comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nugustũ it̾ claudit᷑ erat in arcent te¬
estate spissũ. fluctꝰ a̾ illd. ut scis fre¬
sns. ꝯcitatꝰ exeq̃t longior tͣnqͥllitas
soluit cũ arenis qͦ humore alligant᷑
siccꝰ abscessit. E xconsuetudine tñ mã
ccũspicẽ cepi an aliqͥd illic iuenirẽ¬
mͥ poss bono eẽ.⁊ direxi oculos in
ullã q̃ aliqñ uatie fuit. In hac ille p̃¬
toriꝰ diues nulla alia re. qͣm ocio notꝰ
senunt. ⁊ͣ b ħ uñ felix habebat᷑. Iã qͦciẽs
iliqͦs amicicie a senũ galli qͥciẽs se iã
idiũ. deiñ amor em̾serat eq em̃ offen¬
disse illũ qͣm amasse ꝑicłosũ fuit: ex¬
lamabuͣnt hominis. Ouaci a solus
is uni̾e. at ille lat̾e sciebat ñ uiu̾e.
Pultũ aũ int̾ ẽ utr̃ uita tua ociofasit
in ignau a. Nũꝗͣ alit̾ banc uillã uacia¬

Expanded text:
ngustum iter cluditur. Erat enim a recenti tempestate spissum. Fluctus autem illud, ut scis, frequens et concitatus exaequat, longior tranquillitas solvit, cum harenis, quae umore alligantur, sucus abscessit. Ex consuetudine tamen mea circumspicere coepi, an aliquid illic invenire posset bono esse, et derexi oculos in villam, quae aliquando Vatiae fuit. In hac ille praetorius dives, nulla alia re quam otio notus, consenuit et ob hoc unum felix habebatur. Nam quotiens aliquos amicitiae Asinii Galli, quotiens Seiani odium, deinde amor merserat, aeque enim offendisse illum quam amasse periculosum fuit, exclamabant homines: " O Vatia, solus scis vivere." At ille latere sciebat, non vivere. Multum autem interest, utrum vita tua otiosa sit an ignava. Numquam aliter hanc villa
Abbreviated transcription (Latin):
rusio lacu receptꝰ. euripi mͦ dundit
alendis piscibꝰ. ⁊iã si assidue ex hauria¬
tur sufficiens. S illi c̃ mare patet par¬
tit᷑ ⁊ cũ tẽpestas piscatoribꝰ dedit ferias:
has laudes eiꝰ ipse noui eẽ illã tociꝰ an¬
ni c̃do. occurit enĩ fauano ⁊ illũ ad eo
excipit ut bais neget: ñ stulte uid̾tur
elegisse hñt locũ ustia inqͣm ociũ suũ.
pigrũ iã ⁊ senile cõferret. S ñ multũ
ad tͣnqͥllitatẽ locꝰ confert. aĩus ẽ q̃ s

Expanded text:
rusio lacu receptus euripi modo dividit, alendis piscibus, etiam si adsidue exhauriatur, sufficiens. Sed illi, cum mare patet, parcitur; cum tempestas piscatoribus dedit ferias, Has laudes eius ipse novi; esse illam totius anni credo. Occurrit enim favonio et illum adeo excipit, ut Bais neget. Non stulte videtur elegisse hunc locum Vatia, in quem otium suum pigrum iam et senile conferret. Sed non multum ad tranquillitatem loc
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie uidet. Itaq mecũ stude. mec̃ ce¬
na. mec̃ ambula. in angusto uinebamꝰ
Sic qͥcqͣm cẽt cogitatioibꝰ clusũ uido te
mi lucili c̃ maxime audio. adeo tec̃
sũ ut dubitẽ an incipiã. ñ epłas. s codi¬
cellos tͥ scbe. U a. LE

Expanded text:
cotidie videt. Itaque mecum stude, mecum cena, mecum ambula. In angusto vivebamus, si quicquam esset cogitationibus clusum. Video te, mi Lucili; cum maxime audio. Adeo tecum sum, ut dubitem, an incipiam non epistulas, sed codicellos tibi scribere. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ oĩa gn̾a uocũ q̃ in odiũ possũt aures
aut laborantẽ mitant᷑. gemitꝰ au¬
dio qͥciens recentiũ spm remiser̃. sibi¬
los ⁊ acbissimas respirationes c̃ ĩ aliꝗͦ
mertẽ ⁊ hac plebeia unctione cõtẽtũ i¬
cidi. audio cͥpitũ illise manꝰ hum̾is. q̃ ꝓ

Expanded text:
IA GENERA VOCUM QUE IN ODIUM POSSUNT AURES aut laborantem imitantur, gemitus audio, quotiens retentum spiritum remiserunt, sibilos et acerbissimas respirationes; cum in aliquem inertem et hac plebeia unctione contentum incidi, audio crepitum inlisae manus umeris, q
Abbreviated transcription (Latin):
tis ex eisdem causis uitanda est. ex as¬
perat cnĩ ⁊ incendit aĩos. Petrus
accum est. Alapso rixam queri. Eque
autem ⁊ ab esuriente ⁊ asiciente ⁊
ab oĩ hoĩe quẽ aliquares urit. Nam ui
ulcera ad leuẽ tactũ: deĩde eciã ad sus¬
picionẽ tactus condolescunt Ira añnꝰ
affectus mĩnus offẽdit᷑ adco ut qͦsdã
euocent. Nunꝙͣ sinc querela egra tã¬
guntur. Optimũ est itaq ad pͥmũ
mali sensum mederi sibi: tamẽ u̾bis
suis quoq mimũ libertatis dare ⁊ in¬
hibere ĩpctũ. facile ẽ autẽ affectꝰ suos

Expanded text:
tis ex eisdem causis vitanda est. Exastis ex eisdem causis vitanda est. Exasperat enim et incendit animos. Vetus dictum est, A lasso rixam quaeri. Aeque autem et ab esuriente, et a sitiente et ab omni homine, quem aliqua res urit. Nam, ut hulcera ad levem tactum, deinde etiam ad suspicionem tactus condolescunt, ita animus affectus, minimis offenditur, adeo, ut quosdam evocent. Numquam sine querella aegra tanguntur. Optimum est itaque ad primum mali sensum mederi sibi, tum verbis quoque suis minimum libertatis dare et inhibere impetum. Facile est autem adfectus
Abbreviated transcription (Latin):
goras ꝓturbaciones amim lyra cõpone¬
bat. Quis autẽ ignorat lituos ⁊ tubas
concitamenta esse. sicut quosdã can¬
tus blandimenta quib mẽs resolua¬
tur. Confusis cculis prosunt uiren¬
cia: ⁊ quibusdã colorib infinna acies
acquiescit: quosdã splendore constrĩ¬
gitur. sic mentes egras studia leta
ꝓmulcent. Forum: aduocacões: uidi¬
cia: fugere debemꝰ. et omia que exul¬
cerant uicium eque cauere lassitudi¬
nem corpis. Cõsirint enĩ quicquid
in nobis nite placidũq est. et acria
concitantur. Ideo quib stomachus
suspectus est. processuri ad rec̾ agẽ
das maioris negaubilem cibo tẽpe¬
rant: ꝙͣ maxime mouet futigatio
siue quia calorẽ media cõpellit ⁊ noce̾
sangium cui sumq cius uenis la¬
borantib sistit. siue corpus quia acte¬
nuatũ et ĩ firmũ ĩcũbit aĩo. Certe ob
candẽ causam iracũdiores st̃ ualitu¬
dine aui etate fessi. fumnes quoqz ⁊ si¬

