comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid pollicetur ñ podest fallere dicente dño. Faciluis ÷ inquit cȩlũ
et terram pꝰterire: quam de lege unũ apicem cadere. Et tcerum.
lum et terra transibunt: uerba autem mea non preteribunt. Ipsi
gͦ nos fallimꝰ: quociens inordinaliter credimꝰ. estimantes ꝑ fidem
nr̃am legis p̃cepta mutari. ut inter masculos et feminas speremus
passim castitatem immobilem custodiri. Difficile quis uenenũ bibet.
et uiuet. Uerendum ÷ dormienti in ripa ne cadat: cum dicit apłs qͥ
se putat stare uideat ne cadat. in hac parte expedit bene timere quã
male fidere. Et utilius ÷ infirmũ se homo cognoscat ut fortis existat:
quã fortis uideri uelit et infirmꝰ emergat. De qua re presumptores ob¬
uirgat apłs diceus. Si quis putat se aliquid eẽ cum nichil sit: se ip̃m
implanat. Pro certo implanator ꝓprius suam animam aecipit: qui

Expanded text:
quicquid pollicetur non potest fallere dicente Domino: facilius est, inquit, caelum quicquid pollicetur non potest fallere dicente Domino: facilius est, inquit, caelum et terram praeterire quam de lege unum apicem cadere. et iterum: caelum et terra transibunt, uerba autem mea non praeteribunt. ipsi ergo nos fallimus, quotiens inordinaliter credimus aestimantes per fidem nostram legis praecepta posse mutari, ut inter masculos et feminas speremus passim castitatem immobilem custodiri. Difficile quis uenenum bibet ot uiuet. uerendum est dormienti in ripa, ne cadat, cum dicat apostolus: qui se putat stare uideat ne cadat. in hac parte expedit bene timere quam male fidere. et utilius est infirmum se homo cognoscat ut fortis existat, quam fortis uideri uelit, et infirmus emergat. de qua re praesumptores obiurgat apostolus dicens: si qui putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipsum inplanat. pro certo inplanator proprius suam animam decipit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ter infrenis est: cui non incutit᷑ timor alio ꝑ eunte. Amator uero est
salutis suȩ: qui euitat alienȩ mortis incursum. Et ipse est ꝓuidus
qui sollicitus fit cladib cȩterorũ: sicut salomon approbat dicens̃.
stutus uidens malum pimiri: uehementer erudietur. Et iterum. Ca¬
dentib impiis: iusti uehementer terrebunt᷑. Aduersa ÷ confidentia:
que piculis uitam suam ꝓ certo commendat. Et lubrica spes. ẽ: quȩ
uiter fomenta peccati saluari se sperat. Incerta uictoria. ẽ: inter hos¬
tilia arma puignare. Et impossibilis liberatio. ẽ: flammis circunda¬
ri nec ardere. Quod salomon abnegat dicens. Quis alligabit in sinu
suo ignem. uestimenta autem sua non comburet: PAut qs ambula¬
bit suꝑ carbones ignis. pedes uͦ non comburet: Sic qui introierit
ad uxorem ꝓximi sui non erit unmunis: neq omĩs qui tangit eam.
redite queso uos credite diuinȩ fidei qͥn unmo quã nr̃e: quia omne

Expanded text:
ter infrenis est cui non incutitur timor alio pereunte. amator est uero ter infrenis est cui non incutitur timor alio pereunte. amator est uero salutis suae qui euitat alienae mortis incursum. et ipse est prouidus qui sollicitus fit cladibus ceterorum, sicut Salomon adprobat dicens: as tutus uidens malum puniri, uehementer erudietur, et iterum: cadentibus impiis iusti uehementer terrebuntur. aduersaria est confidentia quae periculis uitam suam pro certo commendat, et lubrica spes est quae inter fomenta peccati saluari se sperat. incerta uictoria est inter hostilia arma pugnare, et inpossibilis liberatio est flammis circumdari nec ardere. quod Salomon abnegat dicens: quis alligabit in sinu suo ignem, uestimenta autem sua non comburet? aut quis ambulabit super carbones ignis, pedes uero non comburet? sic qui introit ad uxorem proximi sui, non erit inmunis neque omnis qui tangit eam. credite quaeso uos, credite diuinae fidei quin immo quam uestrae: quia omne
Abbreviated transcription (Latin):
bam inquit et non ob audiebatis: et extendebam uerba mea. et nꝰ
intendebatis. sed irrita faciebatis mea consilia: meis autem increpa¬
tionib non intendebatis. Itaq et ego ur̃ȩ ꝑditioni suꝑ ridebo. Gra¬
euersio autem simul et ꝓcellȩ. et cũ aduenerit uobis pressura et
expugnatio. Erit enim cum me inuocaueritis: ego autem non ex¬
audiam uos. Querent me mali: et non inuenient. Oderunt enim
sapientiam. Uerbum autem dñi non assumpserunt: neq uoluert̃
meis consiliis intendere. Spreuerunt enim meas correptiones: idẽq
edent uiȩ suȩ fructus. et sua impietate satiabunt᷑. Ad uos nunc
exhortatio mea conuertit᷑: qͦs nolumꝰ experiri talia p̾cipitia rui¬
narum. Metuite qͣntum potestis eiꝰmodi casus exitia: et in ista sub¬
uersione labentrum uos exꝑimenta ꝑterreant. Nimnum preceps :.
qui transire contendit ubi alium conspexerit cecidisse. Et uehemen¬

Expanded text:
bam, inquit, et non obabam, inquit, et non obaintendebatis, sed irrita faciebatis mea consilia, meis autem increpationibus non intendebatis: itaque et ego uestrae perditioni superridebo. graeuersio autem similis procellae, et cum aduenerit uobis pressura et expugnatio. erit enim cum me inuocaueritis, ego autem non exaudiam uos. quaerent me mali, et non inuenient: oderunt enim sapientiam. uerbumautem Domini non adsumpserunt neque uoluerunt meis consiliis intendere. spreuerunt enim meas correptiones: ideoque edent uiae suae fructus et sua impietate satiabuntur. Ad uos nunc exhortatio nostra conuertitur quos nolumus experiri talia praecipitia ruinarum. metuite quantum potestis eiusmodi casus exitia et in ista subuersione labentium nos experimenta perterreant. nimium praeceps est qui transire contendit conspexerit alium cecidisse, et uehemen
Abbreviated transcription (Latin):
rendo non mentiri qͦd loquimur. sicut a dño confidimꝰ nos non audis¬
se mendacium: presumentes uocem apłi paul ꝓtestantis. Non enim
sumꝰ inquit sicut plurimi adulterantes uerbum dei: sed ex sincerita¬
te sicut ex do coram ipso in xp̃o loquim᷑. In dolore itaq maximo con¬
stituti de quibusdam putrefactis menbris corporis nr̃i et in gemitu
iacturam lamentantis eccłiȩ quȩ ꝑ segnitiem nr̃am redigitur ꝑ dies
singulos ad nimiam paucitatem: credimꝰ nos ex parte aliqua suble¬
uari. qͦd diligentiȩ nr̃ȩ negligentia quorũdam obesse non possit qͥ¬
b nunquã nr̃e ltetere defuerunt: quȩ ꝑ absentiam nram frequenti¬
am omnib pensauerunt dissimulationis suȩ. ut unꝰ quisq contemptor
reru̾ semet ipse conscribat: nos autem libera frontȩ contemptoribus
exclaniemꝰ: quod salomon confidenter exprobrat. Qm̃ quidem uoca¬

