comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est id necesse est esse summum bomim ⁊ summe mag¬
nim ⁊ summum omnium omnium que sunt. quare
nium ⁊ maxinuu est ⁊ summum omnium que sunt.
sentit non eas onmes comtineri una dignitatis ꝑi ͤ s
tat ꝙ in natura sua ligno melior sit ecrus ⁊ equo pͥstã¬
cior sit hominis ꝑfecto non est dicendus homo. cum
gͥ naturarum alie aliis negari non possunt meliores
nichilomimis ꝑfuadet io aliquem in eis sic suꝑemiñe
ut non ħ̾at suꝑiorem. si enim hiꝰ gradum discinctio
sic est infi̾ta ut nullus sit iͥ gradus suꝑior qruo suꝑior
alius non inueniatur ad ħ non deducitur ut ip̃arum
multituco naturarum millo fine claudatur ħ añ nõ
nemo putat absurdum nͥ cui nimis est absurdus est
gͥ ex necessitate aliqua natura que sic est aliqrui uł
aliquibus suꝑior ut nlla sit cui ordinentur ĩsuꝑior¬

Expanded text:
est, id necesse est esse summe bonum, et summe magnum, et summum omnium quae sunt. Quare mum et maximum est, et summum omnium quae sunt. sentit non eas omnes contineri una dignitatis paritate; sed tat quod in natura sua ligno melior sic equus, et equo praestantior homo, is profecto non est dicendus homo. Cum igitur naturarum aliae aliis negari non possint meliores, nihilominus persuadet ratio aliquam in eis sic supereminere, ut non habeat se superiorem. Si enim hujusmodi graduum distinctio sic est infinita, ut nullus sit ibi gradus superior, quo superior alius non inveniatur; ad hoc ratio deducitur, ut ipsarum multitudo naturarum nullo fine claudatur. Hoc autem nemo non putat absurdum, nisi qui nimis est absurdus. Est igitur ex necessitate aliqua natura, quae sic est alicui vel aliquibus superior, ut nulla sit cui ordinetur inferior
Abbreviated transcription (Latin):
telligenda est esse ꝑ se ⁊ ex se ut nͨ ña se fec̾ nec ip̃a sibi
mat̾ia extitit nec ip̃a se ꝙl modo ut quod non erat esset
adimit nͥ forte eo modo intelligendum uidetur ꝙ dicitur ꝙ
lux lucet uł lucens est ꝑ se ipãm ⁊ex se ip̃a quemad mod̾
enim se hiit ad inuicem lux lucem ⁊ lucens sit sunt ad

Expanded text:
intelligenda est per se et ex se; sic nec ipsa se fecit, nec ipsa sibi materia exstitit, nec ipsa se quolibet modo, ut quod non erat esset, adjuvit, nisi forte eo modo intelligendum videtur, quo dicitur quia lux lucet, vel lucens est per seipsam, et ex seipsa. Quemadmodum enim se
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. qm̃ ita plac ꝙ inuentimi est uiuat indagare Wtꝰ
ħ ip̃a natura ⁊ cuncta que aliquid sunt non sint nͥ ex
ip̾a qnemadm̃ non sunt nͥ ꝑ ip̃am. s li aũ poss dici quia
potest ⁊̃ dici esse ꝑ mat̾iam ex artificio quam ꝑ utruin
⁊ ex mat̾iam quam artificem ⁊ ex artifice comsequitur gͦ
u̾o quo m̃o cam ista que sunt ꝑ summam naturam sunt
id ꝙ sinit ⁊ id̾o illa sunt ꝑ se ipam alia u̾o ꝑ aliud ĩ omnia
que suit ex eadem simina natura ⁊ id cͥco sit illa ex se p̾a

Expanded text:
oniam itaque placet quod inventum est, juvat indagare utrum haec ipsa natura et cuncta quae aliquid sunt, non sint nisi ex ipsa, quemadmodum non sunt nisi per ipsam. Sed liquet posse dici quia pet ex materia, quam per artificem et ex artifice. Consequitur ergo ut quomodo cuncta quae sunt, per summan naturam sunt id quod sunt; et ideo illa est per se ipsam, alia vero per aliud; ita omnia quae sunt, sint ex eadem summa natura: et id
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat ⁊ ħ quidem ꝙx cogitat aliquido aliud ꝙ ip̃a non est ⁊ ma¬
xime cum alicuiod cogitat corpus darius ꝑspicitur. cum enim
cogito notum mͥ hominem absentem formaturacies cogitati¬
onis messe in talem ymaginem eius qualem illam ꝑ usum
oculorum inmemoriam attͣxi que ymago in cogitatione u̾bũ
est euisdem hominis qm̃ cogitando dico ht̃ gͥ mens r̾onalis
cum se cogitando intelligit secum ymaginem suam ex se na¬
tam .i. cogitationem sui ad suam similitudinem qͣi inp̾ssionẽ
formatam quanis ip̃a se asua ymagine non nͥ r̾one sola se¬
ꝑari possit ꝙ si ymago eiis u̾bum eius est ħ itaz modo quis ne¬
get summam sapienciam cum se dicendo intelligit gigñe cum
re tam singłarit̾ eminenti ꝓprie aliquid sat̾ comuenienter
dici non possit non tñ incomuenient̾ sicut similituco ita ⁊
ymago ⁊ figura ⁊ caract̃ eius dici pot̃ u̾bum añ quo c̾aturam¬

Expanded text:
cogitat; et hoc quidem, cum cogitat aliquid aliud quod ipsa non est, et maxime cum aliquod cogitat corpus. clarius perspicitur. Cum enim cogito notum mihi hominem absentem, formatur acies cogitationis meae in talem imaginem ejus qualem illam per visum oculorum in memoriam attraxi; quae imago in cogitatione, verbum est ejusdem hominis, quem cogitando dico. Habet igitur mens rationalis, cum se cogitando intelligit, secum imaginem suam ex se natam, id est cogitationem sui ad suam similitudinem, quasi sua impressione formatam, quamvis ipsa se a sua imagine, non nisi ratione sola, separare possit, quae imago ejus verbum ejus est. Hoc itaque modo, quis neget summam sapientiam, cum se dicendo intelligit, gignere core tam singulariter eminenti proprie aliquid satis convenienter dici non possit, non tamen inconvenienter, sicut similitudo, ita et imago, et figura et character, ejus dici pot
Abbreviated transcription (Latin):
eus ẜ suꝑiorem ronem quia eius ꝑfectam tenet simlttudinem
nam nulla negari r̾one potest cum mens r̾onał se ip̃am cogit̾a¬
do intellig̾ ymaginem ip̃nis nasci in sua cogitatione immo ipãm
cogitationem sui ip̃nis esse sui ymaginem ad cuius similitudine
tanquam ex eius mpssione formatam quanicum enim rem meᷤ

Expanded text:
um superiorem rationem, quia ejus perfectam tenet similitudinem. Nam nulla ratione negari potest, cum mens rationalis seipsam cogitando intelligit imaginem ipsius nasci in sua cogitatione: imo ipsam cogitationem sui esse suam imaginem, ad ejus similitudinem, tanquam ex eju
Abbreviated transcription (Latin):
arbit᷑mꝰ ĩ miuies si eoꝵ inoriẽciũ ĩ t̾taui nõ recidẽt corꝑa
s sicut ĩ ip̃o raptu morẽt᷑. ita et refurgent dum fe̾nt᷑
in aera: uitͥras qͥppc ibis .i. in hoc ibis amissa uita ꝙ eras
aĩatͦ. t̾re qͥppe in sustlauit d̾s ĩfaciẽ flatũ uite cũ factꝰ ẽ
homo in aĩam uiuam d̾ca es ãiata qd̾ nõ eras. t̾ra eris ⁊

