comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
allegamꝰ. Pimũ si fieri potest. ut cum epĩs m̾is
pacifice conferatis ut in quib fu̾it inuentus
ño homines nõ puniantur sed erroe ip̃e tollatun
ut homines ũ puniantur s corrigantur no uos
m̃o cõnematis. qr eoꝵ ꝯuent̃om antea ꝯtẽpsistiᷤ
Qnͣto melius .n. hoc int̾ uos facitis. ut ꝙ egeri¬
tis conscriptũ et sb̾scriptum imꝑatori inittatis
qmͣ ut hoc ap̃ c̾renao potestares fiat que ñ pos¬
sunt insi iam datis contra uos legib inseruire:
Urĩm. college qui nauigauerant ap̃ ꝑfectos
dixerturo se andiri uenisse eo nõ. auerũt scm̃
pẽem nrm̃ catholicũ epm̃ ualentinũ. qui tũc
in comitatu erat. dicentes cũ illo se uelle audi¬
ri. quod eis nõ poterat uidex concedere. qui iam
ẜm leges que contra uos constitute sunt udi¬
cabatinec ille ep̃c ita uenerat. aut aliquot tale
mandatũ a sius coepĩs acceperat. Qnͣto ergo me¬

Expanded text:
allegamus: primum, si fieri potest, ut cum episcopis nostris allegamus: primum, si fieri potest, ut cum episcopis nostris pacifice conferatis, ut, in quibus fuerit inuentus, non homines sed error ipse tollatur; ut homines non puniantur, sed corrigantur; ut uos moquanto melius enim hoc inter uos facitis. ut, quod egeritis, conscriptum et subscriptum imperatori mittatis, quam ut hoc apud terrenas potestates fiat, quae non possunt nisi iam datis contra uos legibus inseruire! uestri enim collegae, qui nauigauerant, apud praefectos dixerunt se audiri uenisse et nominauerunt sanctum patrem nostrum catholicum episcopum Valentinum, qui tunc in comitatu erat. dicentes cum illo se uelle audiri, quod eis non poterat iudex concedere, qui iam secundum leges, quae contra uos constitutae sunt, iudicabat; nec ille episcopus ita uenerat aut aliquod tale mandatum a suis episcopis acceperat. quanto ergo me
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ insubationem. cumquib contra nos tammlꝰ¬
ta salta iactabant. et tam multa excognabant. nł in¬
agis timore. ne qualia nob faciebant. talia nob cũ
iam paciantur iitati xp̃i consentire noluerint sic̃
illesi retenti sunt: sic a nob̾ dimittuntur illesi. Hoc
quantũ possumꝰ mouemus eciã laicos nr̃os ut eoᷤ
illesos tencanti et nob̾ corripiendos instruendos ꝙ
ꝑducant. Sed qͣm nos andiunt ex si possunt faciũt
alii cũ illis ꝙ̃admodũ cũ latronib agunt. qr eos
reuera tales paciunitur. aliqui astus eoꝵ suis corpo¬
tib ĩminentis feriendo repellunt. ne ab eis ante
feriantur Aliqui apphensos iudicib offerunt. nͦ
nob̾ int̾cedentib eis parcunt. dum ab eis patima¬
la ĩ mania ꝑtimeicunt. In quib om̃ib illi nõ de¬
ponunt fasta latronũ. et honorem qͥ exigunt in¬
artyrum. Hoc est ergo desid̾ium nrm̃ quod tue
grauitati per has litteras et per fc̃s quos misimꝰ

Expanded text:
eorum insultationem, cum quibus contra nos tam muleorum insultationem, cum quibus contra nos tam multa falsa iactabant et tam multa mala excogitabant, uel magis timore, ne, qualia nobis ante faciebant, talia nobiscum iam patiantur, unitati Christi consentire noluerunt, sicut inlaesi retenti sunt, sic a nobis dimittuntur inlaesi. hoc, quantum possumus, monemus etiam laicos nostros, ut eos inlaesos teneant et nobis corripiendos instruendosque perducant. sed aliqui nos audiunt et, si possunt, faciunt; alii cum illis quem ad modum cum latronibus agunt, quia eos re uera tales patiuntur; aliqui ictus eorum suis corporibus imminentes feriendo repellunt, ne ab eis ante feriantur; aliqui adprehensos iudicibus offerunt nec nobis intercedentibus eis parcunt, dum ab eis pati mala immania pertimescunt. in quibus omnibus illi non deponunt facta latronum et honorem sibi exigunt martyrum. Hoc est ergo desiderium nostrum, quod tuae grauitati per has litteras et per fratres, quos misimus.,
Abbreviated transcription (Latin):
do audiuimꝰ eos quos dep̾dati sũt excetaste. Ec¬
cisos auserunt luci. ñ uuuis auferũt lucẽ. Nos
interim si qñ ur̃os tenemꝰ. cũ magna dilecłone
ẜuamus illesos. Loquimur eis et legians om̃ia
quib ertor ip̃e ꝯm̃titur. qui frẽs a frĩb seꝑat
Satimꝰqid̾ dñs per ysaiam ꝓpħam precep̾ dicens.
andite qui pauenis u̾bum dñi. Dicite frẽs nrĩ
estis. hiis qui nos oderunt. et qui nos execran¬
turut nomen dm̃ bonorificetur. et appareat il
łm ioconditate. ipĩ aũ erubestant. ac sic aliquo
coꝵ ꝯsid̾antes eidentiã n̾itatis et pulcritudinẽ
pacis. non baptismo ꝙ̃ iam sicut regalem cara¬
sterem tanqũa deẜtores atceꝑant s fideiq̃ illis
defuit et sp̾c sci caritati et xp̃i corpori sociamꝰ. Scͥpͥ¬
tum est .n. fi de purificans corda eoꝵ. Itẽcꝙ sc̾rip¬
tum ẽ. cantas cooperit multitudinẽ pcc̃orum.
Si au̾ uel nimia durttia uł pudore nõ fentes

Expanded text:
ando audiuimus eos, quos depraedati sunt, excaecasse: ocando audiuimus eos, quos depraedati sunt, excaecasse: occisos auferunt luci, non uiuis auferunt lucem. Xos interim si quando uestros tenemus, cum magna dilectione seruamus inlaesos, loquimur eis et legimus omnia, quibus error ipse conuincitur, qui fratres a fratecepit dicens: Audite, qui pauetis, uerbum domini; dicite: \'Fratres nostri estis his, qui uos oderunt et qui uos execrantur, ut nomen domini honorificetur et appareat illis in iucunditate, ipsi autem erubescant. ac sic aliquos eorum considerantes euidentiam ueritatis et pulchritudinem pacis non baptismo, quem iam sicut regalem characterem tamquam desertores acceperant, sed fidei, quae illis defuit, et spiritus sancti caritati et Christi corpori sociamus. scriptum est enim: Fide mundans corda eorum itemque scriptum est: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. si autem uel nimia duritia uel pudore non ferentes
Abbreviated transcription (Latin):
incendia. tecitates. Quib reb compulsi sumꝰ tͥ pͥ¬
mitus conqueri. ut consid̾et grauitas tua qũa
multi urm̃. ĩ mo uos om̃s qui nos pati dicitio ꝑ¬
secutionẽ. sb̾ ip̃is quasi terribilib imꝑatoꝵ catho¬
licoꝵ legib in possessionib nrĩs et aliens secun
sedeatis. et nos a nr̃is tam maudita mala paci¬
antur. uos dicitis pati ꝑsecutione. et nrĩ oculi
ab armatis urĩs fustib et ferro concidimur.⁊
Uos dicitis pati persecutionem. et nr̃e domus
ab armatis nris ꝯpilando uastantur. Uos dici¬
tis patiꝑsecutionem. et inĩ oculi ab armatis
nr̃is calce et aceto extingũtur insuꝑ eciã si cͣs
mortes sibi ultro ingerunt nob̾ uolũt ẽo ĩui¬
diosas. uob̾ gloriosas. Quod nob faciunt s ño ĩ¬
pritant et quod sͥ facuuit: nob̾ imputant. Ui¬
uunt ut latrones. moruitur ut circũcelliones
honorantur ud martires. et tũ nec latrones aliꝙͣ¬

