comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiandas. Heq enim ad catholice ec¬
lȩ maiestatẽ parit ac dignitatem
scismaticoꝵ moliatur audatia. Nam &
pars nouatiani maxunũ prb̃rm nuꝑ
adnos a nouatiano legatũ missũ atq
a nr̃a conmunicatione reiectũ. nunc
de hoc tibi scͥpseram quando hec om̃a
contempnant᷑ a nob̃. & miserun tibi
ꝓxime nomina ep̃oꝵ istie constitutoꝵ
qͥ integri & sani in ȩccła catholica fr̃i¬
bus p̾sunt. quo ittiq ido de omnium
nr̃oꝵ. consilio placuit tͥ scͥb̾e. ut erro¬
ris diluendi ac ꝑspiciendȩ u̾itatis
conpendium fieret. & scires tu & col¬
lege nr̃i quibus scͥb̾e & litt᷑as mutuo
aquib: uos acciꝑe oporteret. Siqͥs
aut̃ pret hos quos epła nr̃a comple¬
xi sumꝰ scͥbẽ uobis auderet. sciretis
eũ uł sacͥficio uł libello ẽẽ macula¬
tum. ut unũ de hercticis ꝑu̾sum
scilicet & ꝓphanũ. Nactus tam̃ occa
sionẽ familiarissimi hominis & cle¬
rici ꝑfelicianũ accolitũ. quẽ cũ ꝑseo

Expanded text:
tiandas. neque enim ad catholicae ectiandas. neque enim ad catholicae ecclesiae maiestatem pariter ac dignitatem schismaticorum moliatur audacia. nam et pars Nouatiani Maximum presbyterum nuper ad nos a Nouatiano legatum missum adque a nostra communicatione reiectum nunc de hoc tibi scripseram, quando haec omnia contemnantur a nobis et miserim tibi proxime nomina episcoporum istic constitutorum qui integri et sani in ecclesia catholica fratribus praesunt. quod utique ideo de omnium nostrorum consilio placuit tibi scribere ut erroris diluendi ac perspiciendae ueritatis conpendium fieret et scires tu et collegae nostri quibus scribere et litteras mutuo a quibus uos accipere oporteret: si quis autem praeter hos quos epistula nostra conplexi sumus scribere nobis auderet, sciretis eum uel sacrificio uel libello esse maculatum uel unum de haereticis, peruersum scilicet et profanum. nanctus tsionem familiarissimi hominis et clerici, per Felicianum acolythum, quem cum Perseo
Abbreviated transcription (Latin):
si hominib placetur dñs offenditur.
si uͦ id enitam᷑ & elaboramꝰ ut possi¬
mus do placere. & conuitia & male¬
dicta debemꝰ humana cõtempnere.
Quod aut̃ tͥ de fortunato isto pseudo¬
epõ. a paucis & inuet̾atis heretici cõ¬
erat que in noticiã tuã deberet festi¬
nato statim quasi magna aut me¬
tuenda ꝑferri. maxime quando &
fortunati nom̃ iam satis nosses. qͥ est
unus ex qͥnq p̾sbit̾is iam pͥdem de
eccła ꝓfugis. & sententia coepisco
pͥore anno adte litt᷑as fecerunt. Itẽ
felicissimũ signiferũ seditioniꝰ recognoꝰ¬
sceres. qui& ipse in hisdẽ coeꝑoꝵ nr̃o:¬
factis adte pͥdem litt̾is continet᷑ qͥ
ñ tantũ ab his istic abstent᷑. s & abste
illic nuꝑ de eccła pulsus ẽ cũ hec in
noticia tuia ẽẽ confiderẽ: & ꝓcerto
herere memoriȩ & discipline tuȩ
scirẽ. necessariũ ñ putaui celeriter
& urguenter h̾eticoꝵ tͥ ineptiã nun¬

Expanded text:
Si hominibus placetur, Dominus offenditur: Si hominibus placetur, Dominus offenditur: si vero id enitimur et elaboramus ut possimus Deo placere, et convicia et maledicta debemus humana contemnere. IX. Quod autem tibi de Fortunato isto pseudoepiscopo, a paucis et inveteratis haereticis conerat, quae in notitiam tuam deberet per nos festinato statim quasi magna aut metuenda perferri; maxime quando et Fortunati nomen jam satis nosses, qui est unus ex quinque presbyteris jam pridem de Ecclesia profugis, et sententia coepiscoppriore anno ad te litteras fecerunt: item Felicissimum signiferum seditionis recognosceres, qui et ipse in iisdem coefactis ad te pridem litteris continetur: qui non tantum ab his istic abstentus, sed et abs te illic nuper de ecclesia pulsus est. cum haec in notitia tua esse confiderem et pro certo haerere memoriae et disciplinae tuae scirem, necessarium non putaui celeriter et urgenter haereticorum tibi ineptias nun
Abbreviated transcription (Latin):
significans scilicet & ostendenꝰ eos
id quod cognou̾it teneat. nunquã
indomo dĩ ꝑmanent. Plantationẽ
uͦ plantatã ado patre ñ ẽẽ. quos
uidimꝰ ñ frum̃ti stabilitate solida¬
ri.S tanquam paleas dissipantis
inimici sp̃u uentilari. De quib &
iohes in epłã sua dicit: ex nob̾ exi¬
erunt s ñ fuerunt ex nob̾. Si enĩ
fuissent ex nobis mansissent nob̾¬
cum. Item paulus monet noscum
mali de eccła mali ꝑeunt ñ moui.
nec recedentib ꝑfidis fidẽ minui.
Quid enim inquit si exciderunt a
fide quidam illoꝵ. Nunquid infide¬
utas illoꝵ. fidem dĩ euacuauit᷑. Ab¬
sit. Est enu ds uerax. omĩs aut̃ ħo
mendar. Qđ ad nos attinet c̃scien¬
tiȩ nr̃ȩ conuenit fr̃ dare oꝑam. ne
& penitentiã agere at sa deccłam
redire noluit. nos die uidicii in¬
illos solos inpenis remansuroᷤ. qui¬
noluerunt consilii nr̃i salubtate
sanari. Nec mouere nos debent cõ¬
uicia ꝑditoꝵ qͦ minꝰ auia recta &

Expanded text:
significans scilicet et ostendens eos id quod cognouerit teneat, numquam in domo Dei permanent, plantationem uero plantatam a Deo patre non esse quos uidemus non frumenti stabilitate solidari, sed tamquam paleas dissipantis inimici spiritu uentilari, de quibus et Iohannes in epistula sua dicit: ex nobis exierunt, sed non fuerunt ei nobis, si enim fuissent ex nobis, mansissent nobiscum. item Paulus monet nos cum mali de ecclesia pereunt non moueri nec recedentibus perfidis fidem minui. quid enim, inquit, si exciderunt a fide quidam eorum, numquid infidelitas illorum fidem Dei euacuauit? absit: est enim Deus uerae. Quod ad nos attinet, conscientiae nostrae convenit, frater, dare operam, ne et poenitentiam agere atque ad ecclesiam redire noluerit nos in die judicii inillos solos innoluerint consilii nostri salubritate sanari. Nec movere nos debent convicia perditorum, quominus a via recta et
Abbreviated transcription (Latin):
more fecistis. significantes basilidẽ
⁊ marciałẽ libellis ydolate cõma-¬
culatos. ut nefandoꝵ facinoꝵ con¬
scientia uictos. ep̃atum gerere ⁊ sac̾¬
dotium dĩ amministrare ñ opor¬
tere. ⁊ desid̾astiᷤ res cͥbi adhec uob̃.
& iustam parit᷑ ac necessariã solli-¬
citudinẽ ur̃am uł solatio uł auxi¬
quam diuina p̾cepta respondent.
quib iam pͥdem mandat᷑ uoce ce¬
lesti & dĩ lege p̃sebit᷑ quos& qualeᷤᷤ
oporteat deseruire altarẽ & sacͥfi¬
cia diuina celebrare. In exodonãq¬
dns ad moysen loquitur & monet
dic̃s. Sac̾dotes qui accedunt ad
linquat eos dns. Et it̾um & cũ ac¬
cedunt ministrare ad altare scĩ
ñ adducent inse delictũ ne mori-¬
ant᷑. Itẽ in leuitico p̾cip̃dns & dicit.
Homo in quo fu̾it macula & uicium
ñ accedet offerre dona. do. Que cũ
p̃dicta & manifesta sint nob. p̃ceptiᷤᷤ
diuiniᷤ necẽẽ ẽ obsequia nr̃a deserui¬
ant. nec ꝑsonã in eiusmͦ reb accipi.

