comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deposicõne institutur a cc̃¬
usa cõI ad correccõnem
ẽ deuũtiacõ facienda cum
aũt excipiendo fu̾it crim̃
obiectum distingenend̾
obicitur ut ab accõne uel
testificacõne aliquas re¬
pellatur. nõ ẽ inscribi nocͣe
S cum opponitur. ut qͥs
a promocõne officii ueb
beneficii excludatur. Si
ante confirmacõnẽ obi¬
citur. nõ ogitur quis qmͣ
inscribe qr crimẽ hoc mõ
probatum impedit pro
fũit aliquis aut ⁊̃ conse¬
crandus quia ab optinẽ¬
dorepellit ⁊ deicit ab op¬
tento ad exͣordinariam
discretiindicis citra uir¬
culum inscuipcõins ẽ exc¬
piens astringendus. de
fec̾it inprobando.pro eo
ꝙ crinume sic probato.
hĩta nõ amittat/licet eĩ
agatur decrimne nõ est

Expanded text:
depositionem instituitur accusatio, sed ad correctionem est denuntiatio facienda. Cum autem excipiendo fuerit crimen objectum, distinguendum objicitur ut ab accusatione vel testificatione aliquis repellatur, non est inscribi necesse; sed cum opponitur ut quis a promotione officii vel beneficii excludatur, si ante confirmationem objicitur, non cogitur quisquam inscribere, quia crimen hoc modo probatum impedit promfuerit aliquis aut etiam consecrandus, quia et ab obtinendo repellit et dejicit ab obtento, ad extraordinariamdiscreti judicis, citra vinculum tamen inscriptionis est excipiens astringendus, si defecerit improbando, pro eo quod crimine sic probato phabita non amittit. Licet enim agatur de crimine, non est
Abbreviated transcription (Latin):
conẽ lnniam d p̃ced̾e in scri¬
clamosa in sinua cõ preue¬
ire. illo semꝑ adhĩto motͣ¬
damine ac uixͣ formam
iuidicii snĩe quo formadic¬
tetur hunc tñ ordinem circa
regulares ꝑsonas nõ cre¬

Expanded text:
ere inscriclamosa insinuatio prevenire. Illo semper adhibito moderamine, ut iuxta formam iudicii sententie quoque forma dictetur. Hunc tamen ordinem contra regulares personas non cre
Abbreviated transcription (Latin):
uit ant ip̃e sufficienter
probau̾it sesub illa
forma irasseant ꝑ de¬
posicõnes testium quos
prodiroit aut etiam a

Expanded text:
m vobis sufficienter probaverit se sub illa forma jurasse, per depositiones testium, quos produxit apud sedem a
Abbreviated transcription (Latin):
riem capitis .i. ad degradꝰ¬
precedat inscripco milla¬
tenus admittatur. s cum
sr̃ ex cessib sius quisꝙͣ fu̾it
scandalo dissinmlari no
possit uel sine ꝑiculo tolle¬
rari. ab s dubitacõnis sccu¬
pulo adinqmrend̾ ⁊ pm̃¬
endum eis excessus nõ
exodii fomite s caritatis
ꝓcedatur affcũ. quatenꝰ
siño degradetur ab ordi¬
qui nõ pot̾ uillicacõnis sue
dignam redde rõnemd¬

Expanded text:
onem capitis, id est ad degradapraecedat inscriptio, nullatenus admittatur; sed, cum super excessibus suis quisquam fuerit scandalo dissimulari non possit, nec sine periculo tolerari, absque dubitationis scrupulo, ad inquirendum et puniendum ejus excessus, non ex odii fomite, sed ex charitatis procedatur affectu, quatenus, tsi non degradetur ab ordiqui non potest villicationis suae dignam reddere
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ p̃dcĩs silentium duximꝰ
imponendum. ne te dece
tero eix sr̃hus açrusare
liceat uel ⁊ in fam̃are qr¬
uero p̾dcĩ canonici citra
uin̾clm̃ inscripcõnis de¬
sist̾e uoluerunt. eis de in¬
ris permifsione id uon pm̃¬
duximus imputandũ.
ne aut mn absolucõne tur¬
deamur. qmͣuns pocius in
odore bone opinionis ⁊¬
coeporum nrõrum quan
eorum infanua delecte¬

Expanded text:
raedictis silentium duximus imponendum, ne te de certo eis super ipsis accusare liceat vel infamareero praedicti canonici citra vinculum inscriptionis desistere voluerunt, eis de juris permissione id non duximus imputandum. Ne autem in absolutione tuideamur, quamvis potius in odore bonae opinionis coepiscoporum nostrorum quam eorum infamia delecte
Abbreviated transcription (Latin):
onem deponendi fluranda¬
tia prebeatin ad corrigendos
ita subdito ꝵ excessus tanto
diligẽtiꝰ d p̾iatus assurg̾e̾.
quanto damynabilius eoꝵ
offenssas desereret in correc¬
tas contra quos ut denoto¬
riis excessib taceat᷑ ⁊ sitri¬
b modis possit procedi ꝑ

Expanded text:
um deponendi audacia prebeatur. Ad corrigendos itaque subditorum excessus, tanto diligentius debet prelatus assurgere, quanto damnabilius est eorum offensas deserere in correctas. Contra quos, ut de notoriis excessibus taceatur, etsi tribus modis possit procedi, per
Abbreviated transcription (Latin):
is innr̃a p̾sentia consti¬
tutis quesinimus diligẽ ꝓ¬
t. Si ꝗd sr̃ premissis ad¬
u̾sus te. prose uel pro ali¬
ꝑis ꝓpon̾e uellent. ⁊ ꝙ scrip¬
serant sime demonstra
cusandi hec scripserant.
dam in corrigibilis iide¬
baris quedam de te sedi
ap. duxerant intimanda
s nuntius qui pro lr̃ĩs¬
accesserat impetrandis

Expanded text:
 praesentia constitutis, quaesivimus diligenter si quid super praemissis adversus te pro se vel aliis proponere vellent et quod scripserant legitime demonstrarcusandi haec scripserant rsuper quibusdam incorrigibilis videbaris, quaedam de te sedi apostolicae duxerant intimanda; sed nuntius qui pro litteris impetrandis
Abbreviated transcription (Latin):
incidentes. sine ꝑ sonarum
accepcõne in negocõ proce¬
datis formamuero inram̃ti
quam acłicis nouarieñ. sr̃
inquisicõne facienda in h̾
sua ecc̃a reformanda tã
incapite ꝙͣ in m̃nbris. excep¬
tis occultis criminib me¬
raui plenam dicant in¬
quisitorib u̾itatem

Expanded text:
incedentes, sine personarum acceptione in negotio procedatis. Formam vero iuramenti quam a clericis Novariensibus super inquisitione facienda in hoc sua ecclesia reformanda, tam in capite quam in membris, exceptis occultis criminibus, meram et plenam dicant quisitoribus veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
nem tamqm̃ͣ homines ex¬
ceffistis nõ pudeat nos
errorem nr̃m corrig̾e qͥ
poĩti estis ut aliorum cor¬
rigatis errores q̃m ap̃