Expanded text:
incendia, caecitates. quibus rebus compulsi sumus tibi priincendia, caecitates. quibus rebus compulsi sumus tibi primitus conqueri, ut consideret grauitas tua, quam multi uestrum, immo uos omnes, qui uos pati dicitis persecutionem, sub ipsis quasi terribilibus imperatorum catholicorum legibus in possessionibus uestris et alienis securi sedeatis et nos a uestris tam inaudita mala patiamur. uos dicitis pati persecutionem et nos ab armatis uestris fustibus et ferro concidimur; uos dicitis pati persecutionem et nostrae domus ab armatis uestris compilando uastantur; uos dicitis pati persecutionem et nostri oculi ab armatis uestris calce et aceto extinguntur; insuper, etiam si quas mortes sibi ultro ingerunt, nobis uolunt esse inuidiosas, nobis gloriosas. quod nobis faciunt, sibi non inputant et, quod sibi faciunt, nobis inputant. uiuunt ut latrones, moriuntur ut Circumcelliones, honorantur ut martyres et tamen nec latrones aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
misef qͥ ĩpetrarent ut ñ om̃s epĩ et clerici partis
nre ad eandem ꝯdempnationẽ decem libraꝵ au¬
ri q̃ ĩ oñis hereticos constituta ẽ teuerentur: s hii
soli ĩ quoꝵ locis auquas a ur̃is molentias ecca
catbo lica pateretur. Sed sic legati romam uenersit
Iam cicatrices epĩ catholici bagartam horrende ac re¬
centissime imperatorem conmouerant ut leges ta¬
les mitt̾entrar. quales et mine sunt. Quib mass.¬
cam uementib. cum utiq nõ ad malum sed ad bo¬
num cepissetis urgeri. quid facere debeatis insiet
nerctas appareren. Non solum aũ ño fecistis. sed
peiora mala nobis nrĩ nũc facut: nõ tm̃ nos
fustib quassant ferroqs concidunti uerum eciã
ĩ oculos extinguendos calcem mixto acceto in¬
credibili ex cogitatione sceleris mittũt. Som n
os nrãs insuꝑ compilantes. arma d̃ ingentia ⁊
t̾ribilia fabricarunt. quib armati ꝑ diu̾sa discur¬
runt ꝯminantes atq auhelantes cedes. rapiã.

Expanded text:
miserunt, qui impetrarent, ut non omnes episcopi et clerici partis uestrae ad eandem condemnationem X librarum auri, quae in omnes haereticos constituta est, tenerentur sed hi soli, in quorum locis aliquas a uestris uiolentias ecclesia catholica pateretur. sed sic cum legati Romam uenerunt, iam cicatrices episcopi catholici Bagaitani horrendae ac recentissimae imperatorem commouerant, ut leges tales mitterentur, quales et missae sunt. quibus in Africam uenientibus cum utique non ad malum sed ad bonum coepissetis urgueri. quid facere debebatis nisi et ueritas appareret? Non solum autem non fecistis, sed peiora mala nobis uestri nunc faciunt. non tantum nos fustibus quassant ferroque concidunt, uerum etiam in oculos extinguendos calcem mixto aceto incredibili excogitatione sceleris mittuut. domus nostras insuper compilantes arma sibi ingentia et terribilia fabricarunt, quibus armati per diuersa discurrunt comminantes atque anhelantes caedes, rapinas,
Abbreviated transcription (Latin):
nnt̾ior et unus homo extior: et nõ sunt unũ. eo tñ eiꝰ
conexione uniculi natumał. simul utrumq ñ duo
s inius est homo. Multo gͥ mag̾ cũ filius dei dicat
ego et p̃r unũ sumꝰ. inuis est deus pẽ. et imus d̾s
filiuo. et iñ simul utrũc ñ duo s imus deus. Qd̃
.ii. fecit ĩ multis scĩs ĩ adoptionẽ filioꝵ uocatis co¬
heredib xͥ. una fides. et ima spes. et una cautas uͭ
oet meis i eis anima una. et cormiũ in dm̃. hoc pec¬
cipue cogit intelligi uma eademq prĩs et filii natura
si ita dicendũ est. deuatis ut pr̃et filius qui unũ sũt.
et inseparabilit̾ umum suni: es sempitue unũ sunt.
ñ sint duo dii. s imus deus. Ini .n. homĩes ꝑ ꝯsorti¬
um et ꝯmunionem unꝰ eisdẽq nature qua om̃s
homines erant. unũ erant. et si aliqñ ẜ diu̾sita

Expanded text:
nus homo exterior, et non sunt unum; et tamen ejus connexione vinculi naturalis simul utrumque non duo, sed unus est homo. Multo magis igitur cum Filius Dei dicat, Ego et Pater unum sumus, unus est Deus Pater, et unus est Deus Filius; et tamen simul utrumque non duo, sed unus Deus. 13. Quod enim fecit in multis sanctis in adoptionem filiorum uocatis coheredibus Christi una fides et una spes et una caritas, ut esset eis anima una et cor unum in deum, hoc praecipue cogit intellegi una eademque patris et filii natura. si ita dicendum est, deitatis, ut pater et filius, qui unum sunt et inseparabiliter unum sunt et sempiterne unum sunt, non sint duo dii sed unus deus. illi enim homines per consortium et communionem unius eiusdemque naturae, qua omnes homines erant
Abbreviated transcription (Latin):
serui accep̃: multa de illo ĩ scripturis ẜm formã
dei dicuntur. multa eciã ẜm formã sermi. Quoꝵ
exempli gla duo quedam cõmemoro: ut singll
ad singula referantur. Scd̾m formam dei de se ipse
dixit. Ego et pater iũ sumus. ẜm formam serui.
qm̃ pater maior me est. Quod autem de deo itptũẽ
qui sobas ħt ĩmoetalitatem. et inuissbili deo honor
et gła et tecera husmodi. ñõ de patre tm̃ accipimuꝰ
s eciam de filio eꝑ ad filium dei attinet. et de spũ sco
nino subsdantiam. Si .n. de carne diuersi sexuo dem̃
ẽ. qui ad heret meretriti. unũ corpus ẽ. et de spũ hom̾is
qui nõ ẽ. quod dñs. conseqñter scͥptum ẽ. qui adheret
dño umus sp̃c est qnͣto magis deus pater in filio. et d̾s
filius in pr̃e. et deus sp̃c prĩs et filiꝰ. imus deus ẽ. ubi mil
la du̾isa natura est. Cum pro dulsis m̃õ quodamsͥ cohe
corpore sͥ coherentib dicatur unus homo: cur ñ mul¬
to maxime de prẽ et filio s̾ coh̾entib. dicatur imiꝰ deus.