Expanded text:
more fecistis, significantes Basilidem et Martialem libellis idololatriae commaculatos et nefandorum facinorum conscientia vinctos episcopatum gerere et sacerdotium Dei administrare non oportere; et desiderastis rescribi ad haec vobis, et justam pariter ac necessariam sollicitudinem vestram vel solatio vel auxiquam diuina praecepta respondent, quibus iam pridem mandatur uoce caelesti et Dei lege praescribitur quos et quales oporteat deseruire altari et sacrificia diuina celebrare. in Exodo namque ad Moysen Deus loquitur et monet dicens: sacerdotes qui accedunt ad linquat illos Dominus'. Et iterum: 'Et cum accedunt ministrare ad altare sanctum, non adducent in se delictum, ne moriantur. Item in Levitico precipit Dommus et dicit: 'Homo, in quo fuerit macula et vicium, non accedat offerre dona Deo'. Que cum predicta et manifesta sint nobis, preceptis divinis necesse est obsequia nostra deserviant, nec persona in eiusmodi rebus accipi
Abbreviated transcription (Latin):
gna. aut ñ sciente. aut ñ ꝑmutente dõ¬
spensatores erunt ñ de eiꝰ sententia
ordinati. Hoc est fidemñ habe qua
iuiumus. hoc ẽ honorẽ dõ ñ dare. cu¬
ius nutu & arbitͥo regi & gubernari
omnia scimꝰ & c̃dimꝰ. Piane ep̃i ñ de
uoluntate dĩ fuint.s qͥ extͣ ȩcclam
fiunt. s qͥ contͣ dispositionẽ euglii
fiunt sic̃ ipse dns induo decim ꝓpħis
ponit & dicit. Sibimetipsis regẽ con¬

Expanded text:
gna, aut non sciente Deo aut non permittente, fgna, aut non sciente Deo aut non permittente, fdispensatores erunt non de ejus sententiordinati? hoc est fidem non habere qua uiuimus, hoc est Deo honorem non dare cuius nutu et arbitrio regi et gubernari omnia scimus et credimus. plane episcopi non de uoluntate Dei fiunt, sed qui extra ecclesiam fiunt, sed qui contra dispositionfiunt, sicut ipse Dominus in duodecim Prophetis ponit et dicit: Sibimetipsis regem con
Abbreviated transcription (Latin):
quibus sacerdotalis auctoritas
& potestas de diuina dignatione
firmatur. quales putas ẽẽ eos qui
sacerdotum hostes & contͣ ȩccłãm
catholicam rebelles nec p̃monentis dni
comminatione. nec fut᷑i udicii uti¬
one terrent᷑. Neq enim aliunde he¬
reses. oborte sunt aut nate sunt qui
nec unus in ȩccła ad tempus sacer¬
dos & ad t̃ps uidex uice xp̃i cogita¬
tur. cui si scđm magist̾ia diuna ob¬
temꝑaret fr̃nitas uniu̾sa. nemo ad¬
u̾sum sacerdotȩm collegiũ quicqͣm
moueret. nemo post diuinũ uidi¬
Nemo discidio unitatis. xͥ eccłam scin¬
deret. nemo s̾ placens actumen seor¬
sum foris heresim nouã conderet nͥ
sitia ẽ is aliquis sacͥlege temerita¬
tis ac ꝑditȩ m̃tis. ut putet sine u¬
dicio d̃i fieri sac̃dotem. cũ dñsin
eugło suodicat. Nonne duo passes
asse ueneunt. & neuter eoꝵ. cadit in
terram sine patͥs uoluntate. Cumille
nec minima fieri sine uoluntate di
dicat: ex istimat aliquis summa & ma

Expanded text:
quibus sacerdotalis auctoritas quibus sacerdotalis auctoritas et potestas de diuina dignatione firmatur, quales putas esse eos qui sacerdotum hostes et contra ecclesiam catholicam rebelles nec praemonentis Domini comminatione nec futuri iudicii ultione terrentur? neque enim aliunde haereses obortae sunt aut nata sunt schinec unus in ecclesia ad tempus sacerdos et ad tempus iudex uice Christi cogitatur: cui si secundum magisteria diuina obtemperaret fraternitas uniuersa, nemo aduersum sacerdotum collegium quicquam moueret, nemo post diuinum iudinemo discidio unitatis Christi ecclesiam scinderet, nemo sibi placens ac tumens seorsum foris haeresim nouam conderet: nisi si ita est aliquis sacrilegae temeritatis ac perditae mentis ut putet sine Dei iudicio fieri sacerdotem, cum Dominus in euangelio suo dicat: . nonne duo passeres asse ueneunt et neuter eorum cadit in terram sine patris uoluntate? cum ille nec minima fieri sine uoluntate Dei dicat, existimat a
Abbreviated transcription (Latin):
etur homo ille. & omĩs ppłs cum
audierit timebit. & ñ agent im¬
pie etiam nunc. Item adsamuełe
cũ auideis sꝑneret᷑ ds̾ dic̃. nonte
spreuerunt .s me spreuerunt.
Et dñs qͦq in eugło. qui audit in¬
me mifit. & qui recipit uos me recipit.
misit. Et cum leꝓsum mundasset.
uade inquit demonstra te sacer¬
doti. Et cum pꝰea temp̃r passionis
a lapam accepisset a seruo sac̾dotiᷤ.
cumq ei dixisset sic respondes pon¬
tifici. adu̾sus pontificẽ dñs contu¬
meliose nich dixit. nec quicquam
de sacerdotis honore detrax̃s: in¬
nocentiã suã magis asserens & ost̾n¬
dens. si male inquit locutus sum
exꝓbra de malo. si aut̃ bene quid
ledicendo. Quamius d̃no iam cru¬
cifixo sacrilegi & impii & cruenti
illi ẽẽ cepissert. nec iam quicquã
de sacerdotali honore & auctori¬
tate retinerent. tam̃ ipsũ quãuis
inane nomen & umbrã quandã
sacerdotis cogitans paulus. nesci
maledices. Cum hec tanta ac ta¬
lia & multa exempla p̾cedant.

