comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cans archidiachonatꝰ in cadem seruatur eccłia minori nepotu¬
lo conferendus. quam cito in legitimam etatem uidebidur
exereuisse. Preterea pͥore claustri remoto quia acͥoris ingenii
credebatur.⁊ adiniurias eccł̃ie non silebat ex conscientia ep̃c
priorem constituit idiotam. ut ipse scilicet locum suppleat
idiote. ⁊ bona eoꝵ in usus propͥos sine contradicione conuer¬
tat. Agite gͦ ⁊ apłicam uobis domestice seueritatis reuoca¬
te prudentiam. ut quod scĩtati ur̃e subreptum est ipsa scĩtas
urã reducat ad formam. quatinus sce̾ institutionis reformetur
ulegia conualescant. Sic enim obfiruetur os loquentium
iniquar in laudem ⁊ gloriam nominis ur̃i fideles ur̃i libertade
solita ꝓclamabunt.⁊ exempli terrore sublato: status eccłie tͣnsqͥl
litate pͥstina conquiescet. Timeo ne audatius forte loquutus
sim quam ur̃e debuerim maiestati. s me scẽ opinionis ur̃e

Expanded text:
cans archidiaconatus in eadem servatur ecclesia, minori nepotucans archidiaconatus in eadem servatur ecclesia, minori nepotulo conferendus, quam cito in legitimam ætatem videbitur excrevisse. Præterea priore claustri remoto, quia acrioris ingenii credebatur, et ad injurias ecclesiæ non silebat ex conscientia, episcopus priorem constituit idiotam, ut ipse scilicet locum suppleat idiotæ, et bona eorum in usus proprios sine contradictione convertat. Agite ergo et apostolicam vobis domesticæ severitatis revocate prudentiam, ut quod sanctitati vestræ subreptum est, ipsa sanctitas vestra reducat ad formam, quatenus sanctæ institutionis reformetur estrorum privilegia convalescant. Sic enim obstruetur os loquentium iniqua, et in laudem et gloriam nominis vestri fideles vestri libertate solita proclamabunlitate pristina conquiescet. Timeo ne audacius forte locutus sim quam vestrae debuerim majestati, sed me sanctae opinionis vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt ꝑ om̃s galloꝵ eccłias ⁊ angloꝵ audito hoc uerbo scandali¬
recens soluerit anathema. cum nulla uis neccessitatis appareat.
nec tanto uulneri remediũ aliquod aliqua recaimpensatio ne
uideatur afferri. Om̃s redditus ⁊ omnes obuentiones archi¬
diaconatus illius que ad comiunes usus regularium fratrũ
fuerant assignate sine cause cognitione sublate sunt. atq uniꝰ
ꝑsone ipsiusq scłaris sumptibus attribute. Querunt gͥ de ui¬
re quod suũ est sine iudicio spoliati. subductoq quod pauꝑib
solebat erogare religio. nichil se preter uacuas manus exhibere
deplorant. ꝑcedit interim inter cilicia pauꝑum fratrum ⁊sor¬
des. cartularii filius sericis adornatus ⁊ uariis quem ipsi inui¬
se dissi militudinis animal intuentes quasi seminariũ quoddã
reuocande scłaritatis tacitis quod solum audent animis exe¬
crant᷑ ⁊ conde mpnant. Auget metum quod alius adhuc ua¬

Expanded text:
ligunt, per omnes Gallorum Ecclesias et Anglorum, audito hoc verbo scandaliligunt, per omnes Gallorum Ecclesias et Anglorum, audito hoc verbo scandalirecens solverit anathema, cum nulla vis necessitatis apnec tanto vulneri remedium aliquod aliqua recompensatione videatur afferri. Omnes redditus et omnes obventiones archidiaconatus illius, quæ ad communes usus regularium fratrum fuerant assignatæ, sine causæ cognitione sublatæ sunt, atque unius personæ ipsiusque sæcularis sumptibus attributæ. Quærunt igitur de jure quod suum est sine judicio spoliati, subductoque quod pauperibus solebat erogare religio, nichil se præter vacuas manus exhibere deplorant. Procedit interim inter cilicia pauperum fratrum et sordes, cartularii filius, sericis adornatus et variis, quem ipsi invisæ dissimilitudinis animal intuentes, quasi seminarium quoddam revocandæ secularitatis, tacitis, quod solum audent, animis execrantur, condemnant. Auget metum quod alius adhuc va
Abbreviated transcription (Latin):
aliene beneficium: suoꝵ reputant p̾mia meritoꝵ ipsumq qñq
beneficium putant iniuriam. quod minoris propͥa existimatio¬
ne fuerint estimati. Quod ego uobis in hoc facto uereor accidis¬
se. sicut scĩtati ur̃e postmodu eiuudentibus liquebit indiciis. cũ
ad aures urãs ueridica relatione peruenerit quanta malignitate
⁊ audatia predictus episcopꝰ infirmitatẽ status ur̃i publice p̾dica¬
uerit ⁊ hostium eccłie uictoriam rediens dixerit mminere. Ex¬
tant qui audierunt ꝑ quos uobis hec ⁊ alia maligiora suo tem¬
pore plenius innotescent. ut nulla fidem ueritatis suspicio debeat
impedire. Loquar tamen interim ad dñm meum utinam ctm¬
placeant ei eloqͥa mea. Loquar inquam quia apud eum michi sermo
est. apud quen non eget uel intercessore religio. uel iusticia defen-¬
sore. Dñe quot qͦt ordinis illus obseruantiam ꝓfitentur aut di¬

Expanded text:
alienae beneficium suorum reputant praemia meritorum, ipsumque quandoque alienae beneficium suorum reputant praemia meritorum, ipsumque quandoque beneficium putant injuriam, quod minoris propria existimatione fuerint aestimati. Quod ego vobis in hoc facto vereor accidisse, sicut sanctitati vestrae post modum evidentibus liquebit indiciis, cum ad aures vestras veridica relatione pervenerit, quanta malignitate et audacia praedictus episcopus infirmitatem status vestri publice praedicaverit, et hostium Ecclesiae victoriam rediens dixerit imminere. Exstant qui audierunt per quos vobis haec et alia maligniora suo tempore plenius innotescent, ut nulla fidem veritatis suspicio debeat impedire. Loquar tamen interim ad dominum meum. Utinam complaceant ei eloquia mea! Loquar, inquam, quia apud eum mihi sermo est, apud quem non eget vel intercessore religio, vel justitia defensore. Domine, quotquot ordinis illius observantiam profitentur aut di
Abbreviated transcription (Latin):
tione uictoria. nec corona sine legitimo certamine prouenire.
Lex autem certaminis est: uti uiribus uirtutẽ patientie ⁊ lon¬
ganimitatis amplecti. non inter initia trabi fauoribus ⁊ des¬
perato diuine bonitatis auxilio cedere. qm̃ qui sperant in euͦ:
non confundent᷑. qui autem hominibus placent confusi sunt
qm̃ d̃s sp̃uit eos. Nonne utilius erat ipsam hominum gratiã
de diuina bonitate sperare. ⁊ non ei dediuinitatis offensa pa¬
rare mat̾iam cum corda etiam regum in manu dei sint ⁊ ea
quo uoluerit inclinabit: Adħ. Exꝑimento didicimꝰ diuino
quodam iudicio sepius euenire quod hii qui ob affectationem
fauoris humani reuerentiam diuine maicstatis offendunt diui¬
ne quod dispendium faciunt. s humanam qͣm. affectauerant
minime consequunt᷑. Sicut eni disciplina cautelam. sic in solen¬
tem ꝓnior indulgentia creat. audatiam. gratuitũq liberalitatis

