comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ tantũmodo loco patrocinii nr̃is
heredib reseruantes. nullã tam̃ qͥcqͣm
ex his subtrahendi. uendendi. uł cõmu-¬
tandi licentiã relinquentes. sed sub tuo
priuilegio te liberã ꝑhenit̃ ꝑmanere
desiderantes. ut dĩ ministros ibidem
seruentes. amabilit̾ ꝓ animabus nr̃is
orare delectet. Sic itaq sanamente.
ac sincero consilio uouimꝰ. sic uolurnus.
sic iubemus. & non solũ hȩc inconuulsa
om̃i tẽpore durare uolumus uerũ etiã
de om̃ib rebus quas uel presenti tẽpore
possidemus. uł in futuro adquirere pote.¬
rimus. ꝑ singulos annos tam a nob quã
ab heredibus nr̃is ad eundẽ sacrũ locum
sollempnit̃ ac fidelit̃ omnẽ decimationẽ
contradimꝰ offerendã. Hoc etiã statuen¬
tes. ut de his rebus quas nr̃is heredibus.
relinquimꝰ. si aliquis eoꝵ quippiã alicui
donare. uendere. seu cõmutare uoluerit.
potestatẽ quidẽ habeat donandi. uenden-¬
di. cõmutandi. nullatenꝰ tam̃ optineat

Expanded text:
quidem tantummodo, loco patrocinii, nostris heredibus reservantes, nullam tamen quicquam ex his subtrahendi, vendendi vel commutandi licentiam relinquentes, sed sub tuo privilegio te liberam perhenniter permanere desiderantes, ut Dei ministros ibidem servientes amabiliter pro animabus nostris orare delectet. Sic itaque sana mente ac sincero consilio vovimus, sic voluimus, sic jubemus, et non solum hæc inconvulsa omni tempore durare volumus, verum etiam de omnibus rebus quas vel presenti tempore possidemus vel in futuro adquirere poterimus, per singulos annos, tam a nobis quam ab heredibus nostris, ad eundem sacrum locum sollempniter ac fideliter omnem decimationem contradimus offerendam; hoc etiam statuentes ut de his rebus quas nostris heredibus relinquimus, si aliquis eorum quippiam alicui donare, vendere seu commutare voluerit, potestatem quidem habeat donandi, vendendi, commutandi, nullatenus tamen optineat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aut reddita. seu ab aliis cuiuscumq
ordinis uiris collatas. uel deinceps dõ ꝓpi¬
tio conferrent᷑: sub nr̃a immunitate
firma & stabilia ꝑseuerent. Erccipientes
nullus uidex publicus. uł quis liboe ex
iuditiaria potestate. in ȩccłas aut loca.

Expanded text:
sunt aut reddita, seu ab aliis cujuscumque sunt aut reddita, seu ab aliis cujuscumque ordinis viris collatas, vel deinceps Deo propitio conferrentur, sub nostra immunitate firma et stabilia perseverent. Precipientes nullus iudex publicus uel quislibet ex iudiciaria potestate in ecclesias aut loca
Abbreviated transcription (Latin):
etiã & cotiacũ cũ appenditis eaꝵ: &
famulis utriusq sexus. In pago uennen¬
si. uillã turnonẽ. & liuiam. & lucenna:¬
cũ. cũ integritatib sius. In pago uero
salmoriacense. & gratianopolitano: co¬
lonicas & fostiliacũ. caduliacũ quoq uil-¬
las. cũ ꝑtinentib sibi. In comitatu seutia¬
cense morgas uillã cũ immiiitate. et
appenitiis suis. in pago uͦ brionense.
pissiacũ iullã cũ om̃i integritate. In pa.
go u augustudunense. candiacũ uillam
cũ siuis appenditiss. In pago etiã belnensi.
polmartũ ullã cũ om̃i integritate sua.
Et in comitatu portuensi. Flaiuiacũ &
pocetũ uillas. cũ eoꝵ appenditiis. In pago
etiã cauillonensĩ. montanũ uillã. & iuilare.
atq scouellã cũ appenditiis suis. In pago
basiniacensi. ramsonarias cũ appenditiis suis.
Uolumus ergo ut supra diximus. quẽ ibidẽ
ab antecessorib nr̃is iã dictis. aut largita

Expanded text:
etiam et Cotiacum, cum appenditiis earum et etiam et Cotiacum, cum appenditiis earum et famulis utriusqsi villam Turnonem et Liuiam et Lucennacum cum integritatibus suis, in pago vero Salmoriacense et Gratianopolitano Colonicas et Fistiliacum, Caduliacum quoque villas cum pertinentibus suis, in comitatu Scutiacense Morgas villam cum immunitate et appenditiis suis, in pago vero Brionense Pisnacum villam  cum omni integritate , in pago vero Augustudunense Candiacum villam cum suis appenditiis, in pago etiam Belnensi Polmarcum villam cum omni integritate sua et in cPocetum villas, cum earum appenditiis: in pago etiam Cavillonensi, Montanum villam, et Vilare atque Scovellam, cum appenditiis suis: in pago Basiniacensi, Ramsonarias, cum appenditiis suis. Volumus ergo, ut supra diximus, quæ ibidem ab antecessoribus nostris jam dictis aut largita
Abbreviated transcription (Latin):
mansos triginta cũ omib quȩ ad eũ aspiti¬
unt. contulimus quoq ȩccłe scĩ hẏrenei ad
stipendiã canonicoꝵ ibi deseriuentiũ ꝓ
ȩterna remueratione. In lupertiaco
mansos tres. In uibaco mansum untu.
In monte mansos duos. Et in caban¬
niaco mansos duos. Uolumus quoq
ad p̃fatoꝵ fideliũ nr̃oꝵ dep̃cationẽ.
p̃cepta a nr̃is statuta patrius piissimis.
uidelicet imperatorib auguctis hlo¬
turio atq bearolo. eoꝵq filiis hlota.¬
rio atq harolo. regib : necnon et
consobrino nrõ hluclo ouico rege. nr̃e
auctoritatis. alio p̃cepto confirmare
In pago scilicet lugdunensi nantuacen.¬
se monasteriũ. & sauiniacense cũ appen.¬
ditiis sius. Et in eodẽ pago inmunitatẽ
iuille orbanȩ iuxta ciuitatẽ. & ansam
iullulã in usũ fratrũ. a caulamũ caliscũq
&e cortennacũ. & uillã egenã. uicũq
ambariacũ. atq beliniacũ. luꝑciacum

