comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on.ii. ꝓangelis mortuus ẽ
nere hoĩm ꝑ ciuis mortem redimitur ⁊
lib̾atur amalo q̃m cum eis quodam mͦ
redit in gr̃am post inimititias quas
int̾ hoĩes ⁊ scos angelos pecc̃a fecerunt
⁊ ex ip̃a hoĩm redemptione ruine illius
nouerunt sci angeli docti adeo cuius
u̾itatis et̾na contemplatone beati
sunt quanti nũi supplementum de
gen̾e humano integritas illius ciui¬
tatis expectet. Propter hoc apłs ait
instaurari oĩa in xp̃o que incelis st
⁊ que interris. inp̃o instaurentur
quippe que inceł st̃ cum id qd̾ indein
angłis lapsum est exhõib redditur.
Instauraturautem que int̾ris st̃ tũ
ip̃ihoĩes qui p̾destinati st̃ inet̾nam ui¬
tam a corruptionis uetustate renouã¬
tur ac sic ꝑ illud singulare sacrificiũ
inquo mediator est immolatus qd u¬
num multe in lege uictume figura¬
bant pacificantur t̾restia cum celes¬

Expanded text:
o Angelis mortuus estnum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quoniam cum eis quodammodo redit in gratiam, post inimicitias quas inter homines et sanctos Angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius noverunt Angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus instaurari omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae in Lege victimae figurabant, pacificantur coelestia cum terres
Abbreviated transcription (Latin):
rustra itaq ñ nulli ĩmo qͣm
płimi et̾nam dampnatorum.
penam ⁊ cruciatus sine int̾missione.
ꝑꝑ etuos humano miserantur affectu
motu dura queq molliendo ⁊ inleni¬
bunturaut si hoc ad om̃s existimãt
ꝑtin̾e̾ ñ ĩo necẽe ẽ ut dampnationẽ
oppinentur posse finiri eoꝵ dequib
dictum est. Iburit hi insupplicium
et̾num neisto mͦ putetur habitura
et̾nam s penas dampnatoꝵ certis
tp̃rm urt̾uallis existiment si hoc eis
placet aliquatenus mittigari. Etiam
ira sua hec est manente ira sua nõ¬
tñ conneccit contineat miseratio¬
nes suas inet̾no supplicio finem dã¬
do s leuamen adhibendo ł int̾ponẽ¬
do truciatib qr nec psalmus ait ad
s in ira sua. Que si sola ẽẽt quantã
ibi minima cogitari potest ꝑirea
regno dei exulare aciuitate dei a¬
lienari atiuitate dei carere tam
magna multitudine dulcedinis
dei quam abscondit timentib se.
ꝑfecit autem sꝑantib inse. Tã grã¬
dis est pena ut ei nulla possint tor¬

Expanded text:
rustra itaque nonnulli, imo quam plurimi, aeternam damnatorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu,motu dura quaeque molliendo, et in lenintur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur posse finiri eorum de quibus dictum est, Et ibunt isti in supplicium aeternum: ne isto modo putetur habitura aeternam . Sed poenas damnatorum certis temporum intervallis existiment, si hoc eis placet, aliquatenus mitigari. Etiam ira sua, hoc est manente ira sua, non tamen contineat miserationes suas; non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus. Quia nec Psalmus ait, Ad m suam; sed, in ira sua. Quae si sola esset quanta ibi minima cogitari potest; perire a regno Dei, exsulare a civitate Dei, alienari a vita Dei, carere tam magna multitudine dulcedinis Dei quam abscondit timentibus se, perfecit autem sperantibus in se , tam grandis est poena, ut ei nulla possint tor
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ad illam petram extra qͣm sunt
om̃s qui audiunt u̾ba xp̃i ⁊ ñ faciũt
uenire ceꝑint s sacra⁊ diuina laua¬
tione iam lotos tuncã ⁊ lumine
uite illuminatos ñ hostes s pacifi¬
cos nam iniqui ñ hñt pacem ñ ali¬
enos s fidei dñi domesticos. nam ĩz¬
quis dcm est qũo conu̾sa es inama¬
ritudinem uitis aliene. ñ ad ulteros
s dei filios: nam iniqui filii st̃ diabo
li ñ erroris s salutis effectos nã nõ
saluat iniquitas ecc̃am in recipi d
id est inillam petram inillam colũ¬
bam in illum ortum conclusum ⁊
ñ ã inpaleis agnoscitur siue longe¬
a facto uento separentur siue usq
ad ultimam uentilationẽ frumẽ¬
to cõmixte uideantur. frustra ergo
cassius addidit. Absq iis quide ecc̃a
fideles supplantati ad heresis tenebras
transierant. Si .R. ⁊ ip̃i ab ecc̃a receden

Expanded text:
id est ad illam petram, extra quam sunt id est ad illam petram, extra quam sunt omnes qui audiunt uerba Christi et non faciunt, uenire coeperint, sed sacra et diuina lauatione iam lotos, tunc autem et lumine uitae inluminatos, non hostes sed pacificos — nam iniqui non habent pacem —, non alienos sed fidei domini domesticos — nam iniquis dictum est: quomodo conuersa es in amaritudinem uitis alienae? —, non adulteros sed dei filios — nam iniqui filii sunt diaboli —, non erroris sed salutis effectos — nam non saluat iniquitas — in ecclesiam recipi, id est in illam petram. in illam columbam, in illum hortum conclusum et tico, non autem in paleis agnoscitur, siue longe a uento separentur siue usque ad ultimam uentilationem frumento commixti uideantur.\' frustra ergo Cassius addidit: absque his qui in ecclesia fideles supplantati ad haeresis tenebras transierant. si enim et ipsi ab ecclesia rece
Abbreviated transcription (Latin):
hostes s pactficos ñ alienos s fidei dñi do¬
mosticos ñ adulteros s dei filios ñ erro¬
ris s salutis effectos inecc̃am recipi abs¬
q iis qui de ecc̃a fideles supplantati ad
heresis tenebras transierant s eos per
manus impositionem restituendos.
duo ẽẽ ñ possint qui in iniquis
bap̃m concedit sibi tollit. S nob̾tum¬
⁊̃ isti resisterent ⁊ dicerent. Concedimꝰ
iniqui bap̃m qui ñ ab ip̃is in ip̃isẽ
sicut iniquitas s axp̃o cuius est eqͥ¬
tas ⁊ cꝰ sacramentum ⁊̃ apd̾ iniquos
non est imquũ. Qd̃ ergo nobiscũ de
iniquis dr̃ent hoc sibi de ħeticis dicãt
Et ideo qd̃ sequitur ita pocius erat di¬
cendum. Censeo itaq flebiles ⁊ tabi¬
dos ħeticos ñ baptitandos ẽẽ cum ad
ecc̃am uenire ceperint. Si hñt iam
dos. Nam ⁊̃ de iniqiuis dici pot quoꝵ
portio sunt ħ etici. Censeo itaq flebi¬
les ⁊ tabidos iniquos si iam baptita¬
ti st̃ ñ baptizandos ẽẽcum ad ecc̃am

