comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ⁊ sacram̃tũ fidelita¬
tis iurauit. Inde regresso
cũ in pagũ qui bucki
uocatur ꝑueniss. an¬
garii cum sius pͥmori¬
bus ei occͣrerũt. ⁊ sicut
ost falai iuxͣ qd̃ imꝑauit¬
obsides ac sacram̃ta de¬
derũt. Int̾ea pars ex̾citꝰ
ꝙͣ ad uiusurã dimisit.
in eo loco qui hudbeki uo¬
cat᷑. castris positis ĩcaute
se agendo saxonũ fraude
circũuenta atq decepta
ẽ. Nam cum pabulatores
francoꝵ cirra nonã diei
horã reu̾terent᷑ in castͣ
saxones eis qͣi ⁊ ip̃i eoꝵ
socii ẽẽnt se se miscuer̃
ac sic francoꝵ castͣ in¬
gressi sunt. dormientes¬
q ac semisomnos ador¬
ti. non modicã ĩ caute
multitudĩs cedẽ fecisse
dicunt᷑. S iugilantiũ
ac uirilit̾ resistentiũ
u̾ͥtute repulsi castͥs ex¬
cesser̃t. ⁊ ex pacto quod
int̾ eos in tali necessita¬
te fieri pot̾at discesser̃
Qd̃ cum regi fuiss dela¬
tum qͣnta potuit cele¬
ritate adcurrẽs. fugiẽtiũ

Expanded text:
dit, et sacramentum fidelitadit, et sacramentum fidelitatis iuravit. Inde regresso, cum in pagum qui Bucki vocatur pervenisset, Angrarii cum suis primoribus occurrerunt, et sicut Ostfalai, iuxta quod imobsides ac sacramenta dederunt. Interea pars exercitus quam ad Wisuram dimisit, in eo loco qui Hlidbeki vocatur castris positis, incaute se agendo Saxonum fraude circumventa atque decepta est. Nam cum pabulatores Francorum circa nonam diei horam reverterentur in castra, Saxones eis, quasi et ipsi eorum socii essent, sese miscuerunt, ac sic Francorum castra ingressi sunt; dormientesque ac semisomnos adorti, non modicam incautae multitudinis caedem fecisse dicuntur. Sed vigilantium ac viriliter resistentium virtute repulsi, castris excesserunt, et ex pacto quod inter eos in tali necessitate fieri poterat, discesserunt. Quod cum regi fuisset adlatum, quanta potuit celeritate adcurrens, fugienobsides ac sacramenta de
Abbreviated transcription (Latin):
uin rex in uilla cari¬
siaco hiemaret ꝯsili¬
um inut ut ꝑfidã ac fe¬
difragam saxonũ gentẽ
bello agrederet᷑. ⁊ eous¬
q ꝑseueraret. dũ aut
iucti xane religioni su¬
bicerẽt᷑ aut oĩo tollerẽ¬
tur.habitoq apud du¬
riam uillã gen̾ali cõ¬
uentu. rheno qͦ tnsmis¬
so cũ regni iuirib saxo¬
niam peciit. ⁊ pͥmo sta¬
tim ĩpetu sigiburgũ¬
castrũ in quo saxonũ p̾¬
sidiũ erat. pugnando ce¬
pit. Eresburgũ aliud ca¬
strũ a saxonib destructũ
muniuit. ⁊ in eo frãcoꝵ
p̃sidiũ posuit. Inde ad
uiisurã fluuiũ ueniẽs
in eo loco qui brunesser
tnͣsitu fluminis arcere
conabat᷑. s frustͣ. nam
in pͥma cõgressione pul¬
si fugatiq sũt. ⁊ mag¬
nus eoꝵ numerꝰ ibidẽ
int̾fectꝰ est. at rex ãne
tͣiecto. cũ ꝑte ex̾citus
ad ouacrũ fluuiũ cõten¬
dit. ubi ei hessi unꝰ ex pͥ¬
morib saxonũ cũ oĩb
ost falals occͣrens. ⁊ obsi¬
des quos rex ĩperau̾at de¬

Expanded text:
um rex in villa Carisiaco hiemaret, consilium iniit, ut perfidam ac foedifragam Saxonum gentem bello adgrederetur et eo usque perseveraret, dum aut victi christianae religioni subicerentur aut omnino tollerentur. Habitoque apud Duriam villam generali conventu, Rheno quoque transmisso cum totis regni viribus Saxoniam petiit et primo statim impetu Sigiburgucastrum, in quo Saxonum praesidium erat, pugnando cepit. Eresburgum aliud castrum a Saxonibus destructum munivit et in eo Francorum praesidium posuit. Inde ad Wisuram fluvium veniens in , quae eum transitu fluminis arcere conabatur. Sed frustra. Nam in prima congressione pulsi fugatique sunt, et magnus eorum numerus ibidem interfectus est. Et rex, amne traiecto, cum parte exercitus ad Ovacrum fluvium contendit, ubi ei Hessi, unus e primoribus Saxonum, cum omnibus Ostfalais occurrens, et obsides quos rex imperaverat de
Abbreviated transcription (Latin):
dinatũ tenend̾ foret mo¬
nuit. Et tandẽ imꝑiali
eũ diademate coronauit.
⁊ ieꝵ sũmã penes eum
futurã ẽẽ xp̃o fauente ĩ¬
notuit. Et hoc ꝑacto ne¬
gocio reditũ ad ꝓpͥa con¬
cessit. Qui m̃se nouẽbͤri
a patre regrediẽs aqui¬
tamam repetiit.
Ater u̾o ueluti mor̃¬
ti ꝓpinquus crebrise
pegrinis urgeri cepit
cõmodis. Nam mors ue¬
luti quibdã nũtiis ta¬
lib aduentũ suũ iamiã¬
q futurũ p̾nũciabat. in¬
dicib. Tandẽ itaq iuciis

Expanded text:
dinatum tenendum foret, monuit, et tandem imperiali eum diademate coronavit et rerum summam penes eum futuram esse Christo favente innotuit, et hoc peracto negotio reditum ad propria concessit. Qui mense novembri a patre digrediens, Aquitaniam repetiit. Pater vero veluti morti propinquus crebris et peregrinis urgeri coepit incommodis. Nam mors veluti quibusdam nuntiis, talibus adventum suum iamiamque futurum praenuntiabat indicibus. Tandem itaque vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
eatus qͦ eligius auri¬
fex ꝓbatissimꝰ relicto
patrio lemouicini t̾rito¬
rii solo ad eundẽ regem
tͣnͣsiens. sellam auream
regie dignitati ꝯgruam
fabricandi ab eo p̾ceptũ
parit̾ ⁊ impensas accepił
⁊ puras ab oi cupidita¬
tis macula gerens manꝰ¬
que ad uniꝰ opificii susce¬
perat usum in duo diui¬
dit. ⁊ unã quidẽ ñ mi¬
noris magnituduns ꝙͣ
iussus fu̾at ꝑfectã red¬
didit. Qd̃ u̾o ex attribu¬
tis sͥ auri sũptib super¬
fuit ne negligens ꝑde¬
ret uł sue ꝯcupiscẽtie
satisfaciendo retinere ui¬
deret᷑ in minorem con¬
flauit. Quare pͥnceps ꝑ¬
specta: laudatũ illũ ac
remin̾atũ palatii iubet
incolere domicilia. Set

Expanded text:
eatus quoque Eligius aurifex probatissimus, relicto patrio Lemovicini territorii solo, ad eumdem regem transiens, sellam auream regiae dignitati congruam fabricandi ab eo praeceptum pariter et impensas accepit. Et puras ab omni cupiditatis macula gerens manuquae ad unius opificii susceperat usum, in duo divisit, et unam quidem non miinoris magnitudinis quam jussus fuerat, perfectam reddidit. Quod vero ex attributis sibi auri sumptibus superfuit, ne negligens perderet, vel suae concupiscentiae satisfaciendo retinere videretur, in minorem conflavit. Qua re princeps perspecta, laudatum illum ac remuneratum, palatii jubet incolere domicilia. Se
Abbreviated transcription (Latin):
spatariꝰ natione siculꝰ
⁊ uuilleri dux ueneti¬
coꝵ. Quoꝵ alt̾ añ ãnos
decẽ rome ad ĩꝑatorẽ
cũ sͥ eẽt de sicilia ꝓfu¬
git ⁊ redire uolens pa
um duci iubet᷑. Cõdicta
int̾ imꝑatorẽ ⁊ heminĩ¬
gũ danoꝵ regẽ pax p̃p̃
hiemis aspitatẽ que
int̾ ꝑtes ꝯmeandi uiã
claudebat. in armis tan¬
tũ uirata ẜuat᷑. donec
redeunte ueris tẽperie
⁊ aꝑtis uiis que ĩma¬
nitate frigoris clause
fuerũt. ꝯgrediẽtib ex
pͥmorib suꝑ fluiũ egi¬
coꝵ hii fuere. nualach
comes filiꝰ b̾nardi bur¬
chardꝰ comes. imnrocus
comes. uodo comes.ber¬

