comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quan ñ alias uidex existimare dãpnũ
debat qmͣ si remittat᷑ actõ legis accllie
⁊ labeo putat cau̾e petitorẽ õꝑt̾e lege
aclulia ñ actursi qr snĩa uera est.
aur .ł xxi. ad. Qd̾ si malitactor poti
legis acquilie actoe uti absoluẽdꝰ est
possor̃ itaq electõ actori danda ñ triplũ
lprui. ad̾. Item siu̾b̾atũ tradidit la¬
beo ait ⁊ iniuriaꝵ compet̾e actõempe¬
titori. Si ciuis remex necc̃ĩtate distͥ¬
xit fortassis hinc ostõ iudicis succ̃ut᷑
ut p̾cis̃ dũ taxat debeat restitile Nã
signatus est modito honoris gr̃a po¬
ssõridato an ħ restitu̾e debat ut puto
ꝓr̃atursi Si suus petit᷑ ł aĩalaliud de¬
mortuũ sit sũ dolo malo ⁊ culpa posse¬
ssoris p̾cium ñ ee p̾stand̾ płiqr aiunt
s ÷ u̾ius si forte diaracturus erat peti¬
torsi accepiss morã passo deb̾e pr̃ari
nã si ei restituiss distͣxiss ⁊ p̾ciũ est

Expanded text:
an non alias iudex aestimare damnum debeat, quam si remittatur actio legis Aquiliae. et Labeo putat cauere petitorem oportere lege Aquilia non acturum, quae sententia uera est.ad edictum. Quod si malit actor potius legis Aquiliae actione uti, absoluendus est possessor. itaque electio actori danda est, non um. Item si uerberatum tradidit, Labeo ait etiam iniuriarum competere actionem petitori. Si quis rem ex necessitate distraxit, fortassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium dumtaxat debeat restituere. nam signatus est modico honoris grassori dato, an hoc restituere debeat? et puto praestaturum. Si seruus petitus uel animal aliud demortuum sit sine dolo malo et culpa possessoris, pretium non esse praestandum plerique aiunt: sed est uerius, si forte distracturus erat petitor si accepisset, moram passo debere praestari: nam si ei restituisset, distraxisset et pretium es
Abbreviated transcription (Latin):
Iomp. Hotis causa semꝑ tubiq p̾¬
cipua est. Nam ⁊ publice int̾est dotesꝰ
młrib conseruari. Cum dotare femi¬
nas ad sobolem ꝓcreandam replen¬
damq liberis cĩuitatem maxime
sit neccessarium.

Expanded text:
m.Dotium causa semper et ubique praecipua est: nam et publice interest dotes mulieribus conseruari, cum dotatas esse feminas ad subolem procreandam replendamque liberis ciuitatem maxime sit necessarium.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ałr obligabat accipientẽ ꝙͣ si extitiss
casus in quẽ obligõ collata fuisszue¬
lutisi donator ꝯ uoluiss aũ is quiac¬
cipiebat prior decessiss ⁊ cum peccũa
daretur ut aliquid daret᷑ fi̾et ꝙͣdiu im
pendenti eẽt an idfuturũ eẽt cessabit

Expanded text:
r obligabit accipientem, quam si exstitisset casus, in quem obligatio collata fuisset, veluti si donator convaluisset aut is qui accipiebat prior decessisset. et cum pecunia daretur, ut aliquid fieret, quamdiu in pendenti esset, an id futurum esset, cessabit
Abbreviated transcription (Latin):
num exp̾sse sint quib a ꝓmissore
sponte renũciatum est. ¶ Item quit᷑
si cuus cumiudicio sistendi ca satisda¬
re ñ deb̾et satiscato ꝓ miserit an fide¬
ussorib euis exceptio detur: puto
interẽe utrum per errorẽ satisdato
me dandam. Namut uił scribit. si
iudicio sistendicã płis ꝙͣ statutũ ẽ
per ignoranciam ꝓmissum fu̾it
exceptõem daridebere sin autem ex
conuentione tante sũme ꝓmissio
frã fu̾it exceptõe pacti cõuenti repli¬
catione in firmandam iuł ait.¬
auł. S̾ i duo rei stipulandi fuerĩt¬
⁊ uni debito iuditiose sisti cũpenap¬
miserit alter autem impedierit ita
deiñ exceptio danda est adu̾sus alterũ¬
⁊sisccii sint ne ꝓsit eis dolus pp̃ societatẽ
¶Item si duo reipermittendi sint ⁊
unꝰus ad iudiciũ ñuen̾it contempta
sua ꝓmissione iudicio sistendi causa
fca actor autemab alt̾o rem petat ab
altõ penam desertionis petendo excep¬
foe submouebitur. ¶ Laue si apr̃e

Expanded text:
n‹u›m expressae sint, quibus a promissore sponte renuntiatum est. Item quaeritur, si quis, cum iudicio sistendi causa satisdare non deberet, satisdato promiserit, an fideiussoribus eius exceptio detur. puto interesse, utrum per errorem satisdato me dandam. nam et Iulianus scribit, si iudicio sistendi causa pluris quam statutum est per ignorantiam promissum fueritexceptionem dari debere: si autem ex conventione tantae summae promissio facta sit, exceptionem pacti conventi replicatione infirmandam Iulium. Si duo rei stipulandi sint et uni debitor iudicio se sisti cum poena promiserit, alter autem impedierit: ita demum exceptio aduersus alterunt: ne prosit ei dolus propter societatem. Item si duo rei promittendi sint et unus ad iudicium non uenerit contempta sua promissione iudicio sistendi causa facta, actor autem ab altero rem petat, ab altero poenam desertionis: petendo poenam exceptione summouebitur. Aeque si a patre
Abbreviated transcription (Latin):
tur ant qiuid si tempestas quidẽ ĩ mari
fuit terraaũt potuit iste uenire. ił
fuimine circiure eque dicend est. Nõ
semper ei exceptõem ꝓdesse nisi angu¬
stie non paciebantur terram iter me¬
dass ut impleis omnem locũ in quo
sisti opportuit uł aliqua fortuita ca¬
lamitas eundem locum cũtit uł p̾sẽ¬
ciam uenientiꝑiculosam facit exbo
ceptio. ¶ Sisi modo exceptio datur
er qui ⁊ ad iudiciũ uenire uolebata
ip̃ius. ¶ Nam su p̃e hoc affectau̾it ł
causam prestit̾it. ñ ei ꝓderit exceptio
s ip̃iuis quidem dolus ei oberit cet̾e¬
rorũnon obent qui dolo fecerit ut re¬
tinerentur s si priuatus cũ detinu̾it
nullo modo ꝓderit ei hec exceptio

