comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nat iħs. Si ergo consideres ierusalem. subuer¬
sam. altare destructum. nusquam sacrifi
tia. nec hostias. nec libamina. nusquam sa¬
cerdotes. nusquam pontifices. nusquam mi¬
nisteria leuitarum. cum hȩc omnia uides
cessare. dicito quia moyses famtilus dĩ defunc¬
tus est. Siuideris neminem ter inanno ue¬
nire ad conspectum dñi. nec offerre mune
ma edere. nec offerre primitias. nec primo¬
genita consecrare. cum hȩc omnia non iude¬
ris consecrare. dicito quia moyses famulus
dĩ defunctus ẽ. Cum uero uideris introire
gentes adfidem. ȩ̨ccłas extrui. altaria non
cruore pecudum respergi. sed pretioso sin¬
guine xp̃i consecrari. Cum uideris sicerdots¬
& leuitas non sanguinem taurorum et hyr-
tes. tunc dicito quia iħs post moisen susce¬
pit & obtinuit principatum. sed non ille iħs
filius nauȩ : sed iħs filius dĩ. Cum uideris
quia pasca nr̃m immolatus ẽ xp̃s. & azima
rael. exũs qui non exsanguinib neq exuo¬
luntate uiri. neq exuoluntate carnis. sed

Expanded text:
nt. Si ergo consideres Jerusalem subversam, altare destructum, nusquam sacrificia, nusquam nec hostias nec libamina, nusquam sacerdotes, nusquam pontifices, nusquam ministeria Levitarum. Cum haec omnia vides cessare, dicito quia Moyses famulus Dei defunctus est. Si videris neminem ter in anno venire ad conspectum Domini, nec offerre munernec azyma edere, nec offerre primitias, nec primogenita conservare: cum haec omnia non vides celebrari, dicito quia Moyses famulus Domini defunctus est. Cum vero videris introire gentes ad fidem, ecclesias instrui, altaria non cruore pecudum respergi, sed pretioso sanguine Christi conservari; cum videris sacerdott levitas non sanguinem taurorum et hircotes, tunc dicito quia Jesus post Moysen suscepit et obtinuit principatum: sed non ille Jesus filius Nave, Jesus Filius Dei. Cum videris quia pascha nostrum immolatus est Christus, et azyma rael in his qui non in sanguinibus, neque ex voluntate viri, neque ex voluntate carnis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
se anemine iudicatur. Ut ergo diximus.
omnis homo habet inse aliquem cybum.
ex quo qui sumpserit. siquidem bonus est.¬
ꝙ de bono thesauro cordis sui ꝓfert bona.
cybum prebet ꝓrimo suo. Potest enun ꝗs
innocens et rectus corde mundum animal¬
oiuis uideri. &. prebere audienti se eybum
mundum. tamquam oiuis quȩ ẽ animal
mundũ. Similiter et inceteris. A. ideo om
nis homo cum loquitur ut diximus ꝓximo¬
suo. et siue ꝓdest ei et sermonib suis siue
nocet. mundum ei. aut immundum efficit᷑
imundis precipitur abstiuendũ. Si scd̾m
hanc intelligentiam dicamus dm̃ summũ
leges hominib ꝓmulgasse. puto qđ digna
uidebitur diuina maiestate legis latio. Si uero
assideamus litterȩ. &. secundum hoc uel qđ¬
uideis. uel uulgo indetur. accipiamus. quȩ¬
inlege scripta sunt. erubesco dicere et confi¬
teri. quia tales leges dederit dĩ. Uidebuntur
enim magis elegantes & rationabiles homi¬
atheniensium. uel lacedemoniorum. Siũo

Expanded text:
aec littera. Ut ergo diximus, omnis homo in se habet aliquem cibum, ex quo qui sumpserit, si quidem bonus est et bono thesauro profert bonum, cibum praebet proximo suo. Potest enim quis innocens et rectus corde, mundum videri animal, et praebere audienti se mundum cibum, tanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et nis homo, cum loquitur proximo, et sive prodest ei ex sermonibus sive nocet, et mundum ei aut immundum efficitur immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur humana majestate legislatio. Si vero assideamus litterae, et secundum quod vel Judaeis, vel vulgo dicitur, accipiamus quae scripta sunt, erubesco confiteri Deum tales leges dedisse. Videbuntur enim magis elegantes leges homiAtheniensium, Lacedaemonio
Abbreviated transcription (Latin):
uero iħs dñs meus dux et rector populi
huius. quomiodo exaltatur inconspectu
omnis generis filiorum istł iudeamꝰ. Ego
arbitror quia ipse semper apud patrem
exaltatus est. et excelsus sed et hoc opus
est. ut inconspectu nr̃o exaltet illum
ds̾. Exaltatur autem inconspectu meo.
cum michi sublimitas et celsitudo diui¬
nitatis eius. aperitur. Quando ergo
michi excelsa eius diuinitas reuclata
est. tunc ꝓfecto. cum iordanẽ tran¬
sirem et uaria sacramenti futuri ar¬
ma tenerem adprelia. & timuerunt
inquit tħm. sicut timuerunt moysen.
Omnis qui sublege est. timet moysen.
Cum uero adeuangelium exlege transi¬
erit. mutata obseruantia. mutatur
et timor sicut et apłs dicit. Ego autẽ
ꝑlegem legi mortuus sum ut dõ uiuam cũ
xp̃o crucifiexus sum cruci. Uiuo autem iã

Expanded text:
vero Jesus, Dominus meus, dux et rector populi vero Jesus, Dominus meus, dux et rector populi hujus, quomodo exaltatur in conspectu omnis generis filiorum Israel videamus: ego arbitror quod ipse semper apud Patrem exaltatus est et excelsus, sed hoc opus est ut in conspectu nostro exaltet illum Deus Pater. Exaltatur autem in conspectu meo, cum mihi sublimitas et celsitudo divinitatis ejus aperitur. Quando ergo mihi excelsa ejus divinitatis revelata sunt? Tunc profecto cum Jordanem transirem, variis sacramentis futura arma tenerem ad praelia. « Et timuerunt, « inquit, Jesum sicut timuerant Moysen. » Omnis qui sub lege est, timet Moysen; cum vero ad Evangelium ex lege transierit, mutata observantia mutatur et timor, sicut Apostolus dicit: « Ego autem per legem, legi mortuus sum, ut Deo vivam, et cum Christo crucifixus sum cru
Abbreviated transcription (Latin):
subruenda est. Hostis tuus decorde
tuo ꝓcedit. Non mea uox ista. sed xp̃i
est. Audi enim ipsum dicentem. De
corde enim ꝓcedunt cogitationes ma¬
lȩ.homidia. adulteria. fornicationes.
furta. falsa testimonia. blasfemiȩ.
Uides quantus et qualis exercitus hostiũ
tuorum aduersum te de tuo corde pro¬
cedit: Isti a nobis prͥma strage fundendi
sunt: isti prima atie ꝓsternendi. horum
sifubruere menia. ipsosq adinternitionẽ
cedere potuerimus. ita ut nonrelinquamꝰ¬
exiis qui renuntiet. uel respiret. si iani
nullus exiis prorsus innr̃is cogitationib
rediuiuus eruperit. tunc nobis ꝑiħm
dabitur illa requies. ut unusquisq re¬
quiescat. subuite sua. & subficu sua.
cumiam non sit qui exterreat filios istł.
uerum tamen transeunt iordanem. qua¬
draginta milia armatorum. accicti
in conspectu dnĩ adbellum. Et tunc dic̃
naue. ut dux populi illius apud eos
quos regebat esset magnificus. Noster

