comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isciuel ex eacã .i. qd̃ dolofec̾it dñs
prestit̾it de peccłioruẽt᷑ cet̾is ex eadẽ
causa nicħ prestabit. s ⁊ si tm̃dem
seruus ei ded̾at qñtũ dolo minuit nõ
erit tondẽpnandꝰ hiis conseq̃ns erit
ut manumisso quo uł alienatoser¬
uo excã ⁊̃ doli int᷑ annũteneat᷑¬

Expanded text:
d dolo fecerit, dominus praestiterit de peculio conuentus, ceteris ex eadem causa nihil praestabit. sed et si tantundem seruus ei debeat quantum dolo minuit, non erit condemnandus. his consequens erit, ut manumisso quoque uel alienato seruo ex causa etiam doli intra annum teneat
Abbreviated transcription (Latin):
demł. E dium autempeccłi ariũnoĩe
in solidum dãpni infecti ꝓnutti d
sicut uicarii noĩe nox ale iuditiũ in
solidum patiquia ꝓpignore eas si
non defendant᷑ actor ab ducit uł po

Expanded text:
m.Aedium autem peculiarium nomine in solidum damni infecti promitti debet, sicut uicarii nomine noxale iudicium in solidum pati, quia pro pignore ea, si non defendantur, actor abducit uel po
Abbreviated transcription (Latin):
mantur qi n temeancisle eius rei cãcõ¬
parantur ut pariant augent tũhedi¬
tatem quippe cum ea oĩa fu̾nt ħedita¬
ria dubul non est qum ea possor si
aũ possideat au post petitam heditatẽ
dolo malo fecit quominus possidet debe

Expanded text:
mantur, quia non temere ancillae eius rei causa comparantur ut pariant, augent tamen hereditatem: quippe cum ea omnia fiunt hereditaria, dubium non est, quin ea possessor, si aut possideat aut post petitam hereditatem dolo malo fecit quo minus possi
Abbreviated transcription (Latin):
locari cuctorem pr̃aturũ adeo ut nec
cogi quidem poss ex kłis iuniis refecta
domo hĩtare msi paratus fuiss locator o¬
modam domũ ei ad hĩtandum dare.

Expanded text:
locatori conductorem praestaturum, adeo ut nec cogi quidem posset ex kalendis Iuliis refecta domu habitare, nisi si paratus fuisset locator commodam domum ei ad habitandum dare.
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ receperit s tm̃ eiꝰ cum quo tͣctum
est pp̃ edifitioꝵ notitiã in q̃one peti
possunt In conducto fundo si ꝯducto
sua oꝑa aliquid neccͣrio uł utiłr aux̾it
uł edificau̾it uł institu̾it cũidñ ꝯueĩ¬
ss ad recipienda ea que inpẽdit ex con¬
ducto cum dño fundi experiri o pot̾.
d̾ contͣ legem Ductõnis fundũ antẽp̾
Tñ iusta ac ꝓbabili hac cã descru̾it ad
saluandas totius temꝑis pensiones
ex conducto ꝯueniri pot̾ qͣteñ loca¬
tori: in id ꝙ eiꝰ int̾est indempnitas
dem ł. Cum dĩ horreoꝵ insulaꝵ¬
q desid̾ant᷑ dui non apparentib nec
eius temꝑis pensiones ex soluentib
uuctorib aꝑire ⁊ ea clueibi sunt des¬
crib̾e a publicis personis quoꝵ int̾ett
audiendi sunt tempꝰ autẽ in hũimo¬
iniunctam ci domni uicino ꝓximo
locau̾at is uinctꝰ cum edificaret ĩ suo

Expanded text:
eorum recepit: serui tamen eius cum quo contractum est propter aedificiorum notitiam in quaestionem peti possunt. In conducto fundo si conductor sua opera aliquid necessario uel utiliter auxerit uel aedificauerit uel instituerit, cum id non conuenisset, ad recipienda ea quae impendit ex conducto cum domino fundi experiri potest. Qui contra legem conductionis fundum ante tempus sine iusta ac probabili causa deseruerit, ad soluenda‹s› totius temporis pensiones ex conducto conueniri potest, quatenus locatori in id quod eius interest indemnitas lum.Cum domini horreorum insularumque desiderant diu non apparentibus nec eius temporis pensiones exsoluentibus conductoribus aperire et ea quae ibi sunt describere, a publicis personis quorum interest audiendi sunt. tempus autem in huiusmoiniunctam ei domui uicino proximo locauerat: is uicinus cum aedificaret in suo
Abbreviated transcription (Latin):
terrã ineã aream ampli ꝗm̃ fundanienta
cementitia locatoris crant cõ gesserit ea
gestione postea dãpno fu̾it dãpni autẽ
iniurie actõ ob ea cã fit per queñ exͥnse¬
cus alia causa oblata dampno quisaf¬
fectus est hic ꝓbo.
emisti totam locasti ⁊ eam uendidisti
ita ut emptori m̾cedes inquilinoꝵ
acced̾ent qmuis eam donctor maiori
p̾ciolocaret tm̃ id emptor accedit¬
ꝙ tibi ductor debeat. ¶ Inoꝑis lo¬
catõne erat dictum añ qm diem effi

Expanded text:
terram in eam aream amplius quam fundamenta caementicia locatoris erant congessit, et ea gestione postea damno fuerit, damni autem iniuriae actio ob ea ipsa sit, per quae, non extrinsecus alia causa oblata, damno quis adfectus est: hoc probo. etio totam locasti et eam uendidisti ita, ut emptori merce‹de›s inquilinorum accederent. quamuis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accediti conductor debeat.In operis locatione ‹n›on erat dictum, ante quam d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiserat cateñ cam obligõem conͣthi¬
puto quateñ uir bonus de spatio tempo¬
ris extimass qr id actũ apparet ẽc̃ ut co
spatio ab soluet᷑ sine quo si non posset.¬
uidam muimicipio balueum pr̃andum

Expanded text:
miserat. eatenus eam obligatiputo, quatenus uir bonus de spatio tempotimasset, quia id actum apparet esse, ut eo spatio absolueretur, sine quo fieri non possit.in municipio balineum praestandum
Abbreviated transcription (Latin):
ctum p̾tor exͥtimare solet non pu¬
toat ponp̾eius noĩe hancactõem
utilem futurã. In ft̾mactõnec
caupo tenetur ꝓ hiis qui habitan¬
di causain caupona sunt hoc autẽ
non pertinet ad eum qui hospitio
repentino recipitur ueluti uiator.
Possumus autem furti ur dampni
iniurie actõne uti ꝯ naut iS ut cer¬
tihoĩs fcm̃ arguamus s una contai¬
ti esse debebimus. Et si cum exͥcito¬
renaius egerimus pr̃are ei debemꝰ¬
actõnes nr̃as qmͣus ex ꝯducto actõ
adu̾lus eos ꝯpetat exercitori ed
si absolutus sit ex̾citor hac actoe
dem̃ agatur cum nauta exceptio
dabitur ne sepius de eiusdem hoĩs
admisso queratur ⁊ contͣ si deadi¬
missonmus hoĩs actum sit dem̃infa¬
ctum actoc agatur exceptio dabit᷑.¬
lp̃ .xxi. ad̾. Debet exercitor om̃ na
prestare nec ĩu̾nto fcm̃ eoꝵ prestat
dip̃e eos suo ꝑiculo adhibiut S ed
non alias prestat qm̃ si in ip̃a naui
dampnatum sit. Cet̾msi extra naĩ
l anautis non pr̃abit Item si pre¬