Expanded text:
sed pacificos, non alienos, sed fidei Domini domesticos, non adulteros, sed Dei filios, non erroris, sed salutis effectos, in Ecclesiam recipi: absque his qui de Ecclesia fideles supplantati, ad haeresis tenebras transierant; sed eos per manus impositionem restituendos. 56. duo esse non possint, qui iniquis Baptismum concedit, sibi tollit. Sed nobiscum etiam isti resisterent et dicerent: Concedimus iniquis Baptismum; qui non ab ipsis est, sicut iniquitas, sed a Christo cujus est aequitas, et cujus Sacramentum etiam apud iniquos non est iniquum. Quod ergo nobiscum de iniquis dicerent, hoc sibi de haereticis dicant. Et ideo quod sequitur, ita potius erat dicendum: Censeo itaque flebiles et tabidos haereticos non baptizandos esse cum ad Ecclesiam venire coeperint, si habent jamdos! nam etiam de iniquis dici potest quorum portio sunt haeretici: \'censeo itaque flebiles et tabidos iniquos, si iam baptizati sunt, non baptizandos esse, cum ad ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
planem̾ito dr̃etur. hoc uobis qua̾iuis
cis potest aliquid diuinum inueniri
recteq aꝓpbari quamuis eis salus ad¬
huc axp̃o p̾standa sit ñ oportet nosita
moueri ⁊ si peiores sunt ħetici ut ꝙ ĩ
eis maloum ip̃orum est uelimus corri¬
gere qy ineis bonum est xp̃i nolimus
agnoscere s iam ceteras hꝰ concilii sen¬
tentias pertractandas abalio suscipie¬
mus exordro¬
Explicit liber sextus.

Expanded text:
plane merito diceretur: hoc uobis quamuis iplane merito diceretur: hoc uobis quamuis iicis potest aliquid diuinum inueniri recteque adprobari, quamuis eis salus adhuc a Christo praestanda sit, non oportet nos ita moueri, etiamsi peiores sint haeretici, ut quod in eis malum ipsorum est uelimus corrigere et quod in eis bonum Christi est nolimus agnoscere. sed iam ceteras huius concilii sententias pertractandas ab alio suscipiemus exordio. LIBER SEPTIMUS.
Abbreviated transcription (Latin):
q integra atq diuina. Nam ⁊ ipsi
suas suꝑstitiones ⁊ ydolatriam ⁊ sr̃¬
biam ⁊ ceteros ꝑ ditos mores detestã¬
di ẽẽnt ⁊ nͥ corrigerentur dunno in¬
ditio puniendi. Nam ⁊ paulus apłs
apud athenienees cum de deo quedã
dr̃et ꝑhibuit testimonium qd̃ qui¬
dam eoꝵ tale aliquid dix̾int. ꝙ utiq
si ad xp̃m uenirent agnosceretur.
ineis ñ imꝓbaretur. Et sc̃s ꝙỹprianꝰ
talib adu̾sus eosdem ethnicos uti¬
tur testib. Nam cum demagis loq̃ret᷑
quoꝵ tñ inquit p̾cipuus ostanes ⁊
formam u̾i dei negat conspici posse
⁊angelos u̾os sedituis dicit assistere.
Inquo ⁊ plato pariratione consẽ¬
tit ⁊ unum deum seruans ⁊ ceteros
angelos ł demones dicit. hermes qͦ
trimegistus unum deum loquitur
⁊ eum incomprehensibilem atq in¬
estimabilem confitetur. Si ergo isti
uenissent ad ꝑcipiendum xp̃ianã
salutem ñ eis utiq diceretur hoc
maium hẽtis ł falsum haletis sed

Expanded text:
que integra adque diuina. Nam et ipsi que integra adque diuina. Nam et ipsi suas superstitiones et idolatriam et superbiam ceterosque perditos mores detestandi essent et, nisi corrigerentur, diuino iudicio puniendi. nam et Paulus apostolus . aput Athenienses, cum de deo quaedam diceret, perhibuit testimonium, quod quidam eorum tale aliquid dixerint, quod utique, si ad Christum uenirent, agnosceretur in eis, non inprobaretur, et sanctus Cyprianus talibus aduersus eosdem ethnicos utitur testibus. nam cum de magis loqueretur, quorum tamen, inquit, praecipuus Ostanes et formam ueri dei negat conspici posse et angelos ueros sedi eius dicit adsistere. in quod et Plato pari ratione consentit et unum deum seruans ceteros angelos uel daemonas dicit. Hermes quoque Trimegistus unum deum loquitur et eum inconprehensibilem adque inaestimabilem confitetur. si ergo isti uenissent ad percipiendam christianam salutem, non eis utique diceretur: <hoc malum habetis\' uel \'falsum habetis,\' sed
Abbreviated transcription (Latin):
peior sit ethinco ⁊ tñ in eo xp̃i sacra¬
mentum ñ solum sit s ⁊̃ ñ sit peiꝰ
ꝙͣ inhoĩe scõ ⁊ iusto. Et si .i. quant̃
inillo hoĩe est ñ id seruauit s aĩo ⁊¬
uoluntate uolauit tñ quantun
ad ip̃m actinet sacramentũ. Et cũ
contemptore ac repudiatore suo¬
suo integrum inuolatũq ꝑman¬
sit.Nonne sodomite ethuici erant idẽ.
gentiles. peiores ergo erant uidei quib
iudicii qͣ uobis ⁊ quib ꝓpħa dicit. Iusti¬
fitastis sodomam. Idest incomꝑatione
ũr̃a sodoma iustificata est. Nunquid tñ
ideo sacramenta dinma que apud iu¬
ꝓsos quos mundauerat misit ⁊ eas ⁊a¬
charie ministranti angelus astitit eã¬
q intemplo sacrificantem exauditũ
t̃ẽ nunciauit. Hec eadem satramenta
⁊ inbonis hoĩb illius tp̃ris erant ⁊ ĩ mar̾
peiorib quam sunt ethinci qñ qui¬
dem inmalicia sodomitis p̾lati sunt
⁊ tñ illa sacramenta erant inutris¬

Expanded text:
peior sit ethnico et tamen in eo Christi sacrapeior sit ethnico et tamen in eo Christi sacramentum non solum sit, sed etiam non sit peius quam in homine sancto et iusto. etsi enim, quantum in illo homine est, non eum seruauit sed auoluntate uiolauit, tamen, quantum ad ipsum attinet sacramentum, et cum contemtore et repudiatore suo integrum inuiolatumque permansit. nonne Sodomitae ethnici erant, id est gentiles ? peiores ergo erant Iudaei, quibiudicii quam uobis, et quibus propheta dicit: iustificastis Sodomam, id est: in comparatione uestra Sodoma iustificata est. numquid tamen ideo sacramenta diuina, quae apud Iuprosos, quos mundauerat, misit, et ea Zachariae ministranti angelus astitit eumque in templo sacrificantem exauditum esse nuntiauit? haec eadem sacramenta et in bonis hominibus illius temporis erant et in malis peioribus quam sunt ethnici, quandoquidem in malitia Sodomitis praelati sunt, et tamen illa sacramenta erant in utris
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̃ nullo iniquitatis oꝑe uiolatur
incencius a tybari dixit. hereti¬
tͦos scimus ẽe peiores qm̃ echni
nomine meo. manum imponite de¬
monia expellite. Et alio loco.Ite ⁊ do¬
cete gs̃ tinguentes eas innomine pa¬
tris ⁊ filii ⁊ sp̃c scĩ. Ergo primo ꝑ ma¬
mis impositionem mexorcismo se¬
cundo ꝑbapĩni regñationem. Tunc
possunt ad xp̃i pollicitationem ue¬
nirealias autem fieri non debere.
xqua regula dicit hereticos
peiores eẽ qm̃ ethnicos nescio
cum dñs dicat. Si neq ecc̃am audie¬
rit: sit tibi sicut ethnitus ⁊ publica¬
nus. an ⁊̃ tali hereticus peior est. Ncħ
est echnico idẽ gentili. Atq pagano
recedunt de ecc̃a ⁊ fuint heresim ñ tm̃
sectatores s ⁊̃conditores si iam bap¬
tirati recedunt cum scd̃m istam re¬
gulam peiores sint etħniti hñt tñ
bap̃ma. Nam si correcti redeant ñ
accipuint. q si amisissent. utiq ac¬
tiperent. Potest ergo fi̾ ut aliquis

