comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs ut uissionẽ acceꝑat pontificis.
& ordinẽ uidelic& ritũq canendi
ac legendi uiua uoce p̃fatimona¬
sterii cantores edocendo. & ea
litteris mandando. quȩ catenꝰin
codẽ monasterio seruata: & a
multis iã sunt circũquaq tran¬
seripta. Non solũ aut̃ idẽ ioħs
ipsius monasterii fr̃s docebat.
mon asteriis ad audiendũ eũ qui
cantandi erant periti confluebatis.
sed & ipsũ ꝑloca in quib docer&
multi inuttare curabant. Ipse
auit̃. excepto cantandi uł legen¬
dimunere & aliud in mandatis
ab apłico papa acceꝑat. ut euius
ess& fidei. anglorũ eccła diligen¬
ter ediscer& romãq rediens
referr&. Nã & synodũ beatipape
martini centũ qͥnq ep̃orũ consen¬
su. ñ multo ante romȩ celebratã.
secũ ueniens attulit. atq in p̃fato
religiosissimi abbatis benedicti
monasterio transcribendã cõmo¬
dauit.Tales nãq eo tẽpore fidẽ
constantino politane eccłe multũ
conturbauerant sed dño donan¬

Expanded text:
s ut jussionem acceperat pontificis, et ordinem videlicet, ritumque canendi ac legendi viva voce praefati monasterii cantores edocendo, et ealiteris mandando: quae hactenus in eodem monasterio servata, et a multis jam sunt circumquaque transcripta. Non solum autem idem Johannes ipsius monasterii fratres docebat, monasteriis ad audiendum eum, qui cantandi erant periti, confluebant. Sed et ipsum per loca in quibus doceret, multi invitare curabant. Ipse autem excepto cantandi vel legendi munere, et aliud in mandatis ab apostolico papa acceperat, ut cujus esset fidei Anglorum Ecclesia, diligenter edisceret, Romamque rediens referret. Nam et synodum beati papae Martini, centum quinque episcoporum consensu non multo ante Romae celebratam, secum veniens attulit; atque in praefato religiosissimi abbatis Benedicti monasterio transcribendam commodavit. Tales namque eo tempore, fidem Constantinopolitanae Ecclesiae multum conturbaverunt; sed Domino donan
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ de regione grͥuissorũ. cũ exular&
aducib regis. berethuno. & anhuno.
qͥ deinceps regnũ ꝓuinciȩ tenuerunt.
Quorũ prior.postea ab eodẽ cedualla
norũ tẽpore mancipauit. Quare fa¬
ctũ est. ut toto illo tẽpore ep̃m ꝓpriũ
geuisorũ idest occidentaliũ saxonũ
qui essent inuenta eiuitate subiace¬
minare. ac suȩ ꝓuinciȩ homines ꝓhis
substituere contendit. uoto se obli¬

Expanded text:
mus de regio genere Geuissorum, cum exularet mus de regio genere Geuissorum, cum exularet a ducibus regis, Bercthuno et Andhuno, qui deinceps regnum provinciae tenuerunt: quorum prior, postea ab eodem Caedualla, norum tempore mancipavit. Quare factum est ut toto illo tempore episcopum proprium Geuissorum, id est, Occidentalium Saxonum qui essent in Venta civitate, subjaceminare, ac suae provinciae homines pro his substituere contendit, voto se obli
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tanhdecoris ac uenustatis. eẽ. pos¬
se credebam. Unus qͥdẽ attonsus
erat ut clericus. alius barbã habe¬
bat ꝓlixã. dicebantq qđ unus eoꝵ
p&rus. aliꝰuocaret᷑ paulus. & ipsi
missi ab ipso decęlis. Credidit ergo
uerbis pueri prbr. ac statimegrẽs¬
se ꝑemptũ. uocatisq fr̃ib. para¬
ri prandiũ. missasfieri. atq om̃s
cõmunicare more solito p̃cepit.
Sunul & infirmanti puero. dde eodẽ
sacrifitio dñice oblationis particu¬
lã deferrimandauit. Quib ita ge¬
stis. ñ multo post eadẽ ipsa die p̾uer
audierat. Sed & hoc eiꝰ uerbis testi¬
moniũ ꝑhibuit. qđ nemo prȩter
ipsũ tẽpore illo ex eodẽ monasterio
raptus de mundo. Ex qua nimirũ
subeunda. sunt mnirabilit̾ accensi
Et ex eotẽpore. ñ solũ in eodẽ monaste¬
rio. sed & inplerisq locis aliis coepit
annuatim ciusdẽ regis ac militisxp̃i.¬
multis natalitus diesmissarũ cebra¬

Expanded text:
num tanti decoris ac venustatis esse posnum tanti decoris ac venustatis esse posse credebam. Unus quidem attonsus erat ut clericus, alius barbam habebat prolixam: dicebantque quod unus eorum Petrus, alius vocaretur Paulus: et ipsi missi ab ipso de caelis. » Credidit ergo verbis pueri presbyter, ac statim egresse peremptum: vocatisque fratribus, parari prandium, missas fieri, atque omnes communicare more solito praecepit: simul et infirmanti puero, de eodem sacrificio dominicae oblationis particulam deferri mandavit. Quibus ita gestis, non multo post, eadem ipsa die puer audierat. Sed et hoc ejus verbis testimonium perhibuit, quod nemo praeter ipsum tempore illo ex eodem est monasterio raptus de mundo; ex qua nimirum subeunda sunt mirabiliter accensi; et ex eo tempore non solum in eodem monasterio, sed et in plerisque locis aliis, coepit annuatim ejusdem regis ac militis Christi natalitius dies missarum celebra
Abbreviated transcription (Latin):
dignata .ẽ. Hac enĩ dic idẽ rex ab infi¬
delib in bello corporalit̾ extinctus.
mox ad sempit̾na animarũ gaudia
assũptꝰ in cęlũ. & electorũ.ẽ. sociatꝰ
agminib. Quęrant in suis codicib
inqͥb defunctorũ est ad notata depo¬
sitio. & inuenient illũ hac ut di¬
ximꝰ die raptũ esse de scło. Cele¬
brent gͦ missas ꝑ cuncta monaste¬
di. qͥ quondã ipsorũ genti p̃erat.
ideoq ꝓeiꝰ quasi ꝓ sue gentis ad¬
uenis supplex orat ad dñm. & cun¬
ctis conuenientib ad gccłam
fr̃ib. cõmunicent om̃s sacrificus
cȩlestib & ita soluto ieiunio. corpo
ra qͦq sua reficiant alim̃tis. Que cũ
om̃ia uocato ad se prbo puer uerba
narrass&. in t̾rogauit eũ sollicitus
quales.eẽnt. habitu uł specie uiri
qui sibi apparuissent. Respondit.
Oreclari om̃ino habitus & uultus eraN
lȩtissum acpulcherrimi. qualesnũ¬
quã anteauidam. neq aliqͦs homi¬

Expanded text:
dignata est. Hac etenim die idem rex ab infidignata est. Hac etenim die idem rex ab infidelibus in bello corporaliter exstinctus, mox ad sempiterna animarum gaudia adsumptus in caelum et electorum est sociatus agminibus. Quaerant in suis codicibus in quibus defunctorum est adnotata depositio, et invenient illum hac, ut diximus, die raptum esse de saeculo. Celebrent ergo missas per cuncta monastedi, qui quondam ipsorum genti praeerat. Ideoque pro eis quasi pro suae gentis advenis supplex orabat ad Dominum: et cunctis convenientibus ad ecclesiam fratribus communicent omnes sacrificiis caelestibus, et ita soluto jejunio corpus quoque suis reficiant alimentis. » Quae cum omnia vocato ad se presbytero puer verba narrasset, interrogavit eum sollicitus quales essent habitu vel specie viri qui sibi apparuissent. Respondit: « Praeclari omnino habitus et vultus erant, laetissimi ac pulcherrimi, quales nunquam ante videram, neque aliquos homi
Abbreviated transcription (Latin):
animi sinceraq deuotione. saera¬
menta fideiquę susceꝑat seruans.
Salutantes gͦ illũ uerbis pussimis
apłi. dicebant. Noli timere fili
mortẽ. ꝓ quasollicitus es. Nos enĩ
te hodierna die. ad cęlestia sumꝰ re¬
gna ꝑ ducturi. Sed primũ expecta¬
re habes donec misse celebrentur.
acuiatico dñici corporis ac sanguinis
accepto. sic infirmitate simul et
morte absolutus. ad et̾na in cęlisgau¬
dia subleueris. Clama gͦ ad te prb̃m
cappan. & dicito illi qͥa dñs ex audi¬
uit p̃ces ur̃as. & deuotionẽ ac ieuinia
ꝓpitius aspexit. neq aliqͥs de hoc
ẽ. sed om̃s qͥ alicubi de ur̃ĩs hac ȩgri¬
tudine laborant. resurrecturi a
languore: pristina sunt sospitate
na es die lib̾andus amorte: & ad uisi¬
cti regis osualdi. qui quondã ulto¬
genti nor danhymbrorũ. & reor¬
gͦni tẽporalis auctoritate. & xp̃iane
pietatis quȩ ad regnũ ꝑenne ducit
deuotione sublimit̾ p̃fuit. conferre

Expanded text:
animi, sinceraque devotione sacraanimi, sinceraque devotione sacramenta fidei quae susceperat servans. Salutantes ergo illum verbis piissimis apostoli dicebant: « Noli timere, fili, mortem pro qua sollicitus es: nos enim te hodierna die ad caelestia sumus regna perducturi. Sed primum exspectare habes donec missae celebrentur, ac viatico dominici corporis ac sanguinis accepto, sic infirmitate simul et morte absolutus ad aeterna in caelis gaudia subleveris. Clama ergo ad te presbyterum Eappan, et dicito illi quia Dominus exaudivit preces vestras, et devotionem ac jejunia propitius aspexit: neque aliquis de hoc est; sed omnes qui alicubi de vestris hac aegritudine laborant, resurrecturi a languore, pristina sunt sospitate na es die liberandus a morte, et ad visieo dilecti regis Osualdi, qui quondam genti Nordanhymbrorum et regni temporalis auctoritate et Christianae pietatis quae ad regnum perenne ducit devotione sublimiter praefuit, conferre
Abbreviated transcription (Latin):
riũ eui tunc regendo religiosissimꝰ
xp̃i sacerdos uocabulo eap̃pa p̃fuit.
nutu diuine dispensationis attigerat.
multiq siue de his qui cũ anustite
illo uenerant. siue de illis qui de
eadem ꝓcuntia saxonũ nuꝑ ad
fidem fuerant uocati. passim
de hac uita rapiebant᷑. Uisum est
igit᷑ fr̃ib triduantim ieiunium
ãgere. & dininam suppliciter
fericordiam sibi dignaretur
tres hoc morbo a presentimor¬
te liberar&. seuraptos emun¬
doraꝑpetua anime damna¬
tione seruar&. Erat tune
temporis in eodem monasterio
puerulus quidam de natione
saconum nuꝑ uocatus ad fidẽ.
qui cadem tactus infirmitate.
non pauco tempore recubans
in lectulo iacebat. Cum ergo
secunda memorati ie uirui
ac supplicationium dies
ageretur:
contigit forte ipsũ puerũ hora ferme
scđa diei in loco eger iacebat solũ in¬
tobeatissim apłorũ principesdi¬
gnati sunt apparere. Erat enum
puer multũ simplicis ac mansuołi

Expanded text:
rium, cui tunc regendo religiosissimus rium, cui tunc regendo religiosissimus Christi sacerdos, vocabulo Eappa, praefuit, nutu divinae dispensationis attingeret; multique sive de his qui cum antistite illo venerant, sive de illis qui de eadem provincia Saxonum nuper ad fidem fuerant vocati, passim de hac vita raperentur; visum est fratribus triduanum jejunium agere, et divinam suppliciter sericordiam sibi dignaretur ive periclitantes hoc morbo a praesenti morte liberaret, seu raptos e mundo a perpetua animae damnatione servaret. Erat tunc temporis in eodem monasterio pueruSaxonum, nuper vocatus ad fidem, qui eadem tactus infirmitate, non pauco tempore recubans in lectulo jacebat. Cum ergo secunda memorati jejunii ac supplicationum dies ageretur, contigit forte ipsum puerum, hora ferme secunda diei, in loco in quo aeger jacebat, solum into beatissimi apostolorum principes dignati sunt apparere. Erat enim puer multum simplicis ac mansueti
Abbreviated transcription (Latin):
fundauit ibi monasteriũ. ac regu¬
lariuita instituit.. maxime ex his
qͦs secũ adduxerat fr̃ib. qđ usq
hodie successores eiꝰ tenere nos fa.¬
cunt᷑. Nã ipse illis in partib annos
qͥnq hoc est usq ad mortẽ egfridi
regis. merito honorabilis offitiũ
episcopatꝰ. & uerbo exercebat &
oꝑe. Et qm̃ illis reac cũ prefata loci¬
facultates cũ agris & hominib do¬
nauit. om̃s fide xp̃i institutos. un¬
dabaptismatis abluit. Int̾ quos ser¬
uos & ancillas ducentos qͥn qͣginta
donando. humanȩ iugo seruitutis
expulsa di aboli tiramide.xp̃s iã regna¬
re coeꝑat. E quib unũ qđ mͥ reueren¬
afidelissimis eiꝰdẽ monasteru fr̃ib
sibi relatũ asserere solebat: memorie
mandare cõmodũ duximus. Eodẽ
fermẽ tempore quo ipsa prouintia
nom̃ xp̃i susceꝑat. multas britamuę
ꝓuintias. mortalitas sȩua corripie¬
bat. Quȩ tum p̃fatũ quoq mon aste¬

Expanded text:
fundavit ibi monasterium, ac regufundavit ibi monasterium, ac regulari vita instituit, maxime ex his quos secum adduxerat fratribus: quod usque hodie successores ejus tenere noscuntur. Nam ipse illis in partibus annos quinque, id est, usque ad mortem Ecgfridi regis, merito omnibus honorabilis, officium episcopatus et verbo exercebat et opere. Et quoniam illi rex cum praefata facultates cum agris et hominibus donavit, omnes fide Christi institutos, unda baptismatis abluit; inter quos, servos et ancillas ducentos quinquaginta:donando humanae jugo servitutis expulsa diaboli tyrannide Christus jam regnare coeperat: e quibus unum quod mihi reverena fidelissimis ejusdem monasterii fratribus sibi relatum asserere solebat, memoriae mandare commodum duximus. Eodem ferme tempore quo ipsa provincia nomen Christi susceperat, multas Brittaniae provincias mortalitas saeva corripiebat, quae cum praefatum quoque monaste
Abbreviated transcription (Latin):
se bonis & erteriorb eelesti grã
ditasse. Nã & antistes cũ ueniss& in
ꝓuintiã. tantãq ibi famis poenã ui¬
deroe: docuit eos piscando uictum
quȩrere. Nãq mare & flumina eoꝵ
piscib abundabant. sedpise andi
ꝑitia genti nulla. nisi ad anguillas
tantũ erat. Collectis gͦ unde cũq¬
misit inmare. & diuina se iuuante
gr̃ã. mox cȩpere pisces diuersi gene
pauꝑib deder̃. centũ his aqͥb retia
acceper̃. centũ in suos usus habebaN.
Quo benefitio multũ antistes eor om̃ui¬
ũ in suũ conuertit amorẽ. & libentiꝰ
eo p̃dicante. eclestia sꝑare coeper̃.
cuiꝰ ministerio tẽporalia bona sũp¬
serunt. Quo tẽpore.rex ediluach
donauit reuerentissimo antistiti
uil frido t̾ram octoginta septẽ fa¬
miliarũ. ubi suos homines qͥecules
uagabant᷑ reciꝑe poss&. uocabulo
amplitudinis. quasi iactus sunde.
Qualis locus alatinis peninsula. agre¬
cis sol& cherronesos uocari. Hunc
gͦ locũ. cũ accepiss& ep̃s uil frid.

Expanded text:
se bonis, et exterioribus caelesti gratia ditasse. Nam et antistes cum venisset in provinciam, tantamque ibi famis poenam videret, docuit eos piscando victum quaerere. Namque mare et flumina eorum piscibus abundabant; sed piscandi peritia genti nulla nisi ad anguillas tantum inerat. Collectis ergo undecumqt in mare, et divina se juvante gratia mox cepere pisces diversi generpauperibus dederunt, centum his a quibus retia acceperant, centum in suos usus habebant. Quo beneficio multum antistes cor omnium in suum convertit amorem, et libentius eo praedicante caelestia sperare coeperunt, cujus ministerio temporalia bona sumpserunt. Quo tempore rex Aedilualch donavit reverentissimo antistiti Uilfrido terram octoginta septem familiarum, ubi suos homines qui exules vagabantur, recipere posset, vocabulo amplitudinis quasi jactus fundae: qualis locus a Latinis peninsula, a Graecis solet chersonesos vocari. Hunc ergo locum cum accepisset episcopus Uilfrid,
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ & filiũ & sp̃m sc̃m. trini¬
tatẽ inunitate consubstialẽ &
unitatẽ in trinitate.hoc.ẽ. unũ
dm̃ in trib subsistentus uł ꝑso¬
nis consubstantialib. equalis
głȩ & honoris. Et post multa huiꝰ¬
modi quȩ ad rectã fidei confes¬
sionẽ ꝑtinebant. hee qͦq scã syno¬

Expanded text:
nitatem in unitate consubstantialem, et unitatem in Trinitate, hoc est, unum Deum in tribus subsistentiis vel personis consubstantialibus, aequalis gloriae et honoris. » Et post multa hujusmodi quae ad rectae fidei confessionem pertinebant, haec quoque sancta syno
Abbreviated transcription (Latin):
do. parit̃q catholice fidei decre¬
ta firmabat uir uenerabilis ioħs
pape agathonis. duce reueren¬
issa monasteriũ britanniȩ in ho¬
uixta ostiũ fluminis uiuri. uenit
romã cũ cooꝑatore ac socio eiusdẽ
oꝑis ceolfrido qͥ post ipsũ eiꝰdẽ mo¬
nasterii abbas fuit. qđ & ante sȩpiꝰ
facere consueuerat. atq honori¬
fice abeate memorie papa agatho
abeo in mimũtũ libertatis mo
tã. iuxea qđ egfridũ regẽ uoluis¬
se aclicentiã dedisse nouerat.
Quo concedente. & possessionem
t̃re largiente. ipsũ monasteriũ
fecerat. Accepit & p̃fatũ ioħem¬
& abbatẽ britantuã ꝑducendũ.
quatenꝰ in monasterio suo cursũ

Expanded text:
do, pariterque catholicae fidei decreta firmabat vir venerabilis Johannes papae Agathonis; duce revenxisset monasterium Brittaniae, in houxta ostium fluminis Uiuri, venit Romam cum cooperatore ac socio ejusdem operis Ceolfrido, qui post ipsum ejusdem monasterii abbas fuit, quod et ante saepius facere consueverat, atque honorifice a beatae memoriae papa Agathonab eo in munimentum libertatis montam; juxta quod Ecgfridum regem voluisse, ac licentiam dedisse noverat, quo concedente et possessionem terrae largiente, ipsum monasterium fecerat. Accepit et praefatum Johannem abbatem Brittaniam perducendum; quatenus in monasterio suo cursum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ terras utorũ quȩ ad regionẽ geui¬
sorũ ꝑtinent p̃fatũ pelagus intrat.
finitoq conflictu in oceanũ refusi
unde uenerant redeunt. Nistẽpori¬
multũ esse turbatã. & eccłas anglo¬
rũ qͥb p̃erat ab huiꝰ modi labe inmu¬
nes ꝑdurare desid̾ans. collecto uene¬
rabiliũ saẽdotũ doctorũq plurimo¬
rũ coeti. cuiꝰ essent fidei singuli. sẽ¬
dulus in qͥrebat. Om̃iumq unanimẽ
in fide catholica repꝑit consensũ &
hunc synodalib litteris. ad constru¬
ctionẽ memoriãq sequentiũ cõminꝰ¬
dare curauit. Quarũ uidelic& licte¬
rarũ. istudẽ. exordiũ. In nomine

Expanded text:
per terras Jutorum, quae ad regionem Geuiper terras Jutorum, quae ad regionem Geuissorum pertinent, praefatum pelagus intrat; finitoque conflictu, in Oceanum refusi, unde venerant, redeunt. CAPUT XVImultum esse turbatam, et Ecclesias Anglorum quibus praeerat ab hujusmodi labe immunes perdurare desiderans, collecto venerabilium sacerdotum doctorumque plurimorum coetu, cujus essent fidei singuli sedulus inquirebat, omniumque unanimem in fide catholica reperit consensum: et hunc synodalibus literis ad instructionem memoriamque sequentium commendare curavit, quarum videlicet litera
Abbreviated transcription (Latin):
inflicta fuerant proclianti in insula
uecta. postulauitq ab eo ut si neces¬
se ess& pueros int̾fici. prius eos lice¬
r& fidei xp̃ianȩ sacram̃tis imbui.
Concessit rex & ipse instructos uer
et̃ni cercos reddidit. moxq illiui¬
stante carnifice mortẽ lȩti subiere
tẽporalẽ. ꝑ quã se ad uitã animȩ ppe¬
tuã non dubitabant. eẽ. transituros.
Hoc gͦ or dine postquã om̃s britanina¬
rũ ꝓuintie fidẽ xp̃i susceꝑant. susce¬
pit & insula uecta. in quatantũ ab
rrumpna externe subiectionis. nemo
gradũ ministerii ac sedis episcopalis
ante danihelẽ qͥnunc occidentaliũ
hȩc insula contramediũ australiũ saxo¬
nũ & geuisorũ. int̾posito pelago
latitudinis triũ miliũ. qͥ uocat᷑ sol¬
uente. In qͦuidelic& pelago. bini estꝰ
oceani qͥ circũbritanniã ex infinito
ocenno septentrionali crũpunt. sibi¬
m& inuicẽ cotidie conpugnantes oc¬
curr̾ ultra ostiũ fluminis omelea qđ

Expanded text:
inflicta fuerant praelianti in insula inflicta fuerant praelianti in insula Vecta: postulavitque ab eo, ut si necesse esset pueros interfici, prius eos liceret fidei Christianae sacramentis imbui. Concessit rex, et ipse instructos verbaeterni certos reddidit. Moxque illi, instante carnifice, mortem laeti subiere temporalem per quam se ad vitam animae perpetuam non dubitabant esse transituros. Hoc ergo ordine, postquam omnes Brittaniarum provinciae fidem Christi susceperant, suscepit et insula Vecta, in qua tamen ob aerumnam aeternae subjectionis, nemo gradum ministerii ac sedis episcopalis ante Danihelem, qui nunc Occidentalium haec insula contra medium Australium Saxonum et Geuissorum, interposito pelago latitudinis trium millium quod vocatur Solvente: in quo videlicet pelago bini aestus Oceani qui circum Brittaniam ex infinito Oceano septentrionali erumpunt, sibimet invicem quotidie compugnantes occurrunt, ultra ostium fluminis Homelea, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ita soluit ut hanc uilfrido ep̃o qui
tunc forte de gente sua suꝑ uentens
aderat: utendã ꝓ dño offerr&. Est
aut̃ mensura eiꝰdẽ insulȩ iuxta esti¬
mationẽ anglorũ. mille ducentarũ
familiarũ. Unde data .ẽ. ep̃o possessio
t̃rȩ trecentarũ familiarũ. At ipse par¬
tẽ quã accepit cõmendauit cuidã de
clericis suis cui nom̃ bernuii. & erat
filius sororis eiꝰ. dans illi prb̃m nomine
iddila. qͥ om̃ib qͥsaluari uellent. uerbũ
aclauaerũ uitȩ ministrar&. Ubi silen
saluati sunt: duo regupueri fr̃s uide¬
lic& arualdi regis insulȩ. speciali sunt
dĩ gr̃a coronati. Si quidẽ inminentib
insulȩ hostib. fuga lapsi sunt de insulo.
occulendos sea facie regis uictorisere.¬
didissent ꝓditi sunt atq occidi uis¬
si. Qd cũ audiss& abbas quidã & prb̃r
uocabulo cyniberet. habens ñ longe
ab inde monasteriũ in loco qͥ dicitur
eutfrod. idest uadũ harundinis: ue¬
nit ad regẽ qui tunc eisdẽ in partib

Expanded text:
 ita solvit, ut hanc Uilfrido episcopo, qui tunc forte de gente sua superveniens aderat, utendam pro Domino offerret. Est autem mensura ejusdem insulae, juxta aestimationem Anglorum, mille ducentarum familiarum. Unde data est episcopo possessio terrae trecentarum familiarum. At ipse partem quam accepit, commendavit cuidam de clericis suis, cui nomen Bernuini, et erat filius sororis ejus, dans illi presbyterum nomine Hiddila, qui omnibus qui salvari vellent, verbum ac lavacrum vitae ministraret. Ubi silentsalvati sunt, duo regii pueri, fratres videlicet Arualdi regis insulae, speciali sunt Dei gratia coronati: siquidem imminentibus insulae hostibus, fuga lapsi sunt de insula, d lapidem, occulendos se a facie regis victoris credidissent, proditi sunt, atque occidi jussi. Quod cum audisset abbas quidam et presbyter, vocabulo Cyniberct, habens non longe ab inde monasterium in loco qui vocatur Hreutford, id est, Vadum harundinis, venit ad regem, qui tunc eisdem  Al. iisde
Abbreviated transcription (Latin):
trauesaniã macedonii & eudo¬
aui. & eorũ dogmata. Et in ephe¬
so primo. cc contra nequissimos
concilio in tẽpore iustiniani con¬
tra cyrillũ. & paulo post. Et syno¬
dũ que facta.ẽ. in urbe roma in
tẽpore martini pape beatissimi.
indictione .uiii. imꝑante con¬
stantino pussimo annonono.
uł subtrahentes. & anathemati¬
nos corde & ore quos anathematirati¬
rarunt: & quos susceper̃ susce¬
pimꝰ. głificantes dm̃ patrẽ sine ini¬
tio. &̃ filiũ eiꝰ ungenitũ ex patre
rabilit̃. sicut p̃dicauer̃ hii quos

Expanded text:
tra vesaniam Macedonii et Eudoxii et eorum dogmata; et in Epheso primo ducentorum, contra nequissimum concilio, in tempore Justiniani mintra Cyrillium. Et paulo post: Et synodum quae facta est in urbe Roma in tempore Martini papae beatissimi, indictione prima, imperante Constantino piissimo anno nono svel subtrahentes; et anathematizamus corde et ore quos anathematizaarunt; et quos susceperunt, suscepimus: glorificantes Deum Patrem sine initio, et Filium ejus unigenitum ex Patre rabiliter, sicut praedicaverunt hi quos
Abbreviated transcription (Latin):
congregationis factũ. idẽ libellus
refert. Erat quippe in ꝓximo
comes qͥdã. cus uxor ingruente
ocłis caligine subita. tañtũ ꝑ dies
eadẽ molestia crebrescente gra¬
uata.ẽ. ut ne minimã quidem
lucis alieuiꝰ poss& particłam uide.
Cui dũ aliqͣndui cęcitatis huiꝰ nocte
clausa maner&. repente uenit
inmente. qͥa si ad monasterium

Expanded text:
congregationis factum idem libellus congregationis factum idem libellus refert. Erat quippe in proximo comes quidam, cujus uxor ingruente oculis caligine subita, tantum per dies eadem molestia crebrescente gravata est, ut ne minimam quidem lucis alicujus posset particulam videre. Cui dum aliquandiu caecitatis hujus nocte clausa maneret, repente venit in mentem, quia si ad monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
&ita ut rogabat. transacto una
die & noctẽ. soluta carnis simul
& infirmitatis uinclis: ad et̃na
sit aut̃ edilburge in offitio abbatiȩ
deuota dõ famula nomine hildelid
multisq annis id ÷ usq ad ultimã
senectutẽ. eidẽ monasterio strenu¬
issune in obseruantia discipline
regularis. & in earũ quȩ ad cõm¬
munes usus ꝑtinent rerũ ꝓuic̃cn¬
tia p̃fuit. Cui cũ ꝓpt̾ angustiam
loci in qͦ monasteriũ constructũ
ẽ. placuiss& ut ossa famulorum
famularũq xp̃i que ibidẽ fuetañ
tumulata tollerentur & trans¬
ferrent᷑ om̃ia in eccłam beatȩ dĩ
genitricis. unoq condent᷑ in loco.
quotiens ibi claritas luminis cele¬
stis. quanta sepe fraglantia miran¬
di apparuerit odoris. que alia sint
signa ostensa. in ipso libro de quo
hȩc excerpsimꝰ quisq legerit in¬
ueni&. Sane nullatenꝰ preter¬
eundũ arbitror miracłm sanita¬
tis. qđ adipsũ crmiteriũ dõ dicate

Expanded text:
et ita ut rogabat, transacta una et ita ut rogabat, transacta una die ac nocte, soluta carnis simul et infirmitatis vinculis, ad aeternae sit autem Aedilburgi in officio abbatissae devota Deo famula, nomine Hildilid, multisque annis, id est, usque ad ultimam senectutem eidem monasterio strenuissime, in observantia disciplinae regularis, et in earum quae ad communes usus pertinent rerum providentia praefuit. Cui cum propter angustiam loci in quo monasterium constructum est, placuisset ut ossa famulorum famularumque Christi quae ibidem fuerant tumulata, tollerentur, et transferrentur omnia in ecclesiam beatae Dei Genitricis, unoque conderentur in loco: quoties ibi claritas luminis caelestis, quanta saepe fragrantia mirandi apparuerit odoris, quae alia sint signa ostensa, in ipso libro de quo haec excerpsimus, quisque legerit, inveniet. Sane nullatenus praetereundum arbitror miraculum sanitatis, quod ad ipsum cymiterium Deo dicatae
Abbreviated transcription (Latin):
herer&. Ad ultiũ cũ tẽpus iã
resolutionis eiꝰ instar&. ñ solũ
mẽbrorũ cȩterorũ.sed & lingue
motu caruit. Qđ dũ trib dieb
ac cotidẽ noctib ager&.⁊ subito
uisione spũali recreata. os & ocłos
loqui. Gratus mihi. ẽ multũ aduen¬
tus tuus: & bene uenisti. Q hoc di¬
cto parũꝑ reticuit. qͣͤsi responsũ
ciꝰ quẽ uidebat & cuiloquebat᷑ ex¬
pectans. Rursũq qͣsi leuit̃ in digna¬
ta subiunx̃. Nequaquã hoc lȩta
ferre queo.Rursũq modicũ sileis.
t̃tio dix̃. Si nullatenꝰ hodie fieri
potest. obseerone sit longũ spatiũ
silens. ita sermonẽ conclusit Si om̃i¬
nodis ita definitũ.ẽ. neq hanesen¬
tentiã lic& inmutari. obscerone am.¬
plius quã hec solũmͦ ꝓxima nex int̃¬
sic. Quib dicta. in terrogata acir¬
cũ sedentib eũ quo loqueretur.
cũ karissuma in qͥt mea matre
edilburge. Ex qͦ intelleere. qđ
ipsa tempus sue trans mi grationis
inꝓocimo nuntiare ueniss&. Nã

Expanded text:
et ad ultimum, cum tempus jam resolutionis ejus instaret, non solum membrorum caeterorum, sed et linguae motu caruit. Quod dum tribus diebus et totidem noctibus ageretur, subito visione spiritali recreata, os et oculos loqui: « Gratus mihi est multum adventus tuus, et bene venisti. » Et hoc dicto, parumper reticuit, quasi responsum ejus quem videbat, et cui loquebatur, exspectans. Rursumque quasi leviter indignata subjunxit: « Nequaquam hoc laeta ferre queo. » Rursumque modicum silens, tertio dixit: « Si nullatenus hodie fieri potest, obsecro ne sit longum spatium silens, ita sermonem conclusit: « Si omnimodis ita definitum est, neque hanc sententiam licet immutari, obsecro ne amplius quam haec solummodo proxima nox intersit. » Quibus dictis, interrogata a circumsedentibus, cum quo loqueretur: « Cum carissima, inquit, mea matre Aedilberge. » Ex quo intellexere quod ipsa ei tempus suae transmigrationis in proximum nunciare venisset. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dixi ꝓhibuer̃ amicine hoc bellũ inir&̾.
datũ est illi ex poena peccati illiꝰ. ne
nunc eos qͥ ipsũ ab interitu reuocare
cupiebant audir&. Ex qͦ tẽpore. spes
ac retro sublapsa referri. Nã &picti
t̃ram possessionis suȩ quã tenuerunt
angli & scotei qui erant in britannua.
receper̃. quã & hactenus habent ꝑ
annos circit̾ qͣdraguita & sex. Ubunt̃
gladio uł seruitio addictos. uł de t̾ra
pictorũ fugalapsos. etiã reuerentissi¬
mus uirdĩ triumuini qͥ u eosepisco.¬
patũ acceꝑat. recessit cũ suis qͥ erant
inmonasterio ebbercurnig. posito
qͥdẽ in regione anglorũ. sed inuicinia
freti qđ anglorũ terras pictorũq
disterminat. eosq ubicũq pote¬
rat amicis ꝑ monasteria cõmen¬
dans: ipse in p̃dicto famulorũ
famularũq dĩ monasterio quod
uocat᷑ streanes. hunc locũ man¬
sionis elegit. ibiq cũ paucis suorũ
in monachica districtione uitã ñ¬

Expanded text:
dixi, prohibuerunt amici ne hoc bellum iniret;  datum est illi ex poena peccati illius, ne nunc eos qui ipsum ab interitu revocare cupiebant, audiret. Ex quo tempore spes ac retro sublapsa referri. Nam et Picti terram possessionis suae quam tenuerunt Angli et Scotti qui erant in Brittania, receperunt, quam et hactenus habent per annos circiter quadraginta sex; ubi inter gladio, vel servitio addictos, vel de terra Pictorum fuga lapsos, etiam reverentissimus vir Dei Trumuini qui in eos episcopatum acceperat, recessit cum suis qui erant in monasterio Aebbercurnig, posito quidem in regione Anglorum, sed in vicinia freti quod Anglorum terras Pictorumque disterminat; eosque ubicumque poterat, amicis per monasteria commendans, ipse in saepedicto famulorum famularumque Dei monasterio quod vocatur Streanaeshalch, locum mansionis elegit; ibique cum paucis suorum in monachica districtione vitam n
Abbreviated transcription (Latin):
Q dũ fier&. qͣsi uiuentẽ allocuta
rogauit. ut apud miscđiã pucon¬
dicoris imp& rar& se atantis tam¬
quã diutinis eruciatib absolui.
Nec multo tardius ex audita .ẽ. Nam
post dies.xii. & ipsa educta excar¬
ne. tẽporales afflictiones. et̃na

Expanded text:
Quod dum fieret, quasi viventem adlocuta, Quod dum fieret, quasi viventem adlocuta, rogavit, ut apud misericordiam pii conditoris impetraret se a tantis tamque diutinis cruciatibus absolvi. Nec multo tardius exaudita est: nam post dies duodecim, et ipsa educta ex carne, temporales adflictiones  A
Abbreviated transcription (Latin):
uidi ũ potuit. Nec dubiũ reman¬
sit cogitans de uisione. qͥn aliqͥs
de illa congregatione citus ess&
moriturus cuiꝰ anima ꝑbona quę
feciss& oꝑa. quasi ꝑ funes aurcos
leuanda ess& ad cęlos. Qđ reuera
ita contigit. Nlã non multis int̃¬
positis dieb. dõ dilecta mater
congregationis ipsius. ergastulo
carnus educta .ẽ. Cuiꝰ talem fuis¬
se constat uitã.. ut nemo qͥ eã
nouerit dubitare debeat. quin
ei exeunte de hac uita. cęl estis
patrie patuerit ingressus. In
codẽ quoq monasterio quedã
erat femina seẽmonialis. & ad
scłihuiꝰ dignitatẽ nobilis. & in
amore futuri scłi nobilior. quȩ
ita multis iã annus om̃i corporis
fuerat offitio destituta ut ne
unũ qͥdẽ mouere ipsa membrũ
ualer&. Hȩc ubi eorpꝰ abbatissȩ¬
uenerabilis in eccłam delatũ done
sepulturȩ daret᷑ cognouit: po¬
stulauit se illo afferri. & in mo¬
aũ orantiũ ad illud acclinari.

Expanded text:
videri non potuit. Nec dubium remanvideri non potuit. Nec dubium remansit cogitanti de visione, quin aliquis de illa congregatione citius esset moriturus, cujus anima per bona quae fecisset opera, quasi per funes aureos levanda esset ad caelos: quod revera ita contigit. Nam non multis interpositis diebus, Deo dilecta mater congregationis ipsius, ergastulo carnis educta est; cujus talem fuisse constat vitam, ut nemo qui eam noverit, dubitare debeat quin ei exeunti de hac vita caelestis patriae patuerit ingressus. In eodem quoque monasterio quaedam erat femina sanctimonialis, et ad saeculi hujus dignitatem nobilis et in amore futuri saeculi nobilior: quae ita multis jam annis omni corporis fuerat officio destituta, ut ne unum quidem movere ipsa membrum valeret. Haec ubi corpus abbatissvenerabilis in ecclesiam delatum, donec sepulturae daretur, cognovit, postulavit se illo afferri, et in modum orantium ad illud adclinari.
Abbreviated transcription (Latin):
sterio cõmorata. & ipsa fẽp in om̃i
humulitate ac sinceritate dõ ser¬
uire satagebat & adiutrix disci¬
pline regularis eidẽ matri eriste.¬
re. minores docendo uł castigan¬
do curabat. Cuiꝰ ut uirtus iuxta
apłm inuifirmitate ꝑficeretur.
tacta .ẽ. repente grauissimi corpo¬
ris morbo. & ꝑ annos nouẽ pia
redẽptoris nr̃i ꝓuisione mulrũ
fatigata uidelic& ut quicqͥd
in eã uitii sordidantis int̾ uirtu¬
tes ꝑ ignor antiã uł incuriã rese¬
diss&. totũ hoe caminus durane
culo egressa de cubicło qͦmane¬
bat. uidit manifeste quasi corpꝰ
hominis qđ ess& sole clarius
sindone inuolutũ insublime
ferri. el euatũ uidelic& de domo
in quasorores pausare solebant.
Cũq diligentiꝰ intueret᷑ qͦ traben¬
te leuaret᷑ sursũ hec quã contẽ¬
plabat᷑ species corporis głosi.
uidit quasi funib auro el ariorib
insuꝑna tolleret᷑. donec eelis pa¬
tentib introducta. ampliꝰ ab illa

Expanded text:
sterio commorata, et ipsa semper in omni sterio commorata, et ipsa semper in omni humilitate ac sinceritate Deo servire satagebat, et adjutrix disciplinae regularis eidem matri existere, minores docendo vel castigando curabat. Cujus ut virtus juxta Apostolum in infirmitate perficeretur, tacta est repente gravissimo corporis morbo, et per annos novem pia Redemptoris nostri provisione multum fatigata: videlicet ut quicquid in ea vitii sordidantis inter virtutes per ignorantiam vel incuriam resedisset, totum hoc caminus diutinae culo, egressa de cubiculo quo manebat, vidit manifeste quasi corpus hominis, quod esset sole clarius, sindone involutum in sublime ferri, elatum videlicet de domo in qua sorores pausare solebant. Cumque diligentius intueretur quo trahente levaretur sursum haec quam contemplabatur species corporis gloriosi, vidit quod quasi funibus auro clarioribus in superna tolleretur, donec coelis patentibus introducta, amplius ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
ad extremũ ess& ꝑducta coepit sub¬
to circa mediã noctẽ clamare hisquȩ
cernã que ibi accensa erat extingue
nectam̃ ei aliqͥs obrẽꝑar&. ad extre¬
mũ intulit. Scio qđ me hȩc usana
mente loqui arbitramim sediã
nunc ñ ita. eẽ. cognoscite. N ã uere
dico uobis. qͥa domũ hanc tantaluce
impl& ã. eẽ. ꝑspicio. ut urã illa lu¬
cerna. mͥ om̃imodis. eẽ. uideatur
obscura. Et cũ ne adhuc qͥdẽ talia lo¬
quenti qͥs quã respond&. uł assensũ
p̃ber& iterũ dixit. Accendite ergo
lucernã illã quã diu uultis. attam̃
ẽ. Coepitq narrari : qͥa apparu¬
fuerat defunctus. dicens qđ ad¬
ueniente diluculo peunẽ essa
exitura ad lucẽ. Cuiꝰ ueritasuisio¬
nis cita. circa exortũ diei. puelle
morte ꝓbatũ est. Cũ aut̃ & ipsa
edil berga ess& rapienda de mun¬
do. apparuit uisio miranda cui-¬
dã de sororib cui nom̃ erat orcgyd.
que multis iã annis in eodẽ mona¬

Expanded text:
ad extrema esset perducta, coepit subiad extrema esset perducta, coepit subito circa mediam noctem clamare his quaecernam quae inibi accensa erat, exstinguernec tamen ei aliquis obtemperaret, ad extremum intulit: « Scio quod me haec insana mente loqui arbitramini; sed jam nunc non ita esse cognoscite: nam vere dico vobis, quod domum hanc tanta luce impletam esse perspicio, ut vestra illa lucerna mihi omnimodis esse videatur obscura. » Et cum ne adhuc quidem talia loquenti quisquam responderet, vel adsensum praeberet, iterum dixit: « Accendite ergo lucernam illam, quamdiu vultis; attamenest. » Coepitque narrare quia apparufuerat defunctus, dicens quod adveniente diluculo perennem esset exitura ad lucem. Cujus veritas visionis cita  Al., ita circa exortum diei puellae morte probata est. CAPUT IX. Aedilburga esset rapienda de mundo, apparuit visio miranda cuidam de sororibus, cui nomen erat Torctgyd, quae multis jam annis in eodem mona
Abbreviated transcription (Latin):
nã monasterii. hoc est ad occidentem
oratori secessit. ibiq aliqͣndiu remo¬
ratus. & ea loca oꝑiens. sic uidentib
cunctis ad cęli sealta sub dux̃. ut nul¬
li. eẽt. dubiũ. quin ipsa lux quȩ ani¬
mas famularũ xp̃i ess& ductura uł
susceptura in cęlis. etiã corporib ea¬
rũ locũ in quo requieture & diẽ re-¬
surrectionis essent ex pectature mon¬
strar&. Cuiꝰ radius lucis tantꝰ extiat
in oratorio corũ cũ alio iuniore positꝰ
nasterio.triũ circiter ñ ampliꝰ annoꝵ
esisa nomine qͥ ꝓpt̃ in fantibẽ adhuc
ęͥtatẽ. inuirgntũ dõ dedicatarũ sole¬
bat cella nutriri. ibiq meditari. Hic
p̃fata pestilentia tactus. ubi ad extre
uitã. intrauit ȩt̃nam. At uirgo illa
quã moriens uocabat. max in loco
quo erat eadẽ ad tacta infirmitate.
cta. & illũ qui se uocauit ad regnũ
celeste secuta ẽ. Itẽ quedã ex eisdẽ
ancillis dĩ eũ p̃fata tecto morbo atq

Expanded text:
nam monasterii partem, hoc est, ad occidentem nam monasterii partem, hoc est, ad occidentem oratorii secessit, ibique aliquandiu remoratus et ea loca operiens, sic videntibus cunctis ad caeli se alta subduxit; ut nulli esset dubium, quin ipsa lux quae animas famularum Christi esset ductura vel susceptura in caelis, etiam corporibus earum locum in quo requietura, et diem resurrectionis essent exspectatura, monstraret. Cujus radius lucis tantus exstitin oratorio eorum cum alio juniore positus er trium circiter, non amplius, annorum, Aesica nomine, qui propter infantilem adhuc aetatem in virginum Deo dedicatarum solebat cella nutriri, ibique medicari. Hic praefata pestilentia tactus, ubi ad extremvitam, intravit aeternam. At virgo illa quam moriens vocabat, mox in loco quo erat, eadem adtacta infirmitate, cta, et illum qui se vocavit ad regnum caeleste secuta est. Item quaedam ex eisdem ancillis Dei cum praefato tacta morbo, atque
Abbreviated transcription (Latin):
Setiã in partẽ monasterii huiꝰ illã qua
Tutri tenebant᷑ inuasiss&. et passim
Ceotidie raꝑent᷑ ad dñm. sollicita m̃te¬
E mat̾ congregationis qua hora etiam¬
T eãmonasterii partẽ qua ancillarũ dĩ
cat᷑ua auirorũ erat secreta contub̃no.
eadẽ plaga tanger&. crebriꝰinconuen¬
tu sororũ ꝑ quirere coepit. qͦ loei in mo
fieriuellent. cũ eas eodẽ qͦ cȩteros ex¬
terminio raptari emundo continge¬
r&. Cũq nihil certi responsi. tã & si
sȩpius inquirens a sororib accepiss&.
egressȩ de oratorio famulȩ xp̃i ad sepul¬
chra fr̃m qͥ eas exhaeluce p̃cesserant
solitas dño laudes decantarent: ecce
subito lux emissa eelitus. uelutilinteũ
magnũ uenit suꝑ om̃s. tantoq eas stu¬
pore ꝑculit. ut etiã canticũ qđ canebant.
tremefactę in t̾mitterent. Ipsȩ autem
splendor emisse lucis in cuiꝰ conparatione
solmeridianos uidi posi& obscurꝰ. ñ mul¬
to post illo eleuatꝰ de loco in meridia¬

Expanded text:
 qua viri tenebantur, invasisset, et passim quotidie raperentur ad Dominum; sollicita mater congregationis, qua hora etiam eam monasterii partem, qua ancillarum Dei caterva a virorum erat secreta contubernio, eadem plaga tangeret, crebrius in conventu sororum perquirere coepit quo loci  Al.,fieri vellent, cum eas eodem quo caeteros exterminio raptari e mundo contingeret. Cumque nihil certi responsi, tametsi epius inquirens, a sororibus accepisset, egressae de oratorio famulae Christi, ad sepulcra fratrum, qui eas ex hac luce praecesserant, solitas Domino laudes decantarent, ecce subito lux emissa caelitus veluti linteum magnum venit super omnes, tantoque eas stupore perculit, ut etiam canticum quod canebant tremefactae intermitterent. Ipse autem splendor emissae lucis, in cujus comparatione sol meridianus videri posset obscurus, non multo post illo elevatus de loco, in meridia
Abbreviated transcription (Latin):
do regnauit: & turba hominũ ñ mo¬
dica. inuentũ est sarcophagũ illud con¬
grue longitudinis ad mensurã corpo¬
ris. ad eo ut a parte capitis. etiã cerui.¬
cal poss& int̾poni. aparte uͦ pedum.
mensura qͣttuor digitorũ corpꝰ
ctoris gentiũ. cuiꝰ edoctus monitis. ee¬
lestia sꝑare didicerat. Quartꝰ ocei

Expanded text:
do regnavit, et turba hominum non modo regnavit, et turba hominum non modica, inventum est sarcofagum illud congruae longitudinis ad mensuram corporis, adeo ut a parte capitis etiam cervical posset interponi; a parte vero pedum, mensura quatuor digitorum in sarctoris gentium, cujus edoctus monitis caelestia sperare didicerat. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant: dix̃. qđ anima eiꝰ & sine
ullo dolore. & eñmagno lucis splen¬
dore ess& egressura de corpore.
S ed & t̾tiũ Exinde diẽ inqͦ ess&̾ mo¬
riturus. insinuauit. Qđ ita utrũq
ut uisione didicit. cõpletũ est. Na
die dehine t̃tio cõpleta hora nona.
subito quasi leuit̃ obdormiens. sine
ullo sensu doloris emisit sp̃m. Cuiꝰ
corpori tumulando. p̃parauerant
sarcophagũ lapideũ. Sed cũ huie
corpus inponere coepissent: inue¬
ner̃ hoc mensure palmi longiꝰ. ẽẽ.
sarcophago. Dolantes gͦ lapidẽ
in qͣntũ ualebant. ad dider̃ longi¬
tudini sarcophagi. qͣsi duorũ m̃surã
digitorũ. sed nee sic qͥdẽ corpꝰ capie¬
bat. Unde facta difficultate tumu¬
landi. cogitabant aut aliud quęre.¬
re loculũ. aut ipsũ corpus siposseq
ingenib inflectendo breuiare.
donec ipso loculo caꝑet᷑. Sed resmi
ra. & ñ nisi cęlitus facta: ne aliquid
horũ fieri deber& ꝓhibuit. Nã subito
astante ep̃o & filio regis eiꝰdẽ acmona¬

Expanded text:
enerunt, dixit quod anima ejus, et sine ullo dolore, et cum magno lucis splendore esset egressura de corpore: sed et tertium exinde diem quo esset moriturus insinuavit. Quod ita utrumque ut ex visione didicit completum est. Nam die dehinc tertio completa hora nona, subito quasi leviter obdormiens, sine ullo sensu doloris emisit spiritum. Cujus corpori tumulando praeparaverant sarcofagum lapideum: sed cum huic corpus imponere coepissent, invenerunt hoc mensura palmi longius esse sarcofago. Dolantes ergo lapidem in quantum valebant, addiderunt longitudini sarcofagi quasi duorum mensuram digitorum. Sed nec sic quidem corpus capiebat. Unde facta difficultate tumulandi, cogitabant aut aliud  Al., alium quaerere loculum, aut ipsum corpus, si possent, in genibus inflectendo breviare, donec ipso loculo caperetur. Sed mira res, et non nisi caelitus facta, ne aliquid horum fieri deberet, prohibuit. Nam subito adstante episcopo, et filio regis ejusdem ac mona
Abbreviated transcription (Latin):
acmilites. saerosẽo fonte abluebat.
tunc. uł tẽpore sequente baptiza¬
bant. Porro regina nomine eabe.
in suaidest huicciorũ ꝓuintia. sue¬
rat baptizata. Erat aut̃ filia ean¬
fridi fr̃is aenheri.. qͥ ambo cũ suo
popło xp̃iani fuere. Cȩterũ tota
ꝓuintia australiũ saxonũ. diui¬
ni nominis & fidei erat ignara.
Frat aut̃ idi monachus qͥdã de natio¬
ne scoctorũ uocabulo dicul: ha¬

Expanded text:
ac milites sacrosancto fonte abluebat, ac milites sacrosancto fonte abluebat, tunc, vel tempore sequente baptizabant. Porro regina nomine Eabae  Al., Eahae in sua, id est, Huicciorum provincia, fuerat baptizata. Erat autem filia Eanfridi, fratris Eanheri, qui ambo cum suo populo Christiani fuere. Caeterum tota provincia Australium Saxonum divini nominis et fidei erat ignara. Erat autem ibi monachus quidam de natione Scottorum, vocabulo Dicul, ha
Abbreviated transcription (Latin):
mero duos addidit antistites.: tunbre
nente eata. alindisfarnensẽ. & trũ¬
uini ad ꝓuintiã pictorũ. quȩ tunc
tẽporis anglorũ erat imꝑio subiecta:
eadhedũ de lindisi reuersũ. eo qđ
edilred ꝓuintiã recepiss&. ripensi
cecłs p̃fecit. Pilsus .ẽ. aut̃ ab episco
patu suo uilfrĩd. & multa diu loca
ꝑuagatus. romã adit.britanniam
redut. Et si ꝓpt̃ inimicitias memora¬
recipi ñ potuit: ñ tam̃ ab euangłizan¬
cantuarios ad austrũ & ad occidentẽ
usq ad occidentales saxonũ. siqͥdẽ¬
nũ ꝑtingit. habens t̾ram familiarum
septẽ miliũ. et eo adhuc tẽpore. paga
nis cultib seruiebat. Huic uerbũ fidei
ante baptizatus in ꝓuintia mertiorũ.
p̃sente ae suggerente rege uulfero.
a qͦ etiã egressus de fonte. loco filui
susceptus. ẽ. In euiꝰ signũ ad optionis.
duas illi ꝓuintias donauit. uectam
uidelic& insulã. & meuanniã rorũ
gaudente rege primos ꝓuinciȩ duces

Expanded text:
mero duos addidit antistites DCLXXXImero duos addidit antistites DCLXXXInente Eata ad Lindisfarnensem, et Trumvini ad provinciam Pictorum, quae tunc temporis Anglorum erat imperio subjecta. Eadhaedum de Lindissi reversum, eo quod Aedilred provinciam recepisset, Hrypensi Ecpatu suo Uilfrid, et multa diu loca pervagatus, Romam adiit, Brittaniam rediit; et si propter inimicitias memorarecipi non potuit, non tamen ab evangelizanCantuarios ad austrum et ad occidentem usque ad Occidentales Saxontingit, habens terram familiarum septem millium, et eo adhuc tempore paganis cultibus serviebat; huic verbum fidei ante baptizatus in provincia Merciorum, praesente ac suggerente rege Uulfehre, a quo etiam egressus de fonte, loco filii susceptus est: in cujus signum adoptionis, duas illi provincias donavit, Vectam videlicet insulam, et Meanvarorum gaudente rege, primos provinciae duces
Abbreviated transcription (Latin):
ti ep̃i. qui nor danhymbrorũ gentipre¬
essent. bosa uidelic& qui derorũ. &
eatha qͥbernitiorũ ꝓuintiã guberna¬
r&. Hic in ciuitate eburact. illim au.¬
gustaldensi. siue in lindis farnensi
eccła cathedrã habens episcopalẽ. am¬
bo de monachorũ collegio. in episcopat᷑
gradũ assciti. Cũ quib & eadhedin pro¬
uintiã lindis farnorũ. quã nuꝑrime
rex egfrid suꝑato in bello & fugato
uulfero obtinuerat ordinatus ep̃s.
Et hunc primũ eadẽ ꝓuintia ꝓprium
accepit p̃sulẽ: scđ̾m ecdilun. t̃tium
cadgarũ. qͣrtũ cunib̾tũ. quẽ in p̃
sentĩhab&. habebat enĩ ante ead¬
hedũ antistitẽ sexuulfũ. qͥ etiam
mertiorũ & medit̾raneorũ angloꝵ
simul ep̃s fuit. Unde & expulsus de
lindissi. in illarũ ꝓuintiarũ regimi¬
ne ꝑmansit. Ordinati sunt autem
cadhed. bosa. & eata. eb oraci. ab
archi ep̃o theodoro. Quietiã post tres
abscessionis uilfridi annos horũ nu¬

Expanded text:
ti episcopi, qui Nordanhymbrorum genti praeti episcopi, qui Nordanhymbrorum genti praeessent: Bosa videlicet, qui Deirorum, et Eata, qui Berniciorum provinciam gubernaret: hic in civitate Eburaci, ille in Hagustaldensi, sive in Lindisfarnensi Ecclesia cathedram habens episcopalem, ambo de monachorum collegio in episcopatus gradum adsciti. Cum quibus et Eadhaed in provincia Lindisfarorum, quam nuperrime rex Ecgfrid, superato in bello et fugato Uulfhere, obtinuerat, ordinatur episcopus. Et hunc primum eadem provincia proprium accepit praesulem, secundum Aediluini, tertium Eadgarum, quartum Cyniberctum, quem in Eadhaedum, antistitem Sexuulfum, qui etiam Merciorum et Mediterraneorum Anglorum simul episcopus fuit: unde et expulsus de Lindissi, in illarum provinciarum regimine permansit. Ordinati sunt autem Eadhaed, Bosa, et Eata Eboraci ab archiepiscopo Theodoro: qui etiam post tres abscessionis Uilfridi annos, horum nu
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ eccłe cuiꝰdã & agelli ñ grandis
ibidẽq in pace uitã finiuit. nibil om̃ino
de restaurato episcopatu suo agens. qͥ a
sicut supͣ diximꝰ magis in eccł asticis quã
inmundanis reb erat industriꝰ. sed
in illa solũ eccła dõ deseruiens. & ubi¬
cũq rogabat᷑ ad docenda eccłe car
in ciuitate hrofi. ciuchelinũ conseera¬
uit ep̃m. Sed illo post multũ temporis
p̃inopia rerũ ab episcopatu decedente
atq ad alia loco secedente: gethinundũ
peo substituit antistitẽ. anno dñicȩ in
imꝑu regis egfridi octauus. Apparuit
mense augusto stella quȩ dicit᷑ cometes
& trib mensib ꝑmanens. matutinis
horis oriebat᷑ excelsa radiantis flãmȩ
quasi colũpnã prȩferens. Quo etiã
anno ortaint̃ ipsũ regẽ egfridũ &
reuerentissimũ antistitẽ uilfridũ dis¬
sensione pulsus. ẽ. idem antistes a sede
sui episcopatꝰ. & duoin locũ eiꝰ substitu¬

Expanded text:
sessione ecclesiae cujusdam et agelli non grandis, sessione ecclesiae cujusdam et agelli non grandis, ibidem in pace vitam finivit, nil omnino de restaurando episcopatu suo agens: quia sicut supra diximus, magis in ecclesiasticis quam in mundanis rebus erat industrius; sed in illa solum ecclesia Deo serviens, ubicumque rogabatur, ad docenda Ecclesiae in civitate Hrofi Cuichelmum consecravit episcopum. Sed illo post non multum temporis, prae inopia rerum, ab episcopatu decedente, atque ad alia loca secedente, Gebmundum pro eo substituit antistitem. Anno dominicae iimperii regis Ecgfridi octavus, apparuit mense Augusto stella quae dicitur cometa; et tribus mensibus permanens, matutinis horis oriebatur, excelsam radiantis flammae quasi columnam praeferens. Quo etiam anno orta inter ipsum regem Ecgfridum, et reverentissimum antistitem Uilfridum dissensione, pulsus est idem antistes a sede sui episcopatus, et duo in locum ejus substitu