comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna concaue manui prius infudit. digito ma¬
nus alt̾ius ip̃ãm aliqmͣdiuconfricando. Cinnq
paulo post cam in t̾ram effudisset cutem dicebat
niłtis lesam apparuisse scissuris. eamq paulatiui
qui añ aduentũ cancellarii matheo notario serui¬
etat. dicebat quẽdam ex hoĩb ciusdem mathei
sepius ad se uenisse. ⁊ ex ꝑte diũ sui rogasse im¬
portumꝰ ut ei domũ in qua rob̾tus belusm̃sis ia
conuocatis in domo suo electo siracusano. aatheo
notario richardo molisi comite. rumualdo saier
rem eis totam exposuit. uissitq saleruũ eoꝵ con¬
filus accerũri. Qui cum int̾rogatus eẽt uttũ ipĩ
rob̾to medicinam aliqͣm obtulisset: audacter et
ꝑmpte respondit nũqmͣ eĩ quidpiam se dedisse. at
i productis testib faisum dixise ꝯuictus est: adi¬
it nicha ei se dedisse quod lesionem posset inferre.
am suroppum rosatum simplicem fuisse quem
dedat. ⁊ cum quidem nõ a se factum s emptũ

Expanded text:
fortuna, concauae manui prius infudit, digito mafortuna, concauae manui prius infudit, digito manus alterius ipsam aliquamdiu confricando. 40.14 Cumque paulo post eam in terram effudisset, cutem, dicebat, multis lesam apparuisse scissuris, eamque paulatim, qui ante aduentum cancellarii Matheo notario seruierat, dicebat quemdam ex hominibus eiusdem Mathei sepius ad se uenisse, et ex parte domini sui rogasse importunius, ut ei domum, in qua Robertus Bellismensis iacconuocatis in domum suam electo Siracusano, Matheo notario, Ricardo Molisii comite, Rumoaldo, Salerrem eis totam exposuit iussitque Salernum eorum consiliis accersiri. 40.17 Qui cum interrogatus esset, utrum ipsi Roberto medicinam aliquam obtulisset, audacter et prompte respondit nunquam ei quippiam se dedisse. 40.18 At ubi, productis testibus, falsum dixisse conuictus est, adicit nichil ei se dedisse, quod lesionem posset inferre: nam siroppum rosatum simplicem fuisse, quem dederat, et eum quidem non a se factum, sed emptum
Abbreviated transcription (Latin):
simũ ꝙ ep̃m malteusem aliosq prudendes ⁊ dis¬
crecosi uiros qui rei modũ ⁊ cãm agnosc̾e̾nt.
hii aũt uisa reconstant̾ asserebant nõ qua eiꝰmoĩ
posse corrupcõnem ex ea qmͣ passus fuerat egͥtu¬
dine prouenire. Cum ergo quesitum eẽt utrum
aliquis ad eiun medicus p̾ter eos qui ad hoc depu¬
tati fuerant accessisset: dictum ẽ de hiis qui ergo
assidebant saleruũ iudicem quiddam ei quasi sirop¬
pum in uase uitreo porrexisse. ¶Quoꝵ unꝰ mamĩ
ostendens late patenti uulu̾e saciatam: dicebaat
hoc sibi ex eiꝰdem siroppi malicia contigisse. Aiebat
em̃q forte sociis recedentib solus in domo rema¬
rens uoluisset ex cadem pocione latent᷑ acciꝑe
sicut imprudenciũ quoꝵdam mos est uelle que¬
cumq uiderint attemptare. maxĩe cum ad expel¬
landam egritudinem quaui passus nuꝑ fuerat
illam sibi cred̾et ꝓfuturam. Quam tñ sic ferente

Expanded text:
simum, et episcopum Maltensem, aliosque prudentes et dissimum, et episcopum Maltensem, aliosque prudentes et discretos uiros, qui rei modum et causam agnoscerent. 40.10 Hii autem, uisa re, constanter asserebant nunquam eiusmodi posse corruptionem ex ea, quam passus fuerat, egritudine prouenire. 40.11 Cum ergo quesitum esset, utrum aliquis ad eum medicus preter eos, qui ad hoc deputati fuerant, accessisset, dictum est ab his, qui egro assidebant, Salernum iudicem quiddam ei quasi siroppum in uase uitreo porrexisse. 40.12 Quorum unus manum ostendens late patenti uulnere sauciatam, dicebat hoc sibi ex eiusdem siroppi malitia contigisse. 40.13 Aiebat enim quia, forte sociis recedentibus, solus in domo remanens uoluisset ex eadem potione latenter accipere, sicut imprudentium quorumdam mos est uelle, quaecumque uiderint, attemptare, maxime cum ad expellendam egritudinem, quam passus nuper fuerat, illam sibi crederet profuturam; quam tamen, sic ferente
Abbreviated transcription (Latin):
cancellarius ob familiaritatẽ machei notariĩ sus¬
pectum eum hñs timensq ne sub hac octasione
uellet acceptam nuꝑ iniuriam m̃dicare. noluit
ut ad illum accede̾t. s alios ei iussit medicos proui¬
deri. Salernus tũ cirta uolũtatem eius latent egrũ
a dire disposuit uelut iuinuitum bñficia collaturꝰ
sũmaq diligencia domũ in qua iacebat ꝑquirẽs.
eum aliquociens uisitauit. Quo postea reb hu¬
manis nõ sine magno cancellariidolore subla¬
to: mmrabantur qui aderant uidentes capiuos
eius sponte defluere. cutemq liuidam ad tactum
manus auelli. ⁊ a carne facillime seꝑari. Dicebãt
ergo uenenũ ei fuisse sine dubio ꝓpinat̾. Quod
cum ad aures cancellarii ꝑuenisset: statuit rei
u̾itatem modis om̃ib explorare. s qm̃ putabat᷑
idem in quibdam egritudinis posse contingere
misit archiep̃m saleruitanũ uirũ in fisica ꝓbatis¬

Expanded text:
cancellarius, ob familiaritatem Mathei notarii suscancellarius, ob familiaritatem Mathei notarii suspectum eum habens, timensque ne sub hac occasione vellet acceptam nuper iniuriam vindicare, noluit ut ad illum accederet, sed alios ei iussit medicos provideradire disposuit, velud in invitum beneficia collaturus, summaque diligentia domum in qua iacebat perquirens, eum aliquotiens visitavit. Quo postea rebus humanis, non sine magno cancellarii dolore, sublato, mirabantur qui aderant videntes capillos eius sponte defluere cutemque lividam ad tactum manus avelli et a carne facillime separari; dicebant ergo venenum ei fuisse sine dubio propinatum. Quod cum ad aures cancellarii pervenisset, statuit rei veritatem modis omnibus explorare. Sed quoniam putabatur idem in quibusdam egritudinibus posse contingere, misit archiepiscopum Salernitanum, virum in fisica probatis
Abbreviated transcription (Latin):
dum in eudem litt̾is aꝑire. ⁊ quid eum facturũ
uellet in ꝑtib cachamensium edoc̾e. uolens aũt
canceslarius ceras hoc exꝑmĩtis cognosc̾e̾: missit
rob̾tum bellisineniẽ cum quibdam aliis ut uiarũ
tnͣsitus obseruaret ⁊ p̾dc̃os cursores quos sciebat
nuꝑrime cachaniã suisse directos in reditu caꝑet
eisq lictãs quas deferebant auferret. Quo uias
nesligencius obseruante: qui litt̾as ferebat per¬
tnͣsiit. socium aũt eius tardius subseq̃ntem cepit¬
⁊ cum se nit̾etur defend̾e: uulu̾auit. Gare cog¬
uita math̃s notarius illatam cursorib suis mo¬
leste tulit inuriam. sibi quo nõ parum timẽ¬
dum existimans. cum opimonem suamapud
ri: saleriius medicus mathei notarii płimũ fami
liaris cuiꝰ ⁊̃ oꝑa salerutane urbis idex fu̾at insti¬
cutus. ip̃m cancellarium instancius admonebat
ut illum diligencie sue sanandũ ꝯmitc̾et. Porro

