comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mitendus est non ex uno. Nam et deus oĩu fabricator
aerẽ qͦ circũfundim᷑ ⁊ tuiꝰ spiramꝰ haustũ non ssplicẽ
habẽ uoluit qualitatẽ ut aut frigidus sit semꝑ aͥ caleat
s nec ꝯtino siccitati nͨ ppetuo eũ addixit humori qr
na nos nõ potãt q̃litate nut̾re de ꝑmixtis qͣt̾uon
fabricatos. Uer gͦ calidũ fecit ⁊ humectũ. Sicta ͤ estas et¬
calida. Autũpnꝰ sictus et fgidus. Hyemps humida ꝑit̾
et fgada est. Sic et elemẽta que sunt nr̃a princpia ex
diu̾sitatib et ipã constant et nos nutriuĩt. Est eĩ ignis
sed frigida. Terra frigida parit̾ et succa. Cur gͦ nos ad
uniforme cibum redigis cum nichil nec in nob n ͨ cͣ nos
n ͨ in hiis de quib sumꝰ unifore sit E aũt aceste̾ uel
nõ nũꝙͣ fumare in stomacho cibũ uis assignare uarietat
h ͨ pati. aut nĩꝙͣ illũ pati qui simplice sumit. Si uͦ et
qui mensa fruit᷑ copiosa hoc uiciũ sepe non sentit ⁊ qui

Expanded text:
nutriendus est non ex uno. Nam et deus omnium fabricator aerem quo circumfundimur et cuius spiramus haustu non simplicem habere voluit qualitatem, ut aut frigidus sit semper aut caleat, sed nec continuae siccitati nec perpetuo eum addixit humori, quia una nos non poterat qualitate nutrire de permixtis quattuor fabricatos. Ver ergo calidum fecit et humectucalida, autumnus siccus et frigidus, hiems umida pariter et frigida est. Sic et elementa, quae sunt nostra principia, ex diversitatibus et ipsa constant et nos nutriunt. Est enim ignis sed frigida, terra frigida pariter et sicca. Cur ergo nos ad uniformem cibum redigis, cum nihil nec in nobis nec circa nos nec in his de quibus sumus uniforme sit? Quod autem acescere vel nonnumquam fumare in stomacho cibum vis adsignare varietatihaec pati aut numquam illum pati qui simplicem sumit. Si vero et qui mensa fruitur copiosa hoc vitium saepe non sentit, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
solere curari. Infusum eni iuscibus trahit a se calorẽ
et ueneno frigido quasi calidũ icm r̾pugnat. Si uo̾
iconitũ ip̃m cum uino tritũ d̾atũ sit. hauriente
nulla curatio a morte defendit. Tũt enĩ uinũ naͣ
frigidũ ãmixtiõe sui frigus auxit ueneni nec ĩ inte¬
riorib iam calescit qr non liberũ sed admixtũ alii. inm
in aliud uersum descendͭ in uiscera S et sudoren
nio uel lassato uent᷑ͤ. defessis uinũ ingerũt ut ĩ ui¬

Expanded text:
solere curari. Infusum enim visceribus trahit ad se calorem et veneno frigido quasi calidum iam repugnat. Si vero aconitum ipsum cum vino tritum potui datum sit, haurientem nulla curatio a morte defendit. Tunc enim vinum natura frigidum admixtione sui frigus auxit veneni nec in interioribus iam calescit, quia non liberum sed admixtum alii, immo in aliud versum, descendit in viscera. Sed et sudore nimio vel laxato ventre defessis vinum ingerunt, ut in u
Abbreviated transcription (Latin):
nieunte etate solũ. s & ꝑq̃store aliqͦt ãnos & ñp̃o bello inqͦ ita magͣrei mili¬
taris ẽe octupatõ sol. ut ñ m̃ltũ iꝑatori sub ip̃is pellib ocii r̾lmqͣt. Cũ
aũ ephis ingenio scĩaq putant᷑ anciothꝰ philonis auditor excellẽ. eũ secum
& q̃stor habuit & pꝰ aliqͦt ãnis imꝑator. Cũ eẽt ea memoria qͣm aũ dixi ea sepe
audiendo faale tognouit q̃ uł semel audita meminisse potuiss. Delectabaᷤᷤ
aũ mirifite litõe libroꝵ deqͥb audiebat ac uerior int̾dũ nͨ aliũ ꝑsonar̃ c̃ ãpli¬
ficare uł ĩ m̃imã ȩcĩa gloriam. Sũt n m̃lti qͥ om̃o gͤcas ñ ament litt̾as plures¬
tatis ñ ita decora ꝓutant. Ego aũ c̃gͥcas litas.o. carioñe insenectute didi

Expanded text:
store aliquot annos et in ipso bello, in quo ita magna rei militaris esse occupatio solet ut non multum imperatori sub ipsis pellibus otii relinquatur. Cum autem e philosophis ingenio scientiaque putaretur Antiochus Philonis auditor excellere, eum secum et quaestor habuit et post aliquot annos imperator, quique esset ea memoria quam ante dixi ea saepe audiendo facile cognovit quae vel semel audita meminisse potuisset. delectabatur autem mirifice lectione librorum de quibus audiebat. Ac vereor interdum ne talium personarum cum amplificare velim minuam etiam gloriam. sunt enim multi qui omtatis non ita decoram putent. Ego autem cum Graecas litteras M. Catonem in senectute didi
Abbreviated transcription (Latin):
fitũs imꝑator uenit. tͣ eẽt roma ꝑsitus rei militaris rudis. habuit n diuinã
quandã iuemoriam rer u̾boꝵ maiorẽ hortẽsi᷑ d qͦ plus in negociis gereudis
facile grecie pu̾cipen ponimꝰ singularem ferũt. Qͥ qͣd̾ ecia pollicenti cuidã
disce̾. Credo qd̾ herebant in memoria. q̃tuq augierat & iuderat. tali nnige¬
niop̾ditꝰ lucullꝰ adiux̾at enã illã qͣmi themiistodes spreuat disciplnĩa. Itaq ut
lr̃ĩs ꝯsiguamꝰ q̃ monum̃tis mãdare uolumꝰ sit ille ĩ aĩo res insculptas habekit
Cantꝰ gͦ imꝑator. moͦ gnĩe belli fuit p̾lis oppugnatiõib naualib pugnis tocib

Expanded text:
factus imperator venit, cum esset Roma profectus rei militaris rudis. habuit enim divinam quandam memoriam rerum — verborum maiorem Horten- sius; sed quo plus in negotiis gerendis facile Graeciae principem ponimus, singularem ferunt; qui quidem etiam pollicenti cuidam discere, credo quod haerebant in memorial quaecumque audierat et viderat. tali ingenio praeditus Lucullus adiunxerat etiam illam quam Themistoclesris consignamus quae monimentis mandare volumus sic ille in animo res insculptas habebat. tantus ergo imperator in omni genere belli fuit, proeliis oppugnationibus navalibus pugnis totiusque
Abbreviated transcription (Latin):
b̾io graccho: Nonnie &̾ augurum & aruspicũ cõprobat disciphnã qͥ cum
tab̾natulo uititi cepisset imprudens qd manspicato pomeriũ transgressꝰ
oẽt: comicia ꝯsulib rogatis habuit. Nota res ẽ. & ate ip̃o mãdata monum̃¬
tis. S & ip̃e augur tiberius gracchus auspicioꝵ auctorit atẽ confessiõe errat

