comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crimina. Qs enĩ suscipiat
bellũ cũ milite suo:
Qs uelit inpugnare
subiectũ suũ Supͣ
omnẽ infelicitatẽ
erat uita illiꝰ: cui nocere
ñ dignabat᷑ inimi¬
cus. At uͦ nc̃ postꝗͣ uolup¬
tatibꝰ illiꝰ renuno¬
uimꝰ uidet cultores fuos ad
auctoris pͥstini
disse famulatũ. uidet in no¬
bis quodã mͦ io¬
la sua indĩ tẽpla mutari. fren¬
dens ꝙͦ tãqui
leo rugiẽs. om̃s nocendi adit us
sicdiatex explorat. dirigit cõtra nos ui lugui
acies eribes secũ seytt̃ sp̃s neqeres se. si forte qͥ¬
mũ nr̃am spualibꝰ bonis inueniat uacuã ac uacan-¬
ẽ. & cũ turbis suis eã ualeat occupare. ac sibi in eam
p̃missis uiciis quasi quibꝰdã metatoribꝰ p̃paret mansionẽ.
m̃tis atẽptat. uł aculeis ñ edomite carnis ĩpugnat:
si possit eoꝵ sensus. & honestas cogitationes polluere.
meritis ꝓpͥis expugnare conat᷑: ut dũ tẽpora. dũ me-¬
rita ingerit. ꝑ inmũdissimã uauitatẽ humilitatẽ

Expanded text:
crimina. Quis enim suscipiat bellum cum milite suo? Quis velit impugnare subjectum suum? Supra omnem infelicitatem erat vita illius cui nocere non dignabatur inimicus. At vero nunc postquam voluptatibus illius renuntiavimus, videt cultores suos ad auctoris pristini redisse famulatum, videt in nobis quodammodo idola sua in Dei templa mutari, frendens, et tamquam leo rugiens, omnes nocendi aditus nsidiator explorat , dirigit contra nos visionum acies, exhibens secum septem spiritus nequiores se, si forte domum nostram spiritualibus bonis inveniat vacuam ac vacantem, et cum turbis suis eam valeat occupare; ut sibi  Al. ac sibi in ea praemissis vitiis quasi quibusdam metatoribus praeparet mansionem. mentis attentat, vel aculeis non edomitae carnis impugnat, si possit eorum sensus vel honestas cogitationes polluere, meritis propriis expugnare conatur; ut dum tempora, dum merita ingerit, per immundissimam vanitatem, humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
si ocło peccauit aut corde. uerboꝵ & cogitatio sl
e. cotidiana oratione curande. & pͥuata ora¬
icinus aliquod capitale cõmisit. aut si fidem
falso testimonio expugnauit. ac ꝑdidit: ac ue
aptismi tunicã. & speciosã uirginitatis olo
sceno cõmaculati pedoris infecit: si ĩ se
tiuũ tradidit: hec atq huiꝰ modi cõmis¬
ari penitꝰ cõmuni & mediocri uł secre¬
taffactione ñ possũt: s graues cause graui¬
oris & acriore s. & publicas curas reqͥrũt: ut qui
cũ plurimoꝵ destructione se ꝑdidit. simili mͦ
cũ plurimoꝵ edificatione se redimat. Homo enĩ
se se decipit. si cũ in medullis feruere sibisenti
norbũ : ꝑ suꝑficiẽ corporis molle deducat un-¬
tũhec itaq pͥncipalia mala. ingenti rugitu.

Expanded text:
si oculo peccauit aut corde, uerborum et cogitationum si oculo peccauit aut corde, uerborum et cogitationum maculae cottidiana oratione uincantur et priuata facinus aliquod capitale commisit, aut si fidem suam falso tesbaptismi tunicam et pretiosam uirginitatis holosericam caeno commaculati pudoris infecit, si in semlo tradidit, haec atque huiusce modi mala expiari penitus communi et mediocri usatisfactione non possunt, sed graves causae, graviores et acriores, et publicas curas requirunt. Ut qui cum plurimorum destructione se perdidit, simili modo cum plurimorum aedificatione se redimat. Homo enim ipse se decipit, si cum in medullis fervere sibi sentiat morbum, per super ficiem corporis molle deducat unguentum. Haec itaque principalia mala ingenti rugitu,
Abbreviated transcription (Latin):
s cõscientus addũt nitorẽ. Nichilominꝰ enĩ de
tricione. redimunt᷑ crimina uoluptatũ. ꝑ din
cis exercitia: decepte dudũ carnis gaudia pus
Ac sic mortificatione p̃senti: future mortis sen
p̃uenit᷑. & dũ culpe autor humiliat᷑. culpa g¬
mit᷑. Nũq ext̾iori homini afflictio uolunt
districtionis ĩfert᷑. trem̃di uidicii offensa sed
& ingentia debita labor soluit exiguus. q̃ uix
nr̃e. faciamꝰ ĩtra nos qͦd circa nos medici solẽt
curatio medicam̃ti blandioris apponit᷑. Si ii
sibꝰ uulnꝰ abscõditũ. aut in uiscerũ ꝓfundũ da¬
sũ ẽ: austeriorẽ ac uiolentiorẽ poscit uis occilas
dicinã: ut ulceris magnitudo. aut sectioni as¬
exustione. suꝑ curet᷑. & dolor dolore pellat̾¬
lis ratio ĩ egritudine int̾ioris hominis. adhibi¬
da ẽ. Si leuia fortasse delicta. uerbi gra si hos
uel insermone. uł ĩ aliqͣ repͣhensibili uolunꝰ

Expanded text:
sed conscientiis addunt nitorem; nihilominus enim de sed conscientiis addunt nitorem; nihilominus enim de contritione redimuntur crimina voluptatum. Per durae crucis exercitia deceptae dudum carnis gaudia puniuntur. Ac sic mortificatione praesenti futurae mortis senatur et, dum culpae auctor humiliatur, culpa consumitur. dumque corporis adflictio uoluntaria districtione infertur, tremendi iudicis offensio sedatur et ingentia peccata labor soluit exiguus, quae uix nostrae faciamus intra nos, quae circa nos medici solent.curatio medicamenti blandioris admouetur. si uero in ossibus uulnus absconditur aut in uiscerum profunda demersum est, austeriorem et uiolentiorem poscit uis occulta medicinam, ut ulceris magnitudo aut exustione aut Similis ratio in aegritudine interioris hominis adhibenda est: si levia sunt fortasse delicta, verbi gratia, suel in sermone uel in aliqua reprehensione uoluntatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ta deposcũt corda ueniamꝰ. Plaborate pocius
tandẽ emulatione certetis. q̃uis ur̃m inope
ilicitior incastitate sit purior. in sobrietate
irrior. ĩ lacrimarũ largitato ꝓfusior. ĩ corpore
ipsi nosmet ipsos castigemꝰ cotidie ipsi no
rationẽ de cotidiana cõuersatione faciamꝰ.
Alloqtur se insecretis cordis una queq anima: et
dicat. Uideamꝰ si hũc diẽ sine peccato. sine ĩiuidia
De obtrectatione. ac mͣ muratione transegi. Ui¬
nꝰ si hodie aliqͥd qͦd ad ꝑfectũ meũ. qđ adedifi¬
onẽ alioꝵ ꝑtineret. oꝑatꝰ sũ. Puto qͦd hodie
ĩcipientẽ destruxi. hodie seniori meo inohe
ã decebat ĩdulsi: minꝰ legi. minꝰ oraui ꝗͣ debui. Qs
tificabim᷑: s uos de adqͥsita salute gaudebitis. nosq¬
ubis ꝓ salutis urẽ ad qͥsitione subdetis. Donet aũt
it qͦdã loco sermo diuinꝰ. In diebꝰ
sollentpnitatũ urãrũ: affligite anims
da purificãt. Menbris subtrahũt fortituas

