comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. uir ã dĩ euisdẽ leꝓsi lassitudinẽ mi¬
seratus. palliũ quo uestiẽbat᷑. in t̾rã ꝓti¬
nus ꝓiecit. ⁊ expandit. Ac desuꝑ lepsum
posuit. eũq suo pallio undiq ꝯstrictũ.
Cũq iã monast̾ii forib ꝓpĩqͣre spĩtalis
pr̃ cuisdem monastii mnagnis uocib cla-¬
mare cepit. Currite. currtte. ianuas mo
nast̾ii citiꝰ aꝑite. qr fr̃ martiriꝰ uenit
dũm portãs. statĩ wo̾ ut martiriꝰ ad mo¬
nast̾ii aditũ ꝑuenit. ił qui leꝓsꝰ eẽ pu¬
tãbatur. de colloeius exiliens. ⁊ in ea
sp̃e apparẽs qͣ recognosci ab hõib solet.
ascendeus dixit. orirturi. tu ñ moerubũti
suꝑ t̾rã. ego te ñ erũbescã suꝑ celos. Qui
bas. Cui ille Rendit dicens. Ego si scułem
sentire pot̾at eiꝰ. qui portãrẽ portabat.
Qua ĩ repẽsand̾ nobis ẽ. qnͣtũ fr̃na cõ¬
passio ualeat. qnͣtũ nos or̃potẽti dõ uis

Expanded text:
 Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio undique constrictuCumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis vocibus clamare coepit: ius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur de collo ejus exsiliens et in ea specie apparens, qua recognosci ab hominibus soleascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui bas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissesentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo mis
Abbreviated transcription (Latin):
tilia mactata memorãt᷑. Quia omp̃s
d̾s̃ cũ u̾ba eius audire nolumꝰ adiũgit
nobis ad suꝑand̾̃ fiat facłiꝰ. qnͣto per
hoc tͣnsisse iã ⁊ alios audimꝰ. Seqͥtur.
Illi a̾ neglex̾unt ⁊ abierũt. aliꝰ ĩ uił¬
lam fuã. aliꝰ w̾ ĩ uegociacõem suã: In
incum bẽ. In negotiacõem u̾o̾ ire est

Expanded text:
tilia mactata esse memorantur, quia omnipotens Deus cum verba ejus audire nolumus, adjungit nobis ad sperandum fiat facilius, quanto per hoc transisse jam et alios audimus. 5. Sequitur: Illi autem neglexerunt, et abierunt, alius in villam suam, alius vero in negotiationem suam. In incumbere; in negotiationem vero ire, est
Abbreviated transcription (Latin):
suit tab̾nacłm suũ. ⁊ ip̃e tanqmͣ spons
ꝓcedens de thalamo fuo. Tangmͣ spõsꝰ
quippe de thalamo suo ꝓcesłit.: qui ad cõ¬
ũgendã sͥ eccͣm intarnatꝰ d̾s de iucor¬
rupto ut̾o u̾ginis exiuit. Misit ergo ser¬
nos suos ut ad istas nuptias amicos ĩui¬
tarent. misit semił. misit it̾m. Qluia in¬
carnacõis dñice p̃dicatores ⁊ pͥꝰ ꝓpħas¬

Expanded text:
suit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et p
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ natalitiꝰ dies iminebat. tã iĩ¬
qui exitus diem ep̃o nũciare ꝑtimuit.i
Alia nocte dñs redut. eiꝰq mobedĩam
uehem̃t̾ increpauit. atq eadem iusłioĩs
sue u̾ba recexuit. Tunc p̃sbr surrexit. ut
ꝑ g̾et s rursꝰ infirmitas cordis ĩpedim̃¬
to t̃c̃a est ĩdicãde reuelacõns. ⁊lo admõ¬
niaguã mã suetudinẽ ꝯtempte gr̃e ma¬
ior sequi sol ira uindicte. Uiłione t̾cia
dñs appareus iam u̾bis addidit ũ bera
ad ep̃m. eũ ꝙͦ iam ex more uxta bĩ uiue¬
nalis martiris sepłcrũ. ad offõnõ sei¬

Expanded text:
 natalitius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, ejusque inobedientiam venementer increpavit, atque eadem jussionis suae verba retexuit. Tunc presbyter surrexit ut pergeret, sed rursus infirmitas cordis impedimento facta est indicandae revelationis; et ad admoquia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offere
Abbreviated transcription (Latin):
ectie aututes apparuit. eiq mãsionẽ ꝑ¬
petue daritatis oñdit diteus. ueni qr m
hac te lucis mãsione suscipio. Que sy seqũ¬
ti mox febre correpta. Ad diẽ ꝑuenit extre¬
nũ. Et sicut nobłib tem̃is uirisꝙ mo¬

Expanded text:
Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque mo
Abbreviated transcription (Latin):
ser unicꝰ in edificõ. Tanto .n. magis
mali tołandi sunt. qnͣto ⁊ ampliꝰ huũ¬
dant. qr ⁊ in aree tritura panca sunt
granꝰ q̃ seruant᷑ in horreis. ⁊gniudes
acorui paleaꝵ. qui iguib ꝯburuntur.

Expanded text:
ser unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto etiam plus abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum, qui ignibus comburuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
decrim̃ta tepesc̾e ⁊ panlisꝑ ad hꝰ scłi auio¬
rem redire. Crẽbro a̾ tarsilla dr̃ e emeli¬
ane sorori sue cũ magno gemitu solebat.
it ñ custodit. Qmͣ curabãt blãda cotidie
redargucõe corriꝑe. atq a leuitate moꝵ
ad gͣuitatẽ sui hĩtus reformare. Que qͥ¬
dem resumebat nultũ sb̾ito gͣuitatis. int̾
tiuꝰ ⁊ suꝑducta gͣuitas honestatis. moxq
ad leua u̾ba redibat. ꝓuellaꝵ gaudebat so¬
cietate laycaꝵ eiq ꝑsona ualde honerosa
erat q̃cũq huic mñdo dedita ñ erat. Qi¬
dam u̾o nocte huic tarsille amite mee.
q̃ iut̾ sorores suas u̾tute ꝯtunie orõnis.
afflictõne studiose abstinẽcie. singłabi

