comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueludincuspate p̾dicatione uature ⁊ potencie li¬
beri arbitrii ⁊ legis siue naturalis siĩ ꝑ moysẽ
et̾na salute transire eo quod ꝑ sacͣmentum mor¬
tis ⁊ resurrectionis eius. Si tamĩ uł ħ putatis cõ¬
modior ua sit: non quod alia uia ẽẽ non pꝰsit.
Unde qnͣtum uos detestari debeant xpĩanr con¬
sid̾artes renũtiant uobis etiamn tacentib nob̃.¬
rod u̾o cause tue postremũ. ⁊ qrͣ for¬
tissimum firmam̃tura ꝓpħicum testimoi¬
im eẽ uolusti u ꝑ erethielem dictum legimus.
quod non erit ꝑabola qmͣ diceb̾ant ꝑentes uuaᷤᷤ
acͥbas edisse ⁊ dentes obstupuisse filiorum nec
morietur fillus in pccõ patris. nec pater in ꝑtõ
filii. S anima que pcc̃at ipã morietur: Non ĩtel¬
ligis hnͣc ẽẽ promissionem testam̃ti noui ⁊ spũ¬
alis hereditatis ad alt̾m scłm ꝑtinentis. Id .Rt.
agit gr̃a redemptoris ut pat̾num cyrogͣphum
deleat ⁊ inusquisq pro se rõem reddat cet̾m

Expanded text:
nculpatae praedicatione naturae, et potentiae liberi arbitrii, et legis sive naturalis sive per Moysen tum pro aeterna salute transire: eo quod per sacramentum mortis et resurrectionis ejus si tamen vel hoc putatis commodior via sit, non quod alia via esse non possit. Unde quantum vos detestari debeant Christiani considerantes, renuntiate vobis etiam tacentibus nobod vero causae tuae postremum et quasi fortissimum firmamentum, propheticum testimonium esse voluisti, ubi per Ezechielem dictum legimus, Quod non erit parabola, qua dicebant, parentes uvas acerbas edisse, et dentes obstupuisse filiorum; nec morietur filius in peccato patris, nec pater in peccato filii, sed anima quae peccat ipsa morietur : non intelligis hanc esse promissionem Testamenti Novi, et spiritualis haereditatis ad alterum saeculum pertinentis. Id enim agit gratia Redemptoris, ut paternum chirographum deleat , et unusquisque pro se rationem reddat. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpom̃ nisi ad uitama: Uos aut duma non om̃es
xp̃iane religioni estis infesti. Si enim salui er̃t
ałiqui sine xp̃o ⁊ iustificantur allqui sine xp̃o: gͦ
sicut uustis in natura in lib̾o arbit̾o in lege na¬
turali siue conscpta. quo possent salui. ⁊ iusti eẽ
qui uellent. Iustas aũt ymagines dei quis nisi
inuistus prohibẽt a regno/ dei : Pic forte di¬
cis. S facilius ꝑ xp̃m. Nunquid̾ non posset ⁊̃
de Rege dici est ꝑ segem uisticia. S facilius ꝑ¬

Expanded text:
m nisi ad vitam. 81. Vos autem dum non omnes, christianae religioni estis infesti. Si enim salvi erunt aliqui sine Christo, et justificantur aliqui sine Christo; sicut vultis, in natura, in libero arbitrio, in lege naturali, sive conscripta, quo possent salvi et justi esse qui vellent. Justas autem imagines Dei, quis nisi injustus prohiberet a regno Dei? Hic forte dicis: Sed facilius per Christum. Numquid non posset etiam de lege dici: Est per legem justitia, sed facilius
Abbreviated transcription (Latin):
tate contrah̾e. Unde ꝑuulis dimittantur in Rup¬
tismo non ꝓpͥa. S aliena ꝑcc̃a. tum tͥ ditant sa¬
eͥdotes carnali uoluptate concretos pͥus subire
delictorum ꝯtagium qmͣ uite huiꝰ munus hau¬
rire. Hiis te consorciare p̃sumis: quorũ fidem
debellare conaris. Audes dic̾e a manicbeorũ con¬
sortio uincaris qui manitheos inuictos facis tusi
c̃eis ⁊ ipẽ uincaris. Falleris fili miserabilitͥ fal¬
leti ł etiam detestabisiter fallis. qnͣdo auimo¬
sitatem I qua teneris uinceris: tunc u̾itatem¬

Expanded text:
tate contrahere, unde parvulis dimittantur in Baptate contrahere, unde parvulis dimittantur in Baptismo, non propria, sed aliena peccata : cum tibi dicant sacerdotes, Carnali voluptate concretos prius subire delictorum contagium, quam vitae hujus haurire munus . His te consociare praesumis, quorum fidem debellare conaris. Audes dicere, quod a Manichaeorum consortio vincaris, qui Manichaeos invictos facis, nisi cum eis et ipse vincaris. Falleris, fili, miserabiliter falleris, vel etiam detestabiliter falleris: quando animositatem qua teneris viceris, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑ naturam adoptatus ip̃e ꝑ gr̃am eiq tr̃
tato ⁊ euaserit infre post mortem: qui in xp̃ĩ
morte mueu̾it mortem qua moriatur pcc̃o ⁊ e
uiuus est mortuus. Hec negans. istis repu¬
gnans. ista cõuellere. moliens catholite fidei
numimenta. iposq neruos dirumꝑe xp̃iaue
religionis uereq pietatis: Audes insuꝑ dic̾e
qd̾ contra impios bella susceꝑis. cum aduer¬
sus mr̃em que te spũalit̾ peꝑit armis ĩpie¬
tatis nduaris. Nudes te agmini sanctorũ
etiam ꝑiuilis natis oblata sacrificia ꝑro poc̃is.
eoqd̾ non sit mundꝰ a sordibus nec infans diei
uinus suꝑ t̾ram cum tibi dicant ꝓpħ̾e. inini¬
quitatib concepti sumus. tum tibi dicãt apłi.
Quicumq bapticati surius in xp̃o ih̃u in mor¬
te ipũs baptizati sumus ut existimemus noꝰ
iħu. cum tibi dicant mrͣtyres. scd̃m ꝯdam carua¬
lit̾ natos contagium mortis antiq pͥma natiui¬

Expanded text:
cum per naturam, adoptatus ipse per gratiam: eique cum per naturam, adoptatus ipse per gratiam: eique mortem non inferre post mortem, qui in Christi morte invenerit mortem, qua moriatur peccato, et vivus est mortuus. Haec negans, his repugnans, ista convellere moliens catholicae fidei munimenta, ipsosque nervos disrumpere christianae religionis, veraeque pietatis; audes insuper dicere, quod contra impios bella susceperis: cum adversum matrem quae te spiritualiter peperit, armis impietatis induaris. Audes te agmini sanctorum Etiam pro parvulis natis oblata sacrificia pro peccatis ; eo quod non sit mundus a sordibus nec infans diei unius super terram : cum tibi dicant Prophetae, in iniquitatibus concepti sumus : cum tibi dicant Apostoli, Quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus; ut existimemus nos Jesu : cum tibi dicant martyres, Secundum Adam carnaliter natos contagium mortis antiquae prima nativi
Abbreviated transcription (Latin):
ce p̾nũciari sicut ipm̃ testam̃tum nouum quo
parentum que utiq n̾atit̾ scͥpta sũt ⁊ huic ꝓphe¬
cie contͣria putarentur continuo sosum istam mo
Etce dies ueniunt dicit deus ⁊ ꝯssimabo domui
isrł ⁊ domui uida testamentum nouũ uon sd̃m
testam̃tum quod disposni patrib eoꝵ. In ħigit᷑
testam̃to nouo ꝑ sanguinem mediatoris dele¬
to pat̾no cyreg̃pho: incipit homo pat̾nis debitiᷤᷤ
non ẽẽ obnoxius renascendo quibus uascendo
fuerat obligatus ipõ mediatore dicente. ne no¬
lns patrem dicamus in t̾ra. scd̾m hoc qd̾ utiq q̃d̾
alios natales quibus non patri succed̾emus. s
cum patre semꝑ unuerenus inueniamꝰ. Ad oĩa
Dom̃ia tibi me Rndisse uibaue ⁊ omnia
refellisse quibus putasti ⁊ disputasti uolu¬
natione niptiarum: puto quod ꝑspicis si ꝑni¬
cax non sit. Demonstratum ẽ enim̃ eum pͥat¬
no tantum antiquo debito non teu̾i: qui hedita¬
tem patremq mutauit uͥ coh̾edem inuenit uni¬

