comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latũ for nicariȩ. s fornicariã assũmpsisse pudiciciam quã antea
non habebat. Ex his beati ieronini uerb colligi potest. qͥa si ꝓpter
consortiũ pudici reddit᷑ mulier pudica: econtrario ꝓpt̃ diuortium
eiꝰdẽ reddit᷑ impudica. Unde cũ leges honestati consulere debeant¬
& saluti: tutiꝰ m eẽ. uidet᷑ ut uir mulierẽ quã duxir licet nesciens
impudicã retineat in uxorẽ: quã suo diuortio & illã fornicaria. &̾
se faciat fornicatorẽ. Beati quoq doctores nr̃i ambrosiꝰ & augustin.
huiꝰmodi mulierũ lapsus suadent potiꝰ auiris debere dimitti. quã
districte & sine miscđia iudicari: cũ & ipsi uiri uix possint asimili¬

Expanded text:
 fornicariae, sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam prius non habuerat. » Ex his beati 80 Hieronymi verbis colligi potest quia si propter consortium pudici redditur mulier pudica, e contrario propter divortium ejus redditur impudica. Unde cum leges honestati consulere debeant et saluti, tutius mihi esse videtur, ut vir mulierem quam duxit, licet nesciens impudicam retineat uxorem, quam suo divortio et illam fornicariam, et se faciat fornicatorem. Beati quoque doctores nostri, Ambrosius et Augustinus, hujusmodi mulierum lapsus suadent potius a viris debere dimitti quam districte et sine misericordia judicari, cum et ipsi viri vix possint a simili
Abbreviated transcription (Latin):
tias inquib non continet᷑ sacramentũ xp̃i & ȩccłȩ. cui ꝑ paulũ dicit᷑.
despondi uos uni uiro uirginẽ castã ex hib̾e xp̃o: audi at ieronimũ
dicentẽ intractatu octogesimi sexti psalmi. Rẽ mirã uob̾ loquor. sed tñ
uerã. Syon nr̃a inqua aliquotiens alienigenȩ st̃. & tirus. & ethiopes. illo
pente uirgo efficit᷑. Si gͦ raab non repellit᷑ aspuali coniugio xp̃i. cur
mulier lapsa non admittet᷑ ad coniugiũ uiri honesti: Neq eñi abhuiꝰ¬
ueniens xp̃ianȩ pietati. neq sacramentis eccłasticis ea est inferenda
iniuiria. ut quanuis celeriꝰ uł tardiꝰ celebrata sint quã traditꝰ or¬
do postulat: eos tñ qͦs de turpitudine transtulert᷑ ad honestatẽ de ciu¬
tate diaboli ad ciuitatẽ dei. nos indisereta seueritate cogamꝰ reu̾ti de
honestate adturpitudinẽ. de ciuitate dĩ ad ciuitatẽ diaboli. Si uͦ alit̃
inaliquib captis reꝑtũ fuerit. seuer itati disciplinȩ ẽ. ascribendum

Expanded text:
Paulum dicitur: Desponsi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo , audiat Hieronymum dicentem in tractatu octogesimi sexti psalmi: « Rem miram vobis loquor, sed tamen veram. Sion nostra in qua aliquotiens alienigenae sunt, et Tyrus, et Aethiopes: illa pente virgo efficitur. » Si ergo Raab non repellitur a spirituali conjugio Christi, cur mulier lapsa non admittitur ad conjugium viri honesti? Neque enim ab hujus conveniens est Christianae pietati, neque sacramentis ecclesiasticis ea est inferenda injuria, ut quamvis celerius vel tardius celebrata sint quam traditus ordo postulat, eos tamen quos de turpitudine transtulerunt ad honestatem, de civitate diaboli ad civitatem Dei, nos indiscreta severitate cogamus reverti de honestate ad turpitudinem, de civitate Dei ad civitatem diaboli. Si vero aliter in aliquibus capitulis repertum fuerit, severitati disciplinae est ascribendum.
Abbreviated transcription (Latin):
louimꝰ eñi qͥa necessarie dispensationis modꝰ nuilli unꝗͣ sapientiũ displi¬
cuit. ꝗͣ ñ solũ pͥuatȩ leges. quib nec fidei ueritati. nec mors honestati
consulit᷑ s etiã leges generales contͣ hereticos uł sceleratos ꝓmulgate
admitunt: quando maiorib morbis sanandis. uł maiorib małꝰ amo¬
uendis. meliꝰ subuenit modatio sincere caritatis. quã rigor indisere
te seueritatis. Hoc pͥmo ex auctoritate euangłica. de hinc ex actib ap
orthodoxorũ patrũ sententiis facile ꝓbaret᷑: nisi ꝓlixitas epistol
modum excedere uideretur. .clxxix.¬

Expanded text:
ispensationis modus nulli unquam sapientium displicuit , quem non solum privatae leges, quibus nec fidei veritati, nec morum honestati consulitur, sed etiam leges generales contra haereticos vel sceleratos promulgatae admittunt, quando majoribus morbis sanandis, vel majoribus malis amovendis melius subvenit moderatio sincerae charitatis quam rigor indiscretae severitatis. Haec hoc, ms. c.  primo ex auctoritate evangelica dehinc ex Actibus aportodoxorum Patrum sententiis facile probarentur, nisi prolixitas epistolae modum excedere videretur. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibe. Si uͦ ad confueti uinem recuri .ꝰ ue in exẽplis ma¬
rime declarat᷑: respondemꝰ ex uei t̾ augusti.. qͥa rõ i exẽplis
ante ponenda est. cui tñ .iexẽpla concordant. cce ratione
credimꝰ. Addamꝰ & exẽpla rationi concordantia.Sic̃ eñi legit᷑
douei. char ib̾tꝰ & gunirannꝰ ꝓuincias cesticoꝵ & aqͥtanoꝵ in regnũ¬

Expanded text:
uetudinem recurrimus, quae in exemplis maxime declaratur, respondemus ex verbis Augustini, quia ratio exemplis anteponenda est, cui tamen et exempla concordant. Ecce rationemcredimus. Addamus et exempla rationi concordantia. Sicut enim legitur dovei, Charibertus et Guntrannus provincias Celticorum et Aquitanoru
Abbreviated transcription (Latin):
Sõs eccłȩ ad quas murmur remensiũ clericoꝵ puenerit: n.s
inconsecratione ludouici regis fran oꝵ nicħ nr̃m quesi
s ꝓcõmuni utilitate regni & sacer dotii consilte uigilasse E.
ut aut regnũ ina iã ꝑsonã transferret᷑. aut ñ mediocriter
minueretur. Qd̃ ne fieret. cooꝑante dõ & ꝓ integritate regni
& ꝓtranquillitate ȩccłarũ quantũ potuimꝰ p̾cauere studumꝰ
Unde liuori ascribendũ uidet᷑ aut cumori. si qͥs utili & honeste
actioni deroget. quã nec ratione porest redarguere. nec consu¬
tudine infirmare. nec lege dãnare. Si eñi rationẽ cinsulimus.
iure in regẽ est consecratꝰ. cui regnu̾ hereditario iur ⁊ cõpetebar.¬
quȩ ratio est belgicoꝵ regẽ suũ creare & consecrare. quanuis
inaliis ꝓuinciis regnaturꝰ sit: si ita ipsoꝵ regũ uoluntas & tẽ¬
poꝵ atqͦ locoꝵ opportunitas se obrulerir. eadẽ est celticor&¬

