comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuintat. Turue ẽ inqͥt ⁊ minis ĩ cõgrnũ t a gene¬
rositate ur̃e lib̾tatis alienũ ut cũ sitis coꝵp xp̃i
seducamim umbris. et cõiũcundeamim uelutĩ
u̾bũ grecũ dice̾t᷑ ⁊̃ in latina cõsuetudine ppłari
sonaret usitatius. Sit .n. ⁊ uulgo or qui diuitẽ
affectat. thelodiues. ⁊ aui sapientẽ. thelosapiens
the lonhumilis .i. uolens hũilis. affectans hũdita¬
tẽ qd̾ intlłigat᷑ uolens uideri hũlis affectans
hũilitatẽ. hoc .n. ĩ talibꝰ obẜuatõib aꝙt᷑ ut cor

Expanded text:
conuincat. turpe est, inquit, et nimis incongruum et a generositate uestrae libertatis alienum, ut, cum sitis corpus Christi, seducamini umbris et conuinci uideamini ueluti puerbum Graecum diceretur, etiam in Latina consuetudine populari sonaret usitatius. sic enim et uulgo dicitur, qui diuitem affectat, thelodiues et, qui sapientem, thelosapiens thelon humilis, id est uolens humilis, affectans humilitatem, quod intellegitur uolens uideri humilis, affectans humilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus nos erat cyrog̃phũ in decretis. qd̾ erat ꝯͣriũ nob̾.
qr reos lex saciebat q̃ sb̾int᷑uerat ut hũno qr et aeł¬
lichuĩ. Tollens inqͥt illud de medio ⁊ affigẽs qlid
cruci exuens se carne pͥnopatꝰ ⁊ potestates expoli¬
auit fiducaltꝰ tum phans eos ĩ sems ip̃o. Nõ utq
bonos s malos pͥncipatꝰ ⁊ malas potestates axabꝙ
ostendet eruendos carnalibꝰ uicũs . ꝑ q̃ illi eis do¬
minabant᷑. Iam hic diligent᷑ attende ꝙ̃ qd m ĩ fãt¬

Expanded text:
in decretis, quod erat contrarium nobis; quia reos Lex faciebat, quae subintraverat ut abundaret delictum. Tollens, inquit, illud de medio et affigens illud cruci, exuens se carne, principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos principatus et malas potestates diabolostenderet exuendos carnalibus uitiis, per quae illi eis dominabantur. Iam hic diligenter adtende, quem a
Abbreviated transcription (Latin):
catholice uidentꝰ ecc̃e copulati. Isti gͦ dũsi se a
pancis qui ex illis crediderũt de t̾ta qͣm sicut agrũ
suũ excolit patꝰ agricola. Diuisi aut̃ ĩ uita sua .i. hic
ĩ mãifesto: Nic̃ uidemꝰ. Seq aut̃. Et d abi scõditis tuis
adĩpletus ẽ uẽt̾ᷤ eoꝵ .i. p̃t̾ hoc ꝙ ĩ maĩfesto dĩusi¬

Expanded text:
catholicae uidentur ecclesiae copulati. isti ergo diuisi sunt a paucis, qui ex illis crediderunt, de terra, quam sicut agrum suum excolit pater agricola, diuisi autem in uita sua, id est hic in manifesto, sicut uidemus. sequitur autem: Et de absconditis tuis adimpletus e
Abbreviated transcription (Latin):
tũt sic̃ scͥpsi ñ potuerã inspice̾ codices grecos ip̃
eos. Aliꝰ sicut ip̃e posuisti. a paucis do t̾ra. Et illd̾
quid̃ aꝑtũ hr̃ sensũ. ꝑdens de tra qͣm eis dedisti.
disptire eos in gentib. qd̾ ⁊ foñ ẽ eis cũ araui
qͣ ex illa gente saluas fecisti de t̾ra disꝑtire eos
ut t̾ram intlligamꝰ ecc̃am ħeditatẽꝙ fidcliũ atq¬

Expanded text:
tunc, sicut scripsi, non potueram inspicere codices Graecos propter eos; alius, sicut ipse posuisti: A paucis de terra. et illud quidem apertum habet sensum, perdens de terra, quam eis dedisti, dispertire eos in gentibus, quod et factum est eis, cum graui d est a reliquiis, quas ex illa gente saluas fecisti, de terra dispertire eos, ut terram intellegamus ecclesiam hereditatemque fidelium. atq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturisionẽ que u̾ba posunit eoꝵ quib eos nolebat
decipu:atq seduti qͥ disc̾nentes cibos ꝓm culourã
anglox. arq ita de hoc mũdo. deternẽtes dicut ne
tengi̾ts. ne gustaui̾tis. ne artaminaułtis. cũ sint
uideamꝰ. Ita .n. apłi intẽtõne ꝑspecta. sensũ eiꝰ qͣnnuẽ
ualemꝰ fortasse tenebimiꝰ. Quib .n. ista scͥbit. metu¬
ebat eos seduti umbris reꝵ. dulci noĩe scĩe. ⁊ au̾ti

Expanded text:
risionem quippe uerba posuit eorum, a quibus eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes cibos secundum culturam angelorum atque ita de hoc mundo decernentes dicunt: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, cum sint uideamus; ita enim apostoli intentione perspecta sensum eius, quantum ualemus, fortasse tenebimus. quibus enim ista scribit, metuebat eos seduci umbris rerum, dulci nomine scientiae, et auerti
Abbreviated transcription (Latin):
Nd̾ scͥtũ ẽ. Nemo uos seducat uolens ĩ hĩlitate.
de me ista q̃sisses. In eo qͥpe sensu ꝙ̃ in islis u̾bis
i hr̃e uideor adhibenda ẽ q̃dam ꝓnũtiatõ ĩ uultu
ꝑmodo uocis. qni expmi littis ñ pͭ. ut ex aliqua
ꝑte aperiat᷑ qd̾ iõ fit obscuriꝰ qr ñ rͨte sic̃ exili¬

Expanded text:
seducat uolens in humilitate de me ista quaesisses! in eo quippe sensu, quem mihi in his uerbis habere uideor, adhibenda est quaedam pronuntiatio in uultu et modo uocis, qui exprimi litteris non potest, ut ex aliqua parte aperiatur, quod ideo fit obscurius, quia non recte, sicut existi
Abbreviated transcription (Latin):
tene̾ spm̃ iussĩe: ⁊̃ si figurã m̃brĩ teneat qm
Ĩpsit ĩ corꝑe. In hꝰ gͦ cõpagẽ corꝑis uonsant
⁊ labores suos ñ dñandi cupiditare s bñ urẽdi
pietate possideant. Nos aut uolũtatẽ inamdi
c̃ĩt᷑ ut nob̾cũ ⁊ illis ⁊ nr̃is in societate catholica¬
utant᷑. qͣntũ ualemꝰ inqͥrumꝰ. S hoc ẽ inqͥunt qd̾ nos
mouet. Si inuĩsti sumꝰ q̃re nos q̃ritis: Quibꝰ nos respõ¬
pondeo qr ñ facio mũriã caract̾i ĩꝑatoris cũ eriorẽ
ago: Inmo siͣ egeris saluus eẽ ñ poti̾s. Quõ .n. ga¬
udebis te eẽ correctũ nͥ doloas fuisse ꝑu̾sum: Qd gͦ ĩqͥt
apd̃ uos cũ ad uos tͣnsimꝰ accipimꝰ: Respondeo. Nõ

