comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maligni sp̃c. qui a celesti patria sunt seꝑati: Quis uero honor
est nr̃: nisi q̃d etiam ui luteis corꝑib conditi ad conditoris tñ
nr̃i sumus imaginem &e similitudinem creati : Uel quis aliꝰ
tis suꝑbiendo ꝑculit.⁊ inferre mortem humano geueri etiam ꝑ¬
ditus non peꝑcit: Honorem itaq suũ alienis dat: qui ad di
imaginem. ac similitudinem conditus. uite sue temꝑa malignoꝵ
spũum uoluptatib administrat. Annos etiã suos crudeli tͣdit:
qui aduoluptatẽ male dnãntis adu̾sarii. accepta uiuendi spa¬
cia expendit. Ubi bñ subditur. Ne forte impleantur extranei
uirib tus. & labores tui sint in domo aliena. Quisquis enĩ ꝑ
acceptam ualitudinem corꝑis. ꝑ tributam sibi sapientiam m̃¬
tis non exercendis uirtutib. s ꝑpetrandis uicuis elaborat. neqͥ¬
quam suis uirib domũ suã. s extraneoꝵ habitacula id est
immnundoꝵ sp̃uum facta multiplicat: nimirum uł luxuri¬

Expanded text:
s, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quia in luteis corporibus conditi, ad Conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius tis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuri
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ẽ. Plerũq fieri solet ut inmunde corꝑaliũ rerũ species quas dicdi¬
cimus nr̃is m̃tib opponant᷑. ⁊ nolentes eas cogittemus. Quantũq ab
nob mntib obrepunt. S fit ħ pro conditione mortali quam meruit
pͥmus hõ in penã sui peccĩ. Dũ unusqͥsq diuina illumi̾atõe p̃ue¬
nit᷑ statim molestiis turpiũ cogitõnũ pulsat᷑. S clĩ seruius iudicio
timoris d̾i eaꝵ temptam̃ta a semetipso reicit bonisq contͣ se obie¬
ctis cogitatõib turpes a se repellit. Magna obseruantia cura cordis
custodiã adhibenda ẽ : qͥa aut bone aut male rei ibi consistit origo.
sic̃ scriptũ ẽ. ex corde exeũt cogitationes male. id̾o q si pͥus pͣuis
cogitõib resistimus in lapsũ oꝑis ñ incurrimꝰ. Non ẽ timendũ si
bona mala ue in cogitationẽ ueniant. s magis gloriandũ est si
m̃s mala abonis intellectu rõis disc̾nat. Item nil uiuat qd̾ int̾

Expanded text:
 6. Plerumque fieri solet ut immundae corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab nobis motibus obrepunt. Sed fit hoc pro conditione mortali, quam meruit primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogitationibus turpes a se repellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis discernat. 10. Item nihil juvat quod inter
Abbreviated transcription (Latin):
geritur. aliud iniusticia qd̃ cogitatione admittit᷑. Prius aũactio
resecanda ẽ: postea cogitatio. Prius praua oꝑa pꝰtmodũ desid̾ia
Uicissim aũ ⁊ acogitatione oꝑa ꝓcedunt. ⁊ ab oꝑe cogitatio na¬
seit᷑:. quamuis ⁊ si ab oꝑe malo quisq uacet ꝓ soluis tñ cogita
inquit malũ cogitationũ urãꝵ ab oculis meis. Non enĩso¬
lum factis s ⁊ cogitationib delinquimꝰ. si eis illicite occurrenti¬
b delectemur. Sic̃ iuꝑa a filiis in utõ positis lacerata ꝑimit᷑.
ita ⁊ nos cogitationes itrẽ intra nos enutrite occidunt. ⁊ ocep¬
te interius iupereo ueneno confumunt. animãꝙ nrãm cru¬

Expanded text:
geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. 2. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; prius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem et a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur,actio inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur: sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram cru
Abbreviated transcription (Latin):
ex scelere. Qui sepe quoq &e indigentib subtrahunt que d̃o lar¬
giuntuꝵ. s quanta eos animadu̾sione renuat. ꝑ quendã sa¬
pientẽ dñs demonstrat dicens Qui offert sacͥficiũ ex substantia
pauꝑis. quasi qui uictimat filiũ in conspectu patris sui. Quid nã¬
q ẽẽ intolerabiliris potest: quam mors filii ante oculos patͥs suis
hoc itaq sacrificiũ quanta iraa aspiciatur ostenditur. q̃d orbati
patris dolori comparatur. Et tñ plerumq quanta tribuunt
pensant: quanta autem rapiunt consid̾are dissimulant.
Quasi mercedem numerant: c& ꝑpend̾e culpas recusant. Au¬
diant q̃d scriptum est. Qui mercedes congregauit: misit eas
in sacculũ ꝑtusũ. In sacculo quippe ꝑtuso uidetur quan¬
do pecunia mittitur: s quando amittitur : uidet᷑. Quigͦ
quanta largruntur aspiciunt. s quanta rapiunt ñ ꝑpen¬
dunt. in ꝑtuso sacculo mercedes mittunt: quia ꝓfecto has in

