comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sceleratoꝵ uexilla ꝓdeunt fe.¬
rocissima: Et his accedentib
diuersoꝵ instrumentoꝵ somi¬
tu. intonant undiq montes
cum uallibus R ex autem
dauid tantoꝵ ferocitatẽ hu.¬
millue prestolatur suosq
incitat uirili animo et con¬
solatur: Asserens electam in¬
fidelium multitudinẽ coope.¬
rante uirtute scẽ crucis: par¬
ua manu et breui : posse con¬
teri:. Nec multo post uisis
xp̃icolis. infinita multitudo
spũ suꝑbie exagitata : cum
in mensis clamorib in eos
irruit Wirtute uero dñi
inprimis ictib excecati. fran¬
coꝵ manib corruunt in dis¬
ꝑsionem effugati. Ut qͥd
singula: Perfidi nutu dei
xp̃icolis et medis una: pre.¬
bentur cedis materia Et
ut ꝓserio existentium in
conflictu didicimus: in fu¬
ga spatio trium dierum ha-¬
bita: corruerunt regali gla¬
dio quater centum milia: Idẽq
algazi incapite uulneratus
ꝑemptis pene omĩbus suis
ꝑmissione dñi cum paucis

Expanded text:
sceleratorum vexilla prodeunt fesceleratorum vexilla prodeunt ferocissima; et his accedentibus diversorum instrumentorum sonitu intonant undique montes cum vallibus. Rex autem David tantorum ferocitatem humillime praestolatur, suosque invitat virili animo, et consolatur, asserens elatam infidelium multitudinem cooperante virtute sanctae crucis, parva manu ac brevi posse conteri. Nec multo post visis Christicolis, infinita multitudo, spiritu superbiae exagitata, cum immensis clamoribus in eos irruit; virtute vero Domini imprimis ictibus excaecati, Francorum manibus corruunt in dispersionem, effugati. Ut quid singula? perfidi nutu Dei Christicolis et Medis una praebentur caedis materia, et ut serio existentium in conflictu didicimus, in fuga spatio trium dierum habita, corruerunt regali gladio quater centum millia; idemque Algazi in capite vulneratus, peremptis pene omnibus suis permissione Domini, cum paucis
Abbreviated transcription (Latin):
La xp̃i milites. si plege di
tuenda legittime certauerimꝰ:
non solum in ninnerabiles de¬
monum satellites. uerum etiã
ipsos demones ex facili supe¬
rabimus Est aut̃ consilium
quod intueor. si laudatis: nr̃o
honori nrẽq utilitati ꝓfut᷑um
Hoc uidelicet. ut erectis ad
cȩlum manibus cuncti poten¬
ti deo ꝓmittamus. ꝓ amore
ipsus in hoc belli campo an¬
te mori : quam fugere Et
ut fugere nequeamus etiam
si uelimus. patentes huius
uallis aditus quibus intraui.¬
mus: densissimis lignoꝵ strui¬
bus constipemus. et constan.¬
ti animo hostes eproximo in
nos certare presumentes:
acerrime ꝑcutiamus Quid
singula. Tanti regis ueri et
ꝑfectissimi xp̃iani : laudata
ꝓbata. et ꝑfecta: stat senten.¬
tia. Nec mora dispositis a tiebꝰ
singulis. rex ducentos milites
francigenas quos habebat. ad
primos ictus inferendos an¬
te posuit. Statimq in altera
fronte uallis cum ingenti
hominum clamore equoꝵ et
armoꝵ strepitu constipato:

Expanded text:
i milites, si pro lege Dei tuenda legitime certaverimus, non solum innumerabiles daemonum satellites, verum etiam ipsos daemones ex facili superabimus. Est autem consilium quod intueor, si laudatis, nostro honori nostraeque utilitati profuturum, hoc videlicet ut erectis ad coelum manibus cunctipotenti Deo promittamus, pro amore ipsius in hoc belli campo ante mori quam fugere, et ut fugere nequeamus, etiam si velimus, patentes hujus vallis aditus quibus intravimus densissimis lignorum struicibus constipemus; et constanti animo, hostes e proximo in nos certare praesumentes acerrime percutiamus. » Quid singula? Tanti regis veri et perfectissimi Christiani laudata, probata et perfecta stat sententia. Nec mora, dispositis aciebus singulis, rex ducentos milites Francigenas, quos habebat, ad primos ictus inferendos anteposuit, statimque in altera fronte vallis, cum ingenti hominum clamore, equorum et armorum strepitu constipato,
Abbreviated transcription (Latin):
per inter nuntios pace
pro locuta. cum etiam
imperator ad eum cum
exercitu suo approximas.¬
set. amici ad inuicem
conuentionibus additis
facti sunt: Iurauit enĩ
buamundo imperator¬
super reliquias preciosissimaᷤᷤ
peregrinos de quibus iam
sepe fatum est in terra et
in mari quanto latius impe¬
rium eius extendebatur
ab illo die et deinceps se
saluaturum et honoraturũ.
nequis eorum uel diripe¬
retur uel male tractaretur:
imperatori pacem et fideli.¬
tatem omnimode tenendã.
qui post modum occasione
partem exercitus sui mi¬
norem secum reducens par
enim maior iherusalem ut

Expanded text:
per internuntios concordia prolocuta, cum etiam imperator ad eum cum exercitu suo jam approximasset, amici adinvicem conventionibus intermistis facti sunt. Juravit enim Boamundo imperatorsuper reliquias pretiosissimas, peregrinos, de quibus jam saepe fatum est, tam in terra quam in mari, quanto latius imperium ejus extendebatur, ab illo die et deinceps se salvaturum et conservaturum, ne quis eorum diriperetur, vel male tractaretur. juravit pacem et fidelitatem omnimode tenendam. Qui postmodum occasione rtem exercitus sui minorem secum reducens. Pars enim major Hierusalem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
a septentrione quoddam
uetus uallũ qui amonte
descendens. ad fluuium
usq ꝑueniebat. Laudabat
etiam ppłs ut castellum ali¬
ud in monticulo qui supͣ
pontẽ illoꝵ erat firmaret᷑.
facte sunt etiam in castris
machine quȩ muros ciuita¬
tis impellerent. sed hoc frus¬
tra fuit Cumq iam in qͥn¬
to mense obsidionis nr̃ȩ na¬
ues undiq cum alimoniis
ad portum nr̃m aplicarent.
turci ciuitatis uias maris
obsidere atq portitores uic.¬
tualium interficere cepert̃.
nr̃i uero principes primo
tantum patiebant᷑ Turci
aut̃ sceleris impunitate. spe
rapine die noctuq insta-¬
bant. Consultũq tandẽ¬
est ut ad pontẽ illoꝵ castrũ
firmaremus. Sed quia plu.¬
rimi de nobis adportum
abierant. electus est comes
et boiamundus. ut eos in¬
de adducerent. cum rastris
et aliis instrumentis quib
uallum noui castelli fieret.
Cumq cõꝑtum esset in ci-¬
uitate comitẽ et boamun¬
dum ab esse: assultus soli