Expanded text:
subruenda est, hostis tuus de tuo corde subruenda est, hostis tuus de tuo corde procedit. Non mea vox ista, sed Christi est. Audivimus ipsum dicentem: « De corde enim procedunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blides quantus et qualis exercitus hostium tuorum adversum te de tuo corde procedit? Isti nobis prima strage confodiendi sunt, isti prima acie prosternendi sunt. Horum si subruerimus moenia, ipsos quoque ad internecionem caedere poterimus; ita ut non relinquamus qui renuntiet vel respiret. Si jam nullus ex his prorsus in nostris cogitationibus redivivus eruperit, tunc nobis per Jesum dabitur illa requies, ut unusquisque requiescat sub vite sua, et sub ficu sua, cum jam non sit qui exterreat filios Israel. Verumtamen transeunt Jordanem quadraginta millia virorum armatorum, accincti in conspectu Domini ab bellum; et tunc dicit Nave, ut dux populi illius apud eos quos regebat esset magnificus. Noster
Abbreviated transcription (Latin):
transimus. Uis iterum discere. quȩ nos
pugnę post baptisma quȩ bella suscipiant:
Noli ame. sed abipso rursus disce apło¬
paulo. Ipse te docet dicens. Non enim
nobis est pugna aduersum carnen et san¬
guinem. sed aduersus principatus. aduer¬
sus potestates. aduersum mundi huius
rectores. tenebrarum : aduersus spũalia.
nequitiȩ incelestib. Formȩ sunt et figu-¬
rȩ quȩ scripta sunt. Ita enim dicit apłs.
Hȩc enim omnia infigura contingebant
illis. Scripta sunt autem ad correptionẽ
nrãm. in quos fines scłorum deuenerunt.
Si ergo ꝓpter nos scripta surit. age. Quid
cessas: exeamus adbellum. ut oppug¬
netur a nobis ciuitas prima huiꝰ mundi
et malitȩ et peccati suꝑba męnia de¬
struantur. Circum spicis fortasse quo
tibi itinere. ꝓgrediendum sit: qui cã¬
pus certaminis expetendus. Nouũ tibi
fortasse uidebitur quod dicturus sum:
sed tamen uerum est. Preter temet ip¬
te est prelium. quod gesturus es. In¬
trinsecus mala est illa edificatio. quȩ

Expanded text:
ti. Vis igitur discere quae nos pugnae post baptismum, quae bella suscipiant, noli a me, sed ab ipso rursus disce Apostolo. Ipse te docet, dicens: « Non enim nobis est pugna adguinem, sed adversum principatus et potestates, et adversum mundi hujus rectores tenebrarum harum, adversus spiritalia nequitiae in coelestibus » Formae sunt et figurae quae scripta sunt. Ita enim dicit Apostolus: « Haec enim omnia in figura contingebant illis: scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt . » Si ergo propter nos scripta sunt, age, quid cessas? Exeamus ad bellum, ut expugnetur a nobis civitas prima hujus mundi, et malitiae, et peccati superba moenia destruantur. Circumspicis fortasse quo tibi itinere progrediendum sit, qui campus certaminis expetendus novum tibi fortasse videbitur, quod dicturus sum, sed tamen verum est, praeter temetipte est; quod gesturus es, intrinsecus est. Mala illa aedificatio quae
Abbreviated transcription (Latin):
ergo hoc de tuo iuditio pendeat. ac siquid in¬
eo est quod placere potest. hoc sit auctoris.
Neq enim quȩ aliorum labore parata sunt.
diripere & nr̃ȩ laudi applicare iustum pu¬
tamus. Siuero uim sensuum incultus sermo
erasperat. hoc uel michi uel ut cum tua ue¬
nia dixerim. tibi reputato. quia opus quod
cruditis deberet iniungi. expetis abindoctis.

Expanded text:
ergo hoc, de tuo judicio pendeat. Si quid sanergo hoc, de tuo judicio pendeat. Si quid sane est quod placere potest, hoc sit auctoris: neque enim quae aliis labore parta sunt diripere, et nostrae laudi applicare justum putamus. Si vero vim sensuum, oratio inculti sermonis exasperat, hoc vel mihi, vel ut cum tua venia dixerim tibi ipsi reputato, qui opus quod eruditis deberet injungi, expetis ab indoctis.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid adeclificationem et constructionẽ
diuini tabernaçuli. exgrecorum opibus
et copiis conferamus. oratunculas. xxui.
iniħu naue quas extempore ineccła per¬
orauit aclamantius fenex. ꝓuirium par
uitate disserimus: ut tibi sane nunc nostri
temporis beselehel benefitium sit iniis quȩ
offerimus : &iam sinichil inuenitur auri
puri quod altari p̃rofitiat. nec argenti qd̃.
columnas. uel eccłȩ bases eclificet. aut ca¬
pita decoret. sinullus ex his inillis lapidi¬
bus inueniri potest. qui logio insertus pon¬
tus exorent. id certe perspice. siuel pure
aliquid inhis egregũ decoris ut cocei & my¬
sti coloris intexitur. siquid puritatem bis¬
si imitetur & fortitudinem lini. & dignũ.
aliquid habeat sacerdotalib indumentis:
postremum. si uel rubras apud nos pelles
uerecundia frontis inueniat. adultimum cer¬
te uel sicaprarum inuenias pilos quib uel
penuriam nrãm teganius. aut siquas incur-¬
rimus culpas penitendo purgemus. Totum

