comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnando. pecrauerat. ꝓ hiis aũt̃ qui non ab¬
ruꝑant amorem sed timore succubuerant orat
ut eis ignoscatur. Sic enim dicit. Alexander
er multa mala ostendit. feddet illi dominus se¬
lundum oꝑa euis quem ⁊ tu deuita. Ualde
itenim resistit ur̃is sermonib. Denide sub¬
iungit. pro quib orat ita dicens. In prima de
finsione nemo michi affuit s om̃s me dereli¬
querunt non illis imputetur.¬
sta differentia ꝓccõrum uid̾am tradentem a pe¬
tro negantem distinguit. non quia petenti¬
cendum esse ne contra illam sententiam dñi
ueniamus. qua precepit semꝑ ignoscendum
eẽ fratri penitenti ut u̾bi frater ignoscat. Sed
quia illius pec̃i tanta labes est ut deprecanti hu¬
militas subueniente. uł subire non possit enã
li pet̾m suum male conscientie t agnoscere et
enũtiare cogatur. Cum enin dicit uidas. pecta¬
ui. qd tradiderim sanguinem iustum facilius ta

Expanded text:
oppugnando, peccaverat. Pro his autem qui non aboppugnando, peccaverat. Pro his autem qui non abruperant, amorem, sed timore succubuerant, orat ut eis ignoaerarius multa mala mihi ostendit, reddet illi Dominus secundum opera ejus; quem et tu devita, valde enim restitit nostris sermonibus . Deinde subjungit pro quibus orat, ita dicens: In prima mea defensione nemo mihi adfuit, sed omnes me dereliquerunt; non illis imputeturentia peccatorum Judam tradentem a Petro negante distinguit: non quia poenine contra illam sententiam Domini veniamus, qua praecipit semper ignoscendum esse fratri petenti ut sibi frater ignoscat : sed quia illius peccati tanta labes est, ut deprecandi humilitatem subire non possit, etiam si peccatum suum mala conscientia et agnoscere et enuntiare cogatur. Cum enim dixisset Judas, Peccavi, quod tradiderim sanguinem justum; facilius ta
Abbreviated transcription (Latin):
satͣm̃tis. tanqmͣ unam spem ueri coloris oͥb
rosolmiam cum barnaba assumpto ⁊ iͥte
inis qui uident᷑ eẽ aliquid. ne forte in uacu¬
ũ ourro aut cucurri¶ Et paulo post it os¬
uarietate mionstbat. ¶̾ salubrit etiã corm¬
chios monet ditens ¶bsetro ⁊̃ uos frẽs ꝑ no

Expanded text:
amentis, tanquam unam speciem veri coloris obdurosolymam cum Barnaba, assumpto etiam his qui videntur, ne forte in vacuum curro aut cucurri . Et paulo post: Cum cogvarietate monstrabat, quod salubriter etiam Corinthios monet, dicens: Obsecro autem vo
Abbreviated transcription (Latin):
uit. quoiia uuctio ꝑtinebati Cedagͦ m¬
sensum ꝑ se ipm̃ int̾us in conscĩa ⁊ ĩnites¬
lectu dñs sanat ⁊ corrigit. doct̾na uͥo uu imn¬
⁊ foris emmentissimus. ñ enĩ in occultiᷤ co¬
gitatõib s in manfestis oꝑationib Magũ¬

Expanded text:
vit, quo illa unctio pertinebat. Casensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Doctrina vero vel imet foris eminentissimus: non enim in occultis cogitationibus, sed in manifestis operationibu
Abbreviated transcription (Latin):
sat ingratos ¶o tales in nouerario nu̾o tan¬
qit᷑ reptã remanebũt. Onũ enĩ si addeitur
adͣͥnouem. qdam esfigies unitatis impletire.
quo fit tanta complexio ut ultͣ iam ñ ꝓgre¬
Diatur nimerꝰ nͥ rursus ad unũ redeatur ⁊
ħ ꝓ infirmitatem mĩi regula custediatim
ouem itaq indigent uno. ut qͣdam uni¬
tatis forma coagulent᷑ ⁊ decem st: Suum
aũt nõ indigent ens ut custodiat unitatem
¶ Qm obrem ut illi nouem qui grãs ñ egͥunt
repbi effecti. a consortio unitatis oclusi sut
Ita ille qui gr̃as egit unite eccẽ sigtatõe ꝯpp̃¬
uat᷑ s. Et qr illi erant uid̾i amisisse ꝑ suꝵ¬
biam declarati st̃ regnũ celo ẜ il maxiẽ uni¬
tas tustodit᷑. iste u̾o qui erat samaritais. qd̃
nt ptatur uistos. ili a cͦ accepit t̾buens qd̃
accepit. ⁊ quodãmꝰ cantans. illud de psal¬
mo. fortitudnnẽ ieam ad te custodiam:
ꝑ grãrum actões regi subitus. unitatem

Expanded text:
oque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Unum enim si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur: quo fit tanta completio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur; et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur et decem sint: unum autem non eis indiget ut custodiat unitatem. Quamobrem, ut illi novem qui gratias non egerunt, reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt; ita unus ille qui gratias egit, unicae Ecclesiae t. Et quia illi erant Judaei, amisisse per superbiam declarati sunt regnum coelorum, ubi maxime unitas custoditur: iste vero qui erat Samaritanus, quod interpretatur Custos, illi a quo accepit tribuens quod accepit, et quodammodo cantans illud de Psalmo, Fortitudinem meam ad te custodiam ; per gratiarum actionem regi subjectus, unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊am ⁊ ad ꝑcepiorem uotant quo noiẽ
nescio utrum quisqmͣ dĩ int̾pellauat ꝙ
medicina corꝑali. satis puto significarẽ le¬
prani fłam eẽ doctrinam. qmͣ bonus pcrpo¬
tor abstͥget Gacͥdotium u̾o uideorum nemo
fere fidelium ducbitat figuram fiuisse flatuan
sat̾dotu regalis. qd̃ est m ecca. quo consetrar¬
tur onis ꝑtimentes ad cor xp̃i sũmi⁊ uen pn¬

Expanded text:
 praeceptorem vocant, quo nomine nescio utrum quisquam Dominum interpellaverit pro medicina corporali, satis puto significare lepram falsam esse doctrinam, quam bonus praeceptor abstergit. Sacerdotium vero Judaeorum nemo fere fidelium dubitat figuram fuisse futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus dici possit ingͣtus ¶Querend̾ gͥ est
quid ipã lepra sig̃cet Non emĩ sanati s
mundi dicunt᷑ qui ea cau̾nt. ¶Coloris qͥppe
uitium ẽ nõ ualitud̾is. qut integnitatis sen¬
suũ atq menbroꝵ. epsi gͦ ñ absurde ĩ¬
telligi possũt. qui sm̃am u̾e fid̾i ñ hñtes
uarias doctͥnas ꝓfitentis erroris. Non¬

