comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tare nos uidetis in ma¬
nib iam multa audi¬
uit haritas ur̃a. que
deo donante sicut:
potuimus disputauimus: comendantes
uobis maxime istũ euangelistam. de dnĩ
diuinitate. scđmquã equalis est patri. &
filius unicus dei. loqui elegisse: et ꝓpt̾ea
aquilȩ comꝑatum. Nulla quippe auis
dine subsequuntur. sicut ea dñs ꝑtracta¬
ri donauerit. intentissime audite. Loqͥu-¬
ti sumus uobis de p̃cedenti lectione: insi¬
nuantes quomͦ intelligatur pater uerax.
filius ueritas. Cum autem dirisset dñs
iħc. uerax ẽ qui me misit: non intellexe¬
runt iudei qđ de patre illis diceret &
ait illis quoꝰmodo cum legeretur au¬
distis. Cum exaltaueritis filium homi-¬
nis. tunc cognoscetis quia ego sum. et
ame ipso facio nicħ: s sic̃ docuit me pat̾ hec
loquor: Qdẽ hoc ł lichil enim aliud iuds
dixisse: nisi eos post passionem suan.
nituros quis eẽt ł culdubio ergo iuat¬
bat ibi aliquos. quos ipse nouerat qus
ipse cum ceteris suis scis ante constic¬

Expanded text:
tare nos videtis in manibus, jam multa audivit Charitas vestra, quae Deo donante sicut potuimus disputavimus, commendantes vobis maxime istum evangelistam de Domini divinitate, secundum quam aequalis est Patri et Filius unicus Dei, loqui elegisse, et propterea aquilae comparatum: nulla quippe avis dine subsequuntur, sicut ea Dominus tractare donaverit, intentissime audite. 2. Locuti sumus vobis de praecedenti lectione, insinuantes quomodo intelligatur Pater verax, Filius veritas. Cum autem dixisset Dominus Jesus, Verax est qui me misit , non intellexerunt Judaei quod de Patre illis diceret. Et ait illis quod modo cum legeretur audistis: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoa meipso facio nihil, sed sicut me docuit Pater, haec loquor. Quid est hoc? Nihil enim aliud videtur dixisse, nisi eos post passionem suam cognituros, quis esset. Procul dubio ergo videbat ibi aliquos, quos ipse noverat, quos ipse cum caeteris sanctis suis ante mundi co
Abbreviated transcription (Latin):
quia tues uita. credidi quia qui cre¬
dit in de. et si moriatur uiuet : Et qui
uiuit et credit in te. non morietur in
eternum. et cum hoc dixisset: abiit
et uocauit mariam sororem suam.
silentio dicens. Magister adest: et uo

Expanded text:
quia tu es vita; credidi quia qui crequia tu es vita; credidi quia qui credit in te, etsi moriatur, vivet; et qui vivit et credit in te, non morietur in aeternum. 16. Et cum haec dixisset, abiit, et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens: Mag
Abbreviated transcription (Latin):
mus et hoc. quia si non credis. et si ui¬
uis: mortuus es. Cuidam dns differẽ¬
ti sequi eum. et dicenti eam prius et¬
sepeliam patrem meum: sine inquit
mortuos sepelire mortuos suos: tuue¬
ni sequere me. Erat ibi mortuus sepe¬
liendꝰ : erant ibi et mortui mortuũ
sepulturi. Ille mortuus in carne. illi
in anima. Unde mors in anima : Quia
Quia non est ibi anima. Ergo qnime
carne. uiuet in anima: donec resur¬
gat et caro numquã postea moritura:
hoc est qui credit in me. licet moriat᷑
uiuet: et omnis qui uiuit incarne et
credit in me. et si moriatur ad tempꝰ.
ꝓpter mortem carnis: non morietur
in eternũ ꝓpter uitam sp̃c. et inmor¬
talitatẽ resurrectionis. hoc est quod
ait & omnis qui uiuit et credit in me.
non moriet᷑ in eternum. Credis hoc:
Ait illi. Utiq dnẽ. Ego credidi quia
tu es xp̃e filius dei. qui in hunc mun-¬
dum uenisti. Quando hoc credidi: Cre¬
didi quia tues resurrectio. credidi

Expanded text:
mus et hoc, quia si non credis, etsi vimus et hoc, quia si non credis, etsi vivis, mortuus es. Cuidam Dominus differenti sequi eum, et dicenti, Eam prius sepelire patrem meum: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos; tu veni, sequere me . Erat ibi mortuus sepeliendus, erant ibi et mortui mortuum sepulturi: ille mortuus in carne, illi in anima. Unde quia ibi non est in anima. Ergo animae carne, vivet in anima, donec resurgat caro, nunquam postea moritura. Hoc est, Qui credit in me, licet moriatur, vivet: et omnis qui vivit in carne, et credit in me, etsi moriatur ad tempus propter mortem carnis, non morietur in aeternum propter vitam spiritus, et immortalitatem resurrectionis. Hoc est quod ait: Et omnis quum. Credis hoc? Ait illi: Utique, Domine, ego credidi, quia tu es Christus Filius Dei, qui in mundum venisti. Quando hoc credidi, credidi quia tu es resurrectio, credidi
Abbreviated transcription (Latin):
forte audiunt me quidam: quib dici¬
tuiz nolite mebriari uino in quo est¬
omnis luxuria dicunt non possumꝰ.
Forte audiunt me aliqui. immundi.
lasciuiis et flagiciis inquinati: quib
dicitur nolite hoc facere: ne ꝑcatis:
& respondent: non possumus tollia
consuetudine nr̃a. O dnẽ. istos resusci¬
ta. Ego sum inquit resurrectio et ui¬
ta: Ideo resurrectio: quia uita. Qui
credit ni me: etiã si mortuus fuerit
unuet. Et omnis qui uiuit et credit
m me. non morietur in eternũ. Quid
est hoc. Qui credit in me. etiam si mortu¬
us fui̾t uiuet: sicut lazarus mortuus ẽ:
uuet. quia non est deus mortuorũ
s uiuoꝵ. de olim mortuispatͥh. hocẽ. de
abraham. de ysaac de iacob: tale res¬
ponsum iudcis dedit. E go sum deus
abraham. et deus ysaac. et deus iacob
non est deus mortuoꝵ. s uiuoꝵ. om̃s
enim illi uiuunt. Crede ergo: et si mor¬
tuus fucris uiues. Si autem non cre¬
dis: et cum uiuis mortuus es. ꝓbe¬

