comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenit haunentis. Qui nifud̾unt hantiri aqͣm existimant:
qni hanriunt uinum iufisum arbttͣntur. Tempus quod in
medio est nõ sufficit: ut liquoris natura ⁊ nascat᷑ ⁊ ꝑeat. Ba¬
tio fr̃ĩ ⁊ uisuni frustat᷑ ⁊ sensum: unrtꝰ tñ dĩ ĩ hus que sunt
gesta seutitur. S ⁊ de quinꝙ panib nõ dissimulis fcĩ adini
ratõ est. Incrementis coꝵ quinq milium uroꝵ ⁊ ĩnum̃a¬
biliuui iuroꝵ mulieꝵ ac pueroꝵ fames nincitur. fugit oc¬
culos sensus nrĩ oꝑis intelligencia. Qumq panes offerũt᷑
⁊ franginitur surrepunt infringencium. manib quedam
fragmentoꝵ procreationes. Non miminuitur. tñ p̃fingit᷑.
lunt momenta nisum: ⁊ dimi plenam fragnentis: maniĩ
sequenis. alt̾ani sũ dampno portionis sue contuetis. Int̾hec
fragnientoꝵ cumulus angetur: prefingentes ĩ ministio sũt¬
dẽtes ĩ nogocio sunt. esuuentes saturati suit: duodecim cophi¬

Expanded text:
enit haurientis. Qui infuderunt, hauriri aquam existimant; enit haurientis. Qui infuderunt, hauriri aquam existimant; qui hauriunt, vinum infusum arbitrantur; tempus, quod in medio est, non proficit ut liquoris natura et nascatur et pereat. Ratio facti et visum frustratur et sensum: virtus tamen Dei in his quae sunt gesta ratio est . Incrementis eorum, quinque millium virorum et innumerabilium mulierum ac puerorum fames vincitur: fugit oculos sensus nostri, operis intelligentia. Quinque panes offeruntur et franguntur, subrepunt praefringentium manibus quaedam fragmentorum procreationes. Non imminuitur unde praefringitlunt momenta visum; dum plenam fragmentis manum sequeris, alteram sine damno portionis suae contueris; inter haec fragmentorum cumulus aedentes in negotio sunt, esurientes saturi sunt, duodecim cophi
Abbreviated transcription (Latin):
fidos. hec uetitas ia uita nõ calumpniari de unrtutibus
suis do̾: nec ꝑsecretum. ac potestatem natiuitatis obtrectare fi¬
lior prĩ ingenito nichii comꝑare: uigenitum ab eo. noc tem¬
pore. nec uirtute disc̾nente: dm̃ filumi . q ext̾o ÷ cõfiteri. Sut̃
stimodi ĩ dõ potestates: quaꝵ cum rõ ĩtelligencie urẽ ĩ cõpre¬
hensibilis est. fides tñ ꝑuentatẽ efficiencie ĩ absoluto est iec
natura sit: ut aque simplicitas defecent: ⁊ uini sapor natꝰ
sit: Non ꝑ nutatõ fuit s creatõ: ⁊ creatõ nõ ab se concepta:
s ex alio t̃ aliud existens. Non ꝑtͣnsfusionem pocioris obtine¬
tur. quod infirmius est: s aroletur quod erat: ⁊ quod non
erat cepit. Sponsus tristis est familia turbatur: sollempni¬
tatis uuꝑcialis comuuiii ꝑiltiatur: iħc rogatur: nõ exingit
aut instat: s quiescentis eiꝰ hoc opus est. N qua ydtiis infũ¬
ditur. uinũ calicib haurit᷑: infundentis sciencie sensꝰ. non cõ

Expanded text:
ec veritas, via, vita: non calumniari de virtutibus c per secretum ac potestatem nativitatis obtrectare Filio: Patri ingenito nihil comparare; Unigenitum ab eo nec tempore nec virtute discernere; Deum Filium, quia ex Deo est confiteistiusmodi in Deo potestates, quarum cum ratio intelligentiae nostrae incomprehensibilis est, fides tamen per veritatem efficientiae in absoluto est. Necemutata sit, ut aquae simplicitas defecerit, vini sapor natus sit? Non permixtio fuit, sed creatio; et creatio non a se coepta, sed ex alio in aliud existens: non per transfusionem potioris obtinetur quod infirmius est, sed aboletur quod erat, et quod non erat coepit. Sponsus tristis est, familia turbatur, solemnitas nuptialis convivii periclitatur. Jesus rogatur: non exsurgit, aut instat, sed quiescentis ejus hoc opus est. Aqua hydriis infunditur, vinum calicibus hauritur; infundentis sci
Abbreviated transcription (Latin):
nit hora: danfica filiũ tiuim. ut filiꝰ tiuis catisicerte.
Non diem. nõ tempus: s horam uemsse aiuit Inhora:
dici porcio est. Et que hec erit hora: Nempe illa. de qua
in tempore passionis discipulos confirmans locitͦ est i¬
sce uenit hora ut fili hominis clanficet᷑. Hoc gͦ hora est m
qua se a pr̃e edl anficati orat. ut prem̃ ipẽ dlarficet. S epuid
est istuid: Elanficari se clarificaturꝰ exꝑectat ⁊ honorem red¬
ait̾ius expostulat: & eget hoc quod russus mꝑciat. Et hieoe¬
cintant sophiste mundi. ⁊ sapientes gre. ⁊ sillogisnus sius uͥ¬
itatem metiant: quomolo. ⁊ initte. ⁊ quid cause sit querant.

Expanded text:
nit hora, clarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet te. Non diem, non tempus, sed horam venisse dicit. In hora dici portio est. Et quae haec erit hora? Nempe illa, de qua in tempore passionis discipulos confirmans locutus est: Ecce venit hora, ut filius hominis clarificetur : Haec ergo hora est, in qua se a Patre clarificari orat, ut Patrem ipse clarificet. Sed quid est istud? Clarificari se clarificaturus exspectat, et honorem redditurus expostulat, et eget hoc quod rursum impertiet? Et hic occurrant sophistae mundi et sapientes Graeciae, et syllogismis suis veritat
Abbreviated transcription (Latin):
uoliuitatẽ ĩ eo dĩ prĩs efficiens cum dicit: non ueni uolun¬
taten meã fat̾e. s uolutatem eiꝰ qui misit me: nõ quoa nol
let ⁊ ale qd̾ faciat: s obeclienciam suam sub effetui pat̾ne
uoluntatis ostendit: nolens ip̃ẽ uoluntatem prĩs explere.
Erat autem hec efficiende uoluntatis uoluntas. cuiꝰ ipẽ tes¬
tis est dicens. Pat̾ uenit hora. clanfica filium tuum. ut fĩ¬

Expanded text:
untatem meam facere, sed voluntatem ejus qui me misit , non quod nolit et ille quod faciat; sed obedientiam suam sub effectu paternae voluntatis ostendit, volens ipse voluntatem Patris explere. Erat autem haec efficiendae voluntatis voluntas, cujus ipse testis est dicens: Pater, venit hora, clarifica filium tuum, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. mortem uic̾it. portas inferui freg̾it coheredem qͥ ple¬
beua acquisierit: amem ĩ et̃uitatis glãm excormpcione
transtulent: Nichil gͦ iste oguit a nobis. itt hec eũ apio nos
ĩ enarmbilia ⁊ nitͣelligibilia opera tanꝙͣ egentẽ laudis or¬
narent: s prouicdens ds̾ nequicio ⁊ stulticie huniane hetro¬
rem. ⁊ sciens eo usq inficlelitatem prorupturam ẽẽ itt ꝯͥ
de di teb iuditium presumeret: audatiam nrañi caꝵ de
cẽ. tãꝙͣ ĩ possibilia nobis p̃dicantib cotͣdicant: quibusclã
sentenciaꝵ collectionib ĩ herentes. cum dicunt. Nasci nichil
potuit ab unoi ꝙi omĩs ex cluob natiuitas est. Iam sis ab iiio
nate . hic filius est: ꝑtem eidem qui genuit accepit. Etsi ꝑo:
uent̾ gͦ ꝑfc̃s̃ est. Deest enĩ ei unde decessit: nec plenitudoĩ
pntudinem suã s qui genuetit anintat: nec qui natus est ꝙ¬
sequatur. Hanc mundi sapienciam ⁊̃ ꝑprophetam preuꝰ¬
deus ads̾: ita dampnat licens. ꝑdam sapienciam sapien¬

