comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In qna uita głificati id mutati de corruptione
incorruptionem de mortalitate ĩmortalitatem
sultabunt dampnate morti dicentes. Absorta:
deus eius auttor ẽẽ dici non potest. Quiequid .n.
deum fecisse dicimus habet essentiam id ÷ speciẽ
est. Essentia enim dicitur ab eo qd̾̃ ⁊ que tantũ
de solo deo diti salet deb. scd̾m iłlud qd̾ dictũ est
hẽant essentiam. S non sicut de deo qui initui ñ
ht qd̾ est s ex quo accipientes adeo mitiũ qd̾ st̾
esse ceper̃. Mors gͦ nichil est nisi nomẽ tecedẽ¬
te uita sicuti fomes escarum defectu. sitis egen¬
tia potus. teneb̾re absentia lucis st̾ilitas defec¬
tus. foetꝰ silentium uocis absentia. mopia. pri¬
uatio facultatum ⁊ s̃ qua sunt ałia que rerum
priuatione nithil esse nich nisi nomẽ mueni¬
bulum accepit eo qd̾ morsu quobam modo uene¬
nosi serpentis id dy̾aboli. in ꝑadyso adam fiuit
int̾emptus. Tunc enim serpens morsu decepit

Expanded text:
. In qua vita glorificati, id est, mutati de corruptione . In qua vita glorificati, id est, mutati de corruptione in incorruptionem, de mortalitate in immortalitatem,sultabunt damnatae morti dicentes: Absorpta Deus ejus auctor esse dici non potest. Quidquid enim Deum fecisse dicimus, habet essentiam, id est, species est. Essentia enim dicitur ab eo quod est, quae tantum de solo Deo dici debet, secundum illud quod scriptum est habeant essentiam; sed non sicut de Deo, qui initium non habet quod est; sed ex quo accipientes a Deo initium, quod sunt esse coeperunt. Mors ergo nihil est nisi nomen recedente vita: sicuti fames, escarum defectus; sitis, egentia potus; tenebrae, absentia lucis; sterilitas, defectus fructus; silentium, vocis absentia; inopia, privatio facultatum; et si qua sunt alia quae rerum privatione nihil esse nisi nomebulum accepit, eo quod morsu quodammodo venenosi serpentis, id est diaboli, in paradiso Adam fuerit interemptus. Tunc enim serpens morsu decepit
Abbreviated transcription (Latin):
peccato fuerat exulatus gaudens ⁊ exultans mor¬
ti dicit anine sue. Conuertere animam tineã
in requiem tuam quia domius bñfecit tibr.
qm̃ eripuit animam meam de morte cculos me¬
os a lacrunis pedes meos a lapsu placebo dñõ
regno celorum est: qd̾ omĩs in pectatis sius uel
sine baptismo moriens non potest possid̾e. potest
Receͣpit uero uitam in corpore iam corpore nõ mo¬
riturus d ita nicturus in corpore. ut sit mortuus
uita uł corpore uiuendo semꝑ in pena ⁊ uita ⁊ cor¬
pore cum dẏabolo mortis auctore dampnato. Uñ
⁊ dñs in euugłio hiis qui a sistra erunt in die iu¬
dicii id⁊ impiis ⁊ pecõrib ite inquit in ignem ĩ¬
et̾num quem ꝑauit pater meus dẏabolo ⁊ an¬
gelis eius. Iustis uero qui a dextris erunt. Ueni¬
te benẽdicti patris mei pcipite regnum patum
uobis ab origine mundi. Et tune illi ait ibunt
m supplicium et̾mim iustiaũt in uitam et̾nam

Expanded text:
peccato fuerat exsulatus, gaudens et insultans morpeccato fuerat exsulatus, gaudens et insultans morti, dicit animae suae, Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit mihi; quoniam eripuit animam meam de morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu: placebo Domino regno coelorum est; quod omnis in peccatis suis, vel sine Baptismo moriens non potest possidere. Recipit vero vitam in corpore jam corpore non moriturus, sed ita victurus in corpore, ut sit mortuus vita, vel corpore vivendo semper in poena, et vita et corpore cum diabolo mortis auctore damnato. Unde et Dominus in Evangelio, iis qui ad sinistram erunt in die judicii, id est, impiis et peccatoribus: Ite, inquit, in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus. Justis vero qui a dextris erunt: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum paratum vobis ab origine mundi. Et tunc illi, ait, ibunt in supplicium aeternum; justi vero, in vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
sic factos fuisse uitalesut si in libertate anime qͣ
ĩmaculati treati sut serpentes contẽpsissent se¬
drctionem mortiferam uita fruerentur et̾na:
Si uero secuti essent amnit̾ent quib apt̾ea pre¬
Dixit deus neuenta contig̾ent ut quicqͥd uictis
post ea contigisset. adilsum non p̾monenti sed si¬
bi mobedientib imputarent. Nunquid erm
tũ deliquentib mortem futuram p̾dixisset ad̾
futuram erat ipsum fecise credendũ est. Quid
eni eam cauendam premonuit si euis in eorum
occasu factor ⁊ ipẽ. Sed nec eis ꝑ dyabolum ueniens
pectantibuĩ succedere ualusset. nisi dñs iusto indi¬
ut moriantur homines pena pocĩ ⁊ ut reu̾tantur
ad uitam dñ miserantis ÷. Sed ille recepit s re: uł¬
dit ad ueram uitam. qui ꝑ bouam conu̾sationem
ex gr̃a dei ueniente sanguine xp̃i sanctifitatus
ingreditur in regnum celorum. ⁊ quasi reu̾sus
in regionem suam. domino placiturus de qua

Expanded text:
s factos sic fuisse vitales, ut si in libertate animae, qua s factos sic fuisse vitales, ut si in libertate animae, qua immaculati creati sunt, serpentis contempsissent seductionem mortiferam, vita fruerentur aeterna; si vero secuti essent, amitterent. Quibus propterea praedixit Deus, ne vetita contingerent, ut quidquid victis postea contigisset adversum, non praemonenti, sed sibi inobedientibus imputarent. Numquid enim, cum delinquentibus mortem futuram, praedixisset, quod futurum erat ipsum fecisse credendum est? Quid enim eam cavendam praemonuit, si ejus in eorum occasu factor est ipse? Sed nec eis per diabolum veniens peccantibus succedere valuisset, nisi Dominus juditantur ad vitam, Domini miserantis est. Sed ille redit ad veram vitam, qui per bonam conversationem ex gratia Dei venientem, sanguine Christi sanctificatus ingreditur in regnum coelorum, et quasi reversus in regionem suam Domino placiturus, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
crucem. Etubescite gͦ ⁊ conticessite. In nr̃a enĩ
morte ꝑpetua dm̃ accusatis. minor te dr̃bolum
extusatis. ⁊ hoc ideo quia non dm̃ sed dsabolum of
fendere timetis. Dicite gͦ. Si deus mortem fecit
cur xp̃c deus mortuum lazarum feait fleuit scd̾m
carnem. Non enuim qd̃ ipse fecerat dolere debu¬
it sed dolens eum ⁊ plorans. ostendit quos deus¬
nortales uitales fecerat dẏabolum ꝑ culpam fecisse: Quẽ
i deo suscitat ut dyabolus nichil se actidendo pro-¬
fecisse cognoscat nec quisquam hominũ ad de¬
um ꝑtinens desperet de morte quia deo dormi¬
unt quos dỹabolus perisse putabat. Nolo ait
n ꝑ ꝓpħ̾am ezethielem dominus mortem peccato¬
ris sed ut reuertatur ⁊ uiuat. Si euis ut p̾dica¬
tis auctor ⁊ deus cur eam dicendo repellit a peccato¬
re ⁊ non patitur qͥd̾ suum est ꝑmanere: Mortẽ
nolo inquit pccõris. quam ego ei non feci S ip¬
se eam sibi dum in me p̾naricator extitisset ĩ¬
uenit. S reuertatur ⁊ iuiuat. id uitam me mi¬