Expanded text:
rendo non mentiri quod loquimur; sicut a Domino confidimus nos non audisrendo non mentiri quod loquimur; sicut a Domino confidimus nos non audisse mendacium, praesumentes vocem apostoli Pauli protestantis: Non enim sumus, inquit, sicut plurimi adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram ipso in Christo loquimur. In dolore itaque maximo constituti de quibusdam putrefactis membris corporis nostri, et in gemitu jacturam lamentantes Ecclesiae, quae per segnitiem nostram redigitur per dies singulos ad nimiam paucitatem; credimus nos ex parte aliqua sublevari, quod diligentiae nostrae negligentia quorumdam obesse non possit, quibus numquam nostrae litterae defuerunt, quae per absentiam nostram frequentiam omnibus pensaverunt dissimulationis suae: ut unusquisque contemptor reum semetipsum conscribat, nos autem libera fronte contemptoribus exclamemus, quod Salomon confidenter exprobrat: Quoniam quidem voca
Abbreviated transcription (Latin):
Romiseram quidem uobis ante tempus ricoiuͭ:¬
epistolam filii Rĩi : quȩ omĩum morum instituta
de lege commendans. summatim omĩa et contine¬
ret quęcumq uniuersis clericis generaliter ad
dirigendam regulam competunt disciplinȩ. Sed
quia nunc de feminarũ commnoratione uulgaritꝰ
inter uos quidam ignominie deuoluti sunt: etiam de
hac re specialiter uobis dñi correptione scribere compulsus sũ.
qui miserim me ꝓ ur̃a negligentia cũ seueritate comieniens.
mandare precepit ne clerici cũ feminis commorent᷑. Et licet hec
admonitio sola litteraru mearum auctoritate sufficeret : tamen
ne me somniatorem irrideat quisquãꝰ sicut ioseph fr̾s irrise¬
runt. scripturarũ addimꝰ firutatem: ut onĩs sciant hoo ȩti¬
am modo per reuelationem dñm iubere. quod litteris cognoscit᷑
ante iussisse: nec nos esse ad ulterantes uerbum. dñi. aut uolentes
iactanter de reuelationib gliari: sed sic ante conspectum dñi refe¬

Expanded text:
romiseram quidem vobis ante tempus epistolam, filii charissimi, quae omnium morum instituta de lege commendans, summatim omnia etiam contineret, quaecumque universis clericis generaliter ad dirigendam regulam competunt disciplinae. Sed quia nunc de feminarum commoratione vulgariter inter vos quidam ad ignominiam devoluti sunt, etiam de hac re specialiter vobis, Domini correptione scribere compulsus sum, qui miserum me pro vestra negligentia cum severitate corripiens, mandare praecepit, ne clerici cum feminis commorentur. Et licet haec admonitio sola litterarum mearum auctoritate sufficeret, tamen ne me somniatorem irrideat quisquam, sicut Joseph fratres irriserunt, Scripturarum addimus firmitatem: ut omnes sciant hoc etiam modo per revelationem Dominum jubere, quod litteris cognoscitur ante jussisse; nec nos esse adulterantes verbum Domini, aut volentes jactanter de revelationibus gloriari, sed sic ante conspectum Domini refe
Abbreviated transcription (Latin):
tem in psalmo.xͣl. i ⁱͦ D̾s deorum dñs locutus. ẽ. et uocauit terrã. Aso¬
niet : d̾s noster et non silebit. Ignis ante eum ardebit: et in circuitu
eiꝰ ꝓcella nimia. uocauit cęlum sursum et terram ut separaret ppłm suũ:
colligite illi uistos eiꝰ. eos qui disponunt testamentũ eiꝰ in sacrificiis : ⁊ an
uirtutũ ꝓdibit et comminuet bellum : excitabit certamen et clamabit
suꝑ inimicos eiꝰ cum fortitudine. tacui nũ quid semper tacebo: Item in
psalmo.lxͦ.uiͦi. Ex urgat d̾s et dissipentur in imici eiꝰ : et fugiant qui ode¬
runt eum a facie eiꝰ. quomͦ deficit fumꝰ deficiant: quomodo tabescit cera

Expanded text:
Item in Psalmo XLIX: Deus deorum Dominus locutus eItem in Psalmo XLIX: Deus deorum Dominus locutus eniet Deus noster et non silebit. ignis ante eum ardebit et in circuitu eius procella nimia. uocabit caelum susum et terram ut separet populum suum. colligite illi iustos eius, eos qui disponunt testamentum eius in sacrificiis. et uirtutum prodibit et comminuet bellum: excitabit certamen et clamabit super inimicos suos cum fortitudine: tacui, numquid semper tacebo ? Item in psalmo LXVII: Exurgat Deus, et dissipentur inimici eius et fugiant qui oderunt eum a facie eius. sicut deficit fumus, de
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum ostium : per me qui introierit saluabitur. Item illic. Mul¬
ti ꝓphȩ et iusti cupierunt uidere quȩ uidetis et non uiderunt: et
audire quȩ auditis et non audierunt. Item illic. Qui credit in filium
habet uitam ȩternam: qui in dicto non audiens est filium. non ha¬
ueniss annuntiauit uobis ꝑacem qui longe et pacem his qui ꝓpe: quia
ꝑ ipsum habemꝰ accessum ambo in uno spu ad patoem. Item ad romanos.
Oñs enim peccauerunt et egent claritate dei : iustificantur autem dono
ipsius et gra ꝑ redemptionem quȩ est in xp̃o iħu. Item in epła petri¬
apłi. Xp̃c semel ꝓ peccatis nrĩs mortuus est: iustus ꝓ in ustis ut nos
offerret d̾o. Item illic. In hoc enim et mortuis predicatum ẽ. ut susciten¬
tur. Item in epła ioħ̃is. Qui negat filium: neq patrem habet. qui con¬
lachiam. Ecce dies uenit ardens uelut clibanus. eruntq om̃s alienige¬
ne et om̃s in iqui stipula: et succendet illos adueniens dies dicit dñs.

