comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id uid̾ent᷑ hr̃e ꝯmune qd̾ nõ eẽt ĩ mat. nam ip̃os hoĩes cui
aliqñ latꝰ descͥb endo ꝯplecde̾t᷑ suo loco de illis diceus tãꝗͣ
deiusiiis at t̾renis cũ pͥ uꝰ dixisset de celestib diis. ut
Im̃datis duabꝰ ꝑtibꝰ ex sũmo et insimo. ultĩs: t̾cio loco
De mediis demoĩb loãret᷑. Igit᷑ hõies inqͥt rõne plandẽce ᷤᷤ
or̃one pollentes ĩmorta libꝰ aĩs moribũ dis m̃brilł leui¬
bꝰ et auxiis m̃tib. brutis et obnoriis corꝑibꝰ dissiłibus
mortib: Siłibꝰ errorib ꝑuicaci audacia ꝑtinacia spe:
casso labore. fortuna caduca: sigłat̾i mortales. tuncti tñ
uniu̾so gn̾e ꝑpentinicissĩ sufficienda ꝓle mutabłes uoluc̾
tp̃r tarda sapia. cita morte q̃ rula uita. t̾ras in colunt.:¬
Excellẽtius in tellexisse laudat᷑. is cũ de huãius aĩs ageret:
pat̾ in quit misi̾cors mortalia i lł uincła faciebat. iͣ hoc ipm̃

Expanded text:
iderentur habere commune, quod non esset in malis. Nam ipsos homines cum aliquanto latius describendo complecteretur, suo loco de illis dicens tanquam de infimis atque terrenis, cum prius dixisset de coelestibus diis; ut commendatis duabus partibus ex summo et infimo ultimis, tertio loco de mediis daemonibus loqueretur: Igitur homines, inquit, ratione cluentes, oratione pollentes, immortalibus animis, moribundis membris, levibus et anxiis mentibus, brutis et obnoxiis corporibus, dissimilibus moribus, similibus erroribus, pervicaci audacia, pertinaci spe, casso labore, fortuna caduca, singillatim mortales, cuncti tamen universo genere perpetui, vicissim sufficienda prole mutabiles, volucri tempore, tarda sapientia, cita morte, querula vita terras incoluntexcellentius intellexisse laudatur. Is cum de humanis animis ageret, Pater, inquit, misericors mortalia illis vincula faciebat . Ita hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptio ⁊ hona obedicio. cum p̾cipitur ne castitatem quis
niolet ⁊ s̾uatur. mala est ussio. ⁊ mala obedicio. si uibe¬
tur furari. ł huiusmõi ⁊ fiat. bonum p̾cipere ⁊ malumii
obedire. ut si u̾bi grã aliquis captiuetur ⁊ ad capitis plec¬
tionem uenitur. ne fugiat ligatur. huic a̾ si forte aliqͥs
dicat. fuge. ꝓ te me in uinculis istis ponam. penam ꝓ te
excipiam. bona quidem talis preceptio. quia experfcã ca¬
ritate. descendit. s mala ad ħ comcessio. qr porsus obuiat
est oña imponite. malla est iusfio ⁊ bona obeditio. ut si qͥs
latus sibi afferri preciꝑet. Unde dauid aquam ce cister¬
na sibi afferri preceꝑit. que quia in periculo suo¬
rum aliata est. penituit precepti. uoluit q eam b¬
bibere sed eam domino limba  ⁊ ⁊ uit.

Expanded text:
praeceptio, et bona est obeditio, cum praecipitur ne castitatem quis violet, et servatur. Mala est jussio, et mala obeditio, si jubetur furari, vel hujusmodi, et fiat. Bonum est praecipere, et nalum obedire, ut si, verbi gratia, aliquis captivetur, et ad capitis plectionem veniatur, ne fugiat, ligatur. Huic autem si forte aliquis dicat: « Fuge, pro te in vinculis istis me ponam, poenam pro te excipiam. » Bona quidem talis praeceptio, quia ex perfecta charitate descendit; sed mala ad hoc concessio, quia prorsus obviat est, onera imponite. Mala est jussio, et bona obeditio, ut si quisnon posset, quis praelatus sibi afferri praeciperet. Unde David aquam de cisterna sibi afferri praecepit; quae quia in periculo suorum allata est, poenituit praecepti, noluitque eam bibere, sed eam Domino libavit CAPUT CL
Abbreviated transcription (Latin):
solis ꝑcussionibus ẏmaginem speciosam formasse: non pb¬
to quidem tunc quatimis aptam formam ex lamina for¬
met. nunc eam suo instiuñto leuit̾ premit. ⁊ ꝑcutit. ⁊ pꝰ¬
modum planat. ñ ⁊̃ discreto leuamine ieuius leuat. ⁊ ĩfor¬
mat. sic ⁊ uos si pu̾os ur̃os cupitis moribus ordinatos ẽẽ
uoc̾e est ut cum de pressionibus u̾bum impendatis eis pat̾ne
pietatis ⁊ mansnetudinis leuamen atqꝵ subsidium. ten̾a
quidem tem̾s. sicut ⁊ ip̃i demĩ st̃. lac .s. scil non solidum

Expanded text:
solis percussionibus imaginem speciosam formasse? Non puto. Quid tunc? Quatenus aptam formam ex lamina formet, nunc eam suo instrumento leviter premit et percutit, et postmodum planat; nunc etiam discreto levamine levius levat et informat. Sic et vos, si pueros vestros cupitis moribus bonis ornatos esse, necesse est ut cum depressionibus verberum, impendatis eis paternae pietatis et mansuetudinis levamen atque subsidium. Tenera quidem teneris, sicut et ipsi teneri sunt, lac scilicet, non solidum
Abbreviated transcription (Latin):
ssit noc̾e. Sb .ii. nõ nocuit. nõ utiq uiciũ fuit ac ꝑ hoc nec
uolũ tas mala fuisse dicenda est. porro si nocuit bonũ au¬
fe̾ndo uł minuẽdo utiq nocuit. nõ gͦ eẽ ptũ sẽpitna uolũ¬
tas mala in care in qua bouũ nͣle p̾cesserat qid̾ mala uolun¬
tas nocendo p̃t̃ ad mie. Si gͦ nõ erat simpit̾na quids eam fecit
q̃ro. Restat ut dicat᷑ qd̾ ea res fecit malã uolun  in qua nulla

Expanded text:
sset. si enim non nocuit, non utique uitium fuit: ac per hoc nec mala uoluntas fuisse dicenda est. porro si nocuit, bonum auferendo uel minuendo utique nocuit. non igitur esse potuit sempiterna uoluntas mala in ea re, in qua bonum naturale praecesserat, quod mala uoluntas nocendo posset adimere. si ergo non erat sempiterna, quis eam fecerit quaero. Restat ut dicatur, quod ea res fecerit malam uoluntatem, in qua nulla
Abbreviated transcription (Latin):
quo corum uita procenditur r̾r ionge maior exꝑiencia qͣm
honuuibus pot̃ euenire pp̃ breuitatem uite. idcͥco quedam
futura p̾dicunt ⁊ quedam mira fuciunt quibus homines ai¬
liciant ⁊ seducant. nam cinedam muliertłe post sathan cõ¬
uerse demonum illusionibus ⁊ fatasmatibus seducte cre¬
dunt se ⁊ profitentur nocturnis horis cum dyana paga¬
figurat se in angelum lucis cum mentem cuius mulieris
ceꝑit ⁊ hanc sibi ꝑ infecelitatem subuigau̾it illico infor¬
mat se indiu̾sarum sꝑsonarum spẽs ac similitudines. ⁊
mentem quam captiuam in sompnis tenet deludens. mͦ
non in animo s incorpore euenire opinatur idcͥco nimis
stultus ⁊ ebes est. qui ħ omnia que in spũ fiunt ⁊̃ accid̾e

