comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num̃o erat etiã is. ĩ cuius domo egro¬
tau̾am. ⁊ cõualuerã: sed eisetiã quose¬
lestos uocant. Adhuc eĩ mͥ uidebat᷑ nõ
ẽẽ nos qui peccam᷑: sed nescio qͣm aliã
ĩnobis peccare naturã ⁊ delectabat suꝑ
biam meam extra culpã ẽẽ: ⁊ cũ aliqͥd
malifecissẽ. ñ confiteri me fecisse ut sa-¬
nates aĩam meam q̃m pettabat tͥ. sed
excusare eã amabã ⁊ accusare nescio
qͥd aluid. qd̾ metũ esset. ⁊ ego ñ eẽm
Uerum aũt est. totum ego eram. ⁊ adu̾¬
sum me ĩpietas mea me diuiserat: ⁊ ad
erat pecc̃m ĩsanabiliꝰ. quo me pecc̃orem
ñ ẽẽ arbitrabar: ⁊ execrabilis iniquitas
te deus om̃ix. te ĩme ad ꝑniciem meã.
qͣm me ad te ad salutẽ malle superari.
Nondũ ergo posueras custodiã ori m̾o.
et ostium cõtinentie circũlabia mea.
ut ñ declinaret cor meũ ĩ u̾ba malig¬
na ad excusandas excusatões ĩ pect̃is.

Expanded text:
numero erat etiam is, in cuius domo aegronumero erat etiam is, in cuius domo aegrotaueram et conualueram, sed eis etiam, quos electos uocant. adhuc enim mihi uidebatur non esse nos, qui peccamus, sed nescio quam aliam inbiam meam extra culpam esse; et cum aliquid mali fecissem, non confiteri me fecisse, ut sanares animam meam, quoniam peccabat tibi; sed excusare eam amabam, et accusare nescio quid aliud, quod mecum esset, et ego non essem. Verum autem totum ego eram, et adversum me impietas mea me diviserat: et id erat peccatum insanabilius, quo me peccatorem non esse arbitrabar; et exsecrabilis iniquitas te, Deus omnipotens, te in me ad perniciem meam, quam mea te ad salutem malle superari. Nondum ergo posueras custodiam ori meo, et ostium continentiae circum labia mea, ut non declinaret cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
quacitates. sedut te audiret ĩ tuis sermo¬
nib. ⁊ tuillamĩ sius or̃onib. Huiꝰ netu
iatͥmas quib ñ a te aurũ. ⁊ argentũ pe¬
tebat. nec aliqͦd nutabile aut uolubile
bonũ. sed salutẽ aĩe filii sui. tu ciuꝰ mu¬
nere talis erat contẽpneres. ⁊ tepelleres
ab auxilio tuo: Nequaqͣm dñe. Emmo
u̾oaderas. ⁊ exaudiebas: ⁊ faciebas ordine
quo p̾destinau̾as ẽẽ faciendũ. Absit ut
tu falleres eã in illis usionib. ⁊ responsis
tuis que iam cõmemorauiet que ñ cõ-¬
memoraui. que illa fideli peccore tene¬
ratz ⁊ semꝑorans tanqͣm ꝙy rographa
tua ĩgerebat tibi. Dignaris eñ q̃m ĩ se
mittis. etiam ꝓmissionib debitor fie¬
ri. Recreasti ergo me abilla egritudĩe.
et saliũi fecisti filiũ ancille tue tũc ĩde¬
rim corpore: ut ẽẽt cui salutẽ meliorẽ
atq c̾ciorem dares. Et iungebar etiam
tũc rome falsis illis atq fallentibꝰ sc̃is.
Non enĩtantũ auditorib eoꝵ quoꝵ e

Expanded text:
t in tuis sermonibus et tu illam in suis orationibus? huiusne tu lacrimas, quibus non a te aurum et argentum petebat nec aliquod nutabile aut uolubile bonum, sed salutem animae filii sui, tu, cuius munere talis erat, contemneres et repelleres ab auxilio tuo? nequaquam, domine, inmo uero aderas et exaudiebas et faciebas ordine, quo praedestinaueras esse faciendum. absit, ut tu falleres eam in illis uisionibus et responsionibus tuis, quae iam conmemoraui et quae non conmemoraui, quae illa fideli pectore tenebat et semper orans tamquam chirografa tua ingerebat tibi. dignaris enim, quoniam mittis, etiam promissionibus debitor fieri. Recreasti ergo me aL illa aegritudine et saluum fecisti filium ancillae tuae tunc interim corpore, ut esset cui salutem meliorem atque certiorem dares. et iungebar etiam tunc Romae falsis illis atque fallentibus sanctis: non enim tantum auditoribus eorum, quorum e
Abbreviated transcription (Latin):
eram miserebaris mͥ: ut recuꝑarẽ salu¬
tẽ corporis. adhuc ĩ sanus corde sacrile¬
go. Neq enĩ desid̾abam ĩ illo tãto peri¬
culo baptismũ tuum ⁊ melior eram
quo puer illũ de mat̾na pietate fla-¬
gitaui. sicut iã recordat᷑ atq cõfessus
sũ: sed indedetus meũ creuerã: ⁊ consi¬
lia medicine tue demens irridebam,
qui ñme sciuisti talem bis mori: quo
uulnere si fenret᷑ cor matris. nunqͣm
sanaret᷑. Non em̃satis eloquor. quider¬
ga me habebat ãi ⁊ qͣnto maiore sol¬
licitudĩe pͣarturiebat sp̃u qͣm carne¬
pepererat. Nonitaq uideo quom sana¬
retur. si mea talt illa mors trãsu̾beras-¬
set iuscera dilestõis ens. Et ubi eẽnt
tante p̾ces. ⁊ tam crebre sine ĩtermissiõe
nusqͣm insi adte: Anu̾o tu deus mise¬
ricordiaꝵ sperneres cor contritũ. ⁊ hu¬
miliatũ uidue caste. ac sobrie. Freq̃p¬
tantis elemosinas. obseq̃ntis atq ser¬

Expanded text:
eram miserebaris mei, ut recuperarem salueram miserebaris mei, ut recuperarem salutem corporis mei, adhuc insanus corde sacrilego. Neque enim desiderabam in illo tanto periculo baptismum tuum; et melior eram puer, quando illum de materna pietate flagitavi, sicut jam recordatus atque confessus sum. Sed in dedecus meum creveram, et consilia medicinae tuae demens irridebam, qui me non sivisti talem bis mori. Quo vulnere si feriretur cor matris, nunquam sanaretur. Non enim satis eloquor quid erga me habebat animi, et quanto majore sollicitudine me parturiebat sppepererat. Non itaque uideo, quomodo sanaretur, si mea talis illa mors transuerberasset uiscera dilectionis eius. et ubi essent tantae preces, tam crebrae sine intermissione? nusquam nisi ad te. an uero tu, deus misericordiarum, sperneres cor contritum et humiliatum uiduae castae ac sobriae, frequentantis elemosynas, obsequentis atque ser
Abbreviated transcription (Latin):
et crudelitatis mee. conu̾sa rursus ad
dep̾candũ te pro me. abiit ad solitas ⁊
ego romam. Et ecce excipior ibi flagel¬
lo egritudĩs corporalꝰ ⁊ ibam iã adĩfe¬
ros. portãs oĩa mala q̃ cõmiserã. ⁊ in te.
et ĩme. ⁊ ĩalios multa ⁊ grauia. super
originalis pecti uinculũ: quo om̃s ĩ a-¬
dam morim̃. Noneĩ qͥcqͣm eoꝵ mͥ dona¬
ueras in xp̃m nec soluerat ille ĩ cruce
sua inimicicias. quas tecũ contͣceram
pect̃is meis. Quomͦ enĩeas soluerat in
cruce fantasmatis. qd̃ de illo ñ credide¬
ran: Qm ergo falsa mͥ uidebat᷑ mors
carnis eiꝰ. tam u̾a erat aĩe mee. Et qͣm
u̾a erat mors carns eiꝰ. tam falsa ii-¬
ta aĩe mee. que id ñ credebat. Et ĩgra-¬
uescentib febrib iãibam. ⁊ peribam.
Quo eñurem si hĩctũt abirem. insũ
ignẽ ad torm̃ta digna fc̃is meisĩu̾ita¬
te ordinis tui: Et hoc illa nesciebat: ⁊ ta¬
p̾sens. ubierat exaudiebas eam: ⁊ uͥ

