comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus inpositicẽ. Siuõ paruuli sunt ebe¬
tes qui doctrinã ñ capiant. respondant
pił quieos offer̃. iuxta morẽ bapticã¬
di⁊ sic ꝑmanus inpositionẽ cremate
c̃oĩcati cũ euchastie mistus admittant᷑.
tholice. tñ quia foris eocłam bapticantur.
ñ sum̃t baptismũ ad salutẽ . Nadꝑratiẽ.
habentes nimirũ formã sacram̃ti u̾tutẽ

Expanded text:
nus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant, respondeant pro illis qui eos offerunt juxta morem baptizandi, et sic per manus impositionem chrismate communicati eucharistiae mysteriis admittanCatholicae, tamen quia foris Ecclesiam baptizantur, non sumunt baptismum ad salutem, sed ad perniciem habentes nimirum formam sacramenti, virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
iquis aũt epiphanie festiuitatt̃ que
insuo ordine debitohonore ueneran¬
daẽ : obhoc estim⁊ pͥuilegiũ hab̾e baptĩ¬
natis. quia hoc quidã putant qd̾ mead
scrat illius baptismi aliã grãm aliam
suisse rationẽ. nec ad eandt̃ ꝑtininss¬
tate unis ex dõnatisut. dns enĩ mulius
indigns remissionẽ peccĩ. nec querens
mundatioẽ offerriut qui factuserat
ptismi aũt sui inse cõdidit suc ram̃tuor

Expanded text:
e festivitatem, quae in suo ordine debito honore veneranda est, ob hoc existimat privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant, quod in eadem sciat illius baptismi aliam gratiam, aliam fuisse rationem, nec ad eamdem pertinuistate viri, sed ex Deo nati sunt . Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens mundationis pro se offerri, ut qui factus eratptismi autem sui condidit in se sacramentum,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cpĩ aut pbriaut quilib ministroꝵ
ñ inuentunt᷑.⁊ urgur ꝑiclũ eius qui pe¬
tit. ne siñ istosacram̃to hancuitã finaat
: laicos sole dare sacram̃tũ qd̾ acceper̃
pp̃.iii. de eo dẽ¬

Expanded text:
aut presbyteri, aut quilibet ministrorum non inveniuntur, et urget periculum ejus, qui petit, ne sine isto sacramento hanc vitam finiat, etiam laicos solere dare sacramentum, quod acceperunt, XII. De eode
Abbreviated transcription (Latin):
unctionẽ ⁊ honorãut uimim⁊uĩ¬
dicauit occisum ⁊ quiauł pannicr¬
lũ exeius ueste abscid ꝑcussocorde
trepidauit. Ecce saul nõhabebat in¬
sue. Nam hoc siñ innocentia nõ pot̃.
sisacram̃tidĩ quodꝰminal homini
fie̾i̾ sacͥfitiũ quał accedit ut offerat.
⁊⁊ quał acced̾ ut sumat: ⁊ eos de sacͥ¬
ficiis taliũ manducãe. quia adiłło
tales accedt̃: quales ⁊illi sũt. Itaq si
offerat dõmalus ⁊ accipiat in bonu̾.
talecuiq ẽ. quał quisq fui̾t. quia ⁊
ullud scͥptũ ẽ. Omnãmunda mũdis.
ꝓbane sĩtiniã ĩdicam⁊ catbolicã.
ĩnos opͥtani sacͥfitio ñ estis pollũti:
Si facta enuis displicebãt uob. Nam
utiq panis illius panis luctus eãt
subcinus iniquitatib africa tota
lugebat. si panẽ luctus om̃ib uob̃¬

Expanded text:
unctionem et honorauit uiuum et uindicauit occisum, et quia uel panniculum ex eius ueste praecidit, percusso corde trepidauit. ecce Saul non habebat insuae — nam hoc sine innocentia nemo potest —, sed sacramenti dei quod et in malis hominifieri sacrificium, qualis accedit, ut offerat, et qualis accedit ut sumat, et eos de sacrificiis talium manducare, qui ad illam tales accedunt quales et illi sunt. Itaque si offerat Deo malus, et accipiat inde bonus, tale cuique est, qualis quisque fuerit, quia et illud scriptum est: Omnia munda anc sententiam veridicam et catholicam etiam vos optati sacrificio non estis polluti, si facta ejus displicebant vobis. Nam utique panis illius panis luctus erat, sub cujus iniquitatibus Africa tota lugebat, sed panem luctus omnibus vob
Abbreviated transcription (Latin):
lare nolumus. ⁊̃ urĩscismatis sacle¬
gium assumẽ putatis. Itẽ. baptismmi
gͦ pu̾tas apui̾tate ł inmunditia cõ¬
scientie sue.siũdantis. ł accipientis.
oĩo disticta ẽ. Item mem̃to.sacnẽ tis

Expanded text:
lare nolumus, etiam vestri schismatis sacrilegium assumere putatis. Item. Baptismi ergo puritas, a puritate vel immunditia conscientiae sive dantis, sive accipientis omnino dis
Abbreviated transcription (Latin):
dos. ⁊ ñ quid sit u̾um baptismũ. ut .i.
quisq sierus sac̃dos: Oportit ut ñ sobũ.
sac̃m̃to: s iustitia quoq induatur si¬
cut scͥptum ẽ. Sac̃dotes tiuinduant̃
iustitia. Qui aũt solosacm̃to sac̃doᷤᷤ
ẽ. sic̃fuit pontifex cayphas ꝑsecutor.
unius nuissimi sac̃dotis. qͣuis ip̃e uer¬

Expanded text:
os et non quid sit uerum baptisma. ut enim sit quisque uerus sacerdos, oportet ut non solo sacramento, sed iustitia quoque induatur, sicut scriptum est: sacerdotes tui induantur iustitia. qui autem solo sacramento sacerdos est, sicut fuit pontifex Caiphas, persecutor unius et uerissimi sacerdotis, quamuis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
seruitio ualeant inmcast̾iis cõfuai
Quidsi ꝑassim dimutimus om̃ib fugi¬
endi eccłasticis nins dñum occasioĩe
tinemus illi inuenimur nega̾re
quedã quideditꝰ omua. un necee e ut
ũti descid̾at: ꝓbetur pͥus inlaicaliha¬
bitu cõstitutus. ⁊ si mores eius atq cõ¬
u̾satio. bono descid̾io illius testimoĩũ
ut abhumano ẜ uitioliber recedat:

Expanded text:
erio valeant in monasteriis conversari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici juris dominium occasionem tinemus, illi invenimur negare quaedam qui dedit omnia. Unde necesse est ut, verti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus, et si mores ejus atque conversatio bono desiderio illius testimonium ut ab humano servitio liber recedat,
Abbreviated transcription (Latin):
ñalis querele intanda p̃suptio ẽ. qua
ꝓpemodum causantur uniũsi. passi
obtñtu. uł ad mõasti̾ũ sese cõferre. ⁊
adeccłasticum famulatũ cõ uenien¬
tib quoq p̃sulib indi ffẽnt̃ admit¬
nities ne ꝑxͥam noĩs institũtum:¬
aut aliena ꝑuadi. aut publica inde¬
atur disciplina subñti. p̃cipue cũ
nec ip̃am mĩstĩi cłicalis hac obliga¬
turq ꝓͥstratu militantiũ sͥ cõditioẽ
quib sollicita cõpem̃t̃ intdictione
tenentes ñ restituendas patronis.
applicandas. nisi uoluntate forsitã
tus absolutas ł legittma tͣnsactioẽ
bigant: cõmumionisq subuuros:
si subhacre cuius ꝗͣuerax nos que¬
rela pulsam̃t. Magnis quippe studi¬
uñdum ẽ. ne fides ⁊ disciplinadnĩ

