comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dassis eum erumꝑit et hoc dix̾it potest illa
respond̾e et dicere quare maledicis cum pau¬
lo ante amabas. certe coninges sumus. ¶ũ
lingua tua discordas mecum et ꝯcordit᷑
quomodo uiu̾e pot̾is. Nos fres ꝑicula nr̃a
intuemur. non uoluntates nr̃as actendi¬
nus. Nam et medicus si uoluntatẽ egͥ
attendat nuniꝙ alum curatus ex nõ est
faciendum non fiat. quod ꝓbet deus non
faciat qui deo credit ab ip̃o audit quod di¬
cimus. certe meluis erac quib dam uolen¬
tib corrigi ut uel huc nõ ueniremus susta
dcũri eramus. uel quia iam uenimus. nõ
ea dic̾emus udus t̾ciano die me mini
me dixisse sc̃itati ur̃e quia cõtaredi eẽmus
aut huius modi aliquid popularit̾ exhi¬
bentes ꝑfundiis migaciacis ur̃e. que iam
q̃siuimus ut relinquatis tenurissetis nõ
ut daremus nobis diem et quisq ꝓ mo¬
dulo suo confret uob̃ m̾cedem. Quia am¬
bularemus delectati canticis uanis ulłi

Expanded text:
tassis enim si eruperit, et hoc dixerit, potest illa tassis enim si eruperit, et hoc dixerit, potest illa respondere, et dicere: Quare maledicis, cui paulo ante acclamabas? Certe conjuges sumus: cum lingua tua discordas, mecum concorditer quomodo vivere poteris? Nos, fratres, pericula vestra intuemur, non voluntates vestras attendimus: nam et medicus si voluntatem aegri attendat, nunquam illum curat. Quod non est faciendum, non fiat: quod prohibet Deus, non fiat. Qui Deo credit, ab ipso audit quod dicimus. Certe melius erat quibusdam nolentibus corrigi, ut vel huc non veniremus, si ista dicturi eramus; vel quia jam venimus, non ea diceremus. 5. Nudiustertiano die memini me dixisse Sanctitati vestrae, quia si citharoedi essemus, aut hujusmodi aliquid populariter exhibentes pro studiis nugacitatis vestrae, quae jam quaesumus ut relinquatis, tenuissetis nos, ut daremus vobis diem, et quisque pro modulo suo conferret nobis mercedem. Quare ambularemus delectati vanis canticis nulli
Abbreviated transcription (Latin):
audietunt tum sit par pccm̃. In pcc̃o pari
innocentiorem facit uid̾i dm̃ uirum. non
diuina u̾itas. sed humana peru̾sitas et si
forte hodie acriorem quiscxͣ passus fuerto
uxorem suam et lib̾ius murmurantem
cui iam uidebatur quia licebat iuiro et
andiuit in ecc̃a. quia non licet uiro. Sigͦ
passus fui̾t uxorem suam lib̾ius iam ut
dixit murimirantem et dñtem sͥ u̾olic
quod facis. Sic .n. audiuimus xpĩani su¬
mus quod a me exigis. redde mͥ fidem tibi
debeo. fidem michi debes. fidem xp̃o. ambo
debemus. Si me fallis. nõ fallis eum cuius
sumus. nõ fallis eum qui nos emit. Hic a̾¬
hiꝰ audiens ille qui solet dum ño uult ĩse
fi̾ sũmꝰ in me fit insanus. Ita scitur. maledi¬
rit fortassis etiam dicat quomo do fem̃ est
ut huc ille ueniret. aut uxor mea in ecc̃a
ꝓced̾et. Et hoc credo quod in cogitatione su¬
a dicat. Nam lib̾e erumpere in uocem nõ
audet. nec ante solam uxorem suam for¬

Expanded text:
audierunt; cum sit par peccatum. In peccato pari audierunt; cum sit par peccatum. In peccato pari innocentiorem facit videri virum, non divina veritas, sed humana perversitas. Et si forte hodie acriorem quisquam passus fuerit uxorem suam, et liberius murmurantem, cui jam videbatur quia licebat viro et audivit in Ecclesia quia non licet viro: si ergo passus fuerit uxorem suam liberius jam, ut dixi, murmurantem, et dicentem sibi, Non licet quod facis; simul audivimus, christiani sumus, quod a me exigis, redde mihi: fidem tibi debeo, fidem mihi debes, fidem Christo ambo debemus; et si me fallis, non fallis eum cujus sumus, non fallis eum qui nos emit. Haec ai audiens ille, quae non solet, dum non vult in se fieri sanus, in me fit insanus, irascitur, maledicit; fortassis etiam dicat, Quomodo factum est ut huc ille veniret, aut uxor mea ipso die in ecclesiam procederet? Et hoc credo quod in cogitatione sua dicat: nam libere erumpere in vocem non audet, nec ante solam uxorem suam. For
Abbreviated transcription (Latin):
se creaturam de uirgine maria. assump¬
sisse mortalitatem et passum fuisse pro
nobis ea legimus credimus ut salueᷤi
nec in eo ĩmoratus sum. ut quicquid fa¬
citis pro spe futura faciatis. Noru en
cogitare. Qui .i. non de futuro scło co¬
uet ppia xp̃ianus est ut id quod infirie ꝓ
ra patrntuum et matrem tuam niinesit
honoraut ꝑentes et rato muenimus ꝑences
conquirentes de mipbitate filiorum. ẜiꝑ
non desint sed tam̃ qͦm̃ raro fit. Iam bieui¬
ꝓ mouendium est fuit nec in eo ubi dc̃m̃ẽ
non occides ĩmorari uolui non .ii. credo ẽẽ
hie turbã homicideꝵ. Illudi uero malum
iate serpiens plus occupauit et in eo uehe¬
mentiuis irtitatur ad u̾sarius ille qui io
queri de uiris suis ita inuadens omĩa con¬
suetudo pro lege obseruatur. ut iam et inu¬
licrib forte ꝑsuasum sit licere. ħ uiris ñ
licere mulierib. solent .n. audire adduc
quia inuentus est cum ancilla sua. ñ ꝙͣ

