comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃. leo. a Neq dorotheũ unũ
illustrem. ⁊ totam eius sub̾am
neq yreneũ uirũ spectabilem
tͥbumim ⁊ notariũ. ⁊ si aut̾
pat̾nas illustres diguitates
uatus est. ullam inqetudine
nere dec̾nmꝰ lib̾ns qqͣ eoꝵ qͥ¬

Expanded text:
or Leo . Neque Dorotheum virum illustrem et totam eius substantiam neque Irenaeum virum spectabilem tribunum et notarium, etsi ante paternas illustres dignitates natus est, ullam inquietudinem nere decernimus: liberos quoq
Abbreviated transcription (Latin):
psecutoĩ uł munꝰ ciuitatũ
intdicte dudũ ambitiõe nu¬
licie uł qͣlib fraude sb̾fħere¬
conati sũint curus quas de¬
ẜierant ꝯsulatur. itaq si
uocati edictis intͣ anui me¬
tas. hu tũ qui manifesti cu¬
nenexibꝰ illigantur latere
pociꝰ qmi redut maluerint sci¬

Expanded text:
um interdictae dudum ambitione militiae vel qualibet fraude subtraxerint, curiis quas deseruerant consulatur. Itaque si vocati edictis intra anni metas hi tamen, qui manifestis curiae nexibus illigantur, latere potius quam redire maluerint
Abbreviated transcription (Latin):
uriales a honorariã adep̃ti
sut comitiuam sormidare
debent eos quoꝵ sũt moderati¬
oui ꝯmissi uł se cxistimare ĩo
meruisse dignitatem utui¬

Expanded text:
uriales, qui honorariam adepti sunt comitivam, formidare debent eos, quorum sunt moderationi commissi, nec se existimare ideo meruisse dignitatem, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
sibilicitũ sciant. ꝙ sue nõ sb̾iecꝰ¬
ctũ est potestati ulłam inunia
ulłm ũbere ulłm gͣui pulsa¬
tione tribunus dux illean
comes sit cunalem pͥncipalẽ
neꝯtͣigat. siquis p̾t hactẽ¬
meranio ⁊mꝯsiderato ausu
ullum expͥncipalibꝰ uiris us¬
urpata ad tractau̾it iniuria
sciat sex. libris auri młctand̾.¬

Expanded text:
sibi licitum sciant, quod suae non subiectum est potestati; nullum iniuria, nullum verbere, nullum gravi pulsatione, tribunus dux ille an comes sit, curialem principalemve contingat. Si quis posthac temerario et inconsiderato ausu ullum ex principalibus viris usurpata adtrectaverit iniuria, sciat se X auri libris esse multand
Abbreviated transcription (Latin):
ma uacillare nõ deb si om̃s
ꝗ albo curic detinenturad ẽẽ
nõ pꝰsunt. ne paucoꝵ ab sencia
siue necessaria siue fortuita
debilitetur ꝙ amaiore parte
ordius salub̾t̾ fu̾it ꝯstitutũ
cũdue partes ordinis uiur¬
be posite tocius cunc iustar

Expanded text:
ma vaccillare non debet. Si omnes, qui albo curiae continentur, adesse non possunt, ne paucorum absentia sive necessaria sive fortuita debilitet, quod a maiore parte ordinis salubriter fuerit constitutum, cum duae partes ordinis in urbe positae totius curiae instar
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̾ceptic̾e mãdamꝰ atq ad
uniicipia pat̾arũ sb̾eunda
renocari. ut ꝓtenore nr̃e sãc¬
cionis familiaꝵ reꝵ carere
illecebris quas peos censu¬
miꝰ iũdicãdas qui publi¬

Expanded text:
tione mandavimus atque ad munia patriarum subeunda revocari aut pro tenore nostrae sanctionis familiarium rerum carere illecebris, quas per eos censuimus vindicandas, qui publi
Abbreviated transcription (Latin):
tus oportebit ut decimoĩbꝰ sollẽ¬
pnit̾ incuriã nocatis noĩatiõe
adcerta uiuĩia faciant camq sta
curent hĩturo applłandi si uolu¬
enit ato agũdi facłtatẽ. ap̃ p̃si¬
dem cãm suam uire ꝯsuctudo
quem si ꝯstit̾it. noĩari minime

Expanded text:
tus oportebit, ut decurionibus sollemniter in curiam convocatis nominationem ad certa munera faciant eamque statcurent, habituro appellandi, si voluerit, atque agendi facultatem apud praesidem causam suam iure consueto: quem si
Abbreviated transcription (Latin):
nuicias pa tͥmonialum sun¬
doꝵ ab ordinariis uidicibus
canoñ exigatur. ⁊ ꝯcꝗd exac¬
cũ fu̾it dingatur. sciant uo
memorati uidices nicħ sibi
exp̾nate rei uł ee eo canone

Expanded text:
ncias patrimonialium fundorum ab ordinariis iudicibus canon exigatur, et quidquid exactum fuerit, dirigatur. Sciant vero memorati iudices nihil sibi ex privatae rei canone
Abbreviated transcription (Latin):
arp̾ .lo.. Si quis ꝯsorciũ
fabricensiũ credid̾it eligen¬
dũ uiea urbe qua natus ẽ
uł in qͣ domicilium colloca¬
uit his quoꝵ int̾est ꝯuoca¬
tis primitꝰ acta ꝯficiat. sese do¬
ceat nõ auo nõ patͤ curiali ꝓ¬
geuitũ nicħ ordiui ciuitatis
deb̾e ulłi secnuco munen obuo¬
xiũ. ato ita demũ gestis ꝯfec
tis uł ap̃ moderatorẽ ꝓiuĩcie.
uł sus ab sit. ip̃ defensorem
ciuitatis ad miliciam quam
optau̾it suscipiat᷑ qd̾ si absq
hac cantt̃e quispiam ad subri¬
cẽsium ꝯsorcium obrepserit
sciat se ad ordinẽ cui debetur
ita ut nulla eñ uͨ tp̃is nͨ scipen¬
dioꝵ p̾rogatiua defendat.
censes actib ꝓprus inẜuire ut
exbaustis laborib ĩmorent᷑
cum sobole ꝓfessioĩ cui nati sũt.
deniq ꝙ ab uno ꝯmutitur de¬

Expanded text:
 . Si quis consortium fabricensium crediderit eligendum, in ea urbe, qua natus est vel in qua domicilium collocavit, his quorum interest convocatis primitus acta conficiat, sese doceat non avo non patre curiali progenitum, nihil ordini civitatis debere, nulli se civico muneri obnoxium, atque itis vel aput moderatorem provinciae vel si is absit aput defensorem civitatis ad militiam quam optaverit suscipiatur. Quod si absque hac cautione quispiam ad fabricensium consortium obrepserit, sciat se ad ordinis cui debetur ita ut nulla eum nec temporis nec stipendiorum praerogaticenses artibus propriis inservire, ut exhaustis laboribus immorentur cum subole professioni, cui nati sunt. Denique quod ab uno committitur
Abbreviated transcription (Latin):
stigiata hoc est nota pub¬
lica fabricensiũ brachiis
lomitatõem tyronũ infligant.
ut hec saltem modo pꝰsint lati¬
tantes agnosci. his qui eos
suscepint uł eo ub̾os sine du¬
bio fabrite neudicãdis ⁊ qui
subrepite qͣdam declinandi
opis ad publice ciuilib sacra¬
m̃ta milicie tuͣsierũt.