Expanded text:
ta deposcunt corda, veniamus. Elaborate potius tandem aemulatione certetis. Sit unusquisque vsollicitior, in castitate sit purior, in sobrietate parcior, in lacrymarum largitate profusior, in corpore . Et ideo ipsi nosmetipsos castigemus, quotidie ipsi nobiscum rationem de quotidiana conversatione faciamus. Alloquatur se in secretis cordis unaquaeque anima et dicat: Videamus si hunc diem sine peccato, sine invidia, sine obtrectatione ac murmuratione transegi. Videamus si hodie aliquid quod ad profectum meum, quod ad aedificationem aliorum pertineret, operatus sum. Puto quod hodie illum incipientem destruxi; hodie seniori meo inobedquam quem decebat indulsi; minus legi, minus oravi quam debui. Quis laetificabimur, sed vos de acquisita salute gaudebitis. Nos vobis pro salutis vestrae acquisitione subdetis. Docet autemit quodam loco sermo divinus: In diebus solemnitatum vestrarum affligite animas corda purificant. Membris subtrahunt fortitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ laborẽ. sp̃ualis fructꝰ id ẽ moꝵ em̃datio subse¬
quat᷑. Uicia quȩ utrũq hominẽ impetũt. uniꝰ¬
euiꝰq labore uncenda sut atq expugnanda.
Parũ ꝓdest carnis cõtitio. si ñ adhibeat᷑ cordis sol.¬
licitudo. & ñitis incentio. Qđ si solũ laboret corpus
& sp̃c nr̃ repugnet. quid ꝑdest passiones in pugnas
a famula: que pacẽ inueniunt᷑ hab̾e cũ dña: Her

Expanded text:
lem laborem spiritalis fructus, id est, morum emendatio subselem laborem spiritalis fructus, id est, morum emendatio subsequatur. Vitia quae utrumque hominem impetunt, uniuscujusque labore vincenda sunt atque expugnanda. Parum prodest carnis contritio, si non habeatur cordis sollicitudo et mentis intentio. Quod si solum laboret corpus, et spiritus noster repugnet, quid prodest passiones impugnari a famula, quae pacem inveniuntur habere cum domina? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dos dulces affectus & cara pignora fortissimi fui¬
mꝰ. iocundissimos pissimoꝵ. uultus parentũ quasi
odissemꝰ ita fugimꝰ. bellũ quodã mͦ pietati ipsi in¬
diximꝰ: & nc̃ ad declinandas negligentias. ad expug.
abdicanda scłi iocũditate tã magna p̃misimꝰ: & nc̃
maledicere. obtrectare. moueri cõtra uilia. in suꝑ
& in hominẽ irasci. & scandalitarithȩc iuncere im¬
possibile. ac supra humanã putamꝰ e̾ẽ uirtut̾e. S:
quod nc̃ inminoribꝰ cedimꝰ: ꝑ bona inicia nr̃ã ipsi nos
accusamꝰ. Hocemꝰ enĩ qđ quicquid nc̃ agimꝰ. ñ impos¬
sibilitatis ẽ s teporis. Idõq fr̃s respiciamꝰ ad fidẽ illã
feruorẽq quo cepimus. & ad ornandũ cõuersatiõis
nre usũ: saltẽ de pͥmordiis nr̃is sumamꝰ exẽplũ. Si
ꝑiculosũ ẽ ñ cotidie aliquid ad didisse. qͣnto ꝑiculo¬
sius ẽ et iã ab initiis recessisse. Opus ẽ gͦ ut corpora¬

Expanded text:
dos dulces affectus et chara pignora fortissimi fuidos dulces affectus et chara pignora fortissimi fuimus, jucundissimos piissimorum vultus parentum quasi odissemus, ita fugimus. Bellum quodammodo pietati ipsi indiximus, et nunc ad declinandas negligentias, ad expugnaabdicanda saeculi jucunditate tam magna praemisimus, et nunc maledicere, obtrectare, moveri contra vilia, insuper et in hominem irasci, et scandalizari, haec vincere impossibile, ac supra humanam putamus esse virtutem. Sed quod nunc in minoribus cedimus, per vitia nostra ipsi non accusamus. Docemus enim quod quidquid nunc agimus, non impossibiconversationis nostrae usum saltem de primordiis nostris sumamus exemplum: si periculosum est non quotidie aliquid addidisse, quanto periculosius est etiam ab initiis recessisse? Opus est ergo ut corpora
Abbreviated transcription (Latin):
citis edomare. uł ieuinioꝵ labore cõficere. s in pͥ¬
mis m̃tẽ extirpatione uitioꝵ mudare conemꝰ
circũcidẽ mores. excidere passiones. eradican
suꝑbiã. plantare humilitatẽ. effodẽ irã. funda¬
re pacientiã. aputare inuidiã. inserere beniuolẽ¬
tiã. & huiꝰcemodi uirtutibꝰ agrũ cordisnr ĩ quasi
quibꝰdã bone frugis fecundare seminibꝰ. Cecerũ si
caro cõterit᷑. & anima ñ fructifica simile ẽ aesi ara¬
ri cãpus ñ desinat. & nũquã tam̃ messis apareat.
Quã obrẽ si interiꝰ ñ mundam᷑. & ex teriꝰ affligim̃:
quantũ uideo umicitias cõtra utrũq suscipimꝰ
Tantũ nobis laboris indicimꝰ ꝓpt̾ animã: & nichil
ĩpendimꝰ studĩ circa ipsã animã. Interdiximꝰ nob̾
Quersas scłi uoluptates. uarios deliciarũ sapores.
ñ possumꝰ a suꝑbia. ab ira. ab inuidie uenenatis
passionibꝰ. in quibꝰ nichil ẽ nͥ quicquid amaritudinis
atq ranchoris ẽ. Propt̾ amorẽ dnĩ niĩ ad relinqͣn¬

Expanded text:
domare, vel jejuniorum labore conficere, sed in primis mentem exstirpatione vitiorum mundare conemur, circumcidere mores, excidere passiones, eradicare superbiam, plantare humilitatem, effodere iram, fundare patientiam, amputare invidiam, inserere benevolentiam, et hujuscemodi virtutibus agrum cordis, quasi quibusdam bonae frugis fecundare seminibus. Caeterum si caro conteritur, et anima non fructificat, simile est ac si arari campus non desinat, et numqinterius non mundamur, et exterius affligimur, quantum video, inimicitias contra utrumque suscipimus. Tantum nobis laboris indicimus propter animam, et nihil impendimus studii circa ipsam animam. Interdiximus nobis diversas saeculi voluptates, varios deliciarum sapores, non possumus a superbia, ab ira, ab invidiae venenatis passionibus, in quibus nihil est, nisi quidquid amaritudinis atque rancoris est. Propter amorem Domini nostri ad relinquen
Abbreviated transcription (Latin):
litia ur̃a boc anobis requrit ut ñ contria. aionlĩc in¬
tea nos tnet ipsos cotidie dimicemꝰ. & unuersos ses
ps uncos in nobismet ipsis iugit᷑ ꝑsequentes plmo
aritabis duĩpbi a dño cõsequam᷑. &e quidẽ quadu
ad mundlũ ꝑta nebamꝰ illis actibꝰ ac negotie mudliu¬

