comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd dũ uoliut᷑ ad ea loca q̃ a nob̾ iudñt ĩferiora descẽdit. Innedio i locata
ex oi̾ sui parte ł celũ ipieit. hꝰ gͥ ad eelũ buitas oui pudũ ẽ aduos uͦ ĩ iisa glebo
sitas distigut᷑ locis int̾ se iucissim p̾ssis minietate ł frigoris ł raloris grminam
nata int᷑ liu̾sa trͣꝑiẽ. Nã ⁊ septẽtrionał ⁊ austł extremitas ꝑpaua obriguer᷑
pruina & hi uelud duo s̃ cĩguli qͥb t̾ra redimit̾. S. abitu b̾ues qͣsi extrema
c̃gͣnts. Hoꝵ ut̃q habitatiõis ĩ paties ẽ. qr torpor ille glatiał nec anumali nec
frugn intã ministt᷑. illo .i. aere corpꝰ alit᷑ qͦ herba nutͥt̃. Mediꝰ cĩgulꝰ. uio̾man:¬
ieite feruoris fac̾ ĩhabitabile uiduris. Int̾ extremos ũ ⁊ inedin᷑ duo maiorẽ
ultunis medio inmores exut᷑ q iucmitatis ĩtẽꝑie cẽꝑa̾t᷑ inhisq cãtũ uitales auu.

Expanded text:
d, dum uoluitur, ad ea loca quae ad nos uidentur inferiora descendit: in medio enim locata ex omni sui el frigoris uel caloris, geminam nacta inter diuersa temperiem. Nam et septentrionalis et australis extremitas perpetua obriguerunt pruina, et hi uelut duo sunt cinguli quibus terra redimitur, sed ambitu breues quasi extrema cingentes. Horum uterque habitationis impatiens est, quia torpor ille glacialis nec animali nec frugi uitam ministrat: illo enim aere corpus alitur quo herba nutritur. Medius cingulu occupauit nimietate feruoris facit inhabitabile uicturis. Inter extremos uero et medium, duo maiores ultimis, medio minores, ex utriusque uicinitatis intemperie
Abbreviated transcription (Latin):
ũipsis mad uastis solitudies nit ietdus. si ipsas solitudiẽs dic̃a ĩt̾ qͣs cet̾e partes maculaꝵ
instar hrent᷑ .S. qr maculas dic̃ has nu. qͣs in duob t̾re emispĩs binas e̾e yd̾ mõsti̾ut
bñ adiec᷑ int̾ iestas solitudies. Nã sic̃ pars q̃ habitat᷑ a nob̾ mnulta soliudiuũ itietiõe̾

Expanded text:
ulis ... uastas solitudines interiectas», si ipsas solitudines diceret, inter quas certae partes macularum instar haberentur, sed quia maculas dicit has quattuor quas in duobus terrae hemisphaeriis binas esse ratio monstrauit, bene adiecit «interiectas solitudin
Abbreviated transcription (Latin):
asprẽ. tñ ũ libs. a directo lumiine iudo S. uttiedo uelamine qd
nexꝰ natis caliguntas abiduc̃. Et ħ in natͥa eẽ ide̾ uirgili asserit dicens

Expanded text:
amen libero et directo lumine uidet set interiecto uelamine, quod nexus nature caligantis obduxit. Et hoc in natura esse Virgilius asserit dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
Mori eciã dicit᷑ iaa adhuc ĩ corꝑe istituta corpeas illecebras philosophia
Soen̾te ꝯtẽpnit ⁊ cupiditatũ dulces insidias reliqͣsq o̾s exuit̾ passior¬

Expanded text:
r, cum anima adhuc in corpore constituta corporeas illecebras philosophia docente contemnit et cupiditatum dulces insidias reliquasque omnes exuit passio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ siplici & ab soluta hoc ĩsinuatione cugatir e qsitegeiusma ncras ss¬
ex cogitata nͥouitas. ⁊ c̃pasita ad uocati scena figm̃ti ipsã qrendi ueri

Expanded text:
n simplici et absoluta hoc insinuatione curatum est, sed quaexcogitata nouitas et composita aduocati scaena figmenti ipsam quaerendi ueri
Abbreviated transcription (Latin):
soł lo̾gissime recesser̃ oĩ careat᷑ bn̾sicio caloris ⁊ una frigoris ꝑp&uitate
torposcat᷑. Q. in seqntib aꝑtiꝰ explicabit᷑. PRestat ut & de magnitudĩe eiꝰ
qͣ uussima pdicatioe̾ extulit. panca ⁊ ñ p̾t̾eñda dicamꝰ.phisici ħ maxnie
ꝯseqͥ ioi̾ circa magnitudie̾ solis inqͥsicioẽ uoluer̾ ꝗto maior possit e̾e̾
ꝗ t̾ra. E t erustotenes in libris duĩsiois sic ait. m̾sura t̾re septies ⁊xͦxͤ.
multiplicata msitã soł esficio. Possedoniꝰ multo multoq sepiꝰ.aut̾q
testimonio lime desiciẽtis utũt᷑. Cũ defestũ lune con̾at᷑ asserere ꝓba

Expanded text:
e a uia solis longissime recesserunt, omni careant beneficio caloris et una frigoris perpetuitate torpescant. Quod sequentibus apertius explicabitur. Restat ut et de magnitudine eius, quam uerissima praedicatione extulit, pauca et non praetereunda dicamus. Physici hoc maxime consequi in omni circa magnitudinem solis inquisitione uoluerunt, quanto maior possit esse quam terra, et Eratosthenes in libris dimensionum sic ait: «mensura terrae septies et uicies multiplicata mensuram solis efficiet»; Posidonius multo multoque saepius, et testimonio lunae deficientis utuntur, cum defectum lunae cona
Abbreviated transcription (Latin):
tasma uͦ he̾ iusũ sũ int̾ uigiliã.⁊ adult̾a qͥece̾ in qͣdã ut aru̾t.
pͥma sõni nebula ad huc se uigilare estima̾s qͥ dormire uix ĩcepͭ
aspicere iidet̾ irrue̾te̾ ł̃se. ł passi uaga̾tes sinmas. anatura
seu magnitudine. seu spͣe diserepãtẽ.uariasq. tẽpestatẽ rerũ.

Expanded text:
t uisum, cum inter uigiliam et adultam quietem in quadam, ut aiunt, prima somni nebula adhuc se uigilare aestimans qui dormire uix coepit aspicere uidetur irruentes in se uel passim uagantes formas a natura seu magnitudine seu specie discrepantes uariasque tempestates rerum uel
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sit designas ait. Si sic scipio ut auus hic tuus. ut ego qͥ te genui usticiam
cole. ⁊ pietatẽ quẽ cũ magna in parẽtib: ⁊ ꝓpͥnqͥs tũ in patͥa maxima ÷

Expanded text:
 sit designans ait: «Sed sic, Scipio, ut auus hic tuus, ut ego qui te genui, iustitiam cole et pietatem quae, cum magna in parentibus et propinquis, tum in patria maxima
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ celer iicidit acutũ sonũ p̾stat si cardior lentior
riat. sonũ aciut si le̾tiore ⁊ gͣuiꝰ flestit auditũ. in fidib qͦ id indemꝰ. Q si tuo.
ipsã ut ait ⁊citatiore ꝯu̾sionẽ acuto ⁊ excitato moua̾ sono. Giussimo aũ h
angustias qͥb penultimꝰ orbis artat᷑ ĩꝑou leniore nitit᷑. nec secꝰ ꝓbamꝰ
intibus de quaꝵ foram̾ib ucius ĩflatis ori sonꝰ acutꝰ emttt᷑. delon¬
ginqͥs aũ ⁊ t̾mino ꝓxinis gͣuior. Itẽ acutior ꝑ patentiora forami̾a. gͣ.¬
e qr maiorẽ ĩpaeũ. ꝑ maiꝰ foram̃ spellit. ꝯtͣ aũ in angustis ⁊tis¬
tat᷑ moiũ. obsessa u̾diq circũsusi spł drsitute. In sꝑa cãĩ ultanũ loc̃ eẽ qͥ¬

