comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium querendum est homini que
sit uera scientia. ueraq sapientia. quia
sapientia huius słi. stulticia est apud
dm̃. Scientia uera est. a diaboli seruitio.
quod sunt peccata. recedere. & sapientia.
ꝑfecta est. deum colere: scđm mandatoꝵ
ipsius ueritadem. quia in his duob. uita
uerte a malo & fac bonum: nec etiam sus¬
ficit cuiq mala non facere: nisi &iã & bo¬
na faciat. nec bona facere. nisi etiam &
est. procul dubio beatus erit in aeternũ.
Beata si quidem uita est. agnitio diuini¬
tatis. cognicio diuinitatis: uirtus boni oꝑis
est. Hirtus boni oꝑis. fructus est et̃neꝰ

Expanded text:
omnium quaerendum homini est quae sit vera scientia veraque sapientia: quia sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Scientia vera est a diaboli servitio, quod sunt peccata, recedere; et sapientia perfecta est Deum colere secundum mandatorum illius veritatem: quia in his duobus  Al.verte a malo et fac bonum . Non enim sufficit cuiquam mala non facere, nisi etiam et bona faciat: nec bona facere, nisi etiam etest, procul dubio beatus erit in aeternum; beata siquidem vita est cognitio divinitatis; cognitio vero divinitatis virtus boni operis est: virtus boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
possit. T̃cia marine belue dabunt rugitꝰ usꝙ ad celũ. Qͣrta ardebit mare. ⁊ om̃s aq̃
Qͥnta herbe ⁊ arbores dabunt ror̃e sangͥneũ. Sexta ruent edificia. Septima petre
hõies de cau̾nis ⁊ ibũt uelut amantes ⁊ ñ pot̾unt mutuo loqͥ. Un decima surgent
ossa mortuoꝵ ⁊ stabũt suꝑ sepulcra. Duodeciina cadent stelle. T̃tia decima morient᷑¬
hoĩes uiuentes ut cũ mortus resurgant. Qrta decima ardebit celũ ⁊ t̾ra .i. suꝑficios¬
aeris ⁊̃ t̾re. Qͥnta decima fiet celũ nouũ ⁊ t̾ra noua. ⁊ surgent om̃s. ħ eadem signa¬

Expanded text:
s super mare, dabunt rugitus usque ad coelum; quarta ardebit mare, et aquae; quinta herbae et arbores dabunt rorem sanguineum; sexta ruent aedificia; septima petraehomines de cavernis, et ibunt velut amentes, nec poterunt mutuo loqui; undecima surgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra; duodecima cadent stellae; tredecima morientur viventes, ut cum mortuis resurgant; quartadecima ardebit coelum, et terra; quintadecima fiet coelum novum, et terra nova, et resurgent omnes. Et addi
Abbreviated transcription (Latin):
guẽtum uͦ ẽ castitas. ⁊ ĩ qͣ sex sp̃es aroma¬
tice st̃. pͣitas mẽtis. mũdicia corporis. mo¬
destia ĩ gestu. pudicicia ĩ habitu. abstinẽ¬
cia ĩcibo. bereꝯdia ĩ u̾bo. ħ uͦ ũguẽtum
corrũpit luxͣia. qr m̃tẽ ĩcestat. corpꝰ ꝯma¬
cłat. laxat gestũ. effeminat habitũ. am¬
pliat cibũ. dissoluit u̾bũ. Sic q castitatẽ
expugnat armis suis lux̾ia. qͥ st̾̃ hec ui¬
sus. ⁊ alloquiũ. ꝯtactꝰ. basia. factũ. Cũ

Expanded text:
guentum vero est castitas, in qua species quasi aromaticae sunt, puritas mentis, munditia corporis, modestia in 61 gestu, pudicitia in habitu, abstinentia in cibo, verecundia in verbo. Hoc unguentum corrumpit luxuria, quia mentem incestat, corpus commaculat, laxat gestum, effeminat habitum, ampliat cibum, dissolvit verbum; sicque castitatem expugnat armis suis luxuria, quae sunt: Visus et alloquium, contactus et oscula, factum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
nĩsur.ã: scis unde ꝓueĩant corꝑis ĩ firmi¬
tates: ⁊ mẽtis alienationes: Cerce ꝓnẽi¬
unt ex cibi ĩpẽdio. ⁊ potꝰ diluuio. uł
ꝓfluo. Unde ꝓcedit febris nͥ ex gula
unde ꝓcedit cadueꝰ nͥ ex cͣpula. Nõ ne
ex ebriccate nascit᷑ ꝑalysis: ⁊ ex uino¬
lẽcia ydropisis: Quid ẽ ebrietas nͥ m̃etis
alienatõ: uirtutũ dep̃datio: ymago mor¬
tis: similitudo furoris. ꝑebrietatẽ cres¬
cit ĩ solẽti suꝑbia. Crudelitas seruo: ma¬
lignitas ĩuido. ebrietas ĩplicat u̾ba. ob¬
custodiam expellit. pudoris karact̾em eicit. Sigi
musto estuãte rũpr dolũ: et ꝙ ĩ imo ẽ emigit ad
summũ: sic ĩundante eb̾etate. sec̃tuñ ꝙ ĩ m̃te
latebat: ab imo cordis exit. id sũmitatẽ oris.
t̾iꝰ. hec ẽ una ydolat̾e filia. cui d̾s uent̾ ẽ. q̃ latͥ¬
am exibet bacho. Uñ ⁊ bachilat᷑a uocari pot.
ficto uocabło. Ille ⁊ enĩ satis ydolat̾a ẽ : qui.

Expanded text:
rmitates, mentis alienationes? certo ex cibi impendio, ex potus diluvio, vel profluvio. Unde procedit febris, nisi ex gula: unde morbus caducus, nisi ex crapula: nonne ex ebrietate nascitur paralysis, et ex vinolentia hydropisis? Quid est ebrietas, nisi mentis alienatio, virtutum depraedatio, imago mortis, similitudo furoris? Per ebrietatem crescit insolenti superbia, crudelitas servo, malignitas invido. Ebrietas implicat verba, obcustodiam expellit, pudoris characterem ejicit, sigilmusto aestuante rumpitur dolium, et quod in vino est emergit ad summum; sic inundante ebrietate, secretum quod in mente latebat, ab imo cordis exit ad summitatem oris; terius. Haec est una idololatriae filia, cui deus venter est , quae latriam exhibet Baccho, unde et bacchilatria vocari potest, ficto vocabulo. Ille enim sa
Abbreviated transcription (Latin):
sermone. Uitans gͥ gulã: ũ carni seriuas
s ĩ dłgeas sustinens. ñ nutrias. regas. ñ
erigas. O ħ̾ scis tu qͥd ẽ guia: Certe gu¬
la ẽ rõis sepłcrum. ac̃iuis st̾coꝵ. origo
lux̃ie. mat̾ nausce. o ħo pp̾gulã ꝯtͣ te cõ¬
q̃reretur stomatus si ioqui posset. dicẽs
o hõ qd̾ ncc̃itatis ẽ exigno. ꝙ super flui¬
satis ẽ ppło fluuius q ceresq. oło q̃ cura

Expanded text:
sermonem. Vitans ergo gulam, non carni servias; sed indulgeas; sustentes, non nutrias; regas, non erigas. O homo, scis tu quid sit gula? Certe gula est mentis sepulcrum, acervus stercorum, origo luxuriae, mater nauseae. O homo! pro gula conquereretur stomachus si loqui posset, dicens: O homo, quod necessitatis est, exigo, quod superfluiSatis est populo, fluviusque ceresque. O homo, qua
Abbreviated transcription (Latin):
familiaritatẽ q̾ris : ẽ meã beniuo¬
lẽciam appecis. si tibi do diuicias ad
ħ do ut aufam. ad ħ largior pt¬
ut eripiã. ad hoc blãdior ut gͣuius
torq̃am. ad ħ serena fio: ut t̾ribłius
dicat nat᷑a. O hõ sine honorib te ge¬

