comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sustinens qͣm sit reprõbanda eoꝵ prauitas
ꝑ exꝑientiam sensit. quam ꝑ ꝓuidenci¬
am prius idem ip̃e reprobauit. Nunc libet
intueri quomodo mel comedat emma¬
nuel iste. ut .s.e. bonum. In gustu quid̾
mellis. nicħ amaritudinis inuenitur.
et ꝓpterea totum quod ibi est ab exꝑien¬
te eligitur. Ergo mel comedit ut sciret
eligere bonum. Si quis dicimus: qua¬
lis est laus ista. si tamen laus dicenda ẽ
quod deus homo ꝑ exꝑientiam bonũ
didicit. qui semꝑ idem ip̃a bonitas fu¬
it. S hec pietatis laus est. et p̾coniũ
dignatus est. ut acciꝑe posset in eo qd̵
assumpsit id quod semꝑ habet in eo
quod fuit. hoc enum deus homo ꝑ expe¬
rientiam gustauit ex temꝑe. quod ipse
homo deus ꝑ naturam erat ex et̾nitate.
Ergo mel comedit diuinitatis huma¬
nitas. cum se infudit atq uniuit in¬
firmitati maiestas. Ibi humana nat᷑a
pleno sacietatis gustu suꝑnam dul¬
cedinem haurire cepit. ubi totum ꝙ

Expanded text:
sustinens, quam sit reprobanda eorum pravitas sustinens, quam sit reprobanda eorum pravitas per experientiam sensit, quam per providentiam prius idem ipse reprobavit. Nunc libet intueri quomodo mel comedat Emmanuel iste, ut sciat eligere bonum. In gustu quidem mellis nihil amaritudinis invenitur, et propterea totum quod ibi est ab experiente eligitur. Ergo mel comedit ut sciret eligere bonum. Sed quid dicimus? Qualis est laus ista si tamen laus dicenda est quod Deus homo per experientiam bonum didicit, qui semper idem ipsa bonitas fuit? sed haec pietatis laus est, et praeconiudignatus est, ut accipere posset in eo quod assumpsit id quod semper habet in eo quod fuit. Hoc enim Deus homo per experientiam gustavit ex tempore, quod ipse homo Deus per naturam erat ex aeternitate. Ergo mel comedit divinitatis humanitas, cum se infudit atque univit infirmitati majestas. Ibi humana natura pleno satietatis gustu supernam dulcedinem haurire coepit, ubi totum quod
Abbreviated transcription (Latin):
se butirum. Postremo nouissimam illã
magnamq amaritudinem butiriq dul¬
cedinem maliq reprobationem quis con¬
siderans ñ miretur: Pependit dñs iħc
in cruce. ut ꝓ pietatis dulcedine poculũ
amare mortis degustaret. et circundan¬
tib eum inimicis atꝙ post dira uulne¬
ra uoces blasphemas in eum iaculantib.
ip̃e suauitatis cibi sui non inmemor
ait. Pater ignosce eis qr nescuint quid
faciunt. Ecce butirum optimum mag¬
nis quidem amaritudinib foris asper¬
sum. et tamen dulcorem suum incerius
conseruans illesum. ut ergo demonstra¬
ret quod sine corruptione sue dulcedi¬
nis sponte a maritudinem suscepisset ex¬
postulans ait. sitio. At illi optulerunt
ei acetum cum felle mixtũ. et cum gus¬
tasset noluit bibere. Gustauit et repro¬
bauit. qr sustinuit. et abiecit. Passus
est et suꝑauit. Quicquid ñ iam palã
ẽ quomodo emmanuel noster butirũ
pietatis exhibens et impioꝵ ꝑsecutionem

Expanded text:
se butyrum. Postremo novissimam illam se butyrum. Postremo novissimam illam magnamque amaritudinem butyrique dulcedinem malique reprobationem quis considerans non miretur? Pependit Dominus Jesus in cruce ut pro pietatis dulcedine poculum amarae mortis degustaret, et circumdantibus eum inimicis atque post dira vulnera voces blasphemas in eum jaculantibus, ipse, suavitatis cibi sui non immemor, ait: Pater, ignosce eis, quia nesciunt quid faciunt . Ecce butyrum optimum, magnis quidem amaritudinibus foris aspersum; et tamen dulcorem suum interius conservans illaesum. Ut ergo demonstaret quod sine corruptione suae dulcedinis sponte amaritudinem suscepisset, expostulans, ait: Sitio. At illi obtulerunt ei acetum cum felle mistum; et cum gustasset, noluit bibere . Gustavit et reprobavit, quia sustinuit et abjecit. Passus est, et superavit. Nunquid non jam palam est quomodo Emmanuel noster butyrum pietatis exhibens, et impiorum persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
adesum buciris se conu̾tens ait. Amen
gentes tulerunt lapides iudei ut iace¬
rent in eum. Et sequitur reprobatio
mali. Iħe autem abscondit se. ⁊ exiuit
de templo. adhuc uideamus alibi
Ambulauit in porticu salomonie.
Et cirrundederunt eum dicentes. Quo¬
usq animam nr̃am tollis: Si tu es
xp̃c dic nobis palam et ille. Loquor
uob̾ et non creditis. Oꝑa que ego fa¬
cio in nomine patris mei. ip̃a.t .p.¬
d .m. Ecte butirum. Et uos non creditis.
Etce amaritudo. Sequitur reprobatio. Qa
non estis ex ouib meis. et rursum. Ego
runt lapides uidei ut iacerent in eum.
Ecce iteꝵ a maritudo. S ille amaritudi¬
nis gustu ab appetitu dulcedinis auerti
non poterat. Nam subditur. Respondit
eis dicens. Multa oꝑa bona ostendi uob̃
alibi. adhuc aliam suꝑ aliam. Querebãt
eum app̾hendere. S ipse malum repro¬
bans exiuit de manib eoꝵ. Et quid sin¬
gula narramus: Raro unqͣm inueni¬
mus iħ̾m sine amaritudine manducas¬

Expanded text:
ad esum butyri se convertens, ait: Amen ad esum butyri se convertens, ait: Amen ergentes, tulerunt lapides ut jacerent in eum . Et sequitur reprobatio mali. Jesus autem abscondit se, et exivit de templo . Adhuc videamus alibi: Ambulavit in porticu Salomonis. Et circumdederunt eum, dicentes: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam , et ille: Loquor vobis, et non creditis. Opera quae ego facio in nomine Patris mei, ipsa  me, ecce butyrum, sed vos non creditis , ecce amaritudo. Sequitur reprobatio: Quia non estis ex ovibus meis . Et rursum: Ego runt lapides Judaei ut jacerent in eum , ecce iterum amaritudo. Sed ille amaritudinis gustu ab appetitu dulcedinis averti non poterat. Nam subditur: Respondit eis Jesus, dicens: Multa opera bona ostendi vobis alibi adhuc aliam super aliam: Quaerebant eum apprehendere . Sed ipse, malum reprobans, exivit de manibus eorum. Et quid singula narramus? Raro unquam invenimus Jesum sine amaritudine manducas
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Ih̾c quodam temꝑe fatigatus ex
itinere sedebat suꝑ fontem ⁊ uenien¬
te samaritana potum petiit dicens.
Da michi. B. Etce amaritudo. postea ue¬
nientes discipuli. escasq quas emerant
deferentes mirabantur. quod cum mu¬
liere loquebatur. S et ille ostend̾e uo¬
lens quid in butiro eligeret. et quid re¬
probaret postulantib ad manducand̃
accedere ait. Ego cibum habeo quem uos
nescitis. et de inceps statim. Meus inqͥt
cib est ut faciam uoluntatem patrie.
mei. hic demonstrauit butirum. Cibus
inquit quem uos nescitis butirum est.
Cib quem uos scitis amaritudo. S qr
iste sine illo non sumitur. ego ueni in
illo istum comedere. et in isto illum re¬
probare. Uideamus adhuc alibi buti¬
rum maiorem amaritudinem hñs.
amaritudo. Et illi nunc cognouimꝰ
inquiunt. qr demonium habes. abra¬
ham mortiuis est et ꝓpħ̃e. et cu dicis.
Si quis sermones i.s.in. ñ gust̃. in¬
et̾num. S ih̾c ab rasa amaritudine