Expanded text:
ctum praetor aestimare solet, non putat Pomponius eius nomine hanc actionem utilem futuram. In factum actione caupo tenetur pro his, qui habitandi causa in caupona sunt: hoc autem non pertinet ad eum, qui hospitio repentino recipitur, ueluti uiator. Possumus autem furti uel damni iniuriae actione uti cum nautis, ut certi hominis factum arguamus: sed una contenti esse debebimus, et si cum exercitore egerimus, practiones nostras, quamuis ex conducto actio aduersus eos competat exercitori. sed si absolutus sit exercitor hac actione, deinde agatur cum nauta, exceptio dabitur, ne saepius de eiusdem hominis admisso quaeratur. et contra, si de admisso unius hominis actum sit, deinde in factum actione agatur, exceptio dabit edictum. Debet exercitor omnium praestare: nec immerito factum eorum praestat, cum ipse eos suo periculo adhibuerit. sed non alias praestat, quam si in ipsa naue damnum datum sit: ceterum si extra nauem licet a nautis, non praestabit. item si prae
Abbreviated transcription (Latin):
Sid est cum eodem płib actionib
agat quiaꝵ singłaꝵ quantitas intͣ
iurisoitionem iudicantis sit coacer¬
uatio uero oĩũ excedat modu iiris¬
ditõnis excedat eius apud eũ agipos¬
se sabino cassioꝓcul placuit Questũa
rescripto imꝑatoris seueri ⁊ antonini
confirmata est ꝙr simutue sunt in¬
actõnes et alter minorem quantitã¬
tem alter maiorempetat apud eud̾¬
iudicem agend̾ est ei qui qnͣtitatem
minorem petit ne in potãte calũp¬
niosa adu̾sarii mei sit an ap̃ eundẽ
cisconde qͥmuni diuidendo finium
regundoꝵ utrũ singłe partes spectã¬
de sunt cirra uirisdcoem eius qui cog¬
noscit ꝙ osfilio ⁊ ꝓtulo placet. Quia
unusquisq de parte sualitigat an
pegaso placet et sane eoꝵ snĩam ꝓba¬

Expanded text:
idem cum eodem pluribus actionibus agat, quarum singularum quantitas intra iurisdictionem iudicantis sit, coaceruatio uero omnium excedat modum iurisdictionis eius: apud eum agi posse Sabino Cassio Proculo placuit: quae sententia rescripto imperatoris Antonini confirmata est. Sed et si mutuae sunt actiones et alter minorem quantitatem, alter maiorem petat, apud euiudicem agendum est ei qui quantitatem minorem petit, ne in potestate calumniosa adversarii mei sit, an apud eum ciscundae, communi dividundo, finium regundorum, utrum singulae partes spectandae sunt circa iurisdictionem eius qui cognoscit, quod Ofilio et Proculo placet, quia unusquisque de parte sua litigat: an Pegaso placet: et sane eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Eum cli iudicare iubet magr̃a
sul urp̾tor uł alii qui ꝓuinsias re¬
gunt iudicare iubere eo die quopͥ¬
ooq iire utimur: ut si quis maꝯ¬
ior uł equalis subiciat se iuris ocõi
alfus: possit ei et aduersus en iꝰ dici
S i per rorem alius pro alio p̃tor

Expanded text:
Eum qui iudicare iubet magistrvel praetor vel alii qui provincias regunt, iudicare iubere eo die, quoeoque iure utimur, ut si quis maior uel aequalis subiciat se iurisdictioni alterius, possit ei et aduersus eum ius dicSi per errorem alius pro alio pr
Abbreviated transcription (Latin):
gendam ẽẽ adhec. ¶Insuos autem
siñ defendantur a dñis et eos ciuũ¬
opia laborant corpus torquend̾
est ¶ Doli mali autem io in u̾bis
uel ru rusticitatem uł ab ip̃o p̾to¬
reuissus uł casu aliciud facit nõ
teneatur. ¶Hoc uero edicto tenet
⁊ qui tolut q̃uis ñcorruꝑit. Item
et qui suis manib facit et ꝙ alii
mandat s si alius sñ dolo malo
ruꝑint. ur mandau̾it om̃s tene

Expanded text:
gendam esse ad haec. In servos autem, si non defenduntur a dominis, et eos qui inopia laborant corpus torquendum est. Doli mali autem ideo in verbisuel rusticitatem uel ab ipso praetore iussus uel casu aliquis fecerit, non tenetur. Hoc uero edicto tenetur et qui tollit, quamuis non corruperit: item et qui suis manibus facit et qui alii mandat. sed si alius sine dolo malo auit, qui mandauit tene
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius albũcorruꝑit ñ similit
hic edicitur. ut in furto. ne in reliqͦs
actio detur si tantã dñs cũ defend̾e
uoluit unuis noĩe p̾titis quantũ
liber praret fortasse quia hic et cõ¬
tempta maiestas p̾toris uindicat᷑
et pla fc̃a inflliguntur q̃ madmod̾
cũ ples serui inuiriã fecerunt uł dãp¬
num dederunt qr płafc̃asũt. ñuit ĩ
furto unũ octauenꝰ hic qiio dñosuc¬
currendũ eritait. s hoc pot᷑ dici si
dolo malo curauerunt ut ab alio
album corrumpetur qr tunc unũ
⁊sciliũ fit ñ pła fc̃a. Idem ponp̾¬
lp̃ruii ad. ¶ libro decimo notat.

Expanded text:
alicuius album corruperit, non similiter hic edicitur ut in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere voluit, unius nomine praestiterit, quantum liber praestaret: fortasse quia hic et contempta maiestas praetoris vindicatur et plura facta intelleguntur: quemadmodum cum plures servi iniuriam fecerunt vel damnum dederunt, quia plura facta sunt, non ut in furto unum. Octavenus hic quoque domino succurrendum ait: sed hoc potest dici, si dolo malo curaverint, ut ab alio album corrumperetur, quia tunc unum consilium sit, non plura facta. idem Pomponius libro decimo notat.
Abbreviated transcription (Latin):
cautũ ei fu̾it ꝙ adu̾sus aliũ eandem
heditatem defendet. s melius z osfõ
iudicis cautõe uł satudatõne uicto
mederi. ꝯ⁊res sit salua ei qui ĩ execui¬
tõne tardior ueniat adu̾sus priorẽ¬

Expanded text:
tum ei fuerit, quod aduersus alium eandem hereditatem defendit. sed melius est officio iudicis cautione uel satisdatione uicto mederi, cum et res salua sit ei, qui in exsecutione tardior uenit aduersus priore
Abbreviated transcription (Latin):
tris adiit heditatẽ quampr̃ añqͣm
filiũemanciparz possedit fruaus ex
ea ꝑcepit. s erigat demin honore fi¬
liicumẽet senator fec̃ ⁊ cĩsitũ est cũ
ꝑatus sit pr restitu̾e heditatẽ hĩtarõe¬
eaꝵ eoꝵ que in eũ erogau̾ an filius¬

Expanded text:
tris adiit hereditatem, quam pater, antequam filium emanciparet, possedit fructusque ex ea possedit, sed erogationem in honorem filii cum esset senator fecit ex ea. quaesitum est, cum paratus sit pater restituere hereditatem habita ratione eorum quae in eum erogauit, an fil
Abbreviated transcription (Latin):
tita sit eos fructus qluos possõracce¬
pit omĩmodo restituendos ⁊ si peti-¬
tor eos percepturus non fuerat.
eandem heditatẽ adusus duos defẽoit
⁊ scd̾malt̾m ex hus iudicatũ ÷ ⁊̃ qri
sol utrũ per ium ei heditatẽ restitu¬
i oporteat atq oport̾et si adu̾sus a¬

