comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atr excemplis queniẽtib exꝑedita
tũ femũ qua differat tł quo ꝯgri¬
at supiꝰ digeste diuisioni. quom̃
palta. I claudat altam. cõmenio¬
rbo. Nã cum .m.tulliũs om̃em
bogicã sa cultatẽ ꝙ rõem dilige¬
tem diserendi dixit duas habere
partes ꝓposuent: unã inuen̾di. alt̾am
indicandi: cũq locos. eẽ. diffinierit ar
gum̃ti sedes. de quibꝰ scilie argum̾ta
locoꝵ faẽ hoc modo. Ex his inqͥt locis
inquibꝰ argum̃ta inclusa sunt. alii in
eo ip̃o herent de quo agitur. alii afsũ¬
fecit alios enĩ impsis q̃stionũ tmunis
herere ꝓpositit : alios extrĩsecꝰ assumi.¬
tq eos quid̃ qui inipsis herent de qͥ¬
b queritur : tali diuisiõe partitur.
ipso inquit. tum extoto tũ expar¬
tib eiꝰ. tũ ex nota. tum exhis reb q̃
quodãm affecte sunt. adid de quo q̃ri¬
geq disiuncta sunt. post hec eũ locũ
qui ab eͦffectis. dr̃ in ꝯuenientia m̃bra
partitꝰ est: hoc modo. Alia enĩ inqͥt

Expanded text:
enientibus expedita, tum demum quo differat, vel quo congruat superius digestae divisioni, quo etiam altera claudat alteram commemorabo. Nam cum M. Tullius omnem logicam facultatem, quam rationem diligentem disserendi dixit, duas habere partes proposuerit, unam inveniendi, alteram iudicandi; cumque locos diffinierit esse argumenti sedes a quibus scilicet argumenta omnium facit hoc modo: "ex his, inquit, locis in quibus argumenta inclusa sunt, alii in eo ipso haerent de quo agitur, alii su alios ipsis quaestionum terminis haerere proposuit, alios extrinsecus assumi, eas rursus quae in ipsis haerent de quibus quaeritur, tali diuisione partitus est: "in ipso, inquit, tum ex toto, tum ex partibus, tum ex nota, tum ex his rebus quae quodammodo affectae sunt ad id de quo qgeque disiuncta sunt. Post haec eum locum qui ab effectis ducitur, in convenientia membra partitus est, hoc modo: alia enim, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uero que cuiꝰq forma ẽ: ita. Nõ potuis¬
se uolare dedalũ: qm̃ nullas naturali
forma pennas habuiss. M axima ꝓpõ:
corruptõibꝰ ⁊ husibꝰ hoc modo. Nã si
domꝰ Rursꝰ si mala est destructio do¬
mus: borũ ÷ domꝰ ⁊ si bonũ est do¬
mus: malũ ÷ destructio domꝰ. ⁊ siboñ
est. equitare : bonium ẽ equus. ⁊ sibo¬
nũ est eqꝰ. bonũ est equitare. Et ã
pͥmum quid̾ exemplũ. agen̾ationib
q̃d̾ idẽ ab effectib uocari ꝑot̃. Scd̃m
acorruptõib. Terciũ ab usibꝰ Omĩum
aũt marime ꝓpões. Cuiꝰ effectio bo¬
na est: ipsũ quoq bonũ est. ⁊ eꝯũso.¬
⁊ ciriꝰ cormiptio mala est: ipsũ quoq
niter aũ accidentibꝰ argum̃ta fuit̾.
quociens ea sumunt᷑ accidña. q̃ re¬
nitebit. penitentia eͥ: malũ factũ comitat᷑.
Quod quia nõ sapiente nõ ꝯuenit nepenitñ
de his dicendũ est qui lic extrinsecꝰ po¬
siti argum̃ta tñ questionibꝰ subminis

Expanded text:
uod cuiuslibet forma est, ita non potuisse volare Dedalum, quoniam nullas naturali forma pennas habuisset. Maxima proposcorruptionibus et usibus hoc modo; nam si domus. Rursus si malum est destructio domus, bona est domus, et si bona est domus, mala est destructio domus. Item si bonum est equitare, bonum est equus, et si bonum est equus, bonum est equitare. Est autem primum quidem exemplum a generationibus, quod idem ab effectibus vocari potest. Secundum a corruptionibus; tertium ab usibus: omnium autem maxima propositio: cuius effectio bona est, ipsum quoque bonum est, et econverso; cuius corruptio mala est, ipsum quoque niter autem accidentibus argumenta fiunt, quotiens ea sumuntur accidentia, quae renitebit, poenitentia enim malum factum comitatur: quod quia in sapiente non convenit, ne poenide his dicendum est qui licet extrinsecus positi, argumenta tamen quaestionibus subminist
Abbreviated transcription (Latin):
siti oꝑis ꝯsid̾atione̾ se uinctũ ẽ nͥ qd̃ inter¬
dũ quidã sophistici loci. grã exercendi lec¬
tores ad hibent᷑. Quo cnta : topicoꝵ parit̾
utilitas intentioq patefacta ẽ. his ⁊ enĩ.
dicendi facłtas ⁊ inuestigatio u̾itatis auget
Nam qd̃ dialecticos. atq oratores locoꝵ uniat
agnitio: orõi ꝑ unientionẽ copiã p̾stat.
qo uero necesari oꝵ doctuam locoꝵ philoso¬
phis tradit: uuã q̃ damt modo u̾itatis illust᷑
Q uo magis ꝑuestiganda. ẽ. rimandaq ult̾us
disciplina. ea que cũ cognitionẽ ꝑcepta sit
usu atꝙ exercitatione firmatda M agĩi
em̃ aliquid locoꝵ ꝯsidatio pollicet᷑. scilic
inuemendi uias. qd̃ quidẽ hi quisunt huiꝰ
rõis exꝑtes: soli ꝓprsus ingenio deputat
nap incelligunt quantũ hac ꝯfidatione
q̃ratur que martẽ redigit. uim potesta¬
temq nature. S de his actenꝰ ssuc̃ de

Expanded text:
positi operis consideratione sejunctum est: nisi quod interpositi operis consideratione sejunctum est: nisi quod interdum quidam sophistici loci exercendi gratia lectoris adhibentur. Quocirca topicorum pariter utilitas intentioque patefacta est; his enim et dicendi facultas, et investigatio veritatis augetur. Nam quid dialecticos atque oratores locorum juvat agnitio? Orationi per inventionem copiam praestant. Quid vero necessariorum doctrinam locorum philosophis tradit? viam quodammodo veritatis illustrat. Quo magis pervestiganda est rimandaque ulterius disciplina ea quae cum cognitione percepta sit, usu atque exercitatione firmanda. Magnum enim aliquid locorum consideratio pollicetur, scilicet inveniendi vias; quod quidem hi qui sunt hujus rationis expertes, soli prorsus ingenio deputantur; neque intelligunt quantum hac consideratione quaeratur quae in artem redigit vim et potestatem naturae. Sed de his hactenus. Nunc de
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. uerisimiliũ argum̃toꝵ eopiã de¬
monstrare. Designatis erũ locis. equib
pbabilia argum̃ta dicunt᷑. abundans
i copiosa nere ⁊ sat matia adserehi.
sunt. necessaria. alia nõ necessaria. Eum loci
ut necessarioꝵ qͦq doceant᷑. Quo fit: ut ora¬
torib. quidẽ ac dialecticis. hec pͥncipalit̾ fa¬
cultas paretur. Scdo uero loco: philosophi.
Nam in quo ꝓbabilia quid̃ omĩa ꝯ quirũt᷑.
dialectici. atq cratores uiuant᷑. In quib uͦ
ꝓbabilia. ac necessaria docent᷑: philosophi¬
ce demonstrationũ ministrãtur ub̃tas. Nõ
modo gͥ dialecticꝰ. atq orator uerũ etiã de¬
monstrator. Ae uere argum̃tationes ef¬
fector. ht̃ qd̃ exꝓpositis locis sibi possit as¬
summere. cũ int̾argum̃toꝵ ꝓbabiliũ lo¬
cos. necessarioꝵ q̃ ꝗ pͥncipia. tradicio mirta
ꝯtineat. Illa uero argum̃ta que necessa¬
ria quidẽ sunt. s nõ ꝓbabilia. atq ultim̾

