comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt inxp̃o cum carne aũbo ratio¬
alem animam assũptam non fuisse
set solam carnẽ uerbo unitã et ip̃am di¬
uinitatem. u̾bi carnẽ loco anime iim¬
sicasse eãdem diumitatẽ ab ip̃a carne qñ
incruce mortua est recessisse. rursũq ad
ꝓpsam quando resuscitata est uiufican¬
damet resuscitandam redisse. Set cath¬
olica fides habet totũ quod hominis eãt
pret̾ culpam deum assũpsisse. quia nec
alit̾ uetus homo esse potuisset insitotũ
quod adu̾itateni humane nature ꝑti¬
nebat assũpsisset. Accepit ergo cũ car¬
ne et incarne ipsam animã rationalẽ.
que et carnem ipsam uegetaret ⁊ sensi¬
ficaret aduitam. et scd̃m liberam uolũ¬
ratem peccatum respueret. ⁊ sectaretur¬
ustitiam. Cu et hoc ex sotietate diuini¬
tatis collatum est. ut spontanea quidẽ
lib̾tate bonum faceret: S ad malũ faciẽ¬
dum nulla necessitate prorsus uel in¬
armitate declinare potuisset. Dicit ꝗꝓpe
nis cupidine s solo dei inuere. libera ĩ

Expanded text:
Christo cum carne a Verbo rationalem animam assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam, et ipsam divinitatem Verbi, carne loco animae vivificasse, eamdemque divinitatem ab ipsa carne, quando in cruce mortua est recessisse, rursumque ad ipsam, quando resuscitata est, vivificandam et resuscitandam redisse. Sed catholica fides habet totum, quod hominis erat propter culpam, Deum assumpsisse: quia nec aliter verus homo esse potuisset, nisi totum quod ad diversitatem humanae naturae pertinebat assumpsisset. Accepit ergo cum carne et in carne ipsam animam rationalem, quae et carnem ipsam regeret, et sensificaret ad vitam, et secundum liberam voluntatem peccatum respueret, et sectaret justitiam. Cui et hoc ex societate divinitatis collatum est, ut spontanea quidem libertate bonum faceret, sed ad malum faciendum nulla prorsus necessitate vel infirmitate declinare potuisset. Dicit quippe nis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in
Abbreviated transcription (Latin):
culduhis oblatiõe non egunt. que po
eo quod eius solum ibi erat netessaria
ñflrit. Oblatio enĩ non pro natura.
set pro culpa offertur. qr si culpa non
esset natura oblatiõe non esset opus ñ
haberet. Sic itaq leui insumbis abei¬
he retimatus est. quia quod naturam
et culpam ibihabuit. qui naturam⁊
culpam inde accepturus fuit. Xp̃c u̾o
decimatus non est qui pp̃eaqd̾ in de so¬
lam naturam accepturus erat. illam
etiam tunc ibi culpam non habuit: cu¬
i ipsa que eius futira erat sine culpa
natura in sua origine culpe obnoxia

Expanded text:
rocul dubio oblatione non eguit, quae pro rocul dubio oblatione non eguit, quae pro eo quod ejus solum ibi erat necessaria non fuit. Oblatio enim non pro natura, sed pro culpa offertur, quia si culpa non esset, natura oblatione opus non haberet. Sic itaque Levi in lumbis Abrahae decimatus est, quia et naturam et culpam ibi habuit, qui et naturam et culpam inde accepturus fuit. Christus vero decimatus non est, qui propterea quod inde solam naturam accepturus erat, illam etiam tunc ibi culpam non habuit, cum ipsa quae ejus futura erat sine culpa natura, in sua origine culpae obnoxia
Abbreviated transcription (Latin):
sio peccatoꝵ quo spũ factum est. ut nullũ
haberet ille pccm. Sic ergo fcm est ꝑ grati¬
am ut card illa apectato suo sub quo ab
origine sua erat mundaretur et mũda¬
ta in illo qui lib̾ ab ommi peccato mea
futurus erat a peccato libera assumm̃et᷑.
ut nec gratia corruptioni nature preu¬
dicium faceret. nec corruptio nature gͣ¬
tiam impediret. Quomodo ergo inqui¬
unt xp̃c in lũbis abrahe decimatus non¬
non fuit. si caro eius ibi pectato obno¬
xia fuit. S sciend̾ est qd̾ licet caro xp̃i si¬
cut caro leui ad huc in lũbis ab̃rahe sub
pectato fuit: tñ ip̃m peccatum eius ñ
ftut sub quo caro eius fuit. Hec enim
solum eius ibi fuit: quod inde futurum
eus fuit. Qua ppͥ lem illic et naturam
et culpam habuit. qui inde ꝑꝑ ꝓ propa¬
gationẽ originis naturam et culpam
trahere debuit. Quia ergo xp̃c inluabi
abrahe solam naturam habuit. ꝓpẽca¬
ꝙ ipsam solam inde acceptur̾ flut. ꝓ¬

Expanded text:
sio peccatorum, quo spiritu factum est, ut nullum sio peccatorum, quo spiritu factum est, ut nullum haberet ille peccatum. Sic ergo factum est per gratiam, ut caro illa a peccato sub quo ab origine sua erat mundaretur; et mundata in illo qui liber ab omni peccato in ea futurus erat a peccato libera assumeretur, ut nec gratia corruptioni naturae praejudicium faceret, nec corruptio naturae gratiam impediret. Quomodo ergo, inquiunt, Christus in lumbis Abrahae decimatus non fuit, si caro ejus ibi peccato obnoxia fuit? Sed sciendum est quod, licet caro Christi sicut caro Levi adhuc in lumbis Abrahae sub peccato fuit, tamen ipsum peccatum ejus non fuit, sub quo caro ejus fuit. Hoc enim solum ejus ibi fuit, quod inde futurum ejus fuit. Quapropter Levi illic, et naturaet culpam habuit, quia inde per propagationem originis, et naturam et culpam trahere debuit. Quia ergo Christus in lumbis Abrahae suam naturam habuit, p ipsam solam inde accepturus fuit, p
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit apeccato ut aliꝙͣdo esse posset hostia
pro peccato. S cathoute ueritatis dif¬
funitio filium dei qui pro peccatorib. et
de pectatorib natus est. de carne obnon¬
a peccato carnemassũpsisse assent uberã
apectato. et ideoliberam. quia liberatam
Ideo liberam non quia sũo illo ñꝙͣ fuit.
set quia sub illo esse aliquando dessait
Quando assripta esbͥ mũdata ẽ. ꝑ eandẽ
quippe gratiam naturahumana mũdata
est. nt uerbo deilibera apeccato uniretur.
ꝑ quam xp̃ianus apeccato liberatur. ut
eidem nature inxp̃o capite suo sotietur.
Appeat itaq nobis sicut dicit beatus a¬
uigtꝰ. gritia innostro capite. Unde scd̾m
unuiscuiusq m̃suram. se ꝑcũcta eius
m̃bra diffudat. Ea gratia fit abinitõ
fidei sue homo homo quicumq xp̃ianꝰ¬
qua gratia homo ille. ab initio suo factꝰ
est xpc̃. De ipso sp̃ñ ⁊ hic renatus. de quo
ille natus est. Eodẽ spũ sit innobis remis¬