Expanded text:
aliquid ad aedificationem et constructionem divini tabernaculi ex Graecorum opibus et copiis conferamus, Oratiunculas XXVI in Jesum Nave, quas ex tempore in Ecclesia peroravit Adamantius senex, ex grvitate disseruimus. Tui sane nostri temporis Beselehelis judicii sit, in his quae offerimus, etiamsi nihil invenitur auri puri quod ad altare proficiat, nec argenti quod columnarum Ecclesiae bases efficiat aut capita decoret, si nullus ex his in illis lapidibus inveniri potest qui logio insertus pontus exornet, at certe perspicere si vel purpurae aliquis in his, et regii decoris, aut cocci, et mystici cruoris color intexitur: si quid puritatem byssi imitetur, et fortitudinem lini, et dignum aliquid habeat sacerdotalibus indumentis: postremo si vel rubras apud nos pelles, verecundiam frontis invenias: ad ultimum si vel caprarum certe reperias pilos, quibus vel penuriam nostram tegamus, aut si quas incurrimus culpas poenitendo purgemus. Totum
Abbreviated transcription (Latin):
super gabaon. et luna suꝑ uallem aelon.
Et preterea addit scriptura et dicit. Quia
numquam sic auditut ds̃ hominem. Ib̾s
ergo meus solem stare fecit. non tunc so¬
lum. seͥ multomigis modo inaduentu
suo. dũ nos bellim gerimus. aduer sum¬
inunicos nr̃os. et colluctamur aduersum
principatus. & potestates. et rectores te¬
nebrarum harum. aduersum sp̃ualia ne¬
quitiȩ incelestib. sol nobis ustitiȩ indesi¬
nenter assistit. nec deserit nos unquam.
nec festinat occumbere. quia ipse dixit.¬
ẜcce ego uobiscum sum omnib dieb. Non¬

Expanded text:
super Gabaon, et luna super vallem Elom ; et adjicit Scriptura et dicit: Quia nunquam sic audivit Deus hominem . Jesus ergo noster solem stare fecit non tunc solum, sed multo magis modo in adventu suo, dum nos bellum gerimus adversuvitiorum gentes et colluctamur adversus principes et potestates, et rectores, tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus , sol nobis justitiae indesinenter assistit, nec deserit nos unquam, nec festinat occumbere, quia ipse dixit: Ego vobiscum sum omnibus diebus u
Abbreviated transcription (Latin):
sapientissimum salomonem. dicentem de
sapientia. Lignum uitȩ ẽ inquit sapien¬
tia. ominib qui amplectuntur eam. Si
ergo sipientia lignum uitȩ ẽ. sine dubio
et aluid lignum ẽ prudentia. & aliud iustitia.
Neq enim consequenter. dicetur exomnib uir¬
tutib solam sapientiam meruisse. quȩ lignũ
uitȩ dicatur. Ceteras autem uirtutes nequa¬
quam similis nsortis suscepisse uocabula.
Lingna ergo campi dabunt fructum suum.¬

Expanded text:
sapientissimum Salomonem, dicentem de sapientia: Lignum vitae est, inquit, omnibus qui amplectuntur eam . Si ergo sapientia lignum vitae est, sine dubio et aliud lignum est prudentiae, et aliud justitiae. Neque enim consequenter diceretur ex omnibus virtutibus, solam sapientiam meruisse quae lignum vitae dicatur, caeteras autem virtutes nequaquam similis sortis suscepisse vocabula. Ligna ergo campi dabunt fructum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo si inueritate. cincti. si uero infalsi¬
tate discincti. Sed nos inutemur potius
istos. quadraginta milia uiros. accinctos.
ꝓcedentes in conspectu dñi & semꝑ simus
inueritate succincti. Sed ne illud quidẽ¬

Expanded text:
ergo in veritate cincti, ne simus in falsiergo in veritate cincti, ne simus in falsitate discincti; sed nos imitemur potius istos quadragesies mille viros accinctos, praecedentes in conspectu Domini, et semper simus in veritate succincti. Vis igitur d
Abbreviated transcription (Latin):
debet esse uirtutib. Annon hȩc tibi de¬
signari uidentur. in eo quod dicitur. quia
quadraginta milia uirorum accincti. uel
expediti transierunt adpugnam incõspec¬
tu dñi. ad expugnandam iericho ciui¬
tatem. Requiramus qui isti sunt. quos
scriptura dicit. accinctos uel expeditos.
Ego ex meipso presumere aliquid et pro¬
nuntiare non audeo. Apłi magis litteris
doceamur intalib. Qui sunt isti accinc¬
ti. paulo exponente discamus. Audi ipse
quid dicit. Estote ergo accincti lumbos
urõs inueritate. Uides ergo. quia apłs
accuctos nouit eos. qui precincti sunt.
cingulo ueritatis. Igiur & lam nr̃m ẽẽ
cingulum ueritas debet. si tamen serua¬
uerimus militiȩ huius & cinguli sacra¬
mentum. Si cium ueritas est cingulum
nr̃m. quo ad xp̃i militiam cingimur. si
quando falsum loquimur. & mendatiũ
de ore nr̃o ꝓcedit. discingimur amilita
xp̃i. et balteo ueritatis exoluimur. Sumꝰ

Expanded text:
s virtutibus. Aut non haec tibi des virtutibus. Aut non haec tibi designari videntur in eo cum dicitur quia quadraginta millia virorum accincti et expediti transierunt ad pugnam in conspectu Domini ad expugnandam Jericho civitatem? Requiramus qui isti sunt quos Scriptura dicit accinctos vel expeditos. Ego ex memetipso praesumere aliquid et pronuntiare non audeo. Apostoli magis litteris doceamur in talibus. Qui sunt isti accincti Paulo exponente discamus. Audi ipse quid dicit: « Estote ergo accincti lumbos vestros in veritate . » Vides ergo quia Paulus accinctus novit eos qui praecincti sunt cingulo veritatis. Igitur etiam nostrum esse cingulum veritas debet, si tamen servaverimus militiae hujus et cinguli sacramentum. Si enim veritas est cingulum nostrum quo Christi militia cingimur, si quando falsum loquimur et mendacium de ore nostro procedit, discingimur a militia Christi, et balteo charitatis exsolvimur. Simus
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinem mereamur. Sed cum hoc
impleuerimus. non nobis standum est.
neq cessandum sed transeunda sunt.
& cȩtera quȩ secuntur: ut esuriamus &.
sitiamus iustitiam. Transeundum nobis
est. et quod sequitur. ut in hoc mundo
lugeamus. Cito & iam reliqua transeun¬
da sunt. ut mansueti effitiamur. et ut
pacifici maneamus. & ꝑ hoc filii dĩ possi
est: ut ꝑsecutionum pondus uirtute
patientiȩ transeamus. Cumq hȩc sin¬
gula quȩ aduirtutis gloriam expectan.
non segniter. nec remisse. sed cum om¬
ni instantia & celeritate conquisierimꝰ.
hoc nuchi uidetur esse. cum festinatione
transire iordanem. Cum uero transie¬
rimus. &. obtinere poterimũs. que oba¬
nere debemus. rursum nobis diligentie
et cautelȩ cura succedit. neforte negli¬
gentius incedentes. improuiso aliquo
lapsu effundantur gressus nr̃i. sicut et
ꝓpħa dicit. Paulo minus effusi sunt gres¬
sus mei. Dec remissior nobis sollicitudo¬