Expanded text:
Multi prophetae et iusti concupierunt uidere quae uidetis et non uiderunt et audire quae auditis et non audierunt. Item illic: Qui credit in filium habet uitam aeternam: qui non dicto audiens est filio non uiuenisset, adnuntiauit uobis pacem his qui longe et pacem his qui prope, quia per ipsum habemus accessum ambo in uno spiritu ad patrem. Item ad Romanos: Omnes enim peccauerunt et egent claritatem Dei, iustificantur autem dono ipsius et gratia per redemptionem quae est in Christo Iesu. Item in epistula Petristus semel pro peccatis nostris mortuus est, justus pro injustis, ut nos offerret Deo . Item illic: In hoc enim et mortuis praedicatum est ut suscitentur . Item in Epistola Joannis: Qui negat Filium, neque Patrem habet. Qui conlachiam: Ecce dies Domini venit ardens velut clibanus; eruntque omnes alienigenae et omnes iniqui stipula, et succendet illos adveniens dies, dicit Dominus .
Abbreviated transcription (Latin):
Quod panem et calicem xp̃i et omẽm grãm eiꝰ amissuri eẽnt uidei. noᷤᷤ¬
uͦ accepturi : et quod xp̃ianorũ nouum nomen benediceretur in terris.
apud ysaiam sic dicit dñs. Ecce qui seruiunt mͥ manducabunt: uos au¬
tem esurietis. Ecce qui seruiunt mͥ bibent: uos autem sitietis. Qui mͥ
in gentes quȩ sunt longe: et adtrahet illas ab extremo terrȩ. Et ecce
cito leuiter aduenient: non esurient neq sitient. Item illic. Ecce itaꝙ
dñator dñs sabaoth auferet a uida et ab ierłm ualentem et ualidũ:
ualentiam panis et ualentiam aquȩ. Item in psalmo.xxi.xͦ.iii. Gusta
tes eguerunt et esurierunt: qui autem inquirunt dũm non egebũt
qui uenerit ad me non esuriet. et qui in me crediderit: non sitiet
umquã. Item illic ipse. Si quis sitit: ueniat et bibat. Qui credit ĩ me:¬

Expanded text:
QVOD PANEM ET CALICEM CHRISTI ET OMNEM GRATIAM EIVS AMISSVRI ESSENT IVDAEI, NOQVOD PANEM ET CALICEM CHRISTI ET OMNEM GRATIAM EIVS AMISSVRI ESSENT IVDAEI, NOVERO ACCEPTURI; ET QUOD CHRISTIANORUM NOVUM NOMEN BENEDICERETUR IN TERRIS. Apud Esaiam sic dicit Dominus: Ecce qui serviunt mihi manducabunt, vos autem esurietis. Ecce qui mihi serviunt bibent, vos autem sitietis. Ecce quin gentes quae sunt longe, et attrahet illos a summo terrae. Et ecce cito leviter venient: non esurient, neque sitient . Item illic: Ecce itaque dominator Dominus sabaoth auferet a Juda et ab Hierusalem valentem et validum, valentiam panis: et valentiam aquae . Item in Psalmo XXXIII. Gustattes eguerunt et esurierunt: qui autem inquirunt Dominum non indigebunt qui uenerit ad me non esuriet, et qui in me crediderit non sitiet umquam. Item illic: Si quis sitit, ueniat et bibat, qui credit in me
Abbreviated transcription (Latin):
et mittam ex eis conseruatos in gentes quę longe sunt quȩ non audi¬
erunt nomꝰ meum. neq uiderunt głam meam : et nuntiabunt clari¬
tatem meam in gentes. Item apud eundem. Et in om̃ib his non sũt
conuersi. Igitur extollet signũ in gentes quę sunt longe: et adtrahet
illos a summo ter re. Item. quib non est nuntiatum de eo uidebunt:
et qui non audierunt intelligent. Item. manifestus sum eis qui me ñ
querunt: uiuentus sum ab eis qui me non interrogabant. Dixi. ecce
sum genti quȩ non inuocauit nomen meũ. De hoc ipso in actꝰ apło¬
rum paulus. Uobis pͥmum oportuerat indicari uerbum dei : sed qͥa
expulistis illud nec uos dignos uitȩ ȩternȩ iudicastis. ecce conuer¬
tumꝰ nos ad gentes. Sic enim dixit ꝑ scripturas añs. Ecce lucem po
sui te inter gentes: ita ut sis in saluationem usq ad fines terrȩ.y.

Expanded text:
et mittam ex eis conservatos in gentes quae longe sunt, quae non audiet mittam ex eis conservatos in gentes quae longe sunt, quae non audierunt nomen meum, neque viderunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem meam in gentes . Item apud eumdem: Et in omnibus his non sunt conversi. Igitur extollet signum in gentes quae sunt longe, et attrahet illos a summo terrae . Item apud eumdem: Quibus non est nuntiatum de eo videbunt, et qui non audierunt intelligent . Item apud eumdem: Manifestus factus sum eis qui me non quaerunt, inventus sum ab eis qui me non interrogabant. Dixi: Ecce sum, genti quae non invocavit nomen meum De hoc ipso in Actibus Apostolorum Paulus: Vobis primum opportuerat indicari verbum Dei. Sed, quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce convertimus nos ad Gentsui te inter gentes, ita ut sis in saluationem usque ad fines terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Priusquã te formarem in utero noui te : et pͥusquã exires de
uulua scĩficaui te: et ꝓpħam in gentib posui te. Item apud ysaram
cce posui illum testem nationib: manifestaui pͥncipem et imꝑato¬
rem gentib. Item apud eundem. Gentes quȩ non nouerunt te in¬
uocabunt te: et ppłi qui ignorabant te ad te confugient. Item apud
eundem. Et erit in illa die radix iesse : qui surgens imꝑabit omĩ¬
bus gentib et in illum gentes sꝑabunt: et erit requies eiꝰ honor.
tem apud eundem. Cerra ⁊abulon et terra neptalim uia maris
et qui maritima inhabitatis: et transiordanem gentiũ ppłs ambu¬
lans in tenebris uidete lumen magnum qui habitatis in regione ũ¬
brȩ mortis. lumen lucebit suꝑ uos. Item apud eundem. Sic dicit dñs
d̾s. Xp̃o meo dño : cuiꝰ tenui dexteram ut exaudiat gentes. Forti¬
concludentur. Item apud eundem. Uenio colligere om̃s gentes ⁊ lingͣs:
et uenient et uidebunt claritatem meam. et dimittam suꝑ eos signũ:

Expanded text:
squam te formarem in utero novi te, et prius quam exires de vulva sanctificavi te, et prophetam in gentibus posui te . Item apud Esaiam: Ecce testem illum nationibus manifestavi, principem et imperantem gentibus. Item apud eumdem: Gentes quae non noverunt te invocabunt te, et populi qui ignorabant te ad te confugient . Item apud eumdem: Et erit in illa die radix Jesse qui surget imperare omnibus gentibus; in illum gentes sperabunt, et erit requies ejus honor . Item apud eumdem: Terra Zabulon et terra Neptalim, via maris, et caeteri qui maritima inhabitatis, et trans Jordanem gentium; populus ambulans in tenebris, videte lumen magnum qui habitatis in regione umbrae mortis, lumen lucebit super vos . Item apud eumdem: Sic dicit Dominus Deus Christo meo Domino, cujus teneo dexteram, ut exaudiant eum Gentes. Et fortinon claudentur . Item apud eumdem: Venio colligere omnes gentes et linguas, et venient et videbunt claritatem meam, et dimitiam super eos signum,
Abbreviated transcription (Latin):
didit deo: et deputatũ est ei ad iusticiam. Cognoscitis gͦ: quia qͥ
ex fide sunt hi sunt filii abrahe. Prouidens autem scriptura qͥa ex
fide iustificat gentes d̾s: prenuntiauit abrahȩ quia benedicentur un
illo om̃s gentes. Igit᷑ qui ex fide sunt: benedicti sunt cum fideli abͣ
licturi apud ysaiam. Cerra ut̃a deserta ciuitates ur̃ȩ igni ex¬
uste : regionem ur̃am in conspectu ur̃o alieni comedent. eam : et
deserta et subuersa a ppłis alienis derelinquet᷑ filia syon sicut ca¬
sa in uinea. et sicut custodiariũ in cucumeraria quasi eiuitas quȩ
expugnat᷑: et nisi dñs sabaoth reliquisset nobis semen quasi sodo

