comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Seffora gͦ uxor moysi qd̾ ꝯpendio loqͥt᷑ scͥ tra
ñ ignorans qua causa uiro suo infestus uidebat᷑.
accipiens c̾tũcidit filiũ suũ ⁊ recessit angelus.
ea eĩ rõne mitigata ẽ ira qua fu̾at ⁊ accensa. Nã
aliq̃nta opendio loquit᷑ scͥptura q̃ sb̾intelligi uult
exposita rõne. sic̃ ⁊ illd̾ qd̾ saluator dicit int̾ cetã
ad iudeo s. qͣre ⁊ uos p̃t̾i̾tis mãdatũ dĩ ut tradi¬
tõnẽ ur̃am statuatis. Nam dieit d̾r. honora
patrẽ tuũ ⁊ matrẽ. et qͥ maledix̾i̾t pr̃i aut matͥ
morte moriat᷑. uos aut̃ dicitis. Quicũq dixerit
pr̃i aut matri omẽ munꝰ qd̾ cũq fui̾t ex me tibi
ꝓderit. ⁊ nõ honorauit pr̃em aut mr̃em suã. Sine
dubio ꝑ ꝯpendiũ hac dixit saluator. ut sb̾ m̃telli¬
gant᷑ sacerdotes iudeoꝵ dũ auaricie studerent
dei legem spreuisse. Impia .n. ꝯspiratõne consiliũ
dederũt filiis ut maledicentes pr̃em aut mr̃em

Expanded text:
Seffora ergo uxor Moysi, quod conpendio loquitur scriptura, Seffora ergo uxor Moysi, quod conpendio loquitur scriptura, non ignorans qua causa uiro suo infestus angelus uidebatur, accipiens circumcidit filium suum, et recessit angelus. ea enim ratione mitigata est ira, qua fuerat et accensa. nam aliquanta conpendio loquitur scriptura, quae subintellegi uult ex proposita ratione, sicut et illud, quod saluaad Judaeos, Quare et vos praeteritis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis? Nam Deus dixit, Honora patrem tuum et matrem; et, Qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur. uos autem dicitis: \'quicumque dixerit patri aut matri: "omne munus quodcumque fuerit ex me, tibi proderit", et non honorauit patrem aut matrem suam. sine dubio per conpendium hoc dixit saluator, ut subintellegatur sacerdotes Iudaeorum, dum auaritiae studerent, dei legem spreuisse; impia enim conspiratione consilium dederunt filiis, ut male dicentes patrem aut matrem
Abbreviated transcription (Latin):
pectantib eĩ aliqñ ignostit᷑. aliqñ irascit᷑. aliqñ red¬
dit ñ qͣntũ digni sũt. suffert eĩ eos. ut sint qͥ ꝓsi¬
ciãt. lex eĩ qr se ip̃am mollire ñ pͭ. a nob̾ mitigã¬
da ẽ ut possit ꝓdene sb̾ se agentib. hic gͦ iustus
nõ ẽ multũ: qui dei imitator ẽ.¬
uod sñ consilio moyses fecerat
apparẽcia ꝯminãtis angeli em̃dauit.
sauit ab ira. Idcͥto gͦ sic infestũ angłm iñ se uidit
moyses ⁊ ꝑatum ad uindc̃am. Qr uiri sublimis cul¬
pa graue pccm̃ ẽ. qͣnto eĩ ꝑsona eiꝰ suspi cabilis est
tanto magis leue delictũ eiꝰ ac̾bissisẜmũ ẽ pccm̃. Per¬
gebat itaq ad filios isrł. missus a deo abrahe. ⁊ sig
ut aut ip̃e sollicitator dice̾tur aut nõ ab eod̾ deo
missus qui abraham elega̾t. In madian eĩ hĩtans
filios suos minime cͥcũcidit quos aut duce̾ secum
ad egoptũ ñ debuit qui ceto̾s ibat m̃de educere
aut certe cͥcũcisos assume̾. ꝓpt̾ q̃ sup̃drximus.

Expanded text:
Peccantibus enim aliquando ignoscit, aliquando irascitur, aliquando reddit non quantum digni sunt: suffert enim eos, ut sint qui proficiant. Lex enim quia seipsam mollire non potest, a nobis mitiganda est, ut possit prodesse sub se agentibus. Hic ergo justus non est multum, qui Dei imitator euod sine consilio Moyses fecerat apparentia comminantis angeli emendauit. sauit ab ira. idcirco ergo sic infestum angelum in se uidit Moyses et paratum ad uindictam, quia uiri sublimis culpa graue peccatum est. quanto enim persona eius suspicabilis est, tanto magis leue delictum eius acerbissimum est peccatum. pergebat itaque ad filios Israhel missus a deo Abra- I hae etut aut ipse sollicitator diceretur aut non ab eodem deo missus, qui Abraham elegerat. in Madia enim habitans filios suos minime circumcidit, quos aut ducere secum ad Aegyptum non debuit, qui ceteros ibat inde educere, aut certe circumcisos adsumere, propter quae supra diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ꝯmodo eũ dño oĩb diebꝰ uite sue. nõ ħ dic̾e̾t¬
S qr leuita erat ⁊ adhuc lex leuitis ñ erat põita
ꝑ hoc legimꝰ ĩ libro iudicũ qr unꝰqͥsq inqͥt placita¬
na dicens. ꝯmodo eũ dnõ ne cũ ceti̾s oberraret.
ẽ de helcana. qr ueĩebat ex dieb in dies offre mu¬
nera sua ⁊ decimas. Quõ decimas offebat qͥ nichil
possidebat : Leuite eĩ ñ acceꝑunt agros qr de deci¬
mis q̃ a plebe dabant᷑ uictũ q̃rebant. s pͭ fi̾ ⁊ sic

Expanded text:
filium, commodo eum Domino omnibus diebus vitae suae . Non hoc dice Leuita erat et adhuc lex Leuitis non erat positaper hoc legimus in libro Iudicum, quia unus quisque, inquitna dicens, Commodo eum Domino: ne cum caeteris oberraret. od dictum est de Helcana, quia veniebat ex diebus in dies offerre munera sua, et decimas: quomodo decimas offerebat, qui nihil possidebat? Levitae enim non acceperunt agros; quia de decimis, quae a plebe dantur, victu
Abbreviated transcription (Latin):
obcetatus dm̃ ħ eẽ neges. u̾bũ tñ si negas n ignoraᷤᷤ
pio. Qua gͦ rõne post mariã dicis eẽ qd̾ ĩ pͥncipio
legois suisse. In apocalypsi eĩ legimꝰ de xp̃o. Nom̃ eiꝰ ẽ¬
u̾bũ dĩ. qd̾ u̾bũ młtas hr̃ int̾p̃catões. Nam nicħ
de deo ẽ qd̾ ñ d̾s dicat᷑. S pp̃ auctoritatẽ uniꝰ dei
qd̾ de ip̃o natũ ẽ u̾bũ appłłauit. ut hac rõne ducti
crede̾mꝰ. nͨ alit̾ quidẽ oꝑtust dici ut de ip̃o ⁊ ñ extͣ
eũ crede̾tur. Nã siłi modo ⁊ uixtus ⁊ sapĩa dĩ uocatꝰ
ut ead̾ rõne de ip̃o intelligat᷑. Si .n. dixisset deus

Expanded text:
non negas: neque ignoras pio. Qua ergo ratione post Mariam dicis esse, quod in principio legis fuisse? In Apocalypsi enim legimus de Christo, Et nam nihil de deo est quod non deus dicatur, sed propter auctoritatem unius dei quod de ipso natum est uerbum appellauit, ut hac ratione ducti, crederemus. Nec aliter quidem oportuit dici, \'ut de ipso et non extra eum crederetur. nam simili modo et uirtus et sapientia dei uocatur, ut eadem ratione de ipso inte
Abbreviated transcription (Latin):
ustodientes paganos rep̃hẽdimꝰ.
qr dies lunares ⁊ modũ custadiant. absit a xͥanis
ne sydera uena̾ri dicant᷑ quib indulta spĩtalis culcura
ut despicientes q̃ uident᷑ hiis q̃ inuisibilia ⁊ suꝑcele¬
stia st̃ ꝯtẽplent᷑. ut ħ oĩa tͣnscendant futuri cũ angł
dĩ. Nã sydex cultores aut cũ ip̃is erũt. aut int᷑ ista
ñ ꝯpotũ lune obseruãt s lunã ip̃am uelut deã ue¬
na̾nt᷑ ⁊ efscũs curriculoꝵ eiꝰ app̃hendisse se arbit᷑uteᷤᷤ
qͥd c̾tis diebꝰ agendũ. qͥd ue cauendũ decreuerũt im̃¬
ꝑio hꝰ uitã ⁊ ꝯu̾satõnẽ suã ordine quodã subiciente̾.
quos qr extͣ dĩ ordinatõnẽ ħ ausi st̃ usurpare falli
freq̃nt̾ dep̃hendimꝰ. ħ eĩ lũiaria in signa tempoꝵ
dĩ cõstituit. Unde ⁊ nos numerũ lime custodimus.
ñ illã ip̃am excolimꝰ. ut a qͣrta decima luna q̃ nobis

