comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extet. Itaq ĩ hñs duobus. omĩs iudicioꝵ ⁊ atõ uerlatur
ĩ indiciũ uocatur. negotiũ. factũ dictũ ue ꝑsone ꝓpter ͦ¬
qd̾ reus statuitur. ꝑsona g̾ ⁊ negociũ sugge̾ argum̃ta
nõ pñt . de ip̃ĩs .n. questio est. de quib aũt dubitatur ea
dubitatõi fidem fac̾e neq̃unt. Argumẽtũ uo̾ erat rõ reidu¬
bie faciens fidem ¶Faciũt aũt negocio fidem ea q̃ st̾ ꝑsoms
uelud si credatur ꝯtra.rẽ .p. sensisse. catelina. qm̃ ꝑsona est
uicioꝵ tinpitudine denotata. st̃ nõ ĩ eo qd̾ ꝑsona ⁊ ĩ inditiũ
uocatur fidem negotio facit. s ĩ eo qd̾ ex atbutis ꝑsone
ꝙͣdẽ suscipit qualitatem¶ Q ut reꝵ ordo clarius colliq̃scat
de cꝯstantus arbitror ee dicendũ.¶ Crtũstantie siriit ã¬
tasq si desunt: cansa nõ stabit ¶ Has gͥ cͥꝯstancias in
gemina cycero ꝑtitur. ut eã q̃ s. quib cꝯstãciã in at¬

Expanded text:
udiciorum ratio versatur, in judicium vocatur; negotium, factum, dictumve personae, prod reus statuitur. Persona igitur et negotium suggerere argumenta non possunt, de ipsis enim quaestio est; de quibus autem dubitatur, ea dubitationi fidem facere nequeunt. Argumentum vero erit ratio rei dubiae faciens fidem. Faciunt autem negotio fidem ea quae sunt veluti si credatur contra rempublicam sensisse Catilinam, quoniam persona est vitiorum turpitudine denotata, tunc non in eo quod persona est et in iudicium vocatur fidem negotio facit, sed in eo quod ex attributis personae quamdam suscipit qualitatem. Sed ut rerum ordo clarius colliquescat, de circumstantiis arbitror esse dicendum. Circumstantiae sunt tatesque si desunt, causa non stabit. Has igitur circumstantias in gemina Cicero partitur, ut eam, quae est quis, circumst
Abbreviated transcription (Latin):
Id fieri duob modis potest si depceris / aut̃ purges
dep̃caris. ꝯ nichil deffensionis attuleris ꝑurgas cũ
facti culpa. hus asebitur quib obsisti obuariq nõ possit
neq tñ ꝑsone sint. id .n. ĩ aliam ꝯstitutõnẽ cadit¶ sũt
uͦ ħ ĩprudentia. casus. atq ncc̃itas¶ Remonetur c̾mẽ
cũ ab eo qui ĩcessitur trãstertur in aliũ ¶ Sed remotõ
c̾mi̾s duob fieri modis potest ¶ li aut causa remoneat̾
aut factũ  cansa remonetin.. cũ. aliena potestate. aqͥd
factũ esse ꝯtenditur ¶ factũ nͦ. cũ. alius aut potuisse. aut
debuisse face̾ ostendetur. atq ħ ĩ hus maxime ualent. si
eiꝰ nõis ĩ nos ĩtẽdatur actõ. ꝙ nos fet̾imꝰ id qd̾ nõ opor

Expanded text:
Id fieri duobus modis potest, si depreceris, aut purges. Deprecaris, cum nihil excusationis attuleris; purgas, cum facti culpa his ascribitur quibus obsisti non possit, nec tamen persone sint, id enim in aliam constitutionem cadit. Suntautem haec, imprudentia, casus atque necessitas. Removetur vero crimen, cum ab eo qui incessitur transfertur in alium. Sed remotio criminis duobus fieri modis potest: si aut causa refertur, aut factum. Causa refertur, cum aliena potestate aliquid factum esse contenditur; factum vero, cum alius aut potuisse, aut debuisse facere demonstratur. Atque haec in his maxime valent, si ejus nominis in nos intendatur actio, quod non fecerimus id q
Abbreviated transcription (Latin):
tõnes tũ qͦnes noĩare lic ¶ Que quidẽ dnndũtur ita. ut
in scͥpti aͥcinꝰ. ꝯtrou̾sia u̾santur aut p̃ter scͥptũ. ex re ipsa
ĩ scͥpto sunt qͥnq modis fieri possunt. Uno quidẽ. ꝯ hic st̾p¬
toris u̾ba deffendit. ille sentẽciã⁊ atq hic status appellatin:
.seͥptũ ⁊ uolũtas  alio.uͦ. si int̾ se leges quad̾am ꝯͣrietate
dissenciant. quas cũ ex adusa ꝑte deffendũt. Faciũt ꝯtͦuer¬
siam: ata uocat᷑ hic status. leges ꝯtrarie ¶ Tertio ꝯ scͥptũ
de quo ꝯtẽditur sentẽciã clandit ambiguã. ħ suo noĩe ãbi¬
nõ scͥptũ ĩtelligit᷑. Quodq ꝑ ratiocinatõem ⁊ ꝙͣdã sillogis᷑

Expanded text:
estiones nominare licet: qui quidem dividuntur ita, ut in scripti alicujus controversia versantur, aut praeter scriptum ex re ipsa in scripto sunt, quinque modis fieri possunt. Uno quidem, cum hic scriptoris verba defendat, ille sententiam: atque hoc appellatur scriptum et voluntas. Alio modo, si inter se leges quadam contrarietate dissentiant, quas cum ex adversa parte defendunt, faciunt controver et dicitur status legis contrarie. Tertius, cum scriptum de quo contenditur, sententiam claudit ambiguam; et hic dicitur ambinon scriptum intel
Abbreviated transcription (Latin):
cõsututõ ie s Retho ͤ ꝑtes. Inuẽtio dispolio. Elocutõ. memo¬
ria  ꝓateu ͦ ust̾mẽtũ. or̃o. ¶ Instrumẽti ꝑtes. Exordium
narratõ ꝑticio/ conłirmato rephensio ꝑoratiõ. ¶ Opus
Sp̃es u̾o ita tetã mati̾am ĩ formant. ut tũ uicissim totam
Sibi uenditent᷑. ꝙ ex ħ ĩtelligi potest. qm̃ oĩs sibi mati̾e ꝑte̾
singłe spẽs tenent. Nã ĩ iudiciali miͦ ꝯstitutõnes ĩuenies
⁊ ĩ delibatino. demõstratiuoq easdem imͦ ĩuenire q̃as.¬

Expanded text:
icae partes, inventio, dispositio, elocutio, memoria, actio. Instrumentum, oratio. Instrumenti partes, exordium, narratio, partitio, confirmatio, reprehensio, peroratio. Opera, species vero ita totam materiam informant, ut tamen vicissim totam sibi vindicent: quod ex hoc intelligi potest, quoniam omnes sibi materiae partes singulae species tenent. Nam in judiciali quatuor constitutiones invenies, et in deliberativa demonstrativaque easdem quatuor invenire q
Abbreviated transcription (Latin):
solo qͦms.ł. dub ͥ ᷤ causani. Quid gͥ dicendũ: patet uia ratiom: Neq .n. cause÷
eius. ꝑs esse dicitur ꝯstitutõ. que in ꝯtrouersiã uenit. ⁊ ꝙͣ status
ꝯstituit . ꝯ. p̃sertĩ qui additur ad causam statꝰ. una iã ꝯstitutõne
formatã. nõ sit p̾ncipalis s accidens ÷ atq ĩ uno negocio. tot
euemant ꝯtrouersie quot stꝰ ꝯstitutõneb. s quot ꝯtrou̾sie. tot
cause. ⁊ lic eas unũ otineat negotiũ. cause tñ ĩ ꝑmixte sibi
uariantur. Ut qui Iuuenem de lupanari exeũtem iuderit.
nẽ adulterii. hic unĩ negotiũ ħ qd̾ uertitur .3. canse aũt
due. uira ꝯiect᷑alis. si neget se fecilse. alt̾a diffmitĩa. si in
lupanari ꝯcubitũ dicat nõ posse ad ult̾iũ putari. S neq
neganti. ꝑs est eiusdem ꝯtrouersie ꝯitm alis statꝰ. neq diftĩ¬
menti diffinitio. Totau .ii. ꝯtin causam. Causam añt uoco

