comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aliq̃ndo amme de¬
ficiebantur traduc¬
tione. subitaneus
enim illis et inspe¬
ratus timor. super¬
uenerat. demnde si
quis ex illis detidis¬
set custodiebatur
incarcere sine fro
reclusus. Si enim
rusticus qui erat
aut pastor aut a¬
gri laborum opera¬
rius p̃occupatus eẽt
meffabilem susti¬
nebat necessitatẽ.
iuna enim cathe¬
na tenebrarim
onmes erant col¬
ligati ꝯiue spiri¬
tus sibilans¬

Expanded text:
aliquando animae deficiebant traductione subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat deinde si quicumque ex illis decidisset custodiebatur in carcere sine ferro reclusus si enim rusticus quis erat aut pastor aut agri laborum operarius praeoccupatus esset ineffugibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans
Abbreviated transcription (Latin):
Et magite artisap¬
positi erant derisu
et sapiencie gła
ab aĩa lãguente.
hn cũ derisu pleni
timore langͣbant.

Expanded text:
Et magicae artis appositi erant derisus, et sapientiae gloriae ab anima languente, hi cum derisu pleni timore languebant.
Abbreviated transcription (Latin):
timore. Omĩs enim
orbi terraꝵ umpi¬
do illuminabatur
lumine et non iu¬
peditis operibus cõ¬
tinebatur. soł aut̃
illis suꝑposita erat¬
grairs nox ymago
tenebrarum que su¬

Expanded text:
t. Omnis enim orbis terrarum limpido illuminabatur lumine, et non impeditis operibus continebatur. Solis autem illis superposita eratgravis nox, imago tenebrarum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
aut inter spissos ar¬
borum ramos. aui¬
um sonus suauis.
aut ius aque decur¬
rentis nimiũ aut
sonus ualidus pre¬
cipitatare petraꝵ
aut ludencium ałi¬
um cursus ĩ uisus. aũ
mugientiũ ualida¬

Expanded text:
aut inter spissos arborum ramos avium sonus suavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus, aut mugientium
Abbreviated transcription (Latin):
tionem illorum mł¬
titudinem filiorũ
abstulisti ⁊ ꝑiter il¬
los perdidisti maqͣ
ualida. illa enin nox
est cognita aũ a
scientes quibus iu¬
ramentis crediderũt
aĩequiores essent.
sus cepta est autem
a tuo ppło santas qͥ¬
dem iustorum. Inus¬
torum autem ext̾ĩa¬
tio. ꝯicut eĩ lesisti
aduersarios nostros

Expanded text:
tionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox ante cognita est a scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios
Abbreviated transcription (Latin):
est gene
ratio cum cla¬
ritate. Inmor¬
talis enim est
memoria illi¬
us quoniam
et apud deum
nota est et a¬
pud homines.¬

Expanded text:
est enim ratio cum claritate: immortalis enim est memoria illius: quoniam et apud Deum nota est, et apud homines
Abbreviated transcription (Latin):
oñi humano floret amminicło. nõ semi¬
natur ab aliquo. ñ defossus sarculo. non
ĩpinguatus fimo. Sic oĩo nirgnus aliiis
floruit. sic inmolata. integra ⁊ casta ma
tulerunt. cuius pulchutudo non uideat
corruptõm. cuius gła in ꝓpetuũ nõ mar¬

Expanded text:
ni humano floret adminiculo, non seminatus ab aliquo, non defossus sarculo, non impinguatus fimo. Sic omnino, sic Virginis alvus floruit, sic inviolata, integra et casta Marrotulere; cujus pulchritudo 723 non videat corruptionem, cujus gloria in perpetuum non mar
Abbreviated transcription (Latin):
stert custodiant te a muliere
mala. et blanda ling̃ extͣnee.
Non concupiscat pulchritu¬
dineni eius cor tuum. ne ca

Expanded text:
t custodiat te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, ne ca
Abbreviated transcription (Latin):
bo ueritatem. Ne¬
q cum ĩuidia
cabescente iter¬
us homo non
erit ꝑticeps sa¬
piencie. multi¬
tudo autem sa¬
piencium sam¬

Expanded text:
bo veritatem: neque cum invidia tabescente iterlis homo non erit particeps sapientiae. Multitudo autem spientium sa
Abbreviated transcription (Latin):
sapienciam et
ꝓbaii maximiã
Cuitas parua
et pauci in ea
ueit contra
cam rex magnꝰ
et uallaiit eã
extͥritq muni¬
tõnes per gyrũ
et perfecta est
obsidio. Inuẽ¬
pauper ⁊ sapiẽs
lib̾auit urbem
ꝑ sapiẽtiam su¬
am ⁊ nuslus de

Expanded text:
sapientiam et probavi maximam civitas parva et pauci in ea viri venit contra eam rex magnus et vallavit eam extruxitque munitiones per gyrum et perfecta est obsidio invenpauper et sapiens liberavit urbem per sapientiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
uel ocium ẽẽ
cursum. nec
forcium bellũ.
nec sapientũ
panem. nec
doctorum di¬
incias. nec ar¬
tificum gra¬
casumq ĩ oĩ¬
bus. Nescit
homo finem
suum s sicut
pisces capũit᷑
hamo ⁊ sicut
aues comp̃hẽ¬
duntur laq̃o
sic capiunt᷑
hoĩes tempore

Expanded text:
velocium esse cursum, nec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum gracasumque in omnibus. Nescit homo finem suum. Sed sicut pisces capiuntur hamo, et sicut aves comprehenduntur laqueo; sic capiuntur homines
Abbreviated transcription (Latin):
melior est
sapiencia
quamar¬
ma beslica
et qui in
uno pecta¬
uerit mul¬
ta bona pet
usce
morientes
perdunt su¬
auitatem
unguenti
p̃tiosior est
sapientia
ad tempus
stłticia. Cor
sapientis
in dexteraeꝰ

Expanded text:
melior est sapientia quam arma bellica et qui in uno peccaverit multa bona perdet muscae morientes perdunt suavitatem unguenti pretiosior est sapientia ad tempus stultitia cor sapientis in dexter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ continens nisi¬
ut deus det . et hoc
ip̃m erat sapien¬
cia scire cuun hoc¬
eẽt donum adii
dñm et depretatus

Expanded text:
esse continens nisi Deus det, et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum, adii Dominum et deprecatus
Abbreviated transcription (Latin):
desermentes hoĩnes
mamunicabile no¬
men lapidibus ⁊
lignis imposuert̃¬
et non sufficerat
errasse eos cirta dei
no uiuentes insci¬
encie bello tot et
tam magna mala

Expanded text:
entes homines incommunicabile nomen lapidibus et lignis inposueret non sufficerat errasse eos circa Dei no viventes insciae bello tot et tam magna mala
Abbreviated transcription (Latin):
udite ergo¬
reges et in¬
telligite discite ui¬
t is uob̾ in turb̃is na¬
tionum. qm̃ data
est a dño potestas
uobis et uirtus ab
altissimiso qui int̾¬
rogabit opera ur̃a
et cogitationes scru

Expanded text:
udite ergoreges, et intellegite: discite, itis uobis in turbis nationum. quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui inrogabit opera uestra et cogitationes scru
Abbreviated transcription (Latin):
cum simplicib .i. incautis. sermocinatõ
Cgestas a domino in domoim¬
pii. bĩtatula enim iustorum
sores. et mansuetis dab̾ grãm.
Głam sapientes possidebũt.
stultoꝵ exultatõ ignominia.

