comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sciencia ddlor emanaret. Uulu̾a eninz
clausa. plus cruciant. Nam cũ putre¬
do que int̾ius feruet eicit᷑: adsalutem
dolor aꝑit᷑. Scire gͥ debeant qͥ plusquã
ex pectit tacent: ne inter molesta que
tołant dum linguam tenent: uim
doloris exaggerent ammoriẽdi enim
sunt ut si ꝓrimos sic̃ se diligunt mi¬
nime illis taceant: unde eosi̾te rep̃¬
hendunt. Uocis em̃ medicamine utroꝵ¬
ꝙ saluti ꝯcurrit᷑. dũ: abillo qͥ ĩ fert
actio pͣua ꝯpescit᷑. ⁊ ab h qͥsustinet do¬
loris feruor uuln̾e aꝑto tẽꝑat᷑. Ꝙ eñĩ
uuli̾bꝰ. usũ medicaminis subͣthunt.
⁊ eo mortis. auctores fiũt. qͦ uitꝰ quod
pot̾a̾nt curare: noluer̃t. lingua itaꝙ
discͤte frenanda ẽ: ñ in solubilit̃ obli¬
ganda. Scͥptũ namꝙ ẽ. Spiens tace¬
bit usꝙͣ tempꝰ. ut ninuirũ cũ oportu¬

Expanded text:
scientia dolor emanaret. Vulnera enim scientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire igitur debent, qui plus quam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportu
Abbreviated transcription (Latin):
mens suꝑbiam tollitur. ⁊ quos lo¬
qñtes audit: qͣi infirmos despicit. Eũ¬
q os corporis claudit: qnͣtũ se uitus
suꝑbiendo aꝑtat: non agnoscit. Lĩ¬
griam p̃mit. m̃tẽ eleuat ⁊ cũ suam
nequiciã minime consicdãt: tanto
apud le cunctos liberius. qnͣto ⁊ secͤ¬
cius accusat. Ammonendi sunt igit᷑
nimis taciti. ut scire studeant sollici¬
te ñ solũ qͣles foras ostendẽ. s ⁊̃ q̃les
se debeant intus exhibere. Ut plus ex
corde fugatiꝰ ꝙ a nob̾ tociens recedit:
quotiens ꝑ pͣuas cogitationes defluit.
hinc ⁊ eni psalmista ait. Cor meum
dereliquit me. hinc ad semet ip̃m
rediens. dic̃. Inuenit seruus tiuis cor
suũ: ut oraret te. Cum gͦ cogitatio
ꝑ c̾todiã restͥngit᷑: cor ꝙ fugere consu¬
euit: inuenitur. płumq & nuis taci
ti. cũ s̃inulla iniusta patiantur: eo in
acriorem dolorem ꝓdeunt: qͦ ea que
sustinent ñ loquunt᷑. Nam si illatas
molestias. tranqͥlle lingua diceret a cõ¬

Expanded text:
n superbiam tollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat, non agnoscit. im premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens, ait: Invenit servus tuus cor suum ut oraret te . Cum ergo cogitatio per custodiam 54 restringitur, cor quod fugere consuevit invenitur. Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret, a con
Abbreviated transcription (Latin):
lit ammonẽdi sant mansueti:
mansueti cũ p̃sunt: uicinũ ⁊ qͣi uixta
positum torporẽ desidie pacuintur. Et
plerumꝙ nimia resolutione lenitatis.
ultra qͣm necẽẽ ÷. uigorem distritiõis
emolliunt. At contra iracundi cũ regi¬
minum loca ꝑcipiunt: qͦ impellente
ira iumentis uesaniam deuoluuncur.
eo ⁊ subditoꝵ uicam dissipata quietis
tranqͥlitate ꝯfundunt. Quos cũ agit im
p̃ceps furor ignorant. qͥcquid irati a¬

Expanded text:
Aliter admonendi sunt mansueti, mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obtinuit: qr ad madicẽd̾ ꝑgẽs: uocẽ
ñ m̃tẽ mutauit. Ad mon̾ẽ sunt egri.
ut ꝯsident qnti sit mim̾is: molestia
corporalis q̃ ⁊ ad missa peccata diluit.
liuor uuln̾s: ab sfgit mala.⁊ plage
Solet uero uentris appellatione mẽs
accipi. qr sicut uent̃ ꝯsumit escas:
ita mens ꝑtͣctando ex coqͥt curas. Qa
enĩ uent̃ mens dr ea sentẽcia docet᷑
qͣ scͥptum est lucͤna dñi spiraculum
hominis: q̃ inuestigat õĩa secreta
uentris. ac sidicat᷑. Diuini afflatꝰ
illumatio cũ in mente hõĩs ueniet:
eã sibimetipsi illuminatã ostendit