Expanded text:
possit ingratus. Quaerendum est igitur quid ipsa lepra significet. Non enim sanati, sed mundati dicuntur, qui ea caruerunt. Coloris quippe vitium est, non valetudinis aut integritatis sensuum atque membrorum. Leprosi ergo non absurde intelligi possunt qui, scientiam verae fidei non habentes, varias doct
Abbreviated transcription (Latin):
cadere sosent. ¶ Olc̾a passiones st̾ dm̃ ex ĩ¬
firmitate carms qmͣ ꝓ nob̾ susciꝑe dignatͦ
est Canes gͦ qui ea lingebant. gentes st
quos boĩes pccores ⁊ ĩmũdos dicebant iudei
¶gũis eius. ꝑ totum iam orbem suaiatute
lambũt deuotisima. ¶am simis abradx
intlli secretum patris. quo post passionem
resugene assumiptꝰ est dñs ¶Quo euim por¬
tatur ab angłis. iõ decã puto. quia apõm re¬
ceptori. quia i secretum patris abcesfrt
angłi anũtiauerũt discipulis intuentibus
dicendo em̃ quid statis aspicientes in celu

Expanded text:
ent. Ulcera, passiones sunt Domini ex infirmitate carnis, quam pro nobis suscipere dignatus est. Canes ergo qui ea lingebant, Gentes sunt, quos homines peccatores et immundos dicebant Judaei, nguinis ejus, per totum jam orbem suavitate lambunt devotissima. Jam sinus Abrahae intelligitur secretum Patris quo post passionem resurgens assumptus est Dominus: quo eum portatum ab Angelis ideo dictum puto, quia ipsam receptionem qua in secretum Patris abscessit, Angeli annuntiaverunt discipulis intuentibus. Dicendo enim, Quid statis aspicientes in coelu
Abbreviated transcription (Latin):
mũti ad fcẽs suosi sensit se utiꝙ ĩdignũ
quitestimõmi ꝑhibeat u̾tati. ⁊ quia nõ
impet᷑uerat pauiulum se frig̾ari: młtomũ
crdit relaxari se posse ab inferis ad p̃dica
dere hñt moysen ⁊ ꝓpħas. ñ istos eułigłio
p̃posuit. s quia eułigłm sic̃ dicit apls des

Expanded text:
utique indignum qui testimonium perhibeat veritati: et quia non impetraverat paululum se refrigerari, multo minus credit relaxari se posse ab inferis ad praedicdere, habent Moysen et Prophetas, non istos Evangelio praeposuit; sed quia Evangelium, sicut dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ixc̃oꝵ. uelut mali humores a raicib it¬
mis foras erumpentes ¶Claues qui ea lin¬
gẽdint. nequissimi hoĩes amantes pcc̃a.
quisata lingͣ eliam laudare ñ cessant o¬
ꝑa mala. que in ĩe alius gemens ⁊ ꝯfitens
detestatur. Sinus abrahe requies ẽ bez
pauꝑumn. quoꝵ ẽ regnum celoꝵ. quo post
hant uitam recipiut ¶Sepultura inf̾ni.
penaꝵ ꝓfunditas. que suꝑbos ⁊ misicordeᷤ
post hanc uitam uorat.Quos tñ dñs ĩ ista
narratione dicit uidere de longinqꝰ. attiz

Expanded text:
 velut mali humores a visceribus intimis foras erumpentes. Canes qui ea lingebant, nequissimi homines amantes peccata, qui lata lingua etiam laudare non cessant opera mala, quae in se alius gemens et confitens detestatur. Sinus Abrahae, requies beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Quos tamen Dominus in ista narration
Abbreviated transcription (Latin):
ses ⁊ apħe pdicau̾unt quib tredere nolũt.
Auit etiam ratłłi pot̾ ista narratio: ut la
⁊arum dnm̃n sigͣri accipiamus iacentem
ad ianuam illius d̾iuitis. qui se ad aures
supbissimas uideorum incarnatõi hũdã
deiecit: cupiens saturari de pritis que cade¬
uant de mensa diuitis. ⁊ q̃rens ab eis. ue.
minima oꝑa iusticie que sue m̃se uos est¬

Expanded text:
e praedicaverunt, quibus credere nolunt. Aliter etiam intelligi potest ista narratio, ut per Lazarum Dominum significari accipiamus, jacentem ad januam illius divitis, quia se ad aures superbissimas Judaeorum incarnationis humilitate dejecit: cupiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, quaerens ab eis vel minima opera justitiae, quae su
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ subuenit᷑ Cum aũt ei dicit᷑. recepisti
bona in uita tua. illud tangit᷑. quia felicita¬
tem dilexit scłi. nͨ aliam uitam p̾t̾ illam in
qͣ suꝑuis tumebat ad amauit ¶ararum aũ¬
dicit mala recepisse. quia intellexit huiꝰ uite
mortalitatem. labores dolore ⁊ crumpnas:
a pccõ. quia om̃s utiq in adam morim᷑. qͥ
fcũs est transgͥssione mortalis Qd̃ aũ di¬
cit ad ea in quib torquent᷑ impii. iustos
etiam si uelint ñ posse transire. quid aliud
sigͣtͣ nisi post hanc uitam receptis in carc̾e̾.
mouet .s. nt in hac uita hoĩes subueniãt
quib possunt ne post ea etiã si optimeꝰ re¬
cepti fuerint eis quos diligunt opitulari
ñ ualeant. Illud emĩ qd̾ scriptũ ẽ. ut ⁊ ipĩ
recipiant uos in et̾na tab̃uatula. ñ de suꝑ¬
bis ⁊ ĩmsericordib scͥptum ẽ. qualis iste
diues fuisse demonstͣtur. qd̾ recipi a scĩs
i illa tab̾nacula m̾eatur. s de hiis qui sͥ
amicos officiosissimis oꝑib m̃ie fecerunt.¬