Expanded text:
se creaturam, de virgine Maria assumpse creaturam, de virgine Maria assumpsisse mortalitatem, et passum fuisse pro nobis: ea legimus, et credimus, ut salvemur. Nec in eo immoratus sum, ut quidquid facitis, pro spe futura faciatis. Novi enim cogitare. Qui enim non de futuro saeculo costianus est, ut id quod in fine Dera patrem tuum et matrem tuam. Multi enim honorant parentes, et raro invenimus parentes conquerentes de improbitate filiorum; quamvis non desint: sed tamen quam raro fit, tam breviter monendum fuit. Nec in eo ubi dictum est, Non occides, immorari volui: non enim credo esse hic turbam homicidarum. Illud vero malum late serpens plus occupavit, et in eo vehementius irritatur adversarius ille, qui ideo queri de viris suis. Ita invadens omnia consuetudo pro lege observatur, ut jam et mulieribus forte persuasum sit, licere hoc viris, non licere mulieribus. Solent enim audire adductinventus est cum ancilla sua, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
let capitis sui. sic unus cuiꝰq domus ht̃
caput suum et tanquam carnem suam
feminam. quo caput ducit: illuc debet
corpuis sequi. Quia ergo uult caput ire:
quo non uult ut corpus sequatur. ħ iubẽ¬
ego ipẽ ad u̾sarius sum quibusdam qui
a ħ loquor. quid ad me ꝑtinet fortem me
faciat qui terret. ut loquor ut non time¬
am querelas hominum. Nam qui uo¬
lunt castitatem seruare uxorib et habũ¬
dant tales. nolunt me ista dicere. Sedi
nolint uelint dicturus sum. si .ii. uos
exhortor ut cum adu̾sario concordetis.
ego cum illo in lite remanebo qui nob
iubet ut faciatis. ip̃e nobis uibet ut scia¬
do quod iuber ut dicamus. Ad uersariiã
remanebimus Nunquid inceteris que
supra dixi multis inmoratus sum. hoch
i nr̃i ut putetis creaturam ẽẽ filium dei. Qiͦ¬
niam omĩs creatura natiuitati sb̃iecta est
sed creditis eum equalem ẽẽ prĩ dm̃ de d̾e.
uerbum apud dm̃ u̾b̾ dm̃. per ꝙõ fc̃a sũt

Expanded text:
let capitis sui: sic uniuscujusque domus habet let capitis sui: sic uniuscujusque domus habet caput virum, et tanquam corpus feminam . Quo caput ducit, illuc debet corpus sequi. Quare ergo vult caput ire, quo non vult ut corpus sequatur? Quego ipse adversarius sim quibusdam, quia haec loquor. Quid ad me pertinet? Fortem me faciat qui terret ut loquar, ut non timeam querelas hominum. Nam qui nolunt castitatem servare uxoribus suis et abundant tales, nolunt me ista dicere. Sed velint nolint, dicturus sum. Si enim vos non exhortor ut cum adversario concordetis, ego cum illo in lite remanebo. Qui vobis jubet ut faciatis, ipse nobis jubet ut do quo4. Numquid in caeteris, quae supra dixi, multis immoratus sum? Hoc e Dei vestri, ut putetis creaturam esse Filium Dei. Quoniam omnis creatura vanitati subjecta est . Sed creditis eum aequalem Patri esse, Deum de Deo, Verbum apud Deum, Verbum Deum, per quod facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad hoc debeas laborare ut requies.
qui non uis pati a filiis tuis. dicitur
tͥ. Non occides. tu autem occidere uis
inimitum tuum. et ĩo forte non facis qͥ¬
a tunes iuidicem hominem. Non qui¬
a cogitas d̾m. Ignoras quia ille ẽ testiꝰ
ẽ cogitationus. Illouiuo quẽ uis mo¬
ri. tẽ homicidam tenet in corde. diͣcit᷑
t̾ͥ. Non mechab̾is .i. nõ ibis ad aliquam
auam uxorem tuam. Tu autem hoc oxi
tue. et cum debes iuirtute ycedere
uxorem quia castitas uurtus est. tu sb̾ unoĩ¬
petu libidinis cadis et ius uxorem tuam ẽẽ¬
iuctricem. tu uictus iaces. et cum tu caput¬
sis uxoris tue p̾cedit te ad dm̃ cuius caput
es uis donum tuam caput deorsum pende
Caput est enĩ mulieris uir nͥ autem melus
iuit mulier quam uir. caput deorsum
pendet. Caput est .n. uir melius debet ui¬
uere rur et p̾cedere in om̃ib bonis fcĩs
uxorem suam. ut illa imuittetur uirum
sequatur iurum suum. quomodo caput

Expanded text:
cum ad hoc debeas laborare, ut requiesccum ad hoc debeas laborare, ut requiescquam non vis pati a filiis tuis. Dicitur tibi, Non occides. Tu autem occidere vis inimicum tuum: et ideo forte non facis, quia times judicem hominem, non quia cogitas Deum. Ignoras quia ille testis est cogitationum? Illo vivo quem vis mori, te homicidam tenet in corde. Dicitur  Non mechaberis, id est non ibis ad aliquam preter uxorem tuam. Tu autem exigis h. Et cum debeas in virtute precedere uoniam castitas virtus est, tu sub uno impetu libidinis cadis et vis uxorem tuam victricem esse et tu victus iaces. Et cum tu caput uxoris sis, precedit te ad deum, cuius caput es. Vis tuam domum capite deorsum pendere. Caput enim mulieris vir est. Ubi autem melius vivit mulier qupendet domus. Si caput est vir, melius debet vivere vir, et praecedere in omnibus bonis factis uxorem suam; ut illa imitetur virum, et sequatur caput suum. Quomodo caput
Abbreviated transcription (Latin):
si de uiri domo non recedens. adult̾am aĩ¬
mam et manens in eius conugio fornica¬
us. Dicitur tibi ne accipias nomen deitui¬
nec existimes creaturam e̾e xpiñ quia ꝓ
te suscepit creaturam et tu contempnis
cum quia equalis est prĩ et unum cum
pr̃e. Dicitur tibi. ut spĩtalit̾ obserues
salbatum. Non quomodo iuderi obser¬
uant salbatum carnali ocio. uacare.n.
uolunt ad nugas et luxurias suas. Meliꝰ
.n. fac̾et iudens i agro suo aliquid ati¬
le frad quam in theatro sediciosus exi¬
st̾et. Et melius femine eaꝵ die salbati
lanam fac̾ent quam toto die in menia¬
nis fitis impudice saltarent. Tibi autẽ
dicitur ut obserues spũalit̾ salbatũ ĩspe
future quietis. quam tibi ꝑ mittit deus.
qiisquis enĩ pp̃ illam quietam futurã
agit. quitquid potest quãnis laboriosũ
uideatur quod agit tamensi ad fidem
dam s asbatum ħt nire. sed ħt inspe. tu
autem ad hoc uis requiescere ut laboreᷤ

Expanded text:
si de viri domo non recedens adultera anisi de viri domo non recedens adultera anima, et manens in ejus conjugio fornicaris. Dicitur tibi, Ne accipias Ne existimes creaturam esse Christum, quia pro te suscepit creaturam: et tu contemnis eum qui aequalis est Patri, et unum cum Patre. Dicitur tibi ut spiritualiter observes sabbatum: non quomodo Judaei observant sabbatum carnali otio; vacare enim volunt ad nugas atque luxurias suas. Melius enim faceret Judaeus in agro suo aliquid utile, quam in theatro seditiosus existeret: et melius feminae eorum die sabbati lanam facerent, quam toto die in maenianis suis impudice saltarent. Tibi autem dicitur ut observes spiritualiter sabbatum, in spe futurae quietis, quam tibi promittit Dominus. Quisquis enim propter illam quietem futuram agit quidquid potest, quamvis laboriosum videatur quod agit; tamen si ad fidem dem sabbatum habet in re, sed habet in spe. Tu autem ad hoc vis requiescere, ut labores;
Abbreviated transcription (Latin):
autem iste non est dỹabolus. Nam min¬
ꝙͣ te hortaretur scriptura ut cum dẏabo¬
lo concordares. Est ergo alius adu̾sarius
qũe sͥ homo facit adu̾sarium. Nam il¬
le si aduersarius ẽẽt: tecum in uia non
oẽt. ad hoc est cecum inuia ut concord
tetum. Scit enim quia nisi in uia cõcor¬
dau̾is. iam cradet iudici. Iudex autem
sunt recordant̾ nobis uel qui legu̾nt ux
qui audierunt ergo quis est ad uersarius.
Sermo dei. Sermo dei adu̾sarius tuus est.i
Quare adriersanius est. quia contraria iu¬
bet quam tu facis. dicit tibi uͣmis est deus
ctuus unum deum cole cuius dimisso uno
d̾o tanquam legatimo uiro anme formi¬
ccates per multa demonia et quod est gra¬
uius non quasi a patre dise̾ns et repudi¬
ans sicut apostaste facuint. sed tanquam
manens in domo uiri tui admittis ad ulte¬
ros. Ideo est tanquam xpĩanus. non dimit¬
tis etcam. Consulus mathematicos aut ar¬
uppices. aut angures aut maleficos qua¬