Expanded text:
tione victoria, nec corona sine legitimo certamine provenire. tione victoria, nec corona sine legitimo certamine provenire. Lex autem certaminis est uti viribus, virtutem patientiae et longanimitatis amplecti, non inter initia trahi favoribus, et desperato divinae bonitatis auxilio cedere, quoniam qui sperant in eum non confundentur ; qui autem hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . Nonne utilius erat ipsam hominum gratiam de divina bonitate sperare, et non ei de divinitatis offensa parare materiam, cum corda etiam regum in manu Dei sint, et ea quo voluerit inclinabit . Ad haec experimento didicimus divino quodam judicio saepius evenire quod hi qui, ob affectationem favoris humani, reverentiam divinae majestatis offendunt, divinae quidem dispendium faciunt, sed humanam quam affectaverant minime consequuntur. Sicut enim disciplina cautelam, sic insolentem pronior indulgentia creat audaciam, gratuitumque liberalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dum tribulationibus constanter exposita: liberationẽ non nisi
de liberatore pauꝑum expectabat. Lib̾at enim dñs pauꝑem a po¬
tente. ⁊ inopem cui non cuimparet adiutor. qm̃ fidelis est neq
uires nr̃as patitur uiribus temptationis excedi. s facit cũ temy¬
tatione prouentũ. ut possimꝰ sustinere. Ueruntam̃ nos grãm
istam pusillamimitate desperationis excludimꝰ. quotiens desꝑa¬
to uirtutis effectu humanis fauoribus melinam᷑. ⁊ accelerato
ueritatis iusticiȩq naufragio. salutaris exꝑientiȩ p̾pedimꝰ euen-¬
tum. Oportebat magis scd̃m doctrinam psalmistȩ sꝑare in dño.
⁊ facere bonitatẽ. qm̃ non dereliquit sꝑantes in se in temꝑe tri-¬
bulationis:⁊ indie suꝑboꝵ sine adiutorio. Oportebat in manda¬
tis eius et in iustificationib exerceri. non statim manus im¬
belles captiuandas offerre. quia non potest sequi sine conserta¬

Expanded text:
dum tribulationibus constanter exposita, liberationem non nisi dum tribulationibus constanter exposita, liberationem non nisi de liberatore pauperum exspectabat. Liberat enim Dominus pauperem a potente, et inopem cui non comparet adjutor , quoniam fidelis est, neque vires nostras patitur viribus tentationis excedi, sed facit cum tentatione proventum, ut possimus sustinere . Verumtamen nos gratiam istam pusillanimitate desperationis excludimus, quoties desperato virtutis effectu humanis favoribus inclinamus, et accelerato veritatis justitiaeque naufragio salutaris experientiae praepedimus eventum. Oportebat magis, secundum doctrinam Psalmistae, sperare in Domino et facere bonitatem , quoniam non derelinquit sperantes in se in tempore tribulationis et in die superborum sine adjutorio. Oportebat in mandatis ejus et justificationibus exerceri, non statim manus imbelles captivandas offerre, quia non potest sequi sine concerta
Abbreviated transcription (Latin):
lanimes inueniri. ne uirtuti subduxisse materiam. uel de diuina
uideamur grã desꝑare. Scio quosdam dispensationum ꝓdigos
tante benignitatis existere. ut nichil reseruent legibs affectibus
omnia largiantur. nec offensam rationis attendunt. dum homi¬
num sibi p̃cauisse uideantur offensam. Metiunt᷑ gͥ affectatos
de p̾rogatiua potentie sue. potius quam demerito rationis effe¬
ctus. ⁊ nomine neccessitatis indulgentiam quamlibet excusan-¬
tes diuine gratie bonitatem non sustinent exꝑiri. s bumanũ
fauorem pre omnibus auspicantes fugaces auras ⁊ in anes uentos
studiis fallacib amplectunt᷑. Quieti scilicet eccłie ꝓuidere se pre¬
dicant cuius ꝓstituunt libertatẽ.⁊ maiestatẽ redigunt in contẽp¬
tum. que tamen in uirtute scõꝵ debet apparere terribilis ut ca-¬
strorum acies ordinata. Solebat siquidem terribilis sump̃mis po¬
testatibus imminere. earumq pacienter expugnare potentiam.

Expanded text:
lanimes inveniri, ne virtuti subduxisse materiam, vel de divina lanimes inveniri, ne virtuti subduxisse materiam, vel de divina videamur gratia desperare. Scio quosdam dispensationum prodigos tantae benignitatis existere, ut nihil reservent legibus, affectibus omnia largiantur, nec offensam rationis attendunt, dum hominum sibi praecavisse videantur offensam. Metiuntur igitur affectatos de praerogativa potentiae suae potius quam de merito rationis effectus, et nomine necessitatis indulgentiam quamlibet excusantes, divinae gratiae bonitatem non sustinent experiri, sed humanum favorem prae omnibus auspicantes, fugaces auras et inanes ventos studiis fallacibus amplectuntur. Quieti scilicet Ecclesiae providere se praedicant, cujus prostituunt libertatem, et majestatem redigunt in contemptum, quae tamen in virtute sanctorum debet apparere terribilis ut castrorum acies ordinata . Solebat siquidem terribilis supremis potestatibus imminere, earumque patienter expugnare potentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
de fomenta comparentur audatie:unde timeri debuit seu̾i¬
tas discipline. Plane sunt quedam quib ut fiant consensum ad¬
hibere non licet. que damen si facta sunt dissimulare neccesse est.
quia ñ possunt hab̾e remedium. uel siquid rectimpensatio¬
nis habent: discreta mansuetudine dispensare. Culpam tam̃
indulgentia p̾uenire non debet ne securitas alat audatiam.
⁊ ad delinquendum fidutia remissionis inuitet. Debet gͦ seu̾i¬
tas ꝓhibitos cohibere conceptus. ne temerario compleantur
effectu: debet nichilominꝰ excussus illicitos congrua animau̾¬
sione punire. nisi rerum uel uiolentia potestatis eripiat. uel pe¬
nitentia temꝑet disciplinã. Cunc enim in potestate iudicis ẽ:
mollire sententiam.⁊ mitius iudicare quam leges. cum rerũ
uel ꝑsonarũ merita postulant. aut instantia neccessitatis excor¬
quet. In estimanda tamen neccessitate non conuenit pussil¬

