comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
per hoc eciam singulariter diligit te qr nich
diligit sine te. Non autem timeas animuni
illius in. amorem plurium quasi ꝑ affectũ
distrahi. ⁊ idarco minorem esse ad suigulos
quod partitus quodammodo ⁊ diuisus iudea¬
tir u cunctos. Sic singulis ad est quasi oĩb
quia nec alium. nec maiorem dilectionis as.¬
fectum singulis impenderet si absq cunttoꝵ
participatione singulos amarer Ergo om̃s
unum unice diligant ut omnes ab uno uni¬
ce diligantur. quia nos alius preter uniũ imi¬
ce ab omnib diligendus est nec alius p̾ter
unum unice omnes diligere potist. Omnes
autem in uno se quasi unum diligant ut
unius dilectione unum siant. Iste amor u¬
niais est non tamen priuatus solus: nec tũ
solitarius participatus nec diuisus. ꝯnunis
⁊ singularis cunctoꝵ. Singulus ⁊ singuloꝵ
totus neo participatione decrescens nec usu
deficiens. nec tempore ueterascens. antiquus
⁊ nouus. affectu defiderabilis. exꝑientia dul¬

Expanded text:
per hoc etiam singulariter diligit te, quia nihil per hoc etiam singulariter diligit te, quia nihil diligit sine te. Non autem timeas animum illius in amorem plurium quasi per affectum distrahi, et idcirco minorem esse ad singulos, quod partitus quodammodo et divisus videatur in cunctos. Sic singulis adest quasi omnibus, quia nec alium nec majorem dilectionis affectum singulis impenderet, si absque cunctorum participatione singulos amaret. Ergo omnes unum unice diligant, ut omnes ab uno unice diligantur, quia nec alius praeter unum unice ab omnibus diligendus est, nec alius praeter unum unice omnes diligere potest. Omnes autem in uno se quasi unum diligant, ut unius dilectione unum fiant. Iste amor unicus est non tamen privatus, solus nec tamen solitarius, participatus nec divisus, communis et singularis, cunctorum singulus et singulorum totus, nec participatione decrescens, nec usu deficiens, nec tempore veterascens, antiquus et novus, affectu desiderabilis, experientia dul
Abbreviated transcription (Latin):
uita maloꝵ tibi est exercitium. sic solamen ẽ
uca bonoꝵ qui certe tales sunt quos neo feli¬
citatis tue participes. neo amous tui asꝑuare
debes hr̃e consortes. Nam si uere bonos diligis
quicquid illis benefici impenditur inde caritas
quein te est non quasi de aliena sed quasi de
proprio gratulatur. Licet igitur beatum esset
isto amore uel solam perfomi. multo beatius
in ipso cum multoꝵ bonoꝵ congratulatione
delectari. quia cum in eos eccam quͥ comparti¬
cipant affectus dilectionis expanditur carita¬
tis gandium et suauitatis ampliatur Sp̃u¬
alis naniq amor tunc melius cuiq fit sin¬
gularis. quanido omnib est communis nͦ par¬
ticipatione plurium minuitur cuius fruct᷑
uius ⁊ idem totus in singulis repperitur. Ni¬
chil igitur priuilegio singularis amoris cui
sorietas bonoꝵ prescribit. quia sponsus tuus in
omnib diligit te quos diligit propter te. Ac

Expanded text:
vita malorum tibi est exercitium, sic solamen est vita malorum tibi est exercitium, sic solamen est vita bonorum, qui certe tales sunt, quos nec felicitatis, tuae participes, nec amoris tui aspernari debes habere consortes. Nam si vere bonos diligis, quidquid illis beneficii impenditur, inde charitas, quae in te est, non quasi de alieno, sed quasi de proprio gratulatur. Licet igitur beatum esset, isto amore te vel solam perfrui, multo tamen beatius est in ipso cum multorum bonorum congratulatione delectari, quia cum in eos etiam, qui comparticipant, affectus dilectionis expanditur, charitatis gaudium et suavitatis ampliatur. Spiritualis namque amor tunc melius cuique fit singularis, quando omnibus est communis. Nec participatione plurium minuitur, cujus fructus unus et idem totus in singulis reperitur. Nihil igitur privilegio singularis amoris tui societas bonorum praescribit, quia sponsus tuus in omnibus diligit te, quos diligit propter te, ac
Abbreviated transcription (Latin):
idoo in priuilegium singularis amoris tecũ
ascribendos putes quia eos in usum dño reꝵ
transeuntium socios habes. quia eciam in
hoo sicut iam diximus saluti tue proficiunt.
quod istis recum non tantum uti s ⁊ dñari
possunt. Quid autem de societate bonoꝵ dicã
Nam hoc solum nuuo restat ut consideres
ntrum ne id arro de singulari amore sponsi
tui gloriari non possis quod ab eo non sine
societate bonoꝵ diligeris. Qua propter remi¬
nisci te uolo illius quam superuis in asserci¬
onem attuli sententie. quam tunc quidem qͣĩ
minus congruam ad id de quo illic agebatur
atq ad huc agitur comprobandum iudicastu
Replico igitur nunc eam ut diligentius corã
te discutiam utrum ne aliquid nobis ad id ꝙ
demonstrare nitumnur confirmand̾ euis ueritas
astipuletur Dix enim inde societatem homi¬
num dono tibi creatorus esse concessam ut in
solaraen nuendi capias. ne quadam solitaria
⁊ merti uita destituta contabescas. Sicut igitur

Expanded text:
ideo in privilegium singularis amoris tecum ideo in privilegium singularis amoris tecum ascribendos putes, quia eos in usu et dominio rerum transeuntium socios habes, quia etiam in hoc, sicut jam diximus, saluti tuae proficiunt, quod istis tecum non tantum uti, sed et dominari possunt. Quid autem de societate bonorum dicam? Nam hoc solum nunc restat, ut consideres utrumne idcirco de singulari amore sponsi tui gloriari non possis, quod ab eo non sine societate bonorum diligeris. Quapropter reminisci te volo illius quam superius in assertionem attuli sententiae, quam tunc quidem quasi minus congruam ad id, de quo illic agebatur atque igitur comprobandum, judicasti. Replico igitur nunc eam, ut diligentius coram te discutiam; utrumne aliquid nobis ad id quod demonstrare nitimur confirmandum, ejus veritas astipuletur. Dixi enim etiam societatem hominum dono tibi Creatoris esse concessam, ut inde solamen vivendi capias, ne quadam solitaria et inerti vita destituta contabescas. Sicut igitur
Abbreviated transcription (Latin):
co autem mali intet bonos inuere permittũ¬
tuzut societas illoꝵ bonoꝵ uitam exerreat.
Quos ⁊̃ felictate sua animonent potiora his
⁊ que mali cominunicare non possunt bona
querere ⁊ iniquitate sua cog̃t arcius uͥtutem
amare. postremo ut dum illos diuina gracia
destitutos uident per quelibet abruta iutiorũ
ruere. disdant quantas pro sua salute debeãt
creatori gracias. Ratio siquidem diumne dispẽ¬
sationis ad nr̃e salutis augmentum. ⁊ glori¬
ficationis documentum hoc exigebat ut sicut
in uita bestiarum discimus suminam felici¬
tatem non esse his uti. ita quoq in uita ina¬
loꝵ hominum discamus non esse summam
felicitatem istis dominari. Similcter igitur
bonis ac malis ista concedi debuerunt. quia
aliter boni pociora sibi seruari non crederent.
nisi ista tam malis quam bonis ꝯmunia
esse uiderent. Nichil igitur amplius de scrie¬
tate. aut felicitate maloꝵ conqueraris. Neo

