comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ eum redemptio. Copiosa aucẽ
redemptio ñ eẽt. nͥ reparator nr̃
deiectum hominẽ ad plenũ resta¬
uraret Scd̃m itaq tͥplex dapnũ.
ex miseratoris sui mun̾e. accipit tͥ¬
plex ꝓmissũ. ꝓmissũ recuꝑande
immortalitatis ꝓmissũ recuꝑan¬
de cdignitatis: ꝓmissum recuꝑan¬
de beatitudinis. Siuent mortui
tui. int̾fecti mei restigent Ecce re¬
ꝓmissio sꝑande immortalitatis:
Dabo eis indomo mea.⁊ inmuris
meis locũ.⁊ nomͣ meliꝰ afiliis ⁊
filiab. Ecce reꝓmissio reparande
dignitatis: Oculus ñ uidit. absq
te ds̃ que p̃̾parasti diligentib te:
Ecce reꝓmissio restaurande felici¬
tatis Ecce ut dictũ ẽ tͥplex ꝓmissũ.
scd̾m tͥplex dampnũ Et ecce nͣc itẽ
scd̾m tͥplex ꝓmissũ. accipe ⁊ aui¬
madu̾te inhũs triplex signum:

Expanded text:
redemptio. Copiosa autem redemptio non esset, nisi reparator noster dejectum hominem ad plenum restauraret. Secundum itaque triplex damnum, ex miseratoris sui munere accipit triplex promissum: Promissum recuperandae immortalitatis, promissum recuperandae dignitatis, promissum recuperandae beatitudinis: Vivent mortui tui, interfecti mei resurgent . Ecce repromissio sperandae immortalitatis: Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum et nomen melius a filiis et filiabus . Ecce repromissio reparandae dignitatis: Oculus non vidit absque te, Deus, quae praeparasti diligentibus te . Ecce repromissio restaurandae felicitatis. Ecce, ut dictum est, triplex promissum, secundum triplex damnum; et ecce nunc item secundum triplex promissum, accipe et animad
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ de nr̃o emanuele pͥme
hominis p̾uaricatõni. qͣi ex oppo¬
sito uidñͣr respondẽ. uideamꝰ que
sint illa. que exeadem originali
culpa ꝑdidĩt. ⁊ tunc forte uidebimꝰ
incuiꝰ mõi spei firmam̃tũ. argumͣ¬
tũꝙ c̾tissimũ hocqd̾ loquim᷑ signũ
ꝓ missũ. ł p̾stitũ fueriti ꝑdidit sa¬
ne exculpa sue p̾uaricatõnis głam
incorruptionis / p̃rogatiuam
dignitatis: abundantiam plenitu¬
dinis: Głam incorruptionis. qͣ im¬
mortał ft̾s ẽ. Prerogat̾am dignitatis.
qua ad cdi similitudinẽ fc̃s ẽ.A bũ¬
dantiam plenitudinis. qͣ in locouo¬
luptatis positꝰ eͣ. Denudationẽ ĩ mor¬
talitatis audis. uͥ deligno uetito le¬
gis. Quacũq die comed̾is exeo: mor-¬
te morieris. honoris degradatio.
dignitatisq decͣctio fuit. ubi de il¬
la sublimitate similitudinis dei.
recidit in similitudine̾ ium̃ti.
plenitridis.¬
loco uolup¬
tatis. incurrit in illã sentenciã
maledictionis. Maledicta t̾ra in

Expanded text:
o Emmanuele primae hominis praevaricationi quasi ex opposito videntur respondere, videamus quae sint illa quae ex eadem originali culpa perdiderit, et tunc forte videbimus in cujusmodi spei firmamentum, argumentumque certissimum hoc quod loquimur signum promissum, vel praestitum fuerit. Perdidit sane ex culpa suae praevaricationis gloriam incorruptionis, praerogativam dignitatis, abundantiam plenitudinis: gloriam incorruptionis qua immortalis factus est, praerogativam dignitatis qua ad Dei similitudinem factus est, abundantiam plenitudinis qua in loco voluptatis positus est. Denudationem immortalitatis audi ubi de ligno vetito legis: Quacunque die comederis ex eo, morte morieris , honoris degradatio dignitatisque detractio fuit, ubi de illa sublimitate similitudinis Dei recidit in similitudinem jumenti: plenitudiloco voluptatis incurrit in illam sententiam maledictionis: Maledicta terra in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hebreo ñ idẽ sonat. qͦd uͥgo.
quid insuꝑiori tͣctatu uoci¬
ferauimꝰ. surdis aririb locu¬
ti sumꝰ.  Uociferabimꝰ gͦ certe
adhuc maiori si oportuerit cla¬
more. si uł sic detur surditatẽ
tuam rũꝑe. Dic illd̾ obsecͦ. im̃
animadu̾tis illam de qͣ loqͥm᷑
ꝓpb̃iam. ĩ beata uͥgine maria
ꝯpletã: H. Cum euangłista
manifeste hoc dicat. quis nisi
infideł negare p̾sumat:
Hoo autem totum in quit
euangłista factum ẽ ut adĩ¬
płet᷑. quod dictum ẽ a dño ꝑ¬

Expanded text:
. dquid in superiori tractatu vociferavimus, surdis auribus locuti sumus. Vociferabimus ergo certe adhuc majori, si oportuerit, clamore, si vel sic detur surditatem tuam rumpere. Dic illud, obsecro, unde animadvertis illam de qua loquimur prophetiam in beata virgine Maria completam? HUGO. Cum evangelista manifeste hoc dicat, quis nisi infidelis negare praesumat? Hoc autem totum, inquit evangelista, factum est, ut adimpleretur quod dictum est a Do
Abbreviated transcription (Latin):
a dño dictum ⁊ in beata uir¬
gine ꝯpletum dixisti. uellem
ã te it̾ari uoce gͣndiori. h. Oꝗͣ
iusto dei iudicio. surditatis
notam ĩ curristis. quã nob̃
qͥd̾e in iuste satis ĩpingere
tẽptastis. Erigite itaq aurẽ.
⁊ audite uociferantẽ. siñ po¬
testis sermosinantẽ. Ecee
uͥgo ĩutero habebit. R. Ego
sane id exegiate cũ it̾atione
& uociferatione. ñ ad rũpen¬
dam surditatẽ nrãm. s tuã.
Nũquid nam uł ad huc in¬
telligentie aure ꝑcepisti.
q̃ ip̃e itãto cdixisti: Quid iã
taces: Cur ꝓmore ñ ilico res¬
pondes: h. Utiq ĩ tumesco
adu̾sum me ipsum p̾ira & in¬
dignatione. quod recolo me ista
totiens legisse & audisse. & qd
mͦ aĩadu̾to minime aĩadũtis¬
se. Nam sic̃ intellexi. & cre¬
didi ꝓph̃iã illam inbeata dei
genitrice in pletam. qm̃ hoc
enangłista denuntiat. sic de¬
bueram in tellexisse & cͤͦdidisse.
puerꝑã quam loquimur:
nam & hoc euangłista affirmat.
R. Cũ ꝓeo quod ꝓpħa dicit