Expanded text:
ce pronuntiari, sicut ipsum Testamentum novum, quod parentum, quae utique veraciter scripta sunt, et huic prophetiae contraria putarentur; continuo solvit istam molEcce dies veniunt, dicit Dominus, et consummabo domui Israel et domui Juda Testamentum novum, non secundum Testamentum quod disposui patribus eorum . In hoc igitur Testamento novo per sanguinem testatoris deleto paterno chirographo, incipit homo paternis debitis non esse obnoxius renascendo, quibus nascendo fuerat obligatus, ipso Mediatore dicente, Ne vobis patrem dicatis in terra : secundum hoc utique, quod alios natales quibus non patri succederemus, sed cum patre semper viveremus, invenimus. CAPUT omnia me tibi respondisse, Juliane, et omnia refellisse, quibus putasti et disputasti volunatione nuptiarum; puto quod perspicis, si pervicax non sis. Demonstratum enim est, eum tantum paterno antiquo debito non teneri, qui haereditatem patremque mutavit; ubi cohaeredem invenit uni
Abbreviated transcription (Latin):
ia psangit ⁊ allus. Que pro nchdo butur
eori anu erunt mane situt hba tͣnsst ma¬
ne floreat ⁊ pͥt̾ea. uesꝑe decidat ⁊ indurescat et
arescat qm̃ deficimus mira tua. ⁊ m ndignatio¬
re tua conturbati sumus posiuisti miquitates
tabitur. Nemo libetur ab̾ ħc ira dei nili per
mediatorem reconcilietur deo. Unde dicit etia
ire mediator. qui non credit filio non habebit u
fili eius neira dei maneat suꝑ eos quos etiam
origo iuciata esficit reos. De hac itaq re laquẽs
apostolus. cum ad huc inquid pcc̃ores eẽmus xpẽ¬

Expanded text:
Quae pro nihilo habentur, eorum anni erunt. Mane sicut herba transeat, mane floreat et praetereat, vespere decidat, durescat et arescat. Quoniam defecimus in ira tua, et in indignatione tua conturbati sumus. Posuisti iniquitatestabuntur . 79. Nemo liberatur ab hac ira Dei, nisi per Mediatorem reconcilietur Deo. Unde dicit etiam ipse Mediator: Qui non credit Filio, non habebit vFilii ejus, ne ira Dei maneat super eos, quos etiam origo vitiata efficit reos. De hac itaque re loquens Apostolus, Cum adhuc, inquit, peccatores esse
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis ob̾striti sunt. Si aũt pp̃ea iuis eos
a pͥmi hominis alienos eẽ ꝑc̃o: quia eum nõ
sunt mutati ꝓpria uoluntate ista ratione alie¬
nabis eos ⁊ auisticia xp̃i quia nec ipm̃ intitati
sunt ꝓpͥa uolintate.
unuero nultos quod dixi post ea nõ uis
ntelligi. omnes qd pͥus dixat. Ideo gxistr¬
mans dictum fuisse mustos ne ouĩs intellig̾er¬
turs potis ħ dice. ⁊ de semine abrahe cui pail¬
se sunt oĩs gentes. non om̃s gentes ei fiusse
ꝓmissas quia dictum ẽ alio loco. patrem mustaꝵ
gentium posui te. Est autem sans indelleĩs iõ
sic locutam scͥpturam quia possut eẽ aliq̃ onĩa
que non sunt multa. sicut omĩa dĩs euuiglicar
sus possunt asiqͣ musta eẽ non tam̃ om̃ia. sicut
ditum est. in semmne tuo benedicentur ot̃s gẽ¬
tes ⁊ parrem raultarum gentium posui tẽ eas¬
dem om̃s multas. ⁊ easdera inultas om̃s eẽ mon¬
stratum est. Ita etiam cum dictum est. ꝑ unũ ĩ os̃

Expanded text:
nerationis obstricti sunt. Si autem propterea vis eos a primi hominis alienos esse peccato, quia eum non sunt imitati propria voluntate; ista ratione alienabis eos et a justitia Christi, quia nec ipsum imitati sunt propria voluntate. 80. Cum vero Multos, quod dixit postea, non vis intelligi omnes, quod prius dixerat; « ideo existimans dictum fuisse multos, ne omnes intelligerentur: » poteris hoc dicere et de semine Abrahae, cui promissae sunt omnes gentes , non omnes gentes ei fuisse promissas; quia dictum est alio loco, Patrem multarum gentium posui te . Est autem sanus intellectus, ideo sic locutam Scripturam, quia possunt esse aliqua omnia, quae non sunt multa: sicut omnia dicimus Evangelisus possunt aliqua esse multa, non tamen omnia: sicut dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes; et, Patrem multarum gentium posui te: easdem omnes, multas; et easdem multas, omnes esse monstratum est. Ita etiam cum dictum est, Per unum in omnes
Abbreviated transcription (Latin):
situuntur musti: non aliqusbus exceptis. s es¬
dem multos om̃s oꝑtet intelligi. Bdon quia os̃
hommes ustificantur i xpõ. sicut possumus dt̃e
non quia omĩs homines intrant meandem dom̃.
S quia uemo intrat nisi ꝑ illam. om̃s ergo ad
mortem ꝑ adam. om̃s ad uitam ꝑ xp̃m. si quia si¬
cut in adam om̃s morurtur. ita ⁊ in xp̃o omnes

Expanded text:
nstituuntur multi: non aliquibus exceptis, sed eosdem multos omnes oportet intelligi: non quia omnes homines iustificantur in Christo. Sicut possumus dicere non quia omnes homines intrant in eamdem domum, sed quia nemo intrat nisi per illam. Omnes ergo ad mortem per Adam, omnes ad vitam per Christum. Quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
illustrentur exempłis qnͣtum ad animũ actin
affectio est aime. affectionalis qualitas: timid̾
qeͣ. Sic aliud est iratus. aluid iracimdus. aliud e¬
brus: aluid ebriosus. Ille affectiones iste affecti¬
onało sunt qͣsitates. QQnͣtum autem ad corpꝰ.
sicat alud est pellens. aluid palłidus. aliud rube̾s
Ałiud rubicuridus. ⁊ si qͣ huiꝰ modi: quorum pluri¬
mis desiunt ufitata uocabula. Cum itaq dix̾is af¬
fectionalem qualitatem ortam ex maiorib causis
ita inheresc̾e ut aut magnis molitionib au̾i mł¬
lis seꝑetur: qnͣto sc̃dm eam dicitur aninius ma
lus nonne metius ne uoluntas Rona aut non
ibi esse possit aut ualere nichil possit:Nõne
concedis hominem smiserum quicumq fit il
le uł fu̾it. cte adissus talem tlamasse qͣlitatemi.
uelle adiacet michi ꝑfice autem homimi nõ su¬

