comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in quatuor. Quic quid enĩ inuno inueneriᷤᷤ:
hoc in omib simul quatuor cognosces. Et
E uangłistarũ ergo facies ad humanitatem
dnĩ ꝑtĩnet. penna ad diuinitatẽ. Quia in
eo quẽ corporeũ aspiciunt: quasi facies iN.¬
tendunt. Sed dum hunc ẽẽ incircũ scriptũ
atq incorporeũ ex diuinitate adnuntiant:
ꝑ contẽplationis pennã quasi in aere leuant᷑.
Quia itaq una ẽ fides incarnationis eius in
om̃ib. & par contẽplatio diuinitatis eius in
singulis: recte nc̃ dr̃. Quatuor faces uni.
& quatuor pennȩ uni. Sed quȩ uirtꝰ esset.
si fidematq contẽplationẽ dnĩ habentes. p̃di¬
catores illius sc̃a oꝑa non haberent: Sequit᷑.
Eo pedes eoꝵ. pedes recti. Quid ꝑ pedes. nisi
gressus actuum designant᷑ : Quatuor ergo
animaliũ pedes recti ẽẽ describuntur. quia
ad sequendã iniquitatẽ ñ sunt retorta. Hi
aut̃ pedes rectos non habent. qui ad mala

Expanded text:
in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum et incorporeum ex divinitate annurtiant, per contemplationis pennam, quasi iQuia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisgressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non ha
Abbreviated transcription (Latin):
uident. subtili narratione
noticia: Et quid ꝑ pennaᷤ.
nisi uolatus exprimitur : Per faciẽ quippe.
unusquisq cognoscit᷑. Per pennã uero. in al.¬
tũ auium corpora subleuant᷑. Facies itaq ad¬
fidem ꝑtinet. penna ad contẽplationẽ. Per
fidẽ namq ab om̃ipotenti d̾o cognoscũnur.
sicut ipse de suis ouib dicit. Egõ sũ pastor
bonus. & cognoscomeas: & cognoscunt
me meȩ. Qui rursus ait. Ego scio quosele¬
gerim. Per contẽplationẽ uero qua super
nosmet ipsos tollimur: quasi inaere leuam᷑.
Quatuor ergo facies uni sunt: Quia si reqͥ.¬
ras quid mat᷑heus de incarnatione dnĩ sen.¬
tiat. hoo nimirũ sentit quod marcꝰ lucas &
ioħs.Si queras quid ioħs sentiat. hoc ꝓcul
dubio quod lucas. marcus.⁊ matheus. Si
quęras quid marcus.: hoc qđ matheus. ioħs.
& lucas. Si quȩras quid lucas: hoc qd ioħs.
matheus. & marcus sentit. Quatuor ergo
faciesum sunt: quia notitia fidei qua cog.¬
noscunt᷑ a d̾o. ipsa ẽ in uno. quȩ est simul

Expanded text:
ur, subtili narratione notitia, et quid per pennas, nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque agnoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque pertinet ad fidem, penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotenti Deo cognoscimur; sicut ipse de suis ovibus dicit: Ego sum Pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Qui rursus ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua super nosmetipsos tollimur, quasi in aerem levamur. Quatuor ergo facies uni sunt: quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si quaeras quid Marcus; hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Lucas; hoc quod Joannes, Matthaeus et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã immoderata gaudia transeant.
Fitq ut bonũ ninue ridendo ꝑdat. qđ plan.¬
gendo lucratꝰ ẽ. Hic itaq corã faciesua ñ
ambulat. qr dampna quȩ patit᷑ conspicere
recusat. Scriptũ quippe ẽ. Cor sapientium
ubi tristitia. ẽ. & cor stultoꝵ ubi leticia. In
cunctis ergo quȩ agimꝰ. diligent̃ nosinet ip¬
sos ꝯspicere interuis exteriusq debemꝰ. ut
pennata aĩalia sequentes nob̃met ipsis pre-

Expanded text:
mensuram immoderata gaudia transeant; mensuram immoderata gaudia transeant; fitque ut bonum nimie ridendo perdat, quod plangendo lucratus est. Hic itaque coram facie sua non ambulat, quia damna quae patitur conspicere recusat. Scriptum quippe est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . In cunctis ergo quae agimus diligenter nosmetipsos conspicere interius exteriusque debemus, ut pennata animalia se
Abbreviated transcription (Latin):
de exit. qđ aliunde mittit᷑. Quia indiscrete
m̃tes mercedẽ quȩ ex bono oꝑe adquiritur.
ñ aspiciunt quomͦ ex malo oꝑe ꝑdat᷑. Aluisᷤᷤ
castitatẽ corporis seruat. seq uigilant̃ circũ¬
spicit. ne quid foris rep̃hensibilit̾ ad mittat.
Suis contentꝰ ẽ. aliena ñ diripit. sed tñ in cor¬
de odiũ fortasse contra ꝓximũ seruat. Et cũ
scriptũ sit qui odit frẽm suũ homicida est:
consid̾at quã sit mundus foris in oꝑe. & ñi
ꝑpendit quã sit crudelis inmente. Quidiste
nisi sibi m&e ipsi absens ẽ. qui in cordissui te¬
nebras ambulat.⁊ ignorat: Auis iã aliena
ñ diripit. iã corpꝰ ab inmunditia custodit.
iã m̃te pura ꝓximũ diligit. & maloꝵ p̃titoꝵ
conscius. lamentis se in p̃cib afficit. Sed fini.¬
ta p̾ce letatur. de quib in hoc mundo gaude¬
at requirit. ⁊ tẽporalib gaudiis negligentẽ
animũ dimittit. nec curat ne in eolacrimaꝵ