Expanded text:
tio est, verisimilium argumentorum copiam detio est, verisimilium argumentorum copiam demonstrare; designatis enim locis e quibus probabilia argumenta ducuntur, abundans et copiosa necesse fiat materia disserendi.sunt necessaria, alia non necessaria, cum loci ut necessariorum quoque doceantur; quo fit ut oratoribus quidem ac dialecticis haec principaliter facultas paretur, secundo vero loco philosophis. Nam in quo probabilia quidem omnia conquiruntur, dialectici atque oratores juvantur: in quibus vero probabilia ac necessaria docentur, philosophicae demonstrationi ministratur ubertas. Non modo igitur dialecticus atque orator, verum etiam demonstrator, ac verae argumentationis effector, habet quod ex propositis locis sibi possit assumere. Cum inter argumentorum probabilium locos, necessariorum quoque principia traditio mixta contineat. Illa vero argumenta, quae necessaria quidem sunt, sed non probabilia; atque illud
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃toꝵ paret᷑ ub̃tas euident̾ appare
lectico. oratori philosopho. sophiste. Quoꝵ
quidẽ dialecticis atq oraͬtor: in ꝯmuniꝰ
ne necessaria siue minime ꝓbabilia:
tm̃ sq̃r argum̾ta. His igitur ille due
sp̃es argumenti farmilantur: q̃ sunt ꝓ¬
cessariũ. P hilosophꝯ uero. ac demons¬
trator: desola tantũ u̾itate ꝑ tractat.
atq ideo suie sunt ꝓbabilia siue nõ
suit : nichil refert modo dũ fint ne¬
cessaria. hic quoq his duabꝰ sp̾eb uti¬
tur arginñti. q̃ sunt ꝓbabile. ac ne¬
cessarium necessariũ. ac nõ ꝓbabile.
atet igitur inquo philosophꝰ aborato¬
re. ac dialectico inꝓpria ꝯsid̾atione dis¬
sideat. ineo scille qd̾ illis ꝓbabilitatẽ.
huic ũitatẽ ꝯstat. eẽ. ꝓpositam. Quarta
uero sp̃es argum̃ti quã nec argum̃tũ
quidẽ rectedici supͣ monstiaumꝰ sophiᷤ¬
tis solis ÷ attributa. T̃ opicoꝵ uero intẽ¬

Expanded text:
rum paretur ubertas evidenter apparearum paretur ubertas evidenter apparealectico, oratori, philosopho, sophistae. Quorum quidem dialecticus atque orator in communi ve necessaria, sive minime, probabilia tamen sequitur argumenta. His igitur illae duae species argumenti famulantur, quae cessarium: philosophus vero ac demonstrator de sola tantum veritate pertractant. Atque ideo sive sint probabilia, sive non sint, nihil refert, modo dum sint necessaria; hic quoque his duabus speciebus utitur argumentis, quae sunt probabile ac necessarium, necessarium ac non probabile. Patet igitur in quo philosophus ab oratore ac dialectico in propria consideratione dissideat; in eo scilicet quod illis probabilitatem, huic veritatem constat esse propositam. Quarta vero species argumenti, quam ne argumentum quidem recte dici supra monstravimus, sophistis sola est attributa. Topicorum vero inten
Abbreviated transcription (Latin):
 ño ita ẽ. atq hõce ĩt pretatio: nõ pecte
ꝓbabilitatis incligẽnã ten. East eñ p̃¬
babilia. quib sponte. atq ultro ꝯsensꝰ
ad uingitur. scił ut mox audita app̾bẽt᷑
aliis ꝓbabilib ac necessariis argum̃tis¬
antea demonstrant᷑. cognitaq ⁊ credita.
ad alt̾iꝰ rei deqͣ dubitatur fidẽ trahint᷑.
ut sũt speculationes om̃s .i. theoremata
q̃ ingeometria ꝯsid̾antur. Nãq illic ꝓ¬
ponuntur: nõ sunt talia. ut his spon¬
tei animꝰ discentis accedat. S qm̃ de
monstrant᷑ aliis argum̃tis. illa qͥdꝰ
scita ⁊ cognita. ad aliaꝵ speculatiomĩ
argum̃ta dicut᷑. Ita q̃ ꝓbabilia nõ
sunt s s̃ necessaria : his quidẽ audito¬
ad aliud aliquid appͦbandũ : argum̃¬
fidẽ ceꝑunt pess ea siquid ambigit᷑ ad¬
argum̃tũ uocare. S qr iii. facultatibꝰ
disserendi omĩe artificium  qͣtinetur. di¬
cendũ ẽ que qͥb uti nouit argun̾itis.
ut cui potissimũ discipline locoꝵ atq¬

Expanded text:
ta est, atque haec interpretatio non rectae probabilitatis intelligentiam tenet. Ea sunt enim probabilia, quibus sponte atque ultro consensus adjungitur; scilicet ut mox audita sint, appraliis probabilibus ac necessariis argumantea demonstrantur, cognitaque et credita ad alterius rei de qua dubitatur fidem trahuntur, ut sunt speculationes, id est theoremata quae in geometria considerantur. Nam quae illic proponuntur talia non sunt, ut his sponte animus dmonstrantur aliis argumentis, illa quoque scita et cognita ad aliarum speculationum argumenta ducuntur. Itaque probabilia non sunt, sed sunt necessaria his quidem auditoad aliud aliquid probandum, argumefidem coeperunt, possargumentum vocari. Sed quia quatuor facultatibus disserendi omne artificium continetur, dicendum est, quae quibus uti noverit argumentis, ut cui potissimum disciplinae loco
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ cuisꝰ substantia exꝓpriis diffr̃iis
ꝯstat: ut hoĩs exrõalitate: q̃ eiꝰ est
diffrã. ⁊ hi loci qui sunt diffr̃e ꝓponũ.
lut uniũsalior ẽ rõalitas homine. Atq
ideo pauciores hi loci eẽ. dep̃hendunt᷑
quaꝵ sunt diffi̾e. O mĩa eni que uni¬
ũsaliora sut̃: pauciora semꝑ eẽ ꝯtĩgͥ.
⁊ ideo facile fubscientia cadẽ poll̃. Quoꝵ
tã multꝰ numerꝰ nõ est. ut cito amemoria
diseentis elebatur. Que uero sint he dif¬
ferentie: meliꝰ diuisiõe ꝓduntur. Inp̃di¬
catuns aũt questionib imꝰ quid̾ sub̾tus t̃
nimꝰ ar̃ alt̾ uero p̃dicatur. Nichilq in
p̃dicatius questionibꝰ aliud querit᷑:
nisi ansub̾to p̃dicatꝰ inhereat. Quod si
in eẽ ꝯstiterit. q̃ritur itane sit ut gñs.
an ut accidens. an ut ꝓprim. an ut diͤ¬
finitio. Nã si oftenditur nõ ineẽ nichil
nõ in est: nec ut accidens. nec ut gñs.
herendi. Solum uero in ẽẽ ad accid̃ñᷤ
maxime ꝑtinet. Nam cũ neq ut

