comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut quomͦ corpꝰ excorꝑe. sic anima nascat᷑
ex aĩa. & simili cũ brutis animantibus
conditione subsistat. Suꝑ quo quid mͥ
indeatur inopusculis contra rufinũ.
scripsisse me noui aduersus eũ libellũ.
quẽ sõe̾ memoriȩ anastasio ep̃o romanȩ
eccłie edidit. in quo lubrica & subdola
ĩmo stulta confessione dũ auditoꝵ sim¬
plicitati. illudere nititur. suȩ fidei ĩmo
ꝑfidiȩ illusit. Quos libros reor scm pa¬
rentẽ ur̃m habere occeanũ. Olimenim
editi s̃. multis rufini libris aduersus ca.
lũnias respondentes.Certe habes ibi
uirũ scm & eruditũ augustinũ ep̃m
qui uiua ut auint uoce docere te pote¬
rit. & suã ĩmo ꝑse nr̃am explicare sen¬
tentiã. Erechielis uolum̃ olim aggredi
uolui. & sponsionẽ creb̾rimã studiosis
lectorib reddere. S in ipso dictandi ex¬
ordio ita animꝰ m̾s occidentaliũ ꝓuin¬
uarũ & maximȩ urbis romȩ uastatiõe

Expanded text:
ut quo modo corpus ex corpore sic anima nascatur ut quo modo corpus ex corpore sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rutinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum. quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae inlusit. quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt multas Rufini libri aduersus nos calumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui uiua, ut aiunt, uoce docere te poterit et suam, immo per se nostram explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxime urbis Romae uastatione
Abbreviated transcription (Latin):
atos om̃i officioꝵ caritate uene¬
randis filiis marcellino & aras¬
sichie ieronimꝰ in xp̃o salutẽ: Tandẽ ex
africa uiẽ litteras unanimitatiꝰ accepi
oe ñ pęnitet impudentiȩ qua tacentib
uob epłas meas frequent᷑ ingessi ut ue¬
scriptum mererer. & uos eẽ sospites ñ
aliis nunciantib. s ur̃o potissimũ sermo¬
ne cognoscerẽ. Suꝑ ammȩ statu memini
uie questiunculȩ. ĩmo maxime eccłiasti.¬
cȩ questionis. utrũ lapsa sit decelo ut py¬
tagoras philosophꝰ. om̃sq platonici & o¬
rigenes putant anima. an aꝑpͥa dei sub¬
stantia ut stoici. manicheꝰ. & hispana pͥs¬
cilliam heresis suspicantur an inthesau.¬
ro habeantur di olim condite ut qui¬
dã eccłiastici stulta ꝑsuasione confidunt.
an cotidie adeo fiant ae mittantur incor.¬
pora scdm illud qͦd in eugłio scͥptum ẽ.
pat᷑ m̃s usq modo oꝑatur & ego oꝑor. an
certe ex traduce. ut tertullianꝰ apollinaris
& maxima pars occidentaliũ autumat

Expanded text:
ATQVE OMNI OFFICIORUM CARITATE VENERANDIS FILIIS MARCELLINO ET ANAPSVCHIAE HIERO- NVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non me paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae statu memini uestrae quaestiunculae, immo maximae ecclesiasticae quaestionis, utrum lapsa de caelo sit, ut Pythagoras philosophus omnesque Platonici et Origenes putant, an anippoia dei substantiae, ut Stoici, Manichaeus et Hispana Priscilliani haeresis suspicantur, an in thesauro habeantur dei olim conditae. ut quidam ecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: Pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars occidentalium autumat,
Abbreviated transcription (Latin):
mana. & alexandrina & aquileiensis
nr̃a tenet. quȩq hierosolimis p̃dicatur.
xp̃o homine. nec habebo. & siqui alit̾
credit. quisq illeẽ anathema sit. Red.¬
dent autẽ indie iudicii rationem hi qͥ
offendicula & dissensiones & scandala

Expanded text:
mana, et Alexandrina, et Aquilejensis mana, et Alexandrina, et Aquilejensis nostra tenet, quaeque Jerosolymis praedicatur, Christi nomine, nec habebo. Et si quis aliter credit, quisquis ille est, anathema sit. Reddent autem in die judicii rationem hi, qui offendicula, et dissensiones et scandala
Abbreviated transcription (Latin):
id ad interpretẽ detorquetur: Sict
ingrecis habetur. rogatus sum ut la¬
tinis ostenderem. grecis sensib uerba
dedi latina tantũmͦ. Siue gͦ in illis sen¬
sib laus in est aliqua ñ ẽ mea. siue cul¬
pa similit̾ nonẽ mea. Quin ĩmoetiã
illud adieci. sicut inp̃faciuncula m̃a
designaui. ut inquantũ possem aliqͣn¬
ta deciderem. illa tam̃ quȩ mͥ ad suspi.¬
cionem ueniebant qd ñ ab ipso orige.¬
legeram. Nemo gͦ michi ex hoc queso
te sc̃e̾ ac uenerabilis pater & beate con¬
flet iniidiam. nemo factionib utat᷑
&e calimniis qđ in eccłia dĩ fieri ñ licet
ta erit. si hic nonerit: Origenis enu
neq defensor sum neq assertor neq
primꝰ interp̃s. Alii antẽ me ħ idẽ opuꝰ
fecerant feci & ego postremꝰ rogatus a
fr̃ib. Si uibetur ne fiat uissio obser¬
uari debet in posterum. Si culpant᷑
qui ante uissionẽ fecerunt. culpa apͥ¬
quã supra exposui. id ẽ quã eccłia ro-¬

Expanded text:
id ad interpretem detorquetur? Sicut id ad interpretem detorquetur? Sicut in Graecis habetur, rogatus sum ut Latinis ostenderem. Graecis sensibus verba dedi Latina tantummodo. Sive ergo in illis sensibus laus inest aliqua, non est mea: sive culpa, similiter non est mea. Quinimo etiam illud adjeci, sicut in Praefatiuncula mea designavi, ut in quantum possem, aliquanta deciderem: illa tamen, quae mihi ad suspicionem veniebant, quod non ab ipso Origelegeram. Nemo ergo mihi ex hoc, quaeso te, sancte ac venerabilis et beate Pater, conflet invidiam: nemo factionibus utatur et calumniis, quod in Ecclesia Dei fieri non licet.t innocentia, si hic non erit? Origenis ego neque defensor sum, neque assertor, neque primus interpres. Alii ante me hoc idem opus fecerant, feci et ego postremus rogatus a fratribus. Si jubetur ne fiat, jussio observari solet in posterum. Si culpantur, qui ante jussionem fecerunt, culpa a priquam supra exposui, idest, quam Ecclesia Ro
Abbreviated transcription (Latin):
seminis traducẽ. etiam anima infun¬
datur. Q ħ quib poterant assertioni¬
b confirmabant. Quod puto int̾ la¬
tinos tertullianũ sensisse. uł lactan¬
tiũ. fortassis. &e alios ñ nullos. Alii assert̃
faciat animas & infundat. Alii factis
um olim. id ẽ tunc cũ om̃a ds̃ creauit
ex nicħo. nc̃ eas ex iudicio suo dispenset
incorꝑe. Hoc sentit &e origenes & non¬
nulli alii grecoꝵ. Ego uͦ cum hec sin¬
gula legerim. deo teste dico quia usq
ad presens certi & diffiniti. aliquid de
hac questione non teneo. s deo relinqͦ
scire quid sit inuero. & sicui ipse re¬
uelare dignabitur. Ego tam̃ hec sin¬
gula & legisse me non nego & alhucig.¬
norare confiteor. pret̾ hoc quod manife¬
ste tradit eccłia. dm̃ eẽ & animarũ &
corpoꝵ conditorẽ. Sane quia audio e
tiam inde ẽẽ disputatũ. qͦd qued̃a ori¬
genis rogatus afr̃ib degreco inlati¬
est quod displiceat in auctore quare