Expanded text:
goras perturbationes animi lyra componegoras perturbationes animi lyra componebat; quis autem ignorat lituos et tubas concitamenta esse, sicut quosdam cantus blandimenta, quibus mens resolvatur ? Confusis oculis prosunt virentia et quibusdam coloribus infirma acies adquiescit, quorundam splendore praestringitur; sic mentes aegras studia laeta permulcent. Forum, advocationes, iudicia fugere debemus et omnia quae exulcerant vitium, aeque cavere lassitudinem corporis ; consumit enim quidquid in nobis mite placidumque est et aeria concitat. Ideo quibus stomachus suspectus est, pdas majoris negotii, bilem cibo temperent, quam maxime movet fatigatio, sive quia calorem inedia compellit, et nocet sanguini, cursumque ejus venis laborantibus sistit, sive quia corpus attenuatum et infirmum incumbit animo. Certe ob eandem causam iracundiores sunt, valetudine aut aetate fessi. Fames quoque et si
Abbreviated transcription (Latin):
tra: ut duo simus. Ded ille quoqr ꝙ
non irascerctur iracus cito sine adusa¬
rio desit. Eligamus ergo uł hos potiuis
si conscii nobis iracũdie sumus. qui
uultum nr̃m ac scimonẽ sequãtur
facient quidem nos delicatos: ⁊ in ma¬
lam consuetudinem inducent: in¬
chil contra uoluntatem audiendi
sed. ꝓderit uicio suo interuallum
et quietem dare. Difficilis quoqz
et indonnti natura blandientem
feret. Nichil asperum tetrumqz pal¬
panti est quociens disputatio lon¬
gior ⁊ pugnatior crit In prima re¬
sistamus anteꝙͣ robur accipiat: aut
seipãm contencio ⁊ dimissos altius
tenet Facilius est se a certanme ab¬
stinere ꝙͣ abducere. Studia quoq
grauiora iracundis obunttenda
sunt aut certe citra lassitudinẽ exer¬
cenda Et aninus non inter plura
uersandus. sed artib amenis
tradendus Lectio illũ carminũ ob¬
leuiat. & historia fabulis detineat
mollius delicatiusq tractetur. Pitha¬

Expanded text:
tra, ut duo simus ! " Sed ille quoque, quod tra, ut duo simus ! " Sed ille quoque, quod non irasceretur iratus, cito sine adversario desit. Eligamus ergo vel hos potius, si conscii nobis iracundiae sumus, qui vultum nostrum ac sermonem sequantur. Facient quidem nos delicatos et in malam consuetudinem inducent nihil contra voluntatem audiendi, sed proderit vitio suo intervallum et quietem dare. Difficiles quoque et indomiti natura blandientem ferent. Nihil asperum territumque palpanti est. Quotiens disputatio longior et pugnacior erit, in prima resistamus, antequam robur accipiat. Alit se ipsa contentio et demissos altius tenet. Facilius est se a certamine abstinere quam abducere. Studia quoque graviora iracundis omittenda sunt aut certe citra lassitudinem exercenda, et animus non inter plura versandus, sed artibus amoenis tradendus. Lectio illum carminum obleniat et historia fabulis detineat ; mollius delicatiusque tractetur. Pytha
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sunt inquit isti. Multi ex buriie
causis idem facturi. Offendet te suꝑ¬
bus contemptu: diues contumelia
petulane ĩuiria: liuidus malignita¬
te pugnax contencione: uentosus
et mendax uanitate. Non feres a
suspicioso timeri: a pertinace uinci
a delicato fastidiri. Eluge simplices
faciles. moderatos qui iram tuã nec
euocent ⁊ ferant. Magis ad huc pro¬
derunt subunssi et humani ⁊ dulcos
non tamen usqr i adulationem
blam iracundos minia assentatio of¬
fcndit. Erat certe amicus ñr uir lonꝰ
sed ire parcioris: cui uõ magie trat
tutũ blandiri ꝙͣ maledicere. Cclĩi
oratorem fuisse iracundissimũ con¬
stat. Cũ quo ut auiũt cencibat ĩ cubi¬
culo lecte paciencie dicens: sed diffi¬
cile erat illi in crapulã comectõ rixã
euis cũ quo edelrt effugere. Optimũ
iudicauit quicquid dixisset sequi secũ¬
dans agere Non tulit celuis assenti¬
entem scd exclamauit. dic aliquid cõ¬

Expanded text:
" Qui sunt," inquis, " isti ? " Multi ex variis " Qui sunt," inquis, " isti ? " Multi ex variis causis idem facturi : offendet te superbus contemptu, dicax contumelia, petulans iniuria, lividus malignitate, pugnax contentione, ventosus et mendax vanitate; non feres a suspicioso timeri, a pertinace vinci, a delicato fastidiri. Elige simplices, faciles, moderatos, qui iram tuam nec evocent et ferant. Magis adhuc proderunt summissi et humani et dulces, non tamen usque in adulationem, nam iracundos nimia assentatio offendit. Erat certe amicus noster vir bonus, sed irae paratioris, cui non magis tutum erat blandiri quam male dicere. Caelium oratorem fuisse iracundissimum constat. Cum quo, ut aiunt, cenabat in cubiculo lectae patientiae cliens, sed difficile erat illi in copulam coniecto rixam eius cum quo cohaerebat effugere; optimum iudicavit quidquid dixisset sequi et secundas agere. Non tulit Caelius adsentientem et exclamavit : " Dic aliquid con
Abbreviated transcription (Latin):
operam ne accipiemus ĩuriã quã
ferre nesçimus. Cũ placidissiõ ⁊ faci¬
limo ⁊ mñne obnoxio morosoq uiuẽ¬
dum est. Sumũtur a cõuersantibus
mores. Et ut quedam in contactis
corpe uicia trãsiluĩt: ita aĩmꝰ mala
sua pximis tradit. Ebriosus cõuic¬
tores ĩ amorem uim traxit. Impudi¬
lit. Eadẽ ex duiso ratio uirtutũ est
ut omme qd̾ sccũ habẽt mitigẽt. Nec
tã lnlitudim ꝓfiut utilis regio ⁊ sa¬
lubrius celũ ꝙͣ. imiiis parũ firmis i
turba meliore uersari. Queres qnͣto
possit intelliges: si uidetis feras quoq
cõuictu nr̃o mansuescere. Nulliqz
ĩman bestie uin suam ꝑmancre si
hoĩs cõtuberinũ dui passa c̃. Recondit᷑
onnius aspitas paulatunqz int̾ pla¬
cida dediscitur. Accedit huc ꝙ nõ tãtũ
exẽplo melior sit qui cũ quietis hõib
uiuit: sed ꝙ causas rrascendi nõ ĩueĩt
nec uiciũ suũ excet. fugere itaqr de¬
bebit oĩs quos iraturos iracũdia scict