Expanded text:
cum simplicibus sermocinatio gestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum deludet et mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt stulto
Abbreviated transcription (Latin):
zelus illius ⁊ arma¬
bit creaturam ad
ultionem ĩmncorũ.
induet ꝓ torace ĩti¬
ciam et accipiet ꝓ
galea iudicium cer¬
tum. sumet scutũ
in expugnabile e¬
quitatem. acuet &
iram diram in lã¬
ceam et pugnabit

Expanded text:
 armabit creaturam ad ultionem inimicorum induet pro torace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit
Abbreviated transcription (Latin):
rem induxit noᷤ
hoĩm male ar¬
tis extogitatio nͨ
umbra picture
labor sine fruc¬
tu. effigies sculp¬
ta per uarios co¬
lores cuius aspͤ¬
tus insensatodat
concupĩam et
diligit mortue
ymaginis effigi¬
em smne aĩa. ma¬
iorum amatorcᷤ
te qui spem ha

Expanded text:
rem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima maorum amatores qui spe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfluã. ut addat
et congreget. ⁊ tra¬
dat ei qͣ placu̾it dõ.
S et hoc uanitas
et cassa sollicitudo

Expanded text:
perfluam, ut addat, et congreget, et tradat ei qui placuit Deo: sed et hoc vanitas, et cassa sollicitudo
Abbreviated transcription (Latin):
et delectamento
sompnii conue¬
mentis. Et ego
natus accepi ꝯ
si plorans. In ĩ¬
uolum̃tis nut¬
tus sum et cirris
magnis. Nemo
emini ex regibus

Expanded text:
et delectamento somnii convenientis, et ego natus accepi cosi plorans, in involumentis nutritus sum et curis magnis. Nemo enim ex regibus
Abbreviated transcription (Latin):
mollem t̾ram p̃¬
mens laboriose fĩ¬
git ad usus nr̃o s
codem luto fin¬
git que mũda
sunt in usum ua¬
sunt contͣria. ho¬
rum autẽ uasoꝵ¬
siquis sit usus. iu¬
dex est figulus. ⁊
cum labore uano
deum fingit de
eodem luto. Ille
qui paulo ante
de t̾ra fcũs fuerat
et post pusillũ
ducit se. unde ac¬

Expanded text:
mollem terram premens, laboriose fingit ad usus nostros eodem luto fingit quae munda sunt in usum vas contraria: horum autem vasorum quis sit usus, judex est figulus. Et cum labore vano deum fingit de eodem luto, ille qui paulo ante de terra factus fuerat, et post pusillum reducit se unde ac
Abbreviated transcription (Latin):
monebant. ne
mala paciebãt
ꝑirent. Tetigit
autem tunc et
iustos tempta¬
tõ mortis et ⁊mo¬
tio in hemo fac¬
ta est multitu¬
dinis. s non di
u ꝑmãsit iratu¬
a. properans eĩ
homo sine que¬

Expanded text:
monebant ne mala patiebantur perirent tetigit autem tunc et iustos temptaio mortis et cotio in eremo facta est multitudinis: sed non diu permansit ira tua. Properans enim homo sine que
Abbreviated transcription (Latin):
totus erat orb̾
magnalia in
quatuor lapi¬
lapidum erãt¬
sculpta et mag
cessit qui exter¬
minabat ⁊ bet
extimuit. Erat¬
ẽi sola tẽptatõ
ire sufficiẽs.

Expanded text:
tus erat orbis magnalia in quattuor orlapidum erantsculpta et magnsit qui exterminabat et xtimuit eranim sola temptatio irae sufficie
Abbreviated transcription (Latin):
messui mirrã
meam. cum
aromatibus
meis. Comedi
fauum cum
melle meo.
bibi uinum
meum. cum
lacte meo o

Expanded text:
Messui myrrham meam cum aromatibus meis. Comedi favum meum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte meo
Abbreviated transcription (Latin):
runt escam. Et tã¬
quam agin exulta¬
uerunt magnifi¬
cantes te domine
qui liberasti illos.
memores enimerãt

Expanded text:
runt escam, et tanquam agni exsultaverunt, magnificantes te, Domine, qui liberasti illos. Memores enim erant
Abbreviated transcription (Latin):
tra eorum obum¬
brabat. ⁊ ex aqua
que ante erat t̾ra
arida apparint ⁊ ex¬
mari rubro mãsi¬
ne impedim̃to et cã
pus g̾minans de ꝓ¬

Expanded text:
tra eorum obumbrabat, et ex aqua, quae ante erat, terra arida apparuit, emari Rubro via stra eorum obumbrabat, et ex aqua, arida apparuit, e
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum aliam sibi
assumpserunt co¬
gitatõem insciencie
et qd rogantes pro¬
ieterant. hos tanꝙͣ
fugitiuos perseque¬
bantur. Pucebat cĩ
illos ad hunc finẽ
digna netessitas. ⁊
horum que acciderãt
ꝯmemorationem a¬
mittebant ut q̃ de¬
erant tormentis re¬
pleret punitõ. et ppꝰ
quidem tiuis mira¬
biliter tͣnsiret. illi¬
autem nouam mor¬
tem inuenirent. Oĩs

Expanded text:
tuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae acciderant commemorationem amittebant, ut quae deerant tormentis, repleret punitio; et populus quidem tuus mirabiliter transiret, illiautem novam mort
Abbreviated transcription (Latin):
sine querela de¬
o et infilus mi¬
sericordiam for¬
tem custodunt.
hec iustum a¬
ꝑeuntibus ĩpi¬
is liberaint fu¬
gientem descẽ¬
dente igne in pẽ¬
in testĩm nequi

Expanded text:
sine querella Deo et in filii misericordia fortem custodivit haec iustum areuntibus impiis liberavit fugientem descedentem ignem in Pein testim
Abbreviated transcription (Latin):
et cuius pͥncipes
uescuntur in
tempore suoad
reficiendũ et ñ
ad iux̾iam. In
pigritiis hũili¬
abit̾ contigna¬
tio ⁊ in ĩfinita¬
te manuũ per¬
stillabit domꝰ.
In risu faciũt
panem et ui¬
num ut epulẽ¬
tur bibentes. et
pectiũe obedi¬
unt omĩa. In
cogitatõe tua
regi ne dethas
et in secretocu¬
bili tui. ne ma¬
ledix̾is diuitr¬

