comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iuł ł xxx. d̾ ait Idcm intelliged̾ in cos
qui solos lib̾os h̾e des scripserint l ñut
legatanos eos uoĩau̾it s ut ostend̾et
magis uelle se mr̃em ita frui ut lib̾os
si mixti fu̾int lib̃i ⁊ extͣnei h̾edes ⁊ ait fi
similem ee ⁊ in hoc cau̾ iuris euentũ
tes in usufructuñ hẽant s semissem
duo. semissem fructuarius. Itẽ ꝯtͣfidn
ofructuarii ⁊ unus fundi legatarius

Expanded text:
ntellegendum in eo, qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios eos nominauerit, sed ut ostenderet magis uelle se matrem ita frui, ut liberosi mixti fuerint liberi et extranei heredes? et ait filsimilem esse et in hoc casu iuris euentum.tes in usu fructu habent, sed semissem duo, semissem fructuarius: item contra, si duo fructuarii et unus fundi legatarius
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit Nam cumint̾ oms ꝯstet
um eis p̾tor hoc edicto pollicitus
est ⁊ adũsus captões opitulatõem.
anuis xxu. natu gestũ ẽẽ dicet᷑ utiq¬
ciue reserit aĩaduertam. Appa
ri uirilem etatem constat uł ui

Expanded text:
suscepit. nam cum inter omnes constet um eis praetor hoc edicto pollicitus est et adversus captiones opitulationem. annis natu gestum esse dicetur, uti quaeque res erit, animaduertam'.Apparri uirilem uigorem constat.Et i
Abbreviated transcription (Latin):
tor aquiliana stipulatõe ⁊ accepti¬
flaułinani reperta creditor maior
Si te tytio obtulis deeare quã ũ
possidebas in hoc ut alius usucapi¬
at et iudicatũ solui satisdederis ꝙͣ¬
iusabsolutus sis de dolo malo ñ
tenebis ⁊ ita sabino placet.
a diret de dolo tenebitur nͥforte ip̃e
creditor erat. ⁊ solus erat tunc .n. su¬
sficit ⁊ eum doli mali excepto¬

Expanded text:
tus Aquiliana stipulatione et acceptitula falsa vel inani reperta creditor maior Si te Titio optuleris de ea re quam non possidebas in hoc ut alius usucapiat, et iudicatum solvi satisdederis: quamvis absolutus sis, de dolo malo tamen teneberis: et ita Sabino placet. adiret, de dolo tenebitur, nisi fortasse ipse creditor erat et solus erat: tunc enim sufficit contra eum doli mali except
Abbreviated transcription (Latin):
agere.sunt tñ qui de isto recte ñ du¬
bitant qui utiq nullo modo dubi¬
tabunt si de eare iu legõne ꝯꝓmisit

Expanded text:
agere. sunt tame‹n› qui de isto non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de ea re in legatione com
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ possũt Tmꝓbe tm̃ desid̾abit petitor
fruct extiman qui ex artificio eiꝰ ꝑcipi
potu̾int ꝙ artiticiũ aĩptib possoris didi

Expanded text:
e possunt. improbe tamen desiderabit petitor fructus aestimari, qui ex artificio eius percipi potuerunt, quod artificium sumptibus possessoris didi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑui refre res nr̃as analienas intu¬
lerimꝰ si tñnr̃as int̾sit saluas ẽẽ
debent solui. Et io si pignori mͥ¬
ces acceꝑo ob peccuĩam nauticam
michi magis qm̃ debitori nauta
tenebitur. si añ eas susceꝑit. qmͣ¬
saluũ fore utrum si in nauem res
nusse ei assignatesunt an ⁊ si sisũt
assignate hoc tñ ip̃o qd̃ in nauĩ mis¬
se sunt recep te uidentur. Et puto oĩ

Expanded text:
ui referre, res nostras an alienas intulerimus, si tamen nostra intersit saluas esse:m sunt, debent solui. et ideo si pignori merces accepero ob pecuniam nauticam, mihi magis quam debitori nauta tenebitur, si ante eas suscesaluum fore utrum si in nauem res missae ei adsign‹a›tae sunt: an et si non sint adsignatae, hoc tamen ipso, quod in nauem missae sunt, receptae ui
Abbreviated transcription (Latin):
obligari s per se uł per nauis ma¬
gr̃os qm̃qmͣ si p̃e alicuiex nautis
ꝯmittiiussit sñ dubio debeat obli¬
gari ⁊ sunt quidam in nauib qͥ
custodie gr̃a nauib s̃ponunt᷑ ut.
siquis igitur ex hiis receꝑit pu¬
to in exercitorem dandam actõem.
quiais quieos

Expanded text:
obligari, sed per se uel per nauis magistrum: quamquam si ipse alicui e nautis committi iussit, sine dubio debeat obligari.Et sunt quidam in nauibus, qui custodiae gratia nauibus praeponuntur, ut si quis igitur ex his receperit, puto in exercitorem dandam actionem, quia is, qui eos
Abbreviated transcription (Latin):
ti eis perinittit qm̃ꝙͣ ip̃e nauicula¬
rius uł magr̃ id faciat ꝙ ei acciꝑe
extet tñ de recepto nauicłarius tene¬
bitur. De excitorib ratiũ Item
lintrauis nichil cauetur s idem
ꝯstitiuoꝑte̾ labeoscribit ⁊ hoc iure
utimur. Caupones autem ⁊ sta¬
bularios eque eos accipiemus qi
cauponem ul stabulũ exercent in¬
stitutores ue eoꝵ Cet̾insiquis oꝑa
mediastimi fungitur ñ ꝯtinetur
ut puta atriarii ⁊ focacarii ⁊ hiis

Expanded text:
ti eis permittit, quamquam ipse nauicularius uel magister id faciat, quod exercet, tamen de recepto nauicularius tenebitur.De exercitoribus ratium, item lyntrariis nihil cauetur: sed idem constitui oportere Labeo scribit, et hoc iure utimur.Caupones autem et stabularios aeque eos accipiemus, qui cauponam uel stabulum exercent, institoresue eorum. ceterum si qui opera mediastini fungitur, non continetur, ut puta atriarii et focarii et his
Abbreviated transcription (Latin):
Ait pretor naute recepta
caupones stabularii restiti¬
qd̃ cuiusq saluũ fore recepĩt nisi re ĩt¬
stituant ĩ eos iuditiũ dabo. Maxĩa
utilitas est huius edc̃iqr necte: płm¬
adu̾sus eos ꝯstitutũ. Nam im p̃oꝵ est
arbitrio neciqm̃ recipiant ⁊ nisshoc
eẽt statutu mat̾ia daretur cum furib
aduersus eos quos recipiunt et uia¬
coheũdi cum nec nũc quidem ab¬
stineant ħi fraudib. Quisunt igit᷑
qui teneantur uidendum est. ait p̾¬
tor naute. Nautenm acciꝑe debemꝰ¬

Expanded text:
Ait praetor: "Nautae caupones stabularii quod cuiusque salvum fore receperint nisi restituent, in eos iudicium dabo". Maxima utilitas est huius edicti, qaduersus eos constitutum: nam est in ipsorum arbitrio, ne quem recipiant, et nisi hoc esset statutum, materia daretur cum furibus aduersus eos quos recipiunt coeundi, cum ne nunc quidem abstineant huiusmodi fraudibus.Qui sunt igitur, qui teneantur, uidendum est. ait praetor 'nautae'. nautam accipe
Abbreviated transcription (Latin):
uenditam precia fu̾it ꝯsequut᷑ palã
est ad eum p̾ciarer ꝑuenisse. ¶Fld̾
tenend̾ est cum effectu ud̾i ꝑuenĩ¬
sse non pͥma rõĩdcirto qͥd̾ legatoꝵ
noĩe quis p̾stit̾it non uidet᷑ ad euni
ꝑuenisse s ⁊ si quid eris aliemest ł
ciũ alt̾iꝰ honĩs hereditariiperuenisse
i̾nito negabitur s ⁊ rerũ aute uenditi¬
onẽ donatarũ p̾cia pr̃ari equitatis

