comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem missium sp̃s ad sarram uanos. ad agar iu¬
deos. Item ẜm originem carnis ad esau qͥ dcũs
est eciam edom. gentem idrimeoꝵ. ad iacob aũ
qui dictus ẽ eciam isbł. gentẽ iudeoꝵ. Porro ẜm¬
mist̾ium sp̃c ad esau ideos. ad ispł pertinere rͥa¬
nos. Ita quippe impletur quod sqͥptum est. maior
seruier minori. idest prior natuo populꝰ iudeoꝵ.
postiori nato populo uideoꝵ. Ecce ꝙ̃ admodum
sumus ists ad optione diuina nõ humana cogn¬
atione głantes: nec ĩ manifesto. sed ĩ occulto.
suetudinem ẜmonis humani mnepta loquaci¬
tate confundere. et ireb disternendis freꝙ̃¬
tata uocabuia perturbata sig̾ficatõe miscere.
ut eos qui xpĩani sint. et appellatione ustta¬
tissima xplam uocantiur musitato uocabło
aliquis affectet appellare ideos. uel cumsit ip̃e
et quod in nust̾io debet semper intellig̾e̾. partiꝰ
autem ore proferre: hoc in cotidiana loquendi

Expanded text:
autem mysterium spiritus ad Sarram Christianos, ad Agar Iuautem mysterium spiritus ad Sarram Christianos, ad Agar Iudaeos; item secundum originem carnis ad Esau, qui dictus est etiam Edom, gentem Idumaeorum, ad Iacob autem, qui dictus est etiam Israhel, gentem Iudaeorum; porro itus, ad Esau Judaeos, ad Israel pertinere Christianos. Ita quippe impletur quod scriptum est, Major serviet minori, id est, prior natus populus Judaeorum posteriori nato populo Christianorum. Ecce quemadmodum sumus Israel adoptione divina, non humana cognatione gloriantes; nec in manifesto, sed in occulto; suetudinem sermonis humani inepta loquacitate confundere, et in rebus discernendis frequentata vocabula perturbata significatione miscere, ut eos qui Christiani sunt et appellatione usitatissima Christiani vocantur, inusitato vocabulo aliquis affectet appellare Judaeos; vel cum sit ipseet quod in mysterio debet semper intelligere, parcius autem ore proferre, hoc in quotidiana loquendi
Abbreviated transcription (Latin):
spuitalem atos apłicam intelligentiã nos pociꝰ
ꝑtinemus ad lib̾am carrami. qui ex ilia nullam
carins ꝓpaginem trahimus. Iudei aũt qui ex illa
carnis ꝓpaginem trahunt ad agar pociꝰ ancillã
ꝑtincre monstranture de cpia carnis ꝓpagntẽ
non trahunt. In nepotib ocrã s hahee et sare .i
filiis ysaac et rebecce. illis geminis esau et iacob
qui postea uocatus ẽ ubł: hoc ipm̃ magnũ et pro¬
fundum mist̾ium repperitur. De quo idem apłc
loquans cum per ysaas ꝑmissionis filios comne¬
morasset ad xpĩ grãm ꝑtinentes. non solum añ
inquit. sed et rebecoa ex mno concubitu habẽs
ẏsaac prĩs nr̃i. Nondum .i. natis. nec qui egerĩt¬
tum dei maneret non ex operib sed ex uocante.
dcm̃ est ei. qr maior seriuet mincei. sicut script̾
ẽ. Iacob dilexi. esau autem odio hũi. Hec certe
doctrina apłica atq catholica sat̾ euident᷑ ĩdicat
nob̾. ẜm originem carnis ad sarram nideos idẽ is¬
rłitas: ad agar uero ismahelitas ꝑtinere. Scd̾m

Expanded text:
spiritalem atque apostolicam intellegentiam nos potius pertinemus ad liberam Sarram, qui ex illa nullam carnis propaginem trahimus; Iudaei autem, qui ex illa carnis propaginem trahunt, ad Agar potius ancillam pertinere monstrantur, de qua camis propaginem non trahunt. in nepotibus etiam Abrahae et Sarrae, id est filiis Isaac et Rebeccae. ^ illis geminis Esau et Iacob, qui postea uocatus est Israhel. hoc ipsum magnum et profundum mysterium reperitur. de quo idem apostolus loquens cum per Isaac promissionis filios commemorasset ad Christi gratiam pertinentes: Non solum autem, inquit, sed et Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patris nropositum Dei maneret, non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, quia maior seruiet minori, sicut scriptum est: \'Iacob dilexi, Esau autem odio habui\'. haec certe doctrina apostolica atque catholica satis euidenter indicat nobis secundum originem carnis ad Sarram Iudaeos, id est Israhelitas, ad Agar uero Ismahelitas pertinere; secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tanqm uulnerati sanguinem cordis. et scribe ad
cum satifsc̃om peteno ueniam q in eum peccastĩ
quod preter eus consiliũ et uoluntatẽ. de rebus
tuis fecisti quod faciendum pritasti. nõ ut te peni¬
teat tribuisse pauꝑib: ced eũ bom oꝑiꝰb tiu ꝑtici¬
pem et mod̾atorem hr̃e noluisse. ꝑmitte de cet̾o
in aduitorio dsi. si et illum sue tupitudiis peni¬
tuerit et continẽtiam qũa descruit repetiuerit
te illi sicut decet in om̃ib seruiturã: ne forte ut a¬
it apss des illi deus pnĩam et rosipistat adẏabłi
laqueis a quo captuius tenetur ẜm ipĩus nolun¬
tatem. filium autem urm̃ qm̃ de legetiiis eñ
et honestis iptiis suscepisti mag̾ ĩ prĩs qmͣ ĩ tus
potestate ẽẽ quis nesciati Et iõ ei negari ño põt
nt ym tuã uoluntatẽ ĩ dei possit nutriri et etu
Saꝑientia. uecessaria illi est eciã ut̃a ꝯcordia. oro¬

Expanded text:
tamquam uulnerati sanguinem cordis et scribe ad tamquam uulnerati sanguinem cordis et scribe ad eum satisfactionem petens ueniam, quia in eum peccasti, quod praeter eius consilium et uoluntatem de rebus tuis fecisti, quod faciendum putasti, non ut te paeniteat tribuisse pauperibus sed eum boni tui operis participem et moderatorem habere noluissepromitte de cetero in adiutorio domini, si et illum suae turpitudinis paenituerit et continentiam, quam deseruit, repetiuerit, te illi, sicut decet. in omnibus seruituram. ne forte, ut ait apostolus, det illi deus paenitentiam et resipiscat de diaboli laqueis. aquo captiuus tenetur secundum ipsius: uoluntatem. filium autem uestrum. quoniam de legitimis eum et honestis nuptiis suscepisti. magis in patris quam in tua esse potestate quis nesciat? et ideo ei negari non potndum tuam uoluntatem in dei possit nutriri et erudiri sapientia, necessaria illi est etiam uestra concordia.
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiuit. qui cordis inspector eam uerum diceie
sciit Et utiq maritum habebat multarũ muli¬
ctum uirum. et deoꝵ alienoꝵ falsoꝵq cultorem
Tu autem et si ille in ꝓpoĩto quod et tecum susce¬
perat ꝑdurares nec a te offensus in flagitium cor¬
riusset maritum habebas non solum fidelem
et uerum dm̃ tecum colentem. sed eciã contiñe¬
tem. Qui ꝓculdubio ꝓpoĩti urĩ nõ ĩemor. eosi
te ad ꝯuigͤalia cogeret indumenta. ad suꝑba
tñ ornamenta non cogeret. Hec tibi scͥpsi. qͥuoni¬
am me consulendũ putasti: nõ tuũ rectũ institu¬
tum sermone meo frangerem. sed quod te mor¬
dinate eo incaute agente mritui fcm̃ dolorem.
De cuius reparatione debes uehem̃tissime cogi¬
tare si uere ad xpm̃ is ꝑtinere. Indue itaq hu¬
mslitatem mentis. et ut te deus conẜuet ꝑseue¬
rantem noli maritũ ꝯtẽpnere ꝑeuntẽ. funde
pro illo pias et asiduas or̃ones. sacrifica lacrimas