Expanded text:
tur? Aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit venire, vel flumen circumire? Aeque dicendum est non semper ei exceptionem prodesse, nisi angustiae non patiebantur terra iter medasset ut implesset omnem locum in quo sisti oportuit, vel aliqua fortuita calamitas eumdem locum evertit, vel praescientiam venienti periculosam fecit; ex ba est. Simili modo exceptio datur ei, qui cum ad judicium venire volebat, a ipsius. Nam si ipse hoc affectavit, vel causam praestiterit, non ei proderit exceptio, sed ipsi quidem dolus ejus oberit, caeterorum non oberit qui malo dolo fecerunt ut retineretur, sed si privatus eum detinuerit, nul
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ pp̃ ualitudinem młr ñ stet̾it iudi¬
tios ꝙ guida erat exceptoem ei dandã
labeo ait. ¶ Si tñ post ꝑtũ decubu̾it
ꝓbandum erit cñ ualitudine impedi¬
tam idem est ⁊ si cluis furere ceꝑit. Nã
qui surore impeditur ualitudineim¬
ꝓeclitur.  Qd̾ diximus succurn ⁊̃ ei
qui tempestate aut in flumĩs ꝓ hibi¬
impedim̃to sit itincri ut nauigatõi
ius flumĩs ⁊̃ sñ tempestate accipien¬
daest. ¶Nim flumĩs inelligimus
⁊ si magnitudo eius in impedim̃to
sit siue pons solutus sit urnauigiũ
nonstet̾it. ¶s siquis tñ cũ possit ñ
incidere in tempestatem uł in flumĩs
uim si añ ꝓfectus eẽt ur temꝑe oportu¬
no nauigassz ip̃e se artauit nũquid.
exceptio ei minime ꝓsit: ꝙ quid̾ cãcog̾¬
nita erit statuend̾. Nam n si artãdꝰ
est ut possit ei dici cur ñ nlło temꝑe
añ ꝓfectus est qͣm dies ꝓmissionisue¬
niret neq it̾m ꝑmittend̃ ei si ciuid sit
qd̃ ei imputetur causari tempestate

Expanded text:
Si non propter ualetudinem mulier non steterit iudicio, sed quod grauida erat, exceptionem ei dandam Labeo ait: si tamen post partum decubuerit, probandum erit quasi ualetudine impeditam. Idem est et si quis furere coeperit: nam qui furore impeditur, ualetudine impeditur. Quod diximus succurri etiam ei, qui tempestate aut ui fluminis prohibiimpedimento sit itineri uel nauigationi. Uis fluminis etiam sine tempestate accipienda est: uim fluminis intellegimus, et si magnitudo eius impedimento sit siue pons solutus sit uel nauigium non stet. Si quis tamen cum posset non incidere in tempestatem uel in fluminis uim, si ante profectus esset uel tempore oportuno nauigasset, ipse se artauerit: numquid exceptio ei minime prosit? quod quidem causa cognita erit statuendum. nam neque sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quam dies promissionis ueniret: neque iterum permittendum ei, si quid sit quod ei imputetur, causari tempestatem
Abbreviated transcription (Latin):
distinguit ut si quidẽ suis manib
subposuit udeatur octidisse. Si u̾o
.n. c̃am mortis p̾stitit ꝙͣ occidit.
Si cuus per ium uł per suasum
medicamentũ alicui infundit uł¬

Expanded text:
distinguit, ut, si quidem suis manibus supposuit, uideatur occidisse: sin uero enim causam mortis praestitit quam occidit. Si quis per uim uel suasum medicamentum alicui infundit u
Abbreviated transcription (Latin):
tua filit hebit ex sua pͣ usuffruct̾ peti¬
cionẽ ꝙ si młr ĩ suo fundo maritousũ
fructũ dotis cã ꝯstituet tunc ex mari
ususfructus nichiam ĩ dotẽ ht̃ quida¬
ctione dotiscõsequat᷑ ab eo quiꝙ ñ utẽ¬
do amiserit usũ fructũ imputariñ pͭ.
Ex quo iã lucrũ hẽat ĩoq indotata erit

Expanded text:
tua fuerit, habebit ex sua persona usus fructus petitionem.Quod si mulier in fundo suo marito usum fructum dotis causa constituerit, tunc ex maritusus fructus, nihil iam in dote habet, quod actione dotis consequatur ab eo, cui quod non utendo amisit usum fructum imputari non potest, ex quo ipsa lucrum habet: ideoque i
Abbreviated transcription (Latin):
est neg̾ goꝵ aget. pot̾it ei imputari
sicũt poss si ñ applłasset.¬
monum̃ti uoluit si qui ampliꝰ
petetur. nec uire fidei ꝯmissi cum
uoluntas finem erogatõis fec̾it¬
T utoris hr̃e impubes filius ab
ea ciue tutor esus iureb pupille
paterne gessit ñ tenetur s futor

Expanded text:
estorum aget, poterit ei imputari, si cum posset non appellasset.monumenti voluit: si quid amplius petetur ‹nec› iure fideicommissi, cum uoluntas finem erogationis fecerit.Tutoris heres impubes filius ob ea, quae tutor eius in rebus pupillae paternae gessit, non tenetur, sed tutor
Abbreviated transcription (Latin):
uit pͥectuniamactiꝑe mutuãcuius
lsas creditor secutus contͣxit et fide¬
iussor interuenit. ⁊̃ si peccũa ñ sit ĩ
remeius u̾sa tñ dabitur in eũ neg̾g̃oꝵ¬
plũ institutorieactõis. Inter nego¬
tia semꝓnii qiue gerebat ignorans ty¬
cii negotia gessit. ob eam quo spemꝰ
semꝓnio tenebrͣ s eĩ cautõem indẽp¬
nitatis osfõ iudicis preberi necc̃e est
adu̾sus tytiũ cuii datur actõ. Ide in
tutore iiris est. item iniuditio
deducantãt a reo deĩtam frustͣro¬
ris amicusultro eg̾it causas ab sen¬
cie eius allegans iuidici culpam ccͣ¬

Expanded text:
uit pecuniam accipere mutuam: cuius litteras creditor secutus contraxit et fideiussor interuenit: etiamsi pecunia non sit in rem eius uersa, tamen dabitur in eum negoplum institoriae actionis.Inter negotia Sempronii, quae gerebat, ignorans Titii negotium gessit: ob eam quoque speciem Sempronio tenebitur, sed ei cautionem indemnitatis officio iudicis praeberi ne‹ce›sse est aduersus tutore iuris est. Litem in iudicium deductam et a reo desertam frustratoris amicus ultro egit, causas absentiae eius allegans iudici: culpam con
Abbreviated transcription (Latin):
ictione secnuita creditor pr̃arz qmͣuis
p̾ciũ emptor ñ solu̾it s uenditori cau̾it
euictõne sequnta nllam emptor excep¬
tõem habebit quoniuiꝰ p̾ciũ soluat¬
¶Creditor ꝙͥ peccunia nom̃ debitoris
per delegatõem cõsequi maluit euicti
pignorib que pͥor creditor accepiti
nullam actõem cũ eo qͥlib̾at᷑ est hebit

Expanded text:
one secuta creditor praestet: quamuis pretium emptor non soluerit, sed uenditori cauerit, euictione secuta nullam emptor exceptionem habebit, quo minus pretium soluat.Creditor, qui pro pecunia nomen debitoris per delegationem s‹e›qui maluit, euictis pignoribus quae prior creditor accepit nullam actionem cum eo qui liberatus est habebit
Abbreviated transcription (Latin):
instituta actõe ꝯuenitur. ¶Si cũ cẽt quis
ex semisse heres dix̾it se ex oqͣdrante
ẽẽ ex iiore parte qui .n. si nescit sibi
partem accͥuisse uł ex inc̾ta parte
sũ institutus cur ei Rnsũ nocebat.
ui tacuit qͦq ꝗ apud p̾torem ĩ ea cã
est ut instituta actõe insolid̾ ꝯueni¬
ce si conuenietur atqz si ex ca parte heres
eet fides .ii. ei toutͣ se habebitur. ¶Qui

Expanded text:
instituta actione conuenietur. Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, edem ex minore parte: quid enim, si nescit sibi partem adcreuisse uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidu sic conuenietur, atque si ex ea parte heres esset: fides enim ei contra se habebitur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
end̾ est apd̾ magr̃at᷑ ppłi romani uł̃
ap̃ p̾sides ꝓunnciaꝵ uł alios iudices ius
.n. eũ solũ locũ ẽẽ ubi uiris dicẽduił iu¬
dicandigr̃a consistat uł si domi uel
itinere hocagat faᷤ aꝰ os
ta exparte sit uram ĩpotãte hẽat eũ cuiꝰ
noie noxali iudicio agitur ad deliberã¬
diuntemp̃ impet᷑re d̾ quia si ꝑperam
ꝯfessus fu̾it in ꝯmodo asficietur.¬
lp̃ł. Et qr hoc defuuctoꝵ int̾est ut
int̾rogatus quis amheres sit ñ cogetur
ab alio patitur ⁊ ita diu̾adriamis
ꝯstituit ne autẽ negando se ħedem
p̾iudicet sibi aut dicendohedem illi¬
get᷑ ⁊̃ ablata sibi hereditate.