Expanded text:
arius, natione Siculus, et Willeri dux Veneticorum, quorum alter ante annos X Romae ad imperatorem, cum ibi esset, de Sicilia profugit et redire volens patum duci iubetur. Condicta inter imperatorem et Hemmingum Danorum regem pax propter hiemis asperitatem, quae inter partes commeandi viam claudebat, in armis tantum iurata servatur, donec redeunte veris temperie et apertis viis, quae inmanitate frigoris clausae fuerunt, congredientibus ex moribus super fluvium Egicorum hii fuere: Walach comes filius Bernhardi, Burchardus comes, Unrocus comes, Uodo comes, Meg
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ dieb. plaustͣ huc
atq illuc ꝯmeantia. ue¬
lut põtib iũcta susti¬
n̾ent. Cuiꝰ resolutõ non
modicũ uillis uixͣ rhe
quodã ĩ loco uixͣ fluui¬
um cespis lõgitudĩe pe¬
dũ qͥnqͣgenũ. latitudĩe
qͣtuordenũ. altitudine
sesquipedali de t̾ra sine
distans ĩuentꝰ ẽ. Itẽ in
ꝑte orientali saxõnie q̃
seraboꝵ finib ꝯtigua ẽ
in quodã deẜto loco uixta
lacũ qui dr᷑ arnseo in mod̾
aggeris t̾ra intimuit. ⁊
lmmitẽ uniꝰ leuge lõgitu¬
dine porrectũ sb̾ uniꝰ noc¬
tis spacio absq humani
oꝑis molimine ad instar
uallis sũbrexit. Uiunigisꝰ
dux spolitinꝰ iã senio cõ¬
fectus. habitu scłari depo¬
sito monastice ꝯu̾satõni
se mãcipauit. ac ñ młto
pꝰ tactꝰ corꝑis in fͣmitate
decessit. in cuiꝰ locũ suppo

Expanded text:
huc atque illuc commeantia velut pontibus iuncta sustinerent, cuius resolutio non modicum villis iuxta Rhenquodam in loco iuxta fluvium, cespis longitudine pedum quinquagenum, latitudine quattuordenum, altitudine sesquipedali, de terra sine distans inventus est. Item in parte orientali Saxoniae quae Soraborum finibus contigua est, in quodam deserto loco, iuxta lacum qui dicitur Arnseo, in modum aggeris terra intumuit, et limitem unius leugae longitudine porrectum sub unius noctis spatio absque humani operis molimine ad instar valli subrexit. Winigisus , dux Spolitinus, iam senio confectus, habitu saeculari deposito, monasticae conversationi se mancipavit, ac non multo post tactus corporis infirmitate decessit; in cuius locum S
Abbreviated transcription (Latin):
tos tond̾e iussit recõcilia¬
tus ẽ. Et tam de hoc fc̃o
filiũ fr̃is sui pippini. nͤ¬
non ⁊ his que c̾ca adalar¬
⁊ frẽm eiꝰ gualachũ gesta
sunt. publicã ꝯfessionẽ

Expanded text:
tos tondere iussit, reconciliatus est et tam de hoc facto filium fratris sui Pippini necnon et his, quae circa Adalharratrem eius Walahum gesta sunt, publicam confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
dum adu̾sariis reliun¬
quẽtes. Qui qͣi accep¬
ta ĩiuria qd obiuare
ausi hostes fuissent
uehem̃tius uastatõi
instit̾unt. Tante cladis
nũtio heracliꝰ accepto
diffidens se posse resist̾e
cum iã illi maiore ꝓpe
asie ꝑte ꝑuasa ieroso¬
limã infestare dispo¬
nent in morbũ incid̾.
⁊ꝓcedente in det̾ius cor¬
poris egritudĩe usq ad
languorẽ aĩe indelicet
in euthicis dilapsus ẽ
sectam. Sociata qͦ uire
conubii sororis sue s̾
filia .xxuͦi. suscepte po¬
testatis anno. diẽ clau¬
sit ultimũ. Cui succes¬
sit heraclona filius cũ
matre martina. Hic ⁊
duob annis reꝵ summa
potitꝰ fr̃i ꝯstantino iura
reliquit imperii.

Expanded text:
dum adversariis relinquentes. Qui, quasi accepta injuria quod obviare ausi hostes fuissent, vehementius vastationi institerunt. Tantae cladis nuntio Heraclius accepto, diffidens se posse resistere, cum jam illi majore, prope Asiae parte pervasa, Hierosolymam infestare disponerent, in morbum incidit, et procedente in deterius corporis aegritudine, usque ad languorem animae, videlicet in Eutychis delapsus est sectam. Sociata quoque jure connubii sororis suae sibi filia, XXVI susceptae potestatis anno diem clausit ultimum. Cui successit Heraclona filius cum matre Martina. Hic etiam, duobus annis rerum summa potitus, fratri Constantino jura reliquit imperii.
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citu usq ad ip̃am cõ¬
stantinopolĩ accessit
⁊ iuxͣ portã ciuitatis
castra posuit. Quem
menib urb̾ ob equitã¬
tem leo imꝑator erup¬
tione fc̃a incantũ ex¬
cepit. ⁊ grauit̾ uulña¬
tum fugiendo sͥ ꝯsu¬
lere ac patriã turpit̾
redire coegit.

Expanded text:
ercitu usque ad ipsam Constantinopolim accessit, et iuxta portam civitatis castra posuit. Quem moenibus urbis obequitantem Leo imperator, eruptione facta, incautum excepit, et graviter vulneratum fugiendo sibi consulere ac patriam turpiter redire coegit.
Abbreviated transcription (Latin):
ane arbogastes eiꝰ dem
gẽtis comes.ad roma¬
nos se ꝯtulit. ⁊ uictꝰ bello
a francis pͥmo ꝯgressu au¬
residuiss u̾o pacẽ fmauit
ut ĩ uita b̾i ambrosii ple¬
nius ĩueniri ualet.

Expanded text:
ane Arbogastes ejusdem gentis comes ad Romanos se contulit, et victus bello a Francis primo congressu auresiduis vero pacem firmavit: uti in vita beati Ambrosii plenius inveniri valet.
Abbreviated transcription (Latin):
etecta fraude ⁊ ꝯuua¬
tione patefacta. ac se¬
diciosis oĩb ĩ potestatẽ
suã redactis ĩꝑator aqͥs¬
gͣni reu̾tit᷑. Cransactoq
quadͣgesimali ieuinio
paucis pꝰ sc̃m pascha die¬
b ꝯuiratõis auctores qui
suꝑiꝰ nõiati sũt simł ⁊
regẽ iudicio francoꝵ ca¬
pitali sñia ꝯdẽpnatos.
luminib tm̃ uissit. or¬
bari. Ep̃os sinodali decre¬
to depositos monasteriis
mancipari. Cet̾os ꝓut

Expanded text:
etecta fraude et coniuratione patefacta, ac sediciosis omnibus in potestatem suam redactis imperator Aquasgrani revertitur; transactoque quadragesimali ieiunio paucis post sanctum pascha diebus coniurationis auctores, qui superius nominati sunt, simul et regem iudicio Francorum capitali sententia condemnatos luminibus tantum iussit orbari, episcopos synodali decreto depositos monasteriis mancipari, caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
sos uulgo uocant. ex gẽ¬
te francoꝵ quoꝵ pruden¬
cie ⁊ fortitudini nulli cal¬
liditate. nulli ui obiuare
fuit tutũ. eisq ꝯmisit
curã regni ꝓut utile iu¬
dicauit. finiũ tirtam̃ ul¬
larumq regiaꝵ ruralem
ꝓusionẽ. ⁊ biturice cuu¬
tati pͥmo umb̾tum. pau
lopꝰ sturminiũ p̾fecit co¬
mitẽ. Porro pictaiuis
albonem. Petͣgoricis aũt
uiudbodũ. S ⁊ aruernis