Expanded text:
non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, Livor vulneris abstergit mala, et plagae Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
egri. ut ꝯsid̾ent qͣnta cordis sit: mole¬
stia corꝑalis q̃ ad ꝯgnitionẽ sui meñtẽ
reuocat. Et qͣm płumq salus abicit:
in firmitatis memoria reformat ut
animus qui extra se inelationẽ duci¬
t᷑: cui sit ꝯtlit̾oi subditus ex ꝑcussa
qmͣ sustinet carne memoretur. Qd̾
recte ꝑbalaam si tũ uocẽ dei subse¬
qui obediendo uoluisset: in ꝓsa eiꝰ
itiu̾s retardatione. signatur. Sala¬
am namq ꝑuenie ad ꝓpositũ ten¬
dit: s eiꝰ uotum animal cui p̃siͤdit
p̃pedit. ꝓhibitione quippe ĩmorata
asina angłm uidet: quẽ humana
lestias tarda. flagello suo m̃ti ddm̃a
incdicat: quẽ mens ipsa carni p̃si¬
dens ñ uidebat. ita ut anxietatem
nec ͤ iͥnuisibilem qͥ s obiuat ĩnotescat
ꝙ in hominis uoce loquens: ꝓhibuit
ꝓpħe insipientiã. Insanus qͥppe hõ
a subiugali muto corripit᷑. qñ elati
m̃s humilitatis bonũ. qd̃ ten̾e debe¬
at: ab afflicta carne memoratur:
S lꝰ correptionis bonũ idcͥco balaã

Expanded text:
molestia corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset, in ipsa ejus itineris retardatione signatur. Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesedit praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana molestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat: ita ut anxietatem nec ei invisibilem, quia sibi obviat, innotescat. d in hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam
Abbreviated transcription (Latin):
scondit. Caput subtrahit: qr miris defen¬
sioniob. nͨ in choasse se malũ aliqͥd: ostẽ¬
dit. Et qͣi sꝑa inmanu tenentis remanz
q is qͥ crripit. cũcta q̃ iam cognouerat.
subito amittens: inuolutũ intra oscĩam
peccatorẽ tenet. Et qui totum iã depre.¬
hendendo uiderat: t̃giu̾satione pͣue de¬
fensionis illusus: totũ parit̾ ignorat. fo
tis duplicitas: sese intra se colligens: abs¬
condit intenebris defensionis. Audiant
ambulat̃ ꝯfident̃. ficlucia qͥppe magne
seturitatis est: simplicitas actionis
rursũ teste ꝑhibet᷑. cũ simplicib: ser¬
mocinatio eius d̃o .ii. ẜmotinare : ꝑ¬

Expanded text:
scondit. Caput subtrahit, quia miris defenscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Fovosae mentis duplicitas sese intra se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. rursum teste perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari,
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit renuũt: laborib erigũt e.¬
ut moriant᷑. Nam płumq in culpa de p̃¬
hensi. dũ qͣles sint cognoscere fuguint:
sese sub fallatie uelamine abscũdrint
tus pene amisisse. se uide᷑rit: qd̾ deis iã
c̾ctũ tenebat. Unde recte subuidee specie
Ibi habuit foueam eritiꝰ. Encii qͥppe
nomine impure. m̃tis seseq callide le¬
fendentis duplicitas disignat᷑. Qa uidelier
pedes uident᷑ ⁊ corpꝰ om̃e ꝯspicit᷑ s mox
ut app̃hensus fiũt: semetip̃m in speram
colligit. Pedes introrsus subtͣhit. caput
ab scondit. ⁊ intͣ tenentis manus totum
Sic nimirũ. sic impure. fñtes sunt
cũ insuis excessib ꝯp̃hendũt᷑. Caput
eñi ericii c̾nit᷑. qr qͦ iutio ad culpã pec¬
cator accesserit: uidet᷑. pͥedes erici ospici¬
unt᷑. qr qͥb uestigiis neqͥtia sit ꝑpetrata
cognoscit᷑. ⁊ tamen ad ductis repente ex¬
cͤatiõib ĩpura mens in trorsus pedes col¬
ligit: qr cũcta iniqͥtatis sue uestigia ab¬

Expanded text:
simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, tus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specIbi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum Sic nimirum, sic impurae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia ab
Abbreviated transcription (Latin):
monendi sũt in columes. ut salutẽ
corporis exerteant: ad salutẽ m̃tis. ne
si accepte incolumitatis gr̃am ad usũ
neqͥcie inclinant: deti̾ores fiant. Et dono
pͦ modũ supplicia grauiora mereant᷑:
qͦ nũc largiorib bonis dei: male uti
ne oportunitatẽ salutis in ꝑpetuum
ꝓmerende: despiciãt. Scͥptũ nãꝙ ÷.
ne placere deo sinͣ possunt nolue¬
runt. cũ uoluerint sero: ñ possũt

Expanded text:
monendi sunt incolumes, ut salutem monendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae inconequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti nne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque ne placere Deo, si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non possint
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clangoris. suꝑ om̃s cruitates mu¬
nitas ⁊ suꝑ om̃s angͥelos excelsos. Qd
enĩ ꝑciuitates munitur ex pͥmitur:
nisi suspecte mentes ⁊ fallati semꝑ
defensione cͥcũdate ⁊ sine qͦtiens eaꝵ
culpa corripit᷑: u̾itatis ad se iacula
ñ dimutunt. Et qͥd ꝑexcelsos angulos:
duplex quippe semꝑ÷ ĩnangulis paru¬
es nͥ inpura corda signant᷑. Qe clum
uitatis simplicitatẽ fugiũt: ad semet¬
ipsã qͦdã modo diiplicitatis ꝑu̾sitate
replicant᷑. Et o ⁊ det̾ius ap̃ eogitatioẽs
suas infastu prudentie: ex ipsa se cul¬
pa impuritatis extollunt. Dies gͥ dĩ
corda ⁊ defensioĩb ꝯtͣ iu̾tatẽ clausa:
destruit ⁊ duplicitatib ĩ uoluta: dis¬
soluit. Tunc .i. munite ciuitates ca¬
dunt. q m̃tes deo ĩmpetrate: damp¬
nabunt᷑. Tunc excelsi angłi corruunt
qr corda que ꝑ impuritatis prudẽtiã
erigũt: ꝑ iusticie sentenciã ꝓft̃nunt᷑.¬
lit̃ ammonendi sunt
incolumes: atq alit̾ egri. Am¬