Expanded text:
exaudiuit, qui cordis inspector eam uerum dicere exaudiuit, qui cordis inspector eam uerum dicere sciuit. et utique maritum habebat multarum mulierum uirum et deorum alienorum falsorumque cultorem. tu autem. si et ille in proposito. quod tecum susceperat, perduraret nec a te offensus in flagitium corruisset. maritum habebas non solum fidelem et uerum deum tecum colentem sed etiam continentem, qui procul dubio propositi uestri non inmemor, etsi te ad coniugalia cogeret indumenta, ad superba tamen ornamenta non cogeret. Haec tibi, scripsi, quoniam me consulendum putasti, non ut tuum rectum institutum sermone meo frangerem, sed quod te inordinate et incaute agente uiri tui factum dolerem. de cuius reparatione debes uehementissime cogitare, si uere ad Christum uis pertinere. indue itaque humilitatem mentis et, ut te deus conseruet perseuerantem, noli maritum contemnere pereuntem. funde pro illo pias et assiduas orationes, sacrifica lacrimas
Abbreviated transcription (Latin):
manto obseruato exorato q sii. qũa illo ĩcon¬
sulto ꝯtẽpto q p̾sum. Quod si om̃io non sine¬
ret quid tuo ppõĩto deperiteo: absint ut huic
displiceres dẽo quod ꝯuige tuo ñ dum defũto
non indueres te sicut amia. sed sicut susanna. Neq
enĩ ille qui tecum iam ceperat custodire tam magũ
ꝯtinentie bonum. eciam si coniugale non iduale
noluisses ut acciperes indum̃tum: ad indecẽtem qͦs
te compulisseo ornatum. Quo et si aliqua dura con¬
ditione tegerens posses hr̃e in suꝑbo cultu cor hums¬
le. Nempe apus pres hester illa regina dm̃ timens
dm̃ colens. d̾o sb̾dita marto regi aliemgełe iso e¬
undem secum colenti dm̃i tñ sb̾iecta seruebat. Q
tum extremo ꝑitulo non suo tantum. sed etiam gen¬
tis suo qui tunc erat ppłs dei dño ꝑsterneretur orã¬
do. in ip̃a sua or̃one dixit. ita sͥ ẽe ornatum regiim
sicut panuũ mestrualem. Et ita orantem cõfestĩ

Expanded text:
marito obseruato exoratoque sumi quam illo inconmarito obseruato exoratoque sumi quam illo inconsulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. quid tuo proposito deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna. Neque enim et ille, qui tecum iam coeperat custodire tam magnum continentiae bonum, etiamsi coniugale non uiduale uoluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoque te compulisset ornatum, quo etsi aliqua dura condicione cogereris. posses habere in superbo cultu cor humile. nempe apud patres Esther illa regina deum timens, deum colens, deo subdita marito regi alienigenae non eundem secum colenti deum tamen subiecta seruiebat. quae cum extremo periculo non suo tantum sed etiam gentis suae, qui tunc erat populus dei, domino prosterneretur orando. in ipsa oratione sua dixit ita sibi esse ornatum regium sicut pannum menstrualem; et ita orantem confestim
Abbreviated transcription (Latin):
uł usurpandum fuit. unde noħ dinuntꝰ legimꝰ
imꝑatum. Scͥptum est quid̃ mulieres eẽ nõ
debere in habitu ornato auriq cͥꝯpositione.⁊
i tortione crinium. et cotera husꝰmodi. q̃ uel
ad manem głam uł ad illecebram forme
adhiben solont. eo merito rop̾hensa st̾: s ẽ qui¬
dam pro modulo ꝑsone hitus matronasa ni¬
duali ueste distinctus. qui potest fidelib ꝯuiga¬
tis saluia religionis obseruantia ꝯuemre. Hĩc
te maritus si deponere noluit ne te uelut indu¬
am illo uiuente iactares: puto qi uõ fu̾at ĩ hac
re usq ad dissentionis scandalum perducendꝰ
maꝙ̃ mobedientio malo. quã ulluis abstinẽ¬
cie bono. Qmo .in. ess absurduis qu̾a mulierẽ
de humili neste uiro superbire. cui te potiꝰ expe¬
diter optempenire candidis morib. quã ingel¬
lis uestib repugnare. Quia et si te indumẽtũ
monache delectabat eciam hoc posset gratiꝰ

Expanded text:
uel usurpandum fuit, unde nihil diuinitus legimus uel usurpandum fuit, unde nihil diuinitus legimus imperatum! scriptum est quidem mulieres esse debere in habitu ordinato aurique circumpositio et intortio crinium et cetera huius modi, quae uel ad inanem pompam uel ad inlecebram formae adhiberi solent. merito reprehensa sunt. sed est quidam pro modulo personae habitus matronalis a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset
Abbreviated transcription (Latin):
p ꝰ anter ergo consilum de omib haberetis. ꝑit̾
mod̾aremini quid thesauritandũ ẽẽt in celo ⁊
quid ad ute huius sufficientiam uob̾ et urĩs
nr̃oq filio relinquendũ. ne aliis ẽet refectio uo¬
b aũ angustia ex in hiis disponendis atq faci¬
endis. si quid cͥ forte meluis inderetur sugge¬
reres uiro reuerent̾ enud̾q auctoritatẽ tan¬
qmͣ tui capiis sequerens obedient̾. ut om̃o qui
sanum sapuut. ad quos posses hoc bonũ nr̃m
fama ꝑferre. de domus ur̃e frustu ac pace gau¬
derent et adu̾sarius reu̾teretur nl hñs de uob̾
dicere praui. Porro si de faciendis elemosinis et
in pauꝑib ĩpendendis reb tuis de quo bono oꝑe
et magnotam enidentia p̾cepta sunt dñi. cum
iiro tuo fideli et tecum sc̃a continentie pacta
seruante. consilũ ꝯ municare deberes. eiuid̾ q ñ
sꝑnete uoluntatem. qnͣtomagis de ħitu atq
nestitu. nich tͥ p̃ter euis arbitriũ mutandum