Expanded text:
itam pretia fuerit consecutus, palam est ad eum pretia rerum peruenisse. illud tenendum est cum effectu uideri peruenisse, non prima ratione: idcirco quod legatorum nomine quis praestitit, non uidetur ad eum peruenisse: sed et si quid aeris alieni est uel cuius alterius oneris hereditarii, peruenisse merito negabitur. sed et rerum ante uenditionem donatarum pretia praestari aequitatis
Abbreviated transcription (Latin):
binon toti fundo ꝓficit s si is fundus
quiseriuerit ita diuisus sit pluscu¬
lũ dubitatonis earẽ ht̃mnãsic̾tus ac
finitus iuelocus est iter si per longitu¬
dinem euis fundus diuisus est eadem

Expanded text:
bi, non toti fundo proficit.Sed si is fundus qui seruierit ita diuisus est, plusculum dubitationis ea res habet: nam si certus ac finitus uiae locus est, tunc, si per longitudin
Abbreviated transcription (Latin):
nolle nuptã sibi quieam actõem
uł alia importet que ñ solz nͥ ex di¬
uortio oriri quare si acc᷑are eã adul¬
tii ceperit ut alio crimine reampo

Expanded text:
nolle nuptam sibi, qui eam actionem uel aliam inportet, quae non solet nisi ex diuortio oriri. quare si accusare eam adulterii coeperit uel alio crimine po
Abbreviated transcription (Latin):
Etas uałet si hec res subtͣcte ñ fuissent.¬
¶Idem iuł dolũ sole auẽditore pr̃ari ⁊̃
in huiꝰ cemodi sp̃e ostendit. Si cum
uenditor sciret fundũ płib munici¬
piis legata deb̾e ĩ tabula quidẽ ꝯscͥp¬
scrit uni municipio deb̾i um postea le¬
gen cõsignau̾it sub qua tributorum
aut uectigaliũ ĩditõnis sue quid

Expanded text:
tas ualeret, si hae res subtractae non fuissent.Idem Iulianus dolum solere a uenditore praestari etiam in huiusmodi specie ostendit: si, cum uenditor sciret fundum pluribus municipiis legata debere, in tabula quidem conscripserit uni municipio deberi, uerum postea legem consignauerit, si qua tributorum aut uectigalis indictionisue quid
Abbreviated transcription (Latin):
non tenet᷑ nec ad p̾ciũ restituendũ
ex empto actõne creditor ħ em̃ młtis
constitutonib esfectũ est dolum pla
deb̾e ostendim᷑. ¶Si quis rem uendide¬
rit ⁊ ei accessurũ quid dix̾it oĩa qui q̃¬

Expanded text:
non tenetur nec ad pretium restituendum ex empto actione creditor: hoc enim multis constitutionibus effectum est. dolum plandebere ostendimus.Si quis rem uendiderit et ei accessurum qui‹d› dixerit, omnia qui
Abbreviated transcription (Latin):
actõem ẽẽ caueatur s ut tradat᷑ eipos¬
sessio idem ait ñ tradentẽ qnͣti int̾ sit
condẽpuari satis autem ñ dantẽ qnͣti
płimũ auctoritatẽ periclitari o Idẽ
b actõnib deducto eo ꝙ prestitũ est

Expanded text:
tori caueatur, sed et ut tradatur ei possessio.Idem ait non tradentem quanti intersit condemnari: satis autem non dantem, quanti plurimum auctorem periclitari oportet.bus actionibus deducto eo quod praestitum est
Abbreviated transcription (Latin):
circafugitiuũ quidẽ tenet᷑ qnͣti mino¬
ris empturꝰ eet si eñẽe fugitiuũ sciss
tirca furem ñ tenet᷑ differẽtie rõ est qr
fugitiuũ quidẽ hr̃e ñ lic ⁊ ciͣ euictõis
noĩe tenecͣ uenditor furẽ autẽ hr̃e poᷤᷤ
sum̃. ¶ Qd̾ autẽ diximꝰ qnͣti ẽptoris
int̾fuit non decipi młta continz ⁊ si
alios secũ sollicitauit ut fug̾ent uł
res quasdã ab stulit. quid tñ si ignora¬
uit quidẽ furem eẽ asseuerauit autẽ bo¬
ne frugi ⁊ fidum ⁊ caro uendidit
uideamꝰ an ex ẽpto teneat᷑ ⁊ puto teni
atep ignorauit s ñ debuit facile q̃
ignorabat asseuerare int̾ hũc gͥ ⁊ eũ¬
it furẽ eẽ hic non debuit facile esse
ad memoriã iudicatõem. ¶ Si uen¬
ditor dolo fet̾it ut rem pluris uendet
puta de artificio mentit᷑ est aut de pe¬
cculio ẽpti eũ iuditio ten̾i ut pr̃aret
emptori qnͣti pluris seruũ emisset
si ita peccłiat᷑ eẽt uł eo artificio ĩstru¬
ctus. ¶Per contͣriũ quo idẽ Iuł

Expanded text:
circa fugitivum quidem tenetur, quanti minoris empturus esset, si eum esse fugitivum scisset, circa furem non tenetur: differentiae ratio est, quod fugitivum quidem habere non licet et quasi evictionis nomine tenetusumus.Quod autem diximus 'quanti emptoris interfuit non decipi', multa continet, et si alios secum sollicitauit ut fugerent, uel res quasdam abstulit.Quid tamen si ignorauit quidem furem esse, adseuerauit autem bonae frugi et fidum et caro uendidit? uideamus, an ex empto teneatur. et putem teneri. atqui ignorauit: sed non debuit facile quae ignorabat adseuerare. inter hunc igituit furem esse, hic non debuit facilis esse ad temera‹ria›m indicationem.Si uenditor dolo fecerit, ut rem pluris uenderet, puta de artificio mentitus est aut de peculio, empti eum iudicio teneri, ut praestaret emptori, quanto pluris seruum emisset, si ita peculiatus esset uel eo artificio instructus.Per contrarium quoque idem Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si cuns uirginem se eme putass cũ mu¬
resoluẽdã emptõem ⁊ p̾cio restituto n¬
młr reodatur. ¶Is cui tuna emut
arre noĩe certainsũ mã dedit pea cõue¬
n̾at ut emptio iorita fi̾et. ¶Iulian᷑
ex empto agi posseait ut arra restitua
distrahendam inquit emptõem. ¶¬
go illud quero si anulus dat᷑ sit arre
noĩe ⁊ secuta emptõe p̾tioq nũato
⁊ tradita re a nulꝰ a reddat᷑ qͣ actõc agẽ¬
dum est utrũ ꝯdicat᷑ clĩ ob cãm dat᷑ sit
⁊ cafinita sit an u̾o ex ẽpto agẽd̾ sit ⁊
uilianꝰ dicit ex ẽpto agi posse certe ⁊̃
condici pot̾it qr iamsũ cã apd̃ uendito¬