Expanded text:
et crudelitatis meae conuersa rursum ad et crudelitatis meae conuersa rursum ad deprecandum te pro me abiit ad solita, et ego Romam. Et ecce excipior ibi flagello aegritudinis corporalis et ibam iam ad inferos portans omnia mala, quae conmiseram et in te et in me et in alios, multa et grauia super originalis peccati uinculum, quo omnes in Adam morimur. non enim quicquam eorum mihi donaueras in Christo nec soluerat ille in cruce sua inimicitias, quas tecum contraxeram peccatis meis. quomodo enim eas solueret in cruce phantasmatis, quod de illo credideram? quam ergo falsa mihi uidebatur mors carnis eius, tam uera erat animae meae, et quam uera erat mors carnis eius, tam falsa uita animae meae, quae id non credebat. et ingrauescentibus febribus iam ibam et peribam. quo enim irem, si hinc tunc abirem, nisi in ignem atque tormenta digna factis meis in ueritate ordinis tui? et hoc illa nesciebat et tapraesens, ubi erat exaudiebas eam; et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
co qui ꝓximus nr̃e naui erat.memori¬
a beati cypͥani maneret ea nocte. Nea
Mlansit orando ⁊ flendo. Et quidate
petebat deus m̃s tantis lacrimis. nͥ ut
nauigare me ñ sineres: Stu alte cõ¬
sulens. ⁊ exaudiens cardinẽ desiderii eiꝰ
non curasti qd̃ tũc petebat: ut me face¬
res qd̃ semꝑ petebat. Flauit uentus ⁊
ĩpleuit uela nr̃a ⁊ litus subtraxit as¬
pectib nr̃is. In quo mane illa ĩsamebat
dolore. ⁊ q̃telis ⁊gemitu ĩplebat aures
tuas contẽpnentis ista. cũ ⁊ me cupi¬
ditatib meis rapetes. ad finiendas ip̃as
cupiditates: ⁊ illiꝰ carnale desid̾ium.
iusto doloꝵ flagello uapularet. Ama-¬
bat eñi setum presentiã meã more ma¬
trũ sed młtis multo ãpluis: ⁊ nescie-¬
bat qͥd tu illi gaudioꝵ factut᷑ eẽs de ab¬
sentia mea. Nesciebat. id̾o flebat ⁊ eiu¬
labatz atq illis cruciatib arguebatur
rat. Et tñ post accusatõem fallaciaꝵ

Expanded text:
co, qui proximus nostrae naui erat, memorico, qui proximus nostrae naui erat, memoria beati Cypriani, maneret ea nocte. sed  autem non mansit orando et flendo. et quid a te petebat, deus meus, tantis lacrimis, nisi ut nauigare me non sineres? sed alte consulens et exaudiens cardinem desiderii eius non curasti quod tunc petebat, ut me faceres quod semper petebat. flauit uentus et impleuit uela nostra et litus subtraxit aspectibus nostris, in quo mane illa insaniebat dolore et querellis et gemitu implebat aures tuas contemnentis ista, cum et me cupiditatibus raperes ad finiendas ipsas cupiditates et illius carnale desiderium iusto dolorum flagello uapularet. amabat enim secum praesentiam meam more matrum, sed multis multo amplius, et nesciebat, quid tu illi gaudiorum facturus esses de absentia mea. nesciebat, ideo flebat et eiulabat atque illis cruciatibus arguebatur rat. et tamen post accusationem fallaciarum
Abbreviated transcription (Latin):
et ad corrigendos gͥssus meos utebaris oc¬
culte. ⁊ illoꝵ ⁊ mea ꝑu̾t sitate. Nam ⁊ qͥ
ꝑturbabant ociũ meũ feda rabie ceci erant:
et qui ĩuitabãt ad aliud. t̾ram sapiebãt. E¬
go aũt qui detestabar hic u̾am miseriam:
illic falsam felicitatẽ. appetebam. s qua¬
te hinc abirem. ⁊ illiic irem. tu sciebas d̾s
nec ĩdicabas mͥ nec matri. que me profet¬
tum atrocit̾ planxit: ⁊ usq ad mare
secuta est. s fefelli eam. iuolent̾ me tenẽ¬
temuit aut reuocaret. aut mecũ ꝑgeret.
Et finxi me amicũ nolle deserete. donec
uento facto nauigaret. ⁊ m̃titꝰ sũ m̃r̃i ⁊
illim̃ri. Et euasi. quia ⁊ hoc dimisisti mͥ
misericordit̾ seruans me ab aquis maris.
pleñ execrandis sordib. usq ad aqͣm gͣ¬
tie tue: qua me abluto siccarent᷑ flumi¬
na mat̾noꝵ oculoꝵ. quib ꝓme tͥ cotidie
rigabat t̾ram sub uultu suo. Et tam̃ re¬
cusanti sũ me redire uix ꝑsuasi. ut ĩlo¬

Expanded text:
et ad corrigendos gressus meos utebaris ocet ad corrigendos gressus meos utebaris occulte et illorum et mea peruersitate. nam et qui perturbabant otium meum, foeda rabie caeci erant, et qui inuitabant ad aliud, terram sapiebant, ego autem, qui detestabar hic ueram miseriam, illic falsam felicitatem appetebam. Sed quare hinc abirem et illuc irem, tu sciebus, deus, nec indicabas mihi nec matri, quae me profectum atrociter planxit et usque ad mare secuta est. sed fefelli eam uiolenter me tenentem, ut aut reuocaret aut mecum pergeret, et finxi me amicum nolle deserere, donec uento facto nauigaret. et mentitus sum matri, et illi matri, et euasi: quia et hoc tu dimisisti mihi misericorditer seruans me ab aquis maris plenum exsecrandis sordibus usque ad aquam gratiae tuae, qua me abluto siccarentur flumina maternorum oculorum, quibus pro me cotidie tibi rigabat terram sub uultu suo. et tamen recusanti sine me redire uix persuasi, ut in lo
Abbreviated transcription (Latin):
itruant. net eos amitti oĩo nͥ ille ꝑmise¬
rit. Ecõtͣ apud carthaginẽ feda est ⁊ ĩ¬
temꝑans licentia scolasticoꝵ Irrũpunt
ĩpudent᷑ ⁊ ꝓpe furiosa fronte ꝑturbãt
ordinẽ: quem quisq discipulis ad ꝓfi¬
ciendũ ĩstituerit. Multa ĩ uiriosa faci-¬
unt. mira hebetudĩe. ⁊punienda legi¬
b. nisi consuetudo patrona sit. Hoc mi¬
seriores eos ostendens. qͦdiam qͣi liceat fa¬
Et ĩpune se fac̾e arbitͣnͣtur. cũ ip̃a faciẽ¬
di cecitate puniant᷑. ⁊ ĩ comꝑabilit̾ pati¬
antur peiora qͣm faciũt. Ergo quos mo¬
res cũ studerẽ meos esse nolui eos. cũ do¬
cerem cogebar ꝑpeti alienos: ⁊ id̾o placebat
ire ubi talia ñ fieri om̃s qͥ nouerãt ĩdica¬
bant ͤperũ tu aũ spes mea. ⁊ portio mea
int̾ra uiuentiũ. ad mutandũ t̾ratũ lo¬
cũ ꝓsalute aĩe mee. ⁊ carchagine stimu¬
los. quib inde auellerer admouebas: et
hinc t̾sana facientes. ĩ de uana pollicentes:

Expanded text:
irruant; nec eos admitti omnino, nisi ille permiserit. Contra, apud Carthaginem foeda est et intemperans licentia scholasticorum. Irrumpunt impudenter, et prope furiosa fronte perturbant ordinem, quem quisque discipulis ad proficiendum instituerit. Multa injuriosa faciunt mira hebetudine, et punienda legibus, nisi consuetudo patrona sit; hoc miseriores eos ostendens, quo jam quasi liceat, faet impune se facere arbitrantur, cum ipsa faciendi caecitate puniantur, et incomparabiliter patiantur pejora, quam faciunt. Ergo quos mores, cum studerem meos esse nolui; eos, cum docerem, cogebar perpeti alienos: et ideo placebat ire ubi talia non fieri, omnes qui noverant, indicabant. Verum autem tu, spes mea et portio mea in terra uiuentium, ad mutandum terrarum locum pro salute animae meae et Carthagini stimulos, quibus inde auellerer, admonebas et hinc insana facientes, inde uana pollicentes,
Abbreviated transcription (Latin):
rans. atq comparãs iudicabã. Itaq acha¬
demicoꝵ more sicut existinat᷑ dubitans de
om̃ib. atq inter oĩa fluctuans. maniche-¬
os qͥdem relinq̃ndos ẽẽ decreui: ñ arbitrã
eo ip̃o tempore dubitatõis mee. ĩ illa secta
mnͥ ꝑmanendũ ẽẽ. curiam ñ nullos phy¬
cuminus ĩ catholica eccl̃ia mͥ aparentib
cõmendata: donec aliqͥd certi educeret.¬

Expanded text:
rans atque comparans, judicabam. Itaque Academicorum more, sicut existimantur, dubitans de omnibus atque inter omnia fluctuans, Manichaeos quidem relinquendos esse decrevi: non arbitrans eo ipso tempore dubitationis meae in illa secta mihi permanendum esse, cui jam nonnullos phichumenus in catholica Ecclesia mihi a parentibus commendata, donec aliquid certi eluceret
Abbreviated transcription (Latin):
mi tui recessus.⁊p̾sentissima ĩnos mi¬
sericordia tua cogitanda ⁊ p̾dicanda ẽ.
Non id̾o tomã ꝑgete uolui. qͥa maio¬
res q̃stus maiorq mͥ dignitas ab amicis
qui hoc suadebãt ꝓmittebãt᷑ ꝙͣqͣm ⁊ istadu¬
cebant animũ tũc meũ: sed illa erat causa
maxĩa. ⁊ pene sola qd̃ audiebã quietiꝰ ibi
stud̾e ad olescentes. ⁊ ordinatorie dicipli¬
ne cohercitõne sedari: nec ĩ eius scolam¬

Expanded text:
mi tui recessus, et praesentissima in nos misericordia tua cogitanda et praedicanda est. Non ideo Romam pergere volui, quod majores quaestus, majorque mihi dignitas ab amicis, qui hoc suadebant, promittebatur; quanquam et ista ducebant animum tunc meum: sed illa erat causa maxima et pene sola, quod audiebam quietius ibi studere adolescentes, et ordinatiore disciplinae coercit
Abbreviated transcription (Latin):
egnoscam te cognitor meus
cognoscam sicut ⁊ cognitꝰ
sumͤ Uirtus aĩe mee ĩtra ĩ
eam. ⁊ cõapta tibi. ut habeas. ⁊ possideas
sine macula ⁊ ruga. hec est mea spes.i¬
deoloquor ⁊ ĩ ea spe gaudeo. quando sa¬
nũ gaudeo. Cetera u̾o uite huiꝰ tantocoi¬
nus flenda. qͣnto mag̃ fletur. ⁊ tanto
magis flenda: quanto minus fietur
ĩeis. Ecce enĩ u̾itatem dilexisti q̃m qͥ
facit eam. uenit ad lucem. Uolo eam
facere ĩ corde meo coram te ĩ confessio¬
uẽ. in stilo autẽ meo corã multis testi
est abyssus hũane conscĩe. quid occul¬
tum eẽt ĩ me. etiam si nollem confite¬
ri tibi: Te enim mͥ abscond̾em ñ me
tibi. Nunc aũt qd̃ gemitus meus testis
est displicere me mͥ. tu refulges ⁊ pla¬
ces.⁊ amaris. ⁊ desideraris: ut erubes¬
cam de me. ⁊ abiciam me. ato eligã

Expanded text:
gnoscam te, cognitor mens, cognoscam, sicut et cognitus sum. uirtus animae meae, intra in eam et coapta tibi, ut habeas et possideas sine macula et ruga. haec est mea spes, ideo loquor et in ea spe gaudeo, quando sanum gaudeo. cetera uero uitae huius tanto minus flenda, quanto magis fletur, et tanto magis flenda, quanto minus fletur in eis. ecce enim ueritatem dilexisti, quoniam qui facit eam, uenit ad lucem. uolo eam facere in corde meo coram in confessione, in stilo autem meo coram multis testibest abyssus 15 humanae conscientiae, quid occultum esset in me, etiamsi nollem confiteri tibi? te enim mihi absconderem, non me tibi. nunc autem quod gemitus meas testis est displicere me mihi, tu refulges et places et amaris et desideraris, ut erubescam de me et abiciam me atque eligam
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾e. ut nõ eum ante opine¬
mur ingressum. quã illa u̾¬
ba finiret. Sciebat inquit et
iudas qui tradebat eũ. locum.
Ordo uerboꝵ est. sciebat locum
qui tradebat eũ: quia freq̃nt̾
inquit ihe conuenerat illuc
cũ discipłis suis. Ibi ergo lup
ouina pelle contectus. ⁊ inter
oues alto patris familias con¬
silio toleratus. didicit ubi ad
tempus exiguũ disꝑgeret gre¬
gem:insidiis appetendo pastorẽ.
Iudas ergo inquit cũ accepiss
cohortem. ⁊ aprincipib ⁊ pha¬
riseis ministros. uenit illuc cũ
laternis ⁊ facib et armis. Co¬
hors nõ iudeoꝵ sed militũ fuit.
A preside itaq intelligatur ac¬
cepta. tanqͣm ad tenendũ reum.
seruato ordine legitime potesta¬
tis. ut nullus tenentib auderet