Expanded text:
de exit quod aliunde mittitur , quia indiscretae de exit quod aliunde mittitur , quia indiscretae mentes mercedem quae ex bono opere acquiritur non aspiciunt quomodo ex malo opere perdatur. Alius castitatem corporis servat, seque vigilanter circumspicit, ne quid foris reprehensibiliter admittat, suis contentus est, aliena non diripit, sed tamen in corde odium fortasse contra proximum servat. Et cum scriptum sit: Qui odit fratrem suum, homicida est , considerat quam sit mundus foris in opere, et non perpendit quam sit crudelis in mente. Quid iste nisi sibimetipsi absens est, qui in cordis sui tenebris ambulat et ignorat? Alius jam aliena non diripit, jam corpus ab immunditia custodit, jam mente pura proximum diligit, et malorum praeteritorum conscius lamentis se in precibus afficit; sed, finita prece, laeta de quibus in hoc mundo gaudeat requirit, et temporalibus gaudiis negligentem animum demittit, nec curat ne in eo lacrymarum
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ambulemꝰ. Peruersi aut̃ sicut paulo
ante iã diximꝰ. corã facie sua ñ ambulant.
quia ea quȩ agunt nũꝗͣ consid̾ant: ad inte.¬
ritũ tendunt. in prauis actib exultant. De
quib scriptũ ẽ. Qui lȩtantur cũ male feceriđ̃
⁊ exultant in reb pessimis. Sȩpe uͦ iustꝰ qui
eos conspicit deflet. sed ipsi freneticoꝵ more
planguntur & rident. Alii indigentib de
reb ꝓprus multa largiuint᷑. sed cũ occasioniᷤ
tempꝰ inuenerint: indigentes opprimunt.
eosq quib ualuerint rapinis deuastant. Po-¬
nunt ante ocłos cogitationis suȩ bona quȩ
faciunt.⁊ ñ ponunt pessima quȩ cõmittuÑ.
Hi uidelicet corã facie sua ñ ambulant. qr
si sibimet ipsis p̾sentes eẽnt. cuncta subtilit̃
quȩ agunt uiderent: qualit̾ bona oꝑa maliᷤ
actib ꝑdant. agnoscerent. Sic̃ scriptũ ẽ. Et
qui mercedes ꝯgregauit: misit eas in saccu¬
lũ ꝑtusum. De ꝑtuso quippe sacculo. alum¬

Expanded text:
semper ambulemus. Perversi autem, sicut paulo semper ambulemus. Perversi autem, sicut paulo ante jam diximus, coram facie sua non ambulant, quia ea quae agunt nunquam considerant, ad interitum tendunt, in pravis actibus exsultant. De quibus scriptum est: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Saepe vero justus qui eos conspicit deflet, sed ipsi phreneticorum more planguntur, et rident. 10. Alii indigentibus de rebus propriis multa largiuntur, sed cum occasionis tempus invenerint, indigentes opprimunt, eosque quibus valuerint rapinis devastant. Ponunt ante oculos cogitationis suae bona quae faciunt, et non ponunt pessima quae committunt. 1206 Hi videlicet coram facie sua non ambulant, quia si sibimetipsis praesentes essent, cuncta subtiliter quae agunt viderent, qualiter bona opera malis actibus perdant agnoscerent, sicut scriptum est: Et qui mercedes congregavit misit eas in sacculum pertusum . De pertuso quippe sacculo aliun
Abbreviated transcription (Latin):
moyses studuit cũ dixit. ut iustꝰ deberet esse
in odius. equusq sestarius. Hinc salomonait.
Pondus & pondus. mensura ⁊ m̃sura: ⁊trũq
ab hominabile ẽ apcid dm̃. Scimus quia in¬
negotiatorũ duplici pondere. aliud maius.
aliud minus ẽ. Nam aliud pondus habent
ad qđ pensant sibi. & aliud pondꝰ ad qđ pen¬
sant ꝓximo. Ad dandũ pondera leuiora.
ad accipiendũ uero grauia p̾parant. Om̃is
itaq homo qui alit̾ pensat ea quȩ sunt ꝓxi.¬
mi.⁊ alit̾ ea quȩ sua sunt: pondus & pondꝰ
hab&. Utrũq ergo ab hominabile ẽ apd̾ d̾m.
quia sisic ꝓximũ ut sediligeret: hunc in
bonis sicut se amaret. Et si sic se sic̃ ꝓximũ
aspiceret : se in malis sicut ꝓximũ iudicar&.
Debemꝰ ergo nosmet ipsos sollicite sicut alios
uidere. nosq ipsos ut dictũ ẽ ante nos pone.¬
re. ut pennata animalia incessant̃ imitan¬
tes. ne nesciamꝰ quid agimꝰ. corã facie nr̃a

Expanded text:
Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Salomon ait: Pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia innegotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum vero graviora praeparant. Omnis itaque homo qui aliter pensat ea quae sunt proximi, et aliter ea quae sua sunt, pondus et pondus habet. Utrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in bonis sicut se amaret. Et si sic se sicut proximum aspiceret, se in malis sicut proximum judicaret. Debemus ergo nosmetipsos sollicite sicut alios videre, nosque ipsos, ut dictum est, ante nos ponere, ut pennata animalia incessanter imitantes, ne nesciamus quid agimus, coram facie nostra
Abbreviated transcription (Latin):
sed idcirco nob̾ grauia ñ uidentur. qr priuato
nos amore diligentes clausis nob̾ ocłis in nr̃a
deceptione blandim᷑. Unde fit plerũq. ut et
nr̃a grauia leuit̃. & ꝓximoꝵ mala leiua grauit᷑
iudicemus. Scriptũ quippe ÷. Frunt homines
se ipsos amantes. & scimꝰ quia uehement clau-¬
dit ocłm cordis. amor priuatꝰ. Ex quofit. ut hoc
nos qđ agimꝰ & graue esse non existimamus
plerũq agatur aꝓximo. & nimis nob̾ detesta¬
bile eẽ uideatur. Sed quare hoc qđ in nob uile¬
quia nec nos sicut ꝓximũ. nec ꝓximũ conspi¬
cimus sicut nos :. Si enĩ nos sicut ꝓximum
nr̃m aspiceremꝰ: nrã rep̃hensibilia districte
uideremꝰ. Et rursũ si ꝓximũ aspiceremꝰ ut noᷤᷤ
nũ ꝗͣ nob̾ eius actio apparer&e intolerabilis.
qui sepe fortasse talia egimꝰ: & nil nos ꝓximo
intolerabile fecisse putabamus. Hoc male di¬
uisũ m̃tis nr̃ȩ iudiciũ corrigere ꝑ legis p̃ceptũ

Expanded text:
sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diligentes, clausis nobis oculis, in nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra gravia leviter, et proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe est: Erunt homines seipsos amantes . Et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor privatus. Ex quo fit ut hoc quod nos agimus, et grave esse non existimamus, plerumque agatur a proximo, et nimis nobis detestabile esse videatur. Sed quare hoc quod nobis vilquia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si enim nos sicut 1205 proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus, et nil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Hoc male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ aliud sit ante faciem ãbulare. atq aliud in
p̃senti. Ante faciem quippe ãbulare ẽ: anteri¬
ora appetere. In p̃senti uͦ ãbulare ẽ: sibi met¬
ipsi absentẽ ñ eẽ. Omĩs & eñi iustꝰ qui uitam
suã sollicitꝰ aspicit & diligent̃ considat quantũ
cotidie in bonis crescat. aut fortasse quantũ a
bonis decrescat: iste quia se ante se ponit. co-¬
rã se ãbulat. Quippe: qui uigilant̃ uidet utrũ
surgat. an defluat. Quisquis uͦ uitȩ suȩ custa¬
diã negligit discutere quȩ agit. quȩ loquitur.
quȩ cogitat. aut despicit. autͦ nescit: corã se
iste ñ ambulat. quia qualis sit insius morib ł
inactib ignorat. Nec sibimet ipsi p̃sens ẽ: qui
semet ipsũ cotidie ex quirere atq cognoscere
sollicitꝰ non ẽ. Ile aut̃ ueracit᷑ se antẽ se ponit.
sibiq in p̃senti ẽ: quise insuis actib tãꝗͣ aliũ at¬
tendit. Nã sunt multa peccata quȩ cõmuittimꝰ.