Expanded text:
nis. Jesus enim quodam tempore fatigatus ex nis. Jesus enim quodam tempore fatigatus ex itinere sedebat super fontem, et veniente Samaritana, potum petiit, dicens: Da mihi bibere . Ecce amaritudo. Postea venientes discipuli, escasque quas emerant deferentes, mirabantur quod cum muliere loquebatur . Sed et ille ostendere volens quid in butyro eligeret, et quid reprobaret, postulantibus ad manducandum accedere ait: Ego cibum habeo quem vos nescitis . Et deinceps statim: Meus, inquit, cibus est ut faciam voluntatem Patris mei . Hic demonstravit butyrum. Cibus, inquit, quem vos nescitis butyrum est. Cibus quem vos scitis, amaritudo. Sed quia iste sine illo non sumitur, ego veni in illo istum comedere, et in isto illum reprobare. Videamus adhuc alibi butyrum majorem amaritudinem habens. amaritudo. Et illi: Nunc cognovimus, inquiunt, quia daemonium habes. Abraham mortuus est et prophetae; et tu dicis: Si quis sermonem esus abrasa amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse butirum comedet ut sciat rep.
non gustasset ꝑ exꝑientiam ñ nouis¬
set. Ergo comedit et gustauit. Gustan¬
do sensit et agnouit. Quid comedit. bu¬
tirum et mel. In butiro aliquid amari¬
tudinis mixtum erat. In gustu mellis
nicħ a maritudinis inueniri pot̾at.
Et ꝓpterea illi inuentum est quod me¬
rito reꝓbari. hic aut̃ nichil nisi quod
iure eligi debuisse. Uideamus nunc o¬
a maritudinem butiri. filius dei ꝑ hu¬
manitatem in mundum ueniens mul¬
ta oꝑa pietatis hũano generi exhibuit.
u̾bo docuit. exemplo ꝓuocauit. Et ut
postremo saluatorem mundi se indu¬
bitanter astrueret mentib hũanis as¬
sidis uirtututib et miracłis occultam
in carne sue diuinitatis maiestatẽ ape¬
ruit. Cotum hoc debitirum erat. Et uͥ
est amaritudo: Omnia ergo hec faci¬
endo butirum comedit. S qr cum na¬
tura eciam infirmitatẽ assumpserat
ista. agendo cum affectii pietatis. in fa¬
me. et siti. frigore. ⁊ estu. labore. ⁊ fati

Expanded text:
Fortasse butyrum comedet ut sciat repronon gustasset, per experientiam non novisset. Ergo comedit, et gustavit; gustando sensit et agnovit. Quid comedit? Butyrum et mel. In butyro aliquid amaritudinis mistum erat. In gustu mellis nihil amaritudinis inveniri poterat. Et propterea illic inventum est quod merito reprobari; hic autem nihil, nisi quod jure eligi debuisset. Videamus nunc amaritudinem butyri. Filius Dei per humanitatem in mundum veniens, multa opera pietatis humano generi exhibuit, verbo docuit, exemplo provocavit. Et ut postremo Salvatorem mundi se indubitanter astrueret, mentibus humanis assiduis virtutibus et miraculis occultam in carne suae divinitatis majestatem aperuit. Totum hoc butyrum erat, et ubi est amaritudo. Omnia ergo haec faciendo butyrum comedit. Sed quia cum natura etiam infirmitatem assumpserat ista agendo cum affectu pietatis in fame et siti, frigore et aestu, labore et fatig
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m assumptum est ex quo fuit. S con¬
sidera. qr id rõnalis nature quod assũp¬
tum est ex eo quod fuit homo .i. huma¬
na natura ẽẽ habuit. Quia ergo assũp¬
tum est in eo quod fuit. ex quo homo fu¬
it. ideo homo assumptus ẽ. Id enum as¬
sumptũ est quod homo fuit in eo ⁊ ex
eo quod assumptum ẽ. qr autem id qd̾
assumptum est rationalis nature. ex eo
ꝙ fuit ꝑsona ñ fuit. qr ꝑ se non fuit.
S ex eo quod assumptum ẽ unitum ẽ.
⁊ ex eo quod unitum est. una cum uer¬
bo uniente ꝑsona est. idcirco ꝑsona as¬

Expanded text:
quoniam assumptum est ex quo fuit? Sed conquoniam assumptum est ex quo fuit? Sed considera quia id rationalis naturae quod assumptum est ex eo quod fuit homo, id est humana natura, esse habuit. Quia ergo assumptum est in eo quod fuit, ex quo homo fuit, ideo homo assumptus est. Id enim assumptum est quod homo fuit in eo et ex eo quod assumptum est, quia autem id quod assumptum est rationalis naturae ex eo quod fuit persona non fuit, quia per se non fuit; sed ex eo quod assumptum est unitum est, et ex eo quod unitum est, una cum Verbo uniente persona est. Idcirco persona as
Abbreviated transcription (Latin):
uniri cepit. ⁊ ex quo uniri cepit. ꝑsona
ẽẽ cepit. non tam̃ in quantum erat. s
in qͣntum unita erat. Si ꝑ se aliqͣndo
ẽẽ habuiss. ex se ꝑsona eẽ habuisset.
Quia aut̃ semꝑ unita fuit. semꝑ una
cum illo cui uniebat ꝑsona fuit Ideo
non dicimus hominem ꝑsonam assump¬
tum eẽ. S assumptum ẽẽ hominem in
ꝑsonam. qr humana natura in xp̃o ex
eo quod fuit. ꝑsona non fuit. qr ꝑ se ñ
fuit. S ex eo quod in uita fuit. una cũ
illo cui uniebatur ꝑsona fuit. ꝑsona
enim notat discretionem. Propterea ꝙ
non est assumpta ꝑsona. s natura. qr
ꝙ assumptum ẽ rationalis nature. sic̃
extra assumptionem ꝑ se ẽẽ non habu¬
it. ita ꝑsonam ẽẽ non habuit. S dicis.
Quare ergo homo assumptus ẽẽ dicit᷑.
si ꝑsona assumpta non dr. cum illud
rõ nalis nature ꝙ assumptum ante ip¬
sam unionem nec homo nec ꝑsona fu¬
it. qr extra unionem ꝑ se nunqͣm fuit.