Expanded text:
. pariter ergo consilium de omnibus haberetis, pariter . pariter ergo consilium de omnibus haberetis, pariter moderaremini, quid thesaurizandum esset in caelo, quid ad uitae huius sufficientiam uobis et uesroque filio relinquendum, ne aliis esset refectio. uobis autem angustia. et in his disponendis atque faciendis si quid tibi forte melius uideretur, suggereres uiro reuerenter eiusdemque auctoritatem tamquam tui capitis sequereris oboedienter. ut omnes, qui sanum sapiunt, ad quos posset hoc bonum uestrum fama perferre, de domus uestrae fructu ac pace gauderent et aduersarins reuereretur nihil habens de uobis dicere praui. Porro si de faciendis elemosynis et in pauperes inpendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta seruante consilium communicare deberes eiusdemque non spernere uoluntatem, quanto magis de habitu atque uestitu nihil tibi praeter eius arbitrium mutandum
Abbreviated transcription (Latin):
gatam nõ licet dicere. facio quod uolo de meo
cum et ip̃a nõ sit sua. s capitis sui hoc est niri
sui. Nam sic quedam ut ꝯmemorat apłs pe¬
se sb̾ieste uitis sus. sicut saita obsequebatur
abrahee din eum nocans. cuiꝰ inquit facte
estis filie. cum ad xpĩanas nõ ad indeas feĩas
loqueretur. Quid añ mĩrum. si pater ꝯmu
nem filium nolebat huiꝰ uite sb̾stentacuł
et mr̃e nudari ignorans quid sestaturus
et̃ti cum i etate granduistula ẽe cepisset. utrum
monachi ꝑfessionem. an eccasticum minist̾ium
an ꝯuigans necessitudinis iunculums Qiims e
nni ad meliora excitandi et crudiendi sint filii sc̃o¬
sic: alius uero sic: insi forte talia ꝑspiciens et pre¬
cauens rep̾ hendus ẽ pater. cum beatus apłs di¬
cat. quisquis aũ suis et maxime domesticis ñ
ꝑuidet. fidem denegat: et est infideli det̾ior. Cũ
uero de faciendis ipĩs elemosinis loqueretur
ar Non ut aliis sit refestio uob̾ aũ angustia¬

Expanded text:
gatam non licet dicere: \'Facio, quod uolo, de meo\', gatam non licet dicere: \'Facio, quod uolo, de meo\', cum et ipsa non sit sua sed capitis sui, hoc est uiri sui. nam sic quaedam, ut commemorat apostolus Pese subiectae suis uiris. sicut Sarra obsequebatur Abrahae dominum eum uocans, cuius. inquit, factae estis filiae. cum ad Christianas, non ad Iudaeas feminas loquereturnem filium nolebat hujus vitae sustentaculis a matre nudari, ignorans quid sectaturus esset, cum in aetate grandiuscula esse coepisset; utrum monachi professionem, an ecclesiasticum ministerium, an conjugalis necessitudinis vinculum? Quamvis enim ad meliora excitandi et erudiendi sint filii sanctosic, alius autem sic . Nisi forte talia prospiciens et praecavens reprehendendus est pater, cum beatus Apostolus dicat: Quisquis autem suis et maxime domesticis non providet, fidem denegat, et est infideli deterior . Cum uero de faciendis ipsis elemosynis loqueretur, ait : Non ut aliis refectio, uobis autem angustia
Abbreviated transcription (Latin):
tuus d̾o periret. ub̾iores tͥ elemosinas d̾s ĩputaret᷑
Proinde si recolis quid ad quisiueras qñ luctata
fueias uirum tuũ. ut tetum xp̃o sanctiore casti¬
tate seruiret: intellige per illas elemosinas tu¬
as quib cor eius eu̾sum ẽ quato grauiore dã¬
pno ꝑcussas sueris. qu̾a sunt illa lucra q̃ celesti¬
a cogitabas. Si .n. ħt ibi magnũ locum paniᷤᷤ
fractus esurienti. quantũ locum ibi credenda est
hẽe mĩa. qua homo erpitur dẏabolo tanquam
leoni rugienti et qũe deuoret inquirenti: Ne¬
q hoc ita dm̃is ut si quisqmͣ scandalidatꝰ fu̾it
de bonis oꝑib ur̃is. ab eis desistendũ putemus
Sed alia causa ẽ. alienaꝵ alia necessariaꝵ in so¬
cietate aliqua ꝑsonaꝵ. alia fidelis. alia infide¬
lis. alia parentum erga filios. alia filioꝵ erga
ꝑentes. alia postremo ea q̃ in hiis reb uł maxi¬
me intuenda ẽ uiri et uxoris. ubi mulierẽ cõiu

Expanded text:
tuus deo periret, uberiores tibi deus elemosynas inputaret? tuus deo periret, uberiores tibi deus elemosynas inputaret? proinde, si recolis. quid adquisiueras, quando lucrata fueras uirum tuum, ut tecum Christo sanctiore castitate seruiret, intellege, per illas elemosynas tuas. quibus cor eius euersum est, quanto grauiore damno percussa fueris, quam sunt illa lucra, quae caelestia cogitabas. si enim habet ibi magnum locum panis fractus esurienti, quantum locum ibi credenda est habere misericordia, qua homo eripitur diabolo tamquam leoni rugienti et. quem deuoret. inquirenti! Neque hoc ita dicimus. ut, si quisquam scandalizatus fueiit de bonis operibus nostris, ab eis desistendum putemus; sed alia causa est alienarum alia necessariarum in societate aliqua personarum, alia fidelis alia infidelis: alia parentum erga filios alia filiorum erga parentes. alia postremo ea, quae in his rebus uel maxime intuenda est, uiri et uxoris, ubi mulierem coniu
Abbreviated transcription (Latin):
posser et ista condiscere si tius mopmatis nõ ferre.¬
tur expensis. sed exspectatis inuitaretur obsequiis.
ut eciam hoc quod temere sola fecisti. multo con¬
sultius dilectione concordi. multoq ordinatius
et honestius ambo faceretis. nec blasphemarẽt
serui dei si tñ hoc fuer̾. qui marito absente atq
nesciente ab ignora muliere. et alieua uxore
tanta sumpserunt. et laudaretur deus ĩ oꝑib
ur̃is. quoꝵ eẽt tam fida societas. ut a nob̾ ꝯmu¬
inter teneretur. ño solum sumnia castitas u̾m
eciam głosa pauꝑtas. Nunc aũ inconsid̾ ata festi¬
natio: attende quid feceris. Ut .n. de illis mona¬
ohis a quib te ip̃e u̾o edificatam sed spoliatam
ẽẽ conqueritur ego bene sentiam. ne homini
pͥua turbatum oculum hũti contra dei fortas¬
se famulos facile ꝯsentiã. ũ quid tantũ boñ
est quos pauꝑm carnem largiorib elemosinis
tuam erogare diferres. ne scandalitatꝰ maritꝰ