Expanded text:
didit Deo, et deputatum est ei ad justitiam. Cognoscitis ergo quia qui didit Deo, et deputatum est ei ad justitiam. Cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt, hi sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura divina quia ex fide justificat Gentes Deus, praenuntiavit Abrahae quia benedicentur in illo omnes gentes. Igitur qui ex fide sunt, benedicti sunt cum fideli AbraLICTURI. Apud Esaiam: Terra vestra deserta, civitates vestrae igni exustae; regionem vestram in conspectu vestro, alieni comedent eam; et deserta et subversa a populis alienis derelinquetur filia Sion, sicut casa in vinea, et sicut custodiarium in cucumerario, quasi civitas quae expugnatur. Et nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, quasi So
Abbreviated transcription (Latin):
dñm: aufertur uelamentũ. In euangłio dñs post resurrectionẽ.
sti sunt sermones quos locutus sum ad uos cum adhuc e̾ẽm uobis¬
cum: quia oportet a dimpleri omĩa de scriptura in lege moy¬
si et ꝓpħis et psalmis de me. Tunc adaperuit illis sensum ut in¬
telligerent scripturas: et dixit illis. Quia scriptum est xp̃m
pati et resurgere a mortuis tercio die et p̾dicari in nomine eius
pęnitentiam et remissa peccatorũ: usq in om̃s gentes. E. Ni
chil posse iudeos intelligere de scripturis nͥ crȩdiderint in xp̃m̃:
apud ysaiam. Et si non credideritis: neq intelligetis. Und̾ dñs
in euangłio. S̃i enim non credideritis quia ego sum : moriemini
in ꝑeccatis ur̃is. Fide autem stare iusticiam et illic ẽẽ uitam: pre¬
dictum ÷ apud abacuc. Iustus autem ex fide mea uiuit. Inde abra¬
ham pater gentium credidit in genesi. Credidit abraham d̾o: et

Expanded text:
Dominum, auferetur uelamen.Item in euangelioDominus post resurrectionem: Dominum, auferetur uelamen.Item in euangelioDominus post resurrectionem: Isti sunt sermones, quos locutus sum ad uos, cum adhuc essem uobiscum, quia oportet adimpleri omnia scripta in lege Moysi et prophetis et psalmis de me. tunc adaperuit illis sensum, ut intellegerent scripturas, et dixit illis: quia scriptum est Christum pati et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine eius paenitentiam et  CREDIDERINT IN CHRISTUM. Apud Esaiam: Et, si non credideritis, neque intelligetis . Item Dominus in Evangelio: Si enim non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris . Fide autem stare justitiam et illic esse vitam praedictum est apud Abacuc: Justus autem ex fide mea vivet . Inde Abraham pater gentium credidit. In Genesi: Credidit Abraham Deo, et
Abbreviated transcription (Latin):
intellecturi non ẽẽnt: intelligi autem haberent in nouissimis tẽ¬
porib postea quã xp̃c uenisset. apud ysaiam. Et erunt uobis hi¬
om̃s sermones sicut sermones libri qui signatus. ẽ: quem si dede¬
ris homini scienti litteras ad legendum ddicet. non possum lege¬
re: signatus ÷ enim. Sed in illa die audient sermones libri: et qui in
tenebris. et qui in nebula sunt oculi cecorũ uidebunt. Item apud iere¬
miam. In nouissimis dieb cognoscetis ea. Item apud danielem. Mun i
sermones et signa librum adusq tempus consummationis: quo addis
cant multi et impleatur agnitio. qm̃ cũ fiet dispersio cognoscent oũ
quia patres nr̃i om̃s sub nube fuerunt. Item in epła ad corinthios
.iiͭ. Obtusi sunt sensus eorum usq ad hunc diem: hoc eodem uelam̃¬
to in lectione ueteris testamenti manente qͦd non reuelatur. qui ĩ
xp̃o eiracuatur: et usq in hodi ernũ si quando legitur moy¬
ses uelamentũ ÷ suꝑ cor. eorũ. Mox autem ut conuersus est ad

Expanded text:
INTELLECTVRI IVDAEI NON ESSENT, INTELLEGI AVTEM HABERENT IN NOVISSIMIS TEMPORIBVS, POSTEAQVAM CHRISTVS VENISSET. Apud Esaiam prophetam: Et erunt uobis hiomnes sermones sicut sermones libri, qui signatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: non possum legere, signatus est enim. sed in illa die audient surdi sermones libri, et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum uidebunt. Item apud Hieremiam: In nouissimo dierum cognoscetis ea. Item apud Danielem: Muni sercant multi, et impleatur agnitio; quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnquia patres nostri omnes sub nube fuerunt . Item in Epistola ad Corinthios secunda: Obtusi sunt sensus eorum usque in hunc diem, hoc eodem velamento in lectione veteris Testamenti manente quod non revelatur, quia in Christo evacuatur; et usque in hodiernum, si quando legitur Moyses, velamentum est super cor eorum. Mox autem ut conversi fuerint ad
Abbreviated transcription (Latin):
ram dñs ddicit. Iam non relaxabo peccata ur̃a: cum extenderitis ma¬
nuis auertum faciem meam a uobis. et si multiplicaueritis preces
non exaudiam uos: manꝰ enim ur̃ȩ sanguinis plene. Lauamini mũ¬
di estote: auferte nequicias ab animis ur̃is. a conspectu oculorũ meo¬
rum: cessate a nequitiis ur̃is. discite bonum facere: ex quirite iudi¬
cium. conseruate eum qͥ inuiriam patit᷑: udicate pupillo. et iusti¬
ficate uiduam: et uenite disputemꝰ. Item dñs dicit. Et si fuerint pec¬
cata urã ut senitium: ut niuem exalbabo. et si fuerint quasi cocei
num ut lanam inalbabo: et si uolueritis et audierias me bona terrx
edetis. Si autem nolueritis et non audieritis me: gladuis uos consumiet.

