comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ dispensationis modũ. ꝑtimorem
dĩ: humiles. ꝑpietatis studiũ: mise¬
ricordes. ꝑ scientiã: discreti. Perm̃tis
fortitudinẽ: lib̃i. Per consiliũ : cauti.
Per intellectum: ꝓuidi. ꝑ sapientiam:
maturi. S adhuc quib dã necessita¬
tib obligati. huius mundi curis
inseruiunt: ⁊ unde iam ex magna
parte ex cusser̃ animũ. ibi adhuc te¬
nentur inuiti. Cumq suꝑ imposita
t̾renȩ occupationis portant one¬
ra. minus inp̃ceptis celestib exer¬
centur. Anhelare medullitus ad
aet̾nam patriã ñuacat: ipsa
in eis sua aliquo mͦ desicd̾ia lan-¬
gues cunt. quia animo curis tẽ¬
poralib p̃pediti. uera gaudia
quȩ cognouerunt amare tantũ¬
ñ licet. quantũlibet. Hi plerũq
a uigo mundi colla m̃tis excu¬
tiunt. om̃a deserunt. t̾renȩ curȩ
ponda de ponunt. atq ut adceles¬
te desid̾ium latius animi sinũ
laxent. uitã remotã petunt. et
in ea scĩs p̾cib intenti. sacris me¬

Expanded text:
e dispensationis modum, per timorem e dispensationis modum, per timorem Dei humiles, per pietatis studium misericordes, per scientiam discreti, per mentis fortitudinem liberi, per consilium cauti, per intellectum providi, per sapientiam maturi; sed, adhuc quibusdam necessitatibus obligati, hujus mundi curis inserviunt, et unde jam ex magna parte excusserunt animum, ibi adhuc tenentur inviti. Cumque superimposita terrenae occupationis portant onera, minus in praeceptis coelestibus exercentur. Anhelare medullitus ad aeternam patriam non vacat, ipsa in eis sua aliquo modo desideria languescunt, quia nimirum curis temporalibus praepeditum vera gaudia quae cognovit amare non tantum licet quantum libet. Hi plerumque a jugo mundi colla mentis excutiunt, omnia deserunt, terrenae curae pondera deponunt, atque ut ad coeleste desiderium latius animi sinum laxent, vitam remotam petunt, et in sanctis precibus intenti, sacris me
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ut se ad ꝑfectioris uite cursũ diri¬
gant om̃s. qui illa gaudia patriȩ¬
cȩlestis agnoscunt. Unde hic apte
subiungitur. Et m̃sus ẽ. aporta usq
ad portam: centũ cubitos. Centenariũ
numerum qe decies ꝑdenariũ nu¬
merum ducitur. iã suꝑius diximꝰ
eẽ. ꝑ fectũ. Is itaq qui aditũ atrii in¬
terioris uidet. ꝓ fecto necesse ẽ. ut ꝑ
uitã ꝑfectionis currat. ut aporta iri¬
choationis. usq ad consũmationis in¬
gressum ꝑueniat. Alensuretur ergo
atrium intius. qđ aportis extĩorib
usq ad portã intĩorem tenditur centũ
cubitis: ut qui intrare amando cepit
latitudinẽ ꝑfectionis habeat inm̃te.
ad uersa co angustent. s transitoria
cuncta despiciens. quo adusq ad gau¬
dia secreta ꝑueniat. ꝑatriũ ꝑfectio¬
nis currat. Sunt et enĩ multi: qui
iam in septẽ gradib aditũ porte ex¬
tĩoris intrauer̃. iuxta quendã suꝑ¬

Expanded text:
nisi ut se ad perfectionis vitae cursum dirinisi ut se ad perfectionis vitae cursum dirigant omcoelestis agnoscunt? Unde et hic aperte subjungitur: « Et mensus est a porta usque ad portam centum cubitos. » Centenarium numerum, quia decies per denarium ducitur, jam superius diximus esse perfectum. Itaque qui aditum atrii interioris videt, profecto necesse est, ut per vitam perfectionis currat: ut a porta inchoationis usque ad consummationis ingressum perveniat. Mensuretur ergo atrium interius, quod a portis exterioribus usque ad portam interiorem tenditur, centum cubitis: ut qui intrare amando coepit, latitudinem perfectionis habeat in mente: llunt, ne adversa coangustent, sed transitoria cuncta despiciens, quousque ad gaudia secreta perveniat, per atrium perfectionis currat. Sunt etenim multi, qui jam in septem gradibus aditum portae exterioris intraverunt, juxta quemdam su
Abbreviated transcription (Latin):
nantib aꝑiuntur inti̾oris atrii gau¬
dia. ut in effabilia misteria patrię
cȩlestis agnoscant. agnoscendo sici¬
ant. siciendo currant: currendo ꝑ¬
ueniant. Haec interni gaudii secre¬
ta cognouerat: qui dicebat. Sitiuit
anima mea ad dm̃ uiuũ: quando
ueniã & apparebo ante faciẽ dĩ: Pre¬
dicator gentium adhunc aditum
regni cęlestis anhelabat: cũ diceret.
sponsa: que dicẽbat. Dilectus meus
misit manũ suã ꝑforam̃: ⁊ uenter
meus intremuit ad tactũ eiꝰ. Dilectꝰ
et enĩ manũ ꝑ foram̃ mitit: quando
uutute sua dñs nr̃m animũ ꝑsub¬
tilem intellectũ pulsat. & uent̾ in
tactũ illiꝰ contremiscit: qe infirmitas
nr̃a ꝑhoc quod celestiis gaudis intel¬
lectu tangitur. ipsa sua exultatione
turbatur. ⁊ fit inmente pauor ⁊ leticia.
quia iã sentit qđ decelestis gaudio
diligat. & adhuc metuit. ne ñ ꝑcipiat.
qđ uix tenuit̃ sentit. Quid gͥ restat.

Expanded text:
nantibus aperiuntur interioris atrii gaunantibus aperiuntur interioris atrii gaudia, ut ineffabilia mysteria patriae coelestis agnoscant, agnoscendo sitiant, sitiendo currant, currendo perveniant. Haec interni gaudii secreta cognoverat, qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Praedicator gentium ad hunc aditum regni coelestis anhelabat, cum dicebat: sponsa, quae dicebat: Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus . Dilectus etenim manum per foramen mittit, quando virtute sua Dominus nostrum animum per subtilem intellectum pulsat. Et venter in tactu illius contremiscit, quia infirmitas nostra per hoc quod coelestis gaudii intellectu tangitur, ipsa sua exsultatione turbatur, et fit in mente pavor cum laetitia, quia jam sentit quid de coelesti gaudio diligat, et adhuc metuit ne non recipiat quod vix tenuiter sentit. Quid igitur restat
Abbreviated transcription (Latin):
rium cred̾et. quatinꝰ ad sacram̃ta bap¬
tismatis ꝑuen iret. ꝑ fidẽ gͦ uenit
in fide. Uestibulũ itaq ante gra¬
dusẽ. qr qui prius credidit. ipse
post iuitutum gradib ad portȩ aditũ
ascendet. Sequitur. & porta atrii
⁊ contra orientalem. Hoc loco contͣ.
non ꝓ ad uersitate ponitur. s ꝓrecti¬
tudine. Ita enim porta intĩoris atrii
posita monstrabatur: ut porta aqͥlo¬
nis &e orientis. recto ad eã aditu ten¬
det. Quid ẽ. gͦ quo porta intĩor rec¬
to itinere posita. contra portam
orientis ⁊ aquilonis ostenditur.
nisi hoc qđ aꝑte datur intelligi.
qe siue iudaico & gentili populo.
seu iustis & peccatorib s pꝰ peccata
conuersis. eque aditus regni celes¬
tis aꝑitur. larga ẽ. enĩ miscđia crea¬
toris nr̃i. Et porta intĩor. ñ solum
portã orientis respicit. s etiã aqui¬
lonis: quia ñ solis his qui in in no¬
centia ꝑmanent. s etiam pecca¬
torib peccata sua penitendo dãp¬

