comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊Hi̾ institutõe ualcre degum
¶Et siquid captuios scripse¬
nt hrdes cintatis inquate¬
stator larem fonc̃ acdegered
mobiliumui se monctium

Expanded text:
i institutionem valere decernimus. Et si quidem captivos scripserit heredes, civitatis, in qua testator larem fovere ac degere mobilium seu se moventium
Abbreviated transcription (Latin):
cadefunctorum bereditates ꝓ¬
ccdebant sumipsit. et idconon
amorte testoris.s ab apturat
tablarundies cedere legator
scnatus consultaquecurale¬
gem papiam in troducta sun
concesserunt.ut qd in mediotanar
deficiat hoccaducum fiat pri
mum boc corrigentes ⁊ intio
rebcreditatetem similiq mo
legatorum legatorumul fidci¬
commissorumpurenł fidcun
dicm cercam relictorum diem
giis relinquutur cõtingebat
deficere consentancum est ⁊te¬
poraeorum et nominamani
tpris cum condebantur extre¬
maclogia non fuerant forte¬
et hocignorantib testoribus
et caprononscripto cẽleges q¬
istimabant uł inuotestatpre
crabebat᷑ ułip̃m relictũ expira¬

Expanded text:
ca defunctorum hereditates procedebant, sumpsit et ideo non a morte testatoris, sed ab apertura tabularum dies cedere legatorum senatus consulta, quae circa legem Papiam introducta sunt, concesserunt, ut, quod in medio deficiat, hoc caducum fiat, primum hoc corrigentes et antiqre hereditates similique modo legatorum vel fideicommissorum pure vel in diem relictorum diem giis relinquuntur, contingebat deficere, consentaneum est et tempora eorum et nomina maniftemporis, cum condebantur extrema elogia, non fuerant, forte hoc ignorantibus testatoribus, et ea pro non scripto esse leges existimabant: vel vivo testatore trahebatur, vel ipsum relictum expira
Abbreviated transcription (Latin):
troducta sunt renuntiare oc̃s
itaq ilidices nrihoc mlitib
obieruent ⁊ huius mõi obs¬
uatio ⁊ ad pedancos iudices
et ad compromissanos et
arbitros electos ꝑuemat sci¬
turos qd sineglexerint q̃ litẽ
suam facere intelligantur.
reditatis excognatoc forteai
cos deuoluende. pactaq int
cas initasunt proaduentuã
bereditate. ¶ Quibꝰ spalit
dectarabatur su lle mortuus
frĩt ⁊ hereditas. adcos ꝑuemi¬
atcertos modos meademhe¬
reditatc obseruaruł si forte
ad quosda exhus bereditati
ꝯmodum pucnentcertas ꝑ¬
pactiones cuenire⁊ dubita¬
bat̾ si huus modipacta serua¬
no portet. faciebat anteis qo
decums hereditate sperabat
huiusmedipactio pcessit
¶et quia non suntita cõfec¬
taquasiomimo hrditateal
cos puentura. s et subduab
ꝯdicionib compoita sunt
sullcfuent mortuus. ⁊ siad¬

Expanded text:
sunt renuntiare? Omnes itaque iudices nostri hoc in litibus observent, et huiusmodi observatio et ad pedaneos iudices et ad compromissarios et arbitros electos perveniat scituros, quod, si neglexerint, etiam litem suam facere intellegantur. reditatis ex cognatione forte ad eos devolvendae, pactaque inter eos inita sunt pro adventura hereditate, quibus specialiter declarabatur, si ille mortuus fuerit et hereditas ad eos perveniat, certos modos in eadem hereditate observari, vel si forte ad quosdam ex his hereditatis commodum pervenerit, certas pactiones evenire. et dubitabatur, si huiusmodi pacta servari oportet. Faciebat autem eis de cuius hereditate sperabatur, huiusmodi pactio processit et quia non sunt ita confecta, quasi omnimodo hereditate ad eos perventura, sed sub duabus condicionibus composita sunt, si ille fuerit mort
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquen metuens saltem ĩme¬
diocroffitio constitutumrei
suc incadempronntia ulloco
ubitalcoffitium ꝑagit subuc̃¬
dcõmis titulo feccrit cessioycz
et qdemptum fucrit reddatũ
et iuchominus ctiam pecuĩa
retinciti. similipena s eruan¬
dasiquiuel conuugis uelami¬
cinominibus. abutentes pre¬

Expanded text:
aliquem metuens saltem in mediocri officio constitutum rei suae in eadem provincia vel loco, ubi tale officium peragit, sub venditionis titulo fecerit cessionem, et quod emptum fuerit reddatur et nihilo minus etiam pecunia retineatur: simili poena servanda, si qui vel coniugis vel amici nominibus abutentes prae
Abbreviated transcription (French):
Mpr. G uminspecimus ĩ
cmancipationibo uanamobs¬
inlibas personas figuratas
ctcntum ductoes mextricabi¬
les et iniunosa mapismata q¬
uonuuriubemus huismodi
Ctuitiu mpostum qui escente

Expanded text:
p. Cum inspeximus in emancipationibus vanam obsin liberas personas figuratas et circumductiones inextricabiles et iniuriosa rhapismata, qitus, iubemus huiusmodi circuitu in posterum quiescente
Abbreviated transcription (Latin):
erhuirisiodiuerbis siue ad
conditoemsiuc admodumi
faciendum aliquid fidcicomi¬
missiactiooifariam nascatũ
uidel.incondconib postexie¬
tum canim inuero legato.
aut fitcicominissorelictote¬
stator legatanum scufidcicõ¬
missarum prohibuent here¬
dem sinim uelalium quenda
debitum origere habet debitor
aduisus legatanum scufidcicõ.¬
missanuz agentemusq adq̃ncito¬
tem relictuegatiscri fideicomi¬

Expanded text:
smodi verbis, sive ad condicionem sive ad modum faciendum aliquid, fideicommissi actio omnifariam nascatur, videlicet in condicionibus post exitum earum. Sin vero legato aut fideicommisso relicto testator legatarium seu fideicommissarium prohibuerit heredem suum vel alium quendam debitum exigere, habet debitor adversus legatarium seu fideicommissarium agentem usque ad quantitatem relicti fideicom
Abbreviated transcription (Latin):
index offitialemad eam
domum inquamat faili¬
uteandem inpublicump¬
trahat cumcertum sit debi¬
tacis qucintra domum oside¬
rato sexusemet contineat domꝰ
cuis uł cuiuscumq reibabitad¬
stractione publicis sc̃citatib p¬
seseruar quod siquis inpublic̾
matrem fumilias posthanccre¬
didenit protrabendam int maxi¬
mosrtos citraullam indulgẽti¬

Expanded text:
iudex officialem ad eam domum, in qua materfamiliut eandem in publicum protrahat, cum certum sit debita eius, quae intra domum considerato sexu semet contineat, domus eius vel cuiuscumque rei habita distractione publicis necessitatibus posse servari. Quod si quis in publicum matremfamilias posthac crediderit protrahendam, inter maximos reos citra ullam indulgenti
Abbreviated transcription (Latin):
inquictudine acurus qͥ
ciuitatibꝰ p̃cipimus phi¬
beri neculla prinata abhi
succedendi baluca adtriby¬
norum ulducum alioru¬
nemilitanum comituuc
necnonaderatocm aliquampꝰ

Expanded text:
inquietudinem a curiis et civitatibus praecipimus prohiberi nec ulla privata ab his succendi balnea ad tribunorum vel ducum aliorumve militarium comitum usus nec adaerationem aliquam pro
Abbreviated transcription (Latin):
domũ pignori frustrapignus
dedit. si tñpecuniam creditoris
inremdominiũsam constab
nõmutilis enterceptiodum¬
taxat quod nũatum est exsoliu
desideranti.

Expanded text:
domum pignori frustra dedit. Si tamen pecuniam creditoris in rem domini versam constabit, non inutilis erit exceptio dumtaxat quod numeratum est exsolvi desideranti
Abbreviated transcription (Latin):
inlimam portõem computetur
quantam danstatucum est sinx
o gradumortuus cet is quimi¬
litiam expecuniis cestoris adep¬
tus est exceptis solis uns spec¬
cabilib silentaris sacrinripala¬
tuquibꝰ p̾stitaim specialiabñ¬
ficia tamde alus cãp̾itulis quaz
depecuniis suꝑmemoratamili¬
tia aparentibo corumdatis neĩ
limamportõemcis computent
rata eẽ precipimus.¶Mcetis
nõpersomis predcamobseruato
tencre uolumus.

Expanded text:
itimam portionem computetur, quantam dari statutum est, si in eo gradu mortuus esset is, qui militiam ex pecuniis testatoris adeptus est. Exceptis solis viris spectabilibus silentiariis sacri nostri palatii, quibus praestita iam specialia beneficia tam de aliis capitulis quam de pecuniis super memorata militia a parentibus eorum datis, ne in legitimam portionem eis computentur, rata esse praecipimus: in ceteris vero personis praedictam observationem tenere volumus.
Abbreviated transcription (Latin):
sponte gent quippe supcriori¬
b quidem mincris nec̃itas
administrationis fincm hñ
ic pp̾ria uoluntas facit. acsa¬
tis hbundeq sufficit sicuirł
inpancis amicilabore consu

Expanded text:
sponte gerit, quippe superioribus quidem muneris necessitas administrationis finem, huic autem propria voluntas facit ac satis abunde sufficit, si cui vel in paucis amici labore consu
Abbreviated transcription (Latin):
tare. ¶Sanccimus itaqr in
om̃ib caib quicertambnt
quantitatem ueinaturam⁊
et locationib et iominbue
cc̃tibus hoc qũod intestaupli
quanticiier ninime cxcedẽ¬

Expanded text:
tare. Sancimus itaque in omnibus casibus, qui certam habent quantitatem vel naturam, et locationibus et omnibus contractibus, hoc quod interest dupli quantitatem minime excede
Abbreviated transcription (Latin):
sipestibilis fundus idest pesti¬
ignorantecmptore distractus
sit nam in hoc⁊ canꝑcandem
na fide ectii mancipioq suscc¬
pto ⁊ p̾cio soluto itadomurepe¬
tendipcii potestas est ciqui ma¬
cipium ꝯ paint largienda. sii̾¬

Expanded text:
si pestibilis fundus, id est pestiignorante emptore distractus sit : nam in hoc etiam  fidei contractu mancipioque suscepto et pretio soluto ita demum repetendi pretii potestas est ei qui mancipium comparaverit largienda, si
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Homnatões libeilis uel
edictis fec citra ꝯsiliũpublicu ñ
ualent de quib nec appellare nce¬
cesse c̃sisolloupnitas deest
torios ingessent sqat se hre lice¬
tiam arbitruzonsutadi⁊ suoli¬
bellos recupandine uiste penitr¬
duis humanitas amputetuꝵ.

Expanded text:
. Nominationes libellis vel edictis factae citra consilium publicum non valent: de quibus nec appellare necesse est, si sollemnitas deest. torios ingesserit, sciat se habere licentiam arbitrium commutandi et suos libellos recuperandi, ne justae poenitudinis humanitas amputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
incã criminalibumanitatiso¬
sidera tre si tempora suffragant̃
inc̃ponende prouocationis co¬
piam nonnegamus ut ubidi¬
ligentius examincturubicõ¬
tra hoĩs salutem percrrore uel
grãm cognitoris opp̃ssañpu¬
tatur cẽ iustitia eacondcoe ut si
pcõsul ulcomes oriẽtis ul pre¬
crintcogsntores no tamadcle

Expanded text:
nitatis consideratione, si tempora suffragantur, interponendae provocationis copiam non negamus, ut ibi diligentius examinetur, ubi contra hominis salutem per errorem vel gratia cognitoris oppressa putatur esse iustitia: ea condicione, ut, si proconsules vel omnes Orientis, erint cognitores, non tam ad cle
Abbreviated transcription (Latin):
P rrentes et liberim ae¬
uolentes ad testimonumad¬
titis urguori ad exhibitoem pã¬
teiduicrsamcorumperquos
sibincgocium fiat. undemtel¬
non  aoucisus se abadũsanis
adduci

Expanded text:
Parentes et liberi invvolentes ad testimonium adtitis urgueri ad exhibitionem partem diversam eorum, per quos sibi negotium fiat. unde intelnon adversus se ab adversariis adduci
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃. P allacit̾ incusantibu
maxime postexibitõem acc̃ati
nullius uins colloruelut de¬
uiata  excusacõe proficit nõ pr¬
blica abolitio nonpriuata ta¬
libꝰ profitiat subueniatq ꝑ¬
sonis nõ sp̃alis indulgẽtia i
nec bñfitium quidemgñale¬

Expanded text:
. Fallaciter incusantibus, maxime post exhibitionem accusati, nullius iuris color velut derivata excusatione proficiat; non publica abolitio, non privata talibus prospiciat subveniatque personis, non specialis indulgentia, ne beneficium quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Sicuratores hes hii qui
dotarete debonistins cessantad¬
ito preside impetrabis ut qd mo¬
teratumest hoeste psõe prarec̃oga
dem. Uiliberticiusdemq cura¬
dit preses prouintic curabit nõ
dubitaturs ctiam granorem
executdemadhibere siquid tama¬
pta fraudecõmissumestut puni¬

Expanded text:
. Si curatores habes hique dotare te bonis tuis cessant, adito praeside impetrabis , ut, quod moderatum est honestae personae, praesta. Si liberti eiusdemque curadit praeses provinciae curabit, non dubitaturus etiam graviorem exsecutionem adhibere, si quid tam aperta fraude co
Abbreviated transcription (Latin):
ordinane scdis declinetexam̃
necpͦrius prefecti prctorio ant
comitis orientis uł alterius
spectabilis indicis imploret
auxiliũms appellatõe legibo fa¬
cta ad sacrumanditorium ue¬
niat.

Expanded text:
ordinariae sedis declinet examen: nec prius Praefecti praetorio, aut comitis Orientis, vel alterius Spectabilis judicis imploret auxilium, sed appellatione legibus facta ad sacrum auditorium veniat.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Cumienerã¬
deleges uctuorint patri
bure potestatis acqui¬
Inquicquid corum fuus
auus ania proauus pro¬
ama alinca maternanem¬
entes quocumq titulocon¬
tulissent hocquoq conuenit
obseruariutquicquid uxorn
manto nocmancipacoułma¬

Expanded text:
m. Cum venerandae leges vetuerint patribus iure potestatis adquiri, quidquid eorum filiis avus avia proavus proavia a linea materna venientes quocumque titulo contulissent, hoc quoque convenit observari, ut, quidquid vel uxor marito non emancipa
Abbreviated transcription (French):
bentib frmita tempatres igit
sincdubio hre debebunt. necul¬
lamfilusulquibuslib cepsoa
corum contgapatres imprcba
uo e acc̃atõcmpossecompetere

Expanded text:
habentibus firmitatem. Patres igitusine dubio habere debebunt: nec ullam filiis vel quibuslibet ex persona eorum contra patres improbam vocem accusationemque posse competere
Abbreviated transcription (Latin):
reipunreꝑ nos ultimos ẜuoc
suos restituat in suo noĩe deus de¬
eius adimplore. ¶Deoitaq
auriliante pro fclicitate rcip
miamoptimum suscipiat or¬
nem ⁊ ꝓpriambãt prefecturam
ut sicũtoriens atq ullincum.i¬
ta⁊affrica pretoriana maxima
decorctur. ¶quius sedemiube¬
mus cẽcꝑrtaginem⁊ inprefa¬
cõc public animcartarumpre¬
fectuns alus quis nomen ad¬
ingi. ¶Quam nunctuam
utabẽa auxiliãte deo septem ꝓ¬
q procõsulans anau̾ocabatũ
cartago⁊ bicantium accripol¬

Expanded text:
er nos, ultimos servos suos, restituat in suo nomine deus eeius adimplere. Deo itaque auxiliante pro felicitate rei puius misericordiam optimum suscipiat ordinem et propriam habeat praefecturam, ut sicut Oriens atque Illyricum, ita et Africa praetoriana maxima decoretur. Cuius sedem iubemus esse Carthaginem et in praefatione publicarum chartarum praefecturis aliis eius nomen adiungi, quam nunc tuam Et ab ea auxiliante deo septem pquae proconsularis antea vocabatur, Carthago
Abbreviated transcription (Latin):
pedumspatiointiccto int̃pu¬
blicaac priuataedifitiaitasi¬
binoucrit fabricandumut
taluntuallo et publiceedes
a penculo uendicentur et pri¬
uatus edificatoruelut ppera
fabricato loco destructionis.⁊
motum.
potamiar oscheuiam cupha¬
banc̃sem.cilitiam ẜam utraq̃
armeniam. utrãq capadociã
pontum polcmomacum at

Expanded text:
pedum spatio interiecto inter publica ac privata aedificia ita sibi noverit fabricandum, ut tali intervallo et publicae aedes a periculo vindicentur et privatus aedificator velut perperam fabricato loco destructionis fuentum.potamiam Osroenam Euphrabanensem Ciliciam secundam utramque Armeniam utramque Cappadociam Pontum Polemoniacum at
Abbreviated transcription (Latin):
tiadomosin et marmoradetra¬
here cocõdiniuespasiamet sca¬
tus con.uctitum estcerorum
de alio domo maliamt̃isferre
quedamlicere exceptum esea
snec domims itatransforrel
iu integns cdificus depoĩtis
domus licuit nõ candomfaci¬
em in cuutatem restituere s ĩ
ortum conutereetanhoccon

Expanded text:
ia demoliri et marmora detrahere edicto divi Vespasiani et senatus consulto vetitum est. ceterum de alia domo in aliam transferre quaedam licere exceptum est: sed nec dominis ita transferre licet, ut integris aedificiis depositis domus licuerit non eandem faciem in civitate restituere, sed in hortum convertere, et an ho
Abbreviated transcription (Latin):
trmre dit hoc corngẽtes scĩmne
siquidom res iamuendite sunt
nt nullus aditus ciadhenditrẽ
reserñctur qd̾ctantiquitis obs¬
siquidem maioranms cõstitu¬
tus estet tp̃ra restitutioĩs nuã

Expanded text:
tem redire, hoc corrigentes sancimus, si quidem res iam venumdatae sint, ut nullus aditus ei ad hereditatem reservetur: quod et antiquitas obssi quidem maior annis constitutus est et tempora restitutionis nu
Abbreviated transcription (Latin):
cusau̾it paternam hrditatemd̃¬
inde maluerit camadirecum fr¬
enit in distincte cipmissumaoce
res paterncincodom staturema¬
nenthoc faeore et post multum
tp̃s liccatci adcandem beredita

Expanded text:
cusaverit paternam hereditatem, deinde maluerit eam adire, cum fuerat indistincte ei permissum, donec res paternae in eodem statu manent, hoc facere et post multum tempus licebat ei ad eandem heredita
Abbreviated transcription (Latin):
tionez mericrat quiad prouoca¬
tõnis connolass auxiuum al¬
sequi qualiscumq fuiss opellẽ¬
dascinius itaq si appellatorse¬

Expanded text:
tionem meruerat, qui ad provocationis convolasset auxilium, alsequi, qualiscumque fuisset, compellenda. Sancimus itaque, si appellator se
Abbreviated transcription (Latin):
antbuis dumtaxat nẽg̃oci¬
is atq põis proquib fuc¬
rint promulgatanec abali¬
quoretractentur notam ĩ¬
famic subituro coquiuła
stute ca itpretare uoluit
uł impetrato impugnare.
rescripto nechitupo fructũ
ꝑsubreptoem cliciti ⁊ uidice
si dissimulauit ułultius li¬
tigantem audierit uł aliqd

Expanded text:
ant his dumtaxat negotiis atque personis, pro quibus fuerint promulgata, nec ab aliquo retractentur: notam infamiae subituro eo, qui vel astute ea interpretari voluerit vel impetrato impugnare rescripto, nec habituro fructum per subreptionem eliciti: et iudices, si dissimulaverint vel ulterius litigantem audierint vel aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tiomiboui sucgesti¬
onib indicatiim ułp
ꝯsultatocm incõe floren¬
tissimorum sacrinripalacu
pccrũmauditorium intro¬
ductorum negocio statum̃
ułquibust corporibo autlẽ¬
gatis antpronintic uł cuu¬
tatiuł curc dõauimus nec
genãlia iira sint sz leges fi

Expanded text:
tionibus vel suggestionibus iudicantium per consultationem in commune florentissimorum sacri nostri palatii procerum auditorium introducto negotio statuimus vel quibuslibet corporibus aut legatis aut provinciae vel civitati vel curiae donavimus, nec generalia iura sint, sed leges fi
Abbreviated transcription (Latin):
biustuicerens
mintegrum restitutio adusu
transactum ꝓpterctatis auxili¬
umimplorctur. tibi quoq agẽ¬
tiexintegro ulreplicatõe o tra
exceptõcm  pactiul persi perem¬
ptamconstet pristinam obli¬
gitoem exinstauratoc negoci
itubuta actioc consulendum

Expanded text:
s in integrum restitutio adversus transactum propter aetatis auxilium imploretur, tibi quoque agenti ex integro vel replicatione contra exceptionem pacti vel, si peremptam constet pristinam obligationem, ex instauratione negotii tributa actione consulendum
Abbreviated transcription (Latin):
nus pcedẽtes. adspiciens om̃ib
auc decepusmancant illupri¬
stinaserututepublico  testimo¬
nio despapdati.fiant itaqcthu
cuies romaniunc cñpatroatus
to. ¶ilopculdubio o bserua¬
dicta quendã manumiscrit licet
ones lapnitatis abolcatur etita
fiatcinis romanus nemomn
quiabantiquaobseruatoe mci¬
nitatem romanan boĩcs pdu¬
cebant perpriucorumno lũta¬
ctsisbconditocquidam liborta¬
tem seruosuo relqueritet adh

Expanded text:
nus procedentes adspiciens, omnibus autem deceptis maneant illi in pristina servitute publico testimonio defraudati: fiant itaque et hi cives Romani, iure tamen patronatus ndo. Illo procul dubio observadicta quendam manumiserit, liceto Latinitatis aboleatur et fiat civis Romanus, ne modi, qui ab antiqua observatione in civitatem Romanam homines producebant, per privatorum voluntaet si sub condicione quidam libertatem suo servo reliquerit et a h
Abbreviated transcription (Latin):
cumrõabileesterp̃tiocum pc̃r¬
fruiet moras liborti tp̃re demo
eum inseruitutem deducere cuz
nonsintambo caussibiconsẽ¬
tanci. ¶ctmnpresentugitur ca¬
suubertas romana ciaccedat mnẽ
patioltus minimcci subnixo.
qripequodamotosibi libortus
libero suam ancillamt in matrie¬
nio collocau̾it et dotempro ca
conscripsentqdsolitum est in
liberipsonis solis pcedere anci¬
la nõlatina seius efficiatur

Expanded text:
onabile est et pretio eum perfrui et mortis liberti tempore denuo eum in servitutem deducere, cum non sint ambo casus sibi consentanei? et in praesenti igitur casu libertas Romana ei accedat iure patronatus minime subnixipse quodammodo sibi libertus libero suam ancillam in matrimonio collocaverit et dotem pro ea conscripserit, quod solitum est in liberis personis solis procedere, ancilla non Latina, sed civis efficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
fiat.et siquidemconditio derece¬
ntipsius hertois quilibertatem
imposĩt. mancatubortus sin a
fiñt adimpleta necripiatur for¬
sitanliberis  ctcognatis ius pa¬
tronatus orcinus libertus ud¬
aturet ad cum iira patroatus ꝑ¬
ueniantculeges ꝯcedũt. ¶u¬
lud q̃satis acorbum nobis mio¬

Expanded text:
idem condicio defecerit, ipsius heredis, qui libertatem imposuit, maneat libertus. sin autem fuerit adimpleta, ne eripiatur forsitan liberis et cognatis ius patronatus, orcinus libertus videatur et ad eum iura patronatus perveniant, cui leges concedunt. Illud etiam satis acerbum nobis vi
Abbreviated transcription (French):
ꝯuentioe speciau si fantũpriuile¬
gio fisciobligatus nonaliterin¬
firmaturquam sihocfrandis cõ¬
silio effectum detegatur.
gnoriobligauit eaquoq que
habet et quehabitunis esset pos¬
sesoris libertatem dancertum
pignoris qui spalu¬

Expanded text:
entione speciali, sed tantum privilegio fisci obligatus, non aliter infirmatur, quam si hoc fraudis consilio effectum detegatur. gnori obligavit, quae habet quaeque habiturus esset, posse servis libertatem dari certum pignoris iure sp
Abbreviated transcription (Latin):
mus plimmos mniusta¬
rumdespatc̃e curumpo¬
tentium titulos ⁊ claris¬
simepriuisia dignitatis
bis aquib inius uocant
opponere.ac nc infrandez
romhus nominib abutant
et titulis qsi huiusmodi ddo
scientes continuerint afficie¬
prehucrunt ut licelli auttitu
tur auenis catenus incos qu
fecint iundicetur ut affẽctipli¬
bo ppetius ictallorum supꝓ¬
litus deputenturr. ¶quiiqs
igitur liccpulsatus cͥumipeet
reisit possessoret uris ⁊ tituli
iiate sollempniter pulsatioi
exccpent contradc̃orus libelli
aut citulis ilterius nom̃ cred¬
denit ingerendumeius posse¬
sionis  autcausequam subhẽ
frande aut retinere ant emiltaẽ
temptar̾t. amissice mulctẽ¬
tur necrepetende actĩonis etiã
siciprobabilis negocu mita
suffragantur bat facultatem
cos sanc quisponte alienis li¬
tib scinscrpaciuntur cuhus
neqr pprictas neq possessio
ꝯpetat uelutifme suc pdigo

Expanded text:
mus plurimos iniustarum desperatione causarum potentium titulos et clarissimae privilegia dignitatis his, a quibus in ius vocantur, opponere. Ac ne in fraudem rem his nominibus abutantur et titulis, qui huiusmodi dolo scientes conivent, adficienpraebuerint, ut libelli aut tituli tur alienis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur, ut adfecti plumbo perpetuis metallorum suppliciis deputentur. Quisquis igitur lite pulsatus, cum ipse et rei sit possessor et iuris et titulum illatae sollemniter pulsationis exceperit, contradictoriis libellis aut titulis alterius nomen crediderit ingerendum, eius possessionis aut causae, quam sub hac fraude aut retinere aut evitare temptaverit, amissione multetur nec repetendae actionis, etiam si ei probabilis negotii merita suffragantur, habeat facultatem. Eos sane, qui se sponte alienis litibus inseri patiuntur, cum his neque proprietas neque possessio competat, veluti famae suae prodigos
Abbreviated transcription (Latin):
itaubasnacõposint utedicat si
filius uł filia intestatus uł ite¬
ritet ip̃c uł ip̃a liberos sustuleit
siuenuptias contraxent siue

Expanded text:
ua composuerit, ut edicat: " si filius vel filia intestatus vel interit", et ipse vel ipsa vel liberos sustulerit vel nuptias contraxerit sive
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. I ilibtatẽtibimam
tua imꝑante  domino . adscrip¬
sisticumpponas dñm nonsb̾¬
scripsissẽet sius lłris tuam liber¬
tatem expressimagnonisse al
impetrandam libtatom sena

Expanded text:
. Si libertatem tibi manu tua imperante domino adscripsisti, cum proponas dominium non subscripsisse et suis litteris tuam libertatem expressim agnovisse, ad impetrandam libertatem sen
Abbreviated transcription (Latin):
paciquaroes postulas priusq̃
decondicione constaret tua ac¬
cusanditibi tribuip̾tatem cõt
cumquite seruum eecõsitend

Expanded text:
atione postulas, priusquam de condicione constaret tua, accusandi tibi tribui potestatem contra eum, qui te servum esse contend
Abbreviated transcription (Latin):
sius .adusariis candemnonnuã¬
te pecuĩcerceptõem oꝓpoẽre neci
deo prohibeantur qd principal
debitorcanunꝙ̃ usũs est. ¶Ita
t̾ri ut n pricipan debitorin fide¬
uissoricius aliqd̃ prcurditiumge¬
nerctur.sus quieam exceptõem.

Expanded text:
is adversariis eandem non numeratae pecuniae exceptionem opponere nec eo prohibeantur, quod principalis debitor ea numquam usus est: ita tamen, ut neque principali debitori neque fideiussori eius aliquid praeiudicium generetur, si is qui eam exceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
um amorictestõris numcrand̾
omimo adut huis moihrdita¬
temul manifestarc suam sũam
quod hereditatem minimc adoͭ¬
tit cxpeditus ctenim ita tractat
inducitur filiomemoratam no¬
ptushr̃s intrastatuta tp̃ra mi¬
nime adicrit ꝑoffitium quidc
iudicis scriptumheredem comĩ¬
pellihaoc facerd inmedio eñ tp̃re¬
l.amorte quidem testõris anad
itamno hereditatem⁊ si decessẽ¬
nt filius huiusmõiquerelam
l nõse p̃paranit ad suam postei¬

Expanded text:
uum a morte testatoris numerandum omnimodo adire huiusmodi hereditatem, vel manifestare suam sententiam, quod hereditatem minime admittit: expeditus etenim ita tractatus inducitur filio memoratam moptus heres intra statuta tempora minime adierit, per officium quidem iudicis scriptum compelli hoc facere. In medio tamen, id est a morte quidem testatoris, ante aditam autem hereditatem, etsi decesserit filius, huiusmodi querellam, licet non se praeparaverit, ad suam posteri
Abbreviated transcription (Latin):
ilicocursum demoffõso querelẽ
tp̃rib dabat.ũt nonliccat b̾roi qñ
iusmõi tmitem itm filius defrau¬
decurdebito nãli. ¶Ocimus it¬
q ubitestor deccesserit. alioscripto
tembre scriptu brdcm siquiḋpre

Expanded text:
ilico cursum de inofficioso querellae temporibus dabat, ut non liceat heredi quando iusmodi tramitem iterum filius defraudetur debito naturali. Sancimus itaque, ubi testator decesserit alio scripto tem habere scriptum heredem, si quide
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan uclunius ꝑtis egestã¬
tem nopptipam nuptirumi
affectõemefficiuntursũgiturdo¬
te iamprestita mantus. Mulla
significaiut qd nõsimplicom fa¬
cit donatõem sippterdotemiami
cõscriptã et ip̃cad dõatõcm none¬
nclicebit ei hocfacere ⁊ suppoatũ
pactis dotalib huiusmodidõa
instroancedente nulla pactata¬
lidonatiompostnuptias inse¬
rantur reip̾auideaturcẽ hoc pac¬
tumnts indotales conuentões
intellig̃ãtur⁊ intalidonagocpa¬
sibꝰ utraq ambulet tamdos q̃
stitutio que suꝑ exequatr̃e pacti¬
intactact nõsolum cummuti¬
latacustodiatur sctiam nr̃a qm
deint̃pretatõe cuis fecimus feci

Expanded text:
forsitan vel unius partis egestatem, non propter ipsam nuptiarum adfectionem efficiuntur. Si igitur dote iam praestita maritus nulla gnificaverit, quod non simplicem faciat donationem, sed propter dotem iam conscriptam et ipse ad donationem venerit, licebit ei hoc facere et supponatur pactis dotalibus huiusmodi donatinstrumento antecedente nulla pacta tali donationi post nuptias inserantur, re ipsa videatur esse hoc pactum, et secundum dotales conventiones intellegantur et in tali donatione passibus utraque ambulet tam dos quam stitutio, quae super exaequatione pactiintacta, et non solum ea immutilata custodiatur, sed etiam nostra, quam de interpretatione eius fecimus ambi
Abbreviated transcription (Latin):
bentib recitare s solamiuins
intpretatoris siiam ꝯmẽdare
ut tunc tencat cum minimead¬
codice recepte sũt. ciuitatib fõ¬
te uł corporib ulscolis urscri¬
iiiiͦs uł ꝯfficiis uł aliciu põe mi¬

Expanded text:
bentes recitare, sed solam iuris interpretatoris sententiam commendare, ut tunc teneat, cum minime adcodice receptae sunt, civitatibus forte vel corporibus vel scholis vel scriniis vel officiis vel alicui pe
Abbreviated transcription (Latin):
namlibertatem possibilecẽt it¬
linquiferuoqui ad huc inuen¬
tre portretur et hõ ficrisꝑabat
nos uetus nirgui decidentes li¬
bertatis fauore consemus et fi¬
deicommissanamnce nõduc¬
ctamubertatom suamfirmit¬
feminaquiqueucad huc iuc
libertatem recipiatcisimat sua¬

Expanded text:
tem possibile esset relinqui servo, qui adhuc in ventre portaretur et homo fieri speraretur, nos vetus iurgium decidentes libertatis favore censemus et fideicommissariam nec non directam libertatem suam firmitfemina, quae adhuc in libertate solem respiciat
Abbreviated transcription (Latin):
trmonium uxorisuc postea ci
legatorclicto manumitti test̾o
scũ codicillis uerbis precariis a
succ̃orib uoluit ramcos adre¬
demptocn et manumissioner
quancamque incapiendis re¬
lictis defuncticonsensit indito
tencritibiq fidei cominissana
debenlibertatem non anibigit

Expanded text:
trimonium uxori suae, post ei legato relicto manumitti testamento seu codicillis verbis precariis a successoribus voluit, tam hos ad redemptionem et manumissionem quam eam, quae in capiendis relictis defuncti consensit iudicio, teneri tibique fideicommissariam debere libertatem non ambigit
Abbreviated transcription (Latin):
cerit mentocmuł sic absolute
culis completrr et nõtaq ab
impenalibenefitio suppletur.
et prccipucquitemin iubstitu¬
tionibuł restitutõib hoc intł¬
ligiscimus. nichomimus aut

Expanded text:
cerit mentionem vel sic absolute culis completur, non ab imperiali beneficio suppletur. et praecipue quidem in substitutionibus vel restitutionibus hoc intellegi sancimus: nihilo minus aut
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Exhus ũbis fortuna¬
toliberto mcodolegonendica¬
Ic tibilibertatem non potes si
paganitestam̃tum pponatur
atcuimcum testõrem militem
fuisse ꝓponas siñccrore ductui
libertumtecredidit. s dandeclib̾¬
tatis animum hĩnt libertate
quidemdurctam competore ti¬
biszctetlegaiuendicationem
brepreregatiuam militans p̾¬

Expanded text:
. Ex his verbis: "Fortunato liberto meo do lego" vindicare tibi libertatem non potes, si pagani testamentum proponatur. At enim cum testatorem militem fuisse proponas, si non errore ductus libertum te credidit, sed dandae libertatis animum habuit, libertatem, et quidem directam, competere tibi, sed et legati vindicationem habere praerogativa militaris p
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Sinõsinguli
iniolidum sgnalter
estis nec additũ est utqd
abaltoseruar ñ poss alter
rens protua portoesñieobcessa¬

Expanded text:
. Si non singuli in solidum, sed generaliter estis nec additum, ut, quod ab altero servari non possit, alter rens pro tua portione s
Abbreviated transcription (Latin):
ulpost pcuquantitatis discept̃¬
tacmnisiminus dimidia usti
p̃cii qd suerat tprc̾uenditonis
datum estelectõciam emptoru

Expanded text:
pretii quantitatis disceptationem: nisi minus dimidia iusti pretii, quod fuerat tempore venditionis, datum est, electione iam emptor
Abbreviated transcription (Latin):
adindicummuocatus est adir¬
crumpendam lõgitpris presc̾¬
ptoem contestatauider ũ pote.
huius humanitatẽ sinp̃senti¬
am facientȩedc̃is limis facieri¬
dis cumcitarec curabit ⁊ tunc
incadem uolutate coopmarẽ¬
tect negocium sũmatͥim discu

Expanded text:
ad iudicium vocatus est, ad interrumpendam longi temporis praescriptionem contestata iudex, utpote huiusmodi humanitatem sui praesentiam faciente, edictis legitimis proponendis eum citare curabit et tunc in eadem voluntate eo permanente negotium summatim
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. S tudiorumia¬
bor mercturuthuqui ĩ
publicis. administroibꝰ
ostituti socian sibiosilio¬
rumpticipes cupiĩt spcp̃¬
miorumatq honorific̃c¬
tasuaprouocẽt cos quor
prudentram sibiputantẽc nec̃i¬

Expanded text:
. Studiorum labor meretur, ut hi, qui in publicis administrationibus constituti sociari sibi consiliorum participes cupiunt, spe praemiorum atque honorificentia sua provocent eos, quorum prudentiam sibi putant esse nec
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Siminores ułcxpagis
noĩculex suo debitis dũtãxat
tpoĩtio a constantinano p̃toẽ
celebnda c̃ ꝓbatis examimatis
qz caĩs ut paccfc̃a rerum fidefur¬
mauenditio ꝑsen̾et. qñdecto

Expanded text:
. Si minores vel ex patris nomine vel ex suo, debitis dumtaxat ti interpositio a constantiniano praetore celebranda est, probatis examussim causis, ut patefacta rerum fide firma venditio perseveret. CO
Abbreviated transcription (Latin):
gestorum inditio ciuiliter cõ¬
uste nectibiobent. sipꝑt occup̃¬
tiones militares camliccintã¬
dius fuisses crecutus cum hos
genus  actiomis lõgi tp̾ris preͦ¬

Expanded text:
gestorum iudicio civiliter consiste: nec tibi oberit, si propter occupationes militares eam litem tardius fuisses exsecutus, cum hoc genus actionis longi temporis prae
Abbreviated transcription (Latin):
is succ̃orib desunctus
sitheredicatom es nõat
fiscũsz ad corpus nauicu¬
lanorum exquo fatalisor¬
te  subtractus est deferipre¬
cipunus
mp̃r Tniusistamlegio¬
ib: quam ucxillatõ iboomi¬
tatẽsibꝰscucuncis insinuan
debebisutcognoscantcum a¬
liquis fuit reous humanis
exomptus atq intestatus sĩc
limohorede  decesseritaducxil¬
Iquis fa ciendis ⁊ rparandis ⁊ uendendis ut in autent

Expanded text:
 successoribus defunctus sit, hereditatem eius non ad fiscum, sed ad corpus naviculariorum, ex quo fatali sorte subtractus est, deferri praecipimusm. Vniversis tam legionibus quam vexillationibus comitatensibus seu cuneis insinuare debebis, uti cognoscant, cum aliquis fuerit rebus humanis exemptus atque intestatus sine legitimo herede decesserit, ad vexili
Abbreviated transcription (Latin):
tatis credebantquos ⁊ cpbesia
synodus ciibte memorieciri¬
lus prefuit inquanestoruer¬
rorcepulsus c muniuersisie¬
cutaẽquos ⁊ nupuener:ulis
calcedonesis synodus ẽ secut
priorib ꝯcilus sacerdotum ex
omniprorsus ꝑte s senticris

Expanded text:
tatis credebant, quos etiam Ephesina synodus cui beatae memoriae Cyrillus praefuit, in qua Nestorii error expulsus est in universis secuta est, quos et nuper venerabilis Chalcedonensis synodus est secuta, prioribus conciliis sacerdotum ex omni prorsus parte consentiens
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. G iquos forte nc̃citã
capniuitaus abanxitsciant si
nontransierunt. s hostilis ir¬
niptionis necitare transduc¬
tisunt adpprias terras festiã¬
re debererecepturos uire post¬

Expanded text:
m. Si quos forte necessitas captivitatis abduxit, sciant, si non transierunt, sed hostilis inruptionis necessitate transducti sunt, ad proprias terras festinare debere recepturos iure post
Abbreviated transcription (Latin):
mpr.  ducrsus uxorem qre
sociarci humancatq duunc
domus suscipitur mantidion
suum functi succ̃ores expilatȩ
brditatis crimen intendereno
possunt ⁊idcores quas ꝑcãdez

Expanded text:
. Adversus uxorem, quae socia rei humanae atque divinae domus suscipitur, mariti diem suum functi successores expilatae hereditatis crimen intendere non possunt. Et ideo res, quas per
Abbreviated transcription (Latin):
cam moliri fiut deprebensus
nirsusq sactotium petere aqͥ
agat nccnr.aadeat scc̾tanec ĩ¬
tratis cartat tefẽsorib ⁊̃ eõrũ
¶ Idigtõem subituris.
⁊ ertracccam in priuatis coibꝰ

Expanded text:
cam moliri fuerit deprehensus, rursusque sacerdotium petere, a quo agat. nec nostra adeat secreta nec imtratis careat: defensoribus etiam eorum indignationem subituris.  extra ecclesiam in privatis aedib
Abbreviated transcription (Latin):
undenec facilesuum effectum
inlitigus ondere huiusmodi
ceccptio naluitcumitaq no¬
bis alictemporales exceptoco
uł prescriptees sufficiant hui¬
moĩdifficultatibꝰ applicara
nr̃o subicctos impono minic
patimur.ideoq memorataan¬
naliceceptoc ponitus quiescẽ¬

Expanded text:
unde nec facile suum effectum in litigiis ostendere huiusmodi exceptio valuit. Cum itaque nobis aliae temporales exceptiones vel praescriptiones sufficiant, huiusmodi difficultatibus illigari nostro subiectos imperio minime patimur. ideoque memorata annali exceptione penitus quiesce
Abbreviated transcription (Latin):
taprediadata essent in
dotemetconuoniss ute¬
lectio mulieri seructur ni¬
chominus lexuilia locum
bt cstaut alienatio omnis
actus perquẽdrum tñsfert̃¬
mp̃r. Mantiqui fundum co¬
munemcumalioindotem mex¬
timatum acceperint acomuni
dundundoiuditium puocare
non possint licet ip̃ipossint pro¬

Expanded text:
praedia data essent in dotem et convenisset, ut electio mulieri servetur, nihilo minus lex iulia locum habet. Est autem alienatio omnis actus, per quem dominium transfert. Mariti, qui fundum communem cum alio in dotem inaestimatum acceperunt, ad communi dividundo iudicium provocare non possunt, licet ipsi possint pro
Abbreviated transcription (Latin):
mancat illico  donauoplenan
nullo alio affirmatois tempõe
expectando. itant hoc indea tur
impialeec̃ primlium quiens
sus consilus suisq laboribus
prototoorbe tranimdienoctu¬
qz laborat quareno hantdigna
sua preroatiua fortunam.

Expanded text:
maneat ilico donatio plena, nullo alio adfirmationis tempore expectando, ita et hoc videatur imperiale esse privilegium. Qui enim suis consiliis suisque laboribus pro toto orbe terrarum die noctuque laborant, quare non habeant dignam sua praerogativam fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
Cellamsius nuptus
pactus est intrabicninũ
cxcquinuptias incãdem
prouintia degens supsedcĩt
cinsqr spatiifinedccurso mal¬
lius postea co nuincrempuel¬
la puenent nichil fralidis cifit
quenuptias maturandouota
suadintius ludi non passa est.

Expanded text:
uellam suis nuptiis pactus est, intra biennium exsequi nuptias in eadem provincia degens supersederit, eiusque spatii fine decurso in alterius postea coniunctionem puella pervenerit, nihil fraudis ei sit, quae nuptias maturando vota sua diutius ludi non passa est.
Abbreviated transcription (Latin):
didum tataxat hant faculta¬
tem dominio nidelearm rer
ad liberos ꝑtinentes parentes
ant pencs quos maternanm
rcrum utendifrendiq tm po¬
testas estomnemdebent tuen¬
dereidiligentiam ad bibere etq
uirefilus debc̃turm examinc

Expanded text:
di dumtaxat habeant facultatem, dominio videlicet earum ad liberos pertinente. Parentes autem, penes quos maternarum rerum utendi fruendique tantum potestas est, omnem debent tuendae rei diligentiam adhibere et quod iure filiis debetur in examin
Abbreviated transcription (Latin):
senatus censuit⁊sepe re¬
scriptumẽꝯpensationim
cãfiscaluta demũlocum cẽ
sicadem stãtio quid debeat
queperit hocuirs ꝓpt̃conͦfusi¬
oncidiuersorumofforumte¬
naciter seruandumc̃siquidaũt
tibiercastatr̃e cuius m̃tioẽmfe¬
cissti debericonstit̾itꝙ̃ primũ reci¬

Expanded text:
senatus censuit et saepe rescriptum est compensationi in causa fiscali ita demum locum esse, si eadem statio quid debeat quae petit. Hoc iuris propter confusionem diversorum officiorum tenaciter servandum est. Si quid autem tibi ex ea statione cuius mentionem fecisti deberi constiterit, quam primum reci
Abbreviated transcription (Latin):
sitamcnipas res apudtecon¬
sucutas oo quarumquontior
litis int̾cessit decisio fiscusril
alius ageuendicat nichpe¬
tere potes tibi  u¬

Expanded text:
Si tamen ipsas res apud te constitutas, ob quarum quaestionem litis intercessit decisio, fiscus vel alius a te vindicavit, nihil petere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Encigitur proaug honce
escantelares accipientium io¬
strastatuit eternitas. hectami
duuno impiales suscepimu

Expanded text:
e igitur pro Augusto honore et cautela res accipientium nostra statuit aeternitas, haec tamdivino imperiales suscepimu
Abbreviated transcription (Latin):
urbis quos curpissimum in¬
sinuandi ultimas defitientiũ
uoluntates genus irrepseãt
cẽ puniendos. censemus nerẽ
attingantquenemimprore¬

Expanded text:
urbis, quos turpissimum insinuandi ultimas deficientium voluntates genus irrepserat, praemonendos censemus, ne rem attingant, quae nemini pr
Abbreviated transcription (Latin):
pbrium siperitos uclint scdi¬
sccptatõum ẽc̃ forensium ft¬
rondis temeratoribꝯ buius
moisanctionis penaquin

Expanded text:
brium, si peritos se velint disceptationum esse forensium: feriendis temeratoribus huius sanctionis poena quin
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Siliber constitutus ut
filictuc mamimittantur ali¬
quid dedisticansanon secuta
dehoc tibirestituendo condc̃o

Expanded text:
. Si liber constitutus, ut filiae tuae manumittantur, aliquid dedisti, causa non secuta de hoc tibi restituendo cond
Abbreviated transcription (Latin):
declaratiestuit militana test̃¬
m̃ta deinoffõso querclam cua¬
dant. multi alucans emergũt
inquibꝰ dubitatoes exorta s i¬
sopm nec̃ceest inaicastitnsibo
ct enim peculus introducta est
et alia subdiuisio. et pcculu tri

Expanded text:
declaratum est, ut militaria testamenta de inofficioso querellam evadant, multi alii casus emergunt, in quibus dubitationes exortas sopiri necesse est. In castrensibus etenim peculiis introducta est et alia subdivisio et peculii tri
Abbreviated transcription (French):
intentioemcius qui dominum
sese assenit responderc crsi exposse¬
sicclibertatis adserucurem du¬
citurctiam procuratorẽ dare no¬¬
minimc prohibenqd̃his qui co
seruituge adlibortatem prosilu¬
rue ponitus interdicimus i li

Expanded text:
intentiones eius qui dominum sese adserit respondere et, si ex possessione libertatis ad servitutem ducitur, etiam procuratorem dare minime prohiberi, quod his, qui ex servitute ad libertatem prosiluerint, penitus interdicimus: illi
Abbreviated transcription (Latin):
fitu rone tucoromte ꝯstitutum
assenas aḋtenoium periculo ꝑ¬
tiricte parcre solutionidenũtia
qlusisatis nõ fec̾int inuenũdatõe

Expanded text:
ione, tutorem te constitutum adseverans ad te nominum periculo pertinente, parere solutioni denuntia. qui si satis non fecerint, in venditione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstoẽm naturalib liberis in hũ
sobol.liccatcis hoc facerc quaten
actis subꝯpetẽti iudice intuen
nuptias nõpueĩats puditiam
suam intactamsseruet⁊ renũti¬
et senatuscon uelleiam p̃sidio

Expanded text:
em naturalibus liberis in his subolis liceat ei hoc facere, quatenus actis sub competenti iudice intervenuptias non perveniat, sed pudicitiam suam intactam conservet et renuntiet senatus consulti Velleiani praesidio
Abbreviated transcription (Latin):
dem Int̾est anusum fruc¬
tum solum mantustuus in
dotem accepent an ꝓprietas q¬
demdotidata sit.um pactum
int̾ressit. ut moriente eo tibi e¬
adempossessio reddeturaiam
usufructuanus quidem ꝓpri¬
ctatem pignorartnon potint
quiant pprictatem extimata
indotem acccpit nõideo mirꝰ
obligarecampotuitqnisolu¬
to matrimoniorestituendati¬
biertimatio eius fuit.

Expanded text:
 Interest, usum fructum solum maritus tuus in dotem acceperit, an proprietas quidem doti data sit, verum pactum intercessit, ut moriente eo tibi eadem possessio redderetur. Nam usufructuarius quidem proprietatem pignorare non potuit: qui autem proprietatem aestimatam in dotem accepit, non ideo minus obligare eam potuit, quoniam soluto matrimonio restituenda tibi aestimatio eius fuit A
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Emptor boã fite cont̾
psentem decennn prescriptoe
ciuus initio ꝯtestatcem habi
sufficit postea quam suamim¬
plemĩt intentionem petitor e
adbita probatocuste possessi¬
opost moramlitis contestate
ꝯpleta proficit ut cum postmy¬
tam controuersiammpreteri¬
tum extimcurr.

Expanded text:
. Emptor bona fide contra praesentem decennii praescriptione, cuius initio contestationem haberi sufficit, posteaquam suam impleverit intentionem petitor, adhibita probatione iustae possessio post moram litis contestatae completa proficit, cum post motam controversiam in praeteritum aestimetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tum scuomesitariẽsis
gradum ulcctera offiti¬
a repet̾e au̾dcat. cu publi¬
ce discipline semelgesta¬
sufficiat acsiquispiam pro
mo sunt yn petrat.a ad solutio¬
nem debiti primitus urgetuꝵ.
etquiotrafeçerint penam dcpõ¬
tationis adinstar legis iulic
ambitus excipiant. ad legen¬

Expanded text:
ratum seu commentariensis gradum vel cetera officia repetere audeat, cum publicae disciplinae semel gestsufficiant. Ac si quispiam prommodo sunt impetrata, ad solutionem debiti primitus artetur, et qui contra fecerint poenam deportationis ad instar legis Iuliae ambitus excipiant. A
Abbreviated transcription (Latin):
petitoẽm stipulatus es ccũ scbedi
aũt tincã ficto repudio mmniu
breuitp̃re rescissum est res dotale̾
quas antenuptias optulisti pre¬
ses prouitie reciperete no dubit᷑¬
iut certumẽ enim daturũo ꝑam
fas gestasunt fructum calidita

Expanded text:
petitionem stipulatus es, circumscribendi autem tui causa ficto repudio matrimonium brevi tempore rescissum est, res dotales, quas ante nuptias obtulisti, praeses provinciae recipere te non dubitabit. Certum est enim daturum opera, quae contra fas gesta sunt, fructum callidita
Abbreviated transcription (Latin):
c̃te rei contẽplatõc int̾ nos ha¬
Obitacrigno p̾cio malium tñs
impleta promissi fide donini¬
ueniat ⁊ idco additus compe¬
tens uidex fundum cuiusmẽ¬
toem facis restitui t̾cũfrctib

Expanded text:
e rei contemplatione inter vos habita exiguo pretio in alium transt, quando non impleta promissi fide dominiveniat. et ideo aditus competens iudex fundum cuius mentionem facis restitui tibi cum fructib
Abbreviated transcription (Latin):
xl.loquitur prescriptoe ad preiu¬
ditium ctiam publicarm fũn¬
ctionũsolutionis tra hore conai
Et siquidꝑtantiulamplioris
tpris lapsum minimculmini
quamoportucrat tributorum.
nominesolugumiest. nonposse
rquirscu prȯflgan contendẽ

Expanded text:
loquitur praescriptione, ad praeiudicium etiam publicarum functionum solutionis trahere conari et, si quid per tanti vel amplioris temporis lapsum minime vel minus quam oportuerat tributorum nomine solutum est, non posse requiri seu profligari contendere,
Abbreviated transcription (Latin):
i Mp̃r. Quopocius pe¬
riculo magratus tuto¬
res quos petistidederũt
q̃tum contra sexus odi¬
toẽm aliciuexeaobligõe
obstricta es qd tuo percło
tutores filuis tuis darposty¬

Expanded text:
 . Suo potius periculo magistratus tutores quos petisti dederunt, quam tu contra sexus condicionem alicui ex ea obligatione obstricta es, quod tuo periculo tutores filiis tuis dari post
Abbreviated transcription (Latin):
accipere inueniente cũmappella
cõcedit. huuismoumquititer
amputãtes cumadusarius i¬
põtet mimme presente appella¬
toreliteercereqr hoc sṗalcpriuł¬
liumcius ẽquiappeilationico¬
aminande p̾sidet posse ⁊ exit̾na
demappellacorẽnsiobsernaue¬
rit inditiumetcam usqradfic¬
omialitis cramina impleant
durarectad effectum ꝑducitar¬
quam siabinitio minime fue¬

Expanded text:
a concedit, huiusmodi iniquitatem amputantes  cum adversarius potest et minime praesente appellatore litem exercere, quia hoc speciale privilegium eius est, qui appellationi examinandae praesidet, posse ex una dem appellatorem, nisi observaverit iudicium et causaomnia litis certamina impleantudurare et ad effectum perduci, tamquam si ab initio minime fue
Abbreviated transcription (Latin):
rum palatuꝓcerũ. uẽtiletur biẽ¬
numetas inius annitmnõ
ccartimus ut intracum etge¬
sta colligerecteis uiris denotĩ
eplanbtradere et refutatorio
libellos siuolumtofferre et li
introducere cogantur. ¶nlli
ẽet prematurecam inducere⁊
n annalispatio expectato Si
tamen uisacronro consistoĩ
olis crordium ceperit et si nõ
fuĩt in cod diccompletatam̃
ppctuancam cõccdimus cum
imquum sit ppter occuipatoes
florentissimiordinis quas ci¬
canre pictatis mistenahr̃e po¬

Expanded text:
ri palatii procerum ventilentur, biennii metas unius anni terminis coartamus, ut intra eum et gesta colligere et ea viris devotis epistularibus tradere et refutatorios libellos, si voluerint, offerre et litistorium introducere cogantur: nulli est, et praemature causam inducere neque annali spatio expectato. Si tamen in sacro nostro consistorio lis exordium ceperit, etsi non fuerit in eodem die completa, tamen perpetuari eam concedimus, cum iniquum sit propter occupationes florentissimi ordinis, quas circa nostrae pietatis ministeria
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ addendum merito huiclegi
censemus ut siquis fatalidic
apud appellationis iudicem
introductus siucex una parte
siuc cognitioaliteãeappellati¬
onis poͬnaterordium deinde
relictacadiscedatct indesidiare¬

Expanded text:
 addendum huic legi censemus, ut si qui fatali die apud appellationis iudicem introductus, sive ex una parte sive cognitionaliter causae appellationis imponat exordium, deinde relicta ea discedat et in desidia re