comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& non solum odit. sed ꝓicit festiuitates
eorũ qui non celebrant festiuitates dei.
sed suas: Et pꝰ pauca Odit dĩ sacrificia
hereticorum &e a se ꝓicit. & quotiens¬
cumq sub nomine dni fuerint congre¬
gati. de testatur fȩcorẽ eorum & claudit
na ires suas odisse autem & ñ odorari.
&e ꝓioere. humana loquitur similitudine:¬
ut nos affectum dĩ nr̃is sermonibus agnos¬
camus Et si holocausta obtulerint ut
uideantur ieumare. dare elemosinas.
pudiciciam polliceri. quȩ holo causta st̃
uera. non ea suscipit dominus: Non sacri
om̃ib asaluatore p̃fertur. quia dñsñ¬

Expanded text:
et non solum odit, sed projicit festivitates et non solum odit, sed projicit festivitates eorum, qui non celebrant festivitates Dei, sed suas. Et post pauca. Odit Deus sacrificia haereticorum, et a se projicit, et quotiescunque sub nomine Dei fuerint congregati, detestatur fetorem eorum, et claudit nares suas. Odisse autem, et non odorari, et projicere, humana loquitur similitudine,ut nos affectum Dei nostris sermonibus agnoscamus. Et si holocausta obtulerent ut videantur jejunare, dare eleemosynas, pudicitiam polliceri, quae holocausta sunt vera, non ea suscipit Dominus, nec dignatomnibus a Salvatore praefertur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nterrogo uos fr̃s. uł sorores. dicite michi
hocdicere debetis quod non sit minꝰ uerbũ
dĩ quam corpus xp̃i Et idõ quanta solli¬
citudine obseruamus quando nob̾ corpꝰ
xp̃i ministratur. ut nichil exipso demanib
nr̃is in terram cadat. tanta sollicitudine
obseruenus ne ubum dĩ quod nobis ero¬
gatur. dum aliud aut cogitamus aut
loquimur. decorde puro depereat. quia
non minus reus erit qui uerbum dei
negligenter audierit. quã ille qui corpꝰ
axp̃i sua negligentia in t̾rã cade ꝑmiserit.
eq enim id potest rite Ideor.¬
offerri nisi ꝑsacerdotẽ iustũ & sc̃m. nec
nisi abeis accipiatur quod offertur ꝓqͥb
offertur: Atq id sine uitio sit. ut ꝓuitio¬
sis mundandis possit offerri Hoc certe
om̃s cupiunt. qui ꝓse offerri sacrificiũ
di ce ꝓieci festiuitates ur̃as. & ñ
capiam odorem çȩtuũ ur̃orũ: Qđsi
obtuleritis michi holocaustomata &
munera ur̃a non accipiã : & uota pinguio
urorum non respitiã. Odit autem ds.

Expanded text:
nterrogo vos, fratres et sorores, dicite mihi qespondere, hoc dicere debetis, quod non sit minus verbum Dei, quam corpus Christi. Et ideo quanta sollicitudine observamus, quando nobis corpus Christi ministratur, ut nihil ex ipso de manibus nostris in terram cadat: tanta sollicitudine observemus, ne verbum Dei, quod nobis erogatur, dum aliud aut cogitamus aut loquimur, de corde nostro depereat, quia non minus reus erit, qui verbum Dei negligenter audierit, quam ille qui corpus Christi sua negligentia in terram cadere permiserit.e enim id potest rite offerri, nisi per sacerdotem justum et sanctum, nec nisi ab eis accipiatur quod offertur pro quibus offertur, atque id sine vitio sit, ut pro vitiosis mundandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificium di et projeci festivitates vestras, et non capiam odorem coetuum vestrorum. Quod si obtuleritis mihi holocaustomata et munera vestra, non accipiam, et vota pinguium vestrorum non respiciam. Odit autem Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
gero soĩtati uĩȩ̃. ut statuatis ñ licere
clericum alienum ab aliqͦsuscipi sine litt̾is
sui epĩ. neq ap̃ se retinere. nec laicũ usur¬
pare sibi de plebe aliena. ut eũ ordinet
sine conscientia eius decuiꝰ plebe est.
Gratus ep̃c dix̃. Hoc obseruare. pacem
custodit. Nã in mensa concilii sc̃issimi
sardicensis similit̾ statutũ ẽ : ut nemo
alt̾iꝰ plebis hominẽ usurpet. Sed si forte
erit necessarium. petat acollega suo: &
consensum habeat: De prb̃is & diaconib
rbr̃ & diaconꝰ aut clericꝰ sine antistitis.
sui epłis ambulant: cominunonẽ
eis nullus impendat. De eadem Re.
d ñ oporteat sac̃dotẽ ul clericũ sine
littĩs ꝓficisci canonicis. Ut quisq¬
einde placuit ut qͥc̃q deincepsabep̃is
ordinantur. litt̾as accipiant abordi¬
natorib suis manu eorũ subscriptas. conti¬
nentes annũ dñi & diẽ. ut nulla alt̾catio
deposteriorib uł antenorib oriatur:¬

Expanded text:
gero sanctitati vestrae ut statuatis non licere gero sanctitati vestrae ut statuatis non licere clericum alienum ab aliquo suscipi sine litteris episcopi sui, neque apud se retinere, nec laicum usurpare sibi de plebe aliena, ut eum sine conscientia ejus de cujus plebe est. Gratus episcopus dixit: Hoc observare pacem custodit. Nam in mensa concilii sanctissimi Sardinensis similiter statutum est, ut nemo alterius plebis hominem usurpet. Sed si forte erit necessarium, petat a collega suo, et cter et diaconus, aut clericus si sine antistitis sui epistolis ambulant, communionem ei nullus impendat. CAP. XLV.-- non oporteat sacerdotem, vel clericum, sine litteris proficisci canonicis. CAP. XLVeinde placuit, ut quicunque deinceps ab episcopis ordinantur, litteras accipiant ab ordinatoribus suis, manu eorum subscriptas, continentes annum Domini et diem, ut nulla altercatio de posterioribus vel anterioribus oriatur
Abbreviated transcription (Latin):
manissimo idem uilianus eũ arripuit
quẽ dicit quasi ꝓpriũ ciuẽ sui loci uaza¬
ritani. me in consulto usurpare Nã & dia¬
conem illũ ordinauit Hoc siliceat. pateat
hȩc licentia a uobis beatissimi fr̃s. Sinminꝰ:
tam̃ impudens cohibeatur ne se misceat
communioni cuiꝰquã. Numidius ep̃c dix̃.
Si non postulata neq consulta dignatione
id uidecur fecisse uilianus. iudicamꝰ om̃s
inique factũ atq indigne: Qua ꝓpt̃ idẽ
iuliamis si ñ correxerit errorẽ suũ. & cũ
satisfactione eundẽ clericũ quẽ fuerat
ausus ordinare. reuocauerit tuȩ plebi:
contra statuta concilii faciens. contuma¬
tiȩ suȩ separatus a nob̾ excipiet iudiciũ:
Epigoniꝰ epc̃ dix̃. Etate pat̾ & ipse ꝓmoti¬
one antiquissimꝰ uir laudabilis fr̃ oe
⁊ clericũ alienũ non concedente ꝓpͥo
re in eccłia sibi credita Cericorũ autẽ
nom̃ : etiã lectores. & psalmistȩ. & ostiarii

