comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i sumusa lege mortis in qua decmelam̃.
ita ut serinamus innouitate sp̃s: & norl
in uetustate litcere. Iactabas te.clamabas.
dicebas. audi apłm Uide. Ista dixeras. Etiã
uerso tergo ire cupiebas. Expecta Audiui
te: audi me. Immo nẽc egd te.nec tume.
alligat te. Quid ergo dicimus inquit:
Lex peccatumẽ : hoc dicebas. lex peccatũ
ẽ. hoc nempe dicebas. Ecce audisti qͣd dicebã:
audi quod dicas. Legem dĩ peccatum
dicebas ẽe: quando eam cecus &e inꝑuidus
rep̃hendebas. Errasti. Uidit pau̾ius ergo¬
errorem tuum. Quod dicebas: ipse
dixit. Quid ergo dicimus. lex peccatumẽ :
Quod dicebas: hoc dicimus. Lexpeccatũ ẽ :
absit. Si apłi sequebaris uerba auctorita¬
tem. appende u̾bum: &e cape inde cõsiliũ.
Audi: Lex peccatum ẽ: Absit. audi abfit.
Si apłm sequeris. si eius autoritatem plu¬
rimi pendis: audi absit. Et quod sentiebaᷤᷤ
a tẽ absit. Quid ergo dicimus: Qiud dicimꝰ:
Quia dixi. passiones peccatorum quȩ ꝑ legem

Expanded text:
umus a Lege mortis, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae. Jactabas te, clamabas, dicebas, Audi, lege, vide: ista dixeras, et jam verso tergo ire cupiebas. Exspecta, audivi te, audi me: imo nec ego te, nec tu me;olvit se, et alligat te. Quid ergo dicemus, inquit? Lex peccatum est? Hoc dicebas, Lex peccatum est, hoc nempe dicebas. Ecce audisti quod dicebas, audi quod dicas. Legem Dei peccatum esse dicebas, quando eam caecus et improvidus reprehendebas. Errasti: vidit Paulus errorem tuum. Quod dicebas, ipse dixit. Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Quod dicebas, hoc dicimus? Lex peccatum est? Absit. Si Apostoli sequebaris auctoritatem, appende verbum, et cape inde consilium. Audi, Lex peccatum est? Absit. Audi, Absit. Si Apostolum sequeris, si ejus auctoritatem plurimi pendis, audi, Absit: et quod sentiebas, a te absit. Quid ergo dicemus? Quid dicemus? quia dixi, Passiones peccatorum quae per Legem
Abbreviated transcription (Latin):
bonera abice iuincula uoluntaria. Abice
iuxietates et tedia: quȩ de plurib man¬
nis inquietant. dapetenti. ut possis ett¬
ipse accipere. tribue pauꝑi. si no ius flam¬
mis exuri. da interra xp̃o: quodtibirẽ¬
dat incȩlo. Obluuscere quod es. et atcen¬
de quod futurus es. Presensiuta fiagilis:
et in morte ꝓcliuis. Nemo post pocest
stare: sed om̃s cogimur cransire. Nolẽ¬
tes imus: inuiti eximus eximus quia
mali sumus: Si autẽ ante nos aliquis
mitteremus: nõ ad mane ospicium ue¬
mremus. Quod. enim pauꝑi damue.
añ nos p̃mittimus. Quod autem rapunꝰ

Expanded text:
onera, abjice vincula voluntaria, abjice onera, abjice vincula voluntaria, abjice anxietates et taedia, quae te pluribus in annis inquietant. Da petenti, ut possis ipse accipere: tribue pauperi, si non vis flammis exuri. Da in terra Christo, quod tibi reddat in coelo. Obliviscere quod es, et attende quod futurus es. Praesens vita fragilis est, et in mortem proclivis. Nemo potest stare: sed omnes cogimur transire. Nolentes imus, inviti eximus, quia mali sumus. Si autem ante nos aliquid mitteremus, non ad inane hospitium veniremus. Quod enim pauperi damus, ante nos praemittimus: quod autem rapimus,
Abbreviated transcription (Latin):
inquid fili: quia ꝑcepisti bona inuita tua.
et lazarus simuilit̾ mala. Pensãtur ꝓ diui¬
tiis po̾nȩ. refrigerium ꝓ pauꝑtate. pro
purpura flãma. refectio pro miditate:
ut salua sit aquitas tat̾ere. Nonmẽtit᷑
dnuti: quia ipse dum uiueret noluit
misereri. Idõ rogans diues nõ exaudit᷑
intormentis: quia rogantẽ pauꝑemñ
sibi contraria. Sed iterum duo: sibist̃
necessaria. Nullus indigeret sii iuicẽ
subportarent: et nemo laboraret. sise
ambo uare iuuarẽt. Diues ꝓpter pauꝑ¬
em factus est. et pauper ꝓpt̃ diuitem fac¬
tusẽ. Pauꝑi ẽ orare: & diuiti erogare.
Dĩ est pro paruis magna pansare. de
miscid̾ia eius parua: magna nascitur
copia. Fęciund̾ ẽ ager pauꝑumr: citored¬
dit dominantib fructum. Uia cȩli est
pauper: ꝑ quam uenitur ad patrẽ. In¬
cipe erogare. si nõ uis crrare:
Patrimomi tiui quo es ligatus comped ẽ
in hac uita resolue: ut libere ad celm
possis accedere. Abice abste duuciarum

Expanded text:
cepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Pensantur pro divitiis poenae, refrigerium pro paupertate, pro purpura flamma, refectio pro nuditate, ut salva sit aequitas staterae, et non mentiatur diviti, quia ipse dum viveret, noluit misereri. Ideo rogans dives non exauditur in tormentis; quia rogantem pauperem non sunt contraria: sed iterum duo sibi sunt necessaria. Nullus indigeret, si se invicem supportarent; et nemo laboraret, si se ambo juvarent. Dives propter pauperem factus est, et pauper propter divitem factus est. Pauperis est orare, et divitis erogare; Dei est pro parvis magna pensare. De misericordia ejus parva, magna nascitur copia. Fecundus est ager pauperum, cito reddit dominantibus fructum. Via coeli est pauper, per quam venitur ad Patrem. Incipe ergo erogare, si non vis errare. Patrimonii tui, quo es ligatus, compedem in hac vita resolve; ut libere ad coelum possis accedere: abjice abs te divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant ista diuites qui nolunt eesse
misericordes. Audiant irrogari suppli¬
cia eis qui nolunt erogare subsidia Au¬
diant pauꝑem refrigerantẽ: audiant
diuitem poenis grauiorib estuantem:
Pater inquit abraham adimitte lazarũ
ut intingat extremum digiti sui in a¬
aquam. & refrigeret lingam meam: qr