Expanded text:
am querelae vitanda praesumptio est, qua propemodum causantur universi, passiobtentu, vel ad monasteria sese conferre, vel ad ecclesiasticum famulatum, conniventibus quoque praesulibus, indifferenter admiternicies, ne aut aliena pervadi, aut publica videatur disciplina subverti; praecipue cum nec ipsam ministerii clericalis hac obligaturque pro statu militantium sibi conditioneque quibus sollicita competenter interdictione tenentes non restituendas patronis, s putaverint applicandas, nisi voluntate forsitan tus absolutas, aut legitima transactione bigant, communionisque subituros, si super hac re cujusquam verax nos querela pulsaverit. Magnis quippe studivendum est, ne fides, et disciplina Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ci offitium ad ipisci ñ possit. S⁊ nec il¬
liullatenus quaĩ incõpensationẽ in¬
iurie: sac̾tus ordo cõcedi poterit. Ꝙ
ad tantã sac̾dotẽ ꝓpͥum potint iracũ¬
cdiã ꝓuõcare. ut ille offitiũ in quo
erat amittẽt: ⁊ iste ꝓuecius sui ꝑd̾et

Expanded text:
tii officium adipisci non possit. Sed nec illi ullatenus quasi in compensationem injuriae, sacratus ordo concedi poterit, qui ad tantam sacerdotem proprium potuit iracundiam provocare, ut et ille officium in quo erat amitteret, et iste provectus sui perderet
Abbreviated transcription (Latin):
dandi facultas sit. s is qui ad xͥanam
coũti fidẽ descid̾at: defensionẽ urãm
inlib̃tatem moĩs om̃ib uñdicetur. hii
uõ quos hunisscemoĩ oportet. ẜuos am¬
mutere ne forsitan utilitates suas ir¬
ratioãbilit existim̃ impediri : solicita
uos hoc cõuenit cõscid̾arioẽ ẜ uare. ut si
paganos quos mercimonii causa de ex¬
tremis finib emerint: infra tres m̃¬
ses dum ep̃tor cui uñditi fui̾nt ñ inue¬
muntur fugere ad eccłam forte cõtigĩt
nec dñs qualib occasiois spe. hunc a¬
udeat uenundãe. s adlib̾tatis p̃ia¬

Expanded text:
cultas sit, sed is qui ad Christianam converti fidem desiderat, defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter existiment impediri sollicita vos hoc convenit consideratione servare, ut si paganos, quos mercimonii causa de externis finibus emerint, infra tres menses dum emptor cui venditi fuerant non invenitur, fugere ad Ecclesiam forte contigerit, et nec dominus qualibet occasionis specie audeat venundare, sed ad libertatis pr
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã religionis. ⁊ abstinentiȩ. s̃
ꝑ abscissionẽ adõ plasmati corꝑis exi¬
stimat posse ase carnales cõcupiscenti
as amputaĩ: ndõ se castrauit. ñ eum
admitti decernmus: ad aliquid cłica

Expanded text:
disciplinam religionis et abstinentiae, sed per abscissionem plasmati a Deo corporis, existimans posse a se carnales concupisas amputari, castraverit se, non eum admitti decernimus ad aliquod cleric
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃m ꝑurgui angustia: reglariter
cõuemt custodiri. ꝗa eatenus eccłie
⁊ leant. cõcehimus ut siquis incãstĩa¬
munus accedit ⁊ delaĩcis añ ac̃ta¬
eis uita requirat᷑. ne sit aliquo fa¬
cinore infectus. uł illitt̃atus. uł bi¬
narie cõditiois. uł curie. ł publicaꝵ

Expanded text:
perurget angustia, regulariter convenit custodiri, eatenus Ecclesivaleant: concedimus ut si quis de discipmunus accedit, et maxime de laicis, anteacta vita requiratur, ne sit aliquo gravi facinore infectus, vel illiteratus vel bina
Abbreviated transcription (Latin):
atq. ab om̃ib uenerandi. ⁊ sicut pociõ
ẽ cetĩs. ita potius excoli ⁊ uenerari deb.
salũt. añ ꝯfecta mist̾ia pacem non deb̾¬
a cẽ igit᷑ asscĩs añ cõfecta mͦ ꝯferre:¬
mistiã quosdam ppłs imꝑare. ł sibim
t̃ se sac̃dotes trat̾e. cũ post om̃u que
aꝑire ñ debeo paxsit necessaĩo indioe¬
istus atq in eccła celebrant᷑. p̃buisse
cõfĩsum. ac finitaeẽ pacis ocbadentis
Eccłasticis liminib careat minist̃ qui
pꝰꝯ secrationẽ coĩcare contepnet.

Expanded text:
atque ab omnibus veneranda, et sicut potior est ceteris, ita potius excoli et venerari debet. nfecta mysteria pacem non debacem igitur asseris ante confecta mysteria quosdam populis imperare, vel sibi inter se sacerdotes tradere, cum post omnia, quae aperire non debeo, pax sit necessaria indicetur atque in ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse pacis concludentis esiasticis liminibus careat minister, qui post consecrationem communicare contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ. acalice sacrati cruoris abstineant.
Qyi ꝓcul clubio qm̃ nescio qua suꝑstitio¬
ne docent᷑ astricti. aut integris. cram̃ta
ꝑcipiant. aut ab integris arceant᷑.qr di¬
unsio unius. enisdemq ministu. siñ grã¬

Expanded text:
tione, a calice sacri cruoris abstineant: qui proculdubio quoniam nescio qua superstitione docentur astringi aut integrum Sacramentum percipiant, aut ab integris arceantur. Quia divisio unius eiusdemque mysterii, sine gran
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ apłs dicens. qui manducat ⁊
bibit indigne. iuditiũ sibi muĩdicat¬
dnĩdicens. hocẽ corpus meum ꝙ ꝓ
multis dat᷑. hoc facite in me amcõ¬
todĩ filiohumiliauit semri ipm̃ fac¬
tust̃. obediẽs usq ad mortẽ. mortẽ aũt
crucis. syergo anima fidẽ habrhisdictis:
it at̾ nmietatt̃ humilititis. quãdotãtꝰ
actat obediens fuit patri usq ad mor¬
ad affectum⁊ dilectionẽ ipĩus ⁊ dei pats
qui unico filio ñ peꝑcit. s ꝓnobis omuĩ¬

Expanded text:
us, dicens: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat etDomini, dicens: Hoc est corpus meum, quod pro multis datur: hoc facite in meam comto Dei filio: Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Quum ergo anima fidem habet his dictis, iratur nimietatem humilitatis, quomodo tantus et talis obediens fuit Patri usque ad morad affectum et dilectionem, et ipsius Dei patris, qui unico Filio non pepercit, sed pro nobis omnib
Abbreviated transcription (Latin):
buisse ñ legitimus. exceptoilli tm̃disci¬
pło que intinetã bucellã magistri ꝓcli¬
torẽ hostẽnb̃. ñ que sacram̃tibuunsti¬
tutionẽ signiri. nĩ qd de exp̃sso botro
incalioẽ cõpͥmant᷑. ⁊ a qua misceat᷑. qr
calix dĩneus iuxta canonũ p̃ceptum
uino⁊ aqua ꝑmixtũs. deb offerri.qr
uidemus inaqua ppłmintelligi ĩuin¬
o uõhostendit sanguiẽ x ergocũm
unatur. ⁊ credñtiũ pleb cuquẽ cre