Expanded text:
uniuscuiusque substantia ex propriis differentiis constat, ut hominis ex rationalitate, quae eius est differentia. Et hi loci qui sunt differentiae prolut universalior est rationalitas homine. Atque ideo pauciores esse deprehenduntur quarum sunt differentiae. Omnia enim quae universaliora sunt, pauciora semper esse contingit. Et ideo facile sub scientiam cadere possunt, quorum tam multus numerus non est, ut cito a memoria discentis elabantur. Quae vero sunt hae differentiae melius divisione producuntur. In praedicativis autem quaesr, alius praedicatus. Nihil quippe in praedicatiuis quaestionibus aliud quaeritur nisi a‹n› subiecto praedicatus inhaereat. Quod si inesse constiterit, quaeritur itane insit ut genus an ut accidens, an ut proprium an ut definitio. Nam si ostenditur non inesse, nihil n inest, omnino nec ut accidens, nec ut diffinnhaerendi. Solum vero inesse ad accidens maxime pertinet, nam cum neque ut
Abbreviated transcription (Latin):
dieat. C ongregatio hoĩum: naturał ÷.
usticiã uero: ꝯgregatio hominũ fecit.
cuiꝰ causa est. Rursꝰ siguis mauros
arma nõ hab̾e ꝯtendat: dicet ideir¬
co eos mimie armiᷤᷤ uti qr his ferrũ
desit. Marima ꝓp̃o. Ubi matĩa deẽ:
eq em̃ id qd̾ efficit. atq id qd̃ oꝑa¬
tis actum suscipit eiꝰ rei q̃ efficitur
cause funt. Rursꝰ afine sit ꝓpofitũ:
an iusticia bona sit fiat argum̃tatõ
tal. Si beatũ ẽẽ bonũ est ⁊ iusticia
bona est. Hic est erc̃ uisticie furis.
ut quis sed̾m iusticiã ad bt̃itud mẽ

Expanded text:
dicat: congregatio hominum naturalis est, iustitia vero congregatio hominum fecit, cuius est causa. Rursus si quis Mauros arma non habere contendat, dicet idcirco eos armis minime uti, quod his ferrum desit. Maxima propositio, ubi materia deest, Aeque enim id quod efficit, atque id quod operantis actum suscipit, ejus rei quae efficitur causae sunt. Rursus a fine sit propositum, an justitia bona sit, fiet argumentatio talis. Si beatum esse, bonum est, et justitia bona est; hic est enim justitiae finis, u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbationes q̃ a descriptione sumunt᷑: a fub̾e
loco uidentur assinm. Huiꝰ uero tale
sit exemplũ. Querat᷑ enĩ an albedo sub̾ a
sit. Hic queritur an albedo sub̃e uelut
gñi supponat᷑ dm̃s igitur: sub̃a est. qd̃ om̃i¬
bus accidñtibꝰ possit ẽẽ subm. albedo aũ

Expanded text:
bationes quae a descriptione sumuntur, a substantiae loco videntur assumi; huius vero tale sit exemplum. Quaeratur enim an albedo substantia sit, hic quaeritur an albedo substantiae velut generi supponatur. Dicimus igitur: substantia est quae omnibus accidentibus possit esse subie
Abbreviated transcription (Latin):
bile dici potest. Que uero ꝯuncta ÷ q̃stio.
bile. Qͤ cũ ita sint inp̃dicatiua solũ q̃sti¬
one dubitabit᷑. an sub̾to tmino p̃dicatus
mhereat. In hẏpotheticiꝰs uero q̃stioĩbus
id tantũ q̃ritur. an illã rẽ que pcedit. S¬
mitet᷑ id qd̾ ꝯseq̃ns ẽẽ. ꝓponit᷑. Omĩa uͦ¬

Expanded text:
bile dici potest. Quae vero coniuncta est quaestio, Quae cum ita sint, in praedicativa quaestione dubitatur an subiecto termino praedicatus inhaereat. In hypotheticis vero quaestionibus, illud tantum quaeritur an illam rem quae praecedit comitetur id quod sequens esse proponitur. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Hec huiusmodi est: que dere: cet̾is
Quales a aduleficis maxime adcaspntitiom
sumunt᷑. Ut uoluptas ne sũmũ bonũ sit.
pothesis. a ub̾ dicitur causa. hec est q̃stio¬
ꝑsonis. temꝑib. factis. cet̾isq curcũstantius.
implicita. Ea ÷ huiꝰ moĩ. Iurene cicero

Expanded text:
sis; haec huiusmodi est quae de re caeteris quales a dialecticis maxime ad disputationem sumuntur, ut voluptasne summum bonum sit? pothesis, a nobis dicitur causa; haec quaestio est personis, temporibus, factis, caeterisque circumstantiis implicita; ea est huiusmodi: iurene Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
necẽe. E t thesis qͥdẽ philosophis. ypothe¬
bo. Nunc detheseos diuisiõe ꝑtracto. q̃ in
iiii. diuiditur spes. Inomĩ enĩ dialectica q̃s
tione p̃dicatua dubitatur. an ei gd̾ sub̾tum
÷. id qd̾ p̃dicat᷑ inhereat. Cum nero aliqͥd
alicui in eẽ p̃põitur id aut maiꝰ erit eo de¬
quo p̃dicatur. eiq substentialit̾ ineẽ ꝯtẽ¬
ditur. aut maiꝰ quidẽ eo erit. s non de¬

Expanded text:
se est, et thesis quidem philosophis, hypothebo; nunc de theseos divisione pertractabo, quae in quatuor dividitur species. In omni etione praedicatiua dubitatur an ei quod subiectum est id quod praedicatur inhaereat; cum aliquid alicui inesse proponitur, id aut maiquo praedicatur eique substantialiter inesse contenditur; aut maius quidem eo erit, sed non d
Abbreviated transcription (Latin):
dum est ir ⁊ uolubile ÷: utreq diuise.
ac singłatĩ intellecte p̃dicatiue sunt.
omiuctaꝵ uero multiplex diffr̃a est.
Dequb in his uolumitubꝰ ailigentissie
⁊ affrã. ut si rotundũ nõ ẽ. stabile ẽ:
Rotͣandũ ⁊⁊ eẽ neg̃o ẽ: stabile uero eẽ
affr̃o. Prop̃onũ quoq alie. st̃ ꝑse note

Expanded text:
dum est enim et volubile est, utraeque divisae ac sigillatim acceptae praedicativae sunt. Coniunctarum vero multiplex differentia, de quibus in his voluminibus diligentissime et affirmativa, ut si rotundum non est, stabile est, rotundum non esse negatio est, stabile vero esse affirmatio. Propositionum quoque ali
Abbreviated transcription (Latin):
tantie rõe se uinctũ erit ꝓpͥum. ut risi¬
bile homini. Itaq dilectice simplices
questiones aut de gn̾e. aut de accidẽ¬
ti aut de diffiõe. aut de ꝓprio fiunt.
osfunt uero fieri etiã de diffr̃a ꝯq̃at̃
cum dubitatur eane sit tyranni. ae ꝑͥn¬
cipis ddiffrã. qͣ hic legib sũpsit imꝑiũ:
ille uiolent. acdominatõe ppłm p̃ mit
 tantũdẽ est duifftã querere qͣntium side
geñe dubitet᷑. Aut eñ ꝯstitutiua erit dif¬
ferentiã. aut diuisibilis. s si ꝯstitutiua fu¬
erit: quasi gñis obtinet locũ. ut rõabi¬
litas. homini. ł si rõe degunt. cclestib¬
quidẽ gñis. nunc uero sp̃ei loço est am¬
bigi non potest. Eũ deea querit᷑ degn̾e du¬
bitari Accidere uero pot̾̃. ut aliquid in
certam̾ ꝯparationẽq ducatur. uelut cũ
ambigitur an melior sit fortitudo iͦticia.
S hec questio inaccidentis neceẽ ÷ ddubi¬
tationẽ ponatur. Namq ad cõꝑationẽ
nichil nsi accidens euenit. hoc enĩ so¬

Expanded text:
tantiae seiunctum, erit proprium: ut risibile homini. Itaque dialecticae simplices quaestiones, aut de genere, aut de accidenti, aut de diffinitione, aut de proprio fiunt. Possunt vero fieri etiam de differentia quacum dubitatur eane sit tyranni ac principis differentia, quod hic legibus sumpsit imperium, ille violenta dominatione populum premit. Sed tantumdem est de differentia quaerere, quantum si de genere dubitetur. Aut enim constitutiva erit differentia, aut divisiva: sed si constitutiva fuerit, quasi generis obtinet locum, ut rationabilitas homini; vel si ratione degunt coelestiquidem loco generis, nunc vero speciei loco utimur, ambigi non potest, cum de ea quaeritur de genere dubitari; fieri vero potest ut aliquid in certamen comparatione ducatur, velut cum ambigitur an melior sit fortitudo iustitia. Sed haec quaestio in accidentis necesse est dubitatione ponatur. Namque ad comparationem nihil nisi accidens venit, hoc enim so
Abbreviated transcription (Latin):
affr̾atiuis. alie exduab negatiuis.
alie ex affrãtione.⁊ negotione. alie
exnegatione ⁊ afftrmatione. Si igit᷑
tur. Qd̃ si exduabꝰ negotionib ppͥo
uincta sit. id indisceptione est ãpecõ ne
gotionẽ ꝯmittetur. Qd̃ si exaffumatione
⁊ negotione. ł exnegotione atq asfitt¬
tione copuletur: id ambigetur. ł an af
sionẽ. Nam ut p̾cedat aliquid. ãtq ali¬
ud ꝯsequatur: in his fere reb euenut
solet quas paulo suꝑiꝰ ꝯmemorauimnꝰ.

