comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ inuinculis. Ido subaudis qr u̾¬
bũ cdi ñ ẽ alligatũ. om̃ia in cõmoda
sustineo appt̃ electos: idẽ ꝓpt̃ illos
qui electi & p̃destinati sunt. ut sa¬
lutem consequantur.

Expanded text:
positus in vinculis. Ideo, subaudis quia verbum Dei non est alligatum, omnia incommoda sustineo propter electos, id est propter illos qui electi et praedestinati sunt ut salutem consequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
fides. qr unũ dm̃ credunt trinita¬
tẽ habere inꝑsonis. unitatẽ insub.¬
stantia. Unũ ẽ baptisma: qr om̃es
equalit᷑ ꝑ uniuersũ orbem baptiran¬
‸tur
qui signaculum fidei ꝑcipiunt. Unꝰ
ẽ deus om̃ium creaturarũ. & pater
om̃ium rerũ. id ẽ creator: qui sub¬
audis pater suꝑ omnes creaturas
excellit. oe ꝑ om̃ia ẽ filiꝰ. quia omĩa
ꝑ ipsum facta sunt or reparata. Et
b creaturis iuxta illud. Sp̃s dñi re¬

Expanded text:
fides, quia unum Deum credunt trinitafides, quia unum Deum credunt trinitatem habere in personis, et unitatem in substantia. Unum est baptisma, quia omnes aequaliter per universum orbem baptizantur, qui signaculum fidei percipiunt. Unus est Deus omnium creaturarum, et pater omnium rerum, id est creator, qui, subaudis Pater, super omnes creaturas excellit, et per omnia est Filius, quia omnia per ipsum facta sunt et reparata, et bus creaturis, juxta illud: Spir
Abbreviated transcription (Latin):
& suis p̃cib peccatorem. Uł qui di-¬
ues ẽ: sustentet sua elemosina pau¬
perem. Solliciti. id est studiosi. cau¬
ti. & attenti semꝑ sitis seruare u¬
nitatẽ sp̃s. ut unũ sapiatis de xp̃o.
ut unã ficłe habeatis: & ñ sint in
uobis scismata. atq hereses. Et hoc
agite in uinculo pacis. idẽ indi-¬
siue in concortlia fr̃nitatis. Dilectio
oe enĩ uinculum recte appellat᷑: qr
duos ligat & coniungit. dm̃ uide¬
licet or hominẽ. uel duos .ꝓximos.
& unꝰ spiritus sc̃s habitat inuobis.
Sic̃ uocati estis in una spe uoca
estis in baptismate. scđm illud. scĩ
estote. qr c ego sc̃s sum. idoq sc̃e ui¬
uere debetis. Bene autẽ dicit in
deles unam spem habent ꝑueni-¬
endi ad patriam cȩlestem.xiiii¬
nus ẽ dñs om̃ium creaturaꝵ:
una fides debet esse in om̃ibꝰ cre-¬
dentibꝰ. quibꝰ unũ baptisma ẽ. Li¬
cet alii maiorẽ. alii minorẽ fide ha¬
beant. qui maiora &e minora dedo
in telligunt: tam̃ in hoc r ẽe una

Expanded text:
 sustineat peccatorem; vel qui dives est, sustineat sua eleemosyna pauperem. Solliciti, id est studiosi, cauti et attenti sitis semper. Servare unitatem spiritus, ut unum sapiatis de Christo, ut unam fidem babeatis; et non sint in vobis schismata atque haereses, et hoc agite in vinculo pacis, id est in disive in concordia fraternitatis. Dilectio etenim vinculum recte appellatur, quia duos ligat et conjungit, Deum videlicet et hominem, vel duos proximos. unus Spiritus sanctus habitat in vobis, sicut vocati estis in una spe vocti in baptismate, secundum illud: Sancti estote, quia ego sanctus sum , ideo sancte vivere debetis. Bene autem dicit, indeles unam spem habent perveniendi ad patriam coelestem. Unus est Dominus omnium creaturarum, una fides debet esse in omnibus credentibus, quibus unum baptisma est. Licet alii majorem, alii minorem fidem habeant, qui majora et minora de Deo intelligunt, tamen in hoc dicitur esse una
Abbreviated transcription (Latin):
uinctꝰ. idẽ adstrictꝰ amore dile¬
ctionis erga uos. ꝓpt̾ dñm. Cum
om̃i humilitate & mansuetudi¬
ne subaudis ambulate: & conuer¬
samini digne cũ patientia subpor¬
tantes uos inuicem incaritate.
humilis dr. humi adelinis. Man¬
suetudo ẽ. lenitas &r tͣnqͥllitas ani¬
mi. Ambulate inqͥd or conuersa¬
mini cũ om̃i humilitate & mansu¬
etudine mentis: subportantes uos
inuicem in caritate. idẽ in dilecti.¬
one cłi &e ꝓximi iuxta illud. Alt̃

Expanded text:
inctus, id est astrictus amore dilectionis erga vos propter Deum cum omni humilitate et consuetudine; subaudis, ambulate et conversamini digne. Cum patientia supportantes vos invicem in charitate. Humilis dicitur humi acclivis. Mansuetudo est lenitas et tranquillitas animi. Ambulate, inquit, et conversamini cum omni humilitate et mansuetudine mentis, supportantes vos invicem in charitate vel in dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
digne & sc̃e uiuatis illa uocatione
qua uocati estis in baptismate. Estiᷤ
uocati ut sci essetis &r in maculati:
sc̃ȩ oe in maculate conuersamini.
ambulantes de uirtute in uirtu¬
tẽ. Qd aũt dicit ego uinctꝰ: duplici
modo intelligi potest. Uel uinctus

Expanded text:
is et sancte vivatis illa vocatione qua vocati estis in baptismate. Estis vocati ut sancti essetis et immaculati, sancte et immaculate conversamini, ambulantes de virtute in virtutem. Quod autem dicit, ego vinctus, duplici modo intelligi pot
Abbreviated transcription (Latin):
nis quȩ facta ẽ ad abraham qd̾ in
semine eiꝰ. id ẽ in xp̃o benedicen¬
de essent om̃es gentes. Quamuis
enĩ illa .pmissio facta esset de eis.
tam̃ illi ñ habebant spem qđ possent
ñ habebant legem &. ꝓpħas in qui¬
bꝰ ipsa apmissio continebat᷑. Et sine
d̾o subaudis uero erant. ñ habentes
cognitionẽ eiꝰ: qr oe illi qͦs colebant

Expanded text:
aham, quod in semine ejus, id est in Christo benedicendae essent omnes gentes . Quamvis enim illa promissio facta esset de eis, tamen illi non habebant spem quod possent non habebant legem et prophetas, in quibus ipsa promissio continebatur; et sine vero Deo, subaudis eratis, non habentes cognit
Abbreviated transcription (Latin):
tociꝰ trinitatis. & baptirari baptis¬
mi sacram̃to. sine qͦ nemo potest
mundari apeccatis. Ipsius enĩ su-¬
cti sumꝰ boni & facti in nocentes.
creati siue renouati in bonis oꝑibꝰ¬
de xp̃i iħu. Quȩ sub audis bona oꝑa
p̃p̃arauit d̾s ut in illis ambulemꝰ ꝓfi¬
ciendo: de uirtute inuirtutẽ. Non
de illa factura hic loquit᷑ qua in pͥn¬
cipio facti sumꝰ ut essemꝰ. s de illa qͣ
cũ mali essemꝰ. boni effecti sumꝰ ipso
qr renouati estis in bonis oꝑib. me¬
mores estote suie mem̃tote: qr ali¬
qͣndo. id ẽ anteqͣm ad fide uenire¬
tis uos gentes eratis incarne: hocẽ
in carnali conu̾satione. Qui dicebami¬
ni p̃putiũ. ab ea subaudis gente quȩ
autẽ circũcisio dr esse. & manufa¬
cta: qr in uno solũm corporis m̃bro
illa circũcisio fiebat manuũ oꝑati¬
one. Nr̃a uͦ circũcisio ñ fit in exspo¬
liatione uniꝰ m̃bri solũmͦ. s in toto

