comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
endis educandisq fetib sollertu¬
sima. Nidum construit: quia i
fide passionis xp̃i. spem fixam pi¬
nit. Sollers in educandis fecib
id ẽ in docendis subiectis fr̃ib.
habet etiam quidlam p̾scium
quod deserat lapsura nec appet
culmina. Quicłlam enim p̾scũ
habent. qui uere penitent. quod
casum p̾sentis scłi fugiãt: ⁊ ꝑmĩ¬
sura sine fine querant. Hyrundi
aliis auib ñ impetitur: nec un¬
quam p̾da ẽ. Rapaces aues nun¬
ꝗͣ hẏrundinẽ rapiunt: qr cõtͥti ci¬
de nunꝗͣ demonib p̾da fiunt.h¬
rundo maria tͣnsuolat: qr qͥ uere pe¬
nitet amaritudĩeᷤᷤ ⁊ tumultꝰ biuꝰ mũdiss
desiderat. Ibiq hieme commora¬
tur. Cum enim hiemps ingruit.¬
⁊ frigus accedit: tunc iustus
ad calorem caritatis transit. Ibiꝙ
patient̾ expectat: donec fuigus
temptationis a mente recedat.
souit pia auis annuntiare aduent᷑
su cestimonio: ueris initium.
Qeicitur hẏrundo post frigus

Expanded text:
endis, educandisque fetibus solertiendis, educandisque fetibus solertissima, nidum in alto construit, quia in fide passionis Christi spem fixam ponit, solers est in educandis fetibus, id est in docendis subjectis fratribus. Habet etiam quiddam praescium, quod deserat lapsura, nec appetat culmina. Quiddam etiam praescium habent quos vere poenitet, quia casum praesentis saeculi fugiunt, et permansura sine fine quaerunt. Hirundo ab aliis avibus non impetitur, nec unquam praeda est; rapaces enim aves nunquam hirundinem rapiunt, quia contriti corde nunquam daemonibus praeda fiunt. Hirundo maria transvolat, quia, quem vere poenitet, amaritudines et tumultus hujus mundi exire desiderat. Ibique hieme commoratur. Cum enim hiems ingruit et frigus accedit, tunc justus ad calorem charitatis transit, ibique patienter exspectat, donec frigus tentationis a mente recedat. Novit pia avis annuntiare adventus sui testimonio veris initium. Revertitur hirundo post frigus
Abbreviated transcription (Latin):
figurat : cuius immundicia cõ¬
festim excẽcat: nec eum uidere
ꝑmittit qualis fuerit. Quod aũ
ꝑ hyrundinem contͥtio cordis ĩ¬
telligi debeat: ꝓph̃a dicens de-¬
monstrat. Sicut pullus hyrun¬
dinis inquit: sic clamabo. Intel¬
ligimus gͥ ꝑ hyrundinẽ. quemli¬
bet discretum doctorem. ꝑ hy¬
rundinis pullum. clamantem
discipulum: ꝑclamorem. m̃tis
contͥtionem. Clamat pullus hy¬
rundinis: dum querit a magi¬
stro u̾bum p̾dicationis. Clamat
pullus hyrundinis: dum ꝑ con¬
fessionem magistro manifestat
affectum contͥti cordis. Si nosti
cdamorem hẏrundinis: nisi fal¬
lor questum designat animepo
ñ sumit: s in aere quas capit eses
edit: quia qui t̾rena ñ diligit. p¬
motus a t̾renis celestia querit.
Garrula auis esse dicitur: quiasͥ¬
rulosis orationib sepus delectit᷑
ẜ flexuosos cͥcuitꝰ ꝑuolat: ut ab
diu̾sa obedientie p̾cepta. mentẽ
subiectus flectat. Innidis constru¬

Expanded text:
figurat. Cujus immunditia configurat. Cujus immunditia confestim excaecat, nec enim videre permittit qualis fuerit. » Quod autem per hirundinem contritio cordis intelligi debeat propheta demonstrat dicens: Sicut pullus hirundinis sic clamabo . Intelligimus igitur per hirundinem quemlibet discretum doctorem, per hirundinis pullum clamantem discipulum, per clamorem mentis contritionem. Clamat pullus hirundinis, dum quaerit a magistro verbum praedicationis. Clamat pullus hirundinis, dum per confessionem magistro manifestat affectum contriti cordis. Si nosti clamorem hirundinis, nisi fallor, questum designat animae pnon sumit, sed in aere haerens escas edit, quia qui terrena non diligit, remotus a terrenis coelestia quaerit. Garrula avis dicitur, quia querulosis orationibus saepius delectatur. Ideo flexuosos circuitus pervolat, ut ad diversa obedientiae praecepta mentem subjectus flectat. In nidis constru
Abbreviated transcription (Latin):
hyrundo ⁊ ciconia. cognoue¬
runt tempus aduentus sui: isrł
autem ñ cognouit iudicium do¬
mmi. De turture suꝑiꝰ diximus:
quod cibos ñ sumat residens.
s in aͤie capiat escas ⁊ edat: gar¬
rula aius. ⁊ ꝑ tortuosos orbes
⁊ flexuosos circuitus ꝑuolans.
⁊ innidis construendis educan¬
disq fetib sollertissima: habẽs
etiam quidlam p̾scium. quod
lapsura deserat nec appetat cul¬
mina. Aliis quoq auib ñ impeti¬
tur: nec unquam predaẽ. Ma¬
ria tͣnsuolat: ibiq ẏeme com¬
sui testimonio. ueris initium.
statur: aliquando suꝑbia mentᷤ
aliquando contritio contͥbulati
cordis intelligitur. Quod ꝑhy
rundinem suꝑbia designetur:
ꝑ tobiam dicit᷑. Cum iactass se in¬
quit cobias iuxta parietẽ. ⁊ obdor¬
misset: contigit ut ex ndo hyrũ¬
dinum dormienti illi calida ster¬
cora insiderent suꝑ ocłos eius:
fieretꝙ oecus. Unde beda suꝑ tobi¬
am. Hyrundo ꝓpter leuem uola¬
tum. suꝑbiam cordis leuitatẽq

Expanded text:
rundo et ciconia cognoverunt tempus adventus sui; Israel autem non cognovit judicium Domini . De turture superius diximus. quod cibos sed in aere capiat escas, et edat, garrula avis, et per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus solertissima, habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina, a diris quoque avibus non impetitur, nec unquam praeda est, maria transvolat, ibique hieme comsui testimonio ueris indicium. statur, aliquando superbia mentis, aliquando contritio contribulati cordis intelligitur. Quod per hirandinem superbia designetur per Tobiam dicitur: Cum jactasset se, inquit, Tobias juxta parietem, et obdormisset, contigit ut ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora inciderent super oculos ejus, fieretque caecus . Unde Beda super Tobiam: « Hirundo propter levem volatum superbiam cordis levitatemque
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dĩ ⁊ imaginẽ tͣnsimꝰ: imaginẽ
qͥdẽ expͥm̃teᷤᷤsignacło caritatiᷤ: similitud¬
nem uͦ stabilitate libertatis et
pacis. Ad hec consideranda siue
complenda. prima lux. cogni¬
tio ueritatis. quasi inquisicorẽ
suum bumanum dirigit intel¬
lectum. manifestans ei singu¬
las rerum species. hoc ẽ distin¬
guẽs dies ⁊ noctes: illum̃ais egressũ
de ignorantia ad cognoscendum
ordinem rerum. ut in nomine
celi ⁊ terre omnia celestia ⁊ terre¬
na intelligat: que ꝑ quedam spa¬
cia quasi ꝑdies ⁊ noctes scͥptu¬
ra distinguit ⁊ separat. Et ne
quid desit. nequid causetur in¬
firmitas. suꝑfertur sp̃c dei fo¬
uens ⁊ formans rationabiles
appetitus : adiuuans infirmita¬
dem. fecundans sterilitatem. ex¬
citans deuotionem. oꝑiens ex