Expanded text:
est quod nullo iniquitatis opere uiolatur. est quod nullo iniquitatis opere uiolatur. Uincentius a Tibari dixit: Haereticos scimus illos esse peiores quam ethnicnomine meo manum inpo nite, daemonia expellite, et alio loco: ite et docete gentes, tinguentes eas in nomine patris et filii et spiritus sancti. ergo primo per manus inpositionem in exorcismo, secundo per baptismi regenerationem, tunc possunt ad Christi pollicitationem uenire; alias autem fieri non debere. Ex qua regula dicat haereticos peiores esse quam ethnicos nescio, cum dominus dicat: si neque ecclesiam audierit, sit tibi tamquam ethnicus et publicanus. an etiam tali haereticus peior est? nihil est ethnico, id est gentili adque pagano,recedunt de ecclesia et fiunt haeresum non tantum sectatores sed etiam conditores, si iam baptizati recedunt, cum secundum istam regulam peiores sint ethnicis, habent tamen baptisma; nam si correcti redeant, non accipiunt quod, si amisissent, utique acciperent. potest ergo fieri ut aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
iusti ã non hñt. si auten iusti hñt
iniqui ã hr̃e ñ possunt. Dubium a̾
ñ est iustos solos bap̃m xp̃i posside¬
re qui soli possideant ⁊grãm xp̃iz
i̾utatem. hoc certe falsum est illis qͦ
fatentib. Et illi quippe inuidi qui
sunt exꝑte diaboli intus positi sicut
dicit cyprianus atq apło paulo no¬
tissimi bap̃m hẽbant nec ad mem
causa quidem falso ⁊ inuidioso u̾¬
bo impugnam u̾itatem ut rebap¬
non rebapuret s baptiret.
nimo uero modo non rebapti¬
zat qr nisi eos qui baptizati ñ
sunt ñ baptizat. Quam consue¬
tudinem anteriorem ꝑ specta di
unum bap̃ma nos custodimꝰ:
qr ec̃ce catholice soli rem suam uin¬
qui ñ duo s mł̾ta bap̃ata faciunt
lam cum hereses multe sint ꝓ eaꝵ
uic rendetur. si ita est. totergo
pera carius de quib aitapłs qm̃ quita¬
lia agunt regnum dei non possidebũt.
Int̾q nuumerantur ⁊ hereses. Et tñ ml̾¬
ta ip̃oꝵ oꝑm uitus tanqͣm inpalea
tolerantur ⁊ tñ unum bap̃ma õib

Expanded text:
justi non habent: si autem justi habent, iniqui habere non possunt. Dubium autem non est, justos solos Baptismum Christi possidere, qui soli possideant et gratiam Christi et veritatem. Hoc certe falsum est, illis quoque fatentibus. Et illi quippe invidi qui sunt ex parte diaboli intus positi, sicut dicit Cyprianus, atque apostolo Paulo notissimi, Baptismum habebant: nec ad membcausa quidem falso et invidioso verbo impugnant veritatem, ut rebapnon rebaptizet, sed baptizet. 82. Imo vero modo non rebaptizat; quia nisi eos qui baptizati non sunt, non baptizat; quam consuetudinem anteriorem perfecta dilUnum Baptisma nos custodimus, quia Ecclesiae catholicoe soli rem suam vinqui non duo, sed multa baptismata faciunt: nam cum haereses multae sint, pro Huic respondetur: Si ita est, tot ergo pera carnis, de quibus ait Apostagunt regnum dei non possidebunt; inter quae numerantur et haereses. et tam multa ipsorum operum intus tamquam in palea tolerantur, et tamen unum baptisma omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
est utiq nec accipienti ꝓdest. nec la¬
boro refellereqr ⁊ nos dnĩs accipiẽ¬
tib ñ ꝓdẽe cum inħesi accipiũt cõ¬
sentientes ħeticis. Et ideo ueniunt
ad catholicam pacem .i. ãdunitate¬
atq ñ ut bap̃m accipiant s ut eis
ꝓ dẽe incipiat qd acceperant.
tem alius ianuarius nitizulen¬
sis dixit. Miror qd̾ cum om̃i con¬
fiteantur unum eẽ bap̃m non
os intelligant eiusdem bap̃mi

Expanded text:
est, utique nec accipienti prodest, non laest, utique nec accipienti prodest, non laboro refellere, quia et nos dicimus accipientibus non prodesse, cum in haeresi accipiunt consentientes haereticis. et ideo ueniunt ad catholicam pacem adque ueritatem, non ut baptismum accipiant, sed ut eis prodesse incipiat quod acceperant. Item alius Ianuarius Muzulensis dixit: Miror quod cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intellegant eiusdem baptismi
Abbreviated transcription (Latin):
fons ã ñr qui silis est fonti paradisi
qd̃ ⁊̃ suut ille extra ꝑadisum ꝓflu¬
at iam satis dictum est. Et qd̃ duob
quam tribuere ñ pot̃ ille qui unius
ppłi pastor est concedo atq consentio.
s nunquid qr salutaris non eꝰ. extͣ¬
neis ideo ñ est. Aqua .N. diluuii con¬
stitutis intra archam salutaris fu¬
it. extra archam u̾o mortifera fuit.
Cadem tñ fuit. Et multi extraner .i.
inuidi quos exꝑte diaboli ẽẽ cypri¬
anus dicit. ⁊ de scripturis ostendit.
uelut intus uidentur ⁊ tñ ubi ẽent
extra archam ñ morerentur ⁊ ꝑ aꝙͣ.
Talis .n. baptismus cum eo maie utũ¬
tur necat sicut illis dequib dicit a¬
postolus. bonus odor xp̃i erat ĩ mortẽ.
Cur ergo ñ suscipuint aliqd̃ celeste.
ł scismatici ł ħetici sicut spine siue
Zizania pluuiam sicut ip̃i qui exͣ
archam fu̾nt aquam decaraitisce¬
li uenientem susceꝑunt quidem ad
mnultimo posuit qñ danti locusñ

