comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
concessa sunt. finem erant habitura. Manifestato autem lumine fidđi.
datur manna popło. Nanna quippe quod ẽ xp̃c. qui tanqmͣ panis uices
decȩlo descendit: ꝑ nubes euangłicas uniuerso orbi pluitur. Non iam
cib angłoꝵ. Quod dei uerbum. corruptibiles incorruptibiliter pascit.
Quod ut manducaret homo caro factum ẽ uerbum. ⁊ habitauit in
nobis. Quo etiam qui uescunt᷑. spũalit uiuunt. Nam illi ueterẽ
figuram carnaliter accipientes: mortui sunt. Non incongrue ⁊ ꝑ
manna etiam celestia significantur eloquia. Unde ⁊ interpretatio
nominis sic sonat. Manna enim int̾pretat᷑. quid est hoc: Cum eñi
audimnus legem dei recitari meccła. int̾rogamus doctores dicentes.
Quid ẽ hoceꝰ hoc autẽ manna minutum erat sicut semen coriandri:
suaue. Quid uerbo di minutiꝰ Qͥd ue subtilius aut quid dulcius
nsuauiꝰ eloquiis diquȩ sunt suꝑ mel & fauum: Sed quid est quod sex¬

Expanded text:
concondatur manna populo, manna utique quod est Christus, qui tanquam panis vivus de coelo descendit, qui per nubes evangelicas universo orbi pluitur, non jam cibus angelorum, quo Dei verbum corruptibiles incorruptibiliter pascit, quod ut manducaret homo, caro factum est, et habitavit in nobis. 4. Quo etiam qui vescuntur, spiritualiter vivunt. Nam illi veterem figuram carnaliter accipientes mortui sunt. Non incongrue per manna etiam coelestia significantur eloquia. Unde et interpretatio nominis sic sonat; manna enim interpretatur, quid est hoc? Cum enim audimus legem Dei recitari in ecclesia, interrogamus doctores dicentes: Quid est hoc? Hoc autem manna minutum erat, sicut semen coriandri, et suave. Quid verbo Dei minutius? quidve subtilius? aut quid dulcius et suavius eloquiis Dei, quae sunt super mel et favum ? 5. Sed quid est quod sex
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. apłicos fontes. Ibi enim arbores reppiuntur. lxiͣ. palmarum. Non enim
dłireferunt᷑. ꝑ quos palmas inctoriȩ xpĩ mundus agnosceret. Siquidẽ
popłos inseptenario numero decuplato rigantẽ. ut ꝑsepti forme sp̃s do¬
nu legis decalogus impleatur. Murmurat int̾ea popłs indeserto ꝑpt̾
famẽ: ⁊ conuersus respexit ꝓcul in nube głam dei. aspexitq uesꝑe co¬
turnice̾: ⁊ mane alterius diei manna. Quid enim ꝑuolucres iescas
nisi p̃dicationes diuinitus misse intelliguntur. quȩ transcurrunt ꝑ
uerba sonantia quasi ꝑaerem uolatilia pennata. quib ꝑfidem pascan¬
tur hũqui ad patriam regni celestis puenire contendunt: Pocest
quidẽ ⁊ uolucrũ esca ueteris significare legis eloquia. quȩ plebem
carnalem tanquam carne alebat. ꝑ uerba diuinitus missa quasi
puolatiła. Undẽ ⁊ uesꝑe dantur: quia cuncta que carnaliter illis

Expanded text:
duodecim apostolicos fontes, ibi enim arbores reperiuntur septuaginta palmarum. Non enim duodecim apostolicos fontes, ibi enim arbores reperiuntur septuaginta palmarum. Non enim Dei referuntur, per quos palmas victoriae Christi mundus agnosceret: siquidem populos in septenario numero decuplato rigantem, ut per septiformem spiritus donum legis Decalogus impleatur. Murmurat interea populus in deserto propter famem; et conversus respexit procul in nube gloriam Dei, aspexitque vespere coturnicem, et mane alterius diei manna. Quid enim per volucres et escas, nisi praedicationes divinitus missae intelliguntur, quae transcurrunt per verba sonantia quasi per aerem volatilia pennata, quibus per fidem pascantur hi qui ad patriam regni coelestis pervenire contendunt. Potest quidem et volucrum esca veteris significare legis eloquia, quae plebem carnalem tanquam carne alebat, per verba divinitus missa, quasi per volatilia. Unde et vespere dantur, quia cuncta quae carnaliter illis
Abbreviated transcription (Latin):
aquas. ⁊ facte sunt dulces. Intellige amaras aquas: occidentis litt̾ȩ.
ilegis habere figuram. Quib si immĩtatur confessio crucis. & pa̾¬
sionis diñcȩ sacram̃tũ tinguat᷑. tune efficit᷑ aqua amara suauis.
namaritudo litterȩ uertitur indulcedinẽ in telligentiȩ spualis
Unde a scͥptum est. Constituit dñs popło suo legem ⁊ iudicia. & tẽp¬
tauit eum. Alio quoq sensu quod aquȩ amarȩ ligno inse suscepto
dulcescunt: indicio erat amaritudinẽ gentium ꝑlignum crucis .xͦ.
inusum dulcedinis quandoq eẽ uertendam. Sciendũ uero uxta
suꝑiorẽ sensum quod pͥmũm ductus est isrł adaquas salsas atq amaras.
i ligno monstrato adnõ. dulcibus effectis: postea uenitur ad fontes. Pri¬
mo enim ducitur popłs adliteram legis: inqua donec ꝑmanet. de ama¬
ritudine recedere non potest.
ceꝑit: tunc deueti testamento transitur ad nouum ꝙ uenitur ad

Expanded text:
aquis, et factae sunt dulces. Intellige amaras aquas occidentis litterae aquis, et factae sunt dulces. Intellige amaras aquas occidentis litterae et Legis habere figuram, quibus si immittatur confessio crucis et passionis Dominicae sacramentum tingatur, tunc efficitur aqua amara suavis, et amaritudo litterae vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritalis. Unde et scriptum est: Constituit Dominus populo suo legem et judicia, et tentavit eum . Alio quoque sensu, quod aquae amarae ligno in se suscepto dulcescunt, indicio erat amaritudinem gentium per lignum crucis Christi in usus dulcedinis quandoque esse vertendum. Sciendum vero juxta superiorem sensum, quod primum ductus est Israel ad aquas falsas atque amaras, et ligno monstrato a Domino dulcibus effectis, postea venitur ad fontes. Primo enim ducitur populus ad litteram legis, in qua donec permanet, de amaritudine recedere non potest. coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
cendunt extinctis peccatis. hrmnũ inuoce gratulationis emittunt
dicentes. Cantemus dnõ głose enim honorificatus. ẽ. equum & ascen¬
sore piecit inmare. Quod tamen melius & dignꝰ ille dicit. qui ha¬
burrit timpanũ in manti sua sicut maria: id eꝰ carne̾ suam crucifrx¬
erit cum iutis ⁊ concupiscentiis & mortificauerit membra sua quę
sunt suꝑ terram. Iam dehine ducit᷑ post maris transitum popłs ꝑde¬
sertum. Baptizati scilicet om̃s ꝑ mundum. non ꝑfruentes ꝓmissa pa¬
tria sed quod non uident sꝑando & ꝑpatientiã expectando: tanqmͣ
in deserto sunt. Et illie laboriosȩ & ꝑicłosȩ temptati: ne reuertantur
corde in egeptũ. Nec ibi tandẽ xpc̃ deserit: nam ⁊ illa columna non
tribus dieb in gredientes: non habuerunt aquã. Et ꝑuenerunt
ad fontẽ amarũ: qui examaritudine nomen accepit. Mur murat
popłs: uidens aquas& potare non ualens. Mitit moyses lignum in