Expanded text:
co autem mali inter bonos vivere permittunco autem mali inter bonos vivere permittuntur, ut societas illorum, bonorum vitam exerceat, quos et felicitate sua admonent potiora his, et quae mali communicare non possunt, bona quaerere, et iniquitate sua cogunt arctius virtutem amare. Postremo, ut dum illos divina gratia destitutos vident per quaelibet abrupta vitiorum ruere, discant quantas pro sua salute debeant Creatori gratias referre. Ratio siquidem divinae dispensationis ad nostrae salutis augmentum et glorificationis documentum hoc exigebat, ut sicut in vita bestiarum dicimus summam felicitatem non esse his uti, ita quoque in vita malorum hominum discamus nec esse summam felicitatem istis dominari. Similiter igitur bonis ac malis ista concedi debuerunt, quia aliter boni potiora sibi servari non crederent, nisi ista tam bonis quam malis communia esse viderent. Nihil igitur amplius de societate aut felicitate malorum conqueraris, nec
Abbreviated transcription (Latin):
specialis quidam amor creatoris ad homines
in quo quidem ipsi homines aliĩs greaturis
non autem ad inuicem amplius glorrari hñt.
Nam quod in assercionem singularis amoris
dicis eaam michi inter cetera donatam essẽ
sociedatem hominum cun tam nrea illis quam
illoꝵ michi concessa sit. nichil ego in hoo singu¬
lare repperire possum. In qua societate non solum
me ledit amussa gloria singularitatis. s ⁊ ulitas
participationis. Quot emin increduli. qͦt celesti.
quot impũri sunt qui in hao societate similiter
gloriari possuntt h. Non te conturbare debec
quod in usu rerum temporalium esdem bonis
mari existimes quia his omnib tecum similit̾
cõnuinioare debes. Nam sicut bestie non propt̾
se sed propter hominem create sunt. ita mali ho¬
mines non propter se sed propter bonos uiuũt
Et̃ sicut uita eoꝵ utilitate bonoꝵ deseruit. sic
omne quo uita illoꝵ aliter dubium non est
quim ad dicionem bonoꝵ referendum sic. Idoͥ¬

Expanded text:
specialis quidam amor Creatoris ad homines, specialis quidam amor Creatoris ad homines, in quo quidem ipsi homines aliis creaturis, non autem ad invicem, amplius gloriari habent. Nam quod in assertionem singularis amoris dicis, etiam mihi inter caetera donatam esse  hominum, cum tam mea illis, quam illorum mihi concessa sint, nihil ego in hoc singulare reperire possum. In qua societate non solum me laedit amissa gloria singularitatis, sed et vilitas participationis. Quot enim increduli, quot scelesti, quot impuri sunt, qui in hac societate similiter gloriari possunt? HOMO. Non te conturbare debet, quod in usu rerum temporalium eadem bonis mari existimes, quia his omnibus tecum similiter communicare vides. Nam sicut bestiae non propter se, sed propter hominem creatae sunt, ita mali homines non propter se, sed propter bonos vivunt. Et sicut vita eorum utilitati bonorum deservit, sic omne, quo vita illorum alitur, dubium non est quin additionem bonorum referendum sit. Idcir
Abbreviated transcription (Latin):
uod me mouebat precidisti potius qmͣ
eradicasti. Ego namq ħ querebar qd̾
sumice diligentis. iuce dilecta non sum. quia
pignus amoris mei aliis eque uideo esse con¬
cessum. Tue uero rationes ħ persuaserũt ut
illa quoq singulariter michi donata crede¬
rem que in usum seruientium michi com¬
munuter data uiderem. In quo conuenient
satisꝰ non sufficienter de hoc quod me moue¬
bat locutum esse confiteor. huic enimi doceor
omnia quib uita irrationabilium. fouetur:
mee potius ditioni esse assignanda propt̾ea ꝙ
ilła quoꝵ que his aluntur inusum meumꝰ
suntideputata. Prulegium tamen singłaris
amoris exinde non astruitu:. quia ħ non soli
michi sed cunctis similiter hominib multis
uero amplius subietta esse nosaitur. In his
ergo omnib que cominuniter iusui hoĩum
concesa sunt ⁊ si quidam non iuste amplius
aliquid sibi nendicent errant qui sue dicõi
quicquam singulariter ascribunt. Est igitur

Expanded text:
Quod me movebat, praecidisti potius quam Quod me movebat, praecidisti potius quam eradicasti. Ego namque hoc querebar, quod unice diligens, unice dilecta non sum, quia pignus amoris mei aliis aeque video esse concessum. Tuae vero rationes hoc persuaserunt, ut illa quoque singulariter mihi donata crederem, quae in usum servientium mihi communiter data viderem. In quo te convenienter satis, sed non sufficienter de hoc, quod me movebat, locutum esse confiteor; hinc enim doceor omnia, quibus vita irrationalium fovetur, meae potius ditioni esse assignanda, propterea quod illa quoque, quae iis aluntur, in usum meum sunt deputata. Privilegium tamen singularis amoris exinde non astruitur, quia haec non soli mihi, sed cunctis similiter hominibus, multis vero amplius subjecta esse noscuntur. In iis ergo omnibus, quae communiter usui hominum concessa sunt, et si quidem non juste amplius aliquid sibi vindicent, errant qui suae ditioni quidquam singulariter ascribunt. Est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
b concessite Nunquid felitiorem te fecisset si tͥ
soli munduni dedisset: Ecre non sunt creati hoi¬
nes super terram. tion sunt bestie. sola diuicias
mundi possides. uͥ igitur illa grata ⁊ utilis so¬
cietas humane conuersationis. uͥ solatta uͥ ob¬
lectamenta quib nuno frueris E uide igitur
quia ⁊ in hoo multum tibi contulit quod ħ̃
ad solamen tuum tecum creauit. Si mũdus
istis ⁊ heo omnia tibi seruiunt quomodo eciam
omnia ad ob sequium tuum facta non sunt:
Nunquid pater famlias solus panem suũ
comedit. Nunquid solus poculum suum bibit:
Nunquid solus uestimentis sius mnd̃uitur ⁊
Nunquid solus calefit igne suo: Nunquid
solus habitat in domo sua: Totum tamen non
in merito eius dictur quicquid hñt hii qui
ei uel pet dilectionem nel per subiettionem fa¬
mulantur Siue igitur illa que tibi seruiunt
sine illa que tibi seruientib necessaria sunt oĩa
tibi data sunt. omnia tibi obsequium impen¬
dunt.A.

