comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta lib̾ ẽẽ inssus. si .x. dederit lib̾e
sto h̃rdi dared. nam qui non
bt cui det hrdidando ad lib̾ta¬
tem puenit. Si ꝑtes suasquis¬
q h̃roum duisis enitib uendi¬
deritquas porçones brdibda¬
restatislib̾ debint casdemdab¬
it emptorib labeo aũt ait sino
si uo ita sib̃rdib dedit hrdita
tatulibeꝵ mediIp. nias¬
ignorare debeat. ca pp̃ nore de¬
di poterit. s deditus spare ad¬
huc lib̾tatem pot̾it. nec.n. dedi¬
cio spemilli admut lib̾tatis.

Expanded text:
 dederit, liber esto' heredi dare debet: nam qui non habet, cui det, heredi dando ad libertatem peruenit. Si partes suas quisque heredum diuersis ementibus uendiderit, quas portiones heredibus dare statuliber debuit, easdem dabit emptoribus. Labeo autem ait, si nsi uero ita 'si heredibus dedit', hereditatatuliberum medio tempignorare debeat: eapropter noxae dedi poterit, sed ‹d›editus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis.
Abbreviated transcription (Latin):
cutime p̾canum reime nõ
tenet. itad. is ꝑte p̾cario pͦsidẽ
inceligor quociencn. colon
ere usum ẽe q̃ rõ inquid effi¬
cit. utisi egoniam p̾cano rog¬
an̾o ⁊tibitundum p̾cariode

Expanded text:
non tenet, ita nec per te precario possidere intellegor: quotiens enim colonus ere usum. quae ratio, inquit, efficit, ut et, si ego viam precario rogavero et tibi fundum precario de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓb̃t ⁊ iure mriti affectõnẽ et
ito uelit ait mͣrẽ. tũc pr̃em de doe¬
te acturũ. s si mr f. sit ⁊t int̾m cõ
tem penes mͣritum remañe po¬
stea uero dissoluto m̃n̾o posse
eã ag̃̾e qiͣ humanitatis ntui¬
tu hodie nata acc̃one. Id̾
paret nõ .n. bõa dãpnator pã¬

Expanded text:
t uirum mariti affectionem et ito uelit, ait Marcellus tunc patrem de dote acturum. sed si mater familias sit et tem penes maritum remanere: postea vero dissoluto matrimonio posse eam agere, quasi humanitatis intuitu hodie nata actione. Idemparet. non enim bona damnatorum pan
Abbreviated transcription (Latin):
unt auitor .u. aliogn siquis
dapnatꝰ digito habi̾t ant sar¬
ria tõne tenebr. ¶ Pannicula¬
ria sunt ea q̃ m custodia recept̃
secũ acculit spolia quib indut̃
est cũ ꝗs ad suppliciũ ducitur
ut et ip̃a applło ostendit ita n
speculatores ultio sͥ nendicet̃
n opcõnes ea desid̾ent quib
spoliatur quo mom̃ito ꝗs pimi¬
presides ũtere s nec pati obtio¬
nes siuc ꝯm̃tanenses ea peccu¬
ma abuti s debent ad ea ẜuari
q̃ niune p̾sidũ solent erogarit
inde eiõ tonaro si barbaros.⁊ nĩ
num̃iari ueniences ad se ul legͣo¬

Expanded text:
um quinque. alioquin si quis damnatus digito habuerit aut sarria ratione retinebitur'. pannicularia sunt ea, quae in custodiam receptus secum attulit: spolia, quibus indutus est, cum quis ad supplicium ducitur, ut et ipsa appellatio ostendit. ita neque speculatores ultro sibi uindicent neque optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momento quis punipraesides uertere, sed nec pati optiones siue commentarienses ea pecunia abuti, sed debent ad ea seruari, quae iure praesidum solent erogari, inde eis donare: barbaros etiam inde munerari uenientes ad se uel legatio
Abbreviated transcription (Latin):
int̾raluu aliquod debebit
toedes longo silenco. domi
noñdni. morato nemo caue
aut mnca sit etate. ciu sb̃nenri
solz. ꝓbandum est. nondebẽ
autem quis possid̾e russꝰ est
dommus tunc deiciendus.
erit. de rossõne. siq̃ sit iura
debita hus. qui pot̾nnt ded¬
ampno. infecto. sat̾dare deue¬
ganda erit corum. ꝑsecucõ

Expanded text:
interuallum aliquod debebit to aedes longo silentio dominmdiu immorato nemo caueaaut in ea sit aetate cui subueniri solet, probandum est non debere autem quis possidere iussus est, dominus deiciendus erit possessione. Si qua sint iura debita his, qui potuerunt de damno infecto satisdare, deneganda erit eorum persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
anu̾o. intotas edes missio lo¬
cumbãt. uiteamnus et ertat sa¬
uin sina. initotas edes. mittẽ¬
dum alicquin siexsupficie
incatur nõ h̃ẽbit res exitum
nec profuturum iripossõne e¬
non possit. ant ei nõ expectat
ꝑtes dinisadomus at utrimi
inꝑtem. annntotamdonium
rucrum non facit dicendum

Expanded text:
o in totas aedes missio locum habeat, videamus. et extat Sabini sententia in totas aedes mittendum: alioquin si ex superficie, imeatur, non habebit res exitum, nec profuturum in possessionem enon possit aut ei non expediat: tes divisa domus sit, utrum in partem an in totam domum vitium non facit, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
hrc̃ ind̾o sarciet dampnum.¬
nisi ĩ totum ñ pot̃. nsuti cumsti¬
płatꝰ sum hominem inc̾tum
insondum nõ pot̃. alicquin in
diũsis hominib recte ytes sol

Expanded text:
cio sarcient damnum.nisi totum non potest, ueluti cum stipulatus sum hominem incertum: nisi solidus non potest. alioquin in diuersis hom
Abbreviated transcription (Latin):
ora reifidenissori queq necet
s si fidenissor euum obtułit
et rens moram fecͥit. mortno
sticho sidenissori saccͣrendum
est. s fidenissor honiniem co¬

Expanded text:
ora rei fideiussori quoque nocet. sed si fideiussor seruum obtulit et reus moram fecit, mortuo Sticho fideiussori succurrendum est. sed si fideiussor hominem o
Abbreviated transcription (Latin):
stichum dare gronde. q̃
remus ubi sit stichus.
aut multum refene uidat᷑
ephesi sit. cum ip̃e rome
sit dare srondeat. nam n̾
cnicq ad facultatem dã¬
diptinz quiaet in pecuma
et insticho illud comnni
ne auod ꝓmissor in psen¬

Expanded text:
Stichum dari spoponderit, quaeremus, ubi sit Stichus: aut si non multum referre videatur Ephesi sit, cum ipse Romae sit, dare spondeat: nam hoc quoque ad facultatem dandi pertinet, quia in pecunia et in Sticho illud commune est, quod promissor in praesen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin. neitipiat dici eum
q dari nõ posse qd̃ arienũ
snum quem dommus non
costipulatus sim quieffic̾e
non possit. cum ali possibi¬
le sit. iurc factam obligacõ
fab. scribit cum quis sb̃hcͣ
amaut religiosam ticius
uendid̃it. uł forun aut basi¬
licam et hiꝰres que publi¬