Expanded text:
de fomenta comparentur audaciae, unde timeri debuit severide fomenta comparentur audaciae, unde timeri debuit severitas disciplinae. Plane sunt quaedam quibus, ut fiant, consensum adhibere non licet; quae tamen, si facta sunt, dissimulare necesse est, quia non possunt habere remedium, vel, si quid recompensationis habent, discreta mansuetudine dispensare. Culpam tamen indulgentia praevenire non debet, ne securitas alat audaciam, et ad delinquendum fiducia remissionis invitet. Debet ergo severitas prohibitos cohibere conceptus, ne temerario compleantur effectu, debet nihilominus excessus illicitos congrua animadversione punire, nisi reum vel violentia potestatis eripiat, vel poenitentia temperet disciplinam. Tunc enim in potestate judicis est mollire sententiam, et mitius judicare quam leges, cum rerum vel personarum merita postulant, aut instantia necessitatis extorquet. In aestimanda tamen necessitate non convenit pusil
Abbreviated transcription (Latin):
lo uoluntas ipsius offendit᷑. ubi uoluntatis indentio fidelius
obseruatur. Siquid autem humanius fuerit institutum qͦd
etiam sedis apłice scripta confirment. eo nec ꝑfectionis prouectꝰ
excluditur. nec deuotioni terminus assignatur. Semꝑ enim in
anteriora libere debent studia scĩtatis extendi. sicq oportet int̾¬
pretari que scripta sunt. ne nrĩs uideantur ꝓcessibus inuidere.
quia tunc recte suus minori bono fauor impenditur. cum ne-¬
quaquam boni maioris incrementa tolluntur. Eccłia enim eos
qui ad superiora desiderio ꝑfectionis aspirant non s ꝑmittit
occasionib impediri. quin libero erumpant ad maiora conscen¬
su. sicq prime inꝑfectionis pͥuilegia remouet. ut gratiam no¬
ue ꝑfectionis amplectens: uetera nouis ñ tam uideratur solu̾e
quam implere. At uͦ sacras ueterum institutiones indeteriꝰ
deuocare non conuenit. nec auctoritatẽ prebere defectus. ut in¬

Expanded text:
lo voluntas ipsius offenditur, ubi voluntatis intentio fidelius lo voluntas ipsius offenditur, ubi voluntatis intentio fidelius observatur. Si quid autem humanius fuerit institutum, quod etiam sedis apostolicae scripta confirment, eo nec perfectionis provectus excluditur, nec devotioni terminus assignatur. Semper enim in anteriora libere debent studia sanctitatis extendi, sicque oportet interpretari quae scripta sunt, ne nostris videantur processibus invidere, quia tunc recte suus minori bono favor impenditur, cum nequaquam boni majoris incrementa tolluntur. Ecclesia enim eos qui ad superiora desiderio perfectionis aspirant non permittit occasionibus impediri, quin libero erumpant ad majora consensu, sicque primae imperfectionis privilegia removet, ut gratiam novae perfectionis amplectens, vetera novis non tam videatur solvere quam implere. At vero sacras veterum institutiones in deterius devocare non convenit, nec auctoritatem praebere defectus, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
quedam ipsoꝵ cestamenta credenda st̃. nec a morte cestatoris
expirant. s potnus ab ipsa contrabunt firmitatẽ. nec defectu
persone sublata perit auctoritas eoꝵ que religiose ̃ semel in¬
stituta noscunt᷑. Nos tam̃ errores predecessoꝵ asuccessoribs
posse corrigi non negamꝰ. ⁊ipsoꝵ etiam in melius posse bona
mutari. ubi maior scilicet mutationem suadet utilitas. nul¬
lumq sentit religio detrimentum. In p̾iudicium siquidem
religionis nicħ agendum ẽ. cui qͥcqͥd aduersatur: diuine con¬
stat ec̃ contrarium uoluntati. Quia nimirum ratione scła¬
res canonicos quos appellant pro regularib inducendis
uidimꝰ amoueri. licet eccł̃ie eoꝵ in eo statu aliqua sedis apłice
puilegia meruissent. In quibus constat aduersus pͥuilegia
nichil esse. cammissum in quibus auctoris animum potius
contemplari conuenit: quam apices amplexari. qm̃ in nul¬

Expanded text:
quaedam ipsorum testamenta credenda sunt, nec a morte testatoris quaedam ipsorum testamenta credenda sunt, nec a morte testatoris exspirant, sed potius ab ipsa contrahunt firmitatem, nec defectu personae sublata perit auctoritas eorum quae religiose semel instituta noscuntur. Nos tamen errores praedecessorum a successoribus posse corrigi non negamus, et ipsorum etiam in melius posse bona mutari, ubi major scilicet mutationem suadet utilitas, nullumque sentit religio detrimentum. In praejudicium siquidem religionis nihil agendum est, cui quidquid adversatur divinae constat contrarium esse voluntati. Qua nimirum ratione saeculares canonicos quos appellant, pro regularibus inducendis vidimus amoveri, licet Ecclesiae eorum in eo statu aliqua sedis apostolicae privilegia meruissent. In quibus constat adversus privilegia nihil esse commissum, in quibus auctoris animum potius contemplari convenit quam apices amplexari, quoniam in nul
Abbreviated transcription (Latin):
ta iecisset. quod promotionẽ eius continuo fouere non desti¬
tisset auxilio. quod consũmationẽ eiꝰ pͥuilegiis ⁊ ualituro in per¬
petuum anathemate cummunisset. Omnib siquidẽ priui¬
legiis eius imꝑpetuum uice salutationis inuenitur ascriptu᷑.
quo manifeste uoluntas declaratur auctoris. quod id stabile
fore uoluerit non alienis reliquerit arbitriis immutandũ.
Res quippe tͣnssitoria titulo perpetuitatis non meretur in¬
scribi. ca qm̃ que taliter inscribuntur uel ꝑseuerantie sta¬
tum retinent. uel tituli falsitatem. Quod autem dicitur pre¬
decessorẽ successori suo legem dare non posse. uel prescise falsũ
est. uel omnia possunt impune scõꝵ patrum instituta conuel¬
li. quoꝵ tam̃ sapientiam narrant populi. quoꝵ laudem eccłia
nuntiat. ⁊ sepulchra eoꝵ frequentib miraculis gła magnificen¬
tie celestis illustrat. Priui. legia siquidem rom̾. pontificum qͣsi

