comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leratur quȩlibet aduersitas temporalis:
ut ȩt̾̃na pena uitetur. ⁊ęt̃na requies com¬
paretur: non in merito ille uas electiõis
cum ingenti leticia diẽ. Nonsunt con¬
dignȩ passiones huius temporis: ad super¬
uenturam głiam quȩ reuelabit᷑ in nobis.
Ecce unde uigum illud suaue ẽ: ⁊ sar¬
cina leuis. & si angusta ẽ paucis eligenti¬
bus: facilis tam̃ om̃ib diligentibꝰ. Dicit
psalmista. Propt̾̃ uerba labiorum tuoꝵ:
ego custodiui uias duras. S quȩ dura
sunt laborantibus: eisdem ipsis mitescũt
amantibus. P ropt̃ quod ita diuinȩ pie¬
tatis dispensatione actum ẽ. ut interior
homo qui renouat᷑ de die in diem non
adhuc sub lege positus. s iam sub gr̃a.
ex honeretur sarcinis innumerabilium
obseruationum: quod erat reuera gͣue
uigum: s durȩ ceruici conuenient̾ im¬
positum: facilitate simplicis fidei. ⁊ bonȩ
sp̃ei. et sc̃ę ieatitatis quic quid molestia¬

Expanded text:
leratur quaelibet adversitas temporalis, leratur quaelibet adversitas temporalis, ut aeterna poena vitetur, et aeterna requies comparetur? Non immerito ille vas electionis cum ingenti laetitia dixit: Non sunt condignae passiones hujus temporis, ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Ecce unde illud jugum suave est, et sarcina levis. Et si angusta est paucis eligentibus, facilis tamen omnibus diligentibus. Dicit Psalmista: Propter verba labiorum tuorum, ego custodivi vias duras . Sed quae dura sunt laborantibus, eisdem ipsis mitescunt amantibus. Propter quod ita divinae pietatis dispensatione actum est, ut interior homo, qui renovatur de die in diem , non adhuc sub Lege positus, sed jam sub gratia exoneratus sarcinis innumerabilium observationum, quod erat revera grave jugum, sed durae cervici convenienter impositum, facilitate simplicis fidei, et bonae spei, et sanctae charitatis, quidquid molestia
Abbreviated transcription (Latin):
uenatores. Quem laborem esurienem
tstiendi. qliantas uilullm. etior cdicessi¬
mi cib ⁊ potus angustias. ut bestias capiãt:
Et sdum nec ipsius bestiȩ carnes propt̃
quam hec tanta sustinent epulis necessariȩ.
quamquam ⁊si aper. ceruusq capitur ma¬
gis fuaue sit uenantis animo quia captꝰ ẽ.:
quam comedentis palato quia coctus ẽ.
Quantis cruciatibus prope cotidianarum
plagarum tenera puerorum ȩtas subdit᷑:
quantis etiam seolis iugiliarum ⁊ abstinẽ¬
tie molestus exercent᷑. non propt̃ discen¬
dam sapientiam. s propt̃ opes honoresq
uanitatis: ut numeros ⁊ litteras ⁊ diser¬
cas fallatias eloqui discant. S in his om̃i
patiunt᷑. Qui uͦ amant: eadem quiclẽ
s non grauia pati uidentur. Om̃a enĩ
seua ⁊ inmania: prorsus facilia et prope
nulla efficit amor. Quanto gͦ cercius
ac facilius ad ueram beatitudinem heari¬
tas facit: quod ad miseriam quantum
potuit cupiditas fecit: Quam facile to¬

Expanded text:
venatores? quem laborem esuriendi venatores? quem laborem esuriendi et sitiendi, quantas vilissimi et sordidissimi cibi et potus angustias, ut bestiam capiant? et interdum nec ipsius bestiae carnes, propter quam haec tanta sustinent, sunt epulis necessariae. Quanquam etsi aper cervusque capiatur, magis suave sit venantis animo quia captus est, quam comedentis palato quia coctus est. Quantis cruciatibus prope quotidianarum plagarum tenera puerorum aetas subditur? Quantis etiam in scholis vigiliarum et abstinentiae molestiis exercentur, non propter discendam sapientiam, sed propter opes honoresque vanitatis, ut numeros, et litteras, et disertas fallacias eloqui discant? CAPUT III. 3. Apatiuntur: qui vero amant, eadem quidem, sed non gravia pati videntur. Omnia enim saeva et immania, prorsus facilia et prope nulla efficit amor. Quanto ergo certius ac facilius ad veram beatitudinem charitas facit, quod ad miseriam, quantum potuit, cupiditas fecit? Quam facile to
Abbreviated transcription (Latin):
et quam leuam saiciam. ut opoa ala
quȩ suꝑius enumerata diura ⁊mnimã¬
nia. om̃ĩs auditor horrescit: leuenai¬
bulationem diceret: intuens interiori¬
bus ⁊ fidelib oculis: quanto p̃ cio cerpo¬
ralium emenda sit futura ultai. nom
pati et̃nos labores impiorum. et siie
ull a soiuicitudine ꝑfrui ȩt̃na felinate
iustorum. Secari et uri se homuicies
pacuntur: ut dolores non eternes
aliquando duiturnioris ulceris. acuꝰ¬
orum dolorum precio redimantur.
Inlanguida ⁊ incerta uacationis bre¬
uissimȩ atq ultima uita in manisimi
bellis malus attericur: pliiribr fori sliu
annis in laborib inquietus quam me
otio quieturus. Quib tempestatibus
et procellis quam horribili ⁊ tremde
seiuie cęli ⁊ maris inponunt mertato¬
res. ut diuitias uenturas adquirant
maioribus quam quibꝰ adquisite sũt.
pieulis ⁊ tempestatiꝰ plenas. Quos estus
quȩ frigora. quȩ ꝑicula ab equisꝰ ⁊. fsus
aprecipitis. afluminibꝰ aferis ꝑfercit

Expanded text:
et quam levem sarcinam: ut omnia illa, quae superius enumerata dura et immania omnis auditor horrescit, levem tribulationem diceret; intuens interioribus et fidelibus oculis, quanto pretio temporalium emenda sit futura vita, non pati aeternos labores impiorum, et sine ulla sollicitudine perfrui aeterna felicitate justorum. Secari et uri se homines patiuntur, ut dolores non aeterni, sed aliquanto diuturnioris ulceris, acriorum dolorum pretio redimantur. In languida et incerta vacationis brevissimae atque ultima vita, immanissimis bellis miles atteritur; pluribus fortasse annis in laboribus inquietus, quam in otio quieturus. Quibus tempestatibus et procellis, quam horribili et tremenda saevitia coeli et maris importuni sunt mercatores, ut divitias ventosas acquirant, majoribus quam quibus acquisitae sunt, periculis et tempestatibus plenas? Quos aestus, quae frigora, quae pericula ab equis, a fossis, a praecipitiis, a fluminibus, a feris perferunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui abscondisti hec asapientib ⁊ prudenti¬
bus. lumen se putantib et tenebrȩ erant.¬
& eo quod tenebiȩ erant et lumen se pu¬
tabant: nec illuminari potuerunt. Illi au¬
tem qui tenebrȩ erant. et tenebras se esse
confitebantur: paruuli erant nõ magni.
Humiles erant. non suꝑbi. Recte ergo dice¬
lunt: tu illuminabis lucernam meã dñe.
Se agnoscebant: dñm laudabant: a uia sa¬
lutari non recedebant: laudantes dñn in¬
uocabant: et ab immicis sius salu erant.