Expanded text:
quod aliud sit ante faciem ambulare, atque aliud in quod aliud sit ante faciem ambulare, atque aliud in praesenti. Ante faciem quippe ambulare est anteriora appetere; in praesenti vero ambulare est sibimetipsi absentem non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste quia se ante se ponit, coram se ambulat, quippe qui vigilanter videt utrum surgat, an defluat. Quisquis vero vitae suae custodiam negligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat; quia qualis sit in suis moribus, vel in actibus, ignorat. Nec sibimetipsi praesens est qui semetipsum quotidie exquirere atque cognoscere sollicitus non est. Ille autem veraciter se ante se ponit, sibique in praesenti est, qui se in suis actibus tanquam alium attendit. 9. Nam sunt multa peccata quae committimus,
Abbreviated transcription (Latin):
pennȩ quȩ eleuant᷑ amorẽ & spẽ. duȩ uero
quȩ corpora contegunt timorẽ & peniten¬
tiam designant. cur duȩ quȩ extensȩ sunt
dicunt᷑ eẽ coniunctȩ. & duȩ quȩ corpꝰ con¬
tegunt ñ dicunt᷑. Sed hac inre facilis largi¬
corpora contegunt. sibimet ipsis ad alteru.¬
trũ ꝯiunctȩ non sunt. tumor & pęnitentia.
Dauid enĩ ꝓlapsu carnis. timendo ⁊ peniten¬
do affligitur. Petrus. casũ ꝑfidię fleuit ama¬
re. Pauluis in se crudelitatẽ p̃terite ꝑsecuti.¬
onis plangit. Om̃s tñ unã patriã appetuã.
adunũ auctorẽ om̃iũ ꝑuenire festinant.
Duȩ ergo singłoꝵ pennȩ comunctȩ sunt.
& duȩ ñ sunt: quia ꝑ amorẽ & spẽ unũ ẽ quod
desiderant. sed ꝑ timorẽ & penitentiã diuersũ ÷
quodq eoꝵ ante faciẽ suã gradiebat᷑. nunc aut̃
dicit᷑. corã facie sua ãbulabat. Ipsa itaq repe¬
tita uidet᷑ eẽ sententia. Sed quia corã in p̃senti

Expanded text:
pennae quae elevant amorem et spem, duae vero pennae quae elevant amorem et spem, duae vero quae corpora contegunt timorem et poenitentiam designant, cur duae quae extentae sunt dicuntur esse conjunctae, et duae quae corpus contegunt non dicuntur? Sed hac in re facilis, largiro quae corpora contegunt, sibimetipsis ad alterutrum conjunctae non sunt, timor et poenitentia. David enim pro lapsu carnis timendo et poenitendo affligitur . Petrus casum perfidiae flevit amare . Paulus in se crudelitatem praeteritae persecutionis plangit . Omnes tamen unam patriam appetunt, ad unum auctorem omnium pervenire festinant. Duae ergo singulorum pennae conjunctae sunt, et duae non sunt, quia per amorem et spem unum est quod desiderant, sed per timorem et poenitentiam diversum est quodque eorum ante faciem suam gradiebatur, nunc autem dicitur: Coram facie sua ambulabat. Ipsa itaque repetita videtur esse sententia. Sed quia coram in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñm nr̃m. Uideamꝰ si & in tantis iurtu¬
tib positus ad huc timet. castigo corpus
meũ. & seruituti subicio. ne fortẽ cũ aliis
p̃dicauerim: ipse repbus efficiar. Cognos.¬
camꝰ si hunc mala fecisse penitet. Ego sũ¬
qr ꝑsecutussũ eccłam di. Incuiꝰ uerbis qͥd
aliud ꝗͣ duritia nrẽ m̃tis accusatur: Quia
ipse plangit qđ ante baptisma cõmiserat.
nos uero ce post baptisma multa cõmisimꝰ.
⁊ tñ flere iocusamꝰ. Quatuor itaq pennis
scã ammalia utunt᷑. quia & ꝑ amorẽ ⁊ spẽ
ad celestia euolant: & ꝑ timorẽ &e penitenti¬
am. facta in se illicita deplorant. Sed quia
dictũ ẽ duȩ pennȩ singłoꝵ iungebantur:
hoc fortasse intelligitur qđ ñ p̾ennas pro¬
prias eleuantes iungant. seduniꝰ ad alt̾m
pennȩ coniuncte sunt. ut pennȩ uidelicet
eleuatȩ uicissim sibi in coniunctione concor¬
dent. Qua int e questio oritur. quia siduę

Expanded text:
m nostrum . Videamus si et in tantis virtum nostrum . Videamus si et in tantis virtutibus positus adhuc timet: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte, cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Cognoscamus si hunc mala fecisse poenitet: Ego rsecutus sum Ecclesiam Dei . In cujus verbis quid aliud quam duritia nostrae mentis accusatur? Quia ipse plangit quod ante baptisma commiserat, nos vero et post baptisma multa commisimus, et tamen flere recusamus. Quatuor itaque pennis sancta animalia utuntur, 1204 quia per amorem et spem ad coelestia evolant, et per timorem et poenitentiam facta in se illicita deplorant. 7. Sed quia dictum est: Duae pennae singulorum jungebantur, hoc fortasse intelligitur, quod non pennas proprias elevantes jungant, sed unius ad alterum pennae conjunctae sint, ut pennae videlicet elevatae vicissim sibi in conjunctione concordent. Qua in re quaestio oritur, quia si duae
Abbreviated transcription (Latin):
mala quȩ fecimꝰ. & eligimus bona quȩ facia¬
mus: quasi degiinen ei rei suꝑ ducimꝰ. quã
erubescimꝰ uidere. Quã lib& enĩ scĩ uiri in
hac adhuc uita sint: hñt tñ qđ ante di ocu¬
los oꝑire debeant. Quia omĩno. ẽ. ĩpossibile.
ut aut in oꝑe. aut in locutione. aut incogi¬
tatione nũquã delinquant. Unde ⁊ beatus
iob qͥ ꝑfecta qͥdẽ hominib dix̾at. di tñ uo¬
cẽ audiens. seqi ipsũ de ipsa sua ꝑfecta locu¬
tione reprehendens dicebat. manũ meã ponã
suꝑos meũ. In manu qͥppe oꝑatio. in ore: lo¬
cutio ẽ. Manũ ergo suꝑ os ponere ẽ: peccata
locutionis ꝑuirtutem boni oꝑis tegere. Libet
uocare. qualit̾ scm̃ illud animal alis quatuor
in nitatur aspicere: ex quib duab ad suꝑiora
uuere xp̃s ẽ: & morilucrũ. Cognoscamus
qͣnta spe ad suꝑiora tollit᷑. Nr̃a conuersatio
in celis ẽ: unde etiã saluatorẽ expectamꝰ iħm