Expanded text:
ausae ejus pars esse dicitur constitutio, quae in controversiam venit, et quam status constituit: cum praesertim qui additur ad causam status, jam una constitutione firmata, non sit principalis sed accidens; atque in uno negotio tot eveniant controversiae quot sunt constitutiones, sed quot controversiae tot causae. Et licet eas unum contineat negotium, causae tamen impermistae sibimet variantur: ut qui iuvenem de lupanari exeuntem vidit, panem adulterii: hic unum negotium, hoc quod vertitur est, causae autem duae: una coniecturalis, si neget se fecisse; altera diffinitiva, si in lupanari concubitum dicat non posse adulterium putari. Sed neque neganti pars est eiusdem controversiae coniecturalis status, neque diffinienti diffinitio; totam enim continet causam. Causam autem voco
Abbreviated transcription (Latin):
quia insi caritate et dei tĩõre carebat. ppã deuiq caritas ẽ forͣ oĩs bõẽ
accõuis. O qͣntꝰ ngor fortitusĩs fuit ĩ płacone. O quot ⁊ qͣnta paciebat᷑
qͣra. fet quia fũdamẽto fidei caruit ꝓpt̃ea ppes eã fortitudinẽ nõ erexit.¬
bom cotidie certant usq ad mortẽ. Tales sũt fũdati in dñi iõ ut sup
diximꝰ frẽs nec u̾ba n ͨ ĩpioꝵ u̾bera timẽt. hecẽ issa mii abilis for

Expanded text:
ant charitate et timore Dei. Ipsa denique charitas est forma omnis bonae actionis. O quantus rigor fortitudinis fuit in Platone! o quot et quanta patiebatur contraria! Sed quia fundamento fidei caruit, propterea spes eam fortitudinem non erexitboni quotidie certant usque ad mortem. Tales sunt fundati in Deo: et ideo supra diximus, fratres, nec verba nec impiorum verbera timent.
Abbreviated transcription (Latin):
int publice pumant᷑: ut et cet̾i iusticiã disigẽtes forciꝰ sisigͣnt ⁊ iusticiã
odientes metuãt. et caueãt ne delinqͣnt. O sc̃a landabilisq iufacia sub
te ⁊ ꝑ te iusticia pudicicia regnat. pax ꝑ te tͥũphat. Secuntas ꝑte ⁊ digni¬
tas floret. et frccũ aufert ĩ pacĩa. O iusticia qui te amau̾it qui te stux̾it.
cũ moyse mare mũdi uicõꝵ sanguĩe iubricatũ sicco uestigio ꝑtͣnsibit. hec est
uirga que petͣ ꝑcussa mauat ĩ fluẽta quia sapides subditoꝵ corda urdicõ iusti ͤ

Expanded text:
erint, publice puniantur, ut et caeteri justitiam diligentes fortius diligant, et justitiam metuentes metuant, et caveant ne delinquant. O sancta laudabilisque justitia! sub te et per te pudicitia regnat, pax per te triumphat et securitas, dignitas per te floret, et fructum affert in patientia. O justitia, qui te amaverit, qui te strinxerit, cum Moyse mare mundi vitiorum sanguine rubricatum, sicco vestigio pertransibit. Haec est virga, qua petra percussa manat in fl
Abbreviated transcription (Latin):
nẽdo felices se reputabat. tu u̾o monache qui p̾es ohcecꝰ mẽorare quid es
quis fuisti et eris. tũt iustꝰ reputabers a dõ et ĩet̾iũ nõ ꝑcc̃abis. hec sutẽ
frẽs mei sit sẽꝑ nostͣ oxcatacõ. et si hoc fec̾imꝰ uere fideles ⁊ iusti eximꝰ.
Set sãt aliqui sic ai er̃a nõ int̾ nos qui ĩ ppũ lbertatis uiũe uolut̃. Suꝑbi
auari. distosi. gulosi. adult. et si ab asiquo rep̾hẽdũiꝰ lat̾t ut canes mor¬
det ut ẜpentes. deuor̾nt ut seones. Ułisãt ut ꝑcuriẽtes sicẽtes masũ sdͫ
et bonii malũ. Tales aꝑta facie uiuos ẜmone negare iusticiã p̾suit dicẽtes

Expanded text:
ndo felices se esse putabant. Tu vero, o monache qui praees, obsecro, memorare quid es, quid fuisti, quid eris; tunc justus reputaberis a Deo, et in aeternum non peccabis. Haec autem, fratres mei, sit sSed sunt aliqui, licet Dei gratia non inter nos, qui spiritu libertatis vivere volunt, superbi, avari, dyscoli, gulosi, adulteri: qui si ab aliquo reprehenduntur, latrant ut canes, mordent ut serpentes, devorant ut leones, dolent ut parturientes, dicentes malum bonum et bonum malum. Tales a
Abbreviated transcription (Latin):
u̾imꝰ frẽs fortune ia cuła nõ tinebimꝰ. Deridebinꝰ Syaboli blanda et
penemꝰ irata. O̾ frẽs mei figate hoc ĩ cordib uestͥs quos qui fottis ⁊ siber
est. Non enĩ seruit fortune nõ uarietati nũtane. o frẽs mei et secicia cordis
mei consid̾ate qͣnta fuit in marchib fortitudo qui uelud ĩpassibiles torẽta
despiciũt. tirãnos ꝯfũdĩt. cũtaq mũdana sespicint qui si sẽtiert sis¬
cõbusti.licet ĩ aĩtis mẽbris affłica. sicet in oĩb corꝑe siit ꝓiecci. stõ t̃ seg¬

Expanded text:
ula fortunae non timebimus, deridebimus diaboli blanda, et spernemus irata. O fratres mei, ligate haec in cordibus vestris, quoniam qui fortis est, liber est. Non enim servit fortunae, non vanitati mundanae. O fratres mei et laetitia cordis mei, considerate quanta fuerit in martyribus fortitudo, qui velut impassibiles tormenta despiciunt, tyrannos confundunt, cuncta quae mundi sunt despiciunt: qui licet decoriati, licet
Abbreviated transcription (Latin):
sicet satis distẽt ab urbe eoꝵ. tñ pama dĩuitꝰ dimusgata ordinaui ut
u̾bũ dei ppło ralbrit᷑ p̾sicapẽt. aie q fideliũ suã docoͥnã et exẽpła audi¬
endo et uidendo sponte redirẽt as issit qui ex ĩto cũta c̾auit. Ecce quõ
trã indicantt ligant / et soluũt quẽ uolũt rẽꝑ dõ fauẽte / uos ũo qui
seg̾gati estis a seculo. qui eciã uitã tucõrẽ elige uoluistis. audite qd ĩ
cĩtis maxĩe iusticiã disig̾e debetis. O frãs mei et seticia cordis mei
nultis sare quõ uos sositari iusticiã disig̾e debetis. Cauete ne sic ab
alterꝰ ocuiło festucã eiciatis ut in ocuło uestro t̾bẽ nõ uideatis. nec sic̃ ast¬
enꝰ uestis resenare sapsĩ ut uestiũ nõ uitetas casit. Nec sic astenis a
Anstre frẽs mei aut tte quid dñs dix̾it phanreis as ustã incurantis. qui uestsu¬

