comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
U ibranti gladio conixus ab aigͣgere dęxtͣ
Occũpat. hinc uno deiectum cominus ietu
Cum galea longe iacuit catput. inte ferarum
U astorem aiicum. quo non felicior alter
Ungere tela manu. ferrumq armare ueneno.
E dicuimͣ coliden. ⁊ amicum crethea mufis
Cr̃ethea musirum comitem. eui carmina semꝑ.
Et cithare cordi. numerosq intenoere neris.
Semꝑ equos atq arma uirum pugnasq canebat
Tanoem ductores auorta cede suoꝵ
Conueniunt teeri. mensteus acerq serestus.
Palantesq uidet socios. ostemq receptum.
& mnesteus quo deuide fugam quo tenditis inqͥt:
Q uos alios muros. que iam ult menia habetis:
U nus homo ⁊ ur̃is ociues undiq septus
Aggerib. tantas strages in pune ꝑurbem
E diderit: iuuenum primos tot miserit orco
on infelicis patrie ueterumq deoꝵ
& magni ence segnes miseretq puoetq:
Talib accensi firmantur.⁊ agmine denso
Confistunt. turnus paulatim excedere pugna.
Et fluuium petere. ac partem quȩ cingitur unoa.

Expanded text:
ibranti gladio conixus ab aggere dexter occupat; huic uno desectum comminus ictu cum galea longe iacuit caput. Inde ferarum vastatorem Amycum, quo non felicior alter ungere tela manu ferrumque armare veneno, et Clytium Aeoliden et amicum Crethea Musis, Crethea Musarum comitem, cui carmina semper et citharae cordi numerosque intendere nervis. Semper equos atque arma virum pugnasque canebat. Tandem ductores audita caede suorum conveniunt Teucri, Mnestheus acerque Serestus, palantisque vident socios hostemque receptum. Et Mnestheus: Quo deinde fugam, quo tenditis? inquit. Quos alios muros, quae iam ultra moenia habetis? Unus homo et vestris, o cives, undique saeptus aggeribus tantas strages inpune per urbem ediderit, iuvenum primos tot miserit Orco? Non infelicis patriae veterumque deorum et magni Aeneae, segnes, miseretque pudetque? Talibus accensi firmantur et agmine denso consistunt. Turnus paulatim excedere pugna et fluvium petere ac partem, quae cingitur unda;
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse uigis chutti graditur. molliq fiuentem
ẜ ronde prenut criiem fingens. atq implicat auro.
⁊ ela sonant humeris. haud ilio segnior ibat

Expanded text:
ipse iugis Cynthi graditur, mollique fluentem fronde premit crinem fingens atque implicat auro; tela sonant umeris: haud illo segnior ibat
Abbreviated transcription (Latin):
Seliis hic inflexit sensits. animumq labentẽ
mpulsit. agnosco ueteris uestigia flamnie. auniris ꝓterti¬
de michi uel tellus opͣtem pruis ima deiscat

Expanded text:
solus hic inflexit sensus, animumque labantem impulit: adgnosco veteris vestigia flammae. Sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat
Abbreviated transcription (Latin):
S axa uocant itali metis queͥ fuctibus aras.
Dersum ummane mari sumo. treseurus ab alti
Inbreuia ⁊ sirtis urguet. miserabile uisu.

Expanded text:
saxa vocant Itali mediis quae in fluctibus aras— dorsum immane mari summo; tris Eurus ab alto in brevia et Syrtis urguet, miserabile visu
Abbreviated transcription (Latin):
Tum sꝑare domos defessus. ibiq memento.
P rima locare manu moliriq aggere tecta.
Hec erat illa fames. hec nos suprema manebat.
Exitiis positura modum.
Quare agite ⁊ primo lȩti cum lumine solis.
Quȩ loca. qui ħabitant homines aibi mot̾nia gis.
U estigemus. ⁊ aportu diuersa petamus.
Lunc pateras libate ioui. precib uocate
Anchisen genitorem. ⁊ uina reponite mensis.
Sic deinde effatus frondenti temꝑa ramo
Implicat. ⁊ genium Iloci. primamq deoꝵ¬
⁊ ellurem: nimphasq. ⁊ ad huc ignota precatur
F lumina. tum noctem: noctisq orientia signa :¬
Ioeumq iouem: phrigiamq exororne mratrem
Inuocat. ⁊ duplices cęlo creboq parentes.
Nic pater om̃ps ter cȩlo clarus ab alto
Intonuit. radisq ardentem lucis ⁊ auro
Ipse manu quatiẽs ostendit abethere nubem.

Expanded text:
tum sperare domos defessus ibique memento tum sperare domos defessus ibique memento prima locare manu molirique aggere tecta. Haec erat illa fames; haec nos suprema manebat, exiliis positura modum. Quare agite et primo laeti cum lumine solis quae loca, quive habeant homines, ubi moenia gentis, vestigemus et a portu diversa petamus. Nunc pateras libate Iovi precibusque vocate Anchisen genitorem, et vina reponite mensis. Sic deinde effatus frondenti tempora ramo implicat et geniumque loci primamque deorum Tellurem nymphasque et adhuc ignota precatur flumina, tum Noctem Noctisque orientia signa Idaeumque Iovem Phrygiamque ex ordine matrem invocat et duplicis caeloque ereboque parentis. Hic pater omnipotens ter caelo clarus ab alto intonuit radiisque ardentem lucis et auro ipse manu quatiens ostendit ab aethere nubem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ausonias tulerat cum laumȩdontia pubes
C̃ ramineo ripe religauit abaggere classem.
Aeneas pͥmiq ouces: ⁊ purcher uilu .s.
Corꝑa sub ramis deponunt arboris altȩ.
Instituuntq dapes. ⁊ ad orea liba ꝑerbam
Subitunt epulis. sic iupiter ipse monebat.¬
R cere ale solum pomis agrestib augent.
Consumptis hic forte aluis. ut uertere morsus
Eriguam incererem penuria adegit edendi.
& uiolare manu malisq auoacib orbem.
Fatalis crusti patulis nec parcere quaoris.
Neu etiam mensas consumimus in quio uilus.
Nec plura adludens. ea uer audita laborum
Prima tulit finem. primamq loquentis abore
Eripuit pater. ac stupe factus numine pressit.
Contimio salue fatis michi oebita tellus
Uosq ait: o fidi troiȩ saluete penates.
N ie domus. hȩc patria est. genttor mͥ talia namq:
Nunc repeto anchises fatoꝵ archana reliquid.
Cum᷑ nate fames ignota ad litora uectum
Accisis coget capib consumere mensas.