Expanded text:
familiaritatem quaeris? cur meam benevolentiam appetis? si tibi do divitias, ad hoc do ut auferam, ad hoc largior ut eripiam; ad hoc blandior ut gravius torqueam; ad hoc serena fio, ut terribilius dicat natura! O homo, sine honoribus te ge
Abbreviated transcription (Latin):
ut fugiat. more ꝑthoꝵ ĩ cunda est
pugna. qtͣ luxuriam. ut sic̾ ꝑchi fu¬
giendo fugant t̾ga u̾tendo superant.
Sic fugiẽdo fugãda ẽ luxͣia.⁊ recedẽdo
stillicidiũ: lux̃ie sr̃fluitas. fumꝰ: est
ĩ famic enormitas. ħ t̾ͥa eiciunt
aĩam a pace pestoris. a serenitate
m̃tis. a tnͣsquillicate cordis. O h̾o
lege ĩ exẽplis alioꝵ. qͥd cõferat luxͣie¬
urie uiciũ. ut alioꝵ actõ sit tua lec¬
tio. Dauid ꝑ luxͣiam decidit ĩ homi¬
cidiũ. Ammon: ꝓ ĩcestu sẽsit absa¬
lonis gladiũ. Daniel ꝓ castitate.
m̃uit ĩtlłigñciam sompnioꝵ. Ioseph
ꝓ castitate meruit egypti pͥncipatũ
mortis ruinã. B̾a uͥgo ꝑ uir̾ gĩtatẽ
meruit d̾i geniturã. Uis uitare lu¬

Expanded text:
ficit. More Parthorum ineunda est pugna contra luxuriam: ut sicuti Parthi fugiendo fugant, terga vertendo superant; sic fugiendo fuganda est luxuria, et recedendo stillicidium luxuriae fluxibilitas, fumus infamiae enormitas. Haec tria ejiciunt animam a pace pectoris, a serenitate mentis, a tranquillitate cordis. O homo! lege in exemplis, quid conferat luxuriae vitium, ut aliorum actio tua sit lectio. David per luxuriam decidit in homicidium; Ammon per incestum sensit Absalonis gladium; Daniel per castitatem meruit intelligentiam somniorum, Joseph per castitatem Aegypti primatum, mortis ruinam: beata Virgo per virginitatem Dei meruit genituram. Vis vitare lu
Abbreviated transcription (Latin):
uocas pc̾ci fomitẽ. tprãnnũ ĩ mẽbris semiẽtẽ.
lãguorẽ nat᷑e. stimłm sathane. Cur mͥ ĩpẽdis.
q auaricia afflig̾is. Cupiditate Laxaris :
Rões afferre. Cũ sñ fomite iacco. sñ ĩcẽciuo
lãgueo. tu ad cupiditatẽ irritas. tu ad
auariciã excitas. tu mͥ das arma cͥb ꝯtͣ
de pugnẽ. tu mͥ das ĩstrumẽta qͥb decertẽ.
tu incitas ut feriam. tu u̾intas ut seuiam.
Andi qͥd ꝯtͣ te dicat caritas. o hõ cur dicas
te hũs quib ĩ dig ꝓximꝰ : eͣ tͥ aꝓpͥas. q̃ cõ

Expanded text:
um in membris saevientem, languorem naturae, stimulum Satanae? Cur mihi imputas quod avaritia affligeris, cupiditate laxaris? pres rationes afferre, cum sine fomite jaceo, sine incentivo langueo; tu ad cupiditatem irritas, tu ad avaritiam excitas, tu mihi das arma quibus contra te pugnem, tu das instrumenta quibus decertem; tu incitas ut feriam, tu invitas ut saeviam. Audi quid dicat contra te charitas! O homo, cur ditas te his quibus indiget proximus?
Abbreviated transcription (Latin):
amittit. H̾ est pestis illa ĩ qͣ cito p̾tĩt ꝙ de¬
lectat. ꝑman sine fine qd̾ cruciat. euiꝰ
dor ĩ accessione labor ĩ executione. fetor
ĩ explectione. Ecoe ꝙͣ uilia plena st̾corib¬
pũia plena. delectatio momentanea. a¬
nebras appecit. uelamen q̃rit. Ianicorẽ ĩ por¬
guẽti. musca ex st̾quilinio nascrͣ. In in ñi¬
sidet ĩficit᷑. ħ ẽ luxͣia q̃ ẽ filia gule. ꝓles¬
eͣpule. fecor natꝰ ex sterqͥlimo carnis. odor
genitꝰ ex luto corꝑis. ħ ĩ i̾mũdis pascitur.

Expanded text:
amittit. Haec est pestis illa, in qua cito praeterit quod delectat, permanet sine fine quod cruciat; cujus dor in accessione, labor in exsecutione, fetor in expletione. Ecce quam vilia, plena stercoribpoenitentiae plena, delectatio momentanea, anebras appetit, velamen quaerit, janitorem in porguenti, musca ex sterquilinio nascitur, et in immsidet inficitur. Haec est luxuria, quae est filia gulae, fetor natus ex sterquilinio carnis, odor genitus ex luto corporis. Haec immundis pascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mortalia p̾tora cogit auri sacͣ fames.
cũ cet̾a suis cercis terminis claude̾nt᷑:
auaricia nullo tͣmino claudit᷑. Terra
suis limitib t̾minat᷑. Aqͣ sius limitib
binictat᷑. Aer suo fine ꝯcludr᷑. Celũ sius
fininis artat᷑. Sola auaricia m̃sura ñ

Expanded text:
mortalia pectora cogis, Auri sacra fames? Cum caetera certis terminis claudantur, avaritia nullo termino concluditur. Terra suis limitibus terminatur, aqua suis finibus limitatur, aer suo fine concluditur; coelum suis terminis arctatur; sola avaritia mensura non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ qͥ ĩ eb̾at᷑ mortuus ẽ ⁊ sepłtus. Gregoriꝰ.
Dñ sacietate nẽter extẽdit᷑: acculens libi¬
dinis excitat᷑. Qͥ delc̃otionẽ refrenat libi¬
dinose suggestionis. ñ tnͣsit ad ꝯsenssũ
libidis. Si płꝰ oblectat delectatio forͭͥ
nat pecm. Om̃is ĩ mũda pollutio for¬
nicatio dr᷑. Meliꝰ ẽ mori ꝙͣ forncari.
myeliꝰ ẽ mori ꝙͣ libidie macsari. Libido

Expanded text:
 sepultus. » Gregorius: « Dum satietate venter extenditur, aculeus libidinis excitatur. » Qui delectationem refrenat libidinosae suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Si plus oblectat delectatio fornicnat peccatum. Omnis immunda pollutio, fornicatio dicitur: melius est mori quam fornicari; melius est mori, quam libidine maculari. Libido
Abbreviated transcription (Latin):
uonoꝵ sr̃ficiał ẽ ⁊ utilitas leniũ metalloꝵ
In suꝑficie eminet. Illa opulentissima st̃
respõsura fodienci. ad hos celestes thesan¬
ros aĩm dirige. ut ubi ẽ thesaurꝰ tuus
ibi sit ⁊ cor. noli ergo thesaurizare ĩt̾ris
ubi fures fodiant ⁊ furent᷑. S thesauit¬
za ĩ ceł chesauros ubi tineã nec erugo de

Expanded text:
uperficialis est, et rutilitas levium metallorum in superficie eminet; illa opulentissima suntresponsura fodienti. Ad hos coelestes thesauros animum dirige, ut ubi est thesaurus tuus, ibi sit et cor tuum: Noli ergo thesaurizare in terrenis, ubi fures effodiunt et furantur, sed thesauriza in coelis thesauros quos nec aerugo ne
Abbreviated transcription (Latin):
deas. noli iactare ĩ signẽ habit᷑. Q enĩ
Quẽ ẽ ucilitas lucũ corporis pͣpurare:
carnis st̃ qui limũ de aurare : memorar̾
gͥ nouissima tui ĩ libͦ scĩe. ut te legns in
libro exꝑiencie. ut te ĩueĩas ĩ libro ꝯsci¬
ẽcie. ut te rep̾hendat lib̾ scĩe. scͥptꝰ in
te ip̃m. ĩ libro experiencie legis. caro
assiduis cͥꝯuolat alis. serua dies animi.
o homo unde te ĩt̾plici speculo. ⁊ dis¬