Expanded text:
mansos triginta, cum omnibus quæ ad eum aspitimansos triginta, cum omnibus quæ ad eum aspitiunt. Contulimus quoque æcclesiæ Sancti Hyrenei, ad stipendiam canonicorum ibi deservientium, pro æterna remuneratione, in Lupertiaco mansos tres, in Vibaco mansum unum, in Monte mansos duos, et in Cabanniaco mansos duos. Volumus quoque, ad præfatorum fidelium nostrorum deprecationem, præcepta a nostris statuta patruis piissimis, videlicet imperatoribus augustis, Hlotario atque Karolo, eorumque filiis, Hlotario atque Karolo regibus, nec non et consobrino nostro Hludovico rege, nostræ auctoritatis alio precepto confirmare; in pago scilicet Lugdunensi, Nantuacense monasterium et Saviniacense, cum appenditiis suis, et, in eodem pago, immunitatem Villæ Orbanæ juxta civitatem, et Ansam, villulam, in usum fratrum, Acaulanium, Caliscumque et Cortennacum, et villam Egenam, vicumque Ambariacum atque Beliniacum, Luperciacum
Abbreviated transcription (Latin):
ris nr̃i iħu xp̃i. Karolus diuma ordinan¬
te ꝓiudentia imperator. augustus. Si
fideliũ nr̃oꝵ ratis petitionib aures nr̃e
pietatis accomodamus. & eoꝵ utilitatib
consulimus. imperiali celsitudini operam
damus. & ob id eoꝵ animos nr̃e sidelitati
ꝓmptiores exhibemus. Id circo notum sit
lecti nob luituardi uenerabilis ep̃i. &
Barnardi illustrissit marchionis. con¬
cessimus eccłȩ beatissimi ꝓto martyris
stephani lugdimensis. cui uenerabilis aure¬
licanis archiẽps preesse li noscit᷑. ȩccłas
uillisq cũ om̃ib ad eas ꝑtinentib in pago
lugdunensi sitas. ꝓ remedio animȩ nr̃ȩ.
cõugisq ac ꝓlis. longo iã tẽpore ab ipsa
eccła alienatis. uidelicet foris murum
ad illã ꝑtinentẽ. genoliacũ quoq uillã. cũ
portu & mercato habentẽ. Capellam et
mansos. inter absos & uestitos trignnta
tres cũ om̃ib ad ipsã ꝑtinentib. Drgniacũ
etiã habentẽ capellã. & inter absos & uestiro ᷤᷤ

Expanded text:
ri Jesu Christi, Karolus, divina ordinante providentia, imperator, augustus. Si fidelium nostrorum ratis petitionibus aures nostræ pietatis accomodamus et eorum utilitatibus consulimus, imperiali celsitudini operam damus, et ob id eorum animos nostræ fidelitati promptiores exhibemus. Idcirco, notum sit lecti nobis Luituardi, venerabilis episcopi, et Barnardi, illustrissimi marchionis, concessimus æcclesiæ beatissimi protomartyris Stephani Lugdunensis, cui venerabilis Aurelianus archiepiscopus preesse dinoscitur, æcclesias villisque cum omnibus ad eas pertinentibus, in pago Lugdunensi sitas, pro remedio animæ nostræ, conjugisque ac prolis, longo jam tempore ab ipsa æcclesia alienatis, videlicet, foris murum ad illam pertinentem; Genoliacum quoque villam, cum portu et mercato, habentem capellam et mansos, inter absos et vestitos, triginta tres, cum omnibus ad ipsam pertinentibus; Dagniacum etiam habentem capellam et, inter absos et vestitos,
Abbreviated transcription (Latin):
granopolĩ ueniat. Data in capi¬
tulo gñmopolim. Xi. leł sebro¬
arii. Anno incarnationis do¬
minicȩ. millesimo centesimo .U̾.
Inclietione .xiii. hanc donatio¬
nẽ laudauer̾ canonici eoclȩ grã¬
nopolitanȩ. scilicis. Giugo decari
Giugo de lanz. Rostagnus.
Od alricus. Folchernis. Petrus
garcmni. Fulco. Galdinus. humbtꝰ.
arb̾tus ꝑetrũs deuisilia. Pecrus
fremundi. Beto. Geraldus. Amar¬
dus. Amecdeus. Petrus canonicus.
Galterius. Benedictus. Folche¬
rius delanz Ssiuigonis comi¬
tis. so filii eius Gigonis ueteris.
Richaridus dericus domini hy¬
gonis grĩmopolitam ep̃i scripsit

Expanded text:
Gratianopolim veniat. Data in capiGratianopolim veniat. Data in capitulo Gratianopolim, XIº kalendas febroarii, anno incarnationis Dominicæ millesimo centesimo Vº, indictione XIII. Hanc donationem laudaverunt canonici æcclesiæ Gratianopolitanæ, scilicet: Guigo, decanus, Guigo de Lanz, Rostagnus, Odalricus, Folcherius, Petrus Garcini, Fulco, Galdinus, Humbertus, Arbertus, Petrus de Visilia, Petrus Fremundi, Beto, Geraldus, Ainardus, Amedeus, Petrus Canonicus, Galterius, Benedictus, Folcherius de Lanz. Signum Guigonis, comitis. Signum filii ejus, Guigonis Veteris. Richardus, clericus domni Hugonis, Gratianopolitani episcopi, scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
granopolitani tam in tẽporalib
quã in sp̃alib reb michi reti¬
neo. & successorib meis. salua
in omnib disciplina canonicoꝵ
regulariũ ibidẽ cõmorantium
Thesaurũ aũt & ornamenta
siue libros eccłȩ ñ liceat eis uende:
sine aliqͦ modo alienare: sine con¬
silio granopolitam epĩ. & consen¬
su grãnopolitanȩ ȩccłȩ canoni¬
coꝵ. Domos u̾ meas. terras &
umeas. & omia quȩ ex his michi
pueniunt. cũ t̾minus uitȩ meȩ
uł successoꝵ meoꝵ contigerit.
p̃dictis fratrib regularib com¬
mitto custodienda. & seruan¬
da successorib meis. uidelicet
gr̃anopolitanȩ eccłȩ epĩs. Siquis
hiaus nr̃ȩ constitutionis paginã
iuolare presũpserit. nisi bis t̃cio¬
ue cõmonitus emendare studũ¬
erit: nuĩ dei omĩpotentis incur¬
rat. & donec resipuerit. exccom¬
municationi subiaceat. Prior
aut̃ eccłȩ scĩ donati. ad sinodũ
in qua cantat᷑ iubilate nisi ne.¬
cessitas canonica ꝓhibuerit.

Expanded text:
anopolitani tam in temporalibus quam in spiritualibus rebus, michi retineo et successoribus meis, salva in omnibus disciplina canonicorum regularium ibidem commorantium. Thesaurum autem et ornamenta sive libros æcclesiæ non liceat eis vendere sive aliquo modo alienare, sine consilio Gratianopolitani episcopi et consensu Gratianopolitanæ æcclesiæ canonicorum. Domos vero meas, terras et vineas, et omnia quæ ex his michi proveniunt, cum terminus vitæ meæ vel successorum meorum contigerit, predictis fratribus regularibus committo custodienda et servanda successoribus meis, videlicet Gratianopolitanæ æcclesiæ episcopis. Si quis hujus nostræ constitutionis paginam violare præsumpserit, nisi bis terciove commonitus emendare studuerit, iram Dei omnipotentis incurrat et, donec resipuerit, excommunicationi subjaceat. Prior autem æcclesiæ Sancti Donati ad sinodum in qua cantatur Jubilate, nisi necessitas canonica prohibuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ac colonis & seruis annedȩ. una cum
ingenuis lib̾tis & seruis agracianis.
exoratiana. aquis leuas. cũ libertis &
serus. uł om̃s adiacentias ad se ꝑtinen¬
tes. te sacroscã ȩccła ut habeas uolo
atq p̃cipio. & colonicas infra ipsa
ualle briantina. & aquisiana quẽ de
uiudegunde conquesiuim. unde
bardinus capitolarius est. Similit̃¬
& in gerentonnis colonicas de ipsa
ratione uuindegundi. qđ ad nos
ꝑuenerũt. quẽ sigualdus libertꝰ
nr̃ in benefitio habet Coloniea quẽ
de muliere gismundo nom̃ pannu¬
tia in ipsa ualle in tercia recepimꝰ.
ubi mariu nr̃ uerbecarius in ipsa
colonica manet. Similit̃ curte mea
salliaris. alpes. prata. ingenua.
uendanũ. mullinaricus. uiuilla ui¬
tole. Ista omĩa suprascripta una cũ
lib̃tis. ac colonis. seruis uł omnes
adiacentias eaꝵ ad ipsa lora aspi¬
cientes. tu heres mea ut habeasuo
lo ac uibeo. Et colonicas in ualle
gerentonica. & in ralis. quem ad