Expanded text:
USTODIENTES PAGANOS REPREHENDIMUS, QVIA DIES LUNARES ET MODUM CUSTODIANT? Absit a Christianis ne sidera uenerari dicantur, quibus indulta est spiritalis cultura, ut despicientes quae uidentur his, quae inuisibilia et supercaelestia sunt, copulentur, ut haec omnia transcendant futuri cum angelis dei. nam siderum cultores aut cum ipsis erunt aut intra ista.non conputum lunae obseruant, sed lunam ipsam uelut deam uenerantur et effectus curriculorum eius adprehendisse se arbitrantes, quid certis diebus agendum quidue cauendum sit. decreuerunt imperio huius uitam et conuersationem suam ordine quodam subicientes, quos, quia extra dei ordifrequenter deprehendimus. Haec enim luminaria in signa temporum Deus constituit. Unde et nos numerum lunae custodimus, non illam ipsam excolimus; ut a quarta deci
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc tempꝰ p̃dicandi ñ erat. Deniq mit̾tẽł discipłos
suos p̃cepit dicẽs. In uiam gentiũ ne abieritis. s ite po¬
Qͣmuis eĩ temp̃ ñ eẽt p̃dicandi gentilibꝰ. ultͦ tñ ueni¬
entes ad fidem: ñ susciꝑe inuidie erat. Sic fcm̃ ẽ ut
saluator dũ a discipłis ꝓdicus ñ eẽt. ab aliis̃ tñ qui
eum ingredientẽ domũ uid̾ant ꝓditꝰ ẽ. ⁊ cepit sciri
ad illũ qui uellẽt ꝯseqͥ bñficia. a suis gͦ noluit p̃di¬
cari ꝙ eẽt in domo. Requiri eĩ se uoluit ⁊ ita fcm̃.
Non eĩ latuit ab aliis demõstratꝰ ꝙ eẽt in domo.
Deniq mulier chananea audiẽs de illo intͣuit ad eũ
dep̃cans bt expelle̾t demoniũ a silia eiꝰ. q̃ nͥ pͥꝰ sb̾ieciss¬

Expanded text:
adhuc tempus praedicandi non erat. denique mittens discipulos suos praecepit dicens: in uiam gentium ne abieritis et ia mvis enim tempus non esset praedicandi Gentilibus, ultro tamen venientes ad fidem non suscipere, invidiae erat. Sic factum est, ut dum Salvator a discipulis proditus non esset, ab aliis tamen qui eum ingredientem domum viderant, proditus sit: et coepit sciri ad illum qui vellent consequi beneficia. A suis ergo noluit praedicari, quod esset in domo. Requiri enim se voluit; et ita factum est. Non enim latuit ab aliis demonstratus quod esset in domo. Denique mulier Chananaea audiens de illo, intravit ad eum deprecans ut expelleret daemonium a filia ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
gatꝰ a domiciano imꝑatore fidei causa. Tũt fuit
in sp̃u ut poss uideꝰ celestia. Et dñ ħ ei ostẽdũt᷑
q̃ fucura st causa pietatis ⁊ stupri ⁊ cetõꝵ dacus ẽ
iNi liber qui dulcis quidẽ erat in ore. s amarũ
face̾t uenteẽi . ut ex hñs q̃ uident᷑ uniꝰ corꝑis
eẽ hoĩs istis dulas eẽt. qui pp̃ qd̾ integre ꝓfessio¬
nes st̾ in ore signsicati st̾: hoc .n. dulce in ore ¬
accusabit eĩ eos iñ die iudicii dei. Post reuelatõnẽ

Expanded text:
gatus a Domitiano imperatore, fidei causa. Tunc fuit in Spiritu, ut posset videre coelestia, et dum haec ei ostenduntur, quae futura sunt causa impietatis et stupri et caeterorum, datus est illi liber qui dulcis quidem erat in ore, sed amarum faceret ventrem: ut ex his qui videntur unius corpus esse hominis, istis dulcis esset; qui propter quod integrae professionis sunt, in ore significati sunt: hoc enim dulce in ore accusabit enim eos in die iudicii dei. post reuelationem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bs̃ apłs paulus ait. sic̃ angłm dĩ excepistis me
ut pͤcantib dem pnĩam. Net eos patiant᷑ mi¬
nime ꝯmoui̾ qui scandala faciũt ĩ ecc̃a cũ sint ⁊
ip̃i de ecc̃a . dicit gͦ ⁊ angło ꝑgami ecc̃e scribe.
Hec dicit qui ht̃ gladiũ ex ut᷑q ꝑte acutũ. stio¬

Expanded text:
ulus apostolus ait, Sicut angelum Dei excepistis me , ut peccantibus dent poenitentiam, nec eos patiantur minime commoneri, qui scandala faciunt in Ecclesia, cum sint et ipsi de Ecclesia. Dicit ergo, Et angelo Pergami Ecclesiae scribe: Haec dicit, qui habet gla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocat. dũ eĩ ignorãt hoĩes sacͣm̃tũ incarnati
xp̃i blasphemãt indignũ ducentes. si filiꝰ dei qͥ
ĩ corꝑalis ⁊ simplicis nature ẽ hoĩm more natus
dicatur. blasphemãt gͦ qr ignorãt mnyst̾iũ. Qͣm ob¬
rem ꝯu̾sis hiĩs porrigẽda ÷ manꝰ. qr sic ꝯͣ uerũ¬
exungulatus hoc um̾ ẽẽ dicit qd̾ seqͣ. Supͣ me¬
morati aut̃ iudei aliud senserũt. ⁊ aliud egert̃
qui sñ iudice ⁊ carnifice ꝯscĩa sua teste sꝑ tor¬
ful̾s gaudet cognouisse seui̾tatẽ. Maliuolus et
ñ ht̃ qd̾ emendet. Si eĩ ꝯilti̾t se incipiet um̾
dice̾ qd̾ prĩ falsũ eẽ nestiebat. Sp̃ui aut̃ scõ ut
fiat ĩuria cã nulla extitit. offm̃ eĩ eiꝰ offensio
nẽ ñ uarit . qr in uirtute signoꝵ ⁊ ꝓdigioꝵ appar.
Quis eĩ insibilare audeat ꝯ̃ eũ uidentes mortuoꝰ
excitatos. aut quis irastat᷑ ei c̾ effiũ uideat trẽtes
palyticos. cecos lum̃ admitee. surdũ audire. aut

Expanded text:
ocat. Dum enim ignorant homines sacramentum incarnati Christi, blasphemant, indignum ducentes si Filius Dei, qui incorporalis et simplicis naturae est, hominum more natus dicatur. Blasphemant ergo, quia ignorant mysterium. Quamobrem conversis his porrigenda est manus, quia sic contrexungulatus hoc uerum esse dicit, quod sequitur; supra memorati autem Iudaei aliud senserunt et aliud egerunt, qui sine iudice et carnifice conscientia sua teste semper torfuerit, gaudet cognouisse se ueritatem. maliuolus enim non habet quod emendet; si enim conuerterit se, incipiet uerum dicere quod prius falsum esse nesciebat. Spiritui autem sancto ut fiat iniuria, causa nulla existit; offinem non parit, quia in virtute signorum et prodigiorum apparet. Quis enim insibilare contra eum audeat, videns mortuos excitatos? Aut quis irascatur ei, cujus effectu videat currentes paralyticos, caecos lumen accipere, surdos audire? Aut
Abbreviated transcription (Latin):
oc inconstantis eẽ uidetur
semꝑ breuiata ꝓpõĩtõne sensũ
in iudeã. qui futurus erat dies festus iudeoꝵ ut sediti¬
onẽ pate̾tur. Ip̃e aut̃ respondit eis dicẽs. uos ascendi¬
te ad diẽ festũ qr m̃dꝰ uos ñ odit. me aut̃ odit qm̃