Expanded text:
nem habitum; quae enim Quae utilitas, lutum corporis praeparare, carnis sterquilinium deaurare? memorare igitur novissima tui, in libro scientiae, ut te legas in libro experientiae, ut te invenias in libro conscientiae: ut te reprehendatte ipsum; » in libro experientiae legis: « CarAssiduis circumvolat alis, Saeva dies animi. O homo! vide te in triplici speculo, et dis
Abbreviated transcription (Latin):
ta credidisti blãdientes: ĩ morte sencies
seuientes. gͦ: u̾ tune tue diuicieͦ ubi tc̃¬
t̾rene amicicie: ubi delectatõ es m̃dane:¬
Tunc ex diniciis seqͣx et̾na pauꝑtas. ex
honorib ꝓpetua deiectio. Ex de lectationib
ꝯtinua amaritudo. ¶ ptꝰ hec p̃dicator cõ¬
clud̾e d ammonitionẽ suã.s. ĩ cxempla¬
qui patres ꝯtempser̃t mũdũ. ⁊ qͦmͦ mũ¬
dus tũc florebat. tñ ĩ cordib eoꝵ arescẽs.
nͨ uero. cum ip̃e areat: mũdꝰ florere non

Expanded text:
habuisti blandientes, in morte senties saevientes? Ubi tunc tuae deliciae? ubi terrenae amicitiae? ubi delectationes mundanae? Ex divitiis sequetur aeterna paupertas, ex honoribus dejectio, ex delectationibus perpetua amaritudo. Post haec, praedicator concludat admonitionem suam in exemplaqui Patres contempserint mundum, et tamen mundus tunc florebat, cum in cordibus eorum arescebat; nunc vero, cum in se areat mundus, florere non
Abbreviated transcription (Latin):
tas ⁊ ebrietas fu̾i̾t: ibi libido dñatur.¬
corꝑe uiu̾e nõ possis. te ip̃o ut̾e. ⁊ tui
optima parte. Carnc̃ mag̾ crede ne¬
cesam. rẽ ꝙͣ magnã ex qͣ profunctorie
nasꝯt᷑. uoluptates breues penitende¬

Expanded text:
itas et ebrietas fuerit, ibi libido dcorpore vivere possis te ipso utere, et tui optima parte, carnem magis crede necessariam rem quam magnam; ex qua perfunctorie nascuntur voluptates, breves, poenitend
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͦ facies uidr᷑ uniu̾sa. loc ẽ caro q̃ totã
cło rõis ut eiobedias. Uide te ĩspeculo sẽ¬
sualitatis ut eã rõni sbicias. Uide te ĩ spe¬
cło carnis. ut eã castigando deicias. ⁊ ut
possis carnalia debellare. Int̾plici specło

Expanded text:
in quo facies videtur inversa, hoc est caro, quae totam culo rationis, ut ei obedias: vide te in speculo sensualitatis, ut eam rationi subjicias; vide te in speculo carnis, ut eam castigando dejicias, et ut possis carnalia debellare, in triplici specula
Abbreviated transcription (Latin):
set ałferũt. q̃ secĩtatẽ ꝓ mittunt s timorẽ
ĩducunt. ubi maior timor qͣm ĩ duutiłsus
qr oĩa formidant. ne diuicias amittant.
ab horrent. sompniant falsa. discedunt.
uera. Ubi maior uanitas tꝑͣ ĩ diuicus que
spõdent sacietatẽ: ⁊ ꝑiunt esuriem. q̃ eõ
siti ebrictatẽ afferunt. q̃: cupiditates
ñ minuunt. Immo cupiditatib addunt.
nescio qͣuanitate plene. ⁊ nescio qͣ na
norib qͥ adħ hõi fauent ut eũ deiciant:
ad hoc erigunt ut dest̾ant. ad ħ suspen¬
dunt ut gͣuius ĩpellant. In qͥb c̃ uam¬
tas uenitatum.: q ĩpor tabłe pond ĩ ho¬
nore. Fancasticꝰ lynor ĩ honere. ⁊ ĩ eis.

Expanded text:
eamdem auferunt, quae securitatem promittunt, sed timorem inducunt? Ubi major timor quam in divitibus, qui omnia formidant ne divitias amittant? abhorrent; somniant falsa, discredunt vera. Ubi major vanitas quam in divitiis, quae spondent satietatem et pariunt esuriem, de siti ebrietatem afferunt; quae cupiditates non minuunt, imo cupiditatibus addunt; nescio qua vacuitate plenae, noribus qui ad hoc homini favent ut dejiciant, ad hoc erigunt ut destruant? ad hoc suspendunt ut gravius impellant; in quibus est vanitas vanitatum, quia importabile onus in honore, phasticus honor
Abbreviated transcription (Latin):
qͣĩ flos feni. qͥm formaboñ. fragił est qnͣ¬
tum accedit ad annos s fit minor ⁊ spacio.
carpit᷑ ip̃a suo. Memorare. qͦmͦ cã mors ꝑdit :
uniꝰ acus exaratio ꝑimit. infirmat᷑. demo¬
lit᷑ scnũ dep̾dat᷑. Si fortitudinẽ iactas: me¬
morare nouissuma fortitudi̾s tue. qͦmͦ senͤ¬

Expanded text:
i flos feni ; quia, Forma bonum fragile est, quantumque accedit ad annos, Fit minor, et spatio carpitur ipsa suo. Memorare quomodo eam mors perdit, unius acus exaratio perimit, infirmitas demolitur, senium depraedatur. Si fortitudinem jactas, memorare novissima fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
bris: cũ pͥmo blandinnt᷑. uanitas uanita¬
tũ. cũ fastidiu̾t᷑. Et oĩa uanitas: cuł̃ ꝑ eas
ĩ mortẽ deducim᷑. Primo: mellificant.
Scd̾o: pungunt. Tercior ĩt̾imunt. Si
tali delicto. ⁊ oĩa falsitas ĩ obstinatione.
falsitas ĩpena. falsitas falsitatũ ĩ cłpa o¬
oĩa falsitas ĩ gehenua. Abhorrẽces ergo
uanitatẽ. timentes falsitatẽ. Curramꝰ ad

Expanded text:
mo blandiuntur; vanitas vanitatum cum fastidiuntur, et omnia vanitas cum per eas ad mortem perducimur. Primo mellificant, secundo pungunt, tertio interimunt. Simtali delicto, et omnia falsitas in obstinato. Falsitas in poena, falsitas falsitatum in culpa, omnia falsitas in gehenna. Abhorrentes ergo vanitatem, et timentes falsitatem, curramus ad
Abbreviated transcription (Latin):
egr̃ ĩ litts diuinitꝰ ĩ spiratis diuinit᷑¬
facit anime sue. qr mors ñ tardat. que si tar
dissimulas: ⁊ ietius ne tͥ mors repentina sb̾¬
ripiat diem ꝯũsionis. Nonne moyses hõies¬
sionem ꝯuercenti a pcc̃is sius. sec̾itatẽ ñ tͥ
cicius ad dm̃: ut cũ ĩuen̾it eũ. ꝑatus sit ad

Expanded text:
r in litteris divinitus inspiratis dfacit animae suae, quia mors non tardat . Quae si tarddissimulas, et non metuis ne tibi mors repentina subripiat diem conversionis: nonne homines susionem convertenti a peccatis, securitatem tibi non citius
Abbreviated transcription (Latin):
quibdã qͥ elemoĩas faciunt. uł or̃ones
uł ieuiuia. ut ab hõib laudẽ accipiant
hominib laudetur. hec ip̃a laus m̃ces ip̃iꝰ¬
est quam q̃siuit ⁊ nlłam a deo sꝑare potest
retributionem. qr proesꝰ amore̾ fecit ⁊ p᷑ nõ