Expanded text:
detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: it non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis intertinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute continuae orationis, afflictionis studiosae, abstinentiae s
Abbreviated transcription (Latin):
sat̾fitiũ ad horam c̾ciam uonat hoc per
tense orõnis magͥtudĩe ad horã nouam
uss ꝓtelauit. Altq ab illo iam die maa.
magisq ei aucta fũt lutͣ pietatis. fenẜ¬
q est tam fortis in oꝑe. qͣm c̃t᷑ ex mune.
Quppe qͥ eũ cui ip̃e debitor fu̾at. exea piõ¬
musione iã ceꝑat hr̃e debitorẽ. ħuit a
ꝯsuetudo fu̾at ãnis singłis uatalicio
tp̃re sollititus fuit. Secundo qͦ anno. uł
tercia. ĩ mortis sue expectatõne suspensꝰ.
de u̾itate reuelacõis pot̾at. si u̾bis fidem
u̾b̾a ñ fecissent. Cũ ecce ãno .uiiͦ. usq ad
expectati natalis sacras uigilias ĩcolumis
expectantib missaꝵ sollẽpnia implere
se posse recusauit. Illi n̾o q de eius euĩt
ꝑit̾ eg̾ssione suspecti. Simi ad eũ om̃s
uen̾unt. se se unanimitꝰ ad strĩgẽtes. ut
die ecd neqͣqmͣ adqͥesc̾ent: missaꝵ sollep̃¬
na celẽbrare: nisi ꝓ eis apd̾ dñm isd̾

Expanded text:
icium ad ho- ram tertiam uenerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad ho- ram nonam usque protelauit. Atque ex illo iam die magis magis- que aucta sunt ei lucra pietatis, factusque est tam fortis in opere, quam certus ex munere: quippe qui eum, cui debitor fuerat, ex ea promissione iam ceperat habere debitsuetudo fuerat, annis singulis, Nata- licitempore sollicitus fuit; secundo quoque anno uel tertio in mortis suae expectatione suspensus; de veritate revelationis poterat, si verbis fidem verbera non fecissent. Cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti, simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam acquiescerent missarum solemnia celebrari, nisi pro eis apud D
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ si sumꝰ elã nescimꝰ. Tanto eigo
ncc̃e ẽ. ut unꝰ quisq nr̃m in hũilitate se
depͥmat. qnͣto si sit electꝰ ignorat. Nõ¬
nlłi .ii. bona nec incipiũt. nõ ulłi u̾s in
bonisqͤ inceꝑant. nũme ꝑfistũt. Alter
pene totã uitã duc̾e ĩ pͣuitate ꝯspicit᷑.¬

Expanded text:
novimus; si sumus electi, nescimus. Tanto ergo necesse est ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, quanto si sit electus ignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt, nonnulli vero in bonis quae incoeperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate
Abbreviated transcription (Latin):
ex mornius resurrexit. Eui ꝓtinꝰ Ren¬
moyłi c̾d̾etis utiq mͥ. de me .n. ille scͥp¬
nem dititur. ex mortuis .n. dñs resur¬
rexit. S iudaytꝰ ppłs qr moysi cred̾e̾
noluit: ei eciã qui ex mortuis resurrexͣ.¬
cred̾e ꝯtempsit. Eũq moysi u̾ba spĩtalr̾
intlłig̾e ꝯtemps̃t: Ad eũ de quo moyses
te tnͣsisse sufficiat. Nũc ad intuẽdam
Iatiꝰ rei geste moralitatẽ aĩmꝰ icurrat

Expanded text:
ex mortuis resurrexerit. Cui protinus responMoysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scnem dicitur: Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus quia Mosi credere noluit, ei etiam qui resurrexcontempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses te transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurr
Abbreviated transcription (Latin):
lunii q̃ hꝰ ecc̃e typũ gessit. ⁊ ampla in
infi̾orĩb. ⁊ angusta in suꝑiorib fuit. q̃
ĩ fũmitate ⁊̃ sua ad uniꝰ mẽsurã cubiti
excreuit. Infius qͥ ppe qͣdrupedia atq rep¬
ẽ: Ibi lata extitit. ũbi bestias hũit. Ibrã

Expanded text:
us Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque repest. Ibi lata e
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnteps hꝰ mñdi ueniat. Si ⁊̃ ad dm̃ car¬
ne moriẽtẽ uenit. ⁊̃ ĩ illo ad q̃ siuit. in
qͦ ĩuenire nitħł potuit. Quid itaq nos
miseri dicturi. quid acturi sumꝰ. Qui
ĩnum̾abłia mala ꝯmisimꝰ. Quid requi¬
renti adu̾sario ⁊̃ młta sua ĩ noł ĩuẽiẽti¬
opa dicemꝰ.: Nili solũ ꝙ nob̾ ẽ c̾tũ refu¬

Expanded text:
 mundi veniet, si etiam ad Deum carne morientem venit et in illo aliquid quesivit, in quo invenire nil potuit. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus? nisi solum, quod nobis est certum refu
Abbreviated transcription (Latin):
defluebãt de scĩa. qͣrͣ mite cadebant de m̃sa.
At ꝯͣ iacẽtis pauꝑis uulu̾a. liugebãt ca¬
nes. Nõ nũqm solent ĩ sacro eloqͥo per
canes p̃dicatores intlłigi. Canũ ⁊̃ eiũ lĩg¬
ua ussiꝰ dũ lingit curat. q ⁊̃ doctores
sc̃i dũ in ꝯfessione pcc̃i nr̃i nos instruũt.
qͣi uulnꝰ m̃tis ꝑ linguã tangũt. Et qr i
nos loqũdo a ꝑcc̃is eripiũt. qiͣ tãgendo

Expanded text:
e cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram ꝯst̾nent te ⁊ filios tuos qui in te st̃.
Tunc aĩa ꝑ cognicõem reatꝰ sui ad t̾ram
dire ad pulu̾em urget᷑. Tunc ĩ morte filii
illiꝰ cadũt. cũ cogitatões illitite q̃ mͦ ex illa pro¬
demit. in extrema uite ulcõne dissipant᷑.
Sic̃ scͥptũ ẽ. In ilła die ꝑibũt om̃es cogitacõ

