comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hec tũ noĩa erũt: nũc st̃ sine noĩe t̾re.
Quin ⁊ auo comitez sese mauõtiꝰ adelet
Romulus. assaraci quẽ sanguĩs ilia mr
Educer. uiden ut gemine stãt u̾tice criste.
Ec p̃r ip̃e suo suꝑu ia signat honore:
Et huꝰ nate auspicis illa ĩclita roma
Imꝑiu t̾ris aĩos equabit olimpo.
Reptei q una s murs cĩaidabit arces
Felix prole uiz: qualis bere cynthia m̃r
Inuebitur cũru fugias tũrita ꝑ urbes
Deta deu partii. centu complexa nepotes
Onĩes celicolas: omĩes suꝑa alta tenẽtes.
Duc geminas nuc flecte acies. hãc aspier gẽtẽ
Romanosq tuos: hic Cesar ⁊ oĩs iuli
Progenies: magnu celi uentura sb̾ axem.
Hlic uir hic est tͥ que ꝓmitti sępius audis
Augustus Gesar diuu genꝰ. aurea ꝯder
Secula ꝗ rursus latio regnata ꝑ arua
Saturno quõda. suꝑet garamãtos. ⁊ ĩ dos
Proferet imꝑiu: iacet extra sidera tellus

Expanded text:
Haec tum nomina erunt, nunc sunt sine nomine terrae. Haec tum nomina erunt, nunc sunt sine nomine terrae. Quin et avo comitem sese Mavortius addet Romulus, Assaraci quem sanguinis Ilia mater educet. Viden, ut geminae stant vertice cristae, et pater ipse suo superum iam signat honore? En, huius, nate, auspiciis illa incluta Roma imperium terris, animos aequabit Olympo, septemque una sibi muro circumdabit arces, felix prole virum: qualis Berecyntia mater invehitur curru Phrygias turrita per urbes, laeta deum partu, centum complexa nepotes, omnes caelicolas, omnes supera alta tenentes. Huc geminas nunc flecte acies, hanc aspice gentem Romanosque tuos. Hic Caesar et omnis Iuli progenies magnum caeli ventura sub axem. Hic vir, hic est, tibi quem promitti saepius audis, Augustus Caesar, Divi genus, aurea condet saecula qui rursus Latio regnata per arva Saturno quondam, super et Garamantas et Indos proferet imperium: iacet extra sidera tellus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc age dardania ꝓle q̃ deinde seqtũ
Głia. qui manet italia de gẽte nepotes
Illustres aĩas nr̃uq ĩ nomẽ ituras
Expedia dictis: ⁊ te tua fata docebo.
Ille uides pura iuuenis ꝗ nitit᷑ hasta:
Proxia sorte tener lucis loca: pͥꝰ ad auras
Ectherias italo ꝯmistꝰ sanguĩe sũget
Siluius. Albanus no tua postuma proles
Que tͥ lõgeno seruz lauinia 9iunx
Sducet siluis regez: reguq parente.
Uñde genus nr̃ longa dnabit alba.¬
Proximꝰ ille procas troiane gła gẽtis.
Et capis. ⁊ numitor: ⁊ ꝗ te noĩe reddat
Stiluius Eneas. pariter pietate ł armis
Egregius. si unq regnanda acceꝑit alba.
Qui iuuenes qͣtas ostentãt aspice ures
Atq umbrata gerũt ciuili tpͣa quercu:
Hii tͥ nomẽtu. ⁊ gabios urbeq fidena.
Nii collatinas imponẽt montib arces
Pometios: castruq ĩui: bolaq. chorãq.

Expanded text:
Nunc age, Dardaniam prolem quae deinde sequatur Nunc age, Dardaniam prolem quae deinde sequatur gloria, qui maneant Itala de gente nepotes, inlustris animas nostrumque in nomen ituras, expediam dictis, et te tua fata docebo. Ille, vides, pura iuvenis qui nititur hasta, proxuma sorte tenet lucis loca, primus ad auras aetherias Italo commixtus sanguine surget, silvius, Albanum nomen, tua postuma proles, quem tibi longaevo serum Lavinia coniunx educet silvis regem regumque parentem, unde genus Proxumus ille Procas, Troianae gloria gentis, et Capys, et Numitor, et qui te nomine reddet Silvius Aeneas, pariter pietate vel armis egregius, si umquam regnandam acceperit Albam. Qui iuvenes! Quantas ostentant, aspice, vires, atque umbrata gerunt civili tempora quercu! Hi tibi Nomentum et Gabios urbemque Fidenam, hi Collatinas imponent montibus arces, Pometios Castrumque Inui Bolamque Coramque.
Abbreviated transcription (Latin):
Quin ⁊ sup̃mo cũ lumĩe uita reliquit.
Sõꝑee excedũt pestes: penitꝰq necesse est
Multa diu ꝯcreta modis molescer̃ miris.¬
Ergo excent᷑ penis: uet̾ꝵq maloꝵ
Supplicia expendũt: aliȩ pandũtũ ĩ anes
Suspense ad uẽtos. aliis sb̾ gurgite uasto
Infectu eluitꝰ scelus: aut exuritur igni.
Quisq suos patit̾ manes: ex inde ꝑ amplu
Aictimur elisiu. ⁊ plausi leta aura tenezꝰ.
Donec longa dies ꝑfecto tp̃is orbe
Cõcreta exemit labe: puꝵ q reliꝗt
Sccheriu scusu:atq aure simplias ignẽ.
Pas oes ubi mille rota uoluẽ ꝑ annos.
Setheu ad fluuiu deus euocat agmĩe magꝰ.
Salicet ĩ memores suꝑa ut ꝯnera ieuiscat
Rursus ⁊ ĩcipiat ĩ corꝑa uelle reu̾ti.
Dixerat Anchises. natũq unaq sibilla
Conuẽtus trahit ĩ medios. turba q sonãte.
Et tumulu capit :unde oss longo ordĩe poss
Ad u̾sos leger: ⁊ uenientu discere uultus.

Expanded text:
quin et supremo cum lumine uita reliquit — corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu Ergo exercentur poenis, veterumque malorum supplicia expendunt: aliae panduntur inanes suspensae ad ventos; aliis sub gurgite vasto infectum eluitur scelus, aut exuritur igni; quisque suos patimur Manes; exinde per amplum mittimur Elysium, et pauci laeta arva tenemus; donec longa dies, perfecto temporis orbe, concretam exemit labem, purumque relinquit aetherium sensum atque auraï simplicis ignem. Has omnes, ubi mille rotam volvere per annos, Lethaeum ad fluvium deus evocat agmine magno, scilicet immemores supera ut convexa revisant, rursus et incipiant in corpora velle reverti. Dixerat Anchises, natumque unaque Sibyllam conventus trahit in medios turbamque sonantem, et tumulum capit, unde omnes longo ordine possit adversos legere, et venientum discere vultus.
Abbreviated transcription (Latin):
Onas pupe cades ceto sorbente uoratus
Enpelago nõ sensit aquas. uitale sepuldrus
Ne moreretur hns. tutusq ĩ uentre ferio
Depositus no predia fuit. uastii ꝓ equor
Deuit ad ignotas ĩimito renuige tẽras:

Expanded text:
onas puppe cadens, coeto sorbente uoratus onas puppe cadens, coeto sorbente uoratus In pelago non sensit aquas, uitale sepulchrum Ne moreretur habens, tutusque in uentre ferino Depositum, non praeda fuit, uastumque per aequor Venit ad ignotas inimico remige terras
Abbreviated transcription (Latin):
Elia corui quõdas pauere ministri
Prebentes sine more dapes alesq rapinis
Deditus atq auido saturas caua guttura rostro
Tradlidit illesa ieuinis morsibus esca
Nunc bonus heliȩ qui ꝑfidus antexa noc
Abliuit ĩtẽris quicquid deliquit inundis:
Eenꝰ at ille deo postq̃ miracula tẽris
Pluta dedir. meatis sus liucedere digani¬
Heredez proprię fecit uirtutis amicu
Aurea flãmigeris euectus ĩ astra quadrigis
Qua leuis aureos nõ expͥmit orbita sulcos
Uideren penettauit iter cũruq corusco
Dexteriora petens spatio maiore triuriphuz
Dixit et humani meta nõ ꝯtigit ȩui.
Qua bñ fulminci prȩluces semita coeli
Sonueĩt heliȩ. meritoq et noĩe fulges
Hac ope dignus erat: na si ẜmonis achiui
Una per accentuz mutetur lr̃a sel est.
Dtima labẽtis miẜatꝰ tp̃a lucis
Gerqnos quẽclas regi deus adelidit ãnos¬
D sus uire suo patestãq limina claudes
Rortis ab octasu uitam conue̾tit ĩ ortum:

Expanded text:
eliam corui quondam pauere ministri Praebentes sine more dapes, alesque rapinis Deditus atque auido saturans caua guttura rostro Tradidit inlaesam ieiunis morsibus escam. Nunc bonus Heliae, qui perfidus antea Noe, Abluit in terris quidquid deliquit in undis. Plenus at ille Deo postquam miracula terris Plura dedit meritisque suis succedere dignHeredem propriae fecit uirtutis amicum, Aurea flammigeris euectus in Qua levis aethereos non exprimit orbita sulcos, Sidereum penetravit iter, curruque corusco Dexteriora petens, spatio majore triumphum Duxit, et humani metam non contigit aevi. Quam bene fulminei praelucens semita coeli Convenit Heliae! merito qui, et nomine fulgens, 175 Hacope dignus erat: nam si sermonis Achivi Una per accentum mutetur littera, sol est. Ultima labentis miseratus tempora lucis, Ter quinos quondam regi Deus addidit annos, Usus jure suo, patefactaque limina claudens Mortis ab occasu uitam conuertit in ortum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad nr̃z. hoc oratoi̾u tnͣsfero
dicẽdi genus hoc tñ opus ĩ aꝑtu referas nil postulo
Nõ eĩ ẽ tale ut ĩ arte poni possit qi minẽua illa
phidie s tñ ut exeade officina exisse apparcat:

Expanded text:
ad nostrum hoc oratorium transfero dicendi genus. hoc tamen opus in acceptum ut referas nihil postulo; non enim est tale, ut in arce poni possit, quasi Minerva illa Phidiae, sed tamen, ut ex eadem officina exisse adpareat
Abbreviated transcription (Latin):
ludes cõiea ĩ coẽs locos Quȩ qr st̃ ad mirabilia ꝯ̃ opimoẽ¬
hoĩm ab ip̃is ẽt Paradoxa appellãtꝰ łemptare
uolui possẽt ne ꝓfẽri ĩ luce .i. ĩ foꝵ ⁊ ita dici ut ꝓba¬
rẽtũ. an alia queda eẽt etudita alia ppłaris oro Ideap
maxͤ uidẽt᷑ ẽẽ soratica longeq ueĩssĩa. Accipies gͥ hoc
pãuũ opuscus lugubratũ his ia ꝯͣctiõib noctib Eiñ¬

Expanded text:
ludens conieci in communis locos. quae quia sunt admirabilia coludens conieci in communis locos. quae quia sunt admirabilia coemptare volui possentne proferri in lucem id est in forum et ita dici, ut probarentur, an alia quaedam esset erudita, alia popularis oratio, eoque maxime videntur esse Socratica longeque verissima. accipies igitur hoc parvum opusculum, lucubratum his iam c
Abbreviated transcription (Latin):
Nimaduti buite sepe Catone auñcħꝰ tuũ
cu ĩ senatu sĩaz dicẽt locos graues exphĩa
tractar̃ abhorẽtes ab hoc usu forẽsi ⁊ puplico.
¶s dicẽdo ꝯsequi tñ ut illa ⁊̃ ppło ꝓbabilia
uderẽtur Qd̾ eo maiꝰ ẽ illi ꝙͣ aut tͥ aut nob̾ qr nos
ea phia plus utimꝰ quȩ peꝑit dicẽdi copiã ⁊ ĩ qua dñr eã
guitu s minutis ĩ t̾roeãtiũcłis qͣiͣ pũctis qd̾. ꝓposuit effi¬
cit S nihil c̃ ta ĩ credibile qd̾ nõ dicẽdo fiat ꝓbabile:
nihil ta hõridu ta ĩ caltu qd̾ nõ splẽdeat orõne et
tãqͣ excolat᷑ Qd̃ cu ita putarẽ feci audaciꝰ ꝙ̃ ille ipse¬
de q̃uo loquõ sato eͥ dũtaxat de magͥtudie aĩmi. de cõ¬
tinẽtia. de mõte. de oĩ laude uĩtutis. de diis ĩ mõtalibꝰ. de
cãitate pr̾ie stoice solet orõis õnam̾tis ad hibitis dicẽ.
Ego uõ illa ip̃a quȩ uix ĩ gynnasiis ⁊ ocio stoici probat

Expanded text:
nimadverti, Brute, saepe Catonem, avunculum tuum, cum in senatu sententiam diceret, locos gravis ex philosophia tractare abhorrentis ab hoc usu forensi et publico, sed dicendo consequi tamen, ut illa etiam populo probabilia viderentur; quod eo maius est illi quaphia plus utimur, quae peperit dicendi copiam et in qua dicuntur ea, gumentum: minutis interrogatiunculis quasi punctis quod proposuit efficit. sed nihil est tam incredibile, quod non dicendo fiat probabile, nihil tam horridum, tam incultum, quod non splendescat oratione et tamquam excolatur. quod cum ita putarem, feci de: CATO ENIM DUMTAXAT DE MAGNITUDINE ANIMI, DE CONTINENTIA, DE MORTE, DE OMNI LAUDE VIRTUTIS, DE DIIS IMMORTALIBUS, DE caritate patriae Stoice solet oratoriis ornamentis adhibitis dicere; ego tibi illa ipsa, quae vix in gymnasiis et in otio Stoici probant,
Abbreviated transcription (Latin):
miẜanda re ⁊ huiꝰmoĩ naͣratiõib. Satuit ei re tota
⁊ ꝓpe pouit añ ocłos. Omc̃s rõnes honestãde clacutioĩs
⁊ grauitate ⁊ dig̾tate ⁊ suauitate hr̃e ĩ loquẽdo poteiͣs
ut orõne plane loquaris. ne nuda atq ĩ ornata ĩuẽtio
uulgaĩ ẜmone efferat᷑. nũc identide nos metipsi nobis