Expanded text:
quibusdam qui eleemosynam faciunt, vel orationes et jejunia, ut ab hominibus laudem accipiant:hominibus laudetur, haec est merces illius quam quaesivit, et nullam a Deo sperare habet retributio
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ laudẽ ñ appecit nͨ ꝓ ꝯcumelia ꝯtͣbat᷑. nͨ id̾o
se boñ existimet hõ ꝙͣuis ab alio laudet᷑. qi
deus ĩ spector ẽ cordis. Quid enĩ ꝓdest malo
homini si bonus p̾dicetur  uunc ueracit᷑
hoc ꝙ agit ho boñest qñ do plac̾e desid̾at.
a quo h̃t qͥaquid boni habet uł facit. Qi¬
ĩuanũ laborat ⁊ ĩ uencũ seminat. Mag
humanum fauorem. ne ꝑdat ꝙ habuit

Expanded text:
 laudem non appetit, nec pro contumelia conturbatur. Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, quia Deus inspector est cordis. Quid enim prodest malo homini, si bonus praedicetur? Tunc veraciter hoc quod agit homo bonum est, quando Deo placere desiderat, a quo habet quidquid boni habin vanum laborat et in ventum seminat. Magnerat favorem, ne perdat quod habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Ira sine temꝑam̃to exꝑs est ratio¬
nis. Desponsio molis mittigat iram
Sermo durus: suscitat furorem. Salom̾.¬
undicte nouit. Site oh̃o p̾occupau̾it ira:
mittiga eam. Illa ira mala ẽ: q̃ hoĩem ⁊¬
ment..em t᷑bat: ut rectum ꝯsiliũ ꝑdat.
irascit᷑ pcc̃a. ⁊ ꝯtra se ip̃m ĩdignat᷑: dum
male agit. D ic̃ n. script᷑a. Irascimini ⁊ no¬
lite peccare. Condessit qd̾ nat᷑e est: tulit q
culpe est. Ira alt̾ius tua lematur paciencia.
Noli uinci a malo s uince ĩ bono malum.
alt̾ius pocm̃. fac tuum p̃mium. displicet
requiescit. Si tu irasceris ꝯtͣ eum: tunc
esse bonũ qmͣꝙͣ ille sit malus. Cur tu
ex alt̾ius malicia malus esficieris:¬

Expanded text:
poterit Ira sine temperamento expers est rationis. Responsio mollis mitigat iram, sermo durus suscitat furorem. vindictae novit. Si te, o homo, praeoccupaverit ira, mitiga eam. Illa ira mala est quae mentem turbat, ut rectum consilium perdatur. irascitur peccata, et contra seipsum indignatur, dum male agit. Dicit enim propheta: Irascimini, et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua liniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alteterius peccatum tuum sit praemium. Displicet requiescit . Si tu irasceris contra eum, eresse bonum, quanquam ille sit malus. Cur tu ex alterius malitia malus efficeris
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia ex angłis demones fecit. Cur suꝑ
ĩ se p̾dicari quod ñ faciunt. Hunules: refu¬
giunt quicqͥd boui faciunt agnosci. Noui.
eleuetur homo ĩbono suo nͨ laudem sibi
q̃rat. qͣmuis aliquid boni faciat. s dm̃
landa ri cupiat donis suis. qr nichil bo¬
ni quis facit: nisi quod deus donat ei fa

Expanded text:
s daemones fecit, humilitas in se praedicari quod non faciunt, humiles refugiunt quidquid boni operantur, agnosci. Non elevetur ergo homo in bono suo, nec laudem sibi quaerat, quamvis aliquid boni faciat: sed Deum laudari cupiat in donis suis, qui nihil boni facit nisi quod Deus donavit ei fa
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i auaricia. ⁊ ĩ iusta acqͥsitione pͤcunie.
Qui uero ait. De iustis laborib tuis fac
elõiam. Ip̃e qͥppe ꝑ apłm suũ hortatur
nos dicens. Nolute fraudem fac̾e
pide. dic scelerate. Quid acqͥsisti : forte¬
a uerũ dicis. Ecce aurum acquisisti per
fraudem.⁊ sidem ꝑdidisti ꝑ ĩ iusticiam.
Si in m̾cato fidem ĩuenires ue
aliqͥd aliud p̃ciosum ĩ archa. s dampnũ ĩ corde.
hus om̃ib meliores diuicias putas .i qmͣ sidem.
des. qͣre illa ꝑdita nõ plangis. Plus ꝑdidisti ꝙͣ
acquisisti. O diues rapis ꝑ pot̾uciam ꝙ tͥ plac

Expanded text:
 acquisitione prohibet. Qui vero ait: De justis laboribus tuis fac eleemosynam, ipse per Apostolum suum hortatur nos, dicens: Nolite fraudem facerepide, dic, scelerate, quid acquisisti? Fortt verum dicis: ecce aurum acquisisti per fraudem, et fidem perdidisti per injustitiam. Si in mercatu fidem invenires venaliud quid pretiosum in arca, sed damnum in conscientia. His omnibus meliores divitias pdes, quare illa perdita non plangis? plus perdidisti quam acquisisti. O dives, rapis per potentiam quod tibi placet
Abbreviated transcription (Latin):
utilis. Qui filios habet sp̃uales uł ⁊ carna¬
les illos nucriat ĩ castitate do: ñ ĩformca¬
tione dõ. Quid ꝓdest hõi filiũ habere. nutͥre.
amare. si ec̃nis eũ nut̾at tormentis: Qi in
castitate uiuunt: angłicam habent ĩ t̾ris
ꝯu̾sacionem. Castitas hoĩem celo ꝯm̃git
angłis ꝯmunem facit. Qui mulierem h̃t

Expanded text:
uales vel carnales, nutriat illos in castitate Deo, non in fornicatione diabolo. Quid prodest homini filium habere, nutrire, amare, si aeternis eum nutriat tormentis? Qui in castitate vivunt, angelicam habent in terris conversationem. Castitas hominem coelo conjungit, Angelis facit civem. Qui mulierem habet
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpt̾aꝵ. siue qr ĩtlłectum m̃tis erudit. siue qr
a mundi uanitatib abstratũ hõĩem ad dei¬
amorem ꝑficit ꝑducit. Labor honestus ẽ lec¬
tionis. ⁊ mltum ad emendationem aĩe ꝓficit.
Sic̃ n. ex carnalib escis alitur caro: ita ex diui¬
nis eloquiis ĩtior homo mutͥt᷑ ⁊ pascit᷑. Sicut
Psalmista ait. Qͣm dłcia faucib meis eloqͥa¬

Expanded text:
sive quia intellectum mentis erudit, seu quia a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Labor honestus est lectionis, et multum ad emundationem animae proficit. Sicut enim ex carnalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis interior homo nutritur et pascitur, sicut Psalmista ait: Quam dulcia faucibus meis eloq
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e semꝑ. Meliꝰ erit ut plꝰ facias ꝙͣ minꝰ.
Idcco Solicitus esto. Satage. Da oꝑam.
studiũ ĩpende. ut chpa sit cͦũ fine. Reuo¬
tio sine fine. Nõ ut aliqñ p̾catrix ꝯscĩa
as ⁊ scã qͣdam p̾sumptione. ĩ spe mĩe di

Expanded text:
tes. Melius est ut plus facias quam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da operam, studium impende, ut culpa sit cum fine, devotio sine fine. Tamen ut aliquando peccatrix conscientia as, et sancta quadam praesumptione in spe miseri
Abbreviated transcription (Latin):
letat᷑. nec ĩ ad uitorio fr̾ni amoris hyllares¬
cit. s tm̃ ꝯcupiscit ⁊ desid̾at ⁊ occiosa mens
ꝑ oĩa discurrit. Hec ẽ q̃ maxĩe monachos ex¬
cutit de cella. ĩ scło. ⁊ de regsari ꝯũsatione
eicit eos ĩ abruta uitioꝵ. Quecũ miserabłem
obsidet mentem: młtis eam ꝯficit miseriis.
q̃ multa docet mala. De qͣ nasci᷑ soipno¬
lencia. pig̾cia oꝑis boni. instabłitas loci. ꝑ¬
uagatio de loco ĩ locũ. tepiditas laboran¬
di. tedium cordis. mm᷑atio.⁊ maguiloqͥa.¬