Expanded text:
ta sit a peccato, ut aliquando esse posset hostia ta sit a peccato, ut aliquando esse posset hostia pro peccato. Sed catholicae veritatis definitio Filium Dei qui pro peccatoribus et de peccatoribus natus est de carne obnoxia peccato, carnem assumpsisse asserit liberam a peccato, et ideo liberam; quia liberatam. Ideo liberam, non quia sub illo nunquam fuerit, sed quia sub illo esse aliquando cessavit. Quando assumpta est, mundata est. Per eamdem quippe gratiam natura humana mundata est, ut Verbo Dei libera a peccato uniretur, per quam Christianus a peccato liberatur, ut eidem naturae in Christo capite suo societur. Appareat itaque nobis, sicut dicit beatus Augustinus, gratia in nostro capite, unde secundum uniuscujusque mensuram se per cuncta membra ejus diffudit. Ea gratia fit ab initio fidei suae homo quicunque Chriqua gratia homo ille ab initio suo factus est Christus; de ipso spiritu et hic renatus, de quo est ille natus. Eodem spiritu fit in nobis remis
Abbreviated transcription (Latin):
cimatum ꝯprobauit. ac ꝑ hoc uetus sacͥ¬
dotiũ quod inlemi detimas dedit inferiuis.
nouum aũt qd̃ mechisedet qui forma xͥ
esti decimas accepit suꝑuis et dignuis ex¬
timand̾. ubi tamen xp̃m qui tunc scd̃m
carnem similit̾ ut leui inlumbis abrale
suit decimatum non dĩs. ne simłi rati¬
one nonũ quoq sacerdotiũ quod iixp̃o
ẽ ibidem decimas dedisse ꝯiuncamur.
Quomodo aũt leui qui scd̃m carnem
ĩ subis patris tuno fiut decimatus est. et
xp̃c̃ qui scd̃m carnem ibidem fuit deci¬
matus nonẽ. nullam causam aliam in¬
uemirposse putant. nisĩquia caro leui c̃
culpa ibi fuit. caro xpĩ non fuit. Atq ideo
qd̾ pectato ob noxium erat. expiatioe egu
dum erat non eguisse. Tali eigo se ratiõe
probare putant quod caro illa que auer¬
bo assũmpta est. numꝙͣ obnoxia pectato
fuit. set ab imitio siue in eoa quo desc̃ẽdit.
siue mhus ꝑquos descendit munda serra¬

Expanded text:
cimatum comprobavit, ac per hoc vetus sacecimatum comprobavit, ac per hoc vetus sacerdotium quod in Levi decimas dedit inferius, novum autem quod in Melchisedech qui forma Christi est, decimas accepit, superius et dignius aestimandum . Ubicarnem similiter ut Levi in lumbis Abrahae fuit decimatum non dicimus, ne simili ratione novum quoque sacerdotium quod in Christo est, ibidem decimas dedisse convincamur. Quomodo autem Levi qui secundum carnem in lumbis Patris tunc fuit, decimatus est; et Christus qui secundum carnem ibidem fuit decimatus non est, nullam causam aliam inveniri posse putant nisi quia caro Levi cum culpa ibi fuit, caro Christi non fuit. Atque ideo quod peccato obnoxium erat expiatione eguierum erat, non eguisse. Tali ergo se ratione probare putant quod caro illa quae a Verbo assumpta est, nunquam obnoxia peccato fuit; sed ab initio sive in eo a quo descendit, sive in iis per quos descendit, munda serva
Abbreviated transcription (Latin):
atur quod est credat᷑ quod nõ est. Qui dã
putant carne illã que assũptaẽ a u̾bo ĩ
ab mitio et inprimo parente quando
tota massa natiut humanc ꝑ rectatũ¬
corrupta est. acontagio ⁊ cormiptione
peccati imunẽ fuisse custoditam. et
ab ipso primo parente usq ad susceptio¬
nem sui. au̾bo. liberim ab omĩ peccato et
mundam. deductam ut nũquam sub pec¬
cato fuerit. et ideo apeccato non liberatã
set liberam.Auint enim quia illa pars
nature humane sub peccatoesse nõ debu¬
it. ꝑ quam ipsa natura humana. ubi ob¬
noria peccato suerat. apectato liberanda e¬
rat. Adꝯ probandam quoꝙ eandem exti¬
mationem adducunt illud quod apłs
cum nouũ sacerdotium ueteri p̾ferend̾
assereret melchi sedec. quĩ typum ipsius
xpĩ ac noui sacerdotu gerebat ab abrahã
decimas accepisse ostendat. inqua decim¬
aticẽ. etiam leui. a quo ueteris sacerdotu
minuistros descendisse dubiũ non est. de¬

Expanded text:
atur quod est, credatur quod non est. Quidam atur quod est, credatur quod non est. Quidam putant carnem illam quae assumpta est a Verbo, ita ab initio et in primo parente, quando tota massa naturae humanae pecorrupta est, a contagione et a corruptione peccati immunem fuisse custoditam, et ab ipso primo parente usque ad susceptionem sui a Verbo, liberam ab omni peccato et mundam deductam, ut nunquam sub peccato fuerit, et ideo a peccato non liberatam, sed liberam. Aiunt enim quia illa pars naturae humanae sub peccato esse non debuit, per quam ipsa natura humana ubi obnoxia peccato fuerat, a peccato liberanda erat. Ad probandam quoque eamdem aestimationem adducunt illud quod Apostolus, cum novum sacerdotium veteri praeferendum assereret, Melchisedech, qui typum ipsius Christi ac novi sacerdotii gerebat, ab Abraham decimas accepisse ostendit, in qua decimatione etiam Levi, a quo veteris sacerdotii ministros descendisse dubium non est de
Abbreviated transcription (Latin):
ale alt̾i. nichil sibi inuisibile. nichilcit¬
aturis uisibile. nichil moꝵib uel uolũ¬
tate du̾sũ. nichil detimitatis essentia ad
creaturarum. naturam deductũ. nichil
officio singulare. nec alt̾i comuni cabłe
nicħ ꝯfusum set totum ꝑ fectum. quia
totum exuno. ⁊ unũ non tamen solita¬
filius. Omonsion patriet filio sp̃t sanct̃
Omousion deo ⁊ homini unus filius ma¬
nens deus. in nomine suo ingłia patris
desiderabilis uideri ab angelis. sicut pat
et sp̃c sanctus adoratur ab angelis. ex oĩ
creatura. non homo pp̃ deum. nel xp̃c cũ
deo. set homo indeum et in homine deus.
Quod ũbum carnem assũpsit cũ pena
ie culpa cũ mortalitate sinc iniqͥtate.
ultiquerunt de came illa quam nͥ¬
bum assũpsit qualit̾ apcc̃o munda
fuent. ⁊ qualit sino pectato penã peccati
portauit. ⁊ de eo quidem qualit̾ apeccato
nel mũda fuiͣt uei mũdata quoꝵdam ee¬
uimationẽ tacert nõ debenuis ne forte si
non expcãtur non iuideatur ⁊ sinõ iude¬