Expanded text:
totius Trinitatis, et baptizari baptistotius Trinitatis, et baptizari baptismi sacramento, sine quo nemo potest mundari a peccatis. Ipsius enim sumcti sumus boni et facti innocentes, creati sive renovati in bonis operibuesu, quae subaudis bona opera, praeparavit Deus ut in illis ambulemus, proficiendo de virtute in virtutem. Non de illa factura loquitur hic, qua in principio facti sumus ut essemus, sed de illa qua cum mali essemus, boni effecti sumus ipsoa renovati estis in bonis operibus, memores estote sive mementote quia aliquando, id est antequam ad fidem veniretis vos, gentes eratis in carne, id est in carnali conversatione, qui dicebamini praeputium ab ea, subaudis gente, quaeautem et circumcisio dicitur esse et manufacta, quia in uno solummodo corporis membro illa circumcisio fiebat manuum operatione: nostra vero circumcisio non fit in exspoliatione unius membri solummodo, sed in toto
Abbreviated transcription (Latin):
Quatia eñĩ subaudis dĩ estis salua
ti de morte aduitã. ꝑfid̾e inbaptis.¬
mate: ñ ur̃is meritis. Et hoc subau¬
dis qd̃ saluati estis &e fidem habe
neq fide neq salutẽ habemꝰ. neq
aliqͥd boni: qr d̾s oꝑat᷑ in nob̾ oe uel¬
le ce ꝑficere. Quia gͦ solent pleriq
dicere ꝓpt̃ bona oꝑa mea ueni ad fi-
sub audis accepistis fide: ut neqͥs glo¬
riet᷑: s ꝑ gr̃am cłi. Prius p̃cedit files¬
ac deinde subsequit᷑ oꝑatio. Solent
etiã illi qui exoꝑibꝰ suis gloriant᷑.
corneliũ centurionẽ in exemplum
trahere dicentes: qr ꝓpt̾ bona oꝑa
quȩ habebat meruit acciꝑe fidem
instructus apetro. Quibꝰ responden¬
dũ ẽ. qđ corneliꝰ centurio erat iude¬
oꝵ habens cognitionẽ &e noticiã uniꝰ
di: a quo ipse sperabat oe credebat
ꝓ suis bonis oꝑibus se remuneran¬
dũ. Etͣaliquid fidei habebat iam ꝑ¬
ceptũ qũa exornabat bonis oꝑibus.
meruit instriu apetro de cognitione

Expanded text:
Gratia enim, subaudis Dei, salvati estis de morte ad vitam per fidem in baptismate, non vestris meritis, et hoc, subaudis quod salvati estis et fidem habetneque fidem, neque salutem habemus, neque aliquid boni: qua Deus operatur in nobis et velle et perficere . Quia solent plerique dicere: propter bona opera mea veni ad fideeribus, subaudis accepistis fidem, ut ne quis glorietur, sed per gratiam Dei. Prius praecedit fides, deinde subsequitur operatio. Solent etiam illi qui ex operibus suis gloriantur. Cornelium centurionem in exemplum trahere, dicentes quia propter bona opera quae habebat, meruit accipere fidem instructus a Petro. Quibus respondendum est quod Cornelius centurio erat Judaeorum, habens cognitionem et notitiam unius Dei: a quo sperabat ipse et credebat pro suis bonis operibus se esse remunerandum: et quia aliquid fidei habebat jam perceptum quam exornabat bonis operibus, meruit instrui a Petro, de cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
inse reuoluant᷑. Id̾o aũt dicit inscłis
suꝑuenientibꝰ siue futuris. qr multa
scła & multa tẽꝑa er̃t pꝰ diem iuditii
atq innumerabilia. licet continua¬
ta dies sit. Non eñĩ sol occasũ patiet᷑:
iuxta illud. ñ occidet tibi ultra sol
tuus. Iste sunt gͦ diuitie qͣs osten¬
det suꝑ nos: qͣs oculus ñ uidit. nec auri audiuit
nec in cor hominis descender̃t. hoc ẽ gau-

Expanded text:
dicit, in saeculis supervenientibus sive futuris, quia multa saecula et multa tempora erunt post diem judicii atque innumerabilia, licet continuata sit dies. Non enim sol occasum patietur, juxta illud: Non occidet tibi ultra sol tuus. Istae sunt ergo divitiae quas ostendet super nos, quas oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
alienati a conuersatione isrł: idẽ
extranei & alieni a conu̾satione iu¬
deoꝵ quia ñseruabatis circũcisio
hostii pes eo qđ qͣndo suscipieban¬
t᷑ indomũ. ponebat dñs domꝰ &
qui suscipiebat᷑ ped̾e suꝑ hostiũ:
& datis dextris iurabat᷑ qđ paci

Expanded text:
alienati a conversatione Israel, id est extranei et alieni a conversatione Judaeorum, quia non servabatis circumcisionostii pes, eo quod quando suscipiebantur in domum, ponebat dominus domus, et qui suscipiebatur, pedem supra ostium: et datis d
Abbreviated transcription (Latin):
apłs loquebat᷑. in carcere erat posi¬
tus. &e tam̃ cũ fidutia talia dicebat.
Possumꝰ o alit̃ intelligere: accipi¬
entes p̃teritũ tempꝰ ꝓ̾futuro hoc
mͦ. Com resuscitaliit nos d̾s pater
ꝑ potentiã uerbi sui indie inditii.
& consedere faciet in cȩlestibꝰ ꝑ xp̃m¬

Expanded text:
ista loquebatur, in carcere erat positus, et tamen cum fiducia talia dicebat: possumus et aliter intelligere, accipientes praeteritum tempus pro futuro, hoc modo: Conresuscitavit nos Deus Pater per potentiam verbi sui, in die judicii, et consedere faciet in coelestibus p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepert. uiuendi scilicet dm̃q cog-¬
noscendi. multaq mirabilia patran.¬
di: nc̃ uͦ quiescunt in anima. beatitu.¬
regni cȩlestis in effabili leticia ꝑfruen-
lipsi sua dicit: sicq nob̾ manifestabi¬
tur. quã ꝓmissionẽ ñ ꝑcepert̃. Uidi
inquid ioħes sub altare dĩ animas in-¬