Expanded text:
litia nostra hoc a nobis requirit, ut non contra alios, sed contra nosmetipsos quotidie dimicemus, et universos hostes nostros in nobismetipsis jugiter persequentes, palmam spiritalis triumphi a Domino consequamur: et quidem quamdiu ad mundum
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatis ac iactantie morbũ. dũ ñ sentimꝰ ĩcurri¬
mus. Quã frequent̾ inuidie sp̃u ad urim. uel in ho¬
nestis atq obscenis cogitatio̾bꝰ in ipso corde cõfunal¬
mur: & ꝓceptionẽ uulneris nullues sequit᷑ sensus dolo¬
ris. nulla cõtritio cõpuctionis Sed quid ego de
ist is occultis loquar que serpentino quodam
Lapsu ad ipsã amimã penetrantes. uenenato nes¬
Qos & ignaros dente ꝑcutiut᷑: Aptis inc̃dũ a nob¬
ꝙsis scandaloꝵ bellis collidim̃: obtrectationibꝰ ac ma¬
couitis int̾dũ etiã inp̃positos illatis uiolam̃: & ĩ ceꝵ

Expanded text:
vanitatis ac jactantiae morbum, dum non sentimus, incurrimus! Quam frequenter invidiae spiritu adurimur, vel inhonestis atque obscenis cogitationibus in ipso esse confundimur, et perceptionem vulneris nullus sequitur sensus doloris, nulla contritio compunctionis! Sed quid ego de his occultis loquor, quae serpentino quodam lapsu ad ipsam animam penetrantes, venenato nescios et ignaros dente percutiunt? apertis interdum a nobisipsis scandalorum bellis collidimur, obtrectationibus ac macum vitiis interdum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
succũbimꝰ. Ideoq magnis uiribꝰ defendendũ:
magne. nõm̃ ꝓfessionis. Multũ ẽ qͦd adheremũ
ueniendo ꝓmisimꝰ dõ. quã libet multa sit que sp¬
ramꝰ a dõ. Ideoq discutiamꝰ omnẽ inerciã. omnem
lassitudinẽ m̃tis: & p̃ciosã miliciã. p̃cioso agamis ꝓ¬
fectu. Nõ expectemus ad obsequia dnĩ nr̃ĩ. mer¬
cennarioꝵ ac seruoꝵ more cõpelli: neq cõtent
te opus cõtradicamꝰ. nec in oꝑe m᷑muremꝰ. nec nol
de cõsũmato oꝑe placeamꝰ. male blandiente i ac¬
cia. Ante omĩã fratres sollicito cordis ocło. negi¬
gentias nr̃as cotidie discutiamꝰ: easq nobis discus
nossicut de minimis bonis augeri: ita de min¬
mis negligentiis debere cõpungi. Non ẽ enĩ mini
delictis debeat ee̾ securi: etiã de peccatis ignorantis
iudicandi. ac rationẽ de ociosis sermonibꝰ. ac de cogi¬
tationibꝰ reddituri. Nescio que debeat̃ delictan¬
gligere. de qͥbꝰ & ipse dñs cũ quadã diffinitione d¬

Expanded text:
is viribus defendendum est magnae nomen professionis. Multum est quod ad eremum veniendo promisimus Deo, quamlibet multa sint quae speramus a Deo. Ideoque discutiamus omnem inertiam, omnem lassitudinem mentis, et pretiosam militiam pretioso agamus affectu. Non exspectemus ad obsequia Domini nostri mercenariorum ac servorum more compelli, neque contenti ante opus contradicamus, nec in opere murmuremus, nec nobis de consummato opere placeamus, male blandiente jactantia. Ante omnia, fratres, sollicito cordis oculo negligentias nostras quotidie discutiamus, easque nobis discusso nos sicut de minimis bonis augeri, ita de minimis negligentiis debere compungi. Non est enim minidelictis debeant esse securi, etiam de peccatis ignorantiae judicandi, ac rationem de otiosis sermonibus ac de cogitationibus reddituri. Nescio quae debeant delicta negligere, de quibus et ipse Dominus cum quadam definitione d
Abbreviated transcription (Latin):
spatõ ueniã ñ peniteat᷑. Utinã ñ peniteret humiliari
quos ñ penitet p̃ueniri. Respondeat mͥ illa anima. q̃
pecratũ suũ cõfusione mortifera. incõspectu frm sicag¬
noscere erubuit. quomͦ uitare debuisset. Quid faciet
busdã uehementissimis
testibꝰ urgeri ceꝑit. uete¬
ribus circũdata ma-¬
.lis. que ꝑ humilitatis &
cõpuctionis reme¬
.diũ curare noluit dũ li¬
cebat. que p̃posi¬
tis subtrahendo atq celan¬
do. eterno exa¬
tias etiã quȩ
parue estimant᷑. p̾senti deflet
acq expo¬
nit reatu: nouerit se de supplicio
eterno
breui transisse cõpendio. Itaq si
cupimꝰ ut nos neqͣqͣ fallat atq decipiat sollici¬
¶tissima
sari is uititas. & secirte in honestq cogitationis obs¬
mta sitaeite m̃tis uoluptas inciuti ce. dis impleas¬

Expanded text:
speratam veniam non poeniteatur! utinam non poeniteret humiliari, quos non poenitet praeveniri! Respondeat mihi illa anima quae peccatum suum confusione mortifera in conspectu fratrum sic agnoscere erubuit, quomodo vitare debuisset, quid faciet busdam vehementissimis testibus urgeri coeperit, veteribus circumdata malis, quae per humilitatis et compunctionis remedium curare noluit, dum licebat, quae praepositis subtrahendo atque celando aeterno exatias, etiam quae parvae aestimantur, praesenti deflet atque exponit reatu, noverit se de supplicio aeterno brevi transiisse compendio. Itaque si cupimus ut nos nequaquam fallat atque decipiat sollicitissima carnis vanitas, et secretae inhonestaeque cogitationis obscenitas, tacitae mentis voluptas, inc
Abbreviated transcription (Latin):
uidere. anteꝗͣ anchorã optato in litere collocemꝰ.
na cura. sine cotidiano timore et timore diẽ nr̃m
transigere deb̾emss. Quis cͣnsiens suꝑ alicꝰ ꝓfunda
fluminis. ꝑ arcissime pontis angustras. & iã si maio¬
rẽ partẽ in offenso cransmiserit pede. iã ꝑiesineua¬
sisse se credat: cũ inultuͣ pontis spacio si paululã
titubauerit. casũ quẽ in medio spatio timebat
incurrerit: Sic nos etiã si magna pars uttȩ istius
pspe uideat᷑ fuisse transacta: non ido fiduciã p̃fu¬
manus. cũ ad huc picłm pars extrema minet᷑ Quis
m acie positus ante finẽ certaminis. aut añ uict&ie
securitatẽ arma deponat: Nemo gͦ securũ deb̾e ee.
uidicet. anteqͣ ad finẽ feliei consummatione pue.¬
uudo nee hoe nob̃ suffice putemus ad plenã salutẽ
quod int seruos dĩ uł habitatione censem it nomine
eompittam̃. ꝓͦd in insula uuiere. atꝙ int̾ monachos