Expanded text:
 iste non est diabolus: nam nun iste non est diabolus: nam nunquam te hortaretur Scriptura, ut cum diabolo concordares. Est ergo alius adversarius, quem sibi homo facit adversarium: nam ille si adversarius esset, tecum in via non esset. At hic est tecum in via, ut concordet tecum. Scit enim quia nisi in via secum concordaveris, jam tradet te judici, judex autem sunt, recordantur nobiscum, vel qui legerunt, vel qui audierunt. Ergo quis est adversarius? Sermo Dei. Sermo Dei adversarius tuus est. Quare adversarius est? Quia contraria jubet, quam tu facis. Dicit tibi, Unus est Deus tuus; unum Deum cole. Tu vis dimisso uno Deo tanquam legitimo viro animae, fornicari per multa daemonia: et quod est gravius, non quasi aperte deserens et repudians, sicut apostatae faciunt; sed tanquam manens in domo viri tui admittis adulteros: id est, tanquam christianus non dimittis Ecclesiam, consulis mathematicos, aut aruspices, aut augures, aut maleficos; qua
Abbreviated transcription (Latin):
q ad hunc hodiernum. Nonne quicqͥd¬
fuit futurum et p̾t̾itum fcm̃ est tale he¬
tur. ac si non fuĩt sic erit quicquid extat
extrenum. sed sit et hoc longum. Sit ꝑ¬
lixum quantum putau̾is quantũ dix̾is
quantum cogitaiĩs. quantum tibi non
format scriptura. sed fingit cogitatio. ep¬
tumis diem iudicii ꝓlongam. Nuncꝑ
ultimum diem tuuimꝰ .i. iute tue quo exi¬
turus eidem hoc corpore ꝓdusturus es ĩ
longum. si tibi senectus certa si potest. i¬
Cui autem potest. Nonne ex quo homo¬
incipit uiuere iam potest et mori. possi¬
bilitatem mortis mitium iute facit ĩ has¬
cterra et ingenere hisano. Ille solus nũd̾ mori
nundum potest. qui nundum cepit
niuere. Incertus ergo dies tanꝙͣ cotidia¬
nus sperandus est. Si autem tanqua i¬
cotidianus sꝑandus est incertus ẽ Com¬
ponatur cum adu̾sario duum est tecum ĩ
uia. uia enim uocatur hec uita per qmͣ
om̃s cransennt et nõ recedit iste ad u̾sariꝰ

Expanded text:
que ad hunc hodiernum; nonne quidque ad hunc hodiernum; nonne quidquid futurum fuit, praeteritum factum est? Tale habetur, ac si non fuerit. Sic erit quidquid restat extremum. Sed sit et hoc longum, sit prolixum, quantum putaveris, quantum dixeris, quantum cogitaveris, quantum tibi non format Scriptura; sed fingit cogitatio, quantum vis diem judicii prolonga; numquid ultimum diem tuum, id est, vitae tuae, quo exiturus es de corpore hoc, producturus es in longum? Sit tibi senectus certa, si potest: cui autem potest? Nonne ex quo incipit homo vivere, jam potest et mori? Possibilitatem mortis initium vitae facit. In hac terra et in genere humano ille solus mori nondum potest, qui nondum coepit vivere. Incertus ergo dies tanquam quotidianus sperandus est. Si autem tanquam quotidianus sperandus est incertus dies, componatur cum adversario, dum est tecum in via. Via enim vocatur haec vita, per quam omnes transeunt; et non recedit iste adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo ut iudicem possis corrumpere
quid ergo agis apud talem uidicem qũẽ
nec corrumpere nes fallere pot̾is et tamẽ
est ꝙ agas. Tunc enm erit ip̃e uidex cau¬
se cue qui modo testis est uite tue. Clama¬
uimus et laudanimus opponamuss cau¬
sam uram̃ qui testis est operum nr̃orum
ip̃e testis est uocum istarum non sint maneᷤ
conu̾tantur ad gemitum. tempus est concor
deus uidendo iniqua. et non puniendo ut
ctamencito fit uerum fit iudicium. More
quippe humane uite plixum est quod d̾o
breue est. Sed in ip̃o seculo et in humano
genere quid longe udetur. quid consola¬
ti muoluti sunt in uttimam fluxerunt et
deinceps fluent. Non quidam tam mul¬
cti sed tamen uiq in finem seculi transi¬
bunt anni. sicut et illi transierunt longe
iudetur quod restat quicquid ño erit
ctantum quantũ transactum est. et tam̃
ex transacto p̾terito tempore sꝑandus ẽ¬
dies qui diceretur hodiernus ex illo us¬

Expanded text:
quo modo, ut judicem possis corrumpere. quo modo, ut judicem possis corrumpere. Quid ergo agis apud talem judicem, quem nec fallere, nec corrumpere poteris? Et tamen est quod agas. Tunc enim ipse erit judex causae tuae, qui modo testis est vitae tuae. Clamavimus, et laudavimus: componamus causam nostram. Qui testis est operum nostrorum, ipse testis est vocum istarum: non sint inanes, convertantur ad gemitum. Tempus est concordDeus videndo iniqua et non puniendo, ut tamen cito sit futurum judicium. More quippe humanae vitae prolixum est, quod Deo breve est. Sed et ipsi saeculo et humano generi quod longe videtur, quid consolaanni evoluti sunt, multi anni fluxerunt, et deinceps fluent; non quidem tam multi, sed tamen usque in finem saeculi transibunt anni, sicut et illi transierunt: longum videtur quod restat quanquam non erit tantum, quantum transactum est, et tamen ex transacto praeterito tempore, sperandus equidam dies qui diceretur hodiernus, ex illo us
Abbreviated transcription (Latin):
et miserator dñs. et ult̾m quod ait et ue¬
punitatem et ad licenciam pecõrum face¬
res quod uelles utereris scło uel quantum
tͥ ꝓmittetur uel quantum tibi libido uis¬
sus est et si quis te bene moriendo obiur¬
garet atq terrer ut cohib̾es te ab immo¬
dato fluxii. erindo post concupiscencias
tuas et desid̾ando d̾m tuum inter mediaᷤᷤ
uoces obuirgantis exires. Impugͦenti qͥ¬
dem fronte ueluti audita diuiua aucto¬
titate et leges de libro duĩco quid me ter¬
res de d̾o nr̃õ. Ille misericors et misãtorẽ
et multum misericors. ne talia homines di¬
fent. unum uerbum addidit in finem ꝙ
ait et uerax. Etͤxcussit leticiam male p̃¬
sum̃cium et induxit timorem dolentiũ
ponere ante ultimum iudicium dei cui
ꝯpone causam tuam. Non est unde pre-¬
sumas. Cum ille uenit ueui̾t nec falsos
testes adduces quib ille fallatur nec pa¬
tronum fraudilentis cͥcũnentionib et
linguosis actib ahibebis. nec ambies ali¬