Expanded text:
eredem sibi plebem acquisiverit, carnem in aeternitatis gloriam ex corruptione transtulerit. Nihil ergo iste eguit a nobis, ut haec eum apud nos inenarrabilia et inintelligibilia opera tamquam egentem laudis ornarent. Sed providens Deus nequitiae et stultitiae humanae errorem, et sciens eo usque infidelitatem prorupturam esse, ut sibi de Dei rebus judicium praesumeret, audaciam nostram earum, de esse, tamquam impossibilia nobis praedicantibus contradicant, quibusdam sententiarum collectionibus inhaerentes, cum dicunt: « Nasci nihil potuit ab uno, quia omnis ex duobus nativitas est. Jam si ab uno natus hic filius est, partem ejus qui genuit accepit: et si pars, neuter ergo perfectus est; deest enim ei unde decessit: nec plenitudo innitudinem suam et qui genuerit amittat, nec qui natus est consequatur. » Hanc mundi sapientiam etiam per prophetam providens Deus, ita damnat, dicens: Perdam sapientiam sapien
Abbreviated transcription (Latin):
prus prem̃. ⁊ filiũ. scd̃m diuinaꝵ scͥpturaꝵ doctrinam cogs¬
nosci a nobis oportet: ut decognitis ac familiatib absolucior
serno sit. Et̃ uitas pris ut libro autenore tͣctauimꝰ. locum.
tempora. specien: ⁊ quicquid illud humano sensu conci¬
pi pot̾it excedit. Ipe extͣ onuã. ⁊ in omib capiens uniu̾sa
⁊ capienclus a nemine: nõ accessu. decessu. ue mutabilis:
de quid sumens: ẜ ad io quod ita manet sͥ ipẽ sufficiens
Hic ergo ingenitꝰ añ omẽ tempꝰ ex se filiũ genuit: non
ex aliqua subiacente inat̾ia. qr ꝑfiliũ omiã: nõ exuichil¬
lo qr ex se filiũ: non ut ꝑtum. qr nichil ĩ t̾o demutabi

Expanded text:
prius Patrem et Filium secundum divinarum Scripturarum doctrinam cogprius Patrem et Filium secundum divinarum Scripturarum doctrinam cognosci a nobis oportet, ut de cognitis ac familiaribus absolutior sermo sit. Aeternitas Patris, ut libro anteriore tractavimus, locos, tempora, speciem, et quidquid illud humano sensu concipi poterit, excedit. Ipse extra omnia et in omnibus, capiens universa et capiendus a nemine, non accessu decessuve mutabilis; de quid sumens, sed ad id quod ita manet sibi ipse suHic ergo ingenitus ante omne tempus ex se Filium genuit; non ex aliqua subjacente materia, quia per Filium omnia; non ex nihilo, quia ex se Filium; non ut partum, quia nihil in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ffeit plerisq obscuritatem sermo dnĩ cũ
dicit. ego ĩ prẽ. ⁊ p̃r ĩ me: & non iim̃ito. Na¬
tura enim intelligẽtie humane rõuẽ dicti
huiꝰ nõ capit. uicletur namq nõ posse
effici. ut quod ĩ alt̾o sit. eque id ipm̃. extͣ
alt̾um sit: ⁊ cum necesse sit ea de quib
in quo sint conseruancia. non posse se iuitem continere
ut quis aluid aliquid intͣ se habeat. atq extͣ mancat: ma
semꝑ uttior. Hec quitem sousus hominum uõ cõseqͥt:
nec exemplum aliquod reb diuinis cõꝑatõ humana pres¬
tabit. s quod intelligibile est homini d̾õ ẽẽ possibile est Hoc
nõ a me ita dcm̃ sit: ut ad rõnem dc̃ĩ. ea tnĩ sufficiat auctori¬
tas quod a d̾o cdcm̃ sit̃. Cognoscendum itaq atq ĩ telligendũ
est. quid sit illud. ego ĩ prẽ. ⁊ pi ĩ me. Si tñ cõp̾hend̾e hoc ita
nt est ualebiuꝰ: ut quod natura reꝵ pati nõ posse existima¬
genciam difficilime istiꝰ questionis consequi possuinus:

Expanded text:
ffert plerisque obscuritatem sermo Domini, cum dicit: Ego in Patre, et Pater in me , et non immerito; natura enim intelligentiae humanae rationem dicti istius non capit. Videtur namque non posse effici, ut quod in altero sit, aeque id ipsum extra alterum sit; et cum necesse sit ea, de quibustatum tamen suum, in quo sint, conservantia, non posse se invicem continere, ut qui aliquid aliud intra se habeat, atque ita maneat manesemper interior. Haec quidem sensus hominum non consequetur, nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit: sed quod inintelligibile est homini, Deo esse possibile est. Hoc non a me ita dictum sit, ut ad rationem dicti ea tantum sufficiat auctoritas, quod a Deo dictum sit. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid 50 sit illud: Ego in Patre, et Pater in me; si tamen comprehendere hoc ita ut est valebimus: ut quod natura rerum pati non posse existimaam difficillimae istius quaestionis consequi possimus,
Abbreviated transcription (Latin):
passionis ⁊ camis sunt ⁊ scd̾m apł̃m ĩ xp̃õ ĩhabitat omĩs ple¬
nitudo diuinitatis corporalit̃: s in comprehensabilit̃ me¬
narrabilit̾ ante om̃e tempꝰ ⁊ scla. uugenitum ex hiis qͦ
ingenita inse erant procieauit: omẽ quod t̾s est ꝑ carita¬
tem atq uirtutem natuutati eiꝰ imꝑciens. Ac sic abĩge¬
tem que eiꝰ st̃ scõm corpus quod assimipsit: bonitatis eiꝰ
ad salutem uram̃ uolinitas est. In uisibilis cuim ⁊ ĩ corporeꝰ
⁊ ĩ comp̾hensibilis ut pote ab co genit̾: tni ĩ se ⁊ mat̾ie ⁊ hu¬
militatis recepit. qͣntũ ĩ nobis erat inrtutis ad intelligẽ¬
dum se: ⁊ senciendum ⁊ contuendum: ĩ becillitati nostre
paiꝰ obtemꝑans.ꝙͣ de hiis ĩ quib erat: ip̃e deficiens. Iͥ¬

Expanded text:
lenitudo divinitatis corporaliter . Sed incomprehensibiliter, inenarrabiliter ante omne tempus et saecula, unigenitum ex his quae ingenita in se erant, procreavit, omne quod Deus est per charitatem atque virtutem nativitati ejus impertiens; ac sic ab ingetem quae ejus sunt secundum corpus quod assumpsit, bonitatis ejus ad salutem nostram voluntas est. Invisibilis enim, et incorporeus, et incomprehensibilis, utpote ab eo genitus, tantum in se et materiae et humilitatis recepit, quantum in nobis erat virtutis ad intelligendum se et sentiendum et contuendum. Imbecillitati nostrae potius obtemperans, quam de his in quibus erat ipse deficiens. I
Abbreviated transcription (Latin):
seriuinit. adulat᷑ est homnii. Quid enim coꝵ que ⁊ ⁊ nr̃a sf̾
indigebat: ꝑ quem sunt imiu̾sa que nrã sunt: Fn hono¬
rem a nobis ex postolabat: nuc̃ a somno stuprois. nc̃ deluxi
noctiũ fessis. nc̃ post tixas ⁊ cedes dieꝵ male consciis. nc̃ ptꝰ
cõiuua ebriis quem archangli ⁊ dominat᷑. ⁊ pͥncipat᷑. ⁊
potestates. sine somno. siue occupatione. sũ ctimine et̾mꝰ