Expanded text:
Jesus, ut non eum ante opineJesus, ut non eum ante opinemur ingressum, quam illa verba finiret. 2. Sciebat, inquit, et Judas, qui tradebat eum, locum. Ordo verborum est, Sciebat locum qui tradebat eum. Quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus ovina pelle contectus, et inter oves alto Patrisfamilias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem. Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et facibhors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet
Abbreviated transcription (Latin):
monib sed in aliis laboriosis litte¬
ris querat: nec stando et audiendo.
sed potus sedendo et legendo. uł legẽ¬
ti aurem mentem q intentissimã
prebendo. illa condiscat. Eredat tac̃
antequã sciat. siue id etiã scire in
gelista ẽẽ conscriptũ qͥntum ad hos.
attinet quos ĩ auctoritatẽ canoni¬
cam recipit eccł̃ia: qd̃ uł ip̃ius uel
alterius nõ minꝰ ueraci narratio¬
ni possit esse contrariũ. Nunc itaq
huiꝰ beati ioh̃is narrationẽ ut sus-¬
cepimus tractandã sine alioꝵ com¬
paratione uideamꝰ: in eis que ma-¬
nifesta sunt nõ ĩmorantes ut hoc
ubi opus est causa poscente facia¬
mus. Non ergo sic accipiamꝰ qd̃
ait. Hec cũ clixisset ih̃s egressus
est cũ discipłis suis transtorrentẽ
cedron ubi erat ortus. in quem ĩ¬
troiit ip̃e ⁊ discipuli eiꝰ tanqͣm ꝯ¬
tinuo post illa uerba in illum or¬
tum fuerit ingressus: sed ad hoc
ualeat qd̾ dictum est. hec cũ dixiss

Expanded text:
monibus, sed in aliis laboriosis littemonibus, sed in aliis laboriosis litteris quaerat; nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in gelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, in quem introivit ipse et discipuli ejus, tanquam continuo post illa verba in illum hortum fuerit ingressus: sed ad hoc valeat quod dictum est, Haec cum dixisset
Abbreviated transcription (Latin):
magno ꝓlixo q sermone.
quem post cenam dñs.fundendo
ꝓ nobis ꝓximo sanguinem ad
discipulos habuit. qui cum illo
tunc erant. adiuncta oratione
qm direrit ad patrem: deinceps
eius passionem ioh̾es euangłista
sic orsus est. Hec cũ dixisset ih̾c.
egressus est cũ discipulis suis trãs
torrentem cedron ubi erat ortus:
in quem introiuit ip̃e ⁊ discipłi
eius. S ciebat autẽ et iudas qui
tradebat eũ. locum: quia frequent̾
ih̾c conuenerat illuc cũ discipłis
suis. Hoc qd̃ narrat ingressum do¬
minũ cũ discipulis siuis in ortũ:
nõ continuo factum est cũ eius
illa finita esset oratio. de cuius
uerbis ait. Hec cum dixisset ih̾c.
sed alia quedã sunt interposita.
que ab isto pretermissa. apd̃ ali¬
os euangłistas leguntur: sicut
apud hunc inueniunt᷑ mlta. q̃¬
illi similiter in sua narratione ta¬
cuerũt. Quomͦ autẽ interse om̃s
conueniant. nec ueritati que ꝑ ali¬
um ꝓmitur. ab alio repugnetur.
qͥsquis nosse desiderat. nõ in hisser¬

Expanded text:
magno prolixoque sermone quem post coenam Dominus, fundendo pro nobis proximus sanguini, ad discipulos habuit qui cum illo tunc erant, adjuncta oratione quam direxit ad Patrem, deinceps ejus passionem Joannes evangelista sic orsus est: « Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, ins. Sciebat autem et Judas, qui tradebat eum, locum; quia frequenter Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. » Hoc quod narrat ingressum Dominum cum discipulis suis in hortum, non continuo factum est, cum ejus illa finita esset oratio, de cujus verbis ait, Haec cum dixisset Jesus: sed alia quaedam sunt interposita quae ab isto praetermissa apud alios evangelistas leguntur; sicut apud hunc inveniuntur multa qilli similiter in sua narratione tacuerunt. Quomodo autem inter se omnes conveniant, nec veritati quae per alium promitur, ab alio repugnetur, quisquis nosse desiderat, non in his ser
Abbreviated transcription (Latin):
nienter uidet᷑ exigi fortitudo s etiã
pueri puelleq potuerũt: ⁊ ĩnu¬
merabilis societas scõꝵ martyrũ. ĩ
regnũ celoꝵ fortiter ⁊ uiolenter
intrauit. Etce unde dic̾cũ est sini¬
te hos abire qndo se ꝓ nob̾ trade¬
dit: qui suo sanguine nos redemit.¬

Expanded text:
nienter videtur exigi fortitudo, sed etiam nienter videtur exigi fortitudo, sed etiam pueri puellaeque potuerunt. Et innumerabilis societas sanctorum martyrum in regnum coelorum fortiter et violenter it ? Ecce unde dictum est, Sinite hos abire, quando se pro nobis tradidit, qui suo sanguine nos redemit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ xp̃m sed ab illo etiã qui cũ sit.
negat se esse xp̃ianũ. Dñs enim
nõ ait petro. discipłm meũ te ne¬
gabissed me negabis. Negauit¬
ergo ip̃m. cũ se negauit eiꝰ esse dis¬
cipulũ. Quid aũ aliud isto modo
quã se negauit ẽẽ xp̃ianũ: Quã-¬
uis enĩ discipuli xp̃i nõdum ap¬
peslarent᷑ hoc nomine. post ascen¬
sionem qͥ ppe eiꝰ in antiochia pri-¬
mũ ceꝑunt appellari discipłi xp̃i¬
ani: iam tam̃ erat res ip̃a illo post¬
ea uocabulo nuncupanda. Iam
erant discipłi qui postea sunt
appellati xp̃iani: et hoc nomen
ꝯmune sicut cõmunem fidem. e¬
tiam ad posteros transmiserũt.
Qui ergo se negauit xp̃i esse dis¬
cipulũ. ip̃am rem negauit. cuius
nom̃ est uocari xp̃ianũ. Quam
mlti postea nõ dico senes ⁊ anus.
in quib huiꝰ uite sccietas facilius
potuit mortẽ ꝓ xp̃i confessione
tempnere. nec solum iuuentus u¬
triusq sexus. de qua etate conue¬

Expanded text:
esse Christum, sed ab illo etiam qui cum sit esse Christum, sed ab illo etiam qui cum sit negat se esse Christianum. Dominus enim non ait Petro: Discipulum meum te negabis, sed me negabis. Negavitergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Quid autem aliud isto modo, quam se negavit esse Christianum? Quamvis enim discipuli Christi nondum appellarentur hoc nomine post ascensionem quippe ejus in Antiochia primum coeperunt appellari discipuli Christiani, jam tamen erat, res ipsa illo postea vocabulo nuncupanda. Jam erant discipuli, qui postea sunt appellati Christiani, et hoc commune nomen, sicut communem fidem, etiam ad posteros transmiserunt. Qui ergo se Christi negavit esse discipulum, ipsam rem negavit, cujus nomen est vocari Christianum. Quam multi postea, non dico senes et anus in quibus hujus vitae satietas facilius potuit mortem pro Christi confessione contemnere, nec solum juventus utriusque sexus de qua aetate conve
Abbreviated transcription (Latin):
fiçare.⁊ addere. quẽ diligebat ihc.
fortassis ergo ⁊ hic ip̃e est. Quisqͥs
tam̃ sit. sequentia uideamꝰ. Discipłs
aũ ille inquit erat notus pontifiti:
et introiit cũ ih̃u in atriũ pontifi¬
cis. Petrus autẽ stabat ad ostium fo¬
ris. Exiit ergo discipl̃s alius qui e¬
rat notus pontifici Et dixit ostia¬
rie. ⁊ introduxit petrũ. Dicit ergo
petro ancilla ostiaria. Nunquid
et tu ex discipłis es hominis istius:
Dicit ille. Non sum. Ecce est illa
ꝓmittentis audatia. et de se pluri-¬
mũ prefidentis. Ubi sunt uerba il¬
la qͣndo ait. qͣre nõ possum sequi
te modo: Animam meã ꝓ te ponã.
Hoccine est sequi magr̃m. se nega¬
re discipłm: Sictine ꝓ dño aĩa po¬
nitur. ut hoc ne fiat uox ancille
formidetur: Sed quid mirũ si d̾s
uera predixit. homo autẽ falsa
presumpsit: Sane in ista nega
debemus aduertere. nõ solum ab
eo negari xp̃m. qui dicit eũ non