Expanded text:
a septentrione quoddam a septentrione quoddam vetus vallum, quod a monte descendens, ad fluvium usque perveniebat. Laudabat etiam populus ut castellum aliud in monticulo, qui supra pontem illorum erat, firmaretur. Factae sunt etiam in castris machinae, quae muros civitatis impellerent, sed hoc frustra fuit. Cumque jam in quinto mense obsidionis nostrae naves undique cum alimoniis ad portum nostrum applicarent, Turcae civitatis, vias maris obsidere, atque portitores victualium interficere coeperunt. Nostri vero principes primo tantum patiebantur; Turcae autem sceleris impunitate, spe rapinae, die noctuque instabant. Consultumque est tandem ut ad pontem illorum castrum firmaremus. Sed, quia plurimi de nobis ad portum abierant, electus est comes et Boimundus ut eos inde adducerent, cum rastris, et aliis instrumentis quibus vallum novi castelli fieret. Cumque compertum esset in civitate comitem et Boimundum abesse, assultus soli
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ds̃ ꝑseruos suos ope¬
rabatur. iħm marie uirgi¬
nis filium glorificabant.
qui pauperes suos poten¬
cabat: Hii aut̃ legati gra¬
ciam et beniuolentiã apud
regẽ suum nobis ꝓmitte¬
bant: Preterea plura be¬
neficia regis. in xp̃ĩanos
egyptios et peregrinos
nrõs referebant. Itaq re¬
missi sunt cum illis legati
nri qui fedus amiciciãq
cum rege inirent: Code
t̃pre uisum est principib
nris ut in colle qui supͣ¬
tentoria boimnundi erat cas¬
trum firmaretur: ne si rursꝰ
hostes contra nos uenirent
ullo mͦ tentoria nr̃a inpelle.¬
re possent: Cum hoc factũ
fuisset : fuerunt castra nr̃a
ita firmissima ut ad instar
ciuitatis clausi. tam opere
quam natura undiq essemꝰ:
Erat enim ab oriente nob̃
castrum hoc. a meridie mu-¬
ri ciuitatis et palus quȩ
muros mumebat: castra
etiam nrã tuebatur. Nec
facultatẽ pugnandi his
deciuitate concedebat: nisi
ꝑportas egrederent᷑ Ab oc.¬
cidente uero fluuius erat

Expanded text:
quae Deus per servos suos opequae Deus per servos suos operabatur, Jesum Mariae virginis filium glorificabant, qui, per pauperes suos, potencabat. Hi autem legati, gratiam et benevolentiam apud regem suum nobis promittebant; praeterea plura beneficia regis in Christianos Aegyptios, et peregrinos nostros referebant. Itaque remissi sunt cum illis legati nostri, qui foedus amicitiamque cum rege inirent. Eodem tempore visum est principibus nostris ut in colle, qui suptentoria Boimundi erat, castrum firmaretur, ne si rursus hostes nos venirent, nullo modo tentoria nostra impellere possent. Cum hoc factum fuisset, fuerunt castra nostra ita firmissima ut ad instar civitatis clausi, tam opere quam natura undique essemus. Erat enim ab oriente nobis castrum hoc, a meridie, muri civitatis, et palus, quae muros muniebat, castra etiam nostra tuebantur, nec facultatem pugnandi, his de civitate concedebat nisi per portas egrederentur; ab occidente vero fluvius erat;
Abbreviated transcription (Latin):
riam de incenso castro con
tanta pugna in castris fu¬
it: ut ibi nullus locus
fuerit uersus ciuitatem
ubi bellum non esset: Com¬
posuerant enim hostes ut
dum ab ossessis acerrime
inpugnarem᷑ : ab inproui¬
sis auxiliatorib eoꝵ atͣgo
oprimerem᷑ Sed ds̃ qui
militib nrĩs uictoriam con¬
ferebat: inpeditib nrĩs
preliabatur: Nec minorẽ
suscepimus eo die de ob¬
sessis triumphũ: quã de
fauctorib eoꝵ milites nr̃i
głam retulerunt: Igitur
potita uictoria. et spoliis.
capita cesoꝵ ad castra de¬
portata sunt: Et ut hosti.¬
bus timorẽ et testimoni¬
um de ꝓfligato eoꝵ suc.¬
cursu ostenderemꝰ de la.¬
ta capita in palis suspen¬
sa sunt: Quod dispositio.¬
ne dei actum esse: postea
credidimus: Namq cap¬
cuspidem int̾ram figebant.
Itaq actum est ut uisis
suoꝵ ereptis capitib ab
improperio nr̃õ reuocaren¬
tur: Erant eo tpr in nrĩs
castris legati a rege babilo¬
nioꝵ. qui uidentes mira

Expanded text:
riam de incenso castro confriam de incenso castro conftanta pugna in castris fuit ut ibi nullus locus fuerit, versus civitatem, ubi bellum non esset. Composuerant enim hostes, ut, dum ab obsessis acerrime impugnaremur, ab improvisis auxiliatoribus eorum, a tergo opprimeremur. Sed Deus, qui militibus nostris victoriam conferebat, in peditibus nostris praeliabatur. Nec minorem suscepimus eo die de obsessis triumphum quam de fautoribus eorum milites nostri gloriam retulerunt. Igitur potita victoria et spoliis, capita caesorum ad castra deportata sunt. Et ut hostibus timorem, et testimonium de profligato eorum succursu ostenderemus, delata capita in palis suspensa sunt. Quod dispositione Dei actum esse, postea credidimus. Namque capcuspidem in terra figebant. Itaque actum est ut, visis suorum erectis capitibus, ab improperio nostro revocarentur. Erant eo tempore in nostris castris legati a rege Babyloniorum, qui videntes mira
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑmiliarium uicina sunt:
Hoc aut̃ hostib euagandi
licentiam uetuit. ne more suo
accingere possent. Namq
ds̃ qui cȩtera nobis dederat
ui. ualles continuas ꝓdien.¬
tib ad bellum prebuit. atq
una hora egressi. campo quȩ
occupato. sole etiam reful-¬
gente in armis et clipeis
pugna cominittit᷑ Nri au¬
tẽ primo paulatim ꝓcede
nri tantum paciebantur
dum priores de turcis pos¬
terioribus infarcirent᷑ Et¬
enim ut aꝓfugis eoꝵ didi.¬
bello fuisse referunt᷑:. Utq
satis prior acies turcoꝵ sub¬
sequentib inclusa est inuo¬
cato deo ꝓcurrunt franci:
Nec mora ad est dñs fortis
et potens inprelio. ꝓtexit
filios. ꝓstrauit iniicos:
Itaq ꝑsecuti sunt eos fran-¬
ci usq ad castrum eoꝵ mu.¬
nitissimũ quod loco pugne
quasi .x. miliarib ab erat.
Castellani aut̃ suoꝵ fugã
uidentes incenso castro fu¬
gam arripiunt: Hoc aut̃
tam̃ gaudium et exultatio
nobis fuit ut alterã uicto¬