Expanded text:
piat dici eum quoque dare non posse, qui alienum servum, quem dominus non eo stipulatus sim, qui efficere non possit, cum alio possibile sit, iure factam obligationem Sabinus scribit. Cum quis sub hac am aut religiosam Titius vendiderit vel forum aut basilicam et huiusmodi res, quae publi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ẽ comectẽ loc item qui in¬
sulam fe srospond̾it nonu¬
tiq conquesitis undiq fa¬
bris et plĩnis oparus adħi
festinared nec rursiis utro¬
qz ant. alt̾o contentus eẽt.s
modus adhitendꝰ ẽ ẜmr̃o

Expanded text:
s est coniecturae locus. Item qui insulam fieri spopondit, non utique conquisitis undique fabris et plurimis operis adhibitis festinare debet nec rursus utroque aut altero contentus esse, sed modus
Abbreviated transcription (Latin):
solum cumquis sue mortis cĩ
nob̃ donet s et sipp̃ alt̾us mor¬
tis qiuis efficiat. neluti siquis
ꝓfilio uł fr̃es nomoriente donec
¶Si doniturus mortis cã debito¬
remtumi tumtreditori med
delegañs ominnõ capeuideb¬
or. gantam petũiam. inqnan

Expanded text:
e mortis causa nobis donat, sed et si propter alterius mortem id faciat: ueluti si quis filio uel fratre suo moriente donet Si donaturus mihi mortis causa debitorem tuum creditori meo delegaueris, omnimodo capere uidebo
Abbreviated transcription (Latin):
hitacom q̃deagitur in troduc¬
ta inportata ibi nata fc̃a uees¬
sent eapignori tibi ꝓmcede.
eius hibitacoms eent.siucer
hns rebo eet⁊ eanices tibi solu
ita quommy soluat eiquieuz
pignoris nomine indirrit ui
abdnce liceat uim fĩucto.¬

Expanded text:
habitationem qua de agitur introducta importata ibi nata factaue essent, ea pignori tibi pro mercede eius habitationis essent, siue ex his rebus es‹t› et ea merces tibi solutita, quo minus ei, qui eum pignoris nomine induxit, inde abducere liceat, uim fi
Abbreviated transcription (Latin):
bsentẽ in grib dampnari no
deb̾e diuꝰ tĩanꝰ iulio frontomo
Rpsit. S ne de suspeccõnb de¬
b̾e aliqd dãpnari diuꝰ tianꝰ an¬
pinit᷑ relinqui fatiꝰ nocentis
ꝙͣ innocentẽ dãpnare.¶lo¬

Expanded text:
bsentem in criminibus damnari non debere divus Traianus Iulio Frontoni rescripsit. sed nec de suspicionibus debere aliquem damnari divus Traianus Adpunitum relinqui facinus nocentis quam innocentem damnari. ad
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ꝗ in metallũ ⁊ eos ꝙ ĩ opꝰ me¬
talli leulorib quiq resuge ex
oꝑe metani in metallũ dãpnat᷑
ex metallo gͣmꝰ cohꝰ centur ¶ ꝗs¬
pplicet᷑ ꝙ app̾hensꝰ in cart̾e fu̾it
et si i .x. an. dampnatꝰ fu̾it aut
ppetuari ei dr pena auc ĩ opꝰ met¬
alli transmiti plane si decenmo
dampnatꝰ fu̾it aut mitio statu
fugit idend̾̃ est utr̃ dupplicari
ei or tp̃ea debeant an ño ppetuari
ui transferti mopꝰ metali.⁊ ma¬
penamartandã in nimist̾iumi
metallor. femine in ꝓpetuũ ueĩ
ad tp̃s dãpnari solẽt siłi modo ⁊
in salinas ⁊ ⁊ siꝗdem ĩ ppetuũ sue¬

Expanded text:
metalli, leuioribus, quodque refugae ex opere metalli in metallum dantur, ex metallo grauius coercentur. Quisplicetur, quo adprehensus in carcere fuit. et si in decem annos damnatus sit, aut perpetuari ei debet poena aut in opus metalli transmitti. plane si decennio damnatus fuit et initio statim fugit, videndum est, utrum duplicari ei tempora debeant, an vero perpetuari vel transferri in opus metalli: et mapoenam artandam. In ministerium metallicorum feminae in perpetuum vel ad tempus damnari solent. simili modo et in salinas.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Nias forte ne supplicõ
affitiat ditat se br̃e ꝙ pͥncipire¬
ferat salutis ip̃iꝰ cã anrenuttẽ¬
dus sit ad eum iudend̾ est et
sunt płiq p̾sidũ tam trmdi ut¬

Expanded text:
is forte, ne supplicio adficiatur, dicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, videndum est. et sunt plerique praesidum tam timidi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fuste u iaq̃o ul alo m̃o proide
nec lib̾am mortis facultatẽ cõ¬
cedendi ius p̾sides hñt młtoma¬
gis nec uencno necandi diui
am mortis facustatẽ.¶Ho¬
stes autem transsugẽ hac pẽa
afficumt᷑ ut nui excoriantur
nec ea ꝗd pena dãpnan ꝙͣ ozut¬

Expanded text:
quo alio modo. proinde nec liberam mortis facultatem concedendi ius praesides habent. multo enim uel ueneno necandi. diuieram mortis facultatem. Hostes autem, item transfugae ea poena adficiuntur, ut uiui exurantur. Nec ea quidem poena damnari q
Abbreviated transcription (Latin):
ppmio ꝓrsꝰ eos nõ debuisse post¬
ea ꝙͣ senil dãpnati sunt audiri
quicꝙͣ allegent.¶Quis .n.
.n. debeant tam magnãrẽ tam
gati sui reos ꝓconsul muem̾t ntr̃
pumre eos debeat ac successori
ẜuare q̃ri põt s mlta extãt exẽp¬
la q̃ ñ tm̃officialiũ suoꝵ. nec sub
se agentiũ um suos quo ẜ nos

Expanded text:
pinio, prorsus eos non debuisse, posteaquam semel damnati sunt, audiri, quidquid allegent. quis enim enim debebant tam magnam rem tam gati sui reos proconsul invenerit, utrum punire eos debeat an successori servare, quaeri potest. sed multa exstant exempla, quae non tantum officialium suorum nec sub se agentiu
Abbreviated transcription (Latin):
in ludũ uenatoꝵ sũt dãpnatim
dend̃ est auẜui pene efficiant᷑ so¬
lent .ii. minores hac pena affici
utr̃ ergo ẜni penc isti efficiantur
untur uenatores aut pimo ani
ant aliã ꝙͣ uoluntatem gesticulã¬
di ul alr̃ se mouendi grã. ¶ Ser¬
uos in metallũ ul mopꝰ metal. It
ĩludũ uenatoriũ dari sołc nuilla
dubitacõ est ⁊ si su̾int dati ẜui pe

Expanded text:
damnati, uidendum est, an serui poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena adfici. utrum ergo serui poenae isti efficiantur untur uenatores aut pyr richarii aut aliam quam uoluptatem gesticulandi uel aliter se mouendi gratia. Seruos in metallum uel in opus metalli, item in ludum uenatorium dari solere nulla dubitatio est: et si fuerint dati, se
Abbreviated transcription (Latin):
tia. It siquis solut iegita de¬
bent cliscede iegitani depossio¬
ne.alioquin nascitur hrdi in¬
priq in nocencium nc̃cio sũp

Expanded text:
cia. item si quis solverit legata, debent discedere legatarii de possessione: alioquin nascitur heredi inplerique innocentium necessario sump
Abbreviated transcription (Latin):
um labroait nos ⁊ hic opi¬
amur nolitate eius quidu¬
cit fine mommoditate enic
cuius ager est spectandam.
ducatur ħ int̃da utileent
nolenti refice ip̃m lacum