Expanded text:
maginem transimus, imaginem quidem exprimentes signaculo charitatis, similitudinem vero stabilitatis et pacis. Ad haec consideranda sive contemplanda, prima lux, id est cognitio veritatis, quasi inquisitorem suum humanum dirigit intellectum, manifestans ei singulas rerum species, hoc est distinguens dies ac noctes, illuminans egressum de ignorantia, ad cognoscendum ordinem rerum, ut in nomine coeli et terrae omnia coelestia et terrena intelligat: quae per quaedam spatia, quasi per dies et noctes Scriptura distinguit et separat, et ne quid desit, ne quid causetur infirmitas, superfertur spiritus Dei, fovens et formans rationabiles appetitus, adjuvans infirmitatem, fecundans sterilitatem, excitans devotionem, operiens ex
Abbreviated transcription (Latin):
sensu. s ueritatis et̾ne auctori¬
tate firmetur. Quinta uͦ dies.
colluctatio rationis cum concu¬
piscentiis. quasi cum reptilib
inumeris. quib resistit hu-¬
mana infirmitas: in quib dam
quidem membris suis actioni¬
bus huius scłi affixa: in quibdã
uͦ auolãs ꝯu̾sationẽ sͥ eligit ĩ celestibꝰ.
⁊ qͥetẽ. Iãuͦ sexta diesẽ. opp̾ssis ꝯcupis

Expanded text:
sensu, sed veritatis aeternae auctorisensu, sed veritatis aeternae auctoritate firmetur; quinta vero dies, colluctatio rationis cum concupiscentiis, quasi cum reptilibus innumeris quibus resistit humana infirmitas, in quibusdam quidem membris suis actionibus hujus saeculi affixa, in quibusdam vero avolans conversationem sibi elegit in coelestibus et quietem. Jam vero sexta dies est oppressis concupis
Abbreviated transcription (Latin):
s lux pͥmordialis. illuminans
omnia: idẽ causalium rationũ
quas apud se habebat recondi¬
tas manifestans efficientiam. cõ¬
spicabile faciens quod tantum
sibi intelligibile erat: ⁊ est illa
pͥma lux repellens tenebras ⁊ cõ¬
stituens dies: abigens ignorantiã.
⁊ purificans intellectum sapien¬
tia. ꝑ hanc enim omnium rerum
constitutio disposita ẽ: ⁊ ipsarum
constitutionum cognitio dies uo¬
catur. ¶ Est itaq pͥma dies. ipsius
sapientie intellectus. soda cor¬
poralis dispositio creature. t̾cia
segregatis tenebris aluce utilita¬
tis rerum certa cognitio. qua in
admirabili ordine ⁊ pulcͥtudine
considerata. in ad mirationem
creatoris trahimur. in uisibilia
ipsius ꝑ ea que facta sunt con¬
templantes: ita ut ꝑ hoc inno¬
tescat nobis sempiterna eius
uirtus. ⁊ diunitas. Quarta
uͦ dies. eccłiastica doctrina. ⁊
scͥptura sc̃a diuinitus inspira¬
ta: inqua certas fidei regulas
inuenimus: ut non quisq suo

Expanded text:
sed lux primordialis illuminans sed lux primordialis illuminans omnia, id est causalium rationum quas apud se habebat reconditas, manifestans efficientiam, conspicabile faciens quod tamen sibi intelligibile erat. Et est illa prima lux repellens tenebras, et constituens dies, abigens ignorantiam, et purificans intellectum sapientia. Per hanc enim omnium rerum conditio disposita est, et ipsarum constitutionum cognitio dies vocatur. Est itaque prima dies ipsius sapientiae intellectus; secunda, corporalis dispositio creaturae; tertia, segregatis tenebris a luce, utilitatis rerum certa cognitio, qua in admirabili ordine et pulchritudine considerata in admirationem Creatoris trahuntur invisibilia ipsius, per ea quae facta sunt contemplantes, ita ut per hoc innotescat nobis sempiterna ejus virtus et divinitas ; quarta vero dies, ecclesiastica doctrina et Scriptura sancta divinitus inspirata, in qua certas fidei regulas invenimus, ut non quisque suo
Abbreviated transcription (Latin):
cuius habitator homo ẽ inanis
dicta ẽ ⁊ uacua: quia licet in
innocentia sit conditus homo
carnalis: tamen uigor nondũ
erat ad integrum solidus: et
omnino etiam ante peocatum
minus erat purus ⁊ ꝑspicax hu¬
manus quam angelicus intel¬
lectus. Nondum erat reforma¬
tum corpus humilitatis nr̃e ꝯfi¬
guratum corpori claritatis di¬
uine: nec erat in eo statu huma¬
na conditio. quo absq dubieta¬
te resurrectio pollicetur uacua
adhuc illius plenitudine bea¬
titudinis quam acceptura erat.
quantum sibi ad plenam com¬
positionem deesset ad lucem
accedens didicit: qua cͥcunfusa
melius suum imꝑfectun consi¬
uerans. ad eum qui potest im¬
plere ⁊ componere in sufficien¬
ciam humanam conuersa. con¬
formationem ⁊ reformationem
corem : quia informe ẽ quod
non illuminat d̃s: ⁊ uacuum
iegenum quod non implet.
Et dixit deus. fiat lux: ⁊ facta
ẽ lux. Scͥptum ẽ qr d̾s̃ lux est:
⁊ quia luoem habitat naccessi¬
bilem. Ipse non est lux que factaẽ.

Expanded text:
cujus habitator homo est, inanis dicta est et vacua, quia, licet in innocentia sit conditus homo, carnis tamen vigor nondum erat ad integrum solidus, et omnino etiam ante peccatum minus erat purus et perspicax humanus quam angelicus intellectus. Nondum erat reformatum corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis divinae , nec erat in eo statu humana conditio, quem absque dubietate resurrectio pollicetur. Vacua adhuc illius plenitudine beatitudinis quam acceptura erat, quantum sibi ad plenam compositionem deesset ad lucem accedens didicit, qua circumfusa, melius suum imperfectum considerans, ad eum qui potest implere et componere insufficientiam humanam conversa conformationem et reformationem corem, quia informe est quod non illuminat Deus, et vacuum, et egenum quod non implet. Et dixit Deus: Fiat lux! et facta est lux . Scriptum est quia Deus lux est , et quia lucem habitat inaccessibilem . Ipsemet est lux, quae facta est,
Abbreviated transcription (Latin):
instruit: ⁊ se in mediis aromatũ
secieb componit. Hoc totiens
uoluntariũ excitat: qr mentem
alis ꝯtemplationis excitatã iustꝰ
ardore sc̃i sp̃c inflammnat. Sic gͥ
fenix incendit᷑: s ex eiꝰ cinere
fenix iterum ꝓcreat᷑. Cumgͥ fenix
morit᷑. ⁊ ex eius cinere fenye itum
nascit᷑: hoc exemplo agit᷑. ut fut᷑e
resurrectionis u̾itas a singłis fieri
fides future resurredtionis: quam
ex cinere facta resurrectio fenicis.
Ecce uolucrum nat᷑a. simplicib
resurrectionis argumentũ p̃stat:
⁊ qd scͥptura p̃dicat opus nature