Expanded text:
 est homini. Quid enim eorum quae nostra sunt indigebat, per quem sunt universa quae nostra sunt? An honorem a nobis expostulabat, nunc a somno stupidis, nunc de luxu noctium fessis, nunc post rixas et caedes dierum male consciis, nunc post convivia ebriis, quem Archangeli, et Dominatus, et Principatus, et Potestates sine somno, sine occupatione, sine crimine aeternis
Abbreviated transcription (Latin):
quã d̾ina eloda sũ muouẽcor audiãt hc̃
amoris noiatõnẽ estimãces ama eam
ĩqͥt ⁊ custodiet te ãplixare eam⁊ exa¬
scribit aũ t̃ d̾inus ignatiꝰ m̾s amor
ciucisixid ue

Expanded text:
quam divina eloquia submoventes, audiant hanc amoris nominationem criminantes: Ama eam, inquit, et custodiet te; amplexare eam, et exaScribit autem et divinus Ignatius: Meus amor crucifixus e
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ine uõĩatõis ꝓ pͥe semet ip̾os ĩ ꝑtibse et corꝑale et
diuiduũ labefec̾ũt. cũ ñ sit uerꝰ amor. S imib  aut
mañ casuꝰ uero amore. remotũ .n ẽ młtitud̾ie singa¬
re diuini et minis amoris. Ideo et sic dificiluis nom̃
młtis pitatũ ĩ d̾ina sapia siatuit᷑ et ad reductõnẽ
eꝵ et nestiritõnẽ ĩ ueri ameris notietam et ita ut
Radsolitat᷑ ĩ ip̃o difficilitas a nod̾ aũt it¬

Expanded text:
ipsos in partibile et corporale et dividuum labefecerunt, cum non sit verus amor, sed umbra, aut magis casus vero amore. Remotum enim est multitudine singulare divini et unius amoris. Ideo et sic difficilius nomen multis putatum in divina sapientia statuitur, et ad reductionem eorum et restitutionem in veri amoris notitiam, et ita, ut absolvatur in ipso difficultas. A no
Abbreviated transcription (Latin):
uerba que ego loquor uobis nõ a me loquor: s pr̃ qͥ
ĩ me mauet. ille facit oꝑa sua. Credite michi qi ego
ĩ pr̃e ⁊ p̃r̃ in me. Sin auten: uel pp̃ oꝑa ipã credite
Nõ uos ĩerratica atq ĩ inua deducit ille qui uia
est neq illudit ꝑ falsa qui ueritas est: neq ĩ mor¬
tis relinqͥt trrorei qui uita est Et qr hec benigne
ad salutem uram dispensatõnis sue nomina ipẽ
cõstituit ut nos tãꝙͣ uia ĩ ueritatem deduceret. ⁊
lus̃ obtinende uite sacͣmentum c̾ẽ demõstͣuenit
nenio uenit ael prem nͥ ꝑ me. Item ad prem̃ ꝑfi
lium est. Et quetendum est utrum hoc ꝑ doctrine
ad monid̾nem. an ꝑ uature fidem sit̃. qr uderi poᷤ¬
simꝰ ꝑ dostrinam filii potiꝰ ad prem̃: ꝙͣ ꝑ cõfeslionem
pat̾ne ⁊eo diuinitatis uenire. Intelligencie gͥ sen¬
suni ĩ consequentib tequitamꝰ. Non enĩ ficles ex ar

Expanded text:
uerba, quse ego loquor uobis, non ame loquor; sed pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. credite mihi, quoniam ego in patre et pater in me. sin autem, uel propNon nos in erratica atque in invia deducit ille qui via est, neque illudit per falsa qui veritas est, neque in mortis relinquit errore qui vita est. Et quia haec benigna ad salutem nostram dispensationis suae nomina ipse constituilud obtinendae vitae sacramentum esse demonstret. Nemo venit ad Patrem nisi per me . Iter ad Patrem per Filium est. Et quaerendum est utrum hoc per doctrinae admonitionem, an per naturae fidem sit: quia videri possumus per doctrinam Filii potius ad Patrem, quam per confessionem paternae in eo divinitatis venire. Intelligentiae igitur sensum in conseque
Abbreviated transcription (Latin):
credenctum. Nempe qd̾ sequit᷑. Si autem facio: ⁊ si mͥ
nõ uultis cred̾e. oꝑib credite: ut sciatis ⁊ cognoscatis¬
Hoc est natiuitatis nat᷑a: hoc salutatis fid̾i sacͣment̃
nõ diuid̾ẽ qd̾ unum sunt: nec natiuitati adimere.
nat᷑am: ⁊ ex iuuente d̾o uiuentis d̾i ueritatem con¬
fiteri. Non eiĩ ex cõpositis neq ĩ anmus ds qui in¬
ta est subsistit. neq qui uirtꝰ est ex infirmis ꝯtinet᷑:
neq qui lux est ex obscuris coaptat᷑: neq qui sp̃c est
ex dispanb formabilis est. Totũ s eo qd̾ est uumiẽ¬
⁊ lux ⁊ sp̃c sit. Nam qui ait. ego sum ⁊ nõ demutor
nõ demutatur ex ꝑtib. uec sit diu̾sus ex genere
Hec emin que suꝑiꝰ significata sunt. nõ ex ꝑtib
ĩ eo sunt: s totum hoc ĩ eo unũ ⁊ ꝑfcm̃. ⁊ omiã ds̃¬

Expanded text:
credendum, nempe quod sequitur: Si autem facio, et mihi non vultis credere, operibus crediteHaec est nativitatis natura: hoc salutaris fidei sacramentum, non dividere quod unum sunt, nec nativitati adimere naturam, et ex vivente Deo viventis Dei veritatem confiteri. Non enim ex compositis atque inanta est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: neque qui spiritus est, ex disparibus formalis est; totum quod in eo est, unum espiritus sit. Nam qui ait, Ego sum, et non demutor ; non demutatur ex partibus, nec fit diversus ex genere. Haec enim, quae superius significata sunt, non ex partibus in eo sunt; s
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ celestib essenciis. idest angelicis spiritib. super mũ¬
dane. idest. insibilit̾ ⁊ spintualit̾. ⁊ nõ scd̾m huiꝰ mũ¬
di spẽs tͣdita tunt signa sunt inuisibiliũ: ⁊ miagi¬
ues eoꝵ q̃ in excellenti ⁊ ĩ comp̃hensibili diuinitatis
nat᷑a suꝑ omẽm iutellectum subsistunt: ⁊ sensum.
hoc est enĩ qd̾ dicit: qr nõ sola ea ĩinsibilium signa
sunt: que nobis tͣdita sunt siubolice. s illa quoq que
celestib essencũs tͣilira sunt suꝑ mndane. Habent

