comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de uocabulo aris
metice.
plinas mathematicas. i deo
la indiget disciplina. Musica autẽ ⁊ ge¬
ometria. & astronomia que secunt᷑. ut
sint atq consistant: istiꝰ egẽt auxllio
apud g̃cos pͥmũ pithagorã nũcu¬
pant conscripsisse. ac deinde a nichoma¬
co diffusius ẽẽ dispositã quã aps lati¬
nos pͥmꝰ apulei. demde boctiꝰ trãstuleit̃.¬

Expanded text:
De vocabulo arithmeticae plinas mathematicas ideo iam indiget disciplinam. Musica autem et Geometria et Astronomia, quae sequuntur, ut sint atque subsistant istius egent auxilium.apud Graecos primum Pythagoram autumant conscripsisse, ac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam; quam apud Latinos primus Apuleius, deinde Boetius transtule
Abbreviated transcription (Latin):
onderis signa plerisq ignota St̃.
et inde errorẽ legentib faciuĩt qua¬
ꝓpter formas eoꝵ et caracteres ut a
ueterib signata st̃ subiciamꝰ. Elit¬
tera significat dimidiũ obulum
uirgula equalit̾ iacens et porrecta sim
duo obeli ͥ i latinum significat obo
liuero sex ꝓpterea caracterẽ ñ hñt eo
qd̾ inuna dragma sexueniant. qd̃ ẽ
pondꝰ denarii argenti. Nocã utt̃a sig.¬
nificat siliquas octo id ẽ tremissẽ.
N latinũ sigc̃at nomisia grecũ id
ẽ solidũ.⁊ s. Iota aduncta. beta sig.¬
inficat dimidiũ solidũ  uirgule
due ex uno angulo aleua indexterã
se diuidentes sig̃cant dragiã quã ⁊̃
olcen appellant. NTlatinũ adiunc¬
to gãma. greco significat semuntiã
ro. gãma autẽ grecȩ litterȩ olatinũ
sigcat libram Ry cappa g̃cum cͥca
finẽ cornuũ adiuncto x gͣcum sig̾cat
ciatum. Ko. si uero olatinũ habuerit.
adiunctũ eminã demonstrat qͣm g̃¬
ci cotilã uocant ze g̃cum si acceperit

Expanded text:
onderis signa plerisque ignota sunt, et inde errorem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subiciamus. Z littera significat dimidium obolum. — Virgula aequaliter iacens et porrecta simpduo oboli sunt. T Latinum significat obolli vero sex propterea characterem non habent, eo quod in una dragma sex veniant, quod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant dragmam, quam etiam olcen appellant. NΓ. N Latinum adiuncto Gamma Graeco significat semiunciam. Γo Gamma autem Graecae litterae O Latinum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cornu adiuncto V Latinum significat cyatum. KO. Si vero O Latinum habuerit adiunctum, eminam demonstrat, quam Graeci cotylen vocant. ξε. Xi Graecum si acceperit
Abbreviated transcription (Latin):
astulis dicta quas aligno eximit. cuiꝰ
diminutiuũ ẽ asciola. Est autẽ mane¬
brio brem. et aduersa parte referens.
uel simplicẽ malleũ. aut cauatũ uł
bicorne rastrũ. Scalprus dictꝰ. qd̾ scalp¬
turis et foraminib sit aptus quasi¬
scalporus. Cuiꝰ diminutuus scalpellꝰ.
Terabra uocata auerme ligni qͥ nũcu¬
pat᷑ terebra. qͤm greci teredonã uocãt.
hinc dicta terebra qd̃ ut uermis te.¬
rendo forat. qͣsi terefora. uł qͣsi trãs¬
forans. Taratrũ. quasi teratrũ. sco¬
phina dicta qd̾ herendo scofem fa¬
ciat. Canteriũ. gauia. Y. Y.¬
Deinuentione lamficii.

Expanded text:
astulis dicta quas a ligno eximit; cuius astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasiscalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta terebra quod ut vermis terendo forat, quasi terefora; vel quasi transforans. Taratrum, quasi teratrum. Scobina dicta quod haerendo scobem faciat. Cantherium. Guvia. De invention
Abbreviated transcription (Latin):
tem puerũ ex arce deiecit de hinc ex¬
it. ut fabule fert᷑ excreta pennis uo¬
lauit. et inciciliã uenit Y ũ. Circi¬
nus dictꝰ. qd̾ uergendo efficiat cͥculũ.
huiꝰ modus duplicata linea fit. quȩ
simplex ꝑ latitudinẽ extensa fuerat
Punctꝰ autẽ in medio circini centrũ
a grecis dr. in cuiꝰ mediũ cuncta cõ¬
uertunt. Securis uocat᷑. eo qd̃ ea arbo¬
res succidant᷑. qͣsi succuris. Item secu¬
ris quasi semicuris. Exuna enĩ par¬
te acuta ẽ. exaltera foss oria. hec apd̃
ueteres pmna uocabat᷑. utrimq aũ
habens aciem bipennis. Nam bipen¬
nis d̃r qd̾ exutraq parte habeat a¬
cutam aciẽ qͣsi duas pinnas. pinnũ a̾
antiqͥacutũ dicebãt. unde et auium
płnne. qr acute. Et ecce nom̃ qd̃ reser¬
uauit antiquitatẽ. qi ueteres pẽnaᷤ.
dicebãt ñ pinnas. hec et dolabra. qd̃
habeat duo labra. Nlam securis sĩplex
ẽ. Dextralis dextere habilis. ascia ab

Expanded text:
tem puerum ex arce deiecit, dehinc extem puerum ex arce deiecit, dehinc exit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pinnis volavit et in Ciliciam venit. Circinus dictus quod vergendo efficiat circulum. Huius modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini centrum a Graecis dicitur; in cuius medium cuncta convergunt. Securis vocatur eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis quasi semicuris; ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utrimque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pinnas. Pennum autem antiqui acutum dicebant; unde et avium pinnae, quia acutae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem; quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilis. Ascia ab
Abbreviated transcription (Latin):
li ponunt᷑. neq conuinc̃ti. scindule eo qd̃
scindant᷑. idẽ diuidant᷑. Epigri et claui
sunt quib lignum ligno ad heret. Cla¬
in autẽ dicti quasi calbi qr ẽ calibe
fiunt idẽ ferro. Calibs enĩ ferrũ est.
Tabule aueterib tãguiȩ uocabant᷑ a
tegendo scilicet. unde et tegule cõmis¬
sura dicit᷑ tabularũ coniunctio. Sectio
autẽ dicta a secando eaque ceperit. Nã
secare sectare et sequi ẽ. Serre autẽ no¬
men de sono fc̃m ẽ. id ẽ ãstridore serre.
Circimiq usum ꝑ dice quidã adolescens
inuenit qͦm puerũ dedalus frater ma¬
tris sue studiis ꝑdocendũ acceperat.
Cuiꝰ pueri tantũ ingenium feit᷑ ut dũ
materie diuidende compendiũ q̃reret.
spinã spiscis imitatꝰ. e ferro lãminã ex¬
asperans dentiũ mordacitate arma¬
uit. qͣm serrã artifices nũcupãt. ꝓ cu¬
ius artis inuentione dedalus magiꝰ.¬
ter eius inuidie luiore ꝑ motꝰ p̾cipi¬