Expanded text:
tenere iustitiae; etiamsi figuram membri teneat, quam sumpsit in corpore. in huius ergo compagem corporis ueniant et labores suos non dominandi cupiditate sed bene utendi pietate possideant. nos autem uoluntatem nostrcuntur. ut nobiscum et illis et nostris in societate catholicantum ualemus, inquirimus. Sed hoc est. inquiunt, quod nos mouet: si iniusti sumus, quare nos quaeritis? quibus respoupondeo: Quia non facio iniuriam characteri imperatoris. cum errorem ago? Immo nisi egeris. saluus esse non poteris; quo modo enim gaudebis te esse correctum. nisi doleas fuisse peruersum? Quid ergo. inquit, apud uos, cum ad uos transimus, accipimus? respondeo: Non
Abbreviated transcription (Latin):
Scuto bone uoluntatis tue coronastĩ nos. ⁊ iñ
uoluntate tua deduxisti me. ⁊ uolũtarie genuit
nos u̾bo ui̾titis. ⁊ pluuram uolimntariã segrega¬
suas ĩ illis. In quib̾ nͥ ĩ scĩs qͥ iñ t̾ra st eiꝰ: Si .n. t̾ra
sic̃ supͣ ostñdimꝰ pͣ accipi ĩ bono ⁊ ubi ñ additum ẽ

Expanded text:
cauit omnes uoluntates suas illis, quodplerique codices xisti et: Voluntarie genuit nos uerbo ueritatis et: Pluuiam uoluntariam segregasuas in illis; in quibus nisi in sanctis, qui in terra sunt eius? si enim terra, sicut supra os
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ accentꝰ notã eandẽ u̾bi grec̃ ambiguitatẽ greco
scͥbendi more dissoluũt obscuri ẽ quidẽ. s electõri
sm̃e uidet᷑ aptiũs cõuenire. Qr .i. dixa̾t. Et de ab¬
scondrõs tuis ad ĩpletus ẽ uent̾ eoꝵ. quilꝰ u̾bis oc¬
culta dĩ iudicia sigͥficata st̃: ocoilte qͥe st̾ misi¬

Expanded text:
o scribendi more dissoluunt, obscurius est quidem, sed electiori sententiae uidetur aptius conuenire. quia enim dixerat: Et de absconditis tuis adimpletus est uenter eorum, quibus uerbis occulta dei iudicia significata sunt — occulta quippe sunt mis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aliscondito ira d̾i adĩpleci sẜ. ⁊ responde̾t᷑ qd̾ ĩ
ennͣgłio dom̃ ẽ. Ex fructibꝰ eoꝵ cognoscetis eos cõ¬
tinuo sb̾ũictũ ẽ. Saturatĩ s̃ filiis. hoc ÷ frucdib
parturiuit ĩiũstĩam ⁊ concepit dolorẽ ⁊ peperit
de absconditis iudiciis dĩ int̾nis cogitatõnũ suaꝵ
tãꝙͣ in uentre ad ĩpleti st̾. bona oꝑa: boni filũ st̾.¬

Expanded text:
in abscondito ira dei adimpleti sunt, et responderetur, quod in euangelio dictum est: Ei fructibus eorum cognoscetis eos, continuo sub. iunctum est: Saturati sunt filiis, hoc est fructibus, parturivit injustitiam, concepit dolorem, et peperit de absconditis Dei judiciis internis cogitationum suarum tanquam in ventrem adimpleti sunt. Bona opera, boni fil
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ibr̃i qͥnti. ⁊ qui cũ eo nauigauerũt cito nos dñs exhi¬
la̾uit nũciantibꝰ lict̾is sc̃tatis tue: gras agens ei qui
recreat afflictos ⁊ humiles consolat: sinci̾tati cordis
tui occasiõe filii ⁊ cõdyaconi nr̃i rusłni q̃ ꝓxima oc¬
turrit nũt restͥpra ꝑsoluo. Ne lictore nãd ypponiensi¬
mͥꝙ insĩnuare dignatꝰ ẽ. pp̃e ⁊ hoc adiuuet. ip̃e
ꝓsperet qui iam curã nr̃am magna ex ꝑte lenunit.¬

Expanded text:
ri Quinti et qui cum eo nauigauerunt cito nos dominus exhilarauit nuntiantibus litteris sanctitatis tuae, gratias agens ei, qui recreat afflictos et humiles consolatur, et sinceritati cordis tui occasione filii et condiaconi nostri Rufini, quae proxima occurrit, nunc rescripta persoluo; de litore mihique insinuare dignatus es. ipse et hoc adiuuet, ipse prosperet, qui iam curam nostram ex magna parte leniuit
Abbreviated transcription (Latin):
qui lor haꝵ legũ t̾ror ⁊ q̃dam medicm̃ ał molesta
ꝙͣ mltoꝵ eẽt prauis uł frigidis aĩs necessaria. et
seueritate discipline pͭ: id egit ut legatinrĩ qd̾
nisceꝑant optĩneꝰ ñ possũt rã .n. nos puenerant
bati p̃cipue horrenda ⁊ iñcredibił cedes in axims¬
ani catholici ep̃i ecc̃e uagaiensis erfecit. nͨ ma
legatõ rã qͥd ag̾e̾t ñ hr̃et. Iam .n. lex Nat pro¬
mlgata ut tante ĩmanicate̾s he̾sis donatistarã
cui crudeliꝰ parci uidebat᷑ ꝙͣ ip̃a seuiebat. ñ ̃
uiolenta eẽ. s oĩo eẽ ñ sineret᷑ ĩpune: ñ tñ
supplicio capitali pp̃ ꝯẜuandã etciã circa ind̾ignoᷤᷤ

Expanded text:
qui sciret harum legum terror et quaedam medicinalis molestia quam multorum esset prauis uel frigidis animis necessaria et seueritate disciplinae potest, id egit, ut legati nostri, quod susceperant, obtinere non possent. iam enim nos praeuenerant bati; praecipue horrenda et incredibilis caedes Maximiani catholici episcopi ecclesiae Bagaiensis effecit, ut nostra legatio iam, quid ageret, non haberet. iam enim lex fuerat promulgata, ut tantae immanitatis haeresis Donatistarum, cui crudelius parci uidebatur, quam ipsa saeuiebat, non tantum uiolenta esse, sed omnino esse non sineretur impune non tamen supplicio capitali propter seruandam etiam circa indignos ma
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑflua putanda ẽ pomioꝵ diligẽtia. qui uͥ saluti
nich̃ decrabebat᷑ huilitati a liqd aodiderñt: qͦ salidᷤ
tutius muniret᷑. exꝑti credo a liqͦꝵ ficta peniẽtias per
affectas honoꝵ potentias. Cogũt .n. miłtas inuensre
medicinas młtoꝵ exꝑñta morboꝵ. um̃ ĩ hiꝰ causis

Expanded text:
utanda est posterior diligentia, quia ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur: experti credo aliquorum fictas poenitentias per affectatas honorum potentias. Cogunt enim multas invenire medicinas multorum experimenta morborum. » Detecti
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾ ñ deb̾e̾t nͥ pacis ip̃iꝰ cõpensatõne sanaret᷑. S s̾ hoc
dicant. ⁊ młto maxĩe hũilit̾ doleant aͥ ĩ tanta morte
bore quo possit recipi ut uiũat qͥ sñ uita radios pe¬
ribat. Ꝙ cũ receptus recipienti coaluerĩt: ⁊ bigor
conseqͥt᷑ ⁊ fructꝰ. Si qut̃ ñ aluerit: ille quidẽ aresest.
s uita arboris ꝑmanebit. Est .n. ⁊ aliud inse̾ndi gen̾
isti cũ ad radicẽ catholicã ueniũt ñ eis ꝙuis post̾
erroris sui pnĩam honor clericatꝰ aut ep̃atꝰ auftur:
fit quidẽ aliqͥd tãꝙͣ ĩ cortice arboris mr̃is dͣ in tegri¬
tatẽ seueritatis. Um̃ptñ qr neq qui plantat ẽ aliqͥo

Expanded text:
 compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte bore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
tendente a sine usq ad finẽ forcił᷑. ⁊ oĩa suauitꝰ dis.¬
ponente. ñ dubitant qͥd sit qd̾ ei placet ut nascant᷑
crescant ac inRtiplicent᷑ hui quos⁊ si malos ip̃e ñ feot.
m̃ malos fucuras eẽ p̃sciuit. Nimis .n. consiliũ eiũs ĩ
abscondito ẽ. quo ⁊̃ malis bñ uct᷑ ad ꝓuectũ bonoꝵ ⁊̃
ĩ hoc mirificans oĩpotentiã bonitatis sue. qr sic̃ illoꝵ
neqͥcie ẽ male un bonis oꝑibꝰ eiꝰ : sit illiꝰ sapie ẽ bñ