Expanded text:
ibi invisibile, nihil creaturis visibile; nihil moribus vel voluntate diversum; nihil de Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum; nihil officio singulare nec alteri communicabile; nihil confusum sed totum perfectum, quia totum ex uno, et unum, non tamen solitaFilius; homousion Patri et Filio Spiritus sanctus; homousion Deo et homini unus Filius manens Deus in homine suo in gloria Patris desiderabilis videri ab angelis. Sicut Pater et Spiritus sanctus adoratur ab angelis et omni creatura; non homo propter Deum, vel Christus cum Deo, sed homo in Deum, et in homine Deus.sumpsit cum poena sine culpa; cum mortalitate sine iniquitate. Multi quaerunt de carne illa quam verbum assumpsit qualiter a peccato munda fuerit, et qualiter sine peccato poenam peccati portaverit. Et de eo quidem qualiter a peccato  munda fuerunt vel mundata, quorumdam aestimationem tacere non debemus, ne forte si non exponatur non videatur, et si non vide
Abbreviated transcription (Latin):
natũ de homine matre. nec eius huma¬
nitatẽ quamnor ẽ patre minuere al¬
quidenis diinitati qua equalis est patͥ.
Doc ergo utrũq unus est xpt̃. qui et scõm
esse cepit. nõ aliud cepit esse quam dei fi¬
lis. ⁊ hoc unigenitus.  pp̃ deum uerbum
te ꝑsone accessit dei u̾bo aĩa ratioãlis et ca¬
ro. Et qui unicus dei flluis esti est etiam fili
hoĩs. idem ipse utrũq exutro. unus xp̃e¬
inuis filius dei. idemq hoĩs filius. nõ duo
filu teuset homo. s unus filuis. Item deus
hominẽ afsũpsit. homo indeum trãsuunt
nõ nature u̾isibilitate. s dei dignatioẽ ur
nec deus mutaret᷑. in humana substãtia.
assumendo hominẽ. nec homo indiuma
glorificatus indeum. quia mutatio uel
uusibilitas nature et dumimitionẽ . aboli¬
tionẽ facit. Creditur anobis sinc ofu¬
sicẽ ꝯm̃cta trinitas sine separatioẽ distĩc¬
ta. Item. Nichilcreatũ aut seruiens intr¬

Expanded text:
natum de homine matre. Nec ejus humanatum de homine matre. Nec ejus humanitatem qua minor est Patre, minuere aliquid ejus divinitati qua aequalis est Patri. Hoc ergo utrumque unus est Christus qui et secundum esse coepit, non aliud coepit esse quam Dei Filius; et hic unigenitus, et propter Deum verbum te personae, accessit Dei Verbo anima rationalis et caro. Et qui unicus Dei Filius est, est etiam Filius hominis, idem ipse. Utrumque, ex utroque, unus Chri Filius, idemque hominis filius, non duo filii, Deus et homo, sed unus Filius. Item Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum. Quia mutatio vel versibilitas naturae vel diminutionem vel abolitionem facit, creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Item. Nihil creatum, aut serviens in Tr
Abbreviated transcription (Latin):
it fllius. et spc̃ sanctus. Itẽ non pat̾ carnẽ
assũpsit. ncq spc̃ sanctus. s filius tm̃: ut
quierat indiuinitate patris dei filiuis ip̃e
ficret in hoĩe hominis filius. neq filii no¬
men ad alt̾m transiret qui non esset na¬
nature ex homine hominis filius. ũue¬
ritasgeniti non adopticẽ nec appellatioe
set mutraq natiuitate filii nom̃ nascen¬
do haberet. ⁊ esset uerus deus et uerus hõ
imus filius. Item. Non ergo duos xpõs.
neq duos filios. Set deum et hominem
unum filiũ. quem p̃pea unigenitũ dici¬
sumpsit hominẽ. ut qui suscepit ⁊ qd̾ fus¬
cepit una esset intrinitate ꝑ soã. Neq ẽ
homme assumpto quaternitas fc̃a est.s
timitas mansit. assũptiõe illa ieffabłr
ficiente ꝑsone. uinius indeo. ⁊ hõme i̾ita¬
tẽ. quoniam non deum tm̃. nec homi¬
nem tantum dicimus xpm̃. s deum ue¬
rũ natam de deo patre ⁊ ũm hominem

Expanded text:
et Filius et Spiritus sanctus. Idem: Non Pater carnem et Filius et Spiritus sanctus. Idem: Non Pater carnem assumpsit, neque Spiritus sanctus, sed Filius tantum, ut qui erat in Deitate Patris Dei Filius, ipse fieret in homine hominis Filius, ne filii nomen ad alterum transiret, qui non esset nanaturae ex homine hominis Filius, ut veritas geniti non adoptione nec appellatione, sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet; et esset verus Deus et verus homo unus Filius. Idem: Non ergo duos Christos, neque duos filios, sed Deum et hominem unum Filium, quem propterea unigenitum dicsumpsit hominem, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona. Neque enim homine assumpto, quaternitas facta est; sed Trinitas mansit; assumptione illa ineffabiliter faciente, personae unius in Deo et homine veritatem. Quoniam non Deum tantum, nec hominem tantum dicimus Christum, sed Deum verum natum de Deo Patre, et verum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
pans: nec ꝯfusum quod nuũ est. nec mł¬
tiplex quod indifferens. Quomo flluis a
patre sit genitus impossibłe est scire. m̃s
deficit. ligna silet. non hominũ tantũ.
set angełoꝵ. Supra angelos. Ouprache¬
rubm. supra seraphin. supra omnem
sensum est: credere iubemur. non distu¬
tere ꝑmittimur: aufer argum̃ta: ubi
fides quenitur. ¶ Credimus unũ deum
patrem ⁊ filiuin. ⁊ spm̃ sanctũ. Pitrem
deus. ita nũquam fuit non pat̾. Apatre si
luis natus. ab eo uero et afilio procedit spc̃
sanctus. Pateret̾mis eoqd̾ habeat filium
et̾num cuius eternus sit pat̾. filius eternꝰ
eo qd̾ sit patri et spũi scõ coet̾nus. Sp̃c san¬
cius eternus eo quod pacri ⁊ filio sit coet̾nꝰ
Non confusa ut sabellius dicit trnitas i
una ꝑ soã. neq separata aut diuisa innatu¬
radiuinitatis ut arrius blasphemat. set
alt̾ inꝑsona pater. alt̾ filius. alt̾ spc̃ san¬
ctus. Uius in na intrinitate deus pat̾.

Expanded text:
pans nec confusum quod unum est, nec mulpans nec confusum quod unum est, nec multiplex quod indifferens. Quomodo Filius a Patre genitus sit, impossibile est scire, mens deficit, lingua silet, non hominum tantum, sed et angelorum. Supra angelos, supra cherubsensum est. Credere jubemur, non discutere permittimur. Aufer argumenta ubi ic loquitur: « Credimus unum Deum esse Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Patrem Deus, ita nunqulius natus: ab eo vero et a Filio procedit Spiritus sanctus. Pater aeternus, eo quod habeat Filium aeternum, cujus aeternus sit Pater. Filius aeternus eo quod sit Patri et Spiritui sancto coaeternus. Spiritus sanctus aeternus, eo quod Patri et Filio sit coaeternus. Non confusa, ut Sabellius dicit. Trinitas in una persona, neque separata, aut divisa in natura divinitatis, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter Filius, alter Spiritus sanctus; unus in natura, in Trinitate, Deus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
te. ambꝵꝵ. Assertio nostit fidã. hec ẽ ut u¬
num deum esse dicamus. nõ duos aũ treᷤ
Tres deos essedicit. qui diuinitatẽ seꝑat
trinitatis. Nos aũt patrẽ et filiũ et spm̃
sanctũ. unum deum esse ꝯfitemur. Ita ut
intrinitate ꝑfecta ⁊ plenitudo sic diuim¬
tatis. ⁊ inuitas potestatis. deusenim unꝰ
est. Deus nomen est magnificentie. no¬
men potestatis. Si eigo unus deus: unũ
nomen. una potestas: una est trintas de¬
niꝙ dicit. Ite baptizantes. In nomine
non in nominib. unum nomen est. uͥ
esbima substantia. una maiestas. unadi¬
uinitas. hoc nomen est in quooportet cẽs
saluos fien. Itẽ. Ego et pater miũ sumus.
Snum dixit ne fiat discretio potestatis:
sumus addidit: ut ꝑsonas ꝯgnostamus
non enimpater ipse qui filius: sed ex patre
genitus filius. ex deo deus. ex pleno plenꝰ.
Non sunt igitur hec nuda nomina set
uͥtutis indicia. Plenituto duuntatisĩ
patie. plenituto infino. set non discre¬