Expanded text:
construit, et se in mediis aromatum construit, et se in mediis aromatum speciebus componit. Hoc toties voluntarium excitat, quia mentem alis contemplationis excitatam justus ardore sancti Spiritus inflammat. Sic igitur phoenix incenditur, sed ex ejus cinere phoenix iterum procreatur. Cum ergo phoenix moritur, et ex ejus cinere phoenix iterum nascitur, hoc exemplo agitur, ut futurae resurrectionis veritas a singulis fieri fides futurae resurrectionis, quam ex cinere facta resurrectio phoenicis. Ecce volucrum natura simplicibus resurrectionis argumentum praestat, et quod Scriptura praedicat, opus natur
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ intendit. sanos redlit. Di
⁊ unica. Nam ⁊ arabes singłarẽ:
dium nutͥt: sicq iterũ de cinerib¬
suis resurgit. Unde rabanꝰ. fenrx
inquit potest significare resurree¬
tionẽ iustoꝵ: qͥ aromatib uͥtutum
collectis. restaurationẽ priors ui¬
goas post mortem sibi ĩparant. Fe¬
ores arabie aiis. Arabia ũ int̾ptat
ampestris. Campus. ẽ hic mundus.
diabia scłaris uita. Arabes: scłares.
Ilrabes fenicem appellant singu¬
luem. Singularis ẽ quilibet iustꝰ.
a curis scłarib omnino remotus.
fenix ꝑ quingentos annos uiuere
cid̾iur: sic̃ scͥptura testat᷑. Cente¬
nanꝰ uͦ numerꝰ in annis: moralit̾
designat t̾minum ꝑfectionis. Quin
potest quinq corꝑis sensib. Cum
enim uisus deficit: pͥmus centum
amoꝵ numerꝰ transit. Cum deficit
auditꝰ: tͣnsit scds. Cumuͦ tres reliqͥ
deficiũt: tunc quingenti anni
moralit̾ tͣnsacti sunt. Cum uͦ morti
ienix appropinquat: tunc diu̾sas
sparies aromatũ parat: aromata.

Expanded text:
faciem intendit, sanos reddit. CAPet unica. Nam Arabes singularem dium nutrit sicque iterum de cineribus iinquit, potest significare resurrectionem justorum, qui aromatibus virtutum collectis, restaurationem prioris vigoris post mortem sibi reparant. Phoenix est Arabiae avis. » Arabia vero interpretatur campestris. Campus est hic mundus, Arabia saecularis vita, Arabes saeculares. Arabes phoenicem appellant singularem. Singularis est quilibet justus, a curis saecularibus omnino remotus. Phoenix per quingentos annos vivere creditur, sicut Scriptura testatur. Centenarius vero numerus in annis moraliter designat terminum perfectionis. Quingssignari potest quinque corporis sensibus. Cum enim visus deficit, primus centum annorum numerus transit, Cum vero deficit auditus, transit secundus. Cum tres reliqui deficiunt, tunc quingenti anni moraliter transacti sunt. Cum vero morti phoenix appropinquat, tunc diversas species aromatum parat. Aromata s
Abbreviated transcription (Latin):
cor. ⁊ potestas ꝑibit. In nocte ui¬
gilat: dum peccatorum tenebras
attendens. eorum errores uitat.
Habitat in ruinis parietum. dũ
mundi defectum considerat: ⁊
expectat occasum. Escam in noc¬
te querit: quia peccantium ui¬
tam recogitans. de exemplis usto¬

Expanded text:
cor, et potestas peribit. In nocte vicor, et potestas peribit. In nocte vigilat, dum peccatorum tenebras attendens, eorum errores vitat. Habitat in ruinis parietum, dum mundi defectum considerat, et exspectat occasum. Escam in nocte quaerit, quia peccantium vitam recogitans, de exemplis justo
Abbreviated transcription (Latin):
enim leꝓsum curaret.: ut nob̾ ex¬
emplum humilitatis daret. ait
lȩpso. Uide nemini dixeris. De
hac luce dicitur. Auferet᷑ ab im¬
piis lux sua: ibẽ p̾sentis uite gła.
Ipse autem est lux maccessibilis:
uolitans escas querit: quia pec¬
catores in corpus eccłie p̾dicando
conuertit. Moraliter autem ni¬
ticorax ñ quemlibet iustum nobis
innuit: s eum qui inter homineᷤᷤ
degens. ab intuitu hominum se in
quantum potuit abscondit. lucẽ
refugit: quia humane laudis glo¬
riam ñ attendit. De qualuce dici¬
tur. Nonne lux impii extinguet᷑:
nec splendebit flamma ignis eius:
lucem dicit p̃sentis uite ꝓsꝑitatem.
S lux impñ extinguitur: quia fu¬
gitiue uite ꝓsꝑitas cum ipsa ter¬
minatur. Nlec splendebit flam¬
ma ignis eius. Ignem. dicit tem¬
poralium desideriorum feruorem.¬
Cuius flamma ẽ decor. uł potestas
exterior: que de mn̾tno ens
ardore ꝓcedit. S ñ splendebit. qi
indie exitus. omnis exterior de¬

Expanded text:
enim leprosum curaret, ut nobis exenim leprosum curaret, ut nobis exemplum humilitatis daret, dixit leproso: Vide, nemini, dixeris . De hac luce dicitur: Auferetur ab impiis lux sua , id est, praesentis vitae gaudia. Ipse autem est lux inaccessibilis,volitans escas quaerit, quia peccatores in corpus Ecclesiae praedicando convertit. Moraliter autem nycticorax non quemlibet justum innuit nobis, sed eum qui, inter homines degens, ab intuitu hominum se, in quantum potest, abscondit. Lucem refugit, quia humanae laudis gloriam non attendit; de qua luce dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Lucem dicit praesentis vitae prosperitatem. Sed lux impii exstinguitur, quia futurae vitae prosperitas cum ipsa terminatur. Nec splendebit flamma ignis ejus. Ignem dicit temporalium desideriorum fervorem. Flamma est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit. Sed non splendebit, quia in die exitus omnis exterior de
Abbreviated transcription (Latin):
liquo retineat cibum. Non gͥ
adis ille corpus impinguat
tantum sustinet & confortat. Huic
siquidem pellicano. heremite uita
fit similis. qui paruo pascitur :
nec querit repletionem uentris.
qui ñ uiuit ut comedat: s come¬
domicilio. Niticorax ẽ aius:
que amat tenebras noctis. In parie¬
tinis habitat: quia inruinis ma¬
ceriarum que sunt sine tecto do¬
micilium seruat. Lucem refugit:
innocte uolitans cibos querit.
Mystice niticorax xp̃m signifi¬
cat. qui noctis tenebras amat:
quia ñ uult mortem peccatoris.
s ut cõuertat᷑ ⁊ uiuat. Ita enim
deus pater dilexit mundum:
ut ꝓ redemptione mundi morti
traderet filium. Quod autem
peccatores tenebre uocentur: a¬
płs testatur dicens. Fuistis aliqͣn¬
do tenebre: nunc autem lux in
domino. Habitat niticorax in riui¬
nis parietum: quia xp̃c nasci
uoluit de ppło iudeorum. Non
sum inquit missus: nisi ad oues
a iudeis. Lucem refugit: quia ua¬
nam głam detestatur ⁊ odit. Cũ