Expanded text:
os tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram dire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, si
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝯͣriꝰ nr̃is carnalib desid̾us ĩ p̃senti
uita. s quo ip̃e lib̾at᷑. qui p̃ceptis eiꝰ hũil
sb̾dit᷑. alioqͥn adu̾sariꝰ uidici ⁊ iudex tra¬
det exactori: qr ex sermone dñi ꝯtẽptor re
us pcc̃or tenebit᷑ ĩ ex amine iudicis. quẽ
uidex exactori tradet. q hũc maligno
sp̃ui ad ulcõem tͣh̾e ꝑmittit. ut ꝯpuisã
aĩan ip̃e ad penã de corꝑe exigat q̃ ei a
cłpani sponte ꝯsensit. Exactor nuttit in
ditur. qͦusq dies uidicii ueniat. ex qͦ iam
ĩ inf̾ni ignib simł ⁊ ip̃e cruciet᷑. Eeple¬

Expanded text:
s in praesenti vita; a quo ipse liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori; quia ex sermone Domini contempto reus ejus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradet, quia hunc maligno spiritui ad ultionem trahere permittit, ut compulsam animam ipse ad poenam de corpore exigat, quae ei ad culpam sponte consensit. Exactor mittit in ditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus simul et ipse crucietur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
cum magr̃ dicat. qui uxorẽ ñ odit: nõ
põt meus eẽ discipłs. Nũquid aᵈ idex
nũciat. aᵈ p̃co clamat.  Nn simił t᷑ odis¬
se posłumꝰ ⁊ dilig̾e S si uim pcepti
ppendimꝰ. utrũꝙ ag̾e ꝑ discrecõem uale¬
mꝰ. ut eos qui nobis carnis cognacõe
diligamiꝰ ⁊ quos adusarios ĩuia sĩpa¬
timur. odiendo ⁊ fugiẽdo nestiamꝰ. tͣ¬
.i. ꝑ odiũ diligitur. om carnalitꝰ sapi¬
ens. dum puꝰ nobisꝰ ing̾it: ñ auditur
addidit ꝓtinꝰ dicens Adhuc & ⁊ aĩam suã¬

Expanded text:
Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus et diligere? Si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione diligamus, et quo adversarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus.  odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur.addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nesciebat audiat᷑ ⁊̃ tñ adhuc sũꝑbiẽs
S qr uisitatõis sue tempꝰ mĩme cognoscit.
illis ĩ extremo uite ĩimitis tͣditur. Cũ qͥb
ĩ et̾no iudicõ dãpnacõis ꝑpetue societate cũ¬
ligat᷑. Sit̃ scriptũ ẽ. eum uadis cũ adu̾sa

Expanded text:
qui nesciebat, audiat, et tum adhuc superbiens Sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis suae societate colliga
Abbreviated transcription (Latin):
rogat ea q̃ patis sũt. Rex ꝯͣ regẽ ex equo
uenit ad p̃liũ ⁊ tã si se ꝑpendit ñ posse suf¬
fit̾e. legacõem nurtit. ⁊ ea q̃ patis sũt pos¬
tulat. Quib ergd nos lacrimis sperare
ueniã debemꝰ. qui ĩ illo tremẽdo ex amine
cum rege nr̃o ex eqͦ ad iudiciũ ñ uenimꝰ. ⁊
exhib S fortasse iã mali oꝑis culpas
quid ad reddendã rõem cogitacõis nr̃e suf¬

Expanded text:
equo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, exhibet? Sed fortquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae suf
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentẽ mũdũ q̃rere. tnͣsitoria ex ꝯcupĩa
amare. uĩtẽ in suꝑbiã erig̾e. pacĩam ñ
hr̃e. ex dolore malicie de ꝓximi lesione co¬
gitare. sua indigẽtib nõ dare. qtq ad
młtiplicãd̾ aliena q̃rere. nlłm pure pp̃ dm̃
dilig̾e. ĩmucicias inimicis redd̾e. de afflic

Expanded text:
praesentem mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, ad tiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum dilige
Abbreviated transcription (Latin):
.i. adaꝑire dr᷑. Et statim aꝑte sũt aures eius.
⁊̃ solutũ ẽ uincłm lingue eus. Qua ĩ re notã¬
dũ ẽ: qr pp̃ clausas aures dc̃m ẽ ad aꝑire.
S eui aures coidis ad obediend̾ aꝑte fue¬
biut. ex sõseqñti ꝓculdũbio ⁊̃ lingue eius
uncłm soluit᷑: ut bona q̃ ip̃e fec̾it. ⁊̃ faci¬

Expanded text:
r; et statim apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est quia propter clausas aures dictum est, adaperire; sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti proculdubio etiam linguae ejus vinculum solvetur, ut bona quae fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nou̾at t̾menq⁊ Dignꝰ a dignis laudat᷑.
runt. Unom. tp̃re. s qui deerat recipit. ⁊ qͥ
atcepat reddit. Uno inqm tp̃re sua xp̃o
reddunt᷑. dum eiꝰ laudes illi ab infantib
laudem intułunt q̃ro: qui loqͥ ñ uorant.
¶eeq .n. etas illa pot̾at posse. qd̾ nͣ ñ dede¬
rat. aut celebͣri a talib pot̾at. qd̃ insti¬
tucio denegabat. ⁊ Sitũt nãq dño lau¬
des trutidati ab hode lactẽtes. loꝯt᷑ sãg¬
uine qd̃ lingua ñ possunt. Passione cã¬
nũt: qd̾ seymone ñ norũt. Occisi p̃ditãt:
tens sanguis aut dño ref̾at laudes. aut
suas indicet passiones. cñ abel sanguis
cłamet ad celũ. ⁊ octisoꝵ aĩe ab altari ro¬
qfentur ad dñm. Contulit martiriũ lau¬