Expanded text:
fons autem noster, qui similis est fdnti paradisi, fons autem noster, qui similis est fdnti paradisi, quod etiam sicut ille extra paradisum profluat iam satis dictum est, et quod duobuquam tribuere non potest ille qui unius gregis pastor est. concedo adque consentio. sed numquid, quia salutaris non est extraneis, ideo ipsa non est? aqua enim diluuii constitutis intra arcam salutaris fuit, extra arcam uero mortifera fuit; eadem tamen fuit. et multi extranei id est inuidi, quos ex parte diaboli esse Cyprianus dicit et de scripturis ostendit, uelut intus uidentur, et tamen nisi essent extra arcam non morerentur per aquam. tales enim baptismus cum eo male utuntur necat, sicut illis de quibus dicit apostolus bonus odor Christi erat in mortem. cur ergo non suscipiunt aliquid caeleste uel schismatici uel haeretici, sicut spinae seu zizania pluuiam, sicut ipsi qui extra arcam fuerunt aquam de cataractis caeli uenientem susceperunt quidem, sed ad in ultimo posuit: quando danti locus non
Abbreviated transcription (Latin):
ugeniuis ab eminencula dixit
⁊ ego hec idem censeo hereticos
haptizandos esse.
reuelauit qd̃ tunc adhuc aliter qui¬
dem sapielatis ⁊ qr inuob̾ caritas sal¬
ua erat inunitate ꝑmanebatis.
tem alius felix abactura dixit. Et
rum auctoritatem ħetiros bap
apud scismaticos baptitatos esse
contendunt. Si .n. scd̾m cantum
xp̃i priuatus fons ñr est. cintelligãt
pot̾ nec duob ppłis salutarem aꝙͣ
tribuere põt. ille qui unius gregis
pastor est. Et ideo manifestum est nͦ
ħ̾eticos nec scismaticos aliquod ce¬
leste suscipere qr peccantib hõĩb et
abecc̃a extraneis audent accipere qñ
dumi iotus non est uricͥe nec acai¬
pienti protest¬
nusquam precepisse ut hereti¬
ci apudħ eticos baptirati denuo bap¬
tirentur s multis locis ostendisse au¬
enos esse ab ec̃ca. omnes qui ñ sunt i̾
petra nec ad columbe illuis menibͣ ꝑ¬
tinent ⁊ tñ baptizare ⁊ baptizari ⁊
hr̃e sine salute sacramentum salutis

Expanded text:
ugenius ab Ammedera dixit: ugenius ab Ammedera dixit: Et ego hoc idem censeo haereticos baptizandos esse. reuelauit, quod tunc adhuc aliter quidam sapiebatis et, quia in uobis caritas salua erat, in unitate permanebatis. Item alius Felix a Bamaccura dixit: Etrum auctoritatem baptizandos  qui schismaticos baptizatos se esse contendunt. si enim secundum cautum Christi priuatus fons noster est, intellegant potest. nec duobus populis salutarem aquam tribuere potest ille qui unius gregis pastor est. et ideo manifestum est nec haereticos nec schismaticos aliquid caeleste suscipere, qui a peccantibus hominibus et ab ecclesia extraneis audent accipere. quando danti locus non est, utique nec accipienti prodestnusquam praecepisse, ut haeretici aput haereticos baptizati denuo baptizentur, sed multis locis ostendisse alienos esse ab ecclesia omnes qui non sunt in petra nec ad columbae illius membra pertinent, et tamen baptizare et baptizari et habere sine salute sacramentum salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
do quesi sacrilegos ad altare dei sñ
bap̃i purgatione ad mittebat ⁊ nul¬
lum bonoꝵ inunitate polluebat qͥ¬
tumq se ab eadem unitate inqua
nutloꝵ maloꝵ contagione polluti
poterant frustra seꝑauerunt manifes¬
tum satrilegium scismatis ad miserũt
si ã ꝑ illam consuetudinem omnes pollu¬
ti ꝑierunt dequa cau̾na isti siueorigina¬
li u̾itate ⁊ cum calumpnie calliditate
ꝓcedunt si u̾o rectum fu̾at consuerdo
qua sic suscipiebantur h̾etici relinquãt
furorem fateantur errorem ueniant ad
fatholicam ñ ut retinguantur sacrame¬
to bap̃atis s ut turentur aplaga conti¬
sionis.
eucuis athebeste dixit. heretcos
blasphemos atq iniquos u̾bis uariis
decerpentes sc̃a ⁊ ad orabilia scriptura¬
rum u̾ba excetrandos censeo ⁊ ideo ex¬
orcizandos ⁊baptizandos.
t ego excecrandos censeo s nõ
ĩdeo exorcirandos ⁊ baptirandos ip̃o¬
rum est .ii. figmentum qd̃ ex esror
xp̃i aut̃ sacramentum qd̃ ueneror.

Expanded text:
do, quae si sacrilegos ad altare Christi sine do, quae si sacrilegos ad altare Christi sine baptismi purgatione admittebat et nullum bonorum in unitate polluebat, quicumque se ab eadem unitate, in qua nullorum malorum contagione pollui poterant, frustra separauerunt, manifestum sacrilegium schismatis admiserunt. si autem per illam consuetudinem omnes polluti perierunt, de qua cauerna isti sine originali ueritate et cum calumniae calliditate procedunt? si uero recta fuerat consuetudo qua sic suscipiebantur haeretici, relinquant furorem, fateantur errorem, ueniant ad catholicam, non ut retinguantur sacramento baptismatis, sed ut curentur a plaga concisionis. Leucius a Theueste dixit: Haereticos blasphemos adque iniquos uerbis uariis decerpentes sancta et adorabilia scripturarum uerba execrandos censeo et ideo exorcizandos et baptizandos. Et ego execrandos censeo, sed non ideo exorcizandos et baptizandos. ipsorum est enim figmentum quod execror, Christi autem sacramentum quod ueneror.
Abbreviated transcription (Latin):
rum lap̃ma ⁊ iniquum a nob̾ pellẽ¬
dum est ⁊ oĩ contestatione refutan¬
dum de quoꝵ oreuirus ñ uita nͨ gr̃a
celestis s blasphemia trinitatis ex¬
primitur. Et ideo uenientes ad ecc̃am
ħ̾eticos integro ⁊ catholico bap̃mate
bapttari deb̾e manifestum est᷑ut
bis omni contestatione refutetur.
si ã hoc ineo nomen agnoscimus
melius u̾ba enuangelica ab ħetico¬
rum errore distingiumus ⁊ qd̃ in
dis ꝓbum estaꝓpbamus qd̃ mendo¬
sum est emendamus.
ibosus abagra dixit. Ineuuã¬
gelid dñs ego sum inquit
u̾itas. non dixit. Ego sum consuitu¬
do. Itaq u̾itate manifestata: cedat
consuetudo u̾itati ut ⁊ si inpret̾itũ
quis in ecc̃a ħeticos ñ baptirabat nõ
baptizare incipiat.
ic nichil ostendere conatus e.
bere dicit consuetudinem cedere. pł
tñ nos adiunat ad u̾sus isto qui se
abunitate diniserunt qd̃ illam fu¬
isse consuetudinem confitetur ꝙͣ
qd̃ eam u̾itati ꝙͣ ñ ostendit cedere
deb̾e arbitratur. Illa est .ii. consuemu¬

Expanded text:
rum Baptisma et iniquum a nobis pellendum est, et omni contestatione refutandum, de quorum ore virus, non vita; nec gratia coelestis, sed blasphemia Trinitatis exprimitur. Et ideo venientes ad Ecclesiam haereticos integro et catholico Baptismate baptizari debere manifestum est, ut bis omni contestatione refutetur; si autem hoc in eo nomen agnoscimus, melius verba evangelica ab haereticorum errore distinguimus, et quod in eis probum est approbamus, quod mendosum est emendamus.ibosus a Vaga dixit: In euangelio Dominus, ego sum, inquit, ueritas. non dixit: ego sum consuetudo. itaque ueritate manifestata cedat consuetudo ueritati, ut etsi in praeteritum quis in ecclesia haereticos non baptixabat, nunc baptixarc incipiat. Hic nihil ostendere conatus est bere dicit consuetudinem cedere. plus tamen nos adiuuat aduersus istos qui se ab unitate diuiserunt, quod illam fuisse consuetudinem confitetur, quam quod eam ueritati quam non ostendit cedere oportere arbitratur. illa est enim consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
qui scło u̾bis ⁊ ñ fcĩs renuncianti
Quid ergo ꝓficit lauatio eius qui
ab istis baptiratur nisi qr ⁊ ip̃e sitar̾
est lauacrum quidem ht̃ s ñ ei pro¬
ficit ad salutem: si ã ille aquo bap¬
tizatur talis est. iste u̾o ñ falso ad
deum corde conu̾titur ñ ab illo mor¬
tuo baptizatur. s abillo uiuo de qͦ
dcm̃ est. ip̃e est qui baptizat quolibet
corporaliter oꝑante baptiret. Qd̃ ã
ait. de heticis. si .n. qui apud illos
baptir antur ꝑ remissionẽ pec̃coꝵ