Expanded text:
per milliarium vicina sunt. per milliarium vicina sunt. Hoc autem hostibus evagandi licentiam vetuit, ne more suo accingere possent. Namque Deus, qui caetera nobis dederat, sex valles continuas, prodientibus ad bellum praebuit atque una hora egressi, campoque occupato, sole etiam refulgente, in armis et clypeis pugna committitur. Nostri autem, primo paulatim coepernostri tantum patiebantur, dum priores de Turcis posterioribus infarcirentur. Etenim, ut a profugis eorum didibello fuisse referuntur. Utque satis prior acies Turcarum subsequentibus inclusa est, invocato Deo, procurrunt Franci. Nec mora, adest Dominus, fortis et potens in praelio : protexit filios, et prostravit inimicos. Itaque prosecuti sunt eos Franci usque ad castrum eorum munitissimum, quod a loco pugnae decem milliaribus aberat. Castellani autem suorum fugam videntes, incenso castro fugam arripiunt. Hoc autem totum, gaudium et exsultatio nobis fuit, ut alteram victo
Abbreviated transcription (Latin):
les et pauidi siuiderent tur¬
coꝵ multitudinẽ timoris
potius quã audatie exem.¬
pla mostrarent: Igitur sub
noctẽ ꝓfecti ne hi qui inci.¬
uitate erant ꝑciperent. atq
his in auxilium eoꝵ uene¬
rant nunciarent. Longe
a nrĩs castris ꝑduas leu.¬
gas inter monticulos se
occultauere: Mane autẽ
facto. cum sole hostes ap¬
paruerunt: Audiant igit᷑
audiant obsecro qui aliqͣn.¬
do exercitum ledere cona.¬
ti sunt. ut cum magnifica¬
re dm̃ suam miscdiam in
nobis cognouerĩt ꝑ pe-
nitentie lamenta ipsi satiᷤ¬
facere contendant: Dispo.¬
sitis itaq militib in ui.
turmis tam̃ eos ds̃ mul.¬
tiplicauit. ut qui uix. dec.
ante ordinationẽ appare.¬
bant: habita particione plus¬
quam duo milia in esse uni.¬
cuiq ordini affirmarentur.
De audatia uero illoꝵ qui lo¬
quar: Cum etiã cantus mi-¬
litares tam festiue milites
agerent ut quasi ꝓludo im¬
minens bellum haberent.
Contigit aut̃ in eo loco bellũ
fieri quo palus et fluuius

Expanded text:
les et pavidi, si viderent Turcarum multitudinem, timoris potius quam audaciae exempla monstrarent. Igitur sub noctem profecti, ne ii qui in civitate erant perciperent, atque his qui in auxilium eorum venerant nuntiarent, longe a nostris castris per duas leugas inter menticulos se occultaverunt. Mane autem facto, cum sole hostes apparuerunt. Audiant igitur, audiant, obsecro, qui aliquando exercitum laedere conati sunt, ut, cum magnificare Deum suam misericordiam in nobis cognoverint, per poenitentiae lamenta ipsi satisfacere contendant. Dispositis itaque militibus in sex turmis, tantum eos Deus multiplicavit ut qui vix septingenti ante ordinationem apparebant, habita partitione plusquam duo millia inesse unicuique ordini affirmarentur. De audacia vero eorum quid loquar, cum etiam cantus militares tam festive milites agerent, ut quasi pro ludo imminens bellum haberent? Contigit autem in eo loco bellum fieri, quo palus et fluvius
Abbreviated transcription (Latin):
amorem dñi morari uellent¬
sent. terciam pecunie par¬
tem hostibus internis abla¬
muniter haberent: Rex
autem primam et scđam
Uicum insuper unum in
eadem ciuitate. in heredita

Expanded text:
amorem Dei morari vellesent, tertiam pecuniae partem hostibus internis ablamuniter haberent, rex autem primam et secundam, vicum insuper unum in eadem civitate sic capta
Abbreviated transcription (Latin):
actos. Cum nos iherłm
gens gallica cepimus ur¬
bem. Anno ab obitu Ra.
a morte guillelimi anglie re¬
gis primi anno .xii. Terqui.
na iulius splendebat iuce
micanti: Urbem cum fran¬
ci capiunt uirtute potenti:
Anno milleno. centeno quo¬
minus ino: Wirginis a
partu genuit que cuncta
regentem: Idus erat iulii.
Quippe godefrido patriȩ
mox principe facto. Quem
ob nobilitatis excellentiã
et militię probitatem. atq¬
tiȩ modestiam. nec nõn
morum elegantiam. in ur-¬
be scã regni principem om.¬
illud atq regendum: Tẽ¬

Expanded text:
actos, Cum nos Hierusalem, actos, Cum nos Hierusalem, gens Gallica, cepimus urbem.  quinto, et morte Guillelmi Angliae regis primi anno duodecimo. na Julius splendebat luce micanti, Urbem cum Franci capiunt virtute potenti, Anno milleno centeno, quominus uno, Virginis a partu, genuit quae cuncta regentem. Idus erat Julii, Quippe Godefrido patriae mox principe facto, quem ob nobilitatatis excellentiam, et militiae probitatem, atqtiae modestiam, nec non et morum elegantiam, in urbe sancta regni principem omandum atque regendum e
Abbreviated transcription (Latin):
psꝰ om̃ibus ante ferendum:
Uere desideratum. qm̃
ab omnibus fidei catho.¬
lice cultoribus interno
mentis desiderio semper
desideratum fuerat ut lo.¬
cus in quo cunctarum
creaturarum creator recre.¬
ationis salutiferȩ munꝰ.
ds̃ nomo factus humano
generi pietate sua multi¬
plici. nascendo. moriendo
resurgendoq contulit. a.
paganoꝵ contagione in¬
habitantum quandoꝙ
mundatus tam du suꝑ¬
stitione eorum contami.¬
natus. a credentibus et
confidentibus inse in mo.¬
dum dignitatis suȩ pristi.¬
num reformaretur: Et ue.¬
re memoriale et iure me.
cum hominibus conuer.¬
sans egit et docuit. ad
memoriam famosissimam
renouata et reducta sunt:
dilectum. alumnum. fami.¬
liaremq et ad hoc negoti.¬
um pre electum expleri
uoluit. usq infinem scłi
memoriale linguis tribu.¬
um unuiersarum ꝑsona.¬
bit: Iulius efferuens ter.
quina luce calebat. Un.¬
decies centum numero si
dempseris unum: Dicebãt
annos dñi tunc esse per¬