Expanded text:
uniri coepit et ex quo uniri coepit persona uniri coepit et ex quo uniri coepit persona esse coepit, non tamen inquantum erat, sed inquantum unita erat. Si per se aliquando esse habuisset, ex se persona habuisset. Quia autem semper unita fuit, semper una cum illo cui uniebatur persona fuit. Ideo non dicimus hominem personam assumptam esse, sed assumptum esse hominem in personam, quia humana natura in Christo ex eo qfuit. Sed ex eo quod unita fuit, una cum illo cui uniebatur, persona fuit. Persona enim notat discretionem. Propterea qunon est assumpta persona, sed natura, quia quod assumptum est rationalis naturae, sicut extra assumptionem per se esse non habuit, ita personam esse non habuit. Sed dices: Quare ergo assumptus esse dicitur, si persona assumpta non dicitur, cum illud rationalis naturae quod assumptum est, ante ipsam unionem nec homo nec persona fuit, quia extra unionem per se nunquam fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
S sicut anima rationalis et caro ideo
ñ sunt assumpta ꝑsona. qr ante assũp¬
tionem non habuer̃t unionem. s as¬
sumpta in ꝑsonam. qr ex eo unita sunt.
quod assumpta sunt. sic et anima rati¬
onalis ideo assumpta ñ est ꝑsona. qr an¬
te unionem u̾bi sicut ꝑ se esse non ha¬
buit. ita ꝑsonam ẽẽ non habuit. Ex qͦ
enim cepit. uniri cepit. ⁊ ex quo fuit.
unita fuit. Ex quo aut̃ unita fuit. una
cum eo cui uniebat᷑ ꝑsona fuit. uide
quid sequitur. Si ex quo fuit unita fu
it. ⁊ ex quo unita fuit ꝑsona fuit. ergo
ex quo fuit ꝑsona fuit. Si aut̃ ex quo
fuit. ꝑsona fuit quomͦ ꝑsona assump¬
ta ñ est. que ꝑsona fuit qñ assumpta
est: S considera. Non te ꝑturbet ser¬
monis in uolucrum. fides queritur.
Sermo multa ꝑturbat. Intende tibi.
Ex quo fuit ꝑsona fuit. qr ex quo fuit
unita fuit. Quare ergo ñ dicimꝰ ꝑso¬
nam assumptam: Intende. Quando
assumebatur uniẽbatur. Ex quo cepit

Expanded text:
Sed sicut anima rationalis et caro ideo Sed sicut anima rationalis et caro ideo non sunt assumpta persona, quia ante assumptionem non habuerunt unionem, sed assumpta in personam, quia ex eo unita sunt quod assumpta sunt, sic et anima rationalis ideo assumpta non est persona, quia ante unionem Verbi sicut per se esse non habuit, ita persona esse non habuit. Ex quo enim coepit, uniri coepit; et ex quo fuit, unita fuit. Ex quo autem unita fuit, una cum eo cui uniebatur persona fuit. Vide quid sequitur. Si ex quo fuit unita fuit, et ex quo unita fuit persona fuit, ergo ex quo fuit persona fuit? Si autem ex quo fuit persona fuit, quomodo persona assumpta non est quae persona fuit, quando assumpta est? Sed considera. Non te perturbet sermonis involucrum: fides quaeritur. Sermo multa perturbat. Intende tibi. Ex quo fuit persona fuit, quia ex quo fuit unita fuit. Quare ergo non dicimus personam assumptam? Intende. Quando assumebatur, uniebatur. Ex quo coepit
Abbreviated transcription (Latin):
cimus ꝑsonam assumentẽ: Ne duas
ꝑsonas p̾dicemus in xp̃o. ⁊ ne quater¬
nitatem inducere uideamur. ⁊ confun¬
datur tͥnitatis confessio. Propt̾ea dici¬
mus hominem nat᷑am non ꝑsonam
assumptũ a uerbo. Quid est homo:
anima ⁊ corpꝰ. ꝓpterea homo assumptꝰ
est. qr anima ⁊ corpꝰ assumptum est pp̃¬
ea ꝑsona assumpta ñ est. qr anima ⁊
corpus anteqͣm uerbo unirentur in ꝑ¬
sonam. non erant int̾ se unita ad ꝑso¬
nam. Idcirco qr assumpta ñ sunt uni¬
ta ñ sunt assumpta ꝑsona. qr uero in
eo quod assumpta sunt. unita sunt.
in ꝑsonam assumpta sunt. S dicis. Si
anima et corpus anteqͣm unirentur u̾¬
bo. ideo ꝑsona non erant. qr int̾ se uni¬
ta ñ erant. non ne tamen alianima ⁊̃
sola ꝑ se ꝑsona erat. in quantum sp̃c
rõnalis erat. Si aut̃ anima etiam so¬
la ꝑsona erat. in qͣntum sp̃c rationał
erat. quomͦ ꝑsona assumpta non est.
quando anima rõnalis assumpta est:

Expanded text:
cimus personam assumentem? Ne duas cimus personam assumentem? Ne duas personas praedicemus in Christo, et ne quaternitatem inducere videamur, et confundatur Trinitatis confessio. Propterea dicimus hominem naturam, non personam, assumptum a Verbo. Quid est homo? Anima et corpus. Propterea homo assumptus est, quia anima et corpus assumptum est. Propterea persona assumpta non est, quia anima et corpus antequam Verbo unirentur in personam, non erant inter se unita ad personam. Idcirco quia assumpta non sunt, unita non sunt, assumpta persona, quia vero in eo quod assumpta sunt unita sunt, in personam assumpta sunt. Sed dices: Si anima et corpus antequam unirentur Verbo, ideo persona non erant, quia inter se unita non erant, nonne tamen anima etiam sola per se persona erat, inquantum spiritus rationalis erat? Si autem anima etiam sola persona erat inquantum spiritus rationalis erat, quomodo persona non assumpta est quando anima rationalis assumpta est?
Abbreviated transcription (Latin):
erbum caro factum est. Quod uer¬
bum hominis ñ est homo. S uerbum
dei deus est. Sicut u̾bum cordis cor est ⁊
de corde u̾bum exit. ⁊ non est aliud uerbũ
cordis qͣm ipsum cor. sicut u̾bum dei ali¬
ud ẽẽ non potest quam deus. Sap̃ia est
uerbum cordis. que de corde nascitur. et
a corde ñ seꝑatur. Ipsum cor sapĩa est. et
de corde ipso sapientia ẽ ⁊ una sapientia
cor et sapientia sua. Sic deus sapientia ẽ
⁊ de ip̃o deo sapientia est. ⁊ est una sapi¬
entia deus et sapientia sua. Sap̃ia dei u̾¬
bum dei est. Ipsum u̾bum caro factum
est. Quid est caro. homo. fc̃m est caro.
factum ẽ homo. Quomͦ factum ẽ homo:
assumendo hominẽ. uerbum quippe
hominẽ assumpsit. naturam ñ ꝑsonã.
Non enĩ assumpsit hominẽ ꝑsonam. s
assumpsit hominem in ꝑsonam. In¬
tellige quod dico. firma est fides catho¬
lica. uerbum ꝑsona assumpsit homi¬
nem ñ ꝑsonam s naturam. Quare ñ
dicimus ꝑsonam assumptam. sicut di¬

Expanded text:
erbum caro factum est Quod verenim hominis non est homo, sed verbum Dei Deus est. Sicut verbum cordis cor est, et de corde verbum exit, et non est aliud verbum cordis quam ipsum cor, sic verbum Dei aliud esse non potest quam Deus. Sapientia est verbum cordis; quae de corde nascitur, et a corde non separatur. Ipsum cor sapientia est, et de corde ipso sapientia est, et una sapientia cor et sapientia sua. Sic Deus sapientia est, et de ipso Deo sapientia est, et est una sapientia Deus et sapientia sua. Sapientia Dei verbum Dei est. Ipsum Verbum caro factum est. Quid est caro? Homo. Factum est caro, factum est homo. Quomodo factum est homo? Assumendo hominem. Verbum quippe hominem assumpsit naturam, non personam. Non enim assumpsit hominem personam, sed assumpsit hominem in personam. Intellige quod dico. Firma est fides catholica; Verbum persona assumpsit hominem non personam, sed naturam. Quare non dicimus personam assumptam, sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
s palatum cordis intꝰ sapore dulcedi¬
nis delectatur. qr et si foris infirmita¬
tem grauat labor oꝑiez. intus tamen
desiderium pascit dulcedo et gustus sua¬
uitatis. Hinc est quod dilectus ille et
carus iohannes qui u̾bum dei tam fre¬
quenter. et tam libenter edere consueue¬
rat. de se ꝑhibet dicens. Accepi librum
de manu angeli. ⁊ deuoraui eum:i erat
in ore meo tanqͣm mel dulce. ⁊ cum de¬
uorassem eum. amaricatus est uent̾ me¬
us. Sic et tu frater deuora librum u¬
te. comede u̾bum dei. nec solum come¬
de. s auide comede. ⁊ noli ꝓp̾terea dulce¬
dinem saporis euis deserere. si aliquid
amaritudinis sentis in uentre.