Expanded text:
perceperunt, videndi scilicet, Deumque cogperceperunt, videndi scilicet, Deumque cognoscendi, multaque mira patrandi, nunc vero quiescunt in anima, in beatituregni coelestis ineffabili laetitia perfruente in Apocalypsi sua dicit, sicque nobis manifestabitur quam promissionem non acceperunt: Vidi, inquit Joannes, sub altare Dei animas in
Abbreviated transcription (Latin):
ietabel interficere Tunc tẽporis pa-¬
uit eos qͥnquagenos abdias inspelun¬
cis ce in cauernis terrȩ: unde cr me¬
ruit donũ aphetiȩ. iuxta qđ dñs in
ȩuangelio dicit. Qui recipit ꝓpħam
in nomine. apħ̃ȩ. mercedem ꝓpħȩ acci¬
piet. Et hu testimonio fidei. ꝓbati. ñ
acceꝑrunt reꝓmissionẽ. ꝓ nob̾ do ali
sũmarentur. qui omnes testimonio
cõmemorata est: Stellȩ uidelicet fir-¬
mam̃ti. terreni homines. & cȩlestes
angłi. uiui lapides. & splendidȩ mar-¬
garitȩ: quoꝵ oꝑa quȩ egert fidem
sibile ẽ placere d̾o: Gestimonio itaq
ficłi fuerunt. ꝓbati. hoc ẽ oꝑatione
scã quȩ ꝑfidem oꝑabat᷑ laude digni
inuenti sunt Fides emĩ illoꝵ oꝑibꝰ mũ¬
dis declarabatur. S cũ ita essent ꝑ¬
fecti: ꝓmissionẽ non acceperunt: Di¬
cit gͦ aliquis. Quid eis ꝓfuit do ser-¬
uisse: si actenꝰ sine p̃mio ꝑmanent :
tali carne circũdati. magnũ p̃miũ

Expanded text:
Jezabel interficere, tunc temporis paJezabel interficere, tunc temporis pavit eos quinquagenos Abdias in speluncis et in cavernis terrae. Unde et meruit donum prophetiae juxta quod Dominus in Evangelio dicit, qui recipit prophetam in nomine prophetae mercedem prophetae accipiet. Et hi omnes testimonio fidei probati, non acceperunsummarentur. Qui omnes testimonio commemorata est stellae videlicet et firmamenti terreni homines, et coelestes angeli: vivi lapides et splendidae margaritae, quorum opera quae egerunt, fidem sibile est placere Deo. Testimonio itaque fidei fuerunt probati, hoc est, operatione sancta, quae per fidem operabatur, laude digni inventi sunt, fides enim illorum operibus mundis declarabatur. Sed cum ita essent perfecti, repromissionem non acceperunt. Dicit ergo aliquis: Quid eis profuit Deo servisse, si hactenus sine praemio manent? Atali carne circumdati, magnum praemium
Abbreviated transcription (Latin):
xit. qͣndo uoluit manna de cęlo
descendere fecit. aqͣm de petra. ꝓ¬
duxit. & cetera in numerabilia fe¬
cit. Uel quomͦ poterat cõparari talis¬
ac tantus uir. ut fuit iosue successor
eiꝰ. qui qͣndo uoluit solem aclunã.
illa duo marima luminaria in uno
loco stare fecit dicens: sol contra
gabaon ne mouearis. & luna contͣ
uallem achilon. fortassis tam̃ dicit
aliquis. Ideo ñ poterant emi: qr ñ¬
neqͣquã illo p̃cio possent comparari.
qm̃ qd̾ totus mundus nequibat ꝑ¬
ficere. hoc unꝰ illoꝵ uerbo agebat
Nam cũ totus mundus tẽporibꝰ
helyȩ laborasset. ꝑtres annos ce
sex menses siccitate. nec potuisset
pluuiam inpetrare: uerbo helyȩ
aꝑtȩ sunt cataractȩ cęli. oe uenit
pluuia suꝑ faciem terrȩ. In solitu¬
dinibꝰ errantes or in montibꝰ o in
apħarum hic uult intelligi. &. filios
ꝓpħarũ. qui temporibꝰ ahab. & ieta¬
belis fugati sunt: eo qd uoluisset eos

Expanded text:
xit; quando voluit, manna de coelo xit; quando voluit, manna de coelo descendere fecit, aquam de petra produxit, et caetera innumerabilia fecit. Vel quomodo poterat comparari tantus vir, ut fuit Josue successor ejus? qui, quando voluit, solem ac lunam, illa duo maxima luminaria, uno in loco stare fecit, dicens: Sol, contra Gabaon ne movearis; et luna, contra vallem Hailon. Fortassis tamen dicet aliquis, ideo nnequaquam ullo pretio possent comparari, quoniam quod totus mundus nequibat perficere, hoc unus illorum verbo agebat. Nam cum totus mundus temporibus Eliae laborasset per tres annos et sex menses siccitate, nec potuisset pluviam impetrare, verbo Eliae apertae sunt cataractae coeli, et venit pluvia super faciem terrae. In solitudinibus errantes, in montibus et hetarum hic vult intelligi, et filios prophetarum qui temporibus Achab et Jezabelis fugati sunt, eo quod voluisset eos
Abbreviated transcription (Latin):
pellis ispida esse fertur: A quo nomi¬
ne diriuatur uocabulũ huiꝰ uestiꝰ.
id ẽ amelo. melota. Quibꝰ dignꝰ ñerat
mundus. Mundi nomine hic sub
una significatione possumꝰ intelli¬
gere amatores mundi. qui t̃rena
solũmͦ appetentes ab amtore. crea¬
toris sui longe remoti erant: ac
ꝓpterea ñ erant digni tales socios
habere. quales fuerunt illi: quoꝵ
magnalia apłs supra decripsit:
Siue nomine mundi possunt ac¬
cipi om̃ia quȩ continent᷑ in ter¬
cę̧lũ & terrã. aurũ uidelicet &
argentũ. gemmȩ. atq om̃ia p̃ciosa: .÷.
insuꝑ & reprobi ipsi amore munda-¬
narũ rerum decepti. Istis gͦ scĩs ñ erat
ñ poterat uni illoꝵ recte comparari:
neq etiã si omnia illa inp̃cium dari
potuissent: talem alique uirũ eme
re possent: Ut gͦ expluribꝰ paucoꝵ
memoriã agamꝰ. quomͦ poterat ta-¬
lis ac tantus uir cõparari. ut moy-¬
ses fuit: qui qͣndo uoluit mare di¬
uisit. qͣndo uoluit aquas eiꝰ redu¬

Expanded text:
pellis hispida esse fertur, a quo nomine derivatur vocabulum hujus vestis, id est a melo melota. Quibus dignus non erat mundus. Mundi nomine hic sub una significatione possumus intelligere amatores mundi, qui, terrena solummodo appetentes, ab amore creatoris sui longe remoti erant, ac propterea non erant digni tales socios habere, quales fuerunt illi quarum magnalia Apostolus supra descripsit. Sive mundi nomine possunt accipi omnia quae continentur in coelo et in terra, aurum videlicet, argentum, gemmae atque omnia pretiosa, et ipsi insuper reprobi, amore mundanarum rerum decepti. Istis ergo sanctis non non poterat uni illorum recte comparari, neque etiam si omnia illa in pretium dari potuire possent. Ut ergo ex pluribus paucorum memoriam agamus, quomodo poterat talis ac tantus vir comparari, ut Moyses fuit? qui, quando voluit, mare divisit; quando voluit, aquas ejus redu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo bona agentes increpat. ut ad me
accendantur. Unde & hely qui filios
suos ñ corripuit: ñ meruit eos here¬
des sacerdotii post se relinquere: Qd̾
si extra disciplinã estis: cuiꝰ partici¬
pes sunt omnes boni filii. uel sc̃i patres
superius memorati: Ergo adulteri¬
ni ce non filii estis. Quisquis extra dis¬
cti sunt omnes boni filii ꝑtinentes ad
hereditatẽ cȩlestem. ad ultermnꝰ filius
ẽ: nec ꝑtinet adhereditatẽ paternã.
quia ñ est filiꝰ liberȩ. Cauete nest
sitis adulterini filii. Omnes eñi in
tur. Deinde patres quidem habui
Num multomagis obtẽperabimꝰ do