Expanded text:
siae, ad quas murmur Remensium clericorum pervenerit, nos in consecratione Ludovici regis Francorum nihil nostrum quaesi communi utilitate regni et sacerdotii consulte vigilasse. Erant ut aut regnum in aliam personam transferretur, aut non mediocriter minueretur. Quod ne fieret, cooperante Deo, et pro integritate regni, et pro tranquillitate Ecclesiarum, quantum potuimus praecavere studuimus. Unde livori ascribendum videtur aut tumori, si quis utili et honestae actioni deroget, quam nec ratione potest redarguere, nec consuetudine infirmare, nec lege damnare. Si enim rationem consulimus, jure in regem est consecratus, cui jure haereditario rquae ratio est Belgicorum regem suum creare et consecrare, quamvis in aliis provinciis regnaturus sit, si ita ipsorum regum voluntas et temporum atque locorum opportunitas se obtulerit, eadem est Celticor
Abbreviated transcription (Latin):
sĩplicis infranciã. & xiii. kł iulii unctꝰ ẽ. in regẽ ap̃ laudunũ. Post cl¬
lationẽ uͦ regni francoꝵ in ꝓgeniẽ hugonis magni ducis. Robtꝰ piis¬
huiꝰcemodi ex ẽpłis. manifestũ. ẽ. qͥ francoꝵ reges ñ õs in remensi ecel
aliis ꝑsonis consecrati st̃. Quȩ om̃ia si retexerent᷑: & plixã faceris
rationẽ. & suꝑfluã disputationẽ: cũ nullis scriptisi i łexẽplis pu¬
aut coronasse. Cũ eñi eadẽ potestas sit cuiꝰq metropolitani mi

Expanded text:
. XII, Kal. Jul. unctus est in regem apud Laudunum. Post translationem vero regni Francorum in progeniem Hugonis magni ducis, Robertus piishujuscemodi exemplis manifestum est quod Francorum reges non omnes in Remensi Ecclealiis personis consecrati sunt. Quae omnia si retexerentur, et prolixam facerent orationem, et superfluam disputationem: cum nullis scriptis vel exemplis praut coronasse. Cum ergo haec eadem potestas sit cujusque metropolitani in
Abbreviated transcription (Latin):
si archiep̃o in reges sullimati st̃. nec imuncti. Ludouitꝰ quoq ne¬
pos ludouici senioris. apud ferrar ias qͥ locꝰ in pago senonensi e
uxor eiꝰ. nullo p̃sente metropolitano: aquib dã ep̃is in reges
st̃ consecrati & coronati. Unde ingestis francor ita legitur
iudientes bugo abbas & cȩteri pͥmates qͥ cũ filus quondã sen¬
ris sui ludouici agebant: ludouicũ nepotent: cũ uxore sua a
has partes uenturũ. quosdã ep̃os misert̾ ad ferrarias monasterui
& ibi consecrari eos ac coronari in regesfecer unt. Itẽ ingestisfra¬
cors. Suu ꝑsssit duo filiĩ Rob̾ti comitis andegauoꝵ. qͥ fuit saxoni¬
ci generis iuir. senior ex his odio dicebat᷑. rob̾tꝰ alter. Ex his ma¬
iore natu odonẽ franci & burgundiones aqͥtaniensesq ꝓceres
congregati inunũ. licet reluctantẽ tutorẽ laroli pueri ri¬
gniq elegere gubnator ẽ. quẽ unxit galteriꝰ ar chieps senonum.¬

Expanded text:
nsi archiepiscopo in reges sublimati sunt, nec injuncti. Ludovicus quoque nepos Ludovici senioris apud Ferrarias, qui locus est in pago Senonensi, et uxor ejus nullo praesente metropolitano a quibusdam episcopis in reges sunt consecrati et coronati. Unde in Gestis Francorum ita legitur: « Audientes Hugo abbas et caeteri primates qui 81 cum filiis quondam senioris sui Ludovici agebant, Ludovicum nepotem cum uxore sua ad has partes venturum quosdam episcopos miserunt ad Ferrarias monasterium, et ibi consecrari eos et coronari in reges fecerunt. » Item in Gestis Francorum: « Supererant duo filii Roberti comitis Andegavorum, qui fuit Saxonici generis vir. Ex his senior Odo dicebatur, Robertus alter; ex his majorem natu Odonem Franci et Burgundiones, Aquitaniensesque proceres congregati in unum, licet reluctantem tutorem Caroli pueri, regnique elegerunt gubernatorem, quem unxit Walterus  al. Galteru
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥd siniftrũ me aduersũ uos uł ur̃os fecisse. uł dixisse suggestũ fue¬
rit nullatenꝰ eredatis. nec qͥcquã qđ ira dictante seruientes ur̃i postu¬
ent ad pͥsens statuatis. Cu enĩ t̾ra exteriꝰ sit turbata. si etiã intestina
surgerent bella. ꝑiculũ repente ĩminere plebi posset & urbi. Cũ
autẽ do ꝓspante ad nos ueneritis. tẽ om̃ia ueriꝰ addiscetis: & scãm audita sani consiliũ
capietis. Ualete.

Expanded text:
 sinistri me adversum vos vel vestros fecisse vel dixisse suggestum fuerit , nullatenus credatis, nec quidquam quod ira dictante servientes vestri postulent, ad praesens statuatis. Cum enim terra exterius sit turbata, si etiam intestina surgerent bella, periculum repente imminere plebi posset et urbi. Cum autem Deo prosperante ad nos veneritis, tunc omnia verius addiscetis, et secundum audita sanius consilium capietis. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ manassen claris natalib ortũ. modestis morib or natũ. quẽ melaen¬
sis eccła elegit cũ eligentib eligo. & manꝰ impositionẽ quã ei factur.
estis pꝰsentes corpore. hanc ego confirmo & facio quantu inme ẽ psens
corde. Er edo eñi uos. eẽ. tanti consilii & tantȩ fortituc̾anis: ut nicħ p̾su¬
matis illicitũ. nicħ subt̃ fugiatis legitimũ. Ual.ei a men pi
o humił carnot̾ eccłȩ minist̾. adelȩ excellenti comitissȩ. sał & obseqͥũ.
Caritas qua nobilitatẽ ur̃am abinitio dilexi nullatenꝰ in me refri
dis mn ardescit. Unde excellentiã uram rogando monendo rogo. ut

Expanded text:
tum, quem Meldensis Ecclesia elegit, cum eligentibus eligo, et manus impositionem quam ei facturi estis praesentes corpore, hanc ego confirmo et facio, quantum in me est, praesens corde. Credo enim vos esse tanti consilii, et tantae fortitudinis, ut nihil praesumatis illicitum, nihil subterfugiatis legitimum. Valete. EPI humilis Carnotensis Ecclesiae minister, ADELAE excellenti comitissae, salutem et obsequium. Charitas qua nobilitatem vestram ab initio dilexi, nullatenus in me refriggis inardescit. Unde excellentiam vestram rogando moneo, et
Abbreviated transcription (Latin):
dabit᷑ lib̾tas. Congrue gͥ quinqtiagesimo die spm̃ scm acce¬
pimꝰ. quia sicut post huiꝰ temporis decursũ a seruitute cor¬
ruptionis huiꝰ in lib̾tatẽ głȩ filioꝵ dĩ liberandi sumꝰ. sic isto
pimꝰ. Hinc ÷ eciam qͦd decimo die post ascensionẽ dni missus
est idem sp̃c sc̃s. quia in mercedẽ denariꝰ ꝓmittit᷑ oꝑariis ꝑse¬
uerant᷑ in uinea dĩ laborantib. Igit᷑ quia temerariũ ÷ aliquid
diffinire de ineffabili eiꝰ essentia. dicamꝰ aliqua quȩ ipse sp̃c
donauerit de mirabili & amabil etentiedent dohis spe ses gĩar