Expanded text:
m subvenitur. Cum autem ei dicitur, Recepisti bona in vita tua, illud tangitur, quia felicitatem dilexit saeculi, nec aliam vitam praeter istam in qua superbus tumebat, adamavit. Lazarum autem mala dicit recepisse, quia intellexit hujus vitae mortalitatem, labores, dolores, et aerumnas, a peccato , quia omnes utique in Adam morimur , qui factus est transgressione mortalis. Quod autem dicit, ad ea loca in quibus torquentur impii, justos, etiam si velint, non posse transire, quid aliud significat, nisi post hanc vitam ita receptis in carcere, monet scilicet ut in hac vita homines subveniant quibus possunt, ne postea etiam si optime recepti fuerint, eis quos diligunt opitulari non valeant. Illud enim quod scriptum est, Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula , non de superbis et immisericordibus scriptum est, qualis iste dives fuisse demonstratur, quod recipi a sanctis in illa tabernacula mereantur; sed de his qui sibi amicos officiosissimis operibus miser
Abbreviated transcription (Latin):
sangumea tanqmͣ uulu̾a ni ligno penden¬
cia uictũ ppłis p̾biture ¶ Dicant gͦ illi ut
eradicetur ⁊ ꝑfidia udeoꝵ. ⁊ in mare gen¬
tium tͣnfferatur atq plantat Hac enim
domestica seruitute esurienti ⁊ sitienti do¬
mino mĩstrabũt. ¶Tunt demũ q̃rant escis
incorruptibilib met̾nũ diuine sapĩe per¬
frui cum dix̾unt serui suꝑuacui sumus.
qd̾ debuimꝰ fac̾e fecimꝰ. nncħ nob̃ oꝑis restat
cursum ꝯsũmauimꝰ. agonem ꝑfecimiꝰ. srest
nobis corona iusticie ¶Omĩa enĩ dici pꝰsunt.
de illa. mesfabili ꝑfruitõe u̾tatis. ⁊ tanto
magis om̃ia dici possunt. qnͣto minꝰ digne
Digentium ⁊ corona unicentiũ ⁊ q̃ cũq bo¬
na tꝑ̃alit̾ transeuntia ꝑ treature ꝑtes. er¬
ror mueuit infideliũ. u̾ora met̾nũ manen

Expanded text:
sanguinea, tanquam vulnera in ligno pendentia, victum populis praebitura; dicant ergo illi ut eradicetur de perfidia Judaeorum, et in mare Gentium transferatur atque plantetur: hac enim domestica servitute esurienti et sitienti Domino ministrabunt. Tunc demum quaerant escis incorruptibilibus in aeternum divinae Sapientiae perfrui, cum dixerint, Servi supervacui sumus, quod debuimus facere, fecimus: nihil nobis operis restat; cursum consummavimus, agonem perfecimus, superest nobis corona justitiae . Omnia enim dici possunt de illa ineffabili perfructione veritatis: et tanto magis omnia didigentium, et corona vincentium: et quaecunque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ discipulis sius ñ ad id qd̾ petiue¬
rant Rͥndisse Cum enĩ dixissent. dũe auge
nob̾ fidem. ait illis SSi heretis fidem tanꝙͣ
gͣuũ sẏnapis. dic̾etis huis arbori moro era¬
dicare transplantare in mare. ⁊ obediret
uobis. demde seqrͣ. Quis aũ ur̃m hñs suũ¬

Expanded text:
noster, discipulis suis non ad id quod petiverant respondisse. Cum enim dixissent Domino, Adauge nobis fidem, ait illis: « Si haberetis fidem tanquam granum sinapis, diceretis huic arbori moro, Eradicare et transplantare in mare, et obediret vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ge nobis fidem: diffitile apparet ñ intelliga¬
mus ex fide in fidem id ex fide ista qͣ mi¬
nistratur deo. in illam fidem eos significas¬
se tranffr̾i ñ fruantur deo. Augebit᷑ enim
fides cũ pͦ u̾bis p̾dicantib. dem̃ reb appa¬
rentib creditur. ¶ S ilia ꝯtemplatõ sũmã
quietem ht. q̃ in et̾no dei regno tribuitur.
seculari uł t̾rena u̾set negocia. uł stultis
hoĩb tanqmͣ pecorib seruiat: opus est ut
post illos Iabores domi ueniat. hoc ẽ eccłie
sccietur.¶ Laboret ibi ministnͣs donꝰ dñs mã¬

Expanded text:
, Adauge nobis fidem, difficile apparet, nisi intelligamus ex fide in fidem, id est, ex fide ista in qua ministratur Deo, in illam fidem eos significasse transferri ubi fruantur Deo. Augebitur enim fides, cum primo verbis praedicantibus, deinde rebus apparentibus credetur. Sed illa contemplatio summam quietem habet, quae in aeterno Dei regno tribuitur; saeculari vel terrena verset negotia, vel stultis hominibus tanquam pecoribus serviat; opus est ut post illos labores domum veniat, hoc est, Ecclesiae societur; laboret etiam ibi ministrans Domino
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ m̃ ¶Ie em̃ de me scripsit. ¶ Demos ad hoc
ꝑtinet ad̾ ⁊ ⁊̃ postea dicit. si moysen ⁊ ꝓphe¬
t̾as ñ audunt. n si quis ex mortuis resur¬
rexerit credent. q eum p̾nũtiauerũt ⁊ mor̾¬
ses ⁊ apħe qm surrexit a mortius. s ip̃mt¬

Expanded text:
ille enim de me scripsit . Denique ad hoc pertinet quod etiam postea dicit, Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent: quia eum praenuntiaverunt Moyses et Prophetae qui surrexit a mortuis, hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
ta uł nichil uł ñ multũ ĩpediant ĩtentio¬
nem legentis s illa poꝰ cur eos ad sac̾dotes
miserit. ut cum irent mũdarentꝰ ullũ
enĩ eoꝵs quib ħ corꝑalia beneficia p̾stitit
ĩuenitur misisse ad sac̾dotes nͥ leprosos. nã
⁊ ulum a sepra munidau̾at cum dixit. uade¬
⁊ ostende te sac̾dotib. ⁊ offer ꝓ te sacrificiũ¬

Expanded text:
ta, vel nihil vel multum impediant intentionem legentis, sed illa potius cur eos ad sacerdotes miserit, ut cum irent, mundarentur. Nullum eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit, invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos. Nam et illum a lepra mundaverat, cui dixit: Vade, ostende te sacerdotibus, et offer pro te sacrificiu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia. ita ⁊ ab uno homine om̃e genus hũ anũ.
Similitudo aut̃ hec est. Dot quemad̾m de patͤ
est filius sic ⁊ de uiro mulier. ut uniꝰ pͥntipii auc
legirus facta de iuro ẽ ut ꝑ eam natiuitas ori¬
retur. Filius uero dei iõ natus ẽ ut ꝑ ip̃m fieret
cceatura. In eo gͦ dissimile ẽ. Nam ⁊ de deo tleus
natus est. De iuro aut̃ femina. quia illic sim¬
plicitas est. ⁊ ũ potuit nͥ de simplici simplex nasci
eñ scͥptum est. ⁊ fecit deus hominẽ ad ymagniẽ
der fecit eum. Unde ⁊ apłus. Uir quid̾ inquit
ñ deb uelare capud. Cum sit ymago ⁊ głia dei
go dei. Unde demio dic̃ apłus. Mulier añt do¬