Expanded text:
Ti. Graccho, nonne et augurum et haruspicum conprobat disciplinam? qui cum Ti. Graccho, nonne et augurum et haruspicum conprobat disciplinam? qui cum tabernaculum vitio cepisset inprudens, quod inauspicato pomerium transgressus esset, comitia consulibus rogandis habuit. Nota res est et a te ipso mandata monumentis. Sed et ipse augur Ti. Gracchus auspiciorum auctoritatem conf
Abbreviated transcription (Latin):
ione distributa. mirabili magnitudine unam ut scpͥtũ u
nit. Qua re celebrata cum uicun om̃s ad eum dereb suis refer̾ent.
erat inmaguo nomĩe et gloria. ex qͦ factũ ẽ. ut eũ ad se rex priscus ar¬
cesseret. ciꝰ cum temptaret scienciam augur acꝰ dixit ei cogitare se
quiddam. id posset ne fieri ꝯsuluit. Ille augurio acto posse respondit
Carquimꝰ au̾ dixit se cogitasse totem nouacula posse precidi. tumarciũ
iussisse expediri. ita cotem incomiciũ alatam inspectante & rege &
populo nouatula ẽẽ discisam. Exeo euenit ut & tarquimꝰ augure acc̃o
nauio uteret᷑ et populis de suis reb ad eũ referret: Coten auͭ illam
et noua tulam defossam inconicio supra q imposatũ pirceal accepiniꝰ
Negenꝰ omĩa. cõburamꝰ auules. sicta ħ eẽ dicamus. Quidiuis deniq pocius
qͣmi deos humanas res curare fateam÷. Quid qd̾ scriptũ apud te ẽ. deci

Expanded text:
giones distributa mirabili magnitudine uvam, ut scriptum giones distributa mirabili magnitudine uvam, ut scriptum videmus, invenit. Qua re celebrata cum vicini omnes ad eum de rebus suis referrent, erat in magno nomine et gloria. Ex quo factum est, ut eum ad se rex Priscus arcesseret. Cuius cum temptaret scientiam auguratus, dixit ei cogitare se quiddam; id possetne fieri, consuluit. Ille augurio acto posse respondit. Tarquinius autem dixit se cogitasse cotem novacula posse praecidi. Tum Attum iussisse experiri. Ita cotem in comitium allatam inspectante et rege et populo novacula esse discissam. Ex eo evenit, ut et Tarquinius augure Atto Navio uteretur et populus de suis rebus ad eum referret. Cotem autem illam et novaculam defossam in comitio supraque inpositum puteal accepimus. Negemus omnia, comburamus annales, ficta haec esse dicamus, quidvis denique potius quam deos res humanas curare fateamur; quid? quod scriptum apud te est de
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃t. qd̾ darissimũ est. in signe auguratꝰ. uñ nob̾ ẽ. traditꝰ. Nempe eo ro¬
mulus regiones dixerit. tum cũ urbem ꝯdidit. Qui quid̃ romuli litiuil
id. incuruũ & leuit̾ asũmo ĩflexũ batillũ qd̾ ab eiꝰ licui qͦ canit᷑ simli¬
tudine nomen inuenit: cũ sicus ẽẽt incuria salioꝵ q̃ est. ĩpalacõ ea que
deflagrauiss nuentus est. integ̾. Quid multis annis pꝰ romulũ pͥsto
regnante torquino qͥs ueteꝵ sĩptoꝵ ñ loqͥt᷑ q̃ sit abacionauio ꝑlicuu n
regionũ facta desꝙp̾cio: Qui cum ꝓpt pauꝑtatẽ sues puer pasceret.
una exiis amissa uouisse dicit᷑ si recuꝑauisset: unam se deo daturũ
que maxuna eẽt in uinea. Itaq sue inuenta ad meridiem spectans ui
uinea media dicit᷑ costitisse. Cumq in quatuor ꝑtes uineam diuidis¬
set: trisq partis aius obduxissent quarta parte quȩ erat reliqua iure¬

Expanded text:
vester, quod clarissumum est insigne auguratus, unde vobis est traditus? Nempe eo Rovester, quod clarissumum est insigne auguratus, unde vobis est traditus? Nempe eo Romulus regiones direxit tum, cum urbem condidit. Qui quidem Romuli lituus, id est incurvum et leviter a summo inflexum bacillum, quod ab eius litui, quo canitur, similitudine nomen invenit, cum situs esset in curia Saliorum, quae est in Palatio, eaque deflagravisset, inventus est integer. Quid? multis annis post Romulum Prisco regnante Tarquinio quis veterum scriptorum non loquitur, quae sit ab Atto Navio per lituum regionum facta discriptio? Qui cum propter paupertatem sues puer pasceret, una ex iis amissa vovisse dicitur, si recuperasset, uvam se deo daturum, quae maxima esset in vinea; itaque sue inventa ad meridiem spectans in vinea media dicitur constitisse, cumque in quattuor partis vineam divisisset trisque partis aves abdixissent, quarta parte, quae erat reliqua, in re
Abbreviated transcription (Latin):
neglecta. In quo appius collega tuus bonus augur utxerce audire soleo
non satis scientem uirũ bonũ q cuiem ꝯgͥgiũ censor. R. A & enĩ notauit.
qd̾ ementicũ auspicia subscriberet. Esto suerit hoc tensoris. si udicabat
ementicũ. At illid minime auguris. qd̾ sꝙͣsit obeã causam populũ roma¬
num calamitatem maxiniam cepisse. Si enĩ ea causa calamitatis fuit
non ẽ in eo culpa qui obnuntiauit s in eo qui uon paruit. Uerã eni fuisse
ebnunciacionem. ut ait id̾ augur & censor. exitꝰ approbad iut & ue si falsa
fuissent nullam afferre potuisset causam calamitatis. Et enĩ dira siuut
tis. s signo ebiecto monuit. crassũ qd̾ euẽtuꝵ ẽẽt nisi caniss. Ita aut ulla ebũc¬
ciacio inch̾ ualuit. aut si ut appiꝰ iudicat ualuit: id ualuit ut pec̃m herea:
non meo qui monuerit: s ieo qui non tẽꝑarit. Quid litins iste

Expanded text:
neglecta. In quo Appius, collega tuus, bonus augur, ut ex te audire soleo, neglecta. In quo Appius, collega tuus, bonus augur, ut ex te audire soleo, non satis scienter virum bonum et civem egregium censor C. Ateium notavit, quod ementitum auspicia subscriberet. Esto; fuerit hoc censoris, si iudicabat ementitum; at illud minime auguris, quod adscripsit ob eam causam populum Romanum calamitatem maximam cepisse. Si enim ea causa calamitatis fuit, non in eo est culpa, qui obnuntiavit, sed in eo, qui non paruit. Veram enim fuisse obnuntiationem, ut ait idem augur et censor, exitus adprobavit; quae si falsa fuisset, nullam adferre potuisset causam calamitatis. Etenim dirae, sicut tis, sed signo obiecto monuit Crassum, quid eventurum esset, nisi cavisset. Ita aut illa obnuntiatio nihil valuit aut, si, ut Appius iudicat, valuit, id valuit, ut peccatum haereat non in eo, qui monuerit, sed in eo, qui non obtemperarit. Quid? lituus iste
Abbreviated transcription (Latin):
magistratus auspicus utunt᷑ coactis. Necesse est. enĩ offa obiecta cadere
fieri si exea quid insolidum ceciderit. ħ qͦ qd̾ dixi coactũ t̾pudiũ solisti¬
mum dicitis. Itaq multa auguria m̃lta auspicia qd cato ilłe sapiens
queritur. Neglegentia tollegii co amissa plane & deserta sũt. Nich̾ fere
quondam maioris rei nisi auspicato nepriuatim quid̃ gerebat᷑. Qd̾ euã
nunc nuptiar auspicus dederant quire omissa nom̃ tantũ tenẽt. Nam ut
nc execs quanqͣm id ip̃mi aliquanto minꝰ ꝙ olim: Sit cũ auib magne res
imꝑtiri solebant. Itaq sinistra dum non exqͥrimꝰ: indira &e in uiciosa intͤ¬
rinius ut .p. claudiꝰ appu cȩci filius eiꝰq cellega limꝰ classis maxinuas ꝑdide¬
runt c̃ uicio nauigassent. Qd̃ eod mͦ euͤuit agõmenoni Qͥcum achimi ce¬
aduersaq aui. S qd̾ uet᷑a: in crasso quid acuderit uidemꝰ diraꝵ obnunciacione