Expanded text:
etur homo ille, et omnis populus cum audierit timebit et non agent impie etiam nunc. item ad Samuelem cum a Iudaeis sperneretur, Deus dicit: non te spreuerunt sed me spreuerunt. et Dominus quoque in euangelio: qui audit memisit . Et cum leprosum emundasset; Vade, inquit, et demonstra te sacerdoti . Et cum postea tempore passionis alapam accepisset a servo sacerdotis, cumque ei dixisset, Sic respondes pontifici? adversus pontificem Dominus contumeliose nihil dixit, nec quidquam de sacerdotis honore detraxit; sed innocentiam suam magis asserens et ostendens, Si male, inquit, locutus sum, exprobra de malo; si autem bene, quid ledicendo, quamuis Domino iam crucifixo sacrilegi et impii et cruenti illi esse coepissent nec iam quicquam de sacerdotali honore et auctoritate retinerent, tamen ipsum quamuis inane nomen et umbram quandam sacerdotis cogitans Paulus, nesciee plebis non maledices. Cum haec tanta ac talia multa exempla praecedant
Abbreviated transcription (Latin):
& contumaces. ⁊ sac̃dotum dĩ hosteᷤ
aut de eccła recedunt. aut contra
retur aliqͥs. quando ipsũ dñm magna¬
lia & mirabilia summa facientẽ. &
uirtutes di patͥs factor suoꝵ testi¬
monio corroborantẽ. discipuli sui
relĩrint. & tam̃ ille ñ increpuit
recedentes. aut grauit̃ cõminatus ẽ.
S magis conu̾sus ad apłos suoᷤᷤ dix̃.
nunqd & uos uultis ire. Seruans
scilicet & legẽ qua homo lib̾tati sue
relictus. & in arbito ꝓpͥo constitutus
sͥmetipsi uł mortẽ appetit uł salutẽ.
Petrus aut̃ suꝑ quẽ edificata ab eode dño fuerat çcła¬

Expanded text:
et contumaces et sacerdotum Dei hostes et contumaces et sacerdotum Dei hostes aut de Ecclesia recedunt, aut contra retur aliquis; quando ipsum Dominum magnalia et mirabilia summa facientem, et virtutes Dei Patris factorum suorum testimonio comprobantem, discipuli sui reliquerint. Et tamen ille non increpuit recedentes, aut graviter comminatus est; sed magis conversus ad Apostolos suos dixit: Nunquid et vos vultis ire ? servans scilicet legem, qua homo libertati suae relictus, et in arbitrio proprio constitutus, sibimet ipse vel mortem appetit, vel salutem. Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
bis filii desertores. Hec dic̃ dñs. Habu
suꝑpeccata. Cȩt̾m dico enĩ ꝓuocatus
dico dolens. dico compulsus. quando
quando di auxilio inꝑsecutione ꝓte¬
git᷑ collegis omibus fidelit uinctus.
plebi suȩ in ep̃ãtu quadriennio ꝓͣ
batus. inquiete seruiens discipline
intempestate ꝓscͥptus. applicito &
adiuncto ep̃atus sui nomine. toti¬
ens adleonẽ petitus inc̾co. in ampͥi¬
theatro dnicȩ dignationis testimo¬
nio honoratus. his ipsis etiã diebus
quibus has ad te lit̾as feci. obsacri¬
ficia que edicto ꝓposito celebrare po¬
pulus iubebat᷑ clamore populario
pugnari uidet᷑. apparet quis inpu¬
gnet. ñ scilicet xp̃c. qui sacerdotesaut
eccłȩ p̃positũ sua infestatione ꝑseq̃r.
ut gub̾natore sublato. atrocius atq
iuolentius cca eccłȩ naufragia gras-¬
setur. Nec quemquam fidelẽ & egłii
memorem atq apli̾ p̃monentis man¬
data retinentẽ. mouere debet fr̃ Rm̃E¬
si quidam in ext̾mis tp̃ribus suꝑbi

Expanded text:
bis, filii desertores. haec dicit Dominus: habuisuper peccata. Ceteium — dico eniin prouooatus, dico dolens, dico conpulsus quando equando Dei auxilio in persecutione protegitur, collegis omnibus fideliter iunctus, plebi suae in episcopatu quadriennio iam probatus, in quiete seruiens disciplinae, in tempestate proscriptus, adplicito et adiuncto episcopatus sui nomine, totiens ad leonem petitus, in circo in amphitheatro dominicae dignationis testimonio honoratus, his ipsis etiam diebus quibus has ad te litteras feci ob sacrificia quae edicto proposito celebrare populus iubebatur clamore populariumpugnari uidetur, apparet quis inpugnet, non scilicet Christus qui sacerdotes autecclesiae praepositum sua infestatione persequitur, ut gubernatore sublato atrocius adque uiolentius circa ecclesiae naufragia grassetur. Nec quemquam fidelem et enangelii memorem adque apostoli praemonentis mandata retinentem mouere debet, frsi quidam in extremis temporibus superbi
Abbreviated transcription (Latin):
frĩbus & sororib ñputat dandã. red¬
det ille rationem indie iudicii dño
uł inportunȩ censurȩ. ł inhumane
duriciȩ suȩ. Nos quod fidi & carita¬
ti & sollicitudini congruebat. que
erant inconscientia nr̃a ꝓtulimus
diem certaminis apppinquasse. ho¬
stem iuolentum cito contra nos ex¬
urgere. pugnam ñtalem qualis fu¬
it s grauiorem multo & acriorẽ
uenire. Noc nobis duunitus fre
de cuius ope & pietate qui in eũ
confidimꝰ possumꝰ ẽẽ securi. quia
qui inpace militib suis futuram¬
p̾nuntiat pugnã dabit militan¬
tibus in corgressione iuictoriam.

Expanded text:
fratribus et sororibus non putat dandam, redfratribus et sororibus non putat dandam, reddet ille rationem in die iudicii Domino uel inportunae censurae uel inhumanae duritiae suae. nos quod fidei et caritati et sollicitudini congruebat, quae erant in conscientia nostra protulimus, diem certaminis adpropinquasse, hostem. uiolentum cito contra nos exurgere, pugnam non talem qualis fuit sed grauiorem multo et acriorem uenire, hoc nobis diuinitus freqius admoneri: de cuius ope et pietate qui in eum confidimus possumus esse securi, quia qui in pace militibpraenuntiat pugnam, dabit militantibus in congressione victoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nonne ingeritur nobis adño qd
lac consumitis & lanis uos tegitis
& quod crassum ẽ int̾ficitis. ⁊ oues
meas ñ pascitis. ꝗ infirmatũ ẽ ñcon¬
fortastis.⁊ q male habuit ñ corrobo
quisistis. ⁊ qd forte fuit confecistis
labore. ⁊ disꝑse sunt oues mee eo
Qñ sunt pastores. ⁊ facte s̾ income¬
stura omĩb bestiis agͥ. ⁊ ñ fuit qui
inquireret neq qui reuocaret.
ꝓ pt̾ea hec dic̃ dñs. Ecce ego suꝑpa
stores. & inquirã oues meas de ma
eas. & extraham oues meas de ore
eoꝵ & pascam eas cũ uidicio. Ne
gͥ ore nr̃o quo pacẽ negamꝰ. qͦ du¬
riciã magis humanȩ crudelitauᷤ
quã diuinȩ & pat̾ne pietatis oppo¬
nimꝰ oues nobis cõmisse adnore
hostis nobis inminere p̾nuntiat᷑
& ost̾ndit᷑ collig̾e̾ intra castra mi¬
lites .xͥ. & examinatis singuloꝵ cau¬
sis pace̾ lapsis dare. unmo pugna¬
placiturum. Quod si decollegis aliquiᷤᷤ
exttt̾it qui urgente certamine pacem