Expanded text:
in quo retineat cibum. Non igitur in quo retineat cibum. Non igitur cibus ille corpus impinguat, sed tantum sustinet et confortat. Huic siquidem pelicano eremitae vita fit similis, qui parvo pascitur, nec quaerit repletionem ventris, qui non vivit ut comedat; sed comedomicilio . Nycticorax est avis, quae amat tenebras noctis. In parietinis habitat, quia in ruinis maceriarum, quae sunt sine tecto, domicilium servat. Lucem refugit, In nocte volitans cibos quaerit. Mystice nycticorax Christum significat, qui noctis tenebras amat, quia non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Ita enim Deus dilexit mundum, ut pro redemptiene mundi morti traderet Filium suum . Quod autem peccatores tenebrae vocentur, Apostolos testatur, dicens: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Habitat nycticorax in ruinis parietum, quia Christus nasci voluit de populo Judaeorum. Non sum, inquit, missus nisi ad oves a Judaeis. Lucem refugit, quia vanam gloriam detestatur et odit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tos saluat. Moraliter autem ꝑ
pellicanum intelligere possumꝰ
n quemlibet iustum: s a carna¬
I uoluptate longe remotum. E
egyptum: uitam nr̃ãm ignoran¬
tie tenebris inuolutam. Egyptus
enim: tenebre interpretatur. In
egypto gͥ solitudinem facimꝰ:
aum a curis ⁊ uoluptatib scł̃i lon¬
qe sumus. Sic ⁊ iustus in ciuitate
solitudinem facit: dum se imnu¬
nem in quantum humana nat᷑a
pattur. a peccato custodit. Rostro
yellicanus pullos suos occidit: qr
ustus cogitationes ⁊ oꝑa que
male gessit. ore ꝓpͥo iudicat ⁊ cõ¬
fundit dicens. Confitebor aduer¬
sum me iniusticiã meam dño: ⁊
tu remisisti impietatem peccati
mei. Suꝑ eos tͥduo deflet : quia
quequid cogitatione. locutione.
ue male gesserit: lacͥmis de¬
lti docet. Et sic pullos suos as¬
ysos sanguine iuuificat. dum
seruat. Huius etiam uolucris na¬
tura talis dicitur esse. quod sẽꝑ
aficitur macieͥ ⁊ quicquid glu¬
lt cito digerit: quia uenter eiꝰ
lullum habet diuerticulum.

Expanded text:
t Christi, moraliter autem per pelicanum intelligere possumus non quemlibet justum, sed a carnali voluptate longe remotum. Per Aegyptum vitam nostram ignorantiae tenebris involutam. Aegyptus enim tenebrae intepretatur. In Aegypto igitur solitudinem facimus, dum a curis et voluptatibus saeculi longe sumus. Sic et justus in civitate solitudinem facit, dum se immunem, in quantum humana natura patitur, a peccato custodit. Rostro pelicanus pullos suos occidit, quia justus cogitationes et opera quae male gessit, ore proprio judicat et confundit, dicens: Dixi; confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Super eos triduo deflet, quia quidquid cogitatione, locutione, et opere male gesserint, lacrymis delere docet. Et sic pullos suos aspersos sanguine vivificat, dum servat. Hujus etiam volucris natura talis dicitur esse, quod semper afficitur fame, et quidquid glutit, cito digerit, quia venter ejus nullum habet diverticulum,
Abbreviated transcription (Latin):
factus sum pellicano soltu¬
dinis. Pellicanus est egyptia aus:
habitans insolitudine nili fumi¬
nis. Hec auis rostro pullos fertur
sic quos pͥus occiderat: asꝑso san¬
guine uiuificando sanat. Mplti¬
ce pellicanus significat xp̃m. ꝙy¬
tus mundum. Pellicanus habita
insolitudine: quia xp̃c solus de

Expanded text:
factus sum pelicano solitudinis . Pelicanus est Aegyptia avis, habitans in solitudine Nili fluminis. Haec avis rostro pullos suos fertur sic quos prius occiderat, asperso sanguine vivificando lavat. Mystice pelicanus significat Christum; Aegyptus mundum. Pelicanus habitat in solitudine, quia Christus solus de
Abbreviated transcription (Latin):
los suos occidit: quia uerbo pre¬
dicationis incredulos conueriit
Suꝑ pullos suos flere ñ desinit:
quia xp̃c cum resuscitaret lararĩ
miscdłiter fleuit. Et sic post tres dl¬
es sangune suo pullos uiuficl̃¬

Expanded text:
 quia verbo praedicationis incredulos convertit. Super pullos suos gemere non desinit, quia Christus, cum resuscitaret Lazarum, misericorditer flevit. Et sic post tres dies sanguine suos pullos l
Abbreviated transcription (Latin):
st audem pͥmus modo.¬
modus signorum. bonũ
uł malum significantium. for¬
titudo infirmi. suum morbũ
facile tolerantis: uł debilitas
infirmi. suum morbum pati
nequeuntis. Infirmat᷑ qui temp¬
tatur: moritur qui uesꝑat. Licet
adeo fortis remanet. ut a bono
oꝑe non cesset: signum ẽ bom
fortitudo infirmi. Si autem

Expanded text:
st autem primus modus signorum bonum vel malum significantium fortitudo infirmi suum morbum facile tolerantis, vel debilitas infirmi suum morbum pati nequeuntis. Infirmatur qui tentatur; moritur qui desperat. Liceadeo fortis remanet, ut a bono opere non cesset, signum est haec boni fortitudo infirmi. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
tante głe possessorẽ. nͨ ui constͥngere
potuit qr sũme potens erat. nͨ fraude
cͥcũ uenire qr sũme sapiens. nͨ odio
suoꝵ expellere qi sũme benignꝰ. nec
successione subseqͥ qr inmortalis:¬

Expanded text:
tantae gloriae possessorem, nec vi constringere potuit, quia summe potens erat, nec fraude circumvenire, quia summe sapiens; nec odio suorum expellere, quia summe benignus; nec successione subsequi, quia immortalis
Abbreviated transcription (Latin):
dum app̃hendere ualuit a lacrit̾ cͤtat.
considerari: reconciliatoriũ. remune¬
ratoriũ. contemplatoriũ. Primũ ad
pedes. scd̃m ad manus: tercium ãd os
sumitur. In pͥmo accipitur remissio
peccatorum. in sodõ munus uirtucũ:
in tercio cognitio secretorum.E st et

Expanded text:
dum apprehendit alacriter currat. considerare: reconciliatorium, remuneratorium, contemplatorium. Primum ad pedes; secundum ad manus; tertium ad os sumitur. In primo accipitur remissio peccatorum; in secundo munus virtutum; in tertio cognitio secretorum. Item, est
Abbreviated transcription (Latin):
de aquila. Renouabitur ut aquile
uiuentus tua. Solet dici de aqͥla
dum senedute premitur. quod ro¬
strum illius aduncetur: ita ut
sumere cibum nequeat. s macie
languescat. Ueniens ad petran
rostrum acuit: ⁊ sic cibum cami¬
ens. iterum uiuenescit. Petra ẽ
xp̃c: aquila. quilibet iustus. Q
ad petram rostrum acuit: dumse¬
ipsum xp̃o ꝑ bonam oꝑationem
conformem recdlit:¬