Expanded text:
time ibi et ultimum quod ait, Et vepunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias tuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro? Ille misericors est, et miserator et multum misericors. Ne talia homines dicerent, unum verbum addidit in fine, quod ait, Et verax; et excussit laetitiam male praesumentium, et induxit timorem dolentium. ponere. Ante ultimum judicium Dei tui compone causam tuam. Non est unde praesumas; cum ille venerit, nec falsos testes adduces, quibus ille fallatur, nec patronum fraudulentis circumventionibus et linguosis artibus adhibebis, nec ambies ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ stipulantur supplantantur tali cogita¬
tione ut dicant s fierr si fieri posset uon
nobis miraretur deus. ño talia per ꝓpħ̾as su
ret daret omĩb ndulgenciam. Ignosc̾et
omĩb postea ueniret neminem mitt̾et ĩ
nult te deus facere similem sui et cognanᷤ
d̾m facere similem tui. placeat ergo tibi
deus quał est no qualem illum ẽe uis. ꝑu̾¬
sus .n. es et talem uis dm̃ quał es. corrigẽs

Expanded text:
que supplantantur tali cogitaque supplantantur tali cogitatione, ut dicant sibi: Si fieri posset, non nobis minaretur Deus, non talia per Prophetas suoret, daret omnibus indulgentiam, ignosceret omnibus, postea veniret, neminem mitteret inm vult Deum. Vult te Deus facere similem sui, et conaris tu Deum facere similem tui. Placeat tibi ergo Deus qualis est, non qualem illum esse vis. Perversus enim es, et talem vis Deum qualis es, no
Abbreviated transcription (Latin):
homo canticum uetus potest cantare non
nouum. ut autem cantet canticum nouũ
nentes mendaciũ loqͥmini iu̾tatem. ħ est
quod ait Exuite uet̾em hominem et indu¬
ite nouum ħ dixit. Mutate mores scłm di¬
ligebatis. deum diligite. Nugatoria ini
diligite. Si duectio ne facitis canticum nou¬
um cantatis. si timore facitis. facitis camẽ
portatis quidem psalt̾ium. sed nundũ canta¬
ctis. Si autem nec facitis ꝑicitis ipm̃ psalt̾i¬
um meluis est uel portare ꝙͣ picere. sed nĩ¬
sus meluis est cum uoluntate cantare qid̾
cum honore portare. nec peruenit ad canti¬
cũ nouum. nisi iam cum uoluntate cautãs.
Nam qui portat cum timore adhuc ĩ iua
est et quicquio est ꝙ dico frẽs actendite. nõ
concordant ꝯ adu̾sario suo qui cum timo¬
re adhuc facit. timec .n. ne ueniat deus et
dampnet illum. Nam nũdum delectat
quod bonum est. Nundum ibi ħt suaui¬
tatẽ ut cantet eanticum nouũ sed de ue¬

Expanded text:
homo canticum vetus cantare potest, non homo canticum vetus cantare potest, non novum. Ut autem cantet canticum novum,nentes mendacium, loquimini veritatem . Hoc est quod ait, Exuite veterem hominem, et induite novum: hoc dixit, Mutate mores. Saeculum diligebatis, Deum diligite: nugatoria iniqdiligite. Si dilectione facitis, canticum novum cantatis: si timore facitis, facitis tamen; portatis quidem psalterium, sed nondum cantatis: si autem nec hoc facitis, projicitis ipsum psalterium. Melius est vel portare, quam projicere: sed rursus, melius cum voluptate cantare, quam cum onere portare. Nec pervenit ad canticum novum, nisi jam cum voluptate cantans. Nam qui portat cum timore, adhuc in vetustate est. Et quid est quod dico, fratres, attendite. Non concordavit cum adversario suo, qui cum timore adhuc facit: timet enim ne veniat Deus, et damnet illum. Nam nondum delectat quod bonum est: nondum ibi habet suavitatem, ut cantet canticum novum; sed de ve
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾rum decem cordarum. t̾cia in una tabula ad
dm̃ pertinentia .uii. in altera tabula ad pn¬
mum. In altera ergo tabula primũ est. ho¬
nora patrem tuum. et matrem tuam. Se.¬
cundum non mechab̾is. t̾cium nõ occides.i
quartum non furab̾is. quantum ño fłi
testimonium dices. Sextum non concups¬
ces rem ꝓximi tui. Septimum nõ concupis¬
ces rem ꝓxiini tui ħ iungamus illis trib
ad dilectionem dei ꝑtinentib si in psart̾i¬
o decem cordaꝵ uolumus cantare cantit¬
nouum¶ atcendat .n. caritas urã ut dicam
uel ꝙ dñs sugg̾it. Acͣcepit legem populus
nideorum istam ĩ decalogo ño obseruauit
Et quicumꝙ obtemꝑabat. timore obtẽ¬
ꝑabat pene non amore iusticie portabat
timentionus ẽ. Id̾o uetus homo aut ño
facit aut tiorem facit non amore scĩtatis
Non delectione castitatis. temꝑancia cari¬
tatis. sed timore uetus enĩ homo est et uer

Expanded text:
lterium decem chordarum — tria in una tabula ad lterium decem chordarum — tria in una tabula ad deum pertinentia, septem in altera tabula ad proximum.. in altera ergo tabula primum est: honora patrem tuum et matrem tuam; secundum: non moechaberis; tertium: non occides; quartum: non furaberis; quintum: non falsum testimonium dices; sextum: non concupisces uxorem proximi tui; septimum: non concupisces rem proximi tui. haec iungamus illis tribus ad dilectionem dei pertinentibus, si in psalterio decem chordarum uolumus cantare cantiVII. 8. Attendat enim Charitas vestra, ut dicam quod Dominus suggerit. Accepit Legem populus Judaeorum istam in decalogo: non observavit. Et quicumque obtemperabant, timore obtemperabant poenae, non amore justitiae: portabant uptas est, timenti onus est. Ideo vetus homo aut non facit, aut timore facit; non amore sanctitatis, non delectatione castitatis, temperantiae, charitatis, sed timore. Vetus enim homo est; et vetus
Abbreviated transcription (Latin):
dit dominus et diliges ꝓximũ tuum
sicut teipm̃ et contexint dicens. In hiis
duobus p̾ceptis tota lex pendet et ꝓpħe.
tota lex induob p̾ceptis est. dilectione
deiet dilectione pximi. ad dilectionem¬
dei. ad dilectionem pximi . uii. corde quo¬
modo uiuaturint̾ homines. Nam ip̾e
nuͣs septenanius tanquam uii. cordarum
incipit ab honore parentum honora prem
tuum et matrem. Ad ꝑentes .ii. suos homo
aꝑit oculos et ħ uita ãb eorum amicitia su¬
mit exordium . Q.uosquos autem suis pen¬
tib nõ defert honorem quib ꝑere poterit
honora prem̃ tuun et matrem tuam et di¬
cit apostolus. honora prem̃ et matrem ꝙ
est mandatũ primum. Quomodo prim̃
crã quartum mandatum est isi quia in
septenario numero est primum ad dilcõ¬
nem primi. primum est in altͥa tabula¬
Nam id̾o due tabule legis date sunt. dens
enim famulo suo moysi in moute duas tabu¬
las dedit. in quibus duab tabulis lapideis
conscripta erant .x. p̃cepta legis quos est peai¬