Expanded text:
no dictum, et in beata Virgine completum dixisti, vellem a te iteruri voce grandiori. HUGO. O quam justo Dei judicio surditatis notam incurristis, quam nobis quidem injuste satis impingere tentastis! Erigite itaque aures, et audite vociferantem si non potestis sermocinantem. Ecce virgo in utero habebit. RICH. Ego sane id exegi a te cum iteratione et vociferatione, non ad rumpendam surditatem nostram, sed tuam. Nunquidnam vel adhuc intelligentiae aure percepisti quae ipse iterato dixisti? Quid jam taces? Cur pro more non illico respondes? HUGO. Utque intumesco adversum meipsum prae ira et indignatione, quod recolo me ista toties legisse et audisse, et quod modo animadverto minime advertisse. Nam, sicut intellexi et credidi prophetiam illam in beata Dei Genitrice impletam, quoniam hoc evangelista denuntiat, sic debueram intellexisse et credidisse puerperam quam loquimur, Nam et hoc evangelista affirmat. RICH. Cum pro eo quod propheta dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
sensisse. utiq aut dicta ꝓpħia
ĩbeata uirgine scd̃m hoc ꝯpleta
Si autẽ fateris qd̾ ñ nͥ falso dif¬
fiteri potes. qm̃ ħ sit uͥginem
conciꝑe & parere. sñ uirili sciłc
semine ꝯcipiendo in conceptu
& partu uirginẽ ꝑsen̾are: uł¬
da ñ erit. aut m̃daeẽ facis ꝓphe¬
tã qͥ eam de suo semine ꝯcepis¬
se descͥbit. H. Pcul dubio ista
debent suffice xp̃iano. s ñ satis¬
facunt iuideo. quȩ nec euãgłis¬
te testimonium ꝓ auctoritate
recipit. nec beatã mariã sme
uirili semine ꝯcepisse ꝯsentit.
culo subt̃fugii tui latibula q̃
q̃ satisfaciat xp̃iano. datur
⁊ aha q̃ satifface̾ debeat ui

Expanded text:
sensisse, utique aut dicta prophetia in beata Virgine secundum hoc completa Si autem fateris quod non nisi falso diffiteri potes; quoniam hoc sit virginem concipere et parere, sine virili scilicet semine concipiendo, in conceptu, et partu virgineda non erit; aut mendacem facis prophetam qui eam de suo semine concepisse describit. HUGO. Procul dubio ista debent sufficere Christiano, sed non satisfaciunt Judaeo, qui nec evangelistae testimonium pro auctoritate recipit, nec beatam Mariam sine virili semine concepisse consentit. culo subterfugii tui latibula quaquae satisfaciat Christiano, datur et alia quae satisfacere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
tentie cogitauit. & expͥmere uo¬
luit. qͦmͦ potuit uł op̾tuit qͥdix̃.
Cece uirgo ꝯcipiet Uł ecce uͥgo
ĩ utero habebit. H. Ecce liben¬
ter accipio ut alma ñ dicat᷑
nͥ de ea q̃ sit uirgo. libent̃ ĩ hoc
de fero euangłiste uł beato ie¬
rommo. maxime c̃ hoc satis¬
faciat ꝓuideo. Nã illd̃ qͥdẽ
qd solum uixta sententiã suam
ĩuentũ ÷. ꝓsigno eẽ potuisse.
puerꝑam uidłe suã in pͥma
uiri ad eam accessione ꝯcepisse.
illd̾ in quã ñ ht̃ unde ostñdat.
designasse concedat. R. Bene
facis illd̾ inde maxime ꝯceden¬
do. quia satiffacit ꝓ uideo.
H.Quãtum mͥ uidet᷑ putatis
uos aliquid effecisse. s nolite
tam. Si itaq dicies ħ eẽ uͥgi¬

Expanded text:
cogitavit, et exprimere voluit quomodo potuit, vel oportuit qui dixit: Ecce virgo concipiet, vel ecce virgo in utero habebit. HUGO. Ecce libenter accipio, ut alma non dicatur nisi de ea quae sit virgo; libenter in hoc defero evangelistae vel beato Hieronymo, maxime cum hoc satisfaciat pro Judaeo. Nam illud quidem quod solum juxta sententiam suam inventum est pro signo esse potuisse, puerperam videlicet suam in prima viri ad eam accessione concepisse; illud, inquam, non habet unde ostendat, designasse concedat. RICH. Bene facis illud inde maxime concedendo, quia satisfacit pro Judaeo. HUGO. Quantum mihi videtur, putatis vos aliquid effecisse; sed nolitetam. Si itaque dicis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rimo itaq illud ad huc
aĩum pulsat. quod tollẽ¬
di timoris gr̃a signum dandũ
dicitis. quia ex magna mali¬
cia descendit. qd̃ rex signum
petere noluit. un ⁊ de ceto in¬
dignum fuit. talẽ regẽ tol¬
lendi timoris grã signũ acci¬
ꝑe. qui maluit ut suꝑiꝰ docin¬
stis. sub ĩstantis ꝑicłi trepida¬
tione dintius labore. quã issd̾
fi̾ unde gła dñi posset accres¬
cẽ. Ecce in quam cõcedamus
penituisse ꝓmissionis sue.Sepe
& eñi uͥ abundat malicia. su¬

Expanded text:
rimo itaque illud adhuc animum pulsat, quod tollendi timoris gratia signum dandum dicitis quia ex magna malitia descendit, quod rex signum petere noluit; unde et de caetero indignum fuit talem regem tollendi timoris gratia signum accipere, quia maluit, ut superius docuistis, sub instantis periculi trepidatione diutius laborare, quam illud fieri unde gloria Domini posset accrescere. Ecce, inquam, concedamus poenituisse promissionis suae. Saepe etenim ubi abundat malitia, su
Abbreviated transcription (Latin):
lendi timoris gr̃ã ꝓponit᷑. et
domni dd̃ ꝓmittitur & exibet᷑.
ut signum eẽ possit eiꝰ rei obꝗͣ
dand̾ fuit. recte intelligit᷑ dictũ
de ꝓpbetissa. & nichi lominꝰ cõ¬
pletũ ĩ beata uͥgine maria. ne-
quis nos estimet iudaizare. &
erroneos ẽẽ. Nam ⁊id quod scͥp¬
tum ẽ. os ñ ꝯminuetis ex eo. dic¬
tum utiq ẽ. de paschali agno.
nichilominꝰ tñ uixta euãgłis¬
tam ĩpletum ẽ. in xp̃o. R. Illd̾
q̃ro audire exte. utr̃nã credas
aliam aliquam p̾̃ter solam be¬
atã uirginẽ mariã. uͥginem
ꝯcepisse. uͥginẽ peꝑisse:h. De
alia certe nec eͣdo factũ. nec
sꝑo futurũ. R. Dõ gͦ recte ĩ¬
telligit᷑ de ꝓphetissa dictũ. Ecre
uͥgo ꝯcipiet.⁊ pariet filiũ.
H. Recte ħ dic̾etis. si ĩ hebreo
ħ loco uͥginẽ leg̾etis. Sutiq ĩã¬

Expanded text:
di timoris gratia proponitur, et domui David promittitur et exhibetur, ut signum esse possit ejus rei ob quam dandum fuit, recte intelligitur dictum de prophetissa, et nihilominus completum in beata virgine Maria, ne quis nos aestimet judaizare, et erroneos esse. Nam et id quod scriptum est: Os non comminuetis ex eo , dictum utique est de paschali agno: nihilominus juxta evangelistam impletum est in Christo. RICH. Illud quaero audire ex te, utrumnam credas aliam aliquam praeter solam beatam virginem Mariam, virginem concepisse, virginem peperisse? HUGO. De alia certe nec credo factum, nec spero futurum. RICH. Non ergo recte intelligitur de prophetissa dictum: Ecce virgo concipiet et pariet filium. HUGO. Recte hoc dixeritis, si in Hebraeo hoc loco virginem legeretis. S
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ qualitatis differẽ¬
ciam penitꝰ excludit. dif¬
ferentes ꝑsonaꝵ ꝓprieta¬
tes circa solam originẽ
quere oportebit. Ut ergo
breuit̾ ꝑstringamꝰ qd̃ dif¬
fusius diximus patet ꝙ
ĩ diuina natura uariat᷑
existẽciarũ płalitas scd̃m
solam originẽ. ĩ angelica
autẽ natura scd̃m solam
qualitatẽ. ĩ hũana uero
natura tam scd̃m quali¬
tatẽ qmͣ scd̃m originem.
Ecce iam inuenimꝰ qd̃ su¬
uidelicet possit esse alterita ᷤ¬
ꝑsonaiũ sine om̃i altera¬
nãq ꝙ plures ille ĩ diuini¬
tate ꝑsone ꝙͣuis hẽant