Expanded text:
lis super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos. Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes, et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntliter admonendi sunt incolumes, atque aliter aegri. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ur patiens illa se eqͣnimiter tołas¬
se pͦ nictoriam captuuis erubescat se¬
q non redd̃isse ꝯtumelias: doleat ⁊ de¬
teriora rependere si octasio p̃beatur
q̃rat. Quib gͦ isti sunt similes nͥ his
qͥ ꝑfortitudinẽ in campo uictores sũt
s ꝑ negligentiã pꝰmodꝰ intͣ urbis clau¬
stra capiunt᷑. Quib sunt similes. nͥ
his qͦs in gruens gͣuis langor auita ñ
subtͣhit: s lenit̃ ueniens recidi¬
ua febris occidit: Ammonendi sũt
gͥ patiẽtes ut cor pꝰ iuttoriã muniãt
ut hostẽ puplico bello suꝑatum: in¬
sidiari meniis m̃tis attentlant. ut
languorẽ plus reserpentẽ timeant
ne hostis callidꝰ eo in deceptione pꝰ¬
modum maiori exultatione gaudeat.

Expanded text:
vir patiens illa se aequanimiter tolerasvir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mutatiõis causa pandat᷑. Callidꝰ nãq
ad u̾sarꝰ bellũ ꝯtͣ duos mont unũ
uidelicet ĩ flammãs: ut ꝯtumelias pͥor
inferat altm̃ ꝓuocans: ut ꝯtumelias
lesus reddat. S płumq dũ huius
iã uictor ẽ. qͥ iniuriã ꝑsuasus irrogat.
ab illo uincit᷑ qͥ illatã sͨ eqͣnimiter por¬
tat. U niꝰ gͦ uictor quẽ cõmouẽdo subui¬
gauit: tota contͣ altm̃ uͥtute se erigit.
eumq obsistentẽ fortit̃ ⁊ uĩcentẽ dolet.
Qnem qr ꝯmouere in ipsa ꝯtumeliaꝵ
iaculatiõe ñ potuit: ab aꝑto cͥtamine
int̃m quiescens. ⁊ secͥta suggestiõe cogi¬
tationũ lacescens. aptũ deceptionis
tẽpꝰ inqͥrit. Et .ii. pliplico bello ꝑdidit.
excendas occulte in siclias exardescit
Quietis nãq iam tẽꝑe ad uictoris ani¬
mũ redit. ⁊ ł rerũ dãpna ł in uiriaꝵ
iacula ad memoriã retluc̃ cũctaq
que sibi illata sũt. uehem̃t exagge¬
rans: intołabiliora ostendit. tanto¬
q mentẽ merore oturbat: ut płumq

Expanded text:
sa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
ad eaim uͦ ⁊ ad mun̾a eiꝰ: rͥespexit. Irat᷑qꝙ
est cami uehem̃ter ⁊ ꝯcidit uultus eiꝰ
liuor itaq sacͥficii. fficidii seminariũ
fuit. Nam quẽ meliorẽ se ẽẽ doluit: ne
ut cũq eẽt amputauit. Dicenctũ ÷ in ui¬
dis: ꝙ dũ se ista in tͥnsecꝰ peste ꝯsumũt.¬
⁊ qͥcqͥd inse aliud boni hab̾e uident᷑
intimũt. Uñ scriptũ ẽ. uita carnium
sanitas cordiũ: putredo ossiũ ĩuidia
Qͥd .ti. ꝑ carnes nisi infirma q̃dam
nantur: Et płumq ꝯtingit. ut qͥdã
con cordis ĩ nocentia: in non null suis
actib in firmi uideant᷑. qͥdã uͦ iam
q̃dã ante humanos oculos robusta
exerceant: s tam̃ ergo alioꝵ bona
intus in uidie pestilentia tabescant.
Bene gͦ dicit᷑. uita carniũ. sanitas
cordis: Quia simentis in nocencia cu¬
stoditur: si qͣ foris ĩfirma sunt. q̃nq
roborant᷑. ⁊ recte illic subditur. Pu¬
tredo osssiũ in uidia. qr ꝑliuoris ui¬
tium ante dei oculos ꝑeunt: ⁊̃ q̃ huma¬