Expanded text:
diliges proximum tuum tanquam te ipsum; et contexuit dicens, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae : tota Lex in duobus praeceptis est, in dilectione Dei et dilectione proximi; ad duo itaqueest ad dilectionem proximi, septem chordae: quomodo uiuatur inter homines. nam ipse numerus septenarius tamquam septem chordarum incipit ab honore parentum: honora patrem tuum et matrem tuam. ad parentes enim suos homo aperit oculos et haec uita ab eorum amicitia sumit exordium. quisquis autem suis parentibus non defert honorem, quibus parcere poterit? honora patrem tuum et matrem tuam; et dicit apostolus: honora patrem et matrem, quod est mandatum primum. quomodo primum, quando quartum mandatum est, nisi quia in septenario numero est primum ? ad dilectionem proximi primum est in altera tabulanam ideo duae tabulae legis datae sunt. deus enim famulo suo Mosi in monte duas tabulas dedit, in quibus duabus tabulis lapideis conscripta erant decem praecepta legis — quod et psa
Abbreviated transcription (Latin):
t̾num quieti quod erit salbatum salbatoꝵ
et pp̃ ipsam requiem pertinentẽ ad donũ sp̃c
sc̃i. Tercium itaq p̾ceptum de salbato quod
diximus ꝙ carnalit̾ uideri celebrant. nos spi¬
rituałr agnoscamus. Nam quia sp̃c spesc̃t
dicitur. pp̾ea sempit̾irum diem scificauit
deus. quando fecit omĩa oꝑa sua. sicut in
genesi scciptum est legimus. non ibi hẽs
nominatã sc̃ificationẽ nisi illo die ubidi¬
citur requieuit deus ab oꝑib suis. Non
.n. fatigatus erat deus ut dic̾etur. requie¬
uit deus ab operib suis. sed in illo uerbo
tͥ laboranti requiem ꝑmisit ut quia fecit
om̃ia bona ualde et sic dicitur requienit
deus. ut intelligas etiam te post bona oꝑa
requieturum et sine fine requieturum
Nam omia suꝑiora que dc̃a sunt .i. dies
suꝑiores hñt uesꝑam. Septimus iͦ dies ñ
ht̃ uesꝑam ubi dies sc̃ificauit requiem.
Dicitur ibi fcm̃ ẽe mane. ut fieret dies
sine fine. Sic incipit ergo requies nr̃a cͣ

Expanded text:
aeternum quieti; quod erit sabbatum sabbatorum, propter ipsam requiem pertinentem ad donum Spiritus sancti. Tertium itaque praeceptum de sabbato, quod diximus, quod carnaliter Judaei celebrant, nos spiritualiter agnoscamus. Nam quia Spiritus sanctus dicitur, propterea septimum diem sanctificavit Deus, quando fecit omnia opera sua, sicut in Genesi scriptum legimus. Non ibi habes nominatam sanctificationem, nisi illo die ubi dicitur, Requievit Deus ab operibus suis. Non enim fatigatus erat Deus, ut diceretur, Requievit Deus ab operibus suis : sed in illo verbo tibi laboranti requiem promisit; ut quia fecit omnia bona valde, et sic dicitur, Requievit Deus, intelligas etiam te post bona opera requieturum, et sine fine requieturum. Nam omnia superiora quae dicta sunt, id est, dies superiores habent vesperam: septimus iste dies non habet vesperam, ubi Deus sanctificavit requiem. Dicitur ibi, Factum est fine dies. Sic incipit ergo requies nostra, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
illud tͥ nõ ꝓmitcit quia faciat de quał ẽ.
Nam eris quał est. sed ad c̃ꝑdam modum
.i. imittator dei. uelud ymago. s nõ quar
ymago est filii. Nam etiam ymagines ĩ
hominib diuerse sunt. fili̾us hom̃is ħt
a sb̾stancia et tamem est quedam ymago
est in filio quomodo hoc est quod pr .i. uer

Expanded text:
illud tibi non promittit, quia faciet te qualis est. Nam eris qualis est, sed ad quemdam modum; id est, imitator Dei velut imago, sed non qualis imago est Filius. Nam etiam imagines in hominibus diversae sunt. Filius hominis habet a substantia, et tamen est quaedam imago est in Filio, qui hoc est quod Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ et deus nost̾̃ nu¬
sericors et miserator. lõ¬
ganimis et multũ mi¬
sericors et uerax quoni¬
am largiturum p̾rogat
misericordiam in p̾sen¬
ti seculo tam seu̾e mi¬
natur uudicium in futiro scło. u̾ba que
dixi scripta sunt et diuinis austoritatib
continentur quia nuisericors et misator
dñs. Longanimus et multum misericors

Expanded text:
ominus et Deus noster misericors et miserator, longanimis et multum misericors, et verax; quam largiter praerogat misericordiam in praesenti saeculo, tam severe minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum mi
Abbreviated transcription (Latin):
minata a die est. Ideo et passione saluatoris a¬
morte libata et a tenebris ad lucem ꝑducta ẽ.
sluilla itaq intuperatio actoris poterit ud̾i
qul apsam eceaturami tunc reformauit qñ

Expanded text:
ere ideoque et passione saluatoris tunc a tenebris ad lucem perducta. nulla itaque uituperatio auctoris poterit uideri, quando lapsam creaturam tunc reformauit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
buendam ut etiam mundum ipsum oooooooo
et tempora a se instituta ooceret cũ nasci ooco¬
se homuiem nult. ad diminutõm huma nã
ne est quo ex magna diminutone lux que dies
est. crementum cepit accipere. Ut tempus nati¬
uitatis: ratione congruat doctrine d̾iue que
se doceret. tunc noluit passione sua acti᷑ erãt.¬
numdum redimere et reformare. Qũa udei
micium cepit et dies per noctẽ increscere. In