Expanded text:
nta jecisset, quod promotionem ejus continuo fovere non destinta jecisset, quod promotionem ejus continuo fovere non destitisset auxilio, quod consummationem ejus privilegiis et valituro in perpetuum anathemate communisset, omnibus siquidem privilegiis ejus in perpetuum vice salutationis invenitur ascriptum, quo manifeste voluntas declaratur auctoris quod id stabile fore voluerit, non alienis reliquerit arbitriis immutandum. Res quippe transitoria titulo perpetuitatis non meretur inscribi, quoniam quae taliter inscribuntur, vel perseverantiae statum retinent, vel tituli falsitatem. Quod autem dicitur praedecessorem successori suo legem dare non posse, vel praecise falsum est, vel omnia possunt impune sanctorum Patrum instituta convelli, quorum tamen sapientiam narrant populi, quorum laudem Ecclesia nuntiat, et sepulcra eorum frequentibus miraculis gloria magnificentiae coelestis illustrat, privilegia siquidem Romanorum pontificum, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
modi scriptumq publicum suꝑ eo. facto ur̃e potuit subri¬
ꝑi sc̾ĩtati. Quid enĩ: Ẽpiscopalem eccłiam miserabili pauꝑta¬
te dampnatam religiosus ep̃c redditib edificiis. ornamen¬
tis ⁊ ea ad quam plurimum religione intendebat funda¬
uerat. ipsamq de ꝑauꝑe diuitẽ. predicabilem de obscura.
de ignobili si dici fas est fecerat gloriosam. Quod factũ tota sane
partium nostrarum uenerabatur eccłia. omnis ubiq religio
cominendabat. si quis uel effusam in omnes caritatẽ uel or¬
dinis uellet attend̾e disciplinam. Nec ab ipso tantum hoc sed
multarum uenerabilum ꝑsonaꝵ studiis. multarum fuerat
auctoritate ꝑfectum. qm̃ ad studia laboꝵ eus prosꝑa semper
optati ꝓuentus auspitia concurrebant. adeo ut ad constitu¬
tionem eccłie illius contendere uirtus ⁊ fortuna uiderent᷑.
Exultabat apłica sedes quod prima tante religionis fudam̃¬

Expanded text:
modi, scriptumque publicum super eo facto vestrae potuit subrimodi, scriptumque publicum super eo facto vestrae potuit subripi sanctitati. Quid enim? Episcopalem Ecclesiam miserabili paupertate damnatam, religiosus episcopus reditibus, aedificiis, ornamentis, et ea ad quam plurimum intendebat religione fundaverat, ipsamque de paupere divitem, praedicabilem de obscura, de ignobili, si dici fas est, fecerat gloriosam. Quod factum tota sane partium nostrarum venerabatur Ecclesia, omnisque ubique religio commendabat, si quis vel effusam in omnes charitatem, vel ordinis vellet attendere disciplinam. Nec ab ipso tantum hoc, sed multarum venerabilium personarum studiis, multarum fuerat auctoritate perfectum, quoniam ad studia laborum ejus prospera semper optati proventus auspicia concurrebant, adeo ut ad constitutionem Ecclesiae illius contendere virtus et fortuna viderentur. Exsultabat apostolica sedes, quod prima tantae religionis fundame
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ad conseruandam uob̾ fidem ⁊ gratiam eius a quo misse st̃
satis erit absq omni offensa si in propriis postulationibus fu̾it
exauditus. Ad sumnam loquar ad dñ meum cum sum pul¬
uis ⁊ cinis. Iocũdum sit ei eloquium meum. ut pie postulatio
uoluntatis optati grãm consequatur effectus. Dñe personã
urãm publica commendat opinio. animosq ⁊ aures om¬
nium operum urõꝵ expectatio curiosa suspendit. dum ma¬
lignandi materiam uenatur iniquitas. ⁊ głam nomini
ertirpetur. Absit ut per uos tot rom̃ pontificum anathe¬
mata ducantur in irritum. Absit ut per eos remota se¬
cularitas auctoritatis ur̃e sententia reuocetur:. Ad eumdꝰ.
iadurm̃ littere peruenere conspectum quibs¬
S
ego maiestatẽ urãm studui premunire suꝑzelo quem
ad remouendam de eccłia sua religionẽ sag̾ intendit ep̃c mi¬
ror admodum. multiq mirati sunt. quo modo factũ huius¬

Expanded text:
iam ad conservandam vobis fidem et gratiam ejus a quo missae sunt, iam ad conservandam vobis fidem et gratiam ejus a quo missae sunt, satis erit absque omni offensa si in propriis postulationibus fuerit exauditus. Ad summam loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Jucundum sit ei eloquium meum, ut piae postulatio voluntatis optati gratiam consequatur effectus. Domine, personam vestram publica commendat opinio, animosque et aures omnium operum vestrorum exspectatio curiosa suspendit dum malignandi materiam venatur iniquitas, et gloriam nomini exstirpetur! Absit ut per vos tot Romanorum pontificum anathemata ducantur in irritum! Absit ut per eos remota saecularitas auctoritatis vestrae sententia revocetur! XLIII.um litterae pervenere conspectum, quibus ego majestatem vestram studui praemunire, super zelo quem ad removendam de Ecclesia sua religionem, Sag. intendit episcopus, miror admodum, multique mirati sunt, quomodo factum hujus
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ipsius institutionib eruditus. iustumq est ipsius me
semꝑ detrimentis occurrẽ. ⁊ utilitatib debita diligentia ꝓ¬
uidere. S ⁊bonum quod tanto dni ⁊ fratres mei labore con¬
tractũ est. humeris meis sustinendum memoria frat̾ne ca-¬
tatis imponit. ꝓpt̾ quod inter me ⁊ epm loci illius cum do¬
mesticus nr̃ extiderit multisq a me beneficiis sit p̾uentꝰ
nouiter est oborta discordia. quia fratum illoraniurias
sustin̾e non poteram. eiq ad ordinis subuersionẽ: opem
⁊ consiliũ non p̾estabam. Unde illum ⁊ eos qui cum iꝑso
sunt: tanquam aduersarios nr̃os ⁊ manifestos hostes sapi¬
enter accipite. qm̃ ultrices lingue neq fidem neq facilem
ꝓmerent᷑ auditum. Quod si forte p̾ces alique suꝑ hac causa uo¬
bis porrecte sunt: secure tanquam subrepticias estimate. neq
neccesse est ecclesiam aliquod proꝑter eas pati dispendium.