Expanded text:
i Romani uel praesides prouinciarum uel alios iudices: ius enim eum solum locum esse, ubi iuris dicendi uel iudicandi gratia consistat, uel si domi uel itinere hoc agat. 5 Gaius ta ex parte sit uel an in potestate habeat eum, cuius nomine noxali iudicio agitur, ad deliberandum tempus impetrare debet, quia, si perperam confessus fuerit, incommodo adficitur. et quia hoc defunctorum interest, ut interrogatus quis, an heres sit, non cogitur ab alio patiatur: et ita divus Hadrianus constituit, ne aut negando se heredem praeiudicet sibi aut dicendo heredem illigetur etiam ablata sibi hereditate.
Abbreviated transcription (Latin):
fecti uelimꝰ stipłari ĩt̾rogare ĩ iure an
edes eĩ uł locus sit ex quo dãpnũ time¬
atur ⁊ proqua parte ut si neget suũ
p̾diũ ẽẽ nec caueat dãpni infectiant
cede̾ aũ si restituend̃ putau̾it qiͣdo¬
lo u̾satus tradere ꝯpellatur.

Expanded text:
i uelimus, interrogare in iure, an aedes eius uel locus sit, ex quo damnum timeatur, et pro qua parte, ut, si neget suum praedium esse nec caueat damni infecti, aut cedere aut, resistendum putauerit, quasi dolo uersatus tradere compellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aius. Et si post tres. aut .u. ples¬
uec clies qm̃ iudicio sisti se reus pro¬
misit secum agendi potatem fecerit
ne actoris ius ex mora det̾ius fc̃m sit
consequens est dici defendi eũ deb̾e¬

Expanded text:
st tres aut quinque pluresve dies, quam iudicio sisti se reus promisit, secum agendi potestatem fecerit nec actoris ius ex mora deterius factum sit, consequens est dici defendi eum debe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmittilic unus status ñ sit labeo a¬
it quia uerũ sit om̃s statutos ñ eẽ
u̾nisi pro rata parte ip̃ius osferat᷑
pena exceptione doli usurum eũ
ro qui iam temꝑe liberatus ẽẽtli¬
debatur quia iani actione forte
ñ tenebatur actõmi mee danda est
ut uł exibeam ei uł defendã ut u̾i¬
tas inquiratur ¶Hõ sisti ꝓmistꝰ
añdiem dolo ꝓmissoris periit cer¬
to iureutimur ñ añ penam peti
posse qm dies uen̾it tota .n. stipło
in diem collata ẽẽ indetur. ¶Qui
inuiriarum acturus est. stipulat
erat añ littẽ contestatã. ut aduer¬
sarius suus iudicio sistat ꝯmissa
placuit. quia tales stipłones pp̃

Expanded text:
sit, Labeo ait, quia verum sit omnes statos non esse: verum si pro rata unius offeratur poena, exceptione doli usurum eum, ro, qui iam tempore liberatus esse dicebatur, quia iam actione forte non tenebatur: actio in me danda est, ut vel exhibeam eum vel defendam, ut veritas inquiratur. Homo sisti promissus ante diem dolo promissoris periit: certo iure utimur non ante poenam peti posse, quam dies venerit: tota enim stipulatio in diem collata videtur. Qui iniuriarum acturus est, stipulatus erat ante litem contestatam ut adversarius suus iudicio sistat: commisplacuit, quia tales stipulationes p
Abbreviated transcription (Latin):
hac quisciuis actõne qiue ex ħ capło
oritur dolus ⁊ culpa punit᷑ iõq si
quis in stipulam suã ⁊ ipinã cõ¬
burende eius cã ignẽ immiserit ⁊
ult̾uis euagatus ⁊ ꝓgressus segetẽ
alienam ignis uel uineam leserit
gligentiã ia accidit namsi dieuẽ¬
in eodem crimine ẽẽt qui ñ obseruaũ
tuit obseruabit uł subiecta uisuẽ¬
ti longuis ignẽ ꝓdux caret culpa.
¶Si uuln̾atus fu̾at seruus ñ morti¬
fere negligentia autem perierit de

Expanded text:
hac quoque actione, quae ex hoc capitulo hac quoque actione, quae ex hoc capitulo oritur, dolus et culpa punitur: ideoque si quis in stipulam suam vel spinam comburendae eius causa ignem immiserit et ulterius euagatus et progressus ignis alienam segetem uel uineam laeserit, glegentia id accidit. nam si die uensse uidetur: in eodem crimine est et qui non obseruauit, tuit obseruauit uel subita uis uenti longius ignem produxit, caret culpa. Si uulneratus fuerit seruus non mortifere, neglegentia autem perierit, de
Abbreviated transcription (Latin):
occidit adult̾ũ dep̾hensũ seruũ aliemĩ¬
ex hac lege non tenebit᷑. ¶Pignori
datus seruus si occisus sit debitori a¬
ctio competit s creditori dauda sit
utilis qr pot̾ int̾ee eiꝰ qid debitor sol¬
uendo ñ sit aut quidem litẽ in tẽpe
amisit. q̃ritur s hoc iniquũ est ⁊ dño
⁊ creditori eũ tem̃ ¶Nisiquis puta¬
u̾it ulłam ĩ eam rem debitorẽ ĩiu¬
riam passum cñ ꝓsit ei ad debiti
qnͣtitatem ⁊ quosi ampluis cõsecu¬
turꝰ sit ab eo uel ab initio mid qͥd
ampluis sit ꝙͣ in debitorẽ dandam
astõem ⁊ ĩo in hiis caĩb in quib cͤ¬
ditori danda est actio pp̃ inopiam
debitoris uel qiuidẽ litẽ amisit cre¬
ditor quidẽ usqi ad modũ debiti hã¬
bebit acquilie actd̃emũ ꝓsit ħ debi¬
tori Ip̃i autem debitori in id qd̾ de¬
bitũ excedit competit acquilieactõ
¶Si quis alienu uinũ uel trum̃tũ
consũpserit non indet᷑ dãpnũ ĩiu¬
ria dare iõq ilł danda est actioIn

