comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas tam ap̃ hebreos qͣm ap̃ nr̃os. precipue
cũ hebraica u̾tas nõ nichil a nr̃a tͣnsłone
discrepare uideatur. Sic .n. ibihr. facies ei¬
mich har facturam retis enei.⁊ facies suꝑ
rete qͣtuor anulos eneos suꝑ qͣtuor finos
siũ cornua eius. ⁊tabis illam scil michhar.
sui pones illuo scil rete subtus fundũ are de
subtus eritq reteusq ad altaris medium.
S̾m hanc itaq lectionem nõ uidet michhar
draticłam sonare. cui assande carues suꝑpo¬
uerentur s opus quadrangulũ pp̃ leuica¬
tem undiq perforatũ in silitudinem uasis
fcm in quo quasi sedere altare uidetur cui
ꝑietũ altitudo alcare ambiẽs usꝙ ad mediũ
altaris eseuata ess. ĩ cus quatuor angulis
sursũ quatuor anuli pendebant ꝑ qͦs uectib
ĩsertis altare ip̃i insidiens portaretur. Altare
.n. alios anulos non legitur hũisse quibus
portaretur ꝑret̃ anusosretis. S ħreceumĩ
seorsum ꝑ se abaltari diuisũ ⁊ separabile

Expanded text:
cipue cum hebraica veritas nonnihil a nostra translatione discrepare videatur. Sic enim ibi habetur. Facies nuchhar facturam retis aenei: et facies super rete quatuor annulos aeneos super quatuor fines sive cornua ejus; et dabis illam scilicet nuchhar, sive pones illud scilicet rete subtus fundum arae de subtus, eritque rete usque ad altaris medium. Secundum hanc itaque lectionem non videtur nuchhar craticulam sonare, cui assandae carnes superponerentur, sed opus quadrangulum propter levitatem undique perforatum in similitudinem vasis factum, in quo quasi sedere altare videtur, cui parietum altitudo altare ambiens usque ad medium altaris elevata esset, in cujus quatuor angulis sursum quatuor annuli pendebant, per quos vectibus insertis altare ipsi insidens portaretur. Altare enim alios annulos non legitur habuisse, quibus portaretur praeter annulos retis. Sed hoc rete utrum seorsum per se ab altari divisum, et separabile
Abbreviated transcription (Latin):
actis .uii. dieb post cornũ emissum. qd̾ ex ħ
conicitur qr in scd̾a emissione colũbe dicit.
eepectatis aliis .uii. dieb post pͥmam scilic
emissionem. At illa uenit ad eum ad uesꝑã
ħ ab ĩundacione. scdo die . xii. m̃sis. idest .xl.¬

Expanded text:
actis septem diebus post corvum emissum, et ex hoc conjicitur, quia in secunda emissione columbae dicit, exspectatis aliis septem diebus, post primam scilicet emissionem. At illa venit ad eum ad vesperased ab inundatione secundo die duodecimi mensis; id est
Abbreviated transcription (Latin):
ciis qui uerberabant illos ⁊ uiolent̾ exigebãt
oꝑa ab ip̃is p̃positis hebreis. Et nom̃ meũ adonay
non indicani eis. Quasi dicat Qͣnͣmis ego qui
sum omp̃s apparuerĩ eis: tñ fortitudinem et
potenciam meam ad quam ꝑtin ħ nom̃ meũ
adonay nõ indicauieis. s pietacem aut
sapĩam indicani ad quas ꝑtinet . el. ⁊ eloia.¬

Expanded text:
tiis qui verberabant illos et violenter exigebant tiis qui verberabant illos et violenter exigebant opera ab ipsis praepositis Hebraeis. Et nomen meum Adonai non indicavi eis. Quasi dicat: Quamvis ego qui sum omnipotens, apparuerim eis, tamen fortitudinem et potentiam meam, ad quam pertinet nomen meum Adonai, non indicavi eis; sed pietatem aut sapientiam indicavi, ad quas pertinet el,
Abbreviated transcription (Latin):
ua nõ solũ ea q̃ fecit ad isrł s ⁊ illa que fecĩt
coram pharaone que omĩa uidetur hic dis¬
turxisse. s scriptura preterit hic nebis uarr.
Qui querebanc animãtuã. Iste pharao qui
in ultima plaga. Unde ponit hic uerba p̃t̾it
temporis. quib significatur p̃cessisse alias cõ¬
minationes. ut est. dyeitibi ⁊ noluisti. hiis
uerbis in ultima plaga exprobrat eicontẽp¬
tum dei ĩ precedentib ammonicõib. Cirtũcidit
p̃puciũ filii sui. Quare non dicit filioꝵ: Qͥa
forsitan mater unũ sibi uidelz maiorem natu
ꝓpͥũ ⁊ incirtũcisum retinuerat. alt̾m u̾o moises
qui cutũcisus erat qi suũ cutũcid̾at. qd̾ etiam
ĩnuit ex interp̃tationib nominũ. uł forsican
solũ maiorem filiũ secũ ducebant. ⁊ nũorem
apud auũ celiq̃rant. flagellatiq sunt qui pre¬
erant. Nota ꝙ diu̾si trant p̃positi. quidam de
hebreis qui uerberabantur. quidam deegip¬

Expanded text:
na: non solum ea quae fecit ad Israel, sed et illa, quae fecit na: non solum ea quae fecit ad Israel, sed et illa, quae fecit coram Pharaone: quae omnia videtur hic distinxisse, sed Scriptura praeterit hic, ne bis narret. Qui quaerebant animam tuam. Iste Pharao, quiin ultima plaga. Unde ponit hic verba praeteriti temporis, quibus significatur praecessisse alias comminationes, ut est: dixi tibi, et noluisti. His verbis, in ultima plaga exprobrat ei contemptum Dei in praecedentibus admonitionibus. Circumcidit praeputium filii sui. Quare non dicit filiorum? Quia forsitan mater unum sibi videlicet majorem natu proprium et incircumcisum retinuerat. Alterum vero Moyses, qui circumcisus erat, quasi suum circumciderat: quod etiam innuitur ex interpretationibus nominum. Vel forsitan solum majorem filium secum ducebant, et minorem apud avum reliquerant. Flagellatique sunt qui praeerant. Nota quod diversi erant praepositi: quidam de Hebraeis qui verberabantur; quidam de Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ meũ scire deberent. ⁊ ẽ yronice dictum.
Quasididet nom̃ meũ ignoratur. Uelsic. ne
diffidas qͥd loqͣris ⁊ quid dicas eis qr ego sum
qui tecũ sum .i. quo iuuante facies illa mira¬
cula. uł ałr. Egosum. qui ĩmutabilicer sum.
cuiꝰ nom̃ ꝓpͥũ est ens. Postulabit uasa argen¬
cea. Tradint hebrei ꝙ tantam gr̃am hu̾int
a dominofilii isrł cũ egipciis. ut douo postu¬
larens eoꝵ uasa ⁊ ip̃i darent nri uo exposi¬
tores dñt uerisimilius mutuo accepisse. Non
sum eloquens ab heri ⁊ nudiꝰ t̾csus. Nota qd
ꝑ interualla tempoꝵ loquebatur deus ad
moysen Unde dicit ab heri ⁊ nudiꝰ c̾cius ñ sũ
eloquens in comꝑatione dei. ¶idam dicũt
mox sen ꝓpt̾ea non ẽẽ eloquentem. qr diu
moratus fuerat ĩ cerra madian. unde obli¬
tus erat aliqͣntulũ lingue egipcie. Larou at̃
semꝑ in egipto morabatur qͣre datur ip̃e
ĩcerp̾res ad pharaonem. In q̃ facturus es sig¬