Expanded text:
beatitudinem mereamur; sed cum hoc beatitudinem mereamur; sed cum hoc impleverimus, non nobis standum est, neque cessandum, sed transeunda sunt et caetera quae sequuntur, ut esuriamus et sitiamus justitiam. Transeundum nobis est et quod sequitur, ut in hoc mundo lugeamus: cito etiam reliqua transeunda sunt, ut mansueti efficiamur, et ut pacifici maneamus, et per hoc possimus filii e, ut persecutionum pondus virtute patientiae transeamus. Cumque haec singula quae ad virtutis gloriam spectant, non segniter, nec remisse, sed cum omni instantia et celeritate conquirimus, hoc mihi videtur esse cum festinatione transire Jordanem. Cum vero transierimus et obtinere potuerimus quae obtinere debemus, rursum nobis diligentiae et cautelae cura succedit; ne forte negligentius incedentes, improviso aliquo lapsu effundantur gressus nostri. Sicut et Propheta dicit: « Paulo minus effusi sunt gressus mei .
Abbreviated transcription (Latin):
De his quidem qui mare rubrũ
transierunt:
tapłs dixit. quia omnes
in moyse baptirati sunt.
innube et inmari. De uis
uero qui iordanem tran¬
sierunt. possumus &. iã
nos simili modo ꝓnuntiare. quia¬
omnes in ibu baptirati sunt in iordane.
ita ut ea quȩ iniordane gesta referun¬
tur. formam teneant sacramenti qđ
ꝑbaptismum celebratur. Illud uero
quod scriptum est. et festinauit po¬
pulus transire iordanem. et factũ¬
transut et archa testamenti dni.
Non nuchi otiose additum uidetur.
aspũ scõ quod dixit. quia festinauit
populus transire. Unde et ego arbitior.
quia nobis quoq uenientib adbaptismum
salutare. et suscipientib sacramentũ uer¬
bi dĩ. non otiose nec segniter transigendũ
est: sed festinandum. et perurguendum.
usquequo omnia transeamus. Transire
Ergo transire est. ad implere primo quod
scriptum est. Beati pauperes spũ: ut de¬
posita omni arrogantia. & xp̃i humili¬
tate suscepta. ꝑuenire ad promissam

Expanded text:
De his quidem qui mare Rubrum transierunt et Apostolus dixit, « quia omnes in Moyse baptizati sunt, et in nube, et in mari . » De his vero qui Jordanem transierunt, possumus etiam et nos simili modo pronuntiare, omnes in Jesu baptizati sunt in Jordane; ita ut ea quae in Jordane gesta referuntur, formam teneant sacramenti quod per baptismum celebratur. Illud vero quod scriptum est: « Et festinavit populus, et transivit Jordanem; et ardanem; et arca testamenti Domini, » non mihi otiose additum videtur a Spiritu sancto quod dixit, « quia festinavit populus transire. » Unde et ego arbitror quia nobis quoque venientibus ad baptismum salutare, et suscipientibus sacramenta verbi Dei, non otiose nec segniter res gerenda est, sed festinandum est et perurgendum usquequo omnia transeamus. Transire ergo transire, hoc est, adimplere primum quod scriptum est, « Beati pauperes spiritu ; » ut deposita omni arrogantia, et Christi humilitate suscepta, pervenire ad promissam
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Quanta ante gesta sunt. Mare
rubrum pedib transitum est. manna
decelo datum est. fontes inheremo dis¬
rupti sunt. lex ꝑmoysen data ẽ. signa
et ꝓdigia multa inheremo gesta sunt.
et nusquam dicitur exaltatus esse iħs.
ubi uero iordanis transitur. ibi dicitur ad
ibm. Inhac die incipio exaltare te inconspec¬
tu populi. Neq enim ante mysterium
baptismi exaltatur iħs: sed exaltatio eius.
exaltatio inconspectu populi. Inde sumit
exordium. Si enim omnes qui baptirant᷑
in xp̃o iħu. inmorte ipsius baptizantur.
Mors autem ib̾u incrucis exaltatione com¬
pletur. merito unicuiq fidelium. Tunc
primum ibs exaltatur. cum ad mysteriũ
baptismi ꝑuenitur: quia et scriptum est.
quod exaltauit illum ds̃. et donauit illi
nomen. quod est suꝑ omne nomen: ut in

Expanded text:
. Quanta ante gesta sunt! Mare Rubrum transitum est pedibus, manna de coelo data est, fontes in eremo disrupti sunt, lex per Moysen data est, signa et prodigia multa in eremo gesta sunt, et nusquam dicitur exaltatus esse Jesus. Ubi vero Jordanis transitur, ibi dicitur ad Jesum: In hac die incipio te exaltare in conspectu populi. Neque enim ante mysterium baptismi exaltatur Jesus, sed exaltationis ejus in conspectu populi inde sumit exordium. Si enim omnes qui baptizantur in Christo Jesu, in morte ipsius baptizantur; mors autem Jesu in crucis exaltatione completur, merito unicuique fidelium tunc primum Jesus exaltatur, cum ad mysterium baptismi pervenitur, quia scriptum est « quod exaltavit illum Deus, et donavit illi nomen quod
Abbreviated transcription (Latin):
habet muncdus: negat se istam dare xp̃s.
dicit enim. Pacem meam do uobis. pacem
meam relinquo uobis. Non sicut mundus¬
hic dat pacem. et ego douobis. Negat
ergo se pacem mundi dare discipulis suis.
re quam pacem dat ds̃ suꝑ terram nr̃am:
si terra sit bona illa. quȩ affert fruetum
centesimum. aut sexagesimum. aut tri¬
cesimum. illam pacem suscipiet adõ. quã.
dicit apłs. Pax autem dei quȩ superat om¬
nem mentem. custodiet corda ur̃a et sen-¬
sus urõs. Hȩc ẽ ergo pax. quam dat ds̃ suꝑ
capies. et non timebis terrorem suꝑuenien¬
tem ubi. neq impetus impiorum super¬