Expanded text:
t conticescite. In vestra enim morte perpetua Deum accusatis, in morte diabolum excusatis; et hoc ideo, quia non Deum, sed diabolum timetis offendere. Dicite ergo, si Deus mortem fecit, cur Christus Deus mortuum Lazarum flevit secundum carnem ? Non enim quod ipse fecerat dolere debuit, sed dolens eum et plorans, ostendit, quos Deus vitales fecerat, diabolum per culpam fecisse mortales. Quem ideo suscitat, ut diabolus nihil se occidendo profecisse cognoscat; nec quisquam hominum ad Deum pertinens de morte desperet, quia Deo dormiunt quos diabolus perisse putabat. Nolo, ait per prophetam Ezechielem Dominus, mortem peccatoris, sed ut revertatur et vivat . Si ejus, ut praedicatis, auctor est Deus; cur eam, dicendo, Nolo, repellit a peccatore, et non patitur quod suum est permanere? Mortem nolo, inquit, peccatoris, quam ego ei non feci; sed ipse eam sibi, dum in me praevaricator existitisset, invenit; sed revertatur et vivat, id est, vitam me mi
Abbreviated transcription (Latin):
tosreustat ad ꝑfesum. Sed omne daum optim̃
iacobus inquit apostolus. ⁊ orne donum ꝑfcm̃
desur sum est descendens a patre luminũ. aput ꝙ̃
non est cõmutatio nec momenti obumbratio. O¬
portet engo ea orare pemtentem que ad elmãda¬
tionem expedumt. Quod ut faciat unde sit audi
Do postulare nos facit. gemitib menarrabilib̾
des uonsim opus id qͥd ad enis sonstum aꝓpontẽ
ꝑtinet net icupe nec ꝑficere posfit catholicus est

Expanded text:
tos revocat ad perfectum. Sed omne datum optimum, tos revocat ad perfectum. Sed omne datum optimum, Jacobus inquit apostolus, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est commutatio, nec momenti obumbratio . Oportet ergo ea orare poenitentem, quae ad ejus mundationem expediunt. Quod ut faciat, unde sit audi.  postulare nos facit, gemitibus inenarrabilibDeo bonum opus, id est, quod ad ejus sanctum propositum pertinet, nec incipere, nec perficere possit, c
Abbreviated transcription (Latin):
tutle dommno. ad omne opus at̃ais. Cummi em̃
deliquentiam redemptus ꝑ gr̃am baptises
roria uoluntate. ⁊ in peccatis suis ꝑmanens
ex hac migrauerit mundo. efficitir nas ligueñ
Q̾ facsie deuoretur abigne geberme aut certe
fictile qͥd cõminui post urga recta. uirga res¬
ni xp̃i. id÷ udicio equitatis eius quem sicut
dicit apostolas. benignitas dei saluandum.
ad potentiam adduxerit. scd̃m qd̃ iterũ ad tho¬
motheum. dicit. NIe forte det illis deus peni
tentiam ad cognoscendam u̾tatem. ⁊ resipiscãt
a dẏaroli laquers. a quo capti tenentur ad ipiuis
uoluntatem. ⁊ cibauerit eum pane latrimaꝵ Po¬
tumq dederit ei in lacrimis in mensura mundat.
ente agit ⁊ ipẽ satis ꝑ hberum arbit̾ur ut anĩ¬
detur. Sola autem uoluntate sua si p̾sumat
emundari nou potest. imo nes ex corde penitẽ:i¬
ti tompellitur. quia petrum nisi dominuo res¬
pexiset nunqrã penitentia motus amare fleuis
Pententia ergo res est optima ⁊ ꝑfecta que defen¬

Expanded text:
m deliquerit jam redemptus per gratiam Baptismi propria voluntate, et in peccatis suis permanens ex hoc migraverit mundo, efficitur vas ligneum, quod facile devoretur ab igne gehennae; aut certe fictile, quod comminui possit virga recta, virga reChristi, id est, judicio aequitatis ejus; quem, sicut dicit Apostolus, benignitas Dei salvandum ad poenitentiam adduxerit : secundum quod iterum ad Timotheum cendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem : et cibaverit eum pane lacrymarum, potumque dederit ei in lacrymis et mensura . Mundat sente agit et ipse satis per liberum arbitrium ut mundetur. Sola autem voluntate sua si praesumat, mundari non potest: imo nec ex corde poenitere compellitur: quia Petrum nisi Dominus respexisset, nunquam poenitentia motus amare flevisset . Poenitentia ergo res est optima et perfecta, quae defec
Abbreviated transcription (Latin):
nimiam ait caritatem suam qua dilexit nos non
ꝓpt̾ nr̃am quasi priores dilexerimus eu cum
essemus mortui pccãtis. Item post pusillum
in eadem epła. Grã enini estis saluati ꝑ fidem. Et
hec non ex uobis dei douum est non ex oꝑibus ut
ne quis głietur. Item ad thymotheum ⁊ boliuie

Expanded text:
nimiam, ait, charitatem suam qua dilexit nos, non propter nostram, quasi priores dilexerimus eum, cum essemus mortui peccatis. Item post pusillum in eadem Epistola: Gratia enim estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis; Dei donum est; non ex operibus, ut ne qu
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑe nr̃am contumelias sustiere ⁊ ꝑcrucẽ
a uideis ꝑpeti mortem: Que utiꝙ omĩa ꝓ nr̃a
salute dignatus le t sustiãe. dñs bonui ⁊ mi
offendentib sicut dicit ioħ̾s apostolus de eorpe
petrus. Qui pct̃a inquit nr̃a ipẽ ꝑtulit ĩ cor¬
pore suo suꝑ lignum ut pec̃ĩs mortui iusticie

Expanded text:
suscipere nostram, contumelias sustinere, et per crucem suscipere nostram, contumelias sustinere, et per crucem a Judaeis perpeti mortem? Quae utique omnia pro nostra salute dignatus est sustineoffendentibus: sicut dicit Joannes apostolus de eo, IpPetrus: Qui peccata, inquit, nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum, ut peccatis mortui jus
Abbreviated transcription (Latin):
quĩd ħeticis qui aduentum euis nichil ꝓfuisse
humano generi qd̃ ꝑ se sibi sufficere p̃dicat.
respondere deeamus. fidelis sermo inquit ⁊ om̃i¬
nis qut acceptione dignus. quia xp̾c ih̾c uenit
in mundum petõres saluos facere quoꝵ pͥmus
ego sum. Audis h̾etice pelagiane pelago ꝑditio¬
nis demerse siue celestiane celesti uiditio ꝑctu¬
re. uas electionis u̾itatis tubam canentem. xp̃s
iħs uenit in hunc mundum potõres saluds face
quoꝵ se pͥmum esse dicit. ⁊ conaris astruere cũ
p̾dicas hominem naturalit̾ posse qd̾ uelit. xpiu
nullum in eo uulmis qd̾ curaret. nullam inflri¬
mitatem muenisse quam grẽ sue gͣtuite medi¬
camento sanaret. In tantum estis ut stulticie ꝓ¬
ad nr̃am reparationem reformationem redemꝑ¬
tionem recontiliationem.formam serui sustipe
uoluisse: Quid enim opus erat deo ut si sta¬
tus integre nature maneret humane carnem