Expanded text:
s omnibus anteferendum! s omnibus anteferendum! Vere desideratum, quoniam ab omnibus fidei catholicae cultoribus interno mentis desiderio semper desideratum fuerat, ut locus in quo cunctarum creaturarum Creator recreationis salutiferae munus, Deus homo factus, humano generi pietate sua multiplici, nascendo, moriendo, resurgendoque contulit, a paganorum contagione inhabitantium quandoque mundatus, tandiu superstitione eorum contaminanatus, a credentibus et confidentibus in se, in modum dignitatis suae pristinum reformaretur. Et vere memoriale, et jure memocum hominibus conversans, egit et docuit, ad memoriam famosissimam revocata et reducta sunt. dilectum alumnum familiaremque, et ad hoc negotium praeelectum, expleri voluit, usque in finem saeculi memoriale, linguis tribuum universarum personabit. Julius effervens ter quina luce calebat Undecies centum numero si dempseris unum, Dicebant annos Domini tunc esse per
Abbreviated transcription (Latin):
currit gens nra ꝑurbem.
Nec cuiquam parcunt.
etiam miserere precanti:
Uulgus erat stratum.
ueluti cum putrida mo¬
tis poma cadunt ramis
agitataq ilice glandes: Et
post stragem tantam ingres.¬
si sunt domos. et ceperunt
quecumq in uenerunt. ita
sane ut quicumq primus
domum intrasset siue di¬
ues siue pauper esset nil.¬
latenus ab alio aliquo fie¬
ret illi inuiria quin domũ
ipsam aut palatium et qd̃¬
cumq in eo repperisset ac
si omĩno proprium sibi as.¬
sumeret et possideret: Hoc
dum stabilierant:. Unde
multi in opes facti sunt
iocupletes: Tunc autem
ad sepulchrum dñi et tem.
plum głosum euntes cle.¬
rici simul et laici exulta.¬
tionis uoce altissona can.¬
ticum nouum dño de can.¬
tando loca sacro sca tan
diu desiderata cum obla.¬
tionibus faciendis sup¬
plicationibusq humillimiᷤᷤ
letabundi om̃s uisitaue¬
runt: O tempus desidera.¬
tum: O tempus inter ce¬
tera tempora memoran.¬
dum: O factum. factis¬

Expanded text:
currit gens nostra per urbem. currit gens nostra per urbem. Nec cuiquam parcunt etiam miserere precanti. Vulgus erat stratum veluti cum putrida motis Poma cadunt ramis, agitataque ilice glandes. Et post stragem tantam ingressi sunt domos, et ceperunt quaecunque in eis invenerunt, ita sane, ut quicunque primus domum intrasset, sive pauper sive dives esset, nullatenus ab aliquo alio fieret illi injuria, quin domum ipsam aut palatium, et quodcunque in ea reperisset, ac si omnino propria, sibi assumeret et possideret. Hoc cem stabilierant. Unde multi inopes facti sunt locupletes. Tunc autem ad sepulcrum Domini, et templum ejus gloriosum euntes, clerici simul et laici exsultationis voce altisona canticum novum Domino decantando, loca sacrosancta tam diu desiderata, cum oblationibus faciendis supplicationibusque humillimis, laetabundi omnes visitaverunt. O tempus tam desideratum! o tempus inter caetera tempora memorandum! o factum facti
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt. et deorsum de
tecto insanabiliter preci¬
pitati. In quo etiam tem.¬
plo decem ferme milia
de collati sunt: Quod si
inibi essetis. pedes ur̃i usq
ad bases cruore ꝑemptoꝵ
tinguerentur. Quid nar.¬
rabo: Nullus exeis uite
est reseruatus. sed neq fe.¬
minis neq paruulis pe¬
ꝑcerunt: Mirabile quod¬
dam uideretis cum scu¬
tigeri nr̃i atq pedites
pauperiores calliditate
sarracenorum comperta
uentres eorum iam occi¬
sorum findebant. ut de in¬
testinis bisantios excerperẽt
quos uiui faueibus auidis
trans glutuierant: Qua ꝓpt̃
post dies aliquot aceruo
magno de cadaueribus fac¬
to ea igni combuxerunt
ut es illud predictum in
cinere facto facilius repe¬
rirent: Tan credus autem
templum diũcum festino
cursu in gressus multa au.¬
rea et argentea quod erat
nefas rapiendum. lapides
etiam preciosos arripuit.
sed noc postea emendans
eadem cuncta uel eis ap¬
preciata loco saero sc̃õ emen.¬
dauit: Ensibus extractis

Expanded text:
tati sunt, et deorsum de tati sunt, et deorsum de tecto insanabiliter praecipitati; in quo etiam templo, decem ferme millia decollati sunt. Quod si inibi essetis, pedes nostri usque ad bases cruore peremptorum tinguerentur. Quid narrabo? Nullus ex eis vitae est reservatus. Sed nec feminis nec parvulis pepercerunt. Mirabile quoddam videretis, cum scutigeri nostri atque pedites pauperiores, calliditate Sarracenorum comperta, ventres eorum jam occisorum findebant, ut de intestinis bysantios excerperent, quos vivi faucibus transglutiverant. Quapropter post dies aliquot acervo magno facto de cadaveribus, ea igni combusserunt, ut aes illud praedictum in cinere facto facilius reperirent. Tancredus autem templum Domini cum festino cursu ingressus, multa aurea et argentea quod erat nefas rapiendum, lapides etiam pretiosos arripuit Sed hoc postea emendans, eadem cuncta vel eis appretiata loco sacrosancto remandavit. Ensibus extractis
Abbreviated transcription (Latin):
tuantibus uiriliter inpe.¬
tentibus. ad uiua deus
ex clamantibus: uexillo
uno in muri fastigio iam
subleuato pagani omĩno
paue facti ꝑuicorum ciuii.¬
tatis angi portus auda.¬
ciam suam infugam cele.¬
rem mutauerunt omnes:
Qui cum uelociter fuge¬
rent : uelocius fugati sũt
Hoc raimundus comes
ex altera parte assiliens
non dum sciebat neq ho.¬
mines eius donec sarra.¬
cenos ꝑmuri apicem an.¬
te eos prosilire uiderunt:
Quo iuso ad urbem letis¬
simi quam tocius accur.¬
rerunt. et cum cȩteris
hostes nefarios fugare
et occidere ceperunt: Tue
quidem alii sarracenoꝵ
tam arabes quam ethio¬
pes in arcem daiuticam
fugiendo se intromisert̃.
aliĩ uero intemplum dñi
atq salomonis se in clu.¬
serunt: In quoꝵ atriis
templorum impetus in
eos agebatur nimius: Lo.¬
cus etiam nusquam erat
quo gladiatores nros eua¬
dere possent. Supra salo.¬
monis templum quo fu.¬
giendo ascenderant. mul¬
ti exeis ad mortem sagit.¬

Expanded text:
tuantibus, viriliter impetuantibus, viriliter impetentibus, ADJUVA DEUS exclamantibus, vexillo uno in muri fastigio jam sublevato, pagani omnino pudefacti, per vicorum civitatis angiportus, audaciam suam in fugam celerem mutaverunt omnes. Qui cum velociter fugerent, velocius fugati sunt. Hoc Raymundus comes ex altera parte assiliens, nondum sciebat, nec homines ejus, donec Sarracenos per muri apicem ante eos prosilire viderunt. Quo viso, ad urbem laetissimi quantocius accurrerunt, et cum caeteris hostes nefarios fugare et occidere coeperunt. Tum quidem alii Sarracenorum, tam Arabes quam Aethiopes, in arcem Davidicam fugiendo se intromiserunt; alii vero in templum Domini atque Salomonis se incluserunt. In quorum atriis templorum impetus in eos agebatur nimius; locus etiam nusquam erat, quo gladiatores nostros evadere possent. Supra Salomonis templum, quod fugiendo ascenderant, multi ex eis ad mortem sagit
Abbreviated transcription (Latin):
rum concentu uirilius in¬
ierunt. ita ut cum arietibꝰ
pulsando murum in uno
ioco ꝑforarent: Pendebãt
nempe ante muri ꝓpug.¬
nacula duo asseras funbꝰ
illic alligata que sarraceni
sibi preparauerant ut ir.¬
ruentibus et lapides in
eos iactantibus obstaculũ
fierent: Sed quod pro in¬
cremento sibi fecerant. idẽ
ad detrimentum suum
dño ꝓuidente acceperũt:
Nam turri prefata muro
ad mota. rudentibusꝙ
quibus ligna pendebant
predicta falciculis sectis
de eisdem tignis unũ pon¬
tem franci tunc sibi co ap¬
tauerunt. quem de turri
super murum callide ex¬
tensum iactauerunt: Iam¬
iamq ardebat arx una
in muro iapidea super qͣm
machinatores nr̃i torres
flamineos in iecerant. un.¬
de foco paulatim intra ma¬
teriem lignorum nutrito¬
alto fumus flammaq sie
prodire cepit. ut nec unꝰ
custodum ciuium ibi uite.¬
rius morari posset. Mox
itaq francis hora meridi.¬
ana urbem intrantibus
nantibus cunctis tu mul.¬