Expanded text:
sed palatum cordis intus sapore dulcedised palatum cordis intus sapore dulcedinis delectatur, quia et si foris infirmitatem gravat labor operis, intus tamen desiderium pascit dulcedo et gustus suavitatis. Hinc est quod dilectus ille et charus Joannes qui verbum Dei tam frequenter et tam libenter edere consueverat, de se perhibet, dicens: Accepi librum de manu angeli et devoravi eum; et erat in ore meo tanquam mel dulce; et cum devorassem eum amaricatus est venter meus . Sic, et tu frater, devora librum vitae, comede verbum Dei: nec solum comede, sed avide comede, et noli propterea dulcedinem saporis ejus deserere, si aliquid amaritudinis sentis in ventre.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi dei est gustus in t̾ne dulcedinis. Ani¬
ma aut̃. ipsa est substantia sp̃ualis. Nr¬
trimentum u̾bi dei est exercitium uͥtu¬
tis. Massa uero pondus laboris. Quia
gͥ sapor ille int̾ne dulcedinis sine fasti¬
dio sumitur. quasi de quodam spiritua¬
lis cibi gustu fauces cordis delectationẽ
ꝑcipiunt. s saturari non possunt. Qͥa
uero exercitium uͥtutis quo anima paᷤ¬
citur: ñ sumitur sine pondere laboris.
quo caro grauatur. quasi quidam sen¬
sualitatis nr̃e stomachus. dum cĩbum
boni oꝑis exercendo ꝑcipit. ne uͥtutem
qua reficitur ultra modum appetat.
ip̃e eum quo premitur labor oꝑis casti¬
gat. Iam ut estimo satis intelligis qͥd
sibi uult quod iste dicebat. Quam dul¬
cia faucib meis eloquia tua su. in .o.mn.
Non enim ait dulcia uentͥ meo. s fau¬
cib meis. non stomacho meo s ori o¬
meo. Ac si diceret ꝑ u̾bum quidem tu¬
um dñe uenter carnalitatis premit᷑.

Expanded text:
verbi Dei est gustus internae dulcedinis. Aniverbi Dei est gustus internae dulcedinis. Anima autem, ipsa est substantia spiritualis. Nutrimentum verbi Dei est exercitium virtutis; massa vero, pondus laboris. Quia igitur sapor ille internae dulcedinis sine fastidio sumitur, quasi de quodam spiritualis cibi gustu fauces cordis delectationem percipiunt, sed saturari non possunt. Quia vero exercitium virtutis, quo anima pascitur, non sumitur sine pondere laboris, quo caro gravatur, quasi quidam sensualitatis nostrae stomachus, dum cibum boni operis exercendo percipit, ne virtutem qua reficitur ultra modum appetat, ipse eum quo premitur labor operis castigat. Jam, ut existimo, satis intelligis quid sibi vult quod iste dicebat: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel ori meo! Non enim ait dulcia ventri meo, sed faucibus meis. Non stomacho meo, sed ori meo. Ac si diceret: per verbum quidem tuum, Domine, venter carnalitatis premitur,
Abbreviated transcription (Latin):
appetere desinit. nutͥmentum ꝙ reficiebat.
Ergo frater cum manducas noli int̾rogare
fauces cuas. si satis est. qr si iudicium il¬
larum sequeris pͥusquam eas delectatio¬
nem repleas. stomachum tuũ onere suf¬
focabis. uentrem pocuis de mensura edẽ¬
di consule. ⁊ priusqͣm illum dolere in¬
cipias. fauces ab auiditate compesce. Hoc
tam̃ de cibo corꝑali intellige dictum.
Nam de refectione spũalis cibi fauces
pocius qͣm uenter sunt consulende. Fau¬
ces dico non carnales. s sp̃uales. ⁊ uẽ¬
trẽ dico ñ uentrẽ carnalem s sp̃ualẽ. Nam
sic̃ cibũ spiritualẽ nouimꝰ ita fauces ⁊ uentrẽ
spũaliter intelligere debemus. Habet qͥp
saporem suum qui faucos spũales dele¬
ctat. Nutrimentum suũ quod substan¬
ciam sp̃alem pascit et uegetat. Habet
etiam massam suam que infirmitatem
quodammͦ premit et grauat. Fauces spi¬
rituales dicimus palatum cordis. Sapor

Expanded text:
appetere desinit nutrimentum quod reficiebat. appetere desinit nutrimentum quod reficiebat. Ergo, frater, cum manducas, noli interrogare fauces tuas an satis est, quia si judicium illarum sequeris priusquam eas delectatione repleas, stomachum tuum onere suffocabis. Ventrem potius de mensura edendi consule, et priusquam ille tibi dolere incipiat, fauces aviditate compesce. Hoc tamen de cibo corporali intellige dictum. Nam de refectione spiritualis cibi fauces potius quam venter sunt consulendae. Fauces dico, non carnales, sed spirituales; et ventrem dico, non ventrem carnalem, sed spiritualem. Nam sicut cibum spiritualem novimus, ita fauces et ventrem spiritualiter intelligere debemus. Habet quipsaporem suum, qui fauces spirituales delectat; nutrimentum suum, quod substantiam spiritualem pascit et vegetat. Habet etiam massam suam quae infirmitatem quodammodo premit et gravat. Fauces spirituales dicimus palatum cordis. Sapor
Abbreviated transcription (Latin):
nutrimentũ. massam. Sapor delectat.
nutrimentum sustentat. massa hone¬
rat. Sapor ad palatum ꝑtinet. nutri¬
mentum ad naturam. massa ad mise¬
riam. Gula ꝑcipit saporem. Scomachꝰ
nutͥmentum et massam. Alteꝵ ad re¬
fectionem alterum ad grauamen. Nu¬
tͥmentum ut illud in corpꝰ trahiciat.
massam ut illam eiciat. Sapor qͦdam¬
mͦ spiritualis est. ⁊ ideo solummͦ delec¬
tat non grauat. Inde est ꝙ famee⁊
in faucib saciari nunqͣm potest. qr¬
ibi nec appetitus mensuram habet. nec de¬
lectacio finem. In stomacho aut̃ famee
sacietatem recipit. q ibi appecitus edendi
certam mensuram h̃t. et delectatio finẽ.
Nam qr ille nutͥmentum ꝙ sustentat
ñ ꝑcipit sine massa que grauat ne id ꝙ
prodest ultra modum appetere incipiat.
ip̃a quam simul ꝑcipit massa illum ho¬
nerando refrenat. Nam cum eum p̾graua¬
re. ⁊ quodammͦ suffocare incipit pondus
ip̃m quod inuitus tolerat. uoluntarie iã