Expanded text:
Forte audiunt me quidam, quibus diciForte audiunt me quidam, quibus dicitur, Nolite inebriari vino in quo est luxuria : dicunt, Non possumus. Forte audiunt me aliqui immundi, lasciviis et flagitiis inquinati, quibus dicitur, Nolite hoc facere, ne pereatis: et respondent, Non possumus tolli a consuetudine nostra. O Domine, istos resuscita. Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita. 15. Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum. « Quid est hoc? Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet: sicut Lazarus mortuus est, et vivit; quia non est Deus mortuorum, sed vivorum. De olim mortuis patribus, hoc est, de Abraham, de Isaac, de Jacob, tale responsum Judaeis dedit. Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, non est Deus mortuorum, sed vivorum: omnes enim illi vivunt . Crede ergo; et si mortuus fueris, vives: si autem non credis; et cum vivis, mortuus es. Probe
Abbreviated transcription (Latin):
duẽ si fuisses hic: fr̃ meus non fuisset
mortuus. S et nunc scio: quia quec̃q
poposceris adeo. dabit tibi deus. Non
dixit ei s & modo rogo deut resuscites
frem meũ. Unde eni sciebat si frĩcĩ.
utile resurgere fuerat: hoc tantũ
dixit. Scio quia potes: si uis facis. U¬
trum autẽ. facias: iudicii tui est. non
p̃sumptionis mee. S et nunc scio. quia
ambiguum fuit. Non enim ait modo
resuscito frẽm tuum: s resurget frat̃
tuus. dicit ei martha. Scio quia resur¬
get in resurrectione: in nouissuna die
De illa resurrectione secura sum: de
hac incerta sum. dicit ei ihc Ego sum
resurrectio. dicis resurget fr̃ meus.
in nouissima die: uerum ẽ. S: ꝑ quem
tunc resurget. potest et modo: quia
ego sum inquit resurrectio et uita
Audite fr̃s: audite quid dicat. Certe
tota expectatio erat circum stantiũ.
ut reuiuisceret lazarus unus mortu¬
us quatriduanus. Audiamus et re¬
surgamus. Quam multi sunt in hoc po¬
pulo: quos p̃init consuetudnus moles.

Expanded text:
e, si fuisses hic, frater meus non esset mortuus. Sed et nunc scio quia quaecunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Non dixit: Sed et modo rogo te, ut suscites fratrem meum. Unde enim sciebat, si fratri ejus resurgere utile foret? Hoc tantum dixit: Scio quia potes. Si vis, facis. Utrum autem facias judicii tui est, non praesumptionis meae. Sed et nunc scio quia ambiguum fuit. Non enim ait, Modo resuscito fratrem tuum; sed, Resurget frater tuus. Dicit ei Martha: Scio quia resurget in resurrectione, in novissima die. De illa resurrectione secura sum, de hac incerta sum. Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio. Dicis, Resurget frater meus in novissima die: verum est; sed per quem tunc resurget, potest et modo, quia Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Audite, fratres, audite quid dicat. Certe tota exspectatio erat circumstantium ut revivisceret Lazarus, unus mortuus quatriduanus: audiamus, et resurgamus. Quam multi sunt in hoc populo, quos premit consuetudinis moles!
Abbreviated transcription (Latin):
plo. in porticu salomonis. Circumdee¬
runt ergo cum iudei: et dicebant e
Quousq̃ animam nram tollis: Situ
es xp̃c. dic nobis palam. Non ueritatĩ
desiderabant: s calumpniam p̃para¬
bant. Hyemps erat: et frigidi erant: ad
illum enim ignem diuinum accede
pigri erant: s accedere est credere.
eredit accedit: qui negat recedit. Pon
mouetur anima pedib s affectib fr¬
guerant a diligendi caritate. it ar¬
elebãt nocẽdi cupiditatel onge aberant et
ibi erant. Non accedebant credendo.
et premebant ꝑsequendo. Querebant
audire a dnõ ego sum xpc̃: et fortas¬
se de xp̃o scdm hominẽ sapiebant. p̃
gelio nec heretici intelligunt: quanto
minus iudei quandiu uelamen est
suꝑ cor eoꝵ. deniq quodam loco scies
homo erat. non scđm id quod deus
etiam assumpto homine ꝑmanebat.
ait illis. Quid uob̃ uidetur de xp̃o.
cuius filius est: Responderunt scdm
opinationem suam. dauid. Sic enini
legerant. et hoc solum tenebant: quia

Expanded text:
monis. Circumdederunt ergo eum Judaei, et dicebant ei: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est credere: qui credit, accedit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaerebant audire a Domino, Ego sum Christus: et fortasse de Christo secundum hominem sapiebant. Praangelio nec haeretici intelligunt; quanto minus Judaei, quamdiu velamen est super cor eorum ? Denique quodam loco scienshomo erat, non secundum id quod Deus etiam assumpto homine permanebat, ait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ergo die cogitauerunt: ut interfice¬
rent eum. Ihc ergo iam non palam
ambulabat apud iudeos: s abiit in
regionẽ iuxta desertum in ciuitatẽ
que dicitur effrem. et ibi morabatur
cumt discipulis suis. Non quia poten¬
tia eius defecerat. in qua utiq si uel¬
let et palam cum iudeis conuersaret᷑
et nichil ei facerent. s in hominis in¬
firmitate. uiuendi exemplum disci¬
pulis demõstrabat: in quo appareret¬
non cẽ peceatum. si fideles eius qui fĩ
membra tius. oculis ꝑsequentiũ se suos¬
herent. et furorem s̃celeratorum latero
potius deunderent. quam se offeltioo
magis accenderent.rnd

Expanded text:
ergo die cogitaverunt ut interficeergo die cogitaverunt ut interficerent eum. Jesus ergo jam non palam ambulabat apud Judaeos, sed abiit in regionem juxta desertum, in civitatem quae dicitur Ephrem, et ibi mocum discipulis suis. Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique, si vellet, et palam cum Judaeis conversaretur, et nihil ei facerent. Sed in hominis infirmitate, vivendi exemplum discipulis demonon esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus, oculis persequentium se subtraherent, et furorem sceleratorum latendo potius devitarent, quam se offerendo magis accenderent.
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotio fungeret᷑mordine incissue añ deũ
scd̾m consuetudinẽ sac̾docii sorte exiit ut in¬
censum poneret ingressus in templũ
dnĩ. hinc apparet plures eos fuisse et
uices suas habuisse. Nam incensum
non licebat ponere. nisi summo sacer¬
doti. Et forte etiam plures unũ an¬
num administrabant. quib alio an¬
no alii succedebant. ex quib sorte
exiebat qui incensum poneret. Qd
est ergo quod ꝓpħauit cayphas:
Quia iħc moriturus erat ꝓgente.¬
Et non tantum ꝓ gente. s ut filios
dei qui erant dispsi congregaret in
unum. hoc euangłista addidit. Nam
Cayphas de sola iudeoꝵ gente ppha¬
uit: in qua erant oues xp̃i. de quib¬
dns ait. ipse. non sum missus nisi ad
oues que ꝑierunt domus isrł. S no¬
uerat euangelista eẽ alias oues que
non erant de hoc ouili. quas oporte¬
bat adduci: ut eẽt unum ouile et
unus pastor. Hec autem scdm predes¬
tinationem dicta sunt: Nam neq
oues eius nec filii dei adhuc erant:
quia non dum crediderant. Ab illo