Expanded text:
laudatur,runt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibuslaudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non norunt, occisi praedicant cens sanguis aut Deo referat laudes, aut suas indicet passiones, cum Abel sanguis clamet ad coelum, aut occisorum animae ab altari vociferentur ad Deum. Contulit martyrium lau
Abbreviated transcription (Latin):
nouus ab inf̾antuł sermo. bus¬
uocem aꝑuint ĩ nocentes. Fͤuĩt di¬
serti laude. qͥ fu̾ant inperiti sermone. Offe¬
runt dño pͥmitias lĩgue: nouos oris ĩ mo¬
lant fructꝰ u̾boꝵ pͥncipia libant. Infãcia
gaudio resonabat. Normt laudare xp̃m.
qui loqui ñ pot̾ant. fiunt ꝑiti laude: qͥ
fũant iuꝑiti ẜmone. Oñdunt laudibus
pũi sñ magr̃o diserti. docti sũ doctore. pe¬
riti sñ erudctore. Agnoscũt xp̃m. p̃ditãt

Expanded text:
us ab infantibus sermo svocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt Christ
Abbreviated transcription (Latin):
signat. legiones lactentes uictoria ꝑpetͣ¬
ta coronati Fuĩt ꝓ xp̃o uictores. qͥ etate
fu̾ant coeqͣles. Fuint inqmͣ infantes
runt unit̾e: qui pugnare ñ norant. Exis¬
tunt uictorie ꝯpotes. qͥ fu̾ant etate ĩbe¬
tilles. Mercantur pena. martiriũ głam
sangũie ꝯꝑant. et̾ nã uitã tp̃rali morte
ꝯmntãt. Noc timuit illa etas morte̾. nec
horruit. Tm̃ie .n. ñ potuit. q̃ time ñ no¬
uit. Trans mittit inf̾ans. infantes xp̃s
ad celum. Offt̃ noua uẽma pr̃i pͥmicia
fenctuũ exhib genitori. Ostendit futu¬
rã feꝯdisłimã messem eẽ. dũ in soĩe tãtã
infantĩb młtis martiriũ. dũ infantẽ
q̃rit occid̾e̾ xp̃m. Prestat hostis dum noc.
bñficiũ tribuit c̾um occidit: Inuid̾et .n.
eoꝵ głie si amaret. S alie sunt t̾restres
pugne. alie celestes uictorie. In p̃lio xp̃i
moriendo uuuit᷑. cadendo surgitur. uictoria

Expanded text:
ones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate fuerunt coaequales; fiunt, inquam, infantes Norunt vincere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae timere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam infantibus multis martyrium, dum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occidit; invideret enim eorum gloriae si amaret. Sed aliae sunt terrestres pugnae, aliae coelestes victoriae. In praelio Christi moriendo vivitur, cadendo surgitur, victoria
Abbreviated transcription (Latin):
s deuocio ꝯsolatur. licuit .n. nĩri hũam¬
tus flere: cui ñ licuit ꝯsolacõne hũanitꝰ
qr hõis fuit ꝙ fleuit. cũ manifeste d̾s sit
qui lazarũ suscitanit. S õbeata lactẽciũ¬

Expanded text:
sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanised devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consolatione humanitus quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit. Sed o beata lactentiu
Abbreviated transcription (Latin):
suiscent cũ dño colloqͥa. quib hũana uega¬
ta sũt u̾ba. S .n. occisis m̃occ̾tib istis:
impleta sũt ꝓpħie u̾ba ditẽtis. uox ĩ rama
at: nemo qui aliud ꝯͣ u̾itatẽ defendat. S
duo in illa diu̾sa ꝯspicõ. fletũ ⁊ ꝯfolacõis
ꝯtẽptũ. Si .n. flenit. cur ꝯsolari ꝯtẽpsit:
Nut si ꝯsolari ꝯtẽpsit. cur fleuit:: Nut
qũo ꝯpetit ꝯsolari noliusse cui ꝯpetit fles¬
se cũ aut flere ñ dẽbuit q̃ ꝯsolari ꝯtẽpsit.
Rut ꝯsolari debuit. q̃ flere ñ potuit. cum
manifestũ sit fletꝰ ꝯsolacõne t̾gi: Uel
ꝯpendio iam di̾sitatũ cã reddatur. ꝯdi¬
cõ a mr̃e defletur. s spe głie ꝯsolacõ hũa¬
na ꝯtẽpnit᷑. pietatis affcũs in fletibus
declarat᷑. S occisoꝵ głia repudiũ ꝯsolacõi
ĩditit᷑. Pugnãt .n. in mr̃e Afscũs ⁊ fides.¬
⁊ hũanitas cũ deuocõne ꝯcertat. plãgit
afcũs s fides exultat. ⁊ Deflet hũanitaᷤ

Expanded text:
a negata sunt verba. Sed enim occisis innocentibus istis, impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama at, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fides exsultat; deflet humanitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ueuit. nasci tñ in hoc m̃do ꝑ diuites nolu¬
it: pentes pauꝑes elegit. Uñ ⁊ agnꝰ qͥ ꝑ
illo offerretur defuit: colũbaꝵ pullos.
⁊ par turtuꝵ ad sac̾ficiũ mr̃ ĩuenit ꝓs¬
perari in hoc m̃do noluit. ob ꝓ̃b̾a irrisio¬
nest tolerauit. Sputa flagella. alaphas
mus: Cũ qua a maritudĩe illuc redeatur
iam credidit. s adhuc auaritie lutra soc¬
tatur. ĩ suꝑbia honoris extollt᷑ ĩuidie fa¬
cib in ardescit. libidĩs se ĩmũdicia pollir¬
iħm in quo credidit seqni ꝯtẽpuit. Diũ¬
so qͥppe itin̾e ambłat. si gaudia. delc̃acõesq
appetit. cui dux suus uiam a maritudins
ostẽdit. Reuocemꝰ gͦ añ ocłos pcc̃a q̃ feci¬