Expanded text:
Ausonias tulerat, cum Laomedontia pubes Ausonias tulerat, cum Laomedontia pubes gramineo ripae religavit ab aggere classem. Aeneas primique duces et pulcher Iulus corpora sub ramis deponunt arboris altae instituuntque dapes et adorea liba per herbam subiciunt epulis sic Iuppiter ipse monebatCereale solum pomis agrestibus augent. Consumptis hic forte aliis ut vertere morsus exiguam in Cererem penuria adegit edendi et violare manu malisque audacibus orbem fatalis crusti patulis nec parcere quadris: Heus ! etiam mensas consumimus, inquit Iulus, nec plura adludens. Ea vox audita laborum prima tulit finem, primamque loquentis ab ore eripuit pater ac stupefactus numine pressit. Continuo: Salve fatis mihi debita tellus vosque, ait, O fidi Troiae salvete penates: hic domus, haec patria est. Genitor mihi talia namque nunc repeto Anchises fatorum arcana reliquit: te, nate, fames ignota ad litora vectum accisis coget dapibus consumere mensas,
Abbreviated transcription (Latin):
N inc italȩ gentes. omnisq oenotria tellus
In dubus responsa petunt. huc dona facerdos
Contulit. ⁊ cesarum ouium sub nocte filenti
Pellib incubuit stratis. somnosq petiuit.
M̾ ulta modis sumulaera uidet uolitantia miris.
ꝙ uarias audit uoces. fruiturq deorũ
Colloquio. atq unis acherunta aatuir auernis
Hic ⁊ tum pater ipse petens responsa latinus.
Centum lanigeras mactabat rite bioentes.
Atq harum effultus tergo. stratisq iacebat
U ellerib. subita exalto uer redlitalu co est.
Nepete conubus natam sotiare latinis
O mea ꝓgemes. thalamis neu crede paratis.
Externi ueniunt generi. qui sanguine nr̃m¬
Nomen inastra ferant. quorumq astirpe nepotes
Omnia sub pedib: qua sol utrumq recurrens
Aspicit oceanum uertiq̃regiq uioebunt.
Nec responsa patris fauni. monitusq silenti
Nocte datos non ipse suo premit ore latinus.
Sed circum late uoli tans iam fama ꝑurbes

Expanded text:
Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus in dubiis responsa petunt; huc dona sacerdos cum tulit et caesarum ovium sub nocte silenti pellibus incubuit stratis somnosque petivit, multa modis simulacra videt volitantia miris et varias audit voces fruiturque deorum conloquio atque imis Acheronta adfatur Avernis. Hic et tum pater ipse petens responsa Latinus centum lanigeras mactabat rite bidentis atque harum effultus tergo stratisque iacebat velleribus: subita ex alto vox reddita luco est: Ne pete conubiis natam sociare Latinis, O mea progenies, thalamis neu crede paratis: externi venient generi, qui sanguine nostnomen in astra ferant quorumque a stirpe nepotes omnia sub pedibus, qua Sol utrumque recurrens aspicit Oceanum, vertique regique videbunt. Haec responsa patris Fauni monitusque silenti nocte datos non ipse suo premit ore Latinus, sed circum late volitans iam Fama per urbes
Abbreviated transcription (Latin):
Nuius apes summum dense. nurabile dictu
Stridore ingenti liquidum trans ethera uectȩ
Obsecere apicem. ⁊ pedib ꝑmutua nęris
Ex amen subitum ramo fronoente pependit.
Continuo uates externum cernimus inquit
Aduentare iurum. ⁊ partes petere agm̃ easdem
P artib exhisdem. ⁊ sumina dominariet arcet.
Reterea castis ad olet dum altaria tedis
ꝙ uixta genitorem astat lauinia iurgo.
Uisa nefas longis compreendere criub ignem:
Atq omnem ornatum flamina crepitante cremari
Regalisq accensa comas. accensa coronam
Insignem gẽuus. tum fumi da lumine fuuo
Inuolui. ac totis uulcanum spargere tecti .s.
Lo uero horrendum ac uisu nurabile ferri.
Lamq fore in lustrem fama fatsq canebant
Ipsam. sec ppło magnum ꝑtendere bellum.
At rex sollititus monstris. oracula fauni
Fatidici genitoris adit. lucosq sub alta
Consulit alburnea. nemorumq̃ maxia sacro
Fonte sonat. seuamq exalat opaca mephitimꝰͤ

Expanded text:
Huius apes summum densae mirabile dictu, Huius apes summum densae mirabile dictu, stridore ingenti liquidum trans aethera vectae, obsedere apicem, ex pedibus per mutua nexis examen subitum ramo frondente pependit. Continuo vates: Externum cernimus, inquit, adventare virum et partis petere agmen easdem partibus ex isdem et summa dominarier arce. Praeterea, castis adolet dum altaria taedis et iuxta genitorem adstat Lavinia virgo, visa nefas longis comprendere crinibus ignem, atque omnem ornatum flamma crepitante cremari regalisque accensa comas, accensa coronam insignem gemmis, tum fumida lumine fulvo involvi ac totis Volcanum spargere tectis. Id vero horrendum ac visu mirabile ferri: namque fore inlustrem fama fatisque canebant ipsam, sed populo magnum portendere bellum. At rex sollicitus monstris oracula Fauni, fatidici genitoris, adit lucosque sub alta consulit Albunea, nemorum quae maxima sacro fonte sonat saevamque exhalat opaca mephitim.
Abbreviated transcription (Latin):
Tyrrenamq manum. totamq sub arma eo actam
Resꝑiam. maior rerum michi nascitur oroo.
M uius opus moueo rex arua latinus ⁊ urbes
I am senior longua placions in pace regebat.
Nunc faumo ⁊ nimpha genitum laurente marica
Accipimus. fauno picus priterisq parentem
⁊ e saturnȩ refert. tu sanguinis ultimus auctor
Filius huic fato diuum. ꝓlesq uirilis
Lulla fuit. primaq oriens erepta uiuenta est.
Es ola domum ⁊ tantas seruabat filia sedes.
Iam matura uiro. iam plenis annis.
M ulti iam magno elatio totaq petebant
Ausonia. petit unte alios pulcherrunus omnes
Ternus auis ataiusq potens. quem regii conuinr
Adiungi generum miro ꝓꝑabat amore.
Sed uarus portenta dm̃ terrorib obstant.
Laurus erat tecti medio. in penetralib altis.
Saera comam. multosq metu seruata ꝑannos
Quam pater inuentam primas cum conderet arces
Ipse ferebatur phebo sacrasse latins.
Luurentisq ab ea nomen posuisse colonis.

