comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adipsoscaelestiũ uoluminũ fontesillis fereducib: quiexeudẽ larguis hau¬
sereueniamꝰ : Gregorius natan Tenꝰ in opolegetico magnũ uidelic& :
int̃animũ & corpꝰclam at eẽ discrim̃ : Atq: ut corp̃corporalib: pasci
Sic animã in corporeis saginari: Beatus ambrosius ad medio lanensem in aec¬
claesi populũ uerbo doctissimo atq: eruditissimo sequestremꝰ: Nos
inquit a corpore contraqđ nob̵ sis al uieẽ uolumꝰ iuge ceriam̃ ẽ : Una p̃cel
lentiũ eadẽq: sententia: Non nisi eodẽ intellectuanimaduertenda est
eodẽq tractanda sermorie : Dicã tiuncigit᷑ qđ saepeme adid locoꝵ uentũ ẽ
dicere memini : seques trarinos a corpore ambrosi usoportere ꝑsuadet:
Q uisergo iste sitcuia corpore sequestrari comueniat quaero . Ex anima

Expanded text:
ad ipsos coelestium voluminum fontes illis fere ducibus qui ex eisdem largius hausere veniamus, Gregorius Nazianzenus in Apologetico, magnum videlicet inter animam et corpus clamat esse discrimen; atque ut corpus corporalibus pasci, sic animam incorporeis saginari. Beatus Ambrosius ad Mediolanensem in ecclesia populum verbo doctissimo atque eruditissimo: Sequestremus nos, inquit, a corplentium eademque sententia non nisi eodem intellectu animaduertenda est eodemque tractanda sermone. dicam nunc igitur quod saepe me, cum ad id locorum uentum est, dicere memini. sequestrari nos a cor.pore Ambrosius oportere persuadet. quis ergo iste sit, cui a corpore sequestrari conueniat quaero. ex anima
Abbreviated transcription (Latin):
Et ogo ipsesũ ad quẽ redeo: It mecũ non fui quia ad me ꝑint̃uallũ onloci sed
temporisredii : Et ex trame non fui quiasi nemecẽ ponpotiui . Ipsaistaẽ
anima ut ꝑoculũ quadegunt᷑ uideat: Et ipsaistanonẽ ũtquae legunt᷑¬
non intellegat: At nonsiepe csueuemit᷑ ut siuecui cemodilectiorib
accõmodante suisũ si ue relatiomi cupiã adhibente suudtũ: Cahaec eade
poniminꝰ intellegi quã uideri atq audiri: facllmũ sit ã troq tam̃sensi¬
sonosic signa capiamus : Cũ quid haec eadẽ significent non intellegamꝰ: Et ta¬
m̃ rir sũ in id qđ intellectũ nomerat animi referentes obtutũ. absq ulla
hocidẽ difficultate cmp̃hendimꝰ : Sed subiungis acdicis aliud ẽ animaestauis¬
Aliud isquid e anima nascit᷑ cogitationis affectus : Quã obrẽ aut hoc potius

Expanded text:
et ego ipse sum, ad quem redeo, et mecum non fui, quia ad me per interuallum non loci, sed et ego ipse sum, ad quem redeo, et mecum non fui, quia ad me per interuallum non loci, sed temporis redii, et extra me non fui, quia sine me esse non potui. ipsa istic est anima, ut per oculum quae leguntur uideat, et ipsa istic non est, ut quae leguntur intellegat. aut non saepe usu euenit, ut sine cuiusce modi lectionibus adcommodantes uisum sine relationi cuiuspiam adhibentes auditum, cum haec eadem non minus intellegi quam uideri atque audirisonos ac signa capiamus; cum quidem haec eadem significent non intelligamus? Et tamen rursum in id quod intellectum non erat animi referentes obtutum, absque ulla hoc idem difficultate comprehendimus. aliud is qui de anima nascitur cogitationis affectus. Quamobrem aut hoc potius
Abbreviated transcription (Latin):
nalia sentire ñ posse. A nima eigit᷑ corporatae ẽ ꝑcorpꝰsentire corporea : Cidẽq
sine corpore uidere in corporea: Ergo ut corpꝰinanimũ nihilsentit : ita animꝰ
sine corpore : Corporea uni uersa ñ sentit : Hinc ẽ qđ &i ã dũ corpꝰ adminis¬
trat atq sentificat si quando in sũma eadẽq: sẽꝑattollit᷑: Itt quod ammõdo
corporeos deserit sensus : Ab hisdẽq in localit̃ abscedit : ut corã posita p̃udeat
Vt iuextti sonantia ñ audiat: Vt ꝑcursã legendo paginã ñ intellegat. Ad ẽ
anima ut ꝑoculũ litterarũ signa colligat. Cadẽq insyllabas sociata coniun¬
gat ac ꝑuerba distinguat: & nonadẽ ut quid ꝑ haec fecerit sciat Lego dare
aliquid ꝓnuntiantẽ me alterintellegit qui in id menti soculũ figit : Ego
uero ipse quid legerẽ nescio quia maliud anima in localit̃ intenta discessit
Deniq: cũ ad mem & ipsũ uł ad monitus redeo: Ego ipsesũ quiutiq redeo

Expanded text:
nalia sentire non posse. animae igitur corporatae est per corpus sentire corporea eidemque sine corpore uidere incorporea. ergo ut corpus inanimum nihil sentit, ita animus sine corpore corporea uniuersa non sentit. hinc est quod etiam dum corpus administrat atque sentificat, si quando in summa eademque semper adtollitur, ita quodam modo corporeos deserit sensus ab hisdemque inlocaliter abscedit, ut coram posita non uideat, ut iuxta sonantia non audiat, ut percursam legendo paginam non intellegat. adest anima ut per oculum literarum signa colligat eademque in syllabas sociata coniungat ac per uerba distinguat, et non adest ut quid per haec fecerit sciat. lego clare aliquid, pronuntiantem me alter intellegit, qui in id mentis oculum figit, ego uero ipse quid legerim nescio, quia in aliud anima inlocaliter intenta discessit. denique cum ad memet ipsum uel admonitus redeo, ego ipse sum, qui utique redeo,
Abbreviated transcription (Latin):
tarẽ uel longius iusto ꝓcederẽ : Tenuncquisq illees aduersus cuius scripta
sim& in iuriũ scriptoꝵ tuoꝵ dicere comlit oro quae soque ñ obirascaris
um qaequenĩcomuitiũ rectudi neq rependi maledictũ solã tibi ꝓfalsitate

Expanded text:
certarem uel longius iusto procederem. certarem uel longius iusto procederem. nosmet iniuria scriptorum tuorum dicere conpulit, oro quaesoque non obirascaris mihi, neque enim conuicium rettuli neque rependi maledictum. solam tibi pro falsitate
Abbreviated transcription (Latin):
ispiã spera in eẽ mundũ cino quidẽ hoc ille uerbo nega uerit sed ñ iduno itẽ¬
rbo ueltimecis astrixerit: Proinde quicquid illudam plius cule s ermocinati
mꝰ nonmodosola falsi confutatio sed ueriesiã coegit astructiq: Qcuippedi uer
nẽ dedocerepoxia & atilia docere echoc idem ẽ sentẽ solo uellere qđ fra¬
mniacere Nergo dipsũ ẽeruere uitiũ qđ serera urtutẽ. Multoigt᷑ am¬
usopere in sumendũ ẽ in utroq hoꝵ quã in alterutrũ : Porro aut̃ cũ atraq:
tare mibi ꝓuintia fuerit intã p̃dicti negotio p̃sertim magis miraẽ pircitas
ĩplixitos pãcũ sese und eunde cdareicentes atq ostentantes ꝓderint: Aliuq
ulciplicit̃ ꝓgignerent: Latius dicendȩcausae prae scripsinumerũ modũ
tuui lim itẽ fixi ueuel in aciem plures uecessario ꝓferrẽ ueldiutius rato