Expanded text:
re? nonne ingeretur nobis a Domino re? nonne ingeretur nobis a Domino lac consumitis et lanis uos tegitis, et quod crassum est interficitis, et oues meas non pascitis, quod infirmatum est non confortastis, equisistis, et quod forte fuit, confecistis labore: et dispersae sunt oves meae, eo quod non sint pastores, et factae sunt in comesturam omnibus bestiis agri: et non fuit qui inquireret, neque qui revocaret. Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego super pastores, et inquiram oves meas de maneas, et extraham oves meas, de ore eorum, et pascam eas cum judicio . igitur ore nostro, quo pacem negamus, quo duritiam magis humanae crudelitatis quam diuinae et paternae pietatis opponimus, oues nobis commissae a Domino rehostis nobis inminere praenuntiatur et ostenditur, colligere intra castra milites Christi et examinatis singulorum causis pacem lapsis dare, immo pugnaplaciturum. quod si de collegis aliquis extiterit qui urguente certamine pacem
Abbreviated transcription (Latin):
suo dic̃. Cum aut̃ uos tradid̾int no¬
lite cogitare quid loquamini. Dabi¬
tur enim uobis in illa hora quidlo¬
inuobis. Quando aut̃ dicat intra¬
ditis & inconfessione nominis con¬
stitutis sp̃m patͥs loqui. quomodo
potest ad confessionẽ paratus aut
idoneus inueniri qui ñ priꝰpace
accepta receꝑit sp̃m patͥs. qͥ corro¬
borans seruos suos ipse loquitur
& confitetur in nobis: t̃c deinde
si relictis om̃ib rebus suis fug̾it¬
& in latebris atq insolitudine
constitutus in latͦnes forte incur¬
rerit. aut infebribus & inlanguo¬
re decessit. nonne nobis inputa¬
bitur. quod tam bonus miles qui
omĩa sua deliquit. & contempta
domo & parentib aut liberiᷤᷤ se¬
qui dnm suum maluit sine pace
& sine cõmunicatione decedit᷑.
Nonne nobis ut negligentia segniᷤᷤ
uł duricia crudelis assc̾bet᷑ in
die uidicii. qͦd pastores creditaᷤᷤ
⁊ cõmissas nobis oues. nec curare
in pace nec in acie uoluimꝰ arma¬

Expanded text:
suo dicit: Cum autem vos tradiderint, nosuo dicit: Cum autem vos tradiderint, nolite cogitare quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid loin nobis. quando autem dicat in traditis adque in confessione nominis constitutis spiritum patris loqui, quomodo potest ad confessionem paratus aut idoneus inueniri qui non prius pace accepta receperit spiritum patris, qui corroborans seruos suos ipse loquitur et confitetur in nobis? tunc deinde si relictis omnibus rebus suis fugerit et in latebris adque in solitudine constitutus in latrones forte incurrerit aut in febribus et in languore decesserit, nonne nobis inputabitur quod tam bonus miles, qui omnia sua dereliquit et contempta domo et parentibus ant liberis sequi dominum suum maluit, sine pace et sine communicatione decedit? nonne nobis uel neglegentia segnis uel duritia crudelis adscribetur in die iudicii quod pastores creditas et commissas nobis oues nec curare in pace nec in acie uoluerimus arma
Abbreviated transcription (Latin):
& decipit. qui aliud corde occultat¬
& aliud uoce ꝓnuntiat. Nos inquan¬
tum nobis & uidere & iuidicare
concedit᷑ faciem singulorũ uidemꝰ
cor scrutari & mentẽ ꝑspicere non
possumꝰ. De his iudicat occultorũ
scrutator & cognitor cito uent᷑us.
& de archanis cordis atq abditis
iudicat᷑us. Obẽe aut̃ mali bonis ñ
debent. s magis mali abonis adiu¬
uari. Nec ido martyriũ facturis
pax neganda: quia sunt quidam
negaturi. cum ꝓpt᷑ hoc pax danda
sit omĩbus militaturis. ne ꝑigno¬
rantiã nrãm ille incipiat pretiri
qui habet inp̾lio coronari. Nec¬
quisquã dicat qui m̃rium tollit
sanguine suo baptizat᷑. nec pax
illi ab epo necessaria ẽ. habituro
głae suȩ pacẽ. & accepturo maio¬
rẽ de dni dignatione mercetđe. Pri¬
mo idoneus ẽẽ ñ potest ad mͣrium¬
qui ab eccła ñ armatur adp̾liũ.⁊ men
deficit quã ñ recepta heucharistia
erigit & accendit. Dñs enim in eugłõ

Expanded text:
 decipit, qui aliud corde occultat et decipit, qui aliud corde occultat et aliud uoce pronuntiat. nos in quantum nobis et uidere et iudicare conceditur, faciem singulorum uidemus, cor scrutari et mentem perspicere non possumus. de his iudicat occultorum scrutator et cognitor cito uenturus et de arcanis cordis adque abditis iudicaturus. obesse autem mali bonis non debent, sed magis mali a bonis adiuuari. nec ideo martyrium facturis pax neganda est quia sunt quidam negaturi, cum propter hoc pax danda sit omnibus militaturis, ne per ignorantiam nostram ille incipiat praeteriri qui habet inquisquam dicat, qui martyrium tollit, sanguine suo baptizatur: nex pax illi ab episcopo necessaria est, habituro gloriae suae pacem, et accepturo majorem de Domini dignatione mercedem. Primo idoneus esse non potest ad marqui ab Ecclesia non armatur ad praelium: et mens deficit, quam non recepta Eucharistia erigit et accendit. Dominus enim in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
reticos transfuge facti contra eccl̃am
parricidalia cottidie arma suscipi¬
unt. & inteos qui abȩccłȩ limine ñ
recedentes. & implorantes iugiter
ac dolent diuina ac pat̾na solacia
nc̃ se adpugnã paratos ẽẽ. & ꝓdñi
sui nomine ac ꝓsua salute stare for¬
tter & pugnare ꝓfitent᷑. Hoc intpr
pacẽ nos ñ dormientib s uigilan¬
tib damus. pacẽ ñ deliciiss armis
damus. pacẽ ñ ad quietẽ s ad aciẽ
damus. si scđm ꝗͥ eos audimꝰ & op
ptamꝰ & credimꝰ fortit steterint. &
adu̾sarium nobiscũ inc̾gssione ꝓ-¬
strau̾int. ñ penitet pacẽ dedisse
tam fortibus. imo ep̃atus nr̃i ho¬
nor grandis & gła ẽ pacẽ dedisse
mr̃ibus. ut sac̃dotes qui sacficiũ do
cottidie celebramꝰ hostias do & ui¬
afr̃ibus nr̃is aliquis lapsoꝵ fefelle¬
rit ut pacẽ subdole petat. & inpen¬
dentis p̾lii tp̃re communicationẽ
ñ p̃liaturus accipiat. seipsũ fallit¬

Expanded text:
reticos transfugae facti contra ecclesiam reticos transfugae facti contra ecclesiam parricidalia cotidie arma suscipiunt, et inter eos qui ab ecclesiae limine non recedentes et inplorantes iugiter ac dolenter diuina et paterna solacia nunc se ad pugnam paratos esse et pro Domini sui nomine ac pro sua salute stare fortiter et pugnare profitentur. hoc in tempore pacem nos non dormientibus sed uigilantibus damus, pacem non deliciad quietem, sed ad aciem damus. Si, secundum quod eos audimus et optamus et credimus, fortiter steterint, et adversarium nobiscum in congressione prostraverint, non poenitet pacem concessisse tam fortibus, immo episcopatus nostri honor grandis et gloria est, pacem dedisse martyribus, ut sacerdotes, qui sacrificia Dei quotidie celebramus, hostias Deo et via fratribus nostris, aliquis lapsorum fefellerit, ut pacem subdole petat et inpendentis proelii tempore communicationem non proeliaturus accipiat, se ipsum fallit et
Abbreviated transcription (Latin):
firmis inexitu subueniret᷑. quã du
quies & tranquillitas aderat. que
differri dui plangentiũ lacrimas
& sub uenire sero morientib uin
firmitate pateretur. At uͦ nẽ ñ in¬
firmis s fortib pax necessaria est.
nec morientib s uiuentib cõmu¬
nicatio anobis danda ẽ: ut quos
excitamus & hortamur ad p̾lium
ñ mner mes& nudos relinquamus.
s ꝓtectione sangiunis ⁊ corporiꝰ xp̃i
muniamus. Et cum adhoc fiat eu¬
charistia ut possit accipientib ẽe
tutela. quos tutos ẽẽ contra aduer¬
sarium uolumꝰ munimento dnice
saturitatis armemꝰ Nam quomͦ do¬
cemus aut ꝓuocamꝰ eos in confessio¬
ne nominis sanguinẽ suũ fundẽ.
sieis militaturis xp̃i sanguinẽ de¬
negamꝰ Aut quomodo ad martyrii
poculũ idoneos facunus. siñ eospriꝰ
adbibendũ in eccła poculũ dñi
iure cõmunicationis admittunus.
statauerunt. & ad scłm cui renuntiaue¬
rant reu̾si gentilit uuiunt. uł adhe¬