Expanded text:
 coelestibus essentiis, id est angelicis spiritibus, supermundane, id est invisibiliter et spiritualiter, et non secundum hujus mundi species tradita sunt, signa sunt invisibilium, et imagines eorum, quae in excellenti et incomprehensibili Divinitatis natura supra omnem intelligentiam subsistunt, et sensum. Hoc est enim, quod dicit, quod non sola ea invisibilium signa sunt, quae nobis tradita sunt symbolice; sed illa quoque, quae caelestibus essentiis tradita sunt supermundane.
Abbreviated transcription (Latin):
resurretio eiꝰ exemplim fuit. ⁊ iusticie uiuamus
Nimquid sc̃o uetitas non fuit: Ergo xp̃o uere mor¬
tinis non est: ⁊ uere non surrexit: si mors eiꝰ ut re¬
currectio uera non fuit. Absit. Nam de ipõ icnpꝰ¬
tum est. uere langores nostros ip̃e tulto. ⁊ doloreᷤ
nostro ᷤ ip̃e portanit. Ergo mors xp̃i uera fuite ⁊
tñ exemplum fuit. Et resurrectõ xp̃i uera fuit
⁊ tñ exemplum fuit. Quare gͥ sacmentum alta¬
ne similitudo eẽ nõ potest ⁊ uenitas: In alio qui¬
dom similitudo: ⁊ ĩ alio uetioas. Nam cum unũ
sit satͣuieutũ tria ubi discreta ꝓponunt᷑. spes uideli¬
cet iusibilis ⁊ ueritas corporis: ⁊ uut᷑ grẽ spũalis¬

Expanded text:
resurrectio ejus exemplum fuit ut justitiae vivamus. Nunquid ideo veritas non fuit? ergo Christus vere mortuus non est, et vere non surrexit, si mors ejus, vel resurrectio vera non fuit. Absit! Nam de ipso scriptum est: « Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit » . Ergo mors Christi vera fuit, et tamen exemplum fuit; et resurrectio Christi vera fuit, et tamen exemplum fuit. Quare ergo sacramentum altaris similitudo esse non potest, et veritas? In alio quidem similitudo, et in alio veritas. Nam, cum unum sit sacramentum, tria ibi discreta proponuntur, species scilicet visibilis, et veritas corporis, et virtus grati
Abbreviated transcription (Latin):
luminatõ ⁊ sua circum uelatõ. ura eleuatõ. Quemi¬
admocdũ infirmi occłi solem uube tectum libere cõ¬
spituit: qui corruscum eiꝰ lumĩe ĩtueti nõ possũt:
sic ⁊ diuinũ radium lippientib mentis occulis luc̾e
inpossibile est: uͥ uarietate saoͦꝵ uelaminũ circũ¬
uelatũ. ⁊ p̾paratum ꝓuidencia pat̾na connat᷑aliter
⁊ ꝓprie hiis q̃ scd̃m nõs sunt. Nisi enĩ ꝓuidencia pat̾¬
na nobis testabili bonitate ĩ hoc ꝓuidisset : occulis
nostris lumen ip̃iꝰ omnino lucere nõ posset. ⁊ iccirco
paterne ⁊ pre ꝓuidit nobis ut ipm̃ lumen p̾pararet.
nobis ⁊ coaptaret hus q̃ scdm̃ nos sunt reb. ⁊ siilitu¬
diuib ⁊ formis. ⁊ sic conuaturalit̾ ⁊ ꝓprie. hoc est scõm
natͣam suanrãm. ⁊ ꝓprietatẽ eoꝵ ã nature nostre sunt
p̾paratum. ⁊ coaptatum ostend̾et. nobis. Conformat
se nostris ut ꝑ nostra in notescat nobis: ut ea que cõ¬
naturalia sunt ⁊ ꝓpria surobis ĩ demonstͣcionem ꝓ¬

Expanded text:
luminatio; et ejus circumvelatio; nostri elevatio. Quemadmodum infirmi oculi solem nube tectum libere conspiciunt, qui coruscum ejus lumen intueri non possunt: sic et divinum radium lippientibus mentis oculis lucere impossibile est, nisi varietate sacrorum velaminum circumvelatum et praeparatum providentia paterna connaturaliter et proprie iis, quae secundum nos sunt. Nisi enim providentia paterna nobis ineffabili bonitate in hoc providisset, oculis nostris lumen ipsius omnino lucere non posset: et idcirco paterne et pie providit nobis, ut ipsum lumen praepararet nobis et coaptaret iis, quae secundum nos sunt, rebus, et similitudinibus, et formis: et sic connaturaliter et proprie, hoc est secundum naturam nostram, et proprietatem eorum, quae naturae nostrae sunt, praeparatum et coaptatum ostenderet nobis. Conformat se nostris, ut per nostra innotescat nobis, ut ea, quae connaturalia sunt et propria nobis, in demonstrationem p
Abbreviated transcription (Latin):
beratur. Et apparet illi qͣi tremulũ lumen ⁊ mo¬
ũi uidet᷑ ipm̃ lumen cum pociꝰ illiꝰ tenebre sole
moueant᷑: ⁊ fugiant p̾senciam luminis choruscã¬
tis. Et indet᷑ motꝰ hic luminis eẽ: cum sit tenebͣꝵ
fugienciũ lumen. Et post motum ipm̃ fundũt᷑
lumina ⁊ ꝓcedunt ad manifestationem q̃ stantibus
tenebris ind̾i nõ potuerunt: ⁊ replent uos lumine
ut lucoamꝰ. ⁊ lumina simuuis: sicut lumen est ipm̃ qd̃
nos illuminat. ut ex ip̃o sunt omnia. ⁊ ĩ ip̃m q̃ prin¬
cipiũ subsistendi accipiunt ab ipõe ⁊ finem cõsum¬
mationis ĩ ipõ: sicut diuinũ u̾bum ꝑ paulum apꝰ¬
tolum testatur: quĩ ex ip̃o. ⁊ ꝑ ipm̃. ⁊ ĩ ip̃o sunt oia

Expanded text:
beratur; et apparet illi quasi tremulum lumen; et moberatur; et apparet illi quasi tremulum lumen; et moveri videtur ipsum lumen, cum potius illius tenebrae solae moveantur, et fugiant praesentiam luminis coruscantis. Et videtur motus luminis hic esse, cum sit tenebrarum fugientium lumen; et post motum ipsum funduntur lumina, et procedunt ad manifestationem, quae stantibus tenebris videri non potuerunt, et replent nos lumine, ut luceamus, et lumina simus, sicut lumen est ipsum, quod nos illuminat, ut ex ipso sint omnia, et in ipsum; quae principium subsistendi accipiunt ab ipso, et finem consummationis in ipso, sicut divinum verbum per Paulum apostolum, testatur: « Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia:
Abbreviated transcription (Latin):
endo. Replem᷑ enĩ in eo qd̃ lumen accipimꝰ: cõu̾ti¬
nuir autem ĩ eo qd̃ ex accepto lumme ⁊ ip̃i lumi¬
na simiꝰ. Nam ĩ eo cum lumine unũ sumꝰ. ⁊ ĩ lu¬
mine nuũ sumꝰ: qd̃ liñe sumꝰ. Et est unitas ĩ u¬
na sinulitudine. ĩ uno lumine. ⁊̃ una claritatel s
unũ illuminans. ⁊ lucens lumen. Quia gͥ omne
bonũ. a sũmo bono est: ⁊ omẽ bonũ. ad sũmũ bonũ
est. Ab illo enĩ accipimꝰ qd cum illo unũ sunius
nec eet̃ ĩ nobis qd̾ respiceremꝰ Dillum: nͥ prius qd̾
ip̃o pͥncipio ĩ ipm̃ finem possumꝰ autẽ adhuc et
motũ prĩs nõ inconnement̃ acciꝑe: pͥncipiũ ur̃e
contemplationis. Mens ⁊ enĩ tenebris siis assue¬
ta qñ iit̾nam dantatẽ cõtemplati uitit᷑ ꝙͣ tremẽ¬
tib. ⁊ palpitantib luminib uim in soliti fulgo¬
tis nõ sustinens. ipĩs primis aspectus radiis reuer¬