Expanded text:
quando bona agentes iquando bona agentes iaccendantur. Unde et Heli, quia filios suos non corripuit, non meruit eos haeredes Sacerdotii post se relinquere. Quod si extra. Illam. Disciplinam estis, cujus participes facti sunt omnes. Boni filii, vel sancti patressuperius memorati, ergo, adulterini et non filii estis. Quisquis extra discti sunt omnes boni filii pertinentes ad haereditatem coelestem, adulterinus filius est, nec pertinet ad haereditatem paternam: quia non est filius liber. Cavete ne sitis adulterini filii, omnes enim inftur. Deinde patres quidem carnisnum multo magis obtemperabimus
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. In disciplina ꝑseuerate tan¬
quã filiis karissimis uobis offert
se ds: sub̾ hereditatẽ patriȩ cęlestis.
Ac si diceret. Melius ẽ uobis ꝑdisci
plinã. & correptionẽ quȩ affectu pa-¬
terno agit᷑. transire adhereditatẽ
cȩlestem. qͣm extra disciplinã esse:
sicq ad penas descendere inferni:
Putatis enĩ qđ odio uos habeat. ac
dereliquerit uos ds ꝑhec quȩ passi
estis: Si hec ñ pateremini: tunc ma-¬
gis uos hoc cogitare cõpetebat: Nam
quia flagellat omnẽ filium que re¬
cipit: qui ñ flagellatur sine dubio
ñ ẽ innumero filioꝵ. His uerbis osten¬
dit eis. qr unde putabant se dereli¬
ctos esse: inde magis credere pote¬
rant diligi abillo. xxxi.¬
Uis eñĩ filiꝰ que ñ corripit pat̃ :
Solet aliquotiens pater falnilias fili¬
os alienos negligere. suos uͦ castigare
& corripere: ne eos opprimat mala
negligentia. Nullus ẽ pat̃ sapiens qͥ
ñ corripiat filios delinquentes: oe ali¬

Expanded text:
mortem. In disciplina perseverate. Tanmortem. In disciplina perseverate. Tanquam filiis. Charissimis, Vobis offert se Deus. Subaudi haereditatem patriae coelestis; ac si diplinam et correctionem, quae affectu paterno agitur, transire ad haereditatem coelestem, quam extra disciplinam esse, sicque ad poenas descendere inferni. Putatis enim quod odio vos habeat ac dereliquerit Deus, per haec quae passi estis? Si hae non pateremini, tunc magis hoc vos cogitare competebat. Nam si flagellat omnem filium quem recipit, qui non flagellatur sine dubio non est in numero filiorum. His verbis ostendit eis, quia unde putabant se derelictos esse: inde magis credere poterant diligi ab illo. Quis enim filius quem non corripit pater? Solet aliquoties paterfamilias filios alienos negligere: suos vero castigare et corripere, ne eos opprimat mala negligentia. Nullus est pater sapiens qui non corripiat filios delinquentes, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
ant. ut aduerã hereditatẽ ꝑpetuȩ pa¬
triȩ ꝑuenire sint idonei.Sunt enim
multi qui in prosperis dño seruiunt:
s tam̃ in aduersis excedunt. Hii tales
ñsunt adhuc ꝑfecte probati: ad here-¬
ditatẽ captandam: Unde apłs quem
in prosperis bene uiuere docuit ne
in correptionẽ deficiat hortat᷑: qm̃
filium quẽ diligit dñs castigat. adhoc
ut heredem illum regni celoꝵ consti-¬
tuat. castigat uarus diuersisq mo-¬
dis: & flagellat aut infirmitate. aut
pauꝑtate. aut ꝑ secutione. aut torm̃¬
tis omnẽ filium quẽ recipit secũ in
gła. Notandũ autẽ qr ñ om̃is qui fla-¬
diuina: Qua ꝓpt̃ tanto minꝰ de flagel-¬
lo quo castigamur murmurare debe¬
mus: qͣnto certiꝰ in eo paterne dile¬
ctioniꝰ affectũ sentimꝰ. Unde ipse
dicit. Ego quos amo arguo or casti¬
go. At uero multi flagellant᷑ ut
antiochus &e herodes. non ut adhe¬
reditatẽ assumant᷑: s ut hic demo

Expanded text:
ant, ut ad veram haereditatem perpetuae paant, ut ad veram haereditatem perpetuae patriae pervenire sint idonei. Sunt enim multi qui in prosperis Domino serviunt, sed tamen in adversis excedunt: hi tales non sunt adhuc perfecte probati ad haereditatem captandam. Unde Apostolus, quem in prosperis bene vivere docuit, ne in correptione deficiat, hortatur: quoniam filium quem diligit Dominus, ad hoc ut haeredem illum regni coelorum constituat, castigat illum variis diversisque modis; et flagellat aut infirmitate, aut paupertate, aut persecutione, aut tormentis, omnem filium quem recipit secum in gloriam. Notandum autem quia non omnis qui fladivina? Quapropter tanto minus de flagello, quo castigamur, murmurare debemus, quanto arctius in eo paternae dilectionis affectum sentimus: unde ipse dicit: Ego quos amo, arguo et castigo. At vero multi flagellantur, ut Antiochus et Herodes, non ut ad haereditatem assumantur, sed ut hic demon
Abbreviated transcription (Latin):
dem contra infidelem: utiq aduersus
solationis. quȩ uob̃ tãqͣm filiis loqͥ¬
tur dicens. Fili mi noli negligere dif¬
ciplinã patris: neq fatigeris dum
ab eo argueris. Sapientia di patris.
quȩ ꝑsalomonẽ loquebat᷑. in ter ce¬
tera etiam hoc optulit ꝑ os illiꝰ qđ
beatus apłs modo in exemplũ assũp-¬
tur. causa apbationis. Dicit gͦ: fili
mi noli negligere siuie negligenter
ducere disciplinã dñi Disciplina di-¬
cta ẽ adiscendo: quȩ alio nomine cor-¬
reptio moꝵ potest appellari. Dũ enim
quis angustuis tribulationibꝰq affici¬
tur. ñ debet fatigari nec deficere: sed
flagellat autẽ omnẽ filium quẽ recipit.
Ido hoc testimonium ꝓponit apłs. ut
sicut filii apatribꝰ suis flagellantur
ut digni sint adhereditatẽ paternã
accedere: unde & plerũq stare tota
nocte infrigore iubentur. uariisq
modis ex quoquunt᷑: ita oe isti simili-¬
ter correpti ađo. a lacri animo sustine-¬

Expanded text:
de contra infidelem, utique adversus de contra infidelem, utique adversus  tanquam filiis loquitur, dicens: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini; neque fatigeris, dum ab eo argueris. Sapientia Dei Patris, quae per Salomonem loquebatur, intra caetera etiam hoc protulit per os illius: quod beatus Apostolus modo in exemplum assumptur causa probationis. Dicit ergo: Fili mi, noli negligere, sive negligenter ducere disciplinam Domini. Disciplina dicta est a discendo: quae alio nomine correctio morum potest appellari: dum enim quis angustiis et tribulationibus afficitur non debet fatigari, nec deficere; sed flagellat autem omnem filium quem recipit. Ideo haec testimonia proponit Apostolus, ut sicut filii a patribus suis flagellantur, ut digni sint ad haereditatem paternam accedere, unde et plerumque stare tota nocte in frigore jubentur, variisque modis exercentur: ita et isti similiter correptiones a Deo alacri animo sustine
Abbreviated transcription (Latin):
apłs solo nomine contradietionis
ostendere uoluit. Rememorami¬
ni in quid xpm. qui tanta ac talia
gressores &e peccatoreᷤᷤ esse dinosci:¬
mini. ne fatigemmi deficientes in
animis ur̃is : s immitando illum
sustinete similia. patienter. Aduer¬
sus semetipsũ sustinuit xp̃e contradi¬
ctionẽ: id est dimisit illos qđ uolu-¬
erunt facere contra se nichil eis con¬
tradicens. Hortatur autẽ eos nede-¬
ficiant intribulationibꝰ: dũ usq ad
martyrium e sanguinis effusionẽ
adhuc ñ ꝑuenerant. Unde &e subdit.¬
Nondũ enĩ usq ad sanguinem resti-¬
tistis: aduersus peccatũ repugnan-¬
tes. Ac si diceret. Et si amisistis fa¬
cultates terrenas exspoliati a con¬
manetis. Usq ad sanguinẽ resistit
pugnans aduersus peccatũ. qui. ꝓ
ueritate fidei aduersus infideles
infidelitas: peccatũ maximũ est.
Dum autẽ qͥs uult decipere: aut blan-¬
ditiis. aut terroribꝰ: pugnans ꝑ fi-¬