Expanded text:
minus dicit: Iam non relaxabo peccata uestra. cum extenderitis manus, auertam faciem a uobis: et si multiplicaueritis preces, non exaudiam uos. manus enim uestrae sanguine plenae sunt. lauamini, mundi estote, auferte nequitias ab animis uestris a conspectu oculorum meorum, cessate a nequitiis uestris. discite bonum facere, excium, eripite iniuriam accipientem, iudicate pupillo, et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dicit dominus: et si fuerint peccata uestra ut phoenicium, ut niunum, ut lanam inalbabo. Et si volueritis et audieritis me, bona terrae edetis. si uero nolueritis neque exaudieritis me, gladius nos comedet;
Abbreviated transcription (Latin):
dans leges meas in sensum illorũ scribam illas. et ero illis in deo.¬
et ipsi erunt mͥ in plebem: et non docebunt unꝰ quisq fr̃em suum
dicentes. Dinosce dnm: quia om̃s scient me a in inimo usq ad maxi¬
mum eorũ. quia ꝓpicnus ero iniquitatib eorũ et peccatoꝵ eoꝵ non
ero menior amplus. M. Quod baptisma uetus cessaret et nouum in¬
ciperet: apud ysaram. Nolite priora meminisse et antiqua nolite
reputare: ecce facio noua quȩ nunc orient᷑. et cognoscetis: ⁊ faciã
in deserto uiam. et flumina in loco inaquoso adaquare genꝰ humanũ:
electam plebem meam quam adquisiui ut uirtutes meas exponeret.
et fluet aqua et bibet plebs mea. Item in eu̾głio cata matħm ioħ̃s
uenit autem fortior me est: cuiꝰ non sum idoneus calciamenta porta
re. ipse uos baptizabit sp̃u scõ et igne. Item cata ioħem. Nisi qͥs na

Expanded text:
Dabo leges meas in sensu ipsoruet ipsi erunt mihi in populum; et non docebit vir ultra proximum suumdicentes: dinosce Dominum, quia omnes scient me a minimo usque ad maximum eorum, quia propitius ero iniquitatibus eorum et peccatorum eorum non ero memor amplius. QVOD BAPTISMA VETVS CESSARET ET NOVVM INCIPERET. Apud Esaiam prophetam: Nolite priora meminisse et antiqua nolite reputare. ecce facio noua, quae nunc orientur, et cognoscetis, et faciam in deserto uiam et flumina in loco inaquoso, adaquare genus meum electum, plebem meam quam adquisiui, ut uirtutes meas exponeret. et fluet aqua et bibet plebs mea. Item in euangelio secundum Matthauenit autre: ipse vos baptizabit Spiritu sancto et igni . Ergo isti quia
Abbreviated transcription (Latin):
occides. Item in ȩuangelio uidas pęnitentia ductus: sacerdotib et seniori¬
b dixit. Peccaui. tradens sanguinem iustum. O. Quod ipse dictus sit ouiᷤ
et agnꝰ qui occidi haberet: et de sacramento passionis apud ysaiam. Pic̃

Expanded text:
occides. Item in euangelio: ludas paenitentia ductus sacerdotibus et seniorioccides. Item in euangelio: ludas paenitentia ductus sacerdotibus et senioribus dixit: peccaui tradens sanguinem iustum QVOD IPSE DICTVS SIT OVIS ET AGN
Abbreviated transcription (Latin):
iħe xpc̃ quem uidei occisuri eẽnt: in sapientia salomonis. Cir cum ueniamꝰ
peccata legis. ꝓ mittit se scientiam dei habere: et filium d̾i se nominao. fac¬
tus ÷ nobis intradutione cogitationũ nr̃arum. grauis ẽ nobis ęciam ad uiden
dum: qm̃ dissimilis est aliis uita illiꝰ. et mutatȩ sunt uiȩ illiꝰ: tanquã nuga¬
ces estimati sumꝰ ab illo. et continet se auiis nrĩs quasi ab immundiciis.
et prefert nouissima iustorũ et głatur patrem se habere d̾m. Uideamꝰ gͦ
s sermones illius ueri sint: et temptemꝰ quȩ uentura sunt illi. Contume¬
lia et tormento interrogemꝰ illum: ut sciamꝰ reuerentiam illiꝰ. morte tur
pissima condempnemꝰ eum. Hȩc cogitauerunt et errauerunt: excecauit e¬
nim illos malitia ipsorũ. et nescierunt sacramenta dei. Item apud ysaiã.
U idete quomͦ uistus perit: et nemo intelligit. et uiri uisti tolluntur: ⁊ nemo
recognoscit. a facie enim inuisticiȩ saluatus ẽ. iustus: et erit in pace sepul

Expanded text:
IVSTVS, QVEM IVDAEI OCCISVBI ESSENT. In Sapientia Salomonis: Circumueniamus ipeccata legis. promittit scientiam Dei se habere et filium Dei se nominat. factus est nobis in traductione cogitationum nostrarum, grauis est nobis etiam ad uoniam dissimilis est aliis vita illius, et mutatae sunt viae illius. Tamquam nugaces aestimati sumus ab illo, et continet se a viis nostris quasi ab immunditiis, et praefert novissima justorum, et gloriatur patrem se habere Deum. Videamus ergo si sermones illius veri sunt, et tentemus quae ventura sunt illi. Contumelemus eum. haec cogitauerunt et errauerunt: excaecauit enim illos malitia ipsorum et nescierunt sacramenta Dei. Item apud Esaiam: Videte, quomodo iustus perit, et nemo intellegit, et uiri iusti tolluntur, et nemo recognoscit. a facie enim iniustitiae sublatus est iustus, erit in pace sepult
Abbreviated transcription (Latin):
midolosi oculi eiꝰ a uino: et candidi dentes eiꝰ magis quam lac. Inde in nu¬
mero de ppło nr̃o scriptum est. Ecce ppłs quasi ppłs leoninus consurg.
n deuteronomio. Eritis gentes in caput: incredulus autem ppłs in
hoc audient gentes: et qui pascent peccora in eis. In psalmo.xͦuii.
Constitues me in caput gentiũ. Ppłs quem non cognoui seruiuit mͥ:

Expanded text:
midolosi oculi eius a uino et candidi dentes eius magis quam lac. Inde in Numidolosi oculi eius a uino et candidi dentes eius magis quam lac. Inde in Numeris de populo nostro dictum: Ecce populus quasi populus leoninus exurget. Item in Deuteronomio: Eritis gentes in caput, incredulus autem populus hoc audient gentes et qui pascent pecora in eis. I tem in psalmo XVII: Constitues me in caput gentium. populus, quem non cognou
Abbreviated transcription (Latin):
sui auferre a capite effrem: ad caput manasse. Dixit autem iosep h ad
patrem suũ. Non sic pater. hic est primituus meus: suꝑpone dexterã
tuam suꝑ caput eiꝰ. Ipse autem uoluit et dixit. Scio fili scio: et hic e¬
rit in ppłm et hic exaltabitur. sed frater eiꝰ iunior maior illi erit:
et semen eiꝰ erit in multitudinem gentiũ. Item in genesi. Iuda de
laudabunt fãs tui : manus tuȩ super dorsum inimicorũ tuoꝵ. Nd¬
orabunt te filii patris tui: catulus leonis uida. de frutice fili mi
ascen disti: recubans obdormisti uelut leo. et uelut catulus leonis.
uis excitabit illum: Non deficiet princeps de uida et dux de fe¬
morib eiꝰ quoadusq ueniant d̃posita illi. et ipse erte spes gentũ.
eligans ad uitem pullum suum: et ad cilicium pullum asinȩ suȩ. La¬
uabit in uino stolam suam: et in sanguine uuȩ amictum suum. For¬

