comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
longe. Non .ii. fecit atq abiit sed ex illo
ĩ illo sũt. Ecce ibi ẽ ubi sapit u̾itas Inti¬
mꝰ cordi est. ẜ cor errauit abeo. Redite p̃¬
uaricatores ad cor. ⁊ iherete illi qui fẽc̃
uos. State cũ eo ⁊ stabitis. Reqͥescite ĩ eo:
et quieti eritis. Quo itis ĩ asꝑa. quoitis:
Bonũ qd̾ amatis. ab illo ẽ.s qͣntũ est ad il¬
lum. bonũ est ⁊ suaue. s amarũ erit ite
qi ĩ uiste amatur deserto illo. qͥcqͥd ab
illo est. Quo uobis adhiic. ⁊ adhͨ am¬
bulare uias difficiules. ⁊ laboriosas:
Non est requies. ubi eam q̃ritis. Queri¬
te qd̃ queritis. sed ibi ñ est ubi queritis
Beatam uitam q̃ritis ĩ regione mortis:
ñ est illic. Quomͦ em̃ beata uita. ubi nͭ
uita: Et descendit huc ip̃a uita nr̃a. et
tulit mortẽ nr̃am: ⁊ occidit eã de habũ¬
dantia uite sue. Et tonuit clamans ut
redeamꝰ hinc ad eũ. in illud secretũ unde

Expanded text:
longe." non enim fecit atque abiit, sed ex illo longe." non enim fecit atque abiit, sed ex illo in illo sunt. ecce ubi est, ubi sapit ueritas? intimus cordi est, sed cor errauit ab eo. redite, praeuaricatores, ad cor et inhaerete illi, qui fecit uos. state cum eo et stabitis, requiescite in eo et quieti eritis. quo itis in aspera? quo itis? bonum, quod amatis, ab illo est: sed quantum est ad illum, bonum est et suaue; sed amarum erit iuste, quia iniuste amatur deserto illo quidquid ab illo est. quo uobis adhuc et adhuc ambulare uias difficiles et laboriosas? non est requies, ubi quaeritis eam. quaerite quod quaeritis, sed ibi non est, ubi quaeritis. beatam uitam quaeritis in regione mortis: non est illic. quomodo enim beata uita, ubi nec uita? Et descendit huc ipsa uita nostra et tulit mortem nostram et occidit eam de abundantia uitae suae et tonuit clamans, ut redeamus hinc ad eum in illud secretum, unde
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt idoneus sensus carnis tue. ac ñ ⁊ ip̃e
ĩ parte uniu̾si accepisset ꝓpena tua iustũ
modũ. uelles ut tnͣsiret qͥcqͥd existit ĩ p̾¬
sentia. ut mag̃ tͥ oĩa plac̾ent. Nã ⁊ qd̾ lo¬
quim᷑ ꝑ eundẽ sensũ carnis audis ⁊ nõ
uis utiq stare sillabas. s tnͣsuolare ut
alie ueniant. ⁊ totũ audias. Ita semꝑ
oĩa a quib unum aliqͥd cõstat. ⁊ ñ sunt
oĩa simul ea qͥbus ꝯstat. plus delestãt oĩ¬
a qͣm singla si possiit sentiri oĩa. s lon¬
ge his melior qui fecit oĩa. ⁊ ip̃e est deus
ñr. ⁊ ñ discedit: qi nec succeditur ei. Si pla¬
cent corpora. dm̃ ex illis lauda. ⁊ ĩ artificẽ
eoꝵ retorq̃ amorẽ. ne ĩ his que tͥ placent tu
displiceas. Si placent aĩe. in deo ament᷑. qr
et ip̃e mutabiles sũt ⁊ ĩ ip̃o fixe stabilũt
Alioqͥn irent. ⁊ ꝑirent. In illogͦ amentuiz
et rape adeum tecũ quas potes.⁊ dic eis.

Expanded text:
esset idoneus sensus carnis tuae ac non et ipse esset idoneus sensus carnis tuae ac non et ipse in parte uniuersi accepisset pro tua poena iustum modum, uelles, ut transiret quidquid existit in praesentia, ut magis tibi omnia placerent. nam et quod loquimur, per eundem sensum carnis audis et non uis utique stare syllabas, sed transuolare, ut aliae ueniant et totum audias. ita semper omnia, quibus unum aliquid constat, et non sunt omnia simul ea, quibus constat: plus delectant omnia quam singula, si possint sentiri omnia. sed longe his melior qui fecit omnia, et ipse est deus noster, et non discedit, quia nec succeditur ei. Si placent corpora, deum ex illis lauda et in artificem eorum retorque amorem, ne in his, quae tibi placent, tu displiceas. si placent animae, in deo amentur, quia et ipsae mutabiles sunt et illo fixae stabiliuntur: alioquin irent et perirent. in illo ergo amentur, et rape ad eum tecum quas potes et dic eis:
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatis tue. Audi ⁊ tu. bum ipsũ
damat ut redeas ⁊ ibi est locus quietis
⁊̃ ꝑt᷑babił. ubi ñ deseritur amor. si ip̃e ñ de¬
serat. Etce illa discedũt. ut alia succedãt
et omĩb suis ꝑtib conscet ĩfima uniu̾si¬
tas. Nunqͥd ego alicͤ discedo ait u̾bũ derͤ
Ibi fige mansionẽ tuã ibi cõmenda qͥd¬
quid inde habes aĩa mea. Saltem fatiga¬
ta fallaciis u̾itati cõmenda qͥcqͥd tibi ẽ
au̾itate. ⁊ ñ ꝑdes aliqͥd ⁊ reflorescẽt pu¬
tridatua: ⁊ sanabunt᷑ om̃s languores
tui ⁊ fluxa tua reformabũt᷑ ⁊ renoua¬
bunt᷑. ⁊ constringent᷑ ad te: ⁊ ñ te depo¬
nent. quo descendũt sed stabũt tecũ:
et ꝑmanebũt ad semꝑ stantẽ. ac ꝑma¬
nẽtem dĩnͤ Ut quid ꝑu̾sam sequeris
carnem tuam: Ip̃a te sequat᷑ conu̾sa
Quicqͥd ꝑ illam sentis ĩ parte est: et
ignoras totũ cuiꝰ hee partes sũt. ⁊ te¬
lectant te tamẽ s si ad totũ ꝯp̾hendendũ