Expanded text:
li ponuntur neque coniuncti. Scindulae, eo quod li ponuntur neque coniuncti. Scindulae, eo quod scindantur, id est dividantur. Epigri et clavi sunt, quibus lignum ligno adhaeret. Clavi autem dicti, quasi calibi, quia e calibe fiunt, id est ferro; chalyps enim ferrum est. Tabulae a veteribus tagulae vocabantur, a tegendo scilicet; unde et tegulae. Commissura dicitur tabularum coniunctio. Sectio autem dicta a sequendo ea quae coeperit; nam secare sectare et sequi est. Serrae autem nomen de sono factum est, id est ab stridore. Serrae circinique usum Perdice quidam adolescens invenit, quem puerum Daedalus frater matris suae studiis perdocendum acceperat. Cuius pueri tantum ingenium fertur ut, dum materiae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lamminam exasperans dentium mordacitate armavit, quam serram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister eius invidiae livore permotus praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fabricator. et artifex. Sareitector
dictus qui ex multis hinc inde cõ¬
iunctis tabulis. unũ tecti sarciat cor¬
pus. Ioem et tignarius qr tectoria
lignis inducit. Lignũ uocatũ greca
ethimogia. qr incensũ in lumen con
qd̃ lumen det. Materia in de dr om̃e
lignũ qd̃ ex eo aliqͥd efficiat᷑. ut si ad
lanuã referas. uel ad statuã materi.¬
aerit. Ad aliqͥd enĩ semꝑ matia ac¬
cipienda ẽ sict̃ elementa. materiã rer̃
esse dicimꝰ qd̾ inde ea que gt̃ facta u.¬
demꝰ. et materia qͣsi mater dicta. Tra¬
bes uocate qd̃ intransuerso posite u¬
trosq parietes contineant. Aluid̃ aũ
sunt tigna. aliud trabes. Tigna enĩ
iuncta trabem faciũt. Trabes enĩ s̃t
cum sunt dolate. Tolus ꝓprie ẽ uelt
scutum breue qd̃ in medio tecto ẽ ĩ
quo trabes coeunt.yy. Cuple uoca¬
te qd copulent in se luctantes. luctan¬
tes: qd̾ erecti inuicem se teneant more
luctantiũ. Aeseres ab asse dicti. quia so¬

Expanded text:
est fabricator et artifex. Sarcitector est fabricator et artifex. Sarcitector dictus quod ex multis hinc et inde coniunctis tabulis unum tecti sarciat corpus. Idem et tignarius, quia tectoria lignis inducit. Lignum vocatum Graeca etymologia, quia incensum in lumen convitur, quod lumen det. Materia inde dicitur omne lignum quod ex ea aliquid efficiatur; vel si ad ianuam referas vel ad statuam, materia erit. Ad aliquid enim materia semper accipienda est, sicut elementa materiam rerum esse dicimus quia inde ea, quae sunt, facta videmus; et materia quasi mater dicta. Trabes vocatae quod in transverso positae utrosque parietes contineant. Aliud autem sunt tigna, aliud trabes. Tigna enim iuncta trabem faciunt. Trabes autem sunt quum sunt dolatae. Tholus proprie est veluti scutum breve, quod in medio tecto est, in quo trabes coeunt. Coplae vocatae quod copulent in se luctantes. Luctantes, quod erecti invicem se teneant more luctantium. Agrantes. Asseres ab asse dicti, quia so
Abbreviated transcription (Latin):
politas extremis acuminib sibi
iungit. utiscema trigoni faciunt.
Id erit norma. Regula dicta qd sit
recta qͣsi rectula. et impedimentũ
ñ hãt. Perpendicłm ẽ qd̾ semꝑ ad¬
yenditur. Deniq infabrica nͥ or̃a
ad ꝑpendicłm et ad certã regulã fi¬
ant. necc̃e ẽ ut cuncta mendosa
instruant᷑ ut aliqua praua sint. a¬
liqua cubantia ꝓna ñ nulla. alia
supina. et ꝓpter hoc uniuensa sũt¬
praue constructa. lineaꝰ genere fuo
appeilata. quia ex lio fit. Trulle no¬
men factũ. eo qd̾ trudit. et detrudit.
idẽ includit calce uel luto lapides
martellus maͬchina. Scale ab scan.¬
dendo. idẽ ascendendo uocate. he¬
rent enĩ parietib. Scale aũ dñr
aut une sint. aut plures. qr numeri
tm̃ pluralis ẽ nomen. ut littere q̃
epistolam significant. De lignariis.
ignarus generalit̾ ligni o¬
pifex appellat᷑. Carpentarius speci¬
ale nom̃ ẽ. Carpentũ enĩ solũ facit.
Sicut nauicularius qui tm̃ nauiũ

Expanded text:
politas extremis cacuminibus sibi politas extremis cacuminibus sibi iungit ut schemam trigoni faciant. Id erit norma. Regula dicta quod sit recta, quasi rectula, et inpedimentum non habeat. Perpendiculum est quod semper adpenditur. Denique in fabrica nisi omnia ad perpendiculum et certam regulam fiant, necesse est cuncta mendosa instruantur; ut aliqua prava sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina; et propter hoc universa sunt constructa. Linea genere suo appellata, quia ex lino fit. Trullae nomen factum eo quod trudit et detrudit, id est includit calce vel luto lapides. Martellus. Machina. Scalae ab scandendo, id est ascendendo, vocatae; haerent enim parietibus. Scalae autem dicuntur, aut unae sint aut plures, quia numeri tantum pluralis est nomen, ut littrae quae epistolam significant. De lignariis . Lignarius generaliter ligni opifex appellatur. Carpentarius speciale nomen est; carpentum enim solum facit, sicut navicularius quia tantum navium
Abbreviated transcription (Latin):
suia melos nomine:est enĩ candidẽ.
nec utunt᷑ eum pictores ꝓpter nimi.¬
ã pinguedinẽ. Amilare qd̾ uocant cã¬
didum ẽ. qd muliebres picture illu¬
minant᷑. fit et ipsũd excreta admi¬
xtis uitreis geminis. Cerussa fit hoc
modo. Inuase enĩ aceto acerrimo ĩ¬
pleto sarmenta aminea meodẽ uas¬
culo collocabis. ac suꝑ sarmentata¬
bulas plumbi tenuissimas pones. De¬
inde uas diligentissime claudis in.¬
linesq ne aliquid ĩnspiraminis exe
stilatione tabuiarũ innata cerussa
inuenit᷑. qd̾ ablatum. et arefactũ. te¬
ritur: atq iterũ aceto admixtũ in pa¬
stillis diuidit᷑. et in sole siccat᷑. hac ob¬
seruantia si laminas ereas sarmentiꝰ
suꝑ imponas. eruginẽ ereant caicanti¬
ma dicta greco nocabulo extra qͣm
nicħ rectum ficri pot̃. Componitur
aũ ex trib regulis. ita ut duȩ sint
binum pedũ. fercia hãt pedes duoᷤᷤ
uncias .x. quas equali crassitudine