Expanded text:
ta est, ordinavi ut verbum Dei populo salubriter praedicarent, animaeque fidelium suam vitam et exempla audiendo et videndo sponte redirent ad illum qui ex nihilo cuncta creavit. Ecce quomodo terram judicant, ligant et solvunt quae volunt, semper Deo favente. Vos vero qui segregati estis a saeculo, qui etiam vitam tutiorem eligere voluistis, audite quod in cunctis maxime justitiam diligere debvultis scire quomodo vos solitarii justitiam diligere debeatis? Cavete ne sic ab alterius oculo festucam ejiciatis, ut in oculo proprio trabem non videatis: nec sic alterius velitis relevare lapsum, ut vestrum non videatis casum. Nec sic alterius curare Audite, fratres mei, audite quid Dominus dixerit Pharisaeis adulteram accusantibus: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
t bñ nostis fres kñ ea monast̾ia aput xponẽ sei grã iñui laudabilł
as hõrẽ scẽ t̾ntatis constrie/ quoꝵ pͥmũ hõ est ĩ quo iã d̃us multis mo¬
dico pabuło ꝯtenti hillarte cõmormꝰ bestus associati. auib nũstrdi
ciboꝵq fpẽtes seficias. uitꝰ hominũ fugiẽtes. et iõ nõ ego miser. set et uos
cepe angesoꝵ assuea estis colsoquus. alid quoq monastiũ morto quẽ suĩs

Expanded text:
 Dei gratia merui laudabiliter ad honorem sanctae Trinitatis construere. Quorum primum hoc est, in quo jam multis annis modico pabulo contenti alacriter commoramini, bestiis associati, avibus ministrati, ciborumque spernentes delicias, et visus hominum fugientes. Et ideo non ego miser; sed vos saepe Angelorum assueti estis colloquiis. Aliud quoque monasterium in horto, quem sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
sua ctemẽcia. o boã uia que sola cõm̃ciũ nr̃e salicas agnonit̃. sola enĩ mnĩa ad dñi
dingit hoĩem. sola ad dñi deducit hoĩem pola dñi seducit ad hoĩe. hec ẽ
sola mediat̾x aũios cõsolans. hec disiũctos copulat.hec sola dm̃ ħũisians
nos sublimat. Qꝙͣ pia fuit dei descẽsio ut et nr̃a eẽt głoriosa assũpc̃o. O gͣndi
uĩccula iniquitatis diiupit. O monache si tuã cõsid̾ares nũsnt᷑ ĩ oꝑe dei ergͣ

Expanded text:
a misericordia, quae sola commercium nostrae salutis agnovit! Sola enim misericordia ad Deum dirigit hominem, sola ad Deum deducit hominem, sola Deum deducit ad hominem. Haec est sola mediatrix adversos consolans, haec disjunctos copulat, haec sola Deum humilians nos sublimat. Quam pia fuit Dei descensio, ut inde nostra esset gloriosa assumptio! O grandivincula iniquitatis dirupit! O homo, si tuam considerares miseriam, in opere Dei erga
Abbreviated transcription (Latin):
ut sitis lo quates. loqͣmini dõ ut sitis u̾aces. cõtẽpłate ĩ ħemo ut ꝯtẽpłe¬
mini a sc̃ĩs in ceło. elenate capita ut eleuemini corde. extẽdite brachia
ut extẽdamini toto corͤ uobantes ad cełũ as ꝙ nos ꝑsucat xpͣt deꝰ nr̃ amẽ.¬

Expanded text:
ut sitis loquaces: loquimini Deo, ut sitis veraces: contemplate in eremo, ut contempleut sitis loquaces: loquimini Deo, ut sitis veraces: contemplate in eremo, ut contemplemini a sanctis in coelo: elevate capita vestra, ut elevemini corde: extendite brachia, ut extendamini toto corpore volantes ad coelum: ad quod perducat nos
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ ⁊ uifriccifos facis qui te lĩent̾ andũt. O u̾bose mẽdax qui raro¬
u̾itatẽ dr̃e uofiunsti. O eloquax cognoste teipm̃ nã loqͥ nũ ꝙͣ eiubestis
nec ꝯsidas quid. set qͣnͣtũ dr̃e possis nõ mẽsuras ũboꝵ sinam sec cũi
ut sacieris. O u̾bose erubeste quia om̃o cognost̾is quis agis Rã tua
condicõ ẽ occulta manifestare. nota ĩ quẽtib p̾dicare. secsi nescis
cõpuds ĩaudtoa fingis stire quos nestis ut libent̾ audiaris a cũtis. O artifeꝵ
sisigat᷑ in t̾ra ꝓmissionis. O monache t et cudisigẽt̾ attendas ins̃ qui nõ
pefrenat linsnã fuã hiꝰ uana ẽ religio qui nõ custodit lugnã suã monacħꝰ
nõ ẽ. qui ꝙ moderat᷑ suugnã suã puidẽtissimꝰ ẽ. uerͦ manachꝰ ẽ. Exa
gͦ frẽs mei amate silenciũ ponite custodiã ori uestro. estote solitani ut sias
angelis sociãti. estote iustici ut sitis ciues sc̃oꝵ ⁊ domestici dei. estote muti

Expanded text:
 infructiferos facis qui te audiunt. O verbose mendax, qui veritatem raro dicere voluisti; o loquax, cognosce te ipsum: nam loqui nunquam erubescis, nec consideras quid, sed quantum dicere possis; non mensuras verborum senut satieris. O verbose, erubesce, quia omnino cognosceris quid agis. Nam tua conditio est, occulta manifestare, nota in conventibus praedicare: sed si nescis, somnias inaudita, fingis scire quod nescis, ut libenter audiaris a cunctis. O artifex dirigetur in terra promissionis. O monache, et tu diligenter attendas. Nam qui non refrenat linguam suam, hujus vana est religio. Qui non custodit linguam suam, monachus non est: qui autem moderatur linguam suam, prudentissimus est, monachus est. Eia ergo, fratres mei, amate silentium, ponite custodiam ori vestro. Estote solitarii, ut sitis Angelis sociati: estote rustici, ut sitis cives sanctorum, et domestici Dei: estote muti,
Abbreviated transcription (Latin):
quõ caute ambusetis cõsid̾antes ꝙ qui re existĩant stare caueat ne cadat fesix
mori dignatꝰ ẽ. Ameraẜ

Expanded text:
quomodo caute ambuletis, considerantes quod qui se existimat stare, videat ne cadat. Felixmori dignatus est. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
uł t̾stari. O monache stias ꝙ sicut multũ noc distordia ĩt᷑ bonos iõa ualt̾e
dolendũ ẽ dũ ut qñ pax ẽ int̾ masos. tũt eiũ augẽt᷑ oĩa pessiia que¬

Expanded text:
vel tristari. O monache, scias quod sicut multum nocet discordia inter bonos, ita valde vel tristari. O monache, scias quod sicut multum nocet discordia inter bonos, ita valde dolendum est, quando pax est inter ma
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃ne uostitatis pacẽ offenĩt angełi absit. et desũt pͥue uosũtatis tãtũ qͣntũ issi
qui suꝑbo ocło ⁊ insaciabisi corde nũꝙͣ dicũt sufficit. tales nũꝙͣ pacẽ hẽpe po
nusso em̃ mõ nos dec ut in hat uita positaria ubisenatores faĩt saboriosi.
fiant opifices ocõsi. et quo uenimꝰ relictis delicus qui fuimiꝰ p̃sioꝵ dñi¬
hit simꝰ iustici delicati. Ilse demq frẽs u̾e pacẽ ht̃ qui mł appetit de
secuso possidere. Sit tͣnquisiꝰ ẽ suic gaud de bonis cũtoꝵ. pagano isło
dicẽte. quiẽtissia uitã agent hoĩes ĩ t̾ra si hec duo u̾ba a naturͣ reꝵ¬
om̃i tosserent᷑ meũ et tuũ. O ẜtã panꝑtas hubenb pacis płena ũq
secura. ub̃iq issesa uͥq cũtoꝵ p̾uita. nã qui te amat u̾ã pacẽ amat et
qui te nõ amat tͣnqfsitatẽ oẽ ignoiͣt᷑. Sec dic quis ẜnoꝵ dei. ecte dĩtes

