comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es donec hodie cognominatur ut ñ
obdurenr quis ex nobis fallacia
peccata. obduratus igitur uiuit
siue qui non conuertitur desperans
de indulgentia pecc̃oꝵ suorum siue
qui sic mĩa dei sperat ut ust inti¬
nem uite presentis insuoꝵ criminũ
ꝑ u̾sitate remaneat proinde dilige̾¬
tes mĩam dei metuentesq iusticiam
ne de remissione peccatorum despere¬
mus. nec remaneamus in peccatis.
scientes qd̃ illa omnium hominũ
debita sit exactura cquitas iustissi¬
mi iudicis que non dimiserit mĩam
ita iusticia repellet ⁊pumiet obdu¬
ratos. hi sunt qui peccantes insp̃m
missionem accipiant peccatorums
deo autem hominis anima intellec¬
tualis sp̃c est ut querat agnoscat
atq discernat qr tp̃c oꝑm suorũ
ꝓ quib receptura est iniudicio ꝙ
ordinauit diuina iusticia ⁊ eiusdeᷤ
retributionis tp̃c quo non eciam li¬
cebit aut oꝑa mutare aut remissi¬
onem peccatorum suorum de diui¬
na mĩa utiliter postulare. Ceteri

Expanded text:
ognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccati . Obdurato igitur corde vivit, sive qui non convertitur desperans de indulgentia peccatorum suorum, sive qui sic misericordiam Dei sperat, ut usque in finem vitae praesentis in suorum criminum perversitate remaneat. 41. Proinde diligentes misericordiam Dei, metuentesque justitiam, nec de remissione peccatorum desperemus, nec remaneamus in peccatis: scientes quia illa omnium hominum debita sit exactura aequitas justissimi judicis, quae non dimiserit miseriita justitia repellet et puniet obduratos. Hi sunt qui peccantes in Spirmissionem accipient peccatorum . Ideo autem hominis anima intellectualis spiritus est, ut quaerat, agnoscat, atque discernat et tempus operum suorum, pro quibus receptura est in judicio quod ordinavit divina justitia, et ejusdem retributionis tempus, quo non etiam licebit aut opera mutare, aut remissionem peccatorum suorum de divina misericordia utiliter postulare. Caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃am catholicam ꝓdesse non pos¬
se. Immo sicut intra ecc̃am recte
credentib ꝑsatramentum bap̃mi
conferre salutem sit extra ecc̃am.
baptitatis si ad ecc̃am non redierĩt
eodem baptisio cumulari ꝑniciẽ
Cantum emim uallet ec̃castice socie¬
tatis unitas ad salutem ut bap̃mo
non saluetur cui non datur u̾opor¬
⁊ si abhereticis in nomine patris.
iterandum s aluator enini ait. Qͥ
semel lotus est non indiget nisint
pedes lauet.¬

Expanded text:
Ecclesiam catholicam prodesse non posse: imo sicut intra Ecclesiam recte credentibus per sacramentum Baptismi conferri salutem, sic extra Ecclesiam baptizatis, si ad Ecclesiam non redierint, eodem Baptismo cumulari perniciem. Tantum enim valet ecclesiasticae societatis unitas ad salutem, ut Baptismo non salvetur, cui non ibi datur, ubi oporetsi ab haereticis in nomine Patris eiterandum. Salvator enim ait: Qui semel lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet
Abbreviated transcription (Latin):
se qid̾ hoĩem quem nec ignorancia
lutterarum nec aliqua ꝓhibet im¬
becillitaᷤtem ł adu̾sitas u̾ba sc̃e legiꝰ
ac euuangelii siue legere siue exore
tuiusdam predicatoris audire sed
diuinis mandatis obedire neminẽ
posse nisi quem deus gracia sua p̾¬
uenerit. ut qd̾ audit corpore ⁊̃ cor¬
de ꝑcipiat ⁊ accepta diuinitus bo¬
na uoluntate atq uirtute man¬
data dei facere ⁊ uelit ⁊ possit. Neq
enim qui plantat est aliqiuid nec
qui rigat sed qui incrementuum dat
tabili non solum presencia ⁊
mutabiliter ẽẽ notissima cui dicit᷑
beus qui eccultorum est cognitor qͥ
scis omnia antequam fiant.¬
deum incõmutabilem rerum oĩm.
atq oꝑmtam suorum quam hu¬
manorum certissimum cognito¬
uem ante omnia scła scire quibus
ẽet ꝑ fidem gr̃am largiturus sine
qua nemo potest exinitio mundi
usq ad finem areatu pec̃ci tam ori¬
ginalis quamactualis ab solur Qs
enun deus p̾sciuit ⁊ predestinauit cõ¬
formes fieri ymaginis filii eius.¬

Expanded text:
se quidem hominem, quem nec ignorantia litterarum, nec aliqua prohibet imbecillitas vel adversitas, verba sanctae legis et Evangelii, sive legere, sive ex ore cujusquam praedicatoris divinis mandatis obedire neminem posse, nisi quem Deus gratia sua praevenerit, ut quod audit corpore, etiam corde percipiat, et, accepta divinitus bona voluntate atque virtute, mandata Dei facere et velit et possit. Neque 529 enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat tabili non solum praeterita emutabiliter esse notissima, cui dicitur: Deus qui occultorum es cognitor, qui scis omnia antequam fiantDeum, incommutabilem, rerum omnium atque operum tam suorum quam humanorum certissimum cognitorem, ante omnia saecula scire quibus esset per fidem gratiam largiturus: sine qua nemo potuit ab initio mundi usque in finem, a reatu peccati tam originalis quam actualis absolvi. Quos enim Deus praescivit, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii s
Abbreviated transcription (Latin):
lis sius agere ⁊ fidem catholicam scd̃
regulam ueritatis ⁊ sacramentũ.
baptismatis accipere. Pariuilis uero
qui nec ꝓpria uoluntate credere peni¬
tenciam ꝓpeccato qd̃ originaliter
quam diu rationis etas eorum ca¬
pax ẽẽ non potest sufficere ad salutẽ.
hic posse hoĩm pnĩam agere
nisi quem deus illuminauerit ⁊gra¬
tuita miseratione conuerterit. apłs
enim dicit ne forte det illis pnĩam.¬

Expanded text:
lis suis agere, et fidem catholicam secundum regulam veritatis tenere, et sacramentum Baptismatis accipere: parvulis vero, qui nec propria voluntate credere, nec poenitentiam pro peccato quod originaliter quamdiu rationis aetas eorum capax esse non potest, sufficere ad salutem.hic posse hominem poenitentiam agere, nisi quem Deus illuminaverit, et gratuita sua miseratione converterit. Apostolus enim dicit: Ne forte det illis
Abbreviated transcription (Latin):
care eosq non necc̃itate sed ꝓpria uo¬
luntate peccasse. Illoq peccato sic in
deterius mritatam humanam natu¬
ram ut non solum in ipsis primis ho¬
minib peccatum mors obtineret reg¬
num sed eciam momnes homines trã¬
siret pectati mortisq donum.¬
nem qui ꝑ concubitum uiri ⁊
mulieri s concipitur cum originali
peccato nasci impietati subditum.
morti subiectum ⁊ ob hec natura ire
.filium nasci dequa dicit apłs. Eramꝰ
enim ⁊ nos natura filii ire sicut ⁊ cet̾i
a qua ira nullus liberatur nisi ꝑ fi
cato natus sine peccato mortuus.
petc̃ni nobis ꝓ factus est. idest sacri¬
ficim factus est pro pectatis nostris.
Inuet̾i quippe testamento peccata
dicebantur sacrificia que ꝓ peccatis
offerebantur inquib omnib fuit
significatio xp̃i quia ipse est agnꝰ
dei qui tollit peccata mundi.¬
homines iam ratione utentes.
uerum ⁊̃ ꝑuulos qui sine inuteris
natrum uiuere incipiunt ⁊ ibi mo¬