Expanded text:
dum in eisdem licteris aperire et quid eum facturum dum in eisdem licteris aperire et quid eum facturum vellet in partibus Cathaniensium edocere. Volens autem cancellarius certis hoc experimentis cognoscere, misit Robertum Bellisinensem cum quibusdam aliis ut viarum transitus observaret et predictos cursores, quos sciebat nuperrime Cathaniam fuisse directos, in reditu caperet eisque licteras quas deferebant auferret. Quo vias negligentius observante, qui licteras ferebat pernsiit; socium autem eius tardius subsequentem cepit et cum se niteretur defendere, uulnerauit. 40.4 Ea re cognita, Matheus notarius illatam cursoribus suis moleste tulit iniuriam, sibi quoque non parum timendum existimans, cum opinionem suam apud ri, Salernus liaris, cuius etiam opera Salernitane urbis iudex fuerat institutus, ipsum cancellarium instantius admonebat ut illum diligentie sue sanandum committeret. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus regem neq conspirau̾it uoq conspirauti¬
bus uniqm consensi̾t: s amicis quo semꝑ eque
robustam fidem seruau̾it. Hic igitur ⁊ rob̾tꝰ
de scõ iohẽ cuiꝰ supͣmencio stã est cum płimos
hr̃ent amicos neq panormi facile posset aliqd
cura dignũ accid̾e quod nõ ad eorum noticiam
ꝑueniret: conspiranciũ machinam̃ta cancella¬
rium edocebant. ⁊ quib oport̾et ea consiliis p̃¬
pediri. Quoꝵ si quidem ip̃e mouitus odomsqrͣ¬
relli consilio p̃tulisset: emergentes ab inicio mo¬
tus facile comp̾ssisset. uerum tanta cupiditas
ciusdem odonis m̃tem inuaserat: ut ex sola
im̃um qnͣtitate fidem oĩmũ metiretur. Inde
factum est ut auri gẽmarũq splendore seductus.
salubre consilium amicoꝵ ueglex̾it ⁊ uelut
angues in sinu fouens nõ uullos hostium ual¬
mensem ep̃m sepissime p̃cer consuetudinem mit¬
tere comꝑtum eẽt: putabat᷑ ei conspiracõis ino¬

Expanded text:
adversus regem neque conspiraverit neque conspirantiadversus regem neque conspiraverit neque conspirantibus unquam consenserit, sed amicis quoque semper eque robustam fidem servaverit. Hic igitur et Robertus de Sancto Iohanne, cuius supra mentio facta est, cum plurimos haberent amicos, neque Panormi facile posset aliquid cura dignum accidere quod non ad eorum notitiam perveniret, conspirantium machinamenta cancellarium edocebant et quibus oporteret ea consiliis prepediri. Quorum siquidem ipse monitus Odonis Quarrelli consilio pretulisset, emergentes ab initio motus facile compressisset. Verum, tanta cupiditas eiusdem Odonis mentem invaserat, ut ex sola munerum quantitate fidem omnium metiretur. Inde factum est ut auri gemmarumque splendore seductus, salubre consilium amicorum neglexerit, et velut angues in sinu fovens, nonnullos hotium valniensem episcopum sepissime preter consuetudinem mittere compertum esset, putabatur ei conspirationis mo
Abbreviated transcription (Latin):
eius dampnau̾at. Nec nintꝰ bultassem int̾ sar¬
racenos sitilie nobilissimus ac spotens młtami¬
ali sant cenoꝵ confiarat ĩuidiara ⁊ ̃ enimido
micio pħimiĩ duexissent. Iudisnabat᷑ eñi quod
ga ꝯtimi sedictum ditussimũ sarraceno cũ quso
puatas hx̃bat iimmicicias canceuaris nimis fa¬
mmiliatit᷑ꝰ aduitt̾et ⁊ eius consino multa facere
udenir. ⁊ iñ se cum ei dona płimia contulissere
putabat contempni. nec eius posse gram ꝓiie
rem dissimulans blanduus eosdem ac familiariꝰ¬
alloqui ⁊ mltis eos bũficiis attemptare. uͭ int̾im
tũ quod ad tuitionem sin necessariũ uidebatur
omitte. Nam berengario magistro comestabulo
tnͣssarum in c̾ram qm ei curia ded̾at abeunte.
rog̾ium cironensem de quo płiinũ confidebat illi
substituit. Quicum mita gen̾is nobilitate pol¬
leret ⁊ uirtutis eẽt haut dubie: fidem quo ser¬
uare studuit eatenus in concussam ut ñ solum

Expanded text:
eius dampnaverat. Nec minus Bulcassem inter Sareius dampnaverat. Nec minus Bulcassem inter Sarracenos Sicilie nobilissimus ac prepotens multam illi Sarracenorum conflarat invidiam, cum eum ab initio plurimum dilexissent. 39.6 Indignabatur enim, quod gaytum Sedictum, ditissimum Saracenum, cum quo priuatas habebat inimicitias, cancellarius nimis familiariter admitteret et eius consilio multa facere uideretur, et inde se, cum ei dona plurima contulisset, putabat contempni, nec eius posse gratiam prrem dissimulans blandalloqui et multis eos beneficiis attemptare, nec interim tamen quod ad tuitionem sui necessarium videbatur omittere. Nam Berengario magistro comestabulo trans Farum in terram quam ei curia dederat abeunte, Rogerium Tironensem, de quo plurimum confidebat, illi substituit. Qui, cum multa generis nobilitate polleret et virtutis esset haud dubie, fidem quoque servare studuit eatenus inconcussam, ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
udent ad cancellarium eiusq faunliares tñsisse.
dibiq de cauta nun̾um affiuentia uix modicos
arescentes q riulos suꝑeẽ: ceꝑunt famibant᷑
int se uelud inuicem se cousolando conquen ini¬
nus caute contummichosa u̾ba iace dicentes indig¬
nuam eẽ. puer᷑ hinic alieingenam maxiinis curie
dignitatib occupatis intantam prupisse p̃sip¬
cionis audaciam ut uemimem sibi sociũ adhise
dignetur. solus uelit tanti regii curam gere.
et singłaris pͥuilegio potestatis om̃ib p̾minere.
Seu̾o qui iam in serucio curie consuenerint. qui
difficultates płmnas ⁊ picula consilio suoꝓpulsari
uł p̃cauer docuerint: nũc himles abiectosq
despici ulłoq dignos houore censeri. Regmã cũ
huspana it. frantum hũc cousangumeũ appesla¬
te umis ei familiarit̾ colloqui. ⁊ uelud rapatib
eum oculis intueri u̾endum ne sub hoĩe ꝓpiqui¬
tatis amorillicitus occultetur. Gaytui quoq

