comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua imagine uirtutis occidat. Ne lȩͤnȩ
uox aurib obstrepat: id est ne babylomȩ
gła sensũ ab amore patriȩ cȩlestis auertat:
He catuloꝵ dentes mordeant: id est ne rep¬
boꝵ ꝑsuasio incorde conualescat. At contra
heretici quasi de scĩtate securi sunt : quia
uitȩ suȩ meritis cuncta se superasse suspican¬
tur. Vnde & nunc dicit᷑: rugitus leonis &
uox lenȩ & dentes catuloꝵ leonũ contri-
nullis flagellis ad terimur: qͥa & uirtutẽ
antiqui hostis. & cupiditatẽ terrenȩ głae.
& ꝑsuasiones reꝓboꝵ om̃iũ. uitȩ meritis su¬
perando calcamus. Unde adhuc subditur.
Tygris perut eoquod non haber& prȩdam:
& catuli leonũ dissipati sunt. Hunc uocabu¬
lo tẏgridis repeciit: quẽ leonis appellatio¬
ne signauit. Satan qͥppe & ꝓpter crudeli¬
tatem leo dicitur: & ꝓpter multiformis astu.¬
MLodo enĩ se sicut est ꝑditus humanis sen¬
sibꝰ obicit: mͦ quasi angelũ lucis ostendit.

Expanded text:
qua imagine virtutis occidat; ne leaenae qua imagine virtutis occidat; ne leaenae vox auribus obstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab amore patriae coelestis avertat; ne catulorum dentes mordeant, id est, ne reproborum persuasio in corde convalescat. At contra haeretici, jam quasi de sanctitate securi sunt quia vitae suae meritis cuncta superasse suspicantur. Unde et nunc dicitur: « Rugitus leonum, et vox leaenae, et dentes catulorum contritinullis flagellis atterimur, quia et virtutem antiqui hostis, et cupiditatem terrenae gloriae, et persuasiones reproborum omnium vitae meritis superantes calceamus. Unde et adhuc subditur: « Tigris periit, eo quod non haberet praedam, et catuli leonum dissipati sunt. » Hunc vocabulo tigridis repetit, quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astuModo enim se, sicut est perditus, humanis sensibus objicit; modo quasi angelum lucis ostendit;
Abbreviated transcription (Latin):
na. Aliqͣndo uͦ lenȩ nomine. huius mun-¬
di ciuitas id est babylonia exprimit᷑ : quȩ
contra uitã innocentium inmanitate cru-¬
delitatis efferatur. Quȩ antiquo hosti qͦsi
seuissimo leoni sociata. ꝑuersȩ ꝑsuasionis
eius semina concipit: & reprobos ex se fi¬
lios ad similitudinẽ illius quasi crudeles
catulos gignit. Catuli autem leonũ sunt.
quilib& reprobi : ad iniquam uitã malignoꝵ
spirituũ errore generati. Qui & simul om̃s
uniuersam mundi ciuitatẽ quã p̃diximus
babyloniã faciunt: & tamen hi idem finguli
babyloniȩ filũ qͣsi non lene sed le enȩ ca¬
tuli uocantur. Sicut enĩ syon tota simul
ȩccłã dicitur. filiĩ autẽ syon scõꝵ quiq singu¬
li memorant᷑: ita & filii babyloniȩ singuli
quiq reꝓboꝵ. & eadem babylonia simul om̃s
reꝓbi uocantur. Sed scĩ uiri quamdiu in
hac uita sunt. semripsos sollicita circũspec-¬
tione custodiunt. ne leo circuiens insidian-¬
do subripiat. id est antiquus hostis sub ali

Expanded text:
a. Aliquando leaenae nomine hujus mundi civitas, id est, Babylonia exprimitur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis effrenatur: quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni, sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius quasi crudelis catulos gignit. Catuli autem leonum sunt quilibet reprobi ad iniquam vitam malignorum spirituum errore generati, qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen hi iidem singuli Babyloniae filii, quasi non leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanctorum quique singuli memorantur; ita et filii Babyloniae singuli quique reproborum, et eadem Babylonia simul omnes reprobi vocantur. Sancti viri quandiu in hac vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subripia
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt. quo se in eis corruisse altius eru-¬
bescunt. Et semꝑ uirtutes ad suꝑna subleuan.
sed non numquã quidam dũ tumorẽ de uir¬
tute concipiunt. ꝑ ipsum tramitẽ ascensioniᷤ
cadunt. Quia gͦ potestas diuinȩ irȩ minime
cognoscitur: incunctis necesse est: ut sine¬
cessatione timeat᷑. Sequit᷑. NoNNt DISSi¬

Expanded text:
redeunt, quo se in eis corruisse altius eruredeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sinecessatione timeatur. Sequitur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
accidit. Iusti igit᷑ deflent & pauent. &¬
magnis se lamentis cruciant. quia deseri
formidant. Et quã uis de correctione sua
gaudeant: eoꝵ tamen trepidam mentẽ cor¬
rectio ipsa ꝑturbat: ne malum qͦd tolerant
non pia ꝑcussio disciplinȩ sit. sed animaduer¬
sio iusta uindictȩ. Quod bene psalmista
considerans ait. Quis nouit potestatẽ irȩ¬
⁊ tuȩ. Potestas qͥppe diuinȩ irȩ. nrͣa non po¬
test mente comprehendi : quia eius dispensa¬
tio obscuris suꝑ nos dispositionibꝰ. sȩpe unde
ȩstimatur deserere. inde nos recipit. & unde
nos recipere creditur. inde derelinquit. Ut
plerũq hoc fiat gr̃ã. quod ira dicit᷑. & hoc
aliqͣndo ira sit. qͦd gr̃a putatur. Non nullos
enim flagella corrigunt: non nullos ad inpa¬
cientiȩ uesaniam ꝑducunt. & alios ꝓspera
quia demulcent ab insania mitigant : alios
quia eleuant. funditus ab om̃i spe conuersi¬
onis eradicant. Cunctos autem uicia adima
ꝑtrahunt: sed tamen quidã eo ab his facilius

