comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oratio. discipulorum est edificatio. et si
illorum qui hec dicta aderant audituri.
ꝓfecto et nr̃a qui fueramus conscripta
lecturi: quia ꝓpter hoc quod ait pater.
uenit hora clarifica filium tuum. osten
dit omne tempus. et quid quando facẽt¬
et quid faceret. uel fieri sineret. ab illo
ẽẽ dispositum: qui tempori subditus
non est. quoniam que futura fuerãt ꝑ
singula tempora in dei sapientia cau¬
sas efficientes habent. in qua nulla sẽ
tempora. Non ergo credatur hec hora
fato urgente uenisse. s deo potius ordi¬
nante: nec syderea ei necessitas xp̃i co¬
nexuit passionem. Absit enim ut syde¬
ra mori cogerent syderum conditorẽ.
Non itaq xp̃m tempus ut moreretur
elegit. Qui etiam tempus quo de uir¬
gine natus est. cum patre constituit:
de quo sine temꝑe natus est. Sełm
quam ueram sanamq doctrinam. &
paulus apłs. cum autem uenit inquit
exaudiuite. et in die salutis adiuuite.

Expanded text:
oratio, discipulorum est aedificatio. Et si oratio, discipulorum est aedificatio. Et si illorum qui haec dicta aderant audituri, profecto et nostra qui fueramus conscripta lecturi. Quapropter hoc quod ait, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ostdit omne tempus, et quid quando faceret, vel fieri sineret, ab illo esse dispositum, qui tempori subditus non est, quoniam quae futura fuerant per singula tempora, in Dei sapientia causas efficientes habent, in qua nulla sunt tempora. Non ergo credatur haec hora fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante, nec siderea necessitas Christi connexuit passionem. Absit enim, ut sidera mori cogerent siderum conditorem. Non itaque Christum tempus ut moreretur elegit, qui etiam tempus quo de Virgine natus est cum Patre constituit, de quo sine tempore natus est. Secundum quam veram sanamque doctrinam etiam Paulus apostolus: Cum autem venit, inquit,exaudivi te, et in die salutis adjuvi te ;
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum quomodo simul loquantur in
suoꝵ spiritalium cordib et deifilius et
sp̃c sc̃s. immo ipsa trimitas que insepa¬
biliter oꝑatur. incelligentib est uerbũ:
non intelligentib autem ꝓuerbium.
Cumg dixisset ꝓpter quod omnnia sit
loquutus. ut in illo scilicet pacem habe
ortatusq fuisset ut confiderent qm̃
ipse uicit mundum. eo qui erat ad illos
sermone finito: deinde ad patremuer¬
ba direxit et eum orare iam cepit. Sic
enim euangelista sequitur dicens. hec
loquutus est iħc et subleuatis oculis
in celum dixit: Pater uenit hora. clari¬
fica filium tuum. Poterat dñs nr̃ uiu¬
genitus et coeternus patri m forma ser¬
ui. et ex forma serui. si hoc opus eẽt ora¬
re silentio: s ita se patri exhibere uolu¬
it. p̾catorem: ut meminisset nr̃m se eẽ
doctorem. Pinde quam fecit oiationẽ.
ꝓnobis notam fecit et nobis: quoniã
tanti magistri nri non solum ad ipsos
sermocinatio. s etiam ꝓ ipsis ad patrẽ

Expanded text:
ipsum, quomodo simul loquantur in ipsum, quomodo simul loquantur in suorum spiritualium cordibus et Dei Filius et Spiritus sanctus, imo ipsa Trinitas quae inseparabiliter operatur, intelligentibus est verbum, non intelligentibus autem proverbium. 2. Cum ergo dixisset propter quid omnia sit locutus, ut in illo scilicet pacem haberrtatusque fuisset ut confiderent, quia ipse vicit mundum; eo qui erat ad illos sermone finito, deinde ad Patrem verba direxit, et orare jam coepit. Sic enim Evangelista sequitur, dicens: Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus Unigenitus et coaeternus Patri in forma servi et ex forma servi, si hoc opus esset, orare silentio; sed ita se Patri exhibere voluit precatorem, ut meminisset nostrum se esse doctorem. Proinde eam quam fecit orationem pro nobis, notam fecit et nobis; quoniam tanti magistri non solum ad ipsos sermocinatio, sed etiam pro ipsis ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter hanc in eum credimus et sꝑamꝰ.
et eiis amore quantum donat accen-¬
dimur. hac pace in pressuris omnib
ansolamur: hac a pressuris omnib
lberamur. Propter hanc enun omnẽ
tribulationem fortiter sustinemus:
ut in hac feliciter sine tribulatione
rgnemus. Merito ad eam clausit u̾ba
qe ƿarum intelligentib discipulis
enn ꝓuerbia: intellecturis ea qũ eis
nudet pater in nomine meo ille uos
darebit omnia et suggeret uobis om¬
ila quecũq dixero uõbis. hec nimirũ
situra fuerat illa hora. qua se ꝓmise¬
serat non iam in ꝓuerbiis loquturum.
s palam de patre adnunciaturum.
Eadem quippe ipsius uerba reuelan-¬
te spũ scõ. incelligentib iam non erat̃
futura ꝓuerbia. Neq enim loquente
in eorum cordib sc̃o spũ. taciturus erat
unigenitus filius. qui dixit in illa ho¬
ra palam se illis annunciaturum eẽ
de patre: quod eis utiq iam intelugen¬
tibus. non eẽt ꝓuerbium .s hoc quoq

Expanded text:
propter hanc in eum credimus et speramus, propter hanc in eum credimus et speramus, et ejus amore quantum donat accendimur: hac pace in pressuris omnibus consolamur, hac a pressuris omnibus liberamur: propter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac feliciter sine ulla tribulatione regnemus. Merito ad eam clausit verba, quae parum intelligentibus discipulis erant proverbia; intellecturis ea quando eis nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecumque dixero vobis » . Haec nimirum futura fuerat illa hora, qua se promiserat non jam in proverbiis locuturum, sed palam de Patre annuntiaturum. Eadem quippe ipsius verba, revelante Spiritu sancto, intelligentibus jam non erant futura proverbia. Neque enim loquente in eorum cordibus Spiritu sancto, taciturus erat unigenitus Filius, qui dixit in ea hora palam se illis annuntiaturum esse de Patre, quod eis utique jam intelligentibus non esset proverbium. Sed hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uante dnõ. tractaturi. dixerat
dñs iħc hec loquutus sum
uobis. ut in me pacem habea¬
ais. Que non recentiora paulo supius ab
es dicca s oninia debemus accipe. si¬
ue quecumq ilis loquutus est ex quo
ue crt habere discipulos. siue certe
eos uo post cenam. exorsus est hunc
admirabilem ꝓlixumq sermonem.
talem quippe comemorauit causam.
cureis sit loquutus. ut ad eum finem.
rectissime referantur. uel omnia que
lbqutus est eis. uel ea maxime que di¬
rit. iam ꝑ eis moriturus. tamquã uer¬
ba nouissima: postea quam de conui¬
uio scõ ille qui eum fuerat traditurus
egressus est. hanc enim causam cõmẽ
dauit sermonis sui. ut in illo pacem
haberent: ꝓpter quod totum agitur.
quod xp̃iani sumus. hec enim pax fi-¬
nem temꝑis non habebit: et omnis pie
nre intentionis. actionisq finis ipsa
ert. Propter hanc sacramentis eius
ibuimur: ꝓpter hanc mirabilibus
eus oꝑib et sermonib erudimur:
ypter hanc spc̃ eius pignus accepimiꝰ:

Expanded text:
ante Domino tractaturi, dixerat Jesus, Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecumque illis locutus est ex quo eos coepit habere discipulos, sive certe ex quo post coenam exorsus est hunc admirabilem prolixumque sermonem. Talem quippe commemoravit causam cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime referantur vel omnia quae locutus est eis, vel ea maxime quae dixit jam pro eis moriturus, tanquam verba novissima, posteaquam de convivio sancto ille qui eum fuerat traditurus, egressus est. Hanc enim commendavit causam sermonis sui, ut in illo pacem haberent, propter quod totum agitur quod christiani sumus. Haec enim pax finem temporis non habebit, sed omnis piae nostrae intentionis actionisque finis ipsa erit. Propter hanc Sacramentis ejus imbuimur, propter hanc mirabilibus ejus operibus et sermonibus erudimur, propter hanc Spiritus ejus pignus accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uirtutes oꝑatus est. cum descen¬
dente spũ spetie columbe de clara-¬
tus cũ uoce de celo sonante mons¬
tratus.
cum in mont trans¬
figuratꝰ.
cum miracula multa
fecit. cum multos sanauit atq mun-¬
dauit. cum de paucissimis panib tan

Expanded text:
cto plenis agnitus est, cum descencto plenis agnitus est, cum descendente Spiritu in specie columbae declaratus, cum voce de coelo sonante monstratus, cum in monte transfiguratus, cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tan
Abbreviated transcription (Latin):
sic constristatũ et conturbatũ quod
sequitur dicere. uerum nion quod ego
uolo: s quod tuuis pater. Sic enim
homo ab humanis in diuina erigit᷑.
cum uoluntati humane uoluntas.
diuina p̃ponitur Quid ẽ. autẽ clarifi¬
catuum nomen. nisi in sua passione
et resurrectione: Quid est ergo aliud
nisi ut pater clarificet filiũ. qui cla¬
rificat nomen suum etiam in simili
bus passionib seruoꝵ suoꝵ: unde scͥp¬
tum est de petro. quod ideo de illo
dixerit. alter te cinget et feret quo
tu non uis. quia significare uoluit.
qua morte clarificaturus erat deũ.
ergo et in illo deus clarificabat nom̃
suum: quia etiã sic in membris eius.
clarificabat xpm̃ suũ. Uenit ergo uox
de celo: et clarificauiet iterũ clarifi-¬
cabo. Et clarificaui antequã facerem
mundũ. et iterum clarificabo: qͣndo
resurget a mortuis. et ascendet in
celum. Et aliter intelligi pocest. Et
gis
adoratus est. cuma scĩs¬

Expanded text:
sic contristatum et conturbatum, quod sic contristatum et conturbatum, quod sequitur dicere. Verumtamen, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater . Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid est autem, clarifica tuum nomen, nisi in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, qui clarificat nomen suum, ebus passionibus servorum suorum? Unde scriptum est de Petro, quod ideo de illo dixerit, Alter te cinget, et feret quo tu non vis; quia significare voluit, qua morte glorificaturus erat Deum . Ergo et in illo Deus clarificavit nomen suum, quia sic etiam in membris suis clarificat Christum. 4. Venit ergo vox de coelo, Et clarificavi, et iterum clarificabo. Et clarificavi, antequam facerem mundum: et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis, et ascendet in coelum. Et aliter intelligi potest. Et gis adoratus est, cum a sanc
Abbreviated transcription (Latin):
iungat. Cum dixisset nunc anima mea
turbata ẽ et quid dicam inquit: Pater
saluifica me. ex hac hora. S ppterea ue¬
numn horam hanc. Pater clarifica nomen
tuum. Docuit de quid cogites. docuit
quid dicas. quem inuoces in quo spe¬
res: cuius uoluntatem certam atq di¬
uinam. tue uoluntati humane infir¬
meq p̾ponas: non ideo tibi uideatur
ex alto deficere: quia te uult ab imo
ꝓficere. Nam et temtari dignatus est
a diabolo: a quo utiq si nollet. non
temptaretur: quẽ admodũ si nollet ñ
pateretur: et ea respondit diabolo:
que tu in temptationib debeas respõ¬
Dere. Et ille quidem temptatus est sed
nonpiclitatus. ut doceret te in temp¬
re. et post temtatorem non ire. s de
piculo temptationis exire. Sicut aũ
hic dixit. nunc anima mea turbata
est. ita etiam ubi dicit tristis est ani¬
ma mea usq ad mortem. et pater si fie¬
ri potest transeat ame calix iste. ostẽ¬
dẽs hoĩs suscepti. infirmitatẽ: ut doceat

Expanded text:
jungat, cum dixisset, Nunc anima mea jungat, cum dixisset, Nunc anima mea turbata est. Et quid dicam, inquit? Pater, salvifica me ex hac hora: sed propterea veni in hanc horam. Pater, clarifica nomen tuum. Docuit te quid cogites, docuit quid dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem certam atque divinam tuae voluntati humanae infirmaeque praeponas. Non ideo tibi videatur ex alto deficere, quia te vult ab imo proficere. Nam et tentari dignatus est a diabolo, a quo utique si nollet non tentaretur, quemadmodum si nollet non pateretur: et ea respondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere . Et ilnon periclitatus: ut doceret te in tentre et post tentatorem non ire, sed a periculo tentationis exire. Sicut autem hic dixit: Nunc anima mea turbata est, ita etiam ibi dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Hominis suscepit infirmitatem, ut doceat
Abbreviated transcription (Latin):
respondentem michi et quodamodo
dicentem magis sequeriꝰ. quia sic me
tuditus meet: audi in me uocem ifir¬
mitatis tue. Uires suggero. ut curras. nec
rerimo quod acceleras: s transfero in
oi qued trepidas. et substerno qua tͣn¬
ras. ꝓdomine mediator deus supra nos.
homoꝓpter nos: agnosco nuscdiam tu¬
ai. siam quod tu tantus caritate tue¬
caritatis uoluntate turbaris. multos
in corpe tuo qui fui sue infirmitatis
necesstate turbant᷑. ne desꝑando ꝑe¬
ant consolaris. deniq homo qui seqͥ
uult: audiat qua sequatur. Acces¬
st forte hora terribilis. ꝓponitur ob¬
tio auc faciende iniquitatis. aut sube¬
unde passionis. Turbatur anima mr
tatem dei. Attende enim quid demnde
subiungat. creator tuus et magister tu¬
us qui te fecit: et ut te doceret factus
est et ipse quod fecit. homo enim factus
ẽ qui hominem fecit: S deus incõmuta¬
bilis mansit: et hominẽ in melius com¬
mutauit. Iudi ergo. quid deinde sub¬