Expanded text:
immunes, si eorum morientium in terram non recident corpora, sed sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum ferentur in aera. In terram quippe ibis, est, in hoc ibis amissa vita, quod eras animatus. Terrae quippe insufflavit Deus in faciem flatum vitae, cum factus est ho
Abbreviated transcription (Latin):
Ed de ip̃ĩs cͥminibus quamlib magnis remittendis in scã
est. ut is qui cominisit a xpi ⁊̃ corpore seꝑetur. ut tam comsi¬
d̾anda est mensura temporis. quam doloris. cor enim cõtͥcum ⁊
humiliatum deus non synit. um quia plerum dolor alt̾ius cor¬
dis occultus est. alt̾i. nͨ in aliorum noticiam ꝑ u̾ba uł quetum¬
alia signa ꝓcedit. cum sit coram illo cui dicitur. gemitus meus
ꝓit. sũ quo non remittuntur ulla poc̾a. ĩ ut quibus dimiitunt᷑
uitam comsequentur et̾nam.

Expanded text:
e de ipsis criminibus quamlibet magnis remittendis in sanctest, ut is qui commisit a Christi etiam corpore separetur, non tam consideranda est mensura temporis quam doloris. Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit . Verum quia plerumque dolor alterius cordis occultus est alteri, nalia signa procedit, cum sit coram illo, cui dicitur: Gemitus meus nus accepit, sine quo non remittuntur ulla peccata, ita ut quibus dimittuntur, vitam consequantur aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
in summa sacͣm̃ti ueq in uirtute eius aut fide discordat.
neq omnes in unam comsuetudinem colligi possunt.
estimo eas pocuis in pacem comcordit̾ cum standalo¬
seruatur caritatis in fide catholica nl effic̾ comsuetu¬
do. diu̾sa. si autem queritur mide ille nate sut comsn¬
etuomum uarietates nͥl aliud intlłigo quam huma¬
norum sensuum du̾sitates. qui quamuis in rei ui̾ta¬
ce ⁊ mirtute non dissenciunt. in aptitudine tñ ⁊ de¬
centia administrationis non comcordant. ꝙ enim u¬
mis aptus esse iudicat. alius sepe mimis aptum existi¬
mat neq in huius uarietatibus ñ ꝯsonare puto
cando corpore ⁊ sanguine dm̃ singłas cruces singuł
ia sĩguł ubi singłatim nominatur panis uł corpus. ⁊
singłatim culix uł sanguis nͥ mia oblatio ł hostia no¬
minatur. unam crucem anbobus faciunt. qm̃ sicut unꝰ
est xpt qui se ipm̾ obtulit prol nob̾ iͣ ima ẽ oblatio ⁊
una hostia in pane ⁊ uino quam offerimꝰ. ñc uideo is¬

Expanded text:
ia sacramenti, neque in virtute ejus, aut fide discordant; neque omnes in unam consuetudinem colligi possunt: aestimo eas potius in pace concorditer toservatur charitatis in fide catholica, nihil officit consuetudo diversa. Si autem quaeritur unde istae natae sunt consuetudinum varietates: nihil aliud intelligo, quam humanorum sensuum diversitates. Qui quamvis in rei veritate et virtute non dissentiant, in aptitudine tamen et decentia administrationis non concordant. Quod enim unus aptius esse judicat, alius saepe minus aptum aestimat; neque in hujusmodi varietatibus non consonare, putocando corpore et sanguine Domini, singulas cruces singuliingulis, ubi singulatim nominatur panis vel corpus, et singulatim calix vel sanguis: ubi vero oblatio vel hostia nominatur, unam crucem ambobus faciunt; quoniam sicut unus est Christus, qui seipsum obtulit pro nobis; ita una est oblatio, et una hostia in pane et vino quam offerimus: non video i
Abbreviated transcription (Latin):
cred imus fĩ oportere. hanc p̾fac uinculam cum captiuis
totius oꝑis.o. omnes cun uibrum hunc transcͥb̾e uolẽt
añ eius principium ut p̾figant postulo: quatinꝰ in cuius¬
cumq mamus uen̾it qͣi in eius frorite aspiciat. si quid
in roto corpore sit ꝙ non despiciat

Expanded text:
credimus, fieri oportere. Hanc praefatiunculam cum capitulis credimus, fieri oportere. Hanc praefatiunculam cum capitulis totius operis, omnes, qui librum hunc transcribere volent, ante ejus principium, ut praefigant, postulo: quatenus in cujuscunque manus venerit, quasi in ejus fronte aspiciat si quid in toto corpore sit
Abbreviated transcription (Latin):
Dus subditum q p̃ quosdam qui añquam ꝑ¬
fectum ⁊ exquisitum esset. primas partes ens
me nesciente sibi transcribebant. festinancuis
ꝙ mͥ opportumim ess. ac ideo brenius ꝙ uellẽ
sum coactus ut potui ꝯsũmare. Nam pulcra que tatui inseru¬
issem ⁊ addidissem si inquiete ⁊ comgruo spacio illud mͥ ed̃e
homo nominaui ⁊ in duos libellos distinxi. Q uorum prior
quidem infideliũ xp̃ianam fidem quia r̾oni putant illam
repugnare. respuentium comtinet obitiones ⁊ fidelium res¬
ponsiones. ac auden remoto xͦ quasi nunquam aliquid su¬
erit de illo. probat r̾onib retessariis esse impossibile ullũ
hominem saluari sũ illo. In ẜo autem libͦ simiłr qi nich̾. sci¬
atur de xͦ monstratur non minus aꝑta r̃one ⁊ u̾itate natu
reata totus homo id est in corpore ⁊ anima frueretur. ac
nocẽ est ut hoc fiat in homine pp̃ ꝙ factus est. s nõ ui
cħ ꝑ hominem deum. atq ex nerefsitate onu̾a que de xp̃o