Expanded text:
quia abscondisti haec a sapientibus et prudentiquia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, lumen se putantibus, et tenebrae erant; et eo quod tenebrae erant, et lumen se putabant, nec illuminari potuerunt. Illi autem qui tenebrae erant, et tenebras se esse confitebantur, parvuli erant, non magni; humiles erant, non superbi. Recte ergo dicebant, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Se agnoscebant, Dominum laudabant, a via salutari non recedebant. Laudantes Dominum invocabant, et ab inimicis suis salvi erant.
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras meas. Mee enim nichib n cenebtȩ.
Tu autem lum̃ fugas tenebras: illuminãs
me. Non ame nichil lum̃ existens: Elum̃
Non erat ille lumen. s ut cestimoniũ ꝑli¬
beret de lumine. Quod aut̃ erat lumen
erat lum uerum. Quid ẽ lum̃ uerium:.
Quod illummnat omẽm hominem. Si
uerum lum̃ quod illuminat omẽm ho¬
minem. gͦ et iohem recte dicentem. recte
conficentem. Nos aut̃ de plenitudine eiꝰ:
accepimus. Uide si aliud dixit: quam tu
illuminabis lucernam meã cd̃e. Deniq
iam aluminatus: testimoniũ ꝑhibebat.
Propt̃ cecos: lucerna diei testimonium ꝑ¬
hibebat. Uide quia lucerna ẽ. Nos inquit
misistis. id ioħem. ⁊ uoliustis exultare ad
horam in lumine eius. Iile erat lucerna
ardens ⁊ lucens. Ille lucerna hoc ẽ res illu¬
minata. accensa ut luceret: quȩ accendi
pocest. potest & extingui. S ut ut non
extinguatur. uentum suꝑbiȩ ñ patiatur.
Ergo confiteor tibi pater dñe cęli et terrȩ.

Expanded text:
tenebras meas . Meae enim nihil nisi tenebrae: tenebras meas . Meae enim nihil nisi tenebrae: tu autem lumen fugans tenebras, illuminans me: non a me mihi lumen existens; sed lumen Non erat ille lumen; sed ut testimonium perhiberet de lumine. Quod autem erat lumen? Erat lumen verum. Quid est verum? Quod illuminat omnem hominem. Si verum lumen quod illuminat omnem hominem; ergo et Joannem recte dicentem, recte confitentem, Nos autem de plenitudine ejus accepimus . Vide si aliud dixit, quam, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Denique jam illuminatus, testimonium perhibebat. Propter caecos, lucerna diei testimonium perhibebat. Vide quia lucerna est: Vos, inquit, misistis ad Joannem, et voluistis exsultare ad horam in lumine ejus: ille erat lucerna ardens et lucens . Ille lucerna, hoc est, res illuminata, accensa ut luceret. Quae accendi potest, potest et exstingui. Sed ut non exstinguatur, ventum superbiae non patiatur. Ergo, Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
paruuli. Nam si uoluerimus ẽẽ magni
quasi sapientes ⁊ prudentes: non nobis
illud reuelatur. Qui sunt magni :
Sapientes et prudentes: dicentes se ẽẽ.
sipientes stulti facti sunt. Habes reme¬
dium a contrario. Si dicis te ẽẽ sapien¬
tem: stulcus factus es. Dic te stultum:
et sapiens eris. Sed dic dic et intus dic:
quia sic est ut dicis. Si dicis. noli coram
hominib dicere: et coram dõ ñ dicere.
Pronsus quod ad te ipsum ꝑtinet ⁊ ad
cua tenebrosus es. Quid ẽ enim aliud
ẽe stultum. nisi esse tenebrosum ĩ corde:
Deniq de illis sic ait. Dicentes se esse sa¬
pientes. stulti facti sunt. Antequam hoc
dicerent: quid rursum: & obscuratũ ẽ.
insipiens cor corum. Dic quia tu tibi lum̃
non es. Ut multum: oculus es. lum̃ ñ es.
Quid prodest patens et sainis oculus si lu¬
men desit: Ergo dic te tͥ lum̃ ñ eẽ: ⁊ clama
quod scriptum ẽ. Iu illummabis lucernã
meam dñe. Lumine tuo dñe illuminabis

Expanded text:
parvuli; nam si voluerimus esse magni, parvuli; nam si voluerimus esse magni, quasi sapientes et prudentes, non nobis illud revelatur. Qui sunt magni? Sapientes et prudentes. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Habes remedium a contrario. Si dicendo te esse sapientem stultus factus es; dic te stultum, et sapiens eris. Sed dic: dic, et intus dic; quia sic est ut dicis. Si dicis, noli coram hominibus dicere, et coram Deo non dicere. Prorsus quod ad te ipsum pertinet, quod ad tua, tenebrosus es. Quid est enim aliud esse stultum, nisi esse tenebrosum in corde? Denique de illis sic ait, Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Antequam hoc dicerent, quid rursum? Et obscuratum est insipiens cor eorum . Dic quia tu tibi lumen non es. Ut multum, oculus es; lumen non es. Quid prodest patens et sanus oculus, si lumen desit? Ergo dic, a te tibi lumen non esse; et clama quod scriptum est, Tu illuminabis lucernam meam, Domine: lumine tuo, Domine, illuminabis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊t̃is. Q uid confiteor: In quo te laudo:
ha enim confessio: ut dixi laudem habet.
Qui abscondisti hoc asapientib ⁊ pruden¬
cib et reuelasti ea pariulis. Quid ẽ hocfr̃s:
A contrano sensum intelligite. Abscondis¬
ti hec inquit asapientib ⁊ prudentibus:
⁊ non dixit reuelasti ea stultis ⁊ inpruden¬
tibus: s ait abscondisti quidem a sapien¬
tibus &e prudentib ⁊reuelasti paruulis.
Sapientibus ⁊ prudentibus: irridendis
arogantibus: falso grandibus: uere aut̃
tumentibus: opposuit non sapientes. nõ
prudentes: s paruulos. Qui sunt paruu¬
li: Humiles. Ergo abscondisti hec asapiẽ¬
tibus et prudentibꝰ. Nomine sapientiũ
et prudentiũ. suꝑbus intelligi potest.¬
Ipse exposuit cum ait. reuelasti ea par¬
iuilis Ergo abscondisti. non paruulis.
Quid est non paruulis: Non humilibꝰ.
Qͥd est non hitmilibꝰ nͥ suꝑbis: Ouia dñi:
aut non eyrat. aut latebat: ut reuelare¬
tur nobis unde dñs exultabat: quia re¬
uelatum est paruulis. Debemus esse

