comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
istfit. De creatura & natura. ⁊ ministĩo
angłoꝵ. & decasu apostatarũ. Sõs y sodorus in
libro officiorum sic loquitur.
ngłorũ nom̃ offiouẽ. ñ naturȩ. Nã scdđm
naturã sp̃s ñcupat᷑. Quando aut̃ de celis
ad annutiandũ hoibmitountur: exipsa
amnineiatione angłi nominant᷑. Nat̾aerũ
sp̃s sunt  Tunc autem angłi uocantur :
quandso mittantur. Natura anglorum
emitabalis ẽ s facit eos incorruptos caritas
angłos: Nant si natura in commutabiles
cẽnti diabolus utiq ñ cecidiss&e: Mutabili:¬
teatẽ ataq nature suffragat᷑ in illis contẽ¬
platio oreatoris. Inde & priuatꝰẽ a postata
angłs ⁊ dum forttudinẽ suã ñ adõ. s ãse
uolit oustadire Ante ominẽ creaturã angłi
factislint: dum dictũ ẽ. fiatlux. De ipsis¬
enĩ dic̃ scriptura. Prior oiũ creata ẽ. sapientra.
Lux enĩ dñt participando luci etnȩ. sapientia.
uͦ dnĩ. ĩgnite in herendo sapientiȩ: Et dũ muta¬

Expanded text:
65. - De creatura, natura, ministerio angelorum, et de casu apostatarum. Sanctus Isidorus in libro Officiorum sic loquitur : ngelorum nomen officii est, non naturae. Nam secundum naturam, spiritus nuncupantur. Quando enim de coelis ad annunciandum hominibus mittuntur: ex ipsa annunciatione angeli nominantur. Natura enim spiritus sunt. Tunc autem angeli vocantur, quando mittuntur. Natura angelorum mutabilis est, sed facit eos incorruptos charitas angelos. Nam si natura incommutabiles essent, diabolus utique non cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragat in illis contemplatio Creatoris. Inde et privatus est apostata angelus, dum fortitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodire. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsisenim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur, participando lucis aeternae: sapientiae vero dicuntur, ignitae inhaerendo sapientiae. Et cum sint muta
Abbreviated transcription (Latin):
mutatione uarient᷑. Nec ad pͥuatũ trabantur
cõmodc̃: quȩ ad bonũ s̃ ꝯmune p̃fixa. Et
De indicib contͣ legẽ iudicantib & legẽ audire
nolentib Iec xlix. Quic̃q uidex oblatas sibi
innidicio leges ł uiris sp̃es audire noluerit
&̾ cont᷑ eas iudicauerit: ex hac re c̃uictꝰ in carcerẽ
mouere certam̃. cc xci. De hiscriminib de
qͥb qͥs absolutꝰ ⁊ ab eo qͥaccusanit resricari ac
debitum ꝓmittunt. cc xxuii. Si qͥs ꝓalt̾uis¬
debito sepectiniã ꝓmiserit redatturũ ⁊ adsolitai onẽ
statitte ꝓmissionis ẽ. recinend. Qui sint agnati¬
& qͥ sint cognati. ccc̃li. Agnat s̃qui ꝑ urilẽ sexõ
descendt̃. Cognati aut̃ qui ꝑfemineũ. Et idõ patru

Expanded text:
municatione varientur, nec ad privatum trahantur commodum, quae ad bonum sunt commune praefixa: et De judicibus contra legem judicantibus, et legem audire nolentibus, cap. 249. Quicunque judex oblatas sibi in judicio leges vel juris species audire noluerit, et contra eas judicaverit, ex hac re convictus, in carcerem movere certamen, cap. 291. De his criminibus de quibus absolutus est, ab eo qui accusavit refricari accdebitum promittunt, cap. 297. Si quis pro alteridebito se pecuniam promiserit redditurum, ad solutionem statutae promissionis est retinendet qui sint cognati, cap. 341. Agnati sunt, qui per virilem sexum descendunt. Cognati autem per femineum. Et ideo patrui
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃dicta hereditate habeat quã cũ alio cohe
rede suo hab̾e debeat. Et ħ obseruet᷑ circa
patrẽ ⁊ filiũ ⁊ nepotẽ usq ad annos legitimos :
salsam monetã ꝑcussisse c̃ꝓbatꝰ fuerit manꝰ eus
amputetur. ⁊ qͥħ consensit silib̾ ẽ .lx. soł ꝯ ponat.
exire solebat. ł adecctiã ł cuilibet abti t̃didit:
isqͥ eã susceꝑit tributũ d inde soluebat᷑ oĩmodo
ad partẽ nram ꝑsoluat : nͥ forte talẽ firmitatẽ
departe dominicahabeat. ꝑ quã ipsũ tributũ

Expanded text:
de praedicta hereditate habeade praedicta hereditate habearede suo habere debuit. Et hoc observetur erga patrem et filium et nepotem usque ad annos legitimos, pfalsam monetam percussisse probatus fuerit, manus ejus amputetur. Et qui hoc consensit: si liber est, 60 sol. componat: exire solebat, vel ad ecclesiam, cuilibet alteri tradiderit, is qui eam susceperit, tributum quod inde solvebatur omni modo ad partem nostram persolvat; nisi forte talem firmitatem de parte dominica habeat, per quam ipsum tributum
Abbreviated transcription (Latin):
alti tͣde uoluerit: eo tẽpore qͣndo intͣ ipsũ comitatũ
fuent inqͦ illȩ res positȩ s̃. legitimã tͣditionẽ
facere stud eat. Qđ si eodẽ t̃pre quo illas tͣđe
uult extͣ eundẽ comitatũ fuerit. siue in ȩxer¬
citu. siue inpalatio siue malio qͦlibet loco:
adhibeat s ł de ss̃ pagensib ł de aliisqͥ eandẽ
lege uiuant. qr ipse iuuit testes idoneos. ł si
illos hab̾e ñ potuert. tc̃ de aliis quales sͥmeliores
nullã dep̃dictis reb ualeat facere repecitionẽ.
ne heredi ulla occasio remaneat. hanc tͣditionẽ
ĩmutandi: s potiꝰ necessitas incũbat illã ꝑficiendi.
Et si ñdũ ressuas cũ c oheredib suis diuisas habnit
ñei ħ sit impedim̃to: s coheres eiꝰ sᷤponte noluent
ant ꝑcomitẽ aut ꝑmissũ eiꝰ distringat᷑ ut diuisio¬
nẽ cum illo faciat. adquẽ defuctꝰ. hereditatẽ
suã uoluit ꝑuenire: Et si cuilibet eccłȩ cau̾sã
tͣde rogauit: cũ heres eiꝰ eã legẽ cũ illa eccłia