Expanded text:
quo eorum vita protenditur, rerum longe major experientia, quam quo eorum vita protenditur, rerum longe major experientia, quam hominibus potest evenire propter brevitatem vitae. Idcirco quaedam futura praedicunt et quaedam mira faciunt, quibus homines alliciunt et seducunt. Unde quaedam mulierculae post satanam conversae, daemonum illusionibus et phantasmatibus seductae, credunt se et profitentur nocturnis horis cum Diana Pagafigurat se in angelum lucis, cum mentem cuiusque mulieris ceperit et hanc per infidelitatem sibi subiugaverit, illico transformat se in diversarum personarum species atque similitudines et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo non in animo, sed in corpore evenire opinatur; idcirco nimis stultus et hebes est, qui haec omnia quae in spiritu fiunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
discͥm potest a quo spũ assimatur. nͥ quia bomis instru
it malus fallit. fallit autem seꝑ in manifestis bonis. ut cum
tñ hominis .i. menten nulla creatura iuxͣ sb̾am implere pot.
nͥ sola tͥnitas. iplere antem dicitur sathanas mentem auitꝰ ⁊
prnicipale corporis non ingrediendo quidem mecum ⁊ in sen¬
sum euis s fraude ⁊ iniquitate atq omni malitia illi mali
liciens atq seoucens affcũ malicie tͣicit ꝑ cogitatõnes ⁊ ĩcentia
niciorum quibus ipẽ plenꝰ est ut pote neqͣ. fallax ⁊ frandulen¬
tus deceptor animarum. non enim ꝑticipatõne nature seu sb̾e
ut quidam putant quẽdam implet dia. aut eus ħitator esti¬
citur. s ꝑ fraudulenciam deceptõnum atq maliciam in eo h̾itare
dicitur quem iuplet. solius enim trinitatis est mͣtre ⁊ ĩnplere
poris t̾renorum corporum sensum facile p̾cedunt. ⁊ que¬
dam cogitata p̾nunciant que homines mirantur pp̃ tarditatẽ
t̾reni corporis. accessit auteni demonibus ꝑ tam longum tempꝰ

Expanded text:
discerni potest a quo spiritu assumatur, nisi quia bonus instruit, et malus fallit. Fallit autem saepe in manifestis bonis, ut cum tamen hominis, id est mentem, nulla creatura juxta substantiam implere potest, nisi sola Trinitas. Implere autem dicitur satanas mentem alicujus et principale cordis, non ingrediens quidem in eum et in sensum ejus; sed fraude et iniquitate, atmalitiae, trahit per cogitationes et incentiva vitiorum, quibus ipse plenus est, utpote fallax, nequam et fraudulentus deceptor animarum. Non enim participatione naturae seu substantiae, ut quidam putant, quemquam implet diabolus, aut ejus habitator efficitur; sed per fraudulentiam, deceptionem atque malitiam, in eo habitare dicitur quem implet. Solius enim Trinitatis est intrare et implere poris, terrenorum corporum sensum facile praecedunt, et quaedam cogitata praenuntiant, quae homines mirantur propter tarditatem terreni corporis. Accessit autem daemonibus per tam longum tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
ns ad profundam senecttem comsuatum. sola
t̾rena sapientem. ⁊ in hiis penitus obduratum. cum ħ
age de spu̾alibus huic de subtditate diuine comtempla¬
tionis loqñe hunc secreta rimari celectia doce. ⁊ ꝑspicier
eum nequaquam posse ħ uidere. nec mirum. indurata
est cera. In istis etatem ñ criuit aliena ab istis sequi di¬
dicit. ⁊ conitra comsid̾es puerum etate ⁊ scĩa tenerum
nec bonim nͨ malum: discern̾e ualentem. nec te quidem
Mollis enim est cera. ⁊ qiͣ liquens. nec ymaginem sigilli
quoquo modo recipiens. medius horum adolescens ⁊ in¬
uenis est. ex tenĩtudine atq duricia. qͣi ex senectute ⁊ ꝓn¬
ericia. comgrue tempslatus. si hinc gͥ instruxeris ad
ualebis.

Expanded text:
 ad profundam senectutem conversatum, sola terrena sapientem, et in his penitus obduratum. Cum hoc age de spiritualibus, huic de subtilitate divinae contemplationis loquere, hunc secreta rimari coelestia doce, et prospicies eum nequaquam posse haec videre. Nec mirum, indurata est cera, in istis aetatem nutrivit, aliena ab istis sequi didicit. E contra consideres puerum aetate et scientia tenerum, nec bonum, nec malum discernere valentem, nec te quidem Mollis enim est cera, et quasi liquens, nec imaginem sigilli quoquomodo recipiens. Medius horum adolescens et juvenis est, ex teneritudine atque duritia quasi ex senectute et pueritia congrue temperatus. Si ergo hunc instruxeris, advalebis.
Abbreviated transcription (Latin):
hibere. quale pascha nostrum est. qd̃ mandutamns illi aut
nec uideos nec xp̃ianos ħ in se profitentur. quia domimĩ
necessarie. negent. ut aliam taceam bap̾m esse figuram
d̾ent nos uti figuris s non endem rebus quibus in figura
netus lex ntebatur ⁊ ito non esse panem azimum assimid̾
ad illam figuram que ad ħ in eadem lege accipitur bapti¬
baptizare bapͥo Ioh̃is. quia baptismum in aqua. si gͦ irrep̾¬
pascha nrm̃ de arimo in figura sum ad cominemorandum
sũ ad cominemorandimi nos qui corpus comedimus tales

Expanded text:
strum est quod manducamus. Illi autem nec Judaeos, nec Christianos in hoc se profitentur, quia Deum necessariae: negent ut alia taceam baptismum esse figuram dunt nos uti figuris, sed non in eisdem rebus, quibus in figura lex vetus utebatur, et ideo non esse panem azymum assumendum ad ullam figuram, quia ad hoc in eadem lege accipitur: non baptibaptizare baptismo Joannis, qui baptizavit in aqua. Si ergo irrepPascha nostrum, de azymo in figura, sive ad commemorandum sive ad commonendum nos, quia corpus ejus comedimus, tales
Abbreviated transcription (Latin):
ualent. si autem nos soli bũ agims. illi non bñ aut nos
melius ⁊ diligencius si illi bñ nempe sat̾ ostũdunt se ulłã
hr̃e r̾onem ad suam ꝑtem comfirmandam ⁊ nr̃am ĩfirmã¬
occidit. cum eam seruamiis. de asimo sacͥficando ñ bñ apłi¬
u̾ba intelligñtes lrãm. tunc dic̾ occid̾e qñ illa iuibens a paro