Expanded text:
tendente a fine usque in finem fortiter et omnia suauiter disponente non dubitant, quid sit, quod ei placet, ut nascantur, crescant ac multiplicentur hi, quos etsi malos ipse non fecit, tamen malos futuros esse praesciuit. nimis enim consilium eius in abdito est, quo etiam malis bene utitur ad: prouectum bonorum etiam in hoc mirificans omnipotentiam bonitatis suae, quia, sicut illorum nequitiae est male uti bonis operibus eius, sic illius sapien
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui se angustiauerũt ⁊ abstulerũt labores
eoꝵ. ñ utiq sic intelligend̾ ẽ. qr stabit chanane̾
adu̾sus isrẜ. cũ chananei labores abstulerit
ifrł: s stabit nalutheus adusus achab. qm̃ la¬
bores nabnthei abstulit athab. Chananens
qͥpe ĩpiꝰ. nabutheꝰ iust̃. Cod̾ mͦ ñ stabat paganu

Expanded text:
eos, qui se angustia uerunt et abstulerunt labores eorum. non utique sic intellegendum est, quia stabit Chananaeus aduersus Israhel, cum Chananaei labores abstulerit Israhel. sed stabit Nabuthaeus aduersus Achab, quoniam labores Nabuthaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, Nabuthaeus iustus. eodem modo non stabit paganus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ solueritis ĩ t̾sa: soluta erũt ĩ celo. S ne forsitan
⁊̃ decetis criminib spe honoris ecc̃astici animꝰ intu
post actã de cͥmine dãpnabłi pñiam nemo sit deritꝰ
ut desꝑatõne tẽꝑalis altit̾udinis medicina maior et
uerior eẽt huilitatis. Nam ⁊ sc̃s dauid de crimimbꝰ

Expanded text:
 solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici animus intupost actam de crimine damnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus
Abbreviated transcription (Latin):
nus. qr imꝙ ex ip̃a magna arbore ⁊̃ ramoꝵ
suoꝵ porrectõne toto orbe dimdit᷑ . ite
affrica ramũculis ftũs ẽ. cuã eos caritatt par¬
tiat ut redeant ad radicẽ. sũ qͣ uãm uitu
collegit. p̃sertĩ qr isi ñ sic̃ ab salon casu bes
lico. s spontaneo magis inti̾tu ꝑeunt. dolorẽ
mat̾ni cordis lenit ⁊ sanat tantoꝵ lib̾atõe
ppłoꝵ. Quoꝵ si bideas ⁊̃ xp̃a pace leticias. fee¬
q̃ntias. a lacritates. ⁊ ad ꝓmnos audiendos
canẽdos. ⁊ ad u̾bñ dĩ ꝑcipi endꝰ celebres. hpla¬

Expanded text:
quia utique ex ipsa magna arbore, quae ramorum suorum porrectione toto orbe diffunditur, iste in Africa ramusculus fractus est, cum eos caritate parturiat, ut redeant ad radicem, sine qua ueram uitam colligit, prlico, sed spontaneo magis interitu pereunt, dolorem materni cordis lenit et sanat tantorum liberatione populorum. Quorum si videas in Christi pace laetitias, frequentias, alacritates, et ad hymnos audiendos et canendos, et ad verbum Dei percipiendum celebres hila
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ diciñ pͭ ñ ad uos ꝑtineat quis uelit iñ¬
cũ datũ sit diumitꝰ hoĩ libm̃ arbitũ adultẽ¬
ria legibus puniant᷑ ⁊ sacrilegia ꝑinittant᷑
An Rac̃ ñ ẜuare leuius ẽ aĩam dõ ꝓͥ feminã uiro:
ant si ea ã ñ ꝯtẽptu s ignorancta religionis ꝯminũt᷑
micius uindicanda. nõqd iõ negligenda R : Meliũs

Expanded text:
s uelit cum datum sit diuinitus homini liberum arbitrium, adulteria legibus puniantur et sacrilegia permittantur? an fidem non seruare leuius est animam deo quam feminam uiro? aut si ea, quae non contemptu sed ignorantia religionis committuntur, mitius uind
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥa de illis penas poscebat ĩsama cũ alii ꝓuocandis ĩ
se gladiis hom̃ qͦs ut ab eis ferirẽt᷑ morte t̾rebãt
alii ꝑ uaria p̃cipicia. alii ꝑ aq̃s.alĩ ꝑ ignes ĩ mor¬
tes uarias usq̃quaꝙ se mittebãt. ⁊ aĩas ferales a se¬
S illatis supplicũs ꝓiciebãt: horrebãt ista plurim̃
tholias. Si innocentiã ur̃am mala ista ñ polluunt.
quõ dictis orbẽ x̾anũ uł Ralsis uł c̾te ignotis cecili¬
anĩ pccis eẽ pollutũ: Qnõ uos nefario sceleᷤ ab
unitate catholica tãꝙͣ ab area dñica seꝑatis que
usq ad tẽpꝰ uentilatõis ncc̃e ẽ ut ħ̾eat frumẽtũ ĩ
horreo recondedũ ⁊ paleam ignib cõsum̃dã. atq
ira quibdã rõ reddebat᷑ ut aliqui ad unitatẽ catho¬
licã ⁊̃ u̾micicias ꝑditoꝵ ꝑati sustine ciansirent.
S plures ꝓͣnis id uellẽt. eos tñ hoĩes quibꝰ tanta¬

Expanded text:
propria de illis poenas; poscebat insania. cum alii prouocandis in propria de illis poenas; poscebat insania. cum alii prouocandis in se gladiis hominum, quos, ut ab eis ferirentur, morte terrebant. alii per uaria praecipitia, alii per aquas. alii per ignes se in mortes uoluntarias usquequasibi illatis suppliciis projiciebant? 16. Horrebant ista plurimi in tholicis: Si innocentiam vestram mala ista non polluunt, quomodo dicitis orbem christianum vel falsis, vel certe ignotis Caeciliani peccatis esse pollutum? quomodo vos nefario scelere, ab unitate catholica, tanquam ab area dominica separatis, quae usque ad tempus uentilationis necesse est ut habeat et frumentum in horreo recondendum et paleam ignibus consumendam? atque ita quibusdam ratio reddebatur. ut aliqui ad unitatem catholicam etiam inimicitias perditorum parati sustinere transirent; sed plures, quamuis id uellent, eos t
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut iissisti ⁊ adhuc locus ẽ. exte inqt ĩ uias ⁊ sepos
⁊ qͦstũq inuenłtis cogite intrare. In illis gͦ qͥ lemit᷑
pꝰ adducti st̃. ꝯpleta ẽ pͥor obedĩa. in istis aut̃ qͥ cogũ¬
adhuc ẽ locus. si miraculoꝵ t̾rorib cogendos uoluisset
intelligi: Magis ad eos qͥ pͥus uocati st̾ diuĩna mira¬
cula młta fc̃a st̃: maxt̾e ad iudeos de quibꝰ dcĩ ẽ. Iu¬
dei signa petũt. In ip̃is quoq gentib talia tẽꝑib

Expanded text:
quod iussisti. et adhuc locus est, Exite, inquit, in uias et saepes et, quoscumque inueneritis, cogite intrare. in illis ergo, qui leniter primo adducti sunt, completa est prior oboedientia, in istis autem, qui cogunadhuc-est locus\'? si miraculorum terroribus cogendos uoluisset intellegi, magis ad eos. qui prius uocati sunt, diuina miracula multa facta sunt, maxime ad Iudaeos, de quibus dictum est: Iudaei signa petunt. in ipsis quoque gen
Abbreviated transcription (Latin):
stimabamꝰ eis tꝑicis ⁊ nicħ tale facbꝰ audentibꝰ posse
lib̾e daci ⁊ teni̾ catholicã ui̾tatẽ. ut ad eã coge̾tur
nemo: s eã qͥ uellet sũ formidine seq̃ret᷑. ne falsos ⁊
simulatores catholicos hr̃emꝰ. ⁊ ꝙͣuis alũs fribus aliud
uide xet. iã etate grauiorib. uł młtaꝵ cũntatũ p̃b lo¬
coꝵ exempla currentib ubi fientã ⁊ ua̾m catholicã
uidebamꝰ: que tñ ibi talib bñsicũs dei constituta¬