Expanded text:
videre, antequam anchoram optato in littore collocemus,videre, antequam anchoram optato in littore collocemus,na cura, sine quotidiano timore et tremore diem nostrum transigere debere! Quis transiens super alicujus profunda fluminis per arctissimi pontis angustius, etiamsi majorem partem inoffenso transmiserit pede, jam periculum evasisse se credat, cum in ultimi pontis spatio, si paululum titubaverit casum quem in medio spatio timebat incurrit? Sic nos etiamsi magna pars vitae istius prospere videatur fuisse transacta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus, ante finem certaminis, aut ante victoriae securitatem arma deponat? Nemo ergo securum debere esse se judicet, antequam ad finem felici consummatione perveniat. Nec hoc nobis sufficere putemus ad plenam salutem, quod inter servos Dei vel habitatione censemur, vel nomine computamur: quod in insula vivere, at
Abbreviated transcription (Latin):
in estimabisẽ parauit iustis głam: ita inestimabis
parauit repbis penã. Ergo suppliciaꝵs acerbitatẽ.e¬
ta. Salub̾rima gͦ ẽ. ac multũ necessaria futuriu¬
dicii recordatio. & p̃teritoꝵ cõmepatio. uel deplas¬
tio delichoꝵs. Quod si qͥs est. qui sibi de pͣtͥcts alese
uite meritis blandiatur. & ad huc innocentẽ s
transsisse putet ad dñ seruitutẽ. ⁊ ido se crei¬
dit debere ẽẽ securũ. iste talis respiciat ꝗͣ ice¬
darueris hominẽ in uiti sua. & cũ hoc ꝓsperers¬
mo gͦ de p̾t̾itis securus sit. Tanti laquei obiecti sune
ante pedes aĩȩ nr̃e.tã innumeri hostes obseruant
custodiunt it̾ nr̃m. tante foueȩ. & tanta p̃rup¬
ta. tantę rerũ difficultates int̾iacent. int̾ nos et
finẽ nr̃m. Uia ipsa ꝙͣ ꝑse arcta atꝙ ardua ẽ. can¬
cis sp̃ualiũ latronũ insidiis obsidet᷑. Tantos nos
scopulos cantosꝙ fluctus cranssire necesse ẽ. &

Expanded text:
inaestimabilem paravit justis gloriam, ita inaestimabilem inaestimabilem paravit justis gloriam, ita inaestimabilem paravit improbis poenam. Ergo suppliciorum acerbitatem eta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria futuri judicii recordatio, praeteritorum commemoratio, vel deploratio delictorum. Quod si quis est qui sibi de praeteritis illaesae vitae meritis blandiatur, et adhuc innocentem se transisse putet ad Domini servitutem, et ideo se credidit debere esse securum, iste talis respiciat quam, incedaveris hominem in vita sua ; mo ergo de praeteritis securus sit. Tanti laquei objecti sunt ante pedes animae nostrae, tam innumeri hostes observant et custodiunt iter nostrum, tantae foveae et tanta praerupta, tantae rerum difficultates interjacent irum; via ipsa, quae per se arcta atque ardua est, tantis spiritalium latronum insidiis obsidetur, tantos nos scopulos tantosque fluctus transire necesse est et
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. Nultũ opꝰ ẽ fletu. multũ gemitu multuo
dolore cordis: ad sanandos ipsuisꝰ cordis oolar ee.:
Tota incũ bendũ ẽ sp̃s contͥtione: ut uetusta mala cã¬
quã sagute quȩdã. de conscientia depellant᷑. q̃ sufa¬
cit sũmis labiis dicere. Peccaui. parce. remute. st
saul dixit peccaui. s non obtinuit ilła ueniam qͥ
dauid una penitentiȩ uoce. ꝓmerute & hoc qͥres
Quuia confessionẽ ilła nuda magis uerba ꝗͣ uerigi
mitus expmebant: ꝙ non compensabat cũ magni
leui agendũ ẽ contͥcione ut debta illa redima¬
tur. quibꝰ mors ȩt̾na debetur. Nec transitoria opꝰe
satis factione:. ꝓmalis illis ꝓpt̾ quȩ paratꝰ est ignis et¬
nus. Siuoluinus intesligere qͣm graues apud se fau¬
at uidex iũ hominũ culpas: respiciamus ad pena
Quantũ enĩ nunc patiens ẽ ds nr̃ in sustinendis&
lidis nr̃is. cã seuerus erit in discitiendis. Et sicut

Expanded text:
ribus. Multo opus est fletu, multo gemitu, multo ribus. Multo opus est fletu, multo gemitu, multo dolore cordis ad sanandos ipsius cordis dolores. Tota incumbendum est spiritus contritione, ut vetusta mala tamquam sagittae quaedam de conscientia debellentur. Non sufficit summis labiis dicere: Peccavi, parce, remitte. Et Saul dicebat, peccavi : sed non obtinuit illam veniam quam David una poenitentiae voce promeruit. Et hoc quare? Quia confessionem illam nuda magis mitus exprimebat; quia non compensabatur cum magnlevi agendum est contritione, ut debita illa redimantur, quibus mors aeterna debetur; nec transitoria opus est satisfactione pro malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam graves apud se faciat judex noster hominum culpas, respiciamus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est Deus noster in sustinendis delictis nostris, tam severus erit in discutiendis; et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiȩ maculas recentia ad huc crinina i¬
presserit. & conu̾sionis nom̃ ad hoc assũpserit. ut
grauius sub sacra ꝓfessione delinqueret. Aliqua¬
nti susficere nobis putamus. qđ ad secretũ istud
conscendimꝰ: qđ locũ habitũ ꝙ mutauimus. qͦdhic
aliquantũ tẽporis uiximꝰ. spẽ omnẽ in annoꝵ nu¬
mero colloçantes. Ac si ꝑniciosa nos metipsos ꝑ¬
suasione falentes. putamus de omĩb nos debitiᷤ
transegisse: putamus quod mala nt̃a spacio tem¬
poris euanuerint. Et quia illa nos obliti si̾muis cre¬
dimus qͦd de inemoria diuinȩ seueritatis elapsa
sint. S ñ ita ẽ. Om̃a apud ilłũ collecta: om̃a apud
ui certamine dimicabat. beatus ios. Signasti qͣsi
isacculo peccata mea. Et it̾ũ ipse dñs ait. None
Ne collecta & signata st̃ in thesauris ineis: ts pu¬
temus tã facile remitti posse inusta semel erimtna.
&e ꝓfundo semel uulnere in aĩȩ ipsiꝰ inp̃ssa uisce¬