Expanded text:
quid haereticis, qui adventum ejus nihil profuisse quid haereticis, qui adventum ejus nihil profuisse humano generi, quod per se sibi sufficere praedicant, respondere debeamus. Fidelis sermo, inquit, et omni acceptione dignus, quia Jesus Christus venit in hunc mundum peccatores salvos facere, quorum primus ego sum . Audis, haeretice Pelagiane, pelago perditionis demerse, sive Coelestiane, coelesti judicio periture, Vas electionis veritatis tuba canentem? Christus Jesus venit in hunc mundum peccatores salvos facere, quorum se primum esse dicit: et conaris astruere, cum praedicas hominem naturaliter posse quod velit, Christum nullum in eo vulnus quod curaret, nullam infirmitatem invenisse, quam gratiae suae gratuitae medicamento sanaret. In tantum estis in stultitiae pDominum ad nostram reparationem, reformationem, redemptionem, reconciliationem, formam servi suscipere voluisse? Quid enim opus erat Deo, si status integer naturae maneret humanae, carnem
Abbreviated transcription (Latin):
Aute hominem est uita ⁊ mors bonum ⁊ malum
⁊ qd̾ uoluent dabitur ei. Quid ÷ ergo aũt ⁊ re¬
liquit eillum in manu consilu sui nisi dimisit
eimi in possibilitate liberi arbitrii sui. In malui
enim possibilitas intelligitur. Ip̃a est primasͭ¬
cia qua pͥmus homo stare potuisset si seruare mã¬
data domini uoluisset. ħec ergo ꝑ mobedientiã
desolatus deo uidice iusto factus est serpenti id
ideo scͥptum est. Aquo enum quis suꝑatus ⁊ hius
⁊ seruus addictus . Et iterum. Omĩs qui facit
pit̃m seruus ÷ pec̃i. Quod confirmat apłs paul
Lam baptizatis dicens cum essetis serui pec̃i liberi
ratis a uisticia. ꝑ se ergo homo lapsum facere po
eus placuit pietati fuisset erectus ꝓp qd̾ scͥptũ
est. Alleuat dominus om̃s qui riusist ⁊ erigit
ꝑadyso de quo mobediens pulsus ⁊ deo reconci¬
liaudus redeat ergo xp̃s gratis mortiuis ℥. Et
quid ad nos medicus uemre uoluit uł cur se ad
saluandum atq querendum qd̃ ꝑierat uenisse

Expanded text:
mors, bonum et malum, et quod voluerit, dabitur illi . Quid est autem, Et reliquit illum in manu consilii sui; nisi, Dimisit eum in possibilitate liberi arbitrii sui? In manu enim possibilitas intelligitur. Ipsa est prima gratia, qua primus homo stare potuisset, si servare mandata Domini voluisset. Hac ergo per inobedientiam desolatus homo, judicio justo factus est serpenti, id est, ideo scriptum est, A quo enim quis superatus est, huic et servus addictus est : et iterum, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati Quod confirmat apostolus Paulus jam baptizatis dicens, Cum essetis servi peccati, liberi ratis a justitia. Per se ergo homo lapsum facere potejus placuit pietati, fuisset erectus. Propter quod scriptum est: Allevat Dominus omnes qui corruunt, et erigit paradisum, de quo inobediens pulsus est, Deo reconciliandus redeat: ergo Christus gratis mortuus est . Et utquid ad sanos medicus venire voluit, vel cur se ad salvandum atque quaerendum quod perierat, venisse
Abbreviated transcription (Latin):
dei uenit ⁊ dedit nobis sensum ut cognoscamus
uerum dm̃. ⁊ simus in uero filio euis. Hic ÷ uer̾
deus ⁊ uita eterna. Et dete dauid in psalmis. De
mens miscd̾ra euis preuem et me. Et deus tu con¬
uersus uimficabis nos. Et dñs in euuͣgłio disti¬
pulis suis. Non uos meelegistis. S ego uos
elegi. Item iohes apłs. In hoc inquit apparuit
grã dei i nobis. qm̃ filium sinim unigenitum
misit deus in mundrim ut iuiuanius ꝑ eum. In

Expanded text:
nit, et dedit nobis sensum, ut cognoscamus verum Deum, et simus in vero Filio ejus. Hic est verus Deus et vita aeterna . Et David in Psalmis, Deus meus, misericordia ejus praeveniet me : et, Deus, tu convertens vivificabis nos . Et Dominus in Evangelio discipulis suis: Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . Item Joannes apostolus: In hoc, inquit, apparuit charitas Dei in nobis, quoniam Filium suum unigenitum misit Deus in mundum, ut vivamus per eum. In
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑmmiis ⁊ corpus ab spũ. Uł cum corpus apcella¬
mus se iuingimus spm̃ animam ꝙ  corporeꝰ Uitiato
libero arbitͥro totus homo ⁊ uitiatus ꝑ as absꝙ
ratur uoluntas qua semꝑ indigens madiutori¬
um illummante grã saluatoris possit tam cog¬
noscere qmͣ scd̾m eus uiuere uoluntatem. Cum
enim dicit ꝑ ꝓpħ̾am dominus. ⁊ dabo in uos
oor nouum ⁊ spm̃ nouum. quid aliud significat
nisi uolintates hominum lapsas preuaricatione¬

Expanded text:
separamus et corpus ab spiritu? vel cum corpus appellaseparamus et corpus ab spiritu? vel cum corpus appellamus, sejungimus spiritum animamque a corpore? Vitiato ergo libero arbitrio, totus hretur voluntas, quae semper indigens in adjutorium illuminante gratia Salvatoris possit tam Deum cognoscere, quam secundum ejus vivere voluntatem. Cum enim dicit per prophetam Dominus, Et dabo in vos cor novum et spiritum novum : quid aliud significat, nisi vol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransiendo ⁊ benefaciendo sanauit oppressum a diꝰ¬
bolo in quo purgationem pccõrum fecit. Cuiꝰ mũda¬
uit conscientiam ab oꝑib mortuis. ad seraiendum
deo uuenti Nisi forte falsa hec apłos qui sunt m es¬
tlesia catholica clarissima lumia predicasse dicatis.
exꝑimentum uidelicet querentes qui i eis locutus ⁊
xp̃c. Quid emm orbati bamine u̾itatis non dic̾e̾ pre¬
mi hominis humanũ genus mortale factum cete¬
risq arbitrio libero deprauatum. obnoxium subia¬
tie pectatis. dei quoꝙꝑ filium ad hoc saluandum re¬
parandum atcꝓ iuuificandum. uenisse in simulitu¬
tuis. Igitur cum de libo arbitrio aginus non de par¬
te hominis agimus s de toto. qiia cum pectauit pri¬
mus homo non in ꝑte aliqua s tota qua conditus ÷
natura deliquit. Nunquid emm int̾dum cum
tantum animam nominamus corpus aut spm̃ sepa¬
ramus ab anina: Aut cum spm̃ dicrauis animam