Expanded text:
is suae ante Deum, secundum constitutionem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini . Hinc apparet plures eos fuisse, et vices suas habuisse. Nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti; et sorte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exiebat qui incensum poneret. Quid est ergo quod prophetavit Caiphas? Quia Jesus moriturus erat pro gente; non tantum pro gente, sed ut filios Dei qui erant dispersi congregaret in unum. Hoc evangelista addidit. Nam Caiphas de sola Judaeorum gente prophetavit, in qua erant oves, de quibus ait ipse Dominus: Non sum missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat Evangelista esse alias oves, quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, ut esset unum ovile et unus pastor . Haec autem secundum praedestinationem dicta sunt: nam neque oves ejus, nec filii Dei adhuc erant, qui nondum crediderant. 28. Ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
riatur homo ꝓ populo et non tota
gens ꝑeat: hoc autem a semet ipso ñ
dixit: s cum eet̃ pontifex anui illius
ꝓphauit hic docemur etiam ꝑhomi
tribuit sacramento: quia pontifex
fuit id ẽ summus sacerdos. Potest
autem mouere quomodo dicatur põ¬
tifex anni illius. cum dominus unũ
constituerit sũmum sacerdotẽ. cui
mortuo unus succederet. S mn̾telligẽ¬
dum est ꝑ ambitiones et contentiones
inter iudeos postea constitutũ ut plu

Expanded text:
opulo, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit. Hic docemur etiam per holista divino tribuit sacramento, quia pontifex fuit, id est, summus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Deus unum constituerit summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum est, per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum ut plu
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Quid faciemus: Nec tamen di¬
cebant credamus. Plus enim ꝑditi
homines cogitabant. quomodo noce¬
rent ut ꝑderent: qua quomodo s cõ¬
sulerent ne ꝑirent. Et tamen timebat̃
et quasi consulebant. dicebant enim.
Quid faciemus quia hic homo multa
signa facit: Si dimittimus eum sic:
omnes credent i eũ. et uenient roma¬
ni. et tollent nostrum locum et gen
ac sic utrumq ꝑdiderunt. Nam et ro¬
mani post diĩ passionẽ. et głificatio¬
expugnando et transferendo: et illud
eos sequitur quod alibi dictum est.
filii autem regni huius: ibunt in te¬
nebras exteriores. Hoc autem tumue¬
nemo remaneret. nems qui aduer¬
sum romanos. ciuitatẽ dei. templũq
defenderet: quoniam contra ipsum
templum & contra leges paternas.
doctrinam xp̃i eẽ sentiebant. Unꝰ
autem ex ipsis cayphas nomine cũ
eẽt pontifex anni illius: dixit illis.
Ios nescitis quicquam nec cogita¬

Expanded text:
bant: Quid faciemus? « Nec tamen dibant: Quid faciemus? « Nec tamen dicebant, credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi consulerent ne perirent: et tamen timebant, et quasi consulebant. Dicebant enim: Quid faciemus? Quia hic homo multa signa facit: si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificatiougnando  Aug., expugnando et transferendo; et illud eos sequitur quod alibi dictum est: Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuenemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet: quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges, doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
us un Neste &aul significat: Qta¬
co quanta dixi contemynas: sepultus¬
as lates auando confiteris ꝓcedis
Quid et enim ꝓcedere. uisi ab occul
asuut exeundo manifestaris S ut
conficearis deus facit magna uoce
damando: id est magna grã uocan¬
dd deo cum ꝓcessisset. mortuus
achucligatꝰ. confitens et adhuc reus.
ut soluerentur peccata eius: minis¬
tris hoc dixit dñs. Soluite eum. et
sinite abire. Quid est soluite eum et
sinite abire: Que solueritis in terra:
soluta erunt et in celo. Multi ergo ex
udeis qui uenerant ad mariam et ui
derant que fecit dominus. credidert̃
in eum. Quidam aũ ex ipsis abierunt
ad phariseos: et dixerunt eis que fecit
iħc. Non omnes ex iudeis qui conuene¬
rant ad mariam crediderunt: s ta¬
men multi. Quidam uero ex eis siue
ex iudeis qui conuenerant. siue ex eis
qui crediderant abierunt ad pharise¬
os. et dixerunt eis que fecit ihe. siue
potius ꝓdendo ut seuirent. S quo
tifices et pharisei concilium: et dice¬

Expanded text:
s processit. Quid significat? Quata quanta dixi contemnis, sepultus jaces: quando confiteris, procedis. Quid est enim procedere, nisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit magna voce clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens et adhuc reus; ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum, et sinite abire. Quid est, Solvite, et sinite abire? Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo . 25. Multi ergo ex Judaeisus, crediderunt in eum; quidam autem ex ipsis abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus. Non omnes ex Judaeis qui convenerant ad Mariam, crediderunt, sed tamen multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis, qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos et dixerunt eis que fecit Ihesus’, uprodendo ut seuirent’. Eodem pontifices et Pharisaei concilium, et dice
Abbreviated transcription (Latin):
pidem. dicit ei martha soror eius qui
mortuus fuerat. dnẽ iam fecet.: qua¬
triduanus enim est. dicit ei iħc. Nõ¬
ne dixi tibi quoniã si credideris ui¬
debis głam dei: Quid est uidebiss
głam dei: Quia et putentem et qua¬
triduanum resuscitat. Omnes enĩ
peccauerunt et egent gła dei: et uͥ
habundauit peccatum: suphabun¬
dauit grã. Tulerunt ergo lapidem
Iħe autem eleuatis sursum oculis:
dixit. Pater grãs ago tibi: quoniã
audisti me. Ego autẽ sciebam: quia
semꝑ me audis. S ꝓpter populum
qui circumstat dixi: ut credant qĩ
tu me misisti. hec cum dixisset: uo
ce magna clamauit. Fremuit. lacͥ¬
matus est: uoce magna clamauit.
Quã difficile surgit. quẽ moles ma¬
le consuetudinis p̃remit. S tamen
surgit: occulta grã intus uiuificat᷑
Surgit post uocem magnã. Quidẽ
factume Uoce magna clamauit.
lazare ueni foras. Et statim ꝓdist.
qui fuerat mortuus ligat̾ pedeset mui