Expanded text:
sos vulgo vocant, ex gensos vulgo vocant, ex gente Francorum, quorum prudentiae et fortitudini nulli calliditate, nulli vi obviare fuerit tutum, eisque commisit curam regni, prout utile iudicavit, finium tutamen villarumque regiarum ruralem provisionem. Et Biturige civitati primo Umbertum, paupost Sturbium praefecit comitem: porro Pictavis Abbonem, Petragoricis autem Widbaldum, sed et Arvernis
Abbreviated transcription (Latin):
que agi potun̾t in hispa¬
nia ꝑacta ẽẽnt. ⁊ ꝓspero
itin̾e reditũ ẽẽt. infortu¬
ro obuiante. extremi qͥ¬
dam in eod monte regii
cesi st̃ agminis. Quoꝵ
Qr uulgata st̃ nõĩa dic̾e
suꝑsedi. Rediens gͦ rex
repperit ꝯiugẽ hildegar¬
dam binam edidisse ꝓlẽ
masculinã. Quoꝵ unus
in matura morte p̾reptꝰ
ante pene mori ꝙͣ sb̾ luce
iuu̾e cepit. Alt̾̃ prospero
euentu mat̾no fusus u¬
tero infantib nut̾ebat᷑
impendiis. Nati sunt a
ꝑ baptismatis sacram̃tũ
renasci ꝯtigiss. ludouicũ
uocitare patͥ placuit. ei ꝙ
regnũ qd̃ sͥ nascendo dica¬
uerat ꝯtradidit. Sciens
porro rex sapientissimus
atq ꝑspicacissimꝰ karoł
regnũ ẽẽ ueluti corpꝰ qd̾¬
dam ⁊ nũc isto. nũc illo
in ꝯmodo iactari. nͥ ꝯsilio
⁊ fortitudĩe. uelut qui¬
bdam medicis sanitas
accepta tutet ͦ. ep̃os quid̃
mͦ quo oportuit sͥ deiunx̃
Ordinauit aũt ꝑ totam
aqͥtaniã comites. albesq
necñ alios płimos qͦs uas¬

Expanded text:
que agi potuerunt in Hispania peracta essent et prospero itinere reditum esset, infortunio obviante extremi quidam in eodem monte regii caesi squia vulgata sunt nomina, dicere supersedi. Rediens ergo rex, reperit conjugem Hildegardam binam edidisse prolem masculam. Quorum unus, immatura morte praereptus, ante pene mori quam sub luce vivere coepit. Alter, prospero eventu materno fusus utero, infantilibus nutriebatur impendiis. Nati sunt autem per baptismatis sacramentum renasci contigisset, Hludouuicum vocitare patri placuit eique regnum, quod sibi nascendo dicaverat, contradidit. Sciens porro rex sapientissimus atque perspicacissimus Karolus, regnum esse veluti corpus quoddam et nunc isto, nunc illo incommodo iactari, nisi consilio et fortitudine velut quibusdam medicis sanitas accepta tutetur, episcopos quidem modo quo oportuit sibi devinxit. Ordinavit autem per totam Aquitaniam comites abbatesque necnon alios plurimos, quos vas
Abbreviated transcription (Latin):
rex heruloꝵ fedꝰ qd̃ cũ
ne fandissime int̾eptũ:
bellũ ei ĩtulit. S ip̃e cũ
sius a longobardis suꝑatꝰ
uita parit̾ ⁊ regno est
pͥuatus. Tanta a ꝯst̾na¬
tio. ac ut ueruis dicam
mentiũ alienatõ eiꝰ ĩua¬
sit ex̾citũ. ut uiriles se¬
getes lini cãpos flumi¬
na cred̾ent. Dũq brachia
ac si natat᷑ extend̾ent.
ac suꝑuenientib sine
difficultate cedebant᷑
hostib. irruit aũt suꝑ

Expanded text:
rex Herulorum, foedus quod cum nefandissime interemptum, bellum ei intulit. Sed ipse cum suis a Longobardis superatus, vita pariter et regno est privatus. Tanta autem consternatio ac ut verius dicam mentium alienatio ejus invasit exercitum, ut virides segetes, lini campos, flumina crederent. Dumque brachia quasi nataturi extenderent, a supervenientibus sine difficultate caedebantur hostibus.
Abbreviated transcription (Latin):
liam ut p̾dcm̃ est. theo¬
d̾icus filio suo theodeb̾¬
to despondit. Quã ille
post mortẽ patͥs relinq̃ñs
deut̾iam romani gen̾is
feminã. hac de cã duxit

Expanded text:
liam, ut praedictum est, Theodoricus filio suo Theodeberto despondit. Quam ille post mortem patris relinquens, Deutheriam Romani generis feminam hac de causa duxit
Abbreviated transcription (Latin):
municatõis irretire uellz
uĩculis. si qui ĩobediẽtes
ẽẽnt sue filioꝵq ĩpera¬
toris uolũtati parũ quid
subripuit ep̃is imꝑatoris
p̾sũptio audatie asserẽti¬
b nullo mͦ se uelle eiꝰ an¬
ctoritati succũbere. s si ex¬
cõicaturꝰ adueniret excõ¬
municatꝰ abiret. cũ ałr
se habeat antiqͦꝵ aucto¬
ritas canonũ. Tandẽ gͦ
uentũ est festiuitate sc̃i
p̾cursoris xͥ ioħ̃is. in locũ
qui abeo ꝙ ibi gestũ est

Expanded text:
municationis inretire vellet vinculis, si qui inoboedientes essent sue filiorumque imperatoris voluntati, parum quid subripuit episcopis imperatoris praesumptionis audatiae, asserentibus nullo modo se velle eius auctoritati succumbere, sed si excommunicans adveniret, excommunicatus abiret, cum aliter se habeat antiquorum auctoritas canonum. Tandem ergo ventum est festivitate sancti precursoris Christi Iohannis in locum, qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
nno .xuͦ. regni sui. the¬
odebertꝰ aliqua sͥ de fra¬
tris theoderici possõnib
adiuing̾e parans eum in
se extitauit᷑. Uerũtamẽ
ꝓuido prudentiũ ꝯsilio
uiroꝵ electus est locꝰ cui
ad destinatũ cũ paucis.
nentes que pacis ẽẽnt
elig̾ent. Ibi theodericus
cum .x. milib tm̃ uiris¬
theodeb̾tus u̾o cũ magna
austrasioꝵ affuit ma¬
nu. bello etiã si frater
petita abnueret tͦbare
pacem uolens. Theod̾icus
tante młtitudinis ꝯtẽ

Expanded text:
nno XV regni sui, Theodebertus aliqua sibi de fratris Theodorici possessionibus adjungere parans, eum in se excitavit. Verumtamen provido prudentium consilio virorum electus est locus cuiad destinatum locum cum paucis, nientes quae pacis essent, eligerent. Ibi Theodoricus cum Theodebertus vero cum magna Austrasiorum adfuit manu; bello etiam, si frater petitis annueret, turbare pacem volens. Theodoricus, tantae multitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
inanẽ m̃gi. Cũ haud
ꝓcul alitore res ger̾et᷑.
ẽanta ã strages tunc de
toringis fc̃a suisse fertͣ.
ut cesoꝵ ꝯgerie ꝯpleto
fluuio. frãci sr̃ int̾fectos
in ult̾iorẽ tͣnͣsirẽt ripã
hermẽfridꝰ ip̃e cũ paucis
elapsus ĩ munimẽtũ se
obtulit urbis. Quẽ pꝰea
theod̾icus fide data. tulbi¬
uit. eũq dũ deambula¬
tũ ꝑ murũ urbrs irent
⁊ s̃ alt̾utrũ ẜ mocinarẽ¬
tur. p̾cipitẽ deorsũ egit.
Qui ruens ꝯminuto cere¬
bro examinatꝰ est. Ex eo
qͦ genitis minime iꝑꝑ¬
cit s eos strãgulari p̾ci¬
piens. Uniu̾sas thorĩgoꝵ
ciuitates frãcis sb̾uiga¬
uit. pͥstinaq eos iussit