Expanded text:
venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit, unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit. Prosperari in hoc mundo voluit, opprobria irrisionesque toleravit, sputa, fmus, cum qua amaritudine illuc redeatur jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia polluJesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae feci
Abbreviated transcription (Latin):
na fc̾a est. nt ꝑ eam femĩs libuerit am¬
błare.⁊ Sespitiamꝰ ergo cũcta p̃sencia uł¬
la sũt ⁊ enĩ q̃ tnͣsire possũt. Turpe sit di¬
amor suꝑet. Nõ suꝑbia inflet. ñ ira diꝰ¬
laniet. nõ lixxuria polluat. ñ ĩuidia ꝯsi¬

Expanded text:
 eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diamor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia consu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tp̃re difficłimũ fuit quo p̃dicare celoꝵ
regnũ ĩuisibłe mittebãt᷑. cum longe la¬
noua fac̾ent. qui noua p̃ditarẽt. sic̃ ĩ hcͣ
eadem lc̃one sb̃iũgit᷑. Infirmos curate.
mortuos suscitate. leprosos mũdate de¬
mones eitite. Florente mũdo. c̾scẽte
hũauo gn̾e. dui ui hac uita sb̾sistente
carne. exub̾ante reꝵ opulẽtia. quis cũ
audiret. uitã eẽ aliã c̾d̾et. Quis ĩuisi¬
błia uifibłib p̃ferret. S ad salutẽ re¬
deuntib infirmis. ad uitã surgẽtibus
mortuis. carius mũdiciã recipientib.
lepsis. ereptis a iure ĩmũdoꝵ sp̃uũ de¬
moniatis. tot uisibłib miracłis ex acti ᷤ
quis ñ c̃d̾et ꝙ de ĩuisibłib audiret.
Ad hoc qiippe uisibłia miratła chorus¬

Expanded text:
difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lanova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula corus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m ꝓhibiti ẽẽ memorãt᷑. Et tñ ip̃e sp̃s
qui priꝰ p̃ditacõem ꝓhibuit: hãt asianoꝵ
cordib postinod̾ infudit. Nam diu est ꝙ
asya cũcta iam credidit. Idcirto ergo pus
ꝓhibuit ꝙ postinod̾ fecit. qr tũt ĩ illa enĩt
qui saluãdi ñ erant᷑. Tic ĩ illa erãt. qui

Expanded text:
ibiti esse memorantur ; et tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant. Tunc in illa e
Abbreviated transcription (Latin):
theum. ex infirmitate stomachi lases¬
centẽ. ñ u̾bo curat. s medicinali arte
mederi parat dicens. Modito uino ut̾e
pp̃ stoniachũ. ⁊̃ freqñtes tuas ĩ fir̾tates.
Qui .i. infirmũ infidelẽ ⁊ ut c̾dimꝰ mortuũ¬

Expanded text:
theum ex infirmitate stomachi laborantem, non verbo curat, sed medicinali arte mederi parat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. LXIII. Qui ergo infirmum infidelem
Abbreviated transcription (Latin):
Et omne ħ rite a rectoreagitur. si suꝑne for¬
nudinis ⁊ dilectionis sp̃u afflatus studiose co¬
tidie sacri eloquii precepta meditet᷑. ut ineo iuri
sollicitudinis ⁊ erga celestem uitam ꝓuide circũ¬
spectionis qͣm humane au̾satõis usus indesignent᷑
destruit duune aminonitõnis uerba rescaurẽt.
⁊ qui ad uetustatem uite ꝑ societatem scłariu du¬
citur. ad amorem semꝑ speciał patrie compũc¬
tionis aspiratõne renouetur. Ualde namq inter
humana uerba cor defluit. Cũq dubitant̾ con¬
stet ꝙ ex t̾renis occupatõnum tumłtib inpul¬
sum asemet ip̃o corruat. studere incessabłr deb.
ut ꝑ eruditionis studiũ resurgat. Hmc ẽ eĩ ad ad
prelatum gregi discipulũ paulus ammonet di¬
cens. Num uenio attendite lectõni. Hinc dd̾ a

Expanded text:
mus rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur, ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis udestruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc Da
Abbreviated transcription (Latin):
Aliter subditi. alliter prelati
Oliter serui. lliter domini.
Aliter huiusmundi sapientes. Alit̾ hebetes.
Alit̾ imprudentes. elliter uerecundi.
Aliter proterni. Alit̾ pusillamines
Aliter impacientes. Aliter pacientes.
Aliter beniuoli. ¶Aliter iuidi.
Alliter simplices: Aliter impuri
alliter in columes. Aliter Egri
Alt̾ qui flagelia metuũt. ⁊ pp̃ea n¬
Alit̾ qͥ sic ĩ quitate durau̾umtut ñ ꝑ flagella corrigãt᷑
Alit nimis caciti alit̾ młtiloqͥo uacantes.
ullit̾ mansueti Ollit̾ iracundi.
Aliter humiles. Aliter elati.
alliter pertinaces. llit̾ inconstantes.
Alit̾ gule dediti. Alter abstinentes.
liter qui sua miẜcordit̾ cribuũt allit̾ qͥ alie¬
ra rapere contendunt.
lit̾ qui aliena nõ rapiũt. nͨ sua largiuntur.
Alit̾ seminantes iurgia. lit̾ pacifici.
qlit̾ qͥ sacre legis ũba ñrecte intelligũt. lit̾ qͥ rec¬

Expanded text:
aliter subditi, aliter praelati; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patienAliter benevoli, aliter invidi. Aliter simplices, aliter impuri. Aliter incolumes, aliter aegri. Aliter qui flagella metuunt, et aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacantes; aliter mansueti, aliter iracundi; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua laAliter seminantes jurgia, aliter pacifici. Aliter qui sacrae legis verba non intelligunt rec
Abbreviated transcription (Latin):
parmoꝵ qualitas ab stringit. Sepe namq alios of¬
fendũt q̃ alus ꝓsunt. qr ⁊̃ plerũq herbe q̃ ħ aĩalia
nutriũt: alia occidũt. Et lenis sibilus equos mitig¬
ar. catulꝙ instigat. Et medicam̃tũ ꝙ hũc morbũ
ĩminuit alt̾i iures ungit. Et panis qui uitã robo
cium formarideb sermo doctoꝵut ao sua singłis agru
at ⁊ tñ acõis edificatõis ate nũqͣm recedat. Qd em̃
sũt intentementes auditoꝵ. nisiut ita dixerim q̃¬
dam in cythara tensiones tracte cordarum. Qͥs tan¬
gendi arcifex ut nõ hismet ip̃is dissimile cantitum sa¬
aat. dissimiłr pulsat. Et idanrco corde consonam mo¬
dula tõem reddũt. quia uno quidẽ pletro. s nõ ĩ imo
impulsu feriunt᷑. uñ ⁊ dector quisq ut ĩ una cũctos
uirtute caritatis edificet. ex una doct̾na. ñ unaeadẽ¬
qꝙ ex ortatõe. corda tangere audientiũ dẽb.¬
Alit̾ uuuenes. Alit̾er senes.
Aliter in opes/ Aliter locupletes
Alitet leti. Aliter tristes