Expanded text:
us, alia ex duabus negativis, alia ex affirmatione et negatione, alia ex negatione et affirmatione. Si igiturtur; quod si ex duabus negationibus propositio iuncta sit, id in decertatione est an negatio gationem comitetur; quod si ex affirmatione et negatione, vel negatione et affirmatione copuletur, id ambigitur an affirmisionem. Nam ut praecedat aliquid et aliud consequatur, in his fere rebus evenire solet quas paulo superius commemoravi.
Abbreviated transcription (Latin):
aut erit. aut aliquid huuismodi addatur:
nonͣdum ẽ orõ enuntiatiua. Quare autẽ
unum qd̾da ÷⁊ non multa: animal gres¬
sibile bipes. neq enĩ eo qd̃ ꝓpinq̃ partes¬
dñr unũ erit. ⁊ alt̾ius tractare hoc negõtii
E st au̾̃t una or̃o euuntiatiua que unum de

Expanded text:
aut 'fuit' aut aliquid huiusmodi addatur, nondum est oratio enuntiativa. Quare autem unum quiddam est et non multa 'animal gressibile bipes' ‒ neque enim eo quod propinque dicuntur unum erit ‒ est alterius hoc tractare negotii. Est autem una oratio e
Abbreviated transcription (Latin):
S̃ tamen modo suscipiendi uffet. N qm
ea qͥue in substantiis sunt: ipsa mutata s¬
ceptibilia contrarioꝵ sunt sugidum enĩ
decalido factum: mutatum ẽ. altatum enĩ
factum. ⁊ nigrum ex albo. ⁊ studiosum ex
pͣno. Similit̾ autẽ ⁊ maliis unum qd ꝙ
immobilia: omnino ꝑseuerãt. Cum uͤ
res mouetur: contrarium cupasit. Oratio
Namꝙ ꝑmane t eadẽ eo qd̾ sedet aliqͥs
am uero res mota sit: aliqͣndo qd̾ uera
aliqͥndo falsa fit. Similit̾ autem ⁊ in

Expanded text:
sed tamen in modo suscipiendi differt; nam ea quae in substantiis sunt ipsa mutata susceptibilia sunt contrariorum. Frigidum enim de calido factum mutatum est, alteratum enim factum est; et nigrum ex albo et studiosum ex prauo; similiter autem in aliis unumquodque immobilia omnino perseverant, cum vero res movetur, contrarium circa ea fit, oratio namque permanet eadem, sedere aliquem, cum vero res mota sit, aliquando quidem vera, aliquando autem falsa fit, similiter autem et in
Abbreviated transcription (Latin):
susceptibilia ẽẽ dñr s ineo qd ciita alt̾um
aliqͣ passio facta sit. ¶Nam in eo qd̾ res ÷
aut nõ ÷. meo etiam or̾o uera uł falsa
dicitur. non ineo qd̃ ipsa or̃o captabilis
sit ꝯtrarioꝵ. Simplicit̾ aut̃ anullo neq
or̃o mouetur. neq opuno. Qua ꝓpter ñ¬
erunt susceptibilia contrarioꝵ cum nu¬
lla in eis passio facta sit. S̾ erum sub̾a
in eo qd̾ ipsa contraria recipiat: in hoc

Expanded text:
susceptibilia ESSE dicuntur, sed EO quod circa ALTERVM ALIQVA PASSIO FACTA SIT. - NAM IN EO QVOD res est AVT non est, IN eo ETIAM oratio  vera AVT falsa dicitur, non IN eo quod ipsa CAPABILIS SIT CONTRARIORVM. Simpliciter AVTEM A NVLLO neque orERUNT SUSCEPTIBILIA CONTRARIORUM, CUM NULLA IN EIS PASSIO FACTA SIT. VERUM SUBSTANTIA, IN EO QUOD IPSA CONTRARIA RECIPIAT, IN HOC
Abbreviated transcription (Latin):
unum ⁊ idem sit numero: capax con¬
trarioꝵ ẽ. Ut quidam homo cum unꝰ
⁊ idem sit numero aliqͣndo qͥd̾ niger. ali¬
atq studiosꝰ Inalis aut nͣulli s aliquig ᷤ¬
tale uidetur: nisi ꝗis forsitan ĩstet. dicens
detur et̃  eluti si u̾a ÷ or̃o sedere quendã:
furgente eo falsa erit: Similit̃ et dutim.¬

Expanded text:
UNUM ET IDEM SIT NUMERO, CAPAX CONTRARIORUM EST; UT AUIDAM HOMO, CUM UNUS ET IDEM NUMERO SIT, ALIGUANDO QUIDEM NIGER ALIet STVDIOSVS. In aliis AVTEM nullis ALIQVID TALE videtur, nisi quis FORSITAN INSTET DICENS videtur, VELVTI, si vera SIT ORATIO SEDERE QVENDAM, SVRGENTE EO FALSA ERIT; similiter autem
Abbreviated transcription (Latin):
erit quod dicitur hõe modõ numo quoch pd¬
camento  Sunt quedam generalissima.
S tmiesus alia sp̃alissima. Etꝰ it generalis¬
sima ⁊ sp̾alissima sunt᷑ alia. Est autem ge
tum e modo. Substantia est quidaam.
ad ipsãgenꝰ Sub ha̾c autem est corpus
ub corpoie uero animatum ccepꝰ. sub quo
homo. Sub homine uero socrates ⁊ pla
to qui sunt ꝑticulares homines. S hoꝵ
substantia quidem generalissurarmz uor
genus sit solum. homo uero spalessir¬

Expanded text:
erit quod dicitur hoc modo. in uno quoque praedicamento sunt quaedam generalissima et rursus alia specialissima et inter generalissima et specialissima sunt alia. est autem gentum quod dicitur. substantia est quidem et ipsa genus. sub hac autem est corpus, sub corpore uero animatum corpus, sub quohomo, sub homine vero Socrates et Plato et qui sunt particulares homines. Sed horum, substantia quidem generalissimum est et quod genus sit solum, homo vero speci
Abbreviated transcription (Latin):
fuãt auferat᷑. fient quippe sexdecĩ
ꝯplexiones. Quartũ octo quidẽ
ubi id ꝙ. seq̃r aufert᷑. integra neci
uãt. hoꝵ uero õĩum sub dantur
exempla. Primꝰ gͥ modꝰ hic ÷. Si¬

Expanded text:
fuerat, auferatur. Fient quippe sexdecim complexiones, quarum octo quidem ubi id quod sequitur aufertur, integra necesvant. Horum vero omnium subdantur exempla. Primus igitur modus hic es
Abbreviated transcription (Latin):
ro int̾rogatꝰ. dicis niger. ⁊ quẽadmod̾ socͦ¬
tes sehabeat: dicis qm̃ sedet ł ambulat bñs
g̃ quo aliĩs quatuor differat dictũ ⁊ Continꝰ¬
git aũ etiã uũ quodq alioꝵ diffetre ab
aliis̃. quatuoꝵ ut cum qͥnq quid̾ res sint.
unũ qd̃p aut̾ ab alii c. iiͦii. differat quat̾¬

Expanded text:
ps» interrogatus dicis «niger», et quemadmodum se Socrates habeat, dicis quoniam sedet vel ambulat. Genus vero quo aliis quattuor differat dictum est. Contingit autem etiam unumquodque aliorum differre ab aliis quattuor, ut, cum quinque quidem sint, unum autem ab aliis quattuor differat, quat
Abbreviated transcription (Latin):
inhõc sec̾m qualitatẽ qͥetẽ opponat.
aut in cõtrariũ qualitatis mutationẽ. sic̃
⁊ immitationẽ scdm locũ quietẽ. scd̾m lo¬
cum aut in ꝯtrarium locum mutationẽ
E st enĩ altatio mutatio scdm qualitatẽ. Qua¬
ꝓpt̾ oppossta erit scđ̾m qualitatẽ mutationi.
qui es sedm qualitatẽ. aut in cõtranũ muta¬
tio qualitatis. ut album fieri adid qd̾ ÷ ni¬
grum fieri. Alt̾a̾tur erũ in ꝯtrariũ qualita¬
tis mutatione facta.