Expanded text:
pertranseundo et benefaciendo sanavit oppressum a diapertranseundo et benefaciendo sanavit oppressum a diabolo? in quo purgationem peccatorum fecit? cujus emundavit conscientiam ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi? Nisi forte falsa haec Apostolos, qui sunt in Ecclesia catholica clarissima lumina, praedicasse dicatis, experimentum videlicet quaerentes ejus, qui in eis locutus est Christi . Quid enim orbati lumine veritatis non dicere praemi hominis humanum genus mortale factum, caeterisque libero arbitrio depravato obnoxium subjacere peccatis, Dei quoque Filium ad hoc salvandum, reparandum, atque vivificandum venisse in similitutuis? CAPUT V. 7. Igitur cum de libero arbitrio agimus, non de parte hominis agimus, sed de toto: quia cum peccavit homo primus, non in parte aliqua, sed tota, qua conditus est, natura deliquit. Numquid enim interdum cum tantum animam nominamus, corpus aut spiritum separamus ab anima? Aut cum spiritum dicimus, animam
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃ qui ꝑ spm̃ scm̃ semet ipsum optulit ñnaculatũ
Doemundauit conscĩam nr̃am ab oꝑib mortius ad
⁊pruuendum deo uiuenti: Perge ad huc heretice. et
tantĩ decfiͥb u̾itatis resistens. dic liberam arbit̾ um
si e adam susceptum ut medicia xpĩ non indigẽs
ese sibi sufficiat implere qd̾ uelit. Audis dei filius̃
ꝓparisse ut oꝑa dissolueret dẏaboli. Audis eum iõ
ꝑtanssisse ut bñfaciendo sanaret om̃s oppressos a
Tyabolo. Audis uerbo uirtutis sue purgationem pͤ¬
catoꝵ faciens. Audis sanguine suo offerendo se im¬
matulatum deo emundasse conscientiam nr̃am ab o¬
porib mortius ad seruendum deo uinenti ⁊ grẽ euis
ingratus existens sanum te natail nafslit̾ putas li¬
berum arbit̾um possidere: Si samis ẽ homo ut adã
a deo primo fuerat institutus ⁊ ut ait nullum uitiũ
postea ex illo delinquente contraxit exortus interrogo
de quo dei filius apparens oꝑa dissoluit dyaboli quẽ

Expanded text:
 semetipsum obtulit immaculatum Deo, emundavit conscientiam nostram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi ? Perge adhuc, haeretice, et tantis doctoribus veritatis resistens, dic liberum arbitrium sic ex Adam susceptum, ut medicina Christi non indigens, per se sibi sufficiat implere quod velit. Audis, Dei Filium sic apparuisse, ut opera dissolveret diaboli; audis, eum ideo pertransisse, ut benefaciendo sanaret omnes oppressos a diabolo; audis, verbo virtutis suae purgationem peccatorum fecisse; audis, sanguine suo, offerendo se immaculatum Deo, mundasse conscientiam nostram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi: et gratiae ejus ingratus existens, sanum te naturaliter putas liberum arbitrium possidere? Si sanus est homo, ut Adam a Deo primum fuerat institutus, et, ut ais, nullum vitium postea ex illo delinquente contraxit exortus; interrogo, de quo Dei Filius apparens opera dissolvit diaboli? quem
Abbreviated transcription (Latin):
Drepiratur uoluntas a domino. Item apłs paułꝰ.
Deus est inquit qui oꝑatur in uobis ⁊ uelle ⁊ ꝑfi¬
cere ꝓ bona uolunitate. Eautiq que ẽ in eis lit dixi
a dnõ tam repata quam fparata ut esser bona m
qua se iam fidelis homo cognoscens illuminatũ
ut ad dei semꝑ sit paratior uoluntate. securus
clamat ad eum dicens. Cor mundum trea ĩ me
deus. spm̃ rectum in noua in iuscerib meis. Et
reuela cculos meos ⁊ consid̾abo mirabilia delege
tua. Et notam fac michi uiam in qua ambulẽ
Et dñe ad te confugi dece me uoluntatem tuã fa
quia deus mensestu ẜs Quod si uox ista iam
credentis non est. quõlac in quem inuocabunt nõ
ccediderunt: ⁊on ergo homo uoluntate fua ad¬
huc iuitio liberi arbitrii claudicante p̃uenit diũ

Expanded text:
ntas a Domino ? Iterum apostolus Paulus, Deus est, inquit, qui operatur in vobis et velle et perficere, pro bona voluntate : ea utique, quae est in eis, ut dixi, a Domino tam reparata quam praeparata, ut esset bona; in qua se jam fidelis homo cognoscens illuminatum, ut ad Dei semper sit paratior voluntatem, secutus clamat ad eum dicens, Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis : et, Revela oculos meos, mbulem: et, Domine, ad te confugi; doce me facere voluntatem tuam, quia tu es Deus meus . Quod si vox ista jam credentis non est, quomodo invocabunt in quem non crediderunt ? Non ergo homo voluntate sua adhuc in vitio liberi arbitrii claudicante, praevenit Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Inter cet̾a de xp̃o ait. Qui ꝑtnsiuit benefaci¬
endo ⁊ sanando. om̃s oppressos a dyabolo. qĩ deꝰ
erat cum illo. Item apłs pausus ad hebreos.
Qui cum sit inquit splendor głie ⁊ figura sub̾e
euis. Portansq omnia uerbo uirtutis sue purga¬
tionem pctõrum faciens sedet ad dext̾am patris. I

Expanded text:
era de Christo ait: Qui pertransivit benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo, quoniam Deus erat in illo . Item apostolus Paulus ad Hebraeos: Qui cum sit, inquit, splendor gloriae et figura substantiae ejus, portansque omnia verbo virtutis suae, purgationem peccatorum faciens, sedet
Abbreviated transcription (Latin):
genus humanum. Peccauerunt enm om̃s cũ ex
uno pecõre om̃s nascimir potõres. ꝓpt̾ qd̾ iterum
i dem dicit apostolus. ¶Lam uidicium ex uno ĩ con¬
dempnatioriem. Ex quo uno nisi ex adam uł eius
uno pccõ: in qua condempnatione isi in culpã eiꝰ

Expanded text:
genus humanum. Peccaverunt enim omnes, cum ex genus humanum. Peccaverunt enim omnes, cum ex uno peccatore omnes nascimur peccatores. Propter quod iterum idem dicit apostolus: Nam judicium ex uno in condemnationem . Ex quo uno, nisi ex Adam, vel ejus uno peccato? In qua condemnatione, nisi in culpa ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
tione sicut scͥptum est. Eece enim miqutatib con¬
ceptus sum ⁊ in delitis peꝑit me mat̾ mea. Constat
etiam ⁊ imitatione moꝵ pcca imitando scilicet ma¬
los. Sedict quis mitetur malos nature ÷ intium de¬
prauate qua natus est malus id maliciosus non na¬
tura a deo conditus malus. Ob hoc enun ⁊ natura
fili ire ab apło iam baptizati fuisse dicimar. Oĩs
enim carnalit̾ nascens natura filuis rre recte dicitur
quia natura est pͥmoplausti. que prior in illo ꝓpter
delictum iram uidicis dei iuisti suscepit. Si enĩ delic¬
tum enis ꝑ ad̾ ut dixi ad iram dnm̃ ꝓuocauit. non
traheremus nũqmͣ natura filii ire diceremur. ⁊ iõ
pat̃m enis non solum ipsum. S ⁊ omẽ nocuit genus
humanum cum eis dampnationẽ simul ⁊ culpani
suscepimus. Euis emm nos nulu̾atos esse delito uas
ꝓbat electionis cum dicit. Non enim ÷ distyictio.
Om̃s enĩ peccauerunt ⁊ egent głia dei. Dicendo
om̃s nullum excepit. quin immo totum declarauit