Expanded text:
operam, ne accipiamus iniuriam, quia operam, ne accipiamus iniuriam, quia ferre nescimus. Cum placidissimo et facillimo et minime anxio morosoque vivendum est ; sumuntur a conversantibus mores et ut quaedam in contactos corporis vitia transibunt, ita animus mala sua proximis tradit. Ebriosus convictores in amorem meri traxit, impudilit. Eadem ex diverso ratio virtutum est, ut omne quod secum habent mitigent ; nec tam valetudini profuit utilis regio et salubrius caelum quam animis parum firmis in turba meliore versari. Quae res quantum possit intelleges, si videris feras quoque convictu nostro mansuescere nullique etiam immani bestiae vim suam permanere, si hominis contubernium diu passa est; retunditur omnis asperitas paulatimque inter placida dediscitur. Accedit huc, quod non tantum exemplo melior fit qui cum quietis hominibus vivit, sed quod causas irascendi non invenit nec vitium suum exercet. Fugere itaque debebit omnis quos irritaturos iracundiam sciet.
Abbreviated transcription (Latin):
facile est leuia aptare ceruicibz. et in
hanc aut ĩ illam partẽ transferre
sine lapsu. Atqui aliens in nos ma¬
nibus imposita egre sustiuemꝰ uic¬
ti in proximo effundumis ⁊ dũ sta¬
inus sub sarcina ĩpares oueri uaicilla¬
mus. Idem accidere in reb ciulibus
ac domesticis scias. Negocia expedita
⁊ habilici sequũtur actorẽ Ingẽcia ⁊
supra mensurã agentis. Nec dãt
se facile: ⁊ si occupata sunt premũt
atq adducunt ad mĩstrantẽ: qui¬
uult facilia esse que aggressus est
Quoçiens aliquid conaberis te siul
⁊ ea q̃ paras quibzqz pararis ip̃e me¬
tire. faciet enĩ te asperũ penitencia
operis infecti Hx int̾est utrũ quis
feruidi sit ingenii. aut frigidi. aut hu¬
milis. generoso repulsa iram expri¬
met: languido mertiq tristiciam
Ergo acciones nr̃e. nec pue sĩt. nec
audacie: nec nuprobe. In uiciũ spes
exeat. Nichil conemur qd̾ mox adepti
quoq successisse incremur. Demus

Expanded text:
Facile est levia aptare cervicibus et in Facile est levia aptare cervicibus et in hanc aut illam partem transferre sine lapsu ; at quae alienis in nos manibus imposita aegre sustinemus, victi in proximo effundimus. Etiam dum stamus sub sarcina, impares oneri vaccillamus. Idem accidere in rebus civilibus ac domesticis scias. Negotia expedita et habilia sequuntur actorem ; ingentia et supra mensuram gerentis nec dant se facile et, si occupata sunt, premunt atque abducunt administrantem tevult facilia esse quae adgressus est. Quotiens aliquid conaberis, te simul et ea, quae paras quibusque parans ipse, metire ; faciet enim te asperum paenitentia operis infecti. Hoc interest utrum quis fervidi sit ingenii an frigidi atque humilis ; generoso repulsa iram exprimet, languido inertique tristitiam. Ergo actiones nostrae nec parvae sint nec audaces et improbae, in vicinum spes exeat, nihil conemur, quod mox adepti quoque successisse miremur, Demus
Abbreviated transcription (Latin):
corpis tenuit. Quis se regere potuit¬
ni ĩmensum. Proderit nobis illud
Democriti salutare preceptũ: qͦ mon¬
stratur tranquillitas sine quo pͥua¬
tim neq publice multa: aut ma¬
iora birib m̃is egerimꝰ Nũꝙͣ tam
feliaiter in multa disciurẽti negata
loca pperanti m multos nicursitãdũ
est alicubi labi necesse est alicubirti¬
neri: alicubi respgi atu m hoc uite actu
dissipato ⁊ uago multa ĩpedimc̃ta miꝰ¬
te querele icidunt. Alius spẽ nr̃am fẽ¬
fellit. alus distulit alius mt̾cepit. Nõ
ex destinato pposica fluxerũt. Nulli foi¬
tuna tum dedita ẽ ut multa tentãti
ubiq iespondeat. Sequitur trgo utis
au contra q̃ pposuerat aliqua cesstrt
ĩpacicus hoĩm reriĩq sit. Ex leuis¬
suins cansis irascitur: nunc psone
nunc negocio. minc loco nuĩc fortune
nue sibi. Itaq ut quictus possit eẽ
aumꝰ non est iactandr nec mltaꝵe
ut dixi. rerũ actu fatigandus: nec
magnarũ supra uires appecitarum

Expanded text:
corporis tenuit ? Quis se regere potuitcorporis tenuit ? Quis se regere potuit immissum ? Proderit nobis illud Democriti salutare praeceptum, quo monstratur tranquillitas, si neque privatim neque publice multa aut maiora viribus nostris egerimus. Numquam tam feliciter in multa discurrenti negotia loca properanti in multos incursitandum est et aliubi labi necesse est, aliubi retineri, aliubi respergi, ita in hoc vitae actu dissipato et vago multa impedimenta, multae querellae incidunt. Alius spem nostram fefellit, alius distulit, alius intercepit; non ex destinato proposita fluxerunt. Nulli fortuna tam dedita est, ut multa temptanti ubique respondeat. Sequitur ergo, ut is, cui contra quam proposuerat aliqua cesserunt, impatiens hominum rerumque sit, ex levissimis causis irascatur nunc personae, nunc negotio, nune loco, nunc fortunae, nunc sibi. Itaque ut quietus possit esse animus, non est iactandus nec multarum, ut dixi, rerum actu fatigandus nec magnarum supraque vires adpetitarum.
Abbreviated transcription (Latin):
telo oẽs ĩurias cõtumeliasq respue
ltio doloris confessio ẽ. Nonest ma¬
gnus aĩꝰ quẽ ĩcurit ĩuiria. Aut
potentior te: aut ĩbecillior lesit Si
ĩ becillior parce illi. Si potencior. tibi.
Uullũ est argumẽtũ magnitudits
certuis ꝙ̃ nichil posse quo ĩstigers
accidere Iaus supior mũdi ⁊ ordina¬
cior ac ꝓpinqua siderib: nec in mibẽ
cogitur. nec in tempestatẽ impellit᷑
nec uersatur in turbinẽ om̃i tiułtu
caret inferiora fulminant᷑. Eodẽ mͦ
subluuis anmiꝰ quietus semp: et
in stacione tranquilla collocatus: in
tra sepremens quibz ira contrahit᷑
modestus ⁊ uenerabłis est. ⁊ deposit
Quorũ nichil ĩuenics in irato. Q̾s
emm traditus dolori ⁊ furens non
primam reiecit ĩuiriã: Quis impetu
turbidus. et in aliquẽ ruens nõ quicqd
in se uerccũdi habuit abiecit. Cui of¬
ficiorũ ñs aut ordo consistit ĩcitato
Eeuis lingue tẽꝑauit. Quis ullã ꝑtẽ