Expanded text:
endo. Replemur enim in eo quod lumen accipimus; convertiendo. Replemur enim in eo quod lumen accipimus; convertimur autem in eo quod ex accepto lumine, et ipsi lumina sumus. Nam in eo cum lumine unus sumus, et in lumine unum sumus, quod lumen sumus, et est unitas in una similitudine, in uno lumine, in una claritate, et unum illuminans, et lucens lumen. Quia igitur omne bonum a summo bono est, et omne bonum ad summum bonum est; ab illo enim accipimus, quod cum illo unum sumus; nec esset in nobis, quo respiceremus ad illum, nisi prius quod ipso principio in ipsum finem. Possumus autem adhuc et motum Patris non inconvenienter accipere principium nostrae contemplationis. Mens etenim tenebris suis assueta, quando internam claritatem contemplari nititur, quasi trementibus, et palpantibus luminibus vim insoliti fulgoris non sustinens, ipsis primis aspectus radiis rever
Abbreviated transcription (Latin):
lumina manifestant᷑. nõ enĩ manifestarentur nͥ
ꝓced̾ent: exiens a prẽ moto. omĩs silic ista ꝓcessio
manifestatõnis luminũ ĩ nos ꝓueniens hoc oꝑatur
iudelic qr replet uos nõ utiq alio qͣm se ipã: ex eo
qd̃ replet it̾um rostituens reꝑando. sicut prius con
stituit creando: restituit silic. ut pote nunifica
unitus que disꝑsa colligit. diu̾sa cõponit. ⁊ ex mul¬
tis unũ facit: ⁊ ita restitueus. ⁊ reformans conu̾tit
nos: qui prius aissimilituaie fuimꝰ aũsi. nulti¬
tudine aui̾si: pͣuitate ꝑu̾si. comũtto dico ad congre¬
gantis pr̃is imitatem ⁊ clĩficã simplicitatẽ. Lux eñ
prĩs ĩisibilis ĩ se ꝓcedens ĩ uos ⁊ exiens ad manifesta¬
tionem. nacuos ĩuenit. ⁊ manes a uero bonot ⁊ ĩfim¬
non dissicliamꝰ apr̃e. s ĩ eandeni smmilitucline ⁊ ima¬
gine respiciamꝰ ad ipm̃ : qͣ nõ discordamꝰ ab ip̃o. Be¬
plet quidem illuminando: ⁊ conũtit lumina faci¬

Expanded text:
lumina manifestantur non enim manifestarentur, nisi procederent exiens a Patre moto. Omnis scilicet ista processio manifestationis luminum in nos proveniens hoc operatur, videlicet quod replet nos, non utique alio quam seipsa ex eo quod replet, iterum restituens reparandounifica virtus, quae dispersa colligit; diversa componit, et ex multis unum facit, et ita restituens, et reformans convertit nos, qui prius dissimilitudine fuimus aversi, multitudine diversi, pravitate perversi. Convertit dico ad congregantis Patris unitatem, et deificam simplicitatem. Lux enim Patris invisibilis in se, procedens in nos, et exiens ad manifestationem vacuos invenit, et inanes a vero bono; et infunnon dissideamus a Patre, sed in eadem similitudine et imagine respiciamus ad ipsum, qua non discordamus ab ipso. Replet quidem illuminando; et convertit lumina faci
Abbreviated transcription (Latin):
lumen uidetur: qm̃ a nullo lumeu ind̾e̾tur. si ulłs
a lumine illuminaret᷑. Nam ⁊ qui in se lumen ni¬
det. lucentem q se uiteti qui ꝓfc̃o nõ ind̾et. si nõ lu¬
ceret. ⁊ se lucentẽ nõ ind̾et. Sio gͦ nõ cõstituunꝰ aliud
int̃ diũ ur̃m ⁊ nos s ĩ medietate uiam facimꝰ ⁊ nob̾
ad ip̃m̃.  ipĩ usꝙ̃ ad nos: ut simꝰ ĩ ip̃o. ⁊ ip̃ẽ ĩ ⁊ nob̾
ut nõ sit aliud extͣ ipm̃ ĩ quo beatificem᷑. sicut ali¬
ud ee̾ nõ potuit. p̃t̃ ipiñ a quo crearemur. Propt̃
hoc ergo supͣd̾cam sentẽtiam theologie ad cõmodiorẽ
intelligenciam int̾p̃tem᷑. Quia enĩ dixerat inuisi¬
bilia quedam ꝑ eas que det̃minate sut intibiles i¬

Expanded text:
lumen videtur, quoniam a nullo lumen videretur, si nullus lumen videtur, quoniam a nullo lumen videretur, si nullus a lumine illuminaretur. Nam et qui in se lumen videt, lucentem se videt; qui profecto non videret, si non luceret, et se lucentem non videret. Siinter Deum nostrum et nos, sed immediate viam facimus, et nobis ad ipsum, et ipsi usque ad nos, ut simus in ipso, et ipse in nobis: ut non sit aliud extra ipsum, in quo beatificemur, sicut aliud esse non potuit praeter ipsum, a quo crearemur. Propter hoc ergo supradictam sententiam theologiae ad commodiorem intelligentiam interpretemur. Quia enim dixerat invisibilia quaedam per eas quae det
Abbreviated transcription (Latin):
qͣui uidet᷑ qmĩ unago uetitas nõ est. ⁊̃ cũ de uetitate
est. Tollant ergo fanthasias suas quib lumen mẽ¬
cium uostraꝵ obumbr̾e uitunt᷑ꝰ neq nobis diũ
nostrum simulachtis estimationũ suaꝵ iit̾ sepiant:
qr nos sicut saciare nõ potest: aliquid p̃t ip̃m̃. ita
nec sistere usq. ad ip̃m. Ipsas gͥ theophamas alio mͦ
⁊ uetitati conseutaneo estimemꝰ. Sicut enĩ duo sunt
lumen. ⁊ q̃ suscepit lumen corpꝰ ex hiis duob. nnũ
efficit᷑ lucens. ⁊ ipm̃ lucens imago quodam modo eᷤ
⁊ similitudo luminis ĩ eo qd̾ lucet. sicut ipm̃ lumen:
ita ⁊ c̾s nost̾ lumen est. ⁊ uerũ lumen est: ⁊ ipm̃ lu¬
men rõnales animi. mundi ⁊ putri cõcipunit: ⁊ ex eo
lucentes funit: ⁊ nõ sunt ip̃i imago luminis ĩ eo qd̃
sunt: s in eo qd̾ lucent ex lumine. sicut ipm̃ lumen
lucetꝰ ⁊ sunt ipã lucencia theophame luminis ĩ quib

Expanded text:
quam videtur, quoniam imago veritas non est, etiam cum de veritate quam videtur, quoniam imago veritas non est, etiam cum de veritate est. Tollant ergo phantasias suas, quibus lumen mentium nostrarum obumbrare nituntur; neque nobis Deum nostrum simulacris autumationum suarum intersepiant; quia nos sicut satiare non potest aliquid praeter ipsum, ita nec sistere usque ad ipsum. Ipsas igitur theophanias alio modo, et veritati consentaneo existimemus. Sicut enim duo sunt, lumen et quod suscipit lumen corpus: et ex his duobus unum efficitur lucens, et ipsum lucens imago quodammodo est, et similitudo luminis, in eo quod lucet sicut ipsum lumen; ita et Deus noster lumen est, et verum lumen est, et ipsum lumen rationales animi mundi et puri concipiunt: et ex eo lucentes fiunt, et non sunt ipsi imago luminis in eo quod sunt; sed in eo quod lucent ex lumine, sicut ipsum lumen lucet; et sunt ipsa lucentia theophaniae luminis, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
diento sapientẽs effitunt. Precipue qm̃ ⁊ hic quop
quidã ĩ cogitatdnib suis euanuisse ĩueniuto᷑: drã
patiouali. animo omnno ã cõp̃hensibilem ⁊ ĩ acce ᷤ¬
sibilem p̃dicantes. pt̾ qͣm qd̾ theophamiis quibuᷤ¬
dam. id est diuinis appantio uib. ut sumlituclim¬
b diuinis ĩ contemplatõne ꝓpositis de ip̃o enidit᷑.
Ipã autẽ qͣ. quedam simulathra abscondite di¬
uinitatis int̾ rationes animos ac dm̃i media pont̃:
altiora auidẽ mente. infenora diuinitate. Et hoc
quid̾ẽ solum de d̾o uideri ⁊ ĩ hoc scło dm̃ iudetr ut¬
pote qui ĩ se ip̃o. a nlła mente. uł auimo iud̾i
possio. Hec uero simulachra sunt erroꝵ. ⁊ fantaᷤ¬
ma uanitatis: ĩ quib nõ solũ cdiniuitatis lucemi
uisibilem ⁊ ꝑceptibilem conant᷑ asserere uerum
deitatis cognitõnem ⁊ iusiouem meatib sc̃s ꝓbã¬
tur auferre. Quid est eiĩ millis solũ dm̃i iud̾i ⁊ ex¬
iuderiꝰ. Sĩ enĩ iiago sola semꝑ iudetur. uerttas nũ¬

