conspiciant? quoque libelli jam terminus fiat: ne amplius justo productus,
Abbreviated transcription (Latin):
le non quem caritas foras mittit. sed qu̾e caritas nutrit. Ideo
d quȩ timor ipse ꝑduxerit.xxxiii. Qualit uirtutes .iiii.
uę dictę st pncipales. Aut in p̾sentia noꝰ a peccato de¬
ꝑs trinxi. & si ibi erunt. longe tamen alio modo quã
dubie concertationis euentii. modo neglegentes. qui sibi nolint obedire
destituunt: modo ad alios quib displicent sua peccata. uel accediunt
do miserante. uel redeunt. Nam ibi & si erit temꝑantia. non ut de¬
sideria mala uel uitia refrenet aut uincat. sed ut eos quos hic ab
intemꝑantie defendit. ibi ꝑficiat: ut ex omi parte ꝑfecꝰ tͥs premii
sui beata ꝑceptio. ꝑfecte sufficiat. Ibi erit & animi fortitudo. non ut
aliqua mala ꝓpulset. ac equanimit᷑ ferat. secbut sine ullis malis
beatos fortit᷑ in ȩt̃nũ contineat. Ibi in omibus ꝑfectis erit ꝑ¬
fecta us ticia. non ut int̾ uirtutes discernat & uitia: ubi nec ip¬

Expanded text:
ille, non quem caritas foras mittit, sed quem caritas nutrit, ideo ille, non quem caritas foras mittit, sed quem caritas nutrit, ideo ad quae timor ipse perduxerit. CAPUT XXXIII. Qualiter virtutes quatuor quae dictae sunt principales, aut in praesenti nos a peccato defperstrinxi, etsi ibi erunt, longe tamen alio modo quam dubiae concertationis eventu, modo negligentes, qui sibi nolunt obedire, destituunt; modo ad alios, quibus displicent sua peccata, vel accedunt, Deo miserante, vel redeunt. Nam ibi etsi erit temperantia, non ut desideria mala vel vitia refrenet aut vincat; sed ut eos, quos hic ab intemperantiae impugnatione defendit, ibi perficiat: ut ex omni parte perfectis praemii sui beata perceptio perfecte sufficiat. 2. Ibi erit et animi fortitudo; non ut aliqua mala propulset, aut aequanimiter ferat, sed ut sine ullis malis beatos fortiter in aeterno bono contineat. Ibi in omnibus perfectis erit perfecta justitia, non ut inter virtutes discernat et vitia, ubi nec ip
Abbreviated transcription (Latin):
sic nis ex conditione qł̃e insfiamitatis nobis in essent affectus is t:
numquam plerumq dolendo uel flendo eis cederemus imuti. Sed
direo cos huic necessarios uitȩ sentimus. quia in hac mortalitate
ne eis omino recᷤ be non uiuimus. Quando si non tuneat
liis que uel caueat. ne aut iple quandiu mortalit̾ uiuit.
ut aliꝰ quem in xp̃o diligit ã fide sua deficiat. si nec de suo
e de ꝓximi sui peccato constristet᷑ & doleat. de ꝓfectu.
tetur aut gaudeat᷑. Si nichil boni uelit aut cupiat. non
lum recꝰ te non uuit. S etiã sensum ipsus humanttatis
mittit. In illa autẽ uita beata ad quam consũpta omĩ cor¬
uptibilitate ac mortalitate ꝑueniunt. quicũq ibi futuri
ulla: quando fruendo celestibus bonis ad quam ꝑue̾nire
upiebant. nichil eis deerit quod ul terius concupiscãt.
in illa regione ꝑpetuę securitatis ac pacis ꝑfectȩ beati:
lec timoris stimulos passuri sunt. nec doloris. Sed timor