Expanded text:
nomen meum scire deberent, et est ironice dictum. nomen meum scire deberent, et est ironice dictum. Quasi diceret: Nomen meum ignoratur? Vel sic: Ne diffidas quid loquaris, quid dicas ei; quia ego sum, qui tecum sum, id est, quo juvante facies illa miracula. Vel aliter: Ego sum, qui immutabiliter sum; cujus nomen proprium est ENS. Postulabit vasa argentea. Tradunt Hebraei, quod tantam gratiam habuerint a Domino filii Israel coram Aegyptiis, ut dono postularent eorum vasa, et ipsi darent. Nostri vero expositores dicunt verisimilius, mutuo accepisse. Non sum eloquens ab heri, et nudiustertius. Nota quod per intervalla temporum loquebatur Deus ad Moysen. Unde dicit: ab heri, et nudiustertius non sum eloquens, in comparatione Dei. Quidam dicunt Moysen propterea non esse eloquentem, quia diu moratus fuerat in terra Madian: unde oblitus erat aliquantulum linguae Aegyptiae. Aaron autem semper in Aegypto morabatur: quare datur ipse interpres ad Pharaonem. Quis fecit os
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ temꝑale p̾miũ. ⁊ ita utrũq quodam modo
minuit altm. ⁊ reducit ad mediocritatem .i.
tam culpa mendacii m̃itũ pietatis. qͣmͣ pietaꝰ
dampnatõm m̃dacii. Edificauit ilł domos. a
q̃ fu̾ant ingessen collecti uoluit ut sparsim ĩ
egipto hĩtarent. qͣtinꝰ faciliꝰ mascłigeniti oppͥ¬
m̾entur ab egipciis. Crepidinem. concauitatẽ
ripe. Gurrexit moyses ⁊ defensis puelli.
Constat ꝑ n negociũ qd̃ ab uno fieri non
potuit moysen non fuissesolũ. s comites du¬
xissesecũ. Iurauit .i. pactum inuit. post mul¬
ta u̾ba hĩta ad ĩuicem dealiis anteqͣm ad pac¬
tum acced̾ent. que tñ tacentur habebis signũ¬
cũ edipeeris. Quõ poss cẽ signũ qd̃ futurum re¬
motum erat rei quã nuper facturus fũ: Dici
isrł de egipto. ⁊ hooscil. cum edux̾is sit prinqi¬
pium alterius narracionis. Ego sum qui sum.
Ac si dic̾et. nom̃ meũ non dicam eis qui scilic

Expanded text:
in temporale praemium: et ita utrumque quodam modo in temporale praemium: et ita utrumque quodam modo minuit alterum, et reducit ad mediocritatem, id est, tam culpa mendacii meritum pietatis, quam pietas damnationem mendacii. Aedificavit illis domos: abqui fuerant in Gessen collecti, voluit ut sparsim in Aegypto habitarent: quatenus facilius masculi geniti opprimerentur ab Aegyptiis Crepidinem concavitatem ripae. Surrexit Moyses, et defensis puellis. Constat per hoc negotium quod ab uno fieri non potuit Moysen non fuisse solum, sed comites duxisse secum. Juravit: id est pactum inivit post multa verba habita ad invicem de aliis antequam ad pactum accederent, quae tamen tacentur. Locus incum eduxeris. Quomodo posset esse signum, quod futurum remotum erat, rei quam nuper facturus fuit? DiciIsrael de Aegypto: ut hoc, scilicet cum eduxeris, sit principium alterius narrationis. Ego sum, qui sum. Ac si diceret: Nomen meum non dicam eis: qui scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ phiton ⁊ ramasse. In hebreo
ubi nos habemus tab̾nacłoꝵ. est quidam s̃mo
qui transposicionem princti mͦ ad dextrã m ad
sinistͣm. uł sonat in uoce mischenoch. ⁊ signi¬
urbes pauꝑũ edificatas: incłigitur. urbes pͥ
debiles ⁊̃ pauꝑũ mansiones oꝑatione hebre¬
orum fortiores effectas. Scd̃m hoc autẽ quod
miz chenoht significat positionũ: intlłigr̃
ita fortesurbes compõĩtas. qd̾ chesauri regis
repon̾entur ibi in custodia pro firmitudĩe
laci sul ante fu̾int ibi urbes siĩ non. Obstet᷑¬
cib hebreoꝵ. Quidam dñt istas duas sepho¬
ram ⁊ phuam fuisse hebreas unde maluer̃t
infances seruare alii potius egipcias unde cõ¬
mendabilior fuit earum pietas. S queritur
quõ due tm̃ obstetrices potuerũt suffic̾e toti
regno: Contͣ qd respondetur has duas ẽẽ pre¬
latas ⁊ mltas subse hr̃e subiectas obscetrices.
Mentite st̃ quidem: s p̃p̃ pietatem ueniale fũ
earũ mendaciũ. Mĩam exhibuerũt infãtib¬

Expanded text:
 Phiton, et Ramasses. In Hebraeo ubi nos habemus tabernaculorum, est quidam sermo, qui transpositione puncti modo ad dextram modo ad sinistram, vel sonat in voce miscenoth, et signiurbes pauperum aedificatas intelligitur: urbes prius debiles, et pauperum mansiones operatione Hebraeorum fortiores effectas. Secundum hoc autem, quod miscenoth significat positionum, intelligitur ita fortes urbes compositas quod thesauri regis reponerentur ibi in custodia pro firmitudine loci, sive ante fuerint ibi urbes, sive non obstetricibus Hebraeorum. Quidam dicunt istas duas Sephoram, et Phuam fuisse Hebraeas: unde maluerunt infantes servare alii potius Aegyptias. Unde commendabilior fuit earum pietas. Sed quaeritur quomodo duae tantum obstetrices potuerint sufficere toti regno. Ad quod respondetur, has duas esse praelatas et multas sub se habere subjectas obstetrices. Mentitae sunt quidem, sed propter pietatem veniale fuit earum mendacium. Misericordiam exhibuerunt infantib
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ab eterno. Ignis uo distinctus lumen pre¬
buit mũdo inferior qualecũq ⁊ motum hies
cutularem. ꝙͣ quetã lucida nubes cirtunfere¬
batur sicut modo sol. ortu ⁊ occasu suo fecit:
tres pͥmos dies ⁊ noctes. Quał̾ autẽ formã
ei fu̾it totunda .s. an longa ignoratur Crea¬
ta autem creditur lux illa in eo loco ubi solori¬
tur. ⁊ita iniciũ illius pͥmi diei nõ p̾cessit au¬
rora siue mane .i. lux p̃nũtia ortus solis. qd̃
caute ĩnuens scͥptura distĩguit naturalẽ diẽ
ꝑ duos excremos articłos ita. ꝙ frm̃ est inquit
uesꝑe. quod est finis artificiał diei. ⁊ fcm̃ est
mane qd̾ est finis noctis. Dies .n. ĩcipit ab orci
solis. ⁊ terminatur ĩ occasu. qd per equalitatem
equinoctialis diei ⁊ noctis pot ⁊ probari. ꝙͣ totũ
illud spatiũ est unus dies naturał. Ocd̾a die fat¬
tũ ÷ firmamentũ. ut diuid̾et aquas ab aquis.
Beda dic̃ quod firmamentũ sic de aquis solida¬
tis qi cristallimis sapis. qd̾ uerisimile uidetur.

