comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b̃to iuellentino comitai sał ⁊ or̃omĩ¬
enĩ in reuocandis monasterii sͥ cõ¬
missi possessionib elaborat. ꝓfes¬
sionis sue debito coactus facit
qͥa ab uno qͦq abb̃e qñ bñdictio¬
nẽ accept᷑us ẽ ab ep̃o hoc exigit᷑
qͣtinꝰ ꝓfiteat᷑ res monaft̾ii sui hac¬
tenꝰ male disꝑsas se collect᷑um : ad
usus fr̃m pauꝑũq fidelit̾ dispẽ¬
satͣum. R in decretis symachi pp̃.
enti ł possidenti anathema. nec
aliqͦ se obstaculo añ tribunal xp̃i
muniat. qͥ a religiosis aĩab ad
sub̾am pauꝑũ derelicta disꝑg̃.
Inagatensi quoq ꝯcilio cõtinet᷑
ut ĩ uenditionib qͣs abb̃es faciũt
forma seruetur ut qͥcqͥd sine
licentia ep̃i uenditũ fuerit ad
potestatẽ ep̃i reuocetur. Id̾ ⁊̃ de
strenuitate ur̃a dici potest qͥa
diuma ꝓuidentia uos eidẽ loco
distractũ ẽ totũ oportet ipsi mo¬
uaftio restitui ⁊ usib fr̃m quib
data sũt integerrime restitui.¬

Expanded text:
BERTO Mellentino comiti, salutem et oratioenim in revocandis monasterii sibi commissi possessionibus elaborat, professionis suae debito coactus facit, quia ab unoquoque abbate, quando benedictionem accepturus est ab episcopo, hoc exigitur, quatenus profiteatur res monasterii sui hactenus male dispersas se recollecturum et ad usus fratrum pauperumque fideliter dispensaturum. Et in decretis Symmachi papaenti, vel possidenti anathema, nec aliquo se obstaculo ante tribunal Christi muniat qui a religiosis animabus ad substantiam pauperum derelicta dispergit. In Agathensi quoque concilio continetur ut in venditionibus quas abbates faciunt haec forma servetur: « ut quidquid sine licentia episcopi venditum fuerit, ad potestatem episcopi revocetur. » Idem etiam de strenuitate vestra dici potest, quia divina providentia vos eidem loco distractum est, totum oportet ipsi monasterio restitui, et usibus fratrum quibus data sunt, integerrime restau
Abbreviated transcription (Latin):
nauust᷑ debitũ filii famulatum.
Apellatio quã fecer̃ parisienses
ad uos referenda erat ut uos eis
discussionẽ indulto ꝯguo spatio
uiuitaretis. Qͦd qͥa factum ñ est
p̃pꝑe mͥ facta uidr dõni fulconĩ
electio ⁊ eiꝰdẽ electionis fut᷑a discus¬
sio. Et qͥa desicdanti aĩe mcħ satĩ
festinatur pot̾it conting̾e qͥ ꝑ¬

Expanded text:
nister, debitum filii famulatum. Appellatio quam fecerunt Parisienses, ad vos referenda erat, ut vos eisdiscussionem indulto congruo spatio invitaretis. Quod quia factum non estpere mihi facta videtur domni Fulconis electio , et ejusdem electionis futura discussio. Et quia desideranti animae nihil satis festinatur, poterit contingere
Abbreviated transcription (Latin):
t̾s ad diuina sacͣm̃ta te uł ꝓ con¬
suetudine p̃sentaũis. uł a fratͥb
inuitat᷑ fueris qͣ celebͣntur ap̃ qͦscq̃
inuen̾is cordis manu suscipe. mi¬
rare. ⁊ eoꝵ significata sic̃ uite ali¬
ñta ĩ uentrẽ memorie suauit̾ ru¬
minanda repone. ñ magnoꝑe at̃¬
tendens qͥd oppio aut rumor asꝑ¬
gat s qͥd legatio p̾late potestatis
ad uos usq ordinabilit̾ ꝑueniens
ꝓbibeat aut ubeat. Sicut enĩ iu¬
dei ꝯmiitenda sũt. nͥ aut lit̾is au¬
tenticis ꝯꝓbent᷑. aut uiua uoce

Expanded text:
ta te vel pro consuetudine repraesentaveris, vel a fratribus invitatus fueris, quae celebrantur apud quoscunque inveneris, cordis manu suscipe mirare, et eorum significata sicut vitae alimenta in ventre memoriae suaviter ruminanda repone, non magnopere attendens quid opinio aut rumor aspergat, sed quid legatio praelatae potestatis ad vos usque ordinabiliter perveniens prohibeat aut jubeat. Sicut enim judei committenda sunt, nisi litteris authenticis comprobentur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
atũ regere ut ñ tristis neq gem̃s
cogatur et̾no iudici ꝓ eo ratio¬
nem redde. Cũ nob̃ sacerdotib
ad hoc dñici ouił cura cõmissa
sit ut oues nob̾ cõmissas ꝑ pas¬
cua uite duc̃e stucdeamꝰ. ñ oport
ut ouẽ errantẽ ita ab unitate g̃gi

Expanded text:
 gemens cogatur aeterno Judici pro eo rationem reddere. Cum nobis sacerdotibus ad hoc Dominici ovilis cura commissa sit, ut oves nobis commissas per pascua vitae ducere studeamus, non oportet ut ovem errantem ita ab unitate gregis
Abbreviated transcription (Latin):
municipio qͦd euruauilla dr̃ sita
a fimdatore suo ĩ honore sc̃i nicelai
canonico ordini fuit deputata. ⁊ ħ
p̃dicti sundatoris deuotio ep̃ali aue¬
toritate ⁊anathematis seu̾itate ro¬
borata. Defuncto aũ fundatore
suocessor eiꝰ noĩe iherogiꝰ asciuit
qͦsdã monachos ccm̃itarios quoꝵ
mouaffio ꝓmisit se dat᷑un p̃dictã
eccłiam simuro munirent p̃taxa¬
cũ municipiũ. Qͦd audientes mo¬
nachi maioris inonasterii qͥ in
uicina quadã cella morabantur.
nolentes hr̃e alt̾iꝰ monasterii mona¬
cos sͥ uicinos incõsulta carnot̾ eccła¬

Expanded text:
municipio quod Curvavilla dicitur sita, a fundatore suo in honore sancti Nicolai canonico ordini fuit deputata, et haec praedicti fundatoris devotio, episcopali auctoritate, et anathematis severitate roborata. Defuncto autem fundatore successor ejus nomine Jerogius ascivit quosdam monachos caementarios, quorum monasterio promisit se daturum praedictam Ecclesiam, si muro munirent praetaxatum municipium. Quod audientes monachi Majoris Monasterii, qui in vicina quadam cella morabantur, nolentes habere alterius monasterii monachos sibi vicinos, inconsulta Carnote
Abbreviated transcription (Latin):
nos nulliꝰ mom̃ti ẽ qͥa rex ⁊ pͥncipes¬
ci panc licentiã deder̃ militib suis
ut absolutã fidelitatẽ iurarent pacis
⁊ sticiis pacis uifra. uii. dies qͥb mo¬
niti e̾e̾nt se uent᷑os ad iͦticiã nͥ eos deti
iapto nec dño. Und̃ si p̾ceͣxatũ hu¬
gouem siñ satisfactione absoluerẽ.
hr̃ent me parrochiani mei sic̃ edmicũ
⁊ publicanũ. ÷ ille cꝰ bona diripuit uͦq
ad nouissimũ qͣdrantẽ totũ qͦd amisit
a me repetet. ⁊ de me ⁊ de meis ꝙͣ gͣuiꝰ
poss talionẽ exig̾et. De cet̾o supplico
sollicitudiui ure ut ad t̾mmandam¬