Expanded text:
ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo larex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur. Et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant; quanta autem rapiunt, considerare dissimulant. Quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: Qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum . In sacculo quippe pertuso videtur, quando pecunia mittitur; sed quando amittitur, non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quantum rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt, quia profecto has in
Abbreviated transcription (Latin):
& peccõꝵ seges quasi ex uirtute seminatuir: Prius itaq ar¬
monendi sunt ut tenere sua rationabilit̾ sciant: & tunc demũ
ut aliena non ambiant. Si enĩ radix culpe in ip̃a effusione ñ
exuritur: nunquam ꝑ ramos exuberans auaritie spina sicca¬
tur. Secasio gͦ rapiendi subtrahit᷑: si bene pͥus ius possidendi di¬
sponatur. Tunc uero admoniti audiant. quomodo que habẽt
miscdit tribuant: quando nimirum didicerint. ut bona mi¬
sericordie ꝑ int̾iectam rapine nequiciam non confundant. Uio¬
lent̃ eñi exquirunt: que miscd̾it̾ largiant᷑ S aliud est ꝓ peccĩs
misccłiam facere. aluid ꝓ misccł̾ia facienda peccare: que iam nec
misccłia nuncupari potest: quia ad dulcem fructum non ꝓ¬
ficit: que per uirus pestifere radicis amarescit. Hinc est enĩ
dirigens uidiciũ: & odio hñs rapinam in holocausto.Hine
it̾m dicit. Hostie impiorũ abhominabiles: quia offeruntur

Expanded text:
ia, et peccatorum seges quasi ex virtute seminatur? Prius itaque adia, et peccatorum seges quasi ex virtute seminatur? Prius itaque admonendi sunt ut tenere sua rationabiliter sciant, et tunc demum ut aliena non ambiant. Si enim radix culpae in ipsa effusione non exuritur, nunquam per ramos exuberans avaritiae spina siccatur. Occasio ergo rapiendi subtrahitur, si bene prius jus possidendi disponatur. Tunc vero admoniti audiant, quomodo quae habent misericorditer tribuant, quando nimirum didicerunt ut bona misericordiae per interjectam rapinae nequitiam non confundant. Violenter enim exquirunt quae misericorditer largiuntur. Sed aliud est pro peccatis misericordiam facere, aliud pro misericordia facienda peccare: quae jam nequaquam misericordia nuncupari potest, quia ad dulcem fructum non proficit quae per virus pestilerae radicis amarescit. Hinc est enim diligens judicium, et odio habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uitam ultrix gehenna suscepit. non quia aliquid illi¬
citum gessit. s quia immod̾ato usu totum se liritis tradidit.
Admonendi sunt tenaces. ut noui̾nt q̃d hanc iniuiriam d̾o¬
pͥmam faciunt. quia danti sibi oĩa nullam miscdie hostiã¬
rectount. hinc et enĩ psalmista ait. Non dabit dõ ꝓpitiatio¬
nem suam. nec p̃ciũ redemptionis anime sue. Pcium namꝙ
redemiptionis dare est: opus bonum p̃uenienti nos grẽ reddere
estimant: ictum securis uicinẽ p̃uideant. ⁊ torporem imprude
securitatis amittant: ne cũ ferre fructus boni oꝑis negligunt.
a p̃senti uita funditus. quasi a uiriditate radicis exercentur.
At contra admonendi sunt qui et ea que habent tribuunt. &
aliena rapere non desistunt. ne dũ ualde munifici uideri appe¬
tunt. de boni specie det̾iores fiant. hi et enĩ ꝓpͥa indiscrete tri
onem ꝓruunt. s cogente se inopia usq ad auaritiã deuoliuint᷑.

Expanded text:
hanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illihanc vitam ultrix gehenna suscepit, non quia aliquid illicitum gessit, sed quia immoderato usu totum se licitis tradidit. Admonendi sunt tenaces, ut noverint quod hanc primam injuriam faciunt Deo, quia danti sibi omnia, nullam misericordiae hostiareddunt. Hinc enim Psalmista ait: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Pretium namque redemptionis dare, est opus bonum praevenienti nos gratiae reddere.aestimant, ictum securis vicinae praevideant, et torporem improvidae securitatis amittant, ne cum ferre fructum boni operis negligunt, a praesenti vita funditus quasi a viriditate radicis exsecentur. At contra admonendi sunt, qui et ea quae habent tribuunt, et aliena rapere non desistunt, ne valde munifici videri appetant, et de boni specie deteriores fiant. Hi etenim propria indiscrete tribonem proruunt; sed cogente se inopia, usque ad avaritiam devolvuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
est tribuet ⁊ ñ cessabit. Admonendi sunt quoq ut sollicrte attẽ¬
dant. q̃d ficulnea que fructũ ñ hũit: contra hanc districtꝰ agͥco¬
la q̃ritur. q̃d etiã t̾rã occupauit. Terram quippe ficulnea sine
fructu occupat. quando mens tenatiũ hoc q̃d prodesse multis
potãt. inutilit̾ seruat. Terrã ficulnea sine fructu occupat: qͣndo
locum quem exercere alius ꝑ solem boni oꝑis ualuit. stultus
ꝑ desidie umbram p̾mit. Hii aũ ñ numquam dice̾ solent Con¬
cessis utimur.aliena ñ querimus.⁊ si d̾ignam miscdie retribu¬
tionem ñ agimus. nulla tñ ꝑu̾sa ꝑpetramus. Quod iccirco
sentiunt: quia uidelicet aurem cordis au̾bis celestib clau¬
dunt. Neq enĩ diues in euuangłio qui induebatur pur¬
pura & bysso. qui epulabat᷑ cotidie splendide. aliena rapus¬
se. s infructuose ꝓpriis usus fuisse ꝑhibetur. eumq post