Expanded text:
care: eosque non necessitate, sed propria vocare: eosque non necessitate, sed propria voluntate peccasse; illoque peccato sic in deterius mutatam humanam naturam, ut non solum in ipsis primis hominibus per peccatum mors obtineret regnum, sed etiam in omnes homines transiret peccati mortisque domnem qui per concubitum viri et mulieris concipitur, cum originali peccato nasci, impietati subditum mortique subjectum, et ob hoc natura irae filium nasci: de qua dicit Apostolus, Eramus enim et nos natura filii irae, sicut et caeteri . A qua ira nullus liberatur, nisi per cato natus, sine peccato mortuus, peccatum pro nobis factus est , id est, sacrificium factus est pro peccatis nostris. In Veteri quippe Testamento peccata dicebantur sacrificia quae pro peccatis offerebantur: in quibus omnibus fuit significatio Christi, quia ipse est Agnus Dei qui tollit peccatum mundihomines iam ratione utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi mo
Abbreviated transcription (Latin):
r̃am naturaliter mutabilem a
deo incommutabili factam nec eã¬
tñ posse iam quamlibet angelorum.
sic acceperunt eternam beatitudine̾
qua adeo stabiliter ꝑfriintur utea
carere non possint s hoc ip̃m ip̃m cid̃
mutari indecerius nullatenus nõ¬
possunt non eis naturaliter insitũ
s postquam creati st̃ gr̃e diuine lax¬
gitate collatum.si enim angeli nͣ¬
liter incominut abiles fierent nunqͣp
de coꝵ consorcio diabolus ⁊ angeli eiꝰ¬
tura quam sp̃ualem atq corporeaᷤ
sũma trinitas fecit solus sp̃c ange¬
licos ⁊humanos intelligendi facul¬
tatem diuininis accepisse. Ceteros
uero sp̃c brutorum aĩalium ratio¬
nalem intelligentiam non accepis
se ⁊hoc omnino habere non posse
lium hominum. ⁊ animas peccorũ
minum inpeccora posse aliq̃n tran¬
sire.
mines id est adam ⁊ mulierem eius
bonos ⁊ erectos ⁊ sine pecc̃o creatos
tũ lib̾o arbitrio quo possent si uel¬
uire atq obedire. Qui arbitrio ⁊
possint si uellent ꝓpria uoluntate peo¬

Expanded text:
ram naturaliter mutabilem a Deo incommutabili factam; nec tamen posse jam quamlibet angelorum stari, quia sic acceperunt aeternam beatitudinem, qua Deo stabiliter perfruuntur, ut ea carere non possint. Sed hoc ipsum quod unt beati, mutari in deterius nullatenus possunt, non eis naturaliter insitum; sed postquam creati sunt, gratiae divinae largitate collatum. Si enim angeli naturaliter incommutabiles fierent, nunquam de eorum consortio diabolus et ejus angeli tura, quam spiritualem atque corpoream summa Trinitas fecit, solos spiritus angelicos et humanos intelligendi facultatem divinitus accepisse; caeteros vero spiritus brutorum animalium rationem et intelligentiam non accepisse, et etiam hoc omnino habere non posse. hominum, et animas pecorum minum in pecora posse aliquando transire.mines, id est, Adam et mulierem ejus, bonos, rectos, et sine peccato creatos esse, cum libero arbitrio, quo possent, si veluo arbitrio etiam possent, si vellent, propria voluntate pec
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊boins ⁊ malis resurrectionem
carnis in aduentu dñi futuram ẽẽ
cõmunem. ferributionem uero uis¬
ticie dei eẽ bonis malisq dissimile
s non om̃is immutabumur. muta¬
buntur ⁊̃ iusti qui uiuunt inuitã
et̾nam qd̃ apłs ostendit dicens. Et
mortui resurgent incorrupti ⁊ nos
ĩmutabimur ⁊ ostendens que erit
ipsa mutatio adiecit. Oportet enim
corruptibile hec induere incorruptio¬
nem ⁊mortale hec induere immor¬
talitatem. In eorum corporib fiet
qd̃ ip̃eapłs ait. seminatur incorrup¬
tione surget inincorruptione semi¬
natur in ignobilitate surget ingła
Seminatur in infirmitate surget

Expanded text:
 bonis et malis resurrectionem carnis in adventu Domini futuram esse communem, retributionem vero justitiae Dei esse bonis malisque dissimilesed non omnes immutabimur. Mutabuntur autem justi qui ibunt in vitam aeternam. Quod Apostolus ostendit dicens: Et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur. Et ostendens quae erit ipsa immutatio adjecit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. In eorum corporibus fiet quod ipse Apostolus ait: Seminatur in corruptione, surget in incorruptione: seminatur in ignobilitate, surget in gloria: seminatur in in
Abbreviated transcription (Latin):
turaliter summnum atq incõmu¬
tabilebonum ⁊ ab ipso treatas õs
naturas. Bonas quidem qd̃ asum¬
mo bono faccesunt sed mutabiles
qd̃ de nichilo facte sunt. Nullam¬
q ẽe mali naturam. Quia omnis
natura inquantum natura ẽ uo¬
na est s qr ⁊ inta bonum ⁊ minui ⁊
augeri potest intm̃ mala d̾r inꝙͣ¬
tum bonum eis minuitur. malũ
enim nichil aliud est nisi priuatõ
boni. unde constat geminum esse
creature rationalis malum .i. unũ
quo uoluntarie ip̃a defiit asũmo
bono creatore suo alt̾m quo inuita
punitur ignis eterni supplicio:
illic passura iuste qd̃ hic admisit
iniuste ⁊que ordinem inse non re