Expanded text:
 eis territis et nihil tale facere audentibus posse libere doceri et teneri catholicam ueritatem, ut ad eam cogeretur nemo. sed eam, qui uellet, sine formidine sequeretur, ne falsos et simulatores catholicos haberemus. et quamuis aliis fratribus aliud uideretur iam aetate grauioribus uel multarum ciuitatum et locorum exempla curantibus, ubi firmam et ueram catholicam uidebam
Abbreviated transcription (Latin):
ad elatõis sue malũ. qd̾ facit ip̃a pp̃ pacis bonũ. Sic
młtitudinib ꝑ scismata ⁊ he̾ses ꝑeuntibus sb̾uẽire
Et cui displicuit ĩ teneb̾s cecidit scismatis amisso
lumine caritatis. hoc erga istos ab initio s̾uant̃¬
uno quodã donato qui auctor scismatis fuisse maĩ¬
festatus ẽ. cetos correctos eciã si extͣ ecc̃am ordina¬
tĩ eẽnt. ĩ suis honorib suscipiendos eẽ censuerũt:
ciꝑe ⁊ a susceptõe illiꝰ muneris ĩpedire: deĩde ut eoã
ip̃oꝵ infirmitis lenius excepta intꝰ sanaret  iã
dentiã ui̾tatis. Quid aut̃ aliud ⁊̃ ip̃i cogitauerũt
qñ in aximianistas quos ĩ sacrilego sic̃ eoꝵ cõciliũdi
indicat scismate dãpnaua̾tit. ⁊ ĩ quoꝵ iã locũ alios
ordinauant postoa ꝙͣ uiderũt ab eis ppłos ñ recede̾
ne õs ꝑde̾nt ĩ suis honorib receperũt. ⁊ baptismo

Expanded text:
malum. quod facit ipsa propter pacis bonum. Sic multitudinibus per schismata et haereses pereuntibus subuenire et cui displicuit, in tenebras cecidit schismatis amisso lumine caritatis. hoc erga istos ab initio seruauuno quodam Donato, qui auctor schismatis fuisse manifestatus est. ceteros correctos, etiamsi extra ecclesiam ordinati essent, in suis honoribus suscipiendos esse censuerunt, cipere et a susceptione illius muneris impedire. deinde ut etiam ipsorum infirmitas lenius excepta intus sanabilis fidentiam ueritatis. quid autem aliud etiam ipsi cogitauerunt, quando Maximianistas, quos in sacrilego, sicut eorum concilium indicat. schismate damnauerant et in quorum iam locum alios ordinauerant, posteaquam uiderunt ab eis populos non recedere, ne omnes perderent, in suis honoribus receperunt et baptism
Abbreviated transcription (Latin):
nã cõspectus. agnitꝰ atq collectus ⁊ ad religio¬
sam domũ apportat᷑. adhibita magna cura post
mstos dies cũ ab illa desꝑatõe recreatꝰ eẽt: dctisũ
tñ eũ fama sceleꝰ donatistaꝵ ⁊̃ t̾nsmare nũdiauerat.
Quo p̾ea ꝙͣ ueĩt ⁊ uita eiꝰ ĩ opinatissima apparuit:
cicatricib eiꝰ tã młtis. tã ingentib. tam recẽtib.
ñ frustra fama se mortuũ nũdiauisse mõstrauit.
Auxiliũ gͦ petiust ab ĩꝑatore xͥ ano ñ tã sui ułci¬
soendi causa ꝙͣ tuende ecc̃e sͥ credite. Qd̾ si p̃t̾iti
panda. Neq .n. ⁊ apłs paulus uite sue t̾nsitorie
eũ miles armatꝰ ne illoꝵ pat̾e̾tͫ insidias. Romana̾
eciã leges ĩplorare minime dubitaut. ciũẽ roma
It̃q ne iudeĩs eũ int̾i̾me̾ cupientibꝰ tradet᷑ cesa¬
ris poposcit auxiliũ. romani qdo pͥncipis s ñ xͥan.¬

Expanded text:
nam conspectus, agnitus atque collectus, et ad religionam conspectus, agnitus atque collectus, et ad religiosam domum apportatus, adhibita magna cura, post multos dies ab illa desperatione recreatus est: occisum tamen eum fama scelere Donatistarum etiam trans mare nuntiauerat: quo posteaquam uenit et uita eius inopinatissima apparuit, cicatricibus suis tam multis, tam ingentibus, tam recentibus non frustra ._-famam mortuum se nuntiasse monstrauit. Auxilium ergo petioit ab imperatore Christiano non tam sui ulciscendi causa quam tuendae ecclesiae sibi creditae. quod sipanda. neque enim et apostolus Paulus t suae transitoriae  miles armatus, ne illorum pateretur insidias. Romanas etiam leges inplorare minime dubitauit cinem Romanuitemque, ne Iudaeis eum interimere cupientibus traderetur, Caesaris poposcit auxilium, Romani quidem principis sed n
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃a int̾ ꝑtes snia optinuerat basilicã qͣm illi
cũ catholica eẽt inuaserũt stantẽ ad altare irru¬
entes horrendo ĩpetu ⁊ furaore crudeli fustib ⁊
hiꝰ telis. lignis deniq eiꝰdẽ altaris esfiactis ĩmanitꝰ
ceciderũt pugione ⁊̃ ꝑcusserũt ĩ ĩgusne qͦ uuln̾e
sangͥs effluens eum exanimẽ reddet nͥ ei ao
uitã maior eoꝵ seuitia ꝓfuisset. Ilam at̃ eum
arauit̾ sanciatũ ꝑ t̾rã insuꝑ trah̾ent. exñdanti
uene puluis obstrusus sangͥnẽ abshinut: cuiꝰ
effusione ibat ĩ mortẽ. Deĩde cũ ab eis tandem
relictũ nr̃a cũ psalmis aufr̾e tẽptarẽt ardẽtõri
illi ira succensi eũ deportantium manib abstulert̃.
male multãtis. fugatisꝙ catholicis qͦs ingẽti
młtindine suꝑabant ⁊ facile seniendo t̾rebã t
inde ĩ quãdã turrẽ lenatũ iã dofeosse arbit᷑nte̾
cũ adhuc ille unĩe̾t eiecerũt: s quo molli ag¬
ge exceptus. ⁊ a qͥbusdã nocte t̾nseuntibꝰ ꝑ lucer¬

Expanded text:
ntentia, obtinuerat basilicam, quam illi, cum catholica esset, invaserant, stantem ad altare irruentes horrendo impetu et furore crudeli, fustibus et cujuscemodi telis, lignis denique ejusdem altaris effracti immaniter ceciderunt; pugione etiam percusserunt in inguine; quo vulnere sanguis eftam maior eorum saeuitia profuisset. nam cum grauiter sauciatum per terram insuper traherent, exundanti uenae puluis obstrusus sanguinem abstinuit, cuius effusione ibat in mortem. deinde cum ab eis tandem relictum nostri cum psalmis auferre temptarent, illi ira ardentiore succensi eum de portantium manibus abstulerunt male mulcatis fugatisque catholic-is. quos ingenti multitudine superabant et facile saeuiendo terrebant. inde in quandam turrem liveret, abjecerunt. Sed quodam molli aggere exceptus, et a quibusdam nocte transeuntibus per lucer
Abbreviated transcription (Latin):
u̾i̾tatẽ: ita cũ magna agnina ppłoꝵ ua̾ mat̾ꝰ in
sinũ gaudẽs reciꝑet remanserĩt turbe dure. ⁊ iñ
illa peste ĩfelici anmositate resistentes. Ex huis
quaq płimi simnlando coĩcauerãt. alii paucitate
lacuerũt. S illi qui simulando paulatĩ assuestẽdo
⁊ p̃dicatõnẽ u̾i̾tatis audiendo maxĩe post collatõ¬
nẽ ⁊ disputatõnẽ q̃ int̾ nos ⁊ ep̃os eoꝵ apd̾ car¬
thaginẽ fuit: ex magna ꝑte coerecti st̃. In qͥb̃dã
uo̾ locĩs ubi ꝑtinatior ⁊ ĩpacatior p̃ualuit młtitudo
cui resist̾e̾ ñ poterat pautiores quoꝵ erat melior
oꝵ sb̾dite ĩ malã ꝑtẽ opteperarũt aliqͣnto diucus
laboratũ ẽ. Ex hñs s̾ ĩ quibꝰ adhuc laborat  in
quo labore multa catholici ⁊ maxĩe ep̃i ⁊ clerici
horrenda ⁊ dura ppessi st̾ q̃ ꝯmemorare longũ ẽ