Expanded text:
sum, ipsius institutionibus eruditus, justumque est ipsius me sum, ipsius institutionibus eruditus, justumque est ipsius me semper detrimentis occurrere, et utilitatibus debita diligentia providere. Sed et bonum quod tanto domini et fratris mei labore contractum est, humeris meis sustinendum memoria fraternæ caritatis imponit, propter quod inter me et episcopum loci illius, cum domesticus noster extiterit, multisque a me beneficiis sit præventus, noviter est oborta discordia, quia fratrum illorum injurias sustinere non poteram, eique ad ordinis subversionem, opem et consilium non præstabam. Unde illum, et eos qui cum ipso sunt, tanquam adversarios nostros et manifestos hostes sapienter accipite, qpromerentur auditum. Quod si forte preces aliquae super hac causa vobis porrectae sunt, secure tanquam subreptitias aestimate, neque necesse est Ecclesiam aliquod propter eas pati dispendium,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad p̾sens dño ꝑmittente successit: detestabilem concepisse p̾¬
dicatur affectum. scilicet plantationem hanc penitus euellen¬
di destruendiq bonum. quod fidelium deuotio. quod aucto¬
ritas pͥncipum. qd̃ scõꝵ religio. quod eccłie rom̃ pͥuilegia dura¬
turo in perpetuum anatbemate firmauerunt. Quod si totum
a discretione ur̃a non poterit impetrare: archidiaconatus sal¬
tem ad scłares studebit reuocare ꝑsõas scilicet ut habeat carna¬
lis affectio quod nepotibus tribuat ⁊ propinquis. S hunc ip̃m
pietatis sp̃e palliabit affectum. dict᷑us eccłiam illam idoneas ñ
habere ꝑsonas que talib suffic̾e ꝓbentur officiis. tanquam si
ctoris. aut scĩ nufi uel aliis similib ꝑsone non possint aucto¬
ritate ur̃a ad hec officia dispensanda tͣnsferri. & ego quid̃
eccłie illius archidiaconꝰ extiti. ipsiusq beneficiis educatus

Expanded text:
qui ad præsens, Domino permittente, successit, detestabilem concepisse præqui ad præsens, Domino permittente, successit, detestabilem concepisse prædicatur affectum, scilicet plantationem hanc penitus evellendi, destruendique bonum, quod fidelium devotio, quod auctoritas principum, quod sanctorum religio, quod ecclesiæ Romanæ privilegia duraturo in perpetuum anathemate firmaverunt. Quod si totum a discretione vestra non poterit impetrare, archidiaconatus saltem ad sæculares studebit revocare personas, scilicet ut habeat carnalis affectio quod nepotibus tribuat et propinquis. Sed hunc ipsum pietatis specie palliabit affectum ; dicturus ecclesiam illam idoneas non habere personas, quæ talibus sufficere probentur officiis, tanquam si ctoris, aut sancti Rufi, vel aliis similibus personæ non possint auctoritate vestra ad hæc officia dispensanda transferri. Et ego quidem ecclesiæ illius archidiaconus extiti, ipsiusque beneficiis educatus
Abbreviated transcription (Latin):
posset oriri scłaritatis in posterum reuocande susꝑicio.⁊ qi
potior fructus poterat de regularium administratione spera¬
ri: statutum esti ⁊ Rom̃ eccł̃ie nichilomimis auctoritate fir¬
matum. quod in regulares ꝑsonas sicut p̾bende: ita ⁊ archidi¬
onatus. ⁊ omnium rerum tam potestas quam administra¬
tio conferretur: ita ni mirum ut omnes obuentiones de¬
berent in cõmune referri. ne. cupiditati: daretur occasio. si eas
liceret priuatis usibus applicare. Quod ad eo uerum est ut
defuncto sepedicto ep̃o. eum qui successit ep̃ari eceła rom̃
nulla ratione ꝑmiserit: donec eundem ordinem in propria
persona ꝓfessus est.⁊ quod ip̃m in eccłia fide bona seruaret: ui¬
ramento corpaliter interueniente firmauit. Cantus siquidẽ
fauor religionis extitit apud eam. ne statue auree qd̾ absit
caput eneum ipsius opificio diceret᷑ affixum. Uerum ep̃c iste

Expanded text:
posset oriri sæcularitatis in posterum revocandæ suspicio, et quia posset oriri sæcularitatis in posterum revocandæ suspicio, et quia potior fructus poterat de regularium administratione sperari, statutum est et Romanæ ecclesiæ nihilominus auctoritate firmatum, quod in regulares personas sicut præbendæ, ita et archidiaconatus, et omnium rerum tam potestas quam administratio conferretur ; ita nimirum, ut omnes obventiones deberent in commune referri, ne cupiditati daretur occasio, si eas liceret privatis usibus applicare. Quod adeo verum est, ut defuncto sæpe dicto episcopo, eum qui successit episcopari ecclesia Romana nulla ratioue permiserit, donec eumdem ordinem in propria persona professus est, et quod ipsum in ecclesia fide bona servaret, juramento corporaliter interveniente firmavit. Tantus siquidem favor religionis extitit apud eam, ne statuæ aureæ, quod absit, caput æneum ipsius opificio diceretur affixum. Verum episcopus iste
Abbreviated transcription (Latin):
cui nec scltas magnificentiam colłet: nec magnificentia san¬
ctitatem. Quod bonum ap̃decessorib urĩs iuiris apłicis. hono¬
rio pͥmum. pot modum innocentio deniq eugenio ⁊ adriano
ceptum est ⁊ firmatum. p̾cedente siquidem gloriossimi angł reg̾.
galis ualit᷑o in perpetuum munimine roborauit. Cumq res
hec a predicto uiro religiossissimo honorio traxiss initium: ab
irreparabili uiro. Innoc̾ meruit incrementum: cuiꝰ auctorita¬
te predictus ep̃s electas ab eccł̃ia scĩ uictoris par̾. ꝑsonas accepit.
quarum scitas ⁊ prudentia suis meritis tante rei posset initia
consecrare. Luoꝵ studiis tantum inter uarias tribulationes
scm̃ opus excreuit: ut inter om̃s gallicanas eccłia illaceꝑit de
nobliorib alius ordinis estimari: siqͥs circa eos hospitalitatĩ gra¬
tiam uel ordinis uellet attendere disciplinam. Porro ne qua

Expanded text:
cui nec sanctitas magnificentiam tolleret, nec magnificentia sancui nec sanctitas magnificentiam tolleret, nec magnificentia sanctitatem. Quod bonum a prædecessoribus vestris viris apostolicis, Honorio primum, postmodum Innocentio, denique Eugenio et Adriano cœptum est et firmatum ; præcedente siquidem gloriosissimi regis Anggalis valituro in perpetuum munimine roboravit. Cumque res hæc a prædicto viro religiosissimo Honorio traxisset initium, ab irreparabili viro Innocentio meruit incrementum, cujus auctoritate prædictus episcopus electas ab ecclesia S. Victoris Parisiensis personas accepit, quarum sanctitas et prudentia suis meritis tantæ rei posset initia consecrare. Quorum studiis tantum inter varias tribulationes sanctum opus excrevit, ut inter omnes Gallicanas ecclesia illa cœperit de nobilioribus illius ordinis æstimari, si quis circa eos hospitalitatis gratiam, vel ordinis vellet attendere disciplinam. Porro ne qua
Abbreviated transcription (Latin):
utile. ut ipsum usq ad nr̃m detineatis aduentum. quia auun¬
culũ eius. ⁊ ip̃m in ꝑsonã urãm ⁊ statum tocius eccłie grauissi¬
me deliquisse manifesta uob̾ u̾itate constabit. Ad eiundem.
st quiddã in quo maiestatis apud uos reus inueniar. ni¬
si urãm fidelib indiciis p̾muniero scĩtatem. Habuit ec
sed artius grã beneficientie liberalis astrinxit. hic cum predi-¬
ctam eccłiam suscepisset: magnam temporalib curam maio¬
rem sp̃ualib homo sc̃s impendit. Ipsam igitur thesauris or¬
natam instructam edificiis possessionib reddidit ampliatã:
adeo qd̵ pro.xiii. canonicis quos scłares appellant ipsisq pau¬
perib moriens ibidem . xxui. canonicos regulares cum omi
edificioꝵ sufficientia ⁊ reddituum copia dereliquit. Qumq¬
E
cam in temporalibus nobilem reddiss: in sp̃ualibus semꝑ nobili¬
orem studuit exhibere. uir magnificuis ⁊ omni scĩtate laudabił.