Expanded text:
it. Et qui sunt pravae voluntatis tantum, quantum illi qui superbo oculo et insatiabili corde nunquam dicunt, Sufficit? tales nunquam possunt haberNullo enim modo decet nos, ut in hac vita solitaria, ubi senatores fiunt laboriosi, fiant opifices otiosi: et qui venimus relictis divitiis, qui fuimus praediorum domini, simus rustici delicati. Ille denique pacem habet, qui nil appetit de saeculo possidere. Hic tranquillus est, hic gaudet de bosi haec duo verba a natura omnium tollerentur, Meum et Tuum. » O beata paupertas, ubique pacis plena, ubique secura, ubique illaesa, ubique cunctorum amica! Nam qui te amat, veram pacem amat; et qui te non amat, tranquillitatem omnem ignorat. Sed dicet quis servorum Dei, Ecce divites
Abbreviated transcription (Latin):
des. Ecce eiĩ frẽs angełꝰ ĩ oĩb obedit dõ. et tu qui cinis es ⁊ uennis ꝯͣdicis
do. inpensibilia obediũt dõ. set et tu rõnalis resistis dõ isol a sua senitanõde¬
uiat n ͨ lma nec stesse. oĩa em̃ celita suis ĩdulgẽt officiis. tu u̾o dei uolũtati
ĩ oĩb quasi resistis. ad uiccũ dei cãpi fłorib decorͣnt᷑. terra ĩbrib fecũdat᷑.
frondib crispat ᷑ silua. ĩ nẽore cicħ anzat anicula. oĩa bõ obediũt polꝯ hõ dĩ

Expanded text:
tes. Ecce enim, fratres, angelus in omnibus obedit Deo; et tu qui cinis es, contradicis Deo? Insensibilia obediunt Deo, et tu rationalis resistis Deo? Sol a sua semita non deviat, nec luna, nec stellae; omnia enim coelica suis indulgent officiis; tu vero Dei voluntati quasi in omnibus resistis. Ad nutum Dei campi floribus decorantur, terra imbribus fecundatur, frondibus crispatur silva, in nemore
Abbreviated transcription (Latin):
Rẽs meĩ et lecicia cordis mei corona mea ⁊ gendiũ meũ ꝙ estis. Pax
uob̾ et caritas cũ fide semꝑ int̾ uos adimpleat᷑. quia me putatis mr̃e
possit ante t̃ b̾unal ũdicis apparere. Aĩab enĩ uest̾s nõ solũ ornamẽta ret
⁊ medicam̃ta desido ꝓuidere. studeo enĩ dissuta cõsuere. consasa soitu.uił
pepparare. uulũata ca curare. ablue sordida. reꝑpare ꝑdita. ⁊ ea que sũt integͣ
spñasib margartis oruare. Ego eñi margͣłitas de ꝑadisi pat̾a uobis donap̃
cupiẽs nussã incedẽ iñ secuło opto reciꝑe isi q̃ uobis insinar̃ intẽdo paciẽt̾¬

Expanded text:
es mei et laetitia cordis mei, corona mea et gaudium meum quod estis, pax vobis et charitas cum fide semper inter vos adimpleatur. Quia me putatis patrempossit ante tribunal justi judicis apparere. Animabus enim vestris non solum ornamenta, sed etiam medicamenta desidero providere. Studeo enim dissuta consuere, conscissa sarcire, vulnerata curare, abluere sordida, reparare perdita, et ea quae sunt integra spiritualibus margaritis ornare. Ego enim margaritas de paradisi patria vobis donare cupiens, nullam mercedem in saeculo opto recipere, nisi quo
Abbreviated transcription (Latin):
plures ex uob̃ ꝑds. Cũ enĩ aliquid fiet ꝑ uos cauete necũ nͣmur̃ fiat ne
mͦinurͣtores in ꝯspcũ dei uocemiui. ilłũ qui uob̾ p̃est pꝰ dm̃i omẽs sicutdec
dei ẜuos honorate. ip̃e u̾d qui p̾est suꝑ oĩa solicitꝰ sit de uestͣ salute de
quib d reddere rõm. Dñica autẽ die qui uolũt uiũ cũ dei sr̃a bibant.
Get qui antiqui sũt et debiles ⁊ uinũ bibere cõpellant ͣ camẽ tã domãtes¬

Expanded text:
re fiat; ne murmuratores in conspectu Dei vocemini. Illum qui vobis praeest, post Deum omnes, sicut decet Dei famulos, honorate. Ipse vero qui praeest, super omnia sollicitus sit de vestra salute, de quibus debet reddere rationem. Dominica autem die, qui volunt, vinum cum Dei gratia bibant: sed qui antiqui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cando ꝓ orphanis ⁊ pupillis. et si ħot nõ uidet᷑ nob suffic̾e pẽsare debetis
so affsigimini: nũꝙ et seꝑe morimini. exc̾tere gͦ potestis eciã int̾ uos oꝑa piecas¬
tis ł sec dicet quis ex uob̾ prem in reculo hẽo et ego usq ad mortẽ ĩ monast̾io
uiu̾e ds̃ ꝓmisi. Ecte eiũ pr̃ infirmat᷑ nõ pt̃ sine me uiu̾e. ꝙͣ ago exire/ nocĩt¬

Expanded text:
precando pro orphanis et pupillis. Si hoc non videtur vobis sufficere, pensare debetis precando pro orphanis et pupillis. Si hoc non videtur vobis sufficere, pensare debetis atimini, numquid et saepe morimini? Exercere ergo potestis etiam inter vos opera pietatis. Sed dicet quis ex vobis, Patrem in saeculo habeo; et ego usque ad mortem in monasterio vivere Deo promisi. Ecce enim pater infirmatur, non potest sine me vivere. Quid ago
Abbreviated transcription (Latin):
cã monast̾iũ exisse qui tũ ad monast̾iũ nũꝙͣ reu̾si sũt. għ ppẽ em̃ boui mlta
mrasa fiũt. Ecce em̃ syabosa dicit.o. monache an ignors miẽ tuã dosere
Ecce nuꝑ maritũ aĩsit. filiũ sepesłiuit. porressionẽ ꝑdidit. infirͣt ᷑ ad mortẽ
nͭ mult forsicã ꝯfiteri. Quid gͥ in h̃emo agis quid cogitas. surge uelocit̾. exe¬
as monast̾iũ. ĩ g̾dere cic̃atẽ penet᷑ domũ ꝑentũ. exc̾de in eis aꝑg. oꝑa mĩs
hoc enĩ deꝰ nult. hoc fieri p̾cipit. dũ enĩ ẜmis dei hec cogitat alñ mona
nr̃ antiqꝰ ẽ. ⁊̾ incũb̾it pailiã reg̾e. Quis gͦ ampliꝰ as monaft̾ut redire p̾s¬
imnis. et sic audiẽdo ꝯfentit. et ꝯsenciẽto reniãsit. ⁊ ĩ secuso remanẽdo
õib peior efficit᷑. et quicꝙͣ boni fecit amiititꝰ᷑. Cauete gͥ fiẽs meĩ. caueoe
a masicia Syaboli. ex c̾tere tũ uos uolo oꝑa miẜicordie. et si in feculo nõ habi