Expanded text:
Stigmata, hoc est nota publica fabricensium brachiis ad imitationem tironum infligatur, ut hoc modo saltem possint latitantes agnosci  his, qui eos susceperint vel eorum liberos, sine dubio fabricae vindicandis et qui subreptione quadam declinandi operis ad publicae cuiuslibet sacramenta militiae transierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẜmissã asublitatetua noti¬
ciã uanes uł angane ꝯfestim
depublico p̾beantur. qd̾ si ali¬
qͣ tarditas uł negligẽçia post
datas sublimitate tua ademi¬
nẽtissimã p̃secturã litt̾as in
testinẽdis auctorib amplissi¬

Expanded text:
um missam a sublimitate tua notitiam naves vel angariae confestim de publico praebeantur. Quod si aliqua tarditas vel neglegentia post datas a sublimitate tua ad eminentissimam praefecturam litteras in destinandis auctoritatibus amplissi
Abbreviated transcription (Latin):
os qui iut̾ fabricẽses saciefa¬
brice sociati sunt uł eoꝵ uxo¬
res̾ aut filios qui ut idem int̾
fabricẽses nulitare dũr ũt ali
potestatemq ꝑtinẽt nec eospost

Expanded text:
os, qui inter fabricenses sacrae fabricae sociati sunt, vel eorum uxores aut filios, qui itidem inter fabricenses militare dicuntur, non alibpotestatemque pertinent: nec eos post
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. uał.a. Omĩbus fabricis
nõ pecunias ꝓ sp̃eb s ip̃as spẽs
sme dilatc̃e infem p̃cipinus
ut lene habił. ⁊ q̃ facile dedu¬
catur igiub seu liq̃ scat ferri

Expanded text:
bus fabricis non pecunias pro speciebus, sed ipsas species sine dilatione inferri praecipimus, ut venae nobilis et quae facile deducatur ignibus seu liquescat ferri
Abbreviated transcription (Latin):
mee pietatis uẽne ausi fu̾int
res uł p̾dia q̃ scientes ꝙ fabri¬
censes sũt hisdẽ fabricẽsibus
iminstranda ꝯmifint. ãmisu¬
ris. fabricensib uõ gͣuissime co¬
hercitis post facultatũ suaꝵ
amissic̃em ppetua exilu pena
ad aĩaũsic̃e retinẽdis. Quoc̾ sa¬
ne intnͣslatõe armoꝵ angane

Expanded text:
meae pietatis venire ausi fuerint, res vel praedia, quae scientes quod fabricenses sunt isdem fabricensibus ministranda commiserint, amissuris, fabricensibus vero gravissime coercitis post facultatum suarum amissionem perpetua exilii poena et animadversione retinendis. Quotiens sane in translatione armorum ang
Abbreviated transcription (Latin):
exactionem declinare tanꝙͣ dote
non data. ꝗd enim dare uoluit dũ
ꝑceptc̃em recusat. is ꝗ susciꝑe pꝰ tu¬
dote ualeat. sic̃ enim nͥ ded̾it per
dilatõem dotem neganonẽ ei ⁊ añ¬
uerit dare exceptus ex stuͣoio recu¬

Expanded text:
exactionem declinare tamquam dote non data. Qui enim dare voluit, dum perceptionem recusat is qui suscipere postudote valeat. Sicut enim nisi dederit per dilationem. dotem, negationem ei antuerit dare et percepturus ex studio recu
Abbreviated transcription (Latin):
ex istentib morienti ypottece se¬
niores potiores quam sccłe eẽnt.
mentib illud c̾tũ q̃ anob̾ sãcti¬
tumẽ quia sialiquid appareat
rerum pͥoris aut scłe dotis ħ ne¬
ccͣium fiuos pͥoris aut sde br̃e an

Expanded text:
existentibus morienti hypothecas seniores potiores quam secundae essenientibus illud certum et iam a nobis sancitum est, quia si aliquid appareat rerum prioris aut secundae dotis, hoc necessarium filios prioris aut secun
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstites sit̃ muueres repudio
forsan pͥore mm̾no clissoluto ⁊⁊ ꝯ¬
petente museridotẽ. siue defũte
ponentes idẽ ẽ cdicere. nepotes ⁊
ꝓnepotes ⁊ deinceps suc cessicem
cuiuscumq nature fuunͣt sicut
enĩ siduo debĩta publica fuissẽt¬
ori. p̃ponent ita ⁊ ħ pͥuilegia ne¬
ccium ẽ pͥori dote dare pͥorem ⁊

Expanded text:
stites sint mulieres, repudio forsan priore matrimonio dissoluto et competenti mulieri dote, sive defunctae roponentes, idem est dicere nepotes et pronepotes et deinceps successionem, cuiuscumque naturae fuerint. Sicut enim si duo debita publica fuissentori praeponeretur, ita et hic privilegia necessarium est priori doti dare priora, et
Abbreviated transcription (Latin):
pe enim indignatoĩs aut altius inci¬
dens ectasio talia q̃dã uirũ p̃parat
dicere aut̃ ⁊̃ ille ꝗd̾ dix̃ nicħ testes
aut recempti hic m̃ciuntur s opor¬
tet ꝯtestatcẽm lutis eẽ ssiaũ in uio
icio eã forte face aliquis uoluĩt o¬
portet oĩno innotescere mulieri.
aut ei qui dotẽ õm̃o offre cõscͥpsit n¬
am nicħ est ꝙ ꝓhibeat maritũ in

Expanded text:
pe enim indignationis aut alterius incidens occasio talia quaedam virum praeparat dicere, aut etiam ille quidem dixit nihil, testes autem redempti haec mentiuntur, sed oporteticio eam forte facere aliquis voluerit, oportet omnino innotescere mulieri aut ei qui dotem omnino offerre conscripsit. Nam nihil est quod prohibeat maritum in
Abbreviated transcription (Latin):
tendatur damus marito q̃ri ⁊ oitẽsͥ
non ulatã dotẽ aut inꝑtẽ aut in solid̾
⁊ si hoc fecĩt trañsmitt̃e q̃relam semel
marito q̃rente ⁊ muliere qr cedote
ñ ꝓbante. Siaut̃ n intra decenniũ
q̃rantur tacit᷑nitate mariti anferi¬
mꝰ eiq̃relam. n ei post decenniũ ħa
gẽ sinemꝰ. nͨ annũ dantes alt̾uis eius

Expanded text:
tendatur, damus marito queri et dicere non illatam sibi dotem aut in partem aut in solidum, et si hoc fecerit, transmittere querelam, semel marito querente et muliere quia dedit non probante. Si autem neque intra decennium queratur, taciturnitate mariti auferimus querelam, neque ei post decennium hoc agere sinentes nec annum dantes ulterius eius
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ri deñnũata pectuã dotis moriẽ¬
num ad p̃dcam̃ q̃relam. Si aut̃ in¬
mores sint non q̃rentis h̾rdes siu̾
maioris siue minoris .u. habeant
solum admouẽdã querel ã ñ nu¬
merate peccuiẽ sufficiente tp̃r ⁊ ñ
expectante exĩtum oĩum minoꝵ
tis Nr̃is abutens minorietate mo¬

Expanded text:
ri de non numerata pecunia dotis. Moriennum ad querelam. Si autem minores sint non querentis heredes, sive maioris sive minoris, quinque habeant solum ad movendam querelam non numeratae pecuniae, sufficiente tempore et non expectante exitum omnium minorum mortis patris, abutens minori aetate mo
Abbreviated transcription (Latin):
cte etatis siuie minoris sit cã iudi¬
candasualente hac lege suꝑhus q̃
postea futura sunt nuptus super
his enim q̃ constant siquid residu¬
um ẽ d̾cenniũ aut nõ minus biẽ¬