Expanded text:
seminis traducem etiam anima diffunseminis traducem etiam anima diffundatur: et hoc quibus poterant assertionibus confirmabant. Quod puto inter Latinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. Alii asseruntfaciat animas et infundat: alii quod factas jam olim, idest, tunc cum omnia Deus creavit ex nihilo, nunc eas judicio suo dispenset in corpore. Hoc sentit et Origenes, et nonnulli alii Graecorum. Ego vero cum haec singula legerim, Deo teste, dico, quia usque ad praesens certi, et definiti aliquid de hac quaestione non teneo, sed Deo relinquo scire, quid sit in vero, et si cui ipse revelare dignabitur. Ego tamen haec singula et legisse me non nego, et adhuc ignorare confiteor, praeter hoc, quod manifeste tradit Ecclesia, Deum esse animarum et corporum creatorem. VII. Sane quia audio inde etiam esse disputatum, quod quaedam Origenis rogatus a fratribus de Graeco in Latiest, quod displiceat in auctore, quare
Abbreviated transcription (Latin):
turus expectatur adiudiciũ uidex ui.
rectionẽ fatemur integre & ꝑfecte
alterã ꝓhac resurrecturã dicimꝰ. sed
to. uł aliqua corꝑis parte desecta. sed
cui nicħ omnino ex om̃i natura sua
desit isi sola corruptio. Hoc enĩ pro¬
mittit sc̃s apłs quod seminetur corpꝰ
incorruptione. & resurgat inincorrup.¬
tione & seminetur in infirmitate. sur
sunt abhis aquib scmbaptisma in a¬
qui leiensi eccłia consecuti sunt᷑. quȩ
quisq recipiat ꝓpria corpis ꝓut ges¬
sit si ue bona siue mala. Quod si hoĩes
cati: de quo illud sentimus quod scͥp
pera eius faciunt. id ẽ qui criminant᷑
patres cum ipso parit᷑ eterni ignis he¬
reditate potientur. Siquis negat dia¬
eẽ partem c̃ ipso ȩterni ignis accipiat
abici. uos ꝓbate. Si autẽ & de me quid
sentiam queritur. fateor me de hac
questione apud quã plurimos tracta¬
torum diu̾sa legisse. Legi quosdã dicẽ¬
tes. quod pariter cũ corꝑe ꝑ humani

Expanded text:
turus exspectatur ad judicium vivorum turus exspectatur ad judicium vivorum rectionem fatemur integre, et perfecte alteram pro hac resurrecturam dicimus; sed to, vel aliqua corporis parte desecta, sed cui nihil omnino ex omni natura sua desit, nisi sola corruptio. Hoc enim promittit sanctus Apostolus, quod seminetur corpus in corruptione, et resurgat in incorruptione: et seminetur in infirmitate, surgsunt ab his, a quibus sanctum baptisma in Aquilejensi Ecclesia consequuti sumus: quae pquisque recipiat propria corporis, prout gessit, sive bona, sive mala. Quod si hominescati? De quo illud sentimus, quod scripera ejus faciunt, id est, qui criminantur fratres, cum ipso pariter aeterni 406 ignis haereditate potientur . Si quis ergo negat dia partem cum ipso aeterni ignis accipiat,abjici, vos probate. Si autem et de me quid sentiam quaeritur, fateor me de hac quaestione apud quamplurimos Tractatorum diversa legisse. Legi quosdam dicentes, quod pariter cum corpore per humani
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ꝑsecutionis hereticoꝵ temꝑe cum
in sca alexandrina eccłia degeremus
in carcerib &e exiliis quȩ ꝓfide infere¬
bantur ꝓbata sit tam̃ &e nc̃ si qui est qͥ
uel temptare fidem nr̃am cupit. uł au¬
dire uel discere. sciat qͦd de trimtate
ta credimꝰ. quod unuis naturȩ sit uniꝰ
dĩtatis unius eiusdeq uirtutis atq
substantiȩ. nec int̾ patrẽ & filium &e
sp̃m sc̃m sit ꝓrsus illa diuersitas nisi
quod ille pater ẽ. & hic filus. & ille sp̃c
sc̃s trinitas insubsistentib ꝑsonis. uni¬
tas innatura atq substantia. filium
quoq di innouissimis dieb natum ẽẽ
confitemur ex uirgine & sp̃u scõ. carnẽ
natuie humanȩ atq animã suscepisse
in qua &e passus ẽ & sepultus & resurrex̃
amortius. in eadem ipsacarne resurgens
quȩ depositaserat insepulchro cum
qua carne simulatq anima pꝰ resur.¬
rectionem ascendit incelos unde & uen.¬