Expanded text:
um Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam. ducatur, hoc interdictum utile erit volenti reficere ipsum lacum.
Abbreviated transcription (Latin):
sina. Restitutas inquidresti¬
tue indetur quimpristimm
tu. Nam suṗe cmqnoquis
int̾dixit fecit uł iuffuenis aliu̾
antratum hitum sitq fecit ip̃e
sins sumptibo de restitũe si¬

Expanded text:
sententia. 'Restituas' inquit. restituere uidetur, qui in pristinum tu: nam si ipse, quo qui interdixit, fecerit, uel iussu eius alius, aut ratum habitum sit quod fecit, ipse suis sumptib
Abbreviated transcription (Latin):
otest. si exea cã pofsideat ex
q̃ irsu capio sequitur ¶Su¬
ns phorde posside nõ pot.
¶fractus ⁊ ptus ancillan
⁊ fetus pecorum si defuncti
nõfuerunt. irsucapi poffrit.
utresfurtrua nõ irsucapia¬
tur isi inpot̾atem ens si
simepta ẽ. reũtatur. si accep

Expanded text:
a possideat, ex qua usucapio sequitur. Seruus pro herede possidere non potest. Fructus et partus ancillarum et fetus pecorum, si defuncti non fuerunt, usucapi possunt. ut res furtiua non usucapiatur, nisi in potestatem eius, cui subrepta est, reuertatur, si‹c› accep
Abbreviated transcription (Latin):
Undum cornelianum stiprlatꝰ
q̃nti fundus ẽ postea stipulor fiñ
Itaq sireus ꝓmittendi fundum
soluat ẜa u̾ostipuło nire nõtolli¬
tur nec silitẽactor ex primartesta¬
turdemq meliore uldetiore fcȯ
sine culpadebitoris postea fundo
psens estimacõ fundo  petito recte cõ¬
ne altam idicii accepti muita er¬
empla ostendunt. pent priuilumi
dotis⁊ tutelesi post⁊ cuortium ⁊¬
dos instipulone deducitunur pꝰ pu¬
btatem tutee acc̃o nouctur. si idꝙ

Expanded text:
undum Cornelianum stipulatus quanti fundus est postea stipulor: si nitaque si reus promittendi fundum soluat, secunda stipulatio iure non tollitur, nec si litem actor ex prima contestetur. denique meliore uel deteriore facto sine culpa debitoris postea fundo praesens aestimatio fundo petito recte coniae, aliam iudicii accepti multa exempla ostendunt. perit privilegium dotis et tutelae, si post divortium dos in stipulationem deducatur vel post pubertatem tutelae actio novetur, si id
Abbreviated transcription (Latin):
ł coclicilli. ⁊ patꝰ medio tp̃r editꝰ
sit ne fortuita mora ẜuitutẽ ꝑtin
os moram lib̾tati fortiutamn¬
c̾e ecditic erto cui fideiꝯmissaria
lib̾tas data ẽ. ñ emim si asb̾stituto¬

Expanded text:
l codicilli et partus medio tempore editus sit, ne fortuita mora servitutem paros moram libertati fortuitam nocere edito ex ea, cui fideicommissa libertas data est. Non tamen si a substituto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙsus cui pecumam debrbatur
cum debitoredecidit ⁊ nomen
emsnẽdidit seio cnidebitor m¬
andauat.nt nom emet deqea re
emptorstipnlatusẽ dem̃ credi¬
dicemabstunt. an emptor ex
stipuiatu possit expin.⁊ offilins
putat sinenditor nomins ꝑat̾
ñsit redd̃e q̃ntum abemptore
accepent nõ nocituram excepcõ¬
offiuz eẽuami. lãbeo ait si dehõie
petitoẜm auctorem fu̾it indi¬
catum ⁊ iussuiudicis iudicis
sat̃ datum sit hommem int̾
ctumdiem t̃di⁊ sitoitus ñ fu

Expanded text:
s, cui pecunia debeatur, cum debitore decidit et nomen eius uendidit Seio, cui debitor mandauerat, ut nomen emeret, deque ea re emptor stipulatus est, deinde credim per iudicem abstulit, an emptor ex stipulatu possit experiri? et Ofilius putat, si uenditor nominis paratus non sit reddere, quantum ab emptore acceperit, non nocituram exceptioOfilii ueram.Labeo ait, si de homine petito secundum actorem fuerit iudicatum et iussu iudicis satisdatum sit hominem intra certum diem
Abbreviated transcription (Latin):
detim de quo actor sensit.
nam stipło utrinsq excon¬
et inninitum rectitur
et ideo actori pocins tre¬
dendum ẽ. alicquin sy ne¬
gabit. reus se consensis¬
e sistipulante me stichũ
ant pamphilum. tumiũ
daturni cespopondis
constat non tem̃ te tenet.ad¬
te int̾regatum ẽẽ renson

Expanded text:
tur, de quo actor sensit. nam stipulatio ex utriusque conetiam in inuitum redditur et ideo actori potius credendum est: alioquin semper negabit reus se consensisse.Si stipulante me Stichum aut Pamphilum tu unum daturum te spoponderis, constat non teneri te nec ad interrogatum esse respon
Abbreviated transcription (Latin):
w condõne legatã dedisset.
nõ uu̾aret᷑. s si condõe defiçi¬
infiriab̃r. stichum qui
decessit. sistiplẽr siquidem
condicieciam mortuns po¬

Expanded text:
legatam dedisset, non liberaretur: sed si condicione deficiinfirmabitur.Stichum, qui decessit, si stipuler, si quidem condici etiam mortuus po
Abbreviated transcription (Latin):
or̃o ẽ. commodissimum est
id accipi quo res deqͣ agitur
niric. stiploni additum insi
turum ut stet si ꝓturator
asti anqueni sine pena stipã¬
tus sit. pot defendi asnasz¬

Expanded text:
oratio est, commodissimum est id accipi, quo res, qua de agitur,huic stipulationi additum 'nisiturum, ut stet.Si procurator sisti aliquem sine poena stipulatus sit, potest defendi non s
Abbreviated transcription (Latin):
iaccõne n decreto p̾sidis cer¬
ta quantitas p̃benda ⁊phen¬
sa est ac nec ⁊suetudo ostendr̃
que certam formam hat pses
de m̃o pectune quam offerti oꝑ¬
teat statuet. U enul .i.¬

Expanded text:
neque in decreto praesidis certa quantitas compraehensa est, ac nec consuetudo ostenditur, quae certam formam habet, praeses de modo pecuniae, quae inferri oporteat, statuet. Venul
Abbreviated transcription (Latin):
iaudand eum si u̾o ꝑuum pru¬
dent̾ ⁊ nõ exquisitis argume¬
tis simpliciter denotare ure¬
narchemnimus retuuiset
s ⁊ siꝗs maligne interrogas¬
se aut nõ dcã retulisse pro dic¬
tis cum coꝑerit. ⁊ iunclicet ĩ
exemplum ne quid ⁊ aliud
postea tale faceremolliatur.