Expanded text:
quispiam sphaeram esse mundum: uno quidem hoc ille uerbo negauerit, sed non id uno item uequispiam sphaeram esse mundum: uno quidem hoc ille uerbo negauerit, sed non id uno item uerbo uel timaeus adstruxerit. proinde quidquid illud ampliuscule sermocinati sumus, non modo sola falsi confutatio, sed ueri etiam coegit adstructio. quippe diuersum est dedocere noxia et utilia docere, nec hoc idem est sentem solo uellere, quod frugem iacere, non ergo id ipsum est eruere uitium, quod serere uirtutem. multo igitur amplius operae insumendum est in utroque horum, quam in alterutrum. porro autem cum utraque agitare mihi prouincia fuerit, in tam praepedito negotio praesertim magis mira est parcitas quam prolixitas. nam cum sese undeunde clarescentes atque ostentantes proderent aliasque multipliciter progignerent, latius dicendae causae praescripsi numerum, modum statui, limitem fixi, ne uel in aciem plures necessario proferrem uel diutius rato
Abbreviated transcription (Latin):
pnullaut̃ sanima incorporedigit᷑ ois ẽ anima. Eti quo usq exomni scilic&s
disputationũ nrã rũ parte contraximꝰ quicquid toto operemoliti sumꝰ . Qm̃
qua e istic qua breuissi me recapitulauimꝰ pnis praemissis dusputationib::
fieri ꝓbabile non quiuit quã quã sin egotiũ ad sertor idon eus pane tuse&
ponsi catiegomet dignitatẽ causae ad modũ in parioratiore dehonorauis s&
Neq uero ipsealiquanto latiusꝓlixiusq hance andõ quaestio pẽagitu re
ponpotiui. Verũ scilicetpar fuit quo ad uersariosrenitiualuit:
p̃liari aut quo ad infugã cessit tergũ p̃bere & mapucaptũ plũ heis pugio
ex armareulterius porroꝓgredi Et in aurastela iacere & sine hoste pug¬
re cassa contentio ẽ & iuriũ frustratio qđ taerit ingloriũ ut laboriosũ¬
dtiugit᷑ ut aliquis ꝑ haec triauolumipa aduersus breuẽ paginã spatiatues
ierbũ uerbosatis. sed ñidnegotii ẽ fallatiã struere qđ destruere: Neg&

Expanded text:
nt anima: incorporea igitur omnis est anima. En quousque ex omni scilicet disputationum nostrarum parte contraximus quidquid toto opere moliti sumus, quoniam quod istic quam breuissime recapitulauimus nisi praemissis disputationibus fieri probabile non quiuit, quamquam si negotium tantum adsertor idoneus nanctus esset, non sicuti egomet dignitatem causae admodum inpari oratione dehonorauisset. neque uero ipse aliquanto latius prolixiusque hanc eandem quaestionem agitare non potui. uerum scilicet par fuit quoad aduersarius reniti ualuit eo usque proeliari aut quoad in fugam cessit tergum praebere et manu captum plumbeis pugionibus exarmare. ulterius porro progredi et in auras tela iacere et sine hoste pugnare cassa contentio est et uirium frustratio, quod ita erit ingloriosum, ut inlaboriosutur, ait aliquis, per haec tria uolumina aduersum breuem paginam spatiatus es, si uerbum uerbo satis? sed non id negotii est fallaciam struere, quod destruere. neget
Abbreviated transcription (Latin):
in corporeus ẽamimꝰ humapꝰ Omne in locale in corporeũ quoq ẽ : Porro uitacor¬
pcris animaẽ : Et incorporeuiuente tamuiuit pars minima corporis. quã totũ
corpꝰtanũ ergouitae in parte corporisẽ qũ antũ in toto ca rpore. &uita haec
quã ininagno nonigi᷑ localis ẽ animꝰ & quic quid in localeẽ irporeũtionẽ :¬
git᷑ animacorpꝰ nonẽ Item ratiocinat᷑ animarationalis &̃ silistt ntialit̃ in ẽ
animaerationari : Etratio in corporalis otq in lo calis ẽ . Iet in corporalis ẽ
anima itẽ : Volumtisanimae sub sitantiaeius ẽ. Et sitota uult anima
inlocalis quiedãcapuantis ẽ qua e pecmultitud pe record abiliũ ditendet᷑ tec pau¬
citatetonuat᷑ &inorporabilt̃ & ã corporalisi reminiscit᷑. Et cẽmeminit animꝰ
totusi neminit Pitotus memoriaẽ qui meminit tortuis & memoriacor pussiẽ:¬

Expanded text:
us. 2. De uita. Omne inlocale incorporeum quoque est, porro uita corporis anima est et in corpore uiuente tam uiuit pars minima corporis, quam totum corpus. tantum ergo uitae in parte corporis est, quantum in toto corpore, et uita haec quam inIgitur anima corpus non est. Item ratiocinatur: Anima rationalis est, et substantialiter inest animae ratiocinari, et ratio incorporalis atque illocalis est: igitur incorporalis est ate. Item uoluntas animae substantia eius est et, si tota uult anima,inlocalis quaedam capacitas est, quae nec multitudine recordabilium distenditur nec paucitate tenuatur et incorporaliter etiam corporalium reminiscitur. et cum meminit animus, totus meminit et totus memoria est qui meminit totus et memoria corpus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uero mihi in p̃sentia rum huicde sta tuanim ae quaestioni ꝓ ille ꝓposuit
quocũcongressi sumus & aliquanto forsanflosculũresponderemib puun¬
tia fuit: Qđrecte neansetus fecerim aequuset doctus arbitreriudicabit
Uerũ qm̃mnulta quae s abhiuꝰ cediscussione qua estionis ubi ab. dispatauimꝰ pon
usq ftciliter memoria complati cognitor potest : Qua edis par sim edisserta
quaeq: utiarbitror euictti sunt. Collectim strictimq: &ueluti punotatim sub
m̃tisoculũ redegi & reuisenda simul renoscendaq: congessi. Ds̃ in corporeus ẽ :¬