Expanded text:
Si quis uirginem se emere putasset, cum muresoluendam emptionem, et pretio restituto mulier reddatur.Is qui uina emit arrae nomine certam summam dedit: postea conuenerat, ut emptio irrita fieret.Iulianus ex empto agi posse ait, ut arra restituatam ad distrahendam, inquit, emptionem. ego illud quaero: si anulus datus sit arrae nomine et secuta emptione pretioque numerato et tradita re anulus non reddatur, qua actione agendum est, utrum condicatur, quasi ob causam datus sit et causa finita sit, an vero ex empto agendum sit. et Iulianus diceret ex empto agi posse: certe etiam condici poterit, quia iam sine causa apud vendito
Abbreviated transcription (Latin):
Inter eumq sciens aut ignoeãs
uendidit diffr̃am facit ĩ condãpnatĩe
ex ẽpto ait .n. Ꝙ pectus morbosũ aut
tignũ uitiosũ uendidit si quidẽ igno¬
rantis fecit id tm̃ ex empto actõe pr̃atu¬
rum qnͣto minoris eẽt ẽptur᷑ si id itascu
eẽt. ¶Si u̾osciens reticuit ⁊ empto¬
rem decepit oĩa detͥmẽta q̃ ex ea ẽptõe
ẽptor traxerit p̾stiturũ ei. Siuegͥ ħes
edes uitio tigni corruerint ꝙ int̾fuit¬

Expanded text:
inter eum, qui sciens quid aut ignorans uendidit, differentiam facit in condemnatione ex empto: ait enim, qui pecus morbosum aut tignum uitiosum uendidit, si quidem ignorans fecit, id tantum ex empto actione praestaturum, quanto minoris essem empturus, si id ita em: si uero sciens reticuit et emptorem decepit, omnia detrimenta, quae ex ea emptione emptor traxerit, praestaturum ei: siue igitur aedes uitio tigni corruerunt, aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sĩ quomiũ hr̃e liceat posse defendi
in uenditõe ꝯp̾hendat᷑ nicħ euictiomꝰ
noĩe prestitũ irip̾ciũ quidem deb̾i ree¬
uicta utilitatẽ ñ deb̾i n enĩbone fidei
ꝯtractus patitur hanc ꝯuentõemutẽp¬
torem ãmitt̾et ⁊ p̾cium uenditor retine¬
ret nͥ forte inquit si quis om̃s istas supͣ
scͥpturas conuentões reciꝑet q̃mad̾m
recipitur ut uenditor nũmos accipiat
ꝙͣis merx ademptorem ñ ꝑtineat
ueluti cũ futurũ iactũ retis apiscato¬
re enim̾ aut ĩ daginẽ plagis⁊ poĩtis a
uenatore pantberã ab aucu pe nã ⁊̃¬
cͣt erit dicend̾ nͥ forte sciens alienum
rethe piscator noluit ĩc̾tũ huiꝰ rei

Expanded text:
i, quo minus habere liceat, posse defendi in uenditione comprehendatur nihil euictionis nomine praestatum iri: pretium quidem deberi re euicta, utilitatem non deberi: neque enim bonae fidei contractus hac patitur conuentione, ut emptor rem amitte‹re›t et pretium uenditor retineret. nisi forte, inquit, sic quis omnes istas supra scriptas conuentiones recipiet, quemadmodum recipitur, ut uenditor nummos accipiat, quamuis merx ad emptorem non pertineat, ueluti cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positis a uenatore uel pantheram ab aucupe: nam etcontra erit dicendum. nisi forte sciens alie numretem piscator noluit, incertum eius rei
Abbreviated transcription (Latin):
ait eũ qui ex duppla ex stipłone licis esti¬
inatõem consequut᷑ est aliax t̃r noĩe
de quib in uenditionib cau̾i solet ni¬
chil consequi posse Iuł deficiente du¬
pla ex empto agendo putauit. ¶Idẽ¬
qiuid pr̃aretur. Et emptor hoc fĩ intͣ
diem non desid̾auit ita dem̃ ñ teneri
uenditorẽ. Si ignorans alienũ uen¬
didit tunc enĩħ fĩ̾ut per ip̃m ⁊ per

Expanded text:
itis aestimationem consecutus est, aliarum rerum nomine, de quibus in venditionibus caveri solet, nihil consequi posse. Iulianus deficiente dupla ex empto agendum putavit. Denquid praestaretur, et emptor hoc fieri intra diem non desideraverit, ita demum non teneri venditorem, si ignorans alienum vendidit: tunc enim in hoc fieri, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
to nasci obligationem qiuia est iussi¬
mũ nec talem ꝓmissionem dotis ullã
eẽ. i metu coactus sunab emptõe
locatõe disced̾e̾ uidend̾ est an nicħ sit
actiun⁊ antiqua obligatõ remane¬
at anhoc si mile sit acceptilatõe qr
nulla actõe ex bone fidei obligatõe
possumꝰ uticum finita sit dum a¬
mnittatur ⁊ mag̾ est ut simł sp̃es ac¬
ceptilatõis sit ⁊ iõ p̾toria actõnas¬
citur. Si metucdactus adii hedi¬
tatem puto me h̾edem esfici qr qͣ ius
si liberum ẽet noluissem. tam̃ coactꝰ
uoluiss per p̾torem restituendꝰ sum.
ut abstinendi nicħ pot tribuatur.
Si coactus h̾editatem repudiẽ du¬
pliti ua mͥ p̾tor succurrit aut utiles¬
actões qiͣ hedi dando aut actõem me¬
quem detrusit ut ei aliquid extorq̃r
ciuictiuid ob hanccãm fcm est nlłi¬
est i̾nde simile ꝯpulsum ĩurbe ĩic
debitũ soluisse eũ qui clarãdignita¬
tem se hr̃e p̃tendebat cum potu̾it ius
publicũ inuocare ⁊ adire aliquem

Expanded text:
to nasci obligationem, quia est uerissimum nec talem promissionem dotis ullam esse. Si metu coactus sim ab emptione locatione discedere, uidendum est, an nihil sit acti et antiqua, obligatio remaneat, an hoc simile sit acceptilationi, quia nulla ex bonae fidei obligatione possimus niti, cum finita sit dum amittitur: et magis est ut similis species acceptilationis sit, et ideo praetoria actio nascitur. Si metu coactus adii hereditatem, puto me heredem effici, quia quamuis si liberum esset noluissem, tamen coactus uolui: sed per praetorem restituendus sum, ut abstinendi mihi potestas tribuatur. Si coactus hereditatem repudiem, duplici uia praetor actiones quasi heredi dando aut actionem mequem detrusit, ut aliquid ei extorqueret, quidquid ob hanc causam factum est,uerisimile compulsum in urbe inique indebitum soluisse eum, qui claram dignitatem se habere praetendebat, cum pot‹u›erit ius publicum inuocare et adire aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
inquit pu̾o ditendũ ingenuo filio
famł parsi bñficienti qiuidẽ demon¬
strau̾it forma calcei ceruicẽ percus¬
sit ut oculus puo perfod̾etur dicit qͥd
a nex locatodubitat ꝙͣ leuis dñtaxat
castigatio concessa est docenti sz lege
acquilia posse agidubito.
lp̃r. Ona actõne pr̃em consecutũ
ait quid minus ex operis filii siꝓpt̾
accipere debemꝰ siue gladiosiue ⁊̃ fuste
uel alio telo uel manib si forte strans¬
gulau̾it eũ uł calce pecut uel capite
neratus deic̾it honꝰ ⁊ seruil occidit ac¬
quilia locũ ht̃ fuit .n. in ip̃iꝰ arbit̾d
itase non hre. Nam ⁊ si lapsus aliqͥs
lia eũ ten̾i pegasusait itadem̃ si uel
plus iusto se bou̾au̾it uel negligentiꝰ
per lubricũ transierit ꝓinde si quis al¬
terius impulsu dãpnũ ded̾it ꝓtulus