Expanded text:
 celer incidit, acutum sonum praestat, si tardior lentioruriat, sonum acuit; si lentiore, in grauius frangit auditum. In fidibus quoque idem uidemus, ipsam, ut ait, concitatiorem conuersionem, «acute excitato mouentur sono, grauissimo autem angustias, quibus paenultimus orbis artatur, impetu lenioreconuertitur. Nec secus probamus in tibiis, de quarum foraminibus uicinis inflantis ori sonus acutus emittitur, de longinquis autem et termino proximis, grauior; item, acutior per patentiora foramina, graet quia maiorem impetum per maius foramen impellit, contra autem in angustis tatur moueri, obsessa undique circumfusi sp
Abbreviated transcription (Latin):
limaris exordiũ. aautabilẽ uͦ alima ad tͣras usq dixerꝰ. ⁊ uni̾e ai̾as
dũ inĩmutabili parte isistũt. oroꝵ gũ ⁊ adparte̾ cecidĩt ꝑrntations
capacẽ. ato iõ uit sina t̾rasq locnꝰ mortis n iferoꝵ uocari. ipsaq

Expanded text:
lunaris exordium, mutabilem uero a luna ad terras usque dixerunt; et uiuere animas dum in immutabili parte consistunt, mori autem cum ad partem ceciderint permutationis capacem; atque ideo inter lunam terrasque locum mortis
Abbreviated transcription (Latin):
scipionis somniũ ĩeu iaculatꝰ ẽ umꝗ̃ mors lnioris. sen fort laci¬
labit. disolutũ erit. Cpicurcoꝵ tota factio eq̃ seꝑ errore auero

Expanded text:
Scipionis somnium seu iaculatus est umquam morsus liuoris seu forte iaculabitur, dissolutum erit. Epicureorum tota factio, aequo semper errore a uero
Abbreviated transcription (Latin):
ħ u̾ba s p̾ꝗͣ sapiẽtib consciẽtia ipsa factoꝵ egͣgioꝵ ãplissimũ uirtutĩ:
ẽ p̾miuꝰ cñ illa diuma uircꝰ ñ statuus plũbo ĩ herẽtes. nec triũphos
arescẽtib laureis. sae stabiliora q̃dã. ⁊ uiridiora p̾miori gn̾a desid̾at.

Expanded text:
ipsa factorum egregiorum amplissimum uirtutis est praemium, tamen illa diuina uirtus non statuas plumbo inhaerentes nec triumphos arescentibus laureis, sed stabiliora quaedam et uiridiora praemiorum genera desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ħ iaͣ uocat᷑ narratio fabulosa ñ fabula. ut s̃ cerimoniarͥ sacͣ ut esõdi
& ophei. qͣ ge do̾ꝵ ꝓgenie. actu ue narrant᷑. ut mistica pitagoreoꝵ sesa
ẽrunt᷑. Eͦ ex hac scda duusioe̾ qua dꝑamꝰ aphilesophie libris pͥor

Expanded text:
et hoc iam uocatur narratio fabulosa, non fabula, ut sunt caerimoniarum sacra, ut Hesiodi et Orphei quae de deorum progenie actuue narrantur, ut mystica Pythagoreorum sensa referuntur. Ergo ex hac secunda diuisione quam diximus, a philosophiae libris pr
Abbreviated transcription (Latin):
platat ulnis aq̃ trã frigete acrteͤ s medit umore aere añ. hui¬
melo siunuli igm culore sociat᷑. Ignus aeri miscet᷑ n calilo
t̾re uigit̾ siccitate. Para igne̾ sicco patit. aqͣ frigore ũ respuit.
Ne tm̃ uarietas uidor si dem̃ta duo forẽt nicħ int̾ ipsa sirmitats
habiuss&e si tͥa muꝰ ꝗ ualido. aliqͦ tm̃ uexu ui̾ciẽda modar&. Iutͣ
iiii. uͦ insolabił cosligão e̾. Cũ due su̾mitatẽ duob intiectioib
u̾icũt. o d̾erit manifestiꝰ si ĩmedio opposuerimꝰ ipsã ninentia
sẽs detimeo platonis. exceptam. Diuini decoris inqͥt᷑ ro postu.

Expanded text:
plectantur ulnis: aqua terram frigore, aerem sibi nectit humore; aer aquae humecto simili et igni calore sociatur; ignis aeri miscetur ut calido, terrae iungitur siccitate; terra ignem sicco patitur, aquam frigore non respuit. Haec tamen uarietas uinculorum, si elementa duo forent, nihil inter ipsa firmitatis habu insolubilis colligatio est, cum duae summitates duabus interiectionibus uinciuntur. Quod erit manifestius si in medio posuerimus ipsam continentiam sensus de Timaeo Platonis excerptam. «Diuini decoris, inquit, ratio postu
Abbreviated transcription (Latin):
si ad tp̃s obruit̾. Nec ꝙ̃ali dimersioe̾ bñficiũ ꝑpiruitatis eximit᷑.¬
e ũ rursꝰ e corꝑe ubi meruerit itagioe̾ uicioꝵ penit̾ elimata pur¬
guri. ad ꝑhenis luce̾ uite restituta ĩintegru̾ reu̾tat᷑. plane ut
arbitror de uta ⁊ morte aĩe diffinicio liꝗce. qua do atlis philo¬
sophie doct̾na ⁊ sapic̾tia ciceroi̾s elicuit. S. scipio ꝑ qͥete ecelo ꝗ¬

Expanded text:
 ad tempus obruitur, nec temporali demersione beneficium perpetuitatis eximitur, cum rursus e corpore, ubi meruerit contagione uitiorum penitus elimata purgari, ad perennis uitae lucem restituta in integrum reuertatur. Plene, ut arbitror, de uita et morte animae definitio liquet, quam de adytis philosophiae doctrina et sapientia Ciceronis elicuit. Sed Scipio per quietem, et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾es. q̃ c̃cepta de fulso ꝑ falsũ narrat᷑ aliena eͥ. Sequens ĩ aliã rurs dis¬
cretioẽ scissa diuiditͥ. Nã cũ uitas argumͣto sub est. solaq sit narratio
fabulosa. ñ unꝰ repꝑit̾ mod̾ ꝑ sigm̃tũ uera referendi. Aut enĩ c̃textio
niꝰ pudẽda celui patͥs abscidens. ⁊ ipse rurs̾ afilie regno potito ĩũdã
.&. Qd̾ g̃s totũ philosophi nescire malunt. aut sacͣrũ rerũ not
tit. Cũ gͥ nullã disputatiõi pariat miuriã. ł .er. index ł sõmans