Expanded text:
tes efficiunt: praecipue quoniam et hic quoque quidam in cogitationibus suis evanuisse inveniuntur, Deum rationali animo omnino incomprehensibilem et inaccessibilem, praedicantes, praeterquam quod theophaniis quibusdam, id est divinis apparitionibus, vel similitudinibus divinis in contemplationem propositis, de ipso eruditur. Ipsa autem quasi quaedam simulacra absconditae Divinitatis inter rationales animos ac Deum media ponunt, altiora quidem mente, inferiora autem Divinitate. Et hoc quidem solum de Deo videri, et in hoc solo Deum videri, utpote qui in ipso a nulla mente vel animo videri possit. Haec vero simulacra sunt eorum, et phantasmata vanitatis: in quibus dum solum Divinitatis lucem visibilem et perceptibilem conantur asserere, veram Deitatis cognitionem et visionem mentibus sanctis probantur auferre. Quid est enim in illis solum Deum videri, et exvideri? Si enim imago sola semper videtur, et veritas nun
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs deumisibilib dĩ ⁊ ualte occultis. ⁊ secreris ⁊ absco¬
litis. intꝰ unmat̾ialit̾. ⁊ ĩuissbilit̾. ⁊ simplicit̾ erudi¬
untur. Que quidem sigua qͣntum aduos: ⁊ ea que
apud uos sunt uisibilia. inuisibilia omnino esti¬
mant᷑. ꝙͣtum uero ad illam multum minsibilem
⁊ in accessibilem lucẽ ⁊ ĩ comp̃hensibilem dĩtatis qͣi
foris sunt ⁊ ꝓcedunt ab intꝰ udemonstͣcionẽ. Piopt̃
qd̾ ⁊ ip̃a signa q̃ suꝑueniunt mentib. siue anmmus
diuinitꝰ illuminatis theo phanie id est diuine appa¬
ritiones uocantur: qr in eis ad manifestatõnẽ uemiẽ¬
tib. io ad̾ omino occuboũ est dĩ demonstͣtur. Hec gͦ
sunt q̃ celestib suꝑ mundane tͣduntur: nõ scd̾m
cam ã apud uos est demoustͣcionem. s inusibiliter
⁊ simplicit̾. aspirata. Multa quidem hic dice nda fue¬
raut te hoc contemplatõnis gen̾e quo teophame. d
est. diuine aspiratõnes diuinitꝰ aspirate mentib il¬

Expanded text:
 Dei, et valde occultis, et secretis absconditis intus immaterialiter, et invisibiliter, et simpliciter erudiuntur. Quae quidem signa quantum ad nos, et ea quae apud nos sunt visibilia, invisibilia omnino existimantur; quantum vero ad illam multum invisibilem, et inaccessibilem lucem, et incomprehensibilem Deitatis, quasi foris sunt et procedunt abintus in demonstrationem. Propter quod et ipsa signa, quae superveniunt mentibus, sive animis divinitus illuminatis, theophaniae, id est divinae apparitiones vocantur; quia in eis ad manifestationem venientibus id, quod omnino occultum Dei est demonstratur. Haec ergo sunt, quae coelestibus supermundane traduntur, non secundum eam, quae apud nos est, demonstrationem; sed invisibiliter et simpliciter aspirata. Multa quidem hic dicenda fuerant de hoc contemplationis genere, quo theophaniae, id est divinae apparitiones divinitus aspiratae mentibus il
Abbreviated transcription (Latin):
milis est. Et cum diu̾ais locis diu̾sisq participatiomiᷤᷤ
consortib simul p̾sentẽ se exhibet multiplex non est
Sequit᷑. Ad anagogicam uero ⁊ imificam eoꝵ q̃ ꝓui¬
sa sunt contemꝑanciam optime. ⁊ pulcre multiplica¬
tu& ⁊ ꝓuenit̃ manet q intͣ se munite ĩcõmutabili
similitudine uniforunt̾ fixus: ⁊ in se quantũ fas
est respicientes ꝓporcionalit̾ eis extendit. ⁊ unificat

Expanded text:
milis est. Et cum diversis locis, diversisque participationis milis est. Et cum diversis locis, diversisque participationis consortseritur; ad anagogicam vero et unificam eorum, quae provisa sunt, contemperantiam optime et pulchre multiplicatur et provenit, manetque intra se munite, in incommutabili similitudine uniformiter fixus, et in se, quantum fas est, respicientes proportionaliter eis extendit et unificat
Abbreviated transcription (Latin):
radiꝰ ꝓpua singulars iutate deserit᷑. Sapiencia enim
di qͣmins se uatie difsimilit̾q mentib spũalit̾ illu¬
minãdis scdm̃ suscipiencium capatitatem ac possibi¬
litatem infundat inse tũ una ꝑmanet ⁊ sunplex
nec maior sibi ĩ huis qui habundant̃ ex ipã. nec
minor ĩhis qui scd̃m ĩferiorẽ ꝑtitipationis grãm
uiii accipiunt ĩ ipã: s tota ł toto. ⁊ in singulis to¬
ta: suma tͣncendens. ⁊ inifimis condesrendens: nu¬
merose se ꝑticipandam p̾bens. ⁊ ĩ se una ꝑmanẽs
ꝓpterea nõ se in pluta ꝑticipancia diinditꝰ s ex
sui ꝑticipatione plura ꝑticipancia ad unitater
restituit. Non enira colligi possumꝰ ĩ ip̃a: s ipã di¬
uidi non potest ĩ nobis. Et enĩ ip̃e radiꝰ hoc est ipsa
sapiencia illuminans. a principali lumme patre
exiens. ⁊ usq ad illuminanda oniã ꝓcedens sua uni¬
qm̃ ubiq ĩ illo est. Namzcũ ꝑ diu̾sa tempora men¬
tib illum mandis dissimilit̾ se eadem prebet: ac ĩdissi¬