Expanded text:
inquit, puero discenti ingenuo filio familias, parum bene facienti quod demonstrauerit, forma calcei ceruicem percussit, ut oculus puero perfunderetur. dicit igitur an ex locato, dubitat, quia levis dumtaxat castigatio concessa est docenti: sed lege Aquilia posse agi non dubito: .Qua actione patrem consecuturum ait, quod minus ex operis filii sui proautem accipere debemus, siue gladio siue etiam fuste uel alio telo uel manibus si forte strangulauit eum uel calce petiit uel capite neratus deiecerit onus et seruum occiderit, Aquilia locum habet: fuit enim in ipsius arbitrio ita se non onerare. nam et si lalia eum teneri ita demum, si uel plus iusto se on‹er›auerit uel neglegentius per lubricum transierit.Proinde si quis alterius inpulsu damnum dederit, Proculus
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝯmissi in debitũ datũ est. Siñ per
crrorem solutũ est repeti nõ pot qͣmob¬
obrem gargiliam h̾edes ce cũ extesta¬
mñto eiꝰ pectũam ad opus aque ductus
rei publice cirenensiũ relictam solu̾it
ñ solũ cautiones ñ exigñt q̃ int̾poni
solent ut pro ampliꝰ cepissent quai

Expanded text:
ausa fideicommissi indebitum datum est, si non per errorem solutum est, repeti non potest. quamobrem ‹G›argiliani heredes, qui, cum ex testamento eius pecuniam ad opus aquae ductus rei publicae Cirtensium relictam soluerint, non solum cautiones non exegerunt, quae interponi solent, ut quod amplius cepissent muni
Abbreviated transcription (Latin):
I.i. imu̾sitatis usufrꝰ. legatus
ẽcet̾m si singłoꝵ capitum nicħ
supplebit. ¶tem si forte eo tp̃r¬
quo fetus editisint nicħ fuit ꝙ
simitti deb̾et noͣ est post editõ¬
nẽ utrumexhus que edentur¬
ipẽ su̾imit̾e debebit an exhiis

Expanded text:
iversitatis usus fructus legatus est: ceterum si singulorum capitum, nihil supplebit. Item si forte eo tequo fetus editi sunt, nihil fuit quod summitti deberet, nunc est post editionem: utrum ex his quae edentur summittere debebit, an ex his
Abbreviated transcription (Latin):
tas effundet ⁊ max̾ĩe su p̃e qui se indebi¬
tas dedisse dicit ho diligens est ⁊ studi¬
osus pr̃familias cuiꝰ ꝑͣ nicredibile est

Expanded text:
tas effundat, et maxime si ipse qui indebitas dedisse dicit homo diligens est et studiosus pater familias, cui
Abbreviated transcription (Latin):
licet nam expłmq plus in peccłio est ꝙͣ
in scruo ⁊ nũnuĩꝗmͣ uicariꝰ qui acci¬
dit plurisq qͣmis seruus quiuenit¬
Eponitur actio ex hoc edicto in cũ cuius
maxia pars in uendictõe fuit quia ple¬
rumq uenaliciarii ita sccietatẽ coeunt
ut quitquid agitur incõrnune uideant᷑
ag̾e equũ enĩ edilib uissum est uł inu
unum ex hiis cuiꝰ maior ꝑs aut nlla ꝑ

Expanded text:
licet: nam et plerumque plus in peculio est quam in seruo, et nonnumquam uicarius qui accedit pluris est quam is seruus qui uenit.Proponitur actio ex hoc edicto in eum cuius maxima pars in uenditione fuerit, quia plerumque uenaliciarii ita societatem coeunt, ut quidquid agunt in commune uideantur agere: aequum enim aedilibus uisum est uel in unum ex his, cuius maior
Abbreviated transcription (Latin):
Iipr Uel fres hii enĩ s erunt separanoi¬
deinde aiunt ecliles ne quis canẽ
sint su alligata ut cõtini uinłis quo
minus dampna fera ñ possunt.¬
lp̃r. Qua uulgo it̃ fiat ita hũisse ue¬
lit ut tui ꝙͣ noce ł dampnũ daripossit
si adu̾sus ea fc̃aerit fc̃m ⁊ hõ lib̾ex care
perierit solidi ducenti si nocitũ hoĩ lib̾o
ip̃a cripiunt uitiosa ee dñr ¶Quad
anucũ dñ dep̾catur᷑ confugit non est
fugitiuus Imo ⁊̃ si ca mente sit ut nõ
impetrato auxilio donũ ñ reu̾taturum
dũ fugituns est que non solũ cõfilii
sciliũ cius qmi per suasit ¶ Si serui
m̃s bona fide tibr scruiens fug̾is e sci¬
ens si meũ cẽ uł ignorans fugitiuus
est nͥ aĩo ad me reu̾tendi id fecit. Mor¬
tis ꝯscistẽde cã sibi facit qui pp̃ nequi¬
tiam malosq mores flagitui uea
aliquid admissũ mortẽ sibi ꝯscisc̾e
uolu̾it ñ sit dolorẽ corꝑis ñ suamendo
id fecit. ¶Si quis seruũ en̾nt ⁊ rap
to eo uiboꝵ raptoꝵ actõne quadruplũ

Expanded text:
urulium. hi enim non erunt separandi.Deinde aiunt aediles: 'ne quis canem,sint, siue alligata, ut contineri uinculis, quo minus damnum inferant, non possintlium. 'qua uulgo iter fiet, ita habuisse uelit, ut cuiquam nocere damnumue dare possit. si aduersus ea factum erit et homo liber ex ea re perierit, solidi ducenti, si nocitum homini libero ipsa eripiunt, uitiosa esse dicuntur.Qui ad amicum domini deprecaturus confugit, non est fugitiuus: immo etiamsi ea mente sit, ut non impetrato auxilio domum non reuertatur, nondum fugitiuus est, quia non solum consilii, silium eius qui persuasit. Si servus meus bona fide tibi serviens fugerit vel sciens se meum esse vel ignorans, fugitivus est, nisi animo ad me revertendi id fecit. Mortis consciscendae causa sibi facit, qui propter nequitiam malosque mores flagitiumve aliquod admissum mortem sibi consciscere voluit, non si dolorem corporis non sustinendo id fecerit. Sto eo ui bonorum raptorum actione quadruplum
Abbreviated transcription (Latin):
g hoinũ tã oe ius ⁊stitutũ sit primo
de Pꝵ statu ac post de cet̾is ordinem.
cdicti perpetui secuniti et hus ꝓxi¬
mos atꝙ coniunctos applicantes
titulos ut res patitur dicemus

Expanded text:
 hominum causa omne ius constitutum sit, primo de personarum statu ac post de ceteris, ordinem edicti perpetui secuti et his proximos atque coniunctos applicantes titulos ut res patitur, dicemus
Abbreviated transcription (Latin):
peslamꝰ. plane ex hiis quedã st̃ ples¬
quenec ad exemplũ trahuntur Nã
qd̾ princeps alicui obm̃ita indussit
et si quampenam irregauit uelsicͥ¬
ee utilitas d ut recedatur ab eo iurẽ
qd̾ diu equũ uisum est.