Expanded text:
tita sit, eos fructus, quos possessor percepit, omnimodo restituendos, etsi petitor eos percepturus non fuerat.eandem hereditatem aduersus duos defendit et secundum alterum ex his iudicatum est, quaeri solet, utrum perinde ei hereditatem restitui oporteat, atque oporteret, si aduersus a
Abbreviated transcription (Latin):
qui a possessore emerunt ut uen¬
dicarires possint si miles hedita¬
temagnoi̾it R si ñ agnou̾it ex
postfco usuca in: pionem proces

Expanded text:
qui a possessore, emerunt, ut uindicari res possint, si miles hereditatem adgnouerit: quod si non adgnouerit, ex post facto usucapionem proces
Abbreviated transcription (Latin):
in cõe ꝙ ad societatem longe .n. motuns
⁊ ĩo societatem sñtutoris auctoritate
choita pupillus nõ tenet᷑ at tñcoĩter
impend̾it sñ frust᷑ m̾cede sũ inuis ꝑxeꝑit
uł det̾iorẽ fec̾it rem non societatis indi¬
tio locusest s int̾ cohedes quifamilie
hertisconde iuditioagitur int̾ cet̾oscoĩ
dĩdundo int̾ eos quo quib ħeditario iẽ
coĩs res est posse ⁊ coĩdĩdundo agi.¬

Expanded text:
in commune, quod a societate longe remotum est. et ideo societate sine tutoris auctoritate coita pupillus non tenetur, attamen impenderit siue fructus mercedesue unus perceperit uel deteriorem fecerit rem, non societatis iudicio locus est, sed inter coheredes quidem familiae herc‹i›scendae iudicio agitur, inter ceteros communi diuidundo. inter eos quoque, quibus hereditario iure communis res est, posse et communi di
Abbreviated transcription (Latin):
ompł. P lane si hui qui sociihedes extĩ¬
t̾unt aĩm inerit societatis ĩ ea ħeditate
nono ꝯsensu ꝙ postea gesserint effici
positi mandati. ¶ Si tecũ societas
mͥsit ⁊ res ex societate cões ꝙͣ impẽ¬
sam in eas fec̾o uł quosfructus exh
hiis reb ceperis uł ꝓsocio uł ꝓ coĩdĩ¬
dundo me ꝯstituturũ ⁊ alt̾am actoe¬

Expanded text:
m. Plane si hi, qui sociis heredes exstiterint, animum inierint societatis in ea hereditate, nouo consensu quod postea gesserint efficitpositi. Si tecum societas mihi sit et res ex societate communes, quam impensam in eas fecero quosue fructus ex his rebus ceperis, uel pro socio uel communi diuidundo me consecuturum et altera act
Abbreviated transcription (Latin):
tres ħat alius unã an ualeat placet
choirisocietatẽ possent ulłam ꝑtem
cassius putat qd̃ ita dem̃ ualebit ut
ut plus societati affãt ꝙͣ peccuĩa. Itẽ
si solus nauiget si soluspegrinet ꝑicła
subeat solus aristo refert cassiu sen¬
disse societatem talem cohiri ñ posse
hanc societatem leoninãtñmͦ appel¬
lare ⁊ nosconsentimꝰ talem societatẽ
nllamẽe ut alt̾ lucrũ sentiret alter
uero nlłm lucrũ s dãpns̃ sentiret Ii¬
quissimũ .n. genꝰ societatis est ex qua
quis dãpnsim ñ ⁊̃ lucrũ spectet.

Expanded text:
tres habeat, alius unam, an ualeat? placet coiri societatem posse, ut nullam partem Cassius putat: quod ita demum ualebit, ut ut plus societati conferat quam pecunia, item si solus nauiget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus.Aristo refert Cassium respondisse societatem talem coiri non posse,hanc societatem leoninam solitum appellare: et nos consentimus talem societatem nullam esse, ut alter lucrum sentiret, alter uero nullum lucrum, sed damnum sentiret: iniquissimum enim genus societatis est, ex qua quis damnum, non etiam lucrum spectet.
Abbreviated transcription (Latin):
tute hu̾it uxorẽ est qͣ socrũ est enim
cognacio seruilis intelligit᷑ qrͣ ño
⁊ affinitas intelligatur s iure dubia
cercius ⁊ modestius est huiꝰmodi nup¬
tiis abitin̾e. ¶uideamꝰ tũc quomo¬
do nou̾ca ⁊ priuigna ⁊ sotius ⁊ nurꝰ
intelligantur ut sciamꝰ quas ñlice¬
at duc̾e quidẽ nou̾cam per se patͥs
uxorem ⁊ nurũ filii uxorem ⁊ priui¬
gnam uxoris ex alio marito filium
est necaui uxorẽ ne ꝓauidicu posse
terit ñ nurũ nam ⁊ is qui adoptiuꝰ
est nec naturalis pr̃is nec adopti¬
ui uxorem duc̾e pot̾ s ⁊ sipłes uxo¬

Expanded text:
tute uxorem habuit, quasi socrum. cum enim cognatio seruilis intellegitur, quare non et adfinitas intellegatur? sed in re dubia certius et modestius est huitiis abstinere. Nunc videamus, quomodo noverca et privigna et socrus et nurus intellegantur, ut sciamus, quas non liceat ducere. quidam novercam per se patris uxorem et nurum filii uxorem et privignam uxoris ex alio marito filiam est nec avi uxorem nec proavi duci posse. terit: non mirum, nam et is qui adoptiuus est nec naturalis patris nec adoptiui uxorem ducere potest: sed
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe siue manifesti fuit sũnec maĩ¬
festi. s si furtiuł aliis famosisactõib
quis cõdempnatus ꝓuocaũ pendente
iuditio nundũ inter famosos habet᷑
Si autem oĩa temꝑa ꝓuotionis lapsa
sunt retro infams est qmͣuis si mi¬
ta sit applło eius uisa sit bodie no¬
tariputo non retronocatur ¶ Si
quis alienonoĩe ꝯdẽpnatus fu̾it ñ
laborat infamia ⁊ ĩo ꝓcuratorm̃s¬

Expanded text:
accipe si‹ue› manifesti siue nec manifesti. Sed si furti uel aliis famosis actionibus quis condemnatus prouoca‹u›it, pendente iudicio nondum inter famosos habetur: si autem omnia tempora prouocationis lapsa sunt, retro infamis est: quamuis si iniusta appellatio eius uisa sit, hodie notari puto, non retro notatur. Si quis alieno nomine condemnatus fuerit, non laborat infamia: et ideo nec procurat
Abbreviated transcription (Latin):
risepit᷑. Oiuisionis placitũ nͥ tra¬
dictõe ur stipulatõe sumant esfectũ
adactõem ut nudum pactũ nlli pro
ft̃m neabeo satis accipiat᷑ cũ ĩseme¬
strib relataest restitõ duu marci
seruari ĩ hoc quoq defunctiuolun¬
tatem ualidũ ee constat. necalega¬
tacio remissa heredi satisdatio ꝑ pa¬

Expanded text:
rum.Diuisionis placitum nisi traditione uel stipulatione sumat effectum, ad actionem, ut nudum pactum, nulli prfactum, ne ab eo satis accipiatur, cum in semestribus relata est constitutio diui Marci seruari in hoc quoque defuncti uoluntatem, ualidum esse constat. nec a legatario remissa heredi satisdatio per pa
Abbreviated transcription (Latin):
tem patris abstiñetur tutorcũple¬
tisq tutoris creditorib decidit ut ctã
portoem acciꝑent Idem curatores al
aius fecerunt. ¶ E toan ⁊ tutor idẽ¬
q creditor pr̃is eandem portõem re¬
tiĩe debeat.R. cum tutorẽ ciuicetos
ad portõem uocaret. ea dẽ parte aten