Expanded text:
o in scripturis secundum formam dei dicuntur, multa secundum formam serui. quorum exempli gratia duo quaedam commemoro, ut singula ad singula referantur. secundum formam dei de se ipse dixit: Ego et pater unum sumus, secundum formam serui: Quoniam pater maior me est. Quod autem de deo scriptum est: Qui solus habet mmortalitatem et: Inuisibili soli deo honor et gloria et cetera huius modi, non de patre tantum accipimus sed etiam de filio, quod ad formam dei adtinet, et de spiritu snino substantiam. si enim de carne diuersi sexus dictum est: Qui adhaeret meretrici, unum corpus est et de spiritu hominis. qui non est, quod dominus, cono, unus spiritus est ; quanto magis Deus Pater in Filio, et Deus Filius in Patre, et Deus Spiritus Patris et Filii unus Deus est, ubi nulla est diversa natura; cum pro diversis modo quodam sibi cohcorpore sibi cohaerentibus dicatur unus homo; cur non multo magis de Patre et Filio sibi cohaerentibus dicatur unus Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ceriti et circũcelliones ꝑ aias ĩmanissimas ĩꝑbitateᷤ
fimosasq molentias. quietẽ nr̃am ꝑturbantes an
uastantes: ħ ĩ uos recoli et mouen coegisent. Nam
pͥuscpͣ recentiores leges iste. de quib m̃o qͥrimiꝰ ue¬
nissent ĩ affricam. msldias ĩ itmerib mĩs epĩs tetẽ¬
terũt conelericos nrõs plagis ĩ maniisiinis quassa¬
ues. iaieis qͦ et plagas grauissimas inflix̾um. et ĩtu¬
ler̃ eoꝵ edificiis incendia. Presbiter eciam qñdam
qr ꝓpͥa et lib̾a uolũtate unitatem ur̃e ꝯmunionis e¬
legn. de tomo sua raptũ et pro arbitrio ĩmanit᷑ cessĩ
ĩ gurgite ĩ uoluptatũ buba uestitũ cũ quibdã dolẽ¬
dum quibdã ritendũ in pompã sui facmoris ostẽ¬
tassent. ab ductum inde quo uoluer̾ uir post dies .xi.
rũ ꝯtimio ꝯuentus eẽt nicħ se dicturũ ampliꝰ geas̃
ad huc nos insuꝑ t̾ritantes: et sicut pꝰ sunt ꝑ seqñtes
Nec tñ de hiis miuriis et ꝑsecutionib quas ecc̃a

Expanded text:
erici et Circumcelliones per suas immanissimas inprobitates furiosasque uiolentias quietem nostram perturbantes atque uastantes haec in uos recoli et moueri coegissent. nam prius quam recentiores leges istae, de quibus modo querimini, uenissent in Africam, insidias in itineribus nostris ederunt, conclericos nostros plagis immanissimis quassaverunt, laicis quoque et plagas gravissimas inflixerunt, et intulerunt eorum aedificiis incendia. Presbyterum etiam quemdam quia propria et libera voluntate unitatem nostrae communionis elegit, de domo sua raptum, et pro arbitrio immaniter caesum am caenoso uolutatum, buda uestitum cum quibusdam dolendum, quibusdam ridendum in pompa sui facinoris ostentassent, abductum inde, quo uoluerunt, uix post dies XII rum continuo conuentus esset, nihil se dicturum amplius gestis adhuc nos insuper territantes et, sicut potuerunt, persequentes. Nec tamen de his iniuriis et persecutionibus, quas ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tiusse. qm̃ facile illam cartulam conscidisti: Si
añ dicis ñ illa ita gesta ẽẽ ut a me nartata sĩet
aut tu oblinione faueris. ñ .n. andeo dicere m̃e¬
tins. aut ego uł simułr fallor uł mentior. Uides
gͦ qmͣ recte dicam ea que de hus maxime rebus
geruntur. excipi atq conscribi oport̾e. et qm̃
tꝰ quoq hoc ip̃m reste placuerat: insi post meridi¬
amis timor aute meridianũ placitũ frangeret.
Audi gͦ iam fidem meã. Potens ẽ. misericordia do¬
mini dei nr̃. q̃ prestet me quod credosic loqͥ ut nͦ¬
cuuis offendam uitatẽ uet humanitatẽ tuã. In
om̃ipotentem dm̃ pẽem me cred̾e ꝓfiteor. eũq e¬
t̾nĩ ea et̾mtate. hoc ẽ ĩmortalnate dico. qmͣ solus
deus ħs. Hoc et de filio enis unigenito. credo ĩ for¬

Expanded text:
tuisse, quam facile illam chartulam conscidisti? si tuisse, quam facile illam chartulam conscidisti? si autem dicis non illa ita gesta esse, ut a me narrata sunt, aut tu obliuione falleris - non enim audeo dicere \'mentiris\' - aut ego uel similiter fallor uel mentior. uides ergo. quam recte dicam ea, quae de his maxime rebus geruntur, excipi atque conscribi oportere et quam tibi quoque hoc ipsum recte placuerat, nisi postmeridianus timor antemeridianum placitum frangeret. Audi ergo iam fidem meam. potens est misericordia domini dei nostri, quae praestet me, quod credidi. sic loqui, ut nec eius offendam ueritatem nec humanitatem tuam. in omnipotentem deum patrem me credere profiteor eumque aeternum ea aeternitate, hoc est inmortalitate dico, quam solus deus habet; hoc et de filio eius unigenito credo in for
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uos ip̃os uerates sumiis. cum sumuo. seo cũ ille
in seruis sius loquitur qui solus est uerax ħ sint
narraui gesta ẽẽ recoł. uides qmͣ nõ debes iactate
ap̃homines. quod ñ ausuo sim tͥ asserere fidẽ me¬
am. qñ quid̾ in fide nt̃i placiti stare nolusti. et uir
tantus qui pro fide qmͣ rei publice debes. nõ times
maledicta ꝓuncialiũ. pro fide qmͣ xp̃o debes timẽ
calumpnias ep̃oꝵ. Deinde cum disputationi nr̃e
eciã honoratos iuros int̾ẽe concupueris. iiror
qũo in ip̃a deuitatione calumpme uerba tua ti¬
mes a notariis conscribi. et ex ore tuo a clarissimmꝰ
testib nõ times audiri. Nonne consid̾as difficile
ẽẽ ut homines suspicentur te a nob̾ ullam for¬
idasse calumpniam. ut u̾ba tua excipi nolles
sed cũ cognasses retentum te fuisse in uerbo. añ
prandiũ manu tua conscripto. similetiam cogi¬
tasse nõ tam facile te notarioꝵ tabulas delere po¬

Expanded text:
per nos ipsos ueraces sumus, cum sumus, sed cum ille per nos ipsos ueraces sumus, cum sumus, sed cum ille in seruis suis loquitur, qui solus est uerax. Haec si, ut narraui, gesta esse recolis, uides, quam non debeas iactare apud homines, quod non ausus sim tibi adserere fidem meam. quando quidem in fide nostri placiti stare noluisti et uir tantus, qui pro fide. quam rei publicae debes. non times maledicta prouincialium, pro fide, quam Christo debes, times calumnias episcoporum. deinde, cum disputationi nostrae etiam honoratos uiros interesse cupiueris, miror, quo modo in ipsa deuitatione calumniae uerba tua times a notariis conscribi et ex ore tuo a clarissimis testibus non times audiri. nonne consideras difficile esse, ut homines suspicentur te a nobis ullam formidasse calumniam, ut uerba tua excipi nolles, sed, cum cogitasses retentum te fuisse in uerbo ante prandium manu tua conscripto, simul etiam cogitasse non tam facile te notariorum tabulas delere po
Abbreviated transcription (Latin):
un reparares. qnͣto minus pͦse illos qui nos
audirent. ita nr̃oꝵ meminisse u̾boꝵ: nt si quid
forte uł tu de meis. uł ego detius u̾b̾ uellem re¬
tractare atq discut̾e. ualerent seu dictum seu
ñ dcm̃ liquido recordari. ĩ qua nob dificultate
notarioꝵ recitatio sb̾ueniter Tunc indignant᷑ di¬
xisti. melius fuisse ut famam meam semꝑ audixes
eo quod longe inferiorem me exꝑtus eẽs. qͣriam tͥ
ila actasser. Tunc ego cõmemoram cumañ pea¬
dium te salutaremꝰ. et eam nob̃ famam p̾dicasses:
hoc me dixisse. quod de me illa mentita sit. Hics
sane aisti. me nerum dixisse. ꝓinde cũ duo tibi
de me diu̾sa locita sint. aluid fama mea. et ali¬
ud ego: magis utiq gaudere debeo. me pocuit ꝙͣ
ĩllam reꝑtum ẽẽ ueracem. Sed qi scriptum ẽ. solus
teus uerax. om̃is aũ homo mendax. uereor ne hos
quot de me temere dix̾mmi. Nec .n. ĩ nob̾ipĩo uel