Expanded text:
ac colonis et servis; Annedae una cum ac colonis et servis; Annedae una cum ingenuis, libertis et servis; Agracianis, Exoratiana, Aquislevas cum libertis et servis, vel omnes adjacentias ad se pertinentes, te, sacrosancta æcclesia, ut habeas volo atque præcipio; et colonicas infra ipsa valle Briantina et Aquisiana, quem de Vuidegunde conquesivimus, unde Bardinus capitolarius est: similiter et in Gerentonnis, colonicas de ipsa ratione Vuindegundi, quod ad nos pervenerunt, quem Sigualdus libertus noster in benefitio habet; colonica quem de muliere Gismundo, nomen Pannutia, in ipsa valle in tercia recepimus, ubi Marius noster verbecarius in ipsa colonica manet: similiter curte mea Salliaris, alpes, prata, ingenua, Vendanum, Mullinaricus, Vuilla Vitole. Ista omnia suprascripta, una cum libertis ac colonis, servis vel omnes adjacentias earum ad ipsa loca aspiclo ac jubeo. Et colonicas in valle Gerentonica et in Ralis, quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
nense maconiano que de alode
parentũ meoꝵ nob̾ obuenit. & qđ
de siagria conquisiuimꝰ. & colonica
in ipso pago iuennense. baccoriaco
suꝑ fluiiũ carusiũ. ubi faber noster
maiorianus mansit. & filius eius
Ramnulfus deblaciaco quẽ in contra
ardulfo ꝑ uidicio agnarico patricio
euindicauimus. Similit & in pago
uianense. & leudunense. bornaco.
basciasco. amblariaco. blaciaco. colo¬
nica seuorio. Ista omĩa suꝑscripta. una
cũ terris. domibꝰ. umeis. campis. pratis.
uł cũ om̃e iure earũ. ac colonis. serui.
& lib̾tis ad ipsa loca aspicientes. tu he¬
res mea ut habeas atq precipio.
Itẽ in pago matascense carnaco. ȩbas¬
ciaco. quẽ de siagria conquesiuimus.
una cũ ingenius. libtis. ac colonis. &
serius. uł omnes adiacentiis ad ipsalo.¬
ca aspicientes. ut habeas uolo ac iubro.
Similit̃ & in pago briantino. & aqui¬
siana. & anneuasca. in loca nun cupan¬
tes briancione ualle. una cũ libertis

Expanded text:
nense, Maconiano, quem de alode nense, Maconiano, quem de alode parentum meorum nobis obvenit et quod de Siagria conquisivimus, et colonica in ipso pago Viennense, Baccoriaco super fluvium Carusium, ubi faber noster Majorianus mansit, et filius ejus Ramnulfus, de Blaciaco, quem incontra Ardulfo, per judicio Agnarico patricio, evindicavimus: similiter et in pago Vianense et Leudunense, Bornaco, Basciasco, Amblariaco, Blaciaco, Colonica, Sevorio. Ista omnia superscripta, una cum terris, domibus, vineis, campis, pratis, vel cum omne jure earum, ac coloniset libertis ad ipsa loca aspicientes, tu, heres mea, ut habeas volo atque precipio. Item in pago Matascense, Carnaco Aebasciaco, quem de Siagria conquesivimus, una cum ingenuis, libertis ac colonis et servis, vel omnes adjacentiis ad ipsa loca aspicientes, ut habeas volo ac jubeo. Similiter et in pago Briantino, et Aquisiana, et Annevasca, in loca nuncupantes Briancione valle, una cum libertis
Abbreviated transcription (Latin):
te sacroscã ȩccła hab̾e uolo ac iubeo.
Immoq quieqͥd in ualle Darenta¬
siense. ex alode parentũ nr̃oꝵ. uł
quid de siagria ibidẽ ad nos ꝑuenit.
ua cũ mancipiis. lib̃tis. colonis. in¬
quilinis. & seruis. te heredẽ hab̾e
uolo. atq p̾cipio. De grãnopolitano pago.
IMILITER In pago gratiano¬
politano olonna. quem ad
liberta mea nomen sendeberti
debi. uolo ut habeat missoriano.
quẽ de siagria conquesiui. pimia¬
no. & corennũ.quẽ a liberta mea
nomen auriliana dediipsas liber¬
tas meas cũ ipsas res: uolo ut ha-¬
beas ac iubeo. Seu in arauardo. una
cũ lib̾tos nr̃os. magneb̾tũ una cum
germano suo columbo. misicasiana.
mesatico. cambe. quintiaco. uien.¬
natico. Ista omĩa supra scripta una
cũ lib̾tis ac colonis. & seruis. uł om̃s
ad iacentias suas ad ipsa loca ꝑtinenteᷤᷤ
in suprascripto pago grãnopolita¬
no. tu heres mea ut habeas uolo ae¬
atq discerno. Itẽ quã in pago uien¬

Expanded text:
te, sacrosancta æcclesia, habere volo ac jubeo. te, sacrosancta æcclesia, habere volo ac jubeo. Immoque quicquid in valle Darentasiense, ex alode parentum nostrorum, vel quod de Siagria ibidem ad nos pervenit, una cum mancipiis, libertis, colonis, inquilinis et servis, te heredem habere volo atque precipio. DE GRATIANOPOLITANO PAGO. Similiter in pago Gratianopolitano Olonna, quem ad liberta mea, nomen Sendeberti, dedi, volo ut habeat; Missoriano, quem de Siagria conquesivi; Piniano et Corennum, quem a liberta mea, nomen Auriliana, dedi, ipsas libertas meas cum ipsas res volo ut habeas ac jubeo; seu in Aravardo, una cum libertos nostros, Magnebertum una cum germano suo, Columbo; Misicasiana, Mesatico, Cambe, Quintiaco, Viennatico. Ista omnia suprascripta, una cum libertis, ac colonis et servis, vel omnes adjacentias suas ad ipsa loca pertinentes, in suprascripto pago Gratianopolitano, tu heres mea ut habeas volo atque discerno: item quam, in pago Vien
Abbreviated transcription (Latin):
uł adiacentias ad se ꝑtinentes. immo¬
que eccła scõ lanerasio ꝓprietatis
nr̃e. una cũ coloniea in birisco. cũ
omnis adiacentiis ad se ꝑtiuentes.
te herede mea habere uolo. Et
in ipsa ualle maurigenniea loco
nuncupante fontana. quicquid
ibidẽ presente tẽpore de paren-¬
tes nr̃is uisi sumus habere seu &
in nanosces. una cũ illos ingenuos
de amb̃to & lib̾to nr̃o de alsede
nom̃ orbano. & ingenua nr̃a no¬
men rigouera de bornoseo. uel
quicqͥd in bregis de alode porentũ
nr̃oꝵ quẽ austrualdus in benefi¬
cio hadce. te suꝑscripta eccła sc̃õ
petro heres mea habere uolo. ac
iubeo. Pro modo simile quieqͥd de
domna siagria in ipsa ualle mail¬
rigennica conquestumiꝰ. misiottano.¬
obliciacis. mago. colonica in albiadis.
in bausetis. & colonica suꝑ bricoscis.
&e amalicione ubi blancollus uerbica.¬
rius manet. & gratauunna. etiã &
cȩtera uocabula cũ adiacontiis eaꝵ.