Expanded text:
cendunt, exstinctis peccatis, hymnum in voce gratulationis emittunt, cendunt, exstinctis peccatis, hymnum in voce gratulationis emittunt, dicentes: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est, equum et ascensorem projecit in mare , quod tamen melius et dignius ille dicit, qui habuerit tympanum in manu sua sicut Maria, id est, carnem suam crucifixerit cum vitiis et concupiscentiis , et mortificaverit membra sua, quae sunt super terram . Jam dehinc ducitur post maris transitum populus per desertum: baptizati scilicet omnes per mundum, non perfruentes promissa patria, sed quod non vident sperando et per patientiam exspectando , tanquam in deserto sunt, et illic laboriose et periculose tentati, non revertantur corde in Aegyptum, nec ibi tandem Christus deserit, nam et illa columna non tribus diebus ingredientes non habuerunt aquam; et pervenerunt ad fontem amarum, qui ex amaritudine nomen accepit. Murmurat populus videns aquas, et potare non sustinens, mittit lignum Moyses in
Abbreviated transcription (Latin):
bes usta precedens: xp̃c c̃. Idem etiam columna ẽ: quia rectus i firmus. &
fulciens infirmitatẽ nram ꝑ noctẽ lucens & ꝑdiem non lucens: ut qui
ñuident uideant. ⁊ qui uident cecifiant. Potest ⁊ sic non in congruȩ
accipi: quod xp̃i sacramentũ tanquam indie manifestam ẽ. in carne
uelut innube. In iudicio uero tanquam interrore nocturno: quia tẽ
erit magna tribulatio scłi tanqm̃ ignis: i lucebit iustis⁊ ardebit ĩitis.
Dequentib inde egrptiisꝑcutit uirga moy ses aquas & transierunt
filu isi y medium mare rubrum. Quid mare rubrum nisi bap¬
tismus. ẽ. xp̃i sanguine consecratus: hostes sequentes cum rege qͥ
atgo moriunt᷑: peccata sunt p̃t̾ita quȩ delent᷑. & diabolus qui in spuoli
baptismo suffocat᷑. P remunt quidem egyptii. urgent:i instant peccata
pharaone sumerso. Non alit̃ ⁊i fideles postquam delauachro des¬

Expanded text:
bes ista praecedens Christus est; idem etiam columna, quia rectus et firmus et bes ista praecedens Christus est; idem etiam columna, quia rectus et firmus et fnon vident videant, et qui vident caeci fiant . Potest et sic non incongrue accipi, quod Christi sacramentum tanquam in die manifestatum est in carne velut in nube; in judicio vero tanquam in errore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis.equentibus inde Aegyptiis, percutit virga Moyses aquas, et transierunt filii Israel per medium mare Rubrum. Quid mare Rubrum, nisi baptismus est, Christi sanguine consecratus? hostes sequentes cum rege, qui a tergo moriuntur, peccata sunt praeterita, quae delentur; et diabolus qui in spiritali baptismo suffocatur. Premunt quidem Aegyptii; urgent et instant peccata,et Pharaone submerso: non aliter et fideles postquam de lavacro des
Abbreviated transcription (Latin):
conuersatione. relicto pͥstino homine cum uitiis suis. Et illi quidẽ
uiiͣ. dieb azima comedebant. Nos uero si simplicit᷑ ⁊ puͬę uersemur
in his .uii. dieb quib mundus iste ꝑ agit᷑. qui semꝑ in suo ordine re¬
uoluunt᷑. ⁊ cotidie nobis agnus occiditur. ⁊ pascha cotidie celebrat᷑
si fermentũ malicie ac nequicie non habeamꝰ. si innouati nichl
exuet̾is corruptionis malicia delectemur. Nam quid .ẽ. aliud
fermentũ. nisi corruptio nature: Quod ⁊ ipsum priꝰ ãnaturali
dulcedine recedens: adult̾ino sapore corruptum. ẽ. In hac nob̾
p̃cipitur mansionẽ. ut semꝑ egressionis egypto memores simꝰ.
ut celebremꝰ pascha. id.ẽ. tnsitum nrm̃ depeiorib ad meliora:
npͥmogenita nrĩ ut̃i id .ẽ. nbrũ oꝑum cunctarũq untutum pͥn¬
iꝑdiem incolumna nubis p̃cedens popłm: ꝙ dux factus itineris. Hu¬

Expanded text:
conversatione relicto pristino homine cum vitiis suis; et illi quidem conversatione relicto pristino homine cum vitiis suis; et illi quidem septem diebus azyma comedebant, nos vero simpliciter et pure versemur in his septem diebus, quibus mundus iste peragitur, qui semper in suo ordine revolvuntur, et quotidie nobis agnus occiditur, et Pascha quotidie celebratur, si fermentum malitiae et nequitiae non habeamus, si innovati nihil ex veteris corruptionis malitia delectemur . Nam quid est aliud fermentum, nisi corruptio naturae, quod ipsum prius a ndulcedine recedens, adulterino acrore corruptum est. In hac nobis praecipitur mansione, ut semper egressionis ex Aegypto memores simus, ut celebremus pascha, id est, transitum nostrum de prioribus ad meliora, et primogenita nostri uteri, id eper diem in columna nubis praecedens populum, et dux factus itineris. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
eccła uesci p̃cipit᷑. nec efferri foras inplebib scilicet hereticoꝵ quȩ ab eã¬
dem eccłe catholice unitate foris uagantur.
teret quȩ auferrent. sicq moyses ⁊ popłs ꝓficiscens auro .i argento
expoliauit egyptios iussu dñi di nichil in itiste iubentis. Qd uero hec
ỹfigurauerint. nisi quod in auro. ⁊ argento ac ueste egyptiorũ significa¬
cȩ sunt quedam doctrinȩ. quȩ ex ipsa consuetudine gentium non
inutili studio discunt᷑. S siue hoc significet siue illud quod exip¬
sisgentib animȩ p̾ciose tanquam uasa aurea uargentea. cum suis
utiq corporib quod uestes significant ad iungunt᷑ popło di: ut simul
hoc & anobis modis omnib fieri potest. Et elaborandũ. ẽ. ut enun¬
tes ascłi huiꝰ illecebris. non ambulemꝰ infermento uet̾is malicie ac
nequetiȩ. s inazimis sinceritatis. i ueritatis. quod .c̃. in nom hominis