Expanded text:
uno homine omne genus humanum. similitudo autem haec est, ut quem ad modum de patre est filius, sic et de uiro mulier, ut unius principii aulegimus, facta de uiro est, ut per eam natiuitas oreretur. filius uero dei ideo natus est, ut per ipsum fieret creatura. in eo ergo dissimile est; nam et de deo deus natus est, de uiro autem femina, quia illic simplicitas est et non potuit nisi de simplici simplex nasci, enim scriptum est, Fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum. Unde et Apostolus, Vir quidem, inquit, non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei:go Dei. Unde denuo dicit Apostolus, Mulieri autem do
Abbreviated transcription (Latin):
sua qͥuom᷑ appeliatur ef̾nim. et̾nitas enĩ ñ sor¬
rumpitur nec ĩmutatur. Quare octauo die
quia uxta nuimeꝵ ⁊ curricula dieꝵ septem ip̃e
rursum pͥmus inueritur. qi post sabbatũ. Ut
iam ñ octauus hẽatur. s pͥmus. Quia enim
ta. qui chũtus ido dicitur. quia m eo resurrex̃
añs qui est post sabb̃m. Pret̾ea salutis huius
figura intͥcumcisione data est. Ut qͣi renouatõ
futura in eͥcurtisionis lege diosceretur. utq
ꝑ fidem saluari hrẽnt homines que p̾mo die re¬
surrettione cͥlñ firmata est. figura hꝰ rei ĩ cir¬
cinnitisione pͥmo die data ẽ. que etiam signũ¬
eẽt fidei abrahe. In tegra gͦ causa est. quia sig
nũ ẜt̾ite fidei pͥmo die sig̃cate figura fuit fu¬
ture fidei pͥmo die constabilite. In ꝓuerbiis̃
stus ait accusator sui est in pͥmordio sermo

Expanded text:
sua, quomodo appellatur aeternum? Aeternitas enim non corsua, quomodo appellatur aeternum? Aeternitas enim non corrumpitur, nec immutatur. XXIX. --Quare iuxta numerum et curricula dierum septem ipse rursum primus inuenitur quasi post sabbatum, ut iam non octauus habeatur, sed primus. quia enim ta, qui dominicus ideo dicitur, quia in eo resurrexit dominus, qui est post sabbatum, propterea salutis huius figura in circumcisione data est, ut quasi renouatio futura in circumcisionis lege dinosceretur. et- quia per fidem saluari haberent homines, quae primo die resurrectione domini firmata est, figura huius rei in circumcisione primo die data est, quae etiam esset signum fidei Abrahae. integra ergo causanum praeteritae fidei primo die signatae, figura fuit futurae fidei primo die constabilitae. XXX. --In Proverbiis, Justus, ait, accusator est sui in primordio sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ seruat ut non solum in temꝑib uarius sit ut
cͣcͣriis ꝯstet substanciis. S ⁊ in ip̃is uicib tꝑm
cum res et̾na diu̾sitatem abortat. ⁊ nec tactu nes
uisi capienda. Ut pote icorlis. Sic aũt passio¬
ni obnoxius est. ¶Ra ⁊ aqua repugnat igni
tignis si amplius fu̾it suꝑat aqm̃. ⁊ t̾ea cũ sit
natura arida ⁊ frigida patitur incendium qͣi res
corpalis. Itaq ĩꝯueniens est mundum et̾umi
dice. Quem cum uidemꝰ passioni subiꝰtum ⁊ ꝑ
singula senectute deffic̾e credimꝰ ⁊ finiri. ¶it
censet de homine qui muidum et̾num putat:
Certe homo cepit in mundo sine homine. gͦ cui
ꝓficiebat anima fecunditas mundi. aut sine
talia gen̾abat: Cum de et̾no debeat et̾nũ existe
⁊ qd̾ uisibile est ⁊ sentitur ⁊ tangitur qua auda¬
cia uotatur etiumi᷑ Et qd̾ uicib temꝑm ñũst᷑¬
tur. Ita ut ip̃ã temꝑa aliqnͣdo ñ seruent officia

Expanded text:
non seruat, ut non solum in temporibus uarius sit et non seruat, ut non solum in temporibus uarius sit et contrariis constet substantiis, sed et in ipsis uicibus temporum, cum res aeterna diuersitatem abhorreat et nec tactu nec uisu capienda, utpote incorporalis. hic autem passioni obnoxius est, quia et aqua repugnat igni et ignis, si amplius fuerit, superat aquam et. terra, cum sit natura arida et frigida, patitur incendium quasi res corporalis. itaque inconueniens est mundum aeternum dicere, quem cum uidemus passioni subiectum et per singula senectute deficere, credimus et finiri. Quid censet de homine, qui mundum aeternum putat? certe homo coepit in mundo: sine homine ergo cui proficiebat annua fecunditas mundi? aut sine talia generabat, cum de aeterno debeat aeternum existere? et quod uisibile est et sentitur et tangitur qua audacia uocatur aeternum? et quod uicibus temporum ministratur, ita ut ipsa tempora aliquando non seruent o
Abbreviated transcription (Latin):
li apparuisset nõ utiq uir iustus ꝓmisiss adora¬
ri qui p̾dicau̾at tlmm̃ solum eẽ adorandum. Et
quomꝰ homo dei qui cum abraham in refrigerio
erat. dicebat ad uirum pestilentie dignũ ardore
gehenne tras metum eris. Hiis duob titulis
legem ⁊ uinim pctĩs p̾ssum. cum magna drstan¬
cia pctõrum ⁊ iustorum sit. cũ samuele iustissiõ
futurum mentitus est. ¶U̾m pot̾ uideri si de sa¬
inuelis nomine credatur. quia saul cum dỹabolo¬
futurꝰ erat ad eũ enĩ tnͣsmigͣuit quẽ adorauit.
Semꝑ gͦ dẏabolus sub uelamĩe latens ꝓdit e
dum ea ꝯfingit que horreant ꝑsonis ꝑ quas
qui munilum istum ex eteruo naturaliter mo¬
bile ⁊ impossibile est. quẽ iu demũs tanta diu̾¬
sitate exstare corpeum. Cum nnchil diuinũ ⁊ et̾¬
num possit eẽ nisi sumplex. ra quo nulla diu̾sitas
uideatur. S sit unitas stam ⁊ uices ipãs t̃ꝑm