Expanded text:
de aquila: Renovabitur ut aquilae de aquila: Renovabitur ut aquilae juventus mea . Solet dici de aquila dum senectute premitur, quod rostrum illius aduncetur et incurvetur, ita ut sumere cibum nequeat, et macie languescat, sed veniens ad petram rostrum acuit, et cibum capiens, iterum juvenescit. Petra est Christus, aquila quilibet justus, qui ad petram rostrum acuit, dum seipsum Christo per bonam operationem conformem reddit
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos deflexerunt: ⁊ quasi de sũ¬
mis ad imaueniunt: dum d̃m
suꝑ omnia. ⁊ hominem intra
omnia agnoscunt. Quem pro
humano genere dum passurum
moriturum q conspiciunt: qua
scilicet morte semetipsos refici
atq reformari ad uitam noue¬
runt: quasi more aquile post cõ¬
templatos solis radios in cadaue¬
re escam querunt. Aliter. Sicut
aquila uolans ad escam. Aquila
enim alto ualde uolatu suspen¬
ditur. ⁊ ad nisu p̾peti ad ethera
libratur : s ꝑ appetitum uentris
t̾ras expetit: seseq a sublimib re¬
pente deorsum fundit. Sic sic
humanum genus inparente pͥmo
adima de sublimib corruit: qd̾
nimirum conditionis sue digni¬
tas in rationis celsitudine qua¬
si inaeris lib̾tate suspenderat.
S quia contra p̾ceptum cibum
contigit: ꝑ uentris concupiscen¬
tiam ad terras uenit. Et quasi pꝰ
uolatum carnib pascitur: quia
illa libera contemplationis in¬
spiracula ꝑdibit: ⁊ deorsum cor¬
poreis uoluptatib letatur. Item

Expanded text:
s deflexerunt. Et quasi de summis ad ima veniunt, dum Deum super omnia, et hominem infra omnia agnoscunt. Quem pro humano genere dum passurum, moriturumque suspiciunt qua scilicet morte semetipsos refici, atque reformari ad vitam noverunt, quasi more aquilae post contemplatos solis radios, in cadavere escam quaerunt. » Aliter: « Sicut aquila volans ad escam. Aquila etenim alto valde volatu suspenditur, et adnisu praepeti ad aethera liberatur, sed per appetitum ventris terras expetit, seseque a sublimibus repente deorsum fundit. Sic humanum genus in primo parente ad ima de sublimibus corruit, quod nimirum conditionis suae dignitas in rationis celsitudine quasi in aeris libertate suspenderat, sed quia contra praeceptum cibum contigit, per ventris concupiscentiam ad terras venit, et quasi post volatum carnibus pascitur, qui illa libera contemplationis inspiracula perdidit, et deorsum corporis voluptatibus laetatur. » Item
Abbreviated transcription (Latin):
nã: sapientie sceptrũ: benignitatisi¬
gillũ credidit. In corona singłaris
eminentia duuine dignitatis: in scep¬
tro censura iuste seueritatis: in si¬
gillo consolatio in ex hauste pieta¬

Expanded text:
nam, sapientiae sceptrum, benignitati sigillum credidit. In corona singularis eminentia divinae dignitatis, in sceptro censura justae severitatis, in sigillo consolatio inexhaustae pieta
Abbreviated transcription (Latin):
surgere: s hanc audatie ⁊ disci¬
dii insolentiam nichil aliud mo¬
uet. nisi quod ipse in ordine suo
non obtemꝑat creatori: qui hoc
ñ ex merito. s ex gr̃a accepit. ut
creatura irrationabilis eius mo¬
ueret᷑ arbitrio: ⁊ regeret᷑ impe¬
rio. Iustissimum sane ẽ ut dis¬
in cominoda urgeant. ⁊ in eum
qui suã uoluntati creatoris p̃¬
posuit. unde quaq omnium
affinium excrescat seditio.⁊
extra in eum excandescat ꝑse
contendat : ⁊ qui uoluit essesu¬
ꝑior suo. nulla ei ab inferiorib
redlatur subiectio. ¶Magna
hominis dignitas: cuiꝰ factor
ds. consors angłs. minister mũ¬
dus. regio paradisus. Ibi inter
arbores condensas. & umbro¬
sas. & opacantia nemora. inter
herbas odoriferas. ⁊ aromati¬
ca gramina. in pratis uirentibꝰ.
⁊ fontis illius cardinał iuius

Expanded text:
surgere; sed hanc audaciae et dissisurgere; sed hanc audaciae et dissidii insolentiam nihil aliud movet, nisi quod ipse in ordine suo non obtemperat Creatori, qui hoc non ex merito, sed ex gratia accepit, ut creatura irrationabilis ejus moveretur arbitrio et regeretur imperio. Justissimum sane est, ut disincommoda urgeant, et in eum qui suam voluntati Cratoris praeposuit, undecunque omnium affinium excrescat seditio, et extra in eum excandescat perscontendat, et qui noluit subesse superiori suo, nulla ei ab inferioribus reddatur subjectio. Magna hominis dignitas, cujus factor Deus, consors angelus, minister mundus, regio paradisus! Ibi inter arbores condensas et umbrosas et opacantia nemora, inter herbas odoriferas, et aromatica gramina, in pratis virentibus, et fontis illius cardinalis
Abbreviated transcription (Latin):
apat̾na bonitate ñ degenerem iu¬
dices. Hec imago inanima ñ in
carne ẽ: nec corporis est honor
iste s sp̃c. ¶ Exploditur antropo¬
morphitaꝵ heresis que dm̃ corpꝰ
habere mentiens. scđm corporalẽ
effigiem metitur similitudinem
diuinam: & imaginẽ d̃i mem¬
bra dicit uisibilia. cͥcum scͥptioni
subiecta. Non intellexerant huiꝰ
ẽ: ⁊ quia ad intelligendam diui¬
nam essentiam. caro ⁊ sanguis ñ
prodest quicqͣm. Scđm quod uir
est: ad imaginem dei factus est.
Scd̃m quod uirago: ad similitu¬
dinem. Masculum ⁊ feminã in¬
quit fecit eos. Sodm intensiorẽ
missiorem contemplationis ap
homini data ẽ. & celestem in eo
omine qͦd ei subiectum ẽ reue¬
ret᷑ originẽ: & in ꝓposito suo
creatori obedit. nichil ei uene¬
rationis impendens ex com¬
munitate nature. s ex p̃roga¬
tiua gr̃e Rebelliaquidem anima¬
lia. ⁊ domita. & indomita. sepe
adu̾sus hominem uidemus cõ¬