Expanded text:
Audiant ista divites, qui nolunt esse Audiant ista divites, qui nolunt esse misericordes. Audiant irrogari supplicia eis qui nolunt erogare subsidia. Audiant pauperem refrigerantem, audiant divitem poenis gravioribus aestuantem. Pater Abraham, inquit, mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam m
Abbreviated transcription (Latin):
quam auferre possumus. Nichil nob̾c̃
tollimus: aut rapimnus. Quid si aliquid
tolleremus. nom de uiuos hommes uora¬
raremus: Quȩ ẽ ista auiditas concupis¬
centiȩ. cũ ipse belue habeant modum:
Tunc enimi rapiunt: quando esuriunt
Parcunt uͦ predȩ cũ senserint sacietatem.
In explebił ẽ sola auaritia diuitum. sẽꝑ
rapit: et numꝗͣ satiatur. Nec dm̃ tim& :
nec hominẽ reueret᷑. Non patͥ parcit. nõ
matrem agnoscit. nec fr̃i optẽꝑat. nec
amnico fidẽ seruat. Siduam opprimit.
pupilli inuadit rem. liberos in seruicio
reuocat. Testamentũ falsum ꝓfert. Res
mortui occupantur. quasi nõ et ipsi qui
boc faciunt moriantur. Quȩ ẽ ista rogo
animarum insania: Adimittere uitam.
appetere mortem. ad quirere aurũ & per¬
derecelum. Sed quia nemo cogitat dm̃:
idõ manet in morde iudicium. Merito¬
dictum est diuidi: quia ꝑcepisti bona
inuita tua et lazarus similit̾ mala:
Nunc aũ hic cõsolatur: tu uͦ cruciariᷤ.

Expanded text:
quam auferre possumus . Nihil nobiscum quam auferre possumus . Nihil nobiscum tollimus aut rapimus. Quid si aliquid tolleremus, nonne vivos homines voraremus? Quae est ista aviditas concupiscentiae, cum ipsae belluae habeant modum? Tunc enim rapiunt, quando esuriunt: parcunt vero praedae, cum senserint satietatem. Inexplebilis est sola avaritia divitum. Semper rapit, et nunquam satiatur: nec Deum timet, nec hominem reveretur: nec patri parcit, nec matrem agnoscit: nec fratri obtemperat, nec amico fidem servat: viduam opprimit, pupilli rem invadit: libertos in servitium revocat, testamentum falsum profert. Res mortui occupantur; quasi non et ipsi qui hoc faciunt moriantur. Quae est ergo ista animarum insania, amittere vitam, appetere mortem? acquirere aurum, et perdere coelum? Sed quia nemo cogitat Deum, ideo manet in morte judicium. CAPUT Quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et indigẽtiam mẽdicd̃o
Inum cibis estuenantẽ: et alium fime
ficientẽ. Xmbo quidẽ homines. am
cimales ambo mortales: sed nõ am
Hequales. Natura una: sed uita non
ia. Nullus eorum a condicione mor¬
simminis: et tim̃ unus epulat᷑ splẽ¬
Dde. & alter in panius. et in ęrumna
Ordescit. Iue delicatis escis ad inuenti¬
nem quoquoꝵ gaudebat: iste sicade¬
ent micȩ demensa eius expectabant.
Audiant nunc diuites. qui nolunt ẽẽ
misericordes: audiant quia una om̃e
pascimur lege. una uiuimus luce: unũ
spiramus aerem. una quoq extingui¬
mur morte: quȩ si non inderced̾et: nec
pauꝑ ipse duraret. Hic ulcerosus et mi¬
do iacens latarus: ad abrae̾ sinum an¬
głorum portatur manib. Ecce diuee
refectus et splendidꝰ. tartareo carcere
csu̾dit᷑. Ubi ẽ uestis illa uissina: Sbi
uita habundans. et assiuens copus mul¬
tis: Nonne morte omĩa transrunt tã¬
quam umbra: Nichil intulimus min
hunc mundumdic̃ apłs: sed nec. quic¬

Expanded text:
t indigentiam mendicantis; unum cibis aestuantem, et alium fame deficientem. Ambo quidem homines, ambo carnales, ambo mortales: sed non ambo aequales. Natura una, sed vita non una. Nullus eorum a conditione mortis immunis: et tamen unus epulatur splendide, et alter in pannis et in aerumna sordescit. Ille delicatis escis adinventione coquorum gaudebat: iste, si caderent micae de mensa ejus, exspectabat. Audiant nunc divites, qui nolunt esse misericordes; audiant quia una omnes nascimur lege, una vivimus luce, unum spiramus aerem, una quoque exstinguimur morte: quae si non intercederet, nec pauper ipse duraret. Hic ulcerosus et nudus jacens Lazarus, ad Abrahae sinum Angelorum portatur manibus. Ecce dives refectus et splendidus tartareo carcere clauditur. Ubi est vestis illa byssina? ubi vita abundans et affluens copiis multis? Nonne morte omnia transeunt tanquam umbra? Nihil intulimus in hunc mundum, dicit Apostolus, sed nec quid
Abbreviated transcription (Latin):
hec ẽ merces quam illi reddit creatura
sua. Idõ te feci dicit tibi deus obomo a¬
quam esses. ut non michi credas futumꝰ
te ce quod eras. qui potiusti ẽẽ quodis
eras: Sed ecce inquid in sepulero quobi¬
deo falulla ẽ. cinis ẽ. ossa sunt: et hoci
accipiet uitam. cutem. pulpas. caren
&e resurget. Quid fauilla ista. ossaistaqiu
iudeo insepulcro: Uel insepulcro indes
falullam. ules ossa: mutero matrotu
nicbil erant. hoc uides: uel fauila surt.
uelos sa sunt. Tu antequam ces nisi
ulla erat. necossa erant. & tamenfacus
habebant. cum cu acceꝑis quod nõbabe¬
bas. Crede. Quia sicrederis crediceris ho
tunc suscitabitur anima. Et sisuscitali¬
tur anima tua nunc: ueniet horaec nũ
est. Tunc bono cuo resurget caro tua.
ueniet hora ut om̃s qui sunt in monui¬
tis sunt audiant uocemeius ce prodent.
Non enim quia audis et prodis iã gaui

Expanded text:
Haec est merces quam illi reddit creatura Haec est merces quam illi reddit creatura sua? Ideo te feci, dicit tibi Deus, o homo, antequam esses, ut non mihi credas futurum te esse quod eras, qui potuisti esse quod non eras? Sed ecce, inquit, in sepulcro quod video, favilla est, cinis est, ossa sunt: et hoc item accipiet vitam, cutem, pulpas, carnem, et resurget? quid, favilla ista, ossa ista, quae video in sepulcro? Vel in sepulcro vides favillam, vides ossa: in utero matris tuae nihil erat. Hoc vides, vel favilla sunt, vel ossa sunt: tu antequam esses, nec favilla erat, nec ossa erant; et tamen factus habebant, cum tu acceperis quod non habebas? Crede: quia si credideris hoc, tunc suscitabitur anima tua. Et si suscitabitur anima tua nunc; Veniet hora, et nunc est: tunc bono tuo resurget caro tua, quando veniet hora, ut omnes qui sunt in monumentis, audiant vocem ejus, et prodeant. Non enim quia audis et prodis, jam gau
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quorum ossa disꝑsa sunt: quorũ
caro iam nonẽ. & tamen: deo ideo integͣ ẽ.
Ueniet hora. quando qui sunt in monum̃¬
tis sunt auclient uocem eius: & prodient
omnes. Boni sint. malisint: audient uo¬
cem et exient.. Humpentur omnia.
iuncula. inferorum. omne quod periit
imino ꝑisse putatur restituetur. Si enĩ
fecit deus hominem qui nonerat: non
potest reparare quod erat: Puto quia.
cum dr̃. deus mortuos mortuos suscitat᷑¬
us ẽ. nonres incredibilisdr̃. quia de deo
non homine dicitur: Magna. res est. quȩ
fiet: & incredulis res est. quȩ fiet. Sedñ
sit incredibilis quia uide quild facitque
dr̃ quod suscitabit te: qui creauit ce. Nõ
erasce es: et factus noneras. Absit necre¬
das. Mirabilius aliquid fecit deus: qñ
paraturus quod erat ab eis ipsis quos
fecit quod non erant. hoc ẽ quod repre¬
bendimiis deiͦttr qui noneramus e facti
sumus. hoc illi repħendimus. ut eumn
suscitare posse quod fecit: non credanu