Expanded text:
Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam Hesperiam. Maior rerum mihi nascitur ordo, maius opus moveo.Rex arva Latinus et urbes iam senior longa placidas in pace regebat. Hunc Fauno et nympha genitum Laurente Marica accipimus, Fauno Picus pater isque parentem te, Saturne, refert, tu sanguinis ultimus auctor. filius huic fato divom prolesque virilis nulla fuit primaque oriens erepta iuventa est. Sola domum et tantas servabat filia sedes, iam matura viro, iam plenis nubilis annis. Multi illam magno e Latio totaque petebant Ausonia. Petit ante alios pulcherrimus omnis Turnus, avis atavisque potens, quem regia coniunx adiungi generum miro properabat amore; sed variis portenta deum terroribus obstant. Laurus erat tecti medio in penetralibus altis, sacra comam multosque metu servata per annos, quam pater inventam, primas cum conderet arces, ipse ferebatur Phoebo sacrasse Latinus Laurentisque ab ea nomen posuisse colonis.
Abbreviated transcription (Latin):
Leptumis uentis impleuit uela secunois.
Atq fugam dedit. ⁊ preter uada feruita uęrit.
Iamq rubescebat radiis mare. ȩthere alto
Aurora inroseis fulgebat lutea bigis.
Cum uenti posuerr. omnisq repente reserit
Flatus. ⁊ uilento luctantur marmore tonsȩ.
Atq hic aęneas ingentem ȩxequore lucum
Prospicit. hunc inter fluuio tiberinus a meno
Uerticib rapitiois. ⁊ multa flauus harena
Iamare ꝓrumpit. uariȩ circumq supraq
Assuetȩ ripis uolueres. ⁊ fluminis aluco.
Aethera mulcebant cantu. lucoq uolabant.
Flectere iter sotiss. terreq aduertere ꝓras
I mꝑat. ⁊ letus fluuno succedit o paco.
N unc age qui reģes erato᷑. que temꝑa rerum.
Quis latio antiquo fuerit status. aduena classem
Cum primum ausoniis ȩxertitus appulit oris
Expediam. ec prime reuocabo ȩxoroia pugnę
Tuuatem tu diua monedicam horrita bella.
Dicam aties. actosq ammis infunera reges.¬

Expanded text:
Neptunus ventis implevit vela secundis Neptunus ventis implevit vela secundis atque fugam dedit et praeter vada fervida vexit. Iamque rubescebat radiis mare et aethere ab alto Aurora in roseis fulgebat lutea bigis: cum venti posuere omnisque repente resedit flatus et in lento luctantur marmore tonsae. Atque hic Aeneas ingentem ex aequore lucum prospicit. / uerticibus rapidis et multa flauus harena / in mare prorumpit; uariae circumque supraque / adsuetae ripis uolucres et fluminis alueo / aethera mulcebant cantu lucoquflectere iter sociis terraeque advertere proras imperat et laetus fluvio succedit opaco. Nunc age, qui reges, Erato, quae tempora rerum, quis Latio antiquo fuerit status, advena classem cum primum Ausoniis exercitus appulit oris, expediam et primae revocabo exordia pugnae. tu vatem, tu, diva, mone. Dicam horrida bella,  acies actosque animis in funera reges
Abbreviated transcription (Latin):
U quoq litorib nostris aȩnea nutrix
Aeternam moriens famam caieta dedisti
Et nunc seruat honos seoem tiuis. onaq nomen¬
Esperia inmagna. si qͣuaᷤ est ea gloria signat.
At pus exequiis ȩneas rite solutis.
Aggere composito tumuli: post quam alta qui erunt
Aequora. tentit itur uelis. portumq reluquit.
Aspirant aurę. in noctem nec candida cursus
Luna negit. splendet tremulo sub lumine pontus.
ꝓxima circeę raduntur litora terrę.
Diues in aceenes ubi solis filia lucos
Assiouo resonat cantu. tectisq suꝑbis¬
Urit oboratam nocturna in lumina cedrum.
Arguto tenuis ꝑcurrens pectine telas.¬
Hinc ęxauoiri gemitus. ireq leonum.
Uincula resudantum.⁊ sera sub nocte rudentum.
Setigeriq sues. atq in presepib ursi
Seuire. ac forme magnoꝵ ululare  lupoꝵ.
Q uos hominum ex fatie dea seua petentib herbis
In ouerat cuce. inuultus. ac terga ferarum.
Q uȩ ne monstra pii paterentur talia trres
Delati innesus neu lecera dira subirent

Expanded text:
Tu quoque litoribus nostris, Aeneia nutrix, aeternam moriens famam, Caieta, dedisti; et nunc servat honos sedem tuus oesperia in magna, siqua est ea gloria, signat. At pius exsequiis Aeneas rite solutis, aggere composito tumuli, postquam alta quierunt aequora, tendit iter velis portumque relinquit. Adspirant aurae in noctem nec candida cursus Luna negat, splendet tremulo sub lumine pontus. Proxima Circaeae raduntur litora terrae, dives inaccessos ubi Solis filia lucos adsiduo resonat cantu tectisque surit odoratam nocturna in lumina cedrum, arguto tenuis percurrens pectine telasHinc exaudiri gemitus iraeque leonum vincla recusantum et sera sub nocte rudentum, saetigerique sues atque in praesaepibus ursi saevire ac formae magnorum ululare luporum, quos hominum ex facie dea saeva potentibus herbis induerat Circe in voltus ac terga ferarum. Quae ne monstra pii paterentur talia Troes delati in portus neu litora dira subirent,
Abbreviated transcription (Latin):
Ferret iter: celeres nec tingeret eqͥuore plantas
Illam omnis tectis agrisq effusa iuuentus
Turbatr mirat᷑ matrũ. et ꝓspectat euntem
Attonius in huins aninus. ut reguis ostro
U elet honos leues humeros. at fibula crinem
Auro inter nectat. liciam ut gerat ipsa pharetram.
& pastoralem prefixa cuspioe mirtum.¬

Expanded text:
ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas. ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas. Illam omnis tectis agrisque effusa iuventus turbaque miratur matrum et prospectat euntem, attonitis inhians animis, ut regius ostro velet honos levis umeros, ut fibula crinem auro internectat, Lyciam ut gerat ipsa pharetram et pastoralem praefixa cuspide myrtum.
Abbreviated transcription (Latin):
Argumentum ingens. ⁊ custos uirginis argus
Celataq amnem funoens pater inachus urna.
Insequitur nimb peditum. clipeataq totis
Agmina densentur campis. arguiaq pubes.
Aurunceq manus. rutuli. ueteresq sicani
& sarane acies. ⁊ pieti scuta labici.
Qui saltus tyberine tuos. sacrumq numici
Litus arant. rutulosq ȩxercent uomere colles.
Circeumq uigum. quis iupiter anxirits arius
Presidet. ⁊ uiridi gaudens feronia luco.
Qua sature iacet atra palus. geliousq ꝑimas
Q uerit iter ualles atq inmare conoitur ufens.
Nos suꝑ nouenit uolsca degente comilla.
Agnien agens equitum ⁊ florentes aere cateruas
Bellatrix. non illa colo calathisue minerue
Semineas assueta manus. s prelia uirgo
Dura priti. cursuq pedum preuertere uentos.
Illa uł intacte segetis ꝑsũma uolaret
sĩ ramina nec teneras cursu lesisset aristas¬
U el mare ꝑ medium sluctu suspensa tumenti