Expanded text:
habet mundus, negat se dare Christus. Dicit enim: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis, non sicut hic mundus dat pacem, et ego do vobis. Negat ergo se pacem mundi dare discipulis suis, re quam pacem dat Deus super terram nostram? Si terra illa bona, quae adfert fructum centesimum, aut sexagesimum, etc. , illam pacem suscipiet a Deo, quam dicit Apostolus: Pax autem Dei, quae exsuperat omnem mentem, custodiat corda vestra et sensus vestros . Haec est ergo pax, quam dat Deus esces; et non timebis pauorem qui superuenit tibi neque impetus impiorum super
Abbreviated transcription (Latin):
inquit simaledixerit dm̃. peccatum ac¬
cipiet. Qui autem nominat nomen dñi.
morte moriatur. quid ẽ hoc : qui male¬
dixerit dm̃ non habet penam mortis. sed
qui nominauerit nomen cdñi: Nonne
multo grauius ẽ maledicere dm̃. quam
nominare. quamuis inuanũ nominasse

Expanded text:
inquit, si maledixerit Deum, peccatum accipiet. Qui autem nominat nomen Domini, morte moriatur . Quid est hoc? qui maledixerit Deum non habet poenam mortis, sed qui nominaverit nomen Domini? Nonne multo gravius est maledicere Deum quam nominare, quamvis in vanum nominasse
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Habemus intra nos metipsos &. lig¬
na camporum. quȩ fructum suum ꝓdu¬
cunt. Quȩ sunt ista ligna camporum.¬
tassis auditor. Quid iterum hic euersilo¬
quus agitur: quid unde cumq uerba con¬
quirit. ut explanationem lectionis effugi¬
at: quomodo intra nos ligna ẽẽ docebit
et arbores: Si non temere obtrectes. ꝙ. iã
nunc audies. quia non potest arbor bona.
malum fructum facere. neq arbor mala
fructum bonum facere. Habemus ergo ar¬
bores intra nos. siue bonas siue malas.
& quȩ bonȩ sunt. fructus malos afferre nõ
possunt. sicut quȩ malȩ sunt. fructus non
afferunt bonos. Uis tibi et arborum ipsa¬
rum quȩ intra nos sunt uocabula & appel¬
lationes expediam: non est ficus nec ma¬
lus. nec uitis. sed una arbor iustitia uoea¬
tur. alia prudentia. alia fortitudo. alia
temperantia nominatur. Et siuis maiorem
adhuo arborum multitudinem. disce
quib fortassis dignus putabitur consitus
paradisus dĩ. Est enim ibi arbor pietatis.

Expanded text:
. Habemus intra nosmetipsos et ligna camporum, quae fructum suum producunt. Quae sunt ista ligna campotassis auditor: quid iterum hic seminiverbius ait? Quid undique verba conquirit, ut explanatione lectionis effugiat? Quomodo intra nos ligna esse docebit, et arbores? Si non temere obtrectes, jam nunc audies: Quia non potest arbor bona malum fructum facere, neque arbor mala bonum fructum facere . Habemus ergo arbores intra nos sive bonas sive malas, et quae bonae sunt fructus malos afferre non possunt, sicut quae malae sunt, fructus non afferre bonos. Vis tibi et arborum ipsarum, quae intra nos sunt, vocabula et appellationes expediam? Non est ficus nec malus, nec vitis, sed una arbor justitia vocatur, alia prudentia, alia fortitudo, alia temperantia nominatur. Et si vis majorem adhuc arborum multitudinem, disce quibus fortassis digne putabitur, consitus etiam paradisus Dei est. Ergo alia arbor pietas
Abbreviated transcription (Latin):
pectusculum. apositionis. & brachium dempti¬
onis. non michi sine causa dictum uidet᷑. & ideo
uelim requirere. quidẽ qđ apponendum est pectu¬
sculo. ut siat pectusculum appositionis. Postea¬
quam ab latum fuerit. decorde tuo omne quod
cerassum fuerit. & emundatum fuerit ab omni oꝑi¬
mento qđ igni tradendum ẽ. restat ut apponatꝰ
onis. sed et bracbium separationis siue dẽptionis.
Quomodo erit et brachium separationis: siscias
& intelligas. discernere que sunt oꝑa lucis. & que
sint oꝑa tenebrarum. & scpares actus tuos atene¬
bris. ut sint oꝑa tua inlumine. brachium tuum
efficit᷑ brichium separationis. Uel cum separa¬
ueris te abomni fratre inquiete ambulante.
catorum. qui portant uasa dñi. Deniq uer
nacula quadam consuetudine scripture com¬
mune esse dicit᷑. qđ immundũ est. sicut & ad
petrum uor decelo dicit. Qd̃ ds̃ mundauit.
tu commune ne dixeris. Consequent᷑ ergo sud¬

Expanded text:
pectusculum dici appositionis et brachium demptionis, non mihi sine causa dictum videt. Et ideo velim requirere quid est, quod apponendum est pectusculo ut fiat pectusculum appositionis? Posteaquam ablatum fuerit a corde tuo omne quod crassum est, et emundatum fuerit ab omni operimento quod igni tradendum est, restat ut apponaturonis, sed et brachium separationis sive demptionis; quomodo erit et brachium separationis. Si scias et intelligas discernere quae sint opera lucis, et quae sint opera tenebrarum, et separare actus tuos de tenebris, ut sint opera tua in lumine, brachium tuum efficitur brachium separationis; vel cum separaveris te ab omni fratre inquiete ambulante, catorum qui portant vasa Domini . nacula quadam Scripturae consuetudine commune esse dicitur, quod immundum est. Sicut et ad Petrum vox de coelo dicit: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris . Quia qui s
Abbreviated transcription (Latin):
raelitidȩ. egiptio tamen ꝓgenitus ẽ patre.
exiit & nominans nomen maledit. De quo
ego puto. qđ nisi exisset. nec litigasset aduer¬
sum uirũ israhelitam. nec nominans male¬
dixisset. Exiit enim aueritate. exũt atimore
afide. a caritate. sicut superius diximus.
interdum fit. ut aliquis non recto iuditio eoꝵ
qui presunt abęccła depellatur. & foras nutta
Secd si ipse non ante exũt. hoc ẽ sinon ita egit
ut inereretur exire. nehil leditur meo qđ non
recto uiditio ab hominib uidetur expulsus. q. ita
fit. ut interdum ille qui foras mittitur. intussit.
&. ille foris sit. qui intus retineri uidetur. Uis tibi¬