Expanded text:
isse, qui tamen ad monasterium nunquam reversi sunt? Sub specie enim boni multa mala fiunt. Ecce enim diabolus dicit: O monache, an ignoras tuam matrem dolere? Ecce nuper maritum amisit, filium sepelivit, possessionem perdidit, infirmatur ad mortem nec vult forsitan confiteri. Quid in eremo agis? quid cogitas? Surge velociter, egredere monasterium, ingredere civitatem, penetra domos parentum, exerce in eis opera mishoc enim Deus vult, hoc fieri praecipit. Dum enim servus Dei hoc cogitat, aliquandor antiquus est, tibi incumbit familiam regere; quid ergo amplius ad monasterium redire praesumis? Et sic audiendo consentit, et consentiendo remanet, et remanendo omnibus pejor efficitur, et quidquid boni fecit, amittit. Cavete igitur, fratres mei, cavete a malitia diaboli: exercere tamen vos volo opera misericordiae. Etsi in saeculo non habit
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb̾ ĩnocantib̾ eñ ĩ u̾̃itate. ip̃e ẽ qui sanat contptos corde et
hiu̾ses spũ et corde tribulato salusbit. ambulate dñ sucẽ hẽtis
Sñ Sies est ecce oidices uenit iã nox quia uenit iã mors iu qua nõ
ent sicitũ ambulare. Cogitate quis estis quo ituri estis. ꝑentes .n.
tant facaoces p̾sitãt. Quis suꝑbis t̾ra ⁊ clins. o iudex qui dm̃ nõ
agno stis sñ iusta cuiulos pnñ tuoꝵ tͣnsis. sçias quod mortui cla
mat tra es ⁊ in t̾rã ib̾is. hoĩes enĩ fu̾it. uix̾ũt sicut et nos sĩcias
ẽẽ dicemꝰ. absit. sic et nos facitis qͣntũ potestis si plura possetis pbir ͤ¬

Expanded text:
ibus invocantibus eum in veritate. Ipse est qui sanat contritos corde, et humiles spiritu, et corde tribulatos salvabit. Ambulate dum lucem habetis, dum dies est. Ecce, o judices, veniet jam nox: quia venit jam mors, in qua non erit licitum ambulare. Cogitate quid estis, quo ituri estis. Parentes entant, sacerdotes praedicant: quid superbis, terra et cinis? O judex qui Deum non agnra es, et in terram ibis . Homines enim fuerunt, sicut et vos divitias e dicimus? Absit. Sic et vos facitis quantum potestis: si plura possetis, plur
Abbreviated transcription (Latin):
Qmonache noli irasti. nã nomẽ et hĩtũ stẽ religionis ĩħac uasta poltcudĩe porta¬
rariis et s yaboli. Omonache depone nͣu destrie rãgorẽ. nitga fu stc
ne filiꝰ ꝑdicõnis efficiaris. O quã mełiꝰ eẽt monacho ĩ fecuło ꝑacifice unle
quã ⁊̃ monastio cũtis bonis ornatꝰ ĩ ira et fupore sitigare ⁊ odł ĩ codetenle
net sm̃i sandare net ab eo ex audir meret᷑ qui od̾ĩ ẜuat ĩ corse.  ise te
o mon ache quo affectu qua deuocõne dõ potes ueniã postusare si frem
tiũ odis. petis ꝙ t̃ dimittat debita. sicut et en sebita siitas. qrce e
que recte significat᷑ ꝑ fazañ qso riduanũ fecidũ. quia qui ira ĩ corde sore it¬
fetor infanie statĩ eũ corũpit. s gͥ ira ĩ aĩonastitꝰ moꝵ refrena ea. astis¬

Expanded text:
e religionis in hac vasta solitudine portaiaboli. O monache, depone iram, destrue rancorem, mitiga furorem; ne filius perditionis efficiaris. O quam melius esset monacho, in saeculo vivere pacifice, quam in monasterio cunctis bonis ornatum in ira et furore litigare, et odium in corde tenere! Nec Deum laudare, nec ab eo exaudiri meretur, qui odium servat in corde. Qua fronte, o monache, quo affectu, qua devotione a Deo potes veniam postulare, si fratrem dum odis, petis quod tibi dimittat sicut et tu debie recte significatur per Lazarum quatriduanum fetidum: quia qui iram in corde portat, infamiae fetor statim eum corrumpit. Si ergo ira in animo nascitur, mox refrena eam, alli
Abbreviated transcription (Latin):
menditꝰ est. orphanꝰ ⁊ pupiliꝰ forsitan ẽ. Gauetũ netalẽ despncias¬
cessant faudare nomẽ dñi. Consida o siues qui uias ꝑãbulas
⁊ plateas erepto capite ⁊ cosso quod tu simł cũ pauꝑe natꝰ es
de muliere ⁊ breni uiues tẽꝑe ⁊ lic diues sis sepe tã replenõ
amaritudĩe ⁊ dolorib. in sorde genitꝰ es in teuebris ꝯfon̾s. ĩ dolo

Expanded text:
e tamen, ne talem despiciascessant laudare Deum. Considera, tu dives, quia vias perambulas et plateas erecto capite et collo, quod tu simul cum paupere natus es de muliere, et brevi vives tempore. Et licet dives sis, saepe tamen repleris amaritudine et doloribus. In sordibus gene
Abbreviated transcription (Latin):
c̾dere debeo nisi quod sego quid eñi lego quis uel p̾dide ͭ audio
nisiquos qui bñ oꝑabit᷑ bñ remun̾abit᷑. o hõ ego hec que dicis
nulło mẽ nusso mõ t̾ nogare audeo. quis enĩ fideliũ dubitat᷑ quod q̃
bñ fec̾it bũ recipiat᷑. Consulo tñ ut ꝓ defũcto oyars nõ desista u ixi
enĩ sup᷑ quos nẽo sine t̾mĩe uinit. nẽo głoriar pt̃ castũ neł mũdũ
hẽre cor. quis gͦ fac̾e consuło quid uolo. quis uel deẜcor nisi quod diu¬
titas incertũ ⁊ accipias certũ. Quid ẽ quod ẽ inc̾cũ nisi quod nestis ⁊ ut iũ¬
utIũ

Expanded text:
credere debeo, nisi quod lego? Quid enim lego, vel quid praedicari audio, nisi quod qui bene operabitur, bene remunerabitur? O homo haec quae dicis ego nullo modo tibi negare audeo. Quis enim fidelium dubitat, quod qui bene fecerit, bene recipiet? Consulo tamen ut pro defunctis exorare non desistas. Dixi enim supra, quod nemohabere cor. Quid ergo facere consulo, quid volo, vel quid deprecor, nisi quod dimittas incertum, et accipias certum? Quid enim est incertum, nisi quod nescis utrum
Abbreviated transcription (Latin):
fide p̾ctar. hospitasitate p̃cipni. astuti in seusu. sapiẽtes in oꝑe. rebus
secułarib socupletis reꝑꝑatores orbis t̾raꝵ atq rec̾atores. c̾duli ĩ ꝓmi¬
ssionibꝰ. angeloꝵ susceptores.facie ad faciẽ dm̃ uidentes pͥsentes ⁊ uitto
ruit. Isti eiũ sũt sc̃ĩ mr cũ quib locutꝰ ẽ deꝰ ⁊ ostendit eis secreta sua ut ea
que uenturͣ erͣnt quasi p̃rencia spũ sc̃o illuĩati agnost̾ent. festinema gͦ fpẽs se

Expanded text:
bus saecularibus locupletes, reparatores orbis terrarum atque recreatores, creduli in repromissionibus, Angelorum susceptores, facie ad faciem Deum videntes, prudentes et victorruit. Isti enim sunt sancti viri, cum quibus locutus est Deus, et ostendit eis secreta sua; ut ea quae ventura erant quasi praesentia Spiritu sancto illuminati agnoscerent. Festinemus e
Abbreviated transcription (Latin):
uat̾mosã ⁊ festinã ꝯfessionẽ. cũ horã mortis õmo ignoremꝰ. Nã cũ ĩ
extrema egͥcudĩe fũtas frẽs. o quã forte o quã duũ. o quã penosũ. oqͣui
lac̾mabile erit nob̃ penitere ⁊ dolere de malis cõmissis ⁊ debonis obmissos
quare hoc erit nisi qr ilut capitꝰ tota intencõ mentis ubi ẽ ius doloris.
inułta em̃ tũt occͦsũt inpedimẽta. nã corpꝰ dolet᷑. pena affligit. quia mors
aꝓpinquat intrare . filios quos prẽs sũme dilex̾ant ꝓ quib eciã se dãp¬
natos existimãt tenebroso occuło sspiciũt. uxoros iã bat̾uãtes ꝯsid̾ ãt