Expanded text:
sui, auferre eam a capite Effraim ad caput Mansui, auferre eam a capite Effraim ad caput Manpatrem suum: non sic, pater. hic est primitiuus meus, superpone dexteram tuam super caput eius. ille autem noluit et dixit: scio, fili, scio. et hic erit in populum, et hic exaltabitur, sed frater eius iunior maior illo erit, et semen eius erit in multitudinem gentium. Item in Genesi: Iuda, te laudabunt fratres tui, manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. adorabunt te filii patris tui, catulus leonis Iuda. de frutice, fili mi, ascendisti, recubans obdormisti uelut leo et uelut catulus leonis. quis excitabit illum ? non deficiet princeps de Iuda et dux de femoribus eius, quoadusque ueniant deposita illi, et ipse est spes gentium. eligans ad uitem pullum suum et ad cilicium . pullum asinae suae. lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. for
Abbreviated transcription (Latin):
UIII. quib dñs mundum fecit: ut angeli .uͭiͭ ͫ. qui adsistunt et conuer¬
santur ante faciem dei sicut raphael angłs dicit in tobia. et lucerna sep¬
pocalypsi.uͭiͭ . et columnȩ.uͭiͭͤi ͫ suꝑ quas edificauit domum sapientia ap-
nesi. Et dixit dñs ad abraham. Exi de terra tua et de cognatione tua
et de domo patris tui: et uade in illam terram quam tibi ostendero. et
faciam te in gentem magnam: et benedicam te et magnificabo nomen
tuum. et eris benedictus: et benedicam qͥ te benedixerit. et maledicam qͥ
te maledixerit: et benedicentur in te om̃s tribus terrȩ. De hoc ipso in
genesi. Et benedixit ysaac iacob. Ecce odor filii mei sicut odor agri
pleni quem benedixit dñs: et det tibi d̾s arore celi et afertilitate
terrȩ multitudinem frumenti uini et olei et seruient tͥ gentes. et ad¬
caput effraim graue illi uisum ẽ : et apprehendit iosepb manũ patͥs

Expanded text:
septem quibus Deus mundum fecit , ut Angeli septem qui assistunt et converseptem quibus Deus mundum fecit , ut Angeli septem qui assistunt et conversantur ante faciem Dei, sicut Raphael angelus in Tobia dicit , et lucerna seppocalypsi septem, et columnae septem super quas edificavit domum Sapientia. Apunesi: Et dixit Dominus Deus ad Abraham: Exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui, et vade in illam terram quam tibi ostendero; et faciam te in gentem magnam, et benedicam te, et magnificabo nomen tuum, et eris benedictus; et benedicam qui te benedixerit, et maledicam qui te maledixerit, et benedicentur in te omnes tribus terrae . De hoc ipso in Genesi: Et benedixit Isaac Jacob: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni quem benedixit Dominus. Et det tibi Deus de rore caeli et a fertilitate terrae multitudinem frumenti et vini et olei; et servient tibi gentes, et adcaput Effraim, grave illi visum est; et apprehendit Joseph manum patris
Abbreviated transcription (Latin):
eet prior filius sarra sterilis du mansit : et sero in senecta de pollici¬
tatione peperit filium ysaac qui fuit typus xp̃i. Sic et iacob acce¬
pit uxores duas maiorem liam oculis infirmiorsb in typũ syna¬
goge: minorem speciosam rachel in tẏpum ȩccłiȩ. quȩ et sterili
diu mansit: et postea peperit ioseph qui et ipse fuit typus xp̃i. Et
in basilion primo legitur helchana ux ores duas habuisse: fenennam
cum filiis et annam sterilem. ex qua nascitur samuhel non scd̾m ordinem
generandi. sed scd̾m d̾i miserationem et ꝓmissionem cũ illa orasset iu tem¬
plo. et natus samuel typus fuit xp̃i. Item in basilion primo. Sterilis sep¬
tem ꝑeperit: et quȩ plurimos habebat filios infirmata est. Filii autem
sunt ȩccłiȩ septem. Unde et paulus septem dona sp̃s scripsit. et apoca¬
lypsis eccłias septem ponit: ut seruetur septenarius numerus. ut dies

Expanded text:
esset prior filius, Sara sterilis diu mansit, et sero in senecta de polliciesset prior filius, Sara sterilis diu mansit, et sero in senecta de pollicitatione peperit filium Isaac , qui fuit typus Christi. Sic et Jacob accepit uxores duas , majorem Liam oculis infirmioribus typum synagogae, minorem speciosam Rachel typum Ecclesiae, quae et sterilis diu mansit, et postea peperit Joseph, qui et ipse fuit typus Christi. Et in Basilion primo legitur Helcana habuisse uxores duas, Fenennam cum filiis, et Annam sterilem, ex qua nascitur Samuel, non secundum ordinem generandi, sed secundum Dei miserationem et promissionem, cum illa orasset in templo ; et natus Samuel, typus fuit Christi. Item in Basilion primo: Sterilis septem peperit, et quae plurimos habeat infirmata est . Filii autem septem sunt Ecclesiae septem, unde et Paulus septem Ecclesiis scripsit, et Apocalypsis Ecclesias septem ponit , ut servetur septenarius numerus, ut dies
Abbreviated transcription (Latin):
tuo sunt: et duo ppłi de utero tuo diudent᷑. et ppłs ppłm superabit: et
meum: et non dilectum dilectum. Erit enim quo loco dicet᷑ non ppłs
m̃s: illo loco uocabuntur filii dei uiui. U. Quod ȩccłia quȩ prius ste¬
rilis fuerat plures filios habitura eẽt ex gentib quã quod sẏnagoga
antea habiusset: apud ysaiam. Iocundare sterilis quȩ non paris erũ¬
pe et exclama quȩ non parturis: quia multi filii deserte magis quã
eiꝰ quȩ habet uirum. Dixit enim dñs. Dilata locum tabernaculi tui:
et auia eorũ tuorũ effice. Noli parcere longas fac mensuras tuas: et
palos tuos confirma. Adduc in dexteram tuam et insinistram exten¬
de: et semen tuum possidebit gentes. et ciuitates desertas inhabitabit.
Noli timere quia reuinces: neq reuerearis quia maledicta es: qm̃ ꝯ
fusionem eternam obluusceris. Sic et abrahȩ cum de ancilla natus