Expanded text:
sunt, quorum ossa dispersa sunt, quorum sunt, quorum ossa dispersa sunt, quorum caro jam non est, et tamen Deo integra est. Veniet hora, quando omnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus, et prodient omnes. Boni sint, mali sint, audient vocem, et exient. Rumpentur omnia vincula inferorum: omne quod periit, imo perisse putatur, restituetur. Si enim Deus fecit hominem qui non erat, non potest reparare quod erat? cum dicitur, Deus mortuos suscitaturus est, non res incredibilis dicitur: quia de Deo, non de homine dicitur. Magna res est quae fiet, et incredibilis res est quae fiet. Sed non sit incredibilis, quia vide qui facit. Ille dicitur quod suscitabit te, qui creavit te. Non eras, et es; et factus, non eris? Absit, ne credas. Mirabilius aliquid fecit Deus, quanparaturus quod erat, ab eis ipsis quos fecit quod non erant? Hoc est quod rependimus Deo, qui non eramus, et facti sumus? Hoc illi rependimus, ut eum resuscitare quod fecit non posse credamus?
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ab micio mundi. Ibunt ergo illimali in cõ¬
bustionem et̾nam. Iusti autem quo: In ui¬
uitam eterram. Quid ẽ uita eterna:
Hec est uita ȩterna ut cognoscant teso¬
lum uerum deum & quem misisti ħm
xp̃m. Loquens ergo de futura resurrecti¬
one corporis. & non nos dimittens: ait. Po¬
testatem dedit eiiudicium facere: qm̃
filius hominis ẽ. Nolite mitari hoc. qi
uenit hora. Ibi non adordit & nunc est:
quia ista hora postea erit. quia istahora
infine scłierit. quia ista hora nouissima
erit: in nouissima tubaerit. Nolite mira¬
ri quia hoc dixi. dedit ei potestatemiu
dicium facere quoniam filius hominis ẽ:
nolite mirari. Idõ dixi quia hominem.
ab hominibus oportes iudicari. Quibus
hominibus uidicatis quos mienit in¬
uos non solum sedquid: Ueniet hora.
quando hii qui sunt in monumentis..
Quomodo expressit carne mortuos qui
sunt in monumentis quorum iacent
sepulta cadauera. quorum faluillȩ tecte

Expanded text:
est ab initio mundi. Ibunt ergo illi mali in amest ab initio mundi. Ibunt ergo illi mali in ambustionem aeternam. Justi autem quo? In vitam aeternam . Quid est vita aeterna? aec est vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deu. Loquens ergo de futura resurrectione corporis, et non nos dimittens, ait: Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari hoc, quia veniet hora. Ibi non addidit, et nunc est: quia ista hora postea erit, quia ista hora in fine saeculi erit, quia ista hora novissima erit, in novissima tuba erit. Nolite mirari, quia hoc dixi, Dedit ei potestatem et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari. Ideo dixi, quia hominem ab hominibus oportet judicari. Quibus hominibus judicandis? Quos invenit vivos? Non solum. Sed quid? Veniet hora, quando hi qui sunt in monumentis. Quomodo expressit carne mortuos? qui sunt in monumentis, quorum jacent sepulta cadavera, quorum favillae tectae
Abbreviated transcription (Latin):
do ab hominib uidebatur. Quando
hoc dixit: Quanddo et ab eis udebatur
a quibus non ailigebatur. Quomodo
ergo ostensurus erat dilectoribus suis.
nisi quia talem qualem non uidebant
dilectores sui: Ergo quia forma dei ser¬
uabatur: forma hominis oftendebatur.
ꝑ formam bominis hominib loquens
conspicis. & intusibilis. & bonis &e mał.
omnib ostenddebat se. dilectorib siuis
poris. quanddo couetur impius neuide¬
at claritatem domini. Tunc enim cum
apparuerit similes ei erimus: quoniam:
indebumis eum sicuti ẽ. Ipsa ẽ uita etꝰ.¬
na. Nam totum quicquid clicebamus
nichil est ad illam uitam qua uiuemus
Quid est. quia salui sumus: Quid est qr
uidebimus deum magnum: Ipse ẽ uita
ant. norint quod ctediderant. percipiant
quot nondum caꝑe poterant. Iam uideat
mens. qđ non ocłs iuderat. nec auris audi¬
erat: nec in cor hominis ascenderat. Hoc
illis dicetur in fine. Uenite benedicti patri
mei. percipite regnum quod uobis paratũ

Expanded text:
 videbatur. Quando hoc dixit? Quando et ab eis videbatur, a quibus non diligebatur. Quomodo ergo se ostensurus erat dilectoribus suis, nisi quia talem qualem non videbant dilectores sui? Ergo quia forma Dei servabatur, forma hominis ostendebatur: per formam hominis hominibus loquens, conspicuus et visibilis, et bonis et malis omnibus ostendebat se, dilectoribus suis poris, quando tolletur impius, ne videat claritatem Dei. Tunc enim, cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est . Ipsa est vita aeterna. Nam totum quidquid dicebamus, nihil est ad illam vitam. Quia vivimus, quid est? Quia salvi sumus, quid est? Quia videbimus Deum: magnum. Ipsa est vita ant, norint quod crediderant, percipiant quod nondum capere poterant. Jam videat mens quod oculus non viderat, nec auris audierat, nec in cor hominis ascenderat: hoc illis dicetur in fine, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum
Abbreviated transcription (Latin):
uent. Sicut enim pater habet uitam
in semetipso: sic dedit filio uitam bab̾e
in semecipso. Non participando: sed in
semecipso. Nos enum non habemus ui¬
tam in nob̾mecipsis: sed in deo nr̃o. Ille
autem pater uitam in semetipso habet:¬
& talem genuit filium. qui haberet ui¬
tam insemetipso. Non fieret uite par¬
ticeps: secd ipse uita eẽt. cuius nos uite
participes essemus. Plane ut haberet¬
ut uitam in semetipso: & eẽt ipseuitas
Ut autem᷑ filius hominis: a nobis ac¬
cepit. Filius dei in semecipso: filius
filiusdei. Oortuus ẽ tamen filiusae¬