Expanded text:
raelitide, Aegyptio tamen progenitus est patre, raelitide, Aegyptio tamen progenitus est patre, exiit, et nominans nomen maledixit, de quo ego puto quod nisi exiisset, non litigasset adversum verum Israelitam, nec nominans maledixisset. Exiit enim a veritate, exiit a timore Dei, a fide, a charitate, sicut superius diximus. interdum fit ut aliquis non recto judicio eorum qui praesunt Ecclesiae depellatur et foras mittatur, sed si ipse non ante exiit, hoc est, si non ita egit ut mereretur exire, nihil laeditur in eo, quod non recto judicio ab hominibus videtur expulsus, et ita fit ut interdum ille qui foras mittitur, intus sit, et ille foris sit qui intus retineri videtur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
pulȩ comparentur. Cui utiq ignis illatus diu
rum aliquando tardius. quam instipulis im¬
morentur. Alia uero eẽ quȩ lignis conferantur.
qđq peccatũ ꝓqualitate & quantitate sui. pe¬
narum iusta ꝑsoluit. Uerum tamen quid opus
c̃ fidelib & iis qui cognouerunt dm̃. depenarũ
qualitatib cogitare : quid opus ẽ ligna. quid
fenum. quid uel ipsam stipulam fundamento
xp̃i suꝑponere : Cur non aurum magis. uel
argentum. uel pretiosos lapides. suꝑponimus
fundamento. ubi cum ignis accesserit. nichil
inueniet qđ absumat. Nam si accesserit adsti¬
pulam. exstipula fauillas reddet. & cineres.
Siuero accesserit ad aurum. aurum purius
reddet. Hȩc nobis dicta sint. ꝓiis qui negli¬
gunt oris maledici consuetudinem reseca¬
re. Qui &iam si non excorde maledicant.
.&.iam si non uoto &. animo iniquo ꝓferant
maledicta. tamen immunditia labiorum
secundum isaiȩ uerbum. &. inquinamenta
oris incurrunt. Iste tamen qui licet matre is¬

Expanded text:
pulae comparentur, cui utique ignis illatus diu rum aliquanta tardius tanquam in stipulis immoretur; alia vero esse quae lignis conferantur, quodque peccatum pro qualitate vel quantitate sui poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum qualitatibus cogitare? Quid opus est ligna, quid fenum, quid vel ipsam stipulam fundamento Christi supraponere? Cur non aurum magis vel argentum, vel pretiosos lapides, pretioso supraponimus fundamento, ubi cum ignis accesserit, nihil inveniat quod absumat? Nam si accesserit ad stipulam, ex stipula favillas reddet et cineres; si vero accesserit ad aurum, aurum purius reddet. Haec nobis dicta sint pro his qui negligunt oris maledici consuetudinem resecare, qui etiamsi non ex corde maledicant, etiamsi non voto et animo iniquo proferant maledicta, tamen immunditiam labiorum secundum Isaiae verbum et inquinamenta oris incurrunt. Iste tamen, qui licet matre Is
Abbreviated transcription (Latin):
tis utitur. Et post hȩc inquit. imposuit super
cum logium. qđ est rationele. & imposuit
super logium manfestationem & ueritatem.
& imposuit mitram suꝑ caput eius. Sed uideamꝰ
quid logium qđ est rationale. significet. Postea¬

Expanded text:
osuit super eum logium quod est rationale, et imposuit super logium, manifestationem et veritatem, et imposuit mitram super caput ejus. Sed videamus quid logium, quod est rationale, significet; non e
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc presentis uitȩ tempus uideri potest.
Inseptimana namq dierum. consumatus
est mundus. In quo donec sumus in carne
positi. adliquidum mundi ẽẽ non possumꝰ.
nisi octaua uenerit dies. idest nisi futuri
seculi tempus affuerit. In quo tamen die.
statim mutda efficitur mater. quȩ genuit
cum. Purgatam namq auitiis carnem
ex resurrertione suscipiet. Si uero iuchil
inse habuit uirile. aduersus peccatum.
sed remissus. & effeminatus fuit mactib su
neq in presenti seculo. neq iunfuturo. Iste¬

Expanded text:
hujus praesentis vitae tempus videri potest, quia in septimana dierum consummatus est mundus; in quo donec sumus in carne positi, ad liquidum puri esse non possumus, nisi octava venerit dies, quod est futuri saeculi tempus, in quo tamen die im munda efficitur mater ejus quae genuit eum. Purgatam namque vitiis carnem ex resurrectione suscipiet, qui vero nihil in se habuit virile adversus peccatum, sed remissus atque effeminatus permanserit e in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
Erat prius ierusalem urbs illa magna regalis.
ubi templum famosissimũ dõ fuerat extructũ.
Postea uero quam uenut ille qui erat uerum tẽ¬
templum hoc. & qui celestis ierusalem cepit. ap¬
perire mysteria. delata ẽ illa terrena. ubi cȩle¬
stis apparuit. Et intemplo illo non remansit
ne taurorum & hyrcorum purificans populũ.
sed ex quo uenit uerus pontifex. qui sanguine
suo scĩficaret creclentes. nusquam ille pontifex
primus. nec ullus ei relictus ẽ locus. Altare fut
prius. & sacrifitia celebrĩntur In quo manifes¬

Expanded text:
Erat namque Hierusalem urbs illa magna regalis, ubi templum famosissimum Deo fuerat extructum, postea vero quam venit ille, qui erat verum temtemplum Dei, et coelestis Hierusalem coepit aperire mysteria; deleta est illa terrena, ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit ne taurorum, et hircorum, purificans populum: sed ex quo venit verus pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes, nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, sacrificia celebrabantur, sed ut veni
Abbreviated transcription (Latin):
Nichis enim mundum. habent mulieres hosti
um nt̃orum. quia nulla est apud illos sapientia
cui immunditia aliqua non sit admixta. Uelim¬
eos ista seruentur. quid causȩ. quid rationis est
decaluari mulierem. & ungulas cius derm.
Uerbi caiusa. siponamus qđ ita inuenerit eam
is qui dicitur inuenisse. ut neq capillos. neq
ungulas ht̃. quid habuit qđ secundum legem
demere uideretur.: Nos uero quib militia
spũalis ẽ. et arma non carnalia. sed potentia.

Expanded text:
Nihil enim mundum habent disciplinae gentilium, quia nulla apud infideles sapientia est cui immunditia aliqua vel superstitio eos ista serventur. Quid causae, quid rationis est, decalvare mulierem, et ungulas ejus abscindi. Verbi causa ponamus quod si ita invenerit eam is qui dicitur invenisse, ut neque capillos neque ungulas habeat, quid habuit quod secundum legem demere videretur? Nobis vero quibus militia spiritalis est, et arma non carnalia, sed potenti
Abbreviated transcription (Latin):
hereditate ꝑcipies. dicente dño et saluatore¬
nr̃o. quia ubiego sum. ibi erit et minister
meus. Siergo usq ad xp̃m sedentem in
dextera dĩ ꝑueneris fide. uitȩ puritate.
uirtute. &. illis uestigiis pedum tuorum
quȩ rauit iħs illum locum incesseris. da¬
bit eum tibi ds̃. Tum nonsolum heres ef¬