Expanded text:
in amnem mergi, cum haud procul a littore res gereretur. Tanta autem strages tunc de Thoringis facta fuisse fertur, ut, caesorum congerie oppleto fluvio, Franci super interfectos in ulteriorem transirent ripam. Hermenfredus ipse, cum paucis elapsus, in munimentum se contulit urbis. Quem postea Theodoricus, fide data, Tulbivit, eumque, dum deambulatum per murum urbis irent et sibi alterutrum sermocinarentur, praecipitem deorsum egit. Qui ruens comminuto cerebro exanimatus est. Ex eo quoque genitis minime pepercit; sed, eos strangulari praecipiens, universas Thoringorum civitates Francis subjugavit, pristinaq
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ placitũ eixeñtiarẽt.
ad placitũ suũ ĩ sal¬
nit. ibiq hõies de parte
regni qͦndam lotharii
acceꝑat. ad se post fugã
de andrunaco uenientes
suscepit. ⁊ quibdã alba¬
tiolas sic̃ erant ĩtegras
dedit. quibdã de abbatia
martiana ꝙͣ duuserat
beneficiola donauit. ⁊ sic
ad se uenire ꝑmisit. s ca
nos secus seqͣnam ut ĩ
procinctu ẽẽnt disposu¬
it. ip̃e aũt ad uirzini¬
acum uillã ueniens gra¬
uiter passione pleuresis
est infirmatꝰ. adeo iuu̾e
desparet ibiq natalem
dñi celebrauit.
dccc.lxxuii. Conua¬
ad ꝯpendiũ uenit. Ubi
dũ moraret᷑ filiꝰ eiꝰ qui
anteꝙͣ Richildis ad an¬
tennacũ ueniret ĩ uia
natꝰ fu̾at infmatꝰ. ⁊t
a bosone auuncło suo de
fonte susceptꝰ karolꝰ
nõiatus defungit᷑. et
ad monast̾iũ sc̃ĩ dyonisii
sepeliendꝰ defertur.

Expanded text:
dictum placitum ei renuntiarent. ad placitum suum in Salnit, ibique homines de parte regni quondam Hlotharii, acceperat, ad se post fugam de Andrnaco convenientes suscepit, et quasdam abbatias sicut erant integras dedit, quibusdam de abbatia Martianas quam diviserat beneficia donavit, et sic a se abire permisit. Scaranos secus Sequanam in procinctu essent, disposuit. Ipse autem Virzinniacum villam veniens, graviter passione pleurisis est infirmatus, adeo ut vivere desperaret. Ibique natalem Domini celebravit DCCCLXXVII. Convaad Compendium venit; ubi dum moraretur, filius ejus qui, antequam Richildis ad Antennacum veniret, in via natus fuerat, infirmatur; et a Bosone, avunculo suo, de fonte susceptus, Carolus nominatus moritur, et ad monasterium sancti Dionysii sepeliendus defertur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxͣ uotũ ꝑueniss ꝯstat.
Audiẽs qͥppe ex̾citũ adue¬
nure fnͣcoꝵ. instruit et
ip̃e copiosã suoꝵ manũ
atq adu̾sus eos pugnaturꝰ
aciem dirigit. Congͦssio¬
ne itaq fc̃a frãcis acrit̾
p̾liantib uicti burgũdio¬
nes fuge p̾sidio se ꝯmit¬
tunt. Sigismũdꝰ uͦ cũ tu¬
telã scõꝵ agaunensiũ
martirũ citato expet̾et
cursu. a clodomiro fnͣcoꝵ
rege qui eũ ꝑseq̃batur
captꝰ. atq aurelianis ꝑ¬
ductꝰ. carceri ẽ mãcipat᷑.
Tunc b̾s auitus qͥ in t̾ri¬
torio eiꝰdẽ urbis abbis
fũgebat᷑ offõ. rogare
clodomirũ cepit. ne tam
excellentissime nobilita¬
tis ĩsignisq bonitatis uir̃
neci tradet. Qd̾ ille audi¬
re detrectans eũ ĩ uilla
cui calũpnia nom̃ ẽ ꝑdu¬
ci. ac ibid̃ cũ filus capite
cesũ. in puteũ ꝓici iussit.
De quo pꝰmod̾ sublatus
atq ad basilicã scõꝵ a¬
gaunẽsiũ deuectꝰ mar¬
tirũ cũ digno ẽ honore
sepultꝰ. Quẽ scõꝵ colle¬

Expanded text:
nisse constat. Audiens quippe exercitum advenire Francorum, instruit et ipse copiosam suorum manum, atque adversus eos pugnaturus aciem dirigit. Congressione itaque facta, Francis acriter praeliantibus, victi Burgundiones fugae praesidio se committunt. Sigismundus vero cum tutelam sanctorum Agaunensium martyrum citato expeteret cursu, a Clodomiro, Francorum rege, qui eum persequebatur, captus atque Aurelianis perductus, carceri est mancipatus. Tunc beatus Avitus, qui in territorio ejusdem urbis abbatis fungebatur officio, rogare Clodomirum coepit ne tam excellentis nobilitatis insignisque bonitatis virum neci traderet. Quod ille audire detrectans, eum in villa, cui Calumpnia nomen est, perduci, ac ibidem cum filiis capite caesum in puteum projici jussit. De quo postmodum sublatus atque ad basilicam sanctorum Agaunensium devectus martyrum, cum digno est honore sepultus. Quem sanctorum colle
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ñ diu letatꝰ est in hoc
fc̃o. Nam seq̃nti ãno idẽ
clodomurꝰ ꝯmoto ex̾citu
ꝑtes burgũdie deuasta¬
turꝰ aggredit᷑. Cui occur¬
rit fr̃ regis defũcti. ac fra¬
t̾ne necis auidus uindex
pugnã cũ eo ñ dubitauit
q̃serere. S burgũdiones
more solito sͥ aĩositatera
francoꝵ ñ fe̾ntes. hostib
t̾ga nudart̃. Rex u̾o clo¬
domirꝰ iuuenta alacriori
armis munitꝰ ⁊ ip̃o p̾sen¬
tis c̾taminis ꝓspero suc¬
cessu animatꝰ. dũ audatiꝰ
ꝙͣ debuit hostes ĩsequit᷑
ꝑincitate equi cͥ ĩsed̾at
uectus agmen ĩimicum
sui nimiũ negligẽs añ¬
cessit. Quẽ illi asius deser¬
cati telis eminꝰ urgere
ceper̃. Sola ⁊ enĩ sp̃es
uiri. ⁊ nimis note atq
alacͥs fortitudĩs gła. ꝓtur¬
babat hostẽ. neqͥs ꝓpius
feriturꝰ audet accede̾. Qͥ
ubi se hostilib cͥꝯdatum
cuneis uidit. nullũq
adẽẽ suoꝵ ĩ uͥtute sola re¬
mediũ ponẽs salutis ꝯu̾¬
tit eqũ. seseq collegit.¬

Expanded text:
in hoc facto. Nam, sequenti anno, idem Clodomirus, commoto exercitu, partes Burgundiae devastaturus aggreditur. Cui occurrit frater regis defuncti, ac, fraternae necis avidus vindex, pugnam cum eo non dubitavit conferre. Sed Burgundiones, more sibi solito, animositatem Francorum non perferentes, hostibus terga nudarunt. Rex vero Clodomirus, juventa alacrior, armis munitus, et ipso praesentis certaminis prospero successu animatus, dum audacius quam debuit hostes insequitur, pernicitate equi cui insederat vectus, agmen inimicum, sui nimium negligens, antecessit. Quem illi a suis desercati, telis eminus urgere coeperunt. Sola etenim species viri et nimis notae atque alacris fortitudinis gloria per turbabat hostem, ne quis propius feriturus auderet accedere. Qui, ubi hostilibus se circumdatum cuneis vidit, nullumque adesse suorum, in virtute sola remedium ponens salutis, convertit equum seseque collegit
Abbreviated transcription (Latin):
posse mat̾ne ultor iiu¬
rie. Porro franci regis
int̾itu ꝯꝑto. nõ ut na¬
tiones cet̾e subsidiũ q̃¬
sierũt fuge. S ira fer¬
uente burgundiones ĩ¬
secuti cedunt. ꝓsternũt¬
q grauit̾. Deuastata¬
repetũt solũ. Regnũ