Expanded text:
Ecclesia vesci praecipitur, nec efferri foras, in plebibus scilicet haereticorum, quae ab eaEcclesia vesci praecipitur, nec efferri foras, in plebibus scilicet haereticorum, quae ab eadem Ecclesiae catholicae unitate foris vagantur. terent, quae auferrent. Sicque Moyses et populus proficiscens, auro et argento spoliavit Aegyptios jussu Domini Dei, nihil injuste jubentis. 2. Quid ergo haec praefiguraverint, nisi quod in auro, et argento, ac veste Aegyptiorum significatae sunt quaedam doctrinae, 371 quae ex ipsa consuetudine gentium non inutili studio discuntur? Sed sive hoc significet, sive illud, quod ex ipsis gentibus animae pretiosae, tanquam vasa aurea et argentea cum suis utique corporibus, quod vestes significant, adjunguntur populo Dei, ut simul hoc et a nobis modis omnibus, si fieri potest, elaborandum est, ut exeuntes a saeculi hujus illecebris, non ambulemus in fermento veteris malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis, quod est in novi h
Abbreviated transcription (Latin):
dicit os eiꝰ cõminuetis. Sanguine agn illibant᷑ isrłitarũ postes: ne uastator
angłs audeat inferre ꝑniciem. Signant᷑ signo dñicȩ passionis. infrontibus
fidelespopli ad tutelam salutis: ut hi soli abinteritu libent᷑ qui cruore dince
passionis corde & fronte signati sunt. Qui etiam oꝑe loquuntur: signatum est
suꝑ nos lumen uultus tui dnẽ. Unde iadappellatur ipsa sollennitas pascha
quod nos transitũ possumus uocare: eo quod de peiorib ad meliora per¬
gentes. tenebrosam egyptũ derelinquamꝰ. Qd autem ait de agni illiu.s esu
omnis alienigena non comedet exeo: & inuna domo comedetur. nec efferetis
de carnib eius foras: hoc de xp̃i corporis sacramento. cuius ille agnꝰ figurã
obtinunt ꝓpͥe tenet᷑ scriptũ. Cuiꝰ corpꝰ & sanguis inuna domo. id. ẽ. eccła

Expanded text:
dicit: Os ejus non comminuetis . Sanguine agni illinuntur Israelitarum postes, ne vastator dicit: Os ejus non comminuetis . Sanguine agni illinuntur Israelitarum postes, ne vastator Angelus audeat inferre perniciem: signantur signo passionis Dominicae in frontibus fideles populi, ad tutelam salutis, ut hi soli ab interitu liberentur, qui cruore Dominicae passionis corde et fronte signati sunt, qui etiam opere loquuntur: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Unde et appellatur ipsa solemnitas Paschae, quod nos transitum possumus vocare, eo quod, de pejoribus ad meliora pergentes, tenebrosam Aegyptum derelinquimus. Quod autem ait: De agni illius esu omnis alienigena non comedit ex eo, et in una domo comedatur, nec efferetis de carnibus ejus foras; hoc de Christi corporis sacramento, cujus agnus ille figuram obtinuit, proprie tenetur scriptum: cujus corpus et sanguis in una domo, id est, in una
Abbreviated transcription (Latin):
primogin̾ita egyptioꝵ. id.ẽ. siue pͥncipatus ⁊ potestates ⁊ mundi rectores te¬
nebrarum harum: siue auctores & inuentores falsarũ quȩ in hor mũdo
fuerunt religionum. quas. xp̃i ueritas cum suis extinx̃ & diłeuit aͥcto¬
rib. Porro quod sequit᷑ indiis eorum fecit iudicium. illud hebrei autu¬
mant quod nocte qua egressus. ẽ. popłs omnia in egrpto templa
destructa sunt: siue motu terrȩ siue tactu fulminũ. Spũalit̾ aut̾e
dicimus. qđ egredientib nobis exegypto. erroꝵ idola corruant: ⁊ omiᷤ
ꝑuersorum dognatum cultura quatiat᷑. INterea fit pascha. In occi
sione agni occiditur xp̃c: de quo in euangłio dicitur. Ecce agnꝰ
dei ecce qui tollit peccata mundi.Uesꝑe immolatur agnus. inues¬
ꝑe mundi passus est dñs. Prohibent᷑ qui pascha faciunt ossa frang̾e.¬
quia non frangunt᷑ incruce ossa dñi: attestante euangłista. qui

Expanded text:
primogenita Aegyptiorum, sive principatus, et potestates, et mundi rectores teprimogenita Aegyptiorum, sive principatus, et potestates, et mundi rectores tenebrarum harum, sive auctores et inventores falsarum, quae in hoc mundo fuerunt, religionum, quas Christi veritas cum suis exstinxit et delevit auctoribus. 17. Porro quod sequitur: In diis eorum faciam judicium, illud Hebraei autumant, quod nocte qua egressus est populus omnia in Aegypto templa destructa sunt, sive motu terrae, sive tactu fulminum. Spiritualiter autem dicimus, quod egredientibus nobis ex 370 Aegypto errorum idola corruant, et omnis perversorum dogmatum cultura quatiatur. CAPUT XV. De Pascha. 1. Interea fit pascha: in occisione agni; occiditur Christus, de quo in Evangelio dicitur: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Vespere immolatur agnus; in vespere mundi passus est Dominus; prohibentur qui Pascha faciunt ossa frangere; non franguntur in cruce ossa Domini, attestante evangelista qui
Abbreviated transcription (Latin):
sciens eẽ spinas ⁊ tribulos. quos debeat ignis ille depasci. Dequo dicit dis.
Ignẽ uenimittere interram. Phunc enim incentiua uoluptatis & libidinis
consumunt᷑. Quod autẽ locustarum octͥauo in loco fit mentio. putatur
a quib dam ꝑhoc genus plage: dissidentes a se ⁊ discordantis humani gene¬
ris in constantia refutari. Alio quoq sensu locustȩ ꝓmobilitate leuitatis
accipiendȩ sunt: tanquam uage ⁊ salientes animȩ in scłi uoluptates.
oua plaga tenebrȩ facte sunt. Siue ut mentis eorum cecitas arguit᷑
siue ut intelligant diuinȩ dispensationis & ꝓudentie. obscurissimas
eẽ rationes. Posuit enim ds tenebras latibulum suum. Quas illi audacit᷑
temere penetrare cupientes. ⁊ alia exaliis asserentes: in crassas ⁊ pal¬
pabiles ignorantiȩ tenebras deuoluti sunt. Mdultimũ uero delent᷑

Expanded text:
sciens esse spinas et tribulos, quos debeat ignis ille depasci. De quo dicit Dominus: sciens esse spinas et tribulos, quos debeat ignis ille depasci. De quo dicit Dominus: Ignem veni mittere in terram . Per hunc enim incentiva voluptatis et libidinis consumuntur. Quod autem locustarum octavo in loco fit mentio, putatur a quibusdam per hoc genus plagae dissidentes a se et discordantes humani generis inconstantia confutari. Alio quoque sensu locustae pro mobilitate levitatis accipiendae sunt, tanquam vagae et salientis animae in saeculi voluptates. Nona plaga tenebrae factae sunt, sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et providentiae obscurissimas esse rationes. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum , quas illi audacter et temere pervertere cupientes, et alia ex aliis asserentes in crassas et palpabiles ignorantiae tenebras devoluti sunt. Ad ultimum delentur
Abbreviated transcription (Latin):
deimposuerunt figuris: non solum hominũ s ipecudum ligno ⁊ lapidi im¬
p̃ssis. Amnẽ iouẽ in arite uenerant᷑: ⁊ anubẽ incane.: Apin quoq colentes in
tauro. Et cet̾a quoq que egyptꝰ deos suos portenta mirat᷑. iinquib cultum
credebant ẽẽ diuinum: inhis uidert̃ miseranda supplicia. Ulcera pꝰhȩc ⁊ ue¬
sicȩ turgentes: sexto in uerb̾e ꝓducunt᷑. Inulcerib arguit᷑ dolosa huiꝰ scłi ⁊
purulenta malitia. Inuesicis: tumens & inflata suꝑbia. Inferuore: irȩ &
furores insama. Huc usq em̃ talia ꝑerroꝵ suoꝵ figuras: mundo supplicia
& grando: & ignis discurrens. Intomitruis enim increpationes ac diuine
correptiones intelligunt᷑. quia non cum silentio uerberat s dat uoces. & doc¬
trinã celitus mittit: ꝑ quam post culpam suã castigatꝰ agnosceret mundꝰ
Dat grandinẽ: ꝑ quam tenera ad huc uastent᷑ nascentia uitioꝵ. Dat iignẽ