Expanded text:
et cujus principes vescuntur in tempore suo, ad reficiendum, et non ad luxuriam. In pigritiis humiliabitur contignatio, et in infirmitate manuum perstillabit domus. In risum faciunt panem, et vinum ut epulentur viventes: et pecuniae obediunt omnia. In cogitatione tua regi ne detrahas, et in secreto cubiculi tui ne maledixeris divit
Abbreviated transcription (Latin):
homo quid
ante se fu¬
erit et qd
post futu¬
rum sit. qͥs
ei poterit
indicuare
Labor stł¬
torum af¬
fliget eos
qui nesci¬
unt ĩ urbẽ
pergere. uie
et cunis pͥn¬
cipes ma¬
ne cõedũt

Expanded text:
homo, quid ante se fuerit: et quod post futurum est, quis illi poterit in dicare? Labor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere. Vae et cujus principes mane comedunt
Abbreviated transcription (Latin):
patĩaui noscitur
et gla eius est in¬
iqͣ pretͥgredi. Sic̃
fremit̾ leonis ita
et regis ira ⁊ sic̃
ros suꝑ herbani¬

Expanded text:
patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herba
Abbreviated transcription (Latin):
duro. per que
enm penas pas¬
si sunt mimi¬
ci illorum a de¬
fectione potus
su cum habũ¬
darent filii isł
letati sunt. per
het cumulis de¬
essent bñ cum
islis actum est
Nam ꝓ fonte qͥ¬
dem sempiterm
fluminis huma¬

Expanded text:
uit. Per quae enim poenas passi sunt inici illorum, a defectione potus s cum abundarent filii Israel, laetati sunt. Per haec cum illis deessent bene cum illis actum est. Nam pro fonte dem sempiterni fluminis, huma
Abbreviated transcription (Latin):
exterminarẽt
tens eras in bel¬
lo subicere ĩpi¬
os iustis. aut
bestiis seuis au̾
uerbo durosi¬
mul ext̾ĩare

Expanded text:
exterminarent tens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare
Abbreviated transcription (Latin):
dicans dabas lo¬
cum peiitencie
non ignorans
natio eorum ⁊
naturalis mali¬
cia ip̃orum. Et
qm̃ non poterat¬
mutari cogitatõ
illorum ĩ ꝑpetu¬
um. semen enĩ¬

Expanded text:
dicans dabas locum poenitentiae, non ignorans, natio eorum, et naturalis malitia illorum, et quoniam non poteratmutari cogitatio illorum in perpetuum. Semen eni
Abbreviated transcription (Latin):
te frẽu meũ
suggentẽ ub̃a
mr̃is mee. ut
inueniam te¬
et deosculer te¬
et iam me ne¬
mo despiciat.
App̾hendam te
⁊ ducam in do¬
Ibi me docebis.
et dabo tͥ pocu¬
lũ ex uino cõ¬
dito ⁊ mustũ

Expanded text:
te fratrem meum sugentem ubera matris meae ut inveniam teet deosculer et iam me nemo despiciat adprehendam te et ducam in doibi me docebis et dabo tibi poculum ex vino condito et mustum
Abbreviated transcription (Latin):
eius erit execra¬
blis. Qui decipit
iustos in uia ma¬
la. in int̾itu suo
corruet. et simpli¬
ces possidebunt bo¬
na eiꝰ. Sapiens sͥ
uidet᷑ uir diues.
pauꝑ aũt prudens
scrutabitur eum.

Expanded text:
ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ter fecerunt¬
per deserta q̃
non inhabitã¬
tur. ⁊ in locis de¬
sertis fecerunt¬
casas. Steterũt
contra hostes
et de immicis
se uindicaue¬
runt. scicieit̃
rũt. ⁊ data ẽ ilł¬

Expanded text:
ter fecerunper deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixeruntcasas steterunt contra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt runt te et data est il
Abbreviated transcription (French):
omma et intel¬
ligit. ⁊ deducet¬
me inopersb
meis sobrie. et¬
custodiet me ĩ¬
sua potencia.⁊
erunt accepta
oꝑa mea. ⁊ dis¬
ponam popu¬
lum tuum ius¬
te et ero dign¬
sedium prĩs mei.

Expanded text:
omnia et integit, et deduceme in operibus meis sobrie, etcustodiet me sua potentia. Et erunt accepta opera mea, et disponam populum tuum juste, et ero dignsedium patris mei.
Abbreviated transcription (Latin):
et detum sapiẽ¬
cia tua que no¬
uit opera tua. q̃¬
et affint tunc cũ
orbem terrarum
faceres. et stiebat¬
set oculis tunis. ⁊ qͥ
dem id directum

Expanded text:
ecum sapientia tua, quae novit opera tua, q affuit tunc cum orbem terrarum faceres, et sciebat oculis tuis, et quid directum
Abbreviated transcription (Latin):
ili mi custo¬
di sermones me¬
os. et p̾cepta me¬
a reconde tibi.
ta mea et uiues.
et legem meam
qͣi pupiliã ocłi
tui. Liga eam ĩ
digitis tiuis. scri¬
be illam in ta¬
bulis cordis tui.

Expanded text:
ili mi, custodi sermones meos, et praecepta mea reconde tibi. ta mea, et vives: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui.
Abbreviated transcription (Latin):
enm genera¬
stituit. aut sl¬
uircutem et oꝑa¬
eorum mirati
sunt intelligãt
est illis. A mag
intudine enim
speĩ et creature
cognoscibilit po¬
terit creator ho¬
rum uideri. S¬

Expanded text:
enim generaonstituit aut virtutem et eorum mirati sunt intellegant est illis a magnitudine enim speciei et creaturae, cognoscibiliter poterit creator horum videri.
Abbreviated transcription (Latin):
personam cuiusqͣm¬
tur magnitudinem
fecit ⁊ equaliter cu¬
ra est illi de om̃ibus.
fortiorib autẽ forti¬
or instat cruciatõ
os gͦ reges sũt

Expanded text:
personam cuiusqtur magnitudinem et aequaliter cura est illi de omnibus, fortioribus autem fortior instat cruciatio. Ad vos ergo, reges, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hõnu et industrias
aĩaduti. pat̾e ĩuidie
ꝓximi ⁊ in hoc ergo
uanitas. ⁊ cura suꝑ¬
flua est : Stultus cõ¬
plicat manus suas.
et comedit carnes
suas. dicens. Me¬
lior est pugilluscũ
requie. qm plena
utͣq mau̾ cũ labore
et afflictõe animi.

Expanded text:
hominum, et industrias: Animadverti patere invidiae proximi: et in hoc ergo vanitas, et cura superflua est. Stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi.
Abbreviated transcription (Latin):
Comede fili mel
quia bonum est.
et fam̃i dulcissim̾
gutt᷑i tuo. Sic et
doctrina sapiencie
anime tue. ꝙͣ cũ
inuen̾is habebis
in nouissimis spẽ.
et spes tua ñ ꝑibit.