Expanded text:
est, tribuet et non cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attenest, tribuet et non cessabit . Admonendi sunt quoque ut sollicite attendant quod ficulnea quae fructum non habuit, contra hanc districtus agricola queritur, quod etiam terram occupavit. 67 Terram quippe ficulnea sine fructu occupat, quando mens tenacium hoc quod prodesse multis poterat, inutiliter servat. Terram ficulnea sine fructu occupat, quando locum quem exercere alius per solem boni operis valuit, stultus per desidiae umbram premit. Hi autem nonnunquam dicere solent: Concessis utimur, aliena non quaerimus, et si digna misericordiae retributione non agimus, nulla tamen perversa perpetramus. Quod idcirco sentiunt, quia videlicet aurem cordis a verbis coelestibus claudunt. Neque enim dives in Evangelio, qui induebatur purpura et bysso, qui epulabatur quotidie splendide , aliena rapuisse, sed infructuose propriis usus fuisse perhibetur, eumque post
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñ aliena rapere non desistunt.Admonendi namq st̃
qui nec aliena appetunt. nec sua largiuntur: ut solliei¬
te sciant quod ea de qua sũpti sunt. cunctis hominib t̾ra
cominunis est: & iccirco alim̃ta quoq om̃ib cõmunit̃
ꝓfert. In cassum gͦ se in nocentes putant. qui commune di
munus sibi pͥuatũ uendicãt. Qui cũ accepta ñ tribuunt
in ꝓximorũ nece grassantur. qui tot pene cotidie ꝑimunt.
quot morientiũ pauperũ aput se subsidia abscondunt. Nã
cum quelibet necessaria indigentib ministramus: sua illis
reddimus. ñ nr̃a largimur. iusticie potiꝰ debitũ soluimus
quam misodie oꝑa implemus. Unde & ipsa ueritas cum
de miscdia caute ex hibenda ioq̃retur. ait. Attendite ne ui
misisset. ñ hanc uocari miscdiam. s iusticiã maluit: qͥa
q̃d a cõmuni domino tribuitur. uistũ ꝓfecto est. ut quieũ¬
q accipiunt cõmunit̾ utant᷑ Hinc etiã salomon ait. Qui uistꝰ

Expanded text:
non desistunt. Admonendi sunt qui nec aliena appetunt, nec sua largiuntur, ut sciant sollicite quod ea de qua sumpti sunt, cunctis hominibus terra communis est, et idcirco alimenta quoque omnibus communiter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia abscondunt. Nam cum quaelibet necessaria indigentibus ministramus, sua illis reddimus, non nostra largimur; justitiae debitum potius solvimus, quam misericordiae opera implemus. Unde et ipsa Veritas cum de misericordia caute exhibenda loqueretur, ait: Attendite ne jusaemisisset, non hanc vocare misericordiam, sed justitiam maluit; quia quod a communi Domino tribuitur, justum profecto est, ut quicunque accipiunt, eo communiter utantur. Hinc etiam Salomon ait: Qui justus
Abbreviated transcription (Latin):
niũ ysaie ꝓphe dicentis. Posuis in ꝑfundũ maris uiam. ut transirent lib̾a li¬
ti. Uiã quippe xp̃c in ꝓfundũ maris posuit: quando in inf̾ñ descendens scr
it̃ ad celos reu̾tendi monstrauit. Sci ex temꝑe resurrectionis xͥ. statĩ ut exms
corpore exeunt mox ad celestẽ habitationẽ ascendunt. ꝗd̾ antiqͥs patͥb ñ da¬
batur: Nam añ aduentũ saluatoris ꝙͣꝙͣ sine pena supplicioꝵ tñ ñ in celo s
in inferno scõꝵ aĩe tenebant᷑ pͥ quib ab soluendis dñsininfnũ descendit.¬

Expanded text:
nium Isaiae dicentis: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati. Viam quippe Christus in profundum maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstravit. 16. Sancti ex tempore resurrectionis Christi, statim ut de corpore exeunt, mox ad coelestem habitationem ascendunt, quod antiquis Patribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, quanquam sine poena supplicii, tamen non in coelo, sed in inferno sanctorum animae tenebant
Abbreviated transcription (Latin):
ficultate salutis tolerant: conuigii portũ petant. Scriptũ
quippe est. Melius est nubere quam uri Sine culpa sci¬
licet ad conuigiũ ueniunt. si tñ nec dũ meliora deuouerart
NIam quisquis bonũ maius subire ꝓposuit: bonum mi¬
nus q̃d licuit illicitum fecit. Scriptum quippe est. Nemo
mittens manum suam suꝑ aratrum ⁊ respiciens retro. ap¬
tus est regno celoꝵ. Qui gͥ fortiori studio intenderat. retro
nima retorquetur.

Expanded text:
ficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum ficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod licuit, illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno caelorum . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro nima retorquetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nestum est. ae q̃d facultatem p̃beat. sine impeclim̃ito dño
obseruandi . Ex coniugiis quippe terrene soilicitudines
ꝓdeunt: & iccireo magist̾ gentium. auditores suos ad me¬
liora ꝑsuasit ne sollicitudine t̾rena ligarentur. Quem
gͥ celibem curarum secularium impidim̃tũ prepediit.
⁊ coniugio se nequaquã subdidit. & tñ coniugii onera
ñ euasit.Admonendi sunt celibes. ne sine iuidicio damp
nationis misceri se feminis uacantib putent. sum eñi
fornicationis paulus utium tot criminib execrandis
inserunt: cuiꝰ sit reatus indicauit dicens. NNeq fornica¬
tores. neq ydolis seruientes. neq adult̾i. neq molles. neq
masculinorum concubitores. neq fures. neq auari. neq
ebriosi. neq maledici. neq rapaces regnum d̾i possidebunt.
Et rursum. fornicatores & adulteros: uidicabit chs sad¬
monendi itaq sunt. ut si temptationũ procellas. cum dif¬