Expanded text:
viderent ad cancellarium eiusque familiares transiisse, viderent ad cancellarium eiusque familiares transiisse, sibique de tanta munerum affluentia vix modicos arescentesque rivulos superesse, ceperunt familiariter inter se, velud invicem se consolando, conqueri, minus caute contumeliosa verba iacere, dicentes: indignum esse puerum hunc alienigenam, maximis curie dignitatibus occupatis, in tantam prorupisse presumptionis audaciam, ut neminem sibi socium adhibere dignetur, solus velit tanti regni curam gerere et singularis privilegio potestatis omnibus preminere. Se vero, qui iam in servitio curie consenuerint, qui difficultates plurimas et pericula consilio suo propulsari vel precaveri docuerint, nunc humiles abiectosque despici nulloque dignos honore censeri. Reginam, cum hispana sit, Francum hunc consanguineum appellare, nimis ei familiariter colloqui et velud rapacibus eum oculis intueri; verendum ne sub nomine propinquitatis amor illicitus occultetur. XXXXIIII. Rat
Abbreviated transcription (Latin):
dus ⁊t cilata coustuprate iunrgim inolencia. ꝓmo¬
ru nicestus. adultii questio uentilatur. sumq
dica est robtum calataboiañ publite ioris cesũ
Auaiestias obseruabat ut lapidib taue uutien
absuere tuiseit etum eid ut ciccum ãbituni duc¬
tius ecẽr ipliu falleret eipectantem. licem aut
ilum ensib accincti mmilites sequerent᷑ a pent
et ex uttoq uallerent lat̾e: uix tam̃ pot ieret
ac duerentis furoran ppłi declinare ¶ Post paucos
g dies cum pecumam qmͣ curie spopondat seda¬
tunuam reddere nouet. aut ut aliis indebaturĩ
poset: ad castellum maris ductus est ⁊ carceri
datus in quem multos olim ipe comecetat. ul du¬
sis cõsumptus penis int̾nt. hoc factum om̃ib si¬
niue iplis inaxime q lombardis quos inmuns ile
mał attͥũat a deo placuit: ut imĩsi fatent᷑ sine¬
cesse foret ꝓ cancellario se mortis ꝑicłm subituros.
uiri qui iam nõ pot̾ant libere solitam in
subtos tiranindem extere. cum om̃a huicra curie

Expanded text:
s et illata constupratae uirgini uiolentia, periurii, incestus, adulterii questio uentilatur. 38.17 dictum est Robertum Calataboianensem publice loris cesum angustias observabat ut lapidibus transeuntem obrueret, decretum est ut circum ambitum ductus ecclesie, populum falleret expectantem. Licet autem illum ensibus accincti milites sequerentur et preirent, et ex utroque vallarent latere, vix tamen potuerunt accurrentis furorem populi declinare. Post paucas ergo dies, cum pecuniam quam curie spoponderat se daturum reddere nollet aut, ut aliis videbatur, non posset, ad castellum maris ductus esdatus, in quem multos olim ipse coniecerat, ubi diversis consumptus penis interiit. Hoc factum omnibus Sicilie populis maximeque Lombardis, quos innumeris ille malis attriverat, adeo placuit ut universi faterentur, si necesse foret, pro cancellario se mortis periculum subituros. iri qui iam non poterant libere solitam in subiectos tyrannidem exercere, cum omnia lucra curie
Abbreviated transcription (Latin):
tlit iilitemiis nec retardabi t romamis augus¬
tus catholitus imꝑator ac rebellium inclitus i¬
duato ꝓ tanta fideinc̃citate corpus exponea
totuis potencie sue uire offerreos deniq pr̃es
Sescripti. quib ẽ pestis ip̃ius famaclarior.qr eã
riam usurpamus. uias om̃s nuematis. ⁊ mõs
qualit ima nobiscũ ⁊ cũaliis orbis t̾re principi¬
te tem̾itatis articulo ad destruccõm cõium hos¬
tiuim occurre ualeatis. p̾ẜtim cũ diuma poten¬
cia ñtamtueri nelit romamũ impiũ qͣm auge¬
ri. Ecce .n. rex ungarie regnũ nr̃e nu̾diccõi fub¬
iecit. dum modo defensionis nr̃e clipeo ꝓtegat᷑.¬

Expanded text:
tabit nullatenus, nec retardabit Romanus Augustus, Catholicus Imperator, ac rebellium inclytus Dominator, pro tanta fidei necessitate corpus exponere, et totius potentiae suae vires offerre. Vos denique patres conscripti, quibus est pestis ipsius fama clarior, quia causa riam usurpamus: vias omnes inveniatis et modos, qualiter una nobiscum et cum aliis terrae principitae necessitatis articulo, ad destructionem communium hostium occurrere valeatis: praesertim cum divina potentia, non tam tueri velit Romanum Imperium, quam augeri. Ecce enim, quod Rex Ungariae regnum nostrae ditioni subiecit, dummodo defensionis nostrae clypeo protegat
Abbreviated transcription (Latin):
transalpina in ultramarinis ꝓtib uices agẽ¬
te nras. de ꝯsilio magrõꝵ hospitalis.⁊ scẽ mã¬
regem electi semꝑ augusti ⁊ regni ierosolimi¬
tam heredis enisdem rẽgis ⁊ regni mod̾amine
fungebatur. cũ soldano babilonie supradco.
treugas pruudent᷑ ⁊ fidelit̾ mniit. quas magist̾
domus milicie templi cũ cet̾is t̾re nobilib ĩ¬
digenis.⁊ cinib acconeñ. ad sp̃ale nr̃e celsitu¬
dinis odium. ñ ad om̃e bonũ hũdo respectum
acceptare nullatemis uolu̾nt. quin pͥocius
more dispariũ aurigaꝵ in diu̾sas hinc inde
ptes detrahendo uehiculũ. tandem ꝓut euẽ¬
tus rerũ docuit. in p̾cipicium demũ uectores
⁊ sartinam deduxerũt. Hec uos lat̾e ñ credi¬
mus fuisse p̾cipuam ĩmo solam originem n¬
morbi p̾sentis ⁊ cãm que soldanũ babilonie
ꝯtimns ã postinodũ iniuriis lacessitũ ad que¬
renda remota suffragia ⁊desꝑanda corgit. ħ

Expanded text:
transalpina, in ultramarinis partibus vices agentransalpina, in ultramarinis partibus vices agente nostras, de consilio Magistrorum hospitalis, et Sanctae Man Romanorum regem electi semper augusti et / regni Jerusalem heredis, eiusdem regis et regni moderamine fungebatur, cum soldano Babilonie supradicto treugas fideliter et prudenter inivit. Quas magister domus milicie Templi cum ceteris terre nobilibus indigenis et civibus Acconensibus ad speciale nostre celsitudinis odium, non ad commune bonum habendo respectum acceptare nullatenus voluerunt, quin pocius more disparium aurigarum in diversas hincinde partes trahendo vehiculum tandem, prout eventus rerum edocuit, in precipicium devium vectores et sarcinam deduxerunt. Hec vos latere non credimus fuisse precipuam, ymmo solam originem morbi presentis et causam, que soldanum Babilonie continuis eciam postmodum iniuriis lacessitum ad querenda remota suffragia et desperanda coegit. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
dium incidissent. ut testãtib sanguims occi¬
soꝵ ꝑ ualles monciũ sic ꝓfluẽtis aque decur¬
sib. nulla ꝓrsus extit̾it pugna. s cedes. Infã¬
tes autem murbe beata inuentas nequit̃ ad¬
duxerũt. senes. infirmos ⁊ debiles ac moniales
ad fuge laborem mħiles in urbe relictos ĩip̃oꝵ
quin pocius in ip̃ius dei nr̃i ꝯspectu sepulcro do¬
min uiolato qd fuerat fidei xp̃iane insibile
nutrimentũ. miẜabilit̾ occiderũt. post ħ ad
recõciliacõm tanti discidii.⁊ tocius rerpublice
ac fidei xp̃iane uindictam. armauit ut dr̃ uni¬
u̾salit̾ omis orientalis plage xp̃icolas utinã
⁊ ẽracti.⁊ ꝯsorcio. qd̾ tñ iusto timore ñcaret
accito. de quoꝵ euentu uelit altissimus. ꝓ cuiꝰ¬
sicient̾ expectat. eoq magis anxlamur in sp̃u
quo iustiori dolore torquemur in mẽte. uelud
qui scimus hoc pocius ꝯtigisseculpa qmͣ fcõ. Du¬
dum etenim uiro spectabili comite odxmibie.