Expanded text:
fuit ab aeterno. Ignis vero distinctus lumen praebuit mundo inferiori qualecunque et motum habens circularem; quasi quaedam lucida nubes circumferebatur, sicut modo sol. Ortu et occasu illius fecit tres primos dies et noctes. Qualis autem forma ei fuerit, rotunda scilicet an longa, ignoratur. Creata autem creditur lux illa in eo loco ubi sol oritur, et ita initium illius primi diei non praecessit aurora sive mane, id est lux praenuntia ortus solis; quod caute innuens Scriptura distinguit naturalem diem per duos extremos articulos, ita: Et factum est, inquit, vespere, quod est finis artificialis diei, et factum est, mane, quod est finis noctis. Dies enim incipit ab ortu solis et terminatur in occasum. Quod per aequalitatem aequinoctialis diei et noctis potest probari. Et totum illud spatium est unus dies naturalis. Secunda die factum est firmamentum, ut divideret aquas ab aquis. Beda dicit quod firmamentum sit de aquis solidatis quasi crystallinus lapis; quod verisimile videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens ad nos. ꝑ u̾ginitatem p̃cedens no
Per incorrupcionem ergo uenit ut pec¬
catũ colłet. ꝑ incorruptionem p̃cessit ut
uirtutem demonstraret. Uenit incorrup¬
tus ut conferret remedium. p̃cessit in cor¬
ruptus ut daret exemplum. Si gͦ uenire ñ
possumus qua uenit sequamur qua pre¬
cessit ut adipisai mereamur qd̃ promisit.
ut cibũ lactis in humanitate xp̃i sumamꝰ
mundi corpore. cibum uero panis in diui¬
nitate xp̃i sumanus mundi corde. mũdi
corpore ꝑ uͥginitatẽ mundi corde ꝑ hũili¬
tatem: ut qui in utroq incorruptam huĩt
origĩnem. in utroq inueniat mundam ha
dpeiss. si plusqͣm homo non fuisser.

Expanded text:
veniens ad nos, per virginitatem praecedens nos. veniens ad nos, per virginitatem praecedens nos. Per incorruptionem ergo venit, ut peccatum tolleret; per incorruptionem praecessit, ut virtutem demonstraret. Venit incorruptus, ut conferret remedium; praecessit incorruptus, ut daret exemplum. Si ergo venire non possumus qua venit, sequamur qua praecessit, ut adipisci mereamur quod promisit, ut cibum lactis in humanitate Christi sumamus mundi corpore; cibum vero panis in divinitate Christi sumamus mundi corde: mundi corpore per virginitatem, mundi corde per humilitatem, ut qui in utroque incorruptam habuit originem, in utroque inveniat mundam habdixisset, si plusquam homo non fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ei sapiencia per quam homo factus
suerat ut in illa beatus ess lapsum d¬
hoĩem perd̾e̾ noluit. cũ illa sursum essec
marestate ille deorsum iaceret infirmita¬
te descendit id eum ubi ceciderat. ut leuar
eum ad id unde ceciderat Sapiencia igitur
sursumm paniserat: ⁊ uersa ÷ deorsum in
lac. In diuinitate panis. in humanitate
lac. ꝙ nutritus est paruulus sensus lacte
humanitatis: ut crescens ⁊ conualescens
caꝑe poss cibum diuinitatis. Xp̃c ergo in
celo panis. in terra las Xp̃c in celo ex̃ patre
sine matre deus. xp̃c in terra ex matre sñ
celo cum patre incorruptus ⁊ sublimis in
terra cum matre uirgo ⁊ humilis. In celo
ymago pacris in terra imitator matris.
Mater uirgo erat ⁊ in humilitate exłta¬
bat. ⁊filius uirginis uirgo hũilitatem ꝯ¬
mendabat. Illa uirgo humilitatem suam
a deo respectam asserebat ille uirgo se hu¬
milem ⁊ mansuetum ostendebat. Calis gͦ
agnus quał mater agni. ex munda mũ¬
dus ex uirgine incorruptus. ꝑ uirginem

Expanded text:
ei sapientia, per quam homo factus fuerat, ut in illa beatus esset, lapsum hominem perdere noluit, et cum illa sursum esset majestate, ille deorsum jaceret infirmitate, descendit ad eum quo ceciderat, ut levaret eum ad id unde ceciderat. Sapientia igitur sursum panis erat, et versa est deorsum in lac. In divinitate panis, in humanitate lac; et nutritus est parvulus sensus lacte humanitatis, ut crescens et convalescens capere posset cibum divinitatis. Christus ergo in coelo panis, et in terra lac. Christus in coelo ex Patre sine matre Deus: Christus in terra ex matre sinecoelo cum Patre incorruptus et sublimis; in terra cum matre virgo et humilis. In coelo imago Patris; in terra imitator matris. Mater virgo erat, et humilitate exsultabat, et filius Virginis virgo humilitatem commendabat. Illa virgo humilitatem suam a Deo respectam asserebat; ille virgo se humilem et mansuetum ostendebat. Talis ergo Agnus, qualis mater Agni; ex munda mundus, ex Virgine incorruptus, per Virginem
Abbreviated transcription (Latin):
n corde meo abscondi eloquia tua: ut non
peccem cibi. In corde eloquiũ dei abscondit.
qui illud per dilectionem suscipit. per me¬
moriam retinet ꝑ huilicatem tegig. Si nũꝙͣ
tegeretur non foueretur. Si nũqͣm manifesta¬
retur non multiplicaretur. Cornidus est uer¬
bũ ouũ opus pullus. foue ⁊ nutri. Non uiuifi¬
catur nisi nucriatur. Pecras si non recipis. pec¬
cassi receptũ reicis. pecras si recentũ aute cem¬
pus exponis. Primo duricia. S̾o negligencia.
dercio suꝑbia. Ideo absconde ne pecces.
tuas. Non auditores legis iusti sũt apd̾
deum s factores. Igitur per bonũ opus iusti

Expanded text:
n corde meo abscondi eloquia tua ut non peccem tibi . In corde eloquium Dei abscondit qui illud per dilectionem suscipit, per memoriam retinet, per humilitatem tegit. Si nunquam tegeretur, non foveretur, si nunquam manifestaretur, non multiplicaretur. Cor nidus est, verbum ovum, opus pullus. Fove et nutri. Non vivificatur nisi nutriatur. Peccas, si non recipis; peccas, si receptum rejicis; peccas, si retentum ante tempus exponis. Primo duritia, secundo negligentia, tertio superbia. Ideo absconde, ne pecces. tuas . Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores . Igitur per bonum opus justi
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatum. Egiptus ÷ uta scłaris. desertun
uita spiritas. Terra promissionis uita celestis
Egiptus capo. desertum animus. Terra ꝑmiss¬
onis deus. Egiptus ihericho. desertũ stͤabulũ
terra ꝓmissionis iherłm. Egiptus mundus.
desertum eccł̃ia t̾ra promissionis uita eterna
In egipto seruimꝰ pharaoni .i. ox̃abolo. qui ĩ
cerpretatur negans eũ .s. deum. quia dreit.
dominũ non cõgnoui. ꝙ istł non dimittam.
Huic seruimus in egipto. in luto ⁊ palea. Lutũ
est concupĩa carnis. palea ẽ pompa secularis
Illa per ĩniundiciam inqͥnat ħ ꝑmutabili.¬
tatem ⁊ instabilitatem transuolat. Propt̾ea
abdicamus seruicium pharaonis abreminci
ab egipto in desertum relinquimus malaut
non consentiamus. Exeuntes a deserto ĩ t̾rã
promissionis. euadimus mala ut non sen¬
tiamus. In egipto est pugna sine uictoria.
uel seruitus sine pugna. In deserto ÷ pugna
sine uictoria. uel uctoria cũ pugna. In t̾ra