Expanded text:
uanitatis tuae. audi et tu: uerbum ipsum. uanitatis tuae. audi et tu: uerbum ipsum. clamat, ut redeas, et ibi est locus quietis inperturbabilis, ubi non deseritur amor, si ipse non deserat. ecce illa discedunt, ut alia succedant et omnibus suis partibus constet infima uniuersitas. "numquid ego aliquo discedo?" ait uerbum dei. ibi fige mansionem tuam, ibi conmenda quidquid inde habes, anima mea, saltem fatigata fallaciis. ueritati conmenda quidquid tibi est a ueritate, et non perdes aliquid, et reflorescent putria tua et sanabuntur omnes languores tui et fluxa tua reformabuntur et renouabuntur et constringentur ad te et non te deponent, quo descendunt, sed stabunt tecum et permanebunt ad semper stantem ac permanentem deum. Vtquid peruersa sequeris carnem tuam? ipsa te sequatur conuersam. quidquid per illam sentis, in parte est et ignoras totum, cuius hae partes sunt, et delectant te tamen. sed si ad totum conprehendendum
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ dedisti eis qi partes sũt rerumrq̃
ñ sũt om̃s simul sed decedẽdo ac succedẽ¬
doagũt om̃s uniu̾sũ cui partes sũt. Ecce
sic ꝑagit᷑. ⁊ sermoñr ꝑ signa sonanti¬
a. Non .ii. erit totus sermo si unũ u̾bũ
ñ decidat. cũ sonuerit partes suas. ut suc¬
cedat aliudz laudet te ex illis aĩa mea
deus creator omium: sed ñ in eis figat᷑
glutino amoris ꝑsensus corporis. Eũt
enim quo ibant ut ñ sint: ⁊ oscind̃t
eam desidiis pestilentiosis: q̃m ip̃a esse
uult. ⁊ requiesc̾e amat ĩ eis q̃ amat.I
illis aũt ñ est ubi qi ñ stant. fugiũt ⁊¬
quis ea seqͥtursensu carnis, aut quis ea
cit ad aliud ad qd̃ factus est: ad illud
aũt ñ sufficit. ut teneat tnͣscurrentia
abinitio debito. usq ad finem debitum.
In u̾bo eñĩ tuo ꝑ qd̾ creant᷑. ibi audiũt.
hinc ⁊ huc usq holi ẽẽ uana aĩa me¬
a: ⁊ obsurdesc̾e ĩ aure cordis. tumultu

Expanded text:
tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae non sunt omnes simul, sed decedendo ac succedendo agunt omnes uniuersum, cuius partes sunt. ecce sic peragitur et sermo noster per signa sonantia. non enim erit totus sermo, si unum uerbum non decedat, cum sonuerit, partes suas, ut succedat aliud. laudet te ex illis anima mea, deus, creator omnium, sed non eis infigatur glutine amore per sensus corporis. eunt enim quo ibant, ut non sint, et conscindunt eam desideriis pestilentiosis, quoniam ipsa esse uult et requiescere amat in eis, quae amat. in illis autem non est ubi, quia non stant: fugiunt, et quis ea sequitur sensu carnis? aut quis ea cit ad aliud, ad quod factus est, ad illud autem non sufficit, ut teneat transcurrentia ab initio debito usque ad finem debitum. in uerbo enim tuo, per quod creantur, ibi audiunt: "hinc et huc usque." Noli esse uana, anima mea, et obsurdescere in aure cordis tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus qui amat te. ⁊ amicũ intec ⁊ ini¬
tit. cui om̃s ĩ illo sũt qͣui ñ amittit᷑ ⁊ qͥs
est iste nͥ deus ñr: Deus qui fecit celũ et
t̾ram. ⁊ ĩplet eaz qr implẽdo ea. fecit ea.
Te nemo amittit nͥ qui dimittit. Et qui
dimittit. quo it. aut quo fugit. insi ad
te placidũ. a te iratĩ Nam ubi ñ inue-¬
nit legem tuam in pena sua. ⁊ lex tua
u̾itas ⁊ u̾itas tu Deus uͥtutum couerte
nos: ⁊ ostende faciem tuam ⁊ salui eri¬
mus. Nam quoquo u̾sũ se u̾terit aĩa hõis.
ad dolores figitur alibi p̾ter qͣm ĩte. tã¬
⁊ si figit᷑ ĩ pulchris eccͣte. ⁊ ettra se. que
tñ nulla eẽnt. nisi eẽnt abste. Que oriũ¬
tur. ⁊ octidũt. ⁊ oriendo. qͣi ẽẽ incipiũt:
et crescũt ut ꝑficiant᷑. ⁊ ꝑfecta. senescũt
et ĩtereũt: ⁊ ñ oĩa senescũt: ⁊ oĩa int̾e¬
unt. Ergo cũ oriunt᷑. ⁊ tendũt ẽs̃ quo
magis celerit crescũt ut sint. eo mag̃
festinant ut ñ sint. Sic est modus eoꝵ.

Expanded text:
beatus qui amat te et amicum in te et initit, cui omnes in illo cari, qui non amittitur. et quis est iste nisi deus noster, deus, qui fecit caelum et terram et inplet ea, quia inplendo ea fecit ea? te nemo amittit, nisi qui dimittit, et quia dimittit, quo it aut quo fugit nisi a te placido ad te iratum? nam ubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salui erimus. nam quoquouersum se uerterit anima hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te, tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. quae tamen nulla essent, nisi essent abs te. quae oriuntur et occidunt et oriendo quasi esse incipiunt et crescunt, ut perficiantur, et perfecta senescunt et intereunt: et non omnia senescunt et omnia intereunt. ergo cum oriuntur et tendunt esse, quo magis celeriter crescunt, ut sint, eo magis festinant, ut non sint. sic est modus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
si dicebam sꝑa ĩ dm̃. iuste ñ obtẽpeta¬
bat q ⁊ uetior ⁊ melior erat hõ quẽ
carissimũ amiserat. qͣm phantasma
ĩ qd̾ sꝑare uidebat᷑. Solus fletus erat dui¬
cis iͥni successerat amicomeo ĩ deliciis
animi mei. Et nũc dũe iam illa tnͣsie¬
rũt. ⁊ tẽpore lenitũ est uulnus meũ.
Possũ ne audire absce qui u̾itas es ⁊
admouere aurẽ cordis mei orituo. ut
dicas mͥ cur fietus dulcis sit miseris :
An tu qͣmuis ubiq adsislonge abie¬
cisti a te miseriã nr̃am : Et tu in te
manes. nos aũt inexꝑimentis uolu¬
im᷑. Et tñ nisi ad aures tuas plora¬
rem᷑. nich̾ residui de spe nr̃a fieret.
Unde igitur suauis fructus de ama¬
ritudĩe uite carpit᷑. gemere. ⁊ flere.
et suspirare. ⁊ conquerr: An hoc tioi

Expanded text:
cebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior erat et melior homo, quem carissimum amiserat, quam phantasma, in quod sperare iubebatur. solas fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. Et nunc, domine, iam illa transierunt et tempore lenitum est uulnus meam. possumne audire abs te, qui ueritas es, et admouere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi, cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe abiecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes, nos autem in experimentis uoluimur? et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur suauis fructus de amaritudine uitae carpitur gemere et flere et suspirare et conqueri? an hoc ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego aũt obscupeft̃s atq turbat᷑. distu¬
li om̃s motus meos. ut cõualesceret
priꝰ eẽtq idoneus uirib ualitudi¬
uis. cũ quo agere possem qd̃ uellẽ
N ille ab reptus clementie meeut
apd̃ te seruaret᷑ cõsolatõi mee. pꝰ
paucos dies me absente repetitur
febrib ⁊ defungitur. Quo colore
contenebratũ est cormeũ: ⁊ quicͥd
aspiciebã mors erat: ⁊ erat in patria
suppliciũ. ⁊ pat̾na domus mira ĩfeli¬
citas. Et quicqͥd cũ illo cõmunicaue¬
rã sine illo ĩcruciatũ ĩmanẽ uert̾at
Expectabãt eũ ocl̃imei undiq ⁊ ñ
dabat᷑. ⁊ oderam omĩa qd̃ ñ haberẽt
eũ: nec mͥ iam dicere poterant. ecce
ueniet. sicut cũ uiueret qͣndo absens
erat. Factus erã ip̃e mͥ magna q̃sti¬
o ⁊ int̾rogabã aĩam meã quare tri¬
stris esset. ⁊ qͣre me conturbaret ual¬