Expanded text:
illustrentur exemplis. Quantum ad animum attinet, illustrentur exemplis. Quantum ad animum attinet, affectio est timere; affectionalis qualitas, timidum esse, sicut aliud est iratus, aliud iracundus; aliud ebrius, aliud ebriosus: illae affectiones, istae affectionales sunt qualitates. Quantum autem ad corpus, sicut aliud est pallens, aliud pallidus; aliud rubens, aliud rubicundus: et si qua hujusmodi, quorum plurimis desunt usitata vocabula. Cum itaque dixeris, « affectionalem qualitatem ortam ex majoribus causis, atque ita inhaerescere, ut aut magnis molitionibus, aut nullis separetur: » quando secundum eam dicitur animus maluel potius homo malus; nonne metuis, ne voluntas bona aut non ibi esse possit, aut valere nihil possit? Nonne concedis, hominem miserum, quicumque ille sit vel fuerit, certe adversus talem clamasse qualitatem, Velle adjacet mihi; perficere autem bo
Abbreviated transcription (Latin):
dico ut omni uitio sanato salua sit tota subci
quia ⁊ illi philosophi locutione tropica michi
uidentur uiciosam ꝑtem animi appellasse libi¬
dinem: in qua ꝑte est uitium que uratur libi¬
o. situt appeslatur domus pro eis qui sunt ĩ do¬
mo. ⁊ semde te nimis acutis dẏaseticorum teliᷤᷤ
incaucius ex̾ͥcendo nos q iactantius territando:
sectam nr̃am betasit̾ uuin̾asti. Dinidens quippe
atp diffiniens ut etiam describens draͣs qͣlitatũ¬
fectionasis qualitas. ¶Affectio in qualitate ob hoc
ponitur ais. quia pͥncipium qualitatum ÷. cui etiã
reputantur ad mom̃tum accedentes recedentes ꝙ
aut animi aut corꝑis passiones. Affectionalis uͦ
quasitas inquis omnib quib euen̾it ex maiori¬
bus orta causis ita mhescit: ut aut magnis molitõ¬
nebus aut millis ommo seꝑetur. Hec quidem
satis expłicasti scientibus: S quia contempnẽdi
non sunt qui secturi libros ñõs discipłine huiꝰ
ignari sunt. quod deesse uideo faciam ut a me

Expanded text:
dico, ut omni vitio sanato salva sit tota substantia. Quia et illi philosophi locutione tropica mihi videntur vitiosam partem animi appellasse libidinem, in qua parte est vitium quod vocatur libido, sicut appellatur domus pro eis qui sunt in domo. 54. Deinde te nimis acutis dialecticorum telis incautius exercendo, nosque jactantius territando, sectam vestram lethaliter vulnerasti. Dividens quippe atque definiens vel etiam describens differefectionalis qualitas. Affectio autem in qualitate ob hoc ponitur, » ais, « quia principium qualitatum est; cui etiam reputantur ad momentum accedentes recedentesque aut animi aut corporis passiones. Affectionalis vero qualitas, » inquis, « omnibus quibus evenerit, ex majoribus orta causis ita inhaerescit, ut aut magnis molitionibus, aut nullis omnino separetur. » Haec quidem satis explicasti scientibus: sed quia contemnendi non sunt, qui lecturi libros nostros disciplinae hujus ignari sunt: quod deesse video, faciam ut a me
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ħ illi fuit causa fugiendi. ⁊ Sunquid ĩ hiis
lecutionibus alicuid dcĩ est qd̾ ꝑtineat ad mi¬
tatõnem qua sic alt̾um alt̾ mutatur ut eum
omino non cogitet. ⁊ id̾o nullo modo dici possit
ꝑpea pettesse quia ille peccauit in quo nͨ origmalr̃
sunt de giugum uoluptate gen̾ati⁊ addet in
eo tansit inqno ex tabida pͥmi hominis cr̃ne
fluxͤunt. Net uides eodem mod̾o tibi posse diti

Expanded text:
ret; haec illi fuit causa fugiendi. Numquid in his ret; haec illi fuit causa fugiendi. Numquid in his locutionibus aliquid dictum est, quod pertineat ad imitationem, qua sic alterum alter imitatur, ut eum omnino non cogitet: et ideo nullo modo dici possit propter hoc peccasse, quia ille peccavit, in quo nec originaliter sunt de conjugum voluptate generati: et adderet, In eo transiit, in quo ex tabida primi hominis carne fluxerunt. » Nec vides eodem modo tibi posse dici,
Abbreviated transcription (Latin):
Latroriuando occid̾it hominem nuichil de adamco¬
gitans. S ꝓpter ħ ut aurum qd̾ ferebat auflet:
Sic ⁊ cet̾a cuncta cuncta pcc̃a que ꝓpria quisss ꝯ¬
mittit. habent causas pp̃ quas fiant etiam si
nemo cogitaret quod pͥmus homo ille cõmifit.
n illud sibi ad pcc̾andum ꝑponat exemplũ. ꝓdẽ
cendus est qui eundem patrem suum nou̾at pp̃
qdͣ enim fratrem suura occid̾it notum ẽ. quia nõ
uidit ⁊ Denid nec ip̃a tibi ad huc ur̃m sensum
qd posiusti testimonia suffragantur reste enim
dicitur. ni quo corrigit iuuenior uiam suam. Pp
q̃d̾ corrigit. qm̃ sequitur m custodiendo uerba tu¬
a. ꝓp̃ quod enim corrigit uiam suam quia uerba
dei sicut cogitanda funt cogitat ⁊ cogitando custo¬
dit. custodiendo recte uiuit Ipã ergo illa causa ẽ
ut uam suam corrigat: quia ilba dei custodit. Et
quod ait Beatissimus stephenus. fugit autem i
quia hocaudiuit. ħ timuit. ħ cogitauit. ut fuge¬

Expanded text:
latrocinando occiderit hominem nihil de Adam colatrocinando occiderit hominem nihil de Adam cogitans, sed propter hoc ut aurum quod ferebat auferret? Sic et caetera cuncta peccata, quae propria quisque committit, habent causas propter quas fiant, etiamsi nemo cogitet quod ille primus homo commisit, neque illud sibi ad peccandum proponat exemplum. Proptcendus est, qui eumdem patrem suum noverat. Propter quid enim fratrem suum occiderit, notum est: quia non nvidit. 76. Denique nec ipsa tibi ad hunc vestrum sensum quae posuisti testimonia suffragantur. Recte enim dicitur, In quo corrigit junior viam suam? « propter quid corrigit? » quoniam sequitur, in custodiendo verba tua. Propter hoc enim corrigit viam suam, quia verba Dei sicut cogitanda sunt cogitat, et cogitando custodit, custodiendo recte vivit. Ipsa ergo illi causa est ut viam suam corrigat, quia Dei verba custodit. Et quod ait beatissimus Stephanus, Fugit Moyses ihoc » ; quia hoc audivit, hoc timuit, hoc cogitavit ut fuge
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ⁊ ꝑ pcc̃m mors ⁊ ita m om̃s hoĩes ꝑtran¬
siit in quo om̃s pecanerut. frustra sensum ali¬
um nouũ atq distortum.⁊ a u̾o abhorrentem
moliris extuspe affirmans ea locutione dc̃m̃
esse. in quo om̃s pͤcauerunt: ac si dic̾etur pp̃
qͥd̾ om̃s pͤcauerunt. sicut dictum est. in quo corti¬
git inuenior uiam suam ut scil non in uno ho¬
mine omnes honines pectasse intelligantur
origiuasit̾ ⁊ tanqmͣ in masse unione cõmu¬
iit̾: s ⁊p̃ea quia pͥmus hominum ille pena¬
uit. H est cum imitantur illum. non cum ge¬
uerantur ex illo. NNon ergo huic sensui con¬
uenit islasccutio ita dictum eẽ in quo: uelud
dictum eẽt ꝓpter quod. Nam pp̃ bec quisꝙ
pcc̃at quod sibi ꝓponit ut ꝑeccet. ud quoquons
qd̾ illi est causa pec̃andi. ¶Quis uero ab omni
humano sensu tam sit absurdus ut dicat. ꝓpt
ħ fecit homo iste homicidium quia in ꝑadyso
adam de ligno ꝓhibito tibum sumpsit. cum iste