Expanded text:
nos nullius momenti est, quia rex et princeps hanc licentiam dederunt militibus suis, ut absolutam fidelitatem jurarent paci et justitiis pacis infra septem dies, quibus moniti essent se venturos ad justitiam, nisi eos detinexcepto nec domino. Unde si praetaxatum Hugonem sine satisfactione absolverem, haberent me parochiani mei sicut ethnicum et publicanum, et illo cujus bona diripuit, usque ad novissimum quadrantem totum quod amisit a me repeteret, et de me et de meis quam gravius posset talionem exigeret. De caetero supplico sanctae sollicitudini vestra
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs em̃ t̃r ĩ aliqͥ ectis dissimili
cͥmine noĩatur. ⁊ re u̾a si ꝯtagio pec¬
candi multitudinẽ inuaserit diui
Nã consilia seꝑationis inania s̃ ⁊ ꝑniti¬
osa atq sacͥlega. qͥa impia ⁊ sr̃ba sũt¬
ĩ qͥb ñ possumꝰ eas ꝑsonas ꝯtͣ qͣs agit᷑¬
ulliꝰ hominũ ꝓbant᷑ subiac̾e iudicio.
oris gladio ferire formidamꝰ cũ ip̃e
mediator eis obedire p̾cipiat ⁊̃ si ta¬
les sit̃ qͣles fuer̃ pharisei si ea q̃ ad
cathedrã ꝑtinẽt recta p̾cipiãt: ea uͦ
q̃ ꝯtͣ cathedrã faciũt minime faci¬
ant.Ex qͥb oĩb hoc ꝯstare uidet᷑:
qͣtinꝰ feminalia sac̾dotalia puden¬
dis sr̃ ponamꝰ ne uerec̃dia nr̃a deri¬
denda insidiatorib nr̃is exponamꝰ
discedat. ħdicentes ñ tollimꝰ qͥn põ¬
sint qͥq metͦpolitani ep̃os ẜ: ius

Expanded text:
si quis frater in aliquo ceteris dissimili crimine nominatur? et reuera, cum contagio peccandi multitudinem inuaserit, diuinam consilia separationis et inania sunt et perniciosa atque sacrilega, quia et impia suin quibus non possumus eas personas contra quas agitullius hominum probantur subiacere iudicio. oris gladio ferire formidamus, cum ipse mediator obedire eis precipiat etiam si tales sint, quales erant pharisei, si ea, quae ad cathedram pertinent recta precipiant, ea vero quae contra cathedram faciunt minime faciant. Ex quibus omnibus hoc constare videtur, quatinus feminalia sacerdotalia pudendis superponamus, ne verecunda nostra deridenda insidiatoribus nostris exponamus discedat. Haec dicentes non tollimus, quin possint quique metropolitani epis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nr̃o ⁊ cet̾oꝵ ꝓ eo supplicantiũ ut si
ep̃ale officiũ ei cõcede̾ ñ potestis sal¬
tẽ uitͦitũ eccłe ad t̃ps ñ negetis.
Sub alieno iuire enĩ tãꝙ sub tor¬
culari positꝰ dol ⁊gemit se nicħ
it̾m supplicamꝰ ut ap̃ uos ꝓeo nr̃a¬

Expanded text:
o eo supplicantium, ut si episcopale officium ei concedere non potestis, saltem introitum ecclesiae ad tempus non negetis. Sub alieno enim jure tanquam sub torculari positus dolet et gemit se nihil iterum supplicamus, ut apud vos pro
Abbreviated transcription (Latin):
Noũ ur̃a sollicitudo qͥa uacce que
arcã portabant relictis fecib domi
ex orbitabant. Ed attend̾e debet
sollicitudo ur̃a: qͥa licet ab obedi¬
entia sedis apłice nulla rõne dis¬
seutire uelimꝰ. tñ aliq̃ñ fr̃ne com¬
passionis affectu ꝓ fr̃ib ĩ tribula¬

Expanded text:
ra sollicitudo, quia vaccae quae arcam portabant, relictis fetibus domi exorbitabant . Quod attendere debet sollicitudo vestra, quia licet ab obedientia sedis apostolicae nulla ratione dissentire velimus, tamen aliquando fraternae compassionis affectu, pr
Abbreviated transcription (Latin):
tuis ouẽ errantẽ ꝑ deuia seqͣmur
rcũ sacͥficatione ⁊ cruentatione
latum si necesse sit ꝑ dumeta ⁊ spi¬
neta nos et oar̾temꝰ ut eam ouili
suo restituere ualeamꝰ. Que u̾ba
parrochiana ur̃a nomne mathil¬
de rogare sollieitudinẽ urãm
a domino Gaufrido dilecto nobis
cuiꝰ consanguinea ẽ. rogati sumus
⁊discrete attendatis. ut pꝰ posita om̃i
simultate deleto om̃ĩ ranchore cõ¬
silũ uite querentẽ ñ abiciatis. sed
exemplo sũmi pastoris qͥ peccatͥcem
lacͥmantẽ suscep̃ uulña eiꝰ sanare
zad iuã salutis ⁊ honestatis eam te

Expanded text:
us ovem errantem per devia sequamur, et cum scarificatione et cruentatione laterum, si necesse sit, per dumeta et spineta nos coarctemus, ut eam ovili suo restituere valeamus. Quae verba parochiana vestra, nomine Mathilde, rogare sollicitudinem vestram ab domno Gaufrido dilecto nobis, cujus consanguinea est, rogati sumus,ricorditer et discrete attendatis, ut postposita omni simultate, deleto omni rancore, consilium vitae quaerentem non abjiciatis, sed exemplo summi Pastoris, qui peccatricem lacrymantem suscepit , vulnera ejus sanare, et ad viam salutis et honestat
Abbreviated transcription (Latin):
U nd̾ qͥdã ex ilł religiosus ⁊ lit̾atꝰ noĩe
rob̾tꝰ eũ qͥb̾dã alus domnũ hugonẽ
dieusem epm adiit qͥ tẽ erat sedis
uentilaũ. Qͥ acceptis lit̾is a legato
domũ rediens p̾dictis monachis p̃¬
dicte eccłe inuasionẽ ꝑ has lit̾as int̃¬

Expanded text:
 ex illis religiosus et litteratus nomine Robertus, cum quibusdam aliis domnum Hugonem Diensem episcopum adiit qui tunc erat sedis ventilavit; qui acceptis litteris a legato domum rediens, praedictis monachis praedictae Ecclesiae invasionem per has litteras inte
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ manducau̾itis carnẽ filii hominꝰ
⁊ biberitis eiꝰ sanguinẽ ñ habebits
uitã ĩ tiob̾. multi exdiscipłis eiꝰ abi¬
ex̃ ret dicentes. Uurꝰ ẽ hic sermo.
putantes qͦd p̾ciꝑent᷑ carnes eiꝰ su¬
m̃e. aut elixas in lebetib aut asis
ĩ uerubꝰ. ⁊ sanguinẽ cruentũ sorbi
ĩ calicib Dñs itaq ne ħ error oñs¬
offend̾et alios qͥ remanserãt bis ũs

Expanded text:
 manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis , multi ex discipulis abierunt retro dicentes: Durus est hic sermo , putantes quod praeciperentur carnes ejus sumere aut elixas in lebetibus, aut assas in verubus et sanguinem cruentum sorbere in calicibus. Dominus itaque ne hic error offenderet
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. Qñ diuina gr̃a fiatie p̾sen¬
tiũ portitorẽ p̃uenit in bñdictionib
dulcediuis ut eundo de iurcute ĩ uin¬
tẽ arduã uias patrũ studeat seqͥ ⁊ pͥ
longã cenobitͥ conĩsationis ex ꝑienti¬
aui solitarie qͥetis dulcedine desidet
ꝑf̾rui ⁊ ĩ solitudine m̃tis dm̃ deoꝵ in¬

