comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nere separare. si auaritia formaatõ est Ex quo
intlłigit᷑. qd̾ pp̃ illicitas cõcupiscentias. ñ tiu̾ q̃
uiistupris cũ alienis iuris. ł femitus ꝯmitũt᷑:¬
s obquaslib. q̃ animam alege dei aberrare fa¬
ciunt: ꝑninose corrũpi possunt sine cͥmins ⁊
uir uxorem suam dimit̾e. ⁊uxor uirũ. Item.
Rectissimo dimitit᷑ si uiro suo dicat᷑. ñ ero uxortuas
nisi de latͦtimo mͥduntias congerat. ł nisisolitale¬
nocuia exerreas. aut siquid alidͤ fcicinorosã ł flagi¬
ciosum a uiro suo expetat. Lunc ille siueracit̾ pe¬
nitens est. ht̃q fidem ꝑdilectõnem oꝑantẽ. mẽ¬
biũ qd̵ eũ semdiliz at amputabit. ¶ Exhis ap̃pa¬
ꝑ qu̾a iux uxorem ⁊uxor uir̃ dimit̾e pot. Consulit
tn apłe. ne fidelis diitat infidelem uolontẽ coha¬
bitare. nec adꝙ reuotare.
Si fideł liceat aliã duc̃e

Expanded text:
nere separare, si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur, quod propter illicitas concupiscentias non tantum quae in stupris cum alienis viris aut feminis sed ob quaslibet quae animam a lege Dei aberrare faciunt et perniciose corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem suam dimittere, et uxor virum. Item rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua, nisi mihi de latrocinio divitias congreges, vel nisi solita lenocinia exerceas, aut si quid aliud facinorosum vel flagitiosum a viro suo expetat. Tunc ille, si veraciter poenitens est, habetque fidem per dilectionem operantem, membrum quod eum scandalizat amputabit. Ex his appar quam vir uxorem vel uxor virum dimittere potest. Consulit tamen Apostolus, ne fidelis dimittat infidelem volentem cohabitare, nec a Deo revocare. 5. Si fideli liceat aliam duce
Abbreviated transcription (Latin):
on aũ hoc sacerdotib concessit. quib apect̃is.¬
dendi homines ligatos. ł solutos. Uñ ⁊ dominus
leprosum pͥus sanitati per se restituit. Beinde
ad sacerdotes misit. quoꝵ iuditõ ostenderet᷑ mñ¬
datus. Ita eniam lazarum iam uiuificatũ ob¬
tulit discipulis soluond̾. qr ⁊ si aliquis apud de¬
nendis. itaoꝑatur sacerdos enanglicus ⁊ ui¬
dicat Sicut olim legał m illis qui ꝯtaminati
erant. lepui que pecem fignrat. Uñ icre. super

Expanded text:
on autem hoc sacerdotibus concessit, quibus tamedendi homines ligatos vel solutos. Unde Dominus leprosum sanitati prius per se restituit, deinde ad sacerdotes misit, quorum judicio ostenderetur mundatus. Ita etiam Lazarum jam vivificatum obtulit discipulis solvendum. Quia etsi aliquis apud Denendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui contaminati erant lepra, quae peccatum signat. Unde Hier
Abbreviated transcription (Latin):
inquit locum quidam ñ intelligentes aliqͥd
sumunt desuꝑcilio psariseoꝵ ut danpnare in¬
dotib iubent᷑ ieprosi quosilli ñ faciunt leꝓsos
uł mundos.s discernunt qui mũdi ł inmũdi
sunt. ita ihic aperte hic ostendit᷑. qd̾ ñ seqͥt᷑
tatem remitendis. ł recuendis culpis id iuri ᷤ.¬
⁊ osfitii hñt enangłici sacerdores. qd̾ olim ha¬
belant. sub lege legales. incuudis leprosis
Hii ergo pocr̾a dimitunt. ł retinent. dũ dimissa
adeo ł retenta iudicanti ⁊ ostendt̃ Ponunt .N.
sacerdotes nomen dei suꝑ filios isrł. s ip̃o bene¬
dicit. ut legitur in mueris.hunc modum li¬
gandi isoluendi iere supra notauit. aliis modis

Expanded text:
inquit, locum quidam non intelligentes, aliquid sumunt de supercilio Pharisaeorum, ut damnare inrdotibus jubentur leprosi, quos illi non faciunt leprosos vel mundos, sed discernunt qui mundi vel immundi sunt. Ita et hic aperte ostenditur quod non semper t in remittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim habebant sub lege legales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Numeris. Hunc modum ligandi et solvendi Hieronymus supra notavit. 7. Li
Abbreviated transcription (Latin):
uut. ñ ita sentiendo. s oppinionenialioꝵ
referendo ꝙ ex ipsiꝰ u̾bis diuidicare uolũt:
quibait. demones dnͣr aena ansinalia nõ
aitꝰ sunt Ita enĩdiuidam dicebũt. de hĩtatõe
u̾o caliginosiaeris inqu̾e detrusi ft̾. si oppi¬
nandos res̾u̾statẽ asserendo eũ tradidisse dñt.
mos catholicos tractatores in hoc ꝯuenis¬
se̾.atq id concordit docuisse. ꝙ angeli in¬
cor porei st̾̃. noe corꝑa hñt: sibi unita assu¬
munt autem aliqñ corꝑã. dõ p̃parante. ad ĩ ple¬
tlonem ministerii sui sibi adõ in iũc̾ti. eadem¬
q post expletõnem deponunt. in quib corpori¬
b hominib apparu̾nt. atq locuti sunt. ⁊ au¬
qñ quid̃ locuti st̃ exꝑsona deł sine distinctio

Expanded text:
aliorum referendo, quod ex ipsius verbis dijudicare volunt; quibus ait, Daemones dicuntur aerea animalia; non ait sunt; ita enim: Quidam dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt non opinando, sed rei veritatem asserendo eum tradidisse dicunt, mos catholicos tractatores in hoc convenisse atque id concorditer docuisse, quod angeli incorporei sint, nec corpora habeant sibi unita, assumant autem aliquando corpora, Deo praeparante. ad impletionem ministerii sui sibi a Deo injuncti, cademque post expletionem deponunt; in quibus corporibus hominibus apparuerunt atque locuti sunt. Et aliquando quidem locuti sunt ex persona Dei sine di
Abbreviated transcription (Latin):
tem liben arbitrii spoctat sec tñ onũa fut᷑a.
sub pͣate liberiarbitrii ueniunt. s ea tñtq̃¬
ꝑ liberum arbitͥum possunt fieri ł ñ fieri
Siquis enĩ tale quid uelit ac disponat fuc̾e᷑
qd̃ ineiꝰ uullatenꝰ sit potestate. ł qd̾ sine ipsiꝰ
dispositõne eque sieret ĩn hoc: ipe ñ ht lib̾m¬