Expanded text:
. Quid confiteor? in quo te laudo? Haec enim confessio, ut dixi, laudem habet. Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Quid est hoc, fratres? A contrario sensu intelligite. Abscondisti haec, inquit, a sapientibus et prudentibus: et non dixit, Revelasti ea stultis et imprudentibus: sed ait, Abscondisti quidem a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Sapientibus et prudentibus irridendis, arrogantibus falso grandibus, vere autem tumentibus, opposuit non insipientes, non imprudentes, sed parvulos. Qui sunt parvuli? Humiles. Ergo, Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus. Nomine sapientium et prudentium, superbos intelligi ipse exposuit, cum ait, Revelasti ea parvulis. Ergo Abscondisti non parvulis. Quid est, non parvulis? Non humilibus. Quid est, non humilibus, nisi superbis? O via Domini! aut non erat, aut latebat, ut revelaretur nobis. Unde Dominus exsultavit? Quia revelatum est parvulis. Debemus esse
Abbreviated transcription (Latin):
sicium liuuidis glorificabit me: et ibi iuaẽ.
ub. osfendam ili salutare meum. Uhi uia:
in sucuficio laudis. Noli pedem extra hane
uiam mittere. Inuia esto. Auia noli tece¬
dere. alcude dei nec unguem nec tui
pedem. Si enim uolueris ab hic uia da
are.⁊ ꝓ dño te laudare: non eris salius ab
illis inimicis qe de ipsis dict̾um ẽ. upxta se¬
mitam scandala posuerunt mͥ. Quiequid
xͦ pitaueris boni te hr̃e abste. deuiasti de
iua dñi. Quid iam nuraris sice seducit
imimicꝰ. Quando tu ipsius seductor es: du
diapłm. Qui enim putat se eẽ aliqͥd cũ mo
or tͥ. laudo te. Laudo te: non.accusome.
Quantum aut̃ ꝑtinet ad ipfius honinis
susceptionem: tota gr̃a. singularis gracia.
ꝑfecta grã. Quid meruit homo ille qͥ xp̃se
Si tollas grãm. ⁊ tantam grãm. quã innum
quod tu: Suscepit animã. suscepit corpus.
suscepit plenum hominem. coaptat sibi.
unam facit dñs cum seruo ꝑsonã. Quãta

Expanded text:
ficium laudis glorificabit me; et ibi via est, ficium laudis glorificabit me; et ibi via est, ubi ostendam illi salutare meum . Ubi via? In sacrificio laudis. Noli pedem extra hanc viam mittere. In via esto: a via noli recedere; a laude Domini nec unguem, nedum pedem. Si enim volueris ab hac via deviare, et pro Domino te laudare, non eris salvus ab illis inimicis: quia de ipsis dictum est, Juxta semitam scandala posuerunt mihi . Quidquid ergo putaveris boni te habere abs te, deviasti a laude Dei. Quid jam miraris, si te seducit inimicus, quando tui ipsius seductori: Qui enim putat se esse aliquid, cum sit or tibi, laudo te. Laudo te, non accuso me. Quantum autem pertinet ad ipsius hominis susceptionem, tota gratia, singularis gratia, perfecta gratia. Quid meruit homo ille qui Christus est, si tollas gratiam, et tantam gratiam, qua unum quod tu? Suscepit animam, suscepit corpus, suscepit plenum hominem: coaptat sibi, unam facit Dominus cum servo personam. Quanta
Abbreviated transcription (Latin):
ribus suis et infidelibus plemis ẽ mundus.
tons: diabolum ⁊ ingłos euis. Hee tenebie
non naturles funt. non incõmutabile
sunt. Mutantur ⁊ lux efficiuntur: credt̃.
et credendo inliuninant᷑. Quod cum in
eis factum fuerit: audient. Fuistis enim
aliquando tenebrȩ: nũc autem lux in
dño. Nam quando tenebie.: non indño.
Ittrum quando lux: non inte s in dño.
Quid enim habes: quod non accepisti:
uincisferiendo. inuisibilem uincis ciedẽ¬
lo. iuisibilis ẽ hostis homo. iusibile est et
micis quomͦ se tutum dicit quidam:
Hoc enim ceꝑam dicere et dicere et ne¬
cesse habui de istis inimicis aliquanto
cum mora tractare.Iam ergo cognitie
inimicis. udeamus tutelam. Laudans
enuocabo ht̃m. ⁊ ab inimicis meis salius
ero. Hbes quid agas. Laudans inuoca.
E dñm laudans inuoca. Sienim te lau¬
claueris ab ininucis tuis saliuis non eris.
audns inuoca dñm: ⁊ abinimicis tuis
faluuseris. Quia quid ait ipse dñs. S acui¬

Expanded text:
ribus suis et infidelibus, plenus est mundus. ribus suis et infidelibus, plenus est mundus. tores, diabolus et angeli ejus. Hae tenebrae non naturales sunt, non incommutabiles sunt: mutantur, et lux efficiuntur; credunt, et credendo illuminantur. Quod cum in eis factum fuerit, audient, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nam quando tenebrae, non in Domino: iterum quando lux, non in te, sed in Domino. Quid enim habes quod non accepisti ? vincis feriendo: invisibilem vincis credendo. Visibilis est hostis homo; visibile est et micis quomodo se tutum dicit quidam? Hoc enim coeperam dicere, et necesse habui de istis inimicis aliquanta cum mora tractare. Jam ergo cognitis inimicis, videamus tutelam. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Habes quid agas. Laudans invoca: sed Dominum laudans invoca. Si enim te laudaveris, ab inimicis tuis salvus non eris. Laudans invoca Dominum, et ab inimicis tuis salvus eris. Quia quid ait ipse Dominus? Sacri
Abbreviated transcription (Latin):
uersus homines quos uidetis seuire in uos.
Uana funt: utitur alius. Organa funt:
alius tangit. Immisit se inquit diabolus
incor uidȩ: ut tradet dñm. Ait aliquis.
Quid gͦ ego feci: audi apłm. Neq detis lo¬
cum diabolo. Tumala uoluntate locum
dedisti ĩntrauit. possedit. utitur. Locum¬
nens ait. Non est nobis colluctacio adũsꝰ
carnem ⁊ sangumem: s aduersus princi¬
pes & potestates. Posset quisquã putare
aduersus reges t̾rȩ: adũsus potestates scłi.
Quare ipsi non caro ⁊ sanguis: Semel
dictum ẽ: non adũsus carnẽ ⁊ sangui¬
nem. Auertere ab om̃i homine. Qui gͦ
restant immici: Aduersus principes ẽt
pocestates spuitales nequitiȩ rectores mũd
Quañ plus dedit diabło ⁊. ingłis eiꝰ. Plus de¬
dit. Rectores mundi appellauit. S ne male
intelligas. exponit quid sit mundus cuiꝰ
sunt illi rectores. Rectores mundi tene¬
brirum harum. Quid ẽ mundi tene¬
bratum huarum: quib est rector. Dilecto¬