Expanded text:
tuo sunt et duo populi de uentre tuo diuidentur, et populus populum superabit et tuo sunt et duo populi de uentre tuo diuidentur, et populus populum superabit et m meum populum meum et non dilectum dilectum. erit enim, quo loco dicetur non populus meus, illo loco uocabuntur filii Dei uiui. QVOD ECCLESIA QVAE PRIVS STERILIS FVERAT PLVRES FILIOS HABITVRA ESSET EX GENTIBANTE HABUISSET. Apud Esaiam: Jucundare, sterilis quae non paris, erumpe et exclama, quae non parturis, quia multi filii desertae magis quam ejus quae habet virum. Dixit enim Dominus: Dilata locum tabernaculi tui et aulaeorum tuorum et fige. Noli parcere, longas fac mensuras tuas, et palos tuos confirma. Adhuc in dexteram tuam et in sinistram extende, et semen tuum gentes possidebit, et civitates desertas inhabitabit. Noli timere, quia revinces . Neque reverearis quia maledicta es, quoniam confusionem aeternam oblivisceris . Sic et Abrahae cum de ancilla natus
Abbreviated transcription (Latin):
ret: in deuteronomio d̾s ad moysen. Et dixit dñs ad me. Propħam
excitabo eis de fr̃ib eorum sicut et te: dabo uerbum meũ in ore eiꝰ. et
loquetur ad eos ea quȩ precepero: et quisq non audierit quȩ loquet᷑
ꝓpħ̾a ille in nomine meo. ego uindicabo. De quo et xp̃c in ȩuangłio
catha ioh̃em. Scrutamini scripturas in quib putatis uos uitam ȩter¬
nam habere : hȩc sunt quȩ testimonium ꝑhibent de me. Et non uul¬
tis uenire ad me: ut uitam habeatis. Nolite putare quia ego uos accu¬
so apud patrem: est qui uos accuset moyses in quem uos speratis. Si
enim credidissetis moysi: crederetis et mͥ. De me enim ipse scripsit. Si
autem illius scripturis non creditis. quomꝰ uerbis meis credetis: G. Qd̃
duo ppłi predicti sint maior et minor: idest uetus uideorũ et nouus qui
est ex nobis futurus in genesi. Et dixit dñs rebeccȩ. Duȩ gentes in uteoo

Expanded text:
RET. In Deuteronomio Deus ad Moysen: Et dixit Dominus ad me: prophetam RET. In Deuteronomio Deus ad Moysen: Et dixit Dominus ad me: prophetam excitabo eis de fratribus eorum sicut te et dabo uerbum meum in ore eius, et loquetur ad eos ea quae praecepero ei. et quisque non audierit quae loquetur propheta ille in nomine meo, ego uindicabo. De quo et Christus in euangelio cata Iohannem: Scrutamini scripturas, in quibus putatis uos uitam aeternam habere. haec sunt quae testimonio sunt de me: et non uultis uenire ad me, ut uitam habeatis. nolite putare, quia ego uos accuso apud patrem. est, qui uos accuset, Moyses, in quem uos speratis. si enim credidissetis Moysi, crederetis et mihi. de me enim ille scripsit. si autem illius scripturis non creditis, quomodo uerbis meis credetis ? QVOD DVO POPVLI PRAEDICTI SINT, MAIOR ET MINOR, ID EST VETVS IVDAEOxit Dominus Rebeccae: duae gentes in utero
Abbreviated transcription (Latin):
crificium acceptum non habebo ex manib ur̃is. qm̃ a solis ortu et
usq in occasum clarificatum ÷ nomen meum apud gentes: et in oĩ
loco odores incensi offerent nomini meo. et sacrificium mundũ:
qm̃ magnũ est nomen meum apud gentes dicit dñs. R. Quod sa¬
cerdotium uetus cessasset : et nouus sacerdos ueniret qui in ȩter¬
te. Iurauit dñs et non pęnitebit eum : tu es sacerdos in ȩternum scd̾m or¬
dinem melchisedech. Item in basilion pͥmo: d̾s ad heli sacer dotem. Et susci¬
tabo mͥ sacerdotem fidelem qui omnia quȩ sunt in corde meo faciet: et
ȩ dificabo ei domum fidelem. et transibit in conspectu xp̃orũ meorũ om¬
nib dieb et erit qui remanserit in domo tua. ueniet adorare in obo¬
lo pecunie: et in pane uno. G. Quod propħa alius sicut moyses ꝓmissuᷤ
sit : scilicet qui testamentum nouum daret. et qui magis audiri debe¬

Expanded text:
crificium acceptum non habebo ex manibus uestris. quoniam a solis ortu et crificium acceptum non habebo ex manibus uestris. quoniam a solis ortu et usque in occasum clarificatum est nomen meum apud gentes, et in omni loco odores incensi offeruntur nomini meo et sacrificium mundum, quoniam magnum est nomen meum apud gentes, dicit Dominus. QVOD SACERDOTIVM VETVS CESSARET ET KOVVS SACERDOS VENIRET, QVI IN AETEHte. iurauitDominus, nec paenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Item in Regnorum primo Deus adHeli sacerdotem: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae sunt in corde meo faciet, et aedificabo ei domum fidelem, et transibit in conspectu christorum meorum omnibus diebus: et erit, qui remanserit in domo tua, ueniet adorare in obolo pecuniae et in pane uno. QVOD PBOPHETA ALIVS SICVT MOVSES PROMISSVS SIT, SCILICET QVI TESTAMENTVM NOVVM DARET ET QVI MAGIS AVDIRI DEBE
Abbreviated transcription (Latin):
et dormieris cũ patrib tius suscitabo semen tuum post te qui erit de¬
in filium : et fidem consequetur domꝰ eiꝰ. et regnum eiꝰ usq in scła in¬
conspectu meo. Item in ȩuangłio dñs dicit. Non relinquetur in tẽplo
lapis super lapidem qui non dissoluatur: et post triduum aliud ex¬
citabitur sine manib. Q. Quod sacrificium uetus euacuaretur: et
agnorũ et sanguinem taurorum et hircorũ nolo. Quis enim exqui¬
siuit ista de manib ur̃is: Item in psalmo.xͦl. nono. Non edam carneᷤᷤ
taurorũ : aut sanguinem hircorũ bibam. Sacrifica d̾o sacrificiũ lau¬
dis: et redde altissimo uota tua. inuoca me in die pressurȩ: et eru¬
am te et clarificabis me. Item in psalmo eodem. Sacrificium laudis
clarificabit me: et illic uia est in qua ostendam illi salutare d̾i. Item
in psalmo. iiiͦ. Sacrificate sacrificium usticiȩ et sperate in deum.
tem apud malachiam. Non est uoluntas mͥ circa uos dicit dñs: ⁊ sa¬

Expanded text:
patribus tuis, excitabo semen tuum post te. hi ipse mihi erit in filium, et fidem consequetur domus eius. item in psalmo II conspectu meo. Item in euangelio Dominus dicit: Non relinquetur in templo lapis super lapidem, qui non dissoluatur. Et: Post triduum aliud excitabitur sine manibus. I QVOD SACEIPICIVM VETVS EVACVABETVR ET agnorum et sanguinem taurorum et hircorum nolo. Quis enim exquisivit ista de manibus vestris? Item in Psalmo XLIX: Non edam carnes taurorum, aut sanguinem hircorum bibam. Sacrifica Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. Invoca me in die pressurae, et eruam te et clarificabis me . Item in Psalmo eodem: Sacrificium laudis clarificabit me, illic via est in qua ostendam illi salutare Dei. Item in psalmo IIII: Sacrificate sacrificium iustitiae et sperate in Domino. Item apud Malachiam: Non est mihi uoluntas circa uos, dicit Dominus, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
dotib ad ornaret. Et ꝓmouebitur quidem dum d̾s ꝑmiserit ad ampli¬
orem locũ religionis suȩ: quando in p̾sentia ꝓtegente dño uenerimus.
nterim quod ostenditur fiat: ut cũ gr̃arum actione suscipiamus hoc dei
clesiȩ suȩ robore. tam mites et humiles faciat confessus nr̃i honore flore