Expanded text:
pellamus. Plane ex his quaedam sunt personales nec ad exemplum trahuntur: nam quae princeps alicui ob merita indulsit vel si quam poenam irresse utilitas debet, ut recedatur ab eo iure, quod diu aequum uisum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ideamꝰ intutelari cã quis iurare de¬
beat ⁊ adu̾sus q̃m ⁊ possit ⁊ qd ip̃e
pupillus si impubes est ñ pt. hoc
eĩ sepissĩe sptũ ẽ. s nͨ tutorẽ togẽ¬
dũ ł mr̃em pupilli adimitenda¬
serunt. Grane em̃ iudebatur et
ignorantes ⁊ ĩuitos tutores sb̾
alieni ꝯpendii emolum̃to ⁊̃ ꝑ
iuriũ anceps subire. Curatores
quo pupilli ł ad olescentis ñ eẽ
cogendos in litẽ iurare septis mmi¬
ꝑatoris nr̃i ⁊ diui prĩs eiꝰ ꝯtinet᷑.¬

Expanded text:
ideamus in tutelari causa quis iurare et adversus quem possit. et quidem ipse pupillus, si impubes est, non potest: hoc enim saepissime rescriptum est. sed nec tutorem cogendum vel matrem pupilli admittendaserunt: graue enim uidebatur et igno rantes et inuitos tutores sub alieni compendii emolumento etiam periurium anceps subire. curatores quoque pupilli uel adulescentis non esse cogendos in litem iurare rescriptis imperatoris nostri et diui p
Abbreviated transcription (Latin):
it si fr̃es parentũ in dĩsas ħeditates iõ
retinu̾at ut emolum̃tũ ac dãpnũ in
hus cõe senserint qd̾ aliunde q̃sierĩt
in cõe non redigetur ¶Itemex sco
erat ut locis emptis pecciũa uictoris
monumentafient .c. oĩa ⁊ pericia asi¬
ani quib disfc̃tis peccuĩam uictor
c̾ta qnͣtitate reciꝑet sr̃fluũ asianꝰ re¬

Expanded text:
editates ideo retinuerunt, ut emolumentum ac damnum in his commune sentirent, quod aliunde quaesierint in commune non redigetur.Item ex facto erat, ut locis emptis pecunia Uictoris monumenta fierent opera et peritia Asiani, quibus distractis pecuniam Uictor cum certa quantitate reciperet, superfluum Asian
Abbreviated transcription (Latin):
acciperet qui operam in societate ꝯtu¬
ierit crit ꝓsocio act̃o. ¶ Idem papin̾
codemlibro ait Siint̾ fr̃es uolũtarium
ꝯsorciũ mnitũ fu̾it ⁊ stipendiacet᷑aq sa¬

Expanded text:
acciperet, qui operam in societatem contulit: erit pro socio actio.Idem Papinianus eodem libro ait, si inter fratres uoluntarium consortium initum fuerit, et stipendia ceteraque sa
Abbreviated transcription (Latin):
matũ accepit. hec u̾asunt ⁊̃ ꝓ socioer̃
actiosi mͦ societatis ꝯtͣhende cã pascẽai
data sint qͣis estimatio E Quidam
sagariam negociatõem cohierũt alt̾
ex hiis ad m̾ces ꝯparandas ꝑfectus in
latrones incidit suãq pecciũamper¬
didit serui eius uulu̾ati sunt resq ꝓ¬

Expanded text:
t. haec uera sunt, et pro socio erit actio, si modo societatis contrahendae causa pascenda data sunt quamuis aestimata.Quidam sagariam negotiationem coierunt: alter ex his ad merces comparandas profectus in latrones incidit suamque pecuniam perdidit, serui eius uulnerati sunt resque p
Abbreviated transcription (Latin):
susceꝑit n remanere o sicuti necdã¬
non antecesserit mandatũ.
iusserĩ e ñ possũ adu̾sus te hr̃e acroem
mandati q̃mad̾m qui alienũ manda¬
tũ inuitus spopondit s si ñ utiq tm̃¬
uĩ s utriꝰq mãdatũ ĩtuit᷑ id fec̾i hx̃o
mandati actõem adu̾sus te q̃mad̾insi¬

Expanded text:
suscepit nihil remanere oportet, sicuti nec dapetere, cum non antecesserit mandatum. iusserim, non possum aduersus te habere actionem mandati, quemadmodum qui alienum mandatum intuitus spopondit. sed si non utique unius, sed utriusque mandatum intuitus id fecerim, habebo mandati actionem etiam aduersus te, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quidam putant p̾sentẽ quidẽ ẽẽ
mandati actõem s tanti ẽẽ minorem
qnͣti mea int̾ sit sr̃ueniente die solutũ¬
non fuisse. s mełiest ꝯdici int̾imnͨ hi
gerã ⁊ tñutilẽ hẽam mandati actõem
ueluti ꝯ debitor m̃s ꝑicło suo debitorẽ
suũ mͥdelegat aut cũ rogatu fideius¬
soris ꝯ reo exꝑiar nã qͣis debitũme

Expanded text:
 quidam putant praesentem quidem esse mandati actionem, sed tanti minorem, quanti mea intersit superueniente die solutum fuisse. sed melius est dici interim nec huius geram et tamen utilem habeam mandati actionem: ueluti cum debitor meus periculo suo debitorem suum mihi delegat aut cum rogatu fideiussoris cum re
Abbreviated transcription (Latin):
te exm̃de de calcis que coiuende ius
posse malieno ẽẽ insi fundũ uicuũ
ht̃ ⁊ hoc protulum ⁊ attilliũ crimẽ
existiasseait. S ip̃e dicit ut maxi̾e
calcis coqiuende ⁊ crete exim̃de ser¬
uitus ꝯstitu possit non ultͣ posse
qͣm quatenꝰ ad eum ip̃m fundũs¬
si figͣm̾as hr̃em inciuib ⁊ eauasa
fu̾int quib fructus euis fundi ex¬
portarentur st̃mͣ quibzdam fit ut
aphorisiũ euehatur ut dolia fiãt
ut uasa uenirent figuline ex̾cent᷑
ususfructus erit item longe reces¬
sit ͤ usuffructus ius calcis coquende
it ⁊ lapidius existimandi ⁊ harene fo¬
diende edificandi uiseiꝰ gra fit qd ĩ
fundo est ¶Item sil uecedue ut pedamẽ¬
ta ĩuineas non desunt quidgͤ

Expanded text:
us posse in alieno esse, nisi fundum uicinum habeat: et hoc Proculum et Atilicinum existimasse ait. sed ipse dicit, ut maxime calcis coquendae et cretae eximendae seruitus constitui possit, non ultra posse, quam quatenus ad eum ipsum fundui figlinas haberet, in quibus ea uasa fierent, quibus fructus eius fundi exportarentur sicut in quibusdam fit, ut amphoris uinum euehatur aut ut dolia fiantut uasa uenire‹nt›, figlinae exercerentur, usus fructus erit. Item longe recedit ab usu fructu ius calcis coquendae et lapidis eximendi et harenae fodiendae aedificandi eius gratia quod in fundo est, item silvae caeduae, ut pedamenta in vineas non desint. quid
Abbreviated transcription (Latin):
quis amicicia ductus pr̃na pupilł.
tutores pecierit uł suspectos tutores
postulaũ nuliã adu̾sus eos htactõe.
scd̃m diui seueri consuetudinem.
gotia alicuus erogãt᷑ in quib est ⁊̃
sumptus honeste ad honores per gͣdͤ
acceꝑint actus qͦs iuuentib dñis
Titius p᷑cimã creditorib ħeditari¬
is solunt existimans sororẽ suã defũ¬
cto hedem testam̃to extistisse qmͣuis
aĩo gerendi sororis negotia id fecus¬
in u̾litate tñ finoꝵ defuncti qui suiħx¬
des pr̃is sublato testam̃to erant ges¬

Expanded text:
qui amicitia ductus paterna pupillis tutorem petierit uel suspectos tutores postulauit, nullam aduersus eos habet actionem secundum diui Seueri constitutionem.gotia alicuius erogantur, in quibus est etiam sumptus honeste ad honores per graduacceperunt, actus, quem uiuentibus dominis Titius pecuniam creditoribus hereditariis solvit existimans sororem suam defuncto heredem testamento extitisse. quamvis animo gerendi sororis negotia id fecisset, veritate tamen filiorum defuncti, qui sui heredes patri sublato testamento erant, ges
Abbreviated transcription (Latin):
ãmĩstrabat seruus ꝓnunciat᷑ est an
ducatur ex peccłio qd dño debetur
⁊ si putai̾us posse deduci an int̾sit utr̃
cum ad huc in libertate ag̾e̾t dñi de¬
bitor fc̃s est anpostea ⁊ an de peccłio