Expanded text:
ueritatem. Ita cum magna agmina populorum uera mater in sinum gaudens reciperet, remanserunt turbae durae et in illa peste infelici animositate sistentes. ex his quoque plurimi simulando communicauerunt, alii paucitate latuerunt. sed illi, qui simulabant, paulatim adsuescendo et praedicationem ueritatis audiendo maxime post conlationem et disputationem, quae inter nos et episcopos eorum apud Carthaginem fuit, ex magna parte correcti sunt. in quibusdam uero locis, ubi pertinacior et inpacatior praeualuit multitudo, cui resistere non poterant pauciores, quorum erat melior orum subditae in malam partem obtemperarunt, aliquanto diutius laboratum est. ex his sunt, in quibus adhuc laboratur, in quo labore multa catholici et maxime episcopi et clerici horrenda et dura perpessi sunt, quae commemorare longum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ xp̃m xͥ signa portarẽt ad unitatẽ catholicam
t̾rendo ⁊ cohcendo redige̾. ꝙͣ seuiendi tm̃mꝰ aufre
licentiam: et errandi ac ꝑeundi relingre. Iã uo̾
cũ ip̃e leges uenissent ĩ affricã. p̃cipue illi qui
q̃rebant occõnẽ ac seuiciã furentiũ metuebant
auͥ suos uetũdabant᷑ offena. ad ecc̃am cõtinuo
tnsierũt. Multi ⁊̃ illic qui sola a parentibus
tradita consuetudine tenebant᷑. qualẽ uo̾ cam ip̃a

Expanded text:
 Christi signa portarent, ad unitatem catholicam terrendo et cohercendo redigere quam saeuiendi tantum modo auferre licentiam et errandi ac pereundi relinquere. 1 lam uero cum ipsae leges uenissent in Africam, praecipue illi. qui quaerebant occasionem aut saeuitiam furentium metuebant aut suos uerecundabantur offendere, ad ecclesiam continuo transierunt. multi etiam. qui sola illic a parentibus trad
Abbreviated transcription (Latin):
palã. si c̃ diu̾sitas ꝑsonaꝵ diu̾sã ui᷑ posse recꝑe me¬
dicinã. nͨ ĩ alioꝵ ꝑnitiẽ ad maiorẽ insaniã cõcitari
age̾ ut reddãt . u ł ip̃os hĩe unde reddãt. Et õs
aut pene os hotes amamꝰ m̃as suspiciones uł uo¬
care uł existimare cognitões. qñ credibilꝰ̾ rex sig¬
nis mouẽmͣ. cũ credibiliã ñ nłła nut taisa. siait
ĩtredibilia ñ nulla st̃ uã. Iõ qͣsoa ꝯmemoras q et¬

Expanded text:
diuersitas personarum diuersam uidetur posse recipere medicinam nec in aliorum perniciem ad maiorem insaniam concitari,agere, ut reddant, uel ipsos habere, unde reddant; et omnes aut paene omnes homines amamus nostras suspiciones uel uocare uel existimare cognitiones, quando credibilibus rerum signis mouemur, cum credibilia nonnulla sint falsa, sicut incredibilia nonnulla sunt uera. ideo quosdam commemorans,
Abbreviated transcription (Latin):
findebant᷑ ⁊ maĩfeste ui̾tati erubesdẽtes coruge¬
bant ᷑ subito crebrꝰ ⁊ młto magis ubiõq ab eox
seuicrã respirabat aliqͣnta lib̾tas. Tum uo illi sic
exarserũt ⁊ tantis sł odioꝵ stimulis mot᷑ati ut
contͣ eoꝵ insidias atq uiolentias ⁊ aꝑtissima la¬
tͦtinia uix ulle nr̃e ꝯmunionis ecc̃e possent eẽ
secure. Uix uilla uia tuta qua it̾ agent quicũꝙ ad¬
u̾sus eoꝵ rabiẽ pacẽ catholitĩ p̃dicarẽt. eoꝵ ꝙ de

Expanded text:
fundebantur et manifestae ueritati erubescentes corrigebantur solito crebrius et multo magis, ubicumque ab eorum saeuitia respirabat aliquanta libertas. Tum uero illi sic eiarseruut et tantis sunt odiorum stimulis incitati, ut contra eorum insidias atque uiolentias et apertissima latrocinia uix ullae nostrae communionis ecclesiae possent esse securae, uix ulla uia. tuta, qua iter agerent. quicumque aduersus eorum rabiem pacem catholicam praedicarent eorumque
Abbreviated transcription (Latin):
dore ⁊ lib̾tate hberos retineꝰ ratuis ẽẽ credo ꝙ meru.
Hoc quidẽ um̾ ẽ. Si sicut meliores st̾ qͦs diligit. amor
ita płes lł quos corrigit timor. Nam ut de ip̃o aucto¬
re istis respondeat᷑. apd̾ illũ ⁊̃ legũt. tu nͥ malo coactꝰ
ite face nescĩs. Porro aut̃ sc̃ptura diuina ⁊ ꝓpt᷑
illos meliores dixit. timor ñ ẽ ÷̃ caritate s ꝑfecta
caritas foras mitit timorẽ. ⁊ pp̃ hos insiores qui
plures st̃: ait. U̾b̾ nõ emẽdabit᷑ d̾ius durꝰ. Si .n. ⁊
ĩtellexi̾t: ñ obediet. Cũ dixit eũ u̾bis ñ em̃dari. ñ
eũ iussit deseri: s tatite ãmomut unde debeat em̃¬
dari ahioqͥn ñ dice̾t. ñ em̃dabit᷑. alio qͥpe loco dicit
ꝑcit batulo suo: odit filiã suũ. Da .n. qui rta fide
uo̾q intellcuã tocis ade sue uiribꝰ dicat. Sitũnt aĩa
mea ad dm̃ fontẽ uiuũ qñ ueniã ⁊ apparebo añ faci¬
nari tãꝙͣ magnũ supplicũ ꝑhorrestat. umꝰ ⁊̃ differri

Expanded text:
dore et liberalitate liberos Retinere, satius esse credo, quam metu. Hoc quidem verum est; sed sicut meliores sunt quos dirigit amor, ita plures sunt quos corrigit timor. Nam ut de ipso auctore istis respondeatur, apud illum etiam legunt: Tu nisi malo coactus, recte facere nescis. Porro autem Scriptura divina, et propter illos meliores dixit, Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem ; et propter hos inferiores, qui plures sunt, ait, Verbis non emendabitur servus durus; si enim et intellexerit, non obediet . Cum dixit, verbis eum non emendari, non eum jussit deseri, sed tacite admonuit unde debeat emetantum modo diceret \'non emendabitur.\' alio quippe loco dicit parcit baculo suo, odit filium suum. da enim. qui ri fide ueroque intellectu totis animae suae uiribus dicat: Sitiuit anima mea ad dnari tamquam magnum supplicium perhorrescat, uerum etiam differri
Abbreviated transcription (Latin):
time̾ cogunt᷑. ⁊ eoꝵ timore aut ⁊̃ ip̃i corrigũt᷑.
aut c̾te cũ se correctos eẽ cõsingũt correctis¬
ꝑcunt a quibꝰ ante tĩmebant᷑. Si aut̃ se ip̃os oc¬
cide̾ uoluerũt. ne illi qui liba̾ndi st̃ lib̾ent᷑. ⁊
eo mͦ libantium t̾rere pietatẽ. ut dũ tĩmet᷑ ne
quidã ꝑditi ꝑeant. ñ eruant᷑ ꝑditõi qͥ uł iam
nolebant ꝑire. uł coh̾citi pota̾nt ñ ꝑire. quid
hic agit caritas xͥana . p̃sertĩ cũ illi qͥ suas morteᷤᷤ
uoluntarias ⁊ furiosas minãt᷑ ĩ ppłoꝵ lib̾andoꝵ¬