Expanded text:
enimuero mihi in praesentiarum huic de statu animae quaestioni, prout ille proposuit, quocum congressi sumus, et aliquanto forsan plusculum respondere mihi prouincia fuit: quod rectene an secus fecerim, aequus et doctus arbiter iudicabituoniam multa quae sub hujusce quaestionis ubiubi disputavimus, non usque faciliter memoria complecti cognitor potest, quae sparsim et dissertata, quaeque, uti arbitror, euicta sunt collectim strictimque et ueluti punctatim sub mentis oculum redegi et reuisenda simul renoscendaque congessi. 1. De incorporeo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbo causaȩ pbita s compossi: Horũ minꝰ un ourtus actionis in fringit᷑ sidesit
utrũ qicausatus Sinunc e quidẽ obliuio sumte pariter &ignarũ defen¬
sorem nancta fallatia penes intellectu iuigidos. ni solũ illud negotii
facessiuit : Vttibi suꝑ hiscrediñ oportere pateati sed ut ueritas cucre¬
dendũ semꝑ ẽ clarior. illustriorq sub neces sitate conflictis & compa¬
localis sit quae in seroai membris & inligata uiscerib: solis motibus
uaga cmditione substatiae tenet᷑ inclusa. Nirsa neat aliquid ꝑ¬
peram forte sentirefatq idipsũ ueri simileuideri contendereserror
unũ ueniabile facere potest. aliu dignoratio ersoris. Verũ nunc miris
modis stupeote tain dissidentia tãq: diuersa uno ꝓpemodũ momento
atq eodem pene uerbo dixisse : Ergo in ligataimembris uaga ẽ motib:
item motib: uaga conditionis sub sitintiae tenet᷑ inclusa. Si intra septũ

Expanded text:
probo causae probitas compos sit. Horum minus uno virtus actionis infringitur; si desit probo causae probitas compos sit. Horum minus uno virtus actionis infringitur; si desit utrumque, causatur. Sic nunc equidem obliviosum te pariter et ignarum defensorem nacta fallacia penes intellectus vigidos, non solum illud negotium facessivit, ut tibi super his credi non oportere pateat, sed ut veritas cui credendum semper est, clarior illustriorque sub necessitate conflictus et compalocalis est, quae inserta membris et inligata uisceribus solis motibus uaga conditione substantiae tenetur inclusa? quodsi localem peram forte sentires atque id ipsum ueri simile uideri contenderes, error unum ueniabile facere potest, aliud ignoratio erroris. uerum nunc miris modis stupeo te tam dissidentia tamque diuersa uno propemodum momento atque eodem paene uerbo dixisse: ergo inligata membris uaga est motibus, et item: motibus uaga condicione substantiae tenetur inclusa. si intra saeptum
Abbreviated transcription (Latin):
nima inferos ad eundo redeundoq reserauit. Satisẽ dicipotuis se
quae cũq illa infernas iuiuentib : In accessare fore cũ const& eadẽ
nisi uiuentib: ad irip̃posse. Reminiscerepum in dtestatũ tiu potu¬
is se tractatus ut si quantitati uello calitate subia cereanimã obare
potuis ses decorporalitate eius tecũ pars &iã diuersa senti ret :
Verũ sibene scriptoꝵ tuoꝵ recolis anĩ aduertere simul potes ꝓposuis se te
potius dequib: disputandũforet quã de praepositisdispittsse. Necte¬
ac ademicoꝵ senioꝵ more nescientiãtuã scisse sed uxte sec̃ tae ipsius
uniores ut rũ scires aliquidignorasse : Quid aut̃ positis temereduobus
in quib pecessario operisumuersi corpꝰommne consistat Nurũ qprimũ
si queat alteritrũ cilia& siutrũq nequeat : Enisucuipiã si non ꝓbabile
certec re dibilefaciat. Duohaet in uiccoriã pem peconueniunt ut auccori

Expanded text:
nima inferos adeundo redeundoque reserauit. satis est dici potuisse nima inferos adeundo redeundoque reserauit. satis est dici potuisse quaecumque illa inferna sunt uiuentibus inaccessa fore, cum constet eadem nisi uiuentibus adiri non posse. Reminiscere nunc in id te statum tui posuisse tractatus, ut si quantitati uel localitati subiacere animam probare potuisses, de corporalitate eius tecum pars etiam diuersa sentiret. uerum si bene scriptorum tuorum recolis, animaduertere simul potes proposuisse te potius de quibus disputandum foret, quam de propositis disputacademicorum seniorum more nescientiam tuam scisse, sed juxta sectae ipsius juniores, utrum scires aliquid ignorasse. Quis autem positis temere duobus in quibus necessario operis universi corpus omne consistat, non utrumque primum si queat, alterutrumque, scilicet si utrumque nequeat, enisu quopiam si non probabile, certe credibile faciat? Duo haec in victoriam nempe conveniunt, ut auctori
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ locus inferni Sedhancutrãq: ab surditatẽ sententia sanarespuit
Ergo nec in utraq: subsitintia morim᷑ nec inutraq morim̃: Viuitq
anima diamposito corpore q̃uã lib& si ꝑpeccattudo suo priuet᷑ mor¬
tuat iuredicat᷑. Credibiletam̃ prorsus fonerit qđ peccatrixanima
idipsũ ut anima sit amittat : Cum &iã corpori mortuocor pͥeẽ nom pereat
Vt enimoriat corpꝰcũ uita om̃niamittit animã : Anima uero anim ã
p̃anittit Quocirca anima in moritilis ẽ: Corpͥuero mortale: Qđ¬
si corpꝰ inferna ñingredit᷑ : Vt potest sepuldro mandatũ atq: indiuer¬
sasmundi partes ꝓelem̃ c .i quae sibiin illud concita uerant diuersitate
discreptũ &animꝰnor cedit infertia quia sententiatua in fero suiuen¬
tib: laudit. Ait nulliergo sunt inferi aut ad eos hominũ nemodes¬
condit Atq. itti fidei nrae ratiopericlittibit᷑ : Si ne credem ptoris a¬

Expanded text:
est locusinferni. sed hanc utramque absurditatem sententia sana respuit, est locusinferni. sed hanc utramque absurditatem sententia sana respuit, ergo nec in utraque substantia morimur nec in utraque non morimur, uiuitque anima etiam posito corpore, quamlibet si per peccata deo suo priuetur mortua iure dicatur. credibile tamen prorsus non erit, quod peccatrix anima id ipsum ut anima sit amittat, cum etiam corpori mortuo corpus esse non pereat. ut enim moriatur corpus, cum uita omni amittit animam, anima uero animam non amittit. quocirca anima inmortalis est, corpus uero mortale. quodsi corpus inferna non ingreditur utpote sepulcro mandatum atque in diuersas mundi partes pro elementorum quae sibi in illud concinuerant diuersitate discerptum et animus non accedit inferna, quia sententia tua inferos uiuentibus claudit: aut nulli ergo sunt inferi aut ad eos hominum nemo descendit atque ita fidei nostrae ratio periclitabitur, si nec redemptoris a
Abbreviated transcription (Latin):
quidiã adtormñtorĩ erus locu acuiuis ac cessibilia inferiꝓfundã descen¬
dit Iam sclie& tibi ꝓue parfieri fuit : De in corporalib: anitaric̃lo¬
cis &deinferno atq paradiso : Eide aninae sin ecorpore in corporali
contuitu cuide diuite illo & paupere uerba fecimꝰ uł cũ deanimae du¬
plici uisione tracitiuimꝰ responsũ redhibui : Qui a ueroniunc illud
qđinfernauiuis iñ aacessabilia eẽ dexisti. Indiscus suc̃ restat quatenꝰ
dixer squaero : Scilic& exanima confitmꝰ & corpore aclic& ambigat¬
Nemo quid in mortale in nob̵ quidue mortadesit. Egotam̃ tecũ sicagã
utdeutromauis respondeam. Si exneutro praẽ substtantiae morimꝰ
pihil irm̃ ad inferiad escendit quia inferosuiuis in accessos eẽ dxisti
Siutroq: morim᷑ ergo &corpꝰ ad inferna descendit. Nec longe nob̵ cor¬
porea haec inferna quaerendas : quando quidẽ ipsu sepulctirũ dinĩ