Expanded text:
es, quae concepta de falso per falsum narratur, aliena est. Sequens in aliam rursus discretionem scissa diuiditur: nam cum ueritas argumento subest solaque fit narratio fabulosa, non unus reperitur modus per figmentum uera referendi. Aut enim contextio rnus pudenda Caeli patris abscidens et ipse rursus a filio regni potito  genus totum philosophi nescire malunt; aut sacrarum rerum notio tit. Cum igitur nullam disputationi pariat iniuriam uel Er index
Abbreviated transcription (Latin):
intelletrat. Mulierẽ semĩe ũ effuso ne guida manae orantẽ inꝑa¬
uerat saltib nitari. atq uir die saltũ .uii. eitiendo ⁊tali folliculo

Expanded text:
intellexerat. Mulierem enim, semine non effuso, ne grauida maneret orantem imperauerat saltibus concitari aitque septimo die saltum septimum eiciendo cum tali folliculo
Abbreviated transcription (Latin):
ita lincis t̾minat᷑. qs suo noĩe gͣcia graͣmas nominaũ. ꝑuntis lineo
fimunt᷑. Et ħ s̃ corpora q̃ mathematica. uoca̾t᷑ de qͥb sollerti in¬¬
dustria geometͥce disputat᷑. Ergo ħ suꝑficie̾ cũ exaliqͣ parte corperis
cogitat᷑ ꝓforma subiecti corporis accip̃ numer̾ linear᷑. Na̾ seo tͥum
t tͥgonũ seu qͣtuor ut qͣdratũ. seu pluriũ sit anguloꝵ tot¬

Expanded text:
a lineis terminatur, quas suo nomine γραμμάς Graecia nominauit. Punctis lineae finiuntur, et haec sunt corpora quae mathematica uocantur, de quibus sollerti industria geometriae disputatur. Ergo haec superficies, cum ex aliqua parte corporis cogitatur, pro forma subiecti corporis accipit numerum linearum. Nam seu trium ut trigonum, seu quattuor ut quadratum, seu plurium sit angulo
Abbreviated transcription (Latin):
S. diu̾soꝵ tp̃oꝵ noana dim̾sio utru̾q emisꝑiũ parib. eque ucib ã¬
notauit & has ipsas xii partes signa apellari moluerꝰ c̃taq sĩgłis uo¬
oabula gr̃a significatioĩs adiectas. Et qt signa g̾co noĩe Todia nũcupa.
ciroꝰ ipsũ signoꝵ Todiacũ qͣsi signiferũ uoconer̾. hãc au poẽm idẽ illi
lo suisse. Et qr mediũ celũ qͣsi m̾udi u̾tex ẽ.ariet̾e ꝑꝑ ea. pͥmũ iunt̾

Expanded text:
 nocturna dimensio utrumque hemisphaerium paribus aquae uicibus adnotauit. Et has ipsas duodecim partes signa appellari maluerunt, certaque singulis uocabula gratia significationis adiecta sunt; et quia signa Graeco nomine ζῷδια nuncupantur, circum ipsum signorum zodiacum, quasi signiferum, uocauerunt. Hancelo fuisse, et quia medium caelum quasi mundi u
Abbreviated transcription (Latin):
ae dyxer᷑. Itẽ scbo uase ĩplcet. ac mox reccto illud simile qd oli affusũ
pauerãt iterũ subdider᷑. notato simulit̾ loco qͥ emergebat. Cñ scd̾m
uas eet implaũ. Et afine pͥmi sigu usq ad loc̾ qͥ ad scb̃e aq̃ finem
nflue̾tis aqͣ partes. sĩgłos s̃ asce̾de̾tũ celi parciũ linites ãnotando
iã duusas certisqs obseruatiõib ⁊ inditiis ã notatas .xii. celi partes ta.¬

Expanded text:
esse dixerunt. Item secundo uase impleto ac mox retracto illud simile quod olim effusum parauerant iterum subdiderunt, notato similiter loco qui emergebat cum secundum uas esset impletum, et a fine primi signi usque ad locum qui ad secundae aquae finem influentis aquae partes singulos sibi ascendentium caeli partium limites adnotando,iam diuisas certisque sibi obseruationibus et indiciis adnotatas duodecim caeli partes tan
Abbreviated transcription (Latin):
niũ uoluer᷑ uocitare. S. nͥ ita accipiendũ ÷ ut dumidiꝰ sonꝰ putae qr nec semi¬
uorale̾ in litt̾is ꝓ medietate uocał accipiniꝰ. dein̾ touꝰ ꝑ nat᷑am sui in duo duu

Expanded text:
uoluerunt. Sed non ita accipiendum est ut dimidius tonus putetur, quia nec semiuocalem in litteris pro medietate uocalis accipimus. Deinde tonus per naturam sui in duo diu
Abbreviated transcription (Latin):
hõib recedũs malleolos seq̃bat᷑. Tu̾c oe̾m curã adposa eoꝵ ex aan̾da su̾ttt.¬
Cũq s diu̾sitatẽ podis ꝗͥ habebat᷑ in sigłis ã notass&e ałiis põdib ĩ manis
minꝰ ue excedñtib fieri malleos iꝑarit. Quoꝵ istib som ne qͣ pͥorib simi¬
les. nec itas ꝯsonãtes exaudiebãt᷑. Tũ aa adutit cõcordiã uocis lege p̾dd̾eꝵ ꝓ
u̾tit exuꝰ ⁊ intestiua oiũ. łboũ neruos tͣa uari̾s podib illigatis cetendit.
qͣlia ĩ malleis fusse didicerat. tałq ex his ꝯce̾tꝰ euenut qͣlẽ pͥor obseruão nõ
frustͣ a̾adu̾sa ꝓnuserat. adiesta dulcedĩe ꝗ nat̾a sidiu̾ sonora p̃stabat. hͥpita¬
goras ta̾ti secreti ꝯpos dep̾hendit nũos ex qͥb soni s ꝯsoni nascere̾t᷑ adeo ut
nienie̾s simul sonaret. Ex oĩ aũ ĩ nũa uarietate nuoꝵ pauei ⁊ nũabiles

Expanded text:
hominibus recedens, malleolos sequebatur. Tunc omnem curam ad pondera eorum examinanda hominibus recedens, malleolos sequebatur. Tunc omnem curam ad pondera eorum examinanda  diuersitatem ponderis quod habebatur in singulis adnotasset, aliis ponderibus in maius minusue excedentibus fieri malleos imperauit, quorum ictibus soni nequaquam prioribus similes nec ita sibi consonantes exaudiebantur. Tunc animaduertit concordiam uocis lege ponderum uertit examen, et intestina ouium uel boum neruos tam uariis ponderibus inligatis tetendit qualia in malleis f natura fidium sonora praestabat. Hic Pythagoras, tanti secreti compos, deprehendit numeros ex quibus soni sibi consoni nascerentur, adeo ut, conueniens, simul sonaret. Ex omni autem innumera uarietate numerorum pauci et numerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
tũ qd̾da̾ desꝑis sonare ꝑꝑ necessitate̾ roi̾s qͣ acelestib ñ recedit. S q̃ eẽt illa
ro ł qͥb obseruãda modis nͣ facile dep̾hendebat. Cũ eũ frustͣ tante tãq ar¬
cane rei ꝯuit̾na inqͥsitio fatigar& fors obtulit qd cogitatio alta ñ repꝑit. Cũ
ti. casu pt̾ira ĩ publico sabros igintũ ferrũ istib mollientes in aures eiꝰ mal¬
leoꝵ soni c̾to respo̾de̾tes ordĩe̾ repr̾te cecidr̾. In qͥb ita gͣuitati acumina
ꝯsonaba̾t. ut utrũq ab audiẽtis sẽiũ statuta duu̾sioe̾ remear& ⁊ exuapus
ĩpulsib unũ sosonãs nascerꝙͣ. Occasionẽ ħ s oblatã ratꝰ dephendr̾ili occuł¬
⁊ manib qs oliꝰ cogitatiõ̾e qͣrebat. fabros adit ⁊ ĩmine̾s oꝑi curiosiꝰ intuae.
ad notas sonos qͥde sigloꝵ lac̾tis ꝯficiebãt̾. &s ꝯferientiũ uirib asscͥbendos
putar& uib& ut uit̾ se malleolos mittẽt qͥb nuitatis sonoꝵ diu̾sitas ab