Expanded text:
ctae aetatis sit sive minoris, causa iudicanda. Valente hac lege super his quae postea futurae sunt nuptiis; super his enim quae constant, siquidem residuum est decennium aut non minus bien
Abbreviated transcription (Latin):
seu ꝑlefensoe̾s. ł curatores. ł iutoẽs
uentuentur. posse intra .x. clierũ
spattum . ãrecitatõe sententie nn̾iã¬
dum uidicib abhis quorum ĩ t̾ẽ
offerrri. siuẽmagͥ siue oĩores sũt
excepta uidelicet sublimissima p̃¬
toria p̃fectura ut liceat hõiũ intra
id spatiu plenssime delibare ap
pelandũei sit siue quiescendum
uec tĩmõe instante opꝰ appellato̾iũ
frequentetur. s sit oĩb inspe̾ctois
copiaq̃. ⁊ indiscussos hõĩum caiges

Expanded text:
seu per defensores, vel curatores et tutores ventilentur, posse intra decem dierum spatium a recitatione sententiae enumerandum judicibus ab his, quorum interest, offerri, sive magni sive minores sunt excepta videlicet sublimissima praetoriana praefectura, ut liceat homini intra id spatium plenissime deliberare, sive appellandum ei sit, sive quiescendum; ne timore instante opus appellatorium frequentetur, sed sit omnibus inspectionis copia, quae et indiscussos hominum calores
Abbreviated transcription (Latin):
iũcta euitraq libia ꝓuocatio spat᷑
us ad .x. librarũ anriquantitatẽ
uõ inhac regiam urbẽ eã ueĩre. S.
ad p̃fectũ augustalem qui audiat
⁊ causã cdirimat. uice sacri cogni¬
d̾ quotiens masiana dioce si ł põ¬
ncatale aliquid emerserit usz ad
p̾dictã quantitatẽ .x. librarũ auri

Expanded text:
catio speratur usque ad decem librarum auri quantitatem, non in hanc regiam urbem eam venire, sed ad praefectum augustalem, qui audiat et causam dirimat vice sacri cognimodo quoties in Asiana dioecesi vel Pontica tale aliquid emerserit, usque ad praedictam quantitatem decem librarum auri
Abbreviated transcription (Latin):
illust̾ magr̃o bffitiorũ que sto̾isacͥ
palatii. Intĩorũ legum ac̾bita¬
tipłima. remediamponentes ⁊ ma¬
xime hoc cirea applłatioẽs fauentes
inp̾sentiad huius mõibñfittum ꝑ¬
uenire duximus ẽẽ necc̾ium. An¬
tiqi̾̃tati ⁊ enĩ cautum erat. ut si
tus intraduos tantũmõ licentiã appe¬
torẽ uentilata sit ⁊ intriuum p

Expanded text:
llustri magistro officiorum et quaestori sacri palatii. Anteriorum legum acerbitati plurima remedia imponentes et maxime hoc circa appellationes facientes et in praesenti ad huiusmodi beneficium pervenire duximus esse necessarium. Antiquitati etenim cautum erat ut, si tus, intra duos dies tantummodo licentiam appetorem causa ventilata sit, et in triduum p
Abbreviated transcription (Latin):
sinõsũt spẽctabues uitlices intͣ
memoratã quantitatẽ refertur
siaũt uł illustres sit̃ datia nos̾
iudices quib apices dignitatum
sr̃ spectabilitatẽ sũt. ultũcer qui
omnimodo spectabilitate st̃ deco¬
rati. ut ei qui apͥncipe delectatist̃

Expanded text:
es judices, intra memoratam quantitatem referetur. Si autem vel illustres sint dati a nobis judices quibus apices dignitatum super spectabilitatem sunt vel duces, qui omnimodo spectabilitate sunt decorati, vel hi, qui a principe delegati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ ad maximos iuclices in¬
dices remittorentur. Q adspecta¬
bilium uiclicum tribunal. quate¬
mus ⁊ ip̃i sacto auditoris adhibito
littem excerẽt. slouitas haũt̃ ħ
nimũs causis. maximiñi ucli¬
ces. inquierentur. ⁊ homines ꝓꝑ
munmas causas magnis fati¬
gentur uiditiis dispencuis ut
foritantoius sitas errimustii
sũptuis iuditiales nosuffitiẽt iã¬

Expanded text:
non solum ad maximos judices remitterentur, sed ad spectabilium judicum tribunal, quatenus et ipsi sacro auditorio adhibito litem exercerent, novitas autem hoc minimis causis maximi nostri judices inquietentur, et homines propter minimas causas magnis fatigentur dispendiis, ut forsitan totius litis aestimatio ad sumtus judiciales non sufficeret. I
Abbreviated transcription (Latin):
tatois uł oracłi dudũ impet᷑¬
ti uł post eliciendi auctorita¬
te sũmota om̃s quos pt̾mo¬
maliũ agtoꝵ uĩcłis fortuna
toris iudiciũ illico subydo¬
uea int̾cessiõe mutentur de¬

Expanded text:
tationis vel oraculi dudum impetrati vel postea eliciendi auctoritate submota omnes, quos patrimonialium agrorum vinculis fortuna toris iudicium ilico sub idonea intercessione mittentur
Abbreviated transcription (Latin):
paruuli. exiimicipibꝰ uł ex
ocdomis pat̾momalibꝰ aut sal¬
tuc̃sibꝰ quoꝵ tñ aui acpatres
implicati huimoi fũctoĩbꝰ fu̾¬
uit cegiuentia militaris of¬
ficii adscipẽdiũ castrense uł of¬
ficia diu̾sa tnͣsiert̃. adminũa

Expanded text:
parvuli ex municipibus vel colonis patrimonialibus aut saltuensibus, quorum tamen avi ac patres implicati huiusmodi functionibus fuerint, coniventia militaris officii ad stipendium castrense vel officia diversa transierint, ad munera
Abbreviated transcription (Latin):
aput uos agitantur uiueiẽteᷤᷤ
quatenus nullus obligatꝰ exi¬
ste̾s mmorib aut obligatos
eo hr̃e sedcẽs curã exceat ue
forsanimpotestate rerũ fc̃s agat
aliquid crrcamiorẽ maligͥta¬
tis ⁊ lex ip̃anob̾ rata sit ci exp̃¬

Expanded text:
apud nos agitantur invenientes, quatenus nullus obligatus existens minoribus aut obligatos eos habere se dicens curam exerceat, ne forsan in potestate rerum factus agat aliquid circa minorem malignitatis. Et lex ipsa rata nobis sit e
Abbreviated transcription (Latin):
quã opsuatces ⁊ obligãtib suas
res situti pͥus scema fuit etneri
filios ꝙtalẽ p̃scͥptõe ño formidaͬe
siuematres adminoe̾s siuemi¬
noẽs admatrẽ expaĩnis fors. an.

Expanded text:
tibus suas res, sicuti prius schema fuit, et tueri filios et talem praescriptionem non formidare. sive matres ad minores sive minores ad matres, ex paternis forsan
Abbreviated transcription (Latin):
od̾ uire ꝯiungĩs. qr qui nascũtur
ꝑatris ñ mris familiã nascũtur
ꝙ autẽ lex ab uitestato uecat ad
tutelam agnatos: ñ hanc ht̃ sigͥ¬
ficatõm: si oĩmedo ñ fecĩt testam̃¬
tumis qui pot̾at tutores dare. s
si ꝙͣtum ad tutelã ꝑtin intestatꝯ
dexssit. Ꝙ tũc quor intelłr accid̾e¬

Expanded text:
odem iure coniungeris, quia qui nascuntur patris non matris familiam sequuntur. Quod autem lex ab intestato vocat ad tutelam adgnatos, non hanc habet significationem, si omnino non fecerit testamentum is qui poterat tutores dare, sed si quantum ad tutelam pertinet, intestatus decesserit. quod tunc quoque accide
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ex his intslig̾e p̾sumꝯ aue
de ẜuis manumittẽdis supͣ expo¬
suima. ¶Hũ u̾o qui inpotesta¬
te pentis st̃: mortuo eo suũ iur̃
suit. S ħ distĩctionẽ recip̃. Na̾
mortuo presane oĩmodo fllius
filia ue siui iuuris efficiturs mor