Expanded text:
dium incidissent, ut testantibus sanguinis occidium incidissent, ut testantibus sanguinis occisorum per valles moncium sicut profluentis aque decursibus nulla prorsus extiteratpugna, sed cedes. Infantes autem duxerunt; senes, infirmos, debiles et moniales ad fuge laborem inabiles in urbe relictos in ipsorum, quin pocius in ipsius dei conspectu sepulchro domini violato, quod fuerat fidei Christiane visibile nutrimentum, miserabiliter occiderunt. Post hoc ad reconsiliacionem tanti dissidii et tocius rei publice ac fidei Christiane vindictam armavit, ut dicitur, universaliter omnes orientalis plage christicolas. Utinamet Coracti consorcio, quod / tamen iusto timore non caret, accito! De quorum eventu velit altissimus, pro cuisitienter expectat: eoque magis anxiamur in Spiritu, quo justiori dolore torquemur in mente, velut qui scimus, haec potius contigisse culpa, quam facto. Dudum etenim viro spectabili comite Cornubiae,
Abbreviated transcription (Latin):
dit cuuitatẽut nec in defensionis p̾sidiũ nec ĩ fu¬
ge ꝯsiliũ obsessis fidel nr̃e pugilib laxaretur.
ambigẽtib autẽ eis cunusiodi gemis mortis
elig̾ent ex p̾dcĩs. tandem ⁊ si mula uia securior
saltem ẽ insa uia dilacõr. ut ꝑ fuge remediũ.
aliqui se a ꝑseqñciũ oculis cauerne mortis ĩmi¬
nẽtis abscond̾ent. ⁊ uoctis circuitu aliqui manꝰ
occidenciũ fessas euad̾ent. uł ut saltim uniũ ex
om̃ib cladis ⁊ piculi nũciũ reẜuarent. ñ defuit
tandem int̾ tot aduenaꝵ hostium milia ductor
⁊ cogintor maꝵ indigena qui ꝑ sufficiẽtes in anci¬
um ⁊ msidianciũ turmas. uelud ꝑ siluas angus¬
tas uenatores ꝑ meuitabilia loca disposint.in
quoꝵ mamus qnͣto celerius fug̾ent. tanto cele¬
rius cadent fugiẽtes. S fefellit.o. ꝓdolor euent
rei mifande ꝯsliũ. quin tamqmͣ in rete patum
auib sic om̃s fere septem milia hominũ ĩgla¬

Expanded text:
dit civitatem, ut nec in defensione presidium nec in fudit civitatem, ut nec in defensione presidium nec in fuga consilium obsessis fidei nostre pugilibus laxaretur. Ambigentibus autem in eis, cuiusmodi genus mortis eligerent, ex predictis tandem, etsi nulla via securior, saltem est visa via dilacior, ut per fuge remedium aliquos a persequencium oculis caverne montis imminentis absconderent et noctis circuitu aliqui manus occidencium fessas evaderent vel ut saltem unum ex omnibus cladis et periculorum nuncium reservarent. Non defuit tamen inter tot advenarum hostium milia ductor et cognitor viarum indigena, qui per se insufficientes insidiancium turmas velut per silvas angustas venatores per inevitabilia loca disposuit, in quorum manus quanto celerius fugerunt, tanto rapidius caderent fugientes. Sed fefellit, o proch dolor, eventus rei miserande consilium, quoniam tamquam in rete paratum avibus, sic septem milia fere hominum in gla
Abbreviated transcription (Latin):
nisse maturius nr̃oꝵ uigilãcia nou̾it. qͣm uẽturos
morãtem.⁊ pr̃ĩarcha ierosolimnitañ de ꝑtib cisma¬
riuis ad ptes illas athleta nouus accessit. quo su
puemẽte ꝑfide gentis metu decinitate Ierosolimi¬
tana una cũ magr̃o domoꝵ hospitalis ⁊ milicie
templi. ⁊ uniu̾sis hĩtatorib cinitatis eiusdem tam¬
qͣm humano p̾sidio desꝑatis noctis silencio salu¬
brit̾ ꝓcedẽtib u̾sus Ioppem. em̾so iam fere me¬
dietatis itm̃s spacio ad cuusdam uane seu po¬
cius callide ⁊ ꝓcurate uocis auditũ. que cohesini¬
noꝵ nacione deincta saͣturũ pegrinis ⁊ ciuib
reditũ ꝓmitebat. homines regionis ⁊ incolatus
respirãtib a labore. priusqmͣ fere sarcinulas su¬
as ⁊ itinis impedimenta depon̾ent. ecce ꝙ młti¬
tudo gentis hostilis qmͣ dinim̃are nemo pot̾at
umu̾sam t̾ce faciem occupans. sic improuiso sic
subito ꝯtinuatis pugnatoꝵ agminib circũde¬

Expanded text:
nisse maturius nostrorum vigilancia noverit quam venturosnisse maturius nostrorum vigilancia noverit quam venturosmorante, Patriarcha Hierosolymitanus, de partibus cismarinis, ad partes illas athleta novus accessit. Quo superfide gentis metu de civitate Jerusalimitana una cum magistris domorum hospitalis et milicie Templi et universis habitatoribus civitatis eiusdem tamquam de humano presidio desperatis noctis silencio salubriter procedentibus versus Joppen, emerso iam fere medietatis itineris spacio ad cuiusdam vane seu pocius callide procurate vocis auditum, que Coesminorum nacione devicta securum peregrinis et civibus reditum promittebat, homines regionis et incolatus respirantibus a labore, priusquam fere sarcinulas suas et itineris impedimenta conponerent, ecce quod multitudo generis hostilis, quam dinumerare nemo poterat, universam terre faciem occupans sic inprovise, sic subito continuatis inpugnatorum agminibus circumde
Abbreviated transcription (Latin):
antyocheno dilecto amico nr̃o p̾senciũ biuilus
lr̃aꝵ accessit. ip̃m tũ infeste uid̾e nequiumꝰ
qui mitentẽ affeccõne quadam diligrnis
tingemt umior infestus.⁊ subito micus tem¬
pestatis qui ẽohesimnoꝵ pestem ab orignalibus
sedib tartarea clade depulsam uelud molem in¬
smistris auspiciis dieb illis obtenta quarũdã
occõne trengaꝵ quas soldamis damasii ⁊ nazar¬
ac soldamis cracti qui prius hostes ⁊ adu̾sarii fu¬
erant cõcordiam inuicem faciẽtes. ip̃am cũ xp̃i¬
anis ei condõne fecerũt ꝙ tota regni erosolimita¬
Soldanis eisdem in expugnacõne soldam babi¬
lone deb̾ent assist̾e toto posse. qua ꝯfed̾acõnetã¬
dcãm gentem barbaricam Cohesminoꝵ ꝑdeẜta
uagantem. ⁊ uelud feram in saltib ante uena¬
bulam fugiẽtem ad sue defensionis auxilim
ꝯuocauit. qui sibi reputantes oblatũ p̾sidiũ po¬
cius qm petitũ. ad designata loca ñ minus taci¬
ti qmͣ celebres puenerũt ut minsos hostes adue¬