Expanded text:
rtha, soror ejus qui mortuus fuerat: Domine, jam fetet, quatriduanus enim est. Dicit ei Jesus: Nonne dixi tibi, quoniam si credideris, videbis gloriam Dei? « Quid est, videbis gloriam Dei? Quia et putentem et quatriduanum suscitat. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Et ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . .-- Tulerunt ergo lapidem. Jesus autem elevatis sursum oculis dixit: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me. Ego autem sciebam, quia semper me audis, sed propter populum qui circumstat, dixi, ut credant quia tu me misisti. Haec cum dixisset, 577 voce magna clamavit. « Fremuit, lacrymavit, voce magna clamavit. Quam difficile surgit, quem moles malae consuetudinis premit. Sed tamen surgit, occulta gratia intus vivificatus: surgit post vocem magnam. Quid est factum? Voce magna clamavit: Lazare, veni foras. Et statim prodiit qui fuerat m
Abbreviated transcription (Latin):
dixit et hostium. et pastorem bonum
dixit intrare ꝑ hostium: quomodo ip¬
se ꝑ se ipsum intret. Si enim nemopas¬
tor bonus. est. nisi qui ꝑhostium intrat.
et ipse est p̃cipue pastor bonus. et ipse ẽ
hostium. intelligere non possum. nsi
et ipsum ꝑse ipsum ad oues suas ntra¬
re. et uocem suam illis dare ut sequã¬
tur cum: easq intrantes et exeuntes
pascua inuenire quod est uita eterna.
Cito ergo dico ego querens intrare aͣd uͥᷤ¬
alium predicem: ꝑ aliam partam cona¬
bor ascendere. Ap̃c itaq michi ianua
est. ad uos ꝑ xp̃m intro. non ad parie¬

Expanded text:
dixit, et ostium, et pastorem bonum dixit, et ostium, et pastorem bonum dixit intrare per ostium, quomodo ipse per seipsum intret. Si enim nemo pastor bonus est, nisi qui per ostium intrat, et ipse est praecipue pastor bonus, et ipse est ostium; intelligere non possum, nisi et ipsum per seipsum ad oves suas intrare, et vocem suam illis dare ut sequantur eum, easque intrantes et exeuntes pascua invenire, quod est vita aeterna. 2. Cito ergo dico. Ego quaerens intrare ad valiud praedicem, per aliam partem conabor ascendere. Christus itaque mihi janua est ad vos; per Christum intro, non ad parie
Abbreviated transcription (Latin):
ter s etiam diligent̃
audistis. ꝓmissionis
nr̃e ꝓcul dubio memi¬
nistis. Ipsa quippe lec¬
tio euangelica.
et hodie lecta est. que lecta fuerat ꝓ¬
ximo dnico die. ꝓpterea quia in qui¬
busdam necessitate immorati. non⁊
potuimus omiã discutere: que urĩs
sensib debebamꝰ :. Pinde que iam dic¬
ta atq tractata sunt. hodie non que¬
rainus. ue adhuçeaðrepetendo. ad illa
que non dum dicta sunt. ꝑuenire mi¬
nirȩme ꝑmittamur. Nostis iam in no
mine dnĩ qui sit pastor bonus: et quẽad¬
modum pastores boni membra sint eiꝰ.
& ideo sit pastor unus. Nostis qui sit m̃¬
cennarius ferendus: quis lupus et
fures. et latrones cauendi. que sint
oues. quod sit hostium. quo et oues
ingrediuntur. et pastor quomodo in
telligendus sit hostiarius. Nostis ꝙ̃.
quoniam quisquis non ꝑhostium in¬
trauerit fur est et latro. nec uenit nis
ut furetur. et occidat et ꝑdat. hec om¬
nia dicta: et sufficienter quantum e¬
istimo ꝑtracta sunt. hodie debemus

Expanded text:
ter, sed etiam diligenter auditis, promissionis nostrae procul dubio meministis. Ipsa quippe lectio evangelica et hodie lecta est, quae lecta fuerat proximo dominico die: propterea quoniam in quibusdam necessitatibus immorati, non potuimus omnia discutere quae vestris sensibus debebamus. Proinde quae jam dicta atque tractata sunt, hodie non quaerimus; ne adhuc eadem repetendo, ad illa quae nondum dicta sunt pervenire minime permittamur. mine Domini, qui sit pastor bonus, et quemodum pastores boni membra sint ejus, et ideo pastor sit unus: nostis qui sit mercenarius ferendus; quis lupus, et jures, et latrones cavendi; quae sint oves, quod sit ostium quo et oves ingrediuntur et pastor; quomodo sit intelligendus ostiarius: nostis etiam quoniam quisquis non per ostium intraverit, fur est et latro, nec venit nisi ut furetur, et occidat, et perdat. Haec omnia dicta, sufficienter, quantum existimo, pertractata sum. Hodie debemus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi posuistis eum. Talis est uex domi
ni in ꝑadiso. postea quam homo pecca¬
uit. Ad am ubi es: dicunt ei. domine
ueni et uide. Quid est uide: Mise¬
rere. Tidet enum dus quando mise¬
retur. Unde illi dicitur. Uide humi¬
litatem meam et laborẽ meum et
dimitte omiua peccata mea. Lacri¬
matus est iħc. dixerunt ergo iudei.¬

Expanded text:
Ubi posuistis eum? Talis est vox Dei Ubi posuistis eum? Talis est vox Dei in paradiso posteaquam homo peccavit, Adam, ubi es ? Dicunt ei: Domine, veni, et vide. Quid est, vide? Miserere. Videt enim Dominus, quando miseretur. Unde illi dicitur, Vide humilitatem meam, et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea . 21. Lacrymatus est
Abbreviated transcription (Latin):
et consuetudo peccati. in corde homi¬
nis trans gressoris etiam sci euange¬
Ii. contemptoris penarum eternarũ.
fremat xpc̃ increper se homo. Audi
adhuc. fleuit xp̃c. fleat se homo Quuia¬
re enim fleuit xp̃c. nisi quia hominẽ
fere docuit: Quare fremuit ea tur¬
bauit semet ipsum. nisi quia fides ho¬
minis. sibi merito displicentis. fre¬
mere quodam modo debec&ĩ accusa¬
tione maloꝵ oꝑum fereut uiolentie
penicendi. cedat consuetudo peccandiꝰ
et dixit. Ubi posiustis eum: sciftiq
mortuus sit. et ubi sepult sit ignoras̃:
Et uta significatio ẽ: quia sic ꝑditum
hominem quasi nescit deus. Non au¬
sus sum dicere. nescit quid enim il¬
le nescit: S quasi nescit. Unde hoc
ꝓbamus: dominum audi dicturum
in iudicio. Non noui uos. discedite a me.
Quid est non noui uos: Non uos uideo
iti luce mea: non uos uideo in illa ius¬
ticia quam noui. Sic et hic tamquã
nesciens talem peccatorem: dixit.