Expanded text:
administrabat, seruus pronuntiatus est. an ducatur ex peculio, quod domino debetur? et si putaueris posse deduci, an intersit, utrum, cum adhuc in libertate ageret, domini debitor factus est, an postea? et an de peculio
Abbreviated transcription (Latin):
de peccłio ꝯueniret
dixi cmqmͣ creditor electõem alias
⁊ cum adexhibendum mecũ acturũ
ꝑete nõie que ip̃i cẽt acquisita uec
in eamc̃am alienata quie pro capite
secui fc̃a ꝓponeretur n .n. ad mittẽ¬
diõe distinctõem existimantiũ sibi
si non manumittam dñi peccł̾iesse
manumissione uerosequnta iudi
d̾ debetur seruo ab extͣneisagen
poris que datur iudicatis aut uen
agatur uniu̾sũ peccłiũ ꝯputandũ
qr sit cũ socio actõ in eodem redibit
siactõnes parat᷑ sit pr̃are ⁊ in omĩb
quos idcirco teñi dicimꝰq ht̃ actõem¬

Expanded text:
de peculio conueniret. dixi, quamquam creditor electionem alias et eum ad exhibendum mecum acturum pecuniae nomine, quae ipsi esset adquisita nec in eam causam alienata, quae pro capite serui facta proponeretur: neque enim admittendum esse distinctionem existimantium, si non manumittam, domini pecuniam esse, manumissione uero secuta uideretur seruo ab extraneis, ageporis quod datur iudicatis, aut uenagatur, uniuersum peculium computandum quia sit cum socio actio, in eodem redibit, si actiones paratus sit praestare: et in omnibus, quos idcirco teneri dicimus quia habe
Abbreviated transcription (Latin):
riaꝵ Itẽ furti. ¶ De pignore iure
honorario nascitur ex pacto actiotol¬
litur ⁊̃ ꝑ pastõem exceptõem quoti¬
ens paciscor ne petam. ¶ Siquis pa¬
ciscatur ne a se petat᷑ s ut ab h̾edib
petatur heredib exceptõ ñ ꝓderit.¬
atitio ñ proderit ticio ĩ si hr̃s mexti
tĩt qi ex poststõ id confirmari ñ pot¬
⁊ ex hoc iuł scribit in pr̃e cu pactus
erat ne a se neue a filia petet᷑ confilia

Expanded text:
rum, item furti. De pignore iure honorario nascitur ex pacto actio: tollitur autem per exceptionem, quotiens paciscor ne petam. Si quis paciscatur, ne a se petatur, sed ut ab herede petatur, heredi exceptio non proderit.a Titioterit, quia ex post facto id confirmari non potest. hoc Iulianus scribit in patre, qui pactus erat, ne a se neve a filia peteretur, cum f
Abbreviated transcription (Latin):
umq hoĩs impediat rõ dabit redibitio¬
qͣm leuissimsi esfice̾ut morbosus iuti¬
osus heãtur ꝓinde le uis febricula aut
uetus qͣrtana q̃ tm̃ iam sperni pot̾ uel
nulnusculus moditũ rilł̾m hñt in se
delictũ qmͣuis ꝓnũciatũ ñ sit contẽp¬
ni enĩ hoc potuerunt exemplutaq gͣ¬
tia referamꝰ ꝙ morbosi uiciosiq sint
apd̾ uilianũ queritur si seruus interfe¬
natico non semper capud iastaret ⁊ a¬
⁊ ait iulianꝰ nicħ̾oꝰ hunc sanũ ẽe neq
enĩuos inquit nmꝰ anuni uitio ali¬
ciuos sanos eẽ intellig̾e deb̾e alioquĩ
inquit futurũ ut in ĩfinto bac rõne
miłtos sanos eẽ negarem̃ ut putaleuẽ
sr̃sticiofũ iratundũ contumacẽ ⁊ si
qua siłia seruũ uitia magis eũ de cor¬
poris sanitate ꝙͣ de animi uitiis ꝓmitti
dit quid gͦ est si quid aĩmi uitiũ est¬
tale ut ida uenditore extipioporteret
n id uenditor eum sciret ꝓnũciasset
ex empto eũteni. ¶Idem uilianus

Expanded text:
 hominis impediat, id dabit redhibitioquam leuissimum efficere, ut morbosus uitiosusue habeatur. proinde leuis febricula aut uetus quartana quae tamen iam sperni potest uel uulnusculum modicum nullum habet in se delictum, quasi pronuntiatum non sit: contemni enim haec potuerunt. exempli itaque gratia referamus, qui morbosi uitiosique sunt. Apud Uiuianum quaeritur, si seruus inter fanaticos non semper caput iactaret et aet ait Uiuianus nihilo minus hunc sanum esse: neque enim nos, inquit, minus animi uitiis aliquos sanos esse intellegere debere: alioquin, inquit, futurum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negaremus, ut puta leuem superstitiosum iracumdum contumacem et si qua similia sunt animi uitia: magis enim de corporis sanitate, quam de animi uitiis promitti. derit. quid ergo est? si quid sit animi uitium tale, ut id a uenditore excipi oporteret neque id uenditor cum sciret pronuntiasset, ex empto eum teneri. Idem Uiuianus
Abbreviated transcription (Latin):
fuint nuptie si postea cosenserit marit᷑
cũ onĩs dotis ꝓmissio futuri miiita¬
citam ꝯditionẽ accipiat. Nã ⁊ si minor
ãns .xii. ut maior ducta sit tũc primũ
petetur cũ maior ãnis apd̾ eũdẽ eẽcepe¬
rit Quid .ni. uulgatũ est dotis ꝓmissio¬
nẽ in pͥmis dumtaxat nuptiis desti¬
mm̃ ei nubat cui dotẽ ꝓmiserat. ẽũc
locũ ht̃ cũ int̾cesserũt alie nuptie.

Expanded text:
fuerint, si postea consenserit, cum omnis dotis promissio futuri matrimonii tacitam condicionem accipiat. nam et si minor annis duodecim ut maior deducta sit, tunc primum petetur, cum maior annis apud eundem esse coeperit: quod enim uolgatum est dotis promissionem in primis dumtaxat nuptiis destius matrimonium ei nubat cui dotem promiserat, tunc locum habet, cum intercesserunt aliae nuptiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi oꝑari. ꝙ enĩ int̾est inquare oꝑa
usurarius expediendã pot̾it ⁊̃ per
usurarias ancillas opus ꝑficere. Idꝰ¬
q si uestimenta texanda redimerũt
uł insulam uł nauem fabricandam
pot̾it ad hec oꝑanti usurariꝰ nec of¬
fendentur ilła cabini sña ancille u¬
su dato ad lenifitiũ eam ñ admitti.
nec ex oꝑis m̾cedem capi. s sibi lanã
fate̾. Iure tog̾e sͥ .n. fate̾ uidet᷑ qui nõ
oꝑa eiuis locauit s opusꝙ ꝯdux̾it expe