Expanded text:
nestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Domino nestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Domino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Et rursum: Fornicatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum dif
Abbreviated transcription (Latin):
subu̾tam urbem. ꝑ qua locutus es Quia uidelicet cũ d̾o dep̃ca¬
tio funditur. nequaquam talis conuigum uita dampnatur.
De qua quoq dep̃catione paulus admonet dicens. Nolite frau¬
dare inuicem: nisi forte ex consensu ad tempus. ut uacetis oratio
ni At contra admonendi sunt qui ligati conuigus ñ sunt: ut
p̃ceptis celestib eo rectuis seruiant. quo eos ad curam mundi
nequaquam iugum culpe carnalis inelinat: ut quos onus
licitũ coniugii ñ grauat. nequaquam pondus illicitũ t̃¬
rene sollicitudinis p̃mat: s tanto eos paratiores dies ulcio¬
nis. quanto oe expeditiores inueniat. ne quo meliora agere
uacantes possunt. s tñ negligunt: eo supplicia deti̾ora me¬
reantur. Audiant q̃d paulus cum quosdã ad celibatus
gratiam instrueret. ñ conuigium sp̃uit. s curas mundi
nasçentes exconiugio reppulit dicens. hoc ad utilitatem
uram dico. ñ ut laqueum uobis initiam. s ad id q̃d ho¬

Expanded text:
subvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecasubvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, neqDe qua deprecatione quoque Paulus admonet, dicens: Nolite fraudari invicem, nisi forte ex consensu, ut vacetis ni . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod ho
Abbreviated transcription (Latin):
domam. s tñ mox ad montana ñ ꝑuenit: quia iam dãpnabi¬
lis uita relinquitur. s ad huc celsitudo conuigalis continentie
subtilit̾ ñ tenetur. Est uo̾ in mediũ segor ciuitas. que fugien¬
tem saluat infirmũ: quia udelicet cum sibi ꝑ incontinẽ¬
tiam miscentur conuiges. & lapsus scelerũ fugiunt. ce tñ ue¬
nia saluantur. Quasi paruam quippe cruitatẽ inueniunt.
in qua ab ignib defenduntur: quia conuigalis hec uita
ñ quidẽ in uirtutib mira est. s tñ asupliciis secura. Unde
isdem loth ad angłm dicit. Est ciuitas hic uixta ad quã pos¬
sum fugere paiua: & saluabor in ea. Nonqͥd ñ modica est.
sa est nec tñ dgaudio salutis aliena. S tunc in actione hac
uitam suam conuiges. quasi in parua ciuitate custodiunt. qͣn¬
do ꝓ se assiduis dep̃cationib int̃cedunt. Unde recte ꝑ angłm ad
eundem loth dicitur. Eoce etiam in hoc suscepi p̃ces tuas: ut ñ

Expanded text:
domam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabidomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, et lapsus scelerum fugiunt, tamen per veniam salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde et idem Loth ad angsum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, sa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde recte per angelum ad eumdem Loth dicitur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Culpa quippe ẽẽ innuitur. q̃d indulgeri ꝑhibetur. s que tanto¬
citius relaxetur. quanto ñ ꝑ hanc illicitum quid agitur: s
hoc q̃d est licitum sub mod̾amine non tenetur. Quod bñ loth
in semetipso exprimit. qui ardentem sodomam fugit. s tñ
segor inueniens. nequaquam mox montana conscendit. Ar¬
dentem quippe sodomam fugere est: illicita carnis incendia
declinare. Altitudo uero est mõtiũ: mundicia continenti¬
um. Uel certe quasi in monte sunt. qui etiã carnali copule
inherent. s tñ extra suscipiende prolis. admixtionem debi¬
tam nulla carnis uoluptate soluuntur. In monte quippe
stare quid est. nisi fructum ꝓpaginis in carne querere: In
monte stare est carni carnalit᷑ ñ ad hererẽ. Quia multi sunt
qui scelera quidem carnis deserunt. nec tñ in conuigio positi
usu solummodo debiti. ura conseruant: exiit quidem loth so¬

Expanded text:
Culpa quippe eCulpa quippe ecitius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi iinhaerent; sed tamen extra suscipiendae prolis admixtionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare quid est nisi fructum propaginis in carne non quaerere? In monte stare est non carni carnaliter adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usu solummodo debiti jura conservant, exiit quidem Loth So
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis: ꝓpendant q̃d licet extra ñ exeunt. in ipso tñ conui¬
gio. conuigii iura transcendunt. Unde necesse est ut crebris
exorationib deleant. q̃d pulchram copule speciem. ad mixtis
uoluptatib fedant. hinc est enĩ q̃d ꝑitus medicine celestis
apłs. ñ tam sanis instituit: quam infirmis medicam̃ta mon¬
strauit dicens. De quib scripsistis mͥ. Ibonum est homini mu¬
lierem non tangere. Ppt̃ fornicationẽ aũ unusquisq suã¬
fornicationis metũ p̾misit. ꝓfecto non stantib p̃ceptũ cõ¬
tulit. s ne fortasse in t̾ram ruerent. lectũ cadentib osten¬
dit. Unde adhuc infirmantib subdit. Uxori uir debitũ red¬
dat. similit̾ autem & uxor uiro. Quib dũ in magna honesta¬
te coniugii. aliquid de uoluptate largiretur: paulopost subdi¬
dit. Hoc aũ dico secundũ indulgentiam: ñ secundũ imꝑiũ.