Expanded text:
a. --Justi igitur deflent et pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius dicta sunt: quȩ his uocabuloꝵ interp̃¬
tationibꝰ exprimantur. Quia gͦ festine ad
indiscussa tendimus: ꝓlata replicare deuita¬
mus. Hoc itaq est solerter intuentlum.
qͥd hi qui hereticoꝵ speciem tenent. Loqui
molliter inchoant dicentes: si cȩperimus loqͥ
tibi. forsitan moleste accipies. Ex asperare
qͥppe heretici auditores suos in exordio locu¬
tionis metuunt. ne uigilanter audiantur.
Eorumq ualde tristiciam declinant. ut ne-¬
glegenciam capiant. Et pene semꝑ blanda
sunt. quȩ ꝓponunt: sed aspera. quȩ ꝓsequen¬
do subinferunt. Unde & nunc amici iob
a reuerencia mansuetȩ locutionis incipiuđ̃.
sed usq adiacula asꝑrimȩ inuectionis erũ¬
punt. Quia & radices spinarum molles st̃.
sed tamen ex ipsa sua mollicie ꝓferunt unde
pungunt. Sequitur. SED CONCEETUM¬

Expanded text:
superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
cit. In paciencia ur̃a: possidebitis animas
ur̃as. Quid est enĩ animã possidere: nisi
ꝑfecte in om̃ibꝰ uiuere. cunctis mentis mo-¬
tibꝰ ex uirtutis arce dominari.  Qui igit᷑
pacienciã ten& animã possid&: quia inde
contra aduersa om̃ia fortis efficitur. unde
sibi & se ipsũ uincendo dominat᷑. Et quo
se laudabiliter frangit. in fractũ se fortit᷑
exerit: quia cum in suis se uoluntatib supe¬
rat. se se ad contraria inuictũ parat. Sed
quia inuehendo corripuit: nunc aligua ue.¬
lud exortando subiungit dicens. Re corda

Expanded text:
cit: In patientia vestra possidebitis animas cit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. Sed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhortando subjungit, dicens: CA
Abbreviated transcription (Latin):
dem temporaliũ ueracius ꝑfortitudinẽ
subdit: Quȩ intimore dñi constituta ñ
inuenit extra qͦd metuat: quia dũ recto¬
metu conditori om̃iũ iungitur. potestate
quadã supra om̃ia subleuatur. Fortitudo
autẽ non nisi inaduersitate ostendit᷑: unde
& mox post fortitudinẽ paciencia sub̃ro¬
gatur. Tanto enĩ se quisq ad fortitudinẽ
ꝑfecisse uerius demonstrat: qͣnto aliena
mala robustius tolerat. Nam minꝰ in se
conualuit: quẽ aliena. iniquitas sternit
Qui in eo qͦd ferre contrarietatẽ non ua-¬
l&: pusillanimitatis suȩ gladio confossus
iac&. Quia uͦ ꝑfectio de paciencia nascit᷑:
statim spͣacienciã uiarum ꝑfectio sub infer¬
tur. Ille enĩ uere ꝑfectus est: qui erga ĩꝑ
fectionẽ proximi in paciens non est. Nã
qui alienam inꝑfectionẽ ferre ñ ualens
deserit: ipse sibi testis est. qd ꝑfec te nec¬
dum ꝓficit. Hinc in euangłio. ueritas di¬

Expanded text:
dem temporalium veracius per formidinem dem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra qmetu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo, quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur. Ille enim vere perfectus erfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas di
Abbreviated transcription (Latin):
mirum cuncta ei sentenciȩ sub rogat: quã
premisit dicens. Nunc autem uenit suꝑ
te plaga & defecisti: tetigit te & conturba:¬
tus es. Omĩa gͦ simul in terrisse asserit:
in eo quod beatum iob turbatum flagello
reprehendit. Sed intuendũ ualde est. qͥa
quãuis inconuenienter increpat: congru¬
enter tamen ordines uirtutum narrat.
Quatuor qͥppe gradibus uitam beati iob
uirtutibꝰ enumerando distinxit: dum &
timori fortitudinem. & fortitudini paci¬
enciã. & pacienciȩ ꝑfectionem iunxit.
Inuia & enĩ d̃i atimore incipitur: ut ad
fortitudinem ueniat᷑. Nã sicut in uia
scłi audacia fortitudinẽ. ita in uia di
audacia debilitatem parit. Et sicut ĩ
uia scłi timor debilitatem. ita in uia di
timor fortitudinẽ gignit: Salomone
ad testante qui ait. Intimore di: fiducia
fortitudinis. Timori qͥppe dñi in esse fi¬
ducia fortitudinis dicitur: qͥa nimirum
mens nr̃a tantõ ualentius terrores rerũ
tẽporaliũ despicit. qntõ se auctori eorun¬

Expanded text:
irum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quanto se auctori eorum
Abbreviated transcription (Latin):
SUNT. Quid enĩ rugitũ leonis appellat: nͥ
ut paulo ante p̃misimꝰ. seueritatẽ uiri. us¬
Quid uocẽ leͤnȩ: nisi loquacitatẽ coniugis:
Quid dentes catuloꝵ leonũ: nisi edicitatem
ꝓlis. Quia enĩ filii conuiuantes extincti st̃:
denciũ expressione signant᷑. Quȩ cuncta
dũ contrita eliphaz rigidus exultat: quasi
iure dãpnata denunciat. Cuiꝰ adhuc duri¬
ciã increpationis ingeminat: cum subiungit.¬

Expanded text:
Quid enim rugitum leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminat, cum subiungit
Abbreviated transcription (Latin):
quatenꝰ aut rep̃hensa lingua taceat. aut eiusdc̃
linguȩ suȩ adiudicata testimonio. incrimine
uita subcumbat. Et notandũ quod prius
laudes linguȩ inferunt: & post modũ de uite
infirmitate conquęrunt᷑. Iniqui & enĩ ne de
publice praui uideantur: locuntur aliqͣndo
bona de iustis. quȩ esse iam cognita & aliis
nouerunt Sed sicut prediximus. hȩc ipsa
ꝓtinus ad cumulũ reatus ꝑtrahunt: & cre-¬
dendũ sibi incontrariis ex eo quod & ꝓspera
loquebantur ostendunt: Tantoq mala quasi
uerius insinuant. qͣnto & bona quasi deuote
laudabant. Ad usũ gͦꝰ intorquent cr̾iminis
uoces fauoris: dum iustoꝵ uitam inde post
grauius uulnerant. unde hanc paulo ante
speciẽtenus defendebant. Sȩpe autẽ eoꝵ bo¬
na quȩ prius habita despiciunt. hȩc post¬
modũ qͦsi ꝑdita mirantur. Vnde & eliphat
scĩ uiri uirtutes. qͥa amissas asserit: enume-¬
rando subiungit dicens. Tioroꝵ tyys.¬