Expanded text:
aboris hilarescit: sed tantum concupiscit et desiderat, et otiosa mens per omnia discurrit. Haec est quae maxime monachos excutit de cella in saeculum, et de regulari conversatione ejicit eos in abrupta vitiorum. Quae cum miserabilem obsidet mentem, multis eam inficit miseriis, quae multa docet mala. De qua nascitur somnolentia, pigritia operis boni, instabilitas loci, pervagatio de loco in locum, tepiditas laborandi, taedium cordis, murmuratio et inaniloq
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ̾ sine donante deo: boni fac̾e possumus.
Ex qua uane głe radice: multi malicie ram
cia. Arrogancia. Indignatio. discordia. ypo
laudari. quod se ag̾e nescit. In mo pene oĩa
que agit. eo tenore agit: ut ab hõib lau¬
detur. De qͥb ip̃e dñs ait. Am̃ am̃ ĩqͥd dico uo¬

Expanded text:
nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae tia, arrogantia, indignatio, discordia, inanlaudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibus laudetur, de quibus ipse Dominus ait: Amen dico vo
Abbreviated transcription (Latin):
f uii cͥ october dr̃. s exta dicela᷑ festũ
ppiciatois qr ea die redut. uioy. ad eos
fene eiꝰ doꝰ eẽ placatũ sr̃ offẽsa uitu¬
li ꝯflitilis. ea die ieuinabãt hoĩes ⁊ ui¬
m̃ta ⁊ pici septẽnes a uesꝑa iis ad uesꝑ¬

Expanded text:
 festum Propitiationis , quia ea die rediit Moyses ad eos, referens Deum eis placatum super offensam vituli conflatilis, ea die jejunabant homines, et jumenta, et pueri septenes, a vespera usque ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
pulcras. ⁊ dulces sapores. Sonos suaues.
odores flagͣntes tactus iocũdos. hono¬
res ⁊ felicitates hiꝰ scłi tnͣsitorias : Que
oĩa uelut uolatilis umbra recedunt:
⁊ tͣnͣseunt. ⁊ decipiunt amaucem se. ⁊
ĩ et̾nam eũ inutunt miseriam. Qui uͦ¬

Expanded text:
uam, dulces sapores, sonos suaves, odores fragrantes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi transitorias, quae omnia velut volatilis umbra recedunt et transeunt, et decipiunt amantem se, et in aeternam mittunt eum miseriam? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dñe su̾e .i. rationali aĩe. Que fornicatio
libidinis ardorem. De qua fornicatione:
nascit᷑ cecitas mentis. ĩ ꝯstancia occłoꝵ uel
tocius corporis amor ĩ mod̾atus.sepe ꝑicł̾m
uite. lasciuia iõca. petulancia ⁊ oĩs ĩ ꝯti¬
nencia. Odium mandatoꝵ d̾i mentis oner¬
uatio.⁊ ĩ uste cupiditates. negligencia uite

Expanded text:
d est, rationali animae. Quae fornicatio libidinis ardorem. De qua fornicatione nascitur caecitas mentis, inconstantia oculorum vel totius corporis amor immoderatus; saepe periculum vitae, lascivia, joca, petulantia, et omnis incontinentia; odium mandatorum Dei, mentis enervatio, et injustae cupiditates; negligentia vitae
Abbreviated transcription (Latin):
luutas. ꝑ qͣm pͥmi parentes humani ge¬
n̾is ꝑadisi felicitatem ꝑdid̾unt. ⁊ ĩ hnͣc er¬
umpnosam huiꝰ uite miseriam deiecti st̃.
olu om̃is hõ ꝑ pcc̃m nascit᷑. ꝑ laborem
uiuit. per dolorem moritur. Que tͥbus
causa anticipare cupit. aut exqͥ sitiores
accipiat in edende uel bibendo ꝓpt̃ desĩ¬
d̾ium in temꝑancie sue. qmͣ sue ꝓficiat
Saluti. De qua gula nascitur ĩ epta leti¬
cia. Sc urilitas. Leuitas uaniloqui.
ĩmundicia corꝑis. ĩ stabłitas mentis. Ebrie¬
tas. Libido. qr ex saturitate uent̾s libido
⁊ oꝑis cuuisl assiduitatem optime ĩcitur.

Expanded text:
tas, per quam primi parentes humani generis paradisi felicitatem perdiderunt, et in hanc aerumnosam hujus vitae miseriam dejecti sunt; ubi omnis homo per peccatum nascitur, per laborem vivit, per dolorem moritur. Quae tribus causa anticipare cupit, aut exquisitiores accipiet in edendo vel bibendo propter desiderium intemperantiae suae, quam suae proficiat saluti. De qua gula nascitur inepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, immunditia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido: quia ex saturitate ventris libido et operis cujuslibet assiduitatem optime vincitur.
Abbreviated transcription (Latin):
angłi cecid̾unt de celo. q̃ fit ex ꝯtemptu
sius ⁊ se meliorẽ estimat aliis. dñ dũ ĩ eo
ip̃o peior est aliis qͦ se meliorem putat. sit
⁊̃ ꝑ ꝯtumatiam suꝑbia. qñ despiciunt ho¬
mines obedire sen iorib suis. ex ip̃a uero
nascitur. om̃is ĩ obediencia ⁊ om̃is p̃sũ¬
pcio. ⁊ om̃is ꝑtinatia. ꝯtentões. hereses.

Expanded text:
angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu 142 et se meliorem aestimat aliis, dum in eo ipse pejor aliis est, quo se meliorem putat. Fit etiam per contumaciam superbia, quando despiciunt homines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur omnis inobedientia, et omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses,
Abbreviated transcription (Latin):
religionis cultorib quos opposuimus dya¬
bolice ĩpietatis debellatorib : qͣtuor p̾sunt
duces głosissimi. qͦꝵ noĩa hec st̃. Prudencia:
Hircus ẽ animi uirtus habitꝰ. Nature
detiis. uite ratio. Moꝵ pietas. Cultus diui¬
cia. iusticia. forcitudo. Gemꝑancia. Pruden¬

Expanded text:
religionis ductoribus, quos opposuimus diabolicae impietatis bellatoribus, quatuor praesunt duces gloriosissimi, quorum nomina haec sunt: prudentia, Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divitia, justitia, fortitudo, temperantia. Pruden
Abbreviated transcription (Latin):
iniciũ sumat ab auctoritate theologi¬
ca. tãꝙͣ a suo ꝓpͥo fundamento. max̾ie
⁊ libris salomonis. qr ĩ istis sp̃alr re¬
sultat morał ĩstructio. de aluis autẽ¬
paginis liłͥs sacre pagine. sumende st̃
auctoritates. si fu̾int uecce ⁊ ad ꝓposit᷑¬

Expanded text:
initium sumatur ab auctoritate theologica, tanquam a suo proprio fundamento: maxime et libris Salomonis. Quia in his specialiter resultat moralis instructio. De aliis ergo libris sacrae paginae sumendae sunt auctoritates, si fuerint necessari
Abbreviated transcription (Latin):
t̃oeni. aftluat docłnis. ĩ tonet minis.
blandiat᷑ ꝓmissis. ⁊ ita totũ tendat
est: Tales aũ pociuis m̾cenarii qͣm p̃dica¬
tores st̃. ⁊ tũ predicatio eoꝵ audienda
b dicunt facite: q̃ aũ faciunt nolite
fac̃e. Sũt aũ tres sp̃es p̃dicationis.¬