Expanded text:
oc inconstantis esse videtur. Semper breviata propositione sensum in Judaeam, quia futurus erat dies festus Judaeorum, ut seditionem pateretur. Ipse autem respondit eis, dicens: Vos ascendite ad diem fest
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempꝰ. qͣtinꝰ ⁊ p̃ti̾tos ⁊ pꝰ futuros a morte libãret.
Nam nõ eẽt mors penitus uacuata nͨ umꝙͣͣ tenebͣꝵ
caligo discussa si dmñ nõ uidiss subintrantẽ. et enĩ
tanta luce secretũ mortis in quo dñabat᷑ euanuit
ita ut amit̾cet potestatẽ. ⁊ ut iudei ñ credentes in
ꝓpetua nocte remane̾nt. Nec auctor dies tanti scele¬
xissimo sacͥlegii. s nox fi̾et p̃cedenti nocti ꝯͣ rerũ
seriem subdit᷑ dies. Sic̃ d̾s ⁊ dñs oĩũ reꝵ p̾ncipi ne¬
pharie mortis ut õs a mortis laq̃is explicaret. Qd̾
incipiat illud duxius estimare. ꝙ d̾s se ꝑsona ĩduẽs
s̾ui ñ dicã hõis morti dederit. Quid gͦ hic ordinẽ
q̃ris u̾bi ot̃a uideas eẽ ꝯtͣria: T̃ est eĩ lux que fuit
in tenebris ⁊ tenebre eam nõ ꝯp̃henderũt. Qͣ ꝯp̃hẽsꝰ
ẽ ⁊ nox q̃ cepit in sabb̾m. ẽ ⁊ ip̃m sabb̾m. ẽ ⁊̃ uesꝑ¬

Expanded text:
atenus et praeteritos et post futuros a morte liberaret. nam non esset mors penitus uacuata nec umquam tenebrarum caligo discussa, si dominum non uidisset. subintrante etenim tanta luce secretum mortis, in quo dominabatur, euanuit, ita ut amitteret potestatem: et ut Judaei non credentes in perpetua nocte remanerent, nec auctor dies tanti sceleris, imo sacrilegii, sed nox fieret, praecedenti nocti contra rerum seriem subditur dies, sicut Deus et Dominus omnium rerum principi nefariae mortis, ut omnes a mortis laqueis explicaret. Quod vertat ne incipiat illud durius aestimare, quod Deus se personam induens servi, non dicam hominis, morti dederit. Quid ergo hic et ordinem quaeris, ubi omnia videas esse contraria? Quae est enim lux quae fuit in tenebris, et tenebEst et nox quae cadit in sabbatum, est et ipsum sabbatum. Est e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯdẽpnatꝰ penas det sprete legis. omĩ ⁊ eĩ qui
male uult age̾ disciplina dñica inmica uidetur.
cui nͥ ꝯsensit̾ mĩtet in gehẽnã dyabło qͥ uere
inimitꝰ humari genis ẽ p̃atã.¬

Expanded text:
condemnatus poenas det spretae legis. omni etenim, qui condemnatus poenas det spretae legis. omni etenim, qui male uult agere, disciplina dominica inimica uidetur, cui nisi consenserit, mittetur in gehennam diabolo, qui uere inimicus humani generis est
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ nõ reddit malo ꝑfcũs sit. Redde̾ .n. uicem
iustũ ẽ s ñ plemĩ. Si uo̾ dissimulet ab imuria
plena ustĩa ẽ ⁊ habundãs. Retribue̾ eĩ gaudere
ad tempꝰ ẽ. Remite̾ aut̃ in futurũ p̃stat leticiã.
Sic .n. adĩpleuit legẽ saluator. dũ quos illã iusti¬
ciã docuit ħ iustiores effecit. qd̾ illa ñ potuit.
cuiss. Porro aut̃ suspendit snĩam. Ut hic qͥ male
facit hẽat spaciũ penitendi. si quo minꝰ redit ĩ
illũ. snĩa cumulata qr ñ cognouit ad hoc sibi¬
nͥ dyabolus. Nulli dubiũ
ẽ dyabłm ẽẽ hoĩs inimicũ inaxim
fidelis. uehem̃tiora eĩ tela sua ꝯtͣ dei
nõ adu̾set᷑. Dñs gͦ pccõrẽ alloquit᷑ ut ꝯsenciat
mãdatis q̃ illũ inobedientẽ ꝯdẽpnãt. ut subiciat
Iõq hortat᷑ dñs pccõrẽ ut bñ agendo recõciliet
sͥ legẽ ne in die iudicii accuset eũ apd̾ iudicẽ.

Expanded text:
uicem non reddit malo, perfectus sit. reddere enim uicem uicem non reddit malo, perfectus sit. reddere enim uicem iustum est, sed non plenum; si uero dissimulet ab iniuria, plena iustitia est et abundans. retribuere enim gaudere ad tempus est; remittere autem in futurum praestat laetitiam. Sic ergo adimpleuit legem saluator, dum, quos illa iustitiam docuit, hic iustiores effecit, quod illa non potuit cuisset. porro autem suspendit sententiam, ut hic qui male facit habeat spatium paenitendi; si quo minus, redit in illum sententia cumulata, quia non cognouit ad hoc sI DIABOLUS? Nulli dubium est diabolum esse hominis inimicum, maxime fidelis; uehementiora enim tela sua contra dei non aduersetur? dominus ergo peccatorem adloquitur, ut consentiat mandatis, quae illum inoboedientem condemnant, ut subiciat ideoque hortatur dominus peccatorem, ut bene agendo reconciliet sibi legem, ne in die iudicii accuset eum apud iudicem et
Abbreviated transcription (Latin):
in celo sursũ st̃ ⁊ que in t̾ra deorsũ. ⁊ nõ ꝑurrabis.
n furtũ facies. Nõ dices falsũ testimoniũ. neq
ꝯcupistes qͥcqͣm ꝓximi tui. Nũqͥd ħ cessasse dicẽda
st̃. absit. Sñ huis eĩ qͥs poti̾t uł in hac uita pdone̾
uidicari. ac ꝑ ħ ceta cessauerũt que sup dixii
Neumenie. sabb̾a. lex escaꝵ. sacͥficia circũtisio ⁊tꝰ.
hinc ⁊ unde dicit apłs intꝰ alia. pͥncipes nõ sunt
timori oꝑi bono. s malo. uis aut̃ ñ tim̃eꝰ pͭatem
bonũ fac. nõ hẽbis laudẽ ex illa. ħ suata bonos
tor nõ soluit utiq legẽ s adimpleuit. Sensus .n.
legis ad salutẽ hoĩs ꝑtinet. utputa oculũ ꝓ ocło.
dentẽ ꝓ dente. ut timẽs ne pat̾e̾t᷑ qd̾ alii facere
ꝓhibitus cohibe̾t se a nequicia. Saluator autẽ
suꝑiorẽ in hũc sensũ addens usstĩam. Ego autẽ
inqͥt dico uob̾ ñ resist̾e̾ malo. S si quis te ꝑcussit
in dexta̾m maxillã tuã. p̃be illi ⁊ sinistrã. ut dũ

Expanded text:
deorsum; et, Non pejerabis; Neque furtum facies, Non dices falsum testimonium, Neque concupisces quidquam proximi tui . Numquid haec cessasse dicenda sunt? Absit. Sine his enim quis poterit vel in hac vita idoneus iudicari? ac per hoc cetera cessauerunt quae supra diximus, neumeniae, sabbata, lex escarum, sacrificia, circumcisio et cetera. hinc est unde dicit apostolus inter alia: principes non sunt timori operi bono, sed malo. uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa. haec seruata bonos tor non soluit utique legem, sed adimpleuit. sensus enim legis ad salutem hominis pertinet, ut puta: oculum pro oculo, dentem pro dente, I ut timens, ne pateretur quod alii facere prohibitus est, cohiberet se a nequitia. saluator autem superiorem in hunc sensum addens iustitiam: ego autem, inquit, dico uobis non resistere malo; sed si quis te percusserit index tram maxillam tuam, praebe illi et sinistram, ut, dum
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ diumo ⁊ eĩ nutu ꝑmotus lucas ẽ. ut ab hely
ꝑ traducẽ nathan ascende̾t ad dauid ⁊ ꝑ tharam
pr̃em eiꝰ ascendet ad seyn siliũ noe. et ad huc suꝑ
diluuiũ ꝑueniret ad sech filiũ ade qui redditꝰ
erat ꝓ abel. ⁊ ead̾ rõne fac̾e̾t filiũ ade raluatorẽ