Expanded text:
Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecudum ligno et lapidibus imDei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecudum ligno et lapidibus impressis, Ammonem Jovem in ariete venerantur, et Anubim in cane, Apim quoque colentes in tauro, et caetera quoque quae Aegyptus Deum suum portenta miratur, et in quibus cultum credebant inesse divinum, in his viderunt miseranda supplicia. Ulcera post haec et vesicae turgentes sexto in verbere producuntur. In ulceribus arguitur dolosa hujus saeculi, et purulenta malitia; in vesicis, tumens et inflata superbia. In fervore irae ac furoris insania. Hucusque enim talia per errorum suorum figuras mundo supplicia et grando, et ignis discurrens. In tonitruis enim increpationes ac divinae correptiones intelliguntur, quia non cum silentio verberat, sed dat voces, sed et doctrinam coelitus mittit, per quam potest culpam suam castigatus agnoscere mundus. Dat et grandinem, per quam tenera adhuc vastentur nascentia vitiorum. Dat et ignem,
Abbreviated transcription (Latin):
cio signo dixerunt. Digitus di est hic. Sicut enim consultus & placatus.
ificauerunt. sub quib magi pharaonis deferunt dicentes digitus di ẽ. hic.
Irario loco egyptus muscis ꝑ cutitur. Qusca enim nimis insolens&
inquietum animal ẽ. Inqua quid aliud quam insolentes cure desidi¬
orum carnalium designantur:: Legyptus uͦ muscis ꝑcutitur quia eoꝵ¬
corda eorĩ qui hoc scłm diligunt: desidioꝵ suoꝵ inquietudinib feri
untur. Porro .lxx. interpretes cynomiã id .ẽ. caninam muscam po¬
suerunt ꝑ quam canini mores significant᷑ inquib humane m̃tis
uoluntas & libido carnis arguit᷑. P otest quidem hic locus significare
etiam ꝑmuscam caninam feram hominũ eloquentiam: qui uelu¬
ti canes alterutrũ se lacerant. Iam uͦ quinto in loco anmalium
nece uel pecudum. egptuis uerbatur. Uecorcha in hoc arguitur: stultici¬
aq mortalum quȩ tanquam irrationabili peccora cultum i uocabulii

Expanded text:
rtio signo, dixerunt: Digitus Dei est hic. Sicut autem conciliatus et placatus Srtio signo, dixerunt: Digitus Dei est hic. Sicut autem conciliatus et placatus Sbrevissimae significaverunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt, dicentes: Digitus Dei est hic. 8. Quarto loco muscis Aegyptus percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est, in qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui untur. Porro Septuaginta interpretes cynomyiam, id est, caninam muscam posuerunt. Per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentes, voluntas et libido carnis arguitur. Potest quidem hic locus significare etiam per muscam caninam forensem hominum eloquentiam, qua velut canes alterutrum se lacerant. Jam vero quinto in loco animalium nece, vel pecudum Aegyptus verberatur. Vecordia in hoc arguitur, stultitiaque mortalium, quae tanquam irrationabilia pecora cultum et vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
ualet sentiat statim stimulantẽ. hoc gͦ anmał genus suctilitatȩ hereticȩ
cõparatur: quȩ subtilib uerborum stimulis animas terebrat. tantaq caliditate
circumuenit: ut deceptus quisq nec indeat nec intelligat unde decipiatur.
Quod uero intercio signo magi cesserunt dicentes hic digitus di est. ma¬
gi illi typum hereticorum atq animositatẽ habuerunt. Declarat hoc apłs di¬
cens. Sicut iãnes & mamibres resticerunt moysi sic & hiiresistunt ueritati.
hominesmente corrupti reꝑbi circa fidem: sed ultra non proficient. Demen¬
tia eorum manifesta erit omnib: sicut & illorum fuit. Hiiautẽ qui ꝑ ip̾¬
sam corruptionem mentis inquictissimi fuerunt. intercio signo defece¬
runt: fatentes sibi ad uersum esse spm̃ scm̃ qui erat in morse. Tercio e¬
nim loco ponitur sp̃s sc̃s qui . ẽ. digitus dei. Unde & illi deficientes int̾¬

Expanded text:
valet, sentiat statim stimulantem. 5. Hoc ergo animalis genus subtilitati haereticae valet, sentiat statim stimulantem. 5. Hoc ergo animalis genus subtilitati haereticae comparatur: quae subtilibus verborum stimulis animas terebrat, tantaque calliditate circumvenit, ut deceptus quisque nec videat, nec intelligat, unde decipiatur. Quod vero in tertio signo magi cessaverunt dicentes: Hic digitus est Dei; magi illi typum haereticorum atque animositatem habuerunt. 368 6. Declarat hoc Apostolus, dicens: Sicut Jannes, et Mambres restiterunt Moysi, sic et hi resistunt veritati; homines mente corrupti, et reprobi circa fidem, sed ultra non proficient. Dementia eorum manisfesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Hi autem, qui per ipsam corruptionem mentis inquietissimi fuerunt, in signo tertio defecerunt, fatentes sibi adversum esse Spiritum sanctum, qui erat in Moyse. 7. Tertio enim loco ponitur Spiritus sanctus, qui est digitus Dei. Unde et illi deficientes in te
Abbreviated transcription (Latin):
gyptꝰ nanq scłi forma est. Prima plaga: inqua pͥmo aquę uertun¬
tur insanguinẽ. Aque egyptiȩ. erratica ⁊ lubrica philosophoꝵ st̃
carnaliter sentiunt. S ubi cupx. xp̃i mundo huic lumen ueritatis
ostendit. hui m̾r⁊ d eum coreptionib arginit. ut gyqualiate pe¬
narum ꝓpͥos agnoscat errores.
poetarũ quimani quadam & inflatu modulatione uelut ranarum. sonis
& cantib mundo huic deceptionis fabulas intulerunt. Rana. ẽ. enim lo¬
quacissima uanitas. Ad nichil enim aliud animal ipsum utile. ẽ: nisi qđ
sonum tiocis in ꝓbis & inportunis clamorib reddit. P ost hec scimiphes pro¬
ducunt᷑. hoc animal pennis quidem suspenditur ꝑaera uolitans: sed ita sub¬
tile est & minutum. ut ocłi uisum nisi acutȩ cernentis effugiat. Corpus aut̃
cin insgłit acerbissimo terebrat stimulo: ita ut quem uolantẽ uidere quis non