Expanded text:
tionem, compluat doctrinis, tonet minis, blandiatur promissis, et ita tota tendat est. Tales enim potius mercenarii sunt quam praedicatores, et tamen praedicatio eorum audienda d dicunt facite, quod autem faciunt, nolite face
Abbreviated transcription (Latin):
debeat eẽ p̃dicatis. Tercio: qͥbꝰ sit ꝓponc̃da.
tionũ semiita: ⁊ auctoritatũ fonte ꝓueniens
Manifesta deb cͣc̃ p̃dicatio. qr ĩ manifesto ẽ¬
Suspiciosa essee. ⁊ udet᷑ redolere ħecica dõg¬
mata. In ꝯciabulis. enĩ. suis batenter̾. pre¬
dicãt hetici. ut facilus alios decipiant plu¬

Expanded text:
debeat esse praedicatio; tertio, quibus sit proponenda; tionum semita, et auctoritatum fonte proveniens. Manifesta debet esse praedicatio, quia in manifesto prsuspiciosa esset, et videretur redolere haeretica dogmata. In concionabulis enim suis, latenter haeretici praedicant, ut facilius alios decipiant. Pu
Abbreviated transcription (Latin):
scala pͥmꝰ gͣdus est ꝯfessio. Qds : iratio.
a maiore ĩ quisitio. Sextꝰ. scͥptͣe expose¬
tio: Septunꝰ : p̾dicat̃o. Homo gͦ. penitẽs
de ꝑcc̃o: pͥmo debet pedem fig̾e ĩ primo
gͣdu huius scale confitẽdo peccatum.
Scdõ: ascend̾e̾ scd̾m gͣdum orando ad

Expanded text:
atio; a majore inquisitio; sextus, Scripturae expositio; septimus, praedicatio. Homo ergo poenitens de peccato, primo debet pedem figere in primo gradu hujus scalae, confitendo peccatum; secundo ascendere secundum gradum, orando ad
Abbreviated transcription (Latin):
latam. Sacͣ enĩ scriptura docet. qͦmodo
gr̾a collata ꝯseruari possit. Consequ̾et̃
occurrit qͥntꝰ gͣdꝰ. qñ dubiũ occurrit et
quirit. Sextꝰ ascenditur gͣbus: qnͣ lec¬
tor aluĩs sacͣm script᷑am exponit. Sep

Expanded text:
am; sacra enim Scriptura docet quomodo gratia collata conservari possit. Consequenter occurrit quintus gradus, quando dubium occurrit, et quirit. Sextus ascenditur gradus, quando lector aliis sacram Scripturam exponit. Sep
Abbreviated transcription (Latin):
cor qͣdicit ors. os obuiat cordi. ħ uiciũ hesim
parit. scismata facit. ħ gen̾at suspitões. ĩ¬
andicos ꝯcinat rumores. hoc colorat ꝓbra
t᷑pia palliat demudanda. denudat uelãda.
ħ asistit ꝑiuruis. assidet actõib ĩ honestis.
cũ oĩs res legitĩe nat᷑e ad utilitatẽ ꝓximoꝵ
tendat. ħ sola u̾itatẽ expugnat. ħ res tante
cusan possit. ñ hncͣ soluit a reatu. In obstre
lum. tẽdit ad fraudem. spͤtat ad deceptĩoẽ
hãnelat ad ꝓditõem. sic̃ m̾dacii uiciũ. falsi¬
tatis flagicium : ofluꝰ hoĩm usq̃qͦ gͣni cor

Expanded text:
contradicit ori, os obviat cordi. Hoc vitium haeresim parit, schismata facit, generat suspiciones, inauditos concinnat rumores; hoc colorat probra turpia, palpat denudanda, denudat velanda, assistit perjuriis, assidet actionibus inhonestis. Cum omnis res lege naturae ad utilitatem proximi tendat, haec sola veritatem expugnat, haec tantae cusari possit. Non hanc solvit a reatu in 93 obstelum, tendit ad fraudem, spectat ad deceptionem, anhelat ad proditionem, sicut mendacii vitium, falsitatis flagitium. O filii hominum, usquequo gravi cor
Abbreviated transcription (Latin):
ciogista tionũ cumłtũ. clande tue mẽcis occłma ił¬
hostui. ĩt cordis tui cubidm. sum oras ad dñe
seriia snanitatẽ tui ũguenti ne musce moriẽ¬
Angecĩ abraham. anes a sicͥficio nehostus
⁊ sideant. easq ĩ ficiãt. qr cimend̾ est ne cogi ta¬
tioues ĩ nin̾de coiripiant suauitacem. or̃ois stͫ¬
posite. Młai n. st̾ qui hñt ĩ ore dĩ: ĩmẽte dya¬
bolũ. qui uax dm̃ landant. in m̃te blaphe¬
mãt. ⁊ cũ lingua sit ĩ hẏmpnis: ãiꝰ ẽ ĩ patinis.
⁊ qd̾ ore fatentur: aĩo diffitẽt᷑. Tales qͣntũ in
ip̃is ẽ: dm̃ derident. diuinã maiestatẽ blaphe¬
mant. ⁊ eũ lĩgue pec̾a remita orant: ea tñ
retin̾e ñ dubitãt. Immo qͥdã st qͥos ĩ orando¬

Expanded text:
cogitationum tumultum, claude tuae mentis ostium, intra cordis tui cubiculum. Cum oras ad Deum, serva suavitatem tui unguenti, ne muscae morienabige cum Abraham aves a sacrificio , ne hostiis insidientur easque inficiant; quia timendum est ne cogitationes immundae corrumpant suavitatem orationis propositae. Multi enim sunt, qui habent in ore Deum, in mente diabolum; qui voce Deum laudant, mente autem blasphemant, et cum lingua sit in hymnis, animus est in patinis; ac quod ore fatentur, animo diffitentur. Tales, quantum in ipsis est, Deum derident, divinam majestatem blasphemant, ac, cum linguae peccata remitti orant, ea in mente retinere non dubitant. Imo, q
Abbreviated transcription (Latin):
tinitatis nr̃e. Poda tñ natiuitatis nr̃e ẽ p̃sens
nita. q̃ ab ĩ eũte etate: ĩ młtiplici uoluit᷑. uo¬
lubilitate. hñc ĩ flãmat liugne mobłitas ĩ
ad olescencia ad iocosa. ĩ nirili ecate. ad frau¬
dulenta. ⁊̃ senili: ad detͣctoria. Sedanda ẽ ista
scintilla: ne euadat ĩ flãma. surculus ne ex¬
crescat ĩ siluam. guttu ne ĩtumescat ĩ torreii¬
tis ħabundanciã. Maiꝰ ẽ refrenare linguã.
sumũtur arma ꝯͣ te de ip̃o. iͥ uͦ: pugnat᷑ ab ali¬
eno. Sũma tñ ueroꝯdia ẽ. dep̾ssa deiectio.
uniꝯ refrenare mẽbrũ. ñposse uile ñ posse¬
sibi subingare mancipiũ. si in humido sistalocat
t᷑ lingua: sistat᷑ ꝑc̾ꝯstãciã. Si egͤdi uult re¬
pessulũ rationis. cirꝯcidat᷑ lima discretioĩs.
Si cquo frenũ ĩponit᷑ ne ꝯͣ eqͥtatẽ euaget᷑.¬

Expanded text:
tis nostrae. Rota autem nativitatis nostrae est praesens vita, quae ab ineunte aetate, in multiplici volvitur volubilitate. Hanc inflammat linguae mobilitas in adolescentia ad jocosa, in aetate virili ad fraudulenta, in senili ad detractoria. Sedanda est ista scintilla ne evadat in flammam; surculus ne excrescat in silvam; gutta ne intumescat in torrentis abundantiam. Majus est refrenare linguam qsumuntur arma contra te de te ipso, ibi vero pugnatur de alieno. Summa tamen verecundia est et depressa dejectio unisibi subjugare mancipium. Si in humido locata est lingua, sistatur per constantiam; si egredi vult, repessulum rationis, circumcidatur lima discretionis. Si equo frenum imponitur ne contra equitem evaget
Abbreviated transcription (Latin):
moriam pariat: ⁊ memoriã dolorẽ eiciat.
In hoc igne pͣgatorio. d homo ꝯsticui in
p̾senti ne eͥcietur ĩ ꝑempcorio̾. ĩ flãma ge¬
henuali. Est tͥplex ignis pͣgatoriꝰ ꝓbato¬
rius ⁊ ꝑemptorius. purgatoriꝰ ẽ satiffacõ.