Expanded text:
nem tanquam homines excessistis, non pudeat vos errorem vestrum corrigere, qui positi estis, ut aliorum corrigatis errores, quoniam apud
Abbreviated transcription (Latin):
am accusaconẽ marum
discrimina. consecracõnẽ
crismatis inmiuentem.
⁊ ꝙ filius nobił iri boe¬
nnie principis eẽt ꝑ ip̃m
baptizandus. timc tp̃ris.
sicut erant friolas esti¬
mantes ip̃m reputau̾im
⁊tumacemi nec procura¬

Expanded text:
am excusationem, viarum discrimina, consecrationem chrismatis imminentem, et quod filius nobilis viri Bohemiae principis esset per ipsum baptizandus, tunc temporis sicut erant, frivolas aestimantes, ipsum reputaverimus contumacem, nec procura
Abbreviated transcription (Latin):
de ecc̃astico beneficõ iuli¬
tigium deducto possit fĩ
transactõtale damus ren¬
sum. ꝙ tranaigi sr̃re sacra
utigiosa nõ pot et enmi¬
res sacre ut possideantur

Expanded text:
de ecclesiastico beneficio in litigium deducto possit fieri transactio? Tale damus responsum, quod transigi super re sacra litigiosa non potest. Etenim sacre res ut possideantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea qͣrto loco q̃o tal. acces¬
sit. quedam cella eximiuo¬
luit. a subieccõne quama¬
tricidonini tenebatur. ⁊.Ĩ.
Fres illins celle se confitentes
iniure illi domimi quoudã
fuisse subiectos referebant
qõnem olim dehac subiec¬
cõne fuisse motanu tnͣsaccõe
sopitaui. eq̃temus ut quẽ¬
damamiiatim censum
ecc̃e matrici reddendo eẽnt
a subieccõne principal dom

Expanded text:
rea quarto loco quaestio talis accessit, quod quaedam cella eximi voluit a subjectione, qua matrici domui tenebatur. Et infra: Fratres illius cellae se confitentes in jure illi domui quondam fuisse subjectos, referebant quaestionem olim de hac subjectione fuisse motam et transactione sopitam, eatenus ut quemdam annuum censum Ecclesiae matrici reddendo, essent a subjectione principalis domus
Abbreviated transcription (Latin):
quo quo mo uel ex temporie
prescripcõne. sen ałr̃ opem
delege aut quocumq prim
sola pactorim int̾ nos nuc
hĩtorium pagnia nalidu
ꝓpetim᷑ rꝯbur optineat
cuisi quid forte menria ul
mꝑicia minus fimitatis
instimiẽ uires piemssime¬

Expanded text:
quoquomodo vel ex temporis praescriptione, seu aliter opem de lege aut quocunque privsola pactorum inter vos nunc habitorum pagina validum, perpetuumque robur obtineat. Cui si quid forte incuria vel imperitia minus firmitatis insertum est, vires plenissim
Abbreviated transcription (Latin):
ad brachium ẽtransiata
ut princeps extune nõ
ungatur incapite s in
brachio siue hum̾o nel
armo inquib prinçipa¬
tus congrue designant
armũ añ saul cui dederat
locum in capite añ eos
tis inpontificali officõ
rep̾sentat. Refert añt¬
principis oleo delut᷑¬

Expanded text:
 brachium est translata, ut princeps extunc non ungatur in capite, sed in brachio, sive in humero vel in armo, in quibus principatus congrue designaturarmum ante Saul, cui dederat locum in capite ante eos tis in pontificali officio repraesentat. Differt autprincipis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃noscens exliberandam
secratror altare cum dedi¬
catrec templum cum be¬
nedicitur. calix nõ solum
exmandato legis dme.
qui cum consecrabat al¬
tare iuud ⁊ crismate pun¬
gebat : precepit enim doꝰ¬

Expanded text:
noscens, exhilarandam secratur altare, cum dedicatur templum, et cum benedicitur calix, non solum ex mandato legis divinqui cum consecrabat altare, illud chrismate perungebat. Praecepit enim Do
Abbreviated transcription (Latin):
⁊officium capud mungi
ut ostendatur illius re¬
uresentare ꝑsonam de
quo dicitur ꝑ ꝓph̾am. sicͥ
unguentum in capite ⁊¬

Expanded text:
officium. Caput inungitur, ut ostendatur illius repraesentare personam, de quo dicitur per Prophetam: « Sicut unguentum in capite
Abbreviated transcription (Latin):
ẜtum indamascum.
cumq puen̾is illuc un¬
syriam ⁊ihũ filium na¬
eleseum aũt fuium sa¬
phat qui ẽ de abei unges¬

Expanded text:
sertum in Damascum. Cumque perveneris illuc, unSyriam, et Jehu filium NaElysaeum autem filium Saphat, qui est de Abe
Abbreviated transcription (Latin):
tis capitis intelligitur rõ
que ẽ supior pars mentis
Infronte ungitur bapti¬
zatus ut lib̾e confiteatur
ꝙ credit qr corde creditur
ad iusticiam ore aũt conf¬
essio fit ad salutem. memor
o leo benedc̃o ⁊ post bap̃m
crismate sacro. q̃ma cris¬
ma soli competit xͥano
oleum ẽ effusum p̃ frontis
ctismacõnem maniis in po¬
sicõ designatur que alio
nomine õr confirmacõ

Expanded text:
s capitis, intelligitur ratio, quae superior pars est mentis. In fronte ungitur baptizatus, ut libere confiteatur quod credit, quia corde creditur ad justitiam, ore autem fit confessio ad salutem; memor oleo benedicto, et post baptismum chrismate sacro, quia chrisma soli competit Christoleum est effusum. Per frontis chrismationem manus impositio designatur, quae alio nomine dicitur confirmatio,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ noc̃e hẽtis ut aliqns
doceat nos s sic̃ unccõ eius
uisibius ⁊ exfior signum ẽ
int̾ioris ⁊minsibilis unccõie
Unccõ uero inuisibił ⁊ int̾ior
nõ solum ⁊ signum s etia
sa cram̃tum quia si digne
simit᷑ uelagit uel anget &x¬
abs oubio ꝙ de signat / ad
exhibendañt extiorem et quꝰ¬
insibuem unccõnem bene¬
dicitur oleum ꝙ d̃ cathecu

Expanded text:
non necesse habetis ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus visibilis et exterior, signum est interioris et invisibilis unctionis; unctio vero invisibilis et interior, non solummodo est signum, sed etiam sacramentum; quia, si digne sumatur, vel agit, vel auget absque dubio quod designat. Ad exhibendam igitur exteriorem et visibilem unctionem, benedicitur oleum, quod dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
uxit me eungeliz are
paupib misit meᷤ manꝰ
unde cum eas consecra¬
tor mmungit consecrare
inquit ⁊ santificare dig¬

Expanded text:
xit me, evangelizare pauperibus misit me. » ManUnde, cum eas consecrator inungit: « Consecrare, inquit, et sanctificare dig
Abbreviated transcription (Latin):
igitur ne ab hiis qui ad re¬
ligionem tnͣsire uolũt ali¬
qua pecuma requiratur
ne prioratus uel ca pella¬
me quilz monachorum
aut cłicorum annna distr¬
actione uendantur nec ab
eo cuiregimen ip̃azum ꝯ¬
nuttitur pro earum ꝯmis¬
sione ullum p̾cium exiga¬
hĩturum pro sepultura
quo ⁊ crismatis ⁊ olei ꝑ¬
cepcõne nulla cuiꝰq p̾cii
sub o tentu cuiꝰ ꝙͣ ꝯsuetu¬
duus reatũ snũ quis tue¬
atur. q diuturuitas tp̃r̃is.
uõ minuit pccã. s auget