Expanded text:
respondentem mihi Dominum, et quodammodo respondentem mihi Dominum, et quodammodo dicentem: Magis sequeris, quia sic me tudinis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant consolaris. 3. Denique homo qui sequi vult, audiat qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur optio aut faciendae iniquitatis, aut subeundae passionis; turbatur anima inftati voluntatem Dei. Attende enim quid deinde subjungat creator tuus et magister tuus, qui te fecit, et ut te doceret factus est et ipse quod fecit: homo enim factus est qui hominem fecit; sed Deus incommutabilis mansit, et hominem in melius commutavit. Audi ergo quid inde sub
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsum. o portebat enĩ ut unus
mediator dei et hominum homo ꝓpe¬
suꝑius dicentem. uenit horait a¬
cetur. filius hominis. et si motsers
fuerit granum multum frucia
fert. audio qui odit animam suan ni
hoc mundo inuitam ecernam culdo¬
dit eam. nec ꝑmittor tantũmodom¬
rari: s iubeor imitari. deinde sequi¬
tib uerbis. si quis michi ministrat re
sequatur. et ubi sum ego ibi et minst̾
ineus erit. mundum contempnere
accendor: et in conspectu ico. nichi
c̃ uite huius totus quantumlibet fie¬
rit ꝓlixus uapor: ꝓ amore eternoꝵ
temꝑalia michi cuncta uilescunt it
rursum ipsum dominum meui. qͥ
me illis uerbis ab infirmitate mea
rapuit. ad infirmitatẽ suam. audio
dicentem nunc anima mea turbata
ẽ. Quid est hoc: quomodo sequi iubes¬
as animam meam si turbari uideo
animam tuam: Quomodo sufferam
quod: graut tanta firmitas sentit: Q¬
le fundamentũ: queram si petra succũ¬
bitr S uideor michi audire audire in

Expanded text:
semetipsum . Oportebat enim ut unus semetipsum . Oportebat enim ut unus mediator Dei et hominum homo Chrsuperius dicentem, Venit hora ut glorificetur Filius hominis: si mortificatum fuerit granum, multum fructum affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Nec permittor tantummodo mirari, sed jubeor imitari. Deinde sequentibus verbis, Si quis mihi ministrat, me sequatur; et ubi sum ego, ibi et minister meus erit; mundum contemnere accendor, et in conspectu meo nihil est vitae hujus totus, quantumlibet fuerit prolixus, vapor; prae amore aeternorum temporalia mihi cuncta vilescunt: et rursus ipsum Dominum meum, qui me illis verbis ab infirmitate mea rapuit ad firmitatem suam, audio dicentem, Nunc anima mea turbata est. Quid est hoc? Quomodo sequi jubes animam meam, si turbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in
Abbreviated transcription (Latin):
suos ut seipsum seq̃¬
rentur hortatus ẽ.
cum ita p̃dixisset
passionem suam. quod nisi gra¬
num frumenti cadens in terra mor¬
tuum fuerit ipsum solum ma-¬
net. si audem mortuum fuerit.
multum fructum afferret ubi ex¬
citauit eos qui eum ad regnum
celorum sequi uellent. ut animã
suam odissent in hoc mundo uuen¬
ds. si eam in uitam eternam custodi¬
re cogitarent. ad nr̃am rursus infir¬
mitatem suum demꝑauit affectum.
et ait unde lectio cepit hodierna inc̃
auima mea turbata est. Unde turba¬
ta est anima tua dnẽ: Nempe pau-¬
lo ante dixisti. qui odit animam sirã
in hoc mundo: in uitam eternã custor¬
dit eam. Ergone anima tua in hoc mũ¬
do. amatur. ideo turbatur ueniente
hora qua ex hoc mundo egrediaturꝰ
Quis hoc dc anima dnĩ audeat aftirii¬
re s nos in se transtulit: nos in se si¬
cepit. Caput nrm̃. membroꝵ suoꝵ. Ns¬
cepit affectum. et ideo non est ab al̃
turbatum: s sicut de illo dictum eo
cum lazarum suscitaret. turbaut

Expanded text:
suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert: ubi excitavit eos, qui eum ad regnum coelorum sequi vellent, ut animam suam odissent in hoc mundo, si eam in vitam aeternam custodire cogitarent: ad nostram rursus infirmitatem suum temperavit affectum, et ait, unde lectio coepit hodierna, Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine, anima tua? Nempe paulo ante dixisti, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo anima tua in hoc mundo amatur, ideo turbatur veniente hora qua ex hoc mundo egrediatur? Quis hoc de anima Domini audeat affirmare? Sed nos in se transtulit, nos in se suscepit caput nostrum, membrorum suorum suscepit affectum: et ideo non est ab aliquo turbatum; sed sicut de illo dictum est, cum Lazarum suscitaret, turbavit
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiã. ille doctrinã. ille casti¬
tatẽ. ille fortitudinẽ patientie: Hu¬
quid tantũ habere podestis quan¬
tũ egoqui dedi: Et tamen ego bapti¬
tatus sum a seruoꝵ uos dedignam¬
ni a dño. Hoc ẽ ut impleat᷑ omis
iusticia S dicit aliquis. Sufficieba
gͦ: ut baptizaret. dnm ioħs: Quido¬
pus erat ut alii baptizarent᷑ a ioħe:
Et hoc diximus quia si solus dñc
baptizaret᷑ ab ioħe: non deesset ilb
cogitatio hominib quod meliorẽ¬