Expanded text:
et consuetudo peccati, in corde homiet consuetudo peccati, in corde hominis transgressoris etiam sancti Evangelii, contemptoris poenarum aeternarum, fremat Christus, increpet se homo. Audi adhuc: flevit Christus, fleat se homo. Quare enim flevit Christus, nisi quia flere hominem docuit? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito displicentis fremere quodammodo debet in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi? 20. Et dixit: Ubi posuistis eum? Scisti quia mortuus sit, et ubi sit sepultus ignoras? Et ista significatio est, quia sic perditum hominem quasi nescit Deus. Non ausus sum dicere, Nescit: quid enim ille nescit? Sed quasi nescit. Unde hoc probamus? Dominum audi dicturum in judicio, Non novi vos; discedite a me . Quid est, Non novi vos? Non vos video in luce mea, non vos video in illa justitia quam novi. Sic et hic tanquam nesciens talem peccatorem, dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝓcellosum et ꝑiculosum pelles.
transis: intrant uenti mouent fluctus
turbant nauem. Qui sunt uenti: Au¬
disti conuiciũ. irasceris. conuitium
uentus est: iracundia fiuctus est. Pi¬
clitaris disponis respondẽ: disponis
maledictum maledico reddere. Iam
nauis ꝓpinquat naufragio. excita
xpm̃ dormientem. Ideo enu fiuctu¬
as et mala ꝓmalis reddere p̃paras. Qi
xp̃s. dornut in naui. In corde enim
tuo sompnus xpi: obliuio fidei. Nam
si excices xpm̃. id est recolas fidem: qͥd
tibi dicit tamquam uigilans xp̃c̃.
in corde tuo: ego audiui demoniũ
Habes: et ꝑeis oraui. Audit dno eu pa¬
titur. audit seruus et indignatur.
s undicari uis. Quid enime Iam ego
uindicatus sume ħi cũ tibihec loquiẽ
fides tua. quasi imꝑatur uentis et̃
fluctib et fit tranquillitas magna
Quomodo ergo hoc est excitare xpm̃
in naui. excitare ꝑfidem. sic in corde
hominis quem premit magna moles

Expanded text:
nquam procellosum et periculosum pelagus nquam procellosum et periculosum pelagus transis; intrant venti, movent fluctus, turbant navim. Qui sunt venti? Audisti convicium, irasceris; convicium ventus est, iracundia fluctus est: periclitaris, disponis respondere, disponis maledictum maledicto reddere, jam navis propinquat naufragio; excita Christum dormientem. Ideo enim fluctuas, et mala pro malis reddere praeparas, quia Christus dormit in navi. In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites Christum, id est recolas fidem, quid tibi dicit tanquam vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, Daemonium habes , et pro eis oravi: audit Dominus, et patitur; audit servus, et indignatur! Sed vindicari vis. Quid enim? ego jam sum vindicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas magna. Quomodo ergo hoc est excitare Christum in navi, excitare fidem; sic in corde hominis quem premit magna moles
Abbreviated transcription (Latin):
Misonat unus xpẽ est. Aeꝑ horc ubi
nitim turbatur infirmitas: hoc est
crront semet ipsum. dixi podestatẽ.
attensie significationẽ. Magnus re¬
is est quem mortis quatriduum et
Qasiguficat sepultura. Quid est ergo
siguscet tibi. quomodo turbari tu
deies. cum tanta mole peccati gra¬
uaris et p̃meris: Attendisti enum de
undisti te reum: computasti tibi illud
fecret peꝑcit michi deus: illud cõmisi
& distulit me. euuangeliũ audiui et
contempsi. baptizacus sum. et iteruĩ
ad eadem reuolutus sum. Quid facio:
Quo eo: Vnde cuado: Quando ista
dicis iam fremit. xpc̃: quia fides fre¬
nut. In uoce frementis: apparet spes
resurgentis. Sn psa fides intus: ubi est
Npc fremens. Si fides in nobis: xpc̃ in
nobis. Quid enim aliud ait apłs. ha
tuo. hinc est illud quod dormiebat
ii naui: et cũ ꝑiclitarentur discipuli.
ũ mminente naufragio accesserunt
ad eum. et ex citauerunt eum. Sur
Sic et tu. Intrant uenti in cortuum
utiq ubi nauigas. ubi hanc uitam ia¬

Expanded text:
est; ac per hoc ubi nutum turbatur infirmitas. Hoc est, turbavit semetipsum. Dixi potestatem, attende significationem. Magnus reus est, quem mors quatriduana et illa significat sepultui ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, et pepercit mihi Deus; illud commisi, et distulit me; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum: quid facio? quo eo? unde evado? Quando ista dicis, jam fremit Christus; quia fides fremit. In voce frementis apparet spes resurgentis. Si ipsa fides intus, ibi est Christus fremens: si fides in nobis, Christus in nobis. Quid enim aliud ait Apostolustuo. Hinc est illud quod dormiebat in navi: et cum periclitarentur discipuli, jam imminente naufragio accesserunt ad eum, et excitaverunt eum: surrmagna . Sic et tu: intrant venti cor tuum, utique ubi navigas, ubi hanc vitam ta
Abbreviated transcription (Latin):
cum uidissent mariam. quatitosir¬
rexit et exiit: sequuti sunt tm dic̃¬
tes. quia uadit ad monumentũ. nt
ploret ibi. Quare hoc ꝑtinuit ad eũ¬
gelistam narrare: Ut uideamus que
occasio fecerit: ut plures ibi eẽnt. qͣni¬
do lazarus resuscitatus est. Putantes
enim iudei ideo illam festinare. ut
doloris sui solatium lacrimis quere¬
ret. sequti sunt eam: ut tam grande
miraculum quatriduani morture¬
surgentis. testes plurimos inuenret.
Mariagͦ cum uenisset ubi erat iħc.
uidens eum cecidit ad pedes eis. et
dixit ei. domine si hic. fuisses non eet
illa erant plorantes. fremuit spii
et turbauit se ipsum et dixit. Wbi po¬
suistis eum: Nescio quid nobis insinua¬
uit fremendo spũ: et turbando seip
sum. Quis enim eum posset. uisise
ipse turbare: Itaq frs̃ mei pͥmohieat¬
tendide potestatem: et sic inquirite.
significationẽ. Turbaris tu nolens
turbatus est. xp̃c̃ quia uoluit. esuri¬
uit iħc. uerum est.s quia uolurt.