Expanded text:
manissimo idem Julianus eum arripuit, manissimo idem Julianus eum arripuit, quem dicitur quasi proprium civem sui loci Vazaritani me inconsulto usurpare. Nam et diaconem illum ordinavit. Hoc si liceat, pateat haec licentia a vobis, beatissimi fratres. Sin minus, tam impudens cohibeatur, ne se misceat communioni cujusquam. Numidius episcopus dixit: Si, non postulata neque consulta tua dignatione, id videtur fecisse Julianus, judicamus omnes inique factum, atque indigne. Quapropter nisi idem Julianus correxerit errorem suum, et cum satisfactione eumdem clericum, quem fuerat ausus ordinare, revocaverit tuae plebi, contra statuta concilii faciens, contumaciae suae separatus a nobis excipiet judicium. Epigonius episcopus dixit: Aetate pater, et ipsa promotione antiquissimus, vir laudabilis, fraterm alienum, nisi concedente proprio re in ecclesia sibi credita, clericorum autem nomen etiam lectores, et psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
ita & iudieiũ. qm̃ censemꝰ nullum alt̾ius
udicis. nͥ su i sententia teneri. Nã qui eũ
ordinare non potuit: nec iudicare ullate
inclero non maneat. Ex coneł magunei.¬
ensi.
rdinatus clericus abalio ep̃o non
dep̃cante uł consentiente suo: inclero
Upigonuis ep̃s dix̃. Inmultis concilus
hostatutum ẽ. etiã nunc hoc confir¬
mandum ẽ. aur̃a prudentia fr̃s beatissi¬
mi. ut clericũ alienũ nullus sibi p̾ripiat
epc̃. precer euis arbitriũ cuiꝰ fuerit clericꝰ.
Dico aut̃ uilianum qui ingratꝰ ẽ. dei bene¬
ficus ꝑmeã paruitatẽ inse collatis. ita te-¬
merariũ & audacẽ extitisse. ut eũ qͥ ame
baptizatus ẽ. cũ eẽt. puer egentissimus.
michi abeodẽ conimendatꝰ. cũq multis annis
ãme aleretur atq incresceret: hunc ut dici
baptizatũ eẽ. in eccłia mea ꝑmanũ parui¬
tatis meȩ. constat. idẽ indiocesi mapaliensi
lector eẽ. ceꝑat. immo annis ferme duob
legerat. nam nescio quo contemptu im¬

Expanded text:
ita et judicium; quoniam censemus nullum alterius judicis, nisi sui sententia teneri. Nam qui eum ordinare non potuit, nec judicare ullatenin clero non maneat. Ex concilio Maguntiensi, Ordinatus clericus ab alio episcopo, non deprecante vel consentiente suo, in clero episcopus dixit: In multis conciliis hoc statutum est, etiam nunc hoc confirmandum est a vestra prudentia, fratres beatissimi, ut clericum alienum nullus sibi praeripiat episcopus, praeter ejus arbitrium cujus fuerit clericus. Dico autem Julianum, qui ingratus est Dei beneficiis per meam parvitatem in se collatis, ita temerarium et audacem exstitisse, ut eum qui a me baptizatus est, cum esset puer egentissimus, mihi ab eodem commendatus, cumque multis annis a me aleretur, atque incresceret, hunc, ut dixi, baptizatum esse in ecclesia mea per manum parvitatis meae constat: idem in dioecesi Mepaliensi lector esse coeperat, imo annis ferme duobus legerat, nam nescio quo contemptu im
Abbreviated transcription (Latin):
&e p̃sidente in cathedra supͣ dicte ciuitatis
indĩ nomine felicit̃. am̃. Ait enĩ romana
auctoritas. quȩcũq leges sine die & con-¬
quod nullatemis alio loco manu mit¬
tere proprios possunt seruos. quos
dominicis castris aggregare decreuer̃
nisi insacroscã ȩccła ordine supͣnotato
Quomꝰ enim clerici extra scãm ȩcłiã
libtatem consequi possunt. qͥ alege
mundana extranei sunt : &e quibus
int̃dr̃ ne ad scłare uidicium ꝓcedant.
quomodo scłari iudicio anigo ser¬
uitutis ab soluuntur.: S fortasse dic̃
aliquis. Clericus fieri non ꝑmittitur
nisi ante susceptum dericatus officiũ
ingenuitatis dignitate potiatur:
Reuera uerum dic̃. Q idõ qđ infir¬
mari uł uituꝑari potest. precaueri

Expanded text:
et praesidente in cathedra supradictae civitatis et praesidente in cathedra supradictae civitatis in Dei nomine feliciter, Amen. Ait enim Romana auctoritas: Quaecunque leges sine die et conquod nullatenus alio loco manumittere proprios possunt servos, quos Dominicis castris aggregari decreverunt, nisi in sacrosancta Ecclesia ordine supra notato. Quomodo enim clerici extra Ecclesiam libertatem consequi possunt, qui a lege mundana extranei sunt? Et quibus interdicitur ne ad saeculare judicium procedant, quomodo saeculari judicio a jugo servitutis absolvuntur? Sed fortasse dicit aliquis: Clericus fieri non permittitur, nisi ante susceptum clericatus officium, ingenuitatis dignitate potiatur. Re vera verum dicit. Et ideo quod infirmari
Abbreviated transcription (Latin):
manumissi sunt : ꝓeo quod adhuc pa¬
troni seruitute tenentur obnoxii. nul¬
latenus ad eccłiasticum ordinẽ ꝓmouendi.
ne quando uoluerint eorũ dñi fiant
ingenui fieri debeant. Exconcł rem̃si c̃ꝑ̃ .i.
ctoritas eccłiastica patenter ammonet
insuꝑ & maiestas regia canonica reli¬
gioniassensum prebet: ut quẽcũq ad sa-¬
cros ordines ex familia ꝓpͥa ꝓmouere
ecclia quęq delegerit. inp̃sentiã sac̃ dotũ
canonicorũ simul & nobilium laicorum.
missione sublib̾tatis testamento solemint̃
tis cartȩ non solum nom̃ illiꝰ qui has
fieri rogat. s etiã noĩa sac̃dotũ & nobiliũ
laicorum. qui ibi fuerint in ordine digesta
cum signis ꝓpͥa manu imp̃ssis continere.
Nã sinc horum astipulatione. pagina
auctoritate testium nudata ꝓnichilo de¬
putetur: O portet etiã ut locũ. diem.
annum. & pͥncipẽ. & indictiones infine
uł in margine annotata habeantur
inhunc modum actum. iłł ciuitate.