Expanded text:
laudandum eum: si parum prudenter non exquisitis argumentis, simpliciter denotare irenarchen minus rettulisse: sed si quid maligne interrogasse aut non dicta rettulisse pro dictis eum compererit, ut vindicet in exemplum, ne quid et aliud postea tale facere moliatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ał reptum est n eẽutiq epi¬
atos ad p̃sidem temisunt. ite
de yrenarchis p̾ceptũ ẽ qr nõ
oĩs ex fide bona eulogia stribẽ
ꝯptum est s et taput manda¬
cie assie perat sub edcõ ꝓpou̾it
it .yrenarche cũ apprehende¬
rait latrones int̾rogent eos
te sociis. ⁊ de receptatorib. ⁊ int̾¬
rogationes litteris inclusas
atͦq obsignatas ad tognitio¬
cũ eo elogio mttuntur ex inte¬
gro audiendi sunt ⁊ ⁊ si ꝑ
lrãs missi fuctint ul etiam ꝑ
yrenarthas ꝑducti sic ⁊ durꝰ¬

Expanded text:
rescriptum est non esse utique epiatos ad praesidem remiserint. idem de irenarchis praeceptum est, quia non omnes ex fide bona elogia scribere compertum est. Sed et caput mandanciae Asiae praeerat, sub edicto proposuit, ut irenarchae, cum adprehenderint latrones, interrogent eos de sociis et receptatoribus et interrogationes litteris inclusas atque obsignatas ad cognitioqui cum elogio mittuntur, ex integro audiendi sunt, etsi per litteras missi fuerint vel etiam per irenarchas perducti. sic et d
Abbreviated transcription (Latin):
uissorem patus ẽ nisi tã graue
scelus admisisse eũ ꝯstet ut u
ti debeat u̾m hant ip̃am car¬
ceris penã aute suppliciũ sus¬
tinere. ¶Dem.¬

Expanded text:
re paratus est, nisi si tam graue scelus admisisse eum constet, ut neque ti debeat, uerum hanc ipsam carceris poenam ante supplicium sustinere. 4 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
litate dignitatis aut infurcã tol¬
lunt᷑ aut bestus sub iciunt᷑ aut ĩ
ni isulã deportantur. ¶Qͥ ñ d̾¬
uiri potentes uirgines corrũpunt
mis redẽptũ nõ ꝓbau̾it lib̾tatẽ pet̾e
nõ põt. ¶Ampliꝰ eid̃ dommo sub
lit in metallũ dãpuat᷑. E Qͥ abor¬
cõis aut amatoriũ pocłum dant et¬
sidolo nõ fatiant tũ qr mali exͥ est
res humliores in metallũ hones¬
tiores in inisulã amissa ꝑte bõꝵ re

Expanded text:
in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut in insulam deportantur. Qui nonduviripotentes virgines corrumpunt,mis redemptum non probaverit, libertatem petere non potest: amplius eidem domino sub lit, in metallum damnatur. Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte bonor
Abbreviated transcription (Latin):
scrioit. Siratis magrum me¬
um uiflums deiata sit. nõ
rotatem tollendifaciendã
pno michicanisses. q̃ sitnu
est si solum alt̾ius at supfi¬
cies. alt̾ius sr̾ficiarius utr̃
repunttẽdampm infecti.
ansatusdare deb̾at et. uil. strib̾¬

Expanded text:
scribit, si ratis in agrum meum ui fluminis delata sit, non estatem tollendi faciendam, no mihi cauisses. Quaesitum est, si solum sit alterius, superficies alterius, superficiarius utrum repromittere damni infecti an satisdare debeat. et Iulianus scrib
Abbreviated transcription (Latin):
atur magisẽut dc̃o locus
sitq̃i cum co ꝯ̃tctum sit.
ctolocus sit magq̃ẽut
marcelł scribit ⁊ pupuui
cligant.et enim uidetur
Scantemlocum hnt
quociens pupillus nõ de¬
fendatin aquocum sinci
hãt tutorem pupilus si¬
ne nõ hat. cet̾m sicristat
aliquis quidefende sit pa¬
tus.cessabit reifuande ca
pillumꝯstaredebet liqre
q̃p̾tori ut sit ꝑmittat ro¬

Expanded text:
atur, magis est, ut edicto locus sit, quasi cum eo contractum sit. cto locus sit: magisque est, ut Marcellus scribit, etiam pupilli eligant: etenim uidetur autem locum habent, quotiens pupillus non defendatur a quocumque, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit paratus, cessabit rei seruandae causa pillum constare debet liquereque praetori, ut sic permittat bo
Abbreviated transcription (Latin):
stodiam militum euaẜit ex¬
equi oporte utrum minia ne¬
gligentia militum an euas¬
erit an cãu crutruiumis
ex plurib an exnua plures
et ita demum afficiendos sup¬
plicio milites quoꝵ custodiã
euaẜint si culpa eorum inni¬
a dephendatur alioqu ꝓ modo
culpe ineos statuend̃ est. Sal¬
uo quo legato equitanie
id̃ pͥnceps Rpsit in eũ custo¬
diam ꝗ diuisit aut ita sciẽs
huit ut possit custodiã enłate
uicami. ant ꝑ desidiam custedierit
id eueint castigandum eum. ⁊ in
tet̾iorem militiam dari si uero for¬
tuito amisit nichil tamen eum

Expanded text:
stodia militibus evaserit, exquiri oportere, utrum nimia neglegentia militum evaserit an casu, et utrum unus ex pluribus an una plures, et ita demum adficiendos supplicio milites, quibus custodiae evaserint, si culpa eorum nimia deprehendatur: alioquin pro modo culpae in eos statuendum. Salvio quoque legato Aquitaniae idem princeps rescripsit in eum, qudiam dimisit aut ita sciens habuit, ut possit custodia euadere, uinum aut desidiam custodis id euenerit, castigandum eum et in deteriorem militiam dar‹i›: si uero fortuito amiserit, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uincie est hõ ex custodia ꝓclucit᷑
cognoscere deheatis isqui pro¬
uiicie prcest in qua prouncia
obẜuarisol ut cum cogno¬
u̾it. ⁊ constitit remutat illũ
cum elogio ad eum qui ꝓui¬
cie p̃est. Unde is homo eit ꝙꝑ
qui id̃ ex cãfatiendum est.

Expanded text:
uinciae homo, qui ex custodia producitur, cognoscere debeat is, qui ei prouinciae praeest, in qua prouincia seruari solet, ut, cum cognouit et constituit, remittat illum cum elogio ad eum, qui prouinciae praeest, unde is homo est: quod ex causa faciendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑaridũo d. plane siei abla¬
ta fuerit pect̃ia ex oꝑis collec¬
ta ⁊ libeꝵ fore arbitror qrde pe¬
culio dare ꝓbibetur. sane si te¬
stator uł exopis ut det iussit
ꝓkitumopari adlib̾tatem ꝑ¬
uenturũ nondubito. s ⁊ si ar¬
gento subtracto uł reb Aalus
distractis mumos corasos de¬
derit ꝑuemunt. ad lib̾tatem
qmͣuis si nuimos subtractos de¬
disset ad lib̾tatem nõ ꝑuem¬
ret. nec .n. uidetur dedisse sed
magis reddidisse. s nec si alns
subripuennt uũmos ⁊ h̃rdi
dedint ad lib̾tatem ꝑuemet
qr auelli mumei qui accepit

Expanded text:
o debet. plane si ei ablata fuerit pecunia ex operis collecta, liberum fore arbitror, quia de peculio dare prohibetur. sane si testator uel ex operis ut det iussit, prohibitum operari ad libertatem peruenturum non dubito.Sed et si argento subtracto uel rebus aliis distractis nummos corrasos dederit, perueniet ad libertatem, quamuis, si nummos subtractos dedisset, ad libertatem non perueniret: nec enim uidetur dedisse, sed magis reddidisse. sed nec si aliis subripuerit nummos et heredi dederit, ad libertatem perueniet, quia auelli nummi ei qui a
Abbreviated transcription (Latin):
aditam b̾rditatem hre desut s ⁊
hicexplecanidetur ⁊ dc̃o qm per
eum nõ stet̾it quonimꝰ implea¬
tur.: Siquis sic accepit lib̾tate
cum .x. dare poterit liber esto. tre¬