Expanded text:
Sabbatum. Aegyptus est vita saecularis, desertum Sabbatum. Aegyptus est vita saecularis, desertum vita spiritualis, terra promissionis vita coelestis. Aegyptus caro, desertum animus, terra promissionis Deus. Aegyptus Jericho, desertum stabulum, terra promissionis Jerusalem. Aegyptus mundus, desertum Ecclesia, terra promissionis vita aeterna. In Aegypto servimus Pharaoni, id est diabolo, qui Pharao interpretatur, negaDominum non cognovit et Israel non dimittam . Huic servimus in Aegypto, in luto et palea. Lutum est concupiscentia carnis. Palea est pompa saecularis. Illa per immunditiam inquinat. Haec per mutabilitatem et instabilitatem transvolat. Propterea abdicamus servitium Pharaonis, abrenuntiAegypto in desertum relinquimus mala, ut non consentiamus. Exeuntes a deserto in terram promissionis evadimus, mala ut non sentiamus. In Aegypto est pugna sine victoria, vel servitus sine pugna. In deserto est pugna sine victoria, vel victoria cum pugna. In terra
Abbreviated transcription (Latin):
desertum. ⁊ terra promiissionis. In egipto
sumus serui ⁊ miseri. In deserto sumũs iniseri¬
s liberĩ. In terra promissionis: liberi ⁊ bĩ. In e¬
gipto saturamur ⁊ cedimur. In deserto esuri¬
nus. nõ tam̃ flagellamur. In terra ꝑmissõis
non flagellamur ⁊ saturamur. S nobił intẽ¬
rim animus eligit mag̃ in opiam cũ libertate
qmͣ in seruitute abiuidanciam. In egipto pec¬
camus. in deserto laboramus. In terra promis¬
sionis requiescimus. In egipto ⁊ preuaricatio.
Indeserto exercitatio. In terra promissionis
sabatizatio. In pͥncipio mũdi prim̃ creauit deꝰ
confusionem̃. Postea oꝑatus÷ dispõnem. Deĩ
suscep̃ requietionem. Populus antiquus in ẽ¬
gipto oꝑatus ⁊ iniquitatem. In deserto accep̃
exercitatõm. In terra promissionis inuenit re¬
quiem. In uica scłari confusio ÷. In ꝯu̾satõne
spiritali exercitatõ ÷. In uita celesti resquies¬
cio. In carne peccatum. In spũ exerciciũ. In dõ

Expanded text:
desertum, et terra promissionis. In Aegypto sumus servi et miseri. In deserto sumus miseri. In terra promissionis liberi et beati. In Aegypto saturamur et caedimur. In deserto esurimus; non tamen flagellamur. In terra promissionis non flagellamur et saturamur. Sed nobilis interim animus eligit magis inopiam cum libertate, quam in servitute abundantiam. In Aegypto peccamus, in deserto laboramus, in terra promissionis requiescimus. In Aegypto est praevaricatio, in deserto exercitatio, in terra promissionis sabbatizatio. In principio mundi primum creavit Deus confusionem. Postea operatus est dispositionem. Deinde suscepit requietionem. Populus antiquus in Aegypto operatus est iniquitatem. In deserto accepit exercitationem. In terra promissionis invenit requiem. In vita saeculari confusio est, in conversatione spiritali exercitatio est, in vita coelesti requietio. In carne peccatum, in spiritu exercitium, in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
intrare non presumimus. qr licet mens nr̃a se
ꝑ caritatem spontaneam ad passiones offerat
considerata cam̃ difficłtate earumdem passio¬
num quantum imꝑar sit ur̃a infirmitas ad
illarum toleranciam uidemus. Hoc ÷ enĩ quo¬
dam modo uisis lintheaminib subsist̾e uisis
difficłtatib passionũ imꝑarem. se ad eas dif¬
sustinendas iudicare. S postqͣm consilium
posterius ueniens pͥus intuerit. tunc ad de¬
sideriũ sequitur. qr postqm mens delib̾at in
illo confidendum ẽẽ qui prior uicit cũc amo
ĩ om̃ib ꝑ spem diuini adintorii ad tołanciã
despiciens tanto sead mortem offert paracior
quanto certius didicit ꝑ resurrectionem sui
capitis ingressum ẽẽ uite mortem carrus. Q
autem ingressi monumentũ sudarium quod
erat suꝑ caput eius iħu a cet̾is lintheam̃ib
seꝑatum inueniunt quid aliud significat n̾
quod nos qui pectatores sumus si etrã mortem
pro eius amore ualemus perpeti: cognosci

Expanded text:
intrare non praesumimus, quia licet mens nostra se intrare non praesumimus, quia licet mens nostra se per charitatem spontaneam ad passiones offerat, considerata tamen difficultate earumdem passionum, quantum impar sit nostra infirmitas ad illarum tolerantiam videmus. Hoc est enim quodammodo visis linteaminibus subsistere visis difficultatibus passionum, imparem se ad eas sustinendas judicare. Sed postquam consilium posterius veniens prius intraverit, tunc et desiderium sequitur, quia postquam mens deliberat, in illo confidendum esse, qui prior vicit, tunc amor in omnibus per spem divini adjutorii ad tolerantiam despiciens, tanto se ad mortem offert paratius, quanto certius didicit per resurrectionem sui capitis ingressum vitae esse mortem carnis. Quod autem ingressi monumentum, sudarium quod erat super caput Jesu, a caeteris linteaminibus separatum inveniunt, quid aliud significat, nisi quod nos, qui peccatores sumus, si etiam mortem pro ejus amore valemus perpeti, cognoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
nacionib patrum alibi sufficienter ĩuenire.
Dicam gͥ quid mͥ in hoc fcõ moraliter figu¬
rari uidẽtur. Duo isti electi discipłi qui au¬
dita resurrectione domini simulad monum̃¬
tum currunt s non simul ꝑueniũt: duas
anime affectiones michi figurare uidentur
desiderium uidel ⁊ consilium. Nam quid est
aliud qd discipuli audica resurrectione ad
monumentũ currunt. nisi qd̃ animus cum
głiam resurrectionis audit imitari passionẽ
appetit. & quid ÷ quod ille alt̾ discipulus pre¬
cũcurrit citius pecro. nͥ qd̃ amore saluator ᷤ
succensi: plus per desidetium cupimus qm ꝑ
consilium presumamꝰ. Precurut gͦ deud̾it¬
rõnem consilii. qr qui omĩa ꝑ caritatemuel
pro amore redemptoris perpeti: ꝑ ꝯfidatõem
infirmitatis sue quodam modo tardatur. ut
non audeat cem̃e de siuis uiribus gloriari..
Prius ergo ꝑdesiderium ad monumentum
uenimus. S uisis lintheam̾ib aut̃ ꝯulium

Expanded text:
nationibus Patrum alibi sufficienter invenire. nationibus Patrum alibi sufficienter invenire. Dicam ergo quid mihi in hoc facto moraliter figurari videtur. Duo isti electi discipuli, qui, audita resurrectione Domini, simul ad monumentum currunt, sed non simul perveniunt duas animae affectiones mihi figurare videntur, desiderium videlicet et consilium. Nam quid est aliud quod discipuli audita resurrectione ad monumentum currunt, nisi quod animus cum gloriam resurrectionis audit, imitari passionem appetit? Et quid est, quod ille alter discipulus praecucurrit citius Petro, nisi quod amore Salvatoris succensi plus per desiderium cupimus, quam per consilium praesumamus? Praecurrit ergo desionem consilii, quia qui omnia per charitatem vellet pro amore Redemptoris perpeti per considerationem infirmitatis suae quodammodo tardatur, ut non audeat temere de suis viribus gloriari. Prius ergo per desiderium ad monumentum venimus, sed visis linteaminibus ante consilium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ioh̾em qui pͥor uenit posterior intrauit:
Synagoga. per petrũ autem qui posterius
uenit s prius intrauit: ecclesia gentiũm de¬
signari. qr ⁊ illa prius in lege misteriũ ĩcar¬
nationis ac passionis dominice accep̃. S in
mortuũcrede noluit. ⁊ista posterius secuta
mediatorem dei ⁊ hoĩm ⁊ cognouit carne
mortuũ ⁊ uiuentem credidit deum. Bene
aut̃ postqm petrus intrauat tũc ⁊̃ iohãnes
intrasse dicitur. qr cum plenitudo gentium
ĩtrau̾it: cunc ⁊̃ iuudea in reliquiis suis ad fidẽ
colligetur. Prius ergo ioħes lintheamina:
uidit: postea intrauit qr sẋnagoga pͥus ficut
dcm̃ ÷ in scripturis ꝓpħ̾iam de uenturo acce¬
credẽ renuit. Petrus autem prius intrat. pꝰ¬
breuiter explanata ad presens cibi sufficẽ
credem. nͥ aliudaliquid adhuc qd̃ ad informa¬
tionem morum ꝑtineat quererete in huius
facti figura non dubitarem. maxime qr opc̃
tibi non fuerat hanc expõm a me querere
quam poteras sine mea doct̾rina in expła¬