Expanded text:
tur, ex his intellegere possumus quae de servis manumittendis superius exposuimus. Hi vero qui in potestate parentis sunt mortuo eo sui iuris fiunt. sed hoc distinctionem recipit. nam mortuo patre sane omnimodo filii filiaeve sui iuris ef
Abbreviated transcription (Latin):
legis obruatõm ꝓcedebat. q̃ ꝑ
una ginarias uenditoẽs. ⁊ int̾ce¬
dẽtes manumissoes celebͣbatur.
uł ex ab inꝑiali rescripto/ Nrã
tina explos a recta uia apd̾ ꝯpetẽ¬
ĩntrẽt. ⁊ fiuos suos. uł filias. nepo¬
tes uł neꝑtes ac de ĩceps suã ma
sꝯ. uł manumissa fũat. ead̾ iura
p̾statur ꝑẽti que tͥbuu̾tur patro¬
no in uonis lib̾ti s ⁊ p̃terea si mnpo¬

Expanded text:
legis observationem procedebat, quae per imaginarias venditiones et intercedentes manumissiones celebrabatur, vel ex imperiali rescripto. nostrtina explosa, recta via apud competenintrent et filios suos vel filias vel nepotes vel nsus vel manumissa fuerit, eadem iura praestantur parenti quae tribuuntur patrono in bonis liberti: et praeterea si impu
Abbreviated transcription (Latin):
cis ꝓ annona penitꝰ p̾beatur ses
integer canon mancipibꝰ cõsigne¬
tur. auuona ipane cocto domibꝰ
ex hibenda. Ita enĩ debet canon
ab inclite memorie ꝯstãtino p̃sti¬
tus nec nõ adiuo pietatis mee
theodosio auo actus exp̃edi. ꝗm̃ cre¬
scit mopia. si fruũta q̃ ꝓannona
tͥbuũt᷑ adñsus alios depntata co
blico eniere que alii uẽt̾e potuissẽt.

Expanded text:
cis pro annona penitus praebeatur, sed integer canon mancipibus consignetur, annona in pane cocto domibus exhibenda. Ita enim debet canon ab inclitae memoriae constantino praestitus nec non a divo pietatis meae avo theodosio auctus expendi, quoniam crescit inopia, si frumenta, quae pro annona tribuublico emere quae aliis vendere potuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
tuni fiat ⁊ crmancipib mutui
noĩe datũ ẽ ⁊ ꝙ ab histẽ sit ercep¬
ta onũ ꝯcussione soluẽdũ. eunl
aut̃ ꝗ hãc formam ausus fu̾it ĩ¬
quare. qnͣtitatẽ in qua suam
calliditatẽ et̾cu̾it. induplum
redhibeit ilenꝰ ⁊ quidquid ce
p̾dicta tõe excreu̾it. adcumulũ
enisdem aun qnͣtitatis ⁊ frum̃¬
tarii titłi sirmt̾ redũdare legis¬
diui ꝯstãtim lib̾alitate. id cla¬
ruit Ioq nicħ exhis scolarum

Expanded text:
mancipibus mutui nomine datum est et quod ab isdem sit excepta omni concussione solvendum. Eum autem, qui hanc formam ausus fuerit inquinare, quantitatem, in qua suam calliditatem exercuerit, in duplum redhibere iubemus, et quidquid ex praedicta ratione adcreverit, ad cumulum eiusdem auri quantitatis et frumentarii titdivi Constantini liberalitate sat claruit. Ideoque nihil ex his scholarum
Abbreviated transcription (Latin):
gatisunt ⁊ non cc̃ẽ debitũ ꝓpͥum
cuiꝰpiam fieri honus. Siuͦ minꝰi do¬
nerse hrẽ reliꝗ iideantur siũ om̃ siũ
quidam suie inꝑtẽ seu insolidum
ꝑe ab aliis non poͣtuit. sic eni ⁊ mil¬
lis ẜuab pactionis modus ⁊ nuliũ
sustinebit dap̃nũ actor. licet aliqͥd¬

Expanded text:
um cuiuspiam fieri onus. Si vero minus idonee se habere reliqui videantur, sive omnes seu quidam, sive in partem seu in solidum, od accipere ab aliis non potuit. Sic enim et illis servabitur pactionis modus, et nullum sustinebit damnum actor, licet aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Nouimus pͥdem ponentes legẽ
deelectiõne mañdatoꝵ ⁊ siceuis¬
munẽ utiles nr̃is subiectis legis¬
la̾ticẽs. Inp̃senti uero ⁊ aliudno¬
uis insu est egereqͣuadã expla¬

Expanded text:
Novimus pridem ponentes legem de electione mandatorum et fideiusmune utiles nostris subiectis legislationes. In praesenti vero et aliud nobis visum est egere quadam expla
Abbreviated transcription (Latin):
brãi ẜnfiguram pͥus sictãm.
eb. Simatĩas hãt. ⁊ transmitẽ
emphiteosim us adduas succe
ssmã ecłiam aut uenerabilem
pote p̃sentiño repugnante legi.

Expanded text:
am prius dictum. iebus, si materias habet, et transmittere emphyteosin usque ad duas successsimam ecclesiam aut venerabilem pote praesenti non repugnantem legi.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quã ꝑ reuolunoẽm ⁊ machĩa¬
tõem ꝑpetuas eis em̃phyteosis
a gnerum. s ⁊ si quid factumẽ
¶Siquis aũt uolu̾it acciꝑe¬
ẜmrõem usus. aut ꝙ uocatur

Expanded text:
est quam per revolutionem et machinationes perpetuas eis emphyteuses, agi rerum. Sed et si quid factum est Si quis autem voluerit accipeationem usus, aut qui vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
exħ conputatis agi emphiteosi
non ppetue s meum qui ꝑcipit¬
⁊ duas exeo successões. ⁊ iuroꝯ
uxorisic̃ p̾clixĩs fadẽndam.
are aũt emphiteotas cõ¬
nõ ex soluiͣt emphitheoncum.
ca̾noẽm ħ enim tp̃s ꝓtriemno a¬
lorum omnu sufficere adcãũ
eccͦsticarũ aut ꝓtochicarum ẽphi¬
teo sin ꝓnõ soluto canc̃e poĩmus
si⁊̃ omino extranei eͤ nphitedoriᷤ
⁊ uolentib ꝓpõitis sc̃arum do¬
muum. licebit p̾clia aud dooxs
dẽfenͣte. nullã meiuentib me¬
tetͣtͣus fec̃it p̾dĩm ai subur
banum aut comũ qui emphi¬
teosim ꝑcepit. cogieum desuo
diligentiam ⁊ restituidẽm pͥsci
citus sine clilatõe exigi.
ut nullius immobił rei eccͦsti¬
ce. aut prochice alienatio sit ꝑ¬
missã adnullam ñam .r.p. ꝑar

Expanded text:
 computatis agi emphyteosin non perpetue, sed in eum qui percipit et duas ex eo successiones, et viro et uxori, sicut praediximus, faciendam. Scire autem emphyteotas connon exolverint emphyteoticum canonem hoc enim tempus pro triennio aliorum hominum sufficere ad casum ecclesiasticarum aut ptochicarum emphyteosium pro non soluto canone ponimus, fient omnino extranei emphyteomatis, et volentibus praepositis sacrarum domuum licebit praedia aut domos defendere, nullam metuentibus medeterius fecbanum, aut domum, qui emphyteusin percepit, cogi eum de suo diligentiam ac restitutionem prisci itus sine dilatione exigi. ut nullius immobilis rei ecclesiasticae aut ptochicae alienatio sit permissa, ad nullam nostrae r
Abbreviated transcription (Latin):
constantib domib ⁊ suburbaĩs
⁊ ortis ⁊ agris s etiam exruinis
siue exigne siuĩ ex t̾remotui suie
exalia quãlib c̃ã ruma sit. s ⁊̃
exhis queonimino destructa st̃
⁊ inpaium̃to ia̾cent siue q̃ puis
riums nullum hñtib edifitiũ
n matĩam iacentem nõ eĩ milt
sola emphiteosim tͥp̃ali ẜm qd̾¬