Expanded text:
voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjuvoluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio conjugii jura transcendunt. Unde necesse est ut crebris exorationibus deleant quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant. Hinc est enim quod peritus medicinae coelestis Apostolus non tam sanos instituit, quam infirmis medicamenta monstravit, dicens: De quibus scripsistis mihi: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationem autem unusquisque suafornicationis metum permisit, profecto non stantibus praeceptum contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat: similiter autem et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, paulo post adjungit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium .
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi apte quoꝙ paulo post subdidit. p̃terit figura huiꝰ mu¬
di. Acsi aꝑte dicẽt. Nolite constant᷑ mundum diligere
quando & ipse ñ potest quem diligitis stare. In cassum cor
quasi amantes figitis: dum fugit ipse quem amatis. Ad¬
monendi sunt coniuges: ut ea in quib sibi aliquando
displicent. ⁊ patientes inuicem tollerent. et exorantes in¬
uicem saluent. Seriptu namq est. Inuice onera ur̃a portate
⁊ sic adimplebitis legem xp̃i. Lex quippe xͥ caritas est. quia il
nr̃a bona benigne conferimus. ⁊ nr̃oꝵ mala pie sustinemus
Admonendi quoq sunt. ut eoꝵ quisq ñ tam que ab alt̾o.
tolerat. quam que ab ipso tolerantur attendat. Si enim sua
que portantur consid̾at: ea que ab altero sustinet: leuius
portat. Admonendi funt roniuges. ut in suscipiende prolis
se meminerint causa coniunctos. ⁊ cum immod̾ate admi¬
xtioni seruientes. propagationis articulũ in usum transferũt

Expanded text:
Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus muUbi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptum namque est: Invicem oneraet sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est: quia ex nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum immoderatae admistioni servientes, propagationis articulum in usum transferunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ht̃ que mundi sunt inusu itineris: speret que d̾i sunt
in fructu ꝑuentionis. Nec totum se ad hoc q̃d agit conferat.
ne ab eo q̃d robuste sꝑare debuit funditus cadat. Quod breuit̃
ac bene paulus exprimit dicens. Qui hñt uxores tamquã ũ
hñte sint. ⁊ qui flent tamquã ñ flentes ⁊ qui gaudent tãꝙͣ
non gaudentes Pxorem quippe quasi ñ hñdo ht̃. qui sic ꝑ
illam carnali consolatione utiturã tñ numquam ad pͣua
opera a melioris intentionis rectitudine eiꝰ amore flectatur.
Uxorem quasi non hñdo ht̃. qui transitoria ẽe cuncta conspi¬
ciens. curam carnis ex necessitate tolerat. s et̃na gaudia sp̃o
ex desid̾ao expectat. Nonflendo aũ flere est. sic ext̾iora adu̾¬
sa plangere. ut tñ nouerit et̃ne spei consolatione gaudere.
Et rursum ñ gaudendo gaud̾e est: sic de infimis animum
attosiere. ut tñ numquam desinat summa formidare.

Expanded text:
Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare.
Abbreviated transcription (Latin):
liter admonendi sunt conuigus obligati. atq alit̾ a
coniuigus nexib liberi. Admonendi namq sunt con¬
iugiis obligati. ut cum uicissim que sunt alterius cogitant
sic eoꝵ quisq placere studeat conuigi. ut ñ displiceat condi¬
tori. Sic ea que huiꝰ mundi sunt agant: ut tñ appetere q̃
dĩ sunt ñ omitant. Sic de bonis p̃sentib gaudeant. ut
temporalib lugeant. ut tñ consolatione integra spem in
bonis ꝑhennib figant. quatinus dũ in transitu cognoset̃
ẽẽ q̃d agunt. in mansione q̃d appetunt. nec mala mundicor
frangant. cum spes bonorum celestiũ roborat: nec bona p̃sen¬
tis iute decipiant. cum suspecta subsequentis iudicii mala
contristant Itaꝙ animus xpiãnoꝵ coniugum. & infirmus
⁊ fidelis. qui et plene cuncta temporalia despicere ñ ualet. et
tñ et̾nis se conungere ꝑ desid̾ium ualet. quamuis in delecta¬
tione carnis interim raceat. suꝑne spei refectione conualescat.

Expanded text:
liter admonendi sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesentibus gaudeant, ut temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat.
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Da nob̾ cognitionẽ tuã. Os d̾i unigenitꝰ eiꝰ est. Nam sic̃
ꝑ u̾ot̾ que per luguas fiunt sepe dicimus illa ⁊ ila lingua ita¬
quod efficit᷑ noĩat᷑. Bene os ꝓ u̾bo ponis sicut linguã pro u̾b̾
agnoscitur. Ad perfectũ uero omp̃e repitur cum in futuro faciȩ
ad faciem quib ꝙ electis p̃sentabit᷑ ut ipsam speciem otẽplent᷑.
cuius nunc uestigia ꝯp̃hend̾e conant᷑. hoc ẽ qd̾ iud̃i ꝑspeculũ dr̾¬