Expanded text:
magistratus auspiciis utuntur coactis; necesse est enim offa obiecta cadere magistratus auspiciis utuntur coactis; necesse est enim offa obiecta cadere dium fieri, si ex ea quid in solidum ceciderit, hoc quoque, quod dixi, coactum tripudium solistimum dicitis. Itaque multa auguria, multa auspicia, quod Cato ille sapiens queritur, neglegentia collegii amissa plane et deserta sunt. Nihil fere quondam maioris rei nisi auspicato ne privatim quidem gerebatur, quod etiam nunc nuptiarum auspices declarant, qui re omissa nomen tantum tenent. Nam ut nunc extis quamquam id ipsum aliquanto minus quam olim, sic tum avibus magnae res inpetriri solebant. Itaque, sinistra dum non exquirimus, in dira et in vitiosa incurrimus. Ut P. Claudius, Appii Caeci filius, eiusque collega L. Iunius classis maxumas perdiderunt, cum vitio navigassent. Quod eodem modo evenit Agamemnoni; qadversáque avi. Sed quid vetera? M. Crasso quid acciderit, videmus, dirarum obnuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
tura enim nititit᷑ ultra qͣm progredi non potest. Ea fallit fortasse ñ nũꝙͣ
In qua cum pene innumerabiliter res eod mͦ euenirent: Isdem signis ante¬
gͥssis ars ẽ in effecta. ead̾ sepe animadn̾ rendo at uocando. Auspicia uero
nr̃a qͦm ꝯstãt que quid̾ nunc aronianis augurib ignorant᷑: B̾ona ħ tua
uenia dixerim. acilicib panifilus phisidus liciis tenent. Nam quid ego
& constitute reuertiss aquile admonitꝰ uolatu. condaue illud nͥ erat mansu¬
rus siue ꝑrexisset: proxima nocte corruit Itaq ut ex ipso audiebam per¬
sepe reu̾tit exitiuere: Cum iam progressus esset m̃ltoꝵ dieꝵ uiam. quo¬
eius quidẽ ħ preclarissimũ est. qd postea quani acressare thecharchie regno
pecuniaq inultatus ẽ: Negat se cũ eoꝵ auspicioꝵ q̃ sͥ ad pompeũ psiciscẽti
hus officiũ et fidem secutus eẽt bñ consuluisse. antiqͥorem enim sibi fuisse

Expanded text:
tura enim nititur, ultra quam progredi non potest. Ea fallit fortasse non numqutura enim nititur, ultra quam progredi non potest. Ea fallit fortasse non numquin qua cum paene innumerabiliter res eodem modo evenirent isdem signis antegressis, ars est effecta eadem saepe animadvertendo ac notando. Auspicia vero vestra quam constant! quae quidem nunc a Romanis auguribus ignorantur bona hoc tua venia dixerim, a Cilicibus, Pamphyliis, Pisidis, Lyciis tenentur. Nam quid ego et constituto revertisset aquilae admonitus volatu, conclave illud, ubi erat mansurus, si ire perrexisset, proxima nocte corruit. Itaque, ut ex ipso audiebam, persaepe revertit ex itinere, cum iam progressus esset multorum dierum viam. Cuius quidem hoc praeclarissimum est, quod, posteaquam a Caesare tetrarchia et regno pecuniaque multatus est, negat se tamen eorum auspiciorum, quae sibi ad Pompeium proficiscenti bus officium et fidem secutus esset, bene consuluisse; antiquiorem enim sibi fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem casus mutet᷑. Ac non nunꝙͣ ea quȩ prȩdicta sũt minus eueniũt
que taudem idars non ħt: Carũ dico arciũ que cõiectura continent᷑: & sũt
opniabiles. Ac medicina ars non putanda ẽ: Quam t̾ci m̃lta fallũt quid
gub̾natores in me fallunt᷑. An achinoꝵ exercitꝰ & tot namuni rectores nõ
ita profecti sunt abilio: ut profectione leti pisciũ lascuuã intuerent᷑: Ut
ait pecumꝰ nec tuend sacietas carpere possit: Iuterea prope iam ocadẽte
sole in herestit mare: Tenebre conduplicant᷑. noctisq et nimboꝵ obcecat ingror
um gͥ tot clarissinoꝵ ducũ regumq naufragiũ. sustulit artem guber uau¬
di: Aut num imparatoꝵ saencia mihi ẽ: Quia summus imꝑator nuꝑsugͥ
tia. Quia multa mͦ pompeum quȩd̾. in catonem ñ nulla eciã te ip̃i fefelle¬
runt: Similis est. aruspitũ responsio om̃isq opinabilis diuinacio Cõies¬

Expanded text:
veritatem casus imitetur. At non numquam ea, quae praedicta sunt, minus eveniunt. veritatem casus imitetur. At non numquam ea, quae praedicta sunt, minus eveniunt. Quae tandem id ars non habet? earum dico artium, quae coniectura continentur et sunt opinabiles. An medicina ars non putanda est? quam tamen multa fallunt. Quid? gubernatores nonne falluntur? An Achivorum exercitus et tot navium rectores non ita profecti sunt ab Ilio, ut profectione laeti piscium lasciviam intuerentur, ut ait Pacuvius, nec tuendi satietas capere posset? Ínterea prope iam óccidente sóle inhorrescít mare, Ténebrae conduplicántur noctisque ét nimbum occaecát nigror. Num igitur tot clarissimorum ducum regumque naufragium sustulit artem gubernandi? aut num imperatorum scientia nihil est, quia summus imperator nuper fugit tque prudentia, quia multa Cn. Pompeium, quaedam M. Catonem, non nulla etiam te ipsum fefellerunt? Similis est haruspicum responsio omnisque opinabilis divinatio; coniec
Abbreviated transcription (Latin):
u gͥ poteris inducere animũ contra
ea q̃ ame disputantͤ & de diuina¬
cioni dice̾ qui & gesseris ea q̃ gessisti
&̾ ea q̃ pronũciam accuratissime sꝙp¬
seris. Quid queris carniades cur h̃
ita fiant. Aut qua arte ꝑspici posuit.
meros ueritatis. Quatuor calut bu
casu ueneriũ efficiũt. Num ecĩã cen¬
tũ uenerios si quadringentos talos
eieceris casu futuros putas. Asꝑsa te¬
mere pignienta uitabula oris lina¬
menta effige̾ possũt. Nuni ecĩã uene¬
ris eoq pulcritudine in effingi pos¬
se asꝑsiore fortuta putas. Sus rostro
si humi alicta̾m imp̃sserit. Num propterea suspicari poteris andromachã enĩ
ab ea posse describit᷑ : Enngebat carneades inchioꝵ lapidicimꝰ saxo diffissoca¬
put extitisse paiusci. Credo aliqm non dissimilem figuram sed certe ñ talẽ
ut eam factan ascopa diceres. Sit enĩ profecto seres ht̃: ut nũqͣm perfecte