Expanded text:
buendam, ut etiam mundum ipsum, et tempora a se instituta doceret; tunc nasci homo voluit, ad diminutionem humani ndo ex magna diminutione lux quae dies est, crementum incipit accipere: ut tempus nativitatis ejus ratione congruat doctrinae divinae, se doceret, tunc uoluit passione sua mundum redimere et reformare, quando initium cepit et dies super noctem increscere. in
Abbreviated transcription (Latin):
waest. Si crgo sanctus carnem ex uirgine ses
corpore et animã lateret filii dei uitꝰ latere aũ
eius est ad tempus ño intelligi obumbratio a
quid penitus intelligatur. Consid̾ and uinest.
uis autemi huiꝰ u̾bi si exprimatur obumbrat̾o
uartutis dei: ĩꝑticio aliqua intelligitur. ut dũ
unbratur corpus: aliquid sumere ex dei uirtu¬
te disuoscitur hoc autem aliquid: totum est ꝙ
non potest ꝑtiri d̾initas sequitur itaꝙ. Propt̾ea
et ꝙ nascitur ex te sciñ uocabitur filius dei. qd̾
em de spũ sco̾ natum ẽ in se hñs obumbrationẽ
fauis dei sine dubio scm̃ natum est .i. corpus fai¬
i dei sc̃i .ni. corpus: scm̃ est. Sed et non de carue¬

Expanded text:
est. Spiritus sanctus ergo carnem ex Virgine fecit corpore et anima lateret Filii virtus. Latere autem ejus, est ad tempus non intelligi. Obumbratio autem quid penitus intelligatur, considerandum est. Vis autem hujus verbi si exprimatur, obumbratio virtutis Dei, impetitio aliqua intelligitur, ut dum obumbratur corpus, aliquid sumere ex Dei virtute dignoscitur. Hoc autem aliquid totum est, quia non potest partiri divinitas. Sequitur itaque, Propterea et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Quod enim de Spiritu sancto natum est, in se habens obumbrationem lius Dei, sine dubio sanctum natum est, id est corpus Filii Dei. Sancti enim corpus sanctum est. Sanctus er
Abbreviated transcription (Latin):
Et̾is legis p̾togat̾a signari om̃ia. n
in inp̾t̾itum infigura future fidei
gesta et in designata noscuntur uc
uerum nos tenere nõ ambig̾emus qñ ea q̃
nunc audiuimus et credimꝰ ante scła p̾desti¬
nata uidemꝰ non solum uocib sed et signo¬
rum iurtutib conmendata. Sed nunc illd̾
est si eodem modo ut designata sunt a nob̾
inclł̾ta ꝯpentur ut diem pentecostem. Uñ
et qua ratione tractus sit: congrue disnos¬
camus scripture etem̃ dñice sensus suos sol¬
licitis et deuotis aꝑiunt ĩ diligentib clau¬
dunt. Nec .n. par erat ut res q̃ dieb ac m̃i¬
tis reseruata sunt: parum ab om̃ib uidere¬
es primus est in quo ad impletum est pasche
mist̾ium ad redemptionem salutis huma¬
ne quia semper post curcicula dier̃ septem
ad pͥmum reu̾ti uecesse est ut declaretur etã
mandi septenario miniero et consũmari ad
requiem peruenire: ita post ebdomadas sẽp¬
tem. primus dies est pentecosten. dem nõ¬

Expanded text:
eteris praerogatiua signari. omnia enim in praeteritum in figura futurae fidei nostrae gesta et designata noscuntur, ut uerum nos tenere non ambigeremus, quando ea, quae nunc et audimus et credimus, ante saecula praedestinata uidemus, non solum uocibus, sed etiam signorum uirtutibus commendata. sed nunc illud est, si eodem modo ut designata sunt a nobis intellegantur, ut dies pentecostes unde et qua ratione tractus sit congrue dinoscamus. scripturae etenim dominicae sensus suos sollicitis et deuotis aperiunt, indiligentibus claudunt. nec enim par erat, ut res, quae meritis ac dignis reseruatae sunt, passim ab omnibus uiderees primus est, in quo adimpletum est Paschae mysterium in redemptionem salutis humanae; quia semper post curricula dierum septem, ad primum reverti necesse est, ut ostendatur aetatem mundi septenario numero consummari, et ad requiem pervenire: ita et post hebdomadas septem, primus dies est Pentecostes. Den
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ affcũs in caritate iũ per nature unitatẽ ĩ fi¬
lium ꝙ obrem nemo iudit dm̃ nisi iicus filiꝰ
hoc iohes apłs filiun dei audiuit dicentem ĩ¬
ter alia. ño quia prem̃ iudit quisꝙͣ nesi ^ q ui est
a d̾o ħ iudit patrem. ut ergo ad condempt̾oir
lebant uel credere. Ostendit eunͣgelista nunc
negat uisum et dm̃ prem̃ aparuisse patribus
ꝑfitetur manifestare se uult dei filius quia
ip̃e semper i diñ uisus est patrib. Hme ẽ uñ¬

Expanded text:
tris per naturae unitatem in filium? quam ob rem nemo uidit deum, nisi unicus filius. hoc Iohannes apostolus filium dei audiuit dicentem inter alia: non quia patrem uidit quisquam, nisi qui est a deo, hic uidit patrem. ut ergo ad condemnationelebant uel credere, ostendit euangelista hunc negat uisum et deum apparuisse patribus profitetur, manifestare se uult dei filius, quia ipse semper in deum uisus a patribus est. hi
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem humanam ꝑficit: dnĩco die ĩ co¬
atimi et ad impletum noscatur. dĩco . n.
die fc̃s est mundus et post lapsum rursus ex¬
eo cet̾i curricula sortirentur: ac per hoc ip̃a
ie resurrexit qua fecit et scd̃m nimerum
quia codem die .i. pentecosten. lex dataest
com caperent ac stitent eiui głicum ius p̃di¬
care quod fcm̃ duplici testimonio confirma¬
cdir qria et p̾destinatũ ostenditur et mani¬

Expanded text:
ad salutem humanam pertinet, dominico die et inchoatum et adimpletum noscatur. dominico enim die factus est mundus et post lapsum rursus o ceteri curricula sortirentur. ac per hoc ipsa die resurrexit quam fecit et secundum numerum quia eodem die, id est pentecosten, lex data esttem caperent ac scirent euangelicum ius praedicare. quod factum duplici testimonio confirmatur, quia et praedestinatum ostenditur et mani
Abbreviated transcription (Latin):
g̾etur dens ẽẽ. qui apparebat per rationen
non per sb̾am. quia in natura sua nid̾i deus
mus: sensum enuangeliste explicare uita¬
mur. Iohes .n. occultum aliquid ꝓd̾e uolu¬
ũ. ey sciuit ad salratoris doctrinam ꝑtiñe
Idcirco dm̃ inquit nemo uidit unqũa nisiu. ⁊ di¬
ngenitus filius qui est in sinuu pris ip̃e enar¬
rauit aĩadu̾tanius sensum euuangeliste ut