Expanded text:
r venit, posterior intravit, Synagoga; per Petrum autem, qui posterius venit, sed prius intravit, Ecclesia gentium designari, quia et illa prius in lege mysterium incarnationis ac passionis Dominicae accepit, sed in mortuum credere noluit: et ista posterius secuta Mediatorem Dei et hominum, et cognovit carne mortuum et viventem credidit Deum. Bene autem postquam Petrus intraverat, tunc etiam Joannes intrasse dicitur, quia cum plenitudo gentium intraverit , tunc et Judaea in reliquiis suis ad fidem colligetur. Prius ergo Joannes linteamina vidit postea intravit, quia Synagoga prius, sicut dictum est, in Scripturis prophetiam de venturo accesaeculi credere renuit. Petrus autem prius intrat, pobreviter explanata ad praesens tibi sufficere crederem, nisi aliud aliquid adhuc quod ad reformationem morum pertineat quaerere te in hujus facti figura non dubitarem, maxime quia opus tibi non fuerat hanc expositionem a me quaerere quam poteras sine mea doctrina in expla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus ⁊ homo ꝑfictus quẽ adoramus cũ
prẽ ⁊ scõ spũana adoratione. cũ inconta¬
minata carñe tius. nõ madorabilem carnẽ
enis dñtes. adoratur .n. in una sibi yposta
uenerationem p̾lentes. sion .ii. ut midam
ip̃ius reductis naturis. Cimeo carbonem¬
tange. pp̃ ligno copłatũ ignem. adoro xͥmĩ¬

Expanded text:
fectus, et homo perfectus; quem adoramus cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostavenerationem praebentes. Non enim ut nudam abus reductis naturis. tangere propter ligno copulatum ignem. Adoro Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotalit̃ ut mos est cũ p̾cibus ⁊ obłoibꝰ¬
bñdicat᷑. et cet̾a quedã que in hñc medũ
sãt : Sed in hoc loco intłłigi opͥ legitima
nõ esse .i. nõ fieri scdm̃ institacõem legũ
que in hñc madũ ꝯinges desponsari insti
ꝯigia ꝯfestĩ sb̾seqũti sermone temperat
ꝓpͥa ⁊ uocũ legitũ succͦrit eciam sine hus

Expanded text:
sacerdotaliter ut mos est cum precibus et obbenedicatur, et caetera quaedam quae in hunc modum sunt. Sed id in hoc loco intelligi oportet legitima non esse, id est non fieri secundum institutionem legum, quae in hunc modum conjuges desponsari institconjugia, confestim subsequenti sermone temperat,propria et votum legitimum succurrit, etiam sine his
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ est. ⁊ ipr̃as sacͣm̃ti res ẽ dileccõ mutna
nincalo castodit᷑. Et hec ip̃a rursũ dileccio
deus rõnabi aĩe intꝰ ꝑ infasionem gre sae ⁊¬
spñs scĩ ꝑticipacõnem ꝯiũgit᷑ꝰ. Copula gͥ car¬
nis que aute pecam̃ ĩ ꝯmgio officiũ fuit ⁊
post pectm̃ in eodem ꝓ remedio ꝯcessa est.
Sic ntͦbiq ꝯingio adm̃git᷑ ut cũ ꝯuigio ip̃a
sit nõ ꝯingiũ cᵈ  ip̃a. Nam ⁊ ante ipãm ꝯui¬

Expanded text:
 mutua vinculo custoditur. Et haec ipsa rursus dilectio,Deus rationali animae intus per infusionem gratiae s sui participationem conjungitur. Copula igitur carnis quae ante peccatum in conjugio officium fuit, et post peccatum in eodem pro remedio concessa est; sic utrobique conjugio adjungitur, ut cum conjugio ipsa sit, non conjugium ex ipsa. Nam et ante ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
nebant᷑ quos ꝯuadrige cͥtmbant. et ĩde dcĩ
eatenses ab ensibus ctͣ quos currebant. siq̃dem¬
⁊ in litore cͣtͣ ripas flumiñ cursus agitautes
gladios in ordine ĩ ripe lutore ponebant. et
erat artis eqũ ctͣ ꝑicula torquere. unde ⁊ cir¬

Expanded text:
nebantur, quos quadrigae circuibant, et inde dicti circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem in littore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae littore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et cir
Abbreviated transcription (Latin):
matathie filins ex ierosolimis sacerdos a nespasi¬
ano captus cũ tyro filio enis relictas ẽ. hic ro¬
mam neniens septem libros indaice captiuitatis
̃ꝑatoribus patͥ filioq ebtalit qui ⁊ bibliochece
publice traditi sũt. et ob ingenii głiam statuã

Expanded text:
Mattathiae filius, ex Hierosolymis sacerdos, a Vespasiano captus cum Tito filio ejus relictus est. Hic Romam veniens, septem Libros Judaicae captivitatis imperatoribus patri filioque obtulit, qui et bibliothecae publicae traditi sunt, et ob ingenii gloriam statua
Abbreviated transcription (Latin):
g̾it tͣnsfert .ꝯ. d. aliud ẽ ꝓphecia aliud int̾ pres
nͥ forte aliqͥs insipiens uelit astͥere idem esse
uatem ⁊ int̾pͨtem. qd̾ si ꝯcessũ fu̾it hoc ridi
est tullius etonomicũ xenofontis ⁊ płonis pica¬
goram ⁊ demostenis ꝓ desifonce afflatus recho¬

Expanded text:
ud interpretem: nisi forte aliquis insipiens astruere velit idem esse vatem, et interpretem; quod si concessum fuerit, hoc ridicest Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte, afflatus rheto
Abbreviated transcription (Latin):
cãrũ ⁊ ĩ oĩ oracõne ñãꝙͥͣ adhibenda est. Qui color
hic patet ubi su̾a tocius negocii ex freqñtacõne
lacõnem deinde tͥfariam ulcionem. post ea iram ⁊
furorem. dc si uaum dic̾e̾t ad assyrium. Nũqd scon¬
sam tͥ suam d̾elinqͣt assyrio cuiꝰ casticatis emula¬
cio erppuit eam de egipto mari rubro ⁊ de deser¬

Expanded text:
arum, et in omni oratione nonnunquam adhibenda. Qui color hic patet, ubi summa totius negotii ex frequentatione m Domini aemulationem, deinde trifariam ultionem, postea iram ejus et furorem. Acsi Nahum diceret ad Assyrium: Nunquid sponsam tibi derelinquet Assyrio, cujus castitatis aemulatio eripuit eam ex Aegypto, mari Rubro et deser
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpingit murũ ad mod̾ arietũ pngnͣcũ¬
ui alide enĩ ac nadose arboris caput ferro us¬
tit᷑. et suspensa funibus młtoꝵ maĩbus ad mu¬
rũ ĩpellit᷑. deinde retͦrssũ ducca inaiori p̃e¬
tu destinat᷑ ⁊ sic cͤbris ictibus murũ ꝑforat¬