Expanded text:
ego autem stupefactus atque turbatus distuego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebantt oderam omnia, quia non haberent eum, nec mihi jam dicere poterant: Ecce veniet, sicut cum viveret, quando absens erat. Factus eram ipse mihi magna quaestio, et interrogabam animam meam quare tristis esset, et quare conturbaret
Abbreviated transcription (Latin):
illius uite mee. Quis laudes tuas enu¬
merat. unus ĩ se uno. quas exꝑtꝰ sum:
Quid tũc fecisti deus meus ⁊ quã ĩues¬
tigabilis abyssus uiditioꝵ tuoꝵ: Cũ
em̃ laboraret ille febrib. iacuit diu sñ
sensu ĩ sudore letali. Et cũ desperatetur.
baptitatus est nesciensz me non curã¬
te. ⁊ p̾sum̃te id retinere potuis aĩam e¬
uis. qd̾ ame acceperat: ñ qd̾ ĩnescientis
corpore fiebat. Longe aũt alit erat. Nã
recreatus. ⁊ saluus factus. statimq ut
pͥmo cũ eoloqui potui. potui aut̃ mox
ut ille potuit. qͣndo ñ discedebã ⁊ ni¬
mis pendebamꝰ exinuicem. tẽptaui a-¬
pud illũ itridere. tãqͣm ⁊ illo itnisu¬
ro mecũ baptismũ. quẽ acceꝑat mẽte
atq sensu absentissim᷑ sed tam̃ iam se
accepisse didicetat. At ille ita me echor¬
ruit ut inimicĩh admonuitq mira¬
bili. ⁊ repentina lib̾tate. ut si amicus
esse uellem. talia sibidicere desinetẽ.

Expanded text:
illius uitae meae. Quis laudes tuas enuillius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in Quid tunc fecisti, Deus meus, et quam investigabilis abyssus judiciorum tuorum? Cum enim laboraret ille febribus, jacuit diu sine sensu in sudore letali. Et cum desperaretur, baptizatus est nesciens, me non curante, et praesumente id retinere potius animam ejus quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. Longe autem aliter erat; nam recreatus est et salvus factus. Statimque ut primum cum eo loqui potui potui autem mox ut ille potuit, quando non discedebam, et nimis pendebampud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem.
Abbreviated transcription (Latin):
te studioꝵ nimis carũ coeuũ mͥ ⁊ con¬
florentẽ flore adolescentie. Puer metũ
creuerat. ⁊ parit̾ ĩscolam ieramꝰ. parit̾q
luseramꝰ sed nondũ erat sic amicus. ꝙͣ¬
quã ne tũc quidẽ sicuti est. uera ami¬
cia: quia non est u̾a. nisi cũ eam tu ad¬
gluitinas int̾ cohetentes sibi caritate dif
est nobis. Sed tam̃ dulcis etat nimis. coc¬
ta feruore pariliũ studioꝵ. Nam ⁊ afide
uera quã non gͥmanit᷑ ⁊ penitus ado¬
lescens tenebat. deflexerã eum ĩsuꝑsciti¬
osas fabellas ⁊ ꝑnitiosas: propt̾ quas
me plãgebat mat̾ mea. cũ iam errabat
ĩ aĩo ille homo: ⁊ ñ poterat aĩa mea sñ
illo. Et ecte tui ĩminens dorso fugitiuo¬
rũ tuoꝵ deus ultionũ. ⁊ fons miscd̃ia¬
rum simul. qui conu̾tis nos adte mi-¬
uis modis. ecte abstulisti hominẽ de hac
uita. cũ uix expleuisset aniiũi ĩ amititi-¬
a mea. suauz michi suꝑ om̃s suauitates

Expanded text:
te studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conte studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conflorentem flore adulescentiae. mecum puer creuerat et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu agglutinas inter haerentes sibi caritate diff, qui datus est nobis. sed tamen dulcis erat nobis, cocta femore parilium studiorum. nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates
Abbreviated transcription (Latin):
cuipiã longe aliud canentis atq ĩtẽ-¬
dentis. cũ forte quis cõsulit. mirabili¬
ter consonus negocio sepe u̾sus exiret.
mirandum ñ ẽẽ dicebat. si exaĩa hũa¬
na. suꝑiore aliquo ĩstinctu nesciente
quid ĩ se fieret. ñ arte sed forte sonaret
aliquid. qd̾ int̾rogantis reb fc̃isq cõ-¬
cineret. Et hoc quidẽ ab illo uł ꝑ ulu
asti. Tũc aũt nec ip̃e nec carissim᷑ me¬
us nebridiꝰ. adolescens ualde bonꝰ. ⁊ ualde
castus irridens totu illud diuinatõis ge-¬
nus ꝑsuadere mͥ potuerũt. ut hec abice¬
rem qͣm me ãplius ip̃oꝵ auctoꝵ moue¬
bat auctoritas: ⁊ nullũ certũ quale q̃re¬
bam docum̃tum adhuc ĩueneram. quo
mͥ sine ãbiguitate appareret. que ab eis
cõsultis uera dicerent᷑. forteł sorte ñ arte
ĩspectoꝵ siderũ. dici. In illis ãnis quo pͥ¬
mũ tempore ĩ municipio quo natus sũ
docere ceꝑam: cõꝑaueram amicũ societa¬

Expanded text:
cuiuspiam longe aliud canentis atque intencuiuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiliter consonus negotio saepe uersus exiret, et mirandum non esse dicebat, si ex anima humana superiore aliquo instinctu nesciente, quid in se fieret, non arte, sed sorte sonaret aliquid, quod interrogantis rebus factisque concineret. Et hoc quidem ab illo uel per iasti. tunc autem nec ipse nec carissimus Nebridius, adulescens ualde bonus et ualde castus, inridens totum illud diuinationis genus, persuadere mihi potuerunt, ut haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum siderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societa
Abbreviated transcription (Latin):
rem neq curã ⁊ oꝑam reb utilib neces¬
sariã. illiuanitati frustra ĩpend̾em: di¬
cens se ita didicisse illã. ut eius ꝓfessio¬
nem pͥmis annis etatis sue deferre uolu-¬
isset. qua uitã degeret. Et sipppocratẽ ĩ¬
tellexisset. ⁊ illas utiq litt̾as potuisset
itelligere. ⁊ tñ non ob aliam causã se
postea illiᷤ relictis medicinã assecutũ.
nisi qd̃ eas falsissimas cõꝑisset: ⁊ nollet
uir graius decipiendis hõib uictum q̃re¬
redt tu ĩquit quote ĩ hominib sustẽ¬
tas. rethoricã tenes. Hanc aũt fallaciã
lib̾o studio. ñ necessitate rei familiaris sec-¬
taris. quo mag̃ mͥ te oportet de illa crede¬
re. qui eã tam perfecte discere elabora¬
iii.quã ex ea sola uiuere uolui.A quo
ego cũ quesissem. que causa ergo fa-¬
ceret. ut multa inde uera ꝓnuntiarẽ¬
tur: respondit ille ut potuit. uim sor¬
tis hoc facere. ĩ rerũ natura usq quaq
diffusam. Si enun de paginis poete