Expanded text:
a paterna bonitate non degenerem ina paterna bonitate non degenerem indices. Haec imago in anima, non in carne est; nec corporis est honor iste, sed spiritus. Exploditur anthropomorphitarum haeresis, quae, Deum corpus habere mentiens, secundum corporalem effigiem metitur similitudinem divinam, et imaginem Dei membra dicit visibilia circumscriptioni subjecta. Non intellexerant hujus itus est, et quia ad intelligendam divinam essentiam caro et sanguis non prodest quidquam. Secundum quod vir est, ad imaginem Dei factus est; secundum quod virago, ad similitudinem: Masculum et feminam, inquit, fecit eos . Secundum intensiorem undum remissiorem contemplationis apphomini data est: et coelestem in eo omne quod ei subjectum est, reveretur originem, et in proposito suo Creatori obedit, nihil ei venerationis impendens ex communitate naturae, sed ex praerogativa gratiae. Rebellia quidem animalia et domita et indomita saepe adversus hominem videmus con
Abbreviated transcription (Latin):
nicatione. Communicat homo
iusticie di. bonitatis particeps.
et̾nitatis heres. rationis consor.
in appetitu pacis. in intellectu
u̾itatis. in amore caritatis. illã
imaginem rep̃sentans: non
ad illam similitudinẽ tendẽs.
ad quam hanelabat qui dixit.
ero similis altissimo: s ad illam
de qua scͥptum ẽ. filii dei sumus.
s ñ dum apparuit quid erimus.
cum autem apparuerit similes
ei erimus. Portamus imaginem
celestis. conformat᷑ xp̃c in nobis:
cum inmorib nr̃is & uita. illiꝰ
generis nobilitas innotescit.
Sicut enim ext̾ior facies pat̾ne
generositatis pretendit indici¬
mitas genitoris tͣiecta ẽ. ut etiã
ex uultu intelligas. utrum na¬
turalis. an adulterinus sit filiꝰ:
ita in morib euidentissimum
t̃ siueritatis ⁊ iusticie liniam̃¬
da imitantia exemplar diunũ.
ad cuius inspectionem omnis
pulctudo honesta depingitur.
illam formam celestem exp̃sseruit̃.
hunc ẽẽ d̃ĩ filium. & heredem quẽ

Expanded text:
nicatione communicat homo nicatione communicat homo justitiae Dei; bonitatis particeps aeternitatis haeres; rationis consors, in appetitu pacis, in intellectu veritatis, in amore charitatis illam imaginem repraesentans, non ad illam similitudinem tendens, ad quam anhelabat qui dixit: Ero similis Altissimo , sed ad illam de qua scriptum est: Filii Dei sumus, sed nondum apparuit quid erimus: cum autem apparuerit, similes ei erimus . Portamus imaginem coelestis, cum formatur Christus in nobis, cum in moribus nostris et vita illius generis nobilitas innotescit. Sicut enim exterior facies paternae generositatis praetendit indicimitas genitoris trajecta est, ut etiam ex vultu intelligas utrum naturalis an adulterinus sit filius, ita in moribus evidentissimum est, si veritatis et justitiae lineamenta imitantia exemplar divinum, ad cujus inspectionem omnis pulchritudo et honestas depingitur, illam formam coelestem expresserint, hunc esse Dei Filium et haeredem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̾nam nobis reuelata sit
diuinitas: sicut ꝑ imaginem
cum ꝓpͥe effigiata fuerit. rep̾sentiᷤ
Ego cum me inspeculo uł in pu¬
rissimo fonte intueor non meip¬
sum uideo: s expͥmit mͥ imago
mea omnem habitum meum
uł gestum. ⁊ quantum ex fa¬
cie iudicari potest ipsum men¬
tis affectum: ut ibi utrum de¬
color sim an coloratus. ⁊ mani¬
feste intelligam utrum turbatꝰ
uidear anquietus. Ideo filius
imago đr. quia in ipso patrem
intelligimus. ⁊ ꝑ ipsum aocessũ
habemus ad dm̃. quia illium¬
nans nos uerbum. ⁊ sapientia
et̾na. mnintellectu sui patris qͦ
aꝑit intellectum: qm̃ qui uide
filium iubet ⁊ patrem. quia
unum sunt pater & filius. Ad
imaginem gͥ dei. hoc est ad intel¬
lectum & noticiam filii. ꝑ quem
intelligit᷑ & cognoscitur illa pa¬
t̾nitas. que in celo ⁊ interra no¬
minatur: factus ẽ homo exp̃ssa
inmente hominis illius lucis
plenitudine. illius sapientie
conformitate. illius głe cominu¬

Expanded text:
sempiterna nobis revelata sit sempiterna nobis revelata sit Divinitas, sicut per imaginem, cum proprie effigiata fuerit, repraesentatur roprietas. Ego cum me in speculo vel in purissimo fonte intueor, non meipsum video, sed exprimit mihi imago mea omnem habitum meum vel gestum, et, quantum ex facie indicari potest, ipsum mentis affectum, ut ibi videas utrum decolor sim an coloratus, et manifeste intelligas utrum turbatus videar, an quietus. Ideo Filius imago dicitur, quia in ipso Patrem intelligimus, et per ipsum accessum habemus ad Deum, quia illuminans nos Verbum et sapientia aeterna in intellectu sui Patris quoque aperit intellectum, quoniam qui videt Filium, videt et Patrem, quia unum sunt Pater et Filius. Ad imaginem igitur Dei, hoc est ad intellectum et notitiam Filii, per quem intelligitur et cognoscitur illa paternitas quae in coelo et in terra nominatur, factus est homo, expressa in mente hominis illius lucis plenitudine, illius sapientiae conformitate, illius gloriae commu
Abbreviated transcription (Latin):
um. quas illa antiqua ⁊ cor-¬
poralis habuit paradysus. nͦ
uelit nec querat: cum sit eids
fons ꝑhennis. umbra refrige¬
rans. lignum uite. fructus ꝑ¬
petuus. sacietas infinita. Inp̾¬
senti quidem uita ext̾iores sẽ¬
sus ꝑ hec uisibilia euagantes.
minus ad unum se colligunt.¬
& minus illius imaginis di¬
gnitas intelligitur eo quod ef¬
fusa extrinsecus. ꝑmulta di¬
u̾ticula occupata ratio diu̾sa¬
tur. Aliud ẽ imago. aliud ilbo̾
cuius ẽ imago: ⁊ aliud ẽ sumili¬
militudo. Similitudo potest
referri ad aliquam partem: ima¬
go uͦ indegͥtatem substantie re¬
p̃sentat. Filius dr imago patris
splendor głe ce figura substan¬
tie eius. ⁊ forma eius: quia inter
patrem ⁊ filium nulla diu̾sitas
est. nulla distantia: nisi quod
pater ñ ẽ filius. ⁊ filius non ẽ
pater. Iinuerbo gͥ quod ⁊ sapi¬
entia patris ẽ. omnis plenitudo
diuinitatis existit: ⁊ pse filius.
imago seu figura substantie de

Expanded text:
um, quas illa antiqua et corum, quas illa antiqua et corporalis habuit paradisus, nec velit, nec quaerat, cum sit ei Deus fons perennis, umbra refrigerans, lignum vitae, fructus perpetuus, satietas infinita. In praesenti quidem vita exteriores sensus per haec visibilia evagantes minus ad unum se colligunt, et minus illius imaginis dignitas intelligitur, eo quod effusa extrinsecus per multa diverticula occupata ratio diversatur. Aliud est imago, aliud illud cujus est imago; et aliud est similiSimilitudo potest referri ad aliquam partem, imago vero integritatem substantiae repraesentat. Filius dicitur imago Patris, splendor gloriae, et figura substantiae ejus , et forma ejus, quia inter Patrem et Filium nulla diversitas est, nulla distantia, nisi quod Pater non est Filius, et Filius non est Pater. In Verbo igitur, quod et sapientia Patris est, omnis plenitudo Divinitatis existit, et ipse Filius imago seu figura substantiae di
Abbreviated transcription (Latin):
angelica agantur ueritate ta¬
men corporis ñ pͥuabunt᷑ : sed
sicut scͥptum ẽ. sc̃i interra sua
duplicia possidebunt. Parady¬
sus autem hec. illa ẽ amenitas.
quies .pax. tranquillitas. & oete¬
ra omnia bona que adhuc ocłs
non uidit nec in cor hommnis as
cendit quicquid illud ẽ quod
d̾s ẽ. nec delocis corporalib.
rib ulla erit ultra uł cura uł
questio: quia sicut diximus. etiã
si localis aliqua tunc erit delec¬
tatio. spiritalis erit utiq non car¬
nalis. Homo ad imaginem dei
conditus. iam tunc nichil habens
simile nichil commune cum
iumentis insipientib intelli¬
get honorem suum: ⁊ in ima¬
gine ad quam conditus ẽ intue¬
bitur semetipsum. ⁊ mirabitur
⁊ dilatabit᷑ cor eius: ⁊ adherers
illi beatitudim. ⁊ in diuinos fixꝰ
aspectus. ita inmultitudine illiꝰ
dulcedinis deliciabit᷑. ⁊ insacie¬
tate illa głabitur ut irrigatio¬
nes fontium. uł obumbratioẽs
arborum. uł uarietates fructu¬