Expanded text:
firmis in exitu subveniretur, quamdiu firmis in exitu subveniretur, quamdiu quies et tranquillitas aderat, quae differre diu plangentium lacrymas, et subvenire sero morientibus in infirmitate pateretur. At vero nunc non infirmis, sed fortibus pax necessaria est: nec morientibus, sed viventibus communicatio a nobis danda est: ut quos excitamus et hortamur ad praelium, non inermes et nudos relinquamus, sed protectione sanguinis et corporis Christi muniamus: et cum ad hoc fiat Eucharistia, ut possit accipientibus esse tutela; quos tutos esse contra adversarium volumus, munimento dominicae saturitatis armemus. Nam quomodo docemus aut provocamus eos in confessione nominis sanguinem suum fundere, si eis militaturis Christi sanguinem denegamus? aut quomodo ad martyrii poculum idoneos facimus, si non eos prius ad bibendum in Ecclesia poculum Domini jure communicationis admittimus? statauerunt et ad saeculum cui renuntiauerant reuersi gentiliter uiuunt, uel ad hae
Abbreviated transcription (Latin):
S enim cum uideamus diem rursus
infestationis appinquare cepisse &
crebris atq assidius ostensionibus
ammoneamur. ut ad certamenꝗ
nobis hostis indicit. armati & para¬
ti simus. plebem etiam nobis de di¬
iuna dignatione conmissam exor¬
tationibus ur̃is paremus. & omns
omnino milites xͥ qui arma desi¬
derant & p̾lium flagitant. uitra
castra dnica colligamꝰ necessitate
cogente censuimus eis qui de eccla
dñi ñ recesserunt si penitentiam
agere & lamentari & dñm dep̃¬
cari apͥmo lapsus sui die ñ desti¬
terunt. pacem dandamesse. ⁊ eos
ad ep̃lium quod iminet armari
& instrui oportere. Ob temperandu
est namq ostensionib atq ammo¬
nitionibus iustis ut apastoribꝰ oues
inꝑiculum ñ deserantur. s grer õis
inunum congregetur. & exercitus
dni adcertam̃ milicie celestis arme¬
tur. Merito enuim trahebat᷑ dolentiũ
penitentia tempr longiore ut in¬

Expanded text:
Sed enim cum videamus diem rursus alterius Sed enim cum videamus diem rursus alterius infestationis appropinquare coepisse, et crebris atque assiduis ostentionibus admoneamur, ut ad certamen quod nobis hostis indicit, armati et parati simus; plebem etiam nobis de divina dignatione commissam exhortationibus nostris paremus, et omnes omnino milites Christi, qui arma desiderant, et praelium flagitant, intra castra dominica colligamus: necessitate cogente censuimus, eis qui de Ecclesia Domini non recesserunt, et poenitentiam agere et lamentari ac Dominum deprecari a primo lapsus sui die non destiterunt, pacem dandam esse; et eos ad praelium, quod imminet, armari et instrui oportere. II. Obtemperandum est namque ostensionibus atque admonitionibus justis, ut a pastoribus oves in periculo non deserantur; sed grex omnis in unum congregetur, et exercitus Domini ad certamen militiae coelestis armetur. Merito enim trahebatur dolentium poenitentia tempore longiore, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
calidonius. nicomedes. ceciliꝰ.
iuniꝰ marrucius. felix. successus. fau¬
stͥus. fortunatus. uictor. saturninꝰ aliꝰ
saturninus. rogatianus. tertullus. lu
saturninus. aurelius. priscus. bercu¬
laneus. uictoricus. quintus. hono¬
ratus. montaneus. hortensianꝰ. ueri¬
anus. iambus. donatus. pͥuatianus
cem nobiscũ consilio. ut qui inꝑ
secutionis infestatione supplantati
abadũsario & lapsi fuissent ac sacͥ¬
ficuis illicitis se maculassent. agere
diu penttentiam plenam. & siꝑicu¬
lum infirmitatis urgeret. pacem
sub actu mortis acciꝑent. Nec enum
fas erat aut ꝑmittebat pat̾na pie¬
tas & diuina clementia eccłam pul¬
santibus claudi. & dolentib & dep̃¬
cantib spei salutaris subsidiũ de¬
negari. ut de scło recedentes sine cõ¬
municatione pacis ad d̃nm dimit¬
terentur. quando ꝑmiserit ipse &
legem dedit. ut ligata int̾ris & ince¬
lis ligata ẽẽnt. Solui aũt possent
illic que hic prius in eccła solu̾ent᷑.

Expanded text:
Caldonius, Nicomedes, Caecilius, Junius, Marrutius, Felix, Successus, Faustinus, Fortunatus, Victor, Saturninus, alius Saturninus, Rogatianus, Tertullus, Lucinus, alius Saturninus, Aurelius, Priscus, Herculanus, Victoricus, Quintus, Honoratus, Montanus, Hortensianus, Verianus, Iambus, Donatus, Pompeius, Pcem nobiscum consilio, ut qui in persecutionis infestatione supplantati ab adversario et lapsi fuissent, et sacrificiis se illicitis maculassent, agerent diu poenitentiam plenam, et si periculum infirmitatis urgeret, pacem sub ictu mortis acciperent. Nec enim fas erat aut permittebat paterna pietas et divina clementia, Ecclesiam pulsantibus cludi, et dolentibus ac deprecantibus spei salutaris subsidium denegari, ut de saeculo recedentes sine communicatione et pace ad Dominum dimitterentur; quando permiserit ipse et legem dederit, ut ligata in terris, et iu coelis ligata essent , solvi autem possent illic, quae prius in Ecclesia solverentur.
Abbreviated transcription (Latin):
endũ sit. illi tam̃ odio & u̾biᷤᷤ & deli¬
ctis siuis cottidie ꝑimunt. S ñ iccͥco
frͣ km̃e. relinquenda ẽ eccłastica di¬
sciplina aut sacerdotalis soluendã
censura. qm conuiciis infestam᷑ aut
terroribus quatimur: quando occͬrat
maxẽ. uir sui iactans nicħ omĩno
ꝓficiet qͥ dilatauit tanquã inferi
animã suã. Et it̾um & au̾biᷤᷤiuri