Expanded text:
mala quae fecimus, et eligimus bona quae faciamala quae fecimus, et eligimus bona quae faciamus, quasi tegmen ei rei superducimus, quam erubescimus videri. Quamlibet enim sancti viri in hac adhuc vita sint, habent tamen quod ante Dei oculos operire debeant. Quia omnino est impossibile, ut aut in opere, aut in locutione, aut in cogitatione nunquam delinquant. Unde et beatus Job, qui perfecta quidem hominibus dixerat, Dei tamen vocem audiens, seque ipsum de ipsa sua perfecta locutione reprehendens dicebat: « Manum meam ponam super os meum . » In manu quippe operatio, in ore locutio est. Manum ergo super os ponere, est peccata locutionis per virtutem boni operis tegere. Libet,gentium vocare, qualiter sanctum illud animal alis quatuor innitatur aspicere. Ex quibus duabus ad superiora vivere Christus, et mori lucrum . » Cognoscamus quanta spe ad superiora tollitur. « Nostra conversatio in coelis est. Unde etiam Salvatorem exspectamus Dom
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna eleuant. Quȩ apte quoq coniunctę
nominant᷑ : qr electi ꝓculdubio & amant
cȩlestia quȩ sꝑant: & sꝑant quȩ amant.
Duȩ uero corpora conterrunt: quia timor
& penitentia ab om̃ĩ potentis di ocłix eorũ
mala p̃t̾ita abscondunt. Duȩ itaq ut dictũ
ẽ pennȩ iungunt᷑ sursũ. qͣndo amor & spes.
electoꝵ corda ad suꝑiora eleuant. ad cȩlestia
suspendt̃. Duȩ aut̃ pennȩ tegunt corpo¬
ra. qͣndo eoꝵ mala p̃t̾ita a conspectu et̃ni
iudicis. timor & penitentia abscondt̃. In eo
enĩ qđ se peccasse meminerunt. ꝙr ꝑtimes¬
cunt & deflent. quid aliud ꝗͣ corpꝰ cooꝑiunt :
Qui facta carnalia. ꝑsuꝑducta bona opera.
a districto ex amine abscondĩ. Scriptũ qͥppe÷.
Beati quoꝵ remissȩ sunt iniqͥtates. ⁊ quoꝵ
tecta sunt peccata. Peccata enĩ tegiꝰ: cum
bona facta malis actib suꝑ ponĩmꝰ. Omẽ
enĩ qđ oꝑitur: inferius ponit᷑. Et hoc unde
oꝑitur: de suꝑducit᷑. Quando gͦ abdica. nꝰ

Expanded text:
conjunctae nominantur, quia electi procul dubio et amant coelestia quae sperant, et sperant quae amant. Duae vero corpora contegunt, quia timor et poenitentia ab omnipotentis Dei oculis eorum mala praeterita abscondunt. Duae itaque, ut dictum est, pennae junguntur sursum, quando amor et spes electorum corda ad superiora elevant, ad coelestia suspendunt. Duae autem pennae tegunt corpora, quando eorum mala praeterita a conspectu aeterni judicis timor et poenitentia abscondunt. In eo enim quod se peccasse meminerunt, quia pertimescunt et deflent, quid aliud quam corpus cooperiunt? Qui facta carnalia per superducta bona opera a districBeati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . » Peccata enim tegimus, cum bona facta malis actibus superponimus. Omne enim quod cooperitur, inferius ponitur, et hoc unde operitur desuper ducitur. Quando ergo abdicamus
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃senti tang̾it animũ ꝓphetantis. & ex futuro
nequaquã tangit: aliquando ex futuro tangit.
⁊ ex p̃senti non tangit. Aliquando uero ex p̃senti.
& ex futuro tangit: aliquando aut̃ ex p̃terito & ex
p̃senti atq ex futuro parit̾ tangitur animꝰ prophe¬
tantis. Aliquando tangit ex preterito ꝓphetiȩ
sp̃s. nec tangit ex futuro: aliquando aut̃ tangit
exfuturo. nec tangit ex p̃terito. Aliquande uͦ¬
aliqͣndo infuturo ex parte tangit. ⁊ exparte ñ tangit.¬

Expanded text:
ex praesenti tangit animum prophetantis, et ex futuro ex praesenti tangit animum prophetantis, et ex futuro nequaquam tangit; aliquando ex futuro tangit, et ex praesenti non tangit. Aliquando vero ex praesenti et ex futuro tangit; aliquando autem ex praeterito, et ex praesenti, atque ex futuro pariter tangitur animus prophetantis. Aliquando tangit ex praeterito prophetiae spiritus, nec tangit ex futuro; aliquando autem tangit ex futuro, nec tangit ex praeterito. Aliquando aesenti ex parte tangit, et ex parte non tangit
Abbreviated transcription (Latin):
cauit dicens. Tu rex cepisti cogitare instratu tuo
quid eẽt futurũ post hȩc. Et paulo post. Tu rex
uidebas. & ecce quasi stat ia una grandis: ⁊ cetera.
Cuiꝰ uidelioce somnii mox ut ordinẽ dixit: qͥcqͥd
ex eodem uenturũ sequebatur aperuit. Pensemꝰ
ergo ordinẽ prophetiȩ. Acogitationib: uenit
ad somniũ. Asommo. ꝑuenit ad futura. Qui gͦ
ipsã ut itadicã radicẽ somnii ꝓtulit: ꝓfecto ex
p̃teritis ꝓbauit. quã uera eẽnt quȩ de futuris
dicer&. Prophetia aut̃ p̾sentis temporis. nec p̃te¬
riti attestatione indiget: nec futuri. Quia cum
res occulta ꝑ prophetiȩ uerba de tegitur. uerita¬
ti illius resipsa quȩ ostendit᷑ attestat᷑. Igit᷑ quia
de tẽporib prophetiȩ tractauimꝰ : restat ut de
modis eiꝰ ac qualitatib aliqua disseramꝰ. Sp̃s
quippe ꝓphetiȩ. nec semꝑ. nec eodẽ mͦ ꝓphetę
animum tangit. Aliquando enĩ sp̃s ꝓphetiȩ