Expanded text:
posse, ultor injuriae. Porro Franci, regis interitu comperto, non, ut nationes caeterae, subsidium quaesierunt fugae, sed, ira fervente, Burgundiones insecuti caedunt prosternuntque graviter. Devastatarepetunt solum. Reg
Abbreviated transcription (Latin):
ista ꝑte. Itẽ. Masansuꝑior
de ista ꝑte ẽ. Districtũ aquẽ¬
se. distͥctũ trectis. In ribua
bedagonua. Nitachouua.
Sarachouua subt̾ior. blesit¬
touua. Seline. albecheuua.
suentiscũ. calmõtis. Sara¬
chouua suꝑior. edornense.
qd̾ bernardꝰ habuit. Solo¬
cense. basmiacũ. Elischoune
uuarash. Studingũ. emus
basalchouua. In elisano.
com̃.ii. De frisia duas ꝑtes.
de regno qd̵ lothariꝰ hũit
suꝑ istã diuisionẽ ꝓpt̾ pa¬
cis. ⁊ caritatis custodiam
suꝑaddimꝰ istã adiectionẽ.

Expanded text:
arte, item Masau superior de ista parte est, districtum Aquense, districtum Trectis, in RibuarBedagowa, Nitachowav, Sarachowa subterior, Blesitchowa, Seline, Albechowa, Suentisium, Calmontis, Sarachowa superior, Odornense, quod Bernardus habuit, Solocense, Basiniacum, Elischowe, Warasch, Scudingum, Emaus, Basalchowa, in Elisatio comitatus 2, de Frisia duas partes de regno quod Hlotharius habuit. Super istam divisionem propter pacis et caritatis custodiam superaddimus istam adiect
Abbreviated transcription (Latin):
ria in bisinciono. Sc̃i mar¬
tin ĩ eod̾ loco. Sc̃i augẽ¬
tii. sc̃i marcelli. Sc̃i laurẽ¬
tii. leudensi. sennonẽ. ab¬
batiam niellam. Molburi¬
um. Laubias. Sc̃i gaugeri¬
el. Sc̃i saluii. Crispinno.
fossas. Marilias. hunulfuit
Scĩ seruatii. malmas. ledi.
Sunniacũ. Antoniũ. Conda¬
tũ. Merrelecchi. Ticliunni.
luttosa. Calmõtis. Scã ma¬
ria indeonant. echa. Anda¬
na. Uuasloi. Altũ montẽ.
Comitatũ texandꝵ. Inbra¬
racensẽ. hamonẽ. Lomensẽ.
satum. Scarponinse. Uiri¬
dunense. dulmense. Aelon.
uuarense. comitatꝰ .ii. mos¬
minse. castriciũ. condrust.
De arduenna sic̃ flumen
urta surgit. int̾ bislane
⁊ tũbas. ac decurrit in
hac ꝑte in mosã ⁊ sicut
recta uia ex hac ꝑte octi¬
dentis ꝑgit in hodensi. scd̃
qd̃ missi nr̃i rectius ĩue¬
nerint. Tullense. Aliud o¬
dornense qd̾ temarus ha¬
buit. barrense. pprtense.
Salmoringũ. Lugdunẽse

Expanded text:
riae in Bisantione, sancti Martini in eodem loco, sancti Augentii, sancti Marcelli, sancti Laurentii Leudensi, Sennonem, abbatiam Niellam, Molburium, Laubias, sancti Gaugerici, sancti Salvii, Crispinno, Fossas, Marilias, Hunulficurt, sancti Servatii, Maalinas, Ledi, Sunniacum, Antonium, Condatum, Mesrebecchi, Tidivinni, Lutosa, Calmontis, sanctae Mariae in Deomant, Echa, Andana, Wasloi, Altum-Montem; comitatus Texandrum, in Braracensem, Hainoum, Lomensem, satum, Scarponinse, Viridunense, Dulmense, Arlon, Wavrense comitatus duos, Mosminse, Castricium, Condrust, de Arduenna sicut flumen Urta surgit inter Bislanc et Tumbas ac decurrit ex hac parte in Mosam et sicut recta via ex hac parte occidentis pergit in Bedensi secundum quod missi nostri rectius invenerint; Tullense, aliud Odornense quod Tetmarus habuit, Barrense, Portense, Salmoringum, Lugdunense
Abbreviated transcription (Latin):
munes missi nr̃i rectiꝰ in¬
uen̾int extepto ꝙ de cõdu¬
strio ẽ ad ꝑtem orientis tnͣs
urtã. ⁊ abbatias pramiã
⁊ stabolau. ⁊ oĩb uillis do¬
minicatis ⁊ uassalloꝵ.
rolus de eod̃ regno sͥ
accepit. Iugdunũ. Ue son¬
tium. Uiennã. tungͥs. eul¬
lum. Uiridunũ. Cam̾acũ
uiuarias. Urecias. Montẽ¬

Expanded text:
munes nostri missi rectius invenerint--excepto quod de Condrusto est ad partem orientis trans Urtam--et abbatias Prumiam et Stabolau, et omnibus villis dominicatis et vassalorum. rolus de eodem regno sibi accepit: Lugdunum, Vesontium, Vienna, Tungris, Tullum, Viridunum, Cameracum, Vivarias
Abbreviated transcription (Latin):
iugis ualitudinẽ. que
ibidẽ ⁊ defũcta ⁊ huma¬
ta ẽ. Obũt aũt die .ii.
Noñ. iunii. Inde ꝑ aure¬
lianos ac parisios aquas¬
grani reu̾sus ẽ.⁊ mẽse
augusto inchoaute ma¬
gonciacũ ueniens. ge¬
ñalem cõuentũ ibidẽ
habuit. ⁊ iter in italiã
cõdixit atq inde ꝓfect᷑
cũ ex̾citu rauennã ue¬
nit. ibiq .uii. nõ am¬
plius dies moratꝰ. pippi¬
nũ filiũ suũ cũ eodem
ex̾citu in t̾rã beneuẽta¬
noꝵ ire uissit. Mouẽsq
de rauenna simul cum¬
ũ filio anconã usq ꝑ¬
uenit. Quo ibi dimisso
romam ꝓficiscit᷑. Cui
cũ p̾die ꝙͣ illo ueniret
leo papa apud nom̃tũ
occurriss ⁊ cũ magniã
eũ uen̾atõe ibid̃ susce¬
piss. post cenã qua si¬
mul refecti sunt. Illo
ibi manente pontifex
ad urbẽ p̾cessit ⁊ in cra¬
stimĩ ĩ gradib basilice
b̾i petri apłi cum ep̃is
⁊ uniu̾so clero ꝯsistens.