Expanded text:
versus homines quos videtis saevire in vos. versus homines quos videtis saevire in vos. Vasa sunt, alius utitur: organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum . Ait aliquis: Quid ergo ego feci? Audi Apostolum: Neque detis locum diabolo . Tu mala voluntate locum dedisti: intravit, possedit, utitur. Si locumnens ait, Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates. Possit quisque putare adversus reges terrae, adversus potestates saeculi. Quare? ipsi non caro et sanguis? Semel dictum est, non adversus carnem et sanguinem. Avertere ab omni homine. Qui ergo restant inimici? Adversus principes et potestates spiritualis nequitiae, rectores mundi. Quasi plus dedit diabolo et angelis ejus. Plus dedit, rectores mundi appellavit. Sed ne male intelligas, exponit quid sit mundus, cujus sunt illi rectores. Rectores mundi, tenebrarum harum Quid est, mundi tenebrarum harum? Quibus est rector, dilecto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdit. Iam uiuebat confitendo: s nõdum
liber ambulabat unculis inretitus. Quid
gͦ facit eccłia cui dictum ẽ: quȩ solueritis
soluca erunt: nisi quod ait dñs continuo
ad discpłos. soluite illum ⁊ sinite abire:¬
Siue ergo nos accusemus. siue dm̃ lau¬
demus: bis dm̃ laudamus: si pie nos ac¬
cusemus: dm̃q laudamus. Quando
dm̃ laudamus: tanquam eũ qui fine
peccato ẽ p̃dicamus. Quando aut̃ nos¬
met ipsos accusamus: ei ꝑ quem resurre¬
ximus głiam damꝰ. Hoc sifeceris. nullam
occasionem inuenit inimicꝰ: qua de cucũ¬
ueniat ante iuidicem. Cum enĩ tu ipse
fueris accusator et dñs liberator: quid erit
ille nͥ calumpniator: Merito ille hinc sibi
tutelam ꝓuidit aduersus ininicos non
conspicuos. carnem &e sanguinẽ miseran¬
dam potius quam cauendam: s aduersꝰ
illos inimicos contͣ quos apłs nos hortatur
ut armemur: non ẽ nobis colluctacio ad¬
uersus carnem ⁊ sanguinem. hoc ẽ ad¬

Expanded text:
prodit. Jam vivebat confitendo; sed nondum prodit. Jam vivebat confitendo; sed nondum liber ambulabat, vinculis irretitus. Quid ergo facit Ecclesia, cui dictum est, Quae solveritis, soluta erunt; nisi quod ait Dominus continuo ad discipulos, Solvite illum, et sinite abireSive ergo nos accusemus, sive Deum laudemus, bis Deum laudamus. Si pie nos accusamus, Deum utique laudamus. Quando Deum laudamus, tanquam eum qui sine peccato est praedicamus: quando autem nos ipsos accusamus, ei per quem resurreximus, gloriam damus. Hoc si feceris, nullam occasionem invenit inimicus, qua te circumveniat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam providit adversus inimicos, non conspicuos, carnem et sanguinem, miserandam potius, quam cavendam; sed adversus illos inimicos contra quos Apostolus nos hortatur ut armemur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem: id est, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aut̃ peccator: maxime ille quẽ moles
consuecudinis premit. Quasi sepultus
ẽ lazarus. Parum enim erat quia mor¬
tuus: etiam sepultus. Quisquis gͥ male
consuetudinis. malȩ uitę. terrenarum sci¬
licet cupiditatum mole p̃mitur: ita ut
in illo iam factum sit quod in quodam
psalino nuserabilit̃ dr̃: dixit stultus in
corde suo non ẽ ds̃:. Fit talis de qͣli dictũ
est: a mortuo uelud qui non sit. perit cõ¬
fessio. Quis eum suscitabit: nisi qui re¬
moto lapide clamauit dicens. lazare
prodi foras: Quid ẽ aut̃ foras prodire.
nisi quod occultum erat foras prodire:
Qui confitetur. foras prodit. Foras ꝓdire
non posset nisi uiueret. Uiuere non pos¬
set: nisi resuscitatus eẽt. Ergo in confessi¬
one sui accusatio: dei laudatio est. Dicit
confessor uoce dñica resuscitatus ꝓdit:
Quid ꝓdest ȩccłia confitenti. cui dñs. ait.
quȩ solueritis interra solutẽ erunt ⁊incelo:
Ipsum latarum attende. Cum uinculis

Expanded text:
est autem peccator, maxime ille quem moles est autem peccator, maxime ille quem moles consuetudinis premit, quasi sepultus est Lazarus. Parum enim erat, quia mortuus; etiam sepultus. Quisquis igitur malae consuetudinis, malae vitae, terrenarum scilicet cupiditatum mole premitur, ita ut in illo jam factum sit, quod in quodam psalmo miserabiliter dicitur, Dixit stultus in corde suo, Non est Deus ; fit talis, de quali dictum est, A mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Quis eum suscitabit, nisi qui remoto lapide clamavit, dicens: Lazare, prodi foras? Quid est autem foras prodire, nisi quod occultum erat foras prodere? Qui confitetur, foras prodit. Foras prodire non posset, nisi viveret: vivere non posset, nisi resuscitatus esset. Ergo in confessione sui accusatio, Dei laudatio est. CAPUT confessor voce dominica resuscitatus prodit? Quid prodest Ecclesia confitenti, cui Dominus ait: Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo ? Ipsum Lazarum attende: cum vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
siue accusantes nosmet ipsos. Pa ẽ utra¬
q confessio: siue cum te reprehendis qui
non es sine peccato: siue cum illum lau¬
das qui non potest habere peccatum.
Si aut̃ bene cogitemus: reprehensio
tua laus ipsius est. Quare enim iam
confiteris in accusatione peccati tui. inac¬
cusationem ipsius tui ⁊ quare confiteris.
nisi quia ex mortuo uiuus factus es:
Scrptura quippe ait. A mortuo quasiqͥ
is confessio: qui confitetur uiuit. Q si
peccatum confitetur: utiq amorte re¬
uixit. Si peccati confessor reuixit amorte.
quis eum suscitauit: Nullus mortuus
ẽ sui ipsius suscitator: Ille se potuit susci¬
tare: qui mortua carne mortuus non ẽ.
& enim hoc suscitauit: quod mortuum
fuerat. Ille se suscitauit: qui uiuebat inse.
Incarne autem suscitanda mortuus erat.
Non enim pat̾ solus filium suscitauit
de quo dictum ẽ ab apło. ꝓpter quod ds̾
corpus suum. Unde dicit. soluite tẽplũ
hoc et triduo suscitabo illud. Mortuus

Expanded text:
sive accusantes nos ipsos. Pia est utrasive accusantes nos ipsos. Pia est utraque confessio, sive cum te reprehendis, qui non es sine peccato; sive cum illum laudas, qui non potest habere peccatum.Si autem bene cogitemus, reprehensio tua, laus ipsius est. Quare enim jam confiteris in accusatione peccati tui? in accusatione tui ipsius quare confiteris, nisi quia ex mortuo vivus factus es? Scriptura quippe ait: A mortuo, quasi qo confessio, qui confitetur vivit: et si peccatum confitetur, utique a morte revixit. Si peccati confessor revixit a morte, quis eum suscitavit? Nullus mortuus est sui ipsius suscitator. Ille se potuit suscitare, qui mortua carne non mortuus est. Etenim hoc suscitavit quod mortuum fuerat. Ille se suscitavit, qui vivebat in se, in carne autem sua suscitanda mortuus erat. Non enim Pater solus Filium suscitavit, de quo dictum est ab Apostolo, Propter quod et corpus suum; unde dicit, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
qui abscondisti hec a sapi¬
entibus ⁊ prudentib: & reuelasti ea par¬
uulis. Huc usq iterum uerba dñi. Si dig¬
nȩ. si diligent̃. si quod primũ ẽ pie conside¬
remus. inuenimus primitus non semꝑ
cumꝰ scripturis legimus confessionem de¬
bere nos intelligere uocem peccatoris. ma¬
xime aut̃ hoc dicendum fuit. ⁊ hincꝰ am¬
monenda hearitas uĩa. quia mox ut ho
uerbum sonuit lectoris. secutus ẽ ȩtiam
sonus tunsionis pectoris ur̃i: audito sci¬
licet quod dñs ait. Confiteor tibi pit᷑.
In hoc ipso quod sonuuit confiteor: pector
tududistis. Tundere aut̃ pectus qͥdẽ.
nisi arguere quod latet inpectore. et
eiudenti pulsu occultum castigare pec¬
citum:. Quare hoc fecistis. nisi quia au¬
distis confiteor tibi pat̃: Confiteor audi¬
stis. qui confitetur non ad tendistis. Nũc
ergo aduertite. di confiteor. xp̃s dixit
aquo longe ẽ om̃e peccatum : non soliꝰ
est peccatoris: s aliquando etiam lauda
toris. Confitemur gͦ siue laudantes dm̃i