Expanded text:
i enarrationibus. Statuit enim rem totam et prope ponit ante oculos. Omnes rationes honestandae et gravitatem et dignitatem et suavitatem habere in dicundo poteris, ut oratorie plane loquaris, ne nuda atque inornata inventio vulgari sermone efferatur. Nunc identidem nosmet ipsi nobis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i adssit. aut cũ res muta. aut ĩ formis fit eloquens
⁊ formata. ⁊ oro ei attribiut ad diptate accõmodata.
aut actio quedas hoc pacto. Qał sinuc hec urb ĩ uictissia
uocẽ emetat nõ ne hoc pacto loquarꝰ:. Ego illa plurimu
tropheis ornata trumphis ditata cẽcissis. darissis locuple¬
tata uictoriis. nũc ur̃is sedictiõib õ siues uexor: Qua
dolis malitiosa carchago uirib pbata Numatia. disaplinis
erudita corinthus. labefactar̃ nõ potuit  eã patimiꝰ nũc
ab homũculis de eͥrimis pteri atꝙ cõcultari: Itez ꝙ si nũc
lucius ille brutꝰ reuiuiscat ⁊ hic añ pedes uro ad sit non
ne hac uter᷑ orone : Ego reges cieci: uos tyrãnos ĩtioduatis.
Ego lib̾tate quȩ noĩe erar peperi. uos pãta ẜuar nõ uultis:

Expanded text:
i adsit, aut cum res muta aut informis fit eloquens, et forma ei et oratio adtribuitur ad dignitatem adcommodata, aut actio quaedam, hoc pacto: «Quodsi nunc haec urbs invictissima vocem mittat, non hoc pacto loquatur: «Ego illa plurimis tropeis ornata, triumphis ditata certissimis, clarissimis locupletata victoriis, nunc vestris seditionibus, o cives, vexor; quam dolis malitiosa Kartago, viribus probata Numantia, disciplinis erudita Corinthus labefactare non potuit, eam patimini nunc ab homunculis deterrumis proteri atque conculcari?»« Item: «Quodsi nunc Lucius ille Brutus revivescat et hic ante pedes vestros adsit, is non hac utatur oratione: «Ego reges eieci, vos tyrannos introducitis; ego libertatem, quae non erat, peperi, vos partam servare non vult
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcione. Iste ĩterca sceler ⁊ mał cogitatõib redundas euolans
e templo Iouis. sudãs ocuł ãdentib. recto capillo. ꝯtõta toga cu
płib aliis ire celeriꝰ cxpit. Illi p̾co faciebar audientiã. hic sũ selliũ¬
facẽ. Cu Gracchus decis ĩ aperet p̃caris cursi isti impetum
timore ꝑ tẽrita fuge̾ cȩpit. at iste spuma exore eiiciens.
hanelas ex ĩfimo pector̃ crudelitate ꝯtorquet brachiũ. et
quẽti ꝑcutit tp̃s. ille nulla uoce ȩdens ĩsita ũtute ꝯcidit
tacitꝰ. iste uiri fortissimi ĩserando sanguiẽ aspsus quasi
facinꝰ prȩdarissimu fecisset ⁊ circunspectãs Ilariter scele¬
rata gratulãtib manũ poriges in templũ Iouis ꝯtulit

Expanded text:
nem. Iste interea scelere et malis cogitationibus redundans evolat e templo Iovis: sudans, oculis ardentibus, erecto capillo, contorta toga, cum pluribus aliis ire celerius coepit. Illei praeco faciebat audientiam; hic, subselliufacere. Cum Graccus deos inciperet precari, cursim isti impetum timore perterrita, fugere coepit. At iste, spumans ex ore scelus, anhelans ex infimo pectore crudelitatem, contorquet brachium et dquenti, percutit tempus. Ille, nulla voce delabans insitam virtutem, concidit tacitus. Iste viri fortissimi miserando sanguine aspersus, quasi facinus praeclarissimum fecisset circum inspectans, et hilare sceleratam gratulantibus manum porrigens, in templ
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uita ademit: Exple meas inimicitias: ⁊ iracũdia satura
tuo sangiĩe. Ille cu magno spũ u̾ba emittẽs metuebam
ꝯtẽder̃ nos uis ubi st̃ari tũpissimu ⁊ sr̃are pulchẽrimũ est.
ĩ t̾ficer̃ me uis: Ocadar equide. s iuctꝰ nõ ꝑibo. At ĩ extre¬
mo uite tempor ait sentẽtiose loqueris: Neq ei quẽ uides
cura. Tu cessas mͥ uita tͥ õẽ bñ uiuedi spe mea eriꝑe mo̾te.
Iste muliere repulit abse lam̃tante. Illi nescio qͥd ĩ cipiẽti

Expanded text:
tibi vitam ademit? Exple meas inimicitias et iracundiam satura tibi vitam ademit? Exple meas inimicitias et iracundiam satura tuo sanguine.» Ille cum magno spiritu verba: «‹Metuebam›», st: interficere vis. Occidar equidem, sed victus non peribo.» «Ut in extremo vitae tempore etiam sententias eloqueris ! Numquam ei, quem vides cura. Tu cessas mihi vitam, tibi omnem bene vivendi spem mea morte eripere?» Iste mulierem propulit ab se lamentantem; illi nescio quid incipienti
Abbreviated transcription (Latin):
delectatioe totã .n. nã cuipia ponũt an aculo aut gliosi.
ut uos exmpli cã cȩpemsꝰ. Aut ĩ uidi. Aut timidi. adut auari
Ambitiosi Amatoris luxuriosi furis Quadru platoris. deniq
redundaret: ⁊ cẽs timore oppresi domi ꝯtinerentꝰ/ uenit is te
cu sago gladio suctinctꝰ tenẽs iaculu ĩ manu: quinq
adolescentes hoĩe siłi ornatu sb̾sequũt irrupit ĩ edes sb̾ito
De in maxĩa uoce ubi ẽ iste scis beatꝰ ĩ quit ęd̾u dominꝰ:
Quin mͥ pręsto fit: Qd tacetis: hic alii oẽs stupidi timore
obmutuerũt. Ix̃or illiꝰ ĩ felicissimi cu maxio fletu ad ishꝰ
Ac uos opplorar̃ aurib mcis desinitis: nõ abibit. Illi nũtiat᷑
ĩterea uenisse istu ⁊ lamor maxĩo mõte minai̾ qd̾ simł
ac audiuit heus ĩ ꝗt Gorgia pedisseque pueroꝵ absconde
pueros. defende. fac ut ĩ columes ad adolesce̾tia ꝑducas. Rix
hec dixerat cu ecce iste pręsto sedes ĩ ꝗt audax: Nõ mea uox

Expanded text:
 cuiuspiam ponunt ante oculos, aut gloriosi, ut nos exempli causa coeperamus, aut invidi aut tumidi aut avari, ambitiosi, amatoris, luxuriosi, furis, quadruplatoris; deniquredundaret et omnes timore obpressi domi continerentur, venit iste cum sago, gladio succinctus, tenens iaculum; III adulescentes hominem simili ornatu subsecuntur. Inrupit in aedes subito, deinde magna voce: «Ubi est iste beatus», inquit, «aedium dominus? Quin mihi praesto fuit? Quid tacetis?» Hic ali omnes stupidi timore obmutuerunt. Uxor illius infelicissimi cum maximo fletu ad istius s opplorare desinitis? Non abibit.» Illi nuntiatur interea venisse istum et clamore maximo mortem minari. Quod simul ut audivit: «Heus», inquit, «Gorgia pediseque puerorum, absconde pueros, defende, fac, ut incolumis ‹ad› adulescentiam ‹perducas.›» Vix haec dixerat, cum ecce iste praesto «sedes», inquit, «audax? Non vox mea
Abbreviated transcription (Latin):
Sannioni puero negoau dederat ut cã uestiñta pueros coi¬
rogaret. Sẽuulꝰ nõ ĩ urbanꝰ satis strenue ⁊ ꝯcinne comꝑa
ad nuptias comoclasse. nũtiat puer argẽtus repeti. ꝑtimucã
miis delectabim. Rd ego quȩ deiñ efficiat na̾re: Euiꝰmoi
ẽ hoĩs nã ut quȩ singuł dieb efficiat głia atq osfe̾tatione
ea uix annuo ẜuione enãrar̃ possi Etliu̾moi notatioẽs quę