Expanded text:
utile ut ipsum usque ad nostrum detineatis adventum, quia avunutile ut ipsum usque ad nostrum detineatis adventum, quia avunculum ejus et ipsum in personam vestram et statum totius Ecclesiae gravissime deliquisse manifesta vobis veritate constabit. XXXI. st quiddam in quo majestatis apud vos reus inveniar, nisi vestram fidelibus indiciis præmuniero sanctitatem. Habuit eccsed arctius gratia beneficentiæ liberalis astrinxit. Hic cum prædictam ecelesiam suscepisset, magnam temporalibus curam, majorem spiritualibus homo sanctus impendit. Ipsam igitur thesauris ornatam, instructam ædificiis, possessionibus reddidit ampliatam, adeo quod pro XIII canonicis, quos sæculares appellant, ipsisque pauperibus, moriens ibidem XXXVI canonicos regulares cum omni ædificiorum sufficientia et reddituum copia dereliquit. Cumque am in temporalibus nobilem reddidisset, in spiritualibus semper nobiliorem studuit exhibere vir magnificus, et omni sanctitate laudabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ctos u̾titur facilitate remisi. Uerum ioħs cum hinc inde ratio¬
nib diligenter auditis contrariam sententiam reportasset:
ad solatium confusionis sue magis quam ad cause remedium
sedem apłicam ad kl̃. februar appellauit. licet de medio om̃em
appellandi licenciam eo qͦd ipse a uob̃ reportauerat oraculo su¬
stulisset. Cum itaq rebus iudicatis standum sit. p̾sertim ubi
nulla possunt appellatione suspendi certum est quia ad refrica¬
tionem rei iudicate nulla me neccessitatis trahit instantia. s
optatam duxi de appellatione materiam ne urãm scilicet
uiderer reuerentiam neglexisse. si prouocatus ad urãm p̾¬
sentiam non uenissem. Cet̾m quia tot ꝑicula falłe temera¬
ria festinatione non possum: oportebit me fortassis ad com¬
planandos tͣnsitus ⁊ p̾parationem securitatis spatiosum tem¬
pus impencłe. Ideoq si iħs ille p̾uenerit bonum uobis erit et

Expanded text:
ctos vertitur, facilitate remisi. Verum Joannes, cum hinc inde ratioctos vertitur, facilitate remisi. Verum Joannes, cum hinc inde rationibus diligenter auditis contrariam sententiam reportasset, ad solatium confusionis suae magis quam ad causae remedium sedem apostolicam ad Kal. Februar. appellavit, licet de melio omnem appellandi licentiam, eo quod ipse a vobis reportaverat oraculo, sustulisset. Cum itaque rebus judicatis standum sit, praesertim ubi nulla possunt appellatione suspendi, certum est quia ad refricationem rei judicatae nulla me necessitatis trahit instantia, sed optatam duxi de appellatione materiam, ne vestram scilicet viderer reverentiam neglexisse, si provocatus ad vestram praesentiam non venissem. Caeterum quia tot pericula fallere temeraria festinatione non possum, oportebit me fortassis ad complanandos transitus et praeparationem securitatis spatiosum tempus impendere. Ideoque si Joannes ille praevenerit, bonum vobis erit et
Abbreviated transcription (Latin):
bat. nec abicienda nidebatur occasio que tanto desiderio quere¬
batur. Uenio inquam non insidias hostium. non itiner̃ diffi¬
cultates. non aeris intemꝑiem. ñ iniurias maris attendens.
ea certe fiducia qm̃ merita ur̃a p̾cedent faciem meam.⁊ deo
uolente de omnibus locis obstantia quelibet amouebunt. In¬
terim indicandum uobis censui composite neccessitatis astu¬
ciam. que me a regiis occuꝑationibus reddit absolutũ. Repor¬
ceñ. ⁊ abrinc̾ epõs litteras a sede ur̃a suꝑ quibusdam causis
aduersus me absq omni appellationis remedio terminan¬
monias quas habebat refutauit inmanibus iudicum.⁊ qd̾
eas ad u̾sum me deinceps non moueret: fide corporaliter int̾¬
ueniente firmauit. Ego autem ei eoꝵ intercessione gratiã
reddidi. ⁊ licet ingratus manifestusq calumpniator in omnibus
appareret: delictum omne ea que płm q inter neccessitudine iun¬

Expanded text:
bat, nec abjicienda videbatur occasio, quae tanto desiderio quaerebat, nec abjicienda videbatur occasio, quae tanto desiderio quaerebatur. Venio, inquam, non insidias hostium, non itineris difficultates, non aeris intemperiem, non injurias maris attendens, ea certe fiducia, quoniam merita vestra praecedent faciem meam, et, Deo volente, de omnibus locis obstantia quaelibet amovebunt. Interim indicandum vobis censui compositae necessitatis astutiam, quae me a regiis occupationibus reddidit absolutum. Reporensem episcopos litteras a sede vestra, super quibusdam causis adversus me absque omni appellationis remedio terminanmonias quas habebat refutavit in manibus judicum, et quod eas adversum me deinceps non moveret fide corporaliter interveniente firmavit. Ego autem ei eorum intercessione gratiam reddidi, et, licet ingratus manifestusque calumniator in omnibus appareret, delictum omne ea quae plurimum inter necessitudine jun
Abbreviated transcription (Latin):
dantis assumꝑseram. ut impetrata potius quam miuncta lega¬
tio uideretur. Nunc autem compositis omnibus non misus s
fola deuotione ductus aduenio. ad exhibendũ beneplacito dñi
mei corpꝰ ⁊ sp̃m. adimpendendas utilitatibus nrĩs omnes tan¬
quam ex debito peculii facultates. At tñ ut ueniam oportuit
me causas quasi neccessitatis inquirere. quia nequaquã michi
patuiss eggressus. nisi aliqua crederer importunitate ccim¬
pelli. Cum enim principi nr̃a semper sit officiosa p̾sent᷑a:
non tam me deuotioni mee morẽ gerere quam ad publicas
utilitates ⁊ sua uellet obsequia retinere. Cum autem uenero
facie ctimparebit. quid asscribi deuotioni. quid neccessitati de¬
beat imputari. Nenio gͥ non ex animo quidem s tamen uer¬
bo tenus impetrata licentia: noluiq mͥ de silentio ipsuis fac̾e
questionem. qm̃ ⁊ si ñ facies ocłis. uotis tamen oratio responde¬