Expanded text:
quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Hucusque interim verba Domini, si digne, si diligenter, si quod primum est, pie consideremus; invenimus primitus, non semper cum in Scripturis legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito scilicet quod Dominus ait, Confiteor tibi, Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare peccatum? Quare hoc fecistis, nisi quia audistis, Confiteor tibi, Pater? Confiteor, audistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo advertite. Si, Confiteor, Christus dixit, a quo longe est omne peccatum; non solius est peccatoristoris. Confitemur ergo, sive laudantes Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
non ex oꝑibus idest iamꝰ non de cuo me¬
rito extollaris. Alioquin gr̃a: iam non
ẽ gĩa. Si enĩ de tuo oꝑe presumis: eigo
meroes tibi redditur: non gr̃a condonat᷑.
Si aut̃ grai est: gratis dat᷑. Int̾rogo nunc.
Crelis o̾percitor xp̃o: dicis. C redo. Nuia
ciedis: Giatis uniuersa peceatti ꝑ ipsum
tibi posse remicti. Habes quod credidisti.
Ogr̃a : gratis data. Quid tu iuste credis ce
fine deo posse seruare iusticiam: Ipsiuis eigo
totum reputa quod iustꝰ es pietati. Quos
aut̃ percator es: tuȩ iniquitati adscribe.
Esto accusator tuus: et ille erit indultor
tuus. Om̃e enim crim̃ ficinus uł peccatũ:
dei ẽ indulgentia. Conuersi . d dñm.

Expanded text:
non ex operibus; id est, jam non de tuo menon ex operibus; id est, jam non de tuo merito extollaris: alioquin gratia jam non est gratia . Si enim de tuo opere praesumis; ergo merces tibi redditur, non gratia condonatur. Si autem gratia est, gratis datur. Interrogo nunc: Credis, o peccator, Christo? Dicis: Credo. Quid credis? Gratis universa peccata per ipsum tibi posse remitti? Habes quod credidisti. O gratia gratis data! Quid tu, juste, credis te sine Deo non posse servare justitiam? Ipsius ergo totum reputa, quod justus es, pietati: quod autem peccator es, tuae iniquitati adscribe. Esto accusator tuus, et ille erit indultor tuus. Omne enim crimen facinus, vel peccatum, Dei est indulgenti
Abbreviated transcription (Latin):
idest idem xp̃c ẽ. qui cunc ⁊ mͦ: qui et
illic tunc helis dix̃: reliqui mͥ. Quid est
reliqui mͥ: Ego illos elegi. quia uidi m̃te̾
eorum deme p̾sumentes. non de se: ner de
lual. Nlon sunt mutati: sic sunt ut ame
fati sunt. & tu qui loqueris. nsi de me
p̃sumeres. ubi cẽs. ⁊ isi gr̃a mea plenus
esses. nonne ante bahal ętiam ipse genu
flecteres: Gtã. autem mea plenus es: qͥe
nicbil detua uirtute s totum de mea
gra p̃sumpsisti. Noli ergo in hoc głari.
ut putes te inseruitio tuo non habere
conseruos. Sunt quos elegi. sicut et te:
de me scilicet p̃sumentes. Sicut ait apłs.
reliquum grãe inte dei: non tuum me¬
ritum fecit. De ipsis deniq reliquiis. di¬
xerat ꝓpħa ysaias commemorans. Nisi dñs
sabaoth reliquiss nobis semen: sicut so¬
doma ficti eẽmus. ⁊ sicut gomoria simi¬
les fuissemus. Sic gͦ in quit ⁊ in hoc tem
pore. reliquiȩ ꝑ electionem gr̃e salue
facde sunt. Si autem gr̃a inquit: iam

Expanded text:
id est, idem Christus est qui tunc, et modo, qui et id est, idem Christus est qui tunc, et modo, qui et illi tunc Eliae dixit, Reliqui mihi. Quid est, Reliqui mihi? Ego illos elegi, quia vidi mentes illorum de me praesumentes, non de se, nec de Baal. Non sunt mutati, sic sunt ut a me facti sunt. Et tu qui loqueris, nisi de me praesumeres, ubi esses? Nisi gratia mea plenus esses, nonne ante Baal etiam ipse genu flecteres? Gratia autem mea plenus es; quia nihil de tua virtute, sed totum de mea gratia praesumpsisti. Noli ergo in hoc gloriari, ut putes te in servitio tuo non habere conservos: sunt quos elegi, sicut et te, de me scilicet praesumentes: sicut ait Apostolus, reliquum, gratia in te Dei, non tuum meritum fecit. De ipsis denique reliquiis dixerat propheta Isaias commemorans, Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemuer electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem, gratia, inquit, jam
Abbreviated transcription (Latin):
eis: ne forte quomͦ fieri solet querant me.
& dñs. Nemo ponens manum fuꝑ aratrũ
⁊ aspiciens retro: aptus ẽ regno cęlorum.
Uocat te oriens. ⁊ tu attendis occidentẽ :
In hoc capitulo hoc discimus: qm̃ quos
uoluit dñs. hos elegit. Elegit autem sicut
uerba . apłi. Attendite inquit: quid dic̃
helias. Dñe. ꝓpħas tuos occiderunt. altaria
tua euerterunt: ego relictus sum solus:
& querunt animam meam. S quid dic̃¬
illi diuinũ responsum: Reliqui michi
septem milia uiroꝵ: qui non curuauer̃
genua ante baal. Solum te putas esse
seruum: bene laborantem. Sunt ⁊ alii
me timentes: ⁊ non pauci. Nam sepcẽ
milia: ibi habeo. & adiunxit. Sic ergo:
⁊ in hoc tempore: Crediderunt enim
aliqui uidei: & multi fuerant reꝓbati
sicut ⁊ ille qui uulpium foueas gestabat
in animo. Sic gͦ inquit ⁊ in hoc tempore.
reliquiȩ ꝑ electionem gĩȩ salue facte sũt.