Expanded text:
em diligebat Jesus . em diligebat Jesus . Fortassis ergo et hic ipse est: quisquis tamen sit, sequentia videamus. « Discipulus autem ille, » inquit, « erat notus pontifici, et introivit cum Jesu in atrium pontificis: Petrus autem stabat ad ostium foris. Exiit ergo alius discipulus qui erat notus pontifici, et dixit ostiariae et introduxit Petrum. Dicit Petro ancilla ostiaria: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dixit ille: Non sum. Ecce est illa promittentis audacia, et de se plurimum praefidentis. Ubi sunt verba illa quando ait: Quare non possum sequi te modo? Animam meam pro te ponam . Hoccine est sequi magistrum, se negare discipulum? Siccine pro Domino anima ponitur, ut hoc ne fiat, vox ancillae formidetur? Sed quid mirum si Deus vera praedixit, homo autem falsa praesumpsit? Sane in ista quae debemus advertere non solum ab eo negari Christum, qui dicit eum non
Abbreviated transcription (Latin):
Postea quã ꝑsecutores tradẽ¬
te iuda comprehensũ dñm
ligauerũt. qui nos clilexit
et tradidit semet ip̃m ꝓ nob̾.
et cui pater nõ peꝑtit. sed pro
nob̾ om̃ib tradidit eũ ut in-¬
telligatur iudas nõ laudabit
utilitate traditionis huiꝰ sed sce¬
leris uolũtate dampnabilis:
adduxerũt eum sicut ioh̾es e¬
uanglista narrat: ad annam
primũ. Nec tacet᷑ causa: cur ita
factum sit. Erat enĩ in qͥt socer
cayphe: qui erat pontifex an¬
i illius. Erat aũ inquit cay¬
phas qui consiliũ dedit iudeis.
qr expedit unũ hoĩem mori
ꝓ ppło. Merito et matheus cũ
id breuius narrare uoluisset. eñ
ad caypham ductũ fuisse com¬
memorat: quia ⁊ ad annam
prius ideo ductus est. qd̃ socer eiꝰ
fuerit. Ubi intelligendũ est. ħ
eundẽ caypham fieri uoluisse.
Sequebat᷑ aũ inquit ih̃m sy¬
mon petrus. et alius discipłs.
Quis nam sit iste discipłs. nõ
tenere affirmandũ est:quia tace¬
tur. Solet aũ se idem ioh̾es signi

Expanded text:
Postquam persecutores, tradente Juda, comprehensum Dominum ligaverunt, qui nos dilexit et tradidit semetipsum pro nobis, et cui Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum ; ut intelligatur Judas, non laudabilis utilitate traditionis hujus, sed sceleris voluntate damnabilis: Adduxerunt eum, sicut Joannes evangelista narrat, ad Annam primum. Nec tacet causam cur ita factum sit: Erat enim, inquit, socer Caiphae, qui erat pontifex anni illius. Erat autem, inquit, Caiphas qui consilium dequia expedit unum hominem mori pro populo. Merito et Matthaeus cum id brevius narrare voluisset, eum ad Caipham ducturum fuisse commemorat, quia et ad Annam prius ideo ductus est, quod socer ejus fuerit. Ubi intelligendum est hoc eumdem Caipham fieri voluisse. Sequebatur autem, inquit, Jesum Simon Petrus, et alius discipulus. Quisnam sit iste discipulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem idem Joannes se i
Abbreviated transcription (Latin):
to. quomͦ dictũ est. ut uidentes ui¬
deant. et nõ uideant. Quomͦ enĩ
uideant.nisi quia palam nõ in
ꝯcculto: Et quomodo rursus idẽ
ip̃i nõ uideant. nisi qr nõ palam
sed in occulto: Ea tam̃ ipsis qͥ au
dierant et nõ intellexerant. tali¬
a erant. ut nõ possent iuste ac
ueraciter criminari. Et quociẽs¬
cũq ĩ tecrogãdo tẽptauer̃t. ut in¬
uenirẽt unde actusarẽt eũ sic eis ren¬
dit. ut om̃s eoꝵ retunderent᷑ doli:
et calumpnie frustrarent᷑. Ideo
ditebat. Quid me interrogas:
Interroga eos qui me audierũt.¬

Expanded text:
to, quomodo dictum est ut videntes vito, quomodo dictum est ut videntes videant, et non videant ? Quomodo enim videant, nisi quia palam, non in occulto? et quomodo rursus iidem ipsi non videant, nisi quia non palam, sed in occulto? Ea tamen ipsa quae dierant et non intellexerant, talia erant, ut non possent juste ac veraciter criminari: et quotiescumque interrogando tentarunt, ut invenirent unde accusarent eum, sic eis respondit, ut omnes eorum retunderentur doli, et calumniae frustrarentur. Ideo dicebat, Quid me interrogas? Interroga eos qui audierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ac si dixisset. Multi me audie¬
runt. Ip̃m autẽ palam modo
nõ erat palam. Palam qͥppe
erat quia multi aucdiebant:¬
et rursus nõ erat palam. qr ñ
intelligebant. Et qd̃ seorsum
discipulis loquebat᷑. nõ in oc¬
cultoutiq loquebat᷑. Quis nã¬
q in occulto loquit᷑. qui corã
tot hominib loquit᷑. cũ scrip¬
tum sit. in ore duoꝵ uel truim tes¬
tium stabit omne uerbũ. Presertĩ
si hec loquitur paucis qd̃ ꝑ eos ne-¬
lit innotescere multis. sicut ip̃e do¬
minus ait illis quos adhuc pau¬
cos habebat. Qd̃ dico uobis in te¬
nebris dicite in lumine. ⁊ qd̃ in
aure auditis predicate in tecta:
Ergo et hoc ip̃m qd̃ ab eo dici ui¬
debatur occulte. quodã mͦ nõ dite¬
batur in occulto. quia nõ ita diceba¬
tur. ut ab eis quib dictũ fuerat
taceret᷑: sed ita potius ut usq qͣq
predicaret᷑. Sic ergo dici potest
aliqͥd. et palam simul ⁊ nõ palã.
uel in occulto simul ⁊ nõ in occul¬