Expanded text:
dantis assumpseram, ut impetrata potius quam injuncta legadantis assumpseram, ut impetrata potius quam injuncta legatio videretur. Nunc autem compositis omnibus non missus, sed sola devotione ductus, advenio ad exhibendum bene placito domini mei corpus et spiritum, ad impendendas utilitatibus vestris omnes, tanquam ex debito, peculii facultates. Attamen, ut veniam, oportuit me causas quasi necessitatis inquirere, quia nequaquam mihi patuisset egressus, nisi aliqua crederer importunitate compelli. Cum enim principi nostra semper sit officiosa praesentia, non tam me devotioni meae morem gerere, quam ad publicas utilitates et sua vellet obsequia retinere. Cum autem venero, facile comparebit quid ascribi devotioni, quid necessitati debeat imputari. Venio igitur, non ex animo quidem, sed tamen verbo tenus impetrata licentia, si nolui mihi de silentio ipsius facere quaestionem, quoniam etsi non facies oculis, votis tamen oratio responde
Abbreviated transcription (Latin):
pensat. hic certe zelus eoꝵ. hec fuit dispensationis indentio. ꝙͣ
ñ ultronea uoluntas obtulit. s importunitas neccessitatis
extorsit. qm si ea die sermo ñ fuiss asũmatus in bonum: ꝓ¬
culdubio fratres u̾ri repulsam diutinam uel ꝑhennem sub
dilationis imagine reportassent:. Ad dnm̃ Papam Alex.¬
temporibus multis artibus exquisita. uidendi scilicet
faciem d̃ñi mei ⁊ matrem meam scãm Romanam eccł̃iam ui¬
sitandi. Iocundum est me quibuslibet offerre pericuł quibus¬
libet inferre laboribus ut merear aliquando frui desiderato ur̃e
serenitatis aspetu. & iocundo sacri sermonis alloqͥo recreari. Iturꝰ
alia uice fueram destinandꝰ apͥncipe. s importuna me bellors
em̾gentium retraxit inuidia. quibꝰ transigendis studium
diligentie mee cum neccessitas eccłie tum rei publice reqͥrebat
utilitas. Quod siquidem iter desid̃io niagis quã imꝑio man¬

Expanded text:
pensat. Hic certe zelus eorum, haec fuit dispensationis intentio, quam pensat. Hic certe zelus eorum, haec fuit dispensationis intentio, quam non ultronea voluntas obtulit, sed importunitas necessitatis extorsit, quoniam, si ea die sermo non fuisset consummatus in bonum, procul dubio fratres vestri repulsam diutinam vel perennem sub dilationis imagine reportassent. XXV. AD HENtemporibus, multis artibus exquisita, videndi scilicet faciem domini mei, et matrem meam sanctam Romanam Ecclesiam visitandi. Jocundum est me quibuslibet offerre periculis, quibuslibet inferre laboribus, ut merear aliquando frui desiderato vestrae serenitatis aspectu et jocundo sacri sermonis alloquio recreari. Iturus alia vice fueram destinandus a principe, sed importuna me bellorum emergentium retraxit invidia, quibus transigendis studium diligentiae meae, cum necessitas Ecclesiae, tum reipublicae requirebat utilitas. Quod siquidem iter desiderio magis quam imperio man
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod ipsius ei sententia predictasset. Preualuerat itaq con¬
silium dilationis. ut quanto spatiosius: tanto utilius utriq re¬
gi posset esse consultum. aq interim aliqua possent de ipsis e¬
uentib auspicari. Quia gͥ de arbitrio regis angł tota causa pen¬
debat: exaudiendus erat potius quam seueritatis alicuius au¬
steritate terrendus. de cuius simplici fauore in momento: fran
cepistis .. S ⁊ unde quis orituram super eo presumpsiss of¬
fensam qd̾ ab initio ꝓ bono pacis scripto etiam interuenien¬
te regum scĩtas. religio p̾sulum. principũ fides. populi con¬
gratulatio deuota firmauit. nec rei efficientiam ctimmnuni¬
bus regulis sed quod magis accelerari posset ecclesiastice potius
indulgentie destinauit: Quod si de indulgentia contra easdẽ
regulas constat esse delictum: nichil tamen criminis interces¬
sit. uulnusq modicum cotius operis sanitas asseruata cum¬

Expanded text:
nisi quod ipsius ei sententia praedictasset. Praevaluerat itaque connisi quod ipsius ei sententia praedictasset. Praevaluerat itaque consilium dilationis, ut quanto spatiosius, tanto utilius utrique regi posset esse consultum, atque interim aliqua possent de ipsis eventibus auspicari. Quia igitur de arbitrio regis Anglorum tota causa pendebat, exaudiendus erat potius quam severitatis alicujus austeritate terrendus, de cujus simplici favore in momento Francocoepistis. Sed et unde quis orituram super eo praesumpsisset offensam, quod ab initio pro bono pacis scripto etiam interveniente, regum sanctitas, religio praesulum, principum fides, populi congratulatio devota firmavit; nec rei efficientiam communibus regulis, sed quod magis accelerari posset, ecclesiasticae potius indulgentiae destinavit. Quod si quid de indulgentia contra easdem regulas constat esse delictum, nihil tamen criminis intercessit, vulnusque modicum totius operis sanitas asservata com
Abbreviated transcription (Latin):
ritate nimie festinationis inuolui. quos securus illesos sola po¬
terat expectatio conseruare: Rom̃ eccł̃iam semꝑ onerosam exti¬
tisse principibus iugum aliquando data occasione ponendũ.
donec cupiditatis penas ambitio detestanda luiss. Soluendum
morte alterutrius questionis incertũ. atq interim posse reli¬
gionem episcopoꝵ per singula regna sufficẽ. donec diuina
uoluntas signis euidentiorib appareret. Accedebat legatoꝵ
dari uidebatur de modica dilatione triumphus. si fratres u̾r̾os. uel
ad modicum tempus quelibet occasio suspendisset. Preterea cum
animos regum in fauorem dñi nr̃i omnium conscientia credẽt
inclinatos: in partem imꝑatoris cessisse dilatione p̾stita crederen¬
tur. ⁊ paulominus detrimenti suspicio quam noticia forte ue¬
ritatis afferret. S ⁊ rex francoꝵ rei diffinitionem regiangł. uo
luntati commiserat. nichil se facturum publice contestatus.