Expanded text:
tem liberi arbitrii spectat. Nec tamen omnia futura sub potestate liberi arbitrii veniunt, sed ea tant liberum arbitrium possunt fieri vel non fieri. Si quis enim tale quid velit ac disponat facere, quod in ejus nullatenus sit potestate, vel quod sine ipsius dispositione aeque fieret, in hoc ipse lib
Abbreviated transcription (Latin):
ripliciau̾ extausa. satramenta insti toꝵ le¬
tuta sunt̃. p̃phumiliatõnem. eruditi gis
ouem exercitationem: srop̃t humibtatẽ
quid̾: ut dũ homo insensibilib reb
que nat᷑aĩfraꝰ ip̃m sunt. ex p̃cepto i̾atoris sere¬
uerendo subicit: ex hac humilitate. ⁊ obedien¬
tia deo mag̾ placeat.⁊ aput eum mereat᷑: cuiꝰ
imꝑio salutem queriti in inseriorib se. ⁊ siñ
abillis s ꝑ illa ã deo p̃p eruditõnem etiam:
iustituta sunt. ut ꝑ id quod foris in Scd̃a.¬
spene iisibili c̾nit᷑. ad inuisibilem uircutẽ
que intͦ est agnoscendam: mens erudiat᷑/ hõD̾
enĩ qui añ pec̾tin sine medio dm̃ uidebat. per
nisi humanis excitatus: p̃p exercita tercia.¬
dionem simiłr: instituta sunt. qr cũ homo oc¬
diosu̾s ee non possit: ꝓponirar ei utił ⁊ salu¬
b̾s exeititimo insacramentis. qua: uanam ⁊
noxiam declinet. occupatõem: Nõnenĩfaci¬
lecapit᷑ a tenptatore: qui bono uacat ex̾citio
e tͥplicige

Expanded text:
riplici autem de causa sacramenta instituta sunt: propter humiliationem, eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa a Deo. Propter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per nisi humanis exercitatus. Propter exercitationem similiter instituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio.De triplici ge
Abbreviated transcription (French):
tres suꝑiores. tres inferiores. tres medii. Supe¬
noref.seraphin. cherubin. throni. Medii:
dominationes pͥncipatus. potestates. Infori¬
ores. uirtutes. archangeli Angeli Quidappel
Qid appel

Expanded text:
tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virtutes, archangeli, angeli. 2. Quid appel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fatienti s ñ eidui fit. ut cũ u̾itas p̃p̃ dm̃ alicͥ
ñ obedienti p̃dicat᷑ ⁊ aliquid iise: ⁊fatienti. ⁊ cui
aliisodor mortis. Est aũ aliud̾ qd̾ nec uise bon̾ẽ.
⁊ faciẽti nocet. ⁊ faciẽtẽ dõpnat: nͥ peniteat. ut ma¬
lum. ualet enĩ ad aliquid ut enĩ ait aug̾. uien

Expanded text:
n ei cui fit, ut cum veritas propter Deum alicui non obedienti praedicatur. Et aliquid in se et facienti et ei cui aliis odor mortis. Est autem aliud quod nec in se bonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. Ut enim ait Aug. in
Abbreviated transcription (Latin):
tudine magnꝰ est. que ip̃e est. Iõq nõ tre dñr.
magnitudines dñis. s unam magnitu¬
dinem. nec tres magnos: s unũ magnũ qr
ñ participatõne magnitudinis d̾s magnꝰ est.
s se ip̃o magno: magnus est. qr ip̃e est. sua
magnitudo. Ita.⁊debonitate ⁊ et̾nitate: ⁊oĩ¬
potencia dei dicendum est. ⁊ de oĩb oĩo: que
de dõ possunt pronũtiari sub̾ałr. quil ad
seip̃m dr̃. ñ translat̾e: ac per similitudinem:
s ꝓpͥe. si tñ de illo: ꝓpe aliquid ore hominisdici

Expanded text:
tudine magnus est, qua ipse est. Ideoque nec tres magnitudines dicimus, sed unam magnitudinem; nec tres magnos, sed unum magnum, quia non participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est, quia ipse est sua magnitudo. Ita et de bonitate, et aeternitate, et omnipotentia Dei dicendum est, et de omnibus omnino quae de Deo possunt pronuntiari; quod ad seipsum dicitur, non translate ac per similitudinem, sed proprie; si tamen de illo proprie aliquid ore hominis dici
Abbreviated transcription (Latin):
patrem dix̾is. eiꝰ etiam filiũt de signasti. ccͣ hetic̃.¬
qr nemo ap̾e sibipat᷑ est Cum filium noĩas:
otiam patrem fateris. qi nemo. ip̃o sibi filiꝰe.
Itaq nec filius sine patre. nec pat̾ potest eẽ.
qñ oip̃s deus pater ñerat: ⁊ deus er inhere¬
at: slam si pat̾ ẽẽ cepit: deusergo pͥmo ticũ.
erat. ⁊ post ea pnter fẽs est: Quomͦ ergo in¬

Expanded text:
dixeris, ejus etiam Filium designasti, quia nemo ipse Pater est sibi; cum Filium nominas, etiam Patrem fateris, quia nemo ipse sibi Filius est. Itaque nec Filius sine Patre, nec Pater potest esse mnipotens Deus Pater non erat, et Deus erat? Nam si Pater esse coepit, Deus ergo primo erat, et postea Pater factus est. Quomodo ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
deloco ad locum transire inquiens ita. in. li. de
⁊ sp̃e quidem sc̾s missus dr̃. s seraphĩ ad unũ.
Sp̃t .s. ad om̃s. Seraph mititur inminist̾io.
sp̃c operatur minist̾iũ. Seraph de loco ad
locum trarĩsiti Nonenĩ complet oiꝰa. s ip̃e re¬

Expanded text:
de loco ad locum transire, inquiens ita in lib. de tus quidem dicitur missus, sed seraphim ad unum, Spiritus ad omnes. Seraphim mittitur in ministerium; seraphim operatur ministerium. Seraphim de loco ad locum transit, non enim complet omnia, sed ipsum re
Abbreviated transcription (Latin):
sinc mutatõne deitatis s ñ sinc mutõe stͥn
creature: uta accidens est incat᷑a ñ inc̾atore.
adc̃̾at᷑am. relataquidem ẽ. s nullam notat
relõnem. q̃ sit incͤatore.

Expanded text:
sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; ad creaturam, relativa quidem est, sed nullam notat relationem quae fit in Creatore. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
graduf loctoꝵ. lectores a legẽao¬
sic̃ psalmisteapsĩs canendis̃ uocant᷑. Illi . n¬
p̃dicant ppłis quid soqnͣt᷑. isti canunt. ut exei¬
tent ad ꝯpunctionem animos audientiq̃. licet
quidam lectores ita miserant̾ pronuntient. ut qͦs¬
damadiuctu lam̃tatõnemq ꝯpellant. Idometiã :
ꝓnũtiatores uocant᷑ ꝙ porro anu̾trant. qi tam
erit clamieoꝵ uox. ñ etiam longe poĩtoꝵ aures
adimpleat. adiectoremaũ ꝑtinet. lectiones ꝓ¬
⁊ lectiones. uñ ⁊eiuidente ppło. tradr̾ ab op̃o. codex
lator habit᷑s. sisidełr impleu̾is osfm̾. partẽ cũ his
qui bñ ũbum deiministrauerit᷑. Qui adhũc