Expanded text:
buisse non legimus, excepto tantum illi discipulo quem intincta buccella Magistri traditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod de expresso botro,in calice comprimatur, et aqua misceatur, quia calix Dominicus, juxta canonum praeceptum, vino et aqua permistus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Ergo cum u
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃dote ũbũ meccła faciente. qui eg̃ss¬
ex cõc̃. agathensi :. die dñicomissas ex
scłaĩb totas audire sp̃au ordine p̃cip¬
imus. itaut ãn bñdictionẽ sac̃dous e¬
gredi ppłs ñ p̃sũmit. qd si fecint ab epõ

Expanded text:
acerdote verbum in ecclesia faciente qui egressetur. C. LXIV. Die dominico missas ex s totas audire speciali ordine praecipimus ita, ut ante benedictionem sacerdotis egredi populus non praesumat. Quod si fecerint, ab episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur. quãdo iipã sacrifitui oblatione
crratur. andiuimus enĩ quosdã scismiti¬
ca ãbitiõe detentos. cont̃ diuinos ordiẽs
ꝯ apłieas institutioẽs. lac ꝓuno indiu¬
nis sacrificiis dedicare:. aliosquoq intin¬

Expanded text:
dabitur quando in ipsa sacrificii oblatione erratur? Audivimus enim quosdam schismatica ambitione detentos contra divinos ordines et apostolicas institutiones lac pro vino in divinis sacrificiis dedicare, alios quoque intin
Abbreviated transcription (Latin):
memoratiõe dñi.⁊ passioĩs eiꝰ offerrimus.
id qdoostat dñm fecisse faciamus. s uide
rant̃. ł simplicit̃ hoc ñ obẜuauit. ⁊ tenuit
põt simplicitati ensde indulgentia dnĩ
uenia cõcedi nob uõñ põt ignosciquinue
dnõ admoniti⁊ instructi sumus. ut. cali

Expanded text:
memorationem Domini et passionis ejus offerimus, id quod constat Dominum fecisse faciamus. Et viderranter vel simpliciter non hoc observavit et tenuit potest simplicitati ejus indulgentia Domini venia concedi. Nobis vero non potest ignosci, qui no admoniti et instructi sumus, ut calice
Abbreviated transcription (French):
relinquere nob̃ uultis apͥorib u in
cipientes paulatim ẜpitis ⁊ totum
usurpare ꝯẽditis ut ꝓuob iudatũ
dictum. frustratĩ lupus cõmedit
dia nr̃e militie uobqueritis. nos gͣ¬
gẽ pascimus. ⁊ uos lac eius.⁊ lanim
ẽ de alieno laboe inctũ querere: sisa

Expanded text:
relinquere vultis. A prioribus enim incipientes paulatim serpitis, et totum usurpare contenditis, ut pro vobis videatur dictum: frustatim lupus comedit adia nostrae militiae vobis quaeritis? Nos gregem pascimus: et vos lac ejus et lanam est de alieno labore vict
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ finẽ sortita fui̾t. exclamibitĩ
ha miẜ. crucior tm̃ bolũeẽ ereptũ ex
fancib. s uidete nedapnũ effusi un¬
guentiuob recombensare queratis.
ꝯstitustis uos plantatoẽs uineaꝵ. fõ¬
soc̃s agroꝵ trituratoẽs areaꝵ. rigito¬

Expanded text:
nem sortita fuerit, exclamabitis: Ah miser, crucior tantum bolum esse ereptum ex faucibus. Sed videte, ne damnum effusi unguenti vobis recompensare quaeratis. Constituistis vos plantatores vinearum, fossores agrorum, trituratores arearum, rigato
Abbreviated transcription (Latin):
darent᷑ filuis leui ñelecuoe offñtis ꝑ¬
soluebãt᷑. ut conteptoleuta qui seep
erat ipẽ eligẽt cui ulł: decimas daẽ.
nãdictũẽ icuita qui tecũ morat᷑. ⁊ in¬
t̃ murosurbis tucbabitat cõmed eas.
Idõ⁊ ex singłis tribub cnutates adba¬

Expanded text:
tis persolvebantur, ut contemto Levita, qui secum erat, ipse eligeret cui vellet decimas dare. Nam dictum est: Levita, qui tecum moratur et intra muros tuos habitat, comedet eas. Ideo ex singulis tribubus civitates ad ha
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ p̃cep̃dominus discipłis ut cõmede¬
rẽt. ⁊ bib⁊̃ ea q̃ ap̃ auditoẽs suos erãt s
ñ iussit eis ut dnõs d domib sĩ eicẽnt
⁊ reb sĩ expoliarent ñ facile inuemies
qui tat hospites libent̃ suscipiant:
spites quał nob̃eẽ u ults. ñ sufficit

Expanded text:
t Dominus discipulis suis, ut comederent et biberent ea, quae apud auditores suos erant, sed non jussit eis, ut dominos de domibus suis ejicerent, et rebus suis spoliarent. Non facile invenietis qui tales hospites libenter suscipiant. spites, quales nobis esse vultis. Non sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
ciquib quõdã ꝑsolua̾nt decimas. cepcr̃
mouẽ questionẽ in eos qui abistis ac¬
cipiũt pͥmicias ⁊ decimas. uenũt adea
inqua qͦndã hec fiebant aparentib coꝵ
Secũdo an p̃scͥptioe tp̃ius tꝑis łꝰ ꝑcipiẽ¬
di decimas. ⁊ funerandi tollatur qd̾ pͥ
toẽs his argum̃tis ꝓbae̾ ꝯtñdũt. con¬
stat unãqͣr baptismalẽ eccłam hab̃e
diocesim s̃ legitime assignatã. sicut

Expanded text:
quibus quondam persolverant decimas, coeperunt movere quaestionem in eos, qui ab istis accipiunt primitas et decimas; veniunt ad cauin qua quondam haec fiebant a parentibus eorum? Secundo, an praescriptione temporis jus percipiendi decimas et funerandi tollatur? QUAESTtores his argumentis probare contendunt. Constat unamquamque baptismalem ecclesiam habere dioecesim sibi legitime assignatam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m adam ⁊ euam uxorẽ suã. tobiã
dieit ad filiũ suũ. Eỹacceꝑit ds̃ aiãm
meã corpꝰmeũ sepellies. ⁊ honorem

Expanded text:
am uxorem suam. Tobias dicit ad filium suum: Quum acceperit Deus animam meam corpus meum sepelies, et honorem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõs: t̃ quis plantat uineã. ⁊ de
fructuenus nõedit. nos plantauimꝰ
falcẽ inalienã messem. hec messisn
nr̃aẽ. uos uultis falc̃e in ea mittere.
It̃ ñ alligibis os bomi trituranti. Itẽ¬
nos sumus boues tritantes. uos q̃ri¬
tis alligare os nrũm. ⁊ de nrã tritura
ẜurunt de altai̾o uiuãt. S nũquidd̾
eo cui ñ deẜuiũt. It. qui insacrarioo¬
ꝑant᷑ cũ sacraĩo participant.s. nũꝗd
cũ illo in quo ñoꝑantur. nos ẜumi¬
mus altaĩo. Yos ei participare uul¬
tisnos uõ uacuos ⁊ mnanes dimittẽ.¬