Expanded text:
constantibus domibus et suburbanis et hortis et agris, sed etiam super ruinis, sive ex igne sive ex terrae motu sive ex alia qualibet causa ruina sit: sed etiam in his quae omnino destructa sunt et in pavimento iacent, sive etiam puris ruinis nullum habentibus aedificium neque materiam iacentem. Non enim in illis sola emphyteosi temporali, sec
Abbreviated transcription (Latin):
piememorie ꝯstitutio subulła
penitus dimimunõẽ dare rem
eccłasticam sauctiuit. Nos at̃
inaliã constitutoe a nob̾ sc̃pta
sextam excipi solum sr̃ emphy¬
teosinsanctimꝰ. huiꝰmõi quẽdã
queratur cum oi ũitate ⁊ sub¬
tilitate. pensio eorum que dat᷑.
tanta quanta abimitio fuit. qñ
ad scĩssimã uẽit eccłam. c⁊ detͣ
emphiteosis talib ꝑsoĩs qua¬
les dutlum clixĩmus. Tc̃ eĩ sex¬
tã ei partem cim scripulositate
in putantam ꝯ cedimus. ¶ Si
clatẽm pensioem. aũt intotorẽ
constantem pensitẽm acc̃ipͣiat
qui emphiteo sirysubire uult.
conducere pocius quam tales
diminutões inemphiteosim
celebrare. ¶Suio alicuius ecc̃a¬
stici suburbam p̃dii siemphite¬
osis denir qualia płima maxẽ
in hac nouimus felicissima ci¬
uitate consiste̾. multo quidẽ di¬
gna p̾tio paruas uõ redlentia
pensioẽs aut uich pensiõum
omĩo. nõ exrͣedidinb meuriẽ¬
phiteosmm s extimãi subur ha¬
num subtlit᷑ ⁊ reputai exp̃cio¬

Expanded text:
o sub nulla penitus deminutione dari rem ecclesiasticam sancivit, nos autem in alia constitutione a nobis scripta sextam excipi solum super emphyteosibus sancivimus, huiusmodi quendam quaeratur cum omni veritate et subtilitate pensio eorum quae dantur tanta, quanta ab initio fuit, quando ad sanctissimam venit ecclesiam, et detur emphyteosis talibus personis, quales dudum diximus; tunc enim sextam ei partem cum scrupulositate imputandam concedimus. Si atem pensionem, aut in totum tunc constantem pensionem accipiat, qui emphyteusin subire vult, elocare potius quam tales deminutiones in emphyteusi celebrare. Si vero alicujus ecclesiastici suburbani praedii emphyteusis detur, qualia plurima, maxime in hac novimus felicissima consistere civitate, multo quidem digna pretio, parvas vero reddentia pensiones, aut nihil pensionum omnino non ex reditibus metiri emphyteusin, sed aestimare suburbanum subtilit
Abbreviated transcription (Latin):
pens. scissime eccłie aut uenaͣ¬
bilidomui. ex qua ħ ꝑcep̃ tantos.
tales ferentes redlitus quãtos
aut quales hr̃. ꝙͣdãtur ita ut pꝰ
eiꝰ obnum eccłastica aut ptochi¬
ca. res reu̾taturad uen̾ãbilem
domũ. cumisuquidatus ẽ nõ
cipiat aũt similit rei incõpensa¬
pꝰ ꝑcipientis obitum. aut tp̃s ĩ
quo dõatio usus conueĩt. nõ trãs¬
scendẽ udelicer ꝑcipiemus ui¬

Expanded text:
penset sanctissimae ecclesiae aut venerabili domui, ex qua hoc percepit, tantos et tales ferentem reditus, quantos aut quales habet quod datur, ita ut post eius obitum ecclesiastica aut ptochica res revertatur ad venerabilem domum cum usu, qui datus est, non cipiat autem similiter et rei in compensapercipientis obitum aut tempus, in quo donatio usus convenit, non transcendens videlicet percipientis vi
Abbreviated transcription (Latin):
ieaticas sp̃eꝰ ꝯtingendi copia
p̃beat᷑ si nuͣo quisꝙͣ temerator
horreoꝵ extit̾it qui sibi exp̾dic¬
tis aliquid audeat usurpare
hauc penam sciat m̃o arbitͥo
diffinitã ut deportatoĩs pene
subiectꝰ tocius sub̾e cogatur
sb̾ire iacturã

Expanded text:
reaticas species contingendi copia praebeatur. Sin vero quisquam temerator horreorum extiterit, qui sibi ex praedictis aliquid audeat usurpare, hanc poenam sciat nostro arbitrio definitam, ut deportationis poenae subiectus totius substantiae cogatur subire iac
Abbreviated transcription (Latin):
modũ apossessorib añ multo
ꝓspectũ denotionis solite nõ
subitis calũpinis tua sublimi¬
tas faciat inputari. ut ⁊ ꝓuĩ¬
cialib sub eundi dispẽdii ne¬
cessitas auferatur. ⁊ officiis
nigem̃di dampua licencia de¬

Expanded text:
modum a possessoribus multo ante prospectum devotionis solitae, non subitis calumniis, tua sublimitas faciat imputari, ut et provincialibus subeundi dispendii necessitas auferatur et officiis ingerendi damna licentia de
Abbreviated transcription (Latin):
lud cõpetẽti aduitorio em̃dare ut
muilla mulier deqͣlibẽt reincludat᷑
aũ custediatur s siquid̾ ꝓfiscalib
debitis aũ pͥuatis pulset᷑ ẜ legẽ mł¬
ꝑsonã legittime e deat ⁊ transigat
rẽ. siuͦ udua sit aũñ apͥncipio uro
cõiũcta liceat similr̃ ⁊ młieri aũ ꝑ

Expanded text:
lud competenti adiutorio emendare, ut nulla mulier de qualibet re includatur aut custodiatur. Sed si quidem pro fiscalibus debitis aut privatis pulsetur sepersonam legitime respondeat et transigat rem. Si vero vidua sit aut non a principio viro coniuncta, liceat similiter mulieri aut per
Abbreviated transcription (Latin):
nuim p̃ter hec fiant ipẽ ꝓuincie uidex
⁊ supplicus subiectis exilio tradetur
⁊ cõsiliariꝰ eiꝰ fiłe sustinebit suppliciũ
sistĩs auidice contraria legib in scͥp¬
tis cõsenciat offm̃ uero eiꝰ ⁊ alus quici

Expanded text:
m praeter haec fiat, ipse provinciae iudex et suppliciis subiectus exilio tradetur, et consiliarius eius simile sustinebit supplicium, si factis a iudice contraria legibus in scriptis consentiat, officium vero eius et alii, qui ci
Abbreviated transcription (Latin):
młr pꝰlegittimã ãmonitoẽm uoluĩt
ĩstituere aliq̃ ꝙ proearespondeat aũ
litigans additasit nec includi sic aũ
riã cauteem faciat d̾obẜuatcẽ idĩcii
siũ pͥuatacã aũ ꝓcͥmĩali qͦlibet modo
aut incarcerẽ mitti ꝯcedimꝰ aũaui¬

Expanded text:
 legitimam admonitionem noluerit instituere aliquem, qui pro ea respondeat, aut litigans addicta sit, nec sic includi aut riam cautionem faciat de observatione iudicii. sive privata causa aut pro criminali quolibet modo aut in carcerem mitti concedimus aut a vi
Abbreviated transcription (Latin):
torio ci sponsorib agrelitorib
datores aut sponso ex acapiũtur
clib eorum ⁊ successorib ¶Intiqͣ
si quidem lex hec ualeat. rutsũs
⁊ cum huiusmediuistitia atq
diuisioe nũx subiectos foueat.