Expanded text:
vent. Sicut enim Pater habet vitam vent. Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio vitam habere in semetipso: non participando, sed in semetipso. Nos enim non habemus vitam in nobis ipsis, sed in Deo nostro. Ille autem Pater vitam in semetipso habet: et talem genuit Filium, qui haberet vitam in semetipso; non fieret vitae particeps, sed ipse vita esset, cujus nos vitae participes essemus: plane ut haberet vitam in semetipso, et esset ipse vita. Ut autem fieret filius hominis, a nobis accepit. Filius Dei in semetipso; filius Filius Dei. Mortuus est tamen Filius
Abbreviated transcription (Latin):
cum ergo hoc dixisset. quoniam uidit noꝰ¬
docendos eẽ & de resurrectione carnis. non
sic relinquendos: secutus est et ait. Sicut
enim habet pater uitam in semetipso
sic dedit et filio habere uitam insemet¬
ipso. hoc adsuscitandas mentes: hoc acd
uiui ficandas mentes. deindeadiecit &
liusdĩ. filius dĩmaneret. & filius homi¬
nis non fieret: filios hominum non
liberaret. Ipse qui fecerat hominem fac¬
tus est quod fecit: neꝑiret quod fecit.
Sic autem factus ẽ homo: ut maneret
filius di. factus ẽ enim homo. suscipien¬
doquod nonerat: non perdendo qͥderat.
Manens deus factus ẽ homo. accepit te:
non corruptus est inte. Talis ergo ad nõ
uenit filius dĩ: filius hominis factus est
faciens: creator creatus. Creator matris:
creatus ex matre. Talis ad nos uenit Se¬
cundum id quod filius dĩ est: ait. Ueniet
hora et nunc est: quando mortui audiee
uocem filii dĩ. Non dꝑxit filii hominis.
Ueritatem enim cominendabat: inqua
ȩqualis est patri. Et qui audierint ui¬

Expanded text:
cum ergo hoc dixisset, quoniam vidit docendos nos esse et de resurrectione carnis, non sic relinquendos, secutus est et ait, Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. Hoc ad suscitandas mentes, hoc ad vivificandas mentes. Deinde adjecit, lius Dei, Filius Dei maneret, et filius hominis non fieret, filios hominum non liberaret. Ipse qui fecerat hominem, factus est quod fecit, ne periret quod fecit. Sic autem factus est homo, ut maneret Filius Dei. Factus est enim homo suscipiendo quod non erat, non perdendo quod erat: manens Deus, factus est homo. Accepit te, non consumptus est in te. Talis ergo ad nos venit, Filius Dei filius hominis, faciens et factus, creator et creatus; creator matris, creatus ex matre: talis ad nos venit. Secundum id quod Filius Dei est, ait, Veniet hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei. Non dixit, Filii hominis: veritatem enim commendabat, in qua aequalis est Patri. Et qui audierint, vi
Abbreviated transcription (Latin):
illa formo᷑ uentura ẽ. Forma hare
uentura ẽ adiudicium. ideo at i
tem dedit ei uidicium facere. qiba¬
hominis ẽ. Iudex erit hic filreue
nis: forma illa hic uidicabit queud¬
cata est. Audite: & intelleͥgite. hnla
proħa propħa dixerat. Uidebinti
quem pupugerunt. Ipsam formi
iudebunt: quam lãcea ꝑcusserur
debit uidex: qui stetit sub iudia
nabit ueros reos: qui factus est uat.
falsus reus. Ipse ueniet: formailan
niet. Hoc & ineuangłio habes. cũat
oculos discipulorum suoꝵ iret mati

Expanded text:
illa forma ventura est. Forma hominis ventura est ad judicium: ideo ait, Potestatem dedit ei et judicium facere, qhominis est. Judex hic erit Filius hominis; forma illa hic judicabit quae judicata est. Audite, et intelligite: jam hoc propheta dixerat, Videbunt in quem pupugerunt . Ipsam formam videbunt, quam lancea percusserunt. Sedebit judex, qui stetit sub judice. Damnabit veros reos, qui factus est falsus reus. Ipse veniet, forma illa veniet. Hoc et in Evangelio habes: cum ante oculos discipulorum suorum iret i
Abbreviated transcription (Latin):
letur impnis neuideat ctaritatem dei:
restat ut circa pios et bonos impleatur
quod dominus ipse promisit. Cum hic
in carneeẽt. & uideretur non solum a
bonis sedȩtiam amalis. loquebatur int̃
bonoscemalos: ee conspiciusomnibus.
deus occultus: homo manifestus. Deus
regens h omines: homo apparens int̃ bomii¬
nee Toquenatur engro interillos e dicebuat
Qui ailigit me: mandata mea eustodit.
Et qui biligit me: ailigecur a patre mes

Expanded text:
latur impius, ne videat claritatem Dei; latur impius, ne videat claritatem Dei; restat ut circa pios et bonos impleatur quod Dominus ipse promisit, cum hic in carne esset, et videretur non solum a bonis, sed etiam a malis. Loquebatur inter bonos et malos, et conspicuus omnibus, Deus occultus, homo manifestus; Deus regens homines, homo apparens inter homines: loquebatur ergo inter illos, et dicebat, Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
m dea sollo honis seruatetur. Quid
mn accepturi sunt honi: Ecce iã dico
ion pauoante dixi: & tamen clicendo
nelico daxi enum quia erimus illic
ur anus sinie penis. erimus sine fame
siti etimus sime defectii erimus sine
pet quia habebimus: Plurimum:¬
cded arits iat un eius comparatione ni
usit totum. D ixi quod uiuentes
anus quod salui &e incolumes. quod
inen situq non patiemur. quod in
Atiline no n cacdemus: quod somnuᷤ
pnnos premer. Totum hoc quid est ad
i felicitatem qua dm̃ iudebimus:
lura ergo deusipse ut est modo ostendi
on potest quem tamen uidebimus. idõ
uod ocusus non uidit. nec auris audiũ
poc iudehunt uoni. hoc iudebunt pii.
oc iudebunt misericordes. hoc uidebitẽ
ficades. hoc uidebunt qui habebunt bo¬
nam sortem in resurrectionei corporis:
quia habuerunt bonam obȩdientiam
deum uisurus ẽ. De quo dicit isaylis
tolladur impus: ne utideat claritatẽ
des fngo ce impii cepu uidebunt formã
ilam ocum fuerie dicta sententia dol¬