Expanded text:
omnem qualitatis differentiam penitus excludit, differentes personarum proprietates circa solam originem quaerere oportebit. Ut igitur breviter perstringamus quod diffusius diximus, patet quod in divina natura variatur existentiarum pluralitas secundum solam originem, in angelica autem natura secundum solam qualitatem, in humana vero natura tam secundum qualitatem quam secundum originem. Ecce jam invenimus quod suvidelicet possit esse alietas personarum sine omni alietanamque quod plures illae in divinita
Abbreviated transcription (Latin):
N diuinis autẽ ut
ꝓbatũ est ꝑsonis
nichil õmo dissili̾tudiniᷤ
nichil ẽ inequalitatẽ Qͣ¬
lis est ꝑsona una talis
est ⁊ alia. talis nichilomi¬
nus et f̾ria ubi itaq oẽs
sibi inuicẽ consimiles et co¬
equales sunt. secundũ qͣli-¬
tatẽ quidẽ differre nõ pos¬
unũ et idem. et sicut ꝑspi¬
cua ratio ꝓbauit sũme
simplex esse. nullo modo
possunt aliqua qualitatiͤ
diffe̾ncia abinuicẽ dista¬
re. Qui gͦ nullatenꝰ pos¬
sunt iuxta aliquã qͣlita¬
tis ꝓprietatẽ alt̾natim
differre relinquit᷑ ut cre¬
dant iuxta modũ originiᷤ
aliquã diffenciã habere.
Nam ubi nulla differẽtia
est: nulla õĩno pla̾litas
esse potest. Plalitas ita¬

Expanded text:
divinis autem, ut probatum est, personis nihil omnino dissimilitudinis, nihil est inaequalitatis. Qualis est persona una, talis est et alia, talis nihilominus et tertia. Ubi ita omnes sibi invicem consimiles et coaequales sunt, secundum qualitatem quidam differre non posunum et idem et sicut perspicua ratio probavit summe simplex esse, nullo modo possunt aliqua qualitatis differentia ab invicem distare. Qui igitur nullatenus possunt juxta aliquam qualitatis proprietatem alternatim differre, relinquitur ut credantur juxta modum originis aliquam differentiam habere. Nam ubi nulla differentia est, nulla omnino pluralitas esse potest. Pluralitas ita
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ potest intellig̾e ꝓponentẽ.
audiat. ł exponentẽ. Qui nͣ habet
oculos ad uidendũ. habeat łau
res ad audiendũ. Nuinqͥd ⁊uos
sic ceci estis. ut ⁊ surdi sitis: Qd nͣ
potestis intellig̾e. numqͥd ñ po¬
testis ł credẽ : Si autẽ creditis. cur
fidem urãm uanis cauillationi¬
b impugnatis: Qd iuuat ꝑfi¬
die argum̃ta. contͣ fidẽ adduce.¬
& ꝓfide ur̃a nullum sidei testimo¬
niuĩ daree Qͥa ꝓdest questionem¬
mou̾e. qͣm nolitis aut ñ possitis
solu̾e: Nonne hocẽ ciffnam aꝑi¬
re: ⁊ sñ oꝑculo relinquere: Qͥcl est
ambiguitatis opacũ. ꝑplexionis¬
q ꝓfundũ argum̃tando ostend̾e.
qͣm puteũ effodẽ. ł cist̾nã aꝑire:
Ad questionẽ ante ꝓpositã nullã
solutionẽ reddẽ. s qͣi insolubilem
scd̃m legis p̾ceptum dñs cist̾ne
bouẽ aut asinũ. in huiꝰmodi
cistñam cadere. nͥ simplices qͦsꝙ
dubitacionis laqueos incidere:

Expanded text:
qui non potest intelligere proponentem, audiat vel exponentem. Qui non habet oculos ad videndum, habeat vel aures ad audiendum. Nunquid et vos sic caeci estis, ut et surdi sitis? Quod non potestis intelligere, nunquid non potestis vel credere? Si autem creditis, cur fidem vestram vanis cavillationibus impugnatis? Quid juvat perfidiae argumenta contra fidem adduce fide vestra nullum fidei testimonium dare? Quid prodest quaestionemmovere quam nolitis, aut non possitis solvere? Nonne hoc est cisternam aperire, et sine operculo relinquere? Quid est ambiguitatis opacum perplexionisque profundum argumentando ostendere, quam puteum effodere, vel cisternam aperire? Ad quaestionem antepropositam nullam solutionem reddere, sed quasi insolubilem secundum legis praeceptum, dominus cisternae bovem aut asinum in hujusmodi cisternam cadere, nisi simplices quosque dubitationis laqueos incidere,
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ multacione daturi sumus:
Que gͥ explanare ñ possumus
aut nolumꝰ. ñne melius cͣ ta¬
cendo p̾terire. qͣm u̾itatẽ obuol¬
uere. ⁊ ꝑfidie laqueos sparg̾e:
ũ reclamare sed acclamare

Expanded text:
illius multatione daturi sumus? Quae ergo explanare non possumus, aut nolumus, nonne melius est tacendo praeterire, quam veritatem absolvere, et perfidiae laqueos spargere?non reclamare sed acclamare
Abbreviated transcription (Latin):
obũbrabit tͥ. Acsi aꝑte dicatur
ei. Ut ad tantum sacramentum
efficiaris digna. & inueniaris
idonea uirtus altissimi obum¬
brabit tͥ. tam ad omnem ꝯ cupis¬
centiam extinguendã. quam
ad illuminandam ignoranti¬
am. Hoc ẽ quod ꝑ ysaiam sub
alio scemate ꝓmittit᷑. & futurũ¬
puer sciat reꝓbare malum. et
eligẽ bonum ⁊ cet̾a. Certe ut su¬
ꝑuis iam diximus puer iste abip̃a
hora uł momento ꝯceptionis sue
plenitudinẽ sapientie accepit.
qui ipsi u̾bo inunitatẽ ꝑsone
unitus fuit. Tempꝰ itaq ꝯcep¬
tionis expͥmit᷑. in eo quod dr. An¬
tequam sciat. Acsi aꝑtiꝰ dicat.
Añquam emanuel ꝯcipiat᷑: ineiꝰ
matre ꝯdicionis nr̃e t̾ra de qͣ
u̾itas orit᷑. a gemina peccatoꝵ
omnium radice lib̃abitur.
inuͥgine. quod erat adpe¬
nam. illd̾ recessit. qd̾ erat ad