Expanded text:
quid jam ad tormentorum ejus loca ac vivis inaccessibilia inferi profunda descenquid jam ad tormentorum ejus loca ac vivis inaccessibilia inferi profunda descendit? Jam scilicet tibi, prout par fieri fuit, de incorporalibus animarum locis, et de inferno atque paradiso, et de animae sine corpore in corporali contuitu, cum de divite illo et paupere verba fecimus, vel cum de animae duplici visione tractavimus , responsa redhibui. Quia vero nunc illud, quod inferna vivis inaccessibilia esse dixisti , indiscussum restat, quatenus dixeris quaero, scilicet ex anima constamus et corpore. Ac licnemo quid inmortale in nobis quidue mortale sit, ego tamen tecum sic agam, ut de utra mauis respondeam. si ex neutra nostri substantia morimur, nihil nostrum ad inferna descendit, quia inferos uiuis inaccessos esse dixisti. si utraque morimur, ergo et corpus ad inferna descendit, nec longe nobis corporea haec inferna quaerenda sunt, quando quidem ipsum sepulcrum domini
Abbreviated transcription (Latin):
quia &ipsidõ sunt Osicitiomã quae ueracit̃ in notuere homini hocs
in hominis fotitia qđ s̃: It scilic&s huma nꝰanmꝰ p̃equaquã potest &
alit̃ eõ &alit̃ dõ patuseẽ : Neni ex rerũ notitiaẽ creatoris scientia sed
existentiarerũ exnotitia creatoris: Quocircahumanis animꝰ ñisi
dõ incorporeus ec̃ in corporeus eẽ non posset. Quic quidenĩ quo quo
modo in corporeũ ẽ. nullo modo potest eẽ corporeũ sed necistio supra
iustodiutius in morem᷑ cedo. &iã deillo quaeramꝰ qđ pulla ex partedis cussimꝰ
QUOD EXDLABL
SUBSTANTUS
CONSTATNOMOIN¬
MORTALI ETIN¬
LOCALIANIMA
ET MORTALI
ET loCALICOR¬
PORE
Dics denicum uerbigratia petriuel pauli sibis petiẽ animꝰ intram̃tis ardhiuna
depingit p̃um qui d statiminti masparadisi sede subieos eẽ pouit pene¬
trauit : Autcũ sibi in cordediuitis illius flãmas exlectienȩꝓposut. pũ¬

Expanded text:
quia et ipsum deo sunt, et sicuti omnia quae ueraciter innotuere homini hoc sunt quia et ipsum deo sunt, et sicuti omnia quae ueraciter innotuere homini hoc sunt in hominis notitia, quod sunt, ita scilicet humanus animus nequaquam potest et aliter esse et aliter deo notus esse. non enim ex rerum notitia est creatoris scientia, sed existentia rerum ex notitia creatoris. quocirca humanus animus nisi deo incorporeus esset, incorporeus esse non posset. quidquid enim quoquo modo incorporeum est, nullo modo potest esse corporeum. sed ne istic supra iusto diutius inmoremur, cedo etiam de illo quaeramus, quod nulla ex parte discussimus. QVOD EX DVABVS SVBSTANTIIS CONSTAT HOMO INMORTALI ET INLOCALI ANIMA ET MORTALI ET LOCALI CORPOREDicis etenim, Cum, verbi gratia, Petri vel Pauli sibi speciem animus intra mentis arcana depingit; nunquid statim intimas paradisi sedes ubi eos esse novit, penetravit? Aut cum sibi in corde divitis illius flammas ex lectione proposuit, nun
Abbreviated transcription (Latin):
lecticen iubcat exertere toniunant: Sihor pulilẽ saltĩ sententae
concedant suae ũt quin se in corporei sunt nonextra se corporeo sec̃ se
eredapt Quia aliude trase eẽ ponpotest q̃ uiextra se nibileẽ potest
E romde a nimꝰ quu mnscipso in corporeusẽ equa quã potest extraseeẽ
corporeus q̃uia nec auctoreius aliud illũ nouit et̃ quã fecit. piec ille
aliud sepotest p̃ossequã stictusẽ. Ac ꝑ hoc siuerũ nouit cũ seincorpo¬
reũ nouit: Ergostallit᷑ds̃ sianimũ quiuere in corporeus : Et corꝑo¬
reũ nouit sed stellids̃ non potest : In corporeiũgit᷑ ec̃ nouit animũ pefal¬
sim sit uerũ quo seanimꝰ ueracit̃ in corporeũnouit : incorpore usergo
animꝰ id circo sibiẽ quia & creatori: Sicut enĩ terra id cir cohominit̃ra
quia & dõterraẽ : Et sicut a quaaer Signis id circo hocipsũ homini sunt

Expanded text:
lecticen iuuat exercere conuincant. si horum nihil est, saltim sententiae lecticen iuuat exercere conuincant. si horum nihil est, saltim sententiae concedant suae, ut qui in se incorporei sunt non extra se corporeos se esse credant, quia aliud extra se esse non potest qui extra se nihil esse potest. proinde animus, qui in se ipso incorporeus est, nequaquam potest extra se esse corporeus, quia nec auctor eius aliud illum nouit esse quam fecit, nec ille aliud se potest nosse quam factus est. ac per hoc si uerum nouit, cum se incorporeum nouit, ergo fallitur deus, si animum qui uere incorporeus est corporeum nouit: $ed falli deus non potest, incorporeum igitur esse nouit animum, ne falsum sit uerum, quo se animus ueraciter incorporeum nouit. incorporeus ergo animus idcirco sibi est, quia et creatori. sicut enim terra idcirco homini terra, quia et deo terra est, et sicut aqua aer et ignis idcirco hoc ipsum homini sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in corporea sit anima : Si hoc ipsũde se ipseueracit᷑ nouit Aut
itẽ uerũ ẽ qđ corporeasitanima sud penesanimae constatauctorẽ
÷stũ uerũ dicunt &uerũ ẽ qđ anima in corporea sit quia dipsũ inue¬
ritate cognoscit : Et itẽ uerũ ẽ qđ anima corporea sit quõ animae
creator id nouit. Duoqi& contraria usq: quaq sibi & latraqi uera
eẽ contendunt : Cũ uero nisi falso contrariũ nomsit In lustris ad modũ
acp̃clara disputatio quaedũ unã solã q̃ue ueritatẽ sperrut. Duas sibi
uerita tesinuenit Vt tam̃ istucꝓfessionissuae nexib: teneã penes
incorporalis substantia illi corporea sit : Quie ande incorporeã cre¬
auit : Nec primũ dico itasit necne sed in p̃sentiarũ itaeẽ. concedo
Vnde tam̃ itaeẽ nouerit quaero. Sud diuinoꝵ uoluminũ litterae
continent. Legant si quaepiã ratio: natiosua d&doceant. Sidia¬