Expanded text:
Apostolus solo nomine contradictionis Apostolus solo nomine contradictionis ostendere voluit. Rememoramini, inquit, Christum, qui tanta ac talia gressores et peccatores esse dignoscimini, non fatigemini deficientes in animis vestris, sed imitando illum sustinete similia patienter. Adversus semetipsum sustinuit Christus contradictionem, id est, dimisit secundum quod voluerunt facere contra se, nihil eis contradicens. Hortatur autem eos ne deficiant in tribulationibus, dum usque ad martyrium et sanguinis effusionem adhuc nNondum enim usque ad sanguinem restitistis, adversus peccatum repugnantes. Ac si diceret: Et si amisistis facultates terrenas, exspoliati a conmanetis. Usque ad sanguinem restitit pugnans adversus peccatum, qui pro veritate fidei adversus infideles infidum autem quis vult, decipit aut blanditiis, aut terroribus, pugnans pro fi
Abbreviated transcription (Latin):
fixus ẽ ꝓpt nos: qͣntomagis nos iustũ
est om̃ia fortiter tolerare:Ad hoc
itaq ch̃s apparuit incarne: ut hu-¬
manã uitam admonendo excitaret.
exempla p̃bendo accenderet. mori¬
endo redimeret. resurgendo repa-¬
raret. ꝓpterea enĩ moriebat᷑ ut do¬
ceret nos nichil existimare gloriã
quȩ abhominibꝰ defertur. atq in dex¬
teram di sedet: hoc ẽ in prosperita¬
te ȩternȩ uitȩ. & plenitudine pa-¬
ternȩ maiestatis. Si nulla esset alia
ꝓmissio & ex hortatio. istud solum
exemplũ debuerat sufficere: qdđ in
hoc loco de xp̃o ostendit apłs ad per¬
suadendũ omnia aduersa patient᷑
tolerare. ut cũ xp̃o mereamur conse¬
e cogitate eum qui tałe
sustinuit apeccatoribꝰ ad¬
uersus semetipsũ contra¬
dictionẽ: ut ne fatigemi
ni animis ur̃is deficien-¬
tes. Om̃ia adu̾sa quȩ
xp̃c sustinuit añdeis. plagas scili¬
cet. irrisiones. sputa. colaphos. ala-¬
pas. blasphemias. ipsamq mortẽ:

Expanded text:
fixus est propter nos, quanto magis nobis justum fixus est propter nos, quanto magis nobis justum est omnia fortiter tolerare? Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet; propterea enim moriebatur ut doceret nos nihil aestimare gloriam quae ab hominibus defertur. Atque in dextera sedis Dei sedet. Hoc est in prosperitate aeternae vitae et in plenitudine paternae majestatis: si nulla esset alia promissio et exhortatio, istud solum exemplum debuerat sufficere, quod in hoc loco de Christo ostendit Apostolus, ad persuadendum omnia adversa patienter tolerare, ut cum Christo mereamur consee enim eum, qui talem sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ni animis vestris deficientes. Omnia adversa quae Christus sustinuit a Judaeis: plagas scilicet, irrisiones, sputa, colaphos, alapas, blasphemias, ipsamque mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
delibꝰ dicit. Non uos me elegistis. sed
ego elegi uos. Ipse cõsũmator fidei.
siue ꝑfector ẽ. qr cõsũmationẽ siue
ꝑfectionẽ nobis p̃stat in hoc: ut infide
ꝑseueremꝰ. Suie in hoc ẽ ꝑfector fidei:
qr dat uoluntatẽ. atq possibilitatem
it crucem: Ipse filius di ꝓponens sibi
hoc ẽ inp̃sentia sua. statuens gaucłi¬
um resurrectionis. atq ascensionis
incelum. totiusq głȩ qͣm p̾̃cepit pꝰ
resurrectionẽ sustinuit crucem: ꝓpt̃
hoc qđ inpostremo uidebat sibi. ꝓfu¬
turũ confusione contempta. hoc est
ꝓnichilo deputata uerecundia: qm̃
sine erubescentia & uerecundia illud
opprobrium sustinuit Gaudium nã-¬
q maximũ fuit᷑ qͥd̾ ꝓnobis ẽ passus.
qua pꝰ ea potentiam suꝑ omnẽ crea-¬
turã accepit. Unde ipse dicit. Deside¬
rio desideraui hoc pascha: manduca-¬
re uobiscũ. Si gͥ ille qui nullam habu-¬
it necessitatẽ ut crucifigeret᷑. cruci¬

Expanded text:
delibus suis dicit: Non vos me elegistis, sed delibus suis dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Ipse consummator fidei, sive perfector est, quia consummationem sive perfectionem nobis praestat in hoc ut in fide perseveremus. Sive in hoc perfector est fidei, quia dat voluntatem atque possibilitatem it crucem. Ipse Filius Dei proponens sibi, hoc est in praesentia sua statuens gaudium resurrectionis atque ascensionis in coelum, totiusque gloriae quam percepit post resurrectionem sustinuit crucem propter hoc quod in postremo videbat sibi profuturum. Confusione contempta, hoc est pro nihilo deputata verecundia, quoniam sine erubescentia et verecundia illud opprobrium sustinuit. Gaudium namque maximum fuit illi quod pro nobis est passus, quo postea potentiam supra omnem creaturam accepit. Unde ipse dicit: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum . Si igitur ille qui nullam habuit necessitatem ut crucifigeretur, cruci
Abbreviated transcription (Latin):
taminis premium. Aspitiamꝰ in au¬
.ctorẽ fidei ce cõsũmatorẽ iħm: qui
.I. opposito sibi gaudio sustinuit crucem.
confusione contempta. Sicut filii pa¬
rentes & discipłi magistrũ instudio
operis. atq in certaminibꝰ adtendũt
in formantes mentẽ. exparte doctoꝵ
simentes quascła regłas abeis ꝑ ui¬
sum: ita oe nos si uolumꝰ currere. ce.
discere ut bene curramꝰ. ad auctorẽ
seu cõsũmatorẽ xp̃m ad tendamꝰ quid
dixit nob̾. Discite ame qr mitis sũ oe
humilis corde. Et alibi. Sime inquid
ꝑ secuti sunt: &e uos ꝑsequentur. Et
si patrẽ familias beelzebub uocauer̃t:
ꝗͣtomagis domesticos eiꝰ : Attenda
mꝰ gͦ in xp̃m: oe accipiamꝰ in illo exempłu¬
patientiȩ qui dixit. Qui ꝑseuerauerit
usq infinẽ: hic saluus erit. Ipse nãq
ẽ auctor fidei ce cõ sũmator. Quctor
fidei nobis ẽ: qr ipse nob̾ fidem in¬
fundit. Non enĩ possumꝰ credere: ni¬
si ab illo p̃ueniamur. Unde ipse fi¬