Expanded text:
s nos? Item: Quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? Nos plantavimusfalcem in alienam messem. Haec messis nostra est, et vos vultis falcem in eam mittere? Item: Non alligabis os bovi trituranti. Nos sumus boves triturantes: vos vultis, alligare os nostrum et de nostra tritura . Sed numquid de eo, cui non serviunt? Item: Qui in sacrario operantur cum sacrario participant. Sed numquid cum illo, in quo non operantur? Nos servimus altario, vos ei participare vultis, nos vero vacuos et inanes dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
tã infirmm sũt ut possessi posfunt
onib ss̃ renãtiare ñ possint: Siea q̃
accepturierãt dispẽsatõi relĩquant
nachil habẽntib ꝯfẽnda siñ peccõ pͥ¬
sident sua. quia ⁊ ipĩ quodã mõ sua

Expanded text:
tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua : quia et ipsi quodammodo sua
Abbreviated transcription (Latin):
ca. Nec oportet cłicos nutrire comã: ⁊ sic¬
ministrãe. si atonso capite patñtib au¬
rib ⁊ scd̾m a aron talarẽ uestem indu¬
ere ut sint in habitu ornato. Qualiter
⁊sponsa cum bñdicendi s̃ asac̃dote: a
parñtib suis. uł paranĩphis offerant᷑.
Quicum bñdictionẽ acceꝑint: eadem
nocte ꝓreuẽntia ipĩus bñdictionis
inuͥgimitate ꝑmaneat̃.
simul cum reliquis infra ip̃m cõsti¬
tutis sit ordinandꝰ. deb̾iĩt mõstratỹẽ.
suic̃ ãut indñdũ ẽ de sac̃dotib ⁊ reliꝗs
ansĩ examinatioẽ sint ꝓmouñdi.
Dehis ita scͥbit paulus adtimotheum
siñ p̃iudino facias in altam panẽ de¬

Expanded text:
. Nec oportet clericos comam nutrire, et ministrare: sed attonso capite, patentibus auribus, et secundum Aaron talarem vestem induere, ut sint in habitu ornato. C. XXXIIIsponsa cum benedicendi sunt a sacerdote, a parentibus suis, vel a paranymphis offerantur, qui cum benedictionem acceperint, eadem nocte pro reverentia ipsius benedictionis in virginitate permaneant. simul cum reliquis infra ipsum constitutis sit ordinandus, breviter monstratum est. Nunc autem videndum est de sacerdotibus et reliquis, an sine examinatione sint promovendi. De his ita scribit Paulus ad Timotheum: sine praejudicio facias in alteram partem de
Abbreviated transcription (Latin):
nit om̃sꝗ ad sacrũminist̾iũ acced̾e
uoluit. fr̃ .iiii. ant̃ ipãm ordinatiõẽ
euocandi sũt adcuntatẽ una cũ pbris
qui eos rep̃sñtãe deb. Et tc̃ eps̃ ex la¬
tere suoeligẽ deb sac̃dõtes ⁊ alios pro¬
dentes uiros gnaros diuine legis ⁊ e
tem. instituuone locumubi eluca¬
si fidem catholicã firmit᷑ teneãt ⁊ ũ¬
bis simplicib asserere queãt. Ipsi a¬
utẽ quib cõmutitur cura cauere de¬
bĩ ne aut fauoris grã aut cuiuscũq
muneris cupiditate illecti auõ deui¬
ent. ut indignũ. ⁊ minus idoneum
adsacros gͣdus suscipiendos epĩ ma¬
nib applicẽt. qd si fecerĩt ⁊ ille qui
indigne atcesserit abaltaĩ remoue¬
coãti sũt. corã dõ iam cõdepnati eccła¬
stica digntate carebũt. Igit᷑ ꝑtres cõ¬
timuos dies diligñt̃ examinentur:

Expanded text:
rum ministerium accedere volunt, feria quarta ante ipsam ordinationem evocandi sunt, ad civitatem una cum presbyteris qui eos repraesentare debent. Et tunc episcopus a latere suo eligere debet sacerdotes, et alios prudentes viros gnaros legis divinae, et tem, institutionem, locum ubi educae omnia si fidem catholicam firmiter teneant, et verbis simplicibus asserere queant. Ipsi autem, quibus hoc committitur, cavere debent, ne aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut in dignum et minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removeconati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica dignitate carebunt. Igitur per tres continuos dies diligenter examinentur,
Abbreviated transcription (Latin):
nulli recte sapientium dubiũ ẽ. Qua ꝓt̃
huius scẽ sedis auctoĩtate: hec omnĩa uo¬
bis resecãe funditus quã totius potet̃tis
censemus. Et nepestis hec latius di¬
uulgetur ꝑom̃s ꝓuincias abst̃gi citissi¬
insacͣriũ. qd gͣci diacoͣnũ appellant. in¬
nistrum ñ oportet orariis uti. nec ho

Expanded text:
nulli recte sapientium dubium est. Quamobrem hujus sanctae sedis auctoritate haec omnia vobis resecare funditus, quando citius poteritis, censemus. Et ne pestis haec latius divulgetur, per omnes provincias abstergi citissisacrarium, quod Graeci diaconicon appellant innistrum non oportet orariis uti, nec hos
Abbreviated transcription (Latin):
quã examinatioẽ ordinati sũt aũ
certe cum discutentur cͥminosaᷤᷤ pec¬
cata cõfessi sut aut pꝰt ordinationẽai
aliis detecti abiciant᷑ exclero. Si
hensibile esca catholica defendit ec
cła ¶Quod nullus siñ exa
quẽq inferioꝵ ꝑtineat. ysidorus y¬

Expanded text:
qua examinatione ordinati sunt, aut certe, quum discuterentur, criminosa peccata sua confessi sunt, aut post ordinationem ab aliis detecti sunt, hensibile est sancta catholica defendit Ec Quod nullus sine examquemque inferiorem pertineat, Isidorus H
Abbreviated transcription (Latin):
structa: pbrm ꝗ cõstitutus fuerat defe
totius debe ordinaĩ. ⁊ idõ fr̃ ħ̾me si de¬
eius uita łmorib nicͥ ẽ quod cẽ cano¬
num ueniat cõstituta. supͣscͥptũ pb̃ri¬
i honore decorab. scitũrus uisitatoris
tenõre ñ carinał cͣasse ponuificis. pa
rogab̾. ut locus ꝓcessioĩs celeberrimus
administĩoꝵ cõsecͣtionẽ. nec saõdote
indigeat nec ministro.. tem excõ¬

Expanded text:
rum qui constitutus fuerat defectocius debere ordinari. Et ideo, frater ejus vita vel moribus nihil est quod contra canonum veniat statuta, suprascriptum presbyterii honore decorabis, sciturus eum visitatoris te nomine non cardinalis creasse pontificis. Parrogabis, ut locus processionis celeberrimus ad mysteriorum consecrationem nec sacerdote indigeat nec ministro. GE
Abbreviated transcription (Latin):
epõꝵ cõmonitus ametpolitano
ad sinodũ nulla gͣui int̾cedente ne¬
cessitate corꝑali uenĩe cõtẽpserit:
sic̃ statuta patrũ sanxert̃. usq ad fy¬
tum cõciliũ cunctoꝵ ep̃oꝵ: caĩtatiᷤᷤ

