comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝓph&a seraphim sẽ
audisse clamasse describit.
tibus &iam c&eris angłorum
choris. & sensualit̾ alł concinen¬
tibus. Liquido manifestat Cuiꝰ
De his quȩ in baptismatis uiu¬
miNatione ꝑficiunt᷑:
De his quȩ in collatione eu
De sacerdotalibus ꝑfectionib
De ꝑfectis ordinibus idest mo¬
nachorum & scto tenuntian¬
tium &iam post baptismũ:
De his quę in dormientibus.
ꝓficiuntur:
comum de diunib nominib
quem & appellat. de srmbo¬
uca theologia. examus sim &
ori doxe ut sufficit in eo dispu¬
tans. primo capitulo quȩ̨ ⁊
uerbi speculatio. & quȩ est di
diuinis nominibus traditio:
De adunata & discr&a theolo¬
gia. & quȩ̨ est diuina coad¬
unatno & diuina dsscroio
Quȩ est orationis uirtus. &
de beato ierotheo. & cle reue¬
rentia & conscriptione. theo¬
logica. in quo ostendit se
apud scãm ciuitatẽ. penes
sepul chrum ihu uitę pͥnci¬
pis a iacobo fr̃e dñi . & pero
apłorum principe. necnen

Expanded text:
quam propheta seraphim se quam propheta seraphim se audisse clamare describit, tibus etiam caeteris angelorum choris, et sensualiter Alleluia concinentibus, liquido manifestat: cujuDe his, quae in baptismatis illuminatione perficiuntur. De his, quae in collatione eucDe sacerdotalibus perfectionibus. De perfectis ordinibus, id est, monachorum et saeculo renuntiantium etiam post baptismum. De his quae in dormientibus perficiuntur. tomum de divinis nominibus, quem et appellat de symbolica theologia, examussim et orthodoxe, ut sufficit, in eo disputans: primo capitulo, quae est verbi speculatio, et quae est de divinis nominibus traditio. De coadunata et discreta theologia et quae est divina coadunatio, et divina discretio, quae est orationis virtus, et de beato Hierotheo, et de reverentia et conscriptione theologica: in quo ostendit se apud sanctam civitatem penes sepulchrum Jesu, vitae principis, a Jacobo fratre Domini, et Petro apostolorum principe; nec non
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ sacramentum. prius po¬
nens: & sic singulas frngulis
capitu lis: misticorũ sacram̃toꝵ
theorias subiungens: In quib
ostendit. cuncta quȩ̨ in ec¬
desiasticis & sacratissimis mo¬
nasteriorum consecrationibus
fiunt. angrico ministerio se¬
cundum conuenientiã unius¬
cuiusq ordinis. una cũmi¬
nistris scĩ altaris & p̃cipl
ierarcha. hoc est sacerdote.
qui unus dȩ angłis scdm fas
efficit᷑. celitus oꝑari: maxime
in misterio scĩ sacrisicii dñicę
passionis. sc̃issimi principatus.
miliciȩ cȩ̨lestis. cum consor¬
tibus suis in ꝓpͥo ordine. &
laudis officio. semꝑ adsistunt.
& in consecratione sacri chris¬
matis. uitiquȩ uni formis
& uniordo est: simbolis sanc¬
tissimȩ eucharistię. In qua
uidelic& chrismatis initiatio¬
ne. ordinem seraphin benig¬
num iħm qui in omnibus
sc̃issimus scĩficat seipsum pro
nobis. & om̃i nos scificatione
sectos & ex dõ natos cir cũ stare
& multilauda illa hrmnilogia.

Expanded text:
ticum sacramentum prius poticum sacramentum prius ponens, et sic singulas singulis capitulis mysticorum sacramentorum theorias subjungens. In quibus ostendit cuncta quae in ecclesiasticis et sacratissimis mysteriorum consecrationibus fiunt, angelico ministerio secundum convenientiam uniuscujusque ordinis, una cum ministris sancti altaris, et praecipue hierarcha, id est sacerdote, qui unus de angelis secundum fas efficitur coelitus operari: maxime in ministerio sacri sacrificii Dominicae passionis, sanctissimi principatus militiae coelestis, cum consortibus suis in proprio ordine et laudis officio semper assistunt, et in consecratione sacratissimi chrismatis, quae uniformis et uniordo est symbolis sanctissimae eucharistiae: in qua videlicet chrismatis initiatione, ordinem seraphim, benignum Jesum, qui in omnibus sanctissimus sanctificat seipsum pro nobis, et omni nos sanctificatione fectos, atque ex Deo natos circumstare, et multilauda illa hymnologia,
Abbreviated transcription (Latin):
mines sunt ierarchi. idest
sacri principes: uidelic& sa
uirtutum imagines &e ordines:
Quid quod igneum ⁊ & quid ẽ
quod humana specie angli
appareant: Qui sunt oculi.
Quę ilię nares. Quȩ sunt illȩ
aures. Quȩ illa ora. Quist̃
illi tactus. Quę illę palpebrę
Quȩ sunt illa suꝑcilia. Quis
auditus. Qui sunt illi dentes.
Qui sunt humeri. Quę sunt
uia brachia &  manus.
Quod illud cor. Quȩ st
ila pectora Luę st̃ illa dorsa.
Qui st̃ illi apides. Quȩ sunt
uie alȩ̨ Que est illa nudi¬
tas. Quis est ille uestitus.
Quȩ est illa splendidissima ues¬
tis. Quis ẽ ille sacerdotalis.
Quȩ sunt zonȩ Quȩ sunt
Quod illud electrum. Quisinat¬
illi colores differentiũ lapidũ
Quis uisus ieonuis Quisuis
aquilmus. Quis uisus uituliꝰ.
Qui sunt illi equi. Que sunt
differentiȩ equoꝵ col orum.
Quȩ sunt uia fiuminia.
alterũ sericu ipsit librũ. de
ȩccł astico sacro principatu. dis¬
tinctę ꝑ capitu .la. quȩ̨ infra
sequunt᷑. elegan tissime mrs¬