Expanded text:
telo omnis iniurias contumeliasque respuere! telo omnis iniurias contumeliasque respuere! Ultio doloris confessio est ; non est magnus animus, quem incurvat iniuria. Aut potentior te aut imbecillior laesit ; si imbecillior, parce illi, si potentior, tibi. Nullum est argumentum magnitudinis certius quam nihil posse quo instigeris accidere. Pars superior mundi et ordinatior ac propinqua sideribus nec in nubem cogitur nec in tempestatem impellitur nec versatur in turbinem; omni tumultu caret, inferiora fulminantur. Eodem modo sublimis animus, quietus semper et in statione tranquilla conlocatus, omnia infra se premens, quibus ira contrahitur, modestus et venerabilis est et dispositus ; quorum nihil invenies in irato. Quis enim traditus dolori et furens non primam reiecit verecundiam ? Quis impetu turbidus et in aliquem ruens non quidquid in se venerandi habuit abiecit ? Cui officiorum numerus aut ordo constitit incitato ? Quis linguae temperavit ? Quis ullam partem
Abbreviated transcription (Latin):
pettare fortunã. Nocere ei quẽ odit
non nocere uult. Nichil est simulta¬
tibus grauius. has ira consilrat. Ili¬
chil est bello fumestius in hoc potẽtiũ
ira prorumpit. Ceterũ eciã illa ple¬
beia ira et priuata merme: ⁊ sine
uiribus bellũ est. Preterea ira: Ut se¬
ponamiꝰ que mox secutura sunt dã¬
na: insidias: ppetuam ex certamĩb
mutius sollicitudinẽ dat penas dũ
exigit. Naturã hoĩs uitat. Illa ĩ amo¬
rem hortatur. hec in odium. Illa pro¬
dessceiubet. hec nocere. Adiice ꝙ cũ in¬
dignacio eius annni suspecta eue¬
mat. et aĩosa uideatur. pufilla est
angusta. Nẽo cm̃ nõ es aquo se
contemptum iudicat mĩor ẽ At
ille igens aminus ⁊ uerus crtima¬
tor sui nõ iudicat ñuriã: quia non
sentit. ut tela aduro resiluĩt: ⁊ cum
polore cedentis solida feriunt᷑. Ita
ulla magnũ aĩ ĩuiria ad sensum
suũ adducit. fragilior co qd̾ petit. Qñ¬
to pulchrius uelut nulli penetrabilẽ

Expanded text:
pectare fortunam—nocere ei quem odit, pectare fortunam—nocere ei quem odit, non noceri vult. Nihil est simultatibus gravius, has ira conciliat ; nihil est bello funestius, in hoc potentium ira prorumpit ; ceterum etiam illa plebeia ira et privata inerme et sine viribus bellum est. Praeterea ira, ut seponamus, quae mox secutura sunt, damna, insidias, perpetuam ex certaminibus mutuis sollicitudinem, dat poenas dum exigit; naturam hominis eiurat : illa in amorem hortatur, haec in odium ; illa prodesse iubet, haec nocere. Adice quod, cum indignatio eius a nimio sui suspectu veniat et animosa videatur, pusilla est et angusta ; nemo enim non eo, a quo se contemptum iudicat, minor est. At ille ingens animus et verus aestimator sui non vindicat iniuriam, quia non sentit. Ut tela a duro resiliunt et cum dolore caedentis solida feriuntur, ita nulla magnum animum iniuria ad sensum sui adducit, fragilior eo quod petit. Quanto pulchrius velut nulli penetrabilem
Abbreviated transcription (Latin):
plus in illis mutat. Sed cũ pͥmũ sit
non irasci. Secũdũ detinere. Terciũ
scentẽ retineamꝰ placemusq ⁊ ad
saintatẽ reducamꝰ. Ne irascam᷑ pre¬
stabiꝰ si omia uicia ire nobis subide
ꝓposucrimus: ⁊ illam bene extimaue¬
rimꝰ Accusanda ẽ apud nos dãnãda
ꝓscrutanda eius mala et in mediũ
ptrahẽda sunt. ut qualis sit appareat
cõparanda cũ pessimis est. Auancia
acquirit ⁊ contrahit quo aliqͥs me¬
lior utatur. Ira incendit. Paucis gͣtuita
est. Iracũdus dñs quosdã in fugam
seruos egit. quosdam ĩ mortẽ. qnͣto
plus irascendo ꝙͣ id erat propt̾ quos
irascebatur ami sic. Ira patu luctũ: ma¬
rito diuortium actulit: magistrtu
odiũ: candidato repulsam Pocior est¬
i quã luxuria qm̃ illa sua uoluptate
fruitur: hec alieno dolore unicit mali¬
gnitatẽ & ĩuidiam Ille enĩ infelicem
fieri nolunt hec facere. Ille fortuitis
malis delectantur: hec nõ pocest ex¬

Expanded text:
plus in illis mutat. Sed cum primum sit plus in illis mutat. Sed cum primum sit non irasci, secundum desinere, tertium scentem retineamus placemusque et ad sanitatem reducamus. Ne irascamur praestabimus, si omnia vitia irae nobis subinde proposuerimus et illam bene aestimaverimus. Accusanda est .apud nos, damnanda; perscrutanda eius mala et in medium protrahenda sunt; ut qualis sit appareat, comparanda cum pessimis est. Avaritia adquirit et contrahit, quo aliquis melior utatur ; ira impendit, paucis gratuita est. Iracundus dominus quot in fugam servos egit, quot in mortem ! Quanto plus irascendo quam id erat, propter quod irascebatur, amisit ! Ira patri luctum, marito divortium attulit, magistratui odium, candidato repulsam. Peior est quam luxuria, quoniam illa sua voluptate fruitur, haec alieno dolore. Vincit malignitatem et invidiam ; illae enim infelicem fieri volunt, haec facere ; illae fortuitis malis delectantur, haec non potest ex
Abbreviated transcription (Latin):
suo pͥmũ malo incipere. Non uis
eigo admoneam cos qui iri fu̾ma
potẽtia cxcent. ⁊ argumc̃tũ uiriũ cxi¬
stimant᷑. ⁊ in mãgnis magne fortu¬
ne bois ponũt paratã ultionẽ ꝙͣ nõ
sit potens ĩmo nec liber quidẽ dici pos
sit: ire sue captus. Non uis admoncã
quo diligencior quisqz sit ⁊ ipe se cir¬
tiispitiat᷑ alia aĩ mala ad pessiõs
quosq ptinere iracũdiã eciã cruditis
homĩb et in alia sanis irupere: Adco
ut quidã simplicitatis iudicium npi¬
cundiam dicant: ⁊ uulgo credatur
faciluins quisqz huic obnoxius
seiudicet tutũ abilla: cũ lentos qͦr
natura et placidos in seuiciã acuio¬
lenciã euocet. Qͣadm̃m adn̾sus pe¬
stilenciã nichil põt furmitas corpis
et dĩligẽs ualitudĩs cura. Promis¬
cue enĩ imbecilla robustaqz ĩuadit
Ita ab ira tam inquietib moribus
periculum est. ꝙͣ compositis ⁊ remissie
quibz eo turpior ac piculosior est quo