Expanded text:
n auctorem fidei et consummatorem Jesum qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta. Sicut filii parentes, et discipuli magistrorum in studio operis atque in certaminibus attendunt, informantes mentem ex parte doctorum, sumentes quasdam regulas ab eis per visum, ita et nos si volumus currere et discere ut bene curramus ad auctorem seu consummatorem Christum attendamus, qui dixit nobis: Discite a me quia mitis sum et humilis corde; et alibi: Si me, inquit, persecuti sunt, et vos persequentur: et, Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? Attendamus in Christum, et accipiamus in illo exemplupatientiae, qui dixit: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Ipse namque est auctor fidei et consummator. Auctor fidei nobis est, quia ipse nobis fidem infundit. Non enim possumus credere, nisi ab illo praeveniamur. Unde ipse fi
Abbreviated transcription (Latin):
&e fr̃m illoꝵ: Singłas stolas mͦ habent
animȩ scõꝵ. de sua inmortalitate gau¬
dentes: & defelicitate qua fruuntur
exultantes. Binas uͦ stolas habebunt.
cũ ingenerali resurrectione receperint
immortalitatẽ. & in corruptionem
in corpore: qͣm modo habent solũmͦ
in anima. Hanc gͦ repromissionẽ nec¬
dũ receperunt de qua ysaias dicit.
in terra sua duplicia possidebunt. pꝰ
generalem resurrectionẽ. Et reuera
ita dignũ ẽ. ut qui in corpore & inam¬

Expanded text:
et fratrum illorum. Singulas stolas modo habent animae sanctorum, de sua immortalitate gaudentes, et de felicitate qua fruuntur exsultantes. Binas vero stolas habebunt cum in generali resurrectione receperint immortalitatem et incorruptionem in corpore, quam modo habent solummodo in anima. Hanc ergo repromissionem necdum perceperunt, de qua Isaias dicit: In terra sua duplicia possidebunt post generalem resurrectionem. Et revera ita dignum est ut qui in corpore et ani
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã daret de filiis ammon. im¬
molaret ei quicũq pͥmus occurreret
de domo sua qd or ita fecit. Nam oc-¬
currit filia sua qͣm post deploratam
uirginitatẽ occidit. Sed potest que¬
ri qua decausa in oleuerit mos. ut
omni anno uirgines hebreoꝵ plorẽt
filiã iepthe. Que ista cognoscitur ẽe
ratio. ut dũ cernunt deplorari illam
afiliabꝰ siis. nemo ad tantã stulticiã.
dit. multas ꝓmissiones de xp̃o. ꝓme¬
ruit. Samuel ꝓpħa & sacerdos fi¬
dem habuit ꝑfectam: qua unxit da.¬
uid in regem adu̾bũ dñi. & occidit¬
agag regem amalech. Oꝑati sunt iusti.¬
ciam: q qđ crediderunt. oꝑe cõple-¬
uerunt. exhornantes eandem fidem.¬
. Adepti sunt repromissiones de xp̃o
uł de patria cȩlesti. Abrahã enĩ de
xp̃o ꝓmissionẽ accepit dicente sibi
dño. In semine tuo. idẽ in xp̃o benedi¬
centur omnes gentes. Dauid quoq
plurimas: cui dñs dixit. Cũ dormi¬

Expanded text:
victoriam daret de filiis Ammon, imvictoriam daret de filiis Ammon, immolaret ei quicunque primus occurreret ei de domo sua, quod ita et fecit, nam occurrit ei filia sua, quam post deploratam virginitatem occidit. Sed potest quaeri qua de causa mos inoleverit ut omni anno virgines Hebraeorum plorent filiam Jepthe: quae ista cognoscitur esse ratio, ut dum cernunt deplorari illam a filiabus suis, nemo ad tantam stultitiam tdit, multas promissiones de Christo promeruit. Samuel propheta et sacerdos fidem habuit perfectam, quia unxit David in regem ad verbum Domini, et occidendo regem Amalech. Operati sunt justitiam. Quia quod crediderunt opere compleverunt, exornantes eamdem fidem. Adepti sunt repromissiones. De Christo, vel de patria coelesti. Abraham enim de Christo promissionem accepit, dicente sibi Domino: In semine tuo, id est in Christo, benedicentur omnes gentes. David quoque plurimas, cui Dominus dixit: Cum dormi
Abbreviated transcription (Latin):
resplenduit ignis: hostesq infugam
uersi sunt madianitȩ: Qui typũ tenent
uertunt᷑: scilicet aut fidei se subden
do. aut etiam atorm̃tis cessando. u¬
cti timore signoꝵ: Illud quoq ñua¬
cat amysterio. qd̾ gedeone orante
Iure gͦ uellus pͥmũ madidũ fuit terra
re sapientiȩ fuerunt madidȩ effectȩ.¬
e iudea ariditate periit. Barach ipse est
lapidoth. maritus debborȩ: qui fide
qua credidit. ꝓphetissȩ suꝑauit sysarã.
omnesq currus eius. Sanson. fide qͣ
credidit impetrare ado qđ orabat. plus
interfecit moriens. quam uiuens. Di-¬
xit enĩ : Dñe d̾s mem̃to mei & redle nẽ
michi pristinã fortitudinẽ d̾s m̃s:
ut ulciscar me de inimicis meis. &
ꝯpamissione duoꝵ luminũ uña ulti¬
it pugnando contra filios ammon. &¬
& in filiam suam offerendo. licet in hoc
stulte egisset. qđ omnipotenti do san-¬
gumem humanũ fundens putauit
placere: uouit siquidem. ut si ei dñs

Expanded text:
resplenduit ignis, hostesque in fugam resplenduit ignis, hostesque in fugam versi sunt. Madianitae typum tenent vertuntur: scilicet, aut fidei subdendo eos, aut etiam a tormentis cessando, victi timore signorum. Illud quoque non vacat a mysterio, quod Gedeone orante Jure ergo vellus primo madidum fuit, terra re sapientiae fuerunt madidae effect, Judaea ariditate periit. Barach. Ipse est Lapidoth maritus Debborae, qui fide, qua credidit prophetissae, superavit Sisaram omnesque currus ejus. Samson fide qua credidit impetrare a Deo quod orabat, plures interfecit moriens quam vivens: dixit enim: Domine Deus, memento mei, et redde nunc mihi pristinam fortitudinem, Deus meus, ut ulciscar me de inimicis meis: et pro amissione duorum luminum unam reciit, pugnando contra filios Ammon et in filiam suam offerendo, licet in hoc stulte egisset, quod omnipotentem Deum sanguinem humanum fundens putavit placare; vovit siquidem, ut si ei Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ancti ꝑfidem uicerunt
regna. Qod omnes
in cõmune cõmemorat
omnes illi simul ꝑfidem uicerunt reg¬
na. Gedeon siquide accipiens signũ adño
humido ian. In uellere quoq or sicco fide re-
pletus. prostrauit zebeg & salmana:¬
& accepit uictoriam exhostibꝰ. Allego¬
uirginis collocatus plenitudine diui¬
runt. & accepto igne in lagenis contra
madiam ꝓfecti sunt. confractisq la¬
genis ignis resplenduit. tubisq incre¬
puer̃t̃. simulq hostes in fugã uersi sũt:
typũ tenent scõꝵ p̃dicatoꝵ. qui fide
scẽ trinitatis habentes signo dm̃cȩ
passionis in signiti sunt. qđ designat᷑
ꝑ tau litteram. quȩ suo numero trecen-¬
tos exprimit. & quȩ apud ueteres. Iu¬
deos similitudinẽ crucis habebat. La
significat significãt corpora eorũde
p̃dicatoꝵ infirma: de quibꝰ idem ͤ gre¬
gius p̃dicator dicit. habemꝰ thessarũ istũ
in uasis fictilibꝰ. Sonꝰ tubarũ: uocemp̃¬
dicatoꝵ exprimit. Fractis gͦ lagenis