Expanded text:
Sannioni puero negotium dederat, ut vasa, vestimenta, pueros Sannioni puero negotium dederat, ut vasa, vestimenta, pueros rogaret: servolus non inurbanus satis strenue et concinne conparat. ad nuptias commodasse. Nuntiat puer argentum repeti: pertimueramis delectabimur.» Quid ego, quae deinde efficiat, narem? Eiusmodi est hominis natura, ut quae singulis diebus efficiat gloria atque ostentatione, ea vix annuo sermone e
Abbreviated transcription (Latin):
gile falsȩ coragiu głie compares: Deiñ exclamat ut oe̾s
tñsnumerari. Age inꝗt duc tecu libanu ⁊ Sosia. Sane
fecissetis si ad me domu uia recta abiissetis. Id fecisseꝰ in¬
quiũt illi si domũ nouissezꝰ. At istd̾ ꝗde facile fuit unde¬
libet ĩ uenir̾. Ueru cunte illũ secunt᷑ illi. Sermo ĩ terea
huiꝰ ꝯsumit oĩs ĩ ostentatr̃e. Querit ĩ agris frum̃ta cuius¬
moĩ sĩt negat se qr uille incense st̃ acceder̃ posse: nec edi¬
Ita ne inqͥt: Eamꝰ hospites. fc̾ nĩs ueĩt ex falerno. Ego
illi obuia ꝑga. huc uo decima uenitote. hospites disce¬
dũt. Iste serapti ĩ domũ sua ꝯiecit. Illi decima qua ius¬
serat ueniũt. quęrũt hũc. reꝑiũt domꝰ cuia sit. Indiu̾so¬
riui derisi ꝯfearit sese. Lident hoĩe. postandie n ãrant
expostulat Actusant. Ait iste siłitudic loci deceptis. angiporto
toto deerrasse se qͣ ualitudiẽ suã. ad note młta exspectasse

Expanded text:
gile falsae choragium gloriae conparetur. Deinde exclamat, ut omnes i hodie vis transnumerari.» «Age» inquit, «duc tecum Libanum et Sosiam.» «Sane.» fecissetis, si ad me domum recta abissetis.» «Id fecissemus», inquiunt illi, «si domum novissemus.» «At istud quidem facile fuit undelibet invenire. Verum ite mequum.» Secuntur illi. Sermo interea huius consumitur omnis in ostentatione: quaeritmodi sint; negat se, quia villae incensae sint, accedere posse: nec aedi«Itane?» inquit. «Eamus hospitis; frater venit ex Falerno: ego illi obviam pergam; vos huc decuma venitote.» Hospites discedunt. Iste se raptim domum suam conicit; ‹illi› decuma, quo iusserat, veniunt. Quaerunt hunc; reperiunt, domus cuia sit; in diversorium derisi conferunt sese. Vident hominem posteri die; narrant, expostulant, accusant. Ait iste eos similitudine loci deceptos angiporto toto deerrasse; contra valetudinem suam ad noctem multam expectasse.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtꝰ petiy s ĩuita ut et si nõ ꝑuenenꝰ ĩ dicendo quo
uoluꝰ parua tũ pars uite ꝑfectissime desideretur ⁊ uiã quã
sequamur habemus. proptereaꝙ õbis libris nihil pręterit
est rhetorice prȩceptionis. Demõstratu eniz est quõ res
inomĩb generibus causaru ĩ uenire oporteat. dictu ẽ
quo pacto eas disponere ꝯueniat traditu est qua rone
esset pronuntiandu prȩceptu est qua uia meminisse
possemus de mostratu est quibus modis perfecta elocutio
comparctur. Quȩ si sequamur acute ⁊ cito reperirezꝰ
distincte ⁊ orirate disponemus grauiter ⁊ uenuste pro¬
nũtiabimꝰ firme ⁊ perpetue meminerimus ornate et
suauiter eloquemur. Ergo amplius in arte rhetorica
nihil est. hec omnia adipiscemur si rõnes pręceptiõis
diligentia consequemur et exefatatione:¬

Expanded text:
ut, etiamsi non pervenerimus in dicendo quo volumus, parva pars vitae perfectissimae desideretur; et viam quam sequamur, habemus, propterea quod in his libris nihil praeteritum est rhetoricae praeceptionis. Demonstratum est enim, quomodo res in omnibus generibus causarum invenire oporteat; dictum est, quo pacto eas disponere conveniat; traditum est, qua ratione esset pronuntiandum; praeceptum est, qua via meminisse possemus; demonstratum est, quibus modis perfecta elocutio conpararetur. Qua si sequimur, acute et cito reperiemus, distincte et ordinate disponemus, graviter et venuste pronuntiabimus, firme et perpetue meminerimus, ornate et suaviter eloquemur. Ergo amplius in arte rhetorica nihil est. Haec omnia adipiscemur, si rationes praeceptionis diligentia consequemur exercitation
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe ꝓposito id sumit᷑ iisde de causis qͥb siłitudo re
ornatiorẽ facit cũ nulliꝰ rei nͥ digͥtatis cã sumir. Aꝑtiore
cu id qd̾ sit obscuriꝰ magis diluadu reddit: ꝓbabiliorẽ cũ
magisis uerisiłe facit: añ oculos ponit cũ expͥmit oĩa ꝑ spĩ¬
cue ut res ꝓpe dcã manu temptai̾ possit. uniꝰciꝰq gnĩs ss¬
gula sbiecisserꝰ exempla. nͥ exemplu qd̾ genꝰ ee̾t ĩ ex plicatiõẽ¬
demõstrasserꝰ. ⁊ cãs sumẽdi ĩ siłitudic̃ aꝑuisseꝰ. Quar̾ nolui¬
mus u pauca qͣminꝰ ĩ tellige̾t᷑ nec re ĩtellecta plura scber̃:
Nago ẽ fõme cũ fõma cũ quada siłitudie collatio. hec

Expanded text:
 causis, quibus similitudo. Rem ornatiorem facit, cum nullius rei nisi dignitatis causa sumitur; apertiorem, cum id, quod sit obscurius, magis dilucidum reddit; probabiliorem, cum magis veri similem facit; ante oculos ponit, cum exprimit omnia perspicue, ‹ut› res prope dicam manu temptari possit. Unius cuiusque generis singula subiecissemus exempla, nisi ‹et› exemplum quod geas sumendi in similitudine aperuissemus. Quare noluimus neque pauca, quominus intellegeretur, neque re intellecta plura scribere. Imago est formae cum forma cum quadam similitudine conlatio. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ffectio ẽ cũ expͥmit̾ atq effingitꝰ u̾bis
cõpoĩs cuiꝰpia forma quo ad satis sit ad ĩ telligẽdum
ĩ niemoria redir̃ ¶t hec exõnatio tu utilitate siquem
Otatio est cũ aliauꝰ nã ce̾tis desebit᷑ sigͥs.
Euę sicuti note quęda nẽ st̃ attributa ut siulis nõ