Expanded text:
gyptus namque saeculi forma est. Prima plaga, in qua primo aquae vertungyptus namque saeculi forma est. Prima plaga, in qua primo aquae vertuntur in sanguinem. Aquae Aegyptiae erratica et lubrica philosophorum sucarnaliter sentiunt, sed ubi crux Christi mundo huic lumen veritatis ostendit, hujusmodi eum correptionibus arguet, ut ex qualitate ponarum proprios agnoscat errores. 3. poetarum, qui inani quadam, et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus mundo huic deceptionis fabulas intulerunt. Rana est enim loquacissima vanitas; ad nihil enim aliud animal ipsum utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit. 4. Post haec cyniphes producuntur. Hoc animal quidem pennis suspenditur per aera volitans; sed ita subtile est, et minutum, ut oculi visum, nisi acute cernentis, effugiat. Corpus autem cui insederit acerbissimo terebrat stimulo, ita ut quem volantem quis videre non
Abbreviated transcription (Latin):
Ndurauit dñs cor pharaonis. scilicet quia diabolũ sic indurauit post pecca¬
tume: ut penitentiȩ cõpunctione nunquã emolliat᷑. sicut inob de eo
scriptum. ẽ: indurabitur quasi lapis.¬
rimae plaga egypti limphas in sanguine uertit:
¶Iltera ranarũ crepitum. tabemq creauit.¬
ertia mordaces culices depuluere traxit:
uarta dedit muscas ictu sonituq pauendas.
Quinta & enim morte damnat animantia cuncta.
Sexta putrescenti uesicas uulnere gĩgit.
Ceptima fulminũ murm᷑ cũ gnͣdine ĩbrat.
Ogda dedit frugi nocuas frondiq lucustas.
Nona parat piceas tactu palpante tenebras
Ultima que decima. ẽ. plis pͥmordia truncat.
Inde culex tristis. pͦ musca nociior istis.
Aunta pecꝰ strauit uesicas sexta creauit.
None subit gnͣdo. pͦ bruchus dente nefando.
Npona tegit solẽ. pͥmã necat ultima ꝓlẽ.
Sehinc inferuntur plage in eg ptum licet illa in egrptum corpo¬
raliter gesta sint: spualit̃ tamen nunc geruntur ĩnobis. Ae¬

Expanded text:
nduravit Dominus cor Pharaonis, scilicet quia diabolum ita sic induravit post peccatum, ut poenitentiae compunctione nunquam emolliatur sicut in Job de eo scriptum est: Indurabitur quasi lapisrima plaga Aegypti lymphas in sanguine vertit, Altera ranarum crepitum, tabemque creavit, Tertia mordaces culices de pulvere movit, Quarta dedit muscas ictu sonituque pavendas, Quinta quoque morte damnat animantia cuncta, Sexta putrescenti vesicas vulnere patrat, Septima fulmineum murmur cum grandine vibrat, Octava frugi nocuas frondique locustas, Nona parat piceas tactu palpante tenebras, Ultima, quae decima, prolis primordia truncat. Inde culex tristis, post musca nocivior istis. Quinta pecus stravit, vesicam sexta creavit. Pone subit grando, post bruchus dente nefando. Nona tegit solem, primam necat ultima prolem. Dehinc inferuntur plagae in Aegyptum, licet illa in Aegyptum corporaliter gesta sint, spiritaliter tamen nunc geruntur in nobis. Ae
Abbreviated transcription (Latin):
orro unguentũ quo ꝑunguit᷑ tab̾nałm. chrisma est: quo un¬
guitur popłs fidelis in eccła. inquib diuinitas tanquam
tab̾nacło habitat. Potest quidẽ intelligi hoc unguentũ etiam u̾ir¬
tutes scõꝵ siue odor iusticiȩ: longe lateq diffusus. De quo dicit
apłs. Deo autẽ grãs qui triumphat nos in xp̃o iħu: & odorẽ iusticiȩ
suȩ manifestat pernos.¬
i censũ autẽ qđ ex.iiiͬ. odoratissimis generib inmaximã subtilitatẽ
cõminutis id .ẽ. stactes. onix. galboͣno: ithure cõponit᷑ hec forma ora¬
tionũ fideliũ constituta. beati ioħis apocalipsis ostendit. Et illi quidẽ
ras. ⁊ filĩas aureas. plenas incenso: quȩ sunt orationes scõꝵ Quãqͣm

Expanded text:
orro unguentum quo perungitur tabernaculum chrisma est, quo ungitur populus fidelis in Ecclesia, in quibus divinitas 403 tanquam in tabernaculo habitat. Potest quidem intelligi hoc unguentum etiam virtutes sanctorum, sive odor justitiae longe lateque diffusus. De quo dicit Apostolus: Deo autem gratias, qui triumphat nos in Christo Jesu, et odorem justitiae suae manifestat per nosIncensum autem quod ex quatuor odoratissimis generibus in maximam subtilitatem comminutis, id est, stacte, onyche, galbano et thure componitur. Haec in forma orationum fidelium constituta beati Joannis Apocalypsis ostendit: Et illi quidem ras et phialas aureas, plenas incenso, quae sunt orationes sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
legis: habet scientiȩ głam. s secretam. Habet ⁊ cornua duoꝵ testa¬
mentoꝵ : quib contra dogiata falsitatis in cedit armata. Cum
enim moy ses legitur. uelamen est positum suꝑ cor eoꝵ Et mani¬
festȩ dum legis. ⁊ ꝓpħarũ scripturam. ꝑnimiam stoliditatẽ cordiᷤᷤ
carnaliter accipiunt in fideles. tota facies moysi quodã uelami¬
ne cegitur: ita ut non possint loquentes legis głam sustinere
S si conuersi fuerint ad dnm: auferet᷑ uelamen. Occidens littera

Expanded text:
legis habet scientiae gloriam, sed secretam. Habet et cornua duorum testalegis habet scientiae gloriam, sed secretam. Habet et cornua duorum testamentorum, quibus contra dogmata falsitatis incedit armata. Cum autem Moyses legitur, velamen est positum super cor eorum, et manifeste dum legis et prophetarum scripta per nimiam stoliditatem cordis carnaliter accipiunt infideles, illis tota facies Moysi quodam velamine tegitur, ita ut non possint loquentis legis gloriam sustinere. Sed si conversi fuerint ad Deum, auferetur velamen. Occidens littera
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽ. qm accepit in monte sina cum dictum .ẽ. poste¬
Ariora mea uidebis. Uidit gͦ posteriora exid ẽ. uidit quȩ
inposteriorib ⁊ nouissimis facta sunt. Quid autem ait
dñs ad moysen. ẽ. locus apud me: stabis supra petram.
⁊ paulo post tollam manũ meã ⁊ uidebis postoriora mea ͤ
Quia enim exsola ȩccła catholica xp̃e conspicit᷑: apud
se eẽ. locum dñs ꝑhibet. dequo uideat᷑. In p etra moy ses
ponit᷑. ut dĩ speciem contempletur: quia nisi quis fidei
soliditatẽ tenuerit. diuinã presentiã non agnoscit. Deqͣ
soliditate inquit dñs. Suꝑ hanc petram. edificabo eccłar¬
uop uero descendente¬
deuno moyse cum tabulis. facies eiꝰ głifi¬
cata iidetur. s tamen uelamine tegitur᷑:
hoc significabat ut ostend̾et eandẽ legem
mistic̾o eẽ uelamine co oꝑtam. tectamqͣ
infidelib ⁊ occultam. Sermo quippe