Expanded text:
turaliter summum atque incommutabile bonum; et ab ipso creatas esse omnes naturas, bonas quidem, quia a summo bono factae sunt; sed mutabiles, quia de nihilo factae sunt: nullamque esse mali naturam, quia omnis natura in quantum natura est, bona est. Sed quia in ea bonum et minui et augeri potest, in tantum mala dicituenim nihil aliud est, nisi privatio boni. Unde constat geminum esse creaturae rationalis malum, id est unum, quo voluntarie ipsa deficit a summo bono creatore suo; alterum quo invita punietur ignis aeterni supplicio. Illud passura juste, quia hoc admisit injuste. Et quae ord
Abbreviated transcription (Latin):
tuciet terram uirga oris sui ⁊ sp̃u
labiorum suorum interficiet ĩ¬
pium de quo ⁊ apłs ait. Quem ĩ¬
ip̃se unicus dei filius sp̃m orissui
ẽẽ sig̃cans post resurrectionẽ suã
De ore u̾o ip̃ius dñi shu ait ioħ̾es
inapocalipsi. Quia gladius utrĩq
acutus procedebat. ppse ergo sp̃c o
ris eius ipse est gladius qui de o¬
re eius procedit.
tem deum inmensum ẽe uir¬
tute non molem ⁊ ominem crea¬
turam sp̃ualem atq corporalem
uirtute eius ⁊ p̾ sencia contineri
dicit enim deus pater. Celum ⁊ t̾¬
ram ego implebo dr quedam de
sapĩa dei que filius est tꝑ atting̃.
a fine usq ad finem fortiter ⁊ dis¬

Expanded text:
tiet terram virga oris sui, et Spiritu labiorum suorum interficiet impium . De quo et Apostolus ait: Quem inipse unicus Dei Filius Spiritum oris sui esse significans, post resurrectionem suam De ore vero ipsius Domini Jesu ait Joannes in Apocalypsi quia gladius utraque parte acutus procedebat . Ipse ergo Spiritus oris ejus, ipse est gladius qui de ore ejus procedit.tem Deum immensum esse virtute, non mole; et omnem creaturam spiritualem atque corporalem virtute ejus et praesentia contineri. Dicit enim Deus Pater: Coelum et terram ego impleo . Dicitur etiam de Sapientia Dei, quae Filius ejus est, quia attingit a fi
Abbreviated transcription (Latin):
cipem fieri non posse iuite eterne
si ante finem uite hꝰ catholice non
fuerit redditus atq incorporatus
ecce. Quia si hẽam inquit apłc c̃em
fidem ⁊ noucrim omnia satramẽ¬
ta caritatem autem ñ hẽam nichil
sum. Nam ⁊ indieb diluuii nemi¬
nem legimus extra archam potius¬
se saluari.¬
omnes paganos s omnes uideos
⁊ omnes hereticos atq scismaticos
qui extra ecc̃am catholicam prese¬
tem finiunt uitam inignem eter¬
num muros qui paratus est dia¬
bolo ⁊ angelis eius.¬

Expanded text:
cipem fieri non posse vitae aeternae, si ante finem vitae hujus catholicae non fuerit redditus atque incorporatus Ecclesiae. Quia si habeam, inquit Apostolus, omnem fidem, et noverim omnia sacramenta, charitatem autem non habeam, nihil sum . Nam in diebus diluvii, neminem legimus extra arcam potuisse salvariomnes Paganos, sed et omnes Judaeos, et omnes haereticos atque schismaticos, qui extra Ecclesiam catholicam praesentem finiunt vitam, in ignem aeternum ituros, qui paratus est diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cͤaro factum est induas naturas
uidet uidet ⁊ patrem Ego inpatre
sub̾e dei Alteram uero huma na̾
scd̃m qd̃ ipse deus incarnatus dic̃.
pater.maior me est.¬
carnem fcm̃ unam hr̃e diuinita¬
tis sue carnisq ꝑsonam. Deus .n
u̾bum plenam naturam huma¬
nam ita sibi ueratiter unire dig¬
natus est qr ꝑmanente diuinita¬
te sua ita u̾bum caro factum est
ut quamus naturaliter non ħ
sit u̾bum quod caro qd̃ duarũ
naturarum ueritas manet in xp̃o¬

Expanded text:
caro factum est duas naturas vidit, vidit et Patrem; et, Ego in Patre, substantiae Dei : alteram veram humanam, secundum quam ipse Deus incarnatus dicit, Pater major me estcarnem factum, unam habere divinitatis suae carnisque personam. Deus enim Verbum plenam naturam humanam ita sibi veraciter unire dignatus est, et permanente divinitate sua ita Verbum caro factum est, ut quamvis naturaliter non hoc sit Verbum quod caro, quia duarum naturarum veritas manet in
Abbreviated transcription (Latin):
inecc̃a pro desse non potest. In ecclesia
igitur catholica tm̃ modo potest uni¬
cuiq ꝓdesse ⁊ ꝑceptio baptismatis
reputetur sic intra ecc̃am catholi¬
cam ꝑ solum bap̃m uita eterna:
non ad quirinr si post bap̃m ma¬
le uiuatur. niam ⁊ illi qui bene ui¬
deo dicere debeant. Dimite nobis debi¬
ta nr̃a sicut ⁊ nos dimittimus debi
tis ⁊ adeo toncessis frequenter hõib
sub repunt ⁊quantomagis forcio¬
rib cibis corporis impletur ⁊ carna¬
lib cor hominis actib q atq affectib
implicatur tanto frequencior culpa
uhac mortalitate contrahitur pp̃ea
humiles serui xp̃i qui cupiunt dño su¬
o sine impedimento absq aĩ noxia oc¬
cupatione seriure coniugia omnino
non appetunt ⁊ acarnib ⁊ uino absti¬
nent inquantum corporis ualrtudo
ꝑmitut non quod pecc̃m est aut cõ¬
iugem hr̃e aut uinum tarnes ue ꝑ¬
tipere. Nam beatus apł̾is dicit. Quod

Expanded text:
intra Ecclesiam prodesse non potest. 44. In Ecclesia intra Ecclesiam prodesse non potest. 44. In Ecclesia igitur tantummodo catholica potest unicuique prodesse, et perceptio Baptismatis, eputetur: sic intra Ecclesiam catholicam per solum Baptismum vita aeterna non acquiritur, si post Baptismum male vivatur. Nam et illi qui bene viDeo dicere debeant, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitis et a Deo concessis frequenter hominibus subrepunt, et quanto magis fortioribus cibis corpus impletur, et carnalibus cor hominis actibus atque affectibus implicatur, tanto frequentior culpa in hac mortalitate contrahitur: propterea humiles servi Christi, qui cupiunt Domino suo sine impedimento et absque animi noxia occupatione servire, conjugia omnino non appetunt, et a carnibus ac vino abstinent, in quantum corporis valetudo permittit. Non quia peccatum est aut conjugem habere, aut vinum carnesve percipere. N
Abbreviated transcription (Latin):
ter eos qui in ecc̃a catholica sine
nec regnum celorum potest quistpͣ
accipere nec uitam eternam. Qd̃
siue incatholia fide siue inheresi
quacumq ł scismate quisquã
sacramentum accipit s salutem.
queuirtus est sacramenti nonba¬
sum satramentum habuerit.
Ergo ideo ad ecc̃am redire uonut
sacramentum bapusmatis itere
accipiat qd̃ nemo debet inquolibet
baptirato homine repetere s ut ĩ
societate catholica uitam eternã
accipiat ad quam coltinenda m
nunquam potest esse ydoneus qͥ
cum sacramento baptismatis ab
ecc̃a tatholica remansit alienus.
Qui si elemosinas largas faciat.
⁊ pro nomine xp̃i etiam sangͥne
fundat ꝓeo qid̃ in hac uita non tenuit
ecc̃e catholice unitatem non habebit
eternam salutem. Ubi enim unicuiq
potest ꝓdesse baptismus ibi potest ⁊
elemosina prodesse. Baptismmus autẽ
extra ecc̃am quidem esse potest s nisi