Expanded text:
ce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Constant etiam et imitatione morum peccata, imitando scilicet malos: sed ut quis imitetur malos, naturae est vitium depravatae, qua factus est malus et malitiosus, non natura a Deo conditus malus. Ob hoc enim et natura filii irae, ab Apostolo jam baptizati fuisse dicimur. Omnis enim carnaliter nascens, natura filius irae recte dicitur , quia natura est protoplasti, quae prior in illo propter delictum iram judicis Dei juste suscepit. Si enim delictum ejus, per quod, ut dixi, ad iram Dominum provocavit, non traheremus; nunquam natura filii irae diceremur. Et ideo peccatum ejus non solum ipsum, sed omne nocuit genus humanum, cum ejus damnatione simul et culpam suscepimus. Ejus enim nos vulneratos esse delicto, Vas probat electionis, cum dicit, Non enim est distinctio; omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Dicendo, omnes, nullum excepit, quinimo totum declaravit
Abbreviated transcription (Latin):
ius disputaui. de natura uiciata pocõ id ⁊ de prostp¬
plaustis hominib. quorum sumus ⁊ ip̃i natura ĩ
quib est uitiata libertas homo uoluntatis sane.
ꝑfecto uidelicet lib̾tatis arbitrio quo sibi suffi¬
ciat non potest exoriri. Nam ut calcatus libero
arbitrio cam possibilitatis bono quo ualeret ĩ ple¬
ret. qd̾ uoluisset adam fañ intelligas: audi quid
dicat scͥptura scã in hibro ecͣcͣstico. Deus inquit ab
initio fecit hominem ⁊ reliquit illum in manu
consilii sui. adiecit mandatum ⁊ p̾cepta. Si uolu¬
eris mandata conseruare conseruabunt te. ⁊ fidem

Expanded text:
erius disputavi, de natura vitiata peccato, id est, de protoerius disputavi, de natura vitiata peccato, id est, de protoplastis hominibus, quorum sumus et ipsi natura, in quibus est vitiata libertas, homo voluntatis sanae, perfecto videlicet libertatis arbitrio quo sibi sufficiat, non potest exoriri. CAPUT II. 2. Nam ut calcatius liberum arbitrium cum possibilitatis bono, quo valeret implere quod voluisset, Adam factum intelligas, audi quid dicat Scriptura sancta in libro Ecclesiastico. Deus, inquit, ab initio fecit hominem et reliquit eum in manu consilii sui. Adiecit mandata et praecepta; si uolueris mandata seruare, conseruabunt te et in
Abbreviated transcription (Latin):
uare ⁊ querere qd̾ ꝑierat. Quid emm ꝑierat᷑ sũ¬
quid animalia irronabilia: Nunquid de bobus
se sponte iimaculatus morti tradens atq resur¬
gens grẽ gratuite largitate a peccato uł morte re
solum potuisse cum uoluntas liberii arbitrii fuisset¬
ut sana eidem añ culpam. Lex enm ei in ꝓady̾so
constituto non poneretur seruanda nsi liber eẽt
tam uelle eandem qmͣ nolle seruare. ficut scͥptum
est. Et Pocutus ⁊ dominus ade dicens. Deom̃ ligno
qd̾ est in ꝑadyso edetis: de ligno aũt scientie boni ⁊
mali non ẽdetis ⁊ cetera. Dicendo ergo dñs de oĩ
iigno qd̾ ad̾ ⁊m ꝑadyso edetis. talit̾ uelle ꝑmisit ⁊
u t̾um quo male utens in cautus dum sponte seipẽ¬
ti prebet suadenti consensum. dnĩ pref̾ire precep¬
tum amisso possibilitatis bono. solum ad silumtnt
uelle potitus est uulneratum. Hec ergo nuluere
cũsti libero claudicamus arbitrio: nec implere no¬
bis nat᷑alit̾. sufficit posse bonum quia iam ut suꝑ¬

Expanded text:
vare et quaerere quod perierat ? Quid enim perierat? Numquid animalia irrationalia? aut numquid de bobus se sponte immaculatus morti tradens atque resurgens, gratiae gratuitae largitate a peccato vel morte resolum potuisse, cum voluntas liberi arbitrii fuisset sana eidem ante culpam. Lex enim eidem in paradiso constituto non poneretur servanda, nisi liber esset tam velle eamdem quam nolle servare, sicut scriptum est: Et locutus est Dominus Adae, dicens: De omni ligno quod est in paradiso edetis; de ligno autem scientiae boni et mali non edetis , et caetera. Dicendo ergo Dominus, De omni ligno quod est in paradiso edetis, taliter velle permisit. Et trium: quo male utens incautus, dum sponte serpenti praebet suadenti consensum, Domini praeterire praeceptum, amisso possibilitatis bono, solum arbitrium ad velle potitus est vulneratum. Hoc ergo vulnere cuncti libero claudicamus arbitrio, nec implere nobis naturaliter sufficit posse bonum: quia jam, ut sup
Abbreviated transcription (Latin):
nis peti illam absq pcc̃o. nr̃ani uero petcatricem
ostendit. Nam i deo in similitudinem quia non
ꝑ libidinis utum ut nos sed inspiramine misti¬
co ex iurginis atero in uera natus ÷ carne. Et de
pectato inquit clãmanit pet̾ma in carne de huma¬
na uidelicet peccatrice uatura. Petcatricem dico
non deo austore. sed homine delinquente. Carnẽ
ut dixi suscipieus absq cilpa. ⁊ hant innoxiam
crutisigens peccatum qd̾ nos dampnau̾at ꝑ ino¬
bedientiam madam t̾reno in adam celesti obedi
captiuaret ⁊ uinceret. Quodam modo enĩ eam sibi
passus est dominari cum pacienter se cecidendum
eiꝰ obtulit uoluntati. S cum mors miferno eũ
miquis inideret ⁊ iustum non hñs unde eidem sicut
⁊ ceteris insultaret. ⁊ resurgentem ten̾e non ualu¬
it. quinimmo uicta ꝓstrata est. atq dampnata.
Et ideo apłs extollens inittoriam xp̃i de morte ser¬
uis euis gaudens admuintiat. xp̃s resinrgens a mor¬

Expanded text:
nis peccati; illam absque peccato, nostram vero peccatricem nis peccati; illam absque peccato, nostram vero peccatricem ostendit. Nam ille ideo in similitudine, quia non per libidinis usum ut nos, sed inspiramine mystico ex virginis utero in vera natus est carne. Et de peccato, inquit, damnavit peccatum in carne; de humana videlicet peccatrice natura: peccatricem dico non Deo auctore, sed homine delinquente. Carnem, ut dixi, suscipiens absque culpa, et hanc innoxiam crucifigens, peccatum, quod nos damnaverat per inobedientiam in Adam terreno, in Adam coelesti obediecaptivaret et vinceret. Quodammodo enim eam sibi passus est dominari, cum patienter se occidendum ejus obtulit voluntati. Sed cum mors in inferno cum iniquis videret et justum, non habens unde eidem sicut et caeteris insultaret, resurgentem tenere non valuit: quin imo victa, prostrata est atque damnata. Et ideo Apostolus extollens victoriam Christi de morte, servis ejus gaudens annuntiat: Christus resurgens a mor
Abbreviated transcription (Latin):
hommem suscepisse si cculos caligine mortis ñ
ꝑdidistis atrendite. Nam qd̾ impossibile erat le¬
gis inquit paulus uas electioms in quo infirma¬
batur ꝑ carnem misit deus filum suum i simili¬
tudine carnis peceati ⁊ de peccato dampnauit pes¬
catum in carne. Quid est aũt impossibile legis
nisi qͥd̾ sibi neq obedientem nec ꝑfectum facerepo¬
terat deputatum ⁊ nec pectatum tollere nͨ ungensait
mortem uincere pualebat: S quare adimplere ⁊̃
possit subuingens ait. In quo infirmabatur ꝑ cãb¬
uenientes quas solo hbero arbitrio homo uincere
nõ potest msi cum p̾cẽdente grã d̾i legis factor esse
non pot̾it: sicut ait idem apostolus. Lex eni. inchil
ad ꝑfectum adduxit. Quid ÷ gͦ dei filium uenisse ĩ
similitudine carins ꝑcc̃i msi non hñs caro eius ul¬
lum pet̃m sicut nr̃a  Uicente petro apło. Qui pec¬
catum non fecit id non hiuit nec dolus muentus
est more euis. Dicendo enĩ i similrtuddinem car¬