Expanded text:
te: Assertio nostrae fidei haec est, ut unum Deum esse dicamus, non duos aut tres. Tres deos esse dicit qui divinitatem separat Trinitatis. Nos autem Patrem, et Filium et Spiritum sanctum unum Deum esse confitemur, ita ut in trinitate perfecta et plenitudo sit divinitatis, et unitas potestatis. Deus enim unus est. Deus nomen est magnificentiae, nomen potestatis. Si ergo unus Deus, unum nomen, una potestas, una est trinitas. Denique dicit: « Ite banon in nominibus. Unum nomen est ubi est una substantia, una divinitas, una majestas. Hoc nomen est in quo oportet omnes salvos fieri . Idem: Ego et Pater unum sumus. Unum dixit ne fiat distinctio potestatis, sumus addidit, ut personas cognoscamus. Non enim Pater ipse qui Filius, sed ex Patre genitus Filius. Ex Deo Deus, ex pleno plenus Non sunt igitur haec nuda nomina, sed virtutis indicia. Plenitudo divinitatis in Patre, plenitudo in Filio: sed non discre
Abbreviated transcription (Latin):
sucarns ad tp̃c tolorem substimi
i: asori.tate deitatis pleu ũ et ꝑ fectum
en oto semper possedit. Ubi enĩ ꝑfit
ui gebatur: plene et ꝑ fecti bratisica¬
lumir. Ubi aũt adtic miruo habint ex
disim sauoe. postea supletum est inglo¬
uficatione. ita tñ ut quod in parte subli¬
miori rebat ũmm bonum. nec aliquando
reddereti. quia nimquam suit.imissũ.
nit supleret᷑. quia ex quo datũ est semꝑ

Expanded text:
su carnis ad tempus dolorem sustinuit, in societate Deitatis plenum et perfectum gaudium semper possedit. Ubi enim perfecte jungebatur, plene et perfecte beatificabatur. Ubi autem ad tempus minus habuit ex dispensatione, postea suppletum est in glorificatione. Ita tamen ut quod in parte sublimiori habebat verum bonum, nec aliquando redderetur, quia nunquam fuit amissum; nec suppleretur, quia ex quo datum est, semper
Abbreviated transcription (Latin):
erenda non fufficit: sacri elo¬
quii anctoritate interim fouenda est. ñ
ratisa it bumana discutienda: Qua pp̃.
i que a sc̃is patrib te discittiõe trium
prat indeitate una scd̾m catrolice
u rrcdiũ proferre libet. nicbil de nr̃o a
dicientes. ui pote nec sufficientes unic̃ĩ¬
inat ad ea que dc̃a sũt ab illis. Augt. ad¬
uerb̃is impietatem arrii. Patres noñu
nomen omousion ꝯdiderũt. set non no¬
unn rem tali nomine signaucrunt. ħ
uit uecatut omousion: quod ẽ ego et
us imutisumus. Unius uidelicet eiꝰdẽ¬
⁊ sub tanue.¶ Id̾. Omnes catholici qui¬
Merũt scdm scriptu as decere. quod pa¬
ter et siluis et spc̃ sarctis nnius eiusdeq
s ibstantie in separibili equalitate diui¬
ua⁊ infinuant unitarẽ. Iddoq nõ sunt
ridu. s unus deus. quãuis pater filu
stirerit. ⁊ ideo filius nõ sit qui pat̾ est.
filiĩ ꝙ a patre sic genitus. ⁊ iteo pat̾ ñ
sit qui filius est. sit̃ quoq sc̃s. nec pater

Expanded text:
enda non sufficit, sacri eloquii auctoritate interim fovenda est, non ratione humana discutienda. Quapropter ea quae a sanctis Patribus de discretione trium personarum, in deitate una, secundum catholicae in medium proferre libet, nihil de nostra adjicientes, utpote, qui nec sufficientes invenimur ad ea, quae dicta sunt ab illis. Augustinus adversus impietatem Arii. Patres novum nomen Homousion condiderunt, sed non novam rem tali nomine signaverunt. Hoc enim vocatur Homousion, quod est Ego et Pater unum sumus ; unius videlicet ejusdemque substantiae. Idem. Omnes catholici quuod Pater et Filius et Spiritus sanctus, unius ejusdemque substantiae, inseparabili aequalitate, divinam insinuant unitatem. Ideoque non sunt tres dii, sed unus est Deus, quamvis Pater Filium genuerit; et ideo Filius non sit qui Pater est. Filius a Patre genitus sit: et ideo Pater non sit qui Filius est. Spiritus quoque sanctus nec Pater
Abbreviated transcription (Latin):
on potrot. ubi pena ⁊ dolor fuit. Set ñ
ttendunt qd anima illa scd̃m aliud
cnuinnita fuit. et scd̃m aliud diim¬
taui. In eo qd̾ carniunita fuit. inta car¬
ne ipla fuit. In eo aũt quod diinnita

Expanded text:
non potuit, ubi poena et dolor fuit. Sed non attendunt quod anima illa secundum aliud carni unita fuit, et secundum aliud divinitati. In eo quod carni unita fuit, vita carnis ipsa fuit. In eo autem quod divinita
Abbreviated transcription (Latin):
operatio propric designatur. Nam in eo
quod factum non est. quod est deus: nõ
facit ipse s tñi est. In eo aũt quod ftm̃ ẽ.
ab illo utiq fcm̃ est: a quo factũ est om¬
ne quod fcm̃ est. hic ergo oĩa que facit
pater. et filius similit̾ facit. In hac igit᷑o
peratioẽ quiacarius assũptio inuenit᷑:
quomodo soli filio ꝯueniat. ⁊ non patͥ.
quia filius carnem assũpsit. opus utiq
significatur quod fllius facit a quo oꝑe
si pater ex cluditur. non oĩa que ficit fili
pater operatur. An forte quia dictũ nonẽ.
Omĩa que facit filius pat̾ facit: set quec̃¬
ꝙ facit pater hec et filius facit: existimãd̃
est oĩa quidẽ facere flliũ que pat̾ facit. que¬
dam aut filium facere que pat̾ non fac̃.¬