Expanded text:
dum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt ; frustra sensum alium novum atque distortum et a vero abhorrentem moliris exsculpere, affirmans « ea locutione dictum esse, In quo omnes peccaverunt, ac si diceretur, Propter quod omnes peccaverunt: sicut dictum est, In quo corrigit junior viam suam » : ut scilicet, non in uno homine omnes homines peccasse intelligantur originaliter, et tanquam in massae unione communiter; sed propterea quia primus hominum ille peccavit; id est, cum imitantur illum, non cum generantur ex illo. Non ergo huic sensui convenit illa locutio, ita dictum esse, in quo, velut dictum esset, « propter quod. » Nam propter hoc quisque peccat, quod sibi proponit ut peccet, vel quoquo modo quod illi est causa peccandi. Quis vero ab omni humano sensu tam sit absurdus, ut dicat, Propter hoc fecit homo iste homicidium, quia in paradiso Adam de ligno prohibito cibum sumpsit; cum iste
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m sub̃am corꝑis. remonaturam carnis accu¬
sat frustra purgatur abste qd̾ non cuspatur a
nobis. Concupĩas małas quib si b̾ene uinimꝰ
nõ consentimꝰ. tam̃ eẽ non negamꝰ in nob̃. Casti¬
gande sunt frenande sũt. expugnande sũt. uin¬
cende sũt. tañ sinit: Nec asiene st. nec bona
ista nr̃a s mala sunt. nec sicut dicit manichea.
uanitas seꝑata extͣ nos erunt: S sicut dicit catho¬
lica u̾itas sauata nõ erunt.

Expanded text:
ntiam corporis, nemo naturam carnis accusat: frustra purgatur abs te, quod non culpatur a nobis. Concupiscentias malas, quibus si bene vivimus non consentimus, tamen esse non negamus in nobis; castigandae sunt, frenandae sunt, expugnandae sunt, vincendae sunt: tamen sunt, nec alienae sunt. Nec bona ista nostra, sed mala sunt. Nec sicut dixit Manichaea vanitas, separata extra nos erunt: sed, sicut dicit cathol
Abbreviated transcription (Latin):
ne poius laborare.
xasꝑat inquis apłlis uim consuetudiniꝰ.
Tu ergo responde utrum contͣ istam um
non dimicet baptizatus. Quod si negas: om̃ibͥ
xp̃ianis sensibus contͣdicis. Siautem dimitat
tur non mulbis apłi uocem dimicantis agnoscĩ.
P legem inquis bonam. ⁊ ꝑ mandatum sanctum:
situm intellectorem. o diuinoꝵ eloquioꝵ egregi¬
um tͣctatorem. Quid ais de u̾bis dicentis. Non
tem. Quid qd̾ non solum uosuritas. U̾m etiã
u̾ͥtus affuit ne ꝯsentiret concupĩe crͣns. que legi
pcc̃i pͣuis ip̃is motib seriuebat: QLuib ille nõ
cedens uͨ arma iniquitatis exhibens m̃bra pcc̃o
⁊ tanĩ qͥd̾ nollet sentiens in carne contͣ spm̃ cõ¬
cupiscente. ⁊ adusus eam uicissim sꝑũ concupiᷤᷤ¬
cens u̾issima castitatis uoce dicebat. Igit᷑ ip̃e ego

Expanded text:
 potius laborare. Exasperat, inquis, Apostolus vim consuetudinis. Tu ergo responde, utrum contra istam vim non dimicet baptizatus? Quod si negas, omnibus Christianis sensibus contradicis: si autem dimicat, cur non in verbis Apostoli vocem dimicantis agnoscis? Per legem, inquis, bonam, et per mandatum sanctum cutum intellectorem! o divinorum eloquiorum egregium tractatorem! quid agis de verbis dicentis: Non tem. Quid quod non solum voluntas, verum etiam virtus adfuit, ne consentiret concupiscentiae carnis, quae legi peccati pravis ipsis motibus serviebat. Quibus ille non cedens, nec arma iniquitatis exhibens membra peccato, et tamen quod nollet sentiens in carne contra spiritum concupiscente, et adversus eam vicissim spiritu concupiscens, verissima castitatis voce dice
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. Siis om̃ĩbus tempꝰ significare ĩtel¬
ligitur quo fub iꝰege niuebet. ⁊ nondum adutus
gr̃a concupiscentiis caralibus uincebatur. Ubi
uero dicit sex spũalis est ego autẽ carnalis sum..
Iam qd̃ confligens paciebatur ostendit. Non.R
dixit carnalis uł fui uł eram s sum. Et apcuiꝰ
temꝑa ip̃a distinguit ubi dicit. ⁊ ũc aũt iam

Expanded text:
mortem. His omnibus tempus significare intelligitur, quo sub lege vivebat, et nondum adjutus gratia concupiscentiis carnalibus vincebatur. Ubi vero jam dicit, Lex spiritualis est; ego autem carnalis sum: jam quod confligens patiebatur ostendit. Non enim dixit, carnalis fui, vel eram; sed, sum. Et apertius tempora ipsa distinguit, ubi dicit, Nunc autem jam
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i saltem ita saꝑes: ut ad uincendam ꝯcupĩam
ualere aliquid crederes. S idõ dicis a uideis fuisse
contempta. qͥd̾ ueniam daret ille pcc̃is. que ip̃i le¬
gis admonitõe uitassent. qͣr ħ confat homini
remissio pec̃orum. ut caro non concupiscat ad¬
u̾sus sp̃m. Unde illa uba uata sunt. Scio quia
uet ad uitanda pcc̃a. ⁊ desid̾ia uincenda carnali¬
a. diffundendo caritatem in cordibus nr̃is ꝑ spi¬
ritum sanctum qui ab illo datus est n conside¬
ras eum qui dicit. Uideo aliam legem in men¬
bris meis repugnant ẽ legi mentis mee. ⁊ ab
hoc mało non se lib̾ari clamat nisi grã dei ꝑ ihm¬