Expanded text:
nostra persecutionis haereticorum tempore, quum nostra persecutionis haereticorum tempore, quum in sancta Alexandrina Ecclesia degeremus, in carceribus, et exiliis, quae pro fide inferebantur, probata sit: tamen et nunc si quis est, qui vel tentare fidem nostram cupit, vel audire, vel discere: sciat quod de Trinitate ita credimus, quod unius naturae sit, unius Deitatis, unius ejusdemque virtutis, atque substantiae: nec inter Patrem et Filium et Spiritum Sanctum sit prorsus ulla diversitas, nisi quod ille Pater est, et hic Filius, et ille Spiritus Sanctus. Trinitas in subsistentibus personis, unitas in natura atque substantia. III. Filium quoque Dei in novissimis diebus natum esse confitemur ex Virgine et Spiritu Sancto: carnem naturae humanae, atque animam suscepisse, in qua et passus est, et sepultus, et resurrexit a mortuis: in 405 eadem ipsa carne resurgens, quae deposita fuerat in sepulcro: cum qua carne simul, atque anima post resurrectionem ascendit in caelos: unde et ven
Abbreviated transcription (Latin):
siue de fide siue de aliis nes¬
cio quib questionib com¬
mouerent etiã mei nominis fecisse m̃¬
tionẽ. & tua quide scĩtas uelut abip.¬
sis incunabulis. ꝑ eccłasticȩ traditio.¬
nis regulas instituta. de absente sibi¬
q bene & in fide & incaritate dĩ cogni¬
to calumniantibꝰ ñ accõmodauit au¬
ditum. Ad me tam̃ qm̃ appetite existi-¬
mationis mee fama ꝑuenit. equũ pu¬
taui ut qm̃ ipse post triguta fere
annos parentib redditus sum & durũ
satis atq in humanũ erat si tamcito
desererem eos quos tamtarde reuiserã.
simulq quia tã longinqui itineris
labor me fragiliorẽ reddit ad iteran¬
dos labores. litteris meis satis facerẽ
beatitudmi tuȩ.ñ ut de sc̃a m̃te tua
quȩ uelut qddam dĩ sacrariũ aliqͥd
iniquũ non recipit maculã suspicio
nis abstergerem. s ut emulis aduer¬
sum me si forte oblatrantib. baculũ
quendã confessionis meȩ quo abige¬
rentur offerrẽ. Quãuis igitur fides

Expanded text:
sive de fide, sive de aliis nescio quibus quaestionibus commoverent, etiam mei nominis fecisse mentionem. Et tua quidem Sanctitas velut ab ipsis incunabulis per Ecclesiasticae traditionis regulas instituta, de absente sibique bene et in fide, et in caritate Dei cognito, calumniantibus non accommodavit auditum. Ad me tamen quoniam appetitae existimationis meae fama pervenit, aequum putavi, ut quoniam ipse post triginta fere annos parentibus redditus sum, et durum satis atque inhumanum erat, si tam cito desererem eos, quos tam tarde reviseram: simul et quia tam longi itineris labor fragiliorem me reddit ad iterandos labores literis meis satisfacerem Beatitudini tuae, non ut de sancta mente tua, quae velut quoddam Dei sacrarium aliquid iniquum non renis abstergerem, sed ut aemulis 404 adversum me forte oblatrantibus, baculum quemdam tibi confessionis meae, quo abigerentur, offerrem. II. Quamvis igitur fides
Abbreviated transcription (Latin):
ptꝰ ꝙͣ fructꝰ fuissent quos uir ex p̃dio
percepĩt ⁊ enir in ea gͣtitate ꝓpͥira
mulier negotium gessisse. non alieuũ
ẜ ꝯpoteoas suscepit᷑. atq ita pocumas
souit. si manidatt agat ẜ cum eo aiga¬
tur. exemplo creditorit ⁊̃ cspam extima¬
ri oporteret. Cẽterum iudicio ꝗ de
pigore dato ꝓponit᷑. comieuiri non

Expanded text:
ptus quam fructus fuissent, quos uir ex praedio ptus quam fructus fuissent, quos uir ex praedio percepit: etenim in ea quantitate proprium mulier negotium gessisse, non alienum hypothecas suscepit atque ita pecunias soluit, si mandati agat uel cum eo agatur, exemplo creditoris etiam culpam aestimari oportet. ceterum iudicio, quod de pignore dato proponitur, conueniri non
Abbreviated transcription (Latin):
alienum. utił acc̃o dabr. s facisior
erit possidenti retencio. ¶ Serno pa¬
gnori dato. peculium ouis credito quti
conuentõem sp̃ałr suꝑ eo concerta sru¬
tona fide ẽptor utli suaria restitue ñ
Eget᷑. pign̾oris ⁊ enĩ cãm: nec usucapi¬
one ꝑimi placiit. qñi q̃stio pignors
dssimile est qͥnũꝙͣ debitoris ss̾tt ¶ pac¬
to placuit ut ad diem usuris nõ solu¬
tis : frugt̾ ypochecarũ musuris cõpẽ¬
in exordio nł iͤnoreᷤ mstipulatũ ueni̾nt
non isse tũ irricem comientõom¬
placuit. cuni ad diem minore fenore
non solute. legitime maiores usure
stipulanti: recte ꝑmnti potuerints.
¶Cum p̃orum uxor niro donasset. idq
p̃dium uir pignoꝵ dedisiet. post di¬
uõtiũ mulier possessionem p̃du su
recuꝑauit ⁊ idem p̃dium ob debitim
umi rignori dedit: in ea dimi taxat
pecunia recte piguꝰ amudiere contͣo¬
cun apparuit : ꝙͣ osferre uiro debuit.
meliore p̃dio facto ssił si maiores sũ¬

Expanded text:
alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentio. Seruo pignori dato peculium eius creditor citra conuentionem specialiter super eo conceptam frubona fide emptor utili Seruiana restituere non cogetur: pignoris etenim causam nec usucapione peremi placuit, quoniam quaestio pignoris dissimile est, qui numquam debitoris fuerunt. Pacto placuit, ut ad diem usuris non solutis fructus hypothecarum usuris compenis exordio minores in stipulatum uen‹e›rint, non esse tore faenore non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt. Cum praedium uxor uiro donasset idque praedium uir pignori dedisset, post diuortium mulier possessionem praedii sui reciperauit et idem praedium ob debitum uiri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia recte pignus a muliere contractum apparuit, quam offerre uiro debuit meliore praedio facto, scilicet si maiores sum
Abbreviated transcription (Latin):
qntdosidẽ itre aminit᷑ tmituã pecũã
ꝓ dã accipiat : potit res ełꝰ obligare.
dum aut in edem aliguis inducat᷑.
co usi retinet posseis onem riguoris
ioco: donco uli pocunia soluat᷑. eum
in usuras fructꝰ ꝑcipit. aut locan¬
do aito ia pcipienao. habitando ꝙ.
Itaq uiamuerit possei. ionen solet
in fẽm acc̃ce uti. ¶ usfructꝰ an
poisto ᷤ pignori. potece ue dari. ͥ sit̃

Expanded text:
pecuniam pro ea accipiat, potest rem eius obligare. dum aut in aedes aliquis inducatur, eo usque retinet possessionem pignoris loco, donec illi pecunia soluatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit possessionem, solet in factum actione uti. Usus fructus an possit pignori hypothe
Abbreviated transcription (Latin):
solidum obligate essent. singłi insoli¬
dum adu̾sus excraneos siuana u¬
cent᷑ int̃ ip̃os aũt si qͥdiomoueat᷑.
ponidentis meliorẽ osse conditõem.
dab᷑ eiũ possidenti hoo exortõ. si noͥ
couuentt ut aadun res muchiꝙͦ rig¬
nor ẽct. sinautni idactum fuĩt. u