Expanded text:
im interest, in qua re opera usuarius expediendam, poterit etiam per usuarias ancillas opus perficere, idemque, si uestimenta texenda redemerit uel insulam uel nauem fabricandam, poterit ad haec operis uti usuarii: nec offendetur illa Sabini sententia ancillae usu dato ad lanificium eam non mitti nec ex operis mercedem capi, sed sibi lanam facere iure cogere: sibi enim facere uidetur, qui non operas eius locauit, sed opus quod conduxit ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitiu poss s usufructu legato us
ait confundieũ cum usu id̾ait ⁊ si
tibi ususu mͥfructꝰ leget᷑ cancurre
nos in usu me solũ fructum hĩtu¬
rum pot̾it autem ap̃ aliũd eẽ usus
apud aliũ fructus sñ usu ap̃ alium
ꝓprietas ueluti si quis ht̃ finidum
legau̾it titio usũ mox hes eiꝰ t̾ fructũ
legau̾it uł alio mͦ ꝯstituerit.
ficiat caꝑe l me diocris p̾dii eo mͦ fru¬
ctus ꝯsũmant᷑ qr ⁊ domo ⁊ seruo ita
utetur ⁊ nich alii fructur tuũ noĩe
suꝑẽẽ sicuti is cui ususfructꝰ funda le¬
gatus est quominꝰ dñs agri colendi
Caubi uersetur. ꝓhib̾e ñ pot alioquĩ¬

Expanded text:
st. sed si usu fructu legato usus ait confundi eum cum usu. idem ait et si tibi usus, mihi fructus legetur, concurrere nos in usu, me solum fructum habiturum. Poterit autem apud alium esse usus, apud alium fructus sine usu, apud alium proprietas: veluti si qui habet fundum, legaverit Titio usum, mox heres eius tibi fructum legaverit vel alio modo constituerit. ficiat capere, licet mediocris praedii eo modo fructus consumantur: quia et domo et seruo ita uteretur, ut nihil alii fructuum nomine superesset. Sicuti is, cui usus fundi legatus est, quo minus dominus agri colendi causa ibi uersetur, prohibere non potest alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
riũ stipłantẽ uł ꝑ tradicfdem accipi¬
entem mͥ accimdere cũ hacopera cuiꝰ¬
fructus legetur nicħ int̾est nam fru¬
ctui ⁊ usus inest usuffructꝰ deest ⁊ fru¬
ctuscundem fñ usu eẽ ñ potest usus
sũ fructu pot̃ deniq si tibi fructus
deducto usus legatus sit mutile ẽe le

Expanded text:
rium stipulantem uel per traditionem accipientem mihi adquirere, cum hac opera eifructus legetur, nihil interest, nam fructui et usus inest, usui fructus deest: et fructus quidem sine usu esse non potest, usus sine fructu potest. denique si tibi fructus deducto usu legatus sit, inutile esse le
Abbreviated transcription (Latin):
boues apti sunt ẽquitii quo legato
locato usu iuudendũ ne ⁊ domare pos¬
sit ⁊ ad uehendñ subiugo uti ⁊ si for¬
te auriga fint cuius usus equoꝵ reli¬
ctus est non puto eum ĩ circẽsibus
hiis usurum qr qiͣ locare cos uidet᷑
s si testator sciens eum hui᷑ ee ĩstitu¬
fu̾it relictꝰ ad suũ minist̾iũutetur

Expanded text:
boues apti sunt. Equitii quoque legato usu uidendum, ne et domare possit et ad uehendum sub iugo uti. et si forte auriga fuit, cui usus equorum relictus est, non puto eum circensibus his usurum, quia quasi locare eos uidetur: sed si testator sciens eum huius esse institufuerit rel
Abbreviated transcription (Latin):
si existimes repeti ñ posse anex alio
debito heres retine eas possit fendi
nec hoc quidem. R̾ de conditõne

Expanded text:
si existimes repeti non posse, an ex alio debito heres retinere eas possit. respondit ne hoc quidem. DE CONDICTIONE
Abbreviated transcription (Latin):
ncos qiͣ tuos do ñ facio tuos ꝙ iuid
ergo si hic non hedis alii dedit cup
putat se iussũ. Si quidem peculiares
ꝓmissũ sit statu lib̾o ⁊̃ de peccłio dare
tarios saluos fac̾e pot eũuetare da¬
re sic .n. fiet ut ⁊ statu lib̾o ꝑueniat
ad lib̾tatem qiͣ impleta ꝯdcone cui

Expanded text:
si tuos do, non facio tuos. quid ergo, si hic non heredi, sed alii dedit, cui putabat se iussum? si quidem peculiares statulibero etiam de peculio dare nummos salvos facere, potest eum vetare dare: sic enim fiet, ut et statuliber perveniat ad libertatem quasi impleta condicione cui
Abbreviated transcription (Latin):
gõm inuicẽ ⁊ iõ inuicem ꝓpoĩte sunt
actõnes aut appareat ꝙ principio bñ¬
ficii ac nude uoluntatis fũat u̾tun
mutuas prestat oẽs actõnes cͣiuilesq uͭ
ãcridit in eo qui absentis negotia gerẽ
inthoauit. n .n. impunepitura deser̾et
suscepiss .n. fortassis alius si is ñcepiss
uoluntatis .n. est susciꝑe mandatũ uec¬
cessitatis ꝯsũmare igitur si pugillares
iͥ ꝯmocusti ut debitor mͥcauet si recte
facies importune repetendo nãsinega:¬
sses uł emissem uł testes adhibuissẽidẽ¬

Expanded text:
gotium inuicem et ideo inuicem propositae sunt actiones, ut appareat, quod principio beneficii ac nudae uoluntatis fuerat, conuerti in mutuas praestationes actionesque ciuiles. ut accidit in eo, qui absentis negotia gerere inchoauit: neque enim impune peritura deseret: suscepisset enim fortassis alius, si is non coepisset: uoluntatis est enim suscipere mandatum, necessitatis consummare. igitur si pugillares mihi commodasti, ut debitor mihi caueret, non recte facies importune repetendo: nam si negasses, uel emissem uel testes adhibuissem. ide
Abbreviated transcription (Latin):
extorq̃rlicet crimina extingant᷑
ut puta obfłm uł iudici obgͣciosã
snĩam datũ ⁊ h̾edi extorquebit᷑ et ei
p̾t̾ hancs actõem ꝯdictio cõ¬
petit si sola turpitudo accipientis
uersetur Nam ⁊ si dantis melior erit
causa possidentis qr̃ si fu̾it ꝯdcoem
utrũ tollatur hec actõ anu̾o ĩ trip¬

Expanded text:
extorqueri, licet crimina extinguantur: ut puta ob falsum uel iudici ob gratiosam sententiam datum et heredi extorquebitur et si praeter hanc actionem condictio competit, si sola turpitudo accipientis uersetur: nam si et dantis, melior causa erit possidentis. quare si fuerit condictum, utrum tollitur haec actio, an
Abbreviated transcription (Latin):
inpersonam quidem eiꝰ qui dedit pec¬
cuniam ne secũs agetur ex eo tꝑ̃e ce¬
dit ex quo dedit si mͦ potestas ei fi̾et
agatur alius peccunam dedit du¬
biũ pot utrum ex die date peccuĩe
nu̾aridebeat an potius ex qiuo cog¬
nouit datam ẽẽ qr qui nescit isiudet᷑¬

Expanded text:
in personam quidem eius, qui dedit pecuniam ne secum ageretur, ex eo tempore cedit, ex quo dedit, si modo potestas ei fieret agatur alius pecuniam dedit, dubitari potest, utrum ex die datae pecuniae numerari debeat, an potius ex quo cognouit datam esse: quia qui nescit, is uidet
Abbreviated transcription (Latin):
nauem excu̾it s sciente eo qiͣtributo¬
nauem in singłos dari debebit insoli
titĩ stichũ magr̃m nauis p̾posuit is p¬
cumam mutuatꝰ cauit se in refectõ¬
nem nauis eamaccepisse q̃sitũ est an
ñ ałr lutius titius excitoria ten̾et᷑ qͣm
si creditor ꝓbaret pecciũam in refectõ¬
nem nauis ẽẽ ꝯsuptam. Endi creditorẽ
utiłr acturũ si cumpeccũa nauis in
ea cãfuiss ut refici deb̾et ⁊ .ir. ut ñ oꝑ¬
t̾et creditoremad hoc astringint ip̃e re¬
ficiende nauis curam suscipiat ⁊ nego¬
tium dñi gerat ꝙ certe futursi sit sine