Expanded text:
idissent Mariam, quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam, dicentes: Quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit ut plures ibi essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei, propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei: Domine, si hic fuisses, frater illa erant, plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Aliquid nobis insinuavit fremendo spsum. Quis enim eum posset, nisi se ipse, turbare? Itaque, fratres mei, primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens; turbatus est Christus, quia voluit. Esurivit Jesus, verum est, sed quia voluit;
Abbreviated transcription (Latin):
cmde tuol uod nonuis patios fafere
oret hanc legem. transg rediunt̃
homiits. ecce alter dies mortis. data
stetiam lex diuiitus ꝑ famuluna
De moysen: dictum est illic non os¬
ciaes non mechaberis uon falsum tes¬
timnonium dices. honora patrem et
matrem. non concupisces rem ꝓxuri
nitur. adde tercium diem mordis.
transgrediuntur. homines. euange¬
lium: ecce quartus dies mortis meri¬
to iam putet. Numquid et talib ne¬
ganda est miscđia: Absit. Etiam ad
tales dñs uenirexcitandos: non de¬
diguatur accedere. Multi autem ex
iudcis. uenerant ad martham et nia¬
riam: ut consolarent᷑ eas de frẽ suo.
Mlartha ergo ut audiuit quia ihe ue¬

Expanded text:
corde tuo: Quod non vis pati, facere noli; et hanc legem transgrediuntur homines, ecce alter dies mortis. Data etiam lex divinitus per famulum Dei Moysen, dictum est illic: Non occides, non moechaberis, non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem; non concupisces rem proximi nitur. Adde tertium diem mortis. Transgrediuntur homines Evangelium, ecce quartus dies mortis. Merito jam putet: nunquid et talibus neganda est misericordia? absit etiam, ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre suo. Martha ergo ut
Abbreviated transcription (Latin):
suas. habent gaudiũ boni: mali cor¬
menta. S cum facta fuerit resurrec¬
stio: et bonoꝵ gaudium amplius erit.
et maloꝵ tormenta grauiora: quan
tyres. boni fideles. omnes tamen ad¬
huc in fine accepturi sunt. quod ꝓmi¬
sit deus ꝓmissa est enim resurrectio.
etiam carnis. mortis consumptio. ui¬
ta eterna cũ angelis: hoc omnes simul
accepturi sumus: Nam requiem que
contuiuo post mortem datur. si cadig¬
nus est.: tuc eã accipit quisq cum mo¬
ritur. Priores acceꝑunt patriarche:
uidete. ex quo requiescunt. Posterio¬
res ꝓpħe. recentius apłi. multo recen¬
tiores scĩ martyres: cotidie bonifide¬
les. Et alii in ista requie iam diu sunt.
alii non tam diu. alii in annis pautio¬
rib: alii in recenti temꝑe. Cum uero
ab hoc sompno euigilabunt: simul
oms̃ quod ꝓmissum ẽ. accepturi sut̃¬

Expanded text:
suas; habent gaudium bonae, et malae torsuas; habent gaudium bonae, et malae tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quandtyres, boni fideles, omnes tamen adhuc in fine accepturi sunt quod promisit Deus. Promissa est enim resurrectio etiam carnis, mortis consumptio, vita aeterna cum angelis: hoc omnes simul accepturi sumus. Nam requiem, quae continuo post mortem datur, si ea dignus est, tunc accipit quisque cum moritur. Priores acceperunt patriarchae, videte ex quo requiescunt: posteriores prophetae, recentius apostoli, multo recentius martyres sancti, quotidie boni fideles. Et alii in ista requie tam diu sunt, alii non tam diu, alii annis paucioribus, alii nec recenti tempore. Cum vero ab hoc somno evigilabunt simul omnes, quod promissum est accepturi su
Abbreviated transcription (Latin):
uideat in sompius. alii sentiunt leta
sompnia. alii torquentia. ita ut eiugi¬
lans dormire timeat. ne ad ipsa iterũ
redeat. sic unus quisq hominum cũ
sua causa dormit. cum causa sua sur¬
git. et interest quali custodia. quisq
recipiatur. ad iudicem postea ꝓducen¬
dus. Nam et receptiones in custodia.
ꝓmeritis causarum adhibentur. Ali¬
os iubent̃ custodire lictores humanũ
et mite officium atq ciuile. alii tradun¬
tur optionib alii mittuntur in carce¬
rem: Et in ipso carcere non oms s ꝓme
ritis grauioꝵ causarum. in ima carce¬
ris contruduntur. Sicut ergo diuerse
custodie gentium mofficio sic diuer¬
se custodie mortuoꝵ. et diuersa meri¬
ta resurgentiũ. Receptus est pauꝑ: re¬
ceptus est diues. S ille in sinu abrahe:
ille ubi sitiret. et guttam non inueni¬
ret. Habent ergo omnes anime: ut ex
hac occasione instruam caritatem
urãm: habent omnes anime cum de
seculo exierint diuersas receptiones

Expanded text:
videat in somnis: alii sentiunt laeta videat in somnis: alii sentiunt laeta somnia, alii torquentia, ita ut evigilans dormire timeat, ne ad ipsa iterum redeat: sic unusquisque hominum cum causa sua dormit, cum causa sua surgit. Et interest quali custodia quisque recipiatur, ad judicem postea producendus. Nam et receptiones in custodia pro meritis causarum adhibentur: alios jubentur custodire lictores, humanum et mite officium atque civile; alii traduntur optionibus; alii mittuntur in carcerem: et in ipso carcere non omnes, sed pro meritis graviorum causarum in ima carceris contruduntur. Sicut ergo diversae custodiae agentium in officio; sic diversae custodiae mortuorum, et diversa merita resurgentium. Receptus est pauper, receptus est dives: sed ille in sinum Abrahae; ille ubi sitiret, et guttam non inveniret . 10. Habent ergo omnes animae, ut ex hac occasione instruam Charitatem vestram, habent omnes animae, cum de saeculo exierint, diversas receptio
Abbreviated transcription (Latin):
go hore diem. p̃dicent hore diem. Hore
illustrentur a die. hore illuminentur
a die. ꝙ ꝑhorarum p̃dicationem cre¬
dat mundus in diem. hoc ergo ait de
compendio. Me sequimini. si non
uultis offendere: et post hec dieit eis.
Latarus amicus nr̃ dormit: s uado
ut asompno excitem eum. Uerum di¬
xit. Sororib mortuus erat: dnõ dormi¬
ebat: hominib mortuus erat: qui eũ
suscitare non poterant. Lam dns̃ tan
ta facilitate excitabat de sepulcho.
quantatu non excitas dormientem de
lecto. Ergo scđm potentiam suam di¬
xit dormientem. quia et alii mortui st̃
dicti in scripturis sepe dormientes. sic̃
apłs dicit. de dormientib autem nolo
uos ignorare frs: ut non contristemi¬
nisicut et ceteri qui spem non habent
Ideo et ipse dormientes appellauit: quia
resurrecturos p̃nunciauit. dormit gͦ
omnis mortuus: et bonus et malus. S
quomodo interest. in ipsis qui cotidie
dormiunt et exsurgunt. quid quisq