Expanded text:
um parares; quanto minus posse illos qui nos um parares; quanto minus posse illos qui nos audirent, ita nostrorum meminisse verborum, ut si quid forte vel tu de meis, vel ego de tuis verbis vellem retractare atque discutere, valerent seu dictum seu non dictum liquido recordari; in qua nobis difficultate facile notariorum recitatio subveniret. Tunc indignanter dixisti melius fuisse ut meam famam semper audires, eo quod longe inferiorem me expertus esses, quam tibi illa iactasset. tunc ego commemoraui, cum te ante prandium salutaremus et eam nobis famam praedicasses. hoc me dixisse, quod de me illa mentita sit. hic sane aisti uerum me dixisse. proinde cum duo tibi de me diuersa locuti sint. aliud fama mea et aliud ego, magis utique gaudere debeo me potius quam illam repertum esse ueracem. sed quia scriptum est: Solus deus uerax, omnis autem homo mendax, uereor, ue hoc quoque de me temere dixerim; neque enim in nobis ipsis uel
Abbreviated transcription (Latin):
dixeras dictare pocius dignareris. tũc exolamasti
calumpmiã parare nos tͥ. et ĩo u̾ba tua ꝯscͥpta uel¬
le retinere. Ibi quid responderim recordari non li¬
bes atq utmam nec tu memineris. Seruaui tñ
debitam honorificentiã honori tuo. nec maledc̃m
deputaui. ꝙ ñ a u̾tate. s a potestate audire me¬
ruussem. Tñ qr uł ip̃e u̾ba repetiui. ut p̃ssa noce di¬
c̾em. ita ne calumpniã paramꝰ uos tͥ. ut ignosdas
peto. Sed tu his auditis. rursus fidem tuã. sono
clariore repetisti. atq ĩ u̾bis tuis ñ audini dei fili¬
ñ quod nũqm quociens eam dixisti tacueras. Hͥgͦ
tam modeste ut nꝰqũa palsarem de excipiendis
nerb̃ m̃is. quod int̾ nos placuerat impleretur: ⁊̃
ip̃am ntilitatem de p̾senti exꝑm̃ito suggessi. di¬
cens teipm̃ nõ potuisse ĩ memoria u̾ba tua tͥ nsi¬
tatissima retinere. qñ nuĩcm ea repetere nalu¬
isse nid̾emus. cũ no aliquid maxime necessari¬

Expanded text:
dixeras, dictare potius dignareris; tunc exclamasti dixeras, dictare potius dignareris; tunc exclamasti calumniam parare nos tibi, et ideo verba tua conscripta velle retinere. Ibi quid responderim recordari non libet, atque utinam nec tu memineris. Servavi tamen debitam honorificentiam honori tuo, nec maledictum deputavi, quod non a veritate, sed a potestate audire meruissem. Tamen quia vel ipsa verba repetivi, ut pressa voce dicerem, Itane calumniam paramus nos tibi? ut ignoscas peto. 8. Sed tu, his auditis, rursus fidem tuam sono clariore repetiisti, atque in verbis tuis non audivi, Deum Filium; quod nunquam, quoties eam dixisti, tacueras. Hic ego tam modeste ut nusquam pulsarem, ut de excipiendis verbis nostris quod inter nos placuerat impleretur, etiam ipsam utilitatem de praesenti experimento suggessi, dicens teipsum non potuisse in memoria verba tua tibi usitatissima retinere, quando nunquam ea repetere valuisse videbamus, cum non aliquid maxime necessari
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad dei ꝑtineret miuriam. deleres illud in de uͥ
scripseras. consid̾asti credo posse id recte dici. et pꝰ¬
se defendi. et rursus anti. Porsus ego dico. Tum
ego illud quod iam dixeram repetiui. ita fi̾ posse
ut eciã omonsion. neq scriptũ in scĩs paginis ĩ¬
ueniatur. et tñ dcm̃ ĩ assertione fidei defendatur
sicut pr̃em in illis libris nusqmͣ ingenitũ legi¬
mus. et tñ dicendũ ẽẽ defend̾r. Tunc a me car¬
tam qũã dederas abstulisti et conscidisti. Et c̾o¬
gentus tractaremus. Uenimus ut nosti ad ho¬
ram condictam. notarios ꝯduximꝰ ut et tui ad¬
eeñt consendimꝰ. Sixisti rursus fidem tuam
atq in u̾bis tus ñ audiui ingenitũ patrem.
Credo quod cogitaueris. quid inde mane dcm̃
fu̾it. et p̾cauere nolueris. Seinde poposcisti ut
etiam ego dicerem fidem meam. Ibi cũ postulassẽ
ꝯmemorans añ meridianũ placitũ nrm̃ ut ea que

Expanded text:
ut ad Dei pertineret injuriam, deleres illud inde ubi ut ad Dei pertineret injuriam, deleres illud inde ubi scripseras; considerasti, credo, posse id recte dici, et posse defendi; et rursus aisti: Prorsus ego hoc dico. Tum ego illud quod jam dixeram repetivi, ita fieri posse ut etiam ὁμούσιον neque scriptum in sanctis paginis inveniatur, et tamen dictum in assertione fidei defendatur; sicut Patrem in illis Libris nusquam ingenitum legimus, et tamen dicendum esse defenditur. Tunc a me chartam, quam dederas, abstulisti et conscidisti. Et congentius tractaremus. 7. Venimus, ut nosti, ad horam condictam, notarios adduximus; ut et tui adessent, consedimus. Dixisti rursus fidem tuam, atque in verbis tuis non audivi ingenitum Patrem. Credo quod cogitaveris quid inde mane dictum fuerit, et praecavere volueris. Deinde poposcisti ut ego etiam dicerem fidem meam. Ubi cum postulassem, commemorans antemeridianum placitum nostrum, ut ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
de noĩe. ħ gͦ qr int̾ nos iam collocuti fueramꝰ. p̾ea¬
qm̃ ad id uentum ẽ. ut fidem tuã sicut ꝯmeno¬
bum quod p̃r eẽt ingenitus. Et ꝯscriptũ ẽe respõ¬
disses: instantuus querebam ut ostenderes. Tũc unꝰ
ex eis qui aderant qnͣtum datur intelligi fider tue
socius. ait mͥ. Quid gͦ : Tu pr̃em genitũ dicis: Resp̾o¬
dici ostendatur. Sic gͦ et omonsion qd̾ ĩ auctortia¬
te diuinoꝵ libroꝵ cogebantir ostende eciã si uoca¬
bulum ipm̃ ñõ ibi mueniamus. fieti posse nt illudĩ¬
ueniamus. cui hoc uocabulum recte adhibitum iu¬
dicemus. Quib dictis. quid tibi huic inderetur at¬
tendi ut audirem. Et aisti recte fcm̃ ẽẽ. ut ingeni
tus pater inscripturis scĩs non dic̾etur. ne illi us
tali nerbo fieret miurtia. Ergo inqmͣ modo fc̃a est
ininria deo. et hoc manu tua: Quo audito: fate¬
ri iam cepisti. nec te hoc dicere debuisse. S cũ am¬
monerem. ut si tibi tale uideretur hoc uerbum