Expanded text:
missionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Postemissionem, quam accepit in monte Sina, cum dictum est: Posteriora mea videbis. Vidit ergo posteriora ejus, id est, vidit quae in posterioribus et novissimis facta sunt. 5. Quod autem ait Dominus ad Moysen: Est locus apud me, stabis super petram; et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posteriora mea; quia enim ex sola Ecclesia catholica Christus conspicitur, apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur: quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnoscit. De qua soliditate Dominus: Super hanc petramuod vero descendentenuo Moyse cum tabulis, facies ejus glorificata videtur, sed tamen velamine tegitur, hoc significabat ut ostenderet eamdem legem mystico esse velamine coopertam tectamque infidelibus et occultam. Sermo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
non poteris. nͥ qr qͣnuis usq ad parilitatẽ angłicã humana etiam
pͦ resurrectionẽ natura ꝓficiat. ⁊ ad contẽplandũ dm indefessa con¬
surgat. uidere: tamen eiꝰ essentiã plen& non p̃ualet. quam nec ipsa ꝑfec¬
tio angłica in toto uł integre attingit scire scđ̾m apłm qui ait. pax
di que exuꝑat omnẽ sensũ. ut sub audias ⁊ angłoꝵ Sola enims
intregre nota. ẽ. trinitas: ⁊ humanitati susceptȩ quȩ t̾cia . ẽ. intrinita¬
te ꝑsona.Iam deinde sequentib uerbis . xp̃i eccłeq misterium. figu
ratũ est. Eestauit quippe moyses tẏpum popłi iudeoꝵ. in xp̃m
pͦea credituri. Ideo illi dictum. ẽ. Cum transiero: posteriora mea
uidebis. Quidam hunc sensũ in euangłio dicut̃ fuisse cõpletũ
cum ascendisset iħs in mont̾e: quando apparuit moyses
colloquens cum iħu. & ideo ibi completam aiunt istam pro¬

Expanded text:
non poteris, nisi quia quamvis ad parilitatem angelicam humana etiam non poteris, nisi quia quamvis ad parilitatem angelicam humana etiam post resurrectionem natura proficiat, ut ad contemplandum Deum indefessa consurgat? Videre tamen ejus essentiam plene non praevalet, quam ne ipsa perfectio angelica in toto vel integre attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias angelorum. Sola enim sibi integre nota est Trinitas, et humanitati susceptae, quae tertia est in Trinitate persona. Jam deinde ratum est. Gestavit quippe Moyses typum populi Judaeorum, in Christum postea credituri, ideo illi dictum est: Cum transiero, posteriora mea videbis . Quidam hunc sensum in Evangelio dicunt fuisse completum, cum ascendisset Jesus in montem, quando apparuit Moyses, colloquens cum Jesu, et ideo ibi completam aiunt istam pro
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti habuere figuram. Iitȩ non frangunt᷑. ut ostenderet᷑ noui testam̃¬
ti eloquia ꝑ mansuram. Unde ⁊ merito decem uerbis legenda signai¬
tur. ut ꝑeu̾ndem num̾ũ figura crucis expͥm̾et᷑. huius enim for¬
ma in .x. littera. ẽ. Nam recto uno apice: asũmo in imũ ducit᷑. Rur¬
sus alio non dispari ꝑtͣnsuersa brachioꝵ cõponit᷑. Unde ⁊ pse ait. Nor
ueni legem soluere s adimplere: utiq ꝑpassionẽ crucis. cuius ima¬
actionis quȩdam figura. ẽ: in huiꝰ numeri consideratione. Qua-¬
dragenario enim numero ⁊ moyses ⁊ heliaf: uipse dñs
ieiunauerunt. Precipitur enim nob̾ exlege. ⁊ ꝓpħis.
saluator effulsit: ut ab om̃ib mundi illecebris
auiditatẽ nram tanquam ieiunii temꝑantia refrenemus qͣm¬
enim in p̃senti congruũ responsũ: quod faciem dñi uidere non possit
qmͣ nemo hominũ uideret & uiueret. Quid . ẽ. gͦ faciem meã uidẽ

Expanded text:
menti habuere figuram. Istae non franguntur, ut ostenderetur Novi Testamementi habuere figuram. Istae non franguntur, ut ostenderetur Novi Testamenti eloquia permansura. Unde et merito decem verbis legenda signantur, ut per eumdem numerum figura crucis exprimeretur. Hujus enim forma in X littera est. Nam recto uno apice a summo in imum dicitur: rursus alio non dispari per tranversa brachiorum componitur. Unde et ipse ait: Non veni legem solvere, sed implere . Utique per passionem crucis, cujus ima cujus actionis quaedam figura est in hujus numeri consideratione. Quadragenario enim numero et Moyses, et Elias, et ipse Dominus jejunaverunt. Praecipitur enim nobis ex lege, et ex pSalvator effulsit, ut ab omnibus mundi illecebris aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae refrenemus, quaenim in praesenti congruum responsum, quod faciem Domini videre non possit, quam nemo hominum videret et viveret. Quid est ergo, faciem meam videre
Abbreviated transcription (Latin):
bere conabatur absorbtus est.
dũ est:. quod ex his multos qui sibi absente ipsoadolũ fabricauer̃.
sinse illa cuiꝰq necessitudinis distentione iussit int̾imi. facile. ẽ. ut
intelligat᷑. hominũ illoꝵ int̾emptione significari uitioꝵ talium
sunt suꝑ terram. fornicationẽ. immundiciam. luxuriam concupiscen¬
tiam malamr i auariciamque . ẽ. idoloꝵ seruitus. De porta uero usq
adporta ire est: auͥtio usq ad itiũ ꝑ quod ad mentẽ mors ingreditur.
cumgladio increpationis discurrere. S ⁊ ipse numerus .xxͦ. trium
milium interfectoꝵ: triplicẽ formã indicat peccatoꝵ. Omne enim
peccatũ aut facto. aut uerbo aut cogitatione. commiititur.
naliis tabulis ad instar pͥorũ p̃cisis. S quid significauert̃ eȩdem
lȩ imaginẽ demonstrabant pͥscȩ legis: non pͦ longũ int̾uallum ꝓpopłi
peccato cessantis. Aliȩ uero adinstar pͥoꝵ iteratim insisȩ. noui cesta¬