Expanded text:
vel adjacentias ad se pertinentes, immovel adjacentias ad se pertinentes, immoque æcclesia sancto Pancrasio proprietatis nostræ, una cum colonica in Birisco, cum omnis adjacentiis ad se pertinentes, te herede mea habere volo. Et in ipsa valle Maurigennica, loco nuncupante Fontana, quicquid ibidem præsente tempore de parentes nostris visi sumus habere, seu et in Nanosces, una cum illos ingenuos de Amberto, et liberto nostro de Alsede, nomen Orbano, et ingenua nostra, nomen Rigovera, de Bognosco, vel quicquid in Bregis de alode parentum nostrorum, quem Austrualdus in beneficio habet, te, superscripta æcclesia Sancto Petro, heres mea, habere volo ac jubeo. Pro modo simile, quicquid de domna Siagria in ipsa valle Maurigennica conquesiObliciacis, Mago, colonica in Albiadis, in Bausetis, et colonica super Bricoscis, et Amalicione ubi Blancollus Verbicarius manet, et Gratavinnia, etiam et cætera vocabula cum adjacentiis earum,
Abbreviated transcription (Latin):
ta lugdiense cõmutauimꝰ. lsta omĩa
superius cõprehensa. una cũ mancipiis.
libertis. terris. domib. edificiis. uincis.¬
campis. prafis. pascuis. siluis. alpib. uł
om̃ĩs adiacentias ad se ꝑtinentes. te
herede mea hab̾e uolo ac iubeo. Et
cella infra regnũ langobardoꝵ qui
uocat᷑ tollatecus. quicqͥd ex a lode pa-¬
rentũ nr̃oꝵ michi ibidẽ obuonit. una
cũ mancipiis ibi consistentib. uł omne
iure suo. ut habeas uolo ac iubeo. Etiã &
colonica in ualle diubiasca. insra fines
langobardoꝵ. ubi dicit᷑ bieciatis. quẽ
parentes nr̃i & nos ibidẽ habuimꝰ. ut
habeas uolo atq p̃cipio. Simile nãq
modo. & quieqͥd in ualle maurigenmea
re. hoc est in ipsa maurogenna domus
quẽ apud excłȩ maurigennica cõmuta¬
uimus cũ edesiciis. cortiferis. ex auis. or¬
tis. aiuneis. campis. seu uoiglis. una cũ
ȩccła sc̃õ petro quẽ parentes nr̃i ibidẽ
construxerunt. cũ omĩ integritate

Expanded text:
ta Lugdunense commutavimus. Ista omnia ta Lugdunense commutavimus. Ista omnia superius comprehensa, una cum mancipiis, libertis, terris, domibratis, pascuis, silvis, alpibus vel omnis adjacentias ad se pertinentes, te herede mea habere volo ac jubeo. Et cella infra regnum Langobardorum qui vocatur Tollatecus, quicquid ex alode parentum nostrorum michi ibidem obvenit, una cum mancipiis ibi consistentibus vel omne jure suo, ut habeas volo ac jubeo. Etiam et colonica in valle Diubiasca, infra fines Langobardorum, ubi dicitur Bicciatis, quem parentes nostri et nos ibidem habuimus, ut habeas volo atque præcipio. Simile namque modo, et quicquid in valle Maurigennica,re, hoc est in ipsa Maurogenna, domus quem apud æcclesiæ Maurigennica commutavimus, cum edificiis, cortiferis, exavis, ortis, vineis, campis seu unglis, una cum æcclesia Sancto Petro quem parentes nostri ibidem construxerunt, cum omni integritate
Abbreviated transcription (Latin):
dio gallionis. grummno. camundis. luxo.¬
mone.coruallico. petra caua. trehocis.
uł circa ciuitate. quantũcũq exppͥe¬
tate parentũ nr̃oꝵ. uł coniuestũ in ipsa
loca habere uidemur. te heredẽ meã ha-¬
bere uolo ac iubeo. & qͥcquid circa ciuitate¬
segusia. uł in ipsa ualle hab̾e uidemur.
hoc est m orbano. cicimiano. uoroxio.
raudenouiliano. tu heres mea habere uo¬
lo ac iubeo. Et in ualaucis portione.
quẽ aliberto nr̃o theudaldo dedimus.
uolo ut habeat & ipse & infantes sui.
ad heredẽ meã aspicere debeant. uolo ae
iubeo. Similiter cammite superiore. &
caminite subteriore: brosiolis una cum
ingenius. rogationis. tannoborgonis.
una cũ ministrale nr̃o ioħe: & infantes
suos libertato. cũ infantes suos critouis.
orbana. bicerasco. una cũ nepotes uuala.¬
ne. hoc ẽ harioldo & germana sua. quẽ
dimimius hab& galisiaca & alpes in ci¬
nisio. quẽ de ȩcda scõ petro. de ipsa ẽstruc¬

Expanded text:
dio, Gallionis, Grummo, Camundis, Luxodio, Gallionis, Grummo, Camundis, Luxomone, Corvallico, Petracava, Trebocis, vel circa civitate quantumcumque ex proprietate parentum nostrorum vel conquestum in ipsa loca habere videmur, te heredem meam habere volo ac jubeo: et quicquid circa ciSegusia vel in ipsa valle habere videmur, hoc est in Orbano, Cicimiano, Voroxio, Raudenoviliano, tu heres mea habere volo ac jubeo. Et in Valaucis, portione, quem a liberto nostro Theudaldo dedimus, volo ut habeat, et ipse et infantes sui ad heredem meam aspicere debeant volo ac jubeo. Similiter Cammite superiore et Cammite subteriore, Brosiolis una cum ingenuis, Rogationis, Tannoborgonis, una cum ministrale nostro Johanne et infantes suos; Libertato cum infantes suos; Critovis, Orbana, Bicorasco, una cum nepotes Vualane, hoc est Harioldo et germana sua, quem Dunimius habet; Galisiaca et alpes in Cinisio, quem de æcclesia Sancto Petro de ipsa construc
Abbreviated transcription (Latin):
tote : te uero scã ȩecła beaiti petri apłi
suꝑseripti monasterii. in ualle sigusma.
tam infra murus ipsius ciuitatis quã
& in ipso pago ex alode parentũ meoꝵ
uł unde cũq michi uistissime ibidẽ ex
legib obuenit. hoc ẽ quicqͥd in ipsa ualle
noualiciis. etiã & in barro. seu & in al-¬
banato. & ultra cinisca subtus crauasca.
& in faido. uł cȩtera loca qđ p̃sente
tẽpore ad ipsum monasteriũ adiacet.
uł aspicere uidet᷑. cũ siluis. pratis. alpib.
aquis aquarũue decursib. quicquid
p̃sente tẽpore ad ipsũ sem̃ locũ aspicere
uidet᷑. tum de ꝓprio quã de conquisto.
seu &e de cõmutationis causa ꝓmacia¬
no in ualle maurigenica recepimus.
unã cũ mancipiis. terris. uineis. siluis.
cũ omĩ integritate ut habeas: uolo ac
iubeo. Similit̃ quicqͥd in balmas. ubi
orutorus in honore scĩ uerani ẽ cons¬
tructus uisi sumus habere. & in lasta¬