Expanded text:
Comede, fili mi, mel, quia bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo. Sic et doctrina sapientiae animae tuae: quam cum inveneris, habebis in novissimis, et spes tua non peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
Melus est uidere
qd̃ cupias. qͣm desi¬
dare quod nescias.
s et hoc uanitas
Qui futurus est
iam uocatum est
nomen eiꝰ. et scit᷑
qd̾ homo sit. ⁊ nõ
possit ꝯͣ fortiorem
se iu iuditõ ꝯtendẽ.

Expanded text:
melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias sed et hoc vanitas qui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere
Abbreviated transcription (Latin):
acutus inuemar ĩ
iuditio et inconspͤ¬
mirabił et facies
pͥncipum mirabũ¬
tur me. Tacentẽ
me sustinebunt¬

Expanded text:
acutus inveniar in judicio, et in conspro, et facies principum mirabuntur me. Tacentem me sustinebunt
Abbreviated transcription (Latin):
erunt subsite. Ti¬
mebunt me audi¬
entes reges horrei¬
di et in multitudi¬
et inbello fortis In¬
tͣns in domum me¬
amconquiescam
cum illa. Non euĩ
hẽt a maritudinẽ
comiersatio islius
Net tedium comnc¬
tus illnuis. set ietiti¬
am ⁊ gaudium.

Expanded text:
erunt subditae. Timebunt me aentes reges horrendi, et in multituet in bello fortis intrans in domum mconquiescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convtus ipsius sed laetitiam
Abbreviated transcription (French):
dit malum de do¬
io eiꝰ. Qui dimit¬
tit aqͣm caput ẽ
patiat᷑ ꝯtumeliã
iudiciũ deserit.
Et qui iustificat
impium. et qui

Expanded text:
det malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
tiones quas tu fecis¬
ti. Nec est enim ali¬
us deus qͣm tu cui
cura est de omĩbus
ut ostendas qm̃ nõ
iniuste uidicas ui¬
dicium. Neq rex ne¬
q tyrannnus in cõ¬
spectu tuo inquirẽt¬
de hiis quos perdi¬

Expanded text:
iones quas tu fecisti? Nec enim est alius Deus quam tu, cui cura est de omnibus, ut ostendas quoniam non injuste judicas judidicium. Neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirentde his quos perdi
Abbreviated transcription (Latin):
puli diligite sapien¬
ciam ut ĩppetuum
regnetis. Piligite
lumen sapiencie oẽs
qui preestis populis.¬
Q uid est autem sa¬
piencia ⁊ q̃madino¬
dum factu sit refe¬
ram. et non abscõ¬
dam a uobis sacram̃¬
ta dei. S ab initio

Expanded text:
puli, diligite sapientiam, ut in perpetuum regnetis cum ea. Diligite lumen sapientiae, omnes qui praeestis populisquid est autem sapientia, et quemadmodum facta sit, refram: et non abscondam a vobis sacramentum Dei, sed ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑationem ẽcce ab¬
utatur ⁊ reliq̃ndo
horum qd̾ ad nuil¬
lum usũ facit lig¬
plenum sculpat
diligent per uacu¬
itatem suam. ⁊ per
scienciam sue artis
figuret islud et as¬
simulet illuo yma¬
g̾mi hoĩs aut alicui
ex ałibus illud cõpa¬
ret perliniens ru¬
brica. ⁊ rubicund
faciens fusco colo¬
rem illius. ⁊ cẽm
macłam q̃ ĩ illo est

Expanded text:
ationem escae abutatur; et reliquum horum quod ad nullos usus facit, ligplenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, aut alicui ex animalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est,
Abbreviated transcription (Latin):
sansonem sic dauud. sic sałoneui femĩa de¬
cepit. quis mͦ tutus erit: Ioꝰ. si dauid amicꝰ
dñi. ⁊ sałon amabłis eiꝰ uicti sunt qͣiͣ hõies
et ut ruie nob̾ ad cautõm penitudinis
ad salutẽ exempla. ꝑarent. quis in lubͣca

Expanded text:
Sansonem, si David, si Salomonem Femina decepit, quis modo tutus erit? Tertia ratio quare domini, et Salomon, amabilis eius, uicti sunt quasi homines, ut et ruinae nobis ad cautionem et paenitudinis ad salutem exempla, praeberent, quis in lubrica
Abbreviated transcription (Latin):
suspitõnes sollicitũdĩes. turbe discordiaꝵ cau¬
saꝵ molestie. una hora uix desiit. nõ est
ꝑhibendi facultas. nõ copia decliuandi. s nͦ
orandi spacium. quo ymbre lacrimaꝵ ꝑ fũd̾e
sufficĩa st̾ilitatẽ aĩe mee. lacrimaꝵ dicit. qr¬

Expanded text:
suspiciones, sollicitudines; turbae discordantium, causarum molestiae rara hora desunt. Non est prohibendi facultas, non copia declinandi, sed nec orandi spatium. Quo imbre lacrymarum perfundere sufficiam sterilitatem animae meae? Vineae
Abbreviated transcription (Latin):
per condempti¬
bile lignum
iustum guber¬
consensu suꝑ¬
bie cum se na¬
tiones ertulis¬
sent. scuit ius¬
tum et ꝯsuauit

Expanded text:
per contemptbile lignum iustum guberconsensu nequitiae cum se nationes contulissent scivit iustum et servavit
Abbreviated transcription (Latin):
aut dunciaꝵ iactã¬
cia quid contulit
nobis. Transierũt
nuntius p̃currẽs et
ꝑtͣnat fluctuantem
aquã. cunis cum p̃¬
terierit non est ues¬

Expanded text:
actantia quid contulit nobis? Transierunt nuntius praecurrens, et rtransit fluctuantes aquas, cujus, cum praeterierit, non est ves
Abbreviated transcription (Latin):
Audi patrem tu¬
um qui genuit
te. et ne ꝯtemp¬
nas cum senu̾it
uĩr tua. u̾itatẽ
ene. et noli uẽ¬
ctrinam. et in¬
telligenciam.