Expanded text:
dabitur libertas. Congrue ergo quinquagesimo die Spiritum sanctum accedabitur libertas. Congrue ergo quinquagesimo die Spiritum sanctum accepimus: quia sicut post hujus temporis decursum, a servitute corruptionis hujus in libertatem gloriae filiorum Dei liberandi sumuspimus . Hinc est etiam, quod decimo die post Ascensionem Domini, missus est idem Spiritus sanctus quia in mercedem denarius promittitur operariis, perseveranter in vinea Domini laborantibus. Igitur quia temerarium est, aliquid definire de ineffabili ejus essentia, dicamus 298 aliqua, quae ipse Spiritus donaverit de mirabili et amabili ejus efficientia. His Spir
Abbreviated transcription (Latin):
IES pentecostes sacratus ẽ. in lege & in euangłio.
In lege. quia die quinquagesimo a die quo egiptus
spoliata est lex in tabulis lapideis digito dĩ scͥpea.
popło di in monte synai data ẽ. In euangłio. quia
die quinquagesimo a die quo infernꝰ spoliatus ẽ. lex
caritatis in tabulis cordis carnalib popło nazareno spũ dĩ scͥptaẽ.
in libertatẽ. De illa dicit apłs. Uuũ quidẽ testam̃tũ quod ẽ in
monte sina in seruitutẽ generans. Ne ista aut̃. ubi sp̃c dñi.¬
ibi libertas. & alio loco. Non enĩ accepistis spm̃ seruitittis it̾
in timore. s spm̃ adoptionis filioꝵ in qͦ clamamꝰ. abba pat᷑.
ub hac significatione antiquus ebreoꝵ popłs̃ anno quinqua¬
gesimo qui iubeleus appellabat᷑ ab omĩ oꝑe serili uacabat.¬
& his qui annis recroactis sub seruitutis iuigo seruierant. lib̾¬
tatẽ dare consueuerant. Septenariꝰ enĩ septies ductus .xl.ii
quȩ sequit᷑ tẽpori succedens significat᷑ ȩt̾nitas. in qua uera

Expanded text:
ies Pentecostes sacratus est in lege, et in Evangelio. In lege, quia die quinquagesimo a die quo Aegyptus spoliata est, in tabulis lapideis digito Dei scripta, populo Dei in monte Sinai data est : in Evangelio, quia die quinquagesimo a die quo infernus spoliatus est, lex charitatis in tabulis cordis carnalibus populo Nazareno spiritu Dei scriptain libertatem. De illa dicit Apostolus: « Unum quidem Testamentum, quod est in monte Sina, in servitutem generans . » De ista autem: « Ubi Spm servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . » Sub hac significatione antiquus Hebraeorum populus anno quinquagesimo, qui jubilaeus appellabatur, ab omni opere servili vacabat, et his qui annis retroactis sub servitutis jugo servierant, libertatem dare consueverant. Septenarius enim septies ductus, quadraquae sequitur, tempore succedens significatur aeternitas, in qua vera
Abbreviated transcription (Latin):
cus cũ homines dicunt pat̃ nr̃. & quȩdã ĩpecrandi p̃sũr¬
cio qdͥ petit᷑. cũ eciã ante peticionẽ tam magnũ douum
accspemiꝰ. ut possimꝰ dic̃e pat̾ ñr̃. Quid enĩ ia nͥ des felus¬

Expanded text:
tus, cum homines dicunt, Pater noster: et quaedam impetrandi praesumptus, cum homines dicunt, Pater noster: et quaedam impetrandi praesumptio, quod petitur; cum etiam ante petitionem tam magnum donum acc
Abbreviated transcription (Latin):
& omĩa tria mnet̾nũ manebt̃. Relique aũt .iiͦii. ad hanc iu¬
tã tẽporalẽ ꝑtinere uident᷑. qr & panis cotidianꝰ id ÷ sp̃ualis
laborando & disserendo dr̃. & ita qͣsi mandendo glutitur.
Nunc quoq peccata dimittunt᷑ nob̃. & nos dimittinus aliis.
tant. & ipsa lib̾atio a malo ad hanc uitã ꝑtinet. qͥa dei
iusticia mortẽ incurrimꝰ. unde ipsiꝰ miscdia lib andi sumꝰ
uȩ cũ ita sint: ipsarã peticionu u̾ba diligentiꝰ ꝑtractanda
sunt: ut intellecta & maiorẽ generent cordis affectũ. & qd
at patrem oraret. sed dominus insinuatus est eis. ent
nonfilial obediebant amore. sed seruili subiciebant᷑
timore. Admonentur aũt hoc uerbo duues & nobi¬
ies cum xp̃iam facti fuerint. quatins se non excol¬
lant adduersus pauꝑes & ignobiles. qm simul diciure
pater nr̃. quod uere ac pie dicere non possunt inisi se
fratres eẽ cognoscant. Hoc gͦ nomine &̧ caritas exenee
qr filiis nichil carus debet ẽẽ quã pat̾. & supplex affee¬

Expanded text:
nt. Reliquae autem quatuor ad hanc vitam temporalem pertinere videntur, quia et panis quotidianus, id est spiritualis, laborando et disserendo discitur, et ita quasi mandendo glutitur. Nunc quoque peccata dimittuntur nobis et nos dimittimus aliis, o ad hanc vitam pertinet; quia Dei justitia mortem incurrimus, unde ipsius misericordia liberandi sumus. Quae cum ita sint, ipsarum petitionum verba diligentius pertractanda sunt, ut intellecta et majorem generent cordis affectum, et quod ut Patrem oraret: sed Dominus insinuatus est eis, cui non filiali obediebant amore; sed servili subjiciebantur timore. Admonentur autem hoc verbo divites et nobiles, cum christiani facti fuerint, quatenus se non extollant adversus pauperes et ignobiles: quoniam simul dicunt, Pater noster, quod vere ac pie dicere non possunt, nisi se fratres esse cognoscant. Hoc nomine et charitas excitatur; quia filiis nihil charius debet esse, quam pater: et supplex affec
Abbreviated transcription (Latin):
t̃e. Hȩc .xii. capitula ad regłam uerȩ sidĩ firmissime ꝑt¬
natia fidelit̃ credenda sunt: fortit̃ tenenda ueracit̃ pa¬
tient̾q defendenda. & siquẽ his contraria dogmatizare
nouerimꝰ: tanquã pestẽ fugiamꝰ. & tanquã herecicum
abiciamꝰ. Ita enĩ ista quȩ posita sunt & cõpendiosis uocib
cõprehensa sunt ita catholice ficlei congruunt & heretice
pͥuitati occurrt̃. ut hiuic regulȩ firmit̃ adherentes non
sinant᷑ errare. & a tramite reccȩ fidĩ deuiare. Quisqͥs aũ
alit̃ sape uoluerit. oremꝰ ut hoc ei dñs reuelarẽ dignet᷑.
Nos aut in eo qd̾ accepimꝰ ambulemꝰ. & in eo qd cercum
ibis ẽ. firinit̃ ꝑseueremꝰ. Hoc simbolũl loc etesiliosuro sorte¬