Expanded text:
litudinem, quae ibidem et defuncta et humata est; obiit autem die II. Non. Iun. Inde per Aurelianos ac Parisios Aquasgrani reversus est. Et mense Augusto inchoante Mogontiacum veniens generalem conventum ibidem habuit et iter in Italiam condixit atque inde profectus cum exercitu Ravennam venit. Ibique septem non amplius dies moratus Pippinum filium suum cum eodem exercitu in terram Beneventanorum ire iussit movensque de Ravenna simul cum filio Anconam usque pervenit; quo ibi dimisso Romam proficiscitur. Cui cum pridie, quam illo veniret, Leo papa apud Nomentum occurri sset et cum magna eum veneratione ibidem suscepisset, post cenam, qua simul refecti sunt, illo ibi manente pontifex ad urbem praecessit. Et in crastinum in gradibus basilicae beati Petri apostoli cum episcopis et universo clero consistens
Abbreviated transcription (Latin):
e deunte u̾na tẽꝑie
medio fere marcio rex
aqͥsgrani digresiꝰ litus
occeam gallici ꝑlustͣuit
⁊ in ip̃o mari qd̃ tr̃ pira¬
tis nordinannicis erat¬
infestũ. classem ĩstituit
p̾sidia disposuit. Pascha
incentulo apd̃ scm̃ ri¬
chariũ celebrauit. Inde

Expanded text:
edeunte verna temperie medio fere Martio rex Aquisgrani digressus litus oceani Gallici perlustravit et in ipso mari, quod tunc piratis Nordmannicis infestum erat, classem instituit, praesidia disposuit, pascha in Centulo apud sanctum Richariu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentiam p̾ferret. ⁊ ui¬
ce amboꝵ ccͣ hostes ex̾ci¬
tum duc̾e̾t. Rege autẽ
in aqͥtaniã remanente
ob supͣdictã cãm ex̾citꝰ
eiꝰ itin̾e ꝓspero barrino¬
nam uenit. Ibiq hibito
int̾ se ꝯsilio qualit̾ ho¬
stib clãdestina possent
suꝑuenire irruptõe. ĩue¬
nerũt hunc mod̃ scił
ut naues tnͣsuectorias
fabricantes unãꝙͣq eaꝵ
in quat̾nas partirent᷑
ꝑtes. quatinꝰ pars qͣter¬
na cuiꝰq duob equis
uł multis uehi posset.
⁊ ĩparatis clauis ⁊ mar¬
culis facile coaptari ua¬
lerent. Pice u̾o ⁊ cera
ac stupa p̾paratis. mox
ut ad flumẽ ueniret᷑.
cõpagũ uĩctine obcludi
possent. Sic itaq instru¬
cti maxima pars eoꝵ
cũ p̾dc̃o misso ingob̾to

Expanded text:
sentiam praeferret et vice amborum contra hostes exercitum duceret. Rege autem in Aquitania remanente ob supradictam causam, exercitus eius itinere prospero Barcinnonam venit, ibique habito inter se consilio, qualiter hostibus clandestina possent supervenire inruptione, invenerunt hunc modum, scilicet ut naves transvectorias fabricantes, unamquamque earum in quaternas partirentur partes, quatenus pars quaterna cuiusque duobus aequis vel mulis vehi posset et praeparatis clavis et marculis facile coaptari valerent, pice vero et cera ac stupa praeparatis, mox ut ad flumen veniretur, conpagum iuncturę obcludi possent. Sic itaque instructi, maxima pars eorum cum praedicto misso Ingoberto
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas euen̾it : ꝓ quo
id fi nullatenꝰ p̾sit. ⁊ si ħ
accid̾it ad tp̃c quisq patͥ
suo hoc rescire faciat. et
ꝓpt̾ea amiticia nr̃a. nec
minuat᷑ necĩmtet᷑. do¬
ꝓfecte ꝯfirmetur.
ulla ꝯͣdictõe rectores ip̃aꝵ
ecc̃aꝵ illas possideant. et
si aliꝙͥ ibi ĩustũ factũ
a quoꝙͣ ẽ. in cui̾cũq regno
ille res ꝯsistunt. legaliter
ex inde scd̃m iusticiã red¬
dere faciant.

Expanded text:
necessitas evenerit, pro qua id fieri nullatenus possit. Et si hoc acciderit, ad tempus quisque pari suo hoc rescire faciat; et propterea amicitia nostra nec minuatur nec immutetur, doperfecte confirmetur. 7. ulla contradictione rectores ipsarum ecclesiarum illas possideant; et si aliquid ibi mali factum a quoquam est, in cujuscumque regno illae res consistunt, legaliter exinde justitiam reddere faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ dñi beneficiũ p̾stitis¬
se cognoscit᷑. ut aniis sin¬
gulis u̾o in regno nr̃o
negotiantes ip̃ius sc̃i lo¬
ci perg̾e ueluit sicut ip̃e
rotb̾tus abb̾ meicare ui¬
det᷑ tam ad luminaria cõ¬
paranda. uł ꝓ reliqͣ necci¬
tate discurrẽtes. tam ultͣ

Expanded text:
 beneficium praestitisse cognoscitur, ut annis singulis ubicumque in regno nostro negociantes ipsius sancti loci pergere vellent, sicut ipse Hrobertus abbas mereare videtur, tam ad luminaria comparanda, vei pro reliqua necessitate discurrentes tam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
odoacer addux̾at. Solus
quippe sisuluald de heru¬
loꝵ gente restit̾at. huic
nar ses fidelit̾ sͥ pͥmũ adhe¬
renti młta beneficia ꝯtu¬
lit.S nouissime supbe re¬
bellem ⁊ regnũ dilatare
suũ ꝑ italiam cupientẽ.
bello suꝑior cepit. celsaq
de trabe suspendit. hic nar¬
ses pͥus quid̃ carcularius
fuit. demde pp̃ uͥtutũ me¬
rita patͥciatus honorẽ pro¬
meruit. Erat u̾o uir piis¬
simꝰ. religione catholicus
in pauꝑes munificꝰ. in re¬
cuꝑandis sc̃oꝵ basilicis sa¬
tis studiosus. Uigiliis ⁊
or̃onib adeo intentꝰ. ut
mis uictor foret bellicis.¬

Expanded text:
Odoacer adduxerat. Solus quippe Sisuvald de Herulorum gente restiterat. Huic Narses fideliter sibi primum adhaerenti multa beneficia contulit. Sed novissime superbe rebellem et regnum dilatare suum per Italiam cupientem bello superior cepit celsaque de trabe suspendit. Hic Narses prius quidem cartularius fuit; deinde propter virtutum merita patriciatus honorem promeruit. Erat vero vir piissimus, religione catholicus, in pauperes munificus, in recuperandis sanctorum basilicis satis studiosus, vigiliis et orationibus adeo intentus ut mis victor foret bellicis.
Abbreviated transcription (Latin):
U̾m cũ imꝑatoris m̃tẽ
ad suã nequirẽt infle¬
ip̃m dignitate regia
pͥuare moliti st̃. Opor¬
tunãq nacti occasionẽ
ꝓcedentẽ. Ad circi specta¬
culũ pͥncipẽ pͥuata de¬
tentũ custodia corona
spoliant simulq ueste
purp᷑ea. Deductũq ad
mediũ theatri quendã
florianũ ĩ solio sed̾e fa¬
ciunt regio. iustinianꝰ
aũt tali de honestam̃to
affectus ad belisariũ mi¬
sit qui dic̾ent. hec mã¬
dat iustimanꝰ cesar qͦn¬
dam ⁊ augustꝰ. Imemor
ĩquit ĩiuriaꝵ mi beli¬
sari fcus mod̾naꝵ ad¬
memoriã queso reduc
pͥstina bñficia ⁊ siquid
p̾uales adiuua me.ad
hec belisariꝰ ita Eͥndit.
Si ait auita mͥ suppedi¬
taret potentia ferrem
poscẽti suffragia. Nũc
ã in cassũ fundit p̾ces.
cũ mei p̾sentia ꝯsula¬
res iuolau̾it fasces. ue¬
uens p̾cepto. ñ referens
mala ꝓ malo. auxilium
ei laturꝰ accingar ut po¬
tero. Et simł hiis dc̃is ad

Expanded text:
um cum imperatoris mentem ad suam nequirent infleipsum dignitate regia privare moliti sunt. Opportunamque nacti occasionem, procedentem ad circi spectaculum principem, privata detentum custodia, corona spoliant simulque veste purpurea. Deductumque ad medium theatri quemdam Florianum in solio sedere faciunt regio. Justinianus autem, tali dehonestamento affectus, ad Belisarium misit qui dicerent: « Haec mandat Justinianus Caesar quondam et Augustus. Immemor, inquit, injuriarum, mi Belisari, factus modmemoriam, quaeso, reduc pristina beneficia, et, si quid praevales, adjuva me. » Ad haec Belisarius ita respondit: « Si, ait, avita mihi suppeditaret potentia, ferrem poscenti suffragia. Nunc autem incassum fundit preces, cum mei praesentia consulares viduaverit fasces. Verens praecepto, non referens mala pro malo, auxilium illi laturus accingar ut potero. » Et simul, his dictis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
cis expeditꝰ actõib se cu¬
ram delib̾ans reliquũ a¬
gere uitã pͥuatas ĩcole¬
bat edes. S qr difficile
est in ꝓsꝑis ĩiudia care
uallatꝰ. quocũq eũt dũ
foret. ꝓgrediebat᷑ fuere
ñ nulli qui uitã qͦ ip¬