Expanded text:
qui saeculo uerbis et non factis renuntiant? qui saeculo uerbis et non factis renuntiant? quid ergo proficit lauatio eius qui ab istis baptizatur, nisi quia et ipse, si talis est, lauacrum quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? si autem ille a quo baptizatur talis est, iste uero non falso ad deum corde conuertitur, non ab illo mortuo baptizatur, sed ab illo uiuo de quo dictum est: ipse est qui baptizat, quolibet corporaliter operante baptizet. quod autem ait de haereticis: si enim qui aput illos baptizantur per remiss
Abbreviated transcription (Latin):
inqua ecc̃a significatur accurrunt
baptirentur ut mens iniqua que
extra petram inharena edificabat
de uiuimus obsequi iis que instru¬
endi nobis ante pͥdicta st̃ credula
obseruatione debemus. Nam scrip
tum est apd̃ sałonem. Qui baptita¬
tura mortuo quid ꝓficit lauatio
euis. Qd̃ unq de iis qui ab hecicis
tinguntur ⁊ detinguentib loquitur.
si .n. qui apd̾ illos baptizantur ꝑ re¬
missionem pecc̃orum uitam et̃nam
consequuntur.curad ec̃c̃am ueniunt.
Si u̾o a mortuo salutis nͥl accipitur
ac pp̃ea cognito errore pristino ad u̾i¬
uid sit a mortuo baptizari:
sine p̾iudicio diligencioris eiusdẽ
scripture consid̾atioms alibi iã dixi¬
mus. Quero autem cur hereticos so¬
los uelint intelligi mortuos cum
apłs paulus generałr de pecc̃o dixe¬
rit. stipendium pecti mors ⁊ it̾m. Sa¬
pere aut̃ scd̃m carnem mors est. Et
cum mortuam dicat iuduã quẽ ĩ
deliciis uiuit. qũo ñ sunt mortui.

Expanded text:
in qua ecclesia significatur adcurrunt, in qua ecclesia significatur adcurrunt, baptizentur, ut mens iniqua, quae extra petram in harena aedificabat de uiuimus obsequi his quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula obseruatiotum est aput Salomonem: qui baptizatur a mortuo quid proficit lauatione eius? quod utique de his qui ab haereticis tinguuntur et de tinguentibus loquitur. si enim qui aput illos baptizantur per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniunt? si uero a mortuo salutis nihil accipitur, ac pQuid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellegi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit: stipendium peccati mors, et iterum: sapere autem secundum carnem mors est. et cum mortuam dicat uiduam quae in deliciis uiuit, quomodo non sunt mortui
Abbreviated transcription (Latin):
supticare. ⁊ remissam pecc̃oꝵ dare.
quid illos infamamus ut iniquos ilos
appellemus. Qd̾ huic renderetur de iniqͥs
hec ⁊ illi rendeatur de ħeticis. Id est neq
eoꝵ ẽẽ bap̃m quo baptitant ⁊ ñ ẽẽ con¬
sacramento tm̃ ht̃ nec uerati cordis cõ¬
u̾sio nec conu̾sus est ut dimittenti dimit¬
teretur.
lius felix ab unita dixit.Nemi¬
ni dubium est scĩssimi cũ sacerdotes ñ
maiestatem. memores ergo ꝑituli hoc
qd̃ ñ tm̃ obseruare debemus ł uerum
qui ad sinum mr̃is ecc̃e accurrunt bap¬
titentur ut mens ħetica que diutur¬
na tabe polluta est scĩficatione laua¬
tri purgata in meluis reformetur.
ortassis iste qui indiuturna ta¬
le purgandam causam posuit
cur deb̾ent ħetici bapnzari. parceret eiꝰ
qui inaliquam heresem irruentes
exiguo illicip̃re fuissent. ⁊ ceto correc¬
ti ad catholicam inde migrassent. De¬
inde ⁊ ip̃e parum attendit ita dici pos¬
se. Ut iniqui om̃s qui ad illam petrã

Expanded text:
baptizare et remissam peccatorum dare, baptizare et remissam peccatorum dare, quid illos infamamus, ut iniquos illos appellemus?\' quod huic responderetur de iniquis, hoc et illi respondeatur de haereticis, id est neque eorum esse baptismum quo baptizant et non esse consacramento tantum habet nec ueraci cordis confessione conuersus est, ut dimittenti dimitteretur. Alius Felix ab Utina dixit: Nemini dubium est, sanctissimi consacerdotes, non maiestatem. memores ergo periculi hoc quoque non tantum obseruarc debemus, uerum qui ad sinum matris ecclesiae adcurrunt baptizentur, ut mens haeretica quae diuturna tabe polluta est sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur. Fortassis iste, qui in diuturna tabe purganda causam posuit cur deberent haeretici baptizari, parceret eis qui in aliquam haeresem inruentes exiguo illic tempore fuissent et cito correcti ad catholicam inde migrassent. deinde et ipse parum aduertit ita dici posse, ut iniqui omnes, qui ad illam petram
Abbreviated transcription (Latin):
macerienec exitus neq dlamor ĩ pla¬
teis eoꝵ. Heatum dixerunt ppłm cui
ħ st̾. beatus ppłs cuiꝰ ẽ dñs deus ip̃ius.
si ergo isti sunt filii alieni qui ĩ re¬
b tp̃ralib ⁊ hũndanciam t̾rene feli¬
citatis beatitudinem ponunt ⁊ diui¬
na p̾cepta contempnunt uideamꝰ
si ñ idem ip̃i sunt. de quib cyprianꝰ
tta dicit. inse quo tͣnsfigurans eos
ut de iis se dr̃e ostendat cum quibus
sacramenta communicabat. Dumi
uiam dñi inquit ñ tenemus nec da¬
ta nobis ad salutem celestia manda
ta seruamus fecit dñs ñr uo luntatẽ
pr̃is ⁊ nos ñ facimus dñi uoluntatẽ
peĩmonio ⁊ lucro studentes suꝑbiã
liis alienis quos tñ hortatur ut celes¬
tia mandata seruando missa sibi per
unitum filium fr̃es eius ⁊ filii dei esse
mereantur.
ictoritus athabraca dixit. Si li¬
cet h̾eticis baptitare ⁊ remissam pec¬
catoꝵ dare quid illos infamamus
ut hereticos appellemus.
uid si alius dr̃et. si licet initͥs