Expanded text:
qui ad religionem transire voluerint, aliqua pecunia requiratur, neve prioratus, aut capellaniae quaelibet monachorum, aut clericorum annua distractione vendantur, neque ab eo cui regimen ipsarum committitur, pro earum commissione ullum pretium exigaiturum. Pro sepultura quoque chrismatis et olei perceptione nulla cuiquam pretii sub obtentu alicujus consuetudinis reatum suum aliquis tueatur, quia, diuturnitas temporis non minuit peccata sed auget
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti te ẽẽ frigide nature.
ita ut ño pot̾ cohire cum
uia. nec cum aliqua alia. Si ills
queuxor tua ẽẽ debuit
eadem affirmat que tr da
ut si tu pꝰ aliani acceꝑͣis. reꝰ

Expanded text:
te esse frigidae naturae, ita ut non potuisses coire cum ea nec cum alia aliqua: et si illa quae uxor tua esse debuit, eadem affirmat quae tu diut, si tu post aliam acceperis, reus
Abbreviated transcription (Latin):
qr proclamare nolint cur
tam diu tacuit. cito enin¬
si secum cohire potuuies.
Si au̾t statim in ip̃a nouita¬
te post mensem aut duos

Expanded text:
e proclamare voluerat, cur tandiu tacuit? Cito et insi secum coire potuisses, si autem se statim in ipsa novitate, post mensem aut pos
Abbreviated transcription (Latin):
semus. adicientes ut qui
dignitates eccasticas seu
acceꝑunt careant impet᷑¬
tissalienacõnes quoq que
⁊ ad eccas sine om̃i hone re

Expanded text:
semus, adjicientes etiam ut qui dignitates ecclesiasticas seu acceatis. Alienationes quoque que et ad ecclesias sine omni onere
Abbreviated transcription (Latin):
archiepo suam prouintiam ni¬
sitanti eo qui ct̃. sibi uel sue fam¬
ilie an alus quos pp̃ hoc ꝑ eandẽ
conuocat eos quinũtus sinsquos
pro ulo ẜ̃ alias ꝑ prouintiamip̃a
sua debita mr̃dc̃onentendo tnͣsmit¬
politanis alus nisins pronintiis
dũ sicnullis irisdcõnẽ ex̃cent pu¬
mendi mamfestae ⁊ notorias

Expanded text:
archiepiscopo suam prouintiam uisitanti eos, qui tunc sibi, et familie, aut aliis quos propter hoc per eandem conuocat, eos qui munitis suis quos pro illo uel alias per prouintiam ipsam, sua debita iuridictione utendo, transmitpolitanis aliis in suis prouintiis, dum in illis iuridictionem exercent, puniendi manifestas
Abbreviated transcription (Latin):
ores ⁊receptores eorum a¬
nethemati dec̾nimus sb̾¬
iac̃e.⁊ sub anathemate pro¬
hibemus ne quis eos in do¬
mo uelint̾ra snatene uelfo¬
nere aut negociacõnem
cum eis ex̾cere p̾sumat
Si aũt in hoc pcõo decesẜit

Expanded text:
ores et receptores eorum, anathemati decrevimus subiacere et sub anathemate prohibemus, ne quis eos in domo vel terra sua tenere vel fovere aut negotiationem cum eis exercere presumat. Si autem in hoc peccato decesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde himlit̾ supplicarunt.
ut fendum p̾dcm fac̾emus
adutilitatem monast̾ii re¬
uocͤaropreẜtim cumidem
laicus primo anno deip̃ins
prouentib ultra sũmam
ꝑcepit pretaxatam. ⁊ ꝑmus¬
tos postinodum annos sump¬

Expanded text:
umiliter supplicarunt, ut feudum praedictum faceremus ad utilitatem monasterii revocari, praesertim, cum idem laicus primo anno de ipsius fructibus ultra summam receperit praetaxatam, et per multos postmodum annos sump
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur ab eisdem abbate
⁊ conuentu recepta cuinsi¬
beant prolaborent pfatũ
fendum eidem monastio
dimuctãt liberum ⁊ quetum.¬

Expanded text:
, ab eisdem abbate ac conventu recepta, cum sibeant pro labore, praedictum feudum eidem monasterio dimittat liberum et quietum
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i affebat se uelle probare q
dictusarchip̃sbr mextremiiia¬
borans camquam freneticus au¬
enatuserat amenterinde nõua pd¬
bi sub hac forma duxinins ꝯmit¬
gittime probauit sepedictum
archipibrm suementis ꝯpotẽ
nõ fuisse cum uitim amuolun¬
tatemmonastu expressit. suꝑ
impeticõne monast̾ ꝓpetium
ei sulentun imponatur.⁊com¬
pellatur idem ep̃c restitu̾emo¬
mastio quecumq debonis ip̃iꝰ¬

Expanded text:
pi asserebat se velle probare quod dictus archipresbyter, in extremis laborans, tanquam phreneticus alienatus erat a mente, unde non vabis sub hac forma duximus commitgitime comprobaverit saepedictum archipresbyterum suae mentis compotem non fuisse cum ultimam voluntatem expressit, super impetitione monasterii perpetuum ei silentium imponatur et compellatur restituere monasterio qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊clicis. si ꝑ hr̃ditatẽ ułalio m̃o
intuitu ꝑ son̾e aliquid acquisi¬
ma ꝑꝑetuo sanctificentur.⁊ m
ius eiustradantur. Ex concu
damiarciimprobeagant ꝯtͣ
p̃sbros suoe itaut demori entiũ
p̃sbrõrum substantia ptes sipi
uendicent sicut dexprus ẜuis.
unt dicimusitaq ne hocult̾ius fiꝰ¬

Expanded text:
icis, si per hereditatem vel alio modo intuitu persone aliquid acquisinia perpetuo sanctificentur et in ius eius tradantur. Ex concilio dam improbe agant contra presbyteros suos, ita ut de morientium presbyterorum substantia partes sibi vendicent, sicut de propriis servis. Interdicimus itaque ne hoc ulterius fi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Postremo cum int̾ re¬
ges ip̃os foͣrta fu̾int pacis
usq ad prefixum t̾minũ
nõ fuerunt. nũq̃dno pot pr m̃¬
mus de iuram̃ti reugione
cognosc̾e ꝙ ad iudicium
ut ripta pacis federare¬
fmentur. ¶neagitur
tantam discordiamuide

Expanded text:
Postremo, cum inter reges ipsos formata fuerint pacis usque ad praefixum terminum non fuerunt, nunquid non poterimus de iuramenti religione cognoscere, quod ad iudicium ut ruptae pacis foedera reformentur ? Ne igitur tantam disc
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ pre fatos milites inten¬
labas incongruentẽ cog¬
nouimus ⁊ meptam qr
cum testes induxis ad ꝓ
sita tñ ꝙ si congruentem
⁊ aptam intend̾e nolius

Expanded text:
 praefatos milites intendebas incongruentem cognovimus et ineptam, quia cum testes induxeris ad Ita tamen quod si congruentem et aptam intendere volueris
Abbreviated transcription (Latin):
ad proseauendam snan
insticiam ño admittunt
¶t apqͣ licitum ño ut eis
sr ltigiosis negͣocus curã
gere. qui pacificis dec̾uert
studus in herere illud alie¬
gantes in repuisionem ⁊¬
ip̃ormu ꝙͣ eorumipis ge¬
ex sr̃hũudanti requirit
sue nocionacõnis. Nedͥs¬

Expanded text:
ad prosequendam suam justitiam non admittunt, tanquam licitum non sit eis super litigiosis negotiis curam gerere, qui pacificis decreverunt studiis inhaerere, illud allegantes in repulsionem ipsorum, quod eorum ipsis geex superabundanti requiritur suae notio nationis. E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ siteño audierit sit die
dierit sit tibi qi ethinitus
sum. air̃e cirta eum incor¬
reccõne processit ẜm regu¬
lam enngelicam. et tand̾̃
qr nilso mõ profecit. dicit.