Expanded text:
ibus concessit? Nunquid feliciorem te fecisset, si tibi ibus concessit? Nunquid feliciorem te fecisset, si tibi soli mundum dedisset? Ecce non sunt creati homines super terram, non sunt bestiae, sola divitias mundi possides, ubi igitur illa grata et utilis societas humanae conversationis? ubi solatia, ubi oblectamenta, quibus nunc frueris? vide igitur quia et in hoc multum tibi contulit, quod haec ad solamen tuum tecum creavit. Si mundus iste, et haec omnia tibi serviunt, quomodo etiam omnia ad obsequium tuum facta non sunt? Nunquid paterfamilias solus panem suum comedit? nunquid solus potum suum bibit? nunquid solus vestimentis suis induitur? nunquid solus calefit igne suo? nunquid solus habitat in domo sua? Totum tamen non immerito ejus dicitur, quidquid habent ii, qui ei vel per dilectionem, vel per subjectionem famulantur. Sive igitur illa, quae tibi serviunt, sive illa, quae tibi servientibus necessaria sunt, omnia tibi data sunt, omnia tibi obsequium impendunt. ANIMA.
Abbreviated transcription (Latin):
monstras. Magna quidem fateor ⁊ singulari
amore digna forent. si singulariter data fu¬
issent h.i.
Non michi dusplicere p̾ hec diligentia
tua quia in hoc pater ꝙ perfecte amare
desideras. qm̃ causam perfecti amoris tam dili¬
genter inuestigas. Gratanter igitur ħ tecum
disserendum suscipio ut ⁊ tam optimũ amo¬
rem ab hac pro qua caudaris inuiria defendã
⁊ simul te ne qua ab illiuis dilectione suspiti¬
one iacilles ad integrum restituam. Tra quedã
sunt in quib id quod to mouet inuenias disc̾¬
ne que donu a sponso tuo accepisti. Alia enim
commuuiter lia specialiter. alia singulariter
data sunt. Communiter data sunt que omib
propter te tecum seruiunt. Specialiter data sũt
que multis nec tamen ominib propter de tecũ
sunt concessa. Singulariter data sunt que tibi so¬
li sunt data. Quod igitur: Nunquid iõ minus
te diligit. quia quedam dona sua tecum simul oĩ¬

Expanded text:
monstras. Magna quidem fateor haec et singulari monstras. Magna quidem fateor haec et singulari amore digna forent, si singulariter data fuissent. HOMO. Non mihi displicere potest haec diligentia tua, quia in hoc patet, quod perfecte amare desideras, quoniam causam perfecti amoris tam diligenter investigas. Gratanter igitur hoc tecum disserendum suscipio, ut et tam optimi amorem ab hac, pro qua causaris, injuria defendam, et simul te, ne qua ab illius dilectione suspicione vacilles, ad integrum restituam. Tria quaedam sunt, in quibus id quod te movet, invenias. Discerne quae dona a sponso tuo accepisti; alia enim communiter, alia specialiter, alia singulariter data sunt. Communiter data sunt, quae omnibus propter te tecum serviunt. Specialiter data sunt, quae multis nec tamen omnibus propter te tecum sunt concessa. Singulariter data sunt, quae tibi soli sunt data. Quid igitur, nunquid ideo minus te diligit, quia quaedam dona sua tecum simul omn
Abbreviated transcription (Latin):
esse debere amorem .i. in solum dilecto.⁊ solum
diligendo.ꝯstitutum. eo quod perfecte lauda¬
bilis amor non sit si uel alter cum solo diligit᷑
uel qui summe diligendus non est solus amat᷑.
Ecce igitur ego unice electum ⁊ iuuce diligo sed
hanc huius dilectionis mee iniuriam pacior ꝙ
solum diligens sola non amor. Nam hanc di¬
lectionis eius arram quam michi obias qͦt suit
uel certe quales cum quib ħ michi commnuinis
est tu ipse agnosas. Qnomodo igitur de priui¬
legio singularis amoris potero gloriari. que ħ
quod tam magnum asseris non dicam cũ besti¬
alib sed cum ipsis bestiis commune accepi: Qͥd
michi lux solis amplius confert quam reꝑtili¬
sirant idem pastus idem potus omnium. ¶ło
hoo dam magnum Quid hoo tam singulares
uides certe quale esti Non itaq satis ꝯgrue
singulariter diligendum probas. si non ⁊ ip̃m
quoq uel in aliquo singulariter dilexisse de¬

Expanded text:
esse debere amorem, id est in solum dilecto et solum esse debere amorem, id est in solum dilecto et solum diligendo constitutum, eo quod perfecte laudabilis amor non sit, si vel alter cum solo diligitur, vel qui summe diligendus non est, solus amatur. Ecce igitur ego unice electum et unice dilectum diligo. Sed hanc hujus dilectionis meae injuriam patior, quod solum diligens sola non amor. Nam hanc dilectionis ejus arrham, quam mihi objicis, quot sint, vel certe quales, cum quibus haec mihi communis est, tu ipse agnoscis. Quo igitur de privilegio singularis amoris potero gloriari, quae hoc, quod tam magnum asseris, non dicam cum bestialibus, sed et cum ipsis bestiis commune accepi? Quid mihi lux solis amplius confert, quam reptilispirant, idem pastus, idem potus omnium, quid hoc tam magnum? quid hoc tam singulare? vides certe quale est. Non itaque satis congrue singulariter diligendum probas, si non et ipsum quoque vel in aliquo singulariter dilexisse de
Abbreviated transcription (Latin):
ardorem. ⁊ estuo uitus. Quamuis .a.
non dum uiderun hunc quem tam amabi¬
lem ẽẽ asseris. ipsa me tamen fateor s̾monis
tius dulcedine. et exhortationis suauitate ad
amorem eius accendis. Cogor siquidem rõnib
tius illum super omnia diligere. a quo me iu¬
deo omnia in pignus dilectionis accepisse. ump¬
damen unum ad huo super est quod apud me ual¬
de felicitatem huius amoris. minuat nisi illud
quoq sicut cetera mranus tue consolationis
abstergat .h. fiducialiter tibi pronutto in hoo
amore nichil esse quod iuire displicere debeat. ⁊¬
tamen ne magis indear credulitatem tiram
fallere quam ueritati testimonium pechibere.
uolo ut quod ĩte te mouet aperias ut meis
iterum rationib confirmata. ampluis ĩ eius
desicerio conualescas. A Meminisse te uolo sed
nec oblitum estimo quod paulo ante cum tu
prolubilem. ⁊ honestum amorem ꝯmendares
dixeris non solum unicum sed ⁊ uuice dilectũ