Expanded text:
cis expeditus actionibus, securam deliberans in reliquum agere vitam, privatas incolebat aedes. Sed, quia difficile est in prosperis invidia carervallatus, quocunque eundum foret, progrediebatur. Fuere nonnulli, qui vitam q
Abbreviated transcription (Latin):
hoc non place̾t suos qͥs¬
q t̾minos sine pacis fe¬
dere tueret᷑. Cui imꝑator
qr fama erat bulgaroꝵ
regẽ a suo quodã obti¬
mate. aut regno pulsũ
aut int̾ fectũ respond̾e
distulit. Illoq expectare
uisso pp̃ fame certitudi¬
nem cõꝑiendã. btricũ
palatii comitẽ. ad baldri¬
cũ. ⁊ geroldũ comites
⁊ auarici limitis custodes
incarantanoꝵ ꝓuĩciam
misit. Qui cũ reu̾sus nͭ
certi suꝑ his que fama
uulgau̾at reportass. Im¬
perator legatũ ad se uo¬
catũ sine litt̾is remeare
fecit. Int̾ea pippinꝰ rex
filiꝰ imꝑatoris ut uissãt
cum suis obtimatib et
grani. nã ibi tunc ĩꝑator
cum de tuendis cͣcͣ sarra

Expanded text:
hoc non placeret, suos quisque terminos sine pacis foedere tueretur. Cui imperator, quia fama erat Bulgarorum regem a suo quodam optimate aut regno pulsum aut interfectum, respondere distulit; illoque expectare iusso, propter famae certitudinem comperiendam Bertricum palatii comitem ad Baldricum et Geroldum comites et Avarici limitis custodes in Carantanorum provinciam misit, qui cum reversus nihil certi super his quae fama vulgaverat reportasset, imperator legatum ad se evocatum sine litteris remeare fecit. Interea Pippinus rex, filius imperatoris, ut iussus erat, cum suis optimatibus etgrani--nam ibi tunc imperator cum de tuendis contra Sarra
Abbreviated transcription (Latin):
uni qui ⁊ auares rup¬
to fed̾e qd̾ cum rege
francoꝵ sigeb̾to pepige¬
rant. in ĩpatam se galli¬
am infundũt. Quos cũ
ille ꝯgregato ex̾citu bel¬
lo excipere destinauiss
hum magicis artib pͥus¬
dam fantasmatib fran¬
cos ꝑt̾refcõs fug̾e ꝯpu¬
conatꝰ capit᷑. S prudẽcie
sue astu: oblatis mun̾i¬
b honorifice ad suos re¬
dire ꝑmissus pacẽ cum
hunis in reliquũ stabilẽ
tirmauit. Nec pͥtulit mor¬
tis ꝯpendiũ saluti ꝯdemp¬
nans in hoc fc̃o prauui
tutis euad̾et. ñ p̾ciũ hosti¬
b s sͥ int̾itũ parauit. Nã
cũ forte ccͣ traces pugnãs
celsis suoꝵ milib in po¬
testatẽ hostiũ deueniss.
ne ludibriũ inimicis fo¬
ret uirgã qua ad stumu¬
landũ equũ utebat᷑. in
oculũ thracis se tenẽtis.
ĩpegit. Barbarꝰ dolore ira¬
q ꝑcitus. latus crassigla¬
dio tnͣsuerb̾anit. Sic q
uir magni nois simul ⁊
fortitudĩs dũ deuitat ꝙ
fortuitu casu sine bene¬

Expanded text:
uni, qui et Avares, rupto foedere quod cum rege Francorum Sigeberto pepigerant, in imparatam se Galliam infundunt. Quos cum ille congregato exercitu bello excipere destinavisset, Chuni magicis artibus, priussdam phantasmatibus Francos perterrefactos fugeconatus, capitur. Sed prudentiae suae astu oblatis muneribus honorifice ad suos redire permissus, pacem cum Chunis in reliquum stabilem firmavit. Nec praetulit mortis compendium saluti, condemnans in hoc facto pravum tutis evaderet, non pretium hostibus, sed sibi interitum paravit. Nam, dum forte contra Thraces pugnans, caesis suorum millibus in potestatem hostium devenisset, ne ludibrium inimicis foret, virgam, qua ad stimulandum equum utebatur, in oculum Thracis se tenentis impegit. Barbarus, dolore iraque percitus, latus Crassi gladio transverberavit. Sicque vir magni nominis simul et fortitudinis, dum devitat quod fortuito casu sive bene
Abbreviated transcription (Latin):
catissimꝰ aũt.ppͣ. Gre¬
gorius cõꝑto ꝙ ad fo¬
cas potiret᷑ imꝑio ad eũ
siue ad eiꝰ augustã leun¬
tiam direxit epłam uer¬
bis gratulatõis refertã
Ip̃ius pͥncipis tp̃r idem
dilectꝰ dñi gregoriꝰ ex p̾¬
sentis uite laborib ad

Expanded text:
atissimus autem papa Gregorius, comperto quod Focas potiretur imperio, ad eum sive ad ejus Augutam Leontiam direxit epistolam, verbis gratulationis refertam. Ipsius principis tempore, idem dilectus Domini Gregorius de praesentis vit
Abbreviated transcription (Latin):
se fere ꝓ pͥncipis ĩuiria.
nec tñ ĩuenit᷑ ulla que
ceruũ ꝑsequi audeat. hãc
ꝯtumeliã uindicat᷑a. Qi
nici tñ cursu tͣnͣsiliens
ardiu iuga mõtis euade¬
ret. sine bñficio noctis.
Erat int̾ eas uulpes aiti¬
b callens ingeniosis hãc
nittũt ut ceruũ callide
ꝯueniat. ⁊ ad leonẽ re¬
dire faciat. obtemꝑat
illa iuissis. ceruũ adit.
maledcã se dũ obsequit᷑

Expanded text:
se pro principis iniuria, nec tamen invenitur ulla, quae cervum persequi audeat, hanc contumeliam vindicatura; qui ernici tamen cursu transiliens ardui iuga montis, evaderet sine beneficio noctis. Erat inter eas vulpes artibus callens ingeniosis. Hanc mittunt, ut cervum callide conveniat et ad leonem redire faciat. Obtemperat illa iussis, cervum adit dmaledicta, se, dum obsequit
Abbreviated transcription (Latin):
suasionib aizonis aud
dubiã sͥ uictoriã pollice¬
bat᷑. Contͣ quẽ imꝑator
filiũ suũ pippinũ aqͥta¬
me regẽ cũ ĩmodicis frã¬
coꝵ copiis mutens reg¬
n sui t̾minos tueri pre¬
cepit. Qd̃ ita fc̃m ẽẽt. nͥ
ducũ desidia quos frãcoꝵ
excitui p̾fec̾at tarduis
ꝙͣ reꝵ necessitas postu¬
labat. is quẽ ducebant
ad marchã ueniss ex̾citꝰ
Que tarditas in tantum
noxra fuit ut abumaru¬
an uastatis barcinonen¬
siũ. ac gerundensiũ agͥs.
uillis q incensis. cunctis
⁊ que extͣ urbes ĩuen̾at
direptis. cũ ĩ columi exer¬
citu cesar augustam se

Expanded text:
aud dubiam sibi victoriam pollicebatur. Contra quem imperator filium suum Pippinum, Aquitaniae regem, cum inmodicis Francorum copiis mittens, regni sui terminos tueri praecepit. Quod ita factum esset, ni ducum desidia quos Francorum exercitui praefecerat, tardius quam rerum necessitas postulabat, is quem ducebant ad marcam venisset exercitus. Quae tarditas in tantum noxia fuit, ut Abumarvan, vastatis Barcinonensium ac Gerundensium agris villisque incensis, cunctis etiam quae extra urbes invenerat direptis, cum incolomi exercitu Caesaraugustam se
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾o ut aqua uenũdaret᷑
p̾cio. pugne tñ maxĩe fie¬
bant a belisario defendẽ¬
te romanos ł cuutatẽ ad¬
u̾sus gothos: quos ⁊ rauẽ¬
nam fugã petere post mo