Expanded text:
par morum qualitas astringit. Saepe namque alios offendunt quae aliis prosunt, quia plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires injungit; et panis qui vitam fortiudientium, formari debet sermo doctorum, ut per singuet tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debaliter juvenes, aliter senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes;
Abbreviated transcription (Latin):
ditis p̃ueniret. Hodie itaq natꝰ est
natalem. Quia tͥ pͥmlegia pͥme natĩ¬
tatis amisimꝰ. uisitante nos xp̃o scõre
partu redimꝰ ad uitã. hodie peꝑit maria.
s ip̃a suũ ꝑturiuit auctorẽ. Hodie edi¬
dit m̃do hõiem. ꝙ̃ ñ suscepit ab hoĩe.
Quid ẽ hoc nuracłi fr̃es: Nascit᷑ carode

Expanded text:
dicis praeveniret. Hodie itaque natus est natalem: quia, qui privilegia primae nativitatis amisimus, visitante nos Christo, sanctiore partu redimus ad vitam. Hodie peperit Maria, sed ipsa suum parturivit auctorem. Hodie edidit mundo hominem quem non suscepit ab homine. Quid hoc est miraculi, fratres? Nascitur caro de
Abbreviated transcription (Latin):
ri xp̃s dt᷑ in p̃sepi. qui gemina qͣdam
gr̃a hũani gn̾is s esca erat futurꝰ. ⁊
pastor. qui bñ in p̃sepio ponit᷑. ut ad
pabula ꝑhennis uite sp̃ualiũ ouiũ g̾¬
ges agni celestis balatus ĩuitet. Nõ erat
inqͥt eis locus in diu̾sorio. Nũqͥd tãte
illiꝰ erant angustie mãsionis: ut nati
sb̾ hora ꝑuułi m̃bra ñ caꝑet. S idcͥco
mistico refert᷑ sermone. ñ inueniri lo¬
tum in diu̾sorio. qr ing̾iłus nĩdũ xp̃s fidẽ
in qͣ possit requiesc̾e ñ ĩuenit. ut̾ait ip̃e
filiꝰ ñ ĩ spacõns domib auratis q̃ lac̃¬
ariis. s in fide c̾dentiũ requi escit. hũc

Expanded text:
ristus dicitur in praesepe, qui gemina quadam gratia humani generis et esca erat futurus, et pastor. Qui bene in praesepio ponitur, ut ad pabula perennis vitae spiritualium ovium greges agni coelestis balatus invitet. Non erat, inquit, eis locus in diversorio. Nunquid tantae illius erant angustiae mansionis, ut nati sub hora parvuli membra non caperet? Sed idcirco mystico refertur sermone, non invenire locum in diversorioin qua possit requiescere, non invenit, ut ait ipse Filius non in spatiosis domibus auratisque laqueariis, sed in fide credentium re
Abbreviated transcription (Latin):
iustificacõis gr̃am: ut renasc̾emꝰ ad reg¬
nũ. ꝑ illũ nos filios scłi gn̾acõ carnar̃
effecit. ꝑ istũ nos filios dĩ gn̾acõ sp̃u¬
alis exhibuit. Ille nos uitus sb̾didit.
iste nos flor̾e u̾tutĩb fecit. Ille nos ꝑ
uicia deiecit qͥ pͥmꝰ cetidit iite nos per
u̾tutes eleuat qͦ pͥmꝰ ascendit. Ille quipe
pͥmꝰ cecidit in infernũ. iste primꝰ con¬
scendit in celum. Interea fr̃es dignũ
est. ut in die dñce natĩtatis. diem qͦ
tacõnis. ille redempcõis. Opus .n. gr̃e
qͣ nos d̾s uigenitꝰ saluos fecit. ꝯcep¬
tus in utero cepit. ip̃mq opꝰ gr̃e de se¬
pultro᷑ suscitatus impleuit. Conceptus
in utero fcũs est ꝑticeps mortis nr̃e.
Resurgens de sepulcro fecit nos ꝑtici¬
pes uite sue. Nũt itat om̃es dñm exo¬
remꝰ. ut sicut in isto die gaudiũ suo
ppło tribuit. Ad illũ quo dien om̃s
cum gaudio ⁊ pate ꝑdutat. ppłmq
suũ in fide ⁊ caritate custodiat Iħs xͦ¬

Expanded text:
 ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit. Ille nos per vitia dejecit, quo primus cecidit: iste nos per virtutes elevat, quo primus ascendit. Ille quippe primus cecidit in infernum, iste primus conscendit in coelum. 8. Interea, fratres, dignum est ut in die dominicae Nativitatis diem quoqutationis, ille redemptionis. Opus enim gratiae, qua nos Deus Unigenitus salvos fecit, conceptus in utero coepit; ipsumque opus gratiae de sepulcro resuscitatus implevit. Conceptus in utero, factus est 555 particeps mortis nostrae; resurgens de sepulcro, fecit nos participes vitae suae. Nunc itaque omnes Dominum exoremus ut, sicut in isto die gaudium suo populo tribuit, ad illum quoque diem omnes cum gaudio et pace perducat, populumque suum in fide et caritate custodiat. Am
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit᷑. p̃ditatur ab inicõ de sinu pa¬
tris et̾no q̃ thalamo. salutariũ nup¬
ciaꝵ sponsꝰ uenit ẽ celo. Sicut ait ue¬
n̾andꝰ dauid. Ip̃e tanqm sponsꝰ ꝓce¬
dens de thalomo suo. ⁊ Bem̃ ut legitur
ponit᷑ in p̃sepi. q ut ait ewãgłista
Neõ erat illis locus in diu̾sorio. Ne ꝙͣ
fr̃es ista ꝑmoneãt. q om̃is ħ in saluato¬
re uilitas. p̃cõsissimũ nr̃e salutis est