Expanded text:
ardorem, et aestuo intus. Quamvis enim ardorem, et aestuo intus. Quamvis enim nondum viderim hunc, quem tam amabilem esse asseris, ipsa me tamen fateor sermonis tui dulcedine et exhortationis suavitate ad amorem ejus accendis. Cogor siquidem rationibus tuis illum super omnia diligere, a quo me video omnia in pignus dilectionis accepisse. Verumtamen adhuc unum superest, quod apud me valde felicitatem hujus amoris imminuat, nisi illud quoque sicut caetera manus tuae consolationis abstergat. HOMO. Fiducialiter tibi promitto in hoc amore nihil esse, quod jure displicere debeat, et tamen ne magis videar credulitatem tuam fallere, quam veritati testimonium perhibere, volo ut mihi quod te movet aperias, ut meis iterum rationibus confirmata amplius in ejus desiderio convalescas. ANIMA. Meminisse te volo, sed nec oblitum existimo, quod paulo ante cum tu probabilem et honestum amorem commendares dixeris non solum unicum. sed et unice electum
Abbreviated transcription (Latin):
anua ut beneficia domimi. Sic damen ut
semper menimeris quid illi debeas neo ista
pro illo. nec ista cum illo. sed ista propt̾ illũ.
⁊ per ista illum. ⁊ supra ista illum diligas.
Caue õ anima ne quod absit non sponsa si
meretrix dicaris si munera dantis ꝑlus ꝙͣ
amancis affectum diligis. Maiorem carita¬
tieius iniiriam facis si ⁊ doua illius acci¬
pis. ⁊ tamen massitudinem dilectionis ñ
rependis. aut dona illius si potes respue. uel
si dona illius respuere non potes massitudi¬
nem dilectionis dilectionis repende. dilige
illum. dilige te propter illum. dilige dona
illius propter illum. dilige illum ut foua¬
tis illo. dilige te quod diligetã ab illo. dilige¬
ꝑis ab tłłs. dilige in doms illius quod data
sunt ab illo. Illum tibi ⁊ te illi dilige. dona
illius ab ilło tibi propter te. Hec pura et ea¬
sta dilectio est nichil hñs sordidũ. nichil
amarũ. nic cͣliatoriũ decora castitate. iccũda

Expanded text:
amici, ut beneficia Domini. Sic tamen, ut amici, ut beneficia Domini. Sic tamen, ut semper memineris quid illi debeat, nec ista pro illo, nec ista cum illo, sed ista propter illum, et per ista illum, et supra ista illum diligas. Cave, o anima, ne quod absit! non sponsa, sed meretrix dicaris, si munera dantis plus quam amantis affectum diligis. Majorem charitati ejus injuriam facis, si et dona illius accipis, et tamen vicissitudinem dilectionis non rependis. Aut dona illius si potes respue, vel si dona illius respuere non potes, vicissitudinem dilectionis repende. Dilige illum, dilige te propter illum, dilige dona illius propter illum. Dilige illum ut fruaris illo, dilige te quod diligeris ab illo. Dilige in donis illius, quod data sunt ab illo. Illum tibi, et te illi dilige, dona illius ab illo tibi, propter te. Haec pura et casta dilectio est, nihil habens sordidum, nihil amarum, nihil transitorium, decora castitate, jucunda
Abbreviated transcription (Latin):
accipis. ⁊ auttorem eius non agnoscis. donũ
in manifesto est largitor occultus. Et tñ ipsa
te uatio dubitare non sinit. hoo tuum non eẽ
debitum sed beneficium alienum. Quicumq
ergo ille est multum tib.i contulit. qui hoc
totum ⁊ tantum tibi dedit. Multum diligẽ¬
dus est qui tantum daro potuit. ⁊ qui tãtũ
dare uoluit multum dilexit. Tantum ergo
diligens et tantum diligendus dono suo demõ¬
stratu:. ut quam stultum est amorem cam
potentis non ultro concipiscere tam ĩpium
sit atq pernersum tam diligentem ñ ama¬
re. uide ergo o anima imprudens. et temera¬
ria uide quid agis. cum in hoo mundo amari
⁊ amare concupiscis. Totus tibi mundus sub¬
iectus est. ⁊ tu non dico totum mundum s
nescio quid iux aliquam mundi portiuncu
ma antecedat. in societatem tui amoris ad¬
nttere non aspernaris. Certe si heo diligit
ut subiecta dilige. ut famulantia dilige.
ut dona dilige. ut arram sponsi. ut mut̾ia

Expanded text:
accipis, et auctorem ejus non agnoscis. Donum accipis, et auctorem ejus non agnoscis. Donum in manifesto est, largitor occultus. Et tamen ipsa te ratio dubitare non sinit hoc tuum non esse debitum, sed beneficium alienum. Quicunque ergo ille est, multum tibi contulit, qui hoc totum et tantum tibi dedit multum diligendus est, qui tantum dare potuit et qui tantum dare voluit, multum dilexit. Tantum ergo diligens, et tantum diligendus dono suo demonstratur, ut quam stultum est amorem tam potentis non ultro concupiscere, tam impium sit atque perversum tam diligentem non redamare. Vide ergo, o anima imprudens et temeraria, vide quid agis, cum in hoc mundo amari et amare concupiscis. Totus tibi mundus subjectus est, et tu non dico totum mundum, sed nescio quid vix aliquam mundi portiunculma antecedat, in societatem tui amoris admittere non aspernaris. Certe si haec diligis, ut subjecta dilige, ut famulantia dilige, ut dona dilige, ut arrham sponsi, ut munera
Abbreviated transcription (Latin):
sus tuus᷑. Expectas fortassis. ⁊ nescis quid dio¬
turus sim. Cogitas a quo quid magni accepe¬
ris neo inuenis te aliquid dale habere aũ ao¬
cepissi uñ gloriari possis. Dicam igitur tibi
ut scias quid tibi dedit sponsus tuus. Respi¬
n ce uniuersum mundum istum ⁊ considera si
aliquid in eo sit quod tibi non seruiat. Omnis
natura ad huc finem cursum suum dirigit
ut obsequũs tius famuletur. ⁊ utilitati desꝰ¬
uiat. tiusq obletbamentis pariter ⁊ necessi¬
datib secundum aftͣluentiam indeficientem
occurtat.: hos celum ħ terpa. ħ aer ħ maria.
cum his que iu eis sunt uniuersis explere ũ
cessant. hoc circuitus tempoꝵ antiuis iniro¬
uationib et redimuus partib antiqua ĩno¬
uans. dilapsa reformans consumpta pestau¬
uans. pastu perpetuo subiministrat. Eluis gͦ
putas hoo instituit. quis istud nature p̾cepit
ut sio uno consensu tibi seruiant. Bene fiaum