Expanded text:
conscientiae maculas recentia adhuc crimina iconscientiae maculas recentia adhuc crimina impresserit, et conversationis nomen ad hoc assumpserit, ut gravius sub sacra professione delinqueret. Aliquanti sufficere nobis putamus, quod ad secretum istud conscendimus, quod locum habitumque mutavimus, quod hic aliquantulum temporis viximus, spem omnem in annorum numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos persuasione fallentes, putamus nos de omnibus debitis transegisse, putamus quod mala nostra spatio temporis evanuerint: et quia illa nos obliti sumus, credimus quod de memoria divinae severitatis elapsa sint. Sed non ita est. Omnia apud illum collecta, omnia apud ri certamine dimicat B. Job: Signasti quasi in sacculo peccata mea . Et Dominus ait: Nonne haec collecta sunt, et signata in thesauris meis ? Non putemus tam facile remitti posse inusta semel crimina, et profundo vulnere in animae ipsius impressa visce
Abbreviated transcription (Latin):
animas nr̃as cottidianis uiolaremꝰ maculis. eot¬
tidianis confoderemꝰ uulnerib &e tta ut nec sen¬
tiremus: habet eñi hoc infelix consuetudo peccus¬
dii. ut quanto amplius qͥsꝙ peccauerit. tantomis
peceata ipsa intelligat: & tanto ͤ plus pecearetoe¬
lecdet. & exeniat illuo quod ꝓpb̃a peecatorisꝰ ei¬
cia tua a facie ipsuis. Et enĩ quando surripit u¬
candi delectatio. statĩ futurũ uidieiũ ab scon¬
dit obluuo. Econtrario aut̃ quando qͣnto qͥsqos¬
licie cirea se fuerit. tanto plus metuit. sic at
scriptora. Sapiens tim̃do declinat amalo. s api
p̾ceritis suspirat malis: ita de fut̾is perieulis perui¬
i sollicitudine contremiscit. Q de p̃t̾itis anxius
id secũ cogitat ac reuoluit: ne forte parũ defle.¬
rit p̃t̾ita. ne forte ñdũ satis fecerit ꝓ inniune¬
tis debitis suis: ne focte magis ad ueteres iniqͥta.¬
tes noua suꝑposuerit uulnera. neꝙ suꝑ antiqͣs

Expanded text:
animas nostras quotidianis violaremus maculis, quoanimas nostras quotidianis violaremus maculis, quotidianis confoderemur vulneribus? et ita, ut nec sentiremus. Habet enim hoc infelix consuetudo peccandi, ut quantum amplius quisque peccaverit, tanto minus peccata ipsa intelligat, et tanto plus eum peccare delectet: ut eveniat illud, quod propheta peccatoribus clcia tua a facie ipsius ; etenim quando subrepit peccandi delectatio, statim futuri judicii diem abscondit oblivio. Econtrario autem quanto quisque sollicitior circa se fuerit, tanto plus metuit, sicut ait Scriptura: Sapiens timendo declinat a malo . Sapie: et, ut de praeteritis suspirat malis, ita de futuris periculis pervigili sollicitudine contremiscit, qui de praeteritis anxius est, id secum cogitat ac revolvit, ne forte parum defleverit praeterita; ne forte nondum satisfecerit pro innumeris debitis suis; ne forte magis ad veteres iniquitates nova superposuerit vulnera; ne super antiquas
Abbreviated transcription (Latin):
se despice. & dõ seruire cepisse: euasisse uiciors
infelicissimũ dũatũ: & fugisse gule atꝙ luxuriȩ
fe disimam seruitutẽ. Aͥd gͦ: onne iam magna parᷤᷤ
pmi est. nebil habere cõmime cũ mundo: uana¬
nũ rerũ cupiditatidus ũ excruciari scclerib ñas¬
misceri & irmocentia diẽ transig̾e beatȩ castitaiq¬
ram dare. gsõsȩ pauꝑtatis sufficientiã cũ timore
ł̃m posside Ie qua loquit᷑ sapientia. alelioi ẽ etigi¬
portio cũ timore atii. quã chesauti magri sine
timore. Iutelligantus itaq quantũ nobis dñs pu
uocatione contulerit. Numersinus si possumus
ex ilo tẽpcre ex quo hie conuersari uidemur: qrta
peccata lueri fecerimus: de quantis fraudib de
quantis adulteriis. rapins. ꝑuiriis. sacrilegir lb¬
rati simus &e cc̃ uidebimꝰ. quantũ etiã de p̾sentis
beneficiis dño debeantus. Si nc̃ in scło ẽẽmuis qͥ
aliud ageremus qͣm uoluereĩ in malis nr̃is a

Expanded text:
se despicere, et Deo servire coepisse; evasisse vitiorum se despicere, et Deo servire coepisse; evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, et fugisse gulae atque luxuriae foedissimam servitutem. Quid ergo? Nonne jam magna pars praemii est nihil habere commune cum mundo, vanarum rerum cupiditatibus non excruciari, sceleribus non admisceri, et in innocentia diem transigere, beatae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam cum timore Domini possideretimore Domini, quam thesauri magni sine timore ejus . Intelligamus itaque quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit. Numeremus, si possumus, ex illo tempore ex quo hic conversari videmur, quanta peccata lucrifecerimus, de quantis fraudibus, de quantis adulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegi tunc videbimus quantum etiam de praesentibus beneficiis Domino debeamus. Si nunc in saeculo essemus, quid aliud ageremus quam volveremur in malis nostris, et
Abbreviated transcription (Latin):
estantẽ. etiam in uidicio suo ad uasa iniqͥtatis. platu¬
Nis atq dicturus sit. Infer digitũ tuũ huc. & uide
manus meas. & affer manũ tuã & miete ⁊̃ latus me¬
uo. & agnosce q̃ ꝓte et a te impietas humana ꝑtule.¬
rim. Iua utiq elauors signa bonis salutaria malis
terribilia. q̃ usꝙ ad diẽ uidicii non delent᷑. sine du-¬
bio obicienda seruantur. Et quid pꝰhȩc seqͥt᷑. nisi illud
int̾positũ int̾ uiuꝗs & mortuos expauendũ chaos. uas¬
tũꝙ disc̾m̃. exelusȩ a nat᷑a uiuentiũ tenebre ext̾iores.
legiũ cͥste miseror. & abeata patͥa ȩt̾nũ tet̾iȩ noc¬
tis exiliũ: Quã liigubre erit hõi. d̃m uidẽ & ꝑde. & an-¬
cogitantes: ita indefesso studio laboremꝰ. ut qͦđ nobis
mus. magnã ẽẽ. in futurũ repositã remimerationẽ:
si bene respiciamus in hoc ipso oꝑe qͦd agimus.
st plane magnus uite fructus est. scłm potuis¬

Expanded text:
protestantem, etiam in judicio suo ad vasa iniquitatis prolatuprotestantem, etiam in judicio suo ad vasa iniquitatis prolaturus atque dicturus sit: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum , et agnosce quae pro te et a te, impietas humana, pertulerim. Illa utique clavorum signa bonis salutaria, malis terribilia, quae usque ad diem judicii non dolentur, sine dubio objicienda servantur; et quid post haec sequitur, nisi illud interpositum inter vivos ac mortuos expavescendum chaos, vastumque discrimen exclusae a natura viventium tenebrae exteriores, legium triste miserorum, et a beata patria aeternum teterrimae noctis exsilium? Quam lugubre erit homini Deum videre, et comus, magnam esse in futurum repositam remunerationem. Sed si bene respiciamus in hoc ipso opere quod agamuet plane magnus vitae fructus est, saeculum potuis
Abbreviated transcription (Latin):
solis ieumiis ac iugiliis sc̃ificandũ : & iãcirco dilec¬
tissimi corpus ita exerceamꝰ ieuiniis. ut m̃tẽ purgi¬
mus a uiciis Cogitemus illiꝰ uidicis incessant̾ aduen¬
tũ. qͥ utinã sic nos paratos inueniat: qͦmͦ nemopo¬
test dubitare quod ueniat. quod si reqͥras qͦmͦ ueni¬
at: illo utiq corpore qͦd ꝓ nr̃a salute susceptũ. pro
nr̃is ermunib ad dictũ. ꝓnr̃a ab solutione dãpnatĩ¬
& ꝓnr̃oꝵs uulnerũ medicina. lancea clauisq confx¬
um ẽ. Prima enĩ erit in reos intolleranda sententia
reuerendarũ p̾sentia cicatͥcũ. Q uid gͥ ilo tẽpore
facturi sumus. qͣndo contͣ illos crucifixi dñi liuor.
note peccatoꝵs nr̃oꝵ ac macule libidinũ ꝓferent᷑
aut quo putas iuiltu. respiciet redẽptio nr̃a ꝑdin¬
onẽ nr̃ao: Tanto grauiora erunt humana delicta
qͣnto maiora se ostenderint diuina beneficia. Uerenduẽ
Aitẽ.: ne ilła uocẽ resurrechionis. pciosa erucis uestigia