Expanded text:
manumissi sunt, pro eo quod adhuc pamanumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nullatenus ad ecclesiasticum ordinem promovendi sunt, nequando voluerint eorum domini, fiant ingenui fieri debeant. Ex concilio Remensi, cap. 1. ctoritas ecclesiastica patenter admonet, insuper et majestas regia canonicae religioni assensum praebet, ut quemcunque ad sacros ordines ex familia propria promovere ecclesia quaeque elegerit, in praesentia sacerdotum canonicorum simul et nobilium laicorum missione sub libertatis testamento sollemniter tis chartae non solum nomen illius qui has fieri rogat, sed etiam nomina sacerdotum et nobilium laicorum qui ibi fuerint, in ordine digesta, cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deputatur. Oportet etiam ut locus, dies, annus, princeps, et indictiones in fine vel in margine adnotata habeantur in hunc modum. Actum in illa civitate,
Abbreviated transcription (Latin):
ultimus om̃ium fiat mnordine suo.
depositi sunt. & in locum laicorum re¬
dacti. si sponte sua conũtantur ad dm̃.¬
& pecoato renuntiant. pro quo depositi
sunt & om̃ino se alienant ab eo: cle¬
ricalem tonsuram non ꝑdant. Si uero
peccato adheserint. quẽ ad modũ laioi
comas dimittant. quia mundanam
conuersationẽ cęlesti uite ꝓposuert̃.¬
Ut seruus nesciente domino suo ordinari
eruussi absente aut nesciente dño
ep̃o sciente quod seruus sit. dia-¬
conus aut prb̃r fuerit ordinatus :
rit : qui testimonium ꝑhibent. aut
eum supplicauerint ordinari. simili
redibitione teneantur obnoxii.
unt ut nullũ sibi obsequium retentent.
Exconcilio toletano. Capitulo.Lxxiiii.
uicũq lib̾tatem ad ominis sius
itaꝑcipiunt ut nullum sibimet
ineis obsequium patronus retentet.
isti si sine crimine capitali sunt: ad
clericatus ordinẽ libi suscipiant᷑. qr
directa manumissione absoluti esse
noscuntur. Quiuͦ retento obsequio

Expanded text:
ultimus omnium fiat in ordine suo. ultimus omnium fiat in ordine suo. depositi sunt, et in locum laicorum redacti, si sponte sua convertantur ad Deum, peccato renuntiantes pro quo depositi sunt, et omnino se alienant ab eo, clericalem tonsuram non perdant. Si vero peccato adhaeserint, quemadmodum laici comas dimittant, quia mundanam conversationem coelesti vitae praeposuerUt servus, nesciente domino suo, ordinari ervus si absente aut nesciente domino, episcopo sciente quod servus sit, diaconus aut presbyter fuerit ordinatus, irit, qui testimonium perhibent, aut eum supplicaverint ordinari, simili redhibitione teneantur obnoxii. ur ut nullum sibi domini obsequium retentent. Ex concilio Toletano, cap. 74 . Quicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericatus ordinem libere suscipiantur, quia directa manumissione absoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio
Abbreviated transcription (Latin):
nali offitio potiri. Sed mirandũ si ipse
confessus non fuerit. quomodo notum
possit eẽ. ep̃o scelus ab ipso ꝑpetratum.
nisi accusatore forte idoneo ꝑ testes ido¬
neos apꝓbante. Unde si examinante ep̃o
causam pb̃ri uł diaconi. non fuerit per
testium apꝓbationẽ ille prb̃r uł diaconꝰ
forte conuictꝰ: non ẽ. scelus ep̃o legitime
manifestum nisi prb̃r uł diaconus sua¬
sponte scelus ipsum confiteatur: Qd
nisi fecerit: interim non uidemus suo deb̾
Sola ergo spontanea confessio & canonic
numerus uł qualitas testiũ. decernen¬
tib ep̃is &e accusatore quod obiecerat
comprobante. clericũ priuat propͥo gͣdo.
recipimus ne diaconus qͣnius indigni¬
tate hoc ẽ in officio quolibet eccłiasti¬
co sit. ante prb̃m sedeat. nͥ cumuices
habuerit proprii patriarchȩ aut me¬
tropolitam ꝓ aliquo capitulo. Tunc
enim sicut illius locum tenens honora¬
bitur. Siquis uero presumpserit hoc
tyrannice facere: aꝓpͥo gradu repulsꝰ

Expanded text:
nali officio potiri. Sed mirandum, si ipse confessus non fuerit, quomodo notum possit esse episcopo scelus ab ipso perpetratum, nisi accusatore forte idoneo per testes idoneos approbante. Unde si examinante episcopo causam presbyteri vel diaconi, non fuerit per testium approbationem ille presbyter vel diaconus forte convictus, non est scelus episcopo legitime manifestatum, nisi presbyter vel diaconus sponte scelus ipsum confiteatur. Quod nisi fecerit, interim non videmus suo deberSola ergo spontanea confessio, et canonicus numerus vel qualitas testium, decernentibus episcopis, et accusatore quod objecerat comprobante, clericum privat proprio gradu.Praecipimus ne diaconus quamvis in dignitate, hoc est in officio quolibet ecclesiastico sit ante presbyterum sedeat, nisi cum vices habuerit proprii patriarchae aut metropolitani pro aliquo capitulo. Tunc enim sicut illius locum tenens honorabitur. Si quis vero praesumpserit hoc tyrannice facere, a proprio gradu repulsus,
Abbreviated transcription (Latin):
uos semꝑ memores eẽ. tantȩ dignitatis.
memores ur̃ȩ consecrationis. memores sa¬
crȩ quam inmanib suscepistis unctiõĩs.
ut nec ab eadem dignitate degeneretis.
nec ur̃am consecrationẽ irritã faciatis.
nec manꝰ sacro unguine debibutas
peccando polluatis. scordis & corpo¬
ris munditiã conseruantes. plebib
exemplũ bene uiuendi prebentes:
ricum habeat qui secu̾ cantet. &
epłam & lectionẽ legat. & qui scolã possit
tenere. & ammoneat suos parrochianos.
ut filios suos adsidẽ discendam mittant
adeccłiam. quos ipse cum om̃i castitate
cerdotum qualiter credant & alios cro¬
dere doceant. Ibi exempla proponenda
sunt: quatinus a creatura creator qͣn¬
culiuncumq possit intelligi. De eadem¬