Expanded text:
tas. Quid enim accepturi sunt boni? Ecce jam dico, quod paulo ante non dixi; et tamen dicendo non dico. Dixi enim quia erimus illic erimus sine poenis, erimus sine fame et siti, erimus sine defectu, erimus sine et quid habebimus plures erit, ut in ejus comparatione nihil sit totum. Dixi quod viventes erimus, quod salvi et incolumes, quod famem sitimque non patiemur, quod in lassitudinem non cademus, quod somnus non nos premet. Totum hoc quid est ad illam felicitatem, qua Deum videbimus? Quia ergo Deus ipse ut est, modo ostendi non potest, quem tamen videbimus; ideo quod oculus non vidit, nec auris audivit, hoc videbunt boni, hoc videbunt pii, hoc videbunt misericordes, hoc videbunt fideles, hoc videbunt qui habebunt bonam sortem in resurrectione corporis, quia habuerunt bonam obedientiam Deum visurus est? de quo dicit Isaias, Tollatur impius, ne videat claritatem Dei . Ergo et impii et pii videbunt formam illam: et cum fuerit dicta sententia, Tol
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid gͦ mirarisegrote: ua̾ca et tii iħm: no¬
litibi sanus uideri. Cum spe egrotat: qui
medicum suscipit. desꝑate egrotat: qui ꝑ
insamam medicum cedit. Qualis gͦ eius m¬
sama qui medicũ occidit: Quał ergo. Quã¬
ta uero bonitasꝙ potentia medici. qui de san¬
guine suo insano int̾fectori suo medicam̃tũ
fecit: Neq enĩ ille qui uen̾at querre ec sal¬
uare quod ꝑierat: pendens sine causa dice¬
lut. Pater ionosce illis: quia nesciunt quid
faciunt. Insam sunt: medicus sum. seiuant:
patient̃ fero. Cum occidint: tunc sanabo.
Simusgͦ int̾illos quos sanat. Humanus ser¬
mo & om̃i acceptione dignus: quia iħs xp̃e
uenit in huncmundũ peccatores saluos fac̾e.¬

Expanded text:
Quid ergo miraris, aegrote? Voca et tu Jesum, noQuid ergo miraris, aegrote? Voca et tu Jesum, noli tibi sanus videri. Cum spe aegrotat, qui mendicum suscipit: desperate aegrotat, qui per insaniam medicum caedit. Qualis ergo ejus insania, qui medicum occidit? Quanta vero bonitas et potentia medici, qui de sanguine suo, insano interfectori suo medicamentum fecit? Neque enim ille qui venerat quaerere et salvare quod perierat, pendens sine causa dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Insani sunt, medicus sum: saeviant, patienter fero; cum occiderint, tunc sanabo. Simus ergo inter illos quos sanat. Humanus sermo et omni acceptione dignus, quia Christus Jesus venit in mundum peccatores salvos face
Abbreviated transcription (Latin):
ere.Quimagnũ & ineffibile beneficium pu¬
ibat transeuntem iudere: subito meruit
domo habere. Infunditur gr̃a: oꝑatur
sides ꝑililectionem. Suscipitur xp̃c indomũ.
quium habitabat in corde. dixit. xp̃o ⁊icheus.
domine dimidiũ rerum mear ũdopauꝑibꝰ. et
siquid aliquẽ fraudaui: quadruplũ reddo.
Quasidiceret. Idõ nuchi dimidiam teneo. non
quohabiam. sed unde reddam. Uere ecce qd̾ ẽ
laudiebat. Sic eninapłs dicit. Habitare
rit. q pͥnceps publicanoꝵ erat qr ualde pec¬
atorerat. quasi sana turba quȩ impdiebat
udere ihm admirata ẽ: & rep̃hendit quod
domum peccatoris intrasset iħs. hocerat
rep̃endere quod indomũ egroti int̾ut medicus.
Qun g̃ uelut peccator ⁊acheus irrisus ẽ. irrisꝰ ẽ
ab isanis sanatus: dñs respondit irridentibus.
hodie salus mucdomui facta ẽ. Eoce quare in¬
traui. Salus hodie factaẽ. Utiq si saluator
nõ intrasset: salus in illa domo factanoneẽt.

Expanded text:
ere. Qui magnum et ineffabile beneficium putabat, transeuntem videre, subito meruit in domo habere. Infunditur gratia, operatur fides per dilectionem; suscipitur Christus in domum, qui jam habitabat in corde. Dicit Christo Zacchaeus: Domine, dimidium rerum mearum do pauperibus; et si quid aliquem fraudavi, quadruplum reddo. Quasi diceret: Ideo mihi dimidium teneo, non quod habeam, sed unde reddam. Vere ecce quod esejus audiebat. Sic enim Apostolus dicit: Habitareerat, quia princeps publicanorum erat, quia valde peccator erat; quasi sana illa turba, quae impediebat videre Jesum, admirata est, et reprehendit quod in domum peccatoris intrasset Jesus. Hoc erat reprehendere quod in domum aegroti intravit medicus. Quia ergo velut peccator Zacchaeus irrisus est, irrisus est autem ab insanis sanatus, Dominus respondit irridentibus: Hodie salus huic domui facta est. Ecce quare intravi, salus hodie facta est. Utique si Salvator non intrasset, salus in illa domo facta non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
do. longitudoꝰ & ꝓfundum. Altitudo qui¬
dem inlatina lingua utrumq significait: et
quod sursum ẽ uersum altitudinis nom̃ ht̃.
ł quod in profuindum altumẽ. altitudinis nom̃
habet. Ideo bene respondit interpres ad id qd
sur sum altumẽ altitudinem dicere: ad illud
qd̾ deorsum altum ẽ. ꝓfundũ dicere. Quid¬
egͦ fĩs mei : Exponam hoc ego uob̃. facilius
ista quȩ dixit apłs. minusidoneus sum uel
comp̃hendere. uł ꝑferre: Transibo ab hoc. an
forte pulsabo. & ut uob̾ salubre aliqͥo ꝑferam.
urĩs orationibꝰ adutuabor: Quid ꝑgis corde
homo xp̃iane ꝑlatitudinẽ c̃re. longitudinem
tempoꝵ alitudinem celi. profunditatẽ abyssi:
Quando isti cõp̃hendis uł mente ill cor¬

Expanded text:
do, altitudo et profundum. Altitudo quidem in latina lingua utrumque significat: et quod sursum versus est, altitudinis nomen habet; et quod in profundum altum est, altitudinis nomen habet. Ideo bene respondit interpres ad id quod sursum altum est, altitudinem dicere; ad illud quod deorsum altum est, profundum dicere. es mei, exponam hoc ego vobis. Facilius ista quae dicit Apostolus, minus idoneus sum vel comprehendere vel proferre, transibo ab hoc? An forte pulsabo, et ut vobis salubre aliquid proferam, vestris orationibus adjuvabor? Quid pergis corde, homo christiane, per latitudinem terrae, longitudinem temporum, altitudinem coeli, profunditatem abyssi? Quando ista comprehendis vel mente vel cor
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝓprios extulert̃. Omĩs p̃destinatoꝵ num̾uᷤ
paruuloꝵ: p̾płs dĩ. Querit tutorẽ: qui ex¬
pectat dñ saluatorẽ. Uniu̾sam massam ge-¬
neris humani in homine pͥmouenator ille per¬
cussit. Nemo ad scđm transit apͥmo: nisi per
baptismatis sacram̃tum. In paruulis natis
et nondũ baptizatis agnoscitur adam: in
paruulis baptizatis & ob hͣfenatis. agnoscit᷑
xp̃c. Qui adam nõ cognoscit in pariuilis na¬
tis: nec xp̃m agnoscere pocerit in renatis.
Sed quare inquiut̃ iam þaptizatꝰ nomo
fidelis. iamdimisso peccato gen̾at eũ qͥẽ cũ pa¬
mi hominis peccato: Quia carne ilumgene¬
rat: non spũ. Q. uod nitumẽ de carne: aroc ꝓ¬