Expanded text:
. Tu igitur animum poteris inducere contra . Tu igitur animum poteris inducere contra ea, quae a me disputantur de divinatione, dicere, qui et gesseris ea, quae gessisti, et ea, quae pronuntiavi, accuratissume scripseris? Quid? quaeris, Carneades, cur haec ita fiant aut qua arte perspici possinmeros veritatis? Quattuor tali iacti casu Venerium efficiunt; num etiam centum Venerios, si quadringentos talos ieceris, casu futuros putas? Aspersa temere pigmenta in tabula oris liniamenta efficere possunt; num etiam Veneris Coae pulchritudinem effici posse aspersione fortuita putas? Sus rostro si humi A litteram inpresserit, num propterea suspicari poteris Andromacham Ennii ab ea posse describi? Fingebat Carneades in Chiorum lapicidinis saxo diffisso caput extitisse Panisci; credo, aliquam non dissimilem figuram, sed certe non talem, ut eam factam a Scopa diceres. Sic enim se profecto res habet, ut numquam perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
Nepus excesũ ad columũ forͣta decorẽ
Scã iouis sp̃es clarus spectarit ĩ ortꝰ
Tum foret ocultꝰ popls scũsq senatus
Cernere scoenarꝰ poss si soł ad ortum
Conu̾sa ñ pat sedes populiq uider
Hec taidata diu spes sultumq morata
Consulee tand̾ celsa est in sede locata
Atq una fici ac signati temporis hora
Luppit᷑ excelsa cdarabit scepra colũna
Ac clades prĩe flãma ferroq putata
U otib allobrogũ pr̃ib popłiq patebat
Rite gͥ ueteres qͦr monuuiẽta teuetis.
Qui populeᷤ urbesq mͦ ac uirtute regebãt
Rite eciã nr̃i quoꝵ pietasq fidesq
Prestitit & lõge uicit sapĩa cũctos
Precipue coluere uiginti noĩe diuos.
Hec adeo penitus cura uidere saraci
O cia qui studus len tenuere decoris
Inq academiia ymb̾fera nitidoq liceo
Funderũt claras fecũdi pectoris artes
Squib ezeptũ pͥmo iã aflore iuuente.
¶Te prĩa ĩmedia lurtutũ mole locauit
Tu ddi auxiferas curas rͥquiete rͤlaxas

Expanded text:
ad columen formata decore Sancta Iovis species claros spectaret in ortus. Tum fore ut occultos populus sanctusque senatus Cernere conatus posset, si solis ad ortum Conversa inde patrum sedes populique videret. Haec tardata diu species multumque morata Consule te tandem celsa est in sede locata, Atque una fixi ac signati temporis hora Iuppiter excelsa clarabat sceptra columna, Et clades patriae flamma ferroque parata Vocibus Allobrogum patribus populoque patebat. Rite igitur veteres, quorum monumenta tenetis, Qui populos urbisque modo ac virtute regebant, Rite etiam vestri, quorum pietasque fidesque Praestitit et longe vicit sapientia cunctos, Praecipue coluere vigenti numine divos. Haec adeo penitus cura videre sagaci, Otia qui studiis laeti tenuere decoris, Inque Academia umbrifera nitidoque Lyceo Fuderunt claras fecundi pectoris artis. E quibus ereptum primo iam a flore iuventae Te patria in media virtutum mole locavit. Tu tamen anxiferas curas requiete relaxans
Abbreviated transcription (Latin):
uelle ꝑuertere: Non repꝑio causam latet fortasse obscuritate inuolut.
nature. non em̃ me ds ista scire ẜ his tantũño uti uoluit. Utar gͥ ne
addicar ut irar aut iuextis totam ecruria delibrare. aut eand̃ gentem
in fulgorib errare. aut fallacit̾ portenta interpretari: cum t̾re sepe
ne quia fetus hic extitit nsterilitate nature predictus ẽ. ab aruspicib
nicredibilis partus malerũ: Quidtͥ gracchiis .p. filius quib ꝯsul & cen¬
sor fuit. sd̾q et suminus augur & uir sapiens quisq prestans: Nonue
ut .g. gracchus filius eius scriptũ reliquit duob anguib domi ꝯp̃hẽ¬
sis haruspites conuocauit: Qui rum respondissent. si mare emisisset.
uxorem breui tempore ẽẽ moriendũ. si femiã ip̃i. equius censet ẽẽ. se
maturani oppetere mortem. qͣni.ꝑ affricani filiam adulestentẽ feminã
emisit apse pꝰ paucis dieb ẽ. mortuus. Trrideanius aruspices uanos. fu¬

Expanded text:
velle pervertere? Non reperio causam. Latet fortasse obscuritate involuta velle pervertere? Non reperio causam. Latet fortasse obscuritate involuta naturae; non enim me deus ista scire, sed his tantum modo uti voluit. Utar igitur nec adducar aut in extis totam Etruriam delirare aut eandem gentem in fulgoribus errare aut fallaciter portenta interpretari, cum terrae saepe ne, quia fetus extitit in sterilitate naturae, praedictus est ab haruspicibus incredibilis partus malorum? Quid? Ti. Gracchus P. F., qui bis consul et censor fuit, idemque et summus augur et vir sapiens civisque praestans, nonne, ut C. Gracchus, filius eius, scriptum reliquit, duobus anguibus domi conprehensis haruspices convocavit? qui cum respondissent, si marem emisisset, uxori brevi tempore esse moriendum, si feminam, ipsi, aequius esse censuit se maturam oppetere mortem quam P. Africani filiam adulescentem; feminam emisit, ipse paucis post diebus est mortuus. Inrideamus haruspices, vanos, fu
Abbreviated transcription (Latin):
centib conuctiis in se natũ introducti. negauerũt iustũ comicioꝵ roga¬
torem fuisse. Nisgͥ assencior qui duo gu̾a diuinacionũ ẽẽ.dixer̃t unũ
qd̾ particeps eẽt. artis. alt̾uui qd̾ arte careret. Est eni ars in his qui nouas res
coniectura persequit uet̾es obseruacione didicerũt. Carent au̾ arte hi
qui nou racione aut giectura obseriiatis at notatis signis s coniectaciõe
quadam aniii aut soluto liberoq motu futura p̾sencuĩt. Qd̾ &̾ somuiã¬
tib sepe conting̃ & nõ nũꝗͣ uaticinãtib ꝑfuroreni. ut bacchis beotiꝰ. ut
epineuides chres. ut sibilla. et ychraea cuiꝰ generis orada eciam habenda
sunt. non ea q̃ equatis sordib ducunt᷑. s illa que instictu diuino. afflatu¬
q ludunt᷑. Et si ip̃a sors ꝯtenmenda uou ẽ. si & auctoritatẽ ht̃ uxtus¬
tatis. ut hee sunt sortes quas et̾ra ediant accepimus. quȩ tn ducte ut ĩ rẽ
aptȩ cadant. fieri credo posse diuinitꝰ quoꝵ omniũ interpretes ut gr̃ã