Expanded text:
hominem suscepisse, si oculos caligine mortis non perdidistis, attendite. Nam quod impossibile erat legis inquit Paulus vas electionis, in quo infirmabatur per carnem, misit Deus Filium suum, in similitudine carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne . Quid est autem impossibile legis, nisi quod sibi nec obedientem nec perfectum facere poterat deputatum; et nec peccatum tollere, nec mortem vincere praevalebat? Sed quare id implere non posset, subjungens ait, In quo infirmabatur per carvenientes, quas solo arbitrio libero homo vincere non potest, nisi cum praecedente gratia Dei, legis factor esse non poterit: sicuti ait idem apostolus, Lex enim nihil ad perfectum adduxit . Quid est ergo Dei Filium venisse in similitudine carnis peccati, nisi non habens caro ejus ullum peccatum, sicut nostra? Dicente Petro apostolo, Qui peccatum non fecit, id est, non habuit; nec dolus inventus est in ore ejus . Dicendo enim, in similitudine car
Abbreviated transcription (Latin):
umceret in ifirmitate caris uoluit hrẽ consortiũ
mortuoꝵ : unde si inuidi dõaboli ꝑ pcc̃m mortem
im orbem frarum introisse non credideritis nichil ali¬
ud astriustis. nsi dm̃ mortem fecisse ꝓpfea ut ꝑemp¬
tis hominib quib suam donauit ỹmaginem nas¬
ceretur ei cum ea ncc̃itas dimicanidi uł etiam mori¬
endi ⁊ resurgendr. S absit. absit boc a fide catholica.
que ꝑ unr homiem ꝑct̃m intrasse inmundum
⁊ ꝑ pccm mortem ⁊ ita m om̃s homines ꝑtransfisse cͤ¬

Expanded text:
infirmitate carnis, voluit habere consortium mortuorum? Unde si invidia diaboli per peccatum mortem in orbem terrarum introisse non credideritis; nihil aliud astruitis nisi Deum mortem fecisse, propterea ut peremptis hominibus, quibus suam donavit imaginem, nasceretur ei cum ea necessitas dimicandi vel etiam moriendi et resurgendi. Sed absit, absit hoc a fide catholica, quae per unum hominem peccatum intrasse in mundum, et per peccatum mortem, et ita in omnes homines pertransiss
Abbreviated transcription (Latin):
dam enim inquiunt sine petãsset siue nõ pes¬
casset moriturum fuisse. Respondemus. Fallens
H̾etice. falleris non ita ẽ. aut suta ⁊ ⁊ non falle¬
ris diuinis astruere documentis. Sed absit. ut
in scͥpturis sanctis auctor ẽ mortis dm̃ ualeas re¬
ꝓꝑire. Scriptum ẽ enim. Nolite zelare mortem
in errore uite ur̃e qm̃ deus mortem non fecit uͦ
letatur in ꝑditione uiuorum. Creauit enĩ ut es¬
sent omĩa ⁊ sanabiles fecit nationes orbis fraꝵ

Expanded text:
dam » ergo inquiunt, « sive peccasset, sive non peccasset, moriturum fuisse. » Respondemus: Falleris, haeretice, falleris, non ita est. Aut si ita est, et non falleris, divinis astrue documentis. Sed absit ut in Scripturis sanctis auctorem mortis Deum valeas reperire. Scriptum est enim: Nolite zelare mortem in errore vitae vestrae, quoniam Deus mortem non fecit, nec laetatur in perditione vivorum: creavit enim ut essent omnia, et sanabiles natio
Abbreviated transcription (Latin):
Tamen uerax ⁊ misericors dñs non letatur in ꝑ¬
ditione uiuoꝵ. Que est enim ꝑditio uirorũ nisi
mors: S uiuorum male uuentiũ in qui in
requirentium d̾m quib tantum ꝓpt̾ ꝑcẽm ade
qdꝰ traxere nascentes. mors non scd̾a s pͥma de¬
betur. Si ergo scd̾muos d̾s auctor ÷ mortis leta¬
ri debet in occasu iuiuorum tanqm in oꝑe suo
bono: quia scptum est. Letabitur dñs ĩ oꝑib
sius. ⁊ quia nithil odiens fecit. sed omĩa que
fecit ualde bona sicut scriptum ÷. Diligis enim
omnia que sunt ⁊ nichil horum odisti que fecisti
tra eam de eus obnoxio pc̃o corpore carnem at b¬
absq noxa suscepit si eam ip̃e iaculum corpoꝵ
fecit: Tichil enim in contiarium sibi dimisa¬

Expanded text:
Tamen verax et misericors Dominus non laetatur in pTamen verax et misericors Dominus non laetatur in perditione vivorum. Quae esmors? Sed vivorum male viventium: qui in requirentium Deum, quibus tantum propter peccatum Adae quod traxere nascentes, mors non secunda, sed prima debetur. Si ergo secundum vos Deus auctor est mortis, laetari debet in occasu vivorum tanquam in opere suo bono: quia scriptum est, Laetabitur Dominus in operibus suis ; et quia nihil odiens fecit, sed omnia quae fecit, valde bona ; sicut scriptum est, Diligis enim omnia quae sunt, et nihil odisti eorum quae fecisti; tra eam de ejus obnoxio peccato corpore carnem absque noxa suscepit, si eam ipse jaculum corporis fecit? Nihil enim in contrarium sibi, dum
Abbreviated transcription (Latin):
nem in ext̾minabilem ⁊ ad ymagniem suam fe¬
cit illum. Inuidia aũt dyaboli mors introiuit
i orbem t̾rarum. Si uides uide mortem nõ dõ
auctore S ꝑerrorem uite uenisse hominibus
in ꝑadyso delitiarum positis id cum rationem
anime qua boni ⁊ uitales fuerant instituti. eria¬
uerunt a mandato diumo inuidia scilic sedus¬
tione serpentis. Audis testantem ꝓph̾am dñ
mortem non fecisse. sed in libro geneseos ꝓtho¬
plausto futuram si contigisset lignũ uetitum
predixisse. Sic emm scͥptum ÷. Et dixit dominꝰ
ade. De omĩ liguo qd̾ ÷ in padyso edetis. De lig¬
no aũt scientiẽ bomi ⁊ mali non edetis. qua die
Naũt manducau̾itis moriemini. Nec audis. ⁊
auctorẽ mortis dice̾ dnĩ audes: Mors igitur ex
muidia dẏaboli ueniens introiuit in orbem t̾ra¬
rum. ⁊ deo uidice iusto. ⁊ pena in pctore ꝑmissa
est. dominari. Recte enim ꝑ didit uitam. qui
mortem noluit ne uitam ꝑderet cauere p̾dictam