Expanded text:
sus tuus? Exspectas fortassis, et nescis quid dicsus tuus? Exspectas fortassis, et nescis quid dicturus sim. Cogitas a quo quid magni acceperis, nec invenis te aliquid tale habere aut accepisse, unde gloriari possis. Dicam igitur tibi, ut scias quid dedit sponsus tuus. Respice universum mundum istum, et considera si aliquid in eo sit, quod tibi non serviat. Omnis natura ad hunc finem cursum suum dirigit, ut obsequiis tuis famuletur, et utilitati deserviat, tuisque oblectamentis pariter et necessitatibus secundum affluentiam indeficientem occurrat. Hoc coelum, hoc terra, hoc aer, hoc maria, cum iis, quae in eis sunt, universis, explere non cessant; in hoc circuitus temporum annuis innovationibus, et redivivis partubus antiqua innovans, dilapsa reformans, consumpta restaurans, pastu perpetuo subministrat. Quis ergo putas hoc instituit? quis istud naturae praecepit ut sic uno consensu tibi serviat? beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
tua pulcritudine ambigeres. Sares enimꝰ
quod tam pulcher tam formosus tã elegans
tam unicus in tuo aspectu captus non essetc
Si eum singularis decor ⁊̃ isltra ceteros admi¬
randus non traheret. Quid igitur agest Nõ
uidere illum non potes. quia ab sens est ⁊ iõ
non times neq erubescis illi iniurtam fa¬
cere quod singularem eius amorem contemp¬
nis. teq aliene libidim turpiter ⁊ impudice
prostitius. Noli sio facere. Si ad huc scare ñ
potes qualis ille sit qui te diligit consid̾a sal¬
tem arram quani dedit. fortassis in ip̃o mun̾e
eius quod penes te est poteris agnoscere quo
affectu illum diligere. quo studio ⁊ diligñcia
te illi debeas conseruare. Insignis est arraeius
nobile donum eius. quia nec magnum decuit
ut parua daret nec pro paruo sapiens mag¬
na dedisset. Magnum ergo est quod tibi dedit
sed maius est quod in te diligit. Magnum gͦ
est quod dedit. Quid dedit tibi õ anima spõ¬

Expanded text:
tua pulchritudine ambigeres. Scires enim tua pulchritudine ambigeres. Scires enim quod tam pulcher, tam formosus, tam elegans, tam unicus in tuo aspectu captus non esset, si eum singularis decor et ultra caeteros admirandus non traheret. Quid igitur ages? Nunc videre illum non potes, quia absens est. Et ideo non times, neque erubescis illi injuriam facere, quod singularem ejus amorem contemnis, neque alienae libidini turpiter et impudice prostituis. Noli sic facere. Si adhuc scire non potes qualis ille sit, qui te diligit, considera saltem arrham, quam dedit; fortassis in ipso munere ejus, quod penes te est, poteris agnoscere quo affectu illum diligere, quo studio et diligentia te illi debeas conservare. In signis est arrha ejus, nobile donum ejus, quia nec magnum decuit ut parva daret, nec pro parvo sapiens magna dedisset. Magnum ergo est quod tibi dedit, sed majus est quod in te diligit. Magnum ergo est quod dedit. Quid dedit tibi anima spon
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsius similitudinem ipsa quodammodo di¬
lectionis societate transformaris. Tuam igitur o¬
anima prlcditudinem actende. et intelliges qͣ¬
lem debeas pulcoitudinem diligere. Non est tͥ
unusibilis facies tua. Cculus tuus nichil bene
uidet si se ipsum non uideat. Nam cum ad se¬
ipsum contemplandum bene prospicuus est
nulla eum foris peregrina sumlitudo uel adũ¬
brata ueritatis ymaginatio fallere potest. Qd̃
si forte int̾na illa tua uisio per negligentiã
obscurata est. ⁊ temet ipsam ut decet ⁊ expedit
contemplari non sufficis. cur saltem quid de
te estimare debeas ex iuditio alieno non ꝓpen¬
dis. Sponsum habes sed nescis. Pulcher rimus
est omnium. sed faciem eius non uidisti. Ille
te uidit. quia nisi te iudisset non te diligeret.
Neluit ad huc se ipsum tibi presentare. sed
muniera misit. arram dedit ꝑignus amoris
signum dilectionis si cognoscere illum pos¬
ses si speciem illius uideres. non amplius de

Expanded text:
in ipsius similitudinem ipsa quodammodo diin ipsius similitudinem ipsa quodammodo dilectionis societate transformaris. Tuam igitur anima pulchritudinem attende, et intelliges qualem debeas pulchritudinem diligere. Non est tibi invisibilis facies tua. Oculus tuus nihil bene videt, si seipsum non videat. Nam cum ad seipsum contemplandum bene perspicuus est, nulla eum foris peregrina similitudo, vel adumbrata veritatis imaginatio fallere potest. Quod si forte interna illa tua visio per negligentiam obscurata est, et temetipsam ut decet et expedit contemplari non sufficis, cur saltem quid de te existimare debeas, ex judicio alieno non perpendis? Sponsum habes, sed nescis. Pulcherrimus est omnium, sed faciem ejus non vidisti. Ille te vidit, quia nisi te vidisset, non te diligeret. Noluit adhuc seipsum tibi praesentare, sed munera misit, arrham dedit, pignus amoris, signum dilectionis. Si cognoscere illum posses, si speciem illius videres, non amplius de
Abbreviated transcription (Latin):
onis extinguitur si areb abiectis ⁊ ulibus
apperitus eius cohibeatur. Ille magis sibi in¬
uiriam facit qui uł inhonesta uel certe ea q̃
amore suo digna non sunt in societatem di¬
lectionis ad mttit.
Rimum igitur necesse est ut quisq
semet ipsum consideret ⁊ cum cog¬
nouerit dignidatem nec iniuriam faciat
amori suo Abiectiora se non amet. Nam ⁊
ea que per se considerata pulera sunt puloͥ¬
otib comꝑata uilescunt.⁊ sicut ineptum
est deforimia pulcois coniungere. sic ⁊ oĩno
indecens est ea que non habent nisi ĩfimã
quandam ⁊ ymagmariam pulcritudiñ
pulcherruis coequare. ⁊ Ion ins habere
animna amorem solutarium. noli damen¬
⁊ unice dilectum. Scis quia amor ignis est
⁊ ignis quidem fomentum querit ut ar¬
deat. sed olue ne id miaas. quod fumũ po¬
tius aut fedorem ministrat. Ea ins amo¬
uis est ut dalem esse necesse sit. qͣle illud¬
de
est quod amas ⁊ cu per affectum coniungeris