Expanded text:
sti saltem ita saperes, ut ad vincendam concupiscentiam sti saltem ita saperes, ut ad vincendam concupiscentiam valere aliquid crederes. Sed ideo dicis a Judaeis fuisse contempta, « quod veniam daret ille peccatis, quae ipsi legis admonitione vitassent. » Quasi hoc conferat homini remissio peccatorum, ut caro non concupiscat adversus spiritum , unde illa verba nata sunt, Scio quia vet ad vitanda peccata et desideria vincenda carnalia, diffundendo charitatem in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui ab illo datus est nobis . Neque consideras eum qui dicit, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae; et ab hoc malo non se liberari clamat, nisi gratia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tedemptio ut quemad̾m scͥptum est. qui głiatist.
in domino głietur. non est ergo contͣrium sic̃
me ħ est in carne mea bonum. In qnͣtum quiꝑ¬
pe n illo uiuit xp̃e in tantum expugnat ⁊ supe¬
tat qͥd̃ non hitat honum in eius carue. S ma¬
lum. ⁊ Ieq enĩ recte cuius qmͣ spc̃ contupiscet
adusus carnem suam insi br̃taret in illo sp̃c xp̃i
Absit ergo ut dicamus ꝗd̾ nos dicere insimulas
apłm. sic ista dixisse qͣi qui se uellet nitelligi
renitentem in scorta aliqͣ manu pestifere uolup¬
itis adduci cum dicat. non ego oꝑor illud ostẽ¬
dens concupĩas cariis solum impulsum libi¬
dmis oꝑari sine consentione pcc̃i. Quid est qd̾
min deorum suꝑbiam frustra conaris ista uerla
tͣnffi̾e tanqmͣ ipõs in se tͣnsfiguraret aplus qͥ con¬
tempnebant dona xpi uelud s̾ non nccͣia: Sic
eum concupiscaris. Atq utmam ip̃a dona ꝑcc̃t¬

Expanded text:
redemptio, ut, quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, redemptio, ut, quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Non est ergo contrarium, sicut me, hoc est in carne mea bonum . In quantum quippe in illo vivit Christus, in tantum expugnat et superat quod non habitat bonum in ejus carne, sed malum. Neque enim recte cujusquam spiritus concupisceret adversus carnem suam, nisi habitaret in illo spiritus Christi. Absit ergo ut dicamus, quod nos dicere insimulas, « Apostolum sic ista dixisse, quasi qui se vellet intelligi renitentem, in scorta aliqua manu pestiferae voluptatis abduci: » cum dicat, Non ego operor illud , ostendens concupiscentias carnis solum impulsum libidinis operari, sine consensione peccati. 72. Quid est, quod « in Judaeorum superbiam » frustra conaris « ista verba transferre, tanquam ipsos in se transfiguraverit Apostolus, qui contemnebant dona Christi, velut sibi non necessaria? » Sic enim suspicaris: atque utinam ipsa dona Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ale: ⁊ recte adhuc intelliguntur. ea ꝑte captiui
sub lege pec̃i que desid̾iorum quibus uon cõsen¬
tiunt motibus subiacet. Hinc fcm̃ ⁊ ut sic ista
intellig̾em quemad̾m intellexit hysarius. gte¬
gorius. ambiosius: ⁊ ceti eccl̃ie sancti notiq dec¬
tores qui ⁊ istum apłm adu̾sus concupĩas tͣna
les quas hrẽ uolebat. ⁊ tam̃ hebat. strenue con¬
flixisse eundemq confictum suum illis suis u̾¬
bis contestatum fuisse senserunt. Cont᷑ quos mo¬
tus pͥus utiq debellandos ne dominentur. ⁊ post¬
sa ctamina ⁊ sanctos exͥcere confessus es.
imus ttaqragnosçamus uerba pugnãtiũ¬
si pugnamus. ħ enim non uiuimus noᷤ
S uiuit xp̃c in nobis. Si ⁊ ad pugnꝰm contia
concupiscencias ex̾cendam ⁊̃ ad iuctoriam usq ad
ꝯsũmatõnem eorumdem hostium capescendam
m illo fidimus non in nobis. Ip̃e quippe fcũs est
nobis sapientia a dõ ⁊ iusticia ⁊ sandificatio ⁊

Expanded text:
ituale : et recte adhuc intelliguntur ea parte captivi ituale : et recte adhuc intelliguntur ea parte captivi sub lege peccati, quae desideriorum, quibus non consentiunt, motibus subjacet. Hinc factum est ut sic ista intelligerem, quemadmodum intellexit Hilarius, Gregorius, Ambrosius, et caeteri Ecclesiae sancti notique doctores, qui et ipsum Apostolum adversus carnaias quas habere nolebat, et tamen habebat, strenue conflixisse, eumdemque conflictum suum illis suis verbis contestatum fuisse senserunt. Contra quos motus prius utique debellandos, ne dominentur, et poste gloriosa certamina sanctos exercere confessus es. Simul itaque cognoscamus verba pugnantiusi pugnamus: hoc enim modo non vivimus nos, sed vivit Christus in nobis, si et ad pugnam contra concupiscentias exercendam, et ad victoriam usque ad consummationem eorumdem hostium capessendam, in illo fidimus, non in nobis. Ipse quippe factus est nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et
Abbreviated transcription (Latin):
liberandi qui in carne quidem ⁊ de carne non
tam̃ carnalit̾ s spũalit̾ natus est. Natus
est enim de spũ saucto ⁊ uirgine maria. de spũ
scil sancto ne eẽt in illo caro pcc̃i. ex iurgine ał
maria ut eẽt in illo simisitudo carns pcc̃i. Ido
illi cyragͣpho non uenit abnoxius: ⁊ ab illo sol¬
uit obnoxios. Neq enim nulla est miqͥtas
cum uno homine uł suꝑiora infi̾orib turꝑit᷑
S̾uiunt uł inferiora suꝑiorib cõtumatit̾ reluc

Expanded text:
liberandi, qui in carne quidem et de carne, non liberandi, qui in carne quidem et de carne, non tamen carnaliter, sed spiritualiter natus est. Natus est enim de Spiritu sancto et virgine Maria. De Spiritu scilicet sancto, ne esset in illo caro peccati; ex virgine autem Maria, ut esset in illo similitudo carnis peccati. Ideo illi chirographo non venit obnoxius, et ab illo solvit obnoxios. Neque enim nulla est iniquitas, cum in uno homine vel superiora inferioribus turpiter serviunt, vel inferiora superi
Abbreviated transcription (Latin):
oue securus. Quid si obliuis catur se deliqusse
ui eus consciencia stumuletur s u̾bi erit teatus l¬
le quem tñͣseunte pcto man̾e concedis doñ tem̃¬
eonim accidentium que atcidunt corꝑi ⁊ Ionẽ
in animo quia eius memoriam deleuit obliuio
E tam̃ est. Ubi est igitur cum bene uiuat hõ
nichil tale ꝯmittens itͨ dici possit eorum pcc̃orũ
euis reatum man̾e que meminit. corurau̾o is
oblitus est non man̾e Manet quiꝑpe omĩno
donec remittatur. bi ergo manet̾ nisi ui oc¬
cultis legibus dei que conscͥpte sunt quodãmo¬
donmentib angłorum ut nulla sit migiutaᷤᷤ
ĩpunita ñ qm̃ sangius pcc̃orum mediatoris ex¬
piailit: Cuius signo crucis consetratus unde
baptismatiꝰ: ut ea diluatur reatus tauꝙͣ fu
qͥregͣpho scptus in noticia spũasium potestatũ
ꝑ qͣs pena exigitur ꝑcc̃orum. Biut cyrogra¬
pho nascuntur obnoxii omines in carne de car¬
ne carnalit̾ nati eius ab hoc debito sanguine