Expanded text:
cavit, dicens: Tu, rex, caepisti cogitare in stratu tuo cavit, dicens: Tu, rex, caepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec . Et paulo post: Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis , et caetera. Cujus videlicet somnii mox ut ordinem dixit, quidquid ex eodem venturum sequebatur aperuit. Pensemus ergo ordinem prophetiae. A cogitationibus venit ad somnium, a somnio pervenit ad futura. Qui ergo ipsam, ut ita dicam, radicem somnii protulit, profecto ex praeteritis probavit quam vera essent quae de futuris diceret. Prophetia autem praesentis temporis nec praeteriti attestatione indiget, nec futuri, quia cum res occulta per prophetiae verba detegitur, veritati illius res ipsa quae ostenditur attestatur. 4. Igitur quia de temporibus prophetiae tractavimus, restat ut de modis ejus ac qualitatibus aliqua disseramus. Spiritus quippe prophetiae nec semper, nec eodem modo prophetae animum tangit. Aliquando enim spiritus prophetiae
Abbreviated transcription (Latin):
nie: ipsũ audietis. Erit autẽ quicũq ñ audierit
ꝓphetam illũ : exterminabitur de populo suo.
Cur ergo p̃teritis uentura ꝑmiscuit. nisi ut dũ
implentur ea quȩ de futuro p̃dicerae. ostendei
etiã quia de preterito uera dixisset: Quia itaq
dociumꝰ qualiter ex futuro ꝓphetiȩ probentur
p̃terita: restat nunc. ut adhuc de sacris eloquiis
ostendamꝰ. quomodo in ipso ꝓphetiȩ spũ: ex p̃ce¬
ritis ꝓbentur futura. Certe rex babilonicus cũ
somniũ uidissae: misit ad magos ⁊ ariolos. om̃sq
sapientes babiloniȩ conuocau̾it. nec ab eis solum.¬
modo int̾pretationẽ somnii: sed etiam somnium
quesiuit. Ut nimirũ ex p̃terito colligeret: siquid
ineorum responsionib de uenturo certũ tener&.
Qui cũ dicere nulla potuissent: daniel deductꝰ
ad mediũ ẽ. Qui de int̃pretatione somnii: ⁊ de nar¬
ratione requisitus. non solũ hoc respondit quod
in t̾rogatus est: sed ipsam somnii originẽ repli.¬

Expanded text:
me ipsum audietis. Erit autem, quicunque non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo suo . Cur ergo praeteritis ventura permiscuit, nisi ut, dum implerentur ea quae de futuro praediceret, ostenderet etiam quia de praeterito vera dixisset? 3. Quia itaque docuimus qualiter ex futurorum prophetia probentur praeterita, restat nunc ut adhuc de sacris eloquiis ostendamus quomodo in ipso prophetiae spiritu ex praeteritis probentur futura. Certe rex Babylonicus, cum somnium vidisset , misit ad magos et ariolos, omnesque sapientes Babyloniae convocavit, nec ab eis solummodo interpretationem somnii, sed etiam somnium 1176 quaesivit, ut nimirum ex praeterito colligeret si quid in eorum responsionibus de venturo certum teneret. Qui cum dicere nullatenus potuissent, Daniel deductus ad medium est, qui de interpretatione somnii, et de narratione requisitus, non solum hoc respondit quod interrogatus est, sed ipsam somnii originem repli
Abbreviated transcription (Latin):
gelistis & scĩs p̃dicatorib questio orit᷑. cur
homo & leo adextris ipsoꝵ quatuor. uitulus uͦ
asinistris ipsoꝵ quatuor ẽẽ ꝑhibet᷑. Neq enim
sine mira ratione.ẽ. cur duo illa a dextris. &
unũ hoc eẽ a siustris dr̃. Et rursũ querendũ.
cur aquila ñ adextris ł sinistris. sed desuꝑ ip¬
sorũ quatuor ẽẽ memorat᷑. Duas itaq nobis
questiones obiecimꝰ. quas oport&e ut aꝑiente
dño dissoluamꝰ. Homo igit᷑ et leo adextris.
uitulus uͦ a sinistris eẽ ꝑhibetur. Adextris
& enĩ leta. a sinistris uero tristia habemꝰ. un¬
de && sinistrũ nob̃ eẽ dicimꝰ hoc. qđ aduersu
eẽ deputamꝰ. Et sicut p̃fati sumꝰ. ꝑ hominẽ
incarnatio. ꝑuitulũ passio. ꝑ leonẽ uero
auctoris nr̃i resurrectio designat᷑. Deinca¬
natione aut̃ unigeniti filii qua redẽpti sumꝰ.
om̃s electi lȩtati st̃. De morte uͦ illius ips
electoꝵ primi scĩ apłi contristati: qui iterũ

Expanded text:
gelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur gelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibeatur. Neque enim sine mira ratione est, cur duo illa a dextris, et unum hoc esse a sinistris dicatur. Et rursum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoretur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Dvitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse deputamus. Et sicut praefati sumus, per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt: de morte vero illius, ipsi electorum primi sancti apostoli contristati, qu
Abbreviated transcription (Latin):
& leo simul. et aquila ẽ. Homo enĩ rationa.¬
le ẽ animal. Ditulus aũ insacrificio mactari
Aquila ad subluia euolat. & ir reuerberatis
ocłis solis radiis intendit. Omĩs itaq qͥ in ratio¬
ne ꝑfectꝰ ẽ. homo ẽ. Et qm̃ semetipsum ab huiꝰ
mundi uoluptate mortificat: uitułꝰ. Quia uͦ
ipsa sua spontanea mortificatione contra ad¬
uersa omĩa fortitudinem securitatis habet.
unde scriptũ ẽ. iustꝰ autẽ quasi leo confiders
absq t̾rore erit: leo est. Quia uero sublimit
contẽplat᷑ ea quȩ cȩlestia atq trena sunt.
aqͥla .ẽ. Igitur qm̃ iustꝰ quisq ꝑ rationẽ homo¬
ꝑsacrificiũ mortificationis suȩ uitulꝰ. ꝑ forti.¬
tudinẽ securitatis leo. ꝑ contẽplationẽ uero
efficitur aqͥla. recte ꝑhȩc sca animalia sig¬
nari unus quisq ꝑfectꝰ potest. Qđ idcirco dici¬
mus. ut ea quȩ de quatuor animalib dicta
sunt. ꝑtinere quoq etiã ad ꝑfectoꝵ singulos
demonstremꝰ. Sed magna nob̾ de eisdẽ euan¬