Expanded text:
tionis. Quoniam divina gratia fratrem praesentium portitorem praevenit in benedictionibus dulcedinis, ut eundo de virtute in virtutem arduas vias Patrum studeat sequi, et post longam coenobiticae conversationis experientiam solitariae quietis dulcedine desideret perfrui, et in solitudine mentis et cordi
Abbreviated transcription (Latin):
exibitoꝵ itimbre ⁊ u̾itatis. lic: aliis &
aus p̾signata sint figuris cũ cet fita
s ⁊ec pauca suffice uidentur sapiẽti
alectiones canonũ qͥs a me postulas
a ropͥcula mea qͥ his addi uoluistis ĩ
noniñtũ dilectionis ꝑ domnũ her

Expanded text:
elii, umbrae et veritatis, licet aliis et aliis praesignata sint figuris, cum essent futura; sed haec pauca sufficere videntur sapienti. Collectiones canonum quos a me postulatis, et opuscula mea quae his addi voluistis, in monumentum dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
tio uenerabili clumacensiꝰ monas¬
terii abbi. sał ⁊dilectioñ. ĩ dño. Qͤsi¬
uit ame tãꝙ̃ diuinoꝵ sec̾toꝵ dili¬
genti scrutatore diligens dilectio
posu̾̃it nec aliqͥs eũgłistar̃ eũgłicis
ũb̃ a se dictatis ħ int̾seruerit. Nẽ
gͦ cͣ ĩ canone ħ ũba posita sint iud̃¬
amꝰ. deind̾ ntrũ ab eũgłistis pͣt̾missa
sint. ł alicuͥ eqͥpollent̾ admissa ma¬
nifeste ꝯsid̾are pot̾imꝰ. scandalitati
s̃ enĩ ⁊adhuc scandalirant᷑ ĩ firmi

Expanded text:
rabili Cluniacensis monaterii abbati, salutem et dilectionem in Domino. Quaesivit a me tanquam divinorum secretorum diligenti scrutatore diligens dilectio posuerit, nec aliquis evangelistarum evangelicis verbis a se dictatis haec interseruerit. Nunc ergo cur in canone haec verba posita sint videamus; deinde utrum ab evangelistis praetermissa sint, vel alicubi aequipollenter admissa, manifeste considerare poterimus. Scandalizati sunt enim, et adhuc scandalizantur
Abbreviated transcription (Latin):
nefandis urgente ꝑicło q̃dã nefan¬
da scͥpta ꝑmiserit. Sic petrꝰ tͥna
deceptꝰ ã ꝓphanis corã phano turi¬
ficauit ⁊ tñ a fr̾ib minime uidiat
pꝰpaucos dies martirio coronari
ꝓmeruit. Sic aaron ĩ hemo morã
faciente moyse ĩ monte ꝓꝓ inpor

Expanded text:
nefandis urgente periculo quedam nefanda scripta permiserit. Sic Petrus trindeceptus a prophanis coram fano thurificavit et tamen a fratribus minime iudicatus post paucos dies martirio coronari promeruit. Sic Aaron in heremo moram faciente Moise in monte pr
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝑqͣs possit scisia cõting̾e. ñ dor¬
miat seũitas discipline ĩ qͣ tanto ẽ
efficatior em̃clatio pͣuitatis qͣnto di¬
ligentice cõseruatio caritatis. Tñc
aũ ħ siñ labe pacis ⁊ unitatis: siñ
lesione frum̃toꝵ fieri pot̾ cũ cõg̾ga¬
tionis eccłe multitudo ab eo cͥmi¬
tio nͥ cũ ille corripit᷑ qͥ ñ ħt sociã
multitudinẽ. Cũ uͦ idẽ moebꝰ płi¬
mos occupauerit nicħ aliud boni

Expanded text:
n dormiat seueritas disciplinae, in qua tanto est efficacior emendatio prauitatis, quanto diligentior conseruatio caritatis. tunc autem hoc sine labe pacis et unitatis et sine laesione frumentorum fieri potest, cum congregationis eccletio, nisi cum ille corripitur qui non habet sociam multitudinem. Cum vero idem morbus plurimos occupa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlib̾tate z eccłe honestate saluo pa¬
cis uniculo si fieri pot̾ fundit᷑ ab¬
scidenda ẽ. Ubi uͦ sine scismate
anferri pͭ auferat᷑. ubi siñ scismate
auferri ñ pͥ cũ discca reclamatiõe
differatur. Nicħ enĩ tali ꝑsuasiõe
demit sac̃ntis ecłasticis qͥ minꝰ sc̃
Ipsa sunt
tumatia simeliꝰ his qͦ scͥpsimꝰ nos do¬
cuerit ur̃a prudentia qͦd nuinitũ sit¬
A scͥptura canonica.. Cap̃. ixii.

Expanded text:
iae et honestate salvo pacis vinculo si fieri potest funditus abscidenda est. Ubi ergo sine scismate auferri potest, auferatur. Ubi sine scismate auferri non potest, cum discreta reclamatione differatur. Nichil enim tali pervasione demitur sacramentis ecclesiasticis, quominus ipsa sunt,tumatia, si melius his quae scripsimus nos docuerit vestra prudentia, quod munitum sit scriptura canonica. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
curis exiftimant bonis eoꝵ male facta
Simili de causa diumne leges parit̃
ficent᷑ ⁊ t̾ta disc̾nant s ut tali reptil¬
sa c̃futati ab errore suo desistant. Be
his qͥ cͥminalia pecc̃a ꝯfitent᷑ occulte

Expanded text:
turis existimant bonis eorum malefactaSimili de causa divinae leges pariter ficentur, et justa decernant, sed ut tali repulsa confutati ab errore suo desistant. De his qui criminalia peccata occulte
Abbreviated transcription (Latin):
auarꝰ aut idolis seruiens: cũ hꝰ modi
nec cibũ sum̃e. De dandis autẽ uł
accipiendis munib gͥ tales psonas
bec ratio mͥ seruanda uidetur utt inet
eis detur nͥ intiutu ⁊ ꝯpassione hu¬
accipiatur uͥ meitabił cogat ners¬
sitas qͦd minime sieri uideat᷑ cansa
necessitatis implende. Sic israbelte
ĩ t̾ra egypti bona egyptioꝵ. sic in
t̾ra madian ad usus uecessarios ac¬
ceꝑunt res madianitarũ. De bs
consult᷑. Gr̃. pp̃. uii. ita scripsit.¬
Qm̃ peccĩs nr̃is exigentib mite
cõtidie causa excõmuncationis ꝑir
cernimꝰ. partĩ ignorantia. partim
nimia simplicitate. partĩ timore.
partĩ necessitate deuicti mĩa antib̃¬

Expanded text:
al. aut idolis serviens, cum hujusmodi nec cibum sumere . De dandis autem vel non accipiendis muneribus erga tales personas haec ratio mihi servanda videtur, ut nihil eis detur nisi intuitu et compassione huaccipiatur, nisi inevitabilis cogat necessitanecessitatis implendae. Sic Israelitae in terra Aegyptiorum bona , sic in terra Madian ad usus necessarios acceperunt res Madianitarum . De his consultus Gregorius papa VII, ita scribitm peccatis nostris exigentibus, multos quotidie causa excommunicationis perire cernimus, partim ignorantia, partim nimia simplicitate, partim timore, partim etiam necessitate devicti miseri
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ arguendo corrig̃. uł qͦd corrig̾e
ñ pot̾ saluo pacis ricło excluđ̃. uł
qͦd saluo pacis uinculo exclud̾e ñ pͣ
hic ẽ pacificꝰ. ⁊ ab isto maledicto qͦo
scͥpt᷑a dic̃. ue his qͥ dicũt qͦd neꝙͣ. et
bonũ. ⁊ qͦd bonũ ẽ neꝙͣ qͥ ponũt lu¬
ceni tenebras. ⁊ tenebras lucẽ. qͥ poñt