Expanded text:
prudentiam, ille doctrinam, ille castiprudentiam, ille doctrinam, ille castitatem, ille fortitudinem patientiae? Numquid tantum habere potestis, quantum ego qui dedi? Et tamen ego baptizatus sum a servo, vos dedignamini a Domino. Hoc est, Ut impleatur omnis justitia . 7. Sed dicet aliquis: Sufficiebat ergo ut baptizaret Dominum Joannes; quid opus erat ut alii baptizarentur a Joanne? Et hoc diximus, quia si solus Dominus baptizaretur a Joanne, non deesset ista cogitatio hominibus, quod meliore
Abbreviated transcription (Latin):
iuda. audiamus iołm: Baptiratͥ
iħ̾c diximus: Qui baptizat: Iħc. Qo¬
lius. quomodo uerbũ: & uerbũ caro
aque multe erant ibi et ueniebant
et baptizabant᷑. Hondum enim mi¬
sus erat in carcerẽ ioħs: Si memins¬
tis: ecce iterũ dico quod dixi: qui¬
re baptizabat ioħs: quia oportelis
ut dñs baptizaret᷑. Quare oporte¬
bat ut dñs baptizaret᷑: quia mu¬
ti contempturi erant baptismun
eo qđ iam maiore grã prediti uio¬
rent᷑. quã uiderent alios fidelec¬
nent̾ uiuens. cathecuminus contei¬
neret conuigatũ. et diceret se melio¬
rem quã ille sit fidelis: Ille cathe¬
cuminus posset dicere in corde suo
Quid mͥ opus est baptismũ acciꝑe.
ut hoc habeam quod et iste quoũ
melior sum: He ergo ceruix ista p̃e¬
pitaret quosdã de meritis iustice
sue plurimũ elatos: baptizari ui¬
luit dñs a seruo. tamquã alloqu
filios capitales: Quid uos extolli¬
tis. quid erigitis. quia habetis. ille

Expanded text:
Juda . 6. Audiamus Joannem: Baptizabat Juda . 6. Audiamus Joannem: Baptizabat Jesus. Diximus quia baptizabat Jesus. Quolius? quomodo Verbum? Sed Verbum caro aquae multae erant ibi, et veniebant, et baptizabantur. Nondum enim missus erat in carcerem Joannes. Si meministis ecce iterum dico, dixi quare baptizabat Joannes: quia oportebat ut Dominus baptizaretur. Et quare oportebat ut Dominus baptizaretur? Quia multi contempturi erant Baptismum, eo quod jam majore gratia praediti viderentur, quam viderent alios fidelenenter vivens catechumenus, contemneret conjugatum, et diceret se meliorem quam ille sit fidelis. Ille catechumenus posset dicere in corde suo: Quid mihi opus est Baptismum accipere, ut hoc habeam quod et iste, quo jam melior sum? Ne ergo cervix ista praecipitaret quosdam de meritis justitiae suae plurimum elatos, baptizari voluit Dominus a servo; tanquam alloquens filios capitales: Quid vos extollitis? quid erigitis, quia habetis, ille
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: quia hoꝵ que diligis totũ tibiẽ.
Si uisibilia. attendas: nec panis est
deus. nec aqua est deus. Hec lux ista
est deus. nec uestis est ds̃: nec domꝰ
ẽ ds̃. Omĩa. enĩ hec uisibilia. sunt: et
singła sunt Quod est panis: non ẽ
hoc aqua: Et quod est uestis: nõ hoc
est domus. & quod sunt istar non. hoc
est deus Uisibilia enĩ. sunt: deus
tibi totum est. Si esuris panis tibi
est: Si sitis aqua tibi est. Si in tene¬
bris es. lumen tibi. est: quia incorrup¬
tibilis manet: Si nuduses: in mor¬
talitatis tibi. uestis est. cum corrup¬
tibile hoc induerit incorruptionẽ.
et mortale hoc induerit in morta¬
litatẽ. Omiã possunt dici de deo: &
nicħ digne dicit᷑ de deo Hichil. la¬
tius hac inopia: Queris congruũ
nomen: non inuenis: Queris quo¬
quomͦ dicere omnia: non inuenis:
Quid simile agnus et leo: de xp̃o
utrũq dictũ est: Ecce agnus dei:
quomodo leo: Uicit leo de tribu

Expanded text:
Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Si visibilia attendis, nec panis est Deus, nec aqua est Deus, nec lux ista est Deus, nec vestis est Deus, nec domus est Deus. Omnia enim haec visibilia sunt, et singula sunt: quod est panis, non hoc est aqua; et quod est vestis, non hoc est domus; et quod sunt ista, non hoc est Deus: visibilia enim sunt. Deus tibi totum est: si esuris, panis tibi est; si sitis, aqua tibi est; si in tenebris es, lumen tibi est, quia incorruptibilis manet; si nudus es, immortalitatis vestis tibi est, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Omnia possunt dici de Deo, et nihil digne dicitur de Deo. Nihil latius hac inopia. Quaeris congruum nomen, non invenis; quaeris quoquo modo dicere, omnia invenis. Quid simile, agnus et leo? De Christo utrumque dictum est: Ecce agnus Dei . Quomodo leo? Vicit leo de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
possint Et si diutius abfuerit. extin¬
gunt᷑: tamquã moriatur in eis ipsa
acies lucis: Quid gͦ: Quia tot ocu¬
li luce ista cõtidie pascunt᷑ minor fit:
et illi reficiunt᷑: et ipsa in degra ꝑma¬
net: Si hoc potuit deus de luce
corporea corporeis oculis exhibere:
non exhibet mundis cordib lucẽ
illam. infatigabilem. in degram ꝑse¬
uerantẽ. nuilla ex parte deficientẽ:
quam. lucem: In pͥncipio erat uerbum
et uerbum. erat apud deũ Hideamus
silux est: Qm̃ apud te est fons uite:
et in. lumine tuo uidebimus lumen In
terra. aliud est fons: aliud lumen: Si¬
ciens queris fontẽ: et ut ꝑuenias ad
fontẽ queris lucem: Et si dies non est.
accendis lucernã ut ad fontẽ ꝑueni¬
as: Fons ille: ipsa est lux. Sicientibus
fons est: ceco lux est: Apperiant᷑ oculi
ut uideant lucem: Apperiant᷑ fauces
cordis: ut bibant fontem: Quod bibis:
hoc uides: Hoc audis totũ tibi. fit