Expanded text:
emus. Nam cum in extrema aegritudine fueritis, fratres; o quam forte, o quam durum, o quam poenosum, o quam lacrymabile erit vobis poenitere et dolere de malis commissis, et de bonis omissis! Quare hoc erit, nisi quia illic capitur tota intentio mentis, ubi est vis doloris? Multa enim occurrunt impedimenta cordi. Nam corpus dolet, poena affligit, quia mors appropinquat intrare: filios quos patres summe dilexerunt, pro quibus etiam se damnatos existimant, tenebroso oculo aspiciunt, u
Abbreviated transcription (Latin):
g̾g aui cũ dosore ⁊ nierore nestiens cui ea siintterẽ aĩco ues ꝓximo
o infelix hõ consida ⁊ diligẽt᷑ aĩa du̾te quid agis quid cogitas  dñ
c̃as sieb ute tue ꝯg̾gare nõ desiuis. Oħo auariçia ꝑsenꝰ an
ignoras quod radix om̃i małoꝵ auantia ẽ seruitꝰ ydosaqie ir osir
anca abissus inraciabilis que mĩquã dicis sufficit. semꝑ pamestis sẽꝑ¬

Expanded text:
ngregavi cum dolore et moerore, nesciens cui ea dimitterem amico vel proximo. O infelix homo, considera, et diligenter adverte quid agis, quid cogitas, dum cunctis diebus vitae tuae congregare non desinis. O homo, avaritia plenus, an igaritia abyssus insatiabilis, quae nunquam dicis, Sufficit: sem
Abbreviated transcription (Latin):
qui in tormẽtis iacẽt . cłamãt ꝙ panti sũt qui respondeãt. ulubãt
⁊ nõ est qui consolet᷑ eos. O qnã gͣuõis cruidelitas frẽs mei . o quã
gͣndis in ħĩeitas. clam̾ant ad nos cotidie qui dũ uix̾ũt̃ multa
małs ꝓ nob̃ sustinere uolu̾ũt. nec eis subuemre curauiꝰ. O u̾e ⁊¬
cłamat portꝰ ⁊ omes cũco damiare nõ cessant. Cadit asinꝰ ⁊
omẽs eñ sublenare festinãt. sec clamat in tormẽtis fidelis ⁊ nõ ẽ
tis ẽ cogitatõ ꝓsefũctus exorare. ut a penis quas paciũt᷑ ꝓ pccĩs

Expanded text:
mant, et pauci sunt qui respondeant: ululant, et non est qui consoletur eos. O quam grandis crudelitas, fratres mei! o quam grandis inhumanitas! Clamant ad nos quotidie, qui dum vixerunt, multa mala pro nobis sustinere voluerunt; nec eis subvenire curamus. O vere clamat porcus, et omnes cum eo clamare non cessant; cadit asinus, et omnes eum sublevare festinant: sed clamat in tormentis fidelis, et non est lis est cogitatio pro defunctis exorare, ut a poenis quas pro
Abbreviated transcription (Latin):
aduras dõ adeqͣu̾is ⁊ es suꝑ altissiõ. O pestis denone senor nã demoñ
cisa sangniẽ cruentatꝰ. sine dĩais natꝰ es. sine auaricia de genu ⁊¬
et̾iũ ⁊ sict uoliustis ita fiat. Ecce sentencia sũi regis. Itaꝙ
frẽs nostte amare plus corpꝰ quã aĩam nec plus fisios quã ros ipos. ecce
emĩ ĩ iamiaẽ dies mortis. tũc .n. isse a suis excludit᷑. ad uxore diuttit᷑¬
a cognans soꝑat᷑ ⁊ sic ad eisdẽ as sepusciũ sucit᷑. O masna cuidestias
o magna ad miratõ. o mirabilis infibelitas. ecce mant ꝰ dilectꝰ ab ux¬
nõ est eñi asiquis qui tantũ amicũ uel cognatũ difigat qui ꝑ noctẽ ⁊¬
unã secũ morare cupiat. uide gͦ o ho quales amicos hẽs ꝓ quibus
aĩam ꝑ dis. ꝓ quib dñ offendis. Omẽs enĩ dintt̃t te. omẽs abstõ¬
dũt te. omẽs cito fugiũt ate. ⁊ in fonea tũ brachioꝵ colło cabũt ee

Expanded text:
erior Altissimo. O pestis daemone saevior! nam daemon cula sanguine cruentatus, sine divitiis natus, sine avaritia geniaeternum, et sicut voluistis, ita fiat. Ecce sententiam summi Regis. Itaque, fratres, nolite amare plus corpus quam animam, et plus filios quam vos ipsos. Ecce enim in janua dies mortis est. Tunc enim quia cognatis separatur, et ab eisdem ad sepulcrum ducitur. O magna crudelitas! O magna admiratio! O admirabilis infidelitas! Ecce maritus dilectus ab uxNon enim est aliquis qui tantum amicum vel cognatum diligat, quod per noctem unam secum morari cupiat. Vide ergo, o homo, quales amicos habes, pro quibus animam perdis, pro quibus Deum offendis. Omnes dimittent te, omnes se abscondent, omnes cito fugient a te, et in foveam trium brachiorum collocabunt te
Abbreviated transcription (Latin):
Forcimati ambo si quid mea carnua pũt
Aullã dies qua ios memõi eximas eno
du domꝰ enee capitolii ꝙ y moble saxiun
Olli subridens sedato corpoe turius
iucipe siqua animo untꝰ et cõsere dextrã on¬

Expanded text:
Fortunati ambo, si quid mea carmina possunt! Nulla dies unquam memori vos eximet evo, dum domus Enee Capitoli i<m>mobile saxum Olli subridens sedato pectore Turnus: Incipe, siqua animo virtus, et consere dextra
Abbreviated transcription (Latin):
estibidum añ ip̃m p̾mue qr ĩ fiuitib orei
luctus es ultertes posu̾e cubilia cure
Pallentre qi habrtant morbi est̃ q seuectꝰ
Et metus et malesuada fameb et t̃pis egestas
Terribiles uisu forme letũq laborq
Sũs consangiine/ leto sopores mala ment
Sandia mortifeꝵ adner so i limiẽ bellu
Respicit eneas subito et sub rupe sanfi sunstra
Memalata uidet t̾plisi c̾cũdata muro
Es rupidꝰ flanus ambit torrẽtib ampiis
Tarchareus flegeton ambit souãcia saxa
Porta adu̾so igens subito adam̃ate coliẽpue

Expanded text:
estibulum ante ipsum primisque in faucibus Orci Luctus et ultrices posuere cubilia curę; Pallentesque habitant morbi tristisque senectus, Et metus et male suada fames et turpis egestas, Terribiles uisu formę, lethumque laborque. Tum consanguineus lethi sopor et mala mentis Gaudia mortiferumque aduerso in limine belluRespicit Aeneas subito, et sub rupe sinistra moenia lata videt, triplici circumdata muro, quae rapidus flammis ambit torrentibus amnis, Tartareus Phlegethon, torquetque sonantia saxa. Porta adversa ingens, solidoque adamante columnae,
Abbreviated transcription (Latin):
rer arduaꝵ et difficiliũ uolũtita et
diuturua ꝓperpessio Pei seucantia ẽ
in rõue bũ considerata stabł et ꝓpetua
ꝑ masie Temiperãtia ẽ roius ĩ libidine
etq ĩ alios aĩo rectos onpetꝰ añũfirma
et moderata doiuatõ cõtiuẽtia ẽ perq̃uã