Expanded text:
Audi patrem tuum, qui genuit te. et ne contemnas cum senuerit mater tua. Veritatem eme, et noli venctrinam, et intelligentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tum tuum et
uctricem ma¬
num tuam lau¬
dauerunt pari¬
encia aperint¬
os mutorum ⁊
linguas infan¬
cium fecit deser¬
tas direxit oꝑa¬

Expanded text:
m et victricem manum tuam laudaverunt parientia aperos mutorum et linguas infatium fecit dissertas direxit o
Abbreviated transcription (Latin):
Q ui placet do
effugiet illam
qui autem pet¬
cator est capi¬
etur ab illa. Ec¬
ce hoc ĩuemdix̃
ecͣcͣstes unũ et
alterum ut ĩ¬
quam adhuc
querit aĩa mea
et non ĩuem.
uirum de mil¬
mulierẽ et oĩ¬

Expanded text:
qui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab illa. Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut inquam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. um de milmulierem ex om
Abbreviated transcription (Latin):
mere digna ho¬
ip̃e sapiencie
dux est. et sa¬
piencium enĩ¬
dator. In mãu
enim isluis ⁊
nos et sermoẽs
encia. ⁊ operesci¬
encie disciplĩa¬

Expanded text:
mere digna hoipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones entia et operum scien
Abbreviated transcription (Latin):
si smones illius ue¬
ri sint ⁊ temptemꝰ
que uentura sunt
illi ⁊sciemus que¬
erunt nouissĩa il¬
luis. si enu est ue¬
rus filius dei susci¬
piet illum et lib̾¬
abit illum de ma¬
mbus contrurioꝵ
Contumelia ⁊ tor¬
mento in t̾rogenns
eum ut sciamus
ꝓbemius pacienciã

Expanded text:
si sermones illius veri sint, et tentemus, quae futura sint illi, sciemus qerunt novissima illius. Si enim est verus Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum. Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus probemus patientia
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. ꝓ quib
tormentis uene
disposinsti ppłm
tuum. quib de¬
disti concupĩam
delectam̃ti suino¬
uũ saporem es¬
cam parans eis or¬
tigomet᷑m. ut il¬
li quidem concu¬
piscentes escam.
pp̃ea que illis os¬
tensa ⁊ missa sũt

Expanded text:
nt. Pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum: quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui. Novum saporem escam parans eis ortigometram. Ut illi quidam concupiscentes escam: propterea que illis ostensa: et missa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ ad tͣctand
ad ambulandũ
homo eĩ fecit il¬
los et qui spm̃
mutuatus est is
finxit illos. Niẽo
emm sibi siłem
homo poterit de¬
um fingere. Cũ
mortuum fingit
manibus iniqͥs.
orelior est enini
ip̃e hiis quos co¬
lit. qr ip̃e quidẽ

Expanded text:
us ad tractandum, ad ambulandum. homo enim fecit illos, et qui spiritum mutuatus est is finxit illos. nemo autem sibi similem homo poterit deum fingere. cum mortuum fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos colit: quoniam ipse quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Insenta enim
comparata hii
illis sunt dete¬
nlora. S nec as¬
pectu aliqd̃ ex
hiis ałibus bo¬
na potest con¬
spicere esfuge¬
runt autem
dei laudem ⁊¬

Expanded text:
insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem
Abbreviated transcription (Latin):
minsa inmittere
illis multitudinẽ¬
ursorum. aut au¬
daces leones. aut no¬
in gin̾s ira plenas¬
et ignotas bestias.
aut uaporem igni¬
um spirantes. aut
fumi odorem ꝓfe̾n¬
tes. aut horrendas¬
ab oculis scintillas¬
non solum lesura
poterat illos ext̾¬
minare set aspectꝰ¬

Expanded text:
isa, immittere illis multitudinursorum, aut audaces leones, aut novi generis ira plenas ignotas bestias, aut vaporem ignum spirantes, aut fumi odorem proferentes, aut horrendasb oculis scintillasnon solum laesura poterat illos exterminare
Abbreviated transcription (Latin):
bus attendenteᷤ
agnouerunt
quid ẽẽt artifex
s aut ignem
aut spiritum
aut citatum
aerem. Aut gi¬
rum stellaꝵ.
aut nimi am
aquam. aut
solemraut lu¬
nam. rectores
orbis t̾rarum
deos putau̾nt

Expanded text:
bus attendentes, agnouerunt quis esset artisex: sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut Solem, aut Lunam rectores orbis terrarum, deos putau
Abbreviated transcription (Latin):
Illud enim cupidi¬
tas acquirendi ex¬
cogitaiit et artifer
sapiencia fabrica¬
uit sua. Tu autẽ
pater gubernas pro¬
disti in mari uiã
et inter fluctus se¬
mitam fiissimã.
Ostendens qm̃ potõs¬
es ex ommbus sa¬
nare ⁊̃ si sine rate
aliquis adeat ma¬
cua sapiencie tus
exiguo ligno tre¬
dt̃ honnes aĩas su¬
as et tͣnseuntes ma¬
re per ratem lib̾ati
sunt

Expanded text:
illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat prodisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat cua sapientiae tuae exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum et ad¬
nere pecit abeo
qui ambulare
non potest. ⁊ de
acquirendo. ⁊ de
rerum euentu
petit ab eo qui
in ommib est
ĩutilis.
Terum aliᷤ
naingare cogi¬
tans et per feros
ugno porte se
num ĩuocat.
Illud eĩ cupiditaᷤᷤ¬

Expanded text:
mortuum roganere petit ab eo qui ambulare non potest: et de adquirendo et de rerum. euentu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros igno portante num invocat illud enim cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
Set ab inicio cum¬
perirent superbigi¬
gantes spes orbis
t̾raꝵ ad ratem cõ¬
fugiens remisit se¬
culo semen natĩta¬
tis qui de mamitu¬
a erat gubernata.
Bñdictum est eĩ
lignum per qđ fit¬
autem qd̵ fit ydo¬
lum maledictum

Expanded text:
sed ab initio cumperirent superbi gigantes spes orbis rum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fiautem quod fit maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ uictui meo
nccͣia. ne forte sa¬
ciatꝰ illiciar adne¬
gand̾. et dicam.
Quis est dñs: Et
egestate ꝯpulsus
furer: ⁊ꝑiurem
nomen d̾i mei.

Expanded text:
m uictui meo necessaria, ne forte satiatus illiciar ad negandum et dicam: quis est Dominus? aut egestate compulsus furer et periurem nomen domini mei.
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetabatur
ignis ne combu¬
rerentur que ad
impios missae¬
rant ałia. s ut
ip̃i uidentes scirẽt
qm̃ dei iuditio pa¬
ciuntur persequ¬
tionem. et quo¬
dam tempore ni
aqua supra uir¬
tutem ignns erar¬
imq̃m terre na¬
tionem extermi¬
naret ꝓ quibus
angelorum esca
nutͥsti populum
tuum. et ꝑatũ
panem de celop̃s¬
titisti illis: sme
labore

Expanded text:
mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ariquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ex ncħo
nati sumus et
post ħ erimus tã¬
qͣm non fuerimꝰ
Qañ fumus et
flatus est in na¬
mo scĩtille ad ꝗ¬
mouẽdum cor pꝰ¬
nr̃m. Quia ex¬
tĩctus cinis erit
nubis et sicut ne¬
bula dissoluet᷑
que fugata est
a radiis solis et a
calore illiꝰ agͣuata.¬

Expanded text:
quia ex nihilo nati sumus, et post hoc erimus, tanquam si non fuerimus; quoniam fumus et flatus est in namo scintillae ad commovendum cor nostrum: quia exstinctus cinis erit nubis, et sicut nebula dissolvetur, quae fugata est a radiis solis, et a calore illius aggrava
Abbreviated transcription (Latin):
mo utrum a¬
more an odio
dignus sit. s
omĩa in futu¬
rum seruant᷑
inerita eo qd
euemant iusto
et ĩpio bonor
malo mũdor
lanti hostias
sacrificia cõtẽp¬
nenti. sicut bo¬
nus sic et perta¬
tor. ut perunꝰ.
ita ⁊ ille qui
uerũ deierat.
hoc est pessinĩ