Expanded text:
us subditum propter quosdam, qui antequam perfectum et exquisitum esset, primas partes ejus, me nesciente, sibi transcribebant, festinantius quam mihi opportunum esset, ac ideo brevius quam vellem sum coactus, ut potui, consummare. Nam plura, quae tacui, inseruissem et addidissem, si in quiete et congruo spatio illud mihi edere homo nominavi, et in duos libellos distinxi. Quorum prior quidem infidelium respuentium Christianam fidem, quia rationi putant illam repugnare, continet objectiones et fidelium responsiones: ac tandem remoto Christo quasi nunquam aliquid fuerit de illo probat rationibus necessariis esse impossibile ullum hominem salvari sine illo. In secundo autem libro similiter, quasi nihil sciatur de Christo, monstratur non minus aperta ratione et veritate naturtate beata totus homo, id est in corpore et in anima frueretur: ac necesse esse ut hoc fiat de homine, propter quod factus est; sed nonnisi per hominem Deum, atque ex necessitate omnia, quae de Christo
Abbreviated transcription (Latin):
hostam ꝙ xͦ non fec̾. Uñ possimns collig̾e̾ qr a no¬
bis inuicem in huiusmõi actione seruata dei uitate
possimnis esse dissimiles sñ rep̾hensione cum ab ip̾o ac¬
tore ip̃nis sacͥficii sumus du̾si sũ offẽsione. ut autem
⁊ uino singłe cruces assingnentur siue una cruce duo
simui sq̃ficentur non uideo in hac diu̾sitate rep̾hensi¬
bilem discordiam. nͥ qr forsitam comuenientuis ambo
mia cruce nectantur sicut imno u̾to bñdictionis sanc¬
tificantur. cum enim płes homines aut diu̾sas res sił
bñdicimus non singulis singulas cruces reddimus. s
complicͭ  pp̃ custodiam nundicie. nͨ nudum diuittunt
calicem sicut xp̾c nudus crucifixꝰ est ut sic siguifica¬
tis ostend̾et se mundo reuelatum non mag̾ ĩtelligo
catur ab illis insacrificando. quam qr tm̃ demonstrãt
in eodem sacͥficio eum esse cruciaixum exͣ ciuitatem exͣ
domum ⁊ sub nudo celo. ꝙ tñ magna noncar r̾one.

Expanded text:
on fecit. Unde possumus colligere quia a nobis invicem in hujusmodi actione servata rei veritate possumus esse dissimiles sine reprehensione, cum ab ipso auctore ipsius sacrificii sumus diversi sine offensione. Ubi autemet vino singulae cruces assignentur, sive una cruce duo simul sanctificentur, non video in hac diversitate reprehensibilem discordiam, nisi forsitan quia convenientius ambo una cruce notantur, sicut uno verbo benedictionis sanctificantur. Cum enim plures homines, aut diversas res simul benedicimus, non singulis singulas cruces reddimus, sed complicato propter custodiam immunditiae, nec nudum dimittunt calicem, sicut Christus nudus crucifixus est, ut sicut significatis, ostenderet se mundo revelatum: non magis intelligo n significant ab illis in sacrificando, quam quia non demonstrant in eodem sacrificio, eum esse crucifixum extra civitatem, extra domum, et sub nudo coelo. Quae tamen magna non carent ratione.
Abbreviated transcription (Latin):
impotentia. timor. tristicia. Notandum qr .uii. prioreᷤ
seriam perficiunt mentis. Q uicumq gͦ illas omnes
beatitudinis ꝑtes hr̃e poterit: perfestum corporis ⁊ a¬
nime beatitudinem possidebit. quenicumq uero has
omnes miserie partes dolerare comaigerit: simime
corporis ⁊ anime miserie subiacebitianiserie ꝑtes u̾m
in hac uita nec ullam illuuis beatitudinis ł huiusi
miserie ꝑdem quisquam potest hr̾e. net rursus ex
toto ea carere. in alia u̾o uita aut perfectam hñs be¬
atitudinem: miserie nillatemis subiacebit. aut sb̃̾
iacens miserie. omnino beatitudine carebat. quod
ut totum comprobare possimus. per singłas beati¬
tudinis atque miserie partes curramus.

Expanded text:
impotentia, timor, tristitia. Notandum quod sicut septemseptemque ultimae miseriam perficiunt mentis. Quicunque ergo illas omnes beatitudinis partes habere poterit, perfectam corporis et animae beatitudinem possidebit. Quemcunque vero has omnes miseriae partes tolerare contingerit, summae corporis et animae miseriae subjacebit. Verum in hac vita, nec unam illius beatitudinis et hujus miseriae partem quisquam potest habere, nec rursus ex toto ea carere. In alia vero vita, aut perfectam habens beatitudinem miseriae nullatenus subjacebit, aut summae subjacens miseriae, omnino beatitudine carebit. Quod ut totum comprobare possimus, per singulas beatitudinis atque miseriae partes curramus.
Abbreviated transcription (Latin):
I deꝰ uerꝰ colat᷑. eiq sacris ueracibꝰ et bonis honoribꝰ ser¬
uiat᷑ utileẽ ut boni longe lateq diu regnent n hoc
ram felicitatẽ qͣ et istauitabene agaut᷑ et pꝰea ꝑcipiat᷑ et̾na:
uero regnũ magnis regnantib noc qͥ suos esimos uastant sde¬
loꝵ maioꝵ  licencia: hiisã qͥeis se ruiendo sb dunt᷑. nõnocz uisi
rogat᷑ uõ est pena cͥminis s u̾tutis examen ꝓinde. boiꝰ ⁊̃¬

Expanded text:
 Deus colatur eique sacris ueracibus et bonis moribus seruiatur, utile est ut boni longe lateque diu \' regnent; neqram felicitatem, qua et ista uita bene agatur et postea percipiatur aeterna. uero regnum magis regnantibus nocet, qui suos animos uastant scelerum maiore licentia; his autem, qui eis seruiendo subduntur, non nocet nisi rogatur, non est poena criminis, sed uirtutis examen. Proinde bonus et
Abbreviated transcription (Latin):
uł quodl aliud corpus. nͥ eadem sit mͣ. rr̾ inse transeñci¬
um ⁊ a se fac̾e ⁊ ꝑati possint. ut cum uinum ãq aqͣ mis¬
centur. utraq sunt talia que actum sibi passionem i
tum. id cͥco quia qͣlitas aque multitudine corporis fus¬
nichil passa est aqualitate s pocius in se ipãm uini qͣli¬
tatem ꝓpria multitudiue ꝯͥcant. si u̾o sint mediocres si¬
bi q equaie uł paulo meqͣles nature q̃ a se fac̾e ⁊ pati
possunt ille miscentur. ⁊ mediocribus int̾ se qualitati¬
bus temꝑantur. atq ħ quidem incorporibus. nec hiis oĩ¬
buis. s tm̃ quasi se ut dictum est ⁊ fac̾e̾ ⁊ pati possinit in
ꝯͥ. atq eadem mat̾ia sb̾iecta. omine enim corpus ꝙ ingn̾a¬
tione ⁊ corruptione sub sistit c̃õmunem ibetur ħ̾e ẽ

Expanded text:
si et eadem sit materia rerum in se transeuntium et a se et facere et pati possint, ut, cum uinum atque aqua miscentur, utraque sunt talia quae actum sibi passionemquetum, idcirco quoniam qualitas aquae multitudine sui corporis nihil passa est a qualitate uini, sed potius in se ipsam uini qualitatem propria multitudine commutauit. Si uero sint mediocres sibique aequales uel paulo inaequales naturae quae a se facere et pati possunt, illae miscentur et mediocribus inter se qualitatibus temperantur. Atque haec quidem in corporibus neque his omnibus, sed tantum quae a se, ut dicmmuni atque eadem materia subjecta. Omne enim corpus quod in generatione et corruptione subsistit, communem videtur habere
Abbreviated transcription (Latin):
naturam possibili naturarum uł formarimi tͣns¬
muitatione subnliꝰ aliquid indagare ut uideamiis ⁊ intelli¬
gamus quid in sacͥficio sacro ẜ naturam quio supͣ natiã
faciat naturarinm omiium c̾aturarum ⁊ ordmator deꝰ.
loeꝰ. sola quipx ymitari tranformari quid̃ in se possũt
que mius nature hñt ꝯm̾e sb̾itum. nec ħ omuia. s ea