Expanded text:
possint: et si diutius abfuerit, exstinpossint: et si diutius abfuerit, exstinguuntur, et tanquam moritur in eis ipsa acies lucis. Quid ergo? quia tot oculi quotidie ista luce pascuntur, minor fit? Et illi reficiuntur, et ipsa integra permanet. Si hoc potuit Deus de luce corporea corporeis oculis exhibere; non exhibet mundis cordibus lucem illam infatigabilem, integram perseverantem, nulla ex parte deficientem? Quam lucem? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Videamus si lux est. Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . In terra aliud est fons, aliud lumen. Sitiens quaeris fontem, et ut pervenias ad fontem, quaeris lucem: et si dies non est, accendis lucernam, ut ad fontem pervenias. Fons ille, ipsa est lux; sitienti fons est, caeco lux est: aperiantur oculi ut videant lucem, aperiantur fauces cordis ut bibant fontem; quod bibis, hoc vides, hoc audis. Totum tibi fit
Abbreviated transcription (Latin):
rat apud deum: et deus erat uerbum:
Quomͦ panem angłoꝵ manducauit
homo: Et uerbũ caro factũ. est: et ha¬
bitauit in nob̃. s quia diximus man¬
ducare angłos frs̃: ne putetis morsib
fieri Ham. si hoc intellexeritis: quasi
dilaniat᷑ deus. quẽ manducant an¬
głi: quis dilaniat iusticiã: S rursum
michi aliquis dicit: Et quis est qui
manducat iusticiã: Unde gͦ beati qͥ
esurunt et sitiunt iusticiam.qm̃ ip
si saturabunt᷑: Cibus quẽ manducas
ꝑ carnẽ ut reficiaris tu: ille deficit:
Ut reparet te: consumit᷑ Manduca
iusticiam et tu reficieris: et illa inte¬
gra ꝑseuerat. Qomodo uidendo lucẽ
istam corpoream reficiunt᷑ oculi nri:
et res est corporea que uidet᷑ oculis
corporeis: Multi enĩ cũ fuerint diu¬
cius intenebris. infirmat᷑ acies ipsoꝵ:
quasi ieiunio lucis. fraudati oculi
cibo suo Luce quippe pascunt᷑. de fa¬
tigant᷑ ieunio. et debilitant᷑: ita. ut
ipsam lucẽ qua reficiunt᷑. uidere ñ

Expanded text:
erbum. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 5. Sed quia diximus manducare Angelos, fratres, ne putetis morsibus fieri. Nam si hoc intellexeritis, quasi dilaniatur Deus quem manducant Angeli. Quis dilaniat justitiam? Sed rursum mihi aliquis dicit: Et quis est qui manducat justitiam? Unde ergo, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur ? Cibus quem manducas per carnem, ut reficiaris tu, ille deficit; ut reparet te, consumitur: manduca justitiam, et tu reficeris, et illa integra perseverat. Quomodo videndo istam lucem corpoream reficiuntur isti oculi nostri, et res est corporea quae videtur oculis corporeis. Multi enim cum fuerint diutius in tenebris, infirmatur acies ipsorum, quasi jejunio lucis. Fraudati oculi cibo suo luce quippe pascuntur, defatigantur jejunio et debilitantur, ita ut ipsam lucem qua reficiuntur, videre non
Abbreviated transcription (Latin):
sione xp̃i: et apud nos et apud illos psa¬
mus iste legitur. Indendide frs mei qͥd
ibi emit: Recitentur tabule cõmerciale
Quid ibi emit: audite Cõmemorabunt᷑ t
conuertent᷑ ad dnm̃ uniuersi fines ter¬
re. et adorabunt in conspectu eius uni¬
se patrie gentium: qm̃ ipsius est regnu
et ipse dñabit᷑ gentium: Ecce quid emn
Ecce quoniam deus rex om̃is terre est
nos uis deduci: Talem iudicem agnosi
Totum emit. et tu dicis pardẽ hic habr
osi placeres sponso: Osi non corrupta loq¬
reris. et corrupta. quod peius est corde. n
corpore: Amas hominem ꝑ xp̃o. amasd¬
centẽ ego baptizo: amicum sponsi non
dis dicentẽ. hic est qui baptizat: Non
dis dicentem. qui habet sponsam. spolt
est: Ego non habeo sponsam dicit: s qul
sum: Amicus Amicus aũ sponsi quista
& audit eum: gaudio gaudet ꝓpt̃ uocm
sponsi: Euident̃ ergo fr̃s mei nichil ꝓdł

Expanded text:
ssione Christi, et apud nos, et apud illos psalssione Christi, et apud nos, et apud illos psalmus iste legitur. Intendite, fratres, quid ibi emit; recitentur tabulae commerciales; quid ibi emit, audite: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium . Ecce quid emit. Ecce quoniam rex omnis terrae Deus est nos vis deduci talem divitem? Agnosce: totum emit, et tu dicis, Partem hic habes. O si placeres sponso, o si non corrupta loquereris, et corrupta, quod pejus est, corde, non corpore! Amas hominem pro Christo, amas dicentem, Ego baptizo: amicum sponsi non audis dicentem, Hic est qui baptizat; non audis dicentem, Qui habet sponsam, sponsus est. Ego non habeo sponsam, dixit: sed quid sum? Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem spons
Abbreviated transcription (Latin):
ca qͥd significat nͥunitatẽ. Hanc tunicam atten¬
de: quia nec ꝑsecutores xp̃i diuiserunt: Ait
enim: dixerunt int̾ se: Non diuidamuc
eam s sortẽ suꝑ eam mittamus: Ecce unde
audisti psalmum: Uestem ꝑsecudores non
consciderunt: xp̃iani eccłam diuidunt:S
quid dicam fr̃s: Aꝑte uideamus quid eme¬
rit: Ibi enim emitibi p̃cium dedit: Pro quã¬
to dedit: Si ꝑ africa dedit: simus donatiste.
& non appellemur donatiste . s xp̃iani: quia
xp̃c solam africam emit. quãꝗͣ et hic non
solum donatiste S non tacuit in cõmer¬
cio suo quid emerit fẽcit tabulas. deo gr̃a
non nos fefellit: opus est ut audiat illa
sponsa: et ibi intelligit cui uouerit uir¬
gintatem. Ibi in ipso psalmo ubi dictũ
est foderunt manus meas et pedes me¬
os. dinumerauerunt omĩa ossa mea. ubi
passio dnĩ aꝑtissime declarat᷑. qui psaln
om̃i annolegit᷑. nouissima ebdomada:
intento uniuerso populo iminente pa¬