Expanded text:
ffictio est, cum exprimitur atque effingitur verbis corporis cuiuspiam forma, quoad satis sit ad intellegendum, is in memoriam redire.» Habet haec exornatio cum utilitatem, si quem Notatio est, cum alicuius natura certis describitur signis, quae, sicuti notae quae naturae sunt adtributa; ut si velis non
Abbreviated transcription (Latin):
enũge̾ solebat. E abscissioe sic ĩc ꝰ aliqͥd dicẽ de inde
prȩcidaꝰ. et ex eo qd̾ ia dixiiꝰ sacis relinqͥt᷑ suspiciõis sic.
Qi ista forma ⁊ xtate nuꝑ aliene domi uolo plura dicere.
Psiłitudine cu aliqua re siłi allata nihil ampliꝰ dicimus.
s exea sigͥficaꝰ qͥd snĩaꝵꝰ hoc mõ. Noli Satũnine nimium
ppłi ficqͥntia fietus eẽ: dinosce. młt iacẽt graca.¶Nec exor¬
uatio pluĩmu festĩtatis het Interdu ⁊ digͥtatis: Sinit

Expanded text:
cipimus aliquid dicere, ‹deinde› praecidamus, et ex eo, quod iam diximus, satis relinquitur suspicionis, sic: «Qui ista forma et aetate nuper alienae domi - nolo plura dicere.» Per similitudinem, cum aliqua re simili allata nihil amplius dicimus, sed ex ea significamus, quid sentiamus, hoc modo: «Noli, Saturnine, nimium populi frequentia fretus esse: inulti iacent Gracci.» Haec exornatio plurimum festivitatis habet inter
Abbreviated transcription (Latin):
Cõspicit extinte poscẽtes munera formę
Sebilibq uagas implentes uocib auras.
Rec cũctata solens pietas ĩ fẽre salutei¬
Quȩ sentit flagiar̃ fide. s lumĩa tangẽs
E uigilar iubet: quę sõnus p̾sserat ĩgeus
Atq diu clausas ieẜans sb̾ fionte fencstras
Ingrediende die fect discedere noctez:¬
Inc repetita sacri gradic̃s ꝑ męnia templi
Lumĩa cecata dedit. ⁊ uestigia claudis.
Dalia dauidica post facta reliquerat urbe
Bethania uicina petens eadeq ⁊euẽsus
Claresçente die ꝓperabat uisere trita:¬

Expanded text:
Conspicit, extinctae poscentes munera formae Conspicit, extinctae poscentes munera formae Flebilibusque uagas implentes uocibus auras. Nec cunctata solens pietas inferre salutemQuae sentit flagrare fidem, mox lumina tangens Euigilare iubet, quae somnus presserat ingens, Atque diu clausas reserans sub fronte fenestras Ingrediente die fecit discedere noctinc repetita sacri gradiens per moenia templi Lumina caecatis dedit et uestigia claudis. Talia Dauiticam post facta reliquerat urbem Bethaniae uicina petens, eademque reuersus Clarescente die properabat uisere tecta
Abbreviated transcription (Latin):
Ni genitor reꝵ ꝗ mũdu lege coeroet
Et nulla sb lege manet cui ꝯder̃ uelle est
Que fions nlla uidet s totuz ꝯspicit ip̃e
Noc ĩ possibile est hoĩ dixisser. at alto
Possibile ẽ ius om̃e deo: młtisq molestu
Qiuitib tandes facẽt mitesaet ceusu.
Na propͥas bene tiactat opes celosq recõeli
Dhesauros ult ille suos. ubi ꝗdꝗd hetur
Nõ mordax etugo uorat nõ tinea sultat
Nõ male defossu famulatꝰ furib auꝵ:
Ieiunis qui forte cibu sitientib haustii
Dospicibis tectu nudis largit̾ amictu.
Solatur nexos ĩ carcet᷑. ꝑ fouet egros.
Atq aliis largus sibi tantũ ꝯstat egenꝰ.
Nec dubie ĩ celus ꝯstantia ꝑ uenit illa.
Quę christo collata datꝰ spͥ pauꝑe forma:
Quȩ damnis augmẽta capit. quę spãgr ut sit.
Quȩ perit ut mancat. quȩ uitã mõtua p̃stat¬
Neterea diis geminos ꝯsister cecos
Du qd̾da trãsiret iter comitante catẽua

Expanded text:
Ni genitor rerum qui mundum lege cohercet Ni genitor rerum qui mundum lege cohercet Et nulla sub lege manet, cui condere uelle est, Quem frons nulla uidet, sed totum conspicit ipse \'Hoc inpossibile est homini\' dixisset, \'at alto Possibile est ius omne Deo\', multisque molestum Diuitibus tandem faceret mitescere censum. Nam proprias bene tractat opes caeloque recondi Thensauros uult ille suos, ubi quidquid habetur Non mordax aerugo uorat, non tinea sulcat, Nec male defossum famulatur furibus aurum, Ieiunis qui ferre cibum, sitientibus haustum,. Hospitibus tectum, nudis largitur amictum, Solatur nexos in carcere, perfouet aegros, Atque aliis largus, sibi tantum constat egenus. Nec dubie in caelum substantia peruenit illa, Quae Christo conlata datur sub paupere forma, Quae damnis augmenta capit, quae spargitur ut sit, Quae perit ut maneat, quae uitam- mortua praerea geminos Dominus considere caecos Dum quoddam transiret iter comitante caterua
Abbreviated transcription (Latin):
Nil põpȩ mõtalis amat. nõ ambit honorẽ.
Nec resupina tumet. sic purȩ semita uite
Quãtu prona solo tantu fit proxĩa celo.
Nens ⁊ eĩ uẽgẽs altu petit: altaq uẽgit.
Inferiorq gradus quo uult descender surgit
Ecte hũilez dnus destertore tollit egenu.
Ee facit egregios inter residere tyrãnos.
At ꝯtra tumidu pugnaci mẽte rebelles
Precipite celo sb̃ tartara iussit abire.
Darua loquat si facta dei ꝑ singła cũra.
Et speciale bonu cu sit gñale reuolua¬
Am placidaᷤᷤ iorelanis mͣsgiessꝰ harenas¬
Iudee seitatus iter siue noĩe mixtu
Nil igitur sũmo de se sperantib unqͣ
Difficile est ꝯfere deo: cui prona uolũtas
Ardua planar ⁊ cũua ĩ directa refẽre.
Naq foramen acus sic̃ penetiat̃ camellus
Nembroꝵ pro mole neꝗt sic diues opima
Fertilitate tumẽs tenue nõ poss adire
Celestis regni duoẽte ad limina calle.

Expanded text:
Nil pompae mundalis amat, non ambit honorem, Nil pompae mundalis amat, non ambit honorem, Nec resupina tumet: sic purae semita uitae Quantum prona solo, tantum fit proxima caelo. Mens etenim uergens altum petit altaque uergit, Inferiorque gradus quo uult discendere surgit. Ecce humilem Dominus de stercore tollit egentem Et facit egregios inter residere tyrannos: At contra tumidum pugnaci mente rebellem Praecipitem caelo sub tartara iussit abire. Parua loquor ei facta Dei per singula curram Et speciale bonum, cum sit generale, reuoluaacidas Iordanis item transgressus harenase sectatus iter: sine nomine mixtum Nil igitur summo de se sperantibus umquam Difficile est conferre Deo, cui prona facultas Ardua planare et curua in directa referre; Namque foramen acus sicut penetrare camelus Membrorum pro mole nequit, sic diues opima Fertilitate tumens tenuem non posset adire Caelestis regni ducentem ad limina callem,
Abbreviated transcription (Latin):
Herebat dñsq pio ia pectore uotis
Annuerat. tũc p̃do fures ac noxiꝰ hostis
Cui possessa diu est alieni fabrica iuris
Peruasa migrare domo ꝯpulsus ĩ iraz
Tollitur accensa. cõreptaq carꝑe mẽbra
Aititur ⁊ fiustra dño ꝓhibente laboras
Fugit ĩ obscutas puero uiuẽte tenebras
Nõ dedignatꝰ petro piscante tributu¬
Soluere cesareu medii de gurgite põti
Hamu fc̾re iubet gerulu didragmatis auri.
Incola mox pelagi pedentia fila momõdit
Iussa tributa ferens. grauiorq onerãte metallo
ilis honor piscs pretio maiore pepẽdir
Ut deus ⁊ doctor mirabilis oĩb inquit
Celtior ẽ humilis. cũctisꝙ potentior ibit
Qui cũctis sbiectꝰ erit. seseq minore
Demissa ceruice feret. uelut iste uidet
Paruulus. ⁊ mõstrat pueꝵ ꝯsistẽ pãuu
Salicet ĩ geniu teneri sectemũ ut eui
Nõ ãnis s mẽte iubet: qr molliõ etas