Expanded text:
crederet, quatenus ad sacramenta baptismatis perveniret. Per fidem ergo venit in fide. Vestibulum itaque ante gradus est, quia qui prius credidit, ipse post virtutum gradibus ad portae aditum ascendit. Sequitur: VERS. 23.--  et orientalem. » Hoc loco, contra non pro adversitate ponitur, sed pro rectitudine: ita enim porta interioris atrii posita monstrabatur ut porta aquilonis et orientis recto aditu ad eam tenderet. Quid est ergo, quod porta interior recto itinere posita contra portam orientis et aquilonis ostennisi hoc, quod aperte datur intelligi, quia sive Judaico et gentili populo, seu justis et peccatoribus, sed post peccata conversis, aeque aditus regni coelestis aperitur? Larga est enim misericordia Creatoris nostri. Et porta interior non solum portam Orientis respicit, sed etiam Aquilonis, quia non solum his qui in innocentia permanent, sed etiam peccatoribus peccata sua poenitendo dam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ aut iam accepimꝰ. aut adhuc
nos posse acciꝑe sꝑamus: maloꝵ
pondus eiꝰ animũ in desꝑationẽ
ñ deprimit. qe hunc adspem me
ꝓsꝑitas eleuet. nec aduersitas fran¬
gat. habere nos ante omĩpotentis
dĩ oculos. palmas hinc ⁊ in de mons¬
tramus.

Expanded text:
quae aut jam accepimus, aut adhuc quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hunc ad spem memprosperitas elevet, nec adversitas frangat, habere nos ante omnipotentis Dei oculos palmas hinc et inde monstramus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. gͦ qđ uir sc̃s. tot suas uirtutes
int̾ flagella enumerat. quidẽ. qđ
ore suo oꝑa quȩ fecerat laudat. nͥ
quia int̾ uulnera &e uerb̾a. quȩ
hunc addesꝑationem trahere po¬
terant. ad spem animũ reformat.:
catis bonis suis ad memoriã. in frac¬
tus in aduersitate ꝑmansit. Cuius
enu animũ inter tot flagella. illa
uerb̾a. ad desꝑacionẽ ñ impellerent.
nͥ sibi ad memoriam bona quȩ ege¬
rat reuocasset. Uidit gͥ sc̃s uir
m̃tem suã auditis tot malis. ad
desꝑationẽ concuti. ⁊ mirabilit̃
studuit. in spe certa ex bonis suis
actib solidare. Sͨimpletur quod
scriptum ẽ. Indie bonoꝵ ne in me¬
morsis malor : et indie malorũ
ne in memor sis bonoꝵ. Si enĩ cũ
bona habemꝰ. maloꝵ reminiscim᷑.
quȩ aut iã passi sumꝰ. aut adhuc
pati possumus : accepta bona m̃tẽ
ñ eleuant. qr eoꝵ gaudiũ timor
memoriȩ maloꝵ p̃munt. Ꝙ si cum
mala habemꝰ bonoꝵ reminiscimur.

Expanded text:
est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae fecerat laudat nisi quia inter vulnera et verba quae hunc ad desperationem trahere poterant, ad spem animum reformant? catis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur
Abbreviated transcription (Latin):
sericors fuerat: dicit. Oculus fui
Pater eram pauꝑum. Qł & disciplinȩ
custos. ⁊ benignus dicit. Cumq
sederem quasi rex circũ stante me
exercitu: erã tam̃ merentiũ conso¬
lator. Quia humilis fuerat: dicit.
Si contẽpsi subire iudiciũ cũ seruo
meo. ⁊ ancilla mea : cũ discepta¬
rent aduersũ me. Quia ho spitalis
fuerit: facetur. Si despexi prete¬
reuntem eo qđ ñ habuerit indu¬
m̃tum. Qe largus in bonis: dicit.
Siñ benediaer̃ mͥ : latera eiꝰ. ⁊ de uelle¬
rib ouiũ mearũ cale factus ẽ. Qe
uiolentus ñ fuerit: testatur dicenᷤ.
Si leuaui suꝑ pupillũ manum meã:
cũ uid̾em me in porta suꝑiorem.
Quia deinimici ꝑiculo. nũ quã exul¬
tauerit dicit. Si gauisussum ad
ruinam eiꝰ: qui me ođ̾at. Quia pa¬
ciens fuerit: ⁊ etiam suoꝵ maliciã
equanimit̃ ꝑtulerit: dicit. Siñdi¬
xer̃ uiri tabernacłi mei. quis det
de carnib eius ut saturemur. Qͥd

Expanded text:
sericors fuerat, dicit: Oculus fui sericors fuerat, dicit: Oculus fui Pater eram pauperum . Quia et disciplinae custos et benignus, dicit: Cumque sederem quasi rex, circumstante me exercitu, eram tamen moerentium consolator . Quia humilis fuerit, dicit: Si contempsi subire judicium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospitalis fuerit, fatetur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum . Quia largus in donis, dicit: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quia violentus non fuerit testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Quia patiens fuit, et etiam suorum malitiam aequanimiter pertulit, dicit: Si non dixerunt viri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut saturemur ? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
notus erat omĩpotenti dño: notꝰ
ꝑ flagella fieret nobis & sibimet ip¬
si. Disponente itaq dño consũpti
sunt greges. int̾fecti custodes. &¬
euerse domꝰ. excincti filii. ꝑ cussa
caro aplanta pedis usq aduerticẽ.
Remansit uxxor in columis. quȩ
uerboꝵ iaculis uulnera ageret.
S hanc uir sc̃s intẽptatione sanꝰ.
in uulnere prudenter docet. eiq
respondit dicens. Sibona accepimꝰ
demanu dni. mala quare ñ susci¬
piamꝰ A mici quoq ad consolandũ
ueniunt. ad contumelias ꝓrũpunt.
⁊ indolore uulnerum. addunt ad¬
huc uulnera uerboꝵ. In miscdđem
dicunt. raptorem nominant. uolen¬
tum de nuntiant. obp̃ssorẽ pauꝑũ
fatentur. Quid gͥ miles dĩ faceret.
inter dolentia uulnera ⁊ amara uer¬
ba dephensus. ecce flagella dei &
uerba hominũ. simul afflicti ani
iacens mentis robore stans. contra
desꝑationis impulsũ. redux̃ adme¬
moriã bona quȩ egerat. Quia mi¬