Expanded text:
oporum commonitus a metropolitano ad synodum nulla gravi intercedente necessitate corporali venire contempserit, sicut statuta Patrum censuerunt, usque ad futurum concilium cuncto
Abbreviated transcription (Latin):
ferni. Scd̾m uõ aganir circa tempꝰ au
ropter eccłasticas causas ⁊ que exi¬
stunt. cõtrou̾sias dissoluñdas. suf
tc̃iã ebdomadã pascalis sollẽpnita¬
tis. itaut imaui. ebdomada que con¬
sequitur. id esi media pentecosten:
cõciliũ cõpleatur. admoneãt autẽõ¬
ꝓuinciales epõs. huqui in amplioĩ

Expanded text:
ferri; secundum vero agatur circa tempora aropter ecclesiasticas causas et quae existunt controversias dissolvendas, sufftertiam hebdomadam paschalis festivitatis, ita ut in quarta hebdomada quae consequitur, id est media Pentecoste, concilium compleatur; admoneant autem comprovinciales episcopos hi qui in ampliorib
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rib s qĩ leuita ⁊ sac̃dos uiuode decimi
⁊altis uiens. altai̾s oblatiõe sustentor
habens uictum ⁊ uestim̃ta hiscõteptus
ero. ⁊ nudã eruõe nudus sequar. It̃ ab̃¬
ui porcio deusẽ. nicͥ deb curare ñ deum.
ne aitius inpediat̃ necessit̾atis munẽ.
ꝯdi adalia offĩtia confert᷑. hoc religio¬
inscultu. atq hiuicnr̃o offitio decer¬
pit᷑. hec enĩ uãẽ sac̃dotis fugi abdica¬
tio domesticoꝵ.⁊ quedã alienaͣtioleiõ

Expanded text:
s, sed quasi levita et sacerdos vivo de decimis et alteri serviens altaris oblatione sustentor, habens victum et vestitum, his contentus ero, et nudam crucem nudus sequar. Idem aus portio est , nihil debet curare nisi Deum, ne alterius impediatur necessitatis munere. Quod enim ad alia officia confertur, hoc religionis cultui, atque huic nostro officio decerpitur. Haec enim vera est sacerdotis fuga, abdicatio domesticorum, et quaedam alienatio
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ .s. sac̃cdotis filio nrõ lothaĩo extis¬
tisse ꝯuinctam suggeĩ te uli ut̾ mole¬
ste ferat legitimã sibi si ipã innooẽs
bis⁊ t̃ appellauit⁊ se apd fatogłiosor¬
ege questaẽ iniuste fuisse deiectam
⁊ ui coactam falsũ cont̃ se cõposuisse
libellũ appellationis sue misit. ĩ quo
ñ quid̾ adhuccõfessã s ut cc̃se falsũ
dic cͥm̃ cogisse innotuit. in sr̃ subiũ¬
gens qd siãplius cõpulsa fuero scito¬
te ñ uitatẽ. s timoe mortis. ⁊ euaden¬

Expanded text:
et sacerdotis, filio nostro Lothario exstitisse conjunctam: suggerite illi, ut non moleste ferat legitimam sibi, si ipsa innocens bis et ter apppellavit, et se a praefato glorioso rege questa est injuste fuisse dejectam, et vi coactam falsum contra se composuisse libellum appellationis suae misit, in quo non quidem adhuc confessam, sed ut contra se falsum diceret crimen, cogi sese innotuit. Insuper subjungens, Quod si amplius compulsa fuero, scitote non veritate, sed timore mortis, et evaden
Abbreviated transcription (Latin):
cedamus. Sm aũt legatus nr̃ utrasꝙ
partes audiat. ⁊ sinicͥ fuĩt ex parte sp¬
pͣlicti ramaldi ãplius qͣdinpediat. a¬
bi᷑po ordano sacram̃tỹ qd̾ ita cõs
hec ut dicta sibi accipiat. ⁊ nosca¬
nonũ aclegũscita seq̃ntes. deinceps
ñ ꝓhibemus quinalii uiro si uoluĩt.

Expanded text:
cedamus; sin autem, legatus noster utrasque partes audiat, et si nihil fuerit ex parte supradicti Ramaldi quod amplius impediat, ab ipso Jordano sacramentum quod ita constent haec ut dicta sunt, accipiat, et nos canonum et legum scita sequentes deinceps non prohibemus, quin alii viro si voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊piurib retinentẽ ñ assñtientib s
ualde dolentib matre ꝯ parentela
ramaldo radelli filio desponsauĩt. qͦ¬
niã canonũ⁊ legũ auctoĩtas talia sp̃o¬
salia ut infra ostñd̾r ñ apꝓbat. neig̾¬
rantib leges ⁊ canoẽs nmisduꝵ. ꝙ

Expanded text:
viribus renitentem, non assentientibus, sed valde dolentibus, matre et parentela, Raynaldo Ridelli filio desponsaverit, quoniam canonum et legum auctoritas talia sponsalia, ut infra ostenditur, non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ormcatus fuĩt. moĩente maĩto syn¬
odili iuditio additꝰ ei claudat᷑ illicit᷑
ne ult̾ius ei comugat᷑ matͥmonio ꝗ̃
pͥus polluita dultio. nouimus enĩ
nec xane religiomi ꝯuenit. ut ullu
ducat in oõnigiũ quã pͥus polluit

Expanded text:
iente marito synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim nec Christianae religioni convenit ut ullus ducat in conjugium, quam prius polluit
Abbreviated transcription (Latin):
tum. pꝰ quinquenñii tp̃s acta legi¬
ma penitñtia placuit eã adcoĩonẽ
adult̾iũ comisit. ⁊ mortẽ urie mac¬
hinatus ẽ. ⁊ tñ eandẽ b̃sabet postea dy¬
xit inuxorẽ. d inũetĩ testõ multa ꝑ¬

Expanded text:
tum, post quinquennii tempus acta legitima poenitentia placuit eam ad communioadulterium commisit, et mortem Uriae machinatus est, et tamen eumdem Bethsabee postea duxit in uxorem. Sed in vet
Abbreviated transcription (Latin):
inuenietis accepisse.⁊ publica mani¬
festatiõe ead guaidrada inmat̾moĩr̃
ip̃ius ad missa ẽ. restat ut ꝑscrutemi¬
ni cyr illã repudiata sit.ł fuia bosoi
admissa .s qr idẽ glonosys rex teb̾gã¬
metu admisisse se dicit. metu huĩus
hoĩs tantus rexñdebuit ꝯtͣ diuinũ
p̃ceptũ inĩmane p̃cipitipitĩũ m̃giin
hoc c̃te se mag̃ rep̃bensibilẽ hostend̃.

Expanded text:
inveneritis accepisse, et publica manifestatione eadem Waldrada in matrimonium ipsius admissa est, restat ut perscrutemini cur illa repudiata sit, vel filia Bosonis admissa. Sed quia idem gloriosus rex metu Theutbergam admisisse se dicit, metu unius hominis tantus rex non debuit contra divinum praeceptum in immane praecipitium mergi. In hoc certo se magis reprehensibilem osten
Abbreviated transcription (Latin):
maginẽ sitquent̾amus: acsicut .yi. fe.¬
ria ꝓpt̃ passionẽ dnĩicunamus. sabba¬
⁊ leticiã tꝑis illius uidet̃ ẽẽ inchasum.
nã utiꝙ cõstat apłos biduoisto⁊ ĩme¬
se. Ꝙ utiq ñ dubiũ ẽ intãtỹ eosieumisse
biduo memoratout t̃ditio eccłe habet.
istobiduo. Sacram̃ta penitus ñ celebriri.