Expanded text:
ca quid significat, nisi unitatem? Hanc tunicam attenca quid significat, nisi unitatem? Hanc tunicam attende, quam nec persecutores Christi diviserunt. Ait enim: Dixerunt inter se, Non dividamus eam, sed sortem super eam mittamus . Ecce unde audistis Psalmum. Vestem persecutores non consciderunt: christiani Ecclesiam dividunt. 14. Sed quid dicam, fratres? Aperte videamus quid emerit. Ibi enim emit, ubi pretium dedit. Pro quanto dedit? Si pro Africa dedit, simus Donatistae, et non appellemur Donatistae, sed Christiani; quia Christus solam Africam emit: quanquam et hic non soli Donatistae. Sed non tacuit in commercio suo quid emerit. Fecit tabulas: Deo gratias, non nos fefellit. Opus est ut audiat illa sponsa, et ibi intelligat cui voverit virginitatem. Ibi in ipso psalmo ubi dictum est, Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea; ubi passio Domini apertissime declaratur: qui psalmus omni anno legitur novissima hebdomada intento universo populo, imminente pa
Abbreviated transcription (Latin):
micꝰ sponsi tui hic est qui baptirat: deinde
sponsus tuusi totum orbem tenet: Quare
tum parte corrũperis: quis est sponsus:
Quoniam rex omĩs terre deus: Ipse sponẜ
tuus totum denet: quia totum emit: Ui¬
de quanti emerit: ut intelligas quideme¬
rit: quod p̃cium dedit: Sanguinẽ fudit
Wbi fudit sanguinẽ suum: In passione.
Nonne sponso tuo cantas aut cantare te
fingis. quando emptus est totus orbis: Fo¬
derunt manus meas et pedes meos. dinume¬
rauerunt omĩa ossa mea. Ipsi uero conside¬
rauerunt et cõspexerunt me. diuiserunt
sibi uestimenta mea & suꝑ uestem meam
miserunt sortem: Sponsa es: agnosce ues¬
dem sponsi tui Suꝑ quam uestem missa ẽ
sors: Interroga euangliũ. Hide cui desponsa¬
ta sis: uidea quo arras accipias: Intrega euangłi¬
ũ uideqͥdtͥ dicat in passione dnĩ. Erat ibi tunica
Nideamus qualis. Desuꝑ texta. desuꝑtexta tu¬
uica qͥd significat nͥkaritatẽ: desuꝑtexta tuni¬

Expanded text:
micus sponsi tui dicat, Hic est qui baptizat? Deinde micus sponsi tui dicat, Hic est qui baptizat? Deinde sponsus tuus totum orbem tenet; quare tu in parte corrumperis? Quis est sponsus? Quoniam rex omnis terrae Deus . Ipse sponsus tuus totum tenet, quia totum emit. Vide quanti emerit, ut intelligas quid emerit: quod pretium dedit? Sanguinem dedit. Ubi dedit, ubi fudit sanguinem suum? In passione. Nonne sponso tuo cantas, aut cantare te fingis, quando emptus est totus orbis: Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea: ipsi vero consideraverunt, et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem? Sponsa es, agnosce vestem sponsi tui. Super quam vestem missa est sors? Interroga Evangelium; vide cui desponsata sis, vide a quo arrhas accipias. Interroga Evangelium; vide quid tibi dicat in passione Domini. Erat ibi tunica: videamus qualis: desuper texta. Desuper texta tunica quid significat, nisi charitatem? desuper texta tuni
Abbreviated transcription (Latin):
est: Alia aũ membra non in corpore: s om¬
nia in mente seruant uirginitatem: Quȩ
est uirginitas mentis: Integra fides. soli¬
da spes. sincera caritas: Hanc uirginita¬
tem timebat ille. qͥzelabat sponso. timens spõ¬
sã aserpente corrumps Sicut enim membrũ
corporis uiolat᷑ in quodã loco: sic seductio
lingue uiolat uirginitatemcordis: In men¬
te non corrumpat᷑: que non uult sine cau¬
sa denere corꝑis uirginitatẽ: Quid ergo
dicam fr̃s: et heretici habent uirgines: et
multe sunt uirgines hereticoꝵ: Uideam̃
si sponsum amant. ut uirginitas ista custo¬
diatur: Cui custodit᷑: Xp̃o inquit. Uidea¬
mus si xp̃o: et non donato: Uideamus cui
seruatułi sta uirginitas cito ꝓbare poters¬
tis. Ecce ostendo sponsum: quia ipse se os¬
tendit: Phibet illi testimonium ioħs: hic
est qui baptizat: Odu uirgo si sponsohuic
seruas uirginitatẽ tuam: quare curric
ad eum qui dicit ego baptizo: cum dicat a¬

Expanded text:
est: alia autem membra non in corpore, sed omest: alia autem membra non in corpore, sed omnia in mente servant virginitatem. Quae est virginitas mentis? Integra fides, solida spes, sincera charitas. Hanc virginitatem timebat ille, qui zelabat sponso, a serpente corrumpi. Sicut enim membrum corporis violatur in quodam loco, sic seductio linguae violat virginitatem cordis. In mente non corrumpatur, quae non vult sine causa tenere corporis virginitatem. 13. Quid ergo dicam, fratres? Et haeretici habent virgines, et multae sunt virgines haereticorum. Videamus si sponsum amant, ut virginitas ista custodiatur. Cui custoditur? Christo, inquit. Videamus si Christo, non Donato: videamus cui servetur ista virginitas; cito probare poteritis. Ecce ostendo sponsum, quia ipse se ostendit: perhibet illi testimonium Joannes, Hic est qui baptizat. O tu virgo, si sponso huic servas virginitatem tuam, quare curris ad eum qui dicit, Ego baptizo; cum a
Abbreviated transcription (Latin):
sponso: Audi uocem telantis: Telo deruos
zelo dixit: non meo: Non michi s teloder:
Unde: Quomͦ: Quam telafuel cui telas:
desponsaui enim uos uni uiro uirginem
castam exhibere xp̃o: Quid gͦ times: qua¬
re zelas: Timeo inquit: ne sicut serpens
seduxit ȩuam astucia sua. sic et ur̃i sens
corrumpantura castitate que ẽ in xp̃o: Om¬
nis ȩccłia: uirgo appellata est: Diuersa ẽe
membra ȩccłie: diuersis donis pollere ui¬
detis: atq gaudere: Alii coniugati: alie
conugate: Alii uiduati uxorib ultra nõ
querunt: alie uiduate maritis ultra nõ
querunt: Alii integritatẽ ab ineunte e¬
tate conseruant: alii uirginitatẽ suam
deo deuouerunt: diuersa sunt munera:
s om̃s isti una uirgo est Wbi ista uirgini¬
tas: Non enim in corpore. In corꝑe. paucarũ fe¬
minarũ ẽ & sidici uirginitas in uiris potest:
paucoꝵ uiroꝵ scĩtas. integritas etiam corpo¬
ris est in eccłia. & honorabilius membrum