Expanded text:
occidit adulterum deprehensum seruum alienum, hac lege non tenebitur. Pignori datus seruus si occisus sit, debitori actio competit. sed an et creditori danda utilis, quia potest interesse eius, quod debitor solvendo non sit aut quod litem tempore amisit, quaeritur. sed hic iniquum est et domino  creditori eum teneri. nisi si quis putauerit nullam in ea re debitorem iniuriam passurum, cum prosit ei ad debiti quantitatem et quod sit amplius consecuturus sit ab eo, uel ab initio in id, quod amplius sit quam in debito, debitori dandam actionem: et ideo in his casibus, in quibus creditdebitoris vel quod litem amisit, creditor quidem usque ad modum debiti habebit Aquiliae actionem, ut prosit hoc debitori, ipsi autem debitori in id quod debitum excedit competit Aquiliae actio. Si quis alienum vinum vel frumentum consumpserit, non videtur damnum iniuria dare ideoque utilis danda est actio. In
Abbreviated transcription (Latin):
gerit acquilie actõe plausita. ten̾i
placet si male composut lapides
⁊ ĩo sapsi sunt Si quis seruũ condu¬
ctũ hr̃ct ad mulũ regendũ ꝯmendi¬
u̾it ei in mulũ ⁊ ille ad pollicẽ suũcũ
alligau̾it de loro ⁊mulus eruꝑit sic
ut ⁊ pollicem auelłet seruo ⁊ se p̾ci¬
pitaret melascribit. ¶siꝓperito
impitus locatus sit ex conducto a¬
gendũ cũdño ob mulũ ruptũ cñ uł¬
Item si tectori locau̾is locũ plenũ la¬
tum curand̾ ⁊ ille eũ pertundit
ut unũ sit esfusũ labeo scribit in

Expanded text:
gerit, Aquiliae actione plostrarium teneri placet, si male composuit lapides et ideo lapsi sunt. Si quis seruum conductum ad mulum regendum commendauerit ei mulum ille ad pollicem suum eum alligauerit de loro et mulus eruperit sic, ut et pollicem auelleret seruo et se praecipitaret, Mela scribit, si pro perito imperitus locatus sit, ex conducto agendum cum domino ob mulum ruptum uel Item si tectori locaueris laccum uino plenum curandum et ille eum pertudit, ut uinum sit effusum, Labeo scribit in
Abbreviated transcription (Latin):
predia q̃us hũit ⁊ oĩum usũfructũ
separatũ legau̾it pot̾it in unũ ĩfer¬
ri ⁊ clectio enit ħedis ⁊ gratificationi
lotus s fructuario utilem actdem in
hedem dandam ad recipiendũ ꝙ ꝓpt̾
ea electionem mimitus est ususfru¬
ctus. ¶Siheres młris inferat mortu
cui uestimenta legantur si in fu¬
nus erogata sint in utilem actõẽ
inheredem daudam placuit ⁊ priu¬

Expanded text:
s habuit et omnium usum fructum separatim legauerit, poterit in unum inferri et electio erit heredis et gratificationi locus: sed fructuario utilem actionem in heredem dandam ad id recipiendum, quod propter eam electionem minutus est usu‹s› fructus. Si heres mulieris inferat mortuacui uestimenta legantur, si in funus erogata sint, utilem actionem in heredem dandam placuit et priu
Abbreviated transcription (Latin):
tie facte sunt uxor uiro dotem ded̾it di¬
uortio fr̃o quero utrũ quinquennii
die uir uxori dotem redoet an statuto
reddende dotis actinq pacto existimo
meliorẽ conditionẽ młris fĩ possecer¬
tiorem non posse Itaq si cautũ est ut
priore temꝑe qmͣ legib constitutum
est reddatur starieo deb̾e siue longiore
uel ualere id pactũ conuentũ cuism̃e
tias data fu̾it tanto post diuortiũ red¬
datur si priore temꝑe qmͣ in reddenda
dote constituta est data sit uałe pactũ
conuentũ si longiore ñ ualere.
sit int̾ uirũ ⁊ uxorẽ conuenire ut lõ¬
giore die dos reddatur post diuortiũ
ip̃r. Aliuid est si pater pro filia
dotem promiserit ut annua binia
trina quadrima quinto anno dos
a se redoetur ⁊ conuenit ut hiisdem
dieb dos soluto m̃ino redoctur hoc

Expanded text:
tiae factae sunt uxor uiro dotem dedit: diuortio facto quaero, utrum quinquennii die uir uxori dotem redderet an statuto reddendae dotis attinet, pacto existimo meliorem condicionem mulieris fieri posse, deteriorem non posse: itaque si cautum est, ut propiore tempore, quam legibus constitutum est, reddatur, stari eo debere, si ut longiore, nec valere id pactum conventum. cuius tias data fuerit, tanto post diuortium reddatur, si propiore, quam in reddenda dote constitutum est, data sit, ualere pactum conuentum, si longiore, non ualeresit inter uirum et uxorem conueniri, ut longiore dos reddatur, post diuortium um Aliud est, si pater pro filia dotem promisit, ut annua bima trima quadrima quinto anno dos a se redderetur, et convenit, ut isdem diebus dos soluto matrimonio redderetur: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
torem eundemq defensorẽ fundi de¬
fendebat ⁊ iudiciũ eiꝰ nõĩeaccipiebat
postulabat a uenditore fundi. ũab
eo defend̾e̾tur. uenditor desiderabat tñ

Expanded text:
torem eundemque possessorem fundi defendebat et iudicium nomine eius accipiebat, postulabat a uenditore fundi, ut ab eo defenderetur: uenditor desider‹a›bat
Abbreviated transcription (Latin):
dñis uno sciente uł ag alt̾o ignorãte
seruus delinqͣt si ante cũ alt̾o qͥ nesci¬
ebat actũ sit ⁊ noxe deditione dede¬
rit iniquũ est uilissimi hoĩs dedicio
nealt̾m quisqͥs lib̾ari. Igitur agetur
⁊ cũ alt̾o ⁊ si qd̾ ampliꝰ est ĩ dãpni per¬
secutione conseq̃t᷑ cõputato ꝓp̾o ut
om̃is innoxe dedicione. Ip̃itantũ

Expanded text:
nis uno sciente, altero ignorante servus deliquit, si ante cum altero qui nesciebat actum sit et noxae dediderit servum, iniquum ne alterum quoque liberari: igitur agetur et cum altero, et si quid amplius est in damni persecutione, consequetur computato pretio hominis noxae d
Abbreviated transcription (Latin):
aise De illo indendũ utrũ adu̾sus
eñtm̃ qui dolo fecit quominꝰ eũ in po¬
testatehr̃et actio locũ hẽat noxalis si ex
dolo eiꝰ accid̾it incesset noxalis actõ for¬
te si i̾uuo suo fugãmandauit an ⁊si
posait nicħoꝰ cũ alioagi qui occidit cũ
alienat᷑ manumissus ñ est Ꝙ est u̾iꝰ
in cruo cau electio est actõns cũ quo ue

Expanded text:
 De illo videndum, utrum adversus eum tantum, qui dolo fecit, quo minus in potestate haberet, actio locum habeat noxalis, si ex dolo eius acciderit, ut cesset noxalis actio forte si servo suo fugam mandavit an et si possit nihilo minus cum alio agi quod accidit, cum alienatus min quo casu electio est actoris, cum quo ve
Abbreviated transcription (Latin):
sip̃e Quotiens dñs ex noxalicã con¬
uenitur si nolit suscipe uidiciũ ĩ eacã
noxe noxali iudicio agitur ⁊̃ ab sen¬
te. s defendi posse placuit. s hita
ꝓprii sint an aliem ꝙ ita puto accipi¬
endũ ut si qid̃ constet uł bona fideei
seruire ⁊ absentes defendi possunt
p̾torait. siis in cuĩpotãte ẽe dicet᷑
negauit te insua potãte seruũ hre
utrumactor uolet uł iurare iubeo
⁊ potate sua neẽnz se de dolo malofe¬
cisse qͦ min᷑ cẽt uł iudiciũ dabo sine
tur qi contumaces. Si tutoruł cu-¬
rator existent ip̃i uiraredebent in
potate dm̃ ñ eẽ. si autẽ ꝓcurator sit
ut dñs ip̃e iuret necce est ¶ Siius¬
uirandũ exig̾it actor reusq iuraue¬
rit dem̃ postea noxiali uelit actor ex¬
periri intendendũ est autẽ exceptio¬
uiris iurandi debeat adu̾susactorem
testate ¶ Modo u̾o cũ in potãte dep̾¬
hendat᷑ de ft̃o es agi posse neratius
ciuoq dicebat post exastũ iusuiran