Expanded text:
Haerebat; Dominusque pio iam pectore uotis Haerebat; Dominusque pio iam pectore uotis Adnuerat. tunc praedo furens ac noxius hostis, Cui possessa diu est alieni fabrica iuris, Peruasa migrare domo conpulsus, in iram Tollitur accensam correptaque carpere membra Nititur et frustra Domino prohibente laborans Fugit in obscuras puero uiuente tenebras.Non dedignatus Petro piscante tributuSoluere Caesareum, medii de gurgite ponti Hamum ferre iubet gerolum didragmatis aurei. Incola mox pelagi pendentia fila momordit, Iussa tributa ferens, grauiorque onerante metallo Vilis honor piscis pretio maiore pependit.doctor mirabilis: omnibus, inquit, Celsior est humilis cunctisque potentior ibit Qui cunctis subiectus erit seseque minorem Dimissa ceruice feret, uelut iste uidetur Paruulus et monstrat puerum consistere paruum; Scilicet ingenium teneri sectemur ut aeui Non annis, sed mente iubet, quia mollior aetas
Abbreviated transcription (Latin):
Ignotos ouilis uiderũt lumĩe cordis:
Ut maior sit nr̃a fides huc c̃ẽ ꝑ orbez
Drincipiu ac fidez huic alpha uiderier hũc to.
Quez mediu tales cĩcũ fulsere propłx
Ale ad huc uiues alt stas lumĩc uite
Sidereoq sono meus ẽ hic filiꝰ inquit
Ostendit u̾bo genitu uox patria christu¬
Ostqͣ corporeos ui̾tus regiessa ꝑ artus
Texit adorandũ carnis uelamĩe forma
De q pala dnius ppłis dedit ecte repente
Pir humilis mesto deiectus lumĩa ułtu
Procedit supplex ꝙ manꝰ ⁊ brachia tẽdit
Imploratq gemens unꝰ miha filius ĩ ꝗr
Est dne horenda lacerat quẽ sp̃s ira
Nec linꝗt nisi mergat aquis aut ignib atrox
Opprimat atq aĩa dubia sb̾ mõte fatiget
Hũc precor expulso miẜatꝰ utriq furore
Redele mihi uł redde sͥ. ne ceta potestas
Expellat trepida sb̾tracto lumĩe uita
Dixerat ⁊ genua amplecre̾s genibq uolutas

Expanded text:
Ignotos oculis uiderunt lumine cordis, Ignotos oculis uiderunt lumine cordis, Vt maior sit nostra fides: hunc esse per orbem Principium ac finem, hunc a uiderier, hunc ω. Quem medium tales circumfulsere prophetae, Alter adhuc uiuens, alter stans limite uitae. Sidereoque sono \'mens est hic Filius\' aiens Ostendit uerbo genitum uox patria ChristPostquam corporeos uirtus regressa per artus Texit adoratam carnis uelamine formam, Seque palam Dominus populis dedit: ecce repente Vir humilis maesto deiectus lumina uultu Procedit supplexque manus et brachia tendit Inploratque gemens: unus mihi filius, unus Est, Domine; horrenda lacerat quem spiritus ira Nec linquit, nisi mergat aquis aut ignibus atris Opprimat, atque animam dubia sub morte fatigat. Hunc, precor, expulso miseratus utrumque furore Redde mihi uel redde sibi, ne caeca potestas Expellat trepidam subtracto lumine uitam. Dixerat et genua amplectens genibusque uolutans
Abbreviated transcription (Latin):
Sauit enorme uiꝵ pret̾q ĩfirma secundi
Sexus ⁊ etatis saturauit quatuor illic
Pilia uescentu. plus ⁊ mireris/ ⁊ auctas
Disce fuisse dapes: epulas nutriuit edendo
Uulgus. ⁊ attritȩ aeuerũt morbsib escȩ.
Felliquiasq suas sportaꝵ culmina septe
Expauit fugitiua fames: ubi fragmĩe sũpto
Didit abundaut modics desemine messes:
Fatris ab occasu mortalia membra gerentez
Slaz fuit ẽẽ deu: qr nõ abscondit᷑ unq̃
ebs in mõte dentes. moclio nec sb̾dit᷑ ardens
Nichnus anhelante s spãges largius ignez
Qunctis lumen agit radias. na testib amplo
Discipulis fulgore trib uelut igneus ardor
Solis ĩ ethetea u̾sus splendore figura
icerat ore die. uestemq tuentib ĩpa
Candida forma niuis dñi de tegmĩe fulsit.
Sineritu sblime tuu quib illa uidere
Cõtingit ĩ mũdo quȩ nõ sẜ credita mũdo.
Qid ꝙ ut helia ⁊ claꝵ uider̃ ł moisen

Expanded text:
Pauit inorme uirum, praeterque infirma secundi, Pauit inorme uirum, praeterque infirma secundi, Sexus et aetatis saturauit quattuor illic. Milia uescentum. plus ut mireris, et auctas Disce fuisse dapes, epulas nutriuit edendo Vulgus, et adtritae creuerunt morsibus escae. Reliquiasque suas, sportarum culmina septem, Expauit fugitiua fames, ubi fragmine sumpto Vidit abundantem modico de semine messem. Matris ab occasu mortalia membra gerentem, Clam fuit esse Deum, quia non absconditur umquam Vrbs in monte sedens, modio nec subditur ardens Lychnus, anhelantem sed spargens altius ignem Cunctis lumen agit: radians nam testibus amplo Discipulis fulgore tribus uelut igneus ardor Solis, in aetheriam uersus splendore figuram, Vicerat ore diem, uestemque tuentibus ipsam Candida forma niuis Domini de tegmine fulsit. 0 meritum sublime trium, quibus illa uidere Contigit in mundo quae non sunt credita mundo! Quid quod et Heliam et clarum uidere Moysen?\'
Abbreviated transcription (Latin):
Se canib ꝯfessa parez: qui more sagaci
Semꝑ adoratę recubat ad munera mẽse
Assueti refluas dnĩoꝵ lambere micas
Dox hũilis seo celsa fides que sospite nata
De cane fecit ous. gentisq insensib orta
Compulit hebrci de gramine uescier agri:
Dea de hic ssieus mõtis uga plebe sequetez
Milia cecoꝵ claudoꝵ milia pasfiz
Leprososq simul popiilosꝙͥ surdasq catuas
Inualidas q manus ⁊ ꝗd ꝗd debile uulgi
euent in peristus ꝯ ponit motis usis
Et reuocata suis attemꝑat organa neruis¬
Umq medes egru refouet u̾tute tumłtu
Sertia lux aderat. steliriq ĩ cespite uullu
Contĩgerat plebs tãta cibu/ nimiuq labores
Autribat geminanda fames. si saucia callez
Durba ꝑ ingente dapib ieiuna rediret.
Qua flexus pietate deus ꝗ semꝑ egentuz
Danis ad est: uinctu q locis sine frugib ĩfert.
Pisciculis paucis ⁊ septez panib agmen