Expanded text:
one securus. Quid si obliviscatur se deliquisse, one securus. Quid si obliviscatur se deliquisse, nec ejus conscientia stimuletur, ubi erit reatus ille, quem transeunte peccato manere concedis, donec remieorum accidentium, quae accidunt corpori. Non est in animo, quia ejus memoriam 312 delevit oblivio. Et tamen est. Ubi est igitur? cum jam bene vivat homo nihil tale committens, nec dici possit eorum peccatorum ejus reatum manere quae meminit; eorum vero quae oblitus est, non manere? Manet quippe omnino donec remittatur. Ubi ergo manet, nisi in occultis legibus Dei, quae conscriptae sunt quodam modo in mentibus Angelorum, ut nulla sit iniquitas impunita, nisi quam sanguis Mediatoris expiaverit; cujus signo crucis consecratur unda Baptismatis, ut ea diluatur reatus tanquam in chirographo scriptus, in notitia spiritualium potestatum, per quas poena exigitur peccatorum? Huic chirographo nascuntur obnoxii omnes in carne de carne carnaliter nati; ejus ab hoc debito sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
sit: S contmencia refrenatur. ut quotendit ꝑue¬
eato quo fiebat assumptus ẽ. manet tam̃ reat
euis donͦ in lauacro regen̾ationis pec̃orum oĩum
remissione solliatur. Sic etontͣrio qmiͣus reatus
male concupĩe eodem̃ baptisiate solutus sit. a¬
net tam̃ ipã donͨ ab eo qui post adita demonia ꝑ¬
ficit sanitates. medicina ꝓficiente sanetur. S
queso te cum ⁊ ip̃e concedas pcc̃i facti atii tͣusacti
reatum man̾e nisi satro fonte diluatur: dic mͥ
reatus iste qius sit. ⁊ ubi maneat iam homine
correcto reste q uiuente nondum tam̃ pcc̃orum
remissione hibato. Subiectum rẽatus est istẽ
febris aut uulius in corpore siue auaricia uł er¬
to in aumo: In subi̾to eẽ duturus es. net enĩ
reatum affirmabis eẽ sub̾am. In quo igiturtibi
uidetur eẽ sb̃ietto: Cur queram quid respondea
reunte manet eris reatus in illius consciencia.
pulo agitur conscientie doñ fiat delici remisi¬

Expanded text:
sit; sed continentia refrenatur, ut quo tendit pervesit; sed continentia refrenatur, ut quo tendit perveerror quo fiebat absumptus est; manet tamen reatus ejus, donec in lavacro regenerationis peccatorum omnium remissione solvatur: sic e contrario quamvis reatus malae concupiscentiae eodem Baptismate sit solutus; manet tamen ipsa, donec ab eo qui post ejecta daemonia perficit sanitates, medicina perficiente sanetur. 62. Sed quaeso te, cum et ipse concedas peccati facti atque transacti reatum manere, nisi sacro fonte diluatur; dic mihi reatus iste quis sit, et ubi maneat jam homine correcto recteque vivente, nondum tamen peccatorum remissione liberato. Subjectum est reatus iste, febris aut vulnus in corpore, sive avaritia vel error in animo? In subjecto esse dicturus es: neque enim reatum affirmabis esse substantiam. In quo igitur tibi videtur esse subjecto? Cur quaeram quid respondeas, reunte, manet ejus reatus in illius conscientia pulo angitur conscientiae, donec fiat delicti remissi
Abbreviated transcription (Latin):
enim qui oꝑe ipõ pagitur. ⁊ non erit. ⁊ si it̾m fit
aft̃m fit. Impietas uero ip̃a qua ħ fuunt tamdi¬
u manet donec p̾dolis renũcietur ⁊ tredatur in
eũ. Idolis itaq sacrificium fcĩ est tͣnsiens ñ
utium mauens. Impietas u̾o qua satrisicatũ
est. quia ⁊ illo parto manet. uidetur eẽ ꝯcupisdẽ¬
tie simsis qͣ ꝯmissum est adult̾ium. S eirore
sbsato quo illa impietas pietas ẽẽ putabatur.
nũquid ydolis asiquem sacrificare delectat. et
⁊Sullo modo igitur simale est qd ꝓ fimili ponẽ¬
dum putasti. Nullo modo yaqiñ similetͣnsi
ens sacrificium: manenti concupĩẽ que hoii¬
uem iam non ꝯmittentem quod solet ei consenti¬
do cõmitt̾e. iam plena fide ⁊ coguitione retinen¬
tem non eẽ tasia faciẽbate fatienda: stimulis tñ
illicitorum desidiorum quib refistit castitas in¬
quietare non cessat neq sciencia finitur ut non

Expanded text:
enim qui opere ipso peragitur, et non erit; et si iterum fit, enim qui opere ipso peragitur, et non erit; et si iterum fit, alterum fit. Impietas vero ipsa qua haec fiunt, tamdiu manet, donec idolis renuntietur et credatur in Deum. Idolis itaque sacrificatum factum est transiens, non vitium manens: impietas vero qua sacrificatum est, quia et illo peracto manet, videtur esse concupiscentiae similis, qua commissum est adulterium. Sed errore sublato, quo illa impietas pietas putabatur, numquid idolis aliquem sacrificare delectat, et Nullo modo igitur simile est, quod pro simili ponedum putasti. Nullo modo, inquam, simile est sacrificium transiens manenti concupiscentiae, quae hominem jam non committentem quod solet ei consentiendo committere, jam plena fide et cognitione retinentem non esse talia facienda, stimulis tamen illicitorum desideriorum, quibus resistit castitas, inquietare non cessat: neque scientia finitur, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficio hodie ⁊ cras ⁊ tercio die ꝯsummor. Lege
ewbͥͣngłm: ⁊ uide post qnͣtum passus fu̾it ⁊ resur¬
rexit ergo mentitus est: Ab̾sit. S significauit
aliquid quod ista int̾ nos questione u̾satur. Ee¬
pulfio quippe demoniorum: est remissio pt̃orũ.
ꝑfectio sanitatum: que fit ꝓficiendo post haptis¬
mum tria diȩ cõsũmatio est qmͣ sue quo carns
ĩmortalitate monstrauit: incorruptibilium bea¬
titudo gaudiorum.
s autem in exempsum rei de qua loq̃ baris:
sacrisegum sacrificium posuisti atq dixi¬
st. quiteuid ad ħ gems ꝑtinet: de isto uno pos¬
se monstrari. Qm̃ si semel aliquis ydelis sa¬
enfitauit. potest donec conseqͣtur ueniam pmii
mpietate cõmissi. ⁊ manet reatus finita ⁊llo
reatus .⁊. ut demonib inquis sacuficare non de¬
siiat. ⁊ tarã siber a prophanitate uideatur. Box
de sacrificio ydolis ob̾sato u̾ssime dicis. Actus ⁊