Expanded text:
posset et ista condiscere, si tuis inopinatis non ferireposset et ista condiscere, si tuis inopinatis non feriretur expensis, sed expectatis inuitaretur obsequiis. ut etiam hoc, quod temere so\'a fecisti, multo consultius dilectione concordi multoque ordinatius et honestius ambo faceretis nec blasphemarentur serui dei. si tamen hoc fuerunt, qui marito absente atque nesciente ab ignota muliere et aliena uxore tanta sumpserunt. et laudaretur deus in operibus uestris, quorum esset tam fida societas, ut a uobis communiter teneretur non solum summa castitas uerum etiam gloriosa paupertas. Nunc autem inconsiderata festinatione adtende quid feceris. ut enim de illis monachis, a quibus te ipse non aedificatam sed spoliatam esse conqueritur, ego bene sentiam nec homini prae ira turbatum oculum habenti contra dei fortasse famulos facile consentiam. numquid tantum bonum est, quod pauperum carnem largioribus elemosynis uperibus res tuas erogare differres. ne scandalizatus maritus
Abbreviated transcription (Latin):
quacũq petunia. uł reb ullis t̾rens sine arbitͥo
euis facere debiusti. ne scandalirares hominẽ qͥ d̾o
tecũ maiora uouerat. et ab eo quod de tua carne li¬
cita potestate posset exigere se continẽt̾ abstulerat
Demq fcm̃ est ut uĩculsĩ ꝯtinentie quo se dilectus
innexuetat contẽptus abrũperer: et natꝰ tͥ: ñ par¬
ceret sͥ. Sicut .n. mͥ retulit ꝑlator epłe tue. cũ cog¬
nouisset quod om̃ia uł pene omia que habebas. ne¬
scio quib duob transeũtib monachis tanquam
pauꝑib eroganda donaueris: tũc ille detestans e¬
os tecũ. et ũo dei sernos. sed domus aliene penet᷑¬
tores et tuos captiuatores et dep̾datores putans
tam scam sarcinam qmͣ tecũ sb̾erat indignatus
sito fortior uidebaris ũo erat psũptione tur ban¬
dus. sed dilectione portandꝰ. qi etiã si ad ip̃as elemo¬
sinas larguis faciendas forte pigrius mouebat᷑

Expanded text:
quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti, ne scandalizares hominem, qui deo tecum maiora uouerat et ab eo, quod de tua carne licita potestate posset exigere, se continenter abstinuerat. Denique factum est, ut uinculum continentiae. quo se dilectus innexuerat, contemptus abrumperet et iratus tibi non parceret sibi. sicut enim mihi rettulit perlator epistulae tuae, cum cognouisset, quod omnia uel paene omnia. quae habebas, nescio quibus duobus transeuntibus monachis tamquam pauperibus eroganda donaueris, tunc ille detestans eos tecum et non dei seruos sed domus alienae penetratores et tuos captiuatores et depraedatores putans tam sanctam sarcinam, quam tecum subierat, indignatus sito fortior uidebaris, non erat praesumptione turbandus sed dilectione portandus, quia, etiamsi ad ipsas elemosynas largius faciendas forte pigrius mouebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯcubitũ niri. Quod .n. d̾o pr̃i consensu ambo
uoueratis ꝑseuerant̾ usq in finem redd̾e ambo
debiustis. A quo ꝓpõito si lapsus est ille tu saltem
ꝯstantissime ꝑseuera. Quod te ñ exhortaret nisi
qr tͥ ad hoc ip̃e conserat. Nam si ñ qu̾a tenuisses eiꝰ
assensum. numerꝰ te nullus defendisset aiorim̃
s post qnͣtulibet tempus me ꝯsuluisses. nicħ cͥ alind
ꝯmĩetiam. ut eam tecũ et ip̃e susciperet. S illud
ẽ quod te minus obẜuasse contristror: qi tanto hu¬
milius et obedientiꝰ ei obseqͥ ĩ domestica ꝯu̾satione
debrasti. qnͣto ille religiosuis tͥ r̃e tam magña eci¬
am nuitando ꝯtesserat. Non .n. qri parit̾ tẽperaba¬
tis a ꝯmixtione carnali. id̾o tituis maritus ẽe desti¬
terat. ĩmo u̾o tanto sanctiꝰ int̾ uos ꝯuiges maneba¬
tis qũato canstiora ꝯcorditer placita seruabatis. S¬
cħ gͦ de tua uesit. nicħ de auro uł argento. uł de

Expanded text:
ad concubitum uiri. quod enim deo pari consensu ambo ad concubitum uiri. quod enim deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, numerus te nullus defendisset annorum, sed post quantum libet tempus me consuluisses, nihil tibi aliud iserat continentiam, ut eam tecum et ipse susciperet. Sed illud est, quod minus te obseruasse contristor, quia tanto humilius et oboedientius ei obsequi in domestica conuersatione debuisti, quanto ille religiosius tibi rem tam magnam etiam imitando concesserat. non enim. quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ex consensu ad temp̃. ut uacetis or̃omi. Et iterũ
ad ipm̃ aestote. ne uos temptet sathanas pp̃ incõtinẽ¬
tiam ur̃am. Scd̾m hec u̾ba apłica eciam si scip̃e cõti¬
nere uoluniet. et tu noluisses debitũn tibi reddere co¬
g̾etur et illi deus imputaret continentiã. si ñõ sue
s tuc cedens infirmitati. ne in adulterii dampnabi¬
lo flagitium caderes. maritalẽ tͥ ꝯcubitũ ñõ negaret
Quͣto mag̾ te. quã mag̾ sbiectam ẽẽ decuerat. ne
ip̃e quoq in adult̾ium dẏabolica temptatione tra¬
heretur. in reddendo huiꝰ modi debito uoluntati eius
optemperare conuenerat. cũ tͥ uoluntatẽ continẽ¬
tus: Sed hoc ut dixi omitto. qm̃ postea tibi nolẽ
tis ad reddenda cõuigalia debita consentire ad ca¬
dem continẽtie pacta. et ip̃e consensit. et tecũ cõ¬
tiẽtissime diu iuxit. suoq consensu a pcc̃o illo
quo ei debitũ carns negabas: ip̃e te absoluit. N
ergo ĩa in tua cansa ista u̾titur q̃o. utr̃ redire de beaᷤ

Expanded text:
nisi ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi, et iterum ad id ipsum estote, ne uos temptet satanas propter intemperantiam uestram. secundum haec uerba apostolica. etiam si se ipse continere uoluisset et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adulterii damnabile flagitium caderes, maritalem tibi concubitum non negaret; quanto magis te, quam magis snbiectam esse decuerat, ne ipse quoque in adulterium diabolica temptatione traheretur. in reddendo huius modi debito uoluntati eius obtemperare conuenerat, cum tibi uoluntatem continentus! Sed hoc, ut dixi, omitto, quoniam postea tibi nolenti sibi ad reddenda coniugalia debita consentire ad eadem continentiae pacta ipse consensit et tecum continentissime diu uixit suoque consensu a peccato illo, quo ei debitum carnis negabas, ipse te absoluit. non ergo iam in tua causa ista uertitur quaestio, utrum redire debeas
Abbreviated transcription (Latin):
aũt nec illis obseruationib q̃ nouo testam̃to re¬
uelato euacuate sunt tenemur obstricti et p̾cep¬
ta legis huio eciam tp̃i necessaria. qualia sunt. ñ
ad ulterabis. nõ homicidiũ facies. ño ꝯcupistes.
et si quod est aliud madatum qd̾ in hoc ẜmone
recapitulatur. diliges ꝑximũ tiũ tanqu̾a te ip̃m
ño uirib humanis quasi nãm c̾ostituentes tꝰa¬
Nec tam̃ ĩo nos negamus sem̃ abrahe. quib dicit a¬
dito. de qualibet idem dicm Non .ii. qui in manisto iu¬
deus est neq que in mani festo in carne est circuncisi¬
o. sed qui m abscondito uidendus est et circuncisione
cordis que est spũ non littera. cunis laus nõ ex hom̾i¬
b. s ex d̾o est: aut ispłitas spuitales ad eũ sołt ꝑtinen¬
des. cui minori p̾dictum est ẜuiturũ ẽẽ maiorem. s
ħ uocabula nob no indecent̾ imponimꝰ ea que miste¬
rioꝵ intelligentia continemus. ñ u̾boꝵ insolentia