Expanded text:
ac si dixisset, Multi me audieac si dixisset, Multi me audierunt. Ipsum autem palam modo m quodam non erat palam. Palam quippe erat, quia multi auet rursum non erat palam, quia non intelligebant. Et quod seorsum discipulis loquebatur, non in occulto utique loquebatur. Quis namque in occulto loquitur, qui coram tot hominibus loquitur, cum scriptum sit, In ore duorum, aut trium testium stabit omne verbum ? praesertim si hoc loquitur paucis, quod per eos velit innotescere multis, sicut ipse Dominus ait illis quos adhuc paucos habebat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Ergo et hoc ipsum quod dici ab eo videbatur occulte, quodammodo non dicebatur in occulto, quia non ita dicebatur, ut ab eis quibus dictum fuerat taceretur; sed ita potius, ut usquequaque praedicaretur. Si ergo dici potest aliquid et palam simul et non palam, vel in occulto simul et non in occul
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum nich̃. Quid me inter¬
rogas: Interroga eos qui audi¬
erunt. quid locutus sum ipsis.
Ecce ip̃i sciunt que dixerim ego.
illd̃ qd̃ ait. in occulto locutus
sum nichil. Nonne ĩ hoc ip̃o
recenciori sermone quem post
cenam discipłis est locutus a¬
it illis. Hec in ꝓuerbiis locutꝰ
sum uobis. uenit hora cũ iã
nõ in ꝓuerbiis loquar uobis.
sed palam de patre meo an¬
nunciabo uob̾. Si ergo ip̃is
coniunctiorib discipl̃is suis
nõ loquebat᷑ palam. sed ho-¬
ram ꝓmittebat qnͣdo erat
palam locuturus. quomͦ
palam locutus est mundo:
Deinde illis ipsis suis. sicut
alioꝵ quoq euanglistaix
testatur auctoritas. in eoꝵ
comꝑatione qui discipuli
eius non erant. multo utiq
manifestius loquebat᷑ qnͣdo
cũ solis erat remotus a tur¬
bis. Tunc enĩ eis ⁊ parabolas
aꝑiebat. qͣs clausas ꝓferebat
ad alios. Quid est ergo in ce¬
culto locutus sum nichil. S
intelligendũ est ita eũ dixis¬
se palam locutus sum mundo.

Expanded text:
quid me interrogas? Interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis: ecce hi sciunt quae dixerim ego. illud quod ait, In occulto locutus sum nihil. Nonne in hoc ipso recentiore sermone, quem post coenam discipulis est locutus, ait illis: Haec in proverbiis locutus sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis ? Si ergo ipsis conjunctioribus discipulis suis non loquebatur palam, sed horam promittebat quando palam erat locuturus, quomodo palam locutus est mundo? Deinde illis ipsis suis, sicut aliorum quoque evangelistarum testatur auctoritas, in eorum comparatione qui discipuli ejus non erant, multo utique manifestius loquebatur, quando cum solis erat, remotus a turbis: tunc enim eis et parabolas aperiebat, quas clausas proferebat ad alios. Quid est ergo, In occulto locutus sum nihil? Sed intelligendum est ita eum dixisse, Palam locutus sum mundo;
Abbreviated transcription (Latin):
regni eius accepit. Ut impleret᷑
sermo quẽ dixit. qr quos dedisti
mͥ nõ ꝑdidi ex his quenquã.
Utiq enim petrus si negato
xp̃o hinc iret. quid aliud qͣm
ꝑiret: Stabant aũ serui ⁊ mi-¬
nistri ad prunas quia frigus
erat: et calefaciebant se. Non
hyems erat sed tam̃ frigus e¬
rat: qd̃ solet etiã eqͥnoctio u̾¬
no aliqͣndo contingere. Erat
aũ cum eis petrus stans ⁊ ca¬
lefaciens se. Pontifex ergo in¬
terrogauit ih̃m de discipłis eiꝰ
et de doctrina eius. Respondit

Expanded text:
 nos redemit; ut impleretur sermo quem dixit, Quia quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. Utique enim Petrus si negato Christo hinc iret, quid aliud quam periret? 3. Stabant autem servi et ministri ad prunas, quia frigus erat, et calefaciebant se. Non hiems erat, sed tamen frigus erat: quod solet etiam aequinoctio verno aliquando contingere. « Erat autem cum eis et Petrus stans, et calefaciens se. Pontifex ergo interrogavit Jesum de discipulis ejus, et de
Abbreviated transcription (Latin):
ergo me queritis. sinite hos abi¬
re. Ut impleret᷑ sermo quẽ dixit.
quia qͦs dedisti mͥ nõ ꝑdidi ex his
quẽqͣm. Si me inquit queritis.
sinite hos abire. Inimitos uidet:
et hoc faciunt quod iubet. Si¬
nunt eos abire. quos nõ uult
ꝑire. Nunqͥd autẽ non erant

Expanded text:
ritis, sinite hos abire. Ut impleretur sermo quem dixit, Quia quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. Si me, » inquit, « quaeritis, sinite hos abire. » Inimicos videt, et hoc faciunt quod jubet; sinunt eos abire, quos non vult perire. Numquid autem non erant
Abbreviated transcription (Latin):
pater: nõ bibam illum: In suo qͥp¬
pe facto ille discipłs magr̃m de¬
fendere uoluit: ñõ qd̃ significan¬
dum est cogitauit. Et ille
igit᷑ ad pacientiã commonẽ¬
dus fuit: ⁊ hoc ad intelligẽ¬
tiam conscribendũ. Qd̃ autẽ
a patre sibi dicit datũ calicẽ
passionis. ꝓfecto illud est qd̃
ait apls. Si deus ꝓ nobis.
quis contra nos: Qui filio ꝓ¬
prio nõ peꝑcit: sed ꝓ nob̾ om¬
nib tradidit eũ. Uerum aue

Expanded text:
Pater, non bibam illum? In suo quipPater, non bibam illum? In suo quippe facto ille discipulus magistrum defendere voluit, non quod significandum est cogitavit. Et ille igitur ad patientiam commonendus fuit, et hoc ad intelligentiam conscribendum. Quod autem a Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus t
Abbreviated transcription (Latin):
postea morituri: Cur ergo si tũc
morerent᷑ ꝑderet eos. nisi quia
nõdũ in eum sic credebant. quomͦ
credunt quicũq nõ ꝑeunt: Sy¬
mon ergo petrus Habens gladiũ
eduxit eũ. et ꝑcussit seruum prĩ¬
cipis sacerdotum: ⁊ abscidit eius
auriculam dextram. Erat aũ no¬
men seruo malchus. S olus hic
euangłista etiam nomen serui
huiꝰ expressit: sicut lucas solus. qd̃
eius auricłam dñs tetigerit. et sa¬
nauerit eũ. Malchus interpretat᷑
regnatuirus. Quid ergo auris pro
dño amputata. ⁊ a dño sanata
significat.: nisi auditũ amputa¬
ta uetustate renouatũ. ut sit in
nouitate sp̃c ⁊ nõ in uetustate lit¬
tere: Qd̃ cui prestitũ fuerit a xp̃o
quis dubitet regnaturũ esse cum
hoc ad illam ꝑtinet uetustatẽ q̃
in seruitutẽ generat qd̃ est agar.
Sed cũ accessit sanitas. figurata
est ⁊ libertas. factũ tam̃ petri do¬
minus impbauit: ⁊ ꝓgredi ultͣ
ꝓhibuit dicens. Mitte gladiũ in
uaginam. Calicem quẽ dedit mͥ