Expanded text:
decim capitula ad regulam verae fidei firmissime pertinentia, fideliter credenda sunt, fortiter tenenda, veraciter, patienterque defendenda, et si quem his contraria dogmatizare noverimus, tanquam pestem fugiamus, et tanquam haereticum abjiciamus. Ita enim ista quae posita sunt, et compendiosis vocibus comprehensa sunt, ita catholicae fidei congruunt, et haereticae pravitati occurrunt, ut huic regulae firmiter adhaerentes non sinantur errare, et a tramite rectae fidei deviare. Quisquis autem aliter sapere voluerit, oremus ut hoc ei Deus revelare dignetur. Nos autem in eo quod accepimus ambulemus, et in eo quod certum nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
in ultima miseria. Inde uenturus uidicare uiuos & mortuos.
Uiuos aut̃ & mortuos iudicabit. id÷ quos ante mortẽ adues
tus eiꝰ inueniet. & quos iã mortuos resuscitabit. Siue iustos &
peccatores dicit iuiuos & mortios. Attendant huiꝰ fidĩ ꝓfessores
in hoc simbolo ad hoc xp̃i humanitatẽ ꝑ quã reconciliati sunt
cõmemoratã. ut ingrati non existant benesiciis redẽptoris sui.
qui eos ꝑ suã humanitatẽ reconciliauit. ꝑ deitatẽ ab soluit. ne
iure diuino pͥuent᷑ pat̾nis bonis. ꝓpt̾ ingratitudinẽ sibi abiudi¬
t̃ ꝓcedentẽ. Unde & ita in eũ credendũ ẽ. sicut in patr̃e a
in filiũ. Scãm eccłiam catholicã .i. eccłiam orbis t̾rarũ. ñ

Expanded text:
in ultima miseria. « Inde venturus est judicare vivos et mortuos. » Vivos autem et mortuos judicabit; id est quos ante mortem nostram tus ejus inveniet, et quos jam mortuos, resuscitabit: sive justos et peccatores, dicit vivos et mortuos. Attendant hujus fidei professores in hoc Symbolo, ad hoc Christi humanitatem, per quam reconciliati sunt, commemoratam, ut ingrati non existant beneficiis Redemptoris sui, qui eos per suam humanitatem reconciliavit, per deitatem absolvit, ne jure divino priventur paternis bonis, propter ingratitudinem sibi adjuditer procedentem. Unde et ita in eum credendum est, sicut in Patrem et in Filium. « Sanctam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
olex appetere bonũ. S equit᷑. S liba nosamalos. dom. quo
diin qͥđ induci possimꝰ. s etiã ab illo inqͦ inducti sint᷑. quo
pacto nichil restabit lugendũ. Huic pecieioni ceugrut sap¬
entia. que septinũ int beatitudines optiuet locuntibꝰ auiso¬
mientia ẽ qͣ beatisunt pacifici. id÷ qui ordinatis morib suisso
memꝰ abba ꝑat᷑. Nm̃ aut̃ in his om̃ib pecieiorib signifieas pa
aubitaut̃ a dño conferri qd̾ pecit᷑. siubime coet itio rs pene¬
cum firmit̾ ceneat᷑. Hȩc tria remedioꝵ genera specialit̃. cõmen¬
dauit nobis cȩlestis medicus elemosinã udelicet. ⁊enuirã paora¬
aont. quib tanꝙͣ medicinalib antidotis possemꝰ inue ceraus
mala curare. p̃sentanea pellere. conseruando salutẽ rfia poed
uulere. a congrue tria sunt genera euracionis sac̃ ura p̾edt¬

Expanded text:
lex appetere bonum. Sequitur: « Sed libera nos a malo: » nimirum in quod induci possimus, sed ab illo in quo inducti sumus: quo pacto nihil restabit lugendum. Huic petitioni congruit sapientia, quae septimum inter beatitudines obtinet locum. Nam si sapientia est, qua beati sunt pacifici, id est, qui ordinatis moribus suis cmemus, Abba, Pater . Amen autem in his petitionibus significadubitanter a Domino conferri quod petitur, si ultimae conditionis pactum firmiter teneatur. Haec tria remediorum genera specialiter commendavit nobis coelestis medicus, eleemosynam, videlicet, jejunium et orationem: Quibus tanquam medicinalibus antidotis possemus inveterata mala curare, praesentanea pellere, conservando salutem futura cavere. Et congrue tria sunt genera curationis, sicut praeced
Abbreviated transcription (Latin):
uł in deserco. s eam quȩ diffusa ẽ. coto orbe terrarũ. &. in
dei de hac uita migrauerunt. Remissionẽ ꝑeccatoꝵ. ñ tantĩ
eoꝵ quȩ ꝑ baptismũ remissa sunt. s etiã eoꝵ quȩ ꝑ humilẽ
confessionẽ digna satisfactione mundata sunt. Carnsn
surrectionẽ quȩ in aduentu dñ cõmunis futura est. s bo¬

Expanded text:
 in deserto, sed eam, quae diffusa est toto orbe terrarum et in dei de hac vita migraverunt. Remissionem peccatorum, non tantum eorum quae per baptismum remissa sunt; sed etiam eorum quae per humilem confessionem digna satisfactione mundata sunt. « Carnis resurrectionem, » quae in adventu Domini communis futura est; sed bo
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinẽ mundi. Tertia die resurrexit a mortuis. T̃riduane
sepultȩ mora euident᷑ ostendit quod dũ corpꝰ in sepulero iaciutt
anima illa de inferis criumphauit. Ascendit ad cȩlos. Ideo conci¬
tionẽ nature nr̃e quam de homine matre natus assumpsit su¬
per cȩlos in dextͥam patris collocauit. ꝙd aũt sedere dicit᷑. non

Expanded text:
fortitudinem mundi. « Tertia die resurrexit a mortuis. » Triduanae sepulturae mors evidenter ostendit, quod dum corpus in sepulcro jacuit, anima illa de inferis triumphavit: « Ascendit ad coelos. » Ideo conditionem naturae nostrae quam de homine matre natus assumpsit, super coelos ad dexteram Patris collocavit. « Sedet. »
Abbreviated transcription (Latin):
Poc enĩ antidotũ ita om̃ib morbis occurrit ut assiduatũ oñ
morbos depellat. & omĩa corrupta iircegritati restituat. Pres¬
hensam simbolũ uocauerunt ꝑ quam credentes catholicam tene
pe sodales cũ aliquos in sodalitiũ suũ ad mittunt simbolũ dare.
& ita initũ fidĩ pactũ confirmare. Ad hanc similitudinẽ seĩ apłi
spũale sodalitiũ int̾ se conectentes hoc simbolũ consecert᷑. quo so¬
dalitiũ eoꝵ intrare cupientes fidĩ cõmertio sibi colligarent. ⁊ sic
cȩlestis mensȩ parcicipes secum efficerent. Dicat gͦ quisq fidem
apłicam ꝓfessus ꝑ ora gestantiũ in baptismo cum ad annos ire¬
on dicit credo dm̃ uł credo dõ. quanus & hȩc necessaria salu
ti sint. Aluid ẽ credere dm̃ quia ds̃ ẽ. aliud crederedõ quia ue¬
rar ẽ. qd̾ testante iacobo apło &. demones credunt & contre¬
miscunt.s. non credunt in dr̃a. quia credendo non mouent
e in eis sp̃e amoris. Nos uero qui ꝑaloꝑtionẽ gr̃e cilredeasit᷑¬