Expanded text:
Se canibus confessa parem, qui more sagaci Se canibus confessa parem, qui more sagaci Semper odoratae recubant ad limina mensae, Adsueti refluas dominorum lambere micas. Vox humilis, sed celsa fides, quae sospite nata De cane fecit ouem gentisque in sentibus ortam Conpulit Hebraei de gramine uescier agri. Alta dehinc subiens montis iuga plebe sequente m, claudorum milia passim Leprososque simul populos surdasque cateruas, Inualidasque manus et quidquid debile uulgi Venerat, in priscum conponit motibus usum Et reuocata suis adtemperat organa neruimedens aegrum refouet uirtute tumultum, Tertia lux aderat, sterilique in cespite nullum Contigerat plebs tanta cibum, nimiosque labores Nutribat geminanda fames si saucia callem Turba per ingentem dapibus ieiuna rediret. Qua. flexus pietate Deus, qui semper egentum Panis adest uictumque locis sine frugibus infert, Pisciculis paucis et septem panibus agmen
Abbreviated transcription (Latin):
Dorua laborantez iactabant equora pupiz
Adue̾sus nam flatus erat tũc noctis opacȩ
Tempore calcatas dnũs suꝑambulat undas
Et uasti premis acua freti graucis ꝙ fruẽtis
Circumfusa sacras laminebãt mainora płãtas
Niratus stupefacta cohors sb calle pedesti
Nauigeras patiusse uias et pertus amica
Doctus habere fide christũq agnoscer semꝑ
In medias ascendit aquas quez doceri leua
Labentez dñi nil tanto ĩ gurgite passu
Qui corpus fuit illa manus pelagiq iator
Libera ꝑ uitreos mouit uestiģia tampos:
Encsar inde soli dño ueniente coloni
Infirmos traxere suos ut fimbria saltiz
Dix actata dei morbis sanaret acerbis
Et quot quot cetigere tuges sẽpsere salutez
Qua pretiosa fuit que nũꝙqͣ uedita uestis
Ip̃a omẽs molici redimebat numet̃ fili:¬
Iuc thirias partes sidoniaq ãua petẽte
Anxĩa pro natȩ uicio qua sp̃us atrox
exabat stimulis mulier cananea rogabat

Expanded text:
Torua laborantem iactabant aequora puppem; Torua laborantem iactabant aequora puppem; Aduersus nam flatus erat. tunc noctis opacae Tempore calcatas Dominus superambulat undas Et uasti premit arua freti, glaucisque fluentis. Circumfusa sacras lambebant marmora plantas. Miratur stupefacta cohors sub calle pedestri Nauigeras patuisse uias: at Petrus amicam Doctus habere fidem Christumque agnoscere semper In medias discendit aquas, quem dextra leuauit Labentem Domini, nil tanto in gurgite passum: Cui portus fuit illa manus, pelagique uiator Libera per uitreos mouit uestigia campos. Genesar inde soli Domino ueniente coloni Infirmos traxere suos, ut fimbria saltim Vix adtacta Dei morbis mederetur acerbis: Et quotquot tetigere iugem sensere salutem. 240 Quam pretiosa fuit quae numquam uendita uestis, Ipsa omnes modici redimebat munere fili!c Tyrias partes Sidoniaque arua petentem Anxia pro natae uitio, quam spiritus atris Vexabat stimulis, mulier Chananaea rogabat,
Abbreviated transcription (Latin):
Cernit ᷑ ardentez sol reminiscitur orbez
Lotu erecta uidens. quia quos malis oppͥmit hostis
Ima petunt quos christus alit sine labe reẜgũt:
Omq debite populu sese ĩ deserta secutu
Ut typicus moyses uerusq propha uident
Antiqua sentire famez maiorib actis
Antiqua mostrauit opez. tunc alite młta
Carnis opima dedit geminis mͦ pisabꝰ auxit
Sufficiens tũc mãna pluuit mͦ panib amplu
Quicũq dedit uictu ꝑ nilia quinq uiroꝵ
Cet̾a turba latet. nũo nec claudit᷑ ullo
Maxima paruoꝵ legio uł maxĩa matru
Qd̃q magis stupeas cophinos ablata
Fragiuina bissenos populisq uocantib aucta
Que redit acunctis nõ est data copia mẽsis:
Amq senescente gelidi sb̾ terula põti
Octeano rapiente diez cu pallor adesset
Hostis ⁊ astrigeris ĩ ducent hespus umbras
Discipuli solo tẽris residente magistro
Uendosu petiere falsu fructuq tumẽti

Expanded text:
Cernit et ardentem solis reminiscitur orbem, Cernit et ardentem solis reminiscitur orbem, Totum erecta uidens: quia quos malus opprimit hostis Ima petunt, quos Christus alit sine labe resurgunt. Cumque dehinc populum sese in deserta secutum Vt typicus Moyses uerusque propheta uideret Antiquam sentire famem, maioribus actis Antiquam monstrauit opem, tunc alite multa Carnis opima dedit, geminis modo piscibus auxit; Sufficiens tunc manna pluit, modo panibus amplum Quinque dedit uictum per milia quinque uirorum. Cetera turba latet, numero nec clauditur ullo Maxima paruorum legio uel maxima matrum. Quodque magis stupeas, cophinos ablata replerunt Fragmina bis senos, populisque uorantibus aucta Quae redit a cunctis non est data copia mensis. Iamque senescentem calidi sub caerula ponti Oceano rapiente diem, cum pallor adesset Noctis et astriferas induceret hesperus umbras, Discipuli solo terris residente magistro. Vndosum petiere salum, fluctuque tumenti
Abbreviated transcription (Latin):
Deminere ueb̃is nõ totu uiuere cuiꝰ
Arida torpentes damnacat dexrera partez¬
Iiperio ꝙ medens gelida recalescer̃ palma
Preapit et redit diuino more saluti
Sicut semꝑ agit nuil tolit et oĩa reddit: Iesus erigit¬
Inc iteru uer̾os ĩ stauras lubricus artes
Ille chelidus ad est nigri qui felle ueneni
Liuidus humano gaudet pingues cere tabo
Quodq ꝑ alt̾nos totiens disper ferat artus
Dirus ĩ unius ꝓgressus uiscera fudit
Cui uocez lumenq tulit dupliciq furore
Saucia mẽbra tenens mutuꝙ qͥtiebat orbu
Tunc dnuis mũdi lux nostra et ẜmo patentis
Uordib ex clusis oculos atꝙ ora nouauit
Uerba ꝙ pet uẽbus ꝑ lumen lumina sũ gũt
Enerat et mulier morbo cõtracta uetusto
Non senior tremebuda geniens in cũua caducis
Uultib ec solaz despettans cermia terraz
Que dño miẜãte iuiges post octo decez ꝙ
Renbra leuans mẽses/ celos ac sidera tandez