Expanded text:
impingit murum in modum arietum pugnantium. Validae enim ac nodosae arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus multorum manu ad murum impellitur; deinde retrorsum ducta majore impetu destinatur, sicque crebris ictibus co
Abbreviated transcription (Latin):
de coloribus cerusa fit hoc mͦ. uase enĩ
aceto acerrimo ĩpleco sarm̃ta ĩ eodem
uascalo colligabis ac suꝑ sarmẽta tabu¬
las pbãbi denuissanas pones. deĩde uar
nas aꝑitur et ex distillacõne tabular
ĩnat cerussa ĩuenit᷑: que ablata ⁊ are¬
fata terit᷑ acq itt aceto amipco ĩ
pastillis d̾idit᷑ ⁊ in sole sicat᷑. Icẽ a stibio

Expanded text:
 Cerussa fit hoc modo: In vase enim aceto acerrimo impleto sarmenta aminea in eodem vasculo collocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas vas aperitur, et ex distillatione tabularum innata cerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admisto in pasti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est qd ip̃a sut suꝑuis et Ẽ oĩo sicut racõ docet
dicenda qd̾lib eoꝵ qͥbus ẽ om̃e ꝗd nõ ẽ ꝗd ip̃a sũt
nnfi̾us. Quare necc̃e ẽ eam esse uiuentẽ sapien¬
tem potñtẽ ⁊ oĩpotentẽ neram uistã b̾atã et̾ͥnã
et qͥcqͥd simłr ab solute meluis ẽ ꝙ nõ ipm̃ quid
gͦ querat᷑ ampliꝰ qͥd suũma illa sic nat᷑a si mãifestũ

Expanded text:
non est quod ipsa sunt, superius: et est omnino, sicut ratio docet, dicenda quodlibet eorum, quibus est omne, quod non est quod ipsa sunt, inferius. Quare necesse est eam esse viventem, sapientem, potentem et omnipotentem, veram, justam, beatam, aeternam, et quidquid similiter absolute melius quam non ipsum. Quid ergo quaeratur amplius quid summa illa sit natura, si manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
erũ indeor mͥ uid̾e qͥddã qd nõ negłigas estim
disc̾n̾e̾ cogit. scdm̃ qͥd ea que facta sũt añ ꝙͣ fie¬
faciende qiͣ exemplũ sine apcuis diat ᷑ forma ał sibi¬
u̾sa erat in rõne sõme nature quid aut qͣlia aũ qͣmsͣ
fuc᷑aᷤ eeñt. quare cũ ea que facta sũt cdarũ sit tͣ

Expanded text:
ideor mihi videre quiddam quod non negligenter discernere cogit, secundum quid ea quae facta sunt, antequam fiefaciendae quasi exemplum, sive ut aptius dicitur forma, vel simiversa, erat in ratione summae naturae, quid aut qualia aut quomodo futura essent: quare cum ea quae facta sunt, clarum sit nihil
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cedebat qͥd aliud ẽ ꝙͣ rerũ quedã ĩ ip̃a rõne lo¬
cucio ueluti cũ fab̾ factmrꝰ aliꝗd suc aitis opus pͥus
illud intͣ se dicit mentis ꝯcepcõne. mentis aucẽ siuie
racõnis locucõnẽ hic incłłigo nõ cã uoces rerum
sisͥficatiue cogitant᷑ sed cũ res ip̃e uł fut e uel
iam existãtes acie cogitacõnis ĩ meute ꝯspiciũ t .
freqñci nãq usu cognoscit᷑ qr rem unã tͥpłi. loqui
possumꝰ. dut enĩ res loqͥmͣ᷑ signis sensibłib id ẽ que
sensibus corporeis sentiri possũt sensibłr utendo
aut ead̾ signa que foris sensibłia sunt int᷑ nos inse¬
sibłr cogitando. aut nec sensibłr ñ insensibłr. ꝓ .ie
sianis ntendo sed res ip̃as uł cepoꝵ am agĩ dcõne
uł rõnis intellectu ꝓ rerũ ip̃arũ di̾sitate intꝰ in
ur̃a mente dicendo. Alit̾ nãq dico hoĩem cũ eũ
hoc noĩe qd̾ ẽ homo sigͥfico. alit̃ cũ idem nͥ talcẽs
cogito alit cũ eñ ipm̃ hoiẽm mẽs aut ꝑ corꝑis ima¬

Expanded text:
 rerum quaedam in ipsa ratione locutio; veluti cum faber facturus aliquod suae artis opus, prius illud intra se dicit mentis conceptione? Mentis autem sive rationalis locutionem hic intelligo, non cum voces rerum singnificativae cogitantur; sed cum res ipsae, vel futurae, vel jam existentes acie cogitationis in mente conspiciuntur. Frequenti namque usu cognoscitur quia rem unam tripliciter loqui possumus. Aut enim res loquimur signis sensibilibus, id est, quae sensibus corporeis sentiri possunt, sensibiliter utendo; aut eadem signa, quae foris sensibilia sunt, intra nos insensibiliter cogitando; aut nec sensibiliter, nec insensibiliter his signis utendo, sed res ipsas, vel corporum imaginatione, vel rationis intellectu, pro rerum ipsarum diversitate, intus in nostra mente dicendo. Aliter namque hominem dico, cum eum hoc nomine, quod est, homo, significo; aliter cum idem nomen tacens cogito; aliter cum eum ipsum hominem mens, aut per corporis ima
Abbreviated transcription (Latin):
mplius siqͥs intendat rerũ nat᷑as uelit
nolit sentit nõ eas omẽs ꝯtiueri una
sdignitatis paritate. sed qͣldam earũ distĩgui
gͣduũ ĩparitate. Qui etũ dubitat qd ĩ na¬
tura sua liguo mehor sic equus ⁊ eqͦ p̾stãcior
hõ is ꝓfecto nõ ẽ dicendꝰ homo. Cũ gͥ narum
alie aliis negari nõ possint meliores nłominꝰ ꝑ¬
suadet racõ aliquã ĩ eis sic suꝑemiuere ut nõ
habeat se suꝑiorem. Si eñ h̾moĩ graduũ dis¬

Expanded text:
mplius: Si quis intendat rerum naturas, velit, nolit, sentit non eas omnes contineri una dignitatis paritate; sed quasdam earum distingui graduum imparitate. Qui enim dubitat quod in natura sua ligno melior sic equus, et equo praestantior homo, is profecto non est dicendus homo. Cum igitur naturarum aliae aliis negari non possint meliores, nihilominus persuadet ratio aliquam in eis sic supereminere, ut non habeat se superiorem. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
dare sb̾am. Cũ et qͥcqͥd aliud est si singula despi
aliqꝰ mͦ nõ ipm̃ sic necc̃e est ut sit qͥcͥd oĩõ meliꝰ
sensus disceruũt. qipe his oĩbus melius est aliqͥd
qd nõ ẽ qd̾ ip̃a sũt. Mens enĩ rõnalis que ulło cor¬
poreo sensu quid uł qͣłis uł qñta sit ꝑcipit᷑ qnto mi¬
nor esset si esset aliqͥd eoꝵꝰ que corpeis sensilꝰ sb̾ia¬