Expanded text:
. Hoc enim antidotum ita omnibus morbis occurrit, ut assiduatum morbos omnes depellat, et omnia corrupta integritati restituat, praeshensam, symbolum vocaverunt, per quam credentes catholicam teneruippe sodales cum aliquem in sodalitium suum admittunt, symbolum dare, et ita initum fidei pactum confirmare. Ad hanc similitudinem sancti apostoli spirituale sodalitium inter se connectentes, hoc symbolum confecerunt, quo sodalitium eorum intrare cupientes, fidei commercio sibi colligarent, et sic coelestis mensae participes secum efficerent. Dicat ergo quisque fidem apostolicam professus per ora gestantium in baptismo, cum ad annos inteNon dicit credo Deum, vel credo Deo, quamvis et haec salucorde habet, signis vocum tanquam suis vehiculis ad aliorum corda transrax est, quod, testante Jacobo apostolo, « et daemones credunt, et contremiscunt : » sed non credunt in Deum, quia credendo non moventuest in eis spiritus amoris. Nos vero qui per adoptionem gratiae fi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit misericordiam. Peticio hȩc refertur ad consili
um quod quinto loco ponitur inter graduc
beatitudinum. Si enim consilium est quo bea¬
ti sunt misericordes : dimittamuc
debitoribus nostris debita sua. & sio oremuc.
ut dimittantyR nobi
debita id est
peccata nostra
pt᷑ que differim̃ ab impecranda uenuia. uisi eami a celetorie¬
ib facca inddulgentia. sequit᷑. Et ne inducas ptare carieo

Expanded text:
fecit misericordiam . Petitio haec refertur ad consfecit misericordiam . Petitio haec refertur ad consum, quod quinto loco ponitur inter gradus beatitudinum: si enim consilium est quo beati sunt misericordes, dimittamus debitoribus nostris debita sua, et sic oremus ut dimittantur nobis debita, id est peccata nostra, propter quae differimur ab impetranda venia nisi eam acceleret fratribus facta indulgentia.
Abbreviated transcription (Latin):
in crastinum. Crastinus enim dies ipse cogitabit
sibi. Sic & beatus apostolus monet. habentes uictũ
&e tegumentũ his contenti simus. Si uero spiritua¬
liter̃ accipias panem istum uel ipsum xp̃m intel¬
lige qui est substantialis animȩ panis. quia omnẽ
superat substantiam qui de se ipso ait. Ego sum pa¬
nis uiuus qui de cęlo descendi. uel ipsum intellec¬
tum duuni uerbi. qui nobis necessarius est ad re¬
ficiendas ruinas animȩ donec cognominatur ho¬
die. Hec peticio ad fortitudinem pertinet. quȩ quar¬
to loco ponitur. ascendentibus ad summam beati¬
tudinem. Si enim forcitudo est qua beati fiunt qui
esuruint &̃ sitiunt iusticiam orandum nobis est
ut detur nobis iste panis cotidianiis quo conforta¬
ti ad illam perfectam saturitatem peruenre possi
a te petenti. ne dum fratri negas misericordiam:
tibi claudas ꝓatris indulgentiam. dicente iacobo
apostolo. Iudicium dei sine misericordia ei qui non

Expanded text:
de crastino. Crastinus enim dies ipse cogitabit de crastino. Crastinus enim dies ipse cogitabit sibi . Sic et beatus Apostolus monet, Habentes victum et legumentum, his contenti simus . Si vero spiritualiter accipias panem istum, vel ipsum Christum intellige, qui est supersubstantialis animae panis; quia omnem superat substantiam, qui de se ipso ait, Ego sum panis vivus qui de coelo descendi : vel ipsum intellectum verbi divini, qui nobis necessarius est ad reficiendas ruinas animae, donec cognominatur hodie. Haec petitio ad fortitudinem pertinet, quae quarto loco ponitur ascendentibus ad summam beatitudinem. Si enim fortitudo est, qua beati fiunt qui esuriunt et sitiunt justitiam; orandum nobis est, ut detur nobis iste panis quotidianus, quo confertati ad illam perfectam saturitatem venire possimusa te petenti; ne dum fratri negas misericordiam, tibi claudas Patris indulgentiam, dicente Jacobo apostolo, Judicium enim sine misericordia ei qui non
Abbreviated transcription (Latin):
A Queniat regnũ cuũ .i. man̾ifestet᷑ mundo. Siẽ presen
lue absensȩ cecis: ita di regnũ gͣnuis ubiq̃. Edo deẽ tẽ
ignorantib. Uł ita. ut tu in nob & mnosan ce due e scđ¬
te regnemꝰ. hȩc peticio ad pietatem ꝑtinet que e secłe
gradu inter beatitudiues. Si enĩ pietas est qua ueacant
mites: petaniꝰ it ueniat regnũ dei in nos id. iutte seamꝰ
ui in nistis ita in peccatorib. Uł ita. Consentiat caro cus
uoluntati sicut consentit spiritus. Hȩc peticio ad scien¬
tiam pertinet. quȩ tercio gradu est int̾ beatitudines.
Nam si scientia est qua beati sunt qui lugent. oremus utt
fiat uoluntas dei sicut in cęlo ita in terra. id ÷ ut consei¬
tiat caro spũi. quia non aliunde tantum dolere habet
humana miseria. quantũ inde quod caro concupiscit
ter de pane diuini uerbi. Si de corporali agitur ñ
extendit pecicionẽ suam iñ longum iste orator. p̃ces¬
tum sequitur euangłicũ ubi dicit᷑. Nolite cogitare

Expanded text:
etur mundo. Sicut praesens lux absens est caecis; ita Dei regnum, quamvis ubique sit, deest tamen ignorantibus: vel ita, ut tu in nobis, et nos in te, te donante, regnamus. Haec petitio ad pietatem pertinet, quae est secundo gradu inter beatitudines. Si enim pietas est, qua beati sunt mites, petamus ut veniat regnum Dei in nos, id est, mitescamus, ut in justis, ita et in peccatoribus: vel, ita consentiat caro tuae voluntati, sicut consentit spiritus. Haec petitio ad scientiam pertinet, quae tertio gradu est inter beatitudines. Nam si scientia est, qua beati sunt qui lugent; oremus ut fiat voluntas Dei, sicut in coelo, ita et in terra: id est, ut consentiat caro spiritui; quia non aliunde tantum dolere debet humana miseria, quantum inde quod caro concupiscit ter de pane divini verbi. Si de corporali agitur, non extendit petitionem suam in longum iste orator; praeceptum sequitur evangelicum, ubi dicitur, Nolite cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑. Idem in symbolo ephesini concilii. qͦd grecoꝵ fuisse con
stat. manifeste his u̾bis astruit᷑. Quanuis in sua subst u¬
tia sit sp̃c filii. & intelligat᷑ in ꝑsona ꝓpͥetas. iuxta id qͦd
manus dĩ patris & dext̾a dei patris. non qͦd ei sit aliqua
cũ maiestate patris mȩqualitas. s ꝓpt̾ substantiȩ identi¬