Expanded text:
aeter eos qui in Ecclesia catholica sine aeter eos qui in Ecclesia catholica sine nec regnum coelorum potest quisquam accipere, nec vitam aeternam. Quia sive in Catholica, sive in haeresi quacumque vel schismate quisquam Sacramentum accipit; sed salutem, quae virtus est Sacramenti, non hasum Sacramentum habuerit. Ergo ideo debet ad Ecclesiam redire, non ut sacramentum Baptismatis iterum accipiat, quod nemo debet in quolibet homine baptizato repetere; sed ut in societate catholica vitam aeternam accipiat, ad quam obtinendam nunquam esse potest idoneus, qui cum sacramento Baptismatis ab Ecclesia catholica remanserit alienus. Qui si et eleemosynas largas faciat, et pro nomine Christi etiam sanguinem fundat, pro eo quod in hac vita non tenuit Ecclesiae catholicae unitatem, non habebit aeternam salutem. Ubi enim cuique prodesse potest Baptismus, ibi potest et eleemosyna prodesse. Baptismus autem extra Ecclesiam quidem esse potest, sed nisi
Abbreviated transcription (Latin):
qui bona fecerunt in resurrectio¬
nem uite qui uero mala egerunt
inresurrectionem iuditii. Ut .s. qui
mala egerunt eant incombustio¬
nem eternam cum diabolo semꝑ
axsuri principe oĩm malorum. Qͥ
u̾o bona fec̾unt eant inuitam et̾¬
cum xp̃o regnabunt quos deus gra¬
tuita bonitate sua regnauit p̾desti¬
nauit ad regnum. Quos enim eos
tales predestinando p̾parauit ut reg¬
no digni ẽẽnt. p̾parauit utiq scd̃m
ꝓpositum uocandos ut obediant
p reparauit iustificandos ut accep¬
ta gracia recte credant ⁊beneniuãt.
preparauit eciam glorificandos ut
xp̃i coheredes effecti regnum celo
regnum du̾sis tp̃rib ꝑ satramẽ¬
ta que ad fidem incarnationis sue
xp̃c instituit illi ꝑuenerunt quos
deus gratis nullo bone uolunta¬
tis ł boni oꝑis nuto precedente sal¬
uauit quemadmodum ⁊ exillo
tpre quo saluator nr dixit. Si qͥs ñ
uenatus fuerit exaqua ⁊ sp̃u sc̃o
non potest introire in regnu dei.
absq sacramento baptis matis p̾¬

Expanded text:
qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae; qui vero mala egerunt, in resurrectionem judicii , ut scilicet qui mala egerunt, eant in combustionem aeternam, cum diabolo semper arsuri principe omnium malorum; qui vero bona fecerunt, eant in vitam aetercum Christo regnabunt quos Deus gratuita bonitate sua praedestinavit ad regnum. Quia enim eos tales praedestinando praeparavit ut regno digni essent, praeparavit utique secundum propositum vocandos ut obediant; praeparavit justificandos, ut accepta gratia recte credant, et bene vivant; praeparavit etiam glorificandos, ut, Christi cohaeredes effecti, regnum coelorregnum diversis temporibus per sacramenta, quae ad fidem incarnationis suae Christus instituit, illi pervenerunt quos Deus gratis nullo bonae voluntatis vel boni operis merito praecedente salvavit. Quemadmodum et ex illo tempore quo Salvator noster dixi fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei , absque sacramento Baptismatis, pr
Abbreviated transcription (Latin):
lerit nos aliqua que prodiuersis
heresib cognoscendis atq uitan¬
dis fuerunt inserenda preterire silẽ¬
cio tñ si omnia que in hoc opuscu¬
lo continentur recensẽ ⁊ notissima
ꝓrsus hr̃e non negligas exhis pot̾is
cauta discretione ⁊̃ decet̾is sp̃ualit̾
uidicare. apl̃s enim dicit ꝙ sp̃uar
iudicat omnia quo si nec unus¬
quisq nr̃m ꝑueniat in eo qd̃ per¬
uenit ambulet. Id est in eo qd̃ cer¬
tum recipit fideliter ꝑ seueret ⁊ si

Expanded text:
lerit nos aliqua quae pro diversis lerit nos aliqua quae pro diversis haeresibus agnoscendis atque vitandis fuerant inserenda praeterire silentio, tamen si omnia quae in hoc opusculo continentur recensere et notissima prorsus habere non negligas, ex his poteris cauta discretione etiam de caeteris spiritaliter judicare. Apostolus enim dicit quia spiritalis judicat omnia : quo donec unusquisque nostrum perveniat, in eo quo pervenit ambulet, id est in eo quod certum accepit fideliter perseveret. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
inhorreum paleas ã cõburet igni ĩ¬
extingubili. Qñ ꝑ iuiditiũ iustũ
segregabit icistos ab iniustis bo¬
nõs a malis rectos aꝑuersis bonos
constitucta dextris molos asinistͥs¬
sempiterna atq incominutabili
prolata siña iniqui omnes ibunt
incombustionem et̾nam iustrã
inuitam eternam. Iniqui semper
arsuri cum diabolo iusti autẽ reg¬
ec it̾m .xl. capitula ad regulam
nere fidei firmissime ꝑtinan¬
tia fideliter crede fortiter trede uera¬
citer pacienterqz defende ⁊si quem
contra hec dogmatizare cognoue¬
rit tanquam pestem fuge ⁊ tau¬
quam heretitum abice. Ita enim
ista que pouumus fidei catholice
congruunt ut si quis non solũ
omnib s ⁊ iam singuus uoluerit
contra ire meo qd̃ singulichoꝵ con¬
tumatiter repugnat ⁊ his contrari
a docere non dubitat hereticus ⁊ fi¬
dei xp̃iane inimicus atq exhec oĩ¬
b catholicis anatħatizandus appa¬
reat. Quamuis igitur ⁊ angustia
tꝑris ⁊ festinatio portitoris compu¬