Expanded text:
nutrimentum, massam. Sapor delectat, nutrimentum, massam. Sapor delectat, nutrimentum sustentat, massa onerat. Sapor ad palatum pertinet, nutrimentum ad naturam, massa ad miseriam. Gula percipit saporem, stomachus nutrimentum et massam: alterum ad refectionem, alterum ad gravamen. Nutrimentum ut illud in corpus trajiciat; massam ut illam ejiciat. Sapor quodammodo spiritualis est, et ideo solummodo delectat, non gravat. Inde est quod fames in faucibus satiari nunquam potest, qibi nec appetitus mensuram habet, nec delectatio finem. In stomacho autem fames satietatem recipit, quia ibi appetitus edendi certam mensuram habet et delectatio finem. Nam quia ille nutrimentum, quod sustentat, non percipit sine massa quae gravat, ne id quod prodest ultra modum appetere incipiat, ipsa quam simul percipit massa illum onerando refrenat. Nam cum eum praegravare et quodammodo suffocare incipit pondus ipsum, quod invitus tollerat, voluntarie jam
Abbreviated transcription (Latin):
Bonum et iocundum est habitare fͣ¬
tres in unum. hoc est caritas. In uno
animo ñ in uno loco. Nam loco unũ
ẽẽ.⁊ animo non esse pena est. animo
non loco bonitas loco et animo felici¬
tas. Prima unitas est ut m̃bra capiti
cohereant. Secunda ut ad se inuicem
non recedant. Ex prima uiuunt. ex se¬
cunda unum sunt.
uam dulcia faucib meis eloquia
tua suꝑ mel ori meo. Nunquid
putas frater iste manducare consueue¬
rat u̾ba dei ut diceret. Quam dulcia . f.
ret: Si ergo manducant᷑ uerba dei. uti¬
ꝙ cib sunt. Et qualis cib: Non puto
uentris. s mentis. in uno ieuiniũ uen¬
tris. et cib mentis. Non inquit script᷑a
in solo pane uiuit homo. s in omni
u̾bo quod procedit ab ore dei. Et tamẽ
aliqua similitudo est int̾ cibum uentͥs
et cibum mentis. qr ⁊ ideo u̾ba dei cib
dicta sunt. qm̃ sicut cib corꝑalis car¬
nem reficit. ita sapientia mentẽ pas¬
cit. Cĩb corꝑalis tria ht̃ in se. saporẽ.

Expanded text:
Bonum, et jucundum est habitare frBonum, et jucundum est habitare fratres in unum, hoc est charitas. In uno animo, non in uno loco. Nam loco unum esse, et animo non esse, poena est. Animo non loco bonitas; loco, et animo felicitas. Prima unitas est, ut membra capiti cohaereant; secunda, ut ab se invicem non recedant. Ex prima vivunt; ex secunda unum sunt.uam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel ori meo . Nunquid putas, frater, iste manducare consueverat verba Dei, ut diceret: Quam dulcia fauciret? Si ergo manducantur verba Dei, utique cibus sunt. Et qualis cibus? Non puto ventris, sed mentis, in uno illo jejunium ventris, et cibus mentis: Non, inquit Scriptura, in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit ab ore Dei . Et tamen aliqua similitudo est inter cibum ventris et cibum mentis, quia et ideo verba Dei cibus dicta sunt, quoniam sicut cibus corporalis carnem reficit, ita sapientia mentem pascit. Cibus corporalis tria habet in se, saporem,
Abbreviated transcription (Latin):
inuigilat. uias etiam dei considerat.
qui aduentum eiꝰ internum ad se di¬
ligenter obseruat. qñ ueniat. et ad qͣ¬
les ueniat ut agnoscat tempus uisi¬
sitationis sue. Amen.
ucerna pedib meis uerbum
tuumꝰ. Lucerna lumen in testa. lum̃
in uase. diuinitas in humanitate. uas
humanitas. lumen diuinitas. uita
uia. tenebre ignorantia. Precessit xͤ
ferens lucernam. sequitur xanue
tenens exempli semitam. Proposuit
humanitatem lucentem ex diuini¬
tate. extulit lucernam ut uideamus
fide. ambulemus oꝑatione. dirigam᷑
imitatione. precedentem unum mul¬
ti sequentes. am̃.
in manib dominoꝵ suoꝵ. uͥ
baculus ibi oculus. Seruus enim
est qui tuet flagellum. Oculus filii
ad faciem. oculus serui ad manum.
Ita oculi nostri ad dominum deum
nr̃m donee mi .ni.¬
cce qͣm bonum ⁊ qͣm
iocundum. habitare fratres in
unum. In hoc mundo quedam bona
sunt. s iocunda non sunt. et iteꝵ
quedam iocunda sunt. s bona non sc̃

Expanded text:
invigilat. Vias etiam Dei considerat invigilat. Vias etiam Dei considerat qui adventum ejus internum ad se diligenter observat, quando veniat, et ad quales veniat ut agnoscat tempus visitationis suae.Lucerna pedibus meis verbum . Lucerna lumen in testa; lumen in vase, divinitas in humanitate. Vas humanitas, lumen divinitas. Vita via, tenebrae ignorantia. Praecessit Christus ferens lucernam; sequitur Christianus tenens exempli semitam. Proposuit humanitatem lucentem; ex divinitate extulit lucernam, ut videamus fide, ambulemus operatione, dirigamur imitatione praecedentem unum multi sequentes. CAP. in manibus dominorum suorum . Ubi baculus, ibi oculus. Servus enim est, qui timet flagellum. Oculus filii ad faciem. Oculus servi ad manum. Ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec micce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . In hoc mundo quaedam bona sunt, sed jucunda non sunt; et iterum quaedam jucunda sunt, sed bona non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt pronunciantur. que abscondi¬
ta sunt sciri non possunt. Ista tacere
torpor eẽt. in illis presumere elatio eẽt.
Quatuor aut̃ sunt quib uidicia fuĩt.
Aliqñ reddit deus malum ꝓ malo
ad bonum. ut saulo penam pro cul¬
pa ad correctionem. Aliquando bona
quando malum ꝓ malo ad malum
ut herodi ⁊ antiocho. et inde penam
pro culpa ad dampnationẽ. aliquan¬
do bonum pro bono ad bonum. ut
abrahe et iob habundantiam ꝓ iusti¬
cia ad saluationem.
presenti studio ad meliora et futura
bona eruditur. In mandatis ergo di
exercetur. qui sic semꝑ bona que agit
considerat. ut ꝑ ea se ad bona agen¬
da que nec dum cepit p̾parari credat.
ut se non quasi consummatum exi¬
stimet. s semꝑ quasi incipientem at¬
tendat.
onsiderabo uias tuas. uia dei est
ꝑ quam ad nos uenit interna
aspiratio. uia dei est ꝑ quam ad illũ
imus. bona oꝑatio. uias ergo dei con¬
siderat qui studio boni oꝑis exercendi