Expanded text:
operatio proprie designatur. Nam in eo operatio proprie designatur. Nam in eo quod factum non est, quod est Deus non facit ipse, sed tantum est. In eo autem quod factum est, ab illo utique factum est a quo factum est omne quod factum est. Hic ergo omnia quae facit Pater, et Filius facit similiter . In hac itaque operatione, quia carnis assumptio invenitur, quomodo soli Filio conveniat et non Patri quia Filius carnem assumpsit, opus utique significatur quod Filius facit, a quo opere si Pater excluditur, non omnia quae facit Filius, Pater operatur. An forte quia dictum non est, omnia quae fecit Filius, Pater fecit, sed quaecunque Pater facit, haec et Filius facit, existimandum est omnia quidem Filium facere quae Pater facit, quaedam autem Filium facere quae Pater non fac
Abbreviated transcription (Latin):
filius et sp̃c sanctus oĩo separan non poss
quia indeitate una inqua et ꝑꝙͣ operant᷑.
nnũ sunt. Hoc aũt idcuto de diuina ope¬
ratioẽ distinguimꝰ. ne quis stra id qd̾ dic
tum est. oĩa que facit pat̾ hec et filius fac̃
opponendũ putet. quia patergignit qd fi¬
lius non facio. ⁊ filius gignit᷑ quod pater
non facit. Si enim fllius sicut pat̾ gigne¬
ret: pater ẽẽt. et si pat̾ ẽẽt sicut flliusgigne¬
retur: fllius esset. Itaq nequis propt̾ea
quia filius nõ gignit quod pater facit ex¬
istimaret filum non facert que cũq pat̾
facit. dicimus quia hoc de illa oꝑatioẽ in¬
telligend̾ estr qua ł creaturã oꝑatur. ut
quod non erat esse incipiat. uł increa¬
tura operatur. ut quod factumest: in co
quod factum est subfistat. Ibi enm to¬
ta crinitas inseꝑabilit̾ oꝑat᷑. ubi nec pac̾
a fllio. ncc filiis a ꝑatit̃. nec qt̃ sanctus
ab utroq inoperatice sepat᷑. In ope quippe:

Expanded text:
Filius et Spiritus sanctus omnino separari non possunt, Filius et Spiritus sanctus omnino separari non possunt, quia in deitate una in qua et per quam operantur unum sunt. Haec autem idcirco de divina operatione distinguimus, ne quis contra id quodtum est, omnia quae facit Pater, haec et Filius facit , opponendum putet; quod Pater gignit, quod Filius non facit; et Filius gignitur quod Pater non facit. Si enim Filius sicut Pater gigneret, Pater esset; et si Pater sicut Filius gigneretur, Filius esset. Itaque ne quis propterea quia Filius non gignit: quod Pater facit, existimaret Filium non facere quaecunque Pater facit; dicimus quod hoc de illa operatione intelligendum est, qua vel creaturam operatur, ut quod non erat, esse incipiat, vel in creatura operatur, ut quod factum est in eo quod factum est subsistat. Ibi enim tota Trinitas inseparabiliter operatur, ubi nec Pater a Filio, nec Filius a Patre, nec Spiritus sanctus ab utroque in operatione separatur. In opere quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt sp̃c sanctus carnem assũpsisset.
duo filu intrinitate essent. alter filius pa¬
tris sine matre: alter filius matris sũ
patre. Ne ergo mꝯmutabile nomen
dunterctur: fllius solam carnem susce¬
ꝑit. ut unus et idem esset et fllius dei. et
filiꝰ. hominis. fllius dei scd̃m diuinita¬
tem genitus a patre: fllius hominis scd̃
humanitatem natus ex matre. tuit.
Quare solus filius carnẽ suscipere
Et forte enint aliqui qui dicant. Si
inseꝑibłia sunt oꝑa trinitatis: ergo
quicꝗd facit filius facit pat̾. Si aũt cẽ qd̾
facit filius. facit et pat̾: Eigo si filiuscarnẽ
assũpsit. et pater carnẽ assũpsit. quia fili¬
us sine patit carnem assũmere non po¬
tuit: Simiohil sine patre facere potuit.
set hic primo ꝯsiderand̃ est. quia cum
nimirũ oꝑaticẽ intelligend̾ est. qua crea¬
turã suã ꝯdit ⁊ regit ⁊ dispoĩt ꝯditor. et
opifex deus. Inqua operatione pater et

Expanded text:
Si autem Spiritus sanctus carnem assumpsisset; Si autem Spiritus sanctus carnem assumpsisset; duo filii in Trinitate essent. Alter Filius Patris sine matre; alter filius matris sine patre. Ne ergo incommunicabile nomen divideretur, solus Filius carnem suscepit, ut unus et idem esset et Filius Dei et Filius hominis. Filius Dei secundum divinitatem genitus a Patre; filius hominis secundum humanitatem natus ex matre. CAP. III. Quomodo solus Filius carnem suscepit. Sed forte erunt aliqui qui dicant: Si inseparabilia sunt opera Trinitatis, ergo quidquid facit Filius, facit Pater. Si autem omne quod Filius, facit et Pater; ergo si Filius carnem assumpsit, et Pater carnem assumpsit; quia Filius sine Patre carnem assumere non potuit, si nihil sine Patre facere potuit. Sed hic primo considerandum est quod cum nimirum operatione intelligendum est qua creaturam suam condit, et regit, et disponit conditor et opifex Deus. In qua operatione Pater et
Abbreviated transcription (Latin):
probaret. neq cnĩ sinc ssensu filii: apatit
alieni inhereditatẽ ducẽdi erant. Misit
ergo pat̾ profilus: uenit filius pro fr̃ibꝰ
quia in patre et filio paternitatis et filia¬
tionis nom̃ ꝯstat ut filii nomen adop¬
tandi pcipiẽt. ⁊ ꝑillũ ciuꝰ erat. ⁊ ab illo aq
erat. Ucnnit sapientia ut bostis ratione
nincerct᷑. et ut ħ̾itaculũ suum ipsa uc̃di¬
caret: quod malitia possidebat. Qmenim
astutia incerat: iustũ fuit ut nõ fortitu¬
dine s prudentia uinccretur: ut in codẽ
in quose nictor erctat. uictus sternerit¬
factus est filius dei filius hominis. ut fili¬
os lominum filios dei faceret: et ne filii
nomen ad alteram transiret ꝑsonam.
et essent intrinitate duo filii. ⁊ ꝯfund̾et᷑
trinitatis discretio. Si enim pat̾ tarnem
assũpsisset: idem ipẽ et pater et filius eẽt
Pater filii quem genuit ex eternitate et
filius matris a quagenitus esset ex tẽpore.