Expanded text:
gatae essent, singuli in solidum aduersus extraneos Seruiana utentur: inter ipsos autem si quaestio moueatur, possidentis meliorem esse condicionem: dabitur enim possidenti haec exceptio: 'si non conuenit, ut eadem res mihi quoque pignori esset.' si autem id actum fuerit, u
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuantur sensib uexant᷑ abimundis spi-¬
ritib. Demonstrandũ. ẽ. utiq qͦmͦ ista sine
ulla sua mala causa iusit patiantur.
N enĩ dici fas ẽ aut ista ignorante deo

Expanded text:
uantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante deo
Abbreviated transcription (Latin):
llã uero opmionẽ qͦd ex una fiant om̃s
aĩȩ. nec discutere uolonisi necẽẽ sit.
Atq utinã ista de qua nc̃ agimꝰ siuera
ẽ sic abs te defendatur & ħ necesse ĩã ñ
sit. Quãuis autẽ desiderem rogẽ uo
men si qͦd absit minime meruero. pa
su abundat alius quidẽ sic. autẽ sic.
Certe quicqͥd dici potuit & sublimi inge¬
mo descripturarũ sc̃arũ hauriri fonti¬
b a te positum atq dissertũ ẽ. S que

Expanded text:
llam vero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere volo nisi necesse sit. Atque utinam ista de qua nunc agimus, si vera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse jam non sit. Quamvis autem desiderem, rogem, vmen, si, quod absit, minime meruero, patsu abundat; alius quidem sic, alius autem sic. Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
Proposuisti testimonia quȩ ñ de al¬
terius scͥpture loco. s de ꝓpriis libris ab¬
soluta ẽ st̃. Reu̾tatur puluis int̾rã suã
qui dedit illũ. Ex quo satis ridendi
qͥ putant animas cũ corꝑib seri & ñ
adõ. s a corpoꝵ parente generari. Cum
enĩ caro reuertatur interrã & sp̃c reũ¬

Expanded text:
Proposuisti testimonia, quae non de alterius Scripturae loco, sed de propriis libris absoluta sunt: Revertatur pulvis in terram suam, qui dedit illum. Ex quo satis ridendi sunt qui putant animas cum corporibus seri, et non a Deo, sed a corporum parentibus generari: cum enim caro revertatur in terram su
Abbreviated transcription (Latin):
stite uigilantes inea. Q in alio loco. In
uigiliis frequent̃. Dormiat itaq ugi¬
lantius & ab ext̾minatore egipti cum
egiptiis dormiens suffocetur. Nos dica¬
mus cũ dauid. ñ dormitabit neq dor.¬
miet quicustodit isił ut ueniat ad noꝰ sc̃s
ȩthir qui interpretat᷑ uigil. & si quan.
do ꝑꝑ peccata nr̃a dormierit: dicamus
adeũ. Exurge quid dormitas dñe:
Excitemꝰ illũ & nauicula fluctuante
clamemꝰ. Magister. saluos nos fac: ꝑi¬
mus. Plura clicta reuoluerem si non
epłaris breuitas pudorem nob tacendi
imponeret & situ librorũ ipsius ad
nos uoluisses mittere cantilenas. ut
scire possemꝰ ad quȩ rescribe deberemꝰ
Nc̃ autẽ aerẽ uerberauimꝰ. & ñ tamil.¬
lius infidelitatẽ quȩ omĩb patet quã
nr̃ãm fidem aꝑumus. Cȩterum si uolu.¬
eris longiorem nos aduersus eum librũ
scrib̾e. mitte nenias illiꝰ &e ineptias: ut
ioħem baptistam audiat p̃dicantẽ. Iam

Expanded text:
stite uigilantes in ea et in alio loco: in stite uigilantes in ea et in alio loco: in uigiliis frequenter. donniat itaque Uigilantius et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur; nos dicamus cum Dauid: non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut ueniat ad nos sanctus et Hir, qui interpretatur \'uigil\'. et si quando propter, peccata nostra dormierit, dicamus ad eum: exsurge, ut quid dormitas, domine? excitemusque illum et nauicula fluctuante clamemus: magister, saluos nos fac, perimus. Plura dictare uolueram, si non epistolaris breuitas pudorem nobis tacendi inponeret et si tu librorum ipsius ad nos uoluisses mittere cantilenas, ut scire possemus, ad quae rescribere deberemus. I nunc autem aerem uerberauimus et non tam illius infidelitatem. I quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. ceterum, si uolueris longiorem nos aduersum eum librum scribere, mitte nemas illius et ineptias, ut Iohannem Baptistam audiat praedicantem: iam
Abbreviated transcription (Latin):
luerit aueritate. sit manꝰ tua super
eos ce effunde sanguinẽ eoꝵ & aufereᷤᷤ
malum de medio isrł. Iterũ dicam.
Ergo martẏrũ immunde s̃ reliquiȩ :
ce quid passi sunt apłi ut ĩmundũ ste¬
phani corpꝰ tanta fuñis ambitione p̃.¬
cederent & facerent ei planctũ magnũ
ut illoꝵ luctus in nr̃m gaudiũ uerte¬
retur: nã qͦd dicis eum uigilias execra¬
ri facit &e hoc contra uocabulũ suum:
ut uelit dormire uigilantius. & non
audiat saluatorẽ dicentẽ. sic non po¬
tiustis una hora iugilare mec̃: Uigi¬
late ce ouate ut non intretis intempta
alio loco ꝓpħa dicit. Media nocte sur¬
gebam ut confiterer tͥ suꝑ uidicia ui¬
sticiȩ tuȩ. Dñm quoq ineugłio legimꝰ
ꝑ noctasse &e apłos clausos carcere totã
nocte uigilasse. ut illis psallentib to¬
ta terra quateretur. custos carceris cre¬
deret. magistratus & ciuitas terreren¬
tur. Loquitur paulus. Orationi insi¬