Expanded text:
carnem . Divino etenim nutu permotus Lucas est, ut ab Heli per traducem Nathan ascenderet ad David, et per Tharam patrem ejus ascenderet ad Sem filium Noe, et adhuc super diluvium perveniret ad Seth filium Adae, qui redditus est pro Abel: et eadem ratione faceret filium Ad
Abbreviated transcription (Latin):
rant ioseph ⁊ hely .i. salomonis. ⁊ nathã filioꝵ
dauid. ut ꝑ dauid ascendẽs ad abrahã ⁊ noe ⁊
seth. ⁊ ad ip̃m adam. ⁊ suꝑ adam doceat eẽ xp̃m
mesti ⁊ t̾stes ambulantes q̃ rebamꝰ te. Suꝑ adam
aut̃ iunxit xp̃m pr̃i deo ut qui horum .i. ab adã
usq ad ioseph ⁊ hely siliꝰ dicebat᷑ añ istos oẽs
dei uerꝰ filiꝰ intlłig̾e̾t᷑ ad ꝯfusionẽ fotim qui¬

Expanded text:
lomonis et Nathan filiorum David, ut per David ascendens ad Abraham et Noe et Seth, et ad ipsum Adam, et super Adam, doceat esse Christum moesti et tristes quaerebamus te . Super Adam autem junxit Christum Patri Deo, ut qui horum, id est ab Adam usque ad Joseph et Heli filius dicebatur, ante istos omnes Dei verus Filius intelligeretur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝓmissũ fua̾t abrahe. Cirtũcisio itaq signũ
fuit ꝓmissi filii dei .i. xp̃i. Quo nato cessare oꝑtuit
signũ ꝓmissionis. ita tñ ut ip̃e ꝓmissus aduẽienᷤ
signũ pr̃is acciꝑet ut sciret᷑ is eẽ qui ꝓmissus fu̾at.
Oẽs gentes iustificare ꝑ fidem ĩ ctũtisione cordis.
Qr eĩ pr̃i abrahe carnalit̾ nascentis filii signaculũ
cͥcũcisionis corͣle fust. Ita ⁊ eoꝵ qui spitalit̾ nascũt᷑
sp̃itale signũ ẽ cͥcũtisio cordis. Ideoq rectus post
xpm̃ ñ adhuc oꝑtuit carnalit̾ c̾tũcidi
Mbigenti
marie de cõceptu
dubites qr uerũ nescis. Qd .n. dixit:
iñqͥt obumbrabit tͥ. Altinsimi uirt̾ sñ dubio xp̃d¬

Expanded text:
sicut promissum fuerat Abrahae. Circumcisio itaque signum fuit promissi Filii Dei, id est Christi; quo nato cessare oportuit signum promissionis: ita tamen ut ipse promissus adveniens signum patris acciperet, ut sciretur is esse, qui promissus fuerat omnes gentes iustificare per fidem in circumcisione cordis. quia enim patri Abrahae carnaliter nascentis filii signaculum circumcisionis corporale fuit, ita et eorum, qui spiritaliter nascuntur, spiritale signum est circumcisio cordis, ideoque rectius post Christum non adhuc oportuit carnaliter circumcidimbigenti Mariae de conceptu dubites, quia uirum nescis; quod enim dixi\', inquit, obumbrabit tibi. \'altissimi uirtus\' sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
icumantibꝰ dño dixit sp̃c sc̃s̃. Segregate mͥ barna¬
bam ⁊ saulũ ad opꝰ qd̾ uocaui eos. ecte sexuit᷑ dño.
opꝰ qd̾ uocaui eos. Nam neõ ignorat ep̃os saluatorẽ
eccłiis instituisse. Ip̃e eĩ pͥnsꝙͣ ĩ celos ascende̾t ĩponẽs
deputat. cũ dicat. attendite uob̾ ⁊ oĩ gregi in quo uos
petrus ad ananiam. anania cur repleuit sathanas cor

Expanded text:
ieiunantibus domino dixit spiritus sanctus: segregate mihi Barnaban et Saulum ad opus, quod uocaui eos. ecce seruitur dominopus quod uocaui eos. nam nemo ignorat episcopos saluatorem ecclesiis instituisse; ipse enim priusquam in caelos ascenderet, inponens deputat, cum dicat: adtendite uobis et omni gregi, in quo uos Petrus ad Ananiam: Ananias, cur repleuit satanas cor
Abbreviated transcription (Latin):
iñ uto hmẽ ⁊ aborcierit si formatũ Rui̾t det aĩam
ꝓ aĩa.Si aut̃ ĩformatũ fui̾t multat᷑ pecunia ut
ꝓbaret ñ eẽ aĩam añ formã. Itaq si iã formato
corꝑi datͫ nõ in conceptu corꝑis nastit᷑ cũ hõie seĩe
dixiuata. Nã si cũ seĩe ⁊ aĩa existit ex aĩa. inłte
aĩe cotidie ꝑeunt. cũ sem̃ fluxu quodã nõ ꝓfecit
natiuitati. S si ꝓ̃peiꝰ. respiciamꝰ uidebimꝰ quid seqͥ
debeamꝰ. cõtemplem᷑ fcũrã ade.In adam eĩ exem

Expanded text:
in utero habentem et abortierit, si formatum fuerit, det animam in utero habentem et abortierit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut probaret non esse animam ante fcorpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sed si propius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam A
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa. qd̾ nͨ aĩe ip̃i ꝯpent̾. aut si c̾ce singule
celestes potestates frẽ st̾. ex ñis cetẽ nate st̃. Potest
es ex una a de aĩa credibile uideri ceta̾s nasti. S nõ
a solis gentilib uł iũdeis. unĩ ⁊̃ ab ip̃is qui xp̃ianos
hanc fidem sꝑnunt. Nam si eo temꝑe equo seminat᷑
corpꝰ ⁊ aĩa gna̾t᷑ ex aĩa. De adam costã sublatam
legimꝰ ñ tñ ar̃am natã ex aĩa. S si costa secũ huĩt
aĩam iã nõ nãta ẽ s detrata ĩ ꝑtẽ. s nͨ hoc scͥpt̃ ÷¬
ꝓpħa eĩ zacharias int̾ cecã. qͥ plasmas inqͥt aĩam
hoĩs iñ eũ. Nẽc xsaias ab hiis dissentiens ait. Sic
dĩcit dñs d̾s qui fecit te ⁊ fuxeit te in uto̾. Si gͦ ĩ
ĩplet corꝑis sigurata dicit᷑ in corꝑe. ut sic̃ aqua cũ
sit̃ sñ effigie. missa tñ ĩ uas figurata uidet᷑. Itã ⁊
aĩa cũ sit naturã iñcorꝑea ⁊ simplex quasi forͣtur
in corpꝰ singula m̃b  uiuficãs. qd̾ quidẽ ioyses

Expanded text:
e singulae caelestes potestates factae sunt et ex ipsis ceterae natae sunt, potest et ex una Adae anima credibile uideri ceteras nasci? sed non a solis gentilibus uel ludaeis, uerum etiam ab ipsis, qui Christianos hanc fidem spernunt. Nam si eo tempore, quo seminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus, non tamen animam natam ex anima; sed si costa secum habuit animam, iam non nata est, sed detracta in partem. sed nec hoc scripta enim Zacharias inter caeterea: Qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. Nec Isaias ab his dissentiens, ait: Sic dicit Dominus Deus qui fecit te, et finxit te in utero. Si ergo in implet corporis, figurata dicitur in corpore et sicut aqua, cum sit sine effigie, missa tamen in uas figurata uidetur, ita et anima, cum sit natura incorporea et simplex, quasi formatur in corpus singula membra uiuificans. quod quidem Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
exist̾e. ⁊ maiestatis sue minime opꝰ hoc ꝯdignũ
sciret. prius de se cũ sit natura simpłx ⁊ ĩcorꝑeus
filiũ gna̾uit. qui nicħ ab eo distar. ut magnitu¬
dini sue egruus responde̾t᷑ effcũs. Qd eĩ ultra
gͦ ꝑfcm̃ opus ẽ quo nicħ possit uidiꝰ p̃stantiũs.
Cetã eĩ oĩa minora st̃ qͣnto eĩ excellentior hiĩs oĩb¬