Expanded text:
sula Melos nomine. Est enim candidum, sula Melos nomine. Est enim candidum, nec utuntur eum pictores propter nimiam pinguedinem. Anulare, quod vocant, candidum est, quod muliebres picturae luminantur. Fit et ipsud ex creta admixtis vitreis gemmis. Cerussa fit hoc modo: in vaso enim aceto acerrimo inpleto sarmenta aminea in eodem vasculo conlocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudis, inlinisque, ne aliquid inspiraminis exeastillatione tabularum innata cerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admixto in pastillis dividitur et in sole siccatur. Hac observantia si lamminas aereas sarmentis superponas, aeruginem creant. Chalcantma dicta Graeco vocabulo, extra quam nihil rectum fieri potest. Conponitur autem ex tribus regulis, ita ut duae sint binum pedum, tertia habet pedes duos, uncias decem, quas aequali crassitudine
Abbreviated transcription (Latin):
cta lacuscuio edificatõ. qui fumũ reti¬
neat. huͥc pictores cum aqua admis¬
cunt gluten ut inlustrius resplende.¬
at: ao festinationẽ autẽ operis etrã sar¬
mentoꝵ ueterũ carbones inglutino
triti. Inducendis parietib atrament᷑o
speciem reddunt. Sunt et qui uini
fecem siccatã excoquunt. ad firmãtq
si ex bono uino fex fuerit indici speci¬
em. io ẽ atramentũ p̃bere sed & sar¬
mentũ uue nigre umo optimotĩctõ.
postea qͣm siccitate aruerint. si exxu¬
ras et conteras ad iecto gluten nitorẽ ĩdi¬
ci reddet. Ustaque plurim̃a necessaria
est nullo negocio ꝓuenit. Nam si et
glebam silicis bone igne excoquas. &
aceto acerrimo suꝑfusam extingnas
madefacta spungia:. colorem purpu¬
reum redoit. Eam ubi contriueris usta
erit. Omne autẽ atramentũ sole pꝰfi.¬
citur. omnes colores calcis ad mixti¬
one corrumpunt᷑. Melinũ dictũ qd̃ eiꝰ
metalli ferax sit uͤna. excicladib in.¬

Expanded text:
cta, lacusculo aedificata, quae fumum reticta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeat. Ad festinationem autem operis etiam sarmentorum veterum carbones cum glutino triti inducendis parietibus atramenti speciem reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, adfirmantque, si ex bono vino faex fuerit, Indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae vino optimo tinctum posteaquam siccitate aruerint, si exuras et conteras adiecto gluten, nitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae igne excoquas, et aceto acerrimo superfusam extinguas, madefacta spongia colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne autem atramentum sole perficitur: omnes colores calcis admixtione conrumpuntur. Melinum dictum quod eius metalli ferax sit una ex Cycladibus in
Abbreviated transcription (Latin):
et nitri flore idem faciunt. sed cipriu
in fornace adustũ. huic ꝑmixtioni
addes. uestoriam similitudo erit. pur¬
purissimũ excreta argentaria cũ pur¬
puris pariter extinguit᷑. libetq eum
colorẽ celerius lanis p̃cipuũ. Est tam̃
aliud qd̾ ad hucͥlase rudib medicam̃¬
tis inebriatũ. Proximũ ẽ egestõ eo ad¬
dita treta inuis idẽ. Et qͦciẽs id fc̃m ẽ
eleuatur bonitas p̃ciosissime purpu¬
re. Causa ẽ qd̾ iscino maxime inficit᷑.
rubeaq indicũ. inindicis inuenit᷑ ca¬
lamis. spuma adherente limo. Est aũ
coloris cianei mixturã purpure ceru¬
leiq mirabilẽ redoens. Est atfm genus¬
in inpurpurariis officinis spuma ine.¬
reis cortins innatans qͣm infectores de¬
trahentes siccant. Atramentũ dictũ
qd̃ sit atrum. Cuꝰ species et picture. &
cotidiano usui neces saria ẽ. Iste inter
facticios ẽ. sit enĩ ex fuligine plurib
modis suꝑ ardentes tedas resina ad ie¬

Expanded text:
et nitri flore idem faciunt. Sed Cyprium et nitri flore idem faciunt. Sed Cyprium in fornace adustum huic permixtioni addes; Vestoriani similitudo erit. Purpurissum ex creta argentaria. Cum purpuris pariter tinguitur bibitque eum colorem celerius lanis. Praecipuum est tamen aliud quod adhuc vaso rudibus medicamentis inebriatum: proximum est egesto eo addita creta in ius idem, et quotiens id factum est elevatur bonitas. Pretiosissimae purpurae causa est quod hysgino maxime inficitur rubeaque. Indicum in Indicis invenitur calamis, spuma adhaerente limo: est autem coloris cyanei, mixturam purpurae caerulique mirabilem reddens. Est alterum genus in purpurariis officinis, spuma in aereis cortinis innatans, quam infectores detrahentes siccant. Atramentum dictum quod sit atrum, cuius species et picturae et quotidianoo usui necessaria est; iste inter facticios est. Fit enim e fuligine pluribus modis super ardentes taedas resina adie
Abbreviated transcription (Latin):
bari odore sulfureo. Inuenit autẽ in
aureis et in argentariis metallis. Me¬
lior quo magis rufa. quoq magis ui¬
rus redolet quamqͣm et cerussa si tor¬
reatur in fornace. sandaracum facit.
unde ẽt color est flammeus qd̃ sitor¬
reat᷑. equa parte rubrica admixta sã¬
dicem reddit. Ansenicum qd latim
ob colorẽ auripigmentũ uocãt collo¬
git᷑ inponto ex auraria materia uͭ
etiã sardaraca optimũ ẽ qͦd in au¬
reum colorẽ transit purũ et fissile
gracili uenarũ cursu. Quod uero pal¬
lidius aut sãdarͥce simile s̃ detersꝰ
iudicat᷑. Est et terciũ genus squamo.¬
sum quo miscet᷑ aureus color. uiseaꝵ
ut sandarice. sed acrior. Ocra et ipsa
minsula rubri maris toparͥon gig.¬
nitur. ubi et sandaraca. fit quoq et
ocra ex usta rubriea in ollis noiis
luto circumlitis. Que qͣnto magis in ca¬
mino arserit. tanto melior fit. uenetũ
ceruleũ temperare primũ alexandri-¬
a repperit. Initalia exarene puluere