Expanded text:
 ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumuntidentur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim per carnes nisi infirma quaedanantur? Et plerumque contingit ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis; quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infirma sunt quandoque roborantur. 47 Et recte illic subditur: Putredo ossium invidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt etiam quae huma
Abbreviated transcription (Latin):
meũm⁊ ꝯͦ inctepationes meas negle¬
ustis. Egd quõq mint̾itu ur̃o ridebo
U subsa maliba cũ nob̾ ꝙ timebatis ad¬
uen̾itaet xursum. Tunc in uocabũt
me: ⁊ ego non exaudiam mane con¬
surgant.⁊ non inuenient me. Salꝰ
icaq corporis qñ ad bene oꝑandum
ãccepta despicu: qnͣtisit minũs
amissa sentit᷑. ⁊ in fructuose adulti¬
utiliter. non habet᷑. Uñ bñ ꝑsalomo¬
nem ddrrursum. Ne des alienis ho¬
norẽ tunili: ⁊ anos tuos crudeli. ne
fort̾e impleant᷑ extͣnei uirib tus
te labores tui sint indomo aliena et
geias. in nouissimis: qñ ꝯsũpseris
carnes ⁊ corpꝰ tuñ. Qui namq a nob̾
alieni sunt. nͥ maligni sp̃c. qͥ acelestis
ꝯditoris tam̃ nr̃i sumꝰ unaginẽ ⁊ simi¬
litudinẽ creati: uel quis alrus crude¬
lis ÷ hͥ ille apostata angeł s. qͥ ⁊semet

Expanded text:
meas neglexistis; ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose ad ultiutiliter non habetur. Unde bene per Salomonem rursum dicitur: Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli; ne forte iet labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum . Quinamque a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus,
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ ut sic alienis bonis ꝯ gaudeãt
qͣtenus hab̾e ⁊ ꝓpͥa ꝯcupiscant. Sic
ꝓrimoꝵ facta diligendo laudent: ut
ea ⁊̃ mutando mulplicẽt. Ne si in hoc
p̃sentis uite stadio ad c̾tam̃ alienum
deuoti factores. s pigri spectatores assi¬
stũt: eo pꝰ c̾tam̃ sine brauio remaneant.
qͦ nc̃ inc̾tamine ñ laborant. Et tunc
eorum palmas afflicti respiciant. ĩ qͦꝵ
ñc laborib ociosi ꝑdurant. Ualde qͥꝑpe
pectamꝰ: si aliena benegesta ñ diligimꝰ¬
s nichil m̾cedis. agimꝰ si ea q̃ diligimus
inqͣntũ possumus ñ imrit᷑m. Dicend̾
itaꝙ ÷ beniuoł. qr si imitari minime
bona festinant. q̃ laudãtes approbãt̃.
si eis uirtutũ scĩtas. sic̃ stultis spectato¬
rib ludic̃ꝵ artũ ac histrionũ uanitas
placet. Iili nãꝙ aurigarũ ac histrionũ
gesta fauoribus efferũt: nec tam̃ tales
esse desidant: qͣles illos ꝯspiciũt ẽẽ qͦs
laudant. Mirantur eos placita egisse.

Expanded text:
, ut sic alienis bonis congaudeant, atenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum inime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq seruiens rectitudinẽ iusticie ten̾e neqͣ¬
hic ysaias ait. Cultꝰ i̾ticie: silentiũ uideli¬
cet indicans. qr mentis iꝰticia desolatur
qnͣdo abimod̾ata locutione ñ parcit᷑. huic
iacob ait. Siquis putat se religiosum
ẽẽ ñ refrenans lingam suã. s seducens
cor suũ huiꝰ uana ẽ religio. hinc rursꝰ
ait. Sit om̃ĩs homo uelox ad audiendũ
tardus autẽ ad loqñdũ. hinc itm̃ ad¬
semetipsam nos uitas ad monet dicens.
Ome u̾bũ ociosũ ꝙ locuti fuerint hoĩes.¬

Expanded text:
quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequHinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc itesemetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint ho
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ filiũ quẽ recipit. huic namq
mans ait. Si iustus fuero: ñ leuabo
caput satͤatꝰ afflictione ⁊ musrria. Di¬
cend̾ ÷ egͥs ut si celestẽ patͥam suã cre¬
dunt: nettssario in hac labores uelut
in aliena patiant᷑. hnc ẽ it. ꝙ lapi¬
des extͣtunsi sũt: ut in ꝯftrutione tẽ¬
pli dñi absꝙ mallei sonitu pon̾ent᷑
qr uidelicet nunc foras ꝑflagella tun¬
dim᷑. ut intꝰ intẽplũ clĩ post modũ sine
discipline ꝑcussione dissponam᷑ Qua¬
tinꝰ quicqͥd in nob̾÷ suꝑfluũ: modo
ꝑcussio resecet ⁊ tunc sola nos medi¬
ficatione ꝯcoͣndia caritatis liget. Ammo¬
nendi sunt egri: ut ꝯsicdent. ꝓ ꝑcipi¬
endis t̾renis hereditatibus. qͣm carna / durc¬
les filios discipline fiagella castigent
hereclitas ꝑcipit᷑. ⁊ sẽꝑ mansura suppli¬
cia uitant᷑. hinc ⁊ .ii. paulus ait. Patres
quidem carnis ^ h abuimus eruditores:
⁊ reu̾ebamur eos non multo magĩs
⁊ illi qͥdem intẽpore paucoꝵ dierum:

Expanded text:
autem omnem filium quem recipit . Hinc mans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamur, quatenus quidquid in nobis est superfluum, modo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filiohaereditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis Et illi quidem in tempore paucorum dierum
Abbreviated transcription (Latin):
bittam s sapientiã m̃tis ñ exertẽdis uir¬
tutibus. s ꝑ pͤtndis uitiis elaborat: ne
ł suꝑbiendo agens: ut ⁊̃ se addito: ꝑditoꝵ
num̃us crescat. Benea subdit᷑ ⁊ genas
ĩnoiussimis: qñ ꝯsũpseris carnes ⁊ corpꝰ
uitia expẽdit᷑. s cũ repente subtͣhitur:
cũ molestiis caro atteritur cũ iã egre¬
di anima urget᷑: diu male habita
qͣi ad bne uiuendũ: salus amissa re¬