Expanded text:
postea morituri? Cur ergo, si tunc morerentur, perderet eos, nisi quia nondum in eum sic credebant, quomodo credunt quicunque non pereunt? Simon ergo Petrus habens gladium eduxit eum, et percussit principis servuauriculam dexteram. Erat autem nomen servo Malchus. Solus hic evangelista etiam nomen servi hujus expressit: sicut Lucas solus, quod ejus auriculam Dominus tetigerit et sanaverit eum. Malchus autem interpretatur regnaturus. Quid ergo auris pro Domino amputata, et a Domino sanata significat, nisi auditum amputata vetustate renovatum, ut sit in novitate spiritus, et non in vetustate litterae? Quod cui praestquis dubitet regnaturum esse cum hoc ad illam pertinet vetustatem, quae in servitutem generat, quod est Agar . Sed cum accessit sanitas, figurata est et libertas. Factum tamen Petri Dominus improbavit, et progredi ultra prohibuit dicens: Mitte gladium in vaginam. Calicem quem dedit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
dellitõ ꝑdurantis cõsuetudĩs ĩ regnũ u¬
xoriũ. Nec sanabat᷑ uulnus illud me¬
ũ. qd̃ prioris p̾tisione fc̃m etat sed post
feruorẽ doloremq acerrimũ putrescebat.
et quasi frigidiuss desꝑatiꝰ dolebat. Tibi
laus. tibi głia. fons misericordiarũ. E¬
go fiebam miserior⁊ tu ꝓpͥnquior Ad¬
erat iamiãq decc̾a tua. taptura me de ce¬
no. ⁊ ablut᷑a. ⁊ ignorabam. Nec me re-¬
uocabat a ꝓfũdiore uoluptatũ carna¬
liũ gurgite. nisi metus mortis ⁊ fut᷑i
iudicu tuiz qui ꝑ uarias quidẽ opimoẽs.
nũqͣm tam̃ recessit de pectore meo. Et
disputabã cũ amicis meis alipio ⁊ ne-¬
bridio. de finib bonoꝵ ⁊ maloꝵ. epicii¬
tum. accepturũ fuisse palmã in aĩo
meo. nisi ego credidissẽ post mortẽ re¬
stare aĩe uitam. ⁊ tractus m̾itoꝵ: qd̾
epycurus credere noluit. Et querebã
siẽemus ĩ mortales ⁊ ĩppetua corpo¬

Expanded text:
tellitio perdurantis consuetudinis in regnum utellitio perdurantis consuetudinis in regnum uxorium. nec sanabatur uulnus illud meum, quod prioris praecisione factum erat, sed post feruorem doloremque acerrimum putrescebat et quasi frigidius, sed desperatius dolebat. XYI. Tibi laus, tibi gloria, fons misericordiarum. ego fiebam miserior et tu propinquior. aderat iam iamque dextera tua raptura me de caeno et ablutura, et ignorabam. nec me reuocabat a profundiore uoluptatum carnalium gurgite nisi metus mortis et futuri indicii tui, qui per uarias quidem opiniones, numquam tamen recessit de pectore meo. et disputabam cum amicis meis Alypio et Nebridio de finibus bonorum et malorum Epicurum accepturum fuisse palmam in animo meo, nisi ego credidissem post mortem restare animae uitam et tractus meritorum, quod Epicurus credere noluit. et quaerebam, si essemus inmortales et in perpetua corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sequendas latas ⁊ tritas uias seculi. qͦ¬
mam multe cogitatões erant ĩ corde nr̃o:
cõsiliũ autẽ tuũ manet inet̾num. Ex qͦ
consilio deridebas nostra. ⁊ tua p̾ꝑabas.
nobis daturus escammoportunitatem:
et aꝑturus manũ. atq ĩpleturus aĩas
nr̃as bñdictõne. Interea mea pecta ml¬
tiplicabant᷑: ⁊ auulsa a latere meotã¬
qua ipedimẽto coniugii. cũ qua cuba¬
re solitus eram. cor ubi adherebat. cõcisũ
et uulneratũ mͥ etat: ⁊ trahebat sangui¬
nem. Et illa ĩ affricam redieratz uouens
tibi se aliũ uirũ nesciturũ relicto apud
me nat᷑ali ex illa filiomeo. At ego i⁊̃ felix
nec femine imitator. dilatõis ĩpaciens. tã¬
qͣm post bienniũ accepturus eam qͣm pe-¬
tebam: qr ñ amator coniugii. slibidĩs
seriuis eramt: ꝓcurauz aliam ñ utiq cõ¬
uigẽ qua tanqͣm sustentaret᷑ ⁊ ꝑduc̾et᷑.
uł ĩteger uel auctior morb aĩe mee. sa¬

Expanded text:
sequendas latas et tritas uias saeculi, qusequendas latas et tritas uias saeculi, quoniam multae cogitationes erant in corde nostro, consilium autem tuum manet in aeternum. ex quo consilio deridebus nostra et tua praeparabus nobis daturus escam in opportunitate et aperturus manum atque impleturus animas nostras benedictione. Interea mea peccata multiplicabantur, et auulsa a latere meo tamquam inpedimento coniugii cum qua cubare solitus eram, cor, ubi adhaerebat, concisum et uulneratum mihi erat et trahebat sanguinem. et illa in Africam redierat uouens tibi alium se uirum nescituram relicto apud me naturali ex illa filio meo. at ego infelix nec feminae imitator, dilationis inpatiens, tamquam post biennium accepturus eam quam petebam, quia non amator coniugii sed libidinis seruus eram, procuraui aliam, non utique coniugem, quo tamquam sustentaretur et perduceretur uel integer uel auctior morbus animae meae sa
Abbreviated transcription (Latin):
micicie sinceritatẽ non eẽt aliud huiꝰ. ⁊
aliud illiꝰ s quod et cũctis fieret unũ.
et uniu̾sũ singuloꝵ eẽ. ⁊ oĩa om̃ium
cũ uid̾emur nobis ẽẽ posse detem ferme
hõĩes ĩ eadem societate. eẽntq int̾ nos p̃ di¬
uites romanianꝰ maxĩe cõmuniceps ñr:
quẽ tũc graues estus negotõꝵ suoꝵ ad
comitatũ attraxerant. abĩeunte etate mͥ
familiarissimꝰ. Qui maxĩe ĩstabat huic
rei: ⁊ magnam ĩ suadendo habebat auc¬
toritatẽ: quod amplares eiꝰ multũ cete¬
ris ante ibat. Et placuerat nobis. ut
bini anniui. tanqͣm magistiatꝰ. oĩa ne-¬
cessaria curarent. ceteris quietis. s poste¬
a qͣm cepit cogitari. utrum hoc muliertu-¬
le sinerent. quas ⁊ alii nr̃m iam haberẽt.
et nos habere uolebamus totũ illud
placitũ qdꝰ bene formabam᷑. dissiluit ĩ
manib. atq confractũ.⁊ abiectum ẽ.
Inde ad suspiria ⁊ gemitus reg̾ssus. ad