Expanded text:
xitus neque clamor in plateiseorum. beatum dixerunt populum cui haec sunt: beatus populus cuius est dominus deus ipsius. si ergo isti sunt filii alieni qui in rebus temporalibus et abundantia terrenae felicitatis beatitudinem ponunt et diuina praecepta contemnunt, uideamus si non idem ipsi sunt de quibus Cyprianus ita dicit, in se quoque transfigurans eos, ut de his se dicere ostendat cum quibus sacramenta communicabat: dum uiam domini, inquit, non tenemus nec data nobis ad salutem caelestia manta seruamus. fecit Dominus noster uoluntatem patris, et nos non facimus Dei uoluntatem patrimonio et lucro studentes, superbiam liis alienis? quos tamen hortatur, ut caelestia mandata seruando missa sibi per unicum filium fratres eius et filii dei esse mereantur. Uictoricus a Tabraca dixit: Si licet haereticis baptizare et remissam peccatorum dare, quid illos infamamus, ut haereticos illos appellemus? Quid si alius diceret: \'si licet iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
tatem baptizandi hr̃e dicit: dicat
priusi quis maluo lenniam inui¬
diamq condiderit. Si .ii. maliuo¬
mͦ dc̃a manifestissime falsa sũt.
sic ⁊̃ illa queut conuincerentur.
ħ dcã sunt. Baptitant .it. maliuo¬
li ⁊ inuidi sicut concedit ip̃e cypͥ¬
anus qr eos ⁊ intus ẽẽ testatur. sic
ergo possunt ⁊ hetin baptitare.
Quia bap̃s satramentum xp̃i est inuidi¬
a uero ⁊ hesis oꝑa diaboli qͣ quisquis ha¬
ticis communicant.
uic rendetur ñ est bap̃s ħ eti coꝵ¬
.quem inh̾etitis ꝓ bamus sicnt
ꝓbamus. Om̃es qiuippe isti iniqui st̃.
olant. Alio qum posset alius dr̃e. Qui
iniquoꝵ bap̃m ꝓbant. Quid aliud ꝙͣ
iniquis cõicant: Qd̾ ip̃i catholice siqͥs
obiceret. Rndereturei qd̾ huic modo
hensum est.
ortensianus alarib dix̃. Uide¬
rint aut p̾sumptores aut fraudato¬
res heticoꝵ. Nos unum bap̃a qd̃ ñ nͥ¬

Expanded text:
tatem baptizandi habere dicit, dicat tatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis maliuolentiam inuidiamque condiderit. si enim maliuomodo dicta manifestissime falsa sunt, sic etiam illa, quae ut conuincerentur haec dicta sunt. baptizant enim maliuoli et inuidi, sicut concedit ipse Cyprianus, quia eos etiam intus esse testatur. sic ergo possunt etiam haeretici baptizare, quia baptismus sacramentum Christi est, inuidia uero et haeresis opera diaboli, quae quisquis haticis communicant? Huic respondetur: Non est baptiquem in haereticis probamus, sicut probamus. omnes quippe isti iniqui sunt,olant. alioquin posset alius dicere: \'qui iniquorum baptismum probant quid aliud quam iniquis communicant?\' quod ipsi catholicae si quis obiceret, responderetur ei quod huic modo responsum est. Hortensianus a Laribus dixit: Uiderint aut praesumptores aut fautores haereticorum: nos unum baptisma quod n
Abbreviated transcription (Latin):
dicantes aut a iure cõmunionis ali¬
quem si diu̾sum senserit amouẽtes.
Ecce quantum ualeat inbonis ec̃ce
filiis amor unitatis ⁊ patis ut quos
dicebant sacrilegos ⁊ ꝓphanos sinei
bap̃mo ut arbitrabantur ad missoᷤ
si eos quantum putabant corrigẽ
ne pp̃ ⁊ irania eradicaretur simuli
⁊ trititum ꝑ mutentes quantũ ĩ p̃is
erat sicut inillo nobilissimo iudi¬
tio salonis infantile corpus afalsa
mr̃e nutriri pocius qm concidi. Hoc
a̾ ⁊ illi faciebant qui de bap̃i sacͣmẽ¬
to uerus senciebant. ⁊ isti quibus
ꝓm̾ito tante caritatis deus eratre¬
uelaturus si quid aliter sapiebãt.
riuatianus a sufecula dixit.
Qui h̾eticos potestatem bap¬
tirandi hr̃e dicit. dicat priꝰ quid he¬
sim credid̾it. si .n. ħ esis a deo e̾ hre ĩ̾
dulgenciam diuinam pot̃. Si u̾o
adeo ñ est qũo gr̃am dei aut habere
aut conferre alicui potest.
iuic totidem u̾bis ita Renderi¬
pot. Qui maliuolos ⁊inuidos potes¬

Expanded text:
dicantes aut a iure communionis alidicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. ecce quantum ualeat in bonis ecclesiae filiis amor unitatis et pacis, ut, quos dicebant sacrilegos et profanos sine baptismo ut arbitrabantur admissos, si eos quantum putabant corrigerene propter zizania eradicaretur simul et triticum, permittentes quantum in ipsis erat, sicut in illo nobilissimo iudicio Salomonis, infantile corpus a falsa matre nutriri potius quam concidi. hoc autem et illi faciebant, qui de baptismi sacramento uerius sentiebant, et isti quibus pro merito tantae caritatis deus erat reuelaturus, si quid aliter sapiebant. Priuatianus a Sufetula dixit: Qui haereticos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis haeresim condiderit. si enim haeresis a deo est, habere et indulgentiam diuinam potest; si uero a deo non est, quomodo gratiam dei aut habere aut conferre alicui potest % Huic totidem uerbis ita respondetur: \'Qui maliuolos et inuidos potes
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrantes qd̾ bone sint ñ tñ qd̃
ineis est ꝑu̾sum eiracuat illa que
ibi recta st̃ s ab eis potius euacuat᷑.
situt in ipõ hoĩe bone spei ⁊ ꝓbabił
fidei s tñ hoĩe si quid aliter sapit ñ
inde euacuantur que uecte sapit.
donec ei deus reuelet qd̃ alit̾ sapit.
si ã malus est ip̃e atq ꝑu̾sus: si p̾¬
cem integram dicat ⁊ nulla exꝑte
fidei catoslice adu̾sam ñ ideo ip̃e rec¬
tus est qr illa recta est. Et si mali qͥ¬
b ꝑu̾sam pretem afferat deus adẽ¬
siue antequam baptiretur siuec̃
bapttatur siue postea qñz uera¬
citer ad se conu̾so id ip̃m ualeat
erint. s fatiluis inueniuntur ħeti¬
loꝵ sacrilegis sacris baptizari ho
ubiq eundem ẽẽ nec hoĩm quoꝵ¬
libet ⁊ qualibet ꝑu̾sitate molari.i
⁊ ait. Quare o mnib patificis quidẽ
uirib nitendum est nequis ħetico er¬
rore infectus ⁊ c̾. Respexit .i. u̾ba illa
beati cypriam dicentis. Neminẽ iu¬