Expanded text:
argumentum ingens, et custos virginis Argus argumentum ingens, et custos virginis Argus caelataque amnem fundens pater Inachus urna. Insequitur nimbus peditum clipeataque totis agmina densentur campis, Argivaque pubes Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani et Sacranae acies et picti scuta Labici; qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici litus arant Rutulosque exercent vomere colles Circaeumque iugum, quis Iuppiter Anxurus arvis praesidet et viridi gaudens Feronia luco; qua Saturae iacet atra palus gelidusque per imas quaerit iter vallis atque in mare conditur Ufens. Hos super advenit Volsca de gente Camilla agmen agens equitum et florentis aere catervas, bellatrix, non illa colo calathisve Minervae femineas adsueta manus, sed proelia virgo dura pati cursuque pedum praevertere ventos. Illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas, vel mare per medium fluctu suspensa tumenti
Abbreviated transcription (Latin):
T̃um pater onimpotens aliquem in dignatus ab umbris
Mortalem infernis adlumina surgere uite.
Ipse reꝑtorem medicinę talis ⁊ artis
Fulmine phebigenam stigas detrusit in inoas.
At truna hyppolitum secretis alma recondit
Setib ⁊ nimphe egerie nemoriq relegat.
Solus ubi ⁊ silius italis ĩgnobilis euum
Exigeret. uersoq ubi nomine uirbius ẽẽt.
S nd̾e etiam templo triuę lucisq saeratis
Cormpedes arcent᷑ equi. quod litore currum
Et uiudnem monitris pauidi effudere marinis
Filius ardentes haud setiuis equore campi
Erercebat equos. curruq inbella ruebat:
Ipse inter primos pr̃anti corꝑe turnus
U ertitur arma tenens. ⁊ toto uerticę supra
Cui triplici crinita iuba galea alta chimeram
Sustinet. et hneos efflantem faucib ignis
Tam magis illa fremens ⁊ tristib effera flaminis.
a uam magis effuso cruoescunt sanguine pugne.
At leuem clipeum sublatis cormb yo
Auro insignibat. iam setis obsita iimbos

Expanded text:
Tum pater omnipotens, aliquem indignatus ab umbris Tum pater omnipotens, aliquem indignatus ab umbris mortalem infernis ad lumina surgere vitae, ipse repertorem medicinae talis et artis fulmine Phoebigenam Stygias detrusit ad undas. At Trivia Hippolytum secretis alma recondit sedibus et nymphae Egeriae nemorique relegat, solus ubi in silvis Italis ignobilis aevom exigeret versoque ubi nomine Virbius esset. Unde etiam templo Triviae lucisque sacratis cornipedes arcentur equi, quod litore currum et iuvenem monstris pavidi effudere marinis. Filius ardentis haud setius aequore campi exercebat equos curruque in bella ruebat. Ipse inter primos praestanti corpore Turnus vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram sustinet, Aetnaeos efflantem faucibus ignis: tam magis illa fremens et tristibus effera flammis, quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae. At levem clipeum sublatis cornibus Io auro insignibat, iam saetis obsita, iam bos
Abbreviated transcription (Latin):
Horrita precipue cui gens. assuetaq multo
Senatu nemoꝵ. duris equicula glebis.
ẜ ronde suꝑ galeam:⁊ felici comptus oliua
Archippi regis missu fortissimus umbro.
S iꝑeo generi ⁊ grauiter spirantib hyoris
Spargere qui somnos cantuq manuq solebat
Mulcebatq iras. ⁊ morsus arte leuabat.
S non dardanide medicari cuspidis ictum
Cualuit. neq eum iiuere inuulneir cantus
Somniferi. ⁊ marsis que site montib herbe
Tenemus angitie. iuitrea te fuscinus unda.
Te liquidi fleuere lacus.
I bat ⁊ ypoliti ꝓles pulcherrima bello¬
U irbius. in signem quem mat̾ aricia misit
Eouctum egerie lucis. humentia circum
Litora. pinguis ubi ⁊ placabilis ara dianȩ
N amq ferunt fama hypolitum postquam arce nouercȩ
Occiderit. patriasq explerit sanguine poenas
Turbatũ distractꝰ equis. ad sidera rursus
Atheria. suꝑas cęli uenisse sub auras.
Peonigs reuocatum herbis ⁊ amore dians

Expanded text:
horrida praecipue cui gens adsuetaque multo horrida praecipue cui gens adsuetaque multo venatu nemorum, duris Aequicula glaebis. , fronde super galeam et felici comptus oliva. Archippi regis missu, fortissimus Umbro, vipereo generi et graviter spirantibus hydris spargere qui somnos cantuque manuque solebat mulcebatque iras et morsus arte levabat. Sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum evaluit, neque eum iuvere in volnera cantus somniferi et Marsis quaesitae montibus herbae. Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, te liquidi flevere lacus. Ibat et Hippolyti proles pulcherrima bello, Virbius, insignem quem mater Aricia misit, eductum Egeriae lucis umentia circum litora, pinguis ubi et placabilis ara Dianae. Namque ferunt fama Hippolytum, postquam arte novercae occiderit patriasque explerit sanguine poenas turbatis distractus equis, ad sidera rursus aetheria et superas caeli venisse sub auras, Paeoniis revocatum herbis et amore Dianae.
Abbreviated transcription (Latin):
M assica qui rastris.⁊ quos de collib altis
Arunci misere patres. fidicinaq uixta
Equora. quiq cales linquunt. amnisq uadosi
Accola uulturm. pariterq saticulus asper
Oscorumq manus. teretes sunt aclioes illis  ncelo¬
Tela. s hec lento mos est aptare flagello.¬
Leuã scẽtra tegit. falcati cominus enses
Nec tu carminib nr̃is in dictus abibis
Debale. quem generasse telon se betride nuimpha
Fertur. tele boum capreas cum regna teneret
Iam senior. patrus s non ⁊ filius arus
Contentus. late iam tum ditione p̃mebat
Sarastres populos.⁊ que rigat ȩquora sarnus
Quiq rufãs. batulumq tenent. atq arua celemne.
Eĩ quos malifere despectant menuia þelle.
T eutonico ritu soliti torquere ceteias.
Tegiina quis capitum raptus oe subere cortȩx
Aurateq micant pelte. micat ereus ensis
Et te montose misere in prelia nersȩ
U fens. insignem fama. ⁊ felicib armis.

Expanded text:
Massica qui rastris et quos de collibus altis Massica qui rastris et quos de collibus altis Aurunci misere patres, Sidicinaque iuxta aequora quique Cales linquunt, amnisque vadosi accola Volturni, pariterque Saticulus asper Oscorumque manus. Teretes sunt aclydes illis tela, sed haec lento mos est aptare flagellocaetra tegit, falcati comminus enses. Nec tu carminibus nostris indictus abibis, Oebale, quem generasse Telon Sebethide nympha fertur, Teleboum Capreas cum regna teneret, iam senior; patriis sed non et filius arvis contentus late iam tum dicione premebat Sarrastis populos et quae rigat aequora Sarnus quique Rufras Batulumque tenent atque arva Celemnae et quos maliferae despectant moenia Abellae, Teutonico ritu soliti torquere cateias, tegmina quis capitum raptus de subere cortex, aerataeque micant peltae, micat aereus ensis. Et te montosae misere in proelia Nersae, Ufens, insignem fama et felicibus armis;
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce sabinoꝵ prisco desanguine magnum
Agmen agens clausus. magniq ipse agminis instar.
Claudia nunc a quo diffunditur ⁊ trib ⁊ gens
Flatium. postquam in partem data roma sabinis
Sna ingens amiterna cohors. prisciq quirites¬
E trheti manus om̃is. obͣui fereq mutuscȩ.
Qui nomentum urbem. qui roscida aura uelini
Qui tericȩ horrentis rupes. montemq seuerum
Casperiamq colũt. forulosq ⁊ flumen unelle.
Qui tyberun faberunq bibunt. quos frigida misit
Nursia. ⁊ ortinȩ classes. populiq latini.
Quosq secans in faustum interluit allia nomen.
Quam libico multi uoluuntur marmore fluctus.
Sȩuus ubi orion hybernis conditur undis.
U el cum sole nouo dense torrentur aristȩ.
Aut hermi campo. aut litie flauentib aruis.
S euta sonant. pulsuq pedum tremit ęxeita tellus.
Hinc agamennonius troiani nominis ostis
Curru iungit halesus equos. turnoq feroces
M ille rapit populos. uertunt felicia bacho