Expanded text:
aditam habere desiit? sed et hic expleta uidetur condicio, quoniam per eum non steterit, quo minus impleatur.Si quis sic acceperit libertatem 'cum decem dare poterit, liber esto', Tre
Abbreviated transcription (Latin):
li b̾tatem ꝑuenturum nsi dede¬
rit aut ꝑeum nõ stecerit quoni
mis det que sina est uera Stichꝰ
amua bunatumadiedenos au¬
reos hrdi sidederit lib̾ ẽe nissus e
si primapensione stetit ꝑhrdem
quominus acceꝑit.x. expectãdã
c̃e primampensionẽm placet. et
qr tp̃c adiectum est i ad buc suꝑ¬
sunt due pensiones. si ⁊ si cadem¬

Expanded text:
atem peruenturum, nisi dederit aut per eum non steterit, quo minus det: quae sententia uera est.Stichus annua bima trima die denos aureos heredi si dederit, liber esse iussus est. si prima pensione stetit per heredem, quo minus acciperet decem, exspectandam esse trimam pensionem placet, quia et tempus adiectum est et adhuc supersunt du
Abbreviated transcription (Latin):
pcedat usucapio. ¶Inctam
ꝑtem possidẽnemo põt. Ioq
sipłes sint infimido quilgn¬
oret quotamquisq ꝑtem
pofsideat. nemmem eorme
ra sb̃tilitate posside  labxosc¬
rbit. AOlniz¬

Expanded text:
procedat usucapio. Incertam partem possidere nemo potest: ideo si plures sint in fundo, qui ignorent, quotam quisque partem possideat, neminem eorum mera suptilitate possidere Labeo scribit. Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
i qui furti actõnẽ ht assidua ⁊¬
trectacõne furis nec magis fur
nebit s p̃t dicioffõ iudicis qͥ
deppͥctate ⁊gnoscit cõtim ut ñ¬
alt iubeat restitiꝙͣ si ⁊ diccõ¬
eihoõ ꝙͣ ti ĩlitem iurass damp¬
narcturci posẜor. lp̃.
icuiꝰ int̾ẽ furtiht̃ actõnẽ si

Expanded text:
 qui furti actionem habet, adsidua contrectatione furis non magis furtnebit. sed potest dici officio iudicis, qui de proprietate cognoscaliter iubeat restitui, quam si condictioei homo, quanti in litem iurasset, damnaretur ei possessor. 10 Cuius interf
Abbreviated transcription (Latin):
k̾ est cũ qui dephenditur cũ fu
to ⁊ꝑun refert. aquodephendat
utrum abeocimis res fuit. anab
alio. Sr utrũita demũ fur sit
manfestus si infaciendo furto
depͥhendatur. anuo ⁊ si alicubi
ubi furtũ fecit actũ cẽ furẽ ma¬
infestũ sicum refurtiua fi̾nt
dephensus priusꝙͣ coloco rem
ꝑtułit quodestinau̾at. al¬
Uodestinau̾it quis ꝑ ferre sic
accipiend̾ ẽ id quodestinau̾it
codẽ die manere cũ co furto.¬

Expanded text:
hoc est eum, qui deprehenditur cum furto. Et parvi refert, a quo deprehendatur, utrum ab eo cuius res fuit an ab alio. Sed utrum ita demum fur sit manifestus, si in faciendo furto deprehendatur, an vero et si alicubi ubi furtum fecit, adtamen esse furem manifestum, si cum re furtiva fuerit adprehensus, priusquam eo loci rem pertulerit, quo destinaverat. uo destinaverit quis auferre" sic accipiendum est "quo destinaverit eo die manere cum eo furto
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ popeiegant scrpsit depͥ¬
hensione fimanfestũ furem
cetͥm si cũtibi furtum facerẽ
dedomotua abscondistite ne
teocaidam ĩ si idisti furtum

Expanded text:
 eleganter scripsit deprehensione fieri manifestum furem: ceterum si, cum tibi furtum facerem de domo tua, abscondisti te, ne te occidam, etiamsi vidisti furtum
Abbreviated transcription (Latin):
e tusto clia reoꝵ ꝓconsul estĩa¬
re sol utrum initaitem recip¬
ienda sit ꝑsona ul militi tra¬
denda uł sideuissorib ꝯmit¬
tenda uł eciam s̾ͥ ħ aũt uel
pro criminis qd̃ obicitur qͣ

Expanded text:
e custodia reorum proconsul aestimare solet, utrum in carcerem recipienda sit persona an militi tradenda uel fideiussoribus committenda uel etiam sibi. hoc autem uel pro criminis quod obicitur q
Abbreviated transcription (Latin):
dolo malonlib̾tate eẽ infans
sbiectus bonafide in ẜuitute fu¬
it cũlib̾eẽt. demde cum destatu
lib̾ignarus eẽt recessit ⁊ clam
inlibertate moraricepit hic
nõ solu dolo.i. inlib̾tatemora¬
tur. Põt ⁊ẜuus sine dolo. m.

Expanded text:
dolo malo in libertate esse.Infans subreptus bona fide in seruitute fuit, cum liber esset, deinde, cum de statu ignarus esset, recessit et clam in libertate morari coepit: hic non sine dolo malo in libertate moratur.Potest et seruus sine dolo m
Abbreviated transcription (Latin):
faciant decetorum quor
renm fructibo idement
dicendum ucsqui locan
possunt:locentur puta m̃¬
cedes ẜuorum ułnimitor

Expanded text:
faciant. De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, locentur, puta mercedes seruorum uel iumentorum
Abbreviated transcription (Latin):
et si te arboribr cesis ex lege
acquilia actum sit interdicto
qd̃ ni aut clam rectlitorab¬
soluetur. Si sat̾ p̾macondẽp¬
natione gͣuau̾it re nõmane¬

Expanded text:
ed si de arboribus caesis ex lege Aquilia actum sit, interdicto quod ui aut clam reddito absoluetur, si satis prima condemnatione grauauerit reum, mane
Abbreviated transcription (Latin):
recepipõt. ut eademres. ant
ressoliitanq̃ res mobilis
sit possessa. HDem.
ui quod obstabit malicia
nõ erpsona s exre purgatũ
fiuit. ut puta si fisci res ee des

Expanded text:
recipi potest, ut eadem res et ut res soli et tamquam mobilis sit possessa. Pomponum, quod obstabat non ex persona, sed ex re, purgatum fuerit, ut puta si fisci res esse de
Abbreviated transcription (Latin):
tpr usucapionem rermi
mobilium ꝯstitutum ẽ us¬
ncapiantimn nõ põt recte uti
⁊ seꝑatas ab edifico nõ posse¬
disti sic nec peneste singleaut

Expanded text:
 usucapione rerum mobilium constitutum est, usucapiantur. et non potes recte uti et separatas ab aedificio non possedisti, sic nec penes te singulae aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓtutore negoia gessit uł ge¬
rat ⁊ fidenissores eoꝵ s cũ qui nõ
gessit oĩmõ tenebitur nam nec
actõ tutele eum qui ñ gessit tenz
s utili actõne ꝯuemendus ẽ quia
suo ꝑiculo cessauit ⁊ tũexstipula¬
tu actõne nec ip̃e nec fidenissoreᷤᷤ
eius tenebitur ⁊pellendꝰ gͥ erit
ad admĩstracõnẽ pp̃ea ut stipłoe
quo ista possit tem. hanc sti¬
płonẽ placet funita demũ tute
laꝯmitti ⁊ fidenissorib diemex¬
negoia gessit aliud dicend̾ẽita