Expanded text:
liis sanctificandum? Et idcirco, dilectissimi, ita corpus exerceamus jejuniis, ut mentem purgemus a vitiis. Cogitemus illius judicis incessanter adventum, qui utinam sic nos paratos inveniat, quomodo nemo potest dubitare quod veniat. Quod si requiras quomodo veniat? illo utique corpore quod pro nostra salute susceptum, pro nostris criminibus addictum, pro nostra absolutione damnatrum vulnerum medicina lancea clavisque confixum est. Prima enim erit in reos intoleranda sententia reverendarum praesentia cicatricum. Quid igitur illo tempore facturi sumus, quando contra illos crucifixi Domini livores notae peccatorum nostrorum ac maculae libidinum proferentur? Aut quo putas vultu respiciet redemptio nostra perditionem nostram? Tanto graviora erunt humana delicta, quanto majora se ostenderunt divina beneficia. Verendum est autem ne illam vocem resurrectionis pretiosa crucis vestigia
Abbreviated transcription (Latin):
nitas eͣ. Ille enĩ bene ꝓficit. ille bene consũmat᷑
qui quotidie sic agit. quasi sẽper incipiat. Quã¬
obre̾ augm̃ta meritoꝵ. incitam̃ta debent ẽẽ ꝓ¬
fectuũ. Scriptura uͦ ꝓnuntiãs de his qui dum
pͥmas negligentias p̃t̾mittunt. in alias atꝙ al¬
as sẽper incurrunt. ita ait. Reccator adiciet ad

Expanded text:
nitas; ille enim bene proficit, ille bene consumat, nitas; ille enim bene proficit, ille bene consumat, qui quotidie sic agit quasi semper incipiat. Quamobrem augmenta meritorum incitamenta debent esse profectuum. Scriptura vero pronuntians de his qui dum primas negligentias praetermittunt, in alias atque alias semper incurrunt, ita ait: Peccator adjiciet ad
Abbreviated transcription (Latin):
camus. Ego ñ uenii facere uoluntatẽ meã. s uolu¬
ntatẽ illiꝰ qui misit me patris. Ire aut̃ post uolun¬
tates tpͥas. tã ꝑnitiosũ est: ut hoc dñs iam post¬
mođu tratus. ꝓdampnatione peccati irroget di¬
cens. & dimisi illos. scđm desideria eoedis eoꝵ:
Quamobrẽ qui uult tuta ẽẽ oꝑa sua uel recta in
c̃spectu dĩ. nichil obedttie p̃ferat. nichil penitꝰ
ante ponat: siue senior. siue iunior sit. Magis qͣnto
senior ẽ. tanto plus debet stud̾e ȩdificationi & per¬
nui ꝯstituat adquirendi. cũ sibi dici audiat.
tẽ iustificari. Et iterũ.sapientia tua. in entu ca¬
netur. Quanto gͦ plus ꝓficimꝰ. tanto plus humi¬
uem᷑. ꝙ quanto plus humiliati fuerimꝰ. canto
plus ꝓficiemus. Nullus ile se nior cã doctus ap¬
pareat. ũt putet quod esĩ non deceat obedientia
que dm̃ decuit. humilitas erĩ atq obedientia.
in uinioribus ad huc necessitas: in seniorib uͦ dig¬

Expanded text:
camus: Ego non veni facere voluntatem meam, sed volucamus: Ego non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem illius qui misit me, Patris . Ire autem post voluntates proprias tam perniciosum est, ut hoc Dominus jam postmodum iratus pro damnatione peccati irroget, dicens: Et dimisi illos secundum desideria cordis eorum . Quamobrem qui vult tuta esse opera sua vel recta in conspectu Dei, nihil obedientiae praeferat, nihil penitus anteponat, sive senior, sive junior sit. Magis quanto senior est, tanto plus debet studere aedificationi et pernum constituat acquirendi, cum sibi dici audiat: e ad mortem justificari . Et iterum: Sapientia in exitu canetur . Quanto ergo plus proficimus, tanto plus humiliemur, quia quanto plus humiliati fuerimus, tanto plus proficiemus. Nullus illic senior tam doctus appareat, ut putet quod eum non deceat obedientia, quae Deum decuit. Humilitas enim atque obedientia in junioribus adhuc necessitas, in senioribus vero dig
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc se sera penitentia suꝑ rumas suas penitet
cid̾int. flere dicunt᷑. Et hȩc onũia animȩ detͥñta
ex inobȩdientiȩ malo eueniunt. Obediences aũt¬
& humiles animȩ. multas tͥbulationes. atq om̃is
iabores. ꝓst̾nunt: atꝙ in cõpendiũ initcunͭ. Sei¬
endũi est enĩ. quod quanto humiliores & obedi¬
entiores fuerimꝰ. tanco suꝑ nos leuius ac dulciꝰ
uigũ dñi sentiemꝰ: & quanto obedientiores fui¬
rimus p̃positis & patͥb nr̃is. in tantũ obediet. qs̃
orationib nr̃is. Uideamus quam acceptabilia
senioꝵs uoluntatib obsecunt᷑. Ciamant illi. Qua¬
re ieunauimꝰ & nescisti. humiliauimus aĩaᷤᷤ nos¬
tras &e ñ aspexisti: Et ille respondet. Ideo: quia in
amplius illiꝰ mandata sectem᷑. qͥ ad hoc ad nos e cę¬
lo descendit. ut ñ solũ nos redimeret mortis p̾¬
cio. s &riam ut uite edificaret exẽplo. & cũ illo di¬

Expanded text:
Tunc se sera poenitentia super ruinas suas poenitet Tunc se sera poenitentia super ruinas suas poenitet ciderint flere dicuntur; et haec omnia animae detrimenta ex inobedientiae malo eveniunt: obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt, atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto obedientiores fuerimus praepositis et patribus nostris, in tantum obediet Deus orationibus nostris. Videamus quam acceptabilia seniorum voluntatibus obsequuntur. Clamant illi: Quare jejunavimus, et nescisti? humiliavimus animas nostras, et non aspexisti? Et ille respondet: Ideo quia in damplius illius mandata sectemur, qui ad hoc ad nos e coelo descendit, ut non solum nos redimeret mortis pretio, sed etiam ut vitae aedificaret exemplo; et cum illo di
Abbreviated transcription (Latin):
Et tu intellectu p̃ditus. ratione munitus. ita inter¬
dĩi sensu alienus efficeris: ut p̃feras dĩ beneficiis uo¬
luntantes uel intentiones tuas. & sequaris ꝓprias
cogitationes: Que quãlibet ad duros labores. quã¬
lib ad salutis naufragia. atꝙ animȩ detrim̃ta de
rapiant: totũ tam̃ hoc p̃nimia cordis indignitate
ñ sentis hoc ait sermo diumus. Tẽpore enĩ disces¬
sionis: multa ꝓmittit inimicus. ꝑsuadet sibi se
illuc quo tendit maiorẽ. ꝓfectũ. multã gr̾am. atq
rerũ omĩum abundantiam reꝑturũ: ac se tamq̃
angłm suscipiendũ. Et post hȩc quando anxieta¬
te repletus. & pace nudatus fuerit. memor quomꝰ
ꝓfectus sui srudiũ & sacrũ ouile reliq̃rit. tunc
animadu̾tit: & quasi se data teporis sui tẽpestate
t̃c uidet qͥd mali de se gesserit: t̃c recegnoscerit
quid periculi incurrerit: cũ de loco ad quẽ cum
gaudio uenerat. sine pace & cũ scandalo discessit.