Expanded text:
ntia enim Dei quamvis se varie dissimiliterque mentibus spiritualiter illuminandis secundum suscipientium capacitatem ac possibilitatem infundat, in se tamen una permanet et simplex. Nec major sibi in iis qui abundant ex ipsa, nec minor in iis qui secundum inferiorem participationis gratiam uniri accipiunt in ipsa; sed tota in toto, et in singulis tota, summa transcendens, et infimis condescendens, numerose se participandam praebens, et in se una permanens. Propterea sese in plura participantia dividit, sed ex sui participatione plura participantia ad unitatem restituit. Nos enim colligi possumus in ipsa; sed ipsa dividi non potest in nobis. Etenim ipse radius, id est ipsa sapientia illuminans a principali lumine Patre exiens, et usque ad illuminanda omnia procedens, a sua uniam ubique in illo est. Nam et cum per diversa tempora mentibus illuminandis dissimiliter se praebet, eadem ac indissi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ possumꝰ. Parira est enĩ nost̾re posse ⁊ exigu¬
um: ⁊ tantaꝵ reꝵ magnitudinẽ. Consid̾abimꝰ ihera¬
chias. id est. sacros principatus: celestium animorum
uobis hoc est demonstͣtas. ut reuelatas: ab ipĩs silic
isluminationib .i. demonstͣcionib sacͥ eloquii. sibo¬
lice ⁊ anagogice. Symbolum est formatio formarũ
isibiliũ adĩuisibilium demonstͣcionem. Anagoge
aritem ascensio siue eleuatio mentis est ad suꝑna
contemplanda. Notat autẽ hic duplicera modum
ꝑ signa sensibilib similia ĩuisibilia demonstͣta sut
aliqñ ꝑ solam anuagopam. idest mentis ascensumĩ
suꝑna plura cõtemplata. Ex hus uero luob gen̾¬
ib insionũ duo qͦ descͥptionũ gen̾a ĩ sacro
eloquio suit formata: unũ quo formis. ⁊ fi¬
guns ⁊ suuilit udinib reꝵ occaltaꝵ. ueritas
adumbͣtur : aluid quo mide ⁊ pure sicut est
absq integuinento exprimit᷑. C umq ita formis
i sigins ⁊ similitulinib manfestatur qd̾ ofcultũ

Expanded text:
 possumus. Parvum est enim nostrum posse, et exiguum ad tantarum rerum magnitudinem. « Considerabimus hierarchias, » id est sacros principatus coelestium animorum,nobis, hoc est demonstratas, vel revelatas ab ipsis, scilicet illuminationibus, id est demonstrationibus sacri eloquii symbolice et anagogice. Symbolum est collatio formarum visibilium ad invisibilium demonstrationem. Anagoge autem ascensio, sive elevatio mentis est ad superna contemplanda. Notat autem hic duplicem modum riam aliquando per signa sensibilibus similia invisibilia demonstrata sunt, aliquando per solam anagogen, id est mentis ascensum, in superna pure contemplata. Ex his vero duobus generibus visionum, duo quoque descriptionum genera in sacro eloquio sunt formata. Unum, quo formis, et figuris, et similitudinibus rerum occultarum veritas adumbratur. Alterum, quo nude et pure sicut est absque integumento exprimitur. Cum itaque formis, et signis, et similitudinibus manifestatur, quod occultum
Abbreviated transcription (Latin):
una. ⁊ ordinati habitꝰ: caꝵ ã hic sunt dicpositionũ
ordines dispositionũ ã clispositiones hic hoc est. ex¬
t̾iꝰ sunti eẽ imagines habitus adunati ad cliuina
Est enĩ quidam haditꝰ mentis bone adunate ad di¬
⁊ ordinate. ut recte iucedat. ad unate uitelicet ꝑdi
loctionem ⁊ ordinate. ꝑ discretionẽ ad unate ad u¬
nũ. ⁊ ordinate ĩ inioł cuiꝰ uidelicet habitꝰ ĩ insibi¬
lit̾. ⁊oroinati. ⁊ subsistentis mmagines sunt ordiue ᷤᷤ
dispositionum que extrinsecus. ⁊ gͣib. ⁊ officiĩs.
⁊ mmisteriis in eclsx scã dispensant᷑. Sicut eiũ t̃ima
occłia diũsi ordines. ut dispositiones unam ĩ uniuer¬
sitate pacem ⁊ concordiam sub ministͥndo ⁊ cooꝑ¬
audo effitiunt: sic ĩ imna anima multe uitutes
coopando ⁊ sub mmmistrando qͥ unam ꝑfcõnis fornã

Expanded text:
nt, dispositionum ordines dispositionum: « quae dispositiones hic, » hoc est exterius sunt, esse imagines habitus adunati ad divina. Est enim quidam habitus mentis bonae adunatae ad die videlicet per dilectionem, et ordinatae per discretionem. Adunatae ad unum, et ordinatae in uno. Cujus videlicet habitus invisibiliter ordinati, et subsistentis imagines sunt ordines dispositionum, quae extrinsecus in gradibus, et officiis, ministeriis in Ecclesia sancta dispensantur. Sicut enim in una Ecclesia diversi ordines, et dispositiones unam in universitate pacem et concordiam subministrando, et cooperando efficiunt, sic in una anima multae virtutes cooperando, et subministrando sibi unam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊srã. Soqu./ Etͥ quecumꝙ alia celestib quidẽ esfenci¬
& suꝑ mundanee nobis uero simbolice tͣdtia fuit
Dosta quedam exempli grã ao ostondendã uisibr¬
luime ao t̃ uisibilia similitumen ꝓpotuit: uõ ge¬
ueralit de toto concludit dicens. Et quecũꝙ aba
celestib. qͥuidem essencũs. suꝑ mundaner nobis uͦ

Expanded text:
t quaecunque alia coelestibus quidem essentiis supermundane, nobis vero symbolice tradita sunt. » Postquam quaedam, exempli gratia, ad ostendendam visibilium ad invisibilia similitudinem proposuit, nunc generaliter de toto concludit, dicens: « Et quaecunque alia coelestibus quidem essentiis supermundane, nobis vero
Abbreviated transcription (Latin):
sacxũ eloquiũ studio lectõnis. ut meditatõnis dici¬
mus qͣi inago est tm̃ illiꝰ plene ac ꝑfcẽ cognitõ¬
nis: qͣm post modum ex p̾seiti contem placione
haurienias. unde ⁊ apostolus dicit. uidemꝰ nũc
ꝑ speculum ĩ eingniate: ⁊ ut̃ autem facie ad faci¬
em. Quid ergo mirum est sĩ ea q̃ foris appatont
sons ibilia innisibiliũ imaginos ee̾ dicunt᷑: cum
irã nostra sentencia ã ad hoꝵ comꝑatõnem spũ

Expanded text:
udio lectionis vel meditationis discimus, quasi imago tantum est illius plenae ac perfectae cognitionis, quam postmodum ex praesenti contemplatione hauriemus. Unde et Apostolus ait: « Videmus nunc per speculum in aenigmate; tunc autem facie ad faciem . » Quid ergo mirum est, si ea, quae foris apparent sensibilia, invisibilium imagines esse dicuntur, cum ipsa nostra scientia, quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
na similitudine umem᷑. Sane hic uotandum quod
auidam ex hoc loco munimentũ erroris sui duce
ĩ euthanstistia altatis sumitur maginem esse
illius qd̃ ĩ ꝑticipatione ihũ ꝑcipietur. Qui ꝓ fc̃s̃
hunc erroris laqueum nõ incid̾ent. si ut sac̾mẽta
Q̾ recta ⁊ humili fide susciꝑenti ut scͥpturas sacͥs
cõuemienti iitelligencia tͣctarent. Nunc auteni
ꝙ ĩ sacͣmentis dĩ sensum suni fid̃i p̃fetunt ⁊ in
seͥptutis sacus sanam nit̃ p̃tatõius formam renere
contempnunt: fit it ip̃e sermo ueritatis ampluiᷤ
eos calligare faciat. clum non recte intellectus er¬
rorem ꝓ uetitare minstrat. Quod tñ scripture
uit̃i non esti s legenciũ ⁊ nõ intelligencium ce¬
citase neq sacͣmentoꝵ dͥ cõfusio s p̾sumencium pͣ