Expanded text:
rum concentu, virilius inrum concentu, virilius inierunt, ita ut cum arietibus pulsando murum in uno loco perforarent. Pendebant nempe ante muri propugnacula duo assera funibus illic alligata, quae Sarraceni sibi praeparaverant, ut irruentibus et lapides in eos jactantibus obstaculum fierent. Sed quod pro incremento sibi fecerant, idem ad detrimentum suum, Domino providente, acceperunt. Nam turri praefata muro admota, rudentibusque, quibus ligna pendebant praedicta, fasciculis sectis, de eisdem tignis unum pontem Franci tunc sibi coaptaverunt, quem de turri super murum callide extensum jactaverunt. Jamjamque ardebat arx una in muro lapidea super quam machinatores nostri torres igneos injecerant: unde foco paulatim intra materiem lignorum nutrito, fumus flammaque sic prodire coepit ut nec unus custodum civium ibi ulterius morari posset. Mox itaque Francis hora meridiana urbem intrantibus,nantibus, cunctis tumul
Abbreviated transcription (Latin):
et sic mane ipso cum pe¬
trarias et cȩtera admini.¬
cula parauissent. citissime
aut longe amuro com¬
pactam erexerunt. Quam
erectam et decoriis defo¬
ris uene contectam. pau¬
iatim ꝓmouendo muro
propius impegerunt: Tũ
uero rari milites tamen
audaces monente cornu
ascenderunt in eam de
qua statim lapides et sa¬
gritas iacere ceperunt:
Contra quos summiliter sar.¬
raceni defendendo se age¬
bant. et ignem cum oleo
et adipe uiuidum faculis
aptatis predicte turri et
militibus qui erant in
ea fudibulis suis iacu¬
labantur: Multis igit᷑
utrorum quȩ inuicem sic
certantium mors sepe ad¬
erat presens: E a quidem
in parte qua raimundus
comes et homines sui as¬
sistebant scilicet in mon¬
te syon cum machinis¬
suis magnum assultum
dabant. Ex alia uero parte
qua dux erat godefridus
et rotbertus normaninȩ
comes. et flandrensis rot.¬
bertus maior erat muro
assultus: Iuo die sic fecer̃:
Sequenti quoꝙ die. iabo.¬
rem eundem facto bucma.¬

Expanded text:
Et sic mane ipso cum peEt sic mane ipso cum petrarias et caetera adminicula paravissent, citissime haud longe a muro compactam erexerunt. Quam erectam, et de coriis deforis bene contextam, paulatim promovendam muro propius impegerunt. Tum vero rari milites, tamen audaces, monente cornu, ascenderunt in eam, de qua statim lapides et sagittas jacere coeperunt. Contra quos similiter Sarraceni defendendo se agebant, et ignem cum oleo et adipe vividum faculis aptatis dictae turri, et militibus qui erant in ea, fundibulis suis jaculabantur. Multis igitur utrorumque invicem sic certantium mors saepe aderat praesens. Ea quidem in parte qua Raymundus comes et homines sui assistebant, scilicet in montem Sion, cum machinissuis magnum assultum dabant. Ex altera vero parte, qua dux Godefridus erat, et Robertus Northmanniae comes, et Flandrensis Robertus, major erat muro assultus. Illo die sic fecerunt. Sequenti quoque die, laborem eumdem facto buccina
Abbreviated transcription (Latin):
ei sextam assiluissent. et
ꝑscalas quas finxerant
eo quod pauce erant in¬
troire nequissent assultũ
tristes dimiserunt: Tunc
autem sumpto concilio
iussum est ab artificibus
machinas fieri cum quibꝰ
muro ad motis auxilian.¬
te deo spei effectum adi.¬
piscerentur: Et sic factũ
est: Interea nec panis nec
carnis in opiam passi sũt:
Sed quia locus ut supe.¬
rius dictum est in a quo¬
sus et sine fluminibus
est: uiri nr̃i propterea et
iumenta eorum indigebãt
aqua uehementer ad po.¬
tandum: Qua propter
pro ut monebat necessitaᷤᷤ
ionge aquam queritabãt.
et a quatuor miliariis uł
quinq laboriose ad obsi.¬
dionem inutribus suis
apportabant: Machinis
autem patratis arietibus
scilicet et scrofis ad assi¬
uendum item separauert̃
Inter artificia uero cȩtera
unam turrim de lignis
exigius quia magna ma.¬
teries illis de erat com.¬
pegerunt. quam noctu
edicto proinde facto ad
cornu ciuitatis oportum.¬
us frustatim portauerũt.

Expanded text:
ei sextam assiliissent, et ei sextam assiliissent, et per scalas, quas fixerant, eo quod paucae erant, introire nequissent, assultum tristes dimiserunt. Tunc autem sumpto consilio, jussum est ab artificibus machinas fieri, cum quibus muro admotis, auxiliante Deo, spei effectum adipiscerentur. Et sic factum est. Interea nec panis nec carnis inopiam passi sunt. Sed quia locus, ut superius dictum est, inaquosus et sine fluminibus est, viri nostri propterea et jumenta eorum indigebant aqua vehementer ad potandum. Quapropter, prout monebat necessitas, longe aquam quaeritabant, et a quatuor milliariis vel quinque laboriose ad obsidionem in utribus suis apportabant. Machinis autem patratis, arietibus scilicet et scophris, ad assiliendum item se paraverunt. Inter artificia vero caetera, unam turrim de lignis exiguis, quia magna materies illis deerat, compegerunt; quam noctu, edicto proinde facto, ad cornu civitatis opportunius frustratim portaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑ basilica decens su¬
pra dñicum sepulchrum
rotunditate facta. cuius
rotunditatis summnitas ita
artifitiose tegmine caret.
ut foramine illo solis splen.¬
dori patulo clara semper
habeatur: Non de sunt
etiam ciuitati ꝑ om̃s uicos
aquę ductus ꝑquos ym.¬
brium tempore om̃s un¬
munditie diluuntur: Hãc
etiam urbem helius impe¬
rator a drianus mirifice
decorauit. et uicos et pla¬
teas paiumento decenter
ornauit. de cuius nomine
iherłm helia uocitata est
Exhis et ceteris multis
ciuitas ipsa uenerabilis ẽ
et głosa: Quam cum as.¬
picerent franci et uiderẽt
eam ad capiendum gra.¬
uem. uissum est a princi.¬
pibus nrĩs scalas ligneas
fieri quibus muro postea
erectis cum assultu forti
ꝑeas insummum muri scan¬
dentes. urbem forsitan ui-¬
uante dño in grederentur:
Quod cum fecissent sequen.¬
ti die septimo monitu pro.¬
cerum bucinis sonantibus
mane claro impetu miro
ciuitatem undiq assiliert᷑
Et cum usq ad horam di¬

