comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
argui Nam in digentiam meã
suppleuerunt fratres qui uene¬
rant amacedonia. A macedo¬
nibus semper accepit. quia
prius uitia sua cor rexerant.
Et sicut ad corinthus accipien¬
dum nonerat neillis inscanda¬
lum proficeret. siciterum ama¬
cedonibus accipiendum erat.
nebene seminantes fructum
sammitcerent. Et inomnibus
ssine onere meipsum seruaui et
seruabo In eo se permansurum
dicit. acsise corrigant proptet
pseudo apłos qui occasionem
que rebant de predandi eos
haec. non in fringecur in regio¬
nibus achaiae Hortatur om¬
nem achaiam ut ministrent scĩs
sibi autem non permitcere ne
coeptam gloriam non impleret
Gloria est enim alicitis abstinere.
maxime ad aliorum salutem
Inachalae ergo regione. noluit
uti inceteris ususest: et amplius
promittit sub testimonio xp̃i
dicens. In eo semansurum ne
aliquando. ab achaiae regionib
acciperet quarequia non dili¬
gouosnds scit Reddita ratio¬
ne etiam dĩ scientiam testem

Expanded text:
argui. Nam indigentiam meam argui. Nam indigentiam meam suppleverunt fratres, qui venerunt a Macedonia. A Macedonibus semper accepit; quia prius vitia sua correxerunt. Et sicut a Corinthiis accipiendum non erat, ne illis in scandalum proficeret; sic iterum a Macedonibus accipiendum erat, ne bene seminantes fructum amitterent. Et in omnibus sine onere vestro me ipsum servavi, et servabo. In eo semper se permansurum dicit, ut sic se corrigant, propter pseudoapostolos, qui occasionem quaerebant depraedandi eos. haec non infringetur in me in regionibus Achaiae. Hortatur omnem Achaiam, ut ministrent sanctis: sibi autem non permittere, ne coeptam gloriam non impleret; gloria est enim a licitis abstinere, maxime ad aliorum salutem. In Achaiae ergo regionibus noluit uti, in caeteris usus est: et amplius promittit sub testimonio Christi, dicens in eo se mansurum; ne aliquando ab Achaiae regionibus acciperet. Quare? Quia non diligo vos? Deus scit. Reddita ratione etiam Dei scientiam testem
Abbreviated transcription (Latin):
non solum nolusse ab eis accipere
sed etab aliis accepisse et eisminis¬
trasse etatt multum hoc osten¬
dac fiisse non parum ate. Alias
expoliaui ecclenas. ad ministeri¬
um urm Non parua crgo signi¬
ficat in eos se impendisse. Cum
enim dicit expoliaui multa
accepta et data significat non
extorta unde subiecit accep¬
ta stipendia. Stipendium est
enim quodmilitans accipit
assumptus uice merce dis
Rubore morgo incussit eis. quia
nonutique dolo refutauit
quando ipso eis. minis trauit
et ut perhoc ministerium qđ
promiserant facilius impleren
scientes se osse debitores. ut ñ
ualde iam gloriosum sit ministe¬
rium eorum. sedebitum ne uel
inde seiactarent: Et cum apud
uos essem. etegerem. nulli gra¬
uis fui Intantum eis proficere
uoluit. ut egestatem suam. con¬
solaretur eorum salute. Passus
enim eges tacem contentus fuit
ne illi aliquod scandalum pate¬
rentur Quienim dat putatse
exaltari etiam nonse patitur

Expanded text:
non solum noluisse se accipere non solum noluisse se accipere ab eis, sed et ab aliis accepisse, et eis ministrasse. Et ut multum hoc ostendat fuisse, non parum, ait: Alias exspoliavi Ecclesias ad ministerium vestrum. Non parva ergo significat se in eos impendisse; cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat, non extorta. Unde subjecit: Accepto stipendio; stipendium est enim, quod militans accipit ad sumptus, vice mercedis. Ruborem ergo incussit eis; quia non utique dolo refutavit, quando ispe eis ministravit, et ut per hoc ministerium, quod promiserant, facilius implerent, scientes se esse debitores; ut non valde gloriosum jam sit ministerium eorum, sed debitum; ne vel inde se jactarent. Et cum apud vos essem, et egerem, nulli gravis fui. In tantum eis proficere voluit, ut egestatem suam consolaretur propter eorum salutem. Passus enim egestatem contentus fuit, ne illi aliquod scandalum paterentur. Qui enim dat, putat se exaltari, et jam se non patitur
Abbreviated transcription (Latin):
irascimini cum hoc non peccatisit sed
gloriae: Ita que sic sehumiliauit
cum id quod sibi debebatur non exegit
Debitum enim erat. ut suptus ab his
acciperet quibus predicabat euangłm
dĩ sicut dñs consticuit dicens
Dignus est enim operarius mercede
sua Sedut adutilitatem eorum pro¬
ficeret. refutauit. Duabus enim ex
causis oblatos sũptus refutauit ne
et pseudo apłis similis inuenire tur.
qui non ad gloriam dĩ. sed ad suam
hutilitatem predicabant ut non occa¬
sionem acciperent deprȩ dandi
Alio enimnon accipiente. non potẽ
alter multum expetere: Et neuigor
euangelice potestatis torpescerec
Qui enim a peccantibus accipit argu¬
endi auctoritatem ammit tit
Siergo exaltantur cum ideo ab eis
non accipitur. ut correptiemenden
a morte el euati aduitam. Alias
secclesias expoliaui acceptostipen¬
Idio adminis terium urm etcum
Sapuduos essem. etegerem nulli gra¬
uis fui Oncrateos: oscendit enim

Expanded text:
irascimini, cum hoc non peccati sit, sed irascimini, cum hoc non peccati sit, sed gloriae? Itaque sic se humiliavit, cum id quod sibi debebatur, non exegit. Debitum enim erat, ut sumptus ab iis acciperet, quibus praedicabat Evangelium Dei, sicut Dominus instituit, dicens: Dignus est operarius mercede sua : sed ut ad utilitatem eorum proficeret, refutavit. Duabus enim ex causis oblatos sumptus refutavit; ne et pseudoapostolis similis inveniretur, qui non ad gloriam Dei, sed ad suam utilitatem praedicabant, ut non occasionem acciperent depraedandi, alio enim non accipiente, non potest alter multum expetere: et ne vigor evangelicae potestatis torpesceret; qui enim a peccantibus accipit, arguendi auctoritatem amittit. Sic ergo exaltantur, cum ideo ab eis non accipitur, ut correpti emendentur, a morte elevati ad vitam. Alias Ecclesias exspoliavi, accepto stipendio ad ministerium vestrum. Et cum apud vos essem, et egerem, nulli gravis fui. Onerat eos; ostendit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem. Quam obrem aplis
spretaelo quentia idagebat ut
fides teste uirtute accep̃tabilis eẽt
ut non fidem eloquentia commen¬
commen¬
datet sed uirtus cuicedit eloquentia
In omnibus aut̃ manifestus sum uobis
Manifestum sedicit corinthiis in
omnibus qr ñ ignorabant etiam
eloquendi habere illum peritiam
Ethocscientes aliis fauebant. et
in eo quo istum inferiorem nescie¬
bant. Ideo que commotus loqui tur
quia hoc peius est. ut cumscirent illũ
innullo deesse humiliarent illum
ceteris. Cum uidis sent per eum
non solum impleri predicationem.
sed et signa ac pradigia fieriaposto¬
lica. Autnum quidperatum feci
meipsum humilians ut uos exulte¬
minii qm̃ gratis euangelium dĩ
predicaui in uobis: ꝗm inflatierant.
eo quod sumptus ab eis accipere noluit
et propterhoc alios ei prȩponebant.
idcirco num quid peccaui: ait quia me
humiliaui ut me indignum ad accipi¬
endum uidicarem quia in demi hi