Expanded text:
maginem frequentamus. Ac sicut sexta feria propter passionem Domini jejunamus, Sabbaet laetitiam temporis ipsius videtur esse inclusum. Nam utise. Quod utique non dubium est in tantum eos jejunasse biduo memorato, ut traditio Ecclesiae habeat isto biduo sacramenta penitus non celebrari.
Abbreviated transcription (Latin):
xonstat eecłe. ⁊ ẜ ita rõnib amultis
obnoxius habet᷑. ausu temeraĩomolli¬
peculiũ eccłastico iurilegib ñdubite¬
t̃ obstrictũ qua ꝓpt̾his p̃suiptionib u¬
ice nr̃a tua fr̃mtas contradicat nec fieĩ
ꝓ̃sus aliqua subreptioẽ ꝑmittat. ac si
eidẽ quioquãbumanitus forte contin¬
git qr grãdeuus ẽe memoãt᷑. moxerus
siñdilatiõe subam p̃cipiat unanmi¬
tas tua filiis eius dũtaxat quib patͥ¬
moniũ ꝓbat᷑ eẽ cõmissũ subfideli descͥ
bnasse cognoscit᷑ partes dĩcas redt̃e

Expanded text:
constat ecclesiae, sed ita rationibus a multis omnibus obnoxius haberetur, ausu temerario moliesiastico juri legibus non dubitetur obstrictum. Quapropter his praesumtionibus vice nostra tua fraternitas contradicat, nec fieri prorsus aliqua surreptione permittat. Ac si eidem quidquam humanitus forte contigerit, quia grandaevus esse memoratur, mox ejus sine dilatione substantiam praecipiat humanitas tua filiis ejus duntaxat, quibus patrimonium probatur esse commissum, sub fideli descrinoscitur, partes dominicas reddere
Abbreviated transcription (Latin):
tus un piui. ordinũcõ tus inlande
creatõĩs remãsit inꝑ fectus.donee ĩxp̃o
resurgente refurrexit. ꝓlapsus ille ꝓ¬
toplaustus. Ibi argum̃to sui collegii⁊
tantes a septuagesima qpãdo ꝓtoplan

Expanded text:
 novem ordinum concentus in laude Creatoris remansit imperfectus, donec in Christo resurgente resurrexit prolapsus ille protoplastus. Ibi augmento sui collegii etantes, a Septuagesima, quando lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̃ent p̃dicandũ: ieuinantes toran¬
tes imposuerũt eis manus. ut intelli¬
gamus: quanta ⁊ dantiũ ⁊ accipientium
cõsecnͣdi sunt nũꝗͣbñdiction̾ indie
dnĩce resurrectioĩs tͥbuat̃. cui auesꝑe
sabbatumĩtiũ constat ascribi. Que
tanus diuinaꝵ dispensationũ mini¬
st̃is ẽ cõsecrata. ut quicꝗd ad nõẽ insi¬
gne cõstitutũ: in huius diei dignita¬
t̾e sit gestum. In hac mundus sũpsit
exonliũ. in hac ꝑ resurrectionẽ ⁊ mor̾¬

Expanded text:
mitterent praedicandum, jejunantes et orantes imposuerint eis manus, ut intelligamus quanta et dantium et accipientium consecrandi sunt nunquam benedictio nisi in die dominicae resurrectionis tribuatur, cui a vespere sabbati initium tantis divinarum dispensationum mysteriis est consecrata, ut quidquid a Domino insignius est constitutum, in hujus diei dignitate sit gestum. In hac mundus sumpsit exordium, in hac per resurrectionem Chr
Abbreviated transcription (Latin):
quos inhonore cdnĩ amortius resũ¬
gentis. ac deiñ in cęlũ ascendentis
num: salubrit̃ ⁊ necessarie cõsuetu¬
do ẽordinata ieiumi. ut siquidem
forte int̾ ipã festiuitatis gaudia ne¬
gligens ub̃tas ⁊ licentia im mod̾ata
p̾supserit. hoc religiose abstinẽtiȩ

Expanded text:
quos in honorem Domini a mortuis resurgentis, ac deinde in coelos ascendentis, num, salubriter et necessarie consuetudo est ordinata jejunii: ut si quid forte inter ipsa festivitatum gaudia negligens libertas et licentia inordinata praesumpsit, hoc religiosae abstinentiae
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃oꝵ ut nos faciamus mali aliꝗd.
ne alius gũius malum faciat. an
potius ꝑturbationi loth: ñ cõsilio
tribuendum sit: qui hoc dixerit.
mĩtoquerit᷑. ⁊ mimirũ ꝑiculosissi¬
me admuttitur hec cõpensatio. Si
aut̃ ꝑturbatioĩ huãne tͥbuitur: mĩ¬
ti tanto malo ꝑmote: nullomodo

Expanded text:
peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, ne alius gravius malum faciat; an potius perturbationi Lot, non consilio tribuendum sit, quia hoc dixerit, merito quaeritur. Et nimirum periculosissime admittitur haec compensatio. Si autem perturbationi humanae tribuitur et menti tanto malo permotae, nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
breuior murus ingeritur. Hĩc paulꝰ
cũ quosdã ineccła incõtinens aspiẽi.
cõce̾ssit minima: ut maicã declina¬
cõcesserat siñculpa qͣuis mĩniman
eẽ mõstrari. illico adiunxit. hoc aut̃
dico scd̃m indulgentiam. ñ scd̾m ĩ
ꝑum. Nõenum sin intio e quodigͦ¬
scitur ñ p̃cipitur. peceatum ꝓfecto
uidit. quod posse indulgeri p̃uidit.
Sicumindubiis cõst̾ngim̃: utiliter
minimis subdim̃. neinmagnis siñ
uenia peccemus. Itaq plerumq ner¬
uoꝵ behemoth istius pplexxitas solui¬
tur: dũ aduirtutes macimas ꝑcom
dispensatiolocũhãt. uidelic⁊ ut com¬
mitamus minora: ne aliis gmoi̾
mittenda delicta nealii grauiõa ꝯmittãt.
uodait sodomius loth. sunt micͥ
due filie que ñdum nouert̃ uiroᷤ.
ꝓclucam illas aduos: utimini ił
ne faciatis iniquum. qm̃ ꝓstituẽ
uolebat filias suas: nac cõpensatioẽ
ut uiri hospites: nicħasodomitis ta¬
le patẽntur. utrũ admittñda sit cõ¬
pensatio flagitiorũ. uł quorũcũq

Expanded text:
brevior murus invenitur. Et Paulus dum quosdam in Ecclesia incontinentes aspiceret, concessit minima, ut majora declinaconcesserant, sine culpa quamvis minima non esse monstraret, adjuxint: Hoc autem dico secundum indulgum. Non enim est sine vitio, quod ignoscitur, non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgeri praevidit. Sed quum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. § 5. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur, dum ad virtutes maximas per commdispensatio locum habeat, videlicet, ut committamus minora, ne alii graviormittenda delicta, ne alii graviora committant. Quod ait Sodomitis Lot: Sunt mihi duae filiae, quae nondum noverunt viros; producam illas ad vos, utimini illne faciatis iniquum: quoniam prostituere volebat filias suas hac compensatione, ut viri hospites ejus nihil a Sodomitis tale paterentur, utrum admittenda sit compensatio flagitiorum vel quorumcunque
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. ¶ Hisita respondet᷑ añquã eugłiy
cla resceret multa ꝑmittnebantur.
que tꝑe ꝑfectionis discipline penitᷤ
sunt eliminata. Copula namq sac̃¬
dotał ł consanguineoꝵ nec legali nͥ
onis: adantiquos ydolate cultus red¬
irent. ynde quib dam ꝯstellationis et
futuroꝵ signa custodientib apłs ait.
timõne forte siñcaus a laborauĩm in
uob̃. Sic ⁊ astrononnia seu zastrologi¬
a ap̃catholicos inclisuetudinẽ abiit.
qr dum ꝓͥa curiositate his nmisera¬