Expanded text:
bari, odore sulphureo. Invenitur autem in bari, odore sulphureo. Invenitur autem in aureis et in argentariis metallis, melior quo magis rufa quoque magis virus redolet; quamquam et cerussa si torreatur in fornace sandaracum facit, unde et color est flammeus. Quod si torreatur aequa parte rubrica admixta, sandycem reddit. Arsenicum, quod Latini ob colorem auri auripigmentum vocant, colligitur in Ponto ex auraria materia, ubi etiam sandaraca. Optimum est quod in aureum colorem transit, purum et fissile gracili venarum discursu; quod vero pallidius aut sandaracae simile est deterius iudicatur: est et tertium genus squamosum quo miscitur aureus color. Vis earum ut sandaracae, sed acrior. Ochra et ipsa in insula Rubri maris Topazo gignitur, ubi et sandaraca. Fit quoque et ochra exusta rubrica in ollis novis luto circumlitis, quae quanto magis in camino arserit tanto melior fit. Venetum. Caeruleum temperare primum Alexandria repperit. In Italia ex arenae pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Cuiꝰ pigmenti ispania ceteriᷤ
regionib plus habundat. Unde cẽ¬
et nom̃ ꝓprio flumini dedit. huius
distillatio argentũ gignit. Mimoͣn
lefanto cognominatũ. aiũt enĩ dra¬
conũ ẽt sanguinẽ dum implicãt ele¬
fantos. Quunt enĩ beluȩ &edraconẽ
obruunt᷑. Quoꝵ fusus eruor terrã in¬
ficit. fitq pigmentũ qͥcqͥd solo tinxe¬
rit. Est autẽ puluis coloris rubri. Praᷤ.¬
sini idem creta uiridis. et si maliquib
terris ꝓmiscue generet᷑. optima t̃n
in libia incirenensi. Crisocolla colo.¬
re prassina ẽ dicta. qd̃ uena eius aurõ
habere tradit᷑. hec et in armenia nas
tit᷑. sed ex macedonia ꝓbabilis uenit.
foditur enĩ ex metallis eris. cuiꝰ iuẽ¬
tio argentũ atq indicum ꝓdit. Nã
uenȩ eius cum his hñt nature socie¬
tatẽ. Cipria ab insula cipro. ubi plu¬
rima reperit᷑. sandaraca in insula ru¬
brimaris toparonascit᷑ colore cinna.¬

Expanded text:
tur. Cuius pigmenti Hispania ceteris tur. Cuius pigmenti Hispania ceteris regionibus plus abundat, unde etiam nomen proprio flumini dedit. Hujus distillatio argentum liquidum gignitlephanto cognominatum. Aiunt enim draconum esse sanguinem, dum implicant elephantos. Ruunt enim belluae, et dracones obruuntur, quorum fusus cruor terram inficit, fitque pigmentum quidquid solo tinxerit. Est autem pulvis coloris rubri. 9. Prasina, id est, creta viridis, etsi in aliquibus terris promiscue generetur, optima tamen in Libya Cyrenensi. 438 10. Chrysocolla colore prasino est, dicta, quod vena ejus aurum habere traditur. Haec et in Armenia nascitur, sed ex Macedonia probabilis venit. Foditur enim ex metallis aeris, cuius inventio argentum atque Indicum prodit. Nam venae eius cum his habent naturae societatem. Cypria ab insula Cypro, ubi plurima reperitur. Sandaraca in insula Rubri maris Topazo nascitur, colore cinna
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Colores autẽ. aut nascunt᷑
aut fiunt. Nascunt᷑ ut sinopis. Nui¬
brica. paritoniũ. melinũ. frecła. au¬
ripigmentũ. Ceteri fingunt᷑ aut¬
arte aut ꝑmixtione. sinopis inuẽ¬
ta pͥmũ mponto ẽ. Inde nom asi¬
noye urbe accepit. species eiustres.
Rubra et minus rubens. et int̾ has
media. Rubrica uocata qđ sit rubra
et sanguineo ꝓxima. hec plurimis
locis gignitur. sed optima ponto
unde et pontica dicit᷑. Siricũ rubri
coloris pigmentũ ex quo et libroꝵ
capita scribunt᷑ ipsũd ẽ oe fenicũ
appellatũ ita eo qd̃ in syria colligit᷑
In litorib rubri maris ubi feniceꝰ
inhabitant. aliud ẽ autẽ sericum.
aluid siricũ. Nam sericum lana ẽ.
quã seres mittunt. siricũ sio pigmñ¬
tũ qd̃ siri fenices in rubri maris li¬
torio colligunt. Est auitẽ et inter
facticios. slam sepe fit aut sinopide
aut sardice mixtus. Miniũ pͥmi gͦ¬
ci in effesioꝵ solo inuenisse credũ¬

Expanded text:
rent. Colores aut nascuntur rent. Colores aut nascuntur aut fiunt. Nascuntur, ut Sinopis, rubrica, Paraetonium, Melinum, Eretria, auripigmentum. Ceteri finguntarte aut permixtione. Sinopis inventa primum in Ponto est: inde nomen a Sinope urbe accepit. Species eius tres: rubra et minus rubens, et inter has media. Rubrica vocata quod sit rubra et sanguineo proxima. Haec plurimis locis gignitur, sed optima Ponto; unde et Pontica dicitur. Syricum rubri coloris pigmentum, ex quo et librorum capita scribuntur. Ipsud est et Phoeniceum, appellatum ita eo quod in Syria colligatur in litoribus Rubri maris, ubi Phoenices inhabitant. Aliud est autem sericum, aliud Syricum. Nam sericum lana est quam Seres mittunt; Syricum vero pigmentum quod Syrii Phoenices in Rubri maris litoribus colligunt. Est autem et inter facticios; nam saepe fit aut Sinopide aut sandyce mixtus. Minium primi Graeci in Ephesiorum solo invenisse tradun
Abbreviated transcription (Latin):
sa fuitiad recordationẽ mentẽ reduc̃.
pictura autẽ dicta qͣzi fictura. Est e¬
ñ imago ficta ñ ueritas. hinc & fu¬
cata ioẽ ficto qͦdam colore inlitani
chil fidei et ueritatis habentia. Uñ
et sunt q̃dam picturȩ que corpora
ueritatis studio coloris. excedunt.
et fidem dum augere contendt̃ ad
mendatiũ ꝓuehunt. sict qui cimerã
tricipitẽ pmg̃ uł scillã hominẽ sur¬
sum. Caninis autẽ capitib cinctũ de¬
orsum. Picturã autẽ egiptii excogita¬
uert̃ primũ. umbra hominis lieis
cͥcumdͤata. Itaq micio talis secunda
singulis colorib. pꝰea diuersis. sicq
paulatim se se ars ipsa distixit. et ĩ¬
uenit lumen atq umbras differẽciaᷤ¬
q coloꝵ. Unde et nẽ pictores priꝰ um¬
bras qͣsdam et lineas future imaginiꝰ
duet. Deinde colorib complẽt tenẽ¬
tes ordinẽ inuente artis. de colorib
olores autẽ dictos qd̾ calore igniꝰ
uel sole ꝑficunt᷑. siue qd̃ initio cola¬
bant᷑ ut summe subtilitatis existe¬