Expanded text:
naturam possibili, naturarum vel formarum transmutatione, subtilius aliquid indagare, ut videamus et intelligamus quid in sacrificio sancto secundum naturam, quid supra naturam faciat naturarum omnium Creator Deus. Boetius: « Sola quippe mutari transformarique in se possunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gn̾ari potuit ⁊ mori ꝯmimem cum pane isto t̾reno us
sortiri mat̾iam in quantum u̾o panis cum corpore xp̃i ꝯne
anͣ. ns qua receditur. si enim multitudini maris modicũ
mingutam infusam trafformare naturam in tm̃ ut de e
nichil penitus uideatur residuum est possibile magnitudĩ
uł multitudiui nirtutis xp̃i. qua cum d̾o patre. Uñ est
sime c̾ature passione panem ĩ suum corpus transmutare
erit inpossibile ⁊ cui c̾ature de nichilo ⁊ formatum ⁊ for

Expanded text:
et generari potuit et mori, communem cum pane isto terreno videtur sortiri materiam. Inquantum vero panis cum corpore Christi ct, a natura usquequaque receditur. Si enim multitudini maris modicam vini guttam in suam transmutare naturam, intantum ut de ea nihil penitus videatur residuum, est possibile; multitudini vel magnitudini virtutis Christi, qua cum Deo Patre unum est sima creaturae passione panem in suum transmutare corpus erit impossibile? Et cui creare de nihilo et formatum et for
Abbreviated transcription (Latin):
onnium rerum thesaurus ⁊ custos memoria est. nͨ e¬
narrari potest. tam grandis est eius ꝓlixitas ⁊ animus ip̃a.
nec aliud sigͣt quam animam cum mentem dico. s pp̃ aliud
animam. pp̃ aliud menten. Nam totum ꝙ niuit hominis a¬
nima est. cum auten anima in se agit se ⁊ ex se ⁊ ꝑ se sola
mens dici solet. sensus u̾o ad sua mist̾ia implenda comsuetiꝰ
anima dicitur. spm̃ idem esse qd̃ anima. eWangłista pronũ¬
ciat dicens. potestatem ħeo ponendi animã meã ⁊cͥ. de hͣc cͦs¬

Expanded text:
Omnium rerum thesaurus et custos est memoria, nec enarrari potest, tam grandis est ejus perplexitas; et animus ipsa est. Nec aliud significo quam animam, cum mentem dico: sed propter aliud animam, et propter aliud mentem. Nam totum quod vivit, hominis anima est. Cum autem anima in se agit se, et ex se et per se, sola mens dici solet. Sensus vero ad sua ministeria implenda consuetius anima dicitur. Spiritum idem esse quod animam, evangelista pronuntiat dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ire debenuis. ⁊ facies uñ ꝓdimus. Sic istis tͥbus modis qui
cenouexiam portare satagit: plerumq ntes ⁊ discordias su¬
stinebit. faciem gͦ ħ est intentionem semꝑ h̾eamus suꝑ m̃o¬
cenciam. bũficium. plationem. ut illa omnibus impenda¬
ad futura. ⁊ ip̃a ꝑpetualia.

Expanded text:
ire debemus, et facies unde procedimus. Sic istis tribus modis qui ire debemus, et facies unde procedimus. Sic istis tribus modis qui coenovexiam protare satagit, plerumque lites et discordias sustinebit. Faciem ergo, hoc est intentionem, semper habeamus super innocentiam, beneficium et praelationem, ut illa omnibus independaad futura et ipsa perpetualia.
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo quid dr̾et aliquis p̾t̾iens. sic sic eos hac de cansa
pugnantes iiueniet. utiq ꝙ insanirent. in nobis gͥ
ħ omnia consid̾emis qr talem ħitudinem infr̾na cari¬
tate ten̾e debemus. ut sic qͣ qͣndam ce nouexiam spu̾alẽ
portemus. nos enim inexcelso monte incelesti . s. patria.
domum nobis edificare satag̾e debennis. que sola uirtu¬
tum operatione comstituitur. ad quam humilitatis gra
cient̾ tolero. gradus ꝑgendi in montem uirtutum ad
comuni celestis patrie nͥ comgruos facio. ⁊ cenouexiam
bñ porto. si ã ħ aliis impendere decresto: qͣ dorsimi ꝯtͣ
corsum uerto. dum illum ꝑgentem. ⁊ qͣ añcedentem sub¬
sequi deb̾em: faciem illi u̾tendo. at si mͥ ħ qͣiͣ ꝑ debitum fr
exigo: qiͣ faciem comtra faciem in subuectione cenouexi¬
e uerco. cum n̾o exigo ⁊ ille ꝙ exigitur denegat. qm̃ illũ
ꝑ exactõnem irrito: derga uertiuns ad locum ad quem

Expanded text:
rogo, quid diceret aliquis praeteriens, si sic hos hac de causa rogo, quid diceret aliquis praeteriens, si sic hos hac de causa pugnantes inveniret? Utique quod insanirent. In nobis igitur haec omnia consideremus, quia talem habitudinem in fraterna charitate tenere debemus, ut sic quasi quamdam coenoxexiam spiritualem portemus. Nos enim in excelso monte, in coelesti scilicet patria, domum nobis aedificare satagere debemus, quae sola virtutum operatione construitur; ad quam humilitatis gradtienter tolero. Gradus pergendi in montem virtutum, ad domum coelestis patriae, mihi congruos facio, et coenovexiam bene porto. Si autem aliis haec impendere detrecto, quasi dorsum contra dorsum verto; dum illum pergentem, et quasi antecedentem subsequi deberem, faciem illi vertendo. At si mihi haec quasi per debexigo, quasi faciem contra faciem in subvectione coenovexiae verto. Cum vero exigo, et ille quod exigitur denegat, quoniam illum per exactionem irrito, terga vertimus ad locum ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
ałr portatur cenouexia. quippe illam qui suben̾t ficiis
faciem ad locum quo dendunt. ad locum ã unde ue¬
niunt. dorsa uertunt. tribus ⁊̃ aliis modis potest. s nõ cũ¬
uenient̾ portari. uidel ut facies sint comtra facies. uł
dorsum comtradorsum. uł facies ad locum. Unde proce¬
dere. derga quero quo ire debeant comu̾tantur. ⁊ no¬
canduu ꝙ non minus quam aduobus. ornouexia noꝑando
portatur. nec caritas quam per ceuouexiam uolumus sig¬
nari minus quam inter duos potest h̾ri. Si gͦ in montẽ
aliquo edificarent sibi homines plures domum. ⁊ de
ualle oporteret. lapides cementum ⁊ alia que ad edificu¬
t̾onem domus ꝑtin̾ent. cenouexiis sursum in montem
portari. Si inquam illi portitores instrumentum illud
ita acciꝑent. ut ut̾q sibi dorsum aut faciem uł dorsa qͦ
dend̾ent. facies u̾o uerterent. inde proced̾e ualent ⁊ dum
sic ire competenter nequirent: u̾bis litigare incuxent.
de litigio ad pugnos ⁊ capillos. ⁊ uenirent denĩ ad arma