Expanded text:
onis exstinguitur, si a rebus abjectis et vilibus onis exstinguitur, si a rebus abjectis et vilibus appetitus ejus cohibeatur. Ille magis sibi injuriam facit, qui vel inhonesta vel certe ea, quae amore suo digna non sunt, in societatem dilectionis admittit. Primum igitur necesse est, ut quisque semetipsum consideret, et cum cognoverit dignitatem suam ne injuriam faciat amori suo abjectiora se non amet. Nam et ea, quae per se considerata, pulchra sunt, pulchrioribus comparata vilescunt. Et sicut ineptum est deformia pulchris conjungere, sic omnino indecens est ea, quae non habent nisi infimam quamdam et imaginariam pulchritudinem, pulchritudinis coaequare. Non vis habere anima amorem sol unice electum. Scis quod amor ignis est, et ignis quidem fomentum quaerit ut ardeat. Sed cave ne id injicias, quod fumum potius aut fetorem ministrat. Ea vis amoris est, ut talem esse necesse sit, quale illud st quod amas, et qui per affectum conjungeris,
Abbreviated transcription (Latin):
da reprehensione digna fueras. cum aliquid ext̃
te amore tuo dignum exstimabas. A. Oculus
cuntta uidet se ipsum non ⁊ eo lumitie quo
reliqua cermimis ipsam in qua positumꝰ est
lumen. faciem nr̃am non iidemus. Alienis ĩ¬
diciĩs discunt homines facies suas. ⁊ speciem
uultus sui audiendo sepius quam iudendo cog¬
noscunt. Nisi forte quoddam alterius ge¬
neris speculum afferas in quo faciem cordis
mei tognoscam ⁊ diligam. quasi ⁊ illum nõ
rectissime insipientem. quisq diceret qui ad
pascendum amorem siuiͣ insimilitudinem
uultus sui iugiter in speculo consideraret.
Ego igitur quia faciem meam.⁊ spẽm uul¬
tus mei qualis sit contemplari nequeo. fa
quia amor numquam solitarius esse patitur:
⁊ in hoc ipso iam quodam modo amor esse de
sint. si in alterum parilitatis consortẽ uim
dilectionis non diffundit.h. Non est solita¬
rius cum quo est deus. nec idcro uis dilecti¬

Expanded text:
ta reprehensione digna fueras, cum aliquid extra ta reprehensione digna fueras, cum aliquid extra te amore tuo dignum existimabas! ANIMA. Oculus cuncta videt, seipsum non videt, et eo lumine, quo reliqua cernimus, ipsam, in qua positum est lumen, faciem nostram non videmus. Alienis indiciis discunt homines facies suas, et speciem vultus sui audiendo saepius quam videndo cognoscunt, nisi forte quoddam alterius generis speculum afferas, in quo faciem cordis mei cognoscam et diligam, quasi et illum non rectissime insipientem quisque diceret, qui ad pascendum amorem suum similitudinem vultus sui jugiter in speculo consideraret. Ego igitur quia faciem meam et speciem vultus mei qualis sit, contemplari nequeo, facquia amor nunquam solitarius esse patitur, et in hoc ipso jam quodammodo amor esse, si desint in alterum parilitatis consortem vim dilectionis non diffundit. HOMO. Non est solitarius, cum quo est Deus, nec idcirco vis dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
potest diligi: Certe si in reb temporalib ⁊ que
nideri possunt uerus ⁊ permaniens amor ñ
est. auiqn autẽ si potest quod non potest ui¬
deri. eterna miseria sempet iuuentem segui¬
tur si semper permanens amor ñ ĩuenitlr.
Nemo erum sine amore esse beatus potest
quia uel in hoo seculo miserum esse constat
quod non diligit id quod est. Inimo uero quis
illum non dico beatum sed uel hominẽ diceret
qui humanitatis oblitus. ⁊ societatis pacem
respuens sohitarta quadam ⁊ misera dilecti¬
one se soluni amaret. Necesse est igitur
ut aut eoꝵ que uidentur amorem approbes. aũ
si hunc tollis alia que salubrius atq iocam¬
dius amentur demonstres.h. Si temporalia
ista ⁊ iusibilia id circo amari debere existimas
quia illis quendam sui generis decorem. meẽ
conspicaris. cur te ipsam potius non diligis
que specie tua omnium insibilium decorem
⁊ pulcritudinem uinas: O si te ip̃am aspiceres.
o si faciem trum uideres. agnosceres certe quã¬

Expanded text:
 quae videri possunt, verus et permanens amor non est, amari autem non potest, quod non potest videri, aeterna miseria semper viventem sequitur, si semper permanens amor non invenitur. Nemo enim sine amore esse beatus potest, quia vel in hoc solo miserum esse constat, quod non diligit id quod est. Imo vero quis illum non dico beatum, sed vel hominem diceret, qui humanitatis oblitus, et societatis pacem respuens, solitaria quadam et misera dilectione se solum amaret? Necesse est igitur, ut aut eorum quae videntur amorem approbes, aut si hunc tollis, alia quae salubrius atque jucundius amentur, demonstres. HOMO. Si temporalia ista et visibilia idcirco amari debere existimas, quia illis quemdam sui generis decorem inesse conspicaris, cur teipsam potius non diligis, quae specie tua omnino visibilium decorem et pulchritudinem vincis? O si teipsam aspiceres! O si faciem tuam videres, agnosceres certe quan
Abbreviated transcription (Latin):
in exilio erras quia dum traheris per concu¬
piscentiam temporalium. amorem non inue¬
nis eternoꝵ. Sid magnum salutis pͥncipiũ
tibi esse potest quod amorem tuum muta¬
re didiasti in melius. quia sic ab̃ omini dem¬
poralium amore auelli poteris si apor tͥ pul¬
coitudo ostensa fuerit. quam gͥcius amplecta

Expanded text:
in exsilio erras, quia dum traheris per concuin exsilio erras, quia dum traheris per concupiscentiam temporalium, amorem non invenis aeternorum. Sed magnum salutis principium tibi esse potest, quod amorem tuum didicisti mutare in melius, quia sic ab omni temporalium amore avelli poteris, si major tibi pulchritudo ostensa fuerit, quam gratius
Abbreviated transcription (Latin):
uides in quib quod dico experiri.⁊ comprobare
possis. Dic ergo michi quid de his omnib uni¬
cum tibi feceris quod singulariter amplecti
quo semper perfrui uelis: Certus enim sum
quod aut hoꝵ que uidentur aliquid amas au̾
si ian post posiusti uniuersa heo aliud habes
quod pre omnib hic diligas. A. Sicut amare
non possum quod numquam udi sic de his
omnib que uidentur nichil ad huc amareũ
potui. ⁊ tñ de his omnib quod super omnia
amatidum sit ñ dum inueni. Multis erum iã
experimentis didici fallacem esse ⁊ fugacem
amorem huius seculi. quem sempet ł cum ꝑit
id quod inichi elegeram perdere. uel cũ aliud
quod michi placeat superuenerit. cogor com
amorem inuenio .h. Gaudeo quod saltem in a¬
more temꝑalium non figecis. sed doleo quod
in amore et̾noꝵ ñdum requiescis. Infelitior
si de exilio patriam faceres. si in ista uita tͣn¬
sitoria eternum amorem hr̃e uelles. Nunc uͦ