Expanded text:
mo utrum amore an odio dignus sit sed omnia in futuro servantur incerta eo quod eveniant iusto et impio bono et malo mundo et lanti victimas sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam qd̾ nõ
eẽt hoĩ bonũ
sub sole insi
qd comed̾et
et bib̾et atq
gauderet. et
hoc solum se¬
cum afferret
de labore suo
in dieb i¬
te sue. quos
dedit ei deus
sub sole et
apposin cor
meum ut sci¬
rem sapien¬
ciam et ĩtelli¬
g̾em distemͣsi¬
onemque u̾¬
satur in t̾ra.
Est hõ qͥ dieb¬

Expanded text:
titiam, quod non esset homini bonum sub sole, Nisi quod comederet, et biberet, atque gauderet: et hoc solum secum auferret de labore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem quae versatur in terra: Est homo, qui dieb
Abbreviated transcription (Latin):
recedere a facie
eis. neq perina¬
neas inopere
malo qr om̃e
qd uolu̾it fa¬
ciet et sino il¬
lius potestate
plenus est. nͨ
dicere ei quis¬
quã potest qͣre
ita facis. qui
custodit pre¬
ceptum non
experietur qͥc¬
quam mali
tẽpus ⁊ respõ¬
sionẽ cor sapi¬
entis intelli¬
git omĩ nego¬
tio tempus ẽ
et oportumtaᷤ.
et multa hoĩs
afflictõ.¬

Expanded text:
recedere a facie ejus, neque permaneas in opere malo: Quia omne, quod voluerit, faciet: et sermo illius potestate plenus est: nec dicere ei quisquam potest: Quare ita facis? Qui custodit praeceptum, non experietur quidquam mali. Tempus et responsionem cor sapientis intelligit. Omni negotio tempus est, et opportunitas, et multa hominis afflict
Abbreviated transcription (Latin):
et dedi cor meum in
cunctis operib que fi¬
unt sub sole Interd̃
dñatur homo homr
in malũ suum. indi
impios sepultos qui
in loco scõ erant. et
laudabant᷑ ĩ cĩtate
quasi iustorum oꝑ¬
ũ. s et hoc uaintas ẽ.
Et eĩ qr nõ ꝓfertur
cito contra malos sẽ¬
tencia absq timore ul¬
lo filn hoĩm ppetͣnt

Expanded text:
et dedi cor meum in cunctis operibus quae fiunt sub sole interdum dominatur homo homini in malum suum vidi impios sepultos qui in loco sancto erant et laudabantur in civitate quasi iustorum operum sed et hoc vanitas est etenim quia non profertur cito contra malos sententia absque ullo
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm pater i¬
illos autem tan¬
terrogans condp̃¬
nasti. Absentes
emi ⁊ presen¬
des similiter tor¬
quebantur. du¬
plex illos accepe¬
rat dedium et
gemitus cum
memoria p̃teti¬
torum. Cum

Expanded text:
tanquam pater illos autem taninterrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duillos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
luc. delectabatur sce¬
lere c̾taminis. ⁊ cru¬
enta uoluptate¬
mebriabatur. et ñ
erat iam ille qui
uenerat. sed unꝰ de turba ad cim

Expanded text:
 delectabatur sclere certaminis et cruenta uoluptateebriabatur. et non erat iam ille, qui uenerat, sed unus de turba, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
chana. qui autẽ¬
fidelis est. celat a¬
mici cõmissum.
ubi non est gub̾¬
nator ppłs corru¬
multa consili a
Affliget᷑ malo qui

Expanded text:
cana: Qui autefidelis est anmici commissum: Ubi non est gubernator, populus corrumulta consilia. Affligetur malo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quis emin ho¬
minum poterit
scire consilum
dei. aut quis¬
poterit cogitare
quid uelit deus.
Cogitationes¬
enim mortaliũ
tͥmide et incer¬
Corpus enim
quocl corrumpi¬
tur agrauat a¬
nimam. Et t̾re¬
na inhabitatõ
deprimit sensũ
multa cogitan¬
tem . Et diffi

Expanded text:
quis enim hominum poterit scire consilium Dei? aut qupoterit cogitare quid uelit Deus? cogitationes mortalium timidae et incercorruquod corrumtur, aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem. Et diffi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod emmab
igne non pote¬
rat extermina¬
ri statim ab exi¬
guo radio solis
calefactum tabes¬
celut ut notum
omnibus esset qͦ¬
mam o portet pre¬
uenire solem ad
benedictõnem ⁊
adorare.

Expanded text:
Quod enim ab igne non poterat exterminari, statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat, ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuadorare.
Abbreviated transcription (Latin):
in filios hẽs ostẽ¬
debas ⁊ desiuens
tati. ad qd quisq
batur. sux autẽ
et glacies sustĩe¬
bant uim igras
et non tabescebãt
ut scirent qm̃ftͣ
exterminabat ig¬
ins ardens gran¬
dine et pluina
choruscans.

Expanded text:
lios habes ostendebat; et deserviens tati, ad quod quisque batur. Nix autem et glacies sustinebant vim ignis, et non tabescebant: ut scirent quoniam exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autem iterum
ut nutrirentur ius¬
tutis oblitus est. cre¬
atura enm tibi fac¬
tori desuiens exardes¬
cit intormentum
aduersus muistos
et leinor fit adbe¬
ne faciendum ꝓ huᷤ
que inte confidũt
ꝓpter hoc et tunc
rata omuium nu¬
triti gracie tue de¬
seruiebant ad uo¬
iuntatem eorum
qui a te desi derati
sunt. ut scuent fi¬
ln tu qͦs dilexistidoͤ.¬

Expanded text:
hoc autem iterum ut nutrirentur iusrtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui inpter hoc et tunc rata omnium nutrici gratiae tuae deserviebat, ad voluntatem eorum qui a te desiderati sunt: ut scirent filii tui, quos dilexisti
Abbreviated transcription (Latin):
lus iacob. et ecce uir luctabatur cum eo
usq mane qui cum uideret ꝙ eumi suꝑ¬
are ñ posset tetigit neruũ femoris eiꝰ
et statim emareuit dixicq ad euni diunt¬
te me iam erum ascendit aurora redit
ñ dimictam ce nͥ benedix̾is michi. De t̾