Expanded text:
li apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorali apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat Dominum solum esse adorandum: et quomodo homo Dei, qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum adorare gehennae: cras mecum eris? His duobus titulis legem, et virum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum Samuele justissimo futurum mentitus est. Verum potest videri, sed de Samuelis nomine taceatur, quia Saul cum dfuturus erat. ad eum enim transmigrauit, quem adorauit. semper ergo diabolus sub uelamine latens prodit se, dum ea confingit quae horreant personis, per quas QVI MUNDUM ISTUM EX AETERNO NATURALITER MObile et inpossibile est, quem uidemus tanta diuersitate exstare corporeum, cum nihil diuinum et aeternum possit esse nisi simplex, in quo nulla diuersitas uideatur, sed sit unitas. nam et uices ipsas temporum
Abbreviated transcription (Latin):
bitudine demens effectus est saul ut ad phitonis¬
sam ꝯ fug̾et. ¶ Depͣuatus enĩ causa prtĩ ad hec seq
tulit que dampnau̾at. Sed si quis pp̃ hẏstoriam
ut ea que u̾bis exp̾ssa st̃. putet ñ p̾t̾mittenda. ne
ratõ hẏstorie mauis sit recte faciet quidẽ si tñ mi¬
nime istud ad ueri rapiat rõem. S ad usum ⁊ in¬
tellectum. Sauln enĩ reꝓb factus pot̾at bonũ
intlłm hrẽ. ¶Hystoricus emĩ mẽtem saul ⁊ hĩtũ
samuelis descpsit ea que dicta ⁊ iusa st̃ expͥmens.
Dret̾mittens si uera an falsa sint. Quid em̃ ait:
Audiens in quo h̃itu eẽt excitatus. intellexit ĩqͥtͥ
hunc esse samuel ¶ Quid intlłex̾it retulit. ⁊ qͥa
nõ bene intellexit ccͣ scͥpturam aliũ adorauit qmͣ
dum. ⁊ putans sainuelem adorauit dẏabolũ. ut
fruttum fallacie sue hr̃ẽt sathanas. Hec enĩ ni¬
titur ut adoretur qͣi deus ¶Si em̃ uere samuel il¬

Expanded text:
betudine demens effectus est Saul, ut ad pythonisbetudine demens effectus est Saul, ut ad pythonissam confugeret. Depravatus enim, causa peccati, ad haec se contulit, quae damnaverat. Sed si quis propter historiam ut ea quae verbis expressa sunt, putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad veri rapiat rationem, sed ad visum et intellectum Saul. Neque enim reprobus factus, poterat bonum intellectum habere. Historicus enim mentem Saul et habitum Spraetermittens, si vera an falsa sint. Quid enim ait, audiens, in quo habitu esset excitatus? Intellexit, inquit, hunc esse Samuelem. Quid intellexerit, retulit: quia bene non intellexit, contra Scripturam aerium adoravit, quam dominum et putans Samuelem, adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Satanas. Hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel il
Abbreviated transcription (Latin):
positus in carne quesiuerat. qd̃ ualde absurdum
est. Quia hunc qui uistus recedit ꝑmanet instꝰ.
Porro aut̃ ħ est p̾stigium sathane quo ut płimos
fallat etiam bonos in pt̃ate se hr̃e confingit. Qd̾
apłus int̾ cet̾a ait. Ip̃e sathanas trauffigurat se m
angłm lucis. Ut enĩ errorem fac̾et. In quo glia¬
tur in h̃itu iuiri iusti. ⁊ nomine se subornauit ut
nichil ꝓfic̾e sꝑem qmͣ p̾dicabant dei cultorib mẽ¬
tiretur. Quͣdo hinc exeiites iustos finxit ĩ sua
eẽ potestate. S hoc quosdam fallit qd̾ de morte
signa q̃dam soleant apparere morituris. Quippe
a quib dei ꝓtectio amota uidet᷑. Quãto magis
dẏatolus quẽ anglica maiestate sbsimẽ ꝓphica¬
2A
oracula fuisse testant᷑. De cuiꝰ magnitud̾ie apłs
ait. An ignoratis altitudinem sathane. Quid
mortem potuit p̾uidere. Cum ħ sit unde fallit.¬
⁊ se in dei potestate uult adorari. Nam tanta ha¬

Expanded text:
positus in carne quaesiuerat quod ualde absurdum positus in carne quaesiuerat quod ualde absurdum est, quia hinc qui iustus recedit permanet iustus. porro autem hoc est praestigium satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingit. quod apostolus inter cetera ait: ipse satanas transfigurat se in angelum lucis. ut enim errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et nomine se subornauit, ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes iustos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, qsigna quaedam soleant apparere morituris: quippe a quibus Dei protectio amota videtur: quanto magis diabolus, quem angelica majestate sublimem propa oracula fuisse testantur: de cujus magnitudine Apostolus ait: « An ignoratis altitudinem Satanae? » Quid mortem potuit praevidere, cum hoc sit unde fallit, et se in Dei potestate vult adorari. Nam tanta he
Abbreviated transcription (Latin):
Et dñs dicit. nemo maior int̾ natosmulieꝵ ꝓpħa io¬
lem h̃t̃ maiorem ñ ħt. Helyas gͦ par illi est. nullo
utiq minor. Quomꝰ helyseus maior illo est cum
iohes quo nemo maior est par helye sit: Nam ue¬
niens ad aquaꝵ transitum nõ accepit honorem ab
eis ut potusset transire nͥ nominass deum helye.
ut ꝑ hoc dura petitio correpta uderetur. Dum
ñ nisi nomine helye auditus est. ne id qd̾ dure pe¬
cierat accepisse putaretur qiͣ nõ suffic̾et ꝓtemꝑis
sit ad saul que hystoria refert in libro regnorum.
Ndignum facinus estimo si scd̃m u̾ba hystorie
cõmedetur ad sensus. Qͥn enĩ fĩ pot̾at ut arte¬
magica astrahetur uir. ⁊ natiuitate sanctus.⁊ uite
aꝑib iuistus. Aut si nõ attractus est. Consensit
qd̾ utrumq de uiro iusto credere adu̾sum. Si enĩ
inuitus adductus est nullum suffragiũ ħt iusticia.
Si uoluntarius aũt amisit m̾itum spitalis. quẽ