Expanded text:
notus erat omnipotenti Domino, notus notus erat omnipotenti Domino, notus per flagella fieret nobis et sibimetipsi. Disponente itaque Domino consumpti sunt greges, interfecti custodes, eversa domus, exstincti filii, percussa caro a planta pedis usque ad verticem. Remansit uxor incolumis, quae verborum jaculis vulnera augeret. Sed hanc vir sanctus in tentatione, sanus in vulnere prudenter docet. eique respondet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? Amici quoque ad consolandum veniunt, ad contumelias prorumpunt, et in dolore vulnerum, addunt adhuc vulnera verborum. Immisericordem dicunt, raptorem nominant, violentum denuntiant, oppressorem pauperum fatentur. Quid igitur miles Dei faceret inter dolentia vulnera et amara verba deprehensus? Ecce flagella Dei et verba hominum simul afflictum animjacens, mentis robore stans, contra desperationis impulsum reduxit ad memoriam bona quae egerat. Quia mi
Abbreviated transcription (Latin):
atriũ. trib portis intrare con¬
cupiscimus. palmas hinc ⁊ inde
teneamꝰ. Libet adhuc altũm ciuẽ¬
cȩlestis patriȩ ad m̃tem reducere.
⁊ qualit̾ hinc ⁊ inde palmã teneat
demonstrare. Beatus et enĩ iob cũ
eẽt uiris orientalib ditior. ⁊ ei
ꝓsꝑa cuncta subpeterent. filii
pollerent. familia cresceret. greges
ex ub̾arent. in tanto omĩpotentis
dĩ timore ꝑstitit. ut inter custo¬
diam disciplinȩ. int̾ acta iustitiȩ.
inter multa humilitatis obsequia.
offerendis deditus. holocausta do¬
mino ꝓsingulis filiis immolaret
nequis eoꝵ saltẽ in corde peccas¬
sec. ꝑ ensemꝰ gͦ quanta en erat
custodia boni oꝑis. qui infiliis
suis expiabat. sacrificiis culpas
cordis. S quã iustus eẽt. in ꝓsꝑi¬
tate innotuerat. ualde autẽ igno¬
tum erat. si ꝑseuerare iustus. ⁊ int̃
flagella potuisset. Tangendus gͦ
erat uerb̾e. ut uir ille sc̃s in ꝓsꝑis.
int̾rogaretur in aduersis. & qui

Expanded text:
atrium tribus portis intrare conatrium tribus portis intrare concupiscimus, palmas hinc et inde teneamus. coelestis patriae ad mentem reducere, et qualiter hinc inde palmam teneat demonstrare. Beatus etenim Job cum esset viris Orientalibus ditior, et ei prospera cuncta suppeterent, filii pollerent, familia cresceret, greges exuberarent, in tanto omnipotentis Dei timore perstitit, ut inter custodiam disciplinae, inter acta justitiae, inter multa humilitatis obsequia, offerendis deditus holocausta Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset . Pensemus ergo quanta et erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas cordis. Sed quam justus esset, in prosperitate innotuerat, valde autem ignotum erat si perseverare justus et inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat verbere, ut vir ille sanctus in prosperis interrogaretur adversis, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
nius. Sacianda itaq ẽ. caro: s
adhoc usq ut inbono nob̾ oꝑe fa¬
mulari sufficiat. Nam quisquis
ei tantũ tribuit ut suꝑbiat: satiare
penitus ignorat. Ars itaq magnaẽ.
satiare: ne unus quisq ꝑ sacietatẽ
carnis. adiniquitatẽ ꝓ rũpat tur¬
pitudinis. Discamus esurire:
ut nobis ꝓpter abundantiam se¬
quentẽ nr̃a hic inopia placeat. ne
nos uentris necessitas adculpam
trahat. ne peccatũ mentis ipsa in¬
digentia suggerat. & dũ caro fame
afficitur. adcupiditatẽ animꝰ irri¬
tetur. ⁊ querat cũ culpa ꝓuide un-¬
de carni ualeat in necessitate satis¬
facere. ne cor in indignatione ꝓ si¬
liat. ⁊ linguã in murmurationẽ
amaritudinis accendat. Qui gͥ
in carnis suȩ inopia se hinc inde
circũ spicit. atq a peccati laqueo¬
se custodit: nouit esurire. Nos
tes. elationẽ ⁊ in mod̾ata gaudia
in ꝓsꝑitate declinantes. qe ꝑfidẽ.
spẽ. atq caricatẽ. intĩoris uite

Expanded text:
mus. Satianda itaque est caro, sed mus. Satianda itaque est caro, sed admulari sufficiat. Nam quisquis ei tantum tribuit, ut superbiat, satiari penitus ignorat. Ars itaque magna est satiari, ne unusquisque per satietatem carnis ad iniquitatem prorumpat turpitudinis. Discamus esurire, ut nobis propter abundantiam sequentem nostra hic inopia placeat, ne nos ventris necessitas ad culpam trahat, ne peccatum menti ipsi indigentia suggerat: et dum caro fame afficitur, ad cupiditatem animus irritetur, et quaerat cum culpa providere, unde carni valeat in necessitate satisfacere: ne cor in indignatione prosiliat, et linguam in murmurationis amaritudinem accendat. Qui igitur in carnis suae inopia se hinc inde circumspicit atque a peccati laqueo custodit, novit esurire. Nos tes, elationes et immoderata gaudia in prosperitate declinantes, quia per fidem, spem, atque charitatem interioris vitae
Abbreviated transcription (Latin):
s inut a breui. Magna ẽ in hoc hob
itinere socia pauꝑtas: quȩ ani¬
mũ ñ angustat. cũ de est tͣrena
substantia : dequa aet̾no iudici
rationes ponamꝰ. Lib̃ius ad pa¬
triam tendimus : quia quasi
in uia ponde caremus. Discamꝰ
saciare : ne insum̃dis alimentis
corporis. gulȩ magis quã necessi¬
tati seruiamus. Plus enĩ concu¬
piscentia: quã necessitas petit.
& sepe dũ carnis in opie satis face¬
re curamus: uoluptas subrẽpit.
modũ refectionis excedit. Unde
fit. ut gula transeat adculpam.
quia plerũq inde alia carnis tẽp
tatio nascitur. dũ carni in mod̾atiꝰ
in refectione seruitur. E & peccato
et enim primi hominis in firmante
natura. in hoc mundo cũ nr̃is tẽp¬
tationib nascimur. & caro nobis
aliquando ad iutria ẽ. in bono oꝑe.
aliquando aut̃ seduetrix in malo.
Si gͥ ei plusquã debemꝰ tribuimꝰ.
hostem nutrimꝰ. & si necessitati eius
quȩ debemꝰ non reddimꝰ : ciuẽ neca¬