Expanded text:
volvitur, praedicatus ab initio de sinu Patris, aeternoque thalamo salutarium 32 nuptiarum sponsus venit e coelo, sicut ait venerandus David: Ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Deinde ut legitur ponitur in praesepe, quia, ut ait evangelista, Non erat illis locus in diversorio . Ne quem, fratres, ista permoveant, quia omnis haec in Salvatore vilitas pretiosissimae nostrae saluti
Abbreviated transcription (Latin):
mant᷑. ⁊̃ cũ p̃dicantiũ diu̾sa sint tp̃ra:
ñ tñ diu̾sa narracõ Nam ꝑtũ uirgĩs
ꝙ̃ ille p̃dix̾at. iste testatur. Quis igit᷑
de dĩnitate xp̃i. quis de redẽpcõe cũctet᷑.¬
sasuatorẽ. Qius intacte pũpere alũt
dubitet Foruisse. ꝙ uno pene ore. atq
erubescit u̾itas. S auditor incredulꝰ
ꝯfutat᷑. S iam uideamꝰ qͣs ꝓ nõbis
inuirie ille u̾tutĩb decorent᷑. Et ante
onũa feĩneo se sexu ꝯcipi patit᷑. qui in
exordio m̃di om̃ipotẽti mamu de maẜ
cło oꝑatꝰ ẽ feĩam. S hãc hũilitatẽ nas¬
cendi uirginalis mr̃is sb̾limat integri
fans lacte pascat᷑: tñ ut reꝵ potens
uirgineis nutͥtur ub̃ib. atq ut p̾mũ
illum in has scłi ꝓcellas. ⁊ fluctuaq̃tis
sentinã mũdi uterꝰ mr̃nꝰ effũdit. uilis¬
simis cirtũdat᷑ pãnis. pãnis induit᷑ ille

Expanded text:
mantur, et cum praedicantum diversa sint tempora, non diversa narratio. Nam partum virginis, quem ille praedixerat, iste testatur. Quis igitur de divinitate Christi, quis de redemptione cunctetSalvatorem? Quis intactae puerperae alvum dubitet floruisse, quod uno pene ore, atqueerubescit veritas, sed auditor incredulus confutatur. Sed jam videamus quas pro nobis injuriae illae virtutibus decorentur; et ante omnia femineo sexu se concipi patitur, qui in exorculo operatus est feminam. Sed hanc humilitatem nascendi virginalis matris sublimat integritfans, lacte pascatur; tamen ut rerum potens virginibus nutritur uberibus, atque ut primum illum in has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam mundi uterus maternus effudit, vilissimis circumdatur pannis. Pannis siquide
Abbreviated transcription (Latin):
tiuns. Per illũ nos captiuatos tenuit.
ꝑ istũ nos lib̾atos amisit. Primꝰ adã
nõbis auctor extitit culpe. nouissimꝰ adã
nõb̾ auctor extitit gr̃e. Ille de limoplaꝰ¬
matus t̾renos ꝓtulit. iste de sp̃u scõ na¬
tus celestes effecit. ꝑ illũ ꝓdidimꝰ grãm
p̾orem. ꝑ istũ recepimꝰ ampliorẽ. Ille
quripe nõbis iutulit pcc̃i macdam. cũ qͣ¬

Expanded text:
tivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati mac
Abbreviated transcription (Latin):
desperatis mortalib munꝰ et̾ne salu¬
in regnũ ꝓpͥũ dyabolita de captiuitate
reuocauit. Et qmͣ ꝯgͥe angłicus ĩ tonat
sermo cumor᷑. Głia in excelsis dõs̃ ĩ t̾m
angłos głosꝰ ẽ. in excelsis. ⁊ boue uolũta¬
tis hõib pacem p̃stat in t̾ris. p̃p qd̾
dilc̃ssimi ꝯpetẽtib gaudiis tanta de
salute letemur. atq angłicis nos uoci¬
bus sociãtes honore debito misteria
semꝑ xp̃i uirtutesq laudemꝰ.¬

Expanded text:
desperatis mortalibus munus aeternae saluin regnum proprium diabolica de captivitate revocavit. Et quam congrue evangelicus intonat sermo cum dicitur: Gloria in excelsis Deo, et s est in coelis, et bonae voluntatis hominibus pacem praestat in terris. Propter quod, dilectissimi, competentibus gaudiis tanta de salute laetemur, atque angelicis nos vocibus sociantes, honore debito mysteria semper Christi, virtutesque laudem
Abbreviated transcription (Latin):
citat mũdꝰ. qr hodie ꝓmissus a scłis
unu̾so orbi uidex natꝰ ẽ ⁊ redẽptor.
Et ncc̃e ẽ ut ĩ cõe nos om̃es qui fu
tarem suscepimꝰ fĩdem. heamꝰ metũ
quid̃ de iudice. s de redẽptore letitiã.
Oñis nãq fidelis aĩa timore corri