Expanded text:
es a lege psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi praedicant populis quid sequantur. Isti canunt ut excitant ad compunctiones animos audientium. Licet et quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant. Iidem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro annuntiant. erit clara eorum vox, ut etiam longe positorum aures adimpleat. Ad lectorem autem pertinet lectiones pet lectiones. Unde et ei, vidente populo, traditur ab episcopo codex lator; habiturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ ꝯdldicate̾ qͣ st̾rogatius sit legend̾ ubi sit in
orõne futenda dissincno hec enĩ maie seruata:
intlłm turbant. ⁊ alios adrisum ꝓuocant au¬
rib ⁊ cordi consulere debet uox iectoris. C hoc
bumdei annũtiant hic ordaͬ formam. ⁊ initiuł a

Expanded text:
d indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox lectoris. Hoc ofbum Dei annuntiant. Hic ordo formam et initium a
Abbreviated transcription (Latin):
.i sp̾e̾. scd̾m qmͣ caro xp̃i ñ uidet᷑ caro: sig̃catur
corpus xp̃i. qd̾ est insibile ⁊ paliabile. iibi ĩ sua
forma apparet. ita. i de sanguine accipi debet
Quem sensum confirmat au̾g. Ita eẽ intelligẽ

Expanded text:
dum quam caro Christi non videtur caro, significatur corpus Christi, quod est visibile et palpabile, ubi in sua forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
łmaior sapĩa. Nich̾ enĩ sapientiꝰ pot fac̾e qmͣ faẽ¬
Siii. modi iᷤᷤ referatur ad rem ip̃am quã facit
deus. diñs qr ⁊ alius ⁊ melior põt ec̃ modus.
liorem modum existendi p̾stare. ⁊ quibdã:¬
aũ. aliũ. uñ aũg: in xiii. li detͥ. diciti Ofuit ⁊ a¬
lius modus nr̃e liberationis possibił dõ. qͥ
onũa põt. s nullus aliꝰ nr̃e mserie sanã¬
de fuit ꝯuenientior. Põt gͥ deus eoꝵ que fac̃t
q̃damalio modo meliori. quedam alio modo
eque bono: quedam enam minꝰ bono fac̃e:
semper possit om̃e qd̾ olim potuit. possit &̾¬

Expanded text:
majori sapientia; nihil enim sapientius potest facere quam facit. Si vero referatur modus ad rem ipsam quam facit Deus, dicimus quia et alius, et melior potest esse modus. liorem modum existendi praestare, et quibusdam alium. Unde Aug., in lib. 13 de Trin., dicit quod fuit et alius modus nostrae liberationis possibilis Deo, qui omnia potest; sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Potest ergo Deus eorum quae facit, quaedam alio modo meliori, quaedam alio modo aeque bono, quaedam etiam minus bono facere semper possit omne quod olim potuit. Praet
Abbreviated transcription (Latin):
ducimꝰ. Iua au̾ uirgo singłarigr̃a p̃uenta
est atq replera ut ip̃m hr̾et uentris sui
fructum: qu̾e ex initio ht̃ uniũsitas do¬
minũ ut illd̾ qd̾ nascebat᷑ exppagine pͥmi
hominis. tm̃ modogen̾is incrumns brigi

Expanded text:
ducimus? Illa autem Virgo singulari gratia praeventa est atque repleta, ut ipsum haberet ventris sui fructum, quem ex initio habuit universitas Dominum; ut illud quod nascebatur ex propagine primi hominis, tantummodo generis, non criminis origi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua rer̃ quas accepit. uel põt cõꝑa dem¬
ratõ referri ñ ad ip̃os ordines. sad aliadona.
nec adalia oĩa dondo s ad quedam: Sicut enĩ
hominescũ plura hñt dona: quedam aliis ex¬
cellentiꝰ possident. Ita forte ⁊ angeli quibedã
mun̾ib magis pollent. ⁊ aliis quibusdam:

Expanded text:
aliqua rerum quas accepit. Vel potest comparatio referri non ad ipsos ordines, sed ad alia dona; nec ad omnia alia dona, sed ad quaedam. Sicut enim homines, cum plura habeant dona, quaedam aliis excellentus possident; ita forte et angeli quibusdam muneribus magis pollent, et aliis quibusdam m
Abbreviated transcription (Latin):
tendo qd̾ ht. seuqd̾aliud ñ est ip̃e. ⁊ aliud
qd̾ inip̃oest. Et cũ tante sinplicitatis atq
sinc̾itatis sit natura diuina est tñ in eaꝑ
sinplicem dĩs: qr est pat̾ i nea solus aut
ista nõiũ tͥnitas: sine subsistencia persõaꝵ:

Expanded text:
d quod in ipso est: et cum tantae simplicitatis atque sanctitatis sit divina natura, est tamen in ea simplicem dicimus, quia est Pater in ea solus, aut ista nominum Tri
Abbreviated transcription (Latin):
eẽntia ii ip̃e deus sit bonitas sita. s in illosie:
tanqmͣ insub̾to. Uñ manifestumestidm̃ ab¬
usiue sub̾am uocan. ut noĩe usitatorie in¬
telligatur dẽntia. qd̾ uere ac ꝓpͥe dr̾. ita:
ut fortasse solum dm̃ dicioporceat: cẽntia:

Expanded text:
essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tamquam in subiecto. Unde manifestum est Deum abusiue substantiam uocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod uere ac proprie dicitur, ita ut fortasse Deum
Abbreviated transcription (Latin):
młtni: ait. Non ex ꝯpõitiᷤdeus quiuita ẽ xoo
subsistit. n qui uirtus est: ex infirmis ꝯ¬
tinetur. nec quilux est: ex obscuris coap¬
tatur. nec qui sp̃e est: ex disparib formał
ip̃e. qui hab̾at. s cotum: uita est. natura.¬

Expanded text:
te ait: Non ex compositis Deus, qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur; neque qui lux est, ex obscuris coaptatur; neque qui spiritus est, ex disparibus formalis ipse qui habeat, sed totum vita est: natura
Abbreviated transcription (Latin):
patiem Ut u̾bi gr̃a. cũ dicimus. deus ẽ ¶ qd intlłat᷑ ẽ¬
telligentia talis deus ł diuina eẽntiar est pr̃. ds ẽ sp̃¬
deus est filius .i. ypostasis genita. ł hñs patrem
utroq siue ilie qui procedit. sũ uero noĩa re¬
latõnsi ponimꝰ inp̃dicatis notões ip̃as tm̃ sig̃ca¬
muiꝰ ñ ypostases. ut cũdr᷑. deus genuit .i. ht̾ si¬

Expanded text:
Patrem: ut, verbi gratia, cum dicimus: Deus est Patetelligentia talis: Deus vel divina essentia est Pater, id eDeus est Filius, id est, hypostasis genita vel habens Patrem. utroque, sive ille qui procedit. Cum vero nomina relationum ponimus in praedicatis, notiones ipsas tantum significamus, non hypostases; ut cum dicimus: Deus genuit, id es
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis. dm̃ prem genuisse illd̾. qd̾ ip̃e est:. Iid
ergodiuinã eẽntiam genuisse. Ad qd̾ respõ¬
demus slla ubu sic intelligenda eẽ. dicentes.
pr̃ deseip̾ogenuit illud. qd ip̃e est .i. filiũqͥ
est illd̾. qd̾ pat̾ est. Nam qd̾ pat̾ est: ⁊ filius.
ħ est. s ñ qui pat̾ esti ⁊ filiꝰ ħ est. alias partes