Expanded text:
mines sunt hierarchi, id est, sacri principes, videlicet savirtutum imagines et ordines quid, quod igneum est. Et quid est, quod humana specie angeli apparent? qui sunt illi oculi? quae illae nares? quae sunt illae aures? quae illa ora, qui sunt illi tactus? quae sunt illae palpebrae? quae sunt illa supercilia? quis ille auditus? qui sunt illi dentes? qui sunt illi humeri? quae sunt illa brachia et manus? quod illud os? quae sunt illa pectora? quae sunt illa dorsa? qui sunt illi pedes? quae sunt illae alae? quae est illa nuditas? quis est ille vestitus? quae est illa splendidissima vestis? quis ille sacerdotalis? quae sunt zonae? quae sunt t illud electrum? qui sunt colores differentium lapidum? quis visus leoninus? quis visus aquilinus? quis visus vitulinus? qui sunt illi equi? quae sunt differentiae equorum coloratorum? quae sunt illa flumina? alterum scripsit librum de ecclesiastico sacro principatu, distinctum per capitula, quae infra sequuntur, elegantissime mys
Abbreviated transcription (Latin):
inmerserant: quo amꝑlius apud
guias gentilitatis fułere. cog¬
nouit errorem: illuc intrepi¬
dus. & calore fidei armatus ac¬
cessit: ac iuteciam parisi crum
dño aucente ꝑuenit Noctri¬
naq p̃clarus. miraculis corus

Expanded text:
immerserant, quo amplius apud Gallias gentilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisiorum, Domino ducente, pervenit, doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
tetiros. idẽ conditionales falo¬
gismos omĩa sensibilia & intelli¬
gibilia. & que in terra sunt &
que in coelo sensu transcendens.
ac ꝓ ut mortali possibile est
atq licitũ usq ad ipsius diui¬
nitatis sacrarium penetrans
Qua ꝓpter agrecorum sapien
ltinus sermo explicat ala
caeli uocatur. quia illuc spir¬
tali intelligentia & reueren¬
tissima reuelationis gracia
euolans. non solũ illa mula¬
moda & magnifica isstena
ac ministeria scõrum spũum
uerũ & sẽpiternae deiatus
saporẽ palato cordis degustans
didicit. unde hac humanae
noticiae litteris eructauim
Ncuius libri capitulo primo
dicit intimatum sibi abeho
bartho meo apło qualteruthe¬
ologiam scm̃q: euangelium
debuerit intaligere
deddies argutae cepet os breisdb

Expanded text:
theticos, id est, conditionales syllogismos, omnia sensibilia et intelligibilia, et quae in terra sunt, et quae in coelo, sensu transcendens, ac prout mortali possibile est atque licitum, usque ad ipsius divinitatis sacrarium penetrans. Quapropter a Graecorum sapient, quod Latinus sermo explicat, ala coeli, vocatur; quia illuc spiritali intelligentia et reverentissimae revelationis gratia evolans, non solum illa multimoda et magnifica et mysteria ac ministeria sanctorum spirituum, verum et sempiternae Deitatis saporem palato cordis degustans, didicit, unde haec humanae notitiae litteris eructavit. In cujus libri capitulo primo dicit intimatum sibi a beato Bartholomeo aposto o, qualiter theologiam, sanctumque Evangelium debuerit intelligere: quod et argute coepit, et brevib
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ splendorem accipiunt.
Pinsimilitudinum srmbola
monstrantur Quid est ie¬
rarchia. idest sacer pͥncipatꝰ.
est primus calestiũ substari¬
tiarum ornatus. quis medius
& quis ultimus: De seraphiti
& cherubin. & thronis & de
prima eorum ierarchia. du
de primo eorum sacro prin¬
cipatu: De cominationibus
& uirtutib & potestatibus.
& de media ser archia. id est
sacro principatu.Dẽ princi

Expanded text:
quae splendorem accipiunt. quae splendorem accipiunt. per insimilitudinum symbola, monstrantur. Tertio, quid est hierarchia, id est, sacer principatus, o, quis est primus coelestium substantiarum ornatus, quis medius, et quis ultimus. Septimo, de seraphim et cherubim et thronis, et de prima eorum hierarchia, id est, de primo eorum sacro principatu. Octavo, de dominationibus et virtutibus et potestatibus, et de media eorum hierarchia, id est sacro princip
Abbreviated transcription (Latin):
ac sic clemum se tuadidte pdis
magisterio: pienius inbuendũ¬
mirsterio. seu cunctis archanis.
mes inseparabilis qͦcũq gr estũ
mouerat a beato paulo ꝑtri
ennium institutus. thessalonica
magistrum obsequendo reuer¬
tens. ab eodem beato paul o
apło athenensiũ est oramatꝰ
antistes: ac deindę ipso iubente
dem ciuitatẽ & iaximã par¬
tem patrię ad ficlem uerita¬
Scripsit & ꝑiddem tempus ad
timotheum ephesiorum ep̃m.
suum aut̃ condiscipulũ. di¬
uino usus stilo. fulgoranti ser¬
mone. se eiusdem panis uer¬
bo quo uiuunt angli. reple¬
tum ostendens de celesti pͥn¬
cipatu. iclest de ordinibus an.¬
głorum insigni eloquentia.
& re uerenda ꝓfundissimaq
intellegentia. sicut reuera is
qui in cęloos suum posuerat.
cum de cęlestibus loquebat᷑
ubr corde & conuersatione
pitula sufficientissime disse¬
rens Quia om̃is diuinus
splendor. scd̃m benignitaten
man& simplex: Et non hoc
tantum. sed & coadunat illa

Expanded text:
ac sic demum se tradidit ejus ac sic demum se tradidit ejus magisterio plenius imbuendumysterio, seu cunctis arcanis ejus inseparabilis, quocunque gressum moverat, a beato Paulo per ennium institutus. Thessalonica, magistro obsequendo, revertens, ab eodem beato Paulo apostolo Atheniensium est ordinatus antistes, ac deinde, ipso jubente, demque civitatem et maximam partem patriae ad fidem veritaScripsit et per idem tempus ad Timotheum Ephesiorum episcopum, suum autem condiscipulum, divino usus stylo, fulguranti sermone, se ejusdem panis verbo quo vivunt angeli repletum ostendens, de coelesti principatu, id est de ordinibus angelorum insigni eloquentia, et reverenda profundissimaque intelligentia, sicut revera is qui in coelo os suum posuerat, cum de coelestibus loquebatur, ubi corde et conversatione pitula sufficientissime disserens. Primo, quia omnis divinus splendor secundum benignitatem manet simplex: et non hoc tantum, sed et coadunat illa
Abbreviated transcription (Latin):
ad dronisium & dic ei quia
paulus seruus mu xp̃i ad te
me misit: ut memor sponsio¬
feras: quo baptismũ salutis ac¬
cipiens ab om̃ib possis absolui¬
recepit. obedient᷑ uerba iuben¬
tis impleuit. & ad dronisium
ꝓꝑans: pauli ei uerba ꝑ ordi¬
nem nunciauit: Dionisius uõ
electionis grͣa iam pͣuentus.
ut cecum respexit non ante
habitis luminibus contuentẽ.
ait ad eum: Es ne tu ilie. qͥm
cacum natum cuncti cogno¬
uerunt affines Cui illeres¬
pondit Ego nempe sum cui
caco nato actenus sol non
uluxit sed ipse paulus cuius
tibi defero mandata. salubria.
ihu xp̃i magistri sui. inuocata
uirtute: sanitatis mihi lum̃
induisit Qui ꝓtinus surgens
cum om̃i ddomo &e clamara
urore sua quam ut sumero
more terrenę nobuitatis ꝓpt̾
amorem. suscipiendę care su¬
bolis. eum sui cogere parentes
ad manciata ꝓpat scĩ pauli
Credensq fideuit᷑ & abnegat st
erroribus paganor cueest
baptismatis unciaresper fuo