Expanded text:
endum sit, illi tamen odio, et verbis, et deliendum sit, illi tamen odio, et verbis, et delictis suis nos quotidie perimunt; nec ideome, reliquenda est ecclesiastica disciplina aut sacerdotalis soluenda censura quoniam conuiciis infestamur aut terroribus quatimur, quando occurat max est, uir sui iactans, nihil omnino proficiet, qui dilatauit tamquam inferi anim
Abbreviated transcription (Latin):
uł uideoꝵ minas cogitare & ex
pectare debemꝰ cũ uideamꝰ ipsũ¬
quẽ it apłos ipse delegerat pro¬
ditũ. Inter inttia qͦq mundi abel
iustũ cain ñ nͥ fr̃ occidit. & iacob
fugientẽ ꝑsecutus sit frͣ infestus. &
ioseph ꝑuenirit uendentib frĩb uie
ctũ magiᷤᷤ domesticoᷤ inimicoᷤ futuroꝰ.
& qui prius copulati sacram̃to una¬
nimitatiᷤᷤ fuint ipsos inuicẽ tͣditurs.
Nichil interẽ qui tradit aut seuiat cũ
dñs tradi ꝑmittat & coronari. neq
nobis ignominia ẽ pati afr̃ĩbus quod
passus ẽ xp̃s. nec illis gła ẽ facẽ quod
fec̾it uidas. Que aut̃ sui elatio ẽ. que
cõminantium tumens & inflata & ua¬
na iactacio. illic absenti. minari. cũ
hic me habeant in potestate p̾sentiũ
conuicia eoꝵ quibus se & uitã suã
cottidie lacerant. Non tunemꝰ fustes
& lapides & gladios. quos u̾bis par¬
ricidalibꝰ iactitant. ñ ꝑhorrescimus
ꝑmiserit. Et cum nobis semel mori¬

Expanded text:
uel Iudaeorum minas cogitare et uel Iudaeorum minas cogitare et spectare debemus, cum uideamus ipsuquem inter apostolos ipse delegerat proditum, inter initia quoque mundi Abel iustum non nisi frater occiderit et Iacob fugientem persecutus sit frater infestus et Ioseph puer uenierit uendentibus fratribus, ctum magis domesticos inimicos futuros et qui prius copulati sacramento unanimitatis fuerint ipsos inuicem tradituros. nihil interest quis tradat aut saeuiat, cum Deus tradi permittit et coronari. neque nobis ignominia est pati a fratribus quod passus est Christus nec illis gloria est facere quod fecerit ludas. quae , autem sui elatio est, quae comminantium tumens et inflata et uana iactatio, illic absenti minari, cum hic me habeant in potestate praesentem? conuicia eorum quibus se et uitam suam cotidie lacerant non timemus, fustes et lapides et gladios quos uerbis parricidalibus iactitant normiserit; et cum nobis semel mori
Abbreviated transcription (Latin):
attułant ñ accepisses publice eas
recitarent. & multa turpia ac ꝓb̃sa
& ore sua digna ꝓferrent. Qd si ita
tur audacia. & ꝗ mali uire atq e¬
quitate ñpossunt. tem̾itate ac de¬
sꝑatione ꝑficiant. factũ est de ep̃atꝰ
iugore. & de ecclẽ gub̾nandȩ sub¬
luni ac diuina potestate. nec xͥani ultͣ
aut durare aut ẽẽ ^ pͥossumꝰ. s ad hoc
uentum est ut ꝑditorũ minas atq
insidias ꝑtimescamꝰ. Nam & gentileᷤ
& uidei minant᷑ heretici atq om̃s
quoꝵ pectora & mentes diabolus
obsidet. uenenatã rabiẽ suã cottidi
qr tantũ sibi uendicat & assumit
atq inc̾cussa uirtus contra om̃s
incursus atq impetus oblatͣntiũ
fluctuũ. uelut petre obiacentis
fortitudine & mole deb& obsi¬
stere. nec inter ẽ unde ep̃o aut
t̾ror aut ꝑiculũ ueniat qui t̃rori¬
bus & ꝑiculis uiuit obnaxiꝰ. ꝙ
tñ fit de ipsis t̾rorib ac ꝑiculis
głosus. Neq enim solas gntilium

Expanded text:
adtulerant non accepisses, publice eas adtulerant non accepisses, publice eas recitarent, et multa turpia ac probrosa et ore suo digna proferrent. quod si ita tur audacia et quod mali iure adque aequitate non possunt temeritate ac desperatione perficiant, actum est de episcopatus uigore et de ecclesiae gubernandae sublimi ac diuina potestate, nec christiani ultra aut durare aut esse iam possumus, si ad hoc uentum est ut perditorum minas adque insidias pertimescamus. nam et gentiles et Iudaei minantur et haeretici adque omnes quoobsedit, venenatam rabiem suam quotidiequia tantum sibi vindicat et assumit adque inconcussa uirtus contra omnes incursus adque inpetus oblatrantium fluctuum uelut petrae obiacentis fortitudine et mole debet obsistere. nec interest unde episcopo aut terror aut periculum ueniat, qui terroribus et periculis uiuit obnoxius et tamen fit de ipsis terroribus ac periculis gloriosus. neque enim solas gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
legilitt̃as tuas fr̃ km̃e. quas ꝑsati¬
rũ frẽm nr̃m accolitũ misisti.
& dilectionis fr̃ne. & ecclastice di-¬
scipline ⁊ sac̾dotalis censure satiᷤᷤ
plenas. quib significasti te felicis¬
simum hostem xp̃i ñ nouũ s iam
pdem obcrimina sua plurima & gͣ¬
pnatum & reiectũ. & ate illic ẽe̾ ab¬
eccła ꝓhibitũ. Et cum uenisset stipa¬
tus caterua & factione desꝑatorũ
uigore pleno quod coep̃m agere o¬
u̾itate depulsus ẽ. Ne scismatis &
discidii auctor. ne pecunie cõmisse
sibi fraudator. ne strup̾ator uirgi¬
num. ne mat̾moniorum multorũ
de populator atq corruptor. ultͣ
ad huc sponsam xp̃i incorruptam
scãm pudicã. p̾sentie suȩ dedecore q
inpudica. atq incesta contagione
polluet. S enim lecta alia epła¬
tua fr̃ quam pͥmis litt̾is subuinxisti.
satis miratus sum cũ animadu̾tissẽ
te minis ac t̾roribus eoꝵ qͥuen̾ant
aliquantũ ẽẽ cõmotum. cũ te scđm
qͦt scͥpsisti aggͣssi e̾ent. cũ summa

Expanded text:
 quas per Saturum fratrem nostrum acoluthum misisti et dilectionis fraternae et ecclesiasticae disciplinae et sacerdotalis censurae satis plenas, quibus significasti a te Felicissimum hostem Christi non nonam, sed iam pridem ob crimina sua plurima et grntia condemnatum reiectum a te illic esse, et cum uenisset stipatus caterua et factione desperatorum, uigore pleno quo episcopos agere otri seueritate depulsus est, ne schismatis et discidii auctor, ne pecuniae commissae sibi fraudator, ne stuprator uirginum, ne matrimoniorum multorum depopulator adque corruptor ultra adhuc sponsam Christi incorruptam sanctam pudicam praesentiae suae dedecore et inpudica adque incesta contagione uiolaret. Sed enim lecta alia epistula, frater, quam primis litteris subiunxisti, satis miratus sum, cum animaduertissem te minis ac terroribus eorum qui uenerant aliquantum esse commotum, cum te secundum quod scripsisti adgressi essent, cum sum
Abbreviated transcription (Latin):
mis delictorib & indm̃ multum
ante peccantib. cumpꝰea credide¬
rint remissa peccõꝵ dat᷑ & bapti¬
sino atq gr̃a nemo ꝓhibet᷑. quanto
magis ꝓhib̾i ñ deb& infans & recenᷤ
natus qͥ niħ peccauit. nͥ quod scđm
adam carnalit natus contagium
mortis antiquȩ pͥma natiuitate
contraxit. qui ad remissã peccõꝵ
accipiendã hoc ipso faciliꝰ accedit.
inconcilioñra sententia. aba¬
ptismo atq agr̃a dĩ qͥ om̃ib miseri¬
cors & benignus & piusẽ neminẽ
ꝑnos debere ꝓhib̾i. Quod cũ circa
uniu̾sos obseruandũ sit atq reti¬
nendum. magis circa infantes ipsõ
⁊ recens natos obseruandũ putamus
qui hoc ipso de ope nr̃a ac de diui¬
na mĩa plus merent᷑. quod in pͥmo
statim natiuitatis suȩ ortu ploran¬
tes ac flentes nichil aliud faciunt
quã dep̾cantur. Optamꝰ te fr̃ km̃e