Expanded text:
ad salutem. Quamobrem Apostolus, ad salutem. Quamobrem Apostolus, spreta eloquentia, id agebat, ut fides teste virtute acceptabilis esset; ut non fidem eloquentia commendaret, sed virtus, cui cedit eloquentia. In omnibus autem manifestus sum vobis. Manifestum se dicit esse Corinthiis in omnibus; quia non ignorabant etiam loquendi habere illum peritiam, et hoc scientes alii favebant in eo, quo istum inferiorem nesciebant: ideoque commotus loquitur, quia hoc pejus erat; ut cum scirent illum in nullo deesse, humiliarent illum caeteris; cum vidissent per eum non solum impleri praedicationem; sed et signa et prodigia fieri apostolica. Aut numquid peccatum feci, me ipsum humilians, ut vos exaltemini; quoniam gratis Evangelium Dei praedicavi in vobis. Quoniam inflati erant, eo quod sumptus ab eis accipere noluit, et propter hoc alios ei proponebant; idcirco numquid peccavi, ait; quia me humiliavi, ut me indignum ad accipiendum judicarem; quia inde mihi
Abbreviated transcription (Latin):
electio cum testimonio sit. et amplius
ceteris laborauerit et dñm intem¬
plo oransuiderit. et locutus sit ei
Sed etsiimperitus sermonesum. sed
non scientia hoc non adapostolos
pertinet quia non erant eloquentes
ut putasine litteris plenitamen
spũ scõ. sed hostangit quos prefere¬
bant corinthii. causa accurati ser¬
monis cum in religioneuis sermos¬
nis necessariasit. non sonus dulcis
Quomodo tamen sehũmiliat
ut imperitum seeẽ dicat inser¬
mone et ubi est illud quodfestus
ait paule in quid paule multe littere
tefaciunt extorrem Hocergo di¬
cens nonseloqui nescire uoluit in¬
tellegi sed propter eos qui non per
fidem sed pereloquentiam comin¬
dariuolebant. Et in eo tamen dixit
seimperitum quod non habet crim̃
pronuntiauit. Quia qui imperitus :
insermone. reus nonest apud dm̃
Quiaut̃ scientiam dĩnon habet.
norarreus est ignorantiae Qui añ licet
ignorare maxime quod pertinet

Expanded text:
electio cum testimonio sit, et amplius electio cum testimonio sit, et amplius caeteris laboraverit, et Dominum in templo orans viderit, et locutus sit ei. Sed et si imperitus sermone sum, non tamen scientia. 199 Hoc non ad apostolos pertinet; quia non erant eloquentes, ut pote sine litteris, pleni tamen Spiritu sancto: sed hos tangit, quos praeferebant Corinthii, causa accurati sermonis; cum in religione vis sermonis necessaria sit, non sonus dulcis. Quomodo tamen se humiliat, ut imperitum se esse dicat in sermone? Et ubi est illud, quod Festus ait: Paule, inquit, Paule, multae litterae te faciunt excordem ? Hoc ergo dicens, non se loqui nescire voluit intelligi: sed propter eos qui non per fidem, sed per eloquentiam commendari volebant. Et in eo tamen se dixit imperitum, quod non habet crimenpronuntiavit; quia qui imperitus est in sermone, reus non est apud Deum: qui autem scientiam Dei non habet, reus est ignorantiae; quia non licet ignorare, maxime quod pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
autem anathemadixit. sialiud audi¬
rent. quod nonutique maus esset
sed contrarium. Porro aut̃ inquid¬
sups exp̃c predicatur ab his qui a nob.
annuntiatur et hoceuangelium quid
caus eẽ ut nos inferiores habeamus
cum nihil amplius ab illis discatur
Superius depseudo apłis. loquitur
fideicorruptoribus hoc loco autem
deueris p̃dicatoribus quiaples
corinthiorum uariis erroribus fluc¬
tuabat. ut aliqui fauerent pseudo¬
a quibus compositis uerbis eadem
audiebant quae ab apło audierant
Aluautem apłis fauebant quia cum dño
fuerant. apostolum suum paulum
deformantes quia in carne non uiderit
dm̃ nostrum Existimo enim me
innullo inferiorem fuisse ab his qui
ualde sunt a postoli Nonuult gram
dĩ inferiorem in seuideri quia similit̃
docuit. et eadem fecit quae faciebant
apłi qui propensiores uidebantur
quia priores coeperant docere et fue¬
rant cum dño undemaioris auctori¬
tatis ẽẽ putabantur. cum huius apłi

Expanded text:
autem anathema dixit, si aliud audiautem anathema dixit, si aliud audirent, quod non utique majus esset, sed contrarium. Porro autem, inquius praedicatur ab iis, qui a nobis annuntiatur, et hoc Evangelium; qui causae est, ut nos inferiores habeamur, cum nihil amplius ab illis addiscatur? Superius de pseudoapostolis loquitur fidei corruptoribus, hoc loco autem de veris praedicatoribus; quia plebs Corinthiorum variis erroribus fluctuabat, ut aliqui faverent pseudoquibus compositis verbis eadem audiebant, quae ab Apostolo audierant: alii autem apostolis favebant, quia cum Domino fuerant, apostolum suum Paulum deformantes, quia in carne non viderit Dominum. Existimo enim me in nullo inferiorem fuisse iis, qui valde sunt apostoli. Non vult gratiam Dei inferiorem in se videri; quia similiter docuit, et eadem fecit, quae faciebant apostoli, qui propensiores videbantquia priores coeperant docere et fuerant cum Domino, unde majoris auctoritatis esse putabantur, cum hujus apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
agit ncaudiantur seductores quos
diabolo comparauit ꝓp̃ ascutiami
malitiae eorum quia corrum pere
fidelium corda auerita texp̃i conan.
hocergo timens serpens sollicitus
deeis est neuolentur
Namsi isqui
uenit alium xp̃m predicat quem non
p̃dicauim us autalium spm̃ accepistis
quem non accepistis autalium eugłm¬
accepistis qđ non recepistis. recte
qđ non recepistis recte pateremini
Quia recteait pateremini si alius uobis
xp̃c predicatus fuis set. aut si alius sp̃s.
aut alut euangelium traditum uobis
fuisset. cum dicat ad galathas Siquis
uobis annuntiauerit preter quam qđ
accepistis anathemasit. Si galathis
peruersumerat. aliudaccipere quã
ab apłis fuerat traditum quomodo
corinthus rectum erat. si alius xp̃s
apłs. num quam alium xp̃m quam
hunc qui crucifixus est predicari
Idcircoait. Recte pateremini
si uobis alius potiorxp̃c ab his quiue¬
niunt predicatus fuisset. Galathis