Expanded text:
meis, ne forte quomodo fieri solet, quaerant me. meis, ne forte quomodo fieri solet, quaerant me. Et Dominus: Nemo ponens manum super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno coelorum. Vocat te Oriens, et tu attendis Occidentem. In hoc capitulo hoc discimus, quoniam quos voluit Dominus, hos elegit. Elegit autem, sicutverba Apostoli: Attendite, inquit, quid dicit Elias: Domine, Prophetas tuos occiderunt, altaria tua everterunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid illi dicit responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal. Solum te putas esse servum bene laborantem: sunt et alli me timentes, et non pauci. Nam septem millia ibi habeo. Et adjunxit: Sic ergo et in hoc tempore. Crediderunt enim aliqui Judaei, et multi fuerunt reprobati: sicut et ille qui vulpium foveas gestabat in animo. Sic ergo, inquit, et in hoc tempore, reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos. Mortui sepelientes mortuos sues:¬
qui sunt: Potest ne mortuus. amortius
sepeliri: Quomodo inuoluunt. si mor¬
tui sunt: Quomͦ poitant. si mortui sũt:
Quomͦ plangunt. si mortui sunt: Et in
scriptum est in cantico canticoꝵ. dicen¬
te ȩccłia. Ordinate iimne: hxaritatem.
Quid ẽ ordinate uame R aritatems facite
gradus. ⁊ quod cuicumq debetur restitiite.
Nolite anteriora: posteriorib subdere.
Amate parentes: s p̃ponite dm̃ purentibꝰ.
Accende matr̃e machabeoram. Filii inqͥt.
nescio quomͦ appariustis inuentre. Con¬
cipere uos pocui. parere uos potri. forma¬
ie non potui. Illum gͦ. audite: illum mn
ĩponite. nolite atcende. ne sine uous
remaneam. Precepit: ⁊ secuti sunt. Quod
docuit mater filios: hoc docebat dñs
iłis. xp̃s istum cui dicebat. Sequere me.
cui nemo aliquid dix̃. Prosequar de dñe
ait: s uado primũ renuntiare: his qui
in domo sunt. Credo hic sensus ẽ. Nunciẽ

Expanded text:
mortuos. Mortui sepelientes mortuos mortuos. Mortui sepelientes mortuos qui sunt? Potestne mortuus a mortuis sepeliri? Quomodo involvunt, si mortui sunt? quomodo portant, si mortui sunt? quomodo plangunt, si mortui sunt? Et invscriptum est in Cantico canticorum, dicente Ecclesia, Ordinate in me charitatem . Quid est, Ordinate in me charitatem? Facite gradus, et cuique quod debetur, restituite. Nolite anteriora posterioribus subdere. Amate parentes, sed praeponite Deum parentibus. Attendite matrem Machabaeorum: Filii, inquit, nescio quomodo apparuistis in ventre. Concipere vos potui, parere vos potui; formare non potui: illum ergo audite, illum mihi praeponite; nolite attendere, ne sine vobis remaneam. Praecepit, et secuti sunt . Quod docuit mater filios, hoc docebat Dominus Jesus Christus istum cui dicebat, Sequere me. cui nemo aliquid dixit: Prosequar te, Domine, ait; sed vado primum renuntiare his qui in domo sunt. Credo hic sensus est: Nuntiem
Abbreviated transcription (Latin):
uł dic̃⁊ Ibo prius sepelire patrem meum.
fides cordis euis dño se ostendebat. s pietas
differelat. Pñs autem. xp̃s quando parat
homines euangłio: nullam excusationem
uult int̾poni carnalis huius temporalisq
pictatis. Hec quidem lex ht̃ dei: et ipse dñs
arguit uideos quia distribuebant ipsum
mandatum dei: et paulus apłs. in epła
sua posuit ⁊ dixit hoc est mandatũ primum:
inrepmissione. Quid: Honora patiem tuũ:
⁊ matrem tuam. Deus utiq dix̃. Uolebat
gͦ iste iuuenis obtemꝑare dõ: et sepelire
patrem sium. S est locus. et est tempus.
et est res quȩ huic rei. huic tempori. hiuic
loco seriuat. Honorandus ẽ pat̾ set obedi¬
endum ẽ deo. Amandis generator: s pre¬
ponendus ẽ cieator. Ego inquit ad eugłm
te uoco: ad aliud michi opus necessarius es.
Maus hoc: quam quod uis facere. Sine
mortuos: sepelire mortuos suos. Pat̾ cuus
mortuus ẽ sunt alii mortui. qui sepeliãt

Expanded text:
? Ibo prius sepelire patrem meum. ? Ibo prius sepelire patrem meum. Fides cordis ejus Domino se ostendebat: sed pietas differebat. Dominus autem Christus quando parat homines Evangelio, nullam excusationem vult interponi carnalis hujus temporalisque pietatis. Haec quidem et lex Dei habet, et ipse Dominus arguit Judaeos, quia destruebant ipsum mandatum Dei. Et Paulus apostolus in Epistola sua posuit, et dixit: Hoc est mandatum primum in repromissione. Quod? Honora patrem tuum, et matrem tuam . Deus utique dixit. Volebat ergo iste juvenis obtemperare Deo, et sepelire patrem suum: sed est locus, et est tempus, et est res, quae huic rei, huic tempori, huic loco serviat. Honorandus est pater, sed obediendum est Deo. Amandus est generator, sed praeponendus est Creator. Ego, inquit, ad Evangelium te voco, ad aliud opus mihi necessarius es: majus est hoc, quam quod vis facere. Sine mortuos sepelire mortuos suos. Pater tuus mortuus est: sunt alii mortui qui sepeliant
Abbreviated transcription (Latin):
de quo. ait euangłista. Non habebat ut
quisquam ei destimonium phiberet de
homine: ipse enim sciebat quid eẽt in
homine. Quid gͦ respondit: Uulpes foue¬
as hẽnt. ⁊ uolatilia cęłi nidos: siliuis autẽ
hominis non ht̃ ubi cut suum reclinet.
S ubi non habet: In fide tua. Uulpes enĩ
foueas heñt incorde tuo: dolosus es. Uolati¬
lia cęli hñt nidos incorde tuo: elatus es
Dolosus et elatus non me sequeris Q uomꝰ¬
dolosus sequitur simplicitatt m:  ad atm¬
continio cacentem. ⁊ nichil dicencem
nichiꝰ promittentem: dĩẽ. Sequere me.
Quantum mali in illo: cantum boni ui¬
aelut in isto. Sequere me Dicis nolenti.
Eece hominem habes paraitium. sequor
te quocumq ieris: ⁊ tu dicis nolenti: se¬
quere me÷. Istum inquit dedino: quia
uicdeo ibi foueas. uideo nidos. Quid ergo
molestus es huic quem prouocas et excu¬
sat: ecce etiam compellis et non uenit. hor¬
caris ⁊ non sequitur. Quid enĩ sequitur¬