Expanded text:
rem neque curam et operam rebus utilibus necessariam illi uanitati frustra inpenderem, dicens ita se illa didicisse, ut eam professionem primis annis aetatis suae deferre uoluisset, qua uitam degeret, et si Hippocraten intellexisset, et illas utique litteras potuisse intellegere: et tamen non ob aliam causam se postea illis relictis medicinam adsecutum, nisi eas falsissimas conperisset et nollet uir grauis decipiendis hominibus uictum quaerere. "at tu" inquit "quo te in hominibus sustentas, rhetoricam tenes, hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris. quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere elaboraui, quam ex ea sola uiuere uolui." a quo ego cum quaesissem, quae causa ergo faceret, ut multa inde uera pronuntiarentur, respondit ille, ut potuit, sortem hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. si enim de paginis poetae
Abbreviated transcription (Latin):
porib: ⁊ideo mͥ horrori erat uita: qr no¬
lebam dimidiꝰ uiuere. Et ideo forte mori
metuebã. ne totus ille moreret᷑ quẽ mł¬
tũ amau̾am. Odementiã nescientẽ dili¬
gere hoĩes hũaniter: ostultũ hoĩem ĩmo¬
derate hũana patientẽ: qd̃ ego tũc erã
Itaq estuabã. suspirabã . flebam. turba-¬
bar: nec requies erat nec cõsiliũ. Porta¬
bam .ii. conscissam ⁊ cruentã aĩam me-¬
am. ⁊̃ pacientẽ portari ame:⁊ ubi eam
poner ẽ non ĩueniebã. Non ĩamenuis ne¬
morib. ñ in ludis aut cantib nec ĩ su¬
aue olentiblocis net ĩ cõuiuiis appara

Expanded text:
poribus, et ideo mihi horrori erat uita, quia noporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar, nec requies erat nec consilium. portabam enim concisam et cruentam animam meam inpatientem portari a me, et ubi eam ponerem non inueniebam. non in amoenis nemoribus, non in ludis atque cantibus nec in suaue
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ fingitur. qui uellẽt ꝓinuicem. ł¬
simul mori: qua morte peiꝰ eis erat ñ
simul uiu̾e. I ĩ me nescio quis affet
tus nimis huic contrarius ortus eratz
et tediũ uiuendi erat ĩme gͣuissimũ
et moriendi metꝰ Credo quomagis
illũ amabã. hoc mag̾ mortẽ que nu¬
chi es̃ abstulerat. tanqͣm attrocissi¬
mã ĩimicã oderam ⁊ tuebã: ⁊ eã repẽ¬
te consũpturã om̃s hoĩes putabãq illũ
potuit. Sic etam omnino memini. Etce
cormeũ deus meus. ecce intus uide qͥa
memini spes mea qui me mũdas ata¬
liũ affectionũ ĩmundicia dirigens ocu-¬
los meos adte:⁊euellens de laqueo pe¬
des meos. Mirabar em̃ cet̾os mortales ui¬
uere. qr ille qm quasi ñ moriturũ dile¬
xeram. mortuus eratz ⁊ me magis qͥail¬
lealt̾ erã uiu̾e illo mortuo mirabar. Re¬
ne quidã dixit de amico suodimidiũ
aĩe mee. Nam ego sensi aĩam meã ⁊ aĩ¬
mam illiꝰ unam fuisse aĩam ĩ duobꝰ cor¬

Expanded text:
si non fingitur, qui uellent pro inuicem si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me netus nimis huic contrarius ortus erat; et taedium vivendi erat in me gravissimum, et moriendi metus. Credo quo magis illum amabam, eo magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tanquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus cor
Abbreviated transcription (Latin):
dulce est qd̾ spamꝰ exaudite te: Recte istd̾
ĩ p̾cib: qr desid̾ium ꝑueniẽdi habẽt. Nũ
ĩ dolore amisse rei ⁊ luctu. quotũc ope¬
riebar.: Neq eñi sꝑabam reuiuiscere illũ.
aut hoc petebam lacuimis sedtantũ dole-¬
bam. ⁊ flebam. Miser eñ eram. ⁊ amise-¬
ram gaudiũ meũ. An ⁊ fletus res a¬
mara est. ⁊ pͥfastidio rerum quib pͥ¬
us fruebam᷑. ⁊ tũc dum ab eis ab horre¬
mus delectat.: Quid aũt ista loquor ͤ
confitendi tibi: miser eram ⁊ miser
est om̃is aĩmus uĩctus amicitia re-¬
rũ mortaliũ: ⁊ dilamat᷑ cũ eas amit¬
tit. ⁊ tũc sentit miseriam qͣ miser ẽ:
et añqͣm amittat eas. Sic ergo erã il¬
lo tempore. ⁊ flebam amarissimez et
reqͥescebam ĩ amaritudĩe Ita miser e-¬
ram ⁊ habebam cariorẽ ainico meo
uitam ipãm miseram. Nam qͣmuis e¬
ram mutare uellem: nollem tũ amitt̃e
magisqͣm ip̃m ⁊ nescio anuellem ul
pro illo sicut de oreste. ⁊ pilade tradit᷑

Expanded text:
dulce est, quod speramus exaudire te? recte istud in precibus, quia desiderium perueniendi habent. num in dolore amissae rei et luctu, quo tunc operiebar? neque enim sperabam reuiuescere illum aut hoc petebam lacrimis, sed tantum dolebam et flebam. miser enim eram et amiseram gaudium meam. an et fletus res amara est et prae fastidio rerum, quibus prius fruebamur, et tunc, dum ab eis abhorremus, delectat? Quid autem ista loquor? nsed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam amittat eas. sic ego eram illo tempore et flebam amarissime et requiescebam in amaritudine. ita miser eram et habebam cariorem illo amico meo uitam ipsam miseram. nam quamuis eam mutare uellem, nollem tamen amittere magis quam illum et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o diadem iram ĩ facinorib. libidinẽ
in flagitiis: nesciens qͥd loquerer. Non
enĩ nou̾am neq didicerã nec ullam
substantiã malũ ẽẽ. net ip̃am mentẽ
nr̃am sũmum atq incõmutabilebo¬
nũ. Sic̃ em̃ facinora sũt. si uitiosus¬
est ille aĩ motus. ĩ quo ẽ impetus. et
se iactat ĩ solent ac turbide. ⁊ flagiti¬
a si est ĩmod̾erata illa aĩe affestatio qͣ
carnales bauriunt᷑ uoluptates. ita er¬
rores ⁊ false opiniones uitã contami¬
nãt. si rõnalis mens ip̃a uitiosa est. qͣ¬
lis ĩ me tũc erat nesciente alio lumine
illã illustrandã eẽ. ut sit particeps i̾u¬
tatis. qͥa nonẽ ip̃a natura uitatis:¬