Expanded text:
sse illud quod ipse est. Illud ergo divinam essentiam genuisse. Ad quod respondemus illa verba sic intelligenda esse, dicentes: Pater de seipso genuit illud quod ipse est, id est Filium, qui est illud quod Pater est. Nam quod Pater est, et Filius hoc est; sed non qui Pat
Abbreviated transcription (Latin):
sit diuina cẽntia: lam eẽt filiꝰ res. aqua tur
generatur. ⁊ itaeadem res seip̃am gn̾areti
Itaetiam dm̃s qd̾ eẽntia diuina. ñ genuit es¬
sentiam. Cinenĩ una ⁊ suma q̃d̾am res sit
diuinacẽntia. si diuina cẽntia eẽntiam ge¬
nuit. cadem res se ip̃am genuiti qd̾ oĩo eẽ ñ
potest. s pat̾ solus genuit filiũ: ⁊ apatre ⁊

Expanded text:
t Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam dicimus quod essentia divina non genuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina essentia, si divina essentia essentiam genuit, eadem res seipsam genuit, quod omnino esse non potes
Abbreviated transcription (Latin):
centumi dm̃ Illi ent ad templum dei ñ pertinent:
xͥ ⁊ remuñati spũ sc̃o. qui ñdum ualent dognos¬
cere dm̃ gͥ qũe potu̾nt illi nosse. net hr̃e: sstipo¬
aperit au̾gi quomodo deus hĩcet inaliqͦ .i. habe¬
atur: cũ uideł ita est inailiquo: ut abeo cognos¬
catur ⁊ diligatur
quomodo deus gotus sit uͥq ꝑ

Expanded text:
t. nec illi enim ad templum dei pertinent,  regenerati Spiritu sancto, qui nondum valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti poaperit Aug. quomodo Deus habitet in aliquo, id est, habeatur, cum videlicet ita est in aliquo, ut ab eo cognoscatur et diligatur. 6. Quomodo Deus totus ubique
Abbreviated transcription (Latin):
in qnͣtium datur eis quib datur aput se aũ dea
deus est. ⁊ sineminidat᷑. ¶ Ecce aperte dicit ͫ¬
sp̾m scm̃ donum appellari: qr datur. Si aũ ex
co tm̃ appellatur donun qr datun ñabet̾no
fuit donum. qr ñ datur. nͥ ex dempore.

Expanded text:
tum datur eis, quibus datur, apud se autem Deus est, etsi nemini datur: ecce aperte dicit Spiritum sanctum donum appellari, quia datur. Si autem ex eo tantum appellatur donum, quia datur, non ab aeterno fuit donum, quia non datur, nisi ex tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
dñt sacrifitia ⁊ obłones eis ualusse adre u¬
missionem pec̾ti S meliꝰ est dĩs illos quide
abraham ꝓdiert᷑. ꝑ cirroncisionem tͥtificatos.
muliores u̾orper fidem ⁊ oꝑationem boam. ł
suam: si adułte erant. ł parentũ: si ꝑuule:
ẜos u̾o qui fu̾nt aũ cirroncisionem ꝑuulos:
infide parentũ parentes u̾o ꝑ uirtutem sacri
iuilis sola fides. ł ꝓmaiorib. utus sacrificii. si¬
ł prohis quiex babrabe stupe prodier̾t. mis¬
terium circuncisionis: de instit
bap̃m. habraham pͥmus mandatũ cirꝯtisio

Expanded text:
unt sacrificia et oblationes eis valuisse ad remissionem peccati. Sed melius est dicere illos qui de Abraham prodierunt, per circumcisionem justificatos; mulieres vero per fidem et operationem bonam, vel suam, si adultae erant, vel parentum, si parvulae. Eos vero qui fuerunt ante circumcisionem, parvulos in fide parentum; parentes vero per virtutem sacrifvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierunt, mysterium circumcisionis. 8. De instismum. Abraham primus mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
est eẽntia tͥum personar̾.ita iuna uoluntas.¬
filius dei esti ⁊ uoluntate filiꝰ dei est hocaũ fa¬
cile est refellere. Nam ⁊ p̾scientia des siũ scien¬
tia quascit ł p̾scit bona ⁊ mala: diuina nat᷑a
siue eẽntia est a predestinatiosiue uoluntas
eius eadem diuina eẽntia est: nec est aliud d̾o

Expanded text:
luntaFilius Dei est, et voluntate Filius Dei est. Hoc autem facile est refellere, nam et praescientia Dei, sive scientia qua scit vel praescit bona et mala, divina natura sive essentia est; et praedestinatio sive voluntas ejus, eadem divina
Abbreviated transcription (Latin):
de scientia. ⁊ econu̾so. nec omĩa illa sua uolũ¬
tate deus uult: que sua scĩa scit. cũscientia¬
sua nouerit tam bona qmͣ mala. uolunta¬
de aũ ñuelit. nisi bona Scientia quippeder ⁊
p̾scientia de bonis est ⁊mał uoluntas uero
dñ pater genuisse filium natura. ñ uolu̾tate.
⁊ ẽc̃ deus natura. ñ uoluntate.

Expanded text:
ientia, et e converso, nec omnia illa sua voluntate Deus vult, quae sua scientia scit, cum sua scientia noverit tam bona quam mala, voluntate autem non velit nisi bona. Scientia quippe Dei et praescientia de bonis est et malis; voluntas vero tamen Pater genuisse Filium natura, non voluntate; et esse Deus na
Abbreviated transcription (Latin):
tissime int̾roganti: utrũdeus faiũ nole̾s:
an uolensgenu̾it. ut sidiceret nolenfabsur¬
dissima dei miserra sequeret᷑. Si aũ uolens:
continuo qd̾ intendebat conclud̾et .s. ñ uat᷑e
uicissim q̃siuit ab eo utr̃ deus pat̾ uolenẜan
nolenẜ sit deus. ut si responderet nolens.se¬
queretur gnͣdis ab surditas ⁊ miseria ꝗͣ de d̾o
natura. Quid ergo restabat nisi ut obmu¬
tesceret sua int̾rogatõne obligatum ĩsolu¬
biliuinculo se uidens ẜxpiedictis docetur ñ
eẽ concedendum. qd̾ deus uoluntate ł necessi