Expanded text:
opter necessitatem rationis quae a caelestibus non recedit. Sed quae esset illa ratio, uel quibus obseruanda modis, non facile deprehendebat, cumque eum frustra tantae tamque arcanae rei diuturna inquisitio fatigaret, fors obtulit quod cogitatio alta non repperit. Cum enim casu praeteriret in publico fabros ignitum ferrum ictibus mollientes, in aures eius malleorum soni certo sibi respondentes ordine repente ceciderunt, in quibus ita grauitati acumina consonabant ut utrumque ad audientis sensum stata dimensione remearet, et ex uariis impulsibus unum seri curiosius intuetur, adnotans sonos qui de singulorum lacertis conficiebantur. Quos cum ferientium uiribus adscribendos putaret, iubet ut inter se malleolos mutent. Quibus mutatis, sonorum diuersitas, ab
Abbreviated transcription (Latin):
olua ñ exercean Quia in corpus defert memoriã musigȩ cuius in clo fuit conscia
Vita delinim̃tis canticis occupat᷑ ut nullũ sit tãimnmite tãmasperũ qđ ñ obleca

Expanded text:
soluantur, exerceant, quia in corpus defert memoriam musicae cuius in caelo fuit conscia, soluantur, exerceant, quia in corpus defert memoriam musicae cuius in caelo fuit conscia, et ita delenimentis canticis occupatur ut nullum sit tam immite, tam asperum pec
Abbreviated transcription (Latin):
quasi capenas acanendo dixer̃: Id eo carrsocelum &iã t heologi comꝓban¬
tes sopo smusicos sacrificiis ad hi buer̃ : Quapud alios lraoo ł orthant apud
mullostibus aliis uemusicis in stram̃tis fieri solebat : in ipsis qq̃ hrmnis deorũ
ꝑfro famin&uantis trofã m&nt canoris uersibus adhibebanT : Vt ꝑstrosã rectꝰ
crbis stelli ferimetus paraentis crofam diuersus uagarum regressusp̃dica se᷑
ix quibus duob: modis primes innatunt hymnus dicanđ deo sũ psitȩ xordiũ:
Mortuos quoq ad sepulturã ꝓsequi oportere cũ cantu plurimarũ gentiũ it
relgionũ instituta sanxer̃ : ꝑsuasione hac qua postcorpus a nimȩ a doriginẽ dul¬
cedipis musiceid ẽ ad caelum se direcredan : Namideo in hacuita om̃is animamu¬
sicis sopiscapit᷑ ũt ñ soli quis habitucultiores uerũ uniuersȩ qq̃ barbarȩ natio¬
nes cantus quibus uł ad ar dorẽ uirtutis animent᷑ uł ad mollitiẽ uoluptatisre¬

Expanded text:
quasi 'Canenas', a canendo dixerunt. Ideo canere caelum etiam theologi comprobantes sonos musicos sacrificiis adhibuerunt, qui apud alios lyra uel cithara, apud nonnullos tibiis aliisue musicis instrumentis fieri solebant. In ipsis quoque hymnis deorum, per stropham et antistropham metra canoris uersibus adhibebantur, ut per stropham rectus orbis stelliferi motus, per antistropham diuersus uagarum regressus praedicaretur, ex quibus duobus motibus primus in natura hymnus dicandus deo sumpsit exordium. Mortuos quoque ad sepulturam prosequi oportere cum cantu plurimarum gentium uel religionum instituta sanxerunt, persuasione hac qua post corpus animae ad originem dulcedinis musicae, id est ad caelum, redire credantur. Nam ideo in hac uita omnis anima musicis sonis capitur, ut non soli qui sunt habitu cultiores, uerum uniuersae quoque barbarae nationes cantus, quibus uel ad ardorem uirtutis animentur uel ad mollitiem uoluptatis re
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ suȩ archana non de serit: hoc ergo primo pondexe dezodaico
& lacteo ad subiectas usq spenes anima delapsa dum & ꝑ illas labit᷑ in
singulis ñ solum utiã diximꝰ luminosi corb amit᷑ accessu: sed & singulos
motos quos exertitio ẽ abitunt ꝓducit : Insatur ninatiotinationẽ & intel¬
legentiã qđ logisticon &thorsticonuocan : In iouis cuagendi qđ pniticon

Expanded text:
turae suae arcana non deserit. Hoc ergo primo pondere de zodiaco et lacteo ad subiectas usque sphaeras anima delapsa, dum et per illas labitur, in singulis non solum, ut iam diximus, luminosi corporis motus, quos in exercitio est habitura, producit: in Saturni ratiocinationem et intelligentiam, quod logisticon et theoricon vocant ; in Iovis vim agendi, quod practic
Abbreviated transcription (Latin):
quos uitȩ actus sine offerisa dubitanidi pordine r&ulit & desola mor¬
te similis uisus ẽ ambigenti haecnatio ẽ : Quod siuedum huma noueline¬
rori pałitur ueltimori seu quia utile ẽ hoc maxine laterepnlis c&ent
oraculis quã uitefinis exprimit᷑ autlũ discit᷑ nõ sine aliqua obscur

Expanded text:
quos uitae actus sine offensa dubitandi per ordinem rettulit et de sola morquos uitae actus sine offensa dubitandi per ordinem rettulit et de sola morte similis uisus est ambigenti, haec ratio est quod, siue dum humano uel maerori parcitur uel timori, seu quia utile est hoc maxime latere, pronius cetera oraculis quam uitae finis exprimitur; aut, cum dicitur, non sine aliqua obscur
Abbreviated transcription (Latin):
intruendo regno fataliter eligendam satis ab undeq delio instruc¬
tus ortculo nerrorẽ tam̃ unius uerbi negle gextia relapsus :
Non quidem fuerat locorũ quȩ petere deber& nom̃ insertiõs ed
cũ origo uetis parentũ sequenda dicer& fuit in uerbis qđ int̃cre¬
tam & italiam quȩ ipsius gentis autore s utmq ꝓduxeranT magis ustende¬
pe. Et qđ aiunt digico demonistrar& italiam : Nam cũ fuis sen indetai¬
ceri hinc dar dainus uox sacra sic allo quendo dardanidȩ durra ꝑteto
sulcatibus italiã dequadardanus ꝓfectus a& obiecit. appellando cospa¬
ren s illius nemine cuiusenit origo rectius ligenda : Et hic certe qui¬
dem denuntiationis ẽ qđ descipionis fine p̃diat᷑ : Sed gratia conici¬
liandȩ obscuritatis in serta dubitatio: Dicto tam̃ qđ initio somnii
contin&᷑ ab soluit᷑ : Nacũ dicit circuitus natumdis sumã tibi fatalem.
confecerit. uitari hune finẽ non posse ꝓnuntiat : Quod aute scipioni reli¬