Expanded text:
timere coguntur et eodem timore aut etiam ipsi corriguntur timere coguntur et eodem timore aut etiam ipsi corriguntur ant certe, cuparcunt, a quibus antea timebantur? Si autem se ipsos occidere uoluerint, ne illi, qui liberandi sunt, liberentur, et eo modo liberantium terrere pietatem, ut, dum timetur, ne quidam perditi pereant, non eruantur perditioni, qui uel iam nolebant perire uel coherciti poterant non perire, quid hic agit caritas Christiana, praesertim cum illi, qui suas mortes uoluntarias et furiosas minantur, in populorum liberando
Abbreviated transcription (Latin):
bolo pociꝰ dederũt locũ. aut sic ꝑeunt ꝙ̃ad̾m grexp
ille porcoꝵ ꝙ̃ de mõte ĩ mare demonũ tͣba deiecit.
ta ubi ꝑ doct̾nã demomioꝵ mẽdaciloqͦꝵ mala
ista didicerũt pͥus exipinnt᷑ͦ muiti. ut ĩ catholica
pꝰ ea bonis p̃ceptis ⁊ maiorib sanent᷑ assueti.
Nã młti eoꝵ quoꝵ iã in unitate xp̃i pĩum
fidei feruorẽ caritatẽq miram᷑ cũ magna
leticia d̾o gr̃as agũt ꝙ illo errore caruerũt¬
ubi mala ista bona putauerũt. Qs grãs mõ
nolentes ñ age̾nt nisi pͥꝰ ⁊̃ uolentes ab illa
nefaria soccetate discede̾nt. Quid de illis di¬
camꝰ. qui nob̾ cotidie confitent᷑. qd̾ iã olim
nolebãt eẽ catholici s int̾ eos hĩtabãt ĩt᷑
quos id qd̾ uolebãt eẽ ñ pota̾nt ꝑ ĩfirmitatem
timoris. ubi si unũ u̾bũ ꝓ catholica dice̾nt ⁊
ip̃i ⁊ domꝰ eoꝵ sunditꝰ eu̾te̾nt᷑: Qͥs ẽ tã demẽs
ut de tanto eruerent᷑ malo. dũ illi qͦs timebãt

Expanded text:
lo potius dederunt locum, aut sic pereunt quemadmodum grex ille porcorum, quem de monte in mare turba daemonum dejecit ; ta, ubi per doctrinas daemoniorum mendaciloquorum mala ista didicerunt, prius eripiuntur inviti, ut in Catholica postea bonis praeceptis et moribus sanentur assueti. Nam multi eorum quorum jam in unitate Christi, pium fidei fervorem charitatemque miramur, cum magna laetitia Deo gratias agunt quod illo errore carueruubi mala ista bona putauerunt. quas gratias modo uolentes non agerent, nisi prius etiam nolentes ab illa nefaria societate discederent. quid de illis dicamus, qui nobis cotidie confitentur, quod iam olim nolebant esse catholici. sed inter eos habitabant, inter quos id, quod uolebant, esse non poterant per infirmitatem timoris, ubi, si unum uerbum pro catholica dicerent, et ipsi et domus eorum funditus euerterentur? quis est tam demens, iri, ut de tanto eruerentur malo. dum illi. quos time- bant,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quib ⁊ ego enam: ꝙuis donacistaꝵ rabies usq̃quaq
sensret. ñ eẽ petendũ ab ĩꝑatoribus nͨ ip̃am hessm
Iube̾nt oĩo ñ eẽ penã consticuendo eis qui ĩ illam
ẽẽ uoluissẽt. s hoc potiꝰ constime̾nt ut eoꝵ furiosss
uiolentias ñ patent᷑ qui ui̾tatẽ catholicam uł pdicarẽt
loq̃ndo uł legen̾t constituendo qd̾ eo mͦ fi pose ali

Expanded text:
s usque quaque saeuiret, non esse petendum ab imperatoribus, ut ipsam haeresem iuberent omnino non esse poenam constituendo eis, qui in illa esse uoluissent. sed hoc potius constituerent, ut eorum furiosas uiolentias non paterentur, qui ueritatem catholicam uel praedicarent loquendo uel legerent constituendo. quod eo modo fieri al
Abbreviated transcription (Latin):
quotĩq tẽꝑe ẜm cõsuetudinẽ doctͥne dyabłice
ad eas q̃ ĩ illis mͦ timẽt᷑ mortes uolũtarias festi¬
tat. s ne õs ꝑeant plus laborat. Grãs aut̃ dño
ꝙ ⁊ apd̾ nos ñ quid̾ ĩ oĩb. s ualde ĩ pluribꝰ locis
⁊ ꝑ alias affrice ꝑtes sine ullis insanoꝵ istoꝵ mor¬
tib par catholica cureit ⁊ cuturrit. Ibi aut̃ illa
fimesta contingt̃ ubi ẽ tã furiosũ ⁊ ĩutile hoĩm
genꝰ qui ⁊ aliis tẽꝑib ead̾ faceꝰ consueuerũt. Et

Expanded text:
ore secundum consuetudinem doctrinae diabolicae ad eas. quae in illis modo timentur, mortes uoluntarias festitat: sed ne omnes pereant, plus laborat. gratias autem do apud nos non quidem in omnibus sed ualde in pluribus locis et per alias Africae partes sine ullis istorum insanorum mortibus pax: catholica currit et cucurrit. ibi autem illa funesta contingunt, ubi est tam furiosum et inutile hominum genus, qui et alii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ occõnẽ legũ istaꝵ q̃ ꝓ uintate st̃ consut̾ute tãti
ipłi liba̾nt᷑. Qui aut̃ scuint ⁊ ante ip̃as leges qͥd
fac̾e̾ solent: ñ eoꝵ mirant᷑ mortes. s recordantur
mores. maxĩe qñ adhuc cultus fu̾ant ydoloꝵ. ad
paganoꝵ celeb̾rimas sallẽpnitates ingentia tur¬
baꝵ agmina ueniebant. ñ ut ydola face̾nt: s ut
int̾fice̾nt᷑ a cultorib ydoloꝵ. Nam illud si accepta
potestate face̾ uellent. si qͥd eis accidisset possent
quiꝙ ualentissimi iuuenes ydoloꝵ cultores qͥs¬

Expanded text:
ti populi liberantur; qui autem sciunt. et ante ipsas leges quid facere soleant, non eorum mirantur mortes, sed recordantur mores. maxime, quando adhuc cultus fuerat idolorum, ad paganorum celeberrimas sollemnitates ingentia turbarum agmina ueniebant, non ut idola frangerent, sed ut interficerentur a cultoribus idolorum. nam illud si accepta legitima potestate facere uellent, si quid eis accidisset, possentquique ualentissimi iuuenes cultores
Abbreviated transcription (Latin):
isti ꝑseqͥt᷑ diligendo. iłłi seusendo. ista ut corispit.
illi ut ꝑdant. ista ut reuocet ab errore illi ĩ papi.¬
tẽt ĩ errorẽ. Deniq ista ꝑseqͥt᷑ inimicos ⁊ ꝯphen¬
dit eos dons desiciant ĩ uauitate. ⁊ ĩ ui̾tate ꝓsiciarit.
illi aut̃ retbuentes mala ꝓ bonis qr eis consuli
ad ett̾iam salitẽ. enã tepalẽ nob conant᷑ auserre.
sic amantes homicidia ut ĩ se ip̃is ea ꝑfitiant qñ m̃
aliis ꝑpetrare ñ possũt. Sicut .n. caritas laborat
eccẽ. sic eos ab illa ꝑditõne lib̾are. ut eoꝵ nemo
moriat᷑. sic eoꝵ laborat furor aut nos occidꝰ ut
sue crudelitatĩs pascant libidm̃ẽ. ant t̃ se ip̃os
ne ꝑdidisse uideant᷑ occidendoꝵ hõim potestatem.
Qui aut̃ nesciũt consuetudinẽ illoꝵ putant illos