Expanded text:
r portatur coenovexia. Quippe qui illam subeunt, faciem ad locum quo tendunt; ad locum autem unde veniunt, dorsa vertunt. Tribus enim aliis modis potest, sed non convenienter, portari, videlicet, ut facies sint contra facies, vel dorsum contra dorsum, vel facies ad locum unde procedere, terga vero quo ire debeant, convertantur. Et notandum quod non minus quam a duobus coenovexia in operando portatur; nec charitas quam per coenovexiam volumus significari minus quam inter duos haberi potest. Si ergo in monte aliquo aedificarent sibi homines plures domum, et de valle oporteret lapides, coementum et alia quae ad aedificationem domus pertinerent, coenovexiis sursum in montem portari: si, inquam, illi portitores instrumentum illud ita acciperent, ut uterque sibi dorsum, aut faciem vel dorsa quo tenderent, facies vero verterent unde procedere vellent; et dum sic ire competenter nequirent, verbis litigare inciperent, et de litigio ad pugnos et capillos venirent, deinde ad arma:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuisibile. Aliud u̾o̾ ext̾nis est atq uisibile. Int̾iuc nam
est caritas. humilitas. pacientia. benignitas. cetãq similia.
ext̾nis u̾o. ieuinare. elemosinas dare. in or̾ombus iugila¬
re. lacͥmari. alia q huius modi. at sicut corpus sũ anima ñ
diu subsistere ualet. anima u̾o sũ corpore podest. sic ext̾ius
genis sñ int̾iori non dui subsistit. cum int̾nis faciat sine¬

Expanded text:
o exterius est atque visibile. Interius namque est charitas, humilitas, patientia, benignitas, caeteraque similia; exterius vero, jejunare, eleemosynas dare, in orationibus vigilare, lacrymari aliaque hujusmodi. At sicut corpus sine anima non diu subsistere valet, anima vero sine corpore potest; sic exterius genus sine int
Abbreviated transcription (Latin):
cum dui pro deo ieumare ñ possit. Sieu̾ ñ amet t tñ ple¬
rũ q sp̾c malignꝰ corpus assumit. illuo q uegetaudo sb̾¬
tutis ext̾uis simulat. sicut emĩ caritas ieuiuare sic ⁊ ĩamꝰ
gloria fac̃. at sicut corpus exanimatum cum fecet. atq con¬
tempnitur. sic ext̾ius genus sñ ĩt̾iori cespicitur. cum enim
quispiam ieumo quidem intenitus s irasci facile uidetur.
Si de ieiunio lauoetur ab aliquo comfestim responcetur ab
altero. quis inquid de illius curet ieumio qui sic ĩflat᷑
pro nichilo: si autem frequentuis mauducare. s humilis
⁊ paciens esse nideatur. si quia nͥ ieuinat ab aliquo rep̾¬
henditur. illico ab alt̾o respondet᷑. Hene utiq ut man¬
duc promeret᷑. qui ad eo paciens est ⁊ benignus. qͦmͦ¬

Expanded text:
cum diu pro Deo jejunare non possit, si eum non amet. Ut tamen plerumque spiritus malignus corpus assumit illudque vegetando subgenus exterius simulat. Sicut enim charitas jejunare, sic et inanis gloria facit. At sicut corpus exanimatum cito fetet, et contemnitur, sic exterius genus sine interiori despicitur. Cum enim quispiam jejunio quidem intentus, sed irasci facile videtur, si de jejunio laudetur ab aliquo, confestim respondetur ab altero: Quis, inquit, de illius curet jejunio, qui sic inflammatur pro nihilo? Si autem frequentius manducaret, sed humilis et patiens esse videatur; si quia non jejunat, ab aliquo reprehendatur, illico ab altero respondetur: Bene utique ut manducet, promeretur, quia adeo patiens est et benignus.
Abbreviated transcription (Latin):
cito uł ita omnino desererz ad huc posse sibi ip̃i remane.
in scło indulg̾e pauꝑibus. uł suis ad eum respicientib
sub uenire. s ille qui semel uĩctum ip̃m q diabolum rͤ¬
te suꝑauit non curat ea q̃ ille fraudulenter dicit. sed¬
firmum dicit. sed firmum teneat. qr ꝙ semel uiste
est stabilitum. non esse denuo destruendum. s qd̃ de
sic enim facile d̾o subueniente diabolum pot̾is suꝑare.¬

Expanded text:
cito vel ita omnino desereret, adhuc posse sibi ipsi, remanendo cito vel ita omnino desereret, adhuc posse sibi ipsi, remanendo in saeculo, indulgere, pauperibus vel suis ad eum respicientibus subvenire. Sed ille qui semel mundum ipsumque diabolum recte superavit non curet ea quae fraudulenter ei dicit, sed firmum teneat quia quod semel juste et stabilitum non est denuo destruendum, et quod detendum. Sic enim facile, Deo subveniente, diabolum se
Abbreviated transcription (Latin):
accipere. ħ ⁊ alia plura fac̾e. ꝙ totum uerum probatur
esse. s cum aliquis qui int̾ rectos non rectosq cogita¬
tus sciat discernere audit diabolum in corde suo ħ̃ dice̾.
uidicut iniustum esse oogitatum. quem ille uistum esse
dicebat. ⁊ esse iustum: queni iuiustum esse dicebat. ⁊ ħ
uidicio facto: abicit inustum ⁊ sequitum iustum. com¬
tempnens q seculum. accipit monachatu. sic q diabo¬
lus cominctus. acordis placito recedit. coitristatur ꝙ
quia uinc̾e non potuit. s postquam sꝑat diabolus quia
honio oblitus fu̾it q autea c sic uidicilu̾at. putans eñ
in aliqͣ parte posse inuenire ĩmunitum. ad euidem cor¬
dis locum reu̾titur. renouato q placito quasi non rec¬
te diffinito comq̃ritur. ꝙ si ille ꝓ certo cognou̾it qr rec¬
tum indicauit. in eoq sclm esse reliuquendum cen¬
suit. diabolus statim ñ eẽ rectum respondit. ut eum tã

Expanded text:
accipere, haec et alia multa facere: quod totum verum probatur accipere, haec et alia multa facere: quod totum verum probatur esse. Sed cum aliquis, qui inter rectos et non rectos cogitatus scit discernere, audit diabolum in corde suo haec dicere, judicat injustum esse cogitatum quem ille esse justum dicebat, et esse justum quem ille injustum esse affirmabat. Et hoc judicio facto, abjicit injustum et sequitur justum, contemnensque saeculum accedit ad monachatum. Sicque diabolus convictus a cordis placito recedit, contristaturque quia vincere non potuit. Sed postquam sperat diabolus quia homo oblitus fuerit quod antea sic judicaverat, putans eum in aliqua parte posse invenire immunitum, ad eumdem locum cordis revertitur, renovatoque placito, quasi non recte definito, conqueritur. Quod si ille pro certo cognoverit quia rectum judicavit in eo quod saeculum relinquendum esse censuit, diabolus statim non esse rectum respondet ut eum tam
Abbreviated transcription (Latin):
rectum tñ pp̃ improbitatem suam uenienc ad placitun
ħ ꝙ est in iustum: iustum. ⁊ ꝙ est iustum uult osten¬
d̾e inuistum. s cum eum aliquis uiris peritus audit.
s aliquanto tempore cransacto postqruam ħ iudiciũ.
putat obliuioni esse traditum rursus suam incipit
causam. dicens sibi fieri inuiriam. quod si aliquis abi
dixerit ħ iam esse definitum: dicit non recte esse iudi¬
catum. s ille qui semel iam uicit: non atcendat ad
diffmitum. non esse itm incipiendum. sic enim sũ labo¬
re semꝑ ab inimico suo se poterit lib̾are. Similr aũ
diabosus placitat comtra hominem. locus ã placiti
huius est: cor hominis alicuius ad hunc iͣ locum di¬
abolus uenit. ad placitum. ⁊ l sciat ꝙ rectum non h̃at
tũ ibi asserit uerum esse ꝙ fc̾m est. ex alia u̾o ꝑte¬
dicit esse dicit esse falsum. ꝙ homo debeat mundum
rolinq̃re diuicias ⁊ honores comtempn̾e. desideria carnis
abscid̾e. elemosinis poc̾a sua redim̾e̾. monachatumn de ñ