Expanded text:
ad Dionysium, et dic ei quia ad Dionysium, et dic ei quia Paulus servus Jesu Christi ad te me misit, ut memor sponsioferas, quo baptismum salutis accipiens, ab omnibus possis absolviqui lumen recepit, obedienter verba jubentis implevit, et ad Dionysium properans, Pauli ei verba per ordinem nuntiavit. Dionysius vero, electionis gratia jam praeventus, ut caecum respexit non ante habitis luminibus contuentem, ait ad eum: esne tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt affines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxit: sed ipse Paulus, cujus tibi defero mandata salubria, Jesu Christi magistri sui invocata virtute, sanitatis mihi lumen indulsit, qui protinus surgens, cum omni domo et Damari uxore sua quam ut sumeret more terrenae nobilitatis, propter amorem suscipiendae charae sobolis, eum sui coegere parentes, ad mandata properat sancti Pauli. Credensque fideliter, et abnegatis erroribus paganorum, sacri est baptismatis unda respersus:
Abbreviated transcription (Latin):
nomen eius Qua ꝓpt̾ quẽ
in cognitũ usq nunc habuistis
modo cognoscite. quia ipse est
ãs soius. & p̾t eum non est
alter. qui nos de morte san¬
guinis sui p̾cio reditcit ad ui¬
tam: qui cęlum & terran
nom ines scilic& & anglos. in
unitate regni sui coniunexit.
qui mortificat iustus. & uiuifi¬
riositate athenienses ꝓꝑter
ipsam nouitatẽ officiosissime
acceptabant. dronisius ueram
doctrinam & dogma a salutis
audiens: & nihil esse idola qͥb
seruiebat. quin magis ddemo¬
nia quam dõs esse cognoscens.
scm̃ uero sp̃m & uerba uitalia
in pauli doctrina euidentissime
sentiens: diuino iumine corde
tactus. eidem pauio cessit.
& ab eo expont. quatenus pro
ilo ipsius dĩ quẽ predicabat
cultor uerus. & suus merer&e
cȩcus quidam cepit eũ obse¬
crationis uocibus compellare
nr̃ qui oculis ilutũ imposuit
ceci nati. & ium̃ ei restituit.
ipse te potentia sua illumin&
Quem mox uidentẽ. his est
uerbis affatꝰ. Uade inqͥens

Expanded text:
nomen ejus . Quapropter quem incognitum usque nunc habuistis, modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui nos de morte, sanguinis sui pretio reduxit ad vitam, qui coelum et terram, homines scilicet et angelos, in unitate regni sui conjunxit, qui mortificat justus et vivifiriositate Athenienses, propter ipsam novitatem officiosissime acceptabant, Dionysius veram doctrinam et dogma salutis audiens, et nihil esse idola, quibus serviebat, quin magis daemonia quam deos esse cognoscens, sanctum vero Spiritum et verba vitalia in Pauli doctrina evidentissime sentiens, divino lumine corde tactus, eidem Paulo cessit, et ab illo expetiit, quatenus pro illo ipsius Dei, quem praedicabat,cultor verus et suus mereretucaecus quidam coepit eum obsecrationis vocibus compellare.magister noster, qui oculis lutum imposuit caeci nati, et lumen restituit ei , ipse te potentia sua illuminet. Quem mox videntem his est verbis affatus: vade, inquiens
Abbreviated transcription (Latin):
tu latent̾ uenerunt sumeni
ne lesionem ab aliquo d&eru¬
cibus & cruentis animalibus.
sustiner&. Nulli aut post hȩc
curȩ̨ fuit. transferre corpus¬
culum sc̃i sed manebat sub sig¬
no Porro ut modicũ celebrar&᷑
non pauca in eodem loco facta
sunt uirtutum ac sanit atum
insignia. his qui fide eum inuo¬
cabant: Cum iam fuiss& martr
ris diuulgatũ. leontius quidã dõ
amabilis uir adornans thronũ
illiricoꝵ p̾fecturȩ̨. domũ quȩ̨
scissimum corpus martrris con¬
tinebat : tum humillima ess&
& undiq obruta. & coangustata
porticib publici balner. ac stadii.
uniuersa nocentia mundauit.
& expurgauit: p̃dusq ampliorib
dilatauit eam: & erexit ibi ora¬
torium. in honore sc̃i martrris
demetrii. ad laudem & głam dñi

Expanded text:
umentene laesionem ab aliquo de trucibus et cruentis animalibus sustineret. Nulli autem post haec curae fuit transferre corpusculum sancti, sed manebat sub signo. Porro ut modicum celebraretur, non pauca in eodem loco facta sunt virtutum ac sanitatum insignia his qui fide eum invocabant. Cum jam fuisset meritum martyris divulgatum, Leontius quidem Deo amabilis, vir adornans thronum Illyricorum praefecturae, domum quae sanctissimum continebat martyris corpus, cum humillima esset et undique obruta et coangustata porticibus publici balnei ac stadii, universa nocentia mundavit et expurgavit, praediisque amplioribus dilatavit eam, et erexit ibi oratorium in honore sancti martyris Demetrii ad laudem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ut quib uerbis me coram
tuis conspectibus excusabo:
Nec enim potero abscondi
ante te. qͥ secr&a consideras:
Ue mihn peccatori. qui sc̃o
altari tuo indignus assistens.
misericors & miserator. qui
creasti cuncta ex nichilo.
qui me quoq in meritum
formasti. & statiusti digne
tibi seruire: ne me repellas
a cęlesti tuo sacrario ne me
illa se ꝓ t̾renis. & caducis
summo studio decorauit:

Expanded text:
 quibus verbis me coram tuis conspectibus excusabo, nec enim potero abscondi ante te, qui secreta cordis consideras. Vae mihi peccatori, qui sancto altari tuo indignus assistens, miserator, et misericors, qui creasti cuncta ex nihilo, qui me quoque immeritum formasti. et statuisti digne tibi servire, non me repellas a coelesti tuo sacrario, nec Illa pro terrenis et caducis summo se studio decorauit;
Abbreviated transcription (Latin):
facta fuiss& congressio. morta¬
iem lieus suscepit ictũ. &
ꝓtinus mortuus est: & extre¬
mam fecit imꝑatori confusi¬
onem: Unde nec uilis pactis
& reꝓmissis pecunus nestori
reconpensans. sed mox in suo
solio resiliuit & tristis ad pala¬
tium reuersus: Cumq ei qui¬
dam de dem&rio suggessissent
statim in ira ꝑmotus : in ipso
loco. in quo loco fuit r&entꝰ
iussit eum lanceis perforari:¬
ta beatus beatus dem&rius
bonȩ confessionis martrrium
consũmauit: Corpus uero eius
ab in t̾fectoribus paruipensũ ÷:

Expanded text:
facta fuisset congressio, mortafacta fuisset congressio, mortalem Lyaeus suscepit ictum, et protinus mortuus est, et extremam fecit imperatori confusionem. Unde nec ullis pactis et repromissis pecuniis Nestori recompensans, sed mox in suo solio resilivit, et tristis ad palatium reversus est. Cum autem ei quidam de Demetrio suggessissent, statim in ira permotus in ipso loco in quo fuit retentus, jussit eum lanceis perforari. Ita beatus Demetrius bonae confessionis martyrium consummavit. Corpus vero ejus ab interfec
Abbreviated transcription (Latin):
larem conflictum. arripere
cupiens: ita ut optupescens
maximianus uocar& ad se nes¬
torem. qui ad hoc exilierat illiq
consilium dar& dicens Noui
quod pecuniarum egestas te¬
ad tantum phantasię fecerit
el euari ut aut suꝑans diuiti¬
as repentinas adqͥras. aut
uoto fraudatus. cũ uita mo¬
lestante careas agestate Ego
aut̃ tibi ob miserationẽ qua
adornaris aetatis. dabo &iam
ꝑ solo ausu. condigna & sufti¬
cientia dona. & uade: habeas
cum uita &iam dona: Lieo
uero tem&ipsum ne obicias.
qm̃ multos te potentiores de¬
uicit His nestor auditis. nec
recipit monita imꝑatoris. neq
formitauit de uirtute liei:
imꝑatori aut̃ responit Nec
pecuniis ut asseruisti ad hc
agonem ueni. sed ut meliorẽ
ueo mem& ipsum reddam:
Mox ergo tam imꝑator quã hu
qui circa eum erant. lieo
fauentes & dicta nestoris &¬
iactantiam eius ñ ferentes. In¬
ꝑator uero confortabat lieo.
& fidum eum reddeba: at
se festinabat ostendere Nũq

Expanded text:
larem conflictum arripere larem conflictum arripere cupiens, ita ut obstupescens Maximianus vocaret ad se Nestorem, qui ad hoc exsilierat, illique daret consilium dicens: Novi quod te pecuniarum egestas ad tantum phantasiae fecerit elevari, ut aut superans divitias repentinas acquiras, aut voto fraudatus, cum vita molestante careas egestate. Ego autem tibi ob miserationem qua adornaris aetatis, dabo etiam pro solo ausu condigna et sufficientia dona, et vade, habeas cum vita etiam dona. Lyaeo vero temetipsum ne objicias, quoniam multos te potentiores devicit. His Nestor auditis, nec recipit monita imperatoris, neque formidavit de virtute Lyaei. Imperatori autem respondit: Nec pecuniis, ut asseruistis, ad hunc agonem veni, sed ut meliorem Lyaeo memetipsum reddam. Mox ergo tam imperator, quam hi qui circa erant, Lyaeo faventes, in iram dictis Nestoris actantiam ejus non ferentes; imperator vero confortabat Lyaeum et fidum eum reddebat. Atdicio festinabat ostendere. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
nebatur Flagrabat aut̃ circa
desiderio quendam lieum nomi¬
ne monamacum qui iam mul¬
tis uirtute ac mole corporis
abusus extinexerat occidendi
experimentum ꝑ meditationem
& consu&udinem possidens: Hunc
eoquod om̃s formidarent: & nul¬
lus ei qui resister& uideretur
int̃ primos maximianus habe¬
bat. & diligebat & libenter in
eum respiciebat: Laudabat aut̃
& mirabatur. & quasi suꝑ mag¬
na rẽ. in suꝑbia uirigłabat᷑:
Porro cum ꝓpe stadium ꝑuenis¬
s& : tunc adducunt ei quem ce¬
pant beatum dem&rium: Au¬
diens aut̃ imꝑator. quod xp̃ianꝰ
ess&: quĩa se totum ad p̃sentiã
spectecculi contulerat. beatũ
quidem dem&rium. iussit ibi¬
dem iuxta stadium existere
penes publicum balmeum cus¬
todiri: Ipse uero imperator
residens. lieo introducto int̾ro¬
gabat. qui singulare cum eo
certamen. dona promittens
& ꝓponens: Et quidam ado¬
iescens nomine nestor a supe¬
rioribus exiliens gradibus: ad¬
uersus ueum stabat in singu¬

Expanded text:
nebatur. Flagrabat autem nebatur. Flagrabat autem desiderio circa quemdam, Lyaeum nomine, monomachum, qui jam multos, virtute ac mole corporis abusus, exstinxerat, occidendi experimentum per meditationem et consuetudinem possidens. Hunc eo quod omnes formidarent, et nullus ei qui resisteret videretur, inter primos Maximianus habebat, et diligebat, et libenter in eum respiciebat. Laudabat autem et mirabatur, et quasi super magna re in superbia viri gloriabatur. Porro cum prope stadium pervenisset, tunc adducunt ei qui coeperant beatum Demetrium. Audiens autem imperator quod Christianus esset, quia se totum ad praesentiam spectaculi contulerat, beatum Demetrium jussit ibidem juxta stadium existere, et penes publicum balneum custodiri. Ipse vero imperator residens, Lyaeo introducto, interrogabat quis singulare cum eo certamen, dona promittens et proponens. Et quidam adolescens nomine Nestor, a superioribus exsiliens gradibus, adversus Lyaeum stabat, singu
Abbreviated transcription (Latin):
um imꝑator
maximianus.
in thessalonicen¬
sium. deger& ci¬
uitatem homo
suꝑsticiosus. pię
religionis auditõ¬
res ꝑse quebantur & int̾ficieban¬
tur ab eo Int̾ quos erat be
a iuuentute & bona egerat
oꝑa: & alios docuerat: Docebat
enim qualit̃ diuina sapientia
descenderat ad t̾ram de caelo
ut hominem qui mortuus fue¬
rat peccato. uiuificar& sangui¬
ne ꝓprio: Cum hȩc & alia mul¬
ta p̾cdicar&: quidam ministri
imꝑatoris. qui ad capiendos xpͣia¬
nos fuerant deputati: tenen¬
tes scm dem&rium. impatori
obtulerunt maximiano: Con¬
tigerat enim ire imperatorem
ad stadium ciuitatis ꝓptͣ eos
qui ad singulare certamͣ fue¬
rant congressuri: Ilic enim
p̃parabat᷑ ꝑ quasdam tabulas
circulus. circũ septus. ubi sus¬
cepturus erat eos qui ex diuer¬
CO inuicẽ theatricę inpugnaue¬
rant quia dilectatio erat ei
aspicere humani sanguinis effu¬
sionem: Uerum tamͣ non sine
cura. & souicitudine habebat
quod esse sibi delectabile cer¬