Expanded text:
haereditate percipies, dicente Domino Salvatorehaereditate percipies, dicente Domino Salvatore, quia « ubi ego sum, ibi erit et minister meus . » Si ergo usque ad Christum sedentem in dextera Dei perveneris, fide, puritate, vita, virtute, et illis vestigiis pedum tuorum quae lavit Jesus illum locum incesseris, dabit eum tibi Deus: tu non solum efficer
Abbreviated transcription (Latin):
ram quam do uobis. Requires fortasse quo¬
modo minister moisy fuerit & iam dñs nr̃
tudo temporum. misit dĩ filium suum
factum exmuliere. factum sublege. Per hoc¬
ergo quod factus ẽ sublege. moysi munster
effectus ẽ. Dicit autem ds̃. ut transeant
interram. non quam dedit moyses. sedquã¬
ego inquit do uobis. Uides ergo quia moyse
dñs. Beati mansueti. quia ipsi heredita¬
te possidebunt terram. Omnem inquit
locum quenicumq ascenderitis uestigiis
pedum ur̃orum. uobis dabo eum. Quȩ
sunt loca quȩ ascendimus uestigiis pedum
nostrorum : legis littera humi posita est.
et deorsum iacet. Nusquam ego ascendit.
qui legis luteram sequitur. Si uero poteris¬
alittera ascendere ad spm. et abhystoria ad
intellectum conscendere celsiorem. tunc
uere ascendisti locum editum et excelsum.
quem adõ inheteditatem ꝑcipies. Si enim
aduertas formas esse celestium. & mente
ac sensu quȩ sursum sunt queras. ubi xp̃s
ẽ indexterm dĩ sedens. tunc et illum locũ

Expanded text:
ratem. » Requiris fortasse quomodo minister Moysi fuerit etiam Dominus ntudo temporum, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . » Per hoc quod factus est sub lege, minister Moysi factus est. Dixit autem Deus ut transeant in terram, non quam dedit Moyses, sed quam, inquit, ego do vobis. Vides ergo quia, Moyse Dominus. « Beati mansueti, quia ipsi haereditate possidebunt terram . » Omnem, inquit, locum quemcunque ascenderitis vestigiis pedum vestrorum, vobis dabo eum. Quae sunt loca quae ascendimus vestigiis pedum nostrorum, nisi legis litteram humi positam et deorsum jacentem? Nusquam ergo ascendit qui legis litteram sequitur. Si a littera vero poteris ascendere ad spiritum, et ab historia ad intellectum conscendere celsiorem, tunc vere ascendisti locum editum et excelsum, quem a Deo in haereditate percipies. Si ergo elligas formas esse coelestium, et mente ac sensu quae sursum sunt quaeras, ubi Christus est in dextera Dei sedens; tunc et illum locum in
Abbreviated transcription (Latin):
indeuteronomii. Si inquit exieris adbellum
aduersus inimicos tuos. & uideris ibi mulierẽ
decora spetie. et concupie̾ris eam. assumes eam¬
et rades omnem pilum capitis euis. et ungulas
sedebit indomo lugens patrem suum. & marrẽ
suam. & domum paternam suam. et post trigin¬
ta dies erit tibi uxor. Sed nunc non ẽ hoc ꝓpo

Expanded text:
in bello. Si, inquit, exieris ad bellum contra inimicos tuos, et videris mulierem decoram specie, et concupieris eam, rade omnes pilos capitis ejus, et ungulas sedebit in domo lugens patrem suum et matrem suam et domum paternam suam, et post triginta dies erit tibi uxor. Dicant Judaei quo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nondum finiuit. & alius adhuc addendꝰ¬
est hornatus. Necesse est ut accipiat ꝙ iam
coronam. Ptopterea accipit primo cydarym.
qd̃ est uel oꝑimentum quoddam capitis. uel or¬
namentum. & post hȩc suꝑponitur ei mitra. an¬
te fatiem. idest afronte pontificis lamina aurea.
scĩficata. inqua sculptum dicitur uocabulum dĩ.
Uerum iste capitis ornatus. ubi nomen dĩ impo¬
situm dr̃. post illa omnia quib inferiora corporis
menbra fuerant exornata suꝑponit᷑. in quo mi¬
chi indicari uidet᷑. qđ suꝑ oninia quȩ uel demũ¬
do. uel deceteris creaturis sentiri aut intel¬
ligi possunt. eminentior tamquam auctoris
omniũ scientia dĩ sit. Et quia ipse capud ẽ
omniũ. ideo & ornatus iste suꝑ omnia capiti
suꝑponit᷑. Nichil enim post hec adicit᷑ pontisi¬

Expanded text:
Sed nondum finivit, et alius adhuc addendus ornatus est. Necesse est ut accipiat etiam coronam, propterea accipit primo cydarim, quod est vel operimentum quoddam capitis, vel ornamentum, et post haec superponitur ei mitra ante faciem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum dicitur, post illa omnia quibus inferiora corporis membra fuerant exornata, superponitur: in quo mihi indicare videtur quod super omnia quae vel de mundo, vel de caeteris creaturis sentiri aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti superponitur: nihil enim post haec addicitur pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
płm doceret. Hȩc duo sunt pontificis oꝑa. ut aut
adõ discat. legendo scripturas diuinas. & sepius
meditando. aut popłi doceat. Sed illa doce¬
at. quȩ ipse adõ didicerit. non exꝓprio corde.
aliud opus qđ ficit moyses. Adbella non uadit.
non pugnat contra inimicos. Sed quid facit.
Orat. &. donec ille orat. uincit eiꝰ popłs. Sirela¬
xauerit & dimiserit manus. popłs eiꝰ uincit᷑ et
sugatur. Oret eigo & sacerdos ȩccłȩ. indesinenter.
ut uincat popłs qui subipso est hostes muisibiles.
amalechitas. qui sunt demones. impugnantes
eos qui uolunt pie uiuere inxp̃o. Xideo nos in

Expanded text:
pulum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut pulum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse didicerit, non ex proprio corde cet. § 1. Est et aliud opus, quod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles Amalechitas, qui sunt daemones impugnantes eos, qui volunt pie vivere in Christo. DISTIN
Abbreviated transcription (Latin):
&. abstinent agenerando. cum tales inuenerim
auditores. inquib sciant se fructus habere nõ
dĩ loqui. Hoc est imposita habuisse femoralia.
& continuisse se nefilios generirent. quia scilies
tales erant auditores. inquib &. semen ꝑiret. et
non haberi successio. Si ergo ȩccłȩ sacerdotes
cum incapaces aures uiderint. aut cum simu¬
latos inspererint. & hypocritas auditores. im¬
ponant campestre. utantur femorilib. ne per¬
eat semen uerbi dĩ. quia x. dñs eadem mandat
et dicit. Nolite mittere scm̃ canib. neq mar¬
garitas urãs ante porcos. ne forte conculcent
eas pedib suis. & conuersi dirumpant uos. Prop¬
terea ergo si qui uult pontifex non tam uocabulo
esse quam merito. imitetur moysen. imitecur
aaron. Quid enim de eis dicitur:: quia non dis¬
cedunt detabernaculo dñi. Erat ergo moyses
indesinenter intabernaculo cdñi. Qd̃ autẽ opus
erat: ut aut adño aliquid disceret. aut ipse po¬