Expanded text:
re; sed aut soli nos bene agimus, illi non bene; aut nos melius et diligentius, si illi bene. Nempe satis ostendunt se nullam habere rationem ad suam partem confirmandam, nostram infirmanoccidit; cum eam servamus, azymum sacrificando, non bene Apntes. Littera enim tunc dicitur occidere, quando illa jubens a peccato
Abbreviated transcription (Latin):
fermentatum sacrificans panem
sacͥficat ⁊ cum legitur de domino
qm̃ corpus suum de pane fec̾ qr accepit panem ⁊ bnͥdix̾
non additur Atimum sũ f̾i̾ñtatum. c̾tum est tamen
⁊ carneni suam panem nocauit. quia sicut isto pane
arimum ẜ ferm̃tatum quia ut̾q pacium panis est. nõ
tant sicut homo nonus ante peccatum ⁊ inuet̾atus fꝰ¬
se ⁊ carnem suam fecisse. qi sicut iste panis arimus uł
fermentatus dat uitam transitoriam ita corpus euis et̾uam
non quia feriñtatuis est uł azimus quamuis in lege ubi
fe̾ oninia in figura fiebant pͥceptum sit azinum panem
malicie ⁊ necuicie. Iam uo̾ post quam deuet̾i figura ad
nus. non est nob̾ ncciͣa illa uetus figura. in pane de quo cͣr¬
ficatur de azimo quani de f̾m̃tato. tñ quia ualde aptius ⁊
purius ⁊ diligentius ⁊ quia domimis hoc fec̾. Uũ illudñ
tacendum cũ qr cum g̾ci anathematizant ar initas sit
eniui nos uocant anathenatizant xp̃m. si a̾ dicunt qr

Expanded text:
fermentatum sacrificans panem, sacrificat. Et cum legitur de Domino, quando corpus suum de pane fecit, quia accepit panem, et benedixit; non additur, azymum, vel fermentatum. Certum tamen et carnem suam, panem vocavit , quia, sicut isto pane azymum vel fermentatum; quia uterque pariter panis est. Non tant sicut homo novus ante peccatum, et inveteratus fee corpus suum fecisse: quia sicut iste panis azymus, sive fermentatus, dat vitam transitoriam; ita corpus ejus aeternam: non quia fermentatus est, vel azymus. Quamvis in Lege, ubi fere omnia in figura fiebant, praeceptum sit azymum in Pasequitiae et malitiae. Jam vero, postquam de veteri figura ad mus, non est nobis necessaria vetus illa figura in pane, de quo carficatur de azymo quam de fermentato, tum quia valde aptius et prius et diligentius fit, tum quia Dominus hoc fecit. Unde illud non est tacendum quia, cum Graeci anathematizant azymitas sic enim nos vocant, anathematizant Christum. Si autem dicunt quia
Abbreviated transcription (Latin):
por̃o factus qiͣ positus est pro deo int̾ deun ⁊ homine dia¬
bolum. ut uincͥ̾et diabolum. non consentiendo suadenti
pocm̃ ad excusationeni ⁊ honorem dei. ⁊ comfusionem
diaboli cum ille infirmior in t̾ra non peccaret eodem di¬
abolo suadente qui fortior peccauit in celo nullo suadẽ
sponte iunci ꝑmisit. ad uoluntatem diaboli ⁊ comtra uo¬
luntatem dei. ⁊ honorem. M. dic ad quid uis tendere.A.
Iudica tu ip̾e si non est coitra honorem dei. ut homo re¬
comcilietur illi cũ calũma huius cointumelie d̾o irroga¬
te. nͥ prius honorau̾it deum uincendo d̾abolum sicut il¬
lum in honorauit uictus adiabolo. uictoria u̾o talis e̾t̾
debet. ut sicut fortis ac potestate in mortalis comsensit
facile diabolo ut peccaret. unde iuste incurrit ponam ⁊̃¬
mortalitatis. ita infirmus ⁊ mortalis qͣlem ip̾e se fecit.
ꝑ mortis difficultatem. uincat diabolum ut nullo m̾o
peccet. ꝙ fac̾e non pot̾. quam diu ex uuln̾e primi poc̃i con¬

Expanded text:
peccato factus, quasi positus est pro Deo inter Deum et diabolum, ut vinceret diabolum non consentiendo suadenti peccatum ad excusationem et honorem Dei, et ad confusionem diaboli; cum ille infirmior in terra non peccaret, eodem diabolo suadente, qui fortior peccavit in coelo, nullo suadentsponte se vinci permisit ad voluntatem diaboli, et contra voluntatem et honorem Dei. BOS. Ad quid vis tendere? ANS. Judica, tu ipse, si non est contra honorem Dei, ut homo reconcilietur illi cum calumnia hujus contumeliae Deo irrogatae, nisi prius honoraverit Deum vincendo diabolum; sicut inhonoravit illum victus a diabolo. Victoria vero talis esse debet, ut sicut fortis ac potestate immortalis consensit facile diabolo ut peccaret, unde juste incurrit poenam mortalitatis: ita infirmus et mortalis, qualem se fecit ipse, per mortis difficultatem vincat diabolum, ut nullo modo peccet; quod facere non potest, quandiu ex vulnere primi peccati con
Abbreviated transcription (Latin):
que de illo in esse solebat. q̃o sit decisa. de ħ .n. malo qͥo
nasci uidetur. qm̃ si esset aliqua essencia esset a d̾o. a noc̃e
est esse omne ꝙ aliquid est. ⁊ inpossibile est pocm sũ ĩiꝰti¬

Expanded text:
quae de illo inesse solebat, quaestio sit decisa. De hoc enim malo quaestio quae de illo inesse solebat, quaestio sit decisa. De hoc enim malo quaestio nasci videtur, quoniam si esset aliqua essentia, esset a Deo, a quo necesse est esse omne, quod aliquid est, et impossibile est, esse pe
Abbreviated transcription (Latin):
meis sat̾fec̾is illud adhuc expecto aꝑiri quid sit. ꝙ
hortemus audito nomine mali. ⁊ quid faciat opera q̃ ĩ ius¬
ticia que malum est facere uidetur. ut incaptore in libi¬
oinoso cum malum nichil sit. m. breuit̾ tͥ respondeo. n¬
malum ꝙ est inusticia. semꝑ nichil est malum uo esd̾̃
inco̾moditas alũ sñ dubio est nicħ. ut cetitas alñ est aliꝙͥ
ut tristicia. ⁊ dolor. ⁊ hanc inoo̾moditatem que alñ est
nil uł nichil est. ꝙ timemus. s malum ꝙ aliquid est qd̃
absencia sequit᷑ bona. nam ĩ iusticiam ⁊ cecitatem q̃ ma¬
lum ⁊ nichil sunt. secuntur multa incõmoda q̃ malũ ⁊ ad
autem dicimus ꝙ inuisticia facit rapinam. aũ cetitas facit
hominem cad̾e infoueam nequaquam intelligendum ẽ qd̾
in scopłos. aut ab sencia freni facit equm discurrere ꝙ ñ
quo nec nauem uenti inpellent. nec equs discurret. sic̃
malo ꝙ est inustiͣ. satiffecisti. ut iam omnis in corde m̾o

Expanded text:
meis satisfeceris, illud adhuc exspecto aperiri quid sit quod horremus audito nomine mali; et quid faciat opera, quae in justitia, quae malum est, videtur facere, ut, in raptore, in libidinoso cum malum nihil sit. MAG. Breviter tibi respondeo. Malum, quod est justitia, semper nihil est; malum vero, quod est incommoditas, aliquando sine dubio est nihil, ut caecitas; aliquando est aliquid, ut tristitia et dolor. Et hanc incommoditatem, quae est alium quod nihil est, timemus; sed malum quod aliquid est, quod absentiam boni sequitur. Nam injustitiam et caecitatem, quae malum et nihil sunt, sequuntur multa incommoda, quae malum etautem dicimus quia injustitia facit rapinam, aut caecitas facit hominem cadere in foveam, nequaquam intelligendum est quod in scopulos, & absentia fraeni facit equum discurrere. Quoquo, nec venti navem impellerent, nec equus discurreret; sicut malo, quod est injustitia, satisfecisti, ut jam omnis in corde meo,
Abbreviated transcription (Latin):
Irtutes autem: bona ext̾nis opera. uicia uero paci¬
init mala. non tam̃ quociens agitur opus uirtu¬
tis uł uicii. uirtus ip̃a uł uicium ꝓpͥe dicitur hr̃i. cunc enĩ
tm̃ proprie hñtur. cum ex comsuetudine possidentur. Unde
⁊ homines iusti. uł uiciosi dicuntur. cum andem ꝑp per¬
fecte hñtur. l ppͣ omnino suit dissimilia. hant tũ dissimi¬