Expanded text:
mis delictoribus, et in Deum multum mis delictoribus, et in Deum multum ante peccantibus, cum postea crediderint, remissa peccatorum dat gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus, contagium mortis antiquae, prima nativitate contraxit? Qui ad remissionem peccatorum accipiendam, hoc ipso facilius accedit, in concilio nostra sententia, a baptismo atque gratia Dei, qui omnibus misericors et benignus et pius est, neminem per nos debere prohiberi. quod cum circa uniuersos obseruandum sit adque retinendum, magis circa infantes ipsos et recens natos obseruandum putamus, qui hoc ipso de ope nostra ac de diuina mstatim nativitatis suae ortu plorantes ac flentes nihil aliud faciunt quam deprecantur. Optamus te, frate
Abbreviated transcription (Latin):
quisq nr̃m ꝓsua religione ipsas ad¬
huc recentes di manus debeat cogi¬
tare. quas in homine mͦ formato ⁊
recens nato quod̃am ex osculamur
quando id qͦd d̾s fec̃ amplectimur.
Nam quod iniudaica circũcisione
octauus dies obseruatur sacramen¬
tu est inumbra atq inimagine an¬
te p̾missum. s ueniente xͦ uĩtate
completũ. Nam qr octauus dies id̃
post sabb̃m primꝰ dies futurus erat
qͦd ds resurget & nos uiuificaret.
& cͥcu̾cisionẽ nob̃ sp̃alem daret hic¬
go cessauit suꝑueniente postmodu
u̾itate. & data nobis spali cͥcũcisi¬
one: ꝓpt̾ quod neminem putamus
agr̃a consequenda inpediendũ esse
alege que iam statuta ẽ: nec sp̃alem
cͥcumcisionẽ inpediri carnali cͥcum¬
& dicat. Dñs mͥ dix̃. neminẽ homi¬
nẽ cõmunem dicendum & inmun¬
dum. Cȩt̾m si homines inpedire
aliquid ad ꝯsecutionem possent.
iores natu possent inpedire pecc̃a
grauiora. Porro aut̃ si etiã grauissi¬

Expanded text:
quisque nostrum pro sua religione ipsas adquisque nostrum pro sua religione ipsas adhuc recentes Dei manus debeat cogitare, quas in homine modo formato et recens nato quodam modo exosculamur, quando id quod Deus fecit amplectimur. nam quod in Iudaica circumcisione carnali octauus dies obseruabatur, sacramentum est in umbra adque imagine ante praemissum. sed ueniente Christo ueritate conpletum nam quia octauus dies id est post sabbatum prima dies futurus erat quo Dominus resurgeret et DOS uiuificaret et circumcisionem nobis spgo cessavit superveniente postmodum veritate et data nobis spiritali circumcisione. V. Propter quod neminem putamus a gratia consequenda impediendum esse ea lege quae jam statuta est, nec spiritalem circumcisionem impediri carnali circumet dicat : Dominus mihi dixit neminem hominem communem dicendum et immundum. Caeterum si homines impedire aliquid ad consecutionem gratiae jores natu possent impedire peccata graviora. Porro autem si etiam gravissi
Abbreviated transcription (Latin):
nec coherere & suffic̾e possent par¬
ua membra maioribꝰ. s illic equa¬
litas diuina & spĩtalis expͥmitur.
quod pares atq equales sint om̃s
homines quando ado semel facti
sir̃t. & possit etas nr̃a in inem̃tis
cipientiũ ł minor ł maior tͥbui¬
tur. cum sp̃s sc̃s ñ de m̃sura s de pi¬
etate atq indulgentia paterna e¬
qualis om̃ibꝰ p̾beatur. Nam cum¬
ds̃ ut ꝑsonã ñ accipit sic nec eta¬
tẽ cũ seom̃ibus ad celestis grãe
consecutionem. equalitate librata
p̾beat patrẽ. Nam ⁊ qͦd uestigiũ in¬
fantis in pͥmis partus sui dieb consti¬
tuti mundum ñ ẽẽ dixisti. gͦo unus¬
quisq nr̃m adhuc horreat exoscu¬
lari. nec hoc putamꝰ ad celestẽ gr̃am
ds dignatꝰ ẽ fac̾e. Nam ⁊ si adhuc
infans apartu nouus ẽ. ñ ẽ ita tam̃
ut quisquã illũ ingr̃a danda atq in
pace. facienda. horrere debeat oscu¬
lari. quando in osculo infantiᷤ unus¬

Expanded text:
nec cohaerere et sufficere possent parnec cohaerere et sufficere possent parua membra maioribus. sed illic aequalitas diuina et spiritalis exprimitur, quod pares adque aequales sint omnes homines, quando a Deo semel facti sunt et possit aetas nostra in incrementis cipientium vel minor vel major tribuitur, cum Spiritus sanctus non de mensura, sed de pietate atque indulgentia paterna aequalis omnibus praebeatur. Nam Deus ut personam non accipit, sic nec aetatem cum se omnibus ad coelestis gratiae consecutionem aequalitate librata praebeat patrem. IV. Nam et quod vestigium infantis in primis partus sui diebus constituti mundum non esse dixisti, quod unusquisque nostrum adhuc horreat exosculari, nec hoc putamus ad coelestem gratiam Deus dignatus est facere. nam etsi adhuc infans a partu nonus est, non ita est tamen ut quisquam illum in gratia danda adque in pace facienda horrere debeat osculari, quando in osculo infantis unus
Abbreviated transcription (Latin):
est. In hoc enim gͦo tu putaba ᷤ esse
faciendũ nemo consensit. s uniu̾si
hominis ñ uenit animas hominũ
ꝑdere s saluare. Quantum in no¬
bis ẽ si fieri pot̾ nulla anima ꝑ¬
denda ẽ. Qui denim ei de ẽ qͥsemel
in ut̃o d̃i manib reformatus est
Nobis enim atq oculis nris scdindi
erum scłarium cursum accipere
qui nati sunt increinentum uidem᷑
Cet̾um quecumq adofiunt. dĩ facto¬
ris maiestate & oꝑe ꝑfecta sunt. De
niq apud om̃s siue infantes siue
maiores natu unã dnum niunis
equalitatem declarat nobis scͥp᷑te
diuine fideꝰ. Cum heliseus suꝑ in¬
fantem uidue sunamitis filium
qui mortuus iacebat ita se dm de¬
p̃cans supstrauit. ut capiti capt¬
⁊ faciei facies applicaret᷑. ⁊ suꝑfusi
helisei membra singulis paruuli
membris ⁊ pedes pedibꝰ iung̾ent᷑.
Que ressi scdm natiuitatis nr̃e &
corꝑis qualitatẽ cogitet᷑. adulto
& ꝓuecto infans ñ posset equari