Expanded text:
egit, ne audiantur seductores, quos egit, ne audiantur seductores, quos diabolo comparavit propter astutiam malitiae eorum; quia corrumpere fidelium corda a veritate Christi conantur. Hoc ergo timens, semper sollicitus de eis est, ne violentur. Nam si is qui venit, alium Christum praedicat, quem non praedicavimus: aut alium Spiritum accipitis, quem non accepistis: aut aliud Evangelium, quod non recepistis; recte od non recepistis; recte pateremini. Quare ait: Recte pateremini, si alius vobis Christus praedicatus fuisset, aut si alius Spiritus vel aliud Evangelium traditum vobis fuisset cum dicat Galatis: Si quis vobis annuntiaverit, praeterquam quod accepistis, anathema sit ? Si Galatis perversum erat aliud accipere, quam ab apostolis fuerat traditum; quomodo Corinthiis rectum erat, si alius ChrisApostolus numquam alium Christum quam hunc, qui crucifixus est, praedicari; idcirco ait: Recte pateremini, si vobis alius potior Christus ab iis, qui veniunt, praedicatus fuisset. Galatis
Abbreviated transcription (Latin):
non comquinauerunt se uirgines enim
perman serunt. hi secuntur agnum
quo cum quȩ uadit In mulicribus
errorem significauit: quia error per
mulierem coepit: Sicut ec te ⁊abl
mulierem dicit propteruxorem
achab quae telobaal dĩ prophetas
occidit: cum intellegatur idolatria
qua corrum puntur mores etfidei
ueritas Nam simulieres intellegas
ut ideo putes uirgines dictos quia
corpora sua in contaminata seruauer
excludis ab hac gloria scõs quia omnes
a postoli exceptis io hanne et paulo
uxores habuerunt Et uide an conue¬
niat acusare apostolum petrum qui
primus interapostolos est. quanto magis
interceros Timeo autem nesicut.
serpens euam seduxit astutias uanim
sic sensus ur̃i corrumpantur acastitec¬
tedĩ. quae est in xp̃o ihũ:ostendit
quae causa uera de seprotestari
Ad hocenim gloriam sibidatam pro¬
fitecur nonat selaudet sed ut illos.
thii seducebantur etueritas hacc n¬
his magis quam ei proficeret. hoceni

Expanded text:
non sunt coinquinati; virgines enim non sunt coinquinati; virgines enim permanserunt. Hi sequuntur Agnum, quocumque vadit . In mulieribus errorem significavit; quia error per mulierem coepit, sicut et Jezabel mulierem dicit propter uxorem Achab, quae zelo Baal Dei prophetas occidit ; cum intelligatur idololatria, qua corrumpuntur mores, et fidei veritas. Nam si mulieres intelligas, ut ideo putes virgines dictas, quia corpora sua incontaminata servaverunt, excludis ab hac gloria sanctos; quia omnes apostoli, exceptis Joanne et Paulo, uxores habuerunt. Et vide an conveniat accusare Petrum apostolum, qui primus inter apostolos est, quanto magis inter caeteros? Timeo autem, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic sensus vestri corrumpantur a castitate, quae est in Christo Jesu. Ostendit qua causa cogitur vera de se protestari; ad hoc enim gloriam sibi datam profitetur, non ut se laudet: sed ut illos thii seducebantur; et veritas haec his magis, quam ei proficeret. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
dignum habet acmittit ut predicet
donumeius quem act̃ non mittit
non illum commendat. ipseautem
secommendat qui non missus pre¬
dicat. Ac perhoc idoneus non est
incipiens uerum de semetipso narra
re insipientem sedicit quia ad laudẽ
eius uidetur pertinere. propter
quod dictum est. non telaudent
labiatua sed proximitui. Sed hic.
dolor e compellitur propter hos.
quicum deeo praedeteris benesen¬
tire deberent in dignesentiebant
⁊elans enimuos dĩ uerbo. paraui
uos uniuiro uirginem castam ad¬
signare xp̃o. quae locuturus efe
amore corum dicturum seostendit
ut non magis ad laudem eius ꝓficiat.
que mammodum parenti suo in
euangelio fauerant. quia uitupe¬
ratio patris de tractio filiorum esti
Eclaus filiorum gloria patris est
Virgines uult eosesse infide. unde
et corruptores fidei zelatur ab his
ut indie udiciuntaminatos eos
a signet iudicixp̃o. hincese unde
et in pocalipsi iohannis legitur
hisunt inquid qui cum mulieribus.

Expanded text:
dignum habet, ac mittit, ut praedicet donum ejus; quem autem non mittit, non illum commendat. Ipse autem se commendat, qui non missus praedicat; ac per hoc idoneus non est, Incipiens vera de se ipso narrare, 198 insipientem se dicit; quia ad laudem ejus videtur pertinere. Propter quod dictum est: Non te laudent labia tua, sed proximi tui . Sed hic dolore compellitur propter hos, qui cum de eo bene prae caeteris sentire deberent, indigne sentiebant. Zelans enim vos Dei zelo; paravi enim vos uni viro virginem castam assignare Christo. Quae locuturus est, amore eorum dicturum se ostendit; ut non magis ad laudem ejus proficiat, quemadmodum parenti suo in Evangelio faveant; quia vituperatio patris detractio filiorum est, et laus filiorum gloria patris est . Virgines ergo vult eos esse in fide; unde et corruptores fidei zelatur ab his, ut in die judicii incontaminatos eos assignet judici Christo. Hinc est, unde et in Apocalypsi Joannis legitur: Hi sunt, inquit, qui cum mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
S ficari Scđm regulam nostram in a
eorum ultra eos predicaturum se
necessarium profitetur ad augendã
gloriam predicationis. ubin on adhuc
fuerat predicatum: Non inaliena
regula preparatis gloriari. Mani¬
festum est quiauir prudens non in
hisconfidit neque gloriam sperat
que in aliorum laboribus constant.
ideo etapłs nonccudet in hos qui aliis
predicantibus crediderunt. ne in a¬
lienis laboribus gloriari uidere tur
Sed hocnititur ut eis predicet quib
non erat adnuntiatum ut gloriam
labore suo querat Quiaut̃ gloriatur
in dño glorietur hocdicto signifi¬
cauit ipsa confidentia et gloriam
dño dandam cuius grã estꝰ ut qui in
potestate euangelica confidit dõ
auctorem confidat ut questus omni
negotii. diuini dño inlucrum ueniat
Sed qui non accipit potestatem adõ.
non potest in dp̃o gloriari quia głam
suam quetit᷑. Non enim qui se com¬