Expanded text:
sa fuerit, ad recordationen mentem reducit. Pictura autem dicta, quasi fictura. Est enim imago ficta, non veritas. Hinc et fucata, id est, ficto quodam colore illita, nihil fidei et veritatis habentia. Unde et sunt quaedam picturae quae corpora veritatis studio coloris excedunt, et fidem dum augere contendunt, ad mendacium provehunt, sicut qui Chimaeram tricipitem pingunt, vel Scyllam hominem sursum, caninis autem capitibus cinctam deorsum. 2. Picturam autem Aegyptu excogitaverunt primum umbra hominis lineis circumducta. Itaque initio talis, secunda singulis coloribus, postea diversis; sicque paulatim sese ars ipsa distinxit, et invenit lumen, atqque colorum. Unde et nunc pictores prius umbras quasdam et lineas futurae imaginis ducent, deinde coloribus conplent, tenentes ordinem inventae artis. De coloribus . Colores autem dictos quod calore ignis vel sole perficiuntur, sive quod initio colabantur ut summae subtilitatis existe
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ eris atq argenti fornatib insi¬
dente intore. Mamq ut ip̃e lapis ex qͦ
fit es cathina uocat᷑. sic rursꝰ ĩ forna.¬
tib existit. ⁊ noĩs sui originẽ recipit.
Eris flos fit. sengignit᷑ ⁊flafonib re¬
soluto atq eliquato ere suꝑfuza fri¬
gida. Repentina enĩdensatone tamqͣ
de sputo reparet᷑ flos. Eruginẽ qͦq es
crescit. Nã iamine eree suꝑuasa aceti
acetriii sarm̃tis suꝑpoĩte. atq itadi¬
stiuantib atqͦ ex eo cecidit in ipsũ ace¬
tum terit᷑ et cribatur. De fenro.
errum dc̃m qd̃ farra id ẽ semina

Expanded text:
lorum aeris atque argenti fornacibus insilorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum teritur et cribratur. De ferro . Ferrum dictum quod farra, id est semina
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ciũ inqͦ eqͣlis cunctoꝵ tẽꝑies. Coronati¬
ũ ex ere ductili tenuat᷑ in laminas. tau¬
roꝵq felle tinctũ spẽm auri incoronis
istrionũ p̃bet. unde ⁊ appellatũ. Prropc̃
ignẽ color uocauit. Namq in singulaᷤᷤ
uncias eris additis auri scrupulis se¬
nis p̃tenui lamina ignescit. Flãmasq
imitat᷑. unde et piropũ d̃r. Regulare
es r qd̾ abaliis ductile appellat᷑ quale
om̃e ciptͥũ ẽ. Ductile autẽ dr eo qd̃ mai¬
leo ꝓducat᷑. sict cc fusile qd̾̃ tm fundit.
hoc et caldariũ q tm̃ fundit᷑. nã malle.¬
is fragie ẽ. Si qͥdem om̃e es diligñtiꝰ
purgatis igne uitiis excoctisq regłare
efficit᷑. Campanũ qͦq int̾ gn̾a eris uo¬
dit᷑. Es rubiginẽ celeriꝰ trabit noleo ꝑ¬
ungat᷑. Seruari aũ id optime ã ĩ liqͥda
pice tradt̃. Int̾ omĩa metalla es uoca¬
lissimũ ẽ & mat̾iȩ potestatis ideo. et
calteos. ꝓurgam̃nta eris cathinia. ⁊ origo
et eris flos cathinia. Gignit᷑ ĩ metai¬

Expanded text:
tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. Coronarium ex ductile aere tenuatur in lamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. Ductile autem dicitur eo quod malleo producatur, sicut contra fusile qui tantum funditur. Hoc et caldarium quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris voditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gignitur in metal
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cio nullo fit ueniq honore. Usꝰ eris
postea transii in simulacris ĩ uasis ĩ
edificioꝵ structuris maxĩe. ⁊ ad ꝑpety.¬
itatẽ monum̃toꝵ oẽ publicȩ in eis
priũ es incipro insula priꝰ. unde ⁊ uoca
tũ. factum ex lapide eroso qͦm cadiniã
uocant. et ẽ ducale. huic si addat᷑ plubũ.
colore purpureo fit. Auricalcũ dictũ qd̵
et splendorẽ auri et duriciã eris pos¬
sideat. ẽ autẽ nom̃ ꝯpositũ ex lingͣ la¬
tina. et g̃ca. Es enĩ sermone gͣcoꝵ calco
uocat᷑. fit autẽ ex ere et igne multo ac
medicaminibꝰ ꝑducit᷑ ad aureũ colorẽ.
Corinteũ ẽ ꝯmixtio omniũ metalloꝵ qd̾
casus pͥmũ miscuit corinto cũ caperet᷑
incensa. Nãdum hãc ciuitatẽ hanni¬
bal cepisset. omnes statuas eneas aure¬
as et argenteas in unũ rogũ ⁊ gessit.
ce eas incendit. ita ex hac ꝯmixtione fa¬
bri sustulert̃ et fecest parapsideᷤ. sic corm¬
thea nata st̃ ex omnib in unũ nec hoc