Expanded text:
toribus et sponsoribus ac creditoribus datores aut sponsores accipiuntur, edibus eorum et successoribus. Antiqua siquidem lex haec valeat rursus et cum huiusmodi iustitia atque divisione nostros subiectos foveat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ uitex fiteuissorib enĩ ⁊ f᷑alib̾
ꝓdẽẽ sãctitum ẽ. ut illo delucto
intiͣm conuentiõe lib̾entur qui
sponsor exequanir uteme⁊ debi¬
tum exigatur ceͣ ẽum ꝓquo fi¬
deuissit. aut ꝓquo mantutum
scͥpssit. aut sponsioẽm suscepit
acrectitore actõib s̃ cessis.
uissores ⁊ sponsores. sicqr adroy
deuneaimir. c⁊ detinentes eas cõ¬

Expanded text:
fideiussoribus enim et talibus prodesse sanctum est, ut illo deducto interim conventione liberentur, qui sponsor exequatur litem, et debitum exigatur contra eum, quem fidedixit aut pro quo mandatum scripsit aut sponsionem suscepit, a creditore actionibus sibi cessis. iussores et sponsores: sitque ad res teneantur, et detinentes eas co
Abbreviated transcription (Latin):
testate tua filius tuus fuit
eo tp̃r quo q̃dam noĩe euis
emisti. ea tu ẽẽ nõ dubitatur.
peculio aut̃ castrẽsi ced̃t res mo¬
biles q̃ eũti mmmilitiam apatie
auf hr̃ditas qnͣius in milicia
delatasit ad peculiũ casttẽse
nõ ꝑtinet incastrensi nõ pe¬
qͣuis empta eł castrensi pecłio

Expanded text:
testate tua filius tuus fuit eo tempore, quo quaedam nomine eius emisti, ea tua esse non dubitatur. Peculio autem castrensi cedunt res mobiles, quae eunti in militiam a patre autem hereditas, quamvis in militia delata sit, ad peculium castrense non pertinet. In castrensi vero pequamvis empta ex castrensi
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. ex.ã. Cum allegas te
a frẽ tuo eodq ꝯmilitone
iuihisdem castris institutũ
hr̃dem successiõem eiꝰ pocius
iucastrẽsi pecłio tuo ꝙͣ pat̾
tuus cins inpotestate es.
ꝑte q̃ sitam uideri rõuis ẽ
et enim peg̾natoĩs labor
sociarꝰ ꝯ militi eiuo ⁊ obeun¬
doꝵ mun̾ũ ꝯsortium asfes¬
didisse. qu ĩmonice mutua
caniores in uicem s reddi¬
sse credendum est.

Expanded text:
o militi. Cum adlegas te a fratre tuo eodemque commilitone in isdem castris institutum heredem, successionem eius potius ex castrensi peculio tuo quam patri cuius in potestate es per te quaesitam videri rationis est. Etenim peregrinationis labor sociatus commilitii eius et obeundorum munerum consortium adfecdidisse, quin immo vice mutua cariores invicem sibi reddidisse credendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtigit. euui incħoiuinus qui
mlccũ defũcti subregatur si¬
guo eodẽ notar p̃cipinius
ut milicie qͦdã mͦ sociati excu¬
biis aq̃ custodiend̾ incessant᷑
ibereant nͨ muñb aliis oc
suꝑhis ꝗ aqmͣ sibi depublicis
a q̃ ductib seu fõtib p̾beri desi¬
derant ꝓmłgatã hac ⁊ lege
insua firmitate durare sãcti¬
uꝰ qͣtenꝰ nemo uł ĩ hac sactis

Expanded text:
 eum nihilo minus qui in locum defuncti subrogatur signo eodem notari praecipimus, ut militiae quodammodo sociati excubiis aquae custodiendae incessanter inhaereant nec muneribus aliis occsuper his, qui aquam sibi de publicis aquaeductibus seu fontibus praeberi desiderant, promulgatam hac etiam lege in sua firmitate durare sancimus, quatenus nemo vel in hac sacratis
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt usũ aut es castelł a
ut ex ip̃is formis ibenius e¬
lig̾e neq eaꝵ fistulaꝵ quas
nut̾tes uocant cursum ac so¬
luditateni actep̃tare uł ab
ip̃o a q̃ductutͣhe̾ qd̾ si quis alit̾
fecerit nõ solũ id ꝙ p̾us uire

Expanded text:
ruerunt, usum aut ex castellis aut ex ipsis formis iubemus elicere neque earum fistularum quas matrices vocant cursum ac soliditatem attemptare vel ab ipso aquaeductu trahere. Quod si quis aliter fecerit, non solum id quod prius iure
Abbreviated transcription (Latin):
larios aq̃ ductus ⁊ fontes
publicos qui aq̃ ductus ł¬
fontes ꝯfluunt ꝑtemptet᷑
ꝯ ⁊ si quis iani palam aucto¬
nitate ꝯfisus de hisdem para¬

Expanded text:
larios aquaeductus vel fontes publicos qui ad aconfluunt pertemptetur. Sed et si quis clam vel palam auctoritate confisus de isdem para
Abbreviated transcription (Latin):
apiscib ꝑ subreptoẽm impe¬
tͣt̾is acmłto ampliꝰ si aucto¬
titate illicita nͨ appetito colc̾e̾¬
sacri oraculi huiꝰ moĩ aliqͥd
ꝑtẽptatũ fuisse dinoscitur¬
ut ius suũ regiecnutati re¬
stituat᷑ ⁊ ꝙ publicũ fuit aliqũ¬

Expanded text:
apicibus per subreptionem impetratis, ac multo amplius si auctoritate illicita nec appetito coloreacri oraculi huiusmodi aliquid pertemptatum fuisse dignosciturut ius suum regiae civitati restituat
Abbreviated transcription (Latin):
goq dm̃o ꝯstitutũ singłis ci¬
Euib man̾e censemꝰ nͨ ulla uo¬
uatõe turbari. ita tũ ut qnͣti¬
tatẽ singłi quã uet̾is licentie
pcipiunt more usq in p̃sẽtẽ
diem ꝑdurante ꝓcipiant mã¬
sura pena meos qui admiga¬

Expanded text:
goque dominio constitutum singulis civibus manere censemus, nec ulla novatione turbari; ita tamen, ut quantitatem singuli, quam vetere licentia percipiunt, more usque in praesentem diem perdurante percipiant. Mansura poena in eos, qui ad irriga
Abbreviated transcription (Latin):
nulli suꝑ huiꝰ moĩ pena nec ꝑ
sacros apices uenia tͥbueda.
custodes quos hẏdrophilacos
noĩant qui oĩum aq̃ductuũ
huiꝰ regie urbis custodie depi
iumꝰ nt huiꝰ moĩ notatõe ma¬
nifesti sint oĩo nec aꝓturatori¬
b domoꝵ uł quolib alio adu¬
sus alios auellantur. uł anga

Expanded text:
nulli super huiusmodi poena nec per sacros apices venia tribuenda. custodes, quos hydrophylacas nominant, qui omnium aquaeductuum huius regiae urbis custodiae depunimus, ut huiusmodi adnotatione manifesti sint omnibus nec a procuratoribus domorum vel quolibet alio ad usus alios avellantur vel anga
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. Adrepatõmi aq̃ ductꝰ
huiꝰ alme urbis omĩa uectig¬
Talia q̃ colligi possũt exumu̾sis
scoł huiꝰ niclite urbis ⁊ ex opa¬
eoꝵ ꝗ ius aq̃ possident qmͣcũ¬