Expanded text:
tissime interroganti, utrum Deus Filium volens vel nolens genuerit, ut si diceret nolens, absurdissima Dei miseria sequeretur; si autem volens, continuo quod intendebat concluderet, scilicet novicissim quaesivit ab eo utrum Deus Pater volens aut nolens sit Deus, ut si responderet nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, quam de Deo ua Deus est, non natura. Quid ergo restabat, nisi ut obmutesceret, sua interrogatione obligatum indissolubili vinculo se videns? Ex praedictis docetur non esse concedendum quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem mutat qmͣ hũit. ita oĩa semper
pot. que aliqñ potuit. nec unqmͣr aliqͣ potencia
sua pͥuat. Nonest ergo pͥuatus potencia ĩcar¬
nandi. ł resurgendi. licet ñ pos̾it. modo incar¬
nari. ł resurg̃e. Sicut eñ potuit olim incar¬
nari sta ⁊ põt modo eẽ incarnatus. in quo eiꝰdẽ
rei potencia monstrat᷑. ut enĩ olim sciuit se re¬
surrecꝰtur᷑. i modo scit se resur rexisse necalsa
est scĩa uludolim sciuisse. ⁊ hoc maduscire. s
cadem oĩo. ⁊ sicut olim uoluit resurg̾e ⁊i modo
resurrexisse. in quouicꝰ rei uolũtas expͥmiturͣ
fuisse nesurrexisse. ⁊ est eiꝰdem rei potenciaz
Si eñ pesset modo nasci nesurg̾e: ñ cẽt idem pꝰse.
⁊ diu̾si adiu̾cta adũbiis eundem faciunt sensũ.
ut modo leqn̾tes dicimꝰ. Iste põt legere hodie.
temporib leqñtes eiusdem tempous u̾b̾ ⁊ ad¬
u̾bus utam᷑ dicñtes hodie. iste pͭ hodie leg̾e eod̃¬
qd̾ aliqñ potuit fac̾e potest quidem fac̾e

Expanded text:
oluntatem mutat quam habuit; ita omnia semper potest quae aliquando potuit, nec unquam aliqua potentia sua privatur. Non est ergo privatus potentia incarnandi vel resurgendi, licet non possit modo incarnari vel resurgere. Sicut enim potuit olim incarnari, ita et potest modo incarnatus esse; in quo ejusdem rei potentia monstratur. Ut enim olim scivit se resurrecturum, et modo scit se resurrexisse. Nec est alia scientia illud olim scivisse, et hoc modo scire, sed eadem omnino. Et sicut voluit olim resurgere, et modo resurrexisse, in quo unius rei voluntas exprimitur; ita fuisse et resurrexisse, et est ejusdem rei potentia. Si enim posset modo nasci et resurgere, non esset idem posse. et diversis adjuncta adverbiis, eumdem faciunt sensum, ut modo loquentes dicimus: Iste potest legere hodie, temporibus loquentes, ejusdem temporis verbis et adverbiis utamur, dicentes hodie: Iste potest legere hodiquod aliquando potuit facere: potest quidem facere
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eiꝰ accipere. Multi enĩ indigne accipit.
xp̃i manducat. nec sangninẽ bibit: ⁊si tante rei
sacram̃tũ: ad iuditiũ sui cotidie accipiat. d̾pũalẽ¬
manducatõem aũg. dissinguens asacram̃tali aitz.
Ut qͥuid paras dou̾tem ⁊ uentre Crede et man¬
ducasti. Credere eñi incu̾. hoc est. manducare pa¬
nem. ⁊ uinu̾ qui credit indu̾ manducat eum
Item quomodo manducandus est xp̃c: Quomado:
ego in illo et si accipit sacram̃tũ acquirit mag
ꝙ corporis i fanguũus domini ꝑticipem fieriͤ
qn̾ xp̃i menbrum esficr᷑. nec atienari abiliꝰ pa¬
nis calicisꝙ consortio:ͥ etiam siañt qmͣ illũ panẽ
odat ⁊ calicem bibat. de hoc seculo inirate cor¬
poris xp̃i constitut᷑. abscedat. qr illiꝰ facrĩti be-¬

Expanded text:
corpus ejus accipere, multi enim indigne accipiuntChristi manducat nec sanguinem bibit, etsi rei tantae sacramentum ad judicium quotidie accipiat. » IV. Euper Joan., distinguens a sacramentali, ait: Ut quid paras ventrem et dentem? crede, et manducasti. Credere enim in eum, hoc est comedere panem et vinum. Qui credit in eum, manducat eum. Sed quomodo manducandus est Christus? Quomoego in illo; et si accipit sacramentum, acquirit magnemquam corporis et sanguinis Domini participem fieri, quando Christi membrum efficitur; nec alienari ab illius panis calicisque consortio, etiamsi antequam illum panem edat et calicem bibat, de hoc seculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat, quia illius sacramenti be
Abbreviated transcription (Latin):
sic loquit᷑ Congregabo om̃s g̾s̾ ⁊ deducam eas
inuallem iosaphat. ⁊ disceptabo ibi cũcis. In
cuiꝰ apituli expo̾tõne ita repperi. hoc quidã
puerilit̾ intelligunt. ꝙ cũ inualle iosaphat¬
q̃ est ulatere moutis oliueti descensurꝰ sit
s inspatio huiꝰ aers sedebit. contralocũ mõ¬
tus oliueti. ex quo ascenditi ⁊ sic̃ ioħs cͥsostomꝰ.
dicit. angeli deferent añ eñ signũ crucis. uñ

Expanded text:
ic loquitur, c. 2: Congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis; unde
Abbreviated transcription (Latin):
hii tales post cogitatoes suas. ⁊ uolentesdis¬
pitare de dei ꝓfundo. u̾si ft᷑. in ꝓfund̾ dicẽtes.
animas incelo añ conu̾satas. ⁊ ibi aliquid
boni ł mali egisse. ⁊ ꝓm̃itis ad corꝑa t̾rena
detrusas eẽ. hoc aũ respuit catholica fides ꝓpt̾
euidentẽ apłi sentenciã qua ait. Cum nũd̾
natiẽẽnt aut aliquid boni ł maliegissent¬
ic̃. Melior est gͦ fidelis ignorantia. qmͣ tene

Expanded text:
volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena detrusas esse. Hoc autem respuit Catholica fides propter evidentem Apostoli sententiam qua ait: Cum nondum nati essent, aut aliquid boni vel mali egissent. Melior ergo est fidelis ignorantia, quam teme
Abbreviated transcription (Latin):
Ultiu̾o de isto ꝓfundo que disserentiũ
comiecturas cordis sui inscrutabi ter¬
lem altitudinem iuditioꝵ dei cogita¬
re conantes. infabulas uanitatis abiet̾t
dicentes qi anume sursũ in celo peccant. ⁊¬

Expanded text:
ulti vero de isto profundo quaerentes conjecturas cordis sui inscrutabilem altitudinem judiciorum Dei cogitare conantes, in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quod animae sursum in coelo peccant,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣr utrumsiẽ dr̃ elegisse quosdam ut bõi
fierent. ⁊ fideles ita etiam concedi debeat reꝓbasse
quosdam. ut mali eẽnt ⁊ infideles. ⁊ obdurare ũ
peccent. qd̾ nullatenus concedi oportet. Respõ¬
Non enĩ reprobatõ ita est causa mali. sicut p̾des¬
tinatio causa bõĩ. neq odurat̾o ita facit hoiem

Expanded text:
r utrum sicut dicitur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, sicut praedestinatio est causa boni; neque obduratio ita facit homine
Abbreviated transcription (Latin):
parte corpous uin s de latere eiꝰ for mata sit.¬
mata est: sit ostenderet᷑. qi inconsortium for-¬
mabatur dilectionis. ne forte si fuisset de
capite uiri fã̾ai luro ad domsuatõem uideret᷑
batur.s sotia: nec de capite nec de pedib. s
de larere. fu̾at ꝓducenda. ut iuxta se pouen¬
dam cognosceret: quã de suo lat̾e simptam
didicisset.
Quare dormienti ⁊ ñ nigila̾ti costa sub