Expanded text:
atem suam veniens ad placitum, hoc quod est injustum, justum, et quod est justum vult ostendere injustum. Sed cum eum aliquis jurisperitus audit, Sed aliquanto tempore transacto, postquam hoc judicium putat oblivioni esse traditum, suam rursus incipit causam, dicens sibi fieri injuriam. Quod si aliquis sibi dixerit hoc jam esse definitum, dicit non recte esse judicatum. Sed ille qui semel jam vicit, non attendat ad definitum, non est iterum incipiendum. Sic enim sine labore semper ab inimico suo se poterit liberare. Similiter autem diabolus placitat contra hominem: locus autem placiti hujus est cor hominis ipsius. Ad hunc itaque locum diabolus venit ad placitum. Et licet sciat quod rectum non habeat, tamen ibi asserit verum esse te dicit esse falsum quod homo debeat mundum relinquere, divitias et honores contemnere, desideria carnis abscindere, eleemosynis peccata sua redimere, monachatum demum
Abbreviated transcription (Latin):
quam illi nudo ad tempus p̾stit̾as sponte non ht̃ ate mudi¬
tatem. s te ꝙ tuun erat tollente redit in id ꝙ erat ante¬
quam a de indueretur. nempe sicut a sunmo bono no
est nͥ bonum ⁊ omne bonum est a summo bono. iͣ a sũma
essentia non est nͥ essencia. omuis essencia est a sũma eẽnͣ.
essoncia bonum. nichil gͦ. ⁊ non esse sicut non est eenͣ. iͣ
est nisi bonum ⁊ essencia. D. aꝑte mnnc uideo. quia
sicut bonum ⁊ esse non est nͥ ad̾o. iͣ non est adeo nͥ
bomin ⁊ esse. m. uide ne nullatenus putes cum ⁊̃
prehendam. qr iͣ dicitur. s non tm̃ debemus inħ̾ere
in ꝓprietati u̾borum necessitatem tegenti quantum
inbẏare ꝓprietati u̾tatis sub multim̾o gn̾e lectionũ

Expanded text:
quam illi nudo sponte ad tempus praestiteras, non habet a te nudiquam illi nudo sponte ad tempus praestiteras, non habet a te nuditatem; sed, te quod tuum erat tollente, redit in id quod erat antequam indueretur a te. Nempe sicut a summo bono non est nisi bonum, et omne bonum est a summo bono, ita a summa essentia non est nisi essentia, essentia bonum. Nihil ergo et non esse, sicut non est essentia,est nisi bonum et essentia. DISC. Aperte nunc video quia sicut bonum et esse, non est nisi a Deo; ita non est a Deo, nisi bonum et esse. MAG. Vide ne ullatenus putes, cum inprehendam, quia ita dicitur: sed non tantum debemus inhaerere improprietati verborum veritatem tegenti, quantum inhiare proprietate veriatis sub multimodo genere locutionum
Abbreviated transcription (Latin):
dispoliat. s ⁊ qui dispoliantem eum ꝓhib̾e possit nõ ꝓhi¬
b. s ille ꝓpriẽ dicitur ħ facere. iste u̾o̾ inꝑpprie. cum iste di
intelligitur. nͥ quia cum posset non fecit. ut non ess midus
aut ut man̾et indutus. ħ modo. deus dicitur fac̾e. multa q̃
non facit. ut cum dicitur indu̾e intemptationem. qñ .n.
qm̃ cum possit non facit esse. aut si comsid̾es ea que sunt
cum transeunt ad non esse non ip̃ facit ea non esse qr ñ
ꝙ facta est. nͥ eodem ip̃o su̾ante. cum ip̃e de sinit s̾u̾are qd̃
fac̾ non id̾o id ꝙ erat redit in non esse. quia ip̃e facit
non esse. s quiia cessat facere esse. nam ⁊ cum . q reatus
destrueudo aliqunid aufert esse. non est ab illo non esse. s
illo collente uelud suum. ꝙ prestiterat. quia ab eo factũ
suabatur ut ess reoit in non esse ꝙ non ab illo s ase
andequam fieret h̾ebat. s si ab aliquo repetus tunicam

Expanded text:
despoliat; sed et qui spoliantem, cum prohibere possit, non prohidespoliat; sed et qui spoliantem, cum prohibere possit, non prohibet: sed ille proprie dicitur hoc facere, iste vero improprie. Cum enim iste dicintelligitur nisi quia, cum posset, non fecit ut non esset nudus, aut ut maneret indutus. Hoc modo Deus dicitur multa facere quae non facit: ut, cum dicitur inducere in tentationem; quoniam non non est; quoniam, cum possit, non facit esse. At si consideres ea quae sunt, cum transeunt ad non esse, ipse facit ea non esse. Quoniquod facta est, nisi eodem ipso servante. Cum ipse desinit servare quod fecit; non ideo id, quod erat, redit in non esse, quia ipse facit non esse; sed quia cessat facere esse. Nam et cum quasi iratus destruendo aliquid aufert esse, non est ab illo non esse; sed illo tollente, velut suum, quod praestiterat, quod ab eo factum servabatur ut esset, redit in non esse, quod non ab illo, sed a se, antequam fieret, habebat. Si enim ab aliquo tunicam repetas,
Abbreviated transcription (Latin):
a se ht aliquid deniq sũ ñ est aliquid nisi mius qui fecit
⁊ que facta sunt ab imo. clarum est quia nullatemis pot̃
ht̃. ⁊ omnia alia non nͥ ab illo hũt aliquio aliquid. ⁊
sicut a se non nͥ uicħ hñt ita ab ipo non nͥ aliquio hñt.
.D. non plane uideo ꝙ dicis. quia ado nõ hu̾it .iͦ. nͥ aliꝙ¬
nam quis facit asius ut multa que uidemus transire de
esse ad non esse. non sicut ꝙ erant ⁊̃ si omnino in ni¬
chilum non transeunt aut quis facit uon esse quiccͥ
non est uisi ille qui facit esse omne ꝙ est. Item si non
est aliquid nͥ io quia deus facit necesse est ut ꝙ non est
id circo non sit. qr ip̾e non facit sicut gͦ illa que sunt
ab illo hñt esse aliquid ita que non sunt uł que deesse
transeunt. ad non esse. uidentur ab eodem ipõ hr̃e esse nitħs
.M. non solum dicitur uelle facere aliquid esse. aut aliꝙͥ
nonee̾ qui facit ut sit ꝙ nonest aut ut non sit ꝙ est. s
aliqueni esse midum aut non esse iudutum qui eum