Expanded text:
are. Cum igitur quidquid aliud est, si singula dispicaliquo modo non ipsum; sic necesse est ut sit quidquid omnino melius sensus discernunt. Quippe his omnibus melius est aliquid quod non est quod ipsa sunt. Mens enim rationalis, quae nullo corporeo sensu quid, vel qualis, vel quanta sit percipitur; quanto minor esset, si esset aliquid eorum quae corporeis sensibus subja
Abbreviated transcription (Latin):
rebus iam didicit. nͨ opus mente ꝯceptũ ꝑfic̾e
eri nõ possit. ꝯmͣꝙͣ enĩ homo tale ad̾ ał possit
cogitando siue pingendo qͣłe misꝙͣ sit ꝯfing̾e
neqͣqͣm tam̃ hoc fac̾e̾ ualet nͥ ꝯponendo in eo ꝑ¬
tes quas ex rebus abias cognitis ĩ memoriã attͣ¬
anͣxit. Quare in hoc diffun̾t abm̃icem ille ĩ

Expanded text:
 jam didicit; nec opus mente conceptum perficere,  animal possit cogitando vel pingendo, quale nusquam sit, confingere; nequaquam tamen hoc facere valet, nisi componendo in eo partes, quas ex rebus alias cognitis in memoriam attraxit. Quare in hoc differunt ab invicem illae in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ip̃e sñt .i. ip̃a edrñ eeñcia. aut aliud ꝓͣͣ quod
ip̃e su̾t. Sed si n ẽ aliud ꝙͣ ip̃a earũ eẽncia sicͭ
earũ eeñcił nõ sũt plures sed una ita ⁊ nature
nõ fu̾t plures sed una. Idem nãq nat᷑am hͥ ĩcel¬
ligo qd eeñciam. Si uͦ id ꝑ ad pilures pp̃e uat᷑e
tam magne sũt aliuid ẽ ꝙ qd ip̃e sũt ꝓc̾to mai¬

Expanded text:
t aliud quam quod ipsae sunt. Sed si nihil est aliud quam ipsa earum essentia, sicut earum essentiae non sunt plures, sed una; ita et naturae non sunt plures, sed una. Idem namque naturam hic intelligo, quod essentiam. Si vero id, per quod plures ipsae naturae tam magnae sunt, aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
cendam et ubi ista esse nõ possũt nlłm aliud ẽ
utile ad rem ostñdñdam. possũt eciam nõ absur¬
de diai tanto m̾ora qͣntomagis rebus qͣrũ sunt
u̾ba simłia sũt ⁊ eas exp̾ssuis signant. Exceptis
nãq rebus illis qͥbus ip̃is utmͣi ꝓ nõibꝰ suis ad easd̾
si gn̾das ut ẜãt quedam noces uelut .a. uocalis
⁊acie mentis rem ip̃am cogitantis expͥmit᷑. illud

Expanded text:
ad rem cognoscendam; et ubi ista esse non possunt, nullum aliud est utile ad rem ostendendam. Possunt etiam non absurde dici tanto veriora, quanto magis rebus, quarum sunt verba, similia sunt, et eas expressius significant, exceptis namque rebus illis, quibus ipsis utimur pro nominibus suis ad easdem significandas, ut sunt quaedam voces, velut A vocalis:in acie mentis rem ipsam cogitantis exprimitur. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
licet ex his que rõtis luce de su̾ma iam aĩadu̾
nãq ad magnũ ⁊ delectabłe qͥddam me subito
ꝑdnxit ħ mea meditatõ nlłam uł sĩplicem pene¬
q fatuam obieccõnẽ disputanti mͥ occͦrentem
negligendo uolo p̾t̾ire. quatinꝰ ⁊ ego n ambigu¬
um ĩ p̾cedñtibꝰ telinqũs cercior naleam ad seqñcia
dĩ uł modico remoto obstacalo qͥlibet tardꝰ ĩtel¬
lectus ad Andita faale possit acced̾e. Qd̾ gͥ illa
nat᷑a sine qua nlła ẽ nat᷑a sit n tam fłm ẽ qͣm

Expanded text:
licet ex iis, quae rationis luce de summa jam animadvenamque ad magnum et delectabile quidam me subito perduxit haec mea meditatio, nullam vel simplicem peneque fatuam objectionem mihi disputanti occurrentem, negligendo, volo praeterire: quatenus et ego nihil ambiguum in praecedentibus relinquens, certior valeam ad sequentia omni, vel modico, remoto obstaculo quilibet tardus intellectus ad audita facile possit accedere. Quod igitur illa natura, sine qua nulla est natura, sit nihil, tam falsum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit cũ cã tanci bom fuit. At nlłm bonũ po¬
test intelligi ante illud bonũ sine quo nͥ ẽ bonũ
hoc autẽ bomĩ sine quo nlłi ẽ bom̃ satis lqͣt
hanc esse sumã nat᷑am de qua agit᷑. ꝗͣre ulła
res ułmt ellecta p̾cessit ꝑ quã ista ex nͣlo eẽt. De¬
niq si ħ ip̃a nͣa ẽ aͥd aut ꝑ nͥ aut ex uͦlo ꝓcłdu¬

Expanded text:
fuit, cum causa boni fuit. At nullum bonum potest intelligi ante illud bonum, sine quo nihil est bonum: hoc autem bonum, sine quo nullum est bonum, satis liquet hanc esse summam naturam, de qua agitur. Quare res nulla vel intellectu praecessit, per quam ista ex nihilo esset. Denique si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ee se ip̃a ẽ Iͥcqͥd est. Quomͦ gͦ tandem eẽ ĩ tel¬
ligenda est ꝑ se ⁊ ex se si ñ ip̃a se fecit nͨ ip̃a rͥ¬
inat̾ra extitit. nec ip̃a se qͣlib mͦ ut qd non
erat esse. adinuit: Nisi forte eo mͦ intlligñd̾
nidet᷑ quo dicit᷑ ꝓ: lux lucet uł lucens ẽ ꝑ se ip̃am
⁊ ex se ip̃a. Eadm̃ enĩ sese hñt adĩicem lux

Expanded text:
d est. Quomodo ergo tandem esse intelligenda est per se et ex se; sic nec ipsa se fecit, nec ipsa sibi materia exstitit, nec ipsa se quolibet modo, ut quod non erat esset, adjuvit, nisi forte eo modo intelligendum videtur, quo dicitur quia lux lucet, vel lucens est per seipsam, et ex seipsa. Quemadmodum enim ses
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ minꝰ ẽ eo ꝑ qd habet ut sit. At su̾ma nat᷑a
ulłatenꝰ est ꝑ aliud nec ẽ post̾i̾or aut minor se¬
ip̃a ant aliqua abiare. Quare sũma natũra
ñ a se ñ ab abio fieri poenitin ꝙpa sibi s̃ ałiud
aliqͥd illi mͥ unde fieret fuit. ant ip̃a se abq̃ mͦ
ant ab qua res illam ut esset qd nõ erat adiu¬

Expanded text:
 minus est eo, per quod habet ut sit: at summa natura nullatenus est per aliud; nec est posterior, aut minor seipsa, aut aliqua alia re. Quare summa natura nec a se, nec ab alio fieri potuit; nec ipsa sibi, nec aliquid aliud illi materia, unde fieret, fuit; nec ipsa se aliquo modo, aut aliqua res ipsam, ut esset quod non erat, adju
Abbreviated transcription (Latin):
sãt solam sibi ĩ et̾na sua b̾itudine
fufficientem õĩbusq rebus aliis
hoc ip̃m qd̃ aliqͥd sa̾t aut qd̃ aliqͦ
mͦ bñ sũt ꝑ oĩpotentẽ boĩcatẽ suam dantem
⁊ facientem. abia q ꝑplura que de d̾o siue de
enis cͤatura necessario cͤdimꝰ aut nõ audiendo
aut nõ cͤdendo ignorat puto q ed sibi ex m¬
i agna ꝑte si uł mediocͥs ingeuii est p ip̃e sibi
saltem sala rõne ꝑsuadere. Qd̃ cũ młtis madis
fac̾e̾ possit unũ ponã quẽ illi estimo esse ꝓnitissi¬
mũ. Et enĩ cã omẽs frui solis his appetant qͤ
bona putant ĩ ꝓmpta ẽ ut aliqñ mentis oca¬
lĩ ꝯn̾tat ad ĩnestigand̾ illud. unde sũt bona
ea ppa que nõ appetit nͥ qr iudicat eẽ bona
ut deinde rõne ducente ⁊ illo ꝓseqñte ad ea qͦ