Expanded text:
instruendo regno fataliter eligendam satis abundeque Delio instructus oraculo, in errorem tamen unius uerbi neglegentia relapsus est. Non quidem fuerat locorum quae petere deberet nomen insertum, sed, cum origo uetus parentum sequenda diceretur, fuit in uerbis quod inter Cretam et Italiam, quae ipsius gentis auctores utraque produxerant, magis ostenderet et, quod aiunt, digito demonstraret Italiam. Nam cum fuissent inde Teucer, hinc Dardanus, uox sacra, sic adloquendo Dardanidae duri, aperte consulentibus Italiam, de qua Dardanus profectus esset, obiecit, appellando eos parentis illius nomine cuius erat origo rectius eligenda. Et hic certae quidem denuntiationis est quod de Scipionis fine praedicitur, sed gratia conciliandae obscuritatis inserta dubitatio dicto tamen quod initio somnii continetur absoluitur. Nam cum dicitur «circuitu naturali summam tibi fatalem confecerint», uitari hunc finem non posse pronuntiat. Quod autem Scipioni reli
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ fities quȩ ad nos ẽ in omnisuamedi& ate cognoueris dem̃ suite q¬
q: inferioris medi&atis łd ÷ a .d.ꝑ .b. usq. aduitta similiter instr¬
eris : Modo enĩ qc orbemt̃rȩ in plano pincximꝰ: In plano autem
medium ex primere non possumꝰ spheralem tumorẽ nutuanti su
altitudinis intellectũ a circulo qui magis oriton quã meridianꝰ
ꝑ b. usq ad c̃ parst̃rȩ habeat᷑ inferior : hoc quoq trectatu ꝓpriũ sn¬
tito finẽ nillud qđ ꝓbandum ꝓmisim ad seram. hoscingulos & beneman¬
nẽ cȩlam bene t̃rȩ adsignasse ciceronẽ : Et utrũq non discrepantia
sed consona eademq: dixis se : Naturacȩli hanc in diuersis t̃ rȩpartu
tẽ periẽnimi&atẽ quȩ distinc xit & qualitas ł frigoris ł caloris q̃ cũil
a& ȩris partisemel in hȩsit. eadem inficit partẽ t̃rȩ quã despicit ambi¬
endo : Et qr has diuersitates q̃ certis finib: t̃minant cingulos uoca uer

Expanded text:
superficies quae ad nos est in omni sua medietate cognoueris, de mensura qsuperficies quae ad nos est in omni sua medietate cognoueris, de mensura quoque inferioris medietatis, id est a D per B usque ad C, similiter instrueris. Modo enim quia orbem terrae in plano pinximus, in plano autem medium exprimere non possumus sphaeralem tumorem, mutuati sumus latitudinis intellectum a circulo qui magis horizon quam meridianus a D per B usque ad C pars terrae habeatur inferior. Hoc quoque tractatu proprium sortito finem, nunc illud quod probandum promisimus adseramus: hos cingulos et bene Maronem caelo et bene terrae adsignasse Ciceronem, et utrumque non discrepantia, sed consona eadem dixisse. Natura enim caeli hanc in diuersis terrae partibus temperiem nimietatemque distinxit, et qualitas uel frigoris uel caloris, quae cuilibet aetheris parti semel inhaesit, eadem inficit partem terrae quam despicit ambiendo. Et quia has diuersitates, quae certis finibus terminantur, cingulos in cae
Abbreviated transcription (Latin):
a medio ꝑ ustae hab& sexa gesimas quindecim& stadiorũ milia sex aginta
&tria : Huius quartȩ partis m̃sura relata constabit totius ambitus plena
dim̃sio : ab a igit᷑ usq ad n. qđ ẽ medi& as ꝑ ustȩ hab& sexa gesimas
quattuor quȩ fatiunt stadiorũ milia sed ecim cũ octingentorũ adiectione
Ergo om̃is ꝑ usta sex agesi marũ octo &ten& stadiorũ milia trigintatria
& sexcenta insuꝑ : latitudo autẽ cingulinrĩ qui tẽperatus ẽ id ÷ ab .n . usq
ad ÷ hab& sexagesimasquinq: : q̃ fatiunt stadiorũ milia .xx. unũ It
spatiũ frigide ab i. usq ad .c.̃ hab& sexa gesimas sex quȩ tenent stadioꝵ
ntͣ o milia ducenta Ex hac quarcaparte orbis t̃ rarũ cuius tẽ surã
euident̃ expressi uꝰ alterius quartȩ partis magnitudinẽ ab a aso ad l
paridimensionũ distinctione cognosces : Cumergo quantũ teneat spla

Expanded text:
a medio perustae, habet sexagesimas quindecim et stadiorum milia sexaginta a medio perustae, habet sexagesimas quindecim et stadiorum milia sexaginta et tria. Huius quartae partis mensura relata, constabit totius ambitus plena dimensio. Ab A igitur usque ad N, quod est medietas perustae, habet sexagesimas quattuor, quae faciunt stadiorum milia sedecim cum octingentorum adiectione. Ergo omnis perusta sexagesimarum octo est, et tenet stadiorum milia triginta tria et sescenta insuper. Latitudo autem cinguli nostri qui temperatus est, id est ab N usque ad I, habet sexagesimas quinque, quae faciunt stadiorum milia uiginti unum; et spatium frigidae, ab I usque ad C, habet sexagesimas sex, quae tenent stadiorum uiginti quinque milia ducenta. Ex hac quarta parte orbis terrarum, cuius mensuram euidenter expressimus, alterius quartae partis magnitudinem, ab A usque ad D, pari dimensionum distinctione cognosces. Cum ergo quantum teneat sphaerae
Abbreviated transcription (Latin):
liquos nobisstare memorauerit : Sed nec deipsis potest eẽ dubitatio quin
rans uersos nobisstare dixerit inferiorẽ zonȩ nre partẽ tenentes : Obli¬
pͥsuero eos qui a ustralis cinguli deuexa sortiti sunt : Suꝑ ẽ ut d&er̃ȩ ipsius
spatiis quanta habitationi cesserint quanta sin inculta referamꝰ : Ide q̃ sit
singulorũ dim̃sio cingulorũ : qđ ut facile dinoscas redeundum tibi ẽ
ad orbis t̃ie descriptionẽ : quã paulo ante subiecimꝰ ut ꝑ ad scriptarũl¬
cerarũ notas ratio dim̃sionũ lucidius explic& : Om̃is t̃ rȩorbis id ÷ circu¬
lus qui uni uersũ ambitũ claudit cui ad scripta s̃ a .b.c.d. ab hisquieũ ra¬
tione dim̃ sisuđ in sexaginta diuisus ẽ partes : hab& autẽ ÷÷ otusipse am¬
bitus stadiorũ ducenta quinquaginta duomilia : Ergo singulȩ sexagesi¬
mȩ extenduntꝰ stadiis quaternis milibus ducenis: Et sine dubio medis
miliacentũ uiginti sex : Quarta uero pars quȩ ẽ ab .a. usq ad .c. incipiens