Expanded text:
dotibus adornaret. et promouebitur quidem, cum Deus permiserit, ad amplidotibus adornaret. et promouebitur quidem, cum Deus permiserit, ad ampliorem locum religionis suae, quando in praesentiam protegente Domino uenerimus. interim quod ostenditur fiat, ut cum gratiarum actione suscipiamus hoc Dei clesiae suae robore tam mites et humiles faciat in consessus nostri honore flore
Abbreviated transcription (Latin):
mei fiducia rescripsi. Habes tu litteras meas : et ego tuas. In die ui¬
dacii ante tribunal xp̃i utrumq recitabitur. Explicit. Incipit de¬
prb̃is et diaconib et plebi uniuersȩ km̃is ac desideratis¬
ꝑtineat ad communem lȩticiam. et ad eccłiȩ nr̃ȩ mari
diuina: ut numidicus prb̃r ascribatur prb̾orum carthaginensium
numero et nobiscum sedeat in clero luce clarissima confessionis illus¬
tris et uirtutis ac fidei honore sublimis: qui hortatu suo copiosum
martyrũ numerum lapidib et flaminis necatũ ante se misit. qͥq
uxorem adherentem lateri suo concrematam simul cũ ceteris uel
conseruatam magis dixerim letus aspexit. Ipse sem iustus latus et lapi¬
dib obrutus et ꝓ mortuo derelictus: dum postmodum filia sollicito
pietatis obsequio cadauer patris inquirit. semianimis inuentus et re
ed remanendi ut uidemꝰ hec fuit causa: ut eũ clero nr̃o dñs adiunge¬

Expanded text:
mei fiducia rescripsi. habes tu litteras meas et ego tuas. in die iumei fiducia rescripsi. habes tu litteras meas et ego tuas. in die iudicii ante tribunal Christi utrumque recitabitur.  Epistula LXVII. CRIS ET DIACONIBVS ET PLEBI VNIVERSAE CARISSIMIS AC DESIDERANTISt ad communem diuina ut Numidicus presbyter adscribatur presbyterorum Carthaginensium numero et nobiscum sedeat in clero, luce clarissima confessionis. inlustris et uirtutis ac fidei honore sublimis: qui hortatu suo gloriosum martyrum numerum lapidibus et flammis necatum ante se misit quique ad uxorem haerentem lateri suo igne crematam simul cam ceteris, sed conseruatam magis dixerim, laetus aspexit. ipse semiustilatus et lapidibus obrutus et pro mortuo derelictus, dum postmodum filia sollicito pietatis obsequio cadauer patris inquirit, semianimis inuentus et esed remanendi, ut uidemus. haec fuit causa ut eum clero nostro Dominus adiunge
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ sit ostensum : un mo quid seruo obsequenti et timenti de dñica et diui¬
na auctoritate preceptum : qui inter cetera quȩ ostendere et reaelar e
dignatus est et hoc addidit. Itaq qui xp̃o non credit sacerdotem faci¬
enti: postea credere incipiet sacer dotem uindicanti. Quam quã sciam
om̃ia ridicula et uisiones ineptas quibusdam uideri: sed utiq illis qui
malunt contra sacerdotes credere quã sacerdoti. Sed nichil mirũ quan¬
do de ioseph fr̾ꝰs sui dixerunt: ecce somniator ille uenie. nunc gͦ uenite
occidamꝰ eũ: et somniator postea qͦd somniauerat consecutꝰ sit et oc¬
cisores ac uenditores confusi sint: ut qui uerbis non credidissent factiᷤ
postinodum crederent. De his autem quȩ tu egisti uel in ꝑsecutione
uel in pace stultum ẽ. ut uelim te uidicare: quando tu magis uidi¬
cem te nr̃i constitueris. Hȩc ꝓ animi mei pura conscientia et dnu d̾i

Expanded text:
mihi sit ostensum, immo quid sit seruo obsequenti et timenti de dominica et diuimihi sit ostensum, immo quid sit seruo obsequenti et timenti de dominica et diuina auctoritate praeceptum: qui inter cetera quae ostendere et reuelare dignatus est et hoc addidit:. itaque qui Christo non credit sacerdotem facienti postea credere incipiet sacerdotem uindicanti. quamquam sciam somnia ridicula et uisiones ineptas quibusdam uideri, sed utique illis qui malunt contra sacerdotes credere quam sacerdoti. sed nihil mirum, quando de Ioseph fratres sui dixerunt: ecce somniator ille uenit, nunc ergo uenite, occidamus illum, et somniator postea quod somniauerat consecutus sit et occisores ac uenditores confusi sint, ut qui uerbis prius non credidissent factis postmodum crederent. de his autem quae tu egisti uel in persecutione uel in pace stultum est ut uelim te iudicare, quando tu magis iudicem te nostri constitueris. et pro animi mei pura conscientia et pro Domini et Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tine copulata. Quam obrem fx̾ si maiestatem dei qui sacer dotes or di¬
nat et xp̃i cogitaueris: si xp̃m qui arbitrio et nutu ac p̾sentia sua ⁊ p̾po¬
sitos ipsos et eccłiam cũ prepositis gubernat aliquando respexeris. si de
innocentia sacerdotum non humano odio sed diuino udicio eredideris:
si temeritatis et superbiȩ atq insolentiȩ tuȩ agere uel sero pęnitentiã
cȩperis. si deo et xp̃o eius quib seruio et quib puro et unmaculato
ore sacrificia et in ꝑsecutione pariter et in pace indesinenter offero: ꝑle¬
nissime satisfeceris. communicationis tuȩ ꝑ oterunꝰ habere rationem: ma¬
nente tamen apud nos diuinȩ censurȩ respectu et metu. ut prius dñm
meũ consulam : an tibi pacem dari. et te ad cõmunicationem ȩccłiȩ suȩ ad¬
mitti sua ostensione et admonitione ꝑmittat. Memini enim quid iam

Expanded text:
tino copulata.. Quam ob rem, frater, si maiestatem Dei qui sacerdotes orditino copulata.. Quam ob rem, frater, si maiestatem Dei qui sacerdotes ordinat Christi cogitaueris, si Christum qui arbitrio et nutu ac praesentia et praepositos ipsos et ecclesiam cum praepositis gubernat aliquando respexeris, si de innocentia sacerdotum non humano odio sed diuino iudicio credideris, si temeritatis et superbiae adque insolentiae tuae agere uel sero paenitentiam coeperis, si Domino et Christo eius, quibus seruio et quibus puro adque inmaculato ore sacrificia et in persecutione pariter et in pace indesinenter offero, plenissime satisfeceris, communicationis tuae poterimus habere rationem manente tamen apud nos diuinae censurae respectu et metu, et prius Dominum meum consulam an tibi pacem dari et te ad communicationem ecclesiae suae admitti sua ostensione et admonitione permittat. Memini enim quid iam