Expanded text:
um imperator Maximianus in Thessalonicensium degeret civitate, homo superstitiosus piae religionis auditores persequebatur, et interficiebantur ab eo. Inter quos erat beaa juventute et bona egerat opera et alios docuerat. Docebat enim qualiter divina Sapientia descenderat ad terram de coelo, ut hominem qui mortuus fuerat peccato, vivificaret sanguine proprio. Cum haec et alia multa praedicaret, quidam ministri imperatoris, qui ad capiendos Christianos fuerant deputati, tenentes sanctum Demetrium imperatori obtulerunt Maximiano. Contigerat enim ire imperatorem ad stadium civitatis, propter eos qui ad singulare certamen fuerant congressuri. Illic enim parabatur per quasdam tabulas circulus circumseptus, ubi suspecturus erat eos qui ex adverso invicem theatrice se impugnarent, quia delectatio erat ei aspicere humani sanguinis fusionem. Verumtamen non sine cura et sollicitudine habebat quod esse sibi delectabile cer
Abbreviated transcription (Latin):
trrii ordo ꝑuenit: iã ꝑsucce¬
dentium relationes. rei gesȩ
memoriam non dum int̾cipit.
obliuio Nam & si ꝓ martrri¬
bus singulis. loca singula quȩ̨
eos possident: uł singuię ciuita¬
tes insignes habent᷑. nec non¬
inmerito fit: quia ꝓ dño iħu

Expanded text:
tyrii ordo pervenit, nam per succedentium relationem rei gestae memoriam nondum intercepit oblivio. Et si pro martyribus singulis loca singula, quae eos possident, vel singulae urbes insignes habentur, nec inmerito, quia pro Deo su
Abbreviated transcription (Latin):
agnas dõ gracias
referre debemꝰ
qui non uult
in mortem. sed
om̃s ad peniten¬
tiã tͣuerti cupit
mihi peccatori iacobo scribere
consolationis auxiliũ adqͥratis.
Mlisericors enim ds. qui nullum¬
mortalitate. sed statuit in hoc
scło. ut ꝑ satisfacctionẽ delicta
N unc ergo suentiũ mͥ p̾bete
& in tuemini cũ om̃i diligentiã
cordis: quia relatio ista. conpunc¬
tione salubrima plena est¬

Expanded text:
nostro gratias referre debemus, qui non vult in mortem, sed omnes per poenitentiam converti cupit amihi peccatori Jacobo scribere consolationis auxilium acquiratis. Misericors enim Deus, qui nullumvult perire, statuit in hoc saeculo ut per satisfactionem delicta Nunc ergo silentium mihi praebete, et intuemini mecum omni diligentia cordis, quia relatio nostra compunctione satis uberrima plena est
Abbreviated transcription (Latin):
de el eutherius ita aono scĩ sp̃s
inipirati. & relo sidei inflãmati.
sono unius uocis eisdẽq uerbis
cum non nisi unus int̾rogar&᷑.
reididẽre responsum acsi uni
us ore sermo ꝓceder& An hoc
inquiunt manifestũ ÷. nos eẽ.
uerissimos xp̃ianos. cũ corde
creclamus. ore confiteamur.
& opere mo colamus patrem
fecta. & plenitudo sit diuinitatis.
& unitas potestatis Dñm aut̃¬

Expanded text:
et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus inspirati, et zelo fidei inflammati, sono unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, et opere pio colamus Patrem,fecta, et plenitudo sit divinitatis, et unitas potestatis. Dominum aut
Abbreviated transcription (Latin):
demonicoꝵ uirorum currit᷑.¬
durissimis crudelissime ligat᷑.
crahit᷑. & una cum sc̃o rustico
archip̃bro & el eutherio archi¬
diacono suo p̾fecti presentiȩ̨
sistit̾. Quẽ cum nimia seueri¬
tate sp̃ses alioquit᷑ dicens.
u ne es ilie infandissimus senex
qui diceris dionisius ionicus
& agnominaris matharius. qͥ
cuas & inuictissimi principis
scatuta contempnis: Cui be¬
atus dionisius ait denex qͥdem
sun corpore. sed feruore deuo¬
tionis & fidei atq salutari con¬
fessione dm̃ & saluatoris mei
& nouos ili genitos ꝑ minis¬
terium p̃dicationis meę infan¬
tes quos uii fons sacri baptis¬
matis parcurit. rationabili
lacte pascere non cesso sine
dolo: Sed & uiius principis
scita. qͥ uere est inuictissimus
innocenti oꝑe. & mundo corde
conseruo Cui p̾fectus Dic gͦ
cuius numinis te ꝓsiteris esse
cultorem & cuius conditionis
te asseris: Tunc hi tres. beatis¬
simi uiri dionisius. rusticis.

Expanded text:
daemonicorum virorum cerniturdaemonicorum virorum cerniturdurissimis crudelissime ligatur, trahitur, et una cum sancto Rustico archipresbytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti praesentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui cuas, et invictissimi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senex quidem sum corpore, sed fervore devotionis et fidei atque salutari confessione Domini et Salvatoris mei et novos illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptismatis parturit, rationabili lacte pascere sine dolo non cesso. Sed et illius principis scita, qui vere est invictissimus, innocenti opere et mundo corde conservo. Cui praefectus: Dic ergo cujus numinis te profiteris esse cultorem, et cujus conditionis te asseris. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus
Abbreviated transcription (Latin):
in suis ordinib consecratat.
p̾dicationis & diuini obsequii.
cõministros: ꝑsecutoꝵ durus
furo inuenit Hi sc̃i uiri a
beatissimi dionisii numquam
sustinuerunt ab esse p̃sentia.
quos diuina dignatio aeterni
regni iam p̾sciebat esse con¬
sortes: quosq ab inuicẽ ignitę
tempestatis insectatio ꝑ mar¬
trrii certamina nullo suȩ
calliditatis aut seueritatis
astu separare p̃ualuit Beniq
sinnii cũ romanoꝵ militum
apparitione in urbe parisioꝵ
& ꝑ omnẽ regionem subito per¬
sonat᷑ & a pͥmorib ciuitatũ gal¬
uiarum. ei occurrit᷑. imꝑauis
iussio urgens suꝑ captura sc̃ĩ
ranti seni sc̃issimo. sudore
certaminum suoꝵ decreuerat
ꝓprii sanguinis fonte abluere.
quo poss& uberius carnis sar¬
cina liberatus. & suꝑ niuem
dealbatus. p̃sentię illius adsta¬
re. & qui semcripsũ holo caustũ
odoriferum offerebat sacrifi¬
cium laudis iugit᷑ immolare:
innume rabili pene caterua