Expanded text:
quod incorporea sit anima, si hoc ipsum de se ipsa ueraciter nouit, aut quod incorporea sit anima, si hoc ipsum de se ipsa ueraciter nouit, aut item uerum est,, quod corporea sit anima, si id penes animae constat auctorem. siti uerum dicunt et uerum est, quod anima incorporea sit, quia et istud in ueritate cognoscit, et item uerum est, quod anima corporea sit, quoniam animae creator id nouit, duoque et contraria usquequaque sibi et utraque uera esse contendunt, cum uerum nisi falso contrarium non sit. inlustris admodum ac praeclara disputatio, quae dum unam solamque. ueritatem spernit duas sibi ueritates inuenit. ut tamen istos professionis suae nexibus teneam, penes incorporalis substantia illi corporea sit, qui eandem incorpoream creauit. nec primum dico ita sit necne, sed in praesentiarum ita esse concedo, unde tamen ita esse nouerint quaero. si id diuinorum uoluminum literae continent legant, si quaepiam ratiocinatio suadet doceant, si dia
Abbreviated transcription (Latin):
& sinonsistim᷑ ab itinere lenta mͥ itm̃ sed in sumere pausillũ tẽporis
in t̃trem̃tinbilẽ quin porro uuiat modo quid obuersũ uero quid¬
uediuersũ : Fademuerutis. aut depellat aut ꝓterat: Etcũ audio
dicere quospiã quid corporeas eẽ uoluntanimas. &easdẽ incorporeas
nega reũ poss̃ aliudipsas animas sibi aliud eẽ creatori : Dõ inquiunt
anim aecorporea es Verũ sibi mosincorporeae : Quoditaẽ acsi
dicant animas & corpor eas & incorporeas. Aet̃ nita tẽporrotestor
quod eomihim & isce inanib: respondere ad modũ labiriẽ . Quia
rbil isticquicũ congrediar . nihil qđ me dullitus eruã nihilquicũ
ceritiuis se exercitio Nibil ꝓfecto ẽ qđ uicisse uictoriae sit Er
goanima corporea creatori &incorpore a sibi. Sedd uohaec quã soler¬
terdiscutiratio indaganda e ueritatis exposcit autuerũ reuera ẽ

Expanded text:
etsi non sistimur ab itinere, lentamur tamen. sed insumere pauxillum temporis etsi non sistimur ab itinere, lentamur tamen. sed insumere pauxillum temporis intertrimenti nihil est, quin porro iuuat, modo quid obuersum uero quidue diuersum eadem ueritas aut depellat aut proterat. et cum audio dicere quospiam qui et corporeas esse uolunt animas et easdem incorporeas negare non possunt, aliud ipsas animas sibi, aliud esse creatori: deo, inquiunt, animae corporeae sunt, uerum sibimet incorporeae, quod ita est ac si dicant animas et corporeas esse et incorporeas, aeternitatem porro testor, quod eo mihimet hisce inanibus respondere admodum labori est, quia nihil istic quicum congrediar, nihil quod medullitus eruam, nihil quicum certauisse exercitio, nihil profecto est quod uicisse uictoriae sit. ergo si anima corporea creatori et incorporea sibi est, duo haec quam sollerter discuti ratio indagandae ueritatis exposcit: aut uerum reuera est,
Abbreviated transcription (Latin):
ubicogitat quia contemplari ꝑpaturã pequet Situs locoꝵuultus
hominũ motus actusq populoꝵ: haec pãq corporalias : orrtaut
animnꝰ incorporeus qd contra paturã sui ẽ udero ũpotest: E atepus
tam̃ adẽ ubi cogitat᷑ uello caquae cogitat corporaliusiome p̃cerpat:
Sicutadẽ ubiuiuificat ut ipsaquae cuui ficat suicorporisint̃ papĩui¬
deat acsiusq quaq: petet animũ &corporea ñ posse. uideresi necoꝵ¬
pore. Et inor porea cũ corpore uidere ñposse : Ndiutius alexan¬
dnue peregrinem᷑ sed ab aegrotoredeuntes transmisso errorũ
mari &em̃ saignorantiae heremo. Veritatis patriã atq: utiterrã
reꝓmissionis intremus. Nonotiosi neqi inertes : ueq: uero trepi¬
dantes: Vt siquid stilsi loqui iuanitati s u.tio ꝓgenitũ audatere
tenꝰ ariripueris auto aũ sesedederit ibũ praeuio &aditore feri

Expanded text:
ubi cogitat, quia contemplari per naturam nequit situs locorum, uultus ubi cogitat, quia contemplari per naturam nequit situs locorum, uultus hominum, motus actusque populorum, haec namque corporea sunt. porro autem animus incorporeus quod contra naturam sui est uidere non potest, eatenus tamen adest ubi cogitat, ut loca quae cogitat corporali uisione non cernat, sicut adest ubi uiuificat, ut ipsa quae uiuificat sui corporis interna non uideat. ac si usquequaque patet animum et corporea non posse uidere sine corpore et incorporea cum corpore uidere non posse, non diutius Alexandriae ppregrinemur, sed ab Aegypto redeuntes transmisso errorum mari et emensa ignorantiae eremo ueritatis patriam atque uti terram repromissionis intremus non otiosi neque inertes, neque uero trepidantes, ut si quid falsiloqui uanitatis uitio progenitum aut latere tenus adstrepuerit aut obuium sese dederit, Iesu praeuio et adiutore feria
Abbreviated transcription (Latin):
chilibrapendeat cordis plectrũ feriat quiuenarũ tramites quae ue
textura quae neruoꝵ origines quaece cõpages qua e ossuũ coitio
qua eue conpictio quaepulmonũ caua quae tortuo sabatuloꝵenodib:¬
quaeligaturis explicitȩ in flexiones ac reflexiones : Eccequid negas
arbitror suꝑ his responsa red hibere : Curigit᷑ negas quia uidelica
animꝰ ꝑsesecorporea pequaquauid& sedcuruidere corporeu ne¬
quaquã possit : quẽ non sine uisu eẽ iã constitit : nemo quiquã corpo¬
reuĩ uid& qui corporalẽ iusũ ñ hab&. Animꝰ aut̃ qui hab&iusũ & cor¬
porale nibiluid&ꝰ. in corporalit̃uidet & incorporalit̃ uidereposse :¬
Incorporalis ẽ iusus &incorporeũ cusũ nis in corporeus ñ hab& & in¬
corporalit humapianimꝰuid& . Incorporeusigit᷑ ẽ animꝰ humanius
Non ergo hisce fribulis sollicit̃ his amplius ut rearea nimã. ponecẽillio