Expanded text:
butam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, neqvel superbiendo agens, ut etiam se addito perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnem et corpus vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita, quasi ad bene vivendum salus amissa re
Abbreviated transcription (Latin):
itaq suũ alienis dat: ad tlei ima qui
nem ꝯditꝰ uite sue tꝑ̃a malignoꝵ
sp̃uũ uoluptatib ad ministrat.
annos ⁊ suos trudeli tradit: qui
ad uoluntatẽ male dñantis adu¬
sarii: accepta uiuẽdi spacia expẽ¬
dit. Ubi bñ subdit᷑. Ne forte ĩple¬
antur. extͣnei uirib tius. ⁊ labo¬
res tiu sĩt in domo aliena. Quisquis

Expanded text:
 qui nem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ m̃tes raclio sue iisiqͣnis illuminat.
qͦs nulla urabra duplicitatis obscurat.
Est & speciale dupliciũ malũ. qr dum
ꝑu̾sa et duplici actione cet̾os falbunt:
qͣi p̃stantus cet̾is prudẽtes se ẽẽ głiant᷑.
Et qr districtionẽ retributionis ñ oside¬
derant: de clampnis suis miseri ex¬

Expanded text:
illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum; quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur. Et quia districtione retributionis non considerant de damnis suis miseri ex
Abbreviated transcription (Latin):
negligencie nulliꝰ uos eẽ monstratis: at
ducimus: si q̃dam illoꝵ bona ex latere re¬
quiramus. ut dũ ineis alia rep̃hendo cor¬
ripimus:. alia amplectendo laudemꝰ qͣtinꝰ
eoꝵ teneritudinẽ laus aucdiata nutͥat.
ꝙͣ culpa ĩ crepata castigat. Płumq aut̃
utiliꝰ ap̃ illos ꝓficimꝰ. ⁊ si ⁊ eoꝵ bene gesta
memoramꝰ.⁊ si qͣ habeis in ordinate gesta
sunt: ñ iam tanꝙ᷑ ꝑꝑetrata corripimꝰ
s qͣi ad huc ne ꝑpetrari debeant. ꝓhi¬
bemus. ut ⁊ illa que ad ꝓbamꝰ illatus
fauor augea ⁊ otͣ ea q̃ rep̃hẽdimus:
magis ap̃ pusillanimes exhortatio ue¬
retunda ꝯualescat. Unde idẽ paulus
cũ tessalonicenses in accepta p̃dicatõe
ꝑdurantes qͣi deuicino mundi t̃mino
qͣdam cognoscẽt pusillanimitate turba¬
tos. pͥus in eis q̃ fortia ꝓspicit: laudat.¬
⁊ caute monendo: post intidum que
infirma sunt roborat. Ait. enĩ. Grãs
agere debemus. deo semꝑ prouobis fr̃s

Expanded text:
negligentiae, nullius vos esse monstratis? At negligentiae, nullius vos esse monstratis? At ducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
discricienla sũt oꝑa ꝓt̾̃uoꝵ. ut ĩ qͦ sibi
placẽt qi ostendant᷑ qr cło displicent
lũc eñ ꝓter uos meliꝰ corrigimꝰ: cu ea
que bene egisse se cͤdũt: male acta
monstramꝰ. ut ĩ de ad epta głia cͤdit᷑.
inde utilis . fusio subseqͣt᷑. Nonnũꝙͣ¬
s uͦ cñ se uitiũ ꝓt̃ue minime ꝑpetra¬
re cognoscũt: ꝯpendiosus ad correptio¬
nem uenũt si alt̾ius culpe manifesti
corrusthios ad u̾sũ se ĩuicẽ uideret ĩ flatos
ut aliꝰ apollo. aliꝰ pauli. aliꝰ tephe aliꝰ xp̃i¬
se ẽẽ diceret. incestus culpam ĩ medium
decluxit q̃ ap̃ eos ⁊ ꝑpetrata fuerat: ⁊
incorrepta remanebat dicens. Auditur
inter uos fornicatio ⁊ talis fornicatio. qͣlis
nec inter gentes. ita nxorem patris quis
hãt. Et uos in flati estis. ⁊ ñ mag̃ luctum
habiustił: ut tollerecur demedio ur̃m qͥ
ħ opus fecit. ac si aꝑte dicat. Qͥd uos per
ꝓpt̃uã. hꝰ uł illiꝰ dicitis: qͥ ꝑdissolutionẽ