Expanded text:
ta sunt, pronuntiantur; quae abscondita sunt, pronuntiantur; quae abscondita sunt, sciri non possunt. Ista tacere torpor esset; in illis praesumere elatio esset. Quatuor autem sunt quibus judicia fiunt. Aliquando reddit Deus malum pro malo ad bonum, ut Saulo poenam pro culpa ad correctionem. Aliquando bona quando malum pro malo ad malum, ut Herodi et Antiocho et Judae poenam pro culpa, ad damnationem. Aliquando bonum pro bono ad bonum, ut Abrahae et Job abundantiam pro justitia, ad salvationem. praesenti studio ad meliora et futura bona eruditur. In mandatis ergo Dei exercetur, qui sic semper bona quae agit, considerat, ut per ea se ad bona agenda quae necdum coepit praeparari credat, ut se non quasi consummatum existimet, sed semper quasi incipientem attendat.Considerabo vias tuas . Via Dei est, per quam ad nos venit interna aspiratio. Via Dei est per quam ad illum imus, bona operatio. Vias ergo Dei considerat qui studio boni operis exercendi
Abbreviated transcription (Latin):
cia oris tui. bonus ordo. Primum hu¬
militas silentii. deinde studium boni
oꝑis. Postremo fiducia ꝓnunciandi
u̾bi. In corde meo silentium. Doce me iu¬
stificationes. opus. In labiis meis ꝓnun¬
ciaui. uerbum. Duo sunt que homini
labia tollunt ut loqui non possit. Ig¬
norantia qñ nescit. et conscientia ma¬
la qñ erubescit. Propterea ꝓpter con¬
tra ignorantiam in corde meo abscon¬
di eloquia tua. contra conscientiam
malam doce me iustificationes tuas.
pronunciaui. fiduciam loquendi sig¬
nificat. Omnia uidicia oris tui. Nich̾
abscondi. hoc est totum dixi. Que di¬
xisti mͥ ego ꝓnunciaui. Nichil de tuo
abscondi. Nich ex meo adieci. ne uł fal¬
sitatem predicarem uł ueritatem ne¬
garem. Iudicia cordis que sunt abscõ¬
dita. Iudicia oris que sunt manifesta.
Iudicia oris que ꝓposuisti. Iudicia cor¬
dis que abscondisti. Iudicia cordis uͥ
sentencia est dictata. Iudicia oris ubi
sentencia est ꝓlata. Que ergo manifes¬

Expanded text:
cia oris tui . Bonus ordo: Primum hucia oris tui . Bonus ordo: Primum humilitas silentii, deinde studium boni operis, postremo fiducia pronuntiandi verbi. In corde meo, silentium: Doce me justificationes. Opus: In labiis meis prontiavi. Verbum. Duo sunt quae homini labia tollunt ut loqui non possit: Ignorantia, quando nescit; et conscientia mala, quando erubescit. Propterea contra ignorantiam, in corde meo abscondi eloquia tua, contra conscientiam malam, doce me justificationes tuas. Pronuntiavi, fiduciam loquendi significat. Omnia judicia oris tui, nihil abscondi, hoc est totum dixi. Quae dixisti mihi ego pronuntiavi: nihil de tuo abscondi, nihil ex meo adjeci, ne vel falsitatem praedicarem vel veritatem negarem; judicia cordis, quae sunt abscondita; judicia oris, quae sunt manifesta; judicia oris, quae proposuisti; judicia cordis, quae abscondisti; judicia cordis, ubi sententia est dictata; judicia oris, ubi sententia est prolata. Quae ergo manifes
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝓpinquitatem. Nunc ergo repelle¬
ris cum repararis. q si bene resides ua¬
lidior consurges.
tua ut non peccem tͥ. In corde eloquium
dei abscondit. qui illud ꝑ dilectionẽ sus¬
cipit. ꝑ memoriã retinet ꝑ humilitatem
tegit. Si nunquam tegeret᷑ non fouere¬
tur. Si nunqͣm manifestaretur:. ñ mul¬
tiplicaretur. Cor nidus est u̾bum ouum.
opus pullus. foue ⁊ nutri. Non uiuifi¬
catur nisi nutͥatur. Peccas si non reci¬
pis. pectas si receptum reicis. petas si re¬
tentum ante tempus exponis. pͥmo du¬
ricia. Scdo negligentia. tercia suꝑbiã. Iõ
absconde ne petes.
iustificationes tuas. Non auditores
legis iusti sunt apud d̃m s factores. Igit᷑
ꝑ bonum opus iustificat deus. Iustificatio¬
nes dei nouit. qui intelligit iustum esse
ut qui mala cum delectacione ꝑ petra¬
uit. bonum sine dolore et labore facere
non possit. nec murmurat in pena qui
humiliatur ꝓ culpa.
Nlabiis meis ꝓnunciaui. omnia iudi¬

Expanded text:
tia appropinquantem. Nunc ergo repelletia appropinquantem. Nunc ergo repelleris, cum repararis, quia si bene resides, validior consurges. tua ut non peccem tibi . In corde eloquium Dei abscondit qui illud per dilectionem suscipit, per memoriam retinet, per humilitatem tegit. Si nunquam tegeretur, non foveretur, si nunquam manifestaretur, non multiplicaretur. Cor nidus est, verbum ovum, opus pullus. Fove et nutri. Non vivificatur nisi nutriatur. Peccas, si non recipis; peccas, si receptum rejicis; peccas, si retentum ante tempus exponis. Primo duritia, secundo negligentia, tertio superbia. Ideo absconde, ne pecces. justificationlegis justi sunt apud Deum, sed factores . Igitur per bonum opus justificat Deus. Justificationes Dei novit qui intelligit justum esse, ut qui mala cum delectatione perpetravit, bonum sine dolore et labore facere non possit; nec murmurat in poena qui humiliatur pro culpa.In labiis meis pronuntiavi omnia judi
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud est enĩ descendere aliud precipi¬
tari. Non est hominis semꝑ sursum
ire. Si ascendere nosti ꝑ deuotionem
mentis. scias et descendere ꝑ exerritum
boni oꝑis. Si nescis descendere nes¬
cis conscendere. ⁊ incipies tandem pꝰ
indiscretam et immoderatam uehe¬
mentiam asccendendi cadere. Cum des¬
cendis uidetur elongare deus qui sur¬
sum est. S scriptum ẽ. excelsus dñs
et humilia respicit. Meluis ergo tͥ ẽ
ut humilis sis et uidearis qͣm sũb¬
limis ⁊ ignoreris. Aues uolando laces¬
cunt. et descendunt suꝑ t̾ram ut re¬
quiescant. S alie loca munda diligt̃.
alie luttosa et polluta exquirunt.
Si ergo descendis. munda sit requiee
tua. Quid est contemplatio nisi celum:
Quid oꝑatio nisi t̾ra : In contemplatio¬
ne uolas. In oꝑatione sedes. S elige lo¬
ca munda. oꝑa bona. uita et fuge lut¬
tosa ubi coinquinatio est contingentis.
Hec st̃ opera ĩ mundicie inquinan¬