Expanded text:
 Haec ergo quia inter nos iam conlocuti fueramus, posteaquam ad id uentum est, ut fidem tuam, sicut commemobum, quod pater esset \'ingenitus\', et, cum scriptum esse respondisses, instantius quaerebam, ut ostenderes. tunc unus ex eis, qui aderant, quantum intellegi datur, fidei tuae socius ait mihi: \'Quid ergo? tu patrem genitum dicis?\' respondici ostendatur. sic ergo et όμοούσιον, quod in auctoritate diuinorum librorum cogebamur ostendere, etiamsi uocabulum ipsum non ibi inueniamus, fieri posse, ut illud inueniamus, cui hoc uocabulum recte adhibitum iudicetur\'. Quibus dictis, quid hinc tibi uideretur, adtendi, ut audirem, et aisti recte factum esse, ut ingentus Pater in Scripturis sanctis non diceretur, ne illi vel tali verbo fieret injuria. Ergo, inquam, modo facta est injuria Deo, et hoc manu tua. Quo audito, fateri jam coepisti nec te hoc dicere debuisse. Sed cum admonerem ut, si tibi tale videretur hoc verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Si displicent imꝑialia uidicia. qui pͥmitꝰ ĩꝑato¬
res ad ea uob̾ excitanda coegerũt: Sic .n. m̃o ꝯ̃
catholicam olamatis in hiis q̃ ꝯͣ uos ab imꝑato¬
rib decernũtur ꝙ̾ admodũ si uellent aduerrꝰ
danielem clamare. qui lib̾ato illo endẽ leoni¬
b consum̃idi missi sunt a quib eũ ip̃i pͥmitꝰ
consumi uoluerunt. Scriptum ẽ .n. Nicħ̾ ini̾¬
ẽ int̾ minas regis. et iram leonis. Damelem
calumpmosi mimici in lacũ leonũ mittico¬
egerunt uicit mocentia eius illoꝵ maliciam. Inesuo ĩ¬
te leuatus ẽ: ip̃i illuc missi ꝑierumt. Siłr maiores ur̃ĩce¬
cilianũ et eiꝰ societatem regie ire ꝯsimĩdam obiec̾unt
cuiꝰ innotentia lib̾ata ab ensd̾ regib ead̾ uos patimini

Expanded text:
si displicent imperialia iudicia, qui primitus imperatores ad ea uobis excitanda coegerunt? sic enim modo contra catholicam clamatis in his, quae contra uos ab imperatoribus decernuntur, quem ad modum si uellent aduersus Danihelem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi uoluerunt; scriptum est enim: Nihil interest inter minas regis et iram leonis. Danihelem calumniosi inimici in lacum leonum mitti coegerunt; uicit innocentia eius illorum malitiam; inlaesus inde leuatus est; ipsi illuc missi perierunt. similiter maiores uestri Caecilianum et eius societatem regiae irae consumendam obiecerunt, cuius innoce
Abbreviated transcription (Latin):
et saturinũ exturatorẽ et catibiũ tumoeẽ einsdem
cinitatis curatorẽ. atq solum ẜuũ publicũ supra
scripte ciuitatis psentes ẽẽ fecisset. audientiam p̾¬
buit ꝯpetentẽ. a deo ut a ceciliano fuisse obiectum
ꝙꝓ a felice eid̾ ep̃atꝰ inderetur ẽẽ delatꝰ cui tũ d̾iaꝵ¬

Expanded text:
orem eiusdem ciuitatis curatorem atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fecisset, audientiam praebuit conpetentem, adeo ut, cum Caeciliano fuisset obiectum, quod a Felice eidem episcopatus uideretur esse delatus, cui di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenirem̃i. quo si fĩ pꝰs. ħeretis ĩt uos collationẽ
et ertore sb̾lato fr̃na caritas pacis uĩcło letaretur
Et in ip̃a ꝯuentione. qui ꝑculianus pͥmo respon¬
terit ey ꝯcisum fcũri eẽtis. et illic usuri quiores¬
pondere deberetis. deinde quid pꝰea cũ pp̃suã ꝓmis¬
sionem denuo ꝯuentus ẽ: actis exp̾ssent: recusãs
pacificam collationẽ. p̃a gesta instruant grauitatẽ
om̃ib ñ cessarent ĩmanitas. dc̃a c̃ã ẽ : cũ crispmꝰ iu¬
dicatꝰ heretitꝰ. nec pena decẽ libraꝵ ami q̃ ĩ hereticos
ab ĩꝑatorib fu̾at ꝯstituta. ꝑ mansuetudinẽ catho¬
licam feriri ꝑmissus ẽ. Et tñ ad ĩꝑatores appellandũ
putiut Cuisꝰ appellatiomi ex ita responsũ ẽ ñne ut̃o¬

Expanded text:
niremini, quo, si fieri posset, haberetis inter uos conlationem et errore sublato fraterna caritas pacis in uinculo laetaretur. et in ipsa conuentione quid Proculianus primo responderit, quod concilium facturi essetis et illic uisuri, quid respondere deberetis, deinde quid postea, cum propter suam promissionem denuo conuentus esset, actis eipresserit recusans pacificam conlationem, ipsa gesta instruant granitatem ssaret immanitas, dicta causa est cum Crispino iudicatus haereticus nec poena decem librarum auri, quae in haereticos ab imperatoribus fuerat constituta, per mansuetudinem catholicam feriri permissus est et tamen ad imperatores appellandum putauit. cuius appellationi quod ita responsum est, nonne u
Abbreviated transcription (Latin):
uisionib q̃ ꝯͣuos ꝯstituũtur inuidiam ꝯcitatis
cũ hoc totũ uos pociꝰ antea feceritis: Si nicħ de¬
bent in hiis oausis imꝑatores iubere. a ad imnꝑa¬
tores xpĩanos ħ cura ꝑtinere nõ debet quis ur¬
gebat maiores ur̃os causam cetiliam ad nꝑa¬
torem ꝑ proconsulem mittere et epm̃ contra ꝙ̃
ab sentẽ iam siñas quo quomꝰ dixetatis it̾m apd̃
imꝑatorem accusare. quo m̃otente ꝓnunciando
ordinatori euis felici alias ap̃ eũdem ĩꝑatorem
calũpmas machinari: Et nũc quid aliud ꝙͣ ip̃iꝰ
maioris constantin uidiciũ ꝯͣ nr̃am partẽ ni¬

Expanded text:
ontra uos constituuntur, inuidiam concitatis, cum hoc totum uos potius antea feceritis? si nihil debent in his causis imperatores iubere, si ad imperatores Christianos haec cura pei-tinere non debet, quis urguebat maiores uestros causam Caeciliani ad imperatorem per proconsulem mittere et episcopum, contra quem absentem iam sententias quoquo modo dixeratis, iterum apud imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato ordinatori eius Felici alias apud eundem imperatorem calumnias machinari? et nunc quid aliud quam ipsius maioris Constantini iudicium contra ue
Abbreviated transcription (Latin):
ciliam ex dimuimirris falsasse ꝯtend̾es eund̾ ipm̃
ĩgentiũ suspensũ actis q̃ sb̾erant ꝑuidimꝰ et ideo
nimine tortũ qd̾ se decurionẽ ⁊ iquẽsiũ cinitais
dẽ asseuerauerit. Uñ uolumꝰ ut eũd̾ ipm̃ ingen¬
tĩ so̾ ydonea ꝓsecutione ad comitatũ meũ cõstan¬
tim augusti mittas ut illis qͥ ĩ p̾sentiaꝵ agunt atz
diurnis dieb int̾pellare ñ desmũti audientib et
coram assistentib apparere et intimari possio frust
eos ceciliano ep̃o ĩuidiam ꝯꝑare. atq adu̾sus eum
inolent̾ ĩ surg̾e uoluisse. Ita .n. fiet ut omissis sic̃
aliqua religioni ꝓpeie cũ debita nenerat̾oe deser.¬