Expanded text:
ista persequitur diligendo, illi saeuiendo, ista ut corrigat. illi ut euertant, ista ut reuocet ab errore, illi ut praecipitent m errorem; denique ista persequitur inimicos et comprehendit. donec deficiant in uanitate, ut in ueritate proficiant. illi autem retribuentes mala pro bonis, quia eis consulimus ad aeternam salutem, etiam temporalem nobis conantur auferre sic amantes homicidia, ut in se ipsis ea perficiant, quando in aliis perpetrare non possunt. sicut enim caritas laborat ecclesiae sic eos ab illa perditione liberare, ut eorum nemo moriatur. sic eorum laborat furor aut nos occidere, ut suae crudelitatis pascant libidinem, aut etiam se ipsos, ne perdidisse uideantur occidendorum hominum potestatem. Qui autem nesciunt consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
dubio cecilianũ ĩ illa diffinitõne cõstituũt. qui nõ
faciebat s patiẽbat᷑. Maiores aut̃ suos ab illa dif¬
finitõne foras mitũt qui faciebãt ñ ꝑatiebantꝰ ꝙ
hoc ut dixi omitio. illud dico. Si eitã uera ip̃a est
q̃ ꝑsecutõnẽ patit᷑ ñ q̃ facit: q̃bant ab apło que¬

Expanded text:
 ea definitione constituunt, qui non faciebat, sed patiebatur; maiores autem suos ab ea definitione foras mittunt, qui faciebant, non patiebantur. Sed hoc, ut dixi, omitto: illud dico: si ecclesia uera ipsa est, quae persecutionem patitur, non quae facit, quaerant ab apo
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat. si eos sanos hr̃et ñ ad ĩpositõnẽ manꝰ aname
Ut eoꝵ aꝑiret᷑ optuitus tãꝙͣͣ squamas quibꝰ clausus
fu̾at inde cecidisse stͥptura narrar. U̾ ꝙ isti clama¬
re consueuerũt. liberũ ẽ crede̾ uł nõ creasꝰ: Cuiuim
caritas foras misit timorẽ. Cur gͦ ñ coget ecca¬
eiꝰ ꝑditos filios ut redirẽt. si ꝑditi filis coegerũt

Expanded text:
uidebat, si eos saluos haberet, non ad inpositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tamquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse scriptura narraret. ubi est, quod isti clamare consuerunt: \'Liberum est credere uel non credere: cui uim caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ fuerant institata: cilpant᷑. ⁊ qui ꝓhibuerũt
atq u̾terũt: suꝑ alioꝵ mi̾ta landant᷑ Et rex nalu¬
godonosor cũ slius eẽt ꝓdoloꝵ cõslituit sacrilegã
legẽ ut simulacra adoraret s etꝰ impie cõlicatõ
qui obedire noluerũt. pie fidelit̾q fecerũt. Iaem
iñ rex diuino conectus miraculo piã tlauosate
legẽ ꝓ ui̾tate cõstĩtuit. ut quicũꝙ dicet᷑ blaspbe¬
miam ĩ dm̃ sp̃drach. ip̃sach. ⁊ abdenago: cũ domo
sua peniłꝰ inti̾ret. hanc legem si q̃ ꝯtẽplerat e
id qd̾ fuerat constitutũ mito ppessi st. de buerũt dicẽ
qd̾ isti dicuãt se iustos eẽ. qr ex lege reps pseci a¬
tõnẽ patiebant᷑ꝰ. qd̾ utiq dice̾nt si ita insanirẽt
sicut isti insaniu̾t qui duudũt mb xp̃ͣi. ex suttsãt

Expanded text:
hibuerunt et euerterunt. super aliorum merita laudantur. et rex Nabuchodonosor cum seruus esset idolorum, constituit sacrilegam legem, ut simulacrum adoraretur; sed eius impiae constitutioni qui oboedire noluerunt, pie fideliterque fecerunt. idem tamen rex diuino correctus miraculo piam et laudabilem legem pro ueritate constituit, ut, quicumque diceret blasphemiam in deum uerum Sidrac, Misac et Abdenago, cum domo sua penitus interiret. hanc legem si qui contempserunt et id, quod fuerat constitutum. merito perpessi sunt, debuerunt dicere, quod isti dicunt. se iustos esse, quia ex lege regis persecutionem patiebantur. quod utique dicerent, si ita insanirent, sicut isti insaniunt. qui diuidunt membra Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ista cõturbẽt fili dilcĩssime. hereses .n. ⁊ scandala fu¬
tura p̃dicta st̃ ut intͦ mimicos erudiam᷑. at fides
eis decipiam᷑. dilcĩo aut̃ ut ⁊̃ ip̃is corrigendis qͣmtũ
possumꝰ consulamꝰ. Nõ solũ stantes ne infirmis no¬
ceant atq ut ab errore nepbario libent᷑. s ⁊̃ orã

Expanded text:
ista conturbent, fili dilectissime. haereses enim et scandala futura praedicta sunt, ut inter inimicos erudiamur ac sic eteis decipiamur, dilectio autem, ut etiam ipsis corrigendis, quantum possumus, consulamus non solum instantes, ne infirmis noceant atque ut ab errore nefario liberentur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ñ ẽ eciã ꝓ talibꝰ int̾cedeꝰ. tãꝙͣ ꝓ reis cͥminũ
nõ ad hoc ut mime restĩtuant᷑ ablata. s ne fru¬
stra hõ ĩ hoĩem seuiat. Ille p̃sertĩ qui iã remi¬
sit culpã. s ãrit pecuniã. ⁊ frauoari metuit. nõ
expetit uindicari. Demq ĩ talib causis si ꝑsu¬
misicordes ⁊ in ip̃o dubio nolũt hoi ꝓ iñcerta
pecunra c̾ta infre supplicia. Ad hanc mĩam
uos etiã nos ꝓuocare ⁊ exhortari. Meliꝰ .n. si ht̃
etiã amittis. qm si ht̃. aut exceucias aut occidis.
D ꝓ istis magis apd̾ eos qui repetũt ꝙͣ apd̾ eos
qui iudicãt intbedeꝰ cõuenit. ne ip̃e uideat᷑ auf̾¬
re. qui cũ hẽat potestatẽ ñ cogit red de̾ ꝙͣuis ĩ
cogendo nta debeat ad hib̾e integͥtatẽ ut ñ amit¬
tat hũanitatẽ. Ild̾ uo̾ ꝑfidentissime dixim eũ qͥ ꝓ
hoĩe ad hoc int̾uenst ne male ablata restituat. ⁊