Expanded text:
centibus comitiis in senatum introducti negaverunt iustum comitiorum rogatorem fuisse. Iis igitur adsentior, qui duo genera divinationum esse dixerunt, unum, quod particeps esset artis, alterum, quod arte careret. Est enim ars in iis, qui novas res coniectura persequuntur, veteres observatione didicerunt. Carent autem arte ii, qui non ratione aut coniectura observatis ac notatis signis, sed concitatione quadam animi aut soluto liberoque motu futura praesentiunt, quod et somniantibus saepe contingit et non numquam vaticinantibus per furorem, ut Bacis Boeotius, ut Epimenides Cres, ut Sibylla Erythraea. Cuius generis oracla etiam habenda sunt, non ea, quae aequatis sortibus ducuntur, sed illa, quae instinctu divino adflatuque funduntur; etsi ipsa sors contemnenda non est, si et auctoritatem habet vetustatis, ut eae sunt sortes, quas e terra editas accepimus; quae tamen ductae ut in rem apte cadant, fieri credo posse divinitus. Quorum omnium interpretes, ut gramm
Abbreviated transcription (Latin):
Ded mẽ. mirȩ & ramunculis natura quȩdam signifitans aliquid. perse
ip̃a satis terta. cognicioni autem hominũ obscurior. Molli pedesq
boues spectantes lumiã celi. Narib humiferũ duxere ex aere sucun.
Non q̃ro cur. qͣm qͥd eueniat intellego. Iam uͦ semꝑ uiridis semꝑq grauata.
Lentiscus triplici solita gͥͣndeste fetu Ter fruge̾s fundens tͥa tpr̃a monstrat
arandi Nechil qͥd̾ quero cur ħ arbor una tͥ floreat. aut c̾ arandi maturita¬
ten ad sigñ foris acrõiuodet. Hoc sum contentus. qd eciã si qͦ quidq fiat
ignorẽ. quid siat intellego. Ero õi gͥ diuinaciomi id qd̾ proreb us quas
ꝯmemoraui respondebo. quid scã moneȩ radix ad pur gandũ. qͥd aristo¬
chilia ad morsus serpentiũ possit. q̃ nom̃ ex inuentore repꝑit. rẽ ipsam
niuentor ex sõmo: Possit udeo. qd̾ satis ẽ. cur poscit nescio dit uẽ toꝵ¬

Expanded text:
sed inest in ranunculis vis et natura quaedam significans aliquid per se sed inest in ranunculis vis et natura quaedam significans aliquid per se ipsa satis certa, cognitioni autem hominum obscurior. Mollipedesque boves spectantes lumina caeli Naribus umiferum duxere ex ae+re sucum. Non quaero, cur, quoniam, quid eveniat, intellego. Iam vero semper viridis semperque gravata Lentiscus triplici solita grandescere fetu Ter fruges fundens tria tempora monstrat arandi. Ne hoc quidem quaero, cur haec arbor una ter floreat aut cur arandi maturitatem ad signum floris accommodet; hoc sum contentus, quod, etiamsi, cur quidque fiat, ignorem, quid fiat, intellego. Pro omni igitur divinatione idem, quod pro rebus iis, quas commemoravi, respondebo. Quid scammoneae radix ad purgandum, quid aristolochia ad morsus serpentium possit, quae nomen ex inventore repperit, rem ipsam inventor ex somnio, video, quod satis est; cur possit, nescio. Sic vento
Abbreviated transcription (Latin):
Saxaq cana sał nueo spumata liquore¬
I ristificas certant neptio redd̾e uoces¬
A ut densus stridor c̃ celso e uertice mortis¬
Ortꝰ ad augescit scopuloꝵ sepe repulsus.a¬
nus aliquid egit. ut ear̾ racionẽ
reꝵ explicaret q̃ in mari celo ue fierent. illa uͦ cur eueniant quis probalit̾
dixerit: Cano fluxit id sugiens egurgite ponti. Clamars nunuat hor¬
ribilis instare protellas. Haud modicos tremulo fundens egutture cantꝰ
Dȩpe eciã ꝑtriste canit depectore carmen. Et matutinis ac redulis uoa¬
bus instant. Uocib nistar q assiduas iacet ore quȩrelas. Cum primum
gelidos rores aurora remittit. fuscaq non nunqͣm cursans ꝑ littora corm
Demersit caput. & fluctũ ceruite recepit. Uidemus ħ signa nunqͣ fere e¬
mentiantia nec tñ tur ita siat udemus. Uos qͦ signa uidetis aquai dulcil
alũne. Cum damore paratis maius sundere uoces. Absurdoq sono fon¬
tis & stagna cietis. Quis ẽ. qui ramunculos hit uidere suspicari possit.

Expanded text:
Saxaque cana salis niveo spumata liquoTristificas certant Neptuno reddereAut densus stridor cum celso e vertice montisdaugescit scopulorum saepe repulsus.nus aliquid egit, ut earum rationem rerum explicaret, quae in mari caelove fierent. Illa vero cur eveniant, quis probabiliter dixerit? Cana fulix itidem fugiens e gurgite ponti Nuntiat horribilis clamans instare procellas Haud modicos tremulo fundens e gutture cantus. Saepe etiam pertriste canit de pectore carmen Et matutinis acredula vocibus instat, Vocibus instat et adsiduas iacit ore querellas, Cum primum gelidos rores aurora remittit. Fuscaque non numquam cursans per litora cornix Demersit caput et fluctum cervice recepit. Videmus haec signa numquam fere mentientia nec tamen, cur ita fiat, videmus. Vos quoque signa videtis, aquai dulcis alumnae, Cum clamore paratis inanis fundere voces Absurdoque sono fontis et stagna cietis. Quis est, qui ranunculos hoc videre suspicari possit?
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e suo qũodã cumulos actẽpla pecuĩ¬
Q̾ capitolinis miecit sedib irnis
Lum sp̃es exere uetꝰ genen̾ ataq nate
Concidit elapse q uetusto nunũe leges
Et diuũ simulacr᷑ ꝑemit sulm̃is ardor
Hic siluestris erat rom̃a nom̃is altrix
Alarciaꝙ̃i ꝑuos manortis semĩe natos
U berib gͣuidis uitali rore rir̾abat
Que cum pueris flamato fulmĩs ictu
Concidat᷑q auulsa pedũ uestigialiquit.
Tũc qͥs nõ artis sppͤta ac monum̃ta uolu
Uoces t̾stificas carcis ꝓmebat oc̾scis: tans¬
Omñs ciuili generoseim stirpe ꝓfectã¬

Expanded text:
umulos ac templa petiEt Capitolinis iniecit sedibus ignis. Tum species ex aere vetus venerataque Nattae Concidit, elapsaeque vetusto numine leges, Et divom simulacra peremit fulminis ardor. Hic silvestris erat Romani nominis altrix, Martia, quae parvos Mavortis semine natos Uberibus gravidis vitali rore rigabat; Quae tum cum pueris flammato fulminis ictu Concidit atque avolsa pedum vestigia liquit. Tum quis non artis scripta ac monumenta volutans Voces tristificas chartis promebat Etruscis? Omnes civilem generosa a stirpe profecta
Abbreviated transcription (Latin):
adueritatem est. uisa propẽsior. d quod pretermissum ẽ. uuilł libris.
credo quia ꝯmodiꝰ arbitratus ẽ. seꝑatini io queri deq eodisseri. de dedi¬
inuacione. que ẽ earũ reꝵ q̃ fortuite putant᷑ p̾dictio at presensio:

Expanded text:
ad veritatem est visa propensior. Sed, quod praetermissum est in illis libris ad veritatem est visa propensior. Sed, quod praetermissum est in illis libris credo, quia commodius arbitratus es separatim id quaeri deque eo disseri, id est de divinatione, quae est earum rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
rebꝙ diuinis religioniq tribuamꝰ Est enini ꝑicłm ne aut ueglectis
us impia fraude aut susceptis amli suꝑsticione obligenur. Quib dereb
putatũ ẽ. nani cũ ambulandi causa mlyceũ uenissemꝰ. idix suꝑiori gyni-¬
nasio nomen ẽ. ꝑ legi illi inquit tuuni paulo añ terciũ denati̾a deoꝵ inqͤ
disputario cocte quanꝗͣ labefectauit sentenciam meam. ñ finidicus m sustu¬
lit. optime uͦ in quã. Etenii pip̃e tocta sic disputat. nͨ stoitoꝵ magͦ ar¬
gumenta ꝯp̾utet quã hominũ deleat religionẽ. Tum quint. Dicit᷑ quid
istuc inquit a cotta. & uͦ sepius. credo ne comunia uira nugrare uide¬
atur. sed studio contͣ stoicos disserendi. deos mͥ uidet᷑ finidic tolłe Eiꝰ
oracioni non sane desidero quid respondeam. Satis eñi defensa religio
ẽ. in scd̃o libro alucilio. cuius disputatõ tibi ip̃i ut in extremo t̾nioscrib̾

Expanded text:
rebusque divinis religionique tribuamus; est enim periculum, ne aut neglectis rebusque divinis religionique tribuamus; est enim periculum, ne aut neglectis iis impia fraude aut susceptis anili superstitione obligemur. Quibus de rebputatum est. Nam cum ambulandi causa in Lyceum venissemus id enim superiori gymnasio nomen est, Perlegi, ille inquit, tuum paulo ante tertium de natura deorum, in quo disputatio Cottae quamquam labefactavit sententiam meam, non funditus tamen sustulit. Optime vero, inquam; etenim ipse Cotta sic disputat, ut Stoicorum magis argumenta confutet quam hominum deleat religionem. Tum Quintus: Dicitur quidem istuc, inquit, a Cotta, et vero saepius, credo, ne communia iura migrare videatur; sed studio contra Stoicos disserendi deos mihi videtur funditus tollere. Eius rationi non sane desidero quid respondeam; satis enim defensa religio est in secundo libro a Lucilio, cuius disputatio tibi ipsi, ut in extremo tertio scribis,
Abbreviated transcription (Latin):
se dixit. Qd illi in aliqua re inuicissmͦ stoccis stoito facere licuit. idnos
ut in reliquis reb faciamͦ astoitis non ꝯcedet᷑. presertimi cũ io de quo
panecio nõ liquet. reliquis eiusdem discipline soł luice uideat᷑ clarius:
S ħ quid̃ laus acadeine prestantissimi philosophi iudicio extestimonio
ꝯprobata ẽ. Et enim nob̾met ipsis querentib quid sir de diuinacione
iudicandum: quod a carneade multa acute & copiose contͤ stoiros
disputata sunt. uerentibq ne tenie uł false rei uł non satis cognite
assentiamur. faciendum uidet᷑ ut diligenter etiam atq & argumẽta
c̃ argunientis oꝑemͦ ut facimus in his t̾b libris quos denatura deoꝵ¬
presir ipsinius. Nam cum omnib reb temeritas massenciendo errorq
turpis ẽ. cum meo loco maxime in quo iudicandũ ẽ. qͣntũ auspiciis

Expanded text:
se dixit. Quod illi in aliqua re invitissumis Stoicis Stoico facere licuit, id nos se dixit. Quod illi in aliqua re invitissumis Stoicis Stoico facere licuit, id nos ut in reliquis rebus faciamus, a Stoicis non concedetur? praesertim cum id, de quo Panaetio non liquet, reliquis eiusdem disciplinae solis luce videatur clarius. Sed haec quidem laus Academiae praestantissumi philosophi iudicio et testimonio conprobata est. Etenim nobismet ipsis quaerentibus, quid sit de divinatione iudicandum, quod a Carneade multa acute et copiose contra Stoicos disputata sint, verentibusque, ne temere vel falsae rei vel non satis cognitae adsentiamur, faciendum videtur, ut diligenter etiam atque etiam argumenta cum argumentis comparemus, ut fecimus in iis tribus libris, quos de natura deorum scripsimus. Nam cum omnibus in rebus temeritas in adsentiendo errorque turpis est, tum in eo loco maxime, in quo iudicandum est, quantum auspiciis
Abbreviated transcription (Latin):
onem reꝵ suturaꝵ ꝯprobaret. dicȩarchus ꝑhipateticus cȩt̾a diuinacioĩs
gn̾a sustulit. somnioꝵ et furoris reliqͥt. Cratippusq familiaris nr quẽ
ego parem suminis ꝑ hipateticis indico. isdem reb fidem tribuit. reliqͣ
diuinacionis gn̾a reiecit. S cum stoiti oĩa fere illa defenderent. qd̾ &
renonisius ꝯmentarus quasi semina quȩdam sparsiss &̾ ea eleanches
paulo ub̃iora feciss accessit acerrumo uir ingenio eleanches qui totã
de diuinacione duob libris explicauit sententiamgruno pretea de oradis.
uno de somniis. Quem subsequens unum librum babilomꝰ diogenas
edidit eius auditor. duo ᷤ accipat᷑. quinq nr̃ e possidoniꝰ. S a stoitis uł
apͥncipib eius discipliue possidoni doctor discipulus ancipatri degn̾a¬
uit panecuis. Nec tnͥ ausus ẽ. negare uni ẽẽ diuinaidi s dubitare

Expanded text:
onem rerum futurarum conprobaret, Dicaearchus Peripateticus cetera divinationis onem rerum futurarum conprobaret, Dicaearchus Peripateticus cetera divinationis genera sustulit, somniorum et furoris reliquit, Cratippusque, familiaris noster, quem ego parem summis Peripateticis iudico, isdem rebus fidem tribuit, reliqua divinationis genera reiecit. Sed cum Stoici omnia fere illa defenderent, quod et Zeno in suis commentariis quasi semina quaedam sparsisset et ea Cleanthes paulo uberiora fecisset, accessit acerrumo vir ingenio, Chrysippus, qui totam de divinatione duobus libris explicavit sententiam, uno praeterea de oraclis, uno de somniis; quem subsequens unum librum Babylonius Diogenes edidit, eius auditor, duo Antipater, quinque noster Posidonius. Sed a Stoicis vel princeps eius disciplinae, Posidonii doctor, discipulus Antipatri, degeneravit, Panaetius, nec tamen ausus est negare vim esse divinandi, sed dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
babaiti silie soninio. Atq ut ego ħ arbitror ueteres. reꝵ magͦ euentis
moniti. quã rõe docti probauerũt. Philosophoꝵ uͦ ex qui sita quȩdani
argunenta cur eẽt. uera diuinacio collecta s. e quib ut deantiquissi¬
mis loquar colofomꝰ xenofanes. unus qui deos ẽẽ diceret diuinatõñe
nut ioquar colofomiꝰ xenotanes. unus qui deos eẽ direret diuinatõnẽ
simditꝰ sustulit. Reliqui uͦ om̃s preter epicurũ balbucientẽ de natura
deoꝵ. diuinationẽ probauerũt. s nõ uno modo. Nam cum socrates
om̃sq socratici renoq & hi qui ab eo eeñt ꝑfecti manerent ii antiqͦrũ
philosophoꝵ sentencia: uetere a cadenia & ꝑ ypateticis ꝯsentientib: cũq
huit rei maguam auc toritatem pythagorasiam ante tribuisset qui eciã
ipse augur uellet esse. plurimisq locis grauis auc bor demotrit p̾sensi¬