Expanded text:
 ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt male acta monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonnu cum se vitium proterviae minime perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si altius culpae manifestioCorinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius Cephae, alius Christi esse se dicerent , incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec 237 inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tollatur de medio vestrum qui hoc opus fecit ? Ac si aperte dicat: Quid vos perl illius dicitis, qui per dissolutionem
Abbreviated transcription (Latin):
infelicitatis s̃ qͥ melioratiõe ꝓximi tlete¬
riores fuint. Dñꝙ augm̃ta aliene ꝓsperi¬
tatis aspiciunt: ap̃ semet ipsos anxie
afflicti: cordis sui peste moriunt᷑. Qid
istis infelicꝰ. qͦs dũ ꝯspecta felicitas affic̃:
pena neqͥores reddit: Alioꝵ uͦ bona q̃
hab̾e ñ possũt sidiligerẽt: sua fecissẽt
Sic qͥppe sunt uniu̾si osistentes ĩ fide
sic̃ multa menbra uno otinent᷑ ĩ corpore

Expanded text:
is sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa membra uno in corpore:
Abbreviated transcription (Latin):
cirtuncdudit᷑. Sapiens autẽ differt
⁊ reseruat in post̾um. Lesus enĩ: in
p̃senti se ulcisci ñ desid̾at. qr etiam
tolerans: pati optat. s tñ iuste uiindi¬
cari ⁊ ꝯmĩa extremo uilitio: ñ igno¬
¶rat. At concra ammonendisunt pati¬
tientes: ne ineo ꝙ ext̾ius porteait: inte¬
rius doleant. ne tante nͥtutis sacͥficium
quod integrum foras ĩ molãt intꝰ malicie
peste corrumpant. Et cũ abhominib
non agnoscitur: s tam̃ sub diuina ex¬
aminatione pecrat᷑: tãto det̾ior culpa
doloris fiat: qnto sibi ance homines
uͥtutis spẽm uendicat. Dicendũ itaq
est patientib ut studeãt dilige̾: qͦs sͤ

Expanded text:
it. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ diaboli: mors ĩtͣuit ĩ orbẽ t̾raꝵ
inuidit. Et dãpnationẽ suã ꝑditus
adhuc alios ꝑ nlendo: cu mulauit.
Ammonendi funt inuidi. ut tognos¬
cant qͣntis lapsib surtrescentis ruine
subiaceant. qr dum liuorẽ a corde ñ
ꝓicuuit. ad aꝑtas oꝑum nequicias de¬
uoliunt᷑. Nisi eni in caim ĩ uidiss

Expanded text:
mors intrarit in orbem terrarum . invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi eni
Abbreviated transcription (Latin):
oderunt uos. Orate ꝓ ꝑsequẽtib
⁊ calumpnitib uob̾. Uirtus itaq
corã homũb adu̾sarios tołãre: s
uirtus coram deo ẽ cliligere. Na
ħ solum deus sacrificiũ accipit. qd
ante eius oculos iualtari boni oꝑis
flãma caritatis incendit. hinc est
qd̾ rur sũ qͥbdam patientib nͨ tñ
tur batio qͥppe ĩpaciencie festuca est ma¬
licia uͦ in corde trabes in ocło. Illã nãq
aura tẽptatiõis agitat. hãc aũt ꝯsum¬
mata neqͥtia. pene ĩmobilit̾ portat
Recte uͦ illic subiũgit᷑. hi pocͥta eice
pͥmũ tͣbẽ de ocło tuo: ⁊ tũc uidebis ei¬
cere festucã deocło fr̃is tui. ac sidicat᷑
m̃ti iniq int̾ius dolenti ⁊ scãm se
ex tĩus ꝑ patientiã demõstrãti. ꝓ ruis
ate molem malicie ex cute ⁊ tũc alios
de inpatientiae leuitate rep̃hende. Ne
dũ ñ studes simulationẽ uĩcere. peiꝰ
tͥ sit aliena pͣua tołare: luenire ⁊̃
płumq patientib solet. ut eo qͥdem

Expanded text:
t orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus, adversarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen turbatio quippe impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummatio nequitiae pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nos missam qͣi instet diesdñi. Egit
namq u̾us doctor. ut audirent landa¬
ti quod recognosce̾nt: ⁊ post modum
ꝙ exhortati sequerent᷑. Qtinus eoꝵ
mentẽ ne ad monitio subuincta con¬
tuteret: laus p̃missa solidaret. et qͥ
ꝯmotos uicini fius suspicione cog¬
nouerat: non iam redarguebat mo¬
tos. s qͣi tͣnsacta nesciens: adhuc com¬
mou̾i ꝓhibebat. ut dum de ipsa leui¬
tatẽ monitionis p̃dicatori suo se in tog¬
nĩtos crederent: tanto rep̃hensibiles
fieri. qͣto ⁊ cognosci ab illo formida
atq alit̃ pacientes dicend̾ nãq
udelicet m̃tẽ impellit furor: qͦ ũ thic
desidium ⁊ agit ꝯmota uelut nesciẽs
uñ pꝰ doleat sciens. Dicendũ qͦ ẽ impa¬
tienb. qr dũ motionis impulsu p̃ci¬
pites. quedã uelut alienati ꝑagunt
ux mala sua pꝰqmͣ fuerint ꝑpetͣta
cognoscũt. Qui turbatiom sue mini¬
me obsistunt: ⁊̃ siq̃ ase qͥ tranqͥlla
m̃te fuerant bene gesta: ofundunt. ⁊¬
⁊ in ꝓuisoso impulsu destruunt: qͥcqͥd