Expanded text:
vos semper memores esse tantae dignitatis, vos semper memores esse tantae dignitatis, memores vestrae consecrationis, memores sacrae, quam in manibus suscepistis, unctionis: ut nec ab eadem dignitate degeneretis, nec vestram consecrationem irritam faciatis, nec manus sacro unguine delibutas peccando polluatis: sed cordis et corporis munditiam conservantes, plebibus exemplum bene vivendi praebentes, ricum habeat qui secum cantet, et epistolam et lectionem legat, et qui scholam possit tenere, et admoneat suos parochianos, ut filios suos ad fidem discendam mittant ad ecclesiam, quos ipse cum omni castitate cerdotum qualiter credant, et alios credere doceant. Ibi et exempla proponenda sunt, quatenus a creatura Creator quantulumcunque possit intelligi. CA
Abbreviated transcription (Latin):
&e pꝰ ordinationẽ peccata confessꝰ fuerte.
q ante errauerit. ñ offerat tantũ ꝓreligione
nom̃ prbi portet. Si aut̃ ñ ipse confessus.
s ab alio publice conuictꝰ. nec hoc ipsum
habeat ut nom̃ prbi portet. Similit̃ &e de
diaconib obseruandũ ẽ. ut si ipse confessus
fuerit. ordinẽ subdiacom retineat. De¬
atur. & confessus fuerit de se quod ante
ordinationẽ deliquerit. oblata ñ c̃secret:¬
manens in reliquis officiis ꝓpt̾ studium
bonũ. Qͥa si de se ipse confessus ñ fuerit.
& argui manifeste nequiuerit. potestatis
Ios prb̃i ueracit̾ nosse debetis & semꝑ
meminisse. quia nos quib regenda¬
rum animarũ cura commissa ẽ : ꝓ his
qui nr̃a negligentia pereunt. rationẽ
reddituri sumus. Pro his uͦ quos uerbis
&e exemplis lucrati fuerimus: p̃mium
ctum ẽ. Uos estis sal t̾rȩ. Quod si ppłs
fidelis cib ẽ. dei : euisdẽ cibi condim̃tũ
tenent gradum summi pontificis a aron:
isti uero filiorum euis Unde oportet

Expanded text:
post ordinationem peccatum confessus fuerit, quod ante erraverit, non offerat, sed tantum pro religione nomen presbyteri portet. Si autem non ipse confessus, sed ab alio publice fuerit convictus, nec hoc ipsum habeat ut nomen presbyteri portet. Similiter et de diaconibus observandum est, ut si ipse confessus fuerit, ordinem subdiaconi retineat. hatur, et confessus fuerit de se quod ante ordinationem deliquerit, oblata non cmanens in reliquis officiis propter studium bonum. Quod si de seipso confessus non fuerit, t argui manifeste nequiverit, potestatis resbyteri veraciter nosse debetis, et semper meminisse, quia nos, quibus regendarum animarum cura commissa est, pro his qui nostra negligentia pereunt rationem reddituri sumus: pro his vero quos verbis et exemplis lucrati fuerimus praemium ctum est: Vos estis sal terrae. Quod si populus fidelis cibus est Dei, ejusdem cibi condimentumtenent gradum summi pontificis Aaron, isti vero filiorum ejus. Unde oportet
Abbreviated transcription (Latin):
piat. Siuero auus aut pat̾ abalia pa¬
tria in aliam iigrans in eadẽ ꝓiuncia
filium genuerit. & ipse filius ibidem
educatꝰ. & ad gradus eccliasticos ꝓmotꝰ
fuerit. & utrũ seruus sit ignotum sit.
& post ueniens dñs ilsuis legib eum
ad quisierit : sanccitum ẽ. ut si dñs eiꝰ¬

Expanded text:
Si vero avus, aut pater, ab alia patria in aliam migrans, in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus, et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignotum sit, et postea veniens dominus illius legibus eum acquisierit, sancitum est ut si domi
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentia. De auctorib & ꝓcuratoribus
siordinari debeant. Exeodẽ concł. Cap̃.uiiii.
Uagnus epc̃ astuagensis dixit. Quid
ant ordinareͥ. Gratus epc̃ dix̃. Si pꝰ deposita
uniũsa. & reddita raciocinia. actꝰ uitȩ ipsoꝵ
fuerint cõꝓbati in omĩb: debent & cum
laude clericatus si postulatꝰ fuerit honore
munerari. Si enĩ ante lib̾tatẽ negotioꝵ uel
offitioꝵ ab aliquo sine consideratione fue-¬
rint ordinati. ȩccłia infamatur. Unuisi
dixer̃. Recte om̃ia statuit scĩtas tua: idõq
nullus admittatur adclerũ. Ex concilio¬
tentes non admittantur adclerũ. nͥ tantũ
sinecessitas aut usus exegerit. int̾ hostianos
deputentur. uł int̾ lectores. ita ut euangłia
& apłm ñ legant. Si qui autẽ ante ordinati
manum non imponant. aut sacra c̃tinguañ.
Eũ uͦ penitentẽ dicimꝰ qui pꝰ baptismu aut
ꝓro homicidio aut ꝓdiu̾sis criminib gͣuis¬
simisq peccatis publicã penitentiã gereis¬

Expanded text:
P. 137. - De actoribus et procuratoribus si ordinari debeant. Ex eodem concilio, cap. 9. Magnus episcopus Astuagensis dixit: Quid ant ordinari? Gratus episcopus dixit: Si post disposita universa et reddita ratiocinia, actus vitae ipsorum fuerint comprobati in omnibus, debent et cum laude clericatus si postulatum fuerit, honore munerari. Si enim ante libertatem negotiorum vel officiorum ab aliquo sine consideratione fuerint ordinati, ecclesia infamatur. Universi dixerunt: Recte omnia statuit sanctitas tua, ideoque nullus admittatur ad clerum. Itentes non admittantur ad clerum, nisi tantum, si necessitas aut usus exegerit, inter ostiarios deputentur, vel inter lectores, ita ut Evangelia et Apostolum non legant. Si qui autem ante ordinati manum non imponant, aut sacra contingant. Ex eo vero poenitente dicimus, qui post baptismum, aut pro homicidio, aut pro diversis criminibus gravissimisque peccatis publicam poenitentiam gere
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur intemplo. & ad hoo eme¬
bantur ut in eodẽ templo offerent᷑
domino. ipse foras eicit. quid putas
de tã pestifera p̃sũptione &e dĩ concẽptu
fiet: & si non solũ sac̃dotib sed cẽ omis
clericis precipitur ne tabnas ingrediant᷑.
quis audire potest. ut ȩccłȩ dĩ tabernȩ
sunt: Itaq interdicit ꝑom̃ia synodus
ne hoc in posterũ ullatenꝰ fiat Quod si fac¬
tum fuerit. prb̃r deponatur. laici cõmu¬
none priuati ab eccła quã dehonestauer̃
expellantur. De eadem re ex eodẽ concilio.
nec ibi aliud debet geri aut recondi. Ubi
enim corpus dñi consecratur. abi angłorũ
presentia non dubitatur ad eẽ. Ubi scorum
reliquiȩ conditȩ uenerantur: nec qcqͣm
inhonestum appareat. qđ ocłos ad oraculũ
uenientium offendat. nec quid uideatur
ibi qd̾ ad luorum temporale ꝑtineat. s
om̃ia scã. omĩa munda. & tantũ modo
adeccłiasticum mẏnisteriũ ꝑtinentia