Expanded text:
luerit a ueritate, sit manus tua super luerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanguinem eorum et auferes malum de medio Israhel. iterum dicam: ergo martyrum inmundae sunt reliquiae ? et quid passi sunt apostoli, ut inmundum Stephani corpus tanta funeris ambitione praecederent et facerent ent ei planctum magnum, ut illorum luctus in nostrum gaudium uerteretur? nam quod dicis eum uigilias execrari, facit et hoc contra uocabulum suum, ut uelit dormire Uigilantius et non audiat saluatorem dicentem: sic non potuistis una hora uigilare mecum? uigilate et orate, ut non intretis in tempalio loco Propheta decantat: Media nocte surgebam, ut confiterer tibi, super judicia justitiae tuae . Dominum quoque in Evangelio legimus pernoctasse, et Apostolos clausos carcere tota nocte uigilasse, ut illis psallentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et ciuitas terrerentur. loquitur Paulus: orationi insi
Abbreviated transcription (Latin):
portauit ut immundũ patrẽ auo et
attauo sociaret ĩ mundif. & mortuũ
mortuis copularet : p̃cidenda lingͣ
amedicis. ĩmo insanũ curandũ caput
ut qui loqui nescit discat aliquandore.¬
ticere. Ego iudihoc aliquando porten¬
tum & testimoniis scͥpturarũ quasi
uinculis hẏpochratis uolui ligare fu¬
riosum. S abiit. excessit. euasit. erupit.
&e int̾ hadriȩ fluctus cotiiq regis al¬
pes in nos declamando clamauit.
Quicquid enĩ amens loquit᷑ uocife¬
ratio & clamor ẽ appellandũ. Lacita
me forsitan cogitatione repꝰhendas
cur in absentem inuehar. Fateor tibi
dolorem meũ sacrilegium tantũ pa.¬
cienter audire non possum. Legi enĩ
siromasten finees. austeritatem hebyȩ.
zelum sẏmonis chananei petͥ seuerita.¬
tẽ ananam & saphiram trucidantiᷤ.
pauliq constantiã qui elimam magũ
uiis dñi resistentẽ eterna cecitate dã¬
nauit. Non ẽ crudelitas. ꝓdeo pietas.
Unde & in lege dicitur. Si fr̃ tuus &

Expanded text:
portauit, ut inmundum patrem auo et portauit, ut inmundum patrem auo et atauo sociaret inmundis et mortuum mortuis copularet? praecidenda lingua a medicis, immo insanum curandum caput. ut, loqui qui nescit, discat aliquando reticere. ego, ego uidi hoc aliquando portentum et testimoniis scripturarum quasi uinculis Hippocratis uolui ligare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique regis Alpes in nos declamando clamauit. quidquid enim amens loquitur, uociferatio et clamor est appellandus. Tacita me forsitan cogitatione reprehendas, cur in absentem inuehar. fateor tibi dolorem meum: sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim siromasten Finees, austeritatem Heliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam Paulique constantiam, qui Elimam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde et in lege dicitur: si frater tuus
Abbreviated transcription (Latin):
aut destrueret aut intempla. conuer
& ñ uirga apłica uirgaq ferrea con.¬
fringere uas inutile & trade ininteri.¬
tum carnis ut sp̃c saluus fiat. Memi.¬
nerit illiꝰ dicti. udebas furẽ &e currebaᷤᷤ
cum eo. & cum adulteris portionẽ tuã
ponebas. Q inalio loco. In matutino
int̾ficiebam om̃s peccatores t̾rȩ ut dis¬
ꝑderem de ciuitate dñi om̃s oꝑantes
imquitatẽ. Et iterum. Nonne odien¬
tes tedñe odio habui. & suꝑ inimicos
tuos tabescebã: Pfecto odio oderam
illos. Siñs̃ honorande reliquiȩ mar¬
tyrũ quomͦ legimꝰ p̾ciosa inconspec¬
polluunt contingentes: quomodo
helysens mortuꝰ mortuũ suscitauit.¬
& dedit uitã qđ uixta uigilantiũ
iacebat ĩ mundũ: Eigo omĩa castra
isrłitici ex̾citus & ppłi dñi fuere im¬
munda quia ioseph & patͥarcharũ
corꝑa portabant insolitudine &e ad
scãm terrã immundos cineres ꝑtule.
tanta ambitione iacob in hebron ossa

Expanded text:
aut destrueret aut in templa conuertaut destrueret aut in templa conuertet non uirga apostolica uirgaque ferrea confringere uas inutile et tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de ciuitate domini omnes operantes iniquitatem, et iterum: nonne odientes te, domine, odio habui et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. si non sunt honorandae reliquiae martyrum, quomodo legimus: pretiosa in conspecpolluunt contingentes, quomodo Heliseus mortuus mortuum suscitauit et dedit uitam, quod iuxta Uigilantium iacebat inmundum? ergo omnia castra Israhelitici exercitus et populi dei fuere inmunda, quia Ioseph et patriarcharum corpora portabant in solitudine et ad sanctam terram inmundos cineres retulertanta ambitione Iacob in Chebron ossa
Abbreviated transcription (Latin):
colimꝰ &e adoramꝰ: ne seruiamꝰ creat᷑ȩ
potius quã creatori. qui ẽ benedictus
inscła. Honoramꝰ autẽ reliquias mar¬
tyrũ. ut eius cuiꝰ s̾ maryres adoremus
honoramꝰ seruos ut honor seruoꝵ re¬
dundet ad dñm: qui ait. Qui uos sus.¬
cipit. me suscipit. Ergo petͥ &e pauli ĩ¬
mundȩ s̃ reliquie: ergo moysi corpꝰ
immundũ erit qđ iuxta hebraicã ue¬
ritatẽ ab ipso sepultum ẽ dño: ce qͦti.
rum templa ueneramur. accensiq ante
tumulos eoꝵ cerei idolatriȩ insignia
sunt: Elus aliquid dicã quod redun.¬
aet in auctoris caput: & insanũ cere.¬
brũ uł sanet aliquando uł deleat. ne
tantis sacrilegiis simplitium ammȩ
subuertantur. Ergo &e dñi corpꝰ in sepul¬
chro positum ĩmundũ fuit & angłiqͥ
candiclis uestib utentes mortuo cada¬
ueri atq sepulto p̃bebant excubias ut
pꝰmulta scła dormitantiꝰ somniaret im.¬
mo eructaret ĩmundissimã crapulã &
cum uliano ꝑsecutore scõꝵ basilicas

Expanded text:
 adoramus, ne seruiamus creaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cuius sunt martyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum redundet ad dominum, qui ait: qui uos suscipit, me suscipit. ergo Petri et Pauli inmundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum inmundum erit, quod iuxta Hebraicam ueritatem ab ipso sepultum est domino? et quorum templa ueneramur accensique ante tumulos eorum cerei idolatriae insignia sunt ? plus aliquid dicam, quod redundet m auctoris caput et insanum cerebrum uel sanet aliquando uel deleat, ne tantis sacrilegiis simplicum animae subuertantur. ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post multa saecula Dormitantius somniaret, immo eructuaret inmundissimam crapulam et cum Iuliano, persecutore sanctorum, basilicas
Abbreviated transcription (Latin):
tius ñ respondẽ suꝑbiȩ ẽ: re¬
pondere temeritatis. De his
enĩ reb interrogas. quas & ꝓferre & au.¬
dire sacrilegiũ est. Ais uigilantiũ qui
nam dormitantiꝰ rectius diceretur: os
fȩtidum rursus aꝑire. & putorẽ spur¬
cissimũ. contra scõꝵ martyrũ ꝓferre
reliquias. & nos qui eas suscipimꝰ ap¬
pellare cinerarios & ydolatras qͥ mortu¬
oꝵ hominũ ossa ueneram. O infelicẽ
hominẽ & om̃i lacrimarũ fonte plan¬
gendũ qui hec dicens non se intelligit
oꝵ ꝓiminundis habent. & etiã uasa
quȩ in eadẽ domo fuerint pollui sus¬
picantur sequentes occidentẽ litterã &
ñ sp̃m uiuificantẽ. Nos aut̃ dico ñ¬
martẏrũ reliquias. s ne solẽ quidẽ