Expanded text:
irtutes autem bona exterius opera, vitia vero pariunt mala. Non tamen quoties agitur opus virtutis vel vitii, virtus ipsa vel vitium proprie dicitur haberi. Tunc enim tantum proprie habentur, cum ex consuetudine possidentur, unde et homines justi vel vitiosi dicuntur. Cum autem perfecte habentur, licet ipsa omnino sint dissimilia, haud tamen dissimi
Abbreviated transcription (Latin):
cum illam uolumus sic non est qũ eam uelimus. ⁊ non ser¬
uemius. s quam diu eam uoluimis su̾amus. ⁊ donet suamis
uolimius. qm̃ gͦ eodem tempore in nob̾ sunt. ⁊ uelle comiser
ħmꝰ nec ulla ex hiis gu̾antur in conuenientia. quippe sicut eiꝰ¬
dem rectitudiuis acceꝑtio. natura prius est quam hr̃e uł uelle
hr̾e. ⁊ mox. ut est accepta. est ħita. ⁊ nolumuis eam ĩ nr̃e seu
uelle alam quamuis. natura prius sicut quam siare simul cum

Expanded text:
cum illam volumus; sic non est quando eam velimus, et non servemus: sed quandiu eam volumus, servamus; et donec servamus, volumus.diu habemus, servamus: nec ulla ex his generatur inconvenientia. Quippe sicut ejusdem rectitudinis acceptio natura prius est quam habere, aut veet mox ut est accepta, est habita et volumus eam; ita habere, seu velle illam, quamvis natura prius sint, quam servare illam
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem. D. non ista autem uulla uolinitas uista est. m. iꝰ¬
tio iusticie quam querebam. M. nĩ tũ ne for̾e aliquid ĩ ea
cebeat cotrigi. D. ego in ea corrigendum uideo. M. non ego.
uulla nam est iusticia que non sit rectitudo. net aliqua alia ꝙͣ
rectitudo. uoluitatis insticia dicitur ꝑ se. dicitur enim rectitudo
actionis uista. s non nͥ cum uista uoluntate sit actio recti¬
dicitur forte dicet aliquis si rectitudo uoluntatis non nisi comu̾
satur. dicenda est uisticia. non mox ut ħ̾etur est iusticia. nec acci¬
pumis iusticiam cum illam accipimus s nos seruando facimus
eam iusticiam. nam prius eam accipinnis ⁊ ħ̾enus quuam serue¬

Expanded text:
titudinem. DISC. Aut ista, aut nulla voluntas justa est. MAG. Jutio, quam quaerebam. MAG. Vide tamen ne forte aliquid in ea debeat corrigi. DISC. Ego nihil in ea corrigendum. MAG. Nec ego. Nulla namque justitia est, quae non est rectitudo; nec alia, quam rectitudo voluntatis, justitia dicitur per se. Dicitur enim rectitudo actionis, justitia; sed nonnisi cum justa voluntate fit actio. Recti servata dicitur: Forte dicet aliquis, si rectitudo voluntatis nonnisi cum servatur, dicenda est justitia; non mox ut habetur, est justitia: nec accipimus justitiam, cum illam accipimus; sed nos, servando, facimus eam justitiam esse. Nam prius accipi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t̾ita ꝑticipia a uerbis actiuis ⁊ nentris. pro pret̾itis que
non ht̃ utitur. presentibus ut si dicatur de aliquo hieͤ. ꝙ
studens ⁊ legens didicit. ñ nͥ ooactus docet .i. ꝙ dum studuit
⁊ d legit didicit. non nͥ cum cogitur docet. M. bñ gͥ dixi¬
nius iusticiam esse rectitudinem ⁊ uoliuitatis su̾atam pp̃ se .i.¬
que seruatur ꝓp̃ se. ⁊ huinc est ꝙ iusti dicuntur alũ recti
corde .i. ret̾ti uoluntate. aluĩ recti sũ ad iectione cordis. qm̃
nullus aliud indelligitur rectus. nͥ ille qui rectam ht̃ uolũ¬

Expanded text:
participia a verbis activis et neutris; et pro praeteritis, quae non habet, utitur praesentibus: ut si dicatur de aliquo: Hic quod studens et legens didicit, nonnisi coactus docet, id est quod dum studuit et legit, didicit, nonnisi cum cogitur docet. MAG. Bene ergo diximus justitiam esse rectitudinem voluntatis servatam propteando recti corde, id est recti voluntate; aliquando recti, sine adjectione cordis; quoniam nullus alius intelligitur rectus, nisi qui rectam habet volun
Abbreviated transcription (Latin):
mdicas .d. non est hꝰ rectitudo iandanda ⁊ non sufficit ad
misticiam quam q̃rsimis. s ostende quo sufficia. m. omuisus¬
lantas sicut iuilt aliquid. itil uult pp̃ aliquid. nam quem¬
admodimi comsiterandum est quid uelit. sic uidendum est
cur uelit quipp non magis recta deb esse. uolendo ꝙ d
ꝙ uult nͥ ut landabilem ht̃ uolinitatem. quid enim uolendũ
nicuiq ꝙ deb ita uolendum est id̾o quia d ut iusta sit eiꝰ
noluntas. m. bñ. intelligis ħ duo esse nocͣia uoluntati ad iustici¬

Expanded text:
deo non sufficit ad justitiam quam quaerimus. Sed ostende jam quae sufficiat. MAG. Omnis voluntas sicut vult aliquid, ita vult propter aliquid. Nam quemadmodum considerandum est quid velit, ita videndum est cur velit. Quippe non magis recta debet esse volendo quod quod vult, ut laudabilem habeat voluntatem? Quid enim volendum nicuique quod debet; ita volendum est ideo, quia debet, ut justa sit ejus voluntas. MAG. Bene intelligis haec duo
Abbreviated transcription (Latin):
eam teu non metur laudari quia cenet rectitudinem uel¬
le autem eam non ualet. quia uescit eam. P. uerum est.
.M. rectitudo gͦ cne tenenti se laudem acquirit non est uisi
in r̾onali natura que sola rectitudine de qua locrumuir per¬
iusticia. in homine qui r̾onabił est. D. non est nͥ in uoliita¬
te aut in scĩa aut in opere.m. quid si quis recte intelligit aũ
recte operatur. non autem recte uelit. laudab̾ eum quicquam
de uisticia. D. non .e. gͦ non est ista iusticia rectitudo scie¬
aut rectitudo actionis. s uoluntatis rectitudo. d. aut ħ erĩt¬