Expanded text:
videbantur in templo, et ad hoc emevidebantur in templo, et ad hoc emebantur ut in eodem templo offerrentur Domino, ipse foras ejecit, quid putas de tam pestifera praesumptione et Dei contemptu fiet? Et si non solum sacerdotibus, sed etiam omnibus clericis prquis audire potest, ut ecclesiae Dei tabernae fiant? Itaque interdicit per omnia synodus, ne hoc in posterum ullatenus fiat. Quod si factum fuerit, presbyter deponatur, laici communione privati ab ecclesia quam dehonestaverunt, expellantur. De eadem re ex eodem concilio, nec ibi aliud debet geri aut recondi. Ubi enim corpus Domini consecratur, ubi angelorum praesentia non dubitatur adesse, ubi sanctorum reliquiae reconditae venerantur, nec quidquam inhonestum appareat, quod oculos ad oraculum venientium offendat, ne quid videatur ibi quod ad lucrum temporale pertineat, sed omnia sancta, omnia munda, et tantummodo ad ecclesiasticum minister
Abbreviated transcription (Latin):
Ex eadem re exdictis augustini
Noratorio p̃t̃ orandi &e psallendidõ
cultum penitus nchil agatur. ut
nomini huic & oꝑa iugit̾ impensa
t nulli epĩ ł clerici in eccła comu¬
uentur. nisi forte transeuntes
hospitii necessitate illic reficiantur.
Popłi etiã ab huius modi conuiuis
quantum. fieri potest ꝓhibeantur:¬
Exconcilio turonensi. Cap̃ .ii.¬
erlatum ẽ. ad scãm synodum
quod quidã prb̃i ineccłiis sibi cõ¬
missis tabernas qđ nefas ẽ. constitu¬
unt. abiq ꝑ caupones uinũ uendant.
aut uendere ꝑmittant. & ubi tantũ¬
modo orationes & uerbum diuinũ
dĩq laus debuerat resonare. ibi cõ¬
messationes & ebrietates siant. ibi
risus & plausus &e uerba turpia. ibi
rixe & contentiones resultent. Quod
quãsit dõ contrariũ dñs iħs demonstrati
Qui cũ uenisset intemplũ. uendentes
& ementes. ⁊ nũmularios sedentes
facto funiculo de resticulis om̃s eiecit
de cemplo. Sienĩ ea quȩ licite uendi

Expanded text:
Ex dictis sancti Augustini. Ex dictis sancti Augustini. In oratorio praeter orandi psallendique Deo cultum, penitus nihil agatur, ut nomini huic et opera jugiter impensa Ut nulli episcopi vel clerici in Ecclesia conviventur, nisi forte transeuntes hospitii necessitate illic reficiantur. Populi etiam ab hujusmodi conviviis, quantum fieri potest, prohibeanturEx concilio Turonensi, Perlatum est ad sanctam synodum, quod quidam presbyteri in ecclesiis sibi commissis tabernas quod nefas est constituunt, ibique per caupones vinum vendant, aut vendere permittant: et ubi tantummodo orationes et verbum divinum, Deique laus debuerat resonare, ibi comessationes et ebrietates fiunt, ibi risus, et plausus, et verba turpia, ibi rixae et contentiones resultent. Quod quam sit Deo contrarium, Dominus Jesus demonstrat: qui cum invenisset in templo vendentes et ementes et nummularios sedentes, facto funiculo de resticulis, omnes ejecit de templo. Si enim ea quae licite vendi
Abbreviated transcription (Latin):
efiniuit sc̃m̃ conciliũ ut nullus
prb̃r solus presumat missam
cantare. Cui enim dicit dñs uobiscũ
aut sursum corda. aut grasagamꝰ
dommno dõ nr̃o. cum nullus sit qui res¬
pondeat. aut in canone. & om̃ium
circumastantium cum nemo adsite
Ad quẽ inuitat ad orationẽ cũ dicit
oremus. cũ milluis sit qui secũ oret:
Aut gͦ ista penitus reticenda sunt &
non solum nonerit. ꝑfectũ sacrificiũ.
uerum etiam incurret quisquis ille
est illam terribilem sententiã. si quis
tulerit de hoc tollat ds̃ partẽ eius
delibro uitę. aut si ho̾c muris & parie¬
tib insusurrauent. ridiculosũ erit.
Qua propt̃̾ illa periculosa suꝑsticio¬
maxime amonasteriis mona chorum
exterminanda est Preuideant aut̃
prelati. ut prb̃i in cenobis & in alus
eccłiis cooꝑatores habeant incelebra¬
tione missarum: Siquis hec trangressus
facta ÷ exdictis sc̃i benedicti
ratorium hoc sit qͦd dr᷑. nec ibi
quicquam aliud geratur ant
condatur. quã qd̾ mynisteriis comieniat

Expanded text:
efinivit sanctum concilium ut nullus presbyter solus praesumat Missam cantare. Cui enim dicit, « Dominus vobiscum, » aut « sursum corda » , aut « gratias agamus Domino Deo nostro, » cum nullus sit qui respondeat? Aut in canone, et omnium circumadstantium, cum nemo sit? Aut quem invitat ad orationem, cum dicit: « Oremus, » cum nullus sit qui secum oret? Aut ergo ista penitus reticenda sunt, et non solum non erit perfectum sacrificium, verum etiam incurret quisquis ille est illam terribilem sententiam: Si quis tulerit de hoc, tollat Deus partem ejus de libro vitae; aut si haec muris et parietibus insusurraverit, ridiculosum erit. Quamaxime a monasteriis monachorum exterminanda est. Provideant autem praelati ut presbyteri in coenobiis et in aliis ecclesiis cooperatores habeant in celebratione missarum. Si quis haec transgressus facta est. Ex dictis sancti Benedicti . Oratorium hoc sit quod dicitur, nec ibi quidquam aliud geratur aut condatur quam quod ministeriis convenit
Abbreviated transcription (Latin):
exconcilio gerundensi. Cap̃.ui.
⁊It institutiones missarũ sic̃ inmetro¬
politana eccła fuint. ita indei noĩe
missȩ ordo. quã psallendi uł ministran
prefationes quę in concilio ꝓbatȩ non
fuerint non celebrentur. Ex concilio
lacuit etiam hoc ut preces quȩ
ꝓbatȩ fuerint inconcilio siue pre¬
fationes. siue commendationes seu
manus impositiones ab om̃ib celebrent᷑.
Nec aliȩ omnino contra fidẽ ꝓferantur.
sedquȩ cumq cum prudentioribus