Expanded text:
te patris abstineretur, tutor cum plerisque creditoribus decidit, ut certam portionem acciperent: idem curatores cum aliis fecerunt. quaero, an et tutor idemque creditor patris eandem portionem retinere debeat. respondi eum tutorem, qui ceteros ad portionem uocaret, eadem parte con
Abbreviated transcription (Latin):
omittetur stipulatõ Arbiter nich extͣ
ex compmisso ut et diem ꝓferre po¬
sut hoc qiuidem facere pot᷑ ꝓferre
autem contra dicentib litigatori
di ⁊ unusopiniserit is ci uetitus
sit petere aut ne ab eo petatur ui¬
dendum est ansi ali̾ud petat ur
ab alio petatur pena ꝯmittatur Id̾
in duobargentariis quoꝵ noĩa si¬
mul erunt ⁊ fortassepot̾imus ita fi¬
deuissorib ꝯung̾e si socii sint alias
nec ate pecitur nec egopeto nec me-¬
o noĩe petitur l a tepetatur. Se¬
mel ꝯmissa pena solui ꝯpmissum
rectius puto dicinec amplius posse
ꝯmitti nisiid actum sit ut in singu¬
las causas totiens ꝯmittatur:

Expanded text:
mittetur stipulatio. Arbiter nihil extrex compromisso, ut et diem proferre possit, hoc quidem facere potest: referre autem contradicentibus litigatoribdi et unus compromiserit isque vetitus sit petere aut ne ab eo petatur: videndum est, an si alius petat vel ab alio petatur, poena committatur: idem in duobus argentariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussoribus coniungere, si socii sunt: alias nec a te petitur, nec ego peto, nec meo nomine petitur, licet a te petatur. Semel commissa poena solvi compromissum rectius puto dici nec amplius posse committi, nisi id actum sit ut in singulas causas totiens committatur.
Abbreviated transcription (Latin):
stricͦr Qui fundũ colendũ seruosuo
locauit ⁊ boues ei ded̾at ꝯ hii boues nõ
ẽẽut ydonei uisserat eos uenire ⁊ hiis
nũis qui recepti eẽnt alios repariseruꝰ
boues uendid̾at alios redim̾at nũmos
uenditori non solu̾at postea ꝯtͣbau̾at
qui boues uendid̾at qui nũmos adño
petebat actõne de peccłio aũcid̃ in rem
dño debiuss relicũ fĩet illd̾ sibi uideri
bones ciidem in rem diñu̾soseẽs⁊ pea
re dñm soluisse qnͣtũ tm̃priores boues
ueniss siciuo amplioris pecciũe postio¬
res boues eẽnt eiꝰ oport̾et dũm ꝯdẽpnari.

Expanded text:
storum.Quidam fundum colendum seruo suo locauit et boues ei dederat: cum hi boues non essent idonei, iusserat eos uenire et his nummis qui recepti essent alios reparari: seruus boues uendiderat, alios redemerat, nummos uenditori non soluerat, postea conturbauerat: qui boues uendiderat nummos a domino petebat actione de peculio aut quod in rem domino debuisset, reliquum fieret: illud sibi uideri boues quidem in rem domini uersos esse, sed pro ea re soluisse tantum, quanti priores boues uenissent: si quo amplioris pecuniae posteriores boues essent, eius oportere dominum condemnari.
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e filius fi deinsserit ⁊ creditori solue¬
rit in rem patris urͣẽe u̾sum qr pr̃emli¬
susceꝑit ⁊ sit tondempnatus de in rẽ
u̾so tem̾ pr̃em nam filius eum suscep¬
to uiditio liberauit. Idem tͣcta pap̾¬
⁊ si quid patren dare oportuit a filiosti
pulatus sim ⁊ ita conuen̾im filiũ nam
t hic de uirem u̾so fore actõem nͥ donare
pr̃i filius uoluit duseobligat qͣrepõt
dici ⁊ si depeclio actõem qiͣ de fensor pa¬
tris susceꝑit deinde pr̃em de in remu̾so
usq ad peccłii qnͣtitatem eius sĩñie ider̃
emolumentum ut si furata sit ut si frau

Expanded text:
re filius fideiusserit et creditori soluerit, in rem patris uidetur uersum, quia patrem lisusceperit et sit condemnatus, de in rem uerso teneri patrem: namque filius eum iudicio suscepto liberauit.Idem tractat Papt, a filio sim stipulatus et ita conuenerim filium, nam et hic de in rem uerso fore actionem: nisi si donare patri filius uoluit, dum se obligat.Quare potest dici et si de peculio actionem quasi defensor patris susceperit, teneri patrem de in rem uerso usque ad peculii quantitatem: cuius sententiae id erit emolumentum, ut, si f
Abbreviated transcription (Latin):
cessiss ul insulam fulfiss eaq ruisset
dr̃em cẽ actõem de in remũso S edsi
fuit ⁊ decepit creditorem non uͣr u̾sũ
nec tenetur dñs ne credulitas credito¬
ris dño obẽet uł calliditas serui no¬
ceret quid tñ si is fuit seruꝰ quu solu¬
tuserat accipientis u̾t̾e adhuc ñ pu¬
to nocere dño si aliamente scruuisac¬
cepit aut sicum hac menteaccepiss
ditor quo u̾tat᷑. S imutuatus sit
pecciñam seruus ad uestem ꝯpendam
⁊ nũmꝑierit quis de inremu̾so a-¬
ge possit utrum creditor an uenditor¬

Expanded text:
cessisset uel insulam fulsisset eaque ruisset, dicerem esse actionem de in rem uerso.Sed si nec uertit et decepit creditorem, non uidetur uersum nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset uel calliditas serui noceret. quid tamen, si is fuit seruus, qui solitus erat accipiens uertere? adhuc non puto nocere domino, si alia mente seruus accepit aut si, cum hac mente accepisseditor, quo uertatur.Si mutuatus sit pecuniam seruus ad uestem comparandam et nummi perierint, quis de in rem uerso agere possit, utrum creditor an uenditor
Abbreviated transcription (Latin):
fuit dñoꝯ reu̾t̾e̾t nicħ uideri u̾sũ siue
postea debitor ẽẽ dñi ceꝑit desin̾e u̾sũ
demait ⁊ si solu̾it ei ⁊ plus dicit et si
tantũdem ei donauit dñs qnͣtũ credi¬
torisoluit ꝓsequi quidem remun̾an¬
di aĩonon uidi in remu̾sum siuero
desiit ẽẽ u̾sũ an u̾o qim̃ ÷ peccłiũ unde
Stͣhatur debitũ de in remu̾so nõ tollamꝰ
actc̃em an potus ex utro ꝓ rata detͣhusi
ego autem puto sublatã de ĩrẽ u̾so acti¬
onem ꝯ debitor dñ sit ꝯstitutꝰ Idem
querit si inrem tuã u̾t̾it ⁊ debitor tuns
fc̃s sit mox creditor eiꝰ dem sũme qmͣtͥ
fu̾nt ⁊ filius mutuatus suo noĩe soluat
fu̾it ut creditorisuosolu̾et nõerit ĩ
remu̾sũ qis actõne de peccłio lib̾atus