Expanded text:
catur: Da nobis cognitionem tuam. 9. Os Dei Unigenitus ejus est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, itaquod efficitur nominatur, bene os pro verbo ponis, sicut linguam pro verbis, agnoscitur; ad perfectum vero Omnipotens reperietur, dum in futurum facie ad faciem quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cujus nunc vestigia comprehendere conantur, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
leriq scientia accepta scriptaꝵ ñ ad d̾i̾ gloriã s ut suam
laudem utunt᷑. dũ ex ipsa scientia extollunt. ⁊ ibi peccãt

Expanded text:
lerique scientia accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ex ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinationis sue in huiꝰ uite longinquitate. desid̾iũ suꝑ ne patͥe
quatinus ad eã quantociꝰ ualeat ꝑuenire. Quisq peccatoꝵ memoria
conpungit᷑ ad lam̃ta. tunc d̾i se uisitare sciat p̃sentiã. Quando ex eo
qd̾ se amisisse recolit interiꝰ erubescit. suoq iudicio penitendo
psalmus. Respexit inquit ⁊ cõmota ẽ. ⁊ otͦmuit t̾ra. Gressus d̾i st̃
in corde hoĩs interioris. qñ bona desidi̾a surgunt ut calcent᷑ mala.
Quando gͦ ista in corde hoĩs fiunt: sciendũ ẽ tunc e̾e dm̃ ꝑ gr̃am cor¬
di humano p̃sentẽ. Unde setunc magis hõ acuere ad conpũctionẽ
debet. qñ sentit dm̃ interiꝰ oꝑantẽ. Q uomens hoĩs iꝰti ex uera ꝯpu¬
ctione rapiat᷑. ⁊ qualit̾ infirmata reu̾tat᷑. degustata lucis magni¬
tudie illum nosse posse qui iã aliquid ex inde gustauit. Sunt qͥ ñ
ex uera cordis opunctione sui accusatores fiunt. s tm̃ ad hoc se
&e̾ peccatores assignant. ut ex ficta humilitate ꝯfessionis locũ

Expanded text:
inationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, et tunc Dei se visitari sciat praesentia, quando ex eo d se amisisse recolit, interius erubescit, suoque judicio poenitendo Psalmista: « Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . » Gressus Dei sunt in corde hominis interioris, qua bona desideria surgunt, ut calcentur mala. Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciendum est tunc esse Deum per gratiam cordi humano praesentem. Unde se tunc magis homo acuere ad compunctionem debet, quando sentit et Deum interius operantem. Quo mens hominis justi ex vera compunctione rapitur, et qualiter infirmata revertatur. Degustata lucis magnitudine illum nosse posse qui jam aliquid exinde gustavit. Sunt qui nec ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt, seu tantum ad hoc se esse peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis, locum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingere solet paruulis qui ne in seolis uapulent dm̃ exorant.
S non datur ilł postulationis effectꝰ. qr inpedit talis exauditio
adꝓfectũ. Non alit̾ quibdã ꝯtingit electis: dũ dep̃cant᷑ dm̃ ꝓñ¬

Expanded text:
contingere solet parvulis, qui, ne in scholis vapulent, Deum exorant. contingere solet parvulis, qui, ne in scholis vapulent, Deum exorant. Sed non datur illis postulationis effectus, quia impeditur talis auditio ad profectum. Non aliter quibusdam contingit electis. Deprecantur en
Abbreviated transcription (Latin):
in peccm. Id̾o int̃dũoratio electoꝵ in p̃ssuris eoꝵ differt᷑. ut impioꝵ
ꝑu̾sitas augeat᷑. Uerũ dum iusti temporalit̃ audiunt᷑ : pro eoꝵ fit
salute qui eos affligunt. ut dum it temporali remedio subueni¬
tur prauoꝵ oculiad conu̾sionẽ apiant᷑. Unde ⁊ triũ pueroꝵ frigi¬
dus ignis fuit. ut nabugodonosor rex dm̃ uerũ agnosceret.sic̃
maiorib p̃miis cumulent᷑. exemplo pruinaꝵ ⁊ rep̃ssione messi¬
um in quib quanto tardius semina exeunt. tanto ad frugẽ
cumulatiꝰ creseunt. Quotiens orantes ñ cito exaudimur nr̃a
nobis fcã inoculis ꝓponam᷑ ut ħ ipm̃ qd̃ differimꝰ diuine repu¬
tetur iusticie ⁊ culpe nre. Int̾clũ qd̾ ꝑ seuerant orantes ñ cito¬
exaudimur. utilitati nre ẽ ñ adu̾sitati. Sepe eñĩmultos d̾s ñ au¬
rditad uoluntatẽ: ut exaudiat ad salutẽ. Multi orantes ñ exau¬

Expanded text:
in peccatum. 22. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum in peccatum. 22. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temporaliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi ad conversionem aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit , ut 286 Nabuchodonosor Deum verum agnosceret. Sicut majoribus praemiis cumulentur: exemplo pruinarum, et repressione messium, in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. 24. Quoties orantes non cito exaudimur, nostra nobis facta in oculis proponamus, ut hoc ipsum quod differtur divinae reputetur justitiae, et culpae nt, non adversitatis. Saepe enim multos Deus non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad salutem. 26. Multi orantes non exau
Abbreviated transcription (Latin):
orat. manꝰ leuat ⁊ cor ñ leuat. S quia ⁊oꝑari necesse ẽ ⁊ orare
bene iuxta ꝓpħam utrũq dictũ ẽ. leuemus corda nr̃a cũ manib
ad dñm. nẽ de negligentia mandatoꝵ corde rep̃hendam᷑. dũ
salutem nrãm obtinere. aut sola oratione aut sola oꝑatione ꝯten¬
dimus. Postquã bonũ opꝰ agimus. lacͥme orationũ fundant᷑: ut
meritũ actionis humilitas inpetret p̃cis Culpabilit̾ manus ad
dm̃ expandit. qui fcã sua orando iactant᷑ ꝓdit: sic̃ phariseus
in templo iactant̃ orabat. seꝙ magis quam dm̃ de oꝑib iustis
laudare uolebat. Quorũdã oratio in peccatũ ꝯu̾tit᷑ sicut de uida
ꝓditore seribitur. Qui enim iactant̾ orat. laudem appetendo
humanã ñ solũ eius oratio ñ delet peccatũ. s⁊ ipsa u̾tit᷑ in
pecratũ. sic̃ udĩ uł hẽtici. qui licet ieuinare ⁊ orare uident᷑
eoꝵ tñ oratio ñ ilł ad purgationis proficit meritũ. ẜ mutat᷑ pocius