Expanded text:
Ex concilio Gerundensi, cap. primo. Ut institutiones missarum, sicut in metropolitana ecclesia fiunt, ita in Dei nomine missae ordo, quam psallendi vel ministrandpreces et praefationes quae in concilio probatae non fuerint, non celebrentur. Ex concilio Placuit etiam hoc, ut preces quae probatae fuerint in concilio sive praefationes, sive commendationes, seu manus impositiones ab omnibus celebrentur, nec aliae omnino contra fidem proferantur, sed quaecunque cum prudentioribus
Abbreviated transcription (Latin):
neret : aclericatu remotus est. Item in¬
Ibo su dño placet istum modum
seruo. ut quisquis apud eos ꝓꝑter
disciplinam degradatus. ad catholicã
transire uoluerit. inhumiliationem
penitentiȩ recipiatur: quo & ipsi
eum forsitan cogerent. si apud eos
aliboquin talis abeccła anathemati andus
sit. Germinant enĩ feminȩ cũ uiris ha-¬
bitantes spinas. & archna mentium acu-¬
to mucrone ꝑcutiunt. ꝓ nefas. dolor est
dicere. sed p̾terire non decet. Xp̃o istȩ
uouerunt nubere non clericis. Aug̃:¬

Expanded text:
neret, a clericatu remotus est. Et inneret, a clericatu remotus est. Et ini Domino placet, istum modum servo, ut quisquis apud eos propter disciplinam degradatus ad catholicam transire voluerit, in humiliatione poenitentiae recipiatur, quo et ipsi eum forsitan cogerent, si apud eos Alioquin talis ab Ecclesia anathematizandus est. Germinant enim feminae spinas cum viris habitantes, et arcana mentium acuto mucrone percutiunt. Proh nefas! dolor est dicere, sed praeterire non decet. Christo istae noverunt nubere, non clericis.
Abbreviated transcription (Latin):
concilio coͣstitutũ est. nullum clericũ
qui nũdum conuictus sit suspendi a
cõmunione debere. nisi ad causam suã
examinandã se non prȩsentauerit. Itẽ¬
nõ beatissimo & uenerabili. & in
salutem. Ante om̃ia peto ut cogitet
regiosa prudentia tua. nichil. ẽẽ. in
hac uita. & maxime hoc tẽpore. faciliꝰ
& leuius & hominibus acceptabilius.
ꝑfunctorie atq adulatore res agatur.
s nichil apud dm̃ miserius & tritiꝰ &
damnabilius. Item nichil esse in hac
uita & maxime hoc tẽpore difficiliꝰ.
beatius. si eomodo militertr quo nr̃
imꝑator iubet. Quis autẽ sit modus.
nec apueritia. nec abadolescentia mea
didici Et eo tempore quo discere cȩꝑã.
ius michi facta est merito peccatorũ
meoꝵ. Nam quid aliud existime̾ nescio.
ut scđs locus gub̾naculorum michi
traderetur. qui remum tenere nonno.¬
cessu indisciplinato scĩmonialiũ ꝓhib̾e t᷑.
atq ordinata & sana p̾cepta contemp¬

Expanded text:
concilio constitutum est, nullum clericum concilio constitutum est, nullum clericum qui nondum convictus sit suspendi a commuexaminandam se non presentaverit. Ino beatissimo et venerabili et in r in Domino salutem. Ante omnia peto ut cogitet religiosa prudentia tua nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore, facilius et levius, et hominibus acceptabilius eficio, si perfunctorie atque adulatorie res agatur, sed nihil apud Deum miserius et tristius et damnabilius. Item nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore difficilius, beatius, si eo modo militetur quo noster imperator jubet. Quid autem iste sit modus nec a pueritia, nec ab adolescentia mea didici. Et eo tempore quo discere coeperam, vis mihi facta est, merito peccatorum meorum. Nam quid aliud existimem nescio, ut secundus locus gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tenere non nocessu indisciplinato sanctimonialium prohiberetur, atque ordinata et sana praecepta contem
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. dãpnatoq uno quodam do¬
nato qui auctor scismatis fuisse ma¬
nifestatus est: cet̃os correctos etiam¬
siextra eccłam ordinati essent. in
suis honoribus suscipiendos esse cen
suerunt: Non quo etiam foris abuni¬
tate corporis xp̃i possent habere sp̃m
scm̃. sed maxime ꝓpter eos quos foris
positi possent decipͥere. & a susceptione
illius muneris impedire. De inde ut
etiam ipsoꝵ infirmitas lenius excep¬
ta intus sanabilis fieret. iam nulla
ꝑtinatia claudente ocłos cordis. ad¬
uersus euidentiam ueritatis. Idem¬
non ausus sum demero collega¬
rum eius uel supprimere uel delere.
ne diuinȩ potestati. sub eiuus ex ami¬
ne causa adhuc pendet facere uide¬
rer iniuriam. si illius iudicium meo
uellem pre iudicio preuenire. Qđ nec
inn egociis scłarib iudices faciunt. qͣn¬
do causȩ dubitatio admaiorem potes¬
tatẽ infertur : ut pendente relatione.
aliquid audeant cõmutare. Et in ep̃oꝵ

Expanded text:
verunt, damnatoque uno quodam Doverunt, damnatoque uno quodam Donato qui auctor schismatis fuisse manifestatus est, caeteros correctos, etiamsi extra Ecclesiam ordinati essent, in suis honoribus suscisuerunt, non quo etiam foris ab unitate corporis Christi possent habere spiritum sanctum. sed maxime propter eos. quos foris positi possent decipere et a susceptione illius muneris impedire. deinde ut etiam ipsorum infirmitas lenius excepta intus sanabilis fieret iam nulla pertinacia claudente oculos cordis aduersus euidentiam ueritatis. qunon ausus sum de numero collegarum ejus vel supprimere vel delere, ne divinae potestati, sub cujus examine causa adhuc pendet, facere viderer injuriam, si illius judicium meo vellem judicio praevenire. Quod nec in negotiis saecularibus judices faciunt, quando causae dubitatio ad majorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. Et in episcoporum
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. medicina maior & uerior. ẽet hu¬
militatis. Nã & sc̃s dauid decriminibus
mortiferis egit pęnitentiã. & tamen in
honore suo ꝑstitit. Et beatum petrum
quando amarissimas lacrimas fudic.
utiq dñm negasse pęnituit. & tamen
apłs mansit. Sed non idõ suꝑuacua
putanda est posterioꝵ diligentia. qui
ubi saluti nichil detrahebatur: humi¬
litati aliquid addiderunt. quo salus
tucius muniretur. exꝑti credo aliquoꝵ
fictas pęniͣxias. ꝑ affectatas honoꝵ po¬
tentias. Cogunt enĩ multas inuenire
medicinas. multoꝵ exꝑimenta mboꝵ.
Uerum in huiusmodi causis ubi ꝑgra¬
ues dissensionum scissuras non huius
aut illius hominis est ꝑiculum. sed
populorum strages iacent. detra¬
hendum est aliquid seueritati:
ut maioribus malis sa nandis cari¬
tas sincera subueniat. Item ibi. Cur¬
seruauit affricana catholica ex ep̃oꝵ
sententia. qui in eccła romana inter
ceciliamim & partem donati uidica¬