Expanded text:
geretur deus esse qui apparebat, per rationem, geretur deus esse qui apparebat, per rationem, non per substantiam, quia in natura sua uideri deus mus, sensum euangelistae explicare nitamur. Iohannes enim occultum aliquid prodere uoluit, quod sciuit ad salutarem doctrinam pertinere. idcirco: deum, inquit, nemo uidit umquam, nisi unigenitus filius, qui est in sinu patris. ipse enarrauit. Animaduertamus sensum e
Abbreviated transcription (Latin):
S data est per moysensicut in libro exodicõ¬
tintuir: qui dies a quarta decima mensis pͥ¬
rai quo die fcm̃est pascha ni egypto qͥnqua¬
gesimus est .i. pentecosten. Unoe fcm̃ ẽ ut ad
quia falsum ud̾i ño potest: quod ab iuit̾o
ons tempus in quĩquagesimo psalmo des
crbitur ut cadem ꝓtudentia qͥnquagesi¬
mi diei que et primi est: sciretur. Hunic fcm̃
retur de celo populo ind̾oꝵ quod ita õe sex
dierum continuatio ꝓbat quib colliger̃t
et septima die .i. salbo: quieuerũt. Magna¬
restione dñi ueritas fc̃a est. Om̃ia utiq sic¬
nas. sed ebescat. qui hominẽ falsa spe deiec̃
ne in hoc maneret quod fc̃s ẽ per xpsu dm̃n¬
nr̃m. Iacob appellatus est uidens deum hõ¬
et moyses uudit deum in quid facie ad¬
quod enim uisus dicitur: ad ĩqͥt nemo uid̾¬
intelligenciam refertur. uisus ũꝙͣ ħ ꝙͣ ui᷑¬
imꝑatores nesciamus. uidemus eos in fig᷑a
ño inueritate ita et deus iisus est ut intesli¬

Expanded text:
i data est lex per Moysen, sicut in libro Exodi continetur, qui dies a quarta decima mensis primi, quo die factum est pascha in Aegypto, quinquagensimus est, hoc est pentecosten. unde factum est, ut ad quia falsum uideri non potest quod ab initio onis tempus in quinquagecribitur, ut eadem providentia quinquagesimi diei, quae et primi est, sciretur. Hinc factum retur populo Iudaeorum, quod ita esse sex dierum continuatio probat, quibus collegerunt, et septima die, id est sabbato, quieuerunt. mannarectione domini ueritas facta est in eucharistinas, sed hebescat, qui hominem falsa spe dejecit, ne in hoc maneret quod factum est per Christum DomiLXXI. IACOB APPELLATUS EST HOMO UIDENS DEUM ET MOVSES UIDIT DEUM FACIEquod enim uisus dicitur, ad intellegentiam refertur; uisus est enim ueeratores nesciamus, uidemus eos in figura, non in ueritate, ita et deus uisus est, ut intelle
Abbreviated transcription (Latin):
sine sanguinis p̃cio m̾cetur martiriũ. Nõ
ergo ad dispendium epafroditi non mietra¬
uit apꝰ quod petiit. Sed ad ꝑfectum quia ᷤ mn
sua causa cum postulasseᷤ audiuit suffic̃
tibi gracia mea. nam uirtus in infirmitate

Expanded text:
sine sanguinis pretio mercetur martyrium. non sine sanguinis pretio mercetur martyrium. non ergo ad dispendium Epafroditi non impetrauit apostolus quod petiit, sed ad profectum, quia et in sua causa, cum postulasset, audiuit: sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe in fide: uirtute ꝓbarent ut qm̃ uerbis
semper contrahiti. testis uirtus poĩta ẽ
cui cum uerba cedunt iterba rationem
ẽe in fide significat que uerb̾ exprimi nõ
potest. Int̾ fideles igitur non signa et ꝑdigi¬
a snt necessaria. sed spes firma postq̾uam
eñi discitur uera ẽẽ q̃ ꝑmissa sunt ad hoc
se armat ammusut spretis p̾sentib fu¬
turis dignus existat mitum sͥ collocans ꝑ
iaborem̃. hoc salomone testante quiait.¬
a et timore. et ĩpara animam tuam ad
temptationem quomam temptationib ꝓfi¬
cit homo hec data sunt monita. Unde apͣse
per tribulationes inquit. oportet nos intrare
in regnum dei. hee tribulationum tempta¬
tiones diueisis modis accidunt ut petseueran.¬
tis ammus in accepta fide possit coronan. ñ
solum eñĩ in fide temptatur honio. sed in e¬
gritudme et in dampno et in persecutõne
et in morte carorum ut si in hiis passioni¬
b ad auxilium demonioꝵ non fuĩt adduclꝰ.

Expanded text:
esse in fide uirtute probarent, ut, quoniam uerbis esse in fide uirtute probarent, ut, quoniam uerbis semper contradicitur, testis uirtus posita est, cui cum uerba cedunt, rationem esse in fide significat, quae uerbis exprimi non potest. inter fideles igitur non iam signa et prodigia sunt necessaria, sed spes firma. postquam enim discitur uera esse quae promissa sunt, ad hoc se armat animus, ut spretis praesentibus futuris dignus existat meritum sibi conlocans per laborem hoc Salomone testante, qui aita et timore et praepara animam tuam ad temptationem. quoniam temptationibus proficit homo, haec data sunt monita. unde apostolus: per tribulationes, inquit, oportet nos intrare in regnum dei. hae tribulationum temptationes diuersis modis accidunt, ut perseuerans animus in accepta fide possit coronari. non solum enim in fide temptatur homo, sed et in aegritudine et in damno et in persecutione et in morte carorum, ut, si in his passionibus ad auxilium daemoniorum non fuerit abductus,
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset contristandum signifi.
drim. Nam hoc pp̃ solatium aduitori eiꝰ
quo utebatur. In euuangelio si mortu¬
us fuisset contristandum se dixit. Nosã
sic concristati phibet nc obiectos quasi ex¬
tinctos et perditos lugeamus desperan¬
ctes de resurtectione. aliud est igitur so¬
latium requitere quasi absentis et ali¬
ud dolere int̾itum iam non futuri hic ces¬
sat consolatio illic excluditur desꝑatio.
Quid est ut cum apostoli omnes curas sͥ
oblatas sanassent ꝑtopriis tamon infir¬
mis medelam non dederunt. Nam utiq
opafroditus usq ad mortem non egrotas¬
set sed intercessio apostoli fuisser audita
quis enim dubitet orasse hoc sepe aposto¬
lum et non impetrasse. si emm auditus fu¬
isset. statim in fir
isset. statim nifirmitas fuisset adẽp̃ta. co¬
Igna et uirtutes id C.lxxxiii¬
cuto ab apłis fc̾a sunt: ut infide li¬
tas cogeretur ad fidem ut uiden¬
tes fc̃a que hominib imipłia sunt: dei ex
hoc ẽẽ p̾dicationem agnosterent et rõnẽ

Expanded text:
uenisset, contristandum significadum. nam hic propter solacium adiutorii eius, quo utebatur in euangelio, si mortuus fuisset, contristandum se dixit; nos autem sic contristari prohibet, ne obitos quasi exstinctos et perditos lugeamus desperantes de resurrectione. aliud est igitur solacium requirere quasi absentis et aliud dolere interitum iam non futuri. hic cessat consolatio, illic excluditur desperatio. LXXXIII. QVID EST UT, CUM APOSTOLI OMNES CURAS SIBI OBLATAS SANASSENT, PROPRIIS TAMEN INFIRMIS MEDELLAM NON DEDERINT? NAM UTIQVE EPAFRODITUS USQVE AD MORTEM NON AEGROTASSET, SI INTERCESSIO APOSTOLI FUISSET AUDITA. QVIS ENIM DUBITET ORASSE HOC SAEPE APOSTOLUM ET NON IMPETRASSE? SI ENIM AUDITUS FUISSET, STATIM INFIRISSET, STATIM INFIRMITAS FUISSET ADEMPTA. Signa et uirtutes idcico ab apostolis factae sunt, ut iufidelitas cogeretur ad fidem, ut uidentes facta, quae hominibus inpossibilia sunt. dei ex hoc esse praedicationem agnoscerent et rationem
Abbreviated transcription (Latin):
torm̃tis sb̾iciantur in conspectu corum in quo¬
rum malis et despectione gaudebant ut et
ip̃i de pena illorum leti. d̾o gracias referant ap̃
ꝙ̃ solum personaꝵ acceptio cessat.