Expanded text:
a operari necesse est, et orare, bene juxta utrumque 285 dictum est: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum; ne de negligentia mandatorum corde reprehendamur, dum salutem nostram obtinere aut sola oratione, aut sola operatione, contendimus. 19. Postquam bonum opus agimus, lacrymae orationum fundantur, ut meritum actionis hum sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seseque magis quam Deum de operibus justis laudari volebat . 21. Quorumdam oratio in peccatum convertitur, sicut de Juda proditore scribitur . Qui enim jactanter orat, laudem appetendo humanam, non solum ejus oratio non delet peccatum, sed et ipsa vertitur in peccatum. Sicut Judaei, et haeretici, qui licet jejunare et orare videantur, eorum tamen oratio non illis ad purgationis proficit meritum, sed mutatur potius
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quo tñ pacto modulatione canentis maior nascit᷑ ꝯpunctõ
cordis. Multi eñĩ reperrunt᷑ qui cantꝰ suauitate cõmoti sua cͥmina
plangunt. atq ex ea parte magis flectũt᷑ ad lacͥmas. ex qͣ psallen¬
tis insonuerit du lcedo suauissima. Oratio in p̃senti tm̃ uita ꝓ
remedio peccatoꝵ effunditur. psalmorũ aũ decantatio ꝑpetuã d̾i
laudẽ demonstrat in gloriã sempit̾nã. sic̃ scriptũ ẽ. Beati qui ha¬
bitant in domo tua duẽ. in secula scłoꝵ laudabunt te. Cuiꝰ oꝑis
ministĩum quiẽq fidelit̃ intñtaꝙ m̃te exequit᷑ quodãmodo an

Expanded text:
nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Cujus operis ministerium quicunque fideliter intentaque mente exsequitur, quodammodo An
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Oratio pͥuatis locis oportuniꝰ fundit᷑. magisꝙ obtentum
re se in oratione iudentib: quoꝵ fructus ẽ ñ cdo placere sglo¬
riam ab hominib cõꝑare. Non in multiloquio exaudiunt᷑
homines ad̾o quasi plurimis eũ u̾bis conent᷑ in flecte. Neꝙ eñi
conciliat eũ multiplex orantis sermo.s pura sinceraꝙ oratio¬
nis intñtio. Bonũ ẽ corde semꝑ orare. bonũ ẽ etiã sono uocis dm̃ spiri
ce. s ⁊ corde psallentes. Unde ⁊ alibi. ꝓsailam spũ psallã ⁊ m̃te.
Sicut orationib regim᷑: ita psalmoꝵ studiis delectam᷑. Psallendi
enun utilitas tristia corda consolat᷑. gratiores mentes facit fastidi¬
osos oblectat. inertes exsuscitat. peccatores ad lam̾ta inuitat. Nam
quamius dũ sint carnalia corda. statĩ ut psalmi du lcedo insonu¬
erit ad affectũ pietatis animũ eoꝵ inflectit. Dum xꝑianũ ñ uo¬
cis modulatio s tm̃ u̾ba diuina que ibi dicunt᷑ debeant cõmoue̾

Expanded text:
tit. 27. Oratio privatis locis opportunius funditur, majusque obtentum um est offerre se in oratione videntibus; quorum fructus est, non Deo placere, sed gloriam ab hominibus comparare . 29. Non in multiloquio exaudiuntur homines a Deo, quasi plurimis eum verbis conentur inflectere. Neque enim conciliat eum multiplex orantis sermo, sed pura sinceraque orationis intentio. 287 30. Bonum est corde semper orare, bonum et sono vocis Deum spice, sed corde psallentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit. Dum enim cis modulatio, sed tantum verba divina quae ibi dicuntur, debeant commovere,
Abbreviated transcription (Latin):
gitauit occurrunt. aditũq p̃cis obstruunt ne se m̃s lib̾a ad ce¬
leste desid̾iũ erigat. Purgandus ẽ itaq pͥmũ animus. atꝙ a
temporaliũ rerũ cogitationib segregandus: ut pura ac ies cordis
ad dm̃ uere ⁊ simplicit᷑ dirigatur. Nam reuera tunc impetran¬
da diuina mun̾a creclimus: quando simplici affectu assistimꝰ
cũ oramꝰ. Multismodis int̾rumpit᷑ orationis intentio. dum
se ꝑ inuiriam uana mundi ingerunt: incuiꝰq orantis aĩs.
Tunc aũ magis diabolus cogitationes curamq m̃tib humanis
seculariũ ingerit quando orantẽ aspexi̾t. Ouob modis oratio
impeclit᷑. ne impetrare quisq ualeat postulata. ħ ẽ si aut qͥsq
adhuc mala ꝯmittit. aut si delinquenti sibi debita ñ dimit¬
tit. Qd geminũ malũ dũ quisꝙ a semet ipso abst̾serit ꝓtinꝰ
securus studio orationis incombit.⁊ ad ea que impetrare p̃ci¬