Expanded text:
obumbrabit tibi. Ac si aperte dicatur obumbrabit tibi. Ac si aperte dicatur ei: Ut ad tantum sacramentum efficiaris digna, et inveniaris idonea, virtus Altissimi obumbrabit tibi, tam ad omnem concupiscentiam exstinguendam quam ad illuminandam ignorantiam. Hoc est quod per Isaiam sub alio schemate promittitur, et futurupuer sciat reprobare malum, et eligere bonum, et caetera . Certe, ut superius jam diximus, puer iste ab ipsa hora, vel momento conceptionis suae, plenitudinem scientiae accepit, quae ipsi Verbo in unitate personae unita fuit. Tempus itaque conceptionis exprimitur in eo quod dicitur: Antequam sciat. Ac si apertius dicat: Antequam Emmanuel concipiatur in ejus matre, conditionis nostrae terra de qua Veritas oritur, a gemina peccatorum omnium radice liberabitur.in Virgine quod erat ad poenam; illud recessit, quod erat ad
Abbreviated transcription (Latin):
met intẽ & uirtus altissimi obũ¬
brabit tͥ. Legit᷑ de discipulis
saluatoris. ⁊ testib tnͣffigura¬
tionis quia nubes lucida
obumbrauit eos. Si lucida
fuit que obumbrauit dis¬
cipulos xp̃i. quam lucida
recte creditur. que obumbra¬
cłm lucidum erat. ergo ⁊ lucẽ
⁊umbram exhibebat. lucẽ ad de¬
pellendam ignorantiã. umbrã
ad extĩguendã ꝯcupiscentiam.
Mira illa obunbratio sp̃c sc̃ĩ.
boni. quã ꝯcupiscentiã mali.
Quam in tegre ĩ ea omnis ꝯcupis¬
centia extincta fuerit. ꝓbat ꝓ¬
fecto quod c̃ uirginitatis in te¬
gritate pꝰmodum ꝯcep̃. ⁊ peꝑit.
Quam ꝓfunde illuminata fui̾t.
ꝓbat. quod illud tante ꝓfunditatᷤ
sacͣmentum tam u̾acit̾ tam uelo¬
cit̾ credidit. quod hꝰ mundi sapi¬
entib uix tand̃ aliquando per
tot & tanta miracula ꝑsuaderi
potuit. Credenti itaq uirgini
s modum quo id fieri oporte¬
ret querenti recte respondetur.
cum abangło dicit᷑. Sp̃s sc̃s suꝑ¬
ueniet in te. & uirtus altissimi

Expanded text:
et in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Legitur de discipulis Salvatoris, et testibus transfigurationis, quia: Nubes lucida obumbravit eos . Si lucida fuit quae obumbravit discipulos Christi, quam lucida recte creditur quae obumbraculum lucidum erat, ergo et lucem et umbram exhibebat. Lucem ad depellendam ignorantiam, umbram ad exstinguendam concupiscentiam. Mira illa obumbratio Spiritus sanboni, quam concupiscentiam mali. Quam integre in ea omnis concupiscentia exstincta fuerit, probat profecto quod cum virginitatis integritate postmodum concepit, et peperit! Quam profunde illuminata fuerit, probat quod illud tantae profunditatis sacramentum tam veraciter, tam velociter credidit, quod hujus mundi sapientibus vix tandem aliquando per tot et tanta miracula persuaderi potuit. Credenti itaque Virgini, sed modum quo id fieri oporteret quaerenti, recte respondetur, cum ab angelo dicitur: Spiritus seniet in te, et virtus Altissimi
Abbreviated transcription (Latin):
testanclum uicioꝵ collegium
pedetemptĩ subintroducẽ. Hinc
econtrario mulier peccatrix a
septem demoniis purgata des¬
cͥbitur. que ab omniũ uicioꝵ. ti¬
rannide ꝑseptiformẽ g̾rã lib̾at᷑.
Septenaria itaq temporum mu¬
tatio est multiformis immo uni¬
uersalis morum deprauatio. Qtͦ
enim septem suꝑeum tempora mu¬
tantur. qui omniformit̾ corrumpi¬
tur. ad omnem uitioꝵ seruitutem
tandem aliquando eneriuter incli¬
natur. S uide modo quam sit mira¬
bile. quod diuina miseratio solet
soleat multoꝵ utilitati deser¬
uire quod quosdam contingat
desublimi corrueNe:

Expanded text:
testandum vitiorum collegium testandum vitiorum collegium pedetentim subintroducere. Hinc econtrario mulier peccatrix a septem daemoniis purgata describitur, quae ab omni vitiorum tyrannide per septiformem gratiam liberatur. Septenaria itaque temporum mutatio, est multiformis, imo universalis morum depravatio. Quasi enim septem super eum tempora mutantur qui omniformiter corrumpitur, et ad omnem vitiorum servitutem tandem aliquando enerviter inclinatur. Sed vide modo quod sit mirabile quod divina miseratio solet  XXX. Quomodo soleat multorum utilitati deservire quod quosdam contingat de sublimi corruere
Abbreviated transcription (Latin):
Num autem adhucri
et uelut ultimo loco
additur. in quo seueritatis
sententia consummari uide¬
q̃n uariis corruptionis gͣdi¬
b infirmitatis nr̃e qualitas
uariatur. dum semꝑ indet̾iora
uertitur. Nonne tunc aliud tẽpꝰ
et uelut pͥori contrarium incurri¬
mus. q̃n uicio cui pͥus resistere po¬
tuimꝰ. iam omnino ñ posse p̾uale¬
re incipimus: Tempꝰ itaq circa
quẽlibet multiplicit̾ mutatur.
q̃n corruptionis eiusmodus mł¬
tiformit̾ uariatur. Uiciorum si¬
quidem dñatio animum paula¬
tim emollit. & semꝑ magis ma¬
gisq debilem reddit. & gradatĩ
ad det̾iora impellit. Septem aũ
dieb ut in cõmune nouimus.
totum tempus euoluitur. & iccͥco
sepe ipso septenario uniu̾sitas
figuratur. Item capitalia uicia
septem ẽe leguntur. Hinc ẽ qͦd
in euangłio legimꝰ ĩmundum
sp̃m septem sp̃s secum ĩtroduce.
& domum suam quã adtempus
reliquerat in habitare. q unũ
quodlib uicium sepe cum dña¬
ri iam ceꝑit. solet totum illud de¬

Expanded text:
num autem adhuc, et velut ultimo loco additur in quo severitatis sententia consummari videuando variis corruptionis gradibus infirmitatis nostrae qualitas variatur, dum semper in deteriora vertitur. Nonne tunc aliud tempus, et velut priori contrarium incurrimus quando vitio cui prius resistere potuimus, jam omnino non posse praevalere incipimus? Tempus itaque circa quemlibet multipliciter mutatur, quando corruptionis ejus modus multiformiter variatur. Vitiorum siquidem dominatio animum paulatim emollit, et semper magis magisque debilem reddit, et gradatim ad deteriora impellit. Septem autem diebus, ut in commune novimus, totum tempus evolvitur, et idcirco saepe ipso septenario universitas figuratur. Item capitalia vitia septem esse leguntur. Hinc est quod in Evangelio legimus immundum spiritum septem spiritus secum introducere, et domum suam quam ad tempus reliquerat inhabitare, quia unum quodlibet vitium saepe cum dominari jam coeperit, solet totum illud de
Abbreviated transcription (Latin):
posse qd̾ orando potuit optin̾e:
Nide quot modis ⁊ qͣm sepe seip¬
sum animꝰ humanꝰ decipiat. sed
quis hoc plene explicare suffi¬
ciat: Qͣm multa sepe nos posse
p̾sumimꝰ. que tũ omnino non
possumꝰ. ⁊ qmͣ multa que om̃i-¬
no ñ possumꝰ. neminẽ posse pu¬
tamꝰ. Quid queso ẽ qd̃ ammus
humanꝰ scđm bonum qd̃ in se
isti qd̃ de sompniĩ int̾pretaciõe
p̃sumebant. ñ tam̃ ⁊ eque om̃i¬
b in commune attribuebant.
ueruntamͣ qd̃ de sompnũ recu¬
ꝑatione ñ pot̾ant. neminẽ posse
confirmant. S ut totũ ħ scd̾m¬