Expanded text:
moriam pariat, memoria dolorem eliciat. In hoc igne purgatorio debet constitui in praesenti, ne crucietur peremptorie in flamma gehennali. Est triplex ignis, purgatorius, probatorius, peremptorius; purgatorius est, satisfactio,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦ fuit per mẽdaciũ falsus: ĩ fut᷑o erit in
gehenna uerꝰ. Scis quẽ ĩ mittaris ꝑ men¬
daciũ : pr̃em mendacii dẏabolũ qui ĩ ũi¬
tate ñ stecit. s per suꝑbie uaĩcatẽ decidit.
hiꝰ filũ st̃ qui recedunt a uero. hiꝰ st̃ ꝯpli¬
e fsitas. ⁊̃ cłpa erit ñitas . O miserabił mẽ¬
dacui effeũs. qui ĩ tentionis ꝓponit falsum
prudencia ꝓ u̾bo mendacui sustin̾e uerba
etni suplicu. qnͣtũ deuiat ab officio lingue:
natiuitatis siie notã. qñ naguuti labit᷑ per
falsitatis offñsam . s hosinis cau̾e u̾ba mẽ¬
dacũ: lĩguã ĩ forma ad u̾itatẽ. ad u̾boꝵ scu¬
rilitade aũte. ad ũba scitatis ꝯũte. Menda

Expanded text:
 fuerit per mendacium falsus, in futuro erit in gehenna verus. Scis quoniam imitaris per mendacium, patrem mendacii diabolum, qui in veritate non stetit, sed per superbiae vanitatem decidit. Hujus filii sunt, qui recedunt a vero. Hujus sunt complifit falsitas, in culpa erit veritas? O miserabilem-mendacii effectum, qui intentionis proponit falsum, pro verbo mendacii sustinere verbera aeterni supplicii! Quantum deviat ab officio linguae, nativitatis exprimit rotam, quando labitur per falsitatis offensam. O homo, si vis cavere verba mendacii, linguam informa ad veritatem, a verborum scurrilitate averte.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ mĩa q̃ nouũ soluit testam̃tũ q̃ rigorẽ
uet̃is legis excenuat M ẽ mĩa lignũ qͦd a¬
qͣs morach dulcorat. hoc sale heliseus a¬
qͣꝵ. amaritudĩem dul ext̃minat. hc fa¬
riua heliseus olle mortem extirpat.
ħ oleũ ĩ fundit samaritauus. nulua̾ci uł¬

Expanded text:
quae Novum illuminat Testamentum, et rigorem veteris legis extenuat. Haec est lignum quod aquas Mara dulcorat . Hoc sale Eliseus aquarum amaritudinem exterminavit . Hac farina Eliseus ollae mortem exstirpavit . Hoc oleum infudit Samaritanus 81 vulnerati vul
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝓxĩo noc̾e cupis siue cͤdis: mag̃ honori eiꝰ ac¬
cedis qi solec dechi bonis. ⁊ ĩuircutẽ deseuit ta¬
bes liuoris. dediguat᷑ n. sĩgua maledica ĩ iudia
ex ert̾e maliciã. ⁊ tocã se armat ad diminuendã¬
ꝓximi iusticiã. ⁊ sic sue detͣcionis rubigine. al¬
terius famã expolit᷑. ⁊ sic sua demorsione al¬
tĩꝰ głam p̾gat. ⁊excollit. decͣctio ĩuidiã p̃dicat.
animi malignitatẽ denudat. ⁊ ꝙ exc̾iꝰ est in
O ho si arguis argue ad m̃surã. rep̃hẽde ad
cautelã. nõ ut ꝓximiꝰ scandalizet᷑. s corrigat᷑.
Argue ñ ut tuum facinꝰ pallies. s ut ĩ alt̾ius

Expanded text:
 honori ejus accedis; quia solet detrahi bonis, et in virtutem desaevit tabes livoris. Dedignatur enim lingua maledica in vitia exercere malitiam, et totam se armat ad proximi diminuendam justitiam, et sic suae detractionis rubigine alterius famam expolit, suaque demorsione alterius gloriam purgat et extollit. Detractio invidiam praedicat animi malignitatem denudat; et quod interius e venenum. O homo, si arguis argue ad mensuram, reprehende ad cautelam, non ut proximus scandalizetur, sed ut corrigatur. Argue, non ut tuum facinus pallies, sed ut alterius
Abbreviated transcription (Latin):
audias. pancis: familiaris sis. õib eqͦ. Se¬
uerior uita: qͣm uulcu. ultor clemens. se¬
uitie decestator. appecitor bone fame. non
nẽ głam: occłcator uircutũ. sic̃ alii uitioꝵ.¬

Expanded text:
videas. Paucis familiaris sis, omnibus aequus; sevideas. Paucis familiaris sis, omnibus aequus; severior vita quam vultu, ultor clemens, saevitiae detestator, optior bonae famae, non nem g
Abbreviated transcription (Latin):
tis est ĩdelicuis natꝰ ẽ. In pone ꝯcupiscencie fie¬
nũ oĩa q̃ blandimẽto q̃ uoluptati aĩmũ tͣ¬
hunt : Reice. ede cit᷑ sacietatem bibe cit᷑
ebrietatẽ. desid̾ia tua puo redime qi ħ ꝑ
tm̃ curare debes. ut desinant ad cĩbũ accẽde
nõ ad uoluptatẽ. palatũ tuũ fames excitet
tas ĩmũda sit tͥ. nͨ ꝑsimonia sordida. nͥ sim¬
plicitas sit neglecta. nͨ leuitas languida. nͨ
tua defleas: nec aliena mireris. si ꝯtiuẽci¬
am diligis. t᷑pia fugito añqm accidant.
gator ipẽ. alioꝵ uicioꝵ ñsis curiosus. scruta¬
tor: ñq ac̃b rep̾hensor. s sũ ꝓͣbatione cor¬
rector. ita tñ ꝙ ammonicione hilaritat̃e
p̃uei̾as ⁊ erroris ueĩam facile dato. ñ extollaᷤᷤ
qͣnqͣm supͣ mod̾ ñ deicias dicentiũ esto taci¬
le q̃rẽti responde. ꝯtendenti facile cede. nec
ĩ iurgia. execͣtionesq descendas. siuuis ẽẽ
ĩ de decori sit. nͨ ĩdeo illos ꝯtempnas qr latẽt.

Expanded text:
Impone concupiscentiae frenum. Omnia quae blandimento, et quae voluptati animum trahunt, rejice, ede citra saturitatem, bibe citra ebrietatem, desideria tua parvo redime; quia hoc tantum curare debes, ut desinant. Ad cibum accede non ad voluptatem: palatum tuum fames excitet, tas immunda tibi sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec levitas languida; nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito, antequam accidant. gator ipse, aliorum vero non sis curiosus scrutator neque acerbus reprehensor, sed sine reprobatione corrector ita, ut admonitione hilaritatem praevenias, et erroris veniam facile dato. Non extollas quempiam supra modum, nec dejicias. Esto tacile quaerenti responde, contendenti facile cede, nec injurgia, exsecrationesque descendas. Si vis esse indecori sint; nec ideo illos contemnas
Abbreviated transcription (Latin):
ebris tẽpestas. ꝓsꝑa adu̾sitas. deliciose amari¬
tudĩes. amare dulcẽdĩes. ħ pax: ĩ serenita¬
te parit nubilũ. ĩ tͣnsquillitate tumłtũ. Ad
similitũdiẽm aure mũdane blandit᷑. nec
seuit ad simlitudĩem maris. nc̃ tͣnsqͥlla ẽ¬
nc̃ eũtit. ⁊ ut dicit. seneca. cadẽ die ubi
luxunt nauigia iͥ sorbent᷑. has pacis uo¬
luptates experti st̃ pͥncipes. ꝙ exꝑti st̃ me¬
diocres. exꝑti st̃ ⁊ deiecti ⁊ panꝑes. Qui ħac
sꝑat: ĩ lubrico ponit pedem. In naufragio
locat nauem. stat ĩ p̃cipicio. seminat ĩt.
exclude ĩ sultus hostium. hc̃ sola comite.ħ̃o
est diues. hͣc sola ꝯtentꝰ est sapiens. hͣc comi¬
te tutus est ĩ adu̾sis. securus ĩꝑiculis. ħ hĩem