Expanded text:
rerum arduarum ac difficilium voluntaria ac diuturna perpessio; perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio. Temperantia est rationis in libidinem atque in alios non rectos impetus animi firma e
Abbreviated transcription (Latin):
megligiti ab audĩtõe eł nõ magno
oꝑe attẽdeudim uẽ Auceps ⁊̃ in quo
ut mdicatõ Subia ui᷑ aut c̃ã ⁊ houestar
et curpitũdie ꝑticeps ut et bũnosencaa
pariat et offeisiõmi/ obscie in quo aut
tardi auditor siit aut difficilioibus

Expanded text:
agno opere adtendendum videtur; anceps, in quo aut iudicatio dubia est aut causa et honestatis et turpitudinis parti- ceps, ut et benivolentiam pariat et offensionem; obscu- rum, in quo aut tardi auditores sunt aut difficilioribus
Abbreviated transcription (Latin):
terẽtez cõpoia ⁊ p̃nestina arce prosoexit et a lutest̃o
bis exuto castrꝭ bis saucio in gtiã sũa tnͣsuare at
eras fugato paꝵ ac q̃es tãtã de epulẽtssis gẽtile
spolia ut uicto  ͦ sũã roͣ nõ crp̾et/ Nec̾ ẽi tem̾e ellꝰ
gallaꝵ fracca sam̃itũ arma uidiss Cũ si captinos
aspites mossoli tessali macedones brutius apulus

Expanded text:
rbem a Praenestina arce prospexit et a uicensimo bis exuto castris, bis saucio et in Graeciam suam trans mare ac terras fugato, pax et quies et tanta de opulentissimis tot gentibus spolia, ut uictoriam suam Roma non caperet. Nec enim temere ullus Gallorum, fracta Samnitium arma uidisses: tum si captiuos aspiceres, Molossi, Thessali, Macedones, Bruttius, Apulus
Abbreviated transcription (Latin):
Quiale ꝯcordes nimia cupidcẽ aues
Quid nisce̾ iiuat uĩces orbẽq ten̾e
In medio dũ t̾r̾a fretum terrã ꝙ lenabit
Nulla fideo regii sociis oĩs ꝙ ꝓtas
Iupacieus consort eit nͨ gentl ulł
Lredite uͦ longe fatũ. exuipla petant̃

Expanded text:
ale concordes nimiaque cupidine caeci, Quid miscere iuvat vires, orbemque tenere In medio? Dum terra fretum, terramque levabit Nulla fides regni sociis, omnisque potestas Impatiens consortis erit. Nec gentibus ullis Credite, nec longe fatorum exempla pet
Abbreviated transcription (Latin):
Pars iacet muiedio uoltꝰ ocłi q tenebro
Hoã regit trepidũ pallas dexͣ q tremẽti
Per seos adusi eilleuda dirigit hci pon
Lata colubifen mẽpes cõfima colłi
Quos huil roltꝰ hamata uolile serri
Cesa caput gorgoni. quãto spirasse ueuero
Ora reor quãtũq oculos esfũde̾ mortꝭ
espallis spectãe pẽpoltꝰ q gelasset̃
Derseos adũsi si nõ tricoͣma dep̃sos
Spar sisset crines tixisset ora colubiꝭ
sliger nicelũ rta sic cũ gorgone fugit

Expanded text:
Pars iacet in medios vultus oculique tenebras. Ipsa regit trepidum Pallas, dextraque tremente Perseos aversi Cyllenida dirigit harpen, Lata colubriferi rumpens confinia colli. Quos habuit vultus hamati vulnere ferri Caesa caput Gorgon! quanto spirasse veneno Ora rear! quantumque oculos effundere mortis! Nec Pallas spectare potest: vultusque gelassent Perseos aversi, si non Tritonia densos Sparsisset crines, texissetque ora colubri. Aliger in coelum sic rapta Gorgone fugit.
Abbreviated transcription (Latin):
Seua fames aderas ullo q obsess iabhosa
Orles eges toto cẽsun non prodigꝰ emit
Exiguã cererẽ proch lucii pallida tales
Roni ẽ palato reuinꝰ. uenditor aurs¬
O prodiga rerum. lupurres¬
luxuries nꝙͣ paruo contẽta paratu
Et quesitoi terra pellargo ꝙ lonoꝵ
Imbi cõsa fames et laute gła mẽse
discite qui paruo liorat produc̾euitã

Expanded text:
eva fames aderat: nulloque obsesses ab hoste Miles eget; toto censu non prodigus emit Exiguam Cererem. Pro lucri pallida tabes! Non deest prolato ieiunus venditor aurO prodiga rerum Luxuries, numquam parvo contenta paratu. Et quesitorum terra pelagoque ciborum. Ambitiosa fames et laute glorie mense. Discite quam parvo liceat producere vita
Abbreviated transcription (Latin):
Seua fames a deras ulloq obsess iabhose
Oiles eget toto cẽsum non prodigꝰ emit
Sxiguã cererẽ proch lucri pallida tales
Non ẽ palato reuinꝰ. Ueu ditor aurs¬
luxurĩes nꝙͣ paruo contẽta paratu
Sy quesitoi terra pellago ꝓ bonoz
Ioubi cõsa fames et laute gla mẽse
discite quĩ paruo lioeat produceuitã¬

Expanded text:
eva fames aderat: nulloque obsesses ab hoste Miles eget; toto censu non prodigus emit Exiguam Cererem. Pro lucri pallida tabes! Non deest prolato ieiunus venditor auronuper parvo contenta paratu Et quaesitorum terra pelagoque ciborum Ambiciosa fames et laute, gloria mensae, Discite, quam parvo liceat produce
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tibi nc̃ molles prodest. coluisse ꝓueslas
Sepe q nuitatas disposiusse comae
Quid fuco spleudẽte gouas orua̾e ꝙ eugroes
Artifitꝭ docta subticusse manu/ anuecii¬
Frustra ĩa uestes frustra muitaũ¬

Expanded text:
Quid tibi nunc molles prodest coluisse capillos Saepeque mutatas disposuisse comas, Quid fuco splendente genas ornare, quid ungues Artificis docta subsecuisse manu? Frustra iam vestes, frustra muta
Abbreviated transcription (Latin):
Per tusse gelide crepidas sub pettoe fibie
Et noua uisuet subreptꝭ uita medalt̃
Misceu̾ morti tũt oĩs palpitas artꝰ
Teudũtur nerui nͨ se tellure cadauor
Paulatini tellure leuah terra q repulsi
Errectũ q semel discẽto lumiã rictu
Nudait᷑ non dũ facies uiuent i illo
S morient erat remanet pallaco rigoe

Expanded text:
fibrae: Et nova desuetis subrepens vita medullis Miscetur morti. Tunc omnis palpitat artus: Tenduntur nervi: nec se tellure cadaver Paulatim per membra levat, terraque repulsum est, Erectumque simul. Distento lumina rictu Nudantur. Nondum facies viventis in illo, Iam morientis erat. Remanent pallorque rigorque;
Abbreviated transcription (Latin):
Terr tibi fruges anipus tibi deneget uudas
Exul iniops herres aliena lniã lustres
Curguum petas ore tremendo tibum
Net tẽpꝰ querulo nͨ mẽs uãcet egra doloe
Nox q dre grauior sis tibi nocte dies
Sis q nuiẜ semꝑ nes sis miserabil ulli
Gaudoas aduei ẜ femia uirq tuis
Op tatam fugias uita coacta necem
bictatꝰq du cruciatus spt artus
deserat et longa corq̃eat. Aũ mora