Expanded text:
existere, et majestatis suae minime hoc condignum opus sciret; prius de se, cum sit natura simplex et incorporeus, Filium generavit, qui nihil ab eo distaret, ut magnitudini suae congruus responderet effectus. Quid enim ultra ergo perfectum opus est, quo nihil possit uideri praestantius. cetera enim omnia minora sunt; quanto enim excellentior his o
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓbemꝰ si ita intelliganda st̾ q̃ diximꝰ. ut supͣ me¬
morauimꝰ. Mensis pͥmꝰ quo pascha qͣrta decima die
celebratũ ẽ in egypto. ħ dies qͣrta feria fuit. Unde
qͥntodecimo die m̃sis scd̾i ꝙfectõnis filioꝵ isrł. sab¬
batũ uidet᷑ suisse. Idc̾ͥco nõ iñ die grex illis missus
ẽ coturnicũ. s uesꝑe. Mane aut̃ manna pluit de
celo .i. die dnĩco qui pͥmũs p̃ost ebdonadam iñ re¬
petitõnẽ inuenit᷑. Deniqsex diẽb ꝯtinuis mã¬
na collegerũt. Septiiõ aut̃ die qui ẽ sabb̾m qͥe¬

Expanded text:
ut probemus, si ita intelligenda sunt quae diximus, ut supra memoravimus. Mensis primus quo Pascha quarta decima die celebratum est in Aegypto, haec dies quarta feria fuit. Unde quinto decimo die mensis secundi profectionis filiorum Israel sabbatum videtur fuisse: idcirco non in die grex illis missus est coturnicum, sed vespere. Mane autem manna pluit de coelo , id est die dominico, qui primus post hebdomadam in repetitione invenitur. Denique sex diebus continuis manna collegerunt, septimo autem die, qui est sabb
Abbreviated transcription (Latin):
noui testam̃ti sit p̃dicatio. tam raro ⁊ difficile
uideus fidelis ĩuenit᷑. ut õs ecc̃e noui testam̃ti
gentiũ noĩent᷑. sicut dcm̃ erat in osee ꝓpħa.
uocabo ñ plebẽ meã plebẽ meã. ⁊ ñ dilectam
dilcãm. Repulsis gͦ iudeis ꝯuocat gentes ea mĩa
dignatus ẽ abrahã. ip̃e dignatꝰ ẽ ⁊ gentes. Eur
eẽ uolentiũ. Cesset itaq ista usurpatõis remĩ
xp̃m nr̃m ĩ lege ꝓmissũ cũ uideant᷑ oĩa signã ĩ

Expanded text:
tam raro et difficile Iudaeus fidelis inuenitur, ut omnes ecclesiae noui testamenti gentium nominentur, sicut dictum erat in Osee profeta: uocabo non plebem meam plebem meam et non dilectam dilectam. repulsis ergo Iudaeis conuocat gentes ea miserdignatus est Abraham, idem ipse dignatus et gentes. Cur esse volentium? Cesset itaque ista usurpationis temerChristum nostrum in Lege promissum, cum videant omnia signa in
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑ hoc ip̃o die resurrexit qͣm fecit. et scd̾m nu¬
merũ sup̃dc̃e rõnis ip̃a die ⁊ in monte syna legẽ
dedit ꝑ famulũ suũ moysen. ut sicut agnꝰ sigura
passionis dñi fuit iñ sacram̃tũ pasche. Ita ⁊ legla
tio. eunͣgłice p̃dicatõis. qr eod̾ die .i. penthecosten
ritatẽ caꝑent. ac scirent eunͣgłicũ iũs p̃dicare. qd̾
scm̃ duplici testimoniõ ꝯfirmat᷑. qr ⁊ p̃destinatum
ostendit᷑ ⁊ mãifesta sp̃c scĩ infusione diuinũ ⁊ suꝑce¬
leste ꝓbat᷑. Imꝑiti eĩ diu̾sis linguis magnalia dei
moysen. sicut iñ libro exodi ꝯtinet᷑. qui dies .a.xiiii.¬

Expanded text:
it quam fecit et secundum nuit quam fecit et secundum numerum supra dictae rationis ipsa die et in monte Sina legem dedit per famulum suum Moysen. ut sicut agnus figura passionis domini fuit in sacramento paschae, ita et legis datio euangelicae praedicationis, quia eodem die, id est pentecosten,ritatem caperent ac scirent euangelicum ius praedicare. quod factum duplici testimonio confirmatur, quia et praedestinatum ostenditur et manitesta spiritus sancti infusione diuinum et supercaeleste probatur; inperiti enim diuersis linguis magnalia dei ata est lex per Moysen, sicut in libro Exodi continetur, qui dies a
Abbreviated transcription (Latin):
solũ uocibꝰ uñi ⁊̃ signoꝵ uirtutib ꝯm̃data. S nũc
ald̾ ẽ si eod̾ mͦ ut designata st a nob̾ intelligant᷑.
ut dies penthecostes. unde qua rõne tractus sit con¬
gredi noscamꝰ. Scͥpture ⁊ eĩ dnĩce sensus suos solli¬
citis ⁊ deuons aꝑiunt. Indigentibꝰ claudũt. Nec .n.
par erat ut rem q̃ mĩtis ac dignis reseruate st̃
mus a pascha ꝯputat᷑ dies. Hanc ht̃ rõnẽ ut sicut
post ebdomadã dnĩcus dies pͥmꝰ ẽ.: In qͦ ad ĩpletũ
ẽ pasche mist̾iũ in redẽptõne salutis hũane qr
semꝑ post cureicula diex septẽ ad pͥmũ reu̾ti nc̃e
ẽ. ut ostendat᷑ etatẽ mũdi septenario nĩo ꝯsũmari.
tũ qd̾ ad salutẽ hũanã dmĩco die ⁊ inchoatũ ⁊ adĩ¬
pletũ nostat᷑ Dnĩco .n. die resorinatꝰ etũs ẽ m̃dus.
⁊ post lapsum rursus dnĩco die reformatꝰ. cꝰ refor¬
matõis sigura data ẽ. pͥmũ in circũcisione iñ qua
future fidei signũ fuit. Post ebdomadã eĩ qͥ octa¬

Expanded text:
 etiam signorum uirtutibus commendata. sed nunc illud est, si eodem modo ut designata sunt a nobis intellegantur, ut dies pentecostes unde et qua ratione tractus sit congrue dinoscamus. scripturae etenim dominicae sensus suos sollicitis et deuotis aperiunt, indiligentibus claudunt. nec enim par erat, ut res, quae meritis ac dignis reseruatae sunt, mus a pascha conputatur dies, hanc habet rationem: ut sicut post ebdomadam dominicus dies primus est, in quo adimpletum est paschae mysterium in redemptionem salutis humanae — quia semper post curriculest, ut ostendatur aetatem mundi septenario numero consummadominico die et inchoatum et adimpletum noscatur. dominico enim die factus est mundus et post lapsum rursus dominico die reformatus, cuius reformationis figura data est primum in circumcisione, in qua futurae fidei signum fuit. post ebdomadam enim qui octa
Abbreviated transcription (Latin):
man̾e ñ possit. Utquid eĩ nłłi alii ꝙͣ filiis aaron
sac̾dociũ ag̾e̾ usq in scłm statuit. hoc ÷ usq ad
tẽꝑa aduentus xp̃i : Si hoc defice̾ stiebat. si aut̃
illis deficientib sacerdos. Si aut̃ ꝓuid̾ ⁊ p̃scius
samuel nõ egit sac̾dociũ. Qr dĩ ñ erant sacer.
doces. In uet̾i lege nasci decreuit d̾r sacerdotes
In noua uo̾ fi̾ dñs iussit sac̾dotes. Eligãt nũc
unũ de duob̾ aut natũ ꝓbent samuelẽ sacer¬
dotẽ. aut fcm̃. Sr̾ ꝯsentiũt ñ illũ natũ eẽ sacer
dotẽ qr sciũt illũ ñ eẽ ex filiis aaron. Si gͦ natꝰ
ñ ẽ sacdos samuel. fcus aut̃ ñ legit᷑ nec ꝓbatur.
si sac̾dos inqͥunt nõ fuit. uicẽ tñ egit sacerdotis.
qm̃ legit᷑ deo sacrisiciũ obtulisse. Qͥs audeat negare