Expanded text:
ret, nihil uideri uersum, siue postea debitor esse domino coeperit, desinere uersum: idemque et si soluerit ei. plus dicit et si tantundem ei donauit dominus, quantum creditori soluit pro se, si quidem remunerandi animo, non uideri uersum, si uero desiit esse uersum? an uero, quoniam est peculium, unde trahatur debitum, de in rem uerso non tollimus actionem? an potius ex utroque pro rata detrahimus? ego autem puto sublatam de in rem uerso actionem, cum debitor domini sit constitutus.Idem quaerit, si in rem tuam uerterit et debitor tuus factus sit, mox creditor eiusdem summae quam tibi ilius fuerint et filius mutuatus suo nomine soluat, fuerit, ut creditori suo solueret, non erit in rem uersum, quamuis actione de peculio liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ patid dñs creditorem hoc auferr si ne
domus sue uidelz inuiria ne cogend̾ sit
dñs uend̾e domũ ut qñti p̾ciosior fc̃a
donu prestet. Et idem labeo ait si ser¬
⁊uus mutuatus nĩmos a me alii tradid̾it¬
quisitum est qiuam snñiam ĩ pomp̃ ꝓ¬

Expanded text:
 dominus creditorem haec auferre, sine domus videlicet iniuria, ne cogendus sit dominus vendere domum, ut quanti pretiosior facta est, id praestet. Idem Labeo ait, si servus mutuatus nummos a me alii eos credideritquisitum est: quam sententiam Pompon
Abbreviated transcription (Latin):
uerso actio cessabit ⁊ sunt ista uera.¬
lane si mutuũ seruus accepit ⁊ donan-¬
di aĩo soluit dum nõ uult eum debi
Siseruo meo argentũ ded̾is ut pocłã
t̾ fac̾et ex quolz argento mox fc̃ĩs
pocłis seruns decesserit ẽẽ tͥadu̾sus
seruus em̾it ⁊ ad fums egrogau̾it
qd̾ ad dñm suum ꝑtinebat uiderũ
tem dñi u̾sum demait ⁊ si ħedita¬
tem a seruo tuo em̾o que ad teꝑtine¬
bat ⁊ creditorib peccũam solu̾ode¬
inde hanc h̾editatem abstulit mͥ ex
empto actõne me ad ip̃m consequ¬
uturũ uideri .n. in remeuam u̾sũ
nam ⁊ sih̾editatem a seruo em̾o
ad dũmperuenit. Ego autemũ
puto de in remu̾so actõem emptori¬
fĩ nisi ħ aĩo gereret serũ ut in rem
cumiampro filia sua dotem dedit ĩ

Expanded text:
uerso cessabit, et sunt ista uera.Plane si mutuum seruus accepit et donandi animo soluit, dum non uult eum debitsi seruo meo argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibet argento, mox factis poculis seruus decesserit, esse tibi aduersus seruus emerit et ad funus erogauerit quod ad dominum suum pertinebat, uideri in rem domini uersum.Idem ait et si hereditatem a seruo tuo emero quae ad te pertinebat et creditoribus pecuniam soluer‹o›, deinde hanc hereditatem abstuleris mihi, ex empto actione me id ipsum consecuturum: uideri enim in rem tuam uersum: nam et si hereditatem a seruo emeroad dominum peruenit. ego autem non puto de in rem uerso esse actionem emptori, nisi hoc animo gesserit seruus, ut in rem cu
Abbreviated transcription (Latin):
urlMarcelł notat int̾dum ⁊ pp̃hoc
qd̃ in remalt̾iꝰ socii u̾sũ est de in remiso
cum alt̾o agipot̾ qui conuentꝰa socio
pet̾e pot̾ id inquo dãpnatus fu̾it quid
.n. dicemꝰ si ꝑeccłiũ seruo ab alt̾o adẽptũ

Expanded text:
um.Marcellus notat: interdum et propter hoc quod in rem alterius socii uersum est de in rem uerso cum altero agi potest, qui conuentus a socio petere potest id in quo damnatus fuerit. quid enim dicemus, si peculium seruo ab altero ademptum
Abbreviated transcription (Latin):
actõnib ꝓcuratorẽq eum faciat Hec
non illd̾ quo in rem dñi u̾sum labeo
ait ꝙ mnutuatus seruꝰ dño emit uolẽ¬
ti ad luxuric mat̾iam unguenta for¬
te uł siquidad delicias uł si quidadtͣ¬
pes sumptꝰ submĩ stͣuit. n n. spectamꝰ
an bono dm̃cesserit qd̃ consũptũ s au¬

Expanded text:
actionibus procuratoremque eum faciat.Nec non illud quoque in rem domini uersum Labeo ait, quod mutuatus seruus domino emit uolenti ad luxuriae materiam, unguenta forte, uel si quid ad delicias uel si quid ad turpes sumptus sumministrauit: neque enim spectamus, an bono domini cesserit quod consumptum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita dem̃ de in rem u̾so competit actõ
siñsit a dñoseruo solutũ uł filio si t̃
iñ necẽ creditoris .i. perdituro seruo uł
filio solutũ sit ꝙͣis solutũ sit desinit
quidem u̾sũ equissimũ autẽ est de do¬
lo malo adu̾sus pr̃em uł dñm ꝯpet̾e
actõem nam ⁊ si peccłiaris debitor si¬

Expanded text:
in rem uerso competit actio, si non sit a domino seruo solutum uel filio. si tamen in necem creditoris, id est perdituro seruo uel filio solutum sit, quamuis solutum sit, desinit quidem uersum, aequissimum autem est de dolo malo aduersus patrem uel dominum competere actionem: nam et pec
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ actũ sit sũ cũreo sũ cũ defensore sũ cũ
utrisq ꝓ parte lz dãpnati sint ypothe¬
camanz obligata nec per ħ uidet᷑ satis¬
ft̃m creditoriñ ht̃ iudicanti actõem si
sub dc̃one debiti noĩe obligata sit
ypotheca dicend̾ est an de condc̃oneis
recte agi cũ nicħ̾ int̾im debeatur s sisb̾
condcõne debiti aditio euen̾it rursus
age̾ pot̾it s si p̾sens sit debitũ ypothe¬
ca u̾osub condictõe ⁊ agat᷑ añcõndicti¬
onẽ ypothecaria u̾m quidẽ est pectũiã
solutã ñeẽ s auferri ypothecã iniquũ
est iõq arbitrio iudicis cautões int̾po¬
nende sũt si conditio extit̾it nec pec¬
cunia soluat᷑ restitm ypothetã si in
rerũ natura sit. ¶ Propt̾ usuras
quo si obligata sit ypotheca usure
solui debent idem ⁊ inpena dicemus.
qui pignora permittend̾ sit ⁊ puto
dandam pignoris per sequutoem qr
int̾est mea ⁊ ita scelsus scribit. ¶

Expanded text:
 actum sit siue cum reo siue cum fideiussore siue cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca manet obligata nec per hoc uidetur satisfactum creditori, quod habet iudicati actionem.Si sub condicione debiti nomine obligata sit hypotheca, dicendum est ante condicionem non recte agi, cum nihil interim debeatur: sed si sub condicione debiti condicio uenerit, rursus agere poterit. sed si praesens sit debitum, hypotheca uero sub condicione, et agatur ante condicionem hypothecaria, uerum quidem est pecuniam soluautiones interponendae sunt 'si condicio exstiterit nec pecunia soluatur, restitui hypothecam, si in rerum natura sit.' Propter usuras quoque si obligata sit hypotheca usurae solui debent: idem et in poena dicemus. qui pignora permittendum sit. et puto dandam pignoris persecutionem, quia interest m
Abbreviated transcription (Latin):
Iaiusr. Et que nũdui sunt fut᷑a
tñ sunt ypothete dari possunt ut fru¬
ctus pendentes partͦ ancille fetus
peccoꝵ ⁊ ea que nascũt᷑ sint ypothe¬
ce obligata idemq seruand̾ est siue
dñs fundi ꝯuen̾it aut de usu fructu
aut de his que nascũt᷑ siueis qui u¬
sum fructũ ht̃ sicut iuł scribit