Expanded text:
sed in via brevi magna est nobis in hoc sed in via brevi magna est nobis in hoc itinere socia paupertas, quae animum non angustat, cum deest terrena substantia de qua aeterno judici rationes ponamus. Liberius ad patriam tendimus, quia quasi in via pondere caremus. 19. Discamus satiari, ne in sumendis alimentis corporis gulae magis quam necessitati serviamus Plus enim concupiscentia quam necessitas petit. Et saepe dum carnis inopiae satisfacere curamus, voluptas subrepit, modum refectionis excedit. Unde fit ut culpa transeat ad culpam, quia plerumque inde alia tentatio carnis nascitur, dum carni immoderatius in refectione servitur. Ex peccato etenim 1388 primi hominis, infirmante natura, in hoc mundo cum nostris tentationibus nascimur. Et caro nobis aliquando adjutrix est in bono opere, aliquando autem seductrix in malo. Si igitur ei plus quam debemus tribuimus, hostem nutrimus. Et si necessitati ejus quae debemus non reddimus, civem neca
Abbreviated transcription (Latin):
bere aliquid homines ⁊ ultra quã
necesse ẽ. concupiscunt. ut habendo
suꝑbiant. ⁊ quia haec alius ñ ha¬
bet: se incogitationib extollant.
Quis quis itaq talis ẽ: adhuc adpor¬
tandam abundantiã doctus nonẽ.
Sepe autẽ quod auaricia exappeti¬
tu suggerit necessitatẽ putat: &
cũ minora sufficiant. dolet maiora
de eẽ. atq in cautus animꝰ quandã
quasi necessitatẽ patitur quã parit.
Ꝙ cũ nimia sũt quȩ desid̾at. suã sibi
aliquo mͦ auaritiã excusat. Abun¬
dantia itaq suꝑbiȩ uicina ẽ: qe
si quando ȩtiam cũpiditas inter¬
cipit. hanc ut ita dixerim. quasi
ꝑegrina captiuitas inuasit. Sigͥ
abundandi artẽ scire uolumꝰ. neces¬
se ẽ. ut ñ solũ ea quȩ uicina sunt.
s ea ętiã quę delonginquo ueni¬
unt uicia fugiamꝰ. Discamꝰ penu¬
riã pati. neea quȩ ñ habemus.
habere ȩtiam cum culpa requi¬
ramꝰ. ne felices putemꝰ. quos reb
honustos cernimus. Nimua ual no¬

Expanded text:
bere aliquid homines et ultra quam necesse est concupiscunt, ut habendo superbiant, et quia hoc alius non habet se in cogitationibus extollant. Quisquis itaque talis est, adhuc ad portandam abundantiam doctus non est. Saepe autem quod avaritia ex appetitu suggerit, necessitatem putat, et cum minora sufficiant, dolet majora deesse, atque incautus animus quamdam quasi necessitatem patitur quam parit. Et cum nimia sint quae desiderat, suam sibialiquo modo excusat. Abundantia itaque superbiae vicina est. Quam si quando etiam cupiditas intercepit, hanc, ut ita dixerim, quasi peregrina captivitas invasit. Si igitur abundandi artem scire volumus, necesse est ut non solum ea quae vicina sunt, sed ea etiam quae de longinquo veniunt vitia fugiamus. Discamus penuriam pati, ne ea quae non habemus habere etiam cum culpa requiramus, nec felices putemus quos rebus onustos cernimus. Nimia val
Abbreviated transcription (Latin):
troq latere hab̾e se thalamos osten¬
dit. Quȩ porta habet ⁊ frontẽ: quia
sunt in p̃dicatoris uita aꝑta oꝑa quȩ
uidentur. Habet ⁊ ante frontẽ uesti¬
bulũ: qe prius quã bona oꝑa insinuae.
p̃dicat fidẽ. ꝑ quam anima humilit̾
ueniens. adbonoꝵ accuum altitudi¬
nem subleuatur. Quȩ cuncta sołm Iam
m̃suram portȩ prioris sunt: iuata
hoc quod subditur. Quia m̃susẽ. quin
L aec iam suꝑius lacius me dixisse me¬
ministis. ꝑquinquagenariũ enĩ nu¬
merũ. requiẽ diximꝰ figurari: quia
⁊ quinquagesimꝰ annꝰ uetĩ populo
in requiem datus ẽ: qui appellatꝰ ẽ.
iubeleus ⁊ septenarius numerus
ꝑ quem hoc om̃e tempꝰ euoluitur.
septies multiplicatus ad quadragin
ta nouẽ ducitur. Cui monas addit᷑.
quia in unius contẽplatione requies

Expanded text:
troque latere habere se thalamos ostentroque latere habere se thalamos ostendit. Quae porta habet et frontem, quia sunt in praedicatoris vita aperta opera quae videntur. Habet et ante frontem vestibulum, quia priusquam bona opera insinuet, praedicat fidem, per quam anima humiliter veniens ad bonorum actuum altitudinem sublevatur: quae cuncta secundum mensuram portae prioris sunt, juxta hoc quod subditur: « Quia m» Haec jam superius latius me dixisse meministis. Per quinquagenarium enim numerum requiem diximus figurari, quia et quinquagesimus annus veteri populo in requiem datus est, qui appellatus est jubilaeus: et septenarius numerus, per quem hoc omne tempus evolvitur, septies multiplicatus ad quadraginta et novem ducitur; cui unus additur, quia in unius contemplatione requies
Abbreviated transcription (Latin):
cura huiꝰ scł̃i implicari concẽpnunt.
alii uero ⁊ t̾rena bona despiciunt.
&e cȩlestia gaudia p̃dicant quȩ cog¬
nouerunt. quid isti nͥ in spãli aedifi¬
cio chalami sunt. in quoꝵ cogitatio¬
ne ⁊ meditatione anima cęlesti spon¬
so sociatur. Quos tres bonoꝵ ordi
nes. qr ñ solum aeccła exgentibus
habet. s aliquando ȩtiam synagoga
habuit. dum magna multitu do
spãlium redẽptoris grãm ardenter
expectauit. porta cȩlestis aedificii
tres hinc ⁊ tres inde chalamos haba.
qr p̾dicator quisq cũ ad suꝑnã patri¬
am auditorẽ ꝓ uocat. ⁊ nouos patres
⁊ ueteres anhelasse cȩlesti desidio de¬
monstrat. Plus enim plerũq exẽpla
quã ratiotinationis uerba cõpungũt.
& cũ p̾dicator dicit. quales alii inconu¬
gio. uł incontinentia. uł in p̃dicatione.
erga omĩpotentis dĩ amorẽ innouo
testam̃to fuerint. uł alii quales iN
ueteri. porta qu&e loquitur t̾nos exu¬

Expanded text:
cura hujus saeculi implicari contemnunt, cura hujus saeculi implicari contemnunt, alii vero et terrena bona despiciunt, et coelestia gaudia praedicant, quae cognoverunt, quid isti nisi in spiritali aedificio thalami sunt in quorum cogitatione et meditatione anima coelesti sponso sociatur? nes, quia non solum Ecclesia ex gentibus habet, sed aliquando etiam synagoga habuit, dum magna multitudo spiritalium Redemptoris gratiam ardenter exspectavit, porta coelestis aedificii tres hinc, et tres inde thalamos habet, quia praedicator quisque, cum ad supernam patriam auditorem provocat, et novos patres et veteres anhelasse coelesti desiderio demonstrat. Plus enim plerumque exempla quam praedicationis verba compungunt; et cum praedicator dicit quales alii in conjugio, vel in continentia, vel in praedicatione erga omnipotentis Dei amorem in Novo Testamento fuerint, vel alii quales in Veteri, porta quae loquitur ternos ex u
Abbreviated transcription (Latin):
porte ẽ. quȩ ad aquilonẽ respicit. qe
cũ in fidelem quẽpiã in peccati sui fri¬
gore corpentẽ p̃dicator ad fidẽ conuer¬
terit. ꝑ hoc qđ eum in longitudinem
spei tendit. & inamplitudinẽ caritatis
dilatat. eiꝰ głam suam facit. & quia
in cognicione trinitatis scãe ex uerbo
p̃dicationis auditores quiq in eiꝰdẽ
trinitatis amore ꝓficiunt. habet hȩc
eadẽ porta thalamos. tres hinic. et
tres inde: quia om̃e qđ ꝑtestam̃tũ
nouum de trinitate conditoris loqͥ¬
tur. hoc ȩtiã de cestam̃to uetĩ osten¬
dit. ⁊ cor audientiũ in amore cȩlestis
patriȩ ꝓficit. ut anima inherens dõ.
quasi sponsa cum sponso in quodam
iam thalamo sedeat. atq a t̾renis
sese desidiis funditus auertat. Uel
bonoꝵ scilicet coniugatoꝵ continen¬
tium atq p̃dicatoꝵ. E t quia alii
ȩtiam inconiugiis positi. amore cȩ¬
lestis patriȩ anhelant. alii aut̃ spe
aet̾ni gaudii ȩtiam carnẽ macerant.
om̃sq actus t̾renos refugiunt.⁊ in