Expanded text:
atur. Idem in symbolo atur. Idem in symbolo stat manifeste his uerbis determinat: Quamuis in sua substantia sit spiritus filii et intelligatur in persona proprietas, iuxta id quod manus Dei Patris, non quod ei sit aliqua cum majestate Patris inaequalitas, sed propter substantiae identi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uederat sps uertilci qui a pacre ꝓcedit. isle uõ docebit¬
ominẽ ueritatẽ. Ille me clarificabit quia de meo accipiet
& annunciabit uobis. Hȩc uerba ita int̃precat᷑ didimus.
illustriũ iuroꝵ titulo clarus. Iuse parabilis ẽ. sp̃c a mea ec
patris uoluntate. & ampliꝰ. quia non ex se est: sed ex pat
& me ẽ. Hoc enĩ ipsũ quod subsistit. & loquit᷑. a patre
& a me illi ẽ. Qͥd est gͦ spm scm a patre silioq subsistere¬
nisi cundem sp̃m a patre filioq ꝓcedere: Unde & in se¬
quentib dicit. Consensus significatio ẽ. sp̃s sc̃s. quiẽ. sp̃i
quȩ nescit. cũ ipsũ sit quod ꝓfert᷑ a filio. id est ꝓcedens di
de dõ. sp̃c ueritatis ꝓcedens aueritate. consolator manans de
consolatore. Hȩc aduersus heresin quordã grecoꝵ. greciau¬
toris auctoritate ꝓtulimꝰ. qui dicunt spm scm a solo patre
ꝓcedere. ne quis latinoꝵ om̃s grecos hoc errore infatuatos
arbitret᷑. & eoꝵ auccoritati innitens sal infatuatũ ẽẽ. mere¬

Expanded text:
ocebitomnem veritatem. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis . » Haec verba ita interpretatur Didymus, illustrium virorum titulo clarus: Inseparabilis est Spiritus a mea et Patris voluntate: et amplius: quia non ex se est, sed ex Patre et me est. Hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, a Patre et a me illi est. Quid est ergo, Spnisi eumdem Spiritum a Patre Filioque procedere? Unde et in sequentibus dicit: Consensus significatio est Spiritus sanctus, qui equae nescit, cum ipsum sit quod profertur a Filio, id est, procedens Deus de Deo, Spiritus veritatis procedens a veritate, consolator manans de consolatore. Haec adversus haeresim quorumdam Graecorum, Graeci auctoris auctoritate protulimus, qui dicunt Spiritum sanctum a solo Patre procedere, ne quis Latinorum omnes Graecos hoc errore infatuatos arbitretur, et eorum auctoritati innitens, sal infatuatum esse mere
Abbreviated transcription (Latin):
erib. s etiam uimentis insipientib. Iudicio enĩ legũ. iure
ab obtenta dignitate deicitur. qui priuilegio sibi conee¬
so abutit᷑. Audiamꝰ & beatũ cipͥanũ egregiũ martirẽ &
suauissimũ doccorẽ de adult̾ino habitu disputantẽ. Dic

Expanded text:
eribus, sed etiam jumentis insipientibus . Judicio enim legum jure eribus, sed etiam jumentis insipientibus . Judicio enim legum jure ab obtenta dignitate dejicitur, qui privilegio sibi concesso abutitur. Audiamus et beatum Cyprianum egregium martyrem, et suavissimum doctorem, de adulterino hab
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatẽ itł formã quã om̃ips & prudentissimus plas¬
mator finxit. iii aliam trausfigurare contendit. nonne eui¬
dent̾ uidet᷑ aicere ei qui se finxit cur me fecisti sic: In¬
ba demeritas conditoris plasma ita uilifacere ut quantita¬
tẽ suã & formã quantũ in se ẽ. in aliud trausfiguret. qd
ista dicimꝰ a nobis tanquã ex nobis. habemꝰ patres nr̃as
doctores egregios. qui ante nos contra ista scripserunt. &
irrefragabili auccoritate dampnauerunt. Audianiꝰ paulũ
doctorẽ gentiũ de suꝑflua capillat᷑a dicentẽ chorititus.
Uir si comã nutriat ignominia est illi. Cũ enĩ iux ex dĩ n¬
diuatione pͥmatũ habeat supͣ mulierẽ qui contͣ honorẽ su
sexus suꝑfluitate capilloꝵ caput uelat. pͥmatũ suũ sibi
abiudicat ut merito de eo dicat᷑. Homo cũ in honore eẽt
uon intellerit cõparatꝰ ẽ. ut uera dicamꝰ non tantũ muli¬

Expanded text:
quantitatem vel formam, quam omnipotens et prudentissimus plasquantitatem vel formam, quam omnipotens et prudentissimus plasmator finxit, in aliam transfigurare contendit, nonne evidenter dicere ei videtur qui se finxit, Cur me fecisti sic? Improba temeritas, Conditoris plasma ita vilificare; ut quantitatem suam et formam, quantum in se est, in aliud transfiguret, quod ista dicimus a nobis tanquam ex nobis. Habemus patres nostros doctores egregios, qui ante nos contra ista scripserunt, et irrefragabili auctoritate damnaverunt. Audiamus Paulum doctorem Gentium, de superflua capillatura dicentem Corinthiis, Vir si comam nutriat, ignominia est illi . Cum enim vir ex Dei ordinatione primatum habeat supra mulierem, qui contra honorem sui sexus superfluitate capillorum caput velat, primatum suum sibi abjudicat; ut merito de eo dicatur, Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est, ut vera dicamus, non tantum muli
Abbreviated transcription (Latin):
hee omilesbuao unitatis nomine coprehendte uł ultie pcar
quanũ ad numerũ ꝑ sonalis discretionis. s uñ sait uson¬
ot unu corpis ẽ. si ⁊ pucipe diabolo. Quis ꝑuefidelixart em¬
a dom anifeste receait. ad has nupcias non doced uitratu e¬
quia impudiciis habitus corporis. nuntiꝰ ẽ. adulterat. cordis
iupudicus aũt habitus corporis in uiris suꝑflua & mordi¬
c& capillatura. uestim̃toꝵq mulebriũ affeccata similituo
Calciam̃toꝵ qͦq metas necessitatis excedens simulata longis¬
do. In mulierib facies fucata. uiriliũ uestim̃toꝵ inutatio
capilloꝵ natiui coloris adult̾atio. Hic habitie in ucroq se
adult̾imis ẽ. & sc̃arum nuptiarũ societate indignus. &
conspectii canti sponsi & tantȩ sponsȩ ꝓrsus amouendu
Hec silentio preterire hoc debent amici sporisi. diligentes de¬
corẽ domꝰ dĩ debent huiꝰ modi adult̾us publice oblatrare
ne dicat᷑ eis. canes miti & latrarȩ non ualentes. Qui enu

Expanded text:
 multitudo unitatis nomine comprehenditur. Multi enim sunt quantum ad numerum personalis discretionis; sed unus sunt per conat, unum corpus est sub principe diabolo. Qui ergo per infidelitatem manifeste a Deo recedit, ad has nuptias non accedit: qui vequia impudicus habitus corporis nuntius est adulterati cordis. Impudicus autem habitus corporis est in viris superflua et inordinata capillatura, vestimentorumque muliebrium affectata similitudo, calceamentorum quoque metas necessitatis excedens simulata longitudo: in mulieribus, facies fucata, virilium vestimentorum imitatio, capillorum nativi coloris adulteratio. Hic habitus in utroque sexu adulterinus est, et sanctarum nuptiarum societate indignus, et a conspectu tanti sponsi et tantae sponsae prorsus amovendus. Nec silentio praeterire hoc debent amici sponsi, diligentes decorem domus Dei. Debent hujuscemodi adulteris publice oblatrare: ne dicatur de eis, Canes muti latrare non valentes . Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
tumultu ext̾ioꝵ liberũ. & clauso ostio .i. exclusa phantas¬
matũ t᷑ba ora patrẽ titũ. Eece dictũ est qualiter sit oran¬
dũ. addit etiam qͥd sit orandũ. ita subiungens. Sic aut̃
orabitis. Pat̾ nr̃. cet̾a. Hec oratio cõpendiosis u̾bis. id ÷ .uii.
petitionib om̃s species orationis cõprehendit quib dm̃
int̾pellamꝰ. aut ꝓ appetendis bonis. aut ꝓ euitandis mał.
aut ꝓ delendis cõmissis. Hoꝵ .yii. petitionũ tres pͥ posite
ꝑtinent ad et̾uitatẽ .iiͦiͦͬͦ. seqntes ad uite p̾sentis necessitatẽ.