Expanded text:
ia tenet rectitudinem; velle autem illam non valet, qui nescit eam. DISC. verum est. MAG. Rectitudo igitur, quae tenenti se laudem acquirit, non est nisi in rationali natura, quae sola rectitudinem, de qua loquimur, perjustitia in homine, quia rationalis est? DISC. Non est nisi aut in voluntate, aut in scientia, aut in opere. MAG. Quid, si quis recte intelligit, aut recte operatur, non autem recte velit; laudabit eum quisquam de justitia? DISC. Non. MAG. Ergo non est ista justitia scientiae rectitudo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tuto tñ. sicut dicuis potestatem d̾initatis. aut diuinam pꝰt̾¬
tatem seu potentem diuinitatem. cum in diuinitate non
sit aliud p̾tas quam diuinitas. iͣ non incomuenient᷑ dici¬
mus ibi rectitudinem noluntatis aut uoluntatem rectitu¬
dinem seu rectam uoluntatem. si uo̾ illam rectitudinem
dicimus pp̃ se seruari de nulla alia rectitudine sic comue¬
nient̾ dici posse uidetur. sicut enim non aliud illam. s ipͣ
seruat se. nec ꝑ aliud s ꝑ se. ita non pp̃ aliuo quam pp̃ se.
.M. indubitandum gͥ possimus dr̾e. quia iusticia est recti

Expanded text:
tudo: tamen sicut dicimus potestatem divinitatis, aut divinam potestatem, sive potentem divinitatem cum in divinitate non sit aliud potestas quam divinitas; ita non inconvenienter dicimus ibi rectitudinem voluntatis, aut voluntariam rectitudinem, seu rectam voluntatem. Si vero illam rectitudinem dicimus propter se servari, de nulla alia rectitudine tam convenienter dici posse videtur. Sicut enim non aliud illam, sed ipsa se servat, nec per aliud sed per se, ita non propter aliud quam propter se. MAG. Indubitanter itaque possumus
Abbreviated transcription (Latin):
esse. ⁊ unuimquem hominem diligentem se ꝯiligere.
simima. namq ⁊ sĩplici natura. quamuis non ideo sit recta ⁊
uista. quia debeat aliquid dubium. tũ uon est idem esse recti
cire non possit. D. quid gͦ au dicemus lapidem instum. cum
a sr̃ioribus inst̾iora petit. quia ħ facit. ꝙ deb. ꝙ̃ad modum
lapis. uistus est. sĩ ut̾q iuste facit . m. tu npẽ aut non pittal
fac̾e hominis a fac̾e lapͥis. aliquo modo diferte. D. scio. qd̾
homo sponte lapis naturalt ⁊ non sponte fac̾.m. idcͥto lapis ñ
dicitur nistus quia nonest instus. qui facit ꝙ debet si non

Expanded text:
esse; et unumquemque hominem, diligentem se diligere. summa namque et simplici natura, quamvis non ideo sit recta et justa, quia debeat aliquid, dubium tamen non est, idem esse rectitcire non possit. DISC. Quid ergo? An dicemus lapidem justum, cum a superioribus inferiora petit; quia hoc facit, quod debet, quemadmodum uam lapis justus est, si uterque juste facit? MAG. Tu ipse an non putas facere hominis, a facere lapidis aliquo modo differre? DISC. Scio quia homo sponte, lapis naturaliter et non sponte facit. MAG. Idcirco lapis non dicitur justus, quia non est justus qui facit quod debet, si non
Abbreviated transcription (Latin):
que̾ am̃ est in uerbo ⁊ actu ⁊ iusu. ut cum aliquis e¬
num̾at ⁊ mensurat ⁊ comsiderat quantum sol ⁊ hi¬
ua distent a terra. uł quam magna fint ip̃a lumina.¬
ria. alĩ ĩ actu ⁊ uisii. ⁊ auditi. ut cum aliquis se occł¬
tat causa uidendi ⁊ audiendi aliorum secreta. Alũ ĩ insu ⁊
ut cum causa audiendi ⁊ int̾rogandi futura dem̾oibꝰ sacͥficat.

Expanded text:
quando est in verbo, actu et visu, ut cum aliquis enumerat, et mensurat, et considerat, quantum sol et luna distent a terra, quam magna sint ipsa luminaria. Aliquando in actu, visu et auditu, ut cum aliquis se occultat causa videndi et audiendi aliorum secreta. Aliquando in viut cum causa audiendi et interrogandi futura, daemonibus sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
uellemꝰ. qͥequidã aͥoꝵ hoĩnũ uolunͭ ͤ uolens qͥsq patit᷑ ⁊̃ sic
uolũtasual: et si nõ illiꝰ tñ hõis uoluntas. S po  fi. Nam
siuoluntas tiñ eẽt nec poss qd̃ uellet potẽtore uolun ĩ pedi¬
ret᷑ nec sic tñ uolũtas. nisi uoluitas ẽẽt nec altiꝰ s eiꝰ esset
quinell et sinõ poss uuplẽ qd̾ uellet. xn qͥ eꝙͥ p̾t̾ suã uo

Expanded text:
c uoluntas ualet, etsi non illius, tamen hominis uoluntas; sed potestas Dei. Nam si uoluntas tantum esset nec posset quod uellet, potentiore uoluntate inpediretur; nec sic tamen uoluntas nisi uoluntas esset, nec alterius, sed eius esset qui uellet, etsi non posset inplere quod uellet. Unde quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
in casu aliquo molau̾is nͥ ad eandem penitendo redieris.
ꝑ aliam comuentionem me placare non poteris. eocẽ
itaq modo int̾ deum ⁊ homines agitur. deus enim
primo homini quidoam precepit. cui si ille obedisset.
qiua illius preceptum preteriit. grãm eius statim per¬
didit. hant gͦ si uolu̾it homo recuꝑare: sicut deus ui¬
bet uirat in baptismate ꝙ audiuimus illum seruumi
iurasse. s qi ⁊ ħ ip̾m sepus transgreditur relicis om¬
nibus cum ꝓpria uoluntate monachus efficitur. aut gͦ
monachus saluabitur. aut alit̾ dampnabitur. d
diabolus comtra hominem quo

Expanded text:
 casu in aliquo violaveris, nisi ad eamdem poenitendo redieris,  casu in aliquo violaveris, nisi ad eamdem poenitendo redieris, per aliam conventionem me placare non poteris. Eodem itaque modo inter Deum et homines agitur. Deus enim primo homini quiddam praecepit, cui si ille obedisset, ei ia illius praeceptum praeteriit, gratiam ejus statim perdidit. Hanc ergo si voluerit homo recuperare, sicut Deus jubet, jurat in baptismate quod audivimus illum servum jurasse. Sed quia et hoc ipsum saepius transgreditur relictis omnibus cum propria voluntate, monachus efficitur. Aut ergo monachus salvabitur, aut aliter damnabitur. CAdiabolus contra hominem quo
Abbreviated transcription (Latin):
nuerat ꝓprietate. uñ se potest ut autea. retumciliare. pͦ¬
quam gͦ se errasse cognoscit ad dominum sumi redit. e¬
um orans huiꝰ modi u̾bis. domine inquid. comfiteor me¬
ã miseriam. s ad huc semel indulge mͥ. si plac quic¬
quid deliqui. ⁊ ego tͥ reddam quicquid ꝓprietatis ꝑ tuã
licenciam hactemis detimii. M e autem ip̃m ĩ tuo s̾uicio
abstringam. ꝙ meam ex doto uoluntatem dimittam. tu¬
am u̾o in quantum pot̾o faciam. ⁊ ut eam semꝑ uale¬
am implere. ponam me in illorum subiͦtione. qui me
illam sciant ⁊ ueluit docere. ⁊ admonendo corripiendo
castigando: faciant custodire. dequibus omnibus faciã
tibi uisuirandum. si mͥ indulseris quicqiud hactemis
deliqui. Tum domimis. ⁊ ego inquid ad huc iudulgeo
tͥ omnia cuie petis. si tu omnia fec̾is que promittis. s
hoc scias quia nͥ hanc comuentionem custodieris: uł s eam¬