Expanded text:
et dominus dicit: nemo maior in natis mulierum profeta loet dominus dicit: nemo maior in natis mulierum profeta loalem habet, maiorem non habet\'. Helias ergo par illi. est, nullo utique minor; quo modo Heliseus maior illo est, cum Iohannes, quo nemo maior est, par Heliae sit? nam ueniens ad aquarum transitum non accepit honorem ab eis, ut potuisset transire, nisi nominasset deum Heliae, ut per hoc dura petitio correpta uideretur, dum non nisi nomine Heliae auditus est, ne id quod dure petierat accepisse putaretur, quasi non sufficeret pro temporis SIT AD SAUL, QVAE HISTORIA REFERT IN LIBRO REGNORUM. Indignum facinus aestimo, si secundum uerba historiae commodetur adsensus. qui enim fieri potmagica attraheretur vir, et nativitate sanctus, et vitae operibus justus? Aut si non attractus est, consensit: quod utrumque de viro justo credere adversum est. Si enim invitus adductus si uoluntarius autem, amisit meritum spiritalis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
men sciens illum nõ ambitõne p̃seritis słie hoc
postulasse Rendit. tam̃ si uideris me assumi a bste
erit tͥ sicut sensus. Hic pondandus ẽ subindig¬
natus aũt cum dixisset dure petisti subrerit eses
mie iuderis tam̃ absumi erit tͥ sit. Tepanegasse
illi uisus fuerat ostendit sic. illi futurũ. sic̃ dignũ
erat ñ sic̃ ip̃e postislau̾at. ¶ulta enĩ subintelli¬
gi uult scriptura. ut collectus sensus ex u̾bis nõ
sit rationi religionis adu̾sus. ¶am utiq dura
petitio etiam m̾ito debebat amife. S quia cupi¬
dus boni sic postulauit. deus qui scit quid unitui¬
q dandum sit. doni priuari illum ñ passus est me¬
ritis suis. ¶Uideamus itat si helye m̾itum admͤ¬
teret ut helyseus duplum douum eiꝰ merereturac¬
cipere. Dutum namiq est ab spũ scõ ꝑ zachariã
tuiꝰ m̾iti futurus eẽt ioh̾es. Ueniet inquit in spũ
⁊ uirtute helye. Parem gͦ ioh̾em helye ostendit.

Expanded text:
men sciens illum non ambitione praesentis gloriae hoc men sciens illum non ambitione praesentis gloriae hoc postulasse respondit: tamen si uideris me absumi abs te, erit tibi sic. sensus hic ponderandus est. subindignatus autem cum dixisset: dure petisti, subiecit: si me uideris tamen absumi, erit tibi sic. ne, quia negasse illi uisus fuerat, ostendit sic illi futurum sicut dignum erat, non sicut ipse postulauerat? multa enim subintellegi uult scriptura, ut collectus sensus ex uerbis non sit rationi religionis aduersus. nam utique dura petitio etiam meritum debebat amittere; sed quia cupidus boni sic postulauit, deus qui scit, quid uni cuique dandum sit doni, priuari illum non passus est meritis suis. Uideamus itaque si Heliae meritum admitteret, ut Heliseus duplum donum eius mereretur accipere. dictum namque est ab spiritu sancto per Zachariam, cuius meriti futurus esset Iohannes: ueniet, inquit, in spiritu et uirtute Heliae — parem ergo Iohannem Heliae ostendit —
Abbreviated transcription (Latin):
dendus est. Cum eiĩ eẽt in dei creatoris deuotõne
ꝓpensior sit sciens aut ab egỹptis scl̃i cansa a dii¬
mftrationis qua in magna egestate egyptum gub̃¬
pauit post exitum suĩ errorem petit aufre. Gest
uanitatem. nulgi mortuos magis ut deos uenerari
qm uiuos ue ei defretur debitus honor creatori. Bic
g ostendit se lib̾m finsse a una supsticione egy̾pti¬
orũ qnͣdo ne ad dei iniuriam ꝓficeret cieres suosꝰ
tnste mandauit. Qd̾ quid̾ ⁊ apłlos ĩ uenimis se¬
cutos. paulus eñ ⁊ barnabas cum satficari. S uelle
iudissent scientes exosum ħ deo sc̃decunt ueltimẽ¬
ta sua dicentes. Quid fatitis ⁊ nos homines sim̃
nobis sinules. ⁊ sic ꝯpescuerut turbas. Regiud¬
accepta facultate poscendi qd̾cũq tus est ꝯsecut¬
noluisset. auarus ad bonũ dupliciter E
homo dei helẏas ait. Dure petisti. Aiiditate eñ
ñ aidauit discipłm non ẽẽ suꝑ magc̃m helyas. Ea¬

Expanded text:
dendus est. cum enim esset in dei creatoris deuotione dendus est. cum enim esset in dei creatoris deuotione propensior, sciens autem ab Aegyptiis se coli causa administrationis, qua in magna egestate Aegyptum gubernauit, post exitum suum errorem petit auferri certus uanitatem uulgi mortuos magis ut deos uenerari quam uiuos, ne ei deferretur debitus honor creatori. hic ergo ostendit se liberum fuisse uana superstitione Aegyptiorum, quando, ne ad dei iniuriam proficeret, cineres suos transferri mandauit. quod quidem et apostolos inuenimus secutos. Paulus enim et Barnabas, cum sacrificari sibi uelle uidissent, scientes exosum hoc deo sciderunt uestimenta sua dicentes: quid facitis? et nos homines sumus uobis similes, et sic accepta facultate poscendi quodcumque uoluisset auarus ad bonum dupliciter sphomo dei Helias ait: dure petisti. auiditate enim non considerauit discipulum non esse super magistrum. Helias ta
Abbreviated transcription (Latin):
corpiss ñ ut ociosa uagetur. S ex quo detur di¬
tant qui aliud putant ex mare an ex femimna. si ex
femina nõ ꝯuenit. quia aluid in exemelo est ipo¬
uiĩt enĩ ex uro cum costa ditam ⁊aĩam qd mul¬
tis rõrib infirmari docuimꝰ. Unde forteuideat᷑
dari ex femina. maxime ꝓpt̾ saluatorem quẽ sciĩ
Q ued si arbitrantur plus dant femms Aucto¬
ritatem eiñ iuri ĩmautant ĩ feminam. Cum enĩ tã
corꝑis qmͣ anime orignem ex iuro dñt. Qultunt se
dinem exempli a deo traditi ĩmutari nõ posse. Qee¬
sunt uir ⁊ mulier una sint caro. iur dͥma
maior est uir quia ex eo est femina sicut di nai
at apłus. Caput mulieris uir. Causa enĩ moto¬
rem feciturum. nõ substancia. Namxtĩuno cor¬
pore maiora meribra sũt ⁊ minora nõ natura s or¬
dmatione. Ut quid ioseph post ꝓph̾iam adurat
em̃ ꝓpħare potuit ñ iꝓuide locutus ẽẽ are dore¬