Expanded text:
vides, in quibus quod dico experiri et comprobare vides, in quibus quod dico experiri et comprobare possis. Dic ergo obsecro mihi, quid de his omnibus unicum tibi feceris, quod singulariter amplecti, quo semper perfrui velis? Certus enim sum, quod aut horum quae videntur aliquid amas, aut si jam postposuisti universa haec, aliud habes quae prae omnibus his diligas. ANIMA. Sicut amare non possum quod nunquam vidi, sic de his omnibus quae videntur, nihil adhuc amare non potui, et tamen de his omnibus quid super omnia amandum sit nondum inveni. Multis enim jam experimentis didici fallacem esse, et fugacem amorem hujus saeculi, quem semper, vel cum perit id quod mihi elegeram perdere, vel cum aliud, quod magis placeat, supervenerit, cogor commamorem invenio. HOMO. Gaudeo quod saltem in amorem temporalium non figeris, sed doleo quod in amore aeternorum nondum requiescis. Infelicior s. De exsilio patriam faceres, si in ista vita transitoria aeternum amorem habere velles. Nunc vero
Abbreviated transcription (Latin):
scire cupio. Nemo
alienus admiitet᷑.
sed aꝑta conscien¬
tra soli nerba conse¬
sreius. Sic enim nec michi timor erit occul¬
ta querere. neo illi pudor uera responderes
Dic hiuchi queso aniina mea. quid est qd̃
super omnia diligis: Ego scio quod uita cu¬
a dilectio est. ⁊ scio quod sine dilectione esse ñ
potest sed uelim michi sine uerecundra con¬
atearis quid inter omnia diligendum elege¬
ris dicam ad huo ut manifestius intelligas
qud te interrogem. Aspice mundum. ⁊ oĩa
que su eo sunt. Multas sibi species pulcras
et illecebras inuenit que humanos affectus
illiciunt. ⁊ secundum uarias utentium delec¬
dationes ad fruendum se desiderra accendunt
habet aurum habent preciosi lapides fulgo¬
rem suum hõ decor carius speciem. pitta tape¬
tia. ⁊ uestes fuseate colorem. Infinita st̃ talia
Sed hec cur tibi enuinerem. Ecce ⁊ tu noiusti
omiria. indisti pene singula exꝑta plurima.
Multa iam te uidisse recolis. ⁊ ad huc multa

Expanded text:
scire cupio. Nemo alienus admittetur, sed aperta conscientia soli verba conferemus. Sic enim nec mihi timor erit occulta quaerere, nec illi pudor vera respondere. Dic mihi, quaeso, anima mea, quid est quod super omnia diligis? Ego scio, quod vita tua dilectio est et scio quod sine dilectione esse non potes. Sed velim mihi sine verecundia confitearis, quid inter omnia diligendum elegeris? Dicam adhuc, ut manifestius intelligas quid te interrogem. Aspice mundum, et omnia quae in eo sunt; multas ibi species pulchras et illecebrosas invenies, quae humanos affectus illiciunt, et secundum varias utentium delectationes ad fluendum se desideria accendunt. Habet aurum, habent lapides pretiosi fulgorem suum, habet decor carnis speciem, picta tapeta et vestes fucatae colorem. Infinita sunt talia. Sed haec cur tibi enumerem? Ecce et tu novisti omnia, vidisti pene singula, experta plurima. Multa jam te vidisse recolis, et adhuc multa
Abbreviated transcription (Latin):
poraliter in sacramento sumitis. non hoc uobis suf¬
ficere credatis. uisi eciam me quem admodum u̾bũ
uite sum illuminans animas. iustificaris peccatores
⁊ mortuos uiuificans spiritaliter edere didiceritis.
pietitia inidelicet dei que in cordib sanctoꝵ tamꝙͣ
in paradisd iniusibili per timorem seminatur ꝑ¬
gr̃am rigatur per dolorem moritur per fidem ra¬
dicatur. per deuotionem gernunat. per compuncti¬
onem oritur per desiderium crescit per caritarem ro¬
boratur. per spem uiret. per arcunispectionem fãdet
⁊ expaudit ramos. per disciplinam floret. per uͥtutem
fruttificat. per pacientiam maturescit. per mortem
carpitiuꝵ. per contemplationem cibat. S quiaꝰ
longius sermo processit. paululum respiremus simł
orantes ip̃ami dei sapientiam ut nos gustu dulcedĩs
sue dignetur satiars que nos per gustum amare
mortis non dedignata est redimere. Cui honor et
imperium in eterna secula seculoꝵ. explic̾ lib̾¬

Expanded text:
poraliter in sacramento sumitis, non hoc vobis sufporaliter in sacramento sumitis, non hoc vobis sufficere credatis, nisi etiam me quemadmodum verbum vitae sum illuminans animas, justificans peccatores, et mortuos vivificans, spiritualiter edere dediceretis. pientia Dei, quae in cordibus sanctorum tanquam in paradiso invisibili per timorem seminatugratiam rigatur, per dolorem moritur, per fidem radicatur, per devotionem germinat, per compunctionem oritur, per desiderium crescit, per charitatem roboratur, per spem viret; per circumspectionem frondet, et expandit ramos, per disciplinam floret, per virtutem fructificat, per patientiam maturescit, per mortem carpitur, per contemplationem cibat. Sed quia longius sermo processit paululum respiremus, simul orantes ipsam Dei sapientiam, ut nos gustu dulcedinis suae dignetur satiare, quae nos per gustum amarae mortis non dedignata est redimere. Cui honor, et imperium in aeterna saecula saeculorum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
no comparatum quod temporis angustias ñ exredͭ.
res sunt paradysi. Unꝰ crestrnoꝵ. ¶.ix.
cuiꝰ incola fuit primus adam terremis.
Decundus fidelis quod est ecclesia sanctorum quem
fiuidauit et inhabitat secundus adam celestis. id ẽ
xp̃s. Tercius celestis qui est regnum dei et uita eter¬
na. et terra uiuentium. uel potius derra uiuens
in qua habicat deus. In primo paradyso lignum
pientia dei uerbum patris. fons uite ⁊ orgo boni ⁊
hec est uere uita et̾na. Nunc uenianus ad compa¬
rationem. Certe lignum uite quod erat in parady¬
so terrestri corporalem dantummodo uitam sine de¬
fectu uegetare potuit. lignum autem uice fidelis pa¬
radisi. id est ihõ xp̃o mauducantib carnem suam et
bibentib sanguinem suum uitam et̾nam repromittit
et tamen idem ipse exprimere uolens qnͣtum dista¬
ret sacramentum a uirtute: ait. Corpus nichil ꝓ¬
dest. spõ est qui uimficat. Eluasi diceret. Si me cor¬