Expanded text:
 si non audierit eos, dic dierit, sit tibi sicut ethnicus eum, et ipse circa illum in correctione processit secundum regulam evangelicam, et tandem, quia nullo modo profecit, dicat E
Abbreviated transcription (Latin):
uirisdcõnẽ illustris regis fr¬
ancorum ꝑturbare aut mi¬
mũe intendamus. Cum ip̃e
uirisdcõnem nr̃am necuelit
nec debeat in pedire. S cimm̃¬

Expanded text:
urisdictionem illustris / regis Francorum perturbare aut minuere intendamus, cum ipse iurisdictionem nostram nec velit nec debeat impedire. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ipe uelsolidam pacem cũ
trengas moat competẽtes.
uel saltem humilr̃ pacia¬
cognoscant utrumiusta
sit᷑ querimoma ꝙ̃ eum

Expanded text:
ipse vel solidam pacem cum treugas ineat competentes, vel saltem humiliter patiacognoscant utrum iusta sit quaerimonia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dmnttanius & theo do si
statuit impator. et karol
innouauit. de cuiꝰ gen̾e
rexip̃e noscitur descend¬
isse. Qm̃cuinq indel
litem hñs siue petitor fu¬
cursus temporum curri¬
tulis siue cum negocium
p or atur siue cum iam ce¬
eieg̾it sacro sc̃e sedis autis¬
titis illico sine aliqua du¬
bitacõneetiam si ꝑs alia
refragetad epõrum iudi¬
cium cum rmone litigã¬
tium dirigatur.Cuimi eĩ
nõ humane constitucom
sane mentis ignorat qͥu
repcõnẽ contempserit. p
districcõnem ecc̃asticam

Expanded text:
omittamus, quod Theodosius statuit imperator, et Carolus innovavit, de cujus genere rex ipse noscitur descendisse. Quicunque videlicet litem habens, sive petitor fucursis temporum curriculis, sive cum negotium peroratur, sive cum iam ceelegerit sacrosancte sedis antistitis, illico sine aliqua dubitatione, etiam si pars alia refragetur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigantium dirigatur. Cum enim non humane constitutionsane mentis ignorat, quireptionem contempserit, per districtionem ecclesie
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ auand sit
detractum s dec̾ũe de poc̃o
cuiꝰ ad nos ꝑtinet sineduꝰ¬
lib excere possimius et
debemius. Nõ igiti inͦ¬
imiosum sibi reg d regia

Expanded text:
consuetudinem aliquid sit detractum, sed decernere de peccato, cuius ad nos pertinet sine duemlibet exercere possumus et debemus. Non igitur iniuriosum sibi debet reg
Abbreviated transcription (Latin):
biles illas mĩdinas uł
ferias quas uulgo tor¬
ueainta uocant inquib
cula se pe proueniunt.
fĩ ꝓ hibemus Ꝙ siquis

Expanded text:
biles illas nundinas et ferias, quas vulgo torneamenta vocant, in quibus cula sepe proveniunt, fieri prohibemus. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
daret ixnnaas faienor que
nix dino iam uti precii con¬
etingebant. domorems restitu¬
eret ⁊ oliuassq̃ igitur frans⁊
dicõnis confecto in frandem
canonis pro mulgati ꝯͣ usura

Expanded text:
a uncias Tarenorum, quae vix dimidiam justi pretii contingebant, domos ei restitueret et olivas. Quia igitur frans et conditionis confecto in fraudem canonis promulgati contra usurar
Abbreviated transcription (Latin):
auditis etiam que ꝑtes
in de sr̃ plurib articłĩs fce
fuerunt coram udicib¬
memoratis qr tñlitis con¬
testacõnẽ ño inuemius

Expanded text:
auditis etiam que parteinde super pluribus articulis facte fuerint coram iudicibmemoratis, quia inde litis contestation
Abbreviated transcription (Latin):
rom quo tabula cui consec̃¬
cõns bñdco pontificali mĩst̾io
ad ħetur. simota fu̾it uel enor¬
secrarinec neganius quin
oleum nõ consecratum con¬
secrato possit oleo ꝯmis ceri.s.¬

Expanded text:
ro in quo tabula cui consecrationis benedictio pontificali ministerio adhibetur, si mota fuerit vel enorsecrari. Nec negamus quin oleum non consecratum consecrato possit oleo commisceri.
Abbreviated transcription (Latin):
approbasse. m altim̃ma
ulentur pliq p̾lati dasii
eos ad synodos suas cogñt.
accede/ ac sius constitucõ¬
mbs ubiac̾esnechus con¬
tenti capitula ⁊ scrutima
in locis frm̃ prohus corri¬
gendis facturos se ꝯmin¬
antur fidelitatem uira¬
m̃to tirmatam ab eorum
ministris custodib exig¬
entes eis quoq ut tam
et cuntates qm̃ intra cum
eis processionalalit uem¬
ant. ex leuicausa mandan¬
tes excominncacoms sen¬
tentiam fulmmant in be¬
de locis in qnib dño famu¬
lantin. satagunt ãmoue
uisieis obediant in om̃ib
snpradc̃issad hoc ne frẽs
ad honorabiles cuitates
⁊ uillas ubi religiose ac
honesteualeant ꝯmorare
appłis deuote uocati acce¬
de andeant ihibentes tã
maccedentes fres qmͣ in
receptatores eorumi pre

Expanded text:
approbasse, in arctissima ulentur; plerique Prælati, & alii eos ad Synodos suas cogunt accedere, ac suis Constitutionibus subjacere: nec his contenti Capitula, & scrutinia in locis Fratrum pro his corrigendis facturos se comminantur, fidelitatem juramento firmatam ab eorum Ministris, & Custodibus exigentes: eis quoque ut tam extra Civitates, quam intra cum eis processionaliter veniant ex levi causa mandantes: excommunicationis sententiam fulmde locis, in quibus domino famulantur, satagunt amovere, nisi eis obediant in omnibus supradictis. Ad hec ne fratres ad honorabiles civitates et villas, ubi religiose ac honeste valeant commorari, a populis devote vocati accedere audeant inhibentes, tam in accedentes fratres quam in receptatores eorum pre
Abbreviated transcription (Latin):
semore solito transfiguraus
sub optentu languentium
eccãstica negocia fidelius ꝑ¬
tractandi / tegulares quosdã
ad legendas leges ⁊ ad confe¬
ccõnes phisicales pond̾andas.
de clanstris siis educit. unde