Expanded text:
vero dyadem, iram in facinoribus, libidinem vero dyadem, iram in facinoribus, libidinem in flagitiis, nesciens quid loquerer. Non enim noveram neque didiceram, nec ullam substantiam malum esse, nec ipsam mentem nostram summum atque incommutabile bonum. 25. Sicut enim facinora suest ille animi motus, in quo est impetus, et se iactat insolenter ac turbide, et flagitia, si est inmoderata illa animae affectio, qua carnales hauriuntur uoluptates, ita errores et falsae opiniones uitam contaminant, si rationalis mens ipsa uitiosa est. qualis in me tunc erat nesciente alio lumine illam inlustrandam esse, ut sit particeps ueritatis, quia non est ipsa natura ueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
ret. definiebam et distinguebã ⁊exero¬
plis corporeis astruebã. Et conu̾ti me
ad aĩ naturam: ⁊ ñ me sinebat falsa
opinio quã de spiritalib habebã. uerũ
c̾nere. ⁊ urruebat ĩ culos ip̃a uis ueri
et au̾debam palpitantẽ mentẽ abĩcorpore¬
a re adliniam̃ta ⁊ colores ⁊tumentes ma¬
gnitudĩes. Et quia non poteram ea uide¬
re ĩ aĩo. putabam me ñ posse uidere aĩmũ
meũ. Et cũ iniurtute pacem amarẽ. ĩui¬
tiositate autẽ odissem discordiã. ĩ illau¬
nitatem. ĩ ista quandã diuisionẽ nota¬
bam. In qua illa unitate mens ratõna¬
uidebat᷑ in ista u̾o diuisione irratõna¬
lis uite. nescio qͣm substantiã ⁊ natu¬
ram sũmi mali. que ñ solum ẽẽt sub¬
stantia. sed omĩno uita eẽt. ⁊ tam̃ abs
te non eẽt deus m̃s. ex quo sũt oĩa mi-¬
ser opinabar. ⁊ illam monadẽ appella¬
bam. tanqͣm sñ ullo sensu mentẽ. hãc

Expanded text:
ret, definiebam et distinguebam et exemret, definiebam et distinguebam et exemplis corporeis adstruebam. et conuerti me ad animi naturam et non me sinebat falsa opinio, quam de spiritalibus habebam, uerum cernere. et inruebat in oculos ipsa uis ueri et aua re ad lineamenta, et colores, et tumentes magnitudines. Et quia non poteram ea videre in animo, putabam me non posse videre animum meum. Et cum in virtute pacem amarem, in vitiositate autem odissem discordiam; in illa unitatem, in ista quamdam divisionem notabam. Inque illa unitate mens rationavidebatur: in ista vero divisione irrationalis vitae, nescio quam substantiam et naturam summi mali, quae non solum esset substantia, sed omnino vita esset, et tamen abs te non esset, Deus meus, ex quo sunt omnia, miser opinabar. Et tamen illam monadem appellabam, tanquam sine ullo sexu mentem; hanc
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑: Quia si ñ laudatũ uituꝑarent eñ i¬
dem ip̃i. ⁊ uituꝑando atq sꝑnendo ea ip̃a
nartarent. ñ accenderer ĩ eo ⁊ non excita¬
rer. Et certe res ñ alie forent. nec hõ ip̃e ali¬
usi sedtantũmͦ alius affectus narranti¬
ũ. Ecte ubi acet aĩa infirma. nondum
herens soliditati u̾itatis. Sicut aute lin¬
guarũ flauerũt a pectorib opinantiũ.
ita fertur. u̾titur. dorquet᷑. ac retorq̃tur:
et obnubilatur ei lumen. ⁊ non cernit᷑
u̾itas: ⁊ ecce est ante nos. Et magnũ qͥddã
mͥ erat. si sermo meus ⁊ studia mea il¬
li uito inotescent que si ꝓbaret flagra¬
rem mag̃. Si aũt ĩpbaret. sauciaret᷑ cor
uam̃i. ⁊ mane soliditatis sue. Et dam̾
pulchtũ illud atq aptũ unde ad illũ
scripserã. libent̾ aĩo u̾sabam. ob os con¬
templatõis mee. ⁊ nullo collaudatore
mirabarz sed tante rei cardinẽ marte
tũ autẽ qd̃ ad aliqͥd accomodatũ dece-¬

Expanded text:
batur? quia si non laudatum uituperarent eum ibatur? quia si non laudatum uituperarent eum idem ipsi et uituperando atque spernendo ea ipsa narrarent, non accenderer in eo et non excitarer, et certe res non aliae forent nec homo ipse alius, sed tantummodo alius affectus narrantium. ecce ubi iacet anima infirma nondum haerens soliditati ueritatis. sicut aurae linguarum flauerint a pectoribus opinantium, ita fertur et uertitur, torquetur ac retorquetur, et obnubilatur ei lumen et non cernitur ueritas. et ecce est ante nos. et magnum quiddam mihi erat, si sermo meus et studia mea illi uiro innotescerent: quae si probaret, flagrarem magis; si autem inprobaret, sauciaretur cor nanum et inane soliditatis tuae. et tamen pulchrum illud atque aptum, unde ad eum scripseram, libenter animo uersabam ob os contemplationis meae et nullo conlaudatore mirabar. Sed tantae rei cardinem in arte tum autem, quod ad aliquid adconmodatum dece
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e laudarẽ. ⁊ amarẽ: sed eligens latere
quã ita notus eẽ: ⁊ uel hab̾i odio quã
sic amari. Ubi distribuũtur ista pond̾a
est qd̃ amoĩ auo: Quod rursus nisi o¬
dissẽ. non a me detestarer ⁊ repellerẽ. c̃
sit ut̾q nr̃m homo. Non .i. sic̃ equus
bonus amat᷑ ab eo qui nollet hoc esse
etiã si posset. hoc ⁊ de histrione dicen¬
dũ est: qui nature nr̃e socius ẽ. Ergo¬
ne amo in hoĩe qd̃ odi eẽ. cum sim hõ:
Grande ꝓfundũ est ip̃e homo. cui etiã
capillos tu dñe muneratos habes: et
ñ minuũtur inte. ⁊ tam̃ capilli a ma¬
gis numerabiles qͣm affectus eĩ. ⁊ mo¬
tus cordis euis. At ille rechor et eo erat ge¬
nere quẽ sic amabã. ut uellem ẽẽ me
talem ⁊ errabam typo ⁊ curtũferebae
oĩuento ⁊ nimis occulte gub̾nabar
abste. Et unde scio. ⁊ unde c̾tus confiteor
tibi. qd illum ĩ amore laudantiũ magis
amau̾am. qͣm in reb ip̃is de quib lauda¬