Expanded text:
t arguendo corrigit uel quod corrigere non potest saluo pacis uinculo excludit uel quod saluo pacis uinculo excludere non phic est pacificus et ab isto maledicto quo scriptura dicit: uae his qui dicunt quod nequam est bonum et quod bonum est nequam, qui ponunt lucem ten
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ .ẜ. decieta patrũ saluo pacis
uinculo corig̾e uolumꝰ. qͦ aũ cornqͥe
ñ possumꝰ usq ad messẽ si necesse sit
docente dño tołare dec̾uimꝰ. his uͭb
extusatos nos cͤdimꝰ qͦd a lac̾atione dñ
pp linguas nr̃as repͥmimꝰ. Et si qͥd gͣ
sententiã suã suoꝵq p̾decessorũ de¬
fecisse uidetur filiali caritate exci¬
samꝰ. Nenĩ p̃uaricator ẽ legis qͥ deb̃¬
qͥf ĩ lege aliqͣ fallente subreptiõe
ł inpellente necessitate. S qͥ legem
inpugnat studiose ⁊ qͥ delictũ suĩ
na caritate cũ ñ nullo uuln̾e suo se
tantis ꝑicuł noluit obic̃e ut maices
morb̾ poss sinc̾a caritate subuenite.
Nec ipse pͥmꝰ nec sołꝰ factus ẽ dispen

Expanded text:
 decreta patrum salvo pacis vinculo corrigere volumus; quae autem corrigere non possumus usque ad messem, si necesse sit, docente Domino tolerare decrevimus. His verbis excusatos nos credimus, quod a laceratione domini pape linguas nostras reprimimus, et si quid contra sententiam suam suorumque predefecisse videtur, filiali charitate excusamus. Non enim praevaricator est legis, qui delinquit in lege aliqua fallente subreptione vel impellente necessitate, sed qui legem impugnat studiose, et delictum suum erna charitate cum nonnullo vulnere suo se tantis periculis voluit objicere, ut majoribus morbis posset sincera charitate subvenire. Nec ipse primus nec solus factu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe societate ꝯstititoꝵ ĩ aliqͦ tali
pecc̃o fui̾t dep̾hensus ut anatemate
dignꝰ h̾atur. fiat hoc uͥ ꝑiculum
scismatis nullũ ẽ: atq id cũ ea di¬
p̃ dicens. ut inimicũ eũ ñ existi me¬
tis: s corripite ut fratrẽ. Ubi satis
ostend̾ cũ metꝰ iste ñ subẽ s. oĩo de¬

Expanded text:
esiae societate constitutorum in aliquo tali peccato fuerit deprehensus, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc, ubi periculum scismatis nullum est: atque id cum ea dibi precipit dicens: 'Ut inimicum eum non existimetis, sed corripite ut fratrem'. Ubi satis ostendit, cum metus iste non subes
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ aut̃ ĩ partib g̾maniarũ ⁊ galliar̃
multas ⁊ honestas ꝑ sonas p̃gato isto
neuo ꝑ ꝗͣmlib satisfactionẽ pasto¬
rales uirgas reddidisse ⁊ ꝑ manũ
apłicã refutatas inuestituras recepis¬
se. Ed sũmi pontifices minime fe
honestate ⁊ utilitate eccłe instituta
mittunt᷑ ꝓ q̃ inuenta sũt ñ ẽ insti¬

Expanded text:
mus autem in partibus Germaniarum et Galliarum multas honestas personas purgato isto nevo per quamlibet satisfactionem pastorales virgas reddidisse et per manum apostolicam refutatas investituras recepisse. Quod summi pontifices minime fechonestate et utilitate ecclesiae instituta mittunt
Abbreviated transcription (Latin):
docuit mutãdã e̾e sententiã. ⁊ ab hesi
eitentes ⁊ eatholicã umnitatẽ ꝓsitente
fr̃ne suscep̃ ⁊ ĩ honorib suis manere
ꝯcessit uidicans meliꝰ e̾e ut fieret ali¬
qͥs uulnꝰ ĩ cortice matͥs arboris qͦd
sua m̃bͣ cͥollig̾et. Postremo q̃ qͥdã in¬

Expanded text:
dam esse sententiam, et ab haeresi revertentes, et catholicam unitatem profitentes, fraterne suscepit, et in honoribus suis manere concessit, judicans melius esse ut fieret aliquod vulnus in cortice matris arboris quod sua membra non colligeret. Postremo quod quidam in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cõcilio d̾ imuestituris laicoꝵ qͣs
qͥdã int̾ ħeses c̃putãt tͣctare dispo
dabitis qͦ publicãda ñ ee̾nt ĩgech
nec ĩ cõpitis ascalonis deridenda ex¬
ponetis. ꝙͣ pꝰ dorsũ ea uelando bñ¬
dictionẽ pat̾nã nob̃ adqͥratis. Qͥd

Expanded text:
hoc concilio de investi turis laicorum, quas quidam inter haereses computant, tractare dispondabitis , quae publicanda non essent in Geth, nec in compitis Ascalonis , deridenda exponetis quam post dorsum ea velando benedictionem paternam vobis acquiratis . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ eicere aquã de petͣ hac dubita¬
te coactus ẽ ⁊ aquã cũ discept̾one
adño pͥtulare. Sic doctor gentiũ
qͥ ĩ sẏnagogis publice claniabat
cõdescensione uideos lucͥfac̾et. ħ
infirina ꝓbabili necessitate ł pro-¬
uida dispensatione passi s sũmi
⁊ sc̃i uiri deo bñ utente mał ur̃is
ut ꝑ hoc docẽt eos se ipsos agnosc̃e
qͣtinꝰ diseerent infirma sna s ascͥ¬
bere ⁊ bona s collata ad d̃i grãm
referre. Nec adħ ista scͥpta sũt ut
ĩerẽplũ uiuendi ducant᷑. s ut ex
lapsu maioꝵ discant tim̃e mino¬
res ne similes lapsꝰ incͣrãt. ⁊ si forte
cecid̾int sũma celeritate resurgãt.
Q si p̃p acihuc ĩ tentonicũ regẽ
debita seu̾ttatẽ ñ exere. edimiꝰ qͥa

Expanded text:
 eicere aquam de petra hac? Dubitare coactus est, et aquam cum disceptatione a Domino postulare . Sic doctor gentium qui in synagogis publice clamabat: condescensione Judaeos lucrifaceret . Haec infirma probabili necessitate vel provida dispensatione passi sunt summi et sancti viri, Deo bene utente malis nostris, ut per hoc doceret eos seipsos agnoscere, quatenus discerent, infirma sua sibi ascribere, et bona sibi collata ad Dei gratiam referre. Nec ad hoc ista scripta sunt ut in exemplum vivendi ducantur, sed ut ex lapsu majorum discant timere minores, ne similes lapsus incurrant, et si forte ceciderint, summa celeritate resurgant. Quodsi papa adhuc in Teutonicum regem debitam severitatem non exercet, credimus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suspend̾e nullũ possumꝰ nͥ publice
sum simiłr publice. De manifestis
aũ manifesta sententia ẽ. qͥa qͥ maui¬
feste peccauer manifeste sũt argu¬
endi ⁊ publica penitentia s̃ corri¬
asticis officiis suspendant. ⁊ a sacra¬
m̃toꝵ cõminione abftineãt. qͥa cali
humilitate ⁊ penitentia ueriꝰ ag̃r.⁊

Expanded text:
suspendere possumus, nisi publice sum similiter publice. » De manifestis autem manifesta sententia est, quia qui manifeste peccarunt, manifeste sunt arguendi, et publica poenitentia sunt corriciis ecclesiasticis suspendant, vel a sacramentorum communione abstineant, quia tali humilita
Abbreviated transcription (Latin):
ensis ꝓuĩtie. institutã a patͥb reue¬
rentiã. Iure pͥmatꝰ ur̃i inuitastis
nos ad conciliũ ap̃ ausã celebͣndũ ĩ
qͦ cͣctare disposiustis de fide ⁊ uesti¬
turis laicoꝵ ad qͦd uenire minime