Expanded text:
sponso. Audi vocem zelantis: Zelo Dei vos sponso. Audi vocem zelantis: Zelo Dei vos zelo, dixit; non meo, non mihi, sed zelo Dei. Unde? quomodo? quam zelas, vel cui zelas? Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Quid ergo times? quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens seduxit Evam astutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . Omnis Ecclesia virgo appellata est. Diversa esse membra Ecclesiae, diversis donis pollere videtis atque gaudere: alii conjugati, aliae conjugatae, alii viduati uxores ultra non quaerunt, aliae viduatae maritos ultra non quaerunt, alii integritatem ab ineunte aetate conservant, aliae virginitatem suam Deo voverunt; diversa sunt munera, sed omnes isti una virgo est. Ubi est ista virginitas? non enim in corpore. Paucarum feminarum est, et si dici virginitas in viris potest, paucorum virorum sancta integritas etiam corporis est in Ecclesia, et honorabilius membrum
Abbreviated transcription (Latin):
totadie. si plamgam totadie: non sufficio:
Non dico si habeam sicut dicit ꝓpħa fon¬
dem lacrimarũ. s si conuertar in lacrima¬
mas. et lacrime fiant in linguas. et lingue fiã par̃
est: Redeamus: uideamus quid dicit iste.
Qui habet sponsam: sponsus ẽ. Nonẽ mea:¬
ñ est mea sponsaet non gaudes in nuptiis:
mmo gaudeo ait: Amicus aũ qui sp̃on
si stat et audit eum: gaudio gaudet ꝓpt̃
uocem sponsi: Non inquit gaudeo ꝓpt̃
uocem meam: sed ꝓpter uocem sponsi. baudeo
ego. in audiendo: ille in dicendo Ego e¬
nim sum illuminandus: ille lumen: Ego
sum in auresn: ille uerbũ: Ergo amicus
sponsi stat: & audit cum qua re stat:
Qina non cadit: quare non cadit: Quia
humilis est: Wide stantem in solido: Nõ
sum dignus: corrigiam calciamenti cius
soluere: Bene te humilias. merito non ca¬
dis: Merito stas. merito audis cum: et
gaudio gaudes ꝓpt̃ uocem sponsi Sic et a¬
płs amicus sponsi. ztelat et ipsemon sibi s

Expanded text:
tota die; si plangam tota die, non sufficio: tota die; si plangam tota die, non sufficio: non dico, si habeam, sicut dicit propheta, fontem lacrymarum ; sed si convertar in lacrymas, et lacrymae fiam, in linguas, et linguae fiam, parum est. 12. Redeamus, videamus quid dicit iste: Qui habet sponsam, sponsus est; non est mea sponsa. Et non gaudes in nuptiis? Imo gaudeo, ait: Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Non, inquit, gaudeo propter vocem meam, sed propter vocem sponsi gaudeo. Ego sum in audiendo, ille in dicendo: ego sum enim illuminandus, ille lumen; ego sum in aure, ille Verbum. Ergo amicus sponsi stat et audit eum. Quare stat? Quia non cadit. Quare non cadit? Quia humilis est. Vide stantem in solido: Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Bene te humilias, merito non cadis, merito stas, merito audis eum, et gaudio gaudes propter vocem sponsi. Sic et Apostolus amicus sponsi, zelat et ipse, non sibi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
suam: ꝑegre ꝓfectꝰ est accipere irgnil
sicut ipse dicit in cuangło. Et tam
p̃sens esti maiestate: faliat᷑ amicus
qui trans mare ꝓfectus est: et si s¬
litur ue illi qui fallit. Quidcums
et om̃ium secreta rimantẽ. Eristit aliquis
hereticus. et dicit: ẜͥgo do. ego scĩfico: ego
nistifico: Nolo cas ad illam sectam: Bene
quidem zelat: s uide cui Non eas ad idola
benedelat: non ad sortilegos. bene zelat
Wideamus cuitelat: Ego quod do scm̃
est: quia ego do: Ego quem baptizo bap¬
tiro baptizatus est: quem non bapti.o
non est baptizatus: Audi amicũ sponsi
Disce telare amico tuo: Audi uocem illiꝰ.
Hic est qui baptizat: Quare tibi uis ar¬
rogare quod tuum non est: Usq adeo
absens est: qui hic relinquit sponsam
suam: Nescis quia ille qui a mortuisresur¬
rexit: ad dexterã patris sedet: Si contemp¬
serunt eum iudei in ligno pendentem:
tu contempnis in cęlo sedentẽ: Nouerit
caritas ur̃a: magnũ dolorẽ me pati de

Expanded text:
egre profectus est accipere regnum, sicut dicit ipse in Evangelio , et tamen praesens est majestate. Fallatur amicus qui trans mare profectus est; et si fallitur, vae illi qui fallit! quid Deumet omnium secreta rimantem? Existit aliquis haereticus, et dicit: Ego do, ego sanctifico, ego justifico, nolo eas ad illam sectam. Bene quidem zelat, sed vide cui. Non eas ad idola, bene zelat: non ad sortilegos, bene zelat. Videamus cui zelat: Ego quod do sanctum est, quia ego do; ego quem baptizo baptizatus est, quem non baptizo non est baptizatus. Audi amicum sponsi, disce zelare amico tuo: audi vocem illius, Hic est qui baptizat. Quare tibi vis arrogare quod tuum non est? Usque adeo absens est qui hic reliquit sponsam suam? Nescis quia ille qui a mortuis resurrexit, ad dexteram Patris sedet? Si contempserunt eum Judaei in ligno pendentem, tu contemnis in coelo sedentem? Noverit Charitas vestra magnum dolorem me pati de
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Neq qui plantat est aliquid neq qui
rigat: s qui incrementũ dat deus & quis¬
quam nrm̃ dicit quia aliquid est : Si dixeri¬
mus quia aliquid sumus et non illi głam
dederimus: adulteri sumus. Nos amariuo¬
lumus non sponsum. Uos xpm̃ diligite et
nos in illo: in quo et uosa nob̃ diligimini.
Inuicẽ se diligant membra: s omĩa sub ca¬
pite uiuant: dolore quidem fr̃s mei mul¬
ta coactus sum dicere: et pauca dixi et par¬
ua dixi: lectionem tamen finire non potui:
aderit dñs ut oportune finiatur: Nolui e¬
nim amplius honerare corda ur̃a que uo¬
lo uacare gemitib et orationib ꝓ his qui
adhuc surdi sunt et non intelligunt¬