Expanded text:
tumultu exercitiorum liberum: et clauso ostio, id est exclusa phantastumultu exercitiorum liberum: et clauso ostio, id est exclusa phantasmatum turba, ora Patrem tuum. Ecce dictum est qualiter sit orandum; addit etiam quod sit orandum, ita subjungens: « Sic autem orabitis: Pater noster , » etc. Haec oratio compendiosis verbis, id est, septem petitionibus omnes species orationis comprehendit, quibus Deum interpellamus, aut pro appetendis bonis, aut pro vitandis malis, aut pro delendis commissis: harum septem petitionum tres prius positae pertinent ad aeternit
Abbreviated transcription (Latin):
ebedietie merito suaue est cui serure. ed reanare sed
obullent ie eperr leue. quod non premĩdo grauat. sea
implendum pͥer gratiam adiuuat. Insinũat eciam
uerba sobrietatem: ubi dixit. Non grauentur corda
uestra in crapula & ebrietate. Docuit exemplo qui tur¬
bam se comitantem non refecit sumptuosis deliciis .s
panibus ordeiceis. Docuit etiam intentionẽ nostram ac
interna bona dirigens. qualiter essec ieuinandum quan¬
do dixit. Cum ieiuinatis: nolite fieri sicut ypocrite tris¬
tes. illos notans qui lugtuosis sordib rigorem simulant
abstinentiȩ ut uideant᷑ hominib ieiunantes. Qualiter
eciam facienda sit elemosina silentio preterirẽ noluit ub
dixit. Cũ facis elemosinã. nesciat sinistra tua quid faciat
dext̾a tua. hoc docum̃to insinuans quia elemosmnã & om̃e
opus miscdiȩ qđ facimꝰ. non uenando laudes hominũ sed
monem᷑. Qualit᷑ qͦq eẽt orandũ ammonuit. uͥ ait. Tuaũt
cũ oraueris. intra in cubiculũ. id÷ cor quietum. & ab om̃i

Expanded text:
obedientiae merito est suave, cui servire est regnare; et onus praeceptorum leve, quod non premendo gravat, sed adimplendo per gratiam adjuvat. Insinuavit etiam verbo sobrietatem, ubi dixit, Non graventur corda vestra in crapula et ebrietate : docuit exemplo, qui turbam se comitantem non refecit sumptuosis deliciis, sed panibus hordeaceis . Docuit etiam intentionem nostram ad interna bona dirigens, qualiter esset jejunandum, quando dixit, Cum jejunatis, nolite fieri, sicut hypocritae, tristes: illos notans, qui luctuosis sordibus rigorem simulant abstinentiae, ut videantur hominibus jejunantes. Qualiter etiam sit facienda eleemosyna, silentio praeterire noluit, ubi dixit: Cum facis eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua. Hoc documento insinuans quia eleemosynam et omne opus misericordiae quod facimus, non venando laudes hominum, sedmonemur. Qualiter quoque esset orandum, admonuit, ubi ait, Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum; id
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩ iinitatẽ. & n anifestã carismatũ distributionẽ
quia ꝑ manũ in unicate corporis existentẽ fieri solet oꝑa¬
tio .&. ꝑ digitũ in unitate manꝰ manentẽ. suis tñ arti¬
culis distinctũ. solet notari discretio. Cũ gͦ ꝑ uerba alum¬
de translata aliqua nominat᷑ in deitate ꝑsona. ñ usq¬
quaq earũ natura rerũ de quib hȩc translata sunt.
diumitati ẽ. appingenda. s illȩ tantũ cause attenden¬
de sunt. ꝓpt̃ quas res corporeȩ. reb incorporeis assimilari
posst̃. Quia om̃is humana nox nichil potest aliud dice¬
re uisi c̃orporalia. & triuitas de qua nunc nobis sermo
tiã. A quia ipse spi carismatũ distributor ẽ. in uocemꝰ ipsũ
paralitũ cuiꝰ hodie solennitatẽ colimꝰ. cuiꝰ hodie dona fide¬
ub collata miram̃. ut augeat in nobis fidem. dilater rarita¬
c. confirmec spem. & cȩca iurcutũ carismat u adue nobis
a hac pegrinatione sunt necessaria. eoopanee ꝓacre & filio

Expanded text:
e unitatem, et manifestam charismatum distributionem: quia per manum, in unitate corporis existentem, fieri solet operatio: et per digitum in unitate manus manentem, suis tamen articulis distinctum, solet notari discretio. Cum vero per verba aliunde translata, aliqua nominatur in divinitate persona, non usquequaque earum natura rerum de quibus haec translata sunt, divinitate est arroganda, sed illae tantum causae attendendae sunt, propter quas res corporeae rebus incorporeis assimilari possunt: quia omnis humana vox nihil potest aliud dicere, nisi corporalia; et Trinitas, de qua nunc nobis sermo tiam. Et quia ipse Spiritus charismatum distributor est, invocemus ipsum Paracletum, cujus hodie solemnitatem colimus, cujus hodie dona fidelibus collata miramur, ut augeat in nobis fidem, dilatet charitatem, confirmet spem, et caetera virtutum charismata, quae nobis in hac peregrinatione sunt necessaria, cooperante Patre et Filio,
Abbreviated transcription (Latin):
Uo sunt carissimi quȩ principaliter attendere
debet humana circimispectio. & dignitatem sue
conditionis & excellentiam suȩ reformationas. Ulig¬
uitatẽ sue conditionis ut peccare timeat. excellen¬
tiam redemiptionis: ut gr̃ȩ redimentis ingratus
on eristat. s ola quippe uoluntate conditors ho m̃oiule
r iulitate sublacus est. ae aed dei simeletuliae pclitiurle
ro rationis sublimatus est hanc miser homo edidit su
coendosendo dicebat᷑. h omo cum inbonore ẽẽs notunt elle
conibaratas est lumentis insipientib & sumlis facttos ẽ lties.¬

Expanded text:
uo sunt, charissimi, quae principaliter attendere debet humana circumspectio; et dignitatem suae conditionis, et excellentiam suae reformationis: dignitatem suae conditionis, ut peccare timeat; excellentiam redemptionis, ut gratiae redimentis ingratus non existat. Sola quippe voluntate Redemptoris homo de terrae vilitate sublevatus est, et ad Dei similitudinem privilegio rationis sublimatus est. Hanc miser homo perdidit, cum  condolendo dicebat: « Homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis
Abbreviated transcription (Latin):
uerit consecutꝰ. inqua nec fit manꝰ imposito. nec consecratio. s simples
pratio. inqua accepta uł ñ accepta salus subditoꝵ nec minuit᷑. nec auge¬
tur: Nouit eni ur̃a fr̃nitas. quã multi serui dĩ megroto & palestĩ¬
na citisq ꝓuincͥis monasterioꝵ patresextitert. necarhuiꝰ modi¬
benedictione ab humano ore acceꝑunt. qͥb subditi nichominꝰ omnẽ
bedientiã ex hibuer̃. nec de salute sua ꝓpt̾ hoc timuert᷑. De cȩto q calũ¬
uant᷑ non recte uos fecisse q ante benedictionẽ ꝓmisistis obedientiã sed
metͥpolitanȩ: uana uł nulla calũnia.ẽ. Eͦmͦ eniꝰ conexa sibi adiniuicẽ
atũ congregationũ eã obedientiã exhibeant p̃latis fuis. quã sibi uol̃¬