Expanded text:
perficio hodie et cras, et tertia consummor . Lege perficio hodie et cras, et tertia consummor . Lege Evangelium, et vide post quantum passus fuerit et resurrexerit. Ergo mentitus est? Absit. Sed significavit aliquid, quod ista inter nos quaestione versatur. Expulsio quippe est daemoniorum remissio peccatorum: perfectio sanitatum, quae fit proficiendo post Baptismum: tertia consummatio est, quam suae quoque carnis immortalitate monstravit, incorruptibilium beatitudo gaudiorum. 61. Tu autem in exemplum rei, de qua loquebaris, sacrilegum sacrificium posuisti atque dixisti, « quidquid ad hoc genus pertinet, de isto uno posse monstrari: quoniam si semel aliquis idolis sacrificaverit, potest, donec consequatur veniam, premi impietate commissi, et manet reatus actione finita. Nullo reatus; id est, ut daemonibus, » inquis, « sacrificare non desinat, et tamen liber a profanitate videatur. » Hoc de sacrificio idolis oblato verissime dicis: actus est
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ est desid̾ium tont᷑ qͥd̾ pugnemus. S fi
tunt non est. qnͣdo non octuirit qd̾ concupiscat᷑
siuie animo cogitans. siune sensui corꝑis kieri po¬
test utmsit qualitas mala. S nulla sit temp¬
tatione cõmota. sicut inest timiditas homini
tundo qnͣdo non timet. Cum uero occurrit qd̾
concupiscatur. nec desidia mala nobis etiam uo¬
lentibus cõmouentur. sanitas plena est. Bex
eego uitium non potest nisi reatu ten̾e hoĩem
qm̃uis eiusdem mali bono usu de castis ꝯuigibꝰ
precreatum. Qui reatus qmͣius eo manente ma¬
lo: soluitur in remissione om̃ium pcct̃orum ꝑ
dei gram qua lib̾atnur ab om̃ĩ malo cum domi¬
nus non solum ꝓpicius fit omibus miquitati¬
bus nr̃is. U̾m etiam sanat omnes languores
nrõs. Nam recole quid respond̾it sibator ip̃e
atq sasuator hiis qui ei dix̾ant ut exiret de iero¬
solimis. Ecce inquid eicio demoria ⁊ sanitates

Expanded text:
semper est desiderium contra quod pugnemus: sed si semper est desiderium contra quod pugnemus: sed si tunc non est, quando non occurrit quod concupiscatur sive animo cogitantis, sive sensibus corporis; fieri potest ut insit qualitas mala, sed nulla sit tentatione commota: sicut inest timiditas homini timido, et quando non timet. Cum vero occurrit quod concupiscatur, nec desideria mala nobis etiam nolentibus commoventur, sanitas plena est. Hoc ergo vitium non posset nisi reatu tenere hominem, quamvis ejusdem mali bono usu de castis conjugibus procreatum: qui reatus, quamvis eo manente malo, solvitur in remissione omnium peccatorum per Dei gratiam qua liberamur ab omni malo, cum Dominus non solum propitius fit omnibus iniquitatibus nostris, verum etiam sanat omnes languores nostros. Nam recole quid responderit Liberator ipse atque Salvator his qui ei dixerant, ut exiret de Jerosolymis: Ecce, inquit, ejicio daemonia, et sanitates
Abbreviated transcription (Latin):
tu fieri non posse uolens ostend̾e ħ dixisti qd̾ ego
non dixi. Ego enim de concupĩa dyci que est m
menbris repugnans legi mentis qmͣuis reatꝰ
eius in om̃ium pct̾orum remissione tranfierit.
sicut econtͣrio sacrificium y̾dolis factum si dem¬
ceps non fat pͥtłt actu: S manet reatu nͥ ꝑ i
dulgenciam renittatur. Qmiddam erum tale est.
q p̾tito reatus eius maneat uenia resoluendus.
Qruiddam uero tale est carnis concupĩa ut ma¬
neat in homine secum ꝑ tontinenciam ꝯ fligen¬
te qmͣuis euis peatus qui fuerat gen̾adõe tus
Do ⁊ illiciendo mentem eiusq consensu concipi¬
endo ⁊ piendo pcc̃a. S mala quibus mens resi¬
stat de sid ia cõmouendo. Ipẽ quipꝑe motus acbuᷤ
est eius qmͣuus mente non conscientiente desit
effectus. Inest enim homini malum ⁊ pͥt̾ istũ
actum id pͥter hunc motum. Uude surgit hic
mꝯtus quem motum dñis desid̾ium. Non eĩ

Expanded text:
tu fieri non posse volens ostendere, hoc dixisti, quod ego tu fieri non posse volens ostendere, hoc dixisti, quod ego non dixi. Ego enim de concupiscentia dixi, quae est in membris repugnans legi mentis , quamvis reatus ejus in omnium peccatorum remissione transierit: sicut e contrario, sacrificium idolis factum, si deinceps non fiat, praeteriit actu, sed manet reatu, nisi per indulgentiam remittatur. Quiddam enim tale est s eodemque praeterito reatus ejus maneat venia resolvendus. Quiddam vero tale est carnis concupiscentia, ut maneat in homine, secum per continentiam confligente, quamvis ejus reatus qui fuerat generatione codo et illiciendo mentem, ejusque consensu concipiendo et pariendo peccata; sed mala, quibus mens resistat, desideria commovendo. Ipse quippe motus actus est ejus, quamvis mente non consentiente desit effectus. Inest enim homini malum et praeter istum actum, id est, praeter hunc motum, unde surgit hic motus; quem motum dicimus desiderium. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
Dyaseticas tenebras imꝑitis conaris offundere.
dicens te cogitare non posse maͣ dpalexi iuenet̃
contͣciorum oĩum retiprecatiorem. ¶mmͣ lentẽ¬
ciamtuam si expon̾e uoluo ⁊ adeorum ꝓducd̃
telligentiam qui nũqmͣ ista didicunt. opus ef
pleno fortasse uosumine. S nũt satis est qd̾
ir̃e dicisti in nulla dẏalexi posse mueniricont᷑
aliquorum posse non om̃ium. In hus ergo ali¬
quibus ⁊ ħ reperi. Si enim dixisses cortriorĩ
posui contͣria retiproca eẽ non posse quia mila
eẽ possunt. Ego aliqua eẽ posse ostende debui ac
deinde in hiis eẽ qͥd posui. S eẽ aliqua iam ipẽꝯ¬
cedis qui non dicis nullorum contͣriorum eẽ ren¬
ꝓtationem. S non om̃ium. Et igiura liquorũ.
S utruni i hiis etiam ħ sit qd̾ a me positum ẽ
restat ostend̾e .i utrum sicut uerum est reatuma
cupiscentia maneat actu ⁊ p̾t̾eat reatu. Quod

Expanded text:
dialecticas tenebras imperitis conaris offundere dialecticas tenebras imperitis conaris offundere dicens, « te cogitare non posse, in qua dialexi invenerim contrariorum omnium reciprocationem. » Quam sententiam tuam si exponere voluero, et ad eorum perducere intelligentiam, qui nunquam ista didicerunt, opus erit pleno fortasse volumine. Sed nunc satis est, quod ipse dixisti, « in nulla dialexi posse inveniri contraliquorum esse posse, non omnium. In his ergo aliquibus et hoc reperi. Si enim dixisses, contrariorposui contraria reciproca esse non posse, quia nulla esse possunt, ego aliqua esse posse ostendere debui, ac deinde in his esse quod posui. Sed esse aliqua jam ipse concedis, qui non dicis nullorum contrariorum esse reciprocationem, sed non omnium. Est igitur aliquorum. Sed utrum in his etiam hoc sit quod a me positum est, restat ostendere: id est, utrum, sicut verum est, reatu macupiscentia maneat actu, et praetereat reatu. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo nutͥtur ⁊ occulto dei oꝑe negetatur. Qe
honitas oꝑationis eius si subtrahatur formandiᷤ
non solum gignenda non aguntur. S ad nichilũ
peuitus etiam genita rediguntur. Tum ergo de¬
um nisi stulta mipietas non rep̾hendat quod ho¬
mines iuciosa uoluntate dampnabiles ello ui¬
uificante uiiuit qui uiuificat onũa: cur putamꝰ
ab euis uꝑibus ab horrere qd̾ origie uitiata dãp¬
nabiles iłlo creante nascuntur. qui creator ẽ oi¬
um. ⁊ ꝑ mediatorem regen̾ati a dampnatione
libantur debita. S gͣtuita miseratione non de¬
bita. quos elegit᷑ ante constitutionem munde
ꝑ electionem grẽ non ex oꝑibus uł pt̾itis uel
psentibus uł futuris: Ahoquin gr̃a iam nõ
est grã. QQnod maxime apparet in ꝑuulis qͦ⁊
nec pret̾ita dici possunt oꝑa quia non fuerũt
il presentia quia nichil oꝑantur. nͭ futura qũ¬
i illa etate moriuntur.
ixi sane quomodo manent pec̃a reatuꝙ