Expanded text:
 tutore negotia gessit uel gerat, et fideiussores eorum. Sed enim qui non gessit, omnino non tenebitur: nam nec actio tutelae eum qui non gessit tenet, sed utili actione conueniendus est, quia suo periculo cessauit: et tamen ex stipulatu actione neque ipse neque fideiussores eius tenebuntur. compellendus igitur erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri. Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem extore negotia gessit, aliud dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
mine dsequiposset nisi forte ꝗd
ex re furtuua ad sociũꝑuen̾it hi
suus q̃m mͥ pignori dederis fur¬
tum mͥ fec̾it agendo cciͣa pigno¬
raticia conseqͣ ue simlr auc dãp¬
num decidas aut ꝓ noxe declicõ¬
ne hoĩemrelnqͣs. ¶ Id̾ dñd̃¬

Expanded text:
i forte quid ex re furtiua ad socium peruenerit.His seruus, quem mihi pignori dederis, furtum mihi fecerit, agendo contraria pigneraticia consequar, uti similiter aut damnum decidas aut pro noxae deditione hominem relinquas.Idem dicen
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt qui adeo ꝑsonã dñi
sustinet ait ã tradendo rem ẜ¬
iosi alienare erstimet᷑ ⁊dit̾e
aut rem furtiuã tutor ul cur¬
ator furiosi eoꝵ noĩe possũt
¶Si tluo ẜ nitunestem ⁊ ar¬
gentũ surripuerũt e⁊ alt̾iuis
noĩe tetũ de ueste actũ fu̾it al
terius de argento agetur nul¬
la excepcõ dan debebunt obe¬
anirem qdiam de ueste actũ

Expanded text:
da sunt, qui adeo personam domini sustinet, ut etiam tradendo rem furiosi alienare existimetur. condicere autem rem furtivam tutor et curator furiosi eorum nomine possunt. Si duo servi tui vestem et argentum subripuerint et alterius nomine tecum de veste acterius de argento ag‹a›tur: nulla exceptio dari debebit ob eam rem, quod iam de ueste actum
Abbreviated transcription (Latin):
aclitãb̃rclitatẽ ticio furtũ fec
s adica br̃ ditate scrꝰ legatu
ad se ꝑtine uoluit fuiti eius
ẜuinomme aget cum eo ticiꝰ
cui furtũ fecat tolli firti ac¬
tionem ut nec si alienatus sic
agi possit conomine nec pͣ
aditã quidem br̃ditatem ti¬
tu fc̃s est er saque legantur¬

Expanded text:
reditatem Titio furtum fecit. si adita hereditate Seius legatum ad se pertinere uoluerit, furti eius serui nomine aget cum eo Titiuscui furtum fecerat, tolli furti actionem, ut nec si alienatus sit, agi possit eo nomine ne post aditam quidem hereditatem Titii factus est, quia ea, quae legantur
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt recte is pat̾ fam̃. ft̃s eo no¬
mie aget. ¶S et sires enoca¬
ta surrepta fu̾it ci pr fanĩ. fact̃¬
sit. idem ag̾e pot̾it. HDemi .l.¬
lis quirem ꝯmodass cãrẽ cla
abstunss furti cum eo agi nõ
põt qr suũ recepiss ⁊ ille ꝯmo¬
dati lib̾atus eẽt ħ tñ ita accipi¬
end̾ est sinullas retinencli cãs
is cui zmodata est res. erat ha¬
bit. nam sumpensas neccias
i rẽ ꝯmodatam fet̾it int̾fit

Expanded text:
et, recte is pater familias factus eo nomine aget. sed et si res ei locata subrepta fuerit, pater familias facts itidem agere poterit. 60 Idem lis, qui rem commodasset, eam rem clam abstulisset, furti cum eo agi non potest, quia suum recepisset et ille commodati liberatus esset. hoc tamen ita accipiendum est, si nullas retinendi causas is cui commodata res erat habuit: nam si impensas necessarias in rem commodatam fecerat, interfuit
Abbreviated transcription (Latin):
est ex alieno largiriet bñsicio de¬
bitorẽ sibi acquirere. uñ ⁊ is fur¬
ti teñr e ⁊ ĩo rem ãmouet ut eam
saluã cẽ fuiti acc̃oe. uenclica¬
tionẽ u̾o et ꝯdone tolli sic̃ ex
dniso post souitã duppliaut

Expanded text:
est ex alieno largiri et beneficii debitorem sibi adquirere. unde et is furti tenetur, qui ideo rem amouet, ut eam saluam esse furti actionem, uindicationem uero et condictionem tolli: sicut ex diuerso post solutam dupl
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ dampnato fure receyta ẽ
pectina sublata insimplũ uidet
furti q̃o sublatamaxime si nõ so¬
lum rem furtiuam fur restitũe ius¬
sus fu̾it sz aliquil amplius me
furti sublatãcẽ. ¶ Si respectu¬
liaris surrepta in põtatem ser¬
ui rechicrit soluitur furti niciũ
et incipit ħ caumpeculio eẽ ⁊
a domino possideri cũ aũt ser¬

Expanded text:
et damnato fure recepta est pecunia sublata in simplum, uidetur furti quaestio sublata, maxime si non solum rem furtiuam fur restituere iussus fuerit, sed amplius aliquid in furti sublatam esse. Si res peculiaris subrepta in potestatem serui redierit, soluitur furti uitium et incipit hoc casu in peculio esse et a domino possideri. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
sol ꝯuenit uti fructus m̾cedẽ pig¬
norimeẽnt sieos clam deportaũ¬
is fintitecũ ag̾e posse agebat. s
et situ aliifructꝰ pendentes nen¬
dideris. ⁊ emptor eos deportaue¬
rit ꝯseqͥnserit ut infurtiuã cãm
eos incid̾e chicamꝰ t .n. fructꝰ ꝙͣ
oui solo coh̾ent fundi eẽ ⁊ ĩo co¬
lonũqr uoluntate dñi eos ꝑciꝑe
possũt tũ ẽptor eos suo noĩe cog¬
at. ¶Statunb̾ siqui si decem

Expanded text:
onuenit, uti fructus ob mercedem pignori mihi essent. si eos clam deportaueris, furti tecum agere posse aiebat. sed et si tu alii fructus pendentes uendideris et emptor eos deportauerit, consequens erit, ut in furtiuam causam eos incidere dicamus. etenim fructus, quamdiu solo cohaereant, fundi esse et ideo colonum, quia uoluntate domini eos percipere possint, cum emptor eos suo nomine cogat?Statuliberum, qui, si decem
Abbreviated transcription (Latin):
tore neg̃a gerit ul meo tutore q
oilgentiã pr̃are deb̾at ułti ꝗ ex
pł̾ib tutorib testõ datis obla¬
ta sat̾ͥdacõe solꝰ aclimnistrõnem
suscepit. ¶ Si de doñone ait̾ius
remmcã tencas ⁊ cã sumpiam
ita demũ te furti ag̾e metũ pos¬
se. uil ait si intersit tuã retin̾e
noxali iudicõ defendisti uł egr̃