Expanded text:
ficari secundum regulam nostram in abeorum, ultra eos praedicaturum se necessario profitetur ad augendam gloriam praedicationis; ubi adhuc non fuerat praedicatum. Ut non in aliena regula praeparatis gloriemur. Manifestum est quia vir prudens non in his confidit, neque gloriam sperat, quae in aliorum laboribus constant. Ideo et Apostolus non audet in hos, qui aliis praedicantibus crediderunt; ne in alienis laboribus gloriari videretur; sed hoc innititur, ut eis praedicet, quibus non erat annuntiatum, ut gloriam labore suo quaerat. Qui autem gloriatur, in Domino glorietur. Hoc dicto significavit ipsam confidentiam et gloriam Domino dandam, cujus gratia est; ut qui in potestate evangelica confidit, Deo auctore confidat; ut quaestus omnis negotii divini Domino in lucrum veniat. Sed qui non accipit potestatem a Deo, non potest in Domino gloriari; quia gloriam suam quaerit. Non enim qui se
Abbreviated transcription (Latin):
sa enim adamest peccauit
in omnibus. ita unus xp̃s
filius dĩ peccatam unpositĩ
omnibus  quia ꝓpositm̃
aratiȩ dĩ erga genus huma¬
nũ ostendit ut ipsa primor¬
ha peccati ostender& aba¬
dam coepit qui primũ pec¬
cauit ut ꝓuidentia unius di
punum reformasse docer&
& tractum in mortẽ: Hicer¬
go unus est. ꝑ quem saluati
Banc illi reuerentiã quã dõ
patri debemus ipso uolente᷑ :¬
Dicit enim idem alio loco:
Qui in his seruit xp̃o plac&
dõ e Cum scriptumst: Dñm
dm̃ tuum ad orabis & illi
soli seruies : Si ergo solidõ¬
seruiendum dicit & xp̃o
feruire prȩcepit. inunita¬
te dĩ est xp̃s. nec dispar
nec alterds: quando
enim soli dõ seruiendũ lexdic̃.

Expanded text:
sa enim Adam est, peccavit sa enim Adam est, peccavit in omnibus; ita unus Christus Filius Dei peccatum vicit in omnibus. Et quia propositum gratiae Dei erga genus humanum ostendit; ut ipsa primordia peccati ostenderet, ab Adam coepit, qui primum peccavit; ut providentiam unius Dei per unum reformasse doceretpsum et tractum in mortem. Hic ergo unus est per quem salvati, hanc illi reverentiam, quam Deo Patri debemus, ipso volente. Dicit enim idem alio loco: Qui in his servit Christo, placet Deo ; cum scriptum sit: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli serserviendum dicit, et Christo servire praecepit, in unitate Dei est Christus, nec dispar aut alter Deus, quando cum soli Deo serviendum lex c
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis. uit. ipsi us cum
resurg& amortuis quia sicut
mor seiꝰ adiabolo nos erunt: ita
& uita eius de die iudicii dĩ nos
liberabit : Non solum autem hoc
tantum ꝓ accepta salute & securita¬
te do gratias agendas doc&
is & in imicis dicinos suos ami¬
cos: Vt omnia beneficia ꝑ
xp̃m consecutos nos gaude¬
amus: ut quia ꝑ ipsum cogno¬
uimus dm̃ gloriantes in eo.
reddamus ei honorificentiã
parem dõ patri ipso sibi ido¬
cieo teste prȩdicantȩ: Vtho¬
norificent inquit filiũ sicut
honor ificant patre : Post
dĩ ergo patris ꝓuidentiam
& donum quod dedit ꝑxp̃m
ut ꝑ sonam filii nobis gratam
redempti sumus ab uno dõ
Spatre Adiccit ÷ propterea
Ssicut ꝑhunum hominẽ pecca¬
Stum inhunc mundum intra¬
Suit. & ꝑ peccatum mors. &¬
sic inomnes homines ꝑtran¬
Ssiit. in quo om̃s peccauerunt :
datam ostendit secundum
ordinem ueritatis: nunc ipsũ
ordinem unius dĩ patris ꝑ unũ
xp̃m filium eius dedarat : Vt
quia adaunus idest eua &ip¬

Expanded text:
atis vita ipsius, cum resurgit a mortuis? Quia sicut mors ejus a diabolo nos eruit, ita et vita ejus de die judicii Dei nos liberabit. Non solum autem hoc,tantum pro accepta salute et securitate Deo gratias agendas docetis et inimicis dici nos suos amicos; ut omnia beneficia per Christum consecutos nos gaudeamus: ut quia per ipsum cognovimus Deum, gloriantes in eo, reddamus ei honorificentiam parem Deo Patri, ipso sibi idoneo teste praedicante; Ut honorificent, inquit, Filium, sicut honorificant Patrem . Post Dei ergo Patris providentiam, et donum quod dedit per Christum, ut personam Filii nobis gratam redempti sumus ab uno Deo Patre, adjecit: Propterea sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors; sic in omnes homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt. datam ostendit secundum ordinem veritatis; nunc ipsum ordinem unius Dei Patris, per unum Christum Filium ejus declarat; ut quia Adam, unus, id est, Eva, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
aut uincula aut uerbera xp̃i passio¬
nes suntꝰ quae ostendunt meritum
ad futuram uitam quam ꝓmisit xp̃c.
unde alio loco dicit Cum infirmor
tunc potenssum et iterum Per
tribulationes oportet nos intrare
in regnum dĩ. Siergonos quiuiuimus
in mortemtradimur propter ihm̃
ut & uitaihũ palamfiat in hac morta¬
li carne nr̃a. a pertum est quoddicit
iħm Non recusamus cũ possumus
uiuere ut uita qua resurrexit amor¬
tius xp̃c huic mortali carninostrae
praestetur hoc est non timeremori
subiciebantur. Gentibus aut̃ prȩ¬
di cantes inimicitias sibi excitabant
tam auideis quam gentilib usque¬
proipsis tanta pati ebantur mala
ut inuicem sibi copularent᷑ infide
Scđm quod scriptum ẽ credidi