Expanded text:
cis more solito transfigurans sub obtentu languentium ecclesiastica negotia fidelius pertractandi, regulares quosdam ad legendas leges, etiam confectiones physicas ponderandas, de claustris suis educit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
sinm spacium ad clanstrũ
rediem̃t sicut exconnini ca¬
ti ab omnib eintentur.
p̾stare uolu̾nt audiant᷑
sreusi aũt inchoro mensa.
capło. ⁊ cet̾is uitum frm̃

Expanded text:
sium spacium ad claustrum redierint sicut excommunicati ab omnibus euitentur prestare voluerint audiantur Reuersi autem in choro. cap
Abbreviated transcription (Latin):
Ulta sunt negocia
secularia de quib pau¬
ca ꝑ stringamus ad
ꝗ ꝑtinet ouiis carnalis cor¬
cupiscentia quicauid plus ĩ¬
te appetit hõ turpe lucrum ẽ.
darepro aliquo seculariq̃ stu¬
p̾cõ aliquem conduc̾e couten¬
cõnes ⁊ lites nel rixas amare
inplacitis secularib busputa¬
re excepta defensione orphan
culatorem uel Iocum secularẽ
dilg̾e aleas amare oruamẽ¬
tuu inconueniens ꝓpoito suio
lami ẽbrietate seqͣm ponde¬

Expanded text:
ulta sunt negotia secularia, de quibus pauca perstringamus, ad que pertinet omnis carnalis concupiscentia. Quidquid plus iusto appetit homo, tudare pro aliquo saeculari pretio aliquem conducere. Contentiones, lites vel rixas amare. In placitis secularibus disputare, excepta defensione orphanoculatorem vel iocum secularem diligere. Aleas amare. Ornamentum inconveniens proposito suo lam et ebrietatem sequi. Ponde
Abbreviated transcription (Latin):
Dona fides ab ẽẽ presmmntur ¶
si reb cius salms exirentibr¬
res depoĩtas amisisti deculpa
culpa uel mora precetentib
cau̾s etiam fortutls iniputa¬
tur sane depoĩtori licuit pro
ut ꝯtratqui ex bona fide or itur.
ad ꝓfidiã minime referat᷑
sucet compensacõ ad muctat᷑¬

Expanded text:
Bona fides abesse presumitur, si, rebus tuis salvis existentibus, depositas amisisti. De culpaculpa vel mora precedentibus, casus etiam fortuitus imputatur. Sane depositori licuit pro t, ut contractus qui ex bona fide oritur, ad perfidiam minime referatur, licet compensatio admittat
Abbreviated transcription (Latin):
intimasti contingit int̾d̾
utcum isqui se asserit spo¬
liatum. suum spoliatoremt
incãmant̾ ip̃a uiris auspicio
requisitꝰ quo malit expiri
iudiciolitem ꝓprietatis in¬
gred̃r de illata s molentia
nullam faciens mencõnẽ.

Expanded text:
intimasti, contingit aliquando ut, cum is qui se asserit spoliatum, suum trahit spoliatorem in causam, inter ipsa juris auspicia requisitus quo malit experiri judicio, litem proprietatis ingreditur, de illata sibi violentia nullam faciens mentionem.
Abbreviated transcription (Latin):
sis dec̾uimus irritandam
clĩcos seredcos in eanꝰ pos¬
sessionem ꝙ̃ añ contron̾si¬
am motam hũerant redus
in indicium m̃ndeb̾atur. cũ
inire cunli sit cantumaͣd
nenire mindicium nõ so¬
uim dequo actum ẽ ut ne¬
mret.s id no uenire de qͥ
nominatim actumẽ ne
cathedralium ecc̃aꝵ clicos
rłit̾ reglarit̾ ꝑtin̾e noscãt᷑

Expanded text:
 decrevimus irritandam, clericos saepedictos in eam quasi possessionem, quam ante controversiam motam habuerant, reducein judicium videbatur; cum jure civili sit cautum id venire in judicium, non de quo actum est ut veniret, sed id non venire de quo nominatim actum est ncathedralium ecclesiarum clericos regulariter pertinere noscuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾mmarine uteslitib ĩ cul¬
centur ⁊ ma po sut frandib
apiri ca nõ decisa possorio.
nõ erit utend̾ nsi idex
qui de causa ꝯgnoscit hoc
ip̃m ex iusta cã inderit ex̃¬
pedire. puta cũ exp̾spitius¬
ss indiciis facile arginitur ũ¬
anitas inuasorias polia¬
to caũ uel malicia proban¬
di dominiums ubtraxit
facultatẽ. ¶Hus igitu
⁊ aliis caĩs inspectis que ꝯ¬
tinent equitatẽ ant iuste
mou̾int amiiũ indican¬

Expanded text:
ne lites litibus inculcentur et via possit fraudibus aperiri, causa non decisa, posessorio non erit utendum, nisi judex qui de causa cognoscit, hoc ipsum ex justa causa viderit expedire, puta cum ex perspicuis indiciis facile arguitur iniquitas invasoris et spoliato casu seu malitia probandi dominium subtraxerit facultatem. His igitur et aliis causis inspectis quae continent aequitatem aut juste moverint animum
Abbreviated transcription (Latin):
audiant allegacõnes paris
⁊testes admittant deinde
prius andiant attesta cõe
licite hoc agatur ¶Nos ã
cum hoc sit in iure cumli ex¬
p̃ssum ꝙ licite fĩ possit ren¬

Expanded text:
audiant allegationes, pariter et testes admittant, deinde prius audiant attestationeslicite hoc agatur. Nos autem cum hoc sit in iure civili expressum, quod licite possit
Abbreviated transcription (Latin):
languidis si ex poĩti tr̾ũt
uel si alicui eorum alim̃¬
ta in pie negari conting̃
ẽdicendum. Sane qui
hos suscipiunt nõ possũt
Ip̃hoc in eorum ꝑsonis iꝰ

Expanded text:
languidis, si expositi fuerint, vel si alicui eorum alimenta impie negari contigerit, est dicendum. Sane qui hos suscipiunt, non possunt propter hoc in eorum personis ius
Abbreviated transcription (Latin):
di pot̾at ab s occisione
quia adymaguiem dei
creatus ẽ .xl. dies nõ in¬
tres eccãm. ⁊ lane a ueste.¬
ro. gladio.⁊ equitatu illos
supradcõe abstineas.In
sabbato.aliquo gen̾e le¬
guminum uel olerib.
pomis. ⁊ parius pisculis.
ecum mediocri ceruisia
utere temperate ¶Si aũt
sine oꝰdiĩ meditacone te
tua quelib̾ando hiꝰ diabo¬
li m̾bra int̾fecisti łm in¬

Expanded text:
at sine occisione, quia ad imaginem Dei creatus est, XL dies non intres ecclesiam, et lanea vestero, gladio, equitatu, per illos supradictos dies abstineas. In sabbato, aliquo genere leguminum vel oleribus, pomis et parvis pisciculis, cum mediocri cervisia utere temperata. Si autem sine odii meditatione, te tuaque liberando, huiusmodi diaboli membra interfecisti,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. licet ergo⁊ elũ ainnarũ
hũtes easlucrari domino sol¬
icite cupiatis quantum daret
lutis dispendium sub sequat᷑
dium fragilitatis humane
tenus impeditur quo minis