Expanded text:
in hoc secundum qualitatem quietem opponat, aut in contrarium qualitatis mutationem, sicut et in mutatione secundum locum, quietem secundum locum, aut in contrarium locum mutationem. Est enim alteratio secundum qualitatem mupter opposita erit secundum qualitatem mutationi secundum qualitatem quies, aut in contrarium mutatio qualitatis, ut album fieri ad id quod est nigrum fieri, alteratur enim in contrarium qualitatis mutatione facta.
Abbreviated transcription (Latin):
uel uinum inlagena. Uinum enim
hab̾e lagena dicitur ⁊ mod̾i gͣranã¬
tritici. Hec omnia habere dicuntur ũ
inuase aut inpossessionẽ. habere enĩ
donũ aut agrum dm̃s aut etiam uir¬
urorẽ hab̾e dr. s ⁊ uror uirum. S ni¬

Expanded text:
vel in lagena vinum, vinum enim habTRITICI; haec igitur OMNIA habere dicuntur ut in vase; AVT ut possessionem habere enim domum ET agrum dicimur. AVT ETIAM uxorem HABE
Abbreviated transcription (Latin):
otus autem sunt spẽs ser. Gen̾atio
corruptio. aum̃tum. diminutio. alt̾ã¬
tio. scd̾m locũ mutatio. Alii itaq motꝰ
manifestum ÷: qm̃ alii abinuicẽ sunt.
imilit̾ aut̃ ⁊ alii. In alt̾atione uero
ht̃ quedã questionem ne forte neces¬
sarium sit id qd̃ alt̾atur: ꝑ aliqͣm mo¬
est uerũ. Sene enĩ scd̾m om̃s passioẽs¬
ait plures alt̾ari accidit nob̾. milla
aliarũ motionũ ꝯmunttantẽ. Nã neq
auger necessariũ ÷ qd̾ ꝑ passiones mo¬
uetur: neq minui. Similit̾ aũt ÷ ĩ aliis.
deoq alia erit p̾ter alios motꝰ alt̾atio.
llam si eẽt eadem: oport̾et id qd alt̾atur
mox aut augeri uelminui uel qͣndam
abiarũ ꝯseq̃ntiam mõtioñ fieri. d ñ  necãe¬

Expanded text:
otus autem species sunt sex: generatio, corruptio, augmentum, diminutio, alteratio, et secundum locum mutatio. Alii itaque motus palam est quia alii ab invicem sunt. similiter autem et ALII. In ALTERATIONE vero HABET QVANDAM QVAESTIONEM ne forte NECESSARIVM SIT ID QVOD ALTERATVR PER ALIQVAM REest verum; aut plures, alterari accidit, nulla aliarum motionum communicante. Neque enim augeri necessarium est, quod per passionem movetur, neque minui. Similiter autem in aliis. IDEO QVE ALIA erit PRAETER ALIOS MOTVS ALTERATIO nam si ESSET EADEM, OPORTEBAT ID quod ALTERATVR mox ET AVGERI VEL minui VEL QVANDAM ALIARVM CONSEQVENTIAM MOTIONVM FIERI; sed non est nece
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ significãtes ꝓpositiones p̃ter ullũ di¬
bio: neg̃o plena ꝑficit᷑. Que uero cũ mͦ
ꝓponuntur. si necessarie st̃. ⁊ ad ẽẽ neg̃o
ꝯungat᷑. uͥ ea q̃ dicit necẽe ÷ nõ ẽẽ.:
sit necessaria negõ. Siiͦ ip̃i necessario
negõ ꝓponatur sit necessarii negõ af¬
firmationi uehem̃t opposita. ut que
dicit nõ ncẽe ÷ ẽẽ. Itẽ ꝯtingẽtib si
ad eẽ. negõ ꝓponatur. fit ꝯtinges neg̃o.¬

Expanded text:
ullum diivo, negatio plena perficitur. Quae vero cum modo proponuntur si necessariae sint et ad esse negatio jungatur, ut ea quae dicit, necesse est non esse, fit necessaria negatio. Si vero ipsi necessario negatio praeponatur, fit necessarii negatio affirmationi vehementer opposita, ut ea quae dicit non necesse esse. Item in contingentibus si ad esse neg
Abbreviated transcription (Latin):
his tĩs conectat᷑ ut ñ sit.a. possit ⁊ ẽẽ ⁊
.c. eẽ nec̾e sit. si posito nõ eẽ.a. &ẽ .b. t̾¬
minũ ꝯseqͣtur. ut si sit .a. qͥd̾ inuitale
.b. hõ .c. ał. Nã si nõ sit ir uitale ẽẽ ał¬
÷ eẽs. all negato inuitali si cũ inuita¬
le negabit᷑ ẽẽ ħoiem sub seq̃tur.
extã uero ꝓpõem talia debent m̃bͣ

Expanded text:
is conectatur, ut si non sit a, possit et esse et c esse necesse sit si, posito non esse a, esse b terminum consequatur, ut si sit a quidem invitale, b homo, c animal. Nam si non sit isse animal, negato invitali, si, cum invitale negabitur, esse hominem subsequatur. Sextam vero propositionem talia debent membra
Abbreviated transcription (Latin):
ex duab ypotheticis copulant᷑. Nã si
ad num̾um respicias ꝓpõnũ quasi extͥb
t̃ĩminis ꝯstant. Qd̃ sit ad ꝯditiones ani¬
mũ referas: quasi exduab ꝯditionalib
uidẽt᷑. eẽ ꝯposite. Que medietas idcuro

Expanded text:
ntur. Nam si ad numerum respicias propositionum quasi ex tribus terminis constant; quod si ad conditionales animum referas, quasi ex duabus conditionalibus videntur esse compositae: quae medietas idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
aĩmꝰ tñ adefficiend̾ ꝙ agg̃ssꝰ fu̾at tui
ꝯtemplatiõẽ suffic̃ãt. Qͥd eͥ magñ stu¬
diosꝰ tui amor nr̃ effic̾ẽt si intra fa¬
atq ꝯfuse. apd̃ latinos uero ulłos
repꝑi. id tͤ scientie dedicatũ nr̃ ⁊ si di¬
uturnꝰ cepti tñ efficax laboꝵ excolu
sime noticiã. ꝑcipisses : de hypotheti¬
cis silłis sepe querebas inqͥb nͨ. ẽ. ab
aristotile ꝯscͥptũ. Theophrastꝰ uͦ uir oĩs
doctrine capax reꝵ tñ sumas exeqͥtur.
extulisse ꝓuentũ. Nos gͥ qͣntũ ingenii iuiribꝰ
⁊ amicitie tue studio sufficimꝰ. q̃ ab illis ł¬
b̃nit̾ dicta st̃ uł funditꝰ omissa s̃: elucidã¬
da diligñt᷑ ⁊ subtilit̾ ꝑseq̃nda suscepimꝰ
n quare suꝑate diffidtatis p̃mium
ferosi ł mimꝰ implesse uideat᷑ ami¬
citie. ⁊si ñ uidear satis fecisse doctͥ