Expanded text:
angelica agantur, veritate taangelica agantur, veritate tamen corporis non privabuntur, sed sicut scriptum est: Sancti in terra sua duplicia possidebunt . Paradisus autem, hoc est illa amoenitas, quies, pax, tranquillitas, et caetera omnia bona quae adhuc oculus non vidit, nec in cor hominis ascendet quidquid illud est quod Deus est, nec de locis corporalibus, ribus, ulla erit ultra vel cura, vel quaestio, quia, sicut diximus, etiam si localis aliqua tunc erit delectatio, spiritualis erit utique, non carnalis. Homo ad imaginem Dei conditus, jam tunc nihil habens simile, nihil commune cum jumentis insipientibus, intelliget honorem suum, et in imagine ad quam conditus est intuebitur semetipsum, et mirabitur, et dilatabitur cor ejus, et adhaerens illi beatitudini, et in divinis fixus aspectibus, ita in multitudine illius dulcedinis deliciabitur, et in satietate illa gloriabitur, ut irrigationes fontium, vel obumbrationes arborum, vel veritates fructu
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. De abolitione uͦ ueteris
mundi nulla questio suꝑest:
que tam manifeste a pͥncipe
eccłie ẽ p̾dicta. S cuiusmodi il¬
lud nouum celum & noua t̾ra
litura suit. uł si iterum nouis
creaturis celestia uł terrestria im¬
plenda sint: omnino pret̾missum
ẽ. Quia uͦ dictum ẽ iusticiam ba¬
bituram nouitatem illam. potest
intelligi. quod omne in illa refor¬
matione alterius ⁊ multo pur¬
gationis nature futurum ẽ: &
quicqͥd mͦ uł corruptibile ẽ uel
corruptum. in illa regeneratione
purgabitur. ⁊ tota erit mera de
reliquo mere habitatio sc̃ĩtatis.¬
¶ Quantomagis homo cõfigurat᷑
corpori claritatis d̃i. nichil molis
habebit. nichil necessitatis in cor¬
pore: quod quidem &e spũale erit.
⁊ tamen corpus. Ita ⁊ ipsa ratio¬
nalis creature conuersatio que
erit. ⁊ tamen habitatio. quia siue
in illo nouo celo. siue milla no¬
ua terra. illa głificata corpora
erunt. que licet natura & gła

Expanded text:
habitat. De abolitione vero veteris habitat. De abolitione vero veteris mundi nulla quaestio superest, quae tam manifeste a principe Ecclesiae est praedicta. Sed cujusmodi illud novum coelum et nova terra futura sint, vel si iterum novis creaturis coelestia, vel terrestria implenda sint, omnino praetermissum est. Quia vero dictum est justitiam habitaturam novitatem illam, potest intelligi quod omne in illa reformatione alterius et multo purgatioris naturae futurum est, et quidquid modo vel corruptibile est, vel corruptum, in illa regeneratione purgabitur, et tota erit mera de reliquo merae habitatio sanctitatis. Quanto magis homo configuratus corpori claritatis Dei, nihil molis habebit, nihil necessitatis in corpore, quod quidem et spirituale erit, et tamen corpus. Ita et ipsa rationalis creaturae conversatio quae et tamen habitatio; quia sive in illo novo coelo, sive in illa nova terra illa glorificata corpora erunt, quae, licet natura et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
soluta fuerint ad corporasfũa
uł statum quemilibet denuo re¬
uersura. Ipse quoq sol reforma¬
tione mundi ab hoc labore suo
quiescet: nec opus erit diuris
uł nocturnis distinctionib qͣn¬
do una dies et̾na. & sol unus im¬
mobilis d̾̃s erit: ⁊ quiescente om¬
ni creatura. una erit omnis natu¬
re stabilitas. una firmitas. una
sanitas. una pax. una equalitas.¬
¶ Elementa uͭ utrum tunc sint.
celum scilicet ipsum. tra uł aliqͥd
p̾ter sp̃ualia. puri pectoris est in¬
tueri: hoc tamen quod dictum
ẽ celum ⁊ terra tͣnsibunt. nescio
si adhanc possit referri sententiã.
nica dicitur. u̾bum euangelicũ
uł exponens uł sequens: ait.
adueniet dies domini ut fur ĩ
qͣ celi magno impetu tͣnsient.
elementa uͦ calore soluentur:
terra autem ⁊ que in easunt. ex¬
urentur. ⁊ infra. Celi ardentes
soluentur: ⁊ elementa ignis
ardore tabescent. Nouos uͦ celos.
⁊ nouam tram ⁊ ꝓmissa ipsius
expectamus: in quib iusticia

Expanded text:
soluta fuerint, ad corpora sua soluta fuerint, ad corpora sua vel statum quemlibet denuo reversura, Ipse quoque sol in reformatione mundi ab hoc labore suo quiescet: nec opus erit divinis et nocturnis distinctionibus; quando una dies aeterna, et sol unus immobilis Deus erit, et, quiescente omni creatura, una erit omnis naturae stabilitas, una firmitas, una sanitas, una pax, una aequalitas. Elementa vero utrum tunc sint, coelum scilicet ipsum et terra, vel aliquid praeter spiritualia, puri pectoris est intueri. Hoc tamen quod dictum est: Coelum et terra transibunt , nescio si ad hanc possit referri sententiam. nica dicitur, verbum evangelicum vel exponens, vel sequens ait : Adveniet dies Domini ut fur: in qua coeli magno impetu transient: elementa vero calore solventur, terra autem et quae in ea sunt exurentur. Et infra : Coeli ardentes solventur, et elementa ignis ardore tabescent. Novos vero coelos, et novam terram, et promissa ipsius exspectamus, in quibus justitia
Abbreviated transcription (Latin):
nichil huiusmodi legimus: s ĩ
omnib sensibilib ⁊ insensibili¬
b. ⁊ in omnib que sunt & iuuũt
dictum ẽ ut essent & fuerunt.
Sol ⁊ luna magni ⁊ incompara¬
bilis splendoris luminaria. int̾
reliquas creaturas seruilem ob¬
tinent locum: solus homo ad
imaginem di factus. hoc singu¬
lari pͥuilegio honorat᷑. Et de an¬
gelis quidem quod ad hanc simi¬
litudinem facti sint nichil legi¬
mus: qm̃ sicut eorum creation
eo quod intelletuales nature sĩt
scͥptura intellectui nr̃o relinqͥt:
ita eoꝵ dignitatẽ uł excellentiã
p̾termittit. Credendum tamen
ẽ illamt amaginem in illis tanto
expressius signatam: quanto
illa nat̾urappsirior ẽ ⁊ diuine
maiestatiliiinior. Reliqua uͦ
omnia ad imaginem ẽtnitatis
ñ ꝑtinent. qm̃ uanitati subiecta
inquieto circuitu rerum uicis¬
situdines obumbrant : neq sta¬
bilitatẽ sue essentie ꝑ hos discur¬
sus ⁊ motus conquirunt: ⁊ om¬
nino designant esse. id quodimͦ
sunt. nullo pacto postquam dis¬