Expanded text:
et abstinent a generando, cum tales invenerint et abstinent a generando, cum tales invenerint auditores in quibus sciant se fructum habere non Dei loqui . Hoc est imposita habuisse femoralia, et continuisse se ne filios generarent, quia scilicet tales erant auditores, in quibus et semen periret, et non posset haberi successio. Sic ergo Ecclesiae sacerdotes cum incapaces aures viderint, aut cum simulatos inspexerint, et hypocritas auditores, imponant campestre, utantur femoralibus, non pereat semen verbi Dei, quia et Dominus eadem mandat et dicit: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibre. Si quis vult pontifex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse po
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis. sp̃s scĩ. ut cum cetera omnia secundo
ennarauerit. una eum speties superiꝰ dicta
latuerit: Non audeo hȩc desicris sentire ser
rib diximus hoc genus indumenti indicium
castitatis uideri. quo uel femora oꝑiri. uel con¬
stringi renes uidentur. ac lumbi. ne forte inquã
non semꝑ milis qui tunc erant sacerdotes bas
partes dicat esse constrictas. Aliquando enĩ
& deposteritate generis. & successu sobolis indul¬
getur. sed ego insacerdotib ȩcełȩ huiusmodi.
intelligentiam non indixerim. Aliam namq
rem uideo occurrere sacramento. Possunt enĩ
& mȩccła sacerdotes & doctores filios generare.
sicut et ille qui dicelat. Filioli mei quos iterũ
parturio. donec formetur xp̃s inuobis. Siterũ
alibi dicit. Tametsi multa milia pedagogorũ
habeatis inxp̃o. sed non multos patres. Nam in
doctores ȩccłȩ in huiusmodi generationib ꝓcre¬
andis aliquando constrictis femoralib utuntur.

Expanded text:
verbis Spiritus sancti ut cum caetera omnia secundo verbis Spiritus sancti ut cum caetera omnia secundo enarraverit, una eum species superius dicta latuerit? Non audeo haec de sacris sentire sermperioribus diximus, hoc genus indumenti judicium castitatis videri, quo vel femora operiri, vel constringi renes videntur ac lumbi, ne forte, inquam, non semper in illis qui tunc erant sacerdotibus has partes dicat esse coet de posteritate generis et de successu sobolis indulgetur, sed ego in sacerdotibus Ecclesiae hujusmodi intelligentiam non introduxerim. Alio namque rem video currere sacramento. Possunt enim et in Ecclesia sacerdotes et doctores filios generare, sicut et ille qui dicebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Et iterum alibi dicit: Tametsi multa millia paedagogorum habeatis in Christo, sed non multos patres. Nam in doctores Ecclesiae in hujusmodi generationibus procreandis aliquando constrictis femoralibus utuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
clignitas. Xideo miis quȩ lex diuina deseri¬
bit. ueluti inspeculo imspicere se debet unus-¬
quisq sacerdotum. & gradus meriti si inde
colligere. Sise uideat mũs omnib quȩ
supra exposuimꝰ positum. pontificalib or¬
natum ornamentis. si conseius sibi sit qđ uel
inscientia uel mactib uel indoctrina tan¬
tus actalis sit. sciat se summũ sacerdotium
non solum nomine. sed &. meritis obtinere.
Auioquin inferiorem sibi gridum positum
nouerit. & iam siprimi nomen acceperit.
son uos sane debet preterire & iam hoc qđ
potest abstudioso lectore ꝓferri. inquo et
ego sepe mecum ipse hesitaui. Inexodo
enim legens. ubi desacerdotalib mandatur
indumentis. inueni octo esse speties. que pon¬
tifici preparantur hic uero septem tantũmͦ
numerantur. Require ergo quid sit quod
omissum ẽ. Octaua speties ibi ponitur cam¬
pestre. siue ut alibi legimus femoralia linea.
dequo hic inter ceterã filiuit indumenta.
Quid eigo dicemus: obluuonem dabimus in

Expanded text:
Et ideo in his quae lex divina describit, veluti in speculo inspicere se debet unusquisque sacerdotum, et gradus meriti sui inde colligere, si se videat in his omnibus quae supra exposuimus positum pontificalibus ornamentis, si conscius sibi sit quod vel in scientia, vel in actibus, vel in doctrina, tantus ac talis sit, sciat se summum sacerdotium, non solum nomine sed et meritis obtinere, alioquin inferiorem sibi gradum positum noverit, etiam si primi nomen acceperit. Non nos sane debet praeterire etiam hoc quod potest ab studioso lectore proferri, in quo et ego saepe mecum ipse haesitavi. In Exodo enim legens ubi de sacerdotalibus mandatur indumentis, invenio octo esse species quae pontifici praeparantur. Hic vero septem tantummodo numerantur. Requiro ergo quid sit quod omissum est. Octava species ibi ponitur campestre, sive, ut alibi legimus, femoralia linea, de quo hic inter caetera siluit indumenta. Quid ergo dicemus? Oblivionem dabimus in
Abbreviated transcription (Latin):
pontifici &̃. humeralem. qui est humeroꝵ quidam
excutumductione uestis ornatus. Humeri autem
operum tenent. aclaboris inditia. Uult eigo pon¬
tisioem esse & um inoperib ornatum. nec sufficit
sola scientia. quia qui fecerit & docuerit. hic mag¬
nus uocabit᷑ inregno celoꝵ. Et cuixit inquit cum.
socundum ficturam humeralis. Iam supersꝰ dire¬
rit. quia curxit cum ⁊ oni suꝑ tunicam. & qͥmͦ
iterum cingit᷑ secundum facturam humeralis:
qđ est istus duplex cingulum. quo constrictum
uult esse eromĩ parte pontificem: Constrictus
sit inuerbo. constrictꝰ moꝑe. expeditus ad omĩa.
nichil remisum. nichil habeat dissolutum. Ac-¬
cinctus sit animi uirtutib. constrictus sit a
corporalib uitiis. Nullum anime sapsum.
nullum corporis teneat. utroq cingulo semper
utat᷑: ut st sc̃s corpore & spũ. Pene autem qđ¬

Expanded text:
pontifici humeralem, qui est humerorum quidam pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus: humeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam humeralis. Jam et superius dixerat quia cinxit eum zona super tunicam, et modo iterum cingitur secundum facturam humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontificem? Constrictus sit in verbo, constrictus in opere, expeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nullum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur ut sit sanctus corpore et spiritu. Et