Expanded text:
Baliarici filiae, somnio. Atque haec, ut ego arbitror, veteres rerum magis eventis Baliarici filiae, somnio. Atque haec, ut ego arbitror, veteres rerum magis eventis moniti quam ratione docti probaverunt. Philosophorum vero exquisita quaedam argumenta, cur esset vera divinatio, collecta sunt; e quibus, ut de antiquissumis loquar, Colophonius Xenophanes unus, qui deos esse diceret, divinatione loquar, Colophonius Xenophanes unus, qui deos esse diceret, divinationem funditus sustulit; reliqui vero omnes praeter Epicurum balbutientem de natura deorum divinationem probaverunt, sed non uno modo. Nam cum Socrates omnesque Socratici Zenoque et ii, qui ab eo essent profecti, manerent in antiquorum philosophorum sententia vetere Academia et Peripateticis consentientibus, cumque huic rei magnam auctoritatem Pythagoras iam ante tribuisset, qui etiam ipse augur vellet esse, plurumisque locis gravis auctor Democritus praesensi
Abbreviated transcription (Latin):
D eĩ augurib &̃ reliqui reges usi. & exactis regibus nicħ publite siue
auspitiis nec domi nec milicie gerebatur Cumq magna uisi uideret᷑
esse & in impetudis ꝯsulendisq rebꝰ. & in monstris interpretandis ac pro-¬
curandis siue aruspicũ disciplinia. omnem hanc exerruria scenciã ad¬
hibebant: ne genus eẽt ullum diuinationis qd neglectũ ab iis uideret᷑.
Ꝙ̾ tum duob modis aĩ sine rõe & sciencia motu ipsi suo soluto &
libero in citarentur. uno furente altero somniante. furoris diuinaciõs
sybilliuis maxume uersib contun̾ arbitrari. eoꝵ decem Int̾pretes delec¬
tos e ciuitate ẽẽ uoluẽr. ex quo gn̾e sȩpe harioloꝵ eciã & natũ suribun¬
das predictiones ut ortauiano bello corneli culleoli audiendas putaue
iulius quitum .p. rutilio ꝯsul fuit desenatus sentencia refecit. ex cecilie

Expanded text:
Deinde auguribus et reliqui reges usi, et exactis regibus nihil publice sine Deinde auguribus et reliqui reges usi, et exactis regibus nihil publice sine auspiciis nec domi nec militiae gerebatur. Cumque magna vis videretur esse et inpetriendis consulendisque rebus et monstris interpretandis ac procurandis in haruspicum disciplina, omnem hanc ex Etruria scientiam adhibebant, ne genus esset ullum divinationis, quod neglectum ab iis videretur. Et cum duobus modis animi sine ratione et scientia motu ipsi suo soluto et libero incitarentur, uno furente, altero somniante, furoris divinationem Sibyllinis maxime versibus contineri arbitrati eorum decem interpretes delectos e civitate esse voluerunt. Ex quo genere saepe hariolorum etiam et vatum furibundas praedictiones, ut Octaviano bello Cornelii Culleoli, audiendas putaveIulius, qui cum P. Rutilio consul fuit, de senatus sententia refecit ex Caeciliae,
Abbreviated transcription (Latin):
dei non exartis s exgentis uotabulo nominati. diuturna obseruacione
sydeꝵ scenciam putant᷑ effecisse ut predici posset qͥd cuiq euenturũ.
̾ quo quisq fato natus eẽt. Eandem artem ȩciam egyptii longniquita¬
te tempoꝵ innumerabilib pęne seculis ꝯsecuti putant. cilicũ au & pisida¬
rum gers & his finitinua panifylia. quib nacionib prefuimꝰ ipsi uo¬
latib animi cantibq certissimis signis declarari res futuras putant.
quã uͦ grecia toloniã misit nͤcholiã. romã. asiam. siciliã. ytaliam. siue
pycio aut dodoneo aut ammonis oraculo: Aut qd̾ bellum. susceptũ
abea sine cõsilitĩ deoꝵ ẽ: Nes unum genus ẽ. diuinationis. publice
pͥuatiuiq celebratũ: Nam ut omittam reteros populos. nr̃ qͦm mlta
genera ꝯplexus ẽ: Rrincipio huius urb̃ parens romulus. non solum
auspicato urbem cõdidisse. sed ip̃e ȩciã optinus augur fuisse traditur.

Expanded text:
daei non ex artis, sed ex gentis vocabulo nominati diuturna observatione daei non ex artis, sed ex gentis vocabulo nominati diuturna observatione siderum scientiam putantur effecisse, ut praedici posset, quid cuique eventurum et quo quisque fato natus esset. Eandem artem etiam Aegyptii longinquitate temporum innumerabilibus paene saeculis consecuti putantur. Cilicum autem et Pisidarum gens et his finituma Pamphylia, quibus nationibus praefuimus ipsi, volatibus avium cantibusque ut certissimis signis declarari res futuras putant. Quam vero Graecia coloniam misit in Aeoliam, Ioniam, Asiam, Siciliam, Italiam sine Pythio aut Dodonaeo aut Hammonis oraculo? aut quod bellum susceptum ab ea sine consilio deorum est? Nec unum genus est divinationis publice privatimque celebratum. Nam, ut omittam ceteros populos, noster quam multa genera conplexus est! Principio huius urbis parens Romulus non solum auspicato urbem condidisse, sed ipse etiam optumus augur fuisse traditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Pe diuinatioe¬
ETUS opinio ẽ. iam usq abheroitis ducta temporib
quandani inter homines diuinacionem quã greci man¬
ticen appellant. idest. prȩsensionem & scienciã reꝵ futuraꝵ. magni¬
fica quedã res & salutaris. simꝰ ẽ. ulla spque proxima ad deoꝵ uini
natura mortali poᷤ fit accedere. Itaq ut alia nos melius multa qͦni
greci. sic huic prestantissime rei nomeu nr̃i adiuis. greci ut plato in¬
terpretatur a furore duxerũt. Gentẽ quidem nullam uideo. neq tam
humanam atq doc tani. neq tam immanem tamq barbaran. q̃ non
significari futura. &̾ a quibusdam intelligi prediciq posse censeat Priu¬
cipio assirii. ut ab ultumis auctoritatem repetam. p̃p̃ planiciem magni¬
tudinemq regionũ quas inicolebant. cũ celum ex om̃i parte patens atq
apertũ intuerentur: traiectiones motusq stellaꝵ obseruitauerũt. quib
notatis. quid cuiq significaret᷑ memorie prodiderũt Qm nacione. chal¬