Expanded text:
et leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal. Vitulus autem in sacrificio mactari Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est, et quando semetipsum ab hujus mundi voluptate se mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: « Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Qui vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igitur quper sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalibus dicta sunt pertinere etiam ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de iisdem evan
Abbreviated transcription (Latin):
extendebantur desuꝑ & iungebantur. duȩ
uͦ tegebant corpora eoꝵ. Quid autẽ pennȩ
animalis̃. nͥ alȩ nominant᷑ : Quain re no-¬
bis diligenti ꝑscrutatione quęrendũ ẽ. quȩ
sint quatuor pennę scõrũ. ex quib duȩ suꝑiꝰ
extensȩ iunguntur: duȩ uͦ eoꝵ corpora con-¬
tegunt. Si enĩ uigilant̃ aspicimꝰ: qͣtuor eẽ
uirtutes inuenimus. quȩ a t̾renis actibꝰ om̃e
pennatũ animal leuant. in futuris. uideli

Expanded text:
desuper et jungebantur, duae vero tegebant corpora eorum. Quid autem pennae animalium, nisi alae nominantur? Qua in re nobis diligenti perscrutatione quaerendum est quae sint quatuor pennae sanctorum, ex quibus duae superius extensae junguntur, duae vero eorum corpora contegunt. Si enim vigilanter aspicimus, quatuor esse virtutes invenimus quae a terrenis actibus omne pennatum animal l
Abbreviated transcription (Latin):
manitate gauisi sunt. de eius resurrectione
ꝯfirmati. qui de eiꝰ passione fuerant contristati.
Homo ergo ae leo eis a dextris ẽ: quia redẽp¬
toris nr̃i ẽos incarnatio uiuificauit. resurrec.¬
tio confirmauit. Sed uitulus a sinistris: quia
mors illius eos ad mom̃tũ temporis in infide.¬
litate ꝓstrauit. Iure aut̃ locus. aquile ñ iuxta
sed desuꝑ ẽẽ describit᷑: quia siue ꝑhoc qdđ eiꝰ as¬
censionẽ signat. seu quia uerbũ patris dm̃
apud patrem ẽẽ denuntiat. suꝑ euangłistas
cȩteros uirtute contẽplationis excreuit. cum
quib & si simul de eius ditate loquit᷑. hanc tñ
om̃ĩb subtilius contẽplatur. Sedsi aquila cũ
trib alus adiuncta. quatuor animalia ẽẽ me.¬
morant᷑: mirũ quomͦ de suꝑ ipsoꝵ quatuor

Expanded text:
manitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitatem prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, sed desuper esse describitur, quia sive per hoc, quod ejus ascensionem signat, seu quia Verbum Patris, Deum apud Patrem esse denuntiat, super evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit; cum quibus etsi simul de ejus Deitate loquitur, hanc tamen omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta, quatuor animalia esse memorantur, mirum quomodo desuper ipsorum quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
dormire potuit: ex diuinitate sua ĩmortał
ꝑmanendo uigilauit. Ipse etĩã post resur¬
rectionẽ suã ascendens ad cȩlos. in fuꝑioribꝰ
ẽ eleuatꝰ ut aquila. Totũ ergo simul nob̾⁊.
quia & nascendo homo.⁊ moriendo iutulus.
& resurgendo leo. & ad cȩlos ascendendo aqͥ.¬
la factus ÷. Sed quia ꝑhęc aĩalia euangłi¬
stas quatuor. & sub eoꝵ specie simul ꝑfectos
om̃s iã suꝑius significari diximꝰ: restat ut

Expanded text:
dormire potuit, ex divinitate sua immortalis dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelest elevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes ja
Abbreviated transcription (Latin):
pennata aĩalia scõs quatuor euangłistac
designent: ipsa unius cuiꝰq libri euangłici¬
exordia testant᷑. Nã quia ab humana gene.¬
rratione coepit. iure ꝑ hominẽ matheus. qͥa
ꝓclamorẽ indeserto: recte ꝑleonẽ marcus.
quia a sacrificio exorsus ẽ: bene ꝑ uitulum
lucas. qͥa uͦ a diuinitate uerbi coepit: digne
ꝑ aquilã significatur ioħs qui dicit. In prin¬
cipio erat uerbu. & uerbũ erat apđ dm̃: ⁊ ds
erat uerbũ. Dum in ipsa diumitatis sub
stantia intendit: qͣsi more aquilȩ ocłos in
dẽptors nr̃i. ipse aut̃ tedẽptor nr̃ caput ẽ.
om̃iũ electoꝵ. ꝑ hoc qđ menbra eiꝰ figurata
sunt. nicħ obstat si etiã in his om̃ib & ipse
signet᷑. Ipse eñi unigenitꝰ difilius ueraciter
factꝰ ẽ homo. ipse in sacrificio nr̃ȩ redẽptioniᷤ
dignatus ẽ mori ut uitulus. ipse ꝑ iututem
suę fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiã aꝑ¬
tis ocłis dormire ꝑhibetur. quia in ipsa
morte in qua exhumanitate redẽptor nr̃

Expanded text:
pennata animalia sancta quatuor evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangexordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes. Qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus eratstantiam intendit, quasi more aquilae oculos indemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput est 1201 omnium electorum, per hoc quod membra ejus figurata sunt, nihil obstat si etiam in his omnibus et ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo; ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur, quia in ipsa morte in qua ex humanitate Redemptor noster
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ: extente de suꝑ. Facies et pennȩ extentȩ de¬
suꝑ describunt᷑: quia om̃is intentio. omĩsq
contẽplatio scõꝵ suꝑse tendit. ut illud possit
adipisci. qđ incęlestib appetit. Siue enim bono
oꝑi. siue uero inuigil& contẽplationi. tc̃ ue¬
racit̃ hoc qđ agit bonuẽ. quando ei cõplacere
concupiscit aquo ẽ. Nã quibona agere uide.¬
tur. & ꝑ hȩc ñ do sed hominib placere desi-¬
derat : intentionis fuȩ faciem deorsum p̃mit.
Et qui idcirco insacro eloquio ea quȩ diuinitatis
sunt contẽplatur. ut ꝑ hoc qđ intelligit occu.¬
pari ad questiones possit. quia ñ dulcedine
quesitȩ beatitudinis satiari appetit sed doctꝰ
uideri: iste nimirũ intellectꝰ sui pennas de.¬
suꝑ ñ extendit. Sed qm̃ sensus sui uigilantiã
in t̾reno appetitu occupat. pennas quas sub¬
leuare in altũ. & quib subleuari ipse potuit.
in imis deponit. Quainre pensandũ ẽ. ut
omẽ bonũ qđ agitur. ꝑ intentionẽ semper