Expanded text:
ortae est, quae ad aquilonem respicit: quia cum infidelem quempiam in peccati sui frigore torpentem praedicator ad fidem convertit, per hoc quod eum in longitudinem spei tendit, et in amplitudinem charitatis dilatat, ejus gloriam suam facit: et quia in cognitionem Trinitatis sanctae ex verbo praedicationis auditores quique in ejusdem Trinitatis amore proficiunt. Habet haec eadem porta thalamos tres hinc et tres inde: quia omne quod per Testamentum Novum de Trinitate conditor loquitur, hoc etiam de Testamento Veteri ostendit. Et cor audientium in amore coelestis patriae proficit, ut anima inhaerens Deo quasi sponsa cum sponso in quodam jam thalamo sedeat, atque se a terrenis desideriis funditus avertat. 3. Vel bonorum scilicet conjugatorum, continentium, atque praedicatorum, et quia alii etiam in conjugiis positi amore coelestis patriae anhelant, alii autem spe aeterni gaudii etiam carnem macerant, omnesque actus terrenos refugiunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
quasi bos ductus ad iuctimam.
id ẽ. sic̃ fatuus trabitur ad mortẽ.
Haec gͥ dixi. ne quia porta sig¬
nificare dnm uł p̾dicatores. uel
scripturam sacram uł fidẽ expo¬
porta legitur. signi ficare aliud
ñ credatur. Cũ enĩ de una porta
ꝓpħa diucius loqueretur. recte
fides intellecta ẽ: quia una ẽ.
omĩum electoꝵ fides. Cũ uͦ aliȩ
portȩ nominantur. intelligi ora
p̃dicatoꝵ possunt. ꝑ quȩ uera uita
cognoscitur. ⁊ ꝑ quę ascenditur
ad sacram̃toꝵ spãlium cognicionẽ.
Nam porta ꝑ quam signari fidẽ
diximus: notandũ nobis quia
inferior appellatur. In hac et enĩ
uita dum sumꝰ : quasi in imo posi
ti in ferius tenemur. & recte in¬
ferior porta fides ẽ. quia nob̃ int̾ra
positis. aꝑit cognicionẽ dĩ. Itaq

Expanded text:
quasi bos ductus ad victimam ; quasi bos ductus ad victimam ; id est, sicut fatuus trahitur ad mortem. Haec igitur dixi, ne quia por tam significare Dominum, vel praedicatores, vel Scripturam sacram, vel fidem expoporta legitur signare aliud non credatur. Cum enim de una porta propheta loqueretur, recte fides intellecta est, quia una est omnium electorum fides. Cum vero aliae portae nominantur, intelligi ora praedicatorum possunt, per quae vera vita cognoscitur, et per quae ascenditur ad sacramentorum spiritalium cognitionem. Nam porta per quam significari fidem diximus, notandum nobis est quia inferior appellatur. In hac enim vita dum sumus, quasi in imo positi adhuc inferius tenemur. Et recte inferior porta fides est, quia nobis in terra positis aperit cognitionem Dei. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
LeSENTIUO OEDET ESSE dIS¬
cretio : ut insacro eloquio. cum
quilibet unus sermo dr̃. ñ semꝑ
unam eandemq rem significare
credatur. Sicut aliquando sol
inbono: aliquando uero accipit᷑.
in malo. Solis enim nomine:
sapientiȩ: impii in inferno dictu¬
ri sunt. E rrauimꝰ auia ueritatis:
⁊ sol iustitiae ñ luxit nobis. Et
de iactatis seminib dñs dicit.
Sito sole aruerunt: quia udelicet
facta ꝑsecutione in reꝓboꝵ cordibꝰ
p̾dicationis uerba siccantur. Sic
leo dnm̃ significat : unde serip¬
tum ẽ. Uicit leo detribu uida. Sic
leonis nomine diaboli similitu¬
do exprimitur: sic̃ ꝑprimũ pasto¬
rẽ dicitur. Ao uersarius ur̃ di abolꝰ.
sieut leo rugiens cucuit querens
quẽ deuoret. Sic bouis nomine
sapiens de signatur: unde scrip¬
tum ẽ. Non iuinges bouẽ ⁊ asi¬
num: idẽ. sapientẽ cum stulto
inp̃dicatione ñ socies. Sic ꝑbouẽ
fatuus figuratur: sic̃ deeo qͥ in
turpitudine amoris captus ẽ.
dicitur. Statĩq eam sequitur.

Expanded text:
legentium debet esse discretio, ut in sacro eloquio cum quilibet unus sermo dicitur, non semper unam eamdemque rem significare credatur, sicut aliquando sol in bono, aliquando vero accipitur in malo. Solis etenim nomine aSapientiae, in inferno impii dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et sol justitiae non luxit nobis . Et de jactis seminibus Dominus dicit: Orto sole aruerunt , quia videlicet, facta persecutione, in reproborum cordibus praedicationis verba siccantur. Sic leo Dominum signat. Unde scriptum est: Vicit leo de tribu Juda . Sic leonis nomine diaboli similitudo exprimitur, sicut per primum pastorem dicitur: Adversarius vester diabolus, sicut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret . Sic bovis nomine sapiens designatur. Unde scriptum est: Non junges bovem et asinum , id est, sapientem cum stulto in praedicatione non socies. Sic per bovem fatuus figuratur, sicut de eo qui in turpitudine amoris captus est, dicitur: Statimque eam sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ uoce ꝑ dnm̃ dicitur. Cinerem
sic̃ panẽ manducabam. quia sic
penitentes recipit ut iustos. Scͥp¬
cum quippe ẽ. de peccatoribus.
Olim incilicio &e cinere penitentiã
egissent. Cinis ergo sicut panis
comeditur. quando ad auctoris
sui grãm peccator ꝑ penitentiam
sic̃ in nocens reuocatur. Porta gͥ
ad aquilonẽ habet fenestras. ha¬
bet uestibulũ. habet sculpturas:
quia cũ peccator aduitã post cul¬
pas reducitur. sepe lum̃ contem¬
plationis accipit. atq de ipsa
memoria iniquitatis suȩ. grãm
magnȩ humilicatis. bone quoq
oꝑationis efficatiã. ut om̃e qđ
fieri p̃cipitur. in uita eiꝰ quasi