Expanded text:
Quotiens dominus ex noxali causa conuenitur, si nolit suscipere iudicium, in ea causa ne noxali iudicio agitur, etiam absentes defendi posse placuit, sed hoc proprii sint an alieni. quod ita puto accipiendum, ut si constet vel bona fide servire, etiam absentes possintor ait: 'Si is in cuius potestate esse dicetur negabit se in sua potestate seruum habere: utrum actor uolet, uel deierare iubebo in potestate sua non esse neque se dolo malo fecisse, quo minus esset, vel iudicium dabo sine ntur quasi contumaces. Si tutor vel curator extent, ipsi iurare debent in potestate domini non esse: si autem procurator sit, dominus ipse iuret necesse est. Si iusiurandum exit, deinde postea noxali uelit actor experiri, uidendum est, an exceptiourisiurandi debeat aduersus actoreme in potestate: modo uero cum in potestate deprehendatur, de facto eius posse agi.Neratius quoque diceb‹a›t post exactum iusiura
Abbreviated transcription (Latin):
aitr Si seruns depoitus łcõmodat᷑
sit cũ dño agipot̾ noxali actõe ⁊ enĩ
soli seruire intelligit᷑. Et ꝙ. ad hpoe
editũ attinz in potãte eiꝰ est maxĩe
si copiam hẽat recuꝑandi hoĩnis¬
¶Is cuipignori accepit uł qui p̾ca¬
rio rogauit si tenetur noxali actio¬
nelicet eũ iuste possideant nĩtñ opi¬
nionẽ dñi possidẽt. s hos quor ĩpotãte
dñi intelligi si facultatẽ repeteñdisiꝰ¬

Expanded text:
Si seruus depositus uel commodatus sit, cum domino agi potest noxali actione: ei enim seruire intellegitur et, quod ad hoc edictum attinet, in potestate eius est, maxime si copiam habeat reciperandi hominis.Is qui pignori accepit uel qui precario rogavit non tenetur noxali actione: licet enim iuste possideant, non tamen opinione domini possident: sed hos quoque in potestate domini intellegi, si facultatem repetendi
Abbreviated transcription (Latin):
acrc̃em furti atq si quilib aliud eẽt s
cũ eo ñ est qͣis seruiat ei ⁊ iõ dñs dãp¬
uus si cum eo agemꝰ erit noxilia ac¬
quilieafrõni locus ne dãpnat᷑ insolid̃
singłis noxe ded̾e cogatur s pot dici
qrͣ unũ dãpnũ sit ⁊ una obligatio aut
utrisq pecciũãoffe̾ndã aut officioiu¬
dicil simł utrisq noxe dedend̾ s si al¬
terutri ur̃m in solidũ noxe deditus

Expanded text:
actionem furti, atque si quilibet alius esset: sed cum eo non est, quamuis seruiat ei, et iduus, si cum eo agemus, erit noxali Aquiliae actioni locus, ne damnatus in solidum singulis noxae dedere cogatur. sed potest dici, quasi unius damnum sit et una obligatio, aut utrisque pecuniam sufferendam aut officio iudicis simul utrisque noxae dedendum: sed et si alterutri nostrum in solidu
Abbreviated transcription (Latin):
metu mortu ulato. Si is accipiat
pectuniam qui instr̃a status meũt̾¬
uenturus est ibidem ñ dubitatur
cuũ maximo metu ꝯpellar. utici
suam in seruitute petõ ⁊ ilr instrĩs
perditis liber ꝓnunciari non possũ
Ꝙ si ded̾it ux stuprum paciatur uir
uł mł̾ hoc edictum locũ ht̃ tũ uiris
bonis iste metus maior qmͣ mortis
eẽ d Hec que diximus ad eoictum
magis in lib̾is terreantur Idem¬
ponp̃scribit quosdam bñputare ⁊̃
serm manumissionem uł edificii de¬
positõem quem quis coactus fecit
ad restitutõem huus edcĩ porrigendã
cẽ. Sel cid p̾tor ait ratũ señnĩtu¬
⁊ quid̾ aut imꝑfecta res est l metꝰ
ꝑfectis autem solam exceptõem s ex
stõscio cum cã aponi metu cuidam

Expanded text:
metu mortis illato. Si is accipiat pecuniam, qui instrumenta status mei interversurus est nisi dem, non dubitatur quin maximo metu compellat, utique si iam in servitutem petor et illis instrumentis perditis liber pronuntiari non possum. Quod si dederit ne stuprum patiatur vir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum viris bonis iste metus maior quam mortis esse debet. Haec, quae diximus ad edictum magis in liberis terreanturPomponius scribit quosdam bene putare etiam servi manumissionem vel aedificii depositionem, quam quis coactus fecit, ad restitutionem huius edicti porrigendam esse. Sed quod praetor ait ratum se net quidem aut imperfecta res est, licet metus fectis autem solam exceptionem. sed ex facto scio, cum Campani metu cuidam
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. non fit ꝯfusio ꝑtis rei pe tumpec¬
cunia. Nemo inuitus ꝯpeilitur ad cõi¬
onemsz ⁊ condictio integre rei rema¬
net ⁊ obligõ incorrupta ager tñtene¬
bitur donec peccuma soluatur. dẽ
mͣrcelł ait si pecciũ am debens oleunt
ded̾it płis p̾ciicũ plus debens uł ꝯole¬
um deb̾et oleũded̾it cis maiorem mod̾
debens sr̃fluũ olei ee repetend̾ non totũ
⁊ ob hoc peremptam ẽe obligõem. Idẽ
marcellus dicit siꝯ fundi pars mͥ debet᷑
pettine solidi p̾cii fundifc̃a sit repetipos¬
se non totũ p̾ciũ s partis indebite p̾ciũ.
nau̾it h̾edem suũ ut uenditorem nexu
uenditi lib̾arz mox uenditor ignorãs
u̾it cum esset eius pecł̾iaris debitor
si cundem ignorau̾it adẽptũ ei peccu¬
cuua sciens indebitũ soluit. S ĩfilii
famł contͣ macedonianũ mutuatus.
solu̾it ⁊ pr̃i suo hes effectusuelit uen¬