Expanded text:
corpus, non ut otiosa uagetur? scorpus, non ut otiosa uagetur? scant, qui aliud putant, ex mare, an ex femina  Suppl. Ex femina? Non convenit, quia aliud in exemplo est: proponunt enim ex viro cum costa datam et animam, quod multionibus infirmari docuimus. Unde forte videatur dari ex femina, maxime propter Salvatorem: quem scimus  femina: quod si arbitrantur, plus dant feminis: auctoritatem enim viri mutant in feminam. Cum enim tam corporis quam animae originem ex viro dicant, convertunt se,dinem exempli a Deo traditum immutari non posse. Qt mulier una sint caro, vir imaaior est uir, quia ex eo est femina, sicut dicit apostolus: caput mulieris uir. causa enim maiorem feeit uirum, non substantia. nam et in uno corpore maiora membra sunt et minora non natura, sed ordine. XXV. UT QVID IOSEPH POST PROFETIAM ADIURAT are potuit, non inprouide locutus esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
t si formatum fu̾it det aĩara ꝓ anima. Si autẽ
informatum fu̾it multatur peciũa ut ꝓbaret nõ
eẽ animam añ formam. Itaq su am formato cor¬
pori datur ñ inconceptu corpis nascitur cum semĩe
dirnuata. ¶am si tum semine ⁊ auima exfistit
ex animei multe aĩe cotidie ꝑeunt. Cum semen
Ruxi quodam ñ ꝓfecit natiuuitati. S si ꝓprius res¬
ꝑiciamus iudebimus quid sequi debearaus. Con¬
templemur facturam ade. In adam enĩ exemplũ
datum est ut ex eo nitlłigatur qua iam forma¬
tum corpus accepit animam. Nam potuerit
animam limo t̾re admiscͥe. ⁊ sic formare corpus
D rõne informabatur. Quia pͥmum oportelut
domũ compagiari. ⁊ sic ħitatorem iduci. Aã
c̾te quia spt̃ est in sicco ħitare ũ pot᷑. Idõ in sang̃¬
ne fertur. ¶C umi gͦ corꝑis linam̃ta ꝯpattañ
fierint uͥ eritanma aut foris uagatur qmoiii
umnitatur cum ratio tradat sic dari eam: ut aĩa⁊

Expanded text:
rit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem rit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. itaque si iam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine deriuata. nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae cottidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit natiuitati. Sed si propius respiciamus, uidebimus quid sequi debeamus. contemplemur facturam Adae; in Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intellegatur, quia iam formatum corpus accepit animam. nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus. sed ratione informabatur, quia primum oportebat domum conpaginari et sic habitatorem induci. anima certe, quia spiritus est, in sicco habitare non potest; ideo in sanguine fertur. cum ergo corporis liniamenta conpacta non fuerint, ubi erit anima? aut foris uagatur, quam diu inmittatur, cum ratio tradat sic dari eam ut animet
Abbreviated transcription (Latin):
futororum m̾itum ñ ħt plenum. Sonde dic̃ sal¬
uator. qui ꝑseũau̾it us in fiẽ ħ salis erit.¬
terenate sunt. Pot̾ ⁊ ex una ade anima tredibile
inderi cet̾as nasci. S ñ ꝯuenit qi soli dõ ħ impos¬
taib uł iudeis. Um etiam ab ip̃is qui xanos se di¬
cunt. Hinc reputetur ⁊ fortiniani eunt ⁊ arria¬
in hnc fidem spnunt. Nam si eo temꝑe equo se¬
nmatur corpus ⁊ ammna gen̾atur ex aiã. Deadam
costam sublatam legimꝰ. ñ tam̃ aĩam natam ex aui¬
mã. E si costa secum hũit aĩam iam ñ nata est s
detratta in ꝑtem. S nͨ hoc scͥptum ẽ. ꝓpħa emi⁊a¬
chanias int̾ ceta qui plasmas inquit aĩam homĩs
meum. Nec y̾saias ab hiis dissentiens ait. Sus
menbra implet corꝑis figurata dicitur incorpore
Ut situt aqua cum sit sine esfigie. Missa tam̃ ĩ uas
figurata uider᷑. Ita ⁊ aĩa cum sit natura incorporea
⁊ sumplex. qua si formatur in corpus singula m̃bra
uiuificans qd̾ quidẽ moyses manifestius tradidit.

Expanded text:
enum. unde dicit saluator: qui perseuerauerit usque ad finem, hic saluus erit.terae natae sunt, potest et ex una Adae anima credibile uideri ceteras nasci? sed non conuenit, quia soli deo hoc postilibus uel ludaeis, uerum etiam ab ipsis, qui Christianos se dicunt, incredibile putetur; et Fotiniani enim et Arriani hanc fidem spernunt. Nam si eo tempore, quo seminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus, non tamen animam natam ex anima; sed si costa secum habuit animam, iam non nata est, sed detracta in partem. sed nec hoc scriptum est. profeta enim Zacharias inter cetera: qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. nec Eseias ab his dissentiens ait: sic membra implet corporis, figurata dicitur in corpore et sicut aqua, cum sit sine effigie, missa tamen in uas figurata uidetur, ita et anima, cum sit natura incorporea et simplex, quasi formatur in corpus singula membra uiuificans. quod quidem Moyses manifestius tradidit d
Abbreviated transcription (Latin):
Et fuerunt ibi us ad qrͣtam gen̾ationẽ. Qd̾
si uerum est nõ solum odio hñtib se reddidit
pccã patrum s ⁊ diligentib nom̃ suũ. Qͥa
⁊ damel abductus est ⁊ tres pu̾i. ⁊ haruch ⁊ ere¬
chieł ⁊ hesora ibi natus ẽ. Liquidꝰ gͦ apparet illud
quenire ꝓposite tsõni qd̃ supͣdiximus. Cum iusti¬