Expanded text:
. Omnis praedestinatorum numerus parvulorum populum Dei quaerit tutorem, qui exspectat Dominum salvatorem. Universam massam generis humani in homine primo venenator ille percussit; nemo ad secundum transit a primo, nisi per Baptismatis sacramentum. In parvulis natis et nondum baptizatis agnoscatur Adam: in parvulis natis et baptizatis et ob hoc renatis agnoscatur Christus. Qui Adam non agnoscit in parvulis natis, nec Christum agnoscere poterit in renatis. Sed quare, inquiunt, jam baptizatus homo fidelis, jam dimisso peccato, generat eum qui est cum primi hominis peccato? Quia carne illum generat, non spiritu. Quod natum est de carne, caro
Abbreviated transcription (Latin):
Interp̃tatur saluator Saluator ẽ iħs. Quos
nõ saluat non habendo quod incis saluet:
nõ est illisiħc. Iam si corda ur̃a tolerant aliqͥbꝰ
urã in regula sana possit agnosci. Infantes
sunt: sediembra eiꝰ fiunt Infantes sunt: s
sacram̃tũ eiꝰ accipiut̃. Infantes sũt: sed m̃se
eiꝰ participes fiunt: ut habeant in se uitam.
Quid michidicis. sanus ẽ non habet uicium.
quare cum illo curris ad medicũ: si nõ ht̃ uciũ:¬

Expanded text:
tur Jesus, Salvator. Salvator est Jesus. Quos non salvat, non habendo quod in eis salvet, non est illis Jesus. Jam si corda vestra tolerant, aliquibvestra in regula sana possit agnosci. Infantes sunt, sed membra ejus fiunt. Infantes sunt, sed Sacramenta ejus accipiunt. Infantes sunt, sed mensae ejus participes fiunt, ut habeant in se vitam. Quid mihi dicis, Sanus est, non habet vitium? Quare cum illo curris ad medicum, si non habet vit
Abbreviated transcription (Latin):
manus figuntur. Habet iongituam
figuntur manus. ⁊t excidit alqrtos
ubi capꝰ crucifiri ꝑonitur. habẽ et sfude
hoc ẽ quod int̾ra figitur. & nõ uidetur
dete magnum sactam̃tum. abilo u
Ubiẽ ergo altituoo: sonferte uos adnte
eorum latitudinem faritatis. undeiri
ut ilarem datorem diligat deus. Sieni au¬
gustiam passus suerit.: tristis dabit. Sitris¬
tis dabit. ꝑiet quod dabit. Opus ẽ gͥ laccucut
Raritatis. neꝑeat quicquid boni facitis. Sei¬

Expanded text:
qua manus figuntur: habet longitudinfiguntur manus, excedit aliquantum, ubi caput crucifixi ponitur: habet et profundum, hoc est quod in terra figitur, et non videtur. Videte magnum sacramentum. Ab illo Ubi ergo est latitudo? Confer te ad vitam eorum latitudinem charitatis; unde illos ut hilarem datorem diligat Deus . Si enim angustiam passus fuerit, tristis dabit: si tristis dabit, perit quod dabit. Opus est ergo latitudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ahorius murob̾ẽ : iiuisicabit ⁊ mortalia cor¬
porurai fi clibuaberis de corpore mortis huius.
Maono n on habendo. uł alt̾um habendo: sedño
udient quis me liłabit de corpore. forte sug¬
gerntur ertor cogitationis mimanȩ. adicere¬
dur. u ades qua nonuult ds nos ẽe cum corpore.
decopore inquit mortis huus. Mortem tolle:
a bonuinẽ corpꝰ. dethatur mors noiuissima immi¬
ci. ierit michi in et̾num caro mea animica.
Nemo eñunq̃ carnem siuam odio habuit. & si
spc cocra cocupscit cõtͣ carnem ⁊ caro cõcupisc̃
adu̾sus sp̃m. & si modo ryxu ẽ in ista domo. ma¬
ritus litigans non ꝑniciem. sed concordiam.
querit uxoris: absit fr̃s mei absit. utt sp̃c concu¬
psdndo conẽ carnẽ. od̃it carnem. Yicia carns
odit: prudentiã caruis odit. contentionẽ morti.¬
adt. sorruptibile hoc indut᷑t incupti incorrũ¬
tionem: ⁊ mortale hoc indue̾tur inmortalitatẽ.
Seminet corpꝰ animale. resurgat corpꝰ spritale.

Expanded text:
ificabit et mortalia corpora vestra. Sic liberaberis de corpore mortis hujus, non corpus non habendo, vel alterum habendo; sed nonet diceret, Quis me liberabit de corpore? forte suggereretur error cogitationi humanae, et diceretur: Vides quia non vult Deus nos esse cum corpore? De corpore, inquit, mortis hujus. Mortem tolle, et bonum est corpus. Detrahatur mors novissima inimica, et erit mihi in aeternum caro mea amica. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit. Etsi spiritus concupiscit contra carnem, et caro concupiscit adversus spiritum ; etsi modo rixa est in ista domo, maritus litigans, non perniciem, sed concordiam quaerit uxoris. Absit, fratres mei, absit ut spiritus concupiscendo contra carnem oderit carnem. Vitia carnis odit, prudentiam carbile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem; seminetur corpus animale, resurgat corpus spirituale ;
Abbreviated transcription (Latin):
municaẽ deo. Legienim dĩ nonc̃ subiecta.
Neq emm potest. Quid ẽ neq enĩ potest: Non
homo nõ potest. non anuma non potest. non de¬
sidiceres: caudicatio recte ãbulationi non
ẽ subiecta. Neq enĩ potest. Pos potest: sed
claudicatio nõ potest. Tolle daudicationem.
⁊ idebis rectam ambulationẽ. Sedquam¬
diu claudicatio non potest: sicquam dui
prudentia ẽ carnis. non potest. Nonsipru¬
dentia carnis: sed homo non potest. Prudẽ¬
tia sp̃e: uitace par. Quod ergo ait pruden¬
tia carinsimmica indin. nolisicacciꝑe qͣsi
municaista possit ledere dm̃. Resistendo
inimicaẽ: non occidendo. Illi autẽ nocet:
inquo ẽ prudentia carnis. Quia uicium ra¬
ture nocet: inquanatura iẽ. Mecdicina aũ idõ
Wenit gͣ saluator ad genus humanũ. n. nullũ
sanum nuenit: ideo magnus medicus uenit.
contra dm̃ inducere naturam. aliquo se de hoc
apłi cestimonio errorem suũ existimant adiu¬
uare axputant qͣsi natualit̃ dictũ. quiadictũ ẽ