Expanded text:
bere conabatur, absorptus est. bere conabatur, absorptus est. dum est quod ex eis multos qui sibi absente ipso idolum fabricaverunt, sine ulla cujusque necessitudinis distentione jussit interimi. Facile est ut inteltelligatur hominum illorum interemptione significari vitiorum talium sunt super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, concupiscentiam malam et auaritiam, quae est idolorum seruad portam ire, est a vitio usque ad vitium per quod ad mentem mors ingreditur cum gladio increpationis discurrere. Sed et ipse numerus viginti trium millium interfectorum triplicem formam indicat peccatorum. Omne enim peccatum aut facto, aut verbo, aut cogitatione committitur. in aliis tabulis ad instar priorum praecisis. Sed quid significaverunt eaedem lae imaginem demonstrabant priscae legis, non post longo intervallo pro populi peccato cessantis, aliae vero ad instar priorum iteratim incisae Novi Testa
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt głam incorruptibilis dĩ ansimilitudinẽ imaginis corrup¬
tibilis hominis: ⁊ uolucrũ ⁊ quadrupedũ s serpentiũ. Ex hac quasi
sapietia iste uitulus aureus qualia solebant egyptioꝵ etiam ipsi pͥ¬
mates. ⁊ tam docti homines adorare figmenta. Hoc gͦ uitulo sig¬
nificatũ est omne corpꝰ: id . ẽ. omnis societas gentiliũ idolatriȩ de¬
se abscondat a calore eiꝰ dum in eum credunt gentes: igne uirtutis eiꝰ
diabolica ineis forma soluat᷑. Totũ deinde illud corpus cominuitur.
id .ẽ. ab illa male conspirationis conflatione discissũ. uerbo ueritatis
humiliatur. E cõminutũ inaquã mittitur: ut eos isrłitȩ id . ẽ. euan¬
głii p̃dicatores. exbaptismo in sua membra id . ẽ. in dm̃cũ corpus¬
transferant. Quoꝵ uni isrłitarũ id .ẽ. petro: de ipsis gentib dictum
est. Macta ⁊i manduca. Quare etiam non concide . ibibe: Ita ille ui¬
tulus ꝑignẽ ⁊eliu aciẽ uerbinaqmͣ baptismm: ab eis potius quos absor¬

Expanded text:
tibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. ex hac quasi sapientia iste uitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates et tamquam docti homines adorare figmenta. hoc ergo uitulo significatum est omne corpus, id est omnis societas gentilium idolatriae dese abscondat a calore ejus, dum in eum credunt gentes, igne virtutis ejus diabolica in eis forma solvatur. Totum deinde corpus illud comminuitur, id est ab illa malae conspirationis conflatione discissum, verbo veritatis humiliatur, et comminutum in aquam mittitur, ut eos Israelitae, id est, evangelii praedicatores ex baptismo in sua membra, id est, in dominicum corpustransferant. Quorum uni Israelitarum, id est, Petro de ipsis gentibus dictum est sic: Macta et manduca . Quare etiam non: Concide et bibe? Ita ille vitulus per ignem zeli, et aciem verbi et aquam baptismi, ab eis potius quos absor
Abbreviated transcription (Latin):
inq̃ semel tantũmͦ intͣtur. Ad cęlũ quippe. ẽ. transeundũ. ubi . ẽ. ꝓ¬
pitiatoriũ. ⁊ cherubin: ubi ⁊ mundis corde apparere pot̾it ds̃. In
mꝰ enĩ exuno sp̃s scĩ fonte septẽ lucernas. quȩ illuminent po¬
płm eccłe: .i. septẽ ꝓlicẽ dñi grãm missã inuniuerso orbe t̾rarũ
que popłos eccłȩ fulgore scĩ sp̃s diuersa carismatũ claritate illus¬
trat. ł otest quidẽ hoc appansũ uelum quod partẽ tab̾nacłi in¬
tioris occultabat. ne ꝓspicerent᷑ illic reposita: tempꝰ illud significa¬
tatur: etiã que sunt alta dei.

Expanded text:
in qua semel tantummodo intratur, ad coelum quippe est transeundum, ubi est propitiatorium et cherubin, ubi et mundis corde apparere poterit Deus. Imus enim ex uno Spiritus sancti fonte septem lucernas, quae illuminent populum Dei, id est, septemplicem Domini gratiam missam in universo orbe terrarum, quae populos Ecclesiae fulgore strat. 3. Potest quidem hoc oppansum velum, quod partem tabernaculi interioris occultabat, ne prospicerentur illuc reposita, tempus illud significatatur, et ea quae sunt alta Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ret ꝙ sic omĩs isrł saluus fiat:
einde aquȩ missȩ int̾ram ꝑmoysen uertunt᷑ in sanguinẽ id.ẽ. popłi
Rum ꝙꝓficisci in desertum popłm isrł & ibi sacͥficare dño deo. Que . ẽ.
uia trium dierum quȩ nobis incedenda. ẽ. ut exeuntes de egypto ꝑueni-
re possimꝰ ad locum inquo in molare debeamꝰ: Uia ista xp̃c est qui dixit.
ł go sum uia & ueritatis. & uita. Quȩ uia triduo nob̃ in credenda est. Q
enim confessus fuerit mnore suo dñm iħm: & crediderit in corde suo.
qđͣ ds illum suscitauit amortuis tc̃ia die: saluus erit. Hȩc gͦ. ẽ. tridui
uia ꝑquam uenit᷑ in locum. in quo dño inmolet᷑: & reddatur sacͥfi¬
o offert᷑: q simplicitatẽ conscientiȩ qͣm sapientes huiꝰ scłi hoc .̃. eiue st

Expanded text:
troeat, et sic omnis Israel salvus fiatroeat, et sic omnis Israel salvus fiainde aquae missae in terram a Moyse vertuntur in sanguinem, id est, populi viam proficisci in deserto populum Israel, et ibi sacrificare Domino Deo. Quae est via trium dierum, quae nobis incedenda est, ure possimus ad locum, in quo immolare debeamus? Via ista Christus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita . Quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit. Haec est ergo tridui via, per quam pervenitur ad locum in quo Domino immoletur et reddatur sacrifiDeo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
Est etiam in cauda serpentis scłł finis: quia sic mortalitas eccłę
ꝑlubrica temporũ uoluit᷑ alii eunt. ⁊ alii ueniunt permortẽ. Tanꝗͣ
scłi redimꝰ admanũ deratq app̃hensi reparabim̃. Et nouissima inimicamor¬
te destructa. resurgentes indextera uirga regni erimus:
sit. Produc inquit eam. Et ꝓduxit :⁊ inuenta est alba id ẽ. imminda.
Aibor enimincute: lepra .ẽ. non candor. Ipsa enim hereditas. di id .ẽ. po¬
plo᷑ eiꝰ foras ab eo missus immundus factꝰ. ẽ. sicut scͥptum . ẽ. de ea. Ut qͥd
auertis faciem tuam & dexteram tuam demedio sinu tuo: S qd illi ait:
Reuoca eam insinum tuum. Reuocauit & reuersa .ẽ. ad colorẽ suum. Sic
& plebs iudiaca nunc aliena. ẽ. asinu di: & foris in munda remansit. Sed
reuocat eam. & redit ad pͥstinũ colorẽ: dum agnouerit dnm saluatorem.
Nunc enim cęcitas exparte contigit in isrł: donec plenitudo gentium in¬