Expanded text:
arbitrantes quod bonae sunt; nec tamen quod arbitrantes quod bonae sunt; nec tamen quod in eis peruersum est euacuat illa quae ibi recta sunt, sed ab eis potius euacuatur, sicut in ipso homine bonae spei et probabilis fidei, sed tamen homine, si quid aliter sapit, non inde euacuantur quae recte sapit, donec ei deus reuelet et quod aliter sapit. si autem malus est ipse adque peruersus, si precem integram dicat et nulla ex parte fidei catholicae aduersam, non ideo ipse rectus est quia illa recta est, et si in aliquibus peruersam precem adferat, deus adesiue antequam baptizetur siue cum baptizatur sine postea quandoque ueraciter ad se conuerso id ipsum ualeat erint? sed facilius inueniuntur haeretilorum sacrilegis sacris baptizari homubique eundem esse nec hominum quorumlibet et qualibet peruersitate uiolari.  ait: quare omnibus pacificis quidem uiribus nitendum est, ne quis haeretico errore infectus et cetera. respexit enim uerba illa beati Cypriani dicentis: neminem iu
Abbreviated transcription (Latin):
.N. p̾ces emendantur cotdie si decto¬
rib fu̾int recitate ⁊ multa ineis
reꝑiuntur. contra catholicam fidẽ.
Nunquid si manifestetur aliqͦs
baptizatos cum ille p̾ces dc̃e sr̃ aqͣ
fuissent. udebuntur denuo baptiza¬
ri: Quid ita. Quia płmq precisui¬
cium suꝑat p̾cantis affectus ⁊ qr cer¬
ta illa enuangelica sine quib nõ
pot̃ bapĩa consecrari tm̃ ualent
ut ꝑ illa sic enacuentur quecũq ĩ
p̾ce uiciosa contra regulam fidei di¬
cuntur. quemadmodum demoni¬
um xp̃i nomine excluditur. Nam
utiq hereticus si afferat precem.
uiciosam nec bonum ht̃ caritatis af¬
fectum quo possit illa imꝑicia supe¬
rari ⁊ ideo similis est ei quicumq
inp̃a catholica inuidus ⁊ maliuolꝰ
quales illic argint cyprianus affe
ctͣ regulam fidei multi quippe rrru¬
unt inp̾ces ñ solum ab imꝑitis lo¬
⁊ ꝑ ignorancie simplicitatẽ ñ eas
ualentes ut discernere utuntur eis

Expanded text:
enim preces emendantur quotidie, si doctioenim preces emendantur quotidie, si doctioribus fuerint recitatae, et multa in eis reperiuntur contra catholicam fidem. Numquid si manifestetur aliquos baptizatos, cum illae preces dictae super aquam fuissent, jubebuntur denuo baptizari? Quid ita? Quia plerumque precis vitium superat precantis affectus: et quia certa illa evangelica verba, sine quibus non potest Baptismus consecrari, tantum valent, ut per illa sic evacuentur quaecumque in prece vitiosa contra regulam fidei dicuntur, quemadmodum daemonium Christi nomine excluditur. Nam utique haereticus si afferat precem vitiosam, nec bonum habet charitatis affectum, quo possit illa imperitia superari; et ideo similis est ei quicumque in ipsa Catholica invidus et malevolus, quales illic arguit Cyprianus: affecontra regulam fidei; multi quippe irruunt in preces, non solum ab imperitis loet per ignorantiae simplicitatem non eas ualentes discernere utuntur eis
Abbreviated transcription (Latin):
memoratamatq conscriptam. Dico
.il. uobis inquit. si dimiseritis pec¬
hinc ⁊ petrusait. Quia caritas coope¬
rit multitudinem pecc̃oꝵ. Quam
utiq ñ ħebant illi ac ꝑ hoc sr̃ hare¬
nam edificabant. de quib idem. cy¬
prianus dicit qd̃ intus inmaluio
dem ẽẽ uidebantur s foris erant qr
milla petra ꝑ quam significatur
ecc̃a non erant.
edatus atuborbo dixit. inꝙͣ¬
tum aqua sacerdotis p̾ce inecc̃a scĩ¬
ficata abluit delicta int̃m heretico
sermone uelut cancere infecta cu¬
mulat pecc̃a. Quare omnib pacifi¬
cis quidem omnib uirib nitend̾
est ne quis hetico errorein fictus
⁊ tinctus. singularem ⁊ u̾m bap̃m
retrectet accipere quo quisq ñ fu̾it
baptitatus a regno celorum fiet
uic rendetur qr si ñ scĩficat᷑
aqua cum aliqua erroris u̾ba per
impericiam p̾cator infundit mi¬
ti ñ solum mali s ⁊̃ boni fr̃es inip̃a
ecc̃a ñ scĩficant aquam. multorũ

Expanded text:
memoratam atque conscriptam: Dico memoratam atque conscriptam: Dico enim vobis, inquit, si dimiseritis pecHinc et Petrus ait, Quia charitas cooperit multitudinem peccatorum : quam utique non habebant illi, ac per hoc super arenam aedificabant, de quibus idem Cyprianus dicit, quod intus in malevoidem esse videbantur, sed foris erant, quia in illa petra per quam significatur Ecclesia non erant. edatus a Tuburbo dixit: In quantum aqua sacerdotis prece in Ecclesia sanctificata abluit delicta, in tantum haeretico sermone velut cancere infecta cumulat peccata. Quare omnibus pacificis quidem viribus nitendum est, ne quis haeretico errore infectus et tinctus, singulare et verum Baptisma detrectet accipere, quo quisquis non fuerit baptizatus regno coelorum fiet Huic respondetur, quia si non sanctificatur aqua, cum aliqua erroris verba per imperitiam precator effundit, multi non solum mali, sed etiam boni fratres in ipsa Ecclesia non sanctificant aquam. Multorum
Abbreviated transcription (Latin):
ficat domum suam sr̃ harenã. Sigͦ¬
⁊ inpetra est ecc̃a illi qui sr̃ harenã
sunt qr extra petramst̃. ꝓfecto extͣ
ecc̃am st̃. Recordemur itaq ꝙͣ mul¬
tos cõmemoret cyprianus uelud in¬
tus positos qui edificant sẽ hare
⁊ ideo qr sr̃ rarenam sunt extra pe¬
tram ẽẽconuincuntur qd̃ est extra
ecc̃am. Tñ ⁊ quam diu ita st̃ ⁊ non¬
dum ł nunquam inmelius cõmu¬
tantur baptizant ⁊baptizantur. ⁊
bap̃s quam hñt illis addampnati¬
onem destinatis integer manet seq
hoc loco dici pot̃. Quis .N. fatit oĩa u¬
badm̃ que in illo eruangelico ser¬
mone conscripta sunt quem con¬
cludens ait edificare suꝑ petram qui
eadem u̾ba audirent ⁊fac̾ent. super
harenam ã qui audirent ⁊ ñ face¬
rent.Quia ⁊si aquib dam non ĩ¬
plenturomina ineodem tñ s̾mo
ne posuit medicinam dicens. Dimit¬
te ⁊ dimittetur uob. Et post oratio¬
nem dñcam ineodem sermone cõ¬

Expanded text:
ficat domum suam super harenam. si eficat domum suam super harenam. si ergo in petra est ecclesia, illi qui super harenam sunt, quia extra petram sunt, profecto extra ecclesiam sunt. recordemur itaque quam multos commemoret Cyprianus ueluti intEt ideo quia super arenam sunt, extra petram esse convincuntur, quod est extra Ecclesiam: tamen et quamdiu ita sunt, et nondum vel nunquam in melius commutantur, baptizant et baptizantur; et baptismus quem habent illis ad damnationem destinatis integer manet. Neque hoc loco dici potest: \'quis enim facit omnia uerba domini quae in ipso euangelico sermone conscripta sunt, quem concludens ait aedificare super petram qui eadem uerba audirent et facerent, super harenam autem qui audirent et non facerent?\' quia, etsi a quibusdam non implne posuit medicinam, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis . Et post orationem dominicam in eodem ipso sermone co
Abbreviated transcription (Latin):
laptitat malus ñ aluid dat qͣm bonꝰ.
Ergo ⁊ tum baptitat peior ñ aliud
dat qͣm ille qui minus est malus
An forte ñ ad hoĩs mu̾itum s ad ip̃ius
bap̃mi sacramentum ꝑtinet ut foris
dari ñ possit.Si ħ ita eẽt nec hrĩ foris
posset. ⁊ tociens nec̃ce ẽet baptizari.
quo ciens recedens quisq ab ecc̃a rur¬
sus ad ecc̃am remeasset. Iam u̾o si dili¬
gentius q̃ramus quid si foris. maxĩe
qr ip̃e cõmemorationẽ fecit petri sr̃ q̃
edificatur ec̃ca nonne illi sunt mec̃ca
qui sunt inpetra qui ã inpetia ñ sunt
nec in ecc̃a sunt. Iam ergo udeamus
utrum sr̃ petram edificium suum
constituant. qui audiunt xp̃i u̾ba ⁊
ñ faciunt. ccͣdicit eis ip̃e dñs diciens.
Qui audit u̾ba mea ħ ⁊facit ea simi¬
labo eum uiro prudenti. qui edifi¬
cat domũ suam supͣ petram. ⁊ paulo
post. Qui audit u̾ba mea ⁊ ñ facite¬
a: similabo eum iurꝯ stulto qui edi¬