Expanded text:
chi libra pendeat, cordis plectrum feriat, qui uenarum tramites quaeue chi libra pendeat, cordis plectrum feriat, qui uenarum tramites quaeue textura, quae neruorum origines quaeue conpages, quae ossuum coitio quaeue conpactio, quae pulmonum cana, quae tortuosae botulorum enodibusque ligaturis explicitae inflexiones ac reflexiones. ecce quid negas arbitro super his responsa redhibere? cur igitur negas? quia uidelicet animus per sese corporea nequaquam uidet. sed cur uidere corporea nequaquam possit, quem non sine uisu esse iam constitit? nemo quidquam corporeum uidet, qui corporalem uisum non habet. animus autem, qui habet uisum et corporale nihilum uisum nisi incorporeus non habet, et incorporaliter humanus animus uidet: incorporeus igitur est humanus animus. non ergo hisce friuolis solliciteris amplius, ut reare animum non esse illic
Abbreviated transcription (Latin):
lũ camitẽ dedit: Videtigit᷑ animꝰ absq: corpore pec corpulentum
aliquid aut co loratũ aut ꝑ loca distentũ sed ipsã uerita tẽ quae sum me
in corporeads̃ẽ inaorporeo contẽ plat᷑ obtutu : Pater ut arbitror
ꝓptertepiduecoris homunculos discuti suꝑẽ utrũ nãq: corporea
ꝑsepossithuma nianimais uidere sinecorpore. Nuncigit᷑ adesto
totus & quã potis es praesens fito nempeut astruis humafianimꝰ
&ipsecor poreus & septo corporis exterio risindusus : Si quid ꝑse
uiderecorporeum potest ̃uibililli scilic& iudere promptius est
quã corporisint̃ na quisdaudit᷑ : A gequae so intende cusceratua
& in om̃sad modũ corporũ partesi stum quẽ dictita s animi corporalẽ uisũ
&temetipsore nuntia totibi nob̵q dicito : Quib: modis quoue sitruti for¬
mittis caelebrico eat iecoris massa iaceat Regula lineis hȩreat stoma¬

Expanded text:
lum comitem dedit. uidet igitur animus absque corpore nec corpulentum lum comitem dedit. uidet igitur animus absque corpore nec corpulentum aliquid ant coloratum aut per loca distentum, sed ipsam ueritatem, quae summe incorporea deus est, incorporeo contemplatur obtutu. patet, at arbitror,propter tepidi iecoris homunculos discuti superest, utrumnam corporea per se possit humanus animus uidere sine corpore. nunc igitur adesto totus et quam potis es praesens fito. nempe, ut adstruis, humanus animus et ipse corporeus et saepto corporis exterioris inclusus si quid per se uidere corporeum potest, nihil illi scilicet uidere promptius est, quam corporis interna, quis clauditur. age, quaeso, intende in uiscera tua et in omnes admodum corporum partes istum quem dictitas animi corporalem uisum et de temet ipso renuntiato tibi nobisque dicito, quibus modis quoue situ triformitas cerebri coeat, iecoris massa iaceat, regula lienis haereat, stoma
Abbreviated transcription (Latin):
haecpuncta pupilla rũuaparato cerebri anteriore uentriculo inui¬
silibꝰ uiscerũ flãmis inqueradios porrousq: ꝓmatians si quid coloris
aua formae obcuũ coeperit concepit : Etuticursu. lta &iã recursu
rapidis line arũ meatib: recepit. Itaq hocilludẽ qđ uocat᷑ uisus sicut
in primo libro dis seruimꝰ Perhancergo cũbelua huma piquaqanimꝰ
potti abignotis alba abatris corpora seternit : Hocin etenꝰe bumaniuis us
animi. Quoigit iusta abiniustis ãstdsisuera diudicat: Anforsan ue¬
cordi soculaticorporalit iudicio credent᷑ : Cȩ cos ante ire sapientes sed
uel appiũ deromanosenatu ũ ehermofilũ degretogymmasio : uel
tobiã deꝓphetarũ numero suꝑambiguo p̃sentitestes habcamus
Quorũ uel aplus eis quiexterius darerentoculis & interius cicutirerł
consilulum̃ prebuit. Vellermophilus theopopũ geometricã sine
radio docuit uł thobias filiodum caeli iter praeuius pandit ãnge¬

Expanded text:
haec puncta pupillarum uaporato cerebri anteriore uentriculo inuisibilibus uiscerum flammis inque radios porro usque promanans, si quid coloris aut formae obuium ceperit, concipit et uti cursu ita etiam recursu rapidis line- aram meatibus recipit, itaque hoc illud est, quod uocatur uisus, sicut in primo libro disseruimus. per hunc ergo cum bellua humanus quoque animus nota ab ignotis, alba ab atris corio secernit. huccine tenus est humani uisus animi? quo igitur iusta. ab iniustis, a falsis uera diiudicat? an forsan uecordes oculati corporaliter iudicio credentur caecos anteire sapientes? sed uel Appium de Romano senatu uel hermophii lum de Graeco gymnasio uel Tobiam de prophetarum numero super ambiguo praesenti testes habeamus, quorum uel Appius eis, qui exterius clarerent oculis et interius caecuttirent, consilii lumen praebuit, uel Hermophilus theopompum geometricam sine radio docuit, uel Tobias filio, dum caeli iter praeuius pandit, ange
Abbreviated transcription (Latin):
ueritutẽ aut pari uiois situdipe reponderaui : Illi s egn quae quo nagisto
tibi magis poxias Aduersarius sũ ero quae atq utieusdem ipscauoq adi¬
sa re cusitui suadeo: Paucahaec & exilia ꝓut artũ teporissiunesuosaro¬
hibui tutecũut ũq: pensato &intermeteq ꝑsonã iudic s sunito
toq iustitiae si libi ũ si lance nrã ꝓnior & uero grauior nom pigeat
deat atrans fugio renugiũ sticore &a falsitate sub ueritate cedore sint quo ego
in excidio falsitatis

Expanded text:
quae, quo magis tua, tibi magis noxia sunt aduersarius sum eroque atque uti eisdem ipse quoque aduersere causa tui suadeo. pauca haec et exilia, prout arctum temporis siuit, responsa redhibui, tu tecum utrumque pensato et inter me teque personam iudicis sumito adhibetoque iustitiae libram. si lanx nostra pronior et uero grauior, non pigeat neque pudeat a transfugio refugium facere et a falsitate sub ueritate cedere. sin, quod ego in excidio falsitatis
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs ẽ : Sed sic corporpori praecellit᷑ cũ tim̃ utrũ q setcorpꝰ : Sicanimꝰ animcante¬
dũ pliciunt &peneblanditeroluiae subaptȩ obspetiedes cribi sesequȩ s̃ atq
&ia cogunt Sctđ asce excellentias & praeminentias ac supraemitate s illipo¬
tissimũ aliodeant: Si qu illis quo sardens etuexit in es herauirtus : Verũ