Expanded text:
Ecce Sabinorum prisco de sanguine magnum Ecce Sabinorum prisco de sanguine magnum agmen agens Clausus magnique ipse agminis instar, Claudia nunc a quo diffunditur et tribus et gens per Latium, postquam in partem data Roma Sabinis. Una ingens Amiterna cohors priscique Quirites, Ereti manus omnis oliviferaeque Mutuscae; qui Nomentum urbem, qui Rosea rura Velini, qui Tetricae horrentis rupes montemque Severum Casperiamque colunt Forulosque et flumen Himellae, qui Tiberim Fabarimque bibunt, quos frigida misit Nursia, et Hortinae classes populique Latini, quosque secans infaustum interluit Allia nomen: quam multi Libyco volvuntur marmore fluctus saevus ubi Orion hibernis conditur undis; vel cum sole novo densae torrentur aristae aut Hermi campo aut Lyciae flaventibus arvis. Scuta sonant pulsuque pedum conterrita tellus. Hinc Agamemnonius, Troiani nominis hostis, curru iungit Halaesus equos Turnoque ferocis mille rapit populos, vertunt felicia Baccho
Abbreviated transcription (Latin):
Hermca sara colunt. quos diues anagnia pascit.
Q uos amasenẽ pat̃. non illis omnub arma.
Lec clipei. currus ue sonant. pars marima glandes
Liuentis pumbi spargit. pars spicula gestat
Bina manu. fuluosq lupi depelle galeros
Tegnien habent capiti. uestigia nuda simstri¬
Inst̾ituere pedis. crudus tegit altera pͥero
At messapus equum domitor ne̾ptuna ꝓles
Q uem neq fas iͬgni cuiquam nec sternere ferro.
Iam pridem resides populos desuetaq bello
Agmina inarma uocat subito. ferrumq retractat.
Kis oraictis habent arces. flauiniaq arua.
Et cimini cum monte lacum. lucosq capenos.
Ibant equati numero. regemq canebant.
Cen quondam niuei liquida inter nubila eigni
Cum sese epastu referunt. ⁊ longua canoros
Dant ꝑcolla modos. sonat amnis. ⁊ asia longe
Tec quisquam eratas acies exagmiine tanto
M iscemꝰ putet. acrĩam s gurgite ab altd
U rgueri uolucrum rauearum ad litora nubem.

Expanded text:
Hernica saxa colunt, quos dives Anagnia pascit, Hernica saxa colunt, quos dives Anagnia pascit, quos, Amasene pater. Non illis omnibus arma, nec clipei currusve sonant: pars maxima glandes liventis plumbi spargit, pars spicula gestat bina manu, fulvosque lupi de pelle galeros tegmen habent capiti, vestigia nuda sinstituere pedis, crudus tegit altera pero. At Messapus, equum domitor, Neptunia proles, quem neque fas igni cuiquam nec sternere ferro, iam pridem resides populos desuetaque bello agmina in arma vocat subito ferrumque retractat. Soractis habent arces Flaviniaque arva et Cimini cum monte lacum lucosque Capenos. Ibant aequati numero regemque canebant, ceu quondam nivei liquida inter nubila cycni, cum sese e pastu referunt et longa canoros dant per colla modos, sonat amnis et Asia longe ec quisquam aeratas acies ex agmine tanto misceri putet, aeriam sed gurgite ab alto urgueri volucrum raucarum ad litora nubem.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ yrreno boues inslumine lauit hiberas.¬
Pila manu seuosq gerunt inbella dolones
& tereti pugnant mucrone. ueruq sabello.
Ipse pedes tegimen torquens inmane leonis
Terribili impexũ seta cum dentib albis
Indutus capiti. sic regia tecta subibat
Horridus. herculeoq humeros innexus anuctu.
Tum gemini fratres tiburtia menia linquunt
Sr̃is tyburti dictam cagͦmine gentem
Caͣt illusq acerq chotas.: arguia uiuentus.
& primam ante aciem densa uiter tela ferunt᷑
Ceu duo nubigene cum uertice montis ab alto
Descendunt centauri. hõmelon: oth. rĩq niualem
Linquentes cursu rapido dat euntib ingens
Silua locum.⁊ magno cedunt uirgulta fragore.
H ec p̃nestine fundator de fuit urbis¬
U ulcano gen̾itum pe cora it̾ agrestia regem
Inuentumq focis. omnis que credioit etas
Ceculus. hunc legio late comitatur agrestis.
Q uiq altum p̾neste uiri. quiq arua gabinę
Iunonis. gelioumq anienem. et rosida riuis

Expanded text:
Tyrrhenoque boves in flumine lavit Hiberas.Tyrrhenoque boves in flumine lavit Hiberas.Pila manu saevosque gerunt in bella dolones et tereti pugnant mucrone veruque Sabello. Ipse pedes, tegumen torquens immane leonis, terribili impexum saeta cum dentibus albis indutus capiti, sic regia tecta subibat, horridus, Herculeoque umeros innexus amictu. Tum gemini fratres Tiburtia moenia linquunt, fratris Tiburti dictam cognomine gentem, Catillusque acerque Coras, Argiva iuventus, et primam ante aciem densa inter tela feruntur: ceu duo nubigenae cum vertice montis ab alto descendunt centauri, Homolen Othrymque nivalem linquentes cursu rapido; dat euntibus ingens silva locum et magno cedunt virgulta fragore. Nec Praenestinae fundator defuit urbis, Volcano genitum pecora inter agrestia regem inventumque focis omnis quem credidit aetas Caeculus. Hunc late legio comitatur agrestis: quique altum Praeneste viri quique arva Gabinae Iunonis gelidumque Anienem et roscida rivis
Abbreviated transcription (Latin):
Complerint campos acies. quib italia iam tum
Sloruerit terra alia uiris. quib arserit armis.
Et meministis enum diue.⁊ memorare potestis.
Ad nes uix tenus fame ꝑ labitur aura.
Primus uit bellum tirrenis asꝑ aboris
Contemptor diuum mezentius. agminaq armat᷑
F ilius huit uixta husus. quo pulchrior alter
on fuit. excepto laurentis corpore turni.
Uausus equum domitor. debellatorq ferarum
Duelt acillina ne quicquam exurbe secutos
Mille iuros. dignus patriis qui lecior eẽt
Imperus. ⁊ eni pater hauo mezentius esset
Post hõs in signem palma ꝑ gramina currum
Uictoresq ostentat equos satus hercule pulchro
Pulcher auentinus. clipeoq in sigͣnem paternum:
Centum angues. c̃inctamq gerit serpentib ydrã.
Collis auentini in silua quem rea sacerdos
Furtiuum partu sub luminis edioit auras
M irta deo mulier. p̃ost quam laurentia uictor
ũ erione extincto tyrinhius attigit arua