Expanded text:
. His ita respondetur: Antequam evangelium claresceret, multa permittebantur, quae tempore perfectioris disciplinae penitus sunt eliminata. Copula namque sacerdotalis vel consanguineorum nec legali, neonis ad antiquos idololatriae cultus redirent. Unde quibusdam constellationes et futurorum signa custodientibus Apostolus ait: timeo, ne forte sine causa laboraverim in vobis. Sic et astronomia, seu et astrologia apud catholicos in desuetudinem abiit, quia, dum propria curiositate his nimis era
Abbreviated transcription (Latin):
acie dñ fugeret. anautis sorte dep̃hẽ¬
sus inmari deiectus ⁊ acetoẽ absor¬
tus. de cagaria ⁊ legit᷑ qd sorte exiit
ut moensum pon̃. Mathias similit̃
abeato petro sorte in apłatũ. ⁊ iud suc¬
cefsor eligͥ. Ꝙ aũt tantoꝵ. exẽplis ꝓ¬

Expanded text:
facie Domini fugeret, a nautis sorte deprehensus in mare dejectus, et a ceto est absorptus. De Zacharia etiam legitur, quod sorte exiit, ut incensum poneret. Matthias vero a B. Petro sorte in apostolatum et Judae successor eligitur. Quod ergo tantorum exemplis p
Abbreviated transcription (Latin):
ñut ẜiri. s ut erroget subueniat in
necessitatib. Qyidẽ opus custodire
qd nchil admuit. anignoramus qñ¬
tũ aunatq argenti de tẽplodiñassi¬
rii sustulerunt. ñne melius ꝯflat sa¬
c̃clos ꝑ alimoniã pauꝑũ. Sialiqua sub¬
sidia des̃. quã si saclegus ꝯtaminat.⁊
hasportat hostis ñ ne dictũsẽ dñs. Cỹ
passuses tõt inopes fame mori⁊ c̃te
habebas auꝵ ministrasst̾ alimoniã.

Expanded text:
n ut servet, sed ut eroget et subveniat in necessitatibus. Quid opus est custodire, quod nihil adjuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii sustulerunt? Nonne melius conflat sacerdos propter alimoniam pauperum, si alia subsidia desint, quam sacrilegus contaminat atque asportat hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, unde ministrasses alimoniam.
Abbreviated transcription (Latin):
cursũ ite sac̃dos in pleũt.⁊ de hac uita
as incospectu om̃tũ debr̃ ipĩ qui substi¬
tuit᷑ puntifici publicare. ⁊ ꝓfessionem
incõspectu eccłe renouare. quitinus st¬
atus sui ugorẽ. ⁊ illi optineãt.obedi¬
entia eoꝵ eccła ñcarat. Siaũt scͥpturã
lbtatis sue int̾ añnũ ordinationis no¬
in pontificis maĩfesture ꝯtẽpẜint. aut
ꝓfessioẽs renouare noluint. uacue ⁊ in¬
a nes cartule ip̃e remaneãt.⁊ illi orrigi¬
m sue redditi. sint ꝓpetuo ẜui. It̃ exco¬

Expanded text:
hac vita as in conspectu omnium debeant ipsi substituto pontifici publicare et professiones suas in conspetu Ecclesiae renovare, quatenus status sui vigorem et illi obtineant, et obedientia eorum Ecclesia non careat. Si autem aut scripturas libertatis suae intra annum ordinationis novi pontificis manifestare contempserint aut professionis suas renovare noluerint, vacuae et inanes carthulae ipsae remaneant, et illi origini suae redditi sint perpetuo servi. 406 X
Abbreviated transcription (Latin):
ab eccłe patrocinio ñ subt̃hat. necesse ẽ
ut tã uo̾lib̾ti q̃ ab eis ꝓgẽniti ꝓfessionẽ
abepõsuo faciãt. ꝑ quã ex familia eccłe
lib̃tos effectos sc cẽ fateant. enisq patro¬
cimũ ñ relinquãt. s muxta uͥtutẽ siñob¬
sequrũ eił obedientiã p̃bãts premunã

Expanded text:
ab ecclesiae patrocinio non subtrahat, necesse est, ut tam hi liberti, quam ab eis geniti professionem episcopo suo faciant, per quam ex familia ecclesiae libertos effectos se esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei vel obedientiam p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatorantigoe. questionẽ de ẜuis cõ¬
t dnos habi ñ oportet exceptis adultĩ
criminib.It̃. fraudati cenꝰsus accusa¬
tionib ⁊ cñmine maiestatis qdadsa¬
lutẽ pͥncipis ꝑtinz. Incet̾is aũt quãq̃¬

Expanded text:
toninus . Quaestionem de servis contra dominos haberi non oportet, exceptis adulterii criminibus, item fraudati census accusationibus et crimine maiestatis, quod ad salutem principis pertinet. In ceteris autem, quamq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitisseleg̾. Siqua cum ẜuosuo oc¬
cultẽ remhabe detegit᷑. capĩtali sñtẽti¬
e subiugetur. tradedoignib uberoe.
Sit q om̃ib facultas c̾m̃ publicũ argy¬
endi. sit offõ copia nũtiandi. sit ⁊̃ ẜuo
licentia defendi em pbrto eͥminel.¬

Expanded text:
tinus . Si qua cum servo suo occulte rem habere detegitur, capitali sententia subiugetur, tradendo ignibus verberone. Sitque omnibus facultas crimen publicum arguendi, sit officio copia nuntiandi, sit etiam servo licentia deferendi, cui probato crimine li
Abbreviated transcription (Latin):
totrus coditor creature ad hoc ꝓpicrat
humanã uoluit carnẽ assũme. ut di¬
uinitatis sue grã. dirupto quoteneba¬
mur captiui ĩcło ẜuitutis: pstinen¬
os restituer lib̾tati. salubrit agit᷑. sibo¬
mines quos abinitio nitura ubos ꝓt¬
ulit. ⁊ nis gentiũ uigo substituit. ẜui¬
tutis. in eaqua rati fuerãt manumit¬
tentis bene siuolibtati reddant᷑. atq
itõ pietatis intintu.⁊ huius rei ꝯsida¬
tiõe ꝑmotus. uos montanã atq thoa
ẜumirs eccłe. libos ex hac die ciueq
romanos efficimus. oẽq urũm uobis
relaxamus ẜinitutis peculiũ. hanc añt¬
manumissionis pagnuã pat̾ionotano
scribendã dictauimus. ⁊ pͥa manuuna
btradiͣmus. actũ inurbe roma¶t̃ ẜ¬