Expanded text:
ta est, non fit confusio partis rei cum pecunia nemo enim inuitus compellitur ad communionem, sed et condictio integrae rei manet et obligatio incorrupta: ager autem retinebitur, donec debita pecunia soluatur. Idem Marcellus ait, si pecuniam debens oleum dederit pluris pretii quasi plus debens, uel cum oleum deberet, oleum dederit quasi maiorem modum debens, superfluum olei esse repetendum, non totum et ob hoc peremptam esse obligationem. Idem Marcellus adicit, si, cum fundi pars mihi deberpecuniae solidi pretii fundi facta sit, repeti posse non totum pretium, sed partis indebitae pretium. nauerit heredem suum, ut uenditorem nexu uenditi liberaret, mox uenditor ignorans uerit, cum esset eius peculiaris debitor, si quidem ignorauit ademptum ei pecunon habet, quia sciens indebitum soluit. Filius familias contra Macedonianum mutuatus si soluerit et patri suo heres effectus uelit u
Abbreviated transcription (Latin):
duo pro reo fidesussissent ix. dem̃ reꝰ
tria soluiss ⁊ postea fide iussores qͥna
bita sr̃erant quib ꝑsolutis tria inde
soluit repet̾ẽ non pot̾it. sisorti debita
soluit. s si supͣłimũ modũsoluit diuꝰ
señus scripsit. quo uire quidẽ utim᷑ re¬
peti quidem non posse s sorti impu:¬
tand̾ ⁊ sipostea sortem soluit. sortem
quͣ indebitam repeti posse. ꝓinde ⁊ si añ
sors fu̾it soluta usure supͣ limũ mod̾
solute qiͣ sors indebita repetent᷑ Que
simł solu̾it pot̾it ꝯdici ⁊̃ repetõem lo¬
cum hr̃e. Supͣ duplũ autẽ usure ⁊
usuraꝵ usure nec instipłatũ deduci.
necexigi possunt ⁊ solute repetũtur
fło sesortem deb̾e credens usuras solu̾it
se. Indebitũ autem solutũ accipimꝰ
non solũ si omĩo non debeat᷑ ⁊ sipera¬

Expanded text:
duo pro reo fideiussissent decem, deinde reus tria solvisset et postea fideiussores quina,bita supererant, quibus persolutis tria indesoluit, repetere non poterit, si sortis debitae soluit: sed si supra legitimum modum soluit, diuus Seuerus rescripsit quo iure utimur repeti quidem non posse, sed sorti imputandum et, si postea sortem soluit, sortem quasi indebitam repeti posse. proinde et si ante sors fuerit soluta, usurae supra legitimum modum solutae quasi sors indebita repetuntur. quid si simul soluerit? poterit dici et tunc repetitionem locum habere. Supra duplum autem usurae et usurarum usurae nec in stipulatum deduci nec exigi possunt et solutae repetuntur, falso se sortem debere credens usuras solueritse. Indebitum autem solutum accipimus non solum si omnino non debeatur, se
Abbreviated transcription (Latin):
cum alio tua uoluntate scõs potioe erit
pectiña autẽ soluta scdõ an ruri᷑ tene¬
atur tͥ recte queret᷑. Erit antẽ fcĩ qõ
agitanda quid int̾ eos actũ sit utrũ
ut discedat᷑ ab ypotheca in totũ cum
prior cõcessit creditori alii obligari
ẏpothecaria ordo seruat᷑ ⁊ pͥor creditor
secondo loco constituatur
tione fc̃a eadem pignora cũ aliis ac¬
cepit ĩ suum locum eũ succede̾

Expanded text:
s potior erit: pecunia autem soluta secundo an rursus teneatur tibi, recte quaeritur. erit autem facti quaestio agitanda, quid inter eos actum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo seruetur et prior creditor secundo loco constituatur.tione facta eadem pignora ‹cum› aliis accepit, in suum locum eum succedere
Abbreviated transcription (Latin):
accepit sũ possideat eã ⁊ alius uendi¬
cet ypothecaria actõe exceptõpͥoris u¬
ris utilis est si ñ mͥ ante pignoris ypo¬
thece ue noĩe sit res obligata sũ alio
possidente prior creditor uendicet ypo¬
tetharia actõe ⁊ slłe excipiat si ñ cõue¬
nit ut sibires sit obligata hic ĩ mod̾
supͣ relatũ replicabit s si cũ alio pos¬
sessore creditor scd̃s agat recte aget
⁊ atlindicari ei pot̾it ypothecariaut
cũ prior cũ eo agendo auferat ei rem.¬
Si qm̃ ñ restituebat rem pignoratã
possõr cõdempnat᷑ ex p̾fcĩs modis liti̾
inde scd̾o creditori teneat᷑ ac si soluta¬
puto ħ admitend̃ esse. ¶ Si pͥrm̾s
qui sũ ypotheca credidit ẜ̃ scd̃m ꝙ¬
in diem de ypͥotheca est ouenit dubi¬
um non est quĩ põtior sit licz añdiẽ
cũ alio creditore pure de eadẽ ꝯuenit.¬

Expanded text:
pit siue possideat eam et alius uindicet hypothecaria actione, exceptio priori utilis est 'si non mihi ante pignori hypothecaeue nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem.Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis perinde secundo creditori teneatputo hoc admittendum esse. Si primus, qui sine hypotheca credidit, post secin diem de hypotheca conuenit, dubium non est, quin potior sit, licet ante diem cum alio creditore pure de eadem re conuenit.
Abbreviated transcription (Latin):
alio ex usu fructu perceptos debere
captiuo restitu equum putat. His
plane qui fu̾nt in pot̾ate captiiui

Expanded text:
alio ex usu fructu perceptos debere captiuo restitui aequum putat. Hi plane, qui fuerunt in potestate captiui
Abbreviated transcription (Latin):
dinem ꝓ consulis lege sub augu¬
stoei datum est qmͣ alexandriã
ingressus sit successor eius licet

Expanded text:
dinem proconsulis lege sub Augusto ei datum est, quam Alexandriam ingressus sit successor eius, licet
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dicat eque oportebit ei aduo¬
catũdare. ¶Cet̾m opprimi aliq̃m
adu̾sarii sui potenciam ñ oportet
segerat ut om̃s metuant ad u̾sus
successoris oĩa deb̾e ꝓconsulẽ agere
cum sit unus ꝓconsulatus et utili¬
tas ꝓuincie erigat ee aliquẽ per
qiuem negõa sua prouinciales ex¬
plicent ergo maduentũ successo¬
ris debebit ius dr̃e. ¶ Legatũ suũ
neañse de prouincia dimittat et
lege iulia rependaꝵtundaꝵ et res¬
cripto diui adriani ad calphuri¬
num tuphũ ꝓconsulẽ ad chaiead¬

Expanded text:
tum dicat, aeque oportebit ei advocatum dare. ceterum oprimi aliquem per adversarii sui potentiam non oportet:se gerat, ut omnes metuant adversus successoris omnia debere proconsulem cum sit unus proconsulatus et utilitas prouinciae exigat esse aliquem, per quem negotia sua prouinciales explicent: ergo in aduentum successoris debebit ius dicere. Legatum suum ne ante se de prouincia dimittat, et lege Iulia repetundar‹u›m et rescripto diui Hadriani ad Calpurnium Rufum proconsulem Achaia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suspicaret᷑ num̾iam ⁊ semp¬
mam ei ꝯtrou̾siã mot᷑as pactus est
cũ uenditore ut ex p̾cio aliqͣ sũma ap̃
se remanet donec emptori fideuissor
daret᷑ a uenditore p̾ea uenditor eam
legem inseruit ut si in die pecciũa
omĩs soluta ñeẽt ⁊ uenditor ea p̾dia
uemisse nollz ut uendita ẽẽnt it̾ea
de adu̾sariis altam młrem uenditor
superauit cum alta tñsegit ita ut fũ
est cũn fi deuissor dat᷑ est nec oĩ pectu¬
nia ẜ legem suis dieb soluta sit an
p̾dia inuendita sint. ¶Rndit sid
ueniss ut ñ priꝰ pectũa solu̾et᷑ ꝙͣ fide¬
uissor uenditi cã daret᷑ auenditore
ne id fcm est cũ per emptorẽ ñstaret
quomiñ fiet ñ posse post̾iorẽ legis ꝑ