Expanded text:
tote; te vero, sancta æcclesia beati Petri apostoli tote; te vero, sancta æcclesia beati Petri apostoli superscripti monasterii, in valle Sigusina, tam infra murus ipsius civitatis quam et in ipso pago, ex alode parentum meorum vel undecumque michi justissime ibidem ex legibus obvenit, hoc est quicquid in ipsa valle Novaliciis, etiam et in Barro, seu et in Albanato, et ultra Cinisca, subtus Cravasca, et in Faido, vel cætera loca quod presente tempore ad ipsum monasterium adjacet vel aspicere videtur, cum silvis, pratis, alpibus, aquis aquarumve decursibus, quicquid presente tempore ad ipsum sanctum locum aspicere videtur, tam de seu et de commutationis causa, Promaciano in valle Maurigenica recepimus, una cum mancipiis, terris, vineis, silvis, cum omni integritate ut habeas volo ac jubeo. Similiter quicquid in Balmas, ubi oratorius in honore sancti Verani est constructus, visi sumus habere, et in Lasta
Abbreviated transcription (Latin):
atq consilio: cogitans casus humani
fragilitatis. testam̃tũ condidi. quẽ ue¬
nerabili hytberto clerico scribendo ro¬
gaui. qđ testam̃tũ meũ si quo casũ &
iure pretorio. uł quale ciuus lege ad
inuentionis quȩ quomodo ualere ne¬
quiuerit. acsi ab intestato ad uicem
codicelloꝵ eũ ualere uolo ac uibeo.
quos quas liberosue eẽ decreuero. libi
libereue sint omĩs. & quȩq ꝑ hoc tes¬
tam̃tũ meũ dedero. legauero. dare
ussero. id ut fiat detur. prestet᷑ fidei
heredes mei cõmitto. Ego in dei nõe
Abbo. cũ me dispensatio diuina de hac
luce migrare preceperit. dibito uena¬
in ualle sigusina. quẽ ex opere nr̃o in
rem ꝓprietatis nr̃e construximꝰ. ubi
norma monacoꝵ subreligionis or-¬
dine spiritale.&. regula scĩ benedicti
custodiendis dõ adiuuante conlocaui¬
mus. ubi apresens uir abbo p̃esse uidet᷑.
heres michi es tu. heredẽ. meã te ẽẽ uolo
ac ubeo. eȩteri cetere ex heredis unt

Expanded text:
atque consilio, cogitans casus humani atque consilio, cogitans casus humani fragilitatis, testamentum condidi, quem venerabili Hytberto clerico scribendum rogavi. Quod testamentum meum, si quo casum et jure pretorio, vel quale cujus lege ad inventionis quæ quomodo valere nequiverit, ac si ab intestato, ad vicem codicellorum, eum valere volo ac jubeo: quos, quas liberosve esse decrevero, liberi libereve sint omnis, et quæque per hoc testamentum meum dedero, legavero, dare jussero, id ut fiat, detur, prestetur fidei, hæredes mei committo. Ego, in Dei nomine, Abbo, cum me dispensatio divina de hac luce migrare preceperit dibitove nain valle Sigusina, quem ex opere nostro in rem proprietatis nostræ construximus, ubi norma monachorum sub religionis ordine spiritale et regula Sancti Benedicti custodiendis, Deo adjuvante, conlocavimus, ubi apresens vir Abbo preesse videtur, heres michi es tu, heredem meam te esse volo ac jubeo; cæteri cæteræ exheredis sint
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ testam̃tũ renouare. petier̃ celsitu-¬
dini nr̃e. ut ꝑ nrãm iussionẽ denuofuis-
set renonatus. Po tonore sic̃ ipse ad hoc
relegi melius potuisset. Nos aut̃ consi-¬
derantes eoꝵ necessitate. & mercedis
nr̃ȩ cugmentũ: iussimus ꝑ fideles nota-¬
rios nr̃os. infra palatiũ ipsũ testam̃tũ
denuo renouare: ita ut deinceps pro
mercedis nr̃ȩ augmentũ. inspectp
ipso testam̃to. sic̃ inibi declarat᷑. ad ipsã
casã dĩ nr̃is futurisq tẽporib. in augm̃¬
tis ꝓfitiat. Non enĩ ex consuetudine
anterioꝵ regũ hoc facere decreuimus.
sed solũ modo ꝓpt̾ nocessitatẽ & mercedis
augmentũ transcribere p̃cipimꝰ hoc modo.
e subt̃ plumbũ sigillari uissimus. In
tercio nonas maias. anno uigesimo pͥmo
gub̃nante inlustrisimo ñro lxarolo reg¬
na francoꝵ. in inditione.uͭii. feliciter.
Ego in dĩ nomine abbo filius felici oe
Rusticȩ nomine quondã sana mente.

Expanded text:
ipsum testamentum renovare, petierunt celsituipsum testamentum renovare, petierunt celsitudini nset renovatus, eo tenore sicut ipse ad hoc relegi melius potuisset. Nos autem, considerantes eorum necessitate et mercedis nostræ augmentum, jussimus per fideles notarios nostros, infra palatium, ipsum testamentum denuo renovare, ita ut deinceps, pro mercedis nostræ augmentum, inspecto ipso testamento, sicut inibi declaratur, ad ipsam casam Dei, nostris futurisque temporibus, in augmentis profitiat: non enim ex consuetudine anteriorum regum hoc facere decrevimus, sed solummodo propter necessitatem et mercedis augmentum transcribere precipimus hoc modo et subter plumbum sigtercio nonas maias, anno vigesimo primo gubernante inlustrissimo nostro Karolo regna Francorum, in inditione VIIa, feliciter. Ego in Dei nomine Abbo, filius Felici et Rusticæ nomine quondam, sana mente
Abbreviated transcription (Latin):
pacisicus imperator. romanum
gubnans imperiũ. qui& ꝑ misediã¬
dei rex francoꝵ & longobardoꝵ.
lgitur notũ sit omĩum fidelium
nroꝵ magnitudinũ p̃sentiũ scilio&
& futuror. quia uir uenerabilis
frodinus abba ex monasterio qđ
est constructũ in honore scõꝵ prui-¬
cipũ apłoꝵ. loco mincupato pioua¬
liciis. missa petitione & religiosos
monachos. Gis larannũ scilico et
agabertũ serenitati nr̃ȩ suggessit.
qualit̃ abbo quondã uir dõ deuotus. ꝑ
testam̃tũ donationis suȩ aliquas res ad
ipsũ sem̃ locũ noualiciis delegasset. unde
ipsa casa dĩ &t monachi ibidẽ consistontes.
seu pauperes & peregrini euntes & re¬
deuntes maximã consolationẽ habere
uident᷑. & ipsũ testam̃tũ nris de tulerut
obtutibus ad relegendũ. Sed quia sepissi-
me ꝑ placita comitũ. ꝑ diuersos pagos
necessitute cogente. ipsũ ad relegendũ
detuler̃: iã ex parte ualde dirutũ eẽ
uidebat᷑. & ideo quia ꝑ se ñ fuerũt ausi

Expanded text:
pacificus imperator Romanum a gubernans imperium qui eardorum. Igitur notum sit omnium fidelium nostrorum magnitudini a presentium scilicet et futurorum, quia vir venerabilis Frodinus abba ex monasterio, quod est constructum in honore sanctorum principum apostolorum loco nuncupato Novaliciis, missa petitione per religiosos monachos Gislarannum scilicet et Agabertum serenitati nostrę suggessit, qualiter Abbo quondam vir deo devotus per testamentum donationis suę aliquas res ad ipsum sanctum locum Novaliciis delegasset, unde ipsa casa dei et monachi ibidem consistentes seu pauperes et peregrini euntes et redeuntes maximam consolationem habere videntur, et ipsum testamentum nostris detulerunt obtutibus ad relegendum. Sed quia sepissime per placita comitum per diversos pagos necessitate cogente ipsum ad relegendum detulerunt, iam ex parte valde dirutum esse videbatur et ideo, quia per se non fuerunt ausi
Abbreviated transcription (Latin):
cuis. silius. alpibꝰ. montib.riuis. aqͣ¬
rũue decursib. accisq om̃ib. cũ
omnẽ ure uel terminũ eaꝵ. tusa¬
cro sc̃a ȩcđa heres mea ut habeas uo-¬
lo ac iubeo. Similtt̾ lib̾tus nr̃os in
ualle aquisiana. qui ad parentes
nrõs aspexerunt. seu & in ipso pago
brigantino cõmanere uidentur.
unde uitalis capitularius ẽ ad me-¬
morata ȩccła heredẽ meã ut aspia-¬
ant. & inpensĩonẽ faciant. uolo ac
iubeo. Emmo quẽ in pago ebredu-¬
nense & ualle occense brunico por¬
tiones nr̃as quẽ de uual deb̾to pb̃ro
& de rigabga conquisiuiꝰ. & de
ꝓprio alode meo. & qđ de parente
mea godane ad me ꝑuenit. & in
ipsa ualle moccense quẽ de siagria
c̃ quisiuimꝰ. una cũ alpes. & quẽ de
dodone &e godane ad nos ꝑuenit. seu