Expanded text:
tae voce per Dominum dicitur: « Cinerem tae voce per Dominum dicitur: « Cinerem sicut panem manducabam , quia sic poenitentes recipit ut justos. Scriptum quippe est de peccatoribus: Olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent . Cinis ergo sicut panis comeditur, quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens revocatur. Porta igitur ad Aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas, quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accipit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis bonae quoque operationis efficaciam sumit, ut omne quod fieri praecipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
haec iam suꝑius latius dicta sunt.
& idcirco sermo non debet morosa
expositione tardari. Hoc tameni
magnoꝑe notandum ẽ. qđ porta
adaquilonẽ ea om̃a hab̾e ꝑhibetꝰ.
que porta ad orientẽ: fenestras sei¬
licet contẽplationis uestibulum
humilitatis. sculpturas bone oꝑa¬
tionis. Oms enu qui ꝑ hoc quod
deo in conuersatione natisũt. in
innocentiã ꝑstiterunt. portã ad
orientem habent. quia eis cȩlestis
regni aditus patet. alumine qđ
acceꝑunt. Et om̃s qui in peceatis
post modum lapsi torporis sui fri¬
gore sunt dep̾ssi. s ꝑ penitentiam
redeunt. ad amorẽ cęlestis patriȩ
recalescunt. portani ad aquilonem
habent: quia eis ȩtiã post pecca¬
ti sui frigora. regni aditus ꝑ mi¬
sccłiam patet. ẜ a gͦ hab̾e dicitur
porta aquilonẽ. quȩ habet porta
ad orientẽ: quia ⁊ conuersi pecca¬
tores sic ditantur uirtutibꝰ. sicut
illi sunt diuites. qui cade in pecca¬
tum uitauerunt. Unde ⁊ psalmis¬

Expanded text:
haec jam superius latius dicta sunt, haec jam superius latius dicta sunt, et idcirco sermo non debet morosa expositione tardari. Hoc tamen magnopere notandum est, quod porta ad aquilonem ea omnia habere perhibetur, quae porta ad orientem, fenestras scilicet contemplationis, vestibulum humilitatis, sculpturas bonae operationis. Omnes enim qui per hoc quod Deo in conversatione nati sunt in innocentia perstiterunt, portam ad orientem habent: quia eis coelestis regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad aquilonem habent: quia eis etiam post peccati sui frigora regni aditus per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad aquilonem, quae habet porta ad orientem: quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites, qui cadere in peccato vitaverunt. Unde et Psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
potest boni oꝑis exercet. Cuncta
autẽ bona oꝑa que corporaliter
fiunt. ꝑ quinq corporis sensus
exhibentur. uidelicet ꝑ uisũ. audi¬
tum. tactũ. gustũ. odoratũ. Quina¬
rius uͦ numerus ꝑsemet ipsum
ductus. aduicesimũ ⁊ quintũ ꝑue¬
nit. quia bona oꝑa cum agi ce¬
ꝑint. ꝑ feruorẽ animũ ad augm̃tũ
excitant. ⁊ ꝑsemet ipsa multipli¬
cantur. Unde ⁊ latitudinẽ menti
faciunt ut ñ sit angusta ꝑteporẽ.
s expansa inbonis actib ꝑ carita¬
tẽ. Omĩs enĩ torpor teporis angus¬
tia ẽ. Omĩs uero benignitas cari¬
tatis: magna latitudo. Nam ⁊ si¬
ipse res desunt. quȩ forcasse inoi¬
genti ꝓximo porrigantur. am¬
pla ẽ. sub stantia uoluntatis bone.
que sufficit ad regni retributionẽ
sicut scriptum ẽ. In t̾ra pax homi¬
nib : bone uoluntatis. Seqͥtur.
Fenestrȩ autẽ eius ⁊ uestibulum
& sculpture: scd̾m m̃suram porte
quȩ respicĩebat adorientẽ. Cuncta

Expanded text:
potest boni operis exercet. Cuncta potest boni operis exercet. Cuncta autem bona opera quae corporaliter fiunt, per quinque corporeos sensus exhibentur; videlicet, per visum, auditum, tactum, gustum, odoratum. Quinarius vero numerus per semetipsum ductus, ad vicesimum et quintum pervenit, quia bona opera cum agi coeperint, per fervorem animum ad augmentum excitant, et per semetipsa multiplicantur: unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim torpor, teporis angustia est. Omnis vero benignitas charitatis, magna latitudo; nam etsi res desunt quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: « In terra pax hominibus bonae voluntatis . » « Fenestrae, inquit, ejus et vestibulum, et sculpturae secundum mensuram portae quae respiciebat ad orientem. » Cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ curculos aureos: incellectũ scilicet
uera sapientia fulgentẽ. Qui intellec¬
tus quia esse debet ꝑom̃a circũ spec¬
tus &e cautȩ sollicitudinis: iugilantiũ
unitas recte ꝑ circulos de signat᷑.
iubentur ansulȩ uł circuli incor¬
tinis fieri: quia p̃cepta cȩlestia.
⁊ intellectus spalis. ñ solum nos
debet sursum indĩ amore suspen¬
de. s ȩtiam ꝓ ximo incaritate so¬
ciare. Ineo enĩ qđ conditorẽ nr̃m
diligimꝰ. quasi ꝑsuꝑiores ansulas¬
in aere pendemus. In eo uͦ qđ sic̃
nos met ipsos ꝓximos amamus.
ansulas ⁊ circulos alatere habemꝰ.
ut cortine tab̃naculi idẽ. fidelium
animȩ ꝑcaritatẽ conuincte sint.
⁊ ñ ꝑdiscordantiã diuisȩ. Unde ⁊ hic
pꝰ longitudinẽ quinquaginta cu¬
bitoꝵ. ꝓtinꝰ latitudo sub iungitur
iuginti et quinq cubitoꝵ. Quȩ
uidelicet latitudo: ad caritatẽ ꝓ xi¬
mi ꝑtinet. Ipsa enim infrm amorẽ
se dilatat. atq erga eos om̃e quod