Expanded text:
in suis ordinibus consecrarat, in suis ordinibus consecrarat, praedicationis et divini obsequii comministros, persecutorum dirus furor invenit. Hi sancti viri a beatissimi Dionysii nunquam sustinuere abesse praesentia: quos divina dignatio aeterni regni jam praesciebat esse consortes, quosque ab invicem ignitae tempestatis insectatio, per martyrii certamina nullo suae calliditatis, aut severitatis astu separare praevaluit. Denique sinnii, cum Romanorum militum apparitione, in urbe Parisiorum, et per omnem regionem subito personatur, et a primoribus civitatum Galliarum ei occurritur imperialis jussio urgens super captura sancti ranti seni sanctissimo, sudores certaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offerebat, sacrificium laudis Jupiter immolare: ab innumerabili pene caterva
Abbreviated transcription (Latin):
partes octidentaliũ regionum.
ut scĩn senem nominatissimu¬
q doctrina uirum & uirtu¬
tutum insignib p̃cipuũ. ma¬
charium dionisium ubicumq
reppire potuiss&e ꝑquirens.
aut decr&o principis. idolis cõ¬
mentis laceratum in mensis.
& penis exquisitisitissimis. tor¬
mentatum. int̾ c&era & iam
scdm leges romanas ut pote
eum qui p̾stantissima nobili¬
tate terrena fl oruerat: & con¬
tra senatus ac rei publicę
ꝓmulgationes contraq imꝑiũ
charii dronisui inquisitione.
galliarum pen&rant fines
Q uib adhuc ꝓcul positis sc̃i uiri
celebre nom̃ innotuit Uncle
amplius efferati: cursu uelotio¬
ritumentib animis. uultib
trucissimisparisius adierunt:
Vbi beatum dionisiũ contra
impios dimicantem. & p̾dica¬
tione continua. popłi multi¬
tudinem ad fidẽ inueniunt
exhortantẽ: Cum quo &iam
beatum uirũ. rusticũ archi¬
pbrm. & el eutheriũ archidia¬
conem. quos ipse famulꝰ dñi

Expanded text:
partes occidentalium regionum, partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum insignibus praecipuum Macarium Dionysium, ubicunque reperire potuisset, perquirens, aut decreto principis idolis thumentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormentatum, inter caetera etiam secundum leges Romanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena floruerat, et contra senatus ac Reipublicae promulgationes, contraque imperium carii Dionysii inquisitione Galliarum penetrant fines. Quibus adhuc procul positis, sancti viri celebre nomen innotuit. Unde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusticum archipresbyterum, et Eleutherium archidiaconum, quos ipse famulus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tes xp̃ianum quempiã reꝑissor.
aut coger& dus sacrificare inces¬
tis: aut diueriis penis addictũ.
gladio trader& pumendũ. Sed
N & totum ꝑ sibi subditum
orbem in cunctis ciuitatibus
opidis. muni᷑pus quoq & uicis
publicum pependit edictum:
ut ad mninistrationis infulis
seruientes. om̃s xp̃i nõminis
amatores. exponere diuersitate
supplicii maturarent: ne supee
ta sententia. niquorum gaudens
turba in omnismuni parte
bachando ꝓgreditur. & contra
dñicum̃ popłm pugnatura con¬
spirat Non cuntati appetere
gladio quos dñs suos monstra¬
uit esse signaculo Qua de re
nulla iam ꝑ xp̃o certantibus
p̃sentis uitȩ indulgebat̾ tran¬
quillitas. nulla scoꝵ martrrũ
erat excusata libtas: Sed cunc¬
ti ꝓ dolor aut impus iussionib
obediebant. aut quod statutũ
a cruclelissimo cesare fuerat
ꝑferebatit. Dirigit᷑ proinde.
p̾fectus fescenninus sisinnius.
tradita sibi dilecta apparitio¬
ne cum ingenti strepitu. ad

Expanded text:
tes Christianum quempiam reperisset, tes Christianum quempiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis poenis indictum, gladio traderet puniendum. Sed et totum per sibi subditum orbem in cunctis civitatibus, oppidis, municipiis quoque et vicis publicum pependit edictum, ut administrationis infulis servientes, omnes Christi nominis amatores exponere diversitati supplicii maturarent, ne supereta sententia, iniquorum gaudens turba in omnem mundi partem bacchando progreditur, et contra Dominicum populum pugnatura conspirat, non cunctati appetere gladio, quos Dominus suos monstraverat esse signaculo. Qua de re nulla jam pro Christo certantibus praesentis vitae indulgebatur tranquillitas, nulla sanctorum martyrum erat excusata libertas; sed cuncti, proh dolor! aut impiis jussionibus obediebant, aut quod statutum a crudelissimo caesare fuerat, perferebant. Dirigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad
Abbreviated transcription (Latin):
conuersatione ꝓficere. totam
artificu sui machinam ad in¬
pugnanda quȩ suerant con¬
structa conuertit: Ande suȩ̨¬
partis auctores dõꝵ suorum
flentes exitia. quos ad
inpi&atem ꝑse cutionis in eos
riterq in cos qui hanc salutis
fidem deuoto corde receꝑant.
cum quod male cupierant.
ꝑficere ꝓpt̾ fideliũ multitu¬
cainem non ualẽrent. hac.
calliditate i suę artis instrux̃.
quo efficerent᷑ compotes uoti
siti ut domiciano qui post ne¬
rorem ꝑditionis filiũ. sedam
ꝑsecutionem in xp̃ianos exer¬
cuit. soꝑ uirtutum & p̃dica¬
tionis p̾conio scĩ uiru quod
se iam longe iateq distude¬
rat intimarent: quatinꝰ otius
dõꝵ suoꝵ ueneratiom consule¬
ut asserebant quendam p̾stigatore.
& magum inuictissimũ eius q
sequaces ab oiebat᷑: Quȩ audi¬
ens ĩmanissimȩ̨ crudelitatis
belua domicianus in tantam
rabiem indignationis exarsit
ut ubicũq ꝑ se uł ꝑ suos satelbi¬