Expanded text:
aut vincula, aut verbera Christi passioaut vincula, aut verbera Christi passionim sunt, quae ostendunt meritum ad futuram vitam, quam promisit Christus. Unde alio loco dicit: Cum infirmor, tunc potens sum . Et iterum: Per tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei . Si ergo nos qui vivimus, in mortem tradimur propter Jesum; ut et vita Jesu palam fiat in hac mortali carne nostra. Apertum est quod dicit, um, inquit, non recusamus, cum possimus vivire; ut vita qua resurrexit a mortuis Christus, huic mortali carni nostrae praestetur, hoc est, non timere morisubjiciebantur; gentibus enim praedicantes, inimicitias sibi excitabant tam a Judaeis, quam gentilibus, usquepro ipsis tanta patiebatur mala, ut invicem sibi copularentur in fide. Secundum quod scriptum est: Credidi
Abbreviated transcription (Latin):
coangustati Nunc ostendit ꝓpter
quod idoneierant predicatores.
quia semꝑ illis inneces sitate ad fuit ds̃.
ideo pressuram ait passi. sed noncoan¬
gustati hocest non permisit dĩtan¬
tum nos opprimi ut aderemur
in oppiam passi sed non destituti
Idẽ in in opiã positis. ad fuit pastords̃
Persecutionem passi sed ñ derelicti
Verum est quia consulebat eisđs. ne
satis sibi facerent. de his inimici
Deiecti sed non peribimus Idest
uerberib: prostrati. sed obstante dõ
non mortificati. Siue enim clausi
siue uinculati adiutorio dĩmanus
hostiũ euadebant: deniq: paulus
et sile as cum essent clausi iamcesi
et pedes eorum essent inneruo con¬
clusi alacres hymnum canebant dõ
fortiores. his facti. quinon erant cesi¬
S Semper mortem ihũ̃ incorporenr̃o
scircũ ferentes ut et uitaihũ incorpore
nro manifestetur. Dubium non est
quia in martyrib xp̃c occiditur.
et in his quifide patiuntur aut exitꝰ

Expanded text:
coangustati. Nunc ostendit propter coangustati. Nunc ostendit propter quod idonei erant praedicatores; quia semper illis in necessitate adfuit Deus. Ideo pressuram, ait, passi, sed non coangustati: hoc est, non permisit Deus tantum nos opprimi, ut crederemus. Inopiam passi, sed non destituti: id est, in inopia positis adfuit pastor Deus. Persecutionem passi, sed non derelicti. Verum est, quia consulebat eis Deus; ne satis sibi facerent de his inimici. Dejecti, sed non perimus: id est, verberibus prostrati, sed obstante Deo non mortificati; sive enim clausi, sive vinculati, adjutorio Dei manus hostium evadebant. Denique Paulus et Silas cum essent clausi, jam caesi, et pedes eorum jam essent in nervo conclusi; alacres hymnum canebant Deo, fortiores iis facti, qui non erant caesi. Semper mortem Domini Jesu in corpore nocircumferentes, ut et vita Jesu in corporibus nostris manifestetur. Dubium non est quia in martyribus Christus occiditur, et in his qui pro fide patiuntur aut exitus,
Abbreviated transcription (Latin):
suasis fictilib ut excellentiasit uirtu¬
Etisdĩ et non ex nobis Thesaurum
sacramentum significauit dĩ in xp̃o
quod credentibus manifestatur.
incredulis uero quodam uelamine
tectum est Quia sicut thes aurus
in occulto ponitur. ita et sacram̃tum
dĩ intra hominẽ. idẽ in corde huma¬
no absconditur. Hunc ergo thesau¬
rum in animo et corpore dicit esse.
adõ datum uteminentia uirtutis eiꝰ
appareat per homines prȩdicatores
dum taxat. ut reconciliet᷑ omnis lin¬
gua creatorisuo non ad honorificen¬
tiã hominum. sed dĩ quise manifestat
perhomines: Quicũ humiles et impe¬
ritiessent acceperunt potestẽ adõ
et loquendi magnalia etagendĩ
Fictilia ergo uasa dicens infirmitatem
naturȩ significat. quae nihil potest
nisiadõ accipiat uirtutem utad lau¬
demsuam ds̃ꝑ haec se predicet quae
infirma sunt : ut gloria illidetur.
non homini qui exluto fictus est.
In omnibus pressuram passi sed non

Expanded text:
vasis fictilibus; ut excellentia sit virtuvasis fictilibus; ut excellentia sit virtutis Dei, et non ex nobis. Thesaurum sacramentum significavit Dei in Christo, quod credentibus manifestatur, incredulis vero quodam tectum est velamine; quia sicut thesaurus in occulto ponitur, ita et sacramentum Dei intra hominem, id est, in corde humano absconditur. Hunc ergo thesaurum in animo et corpore dicit esse a Deo datum, ut eminentia virtutis ejus appareat per homines praedicatores dumtaxat; ut reconcilietur omnis lingua Creatori suo, non ad honorificentiam hominum, sed Dei, qui se manifestat per homines: qui cum humiles et imperiti essent, acceperunt potestatem a Deo et loquendi magnalia, et agendi. Fictilia ergo vasa dicens, infirmitatem naturae humanae significat, quae nihil potest, nisi a Deo acciperet virtutem, et ad laudem suam Deus per haec se praedicet, quae infirma sunt; ut gloria illi detur, non homini, qui ex luto fictus est. In omnibus pressuram passi, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
ret. non ad suam gloriã predicarese
eu angelium sed l aritatẽ dñĩ xp̃i
ciuo boedit cui seruit sic̃ et ipse
Ego sum in mediourm. non ut minis¬
trer sed ut ministrem Non merito¬
horum quibus ministrat. sed ꝓpter
÷ in cordib: nris ad inluminationem
cognitionis gloriȩ suaȩ in facieihũxp̃i
hoc dicit quia misericordiadĩ factũẽ.
ut nos inquid qui fimus incredibiles
imorantia. hoc est intenebris ꝑnosda¬
ret ds̃ lumenceteris gentibus
Quantumse ad huchumiliat ut dĩ
solius & xp̃i gloriam preferat. in lu¬
minatur enim ut cognitionem habeant
gloriae dĩ ꝑxp̃m. Ideogloriae dĩ aut
cognitionem. idẽ non dĩ solius sed et
xp̃i quiest gloriaeius. ut significar et
non dm̃solum cognosci. sed eto peraeius
et misericordiam et ꝓuidentiã. quaet
condidit et saluauit genus humanũ
uisus in xp̃o ꝑgloriam uirtutis suae
Abentes autem thes aurum hunc in

Expanded text:
ret non ad suam gloriam se praedicare ret non ad suam gloriam se praedicare Evangelium; sed ad claritatem Domini nostri, cui obedit, cui servit, sicut et ipse Ego sum in medio vestrum non ut ministrer, sed ut ministrem ; non meritohorum quibus ministrat, sed propte in cordibus nostris ad illuminationem cognitionis gloriae Dei in facie Christi Jesu. Hoc dicit, quia misericordia Dei factum est, ut nos, inquit, qui fuimus incredibiles in ignorantia, hoc est, in tenebris, per nos daret Deus lumen caeteris gentibus. Quantum se adhuc humiliat, ut Dei solius et Christi gloriam praeferat? Illuminatur enim, ut cognitionem habeant gloriae Dei per Christum. Ideo gloriae Dei ait cognitionem, id est, non Dei solius, sed et Christi, qui est gloria ejus; ut significaret non solum Deum cognosci, sed et opera ejus et misericordiam et providentiam, qua condidit et salvavit genus humanum, visus in Christo per gloriam virtutis suae. Habentes autem thesaurum hunc in
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem eu angelii maiestatis xp̃i
hocergo illis prȩstat. qđ uolunt
Quia enimmaliuolis homines
et intel:¬
legentes uerum dicunt esse falsum.
in eo ipso aduiuant᷑ ne pos sint credere
quod uolunt. xpmautem cũ sit imago
dõ corporeum tantum adserunt. re
linquentes gestaeius solius carnis
faciuntmentionem De quib dix̃
isaias obcaecauit oculoseorum ne
uid eant et aures ne audiant usque
annuntiamus. nequis nosdicat prop¬
t̃nos ipsos euangelitare ut nobis
proficiat forte ad tempus. sed ihm̃
quide  ut elati uidicemur. qua siaut
pronrã propria utilitate predicare
ut gloriosi appareamus : Nosautẽ
seruos uros propterihm Intantũ
seseruum xp̃i esse probat. ut uiben¬
te ipso ministrum se horum in prȩ¬
dicatione testetur. ut ꝓutilitate
horum subiectis int inminis terio
euangelii. Seruos er godicensminis¬
tros significati. Sed ut humiliter
loqueretur. sic dixit ut uere ostende¬