Expanded text:
nauem exercuerit, si sciente eo, quasi tributonauem, in singulos dari debebit in tius Stichum magistrum nauis praeposuit: is pecuniam mutuatus cauit se in refectionem nauis eam accepisse: quaesitum est, an non aliter Titius exercitoria teneretur, quam si creditor probaret pecuniam in refectionem nauis esse consumptam. respondit creditorem utiliter actea causa fuisset, ut refici deberet: etenim ut non oportet creditorem ad hoc adstringi, ut ipse reficiendae nauis curam suscipiat et negotium domini gerat quod certe futurum sit, si ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ u̾m partib actoris ñ lib̾tũ fũgi de¬
b̾e s eũ qui se patronũee contendit.
¶Qui dolo dicit fc̃m aliquid lic iiex¬
ni deb̾e .i. ei qui inust̾e int̾rogatum
dicit respondisse se solũ h̾edem ẽẽ uł
si tacuisse dicatur int̾rogat᷑ eciue tm̃
ei quiexcepit se rendisse s actorẽ¬
demł Inexceptõnib dicend̾ est
reũ partib actoris fungioport̾e ip̃m¬
q exceptõem uelud intentõem im¬
plere ut plura si pacticonuenti exce¬
ptione utatur docẽd pactũ cõuẽtũ ẽẽ¬

Expanded text:
uerum partibus actoris non libertum fungi debere, sed eum qui se patronum esse contendit. Qui dolo dicit factum aliquid, licet in exni debere, id est ei, qui in iure interrogatum dixit respondisse se solum heredem esse. uel si tacuisse dicatur interrogatus, aeque tei qui excepit se non respondisse, sed actorm. In exceptionibus dicendum est reum partibus actoris fungi oportere ipsumque exceptionem uelut intentionem implere: ut puta si pacti conuenti exceptione utatur, docere debet pactum conuentum fa
Abbreviated transcription (Latin):
xiii congruentẽ alienis caĩs se mi¬
msceant. Nec uirilib osficiis fũ.¬
gant᷑ mkes. ¶Origo uero ĩ trodu¬
cta est a calphurina imꝓbissima
femĩa q̃ in uerecunde postulans
⁊ magr̃atũ inquietaus c̃am dedit

Expanded text:
congruentem, alienis causis se immisceant, nec virilibus officiis fungantur mulieres. Origo vero introducta est a Calphurnia improbissima femina, que inverecunde postulans et magistratum inquietans, causam dedit
Abbreviated transcription (Latin):
gatc̃e a debitore mtpoĩta Cer¬
te ex occasione eius redastũ io p̃¬
cui eqͥus perfic̾et debitori ⁊
qͣm creditoris lucro reced̾et s̃ qnͣt
cuidem ad creditorẽ debitor lib̾it᷑
eiuistũ est uł ad emptorẽ p̾ eiuctõ¬
nͥem ip̃e debitor utili actõe tenet᷑.
ne ex aliena iactura sibi lucrũ ac¬
quirat. Nã ⁊ si maiores fructꝰ forte
petens a fideuissore creditor ab stu¬
lit uniu̾sos ĩ qnͣtitatẽ debitã acce¬
pto ferre debebit ⁊ cũper inuiriã
iudicis dño rem. q̃ debitorisͥ fuiss

Expanded text:
gatione a debitore interposita certe ex occasione eius redactum id pretium aequius proficeret debitori, quam creditoris lucro cederet. sed quantum quidem ad creditorem debitor liberatur: euictum est, uel ad emptorem post euictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre debebit: et cum per iniuriam iudicis domino rem, quae debitoris
Abbreviated transcription (Latin):
tebat tnͣsierat. Dicebam qr pacta Ni
credentur pcinde ac siper singłos
menses tertam peccuniã stipulatus
ꝙ tardius soluta eẽt usuras adieciss.
tuerat. Pactumautem ꝙ subiectũ
est quidam dicebant ad sortis soidem¬

Expanded text:
tebat, transierat. dicebam, quia pacta in creduntur, perinde esse, ac si per singulos menses certam pecuniam stipulatus, quoad tardius soluta esset, usuras adiecisset: tuerat. pactum autem quod subiectum est quidam dicebant ad sortis so
Abbreviated transcription (Latin):
transactio qi fructus hĩtatdes presta¬
tur licet ruine uel incendio subiect.
transactioi est. per contͣtiũ quoq
siphibitõe que crat relicta placũit
certam qnͣtitatem prestari transa¬
ctio rata est ⁊ citrapretorem.

Expanded text:
transactio, quia fructus habitationis praestatur, licet ruinae uel incendio subiecta transactio est. per contrarium quoque si pro habitatione, quae erat relicta, placuerit certam quantitatem praestari, transactio rata est et citra praetorem.
Abbreviated transcription (Latin):
argentarioꝵ ex utilitatepublicare¬
ceptum est ¶ Plane sumptꝰ cause
ducto eo boꝵ calculus subducisol.
depoĩtuͣ seruo rectissime redd ex bõa
fide nec .n. ꝯueĩt bone fidei ab negare
is id c qiuisq accepit s debebit redd̾e
ei a quo accepit sic tñsi sñ dolo õmo
reodat hoc est ut nec cłpe cͣiuidẽ suspito
sit Demq sabinꝰ hoc explicuit addendo
nam fidem adẽe s ⁊ si autẽ eiꝰ rei fur¬
tum fec̾at seruꝰ si tñ ignorauit ap̃q̃m
deposuit uł credidit dũm ñ inuitũ¬

Expanded text:
argentariorum ex utilitate publica receptum est. plane sumptus causaducto eo bonorum calculus subduci soletdepositum est seruo rectissime reddet ex bona fide: nec enim conuenit bonae fidei abnegare id quod quis accepit, sed debebit reddere ei a quo accepit, sic tamen, si sine dolo omni reddat, hoc est, ut nec culpae quidem suspicio sit. denique Sabinus hoc explicuit addendo:nam fidem adesse. sed et si ante eius rei furtum fecerat seruus, si tamen ignorauit is apud quem deposuit uel credidit domin
Abbreviated transcription (Latin):
to restituid in quo sñ dolo maloeiꝰ
nicħ int̾est eadem dicenda sũt com̃̃t᷑
⁊ in onũb bone fidei iuditus s dicẽ¬
dum est si uelit actor suis impensis
suoq ꝑicło perferri rem romã ut au-¬
diendus sit qm̃ ⁊ in adexhibendum
actõne idseruatur. ¶Eum seq̃stro
recteagetur depoĩti seciuestraria acdi
to dari oporteat post iuditiũ acceptũ
ꝯ detrimento rei ꝑiret sic depoĩtũ qͦ
eo die quio depoĩti actũ sit ꝑ iclõ eius
ap̃ciuem depoitũ fu̾it si iuditii acci¬
piendi teꝑe potuit id redd̾e reus nec

Expanded text:
co restitui debet, in quo sine dolo malo eius nihil interest. eadem dicenda sunt communiter et in omnibus bonae fidei iudiciis. sed dicendum est, si uelit actor suis inpensis suoque periculo perferri rem Romam, ut audiendus sit, quoniam et in ad exhibendum actione i‹d› seruatur.Cum sequestre recte agetur depositi sequestraria actiol ex testamento dari oporteat, post iudicium acceptum cum detrimento rei periret, sic depositum quoque eo die, quo depositi actum sit, periculo eius apud quem depositum fuerit est, si iudicii accipie