Expanded text:
nsuersos et quos obliquos nobis stare memorauit, sed nec de ipsis potest esse dubitatio quin transuersos nobis stare dixerit inferiorem zonae nostrae partem tenentes, obliquos uero eos qui australis cinguli deuexa sortiti sunt. Superest ut de terrae ipsius spatiis, quanta habitationi cesserint, quanta sint inculta referamus, id est quae sit singulorum dimensio cingulorum. Quod ut facile dinoscas, redeundum tibi est ad orbis terrae descriptionem quam paulo ante subiecimus, ut per adscriptarum litterarum notas ratio dimensionum lucidius explicetur. Omnis terrae orbis, id est circulus qui uniuersum ambitum claudit, cui adscripta sunt A B C D, ab his qui eum ratione dimensi sunt in sexaginta diuisus est partes. Habet autem totus ipse ambitus stadiorum ducenta quinquaginta duo milia. Ergo singulae sexagesimae extenduntur stadiis quaternis milibus ducenis. Et sine dubio medietas milia centum uiginti sex. Quarta uero pars, quae est ab A usque ad C, incipiens
Abbreviated transcription (Latin):
amborũ quã diusoli succedepis rursus nouet᷑ & rursus secedens paulatim
semꝑ in orientẽ regrediendo relinquat occasum: Solquoq: ipsenon a lit̃q

Expanded text:
amborum, quamdiu, soli succedens, rursus nouetur et rursus recedens paulatim amborum, quamdiu, soli succedens, rursus nouetur et rursus recedens paulatim semper in orientem regrediendo relinquat occasum. Sol quoque ipse non aliter q
Abbreviated transcription (Latin):
pcedesen pon ab ari&e in taurũ qui s &ro locatus ẽ. necatauro ingeminos
signũ posterius uoluesent : Seda gemims intarũ & atauro in ari&em setta&
mundanȩ uolubilitatis consona accessione ꝓdisent : Cũ uero a primo in signũ
sed contra cȩlũ moueri : Hoc ut peneliqueat ad struamꝰ delunȩcursu qca
et qͣsi uicina soli quẽ nuꝑ seliquid̃ post quã ille dsmersus ẽ ipsacelimarginẽ
ten& aptecedenti suꝑ occiden sit̃tiodie tardius occidit quã secundo &ita
rotidias longius aboccasurecedit. ut septimodie circa solis occasũ in media uło
ipsa uideat᷑ : post alios uero septẽ cũ ille mergit haecorit᷑. ad eo media par¬
tem ensis dimidiũ cȩlũ id ẽ unũ hȩmis periũ ab oc casu inorientẽ recedexi¬
do metit᷑ : Rursus post septẽ alios circasolis occasum latentis Remis phe¬
rii uerticem tenet & cuius rei indiciũ ẽ qđ medio noctis exorit᷑ : Postremo
cotidem diebus exẽptis solem denuo conprehend at : & uic inus uidet᷑ ortus

Expanded text:
cederent, non ab Ariete in Taurum, qui retro locatus est, nec a Tauro in Geminos, signum posterius, uoluerentur, sed a Geminis in Taurum, et a Tauro in Arietem recta et mundanae uolubilitatis consona accessione prodirent. Cum uero a primo in signum sed contra caelum moueri. Hoc ut plene liqueat, astruamus de lunae cursu, quia et quasi uicina soli quem nuper reliquit; postquam ille demersus est, ipsa caeli marginem tenet, antecedenti superoccidens. Tertio die tardius occidit quam secundo, et ita cotidie longius ab occasu recedit ut septimo die circa solis occasum in medio caelo ipsa uideatur. Post alios uero septem cum ille mergit, haec oritur. Adeo media parte mensis dimidium caelum, id est unum hemisphaerium, ab occasu in orientem recedendo metitur. Rursus post septem alios circa solis occasum latentis hemisphaerii uerticem tenet, et huius rei indicium est quod medio noctis exoritur. Postremo, totidem diebus exemptis, solem denuo comprehendit, et uicinus uidetur ortus
Abbreviated transcription (Latin):
conẽ corporis ꝑor rescit & cũ necesse .ẽ. non nisicũ gemitu fugit
ein diguita subumbnes: Sed nec postmortẽ facile corpus relinqu&
cadauer. aut noui corporis ambit abitaculum non humanitantũ¬
modo sed ferim quoq: electo genere moribus congruo. quos in ho¬
mine libent exercuit : Mauultq om̃a ꝑpeti ut cȩlum qđ uelig¬
nontndo uel dissimulando uel potius ꝓpodendo deseruit eua¬
dat : Ciuitatũ uero rectores ceteriq: sapientes celum respectu
uelcũ adhuc corporetenent᷑ : habitantes facile post corpuscȩ¬
lestem quã pene non relinquena sedem reposcunt : Nec enĩ
denihilo aut deuana adulatione uerdebat qđ quosdam urbiũ
conditores aut̃ diberes in republica uiros innumerũ dearũ con

Expanded text:
onem corporis perhorrescit et, cum necesse est, non nisi cum gemitu fugit indignata sub umbras. Sed nec post mortem facile corpus relinquitcadauer aut noui corporis ambit habitaculum, non humani tantummodo, sed ferini quoque, electo genere moribus congruo quos in homine libenter exercuit, mauultque omnia perpeti ut caelum, quod uel ignorando uel dissimulando uel potius prodendo deseruit, euadat. Ciuitatum uero rectores ceterique sapientes caelum respectu, uel cum adhuc corpore tenentur, habitantes, facile post corpus caelestem, quam paene non reliquerant, sedem reposcunt. Nec enim de nihilo aut de uana adulatione ueniebat, quod quosdam urbium conditores aut clariores in re publica uiros in numerum deorum con
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio lunȩ deficientis utunt᷑ : Cum defectum lunae conant᷑ ad sere¬
rȩpbationes de solis magnitudine mutuant : Et sicȩ uenit ut dumȩo
utrũq de altero ad struit᷑ nẽ utrũ ꝓbabilit̃ adstruat᷑ sẽꝑ in medio
uicissim nut ante mutuo testimonio : Quidepũ perrem ad huc probapi¬
dam ꝓb& Se ȩgeptii nihi lad coniecturã loquentes. sequescrato ac
libero ar gum̃to nec in patrocipiũ sibilunȩ defectũ uocantes quanta m̃¬
sura solterramaior sit ꝓba se uoluer̃ uitũ demum ꝑmagnitudinẽ eiꝰ
ostenderent culluna deficiat : Hoc a utẽ ne quaquã dubitabatur
exconlatione discrtio : Et terrena quidem dimensio oculis ratio¬
nẽ iuuantibus defacili constabat : Solis uero mensurđ aliter nisi

Expanded text:
testimonio lunae deficientis utuntur, cum defectum lunae conantur adserere, probationem de solis magnitudine mutuantur, et sic euenit ut, dum utrumque de altero adstruitur, neutrum probabiliter adstruatur, semper in medio uicissim nutante mutuo testimonio. Quid enim per rem adhuc probandam probetur? Sed Aegyptii, nihil ad coniecturam loquentes, sequestrato ac libero argumento nec in patrocinium sibi lunae defectum uocante, quanta mensura sol terra maior sit probare uoluerunt, ut tum demum per magnitudinem eius ostenderent cur luna deficiat. Hoc autem nequaquam dubitabatur ex collatione discretio. Et terrena quidem dimensio oculis rationem iuuantibus de facili constabat. Solis uero mensuram aliter nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ eẽ retulimꝰ : Hoc ẽ ergo solinae a& here qđ in animalicorcius
istanatunt ẽ neũ quã cess& a motu : Aut breuiseiꝰ quicũ q̃ causa ab aga¬
tione cessatio mox animal int̃imnat : Haet deeo qđ mundimentẽ uocauit:
turuero a tẽperatiomundi dictus sit ratio ina pto ẽ : Ita enĩ non solumt̃ rã
sedipsũ quoq celum qđ iae remundus uocat᷑ tẽperarisolem certissimũ ẽ:
ut ex tremita tes eꝰ quae auia solis longissime recesseru NTomni careañ beni¬
sitio caloris &upa srigoris pp&uitate corpescant qđ sequentib aptius ex¬
plicabit᷑: Restat ut demagnitudine eiꝰ quã ueris si mapdicatione extulit
pauca & nom p̃t̃ eunda dicamꝰ : Ehysici hoc maxime consequi in omnicira
magnitudinẽ solis in quisitione uoluer̃ quantoma ior possit cẽ quãt nt:
lterato stenes in librqs dimensionũ sic ait mensum t̃e septies & ui ces mul¬
aplicata mensurã solis osficitꝰ Et possi donsus multoq sepius a utruisq