Expanded text:
veritatem Evangelii majestatis Christi. veritatem Evangelii majestatis Christi. Hoc ergo illis praestat, quod volunt. Quia enim malevoli sunt homines, et intelligentes verum, dicunt esse falsum, in eo ipso adjuvantur; ne possint credere, quod nolunt. Christum autem, cum sit imago Dei, corporeum tantum asserunt: et relinquentes gesta ejus, solius carnis faciunt mentionem, de quibus dixit Esaias: Obcaecavit oculos eorum, ne videant; et aures, ne audiant usque annuntiamus, ne quis nos dicat propter nos ipsos evangelizare; ut nobis proficiat forte ad tempus: sed Jesumquid est ut elati judicemur quasi pro nostra propria utilitate praedicare, ut gloriosi appareamus? Nos autem servos vestros propter Jesum. In tantum se servum Christi esse probat, ut jubente ipso, ministrum se horum in praedicatione testetur; ut pro utilitate horum subjecti sint in ministerio Evangelii. Servos ergo dicens, ministros significat: sed ut humiliter loqueretur, sic dixit; ut vere ostende
Abbreviated transcription (Latin):
sibi libitum ẽ expleat. uerbũ dĩ adul¬
terat ut sensum inuertat. Adultera
ueritatis. commendantes nosmet¬
S ipsos ad omnem conscientiã hominum
coramdõ hocdicit quia in predica¬
tione euangelica nulli sefecit suspec¬
tum. Addens amplius cum dicit corã
dõ ut hoc ipsum non solũ hominibus
manifestum ꝓbet. sed etiam dõ ciunihil
occultum est. Testimonium ergodĩ
implorat. utuel ipsi credatur. quia
ita predicat sicut datumẽ ab auctore
Et ds̃ hoc modo testis est dumdat
signa et prodigia fieri ꝑmanus eius
SSed et si oꝑtum est euangeliũ nr̃m
in his quipereunt. Verum est quia
increduli non uident ꝑfidia obcae¬
cante splendorem uirtutis dĩ
Ve lamenenimẽ sup̃ coreorũ. et ob¬
tunsio infidelitatis iud ȩis maxime
sinquibus ds̃ scłi huius obcaecauit
sensus infidelium. ut non ꝑuideant
imagodi. Dm̃ dicit sȩcularium
hominum quia maliuolis ergafidem
xp̃i sensus obcaecare. ne non uidean

Expanded text:
sibi libitum est, expleat, verba Dei adulsibi libitum est, expleat, verba Dei adulterat, ut sensum invertat. Adulterarcommendantes nosmetipsos ad omnem conscientiam hominum coram Deo. Hoc dicit, quia in praedicatione evangelica nulli se fecit suspectum, addens amplius, cum dicit: Coram Deo; ut hoc ipsum non solum hominibus manifestum probet; sed etiam Deo, cui nihil occultum est. Testimonium ergo Dei implorat, ut vel sibi credatur, quia ita praedicat, sicut datum est ab Auctore: et Deus hoc modo testis est, dum dat signa et prodigia fieri per manus ejus. Sed et si adhuc opertum est Evangelium nostrum, in his qui pereunt. Verum est, quia increduli non vident, perfidia obcaecante, splendorem virtutis Dei; velamen enim est supra cor eorum, et obtusio infidelitatis, in Judaeis maxime. In quibus Deus saeculi hujus obcaecavit sensuimago Dei. Deum dicit saecularium hominum, quia malevoli sunt erga fidem Christi sensus obcaecare, ne videant
Abbreviated transcription (Latin):
missasunt. quic quid aduersum acci¬
derit tollerant quod non humanis
meritis deputant. sed misericor diȩdĩ
Quae homnem primo abluit de in¬
de iustificat ad optans filium dõ.
ut donet eum gloria similigloriae
filii ꝓpriidi Sed renuntiamus oc¬
cultis dedecoris. ut illagloria dignus
sit homo. Omnia turpia et pollu¬
ta quȩ fieriet cogitare possunt a mo¬
uenda docet. ut non solumopere
sed et decogitatione pellantur
Inuitatis uerba sunt haet. Subsua
enim et suorum ꝑsona ad meliorem
uitam hortatur. propt̃ supradicta
uitia. quae in his sepe rehendit.
Possunt et haec occulta dedecoris eẽ
quae prauo sensu adp̃dicandũ medi¬
tant᷑ ut fallant unde subiecit
Non am bulantes in astutia. neq: ad¬
ulterantes uerbum dĩ Addedecus
enim et deformationẽ eius ꝓficit.
qui sub dolamente confingit doctrinã
ad decipiendũ corda simplicũ. Turpis
enim inueniet᷑ indie udicii dĩ
Ascutia enim malementis. ut id quod

Expanded text:
romissa sunt, quidquid adversum acciromissa sunt, quidquid adversum acciderit, tolerant. Quod non humanis meritis deputat, sed misericordiae Dei, quae hominem primo abluit, deinde justificat, adoptans Filium Deo; ut donet eum gloria simili gloriae Filii proprii Dei. Sed renuntiamus occultis dedecoris. Ut illius gloriae dignus sit homo, omnia turpia et polluta, quae fieri et cogitari possunt, amovenda docet; ut non solum de opere, sed et de cogitatione pellantur. Invitantis verba sunt; sub sua enim et suorum persona ad meliorem vitam hortatur, propter supradicta vitia, quae in his saepe reprehendit. Possunt et haec occulta dedecoris esse, quae pravo sensu ad praedicandum meditantur ut fallant; unde subjecit: Non ambulantes in astutia, neque adulterantes verbum Dei. Ad dedecus enim et deformationem ejus proficit, qui subdola mente confingit doctrinam ad decipiendum corda simplicium; turpis enim invenietur in die judicii Dei. Nam astutia malae mentis, ut id quod
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum apparuerit. similes eierim:
agloria ingloriã Sicut adñĩ spũ idest
sublata beneficia dĩ gloriae morsi quam
reatus causa cerneret nequibamus
Trans formamur adgloriam quamcre¬
dimus darinobis a dñĩ spũ. Tantum enĩ
dabitur gloriae quantum dignum est
daredm̃ ꝑ spm̃ suum Ideo enim dixit
sicut adñĩ spũ. ut ostenderet talem glo¬
riam dari. quȩ sublimitati congruat
dantis Mossienim gloria nec tanta
fuit nt perennis promodo enim legis
& gloriam precepit . ita et promodolegis
fidei inqua sp̃s dĩ est dabiturgloriacre¬
dentib: Tantum enim concessit ds̃ fide¬
libus. ut spm̃ suumdet eispignus illius
tes hanc administrationem. ꝓutmise¬
Sricordiam consequuti sumus ñ defici¬
am Tantam spemdicit administra¬
tionis huiis. ut non deficiat inpraessu¬
ris confortatus fide promissionum
unde superius dixit. multa fiduciauta¬
mur Fidentesenim in his quae ꝓ¬