Expanded text:
multitudo nutritur, et occulto Dei opere vegetatur. Quae multitudo nutritur, et occulto Dei opere vegetatur. Quae bonitas operationis ejus si subtrahatur formandis non solum gignenda non aguntur, sed ad nihilum penitus etiam genita rediguntur. Cum ergo Deum nisi stulta impietas non reprehendat, quod homines vitiosa voluntate damnabiles illo vivificante vivunt, qui vivificat omnia: cur putamus ab ejus operibus abhorrere, quod origine vitiata damnabiles illo creante nascuntur, qui creator est omnium; et per Mediatorem regenerati a damnatione liberantur debita, sed gratuita miseratione, non debita, quos elegit ante constitutionem mundi per electionem gratiae, non ex operibus vel praeteritis, vel praesentibus, vel futuris? Alioquin gratia jam non est gratia . Quod maxime apparet in parvulis, quorum nec praeterita dici possunt opera, quia non fuerunt; nec praesentia, quia nihil operantur; nec futura, quain illa aetate moriuntur. 60. Dixi sane: « Quomodo manent peccata reatu,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ suꝑas cum oĩum arborum fructus Unde iste
sumlitudines date sunt nemo nisi imꝑitus ne
tia fas ẽ adhiberi de substancia simifitudinem.¬
aptꝰ quod ego uitio qd̾ gen̾i humano dẏabolus
tauqm̃ uulnus inflxit qmͣuis nullo modo suba
sit: recte tanĩ adhibui de sub̃a smilitudinem u
fruticem dicem: ⁊ fructus eius uicia etiam illa ẽ
quibus homines nobis quidem negantibus sed
u̾itate conuincente nascuntur: ⁊ ex quibus me
tnum dei regno ꝑeuut si u̾itate lib̾ante non re¬
nascuntur. Pmde uiciatorem non conditorem.
sub̾e dyabolum dixi. Subdit autem s qd̾ non
condidit. ꝑid qd̾ intlxit deo iusto tribuenter.
hant potestatem. cinus non sb̾trahit potestati nͦ
quod sibi est subditum. nͨ seipm̃. Idõ est enim
seda natiuitas instituta. quia natiuitas est pͥma
dampnata. Cui tamen etiam damꝑnate dei ho¬
uitas exhibetur: ut de maledicto semme rationa¬
lis natura formetur. Qua eius asfłuentissima
bonitate aꝑtissime malorum hominum tantai

Expanded text:
s: cum omnium arborum fructus, unde istae similitudines datae sunt, nemo nisi imperitus negtia, fas est adhibere similitudinempter quod ego vitio quod generi humano diabolus tanquam vulnus inflixit, quamvis nullo modo substantia sit, recte tamen adhibui de substantia similitudinem, ut fruticem dicerem, et fructus ejus vitia etiam illa cum quibus homines, vobis quidem negantibus, sed veritate convincente, nascuntur, et ex quibus in aeternum Dei regno pereunt, si veritate liberante non renascuntur. 59. Proinde vitiatorem, non conditorem substantiae diabolum dixi. Subdit autem sibi quod non condidit, per id quod inflixit, Deo justo tribuente hanc potestatem; cujus non subtrahit potestati, nec quod sibi est subditum, nec se ipsum. Ideo est enim secunda nativitas instituta, quia nativitas est prima damnata. Cui tamen etiam damnatae Dei bonitas exhibetur, ut de maledicto semine rationalis natura formetur: qua ejus affluentissima bonitate apertissime malorum hominum tanta
Abbreviated transcription (Latin):
augfice ntsi ut minus intellig̾etur sensus meus
⁊ faces tibi sccum aͥ sicut solet de aristotelacis a¬
thegoriis ꝯͣ tendes nebulas imꝑitis. in quibul la¬
hec enim redacta est hesis ur̃a ut gemant sesfato¬
res ur̃i non inueniri dyaleticos iuidices met᷑a de
scolis ꝑ ypatericorum siue sichitoꝵ a quib possitiᷤ

Expanded text:
licet angelicae; nisi ut minus intelligeretur sensus meus, licet angelicae; nisi ut minus intelligeretur sensus meus, ut faceres tibi locum, ubi, sicut soles, de Aristotelicis categoriis obtenderes nebulas imperitis, in quibus lascientes? Ad hoc enim redacta est haeresis vestra, ut gemant sectatores vestri non inveniri dialecticos judices in Ecclesia, de scholis Peripateticorum sive Stoicorum, a qui
Abbreviated transcription (Latin):
catum. aliotrum opus eus ut dicis qui etiam dẏa¬
bofum bonum condidit non potest aꝓpbari. nͨ at¬
tendis quod dẏaholum non exalio dẏabolo trea¬
uit deus. nec ex aliquo angło sicet bono cuius ta¬
men lex eẽt in menbris repugnans legi mẽtis.
ꝑ qmͣ ⁊ cum qͣ de homine nascitur om̃is homo.
Adiuuaret itaq te fortasse Hoc argumentũ: Si
ut homo ita dyabolus gigneret filios eos ꝙ pal¬
terno pecõ negaremus obuoxios. NIunc uero
Aluid est ille qui homicida erat ab mitio quia ⁊¬
Unum hominem pec̃m ntrauit ĩ mundũ. ⁊ ꝑiea
tum mors. ⁊ momines homines ꝑtransiit mi nuo
oñs ꝑacauerunt. Ubi enident̾ exp̾ssum estexceptiᷤ
cunsq hommis ꝓpriis cõmune om̃ib lpminub
ongnałe pcc̃m. ¶Luod aut̃ dixiqui miratur qd̾ tre¬
Atura dei subditur dyabolo non miretur. sib̃ditur
enim treatiua dei creature dei. minor maiori: cur
ita posursti ut setͣica mea u̾ba non adderes quibus

Expanded text:
ccatum: alioquin opus ejus, » ut dicis, « qui etiam diaccatum: alioquin opus ejus, » ut dicis, « qui etiam diabolum bonum condidit, non potest approbari. » Nec attendis quod diabolum non ex alio diabolo creavit Deus, nec ex aliquo angelo licet bono, cujus tamen lex esset in membris repugnans legi mentis, per quam et cum qua de homine nascitur omnis homo. Adjuvaret itaque te fortasse hoc argumentum, si ut homo, ita diabolus gigneret filios, eosque paterno peccato negaremus obnoxios. Nunc vero aliud est ille, qui homicida erat ab initio, quia unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Ubi evidenter expressum est, exceptis cujusque hominis propriis, commune omnibus hominibus originale peccatum. 64. Quod autem dixi, « Qui miratur quia creatura Dei subditur diabolo, non miretur; subditur enim creatura Dei creaturae Dei, minor majori » : cur ita posuisti, ut sequentia mea verba non adderes, quibus