Expanded text:
o amico nostro, praesentium baiulus literarum accessit, ipsum tamen infeste videre nequivimus, qui mittentem adfectione quadam diligimus ertigerat rumor infestus, et subitae nuncius tempestatis, qui Gohesminorum pestem ab originalibus sedibus Tartarea clade depulsam velut molem insinistris auspiciis diebus illis obtenta quarundam occasione treugarum, quas soldanus Damasci et Nazar, soldanus Coracti, qui prius hostes et adversarii fuerant, concordiam invicem facientes ipsam cum christianis ea condicione fecerunt, quod tota regni Jerusalimitatituta soldanis eisdem in expugnacione soldani Babilonie deberent assistere toto posse. Qua confederacione tamnctus predictam gentem barbaricam Coesminorum per deserta vagantem et velut feram in saltibus ante venabula fugientem ad sue defensionis auxilium convocavit, qui sibi reputantes obla/tum presidium pocius quam petitum ad designata loca subito non minus taciti quam celeres pervenerunt, ut invisos hostes adve
Abbreviated transcription (Latin):
mendos impetus adu̾sarioꝵ cõnim ⁊ ing̾ssus ut
eis ñ liceat campũ liberũ iniemte donec noc cũ
infesta picula qmͣ suspecta uereri. nec ꝓuisionẽ
differre cautele quous rei certitudinem ꝑccula
iam uicina ꝑ uos quos ex incinitate loci primos
inuenit ad nos cercius ⁊ ordinacius deducẽdã
uobis idcirco describinuis. ne suꝑ tanto discri¬
mine taciti indeamur. adu̾timus. n. ista iam
dudũ. s qnͣqm audita decced̾e uereamur. nͥ
crede delectaret. ip̃a tñ longe moderns tp̃rib
tançiam. tum pp̃ qͣm pluriũ forcium principũ
⁊ ppłoꝵ occursũ. qui uemẽciũ tartaroꝵ armis ⁊
furiis occurrebint. S ecce deletis in totũ terre
principib quos obices inuenerũt.⁊ ad inga
ꝓpetue ẜuitutis paucissimis ad modũ ex młe¬
appropinquare dñr.⁊ ad religionis ac fidei
nr̃e mr̃em sacroscam romanam ecc̃am ꝓpha¬
ris ꝓut firmit̾ creditur aspiratur. U̾m qͣntũl

Expanded text:
mendos impetus adversariorum communium, ingressus, ut mendos impetus adversariorum communium, ingressus, ut eis non liceat campum liberum invenire, donec nos cum nifesta pericula, quam suspecta vereri: ne provisionem differre cautelae, quousque certitudinem rei, pejam vicina per vos, quos ex vicinitate loci primos invenit, ad vos certius et ordinatius deducendam: vobis idcirco describimus, ne super tanto discrimine taciti videamur, advertimus enim ista jam dudum, sed quanquam audita decredere veremur, nec credere delectaret, ipsa tamen longe modernis remota tantiam, tum propter quamplurium fortium principum et populorum occursum, qui frementium Tartarorum armis et furiis occurrebant. Sed ecce, deletis in totum terrae principibus, quos obices invenerunt, et ad iuga perpetuae servitutis, paucissimis admodum ex propinquare dicuntur: et ad religionis et fidei nostrae matrem, sacrosanctam Romanam Ecclesiam propharis, prout firmiter creditur, aspiratur. Verum quantumlibet
Abbreviated transcription (Latin):
alii principes arguere ñ possetis si ꝓ diuturnis guer¬
rigac humiliacione rebellium exaustis thesauris
ac instanti dissentõm finem impon̾e compellam᷑
atrio nr̃o tnͣquillitatis securitate disposito. reꝑatis
opib ac uiriũ copiis. ad int̾ritũ cõium hostium
gressus nr̃os direximus u̾sus urbem ita ꝙ rom¬
anis ꝑtib uicinamur. intendentes ẽẽ ꝯtenti uer
noꝵ ꝓprie ꝓpria possederũt. quib tam diu neg̃¬
pius ꝓcurata. nisi freqũs nr̃a peticio aures ⁊ am¬
nũ ꝑtinacis hominis induraret. ⁊ inde mitri¬
ret discordiam unde ꝯcordiam postularet. spa¬
inus autem ꝑ p̾sentem eg̾ssum nr̃m mũdo ac¬
quir̾e bom̃ pacis. ⁊ statu ytalie pacifice reforma
ac reguo uro indei securitate dimisso tam ho¬
nusti diuitiis qmͣ genciũ mnstitudine ꝯscipati
quo duce quo p̾mo ministrata nobis ecelo
uictoria. qua de cunctis inimicis nr̃is ꝯsueui¬
uus triũphare. tartaroꝵ młtitudinẽ deuince¬
mus. Tuam igitur industriam exhortamur.

Expanded text:
alii principes arguere non possetis. Sed si pro diuturnis guerris, ac humiliatione rebellium, exhaustis thesauris ac instanti dissensioni finem imponere compellamur, atrio nostro in tranquillitatis securitate disposito, reparatis opibus ac virium copiis, ad interitum communium hostium gressus nostros direximus versus urbem, ita quod Romanis partibus vicinamur, intendentes esse contenti venorum propria possederunt, quibus tam diu negpius procurata, nisi frequens nostra petitio, aures et animum pertinacis hominis induraret et inde nutriret discordiam, unde concordiam postularet. Speramus autem per praesentem gressum nostrum mundo acquirere bonum pacis, et statu Italiae pacifice reformato, ac regno nostro in Dei securitate dimisso, tam onusti divitiis, quam gentium multitudine constipati,quo duce, quo praevio, ministrata nobis a coelo victoria, qua de cunctis inimicis nostris consuevimus triumphare, Tartarorum multitudinem devincemus. Tuam igitur industriam exhortamur,
Abbreviated transcription (Latin):
cularia metuenda discidia suas ꝯflaret potenci¬
as cog̾entur in unũ prius qm tp̃ris oportumta¬
te captata pacatis ytalie ꝑtib int̾ nos ⁊ ecc̃am
unione secuta qm teste suppͥmo iudice semp
ambimus. ꝙͣqm hostis humam gen̾is dis¬
criminis aundus subtilit̾ hactems impedi¬
uit. imanimis uocib. ⁊ uotiuis p̃sidiis naça
re possemus. Igitur nr̃a circũspeccõ ñ miret̃
si romanũ principem ⁊ ierosoluuitañ regem
ad uerecũdiam uehemẽtem tam sinistri casꝰ
infesta relacio rei quadam indignitate com¬
mouit. nobis ⁊cet̾is t̾ce principib ecc̃astitis¬
barbaroꝵ nequicia fides nr̃a deprimitur crride¬
litatib hostium. fideliũ sc̃itas trucidatur ꝑu̾¬
soꝵ iniuriis. pulcritudo temꝑli dñici deturpa¬
tur. illic ꝓ fide nr̃a ẜuanda ꝯfligitur ⁊ auin¬
cẽtib palma inctorie.⁊ a cadentib corona mar¬
tirii hilarius expectatur.nobis institit bella