Expanded text:
efficiendum quod aggressus fuerat tui contemplatione sufficeret. Quid enim magnum studiosus tui amor efficeret, si intra faatque confuse, apud Latinos vero nullos repperi, id tuae scientiae dedicatum noster etsi diuturnus, coepti tamen efficax labor excoluisime notitiam percepisses,de hypotheticis syllogismis saepe quaerebas, in quibus nihil est ab Aristotele conscriptum. Theophrastus vero, vir omnis doctrextulisse proventum. Nos igitur, quantum ingenii viribus et amicitiae tuae studio sufficimus, quae ab illis vel dicta breviter vel funditus omissa sunt, elucidanda diligenter et subtiliter persequenda suscepimus; in qua re superatae difficultatis praemium fero, si tibi munus implesse videar amicitiae, etsi non videar satisfecisse doctri
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ solam̃ existim̃. tũ iocũdiꝰ ⁊ ueluti
cũ quodã fluctu ⁊̃ laboris aripio q̃
tes comunicãda ꝯpono. Nã ⁊ si ip̃a spe¬
cłatio u̾itatis sua quadã sp̃ẽ sectanda
÷. fit tñ amabilior ꝯ ĩcomune deducit᷑.
tacit᷑ntate ꝯp̃ssũ ⁊ iã iamq silẽtio ꝑi¬
turũ. lasciꝰ afflorescit. ⁊ ab oblioĩs
iut̾itu scientiũ ꝑticipatiõe defendit᷑.
idq iocundior disciplina : c̃ int̾ eiꝰdẽ sapi¬
entie ꝯscios tub ẽẽ sapiẽtẽ. Qd̃ si accͥe¬
dat. ut te c̃ mͥ nc̃ res÷. ea q̃ spõte io¬
cũda s̃. in amititie ꝑticipatiõe deduci:
necc̃e ÷ studii suauitatẽ qͥdã ueluti dul¬
cissimo caritatis sapore ꝯdiri. Nã cũ
id inse optineat amicitia ꝓͥum mimꝰ
ut nolit hab̾e solitarias cogitoẽs tẽ¬

Expanded text:
 veluti cum quodam fructu etiam laboris arripio quae tecum communicanda compono. Nam et si ipsa speculatio veritatis sua quadam specie sectanda est, fit tamen amabilior cum in commune deducitur.taciturnitate compressum et iam iamque silentio periturum, latius efflorescit et ab oblivionis interitu scientium participatione defenditur. Fit quoque iocundior disciplina, cum inter eiusdem sapientiae conscios iubet esse sapientem: quod si accedat, ut tecum mihi nunc res est, ea quae sponte iocunda sunt in amicitiae participationem deduci, necesse est studii suavitatem quodam veluti dulcissimo caritatis sapore condiri. Nam cum id in se optineat amicitia proprium munus, ut nolit habere solitarias cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
 nigrũ nõ ẽ. Si albũ ÷ rubeũ nõ
z. Si disciplina est. ho nõ ẽ. at in
ea q̃ ꝑdifiunctioẽ fit alt̾um sep̃er
rõ nõ ꝓcedit. Quid eͥ siqͥs dicat. aũ
albũ 3. aũ ingrũ. aũ albũ ẽ aut

Expanded text:
est, nigrum non est»; «si album est, rubrum non est»; «si disciplina est, homo non est»; at in ea quae disiunctione fit, alteram semper ratio non procedit. Quid enim si quis dicat «aut album est, aut nigrum», «aut album est, aut
Abbreviated transcription (Latin):
nõ homo. nõ ÷ iustꝰ nõ homo. Est ñ
iustus nõ homo. nõ ÷ nõ iustꝰ nõ hõ:
Magis aũt plures his nõ erunt opposi¬
tiones he aut extra illas. ipse sedm
se erũt. ut utentes eo noiẽ qd̃ ÷ nõ

Expanded text:
non homo, non est justus non homo. Est non justus non homo, non est justus non homo. Magis autem plures his non sunt oppositiones, hae autem extra illas ipsae secundum se erunt ut nomine utentes eo quod est non
Abbreviated transcription (Latin):
illã q̃ est omĩs ÷ homo nõ iustus. illa
uero que z est aliquis ustꝰ homo: op¬
posita. qm̃ non om̃is homo ẽ. non
iustus. necẽe ÷ aut̃ eẽ aliquẽ. Mam¬
uerum introgatum negare: qm af
firmare ueram est. Ut putasne socra¬
tes sapiens est: nõ. est igitur socrat᷑

Expanded text:
illa quae est 'omnis est homo non iustus', illam vero quae est 'est aliqui iustus homo' opposita quoniam 'non omnis homo est non iustus'; necesse est enim esse aliquem. Manverum interrogatum negare, quoniam et adfirmare verum est, ut 'putasne Socrates sapiens est?', 'non est', quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
resolutoriis dictum ÷ sic st̃ disposita.
imilit᷑ aut scͥse habent ⁊ si umũsalis
noĩs sit affi̾o. Ut om̃is ÷ homo iustus
omĩs  homo non iustus. S non sum¬
liter angulares contingit. u̾as d̃ẽ. ꝯtin¬
git aũ aliqͣndo. ħe igitur due opo¬
site sunt alie aut ad nõ homo quasi¬

Expanded text:
s dictum est, sic sunt disposita. Similiter autem se habet et si universalis nominis sit adfirmatio, ut 'omnis est homo iustus', 'omnis est homo non iustus'. Sed non similiter angulares contingit veras esse, contingit autem aliquando. Hae igitur duae oppositae sunt, aliae autem ad 'non homo' u
Abbreviated transcription (Latin):
test:⁊ aliis genus eẽ. Propͥum uero ali¬
arum sp̾erum eẽ ĩmpossibile ẽ  spes quid̾
antẽ subsistit qͣm ꝓprium. ꝓprium uero postea
fit inspe. ¶ Oportet enim hoĩem eẽ. ut sit n¬
sibile. Amplius. Spẽs quidẽ semꝑ actu ad est
subiecto ꝓpͥum uero aliqͣndo p̃otestate anseꝑ

Expanded text:
st et aliis genus esse, proprium vero et aliarum specierum esse impossibile est. Et species quidem ante subsistit quam proprium, proprium vero postea fit in specie; oportet enim hominem esse ut sit risibile. Amplius species quidem semper actu adest subiecto, proprium vero aliquando potestate;
Abbreviated transcription (Latin):
lib alit̾ ad aliud ut mons magnus dr̃
ad montẽ asiũ. Magnum enim ad ali¬
quid dr. ⁊ simile alicui simile. ⁊ omĩa
ones quedã. Positio uero ad aliquid ÷
uero ab his que dicte sunt positiones
ne. ut uirtus uicio ꝯtrarium. cũ sit
ltrũq eoꝵ ad aliquid ⁊ disciplina ig

Expanded text:
libet aliter ad aliud; ut mons magnus dicitur ad montem alium magnum enim ad aliquid dicitur, et simile alicui simile , et omnones quaedam, positio vero ad aliquid est;  vero ab his quae dicta sunt positiones ne, ut virtus vitio contrarium , cum sit utrumque HORVM ad aliquid, est, et DISCIPLINA IG
Abbreviated transcription (Latin):
solam alt̾ius relationẽ refert᷑. quomͦ huic
aliquid erit ꝯtrariũ: Ampliꝰ Si erunt
magnũ ⁊ paruũ ꝯtraria. ꝯtinget idem ip¬
sum fimul ꝯtraria reciꝑe.⁊ ea ip̃sa sibi¬
met eẽ ꝯtraria. Sontigit em̃ idẽ ipsum

Expanded text:
solam alterius relationem REFERTVR, quomodo huic aliquid erit contrarium? Amplius AVTEM, si ERVNT magnum et parvum contraria, CONTINGET idem IPSVM simul contraria RECIPERE et ea ipsa SIBIMET esse contraria. Contingit enim
Abbreviated transcription (Latin):
l̃iries quid̾ plures ẽẽ homines dm̃simei¬
uitate uero paucos. eũ sint eqꝵ mu¬
tiplices: ⁊ indomo quidẽ multos anthe
atro pauces. eum sint plures. Amplicis.
re manifestũ ÷ qm̃ hec ad aliquid sut.
mpliꝰ. Siue aliquis ponat has eẽ. qͣn¬
titates siue nõ ponat. nichil eis erit ꝯt¬