Expanded text:
cedere tamquam pro reis criminum cedere tamquam pro reis criminum non ad hoc, ut minime restituantur aliena, sed ne frustra homo in hominem saeuiat ille praesertim, qui iam remisit culpam, sed quaerit pecuniam et fraudari metuit, non expetit uindicari. denique in talibus causis si persumisericordes et in ipso dubio nolunt homini pro incerta pecunia certa inferre supplicia. Ad hanc misericordiam vos etiam nos provocare et exhortari decet: melius tis, quam, si non habet, aut excrucias aut occidis. sed pro istis magis apud eos, qui repetunt, quam apud eos, qui iudicant, intercedere conuenit. ne ipse uideatur auferre, qui, cum habeat potestatem, non cogit reddere, quamuis in cogendo ita debeat adhibere integritatem, ne amittat humanitatem. Illud uero fidentissime dixerim, eum, qui pro homine ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa consulendi caritate. ⁊ nicħ siat ĩmanitꝰ ił
thumanit᷑. Ita formidabit᷑ ultio cognitoris ut
nͦ int̾cessoris religio ꝯtẽpnat᷑. qr ⁊ plectendo
⁊ ignoscẽdo hoc solũ bñ agit ᷑ ut uita hõmm
corsgat᷑. Qd̾ si tanta ẽ ꝑu̾sitas ⁊ impietas ut
ei corrigende nͨ disciplina possit pot ꝓdesse. nͨ ueniã.
a bonis tñ int̾cessione atq cõscĩa qm d̾s cernst.
ri: ⁊ id pp̃ qd̾ scelus admissũ ẽ. possideꝰ pessiium
hõim genꝰ ꝯmemoras. cͥ penitendi medicina oĩo
s ut dixi: cũ restitui pͭ. plerũq .n. qͥ auft̾ admit¬
tt sũ alios patiendo malos. si ip̃e male uiũendo.
nͨ aluid ht̃ ũde restituat. Huic certe ñ possumus
atus dũ existimat᷑ hr̃e qd̾ reddat: nulla ẽ m̃ i qͥtaᷤᷤ
qr ⁊ si ñ ẽ unde reddat ablatã pecuntã. mi̾to tñ
dũ eã ꝑ molestias corꝑales redibere ꝯpellitur:
pcti quo male ablata ẽ penas luit. S ĩ huma

Expanded text:
ia consulendi caritate et nihil fiet immaniter, nihil inhumaniter. ita formidabitur ultio cognitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut uita hominum corrigatur. quod si tantaei corrigendae nec disciplina possit prodesse, nec venia; a bonis tamen intentione atque conscientia quam Deus cernit, ri, et id propter quod scelus admissum est possidere; pessimum hominum genus commemoras, cui poenitendi medicina omnino sed ut dixi cum restitui potest. Plerumque enim qui aufert amittit, sive alios patiendo malos, sive ipse male vivendo, nec aliud habet unde restituat. Huic certe non possumus iatus, dum existimatur habere quod reddat nulla est iniquitas, quia etsi non est unde reddat ablatam pecuniam, merito tamen, dum eam per molestias corporales reddere compellitur, peccati quo male ablata est poenas luit. Ergo quia
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ oocto cito solui poruit qd q̃reb ar. Iã dudum
ant̃ simre debe̾m si te tantũ scirẽ suisse lecturũ qd̾ flagi¬
tasti ut sebe̾m. felix ĩ xip̃ biuas sili km̃e. epła sã¬
et ãmiror sili dilectissime bonesati. ꝙ mñter
ri fidei s̾lire qͣm habes ĩ xp̃o. Ut gͦ breuit᷑ ĩsĩmiẽ.
dilcõni tue int̾ arrianoꝵ ⁊ donatistaꝵ qͥd int̾sit e

Expanded text:
to et docto cito solui potuerit, quod quaerebas. iam dudum autem finire deberem, si te tantum putarem fuisse lecturum, quod flagitasti ut rescriberem. felix in Christo uiuas, fili cat admiror, fili dilectissime Bonifati, quod interi fidei seruire, quam habes in Christo. ut ergo breuiter insinuem dilectioni tuae, inter Arrianorum et Donatistarum quid int
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ hõm acciꝑe tessimoniũ qͦs ĩ ecca ñ uidemꝰ. cum
dñs ꝑhibet testimoniũ. Qui .n. dũina testimonia
ñ sequit pondus humani testimoniĩ ꝑdideit̃. do do¬
ꝙ cealtani cam ip̃i ad ĩꝑatoris constantim iudiciũ
accusando miserũt. ĩmo uo̾ ipm cecilianũ pꝰ ep̃alia
Iudicia ubi eũ opline ñ potuerũt. ad sup̃dã ĩꝑatoriᷤ
examen ꝑtinacissime ꝑsecutorib ꝑduxerũt. Et qd̾
ĩ nob̾ mĩe rep̃hendũt ut decipiant ĩꝑitos. dicentes

Expanded text:
testimonium, quos in ecclesia non uidemus, cui deus perhibet testimonium; qui enim diuina testimonia non sequuntur, pondus humani testimonii perdiderunt. Addo. quod Caeciliani causam ipsi ad imperatoris Constantini iudicium accusando miserunt, immo uero ipsum Caecilianum post episcopalia iudicia, ubi eum opprimere non potuerunt, ad supra dicti imperatoris examen pertinacissimis persecutoribus perduxerunt. et quod in n
Abbreviated transcription (Latin):
ciuilia ñ ꝙ bint fiat ut bñ utentes sint: s ut
male utentes minꝰ moles sũt. dons fideles ⁊ pis
quoꝵ iure st̾ oĩa qui uł ex ilł funt uł int᷑ illos tan¬
ꝑueniant ad illã ciuitatẽ uͥ hẽditas et̾nititit ẽ bbi
ñ ht̃ nͥ uistꝰ locũ. ñ nͥ sapiens pͥncipatã.u pomdebãt¬

Expanded text:
ciuilia, non quod hinc fiat, ut bene utentes sint, sed ut male utentes minus molesti sint, donec fideles et pii, quorum iure sunt omnia, qui uel ex illis fiunt uel inter illos tanrueniant ad illam ciuitatem, ubi hereditas aeternitas est, ubi non habet nisi iustus locum, non nisi sapiens principatum
Abbreviated transcription (Latin):
tacenda erat ui̾tas. aut eoꝵ i manitas ꝑferenda
O il ui̾tas tace̾t᷑ ñ solũ nemo sic̾at eiꝰ silenco libe¬
tĩs p̃dicatõne furor eoꝵ ad seuiend̾ ꝓmocareture
aliqͥb lib̾atis nr̃is atq firmatis: rursus a sequela
ui̾tatis formido ĩpediret infirmos. Cũ gͥ hũs an¬
fuisse poscendũ. parũ attenoit ñ bonã de hac ne¬
gligenoa reddi potuisse rõnẽ. Qd̾ .n. dicũt qui
ꝯͣ suas ĩpietates leges iustas ĩstitũ nolũt nõ
petisse a regibi t̾re apłos talia: ñ considant
aliud fuisse tũc tẽpꝰ ⁊ oĩa sins tẽꝑibꝰ agi. Quis
eĩ tũc ĩ xp̃m crediderat ĩꝑator qͥ ei ꝓ pietate ᷤ¬

Expanded text:
erenda. sed si ueritas taceretur, non solum nemo fuerat eius silentio libetis praedicatione furor eorum ad saeuiendum prouocaretur, aliquibus liberatis nostrisque firmatis rursus a sequenda ueritate formido impediret infirmos. cum igitur his anfuisse poscendum, parum adtendit non bonam de hac neglegentia reddi potuisse rationem. Quod enim dicunt, qui contra suas impietates leges iustas institui nolunt, non petisse a regibus terrae apostolos talia, non considerant aliud fuisse tunc tempus et omnia suis temporibus agi. quis enim tunc in Christum crediderat imperator, qui ei pro pietate
Abbreviated transcription (Latin):
uolum .i. ꝯm̃datõ mãsuetudinis ad cõciliandã
dilcõnẽ u̾bo ui̾tatis. ⁊ ut qui lib̾ant᷑ a tẽꝑali
adiuuat᷑ ⁊ nra. Pdest ⁊ int̾bessio nr̃a. c̾ iĩsterio
seueritas rẽꝑat ͦ ⁊ ur̃a. Non uob̾ displiceat ꝙ
rogamini a bonis qr nͨ uob̾ displicet ꝙ timenu̾
securib t̾ruit discens ⁊ ip̃as ad dispensatõnem
diume ꝓuidentie ꝑtĩne̾. Oĩs in qͥt aĩa potesta¬
tib so̾limiorib sõdita sit. Non .n. ẽ potestas

Expanded text:
ommendatio mansuetudinis ad conciliandam dilectionem uerbo ueritatis et ut, qui liberantur a temporali adiuuatur et nostra; prodest et intercessio nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a bonis, quia nec bonis displicet, quod timemini securibus terruit adserens et ipsas ad dispensationem diuinae prouidentiae pertinere. omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita sit; non est