Expanded text:
sum comitatum fuerit, in quo illae res positae sunt, legitimam traditionem facere studeat. Quod si eodem tempore quo illas tradere vult, extra eumdem comitatum fuerit, sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco, adhibeat sibi, vel de suis pagensibus, vel de aliis qui eadem lege vivant qua ipse vivit, testes idoneos, vel si illos habere non potuerit, tunc de aliis quales sibi meliornullam de praedictis rebus valeat facere repetitionem. estiturae, ne haeredi ulla occasio remaneat hanc traditionem immutandi, sed potius necessitas incumbat illam perficiendi; et si nondum res suas cum haeredibus suis divisas habuit, non ei hoc sit impedimentum; sed coheres eius si sponte noluerit, aut per comitem aut per missum eius distringatur, ut divisionem cum illo faciat, ad quem defunctus hereditatem suam voluit pervenire. Et si cuilibet ecclesiae eam tradere rogavit, coheres eius eam legem cum illa ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenꝰ eã scđm legẽ tenere pot̃. nͥ ille uoluent
adcuiꝰ potestatẽ uł illa eccłia. ł illa uilla ꝑtin&.
Nisi forte filius aut nepos eiꝰ sit qͥeã tradidit.
⁊ ei eadẽ t̾ra adtenendũ placitata sit. S in bacre
consid̾andũ ÷ utrũ ille qui hanc tenet diuesan
pauꝑ sit: ⁊ utrũ aliud beneficiũ habeat. ł & ꝓͥũ.¬
Etqͥ horũ neutrũ ht̃: circahc̃ miscdit̃ a gendũ ÷
ne extoto dispoliatꝰ inegestatẽ incidat. aut
talẽ ille censõ inde ꝑsoluat qͣl ei fuerat ꝯstitutꝰ.
ł portionẽ aliqͣm inde inbeneficiũ accipiat.
unde se sustentare ualeat.De Debito ad opꝰ
dominic̃ reuuadiato. Capttł. LUi. Ut debito
q ad opꝰ nrm̃ fuerit reuuadiatũ tał c̃sid̾atio
fiat: ut is qͥ ignorant̃ pec cauit. ñ totũ scdm

Expanded text:
m legem tenere potest, nisi ille voluerit, ad cuius potestatem vel illa ecclesia vel illa villa pertinet; nisi forte filius aut nepos eius sit, qui eam tradidit, aut ei eadem terra ad tenendum placita sit. Sed in hac re considerandum est, utrum ille, qui hanc tenet, dives an pauper sit, et utrum aliud beneficium habeat vel Et qui horum neutrum habet, circa hunc misericorditer agendum est, ne ex toto dispoliatus in egestatem incidat, aut talem ille censum inde persolvat, qualis ei fuerit constitutus, vel portionem aliquam inde in beneficium accipiat, unde se sustentare valeat. CAP. 281. - De debito ad opus Dominicum rewadiato, cap. 56. Ut debito, quod ad opus nostrum fuerit rewadiatum, talis consideratio fiat
Abbreviated transcription (Latin):
admiser̃ intra patriã em̃dare cogant᷑. & pꝰea sic̃ contẽp¬
tores uissionis m̃ȩ subfideussorib ad nram p̃sentiã uenie
qͥ adea confutanda minime uult adeẽ. Unde in
scłarib legib inuenitur scriptũ. Inuste uictꝰ infrã
tres m̃ses reparet causã : qͥsi faceret neglexerit:
sententia quȩ adũsũ eũ collata fuerit ꝑ seueret. E
nesit uob̾ contrariũ ł &ẽ nemiremini qd de scłarib
legib locutꝰ sũ in nr̃o iudicio q eccłiastice leges
& diuine eas recipiunt: ¶Si quos culpator regu¬
potestas. aut in grãm benignitatis receꝑit. aut
mense suȩ participes effecerit. hos &̃ sacerdotũ
& popłorũ c̃uentꝰ susciꝑe in eccłiastica c̃munione
debebit ut qd pͥncipał pietas recipit. nec a sac̾dotib

Expanded text:
admiserunt intra patriam emendare cogantur, et postea, sicut contempadmiserunt intra patriam emendare cogantur, et postea, sicut contemptoresqui ad ea confutanda minime vult adesse. Unde in saecularibus legibus invenitur scriptum: Injuste victus infra tres menses reparet causam, quod si facere neglexerit, sententia quae adversus eum collata fuerit perseveret. Et ne sit vobis contrarium, vel etiam ne miremini quod de saecularibus legibus locutus sum in nostro judicio, quia ecclesiasticae leges et divinae eas recipiunt. potestas aut in gratiam benignitatis receperit, aut mensae suae participes effecerit, hos etiam sacerdotum et populorum conventus suscipere in ecclesiastica communione debebit, et quod principalis pietas recipit, nec a sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
miciciã inuiste iudicasse: aut ꝑfide iussores mis
ad p̃sentiã nram ueniet. De cȩto o̾ib scabinis deñtas
culib ꝑsone legitimos ñ habenti tradidit.
tollende causa tradident. Uolumꝰ atq firmit̃ p̃cipimꝰ
ut si pat̾ eiꝰdẽ paruuli uixerit ipse intret incausam
rationẽ reddendi ꝓfilio suo. Si aũ ipse pat̾ mortuus ẽ.
tc̃ legitimꝰ eiꝰppinquus. qͥ uste ei tutor aut defensor ẽẽ
iudetur. ꝓipso rationẽ redđe c̃pellat᷑. Similit̃ de aliis
oĩb iusticuis ad eũ ꝑtinentib excepta sua legitima
hereditate que ei ꝑ successionẽ parentũ suoꝵ legiame
euenire debuit. Qđ siqͥs hanc nram uissionẽ ꝯtẽpsent.
ł neglexerit: sic̃ decet̾is ꝯtẽptorib ita deeo agatur.
Is uͦ qui easdẽ res pͥmꝰ inuasit ⁊ inuste uendidt. neoñ
⁊ emptores excepta sola ꝑsona paruuli h d fraudulent̃

Expanded text:
nimicitiam injuste judicasse, per fidejussores missus nimicitiam injuste judicasse, per fidejussores missus ad praesentiam nostram veniat. De caetero omnibus scabinis denuntiecuilibet personae legitimos annos non habenti tradiderittollendae causa tradiderit, volumus atque firmiter praecipimus ut, si pater ejusdem parvuli vixerit, ipse intret in causam rationem reddendi pro filio suo. Si autem ipse pater mortuus est, tunc legitimus ejus propinquus, qui juste ei tutor, aut defensor esse videtur, pro ipso rationem reddere compellatur. Similiter de aliis omnibus justitiis ad eum pertinentibus, excepta sua legitima haereditate quae ei per successionem parentum suorum legitime evenire debuit. Quod si quis hanc nostram iussionem contempserit vel neglexerit, sicut de ceteris contemptoribus, ita de eo agatur. Is vero qui easdem res primus invasit et iniuste vendidit, nec non et emptores, excepta sola persona parvuli, quod fraudulenter
Abbreviated transcription (Latin):
aĩas suas ꝑiurio ꝑdẽ minime formidant.
Quã obrẽ tales neqͣquã ad qͦdlib testimoniũ
admittendi sunt. Et ħ notandũ d ñ solũ illi qui
munera aut amiciciã ł aliã quãlib occasionẽ
adalt̾am eccłã dedĩt : a comite ł amisso nr̃o
distringat᷑. ut eiꝰdẽ decime qͣntitatẽ cũ sualege
restitria. De malis scabinis eiciendis
t missi nr̃i ubicũq malos scabinosinueni¬
unt eiciant. ⁊ totiꝰ ppli consensu in locũ eoꝵ
bonos eligant. ⁊ cũ electi fuerint uirare faciant
ut scient̃ inuiste uicare ñ debeant: ¶De meliorib
⁊ ueratiorib eligendis: Ut inoĩ comitatu hi qͥ
meliores ⁊ ueratiores inueniri poss eligantur
amissis nrĩs. ad inqͥsitiones faciendas. ⁊ rei uĩtatẽ
dicendã.⁊ adiutores comitũ sint adiustitras faci-¬
enoas ¶Descabitus qͥ ꝓpt̃ munera autamiciciã
iniuste iudicauerint: Uolumꝰ utt qc̃q descabine
dephensꝰ fuerit ꝓpt̃ munera aut ꝓpt̃ amiciciã uł m¬

Expanded text:
imas suas perjurio perdere minime formidant. Quamobrem tales nequaquam ad quodlibet testimonium admittendi sunt. Et hoc notandum quod non solum illi qui munera aut amicitiam vel aliam quamlibet occasionem ad alteram ecclesiam dederit, a comite vel a misso nostro distringatur, ut ejusdem decimae quantitatem cum sua lege restituat. Ut missi nostri ubicumque malos scabinos inveniunt, eiciant et totius populi consensu in locum eorum bonos eligant. Et cum electi fuerint, iurare faciant, ut scienter iniuste iudicare non debeant. 106. De melioribus et veracibus eligendis. Ut in omni comitatu hi, qui meliores et veraciores inveniri possunt, eligantur a missis nostris ad inquisitiones faciendas et rei veritatem dicendam; et adiutores comitum sint ad iustitias faciendas. 107. De scabinis, qui propter munera aut amicitiam iniust iudicaverint. Volumus, ut quicumque dedeprehensus fuerit propter munera aut propter amicitiam vel i
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ summi sacerdotu cle¬
ricorum ordinatio & consecratio
reseruata ẽ: ne ãmultis disciplina
eccłȩ undicata concordiã soluer&.
&e scandala generaret Nã paulus
dotes sub nomine ep̃orũ ita ad¬
seuerat: loquens ad titum: Huiꝰ
inquit rei gr̃a reliqui te crecȩ:
ut ea quȩ desunt corrigas. &e
constituas ꝑ ciuitates pbros.
quẽ ad modũ ego tibi disposui

Expanded text:
auctoritatem summi sacerdotii cleauctoritatem summi sacerdotii clericorum ordinatio et consecratio reservata est, ne a multis disciplina Ecclesiae vindicata concordiam solveret, et scandala generaret. Nam Paulus dotes sub nomine episcoporum ita asseverat, loquens ad Titum: Hujus, inquit, rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae desunt corrigas, et constituas per civitates presbyteros, quemadmodum eg
Abbreviated transcription (Latin):
subiunxit Diacones similiter
irreprehensibiles : hoc ẽ. sine ma¬
cula. sicut epi. Pudici utique :
id÷ alibi dine continentes Noni
bilingues: scilicet ne conturbent
ditos : quia ubi ebrietas ibi libido
dominatur : & furor: Nonturpe
lucrum sectantes. ne de celesti mi¬
stĩo lucra terrena sectentur E¬
quoq & turpis lucri appeticio :¬
ꝓbentur pͥmum. & sic ministrent:
nullum crimen habentes Huitiq̃.
sic̃ epĩ ante ordinationẽ probari
debent si digni sint : &e sic post ea
ut dictum ẽ. afiliis aaron. Qui
enim sacerdotes uoc abant᷑ inuet̃i
testamento : hi sunt qui nc̃ appellant᷑
prb̃i Et qui ñcupantur pͥncipes
sacerdotũ: nunc epĩ nominantur:
Prb̃ri aut̃: int̃pretant᷑ seniores:
Quia seniores ȩtate : greci prbos
uocant His e̾nim sic̃ epĩf. dispensa¬
tio ministeriorũ dei commissa ẽ:
guinis consortes cũ ep̃is sunt: Si¬
milit̃ & indoctrina popłorum:
& in officio predicandi: Ad solam

Expanded text:
subiungit: Dyaconi similiter subiungit: Dyaconi similiter irreprehensibiles, hoc est sine macula sicut episcopi, pudici utique, id est a libidine continentes, non bilingues, scilicet ut non conturbent diti, quia ubi ebrietas, ibi libido dominatur et furor. Non turpe lucrum sectantes, ne de celesti misterio lucra terrena sectentur. Est enim turpis lucri appeticio probentur primum, et sic ministrent nullum crimen habentes. Hi utique sicut episcopi, ante ordinationem probari debent, si digni sint, et sic postea mut dictum est a filiis Aaron. Qui enim sacerdotes vocabantur in Veteri Testamento, hi sunt qui nunc appellantur presbyteri. Et qui nuncupabantur principes sacerdotum, nunc episcopi nominantur. Presbyteri autem interpretantur seniores, quia seniores aetate Graeci presbyteros vocant. His enim, sicut episcopis, dispensatio mysteriorum Dei commissa est. t sanguinis consortes cum episcopis sunt. Similiter et in doctrina populorum, et in officio praedicandi. Ad solam
Abbreviated transcription (Latin):
Nã sicut insacerdote consecratio:
ẽ.Ille orare : hic psallere mandat:
Ille oblata scĩficare: hic scĩficata
dispensat. Ipsis etiam sacerdotib
propter presumptionẽ non licet
de mensa dñi tollere calicẽ: nisi
eis traditus fuerit ãdiacono Le¬
uitȩ inferunt oblationes in alta-¬
ria. Leuitȩ componunt mensã
domini. Eeuitȩ oꝑiunt arcam
testamenti Noneñ om̃s uident
alta misteriorũ quȩ oꝑiuntur
aleuitis : ne uideant qui uidere
nondebent. & sumant qͥ seruare
non possunt. Qui ꝓptea altario
albis induti assistunt: ut celestẽ
uitam habeant. candidiq ad ho¬
stias & immaculati accedant:
mundi scilicet corpore. & incorrup¬
ti pudore: Tales enĩ decet dnm̃
habe ministros : qui nullo carnis
corrumpantur contagio. s potiꝰ
enunentia castitatis splendeant:
Quales enim diaconi ordinentur:
apłs paulus plenissime scribit
adtimotheum: Nã cum p̃misse̾t
de sacerdotum electione: continuo

Expanded text:
Nam, sicut in sacerdote consecratio, Nam, sicut in sacerdote consecratio, o est. Ille orare, hic psallere mandat. Ille oblata sanctificat, hic sanctificata dispensat. Ipsis etiam sacerdotibus propter praesumptionem non licet de mensa Domini tollere calicem, nisi eis traditus fuerit a diaconibus. Levitae inferunt oblationes in altaria; Levitae componunt mensam Domini; Levitae operiunt arcam testamenti. Non enim omnes vident alta mysteriorum quae operiuntur a Levitis, ne videant qui videre non debent, et sumant qui servare non possunt; quique propterea altario albis induti assistunt, ut coelestem vitam habeant, candidique ad hostias immaculatique accedant, mundi scilicet corpore, et incorrupti pudore. 5. Tales enim decet Dominum habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, sed potius eminentia castitatis splendeant. Quales enim diaconi ordinentur, apostolus Paulus plenissime scribit ad Timotheum. Nam cum praemisisset de sac
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sapientiȩ. quos constituamus
in hanc rem. Nos uͦ erimꝰ orationi
& mynistĩo sermonis instantes. Et
placuit hic sermo corã multitudine:
Et eleger̃ statim stephanum uirum
plenum fide & sp̃u scõ. philippu
procorum. & nichanorẽ. & tima ne¬
h ĩ steter̃ ante apłos Et cũ orassent
imposuer̾ illis manus Uerbũq dĩ
crescebat : & multiplicabatur
numerus credentium: Ex hinc
qui sublimiori gradu cętĩs. ꝓxime
circa arã xp̃i quasi colũne altaris
assisterent. Et non sine aliqͦ septe¬
narii numeri mẏstĩo. Hi eium sunt:
quos in apocalypsim legimꝰ septẽ
angłi tuba canentes Hi sunt septẽ
candelabra aurea. hi uoces thonitru¬
orũ. Ipsi enim clara uoce in modũ
preconis ammonent cunctos : siue
in orando. siue inflectenđ genib
siue in psallendo. siue in lectiones
audiendo. Ipsi etiã ut aures habea¬
mus ad dñm clamant. Ipsi quoq
euanglizant. Sine ipsis sacerdos
nom᷑ habet: officium non habet.

Expanded text:
 sapientia, quos constituamus in hanc rem: nos vero erimus orationi et ministerio sermonis instantes. Et placuit hic sermo coram multitudine, et elegerunt statim Stephanum virum plenum fide et Spiritu sancto, Philippum et Prochorum, Nicanorem et TimoneHos statuerunt ante apostolos: et cum orassent, imposuerunt illis manus, verbumque Dei crescebat, et multiplicabatur numerus credentium . Ex hincqui sublimiori gradu caeteris, proxime circa aram Christi quasi columnae altaris assisterent, et non sine aliquo septenarii numeri mysterio. Hi enim sunt, quos in Apocalypsi legimus, septem angeli tuba canentes. Hi sunt septem candelabra aurea; hi voces tonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis, admonent cunctos, sive in orando, sive in flectendis genibus, sive in psallendo, sive lectiones audiendo. Ipsi etiam ut aures habeamus ad Dominum clamant, ipsi quoque evangelizant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
non ualet : eorũ excessus ad agni¬
tionẽ ep̃i deferat Basilicarios ĩste
constituat. & matriculas ipse dis¬
ponat. Quando aut̃ primicerius
absens ẽ: ea quȩ p̃dicta sunt is te
exquirat. qui ei aut longe ẽ ꝓximꝰ
aut eruditione his explendiscertꝰ.
Ad thesaurium ꝑtinet hostiarui basilica¬
rum odinatio. incensi p̃paratio. cura
crismatis conficiendi. cura baptisteru
ordinandi. p̃paratio luminariorũ in
sacrificio & sacrificii Exconcilio¬

Expanded text:
non valet, eorum excessus ad agninon valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat. Basilicarios ipse constituat, et matriculas ipse disponat. Quando autem primicerius absens est, ea quae praedicta sunt ipse exquirat, qui ei aut lege est proximus, aut eruditione his explendis certus Ad thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminariorum in sacrificio et sacrificii C
Abbreviated transcription (Latin):
parrochias cum iussione ep̃i. &
ornamenta uł ures basilicarum
uł parrochiarũ. gesta libertatũ
eccłiasticarũ ep̃o idem refert:
Collectã pecuniã de communione
ipse accipit. & ep̃o defert. & cleris
partes ꝓpͥas idẽ distribuit: Ab ar¬
chidiacono nuntiantur ep̃o cexcess
diaconorũ. ipse demntiat sac̃doti
insacrario ieiniorũ dies. atque
solemnitatũ. & ab ipso publice
primicerium ꝑtinent. accoliti.
ex orciste.psalmiste. atq lectores :
Signum quoq dandũ ꝓ officio
clericorum. ꝓuitȩ honestate &
cite lectiones. benedictiones. psal.¬
mum. laudes offertoriũ. & respon¬
soria. quis clericorũ dicere debeat:
Ordo quoq & modus psallendi
inchoro ꝓ solemnitate & tempore.
ordinatio quoq ꝓ luminaribus
deportandis Siquid etiã necessa¬
rium ẽ. ꝓ reparatione basilicarũ
quȩ sunt inurbe. ipse denuntiat
clericos quos delinquere cognoscit
ipse distringat. quos uͦ emendare

Expanded text:
parochias cum jussione episcopi, et parochias cum jussione episcopi, et ornamenta, vel res basilicarum vel parochiarum: gesta libertatum ecclesiasticarum episcopo idem refert. Collectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes proprias idem distribuit. Ab archidiacono nuntiantur episcopo excessus diaconorum. Ipse denuntiat sacerdoti in sacrario jejuniorum dies atque solemnitatum, et ab ipso publice primicerium pertinent acolythi, exorcistae, psalmistae atque lectores, signum quoque dandum pro officio clericorum, pro vitae honestate, et cite lectiones, benedictiones, psalmum, laudes, offertorium, et responsoria, quis clericorum dicere debeat; ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore, ordinatio quoque pro luminaribus deportandis. Si quid etiam necessarium est, pro reparatione basilicarum, quae sunt in urbe, ipse denuntiet Clericos quos delinquere cognoscit ipse distringat: quos vero emendare
Abbreviated transcription (Latin):
ris &e sanguinis dñi in altario dei
conficere. orationes dicere & bene¬
dicere dona dei Ad epm̃ ꝑtinet
basilicarũ consecratio. unctio al-¬
taris. & confectio crismatis Ipse
predicta officia & ordines ȩccłiasti¬
cos ipse distrihuit. ipse sacras uir¬
uines benedicit Et dũ p̃cessit
unusquisq in singulis: iste tn ẽ.
p̃ordinator incunctis: Hi sunt
ordines & ministĩa clericorũ. quȩ
tam̃ auctoritate pontificali in ar¬
chidiaconi cura. & primicerii.
ac thesaurarii sollicitudine diui-¬
duntur. Archidiaconꝰ enĩ imꝑat
subdiaconib & leuitis ad que ista¬
ꝑtinent ministia Ordinatio uesti.¬
endi altaris aleuitis. cura incensi.
&e sacrificii necessaria sollicitudo.
sorium indominicis dieb aut
solennitatum decantet. Sollicitudo.
quoq parrochiarũ. & ordinatio.
& uirgia ad euis ꝑtinent curam.
pro reparandis diocesianis basilicis
ipse suggerit sacerdoti: Ipse inqͥrit ⁊¬

Expanded text:
ris et sanguinis Domini in altario Dei ris et sanguinis Domini in altario Dei conficere, orationes dicere, et benedicere dona Dei. Ad episcopum pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benedicit. Et dum praecessit unusquisque in singulis, ipse tamen praeordinator est in cunctis. Hi sunt ordines et ministeria clericorum, quae tamen auctoritate pontificali in archidiaconi cura, et primicerii ac thesaurarii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem pertinent ista ministeria, ordinatio vestiendi altaris a levitis, cura incensi, et sacrificii necessaria sollicitudo, sorium in Dominicis diebus aut solemnitatem decantet. Sollicitudo quoque parochiarum et ordinatio et jurgia ad ejus pertinent curam; pro reparandis dioecesanis basilicis, ipse suggerit sacerdoti. Ipse inquirit
Abbreviated transcription (Latin):
Ad psalmistã ꝑtinet officiũ canendi
dicere benedictiones. laudes. sacrifi¬
cium. responsoria. & qͥcqͥd ꝑtinet
adcantandi ꝑitiam. Ad lectorem
ꝑtinet lectiones ꝓnuntiare. & ea
ad subdiaconum ꝑtinet calicem &e
patenã ad altare xmm̃ deferre. & leiutis
trade. eisq ministrare : urcealum
quoq & aquȩ manilem. & manu¬
nib aquã p̃bere Addiaconũ
ꝑtinet adsiftere sacerdotibus &
ministrare in om̃ib quȩ agunt᷑
insacramentis xp̃i. in baptismo
scilicet. incrismate. inpatena. &
calice. Oblationes quoq inferre
& disponere in altare: Componere
etiã mensã dñĩ. atq uestire.crucẽ
ferre. & predicare euangłm o¬
apłm. Nã sic̃ lectorib uetꝰ testam̃¬
tum:. ita diaconib noun p̃dicare
preceptum ẽ. Ad ipsum quoque
ꝑtinet officiũ precũ. & recitatio
nominum: Ipse premonet aures
clamat. & pacẽ ipse annuntiat.
Ad pb̃rm ꝑtinet sacramentũ corpo¬

Expanded text:
Ad psalmistam pertinet officium canendi, Ad psalmistam pertinet officium canendi, dicere benedictiones, laudes, sacrificium , responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere eisque ministrare; urceolum quoque cum aqua, manile et manunibus aquam praebere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramentis Christi, in baptismo scilicet, in chrismate, in patena et calice; oblationes quoque inferre et disponere in altari, componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre, et praedicare evangam. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominum. Ipse praemonet aures clamat, et pacem ipse annuntiat. Ad presbyterum pertinet sacramentum corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Incip̃ epła isidori epĩ hispalensis ad
ludefredum cordubensẽ epm̃ directa:
er lectis scĩtatis tuȩ litt̾is. gauisus
sum quod optatã salutẽ tuã earũ
relatu cognoui: de his aut̃ inconse¬
quentib insinuare eloquii tui sermo
studuit. grãs ago dõ qd̾ sollicitudinẽ
officii pastoralis impendis. qualit̃q
eccłiastica officia ordinentur ꝑquiris:
Et licet omĩa prudentie ur̃ȩ sint cogni¬
ta. tñ qr affectu fr̃no me consulis.
ex parte qua ualeo expediã. & de oĩb
eccłȩ gradib quid adquẽ ꝑtineat
eloquar. Ad ͥ. ostiariũ nãq ꝑtinent
claues ęccłȩ ut claudat &e aꝑiat
templum dĩ. & omĩa quȩ sunt intu:
extraq custodiant. fideles recipiat.
ex communicatos & infideles excipiat.
Ad exorcistã ꝑtinet exorcismos
memorit̃ retinere. manusq super
energuminos & catecuminos inexor¬
eizando imponere: Ad accolitum
ꝑtinet preparatio luminariorum
insacrario: Ipse cereum portat. Ipse

Expanded text:
istola Isidori Hispalensis episcopi ad Ludefredum Cordubensem episcopum directa. Perlectis sanctitatis tuae litteris gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in consequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo quod sollicitudinem officii pastoralis impendis, qualiterque ecclesiastica officia ordinentur perquiris. Et licet omnia prudentiae tuae sint cognita, tamen, quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua valeo expediam, et de omnibus Ecclesiae gradibus quid ad quemque pertineat eloquar. Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
qui diuinis officiis se manciparunt:
Qua ꝓpt̃ studeant hȩc breuit̃ collecta
sedula meditatione ꝑ legere. & me-¬
moriȩ commendẽre E adiuuante
diuitia gr̃a iuxta iures adĩplere.
quo faciltus & libius maiora ã scĩs¬
patrib ȩdita exequi ualeant Uoca.¬
tione ergo qua uocati sunt. nec ad
dexteram nec ad sinistram declinan¬
tes ambulent. quatinꝰ diuinis iussi¬
onib obtemꝑantes. ad xpm̃ in cuiꝰ sor.¬
te eẽ. noscuntur. qui uia ueritas

Expanded text:
qui divinis officiis se manciparunt. qui divinis officiis se manciparunt. Quapropter studeant haec breviter collecta sedula meditatione perlegere et memoriae commendare, et adjuvante divina gratia, juxta vires adimplere, quo facilius et liberius majora a sancPatribus edita, exsequi valeant. Vocatione ergo qua vocati sunt, nec ad dexteram, nec ad sinistram declinantes, ambulent, quatenus divinis jussionibus obtemperantes, ad Christum, in cujus sorte esse noscuntur, qui via, verit
Abbreviated transcription (Latin):
ocio uacent. s aut diuinis officus
aut ꝓpriis utilitatib aut certe
Ne otio torpentes ab apło audiant.
qui non uult oꝑarr. nec manducet. S
Seniores sp̃ualit̾ uiniores diligant.
Iuniores seniorib obsequium dignũ
exhibeant: Doctiores minus doctis
nequaquã se p̃ferant. s magis eos
cum caritate ȩdificent Neq hi qui
nobilitate generis aut uirtutũ donis
pollent : cȩt̃is se tumidȩ suꝑ extollant:
Om̃s incongregatione uicissim sibi
caritatis offitio seriuant. Quib
etiam iirefectorio comedentibus &
religiosissime silentium tenentib:
continuatim legatur lectio: Delin¬
quentes zelo rectititudinis pariter
arguant & castigent Pueros & adoles¬
centes negligentes ũb̃um disciplinis
corripiant: Singuli scđm capacitatẽ
suam diũsarũ artium erudiantur
disciplinis. ut nullus incollegio cano¬
nico inutilis appareat. Nec uota
fidelium ociosus comedat Talesqͥppe
immo taliter conũsari dẽcet: om̃s

Expanded text:
otio vacent, sed aut divinis officiis, otio vacent, sed aut divinis officiis, aut propriis utilitatibus, aut certe , ne otio torpentes ab Apostolo audiant: Qui non vult operari, nec manducet . Seniores spiritualiter juniores diligant; juniores senioribus obsequium dignum exhibeant. Doctiores minus doctis nequaquam se praeferant, sed magis eos cum charitate aedificent. Neque hi qui nobilitate generis, aut virtutum donis pollent, caeteris se tumide superextollant. Omnes in congregatione vicissim sibi charitatis officio serviant. Quibus etiam in refectorio comedentibus, et religiosissime silentium tenentibus, continuatim legatur lectio. Delinquentes zelo rectitudinis pariter arguant, et castigent. Pueros et adolescentes negligentes verborum disciplinis corrigant. Singuli secundum capacitatem suam diversarum artium erudiantur disciplinis, ut nullus in collegio canonico inutilis appareat, nec vota fidelium otiosus comedat. Tales quippe esse, imo taliter conversari decet omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
baculis stent. Uaniloquiis neqͣqͣm
insistant. sed cum om̃i deuotione
& ueneratione diuinȩ seruitutis
opus ꝑagant. scientes angłor⁊
psentiã semꝑ illic ad eẽ. Ec laustris
non nisi ꝑ licentiã egrediantur.
Egressi irreprehensibilit̾ uiuant.
ut ab his qui foris sunt bonum
testimonium habeant. Et religi¬
onem ac ꝓpositum suu actibus
illicitis nequaquã maciulent. sed
potius om̃s quib se coniunxerit
diant. Contub̃nia feminarũ. nulla-¬
tenus appetant: Nonuanis oculis:
aut petulanti tłmido que gestu
ac dissolutis renib incedant᷑. Non
spectaculis. non pompis scłaribus
int̾sint Non aleȩ. non quib libet
uenationib inseruiant Apłi nãq
instructi documento quod ait. ñ
inueste preciosa: nequaqͣm p̃ciosis
delectentur uestib Caueant sũ moꝑe
ne extra claustra moras faciant.
nisi prout sibi apriori constitutũ
fuerit. & oportunitas temporis di-¬
ctauerit. Intra claustra positi: non

Expanded text:
baculis stent, vaniloquiis nequaquam baculis stent, vaniloquiis nequaquam insistant, sed cum omni devotione et veneratione divinae servitutis opus peragant, scientes angelorum praesentiam semper illic adesse. E claustris non nisi per licentiam egrediantur: egressi, irreprehensibiliter vivant, ut ab his qui foris sunt, bonum testimonium habeant, et religionem ac propositum suum actibus illicitis nequaquam maculent, sed potius omnes quibus se conjunxerint,diant. Contubernia feminarum nullatenus appetant, non vanis oculis, aut petulanti tumidoque gestu, ac dissolutis renibus incedant: non spectaculis, non pompis saecularibus intersint, non aleae, non quibuslibet venationibus serviant. Apostoli namque instructi documento, quo ait: Non in veste pretiosa , nequaquam pretiosis delectentur vestibus. Caveant summopere, ne extra claustra moras faciant, nisi prout sibi a priore constitutum fuerit, et opportunitas temporis dictaverit. Intra c
Abbreviated transcription (Latin):
recreent. nudos uestiant. infirmos
usitent. mortuos sepeliant. intri¬
bulatione positis. opem ferant.
dolentẽ consolentur. amori xp̃i
nichil p̃ponant. Caritatẽ ñ derelin¬
quant. pacem si fieri potest cum
om̃ib hominib habeant. diem
udici timeant. uitã ęt̾nã sp̃ualit̃
concupiscant. spem suã dõ cõmit¬
tant: propͥo ep̃o: in om̃ib scđm
canonicã institutionẽ obtẽperent.
Magistros suos: ñ temere rephen¬
dant᷑: Postremo. in doctrinis spũali¬
b oꝑam dent: Lectionib psalmis.
ymnis. canticis. & cȩt̃oꝵ bonorum
oꝑum exerciciis iugit̃ in cũbant.
Indormitorio: nisi quẽ infirmitas
detenuerit. om̃s dormiant In re¬
fectorio parit̾ reficiantur. cotidie
adcollationẽ ueniant. mox ut
signum datum fuerit̾: adeccłiã
om̃s festinato ueniant. & horas
canonicas non negligent᷑. s cũ
om̃i religione parit celebrent.
eccłiam non pompatice s reueren¬
t̃ ingrediantur. Inchoro non cũ

Expanded text:
recreent, nudos vestiant, infirmos recreent, nudos vestiant, infirmos visitent, mortuos sepeliant, in tribulatione positis opem ferant, dolentes consolentur. Amori Christi nihil praeponant, charitatem non derelinquant: pacem, si fieri potest, cum omnibus hominibus habeant: diem judicii timeant, vitam aeternam spiritaliter concupiscant. Spem suam Deo committant, proprio episcopo in omnibus secundum canonicam institutionem obtemperent, magistros suos non temere reprehendant. Postremo in doctrinis spiritalibus operam dent. Lectionibus, psalmis, hymnis, canticis, et caeterorum bonorum operum exercitiis jugiter incumbant. In dormitorio, nisi quem infirmitas detinuerit, omnes dormiant: in refectorio pariter reficiantur, quotidie ad collationem veniant; mox ut signum datum fuerit, ad ecclesiam omnes festinato veniant, et horas canonicas non negligenter, sed cum omni religione pariter celebrent. Ecclesiam non pompatice, sed reverenter ingrediantur. In choro non cum
Abbreviated transcription (Latin):
dant. Cum in se aliqͥd boni uidint:
dõ. & malum cũ uid̾int: sibi depu.¬
tent. discordiam fugiant. & quos
concordiã reuocent. Et iuxta psal¬
miste uocẽ. declinent amalo &
faciant bonum Attendant & apłm
prohibentẽ. Non inquit incom es¬
sationib & ebrietatib. ñ incubilib
& inpudiciciis. non incontentione
& emulatione. sed indiumini dnm̃
iħm xp̃m. Animaduertant etiam
quod ab his uiciis ab apło ꝓhibitis.
om̃ium uiciorũ seges emergat. Et
qđ horum morborũ mat̃: suꝑbia fit.
Oportet etiã: ut animã corpꝰq suũ
ab om̃i inquinam̃to carnis &e sp̃s
custodiant. ut uxta apłm integer
sp̃s eorũ & anima & corpus fine que¬
rela in aduentu dm̃ nr̃i iħu xpisti
seruetur. Sobrie & iuste & pie iiuant:
scłaria negotia prorsus abiciant.
Quia uixta eundẽ apłm: nemo mi¬
litans dõ implicat se negotiis scłarib
ut ei placeat cui se ꝓbauit. Ieuiniũ
ament. hospites colligant. pauꝑes

Expanded text:
dant. Cum in se aliquid boni viderint, dant. Cum in se aliquid boni viderint, Deo; et malum cum viderint, sibi deputent. Discordiam fugiant, et quosconcordiam revocent, et juxta Psalmistae vocem, declinent a malo, et faciant bonum . Attendant et Apostolum prohibentem: Non, inquit, in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et aemulatione, sed induiminm . Animadvertant etiam quod ab his vitiis ab Apostolo prohibitis omnium vitiorum seges emergat, et quod horum morborum mater superbia sit. Oportet etiam ut animam corpusque suum ab omni inquinamento carnis et spiritus custodiant, ut, juxta Apostolum, integer spiritus eorum, et anima et corpus sine querela in adventu Domini Jesu Christi servetur . Sobrie, et juste, et pie vivant. Saecularia negotia prorsus abjiciant, quia, juxta eumdem Apostolum: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit. Jejunium ament, hospites colligant, pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
dñm̃n dñi nr̃m totis precordiis diligamꝰ.
totis nisib ẽ. fauendũ. quantomagis
abhis qui diumnis cultib mancipati
sunt. & aliis exemplo uirtutũ condi¬
mentum eẽ. debent : dinde oportet
ut pͥmo om̃ium dñm dm̃ diligant
extoto corde. tota anima tota uirtute :
Et proximos: tamꝙͣ seipsos Et nosse
quia in his duob preceptis: tota lex
pendet & ꝓpbȩ: Non oocidant ⁊ neq
non faciant furtum. non concupis¬
cant rẽ alienã ñ falsum testimoniũ
dicant. & quod sibi nolunt fieri:
altĩ non faoiant. Non sint suꝑbi aut
tumidi. non detractionib assueti.
non ebrietati seriuientes: Nor
iuxuria eneruati. non iracundia
turbidi: non quibuslibet aliis uiciis
substra ti. non uaniloqui. ñ inuidi.
non somnolenti. non pigri. non
murmuratores. non susurratores.
non uinolenti. non multũ ȩdaces.
fraudes & dolositates caueant. Usuris
nequaꝙͣ. in seruiant. non iurent. ne

Expanded text:
Dominum nostrum totis praecordiis diligamus,Dominum nostrum totis praecordiis diligamus,totis nisibus est favendum, quanto magis ab his qui divinis cultibus mancipati sunt et aliis exemplo virtutum condimentum esse debent. Proinde oportet, ut primo omnium Dominum Deum diligant ex toto corde, ex tota anima, tota virtute, et proximos tanquam seipsos: et nosse quia in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Non occidant, neque non faciant furtum, non concupiscant rem alienam, non falsum testimonium dicant, et quod sibi nolunt fieri, alteri non faciant. Non sint superbi, aut tumidi, non detractionibus assueti, non ebrietati servientes, non luxuria enervati, non iracundia turbidi, non quibuslibet aliis vitiis substrati, non vaniloqui, non invidi, non somnolenti, non pigri, non murmuratores, non susurrones, non vinolenti, non multum edaces. Fraudes et dolositates caveant, usuris nequaquam inserviant, non jurent, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ne plus habeas qua qͣndo clericis eẽ.
cepisti. & dicatur tibi. Clericatꝰ eoꝵ
uo sunt genera clericoꝵ. unumen .q¬
eccłiasticorũ sub regimine ep̃ali
degentium. alterũ acephaloꝵ id÷
sine capite: quẽ sequantur ignorant.
Hos neq int̾ laicos seculariũ officioꝵ
studia: neq int̾ clericos religio recen¬
tat diuina. s solutos atq oberrantes:
sola turpis uita complecatur & uaga:
Qui quidẽ nillũ metuentes: explen¬
de uoluptatis suȩ licentiã c̃sectant᷑.
Quasi animalia bruta libertate ac
desid̾io suo feruntur. habentes sigñ
religionis. ñ religionis officium:
hypocentauris smmiles: qui nec eqͥ
nec homines. mixtũq ut ait poeta
genus : ꝓlesq biformis. Quotũ qͥdẽ
sordida atq infami numerositate:
satis suꝑq nr̃ã pars occidua pollet:¬
pylogꝰ ex regula clericorũ breuit̃
collectus:
ẽsalib int̾ea institutis & euanglicis
salubrimis monemur p̃ceptis ut

Expanded text:
ue plus habeas, quam quando clericus esse ue plus habeas, quam quando clericus esse coepisti, et diutem genera clericorum: unum ecclesiasticorum sub regimine episcopali degentium, alterum acephalorum, id est, sine capite, quem sequantur, ignorantium. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina, sed solutos atque oberrantes sola turpis vita complectitur et vaga. 2. Quique dum, nullum metuentes, explendae voluptatis suae licentiam consectantur, quasi animalia bruta libertate ac desiderio suo feruntur, habentes signum religionis, non religionis officium, Hippocentauris similes, neque equi, neque homines, mistumque ut ait Poeta genus prolesque biformis. Quorum quidem sordida atque infami numerositate satis superque nostra pars occidua polletpilogus et regula clericorum breviter collecta. Legalibus interca institutis et evangelicis saluberrimis monemur praeceptis ut
Abbreviated transcription (Latin):
primo uocabulum suũ & noĩs diffini¬
tione prelata: nitatur eẽ. quod dr̃:
Si enim cleros grecȩ. latinȩ sors appel¬
latur. ꝓptea uocantur clerici. quia
talem se exhib̾e debet. ut ipse possideat
dnm. & ipse possideatur ad nõ. Qui pos¬
sidet domniñ. & cũ ꝓpħa dicit parsinea
dñs : nichil extͣ dñm habere potest.
Quod si quippiã aliud habuerit
preter dñm: pars eius nonerit dñs.
Uerbi gr̃a. Si aurũ. si argentũ. si pos¬
sessiones. si uariã suppellectilẽ : oũ istis
partib dñs pars eius fieri ñdignatur.
Si aut̃ ego pars dñi sum. & funculus
hereditatis eius nec accipio partem
int̾ cȩt̾as trib s quasi leuita &e sac̃dos
uiuo dedecimis. & altari seruiens al¬
taris oblatione sustentor : habens
uictum & uestimentũ. His contentꝰ
ero : & nudã crucẽ nudus sequar.
Obsecro itaq te. & repetens iterum
iterumq monebo. ne officiũ cleri¬
catus. gemis antiquȩ militiȩ putes.
id ÷ ne lucra scłi in xp̃i queras militia

Expanded text:
primo vocabulum suum, et nominis diffinicione prelata nitatur esse quod dicitur. Si enim ‘cleros’ grece, latine ‘sors’ appellatur, propterea vocantur clerici quod dtalem se exhibere debet, ut ipse possideat Dominum et ipse possideatur a Domino. Qui possidet Dominum et cum propheta dicit: ‘Pars mea Dominus’, nichil extra Dominum habere potest. Quod si quippiam aliud habuerit preter Dominum, pars eius non erit Dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars domini sum et funiculus hereditatis eius nec accipio partem inter ceteras tribus, sed quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris oblatione sustentor, habens uictum et uestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus genus antiquae militiae putes, id est, ne lucra saeculi in Christi quaeras militia,
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate carebunt. Igitur ꝑtres conti¬
nuos dies diligent̃ examinentur:
&e sic sabbato qui ꝓbati inuenti sunt¬
discere & scire debeant. Ex dictis aug̃.
ue ipsis sacerdotib necessaria
sint: addiscendum. Id ÷ liber
sacramentorũi. lectionarius. baptiste¬
rium: compotꝰ. Kanon. pęnitentiał.
psalterium meliȩ ꝑ circulum anni.
dominiois dieb & singulis festiuitatib