Expanded text:
quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde post gravius vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit, enumerando subjungit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
inter multipliciũ rerũ custodiam. inter affectꝰ
pignerũ. inter studia tot laboꝵ. erudiendis
se ceteris impendit. Et illa quidẽ occupatꝰ
exercuit. sed tamen liber magisterio doc trinȩ
militauit Temporalia regendo disposuit.: ȩt̃na
pͣdicando nunciauit Citȩ rectitudinẽ & agen¬
do uidentib ostendit. & loquendo audientibus
criminis inflectunt. Inde nãq eliphar contͣ
beatũ iob occasionem ob iurgationis colligit:
unde laudanda narrauit. Nam sequitur¬
NUNC AUTEM UENIT SUPER TẼ PLAGA
ET oeft̾cisti: tetioit tE ET CONTURBATUS
ts. Peruersi quiq duobꝰ modis bonoꝵ uitam ꝓͣ qͥt
impetunt: quia aut praua eos dicere asserunt o
aut recta non seruare quȩ dicunt. Onde
& beatus iob inferius ab amicis suis de locu-¬
tione rephenditur: nunc autem recta dixisse.
sed hȩc non seruasse lacerat᷑. Ab iniquis gͦ
modo bonoꝵ locutio. modo actio reꝓbatur:

Expanded text:
inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo audientibus criminis inflectunt. Inde namque Eliphaz contra beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narravit. Nam sequiturNunc autem venit super te plaga, et defecisti: et tetigit te, et conturbatus--Perversi quique duobus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dimittitur: cũ lingue fluxus effrenatur:
Sed dimissor aquȩ. iurgioꝵ caput efficit᷑:
qͥa ꝑ linguȩ in continenciã discordiȩ origo
ꝓpinat᷑. Praui igit᷑ sicut insensu leues sunt.
ita in locutione precipites: & reticere ꝑtrac¬
tando negleͥgunt quȩ loquantur. Sed qͦd
leuis consciencia concipit. leuior ꝑtinus
lingua prodit. Unde nunc eliphat ex suo exꝑi¬
mento colligit: quod desperate de om̃ibus
sentit dicens. Sed conceptũ sermonẽ. tenere
quis possit. Sequitur. Ecct docyisti¬
tasti. Si ipse historię textus aspicitur: mag¬
na est lectoris utilitas. quod ab amicis iur¬
gantibus inbeato iob. pro laceratione uicioꝵ
uirtutũ prȩconia proferuntur. Numquam
qͥppe est tam robustũ uitȩ testimoniũ: quã
cũ ille laudanda loquitur. qui ingerere cri¬
men conatur. Pensemus autẽ celsitudinis iste
uir fuerit: qui indoctos docens. lassos roboran.
uacillantesq confirmans. inter curas domus.

Expanded text:
dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem tenere quis possit? Sequitur: CAPUTtur. --Si ipse historiae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus,
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ genera hominũ. que gradatim ductis
a se qualitatibꝰ dissidunt. Sunt namq alii.
qui & ad loquendũ praua concipiunt: &¬
a locutione sua nulla silencii grauitate re¬
frenantur. Et sunt alii qui cum praua con¬
cipiunt: magno se silencii uigore restrin-¬
gunt. Et sunt non nulli qui uirtutum
usu roborati. usq ad eam celsitudinẽ ꝓue¬
huntur: ut ad loquendum ne incorde qͥdẽ
ꝑuersa concipiant. quȩ silendo compescant.
Eliphat itaq ex quo sit ordine ostenditur:
qui conceptũ sermonẽ tenere se non posse
testatur. Qua in re & illud innotuit: qͦd se
loquendo offensurum nouit. Neq enim
retinere uerba quȩ non potest uella: nisi
se ꝑ hȩc uulnera inferre prȩnoscer&. Bo¬
ni enim uiri freno consili retinent p̃cipr¬
tationẽ uerbi: & caute considerant ne re-¬
larantes linguȩ lasciuiam. auditoꝵ consci¬
enciã in cauta locutione transfigant. Unde
bene ꝑ salomonẽ dicitur. Qui dimittit
aquã : caput est iurgioꝵ. Aqua quippe

Expanded text:
 quae gradatim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ad altũ uox recta loquentis trahat. Quia
g ut diximꝰ mutos nos aduersarii dili-¬
gunt. Ioquentes oderunt: recte apꝰ tacen¬
nũquã tamen cũ ꝑtorporẽ inercia fideli¬
ũ corda considerant: erroris semina spar-¬
gere loquendo non cessant. Cũ uͦ mentes
bonoꝵ uident alta sapere. ad patriã re-¬
ditũ querere. de erũpna exiliĩ strenue do¬
lere. circũspectione sollicita linguã frenañ.
qͥa uident qͦd cont᷑ corda dolenciũ. ĩ cassũ
loquentes cicius obmutescant. Unde &
recte cũ diceret᷑. nemo loquebat᷑ ei uerbũ
mox causa silencũ sub infert᷑ cũ dicitur:

Expanded text:
ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ergo, ut diximus, mutos nos adversarii diligunt, loquentes oderunt, recte apud tacennunquam tamen cum per torporem inertia fidelium corda considerant, erroris semina spargere loquendo non cessant. Cum vero mentes bonorum vident alta sapere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circumspectione sollicita linguam frenant, quia vident quod contra corda dolentium incassum loquentes citius obmutescant. Unde et recte cum diceretur: Nemo loquebatur ei verbum, mox causa silentii subinfertur, cum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis intelligunt. uel in hoc qͦd suae
stulticiȩ tenebris excecant᷑. incarnatio¬
nis mysteriũ negare non possunt. Cum
beato ergo iob interra sedere est: ueram
redẽptoris carnẽ cum scã ȩccłã credere.
Mliqͣndo uero heretici contra nos &̾ sup¬
pliciis seuiunt: aliqͣndo nos solis uerbis
insecunt᷑. Aliqͣndo quietos lacessiunt: ali-¬
qͣndo autẽ si nos tacentes uideant quies-¬
cunt. Et mutis amici st̃. loquentib ad¬
uersant᷑. Unde qͥa beatꝰ iob nec dum ad
illos aliquid disserens dixerat: recte ad¬
iungit᷑. Et nemo loquebat᷑ ei uerbũ. Ta¬
centes enim aduersarios habemꝰ. si uere
fidi filios p̃dicando generare negłegimꝰ.
Si autẽ recta loqui incipimꝰ: graues
mor contumelias ex eoꝵ responsione
sent̾imꝰ. Protinꝰ in aduersitatẽ ꝓsiliunt.
& contra nos inuocẽ doloris erumpunt.
Quia uidelic& metiuint. ne corda quae
in infimis pondus stulticiȩ ad grauat:

Expanded text:
veritatis intelligunt, vel in hoc quod suae veritatis intelligunt, vel in hoc quod suae stultitiae tenebris excaecantur, incarnationis mysterium negare non possunt. Cum beato ergo Job in terra sedere, est veram Redemptoris carnem cum sancta Ecclesia credere.liquando vero haeretici contra nos etiam suppliciis saeviunt, aliquando nos solis verbis insequuntur, aliquando quietos lacessunt, aliquando autem, si nos tacentes videant, quiescunt; et mutis amici sunt, loquentibus adversantur. Unde quia beatus Job necdum ad illos aliquid disserens dixerat, recte subjungitur: Et nemo loquebatur ei verbum. Tacentes enim adversarios habemus, si verae fidei filios praedicando generare negligimus. Si autem recta loqui incipimus, graves mox contumelias ex eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, et contra nos in vocem doloris erumpunt, quia videlicet metuunt ne corda, quae in infimis pondus stultitiae aggravat,
Abbreviated transcription (Latin):
militatis ostendere. Ut dũ humilia
exhibent. ꝑsuadeant suꝑba quȩ docent.
Potest uͦ ꝑ t̾ram: ipsa &iam mediatoris
ĩ carnatio designari. Unde & ad ifrahel
dicit᷑. altare de t̾ra facietis mͥ. Altare enĩ¬
diatoris sperare. Tc̃ qͥppe adõ nrm munꝰ
accipit᷑: qͣndo in hoc altari nr̃a humilitas.
id est suꝑ dominicȩ incarnationis fidem
posuerit. quicquid oꝑat᷑. In altare gͦ de t̾ra
oblatum munꝰ ponimus: si actꝰ nrõs do¬
minicȩ incarnationis fide solidamꝰ. Sed
st̃ non nulli heretici. qͥ factam mediatoris
ĩ carnationẽ non denegant: sed aut de di¬
uinitate quã est aliter ȩstimant. aut ĩ
ipsa nobis incarnationis qualitate discor¬
dant. Qui gͦ uerã nobiscũ incarnationẽ
redẽptoris ꝑhibent. qͦsi cũ iob in terra
pariter sedent. Septẽ uͦ diebꝰ & septẽ noc¬
tibꝰ in terra conside̾re describunt᷑: quia
uel in hoc quod aliquid de plenitudine

Expanded text:
militatis ostendere, ut, dum humilia militatis ostendere, ut, dum humilia exhibent, persuadent superba quae docent. Potest etiam per terram ipsa Mediatoris incarnatio designari. Unde ad Israel dicitur: « Altare de terra facietis mihi . » Indiatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostrum munus accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est super Dominicae incarnationis fidem posuerit, quidquid operatur. In altari ergo de terra oblatum munminicae incarnationis fide solidamus. Sed sunt nonnulli haeretici qui factam Mediatoris incarnationem non denegant, sed aut de divinitate quam est aliter aestimant, aut in ipsa a nobis incarnationis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum incarnationem Redemptoris perhibent, quasi cum Job in terra pariter sedent. Septem vero diebus et septem noctibus in terra consedere describuntur, quia vel in hoc quod aliquid de plenitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Indie quȩ uidemꝰ agnoscimꝰ: in noc te au¬
tẽ aut cȩcitate nil cernimꝰ. aut dubietate
caligamus. Per diem itaq intelligencia: ꝑ
noctẽ uͦ ignorancia designatur. Septe¬
nario autẽ numero sũma uniuersitatis
exprimitur: unde & non amplius quã
diebꝰ septẽ. ome hoc tẽpꝰ transitorium
consũmat᷑. Quid est gͦ qͦd amici beati iobi
consadere ei septem diebꝰ & septẽ noctibꝰ
referunt᷑: nisi qͦd heretici uel in his in
qͥb lumen uerũ intelligunt. uel in his
inqͥbꝰ ignoranciȩ tenebras paciunt᷑. qͣsi
infirmanti scẽ ȩccłȩ se condescendere
simulant: eiq sub blandimentoꝵ specie
dolos deceptionis parant. Et quã uis
uel inhis quȩ intelligunt. uel in his
quȩ intelligere non possunt. elationis
tẏpo turgidi. magnos se apud sem& ipsoᷤᷤ
existimant: non nũqua tam̃ sc̃ẽ ȩcđȩ¬
se specietenꝰ inclinant. Et dũ uerba mol¬
li unt: uirus infundunt. In terra ergo
consedere est. aliquid de imagine hu