Expanded text:
complerint campos acies, quibus Itala iam tum complerint campos acies, quibus Itala iam tum floruerit terra alma viris, quibus arserit armis. Et meministis enim, divae, et memorare potestis: ad nos vix tenuis famae perlabitur aura. Primus init bellum Tyrrhenis asper ab oris contemptor divom Mezentius agminaque armat. Filius huic iuxta Lausus, quo pulchrior alter non fuit excepto Laurentis corpore Turni, Lausus, equum domitor debellatorque ferarum, ducit Agyllina nequiquam ex urbe secutos mille viros, dignus, patriis qui laetior esset imperiis et cui pater haud Mezentius esset. Post hos insignem palma per gramina currum victoresque ostentat equos satus Hercule pulchro pulcher Aventinus, clipeoque insigne paternum centum angues cinctamque gerit serpentibus hydram; collis Aventini silva quem Rhea sacerdos furtivum partu sub luminis edidit oras, mixta deo mulier, postquam Laurentia victor Geryone extincto Tirynthius attigit arva
Abbreviated transcription (Latin):
Aroet un execta ausonia. atq immobilis ante
Pars pedes ire parat campis. pars arouus altis
Puluerulentus equis furit. om̃s arma requirunt
Pars leuis clipeos ⁊ lucida spicula tergunt
Aruina pingui. subiguntq in cote secures.
Signaq ferre uiuat. sonitusq auoire tui baꝵ
Riunq ad eo magnę positis incudib urbes
Tela nouant. atmã potens. tiburq suꝑbum
Ardea crustumeriq. ⁊ turrigere anteminę.
Tegmina tuta cauant capitum. flectuntq salinas
Um bonum crates. alii thoracas aenos
Aut leuis o creas lento ducunt argentaa
S omeris ⁊ falcis honos hue om̃is aratri¬
Cessit amor. recoquent patrios fornacib enses
Clasũca iamq sonant. it bello tessera signum.
Uic galeam tectis trepidus rapit. ille furentes
Ad uiga cogit equos. clipeumq auroq trilicem
Loricam inouitur. fiooq arcingitur ense
Panoite nunc elicona deę. cantusq mouete.
Qui bello exeiti reges. quȩ quemiq secutȩ

Expanded text:
Ardet inexcita Ausonia atque immobilis ante; Ardet inexcita Ausonia atque immobilis ante; Pars pedes ire parat campis, pars arduus altis pulverulentus equis furit; omnes arma requirunt. Pars levis clipeos et spicula lucida tergent arvina pingui subiguntque in cote secures; signaque ferre iuvat sonitusque audire tubarum. Quinque adeo magnae positis incudibus urbes tela novant, Atina potens Tiburque superbum, Ardea Crustumerique et turrigerae Antemnae. Tegmina tuta cavant capitum flectuntque salignas umbonum cratis; alii thoracas aenos aut levis ocreas lento ducunt argento; vomeris huc et falcis honos, huc omnis aratcessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses. Classica iamque sonant; it bello tessera signum. Hic galeam tectis trepidus rapit, ille frementis ad iuga cogit equos clipeumque auroque trilicem loricam induitur fidoque accingitur ense. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, qui bello exciti reges, quae quemque secutae
Abbreviated transcription (Latin):
Mos erat hesꝑio inlatio. quem ꝓtinus urbes
Albane coluere sacrum. nunc marima rerum
N oma colit. cum pruna mouent in prela martem
Siue getis in ferre manu lacͥmabile bellum:
Hyr canisue. arabisue parant. seu tengere ad iidos.
Sunt geminę belli portȩ. sic nomine dicunt.
Religione sacrȩ. ⁊ seui formidine martis.
Centum erei claudunt uectes. ęternaq ferri
R obora. nec custos absistit luine ianus.
Has ubi certa seoet patrib sententia pugnȩ
Ipse quirmali trabea cinctuq gabino
Insignis reserat strioentia limina consul
Ipse uocat pugnas. sequitur tum cetera pubes.
Aereaq assensu conspirant cornua rauco.
Hoc ⁊ tum eneaois indicere bella latimis
More iubebatur. tristisq recludere portas.
Abstinuit tactu pater. aduersusq refugit¬
Seda ministeria. ⁊ cęcis se conoidit umbris.
Tum regina deum cęlo de lapsa morantes
Impulit ipsa manu portas. ⁊ cardine uerso
Belliferatos rumpit saturnia postes

Expanded text:
Mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes Mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum nunc maxima rerum Roma colit, cum prima movent in proelia Martem, sive Getis inferre manu lacrimabile bellum Hyrcanisve Arabisve parant seu tendere ad Indos Sunt geminae belli portae sic nomine dicunt religione sacrae et saevi formidine Martis; centum aerei claudunt vectes aeternaque ferri robora, nec custos absistit limine Ianus: has, ubi certa sedet patribus sententia pugnae, ipse Quirinali trabea cinctuque Gabino insignis reserat stridentia limina consul, ipse vocat pugnas; sequitur tum cetera pubes, aereaque adsensu conspirant cornua rauco. Hoc et tum Aeneadis indicere bella Latinus more iubebatur tristisque recludere portas. Abstinuit tactu pater aversusque refugeda ministeria et caecis se condidit umbris. Tum regina deum caelo delapsa morantis impulit ipsa manu portas, et cardine verso belli ferratos rumpit Saturnia postes.
Abbreviated transcription (Latin):
Tum quorum attonite bacho ne mora auia matres
Insultant thyasis. neq eñi leue nomen amate.
Undiq collecti cocunt. martemq fatigant.
Ilicet in fandim cuncti omitia bellum:
Contra fata deum ꝑuerso numine poscunt.
Certatim regis circumstant tecta latini
Ille uelut pelagi rupes unmota resistit
Ut pelagi rupes. magno ueniente fragore.
Que sese multis circum latrantib unois
Mole tenet. scopuli ᷤs ne quicquam ⁊ spumea circum
S axa fremunt. lateriq illisa refunoitur alg
Serum ubi milla datur cecum ex suꝑare potestas
Consilium. ⁊ seuł nutu uinonis eunt res:
Multa deos aurasq pater testatur in anes.
Frangimur heu fatis inquit. ferunurq ꝓcella
I psi has sacrilego penoetis sanguine poenas
O miseri. te turnȩ nefas te triste manebit
Suplicium. uotisq deos uenerab̾e serra.
A am michi parta qui es.omnisq in limine portus
F᷑ unere felici spolior. nec plura locutus
Sepsit se tectis. reruniq relinqui habenas.

Expanded text:
Tum quorum attonitae Baccho nemora avia matres Tum quorum attonitae Baccho nemora avia matres insultant thiasis neque enim leve nomen Amatae, undique collecti coeunt Martemque fatigant. Ilicet infandum cuncti contra omina bellum, contra fata deum perverso numine poscunt, certatim regis circumstant tecta Latini. Ille velut pelagi rupes immota resistit, ut pelagi rupes magno veniente fragore, quae sese multis circum latrantibus undis mole tenet; scopuli nequiquam et spumea circum saxa fremunt laterique inlisa refunditur alga. Verum ubi nulla datur caecum exsuperare potestas consilium et saevae nutu Iunonis eunt res, multa deos aurasque pater testatus inanis: Frangimur heu fatis, inquit, ferimurque procella! Ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas, O miseri. Te, Turne, nefas, te triste manebit supplicium, votisque deos venerabere seris. Nam mihi parta quies, omnisque in limine portus; funere felici spolior. Nec plura locutus epsit se tectis rerumque reliquit habenas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa regam. tales dederat saturnia uoces.
Illa autem attollit strioentes angib alas.
Cocitiq petit sedem: suꝑ ardua linquens.
Est locus ttaliȩ medio sub montib altis¬
Nobilis.⁊ fama multis memoratus in horis
Amsc̃i ualles. densis hunc frondib atrum
S rget utrimq latus nemoris. medioq fragosus¬
Dat sonitum saxis ⁊ torto uertice torrens.
Mic specuis horrendum. ⁊ seui spiracula ditis
M onstrantur. ruptoq ingens acheronte uorago
Pestiferas aꝑit fauces. quis condit erinis
Inusum mim̃ t̃ras cȩlumq leuabat.¬
N ec minus interea extremam saturnia bello¬
¶ꝯ Imponit regura manum. ruit omnis in urbem
Pastorum exatie numerus. cesosq reportant.
Almonẽ puerum. foedatiq ora galesi.
Implorantq deos: obtestanturq latinum
Turnus ao est. medioq incrimine cedis ⁊ uggͣnis
Terrorem ingeminat. teucrosq in regna uocari.
Stirpem nomisceri phrigiam. se limine pelli

Expanded text:
ipsa regam. Talis dederat Saturnia voces. ipsa regam. Talis dederat Saturnia voces. Illa autem attollit stridentis anguibus alas Cocytique petit sedem, supera ardua linquens. Est locus Italiae medio sub montibnobilis et fama multis memoratus in oris, Ansancti valles; densis hunc frondibus atrum urget utrunque latus nemoris, medioqdat sonitum saxis et torto vertice torrens. Hic specus horrendum et saevi spiracula Ditis monstrantur, ruptoque ingens Acheronte vorago pestiferas aperit fauces, quis condita Erinys, invisum numen, terras caelumque levabatNec minus interea extremam Saturnia bello imponit regina manum. Ruit omnis in urbem pastorum ex acie numerus caesosque reportant Almonem puerum foedatique ora Galaesi implorantque deos obtestanturque Latinum. Turnus adest medioque in crimine caedis et igni terrorem ingeminat: Teucros in regna vocari, stirpem admisceri Phrygiam, se limine pelli.
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ea ꝑcampos equo dummarte geruntur.
ꝓ mssi dea facta potens. ubi sanguine bellum
Imbuit: ⁊ prime cominisit funera pugnę.
Deserit hesꝑiam. ⁊ cęli conuera ꝑauras.
Iunonem uietrix affatur uoce suꝑba.
En ꝑfecta tibi bello discoroia tristi.¬
Dic in amiticiam coeant᷑. ⁊ federa iungant.
Quandoquidem ausonio asꝑsi sanguine teueros.
Noc etiam his addam tua si mͥ certa uoluntas.
G᷑ uitimas in bella feram rumorib urbes.
Accendamq animos insani martis amore.
U̾ ndiq ut auxilio ueniant. spargã arma ꝑ agros.
T um contra uino. terroꝵ ⁊ fraudis abunde est.
S tant belli cause. pugnatur cominus armis.
po& uę fors prima dedit. sanguis nouus imbuit arma.
⁊ alia comugia ⁊ celebrent hymeneos
E gregium ueneris genus. ⁊ ipse ręx latinus.
Te suꝑ etherias errare licentius auras
Haud pater ille uelit summi regnator olimpi.
Cede locis. ego si qua suꝑ fortuna laborum est.

Expanded text:
Atque ea per campos aequo dum Marte geruntur, Atque ea per campos aequo dum Marte geruntur, promissi dea facta potens, ubi sanguine bellum imbuit et primae commisit funera pugnae, deserit Hesperiam et caeli convexa per auras Iunonem victrix adfatur voce superba: En, perfecta tibi bello discordia trisdic in amicitiam coeant et foedera iungant. Quando quidem Ausonio respersi sanguine Teucros, hoc etiam his addam, tua si mihi certa voluntas: finitimas in bella feram rumoribus urbes accendamque animos insani Martis amore, undique ut auxilio veniunt; spargam arma per agros. Tum contra Iuno; Terrorum et fraudis abunde est; stant belli causae, pugnatur comminus armis, quae fors prima dedit sanguis novus imbuit arma. Talia coniugia et talis celebrent hymenaeos egregium Veneris genus et rex ipse Latinus. Te super aetherias errare licentius auras haud pater ille velit, summi regnator Olympi: cede locis; ego, siqua super fortuna laborum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Tum uero ud uocem celeres qua bucina signum
Dira dedit raptis concurrunt undiq telis
In domiti agricole. nec non ⁊ troia pubes
Ascanio auxilium castris effuoit aꝑtis.
Direxere acies. non iam certamine agresti.
Stipitib duris agitur. suoib ue pre ustis.
S÷ femo ancipiti decernunt. atraq late
Horrescit strictis seges ensib eraq fulgent
Sole lacesfita. ⁊ lucem sub lumine iactant.
Sluctus uti pruno cepit cum albescere uento
Paulatim sese tollit mare. ⁊ altius undas
Erigit. inde ĩmo consurgit ad ęthera fundo.
Mic iuuenis primam ante aciem stridente sagitta
Iatorum tyrrhi fuerat qui maximus almoi
s ternitur. hesit enim sub guiture uulmis. ⁊ ude
U ocis iten tenuemq inclusit sanguine uitam.
Corꝑa multa eura. seniorq galesus.
Dum paci medium se offert. iustissimus unus
Qui fuit. ausonusq olim ditissimus agris.
Qumq greges illi balantum. quina redibant
Armenta. ⁊ terram centum uertebat aratris.