Expanded text:
et tu intellectu praeditus, ratione munitus, ita interet tu intellectu praeditus, ratione munitus, ita interdum sensu alienus efficeris, ut praeferas Dei beneficiis voluntates vel intentiones tuas, et sequaris proprias cogitationes, quae quamlibet ad duros labores, quamlibet ad salutis naufragia atque animae detrimenta te rapiant, totum tamen hoc prae nimia cordis indignitate non sentis. Hoc ait sermo divinus: Tempore enim discessionis multa promittit inimicus; persuadet sibi se illic quo tendit majorem profectum, multam gratiam atque rerum omnium abundantiam reperturum, ac se tamquam angelum suscipiendum. Et post haec quando anxietate repletus, et pace nudatus, memor quomodo profectus sui studium, et sacrum ovile reliquerit, tunc animadvertit, et quasi sedata temporis sui tempestate, tunc videt quid mali de se gesserit, tunc recognoscit quid periculi incurrit, cum de loco ad quem cum gaudio venerat, sine pace et cum scandalo discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
ac de mercib suis faciat. & ipsa ad portũ uacua at¬
ꝙ inanis ꝑueniat: sic ñ grande gaudũ est. si aliqͥs
adscsi fluctus reuertens. nom̃ atꝙ habitũ ꝓfessi¬
orus suȩ custodire uideatur. aĩa uͦ eiꝰ negligentuᷤᷤ
tabescat ac defluat. Et quid grauius. ꝗͣ ut subito
camꝗͣ ales repentinus eradiceris de loco. ad quẽ
te dñs tuus uocauerat. in qͦ ce pͥmũ illumina¬
uerat:. inquẽ te post mala scłi quasi ad portũ.
de graui tẽpestate induxerat: obliuisci subito
frat̾nã societatẽ et consolationẽ. obliuisci locũ
illũ in quo primũ. pͥstinu̾ habitũ et nomen se¬
culare exueras: Aues ipse diligunt nidos suos
ame̾nt ferȩ loca in qͥb uiitȩ sunt. amant cub¬
lia & pascua. & quãlibet naturali libertate pas¬
siuis ꝑdiu̾sa rapiant᷑ incursib. sepiꝰ tam̃ ad ca¬
ra sibi loca. quodã sibi deexiderio reuertuntur.

Expanded text:
ac de mercibus suis faciat, et ipsa ad portum vacua atac de mercibus suis faciat, et ipsa ad portum vacua atque inanis perveniat; sic ad saeculi fluctus revertens, nomen atque habitum professionis suae custodire videatur; anima vero ejus negligentiis tabescat ac defluat. Et quid gravius quando subitotamquam ales repentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocaverat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala saeculi quasi ad portum de gravi tempestate induxerat? Oblivisci subito fraternitatis, societatis et consolationis; oblivisci loci illius in quo primum pristinum habitum et nomen saeculare exueras? Aves ipsae diligunt nidos suos, amant ferae loca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua; et quamlibet naturali libertate passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen ad chara sibi loca quodam cibi desiderio revertuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ modi animab quod domui quȩ suꝑ arenã
edificata est. hȩc enĩ parabola. maxime ad in¬
obedientes respicit. Sic eĩ legimus. Om̃is qͥ
audit uerba hec & ñ facit ea: similabit᷑ uiro
stutto qͥ edificauit domũ suã supͣ areriã. Ue¬
ner̃t flumina. Et reliq̃. Iẽ cũ influxerint Eil¬
licidia passionũ. eũ aduenerint flumina torrentis
atꝙ impetus tribulationũ. ex multitudine negle¬
gentiarũ. cũ flauerint uenti. illi utiqꝙ qͥ inaere
isto uolitant. parati ad ap̃i areã uentilandã sicu¬
bi inueniant paleas quas ad ludibriũ suũ rapi¬
ant. at ꝙ disꝑgant. tunc irruent in domũ ilłã qͣ
sine obedientiȩ fundamento ȩdificata est. & fiet
ruina illiꝰ magna. S forsitan dicat aliqͥs. Nũquio
statĩ de hoc loco discese.ruina dicenda ẽ: Dico le m̃i¬
sic̃ ñ grandis spes ẽ si nauis in fluctib constituta.
ucet ipsa ñ ꝑeat. tam̃ iacturã maximã de honere

Expanded text:
ejusmodi animabus, quod domui quae supra arenam ejusmodi animabus, quod domui quae supra arenam aedificata est . Haec enim parabola maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba haec, et non facit ea, similabitur viro stulto, qui aedificavit domum suam supra arenam: venerunt flumina, et reliqua ; id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina torrentis atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum, cum flaverint venti, illi utique qui in aere isto volitant, parati ad Christi aream ventilandam, sicubi inveniant paleas, quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Numquid statim de hoc loco discedere, ruina dicenda est? Dico, charissimi, non grandis spes est, si in navi est in fluctibus constituta, licet ipsa non pereat, tamen jacturam maximam de onere
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ passionẽ. ꝗ̃ semꝑ socia insȩdelitas comitatur.
Quȩ cũ captiuã illaqueauerit mentẽ: statim in¬
tolleranda ate impossibilia facit etiã illa que
parua ac leuia st̃. et sane dubiũ ñ ẽ. quod uires
iobedientib dẽuinitus subtrahunt᷑. Et sic̃ ille
qͥ ñ habebat in se necessariã fidei deuotionẽ. & rã
quod habebat auferet᷑ ab eo: ita in obedientia obdi¬
rat antiũ quẽ semel cȩperit: ut ad suscipienda
p̃cepta nec aucrore nec ratione flectatur s qͦaͣ
pessimũ ẽ sibi soli credat: & ꝓoña ratione inten¬
tiones suas sequat᷑. & hoc solũ rectũ putet. qͦs
obdurato corde ^ ceꝑit similis eis effectus. de qͥb
diuinꝰ sermo ꝓnuntiat. Itinera insipientiũ. rec¬
ta inꝯspectu coꝵ. Et tterũ. Sunt uiȩ quȩ rec¬
te ẽẽ uident᷑ hominibꝰ. nouissuna aut̃ earũ
uenient in ꝓsundũ inferi. Postremo eueruet