Expanded text:
Terra tibi fruges , amnis tibi deneget undas Exul, inops, erres, alienaque limina lustres Exiguumque petas ore tremente cibum. Nec corpus querulo, nec mens vacet egra dolore. Noxque die gravior sit tibi, nocte dies. Sisque miser semper, nec sis miserabilis ulli Gaudeat adversis femina virque tuis, Optatam fugiat vita coacta necem. Luctatosque diu cruciatos spiritus artus Deserat et longa torqueat ante mora
Abbreviated transcription (Latin):
Quesitauiq famẽ lapido so uidis ĩ agro
hirtus eit e̾ms caualuũa pallorĩore
Labia in enuio situscabra rubutie deut
diura cut perquã specta̾i uiscra possent
Ossa sub ieurius excabat arida lũbio
denta erat prõ uentre locꝰ pende ꝑutar

Expanded text:
in agro Hirtus erat crinis, cava lumina, pallor in ore, labra incana situ, scabrae rubigine fauces, dura cutis, per quam spectari viscera possent; ossa sub incurvis exstabant arida lumbis, ventris erat pro ventre locus, pendere putares
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ubi cesieole paruos tetige̾ penates
dumõ ꝙ huũles intrares uertice postes
Membra senex poitõ nĩxis roleni̾e cubile
Que sieꝑ inposuit cextũ rudẽ sedula bantꝭ
deq foco tepidum eru̾em dimonit et ignes
Suscitat esternos foliis et cortice sicco¬
⁊ iutrit et ad flanas aiã producit amili
Mltifidas q faces ramaliaq auda cectꝭ
detulit et niuit ꝑuoq admonit aeno
Trucat olus foliis furea leuat ille bicoruu
Sordida cerga sius / igro pẽdencia tigño
Seruatoꝙ diu resecat de cergõe eꝓtemi
Fxigram sectã q domas feruẽtib undis

Expanded text:
Ergo ubi caelicolae parvos tetigere penates submissoque humiles intrarunt vertice postes, membra senex posito iussit relevare sedili, quo superiniecit textum rude sedula Baucis. Inque foco tepidum cinerem dimovit et ignes suscitat hesternos foliisque et cortice sicco nutrit et ad flammas anima producit anili. Multifidasque faces ramaliaque arida tecto detulit et minuit parvoque admovit aeno. truncat holus foliis; furca levat illa bicorni sordida terga suis nigro pendentia tigno servatoque diu resecat de tergore partem exiguam sectamque domat ferventibus undis
Abbreviated transcription (Latin):
ra octe diepi tota ẽ exere sonãte
Lota fremit uores q refert icteratq ꝙ audit
Rulla quies intus ulla silentia porte
Qualia de pelagi si quis procul audias undre
Esse solent qualem ue sonũ dũ mpr altas
Increpiis nubes extroma toitruareddũt
Atrra turba tenet ueniũt leue rolgꝰ ent̃q
Crescit et audit aliquid noirꝰ addicit auctor
Illit credulitas ⁊llit temerariꝰ error
uana q letitia consternati q tuor
Seditõ q recens dubio auctõe susurri
Ipã q in telo reꝵ pellago q gerã
As tellure uidet totum in quiris ĩ or̃be

Expanded text:
atet, tota est ex ere sonanti, Tota fremit vocesque refert iteratque quod audit. Nulla quies intus nullaque silentia parte; Qualia de pelagi, si quis procul audiat, undis Esse solent, qualemve sonum, cum Iuppiter atras Increpuit nubes, extrema tonitrua reddunt. Atria turba tenet: veniunt, leve vulgus, euntque crescit, et auditis aliquid novus adicit auctor. Illic Credulitas, illic temerarius Error vanaque Laetitia est consternatique Timores Seditioque recens dubioque auctore Susurri. Ipsa, quid in caelo rerum pelagoque geratur et tellure, videt totumque inquirit in orbe
Abbreviated transcription (Latin):
Tut me discussa liq̃rũt nocte teuebre
Lumib q por redut uĩgor
us cũ p̃tipiti glomerait̃ sidea chro
Sol latet es nõ celo ueniẽtib astrꝭ
de sreꝑ in terrã nox funditur
haut si traicio boreas emuissꝰ abantro ⁊ la ꝯꝑa¬
uerlẽt et clausum resẽt diez
Emueet et subito uibratꝰ lumĩe pħel
Mrrraites otulos radiis ferit¬
Rapido celum turbie uersas
legem q pati sideã cogis
ut nc̃ pleno lurida corun
Lotis fris obuia flamis
Condat stellas luna minor
Solitas iterum mutat habenas
Phebr pallens lucifer oreu
Tu frondiflue fergoa briuuẽ
Stringꝭ lucẽ breuioi mora
ut cum feruida uen̾it. estas
Agiles noctꝭ dinidis Horas
Nichil antiqua lege solutũ
omia certo fine guler nas
St̃a ꝙ calcat miusta uice collanõtetꝭ
Fraus mẽdatii. compta coloe
Et quo celum regꝭ minẽsum
Firma scabili fẽde̾ terras

Expanded text:
Tunc me discussa liquerunt nocte tenebrae luminibusque prior rediit uigor, ut cum praecipiti glomerantur sidera Coro sol latet ac nondum caelo uenientibus astris desuper in terram nox funditur; hanc si Threicio Boreas emissus ab antro uerberet et clausum reseret diem emicat et subito uibratus lumine Phoebus mirantes oculos radiis feritrapido celum turbine uersas legemque pati sydera cogis, ut nunc pleno lucida cornu totis fratris obuia flammis condat stellas Luna minoresolitas iterum mutet habenas Phebi pallens Lucifer ortu. Tu frondiflue tempore brume stringis lucem breuiore mora; tu cum feruida uenerit estas agiles noctis diuidis horasNichil antiqua lege solutum Omnia certo fine gubernas gsanctaque calcant iniusta uice colla nocentefraus mendacii compta coloreet quo celum regis inmensum firma stabiles federe terras
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dornuetib ea ꝑs amii q̃ mentꝭ et roms
sit ꝑtiee̾ps sopita langueãt. qlla aũt in qua
fei̾tas quedam sit. atꝙ agrestꝭ inmnauitas
cũ sit inmoderato obstupẽfucta potu atq
pastu exultare ean in somꝑno iumodeate¬
q iactai at ꝙ huit omia uisa obitiũtur
a mẽte a rõne uacua Cum gͦ est sompuo

Expanded text:
Cum dormientibus ea pars animi, quae mentis et rationis sit particeps, sopita langueat, illa autem, in qua feritas quaedam sit atque agrestis inmanitas, cum sit inmoderato obstupefacta potu atque pastu, exsultare eam in somno inmoderateque iactari. Itaque huic omnia visa obiciuntur a mente ac ratione
Abbreviated transcription (Latin):
Cum alũ tardiꝰ dat dei comẽdat bõa nõ u¬
gat diu desid̾ata dulciꝰ oꝑtiuẽ ato aut decca
uilest̃t pere q̃re insta. petendo ⁊ qtendo c̾stit
ut capias ẜuat tibi deꝰ qd nõ uult cito daire
ut tu distas magna magne desidare au deub¬

Expanded text:
uando tardius dat, commendat dona, non negat. Diu desiderata, dulcius obtinentur: cito autem data, vilescunt. Pete, quaere, insta. Petendo et quaerendo crescis, ut capias. Servat tibi Deus, quod non vult cito dare; ut et tu discas magna magne desiderare
Abbreviated transcription (Latin):
Opme dũ noria sut subiti mala senã morbi¬
⁊ am mora dat uires teneras mora decoq̃t unas
Et ualidas segetes ꝙ fuit herba fatiti
Que płes letas arbor spatiãtibi unibras
Quo poitã ẽ p̾m tempo̾e uirga fuis
Tuc̃ poteat manib sunuis tellure reuelli

Expanded text:
Opprime dum nova sunt subiti mala semina morbi: Nam mora dat vires, teneras mora percoquit uvas: Et validas segetes quod fuit herba facit. Que prebet latas arbor spatiantibus umbras: Quo posita est primum tempore virga fuit. Tunc poterat manibus summa tellure revelli: