comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pro uolubilibus ut supra a sede lauini transferet uerũ ẽ uitansenim
noueralem inuidiã deseruit lauiniũ. & albata longã condidit dictã
ab omine albę porge repre uł situ ciuitatis ui. mõ uirtute nã tuulta
significat Ninc iam: p̃terea Tercentũ. quõ tricentos ãnos dic̃. cũ eamn
qua dringentos regnasse constat sub regibus: sed cũ p̃scriptioe. autter¬
centũ s usq ad ortũ urbis romȩ ait namq Ponec regina sacerdos Marte
granis & constat ĩ regno Romuli & Numȩ & Tulli hostilui ꝗ euertito
Aldam centũ annos. quibus ꝑuter roma & Alba regnauerũt esse cõsiam¬
ptos. totos i sine intermissione. Q ente sub hectorea:i troiana sca de¬
buit dice eneia diximus suꝑuis nomĩa poctas exuicino ustrpareros
Doneo regina sacerdos: historia hoc hẽt hamulus & Numitor sratres
fucrũt hamulus frẽm impio repulit & filiũ eius necauit. filiam
nero iliam uestę sacerdoteta fecit ut spem sobolis aufserret apio

Expanded text:
 volubilibus, ut supra. A SEDE LAVINI TRANSFERET verum est; vitans enim novercalem invidiam, deseruit Lavinium et Albam Longam condidit, dictam ab omine albae porcae repertae vel situ civitatis. VI modo ‘virtute’, nam multa significat. HINC IAM praeterea. TER CENTVM quomodo trecentos annos dicit, cum eam quadringentis regnasse constet sub Albanis regibus? Sed cum praescriptione ait ‘tercentum scilicet usque ad ortum urbis Romae’; ait namque «donec regina sacerdos Marte gravis». Et constat in regno Romuli et Numae et Tulli Hostilii, qui evertit Albam centum annos, quibus pariter Roma et Alba regnarunt, esse consumptos. TOTOS id est sine intermissione. GENTE SVB HECTOREA id est Troiana. Sed debuit dicere ‘Aeneia’. Diximus superius nomina poetas ex vicino usurpare. DONEC REGINA SACERDOS historia hoc habet: Amulius et Numitor fratres fuerunt. Amulius fratrem imperio pepulit et filium eius necauit. Filiam uero Illiam Vestae sacerdotem fecit, ut spem sobolis auferret, a qua
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ Orsus. nunc ccepit ałs finiuit ut sic iꝑꝑ orsus sed illic pro¬
prie posuit. hic usurpatum est p̃teritũ n est ꝑticipiũ audita neq uisa:
hinc probat. Ir suꝑius hec interrgauerat uenus. o ꝙte: quę dea sit diibitat
Nam deam esse confidit
Uox hoĩem sonat: greca .n. figura est odea certe. Conclusio est silogisini: ꝗ
constat ex propositione assumptione & conclusione. Nam si nec uox
nec mortalis est. restat ut dea sit An phocbi soror diana n uenatrix
fuit: bene aũt suspicat᷑ pro loco & qualitate hĩtus ꝑsonȩ An nymphaꝵ
foelicitatem: & qui facit esse foelicem ut in buccolicis. sis boniis o
fochxq tuis: unde & contra iuno in uiiꝰ. dic̃ quę potui inscelix .i.
aduersa troianis. Leues: leuem facias ut leuat ip̃e iridenti Quęcũq
seu diana. sei nympha. Quo sub coelo: aut subqua parte coeli. Aut ẜmͥ
epicuros dicit. qui plures esse coclos uolunt. ut Cicero in horiensio. an¬

Expanded text:
crescunt. ORSVS nunc coepit, alias finiit, ut «sic Iuppiter orsus». Sed illic proprie posuit, hic usurpatum est; praeteritum enim est participium. AVDITA NEQVE VISA hinc probatur, quia superius haec interrogaverat Venus. O QVAM TE quae dea sit dubitat; nam deam esse confidit. VOX HOMINEM SONAT Graeca figura est. O DEA CERTE conclusio est syllogismi, qui constat ex propositione, adsumptione, conclusione. Nam, si nec vox nec vultus mortales sunt, restat ut dea sit. AN PHOEBI SOROR Diana venatrix est. Bene autem suspicatur pro loco et qualitate habitus personaeque. AN NYMPHAabet felicitatem et qui facit esse felicem, ut in bucolicis "sis bonus o felixque tuis" . unde et cadversa Troianis. LEVES levem facias, ut «levat ipse tridenti». QVAECVMQVE seu Diana, seu nympha. QVO SVB CAELO aut sub qua parte caeli, aut secundum Epicureos dixit, qui plures volunt esse caelos, ut Cicero in Hortensio. TAN
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. Ut terre. propter illud. cunctis ob italiã terraꝵ claudit orbis
Hospicio ad hospiciũ Ne fati nescia dido. non sui nã si scir& exitũ
suũ multo magis uetar&. sed fati dix̃ uoluntatis iouis sic̃ fatis in iq
uinonis aut certe fati romanoꝵ. ꝗ non sponie sed neccĩtate ad asti¬
cam uenerant quod utiq ignorabat dido Illo n temport iuadẽ¬
darũ terraꝵ causa fucrat nauigatio. Salui. Meminit facili cõmu¬
tatione sediũ quod &̃ excusant troiani. Non nos aut ferro libycos
populire penates Uenimus. Ergo hoc agit᷑ ut discat dido cosꝯdit¬
lum tende̾ quõ ergo se iũgit encę sca furons ẽ illud nõ consiliĩ
Hlam no sacerdotibus hoc dicentibus credidit unde est quid uota fenentẽ
quid de lubra iuant Remigio alarum. translatio reciproci uersupdictu¬
estaitus cum nalia signa tarde ad ortus suos recurrant Mercunus ccła

Expanded text:
e». PATEANT propter illud «cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis». HOSPITIO ad hospitium. NE FATI NESCIA DIDO non sui - nam si sciret exitum suum multo magis vetaret - sed ‘fati’ dixit ‘voluntatis Iovis’, sicut «fatis Iunonis iniquae». Aut certe ‘fati Troianorum’, qui non sponte sed necessitate ad Africam venerant, quod utique ignorabat Dido. Illo enim tempore invadendarum terrarum causa fuerat navigatio, ut Sallustius meminit, facili tum mutatione sedum; quod etiam excusant Troiani «non nos aut ferro Libycos populare penates venimus». Ergo hoc agitur ut discat Dido eos ad Italiam tendere. Quomodo ergo se iungit Aeneae? Sed furoris illud est, non consilii. Nam nec sacerdotibus haec dicentibus credidit. Vnde est «quid vota furentem, quid delubra iuvant?». REMIGIO ALARVM translatio reciproca, ut supra diximus. CITVS cum enim alia signa tarde ad ortus suos recurrant, Mercurius oct
Abbreviated transcription (Latin):
Stide etiam paulo postait Arrectis auribus sumpsitq translationẽ ab ani¬
neris lectur est hoc loco neutri alibi mas. ut inuulgum amliguas
et hoc est artis ut masculino utamur: qr omĩa latina noia in us exeñ¬
tia si ne utra fuerint tercię sunt declinatioĩs. ut pecus pecoris. Si aute
ri usurpatũ tñ est ut neutrũ genus sit. p̃ter unũ gręcũ nomen .i.
pelagus cum .n. pelagi facit. neutri tñ gn̾is est ẜ uror arina mĩstrat:¬
ptibiles leues dicimiis et sane seruat circũ hunc rhetoricã diffiñi¬
tionem cui dat Quisticiam & ꝑitiam dicendi ut tum pictaie gra

Expanded text:
s. Ideo etiam paulo post ait ‘arrectis auribus’; sumpsit enim translationem ab anis. Ideo etiam paulo post ait ‘arrectis auribus’; sumpsit enim translationem ab anineris neutri hoc loco, alibi masculini, ut in "vulgum ambiguas" . et hoc est artis ut masculino utamur, quia omnia Latina nomina in us exeuntia, si neutra fuerint, tertiae sunt declinationis, ut pecus pecoris: si autemri. usurpatum tamen est neutrum genus propter unum Graecum nomen, id est pelagus. cum enim pelagi faciat, neutri tamen est generis. Aptibiles 'leves' dicimus. et bene servat circa hunc rhetoricam definitionem, cui dat et iustitiam et peritiam dicendi, ut 'tum pietate gravem'
Abbreviated transcription (Latin):
lum piculũ est latuis descriptũ. placantem maria neptunũ descri
loco panthii quã p̃lendimus arcem. perlabitur undas. sigura este
quod n nos modo dicimus ꝑ p̃positionem nõi copulam̃ sequente
uerbo antiqui uerso ordine ꝑ p̃positionem detractã norna uigebat
uerbo ita en ut esset unia pars otõtus. et snciebant honestñ esocutõnt̃
Nos dicimus pundas labitur. illi dicebant ꝑlabiturundas Item ꝑforũ
curro & ꝑcurro forum Notandũ plane ꝙ plęrũq suũ regit casum. plę¬
rũq ad abłtm transit. Ac ueluti magno ĩpopulo: uirgilius tempestati
populi motum comꝑat. sulliis populo tempestatẽ pro milone eꝗdẽ çę
teras tempestarer et procellas in illis dũtaxat fluctibus contionũ. Idco
aũt magno iddidit qr ubi frequẽs populus ibi et crebra seditio animis
ignobise uulgus ÷ stultum & contra nobilem aĩum prudentiũ dicimꝰ¬

Expanded text:
lum periculum est, latius describit placantem maria Neptunum. Item iloco Panthu? Quam prendimus arcem?». PERLABITVR VNDAS figura est. Quod enim nos modo dicimus per praepositionem nomini copulatam sequente verbo, antiqui verso ordine praepositionem detractam nomini iungebant verbo, ita tamen ut esset una pars orationis, et faciebant honestam elocutionem. Nos dicimus ‘per undas labitur’, illi dicebant ‘perlabitur undas’. Item ‘per forum curro’ et ‘percurro forum’. Notandum plane quod plerumque suum regit casum, plerumque ad ablativum transit. AC VELVTI MAGNO IN POPVLO iste tempestati populi motum comparat, ut Tullius populo tempestatem, ut in Miloniana «equidem ceteras tempestates et procellas in illis dumtaxat fluctibus contionum». Ideo autem ‘magno’ addidit, quia ubi frequens est populus, ibi et crebra seditio. ANIMIS IGNOBILE id est stultum, ut contra ‘nobilem’ animum prudentium dicimu
Abbreviated transcription (Latin):
est. Aenis nodis: non centũ nodis sed catenis quas circũ locutioẽ
significauit q̃ sunt catęne nodi plures. Et maia genitũ. Mercuri¬
um & est ꝑifrasis. Cacero in libris de deoꝵ naitura plures dix̃ esse
Mercurios sed in deoꝵꝵ ratione fabule seqñde sunt Nam ueritas igͥ

Expanded text:
est. AENIS NODIS non centum nodis, sed catenis, quas circumlocutione est. AENIS NODIS non centum nodis, sed catenis, quas circumlocutione significavit, quia sunt catenae nodi plures. ET MAIA GENITVM Mercurium. Et est periphrasis. Cicero in libris De Deorum Natura plures dicit esse Mercurios, se
Abbreviated transcription (Latin):
psit hoc ergo dicit cum cocꝑit iuliis cęsar ienere celũ patratis oĩbiis
bellis uira dabunt Augustus & agrippa Romulus aut grinus idco
dictus est uel ꝙ hasta utebat q̃ sabinoꝵ hingua ꝗris dicit. hasta .n
curis iellum longur est unde & securis quãsi semicuris uela
dis et tranquilli. Aliud it appia ina extra urbem prope portam quasi
bellatoris i gradiui Dire. cum aꝑte sunt compagibus ambages &
compages antiꝗ m̃ dicebant. posteritas admissit. ut &̃ compago dicat
boris tiũ facit. ergo compages compagis qm̃ compago i surpatũ est
compaginis aũt nemo dicit. furor impiuis inius. ut suꝑius dixi¬
mus ꝑꝑ bella ciuilia q̃ gesta sunt contra brutũ & Cassiũ ab Angu¬
sto in philippi contra sextum pompeiũ in sicilia s ęua sedens suꝑ¬
arma. ym antiquam licentiam sciendum in est hodie in et sub
clam & post quȩ ante comunes fucrũt. nũc in his mutati naͣ

Expanded text:
psit. hoc ergo dicit, cum coeperit Iulius Caesar caelum tenere patratis omnibus psit. hoc ergo dicit, cum coeperit Iulius Caesar caelum tenere patratis omnibus bellis, iura dabunt Augustus et Agrippa. Romulus autem ideo Quirinus dictus est, vel quod hasta utebatur, quae Sabinorum lingua curis dicitur: hasta encuris, telum longum est, unde et ‘securis’, quasi semicuris - veldis et tranquilli, aliud in Appia via extra urbem prope portam, quasi bellatoris, id est Gradivi. DIRAE cum apertae sunt. COcompages antiqui tantum dicebant, posteritas admisit ut etiam compago dicatuboris tantum facit. ergo compages compagis, quoniam compago usurpatum est; compaginis enim nemo mus propter bella civilia, quae gesta sunt contra Brutum et Cassium ab Augusto in Philippis, contra Sextum Pompeium ab Augusto in Sarma secundum antiquam licentiam. sciendum tamen est hodie 'in' et 's‘clam’ et ‘post’, quae ante communes fuerunt; nunc in his mutata natura
Abbreviated transcription (Latin):
sic initllige uolũt ut suꝑiꝰ diximꝰ ꝗr post pestilẽtiã ad placandos srĩs
pposterus si post dictum cęsarem romulũ Repperit repctit. Constat p̃terca lan
tñ hoc hẽt ratio ꝗrinum augustum esse Remũ pro agrppa positum qu
sororem Augusti dux̃ uxorem. et cum co pariter bella tractauit. unde
est ꝑte alus et uentis agrippa secundis. Namt adulans pro. Ro. octauiano
tria ottulit nomina uti cum uellet ꝗrinus an cęsar anaugustus uocari
Ie unum elligendo ꝑtem aliam leder&s q̃ aliud offerre cupiebat diũ¬
so tpr̃e oĩbus usus eit & pͥmo ꝗrinus dictus est inde cesar postea
quod & ottinuit augustus sicut suetonius probat &ingcor oñdit
Uirgi. Nam cum de gangaridũ uictoria diceret ꝗ uix̃ gangem sunt
ꝗq ab augusto uicti sunt ait uictorisq arma ꝗrini ut aũt pro agni¬
ꝑa Remum ponẽt poctico usus est parmort Nam nomen ex uicino sũ¬

Expanded text:
sic intellegere volunt ut superius diximus, quia post pestilentiam ad placandos fratris dictorum aut ordo praeposterus, si post dictum Caesarem Romulum repetit. constat praeterea Iani tamen hoc habet ratio, Quirinum Augustum esse, Remum vero pro Agrippa positum, qui filiam Augusti duxit uxorem, et cum eo pariter bella tractavit: unde est "parte alia dis et ventis Agrippa secundis" . nam adulans populus Romanus Octaviano tria obtulit nomina, utrum vellet Quirinus, an Caesar, an Augustus vocari. ille ne unum eligendo partem laederet quae aliud offerre cupiebat, diverso tempore omnibus usus est, et primo Quirinus dictus est, inde Caesar, postea quod et obtinuit Augustus, sicut Suetonius probat et in georgicis ostendit Vergilius. nam cum de Gangaridum victoria diceret, qui iuxta Gangen sunt quique ab Augusto victi sunt, ait "victorisque arma Quirini" . ut autem pro Agrippa Remum poneret, poetico usus est more; nam nomen ex vicino sum
Abbreviated transcription (Latin):
ego te ĩp̾stinũ daue dedam: Aut quasi contra pͥncipem tempestatum
irascit quẽ pͥmũ cõstat egressum. Q đd aũt dixit saxa ĩmania uras
domos de pseudulo plauti tractũ est. ubi ait. ni forte alñ carcercin
si simpliciter in telligamus. c lauso. qr dimine̾ uentos nõ ipiũs ẽ sea
ubentis Carce regnet: lic& carcersit tñ regnũ est foli. hxc n pro af¬
fectu possidentis intelligenda sunt ut alibi cum de rure looretur.
post aliquot mea regna uidens: et alibi regum ęquabat opes aĩo dicto
citius: non anteq dicẽt. dix̃ n. hec ait. sed cituis ꝙͣ dici possit. accat:
sub poctici licentia phycam qͦ tangit rõnem. Mare .n. dr̃ esse neptunuᷤ
elementis quȩ numina dici uoluerũt maiores ut cymothoe ⁊ cur
tiquũ est ut cõnixus quibus hodie non utimus: dicimus nãni¬
sis & cõnisis sed ex multa alia usus contra antiꝗtatem uendicauit

Expanded text:
ego te in pistrinum, Dave, dedam». Aut quasi contra principem tempestatis ego te in pistrinum, Dave, dedam». Aut quasi contra principem tempestatis irascitur, quem primum constat egressum. Quod autem dixit ‘saxa inmania, vestras domos’ de Pseudolo Plauti tractum est, ubi ait «nisi forte carcerem aliqsi simpliciter intellegamus. CLAVSO quia dimittere ventos non ipsius est, sed iubentis. CARCERE REGNET licet carcer sit, tamen regnum est Aeoli; haec enim pro adfectu possidentis intellegenda sunt, ut alibi, cum de rure loqueretur, «post aliquot mea regna videns mirabor aristas». DICTO CITIVS non antequam diceret - dixit enim ‘haec ait’ - sed citius quam dici potest. PLACAT sub poetica licentia physicam quoque tangit rationem. Mare enim dicitur esse Neptunus, elementis, qutiquum est, ut 'conixus', quibus hodie non utimur; dicimus enim 'adnisus' et 'conisus'. sed et multa alia usus contra antiquitatem vindicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
qrluae uirenõ neptimus coq̃rat̃ de alienis elemẽtis Qnos eg debiat
Incuoto sertuo iex congriue q irascit i ptirebuit ments est̃ ut alibi
me me ad sum Item in Uͦ. Incipit effani mediaq in uoce resistit serentius¬
fectio congriut s ed motos prestat: prudenteragit plus n ĩ nocentibus
succurere ꝙͣ nocentũ delicta pimire P restat meliis est ut p̃stat tri¬
nacri metas iustrare pachini & notandus sermo: nã & ꝑse plenus ẽ
iio post mihi non simili poena ÷ non ea. qua troianos affecistis. Aut
certe mihi non simili .i. uche metiter irato. Iuetis. prosoluetis: et hic ser¬
÷ accelerent s cuũ ÷ magnũ ut suꝑius. Uel re uera scuũ inuentos
qr minatur. sorte : ac si diceret potuisse se & coclum retine̾ folum
ũo bñficio & carceris regna meruisse. In mania aspera. Manũ n
ꝑantiphrasin manes dicunt᷑ inferi. qr non sunt boni uestras eu¬
re domos: trascentiũ est uti proprio nomine: ut Teren. in findniꝰ¬

Expanded text:
eratur elementis. QVOS EGO deficit hoc loco sermo; et congrue, quasi irati et turbatae mentis, ut alibi «me me adsum», similiter «incipit effari, mediaque in voce resistit». Terentiusfectio congruit. SED MOTOS PRAESTAT prudenter agit; plus est enim innocentibus succurrere, quam nocentium delicta punire. ‘Praestat’ melius est, ut «praestat Trinacrii metas lustrare Pachyni». Et notandus sermo; nam et per se plenus est, IS aut ‘non simili poena’, id est non ea qua Troianos adfecistis, aut certe ‘mihi non simili’, id est vehementer irato. LVETIS persolvetis, et hic serest accelerent. SAEVVMQVE vel magnum, ut superius, vel vere saevum in ventos, quia minatur. SORTE ac si diceret potuisse se etiam caelum tenere, Aeolum vero beneficio etiam carceris regna meruisse. INMANIA aspera; ‘manum’ enim us? - et per antiphrasin ‘manes’, quia non sint boni. VESTRAS EVRE DOMOS irascentum est uti proprio nomine, ut Terentius «
Abbreviated transcription (Latin):
templo pax erit ꝑ orbem. Onstat aũt templum hoc tempore esse clari
sum regrante Nuitia item post bellũ pinicũ secũdũ tercio post ac.
cica quȩ confecit augustiis. quo tprt pax ꝗdem fuit ꝙtiun adl exte¬
ras puinet gentes. Sed bella flagrauere ciuilia. quoa &i ipt ꝑirinsitum
tangit dicens furor impius intus. huius aũt aꝑiendi temꝑli ueli
cdaudendi ratio uaria est . Nlui dñt Romulo cõtra sabinos pugnante
cum in co esset uinceret. calidam aquam ex eodecti loco errupisst q
fugauit exercitum sabinoꝵ hitic qꝰ nactum morem ut pugtatiñ
aperirent itemplũ. quod in eo loco constitutũ quasi ad spem pristina
uxilii. Aluĩ dicunt Iaciũ & Romulũ foede̾ facto hox templũ celisicas¬
st unde & hnis ipt̃ duas facier h̃t quasi ut ostendat duorũ regã
coitionem uel ꝗ ad dellũ ituri debent de pace cogitait. Ꝙ est alia me¬
lior ratio ꝗ ad bellũ ituri optent reuersionem cana sides & uesta: sb¬

Expanded text:
e coeperit, clauso Iani templo, pax erit per orbem. Constat autem templum hoc ter esse clausum: primum regnante Numa, item post bellum Punicum secundum, tertio post bella Actiaca quae confecit Augustus; quo tempore pax quidem fuit quantum ad exteras pertinet gentes, sed bella flagravere civilia, quod et ipse per transitum tangit dicens «Furor impius intus». Huius autem aperiendi vel claudendi templi ratio varia est. Alii dicunt Romulo contra Sabinos pugnante, cum in eo esset ut vinceretur, calidam aquam ex eodem loco erupisse, quae fugavit exercitum Sabinorum; hinc ergo tractum morem ut pugnaturi aperirent templum quod in eo loco fuerat constitutum, quasi ad spem pristini auxilii. Alii dicunt Tatium et Romulum facto foedere hoc templum aedificasse, unde et Ianus ipse duas facies habet, quasi ut ostendat duorum regum coitionem. Vel quod ad bellum ituri debent de pace cogitare. Est alia melior ratio, quod ad proelium ituri optent reversionem. CANA FIDES ET VESTA sub
Abbreviated transcription (Latin):
cistorcam constet ante septuaginta annos urbis Romę conadua. Ins
excidiũ uero troiȩ & ortum urbis Romę anni ĩueniũt ccexi co¬
gnomen uilo : si proprie loq̃ret᷑ agnom̃ dicc̾t nõ cognom̃ sed magis add
famuliã respexit qr omnis gens uilia inde originẽ dñc. Dicimus aut̃¬
lo agnomen erit & ciceronem : ut eneadasq mco nomen ⁊emotnige¬
fingo melius tũ est datiuo uti nagnos orbes : tria sunt gnã annora. aut
n Lunaris ãnus est triginta dieꝵ Aut solsticiał xii mensiũ Aut se.¬
cundũ suliũ magnus ꝗ tenet duodecim milia ꝗngenios qnquaglla

Expanded text:
cum eam constet ante LXX. annos urbis Romae conditam. inter cum eam constet ante LXX. annos urbis Romae conditam. inter excidium vero Troiae et ortum urbis Romae anni inveniuntur CCCXL. cognomen ivlo si proprie loqueretur, agnomen diceret, non cognomen, sed magis ad familiam respexit, quia omnis gens Iulia inde originem ducit. dicimus autem etlo cognomen erat" fingo». Melius tamen est dativo uti. MAGNOS ORBES tria sunt genera annorum: aut enim lunaris annus est XXX dierum, aut solstitialis XII mensium, aut, secundum Tul
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit ęstas At puerascanius. prudenter exitũ encę & oñdit ei tacui¬
hoc ueritas hẽt cneani cũm prem ad italiã uenisse & ꝑꝑ ĩuasos agros cõ¬
ira latinũ turnũq pugnasse in quo periit latinis Tyrenũ posita aq
Merentiũ cõfiigiose cuisq fretum auxilio bella renouasse quibus
fncas paruerq turnus rapti sunt migrasreq postea in ascaniũ ei
Merentiũ bella sed cos singulari certamine dimicasse &occisso. Ne¬
tpre uictonȩ nascebat᷑. Sciendũ aũt est hũc prnũi ascaniũ dictum
ꝗ phrigiȩ flumine aschanio: ut est transq sonãtem astaniũ. Deindeu
iluit dictum a rege ilio unde & ilium postea iuluma occiso Morentio
de quibus nominibus ha loco dic̃ at puer ascanius cui nũe conotir
additur ilus erat. Ab hac aũt historia ita discedit Uirgiliuas ut aliq
oñdit tũ anchisem ad italiam ꝑuenisse. Sic aũt omnia conira hana
instoriam ficta sunt ut illud ubi ęneata dr̃ uenisse carthaguens

Expanded text:
d v. 267 At puer ascanius prudenter exitum Aeneae et ostendit et tacuhoc habet fides: Eneam cum patre ad Ytaliam venisse, et propter invasos agros contra Latinum Turnumque pugnasse, in quo prelio periit Latinus. Turnum postea ad Mezentium confugisse, eiusque fretum auxilio bella renovasse quibus Eneas Turnusque pariter rapti sunt. Migrasse postea in Ascanium et Mezentium bella, sed eos singulari certamine dimicasse, et occiso Mere victoriae nascebatur. sciendum est autem hunc primo Ascanium dictum a Phrygiae flumine Ascanio, ut est "transque sonantem Ascanium" ; deinde Ilum dictum a rege Ilo, unde et Ilium, postea Iulum occiso Mezentio: de quibus nominibus hoc loco dicit 'at puer Ascanius cui nunc cognomen Iulo additur, Ilus erat'. ab hac autem historia ita discedit Vergilius, ut aliquostendit tamen Anchisen ad Italiam pervenisse. sic autem omnia contra hanc historiam ficta sunt, ut illud ubi dicitur Aeneas vidisse Carthaginem,
Abbreviated transcription (Latin):
labos posuit. quem nulla necc̃itas cogit ielius tñ est ẜiure regulę i nos
nomine. nullus n illi natę. alias tñ olli illi sigͣt ut olui dura ꝗer ocu¬
los & ferreus urget sõnus. subridens: Iętum oñait iouem et talem . qͣlis
esse sola cum ficit sereniũ. Poctarũ n est et ęlementoꝵ dare hĩtum nu¬
mĩbus ut .s̃ de neptiino dictum eit.seretat: hoc uerbũ de his q̃ carent¬
p̾ma positione. quod fit in his q̃ in nr̃a nõ sunt põtate ut tono pluo. hoc
uppiter dicat oscula libauit: leuiter tetigit. Et sciendũ osculũ relugio¬
nos purgare debemus et sic ad actionem descende̾. qued & hoc loco iup¬
piter facit: ante n odiecta purgat. et sic uenit ad promissionem & c̃
parce iniuriis citherea: Omnia q̃ apud grȩcos .n. diphiongũ hñt apudi¬
latinos in e productũ conuertũt᷑ ut rigepcit citherea unacia eneas.¬
ut si dicas legi oritorem. nec addas quem intelligo cicronem et ne

Expanded text:
labos’ posuit, quem nulla necessitas coegit. Melius tamen est servire regulae. SIC NOS nomine, et nullus dicit 'illi natae'. alias tamen 'olli' illi significat, ut "olli dura quies oculos et ferreus urget somnus" . subridens laetum ostendit Iovem et talem qualis esse solet cum facit serenum; poetarum enim est elementorum habitum dare numinibus, ut sprima positione, quod fit in his quae in nostra non sunt potestate, ut ‘tono’, ‘fulmiIuppiter dicat. OSCVLA LIBAVIT leviter tetigit. Et sciendum osculum religionos purgare debemus et sic ad actionem descendere: quod et hoc loco Iuppiter facit; ante enim obiecta purgat et sic venit ad promissionem. et eparce iniuriisLatinos in e productum convertuntur, ut Κυθέρεια Cytherea, Αἰνείας Aeneasut si dicas ‘legi oratorem’ nec addas quem, intellego Ciceronem – et, ne
Abbreviated transcription (Latin):
hic .i eneas & est orddo hic bellũ ingens grttt in italiã. ibi faborenĩ. hoc
loco excusat q̃stionẽ futurã & quasi Ueneri dolenu q̃ uera sunt di¬
sic alibi non libia non ante tyro despectus iarbas i in tyro. nã siadũ.¬
białr ueliet dicẽ tyri dicẽt ꝑopulosq seroces cõtund&: Incongruum
iñra cõdunt᷑. legts ant q̃ mores dici nõ dubiũ est Tertia dũ latio¬

Expanded text:
 Aeneas. Et est ordo ‘hic bellum ingens geret Italia’. TIBI FABOR ENIM hoc loco excusat quaestionem futuram, quasi Veneri dolenti quae vera sunt ditus Hiarbas" id est in Tyro. nam si adverbialiter vellet, Tyri diceret. populosque feroces contundet incongruum iura conduntur. leges autem etiam mores dici non dubium est. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
oro henis cyllarusCum enstor equoꝵ domitor fuerit item & manib
progne pectus signata cruentis pro philomena. stem didonem sidoniam
sirie non factum ut de phedra omni ditione: melius oĩ q omini

Expanded text:
cis habenis Cyllarus», cum Castor equorum domitor fuerit; item «et manibus cis habenis Cyllarus», cum Castor equorum domitor fuerit; item «et manibus Procne pectus signata cruentum» pro ‘Philomela’; item Didonem Sidoniam m sive non factum, ut de Phaedra. OMNI DICIONE melius ‘omni
Abbreviated transcription (Latin):
flauit uentis est quol puniat ut uel pr̃ oĩpotens adigat ine fultaĩe
ponis et uo latine ꝙ grece declinari pñt ut tros trois & troos fun
panis & panos. Sarcadici dictũ panios de more lyces obutaliã ncad
italum puemianit toio orbe pellunt atqui in africa sunt scsidiliges
reuuiras et inde pellunt uit nãq hospicio prohibetiur arenę certe
hunc romanos: Atꝗ nusꝗͣ hoc legimus sed ꝑsilentiũ in ieuigimꝰ ut su¬
pron de unone audierat uoluentibus nolubilibus et est pucipuun
nũtir. et nõ uoluũt ut est atq in se sua ꝑuestigia uoluit ãnus for
futuros essen est de uerbis defectiuis Rcuocato dicendo reuors on
dit ualiã uride dardanus tuerat a sangũe teueri itucrui procrardo¬
no posuit. Dardanus n de italia proscctus scucer de creta qr sosent
poxte nomina deuicinis prouuĩcuis uel psonis usurpare ut domitus pollu¬

Expanded text:
flavit ventis" ; est quod puniat, ut "vel pater omnipotens adigat me fulmine onis, et tam Latine quam Graece declinari possunt, ut ‘Tros Trois et Troos’, ‘Pan Panis et Panos’, ut «Arcadici dictum Panos de more Lycaei». OB ITALIAM ne ad Italiam perveniant, toto orbe pelluntur. Atqui in Africa sunt. Sed, si diligenter requiras, etiam inde pelluntur; ait namque «hospitio prohibemur harenae». CERTE HINC ROMANOS atqui nusquam hoc legimus sed per silentium intellegimus, ut superius de Iunone audierat. VOLVENTIBVS volubilibus. Et est participium ntur, non volvunt, ut est «atque in se sua per vestigia volvitur annus». FORE futuros esse. Et est de verbis defectivis. REVOCATO dicendo ‘revocato’ ostendit Italiam, unde Dardanus fuerat. A SANGVINE TEVCRI Teucrum pro Dardano posuit - Dardanus enim de Italia profectus est, Teucer de Creta - quia solent poetae nomina de vicinis provinciis vel personis usurpare, ut «domitus Pollu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩmittis achilli: Secum: ꝑꝑ socios ut supra. speta uultu simulat:
Sitiis: uel fabulaꝵ uel dici: seꝗtͣ nãq paulopost Eneas ꝑ noctẽ plu¬
ima uoluens: Et sciendũ est Uirgi. non semꝑ dice̾ ortum uel occa¬
sem diei sed aut ĩtellectui relinque̾ ut hoc loco aut nęgotiis tẽpora

Expanded text:
ut «inmitis Achilli». SECVM propter socios, ut supra «spem vultu simulat». ut «inmitis Achilli». SECVM propter socios, ut supra «spem vultu simulat». FINIS vel fabularum vel diei; sequitur namque paulo post «Aeneas per noctem plurima volvens». Et sciendum est Vergilium non semper dicere ortum vel occasum diei, sed aut intellectui relinquere, ut hoc loco, aut negotiis tempora
Abbreviated transcription (Latin):
et impleor illius rei ut Cicero squaloris plenus ac pulueris. & Terentꝰ
plenus rimarũ sum. & impleor illa re ut hoc loco uelalibi plenãq sa.¬
gitis threiciis. et iuuenał lectica mathonis plena ip̃o. ferinę: feras di¬
xemptam dic̃ .i. fugatam non ad affluentiã q̃sitã sicut homerus¬
ensęq remote: qr apud maiores ip̃as apponebãt mẽ¬
sas pro discis: unde est & mense grate secunde duas .n. hẽbant mẽ¬
sas unam carnis. alteram pomoł a missos. nõ re uera sedut illo tẽpore
putabant. Exaudire uocatos. Aut subaudimus deos et quasi cõquęstio ẽ
qr non flectebant᷑ precibus. Aut certe hoc dic̃ nõ solum perisse eos. sed
nec sepulturã hẽre ad quã uocentur. Nouimus.n ꝗ mortuor umbre
ad sepulcra uocabant᷑. ut est manesq uocabat hectoreũ ad tumulum
uocabant prȩcipue: quasi p̃ter omnes. quasi plus .oronti. pro orontis.

Expanded text:
et ‘impleor illius rei’, ut Cicero «squaloris plenus ac pulveris», et Terentius et ‘impleor illius rei’, ut Cicero «squaloris plenus ac pulveris», et Terentius «plenus rimarum sum» et ‘impleor illa re’, ut hoc loco ut alibi «plenamque sagittis threiciis» et Iuvenalis «lectica Mathonis plena ipso». FERINAE ‘feras’ diexemptam dicit, id est fugatam, non affluentiam quaesitam. MENSAEQVE REMOTAE quia apud maiores ipsas apponebant mensas pro discis; unde est «et mensae grata secundae». Duas enim habebant mensas: unam carnis, alteram pomorum. AMISSOS non re vera, sed ut illo tempore putabant. EXAVDIRE VOCATOS aut subaudimus ‘deos’, et quasi conquestio est, quod non flectantur precibus, aut certe hoc dicit, non solum perisse eos, sed nec sepulturam habere ad quam vocentur. Novimus enim quod mortuorum umbrae ad sepulcra vocabantur, ut est «manesque vocvocantur. PRAECIPVE praeter omnes, quasi pius. ORONTI pro ‘Orontis’,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ꝙ sunt cerui dapes future . Tergora. tergiis. oris unde & tergora
coriũ sig̃t. tergum uero tergi ut templũ templi dorsum sigt̃. ut Salu
na dicimus sea ꝗeꝗd subcorio est ut in albano latinis uisceratio da¬
batur .i. caro. est aũt nt̃s singularis hoc uiscus huiꝰ uisceris. ut lucreu
uiscus gigni sanguinemq creari sangiũem aũt ideo dix̃ . qr sanguĩs
Uerubus: etce nomen de his quȩ ĩnumero singulari in dedinabilia sũt
ut ueru genu cornu. rementia palpitantia adhiic A enalocãt: ꝗb
utebant non adelixandas carnes sed ad se lauandos: heroicis n. tem¬
poribus carnes rescebant᷑ lixa: huic nomini maiores aspirationẽ da¬
bant. nam ahena dicebant Tunc .i. postꝙͣ se lauerũt uictu. cibo et cõ¬
uictores dicimus ut horatius nũꝙͣ sim tibi mocrena cõuictor. Nã con¬
& fugatos & occisos implentur. Impleor duos casus regit dicimus eĩm

Expanded text:
dixit quod sunt cervi dapes futurae. Ad v. 211 Tergora tergus tergoris, unde et 'tergora', corium significat, tergum vero tergi, ut templum na dicimus, sed quicquid sub corio est, ut in Albano monte Latinis visceratio dabatur, id est caro. Est autem nominativus ‘hoc viscus huius visceris’, ut Lucretius «viscus gigni sanguenque creari». ‘Sanguen’ autem ideo dixit, quia ‘sanguinis’ VERIBVS ecce nomen de his quae in numero singulari indeclinabilia sunt, ut ‘veru’ ‘cornu’ ‘genu’. TREMENTIA palpitantia adhuc. AËNA LOCANT quibus utebantur non ad elixandas carnes, sed ad se lavandos. Heroicis enim temporibus carne non vescebantur elixa. Huic autem nomini maiores aspirationem dabant; nam ‘ahena’ dicebant. TVNC id est postquam se laverunt. VICTV cibo, unde et ‘convictores’ dicimus, ut Horatius «nunc quia sim tibi Met ‘fugatos’ et ‘occisos’. IMPLENTVR ‘impleor’ duos casus regit; dicimus enim
Abbreviated transcription (Latin):
promittimus rogati. Quȩ te genitor sententia uertit. ueretũ de att
ułr r̃det iuppiter neq me sentencia uertit hoc: hac re Rependens. con¬
pensino et est ranslatio a pecunia Nunc eadem : simił est qualis abini¬
tio fuit: ut oñdat nec longitudinẽ ipris troianis. finẽ. acsi diceret
nõ regnũ regrimus sed inem laborũ anthe nor potuit Non sine cã
Anthenoris ponit exemplũ cum multi euaserint iroianoo ꝑiculium
tãꝙ̃ proditoret prĩę ellegit gꝰ similem ꝑsonam ii enĩ diio troiam
cens ardente sine fraude troiam: hoc est sine proditione q̃ qđ ẽ ex¬
cusatio nõ uacat nemo n excusat rem nisi plenã sũspitionis. Ssi sen¬
na tñi dic̃ solum anthenorẽ prodidisse troiam quẽ si uelimnus seꝗ
augemus exemplũ si regnat proditor cur pius igar. Ob hoc aũt cre¬

Expanded text:
promittimus. QVAE TE GENITOR SENTENTIA VERTIT? verecunde agit nde et similiter respondet Iuppiter «neque me sententia vertit». HOC hac re. REPENDENS compensans. Et est translatio a pecunia. NVNC EADEM similis qualis ab initio fuit, ut ostendat nec longitudinem temporis prodesse Troianis. FINEM ac si diceret ‘non regnum requirimus, sed finem laborum’. ANTENOR POTVIT non sine causa Antenoris posuit exemplum, cum multi evaserint Troianorum periculum, tamquam proditorem patriae. elegit ergo similem personam; hi enim duo Troiam cens "ardentem sine fraude Troiam" , hoc est sine proditione: quae quidem excusatio non vacat; nemo enim excusat nisi rem plenam suspicionis. Sisenna tamen dicit soluaugemus exemplum; si regnat proditor, cur pius vagatur? Ob hoc autem cre
Abbreviated transcription (Latin):
uso regina quod optas tectũ ad tectũ nota est figura Sulcos fossa cun¬
ps ti non domus encũdat sulco ut alibi ausum q uenui uitẽ comintre
siaco legunt elligunt põtus effoduĩt i cothona facũĩt alta theairi fũ¬
dimenta: hinc futura magnitudo cognoscit Qualis apes. teruę decli
ergo facit latinũ. Egercet: fatigat ut nate iliacis exercite fatis. hoc aũĩ ꝑ¬
ncipiũ ib exercitu i militũ multitudiẽ declinatione discernimus. Na
nomen quartę participiũ secundę delinatioĩs est ut uisus hui uisus

Expanded text:
us, o regina, quid optes». TECTO ad tectum, nota figura. SVLCO fossa; civus, o regina, quid optes». TECTO ad tectum, nota figura. SVLCO fossa; civitas enim, non domus circumdatur sulco: ut alibi «ausim vel tenui vitem committere sulco». LEGVNT eligunt. PORTVS EFFODIVNT id est Cothona faciunt. ALTA THEATRI FVNDAMENTA hinc futura magnitudo cognoscitur. QVALIS APES tertiae declinergo sermonem fecit Latinum. EXERCET fatigat, ut «nate, Iliacis exercite fatis». Hoc autem participium ab ‘exercitu’, id est militum multitudine, declinatione discernimus; nam nomen quartae dec
Abbreviated transcription (Latin):
tor ue pedgan uenerari. ꝙ deos ꝑ ip̃oꝵ tura ueneramur T urt calent are seris¬
ꝙ recentibus alant: ecce unde suꝑdiximus : Haud eꝗdem tali me dignor honore
Quod aũt recentibus dix̃ laus loci est ꝗ semꝑ flore uestit: sertis. Sertũ et
serta cũ nihil additar dicimus ut loco. Item alibi exp̃ssuis. Serta procul im̃
cpiti delapsa iacebant. Si aũt sertos dixero flores addo si sertas addo coronas
ut Lucanus Accipiũt sertas nardo florente coronas: hoc ĩ multis nom̃brs
seruandum est ut genus ex additione formetur qua detracta in neuerã
cadat necc̃e est ut piscinał locus piscinał cella piscinale flumen. Sagina¬
nus mulus saginaria mula saginariui comripuẽ uiam . officiũ eũdi
nam ꝑ cõtrariũ segnẽ ÷ sine igne ĩgenio careniẽ dicimius unde &a greco
ex ȩdificar Molliriq arcem: molibus factis extollẽ optare ellige̾ ut tu¬

Expanded text:
 id est venerari, quod deos per ipsorum tura veneramur. TVRE CALENT ARAE SERTISQVE RECENTIBVS HALANT ecce unde supra dixit «haud equidem tali me dignor honore». Quod autem ‘recentibus’ dixit laus loci est, qui semper flore vestitur. SERTIS ‘sertum’ et ‘serta’, cum nihil adicitur dicimus, ut hoc loco; item alibi expressius «serta procul, tantum capiti delapsa, iacebant». Si autem ‘sertos’ dixero, addo ‘flores’, si ‘sertas’, addo ‘coronas’, ut Lucanus «accipiunt sertas nardo florente coronas». Et hoc in multis nominibus observandum est, ut genus ex adiectione formetur, qua detracta in neutrum cedat necesse est, ut ‘piscinalis locus’ ‘piscinalis cella’ ‘piscinale’; ‘sagmarius mulus’ ‘sagmaria mula’ ‘sagmarium’. CORRIPVERE VIAM officium eundi nam per contrarium ‘segnem’, id est sine igni, ingenio carentem dicimus. Vnde et a Graeco  exaedificare. MOLIRIQVE ARCEM molibus factis extollere. OPTARE eligere, ut «tu
Abbreviated transcription (Latin):
ab alta speciilũ aũt in quo nos intuemur est generis neutri ut iune¬
nalis. speculũ ciuilis sarcina belli quod gręce
aut g̨neas ascendit scopulũ reꝗsiturus ant̾ta. capim caycum siquem
uideat et usus est hoc gnẽ elocutionis. quo & Terentius qui dix̃. quod
pleriq omnes facĩt adolescentuli. Atqui nil tam contrariũ. omnes
n. generale est plęriq spc̃ale. Ordo ergo est: quod omnes faciũt adole¬
scentuli ut aĩum add aliquod studiũ adiũgant. plęriq equos alere plȩ¬
nq canes. Aut certe quem uacat. ut sup̃diximus istas freqñter uacar
ꝑticulas. ut alibi Uirgiliꝰ. Rhebe diu res si qua dui mortalibꝰ ulla est
Nemo dicit. si qua ulla: sed si ulla uacat . ergoqua. Item ĩ Iucilio. etq
quẽ pamphilũ q̃ris quẽ. uacat nã de uno loq̃bat. biremes: naues ha¬
bentes remorũ ordinem geminũ. ut alibi. triplici pubes. quã dardana

Expanded text:
ab alta" . speculum autem, in quo nos intuemur, generis est neutri, ut Iuveab alta" . speculum autem, in quo nos intuemur, generis est neutri, ut Iuvenalis "speculum civilis sarcina belli" . Ad v. 181aut ordo est 'ascendit scopulum requisiturus Anthea Capyn Caicum, si quem videat'. et usus est hoc genere elocutionis, quo et Terenplerique omnes» - atqui nihil tam contrarium; ‘omnes’ enim generale est, ‘plerique’ speciale. Ordo ergo est ‘quod omnes faciunt adulescentuli, ut animum ad aliquod studium adiungant, plerique equos alere, plerique canes’ - aut certe ‘quem’ vacat, ut superius diximus istas frequenter vacare particulas, ut ipse Vergilius «Rhebe diu, res si qua diu mortalibus ulla est». Nemo enim dicit ‘si qua ulla’, sed ‘si ulla’; vacat ergo ‘qua’. Item in Lucilio «et quem Pamphilum quaeris» ‘quem’ vacat; nam de uno loquebatur. BIREMES naves habentes remorum ordinem geminum, ut alibi «triplici pubes quam Dardana
Abbreviated transcription (Latin):
merto giuturis parie Recęptis. lib̾atas ut medioq ex hoste recpit .i.li
berauit Et torre̾ parant flãmis & frange̾ saxo Muilti histeron protlxron
quam nec̃ce fuerat ante siccari. qui tñ & contra hoc illo se tuent᷑ exẽ¬
plo nũc torrẽ igni fruges nũc frangite saxo: & uolũt hic & hisres¬
ron protheron esse. quod falsum est nã &i hodieq siccari ante fruges
& sic frangi uidemus: &ꝗr apiid maiores nr̃os molarũ non erat usus
frumẽta torebant. et ea inpillas pinsebant. hoc erat genus molendi
Unde & pinsores dicti sunt qui nũc pistores nocãt᷑. Pinsere aũt dici
ꝑsius probat hoc uersu. O iane a tergo quem nulla ciconia pinsit. neas.
merita ꝑsonarũ uillibus officiis interesse non debent: quo bene obser¬
nat ubiq uirgilius ut in hoc loco. item in uiꝰ cum ditiersis officus¬
&i qm̃ speculationẽ sig̾ticamus est generis femi. ut specula missenus

Expanded text:
t gutturis parte. RECEPTAS liberatas ut «medioque ex hoste recepit», id est t gutturis parte. RECEPTAS liberatas ut «medioque ex hoste recepit», id est liberavi. ET TORRERE PARANT FLAMMIS ET FRANGERE SAXO multi hysteroproteron quam necesse fuerat ante siccari. Qui tamen etiam contra hoc illo se tuentur exemplo «nunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo» et volunt etiam hic hysteroproteron esse. Quod falsum est; nam et hodie siccari ante fruges et sic frangi videmus. Et quia apud maiores nostros molarum usus non erat, frumenta torrebant et ea in pilas missa pinsebant; et hoc erat genus molendi. Vnde et ‘pinsores’ dicti sunt qui nunc ‘pistores’ vocantur. ‘Pinsere’ autem dici Persius probat, ut «a tergo quem nulla ciconia pinsit». AENEAS merita personarum vilibus officiis interesse non debent - quod bene servat ubique Vergilius, ut hoc loco; item in sexto, cum diversis officet quando speculationem significamus, generis est feminini, ut "specula Misenus
Abbreviated transcription (Latin):
scua sedens siꝑ arma. & gemina sꝑ arbore sidũt & horatius large¬
stem & fortes fueritis in eo quẽ nemo sit ausus descendẽ. Aut ra¬
puit raptim fecit flãmã somite .i. celeriter Corruptã undis aqua mol¬
litam. Cercalia q arma. fugiens uillia ad gn̾alitatẽ transit ꝓꝑ carmũs di¬
gntatem et rem uillem auxit honestate serinõis ut alibi ne lucenũ
dicẽt ait testa cũ ardente uider& scintillare oleum. O sciendũ Qa
licentia derinationis fessi rerum: hoc est penuria fatigati et fessuoge¬
& fessus rerũ a fortuna uenientiũ ut hoc loco: epitheta n nũꝙͣ uacãt
sed aut ad augmentũ aut ad diminutionẽ: aut ad discretionẽ po
nũtur fruges: generaliter omnes fruges dicunt. &crrant ꝗ ddiscer
nunt frumenta a frugibus. Nam Ecero ait olei & frugũ minuas
cum de legumĩbus diceret ut oñderet etiam frumẽta fruges uocari
frugum aũt nomen tractum est a frumĩe nomĩe ⁊ ab eminenteso¬

Expanded text:
a sedens super arma» et «geminae super arbore sidunt». Ciat», item «et si fortes fueritis in eo, quem nemo sit ausus defendere». Aut ‘rapuit’ raptim fecit flammam in fomite, id est celeriter. CORRVPTAM VNDIS aqua emollitam. CEREALIAQVE ARMA fugiens vilia ad generalitatem transiit propter carminis dignitatem et rem vilem auxit honestate sermonis, ut alibi, ne lucernam diceret, ait «testa cum ardente viderent scintillare oleum». Et sciendum est licentia derivationis est. FESSI RERVM hoc est penuria fatigati. Et fessus geet fessus rerum a fortuna venientium, ut hoc loco. epitheta numquam vacant, sed aut ad augmentum, aut ad diminutionem, aut ad discretionem poni solent. fruges generaliter omnes fruges dicuntur, et errant quinunt frumenta a frugibus. Nam Cicero ait «olei et frugum minutarum», cum de leguminibus diceret, ut ostenderet etiam frumenta ‘fruges’ vocari. Frugum autem nomen tractum est a frumine, id es
Abbreviated transcription (Latin):
qd fit si cum particulas .n. litteras sequat᷑. hinc proinde abiuii n ad
& partio & partior dicimus & uerbũ de his ꝗ̃ cũ utrãq rcipiant de¬
clinationera pro nr̃a uolũtate actuię tm̃ sunt sig̾sicationis ut punio
serentiã inter actuiã. passiuamq signisicationem ut dicamus iondio
alterum. tondeor ah altero. Sed hoc in aliis uerbis dice̾ nõ possumus
ut fabrico fabricor. pasco pascor nam legimus florem depasta salicri &
pascuntur uero dumos. Sunt auit & alia uerba quȩ actiuę declinatioĩs
significationisq sunt ut eędo. suntq passuię ut cędor inuenimus ac¬
tiuam declinationem here passiuam significationem. ut loquor hec gͦ
caute ab illis segreganda sunt uerbis bina bonus quę deinde cadis one¬
rarit acestes. Ordo est. deinde uina partit. quę acestes dederat. i nnacria

Expanded text:
quod fit si 'cum' particulam n littera sequatur. quod fit si 'cum' particulam n littera sequatur. et partio et partior dicimus: et est verbum de his, quae cum utramque recipiant declinationem pro nostra voluntate, activae tamen sunt significaferentiam inter activam passivamque significationem, ut dicamus ‘tondeo alterum’, ‘tondeor ab altero’; sed hoc in aliis verbis dicere non possumus, ut ‘fabrico’ ‘fabricor’, ‘pasco’ ‘pascor’; nam legimus «florem depasta salicti» et «pascuntur vero dumos». Sunt autem alia verba quae activae significationis declinationisque sunt, ut ‘caedo’; sunt quae passivae, ut ivam activam habere significationem, ut loquor. haec ergo caute ab illis segreganda sunt verbis. Ad v. 195 Vina bonus quae deinde cadis onerarat acestes ordo est 'deinde vina partitur, quae Acestes dedit'. 'bonus' a
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ ostendẽt sig̾ ficationẽ. constitit: con ẜm tãm breuis est excepio
se fatorũ archana reliꝗt. Gerebat: aut tunc aut q̃ gere̾ cõsueuerat. C orni¬
bus arboreis. pro cornibm arboreoꝵ melius tñ est ut subaudias. totum
uulgus: bene uulgus ductoribus interemptis Miscet: proturbat circũ¬
agitꝰ insequit᷑ frondea: pro frondosa posuit plerũq nuarietati decli¬
nationis student poete mutare propͥetaiẽ Nani frondeũ est totũ dex
frondibus frondosus uero est lucus licei .n habund& srondibus ⁊
non tñ est de frondibus totus ut saxcus & saxosiis Quam septem.
bene finiuit num. Necc̾i̾tatis .n. hec est uenauo nõ uoluptatis. in
qua plura requirũtur Uictor: hoc loco propositi effecior ut est aiq rotis
insistere uictor fundat humi: ꝑ humũ et est aduerbaliter positũ ut
humi nitens .i. ꝑ humũ. Cum nauibus ęquat: Caçefaton insermone.

Expanded text:
dentum ostenderet significationem. CONSTITIT ‘con’ secundum naturam brevis dentum ostenderet significationem. CONSTITIT ‘con’ secundum naturam brevis ses fatorum arcana reliquit». GEREBAT aut tunc, aut quae gerere consueverat. Cbus arboreis’ pro ‘cornuum arboreorum’. Melius tamen est ut ‘cum’ subaudias. TVM VVLGVS bene ‘vulgus’, ductoribus interemptis. MISCET pagit, insequitur. frondea pro frondosa posuit. plerumque enim dum varietati declinationis student poetae mutant proprietatem; nam frondeum est totum de frondibnon tamen est de frondibus totus; ut ‘saxosus’, ‘saxeus’. QVAM SEPTEM bene definit numerum; necessitatis enim est haec venatio, non voluptatis, in qua plura requiruntur. VICTOR hoc loco ‘propositi effector’, ut est «rotis  193 Fundat hvmi per humum. et est adverbialiter positum, ut "humi nitens" , id est per humum. cum navibus cacenphaton in sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam latina nomina plerũq grętam ęthimologiã recipe̾. sed cerui nõ sũt
cũ morem Aut ob hoc dictum qr heroicis temporibus ubiq omnia nasce¬
bantur. ut ip̃e. omnis feret omnia tellus sota: intertotum & omne ho¬
interest. qđ totum dicimiis unius corporis plenitudinẽ omne dey
ditoria. Usurpant tñ pocte. et ista confundunt ut hoc loco tota pro oĩ¬
bus posuit. Econtra pro tota omne posuit ut est omnẽq reuerti ꝑiroiã
Statius. & totos in poenam ordire nepotes .i. omnes plęriq deriuatio¬
nem faciũt ab co. quod est tot touis & ab eo quod est quot quotus
sed illua notandum qr inderiuatione mutat plęrũq naturã Nam
cum tot natural brtuis sit totus producit᷑. quotus uero ẜm origiẽr
suam breuis reman& a gmen: Agmen proprie dicit ordinata multit¬
do ut est ambulans exercitus. neq n in uno loco statis agmen uagat
aut si ĩuentũ fuerit. usurpatũ est unde bene adiccit. longũ ut ince¬

Expanded text:
etiam Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipere. sed cervi non sunt m poeticum morem, aut ob hoc dictum, quia heroicis temporibus ubique omnia nascebantur per se, ut ipse "omnis feret omnia tellusinterest, quod 'totum' dicimus unius corporis plenitudinem, 'omne' de ditoria. usurpant tamen poetae et ista confundunt, ut hoc loco 'tota' pro omnibus posuit, et contra pro tota 'omnem' posuit, ut est "omnemque reverti per Troiam" . Statius "et totos in poenam ordire nepotes" , id est omnes. plerique derivationem dicunt ab eo quod est 'tot' 'totus', ut ab eo quod est 'quot' 'quotus'. sed illud notandum, quia in derivatione mutat plerumque naturam; nam cum 'tot' naturaliter brevis sit, 'totus' producitur, 'quotus' vero secundum originem suam brevis remando, ut est ambulantis exercitus; neque enim in uno loco stans ‘agmen’ vocatur, aut, si inventum fuerit, usurpatum est. Vnde bene adiecit ‘longum’, ut ince
Abbreviated transcription (Latin):
logia s ale tabentes artus: madefactos asꝑgine silicis scintillã excudit.
damus ÷ seriendo producamus achates allusit ad nomen nã Acha¬
tes lapidis spẽs est ut ip̃e dic̃ ignem excusisse. unde etiã achait̃ co
mitt̃ siũ dix̃. lectũ n. est innãli historia plinũ ꝙ si quis hũc lapidem
tonc̃ uerbũ sig̃t̃ abito usis est sed hoc soluis. Aut ãtiqua cͦt rõnes¬

Expanded text:
logia. SALE TABENTIS madefactos aspargine. SILICI SCINTILLAM EXCVDIT blogia. SALE TABENTIS madefactos aspargine. SILICI SCINTILLAM EXCVDIT bdamus, id est feriamus. ACHATES adlusit ad nomen; nam achates lapidis species est. Bene ergo ipsum dicit ignem excusisse. Vnde etiam Achaten eius comitem dixit; lectum est enim in Naturali Historia Plinii quod, si quis hunc lapidem tionem verbum significet, ablativo usus est. Sed hoc solvit aut antiqua cir
Abbreviated transcription (Latin):
hor hostia saxo Nympharũq domus: aut uerũ dic̃ es et est historia aut
ad laudem ꝑtinet loci: talis inquit locus est ut domus credat᷑ esse nym¬
duc̃ originem idest aspirationẽ nõ hc̃at ĩ latino aspirat. qđ
est contrariũ. nã magis est grę̧coꝵ aspiratio sed hoc ĩpaucis noĩbus ĩuenit᷑
morsu aũt de anchoris bene dix̃ cum alio loco ĩueniamus. cum denit
tenaci anchora fundabat naues. T elluris amore: cuui scũq post ꝑicula
tata potiũt᷑ troes arena sellurem aũt pro terra posuit cũ tellurẽ deã dicam
terram elementũ ut plęrũq ponimus uulcanũ pro igne. cererẽ ꝓfru¬
mento liberũ pro uito arena. Querit utrũ hẽĩt hoc nomen aspira¬
tionem necne uaro sic diffinit si ab ariditate dicit᷑ nõ hẽt. si ab
Ixrendo dicitur. ut in fabricis uidetur ht̃ uerior tñ est suꝑior ęthimo¬

Expanded text:
hor ostia saxo». NYMPHARVM DOMVS aut verum dicit, et est historia, aut hor ostia saxo». NYMPHARVM DOMVS aut verum dicit, et est historia, aut ad laudem  originem ducit, aspirationem non habeat, in est contrarium; nam magis Graecorum est aspiratio. Sed hoc in paucis nominibus invenitur. ‘Morsum’ autem de anchoris bene dixit, cum alio loco inveniamus «tum dente tenaci anchora fundabat naves». TELLVRIS AMORE cuiuscumque post periculatata potiuntur Troes harena». ‘Tellurem’ autem pro ‘terra’ posuit, cum Tellurem deam dicamus, terram elementum; ut plerumque ponimus Vulcanum pro igni, Cererem pro frumento, Liberum pro vino. HARENA quaeritur habeat necne nomen hoc adpirationem. Et Varro sic definit: «si ab ariditate dicitur non habet, si ab haerendo, ut in fabricis videmus, habet». Melior tamen est superior etymo