Expanded text:
In die quae videmus agnoscimus; in nocte autem, aut caecitate nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, per noctem vero ignorantia designatur. Septenario autem numero summa universitatis exprimitur. Unde et non amplius, quam diebus septem, omne hoc tempus transitorium consummatur. Quid est ergo, quod amici beati Job consedere ei septem diebus et septem noctibus referuntur, nisi quod haeretici, vel in his in quibus verum lumen intelligunt, vel in his in quibus ignorantiae tenebras patiuntur, quasi infirmanti sanctae Ecclesiae se condescendere simulant, eique sub blandimentorum specie, dolos deceptionis parant? Et quamvis vel in his quae intelligunt, vel in his quae intelligere non possunt, elationis typo turgidi, magnos se apud semetipsos existimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae specie tenus inclinant; et dum verba molliunt, virus infundunt. In terra ergo consedere, est a
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hȩc uicia quȩ sub uirtutũ specie
antiquus hostis occultat: ualde subtilit̃
manꝰ conpunctionis eraminat. Qui enĩ
ueracit᷑ intꝰ dol&: quȩ agenda foras. quȩ¬
ue non agenda sint fortit prẽuid&. Si¬
enĩ nos uis cõpunctionis in intimis affi¬
cit: om̃is strepitꝰ prauȩ suggestionis ob¬

Expanded text:
Universa vitia, quae sub virtutum specie Universa vitia, quae sub virtutum specie antiquus hostis occultat, valde subtiliter manus compunctionis examinat . Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Cum vis compunctionis nos in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis im
Abbreviated transcription (Latin):
Signat᷑ enĩ pietas ꝑ ploratũ: discretio ꝑ
scissionẽ uestiũ. Affectꝰ operũ ꝑpuluerẽ
capitum: humilitas ꝑsessionẽ. Aliqͣndo enĩ
pium quid hostis insidians simulat. ut ad
crudelitatis terminũ deducat: Sic̃ est cũ
plecti ꝑdisciplinã culpã ꝓhib&. quateͥnus
quȩ hic non reprimit᷑. gehennȩ igne feri¬
atur. Aliquando discretionis imaginẽ ocu¬
lis obicit. & ad indiscretionis laqueos ꝑ¬
ducit: Sicut est cum inpulsu eiꝰ ꝓ infirmi¬
tate nobis plus alimentoꝵ qͣsi discrete con-¬
cedimus: sed indiscrete contra nos bella
carnis ercitamꝰ. Aliqͣndo affectũ simulat
laboꝵ. Sicut est cum qͥs quiescere non
ual& & qͥsi de ocio iudicari timet. Ali¬
qͥndo imaginẽ humilitatis ostentat. ut
effectũ utilitatis subtrabat. Sicut est cũ
qͦsdam plus quã sunt infirmos atq inuti
les sibimae ipsis asserit: ut dũ se nimis in¬
dignos considerant. res in quibꝰ ꝓdesse ꝓxi¬
mis poterant. ministrare ꝑtimescant.

Expanded text:
Signatur enim pietas per ploratum, discretio per scissionem vestium, affectus operum per 100 pulverem capitum, humilitas per sessionem. Aliquando enim pium quid hostis insidians simulat, ut ad crudelitatis terminum deducat; sicut est, cum plecti per disciplinam culpam prohibet, quatenus quae hic non reprimitur, gehennae igne feriatur. Aliquando discretionis imaginem oculis objicit, et ad indiscretionis laqueos perducit; sicut est cum impulsu ejus pro infirmitate nobis plus alimentorum quasi discrete concedimus, sed indiscrete contra nos bella carnis excitamus. Aliquando affectum simulat laborum; sicut est cum quis quiescere non valet, et quasi de otio judicari timet. Aliquando imaginem humilitatis ostentat, ut affectum utilitatis subtrahat; sicut est cum quosdam, plusquam sunt infirmos atque iles sibimetipsis asserit, ut dum se nimis indignos considerant, res in quibus prodesse proximis poterant ministrare pertimescant.
Abbreviated transcription (Latin):
ripiunt. bene tristibꝰ p̃ualere non possunt.
tos enĩ nos uicia minime cognoscunt. qͥa
tristȩ cor mox ut pulsauer int. reꝓbata re-¬
siliunt: Et quȩ nos lȩtos qͣsi nouerant qͥa
penetrabant. merentes cognoscere nequeuñ:
qͥa ipso nr̃o rigore frangunt᷑. Sed antiquũ
hostis quo in eis fortiter dep̾hendi se con¬
spicit: eo illa sub uirtutũ imagine alcius
abscondit. Unde subdit᷑: & exclamantes plo¬

Expanded text:
repunt, bene tristibus praevalere non possunt. repunt, bene tristibus praevalere non possunt. tos enim nos vitia minime cognoscunt, quia triste cor mox ut pulsaverint, reprobata resiliunt; et quae nos laetos quasi noverant, quia penetrabant, moerentes cognoscere nequeunt, quia ipso nostro rigore franguntur. Sed antiquus hostis, quo in eis fortiter deprehendi se conspicit, eo illa sub virtutum imagine altius abscondit. Unde et subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͣsi blanda ad nos facie ueniunt. sed
cuiꝰ aduersitatis sint discussa sentiuntur.
Unde & amici beati iob qͣsi ꝓ consolatione
conueniunt : sed incontumelias erupunt.
qͥa insidiancia uicia. uirtutũ faciem sumunł.¬
sed hostili inuectione nos feriunt. Nã sepe
ĩ moderata ira. iusticia: & sepe dissoluta re¬
missio : miscđia uult uideri. Sȩpe ĩcautꝰ
timor. humilitas: sepe effrenata suꝑbia ap¬
petit libertas apparere. Ad consolandũ gͦ
amici ueniunt. sed adincrepationis uerba de¬
labunt᷑. Quia nimirũ uicia uirtutũ specie
palliata. blanda qͥdẽ suꝑficie inchoant. sed
aspera nos contrarietate ꝑturbant. Bene au¬
sub uirtutũ prȩtertu condicunt: quia sunt
quȩdã quȩ aduersus nos int̾ se quadã con¬
ueniencia coniungunt᷑ . Sic̃ suꝑbia. & ira:
remissio. & timor. Uicina nãq est ira suꝑbiȩ
remissio. timori. Condicendo gͦ ueniunt:
inintimis dolemꝰ: uicia quae male lȩtis sub¬