Expanded text:
autem nec illis obseruationibus, quae nouo testamento reautem nec illis obseruationibus, quae nouo testamento reuelato euacuatae sunt, tenemur obstricti et praecepta legis huic etiam tempori necessaria, qualia sunt: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces. et si quod est aliud mandatum, quod in hrecapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam teipsum ; non viribus humanis, quasi nostram constituentes justiNec tamen ideo nos negamus semen Abrahae, quibus dicit Adito, de qualibus idem dicit, Non enim qui in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto in carne est circumcisiocordis, qui spiritu non littera, cuius laus non ex hominibus sed ex deo est, aut Israhelitas spiritales ad eum scilicet pertinentes, cui minori praedictum est seruiturum esse maiorem. sed haec uocabula nobis non indecenter inponimus eaque mysteriorum intellegentia continemus, non uerborum insolentia
Abbreviated transcription (Latin):
hio appellauit apłs istł uõ credentem et contradi¬
centem. si xpĩam sunt urł ᷑ uol quõ se appellauit
ifpłitam: Nunquid ex eo quod xpĩanus fcũs est:
Non utics sed ex eo quod ẜm carnem fu̾at ex se¬
mine abraham de tribu bemamim quod non
intelligio altioris intelligentia sacram̃ti. alud
qd̾ expostit cotidiana consuetudo uocabuli. ⁊ e¬
inq aptus iste nescio quis do quo scͥpsisti quod do¬
ceat iundaitare xpĩanos. eo modo se sicut nsmu¬
auit sc̃ĩtas tua. iudeum et ispłitam uocat ut ab
estis phibeat quas pro illius tẽporis congruenti¬
a lex per som̃ famulum dei moy sẽ data ꝓhibeat
et teteras illius tẽporis obẜuationies iam nunc
apud xplanos abolitas remotasq ꝑsuadeat quas
umbras futuroꝵ appellat apłs. ut et ꝓphetia ĩ illis
intelligatur. et eaꝵ obẜuatio ĩa euacuata mostre¬
tur. Unde apparret quare soiste aptus uelit istłirã
iudeũꝙ uocari. nõ spiritalit̾. s om̃ĩo carnalit᷑. Nos

Expanded text:
s Israel non credentem et contradicentem, si Christiani sunt Israel, vel quomodo se appellavit Israelitam? Numquid ex eo quod Christianus factus erat? Non utique; sed ex eo quod secundum carnem fuerat ex semine Abraham, de tribu Benjamin; quod non uod agnoscit altioris intellegentia sacramenti, aliud, quod exposcit cotidiana consuetudo uocabuli. Denique Aptus iste nescio quis, de quo scripsisti, quod doceat iudaizare Christianos, eo modo se, sicut insinuauit sanctitas tua, Iudaeum et Israhelitam uocat, ut ab eis escis prohibeat, quas pro temporis illius congruentia lex per sanctum famulum dei Moysen data prohibebat, et ceteras illius temporis obseruationes iam nunc apud Christianos abolitas remotasque persuadeat, quas umbras futurorum appellat apostolus, ut et prophetia in illis intellegatur et earum obseruatio iam euacuata monstretur. unde apparet, quare se iste Aptus uelit Israhelitam Iudaeumque uocitari non spiritaliter sed omnino carnaliter. nos
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur optinuit. Nũquid .ii. ex agar aucilla sar¬
re nati sunt ispłite: Nonne ismael ex illa natꝰ ẽ. et
uenit isbł per ysaac: qui ex ꝓmissione nat᷑ ẽ abra
he Tñ cum ym ꝓpagationem caris se ita res ha¬
beat. uenitur ad intellectum spiritaiẽ et inuẽiũt᷑
ad sarram nõ pertinere carnales isrlite. qi ex illao
carnis origniem ducũt. et ꝑtinere ad eam pociꝰ xp̃i
ced ad spiritale mist̾um ꝑtinentes. Ita quippe ad
Gaiathas apłs locruitur. Dicite mͥ ib̾ lege uolẽtes¬
ẽe. legem ũo audistis: Scͥptũ ẽ .ii. quod abraba
duos filios hũit. iniũ de ancilla. et unũ de libera.
de libera: per repmissionẽ q̃ sunt ĩ allegoria. ħ .ii.
sunt duo testamenta. unum quidem a monte
sina in ẜuitutem generans quod est agar. Sina
in mons est i arabia. qui conuinctꝰ ẽ huic q̃ nũt¬

Expanded text:
ificatur, obtinuit. numquid enim ex Agar, ancilla Sarificatur, obtinuit. numquid enim ex Agar, ancilla Sarrae, nati sunt Israhelitae? nonne Ismahel ex illa natus est etuenit Israhel per Isaac, qui ex promissione natus est Abraecundum propaginem carnis se ita res habeat, venitur ad intellectum spiritualem, et inveniuntur ad Saram non pertinere carnales Israelitae, qui ex illa carnis originem ducunt; et pertinere ad eam potius Chrised ad spirituale mysterium pertinentes. Ita quippe ad Galatas Apostolus loquitur, Dicite mihi, sub Lege esse volentes, Legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de libera, per repromissionem; quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo Testamenta. Unum quidem a monte Sina, in servitutem generans, quod est Agar: Sina enim mons est in Arabia, qui conjunctus est huic qu
Abbreviated transcription (Latin):
et incipiunt ẽẽ qe fide filii abrabee: tunc erãt iu¬
dei nõ m̃ manifesto.s ĩ abstõdito cirꝯcisione cordis
spũ nõ litten. quoꝵ laus sit nõ ex hominib s ex do.
ab hac autem fide alienati in ramis fractis depu¬
tabuntur ex ilła olea. in cuius radicẽ dictt apł
carnem sed ꝑfidem. neo per legem. sed per gr̃am
non per literam. sed ꝑ spm̃ nec carius cirꝯcisiõe
s cordis: nec in manifesto sed in abscondito. nec
Hos ess non ħii qui filis carus h ĩi fili dei. sed filii pro¬
missionis deputantur in seĩe. Nonne mirabilia ma¬
gna sunt ista ꝑfundumq misterium ut mnulti ex
isiłꝰ nati. nonsint isrł. et muiti uõ suit filii. cum sĩt
semẽ abrahoe: Qũo .ni. ñ sunt. qũo nos sumus. nͥ qr
filii carnis nomen mane gestantes: Ao per hoc nͦ illi
sunt isrł sicut nos sumus. ned nos sumus isrł sicut
ac discernendũ. alutm ẽe isrł qui pp̾ carnõ nomẽ
accep̃: alium u̾o qui p̾p spm̃i rem que illo uoĩe sig̃