Expanded text:
nere non possit. Utquid enim nulli alii quam filiis Aaron nere non possit. Utquid enim nulli alii quam filiis Aaron sacerdotium agere usque in saeculum statuit, hoc est, usque ad tempora adventus Christi, si hoc deficere sciebat? Si autemillis deficientibus, sacerdos. Si autem providus et praSamuel non egit sacerdotium, qui dotes. in ueteri lege nasci decreuit deus sacerdotes, in noua uero fieri dominus iussit sacerdotes. Eligant nunc unum e duobus: aut natum probent Samuhelem sacerdotem aut factum. sed consentiunt ndotem, quia sciunt illum non esse ex filiis Aaron. Si ergo natus non est sacerdos Samuel, factus autem non legitur, nec probatur, Si sacerdos, inquiunt, non fuit, vicem tamen egit sacerdotis; quoniam legitur Deo sacrificium obtulisse. Quis audeat
Abbreviated transcription (Latin):
credeꝰ ut cͥcũueniret᷑ a ꝑte adu̾sa. ꝙͣ iũdiciũ suũ
dm̃ posse mutare. Deniq cũ balaã ꝓhibitus
eẽt a deo ne iret ad balat. ⁊ pꝰ̾ea itm̾ reqͥsisset
an iret. Indignatꝰ ei d̾s exẽplo asine corripuit eũ
qr ꝓhibentẽ angłm uidens asina ceptũ iter im̃¬
plere nolebat. Balaam uo̾ ꝓhibente deo n e iret.
it̾ int̾rogãs an ire illũ uellet. sic de deo qiͣ de
bilis ẽ. S balaam nlło dnuno testĩonio ꝯmen¬
dat᷑. erat eĩ ariolus. samuel aut̃ uir deo carus ⁊
deb̾e crede̾t ꝙͣ sciebat a deo eẽ cõstitutũ. Sed
hely inqͥunt mortuo ⁊ filiis eiꝰ sacdotibꝰ. samu¬
el cepit age̾ sacdociũ. qd̾ nͨ lectio docet nec¬
ratio admittit. Hoc .n. dicentes nlłm putant
tũc fuisse qui ag̾e̾t sacdociũ. ut hiis tribus
mornus nͥ samuel ppłi muna obtuliss sacer¬
dociũ agi desisset. que assertio dĩ ẽ inimica. hiis

Expanded text:
credere, ut circumveniretur a parte adversa, quam judicium suum credere, ut circumveniretur a parte adversa, quam judicium suum Deum posse mutare. Denique cum Balaam prohibitus fuisset a Deo, ne iret ad Balach, et postea iterum requisisset, an iret; indignatus ei Deus, ex ore asinae corripuit eum: quia prohibentem angelum videns asina, coeptum iter implere nolebat . Balaam vero, prohibente Deo ne iret, iterum interrogans, an ire illum vellet; sic de Deo quasi de bilis est. sed Balaam nullo diuino testimonio commendatur — erat enim ariolus —, Samuhel aų.tem uir deo carus etdebere crederet. quam sciebat a deo esse constitutum? \'Sed Heli\', inquiunt, mortuo et filiis eius sacerdotibus Samuhel coepit agere sacerdotiuratio admittit. Hoc enim dicentes, nullum putant tunc fuisse, qui ageret sacerdotium, ut his tribus mortuis, nisi Samuel populi munera obtulisset, sacerdotium agi desiisset. Quae asseveratio est Dei inimica. His
Abbreviated transcription (Latin):
Maĩłm̃ ẽ .n. qr chore̾ cũ nõ eẽt a ex filiis aaron
ł uolus suꝑ altare ĩponeꝰ iñcensit hy atu terre
assũptus: cũ sociis suis. Et ozias rex cũ nõ iunq
eẽt ex semine aaron. s ex tribu uida ⁊ p̃sũpsiss
ag̾e sac̾dociũ stans añ altare ꝑcussus lepra in
qd̾ bonũ laboris ẽ maximi. qͣnta eĩ hebetudĩne
aude̾t sacerdociũ age p̃t̾ aaron ⁊ filios eiꝰ. obsti¬
nata m̃te ꝯtendũt sac̾dotẽ fuisse samuelem.
Non eĩ inclłigũt qr si natus sac̾dos ñ ẽ samuel
⁊ sacdotiũ egit: p̾sũptor dr. qr hoc d̾s statuit ut
nasc̾e̾nt᷑ ñ fi̾e̾nt sacdotes. ⁊ de samuele hoc sen¬
laudabił ⁊ dei testimoĩo ꝯm̃datꝰ hoc ag̾et qd̾
incõcessũ sciẽbat. Euiꝰ ⁊̃ p̃sũptõis umĩdc̃ã ꝓ cto
hẽbat samuel ⁊ itm̾ ftam. Nec eĩ dĩ iudiciũm
pota̾t ad hoc aspirare quẽ ĩmutabilẽ sciebat. a qͦ
si forte hoc audiss tẽptari se pociꝰ credidisset

Expanded text:
um non esse ex filiis Aaron, et voluisset super altare imponere incensum, hiatu terrae absumptus est cum sociis suis . Et Ozias rex, cum non utique esset ex semine Aaron, sed ex tribu Judae, et praesumpsisset agere sacerdotium, stans ante altare, percussus lepra in quod bonum est, laboris est maximi. Quanta enim hebetudine dauderet sacerdotium agere praeter Aaron et filios ejus, obstinata mente contendunt sacerdotem fuisse Samuhelem. non enim intellegunt, quia si natus sacerdos non est Samuhel et sacerdotium egit, praesumptor dicitur, quia hoc deus statuit. ut nascerentur, non fierent sacerdotes. et de Samuhele hoc senlaudabilis et dei testimonio commendatus hoc ageret, quod inconcessum sciebat? cuius etiam praesumptionis uindicthabebat semel et iterum factam. Neque enim Dei judicio potuit ad hoc aspirare, quem immutabilem sciebat: a quo, si forte hoc audisset, tentari se potius credidisset,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ se ĩuocari p̃cant᷑. S ⁊ suꝑne sp̃itales ĩ celestib
degentes. Qmꝙͣ eĩ spĩtales słnt ⁊ celestes potentie
obꝓbrio tñ sb̾iacẽt. si a creatore suo fu̾nt aliene.
Et nͨ m̃bra erũt corꝑis que caput suũ ñ cognoscẽte̾
oberrant. Et qr aliud nõ ẽ ꝙͣ explanauimꝰ ĩ sb̾iectiᷤᷤ
ꝓpħa testat᷑ dicẽs . In illa aut̃ die illũiabit d̾s in con¬
silio suꝑ t̾rã. Et adiecit. qm̃ abluet dñs iñqͥt sordes
filioꝵ ⁊ filiaꝵ ⁊ sangͥnẽ purgabit de medio eoꝵ. Qd
tam euidens: Q in illo die .i. quo ꝓmissũ dei ĩple¬
tũ ẽ ⁊ fidei sacͣm̃tũ declaratũ ẽ hoĩb illũiati sunt
ut ꝑ treatoris cognitõnẽ purisicati qui rei fu̾ant
Pccõres pp̃ delicta ꝓpͥa ut de faucibꝰ mortis eriꝑet᷑.
Iusti uo̾ pat̾no absoluti pccõ deleta sñia data ĩ
adam ꝑ qͣm cũcti tenebant᷑ a morte lib̾tate accer¬
ta dĩ regnũ intrarent fcĩ ñ s̾ui. sed filii dei

Expanded text:
super se inuocari precantur, sed et supernae spiritales in caelestibus degentes. quamquam enim spiritales sint et caelestes potentiae, obprobrio tamen subiacent, si a creatore suo fuerint alienae, et nec membra erunt corporis, quae caput suum non cognoscentes oberrant. Et quia aliud non est quam explanauimus, in subiectis profeta testatur dicens: in illa autem die inluminabit deus in consilio super terram et adiecit: quoniam abluet dominus, inquit, sordes filiorum et filiarum et sanguinem purgabit de medio eorum. quid tam euidens, quia in illo die, id est quo promissum dei impletum est et fidei sacramentum declaratum est hominibus, inluminati suut per Creatoris cognitionem purificati, qui rei fuerant peccatores propter delicta propria, ut de faucibus mortis eriperentur; justi vero paterno absoluti peccato, deleta sententia data in Adam, per quam cuncti tenebantur a morte, libertate accepta Dei regnum intrare
Abbreviated transcription (Latin):
peiꝰ ẽ negare samuelẽ natũ suisse sac̾dotẽ. et
tñ assere̾ illũ functũ eẽ sacdocio. ꝙͣ dic̾e sac̾dotẽ
illũ fuisse ex filiis aaron. Hic .n. ignorantia.
illic stulticia. cũ eĩ didicu̾nt qui illũ putãt natũ
sac̾dotẽ ex filiis a aron ñ eẽ maĩsm̃ hẽbat ñ illũ¬