Expanded text:
posse quod orando potuit obtinere? posse quod orando potuit obtinere? Vide quot modis, et quam saepe seipsum animus humanus decipiat, sed quis hoc plene explicare sufficiat? Quam multa saepe nos posse praesumimus quae tamen omnino non possumus, et quam multa quae omnino non possumus neminem posse putamus? Quid, quaeso, est quod animus humanus secundum bonum quod in se isti quod de somnii interpretatione praesumebant, non tamen et aeque omnibus in commune attribuebant. Verumtamen quod de somnii recuperatione non poterant, neminem posse confirmant. Sed ut totum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum quidem conatuͣ. qnͣ ali¬
quid incipimꝰ. nec tam̃ ꝓficimꝰ. in¬
cipimꝰ sepe deincepti nr̃i consum¬
matione dubitare. ad scd̃m autẽ
amplus formidare. ad tercium
uͦ conatum cum nlłm conseqͥm᷑
effectum solemꝰ penitꝰ desꝑare. Et
nota qd̃ dubit̾o ⁊ formido hñt re¬
sponsionẽ ambiguã. despatio au-¬
tem habet responsionẽ manife-¬
stam. Sic utiq isti pͥmo ⁊ scdo ig¬
norantiam suam magis innu¬
unt. qͣm locuntur. ad t̾ciam au¬
tem uicẽ iam palam ꝓfitentur.
audiamꝰ tam̃ qm falso uera lo¬
qͣntur. Non ẽ inquiunt homo
suꝑ t̾ram. qui sermonẽ tuum
possit implere. Non dicunt su¬
plicit̾ nos ñ possumꝰ. qd̾ utiq ue¬
rũ erati s nͣ ẽ homo suꝑ t̾ram qͥ
possit. qd̾ absq dubio falsũ erat.
Nam ⁊ daniel homo erat. ⁊ suꝑ
t̾ram erat qui hoc potuit. sicut
postea rei exit᷑ ꝓbauit. potuit
tam̃ ñ exꝓpria industria. s ex
gra diuina. Quis eum dicat nͣ

Expanded text:
primum quidem conatum quando aliprimum quidem conatum quando aliquid incipimus, nec tamen perficimus, incipimus saepe de incoepti nostri consummatione dubitare. Ad secundum autem amplius formidare. Ad tertium vero conatum, cum nullum consequimur effectum, solemus penitus desperare. Et nota quod dubitatio et formido habent responsionem ambiguam, desperatio autem habet responsionem manifestam. Sic utique illi primo et secundo ignorantiam suam magis minuunt quam loquuntur. Ad tertiam autem, lucem jam palam profitentur. Audiamus tamen quam falso vera loquantur: Non est, inquiunt, homo super terram, qui sermonem tuum possit implere. Non dicunt simpliciter, nos non possumus, quod utique verum erat, sed non est homo super terram qui possit, quod absque dubio falsum erat. Nam et Daniel homo erat, et super terram erat, qui hoc potuit, sicut postea rei exitus probavit. Potuit tamen non ex propria industria, sed ex gratia divina. Quis eum dicat non
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit. Una ẽ de uobis sen¬
tencia. qd̃ int̾pretacionẽ quoq
fallacem composueritis. Igno¬
rantiam suam dissimulabãt.
⁊ aꝑte fat̾i nolebant. ⁊ in hoc
tempus redimebant. ⁊ tamen
de sompnii interprecacione
falsa ꝓmittebant. S ecce dissi¬
mulationis malum in eis rex
expiendo ꝓbauit. simulationis
uͦ malum ex ratione cognouit.
dum unũ uitiũ ex alio collegͣ.
Siem̃ nec ilsd̃ pot̾ant qd̾ minꝰ
erat. quomͦ illud potuissent ꝙ
maiꝰ erat : Ppendis ex hũs ut
opinor ⁊ anmadu̾tis qd̃ alia
tiq ex ratione colligimꝰ. Respõ¬
derũt gͦ chaldei coram rege
idixe runc. Nonẽ homo
suꝑterram qui sermonẽ
tiuim rex possit implere. Ec̃-¬
ce iam tertio respondent. ⁊ tan¬
dem aliqnͣdefectum suu̾ mam¬
feste docent. Et ut tres istas re¬
sponsionis uicissitudines gra-¬
dib distingtiamꝰ. uide neforte
pͥma illa responsio sit dubitacionis.
scd̾a timoris. t̾cia desꝑationis. Et ad

Expanded text:
adjungit, una est de vobis senadjungit, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem composueritis. Ignorantiam suam dissimulabant, et aperte fateri volebant, et in hoc tempus redimebant, et tamen de somnii interpretatione falsa promittebant. Sed dissimulationis malum in eis rex experiendo probavit, simulationis vero malum ex ratione cognovit, dum unum vitium ex alio collegit. Si enim nec illud poterant, quod minus erat, quomodo illud potuissent quo majus erat? Perpendis ex his, ut opinor, et animadvertis, quod alia tique ex ratione colligimus. Responderunt ergo Chaldaei coram rege, et dixerunt: Non est homo super terram, qui sermonem tuum, rex, possit implere. Ecce jam tertio respondent, et tandem aliquando defectum suum manifeste docent. Et ut tres responsionis vicissitudines gradibus distinguamus, vide ne forte prima illa responsio sit dubitationis, secunda timoris, tertia desperationis. Et ad
Abbreviated transcription (Latin):
nium ñ indicau̾itis mͥ una ẽ
de uob̃ sentencia qd̃ int̾preta¬
cionem quoq fallacẽ: ⁊ decepti¬
one plenam composueritis.ut
loquamini mͥ donec tempus
ꝑtranseat. Sompniũ itaq dici¬
te mͥ. ut sciam qd̾ int̾pretacionẽ
quoq eius loquamini ueram.
Ecce ex sua instancia rex nͣ nicħ
ꝓfecit. quitandem aliq̃n eorũ
dupplicitatẽ dep̾hendit. Et te qͥ¬
dem nͣ putes parum ꝓfecisse cũ
cordis tui dupplicitatẽ potuenᷤ
adliquidũ deprehend̾e. Quam
multa sepe simulamꝰ. qͣm mul¬
ta dissimulamꝰ. infirma nra
libent̾̃ dissimulamꝰ. ⁊ illa que¬
que om̃ino ñ possumꝰ posse ł
hr̃e nos bona simulamꝰ. Et̃ mi¬
rum ualde qd̾ libent̾ animꝰ
se ip̃m decipit. ⁊ suuͣ sibi uicuĩ
ñ inuitꝰ abscondit. Ecce utrũq
uiciũ sumulationis ⁊ dissimu¬
lationis. rex in suis subiestis de¬
p̾hendit. Et dissimulationis
quidem in eo qd̃ dicit. serte no¬
ui qr tempus redimitis. Simu¬
lationis in eo qd̃ post pauca

Expanded text:
nium non indicaveritis mihi, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem et deceptione plenam composueritis, ut loquamini mihi donec tempus pertranseat. Somnium itaque dicite mihi ut sciam, quod interpretationem quoque ejus veram loquamini. Ecce ex sua instantia rex non nihil profecit, qui tandem aliquando eorum duplicitatem deprehendit, et te quidem non putes parum profecisse, cum cordis tui duplicitatem poteris ad liquidum deprehendere. Quam multa saepe simulamus, quam multa dissimulamus. Infirma nostra libenter dissimulamus, et illa quae omnino non possumus, posse vel habere nos bona simulamus: et mirum valde quod libenter animus seipsum decipit, et suum sibi vitium non invitus abscondit. Ecce utrumque vitium simulationis et dissimulationis rex in suis subjectis deprehendit, et dissimulationis quidem in eo quod dicit: Certe novi quia tempus redimitis. Simulationis in eo quod post pauca
Abbreviated transcription (Latin):
Rex sompniũ serius suis dicat.
& int̾pretacionẽ eiꝰ indicabimꝰ.
Quid ẽ it̾m respondere. nͥ impos-¬
sibilitatem suam iterato cona-¬
minis sui defectu plemiꝰ ꝑfectiꝰq
docere: Oqͣm difficile humana
impudentia a sua p̾sumptione
repͥmitur. Ecce post plura exꝑrm̃¬
ta adhuc in possibilia exiguntur.
adhuc impossibilia ꝓmittunt᷑.
S uideamꝰ quid sequit᷑. Respon¬
dit rex ⁊ ait. Certe nom quia
tempus redimitis scientes qd̃