Expanded text:
sunt, solam sibi in aeterna beatitudine sua sufficientem omnibusque rebus aliis hoc ipsum quod aliquid sunt, aut quod aliquo modo bene sunt, per omnipotentem bonitatem suam dantem et facientem, aliaque perplura, quae de Deo, sive de ejus creatura necessario credimus, aut non audiendo, aut non credendo ignorat, putat quia ea ipsa ex magna parte, si vel mediocris ingenii est, potest ipse sibi saltem sola ratione persuadere. Quod cum multis modis facere possit, unum ponam, quem illi aestimo esse promptissimum. Etenim cum omnes frui solis his appetant, quae bona putant; in promptu est, ut aliquando mentis oculum convertat ad investigandum illud, unde sunt bona ea ipsa, quae non appetit, nisi quia judicat esse bona, ut deinde ratione ducente et illa prosequente ad ea,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩposint ei siꝑ hum̾ale ⁊ ciñxit eũ scdm̃ fac¬
taram sup hum̾alis. ⁊ ĩposuit suꝑ eñ logion
et mitram ĩposint suꝑ caput eius. ⁊ suꝑ
mitͣm in fronte ip̃ius lamiã auream ĩ¬
I qua scalptũ erat nomen dei. Septẽ si
p̾dicca emuni̾es instͤlãca pontificalis ornatꝰ
rita sacro tͣ renes pontificis stͥngebant᷑
adieceris occo sũt sac̾dotalia indum̃ta u

Expanded text:
posuit ei superhumerale, et cinxit eum secundum facturam superhumeralis, et imposuit super eum logion, sed mitram imposuit super caput ejus, et super mitram in fronte ipsius laminam auream, in qua scriptum erat nomen Dei. Septem si praedicta enumeres instrumenta pontificalis ornatusritu sacro circa renes pontificis stringebantur, adjeceris, octo sunt sacerdotalia indumenta.
Abbreviated transcription (Latin):
nisse si scͥptã esfet alicui legenti placiturũ de
hoc ipõ ⁊ de qͥbusdã alis sb̃ ꝑsona conãcis erig̾e̾
mentẽ suam ad ꝯtẽpland̾ dm̃ et q̃rentis ĩcelli¬
gere qd credit subditũ scͥpsi opuscłm. Et qm̃
nͨ istad nec illud cuiꝰ supͣ inemini dignũ libri
noĩe dut coi auctoris p̾pon̾et᷑ nomẽ indicabã
nͨ tam̃ eadem sine aliqͦ titulo qͦ aliquẽ ĩ cuiꝰ ma¬
mis uenirent qͦdã mͦ ad se legendũ ĩnitarent
dimͣtenda putabam uic̾q suñ dedi titubũ
ut pͥus exemplũ meditandi de rõne fidei ⁊ seqñs
fides q̃rens intlłm dic̾e̾t᷑. Sed cũ iam a płibus
cũ his titulis ut a tͣñscͥptũ esset coegerũt me
qui mͥ hoc ex apłica p̾cepit auctͣitate ut nonsẽ
meñ illis p̾scrib̾em. Qd̃ ut apciis fieret ilnd

Expanded text:
nisse, si scriptum esset, alicui legenti placiturum: de nisse, si scriptum esset, alicui legenti placiturum: de hoc ipso et de quibusdam aliis sub persona conantis erigere mentem suam ad contemplandum Deum, et quaerentis intelligere quod credit, subditum scripsi opusculum. Et quoniam nec istud nec illud, cujus supra memini, dignum libri nomine, aut cui auctoris praeponeretur nomen, judicabam; nec tamen eadem sine aliquo titulo, quo aliquem, in cujus manus venirent, quodammodo ad se legendum invitarent, dimittenda putabam, unicunque suum dedi titulum ut prius exemplum meditandi de ratione fidei, et sequens fides quaerens intellectum, diceretur. Sed cum jam a pluribus cum his titulis utrumque transcriptum esset, coegerunt me qui mihi hoc ex apostolica praecepit auctoritate, ut nomen meum illis praescriberem. Quod ut aptius
Abbreviated transcription (Latin):
meditandi de racõne fidei cogẽti¬
bus me p̾cibus qͦrdam frat᷑m. ĩ ꝑso¬
na alicuiꝰ tacite secũ rõcinando quẽ nesciat
ĩuestigantis edidi ꝯsid̾ans illd̾ esse młtoꝵ ꝯca¬
tenacõne contxxtũ argum̃toꝵ cepi mecũ qͣrere
si forte posset ĩueniri nnũ argum̃tã qd̃ uullo
alio ad se ꝓbandũ ꝙͣ se solo indigeret. et solũ
ad astͥend̾ qr deus nere ẽ ⁊ qr ẽ su̾m̃ bomĩ nullo
alio indigens. ⁊ qͦ eĩa idegent ut sint ⁊ nt bñ
mentis aciem oĩo fug̾e̾t tandem desꝑans uolui
am frustͣ occupando ab aliis in qͥbus ꝓfice̾ possẽ
ĩpediret penitꝰ uellem a me exclud̾e tũt mag̃
ac magis nolenti ⁊ defendenti se cepit cũ ĩporta¬
uitate quadã inge̾re. Cã aͥ quadã die uehem̃t̾
eius ĩportanitati resistãdo fatigarer in ip̃o
cogitacõnũ conflicta sic se obtalit qd desꝑduerã
ut studiose cogitacõnẽ amplecterer quã sollicitꝰ
repellebam. Estimans gͥ qd me gaudebã ĩne¬

Expanded text:
meditandi de ratione fidei, cogentibus me precibus quorumdam fratrum, in persona alicujus tacite secum ratiocinando quae nesciat investigantis edidi: considerans illud esse multorum concatenatione contextum argumentorum, coepi mecum quaerere si forte posset inveniri unum argumentum, quod nullo alio ad se probandum, quam se solo indigeret; et solum ad astruendum quia Deus vere est, et quia est summum bonum nullo alio indigens, et quo omnia indigent ut sint mentis aciem omnino fugeret: tandem desperans volui am frustra occupando ab aliis in quibus proficere possem impediret, penitus a me vellem excludere: tunc magis ac magis nolenti et defendenti se coepit cum importunitate quadam ingerere. Cum igitur quadam die vehementer eius importunitati resistendo fatigarer, in ipso cogitationum conflictu sic se obtulit quod desperaveram, ut studiose cogitationem amplecterer, quam sollicitus repellebam. Aestimans igitur quod me gaudebam inve
Abbreviated transcription (Latin):
resistũce tͦbimbꝰ bitimũe quo aqua oĩr stã¬
gnat᷑. neq nanigacõnis pdciens est qr oĩa
inta carencia ĩ ꝓfandũ m̾gũt᷑. nͨ mat̾i̾am
ullam sustinet il que bitumĩe illustͣtar.
luc̾nã aicensam ferunt saꝑnatare. dem̾gi¬

Expanded text:
qua omnis stagnatur; neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia, in profundum merguntur; nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare, e