Expanded text:
ritate nimiae festinationis involvi quos securius illaesos sola poritate nimiae festinationis involvi quos securius illaesos sola poterat exspectatio conservare, Romanam Ecclesiam semper onerosam exstitisse principibus, jugum aliquando data occasione ponendum, donec cupiditatis poenas ambitio detestanda luisset, solvendum morte alterutrius quaestionis incertum, atque interim posse religionem episcoporum per singula regna sufficere, donec divina voluntas signis evidentioribus appareret. Accedebat legatorum antia, quibus dari videbatur de modica dilatione triumphus, si fratres vestros vel ad modicum tempus quaelibet occasio suspendisset. Praeterea, cum animos regum in favorem domini nostri omnium conscientia crederet inclinatos, in partes imperatoris cessisse dilatione praestita crederentur, et paulo minus detrimenti suspicio quam notitia forte veritatis afferret. Sed et rex Francorum rei diffinitionem regis Anglorum voluntati commiserat, nihil se facturum publice contestatus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem seueritatis principes expauescunt. Ad summã tanta omne
opus suum mansuetudine temꝑant: ut neq seueritas discipli¬
ne peat ⁊ in omni parte sct̃ romane eccł̃ie grã conualescat. Porro
suꝑ facto illo in quo regem francoꝵ aduersus eos scandalitatum
audistis prorsus excusabiles sine omni dubitatione credatis. quia
nunquam consensum dispensationis illius ꝑtrahi potuissent.
nisi eos in expugnabilis neccessitas ⁊ inestimabile bonum recõ¬
pensationis illico ꝓuenture traxiss. Conuenerant siqͥdẽ ex man¬
dato regum uenerabileᷤᷤ de regno utriusq persone. ut de rom̾
ne ꝓsequentes. qm̃ apud plerosq fauor iniquitatis conualuerat.
adeo ut qui manifeste repudiũ: ueritatis sugg̾e non audebãt:
differendũ potius scłari quadam astutia predicarent. Euentũ
scilicet rei dubie potius expectandum: quam subiciendam fortu¬
itis casib tantoꝵ principium maiestatem. Non oport̾e eos teme¬

Expanded text:
tem severitatis principes expavescunt. Ad summam, tanta omne tem severitatis principes expavescunt. Ad summam, tanta omne opus suum mansuetudine temperant, ut neque severitas disciplinae pereat, et in omni parte sanctae Romanae Ecclesiae gratia convalescat. Porro per facto illo, in quo regem Francorum adversus eos scandalizatum audistis, prorsus excusabiles sine omni dubitatione credatis, quia nunquam ad consensum dispensationis illius pertrahi potuissent, nisi eos inexpugnabilis necessitas, et inaestimabile bonum recompensationis illico proventurae traxisset. Convenerant siquidem ex mandato regum venerabiles de regno utriusque personae, ut de Romani ne, prosequentes, quoniam apud plerosque favor iniquitatis convaluerat, adeo ut qui manifestae repudium veritatis suggerere non audebant, differendum potius saeculari quadam astutia praedicarent, eventum scilicet rei dubiae potius exspectandum quam subjiciendam fortuitis casibus tantorum principum majestatem, non oportere eos teme
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ spacia disiungant: caritas semꝑ indiuisa coniungit. quos
unus sp̃c una fides. una confessio dirigit ad salutem. In hac decre¬
uimus uobiscũ constantia ꝑmanere: in hac uobiscum uiuen dum
est. in hac cum uoluntas diuina decreuerit moriendum. qͥa
neq mors. neq uita. neq aliquid unquam ab huius nos senten¬
tie professione se uinget. Interim si dñõ nr̃o ⁊ uobis nr̃am non
possumus p̾sentiam ex hib̾e: aliqua tamen ex parte supplet
deuotio caritatis absentiam. qm uenerabilibus patribus nr̃is
sedis apostolice legatis assistimus. cum eis toto studio sc̃e rom̾
eccłie utilitatibus insistentes. In quibs tanta refulget apłice scĩta¬
tis ⁊ doctrine ꝑfectio: ut eis plus gratie merita contrahant:
quam terroris reuerentia discipline. Hiri sunt quoꝵ scĩtatem mi¬
ratur populus. sapientiã clerus usquequaq collaudat. ad uirtu¬

Expanded text:
locorum spatia disjungant, charitas semper indivisa conjungit quos locorum spatia disjungant, charitas semper indivisa conjungit quos unus spiritus, una fides, una confessio dirigit ad salutem. In hac decrevimus vobiscum constantia permanere, in hac vobiscum vivendum est, in hac, cum voluntas divina decreverit, moriendum, quia neque mors, neque vita, neque aliquid unquam ab hujus nos sententiae professione sejunget. Interim si domino nostro et vobis nostram non possimus praesentiam exhibere, aliqua tamen ex parte supplet devotio charitatis absentiam, quoniam venerabilibus Patribus nostris sedis apostolicae legatis assistimus, cum eis toto studio sanctae Romanae Ecclesiae utilitatibus insistentes. In quibus tanta refulget apostolicae sanctitatis et doctrinae perfectio, ut eis plus gratiae merita contrahant quam terroris reverentia disciplinae. Viri sunt, quorum sanctitatem miratur populus, sapientiam clerus usquequaque collaudat; ad virtu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi et patresinei magna uos conuenit exultatione gaudere. qd̃
de omni carne singulariter estis adhoc tempus electi. ꝑ quos
fidei ueritas. per quos forma iusticie. ꝑ quos eccł̃ie libertas incon¬
uulsa seruetur. Quod enim nos in hac uob̾cũ unitate consisti¬
mus. quod hereticam prauitatem cum suo detestamur aucto¬
re. uoħ debet᷑ gratia qui cepistis. a quib nos auctoritatem duxi-¬
mus ⁊ exemplum. Ipsi itaq duces nr̃i. ipsi reuera de fortissimis
israhel. quib lectulus salomonis datus est. propter timores no¬
cturnos sideb excubiis ambiendus. Aduos uelut ad lucernã
suꝑ candelabrum positam orientalis pariter ⁊ occidentalis concur-¬
rit ecclesia. s ad insulas que ꝓcul sunt sonus ueritatis exiuit. a
quibus tanquam a finibus terre pleriq iam per discrimina mul¬
ta uenerunt audire sapientiam salomonis. Licet enim nos plurima

Expanded text:
domini et patres mei, magna vos convenit exsultatione gaudere, quod domini et patres mei, magna vos convenit exsultatione gaudere, quod de omni carne singulariter estis ad hoc tempus electi, per quos fidei veritas, per quos forma justitiae, per quos Ecclesiae libertas inconvulsa servetur. Quod enim nos in hac vobiscum unitate consistimus, quod haereticam pravitatem cum suo detestamur auctore, vobis debetur gratia qui coepistis, a quibus nos auctoritatem duximus et exemplum. Ipsi itaque duces nostri, ipsi revera de fortissimis Israel estis, quibus lectulus Salomonis datus est, propter timores nocturnos fidelibus excubiis ambiendus . Ad vos, velut ad lucernam super candelabrum positam , Orientalis pariter et Occidentalis concurrit Ecclesia, sed ad insulas quae procul sunt, sonus veritatis exivit, a quibus, tanquam a finibus terrae , plerique jam per discrimina multa venerunt audire sapientiam Salomonis . Licet enim nos plurima