Expanded text:
ntibus, rivis aquarumve decursibus, accisque omnibus, cum omnem jure vel terminum earum, tu, sacrosancta ecclesia, heres mea, ut habeas volo ac jubeo. Similiter libertus nostros in valle Aquisiana, qui ad parentes nostros aspexerunt, seu et ipso pago Brigantino commanere videntur, unde Vitalis capitularius est, ad memorata ecclesia heredem meam ut aspiciant et inpensionem faciant volo ac jubeo. Emmo quem in pago Ebredunense et valle Occense, Bruitico, portiones nostras, quem de Vualdeberto presbitero et de Rigaberga conquisivimus, et de proprio alode meo et quod de parente mea Godane ad me pervenit; et in ipsa valle Moccense, quem de Siagria conquisivimus, una cum alpes, et quem de Dodone e
Abbreviated transcription (Latin):
presentiȩ dei astantiũ : & omĩũ epõꝵ
nẽ ueniant. Sint suꝑ eos om̃s maledic¬
tiones. quȩ in ueteri & in nouo testa¬
mento legunt᷑. ita ut pereant gladio
dei uelociter. & deducant᷑ ad infernalẽ
locũ. ubi extincta sit lucerna eoꝵ in
ꝑpetuũ. nisi ad emendationẽ uenerinł¬

Expanded text:
presentiæ Dei astantium, et omnium episcoctionem veniant. Sint super eos omnes maledictiones, quæ in veteri et in novo Testamento leguntur, ita ut pereant gladio Dei velociter et deducantur ad infernalem locum, ubi extincta sit lucerna eorum in perpetuum, nisi ad emendationem venerin
Abbreviated transcription (Latin):
immimente. ꝓtegente dño saluatore
nrõ consiliũ & iuuamen a senioribus
nr̃is epĩs. circa nos morantib dep̃cati
sumiis : quoꝵ mercedẽ & consecuti sum
seđm animi uoluntatẽ. Habemus enim
excõmucationẽ donini Theutbaldi
uiennensis archiep̃i. Domni amblardi
lugdunensis archimandritȩ . Domni
Uuidonis aniciensis p̃sulis. Domni¬
sarni gratianopolitanȩ sedis antistitiꝰ.
necnon domni Gerauldi geneuensis
ep̃i. quoꝵ in re huiusce modi una est
sententia. atq consensus. Et quoniã
arelas caput est & eẽ debet istius galliȩ:
ꝓclamationẽ nram ante presentiã
rectoris eiꝰ deferre decreuimꝰ : quatinꝰ
ne dedignet᷑ merces eius tantis patronibꝰ
prelibatis assensũ accomodare. Sint
itaq ex cõmunicati. tam Aicardiis cru.¬

Expanded text:
imminente, protegente Domino salvatore imminente, protegente Domino salvatore nostro, consilium et juvamen a senioribus nostris episcopis, circa nos morantibus, deprecati sumus, quorum mercedem et consecuti sumus secundum animi voluntatem. Habemus enim excommunicationem domni Theutbaldi, Viennensis archiepiscopi, domni Amblardi, Lugdunensis archimandritæ, domni Vuidonis, Aniciensis presulis, domni Isarni, Gratianopolitanæ sedis antistitis, nec non domni Gerauldi, Genevensis episcopi, quorum in re hujuscemodi una est sententia atque consensus. Et, quoniam Arelas caput est et esse debet istius Galliæ, proclamationem nostram ante presentiam rectoris ejus deferre decrevimus, quatinus ne dedignetur merces ejus tantis patronibus prelibatis assensum accomodare. Sint itaque excommunicati, tam Aicardus, cru
Abbreviated transcription (Latin):
scõs dei presentie assistentes: ne dimittatiꝰ.
quin omĩb palã annuntietis. Nec sit
aliquis qui tollat eã desuꝑ altare beati
Stephani. nisi dũ lecta fuerit & audita.
donec audiatis ꝑsecutores dĩ ȩcłȩ pro
quib res agitur. ad satis factionem
uenire. Nouerit itaq om̃ium fideliũ
dei prudentia. qualiter ego anno ua¬
lentinensis sedis grã dĩ humillimꝰ p̾sul.
ꝓclamauerim ine ante presentiam
Gondradi regis senioris nr̃i. qđ ailcard
terrã beati apollinaris egregii confesso¬
ris xp̃i. atq beati eypriani gloriosi
martyris. in iusto ordine tenebat:
& contra dm̃ & scõs eius crudeli teme¬
ritate possidet. Et qm̃ nulla ratione
ipsũ ad rectitudinẽ faciendã unitare
potui. dignũ duxi. ut uiditiũ ȩt̃ni
regis dnĩ nr̃i postularẽ: & eiꝰ meffabi-¬
lom̃ miscđiam exorare. Ueraert̃ enim
seimus. quia gladius oe ignis cȩlestis
imperatoris. contra filios diffidentiȩ
uindictã operat᷑. Hac igit᷑ necessitate

Expanded text:
os Dei presentiæ assistentes, ne dimittatis, quin omnibus palam annuntietis, nec sit aliquis qui tollat eam desuper altare beati Stephani, nisi dum lecta fuerit et audita, donec audiatis persecutores Dei æcclesiæ, pro quibus res agitur, ad satisfactionem venire. Noverit itaque omnium fidelium Dei prudentia qualiter ego Anno, Valentinensis sedis gratia Dei humillimus presul, proclamaverim me, ante presentiam Gondradi regis, senioris nostri, quod Aikardus terram beati Apollinaris, egregii confessoris Christi, atque beati Cypriani, gloriosi martyris, injusto ordine tenebat et contra Deum et sanctos ejus crudeli temeritate possidet. Et, quoniam nulla ratione ipsum ad rectitudinem faciendam invitare potui, dignum duxi ut juditium æterni regis Domini nostri postularem et ejus ineffabilem misericordiam exorarem. Veraciter enim scimus quia gladius et ignis cælestis imperatoris contra filios diffidentiæ vindictam operatur. Hac igitur necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
SGauzelmi Teudonotarius hanc
scripturã fecit. iubente alexandri
uiennensis archiep̃i. Anno incarnatio¬
nis dominicȩ. dcccc xiiͦ. Indictione .xu.
Anno .xi. regnante domnonro Ludouieo
imperatore. Actũ Uiennȩ felicit᷑ in dei