Expanded text:
dictum esse rettulimus; hoc est ergo sol in aethere quod in animali cor, cuius ista natura est ne umquam cesset a motu; aut breuis eius quocumque casu ab agitatione cessatio mox animal interimat. Haec de eo quod mundi mentem uocauit. Cur uero et «temperatio» mundi dictus sit, ratio in aperto est. Ita enim non solum terram, sed ipsum quoque caelum, quod uere mundus uocatur, temperari sole certissimum est, ut extremitates eius, quae a uia solis longissime recesserunt, omni careant beneficio caloris et una frigoris perpetuitate torpescant. Quod sequentibus apertius explicabitur. Restat ut et de magnitudine eius, quam uerissima praedicatione extulit, pauca et non praetereunda dicamus. Physici hoc maxime consequi in omni circa magnitudinem solis inquisitione uoluerunt, quanto maior possit esse quam terra, et Eratosthenes in libris dimensionum sic ait: «mensura terrae septies et uicies multiplicata mensuram solis efficiet»; Posidonius multo multoq
Abbreviated transcription (Latin):
sici uocauer̃ : Et habitatores eiꝰ lunares populos nuncupaner̃ : Quo dita
esseplurimis argum̃tis quȩ nunc longũ ẽ enumenare docuer : Nec dubiu ẽ

Expanded text:
sici uocauerunt, et habitatores eius lunares populos nuncuparunt. Quod ita sici uocauerunt, et habitatores eius lunares populos nuncuparunt. Quod ita esse plurimis argumentis, quae nunc longum est enumerare, docuerunt. Nec dubium
Abbreviated transcription (Latin):
incipere dixer̃. Sed certã mundiistius partẽ ditissedem id ÷ inferosu
cauer̃ : De lociuero ipsius finibus interse dissona publicauer᷑ & intressectas
diuisa sententia ẽ : Alu enim mundum induo diuiser quorũ alterũ facit
alterũ patit᷑ : Et illud faceredixer : qđ cumsit inmutabile alteri causas & ne
mut abilem uero luna ad terrasusq dixer̃ : Et uiuere animas dumuiꝰt
tabiliparte consistunt mori autẽ cũ ad partẽ ceciderint ꝑmutationis
capacem : Atq ideo int̃iunã terrasq: locũ mortis & inferorum uocari.
ipsamq: lunã uitexeẽ mortisq confiniũ & animas inde interrã fluentes
mori inde adsupena meantes inuitã reuertinec in merito estimatũ ẽ :
aluna enĩ deor sumnatunt incipit caducorũ : ab hac animȩ subrume¬
ũ dierũ cadere & subtẽpus incipiua : Deniq illam a&hersã cerrã phi¬

Expanded text:
incipere, dixerunt, sed certam mundi istius partem Ditis sedem, id est inferos, incipere, dixerunt, sed certam mundi istius partem Ditis sedem, id est inferos, uocauerunt; de loci uero ipsius finibus inter se dissona publicauerunt et in tres sectas diuisa sententia est. Alii enim mundum in duo diuiserunt, quorum alterum facit, alterum patitur; et illud facere dixerunt quod, cum sit immutabile, alteri causas et nmutabilem uero a luna ad terras usque dixerunt; et uiuere animas dum in immutabili parte consistunt, mori autem cum ad partem ceciderint permutationis capacem; atque ideo inter lunam terrasque locum mortis et inferorum uocari; ipsamque lunam uitae esse mortisque confinium; et animas inde in terram fluentes mori, inde ad supera meantes in uitam reuerti nec immerito aestimatum est. A luna enim deorsum natura incipit caducorum: ab hac animae sub numerum dierum cadere et sub tempus incipiunt. Denique illam aetheriam terram phy
Abbreviated transcription (Latin):
tibus depren sa c&eris eã uitã eẽ credentibus : Ideo hoc ignorat᷑ a pluri¬
mis cureundem mortis deum modo ditẽ modo iumitẽuocemꝰ Cũ ꝑ ale¬
nim idẽ animalis mortẽ ab soluianuimã ⁊ aduents paturȩ diuiti astq
poriã libertatẽ remitti faustum nom̃ indiciosit : Per alterã uero quae
uulgo uia existimat᷑ animã dein mortalitatis suȩ iuce ad quasdamtene¬
bras mortis inpelli uocabuli testemur orrore : Nã ut const& animaline¬
ices se ẽ in corpore anima uinciat᷑ : Ideo corpusdemas hoc ẽ uinculum nun¬
cupat᷑: ET cuuã quasi quiꝰddam CIMA semma id ẽ anime sepulcrhũ :
Vnde & cicero pariter utrũq significans corpus esseuinculum corpusse¬
pulchrũ qđ carcer ẽ sepultorũ ait quiecorporũ uinclistã quã etarcepe
euola uer̃ : Inferos autẽ platonici non in corporibus eẽ id ÷ noncor poribus

Expanded text:
tibus deprehensa, ceteris eam uitam esse credentibus, ideo hoc ignoratur a pluritibus deprehensa, ceteris eam uitam esse credentibus, ideo hoc ignoratur a plurimis cur eundem mortis deum modo Ditem, modo immitem uocemus, cum per alteram, id est animalis mortem, absolui animam et ad ueras naturae diuitias atque ad propriam libertatem remitti faustum nomen indicio sit; per alteram uero, quae uulgo uita existimatur, animam de immortalitatis suae luce ad quasdam tenebras mortis impelli uocabuli testemur horrore. Nam ut constet animal, necesse est in corpore anima uinciatur. Ideo corpus δέμας, hoc est uinculum, nuncupatur, et σῶμα, quasi quoddam σῆμα, id est animae sepulcrum. Vnde Cicero, pariter utrumque significans, corpus esse uinculum, corpus sepulcrum, quod carcer est sepultorum, ait: «qui e corporum uinclis tamquam e carcere euolauerunt.» Inferos autem Platonici non in corporibus esse, id est non a corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
sius uita quã beatã putabas : Sic semꝑ mortẽ nobis immi pentẽ uidemꝰ:
estima quando eẽ felix poterit : quitimere non desinit: Secundum
haec igit᷑ que atheolefis as serunt᷑ si uere quis que suos partim᷑ manes & in¬
feros in huiscor poribus eẽ credimꝰ : quid aliud intelligendum ẽ quã mori
animã cũ ad corporis inferna demergit᷑ : uiuere autẽ cũ ad supent post
corpus euadit : Dicendum ẽ quid his postea ueri sollicitior inquisitor phy¬
lo sophiȩcultus a diecerit : Nã & qui primũ phytagonin & qui postea pla¬
tonẽ secutes duas eẽ mortes unã animȩ animalis : altenx̃ ꝓdider̃ mori
animal cũ anima descendit ecorpore : Ipsamuero animã mori adse¬
rentes cũ asimpliꝰ& diuiduo fontenaturȩ in membrax corporea disipa
et quia una exhis manifesta & omnibus nota ẽ: altena non nisi asapien¬