Expanded text:
et circulos aureos, intellectum scilicet et circulos aureos, intellectum scilicet vera sapientia fulgentem. Qui intellectus, quia esse debet per omnia circumspectus, et cautae sollicitudinis vigilantia munitus, recte per circulos designatur. jubentur ansulae vel circuli in cortinis fieri; quia praecepta coelestia et intellectus spiritualis, non solum nos debet sursum in Dei amore suspendere, sed etiam proximo in charitate sociare. In eo enim quod Conditorem nostrum diligimus, quasi per superiores ansulas pendemus. In eo vero quod sicut nosmetipsos proximos amamus, ansulas et circulos a latere habemus, ut cortinae tabernaculi, id est fidelium animae per charitatem conjunctae sint, et non per discordiam divislongitudinem quinquaginta cubitorum protinus latitudo subjungitur viginti et quinque cubitorum; quae videlicet latitudo ad charitatem proximi pertinet. Ipsa enim in fratrum amore se dilatat, atque erga eos omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
mit̾ potest. Diuia enim ꝑqͥnquagena¬
rium numerũ ad aet̾nam requiem
truit. qđ intab̾naculo decẽ cortine
iussȩ sũt fieri. quȩ hab̾ent ansulas
qͥnquagenas. ⁊ circulos quinquagenoᷤᷤ
aureos alatere & sũmitate. Cortinȩ ta
b̾naculi : scĩ om̃s sunt. qui exdiuersis
iurtutum colorib inscãe a eccłiȩ or¬
nam̃to ꝓficiunt. qui &e interiora ue¬
lant. & exteriora omĩmͦ exornant
quia eoꝵ uita in quantũ iudetur or¬
namentũ ẽ: et eoꝵ intellectus
intus absconditur. dũ cęlestia que in
m̃te seruant. ⁊ dicere ñ possunt in eis
aliquo mͦ uelantur. Recte autẽ decẽ
cortinȩ sunt: quia ꝑdecalogi custodiã.
ipsa scorũ corda ꝓ fecerunt. Yacincti¬
nȩ uͦ ansulȩ cortinarũ. fieri qͥnquagin¬
ta p̃ceptȩ sunt. Pacinctus: celi speciẽ
habet. Ansulȩ gͦ cortinarũ sunt. p̃cepta
cȩlestia : inquib ligantur anime ut
abinferiorib subleuatȩ. suꝑuis pen¬
deant. Quȩ uidelicet ansulȩ habent

Expanded text:
enim per quinquagenarium numerum 1379 ad aeternam requiem truit quod in tabernaculo decem cortinae jussae sunt fieri, quae haberent ansulas quinquagenas, et circulos aureos quinquagenos a latere et summitate . Cortinae etenim tabernaculi sancti omnes sunt, qui ex diversis virtutum coloribus in sanctae Ecclesiae ornamento proficiunt. Qui et interiora velant, et exteriora omnimodo exornant, quia eorum vita in quantum videtur, ornamentum est; et eorum intellectus intus absconditur, dum coelestia quae in mente servant, et dicere non possunt, in eis aliquo modo velantur. Recte autem decem cortinae sunt, quia per Decalogi custodiam ipsa sanctorum corda profecerunt. Hyacinthinae vero ansulae cortinarum fieri quinquaginta praeceptae sunt. Hyacinthus coeli speciem habet. Ansulae ergo cortinarom sunt praecepta coelestia, in quibus ligantur animae, ut ab inferioribus sublevatae superius pendeant. Quae videlicet ansulae habent
Abbreviated transcription (Latin):
ducitur: qe ꝑcaritatẽ lum̃ fidei in
dĩ ⁊ ꝓximi dilectione subleuatur.
Trib gͥ portis adint̾ius atrium
tenditur. quia ꝑfidem. spem. atq
caritatẽ. ad gaudia secreta ꝑueniu̾t.
Alia quoq questio oritur. cur porta
atrii intĩoris posita contra portam
orientis ⁊ aquilonis dicitur. ⁊ quod¬
ad australẽ portã pateat tacetur. S
qr ꝑ orientẽ inchoantes ꝑaquilonẽ
lapsos diximꝰ. de signari : dignum
fuit. ut uł de inchoantib quibꝰ adhuc
sol intepore ẽ. uł ętiam de lapsis. s ꝑ
conuersionẽ redeuntib aꝑte diceret᷑.
qđ eis porta atrii intrĩoris pateat.
quatinꝰ exipsis nos certos faceret.
de quib dubitari potuerat. Hoc aut̃
de porta australi dicendũ ñ erat. quia
eos adgaudia int̾na ꝑtingere. qͥ fer¬
uore sp̃s iniuitutib ꝑmanent. nul¬
lus ignorat. Sequitur. Et celatȩ pal¬
me erant. una hinc ⁊ altera inde in
picturȩ palmarum nc̃ aut̃ celate pal¬

Expanded text:
ducitur, quia per charitatem lumen fidei in ducitur, quia per charitatem lumen fidei in Dei et proximi dilectione sublevatur. Tribus igitur portis ad interius atrium tenditur, quia per fidem, spem et charitatem ad gaudia secreta perveniunt. Alia quoque quaestio oritur, cur porta atrii interioris posita contra portam orientis et aquilonis dicitur, et australis porta, cui pateat tacetur? Sed quia per orientem inchoationem, per aquilonem lapsum diximus designari, dignum fuit, ut vel de inchoantibus, quibus adhuc sol in tepore est, vel etiam de lapsis, sed per conversionem redeuntibus, aperte diceretur quod eis porta atrii interioris pateat: quatenus ex ipsis nos certos faceret, de quibus dubitari potuerat. Hoc autem de porta australi dicendum non erat, quia eos ad gaudia interna pertingere, qui fervore spiritus in virtutibus permanent, nullus ignorat. Sequitur. « Et caelatae palmae erant, una hinc et altera inde in pictura palmarum, nunc autem caelatae pal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ con punctionẽ penitentie adue
niã redeant. & que sit int̾nȩ retri¬
butionis uera letitia cognoscant.
Pateat porta admeridiẽ. ut hii qui
scĩs desidiis inuirtutib feruent.
ꝑ spalem in tellectũ cotidie interni
gaudii misteria penitrent. Inter
haec autẽ queri potest. cũ quat¬
tuor huiꝰ mundi partes sint. cur in
hoc aedificio atrii extĩoris. ñ quat¬
tuor s tres porte eẽ. memorantur.
Qđ recte querendũ fuerat. si ꝓpħa¬
ñ sp̃ale. s corporale aedificiũ uidis¬
set. Scã enĩ ęccłia id ẽ. spãle aedi¬
ficiũ ut ad secreta gaudia ꝑtinguat.
tres solũmͦ portas habet. iudelicet
fidẽ. spem. atq caritatem. Unã ad
orientẽ. aliam ad aquilonẽ. teiã ad-
meridiẽ. Porta quippe adorientẽ ẽ.
fides: quia ꝑ ipsam lux uera nascit᷑.
in m̃te. Porta ad aquilonẽ spes. qe
unus quisq in peccatis positus. si
caritas: quia inigne amoris ardet.
Inmeridiana et enĩ porta sol in altũ