Expanded text:
suo primum malo incipere ? Non vis suo primum malo incipere ? Non vis ergo admoneam eos, qui iram summa potentia exercent et argumentum virium existimant et in magnis magnae fortunae bonis ponunt paratam ultionem, quam non ssit, ira captus? Non vis admoneam, quo diligentior quisque sit; ut ipsese circumspiciat, alia animi mala ad pessimos quosque pertinere, iracundiam etiam eruditis hominibus et in alia sanis inrepere ? Adeo ut quidam simplicitatis indicium iracundiam dicant et vulgo credatur facillimus quisque huic obnoxius. se iudicet tutum ab illa, cum lenes quoque natura et placidos in saevitiam ac violentiam evocet. Quemadmodum adversus pestilentiam nihil prodest firmitas corporis et diligens valetudinis cura—promiscue enim imbecilla robustaque invadit—, ita ab ira tam inquietis moribus periculum est quam compositis et remissis, quibus eo turpior ac periculosior est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
toqz pallentẽ: nunt inos omne calo¬
re ac spũ uerso subrubicũdũ: ⁊ simm¬
lem cruento: uenis tumentibz. oculis
nũc tepidis. ⁊ exilientibz. llunc in
uno obtutu defixis et herentib A diice¬
mĩc dentiũ inter se auetatorũ: ⁊ ali¬
quẽ esse cupienciũ non aliũ somĩ ꝙͣ ẽ
apris tela sua attritu acuentib.
Adiice articulorũ crepitũ cũ seip̃e
manus frangũt. ⁊ pulsatũ sepius
pettus anhelitus: crebros tractosq
alcuis geĩtus: instabile corpus: ĩcerta
uerba: subitis exclamatiõib tremen¬
tia. labra mẽdũq complexa: et dirũ
quiddã exibilantia. ferarũ inhercules
suie illas fames exagitat: uel infirũ
uiscerib ferrũ: minus tetra facies
est. eciã cũ uenatorẽ suũ sennamines
morsu ultĩo petunt: ꝙ̃ hoĩs ira fla¬
grãtis. Age si exaudire uoces ac mi¬
nas uacet. qualia excarnfitati aĩ
uerba sunt: nõne reuocare se quisq
ubira uolet. cũ intellexerit illã a

Expanded text:
toque pallentem, nunc in os omni calotoque pallentem, nunc in os omni calore ac spiritu verso subrubicundum et similem cruento, venis tumentibus, oculis nunc trepidis et exsilientibus, nunc in uno obtutu defixis et haerentibus ; adice dentium inter se arietatorum ut aliquem esse cupientium non alium sonum quam est apris tela sua adtritu acuentibus ; adice articulorum crepitum, cum se ipsae manus frangunt, et pulsatum saepius pectus, anhelitus crebros tractosque altius gemitus, instabile corpus, incerta verba subitis exclamationibus, trementia labra interdumque compressa et dirum quiddam exsibilantia. Ferarum, me hercules, sive illas fames agitat sive infixum visceribus ferrum, minus taetra facies est, etiam cum venatorem suum semianimes morsu ultimo petunt, quam hominis ira flagrantis. Age, si exaudire voces ac minas vacet, qualia excarnificati animi verba sunt ! Nonne revocare se quisque ab ira volet, cum intellexerit illam a
Abbreviated transcription (Latin):
cius cõsumere ꝙ ira quasi dubit apd̃
hoĩes opimonis sic ĩfamẽ: cũ aliquis¬
sit. Et quidẽ de illustrib philosophis
qui illi indicat operas: et tanꝙͣ utilẽ
ac spiritus subnũstrantẽ in prclia i
actus rerum ad om̃e quodeumq calore
ali quo gerendũ est nocer. Nec quem
fallat tamꝙͣ aliquo tp̃o aliquo lato pro¬
futura. Ostendenda est rabies eius effre¬
nata ⁊ actonita: apparatusq illi red¬
dendus est suus eculeus ⁊ fidicule: ⁊ er¬
gastula. ⁊ cruces: ⁊ circũdati de fossis cor¬
porib ignes: ⁊ cadauera quoq trahens
uncus. uaria uinculorũ genera uaria pe¬
narum: laceraciones mẽbroꝵ: inscrip¬
ciones frontis: ⁊ bestiarũ ĩniamũ ca¬
uerne. Inter hec instrumenta colloce¬
tur ira: dirum quiddã atq horridũ
stridens om̃ibz per que fuerit deterior
ut de ceteris dubiũ sit. nulli certe af¬
fectui peior est uultus: quẽ in priori¬
bus libris descripsimus: aspcrũ et acre
Et nunc subito reuerso sangiũe fuga¬

Expanded text:
 iram, quasi dubiae apud homines opinionis sit, infamem, cum sit aliquis et quidem de illustribus philosophis, qui illi indicat operas et tamquam utilem ac spiritus subministrantem in proelia, in actus rerum, ad omne, quodcumque calore aliquo gerendum est, vocet. Ne quem fallat tamquam aliquo tempore, aliquo loco profutura, ostendenda est rabies eius effrenata et attonita apparatusque illi reddendus est suus, eculei et fidiculae et ergastula et cruces et circumdati defossis corporibus ignes et cadavera quoque trahens uncus, varia vinculorum genera, varia poenarum, lacerationes membrorum, inscriptiones frontis et bestiarum immanium caveae—inter haec instrumenta collocetur ira dirum quiddam atque horridum stridens, omnibus per quae furit taetrior. Ut de ceteris dubium sit, nulli certe adfectui peior est vultus, quem in prioribus libris descripsimus : asperum et acrem et nunc subducto retrorsus sanguine fuga
Abbreviated transcription (Latin):
iracũdi fraudulentis enĩ ⁊ uersutis
cõparantur. et simplices uidẽtur. quia
expositi sunt quos quidẽ nõ simplices
dixerim. sed incautos. stultis luxuriosis
meptibq hoc nomẽ ĩ ponimꝰ ⁊ om̃ib
uicus parũ callidis Orator inquit ira¬
tus aliquãdo melior ẽ: ĩmo unitatus
iratũ. Nam ⁊ histriones ĩ ꝓm̃ciando
nõ irati populũ mouẽt: sed iratũ bene
agentes. ⁊ apud iudices itaq ⁊ ĩ con
mulabimus. et sepe id quod ueri af¬
fectus non effecissent. efficit mutacio af¬
fectuũ Langiudus inquit animus est
qui ira caret. Derum est si nichil habet
ira ualencius Nec la tronẽ oportet esse
nec predonẽ. nec msencordẽ nec ouidelẽ
Illius niuns mollis amnius: huiue¬

Expanded text:
iracundi." Fraudulentis enim et versutis iracundi." Fraudulentis enim et versutis comparantur et simplices videntur, quia expositi sunt. Quos quidem non simplices dixerim sed incautos ; stultis, luxuriosis nepotibusque hoc nomen imponimus et omnibus vitiis parum callidis. " Orator," inquit, " iratus aliquando melior est." Immo imitatus iratum ; nam et histriones in pronuntiando non irati populum movent, sed iratum bene agentes ; et apud iudices itaque et in comulabimus, et saepe id, quod veri adfectus non effecissent, effecit imitatio adfectuum. " Languidus," inquit, " animus est qui ira caret." Verum est, si nihil habet ira valentius. Nec latronem oportet esse nec praedam, nec misericordem nec crudelem ; illius nimis mollis animus, hui
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: leonũ. luporũq ritu: ut ẜuire
nõ possunt:. ita nec impare. Non emim
tabilis habent. Nemo auc̃ reg̾e potest
insi qui et regi. fere itaq imꝑia pencs
eos fucre populos qui mitiore celo
otuntur. In frigora septẽtrionẽq uer¬
gentib ĩmansueta ingenia sunt
ut ait pocta. Suoq similima celo
auimalia. Ideo generosissima ha¬
bentur. quibz nil mest ire. errat qͥ
ea exemplum honñs adduxit: qͥb
pro racione est impetus: homini pro
impetu ratio est. Sed nec illis quidẽ
om̃b idem ꝓdest. Iracundia leones
adiuuat: pauor seruos: ancipitrem
impetus: colũbam fuga. Quid ꝙ
ne illud quidem uerũ est optima a¬
nmalia esse iracũdissima: ferasue
putem: quibz ex raptu alimenta st̃
Neliores quo iratiores. Pacienciam
exempla reuoces cũ habeas mundum
demq deũq quẽ ex om̃ib aĩalib ut
non solus intetur solus intelligit.
Pimplissum inquit ominũ habẽtur