Expanded text:
et quasi blanda ad nos facie veniunt; sed et quasi blanda ad nos facie veniunt; sed cujus adversitatis sint, discussa sentiuntur. Unde et amici beati Job quasi pro consolatione conveniunt, sed in contumelias erumpunt; quia insidiantia vitia virtutum faciem sumunsed hostili invectione nos feriunt. Nam saepe immoderata ira, justitia; et saepe dissoluta remissio, misericordia vult videri. Saepe incautus timor humilitas; saepe effrenata superbia appetit libertas apparere. Ad consolandum ergo amici veniunt, sed ad increpationis verba dilabuntur; quia nimirum vitia virtutum specie palliata, blanda quidem superficie inchoant, sed aspera nos contrarietate perturbant. Bene ausub virtutum praetextu condicunt, quia sunt quaedam quae adversum nos inter se quadam convenientia conjunguntur, sicut superbia et ira, remissio et timor. Vicina namque est ira superbiae, remissio timori. Condicendo ergo veniunt, in intimis dolemus, vitia, quae male laetis sur
Abbreviated transcription (Latin):
Dignũ qͥppe est. ut scã mens spuali correp¬
tione cõprimat. quicqđ apud se carnale
in solenter inmur murat. Ne caro aut lo¬
loquens blanda adlibidinis flura dissoluat.
Censura igit᷑ uirilis in licitȩ cogitationis.
suggestionẽ redarguens. dissolutã turpi¬
tudinis moliciem repͥmat dicens: locuta
es qͣsi una ex stultis mulieribꝰ. Et rursũ
consideratio munerũ: cogitationis aspere
ĩpacienciã refren& dicens. Si bona ac-¬
cepimꝰ de manu dnĩ: mala quare non sus-
Litineamꝰ Quisqͥs autẽ subigere uicia ap¬
petit. & ad ȩtͣna int᷑nȩ retributionis eul¬
mina uerȩ intentionis gressibꝰ tendit. quo
magis uallari se uitioꝵ bello undiq con¬
spicit. eo se uirtutũ armis robustius ac-¬
cingit: Et tanto minꝰ iacula metuit. qͣnto
contͣ hȩc ueniencia fortiter pectꝰ munit.
Sed plerũq dũ contͣ hoc tẽptationũ bel¬
Alũ fulciri magnis uirtutibꝰ nitim᷑: quędã¬
iax se nobis uicia sub specie uirtutũ tegunt:

Expanded text:
Dignum quippe est ut sancta mens spiritali correptione comprimat, quidquid apud se carnale insolenter immurmurat; ne caro aut loloquens blanda, ad libidinis fluxa dissolvat. Censura igitur virilis, illicitae cogitationis suggestionem redarguens, dissolutam turpitudinis mollitiem reprimat, dicens: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Et rursum consideratio munerum 99 cogitationis asperae impatientiam refrenet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare nontineamus? Quisquis autem subigere vitia appetit, et ad aeterna internae retributionis culmina, verae intentionis gressibus tendit, quo magis vallari se vitiorum bello undique conspicit, eo se virtutum armis robustius accingit; et tanto minus jacula metuit, quanto contra haec venientia fortiter pectus munit.--Sed plerumque dum contra hoc tentationum bellum fulciri magnis virtutibus nitimur, quaedam se nobis vitia sub specie virtutum tegunt,
Abbreviated transcription (Latin):
contra ipsos aduersarios contumeliosa uer¬
ba iaculant᷑. Qͦd dux bonoꝵ recte petruᷤ
ammon& dicens. Nemo urm̃ paciatur:
qͥsi homicida. aut fur. aut maledicus.
Maledicus enĩ patit᷑. qͥ passionis suȩ tẽpo¬
re. insui saltẽ iniuria ꝑsecutoris effrenat᷑.
Sed qͥa redẽptoris corpus scã nimirũ ecda
ita pondus doloꝵ portat. ut humilitatis
modũ ꝑuerba non transeat: recte de hoc

Expanded text:
contra ipsos adversarios contumeliosa vercontra ipsos adversarios contumeliosa verba jaculantur. Quod dux bonorum recte Petrus admonet, dicens: Nemo vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus . Maledicus enim patitur, qui passionis suae tempore in sui salutem injuria persecutoris effrenatur. Sed quia Redemptoris corpus, sancta nimirum Ecclesia, ita pondus dolorum portat, ut humilitatis modum per verba non transeat, recte de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite cogitent. ne ꝓximoꝵ interiora la¬
cerent᷑. Sic sic uiri fortes inacie ad sistunt:
& illinc iaculis aduersancia pectora feri¬
unt: hinc scuto post positos debiles tuent᷑:
nis inuigilant: quatinus & ante se auda¬
ces confodiant. & post se trepidos auul¬
nere defendant. Quia igit᷑ sc̃ĩ uiri sic sci
unt foris aduersa tolerare. ut intus &iã
nouerint ꝑuersa corrigere: dicat᷑ recte
Locuta es quasi una exstultis mulieribꝰ.
Quia enĩ electis dicit᷑. uirilit̃ agite &
confortet᷑ cor urm̃: mentes carnalium
quȩ fluxa do intentione deseruiunt. non
in merito mulieres uocantur. Si bona ac
tendimꝰ: quid mirũ si temporalia mala
sufferamus. Hȩc autẽ bona sollicite pau¬
lus inspererat: qͣndo in lata ȩquanimiter
mala tolerabat dicens. Non sunt condig¬
ne passiones huiꝰ tẽporis: ad suꝑ uenturã
ꝑsecutionẽ foris intusq paciunt᷑: non solũ
ind̾i iniuriis minime excedunt. sed neq