Expanded text:
S. Gauzelini. Teudo, notarius, hanc S. Gauzelini. Teudo, notarius, hanc scripturam fecit, jubente Alexandri, Viennensis archiepiscopi, anno incarnationis Dominicæ DCCCCXIIº, indictione XV, anno XI regnante domno nostro Ludovico imperatore. Actum Viennæ feliciter, in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ suoꝵ. ꝑ uuadiũ suũ ipsam
terrã dõ scõq apollinari reddidit. Pro¬
mittens nũquã se intermissurũ de ea.
Qđ audiens domnus imperator. ipsã
terrã ꝑ fustẽ quẽ manu tenebat pre¬
dicto ep̃o reddidit. precipiens uti eiꝰ
facta atq predecessoꝵ suoꝵ regum.
& imperatoꝵ p̃recepta. omĩ tẽpore
in dĩ nomine in conuulsa ꝑmanereN.
Ut aut a cunctis credatur. & anemine
umquã predicta uilla infestet᷑. hane
scripturam głosissimus imperator fieri
iussit. & manu ꝓpria firmauit. & fi¬
delib suis roborari iussit. & de anulo
suo insigniri precepit. Signũ Ludoui¬
ci serenissimi imperatoris augusti.
Alexander sc̃ȩ Uiennensis ȩccłȩ hu-¬
milis ep̃s. hanc scripturã firmauit.
ep̃s huic noticie interfuit. S Theodulfi
scȩ̃ ebredimensis ȩccłȩ consecratus ep̃s
firmauit.S Hygonis incliti ducis et
marchionis. S Bosonis comitis. Signũ
adalelmi comitis. S Bosoni filii eius.

Expanded text:
fidelium suorum, per vuadium suum ipsam fidelium suorum, per vuadium suum ipsam terram Deo sanctoque Apollinari reddidit, promittens numquam se intermissurum de ea. Quod audiens domnus imperator ipsam terram per fustem quem manu tenebat predicto episcopo reddidit, precipiens uti ejus facta atque predecessorum suorum regum et imperatorum precepta omni tempore in Dei nomine inconvulsa permanerent. Ut autem a cunctis credatur et a nemine umquam predicta villa infestetur, hanc scripturam gloriosissimus imperator fieri jussit, et manu propria firmavit, et fidelibus suis roborari jussit et de anulo suo insigniri precepit. Signum Ludovici, serenissimi imperatoris, augusti. Alexander, sanctæ Viennensis æcclesiæ humilis episcopus, hanc scripturam firmavit. clesiæ episcopus, huic noticiæ interfuit. S. Theodulfi, sanctæ Ebredunensis æcclesiæ consecratus episcopus, firmavit. S. Hugonis, incliti ducis et marchionis. S. Bosonis, comitis. Signum Adalelmi, comitis. S. Bosoni, filii ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
AUa resideret domnus ac głosissimꝰ
Ludouicus imperator augustus apud
Uiennã in palatio beati andreȩ apostoli.
ueniens uir uenerabilis Remegarius
sc̃ȩ ualentinensis ȩccłe presul ante eũ
in presentia ꝓcerum suoꝵ. ꝓclamanᷤ
se qđ uillã nouã quã sui predecessores
reges. a tẽpore haroli magni. dõ scõq
apollinari egregie confessori atq pon-¬
tifice concesserunt. Nouissime autem
genitor eius głosissimus rex boso. atq
genitrix eius głosissima hermengar.¬
dis. una cũ iam dicto domno nostro
głosissimo imperatore: ipsi scĩ apolli¬
naris eximii confessoris xp̃i. ꝑ p̃ceptũ
regale obtulerunt. Hugo inclitus
dux & marchio iã dictum uillã nouã
mali ordine tenebat: atq iniuste
eã deo scõq apollinari abstrahebat.
Audiens aut̃ prenominatus dux &
marchio ꝓclamationẽ ipsius pontificis.
tactus pietate. ꝑ iussionẽ dnĩ nr̃i m-¬
peratoris ac ꝑ consilũi ep̃oꝵ. & ꝑ¬
iuditiũ comitũ nobiliũ. ac cȩ̨teroꝵ

Expanded text:
um resideret domnus ac gloriosissimus Ludovicus, imperator, augustus, apud Viennam, in palatio beati Andreæ apostoli, veniens vir venerabilis Remegarius, sanctæ Valentinensis æcclesiæ presul, ante eum, in presentia procerum suorum, proclamans se quod Villam Novam, quam sui predecessores reges a tempore Karoli Magni Deo sanctoque Apollinari, egregie confessori atque pontifici, concesserunt, novissime autem genitor ejus gloriosissimus rex, Boso, atque genitrix ejus gloriosissima, Hermengardis, una cum jam dicto domno nostro gloriosissimo imperatore, ipsi sancti Apollinaris, eximii confessoris Christi, per preceptum regale obtulerunt, Hugo, inclitus dux et marchio, jam dictam Villam Novam mali ordine tenebat atque injuste eam Deo sanctoque Apollinari abstrahebat. Audiens autem prenominatus dux et marchio proclamationem ipsius pontificis, tactus pietate, per jussionem domini nostri imperatoris, ac per consilium epjuditium comitum, nobilium ac cæterorum
Abbreviated transcription (Latin):
piant. & apud distrietũ iudicẽ
premia ȩternȩ pacis inueniant.
ameri.Ameri. Scriptu ꝑ manũ
Ramerii scriniarii. regionarii.
& notarii sacri palatii. Data la¬
terani. ꝑ manũ iohannis sc̃ę Roma¬
nȩ eccłȩ diaconi cardinalis. ac bi¬
bliothetarii xiiiͦi. leł mai. Indictio¬
ne .iiͦ. Anno millesimo cente¬
simo nono. in carnationis dnĩcȩ
Pontificatus aut domini Paschalis
secundi papȩ anno decimo. Ego pas¬
chalis catholice eccłȩ ep̃s. subscripsi
Uerbo dnĩ cęli firinati sunt. & spu oris eiꝰ
om̃is uirtus eorꝑ.

Expanded text:
piant et apud districtum judicem premia æternæ pacis inveniant. Amen, amen. Scriptum per manum Rainerii scriniarii regionarii et notarii sacri palatii. Data Laterani, per manum Johannis, sanctæ Romanæ æcclesiæ diaconi cardinalis ac bibliothecarii, Xº IIIIº kalendas maii, indictione IIa, anno millesimo centesimo nono incarnationis Dominicæ, pontificatus autem domni Paschalis secundi papæ anno decimo. Ego Paschalis, catholicæ æcclesiæ episcopus, subscripsi. Verbo Domini cæli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
Guido gebennensis. Eustachius ua¬
lentinꝰ.: Cono maurianensis.
& Giugo comes albionensis.
Datũ ꝑ manũ iohannis scẽ Roma.¬
nȩ eccłȩ diaconi cardinalis. ac bib¬
lio tecarii. apud eccłam sc̃i Petri de
a lauardo .iiiͦi. Nõii aug̃. indictio¬
ne xu. Incarnationis dnĩcȩ. anno
millesimo. centesimo septiẜ¬

Expanded text:
Guido Gebennensis, Eustachius VaGuido Gebennensis, Eustachius Valentinus, Cono Maurianensis, et Guigo, comes Albionensis. Datum per manum Johannis, sanctæ Romanæ æcclesiæ diaconi cardinalis ac bibliotecarii, apud æcclesiam Sancti Petri de Alavardo, IIIIº nonas augusti, indictione XV, incarnationis Dominicæ anno millesimo centesimo septi
Abbreviated transcription (Latin):
si seu grãnopolitarie quẽ admodũ
supra seriptũ ẽ cessĩt eccłe. semꝑ eius
parrochia sit. nec ułli omr̃unis ꝑsone
liceat aut iuennensi suã aut grãno.¬
politanȩ suã quȩ suꝑius distincta ẽ
ullo uniquã tp̃re subtrahere porci:¬
onem. Si uͦ alter aduersus alterum
indeliberate parte questionẽ aut
iuolentiã fecerit. nrxta conditionẽ
qua se inniditio uterq construyat.
accepta portionis possessione careat.
& om̃e deinceps agendi is meodẽ
negotio prorsus amittat. Adhec
preceptũ est. & repetita p̾ceptione
firmamus. ne iennensis ep̃s
ulterius in illa parte granopolita¬
nȩ eccłȩ. aut pacẽ. aut cõmuniã.
aut aliquã exactionẽ requirat.
aliter quã in diensi. seu uiuarien¬
si parrochia ad uennensẽ metro¬
polim ꝑtinente. Affuer̃ hinc
iuditio siue concordiȩ quȩ apud
lugdunũ.iiii. beł febroarii facta
est: uenerabiles ep̃i. Ricardus
albanus. Aldo placentinus. Porius
anitiensis. Leodegarius uiuariensis.