Expanded text:
no comparatum, quod temporis angustias non excedit. no comparatum, quod temporis angustias non excedit. rcujus incola fuit primus Adam terrenus. Secundus fidelis, quod est Ecclesia sanctorum, quam fundavit et inhabitat secundus Adam coelestis, id est Christus. Tertius coelestis, qui est regnum Dei, et vita aeterna, et terra viventium, vel potius terra vivens, in qua habitat Deus. In primo paradiso lignum pientia Dei, verbum Patris, fons vitae, et origo boni, et haec est vere vita aeterna. Nunc veniamus ad comparationem. Certe lignum vitae, quod erat in paradiso terrestri, corporalem solummodo vitam sine defectu vegetare potuit. Lignum autem vitae fidelis paradisi, id est Jesus Christus manducantibus carnem suam, et bibentibus sanguinem suum vitam aeternam repromittit, et tamen idem ipse exprimere volens quantum distaret sacramentum a virtute, ait: Corpus nihil prodest, spiritus est qui vivificat . Quasi diceretur: Si me cor
Abbreviated transcription (Latin):
statur. et sapientiam loquitur. Que sapientia sio
fecundauit uniuersa ut habitet in eis que fecit in sin¬
gulis tota ⁊̃ in toto tota. nec maior in toto nͨ minor
in singulis. ⁊ ideo non totum magis non singula
minus. quia totum totam. ⁊ singula totam locũ¬
tur sapientiam. Uerbum igitur loquitur uerbum.
Sed uerbum quod factum est uerbum quod fecit.
Uerbum quod transit: uerbum quod mutabilita¬
tem non recipit. Uerbum quod sensu percipitur. ꝟ¬
bum quod mundo corde uidetur. Uerbum pulcrum
u̾bum pulcherrimmum. Uerbum quod ocislos corꝑis
delectat uerbum quod oculos cordis illuminat. Uer¬
bum creatum. uerbum non creatum sed natum. non
ore prolatum. sed de corde eruttatum. non quod desmit
emissum. sed quod permanet genitum. Propterea si
sapientie opus suum companis. minus est omne
quod transit ad id quod mutabilitatem nescit. quͣ
uel unius momienti instans. quantum uis diutur¬

Expanded text:
statur, et sapientiam loquitur. Quae sapientia sic statur, et sapientiam loquitur. Quae sapientia sic fecundavit universa, ut habitet in eis quae fecit, in singulis tota, et in toto tota, nec minor in toto, nec minor in singulis, et ideo non totum majus, non singula minus, quia totum totam, et singula totam loquuntur sapientiam. Verbum igitur loquitur verbum, sed verbum quod factum est verbum quod fecit, verbum quod transit, verbum quod mutabilitatem non recipit; verbum quod sensu percipitur, verbum quod mundo corde videtur; verbum pulchrum, verbum pulcherrimum; verbum quod oculos corporis delectat, verbum quod oculos cordis illuminat, verbum creatum, verbum non creatum, sed natum, non ore prolatum, sed de corde eructatum, non quod desinit emissum, sed quod permanet genitum. Propterea si sapientiae opus suum comparas, minus est omne quod transit ad id quod mutabilitatem nescit, quam vel unius momenti instans tempori quamtumvis diutur
Abbreviated transcription (Latin):
quando comparatur nichil esse indetur: quia i¬
estimabile est quantum in comparatione suꝑot᷑.
Si tam̃ altius ascendens opus factori suo compa¬
raueris minus ad hno inuenis esse omne spatĩ
t̾emporis comparatum eteruitati deitatis. Sic est
dei. opus dei non deus. atq aliud uerbũ dĩ
deus. Sed opus dei quia insibile est. extrinsecum uͥ¬
bum. Dicitur quasi oris prolatio: sapientia uero dĩ
quia inuisibilis est. intrinsecum uerbum appella¬
tur. quasi mentis conceptio. Et sicut uox prolata se¬
tim perit. intellectus autem permanet. Sio qua
deus feat uariatur: quod est deus uou nuitatus
Et sicut per prolationem uotis cognoscitur cogitatio
cordisꝰ sic in opere suo manifestatur sapientia creato¬
ris. Opus enim hoc opus pulcrum. Opus deo opifice
dignum. opus quod sapientem deceat opus qd̃ nemo
nisi ommpotens facere queat. et ideo specie sua tam¬
quam uoce quadam uirtutem siu conditoris prote¬

Expanded text:
quando comparatur nihil esse videtur, quia iquando comparatur nihil esse videtur, quia inaestimabile est, quantum in comparatione superetur. Si tamen altius ascendens opus factori suo comparaveris, minus adhuc invenis esse omne spatium temporis comparatum aeternitati deitatis. Sic etiaDei, opus Dei non Deus, atque aliud verbum Dei Deus. Sed opus Dei, quia visibile est, extrinsecum verbum dicitur, quasi oris prolatio. Sapientia vero Dei, quia invisibilis est, intrinsecum verbum appellatur, quasi mentis conceptio. Et sicut vox prolata statim perit, intellectus autem permanet, sic quod Deus fecit variatur, quod est Deus non mutatur. Et sicut per prolationem vocis cognoscitur cogitatio cordis, sic in opere suo manifestatur sapientia Creatoris. Opus enim hoc, opus pulchrum. Opus Deo opifice dignum, opus quod sapientem deceat, opus quod nemo nisi omnipotens, facere queat, et ideo specie sua tanquam voce quadam virtutem sui conditoris prote
Abbreviated transcription (Latin):
deamus. Certe salomon: cum resperisset ad opera ho¬
minum ⁊ consid̾asset ea: sic ait. uanitas uanitatũ
uanicas uanitatum. ⁊ omnia uanitas. Qluid h̃t
amplius homo de unu̾so labore suo quo laborat
sub sole: Non ergo satis fuit ei solummodo dixis¬
se uanitas nisi congeminans repetisset uanitas
nanitatum. uanitas uanitatum. et oĩa uanitas.
Et bene. Si enim testante psalmista. uanitas ẽ oĩs
homo uiuens merito opus hominis non solum ua¬
nitas diciti: sed uanitas uanitas uanitatis. De
operib autem dei quid sentiat paulo post manife¬
stat dicens Didici quod omnia opera que fecit ds̃
perseuerent in eternum. Non possumus eiꝰ quil¬
quam addere nec auferre que fecit deus ut timea¬
tur. Qluod fattum est ipsum perinanet. Quid s
dicam: Si opera hominum cum operib dei ꝙ ꝑarẽ
uoluero: dicam aliquid esse. opus homiis an nõ.
Eluando consideratur in se aliquid esse uidetur.

Expanded text:
deamus. Certe Salomon cum respexisset ad opera hodeamus. Certe Salomon cum respexisset ad opera hominum et considerasset ea, ait sic: Vanitas vanitatum, vanitas vanitatum, et omnia vanitas. Quid habet amplius homo de universo labore suo, quo laborat sub sole? Non ergo satis fuit ei solum modo dixisse vanitas, nisi congeminans repotisset: Vanitas vanitatum, vanitas vanitatum, et omnia vanitas. Et bene. Si enim testante Psalmista: Vanitas est omnis homo vivens ; merito opus hominis non solum vanitas dicitur, sed vanitas vanitatum. De operibus autem Dei quid sentiat paulo post manifestat, dicens: Didici quod omnia opera, quae fecit Deus perseverent in aeternum. Non possumus eis quidquam addere, nec auferre, quae fecit Deus, ut timeatur. Quod factum est, ipsum permanet . Quid igitur dicam? Si opera hominum cum operibus Dei comparare voluero, dicam aliquid opus hominis esse, an non? Quando consideratur aliquid in se esse videtur,