Expanded text:
per compunctionem poeniper compunctionem poeniniam redeant, et quae sit internae retributionis vera laetitia cognoscant. Pateat porta ad meridiem, ut hi, qui sanctis desideriis in virtutibus fervent, spiritali intellectu quotidie interni gaudii mysteria penetrent. Inter haec autem quaeri potest, cum quatuor hujusmodi partes sint, cur in hoc aedificio atrii exterioris non quatuor, sed tres portae esse memorantur: quod recte quaerendum fuerat, si pn spiritale, sed corporale aedificium vidisset. Sancta enim Ecclesia, id est spiritale aedificium, ut ad secreta gaudia pertingat, tres solummodo portas habet, videlicet fidem, spem, atque charitatem: unam ad Orientem, aliam ad Aquilonem, tertiam ad Meridiem. Porta quippe ad Orientem est fides, quia per ipsam lux vera nascitur in mente. Porta ad Aquilonem spes, quia unusquisque in pecharitas, quia in igne amoris ardet. In meridiana etenim porta sol in altum
Abbreviated transcription (Latin):
tras cetãs. Quinquaginta cubi¬
toꝵ longitudinẽ. ⁊ latitudinem
uiginti ⁊ quinq cubitoꝵ. ⁊ in
gradib septem ascendebatur ad
eam: ⁊ uestibulũ ante fores eius.
uncta haec inorientis ⁊ aquiloniᷤ
portam iam dicta sunt : & congru¬
um ñ ẽ. ut ea quȩ semel ascdo ex¬
ponentes diximus. sepius repli¬
cemꝰ. Notandum tam̃ nob̾ẽ. qͥe
in sp̃ãli aedificio alter aditus ad
orientẽ. alius adaquilonẽ. atq aliꝰ
ad austrũ patet. Sic̃ enĩ aquilo¬
nis frigore peccatores. ita ꝑ aus¬
tralẽ uiam feruentes spũ de sig-¬
nantur : quia calore scĩ sp̃s accen¬
si. uelut in meridiana luce uir¬
tutibꝰ ex crescunt. Pateat itaq por¬
ta ad orientẽ. ut hii qͥ sacram̃ta
fidei bene in choauerunt. ⁊ innul¬
la post modum uicioꝵ ꝓfundita¬
te demersi sunt. ad gaudia secre¬
ta ꝑueniant. Pateat porta adaqui¬
lonẽ. ut hii qui post in choationẽ
caloris & luminis peccatoꝵ suoꝵ
frigore ⁊ obscuritate dilapsi sunt.

Expanded text:
as caeteras, quinquaginta cubitorum longitudinem, et latitudinem viginti quinque cubitorum. Et in gradibus septem ascendebatur ad eam, et vestibulum ante fores ejus. 13. Cuncta haec in Orientis et Aquilonis porta jam dicta sunt, et congruum non est ut ea quae semel ac secundo exponentes diximus saepius replicemus. Notandum tamen nobis est quia in spiritali aedificio alter aditus ad Orientem, alius ad Aquilonem, atque alius ad Austrum patet. Sicut enim Aquilonis frigore peccatores, ita per Australem viam ferventes spiritu designantur, qui, calore sancti Spiritus accensi, velut in meridiana luce virtutibus excrescunt. Pateat itaque porta ad Orientem, ut hi qui sacramenta fidei bene inchoaverunt, et in nulla postmodum vitiorum profunditate demersi sunt, ad gaudia secreta perveniant. Pateat porta ad Aquilonem, ut hi qui post inchoationem caloris et luminis in peccatorum suorum frigore et obscuritate dilapsi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
de tĩor factus gaudio pͥuato hoc
habet. Contra huiꝰ appetitũ ab un¬
dantię: nos ioħs admonet dicens.
Nolite diligere mundũ: neq ea quȩ
inmundo sũ. Qui mox rationẽ sub¬
didit: quare. Siquis diligit mun¬
dũ ñ ẽ. caritas patris in eo. Nemo
enĩ potest duob dñis seruire. quia
ñ ualet simul transitoria. ⁊ ȩterna
diligere. Si enĩ aet̾nitatẽ diligimꝰ.
cuncta tẽporalia in usu. non inaffec¬
tu possidemus. Qui eandẽ rationẽ
ꝓtinus subdidit dicens. Quia om̃e

Expanded text:
deterior factus, gaudium privatum deterior factus, gaudium privatum habet. Contra hujus nos appetitum abundantiae Joannes admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Qui mox rationem subdidit, quare: Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nemo enim potest duobus dominis servire , quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu non in affectu possidemus. Qui eamdem rationem protinus subdidit, dicens: Quia omne
Abbreviated transcription (Latin):
sua factus ẽ. conditor nr̃. nos quoq¬
ad optiuos filios adhereditatẽ reg¬
ni cȩlestis nutrit. & ñ solũ donis
re ficit: s etiam flagellis erudit.
Discamꝰ g abundare. ut cuncta quę¬
abeo accepimꝰ cum indigentib par¬
tiamur. ⁊m̃tẽ abundantia non ele¬
uet. ne fortasse gaudeat. quia hoc
ad est sibi. quod de est alteri. ⁊ ñ iam
cõmuni bono s ꝓprio letetur. Apri¬
uato gaudio. ueritas ad cõmune dis¬
cipłos reuocat. cũ eos dẽ p̃dicatione
redeuntes. ⁊ de subiectione demonũ
letantes. admonet dicens. Nolite
gauđde suꝑ hoc : s pociꝰ gaudete &
exultate: quia nomina ur̃a scrip¬
ta sunt in celo. Non enim omnes
electi demonia eiciunt. s tam̃ elec¬
toꝵ omĩum nomina. cȩlo tenentur
ascripta. Ad monenturꝰ gͦ discipłi.
pͥuatam letitiam deponere. cõmuni
autẽ & ꝑpetua felicitate gaude.
Quisqͥs itaq ineo gaudet. qđ alt̃
ñ habet: ex ipsa sua ab undantia

Expanded text:
sua factus est Conditor noster, nos quoqsua factus est Conditor noster, nos quoque filios adoptivos ad haereditatem regni coelestis nutrit, et non solum donis reficit, sed etiam flagellis erudit. Discamus ab eo accepimus, cum indigentibus partiamur. Et mentem abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat quia hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam communi bono, sed proprio laetetur. A privato gaudio Veritas ad commune discipulos revocat, cum eos de praedicatione redeuntes, et de subjectione daemonum laetantes admonet, dicens: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Non enim omnes electi daemonia ejiciunt, sed tamen electorum omnium nomina coelo tenentur ascripta. Admonentur ergo discipuli privatam laetitiam deponere, de communi autem et perpetua felicitate gaudere. Quisquis itaque in eo gaudet quod alter non habet, ex ipsa sua abundantia
Abbreviated transcription (Latin):
diuidit : scit abundare. Qui acceptis
alim̃tis ñ ad ingurgitationẽ uentris
utitur. s ad reparationẽ iurtutis. nec
plus carni tribuit. quã necessitas pe¬
tit: scit saciare. Qui alim̃tor inopiã
sine murmuratione tolerat. nec ꝓne
cessitate uictus agit. aliqͥd unde ani¬
ma peccati laqueũ incurrat: scit esuri¬
re. Quẽ gͦ nec in abundantia suꝑbia
eleuat. nec innecessitate cupiditas irri¬
tat. nouit abundare: nouit penuriã
pati. Qui cum statim sub deret.
om̃a possum: ne elationis eẽ. uerba
credemus. ad unxit in quo. in eo
quime confortat. Ecce in altũ: ramꝰ
ꝓdiit. S quia in radice se tenet: in
uiriditate ꝑ mansit. In altũ enĩ sur¬
gens a resceret: sise aradice diuisiss.
Sibi enim nichil tribuit: qui om̃a se
posse ñ inse s meo qui se confortat
facetur. Hinc ⁊ inde gͦ p̃dicator egre¬
dantia insuꝑbiã. nec inopia ad aua¬
agere. Pater enim nob̃ expietate

Expanded text:
dividit, scit abundare, qui acceptis dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit satiari, qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo, nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subderet « omnia possum, » ne elationis esse verba crederemus, adjunxit in quo: « in eo, qui me coprodiit, sed quoniam in radice stetit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset: sibi enim nihil tribuit, qui omnia se posse, non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc et inde ergo praedicator egredantia in superbiam, nec inopia ad avaagere. Pater enim nobis ex pietate