Expanded text:
lus, et ecce vir luctabatur cum eo usque mane. Qui cum videret quod eum superare non posset, tetigit nervum femoris ejus, et statim emarcuit. Dixitque ad eum: Dimitte me, jam enim ascendit aurora. Respondit: Non dimittam te, nisi benedixeris mih
Abbreviated transcription (Latin):
et emundaui laugͥnẽ tuum ex te et ũxi te
oleo. et uestiui te discolorib et calciam te ia¬
euicto. et cexui te bysso et moui ce subtilib
et ornaui te ornamẽto et dedi armillas ĩ ma¬
nib tuis et torq̃s circa collũ tuũ ⁊ deoi ĩaurẽ
suꝑ ostuum. ⁊ curulos aurib tuis ⁊ coronã d̾¬
corii in capite tuo ⁊ ornata es auro ⁊ argẽto et

Expanded text:
et emundavi sanguinem tuum ex te, et unxi te oleo, et vestivi te discoloribus, et calceavi te hyantino, et cinxi te bysso, et indui te subtilibus, et ornavi te ornamento, et dedi armillas in manibus tuis, et torquem circa collum tuum, et dedi inaurem super os tuum, et circulos auribus tuis, et coronam decoris in capite
Abbreviated transcription (Latin):
dem subuꝯiusti. dem̃ cum commodati a¬
geres nec ate scirem cẽ subreptam. iudex
et subieptam. quesitum ẽ que michi te¬
cum actio sit. Rdi furti quidem non
eẽ. s ꝯmodati ꝯtrarum udiciuyꝰ u̾tlle̾
michi fore. ¶In ercercitum ꝯcubernali¬
b uasa utenda ꝯmuni ꝑiculo dedyac
deuide meus ĩuus subreptis his. ad hõs¬
tes ꝓfugit. s ⁊ postea sine uasis receptꝰ
t. ħ abiturum me ꝯmodati act io

Expanded text:
dem subripuisti: deinde cum commodati ageres nec a te scirem esse subreptam, iudex esse subreptam: quaesitum est, quae mihi tecum actio sit. respondit furti quidem non esse, sed commodati contrarium iudicium utile mihi fore.In exercitu contubernalibus uasa utenda communi periculo dedi ac deinde meus seruus subreptis his ad hostes profug‹it› et postea sine uasis receptus est. habiturum me commodati actio
Abbreviated transcription (Latin):
si c̾iuis cun ea fug̾it eum qui ꝯmobatũ
accepit ã teneri. nͥ fuge p̾stitit culꝑam¬
¶Gi dẽ me petũs ilt tͥcliniumy tͥ steruetẽ
⁊ argentum administ̾ium p̾bem ⁊ fez̾o.
dande petiss ͤlt idem sequanti dic fãtẽ.
⁊ cum ꝯmode argentur dou̾u referri n
possem. Ibi ħ reliquero ⁊ pccierinti qͣ ac¬
tone agi possit. ⁊ cuiꝰ ũt ꝑiculum lab̾o
de piculo se̾psit mulcum Iut̾ ẽẽ custodt̃
posur annon. si posui adme ꝑiculum
sp̃tare si minus ad cum penes ꝗͣ relicł
est. ego plito ꝯmodati quidem agend̾
uerum custodiam eum p̾stare debere.
peues ꝗͣ res relicte st̃. n aliud nomi¬
natim ꝯuenit. ¶ Si duob uehiculum
ꝯmodatum sit. ł locatum simł belses
qr eor in solidum. an ꝓparte teneatur.
p ait duox quidcm insolidum dommniũ
ułꝰ possessionem gẽ ñ posse. nͨ quenꝗͣ
u̾sum autẽ balne qͥd m ł uortitus ł
minus mne uti: qd̾ alius utereturu
rum inuehicuło ꝯmiodato ł locato ꝓpar¬

Expanded text:
modatum accepit non teneri, nisi fugae praestitit culpam.Si de me petisses, ut triclinium tibi sternerem et argentum ad ministerium praeberem, et fecero, deinde petisses, ut idem sequenti die facerem et cum commode argentum domi referre non possem, ibi hoc reliquero et perierit: qua actione agi possit et cuius esset periculum? Labeo de periculo scripsit multum interesse, custodem posui an non: si posui, ad me periculum spectare, si minus, ad eum penes quem relictum est. ego puto commodati quidem agendum, verum custodiam eum praestare debere, penes quem res relictae sunt, nisi aliud nominatim convenit. Si duobus vehiculum commodatum sit vel locatum simul, Celsuque eorum in solidum an pro parte teneatur. et ait duorum quidem in solidum dominium vel possessionem esse non posse: nec quemquam usum autem balinei quidem uel porticus uel minus me uti, quod et alius uteretur: uerum in uehiculo commodato uel locato pro par
Abbreviated transcription (Latin):
non solum iste st̃ actionos de qͥbus loqͥ¬
mur: ueruni etiam ⁊ legis aquiliess
rali .s. rat̾one ad cum ꝑtinent. qui utẽ¬
dium accepiss. s ⁊id qd̾ de ãpensis ĩ ua¬
litudinẽ aut fuge qit̃mus: ad maiores
uenus ẽ sicuti cibarioꝵ ad cundero ꝑ¬
tiñe ¶Icriy qui sciens uasa uinosa ꝯ¬
modauit si in fusur uinum uł ol cum.
corruptuy. effusuro ue. est. ꝯd empnãdꝰ
uicem aliqurm ꝯscqui oꝑtiat. saut si¬
iuder ꝯmpensatonis rationem ñ ba¬
beati aut it̾m ad restituendaiꝑ rem cũ¬
co ñ agoi qr ea res casu int̾cidit aut si¬
ne uidice restituta ẽ: dicemus necessa
unt: dampnũ inuiria ab alio datum
t̃ ꝑtinere ꝓculdubio: quͭ iͦ. cura aut
diligent̃a oequi possumꝰ ue aliquis daus¬
Inuni nob iuiuria dicit.¬

Expanded text:
non solum istae sunt actiones, de quibus loqunon solum istae sunt actiones, de quibus loquimur, uerum etiam legis Aquiliae: sed rali scilicet ratione ad eum pertinent, qui utedum accepisset. sed et id, quod de impensis ualetudinis aut fugae diximus, ad maiores uerius est, ut sicuti cibariorum ad eundem pertineant.Item qui sciens uasa uitiosa commodauit, si ibi infusum uinum uel oleum corruptum effusumue est, condemnandus uicem aliquem consequi oporteat, aut iudex pensationis rationem non habeat, aut ideo de restituenda re cueo non agatur, quia ea res casu intercidit aut sine iudice restituta est: dicemus necessarunt, damnum iniuria ab alio datum non pertinere procul dubio est: qua enim cura aut diligentia consequi possumus, ne aliquis damnum nobis iniuria det
Abbreviated transcription (Latin):
scisti si possit. ueluti mortes seruoꝵ q̃
sñ dolo ⁊ culpa a as accidunt. latͥnũ.¬
⁊ bostium meursum. pirata tumnꝰ insidias.
nauftagium. niceudium. fugat t̾uoꝵ quiͤ
cattodiri non solaut. Quod aut̃ delat̾nib ⁊
piratis. ꝓ naufragio diximꝰ ita.s. accipiemꝰ
si in ħ ꝯmodata sit alicui res: ut eam rẽ
curos se dic̾et. ⁊ id pegre secum portauit.
sũ ulla dubitat̾one ⁊̃ piratarum ⁊⁊
latͦuum. ⁊ naufragi casii p̾stare deb
ẜ ĩca: si diuy cacat accipieutis gr̃a ꝯmo¬
data tͤ res. ac si utͥusꝙ ueluti si cõmu¬
nẽ amnicum ad cenã inuitau̾imiꝰ. tuꝙ eiꝰ
rei curam suscepises  ego bͥ argencum
omodau̾uy. scͥptum quidem apud quoᷤᷤ¬
dam inuenio. q̃: dolum tantum p̾stare
debeas. s uidendiui c̃. ne⁊ culpa p̾stãda
sit. ut ita culpe fiat estimat̾o. sic̾ in re¬
b pignaui datis: ⁊ dotalid estimari solet.¬
¶¶ Siue aut̃ pignus. sũ ꝯmodata resisu
deposita. det̾ioi ab eo qui acceꝑit fc̃a sit.