Expanded text:
adeo ut aqua venundaretur pretio, pugnae tamen maximae fiebant a Belisario defendente Romanos vel civitatem adversus Gothos; quos etiam Ravennam fuga petere postmo
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ren̾sionẽ ex̾citꝰ ad ru¬
merici castellũ ꝓfectꝰ
ibi aliqͣntũ tp̃ris mora¬
tꝰ ad hiemand̾ in theo¬
donis uilla palatio suo
ꝯsedit. ibi ad eũ ambo
filii sui. pippinꝰ ⁊ ludo¬
uicus uener̃. celebͣuit¬
Ꝙ ibi natalem dñi.¬
Tatim pꝰ natalẽ dñi
beatus duces uenecie
nec ñ ⁊ paulus dux ia d̾e
atq donatꝰ eiꝰdẽ cuuta¬
tis ep̃c legati dalmatar̃
ad p̾sentiã imꝑatoris
cũ magnus donis ⁊ frã

Expanded text:
post reversionem exercitus ad Rumerici castellum profectus ibique aliquantum temporis moratus ad hiemandum in Theodonis villa palatio suo consedit. Ibi ad eum ambo filii sui Pippinus et Hludowicus venerunt, celebravitque ibi natalem Domitatim post natalem Domini Beatus duces Venetiae necnon et Paulus dux Iaderae atque Donatus eiusdem civitatis episcopus legati Dalmatarum ad praesentiam imperatoris cum magnis donis. Et fa
Abbreviated transcription (Latin):
ficii conto ꝑcussit in pe¬
ctore. Ciuiꝰ filius aubedo
patris extitus ꝑicło ad
eum cucurrit. adu̾sũq
madalulfum pectus lã¬
cea transu̾berauit ⁊ cũ¬
ctos qui suũ appetierãt
patrem aut ꝑcussit
aut in fugam egit.
Sic q genitorẽ suũ lic
grauit̾ uuln̾atũ nati
pietas custodiuit. ne ĩ¬
minentẽ experiretur
mortẽ. hii uero qui no¬
luerant bello int̾esse cõ¬
spicientes flaucatum
iamiãq supiorẽ coflictu
fore tentoria uullebaldi
uel socioꝵ eius perua¬
dentes quicquid suppel¬
lectilis in eis repꝑiere i¬
abstulerũt. Equos quoq
ꝑemptorũ per diu̾sa
uagantes abstulerũt.
Postero die flaucatꝰ an¬
gustiduno egͤssus cabil

Expanded text:
ficii conto percussit in peficii conto percussit in pectore. Cujus filius Aubedo, patris excitus periculo, ad eum cucurrit, adversumque Madalulfi pectus lancea transverberavit, et cunctos qui suum appetierant patrem, aut percussit, aut in fugam egit. Sicque genitorem suum, licet graviter vulneratum, nati pietas custodivit, ne imminentem experiretur mortem. Hi vero qui noluerant bello interesse, conspicientes Flaucatum jam jamque superiorem conflictu fore, tentoria Willibadi et sociorum ejus pervadentes, quidquid supellectilis in eis reperere abstulerunt. Equos quoque peremptorum per diversa vagantes abegerunt. Postero die Flaucatus Augustoduno egressus Cabil
Abbreviated transcription (Latin):
neustrasiis. Amaigari¬
xius ⁊ ramelenꝰ non
ignobiles iuuenũ qͦs
comitabat᷑. haud sper¬
nenda młtitudo satel¬
litum. E quib rame¬
lenus.⁊ amalgarius
cum ꝑ obseq̃ntib. flau¬
cato sn acie auxiliũ tu¬
lere. cetera multitudĩe
ꝓcul stante. ac euentũ
belli p̾stolante. Nuntiꝰ
hostilis aduentus p̾cur¬
rens manifestũ reddidit
ui lebaldũ. Qui horta¬
tus soci¶S ne ĩcruentam
Iuctoriam adu̾sariis eẽ
sinerẽt excepit adueni¬
entes. In prima autẽ
fronte ipse mortuus
ꝓsternit᷑. quippe sui iã
cõtemptu uite ꝓdigus
⁊ desꝑatione salutis to¬
tum se in hostem effũ¬
dens. Bertarius qͦ par¬
tium flaucati dum ad¬
uersarios uehem̃ter in¬
get. obuiauit quendã
madalulfũ burgundio¬
nem olim sͥ familiari¬
tate notissimũ. Qui
bertariũ se se uocantem
sͥq qd̃ si ad se ueniret
eũ saluũ certamine
lib̾aret pollicentẽ ⁊ ad
eum ꝓtegendũ clipeum
eleuantẽ ingratus bene¬

Expanded text:
Neustrasiis, AmalgarNeustrasiis, Amalgarius et Ramelenus non ignobiles juvenum, quos comitabatur haud spernenda multitudo satellitum. E quibus Ramelenus et Amalgarius, cum sibi obsequentibus, Flaucato in acie auxilium tulere, caetera multitudine procul stante, ac eventum belli praestolante. Nuntius hostilis adventus praecurrens, manifestum reddidit Willibadum. Qui hortatus socios, ne incruentam victoriam adversariis esse sinerent, excepit advenientes. In prima autem fronte ipse mortuus prosternitur, quippe sui jam contemptu vitae prodigus, et desperatione salutis totum se in hostem effundens. Bertarius quoque partium Flaucati, dum adversarios vehementer urget, obviavit quemdam Madalulfum Burgundionem olim sibi familiaritate notissimum. Qui Bertarium sese vocantem, sibique, quod si ad se veniret, eum salvum certamine liberaret pollicentem, et ad eum protegendum clypeum elevantem, ingratus bene
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ꝑatis fore insidiis nõ
ignoraret. pericłosũ tñ
arbitratꝰ regi ñ õbedire.
dictis quid̃ paruit que
ñ audebat repelłe. Sed
ualida armatoꝵ ualla¬
tus multitudĩe aduen¬
tabat. Cui occurrit er¬
menricꝰ quidã cũ aliis
ex num̃o nobiliũ a re¬
ge directus. ut eũ sine
cuntatõe ad palatiũ
dełe ꝓpare: hortaretur
simulq ut fidẽ daret
eũ. nillesionis ineũdo
uł redeundo ꝓpessurũ.
Cuiꝰ u̾bis non ex toto
derogans crudelit ati. i bat¬
ĩbat. Quẽ ⁊̃ dorras ube¬
riorib honoraurił ⁊ ut
se ad cuutatẽ p̾cederet.
rogauit. Uerũtaũ nec
sic susficient̾ sur secu¬
rus agilulfũ uallentie
p̾sulẽ. ac uiuscoi iẽ co¬
mitẽ ad reg: Uprese
ire iuibet aulam. ⁊ q
de eo ag̾ent᷑ agnosc̾e
agnitaqs ad se uelocit̾
refr̾e. hos flaucatꝰ in
urbe detm̃i fecit. et
ip̃e maturius surgẽs
cũ sius cuutate reli¬
cta adu̾sus uiullebal¬
dum p̾liaturꝰ iter ar¬
ripuit. Auxilio ei erãt
erchinoaldꝰ dux cum

Expanded text:
paratis insidiis non ignoraret, periculosum tamen arbitratus regi non obedire, dictis quidem paruit, quae non audebat refellere; sed valida armatorum vallatus multitudine adventabat. Cui occurrit Ermenricus quidam, cum aliis ex numero nobilium a rege directus, ut eum sine cunctatione ad palatium debere properare hortaretur, simulque ut fidem daret, eum nil laesionis in eundo vel redeundo perpessurum. Cujus verbis non ex toto derogans credulitatem, ibat. Quem etiam donis uberioribus honoravit, et ut se ad civitatem praecederet rogavit. Verumtamen nec sic sufficienter sui securus, Agilulfum, Valentiae praesulem, ac Wisconem comitem ad regiam prae se ire jubet aulam, et quae de eo agerentur agnoscere agnitaque ad se velociter referre. Hos Flaucatus in urbe detineri fecit, et ipse maturius surgens cum suis, civitate relicta, adversus Willibadum praeliaturus iter arripuit. Auxilio ei erant Erchinoaldus dux cum