Expanded text:
a se aliquid? Denique si non est aliquid, nisi unus qui fecit et quae facta sunt ab uno: clarum est quia nullatenus poteshabet; et omnia alia nonnisi ab illo habent aliquid: et, sicut a se nonnisi nihil habent; ita ab illo nonnisi aliquid habent. DISC. Non plane video quod ait, quod a Deo non habent Nam quis facit alius, ut multa, quae videmus transire de esse ad non esse, non sint quod erant; etiamsi omnino in nihilum non transeant? Aut quis facit non esse, quidquid non est; nisi ille qui facit esse, omne quod est? Item si non est aliquid, nisi ideo quia Deus facit; necesse est ut quod non est idcirco non sit, quia ipse non facit. Sicut ergo illa quae sunt, ab illo habent esse aliquid; ita quae non sunt, vel quae de esse transeunt ad non esse, videntur ab eodem ipso habere esse nihil. MAG. Non solum illi dicitur facere aliquid esse, aut aliquid non esse, qui facit ut sit, quod non est; aut ut non sit, quod est:aliquem nudum esse, aut non esse indutum, qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
Comcordiam homo tam raram hic ht ut nec sibi ipi
semꝑ comcortent. Dic. enim corpus ⁊ anima dissident.
sibi. ut qd̃ unum appetit. alterum nolit. Uerum quia
non semꝑ hoc faciunt. s aliqñ idem nolunt nõ in
discordia summa ꝑsistunt. In alia u̾o uita ł in com¬
cordia ł in summa: ꝑsistunt discordia. corpus ⁊ enĩ
⁊ anima cuiusq sancti mimo comcordie tante erunt
om̃s iusti. quante inp̾senti st̾ oculi nr̃i. sicut enim oculus
uuus uͥti non potest quo non u̾tatur. ⁊ alius u̾tatur. s ĩ
eadem partem semꝑ uoluuntur. sic corpus ⁊ anima uł
societas illa uistorum nil poterunt uelle du̾sum s ean¬
deni semꝑ uoluntatem habebunt. corpus unum erimus.

Expanded text:
Concordiam homo tam raram hic habet ut nec sibi ipsi semper concordet. Sic enim corpus et anima dissident sibi ut quod unum appetit alterum nolit. Verum quia non semper hoc, faciunt, sed aliquando idem volunt, non in discordia summa persistunt. In alia vero vita, vel in concordia vel in summa persistent discordia. Corpus etenim et anima cujusque sancti, imo concordiae tantae erunt omnes justi quantae in praesenti sunt oculi nostri. Sicut enim oculus unus verti non potest quo non vertatur et alius, sed in eamdem partem semper volvuntur, sic etiam corpus et anima, vel societas illa justorum, nihil poterunt velle diversum, sed eamdem semper voluntatem habebunt. Corpus enim unum erimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. Alñ enim cum delectantur uisus ⁊ auditus. ut cũ
nimis delectando canes bestias inseqni uidentur ⁊̃ clama¬
re post ip̃as audiuntur. Alñ iusus ⁊ gustus ut cum ma¬
gna celectatione uinuim limpidissinł comspicitur saphi¬
rmo cypho ⁊ bibitur. Alñ uisus ⁊ olfactus ut inuicendo
simul ⁊ olfaciendo nimis rubentes rosas. Alñ uisus et
tactus ut incomspiciendo ⁊ complanando aliquem in¬
uricipem album. Alñ auditus ⁊ gustus ut cum aliquem
sic bibere celectat. ut int̾ labia sua sonitum quendam
pitissando faciat. Alni ⁊̃ auditus ⁊ olfactus. ut cum ali¬
quem bibendi auiditate celectat accultare. multum ebulieᷤ
applicata aure. ⁊ enis odoren naubus attͣlere. Alnĩ auditus
cactus ut cum aliquem niniis celectat cytharam resonan¬
ten andire ⁊ eandem ꝑcuciendo tangere. Alñ gustus ⁊ olfac¬
tus ut cum inmnoderate eduntur galline pipere. ⁊ cymi¬
no diligent᷑ comdite. Alĩ gustus ⁊ tactus ut cum gulosi¬

Expanded text:
sensus. Aliquando enim delectantur simul visus et auditus, ut cum nimis delectando canes bestias insequi videtur, et conclamare post ipsas audiuntur; aliquando visus et gustus, ut cum magna delectatione vinum limpidissimum conspicitur in saphyrino scypho et bibitur; aliquando visus et olfactus, ut in videndo simul et olfaciendo nimis rubentes rosas; aliquando visus et tactus, ut in conspiciendo et complanando aliquem muricipem album; aliquando auditus et gustus, ut cum aliquem sic bibere delectat ut inter labia sua sonitum quemdam pitissando faciat; aliquando auditus et olfactus, ut cum aliquem bibendi aviditate delectat auscultare mustum ebulliens applicata aure, et ejus odorem naribus attrahere; aliquando auditus et tactus, ut cum aliquem nimis delectat citharam resonantem audire, et eamdem percutiendo tangere; aliquando gustus et olfactus, ut cum immoderate eduntur gallinae pipere et cymino diligenter conditae; aliquando gustus et tactus, ut cum gulosi
Abbreviated transcription (Latin):
homines saluuos fĩ. nõ tũ io debemꝰ om̃potentissime dei uo¬
luutati aliquid derogare. s ita intllig̾e qd̃ scriptum est. qui
omnes homines uult saluos fi̾. tamquam dic̾etur nullum¬
fĩ saluum. nͥ quem fĩ ipẽ uolu̾it. non ꝙ nullus sit hominum.
nͥ quem saluum fĩ uelit. s ꝙ nullus fiat: nͥ quem uelit. ⁊ id̾o
non illuminetur. s qi nͥ ab ipõ nullus illummiinatur aut c̾¬
te sic dictum est qui om̃s homines uult saluos fi̾. non ꝙ
nullus hominum ess. quem saluum fĩ nollet. qui uirtu¬
tes miraculorum fac̾e noluit. apud eos quos dicit acturos
fuisse pui̾am si feciss. s ut omues homines omne gemus
humanum intlłiganns ꝑ quascum diffe̾ncias distributum
in tegri corporis. debiles. iugeniosos tardi cordes. fatuos. dĩ¬
uites. pauꝑes. mediocres: mares. feminas. infantes. pu¬
eros ad olescentes. iuuenes. seniores. senes. in linguis oĩ¬
bus in moribus omĩbus in ꝓfessionibus om̃ĩbus in uoliui¬