Expanded text:
amuelem natum fuisse sacerdotem, et tamen asserere illum functum esse sacerdotio, quam dicere sacerdotem illum fuisse ex filiis Aaron. Hic enim ignorantia est, illic stultitia. Cum enim didicerint, qui illum putant natum sacerdotem, ex filiis Aaron non esse; manifestum habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dos uidens ncc̃tatẽ ñ negauit. et dauid a deo
electus sñ cũctarõne acceꝑat. talis causa ẽ ⁊ salb̾i
qͣre ⁊ cͥcũtidi in sabb̾o ñ ꝓhibet᷑. hec .n. q̃ ꝑicłosa
ñ sũt sic s̾uanda mandata st̃. ut ñ obsit si ex
ncãtate sum̾t admissa. qr ñ ad salutẽ s ad reue̾n¬
ciam mandata sũt. Illd̾ aut̃ qd̾ oĩo ñ licet sẽꝑ
ñ licet nͨ aliqͣ ncãtate mitigat᷑ ut admissũ nõ
obsit. Est eĩ semꝑ illicitũ qd̾ legib qr cͥmiosũ ẽ
ꝓhibet᷑. Suꝑiora aut̃ illa q̃ diximꝰ aliqñ lice̾. ita¬
alia sũt qualia ieuĩnia legitima q̃ ĩ nccĩtate so¬
luta nõ faciũt reos. si stomachi fu̾it causa aut
ĩfirmitas febrium. ħ gͥ scientes dolose iudei
discipulos accusabant qiͣ sabb̾m uiolarẽt sicut
supͣdcm̃ ẽ. Saluator aut̃ noluit illis de tẽꝑe ĩple¬
te legis p̃dicare ne plus ad insamam ꝓsilirent.

Expanded text:
sacerdos uidens necessitatem non negauit et Dauid a deo sacerdos uidens necessitatem non negauit et Dauid a deo electus sine cunctatione accepit. Talis causa est et sabbati, quare et circumcidi in sabbato non prohibetur. haec enim, non sunt, sic servanda mandata sunt, ut non obsit, si ex necessitate fuerint admissa: quia non ad salutem, sed ad reverentiam mandata sunt. Illud autem quod omnino non licet, semper non licet, nec aliqua necessitate mitigatur, ut admissum non obsit. ibetur. Superiora autem illa, quae diximus aliquando licere, talia sunt, qualia jejunia legitima, quae in necessitate soluta, non faciunt reos, si stomachi fuerit causa aut infirmitas febrium. Haec igitur scientes, dolose Judaei discipulos accusabant, quasi sabbatum violarent, sicut supra dictum est. Salvator autem noluit illis de tempore impletae Legis praejudicare, ne plus ad insaniam prosilirent;
Abbreviated transcription (Latin):
er qd̃ ñ uidẽt᷑
excusari.s simł
cũ dauid rei fi̾. oͥppe cum nͨ
sabb̃is feci̾t hoc dauid. Saluator
ypocrisim iudeoꝵ multis uult exẽpliᷤ
arguere maiora ostendẽs admissa ĩ lege
⁊ nullũ ausũ fuisse accusare. Ut ñ solum
semel ⁊ itm̾ sabłm in lege uiolatũ mõstraret.
um̾ ⁊̃ sac̾dotalẽ panẽ ip̃o sacdote ꝯcedente. p̃sũptũ
illicite. ⁊ qd̾ maiꝰ ẽ a sublimi auctoritate uixis. Pri¬
mus eĩ iħc naue diuino p̃cepto sabb̃m ñ s̾uauit.
quo fcõ muri iericho ultro ceciderũt. qͣntũ ꝓfuit
sabb̾̃m ñ custodisse s fidem. Et machabei cũ pͥuᷤ
cesi fuissent sabb̃is dimicarũt ⁊ de hostibꝰ t̾um¬
pharũt. Et saitide  ut dnĩcis cerimoniis ĩser¬
uirẽt in templo sabb̾m ꝯtẽpnebant. Dauid aut̃
iã unctꝰ in regẽ p̃qͣm dĩ uirtute int̾stm̃ armis
spoliauit alophilũ. iñ itineꝰ posicus noãtatẽ famiᷤ
Licitũ aut̃ erat:si necessitas exegisset. Deniq

Expanded text:
ER QVOD NON UIDENTUR EXCUSARI. SED SIMUL CUM DAUID REI FIERI, QVIPPE CUM NEC SABBATIS FECERIT HOC DAUID? Saluator hypocrisin Iudaeorum multis uult exemplis arguere maiora ostendens admissa in lege et nullum ausum fuisse accusare, ut non solum semel et iterum sabbatum in lege uiolatum monstraret, uerum etiam sacerdotalem panem ipso sacerdote concedente praesumptum inlicite et, quod maius est, a sublimi auctoritate uiris. primus enim Iesus Naue diuino praecepto sabbatum non seruauit, quo facto muri Hiericho ultro ceciderunt. quantum profuit sabbatum non custodisse, sed fidem! et Machabaei, cum prius caesi fuissent. sabbatis dimicarunt et de hostibus triumpharunt et sacerdotes, ut dominicis caerimoniis inseruirent, in templo sabbatum contemnebant. Dauid autem iam unctus in regem. postquam dei uirtute interfectum armis spoliauit allofilum in itinere positus, necessitatem famis licitum autem erat, si necessitas exegisset -; denique
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uitinꝰ ẽ celo. Et qr ignis sꝑ suꝑiora appe¬
tit sursũ crescendo ad celũ ĩ eo debuit ce¬
loꝵ dñs appare̾. qui de humo ad suꝑna ꝯtẽdit.
ostende̾. Iõ ignis rubũ ñ ꝯbussit .i. data lex nõ
fecit reos de p̃tito pccõres. Nã qr ⁊ pcc̃a ñ sũt de
natura s ex accidenti. rubi .i. spinaꝵ matĩa ñ ht̃¬

Expanded text:
qui vicinus est coelo. Et quia ignis semper superiora appetit sursum crescendo ad coelum, in eo debuit coelorum Dominus apparere, qui de humo ad superna contendit. ostendere: ideo ignis rubum non combussit; id est, data Lex non fecit reos de praeterito peccatores. Nam et quia peccata non sunt de natura, sed ex accidenti; rubi, id est, spinarum
Abbreviated transcription (Latin):
dcĩ st̃ qr uactis ⁊ lucis sacͥficabant ĩ samaria stu¬
dio ⁊ ĩꝑio ieroboam regis. Ille aut̃ ppłs qͥ iñ
ierosolimis in templo dni hostias offe̾bat ꝑ satꝰ¬
dotes dĩ. isrł applłatus ẽ. Samaria gͦ pp̃ ĩpieta¬
tẽ suã tradita ẽ captiuitati ⁊ morti. Iherusalẽ
dm̃. At ubi aut̃ ⁊ ip̃a ihrłm ĩpietatẽ secuta est
samarie sñia. illã ꝯp̃hendit data ĩ samariam. Iõ

Expanded text:
i sunt, quia vaccis et lucis sacrificabant in Samaria, studio et imperio Jeroboam regis. Ille autem populus, qui in Jerosolymis in templo Domini hostias offerebat per sacerdotes Dei, Israel appellatus est. Samaria ergo propter impietatem suam tradita est captivitatDeum. At ubi autem et ipsa Jerusalem impietatem secuta est Samariae, sententia illam comprehendit data in Samariam. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dice̾t᷑ nͥ siłi mͦ ⁊̃ hoc sangͥnis testimonid firmaret᷑
sicut ⁊ testam̃tũ uetus ut nom̃ unũ utͥusq. s in
uetiꝰ multa. In nouo aut̃ pauca sint p̃cepta. sicut
ꝓmisit. ut qr abraham pr̃em młtaꝵ genciũ fucu̾m
dixãt : eodẽ mͦ iustificarent᷑ sicut fu̾at iustificitꝰ ⁊
pat̾. Ut cessantib que post fidem abrahe su̾ant¬
ceꝑant suscipientes fidem ꝑ qͣm iustificatus est.
idem abrahã filii eẽnt abrahe. sic̃ doñ ẽ a dnõ. qd̾
qpidẽ nimirũ nͨ ĩauditũ ẽ ut sñ cura sabł et¬