Expanded text:
in horreum; paleas autem comburet igni inexstinguibili , quando per judicium justum segregabit justos ab injustis, bonos a malis, rectos a perversis; bonos constituet a dextris, malos a sinistrissempiterna atque incommutabili prolata sententia, iniqui omnes ibunt in combustionem aeternam; justi autem in vitam aeternam: inique semper arsuri cum diabolo; justi autem regta capitula ad regulam verae fidei firmissime pertinentia fideliter crede, fortiter tene, veraciter patienterque defende. Et si quem contraria his dogmatizare cognoveris, tanquam pestem fuge, et tanquam haereticum abjice. Ita enim ista quae posuimus fidei catholicae congruunt, ut si quis non solum omnibus, sed etiam singulis voluerit contraire, in eo quod singulis horum contumaciter repugna docere non dubitat, haereticus et fidei Christianae inimicus, atque ex hoc omnibus catholicis anathematizandus appareat. Quamvis igitur et angustia temporis, et festinatio portitoris compu
Abbreviated transcription (Latin):
humiliauit semet ip̃m fc̃s obedi¬
ens usq admortem patri morte̾
autem crucis intende igitur hãc
apłi sententiam cogita ⁊ mea
cognosces quomodo iħm dñm
informa dei erat oportet te agnoᷤᷤ¬
scere firmissimeq tenere in illo
dei patris semper erat dequo na¬
tus erat. unius ergo nature cũ
patre est equaliter q sempiter¬
nus cum eo atq immensus. E¬
qualiter im mortalis ⁊ incõmu¬
tabilis equaliter imusibilis ⁊ in¬
euit abilis equalitex bonus ⁊ ius¬
tus equaliter miserator ⁊ miseri¬
cors paciens ⁊ multum miseri¬
cors ⁊ ueraxequaliter fortis et
suauis equaliter sapiens atq oĩ¬
potens. Pro inde hec omnia que
diximus de dei filio firmissa fide
retinens. quia hec utu omnia
rapinam arbitratus est eẽse equa¬
lem deo.Non enim rapina fuit illa
filii cum patre diuinitatis equali¬
tas s nature. Eciam illa que conse¬
quenter sub iungit apłs dicens qd̃
semet ipsum exinaniuit formam

Expanded text:
humiliavit semetipsum, factus obedihumiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . 19. Intente igitur hanc Apostoli sententiam cogita, ut in ea cognosces quomodo Dominum Jo, quia in forma Dei erat; oportet te agnoscere, firmissimeque tenere, in illoquia in natura Dei Patris semper erat, de quo natus erat. Unius ergo naturae cum Patre est, aequaliterque cum eo sempiternus atque immensus, aequaliter immortalis et incommutabilis, aequaliter invisibilis et inenarrabilis, aequaliter bonus et justus, aequaliter miserator et misericors, patiens et multum misericors et verax, aequaliter fortis et suavis; aequaliter sapiens atque omnipotens. 20. Proinde haec omnia quae diximus de Filio Dei, firmissima fide retinens quia haec utique omnia rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; non enim rapinae fuit illa Filii cum Patre divinitatis aequalitas, sed naturae, etiam illa quae consequenter subjungit Apostolus dicens, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
inconditione generis humani ꝑ
mislierem que desolo uiro facta
est contigit ut mortis uinculo te¬
neremur obstriti. hoc in redem¬
ptione humani generis diuina
bonitas egit ut peruirum qui de
sola muliere natus est uita hõib
redderetur. Illic humanam natu¬
ram nequissima deceptione sibi
diaboius inpeccati similitudinẽ.
sociauit. hic deus humanam na¬
turam inunitate ꝑsone suscep̃
ibi femina decepta est ut fieret
filia diaboli. hic uirgo gratia re¬
pleta est ut fieret mater summi
atq in commutabilis dei unige
niti. Ibi angelus deiectus ꝑ super¬
biam seducte mulieris animum ob¬
tinuit. hic deus humilians se per
quia nisi ex natura patris natus
eẽt esse non posset. Ipse secundum
apłicam doctrinam semet ipsum
exinaniuit formam serui accipi¬
ens formam ergo serui. id ẽ ser¬
ui naturam insuam accepitille
ꝑsonam atq ita hominum fac¬
tor insimilitudine hominum fc̃c
habitu est inuentus ut homo Ip̃e

Expanded text:
in conditione generis humani per in conditione generis humani per mulierem, quae de solo viro facta est, contigit ut mortis vinculo teneremur obstricti; hoc in redemptione humani generis divina bonitas egit, ut per virum, qui de sola muliere natus est, vita hominibus redderetur. Illic humanam naturam nequissima deceptione sibi diabolus in peccati similitudinem sociavit: hic Deus humanam naturam in unitatem personae suscepit. Ibi femina decepta est, ut fieret filia diaboli: hic virgo gratia repleta est, ut fieret mater summi atque incommutabilis Unigeniti Dei. Ibi angelus dejectus per superbiam, seductae mulieris animum obtinuit: hic Deus humilians se per quod nisi ex natura Patris natus esset, esse non posset; ipse, secundum apostolicam doctrinam, semetipsum exinanivit formam servi accipiens. Formam ergo servi, id est, naturam servi in suam accepit Deus ille personam, atque ita hominum factor in similitudine hominum factus, habitu est inventus ut homo; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eretur peccatum qd̃ nascentes
trahunt omnes homines quib
incorpore mortis huius talis ẽ
nascendi conditio ut matres eor
fecunditatis opus implere non pos¬
sint nisi prius carnis uirginitatẽ
amiserint. solus igitur abstulit pec¬
catum conceptionis atq natiuita¬
tis humane deus unigenitus quidũ
conciperetur ueritatem carnis acce¬
pit exuirgine. Et cum nasceretur
integritatem uirginis seruauit
inmatre. Ista causa est qua deus
factus filius iurginis marie ⁊ ma¬
ria uirgo mater est facta unigeni¬
ti dei ut quem pater genuit ex et̾¬
nitate ipsum uirgo conceptum ꝓ¬
ferret intempore. Illa utiq uirgo
quem deus qui de ea fuerat nasci¬
cendi soslempnitate sub ditum
quem inunitate paterne substã¬
cie non solum humana sz ⁊iam
angelica treatura cognoscit ⁊ ad¬
orat altissimum. Sic ergo pecca¬
tum ⁊ pena pectati que per scelus
corrupte mulieris intrauit im
mundum ꝑ inuiolate uirginis.
ꝑtium auferetur amundo ⁊ quia

Expanded text:
eretur peccatum quod nascentes eretur peccatum quod nascentes trahunt omnes homines, quibus in corpore mortis hujus talis est nascendi conditio, ut matres eorum fecunditatis opus implere non possint, nisi prius virginitatem carnis amiserint. Solus igitur abstulit peccatum conceptionis atque nativitatis humanae Deus Unigenitus, qui dum conciperetur, veritatem carnis accepit ex virgine; et cum nasceretur, integritatem virginitatis servavit in matre. Ista causa est, qua Deus factus est filius virginis Mariae, et Maria virgo mater facta est Unigeniti Dei; ut quem Pater genuit ex aeternitate, ipsum virgo conceptum proferret in tempore: illa utique virgo, quam Deus, qui de ea fuerat nascicendi solemnitate subditum, quem in unitate Paternae substantiae non solum humana, sed etiam angelica creatura cognoscit et adorat Altissimum. 18. Sic ergo peccatum et poena peccati, quae per scelus corruptae mulieris intravit in mundum, per inviolatae virginis partum aufertur a mundo. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. Ideo beatus dauid quamuis
de legutimo nasceretur iustoq cõ¬
ugio inquo .s. nec infidelitatis
tiupa nec fornicationis macula ĩ¬
ueniri poterat. p̾ropter originale
tamen peccatum quia naturalitͤ
obstricti filii st̃ ut non solum im¬
piorum filii s omnes ⁊ iam qui de
iustoꝵ scificata carne nascuntur
tibus conceptus sum ⁊ indelicus
peperit me mater mea. sc̃s ⁊ ram
ẽẽ hominem nec si unius diei sit
uita eius suꝑ terrram. Dei ergo
filius unigenitus qui est insinu
rationalis incarnatus est. Et qui
est deus uerus homo uerus faceꝰ
est.Non ut alter deus essec aiter hõ
s idẽ deus idẽ homo. Qui ut illd̾
peccatum quod incontubitu
mortalis carns humanum ge¬
nus contraxit auferret conceptꝰ
nouo more deus incarnatus in
matre uirgine sine coitu uiri si¬
ne libiline concipientis uirgi¬
nis ut ꝑ deum hoĩem quem abs¬
q libidine conceptum in uiola¬
tus edidit uirginis uterus ab ln¬