Expanded text:
parte corporis viri, sed de latere ejus formata est, ut ostenderetur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite facta, viro ad dominationem videretur batur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cognosceret, quam de suo latere sumptam didicisset. 4. Quare dormienti et non vigilanti costa sub
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. Ceterum siad ꝑfitiend̾ corpus mult plica¬
de ip̃a costamulier fc̾ñ deberet dici de qͦ:
plures accepisset sub̃e ꝑtes. Restat gͥ: ut
de sola ipsiꝰ coste susa sine oĩ extͥnseco ad¬
ditam̃to: ꝑdiuinam potencam insemes.¬
ip̃a multiplicata mulieris caorpus ft̃m̃ dicatue:
eo sane mimculo: quo. post ea de qͥnoꝑ panib
ũbi celestis bñ dictione multiplicatis .u. miba¬

Expanded text:
cuit. Caeterum si ad perficiendum corpus mulio quam de ipsa costa mulier facta deberet dici, de quo plures accepisset substantiae partes. Restat ergo ut de sola ipsius costae substantia sine omni extrinseco additamento, per divinam potentiam in semipsa multiplicata, mulieris corpus factum dicatur: eo sane miraculo quo postea de quinque panibus a Jesu coelesti benedictione multiplicatis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾̃tt. Iõq tempora.que fiunt ꝑ ndera hõ
spatia morarum. s uicissitudiuẽ aene qͣlititis de¬
lemus acciere qr talia motib ħderum siunti
sicut dies ⁊ anni quos usitate nouimꝰ. Siuit enĩ
insigna serenitatis. ⁊ tempostatis: ⁊ uitempora qr¬
casdntupnũ. hyemem. Uel sunt insigna i temꝑa
ordo cꝑ̃m nullis notabat᷑ inditiis. ł meridiana
hora. ł qualibet hora ħ a qͣta die fiñ sunt. de¬

Expanded text:
fuerit. Ideoque tempora quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et tempestatis; et in tempora, qautumnum, hyemen. Vel sunt in signa et tempora, ordo temporum nullis notabatur indiciis, vel meridiana hora, vel quaelibet hora. Haec quarta die facta sunt. D
Abbreviated transcription (Latin):
tota simł intelligo. n enĩ qͥcqmͣ intelli¬
ignoro. Qd aũignoro: nec memini nͦ uolgae
quid gͦ intelligibiliũ ñ intelligo. consoqu̾ter
etrãm ñ meminĩ nec uolo euicquidergo intel¬
ligibiliũ memini ⁊ uolo: conseqñt intelligo.
oluntas etiam mea dotã in qͦmͦ illa tot¬

Expanded text:
igo. Neque enim quidquam intelliignoro, Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid ergo intelligibilium non intelligo, consequenter etiam non memini, nec volo. Quidquid igitur intelligibilium memini, et volo; consequenter intelligo. Voluntas etiam mea totam intelligent
Abbreviated transcription (Latin):
pater est intelligens caqua ip̃e est sua intelli¬
gentia. Nonenieẽt sapiens. qui ñ cẽt intelli¬
gens filiꝰ aũ intelligentia pr̃is. de intelligẽtia
genitꝰ est: qne est pr̾ de qua: iintelligens est ꝓ
nitus. ⁊ filius deus est genitꝰ. n deus genitus.
est deusingenitus. ñ iõ tñ alius deuł est pr̃t

Expanded text:
Pater est intelligens ea, quae ipse est, sua Intelligentia. Non enim esset sapiens, qui non esset intelligens. Filius autem, Intelligentia Patris, de Intelligentia genitus est, quae est Pater; de qua et intelligens est. Pnitus, et Filius est Deus genitus; neque Deus genitus est Deus ingenitus; non ideo tamen alius Deus es
Abbreviated transcription (Latin):
unc adconsidematõnem sacre ordinatõis accedamꝰ.
Septem st̃ spu̾aliũ offõꝵ gradus. siue. Qtͦ sunt¬
ticipes ad gradus ecͣslicos indigne accedt̃. Illi uero
in quoꝵ m̃tib disfusa est septiformis gra sp̃o.s. cũ
ꝓmotionoampliorem gr̾am ꝑcipere credunt᷑.¬

Expanded text:
unc ad considerationem sacrae ordinationis accedamus. Septem sunt spiritualium officiorum gradus sive nt participes ad gradus ecclesiasticos indigne accedunt. Illi vero in quorum mentibus diffusa est septiformis gratia Spiritus promotione ampliorem gratiam percipere credunt
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuĩt sic̾ teip. uinimitos. ñ ex tota uirtu¬
te. ñ sicut de tp̃m. sesimpłi ⁊d ufficit enĩ qd̾ dili
aꝑte insinuat᷑: qd̾ inasfcũ caritatis gendi hic¬
distinctio sit hñda. ut differenti asfcũ ñ osten
domessicos. demũ: inimicos diligamꝰ: d inqui¬
unt illi qͣr de ordine dilectõnis supͣ dr̃ eẽ re¬

Expanded text:
navit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium vel erte insinuatur quae in affectu charitatis distinctio sit habenda: ut differenti affectu, non domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quae de ordine dilectionis supra
Abbreviated transcription (Latin):
plo ⁊ magisteno docuit. põt smplicitati erus
indulgentia domini uenia conadi. Nobis u̾o
ñ põt ignosci. qui ñc adomino: instructi sumꝰ.
ignorant̾ uinũ osferat. sinc aqua sacram̃tũ cõ¬
ficat. aqua uero: nulatenꝰ sine uino põt off̾ri
insacnfitiũ. nec panis nisi defrum̃to. net granũ
frum̃ti. nisi redactum fu̾it in panem. Quia xp̾e ⁊
panem sedicit. ⁊ grano frum̃ti se conparat. det̾mi¬
Qd̾ ergo supͣdcm est. ñ posse uinũ solum natio p̃mis¬

Expanded text:
l magisterio docuit, potest simplicitati ejus indulgentia Domini venia concedi, nobis vero non potest ignosci, qui nunc a Domino instructi sumus, um offerat sine aqua, sacramentum conficiat. Aqua vero nullatenus sine vino potest offerri in sacrificio, nec panis nisi de frumento; nec granum frumenti, nisi redactum fuerit in panem; quia Christus et panem se dicit, et grano frumenti se comparat. Quod ergo supra dictum est, non posse vinum solum o
Abbreviated transcription (Latin):
qua uero ãnuiscenda est uino. ꝙ aqua ppłm
siq̃tat. qui ꝑ xp̃i passionem redenptus est.
Calix ergo dominicus uixta canonũ precepta.
aqua ⁊ uino mixtus debet offerri. qr uidemus i̾
aqua ppłm intelligi. in uino ostendi sangͥnem
siuinũ tm̃ quis offerat. sanguis xp̃i incipit ẽẽ
sine nobis. ¶ Siu̾o querit᷑ anirritum sit qd̾ ge¬
rit᷑. si aqua p̃t̾nutat᷑. audi qui sequit᷑ indodem
canone. Nonpo̾t inquit calix domini ec̃ aqua
sola aut uinũ solum. nisi utr̃ misceat᷑. It̾
Cypͥanus. Calix domii ñ est aqua sola. aut ui
nũ solum nisi utr̃q misdeat᷑. Sic̃ nec corpꝰ dñi :
uniꝰ conpage solidatũ. ¶ Sĩquis tñ ñ intendens
introduce heresim oblinione ł ignorantia aqmͣ
p̃t̾miserit. ñ uidet᷑ cẽ uritum sacram̃tũ s ille gra¬