Expanded text:
est. in hoc enim quod tu putabas esse est. in hoc enim quod tu putabas esse faciendum nemo consensit, sed uniuersi hominis non uenit animas hominum perdere sed saluare, quantum in nobis est, si fieri potest, nulla anima perdenda est. quid enim ei deest qui semel in utero Dei manibus formatus est? nobis enim adque oculis nostris secundum dierum saecularium cursum accipere qui nati sunt incrementum uidentur. ceterum quaecumque a Deo fiunt Dei factoris maiestate et opere perfecta sunt. Esse denique apud omnes sine infantes sine maiores natu unam diuini muneris aequalitatem declarat nobis scripturae diuinae fides, cum Helisaeus super infantem uiduae filium qui mortuus iacebat ita se Deum deprecans superstrauit, ut capiti caput et faciei facies adplicaretur et superfusi Helisaei membra singulis paruuli membris et pedes pedibus iungerentur. quae res si secundum natiuitatis nostrae et corporis qualitatem cogitetur, adulto et prouecto infans non posset aequari
Abbreviated transcription (Latin):
significasti de uictore qͦnda prbro
quod ei qnte quam penit̾ntiam
plenã egisset. & dno dõ inquẽ deli¬
querat satiffeciss therapius colle¬
satis mouit recessum ẽẽ adecreti
nr̃i auctoritate. ut ante legitimũ
& plenũ tempꝰ satisfactionis. & si¬
ne petitu & conscientia plebis nulla
infirmitate urgente ac necessitate
cogente. par ei concederet᷑.S: lib̃to
apud nos diu consilio satisfuit ob¬
iurgare therapiũ collegã nr̃m. qͦd
temere hoc fec̾it & instruxisse. ne
quid tale de cęt̾o faciat. Lacẽ tam̃
quomodocũq a sacerdote di semel
datam ñ putauimꝰ auferendã. acꝑ
hoc uictori communicationẽ sͥ con¬
cessam usurpare ꝑmisimꝰ. Quantũ
uͦ ad causam infantũ ꝑtinet quos
dixisti intra scđm uł t̾cium diem
quam nati sint constitutos bapti¬
zari ñ oportere & considandam.
ẽẽ legẽ cͥcumcisionis antique. ut
intra octauũ diem eũ qui natus
ẽ baptizadũ & scĩficandu ñ puta¬
res. longe aliud inc̃cilio nr̃o uisũ

Expanded text:
ignificasti de Victore quondam presbytero, quod ei, antequam paenitentiam plenam egisset et Domino Deo in quem deliquerat satisfecisset, temere Therapius collesatis mouit, recessum esse a decreti nostri auctoritate, ut ante legitimum et plenum tempus satisfactionis et sine petitu et conscientia plebis nulla infirmitate urgente ac necessitate cogente pax ei concederetur. sed librato apud nos diu consilio satis fuit obiurgare Therapium collegam nostrum quod temere hoc fecerit et instruxisse ne quid tale de cetero faciat: pacem tamen quomodocumque a sacerdote Dei semel datam non putauimus auferendam ac per hoc Victori communicationem sibi concessam usurpare permisimus. Quantum uero ad causam infantium pertinet, quos dixisti intra secundum uel tertium diem quam nati sint constitutos baptizari non oportere et considerandam esse legem circumcisionis antiquae, ut intra octauum diem eum qui natus est baptizandum et sanctificandum non putares: longe aliud in concilio nostro uisum
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ tuã ponebas. Consortes & par-¬
ticipes ostendit eos alienoꝵ delictoꝵ
fieri qui fu̾int delinquentib copula
abhorrentes. do iniuriosi. suꝑbi. ia¬
ctantes sui. ad inuentores maloꝵ
qui cũ iusticiã di cognouissent. non
tantum faciunt mala. s ⁊ consenti¬
ẽẽ & adpenã uenire. ñ tantum illos
qui male faciunt. s etiam eos qͥ talia
agñtibus consentiunt. Qui du mali
& peccõribus & penitentiã ñ agen¬
tibus illicita communicatione mi¬
scentur nocentium contactibus pol¬
luuntur. & dum uinguntur incul¬
pa sic nec inpena separant᷑. ꝓpter
damus pariter & ꝓbamꝰ. & quantũ
possumus adortamur litt̃is nrĩs
ne uos cumꝓphanis & maculatiᷤᷤ
sacerdotib communicatione sacri¬
lega misceatis. s integram & since¬
ram fidi ur̃e firmitatem religioso
timore seruetis. Opto uos fr̃s Rm̃i¬

Expanded text:
portionem tuam ponebas', consortes et parportionem tuam ponebas', consortes et participes ostendit eos alienorum delictorum fieri, qui fuerint delinquentibus copulaabhorrentes Deo, iniuriosi, superbi, iactantes sui, adinventores malorum, qui cum iusticiam Dei cognovissent, non tantum faciunt mala, sed et consentiesse et ad poenam uenire, non tantum illos qui mala faciunt, sed etiam eos qui talia agentibus consentiunt, qui dum malis et peccatoribus et paenitentiam non agentibus inlicita communicatione miscentur, nocentium contactibus polluuntur et dum iunguntur in culpa, sic nec in poena separantur. propter damus pariter et probamus et quantum possumus adhortamur litteris nostris, ne uos cum profanis et maculatis sacerdotibus communicatione sacrilega misceatis, sed integram et sinceram fidei uestrae firmitatem religioso timore seruetis. opto uos, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
territum. frequenter ac fortĩt głose
dedisse martyria. Tres it̾um pue
ros nec minis fractoᷤ contͣ ignes ba¬
bilonicos fidelit obstitisse. & uictorẽ
rege̾ in ipsa sua captiuitate uicisse.
surgere. & fide parit̃ ac u̾itatem labe¬
factare ceperunt. ꝑ manet apo plu¬
mos sincera mens & religio integra. &
xp̃ianam fidem alienã ꝑfidia depͥ¬
quidam eoꝵ. Nunquid incͤdulitas
illorum fidem dĩ euacnauit᷑. Absit.
Si aut̃ omĩs homo m̃dax ẽ. & solus
ds uerax quid aliud serui & maxi¬
me sac̾dotes dĩ facere debemꝰ. nͥ hu¬
manos errores & m̃dacia relinqͣmꝰ.¬
& p̃cepta dñica custodientes indei
u̾itate maneamꝰ. Quare & si aliqui
cumbasilide & marciale temere
communicent. conturbare fidem
nrãm resista ñ deb&. cũ sp̃s sc̃s in
psalmis talib comminet᷑ dicens.
Tu aut odisti disciplinã & abiecisti
sermones meos retro.Si indebas fu
rem concurrebas ei. & cũ adulteris

Expanded text:
territum frequenter ac fortiter gloriosa territum frequenter ac fortiter gloriosa dedisse martyria tres item pueros nec annis nec minis fractos contra ignes Babylonios fideliter obstitisse et victorem regem in ipsa sua captivitate vicisse. surgere et fidem pariter ac veritatem labefactare ceperunt, permanet apud plurimos sincera mens et religio integra et istianam fidem aliena perfidia nec depriquidam eorum? Numquid infidelitas eorum fidem Dei evacuavit? Absit. Si autem omnis homo mendax et solus Deus verax est, quid aliud servi eius et maxime sacerdotes facere debemus, nisi ut humanos errores et met praecepta dominica custodientes in Dei veritate maneamus? IX. Quare etsi aliqui cum Basilide et Martiale temere communicant, conturbare fidem nostram res ista non debet, cum Spiritus sanctus in psalmis talibus comminetur dicens : Tu autem odisti disciplinam, et abjecisti sermones meos retro. Si viderem, concurrebas cum eo et cum adulteris