Expanded text:
 falsasse contenderet, eumdem ipsum Ingentium suspensum actis quae suberant pervidimus, et ideo minime tortum, quod se decurionem Ziquensium civitatis esse asseveraverit. Unde volumus eumdem ipsum Ingentium sub idonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas, ut illis qui in praesentiarum agunt, atque diuturnis diebus interpellare non desinunt, audientibus, et coram assistentibus apparere et intimari possit, frustra eos Caeciliano episcopo invidiam comparare, atque adversus eum violenter insurgere voluisse. Ita enim fiet ut omissis, sicualiqua, religioni propriae cum debita veneratione deser
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾as fac̾emꝰ. Illud tñ millo m̃o p̾t̾mittend̾ ẽ.
qũo felicis aptungensis ꝙ̃ fontẽ om̃iũ malo¬
rũ inconcilio carthaguieni ab secundo tigi
gentib ap̃imꝑatorem ut̃is. publito indicio cã
discussa atq finita sit. Nam memoratꝰ imꝑa¬
tor in hac ip̃a c̾a. ur̃os ap̃se accuratores et as¬
siduos in̾pellatores litt̾is sius testatur. Qua¬
r̃ exemplũ infra scͥpsimus. Imꝑatores et cesa¬
res flanii. Constantimuis et maximinꝰ. ex ua¬
lenꝰ et licianꝰ. et licinius. ad ꝓbianũ ꝑcõ sulẽ
moda ualitudine teneretur eiusdem ꝑtib functus. it
cet̾a eciam id negociũ uł inuidiam q̃ de ceciliano ep̃o¬

Expanded text:
litteras faceremus. illud tamen nullo modo praetermittendum est, litteras faceremus. illud tamen nullo modo praetermittendum est, quo modo Felicis Aptungensis, quem fontem omnium malorum in concilio Carthaginiensi ab Secundo Tigisgentibus apud imperatorem uestris publico iudicio causa discussa atque finita sit. nam memoratus imperator in hac ipsa causa uestros apud se accusatores et assiduos interpellatores litteris suis fuisse testatur, quarum exemplum infra scripsimus. IMPERATORES CAESARES FLAVII CONSTANTINUS MAXIMUS ET VALERIUS LICINIANUS LICINIUS AD PROBIANUM PROCONSULEM m nostram,. incommoda ualitudine teneretur, eiusdem partibus functus inter cetera etiam id negotium uel inuidiam, quae de Caeciliano epis
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e catholice criminũ ceciliam tradit᷑ a patre
maiorini. Item alius sine sigillo coe̾rchens eid̃.
a lute dat᷑ die .xuii. kaiendas maias. carchagine
dõno nr̃o constantino. augusto .iiiͦ. Post hanc re¬
lationẽ ad se missam. iuissit imꝑator uenire ꝑtes
ad op̃ale iudicium ĩ urbe roma faciendũ. uͥ qm̃ad
modũ causa dc̃a. atq finita sitr et ceciliauͦ inno¬
cens iudicatꝰ sit: ĩdicant gesta ecc̃astica. Iã uti¬
S rursus maiores ur̃i ad ĩꝑatorẽ redierũt et ñ
reste iudicatũ. neq omnẽ cam auditam ẽẽ con¬
ãsti ss̃o uñ ille alterũ ep̃ale iudiciũ de dit ha¬
bẽdũ in abelatensi gallie ciuitatẽ uͥ multi urĩ
ciliano ĩ concordiam redierũt alii uero ꝑtinacis¬
siimmi et litigiosissimi ad eund̾ ĩꝑatorẽ appella¬
u̾nti Postea et ip̃e coactus ep̃alem cãm inter
ꝑtes cognitam t̾minauit: et pͥmus contra ue¬

Expanded text:
ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\', item alius sine sigillo cohaerens eidem alutae, datus die XVII Kalendas Maias Carthagine domino nostro Constantino Augusto III. Post hanc relationem ad se missam iussit imperator uenire partes ad episcopale iudicium in urbe Roma faciendum. ubi quem ad modum causa dicta atque finita sit et Caecilianus innocens iudicatus sit, indicant gesta ecclesiastica. iam utised rursus maiores uestri ad imperatorem redierunt. non recte iudicatum neque omnem causam auditam esse conquesti sunt. unde ille alterum episcopale iudicium dedit habendum in Arelatensi Galliae ciuitate, ubi multi uestri ciliano in concordiam redierunt, alii uero pertinacissimi et litigiosissimi ad eundem imperatorem appellauerunt. postea et ipse coactus episcopalem causam inter partes cognitam terminauit et primus contra ue
Abbreviated transcription (Latin):
anulinus nu̾c ꝑconsul afftice. Scͥpta celestia maie¬
statis ur̃e accepta acq adorata ceciliano et hiis qͥ sb̾
eodem agunt. quiq cłici appellantur deuotio mea
apud acta prauitatis mee insinuare curauit eoidẽ¬
q hortata ẽ ut unitate consensu oĩm fc̃a: cũ omni
om̃io munere indulgentie maiestatis ur̃e lib̾ati
ẽẽ uideantur. catholica custodita sc̃ĩtati legis debi¬
ta reuerentia. ac diuinis reb inẜuianti u̾m pͦt
paucos dies exstiter̃ quidã adunata secũ multitu¬
dine ppłi. qui cecilianũ ꝯͣ dicẽdũ putarent quiq
fasciculum in aluta signatũ. et libellũ sine ug¬
no obtuler̃ dicationi mee. atq ĩpendio postulat̃
ut ad sacrũ et uenerabilẽ comintũ numinis
ur̃i dirig̾em. Q manẽte ceciliano in statu suo sb̾¬
iectis eoꝵ actis quo cuncta maiesta nr̃a p̾sit dmo¬
scere parunas mea d̾ig̾e curauit. Tnͣsmisi libel¬
los duos. unũ in aluta suprascͥptũ ita. Libellus

Expanded text:
ANULINUS VC. PRO CONSULE AFRICAE. Scripta caelestia maiestatis uestrae accepta atque adorata Caeciliano et his, qui seodem agunt, quique Clerici vocantur, devotio mea apud Acta parvitatis meae insinuare curavit, eosdemque hortata est, ut unitate consensu omnium facta, cum omni omnino munere indulgentia Majestatis vestrae liberati esse videantur, Catholica custodita, sanctitati legis debita reverentia ac divinis rebus inserviant. Verum post paucos dies exstiterunt quidam adunata secum populi multitudine, qui Caeciliano contradicendum putarent; quique fasciculum in aluta signatum, et libellum sine signo obtulerunt dicationi meae; atque impendio postularunt, ut ad sacrum et venerabilem comitatum numinis vestri dirigerem: quae manente Caeciliano in statu suo, subjectis eorumdem actis, quo cuncta Majestas vestra possit dignoscere, parvitas mea dirigere curavit. Transmisi libellos duos, unum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. retuibuebant mͥ mala ꝓ bonis et ĩ alio ꝓsał¬
mo. cũ hiio qͥ od̾ant pacem etam pacificꝰ cã lo¬
cĩbar illis debellabaut me gratis. Nam cum
sis ĩ tam graui ꝯstitutus erate. arbutanuir
te optime nosse qd ꝑs donati q̃ pͦ ap̃ carthagi¬
nem pars inrim dicebatur. ultro accusan
torem illum antiquũ constantinũ. S ne forte
aut oblita at hoc grauitas tua. aut de noite dissi¬
miles  aut eciam cꝑ ñ pritumꝰ fecstan nestias exẽ¬
plum rełonis tunc amilũ ꝓ consuł ꝙ̃ ꝑs mairi¬