Expanded text:
ia.Et quae nondum sunt, futura tamen sunt, hypothecae dari possunt, ut fructus pendentes, partus ancillae, fetus pecorum et ea quae nascuntur sint hypothecae obligata: idque seruandum est, siue dominus fundi conuenerit aut de usu fructu aut de his quae nascuntur siue is, qui usum fructum habet, sicut Iulianus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
inde anusasit. Etiam si creditor
iudieatũ debitorẽ fecit ypotheca manz
obligata qi suas condiatões ht̃ ypoche¬
caria actio Idem si soluta est peccũia aii
satiftme quib cessantib tenz ¶ Si

Expanded text:
inde amissa sit.Etiamsi creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas condiciones habet hypothecaria actio, id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet. et si
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ciũ solu̾is actõem ex empto ñhabebis
ꝓpt̾ talem capitis dimi nutõems inde¬
biti actõem adu̾ sus uenditorẽ habebis
añ capitis autẽ dimi nutdem nichil
int̾est tu soluas an seruus ex eo pec¬
culio q ad te pertinet. Nam utroq
casu actd̃em ex empto hebis. ¶ S̾uũ
tuũ imprudens a fure bona fide emi
is ex peccłio ꝙ ad te pertinebat hoĩem

Expanded text:
mpto non habebis propter talem capitis deminutionem, sed indebiti actionem aduersus uenditorem habebis. ante capitis autem minutionem nihil interest, tu soluas an seruus ex eo peculio quod ad te pertinet: nam utroque casu actionem ex empto habebis.Seruum tuum imprudens a fure bona fide emi: is ex peculio quod ad te pertinebat hominem
Abbreviated transcription (Latin):
edicticausam nemo
non iustissimam ẽe ꝯfitebitur leiũ
.n. iuis per id tempus quoquis rei
pu. oꝑam dalut uł adu̾so caũ labo¬
rabat corrigitur nec ñ ⁊ adu̾sus eos su¬
ccurritur ne uł obsit uł ꝓsit qd eue¬
nit. Uerba eclicti talia sunt. si cuius
metu aut sũdolo malo reipu. cã abe
rit siũ in uinculis seruitute ne hosti¬
umq potãte eẽt sũ cuius actõis eoꝵ
cui dies exisse dr̃ tem siciuisquid
tism suũ feciss aut qd̃ non utendo
amisit ꝯsequutus est actõe n ueqͥ solu¬
tus obid ꝙ dies eius exierit cũ absẽs

Expanded text:
edicti causam nemo non iustissimam esse confitebitur: laesum enim ius per id tempus, quo quis rei publicae operam dabat uel aduerso casu laborabat, corrigitur, nec non et aduersus eos succurritur, ne uel obsit uel prosit quod euenit. Uerba autem edicti talia sunt: 'Si cuius metus aut sine dolo malo rei publicae causa abesset, inue uinculis seruitute hostiumque po‹te›state esset: siue cuius actionis eorum cui dies exisse dicetur: item si quis quid usu suum fecisset, aut quod non utendo amisit, consecutus, actioneue qua solutu
Abbreviated transcription (Latin):
edicti monitorii. Ioc edictũ qid̾ ad cos
pertinet qiu eis uerbis continentur
sonis extra ordinem ius dr̃ exsenatꝰ
ꝯsultis ⁊ principalb ꝯstitutõib Hec
autema capite adiuuantur in pri

Expanded text:
edicti monitorii. Hoc edictum, quod ad eos pertinet, qui ei continentur, sonis extra ordinem ius dicitur ex senatus consultis et principalibus constitutionibus. Hoc autem capite adiuuantur in pri
Abbreviated transcription (Latin):
agit ne ciuius detior cã fiat ex alienosib¬
⁊ cum intellig̾et iuditioꝵ exitũ int̾d
duriorem nobis constitui opposito
nobis alio adu̾sario in eamqͦ rem ꝓ¬
spexit ut si quis alienando remaliũ
nobis adu̾sariũ suo loco substitu̾it
idꝙ data opera in fraudem nr̃am fe

Expanded text:
agit, ne cuius deterior causa fiat ex alienot cum intellegeret iudiciorum exitum interdum duriorem nobis cnobis alio adversario, in eam quoque rem prospiciat, ut si quis alienando rem, alium nobis adversarium suo loco substituerit, idque data opera in fraudem fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
uł clam isł actone aque pluuiear¬
ag̾etur tuis impensis id opus tolłe¬
deberes. Nunc uero cum incipiat
m adiisusaliũ actõ ẽt qͣm qui fec̾it
compeslor in eis impensis id toise

Expanded text:
ut clam uel actione aquae pluuiae aragdeberes, nunc uero cum incipiat mihi aduersus alium actio esse quam qui fecerit, compellor meis impensis id tolle
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ nec nolens quis redd̾e pot. S hee
inquit oꝑe recipĩt estimatõem ⁊ ĩt̾d̾
mus ut puta fund̾ indebitũ dedi ⁊
fructus ꝯdico ł hoĩem indebitũ ⁊ hũc
.ł .xx.d̾.qrͣ. ⁊ dicit mͣ̃rcelł ñ ten̾i eũ nisi
forte ĩ artifitio fuit hee .n. iubente pr̃o¬
no ⁊ alii cedende sunt s si solu̾it offi¬
stichũ stipłatus soluã .u. qrͣan p̾se

Expanded text:
 reddere potest. sed hae, inquit, operae recipiunt aestimationem: et interdum mus: ut puta fundum indebitum dedi et fructus condico: uel hominem indebitum, et hunc teneri eum, nisi forte in artificio sint hae enim iubente patrono et alii edendae sunt: sed si solverit offiStichum stipulatus solvam quinque, quae
Abbreviated transcription (Latin):
norisi adut heditatẽ in qua reserãt
cito distxit. s̾. resque multis casi¬
q̃r si minor ad u̾sus minorẽ restitui
desid̾at an si audiendꝰ ⁊ ponp̾ scribit
simplicit̾ ñ restituendũ puto autẽ
inspiciendũ ap̾tore quis captus sit
ꝓinde si ambo capti sunt uerbigr̃a.
amnor minori peccuniã dedit et ille
lane si minor xxu. annis cũ filio
bit posse m̃integrũ restitui ut mag̾
etatis rõ qmͣ senatus ꝯsulti habeat᷑.

Expanded text:
nori, si adiit hereditatem, in qua res erantcito distraxerit haec, quae multis casquaeritur, si minor aduersus minorem restitui desiderat, an sit audiendscribit non restituendum. puto autem inspiciendum a praetore, quis captus sit: proinde si ambo capti sunt, uerbi gratia minor minori pecuniam dedit et ille Plane si minor annis cum filio bit posse in integrum restitui, ut magis aetatis ratio quam senatus consulti habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ ł.i. ad. Si quis inius uocatus ñ¬
ierit fideuissorem dederit inuiditiosi¬
stendi cã ñ suppoitum iuirisditõnulli
ad quem uocatur ꝓ nõ dato fideius¬
sor habetur nisi suo priuiłio sp̃ałr¬
qui uirisdcoem p̾sunt inius uocant᷑
uenired ut hoc ip̃m sciatur an iur̃s¬
ditionis eissit. ¶Si quis imus uo¬
catus nomine ut excã acompetentĩ
iudice młta ꝓ inrisocõne iudicis dãꝑ¬
nabitur. Rusticitatr n. hõn ius parcẽ¬
cendum erit. Item si nicħ intersit ac¬
toris eotꝑe in ius adu̾sariũ uenisse.
dict o edicto cauetur
ut fideiussor iuditio sistendi
tam datus prorei q̃litate locuplex
detur exceptis neccessariis personis
Ibi .n. qualemc̃a accipi iubet uelu
cipi iubetur . Et mesi qui ñ accepit cũ
sciret eam necessitudinẽ ꝑͣꝵ .l. aure