Expanded text:
qua vero admiscenda est vino, quia aqua populum signat, qui per Christi passionem redemptus est. Calix ergo dominicus, juxta canonum praeceptum, aqua in vino mixtus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino ostendi sanguinem si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; siritur, si aqua praetermittatur, audi quod sequitur in eodem canone: Non potest, inquisola esse, neque vinum solum, nisi utrumque misceatur. Et Cyprianus: « Calix Domini num solum, nisi utrumque misceatur; sicut nec corpus Domini unius compage solidatum. Si quis tamen non intendens introducere haeresim, oblivione vel ignorantia aquam praetermiserit, non videtur esse irritum sacramentum; sed ille gra
Abbreviated transcription (Latin):
cati si qd̾ int̾im ꝯmitit᷑. hr̾ ⁊ nouitatis. ac omĩs
gr̃e ibi p̃stite. dim̃s enĩ rei sigͣnũ est. cuiꝰ causa
Aliqũ longe post sequatur. ut iuillis qui ficte
accedunt. quib cũ post penituint. incipiet bapͥs
ꝓdesse. inquil fuit bap̾s sacram̃tũ huiꝰ scĩfica¬
tonis. qmͣ penitendo hũt s sinũqnͣ peniterent.
nec a figm̃to recederent. cuiꝰ rei sacram̃tũ eẽt
bap̃s. ab illis suiceptus. Potest dici rei que fieret
si nõ illoꝵ euormitas impediret.

Expanded text:
 si quod interim committitur, et novitatis ac omnis gratiae ibi praestitae. Omnis etenim rei signum est, cujus causa m, cum aliquando etiam longe post sequatur, ut in illis qui ficte accedunt, quibus, cum postea poenituerint, incipiet Baptismus prodesse; in quibus fuit Baptismus sacramentum hujus sanctificationis quam poenitendo habent. Sed si nunquam poeniterent, nec a figmento recederent, cujus rei sacramentum esse Baptismus ab illis susceptus? Potest dici: Rei quae ibi fieret, si non eorum enormitas impediret.
Abbreviated transcription (Latin):
illis pͥus eẽt: tñ animꝰ enit. desinant ẽẽ cũ ad et̾na
ꝑduxerint: ñ nulla qõ est Quibdamussum esteẽe
cessabi: Cum beate uiuemꝰ contenpłone dĩuinenͣ.¬
iusticie esti uõ inmortalis est. oĩo iusticia nec
in illa beatitudine ẽẽ desinet. si tabis ac tanta
erto: ut ꝑfectior ⁊ maior eẽ ñ pꝰ sit fortassis ⁊ alie
tres uͥtutes. prudentia sine ullo iam

Expanded text:
 tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna perduxerint, nonnulla quaestio est. Quibusdam visum est eas esse cessabit, cum beate vivemus contemplationeiustitia est, immortalis est omnino iustitia nec in illa esse beatitudine desinet, sed talis ac tanta erit, ut perfectior et maior esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine ullo iam
Abbreviated transcription (Latin):
libi tam̃ scriptum reperit᷑ d̾ scd̾m sensum ho¬
minis ꝑfecent. sicut erate hominis. ꝓfecit
onem nature assimpsit. humane. suscepit. sen¬
sum hominis. s ñ sensu carius: fuit inislat᷑:
sensu hominis animam dixit turlutam: Sen¬
subominiᷤ esuriuit ⁊ rogauit. sensu hominis

Expanded text:
libi tamen scriptum reperitur quod secundum sensum hominis profecerit sicut aetate hominis profecit. onem naturae suscepit humanae. Suscepit sensum hominis; sed non sensu carnis fuit inflatus. Sensu hominis animam dixit conturbatam, sensu hominis esurivit et rogavit; sensu hominis
Abbreviated transcription (Latin):
lunttatis dei. Om̃is aũ esficienscã maior est eo.
qd̾ efficitur. nicħ aũ maiꝰ est uoluntate dei. Nõ
ergo eiꝰ cãquerenda est Idem inlibro ccͣ mani¬
cheos. Si qu̾i dix̾uit. quid placuit do celũ fac̃e
se desid̾ant. causas ⁊ uoluntatem dei scire q̃t̾ti
qd̾ uoluntas dei õĩum q̃ sunt: ip̃a sit cã. Sieiũ
ht cãm uoluntas. est aliquid ꝙ añcedit uolũ¬
tatem dei. qd̾ nefas est dr̃e. ł crede Qui ergo
dicit. qrͣ deus fecit celum ⁊ t̾ram: respondend̾
est ili. qiuoluit. uoluntas enĩ der causa est ce¬

Expanded text:
sa efficiens major est eo, quod efficicitur; nihil autem majus est voluntate Dei: non ergo ejus causa quaerenda est. Idem in libro contra Manichaeos: Si qui dixerint: Quid placuit Deo facere coelse desiderant, causas et voluntatem Dei scire quaerunt: quod voluntas Dei omnium quae sunt ipsa sit causa. Si enim habet causam voluntas, est aliquid quod antecedat voluntatem Dei, quod nefas est credere. Qui ergo dicit, quare fecit Deus coelum et terram? Respondendum est illi quia voluit. Voluntas enim Dei causa est c
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc post diluuiũ raritas erat humani ge¬
tam culpam p̃texit. Item aũg. Iustas qͣuis cupiat¬
smilĩp̃ alios. Sic misceri feminis iuire meptiaꝵ officio¬
sum fuit sc̃ĩs uiris. ñ libidinofũ. Qd̾ eiũ est cibus
ad salutem homiiis. hoc est ꝯcubitus ad salutẽ hu
maingeñ is iut᷑ ñ est sine delectacione carnali.¬
N que tñ modificata. ⁊ restenante tẽperantia ĩ usũ
nͣlem redact̾a. libido c̾e ñ po̾t. Qd̾ aũ insustentando
uitalicitus est cibus. hoc est inquirenda ꝓle. forni¬
carꝰ. ł illicitus concubitꝰ. ⁊ ꝙ est uicibo licito. ĩmo¬
derrior appetit᷑. hoc est inconingib uenialis iale
concubitus.
Non prefertur iurginetes ioħis casti¬