Expanded text:
gentes leonum luporumque ritu ut servire gentes leonum luporumque ritu ut servire non possunt, ita nec imperare; non enim tabilis habent; nemo autem regere potest nisi qui et regi. Fere itaque imperia penes eos fuere populos, qui mitiore caelo utuntur. In frigora septemtrionemque vergentibus immansueta ingenia sunt, ut ait poeta : Suoque simillima caelo. "Animalia," inquit, "generosissima habentur, quibus multum inest irae." Errat qui ea in exemplum hominis adducit, quibus pro ratione est impetus ; homini pro impetu ratio est. Sed ne illis quidem omnibus idem prodest ; iracundia leones adiuvat, pavor cervos, accipitrem impetus, columbam fuga. Quid, quod ne illud quidem verum est, optima animalia esse iracundissima? Feras putem, quibus ex raptu alimenta sunt, meliores quo iratiores ; patientiam exempla revoces, cum habeas mundum deumque, quem ex omnibus animalibus, ut solus imitetur, solus intellegit ? " Simplicissimi," inquit, " omnium habentur
Abbreviated transcription (Latin):
obrũti sunt. indignatiq aliquid
cr plenissima libertate diminu
seruile in sese altrax erunt iugum ut
saias inquit. Mira habeat in se genc¬
rosi aliquid. libertas uidebis gentes
que rracundissiẽ sunt. ut uermanos
⁊ Scithas. Quod euenit: quia forciora
solidaq natura ingenia añꝙͣ discipli¬
na molliantur. prona in irast. Quedã
mis. sicut ualida arbusta ⁊ leta. ꝙ̃iuis
neglerta tellus creat: et alia fecundi
soli silua est Itaq ⁊ ingenia natura for¬
cia iracundiã ferunt. Nichilq tenue
et exile capiunt ignea et feruida: sed
impfectus illi uigor est. Ut om̃ib que
sine arte ip̃ius tantũ nature bono
crurgunt. Sed insi cito domita sunt
que fortitudim apta erant. audacie.
temeritatiq consuescunt. Quid nõ
mitiorib aninus uicia lcuora con¬
dia. Itaq tibi sepe bonã iudolẽ malis
quoq tuis ostendã. sed non ideo uicia
non sunt: si nature melioris iudi¬
cia sunt. Demde oẽs iste feritate libere

Expanded text:
obruti sunt, indignatique aliquid obruti sunt, indignatique aliquid ex plenissima libertate deminui servile in sese adtraxerunt iugum. " Ut scias," inquit, " iram habere in se generosi aliquid, liberas videbis gentes, quae iracundissimae sunt, ut Germanos et Scythas." Quod evenit, quia fortia solidaque natura ingenia, antequam disciplina molliantur, prona in iram sunt. Quaniis, sicut valida arbusta laeta quamvis neclecta tellus creat, et alta fecundi soli silva est. Itaque et ingenia natura fortia iracundiam ferunt nihilque tenue et exile capiunt ignea et fervida, sed imperfectus illis vigor est ut omnibus, quae sine arte ipsius tantum naturae bono exsurgunt, sed nisi cito domita sunt, quae fortitudini apta erant, audaciae temeritatique consuescunt. Quid? Non mitioribus animis vitia leniora condiaquoque suis ostendam ; sed non ideo vitia non sunt, si naturae melioris indicia sunt. Deinde omnes istae feritate liberae
Abbreviated transcription (Latin):
tandi sunt. Dicut tarde consingentes
ad cursũ equos stimulis facibq subdi¬
tis excitamus Aliqñ incuciendus ẽ
his metus: apud quos racio nõ profi¬
cit Irasci quidẽ nõ magis utile ẽ. q
merere. ꝙͣ inetuere. Quid ergo nõ mai¬
dunt cause que irã lacessant Sed
tunc maxime illi opponende manꝰ
sunt. nec est difficile uincere anmũ
Cũ athlete quoq in uilissima suipte
occupati: tamen ictus doloresq pacia¬
tur ut uires cedentis exhauriẽt. nec
cũ ira suadet feriũt: sed cũ occasio
Pirrhum maximũ preceptorẽ certa¬
minis. Gymicisolitũ auĩt. his quos
excebat precipe ne nascerentur. Ira
eim ꝑturbat aurem et qua noccat
tantũ aspicit. depe itaq ratio paciẽ¬
ciam ĩuadet ira uindictam. et qͥ pͥmis
de finigi malis potiumus ĩ incuora dẽ¬
nolumur. Quosdã unius uerbi cõtu¬
ncdia. non cquo aĩo lata m cxiluu
proiecit. et qui leuẽ inuiriã filencio
ferre noluerunt graussinus malis

Expanded text:
tandi sunt, sicut tarde consurgentis tandi sunt, sicut tarde consurgentis ad cursum equos stimulis facibusque subditis excitamus. Aliquando incutiendus est iis metus apud quos ratio non proficit ; irasci quidem non magis utile est quam maerere, quam metuere. " Quid ergo ? Non incidunt causae quae iram lacessant ? " Sed tunc maxime illi opponendae manus sunt. Nec est difficile vincere animum, cum athletae quoque in vilissima sui parte occupati tamen ictus doloresque patiantur, ut vires caedentis exhauriant, nec cum ira suadet, feriant, sed eum occasio. Pyrrhum maximum praeceptorem certaminis gymnici solitum aiunt iis quos exercebat praecipere, ne irascerentur ; ira enim perturbat artem et qua noceat tantum aspicit. Saepe itaque ratio patientiam suadet, ira vindictam, et qui primis defungi malis potuimus, in maiora devolvimur. Quosdam unius verbi contumelia non aequo animo lata in exilium proiecit, et qui levem iniuriam silentio ferre noluerant, gravissimis malis
Abbreviated transcription (Latin):
uisum est ardriũ in iututes: ⁊ asperũ
interest: plano a deuntur non hane no¬
bis auctor rei uenit. fa cilis est ad be¬
atam uitam uia uite modo bonis au¬
spiciis: ip̃isq diis bene uiuantibus
Multo difficilius est facere ista que
facitis. Quid enim quieti ociosus¬
animi: Caud ira laboriosius: Quid
demẽcia remissius: Quid ciidelitate
negotiosius uacat pudicicia libido oc¬
cupatissima est. Ominũ deniq u̾tutũ
tutela forcior est. uicia magno colũt
debet ira remoueri hoc ex parte fatẽtur
eciã qui dicũt esse minuendã. tota di¬
mictatur. nichil profutura est. sine
illa facilius rectusq scelera tollentur
mali punentur. et transducẽtur in
meluis. Omĩa que debet sapiens siue
ullius male rei m̃isterio rei efficiet
Nichilq admiscebit cuius tausa do¬
mũ sollicitius obseruet. Nunꝙͣ itaq ita¬
cundia adunctenda est aliquãdo simu¬
landa. si segnes audientiũ amini cõci¬