Expanded text:
conversione proficere, totam conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnanda, quae fuerant constructa, convertit. Unde partis suae auctores, deorum suorum flentes exsilia, quos ad impietatem persecutionis in eos riterque in eos, qui hanc salutis fidem devoto corde receperant; cum quod male cupierant, perficere propter fidelium multitudinem non valerent, hac calliditate suae artis instruxit, quo efficerentur compotes voti sui, ut Domitiano, qui post Neronem, perditionis filium, secundam persecutionem in Christianos exercuit, super virtutem et praedicationis praeconio sancti viri, quod se jam longe lateque diffuderat, intimarent: quatenus ocius deorum suorum venerationi consuleut asserebant, quemdam praestigiatorem et magum invictissimum, ejusque sequaces abolebatur. Quae audiens immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satelli
Abbreviated transcription (Latin):
lis quam p̾dicationib obtine¬
r& Et cum sepissime ab ido.¬
lorum. pontificib contra cũ
seditio excitar&̾ in populos.
ita ut plebes innumerę &iã
& de uicinis regionib cum
armis ac bellico apparatu.
audiebantꝰ concurrent. mox
ut illum cernere poterant.
tanta & ita ineffabilit᷑ in eo
lux cȩ̨testis gr̃ę radiabat.
ut aut om̃i ferocitate una
cum armis. deposita se uui
ꝓsternerent: aut qui conpunc¬
ti sp̃s sci dono ad credendũ
non erant pauore nimio sol¬
uerent᷑ & triti a p̾sentia eiꝰ
auffugerent Miroq modo:
mermi uiro. non ualebat plels
armata resistere: sed subdebat
se uii potius certatim gallica¬
nus coturnus atq germanica
ceruicositas iugumq xp̃i suaue
trictione poscebat Ab ipsis
quoq destruebant᷑ idola. quoꝵ
sumptu aut studio fuerant¬
fabricata. Edinnuento salu¬
tis portu: idolorum gaude¬
bat naufragio Lugebat qͦq
uidens sibi. perire. quod dño
constabat assidua populoꝵ

Expanded text:
lis quam praedicationibus obtinelis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, esse audiebant, concurrerent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum armis deposita se illi prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavore nimio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervicositas: jugumque imponi poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur idola, quorum sumptu fuerant et studio fabricata: et invento salutis portu, idolorum gaudebant naufragio. Lugebat quoquvidens sibi perire, quod Domino constabat assidua populorum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑperuę baptizati fuerint
qui te uii deuotissime obtulisti
& ubiq comitante auxilio. ute
locis ilis & popłis nota erat
construxit. ac officia deuote dño
seruentium cleripoꝵ ex more
constituit: probatasq ꝑsonas.
nonmre scdi ordinis ampliauit:
ncessant̃ restituens populos. crea¬
tori: quos a deiuo cuitu reuoca¬
uerat creaturȩ̨ Canctus ergo
fide. & deuotione populi quam
in constructione & reuerenti
basilicę frequentatione cerne
bat admodũ roboratus dm̃ &
pectore pur issimo nouerat.¬
& corde ardentissimo dilige¬
bat insinuare gentib non
cessabat: Cunctisq miscdam
eius in hoc tempore. & iudici¬
um futurum ꝓponens. pau¬
iatim sociabat dõ quos dia¬
bolo subtrahebat: Atq totis
exortationis nisib & signorũ
ꝓdigiis satagebat. quatinus qͦs
arripiebat mundo: dignos fa¬
cer& cęlo: Tantas enim per
illum dñs dignabat᷑ exercere
uirtutes. ut rebellium corda
gentilium non minus miracu¬

Expanded text:
tis perpetuae baptizati fuerint,tis perpetuae baptizati fuerint,qui te illi devotissime obtulisti.et ubique comitante auxilio, juxtlocis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Domino servientium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore secundi ordinis ampliavit, incessanter restituens populos creatori, quos a devio cultu revocaverat creaturae. Cinctus ergo fide et devotione populi, quam in constructione et reverenti basilicae frequentatione cernebat, admodum roboratus, Deum pectore purissimo noverat, et corde ardentissimo diligebat, insinuare gentibus non cessabat; cunctisque misericordiam ejus in hoc tempore, et judicium futurum proponens, paulatim sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat, atque totis exhortationis nisibus, et signorum prodigiis satagebat, quatenus quos abripiebat mundo, dignos faceret coelo. Tantas enim Dominus per illum dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miracu
Abbreviated transcription (Latin):
illi fidelit̾ adherebat allocutus .÷
clicens Uir il lustrissime. quia
plurima populi multitudo. in
crecdulitate & confessione sui
sc̃i nominis benedictione baptis¬
matis consecrat᷑ & cotidie fide¬
lium numerus augmentatur.
ri tui p̾cio ã tua frat̾nitate:
suscipe. & cdomum baptismatis
ibi construerẽ. ac consecrare.¬
quo ad laudes diuinas sacra¬
m̃torum ministris cel ebrantib
populus dõ dignus possit con¬
fluere: & carisiata diuma¬
eum pat̾ beatissime offeram
N on. ait beatus dionisius. ita
nob̃̾ in huius modi negotio ẽ.
uirgine. cum ipse fecerit mun¬
dum. in locato ẽ. diuersorio
natus Quappt̾ non iuidetur
xquum. ut gratis accepto agro
p̾parem domum: in qua ei
silu adoptionis ꝑ nrm ministe¬
rium renascãt᷑ Sed de eius
p̃cio captiuoꝵ ẽ sepultura com¬
parata. ꝓpterea rationabile iu¬
dicatur. ut pręcio sumã locũ.
ubi illi qui commertio sangui¬
nis ipsius morte int̾cedente.
de captiuitate diaboli & mor¬

Expanded text:
illi fideliter adhaerebat, allocutus est, dicens: Vir illustrissime, quia plurima populi multitudo in credulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, ui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi construere, et charquo ad laudes divinas sacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posset confluere, et charismata dieum, pater beatissime, offero Non, ait, beatus Dionysius, ita nobis in hujusmodi negotio est virgine, cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii adoptionis per nostrum ministerium renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparata. Propterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum, ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mor
Abbreviated transcription (Latin):
orro illa spes nisibilis sacra¬
mentum est gemine rei. qr
utramq rem significat: et utri¬
usq rei similitudinẽ gorit expͥs¬
sam. Nam sicut panis p̾ ceteris
loĩem letificat atq inebriat: sic
caro xp̃i int̾iorem hoĩem plus ce¬
tetis gratiis spũalit̾ reficit ⁊ sa¬
ginat. Dñ ercellent̾ eucharistia
dicitur: id est bona gr̃a. quia in
h sacramento nõ tm̃ est ĩ eo ar¬
gumẽtũ uirtutis et gr̃e: s ille
totus sumitur. qui est fons et