Expanded text:
et incipiunt esse ex fide filii Abrahae, tunc erunt Iudaei non in manifesto ?sed in abscondito, circumcisione cordis, spiritu non littera, quorum laus non sit ex hominibus sed ex deo. ab hac autem fide alienati in ramis fractis deputabuntur ex illa olea. in cuius radicem idem dicit carnem sed per fidem nec per legem sed per gratiam nec per litteram sed per spiritum nec carnis circumcisione sed cordis nec in manifesto sed in abscondito nec lhoc est, non ii qui filii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur in semen . Nonne mirabilia magna sunt ista, profundumque mysterium, ut multi ex Israel nati, non sint Israel, et multi non sint filii, cum sint semen Abrahae? Quomodo enim non sunt, quomodo nos sumus? nisi qfilii carnis nomen inane gestantes? Ac per hoc nec illi sunt Israel, sicut sumus nos; nec nos sumus Israel, sicut ac discernendum, alium esse Israel qui propter carnem nomen accepit, alium vero qui propter spiritum, rem quae illo nomine sig
Abbreviated transcription (Latin):
est iste msi ⁊pianus: Sic iracy sumus uideiñs car¬
naliter as sꝑiritaliter. qũeadinodum suim semena¬
braho non scd in carnem. sicut illi qui de rõo nomine
nonmnon illi. S cimus .i. nos fuisse ꝓmissos. qñado
ałi dixio deus. prem multaꝵ gentura postu dei Eo
aũa multa de hac re dicat apłs. nouimꝰ. Dñs .i.¬

Expanded text:
 Sic itaque sumus Judaei, non carnaliter, sed spiritualiter, quemadmodum sumus semen Abrahae non secundum carnem, sicut illi qui de ipso nomine i, quod non illi. Scimus enim nos fuisse promissos, quando ei dixit Deus: Patrem multarum gentium posui te . Et quam multa de hac re dicat Apostolus novi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m nomen in consuetudine ẜ monis impon̾e
sod spuitali intelligentia retraere. ne pp̃ ambi¬
guitatem necabuli quã nõ discernit cotidiana
sio prodest q̃uid̾ si legem custodias. Si aũ puari¬
cator legis sio: circũcisio tua p̾putium fc̃a ẽ. Si igͥ¬
Ipritium iusticias legis custodiat. ñ õne p̃put̾iũ eiꝰ
in cartuntisione reputabitur et iudicabit quosd ex
natura est. sputium legem perficiens. te qui per
littera circscisionem p̾uaricator legis es. Nõ . ni.
qui mn manifestuideus ẽ neq que in manifesta

Expanded text:
nis imponere, sed spirituali intelligentia retinere, ne propter ambiguitatem vocabuli, quam non discernit quotidiana sio quidem prodest, si Legem custodias: si autem praevaricator Legis sis, circumcisio tua praeputium fpraeputium iustitias legis custodiat, nonne praeputium eius in circumcisionem reputabitur et iudicabit, quod ex natura est, praeputium legem perficiens te, qui per litteram et circumcisionem praeuaricator legis es? non enim, qui in manifesto, Iudaeus est neque, quae in manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ĩ me omnem ꝯcupisdẽtiã. Sine lege .n. peocatũ
mortuũ erat. Ego aũ uinebam aligñ sine lege. ad¬
uemente aũ mandato: pccm̃ reuixit. Ego autẽ mor¬
tuus sum: et inuentũ est mine mandatũ qd̾ erat
ĩ uitam: hoc ec̃ in mortem. Peccatum .n. occõne ac¬
cepta ꝑ mandatũ fefellit me. et per illud occidit.I

Expanded text:
est in me omnem concupiscentiam; sine lege enim peccatum mortuum est. ego autem uiuebam aliquando sine lege; adueniente autem mandato peccatum reuixit, ego autem mortuus sum. et inuentum est mihi mandat u m, quod erat in uitam, hoc esse i n mortem. peccatum enim occasione accepta per man
Abbreviated transcription (Latin):
lutrareris sicut apłi monuerunt. Omitto .ii. quod
ip̃am continentiam illo ñdum uolente. nõ ẜm
sanam doctimam te sinstepite cognoui. nec ni
corporis tui debito fraudandus fuit prinics ad sͦ
bonum quod supetat pudicitiam ꝯnigllem tu¬
e nolmtati. uoluntastͦ eus accederes nisi sor¬
te non legeras us non attenderas dicentẽ apłm

Expanded text:
lucrareris, sicut apostoli monuerunt. Omitto enim, quod lucrareris, sicut apostoli monuerunt. Omitto enim, quod ipsam continentiam illo nondum uolente non secundum sanam doctrinam te suscepisse cognoui. neque enim corporis tui debito fraudandus fuit, priusquam ad illud bonum, quod superat pudicitiam coniugalem, tuae uoluntati uoluntas quoque eius accederet, nisi forte non legeras nec
Abbreviated transcription (Latin):
m dño sulutem: lestis littenis renerẽtie bum cooos¬
tue. et eaꝵ ꝑlatore int̾rogato que int̾roganda resta¬
bant uehement᷑ dolui sic te agere uoluisse cumi
marito ut edificium continentic quod ĩ eo iã con¬
stri ceperat amista ꝑseuerantia. ĩ adulterii ruinã
miserabilis iaberetur. Cum .n. lugendꝰ eẽt si post
ꝯtinentiam notã d̾o. iãq actu ip̃o morib ꝙ susceꝵ
tam reuteretur ad ꝯuigis carnem: qnͣto magis ñe
dem̾sus minteritum ꝓfundiorem lugendus ẽ. qui
tam abrupta dissolutione mechatur itat᷑ tͥ. ꝑni¬
Hoc aũt tm̃ mali accidit dũ tu eius animũ ñ qͣ
debuisti mod̾atione tractasti: q et si carnali cõsor¬
tio iam ex consensu uob̾ non nustebamini. ĩ cer̾s
tñ reb conuigali obsequio niro tuo mulier serui¬
re debuisti p̾sertim cum ambo ẽẽtis m̃bra corporis
xpĩ. Et utiq si maritum infidelem fidełem hũi¬
sd ᷤ agere te ꝯu̾satione sb̃dita oportiat ut eñ dño

Expanded text:
MINO SALUTEM. Lectis litteris reuerentiae tuae et earum perlatore interrogato. quae interroganda restabant, uehementer dolui sic te uoluisse agere cum marito, ut aedificium continentiae, quod in eo iam construi coeperat, amissa perseuerantia in adulterii ruinam miserabiliter laberetur. cum enim lugendus esset, si post continentiam uotam deo iamque actu ipso moribtam, reverteretur ad conjugis carnem; quanto magis nunc demersus in interitum profundiorem lugendus est, qui tam abrupta dissolutione moechatur, iratus tibi, pernihoc autem tantum mali accidit. dum tu eius animum non, qua debuisti, moderatione tractasti, quia, etsi carnali consortio iam ei consensu uobis non miscebamini, in ceteris tamen rebus coniugali obsequio uiro tuo mulier seruire debuisti, praesertim cum ambo essetis membra corporis Christi. et utique, si maritum infidelem fidelis habuisses, agere te conuersatione subdita oportuit. ut eum domino
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtissime dicit dm̃ natura inuisibue qñ pr̾ibus
uisus ẽ. sicut moysi cũ qͦ facie ad faciẽ loq̃batur.
aliciuꝰ conspicabilis mat̾ie dispositione assumpta. sał¬
ua sua minsibilitate inderi potinsse. Hoc est qd̾ eciã
nr̃ dicit ambrosins. et patrem et filiũ et spm̃ scm̃ ea
specie inden. quã uoluntas elegent ñõ natura forma