Expanded text:
is in ius uocatus fideiussorem dederit in iudicio sistendi causa non suppositum iurisdictioni illius, ad quem uocatur, pro non dato fideiussor habetur, nisi suo priuilegio speciqui iurisdictioni praesunt, in ius uocatus uenire debet, ut hoc ipsum sciatur, an iurisdictio eius sit.Si quis in ius uocatus non ierit, ex causa a competenti iudice multa pro iurisdictione iudicis damnabitur: rusticitati enim hominis parcendum erit: item si nihil intersit actoris eo tempore in ius aduersarium uenisse, dictum.Edicto cauetur, ut fideiussor iudicio sistendi causa datus pro rei qualitate locuples detur exceptis necessariis personis: ibi enim qualemcumque accipi iubet: uelucipi iubetur: et in eum, qui non acceperit, cum sciret eam necessitudinem personar
Abbreviated transcription (Latin):
inthereditas deinde euis fundinoĩe
uendito aliquid ad quisiuit d id pr̃a¬
reemptori ħeditatis pauł ĩmo semper¬
ciuerit᷑ mea re quid actũ fu̾it si autẽ
id ñ apparebit pr̃are eam rem debebit¬
emptori uenditor nãidip̃m exea ħx¬
ditate ad eũ peruenisse uidebit᷑ ñ secꝰ
ac si eum fundũ in heditate nudata
non excepisset. R̾ De rescidendauẽ¬

Expanded text:
niit hereditas, deinde eius fundi nomine uenditor aliquid adquisit, debet id praestare emptori hereditatis. Pauquaeritur in ea re, quid actum fuerit: si autem id non apparebit, premptori venditor, nam id ipsum ex ea hereditate ad eum pervenisse videbitur non secus ac si eum fundum in hereditate vendenda non excepisset. V DE RESCINDENDA
Abbreviated transcription (Latin):
filius putabat siuen ceat ab¬
didiss mͥ filius familias rẽ peccłiarẽ
⁊̃ siconueniat ut abeatur ab ea uendi¬
tione int̾ pr̃em ⁊ filiũ ⁊ me ꝯuenire
deb̾e ne si tũ pr̃e solo pactus sim filiuᷤ
non possit lib̾ari ⁊ querat᷑ utrũue ni¬
chilagatur ea pactõe an u̾o ego quiẽ¬
dem lib̾er filius maneat obligatus¬
sicuti si pupillꝰ sñ tutoris anctorita¬
eo pactusest namꝙ aristo dixit posse
ita pacisciut uñ maneat obligat᷑¬

Expanded text:
filius putabat, si uendidisset mihi filius familias rem peculiarem, etiam, si conueniat ut abeatur ab ea uenditione, inter patrem et filium et me conuenire debere, ne, si cum patre solo pactus sim, filius non possit liberari et quaeratur, utrumne nihil agatur ex ea pactione an uero ego quidem libersicuti, si pupillus sine tutoris auctoritaqui cum eo pactus est. nam quod Aristo dixit posse ita pacisci, ut unus maneat obligat
Abbreviated transcription (Latin):
ditor accepit nã bñficiũ uenditoris¬
dem Cum ¶ꝓdest emptori.
emitur ut in uenditione ⁊ in siłib s
resque siñ est ñ ꝯtͥhit᷑ emptio ⁊ io
h̾editas aduenditorem ꝑtinuit qnͣ¬
tum emptori prare debeat ita dissĩ¬
gui oportebit ut si est quidẽ aliquã

Expanded text:
ditor accepit: nam beneficium venditoris prodest emptori. emitur, ut in venatione et similibus, sed res: quae si non est, non contrahitur emptio et ideo hereditas ad uenditorem pertinuit, quantum emptori praestare debuit, ita distingui oportebit, ut, si est quidem aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
abeo. Hereditatẽ cornelii uendidi¬
sti demde titiꝰ qui a te herede cornelius
legau̾at prinsqm legatũ ab emptore¬
perciperet tefecit hedem recte puto ex
uendito te acturũ ut tͥ pr̃etͣ qr iõ eo¬
minꝰ hereditas uenierit ut id legatũ¬
pr̃are emptor nec quicqm int̾sit utr̃
titioqui te heredem fec̾it peccuma¬

Expanded text:
. Hereditatem Cornelii uendidisti: deinde Attius, cui a te herede Cornelius legauerat, priusquam legatum ab emptoreerciperet, te fecit heredem: recte puto ex ‹u›endito te acturum ut tibi praestetur, minus hereditas uenierit, ut id legaturet emptor, nec quicquam intersit, utrum Attio, qui te heredem fecerit, pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uałe esmodi pactõe. ẜ dicendũ
est patre pastiscente ⁊ lib̾ato adu̾sa
dem remrursus ate pluris minoris¬
ue em̾o discessimꝰ apriore emptõne
potest enĩ dum res integra est ꝯuen¬
tione ur̃a infectafĩ emptio atꝙ ita
ꝯsistit post̾i̾or emptio qĩ nłla p̾cesse¬
rit s uõ pot̾imꝰeadem rõne uti post
tionem fatere non possumꝰ.
Iauł Emptio ⁊ uenditio sic̃ ꝯsensu
ꝯtrahitur ita contͣrio consensu re¬
soluit añ qmͣ fu̾it ressequnta ideo

Expanded text:
n ualere eiusmodi pactionem. sed dicendum est patre paciscente et liberato aduersardem rursus a te pluris minorisue emero, discessimus a priore emptione potest enim, dum res integra est, conuentione nostra infecta fieri emptio atque ita consistit posterio‹r› emptio, quasi nulla praecesserit. sed non poterimus eadem ratione uti post tion Emptio et uenditio sicut consensu contrahitur, ita contrario consensu resoluitur, antequam fuerit res secuta: ideo
Abbreviated transcription (Latin):
obligatus. ¶ Siuenditor hĩtatõem
excepit ut inquiliuo liceat hitare uel
coionout ꝑfruiliceat ad certũtempꝰ
magis eẽ seruĩ putabat ex uendito eẽ

Expanded text:
obligat.Si uenditor habitationem exceperit, ut inquilino liceat habitare, uel colono ut perfrui liceat ad certum tempus, magis esse Seruius putabat ex uendito e
Abbreviated transcription (Latin):
creditor a creditore petat ut ei ꝑmit¬
tat᷑ pigñ uend̾e̾ quo magis satiffaciat
debiti creditori soluat᷑ uenditõnis au
sit ꝙ ita intelligemꝰ ut ⁊ si legatũ repu¬
diatũ fuit ꝯualescat pigli. Si debito¬
ri uendid̾it rem nec tradid̾it an ñ
repetiat᷑ creditor cũadhuc res in bonis
sit debitoris an u̾o ꝯtineat᷑ ex epto pi¬
gnus extinguat᷑ ꝙ ⁊ magis est s cuud
si p̾ciũ uenditor ꝯsequut᷑ ñ sit ñec ꝑatꝰ
expediat quo casu ñ nocebit cõsensus
ꝙ si in dotem de dit uendidisse in hoc
tor repellet᷑ creditor uͥ quis dicat idõ¬
qui donabat᷑ ꝙ si concesserit .x. uẽde
ille quinq uendid̾it dicend̾ est ñ eẽ
repellend̾ creditorem in contͣriũ ñ erit
querend̃ quĩ recte uendidit płis si
uendid̾it ꝗͣm concessit creditor ¶ Nõ
uidet᷑ autẽ ꝯsensisse creditor sisciente
eo debitor rem uendid̾it cum ĩo pastꝰ
est uenire ꝙ sciebat uͥq pignꝰ sibi du¬
rare s si subscriptis forte intabulis