Expanded text:
probaret. Neque enim sine consensu Filii a Patre probaret. Neque enim sine consensu Filii a Patre alieni in haereditatem ducendi erant. Misit ergo Pater pro filiis, venit Filius pro fratribus, quia in Patre et Filio paternitatis et filiationis nomen constat, ut Filii nomen adoptandi perciperent, et per illum cujus erat et ab illo a quo erat. Venit sapientia, ut hostis ratione vinceretur, et ut habitaculum suum ipsa vindicaret, quod malitia possidebat. Qui enim astutia vicerat, justum fuit ut non fortitudine, sed prudentia vinceretur, ut in eodem in quo se victor erFilius Dei, Filius hominis, ut filios hominum, filios Dei faceret; et ne filii nomen ad alteram transiret personam, et essent in Trinitate duo filii, et confunderetur Trinitatis discretio. Si enim Pater carnem assumpsisset, idem ipse et Pater et Filius esset. Pater Filii quem genuit ex aeternitate; et Filius matris a qua genitus esset ex tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
N supiori parte operis huus ꝯditionem
rerũ omĩum a principio primo cũ lapsu
hominis et husque postea ad restauratio
nẽ usq ad aduentũ uerbi p̾parata sunt.
sumatim deduxi. Nũc ea que sequunt᷑
usq ad finẽ et ꝯssimationẽ om̃ium ordi¬
ne ꝯtingere libet. Tp̃e gratie ab.adu̾etu
siludei incarnẽ exordium sũpsit. Sicut
non erat. ut pat̾ ab alio mitteretur. qui
non erat ab alio. Sienim ab alio mittere
tur: ab illo uenire haberet a quo mitt̾et
et esset illiquasi quoddã principiũ ab illo
aquo mitteretur. ꝓpterea ergo pat̾ ab alio
mitti non habet: quia ab alio ce nonht.
Missus est aũt primũ filius qui asolo
patre est. De inde etiam spc̃ sinctus: qui
est a patre et filio. Primum filius ucnit:
Primũ ille amalo liberanit. postta istead
bona reuocauit. Ille abstulit quod sustine¬
bamus: Iste reddidit quod ꝑdideramus.
uenit filius naturalis mitsus a patre.
ut adoptandos inhereditatẽ uocarct. et
ꝯsensum suum ingratia adoptionis cõ¬

Expanded text:
In superiori parte operis hujus conditionem omnium rerum a principio primo cum lapsu hominis et his quae postea ad restaurationem ejus usque ad adventum Verbi praeparata sunt, summatim deduxi, nunc ea quae sequuntur usque ad finem et consummationem omnium, ordine contingere libet. Tempus gratiae ab adventu Filii Dei in carnem exordium sumpsit, sicut non erat ut Pater ab alio mitteretur, qui non erat ab alio. Si enim ab alio mitur, ab illo venire haberet a quo mitteretur, et esset illi quasi quoddam principium ab illo a quo mitteretur. Propterea ergo Pater ab alio mitti non habet, quia ab alio esse non habet. Missus est autem primum Filius, qui a solo Patre est, deinde etiam Spiritus sanctus, qui est a Patre et Filio. Primum Filius venit uPrimum ille a malo liberavit, postea iste ad bona revocavit. Ille abstulit quod sustinebamus, iste reddidit quod perdideramus. Venit Filius naturalis missus a Patre ut adoptandos in haereditatem vocaret, et consensum suum ut gratia adoptionis com
Abbreviated transcription (Latin):
mnasiorincationis. Hix cigolugratus
est uir ndo quod ip̃m magistiũ ⁊⁊ doc¬
ta a sequntur omnes qui linc uitiu¬
tus. Magnum quidlucratus est. Qud
si bi hc prodest. Precedit. et oiis seqũ¬
ir. C ius bonũ est hoc. Errantes muc¬
r. p. ecessiuo uiam docerem: oines se¬
⁊ u sunt michi. Quid ꝓdest. Ego ui¬
ut stictiam ꝑme incedere portia .ñ. set
no ⁊ erat causa ꝑgendi si ꝯpassio non
esset ibucniendi. Stulci et taidi adc̃¬

Expanded text:
s. Hoc ergo lucratus est patiendo, quod ipsum magistrum et doctorem sequuntur omnes qui bene patiuntur. Magnum quid lucratus est. Quid ipsi hoc prodest? Praecedit, et omnes sequuntur. Cujus bonum est hoc? Errantes inveni, praecessi ut viam docerem, omnes secuti sunt. Mihi quid prodest? Ego viam sciebam, per me incedere poteram; sed non erat causa pergendi, si compassio non esset subveniendi. Stulti et tardi c
Abbreviated transcription (Latin):
sic id̾ est quod pat̾ facit. ⁊ quor filius faĩ
quia om̃e quod pater facit: per filum
facit. Siessentia una est: si natina uua
si fortitudo una. Si uoluntas uret quc̃
non est oꝑatio una. Dicis quia hec facit
li pensare quasi duas actiones. amã muro¬
rẽ et unam minorẽ. aut forre simulis pc̃¬
deusequales duas.Unitas ibi ẽ: nih̃ n
tiplices. Unaest actio duoꝵ immonñ.
nione tres nontres agentes finit si urars¬
agea. Sicut nideitate una tres. non tres
⁊ uos uriũ suat. diuidinon possut. Q
eũq eigo facit pat̾. hec et filius facit siłr.
Qud magis ssłe esse potest quam unitaᷤ.
Quomodo porest diuidi quod multi¬
plitar non potest  aut quomodo a se re¬
cedeit potest quodunũ est ne eigo admi¬
n si assũptionem carnis que ad solum
piũ restitur. non solus alus operitus ẽ
s cũ filio uat̾ etiam et sp̃c sanctus. Neq
dcue tres in carnatos dixeris. quiam

Expanded text:
sic idem est quod Pater facit, et quod Filius facit; sic idem est quod Pater facit, et quod Filius facit; quia omne quod Pater facit, per Filium facit. Si essentia una est, si natura una, si fortitudo una, si voluntas una, quomodo non est operatio una? Dicis quod hoc facit li pensare quasi duas actiones, unam majorem, et unam minorem. Aut forte similis ponderis aequales duas. Unitas ibi est, nihil tiplices: una est actio duarum in uno,tione tres, non tres agentes sunt, sed uagens, sicut in deitate una tres, non tres quod unum sunt, dividi non possunt. Quaecunque ergo facit Pater, haec et Filius facit similiter. Quid magis simile esse potest quam unitas? Quomodo potest dividi quod multiplicari non potest? Aut quomodo a se recedere potest, quod unum est? Ne ergo mireris si assumptionem carnis quae ad solum Filium refertur, non solus Filius operatus est, sed cum Filio Pater etiam, et Spiritus sanctus. Neque idcirco tres incarnatos dixeris, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ligo cum dico quia fllius hoc ipm facit qd̾
pat̾ facit. Si aũt ego domũ edificarem. et
tu eandem metum edificares domum: di¬
coquia idem faceres ꝗdego. Et iam ueriꝰ
unũ: quia id ipm̃. ⁊ non aliud. Nec tam̃
uere ad huc unũ. quia tu partem unam
et ego alteram. Tuistrumentis ⁊uis. e¬
goinstrum̃tis incis. Gumanib ⁊ lac̾¬
tis tiis: ego meis. Deniq tuurib tius.
ego meis. Et iam non uere unũ s in an
o. ⁊ ꝑ alia. Nũquid si dicocũ dico quia
filius hoc ip̃m facit quod pat̾ facit: Ergo
alia est manus filii. et alia est manus pa¬
tris. aliud brachiũ filir. ⁊ aliud brachũ
patris alia est uirtus filii. et alia mtus
patris. cum ip̃c filius et manus.⁊ brachi¬
ni ⁊ uͥtus sit patuis: Dicut idemest qd̾
homo manu facit ⁊ quod manus homi¬
ius facit. ⁊ qd̃ homo brachio ficit ⁊ ꝗd̾ ͥ
chiũ hominis facit. ⁊ quod homo forti¬
tudine facit. ⁊ qd̾ fortitudo himinis faĩ:

Expanded text:
ligo cum dico, quod Filius hoc ipsum facit quod ligo cum dico, quod Filius hoc ipsum facit quod Pater facit. Si autem ego domum aedificarem, et tu eamdem mecum aedificares domum, dico quod idem faceres quod ego; etiam verius unum, quia idipsum et non aliud: nec tamen vere adhuc unum, quia tu partem unam et ego alteram; tu instrumentis tuis, ego instrumentis meis; tu manibus et lacertis tuis, ego meis; denique tu viribus tuis, ego meis, et jam non vere unum, sed in alio et per alia. Nunquid sic dico, cum dico, quod Filius hoc ipsum facit quod Pater facit? Ergo alia est manus Filii et alia est manus Patris, aliud brachium Filii, et aliud brachium Patris, alia virtus Filii, et alia virtus Patris, cum ipse Filius et manus, et brachium, et virtus sit Patris. Sicut idem est quod homo manu facit, et quod manus hominis facit, et quod homo brachio facit, et quod brachium hominis facit, et quod homo fortitudine facit,
Abbreviated transcription (Latin):
facit pater: hec et filius facit similit̾. Hec
inquit et filius similit̾ facit. Quid hsb ħ:
nõ alia. Quid est similit̾: nõ alit̾. Non
poterat unitas oꝑationis ꝑfectius de¬
mostrari: non alia. non alit̾ eadem et e¬
odem modo. Di catẽ operaretur ⁊ nõ eod̾
modo oꝑaretur: oꝑatio una nonesset.
quia alia esset. Nunc aut et eadẽ ⁊ eod̾
modo oꝑitur ut nichil sit . ł aliud aut ałt
in oꝑatioẽ illius. Ostende michi aliꝗd
quod facit pat̾. Si tñquerend̾ est quic fa¬
cit: qui torum facit. Soẽ tñ exemplc a¬
sa unũ aliquid exoĩb que facit pasi di¬
co quia filius hoc ip̃m facit. Neq itaht
ip̃m.dico quasi simile illi set idem ip̃m
Cumenim dico idem facio quod tu facis
qr fortinse domum edifico sicut tu edificãᷤ
domum. et cũ alia sit domustus quam
tu edificas. et aliadomus mea quã ego
edifico tu̾idem me facere dico quod tu
facis. quomam id quod fatio ego ẜ aliqͥ
simile est illi quod tu ficis. non sic intel¬

Expanded text:
facit, haec et Filius similiter facit. » Haec, inquit, et Filius similiter facit. Quid est « haec? » Non alia. Quid est « similiter? » Non aliter. Non poterat unitas operationis perfectius demonstrari. Non alia. Non aliter: eadem et eodem modo. Si eadem operaretur, et non eodem modo operaretur. Operatio una non esset quia alia esset. Nunc autem et eadem, et eodem modo operatur, ut nihil sit aut aliud, aut aliter in operatione illius. Ostende mihi aliquid quod facit Pater, si tamen quaerendum est quid facit qui totum facit. Pone tamen exempli causa unum aliquid ex omnibus quae facit Pater. Dico quia Filius hoc ipsum ipsum dico, quasi simile illi, sed idem ipsum. Cum enim dico: Idem facio quod tu facis, quia forte domum aedifico, sicut tu aedificas domum, et cum alia sit domus tua quam tu aedificas, et alia domus mea quam ego aedifico; tamen idem me facere dico, quod tu facis, quoniam id quod facio ego secundum aliquid, simile est illi quod tu facis. Non sic intel
Abbreviated transcription (Latin):
ulus per rectitudinem sui iusticiam
significat p̾latoꝵ. qua subiectos reg̾e de¬
bent. Qui idcirco subtus acum̃ habet: ut¬
rebelles ꝑ increpatõnem pungat. desup
recuruus est ut per consolationem mito
trabat. Anulus sacram̃tum fidei sigͣt. qͦ
sponsa xp̃i eccła subarrata est. cuuis cus¬
todes ⁊ pedagogi epĩ sunt. ⁊ prelati pro
auream quam solebant legitime cer¬
cantes acciꝑe. Circulo quo humeri cõ¬
stringũtur timor ⁊ disciplina dñi in¬
telligitur. quo se ⁊ subditos sibi reg̾e
debent P duas u̾o lineas ex utraq ꝑ te
.i. ante et retro a sũmo deorsum penden
in nu̾stĩo diuino breuit̾ attingimꝰ.
Ara crucem sigͣt. calix sepulcrũ. patena
lapidem.corporał palla syndonem. qua

Expanded text:
ulus per rectitudinem suam justitiam ulus per rectitudinem suam justitiam significat praelatorum, qua subjectos regere debent. Qui idcirco subtus acumrebelles per increpationem pungat; desuper recurvus est, ut per consolationem mites trahat. Annulus sacramentum fidei significat, quo sponsa Christi Ecclesia subarrata est, cujus custodes et paedagogi episcopi sunt et praelati, pro nificat torquem auream, quam solebant legitime certantes accipere. Circulo autem quo humeri constringuntur, timor et disciplina Domini intelligitur, quo se et subditos sibi regere debent. Per duas vero lineas ex utraque parte, id est, ante et retro a summo deorsum pendentin ministerio divino breviter attigimus. Ara crucem significat; calix sepulcrum; patena lapidem; corporalis palla sindonem qua
Abbreviated transcription (Latin):
Tuntur autẽ epĩ ⁊ cardinalescaligis¬
pbr̃i sandalus. que calciam̃tabissini
sunt predicatorum. hñt aut̃ hec de ꝓ¬
subtus soleam integram ne pes terrãneiꝰ
contingat. desuꝑ uõ cõstant ex corio per
loca ꝑforato. qr gressus predicatoris et
subtus munici esse debent. ne terrene
polluantur. ⁊ desuꝑ aperti. u ad celestia c¬
cognoscenda reuesentur. Quod aut̃ locis
quilydam aꝑiuncur ħsignificat quod
ewangłica predicatio nec om̃ib reuelar
d nec ab om̃ib abscondi. sicut scriptũ 
bob̾datũ est uosse mysterium .r.d. c̾e¬
teris autem in parabolis. Illic quippe san¬
dalia aꝑiuntur. ubi mystena regnidei c¬
cognoscunt᷑. Prius autem ꝙͣ sandalia in
pedib assumant. indiuntur caligis bis¬
sinis uł lineis usq ad gerua pretensis.
⁊ ibidem constrictis. per qd̾ significatur
quod rectos gradus deberet fac̾e̾ pedibus
suis. ⁊ genua debilia .i. negligenciis reso¬
Tunt᷑ pontifices baculis ⁊ amuilis. Ba¬

Expanded text:
untur autem episcopi et cardinales presbyteri sandaliis, quae calceamenta sunt praedicatorum. Habent autem haec desubtus soleam integram, ne pes terram contingat; desuper vero constant ex corio per loca perforato, quia gressus praedicatorum et subtus muniti esse debent ne terrenis polluantur, et desuper aperti, ut ad coelestia cognoscenda revelentur. Quod autem locis quibusdam aperiuntur, hoc significat quod evangelica praedicatio nec omnibus revelari debet, nec ab omnibus abscondi, sicut scriptum est: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis . Illic quippe sandalia aperiuntur, ubi mysteria regni Dei cognoscuntur. Prius autem quam sandalia in pedibus assumant, induuntur caligis byssinis vel lineis usque ad genua protensis, et ibidem constrictis, per quod significatur quod rectos gressus debent facere pedibus suis; et genua debilia, id est negligentiis resoUtuntur pontifices baculis et annulis. Bac
Abbreviated transcription (Latin):
entem oculorũ pituitã cangat ⁊ oculoꝵ
lippitudinem abstergat. Se dalmatica.
quod dalmatica dicitur a regione
quidem ubi prius eius usus institutus pu
tis manicis formam trahens. Significat
autẽ dalmatica pp̃ sui lacitudinem curã
ꝓximoꝵ que se extendit per dilectõnem
ut płib ꝓficiat. Ad unũ ergo finem ten¬
dit ⁊ significatõ dalmatice in leuicis et
significatõ casule in pb̾ris. qr ut̾sq cura¬