Expanded text:
 Retribuebant mihi mala pro bonis ; et in alio psalmo: Cum his qui oderant pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, debellabant me gratis . Nam cum sis in tam grandi constitutus aetate, arbitramur te optime nosse quod pars Donati, quae primo apud Carthaginem pars Majorini dicebatur, ultro accusavis, apud imperatorem illum antiquum Constantinum. Sed ne forte aut oblita hoc sit gravitas tua, aut te nosse dissimules, aut etiam, quod non putamus, forsitan nescias, exemplum relationis tunc Anulini
Abbreviated transcription (Latin):
cteditis creuisse ⁊ izania. et m̃dũ repleuisse: triti¬
tũ al tectenisse. et ĩ sola africa m̃aaisse: p̃ianos ns
dixitis. et xp̃o ꝯͣ dicitis. Ip̃e dixit. Sinite utͣq cresd̾e
usd ad messem. ñ dixit crescant titama. decces¬
cant frum̃ta. Ip̃e dixit. ager ẽ. hic m̃dus. nõ dixit
ager ẽ aifrica. Ip̃e dix meisis ẽ. finis scłi. ñ dixit
meisis ẽ tempꝰ tonati. Ip̾e dix̾. mesores angeli ss̾
ñ dix̃ messores pͥncipes circũcellionũ st. S ꝙ ꝓ
titanis triticũ accusastis uos õe titania demn¬
strastis: et p ẽ grauiꝰ añ t̃epus uos a tritico separa
eratis. quidam gestis inunicipalib codices sc̃os et ĩ¬
strim̃ta ecc̃e a ꝑsecutorib tradiderũt quidã eos fa¬
tentes dimiseruant et eis ꝯmunicau̾t. et utͥq car¬
thagnẽ furiosa factione ꝯuenerũt. De crimine
traditionis de q̃ ipĩiam it se iam ꝯsenserant. ma
datis uidicib cio postulau̾ant et rome indican

Expanded text:
s erit. quare creditis creuisse zizania et mundum repleuisse, triticum autem decreuisse et in sola Africa mansisse? Christianos uos dicitis et Christo contradicitis. ipse dixit: Sinite utraque crescere usque ad messem, non dixit: Crescant zizania, decrescant frumenta; ipse dixit: Ager est hic mundus, non dixit: Ager est Africa; ipse dixit: Messis est finis saeculi, non dixit: Messis est tempus Donati; ipse dixit: Messores angeli sunt, non dixit: Messores principes Circumcellionum sunt. sed quia pro zizaniis triticum accusastis, uos esse zizania demonstrastis et, quod est grauius, ante tempus uos a tritico separasione perseueratis, quidam gestis municipalibus codices sanctos et instrumenta ecclesiae persecutoribus tradiderunt, quidam eos fatentes dimiserunt et eis communicauerunt et utrique Carthaginem furiosa factione conuenerunt, de crimine traditionis, de quo ipsi inter se iam consenserant, inaudatis iudicibus, quos post
Abbreviated transcription (Latin):
gĩ scisiatis. Cuiꝰ auctores quib maximiani¬
anissis ꝯparastis aꝑta terra uios absorbuit. otꝰ
datis . S. pp̃ea instiestis. qi ꝑsecutionẽ ꝑ ĩꝑatore
passi ẽstis. iustiores uob̾ st̾ maximianste quos
ꝑidices ab ĩꝑatorib catholicis missos uosip¬
si ꝑsecuti estis. Si bapm̃ noo soli ħ̾etis. quida¬
pud nos facit baptismꝰ maximianistaꝵ ĩ eis
quos bapticauit felicianꝰ dampnatus cũ qͥb
ẽ aduos postea reuocat᷑ uel uob̾ laicis ad ista
respondeant epĩ nũ. si nob̾ loqui nolũt et co
biscũ soqui nolũt. Si lupi ꝯcdliũ fecerunt ⁊
nt pastorib nõ respondeant. quare ones cõ¬
Ceilrum perdiderito un ad lupoꝵ spelũcas acce¬

Expanded text:
gium schismatis, cuius auctores, quibus Maximianigium schismatis, cuius auctores, quibus Maximianistas comparastis, aperta terra uiuos absorbuit! quo tatis? si propterea iusti estis, quia persecutionem per imperatores passi estis, iustiores uobis sunt ipsi Maximianistae, quos per iudices ab imperatoribus catholicis missos uos ipsi persecuti estis. si baptismum uos soli habetis, quid apud uos facit baptismus Maximianistarum in eis, quos baptizauit Felicianus damnatus, cum quibus est ad uos postea reuocatus? uel uobis laicis ad ista resbiscum loqui nolunt. Si lupi concilium fecerunt, ut pastoribus non respondeant, quare oves concilium perdiderunt, ut ad luporum speluncas acce
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia recitamꝰ. Ille ꝯnuuicat mał. qͥ ꝯsentit fch
maloꝵ. ñ qui tolerat ĩ agro dñico ⁊itana usd
ad meisemi. uł paleam inꝙ ad ultimã uẽtilatio¬
nẽ. Si malos odistis. uos ip̃i mutamini ab scese
scsinatis. Si maloꝵ ꝑmixtionẽ timeretis: opta¬
tũ inbͥ nos ĩ aꝑtissima miquitate uinentẽ per
Postremo quid uos offendit orbił rͥamił a quo nos
nefaris futore p̾cidistis. et quid nos ꝓmeruerunti
maximianste quos a uob̾ dampnistos et ꝑ idicia
publica de baslicis ꝓturbatos. in suo rursus hono¬
te retepistis: Quid uos offend̾ pax rͥ corata quam
uos diuiditis ab eis quos infamatis. Et quid nos
ꝓmetii pax donati ꝓ qua suscipitis quos dãpnatiꝰ.
ꝯtilio dampnatũ. et a uob̾ postea ĩ uidicio ꝓconsis
accuratũ et in mustitana tiuitate gestis muni¬
apalib oppugnatũ. Si traditio coditum scesata
ẽ. qmͣ deus ĩ regem qui ierenne librũ incendid:
morte bellica uindicauit qnͣto scełatiꝰ ẽ sacrile¬