Expanded text:
Adhuc post diluvium raritas erat humani geAdhuc post diluvium raritas erat humani getam culpam praetexit. Item August., um est propter alios. Sic misceri feminis jure nuptiarum officiosum fuit sanctis viris, non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus ad salutem humani generis, et utrumque non est sine delectatione carnali; quae tamen modificata, et refrenante temperantia in usum naturalem redacta, libido esse non potest. Quod autem in sustentando vitam illicitus est cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel illicitus concubitus; et quod est in cibo licito immoderatior appetitus, hoc est in conjugibus venialis ille concubitus. 2. Non praefertur virginitas Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ficiende uoluptatis. s ꝓuidentia ꝓpagande suctes¬
Au. sionis. sic̾ apłc auditorib sisꝰ a̾mmmintib doctri¬
nam suam cũ deloctalunt᷑. ñ aiuiditate cõsoqũde
laudis. s cantate sominante ũitatis. Idemalib¬
Antiquis tẽꝑib cũ adhric salutis nẽe miffiũ
uelaret᷑. insti osfõ ꝓpagandi iiptias cõtͣhebãt
ñ uicti libidine. s ducti pictate. qui multo fa¬
ciliꝰ contin̾e possont ⁊ uellent. Ucebant᷑ tñ cõ¬
ingil. ⁊ plures uni iro hr̃e licebat quas cas¬
tiꝰ habebat. qmͣ nc̃ unã quilib istoꝵ in quil
me dominꝰ ut ñ pariam. uit ergo ad ancillam.
meã. ut filiũ facias ex ca uta fcm̃est. Corisi¬
dera pͥmũ ꝙ habrabã añ logẽ moysi⁊ añ exxͫ.¬
fuit. Noergo uilege cõmisit abnbã. si Iegem
p̃uenit. Nondum enĩ int̃dem̃ indebat᷑. Scd̾o:
considera qr ñardore aliquo uage succẽssus
lbidinis. ñ speculantis formȩ captus decore.
studio gerende postentatis.ꝓpagande sobolis

Expanded text:
endae voluptatis, sed providentia propagandae successionis; sicut Apostoli auditoribus suis admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, sed charitate seminandae veritatis. Idem alibquis temporibus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate, qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur tamen conjugibus et plures uni viro habere licebat, quas castius habebat quam nunc unam quilibet istorum in quibus me Dominus ut non pariam. Intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi efuit. Non ergo in legem commisit Abraham, sed legem praevenit. Nondum enim interdictum videbatur. Secundo considera quod non ardore aliquo vagae succensus libidinis, non petulantis formae captus decore, studio quaerendae posteritatis, et propagandae sobolis.
Abbreviated transcription (Latin):
in&o arguit᷑. qr ꝓ expletõgarnał uoluptatis id focis
diis seruirent. paucis incultu dei ꝑmanentib cõ¬
sultũ est ad̾o plures in matmoniũ copulare ꝯᷤ me
alis pauensꝰ defitientib cultꝰ ⁊ noticiadei defic̾et:
Uñ abrham uiuente uxore ad ancillã uttrauit.
⁊ ex cagenuit. Iacob etiã lib̾is ⁊ ancillis secopu¬
lauit . ⁊ filie loth patie ebriosus sũt. Cũ emĩ cet̾is
mẏdolatͥa relic̾tis habraham ⁊ filios eiꝰ inspeculi¬
arem sibi p᷑p dñs delegisset. rite nultaꝵ fecũdi¬
tate mulioꝵ. pͥp dei multiplicatõ q̃rebat᷑ qr in
successione sangͥnis erat successio religionis. uñ
⁊̃ ulege. maledcã enit sterił. q̃ ñ relinq̃bat sem̾¬
sr̃ t̾min huic ⁊̃ sac̾dotib cõuigia decreta st̃. ꝙ
insuccessione familie. successio est offitii. Nongͥ
abraham liacob deliqͥt qr p̃t̃ uxorem filios ex an

Expanded text:
in eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecissdiis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios em sibi Dominus elegisset, rite multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat sem Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex anc
Abbreviated transcription (Latin):
bonos ẽẽ. ut refic̾e: esurientẽ. qui actus est:
te ac ꝑfecte bonos. dũt quos ñ solũcẽntia
łgen᷑. s etiam cã ⁊ finis ꝯmendat. Ut sunt illi:
qui ex bonauoluntate ꝓueniunti ⁊ bonũ fi¬
nem metiunt᷑¬

Expanded text:
bonos esse, ut reficere esurientem, qui actus est dte ac perfecte bonos dicunt, quos non solum essentia vel genus, sed etiam causa et finis, commendat: ut sunt illi qui ex bona voluntate proveniunt, et bonum finem metiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicendoͬñ filius. Relatiuegͥ negamꝰ dicendo ñ
genitꝰ. Ingenitus porro quid est nͥ si genitus
Niõ ergo recedr̃ qrelatiuo p̃dicam̾to cũ ingẽntꝰ
dr̃. Sicut enigenitus ñ ad se dĩ. s qd̾ exgenito¬
re sitita cũ dr᷑ ingenit᷑. ni ad se dr̃. s qd̃ exge¬
nitore ñ sitͥ ostendr̾. Utr̃q tñ relatiue dr̃. qd̾¬

Expanded text:
non Filius. Relative autem negamus dicendo non genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur a relativo praedicamento, cum ingenitus dicitur. Sicut enim genitus non ad se dicitur, sed quod ex genitore sit, ita cum dicitur ingenitus, non ad se dicitur, sed quod ex genitore non sit ostenditur; utrumque tamen relative d
Abbreviated transcription (Latin):
bẜ̃s qͦ crisostomꝰ in omelia quadam de expo¬
patre ⁊ filio: qui diuidit dona ꝓpͥa prout uult:
aeminalia omebia credendum est sp̃m scm.¬
coequalem ⁊ procedentemede pre ⁊ filio. hoecre¬
dite. ne colloquia mala. corrupant bonos

Expanded text:
que Chrysostomus in homilia quadam De expoPatre et Filio, qui dividit dona propria prout vult. Idem in alia homilia: Credendum est Spiritumcoaequalem, et procedentem de Patre et Filio. Haec credite, ne colloquia mala corrumpant bonos
Abbreviated transcription (Latin):
gen dicens. hc qͦ addo taiẽ cibũ illimarborem
prestitisse: quo corpus hominis stabili santate
firmaret᷑ ñ sicut ex aliocibo. s inspirõne salu¬
britatis ocuita ¶ hic innuere ur qd̃ cũ aliisci¬
bis posset corpus sustentari. hoc cibo: Defitienti
sanitate fu maret᷑ Ex quo consaquiur᷑ qd sicut ĩ
naturasia hũit mortalitatem qnͣdam. sapeitu¬
dinem moriendi : tta aliqmͣ inmortalitatem in
natura sui hu̾it. i aptitudinem qua poterit
s̾mori : cibisaduitus. s si ꝑstitissetͥ inmortalita¬
tis perfectio ec̃t er deligno uite. S qui hoc tͣ¬
dunt quomodo suꝑiora aug̾i. n̾la quib dic̃.

Expanded text:
 dicens: Hoc quoque addo, talem cibum illam arborem praestitisse, quo corpus hominis stabili sanitate firmaretur; non sicut ex alio cibo, sed inspiratione salubritatis occulta. Hic innuere videtur quod cum aliis cibis posset corpus sustentari, hoc cibo indeficiente sanitate firmaretur. Ex quo consequi videtur quod sicut in natura sua habuit mortalitatem qdinem moriendi; ita aliquam immortalitatem in natura sua habuit, id est, aptitudinem qua poterat non mori, cibis adjutus; sed si perstitisset, immortalitatis perfectio esset ei de ligno vitae. Sed qui hoc tradunt, quomo