Expanded text:
tur. Licet igitur zelum animarum habentes, eas lucrari Domino sollicitè cupiatis; quia tamen decet, lutis dispendium subsequatur;dium fragilitatis humanæ tenus impedire, quominus
Abbreviated transcription (Latin):
onsulti sumus frequent̃
Iamultisutrums ꝯuimo¬
nastium e ingssus. ħ ĩtum su¬
mendo nomci. siañpfessionẽ
emifsau nifra tempus pro¬
fit abs apo itane uota ues
noxa p̃stim cum debita mo¬
rum correccõne ad scłmre¬
meare. ¶Licet aũt suꝑ hoc
cclmius clistinguendum utr̃
Solute nitam mutareuł sb̃
hĩtu regulari omipotenti
deo deceto famaletur an
tiam regularemutita dem̃
sisibi platu̾it ꝓfiteat᷑ ordĩs
disciplinamr. aut si forte nõ
placũit morib emendatꝰ
ad statum pristinm reu̾¬
tatur. In primo cañ d ui
regularit᷑. iinat ad laxiorẽ
saltem regsam ꝑtransire
In ro pot̾ ad seculum ñõ tñ
rit remeareut ergo que sit
eius intencõ plemus ꝯgno¬
scatur. ꝓpoĩtum suum in pͥu¬
ripid Uro te stetur. ¶dem¬

Expanded text:
Consulti sumus frequenter a multis, utrum is qui monasterium est ingressus, habitum assumendo novitii, si ante possessionem emissam infra tempus prosit, absque apostasiae nota vel noxa, praesertim cum debita morum correctione, ad saeculum remeare. Licet autem super hoc mus distinguendum, utrum solute uitam mutare, ut sub habitu regulari omnipotenti Deo decetero famuletur, an tiam regularem, ut ita demum, si sibi placuerit, profiteatur ordinis disciplinam aut, si forsitan non placuerit, moribus emendatus ad statum pristinum reuertatur. In primo casu debet, ut regulariter uiuat, ad laxiorem saltem regulam pertransire. In secundo potest ad seculum, non tamen r, remeare. Ut ergo, que sit eius intentio, plenius agnoscatur, propositum suum in principio protestetur.
Abbreviated transcription (Latin):
onsolum in fauorẽ qñsi si
moãst̾u prob̾onis tempe a
sc̃is prĩb ẽ induitum ut ille
aspitatee istius ⁊istudmores
quoq bĩ benedc̃i precipiturut

Expanded text:
on solum in favorem Conversi, sed Monasterii probationis tempus a Sanctis Patribus est indultum, ut ille asperitates istius, & istud mores quoque Beati Benedicti c præcipitur, u
Abbreviated transcription (Latin):
u orclinis discipuna ꝙ sihres.¬
monastiam locis ꝯpetentib si
abs grͣmscandalo fĩ pot̾it alioͣ.¬
quinĩ alus religiosis domib eiꝰ.¬
dem ordiuis ad agend̾ ibi peni¬
tentiam talib inte necc̃ianim
istrentur siuero hiꝰ fugitinos
uesiectos in obedientes ĩuem̃t
eos ex comunicent. ⁊ tam di
faciant ab ecc̃arum prelatis
coĩcatos publice nuintiaridonec
ad mandatum p̃orimi humilip⁊

Expanded text:
va ordinis disciplina. Quod si remonasteria, in locis competentibus, cum absque gravi scandalo fieri poterit, alioquin in aliis religiosis domibus eiusdem ordinis, ad agendam ibi penitentiam, talibus uite necessaria ministrentur; si uero huiusmodi fugitiuos uel eiectos inobedientes inuenerint, eos excommunicent et tamdiu faciant ab ecclesiarum prelatis excommunicatos publice nuntiari, donec ad mandatum ipsorum humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
tutrumilliammm amnis
mmori constituti noͣmcõꝵ
hĩtum susceperunt ⁊ in fra
amium postmod̾ nõ fcã pro¬
fessione ad seculum sunt
moti sustim debeant mulis
eccl̃ns ministrare. in quib
sunt ab eis dem epĩs institu¬

Expanded text:
nis minoribus constituti novitiorum habitum susceperunt, et infra annum postmodum facta professione ad saeculum sunt moti, sustineri debeant in illis ecclesiis ministrare in quibus fuerint ab eisdem episcopis institu
Abbreviated transcription (Latin):
iusta causa petentib sine
difficultate concedat¶quo
se ad conçedendam transe¬
undilicentiam talit̾ postu¬
lantib de iure tenerr quia
sicut subditus a prelato cũ
huilitate ⁊ puritate d tnͣ¬
seundilicentiam postulan
ne bonum o bedientie cont¬
empue iudeatur. si pro fcõ
prelatus subdito sine diffi¬
cultate ⁊pranitate qualib¬
d transeundilicentiamin
impedire diuinitus inspre¬
ratum. ¶Siuero probab¬
lit̾ dubitetur. utrum cms¬
uelit ad ordinem arcorem
anͥ laxlorem ex caritate autͣs
exteneri tem̾itate transire.
supioris ẽ indicium requi¬
rendimmne forte angelus
sathanemlucis angelum
se transformetallasemꝑ
reglaminolabiłr obfnatas

Expanded text:
justa causa petentibus, sine difficultate concedat. Quot concessum, se ad concedendum transeundi licentiam taliter postulantibus de jure teneri; quia, sicut subditus a praelato cum humilitate ac puritate debet transeundi licentiam postulare, ne bonum obedientiae contemnere videatur, sic profecto praelatus subdito sine difficultate ac pravitate debet transeundi licentiam propositum divinitus inspiratum. Si vero probabiliter dubitetur, utrumvelit ad ordinem arctiorem, an laxiorem, ex charitate, an ex temeritate transire, superioris est judicium requirendum, ne forte angelus Satanae in lucis angelum se transformet; illa semper regula inviolabiliter observata,
Abbreviated transcription (Latin):
liganit ad resmnrdum hitũ
ecͥcastica est district̃ coger¬
dns. ꝙ cum tanto tempore
exͣ canonicam mansit. nonĩ
excusaconem emss in maio¬
ris transgssionis anginentũ
m̃ito naleat allegari. ¶dem¬

Expanded text:
ligavit, ad resumendum habitum ecclesiastica est districtione coged tanto tempore extra canonicam mansit, non in excusationem ejus, sed in majoris transgressionis augmentum merito valeat allegari. D
Abbreviated transcription (Latin):
mues secum ⁊̃ filio suo disc̾¬
cõms annos nullatenus atrĩ¬
gent̾e. ad ꝙ dam monast̾im
u̾cum bonis sins ⁊ contulisset.
dictum filium suum fecit ħi¬
ĩcatum susciꝑe monachalẽ ⁊.Iͣ

Expanded text:
miles se cum suo filio discretionis annos nullatenus attingente ad quoddam monasterium cum bonis suis etiam contulisset, dictum filium suum fecit habitum suscipere monachalem.
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtus ex̾ mentẽ a sẜitur. mͦ¬
dutus fuit hĩtu monachali
monastii sine monastici or¬
dis ab solutum insi post¬
quam mentis sue fcus ẽ ꝙ po
ssionem fecit monachalem
Idem pasanen archie ṗo.¬