Expanded text:
nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidaratque aliter patientes. Dicendum namque videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
animam iustiͤ Que qͦt bona egĩt tot
suꝑ se ante eius oculos sacrificia imponit
Qͥd .ii. ÷ altaris fossa nͥbonoꝵ paciencia:
Qe dũ mentẽ ad adu̾sa tołanda humili¬
at: qͣi more fosse hanc in imo positam
monstrat. fossa gͦ in altari fiat: ne suꝑ
tat. Bene aut̃ b̵ ead̾ fossa uniꝰ cubiti eẽ
memorat᷑: qr nimirum si patientia ñ
desererit᷑: unitatis m̃sura seruat᷑. Uñ

Expanded text:
animam justi, quae quot bona egerit, tot animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo itat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse memorat: quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣmiuit aliena mala tołare. ꝑhoc
quoq inpaticencie uitium: płumq
mentẽ arrogantie. culpa transfigit. q
dum despici in mundo hoc qͥsq non
patitur: bona siqͣ sibi occulta sunt: os¬
tentare conat᷑ atq sic ꝑ in patientiam
usq ad  rogantiam ducit᷑ : dñ qr ferre
despectionẽ ñ pat̃: detegendo semet¬
ipsum ĩ oftentatione gloriat᷑. Unde scͥptũ
est. Melior ẽ patiens: arrogante quia iri¬
delicet eligit patiens q̃libr mala ꝑpeti:
ꝙͣ ꝑ ostentatiõis uitium bona sua occul¬
ta cocgnosti. At contra elegit arrogans
bona de se uł falsa iactari: ne mala pos¬
Qͥa gͥ cũ patiencia relinquit᷑. ⁊ bona
reliqua q̃ iam gesta sunt destriintur
Recte ꝑexechielem in altare dei fieri
fossa ñ esfet ꝑhibet᷑: ut in ea uidelicet.
suꝑosita holocausta seruent᷑. Si .n. in
altari fossa ñ esset: om̃e ꝙ in eo sacrifiti¬
um repperiret: suꝑueniens auta dis¬
ꝑg̾et. Quid uͦ actipimus altare dei. nͥ

Expanded text:
aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala postur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem in altari Dei fieri fossa praecipitur, ut in ea videlicet superposita holocausta serventur . Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura disgeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
lĩt ãmonenddi sunt sapientes huius
mundi scł̃i: atq alit̃ hebetes. Sapien¬
tes quippe ãmonendi sũt: ut amittant
scire q̃ sciũt. Ebetes qͦ ãmonendi sunt:
si appetant scire q̃ uesciunt. Iillis ho pͥmũ
destruend̾ ÷: qd̾ se sapientes arbitͣnt᷑.
na cognoscit᷑ qr dũ minime suꝑbiunt:
qͣsi ad suscipiend̃ edificiũ corda ꝑauerũt
Cũ illis laborandũ ẽ: ut sapientiꝰ stulti
fiant. stultam sapientiã deserant: ⁊ sapien¬
clã dei stultam discant. Istis il p̃dican¬
dũ ÷ ut ab ea que putatur stuticia: ad
uerã sapientiam uicimꝰ transeant. Illis
namq dr. Si quis uid̾r inter uos sapiens
istis uero dr. Non multi sapientes sccł̃m
cairnem. Et rurss̃. Que stulta mundi eleg̃
deus: ut ꝯfiundat sapientes. Illos plerũ¬
q rationis argumenta: istos ñnũqm me¬
luis erempla ꝯu̾tunt. Illis nimirum ꝓ¬
dest: ut in suis allegationib uicti iaceant.
Istis uͦ aliqñ suffic̃: ut lauclabilia alioꝵ

Expanded text:
Aliter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; a cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ rõditi mirabilit̃ sumus: ut rõ
aĩam: ⁊ anima possideat corpus. Ius
uͦ aĩme a corꝑis possessione repellitur.
si non pͥus anima aratione possidetur.
Custodem gͥ ꝯditionis nr̃e patientiam
dñs esse demonstrauit: qͥ in ipsa nos
possicłe nos metipsos docuit. Quanta
gͦ sit in patiencie culpa cognoscimus:
ꝑꝙͣ ⁊ hoc ipsũ amittimꝰ possidere quod
sum̃. Audiant impatientes. ꝙ ꝑsalo¬
monẽ rursũ cłr. Cocũ sp̃m suũ ꝓfert¬

Expanded text:
Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientes quod per Salomonem rursum
Abbreviated transcription (Latin):
pudentie uitio ñ nͥ in cͤpatio dura ꝯpes¬
cit. Istos aũt̃ płumq ad meliꝰ exhortatõ
modesta ꝯponit. Iili se delinq̃re nesci¬
ou̾satõem suffit̾: ꝙ eis doctor mala sua
saltẽ lemit̃ ad memoriã reduc̃. Illos me¬
liꝰ corrigit: qͥ in uehendo rep̃hendit. Istis
aut̃ maior ꝓfectus acdducit᷑. s ħ ꝙ ĩ eis
rep̃hẽdit᷑. qͣi ex late̾ tangat᷑. Impudẽtẽ
quippe uideoꝵ plebẽ dñs ĩ cͤpãs. ait. frons

Expanded text:
pudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciconversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
hensibiłr: uidẽt ne unde recte mala re
ualde s̃ eoꝵ pͣua ap̃ semet ipsos diuidicẽt
ut. tam̃ diuino timore ꝯstricti: ferre sub
eis ugũ reu̾entie non refusent. Qd̃ meliꝰ
ostendimus: si dauid factũ ad medium
ꝑsecutionis eiꝰ mala tołabat. Cũꝙ eum
uiri sui ad feriend̾ saul accenderẽt freg̃
eos responsionib. qr manũ mitte in