Expanded text:
legimus; sed in omnibus sensibilibus et insensibilibus, et in omnibus quae sunt et vivunt, dictum est ut essent, et fuerunt. Sol et luna, magni et incomparabilis splendoris luminaria, inter reliquas creaturas servilem obtinent locum. Solus homo ad imaginem Dei factus, hoc singulari privilegio honoratur. Et de angelis quidem, quod ad hanc similitudinem facti sint, nihil legimus. Quoniam sicut eorum creationem, eo quod intellectuales naturae sint, Scriptura intellectui nostro reliquit, ita eorum dignitatem vel excellentiam praetermittit. Credendum tamen est illam imaginem in illis tanto expressius signatam, quanto illa natura purior est, et divinae majestati vicinior. Reliqua vero omnia ad imaginem aeternitatis non pertinent, quoniam vanitati subjecta, inquieto circuitu rerum vicissitudines obumbrant; neque stabilitatem suae essentiae per hos discursus et motus conquirunt, et omnino desinent esse id quod modo sunt, nullo pacto, postquam dis
Abbreviated transcription (Latin):
it: s auget ⁊ nutrit. Ut autẽ ad
plenum sanare possis tumoris
morbum: habe tecum salomoĩs
oleum. Ait enim. Oleum de capi¬
te tuo non deficiat. Unde grego¬
rius. Non deficiat oleum de ca-¬
put intioris hominis. ẽẽ mentẽ.
Hunc autem u̾ticem capitis:
possumus appellare mentis ra-¬
tionem. Sicut enim uertex ca¬
pitis. in dext̾am ⁊ sinstram par-¬
tem capillos diuidit: sic ratio
mentis. bonas ⁊ malas cogita¬
tiones discerint. Inuertioem gͥ mni
quitas descendit: dum malitia

Expanded text:
it, sed auget et nutrit. Ut autem ad it, sed auget et nutrit. Ut autem ad plenum sanare possis tumoris morbum, habe tecum Salomonis oleum. Ait enim: Oleum de capite tuo non deficiat . Unde Gregorius: « Non deficiat oleum de caput interioris hominis esse mentem, nunc autem verticem capitis possumus appellare mentis rationem. Sicut enim vertex capitis in dextram et sinistram partem capillos dividit, sic ratio mentis bonas et malas cogitationes discernit. In verticem hominis iniquitas descendit, dum malitia
Abbreviated transcription (Latin):
tociens alter ab altero suꝑat᷑. Calor
du: est ardor mali desiderii.
suponit gͥ capiti. id ẽ menti sum¬
nis medicus umbrã. idẽ patien¬
li ꝑseuerantis sustinentiam. ne
umius calor mali desidii m̃tem
rauet: ne a desidĩo suo iustum
pocatori conformet. Dolor etiã
upitis ex tumore nascit᷑: quoti¬
ns ex abundantia boni oꝑis
aumus głat᷑. Cumor si quidem
apitis: ẽ elatio mentis. Et qui
ilerunt de extulerunt caput.
boellentia capitis: ẽ suꝑbia m̃tis
Qui oderunt te inquit. Qui odi¬
unt. ñ obediunt. Qui autem diligit:
ctionis. Oportet autem oleo iuola¬
tico caput ungere: ut possis calorẽ
tumoris mitigare. uiola ẽ humił
herba: que dum de t̾ra nascitur.
ñ ꝓcul a terra ꝓceritate separat᷑.
Oleum gͥ humilitatis placat suꝑ¬
biam mentis. Caue tamen: ne ole¬
um peccatoris impinguet caput
tuum. Oleum peccatoris: ẽ blan¬
dimentum adulationis. Hoc aũ¬
oleum. tumorẽ capitis non destru¬

Expanded text:
toties alter ab altero superatur. Calor toties alter ab altero superatur. Calor dici est calor mali desiderii. Superponit igitur capiti, id est, menti summus medicus umbram, id est, patientiae perseverantis sustinentiam, ne nimius calor mali desiderii mentem gravet, ne a desiderio suo justum peccatori conformet. Dolor etiam capitis ex tumore nascitur, quoties ex abundantia boni operis animus gloriatur. Tumor siquidem capitis est elatio mentis. Et qui oderunt te extulerunt caput . Extollentia capitis est superbia mentis. Qui oderunt te, inquit, qui odiunt non obediunt. Qui autem diligit, ctionis. Oportet autem oleo violaceo caput ungere, ut possis calorem tumoris mitigare. Viola est humilis herba, quae dum de terra nascitur, non procul a terra proceritate separatur. Oleum igitur humilitatis sedabit superbiam mentis. Cave tamen ne oleum peccatoris impinguet caput tuum . Oleum peccatoris est blandimentum adulationis. Hoc autem tumorem capitis non destru
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾iam morbi subtrahes: s etũ
oleo roseaceo unges. Huiusmobi
siquidem oleum: frigide nate
dicit᷑ esse. Roseaceum uͦ oleum:
est cruor mr̃m. Dum enim pas¬
siones scõrum legis: oleo roseasd
caput ungis. S antequam oll¬
um infunbas. oportet capiss
radere: idẽ suꝑflua resecare. Et
mento frigidi olei. feruorẽ caloriᷤᷤ
pͥmis. fuge gͥ estum carnis: que¬
re umbiam diuine ꝓtectionis:
roga summũ medicum. ⁊ dic.
Domine dñe uͥtus salutis mee:
sbimbrasti suꝑ caput meum in
di belli. Ne trabas me. a desid̃io
meo peccatori. Repeticio nominis:
affectum suscitat pietatis. Uirtꝰ
inquit salutis mee. Ipse enim
cuilibet homini: dat uires saluan¬
di. Ipse ẽ refugium ⁊ uͥtus: adiu¬
tor intͥbulationib que inuene¬
tunt nos nimis. Obumbrasti
suꝑ caput meum in die belli. Dies
belli: ẽ ꝓsꝑitas mundi. Que dies
belli esse dicit᷑: quia caro adu̾sus
sỹm in eo cotidie pugnat: ⁊ mul¬

Expanded text:
materiam morbi subtrahes, sed etiam materiam morbi subtrahes, sed etiam oleo rosaceo caput unges, hujusmodi siquidem oleum frigidae naturae dicitur esse. Rosaceum vero oleum est cruor martyrum. Dum enim passiones sanctorum legis, oleo rosaceo caput ungis. Sed antequam oleum infundas oportet caput radere, id est, superflua resecare, et mento frigidi olei fervorem calorum premis. Fuge igitur aestum carnis, quaere umbram divinae protectionis. Roga summum medicum, et dic: Domine, Domine, virtus salutis meae, obumbrasti super caput meum in die belli. Ne tradas me a desiderio meo peccatori, etc. Repetitio nominis affectum suscitat pietatis. Virtus, inquit, salutis meae. Ipse enim cuilibet homini dat vires salvandi. Ipse enim est refugium, et virtus adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis . Obumbrasti super caput meum in die belli. Dies belli est prosperitas mundi. Quae dies belli esse dicitur, quia caro adversus spiritum in eo quotidie pugnat, et mul