Expanded text:
ium servis suis dicat, et interpretationem ejus indicabimus. Quid est iterum respondere, nisi impossibilitatem suam iterato conanimis sui defectu plenius perfectiusque docere? O quam difficile humana impudentia, a sua praesumptione reprimitur. Ecce post plura experimenta adhuc impossibilia exiguntur, adhuc impossibilia promittuntur. Sed videamus quid sequitur: Respondit rex, et ait: Certe novi quia te
Abbreviated transcription (Latin):
quod unum atq idem sepius
repetitur. & una & eadem
diuine seueritatis s ententia
tercio replicat᷑. Et ut tibi ꝓpͥiᷤᷤ
differentiis distingam. pͥmo
animꝰ ꝑ contemplationem¬
& quasi ꝑuisionẽ agnoscit.
quid euenire soleat. sc̃do ꝑde
uotionem & quasi ꝑ dameliᷤ
officium inuenit quid dese¬
ipso timere iam debeat no¬
uissime ad subtractionẽ gr̃e
desꝑatione iam fractꝰ mani¬
feste dep̾hendit. quid iam
euitare non ualeat. Una ita¬

Expanded text:
ius repetitur, et una et eadem divinae severitatis sententia tertio replicatur. Et ut tibi propriis differentiis distinguam, primo animus per contemplationem, quasi per visionem agnoscit quid evenire soleat; secundo, per devotionem et quasi per Danielis officium invenit quid de seipso timere jam debeat, novissime ad subtractionem gratiae desperatione jam fractus, manifeste deprehendit quid jam evitare non valet. Una ita
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ stupendum. ⁊ multa ad¬
miratione dignum occurrit.
quomͦ contemplationis ods
tamlate pateat. qui diuine
reuelationis cooꝑatione se us¬
q ad ea que in nonissimo fi¬
unt plustͣnda dilatat. Qui in¬
uentura sunt in nouissimistẽ¬
porib. Querendũ itaq ẽ ne
forte aliquid in huis uerbis
lateat. qd̃ ñ uni alicui tm̃.
omnib uixta aliqͥd conueni¬
re queat. Neq enĩ alibi qͣm
apud electos regnũ celoꝵ su¬
scitatur. regnum qd̵ scd̃m da¬
nielis sencenciam inet̾nmñ
dissipatur. regnũ qd̾ intranos
ẽẽ dicitur. Regnũ inquit dñs
celoꝵ intͣ uos ẽ. Hoc ꝓfecto reg¬
num in electis sius dñs in no¬
uissimmis eoꝵ suscitat. quali¬
cumꝙ mͦ eos in pͥmordũs suis
ꝑuaria temptam̃ta fluctu¬
are ꝑmittat:¬

Expanded text:
itaque stupendum, et multa aditaque stupendum, et multa admiratione dignum occurrit, quomodo contemplationis oculis tam late pateat, qui divinae revelationis cooperatione se usque ad ea quae in novissimo fiunt perlustranda dilatat. Qui inventura sunt novissimis temporibus. Quaerendum itaque est, ne forte aliquid in his verbis lateat quod non uni alicui tantuomnibus juxta aliquid convenire queat. Neque enim alibi quam apud electos regnum coelorum suscitatur. Regnum quod secundum Danielis sententiam in aeternum non dissipatur, regnum quod intra nos esse dicitur: Regnum, inquit Dominus, coelorum intra vos est . Hoc profecto regnum in electis suis Dominus in novissimis eorum suscitat, qualicunque modo eos in primordiis suis per varia tentamenta fluctuare permittat
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Miftĩum qd̃ rex int̾rogat.
sapientes. magi. ⁊ arioli. ⁊ aruspi¬
ces neqͣunt indicare regi. s ẽ ds
incelis reuelans mistĩa. Docet ita¬
q: nos in hiis u̾bis damel nr̃ eaque
supͣ hominem sunt ⁊ humanum
sensum excedunt. dehumana in¬
dustria penitꝰ desꝑare. ⁊ de solado¬
mini reuelatione expectare. qd̃ ã
dicit ostensa sibi que futura sunt
nouissimis temporib. ad illud ꝓ-¬
culdubio respic̾e uidetur. qd infi¬
ne uisionis post cet̾a aduingit᷑.
lapis aucẽ qui ꝑcusserat statuã
factus ẽ mons magnꝰ. ⁊ impleuit
uinu̾sam t̾ram. Qmͣ sint mag¬
ratione digna. ea que uisio ista
iuixta allegoricũ sensũ immo po¬
ne uixta historicũ sensum loqͥt᷑.
nemo scͥpturarũ sc̃arum peritus
ignorare ꝑmitit᷑. S sic ista ad no-¬
stram seu alioꝵ edificationẽ uixta
moralem sensum distutimꝰ. ut d̾
tanti mist̾ii auctoritate. nixtasa¬
cratiorem intelligentiã nichil mi¬
nuere. uł atcenuare p̃sumamꝰ. Illd̃

Expanded text:
rogat sapientes, magi, et arioli, et aruspices nequeunt indicare regi. Sed est Deus in coelis revelans mysteria. Docet itaque nos in his verbis Daniel noster, ea quae supra hominem sunt, et humanum sensum excedunt, de humana industria penitus desperare, et de sola Domini revelatione exspectare. Quod autem dicit ostensa sibi quae futura sunt novissimis temporibus, ad illud procul dubio respicere videtur quod in fine visionis post caetera adjungitur: Lapis autem qui percusserat statuam, factus est mons magnus, et implevit universam terram. Quam sint magratione digna ea quae visio ista juxta allegoricum, imo pene juxta historicum sensum loquitur, nemo Scripturarum sanctarum peritus ignorare permittitur. Sed sic ista ad nostram seu aliorum aedificationem juxta moralem sensum discutimus, ut de tanti mysterii auctoritate juxta sacratiorem intelligentiam, nihil minuere vel attenuare praesumamus. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
tus. siue respectꝰ. sentencias sue
estimationis alt̾nat. S ista al¬
t̾nantrum uicissitudinũ fluc¬
tuatio tandem utili exituop¬
timoq fine concludit᷑ qnͣdo
qd̾ de humana industriade¬
sꝑatur tandem aliqñ deuo¬
tionis magist̾ĩo totũ de gr̃a
diuina p̾sumitur. Quid enĩ
ẽ responsio damelis. nͥ magi¬
stĩum u̾e deuotionis: Et̃ res¬
pondens daniel coram rege
ait. Mist̾ium qd̃ rex int̾rog¬
gat. sapientes. magi.iarioli.
⁊ aruspices nequeunt indi¬
care regi. s ẽ d̾s incelis: reue¬

Expanded text:
tus sive respectus, sententias suae tus sive respectus, sententias suae aestimationis alternat. Sed ista alternantium vicissitudinum fluctuatio, tandem utili exitu optimoque fine concluditur, quando quod de humana industria desperatur, tandem aliquando devotionis magisterio totum de gratia divina praesumitur. Quid enim est responsio Danielis, nisi magisterium verae devotionis? Et respondens Daniel coram rege ait: Mysterium quod rex interrogat sapientes, magi, et arioli, et aruspices nequeunt indicare regi. Se
Abbreviated transcription (Latin):
capillus capitis ornatꝰ. Et mens
utiq hominis ex u̾a deuotione
inquantũ a uitus purgat᷑ inqnͣ¬
tum ad u̾itatem illuminatur. ĩ
qͣnͣtum ad uirtutẽ inflammnat᷑.
in tantum ꝓculdubio decoratur
uł ornatur. Notagͦ qd̾ ⁊ ille debal¬
thasar ꝓmissione diffidit. qui
ei tale nom̃ imposuit. nam
a rege utiq eius mõi nomͣ ac¬
cepit. Et fit quidem ut mens
ad miram subtilitatem ex mł¬
ta deuotione exacui se sentiat
atq intelligat. ⁊ tamͣ subtem¬
pore necessitatis minꝰ qm ua¬
leat uł debeat. de uirtute de¬
uotionis p̾sumat. Putas ne u̾e
ĩqͥt potes indicare mͥ somp¬
nium qd̃ uidi. ⁊ int̾pretacio¬
nem eiꝰ: Et cdanel suꝑiꝰ. Intͦduc
me in conspectu regis. ⁊ solutio¬
nem regi narrabo: Ec̃ce uude
tit. regia sollicitudo diffidit.
Totum hoc sepe apud unum
eundemq animũ agitur. &
pene quot affectib tangitur.
tot sententenciis uariatur. U¬
nam eandemq rem mͦ sꝑat.¬