Expanded text:
orro illa species visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeterhominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter reficit et saUnde excellenter Eucharistia dicitur, id est, bona gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et
Abbreviated transcription (Latin):
& sacra uolumina aliaq quãpluri¬
ma ornamenta: Nam quic quid buic
serui necessaria erant. ut pote cle¬
mer cissimus pater satis solierti in
omnibus cura ac sollicita ꝓuidit¬

Expanded text:
 sacra volumina aliaque quam plurima ornamenta. Nam quicquid huic sexui congruae necessaria forent, ut piissimus pater satis sollerti in omnibus diligentia ac sollicita cura p
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta aurea in sese reuersa
intellexit se ex noc mundo uoca¬
ri Et ꝓtinus conuocans om̃s soro¬
res cepit ualedicere singulis.
sequestrans ex eis nonnulias. quę
Deinde iam ipsa migrante ad dñin.
&ẽ reliquȩ nihil ominꝰ subsecuts
sunt demum. adeo ut ea tẽpestate
ex codem monasterio usq ad nu¬
merum centũ sexaginta monachȩ

Expanded text:
praedicta Aurea in sese reversa, praedicta Aurea in sese reversa, intellexit se ex hoc mundo vocari; et protinus convocans omnes sorores, coepit valedicere singulis, sequestrans ex eis nonnullas quae deinde jam ipsa migrante ad Dominum, et reliquae nihilominus subsecutae sunt demum, adeo ut ea tempestate ex eodem monasterio usque ad numerum centum sexaginta monachae
Abbreviated transcription (Latin):
delam: Factum est igitur cũ nefan¬
da clades popular& urbem parisi¬
acam. & nullȩ̨ iam uirgines ex mo¬
nasterio sc̃ĩ uiri ubi aurea nomine
p̃erat abbatissa. ad dñm p̾cessissent
apparuit quadam die beatꝰ eligius
cuidam adolescenti in basilica pu¬
ellarum ueste candida amictus. to¬
garum uelamine comptus: Cumq
is qui aderat nimio pauore ꝑt̾ritꝰ
latibulum querer&. blande cum
leniterq conpellens uir beatus.
p̾cepit ut iens cito dicer& matri
uirginum quod adse quam totius
cũ deputatis ꝓperar& uirginibus
Currens aut̃ is qui audierat & ci¬
tius auream p̾ueniens. surge ait
uel ocit᷑. quia dominꝰ cugius in ec¬
clenam te uocat Quod cũ ilia
audiss&. gaudio magno repleta.
sine mora ꝓperauit: Sed tameri
cum ueniss&e uisio beati uiri iã
abolita erat. Eccta uero ad sir¬
mitatis indicium quod ess& uisus
nebuia quadam repl&a moostra¬
batur in tantum ut candelabra
& uela subito rors inundantia
distillare uiderent, Tunc ergo

Expanded text:
e. Factum est igitur cum nefanda clades depopularetur urbem Parisiacam, et nonnullae jam virgines ex monasterio sancti viri, ubi Aurea nomine praeerat abbatissa, ad Dominum praecessissent, apparuit quadam die beatus Eligius cuidam adolescenti in basilica, puellarum veste candida amictus, togarum velamine comptus: cumque is quia aderat nimio pavore perterritus latibulum quaereret, blande eum leniterque compellans vir beatus, praecepit ut iens cito diceret matri virginum quod ad se quantocius cum deputatis properaret virginibus. Currens autem is qui audierat, et citius Auream praeveniens: Surge, inquit, velociter, quia dominus Eligius in ecclesiam te vocat. Quod cum illa audisset, gaudio magno repleta sine mora properavit; sed tamen cum venisset, visio beati viri jam abolita erat; ecclesia vero ad firmitatis indicium quod illic esset visus nebula quadam repleta monstrabatur, in tantum ut candelabra quoque et vela subita roris inundantia distillare viderentur. Tunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & hoc internentes. cesserut tamen
dolorib. & ilolis sacrificuerunt: uiuii
absorti sunt. Illi absorti quia moccui.
illi quia absorti mortui. Lc. ui

Expanded text:
tes, et hoc intus tenentes, cesserunt tamen doloribus, et idolis sacrificaverunt, vivi absorpti sunt. Illi absorpti sunt, quia mortui; illi autem quia absorpti, mortui. Non
Abbreviated transcription (Latin):
serto: qui cotidiano celi pascebant᷑
alimento. Unde dcm̃ est. Pane m ãgło¬
rũ manducauit homo. Sed tñ panẽ il¬
lũ qui manducauerũt om̃s in deserto
mortui sunt. Ista autẽ esca quam acri¬
pitis: iste autem panis uinus qui de
celo descendit: uite eterne substanti¬
am ministrat. Et quicũq hũc panẽ
manducau̾it nõ morietur in eternũ.
quia corpus xpristi ẽ. Considera utrũ¬

Expanded text:
et quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo. Sed tamen panem illum qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt. Ista autem esca, quam accipis, iste panis vivus, qui de coelo descendit, vitae aeternae substantiam subministrat, et quicunque panem hunc manducaverit, non morietur in aeternum, quia corpus est Christi. Considera
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Oqͣnta est dies illa qua nr̃e
repatricis anima digna aratur et con¬
secratur: et sc̃issimo corꝑiunitur. Nõ
est uerus amator uirginis: qui respu¬
it oolere diem euisconçeptionis. su¬
bescanit iterum in sani: qui haric diẽ
colere nolunt. qui icurco qd̃ aliorum
sorrum conceptiones sc̃a minime cole
re consueuit ecc̃a. maxime quippe rus¬
ticitas est eam aliis sanctis in hec com¬
pararr: inqua deue arnem humanã
assumpsit: qmͣ etiam suꝑ omnes scõs
etarchangelos incelis sublimauit.
Quainuis enim ceteris scĩs dies cõcep¬
tionis eorum nõ sit contessũ ut cele¬
brentur illi tamer a spũ scõ cõcessũ ẽ
que maior et excellencior est cunclis.
Aulchre ⁊ digne hanc dñationem

Expanded text:
tionem. O quanta est dies illa, qua nostrae reparatricis anima digna creatur, et sanctificatur, et sanctissimo corpori unitur! non est enim verus amator Virginis qui respuit colere diem ejus conceptionis. Erubescant iterum insani qui hunc diem colere non volunt idcirco quia aliorum sanctorum conceptiones minime colere sancta consuevit Ecclesia. Maxima quippe rusticitas est eam aliis sanctis in hoc comparare, in qua Deus carnem humanam assumpsit, quam etiam super omnes angelos et archangelos in coelis sublimavit; quamvis enim caeteris sanctis dies conceptionis eorum non sit concessum ut celebretur, illi tamen a Spiritu sancto concessum est, quae major et excellentior cunctis est. Pulchre et digne dominationem