Expanded text:
situs extra mentem asseritur, indutus fuit habitu monachali,rvatione monastici ordinis absolutum, nisi postquam mentis suae factus est compos, ssionem fecerit monachalem. IDEM PISANO ARCHIEP
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sunt sublegeqr lex nõ e¬
hoc ilis finsse concessum. ne
quis extemitatenei lenitate.:
ĩ iacturam ueliniuriam suor¬
dinis sub p̃textu maioris re¬
ligionis ad alium ordinem
transnolaret si cut frequent̾
amuitis constat ẽẽ p̃sumpͤ¬
tum ao quidemutei transe¬
rundi ucentia denegetur q
eam cum humilitate aopu¬
ritate durx̾it postulaodam.⁊
ut nõ ficte siueread frugẽ¬
migrare ¶talis ergo postꝙ̃
ap̃lato suo transemdi licẽ¬
tiam postulaint ex lege pri¬
uata cne pͥublice legipre¬
concessaꝰ abutitur potate
potãtem archiep̃is cedenr ep̃is

Expanded text:
non sunt sub lege, quia lex posihoc illis fuisse concessum ne quis ex temeritate vel levitate in jacturam et in ruinam sui ordinis sub praetextu majoris religionis ad alium ordinem transvolaret, sicut frequenter a multis constat esse praesumptum, non quidem ut ei transeundi licentia denegetur qui eam cum humilitate ac puritate duxerit postulundam, us non ficte, sed vere, ad frugemigrare. Talis ergo postquam a praelato suo transeundi licentiam postulaverit, ex lege privata, quae publicae legi praeconcessa sibi abutitur potestate,potestatem, archiepiscopis
Abbreviated transcription (Latin):
chum nõ faciat hĩtus. s pro¬
fessio regularis ex qno a con¬
uertendo uotum emittitur. ⁊
recipit᷑ ab abbe. talis ut fiat mo ꝑsen¬
nachus ⁊ reddat domimio q̃
ꝑromisit. eritutiq ꝯpellendꝰ¬

Expanded text:
chum faciat non habitus, sed professio regularis, ex quo a convertendo votum emittitur et recipitur ab abbate, ut talis fiat monachus et reddat Domino quod promisit, erit utique n
Abbreviated transcription (Latin):
censuramꝰ monachum aut pa¬
hornin fint allegatum tenebit.
reũtendi ad seculum aditu
penitus int̾ dcõ no euim indet᷑
illa monastice pro fessonis a¬
se poꝰ se ingum exͣcut̾e cum eã
nõ constet enident̃ ꝗͣ dixisse.

Expanded text:
censuram monachum, aut pahorum fuerit allegatum tenebit revertendi ad saeculum aditu penitus interdicto, non videtur illa monasticae a se professionis posse jugum excutere, cum eam non constet evidenter contradixisse c
Abbreviated transcription (Latin):
onem emissam parit̾ ⁊ accepꝰ¬
tam ad obẜuantiam regu¬
larem ⁊ u̾e monachuscensẽ¬
dus quia multa fi prohibẽs
que si fcã fuint ꝯatinent fir¬
mitatem. ¶Pro blbend uin
tempc probõnis quosi ad

Expanded text:
onem emissam pariter et acceptam ad observantiam regularem et vere monachus est censendus: quia multa fieri prohibentur quae, si facta fuerint, obtinent firmitatem. Prohibendum te
Abbreviated transcription (Latin):
loca iraꝵ regionesq uariantur. sicuti
ẽ: quod aliueiunat sabato: aliinõ.
unt. ⁊ siquid aliud huiusmoĩ aĩadu̾¬
tipõt: totum hoc genus rerũ libͣas
fidem. neq cõtra bonos mores eẽ con¬
uincitur indifferent ẽ habendum.
ꝓpeoꝵ int̃ quos uniuitur societate ẽ¬
seruandũ. mat̃ meamediolanum
me secuta: inuenit eccłam sabbato
nõ ieuinantẽ. ceꝑat fluctuare quid
agẽt. tc̃ egocõsului de hac re.: bãtissi
mememorie ambrosiũ ep̃m. At ille
adquã forte ȩccłam ueneris: enis
morẽ serua. sicuiꝗͣ nõius eẽ scanda¬
lum. nec quẽquã tibi. hoc cum matri
renuntiassem libnter amplexa ẽ.¬

Expanded text:
loca terrarum regionesque variantur, sicuti est quod alii jejunant sabbato, alii non;t si quid aliud huius modi animaduerti potest, totum hoc genus rerum liberas fidem neque contra bonos mores esse convincitur, indifferenter est habendum et pro eorum inter quos vivitur societate servandum est. Mater mea Mediolanum me secuta invenit ecclesiam sabbato non ieiunantem; ceperat fluctuare quid ageret. Tunc ego consului de hac re beate memorie Ambrosium episcopum. At ille ad quam forte ecclesiam ueneris, eius morem serua, si cuiquam non uis esse scandalum nec quemquam tibi.\' hoc cum matri renuntiassem, libenter amplexa e
Abbreviated transcription (Latin):
octasticaꝵ institutionũ. quaddã scrip¬
quasdã uõ cõsuetudine roboratas ap¬
ꝓbauit usus: quib par ritus ⁊ idem
utusq pietatis debetur affectus. U̾nde.
quis. ł aliquantulũ sac̾rũ exꝑtus scͥp¬
turarũ esitaͣiĩt: Si eni attñderimus
cõsuetudines eccłe nͣ ꝑsepturas apatͥ¬

Expanded text:
clesiarum institutiones quasdam Scripquadam vero consuetudine roboratas approbavit usus. Quibus par ritus et idem utrisque pietatis debetur affectus. Unde quis vel aliquantulum sacrarum expertus Scripturarum haesitaverit? Si enim attentaverimus consuetudines Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
onsuetudo que apud quosdã irrep mu¬
serat: impedire nõ deb quominus uĩtaᷤ ⁊¬
p̃ualeat. ⁊ uincat. Nam cõsuetudosine
uĩtate: uetustas erroris ẽ. ꝓpt̃ qd relicto
errore sequamur ui̾tatem. Scientes ꝗa
⁊ apud esdr̃am uĩtas uincit: ut scͥptum ẽ.

Expanded text:
onsuetudo, quae apud quosdam obrepserat, impedire non debet, quo minus veritas praevaleat et vincat. Nam consuetudo sine veritate vetustas erroris est: propter quod relicto errore sequamur veritatem, scientes, quia et apud Esdram veritas vicit, sicut scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
pere: uł exemplũ : p̃sertucum sit ma¬
nifestum inomẽm italiã. gallias. ispa¬
mas. ⁊ affricam atq sciciliam. insulãq
interiacentes nullũ institiusse eccłas:
nisi eos quos uenerabił apts pẽtrus: aũ
successores eius cõstituert̃ sacerdotes. Le
gant aũt siinhis ꝓuinciis alius apłs ĩ¬
uenitur aut legͥ docuisse. quod si ñ legt̃.
ꝙnusquã inueniũt. oportet eos hoc seꝗ¬

Expanded text:
ur exemplum, praesertim cum sit manifestum in omnem Italiam, Gallias, Hispanias, Africam atque Siciliam insulasque interjacentes, nullum instituisse Ecclesias, nisi eos quos venerabilis apostolus Petrus, aut ejus successores constituerunt sacerdotes? Aut legant, si in his invenitur, aut legitur docuisse. Quod si non legunt, quia nusquam invenitur, oportet eos hoc se
Abbreviated transcription (Latin):
lus ẽ usus: notitia tñ necessaĩa uidetur.
Noue aũt aconstantinocesare ceperunt.
nor aug̃ ad similitudinẽ gregoriani. ⁊
hermoniani. codicem factum cõstitutio¬
num: acõstantini tꝑib sub ꝓpͥo cuiusc̃q¬

Expanded text:
lus jam usus est, notitia tamen necessaria videtur. 7. Novae a Constantino Caesare coeperunt, nor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani Codicem factum constitutionum a Constantini temporibus, sub proprio c
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uult: acquirit grande supplitium.
acquirit grande p̃mium.. Item ipp¬
nonicis scͥpturis inseriure. sin illis
⁊ qd nõ credebas cum inueneris incun¬
tant̃ crede. inĩstis aut̃ quod certum ha¬
bebas nisi certum intellexeris: noli fir
mumtenere. Idem adiuncentium
nec debeo: sicut impĩs maiorib: ita
multa eẽ intam multis opusculis
meis que possũt iustouiditio: Mul¬
la temeritate culpari.. Idem adiẽr.