Expanded text:
insuper basilica decens suinsuper basilica decens super Dominicum sepulcrum rotunditate facta, cujus rotunditatis summitas ita artificiose tegmine caret ut foramine illo solis splendori patula clara semper habeatur. Non desunt etiam civitati per omnes vicos aquae ductus, per quos imbrium tempore omnes immunditiae diluuntur. Hanc etiam urbem Helius imperator Adrianus mirifice decoravit, et vicos et plateas pavimento decenter ornavit, de cujus nomine Hierusalem Helia vocata est. Ex iis et caeteris multis, civitas ipsa venerabilis est et gloriosa. Quam cum aspicerent Franci, et viderent eam ad capiendum gravem, jussum est a principibus nostris scalas ligneas fieri; quibus muro postea erectis, cum assultu forti per eas in summum muri scandentes, urbem forsitan juvante Deo ingrederentur. Quod cum fecissent, sequenti die septimo, monitu procerum, buccinis sonantibus, mane claro, impetu miro civitatem undique assilierunt. Et cum usque ad horam di
Abbreviated transcription (Latin):
fundata est supra firmam
petram:. In qua cum salo¬
mon deuote dño precem
suam funderet ut oculi
eius die ac nocte super
eam aꝑti essent. et qui
ad scũarium illud oraret
recto corde ab eo exaudi¬
retur. concessit ei dñs res.¬
pondens pro ut ab eo
postulauerat: Hane do¬
mum hoc est dñi tem¬
plum. in ueneratione
magna cuncti sarraceni
habuerant. donec illud¬
eis abstulimus. Ibiꝙ
precationes suas libentius
quam alibi facere solebãt.
quamius idolo in nomine
mahummeth facto eas
uastarent in quod etiam
nullum ingredi xp̃i anum
ꝑmittebant: Aiterum uͦ
templum salomonis diẽ¬
tum magnum est et mi-¬
rabile: Sed non est illud
idem quod ipse salomon
fabricauit quod nunc
satis dolendum est eo
quod in opia pressi non
potiumus tecti eius struc¬
turam reformare postqͣm
in manus baldium regiꝰ
et nostras deuenit: Sed
ipse etiam plumbum ne¬
gociatoribus uendebat.
cum uel de tecto aliquan¬
do decidebat uel deorsũ
dirui precipiebat: In est

Expanded text:
fundata est supra firmam fundata est supra firmam petram . In qua cum Salomon devote Deo precem suam funderet, et ut oculi ejus die ac nocte super eam aperti essent, et qui ad sanctuarium illud oraret recto corde, ab eo exaudiretur, concessit ei Dominus, respondens prout ab eo postulaverat. Hanc domum, hoc est Domini templum, in veneratione magna cuncti Sarraceni habuerant, donec eis illud abstulimus, ibique praedicationes suas libentius quam alibi facere solebant, quamvis idolo, in nomine Mahummeth facto, eas vastarent, in quod etiam nullum ingredi Christianum permittebant. Alterum vero templum Salomonis dictum, magnum est, et mirabile; sed non est illud idem quod ipse Salomon fabricavit. Quod nunc satis dolendum est, eo quod inopia pressi, non potuimus tecti ejus structuram reformare, postquam in manus Balduini regis et nostras devenit. Sed ipse etiam plumbum negotiatoribus vendebat, cum vel de tecto aliquando decidebat, vel deorsum dirui praecipiebat. Inest
Abbreviated transcription (Latin):
se locum ubi stetit angłs
ꝑcutiens cui dauid in tu.¬
ut pauidus niinis: E go
quidem sum qui peccaui
isti qui oues sunt quid
fecerunt: Aiuntq in ipsa
rupe archam federis dñi
esse cum uirga et tabulis
testamenti bene sigillatam
eo quod iosias rex uda po¬
ni iussit eam inscũario tem¬
pli dicens nequaquam por¬
tabitis eam de loco isto:
Preuidebat enim futuram
captiuitatem sed illud qđ
in de scriptionibus ieremie
ipse iheremias eam in ara¬
biam occultauerit. dicens
quod non inuenienda es.¬
set donec gentes multe
congregarentur: Ipse qui¬
dem contemporaneus nuiꝰ
regis iosiȩ fuit: Tamen
uiuendi finem fecit. ante¬
quam iheremias obiret:
Non credimus igitur ar¬
cham in templo esse: Non
ualeo nec audeo recitare
res tam scĩssimas quȩ in¬
ibi habentur. ne in aliqͦ
auditores failam. sed se.¬
cundum dicta quorum.¬
dam in honorem et amo.¬
rem dei hȩc tantilla in
memoriam collegi: Hȩc
procerto domus est dei
de qua scriptum ẽ Bene

Expanded text:
se locum, ubi stetit angelus se locum, ubi stetit angelus percutiens, cui David intulit pavidus nimis: Ego quidem sum qui peccavi; isti, qui oves sunt, quid fecerunt? Aiuntque in ipsa rupe arcam foederis Domini esse, cum virga, et tabulis testamenti, bene sigillatam, eo quod Josias rex Juda poni jussit eam in sanctuario templi, dicens: Nequaquam portabitis eam de loco isto . Praevidebat enim futuram captivitatem. Sed illud, quod in descriptionibus Jeremiae ipse Jeremias eam in Arabia occultaverat, dicens quod non invenienda esset, donec gentes multae congregarentur . Ipse enim contemporaneus hujus regis Josiae fuit; tamen vivendi finem fecit, antequam Jeremias obiret. Non credimus igitur arcam in templo esse. Non valeo nec audeo recitare res tam sanctissimas, quae inibi habentur, ne in aliquo auditores fallam. Sed, secundum dicta quorumdam, in honorem et amorem Dei, haec tantilla in memoriam collegi. Haec est pro certo domus Dei, de qua scriptum est: Bene
Abbreviated transcription (Latin):
uatis Constatq ciuitas
condecenti magnitudine
ꝑ circuitum composita ita
ut nec paruitate nec am¬
plitudine fastidiosa cui.¬
quam uideatur: Habet
quidem ab occasu solis
turrim dauiticam utroq
latere murum ciuitatis
supplentem. quȩ usq ad
medietatẽ sui a parte in¬
feriori solide massata est
et de iapidibus cementa.¬
ta quadratis et plumbo
fusili sigillatis: Quȩ si
cibariis munita fuerit.
erint: numquam ꝑium
ab exercitu quo ius compre.¬
hendetur: Et est in eadem
urbe templum dñicum ro.¬
tundum compositum in eo¬
dem loco quo salomon al¬
terum prius instituit mi¬
rificum: Quod quamius
illi priori scemati nullate.¬
nus sit comparandum. is.¬
tud tamen opere mirabili
et forma speciosissima fac̃.¬
tum est: In cuius medio
est rupis natiua et ingens.
de qua deturpatur satis
et impeditur ipsum tem¬
plum: Nescio quare ab
ȩt̃no ꝑmittitur locum oc.¬
cupare quin prorsus exci¬
ditur. sed dicunt ilum es¬