Expanded text:
tus non respondere superbiae est, respondere temeritatis. de his enim rebus interrogas, quae et proferre et audire sacrilegium est. ais Uigilantium, qui — nam Dormitantius rectius diceretur — os fetidum rursus aperire et putorem spurcissimum contra sanctorum martyrum proferre reliquias et nos, qui eas suscipimus, appellare cinerarios ex idolatras, qui mortuorum hominum ossa ueneremur. o infelicem hominem et omni lacrimarum fonte plangendpro immundis habent et etiam vasa quae in eadem domo fuerint, pollui suspicantur: sequentes occidentem litteram et non spiritum vivificantem. Nos autem non dico martyrum reliquias, s
Abbreviated transcription (Latin):
tonitruum putauerunt. sumq cõmoti
fuerimꝰ adeuangłicam tubam ⁊ excitati to¬
nitrui gaudio eximus inmense pͥmo qͣndo
hiemps p̃tiit ⁊ abiit sͥ quando ueris exordi¬
um ẽ. quando t̾ra parturit. quando cunc
ta renouant᷑. ⁊ eximꝰ qͥntadecima die m̃sis pͥ¬
mi incrastinum pasche. pleno m̃sis lumine
p̾esum agni inmacłati. ⁊ calciatos pedes de
inmanib p̃paratos. Quamuis enim megip¬
to quartadecima m̃sis pascha facientes come¬
dimus agnum. tñtt̃ nob̾lux plena complet᷑.
quando inmanu excelsa ramessem dimitti
admirantur nosexire de scło ⁊ torq̃ntur
inuidia. ⁊ postea teñe cupientes inꝑsecutio¬
nib suffocantur. quando ⁊ egyptii sepeluĩt
pͥmogenitos suos. ⁊ patres mortui t̾rens
oꝑib oppͥmunt mortuos filios suos. Michi
uidentur egyptiorum pͥmogenita. dogina¬
ta ẽẽ. phylosophorum. quib deceptos hoĩes
tium imitent᷑ exemplum. Porro qđ seqͥt᷑.

Expanded text:
tonitruum putauerunt. cumque commoti tonitruum putauerunt. cumque commoti fuerimus ad euangelicam tubam et excitati tonitrui gaudio, eximus in mense primo, quando hiemps praeteriit et abiit sibi, quando ueris exordium est, quando terra parturit, quandta renovantur, et eximus quinta decima die mensis primi , in crastinum Paschae pleno mensis lumine, post esum agni immaculati: et calciatos pedes habin manibus praeparatos. Quamvis enim in Aegypto quarta decima die mensis Pascha facientes, comederimus agnum, tamen tunc nobis lux plena completur, quando in manu excelsa Ramessem dimittimadmirantur nos exire de saeculo, et torquentur invidia, et postea nos tenere cupientes, in persecutionibus suffocantur: quando et Aegyptii sepeliunt primogenitos suos, et patres mortui terrenis operibus, opprimunt mortuos filios suos. Mihi videntur 471 Aegyptiorum primogenita, dogmata esse Philosophorum, quibus deceptos homines tium imitentur exemplum. Porro quod sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ouerumi autem castra de ramesse
m̃se pͥmo qͥntadecimadie m̃sis pͥmi.
Alt̾a die post pascha eg̃ssi s̃ filii isrł
mmanu excelsa inconspectu om̃ium egiptioꝵ
regiptii sepeliebant qͦs ꝑcusserat dñs ex eis
om̃e pͥmogenitum int̾ra egypti ⁊ indiis eoꝵ
fec̃ dñs udicia. Rꝰ amasse aquib dã int̾ptat᷑.
commotio turbulenta. aut amaritudo. cõ¬
motioq tinee. Nos autem ueriꝰ estimamus
expͥmi tonitruum gandii. Ad hanc urbẽ
q̃ inextremis egrpti finib erat ppłs congrega¬
tusẽ. qui indesertum exire cupiebat. eo qd̃
tumultum scłi delinq̃ns. mouebat᷑ auiciis
pͥstinis ⁊ acomedente pͥustinea peccatorũ
⁊ omnẽ a maritudinem uertens indulce¬
dinem ut cdi uocem insna monte desuꝑ
tonantis audiret. Qđ autem ũba diuina
⁊ eloqͥa scͥpt᷑arum inistiꝰ scłi ⁊ mundi rota
tonitruus appellent᷑. Psalmista declarat
dicens. Uox tonitruitin inrota. E di pat̾s
uocem inbaptismo saluatoris audientes.

Expanded text:
overunt autem castra de Ramesse, mense primo, quinta decima die mensis primi, altera die post Pascha egressi sunt filii Israel in manu excelsa in conspectu omnium Aegyptiorum: et Aegyptii sepeliebant, quos percusserat Dominus ex eis, omne primogenitum in terra Aegypti, et in diis eorum fecit dominus iudicia. Ramesse a quibusdam interpretatur \'commotio turbulenta\' aut \'amaritudo commotioque tineae\', nos autem uerius aestimamus exprimi \'tonitruum gaudii\'. ad hanc urbem, quae in extremis Aegypti finibus erat, populus congregatus est, qui in desertum exire cupiebat, eo quod tumultum saeculi derelinquens mouebatur a uitiis pristinis et ab excomedente se prius tinea peccatorum et omnem amaritudinem uertens in dulcedinem ut dei uocem in Sina monte desuper tonantis audiret. quod autem uerba diuina et eloquia scripturarum in istius saeculi et mundi rota tonitruus appellentur, psalmista declarat dicens: uox tonitrui tui in rota, et dei patris uocem in baptismo saluatoris audientes
Abbreviated transcription (Latin):
rat. & quasi nubes loquebatur. Atten¬
de celum & loquar. & audiat terra ser.¬
mones exore meo. Expectentur ut plu¬
uia uerba mea. & descendant ut ros elo¬
quia mea. Si non fuisset nubes nunꝗͣ
dixisset. Expectentur ut pluiia u̾ba
mea. & descendant ut ros eloqͥa mea.
Quasi nubes dicebat ut imber super
gramen &e priuna suꝑ fenũ quia no¬
men tm̃ inuocaui. Similit & ysaias
ut nubes loquebatur. Audi cȩlum &
aurib ꝑcipe terra. quia dñs locutusẽ.
Q quia ipse nubes erat. & sciebat alias
nubes comꝓpħantes sibi ideo uatici.¬
nans aiebat. Mandabo nubib ne plu¬
ant suꝑ eam imbrem.Si autem iamdi
dicimꝰ qui sint nubes. uideamꝰ quomͦ
ds̃ ecdlucat nubes ab extremo terrȩ. Ait
saluator. Qui uult in uob̾ eẽ primus:
sit omniũ nouissimꝰ. Seruauit hoc
mandatum paulus & fuit nouissimꝰ
in hoc mundo dicens. Puto enĩ ds̃ nos
apłos nouissimos ostendit quasi mor.¬
tificatos quia spectaculum facti sumꝰ¬