Expanded text:
dinis medicina maior et uerior esset hudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus mortiferis egit paenitentiam et tamen in honore suo perstitit et beatum quando amarissime lacrimas fudit, utique Dominum eum negasse penituit, et tamen apostolus mansit. Sed non ideo supervacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimenta morborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habservavit Africana catholica ex episcoporum sententia, qui in Ecclesia Romana inter Caecilianum et partem Donati judica
Abbreviated transcription (Latin):
honor clericatus aut ep̃atus auferat᷑.
fit quidem aliquid tanquam incortice
arboris matris. contra in tegritatem
seueritatis. Uerumtamen quia neq qui
plantat est aliquid neq qui rigat addei
miscdiam p̃cibus fusis coalescente insitoꝵ
pace ramoꝵ. caritas cooꝑit multitudi¬
nem peccatoꝵ. Ut enim constitueretur
ineccła ne quisquam post alicuius cri¬
minis penitentiã clericti accipiat.
uel adclericatũ redeat. uel inclerica¬
tu maneañt : non desꝑatione indulgen¬
tiȩ. sed rigore factum est disciplinae.
Alioquin contra claues datas ȩcdȩ dis¬
putabitur. dequib dictum est: Quȩ sol¬
ueritis interra. soluta erunt & incelo.
Sed ne forsitan etiã deceteris criminib
spe honoris eccłastici animus intumes¬
cens suꝑb e ageret penitentiam. seueris¬
sime placuit᷑ ut post actam decrimine
dampnabili pęnitentiã nemo sit eleri¬
ricus. ut desperatione temporalis altitu¬

Expanded text:
honor clericatus aut episcopatus aufertur, honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis. uerum tamen, quia neque, qui plantat, est aliquid neque, qui rigat, ad dei misericordiam precibus fusis coalescente insitorum pace ramorum caritas cooperit multitudinem peccatorum. Ut enim constitueretur in ecclesia, ne quisquam post alicuius criminis paenitentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae sed rigore factum est disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: Quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret paenitentiam, seuerissime placuit, ut post actam de crimine damnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos extra ȩccłam & adu̾sus eccłam
fuisse peniteat ut salui esse possimus. quo
modo post istam penitentiã apud uos
clerici uel eciam ep̃i ꝑman emus: Hoc
non fieret. qm̃ reuera qđ faciendũ
est fieri nondeberet. nisi pacis ipsius
compassione sanaretur: Sed sibi hoc
dicant. & multo maximͤ humiliter do¬
leant. qui intanta morte precisionis ia¬
cent: ut isto quodã uulnere matris ma¬
tris catholicȩ reuiuiscant. Cũ en̾̃i preci¬
sus ramus inseritur: fit aliud uulnus
in arbore. quo possit recipi ut uiuat:
qui sine uita radicis ꝑibat. Sed cum
receptus recipienti coaluerit: & ui gor
consequitur & fructus. Si autẽ non coa¬
luerit. ille quidem arescit: sed uita arbo¬
ris ꝑmanebit. Est enim & tale inserendi
genus. ut nullo p̾ci so ramo qui intus est
ille qui foris est inseratur. non tamen nul¬
lo sed uel leuissimo arboris uulnere. Ita gͦ
& isti cũ adradicem catholicam ueniunt.
nec eis quã uis post erroris sui penitentiã

Expanded text:
ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici uel etiam episcopi permanemus? hoc non fieret, quoniam re uera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nefas ẽ. aliud quã natura constituit
remoueantur. Ex concł rem̃si. Cãp. iiii
ncillas uł lib̾as acellario uł asecreto
ministĩo. & ab eadẽ mansione inqua
clericus manet: placuit remoueri.
Deeodẽ. Exconcilio turonico. Cap̃.ui.
t quia diabolo millũ locũ dare
Ioportet. hoc precipue oustodien¬
dum decreuimꝰ. ut nulli clericorũ cũ
extraneis feminis habeant familiari
tatem. nec ullũ male loq̃ndi uł senti¬
endi hominib aditum tribuant. ꝙ
frequent̃ ꝑ hanc indecentẽ occasionẽ
contingit. ut diabolus qui insidiatur
sicut leo incubili suo: de riunis seruoꝵ
dĩ insultet. Si quis uͦ clericus pꝰ int̾¬
dictum ep̃ĩ sui. his inherere p̃sũpserit:
a cõmunione habeatur alienus.

Expanded text:
nefas est aliud quam natura constituit nefas est aliud quam natura constituit removeantur. Ex conc. Remensi, cap. 4 . Ancillas vel libertas a cellario, vel a secreto ministerio, et ab eadem mansione in qua clericus manet, placuit removeri.dem re. Ex concilio Turonico. CIII. Et quia diabolo nullum locum dare oportet, hoc praecipue custodiendum decrevimus ut nulli clerici cum extraneis feminis 70 habeant familiaritatem, nec ullum male loquendi vel sentiendi hominibus aditum tribuant, quia frequenter per hanc indecentem occasionem contingit, ut diabolus qui insidiatur sicut leo in cubili suo, de ruinis servorum Dei insultet. Si quis vero clericus post interdictum episcopi sui his inhaerere praesumpserit, a communione habeatur alienus.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. ñ prb̃o. ñ diacono uł alicui oĩno
qui inclero ẽ. licere sub introductã
hab̾e mulierẽ nisi forte matrẽ. aut sororẽ
aut amitã uł eas tantũ ꝑsonas quȩ sus¬
eminasuero ñ alias eẽ. patim᷑ in domib
clericorum. nisi eas tantũ qͦs ꝓpter
solas necessitudinis causas habit᷑are cũ
hisdẽ sy nodus nicena ꝑmisit De eadẽ
secũ indiscrete habitare ꝑmitunt.
& ꝓpt̃ hoc male opinionis suspicione
denotantur. ut si deinceps ammoniti
non se correxerint: uelut contẽptores
sacrorum canonũ canonica inuectione
d etiã ad custodiendã uitã & famã spe¬
ciali ordinatione p̃cipimꝰ. ut nullus
clericorũ extraneę sit mulieri qualib&
consolatione aut familiaritate coniunctꝰ.
& non solum indomũ illiꝰ extranea muli¬
er non accedat : sed nec ipse freq̃ntandi
extraneam mulierẽ habeat potestatem.
sed cum matre tantum & sorore. & nepte.
si habuerit. aut uoluerit. lib̾am uiuen¬
di habeat potestatẽ. de quib nominib