Expanded text:
totius conditor creaturae, ad hoc propitiatus humanam voluerit carnem assumere, ut, divinitatis suae gratia dirupto quo tenebamur capti vinculo servitutis, pristinae nos restitueret libertati, salubriter agitur si homines quos ab initio natura liberos protulit, et jus gentium jugo substituit servitutis, in ea qua nati fuerant manumittentis beneficio libertate reddantur. Atque ideo, pietatis intuitu et hujus rei consideratione permoti, vos Montanam atservimus, liberos ex hac die civesque Romanos efficimus, omneque vestrum vobis relaxamus servitutis peculium. Et inmanumissionis paginam Paterio notario scribendam dictavimus, et propria manu unatradidimus. Actum in urbe Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debr. ngelasius ierontio ⁊ petͦ
ñdebeamus in quantũ possumus
siuis actib ꝓdeẽ ꝓetatis infirmita¬
te ñ possunt. exoratum dec⁊ ponti¬
ficem subuenire. quia pupillis tu¬
itionẽ ⁊̃ diuinitas iussit impendi.
idõ maximo nanuario cticalis of¬
ficii qui se solatio parentũuł ꝓpin¬
quoꝵ asserũt destitutos auxilium
ex nrã delegatioẽ prãbisut adu̾suꝰ
tue execu̾tioĩs anni sunnoxia ẽ

Expanded text:
tum. GELASIUS GERONTIO ET PETRO rantibus non debeamus, in quantum posuis actibus adesse pro aetatis infirmitate non possunt, exoratum pontificem decet subvenire, quia pupillis tuitionem etiam divinitas jussit impendi. Et ideo Maximo et Januario clericalis officii qui se solatio parentum vel propinquorum asserunt destitutos auxilium ex nostra delegatione praestabis, ut adversus tuae exsecutionis annixu, noxi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m. siũ cłicum. aut mõachũ con¬
duce̾ possessior̃s. aut misceri scłaĩ¬
b ꝓcuratioĩb posse. nisi forte qui
legib adminoꝵ etatum tut᷑elas.
siũ curatiõs inexcusabiles atira¬
huntur. aut cui ip̃ius citatis ep̃s
la ⁊orphanoꝵ atq iuiduaꝵ que inde¬
fense sunt. aut altãꝵ ꝑsoaꝵi que ma¬
ximo ȩccł astico indigent aminiculo

Expanded text:
pum, sive clericum, aut monachum conducere possessiones, aut misceri saecularibus procurationibus, nisi forte qui legibus ad minorum tutelas aetatum, sive curationes inexcusabiles attrahuntur, aut cui ipsius civitatis epila, vel orphanorum, aut viduarum quae indefensae sunt, aut earum personarum quae maxime ecclesiastico ind
Abbreviated transcription (Latin):
hrabundes płib ncociliandi fauonsgͣ¬
nã ultra modũ fluere. Quicquid enim¬
ex affectu puro ac sincero corde ꝑuat¬
titur. hoc ẽ decoꝵ: ñ suꝑfluas edifica¬
⁊ maxie sac̃dotib hoc cõuerit: orna¬
nperegͥms: ñ suꝑfluas sicõpeiñtes.¬

Expanded text:
abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificaEt maxime sacerdoti hoc convenit, ornaperegrinis; non superflua, sed compete
Abbreviated transcription (Latin):
tasse adeccłam magis festinantes: ⁊ uo¬
luptatib pecc̃a accumulat alie̾na. ne¬
sciens se reum futũm tã de suo delicto:
de officiis. Que sint in lib̾tate seruanda.¬
co. tpr̃e. cõm̃dat᷑. uͥt pͥmũ oꝑeris circa
domesticos fidĩ. Grandis culpa ẽ. si sciẽ¬
te te: fidelis egeat. si scias eum siñ sup̃to
eẽ. famen tollerare. erũpnam ꝑpeti qui
p̃serum egere erubesert. Si meã ceeid̾it.
⁊ suppliciis.⁊ ꝑꝑ debitum aliquediustũ
rapitur admorte plus apͣte peccunia
tua ualeat. quã uita morituri. nẽ le¬
di opes. s dispensãi. nisi forte ut eliseu¬
qui boues suos occidit. ꝯpauit pauꝑes:
exeo quod habuit. ut nulla curatene¬
retur domestica. Si relictis om̃ĩb in
disciplinã se ꝓpħicã dari. Item. Est ⁊̃
alia ꝓbanda libalitas: ut ꝓximos se¬
minis tui ne despitias: siegere cogno¬
scas. Melius ẽ enim ut ip̃e subuenias
tius quib pudorẽ abaliis suptũ depo

Expanded text:
tasse ad eccluptatibus suis peccata accumulat aliena, nesciens se reum futurum tam  XIV. Quae sint in liberalitate servandaco, tempore commendatur, ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa, si sciente te fidelis egeat, si scias eum sine sumptu esse, fame laborare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat, si in causam ceciderit et suppliciis propter debitum aliquod justus rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat, quam vita morituri. De di opes, sed dispensari : nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit ; ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum depo
Abbreviated transcription (Latin):
anta nequitia ad aures meas sẽ cꝰtã ꝓfe
humanitus pensaremus: iã fixa
maledictioẽ feriremus. dierũ ꝗꝑ¬
missaꝵ sollẽpnia celebrares ad ex̃¬
arandam messem latoris p̃sñtiuo
ꝑrexistiapost exarationẽ cius mis¬
san sollẽpma cęlebrasti. post mis¬
sarũ sollẽpnia. ⁊̃ fmin̾os possessio¬
ns illius eradicare minime tumu¬
isti. Quod fact̃. que pena debeat seꝗ.
om̃s qui audiunt sciunt. dubii aũt
ita se cognouisse ꝑhibuit. ⁊ quia ad¬
huc caĩns tiuis parcimus. hortam᷑.¬
pescere. ⁊ quanto morti uicinior ef¬
ficeris. tanto sollititior atq timicdior¬
eẽ deb̾es. ⁊ quidẽ pene srtntia inte
fuãt iaculandas. ⁊ quia sins¬

Expanded text:
autem nequitia ad aures meas de tua senectuhumanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum qumissarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti, et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debeat insequi omnes qui audiunt sciunt. Dubii autemita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis t Quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem poenae sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simp
Abbreviated transcription (Latin):
fra.Sideme aliquid compelleretur
⁊ posceretur. aut fundus aut domꝰ
aut aurum aut argentum. id qd̃
meuuris eẽt libent̃ offerrem. Tem¬
plodĩnichpossum nec decerꝑe nec
trad̾e. Cum illud custodiẽndũ non
tradendũ acceꝑim. dein consulerẽ.
⁊̃ meiimꝑatoĩs saluti. quia nec mͥ
expedit trad̾e. nec illi acciꝑe. accipi
ant uocem lib̃i sacerdotis. Si uult
sͥ eẽ consultũ recedat axͥ imuria. H̃

Expanded text:
si de me aliquid compelleretur et posceretur, aut fundus, aut domus, aut aurum, aut argentum, id quod iuris esset libenter offerrem. Templo Dei nichil possum decerpere nec tradere. Illud custodiendum, non tradendum acceperam. Deinde consulere me etiam imperatoris saluti, quia nec mihi expediret tradere nec illi accipere. Accipiat enim vocem liberi sacerdotis: Si vult sibi esse consultum, recedat a Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uel ocdio absq iudiciali auctoĩtate excoĩcet᷑.
iquis m̃broꝵ trũcatioẽs. domoꝵ in¬
cendia fecĩt. siue facere usserit. aut
facienti consenserit. quousq dehis
unicuiq lẽgalit uł amicabilit corã

Expanded text:
cendens absque judiciali auctoritate, excommunicetur. Si quis membrorum truncationes, domorum incendia fecerit, sive facere jusserit aut facienti consenserit, quousque de his unicuique legaliter et amicabiliter coram