Expanded text:
non vult, acquirit grande supplicium. acquirit grande praemium. CAP. nonicis scripturis inservire; sed in illis et, quod non credebas, cum inveneris, incunctanter crede! In istis autem, quod certum habebas, nisi certum intemiter retinere. Idem ad Vincentium nec debeo, sicut in ipsis moribus, ita multa esse in tam multis opusculmeis, que possunt iusto iudicio et nulla temeritate / culpari. Idem ad Ier.
Abbreviated transcription (Latin):
nneuum cõseruaturos: modis omĩ¬
b ꝓfitemur. ⁊ si fortasse quilib uob̃
uis aũt leges principum.aut
patrum regłas aut admonitiones
ertum ẽ magnificentiã urãm leges pũ li¬
romanoꝵ pͥncipum: quas mnẽgo¬
ciis hominũ custodiendas eẽ p̃cepit
multomagis cͥca reuẽntiã beati petͥ
Romanalex nullius temeritate de¬
rupta: ita nc̃ suũ robur ꝓpͥum ⁊iugo¬

Expanded text:
nos conservaturos modis omnibus profitemur. Et si fortasse quilibet alitm leges principum aut Patrum regulas, aut admonitiones tum est magnificentiam vestram leges Romanorum principum, quas in negotiis hominum custodiendas esse praecepit, nullo magis circa reverentiam beati Petri Romana lex nullius temeritaterupta, ita nunc suum robur propriu
Abbreviated transcription (Latin):
mecessaĩas uides causas inungi:
nus p̃stito sacm̃to firmauĩt se simo¬
nia ca hr̃siñteni atq de aliis ante
corpus scĩssimi apolenaris tangtũ¬
ut ad cõsolandũ illum epłam qyã
adeum scͥpsimus: qua ei ⁊ gr̃am no¬
strã ⁊ cõmunionẽ nididisse signaui¬
mus: ex pientia tua dare debeat.¬

Expanded text:
ecessarias vides causas injungi,nus praestito sacramento firmaverit se simoniaca haeresi non teneri; atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris, tantumut, ad consolandum eum, epistolam quam ad eum scripsimus, ubi ei et gratiam nostram et communionem nos redidisse signavimus, experientia tua dare debeat
Abbreviated transcription (Latin):
re castoi̾o cartulai̾o nrõ renũtiante
cognouumus: id̾osi idem maximus
coram uob: ⁊ p̃lictocartulai̾o nr̃õ de
atq de aliis añcorpus scĩ apolenaris
ut scͥpsimus t̾mmõ requisitus. lib̃m
de nob dubiũ habeatis. Nã quicquid
auob̾hac d̾causa fuit ordinatũ. nos
⁊ grate suscipimus: ⁊libnt̃ admit¬

Expanded text:
re Castorio chartulario nostro renunciante cognovimus, ideo, si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro de atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris, sicut scripsimus, tantummodo requisitus, liberude nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et libenter admit
Abbreviated transcription (Latin):
suspitioẽm tñ fugiens corã om̃ib me
te hoc ñ elegerit̃ faciendi formã dans¬
uꝑcãusã guillandi pb̃ri tui de mor¬
te epĩ sui p̃decessoris tui infanrati:
in mediocõsulimus. Itaq circũstã¬

Expanded text:
suspicionem tamen fugiens coram omnibus mete hoc non elegerint, faciendo formam ecausas Guillandi presbyteri tui, de morte episcopi sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circu
Abbreviated transcription (Latin):
cta fuãnt requirentes: innullo in¬
uemmus eẽ culpabilẽ. qui insuꝑ
adsacͣtissimũ corpꝰbãti petri apłisub
iure uirando satisfaciens abhis que
obiecta fuant eius opinioni se de
monstrauit alienũ. reũti illũ pur¬
gatum absolutũq ꝑmittimus
quia sic̃erat dignũ ut si in aliquo
reus existẽt: culpã ineo canonice
puniremus. ita dignũ ñ fuit: ut
eum adiuuante innocentia diutiꝰ
reunẽ. uł affligere in aliquo deb̾e¬
mus. purgationẽ tñ añte duob
ssac̃dotib uinctis nͥ accusator cessa.¬
uĩt: eumndẽ hoc exse p̃bere tuo con¬
mittimus arbitͥo. Uulgarẽ demq¬
ac nulla canonica sactioẽ fultãle¬
gem. fcrũntis .s. suĩ frigide aque igͥ¬
t̾iq ferri cõtactum. aut cuiuslibi
Sppłaris inuñtioĩs qui afabricante
hecs̃ om̃ino facta inuidia: nec ip¬
sum exhibe nec aliquo mõnteuo¬
lumus postula ẽ. immo apłica au¬
ctoi̾tate ꝓhibemus firmissime.

Expanded text:
ullo invenimus culpabilem esse, qui insuper ad sacratissimum corpus B. Petri apostoli sub jurejurando satisfaciens, ab his, quae objecta ejus opinioni fuerant, se demonstravit alienum, reverti illuc purgatum absolutumque permisimus, quia, sicut dignum erat, ut, si in aliquo reus resisteret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo deberemus. § 1. Purgationem tamen ante te duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eundem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem deac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabricante haec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime.
Abbreviated transcription (Latin):
itigerit: Est ꝓcul dubio repellũdus.
slam qui sicnititur ad altic̃a cõscẽde.
quid. aliud agit. nisi ut c̃scendo decre¬
scat: ⁊ ascendñdo exintus int̃ius in
ꝓfundom descendat: Itaq fr̃ ieme¬
insãcdotib ordinandis: sinceritas
uigeat sit simplex ⁊ sinuenalitate
consiisus. pura ꝑferat᷑ electio: utad
ignc̃ante. nec eomͦ ad electionem
ut ontinationẽ ꝑuenĩt: ei nulla¬
adelectioĩst onlinatiois cassatioẽ.
ad quã alias ñ ꝑpͣuã illoꝵ cupidi¬
tatem ꝑuenisse docet᷑. ¶Nc̃

Expanded text:
ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora conscendere, quid aliud agit nisi ut crescendo decrescat, et, ascendendo exterius, interius ad profunda descendat? Itaque, fratein sacerdotibus ordinandis sinceritas vigeat; sit simplex sine venalitate consensus; pura praeferatur electio, ut adignorante, nec eo modo ad electionem vel ordinationem pervenerit, ei nullaad electionis vel ordinationis cassationem, ad quam alias non per pravam illorum cupiditatem pervenisse docetur.