Expanded text:
capillus capitis ornatus, et mens capillus capitis ornatus, et mens utique hominis ex vera devotione in quantum a vitiis purgatur, in quantum ad veritatem illuminatur, in quantum ad virtutem inflammatur, in tantum procul dubio decoratur, vel ornatur. Nota ergo quod et ille de Balthasar promissione diffidit, qui ei tale nomen imposuit. Nam a rege utique ejusmodi nomen accepit. Et fit quidem ut mens ad miram subtilitatem ex multa devotione exacui se sentiat atque intelligat, et tamen sub tempore necessitatis minus quam valeat, vel debeat de virtute devotionis praesumat. Putasne vere, inquit, potes indicare mihi somnium quod vidi, et interpretationem ejus? Et Daniel superius: Introduc me in conspectu regis et solutionem regi narrabo. Ecce unde Dtit, regia sollicitudo diffidit. Totum hoc saepe apud unum eumdemque animum agitur, et pene quot affectibus tangitur, tot sententiis variatur. Unam eamdemque rem m
Abbreviated transcription (Latin):
eli. cuiꝰ nom̃ erat balthasar.
Putas ne uere potes indicare
mͥ sompnium qd̃ uidi ⁊ int̾pre¬
cacionem eius. Regem dameli re¬
spondere. suamq diffidentiam
ostendẽ. nichil aliud ẽ qmͣ euꝰnõi
aĩ uitiũ uerã deuotionẽ non
posse latere. Sepe enim uitia qͣ¬
dam que alio tp̃r nͣ possumꝰ cõ¬
punctionis nr̃e hora ⁊ int̾ deuoti¬
onis nr̃e lacͥmas facile deprehen¬
dimꝰ. Pfecta siquidem deuotio:
omĩa discutit. omĩa diuidicat.
spualis enĩ diuidicat omĩa. up-
se anemine uidicat᷑. Notandum
sane qd̃ damel dumꝓfunda ⁊ mi¬
stica requirit᷑. cum sublimia. sub¬
tilia pollicetur. Balthasar appel¬
latur qd̃ capillus capitis int̾pre-¬
tatur. Est autem capillus capitis
ut nostis longꝰ ad modum. atq
subtilis. Quid itaq capillus ca¬
pitis. nisi subtilis ꝓfundicas. ⁊ ꝓ¬
funda subtilitas m̃tis: Et ꝑfecta de¬
uotio ꝓfecto mentem ⁊ ad ꝓfundi¬
tatem illuminat. ⁊ ad omnem
subtilitatem exacuit. Est autem

Expanded text:
asar: Putasne vere potes indicare mihi somnium, quod vidi, et interpretationem ejus? Regem Danieli respondere, suamque diffidentiam ostendere, nihil aliud est quam ejusmodi animi vitium, veram devotionem non posse latere. Saepe enim vitia quaedam quae alio tempore non possumus, compunctionis nostrae hora, et inter devotionis nostrae lacrymas facile deprehendimus. Perfecta siquidem devotio omnia discutit, omnia dijudicat. Spiritualis enim dijudicat omnia, et ipse a nemine judicatur. Notandum sane quod Daniel dum profunda et mystica requirit, cum sublimia et subtilia pollicetur, Balthasar appellatur, quod capillus capitis interpretatur. Est autem capillus capitis, ut nostis, longus admodum atque subtilis. Quid itaque capillus capitis, nisi subtilis profunditas, et profunda subtilitas mentis? Et perfecta devotio profecto mentem et ad profunditatem illuminat, et ad omnem subtilitatem exacuit. Est autem et
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ nabugodonor que uentu¬
ra sunt: nouissimis temporib.
S quia damel imsticam iam
iusionem agnou̾at. qm adhuc
regia sollicitudo querebat. cu¬
pit sͥ quis fortassis aꝑtiꝰ osten¬
di. quomͦ una eademq res ab
eodem animo possit uxta ali¬
quid sciri. ⁊ iuxta aliqͥd nesciri.
solam intelligentiam capere.
aliud ẽ autem quotiens uolu¬
eris facile explicare ⁊ explana¬
re posse. Uide qͣm rari sint qͥ
mistica scͥpturar̃ sñ aliena ope
expositione penetrare uale

Expanded text:
Nabuchodonosor quae ventura sunt novissimis temporibus. Sed quia Daniel mysticam jam visionem agnoverat quam adhuc regia sollicitudo quaerebat, cupit sibi quis fortassis apertius ostendi quomodo una, eademque res ab eodem animo possit juxta aliquid sciri, et juxta aliquid nesciri. solam intelligentiam capere, aliud est autem quoties volueris facile explicare, et explanare posse. Vide quam rari sunt qui mystica Scripturarum sine aliena opera et expositione p
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpto adalioꝵ noticiã ꝓpalare queat. Ppẽ¬
dis gͦ uͥ arbitͦr qͥa alid̾: mimꝰ mistice ĩ tel¬
ligñtie. atq alud munꝰ mistice doctͥne.
Alii in uno. alii in alio p̾pollent. alii
autẽ inutroq eminent. Si suꝑ ħ
moysi dicta consulimꝰ. ip̃m sapĩa.
fratremq eius eloquentia p̾mi¬
nere cognoscimꝰ. Siad dauid res¬
picimꝰ. in uno utrũq inuenire
pot̾imꝰ. Incerta ⁊ oculta sapientie
tue manifestati mͥ. Ecce deuno.
Itemꝙ ꝓ alio. Aꝑiam in parabo¬
lis os meum. loquar ꝓpositiones
abinitio. Quidam autẽ iã pͥmũ
ꝑceꝑunti ⁊ de sodõ quidem pene¬
uł penitꝰ diffidunt. Misticam
iam uisionem ieremias cognoue¬
rat. qui suꝑ hoc ip̃m int̾rogatus
dicebat. Uirgam uigilantẽ ego
uideo. Et item. Ollam succensam
ego udeo.:⁊ faciem eius a faciea¬
quilonis. Ec̃ce iam audis deuno
mun̾e ꝓfitentẽ. audi eundẽ de
alio adhuc diffidentẽ. Aaa dñe
nescio loqui. Eiuismõi sane diffi¬

Expanded text:
eant. Perpendis ergo, ut arbitror, quia aliud est munus mysticae intelligentiae, atque aliud est munus mysticae doctrinae. Alii in uno, alii in alio praepollent, alii autem in utroque eminent. Si super hoc Moysi dicta consulimus, ipsum sapientia, fratremque ejus eloquentia praeeminere cognoscimus. Si ad David respicimus, in uno utrumque invenire poterimus: Incerta, et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Ecce de uno. Itemque pro alio: Aperiam in parabolis os meum, loquar propositiones ab initio . Quidam autem jam primum perceperunt et de secundo quidem penitus diffidunt. Mysticam jam visionem Jeremias cognoverat, qui super hoc ipsum interrogatus, dicebat: Virgam vigilantem ego video; et item: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie aquilonis . Ecce jam audis de uno munere profitentem, audi eumdem de alio adhuc diffidentem: A, a, a, Domine, nescio loqui. Ejusmodi sane diffi
Abbreviated transcription (Latin):
intudinẽ ab eiꝰ potẽcia cõ¬
p̃hendit᷑ totũ ĩ eius essen¬
cia cõcludit᷑. nã qnͣtũ ad
ꝑfc̃ĩonis culmen si aliqͥd
ꝑ intelligenciã attingẽt¬
qd̃ ꝑ efficaciã app̃hende̾ ñ
posset. Iain se ꝓculdubio
magnificencius ꝑ sapiẽciã
qmͣ ꝑ potenciã extenderet.
nor. Nam dei quid est sb̾a¬