Expanded text:
apertissime dicit deum natura inuisibilem, quando patribus uisus est sicut Moysi, cum quo facie ad faciem loquebatur, alicuius conspicabilis materiae dispositione adsumpta salua sua inuisibilitate uideri potuisse. hoc est, quod etiam noster dicit Ambrosius et patrem et filium et spiritum sanctum ea specie uideri, quam uoluntas el
Abbreviated transcription (Latin):
bene nosti. non quidem omĩa ꝓbatiuꝰ. Hant
peruersa uel eciã scelerata corrigere aut ex¬
tinguere nõ ualemꝰ. saluo unitatis iunculo
toleranda sint. strenue mͥ uidetur tractauis¬
se atop soluisse qũaqũa in eius litteris tm̃mͦ
intentione correcta ad ip̃oi diuinaꝵ scriptina¬
rum fontes recurrere nos oporteo ut ibi uide¬
amus qũa pauca de hac retestimonia sententis¬
rum uel exempla gestoꝵ posuit. et qu̾a nemo pꝰ¬
sit om̃ia ponere. nisi qui pene om̃s st̃oꝵ librorũ
pagnias in sua scripta tranfferre uoluert. Itacͥ
ppe nulla est que nos nõ ammoneat mtꝰ in ip̃a
societare sacram̃toꝵ quib ĩbuimut ad uitã et̾¬
nam cum his qui oderunt patem ẽẽ debere
pacificos donec ingemiscendo nr̃a longinqua
peregrinatio transeat atq in uirture ierusa¬
lem matris eteruo securissima pare ꝑfruaunt¬
nunc inter multos faisos geminus paucitat᷑e.
Que est autẽ uirtus illius ciuitatis: nisi deus

Expanded text:
bene nosti, non quidem omnia probaturus; naperuersa uel etiam scelerata corrigere aut extinguere non ualemus, saluo unitatis uinculo toleranda sint, strenue mihi uidetur tractauisse atque soluisse. quamquam in eius litteris tantum modo intentione correcta ad ipsos diuinarum scripturarum fontes recurrere nos oportet, ut ibi uideamus, quam pauca de hac re testimonia sententiarum uel exempla gestossit omnia ponere, nisi qui pene omnes sanctorum Librorum paginas in sua scripta transferre voluerit: ita prope nulla est quae nos non admoneat, intus in ipsa societate Sacramentorum quibus imbuimur ad vitam aeternam, cum his qui oderunt pacem esse debere pacificos, donec ingemiscendo nostra longinqua peregrinatio transeat ; atque in virtute Jerusalem matris aeternae securissima pace perfru, quorum nunc inter multos falsos gemimus paucitatem. Quae est autem virtus illius civitatis, nisi Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ita ẽ. Uñ et scã scriptura nos admonet dict̾s.
Sit om̃is homo uelox ad audiendũ. tardut ad
loqudũ. Et ilłe i ꝑsalmo dicẽs U ait. Auditĩ
meo dabis leticiam et exultat̃om S. Continuocp
sbiecit. Oxuitabunt ossa humiliata  uidron. in
audiendo facillime ẜuari humilitatẽ q̃ difficile ẽ
indocendo. Qm̃ necẽ est ut doctor heat suꝑiorẽ lo¬
cum: ubi laboriosũ est obtin̾e ne sb̾repat elatio.i
uides ne ꝙ̃ admodũ ꝑ ilitemur a quib hoc exspe¬
ctatur ut nd soisi doctores simꝰ u̾meciã cũ simus
atis. ubi nulliꝰ hom̃is doctoris egeatis. Isto au ꝑi
ille doctor gentiũ ꝑielitatũ se e̾e testatur cli dic̃.
Ne magintudine reuelatonũ extollardatus ẽ¬

Expanded text:
ita est. unde et sancta scriptura nos admonet dicens: ita est. unde et sancta scriptura nos admonet dicens: Sit omnis homo uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum; et ille in psalmo ait: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam continuoque subiecit: Et exultab unt ossa humiliata. uidit enim in audiendo facillime seruari humilitatem, quae difficilis est in docendo, quoniam necesse est, ut doctor habeat superiorem locum, ubi laboriosum est obtinere, ne subrepat elatio. Videsne. quem ad modum periclitemur, a quibus hoc expectatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, cum simus atis, ubi nullius hominis doctoris egeatis. isto autem o sed etiam ille doctor gentium periclitatum se esse testatur, cum dicit: Ne in magnitudine reuelationum mearum extollar, datus e
Abbreviated transcription (Latin):
ca re ꝯmͣ parit̾ nescimꝰ aliꝙ̃ pulsare debemꝰ. Hes
id̾o ꝑlocutꝰ summ ne te pro cetto spẽs qͥcqͥd a me
q̃sieris audituram. Et cũ ħ ñõ ꝓuen̾it audast᷑
potiꝰ qm prudentꝰ me fecisse arbitters qd̾ cͥ que¬
rendi si quid uoles facultatẽ dedi. Hoc .n. fecit
nõ doctor perfcũs. sed cũ docendis ꝑficiendus
dña eximia m̃itoq honorabił in xp̃o ac suscipiẽ¬
da filia. Et quidem eciã in hiis reb quas ut cũ
gentẽ. Neq .n. ut qd̾ scimꝰ doceamꝰ aloꝵ ignorã¬
ciam optare debemꝰ. Multo quispe meliꝰ om̃s
sumꝰ docibiles d̾o. qd̾ utiq milla suꝑna patria
cũ in uob̾ cõpletũ fu̾it qd̾ ꝑmissũ est ꝑficiet᷑
ut nõ dicat homo ꝓximo suo cognosce dnm̃¬
Om̃s .n. cognostent es̃ sicut scriptũe a mino¬
reusq ad maiorẽ. u̾m sollicitissime cauẽdũ
est indocendo suꝑbie uitiũ qd̾ indiscendo nõ