Expanded text:
tore negotia gerit, uel in eo tutore, qui diligentiam praestare debeat, ueluti qui ex pluribus tutoribus testamento datis oblata satisdatione solus administrationem suscepit.Si ex donatione alterius rem meam teneas et eam subripiam, ita demum furti te agere mecum posse Iulianus ait, si intersit tua retinere noxali iudicio defendisti uel aegr
Abbreviated transcription (Latin):
est ut si forte a fure acceꝑit fuꝰ
qd̃ ei rei satis eẽ iudeatur silr
recte trans actũ udeat. ¶Si
qs uiraũit se surtũ ñ fecifse de¬
inde rem furtiuã nõ ꝯtracter

Expanded text:
est, ut, si forte a fure acceperit seruus, quod ei rei satis esse uideatur, similiter recte transactum uideatur.Si quis iurauerit se furtum non fecisse, deinde rem furtiuam contrectet,
Abbreviated transcription (Latin):
ul consiliũ dare tũc nocet cu
ꝯsecuta contractacõ est. ¶ Sicis
asmũneũ coegiss et inequas
o mocdestino ꝯsunmeo de dal
di aĩo icl fetisse siminꝰ in fcm̃a
genclum. ¶ Cũticõ honestou¬
iropeccumã c̾de uellẽ subieti¬
sti michi aliũ ticiũ egenũ qͣul
le cẽt locuplex ⁊ nũmos acçep¬
tos cũ eo duisisti furti teñis

Expanded text:
l consilium dare tunc nocet, cum secuta contrectatio est.Si quis asinum meum coegisset et in equas o Modestino studioso meo de Dalmdi animo id fecisset, si minus, in factum agendum. Cum Titio honesto uiro pecuniam credere uellem, subiecisti mihi alium Titium egenum, quasi ille esset locuples, et nummos acceptos cum eo diuisisti: furti tenearis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝗs ex domo in qͣnemo erat ra¬
puit accõe de uonis raptis ĩ qͣ¬
drupnim conuenietꝰ. fuirti ñma¬
nifesti uidel sinẽo eũ dep̾hen¬
uiinuiie cã ianuã effregit
qmͣuis tñ ꝑ alios res ammote
fiunt nõ teñr fuiti namin ale¬
firia uoluntas⁊ ꝓpoĩtum de¬
linq̃ntis clistingunt. ¶Sis¬
uus rem ꝯmodatoris surripu¬
ent et soluendo sit is cuisurre¬
ptus est sab ait posse ꝯmoda¬
ti agi cũ eo et ccͣ clũm furti sin
nõie s et si peccuniã ꝙͣ doꝰ exeg

Expanded text:
is ex domo, in qua nemo erat, rapuerit, actione de bonis raptis in quadruplum conuenietur, furti non manifesti, uidelicet si nemo eum deprehenui iniuriae causa ianuam effregit, quamuis inde per alios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia uoluntas et propositum delinquentis distinguit.Si serervus commodatoris rem subripuerit et solvendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et commodati agi cum eo et contra dominum furti servi nomine: sed si pecuniam, quam dominus exegi
Abbreviated transcription (Latin):
puto furti agend̾. ¶S sis
uomeo ꝑsuasũ sit ut tabul¬
as meas destrib̾e̾t puto si qd̃
suo psuasũ sit fui corrptia¬
gendum su p̃c fecit de tolo ac¬
cionẽ dandam. ¶Suniea¬

Expanded text:
puto furti agendum.Sed si seruo persuasum sit, ut tabulas meas describeret, puto, si quidem seruo persuasum sit, serui corrupti agendum, si ipse fecit, de dolo actionem dandam.
Abbreviated transcription (Latin):
nigerant ul absentib
nobis nobis qi pcuracor¬
es anquid agant danda
nommne aut eriegatis ꝑti¬
ñe ad noc cepint ant ex
brditate idem prabrnec

Expanded text:
gerant uel absentibus nobis quasi procuratores aliquid agant, dandanomine aut ex legati pertinere ad nos coeperunt aut ex hereditate, idem praestabunt: nec
Abbreviated transcription (Latin):
nsuffructꝰ auenus ẽ. nł quierat
pignori ticõ obligatus nore
decusti pot̾itis cui condempna¬
tus ẽ. tecum ag̃e nidicati nec ex¬
spectabimꝰ ut creditoremncat

Expanded text:
usus fructus alienus est vel qui erat pignori Titio obligatus, noxae dedisti, poterit is, cui condemnatus es, tecum agere iudicati, nec exspectabimus, ut creditor evincat.
Abbreviated transcription (Latin):
tor si iocuplecor templis ꝙ agit
inspicitur et ant extpode doli
ccat tp̃c quo agitur spectatur
plane ut scenola aiebat ⁊ siꝑ
ient res antelitem ꝯtestatat
mtdum q̃i locuplecor fcus sit

Expanded text:
sit locupletior, tempus quo agitur inspicitur: et ut exceptio doli ceat, tempus quo agitur spectatur. Plane, ut Scaevola aiebat, etiamsi perierit res ante litem contestatam, interdum quasi locupletior factus
Abbreviated transcription (Latin):
debiti nõ fit mexpeditoitadon¬
umn int̾ fidcuissores diuiditur
accõ si nõ inficientur namin¬
ficientibo anxillum diuifsio¬
ms nõ est indulgendumfus
quidem qr fiumiris effectus:

Expanded text:
debiti non sit in expedito. Ita demum inter fideiussores diuiditur actio, si non infitientur: nam infitiantibus auxilium diuisionis non est indulgendum. Fiquidem, quod sui iuris effectus
Abbreviated transcription (Latin):
mortis cã accipitur. et qd̃ pr̃
dedit. pp̃ mortem filii uł ccg̃¬
timortis cã capi.mẜ. scripsit¬
demq et sic posse dõari ait. ut
siconialnt. recipiatim Pau.¬

Expanded text:
mortis causa accipitur: et quod pater dedit propter mortem filii uel cognati, mortis causa capi Iulianus scripsit.Denique et sic posse donari ait, ut, si conualuerit, recipiatu
Abbreviated transcription (Latin):
tislari nõ possunt adiu̾sis tñ
suiguli possunt. s nõ absre est
ꝓbare ħ diuetsos accusatores
adinti posse dum si añ de¬
nunciationẽ nupfit prior
iminer accusari nõ pocest expͦ¬
tabit igitur mulier sm̃am de
adultero latam si ab sonitus
fuit mulier ꝑ eum nincet nec
ultra accusar põt sicondemp¬
natus funt mulier nõ est con¬
tempnata si aget cãm suam
et optmñe uł gr̃a ul iuisticia ul
legis auxilio possit qr enim
qr cium si adulter iimititꝰ:
opp̾ssus ⁊ falsis argumentis
testib qr subornatis apud
p̾sidem granatus qr aut nos¬
uit aut nõ potinit ꝓuocarem
ulier uero inditem religiosũ
sortita pudicitiam suam de¬

Expanded text:
tulari non possint, a diuersis tamen singuli possint. sed non ab re est hoc probare diuersos accusatores admitti posse, dum, si ante denuntiationem nupserit, prior mulier accusari non possit. exspectabit igitur mulier sententiam de adultero latam: si absolutus fuerit, mulier per eum uincet nec ultra accusari potest: si condemnatus fuerit, mulier non est condemptinere uel gratia uel iustitia uel legis auxilio possit. quid enim, si adulter inimicitiis oppressus est uel falsis argumentis testibusque subornatis apud praesidem grauatus, qui aut noluit aut non potuit prouocare, mulier uero iudicem religiosum sortita pudicitiam suam de
Abbreviated transcription (Latin):
tohredabrigitur exhus
accombo ex quibodiesd¬
atur alrestituendam rem
nõ restituaturlis estimab¬
itur. ¶si quis absente alũ¬
miquid nõ debeat ꝓniclic¬