Expanded text:
quia cum apparuerit, similes ei erimus . quia cum apparuerit, similes ei erimus . A gloria in gloriam, sicut a Domini Spiritu; id est, sublati beneficio Dei a gloria Moysis, quam reatus causa cernere nequibamus, transformamur ad gloriam, quam credimus dari nobis a Domini Spiritu. Tantum enim dabitur gloriae, quantum dignum est dare Deum per Spiritum suum; ideo enim dixit: Sicut a Domini Spiritu; ut ostenderet talem gloriam dari, quae sublimitati congruat dantis. Moysis enim gloria nec tanta fuit, nec perennis; pro modo enim Legis et gloriam accepit; ita et pro modo legis fidei, in qua Spiritus Dei est, dabitur gloria credentibus. Tantum enim concessit Deus fidelibus, ut Spiritum suum det eis, pignus illius tes hanc administrationem, prout misericordiam consecuti sumus, non deficiamus. Tantam spem dicit habere administrationis hujus, ut non deficiat in pressuris, confortatus fide promissionum. Unde superius dixit: Multa fiducia utamur ; fidentes enim in his, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
tentia illorum. recitatur qui sunt sub
lege. Cum autem conuersus fuerit
ad dñm. auferetur uelamen Conuer¬
tiaddnm̃ hoc est credere in xpm. ut
agnoscens dnm ueniam mereatur
accipere. hoc estauferriuel amen.
sententiã euacuari quatenebaturreus
dedit sp̃s Non litteris utique scriptam.
sed perfidem animis intimatam Nonq
ui sibilia doceat. sed in uisibili a credi
suadeat Quae anim sp̃ it aliter colligat
non quȩ oculus cernat. Haec lexdat
libertatem solamfidem potens. ut qr
quenon uidit credit. de conditione
serui mereamur Nos autem oms reue¬
lata facie gloriã dĩspeculantes. ad ean¬
sdem imaginem reformamur agloria
quilibertatem sum̃ consecuti dono grãe
dĩ gloriã dñi perfidemspeculantes ad
eandem imaginẽ trans formari. quam
speramus idẽ ut similes inueniam ur
transacta acuita imagine glori& exp̃i
sicut dicit iohannes apłs. Scimus inquid

Expanded text:
tentia illorum recitatur, qui sunt sub tentia illorum recitatur, qui sunt sub Lege. Cum autem conversus fuerit ad Dominum, auferetur velamen. Converti ad Dominum, hoc est, credere in Christum; ut agnoscens Dominum, veniam mereatur accipere. Hoc est auferri velamen, sententiam evacuari, qua tenebatur reus dedit Spiritus: non litteris utique scriptam, sed per fidem animis intimatam; non quae visibilia doceat, sed invisibilia credi suadeat; quae animus spiritaliter colligat, non quae oculus cernat. Haec lex dat libertatem, solam fidem poscens; ut quia quae non videt, credit, de conditione erui mereatur. Nos itaque omnes, revelata facie gloriam Domini speculantes, ad eamdem imaginem formamur a gloriaqui libertatem sumus consecuti dono gratiae Dei, gloriam Domini per fidem speculantes, ad eamdem imaginem transformari, quam speramus: id est, ut similes inveniamur, transacta hac vita, imagini gloriae Christi, sicut dicit Joannes apostolus: Scimus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
idcirco & non sicut morses ait ponebat
uelamensuper faciem suam. ne in tue¬
rentur filii is rahel Ideoponebat
uelamen qm̃ splendorẽ uultus eius
ferre non poterant causa peccati
quo sublato potestas datur uidendi
goriam dĩ usque ad finemeius. quantam¬
diu non reuelatur. quam diurelictalege
conuertantur ad gratiam fidei & sic eua¬
cuetur accedente enim dignitate
perfidem euacuatur indignitas
Sed obtunsi sunt sensus eorũm usque
in o diernum diem. Tam diu obtunsos
dic̃ quam diun on credunt. Quae obtun¬
sio infidelitatis causaobuenit Idec
conuersis adfidem acuitur aciesmentis.
ut uideant diinilum inis splendorẽ
Idipsum uelamen in lectione ueteris
testamenti manet dumnon reuelat᷑.
quia in xp̃o euacuatur. Obtunsio ait
hȩc in lectione exodi manet quã diu¬
non credant. Non enim re uelatur.
nisicredant. Inxp̃o enim euacuatur.
idẽ perfidem xp̃i aufertur uelamen
Amoto enim delicto. incipient uidere
quia cum legitur. haec parslegis sen¬

Expanded text:
idcirco ait: Et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam, ne intuerentur filii Israel . Ideo ponebat velamen, quoniam splendorem vultus ejus ferre non poterant, causa peccati, quo sublato, potestas datur videndi gloriam Dei usque ad finem ejus; quia tamdiu non revelatur, quamdiu relicta lege, convertantur ad gratiam fidei, et sic evacuatur. Accedente enim dignitate per fidem, evacuatur indignitas. Sed obtusi sunt sensus eorum usque in hodiernum diem. Tamdiu obtusos dicit, quamdiu non credunt. Quae obtusio infidelitatis causa obvenit; ideo conversis ad fidem acuitur acies mentis, ut videant divini luminis splendorem. Hoc ipsum velamen in lectione veteris Testamenti manet, dum non revelatur; quia in Christo evacuatur. Obtusio, ait, haec in lectione Exodi manet, quamdiu credant. Non enim revelatur, nisi credant; in Christo enim evacuatur, hoc est per fidem Christi aufertur velamen; amoto enim delicto, incipient videre quia cum legitur haec pars Legis, sen
Abbreviated transcription (Latin):
lentiae dĩ. ut propensior essimus in eius
amore qui nobis fiducic̃ dedit abluens
nos a peccatis uidendigloriam dĩ. Nunc
itaq: opus est ut crescat in nobis fiducia
bonis actib: parata. Tantum enĩ uidebim¬
S quantum credimus Et non morses¬
s ponebat uelamen superfaciem suam
n ein tuerentur filii isrł. usq ad finem