Expanded text:
inimica est Deo, Legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. » Quid est: neque enim potest? Non homo non si diceres, Claudicatio rectae ambulationi non est subjecta: neque enim potest. Pes potest, sed claudicatio non potest. Tolle claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Sed quamdiu claudicatio est, non potest: sic quamdiu prudentia carnis est, non potest. Non sit prudentia carnis, et homo potest. Prudentia spiritus vita et pax. Quod ergo ait, Prudentia carnis inimica in Deum, noli sic accipere, quasi inimica ista possit laedere Deum. Resistendo inimica est, non occidendo. Illi autem nocet, in quo est prudentia carnis: quia vitium naturae nocet, in qua natura inest. Medicina autem ideo Venit ergo Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, ideo magnus medicus venit. contra Deum inducere naturam mali, aliquantum de hoc Apostoli testimonio errorem suum existimant adjuvari, et putant quasi naturaliter dictum, quia dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
uult fundere quo plenus ẽ. noc tͥ dicit. Quere
dona mea: obliuiscere merita tua: quia siego
quererem merita tua nõ uenires ad dona mea.
Noli de extollere. Pusillus esto: ⁊ acheusesto. Secd¬
dicturus es. Si zacheus fuero: pre curbanon
potero uidere iħm. Noli ẽẽ cristis. Ascendis
lignum ubi ꝑte pependit iħs: & uidebis iħm
Et quale genus lgni ascendit zacheus: Sico¬
morum. In regionibꝰ nrĩs aut omĩno nusquã.
aut rorraro forte alicubi nascitur. In illis
autẽ partibꝰ multum ẽ huis generis ligni:
ꝙ poma sicomora dicuntur. Poma quedam
ficisimilia: secd tam̃ distant aliquid quod
possunt nosse qui uiderunt ułgustauer̃t.
Quantũ cam̃ indicant int̾pretationẽ nomniũ:¬
si comora fici fatuȩ incer p̃tant̃ Ir¬

Expanded text:
oc tibi vult fundere, quo plenus est: hoc tibi dicit, Quaere oc tibi vult fundere, quo plenus est: hoc tibi dicit, Quaere dona mea, obliviscere merita tua; quia si ego quaererem merita tua, non venires ad dona mea. Noli te extollere, pusillus esto, Zacchaeus esto. Cdicturus es: Si Zacchaeus fuero, prae turba non potero videre Jesum. Noli esse tristis, ascende lignum, ubi pro te pependit Jesus, et videbis Jesum. Et quale genus ligni ascendit Zacchaeus? Sycomorum. In regionibus nostris aut omnino nusquam, aut raro forte alicubi nascitur: in illis autem partibus multum est hujus generis ligni et pomi. Sycomora dicuntur poma quaedam ficis similia: sed tamen distant aliquid; quod possunt nosse qui viderunt vel gustaverunt. Quantum tamen indicant interpretatione nomisycomora Fici fatuae latine i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾imus & bene iuixerimus. recipiemuf mnu¬
merum filioꝵ dĩ. Nunquid & ille pͥmus homo¬
bene uixit filiusdĩ: ⁊ bene iuuendo ficcus ẽ filiꝰ¬
dĩ: Inde cepit & unde incepit: & susceptione
fictusẽ: Uerbum enĩ carofictumẽ. ut habi¬
taret in nob̾. Terbum di. unicus dĩ filius as¬
sumpsit animã & cirnẽ hominis nõ antea se ꝓ¬
merentis. nec. ad illim ꝑcipiendi sublimitatẽ
iirtute ꝓpria laborancis. sed omnino gratis.
Iichilenim p̃cessit illim susceptiam. Susceptꝰ¬
ante cõceptum uirginis homo mediator. Non
utiq prius iustus fuit. O.uomodo enĩuistꝰ fuit:
quinec fuit: Uirgo concepit & susceptione h¬
hominisinde cepit. Nerito dictumẽ. uidumus
głam eius. głam tanquã uingenitia patre: plenũ
grã et ueritate. Amas lib̾am uoluntatẽ cuam:
Diccurus espatri tuo. da michi substantiãmeã
que me tingit. Quid te tibi cõmittis: Meluste
potest seruare: qui te potuit antequã esses ere

Expanded text:
verimus et bene vixerimus, recipiemur in nuverimus et bene vixerimus, recipiemur in numerum filiorum Dei. Numquid et ille prius vixit filius hominis, et bene vivendo factus et susceptione factus est. Verbum enim caro factum est, ut habitaret in nobis. Verbum Dei, unicus Dei Filius assumpsit animam et carnem hominis, non antea se promerentis, nec ad illam percipiendam sublimitatem virtute propria laborantis, sed omnino gratis. Nihil enim praecessit illam susceptionem: susceptante conceptum virginis homo mediator? Non utique prius justus fuit. Quomodo enim justus fuit, qui nec fuit? Virgo concepit, et susceptione hominis inde coepit. Merito dictum est: Vidimus gloriam ejus, gloriam tanquam unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate . Amas liberam voluntatem tuam, dicturus es patri tuo: Da mihi substantiam meam quae me contingit . Quid te tibi committis? Melius te potest servare, qui te potuit, antequam esses, crea
Abbreviated transcription (Latin):
et ille homo. & iste homo: ⁊ ideo humanꝰ sermo.
Prorsus nun quã sic apparet benignitas gr̃e. et
lił alitas onũpotentie dĩ: quam in homine me
ułipacem catholicam lucratis. Nouuimus et
tenemus mediatorẽ dĩ &. hominũ. hominẽ xp̃m
& nos sumus. Non enim alt̾ius niture caro nr̃a.
⁊caro illius: nec alt̾ius nature animanrã &. inima
illius. Hanc sucepit naturam: quam saluand im
ẽẽ iudicauit. Hichil minus habebat mnatura:
s nichil habebat inculpa. Natura puri: sedno
sola humana. A bierat ds̃: ibi erat u̾bum dĩ. Et
sicut cu iuuius homo anima es & caro: sic ille unus
xp̃c deus& homo. Audebit gͦ aliquis dicere q
natura nra uiillo mediatore pͥmum ꝑ lib̾um
arbitrium ꝓmeruit dm̃ & sic suscipi meruit.
musdicere uirtutibꝰ nrĩs moribꝰ nrĩs. conu̾sati¬
one uite nr̃ẽ meruissẽ: ut efficiamur filu dei.
sossumus dicere. Accepimus p̃ceptum: si serua¬

Expanded text:
et ille homo, ideo et iste homo, et ideo humanus sermo. et ille homo, ideo et iste homo, et ideo humanus sermo. Prorsus nusquam sic apparet benignitas gratiae et liberalitas omnipotentiae Dei, quam in homine medvel in pacem catholicam lucratis. Novimus et tenemus mediatorem Dei et hominum, hominem Chriset nos sumus. Non enim alterius naturae caro nostra et caro illius, nec alterius naturae anima nostra et anima illius. Hanc suscepit naturam, quam salvandam esse judicavit. Nihil minus habebat in natura, sed nihil habebat in culpa. Natura pura, sed non sola humana. Ibi erat Deus, ibi erat Verbum Dei. Et sicut tu unus homo, anima es et caro; sic et ille unus Christus, Deus et homo. Audebit ergo aliquis dicere quia natura nostra in illo Mediatore primum per liberum arbitrium promeruit Deum, et sic suscipi meruit, mus dicere virtutibus nostris, moribus nostris, conversatione vitae nostrae meruisse ut efficiamur filii Dei: possumus dicere, Accepimus praeceptum, si serva
Abbreviated transcription (Latin):
Non liluretur genus humanũ: insi sermodei
dignaretur ẽẽ humanus. Nam & nomo ille dr̃
hum anus: qui se exhibet hominem. & maxime
qui ospicio suscipit hominem. Sig̾ humanus
ar̃ qui in domo sua suscipit hominẽ: quam
humanus ẽ. qui in se ipso suscepit hominem:
enun filius hominis querere & saluare quod
ꝑierat. Si homo nõ ꝑisset: filius hominis nõ
uenisset. Ergo ꝑierat homo. uenit deus homo.
et iuuentus ẽ homo. Pierat homoꝑ liberam uo¬
luntaten: unic deus homoꝑ grãm lib̾atricem.
Queris quid ualeat admalum liberum arbitum.
recole hominem peccatorem. Queris quid ualeat
ad auriliũndeus ꝙ homo: attende in eogłam libiantẽ.
Nusquam pocuit sic ostendiquantũ ualeat uolun¬
tas hominis usurpata ꝑsuꝑbiam. ad utendum fiue
adiutoriodĩ. Nalum nõ potuit plus & manifestiꝰ
exprimi. quam in homine pͥmo: & ecce ꝑit pͥmus
homo. Et ubi eẽt: nisi uenisset scds homo: Qiua