Expanded text:
Tum vero ad vocem celeres, qua bucina signum Tum vero ad vocem celeres, qua bucina signum dira dedit, raptis concurrunt undique telis indomiti agricolae; nec non et Troïa pubes Ascanio auxilium castris effundit apertis. Direxere acies. Non iam certamine agresti, stipitibus duris agitur sudibusve praeustis, sed ferro ancipiti decernunt atraque late horrescit strictis seges ensibus aeraque fulgent sole lacessita et lucem sub nubila iactant: fluctus uti primo coepit cum albescere vento, paulatim sese tollit mare et altius undas erigit, inde imo consurgit ad aethera fundo. Hic iuvenis primam ante aciem stridente sagitta, natorum Tyrrhi fuerat qui maximus, Almo, sternitur; haesit enim sub gutture volnus et udae vocis iter tenuemque inclusit sanguine vitam. Corpora multa virum circa seniorque Galaesus, dum paci medium se offert, iustissimus unus qui fuit Ausoniisque olim ditissimus arvis: quinque greges illi balantum, quina redibant armenta, et terram centum vertebat aratris.
Abbreviated transcription (Latin):
& q uterum sonitu ꝑq ilia uenit harundo.
Sautius at quadrupes nota initra tecta regit.
Successitq gemens stabulis. questuq cruentus.
Atq inploranti similis. tectum omne repleuit.
Sꝰ iluia prima soror palmis ꝑcussa lacertos
Aurilium uocat. ⁊ duros conclamat agrestis.
Illi. pestis enim tacitis latet asꝑa siluis
In ꝓuisi ad funt. hic torre armatus abusto.
Stipitis hic grauidi nodis. qͣueciuq reꝑtum
Rimanti telum ira facit. uocat agmina tyrrus.
Quadrifidam quercum cuneis ut forte conetis
Seindebat. rapta spirans immane securi.
At seua especulis tempus dea nacta nocendi
Ardua tecta petit stabuli. ⁊ deculmine summo
Pastorale canit signum. cornuq recuruo
Tartaream intendit uocem. qua ꝓtinus omne
Contremuit nemus.⁊ silue in sonuere ꝓfunde.
Auout ⁊ truue song̃e lacus. auont amms
Sulphurea nar alb aqua. fontesq uelim.
& trepidȩ matres p̃ssere ad pectora natos.

Expanded text:
perque uterum sonitu perque ilia venit harundo. perque uterum sonitu perque ilia venit harundo. Saucius at quadrupes nota intra tecta refugit successitque gemens stabulis questuque cruentus atque imploranti similis tectum omne replebat. Silvia prima soror, palmis percussa lacertos, auxilium vocat et duros conclamat agrestis. Olli, pestis enim tacitis latet aspera silvis, inprovisi adsunt, hic torre armatus obusto, stipitis hic gravidi nodis: quod cuique repertum rimanti, telum ira facit. Vocat agmina Tyrrhus, quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis scindebat, rapta spirans immane securi. At saeva e speculis tempus dea nacta nocendi ardua tecta petit stabuli et de culmine summo pastorale canit signum cornuque recurvo Tartaream intendit vocem, qua protinus omne contremuit nemus et silvae insonuere profundae; audiit et Triviae longe lacus, audiit amnis sulfurea Nar albus aqua fontesque Velini, et trepidae matres pressere ad pectora natos.
Abbreviated transcription (Latin):
Insidus cursuq feras agitabat iuilus.
Hic subitam canb rabiem cocytia uirgo
Obitit. ⁊ noto nares contingit odore.
Ut ceruum ardentes agerent. que prima laboꝵ
Causa fuit. belloq animos accendit agrestes.
Ceruus erat forma prestanti. ⁊ cornib ingens.
Tyrhridȩ pueri quem matris abubere raptum.
Autribant. tyrhrusq pater. cui regia parent
Armenta. etlate custooia credita campi
Assuetum imꝑus soror omni siluia cura
Mollib uitexens ornabat cornua sertis.
Pectebatq ferum. puroq infonte lauabat.
Ille manum patiens. menseq assuetus herili
Eirabat filuis. rursusq ad liina nota
Ipse domum sera quamius se nocte ferebat.
Nunc ꝓcul errantem rabidȩ uenantis uili
Commouere canes. fluuio cum forte secundo
Deflueret. ripaq estus uiridante leuaret.
Ipse etiam exunie laudis succensus amorȩ
Ascanius. curuo direxit spicula conu.
Nec dextre erenti deus affuit. actaq multo

Expanded text:
insidiis cursuque feras agitabat Iulus. insidiis cursuque feras agitabat Iulus. Hic subitam canibus rabiem Cocytia virgo obicit et noto naris contingit odore, ut cervum ardentes agerent; quae prima laborum causa fuit belloque animos accendit agrestis. Cervus erat forma praestanti et cornibus ingens, Tyrrhidae pueri quem matris ab ubere raptum nutribant Tyrrhusque pater, cui regia parent armenta et late custodia credita campi. Adsuetum imperiis soror omni Silvia cura mollibus intexens ornabat cornua sertis pectebatque ferum puroque in fonte lavabat. Ille, manum patiens mensaeque adsuetus erili, errabat silvis rursusque ad limina nota ipse domum sera quamvis se nocte ferebat. Hunc procul errantem rabidae venantis Iuli commovere canes, fluvio cum forte secundo deflueret ripaque aestus viridante levaret. Ipse etiam, eximiae laudis succensus amore, Ascanius curvo direxit spicula cornu; nec dextrae erranti deus afuit, actaque multo
Abbreviated transcription (Latin):
Olli somnum ingens rumpit pauor. ossaq ⁊ artus
ꝑfundit toto preruptus corpore sudor.
Arma amens fremit. arma tots tectisq requirit.
Seuit amor ferri. ⁊ scelerata insania belli.
Ira suꝑmagno ueluti cum flãma sonore
Uirgea suggeritur costis undantis aeni.
Exultantq estu latices. furit intus aquę ius.¬
Fumidus atq alte spumis exuberat amnis.
Iec iam se capit unda. uolat uapor ater ad auras.
Ergo iter ad regem polluta pace latinum
In dicit primis iuiuenum. ⁊ iubet arma parari.
⁊ utari italiam. detrudere finib hostem.
Se satis ambobus teuerisq uenire latimio:
Hȩc ubi dicta dedit. diuos inuota uocauit
Certatim sese rutuli exortantur in arma.
Hunc decus egregium formȩ mouet atq uiuentȩ.
Nunc ataui reges. hunc clari dextera facti.
Dum turnus rutulos animis audacib implet.
Allecto in teucros stigiis se concitat alis.
Arte noua speculata locum. quolitore pulcher

Expanded text:
Olli somnum ingens rumpit pavor, ossaque et artus Olli somnum ingens rumpit pavor, ossaque et artus perfundit toto proruptus corpore sudor; arma amens fremit, arma toro tectisque requirit; saevit amor ferri et scelerata insania belli, ira super: magno veluti cum flamma sonore virgea suggeritur costis undantis aëni exsultantque aestu latices, furit intus aquaï fumidus atque alte spumis exuberat amnis, nec iam se capit unda, volat vapor ater ad auras. Ergo iter ad regem polluta pace Latinum indicit primis iuvenum et iubet arma parari, tutari Italiam, detrudere finibus hostem: se satis ambobus Teucrisque venire Latinisque. Haec ubi dicta dedit divosque in vota vocavit, certatim sese Rutuli exhortantur in arma: hunc decus egregium formae movet atque iuventae, hunc atavi reges, hunc claris dextera factis. Dum Turnus Rutulos animis audacibus implet, Allecto in Teucros Stygiis se concitat alis, arte nova speculata locum, quo litore pulcher