Expanded text:
ipse laudarem et amarem: sed eligens latere, ipse laudarem et amarem: sed eligens latere, quam ita notus esse; et vel haberi odio, quam sic amari. Ubi distribuuntur ista pondera est quod amo in alio, quod rursus, nisi odissem, non a me detestarer et repellerem, cum sit uterque nostrum homo? Non enim, sicut equus bonus amatur ab eo qui nollet hoc esse, etiam si posset; hoc et de histrione dicendum est, qui naturae nostrae socius est. Ergone amo in homine quod odi esse, cum sim homo? Grande profundum est ipse homo, cujus etiam capillos tu, Domine, numeratos habes, et non minuuntur in te: et tamen capilli ejus magis numerabiles sunt quam affectus ejus, et motus cordis ejus. 23. At ille rhetor ex eo erat genere, quem sic amabam, ut vellem me esse talem; et errabam typho, et circumferebar omni vento, et nimis occulte gubernabar abs te. Et unde scio, et unde certus confiteor tibi quod illum in amore laudantium magis amaveram, quam in rebus ipsis de quibus lauda
Abbreviated transcription (Latin):
ram facie: Sed amau̾am boĩem ex doctu¬
ne fama.que illi clara erat, ⁊ quedã eiꝰ
u̾ba audierã ⁊ placuerãt mͥ: s magis.
qͥa placebat aliis. ⁊ eum efferebant lau¬
dib. stupentes qd̃ ex hõĩe syro docto pri¬
mus rerũ ad studiũ sap̃ie ꝑtinentiũ.
mͥ placebat. Laudatur homo. ⁊ arat᷑
absens. Utrum nam abore laudãtis
intrat ĩ cor audientis. amorille: Absit.s
ex amante alio accẽditur alius. Hinc .N.
amatur qui laudat᷑. dum ñ falla cicor¬
de laudatoris p̾dicari creditur: id est. cũ
amans eũ laudat. Sic enĩ tũc amabã hõi¬
nes ex hoĩm iuditio ñ enĩ ex tuo deusm̃s:
ĩ quo nemo faluit᷑. s tam̃ cur ñ sicut au¬
riga nobilis. sicut uenator studiis po¬
pularib diffamatꝰ: Sed longe alit et
grauit̾, ⁊ ita quẽ admodũ et me lauda¬
ri uellem. Non aũt uellẽ ita laudari ⁊
amari me ut histriones. quãqͣm eos ⁊

Expanded text:
ram facie, sed amaueram hominem ex doctrram facie, sed amaueram hominem ex doctrinae fama, quae illi clara erat, et quaedam uerba eius audieram, et placuerant mihi. sed magis quia placebat aliis et eum efferebant laudibus stupentes, quod ex homimus rerum ad studium sapientiae pertinentium; mihi placebat. Laudatur homo, et amatur absens. Utrumnam ab ore laudantis intrat in cor audientis amor ille? Absit: sed ex amante alio accenditur alius. Hinc enim amatur qui laudatur, dum non fallaci corde laudatoris praedicari creditur; id est, cum amans eum laudat. 22. Sic enim tunc amabam homines ex hominum judicio; non enim ex tuo, Deus meus, in quo nemo fallitur. Sed tamen, cur non sicut auriga nobilis, sicut venator studiis popularibus diffamatus, sed longe aliter et graviter, et ita quemadmodum et me laudari vellem? Non autem vellem ita laudari et amari me, ut histriones; quanquam eos et
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. si dicis ardens igne caritatis. Sec tũc
ñ nou̾am. ⁊ amabã pulcͣ inferiora. ⁊ ibã
ĩ ꝓfundũ. ⁊ dicebã amicis meis. Nũ ama¬
mus aliqͥd nisi pulchiũ: Quid ẽ ergo
pulchrũ. ⁊ qͥd est pulchatudo: Quid ẽ qd̾
nos allicit. ⁊ cõciliat reb quas amamꝰ. Nui¬
si .ii. eẽt ineis decus ⁊ sp̃es. nullomͦ nos ad
se mouerẽt. Et aĩadutebam. ⁊ uidebam ĩ
ip̃is corporib aliud ẽẽ quasi totũ. ⁊ ideo
pulchrũ aliud aũt quodid̾o deceret. q̃m
apte accomodaret᷑ alicui. sicut pars cor¬
poris ad uniu̾sũ suum: aut calciamẽ¬
tũ ad pedem ⁊ similia. Et ista consid̾atõ
staturiuit ĩ aĩo meo ex ĩtimo corde meos
scripsi libros de pulchro. ⁊ apto duos aut
tres: tu scis deus. Nam excidit mͥ. Non .N.
habemus eos s ab errauerũt a nob̾ nescio
quom. Quid ẽ aũt qd memouit dñe de¬
us m̃s. ut adhieriũ romane urbis ora¬
torẽ scriberẽ illos libros quẽ non noue¬

Expanded text:
s haec dicis eis, si dicis ardens igne caritatis. Haec tunc non noueram et amabam pulchra inferiora et ibam in profundum et dicebam amicis meis: "num amamus aliquid nisi pulchrum? quid est ergo pulchrum? et quid est pulchritudo? quid est quod nos allicit et conciliat rebus, quas amamus? nisi enim esset in eis decus et species, nullo modo nos ad se mouerent." et animaduertebam et uidebam in ipsis corporibus aliud esse quasi totum et ideo pulchrum, aliud autem, quod ideo deceret, quoniam apte accommodaretur alicui, sicut pars corporis ad uniuersum suum aut calciamentum ad pedem et similia. et ista consideratio scaturriit in animo meo ex intimo corde meo, et scripsi libros "de pulchro et apto", puto, duos aut tres; tu scis, deus: nam excidit mihi. non enim habemus eos, sed aberrauerunt a nobis nescio quomodo. Quid est autem, quod me mouit, domine deus meus, ut ad Hierium, Romanae urbis oratorem, scriberem illos libros? quem non noue
Abbreviated transcription (Latin):
honestati. dissentire int̾dum sine odi¬
o tnͣqͣm ip̃e homo secũ: atq ip̃a rarissi¬
ma dissensione condire plurimas cõ
sensiones: doc̾e aliquid ĩuicẽ. aut disce¬
re abinuicẽ. desid̾are absentes cũ mole¬
q huiꝰ modi signis. a corde amantiũ
⁊ reclamantiũ ꝓcedentib. ꝑ os ꝑ lin-¬
guã. ꝑcculos. ⁊ ꝑ mille motus gratis¬
simos. qͣi fomitib conflare aĩmos: et
ex plurib unũ fac̾e. hoc est. qd̾ diligitur
ĩ amitis ⁊ sic diligit᷑. ut rea sibi sit hũa¬
na cõscientia. si ñ amau̾it redamantẽ.
aut si amãtem ũ reclamau̾it. nich q̃-¬
rens ex eiꝰ corpore.p̾ter indicia beniuo¬
lentie. hinc ille luctus siquis moriat᷑
et tenebre doloꝵ. ⁊u̾sa dulcedĩe ina¬
maritudĩem cor madidũ: ⁊ex amis¬
sa uita morientiũ. mors uiuentium.¬