Expanded text:
cum suspicaretur Numeriam et Semproniam controuersiam moturas, pactus est cum uenditore, ut ex pretio aliqua summa apud se maneret, donec emptori fideiussor daretur a uenditore: postea uenditor eam legem inseruit, ut, si ex die pecunia omnis soluta non esset et uenditor ea praedia uenisse nollet, inuendita essent: interea de aduersariis alteram mulierem uenditor superauit, cum altera transegi‹t›, ita ut sest, cum neque fideiussor datus est nec omnis pecunia secundum legem suis diebus soluta sit, an praedia inuendita sint. respondit, si conuenisset, ut non prius pecunia solueretur quam fideiussor uenditi causa daretur nec id factum esset, cum per emptorem non staret quo minus fieret, non posse posteriorem legis
Abbreviated transcription (Latin):
illa u̾o tria mancipia ⁊ uetantia diffici¬
le est reformare ⁊ ad suos mores forma¬
⁊re. ¶Q gͥ uenelaciarii scuit facille
decurriad nouicioꝵ emꝑtiõe id circo
int̾pellant uet̾atores ⁊ ꝓ nouitus uẽ¬
dunt q ne fiat hoc edicto ediles denũ¬
tiant ⁊ iõ si quidẽ ignorante emptore
itauenierit redhibebitur.
demł. E diles aunt qͥ um̃ta
uendunt palam reste dicant ꝙ in u
no quoz eoꝵ morbi uitiiq sit utiq op¬
time ornata uenditi cã fu̾int ita emp¬
torib tradentur si qd̾ ita ft̃m fu̾it de

Expanded text:
ita uero mancipia et ueterana difficile est reformare et ad suos mores formare. quia igitur uenaliciarii sciunt facile decurri ad nouiciorum emptionem, idcirco interpolant ueteratores et pro nouiciis uendunt. quod ne fiat, hoc edicto aediles denuntiant: et ideo si quid ignorante emptore ita uenierit, redhibebitur.m.Aediles aiunt: 'Qui iumenta uendunt, palam recte dicunto, quid in quoque eorum morbi uitiique sit, utique optime ornata uendendi causa fuerint, ita emptoribus tradentur. si quid ita factum non erit, de
Abbreviated transcription (Latin):
łmq pp̃ morbosa mancipia ⁊ nõ
morbosa redhibent᷑ si seꝑati ñ possint sñ
magno inꝯmodoł ad pietatis rõemoffẽ¬
sam quid enĩ si filio retento parentes
eoꝵ edilicia actõne utamͣ ita dem̃ ꝑ bo¬
nitate eius estimatio siet si confuseuni¬
u̾sis mancipiis constitutũ p̾ciũ fu̾it ꝙ
si singloꝵ mancipiorũ constituto p̾¬
tio uniuersa tanti uenierint qñtũ ex
consũmatõe singłos fiebat tunc cuiꝰ
mancipiipretiũ sen pluris seu nimoriᷤᷤ
id ẽẽ sequi debebit.L.sta e

Expanded text:
 morbosa mancipia etiam non morbosa redhibentur, si separari non possint sine magno incommodo uel ad pietatis rationem offensam. quid enim, si filio retento parentes eorum aedilicia actione utamur, ita demum pro bonitate eius aestimatio fiet, si confuse uniuersis mancipiis constitutum pretium fuerit: quod si singulorum mancipiorum constituto pretio uniuersa tanti uenierunt, quantum ex consummatione singulorum fiebat, tunc cuiusque mancipii pretium, seu pluris seu minoris i
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit ⁊ om̃o scd̃s creditor nich aliud
uiris h̃t̃ nͥ ut soluat priori ⁊ loco eius
denda ꝯuen̾it u̾ius est pͥorẽ potiorem
cẽ. Nam ⁊ inpignore placet si pͥor cõ¬
uen̾it de pignore licet post̾iores tͣcit᷑
ad huc potiorẽ ẽe pͥorem

Expanded text:
scripsit. et omnino secundus creditor nihil aliud iuris habet, nisi ut soluat priori et loco eius denda conuenerit, uerius est priorem potiorem esse: nam et in pignore placet, si prior conuenerit de pignore, licet posteriori res tradatur, adhuc potiorem esse priorem
Abbreviated transcription (Latin):
scdõ restituit. Sc̃iendũ est scdõ creditori
rẽ ten̾i ⁊̃ inuito debitore tã insuũ debi¬
tũ qͣm in pͥmi creditoris ⁊ inusuras
suas ⁊ qͣs pͥmo creditori pͥmo soluit. s
tm̃ usurariũ qͣs creditori pͥmo soluit
usuras ñ cõseq̃t᷑ ñ .n. negom alt̾iꝰ gessit

Expanded text:
endum est secundo creditori rem teneri etiam inuito debitore tam in suum debitum quam in primi creditoris et in usuras suas et quas primo creditori soluit: sed tamen usurarum, quas creditori primo soluit, usuras non consequetur: non enim negotium alterius gessit,
Abbreviated transcription (Latin):
io ⁊ pactus est cũ eout si titio desierit
p̾diũ tem ei teneatur. Tcuis deinde ali¬
quid dat mutuã peccuĩam tͥut titio
ctus est ut titio soluta peccũa impleat
conditio ⁊ tertiꝰde sua negligentia tĩn
debeat s tñ ⁊ hic tertiꝰ creditor scd̃o p̾fe

Expanded text:
o desierit praedium teneri, ei teneatur: tertius deinde aliquis dat mutuam pecuniam tibi, ut Titio ctus est, ut Titio soluta pecunia impleatur condicio, et tertius de sua neglegentia queri debeat? sed tamen et hic tertius creditor secundo p
Abbreviated transcription (Latin):
na rei publice iure adminiatͣ mutu¬
ampectiũam ꝓ eaaccipit pot̾ remeiꝰ
sit ⁊ in fundũ aut in edes aliquis in¬
ducatur eo nz retinet possessionem
pignoris loco donec illi pectiũam sol¬
uatur. Cum in usuras fructus perti¬
piat aut locando aut ip̃e percipiendo
hĩtandoq itaq si amiserit possõem
solet in fc̃m acłoeuti. ¶ ususfruct᷑
an possit pignori ypothece ue dari q̃¬
sitimiest. ¶ Siue dñs ꝓpͥctatis ꝯue¬

Expanded text:
utuam pecuniam pro ea accipiat, potest rem eius sit et in fundum aut in aedes aliquis inducatur, eo usque retinet possessionem pignoris loco, donec illi pecunia soluatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit possessionem, solet in factum actione uti.Usus fructus an possit pignori hypothecaeue dari, quaesitum est, siue dominus proprietatis
Abbreviated transcription (Latin):
exceptõne tam ⁊ si maxie nlłam ꝓpͥam
ꝙ uicit actõem exte possit ñ .n. ꝙ ille
nonhũit s qd̾ in ea reque pignori da¬
ctũ conuentũ cum quis paciscat᷑ ut
res cius pp̃ aliquã obligõem sint y¬
pothece noĩe obligate nec ad rem ꝑti¬

Expanded text:
i maxime nullam propriam qui uicit actionem exercere possit: non enim quid ille non habuit, sed quid in ea re quae pignori dactum conuentum, cum quis paciscatur, ut res eius propter aliquam obligationem sint hypthecae nomine obligat
Abbreviated transcription (Latin):
tpr. Si debitor res suas dũob simłͤ
pignori obligai̾t itaut utriq in soli¬
dũ obligate cẽnt singłi in solidũ adu̾¬
sus extraneos seruiana utent᷑. Int̾ ip̃os
coudictionẽ ẽẽ dabit᷑ enĩ possidenti hec
exceptĩo si ñ ꝯuenit ut eadem res mͥq
pignori eẽ. sin autẽ id actũ fu̾it ut ꝓ
partib res obligarent᷑ utilẽ actõemo¬