Expanded text:
visum est, arduum in virtutes et asperum visum est, arduum in virtutes et asperum iter est ; plano adeuntur. Non vanae vobis auctor rei venio. Facilis est ad beatam vitam via ; inite modo bonis auspiciis ipsisque dis bene iuvantibus. Multo difficilius est facere ista quae facitis. Quid est animi quiete otiosius, quid ira laboriosius ? Quid clementia remissius, quid crudelitate negotiosius ? Vacat pudicitia, libido occupatissima est. Omnium denique virtutum tutela facilis est, vitia magno coluntur. Debet ira removeri—hoc ex parte fatentur etiam qui dicunt esse minuendam ; tota dimittatur, nihil profutura est. Sine illa facilius rectiusque scelera tollentur, mali punientur et transducentur in melius. Omnia quae debet sapiens sine ullius malae rei ministerio efficiet nihilque admiscebit, cuius modum sollicitius observet. Numquam itaque iracundia admittenda est ; aliquando simulanda, si segnes audientium animi conci
Abbreviated transcription (Latin):
ditq nichil esse difficile cuius sibi
ip̃a mens paciãm indiceret Istis qͥs
pauloãte restuli. aut nulla cã ꝑtinacis
studii aut indigna i̾ces fuit. Quidã
magnificũ consequitur ille qui medita¬
tus est ꝑ initensus fimes ire: qui sar¬
tine ingenti ceruices supponere. qui
sonmo nõ subnictere oculos: qui pe¬
netrare in unũ mare: et tamen ad fi¬
nẽ operis nõ magno auctoramento
labor puenit. Nos aduocabimꝰ pa¬
cienciã: quos tantũ premiũ expectat
felicis anum ĩnota tranquilias.
qntũ ẽ effugere maximũ malũ rrã
et cũ illa rabiẽ. seuitiam crudelitatẽ
furorẽ. et alios connites affectus eius
Non est patrocimum nobis. Quera¬
mus eciã excusatã licẽtiã dicentes
aut utile esse. aut ieuitabile. Cui
enĩ tandẽ uicio aduocatꝰ de fuit. nõ
est qd̾ dicas excidi nõ posse. Sanabi¬
libus egrotamus malis Ip̃aq nos
in rectũ genitos natura. Si emẽ¬
dari ueluis uiuat. Nec ut quib dã

Expanded text:
ditque nihil esse difficile cuius sibi ditque nihil esse difficile cuius sibi ipsa mens patientiam indiceret. Istis quos paulo ante rettuli aut nulla tam pertinacis studii aut non digna merces fuit—quid enim magnificum consequitur ille qui meditatus est per intentos funes ire ? qui sarcinae ingenti cervices supponere ? qui somno non summittere oculos ? qui penetrare in imum mare ?—et tamen ad finem operis non magno auctoramento labor pervenit. Nos non advocabimus patientiam, quos tantum praemium expectat, felicis animi immota tranquillitas ? Quantum est effugere maximum malum, iram, et cum illa rabiem, saevitiam, crudelitatem, furorem, alios comites eius adfectus! Non est quod patrocinium nobis quaeramus et excusatam licentiam, dicentes aut utile id esse aut inevitabile; cui enim tandem vitio advocatus defuit ? Non est quod dicas excidi non posse ; sanabilibus aegrotamus malis ipsaque nos in rectum genitos natura, si emendari velimus, iuvat. Nec, ut quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
uersus intemperiẽ anni tutus ẽ. aut
paciencia corporis sensũ utruisq piũ¬
at. Demde uerte istud. Necesse ẽ prius
uirtutẽ ex aĩo tollas ꝙͣ nacũdĩa reci¬
pias. qm̃ cũ uirtutib uicia nõ cocũt
ulec magis quisꝙͣ codẽ tempore et iratꝰ
põt esse et uir bonus ꝙͣ eger ⁊ sanus
Non põt inquit oĩs ex ammoira tolli.
noc hoc om̃is natura patitur At qui
nichil est tã difficile ⁊ arduũ qd nõ hu¬
mana mens unicat. et in familiarita¬
tem perducat assidua meditacio Nul¬
ridere consueti sunt. Umo quidã. alii
ueneri: quidã omĩ humore int̾dixere
corporibz. Alius contentus breui sõ¬
no: uigiliã inde fatigabilẽ extendit
didicerũt temussims et adu̾sis fu¬
nib currere: et ingetia uixq huma¬
nis toleranda uirib onera portare
et in ĩmensam altitudinẽ mergi ac
sine ulla respirandi uice ppeti maria
Mille sunt alia in quib ꝑtinacia ĩ¬
pedimentum omme transcendit: ostẽ¬

Expanded text:
versus intemperiem anni tutus est aut versus intemperiem anni tutus est aut patientia corporis sensum utriusque pervicit. Deinde verte istud : necesse est prius virtutem ex animo tollas quam iracundiam recipias, quoniam cum virtutibus vitia non coeunt, nec magis quisquam eodem tempore et iratus potest esse et vir bonus quam aeger et sanus. " Non potest," inquit, " omnis ex animo ira tolli, nec hoc hominis natura patitur." Atqui nihil est tam difficile et arduum quod non humana mens vincat et in familiaritatem perducat adsidua meditatio, nulriderent consecuti sunt ; vino quidam, alii venere, quidam omni umore interdixere corporibus; alius contentus brevi somno vigiliam indefatigabilem extendit ; didicerunt tenuissimis et adversis funibus currere et ingentia vixque humanis toleranda viribus onera portare et in immensam altitudinem mergi ae sine ulla respirandi vice perpeti maria. Mille sunt alia, in quibus pertinacia impedimentum omne transcendit osten
Abbreviated transcription (Latin):
uida sunt ad leuissimos pectora Acer¬
rimas feras umbra uox et odor inso¬
litus exagitat quicq̃d deterret
et trepidat. Non est ergo quare concu¬
piscat quisꝙͣ sapiens timeri. Nec ido
irã magnũ quidẽ putẽt. qr formidan¬
dũ est. Quomiã quidẽ eciã contẽptissi¬
ma timentur:. ut uenena. et ossa mor¬
tifera ⁊ morsus. Nec est miꝵ cum
maxiõs feraꝵ greges linica pẽms
distincta contineat et ab insidias
agat ab ip̃o affectu dicta formido
Uans enĩ uana terrori sũt Curricdi
motusq rotarũ uersata facies. leones
redegit in caueam. Elephantes porcina
Uoxterret. Sic itaq ira metuit qm̃
umbra ab infantib aferis rubẽs spma
Nomp̃a in se quicꝙͣ habet firmũ. aut
quit de rerũ natura tollẽda ẽ. si belis
iram tollere. Neutrũ aut̃ põt fieri Pri¬
nũ põt aliquis nõ algere ꝙͣuis exreꝵ
natura hiemps sit ⁊ nõ estuate ꝙͣuis
menses estiui sint aut loci beneficio ad¬