Expanded text:
honestari; dissentire interdum sine odihonestari; dissentire interdum sine odio, tanquam ipse homo secum, atque ipsa rarissima dissensplurimas, docere aliquid inuicem aut discere ab inuicem, desiderare absentes cum moleque huius modi signis a corde amantium et redamantium procedentibus per os, per linguam, per oculos et mille motus gratissimos quasi fomitibus flagrare animos et ex pluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamantem aut si amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ille luctus, si quis moriatur, et tenebrae dolorum et uersa dulcedine in amaritudinem cor madidum et ex amissa uita morientium mors uiuentium.
Abbreviated transcription (Latin):
bant ⁊ p̾t̾ibant de die ĩdiem: ⁊ ue-¬
niendo. ⁊ p̾tẽundo ĩfetebant mͥ sp̃es a¬
lias. ⁊ alias memorias: ⁊ paulatim re¬
sartiebant me pͥstinis gemil delectatõ¬
nũi. quib cedebat dolor meus ille. s
succedebant ñ quidem dolores alii:
cause tam̃ alioꝵ doloꝵ. Nam unde
me facillime ⁊ ĩtime dolor ille pene-¬
trau̾at. nͥ qr fuderã ĩ harena aĩam
meã diligendo moriturũ ac si non
moriturũ: Maxime qͥppe me repara¬
bãt. atq retreabãt alioꝵ amicoꝵ sola¬
cia. cũ quib amabã qd̃ non ꝓ te ama¬
bam. Et hoc erat ingens fabula ⁊ lon¬
gum mẽdaciũ: cuius adulterina con-¬
fricatõe corrũpebat᷑ mens nr̃a pͥuriens
ĩ aurib. Sed illa mͥ fabula ñ morieba-¬
tur. siquis amicoꝵ meoꝵ moreretur.
Alia erant que ĩ eis ãplius capiebant
aĩmum. colloqui. ⁊ cõridere. ⁊ uicissim
beniuole obsequi, simul legere libros
dulcilo quos. simul nugari ⁊ simul

Expanded text:
bant et praeteribant de die in diem et uebant et praeteribant de die in diem et ueniendo et praetereundo inserebant mihi spes alias et alias memorias et paulatim resarciebant me pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor meus ille; sed succedebant non quidem dolores alii, causae tamen aliorum dolorum. nam unde me facillime et in intima dolor ille penetrauerat, nisi quia fuderam in harenam animam meam diligendo moriturum moriturum? Maxime quippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solatia, cum quibus amabam quod pro te amabam: et hoc erat ingens fabula et longum mendacium, cujus adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. Sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. Alia erant quae in eis amplius capiebant animum: colloqui et corridere, et vicissim benevole obsequi; simul legere libros dulciloquos, simul nugari, et simul
Abbreviated transcription (Latin):
Horrebãt oĩa atq ip̃a lux: ⁊ quicqͥd non
erat qd̃ ile erat: ̃pbum. ⁊ odiosũ erat.
p̾ter gemitũ. ⁊ lacrimas. Namĩ eis
solis aliqͣntula requies. Ubi autẽ ĩ¬
de auferebat᷑ aĩa mea. honerabat me
grãdi sartina miserie. Ad te dñe leuã-¬
da erat: ⁊ curanda Sciebam: s nec uo-¬
lebã. nec ualebam: eo mag̃. qr ñ mͥ
eras aliqͥd solidũ ⁊ firmũ. cũ de te co¬
gitabã. Non eñi tu eras: ẜ uanũ phã¬
tasma et ertor m̃s erat. deus m̃s. Si co¬
nabar ibi eam pon̾e ut reqͥesceret. per
inane labebat᷑. ⁊ iterũ ruebat super
me: ⁊ ego mͥ remãsetã infelit locus
ubi nec ẽẽ possem. nec inde recedere.
Quo eñi cor meũ fugeret a corde me¬
o: Quo a me ip̃o fugetẽ: Quome
sequerer: Et tn fugi de patria. Minꝰ
enĩ eũ querebãt oculi mei ubi uidere
ñ solebant atq achagasten sioppido
ueni cartaginẽ. Non uacãt tẽpora
net cciose uoluũtur ꝑsensus nr̃os:
faciunt ĩ aĩo mira oꝑa. Ecce uenie¬

Expanded text:
d non erat quod ille erat, improbum et odiosum erat, aeter gemitum et lacrymas. Nam in eis solis aliquantula requies. Ubi autem inde auferebatur anima mea, onerabat me grandis sarcina miseriae. Ad te, Domine, levanda erat et curanda, sciebam; sed nec volebam, nec valebam, eo magis quia non mihi eras aliquid solidum et firmum, cum de te cogitabam. non enim tu eras, sed uanum phantasma et error meus erat deus meus. si conabar eam ibi ponere, ut requiesceret, per inane labebatur et iterum ruebat super me, et ego mihi remanseram infelix locus, ubi nec esse possem nec inde recedere. quo enim cor meum fugeret a corde meo ? quo a me ipso fugerem? quo non me sequerer? et tamen fugi de patria. minus enim eum quaerebant oculi mei, ubi uidere non solebant, atque a Thagastensi oppido ueni Carthaginem. Non uacant tempora nec otiose uoluuntur per sensus nostros: faciunt in animo mira opera. ecce uenie
Abbreviated transcription (Latin):
ocłoꝵ cogitet d̃m. Facit enim
sibi aut ingentem formam.
aut magnitudinẽ aliquã ĩ¬
estimabilem. Distendit perlo-¬
cos uelut lucem istam qͣm ui¬
detis ocłis: auget ꝑ cãpos qͣntũ
potest: ut faciat sibi aliqͤm
qͣsi uen̾abilis forme senem. Ni¬
chil hoꝵ cogites: est. qd̃ cogites.
Siuis uĩdere dm. d̾s dilectio ẽ:
qualem faciem habet dilectõ:
Qlem formã ht̃: Qlem stat᷑am
habet: Nemo potest dicere. Ha¬
bet tñ pedes: nã ip̃i ducũt ad ec¬
clesiã. Habet manꝰ: nam ip̃e
nam inde intelligit᷑ ille qͥeget.
Beatus quĩ intelligit. suꝑ ege¬
num ⁊ pauperem. Habet au¬
resz de quib dicit dñs. Qͥ h̃t
aures audiendi. audiat. Nõ¬

Expanded text:
oculorum cogitet Deum. Facit enim oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet? qualem staturam habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae nam inde intelligitur ille qui eget: Beatus, inquit, qui intelligit super egenum et pauperem . Habet aures, de quibus dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . No
Abbreviated transcription (Latin):
Non potest de ista radice exist̾e.¬
suum unĩgenitum misit ĩ¬
hunc mundũ. ut uiuamus
ꝑ ip̃m: In hoc est dilectio. ñ qr
nos dileximus: sed quia ip̃e
dilexit nos. Non illum dile¬
ximus prius. Nam ad hoc noᷤ
dilexit. ut diligamus eum.
Et mĩsit filium suũ litatorẽ
ꝑ peccatis nr̃is. Litatorem. sa¬
crificatorem. Sacrificauit ꝓ
peccatis nr̃is. Ubi inuenit hos¬
tiam. ubi inuenit uictimã.¬
lebat offerre:.Aliud ñ inue¬
nit se ip̃m obtulit. Dilectissĩ
si ita d̾s dilexit nos. debemus
Pasce oues meas. Beũnemo
uidit unqͣm. Nes est ĩuĩsi¬
bilis. Non oculo. Led corde q̃rẽ¬
dus est. Sed quẽadmodũ si so¬
lem istum uid̾e uellemꝰ. ocu¬
lum corporis purgaremꝰ. unde
uideri lux potest. uolẽte ᷤᷤ uĩd̾e
deũ. ocłm quod̾s uĩderi potest.
purgemus. Ubi est iste oculuᷤ:
Audi eunͣgłium. Beati mun-¬
do corde: qm̃ ip̃i d̃m uĩdebunt.
S nemo sibi ꝓ concupiscẽtia