Expanded text:
go horae diem, praedicent horae diem, horae go horae diem, praedicent horae diem, horae illustrentur a die, horae illuminentur a die, et per horarum praedicationem credat mundus in diem. Hoc ergo ait de compendio, Me sequimini, si non vultis offendere. 9. Et post hoc dicit eis: Lazarus amicus noster dormit; sed vado, ut a somno excitem eum. Verum dixit. Sororibus mortuus erat, Domino dormiebat. Hominibus mortuus erat, qui eum suscitare non poterant: nam Dominus tanta eum facilitate excitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem: quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit, De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non habent . Ideo et ipse dormientes appellavit, quia resurrecturos praenuntiavit. Dormit ergo omnis mortuus, et bonus et malus. Sed quomodo interest in ipsis qui quotidie dormiunt et exsurgunt, quid quisque
Abbreviated transcription (Latin):
ace abatus est. Qud est enim
t s ni de peccato suo: ̃olle pec¬
atims aud est tuium Iustacia n¬
quis dt nieo est. Quid enim habes qeł
non ac cepistr sum ergo uellent dare
consiulium homines deo. discipuli ma¬
esteo serui dnõ. egroti mediea corre¬
pt cos et ait. Nonne duodecim hore
snt dier: si quis ambulauerit indie.
non offendit. Me sequimini: sinor
iultis offenddere. Nolite michi consiliũ
hore sunt diei: Quia ut diem se eẽ os¬
tenderet. duodecini apostolos elegit
Siegosum inquit dies. et uos horerllũ¬
quid hore diei consilium dant: hore
diem sequuntur: non horas dies. Si gͦ
illi hore. quid ibi iudas: et ipse inter̃
duodcei horas. t ipsahprasi horaerat. lucebat
Silucebat: quomodo diem ad mortẽ
tradͥelat: s dñs in hoc uerbo. non ip¬
sum iudam. s successorem ipsius p̃ui¬
debat. Iuda enim cadente. successit.
mathias: et duodenarius numerus
uiausit. Non ergo frustra dñs duo¬
decim discipulos elegit: nisi quia ip¬
se spiritalis est dies: Sequantur er¬

Expanded text:
beatus est. Quid est enim de suo, nisi de peccato suo? Tolle peccatum, quod est tuum? Justitia, inquit, de meo est. Quid enim habes quod non accepisti ? Cum ergo vellent dare consilium homines Deo, discipuli magistro, servi Domino, aegroti medico; corripuit eos, et ait, Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit. Me sequimini, si non vultis offendere: nolite mihi consilium ecim horae sunt diei? Quia ut diem se esse ostenderet, duodecim discipulos elegit. Si ego sum, inquit, dies, et vos horae, numquid horae diei consilium dant? Horae diem sequuntur, non dies horas. Si ergo illi horae, quid ibi Judas? Et ipse inter duodecim horas? Si hora erat, lucebat; si lucebat, quomodo diem ad mortem tradebat? Sed Dominus in hoc verbo non ipsum Judam, sed successorem ipsius praevidebat. Juda enim cadente successit Matthias, et duodenarius numerus mansit . Non ergo frustra duodecim discipulos elegit Dominus, nisi quia ipse spiritualis est dies. Sequantur er
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Eamus in iudeam iterum: ubi
pene fuerat lapidatus. Qui ꝓpterea
inde discessisse uidebat᷑. ne lapida¬
retur. discessit enim ut homo: s in
redeundo quasi oblitus infirmitatẽ:
ostendit potestatem. Camus inquit
m iudeam: deniq hoc dicto: uidete
quemadmodũ discipult territi fue¬

Expanded text:
suis: Eamus in Judaeam iterum ubi suis: Eamus in Judaeam iterum ubi pene fuerat lapidatus; qui propterea inde discessisse videbatur, ne lapidaretur. Discessit enim ut homo, sed in redeundo quasi oblitus infirmitatem, ostendit potestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. Denique hoc dicto, videte quemadmodum discipul
Abbreviated transcription (Latin):
quam ex obliquo dns̃ deum se di¬
xit: ꝓpter quosdam qui negant
filium dei ẽẽ deum. Nam sunt here¬
tici qui hoc negent. quod filius dei¬
non sit deus. ecce audiant infirmi¬
tas hec ꝰ non est ad mortem: s ꝓ gła
dei. Qua gła: cuius. dei. Audiquod
sequitur: ut glificet᷑ filius dei. Infir¬
mitas ergo hec inquit. non est ad mor¬
tem: s ꝓgła dei. ut glificet᷑ filius dei
diligebat autem martham et sororẽ
eius mariam: ihc: et latarum. Ille lan¬
guens. ille tristes: omnes dilecti .s.
diligebat eos et languentium salua¬
tor. immo etiã mortuorum suscita¬
tor. et tristium consolator. Ut ergo
audiuit quia infirmabatur: tũnc
quidem mansit in eodem loco. duo¬
bus diebus. Nunciauerant ergo ille.
Mansit ergo ille illic: Tamdiũ tempꝰ
ductum ẽ: quousq quatriduum cõ¬
pleretur. Non frustra: nisi quia for¬
te. immo quia certe. et ipse numerꝰ
dierum: intimat aliquod sacramen¬
tum. deinde post hec dixit discipuł