Expanded text:
sa re, quam pariter nescimus; ad quem pulsare debeamus. Haec sa re, quam pariter nescimus; ad quem pulsare debeamus. Haec ideo praelocutus sum, ne te pro certo speres, quicquid a me quaesieris, audituram et, cum hoc non prouenerit. audacter potius quam prudenter me fecisse arbitreris, quod tibi quaerendi, si quid uoles, facultatem dedi. hoc enim feci non doctor perfectus sed cum docendis perficiendus, domina eximia meritoque honorabilis in Christo ac suscipienda filia. equidem etiam in his rebus, quas utcugentem. neque enim, ut, quod scimus, doceamus, aliorum ignorantiam optare debemus; multo quippe melius omnes sumus docibiles deo, quod utique in illa superna patria, cum in nobis completum fuerit, quod promissum est, perficietur, ut non dicat homo proximo suo: \'Cognosce domomnes enim cognoscent eum, sicut scriptum est, a minore usque ad maiorem eorum. et sollicitissime cauendum est in docendo superbiae uitium, quod in discendo non
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m eciã in admonitõnib ad te ipm̃ nõ mediocͥ¬
s̾ suscitan qd̾ quid in epłis meis quas ad matrẽ
reuerentie tue debito mͥ cũ honore noĩandã de¬
di. ñ semel feci. sed qr hoc mͥ rescrib̾e dignata est¬
as. cũ temũ si quid tͥ opꝰ eẽo ex mm̃st̾i̾o meo qd ue
nerando studio tuo oĩmq taliũ qnͣtum possũ lib̾a
seruitute deb̾e me nom. nõ te ẽẽ taciturã et restri¬
bendo insinuaturã. Ecce feci td̾ te uoluisse cyͣuis
ñ ꝑte comꝑi. ne inderer tͥ ostiũ fiducie in huma¬
intꝰ claudere. suꝑest ut ꝓmas ip̃a si quid ex me
q̃rendũ putas. aut .n. scio qd̃ inqͥsieris nec nega¬
bo. aut ita nescio ut nulło fidei saltifisq decri¬
m̃to nesciam. Et de hoo eciam te ip̃am teip̃am si
potuero faciam reddita rõne securam. aut c̾te
si eo nescio et tñ sciendũ est us impetrabo a dño
ne tͥ desim. Nam se officiũ ĩꝑciendi m̃itũ ẽ ac¬
cipiendi. Uel ita respondebo t̾ ut nõ eris ꝓ hac ip¬

Expanded text:
uerum etiam in admonitionibus ad te ipsam non mediocriter suscitat. quod quidem in epistulis meis, quas ad matrem reuerentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. sed quia hoc mihi rescribere dignata estas, tum demum, spossum, libera seruitute debere me noui, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam, ecce feci, quod te uoluisse quamuis non per te comperi, ne uiderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere. superest, ut promas ipsa. si quid ex me quaerendum putas: aut enim scio, quod inquisieris. nec negabo aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam et de hoc etiam te ipsam, si potuero. faciam reddita ratione securam. aut certe, si et nescio et tamen sciendum est. uel impetrabo a domino. ne tibi desim nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi , uel ita tibi respondebo, ut noueris, pro hac ip
Abbreviated transcription (Latin):
se societatẽ mediante a rea ꝑducantur. Inud aũit
nolo te sallat ut existimes reatꝰ ĩcłm ex adam
sicut pentes fun̾t austores ad eoꝵ penã ꝑ fidem ꝑẽ¬
tũ idc̃tidẽ i̾tficẽtur. Cũ uideas multos ñ offerri
liqñ offer̃tur et ñ ñ qusi mortuis ꝑentib suis par:¬
neo hr̃e disponũt ao ꝑ hec nicħ aliud hic fi̾uides nͥ
sit̾ons tue ea udes intñtõe qua soles uehem̃t᷑ cau̾e̾
m̃daciũ. Si quis ꝯscituat ĩquit añ te ꝑuulũ et int̾¬
rogeo utr̃ ꝯcreu̾it futuꝰ sio castus uł fur ñ sit futurꝰ
sine dubio respondeb̾ nescio. Et u tr̃ mead̾ ꝑuula era¬
te ꝯstitutꝰ cogitet aliqͥd bomuł mali dices nescio. Si
itaq te morib eiꝰ futiris ncħ audes certe ꝑmittere
et te eiꝰ pͥsenti cogitatõe quid ẽ illud qd̾ qnͣ ad bapm̃

Expanded text:
sae societatem mediante area perducantur! lllud autem nolo te fallat, ut existimes reatus uinculum ex Asicut parentes fuerunt auctores ad eorum poenam, per fidem parentum identidem iustificentur\', cum uideas multos non offerri aliquando offeruntur. et nonnumquam mortuis parentibus suis parnec habere disponunt. ac per hoc nihil aliud hic fieri uides,isitionis tuae ea uidelicet intentione, qua soles uehementer cauere mendacium. si constituam\', inquis, ante te paruulum et interrogem, utrum, cum creuerit, futurus sit castus uel fur non sit futurus, sine dubio respondebis: Nescio, et utrum in eadem paruula aetate constitutus cogitet aliquid boni uel mali, dices: Nescio. si itaque de moribus eius futuris nihil audes certi promittere et de eius praesenti cogitatione, quid est illud, q
Abbreviated transcription (Latin):
peccau̾it ip̃a moriet᷑ Non aũ peccat ip̃a cũ ꝑen¬
tes ei omĩo nescienti: uł quil aliꝰ adhibet sacri¬
ficia demonioꝵ. S io ex adam traxio qd̾ sacra¬
m̃ti illi gr̃a solu̾etur qr ñdũ erat aĩa seꝑatim
sua cõsensione ñtenetur obnoxi. Traxit gͦ re¬
atũ qr erat unꝰ cũ illo et ĩ illo a quo trax qũo qd̾
traxit omissũ ẽ. Nor aũ trahio altꝰ ab alt̾o qñ
suia uno quoq ꝓpria uita uusete ĩa ẽ unde dica¬
tur. Aĩa q̃ peccau̾it ip̃a morietur. ut aũ possit
regenerar ꝑofficii uolinitatis aliene cũ offsi᷑
ex parentũ uoluntate aut ex offe̾ntiũ uł m̾istnͣti¬
um fite: s ed insi quis renatꝰ fu̾i ex aqua et spũ.
aqua gͥ exibens forisetꝰ᷑ sacram̃tũ gr̃e et sp̃c ope¬
rans int̾nsecus bñficiũ gr̃e. soluens uĩcłm eulpe.
iorib offe̾ntib et puulo oblato renatoq ꝯĩs est

Expanded text:
peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum, sed ideo ex Adam traxit, quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim sua consensione non tenetur obnoxius. traxit ergo reatum, quia unus erat cum illo et in illo, a quo traxit, quando, quod traxit, admissum est; non autem trahit alter ab altero, quando sua unoquoque propria uita uiuente iam est, unde dicatur: Anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Ut autem possit regenerari per officium uoluntatis alienae, cum offertur ex parentum uoluntate\' aut \'ex offerentium uel ministrantium fide sed: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. aqua igitur exhibens forinsecus sacramentum gratiae et spiritus operans intrinsecus beneficium gratiae, soluens uinculum culpae, ioribus offerentibus et paruulo oblato renatoque communis est;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ respond̾i possis et tñ maliis polemo magꝰ ebri
etate ĩeratieroris euestitur. Datt uemã ꝓli¬
xiori fortassis epse qm igcodiori. uetũptsi ut arbit᷑e
utiliori. qm blandiori. Dm̃ honorabiles et m̃itosꝰ
cipiendi kiñi et desid̾antissimi frẽs. De aduentua̾
ad uos nr̃o uttoꝵq desid̾ium deus impleat. Qnͣto
.n. caritatis ardore acrendanur ad uidendos uos
u̾iẜ explicare nõ possumꝰ. sed uos benigne credere

Expanded text:
um resum resetate inveterati erroris evertitur. Date veniam prolixiori fortassis epistolae quam jucundiori, verumtamen, ut arbitror, utiliori quam blandiori, domini honoscipiendi, carissimi ac desiderantissimi fratres. de aduentu autem ad uos nostro utrorumque desiderium deus impleat. quanto enim caritatis ardore accendamur ad uisendos uos, uerbis explicare non possumus, sed uos benigne credere