Expanded text:
ebitor a creditore petat, ut ei permittat pignus uendere, quo magis satisfaciat,debiti creditori soluatur.Uenditionis autsit: quod ita intellegemus, ut, si legatum repudiatum fuerit, conualescat pignus.Si debitor vendiderit rem nec tradiderit, an non repellatur creditor, quasi adhuc res in bonis sit debitoris, an vero, cum teneatur ex empto, pignus exstinguatur? quod et magis est. sed quid si pretium venditor consecutus non sit nec paratus expediat? quo casu non nocebit consensus. quodsi in dotem dederit, vendidisse in hoc tor, repelletur creditor, nisi si quis dicat idqille quinque uendiderit, dicendum est non esse repellendum creditorem: in contrarium non erit quaerendum, quin recte uendit, si pluris uendiderit, quam concessit creditor.Non uidetur aueo debitor rem uendiderit, cum ideo passus est ueniri, quod sciebat ubique pignus sibi durare. sed si subscripserit forte in tabulis
Abbreviated transcription (Latin):
aulł. In hoc iudiciũ hoc uenit qd̾ coĩ
noĩe actũ est aut agi debuit ab eo qui
scit se sociũ hr̃e ¶ Impẽdia autẽ q̃ d̾
uendicaretur fundi pars per exceptõem
iudicio metũ aget᷑ equitate ip̃iꝰ iu¬
dicii retiñe possim ꝯsid̾and̾ est qd̾ qͥdẽ
magis puto qr bona fide iudiciũ est
coĩ diuidendo s ħ itasi metũ agatur
et̾m sialiena u̾o partem meã ñ erit
underetiñe possim s is qiui a meem̾it an
retin̾e possit uidend̾ est. ¶Nam ⁊ siuẽ¬
dicaretur ab eo pars impendioꝵ noĩe q̃
ego fecissem ita ut ego pot̾am retentõ¬
nem fac̾e ⁊ ueri estut ⁊ in hac sp̃e expen¬
se retineant᷑ que cũ ita retineant᷑ sint
iudiciũ darideb̾em in sociũ ⁊̃ manente
rei ꝯmumone diu̾sũ est .n. cũ qĩ ĩ rẽ meã
impendo que sit aliena aut ꝯͣs hoc .n.
tasu ut qĩ in rem meam impendo tm̃
retentõem meã habeo qr neminem
mͥobligare uoluiat cũ puto rem

Expanded text:
ium.In hoc iudicium hoc uenit, quod communi nomine actum est aut agi debuit ab eo, qui scit se socium habere.Impendia autem, quae licet, si uindicaretur fundi pars, per exceptionem iudicio mecum agetur, aequitate ipsius iudicii retinere possim, considerandum est. quod quidem magis puto, quia bonae fidei iudicium est communi dividundo: sed hoc ita, si mecum agatur. ceterum si alienavero partem meam, non erit unde retinere possim. sed is, qui a me emerit, an retinere possit, videndum est: nam et si vindicaretur ab eo pars, impendiorum nomine, quae ego fecissem, ita ut ego poterat retentionem facere: et verius est, ut et in hac specie expensae retineantur. quae cum ita sint, rectiudicium dari debere mihi in socium etiam manente rei communione. diuersum est enim, cum quasi in rem meam inpendo, quae sit aliena aut communis: hoc enim casu, ubi quasi in rem meam impendo, tantum retentionem habeo, quia neminem mihi obligare uolui. at cum puto rem
Abbreviated transcription (Latin):
partem in reliquũ fundũ mes̃ aquã
ducetur ⁊ statutũ tempns int̾cesserit
añqm̃ riuũ fac̾e̾m nichil iuris amit¬
to qmͣ ullumiteraciue fuit s manet
m ius integrũ qid̃ si farissem iter n¬

Expanded text:
partem in reliquum fundum meum aquam ducerem, et statutum tempus intercesserit, antequam rivum facerem, nihil iuris amitto, quia nullum iter aquae fuerit, sed manet mihi ius integrum: quod si fecissem iter n
Abbreviated transcription (Latin):
fiuiss usurpari potiuss. Item si quis
eoꝵ ciuib aciue ductꝰ seruit᷑ debebãt
⁊ per eundemriuũ aquam ducebãt
ius aque ducende ñ ducendo eã amisit
nich̾iuris eo noĩe cet̾is qui ruo ute¬
bantur ad creuit idꝙ ꝯmodũ eiꝰ est ꝑ
ciuͣ sundũ id iter aque qidẽ ñutẽdo
ꝓparte uniꝰ amissũ est. libertate .ni. hꝰ
partis seruitutis fruitur
ht̃ per tempns quosernitus amittat᷑¬
non erit ad fontẽ nec aquã hauserit
iter queqz es̃ amisiss.
qua in seruitute imponenda actum
est seruitus amittitur tempꝰ quo nõ
est usus precedens fundi dñs cui setuit᷑
debe imputatũ ei q̃m iñ loco eiꝰ succe¬
ssit. ¶ Sicum ius hr̃es minitten¬
di uicinus statuto tẽꝑe edificatũ nõ
magis scruitutẽ amittes qr non potest

Expanded text:
m si quis eorum, quibus aquae ductus seruitus debebatur et per eundem riuum aquam ducebant, ius aquae ducendae non ducendo eam amisit, nihil iuris eo nomine ceteris, qui riuo utebantur, adcreuit idque commodum eius est, per cuius fundum id iter aquae, quod non utendo pro parte unius amissum est: libertate enim huius partis seruitutis fruitur.habet, per tempus, quo seruitus amittitur, ierit ad fontem nec aquam hauserit, iter quoque eum amississe. qua in seruitute imponenda actum est, seruitus amittitur. Tempus, quo non est usus praecedens fundi dominus, cui seruitus debetur, imputatur ei, qui in eius loco successit. Si, cum ius haberes immittendi, uicinus statuto tempore aedificatum non magis seruitutem amittes, quia non pot
Abbreviated transcription (Latin):
si tuo noĩe hoc est qiͣte custoditõ depo¬
suissem mnͥ tecũ depoĩti ẽẽ actoem Si
u̾o suaseris mͥut mag̾ apd̾ cũ deponã
tecum nlłam c̃ẽ actõcm ꝯillo depoĩti
actõz nec mandati ters qr rem meã
gessi S si mandasti mͥ ut ꝑicło tuo
ap̃ eũ deponam cur ñsit mandati actõ
non iuditio. ¶Planesi fideiussisti
ꝓ eolabeo oĩno fideussorẽ dem̃ait
non tm̃ si dolo fecit is qui depoĩtum
suscepit s ⁊ si non fecit est tã res apͤ
eum qiuid .n. si fureret is ap̃q̃m depoĩ¬

Expanded text:
si tuo nomine, hoc est quasi te custodituro, deposuissem, mihi tecum depositi esse actionem: si uero suaseris mihi, ut magis apud eum deponam, tecum nullam esse actionem, cum illo depositi actio est: nec mandati teneris, quia rem meam gessi. sed si mandasti mihi, ut periculo tuo apud eum deponam, cur non sit mandati actio, non uideo. plane si fideiussisti pro eo, Labeo omnimodo fideiussorem teneri ait, non tantum si dolo fecit is qui depositum suscepit, sed et si non fecit, est tamen res apud eum. quid enim si fureret is, apud quem deposi