Expanded text:
cularia metuenda dissidia suas conflare potencias cogerentur in unum, priusquam temporis oportunitate captata pacatis Italie partibus inter nes et ecclesiam unione secuta, quam teste supremo iudice semper ambivimus, quamquam hostis humani generis discriminis nostri avidus subtiliter hactenus impedivit, unanimibus votis et votivis presidiis vaitur vestra circumspectio non miretur, si Romanum principem et Jerusalimitanum regem ad iracundiam vehementem tam sinistri easus infesta relacio rei quadam indignacione commovit. Vobis et ceteris principibus ecclesiasbarbarorum nequicia fides nostra deprimitur, crudelitatibus hostium fidelium reliquie trucidantur, perversorum iniuriis pulchritudo templi dominici deturpatur. Illic pro fide nostra servanda confligitur / et a vincentibus palma victorie et a cadentibus corona martirii hylariter expectatur; nobis in istis bella
Abbreviated transcription (Latin):
tas necessarie cãm dileccõnis indixit. ut remar¬
duam impii nos principalit̾ ⁊ sp̃alit̾ principes¬
ci sanguinis acquisitam.⁊ ad finem ꝓximum
g̾manis ensib iam deductam ñ debẽmus ob¬
ut qd̾ eẽt det̾ius ⁊ facile ꝯtigiss ytalicis gẽtib
in absencia dñoꝵ suoꝵ utentib more solito tã¬
tus labor ⁊ effuse diuicie ꝓ recessii nr̃o in irritum
reccoissent. ⁊ recidina negocii gͣuiora nobis ⁊ imi¬
ꝑio it̾ata ꝑicula reman̾ent. Aliud ⁊̃ urgens ⁊ e¬
indens impedimẽtũ occurrit. qd̵ crescente inter
nos ⁊ romanũ principem. ab olim orto dissidio
exꝑiencia p̾t̾iti tp̃ris sug̾git uenturo tremoriut
instus timor qui cadeualeat in ꝯstantem recte
moueat mẽtem nr̃am. ne nobis uemiẽtib ad
ꝯfusionem hostium barbaroꝵ familiaris ⁊ do¬
mesticus hostis uelud quondam ꝑtes ultrama
dam rebellib nr̃is marinis p̾donib qui libent̾

Expanded text:
tas, necessariae causa dilationis induxit, ut rem tam artas, necessariae causa dilationis induxit, ut rem tam arduam Imperii, nos principaliter et specialiter coci sanguinis acquisitam, et ad finem proximum Germanis ensibus jam deductam, non deberemus obicis gentibus in absentia dominorum suorum utentibus more suo, tantus labor, et effusae divitiae pro recessu nostro in irritum reciderent, et recidiva negotii, graviora nobis et Imperio iterata pericula remanerent. Aliud etiam urgens et evidens impedimentum occurrit, quod crescente inter nos et Romanum pontificem, ab olim orto dissidio, experientia praeteriti temporis suggerit venturum tremorem, ut justus timor, qui cadere valeat in constantem, recte moveat mentem nostram: ne nobis venientibus ad confusionem hostium Barbarorum, familiaris et domesticus hostis, velut quondam nobis partes ultramaruibusdam rebellibus nostris marinis praedonibus, qui libenter
Abbreviated transcription (Latin):
res regnãciũ cet̾oꝵ qui bona ħeditaria comodis
ip̃alib ⁊ priuatis actribuũt ꝙ re publica ⁊
angiẽto imꝑii tam in reb qͣm in diuiciis ⁊
⁊ pionis incessabilit̾ exponentes. ita ꝙ auxili
ante dño cuius p̾uia dextra felicit᷑ in om̃ib
triũphamus.ad id laboris nr̃i tnͣsacti tp̃ris ꝑ¬
uenerũt ut deinctis fere in totũ hostib ⁊ impi
o ur̃o subactis. ualde modici tp̃ris restat labor
tus ꝑuenire. qr ñ prius auditis rumorib na¬
cõiis barbare ⁊ tartaroꝵ. ꝙ regĩ ungarie su¬
bitis aog̃ssib inuasissent. cogitauimus ꝓximo
atdente pariete reb nr̃is ꝯsulcius succurrend̾
ad hoc ꝓmpta expositi nolũtate. uelud quitã
ꝓprio suadente negocio qmͣ tocius xp̃ianitatis
subsidio. ⁊ tuicione catholice fidei requirẽte.ad
qmͣ tuendam ex cõmissa nobis impialis offi¬
cii dispensacõne tenemur. debemus inmicis
fidei xp̃iane totis uirib ꝯtraire. s sũma nc̃ci¬

Expanded text:
res regnantium caeterorum, qui bona haereditaria commodis specialibus et privatis attribuunt, pro republica et augmento Imperii, tam in rebus, quam in divitiis, et personis incessabiliter exponentes: ita, quod autore Domino, cujus praevia dextera feliciter in omnibus triumphamus, ad id, labores nostri, transacti temporis pervenerunt, ut devictis fere in totum hostibus et Imperio nostro subactis, valde modici temporis restat labor:tus pervenire. Quia vero pridie auditis rumoribus, nationes Barbariae Tartarorum, quod regnum Ungariae subitis aggressibus invasissent, cogitavimus proximo ardente pariete, rebus nostris consultius succurrendum: ad haec prompta exposita voluntate, velut qui cum proprio suadente negotio, tum totius Christianitatis subsidio, et tuitione Catholicae fidei requirente: ad quam tuendam, ex commissa nobis Imperialis officii dispensatione, tenemur et debemus inimicis fidei Christianae totis viribus obviare. Sed summa necessi
Abbreviated transcription (Latin):
onor impii qui pp̃ tubacõnes ĩpedimẽtu¬
tẽpoꝵ ualde fuit in ytalia dimi¬
nutus. ꝑ quem nr̃a texultacõ principũ ꝓtu¬
ratur diu nos de ꝯsilio tuo ⁊ alioꝵ principũ
ad sui reformacõm tenuit in eisdem ꝑtibus
occupato. ut quiblibet deliciis ⁊ regiis opor¬

Expanded text:
onor Imperii, qui propter turbationes temporum valde fuerat in Italia diminutus, per quem nostra, et exaltatio principum procuratur, diu nos, de consilio tuo et aliorum principum. ad sui reformationem, tenuit in eisdem partibus occupatos, ut quibuslibet deliciis et regiis oppor
Abbreviated transcription (Latin):
ni qmͣ tnͣsmarim discriminis radix ⁊ cã nõ
lacet.⁊ quẽ uelud p̾cdarum mẽbrũ ecc̃e nulla
labes suspicõnis aspgit. certam ⁊ acceptabilẽ
formam pacis acciꝑe credebamus. qmͣ saluis
nr̃is ⁊ sacri imꝑii nr̃i iurib que minorare
sacrilegĩ credimus tolłare possemue qm q̃¬
inlicet miln̾atũ uniu̾salis negocii comodũ
uix amodo tempestiuũ accipiet. utile tñ ⁊ ne¬
cessariũ forsitan reportabit. regipolonie de

Expanded text:
ni, quam transmarini discriminum radix, et caussa non latent, et quem velut praeclarum membrum Ecclesiae, nulla labes suspicionis aspergit, certam et acceptabilem formam pacis accipere credebamus: quam salvis nostris, et sacri Imperii nostri iuribus quae minorare sacrilegium credimus tolerare possemus: quam etiam licet vulneratum universalis negotii commodum, vix a modo tempestivum accipiat, utile tamen et necessarium forsitan reportabit. Cap. XXIX. Re
Abbreviated transcription (Latin):
iste karissimus pat̾. mediolañ. ac suoꝵ complicũ
mentib iniquitate dissutis. regnũ nr̃m scicilie
molent̾ inuasit.⁊ qd̾ horribilius ẽ auditu nobis
ibidem agẽtib om̃ib xp̃i fidelib ne nobis ĩ ip̃o
crucifici negocio ferrent uł p̾b̾ent auxiliũ inter¬
dixit. Non est .n. leuitatis hic timors qui potest
tam głosa p̾t̾itoꝵ memoracione foueri ꝙ illam
g̾eremus de pr̃e fiduciam. illam de subditis cõ
fama dissencõnis hiꝰ ñ modicam tartaris p̾stat
audaciam. ut in seip̃m diuisũ fidei nr̃e regnũ
tam magna de tartaroꝵ uemẽcium tẽpestate¬
ꝓ uis ⁊⁊ iugis moncii matiratis u̾sies ronam