Expanded text:
itudinem ab ejus potentia comprehenditur, totum in ejus essentia concluditur. Nam quantum ad perfectionis culmen, si aliquid per intelligentiam attinged per efficaciam apprehendere non posset, jam se procul dubio magnificentius per sapientiam quam per potentiam extenderet, nor. Nam Dei quidem s
Abbreviated transcription (Latin):
possibile uł ip̃m deũ qd̃ de
deo sit melius diffinire posse.
Iitaq dei sapiencia
et dei potencia unũ
nis. nichil cõsũmationis
cõp̃hendit᷑ ab una qd̃ sb̾ ea

Expanded text:
possibile, vel ipsum Deum, quod Deo sit melius diffinire posse. i itaque Dei sapientia et Dei potentia unum nis, nihil consummationis comprehenditur ab una, quod sub
Abbreviated transcription (Latin):
sue penetͣlia returrit. ⁊ ad ora¬
tionis sue negotia ꝑfectiꝰ explẽ¬
da. uelut cooꝑatores querat.
qñ instante iam orationis tẽ¬
pore. seu etiam urgente neces¬
sitatis articło deuota mens so¬
litam. ⁊ in id officii necessariã
quietis sue oportunitatẽ repe-¬
tit. ⁊ ꝓuidis quib dam & in
eiꝰmodi usum idoneis medi¬
tacionib deuotionẽ suã inno¬
uare: seuetiam inflaminare
contendic. Sotiis suis inquit ĩ¬
dicauit negociũ. Quasi a dani¬
ele danielis sociis negotium
indicatur. qnͣex deuotione
agit᷑ ut imminens negotiũ
inconsidãtionẽ examinatio¬
nẽ consultacionẽ adducatur.
compuncta mens ineo qd̾ deuote
exequit᷑. ñ suis m̃itis s diuinis im¬
serationib innititur. Notandum
sane uixta historiam qd̵ damel ꝓ

Expanded text:
d orationis suae negotia perfectius explenda velut cooperatores quaerit, quando, instante jam orationis tempore, seu etiam urgentis necessitatis articulo, devota mens solitam et in id officii necessariam quietis suae opportunitatem repetit, et providis quibusdam, et in ejusmodi usum idoneis meditationibus devotionem suam animare seu inflammare contendit. Sociis suis, inquit, indicavit negotium. Quasi a Daniele Danielis sociis negotium indicatur, quando ex devotione agitur ut imminens negotium in considerationem, examinationem, consultationem adducatur. compuncta mens in eo quod devote exsequitur non suis meritis, sed divinis miserationibus innititur. Notandum sane juxta histo
Abbreviated transcription (Latin):
latumẽ. Mist̾ii reuelatio qͣi noc
te ꝑcipit᷑ qnͣ u̾itatis illustraciote¬
nuit̾ quidem ⁊ ex parte. ⁊ uelud
ad lune lumͣ uidetur. Misterii
reuelationem quasi nocte ꝑcipi-¬
mꝰ. qnͣ de aliquo diuinitatisar¬
chano quid sentiendũ sit ipsi
quidem incelligimꝰ. s rationem
qua illud ⁊ aliis ꝓbare possimꝰ.
inꝓmptu necdum habemiꝰ. Re-¬
uelationis lumͣ̃ qͣi in nocte et
uelud in mediis tenebris appa¬
ret. qͣndo quis misterũ declara-¬
tionem qm ꝑ intelligentiam
uidet. sermone explicare: ⁊ qͣi
maꝑtam lucem ꝓferre nõua¬
let. S cum ꝑ diutinam recͣc¬
tacionsim post modum agimꝰ.
ut acceptam u̾itatis intelligẽ¬
tiam qͣm ipsi priꝰ uix uł tenu¬
iter uid̾e potuimꝰ. ꝑspicua de¬
monstracione. aliis ⁊̃ declara¬
re possimꝰ. quid aliud qmqd̃
nocte ꝑcepimꝰ. sub diei luce ꝓ¬
ferimꝰ: Recte gͦ nlła postmo¬
dum fit m̃tio noctis. ubi da¬
nel qd̾ priꝰ nocte accepit. can¬

Expanded text:
latum est. Mysterii revelatum est. Mysterii reveitatis illustratio tenuiter quidem, et ex parte, et velut ad lunae lumen videtur. Mysterii revelationem quasi nocte percipimus, quando de aliquo Divinitatis arcano quid sentiendum sit ipsi quidem intelligimus, sed rationem qua illud et aliis probare possumus in promptu necdum habemus. Revelationis lumen quasi in nocte et velut in mediis tenebris apparet, quando quis mysterii declarationem quam per intelligentiam videt, sermone explicare, et quasi in apertam lucem proferre, non valet. Sed cum per diutinam retractationem postmodum agimus, ut acceptam veritatis intelligetiam quam ipsi prius vix vel tenuiter videre potuimus, perspicua demonstratione aliis declarare possimus, quid aliud quam quod nocte percipimus sub diei luce proferimus? Recte ergo nulla postmodum fit mentio noctis, ubi Daniel quod prius nocte accepit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ ꝑicłm immine. Debemꝰ ⁊ nos
mõĩs omnib ilłd a dño petẽ. unͣ
possimꝰ consuetam studioꝵ nr̃oꝵ
instanciã reparare. ł confirmare.
Est autẽ ut parit̾ nouimꝰ tamin
studio orandi qm meditandi labor
ꝑ grandis ⁊ m̃tib uagis ⁊ inquie¬
tis pene intolerabilis. incontẽpla¬
citione uͦ iocunditas ẽ mirabilis.
⁊ pene singłaris. Qñ gͥ contẽplati¬
onis grã studiosis mͣtib confert᷑.
labor ille cet̾oꝵ studioꝵ ex enis
dulcedine in qͣntũ dulcorat᷑ in
tantũ leuigatur. seu temꝑatur.
Sigͦ eiꝰ modi grãm ñ dũ accepimꝰ
uł subtractam dolemꝰ. debemꝰ il¬
lam ad studioꝵ nr̃oꝵ confirmati¬
onẽ uł reformationẽ ã dño expe-¬
tere. Cum gͥ hecagimꝰ. quid aliud
queso fecisse uidem᷑. qͣn diuinarͣ
reuelationũ sompnia querereut
habeamꝰ uñ possimꝰ nros illos su¬
ꝑiꝰ designatos sapientes in sua m¬
tegritate conseruare: Tunc dam¬
eli ꝑ usionẽ nocte mist̾ium reue¬

Expanded text:
riculum imminere, debemus et nos modis omnibus illud a Domino petere, unde possimus consuetam studiorum nostrorum instantiam reparare, vel confirmare. Est autem, ut pariter novimus, tam in studio orandi quam meditandi labor pergrandis, et mentibus vagis, et inquietis pene intolerabilis. In contemplatione vero jucunditas est mirabilis et pene singularis. Quando igitur contemplationis gratia studiosis mentibus confertur labor ille caeterorum studiorum ex ejus dulcedine, in quantum dulcoratur, in tantum levigatur, seu temperatur. Si ergo ejusmodi gratiam nondum accepimus, vel subtractam dolemus, debemus illam ad studiorum nostrorum confirmationem vel reformationem a Domino expetere. Cum igitur haec agimus, quid aliud, quaeso, fecisse videmur quam divinarum revelationum somnia quaerere, ut habeamus unde possimus nostros illos superius designatos sapientes in sua integritate conservare? Tunc Danieli per visionem nocte mysterium reve