Expanded text:
quam ex obliquo Dominus Deum se diquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant Filium Deum esse. Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus. Ecce audiant: Infirmitas haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei. Qua gloria? cujus Dei? Audi quod sequitur: Ut glorificetur Filius Dei. Infirmitas ergo haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei Diligebat autem Jesus Martham et sororem ejus Mariam, et Lazarum. « Ille languens, illae tristes, omnes dilecti. Sed diligebat eos, et languentium salvator, imo etiam mortuorum suscitator, et tristium consolator. Ut ergo audivit quod infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus. Nuntiaverunt ergo illae, mansit illic ille. Tandiu tempus ductum est, quousque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe, et ipse numerus dierum intimat aliquod sacramentum. Deinde post haec dicit discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
sana: non ause sunt dicere. ibi iube
et hic fiet. Cur enim non et iste. si fi¬
des illius centurionis inde laudat᷑:
Ait enĩ. Non sum dignus ut intres
sub tectum meũ. s tantum dic uer¬
bo et sanabitur puer meus. Nichil
horum iste: s tantum modo dnẽ ec¬
ce quem amas infirmatur. Sufficit
ut noueris. Non enim amas: et dese¬
ris. Dicit aliquis. Quomodo ꝑ laza¬
rum peccator significabatur: et a dnõ
sic amabatur: Audiat eum dicentẽ
non ueni uocare iustos: s peccatores:
Sienim peccatores dñs non amaret:
de celo ad terras non descenderet.
Audiens autem iħc: dixit eis. Infir¬
mitas hec non est ad mortem: s ꝓ
gła dei ut głificetur filius dei. Tal
gtificatio ip̃sius. non ipsum auxit:
s nobis ꝓfuit. hoc ergo ait non est
ad mortem: quia et ĩpsa mors non
erat ad mortem: s potius ad mira¬
culum: quo facto crederent homi¬
nes in xp̃m̃. et uitarent ueram mor¬
tem. Sane uidete quẽadmodum tã¬

Expanded text:
sana; non sunt ausae dicere, ibi jube, sana; non sunt ausae dicere, ibi jube, et hic fiet. Cur enim non et istud  Al., istae?, si fides illius centurionis inde laudatur? Ait enim: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus . Nihil horum istae, sed tantummodo: Domine, ecce quem amas infirmatur. Sufficit ut noveris; non enim amas et deseris. Dicit aliquis: Quomodo per Lazarum peccator signifisic amabatur? Audiat eum dicentem, Non veni vocare justos, sed peccatores . Si enim peccatores Deus non amaret, de coelo ad terras non descenderet. 6. Audiens autem Jesus, dixit eis: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei. Talis glorificatio ipsius non ipsum auxit, sed nobis profuit. Hoc ergo ait, non est ad mortem, quia et ipsa mors non erat ad mortem; sed potius ad miraculum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte quemadmodum tan
Abbreviated transcription (Latin):
saria non ꝑtractemus. Erat autem
quidam languens lazarus a betha¬
nia. de castello marie et marthe so¬
roris cius. In suꝑiori lectione meni
nistis. quod dus exiit de manib eoꝵ
qui lapidare illum uoluerant. et
discessit trans iordanẽ. ubi ioħs bap¬
tirabat. Ibi ergo dnõ constituto in¬
firmabatur in bethania lazarus:
quod castellum erat ꝓximũ ieroso¬
lymis. Maria autem erat que un¬
xit dnm̃ unguento. et extersit pe¬
des eius capillis suis: cuius fr̃ la¬
⁊arus infirmabatur. Miserunt ergo
sorores ad eum: dicentes. Iam intelli¬
gimus quod miserunt ubi erat dns.
qm̃ absens erat trans iordanem scilic:
miserunt ad dnĩm nunciantes quod
egrotaret fr̃ earum. ut si dignaret̃
ueniret. et ab egritudine cũm libera¬
ret. Ille distulit sanare: ut posset re¬
suscitare. Quid ergo nunciauerunt
sorores eius: dnẽ ecce quem amas:
infirmatur. Non dixerunt ueni. A¬
manti enim tantũmodo nunciandũ
fuit. Nan ause sunt dicere ueni et

Expanded text:
saria pertractemus. Erat autem saria pertractemus. Erat autem quidam languens, Lazarus a Bethania, de castello Mariae et Marthae sororum ejus. In superiore lenistis quod Dominus exiit de manibus eorum qui lapidare eum voluerant, et discessit trans Jordanem ubi Joannes baptizabat. Ibi ergo Domino constituto, infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castellum erat proximum Hierosolymis. Maria autem erat quae unxerat Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, cujus frater Lazarus infirmabatur. Miserunt ergo sorores ejus ad eum dicentes. Jam intelligimus quo miserunt, ubi erat Dominus: quoniam absens erat, trans Jordanem scilicet. Miserunt ad Dominum, nuntiantes quod aegrotaret frater earum, ut si dignaretur veniret, et eum ab aegritudine liberaret. Ille distulit sanare, ut posset resuscitare. Quid ergo nuntiaverunt sorores ejus? Domine, ecce quem amas infirmatur. Non dixerunt, Veni: amanti enim tantummodo nuntiatum fuit. Non ausae sunt dicere, Veni et
Abbreviated transcription (Latin):
pessimã famã. tamquã odorem te¬
terrimum. Tales sunt oms assueci
celerib ꝑditi morib dicis ei noli sa¬
ceuist uris corumpitur: et mole co
uose ulisata uiuere melius. qua
auu reprehendehare. decesta¬
ars honinem: ecce ipsa soror larari.
stameu ipsa est que pedes dnĩ unxic
unguento. et tersit capillis suis quos
lauerat lacrimis: melius suscitata ẽ
quam fr eius de magna male consue¬
tudinis mole liberata est. Erat enim
famosa peccatrix. et de illa dictaum
et dmittunt᷑ ei peccata multa: qm̃
dilerit multum. Uidemus multos:
nouunus multos: Nemo desperet:
nemo de se p̾sumat. Et desꝑare ma¬
lum est: et de se presumere. Sic noli
despare: ut eligas de quo debeas pre¬
sumere. Ergo et lazarum dus̃ sus¬
citauit. Audistis qualem: id est quid
significet lazari resurrectio. Legamꝰ
itaq iam: et quoniam multa in hac
lectione manifesta sunt. expositionẽ
insingulis non queramus: ut neces¬

Expanded text:
pessimam famam, tanquam odorem tepessimam famam, tanquam odorem teterrimum. Tales sunt omnes assueti sceleribus, perditi moribus. Dicis ei, Noli fapremit, et tabe corrumpitur, et mole condine permutata vivere melius, quam vivunt qui reprehendebant. Detestabaris hominem: ecce ipsa soror Lazari si tamen ipsa est quae pedes Domini unxit unguento, et tersit capillis suis quos laverat lacrymis melius suscitata est quam frater ejus: de magna malae consuetudinis mole est liberata. Erat enim famosa peccatrix: et de illa dictum est, Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Videmus multos, novimus multos: nemo desperet, nemo de se praesumat. Et desperare malum est, et de se praesumere. Sic noli desperare, ut eligas de quo debeas praesumere. 4. Ergo et Lazarum Dominus suscitavit. Audistis qualem, id est, quid significet Lazari resurrectio. Legamus itaque jam; et quoniam multa in hac lectione manifesta sunt, expositionem in singulis non quaeramus, ut neces