Expanded text:
ero, non diacono, nec alicui omnino, qui in clero est, licere subintroductam habere mulierem, nisi forte matrem, aut sororem, aut amitam, vel eas tantummodo personas, quae susFeminas vero non alias esse patimur in domibus clericorum nisi eas tantum quas proprie sola necessitudinis causa habitare cum iisdem synodus Nicaena permisit. De eadem secum indiscrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica invectione Id etiam ad custodiendam vitam et famam nostra speciali ordinatione praecipimus, ut nullus clericorum extraneae sit mulieri qualibet consolatione , aut familiaritate conjunctus; et non solum in domum illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi extraneam mulierem habeat potestatem, sed cum matre tantum, et sorore, et nepte, si habuerit, aut voluerit, liberam habeat vivendi potestatem: de quibus nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uerum sit. accipiat aliũ. si autẽ
ille aliam acceꝑit: separentur
De eadem re. Ex concilio ap̃ u̾meriam
temporib pipini regis. Cap̃. xuii.
iqua mulier se ꝓclamauerit quod
uir siuuis nũquã coisset cum ea exeass
inde ad crucem. & si uerum fuerit:
separentur. & illa faciat qđ uult:¬

Expanded text:
quod verum sit, accipiat alium: si autem quod verum sit, accipiat alium: si autem ille aliam acceperit, separenturDe eadem re. Ex concilio apud Vermeriam, temporibus Pipini regis, cap. 17. Si qua mulier se proclamaverit quod vir suus nunquam coisset cum ea, exeant inde ad crucem, et si verum fuerit separentur, et illa faciat quod vult
Abbreviated transcription (Latin):
cum uoluntate parentũ sub p̃fa¬
to desponsionis uel dotalicii noĩe
inconiugium sumptas habent. qͣndo
inomium aures hȩc fuerit c̃stitutio
ꝓmulgata. ab eatarum coniunctione
separentur: & publice pęnitentiae
subigantur: Rapte aut̃. parentib
legalit̃ restituantur. Post actamuꝰ
publicam penitentiã: si etas & incon¬
tinentia ex egerit. legitimo & exutris¬
q partib placito coniugio socientur.
Nam inhis non regulam constitiumꝰ.
quod sit tolerabiluis estimamus:
Qͦd si unus ex coniigatis obierit: is
qui publicam penitentiã exegerit.
& suꝑstes extiterit. iterare c̃iuigiũ
non p̃sumat. nisi forte eps p̃iudit
De illis qui in matrimonio uincti st̃:
uod aut̃ int̾rogasti. de hisqui
minatrimonia uincti sunt : &
nube ñpossunt. si ille aliam uel
illa alium ducere possit. quibus
scriptum ẽ. Uir &e mulier si se con¬
uinxerint. & pꝰea dixerit mulier
de iuro qd ñ possit coire cũ ea: si pos¬
test ꝓbare ꝑiustum iudicium

Expanded text:
cum voluntate parentum sub praefato desponsionis vel dotalitii nomine, in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio promulgata, ab earum conjunctione separentur, et publicae poenitentiae subigantur. Raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post actam vero publicam poenitentiam, si aetas et incontinentia exegerit, legitimo ex utrisque partibus placito conjugio socientur. Nam in his non regulam constituimus,quod sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis obierit, is qui publicam poenitentiam exegerit et superstes exstiterit, iterare conjugium non praesumat, nisi forte episcopus prn matrimonio juncti sunt, uod autem interrogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, quibus scriptum est: Vir et mulier si se conjunxerint, et postea dixerit mulier de viro, quod non possit coire cum eo, si potest probare per justum judicium
Abbreviated transcription (Latin):
onachus non doctoris habet
sed plangentis officium. qui uel
se uel mundum lugeat. & dñi ꝑ aui¬
dus p̾stoletur aduentũ. Qui sciens
inbecillitatẽ suã & uas fragile quod
poͬtat. timet offendere. ne inpingat¬
& corruat atq frangatur. Unde
& mulierum maximeq adolescen¬
tularum uitat aspectũ. & intam¬
tum castigator sui est: ut etiã quȩ
tuta sunt ꝑtimescat. Cur inquis ꝑ¬
gis adheremum: uidelicet ut te non
audiã. non uideã. ut tuo furore
non mouear. ut tua bella non pa¬
ciar. Neme capiat oculus meretri¬
cis. neforma pulcerrima ad illici¬
tos ducat amplexus. Responde¬
bis: hoc non est pugnare: sed fuge¬
re. Sta in acie. aduersariis arma¬
tus obsiste. ut post quam uiceris:
coroneris. Fateor in becillitatem
meam. Holo spe pugnare uictoriȩ.
neꝑclam aliquando uictoriam.

Expanded text:
onachus non doctoris habet, sed plangentis officium, qui vel se vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebat: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie, adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
i autem aliquę mulieres ita pꝰterioꝵ
uirorum amore sunt captȩ. ut
malint his coherere quã ad legitimũ
redire consortium: merito sunt notan¬
dȩ. ita ut eccliastica communione pͥuent᷑:
quę de re excusabili contaminationẽ
crmmis eleger̃. ostendentes sibimet pro
sua incontinentia placuisse: qđ iusta
remissio poterat expiare: Redeant
ergo in suum statum uoluntaria redin¬
tegratione coniugia. neq ullo modo
ad obprobrium malȩ uoluntatis tra¬
hatur quod conditio necessitatis ex¬
torsit : quia sicut hȩ mulieres quȩ¬
aduiros suos reũti noluerint. impie
sunt habende : ita ille quȩ in affectũ
ex oõ initum redeunt. merito sunt
regressi intemperantia uxorũ offensi
non fuerint. & uoluerint eas in c̃iugio
reciꝑe. lib̾am habeant facultatem.
t idõ si uiri post longã captiuitatẽ
reũsi. ita indilectione suarũ conui¬
gũ ꝑ seuerent. ut eas cupiant it
suum redire consortiũ: omĩtendũ
ẽ. & inculpabile iudicandũ quod necessi¬

Expanded text:
 autem alique mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt captmalint his cohaerere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excriminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse, quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit: quia sicut hae mulieres, quad viros suos reverti noluerint, impiae sunt habendae, ita illae, quae in affectum ex Deo initum redeunt, merito sunt regressi, intemperantia uxorum non fuerint, et voluerint eas in conjugium recipere, liberam habeant facultatem. t ideo si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverent, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum et inculpabile judicandum, quod necessi