Expanded text:
omnis est. sed sicut corpus corpore praecellitur, cum tamen utrumque sit corpus, sic animus animo anteomnis est. sed sicut corpus corpore praecellitur, cum tamen utrumque sit corpus, sic animus animo antedum proliciunt et pene blanditer obviae suapte specie describi sese quaesunt, atque etiam cogunt. Sed hasce excellentias et praeeminentias ac supremitates illi potissimum adeant, si qui illi sunt quos ardens evexit in aethera virtus Verum
Abbreviated transcription (Latin):
diẽõ: ldemndẽ uaes ut qualitate: ta &liu q uantitaticederec comrpes̃ ⁊ luno
uero medioxi mẽ quiddã aturae in corporete sedereato soratas: Hocds̃ e¬
lium origines cõplexa causarũ inspici porro intus usqinequia quã potest nis
duplicisereatu iae substantiã quo ad homini posse ftcs siuit. adhibito iudicii
libramine seterpea : Autus qiquaq cessandũ ÷ Aut istisilluc lin eis ad eundũ
ut primũ ab incorporeo corpꝰdirimas : De hi ncsicut in ipso omni modo grporꝵ
genere atris splendentia sublimia de praessis preciosa uilib: anteponis Itaciam
in incorporeis quae oreatts humanas boluinis in ipsisiti dem quaehuma nȩs
prudentes sto lidis in his porroitidem quaenatu rauigent doctts indoctis¬
animas ante uertas : Sicutien ĩ solcorpͥẽ & sexum qđ lib& longedisparile
ho ic ꝑ indetam̃ corpꝰẽ sicequide momni gepiũ fatura uitarũ in corporeascilicas

Expanded text:
esset. Identidemque si ut qualitati, ita etiam quantitati cederet, corpus esset. Nunc esset. Identidemque si ut qualitati, ita etiam quantitati cederet, corpus esset. Nunc vero medioximum quiddam naturae incorporae, sed creatae sortita, nec lium origines conplexa causarum inspici porro intus usque nequaquam potest, nisi duplicis creaturam substantiae, quoad homini posse fas siuit, adhibito iudicii libramine secernas, aut usquequaque cessandum est aut istis illuc lineis adeundum, ut primum ab incorporeo corpus dirimas, dehinc sicut in ipso omnimodo corporum genere atris splendentia, sublimia depressis, pretiosa uilibus anteponis, ita etiam in incorporeis quae creata sunt humanas belluinis, in ipsis itidem quae humanae sunt prudentes stolidis, in his porro itidem quae natura uigent doctanimas antevertas. Sicuti enim sol corpus est, et saxum quodlibet longe disparile huic perinde tamen corpus est, sic equidem omnigenum natura uitarum incorporea scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
illã estareuagã &uagtridicis ndusã. Cũ sicut supra iã confitatd ne
mocor pore consistere & imnoueri possit in moto. Enquatenꝰ delocalitate
animae dispactit iuisti in hoc atam̃ tem&i gnauiae non arcesso : Illude¬
quidem nequi uisti scilic& qđ in hoc prae sertimloco nepotissimꝰ orator
quisqipotuiss&. Quanta lib& enĩ dicendicopia preditus adsertor falsi
contra ꝑspicuã ueritatẽ m̃ tiripotest falle renon potest. Dequantite
aut̃ curte disputa turũ spoponderis pihilq: deeadẽ disserueris pom
possum obliuionis fius sedicere cũ satis comst& nie nom̃eius ñisi exme¬
moria potuis seꝓferri : Illudergomagis credendũ ẽ teñ noluisse¬
aut oblitũ fius sedicere : Sad nihilqđ diceresinuenisse quidididẽ congru¬
it uđ indisputationẽ uõ carereticenda uł reticere ꝓposita : Iam de qua¬
litate controuersia nonerit : cui animũ subiacere nomrennuit. Quae
scilic& sicuti quantitatis : ha&iam qualitatis. expers e&. Pro fecto enĩ

Expanded text:
stare uagam et uagari dicis inclusam, cum, sicut supra iam constitit, et moto corpore consistere et moueri possit inmoto. En quatenus de localitate animae disputauisti, in hoc tamen temet ignauiae non arcesso. illud equidem nequiuisti, scilicet quod in hoc praesertim loco ne potissimus orator quisque potuisst, quantalibet enim dicendi copia praeditus adsertor falsi contra perspicuam ueritatem mentiri potest, fallere non potest. de quantitate autem cur te disputaturum spoponderis nihilque de eadem disserueris, non possum obliuionis fuisse dicere, cum satis constet ne nomen eius nisi ex memoria potuisseaut oblitum fuisse dicere, sed nihil quod diceres invenisse. Quid itidem congruit, vel in disputationem vocare dicenda, vel reticere proposita? Jam de qualitate controversia non erit, cui animam subjacere non renui; quae si scilicet, sicut quantitatis, ita etiam qualitatis expers esset, profecto Deus
Abbreviated transcription (Latin):
animo dominandi ÷ iustribuit corporilegẽ seruituti s in ponit in defensio¬
pẽueri sententia s ad feram : Quid orbis uniuersi duri muestatu Nob¬
conerepart iudicũ in hisdũtexat quimentoenitucre coniunã Facdeꝓfecto¬
hoc idẽ stictu mihieã nisi adiciquẽpiã coacta testiũ tiorba nonsiner&. Etdiui¬
pa iam nuncora cula pandere ueltem p̾seret uelratio cõmemorat. Atq ut

Expanded text:
animo dominandi ius tribuit, corpori legem seruitutis inponit, in defensionem ueri sententias adferam, quid orbis uniuersi de animae statu nobconcrepare iudicium in his dumtaxat qui merito enituere conuinchoc idem factu mihi esset, nisi adjici quaepiam, coacta testium turba non sineret, et divina jam nunc oracula pandere vel tempus foret, vel ratio commoneret. Atque ut
Abbreviated transcription (Latin):
gas oporte. Aut deteriorẽ uisupecudis animã sia ereã aut non
a ereã si prestantiorẽ cernis: Quã facile indoctae figmentũ p̃¬
sũptionis euanuit. Praet̃quã inumera suꝑhoc argum̃tari

Expanded text:
gas oportet: aut deteriorem uisu pecudis animam, si aeriam, aut non gas oportet: aut deteriorem uisu pecudis animam, si aeriam, aut non aeriam, si praestantiorem. cernis quam facile indoctae figmentum praesumptionis euanuit, praeterquam innumera super hoc argumentari
Abbreviated transcription (Latin):
agnosci uł hinc manifesto possit intellegi. Quod omĩs aersolis p̃sentia
clarescit & tenebrescit absentica. Sed &illud maximie rationis ẽ. Quod
aer ignẽ patit᷑ ut caleat nec tam̃ habere aliquidpatit᷑ ignis ut frigeat:
Aerquib: lib& uasculis indudi & contineri pocest. Cũ hoc prorsus igniñ
accedat. Estergoignisaere prae spicua ratione praestantior Visus
uero nob̵ exigne. Quiutiq: sensus homini beluaeq: cõmanis ẽ: Sic tam̃
qđ on nullȩ in rationales animantes. prae hominib: iugent acu¬
mine uidendi Siergo negtre nequit uisus exigne ẽ : & scđmntuã
ratio nẽ anima exaere Eminentiorergo ẽ dignitate substan¬
tiae oculus pecudis quã anima hominis quia ille exigne . et haeo
exaere . Non in merito animã localẽ puttt : &daustro corporis
confirmat indudi quie andẽ aereã iudicit. Alterutrũ uorc di¬