Expanded text:
tur igitur ex his actionibus, ex quibus dies datur ad restituendam rem, non restituatur, lis aestimabitur. Si quis absente advenumquid non debeat pro i
Abbreviated transcription (Latin):
ntidempnati. ceͬtepcura¬
torem tutorem necurito¬
rem p̃sentem c̃e sufficit. s ã
ip̃os ꝓcuratores.ul tutores
uł curatores fat̾ifufficiat n¬
idcamus ⁊ nõ putosuffice
¶Inpupillotutorisanct¬
oritatẽ ecigim. ¶annorė
Anꝯfessiione sua restitnem

Expanded text:
certe procuratorem, tutorem curatoremve praesentem esse sufficit. Sed an et ipsos procuratores vel tutores vel curatores fateri sufficiat, videamus: et non puto sufficere. In pupillo tutoris auctoritatem exigimus. Minorem a confessione sua restituemus.
Abbreviated transcription (Latin):
pula qr cono meluis i¬
nemri põt. quo fit ut uom
appllõ non ait c̾te rei sig¬
inficatiua cum id quia uo¬
no melius sit ip̃m quoq
conum sit. at cum optimũ
quis stipłatm io stipłari
utllr̃. cuius bonitas prin¬
cipalem gͣdum bonitatis
hat que res efficit. ut ea ap¬
at. fimdicti siquis usum
fnictum scipiatus fin̾t inc¬
siquis io ꝙ arethusa anci¬
ua natum exit aut fiructꝰ
quim fundo trisculano na¬
ti erunt. darisibistiplãtus
deatus. s ipa nã manfestis¬

Expanded text:
pulari, quia bono melius inueniri potest: quo fit, ut boni appellatio non sit certae rei significatiua, cum id, quod bono melius sit, ipsum quoque bonum sit. at cum optimum quisque stipulatur, id stipulari intellegitur, cuius bonitas principalem gradum bonitatis habet: quae res efficit, ut ea apsit.Fundi certi si quis usum fructum stipulatus fuerit, incsi quis id, quod ex Arethusa ancilla natum erit, aut fructus, qui in fundo Tusculano nati erunt, dari sibi stipulatus deatur. sed ipsa natura manifestis
Abbreviated transcription (Latin):
tendi porit plane simsila
euicii quis stipłatus sit nõ
est exrectaridum nt isila ruat
sic de demde agipossit nec
caripossit. s ubiiam cepit
mora faciende nisule fi trĩc
agetur. dies q obngois.
ceoit. auł.¬
nt̾dum pura sciplõ exre ip¬
qd̃ mut̾o sit ant fructus
futuros. aut domum edifi¬
cari scipłatus sit trnc em̃
qui cartagini daristiplã tͦ
cumrome sit tacite tempꝰ
complectundet᷑. quo puemre
cartaginem pot̃ Item siop¬

Expanded text:
tendi poterat. Plane si "insulam fulciri" quis stipulatus sit, non est exspectandum, ut insula ruat, sic deinde agi possit: nec cari possit: sed ubi iam coepit mora faciendae insulae fieri, tunc agetur diesque obligationi cedit. Paunterdum pura stipulatio ex re ipquod in utero sit aut fructus futuros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim iqui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti uidetur, quo perueniri Carthaginem potest. item si op
Abbreviated transcription (Latin):
petriint seꝑaconem sibi
deb impntrare suamfa¬
cultatem sicũ:eent bom
iconca hrdis uli mannt
boa pocins defuncti sibi

Expanded text:
petrauit separationem, sibi debet imputare suam facilitatem, si, cum essent bona idonea heredis, illi maluerint bona potius defuncti sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nmeo de ambulet nz ei qui
incuns plane. inquulmisq
eornm et inquilmorumuro¬
rib canendumẽ. ait lab̾õ. It

Expanded text:
n meo deambulet neque ei qui icinis plane inquilinisque eorum et inquilinorum uxoribus cavendum esse ait Labeo, it
Abbreviated transcription (Latin):
riutu solus michi can̾e deb̾¬
as anu̾o. etis cuins edes nõ¬
uicõse sunt. an isle solus an
tes damynum nrchident. ꝙͣ¬
ius possit quis dr̃e. nõ min¬
to incolunum edumilxc

Expanded text:
rum tu solus mihi cavere debeas an vero et is, cuius aedes vitiosae non sunt, an ille solus, an tes damnum mihi dent. quamvis possit quis dicere non vitio incolumium aedium hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tor u cum eoagitur. ħ excepco
nocet s de eoope qiam erat ft̃m
cum iudicu acciperetir:⁊tez
sirem q̃ ate pecierat ticius pig¬
endument. qnpignoridedit
ticius ⁊ siquidempetit añq̃m
petet nõ or einoce excepoom. na
niue pete debuit iego salnam de¬
s si postea ꝙ pecut pignori de¬
ne mspiciendum est aniocor¬

Expanded text:
exceptio nocet, sed de eo opere, quod iam erat factum, cum iudicium acciperetur.Item si rem, quam a te petierat, Titius pigendum erit, quando pignori dedit Titius: et si quidem antequam peteret, non oportet ei nocere exceptionem: nam et ille petere debuit et ego saluam hased si posteaquam petit, pignori dene, inspiciendum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
hilic uendicacoe prima minin¬
dicium deduxit: Siq̃uis it
pecient demactum petat puto
forcius defendendum. auudi
inditunc petitrm aliud minc

Expanded text:
habuit, uindicatione prima in iudicium deduxit.Si quis iter petierit, deinde actum petat, puto fortius defendendum aliud uideri tunc petitum, aliud nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
offbudicis in dempntati mc¬
toris futur ꝙ mamimissor
isꝯsulatur si debitordedo¬
mimorei ꝙ pignori dedit ñ
inlocum uicti fuccessisse ñ ni

Expanded text:
fficio iudicis indemnitati uictoris futurique manumissoris consulatur.Si debitor de dominio rei, quam pignori dedit, non in locum uicti successisse non
Abbreviated transcription (Latin):
arc̃ O ulierem pp̃ publicam u¬
tilitatem ad annonam ꝑtinen¬
runt famo. Si quo accusantes¬
etiam suic ulla dubitatione
admittunt. ¶Milites quo
qui cãs alienas deferte nõ pos¬
sunt qui propace excubant ul
admttenli sunt ẜui quor de¬
ferentes aucduuitur. Saul.¬

Expanded text:
 Mulierem propter publicam utilitatem ad annonam pertinenrunt. famosi quoque accusantes sine ulla dubitatione admittuntur. milites quoque, qui causas alienas deferre non possunt, qui pro pace excubant, uel admittendi sunt. serui quoque deferentes audiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
et ex coactis ab alio dampñ
datum sit ut .⁊ is qui coegit
et is qui coactus est ꝯtineri
udeatur. ¶In hac accõne
intra annum utilem uerũ
p̾cumrei quadruplatur ñ
eciam qd̃ int̾est. ¶ H acc̃o
eciam famihe nomine dpetit
nõ impoĩt a neccitate osten¬
dencli qui sunt ex fannlia ho

Expanded text:
 ex coactis ab alio damnum datum sit, ut et is qui coegit et is qui coactus est contineri uideatur. In hac actione intra annum utilem uerum pretium rei quadruplatur, non etiam quod interest. Haec actio etiam familiae nomine competit, non imposita necessitate ostendendi, qui