Expanded text:
entem oculorum pituitam tangat, et oculorum lippitudinem abstergat. CAP. XIII. De quod dalmatica dicitur, a regione quidem ubi primus ejus usus institutus puttis manicis formam trahens. Significat autem dalmatica propter sui latitudinem curam proximorum, quae se extendit per dilectionem, ut pluribus proficiat. Ad unum ergo finem tendit, et significatio dalmaticae in levitis, et significatio casulae in presbyt
Abbreviated transcription (Latin):
seinen in semctipõ ess suꝑ terram. Et factũ
est ita. De inde ad irroͥgandã uniu̾sam t̾ram
ab illa magna abysso quasi a fonte quodam
aque int̾ius quidẽ intrauiscera telluris ꝑdri
chones occultos ꝙ meatus. de suꝑ u̾o insup¬
ficie ꝑ alueos suos inoes ꝑtes deducte sunti
tu ⁊ reditu mirabili ⁊ indefesso. lege ppetua
ad unum locum. Quare ille aque que su¬

Expanded text:
semen in semetipso esset super terram: et factum semen in semetipso esset super terram: et factum est ita . Deinde ad irrigandam universam terram ab illa magna abysso quasi a fonte quodam aquae interius quidem intra viscera telluris per trachones occultosque meatus, desuper vero in superficie per alveos suos in omnes partes deductae sunt, itu et reditu mirabili et indefesso, lege perpetua, ad unum locum. CAP. XXIII. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
aque que subcelosunt in locum unum
Quantum ad litteram spectat locus unus in
quoꝯ gregate sunt aque que subceloerant
ab yssus magna creditur. que ab ip̃o mũdier¬
ordio in t̾re corpore tante capacitatis fc̃a fu¬
isse putatur. ut omĩum receptaculũ aqͣru
esse potuisset. Nam aquaꝵ natura in pͥncipi¬
o tenins ad modum leuisq ⁊ in modum
nebule cuiusda dispersa. postquam diuina
uirtute et uissicẽ in unam ut ita dixerimm
assam ꝯpingiquodãmodo atq tẽsanri cep̃.
ip̃o suo pondere teorsum ũgens inyma colla¬
psa at̾ra excepta est. spatiumꝙ illud qd̾ desr̃
usq ad ip̃m firmam̃tum. occupau̾at scre¬
num purũq dereliquid. Ipã quoꝙ t̾re suꝑ¬
ficies: aquis omib intra alueos suos ꝯclusiᷤ
appere cepit. primo quidẽ lutulenta. ⁊ lubͥca
nuda q uelud qi g̾mina noc dũ ulla protuliss
Ixit ergo deus. ut produceret t̃ra ħbum
nrentem. ⁊ faciente semen lignũq po¬
mifoꝵ faciens fructũ ingenere suo cuius

Expanded text:
aquae quae sub coelo sunt in locum unum . Quantum ad litteram spectat, locus unus, in quo congregatae sunt aquae quae sub coelo erant, abyssus magna creditur, quae ab ipso mundi exordio in terrae corpore tantae capacitatis facta fuisse putatur, ut omnium receptaculum aquarum esse potuisset. Nam aquarum natura in principio tenuis admodum levisque, et in modum nebulae cujusdam dispersa; postquam divina virtute et jussione in unam, ut ita dixerim, massam compingi quodammodo atque densari coepit, ipso suo pondere deorsum vergens in ima collapsa a terra excepta est, spatiumque illud quod desuper usque ad ipsum firmamentum occupaverat, serenum purumque dereliquit. Ipsa quoque terrae superficies aquis omnibus inter alveos suos conclusis apparere coepit. Primo quidem lutulenta et lubrica nudaque, velut quae germina necdum ulla protulissetrmina produxit. Dixit ergo Deus ut produceret terra herbam virentem et facientem semen, lignumque pomiferum faciens fructum in genere suo, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
quedamdeorsũ posita ꝯsistit sensuał natura
hõis. Celũ aũt sursũ puritas intelligentie
& quasi quodam modo in mortalis uite m¬
otu uegetata ratio. Ouasu̾o istas tam difsi¬
miles mnuno hominc naturas. magnaquedã
desio̾ioꝵ moles hinc inde fuctuantiũ. ⁊ inꝯ̃¬
est qd̾ subtus caro exinfirmitate pressa appetit.
⁊⁊ alind qd̃ spt̃ sursũ ꝑ otemplationẽ u̾itatis
cdeuatus intendit. S fit aliquotiens ut ꝯnͣ
motus ꝯfusionẽ gignant. insi ratio media
interueniens diuidit ab inuicẽ. ⁊ discernat
uoluntates. ⁊ appetitus. desidena ꝙ diuidiceti ꝗd
sit uidelicet quod ex carne deorsũ trahit. quid
qd̾ ex spũ insuiꝑna inhiat. sumũ illud. ⁊ ĩmoͣ¬
tale bonũ ambiens. Namiparatio fortit̾ iud¬
icũ censura quasi fumamentũ quoddã ĩme¬
dio se se collocat. atꝙ huic suꝑcelestes aquas.
Illinc aũt eas que sub celo sũt separati dispo¬
nit. non potest in ferior corruptela suꝑiorẽ

Expanded text:
 natura hominis; coelum autem sursum puritas intelligentiae, et quasi quodam immortalis vitae motu vegetata ratio. Duas vero istas tam dissimiles in uno homine naturas, magna quaedam desideriorum moles hinc inde fluctuantium, et in c aliud est quod subtus caro ex infirmitate pressa appetit, et aliud quod spiritus sursum per contemplationem veritatis elevatus intendit. Sed fit aliquoties ut contrarii motus confusionem gignant; nisi ratio media interveniens dividat ab invicem, et discernat voluntates et appetitus, desideriaque dijudicet. Quid sit videlicet quod ex carne deorsum trahit; quid quod ex spiritu in superna inhiat, summum illud et immortale bonum ambiens. Nam, cum ipsa ratio fortiter judicii censura quasi firmamentum quoddam in medio sese collocat, atque hinc supercoelestes aquas, illinc autem eas quae sub coelo sunt disponit separatim, non potest inferior corruptela inferiorem
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut inde ad reliqua que seꝯt᷑ suo ordine
uiam facertmus. Sicimus nãꝙ opera ꝯdi¬
tionis creationẽ iniu̾isoꝵ quãdo st̃a sũt. ut
essent que nonerant. Opera uero restaurati¬
onis quib impletũ est. ł figuratũ est sacra¬
mentum redemptionis quo itparata sunt

Expanded text:
mus, ut inde ad reliqua quae sequuntur suo ordine mus, ut inde ad reliqua quae sequuntur suo ordine viam faceremus. Dicimus namque opera conditionis creationem universorum, quando facta sunt ut essent quae non erant; opera vero restaurationis quibus impletum est vel figuratum est sacramentum redemptionis quo reparata