Expanded text:
dignitate carebunt. Igitur per tres contidignitate carebunt. Igitur per tres continuos dies diligenter examinentur. Et sic Sabbato, qui probati indiscere et scire debeant. Ex dictis Augustini. Quae ipsis sacerdotibus necessaria sunt ad discendum, id est liber sacramentorum, lectionarius, baptisterium, computus, canon poenitentialis, psalterium, homiliae per circulum anni Dominicis diebus, et singu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c quando ordinationes facere
disponit. om̃s qui ad sacrum
ministerium acceđe uolunt. frr .iiii.
ante ipsam ordinationẽ euocandi funt
ad ciuitatẽ. una oum pb̃ris qui eos
rep̃sentare debent. Et tunc ep̃c elatere
suo eligere debet sacerdotes. & alios
prudentes uiros. gnaros legis diinȩ
&e exercitatos in ecdiasticis sanctioib
qui ordinandorum uitã genꝰ. patriã.
ȩtatẽ. institutionẽ. locũ ubi educan¬
łi sunt. si sint bene littãti. sim lege
domini instructi diligent̃ inuestigen.
ante omĩa si fidem catholicã firmit᷑
teneant: & uerbis simplicib asserere
queant. Ipsi aut̃ quib cominittitur.
cauere debent ne aut fauoris gr̃a.
aut ciuuscumq muneris cupiditate
illecti. auero deuient. ut indignum
& minus idoneum ad sacros gradussus¬
cipiendos ep̃i manib applicent. Qͦd
si fecerint: & ille qui indigne accesse¬
rint ab altari remouebitur. & illiqui
donum scĩ sp̃s uendere conati sunt.
coram dõ iam condempnati: eccłiastica

Expanded text:
pus quando ordinationes facere disponit, omnes qui ad sacrum ministerium accedere volunt, feria quarta ante ipsam ordinationem evocandi sunt, ad civitatem una cum presbyteris qui eos repraesentare debent. Et tunc episcopus a latere suo eligere debet sacerdotes, et alios prudentes viros gnaros legis divinae, et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia, si fidem catholicam firmiter teneant et verbis simplicibus adserere queant. Ipsi autem quibus hoc committitur cavere debent ne aut favoris gratia aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut indignum et minus idoneum ad sacros gradus suscipiendos episcopi manibus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accessit, ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
dñi offerunt: De quib quidẽ placuit
trectant. casti & continentes sint ab
uxorib: & abom̃ĩ carnali immundicia
libi: iuxta quod illis ꝓpħa dicente
iubetur Mundamini : qui fertis
uasa domini. Hi gͥ cũ ordinantur
sicut sacerdotes & leuitȩ manꝰ impo-¬
sitionẽ non suscipiunt: sed paten̾a
tantũ & calicem de manu ep̃i. &
abarchidiacono seystum aquȩ cũ aqͦ
manillȩ & manutergium accipiunt
iaconorum ordo: atribu leii ac¬
dñs moysi: ut ꝑ ordinationẽ a aron
sacerdotis & filiorum eius. rursus leui
trib in diuini cultus ministĩoordina¬
primogenitis & seruirent pro ifrahel
corã aaron & filus eius in tab̾na culo
dei: excubantes intemplo die & nocţe
Ipsiq gestarent arcam &ͤ tabna culũ
& omĩa uasa eius. & incirouitu ta¬
bnaculi castra ipsi constituerent
deponerent : rursus ipsi cõponerent:
Auiginti quinq annis &e supra: in
tabnaculo seriure illis mandatu ẽ.

Expanded text:
Domini offerunt . De quibus quidem placuit Domini offerunt . De quibus quidem placuit trectant, casti et continentes sint ab uxoribus, et ab omni carnali immunditia liberi, juxta quod illis propheta dicente jubetur: Mundamini qui fertis vasa Domini . Hi igitur cum ordinantur, sicut sacerdotes et levitae, manus impositionem non suscipiunt: sed patenam tantum et calicem de manu episcopi, et archidiacono scyphum aquae cum aqua manili et manutergium accipiunt.Diaconorum ordo a tribu Levi acMoysi, ut post ordinacionem Aaron et filiorum eius, rursus / tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaprimogenitis, et servirent pro Israel coram Aaron, et filiis ejus, in tabernaculo Dei, excubantes in templo die ac nocte. Ipsique gestarent arcam et tabernaculum et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi castra ipsi rursus  Deestdeponerent, rursus ipsi componerent. A viginti quinque annis, et supra, in tabernaculo servire ipsis mandatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
aut sacrificium offerendum: Tc̃ enun
accenduntur luminaria ab eis & depor¬
tantur. non adeffugandas tenebras
dum sol eo tempore rutilet. sed ad
signum lecitiȩ demonstrandũ: ut sub
typo luminis corporalis illa lux
ostendatur de qua in euangłio legit᷑.
Erat lux uera: quȩ illuminat omnẽ
hominem uenientem inmundum:¬
UI. Isidori de subdiaconibus.
ubdiaconi qui apud grecos yppo¬
diaconiuooitantur: in hesdra
inueniuntur: Appellanturq ibi na-¬
thanei : id ÷ inhumilitate dñoserui¬
entes. Ex eorũ ordine fuit ille natha¬
nahel qui in euanglio i loħis duuna
ꝓditione commonitus: saluatorem
meruit confiteri Quiq etiã ad pͥmũ
diuinitatis indiciũ fidelis enituit:
protestante dño ac dicente. Ecce uere
irahelita: in quo dolus ñ ẽ: Deniq
isti oblationes in templo dñi suscipi¬
unt. apopłis: Isti obędiunt officus
leuitarum: isti quoq uasa corporis
&e sanguinis xp̃i diaconib ad altaria

Expanded text:
aut sacrificium offerendum. Tunc enim aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad fugandas tenebras, dum sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis, illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc m Isidori de subdiaconis. Subdiaconi, qui apud Graecos hypodiaconi vocantur, in Esdra inveniuntur, appellanturque ibi Nathinaei, id est, in humilitate Domino servientes . Ex eorum ordine fuit ille Nathanael, qui in evangelio Joannis divina proditione commonitus, Salvatorem meruit confiteri. Quique etiam ad primum divinitatis indicium fidelis enituit, protestante praestante Domino ac dicente: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis. Isti obediunt officiis levitarum. Isti quoque vasa corporis et sanguinis Christi diaconibus ad altaria