Expanded text:
vatis. Constatque civitas vatis. Constatque civitas condecenti magnitudine per circuitum composita, ita ut nec parvitate nec amplitudine fastidiosa cuiquam videatur. Habet quidem ab occasu solis turrim Davidicam, utroque latere murum civitatis supplentem, quae usque ad medietatem sui a parte inferiori solide massata est, et de lapidibus caementata quadratis, et plumbo fusili sigillatis. Quae si cibariis munita fuerit, erint, nunquam per vim ab exercita quovis comprehenderetur. Et est in eadem urbe templum Dominicum, rotundum, compositum in eodem loco quo Salomon alterum prius instituit mirificum; quod quamvis illi priori schemati nullatenus sit comparandum, istud tamen opere mirabili et forma speciosissima factum est. In cujus medio est rupis nativa et ingens, de qua deturpatur satis et impeditur ipsum templum. Nescio quare ab aeterno permittitur locum occupare, quin prorsus exciditur. Sed dicunt illum es
Abbreviated transcription (Latin):
ece subsequenᷤꝰ
exercitus nr̃
ciuitati timc
appropinqͣuauit. relicta
gabaon a sinistra parte. quȩ
ab iherusalem quinquagin.¬
ta distat stadiis: Cumq
precursores signa eleuata
ciibus monstrauissent.
protinus contra eos in¬
terni hostes exierunt: S
qui sic festini exierant:
festinatius in urbem mox
repulsi recurrerunt: Sep.¬
tenas idus iunii dabat
annuus usus. Lucis sep¬
tene iam iunius igne ca.¬
iebat. Iherusalem franci
cum uallant obsidione:
Est quidem ciuitas ipsa
in montano loco sita. ri¬
uis silius fontibusq ca.¬
rens excepto fonte siloe
ubi sufficienter aqua in¬
terdum habetur. interdũ
uero raro hauritur. qui
fonticulus in uallis fim¬
do sub monte sion subt̃
decursionẽ torrentis ce¬
dron. qui tempore hye¬
mali ꝑuallem iosaphat
fluere solet: Cisterne
autem multȩ. et aquis
satis nabunde: in urbe
nabentur: Que si bene
ꝓcurate fuerint. omnibus
in habitantibus tam ho.¬
minibus quam iumentis
onini tempore in deficien.¬
ter haustum prebebunt

Expanded text:
ce subsequens exercitus noster civitati tunc appropinquavit, relicta Gabaon a sinistra parte, quae ab Hierusalem quinquaginta distat stadiis. Cumque praecursores signa elevata civibus monstrassent, protinus contra eos interni hostes exierunt. Sed qui sic festini exierant, festinantius in urbem mox repulsi, recesserunt: Septenas Junii Idus dabat annuus usus, Lucis septenae jam Junius igne calebat, Hierusalem Franci cum vallant obsidione. Est quidem civitas ipsa in montano loco sita, rivis, silvis, fontibusque carens, excepto fonte Siloe, ubi sufficienter aqua interdum habetur, interdum vero raro hauritur. Qui fonticulus in vallis fundo, sub monte Sion subter decursionem torrentis Cedron, qui tempore hiemali per vallem Josaphat fluere solet. Cisternae autem multae, et aquis satis abundantes in urbe habentur; quae si bene procuratae fuerint, omnibus inhabitantibus, tam hominibus quam jumentis, omni tempore indeficienter haustum praebent,
Abbreviated transcription (Latin):
post quam ciuitas capta
est a quodam nomine ian¬
ceam unam inueniri. qͣm
in ȩccłia beati petri apłi
fossa humo repertam asse.¬
uerabat esse illam de qua
longinus latus ꝑforauit
andrea a pło reuelatum
noc esse sibi uisione: Et
monitione ab ipso apło
ter illi facta fodit subter
paumentum ubi ꝑuisionẽ
ei monstratum fuerat. et
inuenit ibi lanceam falla.¬
Hanc uisionem propala.¬
uit primitus ep̃o podien.¬
si. et raiundo comiti:
Quod tamen ep̃s falsum
esse putauit. comes uero

Expanded text:
postquam civitas capta est, a quodam homine lanceam unam inveniri quam in ecclesia beati apostoli Petri fossa humo repertam, asseverabat esse illam de qua Longinus latus Domini peAndrea apostolo revelatum hoc esse sibi. Visione et monitione ab ipso apostolo ter illi facta, fodit subter pavimentum, ubi per visionem ei monstratum fuerat, et invenit lanceam fallaHanc visionem propalavit primitus episcopo Podiensi et Raymundo comiti. Quod tamen episcopus falsum esse putavit, comes vero
Abbreviated transcription (Latin):
Quid singula: ꝓfectus: tã
turchomagnoꝵ quam et
arabum gentem p̃maximam
congregat: Et his congregatis
uisa tanta multitudine elatio¬
ne inmensȩ. suꝑbiȩ arreptus.
statuit cum uno soldanoꝵ cho¬
rocensium suꝑ regem dauid
in euiciam equitare. ut eo per¬
enito uel ex heredato: libere
et absolute ualeret ierusalem
et antiochiam ꝑemptis xp̃a.¬
nis suo dm̃io subdere: Ipsi
uero cum suꝑbia equitanti.
ira dei obstitit: Eo namq die
quo soldanus et ipse algazi
cum sex centis milib terram
regis bellaturi intrauerunt:
ipse idem rex dauid signo
scẽ crucis premunitus. ha¬
bens inter medos et xp̃ia.¬
nos quater .xxͥ. milia pugna¬
toꝵ factis agminib inter
duos montes densissimis
nemorib insitos. inualle
restitit. qua ut fama retulit
suꝑ eum hostes ingredi pre¬
sumebant R estitit. et sic
locutus est: Ui.