Expanded text:
tormentis subjiciantur in conspectu eorum, in quorum malis et despectione gaudebant; ut et ipsi de poena illorum laeti Deo gratias referant, apud quem solum personarum acceptio cessat
Abbreviated transcription (Latin):
lo efficitur in qua rõ docuit nicħ ẽẽ meliꝰ pũcto
atep potentiꝰ. ꝙ uullo dubitante ꝑtib caret. Qd
mirũ si aĩa n corporea sit. n ulla. aut longi¬
tudino porrecta. aut latitudine diffusa aũ al¬
titudine solidata. et cũ tm̃ ualeat ĩ corꝑe ut pe¬
dam i agendo cunctaꝵ corꝑaliũ motionũ. Cñ
aũ oculi mediũ ã pupilla d̾r. nicħ aliud sit ꝙͣ ex¬
dam pũctũ oculi iquo tñ tanta uis ẽ ut eo di¬
undiũ celum. cuiꝰ ineffabile spaciũ ẽ ex aliquo
eminenti loco cerm illustrari possit. nõ abhor¬
ret uero animũ carere. omni corporea magni¬
tudine q̃ trib illis diferentiis ꝯsũmatur. Qnͣ¬
iuis corporum magnitudines quaslib ymaginari
queat.
Ed pancis licet pͥo aiͦo aimu̾ cn̾e .i. ut ipe se

Expanded text:
 docuit nihil melius esse puncto atque potentius, quod nullo dubitante partibus caret; quid mirum si anima neque corporea sit, neque ulla aut longitudine porrecta, aut latitudine diffusa, aut altitudine solidata; et tamen tantum valeat in corpore, ut peidam in agendo, cunctarum corporalium motionum? 24. Cum autem oculi medium, quae pupilla dicitur, nihil aliud sit quam quoddam punctum oculi, in quo tamen tanta vis est, ut eo dimidium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco cerni collustrarique possit; non abhorret a vero animum carere omni corporea magnitudine, quae tribus illis differentiis consummatur, quamvis corporum magnitudines quaslibet imaginari queat. Sed paucis licet ipso animo animum cernere, id e
Abbreviated transcription (Latin):
Em̃us plus admitat qmͣ linea. Feñ. nesaron¬
sus unde ũ possit augͦ. Credo te ñ recordatinei
nestire istud ulło mõ posses. Quare cõmonesis¬
ciam te isto mõ. Certe .n. latitudinem si neli¬
gis ut cogitatione tua de altitudine nich usar¬
pes. ẜeñ. sic om̃io. Augꝰ. accedat gͥ huio latins¬
diui altitudo. et responde ĩa utrum es acceses¬
quo in ag̾ undiq secari q̃ at. s eñ. mire om̃o
moniusti. Nuns .n. uideo ñõ solum desuperã
ex infeuori ꝑte. s a lat̾ib quoq admitti posses¬
tionem. nicħ q omĩo remasisse uude ñõ qued
penetrare diuisio. Quare manifm̃ ẽ latitudiĩ
ex biis ꝑtib secari ño posse ꝑ quas suretata
et latitudo. et artitudo nota est. quero utr̃ poste
dec̃ẽ duo suꝑiora uͥ aderit altitudo. Reñ. S̾inel̾¬
gitudine quid̾. iudeo no ẽẽ posse altitudiẽ t
latitudine añ p̃ot. Augꝰ. redi ergo ad cogista
latitudinis et hoc eam quasi iatentem auimo f¬

Expanded text:
tat quam linea. E. Nescio prorsus unde non possit. A. Credo te non recordari; nam nescire istud nullo modo posses: quare commonefaciam te isto modo. Certe enim latitudinem sic intelligis, ut cogitatione tua de altitudine nihil usurpes. E. Sic omnino. A. Accedat igitur huic latitudini altitudo, et responde jam utrum etiaquo magis undique secari queat. E. Mire omnino admonuisti. Nunc enim video non solum desuper aut ex inferiori parte, sed a lateribus quoque admitti posse sectionem, nihilque omnino remansisse, unde non queat penetrare divisio. Quare manifestum est, et latitudinem ex his partibus secari non posse, per quas surrectura et latitudo, et altitudo nota est; quaero, utrum possint deesse duo superiora, ubi aderit altitudo. E. Sine longitudine quidem video esse non posse altitudinem, sine latitudine autem potest. A. Redi ergo ad cogitationem latitudinis, et si eam quasi jacentem animo f
Abbreviated transcription (Latin):
nerem. S quis ud uideat eoꝵ lat̾um. ab angu¬
lis magnam differentiam. Augꝰ. accipe aliud
mequalitatis aꝑtissimũ iudiciũ. Certe. n. cer¬
ns uł illam figuram criangulã parib lineis
constautẽ. uel istam quadratam hr̃e auquod
mediũ. Reñ. cerno plane. Augꝰ. Quid: ab eod̾
medio cũ lincas ad om̃s figure ꝑtes ducimus
pares ne t̾ duci linee uidentur an impares .sꝑ
Impares prorsus. Nam longiores eas ncc̃e ẽ
ẽẽ. quas in angulos ducimꝰ. augꝰ. iste in qua¬
drata quor sunt. et quot in tranguia. ẜeñ. Q¬
tuor hic. tres ibi. Augꝰ. Quid minime omĩum.
Q̾ tursum et quõt sunt in figura utraq. Re
Augꝰ. Uerissime m uideris dic̾e̾. neꝙ hic opusẽ
diutius inmorari. Ad id .n. qd̾ uolumus sat̾ ẽ.
Nam et magnam equalitatẽ hic seruari ut
opmor uidesᷤ. et tñ ñdum ex oñi ꝑte ꝑfc̃amisꝑ

Expanded text:
nerem: sed quis non videat eorum laterum ab angunerem: sed quis non videat eorum laterum ab angulis magnam differentiam? A. Accipe aliud inaequalitatis apertissimum indicium: certe enim cernis, vel illam figuram triangulam paribus lineis constantem, vel istam quadratam habere aliquod medium. E. Cerno plane. A. Quid? ab eodem medio cum lineas ad omnes figurae partes ducimus, paresne tibi duci lineae videntur, an impares? E. Impares prorsus: nam longiores eas necesse est esse, quas in angulos ducimus. A. Istae in quadrata quot sunt, et quot in triangula? E. Quatuor hic, tres ibi. A. Quid? minimae omnium quae rursum, et quot sunt in figura utraque? E. A. Verissime mihi videris dicere, neque hic opus est diutius immorari; ad id enim quod volumus satis est: nam et magnam aequalitatem hic servari, ut opinor, vides, et tamen nondum ex