Expanded text:
Aliud est enim descendere, aliud praecipiAliud est enim descendere, aliud praecipitari. Non est hominis semper sursum ire. Si ascendere nosti per devotionem mentis, scias et descendere per exercitium boni operis. Si nescis descendere, nescis conscendere, et incipiens tandem post indiscretam et immoderatam vehementiam ascendendi, cadere. Cum descendis videtur elongare Deus qui sursum est. Sed scriptum est: Excelsus Dominus; et humilia respicit . Melius ergo tibi est ut humilis sis et videaris, quam sublimis et ignoreris. Aves volando lacessunt, et descendunt super terram ut requiescant. Sed aliae loca munda diligunt, aliae lutosa et polluta exquirunt. Si ergo descendis, munda sit requies tua. Quid est contemplatio, nisi coelum? Quid operatio, nisi terra? in contemplatione volas; in operatione sedes. Sed elige loca munda, opera bona; vitae et fuge lutosa, ubi coinquinatio est contingentis. Haec sunt opera immunditiae inquinan
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. ꝑ uoluntatem ꝓpriam repellit᷑.
qr in hoc aliquando graue fit illi qd̃
deus uult. qr cum eo quod deus uult
ꝓpria uoluntate. aliud uult ꝙ simul
fieri non pot̃ cum eo quod deus uult.
ꝑcarnis concupiscentiam repellitur.
qr dum aliud caro appetunt. uolunta ᷤᷤ
sp̃c non sine difficultate ad effectum
ꝓcedit. Amundo repellitur. dum uł
adu̾sis premitur. uł ꝓsperis irretit᷑.
Adiabolo repellitur qñ suggestionũ
illius imporcunitate sine cessatione
uexatur. A deo repellitur. qñ ad illiꝰ
maiestatem contemplandam assur¬
gens in comp̾hensibilis lucis radiie
teu̾beratur. Que tam̃ repulsio ira nõ
est. s excitacio. qm̃ idcuto homo ad tẽ¬
pus a summis repellitur ut ꝑ humi¬
litatem melius minus exerceat᷑. unde
dictum est. Ne declines in ira a seruo
tuo. Hoc est si declinas declina ut rede¬
as. Memento ergo scale iacob. Ascen¬
dunt angłi et descendunt. Quidam
ascendere sciunt. descendere nesciunt.

Expanded text:
tiam. Per voluntatem propriam repellitur, tiam. Per voluntatem propriam repellitur, quia in hoc aliquando grave fit illi quod Deus vult, quia eum eo quod Deus vult propria voluntate aliud vult, quod simul fieri non potest cum eo quod Deus vult. Per carnis concupiscentiam repellitur, quia dum aliud caro appetivit, voluntas spiritus non sine difficultate ad effectum procedit. A mundo repellitur, dum vel adversis premitur, vel prosperis irretitur. A diabolo repellitur, quando suggestionum illius importunitate sine cessatione vexatur. A Deo repellitur, quando ad illius majestatem contemplandam assurgens, incomprehensibilis lucis radiis reverberatur. Quae tamen repulsio ira non est, sed exercitatio, quoniam idcirco homo ad tempus a summis repellitur ut per humilitatem melius in minimis exerceatur. Unde dictum est: Ne declines in ira a servo tuo, hoc est si declinas, declina ut redeas. Memento ergo scalae Jacob. Ascendunt angeli et descendunt. Quidam ascendere sciunt, descendere nesciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dei diriguntur. postea homo deo undi¬
rectione cordis confitetur. Quis est qui
deo confitetur. Cui placet quod facit d̾s.
hic deo confitetur. Ille aut̃ est cuiue
uoluntas. et cor directum ẽ. ut a uolũ¬
tate dei non discrepet. uł approbando
uł imꝓbando. uł odiendo. uł amando.
nͨ infra subsistens nͨ ultra transgrediẽs.
N toto corde meo exquisiui
te. ne repellas me a man¬
datis tuis. Pagani ⁊ infideles deum
non exquirunt. qui diuinum hono¬
rem creature tribuunt. Similit̾ fal¬
si fideles qui aliud plusqͣm deum di¬
ligunt dm non exquirunt. Deum ex¬
quirere est extra omnia querere. fide ut
aliud ẽẽ credatur. Dilectione ut plus
diligatur. Toto corde querit qui hunc so¬
lum inuenire concupiscit. Ne repellas
me a mandatis tuis. Sepe homo acce¬
dens ad dm a se ip̃o repellitur. Sepe
a mundo. Sepe a diabolo. aliquando
a deo. a seip̃o repellitur. uł ꝑ uolunta¬
tem ꝓpriam. uł ꝑ carnis concupiscen¬

Expanded text:
Dei diriguntur; postea homo Deo in diDei diriguntur; postea homo Deo in directione cordis confitetur. Quis est qui Deo confitetur. Cui placet quod facit Deus, hic Deo confitetur. Ille autem est cujus voluntas, et cor directum est, ut a voluntate Dei non discrepet; vel approbando vel improbando, vel odiendo, vel amando, nec infra subsistens, nec ultra transgredin toto corde meo exquisivi te, ne repellas me a mandatis tuis . Pagani et infideles Deum non exquirunt, qui divinum honorem creaturae tribuunt. Similiter falsi fideles, qui aliud plus quam Deum diligunt, Deum non exquirunt. Deum exquirere est extra omnia quaerere, fide ut aliud esse credatur, dilectione, ut plus diligatur. Toto corde exquirit, qui hunc solum invenire concupiscit. Ne repellas me a mandatis tuis. Saepe homo accedens ad Deum a seipso repellitur, saepe a mundo, saepe a diabolo, aliquando a Deo, A seipso repellitur, vel per voluntatem propriam, vel per carnis concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. uia hominis necc̃itas. Nia di¬
aboli iniquitas. Uia dei et diaboli nun-¬
quam fleti possunt. ut ad aliud ten¬
dant qr nec uia dei mala. nec uia diabo¬
li bona. aliquando eẽ potest. uia hõis
mutabilis ẽ. et ad diuersa inflectit᷑. hoc
est uł ad uiam dei uł ad uiam diabo¬
li. Si enim necessitas in torquet᷑ ad cupi¬
ditatem. et cupiditas ad iniquitatem.
uia hominis flectitur ad uiam diabo¬
li. Si aut̃ dirigitur ad mensuram. mẽ¬
sura ad iusticiam. Uia hominis direc¬
ta est ad uiam dei. Propterea ait uti¬
nam dirigant᷑ uie mee ⁊ c̃.
onficebor tͥ indirectione¬
cordis. Cor hominis dirigitur.
qñ humana uoluntas diuine uolun¬
tati conformatur .i. ut homo id quod
deus odit odiat. et quod diligit diligat.
Ad hoc aut̃ ꝑ legem dei instruimur.
in qua nob̃ uoluntas dei demonstrat᷑.
que uidelicet uoluntas nr̃e uoluntatis
regula est. Ideo prius uie hominie ..
.i. oꝑa ad custodiendas iustificationes

Expanded text:
veritas, via hominis est necessitas, via diveritas, via hominis est necessitas, via diaboli iniquitas. Via Dei et diaboli nunquam flecti possunt, ut ad aliud tendant, quia nec via Dei mala, nec via diaboli bona aliquando esse potest. Via hominis mutabilis est, et ad diversa inflectitur; hoc est, vel ad viam Dei vel ad viam diaboli. Si enim necessitas intorquetur ad cupiditatem, et cupiditas ad iniquitatem, via hominis flectitur ad viam diaboli. Si autem diriguntur ad mensuram, et mensura ad justitiam, via hominis directa est ad viam Dei. Propterea ait: Utinam dirigantur viae meae! etc.onfitebor tibi in directionecordis . Cor hominis dirigitur, quando humana voluntas divinae voluntati conformatur, id est, ut homo id quod Deus odit, odiat; et quod diligit, diligat. Ad hoc autem per legem Dei instruimur, in qua nobis voluntas Dei demonstratur: quae videlicet voluntas nostrae voluntatis regula est. Ideo prius viae hominis, id est opera ad custodiendas justificationes
Abbreviated transcription (Latin):
to ligant. Testimonia dicuntur. qr eui¬
denter ammonet penis. uł ꝓmissie.
uł premiis uel donis contestantes. Man¬
data dicuntur. qr facienda indicunt.
Iustificationes dñr. qr impleta a reatu
liberant. Iudicia dicuntur. qr unicui¬
q ꝓ merito debitam retributionẽ pro¬
nunciant. Sermones dicuntur quia
narrando instruunt. Eloquia dicunt᷑.
qr aꝑte significant. Mirabilia dicunt᷑
qr insolita precipiunt. ⁊ incognita pro¬
mutunt. Equitas dicunt. qr secundum
iusticiam facta sunt. uerba dicuntur.
qr significationes dei sunt ad homines
ueritas dicunt. qr ita est ut dicunt. Iu¬
sticia dicuntur. qr nicħ in ordinatum
continent.
lii sunt in lege ambulantes. alii sc̃
in lege stantes. alii a lege declinan¬
tes. In lege ambulant qui in bono ꝑfi¬
ciunt. In lege stant qui a bono non re¬
cedunt. a lege declinant qui non facien¬
da pͥsumunt.
Res sunt uie. uia dei. uia hois.¬
nec̃citas uia diaboli. uia dei est