Expanded text:
lentiae Dei; ut propensiores simus in ejus lentiae Dei; ut propensiores simus in ejus amore, qui nobis fiduciam dedit, abluens nos a peccatis, videndi gloriam Dei. Nunc itaque opus est, ut crescat in nobis fiducia bonis actibus parata; tantum enim videbimus, quantum credimus. Et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam, ne intuerentur filii Israel in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
figura quia apparuit ueritas manens
&ueritatẽ tantũ intersit inter głam
uultus morsi & gloriam xp̃i. Ideo sup̃ dix̃
propter excellentẽ gloriam illaenu
tanta erit gloria quanta debuit credi
seruo Haec uero tanta. quanta est
cuatur apparente gloriaxp̃i
habente sigitur talem spem. mulfiducia
rSpem habere nos dicit uidendi
gloriam non talem qualis fuit inuultu
morsi sed eã quam uiderunt tresapłi
inmonte reue lante eis dño. Hinc igitur
conice reddere debemus. quantum nob
contulerit diuinadementia quantũq
nos superioris graedonodire dignataẽ quam
dederat iudȩis. Iude ienim cũm inores set¬
et gloria uultus morsi eam speculari non
poterant. Nos uero non mox sigłoriam
quae inferiorem sed excellentem salua¬
toris gloriam uisuros noscredimus
Iud eiergo seruigloriã non meruerunt
uidere Nos aut̃ dñi communis gloriam
sumus uisuri Ideoque & nosuicem reddere
in quantum posumus debemus beniuo¬

Expanded text:
figura; quia apparuit veritas manens figura; quia apparuit veritas manens et veritatem, tantum intersit inter gloriam vultus Moysi, et gloriam Christi. Ideo supra dixit: Propter excellentem gloriam. Illa enim tanta erat gloria, quanta debuit credi servo: haec vero tanta, quanta est cuatur, apparente gloria Habentes igitur talem spem, multa fiducia r. Spem habere nos dicit videndi gloriam, non talem qualis fuit in vultu Moysi: sed eam quam viderunt tres apostoli in monte, revelante se Domino . Hinc igitur conjicere debemus, quantum nobis contulerit divina clementia, quantumque nos superioris gratiae dono ditare dignata est, quam dederat Judaeis. Judaei enim, cum minor esset gloria vultus Moysi, eam speculari non poterant: nos vero non Moysi gloriam, quae inferior est, sed excellentem Salvatoris gloriam visuros nos credimus. Judaei ergo servi gloriam non meruerunt videre: nos autem Domini communis gloriam sumus visuri. Ideoque et nos vicem reddere, in quantum possumus, debemus benevo
Abbreviated transcription (Latin):
nem dampnatis gloria. multo magis
abundauit administratio iustitiãe in
gloria. hocdicit quia amplius est donũ
iustitia edĩ perfidem xp̃i qua legisue¬
teris
quia magis gloria insalute est quam
in morte quamuis iustedãpnetitam̃
ad laudem ꝓficit magissi indulgeat
ut possit reus corrigere se. Necenim
gloriosum factũ est id quod glorifica¬
tũ est in hac parte propter excelentẽ
doriam Manifestum esł non esse fac¬
tum gloriosum. quod uisumẽ in uultu
morsi gloriosum quando enim in ulli¬
fructum gloriae sed magis obfuit licet¬
in ac parte glorianonest Illa autemẽ
magisgloriã quȩ habandat ingrã. ut pu¬
rificati homines donodĩ abstersa caligi¬
ne possint uidere gloriam xp̃i
Sienim qđ euacuatur fuit ingloria
multo magis quod permanet᷑ ingloriaẽ
Nonnegat gloriam fuisse in lege uel in
uultumorsi sed non permansit in mor¬
se quia figura erat in moysi ñueritas
ideo adueniente saluatore cessauit

Expanded text:
ne damnationis est gloria, multo magis ne damnationis est gloria, multo magis abundabit administratio justitiae in gloria. Hoc dicit, quia amplius est donum justitiae Dei per fidem Christi, quam legis veteris; quia magis gloria in salute est, quam in morte: quamvis juste damnet, tamen ad laudem proficit magis, si indulgeat; ut possit reus corrigere se. Nec enim gloriosum factum est id, quod glorificatum est in hac parte, propter excellentem gloriam. Manifestum est non esse factum gloriosum, quod visum est in vultu Moysi gloriosum . Quando enim fructum gloriaein hac parte gloria non est. Illa autem est magis gloria, quae abundat in gratia; ut purificati homines dono Dei, abstersa caligine, possint videre gloriam Christi. Si enim quod evacuatur, fuit in gloria, multo magis quod permanet, in gloria est. Non negat gloriam fuisse in lege, vel in vultu Moysi, sed non permansit; quia futura erat in Moyse, non veritas. Ideo adveniente Salvatore, cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
nistratio mortis litteris forma¬
tain lapidibus fuit ingloria. ita
in faciem mossi propter gloriam
uultus eius quae euacuatur.¬
s quomodo non magis administra
tio sp̃s erit ingloriã a: Manifes¬
tum est ma iõrem grãm esselegis
fidei quam legis morsi. Quam uis enim
ad hoc datasitlexmoysiut prodesset.
contempta tamen facta est lex mortis
Ergo quia peccatorib: prouidere non
potuit uenitlex fidei quȩ hos saluara
non solum ignoscens sed et iustificans
eos Multu mergo interest. interlegẽ
etlegem Tunc enim maculati peccato
uultum moysidescendentis demonte.
cumlege accepta in tabulis. intueri non
poterant. quia gloriosa factaerat facies
eius neccpeccatõrib posset aspici quia
dignierant morte Quae nuncgloria
euatur perlegem sp̃s cum accẽptare mis¬
sione peccatorum facti digni sunt aspi¬
cere & possunt gloriam dĩ. sic ut uider
in monte petrus & io hannes & ia cobus
gloriam xp̃i Si enim in administratio¬

Expanded text:
nistratio mortis litteris formanistratio mortis litteris formata in lapidibus fuit in gloria ita el in faciem Mosi propter gloriam vultus eius quae evacuatur quomodtio Spiritus erit in gloria? Manifestum est majorem esse gratiam legis fidei, quam legis Moysi, quamvis enim ad hoc data sit lex Moysi, ut prodesset: comtempta tamen, facta est lex mortis. Ergo quia peccatoribus providere non potuit, venit lex fidei, quae hos salvaret, non solum ignoscens, sed et justificans eos. Multum ergo interest 177 inter legem et legem; tunc enim maculati peccato in vultum Moysi, descendentis de monte cum lege accepta in tabulis, intueri non poterant; quia gloriosa facta erat facies ejus ne a peccatoribus posset aspici, qui digni erant morte . Quae nunc gloria evacuatur per legem Spiritus, cum accepta remissione peccatorum facti justi, digni sunt aspicere et possunt gloriam Dei, sicut viderunt in monte Petrus et Joannes, et Jacobus gloriam Christi . Si enim in administratio