Expanded text:
it nullo denique honori. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris maxime, et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis prium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca; aes enim sermone Graecorum χαλκὸς vocatur. Fit autem ex aere et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corintheum est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Hannibal cepisset, omnes statuas aeneas et aureas et argenteas in unum rogum congessit et eas incendit: ita ex hac commixtione fabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Corinthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ce adponant᷑. Cuiꝰ diminut᷑m
uascula. quasi uescula. fictilia dicta.
qd̾ fiant et fĩgant᷑ exterra. fingere
enim ẽ facere. formare. et plasmare.
Unde et figuli dñr. et uas fictile dr
ñ fictum illut qd̾ mendatiũ ẽ. s qd̾
format᷑ ut sit et habeat aliqͣm for
me sic fecisti. fictilia uasa in samo ĩ¬
sula prius inuenta tradunt᷑ facta ex
creta. et indurata igne. unde & sami.¬
a uasa. postea inuentũ et rubricã ad.¬
dere. et exrubra creta fingere. Antiqͥ¬
orem autẽ finss e usum fictiliũ uasoꝵ
qͣm fundendi aeris aut argenti. Apd̃
ueteres enim. nec aurea nec argente¬
a sed fictiuia uasa habebant᷑. sict̃ oe¬
ad una doliis excogitatis ad aquas
amphoris. ydriis ad balnea ac reliqͥ.
que musib hominũ. aut rota aut
manu aptant᷑. Argilia autẽ excocta
teste uocabulũ accepit. qr dũ mollis
eẽt efficitur tosta. Nec cõmunicat ẽ
uocabulo pͥstim generis. qr qd̾ fuit
non ẽ. a rietina uasa. ex arietio mum¬

Expanded text:
e adponantur. Cuius diminutivum vascula, quasi vescula. Fictilia dicta quod fiant et fingantur ex terra. Fingere enim est facere, formare et plasmare, unde et figuli dicuntur. Et vas fictile dicitur non fictum in illud quod mendacium est, sed quod formatur, ut sit et habeat aliquam forme sic fecisti?' Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex creta et indurata igni; unde et Samia vasa: postea inventum et rubricam addere et ex rubra creta fingere. Antiquiorem autem fuisse usum fictilium vasorum quam fundendi aeris aut argenti; apud veteres enim nec aurea nec argentea, sed fictilia vasa habebantur; sicut ad vina doliis excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balneas, ac reliquis quae in usibus hominum aut rota fiunt aut manu aptantur. Argilla autem excocta testae vocabulum suscipit quia, dum mollis esset, efficitur tosta, nec communicat cum vocabulo pristini generis, quia quod fuit non est. Arretina vasa ex Arretio muni
Abbreviated transcription (Latin):
sturciũ sapor appellauit. qd̾ acrimo¬
na sui nasum torqueat. fungi qd̾ a¬
ridi ignem acceptũ concipiat. fos
enĩ ignis ẽ. unde et esca uulgo dicit᷑.
qd̃ sit fomes ignis or nutrimentũ.
abii dicunt fungos uocatos uocatos¬
qd̃ sint ex eorum genere qͥdam int¬
emptorii. unde et defuncti tuberã tu¬
mor terre ꝓdit eaq causa nom̃ illi
dedit. uolui appeuati qd̾ sint uobo¬
biles et rotundr. Asparagꝰ. qã spino¬
sa & asytra sit frutex eus ex qͣ gig¬
nit᷑. Raparis agrecis nom̃ sumpsis.¬
se uidetur. qd̾ habeat in sumitatib
rotunda seminũ capitula. Armora¬
cea. pocͤ lapsana. lapistrus. lapacia ħ
in cibo sumpta. stomacũ confortat.
uenerẽ reprimit. Carduus. eruca
qͣsi uruca qd̃ ignite sit uirtutis ce
in cibo sumpta sepe ueneris ĩcen¬
dium moueat. huiꝰ species due. qͣꝵ
attera usualis: attera agrestis a¬
crioris uirtutis. Utraq tam̃ uene¬
ris comouens usum. De odoratis ole

Expanded text:
sturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis est; unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque causa nomen illi dedit. Volvi appellati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutex eius, ex qua gignitur. Capparis a Graecis nomen sumpsisse videtur, quod habeat in summitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapistrus. Lapathia: haec in cibo sumpta stomachum confortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi uruca, quod ignitae sit virtutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium moveat. Huius species duae, quarum altera usualis, altera agrestis, acrioris virtutis; utraque tamen Veneris commovent usum. De odoratis ole
Abbreviated transcription (Latin):
anni tẽpore flatus agere incipuĩt.E.
autẽ cursum rectũ aborea in egiptũ fe¬
it̃. quib auster cͣcius ẽ. Duo st autẽ
extrahos ubiq sp̃s magis qͣm uenti
aura et altanꝰ. dura ab aere dicta. qͣsi
aera qu̾ leuis sit motꝰ aeris. agitat᷑¬
enĩaer auram facit. unde et lucͤtiuꝰ. de¬
rias auras. Altanꝰ qui in pelago ẽ. ꝑ diri¬
uatõnẽ ab alto. id est mariuocatꝰ. Nã
alter ẽ flatus in ripis qͦm diximꝰ aurã.
Namaura t̾re ẽ. Tutbo ẽ uolubilitas uẽ.¬
toꝵ. et tubo dictꝰ a terra q̾ciens uentꝰ
consurgit. I mn cͥcuitũ mittit. Tẽpesta.
aut ꝓtempore dicit᷑. sic̃t ubiq histori¬
graphi solent unde dum dict ea tem.¬
pestate. aut astatu celi qr magnitudie
sui multis dieb oritur. Uerno autẽ. &
autupnali fepore qͣm marie fuĩt tẽpe ᷤᷤ¬
tates. qͣndo nec estas plena ẽ. nec ple
diũ utriꝰq tẽporis ex comuctione aerc̃
ccͣiorum efficiunt᷑ tempestates. fragor

Expanded text:
anni tempore flatus agere incipiunt; ἐνanni tempore flatus agere incipiunt; ἐνr. Haec autem cursum rectum a Borea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. Duo sunt autem extra hos ubique spiritus magis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatenim aer auram facit; unde et Lucretius 5, 503: Aerias auras. Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens veet terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plenanfine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor
Abbreviated transcription (Latin):
d̾n. ꝓpt̃ qd̾ faueat. que nascunt᷑ austro
ante flores soluunt᷑ qi rephiro fuĩt. Af¬
fricꝰ a ꝓprio regione uocatꝰ. in affrica e¬
nĩ initiũ flandi sumit. Chorꝰ ẽ qui ab
occidente estiuo flat. et uocatꝰ chorus
qd̃ ipse uentoꝵ cͥcłm claudat et qͣsi
chorũ faciat. hic antea charꝰ dictꝰ qͤm
uulgus agrestem. Septentͥo dictꝰ eo
qd̃ incutulos septẽ stellaꝵ consurgit.
q̃ sitente se mundo resupinato capite
ferri uident᷑. Cirͣ dictꝰ eo qd̃ choro sit
iunctꝰ. huncͥ spani gallicũ uocant. ꝓpt̃
eo qd̃ aquas stringat et nubes dissipet.
est enĩ gelidꝰ uentus ⁊ siccus. idem ⁊
borens qui abyꝑboreis montib flat.
inde enĩ origo eiꝰdemuentiẽ. Unde oe
frigidꝰ ẽ. Natura enĩ omniũ septẽtri.¬
onaliũ uentoꝵ frigida et sicca ẽ austͣ¬
lium bumida et calida. Exom̃ib aũ
uentis duo cardinales et̃. Septento.
et auster. Ethesie autẽ flabra aqͥlo¬
nis gt̃. quib nom̃ inditũ ẽ. qd̃ cerco