Expanded text:
ensis provinciae, institutam a Patribus reverentiam. Jure primatus vestri invitastis nos ad concilium apud Ansam celebrandum, in quo tractare disposuistis de fide et investituris laicorum , ad quod venire mi
Abbreviated transcription (Latin):
Est cñ ĩ qͦ abb̃ib ⁊ p̃positis monas¬
terioꝵ pareendũ c̃e ñ estimo si ab ilł¬
Qad qͦs ñ ꝑtinent .i. a laicis decimas et
Soblationes accipiant si mordinate eas
a quib cq ꝑsonis acceꝑiit si t̾minos
tͣnsgͥdiant᷑ antiqͦs .i. si stipendia p̃rb̾oꝵ¬
antiqͥtꝰ instituta minorẽt. aut s usur¬
pent. Nec tñ io monachi qͥ ħ igno
dientes existẽ dicente dño de p̾posi¬
tis eccłarũ ⁊ monast̾ioꝵ sub noĩe scri

Expanded text:
en in quo abbatibus et praepositis monasteriorum parcendum esse non aestimo, si ab ilad quos non pertinent, id est a laicis, decimas et oblationes accipiant , si inordinate eas a quibuscunque personis acquirant, si terminos transgrediantur antiquos, id est, si stipendia prantiquitus instituta minorent ac sibi usurpent. Nec tamen ideo monachi qui haec ignordientes existere, dicente Domino de praepositis Ecclesiarum et monasteriorum sub nomine Scr
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tanto studio lacerarẽt. ħ scͥpsi
uob̾ fr̃s rm̃i ut ñ t̾reamini tom¬
tru uanarũ ꝯminationũ. neq mo¬
ueamini a sensu ur̃o s. scd̃m statutl
p̾cedentiũ patrũ uitã u̾rã dirga¬
tis ⁊ obedientia quã p̾latis ur̃is de¬
betis ⁊ stabilitatẽ quã monaft̾io ur̃
ꝓfessi estis firmit̃ teneatis ne dãp¬
nationẽ eoꝵ qͥ uota sua irrita facl¬
unt incurratis. ħ dicens anachori
biis regularib instructi clisciplinis
ordinabilit̾ ad ħemũ secedũt qͥbꝰ est
solitudo paradisꝰ ⁊ ciuitas carcer ut
actiuã uitã de labore manuũ ui¬
uentes exereeant. aut dulcedine
tẽplatiue uite mentẽ reficiant.
sontẽ uite ore cord̾ sitiant ⁊ eoꝵ q̃ ret̾¬

Expanded text:
non tanto studio lacerarent. Haec scripsi non tanto studio lacerarent. Haec scripsi vobis, fratres, ut non terreamini tonitru vanarum comminationum, neque moveamipraecedentium Patrum vitam vestram dirigatis, et obedientiam quam praelatis vestris debetis, et stabilitatem quam monasterio vestro professi estis, firmiter teneatis, ne damnationem eorum qui vota sua irrita faciunt, incurratis. Haec dicens anachoretbiis regularibus instructi disciplinis, ordinabiliter ad eremum secedunt, quibus est solitudo paradisus, et civitas carcer, ut activam vitam de labore manuum viventes exerceant, aut dulcedine contemplativae vitae mentem reficiant, fontem vitae ore cordis sitiant, et, e
Abbreviated transcription (Latin):
tientes añ t̾pꝰ usurpant s uentila¬
brũ qͦ ĩ fine uentilanda ẽ dm̃ca
area. tãꝙ ap̃ ꝯmunẽ eccłam sola
remancat palea. ad eos uͦ tͣnseat tͥti¬
cum tãꝙ ibi ĩ dñico horreo recõden¬
dũ. In qͥ p̃sũptione ualde metuen¬
dũ est ne dũ qͥ se t̾ticũ apalea seꝑa¬
tum reputat pharisaico ferm̃to in¬
fiatus palea siat. Pret̾ea qͥ de laborib
manũ necessaria s p̾ꝑare ñ suffici¬
unt ñ bñ ꝓspiciũt qr qͥ in aliis rep̾¬
hendũt freq̃nt̾ sͥ cõmittũt dũ uic
ut manducẽt qͦd ẽ boues uend̾e. cũ
tales uenditores cũ uenditorib colũ¬
barũ d̾ tẽplo d̃s ciecerit ⁊ ãcatholicoꝵ
societate eliminandos hoꝵ similes
p̃figa̾ũ. Neq enĩ hoc eos excusari
uidet᷑ qͦd manii sua pecunias ña
cipuit s. giezitas suos aut secũ hñt
aut pꝰ se mittũt qͥ collectionẽ acci¬
piant ⁊ ĩ qͦꝵ uoluerint usus expar
nachos. rectores eccłiar᷑ ⁊ monaftioꝵ

Expanded text:
tientes ante tempus usurpant sibi ventilabrum, quo in fine ventilanda est Dominica area, tanquam apud communem Ecclesiam sola remaneat palea, ad eos vero transeat triticum tanquam in Dominico horreo recondendum; in qua praesumptione valde metuendum est, ne dum qui se triticum a palea separatum reputat, pharisaico fermento inflatus palea fiat. Praeterea qui de laboribus manuum necessaria sibi praeparare non sufficiunt, non bene prospiciunt quia quae in aliis reprehendunt, frequenter ipsi committunt, dum victut manducent, quod est boves vendere, cum tales venditores cum venditoribus columbarum de templo Dominus ejecerit , et a Catholicorum societate eliminandos horum similes praefiguraverit . Neque enim hoc eos excusare videtur quod manu sua pecunias non accipiunt, sed Giezitas suos aut secum habent, aut post se mittunt qui collectionem accipiant, et in quorum voluerint usus expendnachos, rectores Ecclesiarum et monasteriorum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝓcecł̃ de ore. ħ comqͥnãt hoĩem. hec
diuini u̾bi p̾taxati ꝓlatores ⁊ñ satis
discͤti intellectores ininꝰ attendũt qͥdũ
qͣsi ad ligna cedenda ꝓcecdt̃ ĩ disc̾cis
sermonib ⁊ ñ sale ꝯditis tãꝙ in mod̾a¬
tis idib ꝑcutiũt ꝯscientias infirmoꝵ

Expanded text:
cedit de ore, haec coinquinant hominem . Haec divini verbi praetaxati prolatores, et non satis discreti intellectores minus attendunt: qui dum quasi ad ligna caedenda procedunt, indiscretis sermonibus et non sale conditis, tanquam immoderatis ictibus percutiunt conscientias
Abbreviated transcription (Latin):
d mał corde semꝑ disiungimini.
ad tp̃s caute corꝑe aliqñ copulami¬
ni. Duobꝰ modis ñ te maculat ma¬
lus si ñ ꝯsentias. ⁊ si redaiguas. ħ
ẽ ñ ꝯmunicare ũ ꝯsentire. Cõmu¬
nicat᷑ qͥppe qñ facto eiꝰ ꝯsortiũ uo¬
luntatis ł approẜ̾omiꝰ ad iuingitur.
heq ꝙͦ cõsentientes sitis mał ut
aprobetis. neq neglegentes ut ñ
arguatis. neq suꝑbientes ut in¬
sultant᷑ arguatis. Id̾ ĩ epła ad cdona¬