Expanded text:
ebris tempestas, prospera adversitas, deliciosae amaritudines, amarae dulcedines. Haec pax in serenitate parit nubilum, in tranquillitate tumultum; ad similitudinem aurae mundanae blanditur, tunc saevit ad similitudinem maris, nunc tranquilla e et, ut dicit Seneca, eadem die ubi fluxerint navigia, sorbentur. Has pacis voluptates experti sunt principes, experti sunt mediocres, experti sunt et pauperes. Qui hanc sperat, in lubrico pedem ponit, in naufragio locat navem, stat in praecipitio, seminat in arexcludere insultus hostium. Hac sola comite homo dives est, hac sola contentus est sapiens, hac comite tutus est in adversis, securus in periculis. Haec hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait morał philꝰ ⁊ seneca. Si nis amari ama.
O felix amor quẽ ñ ext̾ne cause ĩpellũt. utͣm
usitata summi forma boni. liuore careus. se
ꝯtẽptus ẽ tał amor. ĩse suã hc̃ delectatõem.
ñ anxiat᷑. ĩ tͣnsquillo ẽposita. ñ ꝑ st̾pit. ñ per
habeas amicũ: ñ ut te uisicet egͥtũ. ñ ut fa¬
melic̃ cibet. ñ ut ꝯsolet᷑ ĩ carceratũ. set ut
eũ ĩ cart̾e uisites. esurẽtem cibes. potes sicien¬
ten. recipias errantẽ ⁊ uagants. Si pauꝑem
ꝓrͥmũ diligis: ex sola discoe elemosinã facis.
Elemosina .ii. cordis młto maior ẽ: ꝙͣ ełoina
Illa qͦd q̃ corꝑalit̃. dat᷑ ñ suffic̃ nͥ benigno aĩo
tribuatur. Tene gͥ hõ oedĩem caritatis. dili¬
ge d̾m supͣ oĩa. te ĩfra ꝓrimũ iuxͣ. carnẽ ĩfra.
dilige carnẽ tuã ñ ut ei seriuas. S ut eã dis¬
ciplinãt̃ corrigas. diligas eũ ad bonũ ñ ad
scłi laxim̃itũ. nõ seqͣris eiꝰ uoluntatẽ. s eam

Expanded text:
Ut ait moralis philosophus Seneca: « Si vis amari, ama. » O felix amor, quem non externae causae impellunt, verum insita summi forma boni, livore carens se contentus est. Talis amor in se suam habet dilectionem, non anxiatur; in tranquillo posita est, non per Habeas amicum non ut te viset aegrotum, non ut famelicum cibet, non ut consoletur incarceratum, sed ut eum in carcere visites, esurientem cibes, potes sitientem, recipias errantem. Si pauperem proximum diligis, ex sola dilectione eleemosynam facis, eleemosyna enim cordis multo Illa quoque quae corporaliter datur, non sufficit, nisi benigno animo tribuatur. Tene igitur ordinem charitatis. Dilige Deum super omnia, te infra, proximum juxta, carnem infra. Dilige carnem tuam non ut ei servias, sed ut eam disciplinaliter corrigas, dilige eam ad bonum non ad saeculi luxum. Non sequaris ejus voluntatem, sed eam
Abbreviated transcription (Latin):
Ieꝵ ait. Cũ fcm̃ aliqudo a meledico ꝯfingͦ.
alt̾uis fama uexat᷑. It̃ id̾. Nõ iꝰce potes in
alt̾ius aliistep̃hẽd̾e qd̃ ip̃e facis. nͨ arguere
simłationẽ potes cũ reꝰ ipẽ tenearis. It̃. caue
tes. si ulli detͣhas. nͨ ĩ eo te scñ pudes. nec
cec̾os lac̾e̾s. Si decͣctõib tuis alios nul¬

Expanded text:
it: « Cum factum aliquod a maledico fingitur, alterius fama vexatur. » Idem ait: Non juste potes in aliis reprehendere, quod ipse facis; nec arguere simulationem potes, cum ipse reus tenearis. Item: Cavetes. « Nulli detrahas, nec in eo te sanctum putes, si caeteros laceres, si detractionibus tuis alios
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ appõat ⁊ c̃. Cauẽd̾ est tibi ohomo
ad ꝙ ĩ sp̃tas iudiciũ. ne iudiciũ odio ex¬
asꝑes. ne cͣtelitate ĩflãmes. ne amore
pcuine emollias. ne timore rescĩdas.
ne te moueat purpura diuitis. nõ sac¬
cus pauꝑis. regia incede. ne decłies ad
dext̾am emolliendo iudiciũ. ñ ad sini¬
stͣm exapando suppliciũ. Nõ ẽ crudelitas
E tyrannic̾ . s dĩnitie recticudis uidiciũ.
s caue ne ita ex alt̾ius occło festucã eicias.
⁊ ĩ occło tuo tͣbem nõ uideas. nͨ ita uelis
alt̾ius reuelare lapsum : ut cuũ negliga ᷤ
casum. nͨ sic cures alt̾uis morbũ. ut te ptꝰ¬
ponas egͦtũ. nedicat᷑ tibi. o medice cura

Expanded text:
uper terram . Cavendum est tibi, o homo, ad quod inspectas judicium, ne judicium odio exasperes, ne crudelitate inflammes, ne amore pecuniae emollias, ne timore recidas. Non te moveat purpura divitis, non saccus pauperis; regia via incede, non declines ad dexteram, emolliendo judicium, nec ad sinistram, exasperando supplicium. Non est crudelitas est tyrannicum, sed divinae rectitudinis judicium. Sed cave, ne sic ab alterius oculo festucam ejicias, ut in oculo tuo trabem non videas. Nec sic alterius velis revelare lapsum, ut tuum negligas casum; nec sic cures alterius morbum, ut te postponas aegrotum; dicaturque tibi: Medice cura
Abbreviated transcription (Latin):
osa or̃o ĩ fructuosa ni. ĩ t̾rena ñ curuat᷑. s
ad celestia ĩ fiexiblr̃ dirigit᷑. Elegant̃ aũt
ꝯꝑatur fumo: qr sic̃ fumꝰ ex igne nascens tẽd
ad altũ. sic or̾o fructuosa excamino carica¬
tis orta: ascendit ad celũ. Elegant̾ aũc per

Expanded text:
in terrena non curvatur, sed ad coelestia inflexibiliter dirigitur. Eleganter autem comparatur fumo, quia sicut fumus ex igne nascens tendit in altum, sic oratio fructuosa ex camino charitatis orta, ascendit in altum. Eleganter etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iat᷑ ꝯscĩa: Sicut mẽdacuĩ nota. cũ õẽ pec̃m
mortale hoĩem alienet auero esse: nlłm
mag̃ qͣ mẽdaciũ. ꝙ deio̾gat u̾itatis nat᷑a
hoc ẽ niaiũ qd falsa testĩoĩa ꝯm̃tat᷑. fabri¬
cat adulatões: ĩuẽicfbandes. ꝯsumat decͣctio¬

Expanded text:
tia, sicut mendacii nota. Cum omne peccatum mortale hominem alienet a vero esse, nullum magis quam mendacium derogat veritatis naturae; hoc est vitium quod falsa testimonia commentatur, fabricat adulationes, invenit fraudes, consummat detractio