Expanded text:
ro autem flores solvuntur, a Zephyro fiunt. Africus a propria regione vocatus; in Africa enim initium flandi sumit. Corus est qui ab occidente aestivo flat. Et vocatus Corus quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem vulgus Agrestem. Septentrio dictus eo quod circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propteo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio et Auster. Etesiae autem flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est quod certo
Abbreviated transcription (Latin):
Dictꝰ autẽ uentꝰ. qd̾ siuehemẽs. et io¬
lent᷑. Uis enĩ eiꝰ tanta ẽ. ut ñ solũ sara
et arbores uellat. s eciã celũ tramq
oriente. subsolanꝰ. a meridie auster ab
occidente fauomiꝰ a septentͥone eiꝰdẽ
nominis uentꝰ aspirat. hñtes gemi
nus a lat̾e dextro uulturnũ habet a
leuo eurũ. Auster adextriꝰ. euroaustrũ.
asinistris austroaufricũ. Fauoniꝰa par¬
te dextra affricum. aleua eniu. porro
septemtrio adextͥs. circeũ a sinistriꝰ. aqͥ¬
lonẽ hii duodec̃ĩ uenti mundi globũ
flatib circumage. quoꝵ noĩa ꝓpriis ex
causis St̃ signata. Nam subsolanꝰ uocat᷑
eo qd̾ subortu solis nascat᷑. Eurus: eo.
qd̾ ab ate fluat. id ẽ ab oriente. Est enĩ
coniũctꝰ subsolano. uitturnꝰ qd̃ alte
tonat. De quo lucretiꝰ. Aititonãs uult᷑nꝰ
et auster sublime pollens. Anster ab
hauriendo aqͣs uocatꝰ. Unde ⁊ crassũ
aerẽ facit. et nubila nutrit. hic grece
re nascit᷑. auster slans in reliqͣs regio¬

Expanded text:
ens, et violentus. Vis enim ejus tanta est, ut non solum saxa et arbores evellat, sed etiam coelum terramque orum primus ab Oriente Subsolanus, a Meridie Auster, ab Occidente Favonius, a Septentrione ejusdem nominis ventus aspirat, habentes geminnus a latere dextro Vulturnum habet, a laevo Eurum; Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum; Favonius a parte dextra Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem. Hi duodecim venti mundi globum flatibus circumagunt. 4. Quorum nomina propriis ex causis signata sunt. Nam Subsolanus vocatus, eo quod sub ortu solis nascatur. Eurus, eo quod ab Eoo flat, id est, ab Oriente. Est enim conjunctus Subsolano. 5. Vulturnus, quod alte tonat; de quo Lucretius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. 6. Auster, ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, 118 et nubila nutrit. Hic Graecere nascitur, Auster flans in reliquas regio
Abbreviated transcription (Latin):
topleuerãs ꝑtinax inpudenter tenes.
qͣsi ꝑtinens. petulans nc̃ qͥdem ꝓ auda¬
ce et imꝓbo ponit᷑. olim autẽ acerbi
flagitatatores. et ꝓprie argentarioꝵ. Pu
gebant a petendo petiiantes uocati. ꝓ.
cax ꝓprie idẽ ẽ qd̾ peceͣte. nã ꝓcare est
ro fugatꝰ. ꝑ egrinꝰ ionge a patria positꝰ.¬
sict aliengena. ꝓiectus qͣsi longe ⁊ pro¬
cul iactatꝰ. sict̃ et ꝓduxit qͣsi porro illo
duxit. ꝓuocanit qͣsi porro illũ uocauit.
ꝓiectꝰ qͣsi porro eiectꝰ. ac ꝓiectatꝰ. unde.
&e ꝓiectaq saxa. idẽ porro ractata. ꝓscͥp¬
tus cuiꝰ bona pllam et aꝑte scribunt᷑.
prescriptꝰ ordinẽ sig̃cat. sict̃ et p̃scptio¬
nes apud iuris contultos. ꝓcinctꝰ expedi I¬
tꝰ et armatꝰ. unde et in ꝓcincto idẽ cũ
belli causa arma sumebãt. p̾cinctus
eo qd̾ ante se ponat aliqͥd: quo p̃cingit᷑.

Expanded text:
Pertinax, impudenter tenens, Pertinax, impudenter tenens, quasi pertinens. 214. Petulans, nunc quidem pro audace et improbo ponitur; olim autem acerbi flagitatores, et proprie argentariorum cogebant, a petendo PETULANTES vocati. 215. Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est ro fugatus. Peregrinsicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, porro eieorro iactata. Proscriptus, cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingitur.
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑ cõpositũ ab eo qd̾ ꝓueros agat. id ẽ
ordine. et pmꝰ qͦsi preminẽs. primꝰ pos¬
tremꝰ. potens reb late patens. Unde.
oe potestas qd̃ pateat ilii queq uelit.
et nemo inf̾cludat. cui nulius obfiste
ualeat. popimꝰ p̾ceteris opib copiosuꝰ
pecunioses tullsꝰ primũ eos dictos re¬
fert qui plurimã habines et pecuniã. id
ẽ pecora. lta enĩ et antiqui eos appelia
ꝓposito suo ad inctoriã ꝑseuerat. Anti¬
qui enĩ tutiã dicebant quã iͥnctoriã. cre¬
do qd̾ inde dicat᷑. herba uitia. idẽ uic¬
⁊orialis. ꝑnixa ꝑ nitendo tractũ ẽ. idc̃ pca¬
inconatib ꝑseuerando. alii ꝑnicẽ ue.¬
locẽ intelligunt pedib. nã ꝑnicitas
pedum ẽ. ut ꝑnicib ignea. plantiꝰ. sic̃
celeritas penñaꝵ ẽ. ut celeriq fuga sab
sioers lapse. piger qͣsi pedib egeri ẽ
enĩtardus adincedendũ qd̾ nom̃ ꝑ ulẽ
tranfit᷑ ad animũ. ꝑnox ꝑingilãs noc