Expanded text:
rat, et quasi nubes loquebatur: Attenrat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber super gramen, et pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loquebatur: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quia Dominus locutus est . Et quia nubes ipse erat, et sciebat alias nubes comprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Si autem jam dicimus qui sint nubes; videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mundo, dicens; Puto enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos, quia spectaculum facti sumu
Abbreviated transcription (Latin):
tum sermonis agnoscant. que tunc
ꝓut ualuimꝰ exhibuimꝰ. Diximus aut̃
scõs ẽẽ nubes. Et enĩ hoc qͦd scriptum ẽ.
ueritas tua usq ad nubes. non potest
referri ad in animales nubes. s ueritaᷤ
dei usq ad illas nubes est quȩ audiuĩ
mandatũ dñi & nouerunt quo plu¬
uias differant & aquib eas suspenda.¬
nt. Dehis nubib dictum ẽ. & manda¬
bonubib meis ne pluant suꝑ eam im¬
constare dicuntur. si non fuerit pluuia.
ñ precipit dñs ne pluant suꝑ uineã.
aut quãcunq regionẽ imbrẽ: s omni¬
ta ꝓpħiam heliȩ future pluiuiȩ signũ
in uestigio hominis ostensumẽ atq
ita post nubem globatam imber des
cendit int̾ras. Istis uero quasi subsisten¬
tib nebulis iubetur pluuiam conti.¬
nere.cum indigna fuerit anma imbre
celesti: & dicitur. mandabo nubib me¬
is ne pluant suꝑ eam imbrẽ. Itaq unꝰ¬
quisq scõꝵ nubes ẽ. Moyses nubes e¬

Expanded text:
tum sermonis agnoscant, quem tunc, tum sermonis agnoscant, quem tunc, prout valuimus, exibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes: sed veritas Dei usque ad illas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant, et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: Et mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imdicuntur constare, si non fuerit pluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcumque regionem imbrem: sed omnita prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem cendit in terras: istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: « mandabo nubibis, ne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes e
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum ut ad ꝓpositum reuertamur:
diximꝰ de eo qͦd prudentia celum factũ
sit & nc̃ adfirmamꝰ eos qui cȩlestem homi.¬
nem portant ẽẽ cȩlestes. Si enĩ ad pec¬
catorem dicitur. t̾ra es & ll interram
ibis. quare ñ dicatur ad D iustum
qui imaginẽ cȩlestis portat ñ conueni.¬
at dici. celum es & incelum ibis: Unus¬
quisq autẽ nr̃m aut celestia facta ha¬
bet aut terrena. Si terrena facta siñ:
ad cognatam sibi t̃ram deducunt eu̾
qui thesaurirat ea interra. & non in¬
celo. Rursumq hȩc quȩ uixta uirtutẽ
gesta sunt. thesauriratorẽ suũ ad pro¬
pinquantẽ sibi ad cȩloꝵ regiones sub¬
uehunt. Ꝙ eduxit nubes ab extremo
terrȩ. Istuis modi disputatio inpsal.¬
mo nuꝑ incidit. & dictũ est. anobis qͦ¬
mͦ ds̃ eduxerit nubes ab extremo t̃rȩ.
Quod quide nc̃ cogimur retractare.
ut &e hi qui audierunt plenissime eoꝵ¬
quȩ sciunt reminiscantur: . qͣui aut ñ
interfuerunt aut obliti siu Ontex¬

Expanded text:
Verum, ut ad propositum revertamur, Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, quod prudentia coelum factum sit: et nunc affirmamus eos, qui coelestem hominem portant, esse coelestes. Si enim ad peccatorem dicitur: Terra es, et in terram ibis: quare non dicatur ad justum, qui imaginem coelestis portat, non conveniat dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum, aut coelestia facta habet, aut terrena: si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eoquae sciunt reminiscantur, et hi qui non interfuerunt, aut obliti sunt, tex
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo eius. ipse iusticia. ipse sanc¬
titas & redemptio. ipse ut ad p̾sensue¬
niam etiam prudentia. S cum sit in
subiacenti. ꝓuarietate sensuũ diu̾sis
uocabulis nuncupatur. Aliud sig̾c̃at
sapientia. aliud iusticia. Quando enĩ
sapientia dicitur. disciplinis te diuinarũ
humanaꝵq rerũ instituet. Quando
iusticia. distributor & uidex meritoꝵ
significatur. Quando scĩtas illa uir¬
tus describitur: quȩ credentes dõ effi¬
cit scõs. Ita gͦ michi &e prudentiam
eius intelligere cum doctrina ẽ ce de¬
monstratio bonarũ aut malarũ re¬
rum siue neutrũ. Atq in hunc mo.¬
dum extendisse nc̃ dicitur celum in
prudentia sua. Quomͦ autẽ extendat᷑
celum extendente eum prudentia. Au
uerboꝵ. fimilit̾ ut nc̃ dr̃ celi: iuxta il¬
lud quoq qđ in alio loco scriptum ẽ¬
qui extendit celum ut pellẽ. Extendit᷑
autẽ anima nr̃a quȩ prus fuerat con¬
tracta: ut possit capax ẽẽ sapientiȩ dĩ

Expanded text:
fortitudo ejus, ipse justitia, ipse sancfortitudo ejus, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam etiam prudentia. Sed cum sit idem in subjacenti, pro varietate sensuum, diversis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo efficit sanctos. Ita ergo mihi et prudentia ejus intelligitur doctrina et demonstratio bonarum ac malarum rerum, sive neutrarum, atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia. Quomodo autem extendatur coelum, extendente eum prudentia: Audverborum similiter ut nunc dicitur coeli; juxta illud quoque quod in alio loco scriptum eQui extendit coelum ut pellem . Extenditur autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ epłe eoꝵ fulgor illuminat. ful¬
gura in pluuiam fecit. & eduxit uentoᷤᷤ
de thesauris sius. Ergone hi uenti qui
suꝑ terras ꝑflant inthesauris dĩ st̃.
&e non hoꝵ natura manifestata ẽ qͦmͦ
& qua ratione subsistant: S sunt qui¬
dam uentoꝵ thesauri. Thesauri sp̃uũ.