Expanded text:
omnia recitamus... Ille communicat malis, qui consentit factis malorum, non qui tolerat in agro dominico zizania usque ad messem uel paleam usque ad ultimam uentilationem. si malos odistis, uos ipsi mutamini ab scelere schismatis; si malorum permixtionem timeretis, Optatum inter uos in apertissima iniquitate uiuentem per postremo quid uos offendit orbis Christianus, a quo uos nefario furore praecidistis? et quid uos promeruerunt Maximianistae, quos a uobis damnatos et per iudicia publica de basilicis proturbatos in suo rursus honore recepistis? quid uos offendit pax Christi, contra quam uos diuiditis ab eis, quos infamatis? et quid uos promeruit pai Donati, pro qua suscipitis, quos damnatis? ilio damnatum et a uobis postea in iudicio proconsulis accusatum et in Mustitana ciuitate gestis municipalibus oppugnatum. Si traditio codicum scelerata est, quia deus in regem, qui Hieremiae librum incendit, morte bellica uindicauit, quanto sceleratius est sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
nedicentur om̃s gentes. Eagite eculos cordio: et ꝯ-¬
sid̾ate torũ orbem terraꝵ. quõ in seĩe abeahe bene¬
dicẽtur om̃s gentes. Tunc ab mio credebatur.
qd̾ ñdum indebatur uos iam indetis. et ad huc
inuidetis. Panio dñi p̾ciũ est. orb̾ terraꝵ. ille tot̃
orbem redemit et nos cũtoto orbe ad lucrum
nrm̃ ñ ꝯcordatis. s pociꝰ ĩ dampnũ nr̃m ĩ parte
litigatis: ut totũ ꝑdaus. Audite ĩ psalmo ci pcio
redẽpti sumꝰ foderunt inquit manꝰ meas et pe¬
tes meos. dinumerauerũt omĩa ossa mea: p̃i
nero ꝯ fid̾au̾nt et ꝯspexerunt me: diuiserunt s¬
nicam illam cantatis desuꝑ terrã. ꝙͣ nec ꝑsecuto¬
res eiꝰ diuiserũt ten̾e cũ toto orbe ñ nultis. In
psalmo ip̃o logitur qr tot᷑ orb̾ eam tenet. Con¬
memorabuntur inquit et ꝯu̾tentur ad dũm
uniu̾si fines terre. et adorabũt ĩ ꝯͣ eiꝰ uinu̾

Expanded text:
ntes. erigite oculos cordis et considerate totum orbem terrarum, quo modo in semine Abrahae benedicuntur omnes gentes. tunc ab uno credebatur, quod nondum uidebatur; uos iam uidetis et adhuc inuidetis. passio domini pretium est orbis terrarum, ille totum orbem redemit et uos cum toto orbe ad lucrum uestrum non concordatis, sed potius in damnum uestrum in parte litigatis, ut totum perdatis. audite in psalmo, quo pretio redempti sumus: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia  ossamea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt mecam illam caritatis desuper textam, quam nec persecutores eius diuiserunt, tenere cum toto orbe non uultis? in psalmo ipso legitur, quia totus orbis eam tenet: Commemorabuntur, inquit, et conuertentur ad dominum uniuersi fine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ excusent Et uos nostis maxime qr t̃a multi
sdesati ap̃ uos em̃serũt et tolenuerũt eos ꝑ tot
anoł ne part̾t donati conscindent. et nͦ dubitau᷑t
illo tempore falsas suspiciones suas. obicientes pa¬
cem xp̃i imitatemq dirumpete. Eo uos uidetis. sed
et olim doleo. olim genio. maxime prudenciã tuã
cognams. eo olim te uidere desid̾o ut de hac re tecum
loqrer. Quid .n. ꝓdest uł silus uł ꝯsanguinitao ũ¬
cognatione ꝯtẽpnimꝰ. Hine int̾um sc̾ͥpsisse suste¬
cent q̃ duris cordib ualde pauca st. et ꝓpe nulle a¬
nimo aͥ tuo ꝙ̃ bñ noui. ualde multa sũt eo mag

Expanded text:
 excusent, et uos nostis, maxime quia tam multi scelerati apud eos emerserunt et tolerauerunt illos per tot annos, ne partem Donati conscinderent, et non dubitauerunt illo tempore falsas suspiciones suas obicientes pacem Christi unitatemque disrumpere et uos uidetis. Sed et olim doleo, olim gemo maxime prudentiam tuam cogitans et olim te uidere desidero, ut de hac re tecum loquerer. quid enim prodest uel salus uel consanguinitas cognitione contemnimus? haec me interim scripsisse suffecerit, quae duris cordibus ualde pauca sunt et prope nulla, animo autem tuo, quem bene noui, ualde multa sunt et ualde
Abbreviated transcription (Latin):
catholica ecr̃a dicit filii hõim usqͦ graues
corde ut quid diligitis uaniatẽ. ee q̃ritis
m̃datiũ Ut quid uos a tociꝰ orbis unitate nefari¬
o scianatis aculegio diuisistis  Attenditis falsa
q̃ nob̾ dñr ab hom̃ib. aut m̃tientib aut erranti¬
b de traditione codicũ diuinoꝵ ut ĩ heretica sepa¬
ratione moriamim. et ñ atrenditis ꝙ uob̾ ipĩ codi¬
ces dicunt. ut in eatholica pate niuatis: Quare a¬
peritis aures nr̃as ad ẜmonẽ hominũ. dicentiũ
qd̾ ñ qmͣ ꝓbaro potuerunt. et surdi estis adu̾sus ẜ¬
monem del dicentis. Dñs dixit ad me filiꝰ meus
es tu. ego hodie genui te. postula a me. et dabo

Expanded text:
atholica Ecclesia dicit: Filii hominum, usquequo graves corde? Utquid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? Utquid vos a totius orbis unitate nefario schismatis sacrilegio divisistis? Attenditis falsa quae vobis dicuntur ab hominibus, aut mentientibus, aut errantibus, de traditione Codicum divinorum, ut in haeretica separatione moriamini; et non attenditis quod vobis ipsi Codices dicunt, ut in catholica pace vivatis Quare aperitis sures ad sermonem hominum dicentium quod nunquam probare potuerunt, et surdi estis ad sermonem Dei dicentis: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te: postul
Abbreviated transcription (Latin):
illi eeñ foris quib ead̾ crimnina obiciebantur.
Nñc aũ cũ illi ĩuemũtur. mt᷑ ꝯmunicare ecclesi¬
i aplicis quaꝵ noĩa ĩ libris scĩs hñt et rectiant
isti soris poĩti et ab illa ꝯmunione siparati sint
quis ñ ĩtelligat eos huisse ca̾m bonã. qͥ eã apd̾
medios uidices optinere potuer̃: Aut si cãm bo¬
nam hebans et eũ trãsiarinis ecclesiis ꝓbare ñ

Expanded text:
illi essent foris quibus eadem crimina objiciebant. Nunc autem cum illi inveniantur intus communicare Ecclesiis apostolicis, quarum nomina in Libris sanctis habent et recitant, isti autem foris positi et ab illa communione separati sint, quis non intelligat eos habuisse causam bonam, qui eam apud medios judices obtinere potuerunt? Aut si causam bonam habebant, et eam tr
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quisqm sc̃oꝵ dr̃e. ego et deus imũ sumꝰ. ab¬
sit hoc a cordib et orib sc̃ĩs. Puto aũ qd et uos
a quotũq hoc audiatis hocrescitis nec fertis ꝙ̃¬
dam hoĩem qntoliber munere scĩtatis excel¬
lat dñtem. ego et deus umũ sumꝰ. Ab sit hoc¬
atur ut hoc de ip̃o aliquis dicat. Ita ne u̾o quis¬
qmͣ urm̃. et siño audeo dic̾e. ego et deus unũ
sumus saltim audet dic̾e. Paulus et deus umũ st̃.
sicut ꝙ incunctant᷑ dñis paulus et apollo idẽ st̾
Deus p̾̃r et deus filiꝰ unũ. Porro et si n̾o audetisi
dic̾e quil homo sc̃s. quilz ꝓpħa. quil apłs et d̾s¬

Expanded text:
re, Ego et Deus unum sumus? Absit hoc a cordibus et oribus sanctis. Puto autem quod et vos a quocumque hoc audiatis, horrescitis, nec fertis quemquam hominem, quantolibet munere sanctitatis excellat, dicentem, Ego et Deus unum sumatur, si hoc de se ipso aliquis dicat. Itane vero quisquam vestrum etsi non audet dicere, Ego et Deus unum sumus; saltem audet dicere, Paulus et Deus unum sunt; sicut incunctanter dicimus, Paulus et Apollo unum sunt; Deus Pater et Deus Filius unum sunt? Porro, si non audetis dicere, Quilibet homo sanctus, quil