Expanded text:
 malis corde semper disjungimini ad tempus, caute corpore copulamini. Duobus modis non te maculat malus, si non consentias et si redarguas, hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejusluntatis vel approbationis adjungitur. Neque ergo consentientes sitis malis ut approbetis, neque negligentes ut non arguatis, neque superbientes ut insultanter arguatis. » Idem in epistola con
Abbreviated transcription (Latin):
apłs cõfitemini alt̾utrũ pecc̃a ur̃a
hoc respondeo qͥa suffic̃ ꝓ cotidia¬
ins ⁊ leuibꝰ peccatis si ꝯgrua seqͣt᷑
satisfactio. Siuͦ gͣues sĩt culpe ab
eo cui data ẽ potestas ligandi atq
soluendi qͥrenda ẽ absolutio. De
excõmunicato hospitio recepto suf¬
ficere uidet᷑ si hospes qͥ eũ suscepit
ꝯtineat se a mensa excõmunicati.
⁊ osculo. Puto me br̃ oĩa pene ad
omĩa ꝓposita tua. ⁊ si ñ ad oĩa tñ
ad guiora respõdisse tue discretiõi
relinqͥns ut siugłis capituł spar

Expanded text:
abjecit. De subjectis quoque idem sentimus, pondeo, quia sufficit pro quotidianis et levibus peccatis si congrua sequatur satisfactio. Si vero graves sint culpae, ab eo cui data est potestas ligandi atque solvendi, quaerenda est absolutio. De excommunicato hospitio recepto sufficere videtur, si hospes qui eum suscepit contineat se a mensa excommunicati et osculo. Puto me breviter pene ad omnia proposita tua, et si non ad omnia, tamen ad graviora, respondisse, tuae discretioni reli
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ corrigũt m̃osos malos. hec ⁊ his
chis ut monast̾ia sua deserant ꝑꝑ
abbates suos ⁊ procuratores monaste¬
rioꝵ suoꝵ qͥa aliqͥ decimas qͥ iuire ꝑti¬
nẽt acd dispensationẽ ep̃oꝵ monaste¬
ris suis acdqͥsier̃. Dicant mͥ tã subti¬
les diuinoꝵ iudicioꝵ scrutatores qͥd
salubriꝰ sit monachis utrt̃ ꝑuañe
cenobitas sub p̾positoꝵ suoꝵ obedi¬
de decimis ⁊ fideliũ oblationib qͥs e¬

Expanded text:
quam corrigant animosos malos. » Haec et his chis ut monasteria sua deserant propter abbates suos et procuratores monasteriorum suorum, qui aliquas decimas, quae jure pertinent ad dispensationem episcoporum, monasteriis suis acquisierunt. Dicant mihi tam subtiles divinorum judiciorum scrutatores, quid salubrius sit monachis, utrum permanere coenobitas sub praepositorum suorum obedide decimis et fidelium oblationib
Abbreviated transcription (Latin):
res eccłe sue iudicio tuo dispẽsare uo¬
luer̃. Primates enĩ ł patͥarchas nich
canones ꝯcedt̃ ⁊ pͥsca consuetudo illis
antiqͥtꝰ ꝯtulit diffinimꝰ ita ut . s. nice¬
nas regłas sua pͥuilegia firm̃t᷑ eccl̃is
huic sententie cõcordant clemens:

Expanded text:
res ecclesiae suae judicio tuo dispensare voluerint. Primates enim vel patriarchas nihil canones concedunt et prisca consuetudo illis antiquitus contulit diffinimus ita, ut secundum Nicenas regulas sua privilegia serventur ecclesiis. Huic sententiae concordant Clemens et
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationũ ꝓcelle nec dat᷑ ꝑiclitãti
aĩe oportuna tͣnqͥllitas nͥ deo uicre¬
pante repellat᷑ tẽptationũ inportu¬
na tẽpestas. Haũ si penes uos ba¬
bueritis uni qͥc̾q loco fueritis. ĩ qͦc̾q
ordine ł habitu deo militau̾itis bra¬
uio et̾ne remun̾ationis ñ carebitis.
S qͥa satanas aliqñ tͣnssigͣat se in
angłm lucis timeo ne sic̃ serpens
antiqꝰ sedux̃ euã astutia sua. sic cal¬
liduis tẽptator ꝑ occultas adminiftͣa
qͥ uelamine uane religionis pal¬
⁊ ꝑ deceptos sue deceptionis m̾cipłas
latius extendat. Qd̾ ne fiat .s. apłm¬
deo s̃ qͥa discͤtio sp̃uũ cũ consilio
scͥpturarũ pot̾ it istos motꝰ ĩ uob
sedare. ⁊ in m̃tis stabilitate seruare
ut ꝯtͣ tẽptatores ur̃os dicatis cũ psal¬
mista. qͥ tͥbulãt me exultabũt si
motꝰ fuero. In hũc modũ possem
multa ad edificationẽ u̾rã seͥbere.¬

Expanded text:
tentationum procellae; nec datur periclitanti animae opportuna tranquillitas, nisi Deo increpante repellatur tentationum importuna tempestas. Haec autem si penes vos habueritis, in quocunque loco fueritis, in quocunque ordine vel habitu Deo militaveritis, bravio aeternae remunerationis non carebitis. Sed quia Satanas aliquando transfigurat se in angelum lucis, timeo ne sicut serpens antiquus seduxit Evam astutia sua, sic callidus tentator per occultas administratqui velamine vanae religionis palfingat, et per deceptos suae deceptionis muscipulas latius extendat. Quod ne fiat, Deo sunt , quia discretio spirituum cum consilio Scripturarum poterit istos motus in vobis sedare, et in mentis stabilitate servare, ut contra tentatores vestros dicatis cum Psalmista: Qui tribulant me, exsultabunt si motus fuero . « In hunc modum possem multa ad aedificatione
Abbreviated transcription (Latin):
ui libͦ. ii. de unico baptismo. Forte
in popło dĩ stat iuxta te auarꝰ rap¬
tor. reb alienis inhians quẽ nosti
potes de eccłia pellere. ñ habes aliꝙͦ
alitũ castigando. ⁊ corripiendo cor¬
rig̾e. Accessurꝰ ẽ tecũ ad altare no¬
li tiere. Unꝰ qͥsq eñ ꝓͥũ onꝰ porta¬
Nonne meliꝰ ip̃m ferres ꝙͣ te foras
efferreᷤᷤ: Ecce qͦmͦ ferres attencłes
portabit. Liberaret te ista sententia.
obess si cũ illo cõmunicares xͥ men¬
bit indigne: uidiciũ sibi mandicat
⁊bibit.s. ñ tͥ. Sane si uidex es. si
iudicandi potestatẽ accepisti. eccłasti
corripe. excõmunica. degracla. Idẽ¬

Expanded text:
 libro De unico baptismo : « Forte in populo Dei stat juxta te avarus, raptor, rebus alienis inhians, quem nosti potes de Ecclesia pellere; non habes aliquem aditum: castigando et corripiendo corrige. Accessurus est tecum ad altare, noli timere. Unusquisque enim onus prNonne melius ipsum ferres, quam te foras efferres? Ecce quomodo ferres, attenderes portabit, liberaret te ista sententia. obesset si cum illo communicares Chribit indigne, judicium sibi manducat bibit: sibi non tibi. Sane, si judex es, si judicandi potestatem accepisti, ecclesiascorripe, excommunica, degrada.
Abbreviated transcription (Latin):
arpis xͥ qͣntũ ĩ se ẽ destruũt qͥ ad
paucos solitarios solũmͦ eccłiã dei
aecit ignosc̾ent cũ nec se ipsos a per¬
mitione maloꝵ inmunes intelli
unꝰ assumet᷑ ad num̃ũ electoꝵ. unꝰ uͦ
relinqͥt᷑ ĩ massã dãnatoꝵ. Non eum