Expanded text:
. Facies et pennae extentae desuper describuntur, quia omnis intentio omnisque contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, sive vero invigilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est, quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, intentionis suae faciem deorsum premit. Et qui idcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut per hoc quod intelligit occupari ad quaestiones possit, quia non dulcedine quaesitae beatitudinis satiari appetit, sed doctus videri, iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit; sed quoniam sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum et quibus sublevari ipse potuit in imis deponit. Qua in re pensandum est, ut omne bonum quod agitur per intentionem semper
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Ibi gͦ ꝓpheta incarnationẽ unigeniti ag
suꝑuis de se ipso dixerat aꝑti sunt cęli & iucu
uisiones dñi. postea tamquã si dealio narre
adiungit. Et facta ẽ suꝑ eum ibi manus deũ.
Ae deinde quasi ad se reuertitur. & dic̃. Et uiqi.
& ecce uentus turbinis ueniebat ab aquilone.
Quid ẽ hoc qđ modo ezechiel loquit᷑. modo de
erechiele: Si ꝑ totũ diceret de se: questio non
cẽt. Si ꝑtotũ dicer& quasi de alio: nichilomi

Expanded text:
ret. Ibi ergo propheta incarnationem Unigeniti agnret. Ibi ergo propheta incarnationem Unigeniti agnsuperius de se ipso dixerat: Aperti sunt coeli, et vidi visiones Dei, postea tanquam si de alio narret, adjungit: Et facta est super eum ibi manus Domini. Ac deinde quasi ad se revertitur, et dicit: Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone. Quid est hoc, quod modo Ezechiel loquitur, modo de Ezechiele? Si per totum diceret de se, quaestio non esset. Si per totum diceret quasi de alio
Abbreviated transcription (Latin):
¶haldei int̾pretantur ut diximꝰ captiuantes.
uel quasi dȩmones. Iniqui enĩ quia ⁊ ipsi iniqͥ¬
tates ꝑpetrant. & ad iniquitatẽ alios ꝑsuadeni.¬
do trahunt : nimirũ captiuantes funt. Qui
recte quoq & quasi dȩmones int̾pretant᷑. quia
& hi qui ce alios adiniquitatẽ suadendo ꝑtra-¬
hunt: insemet ipsos ministeriũ demonum ad
iniquitatẽ suscipiunt. quãuis demones ꝑ natu.¬
rã non sint. Ulenit &ͦ fortitudo di in t̾ra chal.¬
qui & semet ipsos ad peccatũ defluxerant. & ad
peccata alios captiuantes trahebant. Sed expo.¬
sitionis sermo. ad ꝓphetȩ nunc ꝑsonam redeat.
Et facta ẽ. suꝑ eum ibi manus dñi. Manus uł¬
brachiũ dñi filius dr̃. quia ꝑ ipsũ omĩa facta
sunt. De quo etiã psalinista ait. Fiat manꝰ tua
ut saluũ me faciat. Manus quippe di quȩ per
diuinitatẽ non est facta sed genita. ꝑhumani¬
tatẽ facta ẽ: ut humani generis uulnera sana¬

Expanded text:
Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes, Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes, vel quasi daemones. Iniqui etenim, quia et ipsi iniquitates perpetrant, et ad iniquitatem alios persuadendo trahunt, nimirum captivantes sunt. Qui recte quoque et quasi daemones interpretantur, quia et hi qui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ad iniquitatem suscipiunt, quamvis daemones per naturam non sint. Venit ergo fortitudo Dei in terram Chaldqui et in semetipsis ad peccatum defluxerant, et ad peccata alios captivantes trahebant. Sed expositionis sermo ad Prophetae nunc personam redeat. « Et facta est super eum ibi manus Domini. brachium Domini Filius dicitur, quia per ipsum omnia facta sunt. De quo etiam Psalmista ait: Fiat manus tua ut salvum me faciat . Manus quippe Dei quae per divinitatem non est facta, sed genita, per humanitatem facta est, ut humani generis vulnera sana
Abbreviated transcription (Latin):
sublima leuari. Unde ⁊ ꝑ psalmistã dr̃. Iilis
de dño ẽ: quta ipse ẽ dĩ uirtus. & dei sapientia.
Uenit gͦ erechiel iuxta fluuiũ chobar: quia for¬
titido di ꝑ incarnationis suȩ misteriũ propini.¬
quare dignata.ẽ. peccatoꝵ suoꝵ pondera portan.¬
ti generi humano. quod abortu suo cotidie de¬
fluit ad moi cẽ: sicut de illo ꝑ psalmistam dr̃.
Et erit tamquã lignũ. qđ plantatũ ẽ. secus de.¬
cursus aquarũ. Iita decursus quippe aquaꝵ
plantatus ẽ: quia uixta lapsus incarnatus est
defluentũ popłoꝵ. Erechiel aut̃ fortitudinem
di. buri uero despectũ int̾pretari diximꝰ. Sed
ezechiel filius ẽ buri: quia exillo popło uni-¬
genitus dĩ incarnari dignatus ẽ. quem ꝓpter
culpam ꝑfidiȩ dñs despexit. Fortitudo ergo di
ex contemptii uł despectu nascitur. qͥa redẽptor
nr̃ humanitatẽ assumere ex popło ꝑfido & con¬
tempto dignatꝰ ÷. Uenit gͦ in terrã chaldeorũ.