Expanded text:
hensibiliter videant, ne unde recte mala redhensibiliter videant, ne unde recte mala redvalde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium persecutionis ejus mala tolerabat; cumque eum viri sui ad feriendum Saul incenderent, fregit eos reprehensionibus, quia manum mittere in
Abbreviated transcription (Latin):
gilet. s ⁊̃ ut amicũ sciret: ad monet᷑. Etnãq
uigilare bñ uiuendo ñ suffic̃: si ñ ⁊ illum
cui p̃est: apeccatitorpore diluingit. Sene
autẽ cłr. ne decłis sompnũ oculis tuis. uͭ¬
oculis dare ÷ intẽtione cessante subditoꝵ
curã oĩo neglige̾ palpebre uͭ dormitant:
cũ e cogitatiões nr̃e ea q̃ in subditis argu¬
encla cognoscũt: pigredine de pͥmentedis¬
simulant. Plene .ii. dormire ÷. ꝯmissoꝵ
acta nͨ scire nec corrigere. Nõ ã dormire
s dormitatre : que quidẽ rephẽdẽcla sũt
crepatiõib ñ em̃dare. Dormictando uero
cat. ad monendi sunt itaq qͥ p̃sũt.
fieri ꝯtendant. Ostensa qͥppe celi aĩa¬
lia: incircuitu ⁊ intus oculis plena des
uidici in semet ipsis place̾ studeant: et
exẽpla uite extu̾is p̃bentes. ea ⁊̃ q̃ ĩ aliis
sunt corrigenda dep̃hendãt. Ammnonẽ¬
disunt subditi. ne ppositoꝵ suoꝵ uitã te¬
mere iudicẽ: siqͥd eos fortasse ag̾e̾ repre¬

Expanded text:
 etiam ut amicum suscitet, admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum, cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis somnum oculis tuisoculis dare, est intentione cessante subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae, quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire, est commissorum acta nescire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae quidem reprehendenda sunt crepationibus non emendare. Dormitando vero cat. Admonendi sunt itaque qui praesunt, fieri contendant. . Ostensa quippe coeli animalia in circuitu et intus oculis plena descjudici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea etiam quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse age
Abbreviated transcription (Latin):
nĩꝙ ad oꝑa miseri odoris extendere et
cogitata ap̃ se noxia: factis exteriorib
exequendo monstrare. Quẽ tñ clauicł
ferre metuit: qr pie subditoꝵ mentes
ab omĩ se peste obtrectationis abstinẽ

Expanded text:
usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit, quia piae subditorum mentes, ab omni se peste obtrectationis absti
Abbreviated transcription (Latin):
caritas patiens est. Ilico ad unxit: beg¬
uina est. Uidelicet ostentlens qr quõs
ex qͦ patientia tolat: amare ⁊̃ exbeg¬
nignitate ñ cessat. Unde : idẽ doctor
egreguis. cũ patienciã discipłis sua¬
deret. dicens. Omnis amaritudo. ⁊ ira
⁊ indiguatio ⁊ clamor.⁊ blasphemia:.
tollat᷑a uobis: qͣi cunctis ext̾ius iam
hene compositis: ad interiora. ꝯu̾tit᷑
Dũ subuingit. cũ omĩ malicia. Quia
nimirũ frustra inlignatio. clamor
⁊ blasphemia ab ext̾iorib tollitur.
si iunt̾iorib uitioꝵ mat malicia do¬
minatur. Et ĩ cassũ foras neqͥtia ex ra¬
mis indicit᷑: si sub reptura multipli¬
ciplicib iitiis ⁊ inradice ẜuat᷑. Unde

Expanded text:
it: Benigna est; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patientiam discipulis suaderet, diet indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis : quasi cunctis exterius jam bene compositis, ad interiora revertitur, cum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur. Et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam ñ amittant. Serui ãmino¬
nẽdi sũt. ne deum despiciant. si orli¬
nationi illius suꝑbiendo ⁊traclicũt
de mun̾e eus suꝑbiunt. si eos quos per¬
amnencdi: ut tognoscant se conseruos
ẽẽ seruoꝵ. Istis namq : Serui obedite
dñis carnalib. Et et rurusũ. Q cũq st̃

Expanded text:
memoriam non amittant. Servi admonendi sunt, ne dominum despiciant, si ordinationi illius superbiendo contradicant; de munere ejus sumonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite dominis carnalibus . Et rursum: Quicunque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Postħ lauid ꝑcussit cor suum: eoꝙ absci¬
diss orã clamidis saul. facta qͥppe p̃posi¬
toꝵ oris gladio. ferienda ñ sũt ⁊̃ cũ rec¬
te rep̃hendela iuditant᷑. Si qñ uͦ otra
eos uł inminimis lingua labitur. netẽe :
ut ꝑ afflictionem penitencie cor p̃mat᷑
qnͣnus ad semet ipsum redeat. ⁊ cũ p̃posi¬
te potestati deliquerit euis contra se
iudiciũ a qͦ sibi p̃lata ꝑhorrescat. Dam¬

Expanded text:
 David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul. Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat; et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium, a quo sibi praelata