Expanded text:
lem, et ad imaginem suam fecit illum: invidia autem diaboli mors introivit in orbem terrarum . Si vides, vide mortem non a Deo auctore, sed per errorem vitae venisse hominibus in paradiso deliciarum positis, id est, cum per rationem animae, qua boni et vitales fuerant instituti, erraverunt a mandato divino, invidia scilicet et seductione serpentis. Audis testantem Prophetam, Deum mortem non fecisse, sed in libro Geneseos protoplasto futuram, si contigisset lignum vetitum, praedixisse. Sic enim scriptum est: Et dixit Dominus Adae: De omni ligno quod est in paradiso edetis; de ligno autem scientiae boni et mali non edetis: qua die autem manducaveritis, morte moriemini . Haec audis, et auctorem mortis dicere Deum audes? Et mors igitur ex invidia diaboli veniens introivit in orbem terrarum, et Deo judice justo pro poena in peccatorem permissa est dominari. Recte enim perdidit vitam, qui mortem noluit, ne vitam perderet, cavere praedictam.
Abbreviated transcription (Latin):
phemabitur. ⁊ mauaricia fictis u̾bis de uobis ue¬
geciabuntur quib iuidicium iam olim non cesfat
⁊ ꝑditio eorum non dormitat. Igitur de magist̾i¬
o gratie dei confidens hiis respondendum tãqmͣ
ypomnosticon abbreuiatum hũc fac̾e libellum
curaui. quem si quis leg̾e uolu̾it non u̾borũ me¬
diocritatem contempletur. sed fidei rationem ⁊
si placet ad diñ qui decet hoĩem scĩam grãs re¬
ferat. Si qua uero st̃ in quib nolentes errauimꝰ
si tamen sunt aliqua corrigenda intuitu carita¬
tis deo udice coirigat. sed is cui sensus ÷ catholi¬
cus corrigendi. Si aũt ithil f sciens uł iuidro
sus urtiare que sana sunt non p̾simat quia me¬
cum stabit ante tribunal xp̃i rationem redditu¬
rus quisquis ille fuerit. ¶Huius ergo dog¬
matis ista ÷ nephanda blasphenia.

Expanded text:
aritia fictis verbis de vobis negotiabuntur: quibus judicium jam olim non cessat, et perditio eorum non dormitat . Igitur de magisterio gratiae Dei confidens his respondendum, tanquam hypomnesticon, abbreviatum hunc facere libellum curavi. Quem si quis legere voluerit, non verborum mediocritatem contempletur, sed fidei rationem: et si placet, ad Deum, qui docet hominem scientiam, gratias referat. Si qua vero sunt in quibus nolentes erravimus, si tamen sunt aliqua corrigenda, intuitu charitatis, Deo judice corrigat; sed is cui sensus est catholicus corrigendi. Si autem nihil sciens vel invidiosus est, vitiare quae sana sunt non praesumat; quia mecum stabit ante tribunal Christi, rationem redditurus, quisquis ille fuerit. 3. Hujusmodi ergo dogmatis ista est nefanda blasphemia: I «
Abbreviated transcription (Latin):
arbit̾um tanqmͣ ꝑ se sibi sufficientem implere
qd̾ uelit uł etiam m̾itis oꝑum adeo gr̃aim unitui¬
q dari libidinem naturale esse bonum nec mea
pet̾m neq ꝑituros a uita et̾na. si sine sacͣmento
bap̃mi ex hac uita migrauerint. Omalũ dog̾¬
ma qd̾ pacis inimicus muenit. O dogma ꝑ qd̃
titur fundamenta. Odogna cui nefanda sũt noĩa
misle melle nocendi artes. Arma contͣ legem
simit ex lege impugnat euiigłm ex euuͣgłio ꝑ¬
pͥugnans: ⁊ in sui pnitieni de ueris mendatia fĩ¬
gens. ꝓuotat ad mendatium u̾itatem. Sed hec

Expanded text:
arbitrium, tamquam per se sibi sufficiens, implere quod velit, vel etiam meritis operum a Deo gratiam unicuique dari; libidinem naturale esse bonum, nec in peccatum, neque perituros a vita aeterna, si sine sacramento Baptismi ex hac vita migraverint. » O malum dogma, quod pacis inimicus invenit! O dogma, per quod titur fundamenta! O dogma, cui nefanda sunt nomina mille, mille nocendi artes! Arma contra legem sumit ex lege; impugnat Evangelium ex Evangelio pugnans, et in sui perniciem de veris mendacia fingens, provocat ad men
Abbreviated transcription (Latin):
rinsidiet ei sedebant ncubitulo qd̃ nulli int̾p̃ta¬
tuntur nec potest l̾atme dici insidia locutio autẽ
notanda erat. quia dulum est insidiet sedebant.
ꝓ hiis qui insidiab̾antur ip̃i enĩ sedeb̾ant. ¶Nc̃
ergo indica michi in quo alligab̾is non ait quo
alligab̾is ant unde ligabis. ¶Si alligau̾it me
in fuib nouis non dixit funib. ¶Item si
ligauerint me in funiculis nouis intruib non
est fcm̃ opus ⁊ infirmabor plenum eẽt ⁊ si nõ
pponeretur. ¶ Et hoc fcium fefellisti me t̾ciuuĩ
posuit ꝓ f̾cio siue ter nomẽ scilic ꝓ ad u̾bio
qd̃ ⁊ in latinis loqutionib eligant̾ fieri solet
dimite me ⁊ palpabo colũnas suꝑ quas domꝰ
dẏabolicis armis pug et celes¬
nare intutur nos sollicitudine repug¬
nandi fatuint cautiores se uero decipiũt no
antequam nr̃orum ualeant aliquem uul¬
nerare. Cum enim ceci euacuare thesauros fi¬
dei concertant spe fidei uatuati faciunt plenitu¬
dine fidei eccłiam opitulante grã głari ⁊ dũ

Expanded text:
insidiae ei sedebant in cubiculo: quod nonnulli interpretacuntur nec potest latine dici: insidia . locutio autem notanda erat, quia dictum est: insidiae sedebant, pro his, qui insidiabantur; ipsi enim sedebant. Nunc ergo indica mihi in quo ligaberis: non ait: quo ligaberis, aut: unde ligaberis. Si alligauerint me in funibus nouis: non dixit: funibus. Item: si ligauerint me in funiculis nouis in quibus non est factum opus, et infirmabor: plenum esset, et si non praeponeretur: et. Hoc tertium fefellisti me: tertium posuit pro "tertio" siue "ter" nomen scilicet pro aduerbio, quod et in latinis locutionibus eleganter fieri solet. Dimitte me, et palpabo columnas, super quas domus diabolicis armis pugnare nituntur, nos sollicitudine repugnandi faciunt cautiores; se vero decipiunt, antequam nostrorum valeant aliquem vulnerare. Cum enim caeci evacuare thesauros fidei concertant, spe fidei vacuati, faciunt plenitudine fidei Ecclesiam opitulante Dei gratia gloria
Abbreviated transcription (Latin):
uitio ante constitutionem mundi presciuit. ⁊¬
exortos in mundo uidicio iusto damꝑnauit sermo ai¬
nobis est respondendi. Istos oftendebat apłs pe¬
trus in epła sua scd̾a futuros dicens. fueriuit
uero ⁊ spei psendo ꝓpħe in ppło sic̾ ⁊ in uobis
erunt. magistri mendaces qui introducent sec