Expanded text:
peccati. Ideo beatus David, quamvis peccati. Ideo beatus David, quamvis de legitimo nasceretur justoque conjugio, in quo scilicet nec infidelitatis culpa, nec fornicationis macula poterat inveniri: propter originale tamen peccatum, quo naturaliter obstricti sunt filii irae, non solum impiorum filii, sed omnes etiam qui de justorum sanctificata carne nascuntur, tibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Scit sub esse hominem, nec si unius diei sit vita ejus super terram . 17. Dei ergo Filius unigenitus qui est in sinu rationalis incarnatus est; et qui est Deus verus, homo verus factus est; non ut alter Deus esset, alter homo, sed idem Deus, idem homo. Qui ut illud peccatum quod in concubitu mortalis carnis generatio humana contraxit, auferret, conceptus est novo more, Deus incarnatus in matre virgine, sine coitu viri, sine libidine concipientis virginis: ut per Deum hominem, quem absque libidine conceptum inviolatus edidit virginis uterus, ablu
Abbreviated transcription (Latin):
to nata est. Ut pote scd̃m quam d̾s
et̾nus ⁊ iustus miscd̃r ⁊ conceptus
Quibus autem u̾bis explicabitur
carnis illius excellentia singulariᷤᷤ
cuius diuina exip̃a su concepsio¬
ne ꝑ sona. Cuius origo natiuitatiᷤᷤ
insolita qua sic u̾bum saro factũ
est utuna ꝑsona ẽẽt tum carne
sua uingenitus ac sempiternꝰ.
deus ipsa sue carnis conceptione
conceptus. Istam uero ceterorum
hoĩm carnem ꝑ humanum certũ
est nasci concubitum uiro semi¬
nante femina uero concipiente
atq pariente. Et qr dum sibi in¬
uitem uir mulierq miscentur ut
filios gignerent sine libidine¬
non est parentum contubitus. hocẽ
filiorum exeorum carne nascentiũ
non potest sine peccato esse conceptꝰ
ubi peccatum inparuulos non trãs¬
mutit ꝓpagatio sed libido. Nec fecũ¬
ditas nature humane facit hoĩes
cum pecc̃o nasci. sed feditas libidinis
quam hommes habent ex illius
prum iustissima condempnatione

Expanded text:
to nata est: utpote secundum quam Deus to nata est: utpote secundum quam Deus aeternus et justus misericorditer et conceptus Quibus autem verbis explicabitur carnis illius excellentia singularis, cujus divina est ex ipsa sui conceptione persona, cujus origo nativitatis insolita, qua sic Verbum caro factum est, ut una persona esset cum carne sua Unigenitus ac sempiternus Deus, ipsa suae carnis conceptione conceptus. Istam vero caeterorum hominum carnem per humanum certum est nasci concubitum, viro seminante, femina vero concipiente atque pariente. Et quia dum sibi invicem vir mulierque miscentur ut filios generent, sine libidinnon est parentum concubitus, ob hoc filiorum ex eorum carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus, ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas naturae humanae facit homines cum peccato nasci, sed foeditas libidinis, quam homines habent ex illius primi justissima condemnatione
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ habitauit in nobis subsequẽ¬
terait. ⁊ iudimus głam euis glori¬
am quasi imgenitra patre. pͥleñ
gracie et ueritatis. sic ille oĩm:
omnium naturarum creator ⁊¬
⁊ dñs. Creauit uirginem. creandus
ex uirgine. Et cunis ip̃e factor est ma¬
trem sibi fecit quando de eius carne
concipiendus atq pariendus uerã
materiam carnis deus in mensus ac
sempiternus accepit. Ut ⁊ scd̾m ueri¬
tatem forme seruilis deus homo mi¬
sericorditer fieret ⁊ scd̃m formam
dei naturali ueritate id ẽ deus homo
dei filium id ẽ unam extrinitate ꝑ¬
sonam deum uerum crede ut diuini¬
tatem eius denatura patris natã
ẽe non dubites. Et sic eum uerum
hominem corde crede ut eius carnẽ
non celestis non aerie non alterins
tuiusquam putes esse nature s eiꝰ
deus homini primo de terra plas¬
mauit ⁊ ceteris homimbus plasmat
quos per purgationem ex homi
maria uirgine sibi unire dignatꝰ
est sine peccato concepta sine petca¬

Expanded text:
est, et habitavit in nobis; subsequenest, et habitavit in nobis; subsequenter ait, Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Sic ille omnium omnium naturarum Creator nus, creavit virginem creandus ex virgine; et cujus ipse factor est, matrem sibi fecit, quando de ejus carne concipiendus atque pariendus veram materiam carnis Deus immensus ac sempiternus accepit: ut et secundum veritatem formae servilis, Deus homo misericorditer fieret; et secundum formam Dei, naturali veritate, idem Deus homo  Christum Dei Filium, id est, unam ex Trinitate personam Deum verum crede, ut divinitatem ejus de natura Patris natam esse non dubites: et sic eum verum hominem crede, ut ejus carnem non coelestis, non aeriae, non alterius cujusquam putes esse naturae; sed e est, quam ipse Deus homini primo de terra plasmavit, et caeteris hominibus plasmat, quos per propagationem ex hominMaria virgine sibi unire dignatus est, sine peccato concepta, sine pecca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uerbum erat apd̃ deum ⁊ deus erat
u̾bum. hoc erat inprincipio apud
deum. Omnia ꝑ ipsum facta sunt
⁊ sine ipso factum est nichil. Nechu¬
manitas eius aliena est a naturai
mr̃is scd̃m id qd̃ uerbum carofac¬
tum est ⁊habitauit innobis. Illa
enum natura que semꝑ genita
manet expatre natura nostram sme
peccato suscepit ut nasceretur exuir¬
gine. Neq enuim natura eterna atq
diuia tp̃raliter concipi ⁊tp̃raliter
nasci ernatura humana ullatenꝰ
possit nisi scd̃m susceptionem ueri¬
tatis humane ueram tpr̃aliter cõ¬
ceptionem atq natiuitatem in ef¬
fabilis inse diuinitas accepifset:
ne dum enim uenit plenitudo tẽ¬
poris misit deus filium suum fc̃m
exmuliere factum sub lege ut eos
qui sub lege erant redimeret ut ad
optionem filiorum dei reciperemꝰ
Illo .s. deo facto naturaliter filio ho¬
minis quiunus naturaliter filius
unigenitus dei patris hoc utiq ioħes¬
euuangelistan confirmans. Post¬
quam dixit ⁊ uerbum caro factũ