Expanded text:
omnes salvos fieri, non tamen ideo debemus omnipotentissimae Dei voluntati aliquid derogare; sed ita intelligere quod dictum est, qui omnes homines vult salvos fieri, tanquam si diceret nullumi salvum, nisi quem fieri ipse voluerit: non quod nullus sit hominum, nisi quem salvum fieri velit; sed quod nullus fiat, nisi quem velit; et ideo non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuminatur. Aut certe sic dictum est, Qui omnes homines vult salvos fieri; non quod nullus hominum esset quem salvum fieri nollet, qui virtutes miraculorum facere noluit apud eos quos dicit acturos fuisse poenitentiam si fecisset: sed ut omnes homines omne genus humanum intelligamus per quascumque differentias distributum,integri corporis, debiles, ingeniosos, tardicordes, fatuos, divites, pauperes, mediocres, mares, feminas, infantes, pueros, adolescentes, juvenes, seniores, senes; in linguis omnibus, in moribus omnibus, in artibus omnibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
coloris est capax.q. nondum plemis ad huc alium ua¬
let assumere colorem ĩ quantum enis capacitatis pͥ¬
ori colore non est laciata. qui gͦ ħ nescit putat ui¬
fumi renuntiare. putat ꝙ omnnia que post prius assũ¬
ptum colorem sentit. aut omnino. aut aliqͣtenus. eiꝰ¬
dem sĩt coloris. Uñ comtingit ut sensus int̾ior cul¬
pam suami impntet sensui exteriori. Simłr cum
fustas integ̾ cuius pars est intͣ aquam ⁊ pars extͣ. putat᷑
fractus. aut cum putatur ꝙ uisus tñ uultus nostros inue¬
niat in speculo. ⁊ cum multa alia nob̾ ałr uur uisus. ⁊
cuii remintiant ꝙ possunt. qm̃ ita posse accipunt. s iudi¬
cio anime iputandum est. quod non uñ discernit. qui¬
illi possint. aut qui debeant ꝙ ostendere. qm̃ laboriosum est
mag̾ quam fructuosum. ad ħ ꝙ indendimus in ħ modo tp̃s
comsumendum. non arbitroi ħ tm̃ sufficere dicere. quia

Expanded text:
coloris capax est, quasi nondum plenus, adhuc alium vacoloris capax est, quasi nondum plenus, adhuc alium valet assumere colorem, inquantum ejus capacitas priori colore non est satiata. Qui ergo hoc nescit, putat visum renuntiare quia omnia quae post prius assumptum colorem sentit, aut omnino, aut aliquatenus ejusdem sint coloris. Unde contingit ut sensus interior culpam suam imputet sensui exteriori. Similiter cum fustis integer, cujus pars est intra aquam, et pars extra, putatur fractus: aut cum putamus quod visus noster vultus nostros inveniat in speculo, et cum multa alia nobis aliter videntur qui renuntiant quod possunt, quoniam ita posse acceperunt; sed judicio animae imputandum est, quod non bene discernit quid possint illi, aut quid debeant. Quod ostendere quoniam laboriosum magis est quam fructuosum ad hoc quod intendimus, in hoc modo tempus insumendum non arbitror. Hoc tantum sufficiat dicere: quia
Abbreviated transcription (Latin):
minem alicͥ siilem putamus illum esse cui siłis .
facit sensus int̾ior. qd̾ ã dicis de uitro. id̾o est quia
cum iusus trausit per corpus aliꝙ aeri coloris non
alii i inꝑeditur assum̾e siłitudiem coloris quam ultͣ
uidet cum trausit ꝑ aera. nͥ in quantum illud corpꝰ
ꝙ transit spissins aut obscurius est aere. ut cum tͣn¬
sit ꝑ uitrum sui coloris .i. cui millus alius adinctꝰ
est. color aut ꝑ purissimam aquam. aut ꝑ cͥstallu
setundum ꝙ illo affi̾tus est. alium quicumq occur¬
tat. aut mulatemis. aut inuis in tegre suscipit. id̾o il¬
sentire colorem. si autem minus quam colorem sen¬
tire possit priori afficitur. pot̾ aliũ sentire. ut si tran¬
sit per aliꝙ corpus. uelud ꝑ uitrum.i ꝙ ita sit ꝑfc̾e
rubicundum. ut omĩno ip̃e uisus afficiatur eius ru¬
bore necuud diu̾so simł affici colore. si aũ ñ tam in
uenit ꝑfectum ruborem qui prior occurrit. quantũ

Expanded text:
minem alicui similem, putamus illum esse cui similis; minem alicui similem, putamus illum esse cui similis; facit sensus interior. Quod autem dicis de vitro, ideo est, quia cum visus transit per corpus aliquod aerei coloris, non aliter impeditur assumere similitudinem coloris, quem ultra videt, quam cum transit per aera: nisi inquantum illud corpus, quod transit, spissius, aut obscurius est aere: ut, cum transit per vitrum sui coloris, id est cui nullus alius admistus est color; aut per purissimam aquam, aut per crystalsecundum quod illo affectus est, alium quicunque occurrat, aut nullatenus, aut minus integre suscipit: ideo ilalium sentire simul colorem: si autem minus quam colorem sentire possit, priori afficitur, potest alium sentire: ut, si transit per aliquod corpus velut per vitrum, quod ita perfecte sit rubicundum, ut omnino ipse visus afficiatur ejus rubore, nequit diverso simul affici colore: si autem non tam perfectum invenit ruborem qui prior occurrit, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem. M. putas ne nos p̾t̾ summam u̾i¬
tatem omnes sedes inuenisse u̾itatis. D. reminis¬
cor nunc c̾dam u̾itas quam in hiis de quibus tͣctasti.
non inuenio. M. que est illa. B. quedam in sen¬
sibus corporis u̾itas s non semper nam fallunt nos
me nsus. quia alñ renuntiat mͥ corpus. ꝙ uideo ultra
uitrum. eiusdem esse coloris cuius est ⁊ nitrum. cum
alt̾is sit coloris. alñ u̾o fac̃ me putare iutrum hr̃e
colorem rei. quam ultra uideo. cum non ħat. multa
sunt alia. in quibus uisus ⁊ alii corporis sensus fall̃t.
.M. non michi uidetur ħ u̾itas ł faisitas. in sensib
esse. s in oꝑmatione ip̃e nam sensus int̾ior se fałlit.
u quando difficile. cum .n. puer tim scultum draco¬
nem aꝑto ore facile cognoscitur qi non ħ facit ni¬
sus. quia nichil aliud pu̾o renuntiat ꝙͣ sembus. sed
puerił sensus int̾ĩor qui nondum bñ scit disc̾n̾e ĩt̾
rem ⁊ rei simitudinem. tale est cum uidentes ho¬

Expanded text:
opinione. MAG. Putasne nos praeter summam veritatem, omnes sedes invenisse veritatis? DISC. Reminiscor nunc cujusdam veritatis, quam in his, de quibus tractasti, non invenio. MAG. Quae est illa? DISC. Est quidem in sensibus corporis veritas, sed non semper: nam fallunt nos me visus: quia aliquando renuntiat mihi corpus, quod video ultra vitrum, ejusdem esse coloris cujus est et vitrum, cum alterius sit coloris: aliquando vero facit me putare vitrum habere colorem rei, quam ultra video, cum non habeat. Multa sunt alia, in quibus visus, et alii sensus fallunt. MAG. Non mihi videtur haec veritas, vel falsitas in sensibus esse, sed in opinione. Ipse namque sensus interior se fallit, citur, aliquando difficile. Cum enim puer timet sculptum draconem aperto ore, facile cognoscitur quia hoc non facit visus, qui nihil aliud puero renuntiat, quam senibus, sed puerilis sensus interior, qui nondum bene scit discernere inter rem et rei similitudinem. Tale est cum videntes ho
Abbreviated transcription (Latin):
nem togat. si pocõ suo mouetur ut roq non est ad huc
deputandus inimicus. ut eum dilig̾e sit difficile. sicut dis¬
ficile erat qñ inmicus ex̾cebat.
Ui s ͥᷤ aũ roganti ⁊ prã sui penitenti ñ ex corde dimͦ¬

Expanded text:
nem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc nem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat. Quisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dim