Expanded text:
uerit consecutus, in qua nec fit manus impositio, nec consecratio sed simplex oratio, in qua accepta vel non accepta salus subditorum, nec minuitur nec augetur. Novit enim fraternitas vestra quam multi servi Dei in Aegypto et Palaestina, cbenedictionem ab humano ore acceperunt, quibus subditi nihilominus omnem obedientiam exhibuerunt, nec de salute sua propter hoc timuerunt. De caetero, quod calumniantur non recte vos fecisse, quod ante benedictionem promisistis obedientiam sedi metropolitanae, vana vel nulla calumnia est. Quomodo enim connexa sibi adinvicem pcarum congregationum eam obedientiam exhibeant praelatis suis, quam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tegra beneficia. purgationẽ tñ anceaduob sibi sac̾dotib uinetis. ub
accusator cessauerit᷑. eunde ex se prȩbe tuo comittmiꝰ arbitrio det¬
gare deniq anulla canonica sanctione fulta legeͥ feruentis seilicel
uiue frigidȩ aquȩ ignitiq ferri contactũ aut cuilibet popłaris inuli¬
tionis. qͥ a fabricante hec
st̃ om̃ino ficta inuictia. nec ipsũ exhibe nec
Niqmodo te uolumꝰ postulare. immo apłica auctoritate ꝓhibemꝰ fir missi
łaquȩ feruentis ex ammatione confessionẽ ex torqueri aquolibet:
sacricensuert̃ canones. & quod scõꝵ patrũ docum̃to sancitu. ẽ: suꝑsticiosa
ad inuentione non.ẽ. p̾sumendũ. Spontanea eñi confessione uł testiũ
appbatione publicata delicta: habito prȩ ocłis dĩ timore: cõmissa st̃ re¬
gimini iudicare. occulta uͦ & incognita. illiꝰ st̃ uidicio relinquenda: qui

Expanded text:
cipiat beneficia. Purgationem tamen ante te, duobus tibi sacerdotibus junctis, ubi cipiat beneficia. Purgationem tamen ante te, duobus tibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique legem, a nulla canonica sanctione fultam, ferventis scilicet sive frigidae aquae ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis intionis quia fabricante haec sunt omnino facta invidia nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoriruentis examinatione confessionem extorqueri a quolibet sacri non censent canones, & quod sanctorum patrum documento sancitum non est, superstitiosa adinueapprobatione publicata delicta, habito prae oculis Dei timore, commissa sunt regimini judicare; occulta vero et incognita illius sunt judicio relinquenda, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sticis recipit. nec canonica auctoritas instituit. Unde nicholaus mne
saregis lotharii & tetberge defalsis criminib impetite. Monachia
in lege non assumus ꝗͣ prȩcepta fuisse ñ repꝑimꝰ. cũhȩc & huicen¬
di sectantes. dm̃ solũ modo tẽptare uideant᷑: Dic̃ aũ aug̃. in libroqui
stionũ suꝑgenesim. Quando hõht̃ q faciat. ñ debet tẽptare dm̃ suũ. I
etiã ita seribit alexander .ii. papa rainaldo cumano ep̃o. Suꝑ causas¬
gis landi prbr tui de morte ep̃i sui prȩdessoris tui infamati enni¬
dtũ consuluimꝰ. Itaq circũ ꝯm̃iũ astantiũ fr̃m. unanimi assensu tus
dilectioni rescbimꝰ. Prȩfatũ gislandũ prbrm ante te prȩsentandum
bi si certi accusatores defuerint: tc̃ dictante iꝰticia. sine om̃i contro
uersia prbr quȩcunq obhoc inite amisit. ac sac̾dotiũ accipiat & in¬

Expanded text:
sticis recipit, nec canonica auctoritas instituit. Unde Nicolaus in sticis recipit, nec canonica auctoritas instituit. Unde Nicolaus in causa regis Lotharii et Thebergae de falsis criminibus impetitae: « Monomachiam in lege non assumimus, quam praeceptam fuisse non reperimus, cum haec et hujusmodi sectantes, Deum solummodo tentare videantur. II. Quiestionum super Genesim: « Quando habet homo quod faciat, non debet tentare Deum suum. » Inde etiam ita scripsit Alexander II papa RaGuillandi presbyteri tui de morte episcopi sui praedecessoris tui, infamati, in medium consuluimus. Itaque circumstantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus, praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum, ubi, si certi accusaversia presbyter quaecunque ob hoc injuste amisit, ac sacerdotium et integra ac
Abbreviated transcription (Latin):
A uc ꝓfrib animas nr̃as poneremꝰ uerbo monuit. & exẽplo declarauit.
cenomannensrũ ep̃o. intribulatione tolerantia. intolerantia ꝑ seueran¬
tiã. Quantũ ex tenore literarũ tuarũ ꝑpendi ad suggestionẽ emu¬
loꝵ tuoꝵ de ꝓditione cenom̃aniȩ urb̃ nuꝑ facta. insimulare te mo¬
lit᷑ regis anglors metuenda seueritas. nulla adu̾sũ te legitima accu¬
satione ꝓlata.s Pͣuors delatione coniecturarũ diuinationib pa¬
liata. & cũ paratꝰ sis ad ꝑficiendã purgationẽ legitimã. ñ alit̾ de ui
huiꝰ pditionis ĩmunẽ credere. nͥ igniti ferri examinatione demo¬
stres in nocentiã tuã. Consulis itaq hum. litatẽ mea utrũ tͥ beni
consciꝰ ꝑconseruanda integritate famȩ tuȩ & recuꝑanda regis
gr̃a debeas uoluntati eiꝰ adqͥescere.an quȩlibet adu̾sa pati. ut non
recedas ab ordine. Breuit᷑ itaq tͥ respondeo: consulens ut ñtran¬
grediaris t̃minos antiqͦs. tminos qͦs posuer patres tui. Alit̾ nanqu

Expanded text:
 fratribus animas nostras poneremus verbo monuit, et exemplo declaravit. Cenomanensi episcopo, in tribulatione tolerantiam, in tolerantia perseverantiam. Quantum ex tenore litterarum tuarum perpendi, ad suggestionem aemulorum tuorum de proditione Cenomanicae urbis nuper facta insimulare te molitur regis Anglorum metuenda severitas, nulla adversum te legitima accusatione prolata, sed pravorum delatione conjecturarum divinationibus palliata, hujus proditionis immunem credere, nisi igniti ferri examinatione demonstres innocentiam tuam. Consulis itaque humilitatem meam utrum tibi bene conscius pro conservanda integritate famae tuae, et recuperanda regis gratia debeas voluntati ejus acquiescere, an quaelibet adversa pati, ut non recedas ab ordine: breviter itaque tibi respondeo, consulens ut non transgrediaris terminos antiquos, terminos quos posuerunt patres tui. Aliter Quid