Expanded text:
Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum; omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil: nec humanitas ejus aliena est a natura matris, secundum id quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex virgine. Neque enim natura aeterna atque divina temporaliter concipi et temporaliter nasci ex natura humana ullatenus posset, nisi secundum susceptionem veritatis humanae, veram temporaliter conceptionem atque nativitatem ineffabilis in se divinitas accepisset. ne. Dum enim venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui suoptionem filiorum reciperemus; illo scilicet Deo facto naturaliter filio hominis, qui unicus est naturaliter Filius unigenitus Dei Patris. » XXI. Coevangelista confirmans, postquam dixit, Et Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
lut sub spesalutis future egrotare
Tales enim qui ab iniquitatib sins
recedere negligunt ⁊ sibi de deo indł¬
genciam repmniitunt. ñ nunquã
ita ip̃ueniuntur repentino dei furo¬
re ut nec conuersionis tp̃c nec bene¬
ficium repromissionis inueniant.
Ideo unum quemq nr̃m sc̃a script᷑a
benigne premonet dicens. Ne tardaue¬
ris conuerti ad dñm ⁊ ne differas de
die indiem. subito .N. ueniet ira eiꝰ.
⁊ in tpr̃e uindicte disꝑ det te. Dicit ⁊̃
beatus dauid. hodie si uocem eius
audierits nolite obdurare corda nes¬
tra. Cui beatus quo paulus concor¬
dat his u̾bis. uidete fr̃es ne forte sit ĩ
aliquo ir̃em cor malum intreduli¬
tatis discedendi a deo uiuo s ad hor¬

Expanded text:
uturae salutis diutius aegrotare, tales enim qui ab iniquitatibus suis recedere negligunt, et sibi de Deo indulgentiam repromittunt, nonnunquam ita praeveniuntur repentino Dei furore, ut nec conversionis tempus, nec beneficium remissionis inveniant. Ideo unumquemque vestrum sancta Scriptura benigne praemonet dicens: « Ne tardaveris converti ad Dominum, et ne differas de die in diem. Subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te . » Dicit etiam beatus David: « Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra , » cui beatus quoque Paulus concordat his verbis: « Videte, fratres, ne forte sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis discedendi a Deo vivo
Abbreviated transcription (Latin):
dignum est ut iycori uir debitum
reddat similiter ⁊ uxor uiro. Quod
si quis acceꝑit uxorem non peccat
⁊ si uirgo nupserit non pectat Ita
scd̃m eiusdem apłi dictum qui statunit
incorde suo firmus non hñs nẽccitatẽ
potestatem autem habet sue uolunta¬
ti ⁊ uouerit continenciam deo debet e¬
am usq infurem tota mentis sollici¬
tudine custodire ne dampnationem
habeat si primam fidem irritam fece¬
rit scłr qr coniugati uiri ł coniuga¬
te mulieres si exconsensu ꝑhennem
deo uouerunt continentiam uoue¬
runt se non sui ob noxios detineri.
Nec iam sibi commixtionem carnis¬
habere quam licitam primitus ha¬
buerunt s deo sedebere continenciã
quam nouerunt. Tunc enum unus¬
quisq regnum telorum tid̃ sc̃us ꝓ¬
mttitur possidebit. si obliuiscens que
retro sunt ⁊ inanteriora extendens
se ip̃m scd̃m qid̃ inpsalmis dicitur.
uouete ⁊ reddite dño deo uestro. Qd̃
scit ẽe licitum ⁊ ad ꝓfectum melioris
uite ꝑtinere cognoscit ⁊ libenter uo¬

Expanded text:
st ut uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro; quia si quis acceperit uxorem non peccat, et si virgo nupserit non peccat: ita secundum ejusdem apostoli dictum, qui statuerit in corde suo firmus non habens necessitatem, potestatem autem habens suae voluntatis, et voverit continentiam Deo , debet eam usque in finem tota mentis sollicitudine custodire, ne damnationem habeat, si primam fidem irritam fecerit. Similiter et conjugati viri, vel conjugatae mulieres, si ex consensu perennem Deo voverint continentiam, noverint se voti sui obnoxios detineri; nec jam sibi debere commixtionem carnis, quam licitam primitus habuerunt; sed Deo se debere continentiam, quam voverunt. Tunc enim unusquisque regnum coelorum, quod sanctis promittitur, possidebit, si obliviscens quae retro sunt, et in anteriora extendens se ipsum , secundum quod in Psalmis dicitur, Vovete, et reddite Domino Deo vestro ; quod scit esse licitum, et ad profectum melioris vitae pertinere cognoscit, et libenter vo
Abbreviated transcription (Latin):
qui in se uno tm̃ exhibuit quod eẽ
necc̃ium ad redemptionis ñre scie¬
bat effectum id est scilicet sacerdos
⁊ sacrificium id ẽ deus ⁊ templum. sa¬
cerdos ꝑ quem sumuis reconcili ati
sacrificium quo reconciliari tem¬
plum inquo reconciliati deus cuire¬
conciliati solus tñ sacerdos sacrifici¬
um ⁊ templum. qr hec omma deus
scd̃m formam serui. Non autem soł
igrtur ꝑ solum filium scd̃m carnẽ
s non soli filio scd̃m duunitatem
Trinitas enim nos sibi reconciliaũ
ꝑ hec qd̃ solum u̾bum carnem ip̃a
trinitas fecit. Inquo sic ueritas in¬
cõmutabilis manet humane diui¬
neq nature ut sicut uera semper
est euis diuinitas quam de patre ĩ¬
cominutabilem ht̃ ita uera seper
atq incõmutabilis eis humanitaᷤᷤ
sit quam sibi unttam summam
diuinitasgerit. ħ pauca de fide sc̃e
trinitats que solus ⁊ uerus estua¬
turaliter deus quantum breuitas
de creatura que absq dubitatione