Expanded text:
Quid singula? Profectus, tam Quid singula? Profectus, tam Turcomagnorum quam et Arabum, gentem praemaximam congregat. Et his congregatis, visa tanta multitudine, elatione immensae superbiae arreptus, statuit cum uno Soldanorum Chorocensium super regem David in evetiam equitare, ut eo perempto vel haeredato libere et absolute valere. Hierusalem et Antiochiam peremptis Christianis suo dominio subdere. Ipsi vero cum superbia equitandi, ira Dei exstitit. Eo namque die, quo Soldanus et ipse Algazi cum sexcentis millibus terram legis bellaturi intraverunt, ipse idem rex David, signo sanctae crucis praemunitus, habens inter Medos et Christianos quater viginti millia pugnatorum, factis agminibus inter duos montes densissimis nemoribus insitos, in valle resistit qua, ut fama retulit, super eum hostes ingredi praesumebant. Restitit, et sic locutus est:
Abbreviated transcription (Latin):
turpatus ita inquam ut os
cum aurib et aures cum
narib chaos horridum fir¬
masse uideretur: Residui
itaq non signati : pulsi. fla¬
gellati. et de tracti. manibꝰ
impioꝵ: seuissime ad carcerẽ
remittuntur: Ipse uero algazi
manib suoꝵ intentorio col.¬
locatus more solito auio su.¬
peratus. infetore sui ipsius
fecis quindecim dierum spa¬
tio iacuit: quasi mortuus:
Et hoc genere passionis tur¬
pissime immagnis potatio.¬
nibus sepissime terebatur:
leat uinec ingenio. ea uice
regem cum xp̃icolis fallere
a dodechino et primatibus
sumpto consilio: ꝓstrato cas¬
tello sardonas. munitisq suis
oppidis a terra: captos ꝓce¬
res et quosdam alios impe¬
rauit redimi. ac precium re¬
demptionis militib et ser-¬
uientib terram custodituris
attribui donec ipse ad mer¬
dinum ꝓfectus ipsius hono¬
ris speciale castrum. ob xp̃i¬
colarum detrimentũ turco¬
magnoꝵ gentem maiorem
solito congreget : et redeat:

Expanded text:
turpatus, ita, inquam, ut os turpatus, ita, inquam, ut os cum auribus, et aures cum naribus chaos horridum firmasse videretur. Residui itaque non signati, pulsi, flagellati, et detracti, manibus impiorum saevissime ad carcerem remittuntur. Ipse vero Algazi manibus suorum in tentorio collocatus, more solito a vino superatus in fetore sui ipsius fecis, quindecim dierum spatio jacuit, quasi mortuus, et hoc genere passionis turpissimae in magnis potationibus saepissime terebantur.leat vi, nec ingenio ea vice regem cum Christicolis fallere, a Dodechino et primatibus sumpto consilio, prostrato castello Sardonas, munitisque suis oppidis a terra captos proceres et quosdam alios imperavit redimi, ac pretium redemptionis militibus et servientibus terram custodituris attribui, donec ipse ad Merdinum profectus, ipsius honoris speciale castrum, ob Christicolarum detrimentum, Turcomagnorum gentem majorem solito congregaret et redeat.
Abbreviated transcription (Latin):
tam ducti sunt ad patibulũ
ubi princeps sceleris cum
primatib tocius halapie
dignitatis festiuali potationi
inuigilabat. Quib uisis:
magister sceleris exultans.
primatib inquit. Intuemi¬
ni qua redemptione et quo
munere liberos milites istos
uelim ad dñm et regem suũ
regredi Et ut singuli ama¬
nu mea ꝓpria munus suum
iecipiant: unus post unum
adductus. sicut decet iam
ueniat. Primus itaq sanson
adductus: ipsius algazi ma.¬
nu capite plexus martyrii
munere decoratus. eum scĩs
regnaturus dño presentatur
signatis: uere ꝑactum com¬
probatur: Nec id tacendum
intueor. quod inter istos qui¬
dam iuuenis extitit decolla.¬
tus natus aconensis uice co.¬
mitis cuius corpus a loco
quo iacebat uirtute et mira.¬
culo dñi coram cunctis ibidẽ
existentib ad alium locum
se transuexit: Et hoc facto
ꝓfanus uirib destitutus
in effuso sanguine spumans
et elisus occidit. toruo gene¬
re passionis accerrime de¬

Expanded text:
tam ducti sunt ad patibulum, tam ducti sunt ad patibulum, ubi princeps sceleris cum primatibus totius Alapiae dignitatis, festivali potationi invigilabat. Quibus visis, magister sceleris exsultans primatibus inquit: « Intuemini qua redemptione et quo munere liberos milites istos velim ad dominum regem suum regredi, et ut singuli a manu mea propria munus suum recipiant unus post unum adductus, sicut decet, jam veniat. » Primus itaque Sanson adductus, ipsius Algazi manu capite plexus, martyrii munere decoratus cum sanctis regnaturus Domino praesentatur; signatis, vere peractum comprobatur. Nec id tacendum intueor, quod inter istos quidam juvenis exstitit decollatus, natus Aconensis vicecomitis; cujus corpus, a loco in quo jacebat, virtute ac miraculo Domini, coram cunctis ibidem existentibus, ad alium locum se transvexit. Et hoc facto, profanus viribus destitutus in effuso sanguine spumans et elisus occidit, torvo genere passionis acerrime de
Abbreviated transcription (Latin):
octe quadã cum captiui
sopori membra dedissent.
sopori in quam qualis haberi
poterat in miseria: cuidam
militi sansoni de bruera cog.¬
nomine ꝑuisum in notuit.
celum aꝑtũ uidisse. et inde
core et splendore uirtutum
a summitate celi usq super
carcerem consedisse. ipsumq
sansonẽ ut ad eum ueniret
cum suis sociis imperando
ter uocasse. et ipsis ad ueni¬
entib dextrum brachium
a summitate carceris usq
ad finem extendisse: Dextras
pollice intincto oleo et cris.¬
mate : signũ scẽ crucis sul¬
guloꝵ frontib impressise
Inter quos ex nomine assigna.¬
tos: ꝑuisum affuerunt alii
quos cum dñs eodem modo
non signasset: interrogatus a
ei sic respondisse: Nolo ampliꝰ.
Alias ubi michi placuerit:
ceteros signabo. Hac uisione
sanson excitatus: captiuos
fr̃s nocte media more solito
ad orandum excitat. eisq fini.¬
tis matutinis laudib hanc
uisionẽ insinuat. Quid sin¬
gula : eodem die om̃s signa¬
ti et cum ipsis alii extra por¬

Expanded text:
octe quadam cum captivi sopori membra dedissent, sopori, inquam, qualis haberi poterat in miseria, cuidam militi Sansoni de Bruera cognomine, per visum innotuit coelum apertum vidisse, et inde core et splendore virtutum a summitate coeli usque super carcerem consedisse, ipsumque Sansonem ut ad eum veniret cum suis sociis imperando ter vocasse, et, ipsis advenientibus, dextrum brachium a summitate carceris usque ad finem extendisse, dextroque pollice intincto oleo et crismate, signum sanctae crucis singulorum frontibus impressisse. Inter quos, ex nomine assignatos, per visum affuerunt alii, quos cum Dominus eodem modo non signasset, interrogatus a ei sic respondisse: « Nolo amplius; alias, ubi mihi placuerit, caeteros signabo. » Hac visione Sanson excitatus, captivos fratres nocte media, more solito, ad orandum excitat, eis finitis matutinis laudibus hanc visionem insinuat. Quid singula? Eodem die, omnes signati, et cum ipsis alii, extra por
Abbreviated transcription (Latin):
amorem om̃s lanceam ue¬
nerati fuerant. hoc iuditio
ꝑ acto facti in creduli. con.¬
tristati sunt ualde: Comes
tamen raimundus tam¬
diu eam seruauit donec
eam nescio quo euentu per¬
didit: Nunc autem ad
cetera dimissa reuertar.

Expanded text:
amorem omnes lanceam venerati fuerant, hoc judicio peracto, facti increduli, contristati sunt valde. Comes tamen Raimundus tandiu illam servavit, donec eam nescio quo eventu perdidit. Nunc autem ad caetera dimissa revertar.