Expanded text:
uctus huius almae urbis omnia vectigalia, quae colligi possunt ex universis scalis huius inclitae urbis et ex operaeorum qui ius aquae possident qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut si quo tp̃rpullulau̾int exci¬
dantur ne caꝵ radices fabri¬
cam forme corrũpant.
mp̃. uał.ã Si quis decet̾o uetiti
furoris audacio florentissime
urbis ꝯmoda uolu̾it mutila¬
re aꝙͣ adsuũ fundum exaq̃d¬
uctu publico denuando sciat

Expanded text:
ut, si quo tempore pullulaverint, exciut, si quo tempore pullulaverint, excidantur, ne earum radices fabricam formae corrumpant.. Si quis de cetero vetiti furoris audacia florentissimae urbis commoda voluerit mutilare aquam ad suum fundum ex aquaeductu publico derivando, sciat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidẽ ꝓuncie impensas que in
certamnus editt̃e erogabant᷑
adrefectõem muroꝵ tuͣstulisse
nis spectaculũ post restitutam
muroꝵ fabͥcam iuxa uet̾is ꝯ¬
suetudinis legẽ celebrabit᷑⁊ ta
enim et tutele ciuitatis instruc¬
⁊ instaurandi agonis uoluntas
ꝯfirmatis que ad securitatis
cantt̃em spectant insecuti tp̃is
ꝗrcuitt̃e rep̃sentabitur. dea q̃
rum meatus tnͣscunt ab eetra¬
ordiuarus honͣib uolumꝰ eẽ
ĩmunes. ut coꝵ oꝑa aquaꝵ duc¬
tus sordib opplicti uundent᷑
nec aliud suꝑ iudicte rei honus
histẽ possessorib attinendis
ne cuta res alias cecupati res¬
purgium formarũ face̾ nõ
occurrant erd̾ si neglex̾int.
ãmissiõe possoñ multabantur
nͨ fiscus euiꝰ p̾diũ optinebit.
cuiꝰ negligẽcia ꝑnciam formͣ
ꝯgessent. p̃t̾ea scut eos oport¬
ꝑquoꝵ p̃dia a q̃ductus ꝯmeat
ut textra lenaq deip̃is formis
reu. p̃dib in t̾missis arbores
hant ob fuãte officio uidicis

Expanded text:
sidem provinciae impensas, quae in certaminis editione erogabantur, ad refectionem murorum transtulisse nis spectaculum post restitutam murorum fabricam iuxta veteris consuetudinis legem celebrabitur. Ita enim et tutelae civitatis instrucet instaurandi agonis voluptas, confirmatis his quae ad securitatis cautionem spectant, insecuti temporis circuitione repraesentabitur. DIOCL. rum meatus transeunt, ab extraordinariis oneribus volumus esse immunes, ut eorum opera aquarum ductus sordibus oppleti mundentur, nec ad aliud superindictae rei onus isdem possessoribus attinendis, ne circa res alias occupati repurgium formarum facere non occurrant. Quod si neglexerint, amissione possessionum multabuntur: nam fiscus eius praedium obtinebit, cuius neglegentia perniciem formae congesserit. Praeterea scire eos oportquorum praedia aquaeductus commeat, ut dextra laevaque de ipsis formis quindecim pedibus intermissis arbores habeant: observante officio iudicis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone in adoptõe datur. uira po¬
testatis naturał prĩs mĩe dissol¬
uũtur. nec quicqͣ ad patrẽ adoꝑ¬
tiuũ transit. nec ĩ potestate eiꝯe̾
l ab intestato iura successionis.
ei a nob̾tributa st̃ Guiuo pater
naturat ñ extraneo s auo filii sui
⁊ legitimo adoptõĩs modo ꝯstrictũ
ut ⁊ infamilia ⁊ inpotestate hiuꝯ¬
modi patris adoꝑtimi sit Cũ au̾it
inpubes ꝑ xncipale rescͥptũ arro¬
gatur. cã cegnica. aprogato ꝑmuti¬
tur.⁊ exquiritur cã arrogatois an
honesta sit: expediatm pupillos⁊ cu
ut caueat artogatoe ꝑsone publice
hoc ẽ tabulario publice suntrra
pub̾tatem pupillꝰ decesserit: res¬
titurum se bona iesis quisi adopt̃o
fca non ess ad successõm eiq̃ uen¬
turi essent ¶t̃ nonͣ alias emãcipare
eos pot̾ arrogator. nisi causa cog¬
bonasua eis reddat Iħ⁊ si decedẽs

Expanded text:
adoptionem datur, iura potestatis naturalis patris minime dissolvuntur nec quidquam ad patrem adoptivum transit nec in potestate eius est, licet ab intestato iura successionis ei a nobis tributa sunt. si vero pater naturalis non extraneo, sed avo filii sui et legitimo adoptionis modo constrictum, ut et in familia et in potestate huiusmodi patris adoptivi sit. Cum autem impubes per principale rescriptum adrogatur, causa cognita adrogatio permittitur et exquiritur causa adrogationis, an honesta sit expediatque pupillo, et cum ut caveat adrogator personae publicae, hoc est tabulario, si intra pubertatem pupillus decesserit, restituturum se bona illis qui, si adoptio facta non esset, ad successionem eius venturi essent. item non alias emancipare eos potest adrogator, nisi causa cogsua bona eis reddat. sed et si decedens
Abbreviated transcription (Latin):
neptis: uł deincep adoptareᷤ ꝙͣ¬
ius filiũ quis ñ heatꝰ ⁊ tã filiũ a¬
lienũ quis inͦ loc̃ nepotis pot᷑
a doptare: ꝙͣ nepͦtemͣ lit̃ filii.
S si quis ne potis loco adoptz
uł auasi ex eo filio ꝙͣ habebit id̃
a doptatũ uł quasi ex illo ꝙ̃ nat᷑a¬
lemin sua potestate ab. ĩ eo cãu
⁊ filiꝯ ꝯsentire d. ne ei ĩuto suꝯ
h̾es agͣnoscatur. S ex ꝯtrario si a

Expanded text:
neptis vel deinceps adoptare, quamvis filium quis non habeat. Et tam filium alienum quis in locum nepotis potest adoptare, quam nepotem in locum filii. Sed si quis nepotis loco adoptet vel quasi ex eo filio, quem habet iam adoptatum, vel quasi ex illo quem naturalem in sua potestate habet: in eo casu et filius consentire debet, ne ei invito suus heres adgnascatur. sed ex contrario si a
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ naturales lib̾i scd̾ ea
q̃ dixinꝯ in potestate nĩa sunt.
u̾metiam hũ quosadobt̃amus
¶adoptõ aut duob modis fit. a̾
pͥncipali rescripto: aut iupetio
magrãti Inꝑatoris auctoritate
ue sui uiris sũt. que spẽs adoptõ

Expanded text:
amen naturales liberi, secundum ea quae diximus, in potestate nostra sunt, verum etiam ii quos adoptamus. Adoptio autem duobus modis fit, aut principali rescripto aut imperio magistratus. imperatoris auctoritate ve sui iuris sunt. q
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ qħ p̃staturi estis nõ in¬
uiria postulatis eum aut̃
collegam nr̃m quẽ defensi¬
one patrie destinasse dicitis
deutur exhibuisse.
excomitib uł cxp̃sidib qui
suffragio ꝑceꝑint dignitates
ciuilib honorib munͣibus¬
ꝙ teneaut᷑ astricti. neꝯmo¬
da publica eũ unibra M su¬
ffragioꝵ pactc̃e lacentur eos
tũ ap̃dictis hon̾ib excipio¬
portebit. ꝗ uilegatoĩb pu¬
blicis ñ sati sunt