Expanded text:
sublimia levasublimia levaDomino est, Quia ipse est Dei virtus, et Dei sapientia . Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar, quia fortitudo Dei per incarnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie defluit ad mortem, sicut de illo per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Juxta decursus quippe aquarum plantatus est, quia juxta lapsus incarnatus est defluentium populorum. Ezechielem autem fortitudinem Dei, Buzi vero despectum interpretari diximus. Sed Ezechiel filius est Buzi, quia ex illo populo unigenitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit. Fortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu nascitur, quia Redemptor noster humanitatem assumere ex populo perfido et contempto dignatus est. Venit vero in terram Chaldaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tricesimo erechiel prophetȩ cęli aꝑti sunt.
& uidit uisiones dñi iuxta fluuiũ chobar:
quia ⁊ quasi tricesimo ȩtatis suȩ anno dñs
ad fluuiũ iordanis uenit. Ibi itaq cęli aꝑti
sunt: quia sp̃s in colũba descendit. uox qͦq
de cęlo sonuit dicens. Hic ẽ filius m̃s dile
uerba. multũ nobis ad misteriũ int̾pretan.¬
dũ ualent. Nam chobar. interpretat᷑ graui¬
tudo. uł grauitas. E zechiel. fortitudo de i.
Buri. despectus. uel contemptꝰ. C haldei. cap¬
diuantes. uł quasi demones. Penit ergo ere¬
chiel uixta fluuiũ chobar. Quia eni chobar
grauitudo uł grauitas dr̃. quid ꝑ chobas
fluuiũ. nisi humanum genus congrue de.¬
signatur: Qđ ab ortu defluit ad mortẽ: &
graue sibi ẽ. ec peccatis. quę ⁊ ꝑpetrat et
portat. Quia sicut scriptum. ẽ. iniquitas
intalentum plumbi iedet. Omne enim
peccatũ graue ẽ. quia non ꝑmitat animã ad

Expanded text:
tricesimo Ezechielis prophetae coeli aperti sunt, tricesimo Ezechielis prophetae coeli aperti sunt, et vidit visiones Domini juxta fluvium Chobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaque coeli aperti sunt, quia Spiritus in columba descendit; vox quoque de coelo sonuit, dicens: Hic est filiusverba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar interpretatur gravitudo, vel gravitas. Ezechiel, fortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar; quia enim Chobar gravitudo, vel gravitas dicitur, quid per Chobar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, sicut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim eccatum grave est, quia non permittit animam ad
Abbreviated transcription (Latin):
tuã contempnat: sciendũ ẽ. qđ in sacro elo.¬
quio nonnũquã ad olescentia iuuentꝰ uocat᷑.
Unde scriptũ.ẽ. Tetare iuuenis in adoles¬
centia tua. Profecto igit᷑ ut ostendat᷑ cuius
auctoritatis sit in p̃dicatione. ętatis solidȩ
eẽ describitur: quatinꝰ ei cum uita ⁊ spiritu
omĩa quȩ ad p̾dicandũ congruunt. concor.¬
dare uideant᷑. Nec contͣ hȩc quẽpiam mo¬
uere debet. qđ hieremias atq danihel ꝓphe¬
tiȩ sp̃m pueri ꝑceperunt: qm̃ miracula in
exemplo oꝑationis non sunt trahenda.
sertas. & ex ore infantiũ atq lactentiũ ꝑ.¬
ficit laudem. Sed aliud est qđ nos de doc¬
trinȩ usu atq disciplinȩ dicimꝰ. aliud qđ
de miraculo scimꝰ. Iam uero si querit᷑ ut in
ipsa quoq etatis illius expressione misticũ
aliquid designetur: absurdũ non ẽ. quod
ꝓpheta dñm quẽ uerbis denuntiat. ipso
quoq ȩtatis suȩ tempore ostendat. Anno

Expanded text:
tuam contemnat : sciendum est quod in sacro elotuam contemnat : sciendum est quod in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Profecto igitur, ut ostendatur cujus auctoritatis sit in praedicatione aetatis solidae esse describitur, quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt concordare videantur. 4. Nec contra haec quempiam movere debet quod Jeremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperunt, quoniam miracula in exemplum operationis non sunt trahenda. sertas , et ex ore infantium atque lactentium perficit laudem . Sed aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplina discimus, aliud quod de miraculo scimus. 5. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum aliquid designetur, absurdum non est quod propheta Dominum, quem verbis denuntiat, ipso quoque aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
mus: nedum tenera bona citius ostendunꝰ
amittamus. Quia &e arbusta plantata. Si
prius in t̾ra radicata non fuerint. manu ta¬
cta. citius arescunt. At si semel radicem fixe.¬
rint: manus tangit. & tam̃ nichil officit.
Uenti impellunt: Nec tam̃ impellentes lȩ¬
duat. Et constructi parietes si impellantur
eruunt᷑. nisi a suo prius suerint humore sic¬
cati. Mens itaq quousq ab humore praui¬
tatis suȩ ꝑfecte non fuerit exsiccata. aliene
linguȩ manu tangi ñ debet: ne prius quam
plene ꝑcipiat ꝑdat soliditatẽ suã. ne impulsa
ruat. ne uelut arbustũ sine radicib dũ plus
ergo non sunt ostendenda: nisi quȩ firma sc̃.
Prius & enĩ conualescere debet mens. atq ad
utilitatẽ ꝓximoꝵ post modũ demonstrari. cũ
iam nec ꝑ laudẽ eleuata corruat. nec ꝑ uituꝑa¬
tionẽ ꝑcussa contabescat. Nam & si timotheo
dicitur p̃cipe hȩc ⁊ doce. nemo adolescentiam

Expanded text:
mus, ne dum tenera bona citius ostendimus, mus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plus ergo non sunt ostendenda, nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam et si Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam
Abbreviated transcription (Latin):
cimo ȩtatis suȩ inmedio doctoꝵ intemplo se.¬
dens: ñ docens sed int̾rogans uoluit inueniri.
Ut enĩ non auderent homines in infirma ȩta¬
te p̾dicare: ille anno duodecimo ȩtatis suȩ int̾¬
rogare homines ẽ dignatꝰ int̾ra. qui ꝑ diuinita¬
tem suã semꝑ angłos docet incȩlo. Quia enĩ
ipse ẽ dei sapientia: de ipso angłi uidendo ui-¬
uunt. hoc qđ beatitudine ȩterna satiantur.
Q uod moyses quoq sub allegoriȩ misterio
admonet. dicens Non arabis in primogeni¬
to boius. Primogenitũ enĩ bous accipimus:
in infirma ȩtate᷑ primi nr̃i temporis bonã
oꝑationẽ. In qua tam̃ arandũ non ẽ : qͥa cũ
prima sunt adolescentię uł uiuentutis nr̃ȩ
tempora. nob̾ adhuc ap̃dicatione cessandũ ẽ:
ut uomer linguȩ nr̃ȩ proscindere ñ audeat
terrã cordis alieni. Quoadusq & enĩ infirmi
sumꝰ. continere nos intra nosmet ipsos debe.¬

Expanded text:
cimo aetatis suae in medio doctorum in templo secimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debe