Expanded text:
to ligant. Testimonia dicuntur, quia evito ligant. Testimonia dicuntur, quia evidenter admonent poenis, vel promissis, vel praemiis, vel donis contestantia. Mandata dicuntur, quia facienda indicant. Justificationes dicuntur, quia impleta a reatu liberant. Judicia dicuntur, quia unicuique pro merito debitam retributionem pronuntiant. Sermones dicuntur, quia narrando instruunt. Eloquia dicuntur, quia aperte significant. Mirabilia dicuntur, quia insolita praecipiunt et incognita promittunt. Aequitas dicuntur, quia secundum justitiam facta sunt. Verba dicuntur, quia significationes Dei sunt ad homines. Veritas dicuntur, quia ita est ut dicunt. Justitia dicuntur, quia nihil inordinatum continent.lii sunt in lege ambulantes, alii sunt in lege stantes, alii a lege declinantes. In lege ambulant, qui in bono proficiunt. In lege stant, qui a bono non recedunt. A lege declinant, qui non facienda praesumunt. unt viae: Via Dei, via hominis, via diaboli. Via Dei est
Abbreviated transcription (Latin):
le .e. in .d. ac nocte. Hec est scola sãpie.
utrobiq tam̃ studium uirtutis pͥmit¬
titur. qr multi scire uolunt. pauci fac̾e.
ut prius ꝑ studium boni oꝑis mun¬
detur conscientia. Postea aut̃ corde mun¬
do queratur sapĩa. Primum disce quod
facias postea quere quod scias. Ideo priꝰ
beati immaculati. Postea beati qui scru¬
tantur. Beati immaculati. Omnes libẽ¬
ter audiunt beati. s non om̃s libenter
audiunt immacłati. Tu aut̃ si uis esse
beatus. esto immacłatus. Quis ẽ imma¬
culatus: Nunqͣm pollutus uel ablutꝰ
sanctus immaculatus. ⁊ scĩficatus ĩmacu¬
latus. Primo qͥ ñ est au̾sus. Sido̾ qui ẽ reu̾¬
sus. Ille qr non est p̾uaricatus. iste qr est re¬
conciliatus. aMeN.
nominib significantur. uia. lex.
testimonia mandata. iustificationes. ui¬
dicia. sermones. eloquia. mirabilia. equi¬
tas. uerba u̾itas. iustica. uia dicunt.
qi ea faciendo ꝑuenimus ad uitam. Lex
dicuntur qr obseruationum ritu ꝓposi¬

Expanded text:
 die ac nocte, haec est schola sapientiae. Utrobique tamen studium virtutis praemittitur, quia multi scire volunt, pauci facere, ut prius per studium boni operis mundetur conscientia, postea autem corde mundo quaeratur sapientia. Primum disce quod facias, postea quaere quod scias. Ideo prius beati immaculati, postea beati qui scrutantur. Beati immaculati. Omnes libenter audiunt beati: sed non omnes libenter audiunt immaculati. Tu autem si vis esse beatus, esto immaculatus. Quis est immaculatus? Nunquam pollutus vel ablutus; sanctus immaculatus, et sanctificatus immaculatus. Primo qui non est aversus. Secundo qui est reversus. Ille, quia non est praevaricatus; iste, quia est reconciliatus. CAP. nominibus significantur: Via, lex, testimonia, mandata, justificationes, judicia, sermones, eloquia, mirabilia, aequitas, verba, veritas, justitia . Via dicuntur, quia ea faciendo pervenimus ad vitam. Lex dicuntur, quia observationum ritu proposi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uidet oculo rõnis uidet animũ.
et ea que in animo sunt. Qui uidet
ocło carnis uidet mundum. ⁊ ea q̃
in mundo sunt. Qui aut̃ uidet ea
que uidentur ocło contemplationis
uidet et ea que uident᷑ ocło rõnis i ea q̃
uident᷑ ocło carnis qr ĩsuꝑiorib infi̾ora cog¬
noscunt᷑. Qͥ aut̃ uidet ocło rõnis ea qͥdẽ que¬

Expanded text:
Qui videt oculo rationis, videt animum Qui videt oculo rationis, videt animum et ea quae in animo sunt. Qui videt oculo carnis, videt mundum et ea quae in mundo sunt. Qui autem videt ea quae videntur oculo contemplationis, videt et ea quae videntur oculo rationis et ea quae videntur oculo carnis, quia in superioribus inferiora cognoscuntur. Qui aut
Abbreviated transcription (Latin):
fieri necc̃e erat. ut quod non pot̾ant
ꝑ se singula. simul facerent uniuier¬
sa. Si album solum factum ẽẽt. ni¬
grum non eẽt. Non poterat autem cor¬
pus unum ab uni simul ⁊ nigrum
ẽe. Et quecunꝙ contraria erant in
uno solo esse non poterant. Itaq si
unum quodcunq solum factum eẽc.
omne quod ẽ preter unum non ẽẽt.
Ratio autem contrarioꝵ contraria ñ
est. et idcirco sp̃c in eo quod rationem
omnium continet. omĩa ꝑ rationem
continet. et cum sit unus et simplex
natura. multiplex est tamen sapien¬
tia sicut stabilis ueritate. et mobilis
subtilitate. hic ergo sp̃c quando se ꝑ
gr̃am cordi infundit. sicut in ip̃o om¬
nium ueritas continetur: ita ꝑ ip̃m
quomodo uult. et qͣntum uult om̃i¬
um cognitio in inistratur. ⁊ incipiũt
quodamm omnia esse in illo qui ac¬
cipit sicut omnia sunt in illo qui de¬
dit. Qui enĩ uidet ocło contem platio¬
nis uidet d̃m ⁊ ea que in deo sunt.

Expanded text:
fieri necesse erat ut, quod non poterant fieri necesse erat ut, quod non poterant per se singula, simul facerent universa. Si album solum factum esset, nigrum non esset. Non poterat autem corpus unum album simul et nigrum esse. Et quaecunque contraria erant, in uno solo esse non poterant. Itaque si unum quodcunque solum factum esset, omne quod est praeter unum non esset. Ratio autem contrariorum contraria non est; et idcirco spiritus, in eo quod rationem omnium continet, omnia per rationem continet; et cum sit unus et simplex natura, multiplex est tamen sapientia, sicut stabilis veritate et mobilis subtilitate. Hic ergo spiritus quando se per gratiam cordi infundit, sicut in ipso omnium veritas continetur, ita per ipsum, quomodo vult et quantum vult, omnium cognitio ministratur; et incipiunt quodammodo omnia esse in illo qui accipit, sicut omnia sunt in illo qui dedit. Qui enim videt oculo contemplationis, videt Deum et ea quae in Deo sunt.