Expanded text:
Non liberaretur humanum genus, nisi sermo Dei Non liberaretur humanum genus, nisi sermo Dei dignaretur esse humanus. Nam et homo ille dicitur humanus, qui se exhibet hominem, et maxime qui hospitio suscipit hominem. Si ergo humanus dicitur qui in domo sua suscipit hominem, quam humanus est qui in se ipso suscepit hominem? enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Si homo non perisset, Filius hominis non venisset. Ergo perierat homo, venit Deus homo, et inventus est homo. Perierat homo per liberam voluntatem: venit Deus homo per gratiam liberatricem. Quaeris quid valeat ad malum liberum arbitrium? Recole hominem peccantem. Quaeris quid valeat ad auxilium Deus et homo? Attende in eo gratiam liberantem. Nusquam potuit sic ostendi, quantum valeat voluntas hominis usurpata per superbiam, ad vitandum sine adjutorio Dei malum; non potuit plus et manifestius exprimi, quam in homine primo. Et ecce periit primus homo, et ubi esset, nisi venisset secundus homo? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores siliuios fi¬
strt quoꝵ primus ego sum. Humanus sermo.
a omi acceptione dignus. Quare humanus &. nõ
duunus: Proculdubio uisi iste humanus set mo
q̃ diuimis c̾e̾t: dignusomĩ acceptione nõ cẽt.
S sic ẽ sermo iste humanuis & diuimus: qͣmͦ
etiam duuiũ: quare apłs humanũ maluit
dicere quamdiuinũ: Proculdubio eñ qui ñ
mentiretur sidiceret diuinum: nõ fine causi
maliuit dicere humanũ. Hoc gͦ elegit: ꝑ qd̾
erat: na per quod ds erat: semꝑhicerat. Ubi
enuim nõ ẽ dsͣ qui dixit celũ & cram ego inpleo:
Y pe̾ ẽ certe uirtus ⁊ sapientia dĩ. de qua dr̃.
attingit a fine usq ad finem fortit̃: & disponit
om̃ia suaiiter. Ergo in hoc mundo erat. et
mundus ꝑeum fictusẽ. ⁊ mundꝰ eũ nõ egnoũ.
Et incerat: ⁊ hicuenit. Hic erat ꝑdiuinã
maiestatẽ: uenit ꝑ humanam infirinititẽ
Qiua uͦ uenit ꝑ infirmitatẽ humanã: ideo
pͥlcins aduencũ eiꝰ dixit: mimanꝰ sermoc

Expanded text:
peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Humanus ergo sermo et omni acceptione dignus. Quare humanus, et non divinus? Procul dubio nisi iste humanus sermo etiam divinus esset, dignus omni acceptione non esset. Sed sic est sermo iste humanus et divinus, quomoetiam divinum; quare Apostolus humanum maluit dicere, quam divinum? Procul dubio enim qui non mentiretur, si diceret divinum, non sine causa maluit dicere humanum. Hoc ergo elegit, per erat. Nam per quod Deus erat, semper hic erat. Ubi enim non est Deus, qui dixit, Coelum et terram ego impleo ? Christus est certe virtus et sapientia Dei; de qua dicitur, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Ergo in hoc mundo erat, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Et hic erat, et venit: hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quia ergo venit per infirmitatem humanam, ideo praedicans adventum ejus dixit, Humanus sermo.
Abbreviated transcription (Latin):
habetis: nsidet uob̾. dec uob iurtucemcorro¬
borari ꝑ spm̃enus. Sienun decderit ñ oħ iurtu¬
tes corroborari: ibi uob̾ dabte non infirmari. Ince¬
riorem hominem habitare a xp̃m ꝑfidem incordibꝰ
urĩs. Totum hoc det uob̾. Incaritate ridsera.
&e fundati. ut p̃ualeatis comp̃hendere cum
om̃ib sanctis. Quam cõphendere det uob̾ peꝵ
spm̃ suum urtutem corroborariq habitare

Expanded text:
habetis, nisi det vobis. Det vobis virtute corroborari per Spiritum ejus. Si enim dederit vobis virtute corroborari, ibi dabit vobis non infirmari. In interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris. Totum hoc det vobis. In charitate radicati et fundati, ut praevaleatis comprehendere cum omnibus sanctis. Quid comprehendere? Det vobis per Spiritum suum virtute corroborari, et habitare
Abbreviated transcription (Latin):
insultat & dicit indefense: qui te non
uindicare. Tur ba impedit ne uidea
turbaglorians & exultans. quando sep¬
erit undicire impedit ne uideatur ulea
pendens ait. pater ignosce illis quamse
atcendit turbam impedientẽ. sed ascent
sicomorum qͣsi fatui pomi lignũ. Ilosta
ꝙ dicunt. quale cor habetis qui dot
stultum: dicite quod uultis. nosasaros
sicomorũ & udeamus iħm. Ideo eũ ud̾
iħum uidere non potestis: quasicnd¬
rum ascendere erubescitis. Apphendia
zacheis sicorum: ascendat humiliscris
Pariun ẽ ascendat. ne de cruce. xpĩ erui¬
cit. In fronte illam figat: ubi sedes purl
ẽ. Ibi omnino ibi: in quo membro erubed¬
cur. Ibi figatur: unde nõ erubescatut.
Puta quia irrides sicomorum: & ipsass
fecit uidere iłim. Sed tu irrides sicomo¬

Expanded text:
insultat, et dicit: Indefense, qui te non potes vindicare. Turba impedit ne videatur Jesus: turba glorians et exultans quando se potuerit vindicare, impedit ne videatur ille qui pendens ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt attendit turbam impedientem; sed ascendit sycomorum, quasi fatui pomi lignum. Nos eniet dicunt: Quale cor habetis, qui Deuor nostrum stultum. Dicite quod vultis: nos ascendamus sycomorum, et videamus Jesum. Ideo enim vos Jesum videre non potestis, quia sycomorum ascendere erubescitis. Apprehendat Zacchaeus sycomorum, ascendat humilis crucem. Parum est, ascendat; ne de cruce Christi erubescat, in fronte illam figat, ubi sedes pudoris est: ibi omnino, ibi in quo membro erubescitur, ibi figatur unde non erubescatur. Puto quia tu irrides sycomorum: et ipsa me fecit videre Jesum. Sed tu irrides sycomo