Expanded text:
si seu Gratianopolitanæ, quemadmodum supra scriptum est, cessit æcclesiæ, semper ejus parrochia sit, nec ulli omnino personæ liceat aut Viennensi suam aut Gratianopolitanæ suam quæ superius distincta est ullo umquam tempore subtrahere porcionem. Si vero alter adversus alterum in deliberate parte questionem aut violentiam fecerit, juxta conditionem qua se in juditio uterque constrinxit accepta portionis possessione careat et omne deinceps agendi jus in eodem negotio prorsus amittat. Ad hæc preceptum est et repetita preceptione firmamus ne Viennensis episcopus ulterius in illa parte Gratianopolitanæ æcclesiæ aut pacem, aut communiam, aut aliquam exactionem requirat, aliter quam in Diensi seu Vivariensi parrochia, ad Viennensem metropolim pertinente. Affuerunt huic juditio sive concordiæ, quæ apud Lugdunum, IIII kalendas febroarii, facta est, venerabiles episcopi: Ricardus Albanus, Aldo Placentinus, Potius Anitiensis, Leodegarius Vivariensis,
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles fratres. Guidonẽ uiennensiũ.¬
& hugonẽ grãnopolitanũepõs.
de pago salmoracensi ꝑ multos an¬
nos. & multis in conciliis questio uen¬
tilata est. P ouissime ante p̃sentiã
nr̃am lugdum in hanc concorcham
ex nr̃i ꝓuisione uditii conuenerũt.
ut eiusdẽ pagi ȩquã diuisionẽ face¬
rent. & tam iuennensi quã igr̃ano¬
ꝑolitane ecłȩ. pars eiusdẽ diuisio-¬
nisuicinior redderetur. Q uicquid autẽ in
territorio infra Bornã & lsaram
uersus grãnopolim constituto uien¬
nensis archiep̃s calumpniabat᷑: ab
om̃i deinceps infestatione liberũ
grãnopolitane ȩccłȩ cederet.
Iorro ȩccłam beati Ponati quȩ infra
iuennensẽ parrochiã continet

Expanded text:
rabiles fratres Guidonem Viennensem et Hugonem Gratianopolitanum episcopos de pago Salmoriacensi per multos annos et multis in conciliis quaestio ventilata est. Novissime ante praesentiam nostram Lugduni in hanc concordiam ex nostri provisione judicii convenerunt, ut ejusdem pagi aequam divisionem facerent, et tam Viennensi quam Gratianopolitanae Ecclesiae pars ejusdem divisionis vicinior redderetur. Quidquid autem in territorio infra Bornam et Isaram versus Gratianopolim constituto Viennensis archiepiscopus calumniabatur, ab omni deinceps infestatione liberum Gratianopolitanae Ecclesiae cederet; porro Ecclesia B. Donati, quae infra Viennensem paro
Abbreviated transcription (Latin):
uiennensi. quã uidelicet Regũ largitio¬
ne predecessores tui ad quisiuisse noscunt᷑
tibi tuisq successorib sub iuris ditione ꝓ¬
prictaria confirmamus. Donationẽ
uero quã in eadẽ eccła ulcensib canoniciꝰ
fecisti. scđm cỹrographũ concessionis
tuę ratã illis manere censenius. Iuati.¬
nus nec successores tui canonicis ipsis
quȩ sunt a te concessa surripere. nec
ipsi canoniei successorib tuis scriptu¬
rȩ alicuius obtentu ualeant quȩ
sunt a te retenta subtruhere.
Si qua igit᷑ in futurũ ȩcclastiea secula¬
risue ꝑsona. hane nr̃e constitutio¬
nis paginã sciens contra eã teme

Expanded text:
Viennensi, quam videlicet regum largitioViennensi, quam videlicet regum largitione predecessores tui adquisivisse noscuntur, tibi tuisque successoribus sub jurisditione proprietaria confirmamus. Donationem vero quam in eadem æcclesia Ulcensibus canonicis fecisti, secundum cyrographum concessionis tuæ, ratam illis manere censemus, quatinus nec successores tui canonicis ipsis quæ sunt a te concessa surripere, nec ipsi canonici successoribus tuis, scripturæ alicujus obtentu, valeant quæ sunt a te retenta subtrahere. Si qua igitur in futurum æcclesiastica secularisve persona hanc nostræ constitutionis paginam sciens contra e
Abbreviated transcription (Latin):
facile prebere consensũ. ut sidelis
deuotio. celerẽ sortiatur effectũ¬
C. a ꝓpt̃ desiderus tius reuerentis¬
me frat̃ benignius assentimus. & ȩccłam
gr̃anopolitanã cui deo auctore presides.
decreti presentis auctoritate munimus.
Statunnus enĩ. & auctoritate apłica
int̃dicimus. nequis successoꝵ uroꝵ. occa.¬
sione aliqua presumat donare. uendere.
uel alienare terras. possessiones. eocłas.
decimas. seu census ȩccłarũ. & cȩtera
quȩ uel ꝑ antecessores tuos uel ꝑ tuam
industriã adquisita frat̾nitas tua pͥos¬
sidet. uel in posterũ tu successoresq
tui largiente dño ȩccłȩ ad quisituri
estis. Siquis aut̃ uel uendita uel donata
susceperit. donec illa restituat excõmu¬
nicationi subitiatur. Illud etiã parit̃
interdicimus. ne post tuũ uel tuor p
successoꝵ obitũ. quisquã palã furtimue
audeat bona ipsa subtrahere. donec
pastor ꝑ dei grãm substituat᷑ ecłȩ
Porro ȩccłam scĩ donati in parrochia

Expanded text:
ensum ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Eapropter desideriis tuis, reverentissime frater, benignius assentimus, et æcclesiam Gratianopolitanam, cui Deo auctore presides, decreti presentis auctoritate munimus. Statuimus enim et auctoritate apostolica interdicimus ne quis successorum vestrorum occasione aliqua presumat donare, vendere, vel alienare terras, possessiones, æcclesias, decimas, seu census æcclesiarum, et cætera quæ vel per antecessores tuos vel per tuam industriam adquisita fraternitas tua possidet, vel in posterum tu successoresque tui, largiente Domino, æcclesiæ adquisituri estis. Si quis autem vel vendita vel donata susceperit, donec illa restituat excommunicationi subitiatur. Illud etiam pariter interdicimus ne post tuum vel tuorum successorum obitum quisquam palam furtimve audeat bona ipsa subtrahere, donec pastor per Dei gratiam substituatur æcclesiæ. Porro æcclesiam Sancti Donati in parrochia