Expanded text:
nuerat in proprietate, unde se potest, ut antea, reconciliare. Ponuerat in proprietate, unde se potest, ut antea, reconciliare. Postquam ergo se errasse cognoscit, ad dominum suum redit, eum exorans hujusmodi verbis: Domine, inquit, confiteor me miseriam. Sed adhuc semel indulge mihi, si placet, quidquid deliqui, et ego tibi reddam quidquid proprietatis per tuam licentiam hactenus retinui. Me autem ipsum ita in tuo servitio astringam quod meam ex toto voluntatem dimittam, tuam vero, in quantum potero, faciam. Et, ut eam semper valeam implere, ponam me in illorum subjectione qui me illam sciant et velint docere, et admonendo, corripiendo, castigando faciant custodire. De quibus omnibus faciam tibi jusjurandum, si mihi indulseris quidquid hactenus deliqui. Tunc dominus: Et ego adhuc, inquit, indulgeo tibi omnia quae petis, si tu omnia feceris quae promittis. Sed hoc scias quia nisi hanc conventionem custodieris, vel si eam
Abbreviated transcription (Latin):
naturales uocantur. si enim dominus naturali seruo a¬
liquid uisserit ⁊ seruus domino libent̾ obedierit: agit
seruus ꝙ debet. ⁊ domino placet. si a sui domini pre¬
ceptis restiterit. grãm ip̃nis statim amittit. quara si
uolu̾it recuperare. ac deniceps domino suo fidełr fu̾ire.
sicut prius debuerat naturałr fecisse si ei domimis tc
nat ꝙ deliquid. ⁊ si ita sibi placuerit: aliquid ꝓprie¬
tatis unde uiuat hr̃e concedit. U̾mn aliquanto demporĩ
trasac̃to. sernus paulatim incipit que uirau̾et obliuisci.
⁊ ab amore domini sui depescit. ⁊ quia ea que dominus
iubet sibi dura indentur. prius quedam. postmod̃ pła.
trang̾ditur. donec in omnibus pene ꝑiurus habeatur. sic
rauerat sponsione correctionis. quid gͦ amplius faciet:
quid aliud promitt̾e potest. naturale uis corrupit iu¬
uirandum uiolauit. est tñ aliud ꝙ adhuc faciendum
inuenit seruus. licentia enim domini sui aliquid reci¬

Expanded text:
naturales vocantur. Si enim dominus naturali servo aliquid jusserit et servus domino libenter obedierit, agit servus quod debet et quod domino placet. Si autem domini sui praeceptis restiterit, gratiam ipsius statim amittit. Quam si voluerit recuperare, ac deinceps domino suo fideliter servire, sicut prius debuerat naturaliter fecisse, si ei dominus tunat quod deliquit, et si ita domino placuerit, aliquid proprietatis, unde vivat, habere concedit. Verum, aliquanto temporis transacto, servus paulatim ncipit quae juraverat oblivisci, et ab amore domini isui tepescit. Et quia ea quae dominus jubet sibi dura videntur, prius quaedam, postmodum plura transgreditur, donec in omnibus pene perjurus habeatur. Sicqraverat sponsione correctionis. Quid ergo amplius faciet? Quid aliud promittere potest? Naturale jus corrupit, jusjurandum violavit. Est tamen aliud quod adhuc faciendum invenit servus. Licentia enim domini sui aliquid reti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑliia quia alñ curiositas. mn solo gustu. ut cum de¬
ferur piscis alicui pisa coendanti ⁊ prusquam ip̃a
confumpserit degustat cus saporis sit piscis. Alñ in
olfistu ut cum eum uaso o apponit ut sciat cuius
odois fit. alĩ in tactu. ut cu auquis pannum uidens
noiuim comtrectat solum odo ut sciat utrum sit as¬
perẜ lenis. an grossus siue sitilis.

Expanded text:
plicia, quia aliquando curiositas est in solo gustu, ut cum defertur piscis alicui pisa comedenti; et priusquam ipsa comsumpserit, degustat cujus saporis sit piscis. Aliquando in olfactu, ut cum eum naso suo apponit ut sciat cujus odoris sit. Aliquando in tactu, ut cum aliquis pannum novum videns, contrectat, solummodo ut sciat utrum sit asper vel lenis, grossus an subtilis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum in ꝑphicis littis ad nouissimũ iudiciũ faciꝰ d̾s legitur
fułsse uenturꝰ et si eius alia distĩct̾o nõ ponat᷑ pp̃ ip̃m¬
hõis iudicabit. naui et ip̃e ꝑsue p̾sencie maĩfestat̃onẽ
nõ udicat ꝙ̃ ꝙͣ s om̃e uidiciũ dedit filio qui maĩfestabit᷑
hõ udicaturꝰ sicut homo est iudicatꝰ. ĩ illo itaq indicio. Ui¬

Expanded text:
 in propheticis litteris ad nouissimum iudicium faciendum Deus legitur esse uenturus, etsi eius alia distinctio non ponatur, hominis iudicabit. Nam ipse per suae praesentiae manifestationem non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit Filio, qui manifestabitur homo iudicaturus, sicut homo est iudicatus. Quis est enim
Abbreviated transcription (Latin):
Nima nominatur totus homo int̾ior qua uini¬
ficatur. regitur. ⁊ comtinetur htea illa massa hu¬
mectata suctis ne arest̾a dissoluatur. dum n̾o ui¬
uificat corpus anima est dum uult. auimus est dum scit. mẽs
est duu recolit. memoria est dum iudicat. r̾o est dumi spirat.
uł comtemplatur. sp̃c̃ est dum sentit. sensus est. Nam inde aui¬
nuis sensus dicitur pro hiis que sentit unde ex sentencia no¬
ciendi. Ita autem ħ omnia iuncta sinita anime ut una res sit.
ꝓ efficientiis tñ carum oiu̾sa nomina anima sortita est. in eenͣ
de memoria.

Expanded text:
nima nominatur totus homo interior, qua vivificatur, regitur et continetur lutea illa massa, humectata succis, ne arefacta dissolvatur. Dum ergo vivificat corpus, anima est; dum vult, animus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est; dum judicat, ratio est; dum spirat vel contemplatur, spiritus est; dum sentit, sensus est. Nam inde sensus anima dicitur, pro iis quae sentit: unde et sententia noiendi. Ita autem haec omnia adjuncta sunt animae, ut una res sit: pro efficientiis tamen causarum, diversa nomina anima sortita est. In essen. Memoria
Abbreviated transcription (Latin):
sua retinet. quos nec dolor ꝓ poc̃o ꝓprio afficit. illos a un
amitt̾e incipit. quos ꝓ carnis mdempie iug̾e iam cospitꝰ
Quosdam a̾ t̾cii ordinis .i. sanatos a carnalib ⁊ sp̃uali¬
bus poris om̃mo ꝑdit. Dini omnino iugeant dolent
adhuc scd̾i: t̾cui u̾o gau̾deant.