Expanded text:
sic nisi ex conditione nostrae infirmitatis nobis inessent affectus isti, nunquam plerumque dolendo, vel flendo eis cederemus inviti. Sed idcirco eos huic necessarios vitae sentimus, quia in hac mortalitate sine eis omnino recte non vivimus. Quando si non timeat quisque vel caveat, ne aut ipse quandiu mortaliter vivit, aut alius quem in Christo diligit, a fide sua deficiat; si nec de suo, nec de proximi sui peccato contristetur, nec doleat, de profectu laetetur aut gaudeat, si nihil boni velit aut cupiat; non solum recte non vivit, sed etiam sensum ipsius humanitatis amittit. In illa autem vita beata ad quam, consumpta omni corruptibilitate ac mortalitate, pervenient, quicunque ibi futuri nulla, quoniam fruendo coelestibus bonis, ad quae pervenire cupiebant, nihil eis deerit quod ulterius concupiscant, et in illa regione perpetuae securitatis ac pacis perfecte beati, nec timoris stimulos passuri sunt, nec doloris. Sed timor
Abbreviated transcription (Latin):
questionem dequa agitur : hoc modoꝰ decermina dicens: Hi
motus hiaffectus : deamoreboni desca caritate uenientes
siuitia uocandisunĩ sinamus ut eaquae uereuitia siu uir¬
tutes uocentur: Sed am pectam poctionem sequintur istȩ
affectimes quando ubi opostẽr& adhibentur quis eas
tunc mor bos & uitiosas passiomes audeat dicerr quas
affectiones ut ex mostalitatis condicione nobns messẽ
mons trer& & huic uite necessarus non future post
aliquanta idem coctor adiungit & dicit ecion cumm pectas
eai se cundum dm̃ habemus has affectiones: huns uita
sime non illius quam futurtemn spert mus: XXXI¬

Expanded text:
quaestionem, de qua agitur, hoc modo determinat, dicens: « Hi quaestionem, de qua agitur, hoc modo determinat, dicens: « Hi motus, hi affectus de amore boni, et de sancta caritate venientes, si vitia vocanda sunt, sinamus ut ea quae vere vitia sunt virtutes vocentur. Sed cum rectam rationem sequantur istae affectiones, quando ut oportet adhibentur, quis eas tunc morbos et vitiosas passiones audeat dicere ? » Quas affectiones ut ex mortalitatis conditione nobis inesse monstraret, et huic vitae necessarias, non futurae, post aliquanta idem doctor adjungit, et dicit: « Etiam cum rectas et secundum Deum habemus has affectiones, hujus vitae sunt, non illius quam futuram speramus
Abbreviated transcription (Latin):
simus cupiditatem ponat in bono ubidicit: ci pno patris
ꝑ fecti: sine aliqua sthoiconi distinctione suꝑflua ti¬
mene & cauenu uolunt & cupiui laetbntr & gaudene
contristantur & dolentꝰ sed int̃ ÷ multum quidti¬
meaiu autcaueanu uelint autcupiant unde lat entur
aut gaudean& contrista.tur autdo leanu Cetuunt
hereditatem regnicaelestis amittere : cupiunt ad celes¬
tem patriam ꝑuenire: Molent temptat. gaudene
assara Pbuerios cs agustinus ep̃s acer ingenio scu
eliquio saeculiris litte peture perituis marelestastieo sidu¬
ribus operosus incotidanis disputationib clanis inoninis a
utione compositus In expositione fidei nostre eat holicus in
questionib absoluendis acutus ipeuincendis hereticis or¬
uinis pectus & in explanandis scripturis canonicis autus
pse ergo quem inliis libellis ꝓpossibilitate sec tus sum hax

Expanded text:
simus cupiditatem ponat in bono, ubi dicit: Cupio, patres simus cupiditatem ponat in bono, ubi dicit: Cupio, patres  morum sanctitate perfecti, sine aliqua Stoicorum distinctione superflua, timent et cavent, volunt et cupiunt, laetantur et gaudent, contristantur et dolent, sed interest multum quid timeant aut caveant, velint aut cupiant, unde laetentur aut gaudeant, contristentur aut doleant. Metuunt haereditatem regni coelestis amittere; cupiunt ad coelestem patriam pervenire; dolent tentati, gaudent Sanctus Augustinus episcopus, acer ingenio, suavis eloquio, saecularis litteraturae peritus, in ecclesiasticis laboribus operosus, in quotidianis disputationibus clarus, in omni sua actione compositus, in expositione fidei nostrae catholicus, in quaestionibus absolvendis acutus, in revincendis haereticis circumspectus, et in explicandis Scripturis canonicis cautus; ipse ergo, quem in his libellis pro possibilitate secutus sum, hanc