Expanded text:
vitio ante constitutionem mundi praescivit, et vitio ante constitutionem mundi praescivit, et exortos in mundo judicio justo damnavit, sermo nobis est respondendi. Istos ostendebat apostolus Petrus in Epistola sua secunda futuros, dicens: Fuerunt vero et pseudoprophetae in populo, sicut et in vobis erunt magistri mendaces, qui introd
Abbreviated transcription (Latin):
fecerint nos quodam iodo excitant dormienteᷤᷤ
ut arrepto clipeo ueritatis falsitatib eoꝵ corde
resistente iugilemus. enugłica tuba nr̃is au¬
rib insonante: uigilate ⁊ orate ne intretis in
temptationem. Confidunt ergo heretici catho
licam impugnãtes eccłiam in uirtute sua idest
m audatia cordis sui grã desolati. ⁊ in habundan¬
tia druitiarum suaꝵ i oꝑib scilicet uoluntatiᷤᷤ
sue głantur. S deus dissipauit ossa hominũ
sibi placentiũ. confusi sunt. quia deus spreuit
eos. Confidamus ⁊ nos resistentes eis in gratia
dñi que est głia nr̃a redimens nos a circũdan¬
tib nos ⁊ intellectum dans nobis ⁊ instruens noᷤᷤ
in iua hac qua gradimur. firmando suꝑ nos &eceu¬
los suos quia in deo salutare nr̃m ⁊ głia ma deꝰ¬
uẜ contra quos ista p̾dixerim. Oꝑtet consequẽ¬
ti narrare sermone. atq eorum puersis dogia¬
ere respond̾e Igitur contra pelagranos ⁊ celestia¬
nos hereticos quos dominus tales futuros suo

Expanded text:
nocituri , nos quodam modo excitant dormientes, ut arrepto clypeo veritatis, falsitatibus eorum corde resistente vigilemus, evangelica tuba nostris auribus insonante, Vigilate et orate, ne intretis in tentatiolicam fidem impugnantes in virtute sua, id est, in audacia cordis sui, gratia desolati, et in abundantia divitiarum suarum, in operibus scilicet voluntatis suae gloriantes. Sed Deus dissipavit ossa hominum sibi placentium; confusi sunt, quoniam Dominus sprevit eos . Confidamus et nos, resistentes eis, in gratia ini, quae est gloria nostra, redimens nos a circumdantibus nos, et intellectum dans nobis, et instruens nos in via hac quam ingredimur, firmando super nos oculos suos: quia in Deo salutare nostrum evel contra quos ista praedixerim, oportet consequenti narrare sermone, atque eorum perversis dogmaere, respondere. Igitur contra Pelagianos et Coelestianos haereticos, quos Dominus tales futuros suo
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑcussit eos tibiam suꝑ femur hec locutio ĩ isita¬
ta ⁊ tanẽ locutio ẽ: non aliquis in corꝑe uulm̃s lacꝰ
sic̾ in questionib exposur hoc ÷ ꝑcussit eos ad admira¬
tionem ad stuporem. ¶ Et dixerũt uiri uida. quare as¬
tendistis suꝑ nos singularem posuit ꝓ plurali dixe¬
questionib exposita ẽ. ¶ Et redux̾unt eum de petra¬
⁊ usꝙ aduenit usc ad maxillam locus ÷ sic appellatus
post ea ex eo fasto q̃d̾ ibi gessit ip̃e samꝑson qnͣdo mas¬
xilla asini pugnans mille ꝓstrauit hoc ergo ꝑ ꝓlemꝑ
sm dcm̃ est. quia post illa om̃ia gesta hec hystoria con¬
scͥpta est. Sicut stuppa cũ olefec̾it ignẽ methapho¬
ra ab animali ad manimale. nõ enĩ stuꝑꝑa sensũ habet
olfactus. s ita dictum ẽ. ac si diceret᷑ cũ ignem sense¬
uit i ꝙͣuis ⁊ hoc qͥd̾ dixi senserit ad eandem mecha¬
phorau ꝑtineat. s ad celeritatem intelligendam ꝑ¬

Expanded text:
Et percussit eos tibiam super femus . haec locutio inusitaEt percussit eos tibiam super femus . haec locutio inusitata est, tamen locutio est, non aliquis in corpore uulneris locus, sicut in Quaestionibus exposui; hoc est: percussit eos ad admirationem, ad stuporem. Et dixerunt uir Iuda: quare ascendistis super nos: singularem posuit pro plurali; dixeQuaestionibus exposita est. Et reduxerunt eum de petra, et uenit usque ad Maxillam: locus est sic appellatus postea ex eo facto, quod ibi gessit ipse Samson. quando maxilla asini pugnans mille prostrauit. hoc ergo per prolepsin dictum est, quia post illa omnia gesta haec historia conscripta est. Sicut stuppa cum olefecerit ignem: metaphora ab animali ad inanimale: non enim stuppa sensum habet olfactus sed ita dictum est, ac si diceretur: cum ignem senserit. quamuis et hoc quod dixi "senserit" ad eandem metaphoram pertineat; sed ad celeritatem intellegendam p
Abbreviated transcription (Latin):
bo te. ¶ Et intrauit in domũ patris sui meufrata ⁊
int̾fecit frarres suos filios ieroboal. hoc uiros suꝑ lapi
qui latuit de quo adungens dicit ⁊ reniansit iorthã
filius ieroboal iunior quĩ abscondit se ac ꝑ hoc unu̾¬
sum nimerũ posuit ꝓ pene uniu̾so. ¶ Et spreuest
mam quãtitor printipia id÷ quatuor ꝑtes. istam iam
Iocutionem ⁊ iam suꝑus notauimꝰ. ¶ Gaccepit ropu¬
lum ⁊ diuisit eum int̾a pͥncipia actepit dixit de illo po¬
pulo qui cum illo erat. ⁊ hic tͥa pͥncipia ꝙ tͥb ꝓtib
pofiit. ¶ Et abierũt niri hn locum suũ id unus¬
quisq ¶̃ Et eritis nobis in caput omib h̃tantib
galaad non dixit erit nob̾ caput sic enĩ solet loci scb¬
aut filia nõ ÷ ei ꝓ non erat ei dutum ÷. p̾c̾ita quipe
narrantur. ¶ Et nxor euis sfilis ⁊ nõ pariebat cum
nũc it̾m ad nos inmeita dem̃ ÷ ut sẜaudiat᷑ intende.

Expanded text:
bo te. Et intrauit in domum patris sui in Ephratha et bo te. Et intrauit in domum patris sui in Ephratha et interfecit frates suos filios Ierobaal septuagiqui latuit, de quo adiungens dicit: et remansit Ioatham filius Ierobaal iunior, quoniam abscondit se.ac per hoc uniuersum numerum posuit pro paene uniuerso. Et spreuerunt tuor principia: id est quattuor partes. iam istam locutionem etiam superius notauimus. Et accepit populum et diuisit eum in tria principia: accepit dixit de illo populo, qui cum illo erat; et hic tria principia pro tribus partibus posuit. Et abierunt uir in locum suum: id est unusquisque. Et eris nobis in caput omnibus habitantibus Galaad: non dixit "eris nobis caput"; sic enim solet loqui scripaut filia: non est ei pro "non erat ei" dictum est; praeterita quippe narrantur. Et uxor eius sterilis et non pariebat: cum nunc iterum ad nos: in me ita dictum est, ut subaudiatur "intende" .