Expanded text:
 fidem vicerunt regna. Quod omnes in commune commemorat,omnes illi simul per fidem vicerunt regna. Gedeon siquidem accipiens signum a Domidian. In vellere quoque humido, sicco  sic pletus prostravit Zebee et Salmana: accepitque victoriam ex hostibus. AllegoVirginis collocatus, plenitudine divirunt, et accepto igne in lagenis contra Madian profecti sunt, confractisque lagenis ignis resplenduit, tubisque increpuerunt, simulque hostes in fugam versi sunt, typum tenet sanctorum praedicatorum, qui fidesanctae Trinitatis habentes, signo Dominicae passionis insigniti sunt, quod designatur per thau T litteram, quae suo numero trecentos exprimit, et quae apud veteres Judaeos similitudinem crucis habebat. Lagsignificant corpora eorumdem praedicatorum infirma, de quibus idem egregius praedicator dicit: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Sonus tubarum voces praedicatorum exprimit. Fractis ergo lagenis
Abbreviated transcription (Latin):
habebat uxorem. Temptati sunt.
or alii multi. Circũ ierunt in melotis.
inpellibꝰ caprinis. Egentes. angustiati.
afflicti. Heliam in hoc loco debemꝰ in¬
telligere. & alios qui taliter egerunt:
&e qui afflicti undiq penuriis &e tri-¬
bulationibꝰ angustiati fide sustinu¬
erunt om̃ia. ut ad desiderioꝵ suꝑnoꝵ¬
p̃mia possent ꝑuenire. Omnis autẽ in-¬
digentia & egestas. angustia uocatur:
qua angustiat᷑ homo: idẽ affligit᷑. seu
fame. seu alia inopia. Melotam dicũt
quida genus uestim̃ti expellibꝰ capri-¬
nis ex uno latere dependens. quo ge¬¬
nere uestim̃ti ꝓpter asperitatẽ in
egypto monachi dicunt᷑ uti. Helias
quoq legiturꝰ usus illo fuisse: At uͦ¬

Expanded text:
habebat in uxorem. Tentati sunt. habebat in uxorem. Tentati sunt. et alii multi. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angusti, afflictati. Eliam in hoc loco debemus intelligere, et alios qui taliter egerunt; et qui afflicti undique penuriis et tribulationibus, angustiati fide sustinuerunt omnia, ut ad desiderium superiorum possent pervenire. Omnis autem indigentia et egestas angustia vocatur; quia angustiatur homo, id est affligitur seu fame, seu alia inopia. Melotam dicunt quidam genus esse vestimenti ex pellibus caprinis, ex uno latere dependens, quo genere vestimenti propter asperitatem in Aegypto monachi dicuntur uti. Elias quoque legitur usus illo fuisse; et
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ uidentur esse completa Non susce¬
perunt redemptionẽ. hoc ẽ liberati¬
onẽ inp̃senti. ad hoc ut soluerent᷑
atorm̃tis. ut meliorem atq glorio¬
siorem inuenirent resurrectionem
in futurum: qm̃ quo ampliora quis
torm̃ta. ꝓdeo in p̃senti sustinet. eo glo¬
riosior in resurrectione apparebit᷑:
Alii uͦ ludibria & uerbera exꝑti. in¬
suꝑ or uincła oe carceres. Ludibria
dicunt᷑ aludo: hoc ẽ in risione. Pri¬
mo enĩ martyres ludibriis. atq irri¬
sionibꝰ deludebant᷑. deinde uerberi¬
bꝰ afficiebant᷑. sicq uincłis astricti.
ponebant᷑ in carcere: ac postremũ
uͦ in terficiebant᷑ diuersis or exquisi¬
tis torm̃tis. Lapidati sunt ut naboth.
iheremias in egypto. areliquis trans¬
migratoꝵ: et echiel inbabylone: alii
quã plures in nouo testam̃to. Secti st̃.
Hic pluralis numerus: ꝓ singulari
iam ꝓpħam. quẽ fecit secari serra
lignea manasses rex. qui filiã eius

Expanded text:
bus videntur esse completa. Non suscebus videntur esse completa. Non susceperunt redemptionem, hoc est liberationem in praesenti, ad hoc ut salvarentur a tormentis, ut meliorem atque gloriosiorem invenirent resurrectionem in futurum, quoniam quo ampliora quis tormenta pro Deo in praesenti sustinet, eo gloriosior in resurrectione apparebit. Alii vero ludibria et verbera experti, insuper et vincula, et carceres. Ludibria dicuntur a ludo, hoc est irrisione: primo enim sancti martyres ludibriis atque irrisionibus ludebantur, deinde verberibus afficiebantur: sicque vinculis astricti ponebantur in carcerem; ad postremum vero interficiebantur diversis et exquisitis tormentis. Lapidati sunt. Ut Naboth, Jeremias in Aegypto, a reliquiis transmigratorum; Ezechiel in Babylone, aliique quamplures in Novo Testamento. Secti sunt. Hic pluralis numerus pro singulari iam prophetam, quem fecit secari serra lignea Manasses rex, qui filiam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ melius aliquid ꝓuidente. ne
sine nob̾ cõsũmarent᷑. hoc ẽ ꝑfecti¬
oñe consequerent᷑ illi: more huma
filii quide de agro dicunt patri.
Pater laborauimꝰ hodie: estũ solis
ꝑpessi sumꝰ. tẽpꝰ ẽ ut tribuas nob̾
refectionem. or ille respondet eis:
ctis in mortalitatẽ in corpore: ut
maior gła. maiusq desiderium e̾e̾t
cũ om̃es generalit᷑ in die iuditu binas
stolas acceperint. Et hoc ẽ qđ dicit.
ne sine nobis qui adhuc peregrinam᷑
ꝑfectionẽ cõsequerent᷑ in resurrecti-¬
one corporũ¬

Expanded text:
 nobis melius aliquid providente, uti ne sine nobis consummarentur, hoc est perfectionem consequerentur illi. More humanlii revertentes de agro dicunt patri: Pater, laboravimus hodie, aestum solis perpessi sumus: tempus est ut tribuas nobis refectionem; et ille eis respondet: ctis immortalitatem in corpore, ut major gloria sit majusque desiderium, cum omnes generaliter in die judicii binas stolas acceperint, et hoc est quod dicit: Ne sine nobis, qui adhuc hic peregrinamur, perfectionem consequerentur in resurrectione corporu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ semꝑ sp̃s: qr ille querit ꝑqͦd uiuit
anima do. Similit᷑ possumꝰ orde
spiritu scõ dicere: Dũ enĩ carnalis
delectatio desiderat tͣnsgredi p̃cep¬
ta cłi: adu̾sus sp̃m scm concupiscit.
phetis. atq in euangłio quȩ caro
desiderat: adu̾sus illã concupis¬
cit. Unde subdit apłs. Hȩc eñi in¬
quiens: id ẽ caro or sp̃s sibi inuicẽ
adu̾santur & cetera. Sic sibi inui¬
cem contraria sunt caro crsp̃s. ut
qđ uult caro ñ consentiat sp̃s. &r qd̃
caro delectat seruire uitiis. sp̃s
aũt uirtutibꝰ. Qđ si spũ ducimi