Expanded text:
ter noster Mediolanensium ac suorum complicium mentibus iniquitate dissutis, regnum nostrum Siciliae violenter invasit: et, quod horribilius est auditu, nobis ibidem agentibus, omnibus Christi fidelibus, ne nobis in Christi crucifixi negotio ferrent, vel praeberent auxilium, interdixit. Non est enim levitatis hic timor, qui potest tam gloriosa praeteritorum memoratione foveri, quod illam gerimus de patre fiduciam, illam de subditis consfama dissensionis hujusmodi, non modicam Tartaris praestat audaciam, ut in seipsum divisum fidei nostrae regnum, tam magna de Tartarorum venientium tempestate, viis et iugis montium maturatis, versus Romam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓfidia in tm̃ cãe nr̃e p̾ualint ꝙ in tocius fere
mũdi puiciem. sb̾iectoꝵ nr̃oꝵ fidem in ꝑfidum
tnͣstulit. ⁊ nobis mat̾ne dulcedinis ꝓdolor ubera
abdicatis quas regninr̃i scicilie nobie amemi¬
tas afferebat. ꝓ asꝑa maris ⁊ mõciũ g̾maniam
repetẽtes ⁊ ad congregandas ibidem dñii nr̃i ui
res. ⁊ ꝯsolidandas in unũ post domitam ⁊ opp̾ssã
.h. primogeniti nr̃i dementiã qui sibi ccͣ uos se¬
imus g̾ssus nr̃os. uires nr̃as eduximus ⁊ nr̃oꝵ
cius. tantoq securiꝰ. ad ext̾mimũ tempestatis tar¬
tarice impialis dext̾a ꝯsurg̾et qnͣto potencius et
quiecius imparet. Occurrit u̾uptñ dolorosa de p̾¬
t̾itis reigeste memoria ꝙ tnͣsfretantib nob̾du¬
dum in t̾re sc̃e subsidium ⁊ sarracenoꝵ excidiũ¬

Expanded text:
n totius fere mundi perniciem, subiectorum nostrorum fidem, in perfidiam transtulit: et nobis maternae dulcedinis, proh dolor! uberaabdicatis, quas regni nostri Siciliae nobis amoenitas offerebat, per aspera maris et montium Germaniam repetentes: et ad congregandas ibidem dominii nostri vires, et consolidandas in unum, post domitam et oppressam H. primogeniti nostri dementiam, qui sibi contra nos seimus gressus nostros, vires nostras eduximus: et nostrorum, cius, tantoque securius ad exterminium tempestatis Tartaricae, Imperialis dextera consurgeret, quanto potentius et quietius imperaret. Occurrit veruntamen dolorosa de praeteritae rei gestae memoria, quod transfretantibus nobis dudum in Terrae sanctae subsidium, et Sarracenorum excidiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obenant. ut decet. ⁊ si ꝓ reꝑacõne indigent¬
⁊qua. ⁊ si egent apud marsarios quot marsa¬
rias faciant reꝑari. si marsarie ip̃e munite sint
ligras. feno.⁊ palea. ⁊ sisint in eis loca fertilia.
si heatur in eic sufficiencia de apib. si de sur¬
to. aimona.⁊ mileo panico. spelta. aliisq le¬
ginmb. bounice ⁊ canibe. de quib placet
nobis ut in singłis massaritiis debeant semi¬
nare. si de anserib. gallims. ⁊ columbis. a¬
nacris. caponib ⁊ paronib similit̾ in cora¬
petentem sufficiẽtiam heatin. si de pennis ip¬
soꝵ auium massarie faciũt fieri lectos.⁊ qot
quot ꝑ singłos roquiras insuꝑcos de plantã¬
dic umneis. oluns.⁊ aliis arborib fructiferis et
aptis locis massariaꝵ ip̃aꝵ ꝙ faciant fieri castra¬
pleri ꝑ massarios ñ ualebũt. sigiifices ꝑ lit¬
pulia fidelib nrĩc quib ex ip̃is supplendis ad
requisicõm tuam mandatũ nr̃m ꝑlr̃as desti¬

Expanded text:
conservantur ut decet, et si reparacione indigent. Et si egent, instes apud Massarios, quod Massarias faciant reparari. Si Massariae ipsae munitae sunt lignis, palea et foeno; si sunt in eis loca fertilia; si habetur in eis sufficientia de apibus; si de surco, avena, milio, panico, spelta aliisque leguminibus, bombice, et canabe, de quibus placet nobis ut in singulis Massariis debeant seminare; si de anseribus, gallinis, columbis, anetibus, caponibus et pavonibus similiter competentem sufficientiam habeant. Si de pennis ipsarum avium Massarii faciunt fieri lectos, et quod per singulos requiras, insuper eos de plantandis vineis, olivis et aliis arboribus fructiferis in aptis locis Massariarum ipsarum. Quod faciant fieri castrappleri per Massarios non valebunt, significes per lipulia, fidelibus nostris. Quibus ex ipsis supplendis ad requisitionem tuam, mandatum nostrum pe
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ inquiras deqnͣtitate ⁊ qualitate famuloꝵ.
quas singłi massarioꝵ retiuent. ne insuffici¬
ent̾ heant uł supflua multitudine delectent.
item si sunt bone fame fideles ⁊ solliciti circa ser¬
uicia sibi cõmissa fidelit̾ ex̾cenda. ne forte con¬
sangumei sint marsarioꝵ.⁊ ne ꝓdigalitate
sessionũ uendant. uł aliis largiantur. uelex
cambio mala ꝓ bonis recipiant. in curie nr̃e n
dampnũ. uidẽas p̾t̾ea ne massarii ip̃ins posses¬

Expanded text:
ter inquiras de qualitate et quantitate famulorum, quos singuli Massariorum retinent, ne insufficientes habeant, vel superflua multitudine delectentur; item, si sunt bonae famae, fideles et soliciti circa servitia sibi commissa fideliter exercenda; et, ne forte consanguinei sint Massariorum et, ne prodigalitate sessionum vendant, vel aliis largiantur; vel ex cambio mala pro bonis recipiant in Curiae nostrae damnum. Videas praeterea, ne Massarii ipsi posses
Abbreviated transcription (Latin):
abstinendo.⁊ de inquirendis ⁊ reuocandis sta¬
bilib ⁊ mobilib predcoꝵ in curie nr̃e p̾uidi¬
cium occupatis. de forma ⁊ locacõnib fiscal¬
que antea a nr̃a curia emanaĩmit in fisci nr̃
uel fidelium nr̃oꝵ fauorem gen̾alit̾ duratu
um dirigenda inderitis. andistis.⁊ adiissis
iustis ⁊ mod̾atis expensis siquas in eoꝵ execi¬
cionib debitis officiis. ad que directa sunt se fe¬
cisse mĩibũt. ad officiales nr̃os cirta ꝑtes pose¬
ti.ut eoꝵ ip̃e una similit̾ exeqnͣtur. mitt̾e nõ
ꝙ a uobis ea recipiant. ⁊ ip̃a tamqmͣ ad eos di¬
recta ca recipent ⁊ fidelit exeqnͣtur. Post ex¬
lium nr̃oꝵ expedicõnem sicut offm̃ nr̃m de¬
ceret studiose discutite. ac distussum exeuir¬
tam finalit̾ nrxͣ solitũ indescribendo nrõ cul¬