Expanded text:
s duobus simul pignori obligauerit ita, ‹ut› utrique in solidum obligatae essent, singuli in solidum aduersus extraneos Seruiana utentur: inter ipsocondicionem: dabitur enim possidenti haec exceptio: 'si non conuenit, ut eadem res mihi quoque pignori esset.' si autem id actum fuerit, ut pro partibus res obli garentur, utilem actionem co
Abbreviated transcription (Latin):
actõem p̾tor dedit ita adu̾sus eos iu¬
to qui in negocium publicũ sũptũ¬
fecit puto dandamactoem ĩ muni¬
cipes. S i quidunu̾sitati debet᷑.¬
singłis ñ debetur nec qd̃ d uniu̾si¬
tas singuli debent. In decurionib¬
uł aliis uniu̾sitatib nichil refert¬
utrum om̃s idem maneant anꝑs

Expanded text:
actionem praetor dedit, ita et aduersus eos iuto, qui in negotium publicum sumptfecit, puto dandam actionem in municipes.Si quid uniuersitati debetsingulis non debetur: nec quod tas singuli debent.In decurionib aliis uniuersitatibus nihil referutrum omnes id
Abbreviated transcription (Latin):
tore pignus accepit lib̾ar rõ illd̾ ob pe¬
cruĩam creditã alii pignori dediss ⁊ añ¬
qmͣutriq creditori soluent debitũ rem
aliã pͥori creditori uendid̾it creditũq
pensau̾it cũ p̾cio rei uendite dicend̾
perinde hr̃i deb̾e ac si pͥori creditoripec

Expanded text:
tore pignus liberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset et, antequam utrique creditori solueret debitum, rem aliam priori creditori uendiderat creditumque pensauerit cum pretio rei uenditae, dicendum est perinde haberi debere, ac si priori creditori pe
Abbreviated transcription (Latin):
exdem recuꝑay tt sũ is partẽ dinudi¬
am coh̾edi suo redoidiss ip̃mex dimi¬
dia parte ⁊ ex dimidia cohedem sinĩ
premsuũ ignorabat uiuo testatorẽ
decessisse partẽ heditatis noĩe prĩs ut
ab sentis admnĩstrau̾it ⁊ peccũias di¬
stractis reb accepit. heditas ab eo pe¬

Expanded text:
eodem recuperarent, sive is partem dimidiam coheredi suo reddidisset, ipsum ex dimidia parte et ex dimidia coheredes eiuspatrem suum ignorabat vivo testatore decessisse, partem hereditatis nomine patris ut absentis administraverit et pecunias distractis rebus acceperit, hereditas ab eo pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcrirator in uenditõem fecit ⁊ peccu¬
nã ꝓ parte eius acceꝑat postea apꝑa¬
ruit eũ qui inasia erataña decesfisse
instituto ex parte dimidia ħed⁊ ꝓcͣa
sum est ab eo quiꝓcurator eiꝰ fuiss
totam heditatem qm̃ex ea heditate
ea pecciũa fiuuiss que ad ꝓruratorem
ex uenditõne peruenissz pẽte eos oꝑ¬

Expanded text:
curator uenditionem fecit et pecuniam pro parte eius abstulerat: postea apparuerit eum qui in Asia erat antea decessisse instituto ex parte dimidia herede pros›um est ab eo, qui procurator eius fuisset, totam hereditatem, quia ex hereditate ea pecunia fuisset quae ad procuratorem ex uenditione peruenisset, petere eos op
Abbreviated transcription (Latin):
qsd̃ ñaĩo stipulantiũ hoc fcm̃ est si tm̃
paciscentium: si pacisdar ne iudicati
uł incensaꝵ ediũ agatur hoc pactũua¬
let. ¶ Sipaciscar ne oꝑis noui ñciatõ¬
nẽ exequar quidã putant siua

Expanded text:
quo‹d› non animo stipulantium hoc factum est, sed tantum quo‹d› non animo stipulantium hoc factum est, sed tantum paciscentium. Si paciscar, ne pro iudicati uel incensarum aedium agatur, hoc pactum ualet. Si paciscar, ne operis noui nuntiationem exsequar, quidam putant non
Abbreviated transcription (Latin):
pactum fiat s ut demonstretur cum
quo pactum factum est. ¶Dolo ma¬
lo ait ptor pactum se ñ seruaturum
dolus malus sit excaliditate ⁊ talla¬
tia ⁊ ut ait pdius dolo malo pactũ
sit quotiens cirtũscribendi alt̾uisc̃a.
aliud agitur ⁊ aliudagisti simulat᷑
s si fundendi cã pactum fc̃m dicatur
nicħ pretor edicit. s eleganter labeo
ait hoc autẽ iniquũ ẽẽ aut superua¬
cuum. Iniquũ si qd̃ semel remisit cre¬
ditor debitori suo bona side It̾m hoc co¬
netur destituere. Superuacuum si
deceptus hoc fecit in est .n. dolꝰ ⁊ fraus
¶Sũ autem ab initio dolo malo
pactum fcm est. siue post pactum dõ¬
lo malo alicuid factum est. noce¬
bit ei exceptio pp̃ hoc u̾bo edicti nũ¬
quuid fiat. ¶ Q fere nouissima par¬
te pactorũ itasolet inseri rogauit luci¬
ticuis spopondit meuius hec uerba ñ
tñ pactionis loco accipiuntur. s ⁊̃ sti¬
pulatõnis Iõ exstipulatu uascitur¬
actio nisi ccͣrium sp̃ałr approbetur

Expanded text:
pactum fiat, sed ut demonstretur, cum quo pactum factum est. Dolo malo ait praetor pactum se non seruaturum. dolus malus fit calliditate et fallacia: et ut ait Pfit, quotiens circumscribendi alterius causa aliud agitur et aliud agi simulatur. Sed si fraudandi causa pactum factum dicatur, nihil praetor adicit: sed eleganter Labeo ait hoc aut iniquum esse, aut supervacuum. iniquum, si quod semel remisit creditor debitori suo bona fide, iterum hoc conetur destruere: supervacuum, si deceptus hoc fecerit, inest enim dolo et fraus. Sive autem ab initio dolo malo pactum factum est sive post pactum dolo malo aliquid factum est, nocebit exceptio propter haec verba edicti "neque fiat'. Quod fere nouissima parte pactorum ita solet inseri 'rogauit Titius, spopondit Maeuius', haec uerba non tantum pactionis loco accipiuntur, sed etiam stipulationis: icontrarium specialiter adprobetur,
Abbreviated transcription (Latin):
nec refert om̃em quis obligatõemini.
cans suscipiat an maiorẽ quã susciꝑe
eũ oportuit nicħ autẽ alias ꝯdc̃one id
agitur ut omĩ obligõne liberetur. ali¬
as ut ex hou̾etur. ueluti qui . xꝓmisit
namsiquidẽ nlłam c̃am ꝓmittendi
hũit incerti ꝯdc̃one ꝯ sequitur ũ tota
stipło acceptofiat at si cũ .u. ꝓmitt̾e de¬

Expanded text:
omnem quis obligationem sine causa suscipiat an maiorem quam suscipere eum oportuerit, nisi quod alias condictione id agitur, ut omni obligatione liberetur, alias ut exoneretur: veluti qui decem promisit, nam si quidem nullam causam promittendi habuit, incerti condictione consequitur, ut tota stipulatio accepto fiat, at si, cum quinque