Expanded text:
de divinationVetus opinio est iam usque ab heroicis ducta temporibusquandam inter homines divinationem, quam Graeci mantikh/n appellant, id est praesensionem et scientiam rerum futurarum. Magnifica quaedam res et salutaris, si modo est ulla, quaque proxime ad deorum vim natura mortalis possit accedere. Itaque ut alia nos melius multa quam Graeci, sic huic praestantissimae rei nomen nostri a divis, Graeci, ut Plato interpretatur, a furore duxerunt. Gentem quidem nullam video neque tam humanam atque doctam neque tam inmanem tamque barbaram, quae non significari futura et a quibusdam intellegi praedicique posse censeat. Principio Assyrii, ut ab ultumis auctoritatem repetam, propter planitiam magnitudinemque regionum, quas incolebant, cum caelum ex omni parte patens atque apertum intuerentur, traiectiones motusque stellarum observitaverunt, quibus notatis, quid cuique significaretur, memoriae prodiderunt. Qua in natione Chal
Abbreviated transcription (Latin):
plagas ip̃i contra se stoiti tex uerunt. Tun lucullꝰ non moleste inquit
fero nos hic contulisse sepiꝰ enini ꝯgredientes uos et maxinie intusulanis
nostris si quȩ udebunt᷑ requiremus optine inqͣm. Sed quid catullus
sentit: Quid hortensius: Tum catulus. Ego ne inquit: Ad patris reuoluo.
sentenciam. qͣm quidem ille carneadeam ẽẽ dicebat ut ꝑupi nicħ putẽ
posse assensuru m aũt non ꝑtepto ide opinaturum sapientem ex istinẽ
sed ita ut intelligat se opinari. sciatq nichil ẽẽ. ꝙ conp̃hendi & percipi pos¬
sit. ferepochem illam om̃ium rerum ꝯprobans. Illi alteri sentencie nichil ẽẽ
ꝙ ꝑcipi possit: uehementer assencior. Habeo in quam sententiam tuam
nec eam admodũ asꝑnor sed tibi quid tandem uidetur hortensi: Tum
ille ridens: tellendum teneo te inquani. Nam ista athademiȩ est. pro¬
pria sententia ita sermone confectu catullus ⁊remansit. nos Ad

Expanded text:
plagas, ipsi contra se Stoici texuerunt.' Tum Lucullus 'Non moleste' inquit plagas, ipsi contra se Stoici texuerunt.' Tum Lucullus 'Non moleste' inquit 'fero nos haec contulisse. saepius enim congredientes nos, et maxume in Tusculanis nostris, si quae videbuntur requiremus.' 'Optume' inquam, 'sed quid Catulus sentit, quid Hortensius?' Tum Catulus 'Egone' inquit, 'ad patris revolvor sententiam, quam quidem ille Carneadeam esse dicebat, ut percipi nihil putem posse, adsensurum autem non percepto id est opinaturum sapientem existumem, sed ita ut intellegat se opinari sciatque nihil esse quod conprehendi et percipi possit. †per epochen illam omnium rerum conprobans† illi alteri sententiae, nihil esse quod percipi possit, vehementer adsentior.' 'Habeo' inquam 'sententiam tuam nec eam admodum aspernor. sed tibi quid tandem videtur Hortensi?' Tum ille ridens 'Tollendum'. 'Teneo te' inquam; 'nam ista Academia est propria sententia'. Ita sermone confecto Catulus remansit, nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
cia desmerent irasci. ne nob̾ quidem succenserent eum didicissent id tol¬
lere nos ꝙ nusqͣ esset. Quod autem satis esset ipsos relinquere. Quam
rõnem maiorum ecian compbat diligencia qui pͥmũ iurare ex sui am¬
un sentencia quenq uoluer̾t. deinde ita tem. si sciens falleret quod in¬
scientia multa uersaretur in uita. tamen qui qilescionum diceret utar¬
bitrari se direret ȩciam quod ipse uidisset quęq uirati iudices cogno¬
uon solum nauta significat sed ȩciam fauoiꝰ ip̃e insusurrat nauigã¬
di nobis luculle tempus esse ⁊ q̾ni satis multa dixi: sit michi ꝑ orandu
uirorũ disseramꝰ deobscuritate naturȩ deq errore tot philosophoru
qui debonis contraiuisq reb tantoꝑe discrepant ut tum plus uno ue¬
run esse non possit iatere nectẽe sit tot tã nobiles disciplias. qͣmn de
oculoꝵ sensũq reliquoꝵ mendatiis et desolite aut pleudomeno quas

Expanded text:
tia, desinerent irasci; ne nobis quidem suscenserent, cum didicissent id toltia, desinerent irasci; ne nobis quidem suscenserent, cum didicissent id tollere nos quod nusquam esset, quod autem satis esset ipsis relinquere. Quam rationem maiorum etiam conprobat diligentia, qui primum iurare ex sui animi sententia quemque voluerunt, deinde ita teneri si sciens falleret, quod inscientia multa versaretur in vita; tum qui testimonium diceret ut arbitrari se diceret etiam quod ipse vidisset, quaeque iurati iudices cogno Verum quoniam non solum nauta significat sed etiam favonius ipse insusurrat navigandi nobis Luculle tempus esse, et quoniam satis multa dixi, sit mihi perorandum. virorum disseramus de obscuritate naturae, deque errore tot philosophorum qui de in bonis contrariisque rebus tanto opere discrepant ut, cum plus uno verum esse non possit, iacere necesse sit tot tam nobiles disciplinas, quam de oculorum sensuumque reliquorum mendaciis et de sorite aut pseudomeno, quas
Abbreviated transcription (Latin):
pugnumq fererat: conprehensionem illam esse dicebat. o
similitudiuie est eciam nomen ei iri quod autem non fuerat cacalem¬
psi imposuit. Cum autem leuani manũ ad uerterat ⁊ illum pugnũ arte
uehement̾q comp̃sserat. scienciam talem ẽẽ dicebat. cuius conpotem nisi
sapientem esse neminem. sed qui sapientes aut sint aut fuerint ne ipsi qui¬
dem solent dicere. ita tu nunc catulle lucere nescis. net tu hortensi nitua
uilla nosẽe: Num minꝰ hit inuidiose dicuntur. nec tamẽ minis elegan¬
ter. Slla subtilius. Sed quomodo tu si ꝯprendi inicħ possit atificia ꝯad̾e
ditebas. nec michi dabas id quod ꝓbabile esset. satis magnam ium habe.
ad artes: Sic ego nunt tͥ refero artem sine scientia ẽẽ non posse. An pate¬
ret̾ hic ⁊enxis aut phidias aut policlitus nitħ se scire. cum nichil ess
tanta solertia. Quod si eos decuisset aliquis quam um hr̃e dic̾e̾t. scien¬

Expanded text:
pugnumque fecerat, conprensionem illam esse dicebat, qua ex pugnumque fecerat, conprensionem illam esse dicebat, qua ex similitudine etiam nomen ei rei, quod ante non fuerat, kata/lhmyin imposuit; cum autem laevam manum admoverat et ilium pugnum arte vehementerque conpresserat, scientiam talem esse dicebat, cuius compotem nisi sapientem esse neminem. sed qui sapiens sit aut fuerit ne ipsi quidem solent dicere. ita tu nunc Catule lucere nescis, nec tu Hortensi in tua villa nos esse. num minus haec invidiose dicuntur? nec tamen nimis eleganter; illa subtilius. Sed quo modo tu si conprendi nihil posset artificia concidere dicebas nec mihi dabas id quod probabile esset satis magnam vim habere ad artes, sic ego nunc tibi refero artem sine scientia esse non posse. an pateretur hoc Zeuxis aut Phidias aut Polyclitus, nihil se scire, cum in iis esset tanta sollertia? quod si eos docuisset aliquis quam vim habere diceretur scien