Expanded text:
risti, quantum in se est, destruunt, qui ad paucos solitarios solummodo Ecclesiam denter ignoscerent, cum nec seipsos a permistione malorum immunes intelligunus assumetur ad numerum electorum, unus vero relinquetur in massa damnatorum . Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis ꝯtinetur facinorosũ quẽdam
cuiꝰdã uicini sui domũ succendis¬
se. ⁊ ĩo cũ satis facere nollet a prb̃o
suo excõmunicatũ fuisse. Qui pꝰea
cũ uellet absolui secreto cͥmen su

Expanded text:
tuis continentur facinorosum quemdam cujusdam vicini sui domum succendisse, et ideo, cum satisfacere nollet, a presbytero suo excommunicatum fuisse. Qui postea cum vellet absolvi, secreto crimen su
Abbreviated transcription (Latin):
ania s̃ atq ꝑuitiosa. atq sacͥlega.
uifirmos bonos ꝙ corrige aĩosos
malos. Idẽ ĩ epła ad uincentiũ. Non
euĩ ꝓpt̃ malos boni sũt deserendi
s. ꝓpt̃ bonos mali sũt colerandi

Expanded text:
 et perniciosa atque sacrilega, infirmos bonos, quam corrigant animosos malos. » Idem in epistola ad Vincentium : « Non enim propter malos boni sunt deserendi, sed propter bonos mali sunt tolerandi,
Abbreviated transcription (Latin):
nib uͭ rerũ ȩccłasticarũ qͥs monacbi
aiuicis faciunt. hoc tue frat̾uitati
respondenus qͥa si res ȩccłasticas de
iucrũ seruitute dato p̃tio liberarẽt
dispositiom restituerent. ñ solum
eunctis ꝑie seutientib laudancla
rdẽptio. Sic captiui fideliũ pieta¬
ti redununt᷑ cũ redẽptores ipsos
entio. De oblationib maloꝵ qͦs ad¬

Expanded text:
nibus vero rerum ecclesiasticarum quas monachi a laicis faciunt, hoc tuae fraternitati respondemus, quia, si res ecclesiasticas de laicorum servitute dato pretio liberarent, et dispositioni restituerent, non solum cunctis pie sentientibus laudanda redemptio; sic captivi fidelium pietate redimuntur, cum redemptores ipsos emptio. De oblationibus malorum quos ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ credas qͦd de naufragio nudꝰ eua¬
sisti. s iłł potiꝰ condole qͦs albue
uides in alto ꝑiclitari. Talem de has¬
tenus intelleximꝰ. talẽ te adhuc esti¬
mamꝰ nͥ simplicitatẽ tuã ꝑturbatti
dupplicitas inoueat ⁊ atͣnquillita
m̃tis expellat. De cet̾o gͦ si qͥd in aui¬
bate. si qͥd in subiectis corrigendũ
cognoueris: mitiorib u̾b fratͥne
admone. ut edificationi studere
uideris ũ uindicte: Si autẽ te ñ
audierint: añꝙ aliqͣ dissensu
oriatur rem ꝑperã factam ad no¬
tiã nr̃am ꝑferre stude ut pacem
monasterii necessariã studea mus

Expanded text:
esse credas, quod de naufragio nudus evasisti, sed illis potius condole quos adhuc vides in alto periclitari. Talem te hactenus intelleximus, talem te adhuc aestimamus, nisi simplicitatem tuam perturbatorum duplicitas moveat, et a tranquillitate mentis expellat. De caetero ergo si quid in abbate, si quid in subjectis corrigendum cognoveris, mitioribus verbis fraterne admone, ut aedificationi studere videaris, non vindictae. Si autem te non audierint, antequam aliqua dissentio oriatur, rem perperam factam ad notitiam nostram perferre stude, ut pacem monasteriis necessariam studeamus
Abbreviated transcription (Latin):
gentia ꝓcliue ẽẽ humanũ genꝰ
id lapsum. ⁊ qͥa in hꝰmodi casib
uni parc̃e nicħ aliud ẽet ꝙ mul¬
us indiscruũ adducere seuerissi¬
ult̾io ⁊ homicidio districta exami¬
natione ꝓbarentur. Nos uͦ qͥ me¬
dici animatũ ꝯstituti sumꝰ ⁊ sa¬
deliberatione positũ habemꝰ ut
sccłm ingruentes necessitates aut
ngorẽ teneamꝰ discipline. aut
mod̾ationẽ indulgentie qͣtinꝰ for¬
us indulgentia ñ emolliat. nec
nsirinos nimia seueritas fran¬

Expanded text:
erta proclive esse humanum genus ad lapsum, et quia in hujusmodi casibus uni parcere nihil aliud esset quam multos in discrimen adducere, severissiulterio et homicidio districta examinatione probarentur. Nos vero qui medici animarum constituti sumus, et sadeliberatione positum habemus, ut secundum ingruentes necessitates aut rigorem teneamus disciplinae, aut moderationem indulgentiae, quatenus fortes indulgentia non emolliat, nec infirmos nimia severitas fran
Abbreviated transcription (Latin):
nocentib intelligant᷑ quoꝵ facio¬
ra aut ita nota sũt ut ꝓbatione ̃
egeant. aut qͦ cõfessione euidenti
manifesta sunt. aut iudiciario ce¬
dine publicata. aut sufficientib
cestimoniis ꝯꝑbata. Unde ⁊ auõ. de

Expanded text:
nocentibus intelligantur, quorum facinora aut ita nota sunt ut probatione non egeant, aut quae confessione evidenti manifesta sunt, aut judiciario ordine publicata, aut sufficientibus testimoniis comprobata. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
it lib̾tas tua nicħ se deb̾e intelli¬
gat alicuii: qͦ diuinã offendat
maiestatẽ ⁊ eccłe muniat lib̾tatẽ.
Qͦd ideo suademꝰ nobilitati tue
ut p̃dictũ regẽ sanis consilus in¬
formes. ⁊ leges eccłasticas a scĩs
patͥb tͣlitas ⁊ a catholicis regibꝰ
cõfirmatas in nullo ꝯtͣbes. Que
enĩ ratio. qͦ lex ꝑmittit ut ran¬
nulfus dunelmensis ep̃c de ec¬
dia alt̾iꝰ regni ad aliã eccłiam
tͥuseat ⁊ uelud qͣdã mechatiõe
patione luxouiensẽ eccłiã ꝑ uio¬
lentiã anglici regis inuadat:
ꝯtͣ regẽ qͥa ñ ẽ hoc populo reginiẽ
ybere .s. discͥnien augere. Qͣntũ
gͦ ex tua sententia pendet eiꝰ cõsi¬
liũ suade ei ut eccłam dĩ qͣntũ ĩ se
est lib̾et ne de pecc̃ĩs alienis sua
multiplicz. Hnd̃ illi qͥde aduentu
eiꝰ ĩ has pardes bona senser̃. ⁊ bona
p̾dixer̃. uelint noliit mittent sere¬
uitatẽ laudis ĩ mibilũ uituꝑatio¬
nis. Non enĩ ad hoc instituunt᷑

Expanded text:
ut libertas tua nihil se debere intelligat alicui, quo divinam offendat majestatem et Ecclesiae minuat libertatem. Quod ideo suademus nobilitati tuae, ut praedictum regem sanis consiliis informes, et leges ecclesiasticas a sanctis Patribus traditas et a catholicis regibus confirmatas in nullo conturbes. Quae enim ratio, quae lex permittit, ut Rannulfus Dunelmensis episcopus de Ecclesia alterius regni ad aliam Ecclesiam transeat , et velut quadam moechatione patione, Luxoviensem Ecclesiam per violentiam Anglici regis invadat? contra regem, quia non est hoc populo regimen praebere, sed discrimen augere. Quantum ergo ex tua sententia pendet ejus consilium, suade ei, ut Ecclesiam Dei, quantum in se est, liberet, nec de peccatis alienis sua multiplicet. Unde illi qui de adventu ejus ad has partes bona senserunt  apraedixerunt, velint nolint, mutent serenitatem laudis in nubilum vituperationis. Non enim ad hoc instituuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ictib ñ lignũ cedere s fratrẽ occid̾e.
uident᷑ ꝙ̃ ñ nichil redolere uani¬
tatis ⁊ ambitionis qͣsi cũ amore relic¬
tam abbatiã cenueris ⁊ cũ dolore ami¬
seris. Nicis enĩ in lit̾is cuis si tñ tue
sunt p̾dictũ mauriciũ utcũq tno