Expanded text:
non potest de ista radice non potest de ista radice suum misit unigenitum in hunc mundum, ut vivamus per ipsum. In hoc est dilectio, non quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris: litatorem, sacrificatorem. Sacrificavit pro peccatis nostris. Ubi invenit hostiam? ubi invenit victimalebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit. Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, debemus Pasce oves meas . 10. Deum nemo vidit unquam: res est invisibilis; non oculo, sed corde quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde videri lux potest; volentes videre Deum, oculum quo Deus videri potest, purgemus. Ubi est iste oculus? Audi Evangelium: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
uidete qr fc̃ã hõinum sola di¬
stinguit. Hoc diximꝰ in simi¬
lib fcĩs. In diu̾sis aut̃ fcĩs. in¬
uenimus seuientem hoĩem
fcm de carne: os blandum fac¬
tum de iniquitate. Puerum
ꝯcedit pater:⁊ mango blandi-¬
itur. Si duas res ꝓponas. pla¬
gas ⁊ blandim̃ta. quis ñ elig¬
gat blandim̃ta. ce fiigiat p̃¬
plagas: Si ꝑsonas attendas.
karitas ceditz blanditur iniqͥ¬
tas. Uidete quid cõmendamꝰ:
qr ñ discernunt᷑ fc̃a hõinum.
nisi de radice caritatis. Nã ml¬
ta fieri possunt q̃ spetiem ha-¬
bent bonam: ⁊ ñ ꝓcedunt de ra¬
dice caritatis. Habẽt enim ⁊
spine flores. Quedam u̾o ui¬
dentur asꝑa. quedã u̾o trucu¬
lenta sed sunt ad disciplinã
dictante caritate. Semel ergo¬
Dilige. et qd̃ uis fac. Siue tãce¬
as. dilectione taceas. siue cla¬
mes. dilectõne clames: siue
enides. dilectione emendes.
siue parcas. dilectione parcas.
Radix sit intus dilectõnis.

Expanded text:
videte quia facta hominum sola dividete quia facta hominum sola distinguit. 8. Hoc diximus in similibus factis. In diversis factis, invenimus saevientem hominem factum de charitate; et blandum factum de iniquitate. Puerum caedit pater, et mango blanditur. Si duas res proponas, plagas et blandimenta; quis non eligat blandimenta, et fugiat plagas? Si personas attendas, charitas caedit, blanditur iniquitas. Videte quid commendamus, quia non discernuntur facta hominum, nisi de radice charitatis. Nam multa fieri possunt quae speciem habent bonam, et non procedunt de radice charitatis. Habent enim et spinae flores: quaedam vero videntur aspera, videntur truculenta; sed fiunt ad disciplinam dictante charitate. Semel ergoDilige, et quod vis fac: sive taceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
pater ⁊ filius in caritate: fecit
aut̃ hec iudas in ꝓditione.Uide¬
tis qr ñ qͥd faciat homo ꝯsiderã¬
dum est: s quo animo ⁊ uo¬
luntate faciat. In eodẽ fcõ in¬
uenimꝰ d̃m patrem. in quo ĩ¬
uenimus iudam. Patrem be¬
nedicimꝰ. iudã detestam᷑. Qͣ re
patrem benedicimꝰ. iudam de-¬
testam᷑ : Bñdicimus caritatẽ
detestemu iniquitatẽ. Quã¬
tum enim p̾stitum est generi
humano. de tradito xp̃o: Nũ¬
quid hoc cogitauit iudas. ut tͣ¬
deret: D̾s cogitauit salutem
nr̃am. qua redẽpti sumus: iu¬
das cogitauit p̾tium qͦ uen-¬
didit dñm. Filius ip̃e cogita¬
uit pretium qd̃ dedit ꝓ nob̃
iudas cogitauĩt precium qd̃
accepit ut uenderet.Diusa
gͦ intentio. diu̾sa fcã fecit.
cum sit una res ex diu̾sis ĩ
tentionib. Eam si metiam᷑.
unum amandum. alt̾um
dampnandũ. unũ głifican¬
dum. alterũ detestandum in¬
uenimꝰ. Tantum ualet cari¬
tas. Nidete quia sola disc̃nit.

Expanded text:
Pater et Filius in charitate; fecit Pater et Filius in charitate; fecit autem hoc Judas in proditione. Videtis quia non quid faciat homo, considerandum est; sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus Deum Patrem, in quo invenimus Judam; Patrem benedicimus, Judam detestamur. Quare Patrem benedicimus, Judam detestamur? Benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum. Filius ipse cogitavit pretium quod dedit pro nobis; Judas cogitavit pretium quod accepit ut venderet. Diversa ergo intentio diversa facta fecit. Cum sit una res, ex diversis eam intentionibus si metiamur, unum amandum, alterum damnandum; unum glorificandum, alterum detestandum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola discernit,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi probata est dilectio xp̃i in
nos:qui mortuus est ꝓnobis.
Dilectio patris unde ꝓbata ẽ
in nobis: Quia filium suũ
unicum misit mori pro nob̃
sicut ⁊ paulus apl̃s dicit. Qͥ
filio ꝓprio suo ñ pepercit: sed
ꝓ nobis om̃ib tradidit eum
Quomodo non ⁊ cum illo oĩ
a nobis donauit: Ecce xp̃m
tradidit pater: et tradidit
iudas. Nũquid ñ qͣsi simile
fcm uidetur: Traditoriudas.
Ergo traditor est. et d̾s pater:
Absit inquis. Non dico: sed
apłs dicit. Qui filioꝓprio ñ
peꝑcit: sed ꝓ nobis om̃ib tra¬
didit eum. Et pat̾ illum tra¬
didit. ⁊ ip̃e se tradidit. Ait idẽ
apł̃s. Qui me dilexit: ⁊ fͣlidit
se ip̃m pro me. Si pater tradi¬
dit filium.⁊tradidit se ip̃m
filius. iudas qͥd fecit: Factaẽ
traditio a patre. fc̃a est tradi¬
ditio a filio: facta est tͣditio
a iuda. Una res fc̃a est. Sz que
res discerint patrem tradentẽ
⁊ iudam discipłm tradentem
magr̃m suum: Quia hoc fec̃

Expanded text:
ibi probata est dilectio Christi in ibi probata est dilectio Christi in nos, quia moritur pro nobis. Dilectio patris unde probata est in nobis? quia filium suum unicum misit mori pro nobis, sicut et Paulus apostolus dicit, qui proprio filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quoia nobis donavit ? Ecce Christum tradidit Pater, tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et seipsum pro me . Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est: sed quae res discernit Patrem tradentem t Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fecit