Expanded text:
qui in se uno totum exhibuit quod esse qui in se uno totum exhibuit quod esse necessarium ad redemptionis nostrae sciebat effectum, idem scilicet sacerdos et sacrificium, idem Deus et templum: sacerdos, per quem sumus reconciliati; sacrificium, quo reconciliati; templum, in quo reconciliati; Deus, cui reconciliati. Solus tamen sacerdos, sacrificium et templum, quia haec omnia Deus secundum formam servi; non autem solus sumus per solum Filium secundum carnem, sed non soli Filio secundum divinitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis manet humanae divinaeque naturae, ut sicut vera semper est ejus divinitas, quam de Patre incommutabilem habet, ita vera semper atque incommutabilis ejus humanitas sit, quam sibi unitam summa divinitas gerit. 24. Haec pauca de fide sanctae Trinitatis, quae solus et verus est naturaliter Deus, quantum brevitas de creatura quid absque dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
formam serm solus ipse sua ⁊ pa¬
tris ⁊ sp̃e scĩ operatione formatꝰ
Quod treator est cominune habẽs
naturaliter tum patre ⁊ sp̃u sc̃o
ise ip̃o. Cuius ⁊ natiuitatemi
futuram scdm̃ carnem ⁊ mortẽ
⁊ resurrectionem atq incelo as¬
censionem lex ⁊ꝓphete prenunci¬
are nunquam destiterunt prout
ip̃e precipiebat obedientes ⁊ u̾bis
⁊ factis. Nam ⁊ insatrrficiis carna¬
lium uittimarum que sibi ip̃a sc̃a tri¬
nitas que unus est dens nom ⁊ ueteris
testanienti a patrib nr̃is precipiebat
offceri illuis sacrificii significabatur
gratissimum munus quod pronob̾
se ip̃m solus filius deus scd̾m carnem
eẽt miscd̾iter oblaturus. Ipse enim s̾
sum ꝓnobis obliuionem ⁊ hostiam
deo inodorem suauitatis. Ipse uerus
guine taurorum ⁊ hyrcorum s insã¬
guine suo semel introiuit in sc̃a.
Quod tunc pontifex ille sig̃cabat qui
cum sangnine in sc̃a scorum ꝑ singn¬
los annos introibat. Iste igitur est

Expanded text:
formam servi solus ipse sua et Paformam servi solus ipse sua et Patris et Spiritus sancti operatione formatus: quod creator est, commune habens naturaliter cum Patre et Spiritu sin se ipso. Cujus et nativitatem futuram secundum carnem, et mortem, et resurrectionem, atque in coelos ascensionem Lex et Prophetae praenuntiare nunquam destiterunt, prout ipse praecipiebat, obedientes et verbis et factis. 22. Nam et in sacrificiis carnalium victimarum, quae sibi ipsa sancta Trinitas, quae unus est Deus Novi et Veteris Testamenti, a patribus nostris praecipiebat offerri, illius sacrificii significabatur gratissimum munus, quo pro nobis se ipsum solus Deus Filius secundum carnem esset misericorditer oblaturus. Ipse enim, sesum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Ipse verus guine taurorum et hircorum, sed in sanguine suo semel introivit in sancta . Quod tunc pontifex ille significabat, qui cum sanguine in sancta sanctorum per annos singulos introibat. Iste igitur est
Abbreviated transcription (Latin):
non amisisse quam habuit. Quod
si plenitudinem suam amuteret
dare de illa nullatenus posset.for¬
mam ergo serui accepit. Neque ali¬
ud fuit illa dei summi exinanitõ
nisi forme seruilis .i. nature huma¬
ne acceptio. Utraq est igitur inxͦ¬
sc̃s euuangelista plenum eum gͣ¬
cie ⁊ ueritatis predicat qr in diui¬
na natura inqua deus ueritas est ple¬
nus est. Et inhumana natura inqͥ
uerus homo gr̃a factus est plenꝰ
est. In illa plemindine deus est in
forma dei equalis deo in ista pleni¬
tudine seruus informa serui quia
insimilitudine hominum faccus¬
est habitu inuentus est ut homo
femet formam serui accepitut
fieret seruus. sed forme dei pleni¬
tudinem non amisit in qua sẽꝑ
est eternus atq incommirtabił
homo uerus eiusdem nature cuiꝰ
est ancilla mater ⁊ manens infor¬
ma dei deus ⁊ uerus eiusdem nate
cuius est ⁊ iam dñs pater. Informa
dei cum patre ⁊ sp̃u sc̃o unus est so¬
lus formator omnium deus scd̃m

Expanded text:
non amisisse quam habuit: quia non amisisse quam habuit: quia si plenitudinem suam amitteret, dare de illa nullatenus posset. Formam ergo servi accepit: neque ud fuit illa Dei summi exinanitio, nisi formae servilis, id est naturae humanae susceptio. Utraque est igitur insanctus Evangelista plenum eum gratiae et veritatis praedicat , quia et in divina natura, in qua Deus Veritas est, plenus est; et in humana natura, in qua homo verus gratia factus est, plenus est. In illa plenitudine Deus est, in forma Dei aequalis Deo; in ista plenitudine servus, in forma servi, quia in similitudinem homiuum factus, habitu est inventus ut homo. sum, formam servi accepit, ut fieret servus; sed formae Dei plenitudinem non amisit, in qua semper est aeternus atque incommutabilis homo verus, ejusdem naturae cujus est ancilla mater; et manens in forma Dei Deus verus, ejusdem naturae cujus est etiam Dominus Pater. In forma Dei cum Patre et Spiritu sancto unus et solus formator omnium Deus; secundum
Abbreviated transcription (Latin):
q sapientia dequa deo dr̃. Omnia
insapientia fecisti. De illo princi¬
pio est quo unum est pater ipse
principium ⁊ in quo sibi co eter¬
no fecit celum ⁊ terram. Id estom¬
nem sp̃ualem corporalemq natu¬
ram dedeo imigenito qui est insimi
patris. ut dixi quia omnia ħ per¬
sonaliter accipe salua tñ eternita¬
te inmensitate immortalitate
incomimitabilitate inisibilita¬
te deitatis euis. Querta naturałr
⁊ equaliter communia cum pr̃e
hab et deus filius ut licet homo ꝓ
nobis fuerit ueraciter factus per¬
mansit tñ equalis uero patri de
quo natus est uerus ⁊ ueritas d̃s.
semet ip̃m exinaniuit s deplemi¬
tudine eius nos omnes accepimꝰ.
Quam plenitudinem si exinani¬
tis amitteret qd̃ de ea nobis da¬
ret utiq non haberet. Cõdem autẽ
non habente nos ꝓcul dubio nͥl
possemus accipere. Deplenitudr̃e
autem euis nos omnes accepimꝰ
Ex eo autem quod nobis de sua¬
plenitudine dedit ostendit nam
cum se exinaniuit plenitudinem

Expanded text:
que Sapientia, de qua Deo dicitur, Omnia in Sapientia fecisti ; de illo Principio cum quo unum est Pater ipse principium, et in quo sibi coaeterno fecit coelum et terram, id est omnem spiritualem corporalemque naturam; de Deo unigenito, qui est in sinu Patris, ut dixi, omnia haec personaliter accipe; salva tamen aeternitate, immensitate, immortalitate, incommutabilitate, invisibilitate divinitatis ejus. Quae ita naturaliter et aequaliter communia cum Deo Patre habet Deus Filius, ut licet homo pro nobis fuerit veraciter factus, permanserit tamen aequalis vero Deo Patri, de quo natus est verus et Veritas Deus. Semetipsum igitur exinanivit, sed de plenitudine ejus nos omnes accepimus: quam plenitudinem si exinanitus amitteret, quod de ea nobis daret utique non haberet. Eodem autem non habente, nos procul dubio nihil possemus accipere. De plenitudine autem ejus nos omnes accepimus. Ex eo igitur quod nobis de plenitudine sua dedit, ostendit etiam, cum se exinanivit, plenitudinem