Expanded text:
ico quidem plures esse homines dicimuvitate vero paucos cum sint eorum multiplices, et in domo quidem multos, in theatro AVTEM paucos cum sint plures. Amplius re manifestum est quoniam haec ad aliquid sunt. Amplius, sive aliquis ponat HAEC esse quantitates sive non ponat, nihil EIS erit cont
Abbreviated transcription (Latin):
S i ergo qd̃ bonum ÷ ⁊ bomũ ÷ ⁊ ma¬
lum non est ⁊ hoc quidẽ secd̾m se.
llud uero scdm accidens. Accidit enĩ
accidens. Q uare magis erit falsade
bono ea que ÷ negationis opimo ꝗͣ
ea que erit ꝯtrarii. Falsus aũt ma¬
gis circa singula habet ꝯtrariam o.¬
pimonẽ. Contiaria enĩ sunt eoꝵ que
plurimum circa idẽ differ̃. Qd̃ si

Expanded text:
si ergo quod bonum et bonum et non malum est, et hoc quidem secundum se, illud vero secundum accidens accidit enim accidens, quare magis erit falsa de bono ea quae est negationis opinio quam ea quae est contrarii. Falsus est autem magis circa singula qui habet contrariam opinionem; contrarium enim est eorum quae plurimum circa idem differunt. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is homo iustus Nei que ÷ omuis hõ
iniustus ÷ callias iustus ⁊ scallias
iustus nõ ÷ Icallias iniustus ẽ. Que hoꝵ
ꝯtraria est.Nam si ea que sunt inuoce
sequntur ea que sunt in anuna Cil¬
lic autem ꝯtraria est opiio ꝯtiarii ut
omis homo iustus estiei que est omis
homo in iustus ÷ietiam inhis que st̃
inuoce affrõnib necẽe ÷ similit̾ se ha
bete. Ed si neq illi ꝯttarii opmatio ꝯtͣ¬
ria ÷ ⁊nec affirmatio affiriationi erit
ꝯtratial s ea q̃ dicta et ÷ negotio. Qx
ꝯsid̾andum ⁊ cui opinatio uera false
opinatiomi ꝯtraria ÷ utrũ negosioni.
an certe ei que ꝯtrarium opinati
Dico aut hoc modo. Est quedam opina¬

Expanded text:
omnis homo iustus' ei quae est 'omnis homo iniustus est', 'Callias iustus est', 'Callias iustus non est', 'Callias iniustus est', quae harum contraria est? Nam si ea quae sunt in voce sequuntur ea quae sunt in anima, illic autem contraria est opinio contrarii, ut 'omnis homo iustus' ei quae est 'omnis homo iniustus', etiam in his quae sunt in voce adfbere. Quod si neque illic contrarii opinatio contraria est, nec adfirmatio adfirmationi erit contraria, sed ea quae dicta est negatio. Quare considerandum est cui opinatio vera falsae opinioni contraria est, utrum negationi an certe ei quae contrarium esse opinatur. Dico autem hoc modo: est quaedam opina
Abbreviated transcription (Latin):
mehul ĩter est nec si uniuisaliter ponamꝰ
yia erit ut opimoni que oppinatur qm̃
omne usehe  bonum ÷ bonin ea que¬
s qm̃ inchil hoꝵ que bona sunt bonũ
Ham eiꝰ que ÷ boni quoniam bonuo

Expanded text:
erest nec si universaliter ponamus aria erit, ut opinioni quae opinatur quoniam omne quod est bonum bonum est, vel quoniam nihil eorum quae bona sunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
indtꝵ: non sit uerũ. Et pͥmum qui¬
dem inhis que nõ sc̾m rationẽ possĩt.
ipse secdem plurimoꝵ etiam ꝯtrarioꝵ
sunt. irĩdabiles uero nõ om̃s. ẜ quem¬
admodũ dictum ÷ ignẽ nõ eẽ possibi¬
le nõ calefacẽ ł quecunq alia senaꝑ a

Expanded text:
ibus non sit verum; et primum quidem in his quae non secundum rationem possunt, ipsae eaedem plurimorum etiam contrariorum sunt; inrationabiles vero non omnes, sed, quemadmodum dictum est, ignem non esse possibile
Abbreviated transcription (Latin):
dñr. iñ subieeto uero nullo sunt. ut ho
de subiecto quide dr.: aliquo homine insub¬
iecto uero nullo ẽ. Alia aut in fubiecto
qͣuidẽ sinit: de subiecto aut nullo dñr. In
subiecto aut e̾e dico. qd̾ cum fit᷑ nͥon sic̃ que

Expanded text:
r, in subiecto vero nullo sunt, ut homo de subiecto quidem dicitur aliquo homine, in subiecto vero nullo est; alia autem in subiecto quidem sunt, de subiecto autem nullo dicuntur in subiect
Abbreviated transcription (Latin):
specitice om̃s uocantur. Stħis marine
op est adãiuisiones gn̾um ⁊ diffiñtio ee
s nõn his que ẜ accidens inseꝑabiles ft.
nec magis his que sunt seꝑabile¶ Quaᷤ
etiam det̾minantes dicunt diffrã est qͥ
habundat species agn̾e. hom̃o enim ab
aninali: plus habet iationale ⁊ mor¬
tale. Amial eri neꝙ ipsum nichil hor

Expanded text:
ur; et his maxime opus est ad divisiones generum et definitiones, sed non his quae secundum accidens inseparabiles sunt nec magis his quae sunt separabiles. Quas etiam determinantes dicunt «differentia est qua abundat species a genere»; homo enim ab animali plus habet rationale et mortale. Animal enim neque ipsum nihil hor
Abbreviated transcription (Latin):
autem e am᷑ hoc modo. Difra est:
qua differunt ase singula. Nam ẜgn̾o
disuinxit nos ab illis. Rãtionales enim
sumus. ⁊ nos dii. s mortale appositum
Qismunxit nos abillis ¶ Interuis auteri
ꝑsenitantes ⁊ speculantes diffr̃am: dieue¬
nt non quelib eoꝵ que sub eidem gn̾e
sunt diuidentium ẽẽ differentiã s qd̾
ad ee ꝯducit ⁊ quod eius quod
est eẽ paro rea ÷. Neq enim quołi ap¬
tum natum est naingare. erit hoi̾s
differentia. ⁊ si ꝓprium sit homaimei
ta nata sunt ad nauigandũ illa uero
mimine diuidentes ab aliis. S aptũ
natum ẽe ad naingandum: non erit
mpletuium substantie nec eiꝰ pars. ħ
est talis quales sunt. que specifice dñ
differentie. E runt gͥ specifice diffre̾. quec̾q
alt̾am facuit̾ spẽm. ⁊ quecq ineo qd̾ qu̾ale

Expanded text:
autem etiam hoc modo: «differentia est qua differunt a se singula»; nam secunseparavit nos ab illis; rationabiles sumus et nos et dii, sed mortale adpositum disiunxit nos ab illis. Interius autem perscrutantes et speculantes differentiam, dicunt, non quodlibet eorum quae sub eodem sunt genere diuidentium esse differentiam, sed quod ad esse conducit et quod eius quod est esse rei pars est; neque enim quod aptum natum est nauigare erit homi- nis differentia, etsi proprium sit hominis,  apta nata sunt ad naui- gandum, illa uero minime’, diuidentes ab aliis, sed aptum natum esse ad nauigandum non erat comple- tiuum substantiae nec eius pars, sed est talis quales sunt quae specificae dicuntur differentiae, erunt igitur specificae differentiae quaecumque alteram faciunt s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe uł simum: ⁊ accidens ⁊ no ꝑ se. Ile
igitur que ꝑse sunt insubstantie rationẽ ac-¬
cidens: nec in substantie rationẽ dñr. nec faci¬
unt aliud s alt̾atũ. Et ille quidẽ que ꝑse ĩ
sunt: nõ suscipiunt magis ⁊ minus. Ille
uero q̃ ꝑ accidens. łͣ si inseꝑabiles sunt in¬
tensionẽ recipiunt ⁊ remissionẽ. Nam neq
gn̾s magis ⁊ minꝰ p̾dicatur deeo cuius fu¬
ert gn̾s: neq gn̾is differentie ẜ quas diui¬
ditur. Ipse enim sunt᷑: que unius cuiusq
rationem conplent. Esse autẽ uniciuq u¬
num ⁊ idem neq intensionẽ neq remis¬
sionẽ. suscipiens ÷a quilũ aut̾ eẽ ł simum
uł foloratum aliquomodo ⁊ intenditur
⁊ remititur. Cum igitur tres species con¬