Expanded text:
na similitudine uniemur. Sane hic notandum quod quidam ex hoc loco munimentum erroris sui dicerin eucharistia altaris sumitur, imaginem esse illius quod in participatione Jesu percipietur. Qui profecto in hunc erroris laqueum non inciderent, si vel sacramenta Dei recta, et humili fide susciperent, vel Scripturas sacras convenienti intelligentia tractarent. Nunc autem, quia in sacramentis Dei sensum suum fidei praeferunt, et in Scripturis sacris sanam interpretationis contemnunt; et fit ut sermo veritatis amplius eos caligare faciat, dum non recte intellectus errorem pro veritate ministrat. Quod tamen Scripturae vitium non est, sed legentium et non intelligentium caecitas. Neque sacramentorum Dei confus
Abbreviated transcription (Latin):
cias. cognoscendas. celestium gerarchiarũ: idestan¬
golicaꝵ potestatum. Propterea enĩ illas usibilib
signis nobis descͥpsit. ut eas nobis intelligibiles fa¬
cerat: et ad earum nos mutatõnẽ conformareram̃.¬

Expanded text:
tias cognoscendas « coelestium hierarchiarum, » id est antias cognoscendas « coelestium hierarchiarum, » id est angelicarum potestatum. Propterea enim illas visibilibus signis nobis descripsit, ut eas nobis intelligibiles faceret, et ad earum nos imitationem conformaret.
Abbreviated transcription (Latin):
lis: sernata ĩ nobis similitudine. d̾i formis eatum
sanctificatõiis ut simꝰ sules scĩficatõni caꝵ qͣ deo
conformes sunt ad iuitutẽ nostram. id est scd̾m. po ᷤᷤ¬
sib ilitatem nostram. hoc qͣntum similes eẽ possu¬
mus. qui homines ⁊ mortales. ⁊ peccato adhuc obnox¬
siꝰ sumꝰi descͥpsit suꝑ celestes. intelleaꝰ idest. in isĩ¬
biles spc̃. qui nobis scogniti etant. sensibilib iiagi
nb ut ꝑ nota ĩ coguita clisce remꝰ: ⁊ hane discͥptio¬
nem fecit ĩ sacris eloquioꝵ̾ cõpositionib. idest ĩ sacri
eloquii descͥptionib q̃ compositiones ⁊ figuras. ⁊ si¬
militudines ꝓponunt nobis ad muisibiliũ demon¬
st̃cionem. ⁊ hoc id̾o̾ fecit. ut nos tecluceret ꝑ sensibi¬
lia. ad intellectualia. hoc est ꝑ uisibilia ad ĩ uisibilia
ot ut nos ⁊̾ reduceret ex sacre figͣatis symbolis. hoc
est de figiuis saciis. ⁊ sactũ roꝵ figͣis in simplaᷤ
sũmitatos. Hoc est in simplices ⁊ spũales ex celiẽ¬

Expanded text:
ta in nobis similitudine deiformis earum sanctificationis, ut simus similes sanctificationi earum quae Deo conformes sunt, « ad virtutem nostram, » id est secundum possibilitatem nostram, hoc est quantum similes esse possumus, qui homines, et mortales, et peccato adhuc obnoxii sumus; « descripsit supercoelestes intellectus, » invisibiles spiritus, qui nobis incogniti erant, scognita disceremus. Et hanc descriptionem fecit « in sacris eloquiorum compositionibus, » id est in sacri eloquii descriptionibus: quae compositiones, et figuras, et similitudines proponunt nobis ad invisibilium demonstrationem. Et hoc ideo fecit, « ut nos reduceret per sensibilia ad intellectualia, » hoc est per visibilia ad invisibilia. Et ut nos etiam reduceret et « ex sacre figuratis symbolis, » id est de figusummitates, » id est in simplices et spiritales excellen
Abbreviated transcription (Latin):
nis est᷑a : celestib autẽ essenciis. idest angelicis sꝑiti¬
tib suꝑ miñdane ⁊ spũalit̾. ꝑ undam ⁊ simplicem
ucntatom. impressam: reuelata. Sequit᷑. Propt̾ hnͣt
q̃ nobis est conrationalis. idest congrua ut aꝑta.
Congniũ enĩ est ut ꝑ ea q̃ uota suit nobis diuino¬
rum ꝑticipes efficiam᷑. Propt̃ hͣnc gͦ ⁊ cet̾a. Quasi

Expanded text:
 autem essentiis, id est angelicis spiritibus supermundane et spiritualiter per nudam et simplicem veritatem impressam revelata. Sequitur: « Propter hanc quae nobis est corrationalis, id est congrua vel apta. Congruum enim est ut per ea, quae nota sunt nobis, divinorum participes efficiamur, « Prop
Abbreviated transcription (Latin):
ad nõ mat̾ialem illam ascend̾e: celestium iherarchi¬
arum ⁊ ntutatõnẽ ⁊ contemplationem. nͥ ea q̃ scd̃m
ipm̃ est mat̾iali manu ductione utat᷑. Non mat̾ia¬
corporalem: quĩ om̃e qd̾ corporale est. ut mat̾ia est¬
uel ex mat̾ia est. Spũalis autem natura merito
imat̾ialis dicit᷑. qm̃ neq ex mat̾ia est: ut sit de alio
neq mat̾ia eẽ potest. ut de ipã sit aluid materiałe
autem manu cluctionem corporalia signa intelligit:

Expanded text:
ad non materialem illam ascendere coelestium hierarchiad non materialem illam ascendere coelestium hierarchiarum et imitationem et contemplationem, nisi ea quae secundum ipsum est materiali manuductione utatur. » Matcorporalem; quoniam omne, quod corporale est, ex materia est. Spiritualis autem natura merito immaterialis dicitur, quoniam, neque ex materia est, ut sit de alio, neque materia esse potest, ut de ipsa sit aliud. Materialem autem manuductionem corporalia signa intell
Abbreviated transcription (Latin):
nitatũ ⁊ gradus ⁊ distributõnes. ordinũ figuralit̾
⁊ mat̾ialit̾. figurat᷑ atq format᷑ scd̃m habitꝰ. ⁊ actõ¬
nes. ⁊ signa uisibilia ã ĩ nost  sunt iherachia ad de
clarationem apposita: q̃ omiã ĩ celesti atq angelica
ihorachia scd̃m simplicẽ uentatem sublimi. ⁊ nr̃e
nat᷑e. suꝑ excellenti moclo absq signis ⁊ figͣis pure
⁊ imiformit̃ constanti᷑ scdm ꝙͣ excellenciam. ipsos
angelicos ordines altitudiues theologia uocat ⁊ simili
discrepantiꝰ ut qr ea q̃ ĩ ipĩs scõm simplicẽ uenitatem
illa aliqͣ similitudo eẽt: ꝑ hec ad illa nulla declara
sibilium emulatõnem diuina sapiencia ĩ prima
conditõne formauit: ĩ scda dispositione ex eisdem qͦ
rõnali animo ad inuisibiliũ aguitõnem conscendẽ¬
di signa ⁊ exempla demõstͣcionũ constituit. Hoc est
em̃ qd̃ sequitur. Qui neq possibe est uro animo

Expanded text:
nitatum, et gradus, et distributiones ordinum figuraliter nitatum, et gradus, et distributiones ordinum figuraliter et materialiter figuratur, atque formatur secundum habitus, et actiones, et signa visibilia,  omnia coelesti atque angelica hierarchia secundum simplicem veritatem sublimi, et nostrae naturae superexcellenti modo absque signis et figuris pure et uniformiter constant: secundum quam excellentiam ipsos angelicos ordines altitudines theologia vocat et similidiscrepant, vel quia ea in ipsis secundum simplicem veritatem illa aliqua similitudo esset, per haec ad illa nulla declaratsibilium aemulationem divina sapientia in prima conditione formavit, in secunda dispositione ex eisdem quoque rationali animo ad invisibilium agnitionem conscendenti signa et exempla demonstrationum constituit. Hoc est enim, quod sequitur: « Quoniam neque possibile est