Expanded text:
 ille quaerit per quod anima vivit Deo. Similiter possumus et de Spiritu sancto dicere. Dum enim carnalis delectatio desiderat transgredi praecepta Dei, adversus Spiritum sanctum concupiscit, rophetis atque in Evangelio quae caro desiderat, adversus illam concupiscit. Unde subdit Apostolus: Haec, inquiens, id est caro et spiritus sibi invicem adversantur, etc. Sic sibi invicem contraria sunt caro et spiritus, ut quod vult caro, non consentiat spiritus: et caro delectat servire vitiis, spiritus autem virtutibus. Quod si ducimi
Abbreviated transcription (Latin):
deria carnalis concupiscentiȩ ñ ꝑ¬
ficietis. Quid ẽ qđ dicit caro concu
piscit aduersus sp̃m. spiritꝰ autẽ
aduersus carnẽ: Numqͥd caro po-
terit aliqͥd concupiscere si defue¬
rit spiritus: Non. Qtiꝰ. ꝓbari potest
excorporibꝰ mortuis. Post qͣm enĩ
sp̃m exalauerint. non solũ concupi¬
scere ñ ualent: s etiã aliqͥd men¬
broꝵ ꝑse mouere ñ possunt. Car

Expanded text:
deria carnalis concupiscentiae non pderia carnalis concupiscentiae non perficietis. Quid est quod dicit Apostolupiscit adversus spiritum, spiritus autem adversus carnem. Nunquid potest caro aliquid concupiscere, si defuerit spiritus? Non. Quod probari potest ex corporibus mortuis. Postquam enim spiritum exhalaverint, non solum concupiscere non valent, sed etiam aliquod membrorum per se movere
Abbreviated transcription (Latin):
tas animȩ. quȩ &r rationabilitas
m̃tis appellatur: ꝑ qͣm possumꝰ cog¬
noscere qͥd debeamꝰ appetere. oe qͥd
uitare. Si inqͥd sp̃ũ uixeritis. hoc
ẽ si iuxta rationabilitate & in-¬
tellectũ m̃tis uixeritis. desideria
carnis. id ẽ desideria carnalis
hominis. or concupiscentiȩ malȩ.
ac desideria delectationis pͣue ñ
ꝑficietis. Que sint desideria car-¬
nis: in subsequentibꝰ manifestabi¬
t᷑. Dicamꝰ ce alit̾ sequentes sensũ
beati augustini. Notũ habet᷑ a¬
pud eruditos spiritu scõ dictan¬
te atq reuelante qui uniꝰ substan¬
tiȩ ẽ cũ patre &x filio. scͥpturas sa¬
cras conscriptas ẽẽ. & om̃ia diui-¬
na eloquia oe p̃cepta quȩ in lege
&. ꝓpħis atq euãgłii gr̃a continen¬
t᷑ ab illo data ẽẽ: idcirco dicit apłs.
ris ita uiuite. &r conu̾samini. am¬
bulantes & crescentes de uirtute
in uirtutẽ: defide ad spem. de spe
ad caritatẽ. de caritate ad oꝑati¬
onẽ ꝑfectã. Qđ si hoc feceritis desi¬

Expanded text:
 quae et rationabilitas mentis appellatur, per quam possumus cognoscere quid debeamus appetere, et quid vitare. Si inquit spiritu vixeritis, hoc est, si juxta rationabilitatem et intellectum mentis vixeritis, desideria carnis, id est desideria carnalis hominis et concupiscentiae malae ac desideria delectationis pravae non perficietis. Quae sint desideria carnis, in subsequentibus manifestabitur. Dicamus et aliter, sequentes sensum beati Augustini. Notum habetur apud eruditos, Spiritu sancto dictante atque revelante qui unius substantiae est cum Patre et Filio, Scripturas sacras conscriptas esse, et omnia divina eloquia et praecepta quae in lege et prophetis et Evangelii gratia continentur, ab illo data esse. Idcirco dicit Apostoris, ita vivite et conversamini, ambulantes et crescentes de virtute in virtutem, de fide ad spem, de spe ad charitatem, de charitate ad operationem perfectam. Quod si hoc feceritis, desi
Abbreviated transcription (Latin):
minũ iħm passum ẽẽ. ce ascendisse
ad cȩlos: uenturũ adiuditium.
reddere unicuiq scdm̃ qđ meret᷑.
fides ẽ oe credulitas: qua speramꝰ
ea quȩ ñ cernimꝰ oculis corporeis.
Modestia ẽ mansuetudo &r lenitas
mentis: quȩ lesa non facile irascitur.
Continentia ẽ abstinentia: qua se
ꝓhibet homo acoitu. oe mulier ui¬
dua similit᷑ ab om̃ibꝰ illecebris. Casti¬
tas ẽ ꝓprie uirginũ: unde dr castꝰ.¬

Expanded text:
 et ascendisse ad coelos, venturum ad judicium reddere unicuique secundum quod meretur. Fides est et credulitas, qua speramus ea quae non cernimus oculis corporis. Modestia, est mansuetudo et lenitas mentis, quae laesa non facile irascitur. Continentia est abstinentia qua se cohibet homo a coitu, et mulier vidua similiter ab omnibus illecebris. Castitas vero proprie virginum est, unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ria. neq illis necessaria: & enĩ alien
sunt ab ea. Quare ñ ẽ illis lex necessa¬
ria. aut contraria: Dicit illa. ñ adul¬
terabis. ñ occides. Illi ñ solũ hoc faci¬
unt. s etiã castitatẽ seruant: &r custo¬
diunt se ñ solũ abhomicidio. s insu-¬
ꝑ in imicos suos diligunt. Qui autẽ
sunt xp̃i. hoc ẽ qui ꝑtinent ad sor¬
tẽ xp̃i: uitia ot concupiscentias
malas in carne sua mortificauer̃t.
Quot enim pecc̃a a nobis expellimꝰ.

Expanded text:
ria neque illis necessaria: etenim alieni sunt ab ea. Quare non est lex illis necessaria, aut contraria? dicit illa: Non adulterabis, non occides. Illi non solum hoc non faciunt, sed etiam castitatem servant, et custodiunt se non solum ab homicidio, sed insuper inimicos suos diligunt. Qui autem sunt Christi, id est qui pertinent ad sortem Christi, vitia et concupiscentias malas in carne sua mortificaverunt. Quot enim peccata a nobis expellimus,
Abbreviated transcription (Latin):
&r tolerantia inter adu̾sa. Unꝰqͥsq
enĩ fidelis longanimis debet esse
tas. Benignitas. uoluntas ꝓmtis¬
sima moribꝰ & dulci eloquio tem¬
perata: inuitans ñ solum beniuo¬
los ad se diligendos. s in suꝑ illos qͥ
contrarii uidebant᷑ esse: Unde dr
benignꝰ. qͣsi ualde nimisq bonꝰ. fides

Expanded text:
et tolerantia inter adversa: unusquisque et tolerantia inter adversa: unusquisque enim fidelis longanimis debet esse,tas. Benignitas est voluntas promptissima moribus et dulci eloquio temperata, invitans non solum benevolos ad se diligendos, sed insuper illos qui contrarii videbantur esse. Unde dicitur benignus, quasi valde nimisque bonus. Fid