Expanded text:
gitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coegitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et ad ea quae impetrare preci
Abbreviated transcription (Latin):
inferni supplicia q̃ timemus. Mens qͣlem se inoratione offert.ta¬
lem post orationẽ ꝯseruet. Clam nichil ꝓficit oratio: si denuo
ꝯmittit᷑. unde iã uenia postulatꝰ. Ille eñi p̃cis desid̾a̾tũ effectũ
sine dubio ꝑcipit qui qd̃ orando ablui postulat: delinq̃ndo ñ
iterat. Mens nr̃a celestis ẽ.⁊ tunc orando dm̃ bñ ꝯtemplat᷑. qñ
nullis terrenis curis aut t̾rorib inpedit᷑. Apta ẽ ad bonũ in
sua natura ab alienis uͦ t̾bat᷑. Pura ẽ oratio: quam in suo tꝑ̃e
seculi ñ int̾ueniunt cure. Longraũ ado ẽ animꝰ: qui m oratõe
cogitationib seculi fuerit occupatꝰ. Tunc gͦ ueracit̾ oramꝰ qñ aliũ¬
de. ñ cogitamꝰ. S ualde pauci sunt qui tales orationes habeãt
Et licet in quid dã sint. difficile tñ ẽ. ut semꝑ sint. Mens q̃ ante ora¬
tionẽ uacans ado illicitis cogitationib occupat:. cum in oratio¬
nem uenerint.confestim illi imagines rerum quas nuꝑ co¬

Expanded text:
inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia postuletur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. 8. Pura est oratio quam in ssaeculi non interveniunt curae. Longe quippe a Deo est animus, qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt qui tales orationes habeant; et licet in quibusdam sint, difficile est tamen ut semper sint. Sicut orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper co
Abbreviated transcription (Latin):
crabiliserit. Multũ apud dm̃ utraꝙ sibi necessario comiñdã¬
tur. ut oratione oꝑatio ⁊ oꝑe fulciat᷑ oratio Unde etiam ihere¬
mias ait. Leuemus corda nr̃a cummanib ad dm̃. Cor eñi eũ
manib leuat.: qui orationẽ c̃ oꝑe subleuat. Nam quisqiᷤ orat

Expanded text:
crabilis erit . 18. Multum apud Deum utraque sibi necessario commendancrabilis erit . 18. Multum apud Deum utraque sibi necessario commendantur, ut oratione operatio et opere fulciatur oratio. Unde etiam Jeremias ait: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum . Cor enim cum manibus levat, qui orationem cum opere sublevat. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nullũ ꝑficit in uulnere medicam̃tũ siadhuc ferrũ in ẽo sit. ita
nichil ꝓficit oratio illiꝰ. ciuꝰ ad huc dolor inm̃te. uł odiũ manet in
pectore. Tantus ẽẽ clebet ergadm̃ orantis affectꝰ. ut ñ desꝑet p̃cis¬
esfectũ. Inanit̃ aũ oramꝰ:. si spei fiduciã ñ habemꝰ. Petat gͦ
ut apłs ait unusquisq in fide nichil dubitans. Nam qui du¬
bitat similis ẽ unde maris que uento fert᷑ atq disꝑgit᷑. Diffiden¬
tia nascit᷑ impetrandi orata. si se adhucanimus sentiat cirea
peccandi affectionẽ u̾sani. Non enĩ pͭ hr̃e p̃cis certam fiduciã
qui ad huc in p̃ceptis d̾i pͥgritat᷑. ⁊ peccĩ recordatione delectat᷑.
Qui ap̃ceptis d̾i au̾titur. qd̾ in orationepostulat ñ meret᷑ nec
impetrat ab illo bonũ qd̾ poscit. cuiꝰ legi ñ obedit. Si eñi id qd̾
cłs p̃cipit facimꝰ : id qd̾ petimus sine dubio obtinebumꝰ. Nam
sicut scͥptũ ẽ qui au̾tit aurẽ suam nea udiat legẽ oratio eiꝰ exe¬

Expanded text:
 nullum proficit in vulnere medicamentum, si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil illius oratio proficit, cujus adhuc dolor est in mente et odium manet in pectore. Tantus ergo debet esse orantis affectus erga Deum, effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei avertituimpetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exse
Abbreviated transcription (Latin):
quolibet tangit᷑ uicio: tociens ad orationẽ se conu̾tat.: quia
frequens oratio uicioꝵ impugiationẽ extinguit. Tam ꝑseuerant̃
tunas desid̾ioꝵ carnaliũ suggestiones que nr̃is obstrepunt sensib
fortissima intñtione suꝑemus: ac tamdiu insiste̾. quo usq ꝑsistũ¬
do uiticamꝰ. Nam negligentes orationes. nec ab ipso homine impe¬
trare ualent quod uolent. Quando qͥsq orat: sc̃m ad se spm̃ ad¬
uocat. At ubi uenit confestim temptam̃ta demonioꝵ q̃ se m̃ti

Expanded text:
quolibet tangitur vitio, toties ad orationem se subdat. Quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tamen perseveratunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrfortissima intentione superemus; ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. 3. Quando quisque orat, sanctum ad se spiritum advocat. At ubi venerit, confestim tenta