Expanded text:
sua retinet quos nec dolor pro peccato proprio afficit. Illos autem jam amittere incipit quos pro carnis intemperie lugere jam conspicit. Quosdam autem tertii ordinis, id est sanatos a carnalibus et spiritualibus peccatis, omnino perdit. Primi omnino lugeant, doleant adhuc secundi, tertii vero gaudeant.
Abbreviated transcription (Latin):
debuisse dolere. D. cͣcͣ. naturam dicerem . m. potest gͥ cõ¬
pati. D. nichil horum negare possum. m. uides gͦ sepissi̾e
posse comting̾e ut eadem actio debeat esse ⁊ non delrat du̾
te. Si enim uero debred debitor sum redd̾e. ꝙ debeo. ⁊ iucł¬
ri a te. non est ame exigendum. s ate. D. fat̾i mne ita oz.¬
.M. cum gͦ dico ꝙ debeo amari ate ita non dicitur.q ego
aliquid debeam. s quia tu ebes amare me. similr̾ cum dico.
quia non debeo amari a te. non aliud intelligitur quam ⁊
tu non debes amare. me qui modus loquendi. est inpotñ¬
cia ⁊ in inpotentia. ut cum dicitur hector potuit m̃ti. ab
autille ⁊ antilles non potuit uinci ab hectore. non enim
fuit poͣ in illo qui potuit. s in illo qui uinc̾e potuit. nec in¬
potentia: in illo qͥ uinc̾e potuit. s in illo qui uinc̾e non po

Expanded text:
debuisse dolere? DISC. Contra naturam dicerem. MAG. Potest igitur condebuisse dolere? DISC. Contra naturam dicerem. MAG. Potest igitur conpati. DISC. Nihil horum negare possum. MAG. Vides igitur saepissime posse contingere ut eadem actio debeat esse et non debeat esste. Si enim vere debeo, debitor sum reddere quod debeo; et in curi a te, non est a me exigendum, sed a te. DISC. Fateri me ita . Cum ergo dico quia debeo amari a te, non ita dicitur, quasi ego aliquid debeam, sed quia tu debes amare me. Similiter cum dico quia non debeo amari a te, non aliud intelligitur, quam quia tu non debes amare me. Qui modus loquendi est etiam in potentia et in impotentia, ut cum dicitur: Hector potuit vinci ab Achille, et Achilles non potuit vinci ab Hectore. Non enim fuit potentia in illo qui potuit vinci, sed in illo qui vincere potuit: nec impotentia in illo qui vinci non potuit, sed in illo qui vince
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quo ꝑmittente fĩ non poss ꝑmittitur. ⁊ non debet
Multis enim modis eadem res suscipit du̾isis comsideratio nibꝰ
comtraria. ꝙ in actione seꝑe comtingit. ut in ꝑcussione. ꝑcus¬
syo nam q ⁊ agñtis est ⁊ pacientis ⁊̃ unde actio dici potest. ⁊
apassiuis. in actina significatione dicuntur magis uideantur ẽẽ
ab acto. ⁊ ꝑcusso. que passina sunt diriuantur. s qm̃ ut in u¬
no dicam. ꝙ in cet̾is intelligansicut ꝑturiens. non est sñ ꝑ¬
cusso. nec pertussus sũ ꝑcuciente. ĩ ꝑ cu̾tientia ⁊ percussio sñ
inuicem esse neq̃unt. iiino una ⁊ eadem res est diu̾sis nomi
te ꝑcutitur. ut cum pectans ab eo ad quem ꝑtinz corrigitur.
ille ꝑcut̾e d. ex utra ꝑte non recta est qr ex nentra ꝑte d
esse ꝑcussio. cum nec pectans ab eo ad quem non ꝑtin ꝑcutit᷑.
esse ꝑcussio ⁊ r̾o recta ⁊ non recta negari non pot̃. ꝙ si ad
buisse penetrari. aut acuto fro penetrantem non debuisse ñ¬

Expanded text:
ab eo, quo non permittente fieri non posset, permittitur; et non debet Multis enim modis eadem res suscipit diversis considerationibus contraria: quod in actione saepe contingit, ut in percussione. Percussio nama passivis in activa significatione dicuntur magis videantur esse ab acto et percusso, quae passiva sunt, derivantur. Sed quoniam ut in uno dicam quod in caeteris intelligas sicut percutiens non est sine percussione, nec percussus absque percutiente, ita percutientia et percussio sine invicem esse nequeunt; imo una et eadem res est diversis nomicte percutitur: ut, cum peccans, ab eo ad quem pertinet corrigitur, ille percutere debet, ex utraque parte non recta est, quia ex neutra parte debet esse, percussio. Cum vero peccans ab eo ad quem non pertinet percutesse percussio: et ideo recta, et non recta negari non potest. Quod si ad buisse penetrari, aut acuto ferro penetratam non
Abbreviated transcription (Latin):
possimus dr̾e. quia quicquid est debet esse cum multa
sunt oꝑa mala que cercum est esse non debere. M. quid
ĩmo assero: qi nͥ nͥ uene ⁊ sapient̾ .M. an iudicabis non
debere esse ꝙ tanta bonitas ⁊ tanta saꝑientia facit aut
dic ⁊̃ an putes esse debere male uoluntatis effectum .D.
idem est ac si dicas aut debrat esse malum opus ꝙ millus
sensatus comcedet. M. ꝑmittit tũ aliquos maie facere.¬

Expanded text:
possumus dicere quia quidquid est debet esse, cum sint multa opera mala quae certum est esse non debere? MAG. Quid Imo assero quia nihil nisi bene et sapienter. MAG. An judicabis non debere esse quod tanta bonitas et tanta sapientia facit, autDic etiam: an putas esse debere malae voluntatis affectum? DISC. Idem est ac si dicas an debeat esse opus malum: quod nullus sensatus concedet. MAG. Permittit tamen Deus a
Abbreviated transcription (Latin):
Ursus ꝑfecta humilitas ꝑfectaq suꝑbia: õpera quedam
habent similia. sicut enim ꝑfecte huimił. cum peccat. ułt
ut eͣnis p̾latus suam districte puniat culpam: sic ⁊ ualde suꝑ
sertus. ꝓ ad modicum sibi ꝑcat: inmo mag̾ ut suam ĩmo¬
derate puniat culpam desicerat. Est aũ alius medius. qui nec
omnino districte puniri. nec suam sibi culpam uult ex toto do¬
nari. hic ita cum alñ peccat ꝑtim puniri ꝑtunq dimitti su¬
am sibi culpam desicerat.

Expanded text:
ursus: perfecta humilitas perfectaque superbia opera quaedam habent similia. Sicut enim perfecte humilis cum peccat, vult ut ejus praelatus suam districte puniat culpam, sic et valde supsertus vel ad modicum sibi parcat, imo magis ut suam immoderate puniat culpam desiderat. Est autem alius medius qui nec omnino districte puniri, nec suam sibi culpam vult ex toto donari. Hic itaque cum aliquando peccat, partim puniri partimque dimitti suam sibi culpam desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gustu ⁊ olfactu ⁊ tactu. ut cum curiose ad ħ uł illa
oculos comu̾tit. ⁊ cet̾a omiua q̃ supͣ diximus facit. Qͣ¬
draginta ita quatuor curiositatis sunt genera. ecͥ¬
tatio. ⁊ delectatio. de quib suꝑnus diximus. om̃s ex ꝓͥa
uoluntate nascutur nͥ enim homo prius hu̾it uo¬
luntatem delectandi uł exaltandi. ẜ inuestigandi. curi¬
ose que sibi nulla est utilitas scire. nunquam delec¬
tabitur. ł exdolletur ⁊ curiose in utilia scrutabit᷑.
s cum horum uiciorum mala precedit uoliuitas.
seciuntur ⁊ ip̃a. ⁊ ita nascuntur ex ea. ex hiis uero ali¬
a omnia. ex delectatione naniq nascitur luxuria. ad¬
ult̾ium. fornicatio. innundicia. uentris ingluues ebri¬
etas ⁊ alia huius modi uicia. de exaltatione u̾o: in anis
gloria. inuidia. ira tristicia. auaricia. ⁊ alia similia.
De curiositate autem inquitudo susurratio detractio
⁊ cet̾a talia. oninia u̾o infamilia propͥie uoluntatis exis¬
tunt. ⁊ ex sese qͦndam excertitum magnum faciunt