Expanded text:
agnosci, uel hinc manifesto posset intellegi, quod omnis aer solis praesentia agnosci, uel hinc manifesto posset intellegi, quod omnis aer solis praesentia clarescit et tenebrescit absentia. sed et . illud maximae rationis est, quod aer ignem patitur ut caleat, nec tamen ab aere aliquid patitur ignis ut frigeat. aer quibuslibet uasculis includi et contineri potest, cum hoc prorsus igni non accidat. est ergo ignis aere perspicua ratione praestantior, uisus uero nobis ex igne, qui utique sensus homini belluaeque communis est, sic tamen ut nonnullae inrationales animantes prae hominibus uigeant acumine uidendi. si ergo negari nequit uisus ex igne esse et secundum tuam rationem anima ex aere, eminentior ergo est dignitate substantiae oculus pecudis, quam anima hominis, quia ille ex igne et haec ex aere. Non inmerito animam localem putat et claustro corporis confirmat includi qui eandem aeriam iudicat. alterutrum nunc igitur eli
Abbreviated transcription (Latin):
Non nullaesunt inquit spĩ tales naturae . Vt angeli archangelicete
rȩq uirtutes. Ipsa quoq: animanrã uł certeaer istesubtilis
tam̃incorporeae : nulla tenꝰ existimandae : Hȩcinẽ mandantur¬
uerba membranis : Eoistud agit᷑ negotiũ qued agimꝰ missis omnib:
hacitntũ lance pendebit . Vt sianimã exaere factã. Aut ȩris
similẽ ratio discussa patefecerit : Nunc in aduersarii : tunc in
magis trisententiãpedib: aut aunt transeã : Nec dep̃catꝰ errorẽ.
Sin ut est & egomet¬
sinutes Egom & ꝓperatae ueritatis iuire mihiuindico nonbumana
tantũ sed omĩs omnino anima nonsolũ non exaere . sed exnullo
prorsus corpore rationande ꝓbabit᷑. faserit it nob̵ aut consentias
locoit &iã potentia p̃minere. Quode uiden t̃ostendit ignisiste
terrenꝰ. Qui mobiliitite iax cõprehensibili uelut in regionẽ suã sur¬
sũ uersus naturali pondere rapit᷑.: Quod si&iã ex hoc non daretur

Expanded text:
nonnullae sunt, inquit, spnonnullae sunt, inquit, spraeque virtutes, ipsa quoque anima nostra, vel certe aer iste subtilis, tamen incorporeae nullatenuerba membranis? eo istud agitur negotium, quod agimus? omissis omnibus hac tantum lance pendebit, ut si animam aut ex aere factam aut aeri similem ratio discussa patefecerit, nunc in aduersarii, tunc in magistri sententiam pedibus ut aiunt transeam ueniam deprecaturus erroris mei. sin, ut est et egomet pro ratae ueritatis iure mihi uindico, non humana tantum, sed omnis omnino anima non solum non ex aere, sed ex nullo prorsus constare corpore ratiocinando probabitur, fas erit ut nobis aut consentias loco, ita etiam potentia praeeminere. quod euidenter ostendit ignis iste terrenus, qui mobilitate uix conprehensibili uelut in regionem suam sursum uersus naturali pondere rapitur. quod si etiam ex hoc non daretur
Abbreviated transcription (Latin):
armoniae rationo ꝑmextũ .: Eligenuno ex quo corpoꝵgeneresita
nima si corpꝰẽ anima : Quia sinon aut exuno hoꝵ aut exaliquib:
aut exom nibu corporibꝰ ẽ anima : nonẽ corpꝰ. Sed quid nimo faciã¬
& uome ueritm: A cutissim & doctissimi disputatori s ingenio &
arte p̃uentus. Quisciliad intellegens Nullũ corpeẽ posse. nisi
aut principalit̃ exnihilo creatũ : sicut elemĩta sunt corporũ
aut exhis an alogicaratio ne formatũ. Animã corpus eẽ
omnibus fuis se cõpositã. Callido uidelic& cautus ingenio noluit
animȩ substtintiã multoꝵ corpoꝵ congregaremixtura : Neex
hisdem contractu principus. quib: corpus extrariũ sipinde dice¬
ret᷑ potuisseformari : Eatenꝰ uideret̃ possedis solui : Quuꝓpt̃
aerẽ delegit. Ex quo aut cui animã similẽ fore decernat. Adi¬
ciens testimoniũ sui. nesciociius auctoris cuius haec uerba sunt.

Expanded text:
harmoniae ratione permixtum. elige nunc ex quo corporum genere anima harmoniae ratione permixtum. elige nunc ex quo corporum genere anima sit, si corpus est anima. quia si non aut ex uno horum aut ex aliquibus aut ex omnibus corporibus est anima, non est corpus. sed quid nunc faciam? quo me uertam acutissimi et doctissimi disputatoris ingenio et arte praeuentus? qui scilicet intellegens nullum corpus esse posse, nisi aut principaliter ex nihilo creatum, sicut elementa sunt corporum, aut ex his analogica ratione formatum, animam corpus esse omnibus fuisse conpositam. callido uidelicet cautus ingenio noluit animae substantiam multorum corporum congregare mixtura, ne ex hisdem contracta principiis quibus corpus extrarium, si perinde diceretur potuisse formari, eatenus uideretur posse dissolui. quapropter aerem delegit, ex quo aut cui animam similem fore decernat adiciens testimonium sui nescio cuius auctoris, cuius haec uerba sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Gusttindi u̾sensus absq humoris adminiculo nequaquã agere se
posse hinc euidens facit indiciũ : Quod nibil sapidũ siaccipt
lingua arente sentit᷑. De tac tuuero dubitiri non aestimo elem̃
qđ ista tractaiumꝰ reueritm᷑ Enuisus. Et lucẽ & alia peandẽ corpora
contẽplatiua aosentit Nũ quid nã sibi aliquid hinc usurpat auditus
Rursũ meatus auriũ sonas & formatus accipiunt uoces. Nũquid
hincaliquid sibi uindicat iusus : Perantra nariũ generi sinnumeri
capimꝰ odores. Nihilcerte dehissentire. ualetauditus. Forte in sapo¬
rẽ exploratione õdoratui. cõmunicat gustus.. Autsentienda as¬
pera uelle niagustatu. Permitat aliquiditctus. Ecceuox uisu
sensu eminentiore noncernit᷑. Lix ꝑ inde non audit᷑. Vox narib:
certe non capit᷑. Gustu flagrantia ñ accipit᷑. Sapor tantũ nore
ris humanii Aeterpȩ illius musicae uex cogitabilib: modis atq

Expanded text:
gustandi uero sensus absque humoris adminiculo nequaquam agere se gustandi uero sensus absque humoris adminiculo nequaquam agere se posse hinc euidens facit indicium, quod nihil sapidum, si accipitur lingua arente, sentitur. de tactu uero dubitari non aestimo <imo> quod ista tractauimus, reuertamur: en uisus et lucem et alia per eandem corpora contemplatur ac sentit. num quidnam sibi aliquid hinc usurpat auditus? rursum meatus aurium sonos et formatas accipiunt uoces. numquid hinc aliquid sibi uindicat uisus ? per antra narium generis innumeri capimus odores, nihil certe de his sentire ualet auditus. forte in saporum exploratione odoratui communicat gustus, aut ad sentienda aspera uel lenia gustus permittit aliquid tactus? ecce uox uisu sensu eminentiore non cernitur, lux perinde non auditur, uox naribus certe non capitur, gustu fraglantia non accipitur, sapor tantum in oreris humani aeternae illius musicae uix cogitabilibus modis atque