Expanded text:
amicitiae sinceritatem non esset aliud huius et amicitiae sinceritatem non esset aliud huius et aliud illius, sed quod ex cunctis fieret unum, et uniuersum singulorum esset et omnia omnium, cum uideremur nobis esse posse decem ferme homines in eadem societate essentque inter nos praediuites, Romanianus maxime communiceps noster, quem tunc graues aestus negotiorum suorum ad comitatum adtraxerant, ab ineunte aetate mihi familiarissimus. qui maxime instabat huic rei et magnam in suadendo habebat auctoritatem, quod ampla res eius multam ceteris anteibat. et placuerat nobis, ut bini annui tamquam magistratus omnia necessaria curarent ceteris quietis. sed posteaquam coepit cogitari, utrum hoc mulierculae sinerent, quas et alii nostrum iam habebant et nos habere uolebamus, totum illud placitum, quod bene formabamus, dissiluit in manibus atque confractum et abiectum est. inde ad suspiria et gemitus et gressus ad
Abbreviated transcription (Latin):
rogatu meo. ⁊ desid̾io suo. forti clamo¬
re cordis abste dep̾caretur cotidie: ut
ei ꝑiusũ ostend̾es aliqͥd de futuro ma¬
trimonio meo. Nũqͣm uoluisti. Et uide¬
bat q̃ dam uana. ⁊ phantastica quo co-¬
gebat ĩpetus de hacre satagentis hũa¬
ni sp̃e: ⁊ narrabat mͥ ñ cum fiducia
qua solebat. cũ tu demõstrabas ei. sed
contẽpnẽs ea. Dicebat enim discernere se
nescio. quosapore. quẽ u̾bis explicare
ñ poterat: qͥdinter eẽt int̾ reuelãtem
te ⁊ aĩam suam sõniantẽ Instabat᷑ tam̃.
et puella petebat᷑: cuiꝰ etas ferme biennio
minꝰ quã nubilis erat. Et quia ea place¬
bat expectabat᷑:. ⁊ multi amici agitaue¬
ramꝰ aĩo. ⁊ colloq̃ntes ac detestantes tur¬
bulentas hũane uite molestias. pene
iam firmaueram᷑. remoti a turbis ocio¬
se uiu̾e. Io ocium sic moliti. ut siquid
habete possemꝰ. cõfertemꝰ ĩmediũ: uuaraq
rem familiarẽ conflaremꝰ ex oĩb: ut ꝑ a

Expanded text:
rogatu meo et desiderio suo forti clamorogatu meo et desiderio suo forti clamore cordis abs te deprecaretur cotidie, ut ei per msum ostenderes aliquid de futuro matrimonio meo, numquam noluisti. et uidebat quaedam uana et phantastica, quo cogebat inpetus de hac re satagentis humani spiritus, et narrabat mihi non cum fiducia, qua solebat, cum tu demonstrabas ei, sed contemnens ea. dicebat enim discernere se nescio quo sapore, quem uerbis explicare non poterat, quid interesset inter reuelantem te et animam suam somniantem. instabatur tamen, et puella petebatur, cuius aetas ferme biennio minus quam nubilis erat, et quia ea placebat, exspectabatur. Et multi amici agitaueramus animo et conloquentes ac detestantes turbulentas humanae uitae molestias paene iam firmaueramus remoti a turbis otiose uiuere, id otium sic moliti, ut, si quid habere possemus, conferremus in medium unamque rem familiarem conflaremus ex omnibus, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
animus seruitutẽ meam: ⁊scupendoi¬
bat ĩ expiendi cupidinẽ. uenturus ĩ
ip̃am exꝑientiã: atq in de fortasse lap-¬
surus in eam qͣm stupebat seruitutem.
q̃m sponsionẽ uolebat fac̾e cũ morte:
et qui amat ꝑiculum . ĩ cidet in illud.
Neutrum .N. nr̃m. si qd̃ est conuiga¬
le decus ĩ officio regendi matrimonii.
et suscipiẽdoꝵ libetorũ ducebat nisi te¬
nuiter. Magna aũt ex parte ato ue¬
bementer cõsuetudo saciande ĩ saciabił
concupiscẽtie. me captũ excruciabatz il¬
lum aũt admiratio ͤ apiendũ trahebat
Sic eramr. donec tu altissime ñ deserens
humũ ntãm miseratꝰ miseros: subue¬
nires miris. ⁊ occultis modis. Et ĩstabat᷑
ĩpigre ut ducetẽ uxorem. Iam petebam.
iam ꝓmittebat᷑ maxĩe matre dante ope¬
tam. quo me coniugatũ baptisimꝰ salu¬
taris ablieret: quo me ĩ dies gaudebat
aptati. ⁊ uota sua ac ꝓmissa tua ĩ me-¬
a fide compleri aĩ adu̾tebat: cũ sane et

Expanded text:
animus seruitutem meam et stupendo ianimus seruitutem meam et stupendo ibat in experiendi cupidinem uenturus in ipsam experientiam atque inde fortasse lapsurus in eam quam stupebat seruitutem, quoniam sponsionem uolebat facere cum morte, et qui amat periculum, incidet in illud. neutrum enim nostrum, si quod est coniugale decus in officio regendi matrimonii et suscipiendorum liberorum, ducebat nisi tenuiter. magna autem ex parte atque uehementer consuetudo satiandae insatiabilis concupiscentiae me captum excruciabat, illum autem admiratio capiendum trahebat. sic eramus, donec tu, altissime, non deserens humum nostrum miseratus miseros subuenires miris et occultis modis. Et instabatur inpigre, ut ducerem uxorem. iam petebam, iam promittebatur maxime matre dante operam, quo me iam coniugatum baptismus salutaris ablueret, quo me in dies gaudebat aptari et uota sua ac promissa tua in mea fide conpleri animaduertebat. cum sane et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlinguã meam dulces laqueos ĩ uia eiꝰ:
quib illi honesti ⁊ expediti pedes ĩplicarẽ¬
tur. Cũ .ii. me ille miraret᷑ quẽ non par¬
uipẽderet. ita herere iusco illiꝰ uolupta¬
tis. ut me affirmarẽ quotiẽscũq in de
inter nos q̃ retemꝰ celibem uitã. nullo cͦ
posse degere: atq ita me defenderẽ cũ illũ
mirantẽ uiderem. ut dicetẽ multum int̾¬
ẽẽ. inter illud qd̃ ip̃e raptim ⁊ fuitim ex¬
ꝑtus eẽt. quod pene iam nec meminisset
quidẽ. atq id̾o nulla molestia facile cõ-¬
tẽpneret: ⁊ delectatões cõsuetudĩs mee.
ad quas si accessisset honestũ nomẽ ma-¬
trimonii. ñ eum mirari oporteret: cur
ego illam uitã nequitẽ sꝑnere. ceꝑat
et ip̃e desid̾are coniugiũ: nequaquam
uictus libidine talis uoluptatis.s cu¬
nositatis. Dicebat em̃i scire se cuꝑe quid¬
nam ẽẽt illudsine quo uita mea. que
illi sic placebat. non mͥ uita. spena ui-¬
d̾etur. Stupebat .ii. liber ab illo uincło

Expanded text:
linguam meam dulces laqueos in via ejus, quibus illi honesti et expediti pedes implicarentur. 22. Cum enim me ille miraretur, quem non parvipenderet, ita haerere visco illius voluptatis, ut me affirmarem, quotiescumque inde inter nos quaereremus, caelibem vitam nullo modo posse degere; atque ita me defenderem, cum illum mirantem viderem, ut dicerem multum interesse inter illud quod ipse raptim et furtim expertus esset, quod pene jam ne meminisset quidem, atque ideo nulla molestia facile contemneret, et delectationes consuetudinis meae, ad quas si accessisset honestum nomen matrimonii, non eum mirari oportere, cur ego illam uitam nequirem spernere, coeperat et ipse desiderare coniugium nequaquam uictus libidine talis uoluptatis, sed curiositatis. dicebat enim scire se cupere, quidnam esset illud, sine quo uita mea, quae illi sic placebat, non mihi uita, sed, poena uideretur. stupebat enim liber ab illo uinculo