Expanded text:
dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Et quisquam nostrum dicit quia aliquid est? Si dixerimus quia aliquid sumus, et non illi gloriam dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore quidem, fratres mei, multa coactus sum dicere, et parva dixi: lectionem finire non potui, aderit Dominus ut opportune finiatur. Nolui enim amplius onerare corda vestra, quae volo vacare gemitibus, et orationibus pro his qui adhuc surdi sunt, et non intelligunt
Abbreviated transcription (Latin):
rant facere: nec quod faciebat petrus. nec
quod faciebat simon: S unde gaudebãt:
quia nomina ipsoꝵ scripta erant in cęlo.
enim głantes ipsi discipuli: Ccce dñe in
nomine tuo etiam demonia nob̃ subiec¬
ta sunt. Bene quidem confessi sunt: detu¬
lerunt honorem nomini xp̃i & tamen
quid ait cis: Holite in hoc głari quia de¬
monia uob̃ subiecta sunt: s gaudete quia
nomina urã scripta sunt in celo: Petrus
demonia exclusit Nescioque anicula ui¬
dua nescio quis homo qualiscumq laic̃
habens caritatem. denens indegritatem
fidei: non facit hoc: Petrus in corpore ocu¬
lus ẽ: ille in corpore digitus est: In eo ta¬
men corpore est: in quo petrus. & si minꝰ
ualet digitus quam oculus. non est tam̃
p̃cisus a corpore. Melius est ẽẽ digitum et
eẽ in corpore: quam ẽẽ oculum et euelli de
mo uos seducat: Amate pacem xp̃i: qui ꝓ
uobis crucifixus est cum deus eẽt: Paulus

Expanded text:
rant facere, nec quod faciebat Petrus, nec rant facere, nec quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaudebant? Quia nomina eorum erant scripta in coelo. enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudetenomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia excludit, nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscunque laicus, habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc. Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus est, in eo tamen covalet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de mo vos seducat: amate pacem Christi, qui pro vobis crucifixus est, cum Deus esset. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
mo fac illum montes tranfferre: Caritatẽ
inquit. non habeam: nichil sum: Wideamꝰ
utrum habuerit caritatem: Crederem. si
non diuisisset unitatem: Nam et contra
istos ut sic loquar mirabiliarios cautũ me
facit dñs meus dicens: In nouissimis dieb
electos: Ecce p̃dixi uobis: Ergo sponsus cau¬
tos nos fecit: quia et miraculis decipi non
debemus:. Aliquando enim et descitor ter¬
ret ꝓuincialem: s utrũ in castris sit. et ali¬
quid illi ꝓsit character ille in quo signatꝰ
est. hoc attendit qui terreri et seduci nõ
uult Teneamus ergo unitatem fr̃s mei:
Preter unitatem et qui facit miracula:
nichil est: In unitate enim erat populus
isrł: et non faciebant miracula. Preter u¬
nitatem erant magi pharaonis. et faciebat
Qui erant salui apud deum: qui faciebãt
an qui non faciebant: Petrus apłs resus¬
citauit mortuũ: sy mon magus fecit mul¬
ta: erant ibi quidã. xpĩani qui non pote¬

Expanded text:
mo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, mo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. Nam et contra istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit Deus meus, dicens: In novissimis temporibus electos: ecce praedixi vobis . Ergo cautos nos fecit sponsus, quia et miraculis decipi non debemus. Aliquando enim et desertor terret provincialem; sed utrum in castris sit, et aliquid illi prosit character ille in quo signatus est, hoc attendit qui terreri et seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unitate enim erat populus Israel, et non faciebat miracula: praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciebant qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon Magus fecit multa : erant ibi quidam christiani qui non pote
Abbreviated transcription (Latin):
ris: & tibi caput inflas Ego inquit eccłia.
si sponsa sum. si arras accepi. si p̃cio sangui¬
nis illius redempta sum: audio uocem ⁊¬
sponsi: & uocem amici sponsi tunc audio:
si sponso meo det głam non sibi: dicat a¬
micus: Qui habet sponsam:. sponsus est: A¬
micus aũ sponsi stat et audit eum: et gau¬
dio gaudet ꝓpt̃ uocem sponsi: Ecce habes
sacramenta: et ego concedo: Habes formã:
s sarmentũ es. de uide p̃cisũ: Tu formam
ostendis: ego radicem quero: de forma.
fructus non exit. ubi non est radix: Wbi
aũ est radix: In caritate: et audi formã
sacramentoꝵ. Paulus loquat᷑: Sisciam in¬
quit omĩa sacramenta. et habeam omẽm
ꝓpħiam. et omẽm fidem: et quantã fidem:
Ita ut montes tranfferam. caritatẽ autẽ
non habeam: nichil sum: Nemo ergo uob̃
fabulas uendat Et pontius fecit miraculũ.
et donatus or auit: et respondit ei deus de
cȩlo: Primo aut fallunt᷑ aut fallunt: postre¬

Expanded text:
ris, et tibi caput inflas. Ego, inquit Ecclesia, ris, et tibi caput inflas. Ego, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, et habeam omnem prophetiam et omnem fidem et quantam fidem?, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postre
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. elemosinã dare. Omĩa. illa que lar¬
dant᷑ in eccłia. nichil ilł ꝓsunt. quia conl¬
cindunt unitatẽ. id est tunicam illamc¬
ritatis Quid faciunt: Diserti sunt multe
inter illos: magne lingue. flumina lin¬
guarum: Numquid angłice loquunt:
Audiant amicum sponsi. zelantem spa¬
so non sibi: Si linguis hominũ loquas
tismu. Habes s non tuĩ Aliud est habere.
aliud dñari: Gaptismũ habesquia accepis¬
tiut baptiiator sis: accepisti tamꝙͣ illumi¬
nat᷑. si tamenate non tenebratus. et quã¬
do das minister das. non possessor: Preco
clamas: non iudex: ꝑ preconem loquitur
iuider. et in factis tamen non scribitur p̃¬
co dixit. s. iudex dixit Pinde uide si tuũ
est. quod das potestate: Si autẽ accepisti:
confitere cum amico sponsi: non pot̾ ho:¬
lo: Confitere cum amico sponsi: qui habet
sponsam sponsus est: amicus autem sponsi
stat & auditeũ: s: osi stares & audires eum:
et non caderes ut audires te: audiendo
enim stares et audires eum: Nam loque¬

Expanded text:
osynas dare; omnia illa quae laudantur in Ecclesia, nihil illis prosunt: quia conscindunt unitatem, id est, tunicam illam charitatis. Quid faciunt? Diserti sunt multi inter illos, magnae linguae, flumina linguarum. Numquid angelice loquuntur? Audiant amicum sponsi zelantem sponso, non sibi: Si linguis hominum loquar tismum. Habes, sed non tuum. Aliud est habere, aliud dominari. Baptismum habes, quia accepisti ut baptizatus sis, accepisti tanquam illuminatus; si tamen a te non tenebratus: et quando das, minister das, non possessor; praeco clamas, non judex. Per praeconem loquitur judex, et in actis tamen non scribitur, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Proinde vide si tuum est quod das, potestate. Si autem accepisti, confitere cum amico sponsi, Non potest holo. Confitere cum amico sponsi, Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum. Sed o si stares et audires eum, et non caderes ut audires te! Audiendo enim eum, stares et audires: nam loque