Expanded text:
sollicite cogitent, ne proximorum interiora lasollicite cogitent, ne proximorum interiora lacerentur. Sic sancti viri fortes in acie assistunt; et illinc jaculis adversantia pectora feriunt, hinc scuto postpositos debiles tuentur, nis invigilant, quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defeunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur recte: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Quia enim electis dicitur: Viriliter agite, et confoquae in fluxa Deo intentione deserviunt, non immerito mulieres vocantur. Ac tendimus, non mirum si temporalia sufferamus mala: haec autem bona sollicite inspexerat, quando illata aequanimiter mala tolerabat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram persecutionem foris intusque patiuntur, non solum in Dei injuriis minime excedunt, sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc positi sumus. Alioꝵ qͥppe casus. in
ꝓpria passione metuebat. Ne dũ ipsum
discipuli afflictũ ꝓfidei uerberibꝰ agnosce¬
rent. fideles se ꝓfiteri recusarent. O imͣ¬
sa caritatis uiscera: despicit qͦd ipse patit᷑.¬
& curat ne quid prauȩ ꝑsuasionis discipuli
in corde paciant᷑. Inse contẽpnit uulnera
corporis: & in aliis uulnera medet᷑ cordis.
Habent qͥppe hoc iusti ꝓpͥũ. ut indolore
positi tribulationis suȩ. curam non deserañ
utilitatis alienȩ : Et cũ de se aduersa pa¬
cientes dolent. aliis necessaria docentes
pͣuident : Et quasi ꝑcussi quidã magni
medici cũ ȩgrotant. ipsi tolerant scissuras
uulneris: & aliis ꝓferunt medicam̃ta sani¬
tatis. Ualde autẽ minoris laboris ͤ aut
docere cũ nil toleras: aut tolerare cũ nhil
doces. Unde scĩ uiri adutraq se sollert̃
extendunt: & cũ tribulationibꝰ fortasse
feriunt᷑. sic exteriora bella suscipiunt. ut

Expanded text:
in hoc positi sumus . Aliorum quippe casus in in hoc positi sumus . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi tolerant scissuras vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem minoris laboris est, aut docere cum nihil toleras; aut tolerare, cum nihil doces. Unde sancti viri ad utraque se solerter extendunt; et cum tribulationibus fortasse feriuntur, sic exteriora bella suscipiunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autẽ bello quȩ contra ad uersarium spi¬
cula intorqueat: adiungat. In labore &
erumna: in uigiliis multis. In fame & siti:
in ieiuniis multis. Infrigore: & nuditate.
Sed int̾ tot certamina dep̃hensus dicat:
qͣnto uigiliarũ munimine &iam castra
custodiat. Nam ꝓtinꝰ adiungit. Pret̾ illa
quȩ extrinsecus sunt: instancia mea cotidi¬
ana. sollicitudo om̃iũ ȩccłarũ. Ecce in se bel¬
la fortiter suscipit: & tuendis se ꝓximis mi¬
sericordit᷑ impendit. Narrat mala quȩ pa¬
titur: subiungit bona quȩ imꝑtit᷑. Pensemꝰ
gͦ cuiꝰ laboris sit. uno eodẽq tempore foris
aduersa tolerareᷤ. intus infirma protegere.
Foras pugnas patit᷑: qͥa uerberib scinditur.
catenis ligat᷑. Intꝰ metũ tolerat: quia passio¬
nẽ suã non sibi sed discipulis obesse formidat.
Unde & isdem scribit dicens. Nemo moue-¬
at intribulationibꝰ istis: ipsi enĩ scitis. qͦd

Expanded text:
hoc autem bello, quae contra adversarium spihoc autem bello, quae contra adversarium spicula intorqueat, adjungat: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate. Sed inter tot certamina deprehensus dicat, quanto vigiliarum munimine etiam castra custodiat. Nam protinus adjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Ecce in se bella fortiter suscipit, et tuendis se proximis misericorditer impendit. Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sustineamꝰ. Sc̃i uiri tribulationũ bello de¬
p̃hensi. cum uno eodẽq tempore alios feri¬
entes atq alios suadentes ferunt. illis oppo¬
nunt scutũ pacientie. istis iacula intorquent
doctrinȩ: sicq adutrũq pugnandi modum.
mira uirtutis arte se erigunt: quatinꝰ & ꝑ
uersa intꝰ sapienter doceant. & foras fortit᷑
aduersa contẽpnant: Hos docentes corrigan.
illos tolerantes p̃mant. Insurgentes nãq¬
hostes paciendo despiciunt: infir mantes uͦ
ciues cõpaciendo ad salutem reducunt. Illis
resistunt ne & alios subtrahant: istis metu¬
unt ne uitã rectitudinis funditꝰ ꝑdant. Uidea¬
mꝰ itaq castroꝵ dĩ militẽ: contra utraq preli¬
antem. Ait. Foris pugnȩ : intus timores.
Enumer& bella quȩ extrinsecꝰ tolerat dicens.
Periculis flummũ: periculis latronũ. Peri¬
culis ex genere : periculis exgentibꝰ. Pericu¬
lis inciuitate : periculis insolitudine. Peri¬
culis in mari: periculis infalsis fratribꝰ. In

Expanded text:
Sancti viri tribulationum bello deprehensi, uno eodemque tempore alios ferientes atque alios suadentes ferunt. Illis opponunt scutum patientiae, illis jacula intorquent doctrinae. Ad utrumque pugnandi modum mira virtutis arte electi virise erigunt, quatenus et interius sapienter doceant, et foras fortiter adversa contemnant. Hos docentes corrigant, illos tolerantes phostes patiendo despiciunt, infirmantes vero cives compatiendo ad salutem reducunt: illis resistunt, ne et alios subtrahant; istis metuunt, ne vitam rectitudinis funditus perdant.  Remus castrorum Dei militem contra utraque praeliantem, ait enim: Foris pugnae, intus timores. Enumerat bella quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitateculis in mari, periculis in falsis fratribus . In
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ electi lacerantur. Nã quã uis caput huiꝰ
corporis qͦd uidelic& nos sumꝰ. iam se suꝑ
om̃ia liberũ erexerit: reꝑboꝵ tam̃ uulnera
adhuc ꝑsuũ qͦd deorsum retinet corpus.
sentit. Sed quid ista de infidelibꝰ dicimꝰ.
cũ in ipsa quoq ȩccła multos carnaliũ pra¬
uis moribꝰ contra redẽptoris uitã pugnare
uideamus. St̃ ñaq non nulli : qui hunc
qͥa gladĩs non possunt. ꝑuersis actibus
insequunt᷑. Qui dũ sibi in ȩccła uident
de esse qͦd ambiunt. hostes bonoꝵ fiunt.
Et non solũ prauę semaipsos actioni ĩse¬
runt: sed & iam iustoꝵ rectitudinẽ inflec¬
tere ad ꝑuersa moliunt᷑. Aet̾na qͥppe
intueri negligunt: & appetitu tẽporaliũ
m̃tis pusillanimitate succũbitnt. Tantoq
ab ȩt̃nis altius corruunt: qnto bona tẽpo¬
ralia esse quasi sola suspicant᷑. His iustoꝵ
simplicitas displic&: & cũ occasionẽ ꝑtur-¬