Expanded text:
secundum accidens et non per se. Illae igitur quae per se sunt, in substantiae ratione accidens, nec in substantiae ratione dicuntur nec faciunt aliud, sed alteratum. Et illae quidem quae per se sunt non suscipiunt magis et minus, illae vero quae per accidens vel si inseparabiles sint intentionem recipiunt et remissionem; nagenus magis et minus praedicatur de eo cujus est genus, neque generis differentiae, secundum quas dividitur: ipsae enim sunt quae uniuscujusque rationem complent; esse autem unicuique unum et idem neque intentionem neque remissionem suscipiens est, aquilum autem esse vel simum vel coloratum aliquo modo et intenditur et remittitur. Cum igitur tres species
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nam unde habebunt species diffe¬
simul habebit opposita. S quemadmod̾
ꝓbant. potestate quidem om̃s habet
subse diffrãs. actu ueid nullam. Ac̾sic:
neq ex his que non sunt aliquid fit.
N eq oppositã cutaide sunt diffimunt at
edm ⁊ hoc modo. diffr̃a est qd̾ de pͥhtrib
⁊ differentibꝰ specie. in eo quid quale¬
sit p̾dicat᷑. Rationale enĩet mortalede
ꝯueniens est dicere aĩał. Q uale autẽ
ammal inquisiti qͣm io̾ale ⁊ mortale
est. conuemient assignabimus. Reb enĩ
ex mat̾ia ⁊ forma constantib uł ad simi¬
titutionẽ habentib quẽadmodũ statua
ex mat̾ia est. eris. exforma autẽ figuia:

Expanded text:
est nam unde habebunt species diffesimul habebunt opposita; sed, quemadmodum probant, potestate quidem omnes habent sub se differentias, actu vero nullam, ac sic neque ex his quae non sunt aliquid fit, neque opposita circa idem sunt. Definiunt autem eam et hoc modo: «differentia est quod de pluribus et differentibSIT PRAEDICATUR. RATIONALE ENIM ET MORTALE, Dconveniens est dicere “animal”; quale autem animal inquisiti, quoniam rationale et mortale est convenienter adsignabimus. Rebus enim ex materia et forma constantibus uel ad simitituti- onem habentibus, quemadmodum statua ex materia est aeris, forma autem figura,
Abbreviated transcription (Latin):
uemens rõalis. aluid fãc̃ ⁊ speciẽ animał
facit. Illa uero que mouendi: altata¬
solum a quiescente facit. Quare : hec qͥ¬
⁊i hunifmodi diffriis. Sed̾m aut̃ eas q
solum altatum faciunt: alt̾atio sola cõ¬
sistit ĩ aliquom se habendi ꝑmutatioe
suꝑiorib ergo tursus inchoanti dicend̾̃
ẽ. diffr̃arum alias quidẽ ẽẽ seꝑabiles: ali¬
as uero inseparabiles. Mouer enĩ ⁊ qui¬
escere ⁊ sanum eẽ. ł egrũ. ⁊ quec̃q his¬

Expanded text:
ens rationalis, aliud fecit et speciem animalis fecit; illa vero quae est movendi, altsolum a quiescente fecit; quare haec qui huiusmodi differentiis; secundum autem eas quae solum alteratum faciunt, alteratio sola consistit et aliquo modo se habendi permutationes. A superioribus ergo rursus inchoanti dicendum est differentiarum alias quidem esse separabiles alias vero inseparabiles; moveri enim et quiescere et sanum esse et aegrum et qu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. Quedam enĩ giamatica in subiecto e
etiam. de subiecto dũr. ut homo c̃e quodã
homine p̾dicatur. Ammal uero de ho¬
mine. ergo ⁊ de quodã homine animal
p̾dicabr. Quidã em̃ homo ⁊ homo  ał¬

Expanded text:
icatur ut de subiecto, etiam de subiecto dicentur, ut homo de quodam homine praedicatur, animal vero de homine, ergo et de quodam homine animal praedicabitur; quidam enim homo et homo
Abbreviated transcription (Latin):
O m̃e uistũ bonũ ÷ oẽ iustũ uͥtus est
q̃ dam uͥtus bõa. S hũc aristotiles
a fuꝑiore nõ diuidit. ⁊ hos duos unĩ
modũ putant. & id curo nos septẽ
terrie figure eẽ diximꝰ modos dubi¬
tantes s magis aristotił seq̃nd̾ ÷. Atq
ideo aliũ modũ dicamꝰ eẽ qͥ poss ĩ¬
tegre uidei scdõs.
eds uero modꝰ tc̃ie figure ÷ qͦti¬

Expanded text:
t m virtus est. Sed hunc Aristoteles a superiore non dividit, et hos duos unum modum putat, et idcirco nos septem tertiae figurae esse diximus modos dubitantes; sed magis Aristoteles sequendus est, atque ideo alium modum dicamus esse qui possit integre videri secundus. Secundus vero modus te
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ nullꝰ hõ lapis ÷ fã erit eiꝰ ꝑ ꝯͣpositio¬
nẽ ꝯũsio. que dicit nlłꝰ nõ lapis nõ hõ ÷
Equale em̃ ÷ ac si dic̾et nulla res q̃ cum
rabilia eñ iuuenes q̃ cũ nõ sint lapides
tam̃ hoĩes nõ sit. ergo qm̃ sigeñalis ne¬

Expanded text:
sitionem conversio quae dicit, nullus non lapis non homo est. Aequale est enim ac si dicat, nulla res est quae cum rabilia enim invenies, quae non sunt lapides, et non homines non sunt, ergo quoniam si generalis ne
Abbreviated transcription (Latin):
nõ diuidũt. uere aũ fcm. Siquis enim
dicat catose utice accidit ⁊ respõdeat᷑
cato se utice nõ occidit utreq uere st̃.
Iã ⁊ cato minor se ꝑemͣ. ⁊ cato censoriꝰ
se utice nõ occcidit. S hoc id circo e¬
uenit. ꝙ catonis nm̃ equiuoce dicit᷑.
Dicit᷑ enim: maior tato censoriꝰ ⁊minor
uticensis. Itẽ si equiuoca fuĩt in ꝓpõe¬

Expanded text:
non dividunt verum et falsum. Si quis enim dicat, Cato se Uticae occidit, et respondeatur, Cato se Uticae non occidit, utraeque verae sunt. Nam et Cato Minor se peremit, et Cato Censorius se Uticae non occidit. Sed hoc idcirco evenit, quod Catonis nomen aequivoce dicitur, dicitur enim et Major Cato Censorius, et Minor Uticensis. Item si aequivoca fuerit in pro
Abbreviated transcription (Latin):
bipes ÷ ũa ÷ hõ bipes nõ ÷ falsa ÷. & itẽ
hõ quadrupes ÷ falsa z. hõ quadrupes
nõ ẽ. ũa ẽ. Uere aut̃ simł inueniri pos¬
sunt. Ut siquis dicat hõ gͣmaticꝰ ÷. S i
quis hoc dicat de donato uerũ est.
tẽ hõ gͣmaticꝰ nõ ẽ. Siqͥs hoc dicat de

Expanded text:
falsa est, et item homo quadrupes est, falsa est, homo quadrupes non est, vera est; verae autem simul inveniri possunt, ut si quis dicat homo grammaticus est, si quis hoc dicat de Donato, verum est. Item homo grammaticus non est, si quis hoc dicat de