Expanded text:
Seminecem membris, non totum uiuere, cuius Seminecem membris, non totum uiuere, cuius Arida torpentem damnarat dextera parteImperioque medens gelidam recalescere palmam Praecipit et reduci diuino more saluti, Sicut semper agit, nil tollit et omnia reddit. En iterum ueteres instaurans lubricus artes Ille chelydrus adest, nigri qui felle ueneni Liuidus humano gaudet pinguescere tabo, Quodque per alternos totiens disperserat aegros Virus in unius progressus uiscera fudit: Cui uocem lumenque tulit, triplicique furore Saucia membra tenens mutum quatiebat et orbum. Tunc Dominus mundi, lux nostra et sermo parentis, Sordibus exclusis oculos atque ora nouauit; Verbaque per uerbum, per lumen lumina surgunt. Venerat et mulier morbo contracta uetusto Non senio, tremebunda, gemens, incurua, caducis Vultibus et solam dispectans cernua terram. Quae Domino miserante iuges post octo decemque Membra leuat messes, caelumque ac sidera tandem
Abbreviated transcription (Latin):
Demnonio uacuans auditu deo uoce reformas
Et mimis interei ꝓxyos iibet om̃ia poslet
Discipulos. totisq simul ĩtutib implens
Ite ait. ad tristes morboꝵ ex cludite pestes
Ued dñus ysorael. qr nec du nõie gentes
De uixtrat hoc om̃es/ celoꝵ dicite regnuz
Demoniis auferte locuz de pellite lepraz
Functaqꝙ sub dite reuocate cadauera uite
Supsistis gratis. cunctisꝙ imꝑdite gratis
Et uelur hoc dicens dobis ꝗ ppe ministris
Seruandos cõmitto greges ego pasto
Su bonꝰ et ꝓprior ad uictuz lãgior agros
Nemo meis ouib que st̃ pascua uendat
Nec inapricas ideo pͥus edidit aureis
Om̃i ponens: ut abus ia se se acictore magistͥs
Inreliquu doctrina flueus decũret eiuiz
Qualit̾ ex uno patadisi fonte leguntar
Quatuor ĩ gentes p̾̃cedere cursibus amnes
Ex quib ĩ totu spargunt᷑ flumina mũdu:¬
xin ꝯspicua sinagogle ĩ gressus ĩ aulas
Aspicit ĩualidu demisso corpore mancu

Expanded text:
Daemonio uacuans, auditu et uoce reformans. Daemonio uacuans, auditu et uoce reformans. Nec minus interea proprios iubet omnia posse Discipulos totisque simul uirtutibus implens: Ite, ait, et tristes morborum excludite pestes, Sed domus Israhel quia necdum nomine gentes Auxerat hoc omnes, caelorum dicite regnum, Daemoniis auferte locum, depellite lepram Functaque subductae reuocate cadauera uitae: Sumpsistis gratis, cunctis inpendite gratis. Ac uelut hoc dicens: ego uobis quippe ministris Seruandos conmitto greges, ego denique pastor Sum bonus et proprios ad uictum largior agros: Nemo meis ouibus quae sunt mea pascua uendat. Haec in apostolicas ideo prius edidit aures Omnipotens, ut ab his iam sese auctore magistris In reliquum doctrina fluens decurreret aeuum: Qualiter ex uno paradisi fonte leguntur Quatuor ingentes procedere cursibus amnes, Ex quibus in totum sparguntur flumina munduxin conspicuam synagogae ingressus in aulam, Aspicit inualidum, dimenso corpore mancum,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic sopor est saluator ait nec funꝰ ad esse
Credite nec semno bositaz lucer pullaz
Dixerat et gelida constrictu mõte cadauer
Spiratꝰ igne fouet uẽboq ĩ mobile corpus
Uuscitat atq semel genita his uiuer̃ p̾stat
Ob stupuer̃ animis inopinaq uota parentes
Aspiciũt uersisꝙ modis ꝑ gaudia plangunt.
Inde pedes reserens geminos uide ecce sequẽts
Cecatos clamore uitos fili melide daiuid
Discute nocturnas extintis uultib umbras
Et cdaraz largire dicz q̃ credere tutuz
O sanura coniosce deuz iaz cõde uidebãt
Ꝙ lucis sensere uiaz tũc ceta precantur
Dumine diffusc ceu torpens ignis aliuo
Sub dñi mituere manu tactuq serenio
Instaurata suis rediere ora lacertis:
Is ita dimissis alius produqͣtur eger
Pulmplia langore miser qui uoce relacti
Auditu uacuus solo ꝑ mania menbra
Demore plenus erat sicur ꝓtiꝰ ordine sacro
Cur uatus uẽsis deũs inꝯtraria causis

Expanded text:
Hic sopor est, Saluator ait, nec funus adesse Hic sopor est, Saluator ait, nec funus adesse Credite, nec somno positam lugete puellam. Dixerat et gelida constrictum morte cadauer Spiritus igne fouet, uerboque inmobile corpus Suscitat atque semel genitam bis uiuere praestat. Obstipuere animis, inopinaque uota parentes Aspiciunt uersisque modis per gaudia plangunt. Inde pedem referens duo conspicit ecce sequentes Caecatos clamare uiros: fili inclite Dauid, Decute nocturnas extinctis uultibus umbras Et clarum largire diem. quam credere tutum, Quam sanum est cognosse Deum! iam corde uidebant Qui lucis sensere uiam; tunc caeca precantum Lumina defuso ceu torpens ignis oliuo Sub Domini micuere manu, tactuque sereno Instaurata suis radiarunt ora lucernis. His ita dimissis alius producitur aeger, Multiplici languore miser, qui uoce relictus, Auditu uacuus, solo per inania membra Daemone plenus erat. hunc protinus ordine sacro Curauit uersis Deus in contraria causis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dix ppło stipante moclus ꝑ mistaꝙ turbis
Iba truadantez mulier ꝑ pressa cruorez
Que maguas tenuerat opes et senior esset
Ex austaꝙ domo nec proficiente medela
Pdiderat propͥu parit̾ tu sanguine census
Ast ubi ardentis iam solo impectore cepit
Diues ad esse uides mediis in mensa cateruis
Nititur ad uersi uel filu tangere christi
Posterius ꝙ labens subita furata salutez
Extrema deueste rapit siccis ꝙ fruentis
Dannauit patulas audar fiducia uenas
Senserat ista dnu̾s cuius de fonte cucarit
Quod uirtus saccata dedit furtus ꝙ fidele
Baudar et cgregie tribuit sua uota rapine
Euentu erat ad mesti lugentia culmina tecti¬
Deflente ꝙ domu moriens ubi uigo iacebat
Extremu sortita die trepidus ꝙ tumultus
Omnĩa lamẽtis ululans implebat amaris
funeteos ꝙ modos cantu lacrimãte gerebãt
Libicines plangor ꝙ fteques cõfuderat edes
Ponite sollicta conceptos mente dolores

Expanded text:
Vix populo stipante mouens, permixtaque turbis Vix populo stipante mouens, permixtaque turbis Ibat inundantem mulier perpessa cruorem, Quae magnas tenuarat opes, ut sanior esset, Exhaustaque domu nec proficiente medella Perdiderat proprium pariter cum sanguine censum. Ast ubi credentis iam sano in pectore coepit Diues adesse fides, mediis inmersa cateruis Nititur auersi uel filum tangere Christi. Posteriusque latens subitam furata salutem Extrema de ueste rapit siccisque fluentis Damnauit patulas audax fiducia uenas. Senserat ista Deus, cuius de fonte cucurrit Quod uirtus secreta dedit, furtumque fidele Laudat et egregiae tribuit sua uota rapinae. Ventum erat ad maesti lugentia culmina tectDeflentemque domum, moriens ubi uirgo iacebat Extremum sortita diem, trepidusque tumultus Omnia lamentis ululans implebat amaris, Funereosque modos cantu lacrimante gemebant Tibicines, plangorque frequens confuderat aedes. Ponite sollicita conceptos mente dolores,