Expanded text:
ejus electi lacerantur. Et quamvis caput hujus ejus electi lacerantur. Et quamvis caput hujus corporis, quod videlicet nos sumus, jam sese super omnia liberum exerit, reproborum tamen vulnera adhuc per suum, quod deorsum retinet, corpus sentit. Sed quid ista de infidelibus dicimus, cum in ipsa quoque Ecclesia multos carnalium, pravis moribus contra Redemptoris vitam pugnare videamus? Sunt namque nonnulli qui hunc, quia gladiis non possunt, perversis actibus insequuntur; quia dum sibi in Ecclesia vident deesse quod ambiunt, hostes bonorum fiunt; et non solum pravae semetipsos actioni inserunt, sed etiam justorum rectitudinem inflectere ad perversa moliuntur. Aeterna quippe intueri negligunt, et appetitui temporalium mentis pusillanimitate succumbunt; tantoque ab aeternis altius corruunt, quanto bona temporalia esse quasi sola suspicantur. His justorum simplicitas displicet, et cum occasionem pertur
Abbreviated transcription (Latin):
peccatore penitenciã agente. quã suꝑ nona¬
ginta nouẽ iustoͥs. qͥ non indigent pęniten-¬
cia. Ecce dolens insterquilinio sed&: quia
post ꝑpetratas culpas libenter corda peniten¬
ciũ possid&. An non quasi quoddã ster qͥli¬
niũ sunt corda pęnitenciũ. Qui dũ mala
sua flendo considerant. qͥsi ante se sterco¬
ra se se abiciendo coaceruant. Percussus gͦ iob
montẽ non petit. sed insterquilinio resid&:
quia ad passionẽ redẽptor ueniens. alta su¬
ꝑboꝵ corda deseruit. & in afflictoꝵ humi¬
litate requieuit. Qͦd tamen de se & pͥus-
quã incarnaret᷑ indicauit: cũ  ꝓpħam dixit.
Ad quẽ respiciam. nisi ad humilẽ & quietũ :¬
& trementem sermones meos: Quis uero¬
consider&. is qui tot pia hominibꝰ intulit:
qt ab hominibus ꝑuersa tolerauit: Quis
consider& qͣnta nunc usq tolerat: & iam
cũ de cȩlo suꝑ corda fideliũ regnat: Ipse
qͥppe cotidie patitur: om̃e qͦd a reprobis

Expanded text:
peccatore poenitentiam agente, quam super nonapeccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia . Ecce dolens in sterquilinio sedet, qui post perpetratas culpas libenter corda poenitentium possidet. An non quasi quoddam sterquilinium sunt corda poenitentium, qui dum mala sua flendo considerant, quasi ante se stercora, sese abjiciendo coacervant? Percussus ergo Job montem non petiit, sed in sterquilinio resedit, quia ad passionem Redemptor veniens, alta superborum corda deseruit, et in afflictorum humilitate requievit. 88 Quod tamen de se et prius quam incarnaretur, indicavit, cum per Prophetam dixit: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum et trementem sermones meos? 35. Chrconsideret, is qui tot pia hominibus intulit, quot ab hominibus perversa toleravit? Quis consideret, quanta nunc usque tolerat, etiam cum de coelo super corda fidelium regnat? Ipse quippe quotidie patitur omne quod a reprobis
Abbreviated transcription (Latin):
quã nos instrum̃tũ fecimꝰ culpę. hȩc nobis
ꝑmediatorẽ uersa est in arma iusticiȩ. Tes¬
ta gͦ sanies raditur: cũ carne culpa supe¬
ratur. Bene autẽ subdit᷑: sedens insterqͥli
nio. Non inforo quo lex ꝑstrepit: non ine¬
dificio qͦd se culmine inalta sustollit.
sed insterquilinio resid&. Quia uidelicet
redẽptor humani generis ad carnẽ ueniens.
at testante paulo infirma mundi elegit. ut
confunder& forcia An non qͣsi ruentibus
ȩdificiis insterquilinio resid&: qui relictis
iudeis suꝑbientibꝰ. in ea quã dudũ abiece¬
rat gentilitate requiescit. Extra habitacu¬
lũ repperit᷑ in uulnere: qui in eo qͦd iudȩa
aduersante ꝑtulit passionis dolorẽ. a gente
ꝓpͥa despectum se sensit: Iohanne at testan¬
te gui ait. Inꝓpͥa uenit: & sui eu non rece¬
perunt. Sed quomͦ sedens insterquilinio
conquiescat: hȩc eadem de sem& ipsa ueritas
dicat. Ait enĩ. Gaudiũ erit in cęlo suꝑ uno

Expanded text:
quam nos instrumentum fecimus culpae, haec nobis quam nos instrumentum fecimus culpae, haec nobis per Mediatorem versa est in arma justitiae. Testa ergo sanies raditur, cum carne culpa superatur. Bene autem subditur: CAPUT XIit. --Non in foro, in quo lex perstrepit; non in aedificio, quod se culmine in alta sustollit; sed in sterquilinio residet, quia videlicet Redemptor humani generis ad carnem veniens, attestante Paulo, Infirma mundi elegit, ut confunderet fortia . An non quasi ruentibus aedificiis in sterquilinio residet, qui relictis Judaeis superbientibus, in ea quam dudum abjecerat gentilitate requiescit? Extra habitaculum reperitur in vulnere, qui in eo quod Judaeam adversantem pertulit, passionis dolorem a gente propria despectus sensit; Joanne attestante, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt . Sed quomodo sedens in sterquilinio conquiescat, haec eadem de semetipsa Veritas dicat: Ait enim: Gaudium erit in coelo super uno