Expanded text:
do etiam hoc sanguinis testimonio firmaretur. sicut et testamentum uetus, ut nomen unum utriusque. sed in ueteri multa, in nouo autem pauca sint praecepta. sicut promisit, ut, quia Abraham patrem multarum gentium futurum dixerat, eodem modo iustificarentur fipater: ut cessantibus quae post fidem Abrahae coeperant, suscipientes fidem per quam justificatus est idem Abraham, filii essent Abrahae, sicut dictum est a Domino. Quod quidem nec mirum nec inauditum est, ut sine cura sab
Abbreviated transcription (Latin):
Domꝰ mea domus orõnis uocabit᷑ oĩbꝰ gentibꝰ
ad legẽ. lex eoꝵ ẽ qui iussi st̃ more abrahã c̾cũ¬
cidi. Nicħ̾ gͦ nouũ. hoc exẽplo ꝓpħe poti̾t uideꝰ
qr ex quatũq gente qͥs ueniens nõ ẽ ꝓhibitus
adiũge̾ se legi ab exordio iudaissmo. nicħ̾ nouũ
a ꝓpħa dcm̃ pot̾i̾t estimari. ĩmo suꝑflue si semꝑ
admissi st̃ s̾iuire gentiles deo abrahe .nͨ aliqͣndo

Expanded text:
Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus . ad Legem. Lex enim eorum est qua jussi sunt more Abrahae circumcidi. nihil ergo nouum hoc exemplo profetae poterit uideri, quia ex quacumque gente quis ueniens non est prohibitus adiungere se legi ab exordio Iudaismi. nihil nouum a profeta dictum poterit aestimari; immo snperflue. si semper admissi sunt seruire gentiles deo Abrahae nec aliquand
Abbreviated transcription (Latin):
rudis adhuc mulier scire potuit ⁊ intlłre sibilũ
S̾pentũ cũ multos stĩamꝰ auiũ uoces disc̾ne̾. Nã
⁊ constat dxabłm eiꝰ lingua uti cuiꝰ corpꝰ intrauĩt᷑
nͨ alit̾ falle̾t mulierẽ. ac ꝑ hoc spentis ore locu¬
tus est ꝑ serpentem.
onge absit a fideliũ
m̃tib ħ ĩpietatis asser¬
tio. Nam scͥptura ne pauꝑem
ꝯtẽpnẽdũ doce̾t. ⁊ diuitẽ honori¬
Rcandũ. ostendit amboꝵ opisicẽ eẽ
d̾m. Nõ utiq ĩ pauꝑtate ⁊ diuiois. s ĩ id
qd̾ sũt. Si eĩ facultatib abĩuicẽ discrepat. ñ
quosdã faciunt ĩ mũdo aut ꝓsperos. iñ dĩuicis
aut infaustos in pauꝑtare. Idcͥco despiciendi sunt
quos nõ d̾s humiliauit. aut sustipiendi quibꝰ ui̾taᷤ
nõ dedit testimoniũ. Cõtempnendi plane st̃ sed
corruptores moꝵ. ⁊ sacrilegi in legẽ dĩ. Honorãdi
uo̾ diligentes d̾m ⁊ discipłme cultores. hii eĩ diui¬
ĩ m̃do ꝯtẽptibiles st̃ tanto magis honorificatorᷤᷤ

Expanded text:
potuit et intelligere sibilum serpentum, cum multos sciamus avium voces discernere? Nam et constat diabolum ejus lingua uti, cujus corpus intraverit: nec aliter falleret mulierem. Ac per hoc serpentis ore locutus est per serpentem. Longe absit a fidelium mentibus haec impietatis assertio. Nam Scriptura ne pauperem contemnendum doceret, et divitem honorificandum, ostendit amborum opificem esse Deum: non utique in paupertate et divitiis, sed in eo quod sunt. Si enim facultatibus ab invicequosdam faciunt in mundo aut prosperos in diuitiis aut infaustos in paupertate, idcirco despiciendi sunt quos non deus humiliauit, aut suspiciendi quibus ueritas non dedit testimonium. contemnendi plane sunt, sed corruptores morum et sacrilegi in legem dei, honorandi uero diligentes deum et disciplinae cultores. Hi enim diuiin mundo contemptibiles sunt, tanto mag
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie. Uidebat᷑ .n. hõ fcũs sb̾ serpente. ꝑ ꝙ̃ accep¬
to consilio legẽ datã ꝯtẽpsit. Qm̃ aut̃ s̾pentes pͣ¬
dentes sunt ꝯfirmat ĩ euiͣngłio dñs dicẽs. estote
astuti ut s̾pentes. Igit᷑ qr clarius ue̾ s̾pencẽ locu¬
tũ eẽ cũ eua. illd̾ suꝑẽ ut disc̾nat ꝰ an potui̾t tam
prudens eẽ ⁊ astutus ut dolo falle̾t eã. Si eĩ ceri̾s
bestñs prudentior erat. ñ tñ hoĩb. quippe cũ ulłm
aĩal rõabile sit nͥ hõ. Itaq s̾pentẽ sb̾tilitatẽ istã
ꝯposuisse ĩpo ͤ ẽ. Qͣmuis .ni. p̾dens dicat᷑ s nõ ultra
naturã suã. nͨ .ni. delib̾at aut excogitat aut cõsiliũ
capit. Idcͥto dyabłm eẽ qui ꝑ s̾pentẽ mulierẽ cir¬
cũuenit dubiũ nõ ẽ. admiscens .n. se s̾penti egit
ꝑ illũ qiͣ ꝑ organũ ut nͨ mulier occulti dyabłi in¬
tellig̾e̾t dolũ. sciens prudentẽ eẽ s̾pentẽ. Ac ꝑ hoc
corꝑalit̾ data sm̃a spiritalitꝰ cecidit ĩ sathanam.¬

Expanded text:
biae. Videbatur enim homo factus sub serpente, per quem, accepto consilio legem datam contempsit. Quoniam autem serpentes prudentes sunt, confirmat in Evangelio Dominus dicens, Estote astuti ut serpentes . Igitur quia claruit vere serpentem locutum esse cum Eva; illud superest ut discernatur, an potuerit tam prudens esse et astutus, ut dolo falleret eam. Si enim caeteris bestiis prudentior erat, non tamen hominibus; quippe cum nullum animal rationale sit, nisi homo. Itaque serpentem subtilitatem istam conposuisse inpossibile est. quamuis enim prudens dicatur, sed non ultra naturam suam; nec enim deliberat aut excogitat aut consilium capit. idcirco diabolum esse, qui per serpentem mulierem circumuenit, dubium non est. admiscens enim se serpenti egit per illum quasi per organum, ut nec mulier occulti diaboli intellegeret dolum sciens prudentem esse serpentem. ac per hoc corporaliter data sententia spiritalit
Abbreviated transcription (Latin):
ctauo die a naniutate
idc̾co p̃ceptũ ẽ ctũcidi. quia
ĩuxta numeꝵ ⁊ curricula diex septẽ ip̃e
ĩ eo resurrexit dñs qui ẽ post sabb̾m. p̃te̾a salute̾
hꝰ figura iñ cͥtũcisione data ẽ. ut qiͣ renonatio fu¬
tura iñ cͥcũcisionis lege dmoscet᷑. ut qr ꝑ sidẽ sal¬
uari hr̃ent hoĩes q̃ p̾mo die resurrectõe dni nr̃¬
mata ẽ. figura ħꝰ rei iñ cͥuicisione pͥmo die data

Expanded text:
ctauo die a natiuitate idcirco praeceptum est circumcidi, quia iuxta numerum et curricula dierum septem ipse in eo resurrexit dominus, qui est post sabbatum, propterea salutis huius figura in ctura in circumcisionis lege dignosceretur. Et quia per fidem salvari haberent homines, quae primo die resurrectionis Domini firmata est; figura