Expanded text:
ictibus, non lignum caedere, sed fratrem occidere . ictibus, non lignum caedere, sed fratrem occidere . Videntur etiam non nihil redolere vanitatis et ambitionis, quasi cum amore relictam abbatiam tenueris, et cum dolore amiseris . Dicis enim in litteris illis, si tamen tuae sunt, praedictum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ minist᷑. Gaufrido sc̃e solitudi¬
nis cultori irretortis ocuł in ant̾iora
se extend̾e. Quã delectabił. ꝙ̃ neces¬
saria seruis dĩ si qͥes mentis cũ qͥete
corꝑis credo tam scientia ꝙ exꝑien¬
tia didic̃ sc̃a fr̃nitas tua. Alit̾ enĩ mens
discurrentiũ rumusculis. ⁊ dissid¬
entiũ obtrectationibꝰ patens ꝑtur¬
batas aut saucias h̃t orationes nec se
pot̾ qͣntoc̃q suo conamine ĩ unitatẽ
colligere donec dñs ĩ nai dormienꝰ
tantis fluctibꝰ circũacta intenso cla¬
more suscitetur. qͦ increpante rede¬
at desida tranqͥllitas. Uñ oportet
ut sc̃a frat̾nitas tua ab auditu aurĩ
⁊ ab auditu cordis uerba eoꝵ repellat
qui sub sp̃e diligentiũ ⁊ consulenti¬
um uirꝰ infundũt decipientium
⁊ ꝑm̃itiũ. Qͦd ideo p̾libaui fr̾nitati
tue qͥa nuꝑ oblate sũt mͥ a qͥbꝰdã mo¬
nachis blesensib qdã litt̾e a te mau¬
ricio abb̃i dibecte qͣs uix possũ crede
ro excusso de manubrio indiscretis

Expanded text:
ensis minister, GAUFRIDO sanctae solitudinis cultori, irretortis oculis in anteriora se extendere. Quam delectabilis, quam necessaria servis Dei sit quies mentis cum quiete corporis, credo, tam scientia quam experientia, didicit sancta fraternitas tua. Aliter enim mens discurrentium rumusculis et dissidentium obtrectationibus patens, perturbatas aut saucias habet orationes, nec se potest quantocunque suo conamine in unitatem colligere, donec Dominus in navi dormiens tantis fluctibus circumacta intenso clamore suscitetur, quo increpante redeat desiderata tranquillitas . Unde oportet ut sancta fraternitas tua ab auditu auris et ab auditu cordis verba eorum repellat, qui sub specie diligentium et consulentium virus infundunt decipientium et perimentium. Quod ideo praelibavi fraternitati tuae, quia nuper oblatae sunt mihi a quibusdam monachis Blesensibus quaedam litterae a te Mauricio abbati directae, quas vix possum credere ro excusso de manubrio indiscretis
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ⁊ minacit̾ loq̃ris sim aliquo
eũ tue uoluntati ꝯtͣire ꝑspexeris.
Si ħ tua u̾ba sũt longe extͣ te fac¬
tus es. ñ ꝯgruũt ꝓposito tuo. ñ cõ¬
grunt gestis cuis qͥ ĩ manu roma¬
tiam limisisti ⁊ ĩ electione ipsius
mauricii pͥmã uocẽ dedisti. Redi
gͦ diletissime ad cortuũ ⁊ ne plus
credas adulatori tuo ĩmo ꝑturba¬
tori tuo de te ꝙͣ tͥ qͥa plus aliqͣndo
corrigunt inimici rep̾hendentes ꝙͣ¬

Expanded text:
aliquo eum tuae voluntati contraire perspexeris. Si haec verba tua sunt, longe extra te factus es. Non congruunt proposito tuo, non congruunt gestis tuis, qui in manu Romatiam dimisisti, et in electione ipsius Mauricii primam vocem dedisti. Redi ergo, dilectissime, ad cor tuum, et ne plus credas adulatori tuo, imo perturbatori tuo de te quam tibi quia plus aliquando corrigunt nos inimici reprehendentes
Abbreviated transcription (Latin):
nendꝰ. ¶Quibꝰ auctoritatib ⁊ rõnibꝰ
liquet qͥa ñ deb p̾ͥponderare qͦd
inlicite ⁊ cũ iniuiria ꝓximi p̾sũp¬
tum est: s: qͦd legitune ⁊ honeste
turas illa dimittit᷑ compensatio qͤ
cmeu cͥmine defendit. Nec enĩ in
scͥptura sacͣ laudatur qͦd loth uolu¬
it sodomitis filias suas ꝓstituere ut
ea ẽpensatiõe ẽpescerem᷑ a sua turis¬
tudine. Si gͦ aliqͣ c̃pensatio ĩ talib.
ad mnttenda ẽ. ea ẽ p̃ferenoa q̃ uisti
seueritate saluti płimoꝵ consult.
ñ ea qͥ simulata indulgentia latio¬
rem uiã ad patͣuda ꝑiuria. adcõ¬
mittenda scelera lubricis pandit
ris uoluntati ñ parcere quã muis¬
cere. Pret̾ea de sacm̃tis iinorib
ad maiora nͥ oedinabilit̾ tͣnsim̃
oportet: qͥa desponsata alt̾i. ałti
chus ordinari ũ pot̾: ⁊ in hunc

Expanded text:
endus. Quibus auctoritatibus et rationibus liquet quia non debet praeponderare quod illicite et cum injuria proximi praesumptum est, sed id quod legitime et honeste turas, illa admittitur compensatio, quae crimen crimine defendit . Nec enim in Scriptura sacra laudatur, quod Lot voluit Sodomitis filias suas prostituere , ut ea compensatione compescerentur a sua turpitudine. Si ergo aliqua compensatio in talibus admittenda est, ea est praeferenda quae justa severitate saluti proximorum consulit, non ea quae simulata indulgentia latiorem viam ad patranda perjuria, ad committenda scelera lubricis pandit. ris voluntati non parcere quam mulucere. Praeterea de sacramentis minoribus ad majora nisi ordinabiliter transiri non oportet, quia desponsata alteri, alteri aut monachus ordinari non potest; et in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
redibꝰ noui testañiti inmobilitatẽ
sui p̃nuntiasse consisiq. Pret̾ea ad
pͥam redundaret infanniam si palli¬
ata obedientia ꝑiuranti tuã adhi¬
betes conuenientiã. Plura de his
dicere possemꝰ qͥ silentio p̾terimus
qͥa ignota tͥ ẽe̾ ñ credimus ap:¬

Expanded text:
redibus Novi Testamenti immobilitatem sui pronuntiasse consilii. Praeterea ad propriam redundaret infamiam, si palliata obedientia perjuranti tuam adhiberes conniventiam. Plura de his dicere possemus, quae silentio praeterimus, quia ignota tibi esse non credimus
Abbreviated transcription (Latin):
÷ uita dñi ihu lisciplina sit moꝵ
yfectus erit qͥsq dño dicente si sit
sic̃ magist᷑ eiꝰ. Hec de ꝓposita q̃stio¬
ne sentio. sic ista q̃rentib ex ratiõe
auctoritate respondeo.Cap̃.cxiii¬

Expanded text:
 vita Domini Jesu disciplina sit morum, perfectus erit quisque dicente Domino, si sit, sicut magister ejus . Haec de proposita quaestione sentio, sic ista quaerentibus ex ratione et auctoritate respondeo. Vale. EPI