Expanded text:
vida sunt ad levissimos sonos pectora ! Acervida sunt ad levissimos sonos pectora ! Acerrimas feras umbra et vox et odor insolitus exagitat. Quidquid terret et trepidat. Non est ergo quare concupiscat quisquam sapiens timeri, nec ideo iram magnum quiddam putet, quia formidini est, quoniam quidem etiam contemptissima timentur ut venena et ossa pestifera et morsus. Nec mirum est, cum maximos ferarum greges linea pinnis distincta contineat et in insidias agat, ab ipso effectu dicta formido ; vanis enim vana terrori sunt. Curriculi motus rotarumque versata facies leones redegit in caveam, elephantos porcina vox terret. Sic itaque ira metuitur, quomodo umbra ab infantibus, a feris rubens pinna. Non ipsa in se quicquam habet firmum aut quit, " de rerum natura tollenda est, si velis iram tollere ; neutrum autem potest fieri." Primum potest aliquis non algere, quamvis ex rerum natura hiemps sit, et non aestuare, quamvis menses aestivi sint. Aut loci beneficio ad
Abbreviated transcription (Latin):
stilis est inquit ira. quia cõ¬
temptũ effugit qr malos
terret.pͥmũ nasi qñtum
minatur ualet: ob hocipm̃ quia terri¬
bilis est. ⁊ ñusa est. Penculosius est
aut̃ tnueri ꝙͣ despici ͤ Si uero sine uiri¬
bus est magis exposita contemptu
est: et derisum non effugit. Quid
enĩ est iracundia in supuacuũ tu¬
multu ante fugidius. Demnde nõidõ
meri. Quid nõ tunebit fabris poda¬
gra illuis malũ nature. Nunquid
ideo quieꝙͣ inistis hom est. aut con¬
tra ommia despecta ⁊ feda et turpia
ip̃o quo tuetur sicut ira ꝑse defor¬
mis est et mĩme metuẽda. At time¬
tur apłibz: sicut deformis psona ab
dundat timor: nec quispiã metuit᷑
ip̃e securus. Occurrat hoc loco tͥ labe¬
rianus ille uersus: qui medio cuuli
bello m theatroductus: totũ in se ppłm̃
nõ aliter cõuertit ꝙ̃ si misla esset uox
publica affectus. Necesse est multos
tumeat quẽ multi tuent. Ita natura
constituit. ut qd alieno metu maginĩ
est a suonon nocet. Leomi in quã pa¬

Expanded text:
tilis est," inquit, " ira, quia cotemptum effugit, quia malos terret." Primum ira, si quantum minatur valet, ob hoc ipsum quod terribilis est et invisa est ; periculosius est autem timeri quam despici. Si vero sine viribus est, magis exposita contemptui est et derisum non effugit ; quid enim est iracundia in supervacuum tumultuante frigidius ? Deinde non ideo meri." Quid ? Non timetur febris, podagra, ulcus malum ? Numquid ideo quicquam in istis boni est ? An contra omnia despecta foedaque et turpia, ipsoque eo timentur ? Sic ira per se deformis est et minime metuenda, at timetur a pluribus sicut deformis persona ab dundat timor nec quisquam metuitur ipse securus ? Occurrat hoc loco tibi Laberianus ille versus, qui medio civili bello in theatro dictus totum in se populum non aliter convertit, quam si missa esset vox publici adfectus : Necesse est multos timeat quem multi timent. Ita natura constituit, ut quidquid alieno metu magnum est, a suo non vacet. Leonum quam pa
Abbreviated transcription (Latin):
Non irascetur sapiens peccantibus
Quare: quia scit nemmẽ nasci sapi¬
entem. sed fieri. Scit paucissimos oĩ
euo sapiens peccantibz euadere qr
cõdicionẽ humane uite prospectam
habet. Nemo autẽ nacure sanus
irasatur. Quid enim simirari ue¬
lit non in siluestris duiis poma
pendere: quid si miretur spineta
sentesq nõ utili aliqua fiuga cõ¬
pleri: Nemo rrasatur ubi uiciũ na¬
tura defendit Placidus itaq sapiẽs
et equus erroribz non hostis sed
correptor peccanciũ hoc quotidie
procedit ammo. Multi michi octurrẽt
uino dediti: multi libidinosi. multi
ingrati. multi auari: multi furiis
ambitionis agitati. Onma ista tã
protinus aspiciet ꝙ̃ egros suos me¬
dicus. Numquidille cuius nauigiũ
multã undiq laxatis compagibus
aquã trahit nautis ip̃iqz nauigio
irascitur. Occurrit pocius ⁊ aliã ex¬
cludi uim. deinde aliã egerit. mam¬
festa foramina precludit latentibr
et ex occulto sententiã ducẽtib labore

Expanded text:
Non irascetur sapiens peccantibus. Non irascetur sapiens peccantibus. Quare ? Quia scit neminem nasci sapientem sed fieri, scit paucissimos omni aevo sapientis evadere, quia condicionem humanae vitae perspectam habet, nemo autem naturae sanus irascitur. Quid enim, si mirari velit non in silvestribus dumis poma pendere ? Quid, si miretur spineta sentesque non utili aliqua fruge compleri ? Nemo irascitur, ubi vitium natura defendit. Placidus itaque sapiens et aequus erroribus, non hostis sed corrector peccantium, hoc cottidie procedit animo: " Multi mihi occurrent vino dediti, multi libidinosi, multi ingrati, multi avari, multi furiis ambitionis agitati." Omnia ista tam propitius aspiciet quam aegros suos medicus. Numquid ille, cuius navigium multam undique laxatis compagibus aquam trahit, nautis ipsique navigio irascitur ? Occurrit potius et aliam excludit undam, aliam egerit, manifesta foramina praecludit, latentibus et ex occulto sentinam ducentibus labore
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem esse ꝙͣ puerũ. Hac condiciõe nati
sumus: auimalia obnoxia nõ paucio¬
rib anum ꝙͣ corporis morbis nõ quidẽ
obtusa nec tarda. sed acumme nro ma¬
le utentia. Altera alteribicioꝵ exẽpla
Quisquis sequitur priores male inter
ingressos. Quidiu habrãt excusacõem
cũ publica uia errauerint insingulos
seueritas imperatoris distinguitur
At necessaria uenia ẽ ubi totus descuit
exercitus. Quid tollit iram sapiẽtis.
tiuba peccãtium. Intelligit ꝙͣ est iniqũ
et periculosũ irasci publico uicio. He¬
raditus quociens prodierat: et tantũ
circa se male uiuenciũ ĩmo male pere¬
untiũ uiderat. flebat miserebatur oim
qui sibi leti felicesq occirprebãt miti
ammo. sed mibecillo et ip̃e inter deplo¬
rantes erat. Democritũ contra auiunt
Numꝙͣ sme risu in publico fiusse. adeo
nichil illi uidebatur serium eorũ que
serio gerebant: ubi isti hoccine locus ẽ
aut ridenda omma aut flenda sũt

Expanded text:
hominem esse quam puerum. Hac condicione nati hominem esse quam puerum. Hac condicione nati sumus, animalia obnoxia non paucioribus animi quam corporis morbis, non quidem obtusa nec tarda, sed acumine nostro male utentia, alter alteri vitiorum exempla. Quisquis sequitur priores male iter ingressos, quidni habeat excusationem, cum publica via erraverit ? In singulos severitas imperatoris destringitur, at necessaria venia est, ubi totus deseruit exercitus. Quid tollit iram sapientis ? Turba peccantium. Intellegit quam et iniquum sit et periculosum irasci publico vitio. Heraclitus quotiens prodierat et tantum circa se male viventium, immo male pereuntium viderat, flebat, miserebatur omnium, qui sibi laeti felicesque occurrebant, miti animo, sed nimis imbecillo, et ipse inter deplorandos erat. Democritum contra aiunt numquam sine risu in publico fuisse ; adeo nihil illi videbatur senum eorum quae serio gerebantur. Ubi istic irae locus est ? Aut ridenda omnia aut flenda sunt.