Expanded text:
mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulmundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam vento
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ueritas dei: nouissimi omniũ
fiamꝰ. & tam affectu quã oꝑe dicamꝰ.
Puto enĩ nos ds̃ apłos nouissimos o¬
stendit. Quod si non sum apłs licet
tamen mͥfieri extremꝰ. ut educens
nubens ab extremo t̾rȩ educat & me.
& fulgura in pluuã faciat. Aiunt
naturalium causarum scrutatores
qr fulgura ex nubiũ collisione gene¬
nis elabitur: atq ita cum fulgore pa¬
riter & tomtrua mugire. tomitru sci.¬
licet sonitum indicante. concursus.
&e fulgura excussi luminis claritate.
Si intellexisti exemplũ. considera nc̃
nubes rationales. Moyses nubes erat
iħc naue nubes erat. Isti si secum collo.¬
quantur. ex sermonib eoꝵ fulgura mi¬
cant. leremias & baruch nubes erant.
Sermocinentur inuicẽ & uidebitis
rutilare fulgores. Potes & tu ipse de
scripturis scĩs inhunc modũ nubium
inuenire concursus ex quib ignes e¬
mittantur. Ut autẽ & ad nouũ testam̃.¬
tum ueniamꝰ. paulus & siluanꝰ duȩ
nubes inunũ conuenert. & ecce totum

Expanded text:
issimi omnium fiamus, et tam affectu quam opere dicamus; Puto enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit. Quod si non sum apostolus: licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium collisione geneextritus elabitur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua mugire: tonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum
Abbreviated transcription (Latin):
b terris. fluctib. ppłis. saltem & ħ clamo¬
ris mei. Non damno nuptias. ñ dãno
conuigiũ. Ꝙ uttertiꝰ sententiã meã te¬
neat. uolo om̃s qui ꝑꝑ nocturnos forsi¬
tan metus. soli cubitare ñ possunt uxo¬

Expanded text:
bus terris, fluctibus, populis saltim echo clamobus terris, fluctibus, populis saltim echo clamoris mei: cnon damno nuptias, non damno coniugium\'. et ut certius sententiam meam teneat, uolo omnes, qui propter nocturnos forsitan metus soli cubitare non possunt, uxo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scriptura sentiret. Dignetur igit᷑
nob̾ sermonẽ suũ mittere: ñ rep̾henden¬
do s docendo garrulitatẽ nr̃am corrig̾e.
Tunc intelliget aliam uĩ fori eẽ aliam
triclinii. ñ eque intͣfusa. & calathos
puellarũ. & int̾ eruditos uiros de diui¬
ne legis dogmatib disputari. Hc̃ libere
& impudent᷑ iactat inuilgꝰ. & ꝑstrepit
dampnauit nuptias. & int̾ uteros tum̃¬
tes. infantiũ uagitus. & lectulos mari¬
toꝵ quid apłs dix̾it tacet. ut me solũ
in inuidiã uocet. Cum aut̃ ad libros ue¬
nerit. & pede pedi contulerit. & uł ꝓposu¬
erit aliquid descripturis. uł audierit ꝓ¬
ponentẽ. tc̃ sudabit. tc̃ herebit. ꝓcul epi.¬
curꝰ longe aristippꝰ. subulci ñ ad erunt.
fȩta scropha ñ grunniet. & nos tela pa¬
ter ferrũq haut debile dextra spargimꝰ
& nr̃o sequitur de uulnere sanguis. Por.¬
ro siñ uult scrib̾e & tantũ maledictis
agendũ putat. audiat tot int̾iacenti¬

Expanded text:
hoc scriptura sentiret. dignetur igitur hoc scriptura sentiret. dignetur igitur nobis sermonem suum mittere et non reprehendendo, sed docendo garrulitatem nostram corrigere. tunc intelleget aliam uim fori esse, aliam triclinii; non aeque inter fusa et calathos puellarum et inter eruditos uiros de diuinae legis dogmatibus disputari. nunc libere et inpudenter iactat in uulgus et perstrepit: \'damnauit nuptias\' et inter uteros tumentes, infantum uagitus et lectulos maritorum, quid apostolus dixerit, tacet, utmesolum in inuidiam uocet; cum autem ad libros uenerit et pedem pedi contulerit et uel proposuerit aliquid de scripturis uel audierit proponentem, tunc sudabit, tunc haerebit. procul Epicurus, longe Aristippus, subulci non aderunt, feta scrofa non grunniet. et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus, et nostro sequitur de uulnere sanguis. porro, si non uult scribere et tantum maledictis agendum putat, audiat tot interiacenti
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ferulȩ subtraximꝰ. De nob̾ quoq
dici potest. fenũ habet incornu. lon¬
ge fuge. S magis uolumꝰ eẽ discipłi
eius qui ait. Dorsum posuimeũ ad fla¬
gella. & faciem meã ñ auerti. a confu.¬
sione sputoꝵ. qui c̃ malediceret᷑ ñ rema¬
ledixit. & post alapas. crucẽ. flagella.
blasphemias. nouissime ꝓcrucifigenti.¬
b dep̃catus ẽ dicens. Pater ignosce eis
qd enĩ faciunt nesciunt. & ego ignosco
errori fr̃is. intelligo quia diaboli arte
deceptus sit. Inter mulierculas sciolus
sibi &e eloquens uidebatur. Post quã ro¬
mã mea opuscula ꝑuener̃. quasi emu¬
lũ exhorruit. & de me quoq captauit
głam. ut nullus eẽt int̾ris qui ñ eiuꝰ
eloquentiȩ displiceret. exceptis his qͦ¬
rũ potentiȩ ñ parcit. s cedit immo
quos ñ honorat s metuit. uoluit sci¬
licet homo ꝑitissimꝰ ut ueteranꝰ mile
uno rotatu gladii utrũq ꝑcutere &
ostendere popłis qđ quicqͥd ipse uellet

Expanded text:
num ferulae subtraximus, de nobis quoque num ferulae subtraximus, de nobis quoque dici potest: faenum habet in cornu, longe fuge. sed magis uolumus esse discipuli eius, qui ait: dorsum meum posui ad flagella et faciem meam non auerti a confusione sputorum, qui, cum malediceretur, non remaledixit et post alapas, crucem, flagella, blasphemias nouissime pro crucifigentibus deprecatus est dicens: pater, ignosce eis; quid enim faciunt, nesciunt. et ego ignosco errori fratris; intellego, quia. diaboli arte deceptus sit. inter mulierculas sciolus sibi et eloquens uidebatur; postquam Romam mea opuscula peruenerunt, quasi aemulum exhorruit et de me quoque captauit gloriam, ut nullus esset in terris, qui non eius eloquentiae displiceret, exceptis his, quorum potentiae non parcit, sed cedit, immo, quos non honorat, sed metuit. uoluit scilicet homo peritissimus ut ueteranus miles uno rotatu gladii utrumque percutere et ostendere populis, quod, quidquid ipse uellet,