Expanded text:
 gustu, et olfactu, et tactu, ut cum curiose ad haec vel ad illa oculos convertit, et caetera omnia quae supra diximus facit. Quadraginta itaque et quatuor curiositatis sunt genera, e quitatio et delectatio, de quibus superius diximus, omnes ex propria voluntate nascuntur. Nisi enim homo prius habuerit voluntatem delectandi, vel exaltandi, vel investigandi curiose quae nulla sibi est utilitas scire, nunquam delectabitur, vel extolletur, vel curiose inutilia scrutabitur; sed tamen horum vitiorum mala praecedit voluntas, sequuntur et ipsa, ita nascuntur ex ea, ex his vero alia omnia. Ex delectatione namque nascitur luxuria, adulterium, fornicatio, immunditia, ventris ingluvies, ebrietas et alia hujusmodi vitia. De exaltatione vero inanis gloria, invidia, ira, tristitia, et avaritia, et alia similia. De curiositate autem inquietudo, susurratio, detractio et caetera alia. Omnia vero in familia propriae voluntatis existunt; et ex sese quaedam exercitum magnum faciunt;
Abbreviated transcription (Latin):
genssi uen̾abili ep̃o anselmꝰ f̾uuis eccłie cã¬
tuariẽsis salutem su̾itioum orones dilc̾o¬
nis affectum. Gaudeo ⁊ gr̾as ago d̾o q si¬
lis amiciciam ħetis ⁊ famiharitatem ut iam mͥ liceat ues¬
tram amicabłit̾ salutare sc̾itatẽ. Quod ur̃a sublimis hu¬
militas me comꝑat me

Expanded text:
gensi venerabili episcopo, ANSELMUS, servus Ecclesiae Cantuariensis, salutem, servitium, orationes, dilectionis affectum. Gaudeo, et gratias ago Deo quia silis amicitiam habetis et familiaritatem, ut jam mihi liceat vestram amicabiliter salutare sanctitatem. Quod vestra sublimis humilitas me comparat M
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus hãt iusticiam adn̾sus hominem. ⁊ quare uideatur
habuisse. cur dens hoc m̾o hominem liberarz. uii Quo m̾o l hil
mana que dicimuis ħ de xp̃o nouꝑtineant ad diuinitatem. tͣmen
incomueniens indeatur infidelibus ea de illo dici ẜ hominem ⁊
mide illis uideatur idem homo non sponte mortuus esse. Uui¬

Expanded text:
diabolus habebat justitiam adversus hominem: et quare videatur habuisse, et cur Deus hoc modo hominem liberaverit. Sed et ilia, quae dicimus de Christo, non pertineant ad divinitatem, tamen inconveniens videatur infidelibus ea de illo dici secundum hominem: et unde illis videatur idem homo non sponte mortuus esse.
Abbreviated transcription (Latin):
citudine ⁊ de aliis que rectitudmnem debent hr̃e Sencl¬
endum sit .D. omnino uideo hac r̾one probari quoqͦ
auinuicem. aut est una om̃iñim rectituco. D. supͣ com¬
cessi quia si ic̾o plures sint rectitudines qm̃ plures sunt
res in quibus comsideranti necesse est eas exist̾e̾. ⁊ uariari.¬
plures rectitudines quia plures i sunt res in quibus s̃.
.M. an h̾s aliquam aliam r̾õnem cur tibi plures esse ui¬
centur p̾t̾ ipãm ir pluralitatem. D. sicut istam mil¬
lam esse cognosto. ita nullam aliam posse inueniri con
necesse est . m. amplus si rectitudo non est in rebus illis
est illis rectas esse manifestum est earum omium unã
⁊̃ s tñ ostñde mͥ. cur dicinus hꝰ. ł illius rei u̾tatem.
uelud ad distingnẽdas u̾itatis diffe̾ncias si nullam ab
ip̾is rebus assumant du̾sitatem: multi nam nix cõ¬

Expanded text:
ctitudine, et de aliis quae rectitudinem habere debent, sentictitudine, et de aliis quae rectitudinem habere debent, sentiendum sit. DISC. Omnino video hac ipsa ratione probari, quoquab invicem; aut est una et eadem omnium rectitudo. DISC. Supra concessi quia si ideo sunt plures rectitudines, quoniam plures sunt res in quibus considerantur, necesse est eas existere et variariplures rectitudines, quia plures sunt res, in quibus sunt. MAG. An habes aliquam aliam rationem, cur tibi plures esse videantur? praeter ipsam rerum pluralitatem? DISC. Sicut istam nullam esse cognosco; ita nullam aliam inveniri posse consnecesse est. MAG. Amplius: Si rectitudo non est in rebus illis,ebent, et hoc solum est illis rectas esse, manifestum est earum omnium unam est: sed tamen ostende mihi cur dicimus hujus vel illius rei veritatem, velut ad distinguendas veritatum differentias, si nullam ab ipsis rebus assumunt diversitatem? Multi namque vix con
Abbreviated transcription (Latin):
cio ⁊̃ recta alia rectitudine quam illa que ꝑmanet
ꝑeunte significatione. D. palam est . M. ã gͦ non
uices qm̃ non id̾o est rectituto in significatione qi
tunc incipit esse cum significatur esse ꝙ est ł non÷ͥ
esse ꝙ non est. s quia significatio tunc fit ẜ rectitu¬
dinem que semꝑ est. nec ab ħ abz. a significatione qr
perit. cum non sicut deb aut cum nulla sit signifĩ¬
catio s quia tunc significatio deficit. ã nunc de ficien¬
te rectitudine. D. sic iideo ut non possim non uid̾e.
.m. rectitudo gͥ qua significatio recta dicitur non ht̃
eise aut aliquem motum ꝑ significationem quomodoꝯ¬
ip̃a moueatur rectitudo significatio. D. nichil iam m¬
cdlarius . M. potes ne probare colorem simlr se hr̃e ad
corpus. quomo rectitudo se ht̃ ad significationem. D.
patior sum niuic probare. quia uaide dissimiłr. M.i
ꝑuto quia iam tibi notum ⁊̃ ꝙ de uoluntate ⁊ eius re¬

Expanded text:
tio est recta alia rectitudine, quam illa quae permanet tio est recta alia rectitudine, quam illa quae permanet pereunte significatione. DISC. Palam est. MAG. An itaque non vides quia non ideo est rectitudo in significatione, quia tunc incipit esse, cum significatur esse quod est, vel non esse quod non est; sed quia significatio tunc fit secundum rectitudinem, quae semper est: nec ob hoc abest a significatione, quia perit, cum non sic ut debet, aut cum nulla sit significatio; sed quoniam tunc significatio deficit a non deficiente rectitudine? DISC. Sic video, ut non possim non videre. MAG. Rectitudo ergo, qua significatio recta dicitur, non habet esse, aut aliquem motum, per significationem: quomodocunque moveatur ipsa significatio. DISC. Mihi nihil jam clarius. MAG. Potesne probare colorem similiter se habere ad corpus, quomodo rectitudo se habet ad significationem? DISC. Paratior nunc sum probare quia valde dissimiliter. MAG. Puto quia jam tibi notum est quid de voluntate et ejus re