Expanded text:
sius, «uita quam beatam putabas: sic semper mortem nobis imminentem uidemus. sius, «uita quam beatam putabas: sic semper mortem nobis imminentem uidemus. Aestima quando esse felix poterit qui timere non desinit.» Secundum haec igitur quae a theologis adseruntur, si uere quisque suos patimur manes et inferos in his corporibus esse credimus, quid aliud intellegendum est quam mori animam cum ad corporis inferna demergitur, uiuere autem cum ad supera post corpus euadit? Dicendum est quid his postea ueri sollicitior inquisitor philosophiae cultus adiecerit. Nam et qui primum Pythagoram et qui postea Platonem secuti sunt, duas esse mortes, unam animae, animalis alteram prodiderunt, mori animal cum anima discedit e corpore, ipsam uero animam mori adserentes cum a simplici et indiuiduo fonte naturae in membra corporea dissipatur. Et quia una ex his manifesta et omnibus nota est, altera non nisi a sapien
Abbreviated transcription (Latin):
cogit prȩsentẽ copiã non uidere : & in affluentia in opes egestatis mala
in ubertate patiunt᷑ nescientes parta respicere dumegenł abende Illos
ra diis totarũ pendese districtos qe nihil consciã p̃uidentes nihilnatione
mno deraentes. nihil uirtutibus explicantes. seq ex actds om̃s suos fortunȩ ꝑ
mit tens casibus & fordtis semprotañ : Saxũ ingens uoluere ineffica cibus
nũ quã sine timore uicturi & cogentes subiectũ uulgus odissedum m&uat:
semꝑ sibi uidenł exitiũ qđ merens excipere : Nec frustra hoctheo logi suspi
quondam suo solã beatã existimanti uitã t̃ nenniuolens quã ꝑp&uo m&u
misent quãq: impedentiũ sẽꝑ pericularũ plena eẽ :÷ ostendese : gladium
uagina raptũ & a capulo defiloteriui pedentẽ mucrone demisso aussit
familiaris illius capiti int̃ aepulas inminese : Cũq ille & siculas & tr¬
rannicas copias p̃sentis mortis periculo grauas& : talis ẽ in quit dioni¬

Expanded text:
cogit presentem copiam non videre, et in affluentia inopes egestatis mala in ubertate patiuntur, nescientes parta respicere dum egent habendis; illos radiis rotarum pendere districtos qui nichil consilio previdentes, nichil ratione moderantes, nichil virtutibus explermittentes, casibus et fortuitis semper rotantur. Saxum ingens uoluere inefficacibus numquam sine timore uicturi, et, cogentes subiectum uulgus odisse dum metuat, semper sibi uidentur exitium quod merentur excipere. Nec frustra hoc theologi suspicquondam suo solam beatam existimanti uitam tyranni uolens quam perpetuo metu misera quamque impendentium semper periculorum plena esset ostendere, gladium uagina raptum et a capulo de filo tenui pendentem mucrone demisso iussit familiaris illius capiti inter epulas imminere; cumque ille et Siculas et tyrannicas copias praesentis mortis periculo grauaretur, «talis est,» inquit Diony
Abbreviated transcription (Latin):
quin ipsa sit mortalium corporũ & auctor & conditrix: Adeo ut pon
ꝓlixa adsertione gener& ad ea quȩ dein fernorũ loco alude finiunt
transeamus : Maluer enĩmundum alidelementa ter qua ternadi¬
uidere : Vt in primopumereađ ordinet̃ nt aqua aer ignis. quȩ ẽ parsli¬
quidior aer saucinalunȩ : Su prahaec rursũ totidem numeros sed patuno

Expanded text:
quin ipsa sit mortalium corporum et auctor et conditrix, adeo ut nonnlixa adsertione generetur, ad ea quae de inferorum loco alii definiunt transeamus. Maluerunt enim mundum alli in elementa ter quaterna diuidere, ut in primo numerentur ordine terra, aqua, aer, ignis, qui est pars liquidior aeris uicina lunae; supra haec rursum totidem numero, sed natu
Abbreviated transcription (Latin):
qui patriã conseruarin adiuuerint auserit certũ eẽ incelo difinitũ
locũ ubibeati ȩuo sẽpiterno fruan : Nihil ẽ enim illi principideo qui
omnẽ mundum regit. qđ quidem interris fiat acceptius quã concilia
c&usq hominũ iuresotiati q: ciuitates appellan earũ rectores & seruai¬
res hinc ꝓfecti huc reuertunt᷑ : Bene & oportunȩ postquã de morte
predixit mox premia bonis post obitũ speranda subiecit : Quibus
adeo am&u p̃dicti in teritus cogitatio uiuentis erepta ÷ : ut ad mo¬
rien di desideriũ ultro anima rent᷑ maiestate ꝓmissȩbeatitudi¬
nis &celestis habita culi : Sed debeatitate quȩ deb& conseruato¬
ribus patriȩ pauca dicenda suns ut postea locũ omnẽ quẽ hictrac

Expanded text:
qui patriam conservaverint adiuverint auxerint, certum esse in celo diffinitum locum, ubi beati evo sempiterno fruantur. Nichil est enim illi principi deo qui omnem mundum regit, quod quidem in terris fiat acceptius, quam concilia cetusque hominum iure sociati, que civitates appellantur. Harum rectores det conservatores hinc profecti huc reuertuntur.» Bene et opportune, postquam de morte praedixit, mox praemia bonis post obitum speranda subiecit. Quibus adeo a metu praedicti interitus cogitatio uiuentis erepta est ut ad moriendi desiderium ultro animaretur maiestate promissae beatitudinis et caelestis habitaculi. Sed de beatitate quae debetur conseruatoribus patriae pausa dicenda sunt, ut postea locum omnem, quem hic trac
Abbreviated transcription (Latin):
nns aliqua quȩ ex semou& & ostendens illa quoq: ab alio moueri id ẽ
a causa interius latente uid & sibi ꝓbasseom̃a quȩ mouet &iã si ex sem¬
ueridicatabalio tam̃ moueri : Huiusenĩ reiparsuenr ẽ : sed ẽ falsa
condusio : Nã eẽ aliqua quȩ cũ ex semoueri uideađ ab aliotam̃ constat
mouerinec nos diffitemꝰ : Non tam̃ om̃a quȩ ex semouen hocsustinen :
ut abalio ea imoueri neces sesit : Plato enĩ cũ dicit animã exsemo
ueri idẽ AΥΓΟΚΙΝΤΟΝ uocat ñ on uulteã interilla numerari
qua e ex se quidem uideN moueri sed a causa quȩ in traselat& moueđ.

Expanded text:
rans aliqua quae ex se mouentur et ostendens illa quoque ab alio moueri, id est rans aliqua quae ex se mouentur et ostendens illa quoque ab alio moueri, id est a causa interius latente, uidetur sibi probasse omnia quae mouentur, etiamsi ex se moueri dicantur, ab alio tamen moueri. Huius enim rei pars uera est, sed est falsa conclusio. Nam esse aliqua quae, cum ex se moueri uideantur, ab alio tamen constet moueri, nec nos diffitemur. Non tamen omnia quae ex se mouentur hoc sustinent, ut ab alio ea moueri necesse sit. Plato enim, cum dicit animam ex se moueri, id est cum αὐτοκίνητον uocat, non uult eam inter illa numerari quae ex se quidem uidentur moueri, sed a causa quae intra se latet moue