Expanded text:
 praestaturi estis, non iniuria postulatis. Eum autem collegam vestrum, quem defensione patriae destitisse dicitis,videntur exhibuisse. ex comitibus vel ex praesidibus, qui suffragio perceperint dignitates, civilibus oneribus muneribusque teneantur adstricti, ne commoda publica cum umbratili suffragiorum pactione lacerentur. Eos tamen a praedictis oneribus excipi oportebit, qui in legationibus publicis versati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
intra urbem ꝯsistunt si nõ egͥ¬
tudine uł alia ĩ excusabili ne¬
cessitate in pediuntur in locũ
curie ꝯueĩre ⁊ decreta suaꝓpͥa
subscriptc̃e sirmata uiro specta¬
bili p̾fecto augustali insinuare
ut eiꝰ rela tõe comitati tuis amibꝰ
suas petitcẽs utimãt. ⁊ sub ex¬
amine tuo ppensa legatõe res

Expanded text:
intra urbem consistunt, si non aegritudine vel alia inexcusabili necessitate impediuntur, in locum curiae convenire et decreta sua propria subscriptione firmata viro spectabili praefecto Augustali insinuare, ut eius relatione comitati tuis virtutibus suas petitiones intiment et sub examine tuo perpensa legatione res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuemit nimime in exam̾ cogͥ¬
toris ordinani referatu ꝓ
uĩcialiũ cĩ desideria quib
necessaria sepe fortuitis reme¬
dia de poscũt᷑ nob̾ aguosc̾e at
explorare ꝑnuttimus ut suit
cxamins tui. q̃ exhis auxilio

Expanded text:
erit, minime in examen cognitoris ordinarii referatur. Provincialium enim desideria, quibus necessaria saepe fortuitis remedia deposcuntur, vobis agnoscere atque explorare permittimus, ut sit examinis tui, quae ex his auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
de h̾editatib ficei ꝯmissanis uidẽ¬
amꝯ. Sciend̾ita est oĩa fĩdei ꝯmis¬
sa primis tp̃rib infirma esse qr ne¬
mo inuitꝰ cogebatur pr̃are id de qͦ
rogatꝯerat quibo .n. ñ potant ħedi¬
tates uł legata relinq̾re ⁊ sirelm¬
q̃bant. fidei ꝯmutebãt eoꝵ qͥ cape¬

Expanded text:
de hereditatibus fideicommissariis videamus. Sciendum itaque est, omnia fideicommissa primis temporibus infirma esse quia nemo invitus cogebatur praestare id de quo rogatus erat: quibus enim non poterant hereditates vel legata relinquere, si relinquebant, fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiñe intelłr ut h̾eclitatẽ suam to¬
tam ꝑtemne eiꝯ aut rem aliꝙͣ uel¬
uti. fũdum. oĩem pecuniã. alicuueᷤ¬
tituat. c̃ alioniũ legata nisi extesta¬
restituitur pot̃ rogare ut id rursꝯ a¬
lii totum aut̃ ꝓꝑte uł ẽ aliud aliꝙͥ
restituat. ¶xt qr pͥma fideymissorũ
cuabła a fide h̾edum pẽdent. ⁊ rã nom̃

Expanded text:
am totam partemve eius aut rem aliquam, veluti fundum, hominem, pecuniam, alicui restituat: cum alioquin legata nisi ex testarestituitur, potest rogare, ut id rursus alii totum aut partem vel etiam aliud aliquid restituat. Et quia prima fideicommissorum cunabula a fide heredum pendent et tam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tociꝰ heclitatis restitutõe diximus¬
¶ Si quisuna alq̃re declucta suic p̃¬
aliare rogatꝰ sit restituere ẜedita¬
tem siłi modo excrebelliano senatii
ꝯsulto restitutio fiat. ꝑm̃ac si qͣita
ꝑte retẽta rogata ess reliꝙͣ hedica¬
tem restitũe. S isld̾ intẽst ꝙ altero
casu .i. c̾declucta siue p̃cepta aliq̃ͣiͣ
re restitutur heditas: insolid̾ ex eo
senatꝯ ꝯsulto actões trãsfer̃tur. ⁊

Expanded text:
in totius hereditatis restitutione diximus. Si quis una aliqua re deducta sive pralia re, rogatus sit restituere hereditatem, simili modo ex Trebelliano senatus consulto restitutio fiat, perinde ac si quarta parte retenta rogatus esset reliquam hereditatem restituere. sed illud interest, quod altero casu, id est cum deducta sive praecepta aliqua re restituitur hereditas, in solidum ex eo senatus consulto actiones transferuntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
uł ⁊̃ totam heditatem restituere
rogato sit locꝯ erat pegasiano sẽatꝰ
ħeditutem. si modo sua uolũtate
adier sũ retinuer quartã ꝓteni si¬
ue nolint restitũe: ip̃e uniũsa o¬
ña heditana sustinebit. S qͣita qͥ

Expanded text:
 totam hereditatem restituere rogatus sit, locus est Pegasiano senatus reditatem, si modo sua uoluntate adierit, siue retinuerit quartam partem siue noluerit retinere, ipse uniuersa onera hereditaria sustine
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut eam heclitatẽ alii resticua.
alicquĩ inutile ẽ testam̃tum inqͦ
nemohes ĩstitiutur. Cum gͥ aliquis
scͥpserit luciꝯticiꝰ ħes esto. potit
a dic̾e rogo te lucũticũ ut c̾ primũ
pot̾is heditatẽ meam adire eãga¬
io seio reddas ⁊ restituas. Pot̾ ante̾
quisz ⁊ de ꝑte restituẽda h̾edem ro¬
tõe relĩquere fidei omissũ. uł exdie

Expanded text:
itatem alii restituat: alioquin inutile est testamentum in quo nemo heres instituitur. cum igitur aliquis scripserit: ‘ Lucius Titius heres esto ’, poterit adicere: ‘ rogo te, Luci Titi, ut, cum primum possis hereditatem meam adire, eam Gaio Seio reddas restituas ’. potest autem quisque et de parte restituenda heredem rocione relinquere fid
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ uendite heditatis stipłatões
int̾̃ponebatur S si recus scripto
hes adire heclitatẽ ob idꝙ licat
eam sibi suspectã esse qͣi dãpnosa:
cauetur pegasi ano senatꝯꝯsulto
ut desid̾ante eo cui restitũe rogatꝰ
datur. ⁊ actoes ħeditanie errin eũ
trãsferũtur qui recipheclitatem
utro senatꝰ ꝯsulto in bͣc sp̃e ꝯcur¬
rẽte ¶ S qr stipulatões ex senata
ꝯsuito pegasiano descẽdentes⁊ ip̃i
atiauitati displicuert ⁊ ĩquib dĩ
casib captiosas eas homo excessi ĩ
senatꝯ ꝯsulti. placuit eyploso seã¬
tꝯ ꝯsulto ꝑegasiano quid postea sr̃¬
uenit. õnem auctoritatẽ trebessi¬
ano senatꝯ osuito prare. utexeo fi¬
dei ꝯmissane heclitates restituat᷑
Suie ħ̾at ħes ex uolũtate testatoriᷤ¬

Expanded text:
t venditae hereditatis stipulationes interponebantur. sed si recuset scriptus heres adire hereditatem ob id quod dicat eam sibi suspectam esse quasi damnosam, cavetur Pegasiano senatus consulto ut, desiderante eo cui restituere rogatus datur, et actiones hereditariae ei et in eum transferuntur qui recipit hereditatem, utroque senatus consulto in hac specie concurrente. Sed quia stipulationes ex senatus consulto Pegasiano descendentes et ipsi antiquitati displicuerunt et quibusdam casibus captiosas eas homo excelsi ingsenatus consulti, placuit exploso senatus consulto Pegasiano, quod postea supervenit, omnem auctoritatem Trebelliano senatus consulto praestare, ut ex eo fideicommissariae hereditates restituantur, sive habeat heres ex voluntate testatori