Expanded text:
sisti non possit, veluti mortes servorum quae sine dolo et culpa eius accidunt, latronum hostiumve incursus, piratarum insidias, naufragium, incendium, fugas servorum qui custodiri non solent. quod autem de latronibus et piratis et nasi in hoc commodata sit alicui res, ut eam rem turum se diceret, et id peregre secum portauerit, sine ulla dubitatione etiam piratarum et latronum et naufragii casum praestare debet. haec ita, si dumtaxat accipientis gratia commodata sit res. at si utriusque, ueluti si communem amicum ad cenam inuitauerimus tuque eius rei curam suscepisses et ego tibi argentum commodauerim, scriptum quidem apud quosdam inuenio, quasi dolum tantum praestare debeas: sed uidendum est, ne et culpa praestanda sit, ut ita culpae fiat aestimatio, sicut in rebus pignori datis et dotalibus aestimari solet.Siue autem pignus siue commodata res siue deposita deterior ab eo qui acceperit facta sit,
Abbreviated transcription (Latin):
uendidit ⁊ tradidit. cuꝙ ei nũmos credi¬
disti quos ille soluit ci ẽditoriꝰ cui pignuꝰ¬
ded̾at. tibi q cum eo conuenit ut ea res¬
qmͣ iam uendid̾ at pignori dͥ tẽt nicb tȩ
egisse ꝯstat. quia rem alienam pignou
acceꝑis ea .ii. rat̾one emptor pignus lib̾a¬
tum hab̾e cepisse̾. n ad rem ꝑtin̾uisse. qd̾
tua pecẽ. pignus sit lib̾atum.
ĩ ꝯtimuenti pecuuĩ a reddidisti ei pigus. is q
ꝑfenestram dimisit. cecepturo eo quam de
industͥa ad id posu̾it. Lab̾o ait. furti te ag̾e
cum debitore posse. ⁊ ad gribendum. y si a¬
gente te ꝯtͣia pignorant̾a. ixcipiat delite
depignore gibi reddito replicabitur de do¬
ciam ablaturo id intelligͥ¬
pignore sũ abinic̾o sai postea ñ tm̃ uendi¬
cio ualeti uitum y incipit emptor donui¬
nium rei hab̾e.s ⁊ si non ꝯuenitur de
uistrabtado pignoie. ẜ cũ uire utimur
u̾t liceat distrabere si modo non ouenit
neliõeat. ¶U si oucnit ne distrabtre t᷑¬

Expanded text:
vendidit et tradidit tuque ei nummos credidisti, quos ille solvit ei creditori, cui pignudederat, tibique cum eo convenit, ut ea resquam iam vendiderat, pignori tibi esset, nihil te egisse constat, quia rem alienam pignori acceperis: ea enim ratione emptorem pignus liberatum habere coepisse neque ad rem pertinuisstua pecunia pignus sit liberatum. comminus pecuniam reddidisti ei pignus isque per fenestram id misit excepturo eo, quem de industria ad id posuerit, Labeo ait furti te agere cum debitore posse et ad exhibendum: et, si agente te contraria pigneraticia excipiat debitor de pignore sibi reddito, replicabitur de dociam ablatum id intellegpignore siue ab initio siue postea, non tantum uenditio ualet, uerum incipit emptor dominium rei habere. sed etsi non conuenerit de distrahendo pignore, hoc tamen iure utimur, ut liceat distrahere, si modo non conuenit, ne liceat. ubi uero conuenit, ne distraheret
Abbreviated transcription (Latin):
ut utereris usꝙ ad certum locuy si
uulla culpa tua int̾uenieate mnip̾o
itiu̾e det̾ior equus fes sit: non ceneris o¬
modati. Nam ego inculpa ere qr ĩ can
longuiy uitam iter ꝯmodaui qui e¬
um laborom sustĩne ñ potuit. A ꝑid̾¬
ꝯtrabitur ⁊̃ sola tͣdicione ꝓs  nu¬
da ꝯuentione. y si ñ traditum estsai
igͥ cͣcͣtum sit pignus nuda ꝯuentone
ui deamus an si quis aurum ostend̾it
qͣi pignori dadut᷑ ꝓ es ded criti an obli¬
gauit auruo pignai ⁊ ꝯsequens est.
ut aurum obligctur: ⁊̃ aut̃ es. quia inẜ
daret. ad firmauit ħ aurum et̃ ⁊ pignõ¬
ri ded̾it. iudend̾ er᷑ an es pignori obligau̾it̃.¬
⁊ numquid qr incorꝑe ꝯsensum ÷ ut pig¬

Expanded text:
uo utereris usque ad certum locum, si nulla culpa tua interveniente in ipso itinere deterior equus factus sit, non teneris commodati: nam ego in culpa ero, qui in tam longum iter commodavi, qui eum laborem sustinere non potuit. VIntrahitur non sola traditione, sed etiam nuda conuentione, etsi non traditum est.Si igitur contractum sit pignus nuda conuentione, uideamus, an, si quis aurum ostenderit quasi pignori daturus et aes dederit, obligauerit aurum pignori: et consequens est ut aurum obligetur, non autem aes, quia in daret, adfirmauit hoc aurum esse et ita pignori dederit, uidendum erit, an aes pignori obligauerit et numquid, quia in corpus
Abbreviated transcription (Latin):
accepit si iscan rem usus est in ꝗͣ ac¬
cepit. iucħ p̾stare si eam mnnulla ꝑte¬
ciapasua det̾iorem facit uerũ est nã sichpa eiꝰ fac
det̾ĩorẽ te¬
m̾i caͣ dedi. dum uolo p̃cium nꝰ exqui¬

Expanded text:
accepit, si in eam rem usus est in quam accepit, nihil praestare, si eam in nulla lpa sua deteriorem fecit, uerum est: nam si culpa eius fecit deteriorem, teea causa dedi, dum uolo pretium exqui