Expanded text:
Est etiam in cauda serpentis saeculi finis, quia sic mortalitas Ecclesiae Est etiam in cauda serpentis saeculi finis, quia sic mortalitas Ecclesiae per lubrica temporum volvitur; alii eunt, alii veniunt per mortem, tanqusaeculi redimus ad manum Dei, atque apprehensi reparabimur, et, novissima inimica morte destructa, resurgentes in dextera Dei virga regni erimus. sit. Produc, inquit, eam. Et produxit, et inventa est alba, id est, immunda; albor enim in cute lepra est, non candor. Ipsa enim haereditas Dei, id est, populus, ab eo foras missus, immundus factus est. Sicut scriptum est de ea: Ut quid avertis faciem tuam, et dexteram tuam de medio sinu tuo ? Sed quid illi ait? Revoca eam in sinum tuum. Revocavit, et reversa est ad colorem suum. 2. Sic et plebs Judaea nunc aliena est a sinu Dei, et foris immunda remansit; sed revocabit eam, et redibit ad pristinum colorem, dum agnoverit Dominum Salvatorem. Nunc enim caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium in
Abbreviated transcription (Latin):
inalio ligno: neforte sculꝑent in eodem iudei idolum. Semꝑ enim ds̃
abstulit occasionem idolatriȩ.
signũ habeo ut credant mͥ quia tume misisti: Et d̾s ad illum.
roice inquit uirgã quam inmanu gestas int̾ram et piecit. u factus. ẽ.
serpens. Expauit moyses ⁊ fugit. Et ait illi dñs. Apphende caudam eiꝰ.
Et app̾hendit: ⁊ fact̾a. ẽ. iterum uirga. Quid hic significat serpens :¬
Serpens enĩ ꝑsuasit homini mort̾e. Ergo mors aserpente. Unga itaq
abillo serpente fugisse moy sen. nͥ qđ legitur ineu̾angłio factũ. mor¬
hoc significauit. posteriora etꝰ uideb̃. Primo enĩ factus . ẽ. serpens.
sedcaua app̃hensa. facta .ẽ. uirga: quia primo occisus est. postea per¬
actis omnib ad id qđ fuerat resurgendo reuersus. ẽ. Ubi ꝑ uitę
reparationẽ morte consumpta: nichil in eo serpentis apparuit.

Expanded text:
in alio ligno, ne forte sculperent in eodem Judaei idolum. Semper enim Deus in alio ligno, ne forte sculperent in eodem Judaei idolum. Semper enim Deus abstulit illis occasionem idololatriaesignum habebo, ut credant mihi, quia tu me misisti? et Dominus ad illum: Projice, inquit, virgam, quam in manu gestas, in terram. Et projecit, et facta est serpens. Et expavit Moyses, et fugit. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus, et apprehendit, et facta est iterum virga. 2. Quid hoc significat? serpens quippe persuasit homini mortem. Ergo mors a serpente. Virga itaque ab illo 364 serpente fugisse Moysen, nisi quod legitur in Evangelio factum? morhoc significavit: Posteriora mea videbis. Primo enim factus est serpens sed, cauda apprehensa, facta est virga, quia primo occisus est, postea, peractis omnibus, ad id, quod fuerat, resurgendo reversus est, ubi per vitae reparationem, morte consumpta, nihil in eo serpentis apparuit. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
consũpta peccata: rub nec sub igne cremabat᷑. Aliĩ inrubo flãmante
iñ urente eccłam intelligunt. in flãmari ꝑsecutionib. ⁊ eam loquente
alibi qͦm ineccła eum credentib apparere. Quia nullus dignę consistere
uł dͣm uidere potest. nisi qui cuncta terena ⁊ mortalia deposuerit uitia
qđ significabant illa moysi calciamenta deposita. habet quippe ⁊ aliam
figuram. id qđ moy ses excalciari iubetur. Ueterum nanq consuetudo
erat. ut si sponsa sponsũ repudiare uellet: discalciaret᷑ ille:⁊ hoc eẽt
signũ repudii. Promde moyses calciari iubetur. nead eccłam quȩ
in rubo significabat᷑:. quasi sponsus calciatꝰ accedet. Hoc eium xpõser
uabat᷑: qui uerus sponsus erat. Dequo dicit ioħs. Cuius sue sum di¬
gnus soluere corrigiam calcamenti. Utiq sicut dictũ est iosuȩ ⁊⁊ mo¬
rͦsi. hebrei autẽ dicunt ꝓpt̾ea in rubo apparuisse dm̃ moys ⁊ non

Expanded text:
consumpta peccata, nec rubus sub igne cremabatur. Alii in rubo flammante, et consumpta peccata, nec rubus sub igne cremabatur. Alii in rubo flammante, et non urente Ecclesiam intelligunt inflammari persecutionibus, et eam loquente alibi quam in Ecclesia eum credentibus apparere, quia nullus digne consistere, vel Deum videre potest, nisi qui cuncta terrena et mortalia deposuerit vitia. Quid significabant illa Moysi calceamenta depositi, habet quippe et aliam figuram, id quod Moyses excalceari jubetur. Veterum namque consuetudo erat, ut si sponsa sponsum repudiare veliet, discalcearetur ille, et hoc esse signum repudii. Proinde Moyses excalceari jubetur, ne ad Ecclesiam, quin rubo significabatur, quasi sponsus calceatus accederet. 5. Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat, de quo dicit Joannes: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Utique sicut dictum est Josue et Moysi. Hebraei autem dicunt propterea in rubo apparuisse Deum Moysi, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ultũ c̃ẽ ñ frens. Frẽm defendit ⁊ eundẽ egyptiũ occidit. Cinꝰ figura
emptũ manifestũ ÷ eiꝰ iam morticinã p̃sentiã in eis latere. qͥ ñ habent
stabile fundam̃tũ. unde neccłam dñs inpetra edificat. i eos qui au¬
diunt ubũ eiꝰ ⁊ faciunt: cõparat prudenti uiro qͥ edificat domum
sua supra petrã ne temptationib cedat ⁊ corruat. Illos autẽ qͥ uerbũ
audiunt ⁊ ñ faciunt. cõparat stulto edificanti suꝑ harenam: cuiꝰ tẽp¬
tata domꝰ rumã efficit magnã.
aoide duni asceret ii oy ses nes uedito soceri sin indit ardere rubũ:
inon conburi. Apparuit inrubo dñs morsi: mittens eum ad gentẽ quam
p̃sciebat iniquam futurã  erat flãma inrubo id .ẽ. in spinis: ⁊rub nõ sꝰ cip¬
mabat᷑. Rub spine peccatoꝵ iudicoꝵ. flamma inrubo: uerbũ dei inhebra¬
ico popło. Qđ gͦ illis lex data. ẽ. flãma erat in rubo. Qdlege data non st̃

Expanded text:
ultum esse non ferens fratrem defendit, et eumdem Aegyptium occidit: cujus figura emptum, manifestum est ejus jam morticinam praesentiam in eis latere, qui non habent stabile fundamentum. Unde et Ecclesiam Dominus in petra aedificat, et eos qui audiunt uerbum eius et faciunt, conparat prudenti uiro, qui aedificat domum suam super petram, ne temptationibus cedat et corruat; illos autem, qui audiunt et non faciunt, conparat stulto aedificanti super arenam, cuius temptata domus rde, dum pasceret Moyses oves Jethro soceri sui, vidit ardere rubum, et non comburi. Apparuit in rubo Dominus Moysi, mittens eum ad gentem, quam praesciebat iniquam futuram. Et erat flamma in rubo, id est, in spinis, et rubus non cremabatur. Rubus spinae peccatorum Judaicorum. Flamma in rubo verbum Dei; quod ergo illis lex lata est, flamma erat in rubo, quod lege data non sunt