Expanded text:
tiae passionem, quam semper socia infidelitas comitatur. tiae passionem, quam semper socia infidelitas comitatur. Quae cum captivam illaqueaverit mentem, statim intoleranda atque impossibilia facit etiam illa quae parva ac levia sunt. Et sane dubium non est quod vires inobedientibus divinitus subtrahuntur, sicut et ille qui non habebat in se necessariam fidei devotionem, etiam quod habebat auferebatur ab eo, ita inobedientia obdurat animum quem semel ceperit, ut ad suscipienda praecepta nec auctoritate, nec ratione flectatur. Sed quod pessimum est, sibi soli credat, et pro omni ratione intentiones suas sequatur, et hoc solum rectum putet, quod obdurato corde conceperit, similis ei effectus de quo divinus sermo pronuntiat: Itinera insipientium recta in conspectu eorum ; et iterum: Sunt viae quae rectae esse videntur hominibus, novissima autem eorum venient in profundum inferi . Postremo eveniet
Abbreviated transcription (Latin):
si quoꝗͣ te fugere posses. Digne aliquis discessit. si
illo ire possit. ubi illũ diabolus inuenire ñ possit.
Nemo se fallat: non fugiat adu̾sariũ de loco ad lo¬
cũ. s de uicio ad uirtittẽ. dẽ passione ademenda.¬
tionẽ. Nã si eũ talit̾ fugias. sequetur te. Fmnenda
te: & fugiet a te. sic̃ ait apłs. Resistite diabolo. &
luntarie sibi ȩtiã in p̃senti dãpnationẽ inferre.
Iilis ipsis qui grauiꝰ apud nos delinquunt. nulłã
tristiorẽ. nulłã acerbiorẽ possumꝰ inuenire sententi¬
am. ꝗͣ ut a corpore congregationis abscisi sine
pace discedarit. & ñ am̃tię genus ẽ. ut hoc quisquis
.ꝓremedio eipetat. qͦđ etiã ã ĩposito nsi ꝓsũmo
indignitates & contradietiones. inimico operante
ae disponente ꝓuenire. Iule enĩ quia ñ potest ali¬
quẽ absolute de loco salutis excutere. immitit
primũ occasiones & causas. immittit in obedien¬

Expanded text:
si quoquam te fugere posses. Digne aliquis discessit, si si quoquam te fugere posses. Digne aliquis discessit, si illo ire possit, ubi illum diabolus invenire non possit. Nemo se fallat, non fugiat adversarium de loco ad locum, sed de vitio ad virtutem, de passione ad emendationem. Nam si eum taliter fugias, sequetur te. Emenda te, et fugiet a te, sicut ait Apostolus: Resistite diabolo, et t, voluntarie sibi etiam in praesenti damnationem inferre. Illis ipsis qui gravius apud nos delinquunt, nullam tristiorem, nullam acerbiorem possumus invenire sententiam, quam ut a corpore congregationis abscissi, sine pace discedant. Et nonne amentiae genus est, ut hoc quisque pro remedio expetat, quod etiam a praeposito noindignitates et contradictiones inimico operante et disponente provenire. Ille enim quia non potest aliquem absolute de loco salutis excutere, immittit primum occasiones et causas, immittit inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
paratũi. Quid aliud ẽ. dicere liber sũ quã ipsi¬
no clamare. nichil tibi debeo: de taub di¬
cebat apł̃e. Cũ eni serui nos essetis inobedien¬
tiȩ: liberi fiustiꝰ iusticiȩ. Non bene ingenuus appbat᷑.
qui misera uicioꝵ seruitute depͥmit᷑. Clamat autem
in ctumelia discipline: in peccato anime suȩ. Ma-¬
lo discetlere quã emendare. quã satisfacere: quã in-¬
plere quod p̃cipis. Quid est hoc aliuid. quã iuguo
xp̃i a se rebelli ceruice discutere: Ita tales nesciunt
quid uouerunt: obliti sunt ꝓpter quidhie uenert
Isti tales ñ bene petunt. s male uiciis appetunt᷑.
Non fide pulsant. s infidelitate pulsant᷑. Quid pro¬
dest quod discedis. qui undiq astrictus es uinculis
passionũ. quẽ hinc atq inde circũ uallant uicia
tua: Quid inquã ꝓdest quod discedis. qui quo¬
cũꝙ loci uadis te tecũ portas: Mertto discederes

Expanded text:
paratum. Quid est aliud, liber sum, quam ipsi Domiparatum. Quid est aliud, liber sum, quam ipsi Domino clamare, nihil debeo? De talibus dicebat Apostolus: Cum enim servi essetis inobedientiae, liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus approbatur, qui vitiorum servitute deprimitur. Clamat autem in contumelia disciplinae, in peccato animae suae: Malo discedere quam emendare, quam satisfacere, quam implere quod praecipis. Quid est hoc aliud quam jugum Christi a se rebelli cervice discutere? Isti tales nesciunt quid noverunt, obliti sunt propter quid huc venerunt. Isti tales non bene petunt, sed male vitiis appetuntur. Non fide pulsant, sed infidelitate pulsantur. Quid prodest quod discedis, qui undique astrictus es vinculis passionum, quem hinc atque inde circumvallant vitia tua? Quid, inquam, prodest quod discedis, qui quocumque locorum vadis, te tecum portas? Merito discederes,
Abbreviated transcription (Latin):
nioris respond̾e p̾sumit ac dicere. nũquid ser¬
ui ur̃i sumꝰ. ĩ feci uicẽ meã. & ille faciat suã:
Quomodo hoc dicit. cui p̾ceptũ est. nolite que¬
rere quȩ ur̃a sunt. et iterũ. non quȩ sua sunt
singuli considerantes. a quo ñ hoc solũ expetit᷑
ut mercedẽ suã impleat. s ut alienas inuadat.
p̾occupet. rapiat: Putamꝰ inquam quod ita pe¬
tat ut accipiat. ita querat ut inueniat. ita
pulset ut aꝑiat᷑ ei. qui ꝓ aliqua negligentia ca¬
reptus. et ꝓdiscipline ordine castigatus. ñ se ad
em̃dationẽ. ñ ad satisfactionẽ confert.s magis
ad ilsa ꝓteruiã ut dicat. desero atꝙ discedo. ħ
ego ferre ñ patiar. ingeniuis homo sum. Iam
primũ qui ante p̃positũ uel abbatẽ ingenuum
se eẽ. iactat: puto qͦd ad huc emptũ eẽ. se nesciat.
Qui xp̃ianȩ milicię mancipatus. dic̾e se p̾sumit
ingeniũi: pene : ut neget se. xp̃i sanguine com¬

Expanded text:
nioris respondere praesumit, et dicere: Numquid sernioris respondere praesumit, et dicere: Numquid servi vestri sumus? Jam feci vicem meam, et ille faciat suam quomodo hoc dicit, cui praeceptum est, Nolite quaerere quae vestra sunt? Et iterum: Non quae sua sunt singuli considerantes ; a quo non hoc solum expetitur, ut mercedem suam impleat, sed ut alienas invadat, praeoccupet, rapiat. Putamus, inquam, quod ita petat ut accipiat, ita quaerat ut inveniat, ita pulset ut aperiatur ei, qui pro aliqua negligentia correptus, et pro disciplinae ordine castigatus, non se ad emendationem, non ad satisfactionem confert, sed magis ad illam proterviam, ut dicat, desero atque discedo, hoc ego ferre non patior, ingenuus homo sum. Jam primum qui ante praepositum vel abbatem ingenuum esse se jactitat, puto quod adhuc emptum se esse nesciat. Qui Christianae militiae mancipatus, dicere se praesumit ingenuum, pene est ut neget se Christi sanguine com