Expanded text:
 hodie promissus a saeculis universo orbi judex ortus est, et redemptor. Et necesse est, ut in commune nos omnes qui futtarem suscepimus fidem, habeamus metum quidem de judice, sed de redemptore laetitiam. Omnis namque fidelis anima timor
Abbreviated transcription (Latin):
lcissimi fr̃es. magnũ diuine dilcõis indi¬
ciũ. Hõ dm̃ ꝯtẽpuẽs. a dõ distessit. deus
hõiem diligens ad hõies uenit. Dilexit im¬
piũ ut fac̾et iustũ. Dilexit infirmũ ut
fac̾et sanũ. Dulexit ꝑuersũ: ut faceret
rectũ. D ilexit mortuũ. ut fac̾et uiuũ
Et quid ampliꝰ dicam Qñ quid̃ ds̃ uni¬
gonitꝰ hũanam n᷑ͣ tm̃ dilexit ut eã
n solum a potestate mali angłi lib̾aret.
u̾m ⁊̃ in se ip̃o sr̃ om̃es bonos augłos ĩ
prĩs dext̾a collocaret. Natura .n. q̃ in pͥ¬
mo hõie a malo angło captiuata fu̾at.
ip̃a nũt in scd̃o hõie suꝑ om̃es bonos
angłos regnat. Nat᷑a que ĩ pͥmo hõie
m̃dũ pcc̃o polluit: ip̃a in scd̾o hõie m̃¬
dum a pcc̃o mũdauit. pͥmiꝰ hõ de t̾ra
t̾renꝰ. Scd̾s hõ de celo celestis. pͥmũ ho¬
minem młier corrupta m̃te decepit.
Scd̃u hõiem uirgo incorrupta uirgĩ¬
tate ꝯcepit. In primi hõis ꝯiuge necͥ¬
cia dyaboli seductã depͣnauit mentẽ.

Expanded text:
lectissimi fratres, magnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ geniti. Nñ u̾o sufficient̾ aut digne
loqui pot̾it quis de quo᷑ Hõ de dõ Mor¬
talis de inmorli: uisibił de ĩuisibłi. Mu¬
tabił de inꝯmutabłi  Opꝰ de opifice:
matꝰ de limo. de illo qui om̃ia t̾auit ex
rabił gr̃a. qr nos om̃ipotẽtissiã misera¬
cõne saluanit. qui ⁊̃ opꝰ c̾at̾tis om̃ipoten᷑

Expanded text:
. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, smatus e limo de illo qui omnia creavit exrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnip
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ inseꝑabił a suo hõie dĩtatis ꝑ uela¬
men nr̃e infirmitatis absꝯd̾e̾t. illusa
.n. uagientẽ. atq lacͥmãtẽ. uidit panms
obuosictũ. cirtũcisioni sb̾ditũ. ⁊̃ logalis
ad uiriles annos denͣlib ñ dubitauͭ auc¬
mentis. Int̾ hoc intulit᷑. ꝯtumeliasant̾¬
tiplicauͭ ĩmrias. adhił ui̾ti ualedicta .i

Expanded text:
tutem inseparabilis a suo homine Deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis  in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit male
Abbreviated transcription (Latin):
dam abito. tͥ extruso paradisi fedib.
tibi per exilia longã morãti. tibi in
cmñem ⁊ pulu̾em dułoluto. cui iam nõ
erat spes ulla uiuondi. ꝑ incarnacoẽm
tuũ reu̾taris auctorẽ. recognostas pa¬
rentẽ. liber efficiaris ex seruo. de extra¬
neo ꝓueharis in filiũ. ut qui ex corrup¬
tibłi carne natꝰ es. ex dĩ sp̃n renasca
nm. habentes ergo tante spoi fiduciã
dilcĩssii. in fide qͣ fundati estis sta¬
sit. Aliquib nos iteꝵ seducat infiduis.
t̾ ne ip̃a p̃sentis diei gaudia fallacie¬
sue arte corrũpat. illudens simplicõ¬
rib animis de quoꝵdã pestifera ꝑsua
uastis tenẽbris õbuoluta.⁊ ab oĩ incre¬
m̃to u̾e lutis aliena sũt. Trahunt᷑m.
adhuc stultissimis gentilitatis erroribꝰ¬

Expanded text:
dam abjecto, extruso paradisi sedibus, tibi per exsilia longa morienti, tibi in cinerem et pulverem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationemtuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium: ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascarnaturam. Habentes ergo tantae spei fiduciam, dilectissimi, in fide qua fundati estis stasit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuaastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis errorib
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uirtꝰ. illa sapĩa. illa ẽ adoranda so¬
la maiestas. q̃ uniu̾sitatẽ m̃di t̾auit eꝑ
nichło. ⁊ in quas uoluit formas atqr
m̃suras t̾renã celestẽq sb̃am omĩpotẽ¬
ti rõe ꝓduxit. S ⁊ luna ⁊ sỹdera sint cõ¬
moda utentib. suit specõsa c̾nẽtib.S
ita ut de illis gr̃e referant᷑ auctori. et
adoretur d̾s qui ħ ꝯdidit. ñ c̾atura q̃ ser¬
uit. Landate gͥ dñm dilcĩssimi ĩ om̃ib
ta credulitas uirginee integ̾tatisẽ ꝑtꝰ
reformacõis hũane sacrũ dĩnũq iist̾i̾r̃
sacro atq sincero honorate seruitõ. Am

Expanded text:
 illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus ta credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sincero honorate servitio. Amp
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ uincłis suł. ⁊ legate nĩdĩ pͥncipe
captĩtatis uała rapurat᷑. Redit. ĩ hono¬
rem suũ ab autiq̃s ꝯt̃agus purgata nͣ
seruitutẽ. s regn̾acõ mitat originẽ. et
fides iustificat pcc̃orẽ. Quisq gͥ xͥano¬

Expanded text:
ato mundi principe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides justificat peccatorem. CAP. V.
Abbreviated transcription (Latin):
felititatis eterne. Reꝑatur .n. nõbis sa¬
lutis nr̃e amnua reuolucõne sacram̃tũ
ab micõ ꝓmissũ: in fmne redditũ. sũ fĩ¬
nis ecc̃ie laudib celẽbretur. Ds .ni. oĩ¬
potens ⁊̃ demẽs. cuiꝰ nͣ bonitas. cuiꝰ uolũ¬
tas potencia. cuiꝰ opꝰ mĩa est. statĩ ut¬
nos dỹabolita inalignitas renenose ⁊
mortificauit ĩuidie. p̃parata renonãdis
mortalib pietatis sue remedia. int̾
ip̃a m̃di p̾mordia p̃signauit. denũtiãs
serpenti futuꝵ semen młieris. ꝙ noxi
hũane ꝓpaginus incorrupta natĩtate

Expanded text:
s salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine finis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentianos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii humanae propaginis incorrupta nativitate