Expanded text:
baptizat malus non aliud dat quam bonus; baptizat malus non aliud dat quam bonus; ergo et cum baptizat peior non aliud dat quam ille qui minus est malus. an forte non ad hominis meritum, sed ad ipsius baptismi sacramentum pertinet ut foris dari non possit? si hoc ita esset, nec haberi foris posset et totiens necesse esset baptizari, quotiens recedens quisque ab ecclesia rursus ad ecclesiam remeasset. Iam uero si diligentius quaeramus quid sit \'foris\', maxime quia ipse commemorationem fecit Petri super quem aedificatur ecclesia, nonne illi sunt in ecclesia qui sunt in petra, qui autem in petra non sunt nec in ecclesia sunt? iam ergo uideamus, utrum super petram aedificium suum constituant qui audiunt Christi uerba et non faciunt. contradicit eis ipse dominus dicens: qui audit uerba mea haec et facit ea, similabo illum uiro prudenti, qui aedificat domum suam super petram, et paulo post: qui audit uerba mea haec et non facit ea, similabo eum uiro stulto, qui aedi
Abbreviated transcription (Latin):
stantes oues euis ⁊ gregeni sꝑgitnt
baptirare foris non possunt.
dhec ad didit foris ut ei iam
breiuter Rnderi non possit. Nam
⁊huic totidem pene u̾bis ita Rende¬
⁊ treatoris filuis sr̃ petrum edifica¬
uit ecc̃am. ñ sr̃iniquitatem. Et po¬
testatem baptirandi ep̃ciᷤ dedit: non
iniquis. Quare qr ñ pertinentad
petram sr̃ quam edificauit: qr u̾¬
uiuentes audiendo u̾ba euis ⁊ ñ fa¬
tiendo ac ꝑ hoc sr̃ harenam. edifitan¬
do oues euis ⁊ gregẽ ꝑ ditoꝵ moꝵ
exemplo corrumpunt baptirareñ
possunt. Nũquid ñ posset hec ueri si¬
nułr dici. ⁊ tñ falsum est. Baptitãt
quippe iniqui qm̃ iniqui st̃ illi rap¬
tores quos inunitate secum positoᷤᷤ
addidit foris. Cur ergo foris isti bap¬
tirare ñ possunt: an qr peiores st̃ eo
ip̃o quo foris st: s nͥl int̾ est ad in¬
tegritatem bap̃mi quanto peior
id tradat. Neq .N. tm̃ int̾est inter
malum ⁊ peiorem quantum int̾¬
est int bonum ⁊ malum. Et tñ cũ

Expanded text:
stantes oues eius et gregem spargunt baptizanre foris non possunt Ad hoc addidit \'foris\', ut ei tam breuiter responderi non possit. nam et huic totidem paene uerbis ita respondereatoris filius super Petrum fundauit ecclesiam, non super iniquitatem, et potestatem baptizandi episcopis dedit, non iniquis. quare qui non pertinent ad petram, super quam aedificant qui uerristum uiuentes audiendo uerba eius et non faciendo ac per hoc super harenam aedificando oues eius et gregem perditorum morum exemplo corrumpunt, baptizare non possunt.\' numquid non posset hoc uerisimiliter dici? et tamen falsum est. baptizant quippe iniqui, quoniam iniqui sunt illi raptores quos in unitate secum positos Cquit, \'addidit "foris cur ergo foris isti baptizare non possunt? an quia peiores sunt eo ipso quo foris sunt? sed nihil interest ad integritatem baptismi, quanto peior id tradat. neque enim tantum interest inter malum et peiorem quantum interest inter bonum et malum, et tamen cum
Abbreviated transcription (Latin):
tici uenientes ad ecc̃am c̃ bap̃ate
qd̾ habebant susciꝑentur. aut hoc
rette faciebat aut mali bonos inu¬
nitate ñ maculant si recte fiebut
cur orbem terrarum qr sic recipi¬
untur accusant. si ã mali bonos
inunitate ñ maculant quomo do
fea erimine sacrilege separatio¬
nis excusant.¬
ueratius athenis dixit. fidem

Expanded text:
tici uenientes ad ecclesiam cum baptismate tici uenientes ad ecclesiam cum baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat aut mali bonos in unitate non maculant. si recte fiebat, cur orbem terrarum, quia sic recipiuntur, accusant? si autem mali bonos in unitate non maculant, quomodo se a crimine sacrilegae separationis excusantucratius a Thenis dixit: Fidem
Abbreviated transcription (Latin):
astus asicca dixit. Qui contẽp¬
ta u̾itate p̾sumit consuetudinem
sequi aut circa fr̃es inuidus est ⁊ ma¬
lignus quib u̾itas renelaturaut cir¬
ca dñi ingratus est cuius inspiratio¬
ne etc̃a eius instruitur. ste si comũ¬
ceret eos qui di̾sa senciebant ⁊hec
it ita consuetudinẽ sequi nt con¬
tẽpnerent u̾itatem ħ u̾ba formida¬
re deberemus Cum u̾o illa consue¬
tudo ⁊ a u̾itate ꝓpagata. ⁊ u̾itate ro
mescimus. Et tñ si illi circa fr̃es in¬
uidi. erant ⁊maligni aut circade¬
um ingrati. Ecce qualib cõicabãi
ecce quales du̾sa sencientes sicut
cyprianus pͥdixita iure cõionis ñ
amouebant. ecce aquib ñ polluebaˢ¬
tur inconu̾satione initatis. Ecce qͣ¬
tumamandum sit uinculum pa¬
cis. ecce quid considerant qui nobis
p̾cessorum ep̃c̃oꝵ concilio calump¬
niantur quoꝵ caritatem ñ imittã¬
tur ex quoꝵ exemplo consideratõ
iuire dampnantur si consuetudo
erat sicut ħ snĩa testis est ut here¬

Expanded text:
astus a Sicca dixit: Qui contempta ueritate praesumit consuetudinem sequi aut circa fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruitur. Eunceret eos qui diuersa sentiebant et hoc it, ita consuetudinem sequi ut contemnerent ueritatem, haec uerba formidare deberemus; cum uero illa consuetudo et a ueritate propagata et ueritate robmescimus. et tamen si illi circa fratres inuidi erant et maligni aut circa deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diuersa sentientes, sicut Cyprianus praedixit, a iure communionis non amouebant, ecce a quibus non polluebantur in conseruatione unitatis, ecce quantum amandum sit uinculum pacis, ecce quid considerent qui nobis de praecessorum episcoporum concilio calumniantur, quorum caritatem non imitantur et quorum exemplo considerato iure damnantur. si consuetudo erat, sicut haec sententia testis est, ut haere