Expanded text:
et est conpositum ab eo quod pueros agat, id estet est conpositum ab eo quod pueros agat, id estordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui eos appellabur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. Antiqui enim vicam dicebant quam nos victoriam. Credo quod inde dicatur herba vicia, id est victorialis. in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, pervigilans noc
Abbreviated transcription (Latin):
iã pot̾. huic nomini et apd̃ gramati¬
cos conꝑatio ñ add̃r. qi si dixeris ille ꝑ¬
fectior e: iste ꝑfectꝰ ñ erit. Pulcher a
hoc nom̃ ingenꝰ nã pulcritudo hoĩs aut
inuultu ẽ. ut os humerosq deo similis.
aut incapillis. ut nãq decorã cesariẽ au
in oculis ut letos oculis afflarat honoreꝰ.
aut incandore. ut quale manꝰ atdt̃ ebori
decus. aut in liniamentiꝰ. ut te multo
plus figura. et lina mẽra auspitiiͦ. de¬
lectabãt. aut inꝓceritate. ut turnꝰ uer¬
tis in mediis. et toto uertice supea ẽ. pel¬
lax ã pellicendo. ꝑspicax splendidꝰ eo
qd̾ ꝑtuceat. ꝓpetuus. ꝑeninꝰ. abeo qd
Sit ꝑpetuis annis. p̃sul uocatꝰ qr p̾est
sotlicitudine p̃positus appellatꝰ ẽo qd̾
sit subiectoꝵ ac famulantiũ ordinator
uł rector. patrom ã patrib dicti st̃ qd̾
huiꝰmodi affectũ olientib exhibeant.
ut qͣsi patres illos regãt. Pedagog ẽ.
cii parmili ad signant᷑ grecũ nom ẽ.

Expanded text:
i potest. Huic nomini apud grammaticos comparatio non adjicitur, quia si dixeris: Ille perfectior est, iste perfectus non erit. 204. Pulcher a hoc nomen in genus. Nam pulchritudo hominis, aut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in lineamentis, ut: Te multo plus figura et lineamenta hospitis delectabant; aut in proceritate, ut Turnus: Vertitur in mediis, et toto vertice supra est. 205lax a pelliciendo. Perspicax, splendidus, eo uceat. Perpetuus. Perennis, ab eo quod sit perpetuus annis. Praesul vocatus quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus eo quod sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est;
Abbreviated transcription (Latin):
parricida: ꝓprie d̃r. interfector parentiᷤ.
qmuis qͥdam ueteres nc̃ parenticidam
diũ et homicidiũ quocũq intelligipꝰ¬
sit. cũ fint homines hõib pares ꝑse
cutor. ñ semꝑ ꝓmalo intelligit᷑ unde
&& ꝑsecutor ꝑfecte setutꝰ. publican est.
qui uectigalia publica exigit. uł qͥ ꝑ
publica negocia scłi lucra sectat᷑. unde
et cognominatꝰ e peccator a pelice id
e meretrice uocatus qͣsi pelicator qd̵
nom̃ apud antiqͦs tm̃ flagiciosũ sig̾ca¬
bat. postea transiit hoc uocabłm ĩ ap¬
pellationẽ omniũ iniquoꝵ. ꝓstitute.
meretrices ã ꝓsedendo in meretoriis uł¬
infornicib pelex apd̃ grecos ꝓꝓrie d̾r
alatinis concura. dicta autẽ a fallacia.
qͣmuexat trepidatio mentis. ht̃ cordiᷤ
pusationẽ cordis motũ nã pauerefe
rire ẽ. Unde et pauimentũ. petre autẽ

Expanded text:
Parricida proprie dicitur interfector parentis, Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dium et homicidium quocumque intellegi possit, cum sint homcutor non semper pro malo intellegitur; unde et persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati sunt. Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. Prostitutae, meretrices a prosedendo in meritoriis vel fornicibus. Pelex apud Graecos proprie dicitur, a Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, vidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere rire est, unde et pavimentum. Petro aute
Abbreviated transcription (Latin):
predo ababigendo p̃das ⁊: ctꝰ. & predo
qui p̾dam ht̃. predator hoc ẽ cui de p̃da
pelliciendo dolis. Pirate gt̃ p̃dones ma¬
ritum ab incendio nauiũ transeuntiũ
qs capiebant dicti. nã pir ignis ẽ. pugil¬
lator: qui de manu ĩ manũ nũmoꝵ aliqͥd
subtrahit. Peculiator. ꝓ eo qd̃ sit pecu¬
me publice defraudator. ꝓditor ꝓeo qd̾
iram ꝓdimur. ꝑfidus: qr fraudolent᷑
ẽ et sine fide qͣsi ꝑdens fidem. perurrꝰ
qr ꝑpere iurat. idoẽ maleuirat. ꝑuiruꝰ
autẽ inu̾bo .R. ñ ht̃. nam peiero. ⁊ deiero
dicimꝰ. p̃uaricatos malefidei ad uocatꝰ.
et qui uel in accusando. nociturauł in
defendendo ꝓfutura. p̃tereat aut mu¬
tiliter dubiȩq ponat merredũ gr̃a. licet
corruptꝰ cicero. qͥd enĩ tam preuarum
idẽ ualde uarũ. pellax dolosus et fallaxa
a pelle. id ẽ uultu. foris em̃ ut fauatiar¬
ridet sed nequiciã intꝰ gerit. ꝓfanꝰ qͣsi
porro a fano. sacris enĩ ñ licet uluintẽe.

Expanded text:
praedo ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda satur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, proiram prodimur. Perfidus, quia fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse.
Abbreviated transcription (Latin):
umerus autẽ siliabaꝵ in pedib a
duob usq ad sex ꝓtendit᷑. ulteriꝰ
enĩ non ꝓcedit. qr usq ad sex silłas ten¬
dunt᷑ pedes. Tempora in pebib gt̃.: ut
qͣnta unusqͥsq pes hãt. Resolucio ẽ pe¬
dum. qͣndo ꝓuna longa. due breues po
irsolutio ẽ. spondeꝰ m ꝓceleumaticũ
Proceleumaticum .ou.ii.ou .ii. ut auicula.
Diiambum..iii.. .iii. ut propinquitaᷤ.
Antipastum.u. .m..o.iii. ut saloninus.
Ionicum minorem.uuii. ⁊ .iiii. ut diomedes.

Expanded text:
 in pedibus a duabus usque ad sex protenditur; ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut quanta unusquisque pes habeat. Resolutio est pedum, quando pro una longa duae breves ponresolutio est spondei in proceleumatico, Proceleumaticum, ut avicula; Diiambum, ut propinquitas; Antispastum, ut Saloninus; Ionicum minorem, ut Diomedes.