Expanded text:
s; de inquirendis et revocandis stabilibus et mobilibus proditorum, in Curiae nostrae praejudicium occupatis; de forma et locationibus fiscalquae a nostra Curia emanaverunt, et in fisci nostri vel fidelium nostrorum favorem generaliter duraturum dirigenda videritis, auditis et admissis justis et moderatis expensis, si quas in eorum executionibus debitis, officialis ad quem directa sunt, se fecisse monstrabit, ad officiales nostros, circa portas Roseti, ut eorum tempore, ea similiter exequantur, mittere non ungimus, quod a vobis ea recipiant, et ipsa tanquam ad eos directa clausa retineant, et fideliter exequantur. Post exlium nostrorum expeditionem, sicut officium vestrum decet, studiose discutite, ac discussum et expeditum finaliter iuxta solitum in describendo nostro cul
Abbreviated transcription (Latin):
cõnem imien̾itie indagabitis qͣre hoc ꝯtig̾it
ut insi forte postea adueniente ꝯtigit accice¬
rit. ꝓcuraret ad todebitum ⁊ possibile remediũ ad¬
hiberi. ꝙ si iinucõm eandem culpa seu negłia
umc̃e coram aliis massariis gnicuns Iudice lo¬
ci ubi massaria fint sihẽtur uł indice incim cas

Expanded text:
bis quare contigerit; ut ubi forte peste adveniente acciderit, procures ad id debitum et possibile remedium adhiberi. Quod si diminutionem eandem culpa seu negligeconvincere coram aliis Massariis convicinis, judice loci, ubi Massaria fuerit, si habetur, vel judice vicini cas
Abbreviated transcription (Latin):
oñi gen̾e deuocõnis obsequitur. ordinamus ꝙͣ
discessimus eindẽtis utilitatis gr̃a Germamam
reuisurl. officiales om̃s. capitaneos ꝑ m̃am excel¬
lenciam ordinatos post depõitũ cõmisse sibiad¬
munst tacõnis officiũ in magna curia nr̃a nob̾
felicit̾ in regno p̾sentib uel in absencia nr̃a co¬
ram eo qui uices mũs ibidem ꝓ ip̃o gereret. ius¬
serimus p̾sentandos. ut suꝑ execucõnib manda¬
toꝵ que ab eis fiscali uł priuatorii utilitate poscẽ¬
te officio dinãte puen̾ant. pon̾ent rõm. ꝓut ex
lr̃is nr̃is ad .h. dilectũ filium nr̃m ⁊ ip̃nis olim
ꝯsiliarios destinatis quas ꝑ ip̃os ꝑ totum regnũ
publicari mandaiminis ad uoc cõnincimꝰ pue¬
nisse Quia tñ tp̃xis ac rerũ uarietate poscente
quib oportet coaptari ꝯsilia fortune nr̃e felici¬
tas ꝓrogato itm̾e ad Germauos in ligurie ꝑti¬
b noc aliqͣnto moraturos instituit. ut anguste
duximus p̾ponendos. cum fidelib nr̃is rognico¬

Expanded text:
omnium genere devotionis obsequitur, ordinamus. Qusecessimus, evidentis utilitatis gratia Germaniam revisuri, officiales omnes et Capitaneos per nostram Excellentiam ordinatos, post depositum commissae sibi administrationis officium, in magna Curia nobis feliciter in regno praesentibus, vel in absentia nostra coram eo, qui vices nostras ibidem pro tempore gereret, jusserimus praesentandos; ut super executionibus mandatorum, quae ad eos fiscali vel privatorum utilitate poscente, officio durante pervenerant, ponerent rationem, prout ex literis nostris ad H. dilectum filium nostrum, et ipsius olim consiliarios destinatis, quas per ipsos per totum regnum publicare mandavimus, ad vos conjicimus pervenisse. Quia tamen temporis ac rerum varietate poscente, quibus oportet captari consilia, fortunae nostrae felicitas prorogato itinere ad Germanos, in Liguriae partibus nos aliquandiu moraturos instituit; ut Augustaeduxerimus promovendos; cum fidelibus nostris regnico
Abbreviated transcription (Latin):
re. quib exhĩtis coram nobis qnͣtitatem oĩm
mandatoꝵ ⁊ hensalium sicut ad ꝙ̃libet singłic
mensib dum directa discretis hiic que fiscatia
more ꝯtinent a pͥnatis taciatis officiale p̾sen¬
te in quat̾uo aliquo memorialit̾ annotari.sic
nistant si hora uel tp̃c patitum. ⁊ alia maior mã
utilitas ñ repugnat. legatis cum sĩnna diligẽ¬
do. uł officiali p̾sente de execucõne illoꝵe que
bonũ ꝓcessumenis in sp̃ali quat̾no quẽ fac̾e inde nos
ratisab eo quare potu̾nt accidisse. qui si iustam
excusacõnis suecãm p̾tend̾it: audiatis eundẽ
cisimilit̾ annotetis. Si u̾o imustam aut millam
excusacõm p̾tend̾e pot̾it. in pcc̃o negłia uł culpa

Expanded text:
re. Quibus exhibitis coram vobis quantitatem omnium mandatorum et responsalium, sicut ad quemlibet singulis mensibus sunt directa, discretis, his quae fiscalia mere continent a privatis faciatis, officiali praesente, in quaterno aliquo memorialiter annotari. Sicque instanter, si hora vel tempus patitur, et alia nostra major utilitas non repugnat, legatis cum summa diligento, vel officiali praesente, de executione illorum, quae bonum processum ejus, in speciali quaterno, quem facere vos inde ratis ab eo, quare hoc potuerit accidisse. Qui si justam excusationis suae causam praetenderit, audiatis eundem et similiter annotetis; si vero non justam, aut nullam excusacionem praetendere poterit, in peccato, negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuisionis hiꝰ iplexitas sepe ꝯfundit. dum digns
digna rectorib debita dignitate sepe fallũturad
minuc digna dignis aliq̃n deputantur. Illud me¬
ligans ni p̾sepe ꝯtingit. ꝙ de eiusdem loci regum
diu̾sis tp̃rib ꝓindetur. sicq dum ñ sine laborib
⁊ expensis ad regimen patos accedit. ad ꝓpria cõ¬
fusus reu̾titur dum locum ab alio recepit occu¬
patum. Cum igr̃ ñ ex causa alia sidiligent̾ ad¬
uertumis hiꝰ morbuc inualeat. nisi ꝙ fideliũ
qualitas ⁊ nr̃oꝵ officialiũ gesta sinit nobis¬
incognita. ac locoꝵ condõnes ⁊ cirtũstancias ig
annotari. ut nobis de hinus dubietatis inuo¬
lucro fca fide. caucius mantea bñficia meciã¬
tur. in subditis ⁊ in t̾ric regiima discrecius

Expanded text:
usmodi perplexitas saepe confundit, dum indignis digna rectoribus debita dignitate falluntur, et ad minus digna digni aliquando deputantur. Illud inelegans etiam persaepe contingit, quod de ejusdem loci regimidiversis rectoribus providetur; sic, quod dum non sine laboribus et expensis ad regimen quis paratus accedit, ad propria confusus revertirur, dum locum ab alio reperit occupatum. Cum igitur non ex alia causa, si diligenter advertimus, hujusmodi morbus invaleat, nisi quod fidelium qualitates, et noincognita, ac locorum conditiones et circumstantias ignannotari, ut nobis de hujusmodi dubietatis involucro facta fide, cautius in antea beneficia metiamur in subditis; et in