Expanded text:
de quo ait evangelista: Non opus habebat ut de quo ait evangelista: Non opus habebat ut quisquam ei testimonium perhiberet de homine: ipse enim sciebat quid esset in homine . Quid ergo respondit? Vulpes foveas habent, et volatilia coeli nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Sed ubi non habet? In fide tua. Vulpes enim habent foveas in corde tuo, dolosus es: volatilia coeli habent nidos in corde tuo, elatus es. Dolosus et elatus, non me sequeris. Quomodo sequitur dolosus simplicitatem? 2. Acontinuo tacentem, et nihil dicentem, nihil promittentem dicit, Sequere me. Quantum mali in illo, tantum boni videbat in isto. Sequere me, dicis nolenti. Ecce habes hominem paratum. Sequar te quocumque ieris: et tu dicis nolenti, Sequere me? Istum, inquit, declino; quia video ibi foveas, video nidos. Quid ergo molestus est huic, quem provocas et excusat? Ecce etiam compellis, et non venit; hortaris, et non sequitur. Quid enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
quod dñs donauit: audite.
Lectum est enim dñm iħm dis¬
ferent̃ egisse: cum obtulit se unꝰ
ut cum sequeretur. et ieprolitus ẽ: alius non
audebat. suscitatus ẽ: tercius differebat: uil¬
patus ẽ. Quod enim dixit. Dñe sequar ce
quocumq ieris: quid tam promptũ. qui
tam impigrum. quid tam pͥaruulm. et
quid ad tantum bonum aptissimum:
sequi dñm quocumq ierit: Miraris ho
die quid ẽ hoc quod magistro bono dño
iħu xp̃o inuitante discipłos. quib darec
regnum celorum: displicuit tam paratꝰ
Sed quia talis magister erat qui futura
preuideret: intelligimus fĩs istum hoĩem
sisequeretur xp̃m sua quesiturum fuisse.
non quȩ iħu xp̃i. Ipse enim doeit. Non
om̃is qui dicit michi dñe dñe: intrabit
iniegnum cęloꝵ. Et iste de ipñs fuit: noc
sic se ipse nouerit. quomodo medicus in¬
spiciebat. Nam si iam fictum se ẽẽ sperabatt.
siiam dolosum et insidiosu se nouerat.
cui loqueretur non nouerat. Ipse est enim:

Expanded text:
quod Dominus donavit, audite. Lectum est enim, Dominum Jesum differenter egisse, cum obtulit se unus, ut eum sequeretur, et reprobatus est; alius non audebat, et excitatus est; tertius differebat, et culpatus est. Quod enim dixit, Domine, sequar te quocumque ieris; quid tam promptum, quid tam impigrum, quid tam paratum, et quid ad tantum bonum aptissimum, sequi Dominum quocumque ierit? Miraris hoc, dicens: Quid est hoc, quod magistro bono Domino Jesu Christo invitanti discipulos, quibus daret regnum coelorum, displicuit tam paratus? Sed quia talis magister erat, qui futura praevideret, intelligimus, fratres, istum hominem, si sequeretur Christum, sua quaesiturum fuisse, non quae Jesu Christi. Ipse enim dixit: Non omnis, qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum . Et iste de ipsis fuit, nec sic se ipso noverat, quomodo medicus inspiciebat. Nam si jam se fictum esse spectabat, si jam dolosum et insidiosum se noverat, cui loqueretur non noverat. Ipse est enim
Abbreviated transcription (Latin):
uto uirginis. xp̃c in cruce. xp̃s apud inferos.
subueniens quibeclam. Eo aut̃ ipso die. ap̃c
inparadiso cum latne confitente. & ibi la¬
tro quid meruit: nisi quia illam uitam
tenuit. ubi ostendit salutare suũ: aqua
tͥ pes non exeat. In eo enĩ quod se accusaunit.
dm̃ laudauit. ⁊ uitam suã beatam firit.
Presumpsit quidem adũo. ⁊ ait illi. dñe
meñito mei.cum ueneris in regnũ tuũ.
Considerabat enĩ facmora sua. ⁊ pro mag̃¬
no habebat si ei uel infine parceretur.
Dñs autem continuo cum ille dicerer
lit. quod miseria listulit aucli gͣ dnm¬

Expanded text:
 Christus in cruce, Christus apud inferos subveniens quibusdam: ea autem ipsa die Christus in paradiso cum latrone confitente. Et ibi latro quid meruit, nisi quia illam viam tenuit, ubi ostendit salutare suum? A qua tibi pes non exeat. In eo enim quod se accusavit, Deum laudavit, et vitam suam beatam fecit. Praesumpsit quidem a Domino, et ait illi, Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum. Considerabat enim facinora sua, et pro magno habebat, si ei vel in fine parceretur. Dominus autem continuo, cum ille diceret, lit quod miseria distulit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fugis. quem degenerem fecisti: Nunquid
offenso filio. curis ad patrem : dicit tibi.
ad quem fugis. quem degenerem genuisse
dixisti: SS Sufficiat uobis hoc tene¬
te. hoc memoriȩ commendate. hoc in
urã. fide conseribite. hoc aũ ut incelligati.
ad domindm̃ pattem et filium qui unum.
sunt preces fundite. Explicit sermo xiiii.¬

Expanded text:
fugis, quem degenerem fecisti? Numquid fugis, quem degenerem fecisti? Numquid offenso Filio curris ad Patrem? Dicit et ipse tibi: Ad quem fugis, quem degenerem genuisse dixisti? Sufficiat vobis; hoc tenete, hoc memoriae commendate, hoc in vestra fide conscribite. Hoc autem ut intelligatis, ad Deum Patrem et Filium, qui unum sunt, preces fundite. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
inuidet: idõ hoc quod ipse ẽ generauit. Tu
et filio facis inuiriam et pͥatri: inciuue
honorem uis contumeliam facere filio.
certe enim idõ nõ eẽ dicis eiusdem substan¬
tiȩ filium: ne iuiriam facias patri ipsuĩ.
Ego tibi cito ostendo quia imuriam facis
ambobus. Quomodo inquit: Si dicam
alicuius filio. degener. nones similis pa¬
tri tuo: degener. non hoc es quod pater.
Audit illud filius et israscitur: et dicit.
Grgo degener natus sum: Audit illud pat̃.
et plus irascitur. Iratis autem quid dicit:
Ergd ego filium degenerem generaui: Ergo
si aliuo sum. aliud generaui. Uonstrum
generaui. Quid est: Qua cum uis uni defer¬
re ꝑ alterius inuiriam̃: ambobus facis inui¬
riam. Filium offendis : sed patrem non ꝓpi¬
ciabis. Cum de fallii contumelia honoras pa¬
trem: et filium offendis et patrem. A quo
fugis. ad quem᷑ fugis: Nunqͥd irascente tibi
patre sugis ad filium: Quid tibi dicit ad q̃ẽ

Expanded text:
invidet, ideo hoc quod ipse est generavit. Tu invidet, ideo hoc quod ipse est generavit. Tu et Filio facis injuriam, et ipsi Patri, in cujus honorem vis contumeliam facere Filio. Certe enim ideo dicis non esse ejusdem substantiae Filium, ne injuriam facias Patri ipsius. Ego tibi cito ostendo quia injuriam facis ambobus. Quomodo, inquit? Si dicam filio alicujus, Degener, non est similis patri tuo: degener, non hoc es quod pater. Audit illud filius, et irascitur, et dicit: Ergo degener natus sum? Audit illud pater, et plus irascitur. Iratus autem quid dicit? Ergo ego filium degenerem generavi? Ergo si aliud sum, aliud generavi, monstrum generavi. Quid est, quia cum vis uni deferre per alterius injuriam, ambobus facis injuriam? Filium offendis, sed Patrem non propitiabis. Cum de Filii contumelia honoras Patrem, et Filium offendis et Patrem. A quo fugis? ad quem fugis? Numquid irascente tibi Patre fugis ad Filium? Quid tibi dicit? Ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
et non iam natus: Degener factus ẽ dicis sed
eratus ẽ. Istam blasphemiam quis ferat:
Qalib̾cumq oculis si istam lasphemiam
uidere possent. fugerent eam et catbolici
mur. sed ꝓ eis oremus: ut det eis dom̾itꝰ intel¬
lecum quia forte adhoc nati sunt. Quid ẽ.
boenati suit: Hoc acceput̃ parẽtibus surs
quod cenent. Preponunt genus ueritati: fiant
quod non sunt: ut possint seruare quod sunt.
hoc c̃ fiant catbolici ut possint seruare quod
pomines sunt. ut nõ millis ꝑeat dĩ creatura.
accedat dĩ grã ꝓutant enim quia patrem bono¬
tant ꝑ contulneliam filii. Quando illi dixeris
blasphemas: respondet. Quare blasphemo.
Quia dicis filum nõ hoc eẽ quod pater ẽ. Et ille
michi. Immo tu blasphemas. Quare: Quia
equate uis patri filium. E quare uolo patͥ
filium. Nunquid extraneum: Gaudet pat̾
quando illi equo filium unicum: gaudet qe
non inuidet. Et deus quia uncco filio non

Expanded text:
et non jam natus, degener factus est dicis; sed et non jam natus, degener factus est dicis; sed generatus est. Istam blasphemiam quis ferat? Qualibuscumque oculis si istam blasphemiam videre possent, fugerent eam, et catholici mur: sed pro eis oremus ut det eis Dominus intellectum; quia forte hoc nati sunt. Quid est, hoc nati sunt? Hoc acceperunt a parentibus suis, quod tenent. Praeponunt genus veritati. Fiant quod non sunt, ut possint servare quod sunt: hoc est fiant catholici, ut possint servare quod homines sunt: ut non in illis pereat Dei creatura, accedat Dei gratia. Putant enim quia Patrem honorent per contumeliam Filii. Quando illi dixeris, Blasphemas: respondet, Quare blasphemo? Quia dicis Filium non hoc esse, quod Pater est. Et ille mihi: Imo tu blasphemas. Quare? Quia aequare vis Patri Filium. Aequare volo Patri Filium, numquid extraneum? Gaudet Pater, quando illi aequo Filium unicum: gaudet, quia non invidet. Et Deus quia Filio unico non
Abbreviated transcription (Latin):
mit id st homo et homo: equus et equis
liba et columba: passer et paser: ereatis
cutis siuisdedit deus. creaturis morcalibus
putas qiua hos sibi non potuit ipse serate
tias ante scia qui non habet micium temi¬
pons us genoret filium. non hoc quos ipsee
guiduret ae generem: Audite quanta blis¬
dicas aliciu filio hominis oegener. quã¬
q inuria ẽ: Et quomodo ot filius homgns
degriuer.: Iyt puta pater tpsuis fortͥes ẽ. ille
cimde et ignanus. Euicumq illum iuderit
et iilt cori ꝑe atendens patrem ipsius uirũ
fortem. quid ei dicit: Perro ualoe degener.
Qutio ẽ degener: fortis uir fuit pater tuues:
et tu timore contremiscis. Iue cui hoc dr̃ ui
cio degener ẽ: natura par ẽ. Quid ẽ natitra
par eꝰ: homa ẽ: quod ẽ et pater ipsius. Sed
ille fortis. ille ignauus: ille audax. ille timi¬
dus. Tamen homo. et homo. Uicio ergo
ener ẽ: non natura. Tu quando dicis uni¬
cum filium. untm patris filum degenerẽ.
de non auus dicis. nisi quia nõ bocẽ quod pat̾.

Expanded text:
genuit; id est, homo et homo, equus et equus, columba et columba, passer et passer. CAPUT Ituris suis dedit Deus, creaturis mortalibus,putas quia hoc sibi non potuit ipse servare, qui est ante saecula? Qui non habet initium temporis, generaret filium non hoc quod ipse est, generaret degenerem? Audite quanta blasSi dicas alicui filio hominis, Degener es; quanta injuria est? Et quomodo dicitur filius hominis degener? Utputa, pater ipsius fortis est, ille timidus et ignavus. Quicumque illum viderit, et vult corripere, attendens patrem ipsius virum fortem, quid ei dicit? Porro vade, degener. Quid est, degener? Fortis vir fuit pater tuus, et tu timore contremiscis. Ille cui hoc dicitur, vitio degener est, natura par est. Quid est, natura par est? Homo est, quod est et pater ipsius. Sed ille fortis, ille ignavus; ille audax, ille timidus: tamen homo et homo. Vitio ergo degener est, non natura. Tu quando dicis unicum Filium, unum Patris Filium degenisi quia non hoc est quod Pater:
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi grã aurum ẽ pater. aurum ẽ & filius.
Nam quidicit nonẽ ipsius substantiȩ filius
cuius ẽ pater. quio aliud dicit. nisi aurumẽ.
pater. argentum ẽ filus : Si aurum: pater.
argentum est filius: degenerauit a patre
unicus filius. Homo hominem generat. Cuiꝰ
substantiȩ ẽ pater qui generat: ipsius substãtiȩ
ẽ filius qui generatur. Quid ẽ. ipsius substã¬
tiȩ : Homo est ille. homo et ille. A nimam
habet ille: animam et ille. C arnem habet ille:
et dicit heresis arriana. Quid michi dicit :
Attende quod dixisti. quid tixi: Iuia filuꝰ
hominis cõꝑandus ẽ filio dĩ. P lane cõꝑanduᷤ:
seo nõ ut putas ad ꝓprietatem. s ad similitudinẽ

Expanded text:
erbi gratia, Aurum est Pater, aurum est Filius. Nam qui dicit, Non est ipsius substantiae Filius cujus est Pater: quid aliud dicit nisi, Aurum est Pater, argentum est Filius? Si aurum est Pater, argentum est Filius; degeneravit a Patre unicus Filius. Homo hominem generat: cujus substantiae est pater qui generat, ipsius substantiae? est filius qui generatur. Quid est, ipsius substantiae, Homo est ille, homo et ille: animam habet ille, animam et ille: carnem habet ille, carnem et ille: et dicit haeresis Ariana. Quid mihi dicit? Attende quod dixisti. Quid dixi? Quia filius hominis comparandus est Filio Dei. Plane comparandus: sed no
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens: i et̾nitate tempora inquiris
Ille crescit: quia ille senescit. Nanpe
minorem: sed ꝑ etatem. Uis nosse qe
naturam non genuit minorem:
conditione natus ẽ: quam filius dĩ ba
substantiȩ ẽ pater: Postremo prius citꝰ
substantiȩ s minorem: et ꝑuenis ad ereꝰ
Non enim parum accedis. non paruls
Tale ẽ quod dicis: quale si hõ geneͣret is¬

Expanded text:
sapiens, in aeternitate tempora inquiris;ille crescit, quia ille senescit. Nam peminorem; sed per aetatem. Vis nosse quia per naturam non genuit minorem? conditione natus est quam Filius Dei. Quomodo? substantiae substantiae, sed minorem, et pervenis ad aequalem. Non enim parum accedis, non parum tale est quod dicis, quale si homo generaret