Expanded text:
et fuerunt ibi usque ad quartam generationem. quod et fuerunt ibi usque ad quartam generationem. quod si uerum est, non solum odio habentibus se deus reddidit peccata patrum, sed et diligentibus nomen suum, quia et Danihel abductus est et tres pueri et Baruch et Ezechihel et Hesdra illic natus est. liquido ergo apparet illud conuenire p
Abbreviated transcription (Latin):
dauid diligat t̾enm̃ quem ꝯstat utitr. Porro aũt
mille annos fuisse. Huic additur mĩa der. Ut¬
m ncͣcitate t̃luab suffragantib causis miam acti¬
ꝑe m̾eatur. Qiuia ⁊ ip̃e dei cultorem ⁊ ex elꝰ semi¬
ne ẽ quia amau̾it deum. ⁊ in hoc elem̃tia dei lauda¬
bilis est. Ut odio hñtib se us in t̾ciam ⁊ qrͣtam
reddet ꝓgeniem. ⁊ ñ in milia miliũ. Ut si ĩ qͥn¬
tam ꝓgeniem tractum fu̾it malũ inde it̾m caput
hr̃e incipiat ut ex eo num̾et᷑ us ad t̾ciam ⁊ qͣrtã
ageniem. S dicet quis austori mag̃ amplius
reddendum uistum uidet᷑ qmͣ imnitatori. In aucto¬
rem ꝯgrua datur uradicta. Filiis aũt qd̾̃ plusred
di pena est patrum. ⁊ si q̃ras accessu legis pctores
plus furnt rei sicut ⁊ sametħ. Et post lamech
quib dam tam̃ uidetur sit reddita eẽ pct̃a patrũ m
filios dum in captiuitate dusti st̃ causa patrum

Expanded text:
Dauid diligat dominum, quem constat utique porro ante Dauid diligat dominum, quem constat utique porro ante mille annos fuisse, huic additur miseriam accipere mereatur, quia et ipse dei cultor est et ex eius semine est, qui amauerit deum. et in hoc clementia dei laudabilis est, ut odio habentibus se usque in tertiam et quartam reddat progeniem et non in milia milium, ut si in quintam progeniem tractum fuerit malum, inde iterum caput habere incipiat, ut ex eo numeretur usque ad tertiam et quartam progeniem. Sed dicet quis: \'auctori magis amplius reddendum iustum uidetur, quam imitatori.\' in auctorem congrua datur uindicta, filiis autem quod plus dicit reddi, poena est patrum. et si quaeras, accessu legis peccatores plus fiunt rei, sicut et Lamech et post Lamech. quibusdam tamen uidetur sic reddita esse peccata patrum in filios, dum in captiuitatem ducti sunt causa patrum
Abbreviated transcription (Latin):
luit deus impios patres ut agnoscentes qnͣtum
mali pareret sectatio. ỹdolatrie uł affectus filio¬
rũ reuocarentur ad reu̾entiam treatoris. Nt fi¬
lii timentes ne nicurrerent pcc̃a patrum diligi
obtemꝑarent. Illi aũt attendentes ad neqͥciam
alit̾ hoc int̾p̾tari ceꝑunt dicentes. Patres mã¬
ducauerũt uuam acͥbani: ⁊ dentes filioꝵ stupu¬
pietatem. hic dicitur eis ñ morietur filius ꝓ pa¬
Ut addisc̾ent nõ ĩpime fibi futurum. s hic red¬
di pcc̃a patrum filiis. ut quia impietatem ꝑentu
secuti mala que oblit̾anda erant exemplauerũt
acͥbuis puniantur. Postqmͣ ostendit deus quid ma¬
li pariat ydolatria. Addidit statim que bona diligẽ¬
tes se iseqnͣtur dicens. ⁊ faciens mĩam in milia
miliũ hiis qui diligunt me. ⁊ custodiũt p̾cepta mea
Ut bonum ꝑatris ñ us ad ꝓnepotem sedusq in
milia miliũ reddat. Ut puta si quis ex semine

Expanded text:
luit deus impios patres, ut agnoscentes quantum luit deus impios patres, ut agnoscentes quantum mali pareret sectatio idolatriae uel adfectu filiorum reuocarentur ad reuerentiam creatoris, aut filii timentes, ne incurrerent peccata patrum, dei legi obtemperarent. illi autem adtendentes ad nequitiam aliter hoc interpretari coeperunt dicentes: patres manducauerunt uuam acerbam et dentes filiorum stupupietatem — hinc dicitur eis, non morietur filius pet addiscerent non inpune sibi futurum, sed sic reddi peccata patrum filiis, ut, quia impietatem parentum secuti mala, quae oblitteranda erant, exemplauerunt, acerbius puniantur. Postquam ostendit deus quid mali pariat idolatria, addidit statim quae bona diligentes se sequantur dicens: et faciens misericordiam in milia milium his, qui diligunt me et custodiunt praecepta mea, ut bonum patris non usque ad pronepotem, sed usque in milia milium reddat. ut puta, si quis ex semine
Abbreviated transcription (Latin):
uͥba subprimituõnis aut imꝑitus ẽ. ⁊ t̾giu̾sa¬
tur qui calumpnie mag̃ studet qmͣ doct᷑ne. Porro
aut reꝓmisit quidem deus redd̾e se pcc̃a patrum
filis s qui oderrat eũ. Hec est qui in paterius
malis u̾sati seruiunt ydolis sicut ⁊ patres illorũ
Iste enĩ mimitus dei est: qui honorem nominis eiꝰ
iundicat cieature. Sicut enĩ ustoꝵ filii ⁊ ip̃i iusti
nobilitant in se genus iusticie dum ad patrum et
sua iusticia sublimantur. Ita ⁊ nequissimoꝵ ⁊ ip̃i
filii nequissĩmi crem̃tum faciunt malicie quia ⁊
maloꝵ filii st̃ ⁊ nequiciam illoꝵ exemplarũt ad
ꝑditionem młtoꝵ. Cum t̾rore gͦ locutus uidetur
deus. s u̾m est ⁊ hochabetracon. GLius enĩ ma¬
lum ⁊ mali hominis filiũ non duplici gen̾e execre¬
tur quõ bonum ⁊ bom filiũ dupliti m̾cede ñ cen¬
fequatur ꝑfi nam patris. nepos aut̃ ani ĩmalis
mitatur exisbens sciat se ñ ĩmimẽ futurum a se¬
ueritate sentencie. aut ⁊ si nepos forte ñ aui s pa¬

Expanded text:
uaestionis aut inperitus est aut tergiuersator, qui calumniae magis studet quam doctrinae. porro autem repromisit quidem deus reddere se peccata patrum filiis, sed qui oderint eum, hoc est qui in paternis malis uersati seruiunt idolis, sicut et patres illorum. iste enim inimicus dei est, qui honorem nominis eius uindicat creaturae. sicut enim iustorum filii et ipsi iusti nobilitant in se genus iustitiae, dum et patrum et sua iustitia sublimantur, ita et nequissimorum et ipsi filii nequissimi crementum faciunt malitiae, quia et malorum filii sunt et nequitiam illorum exemplarunt ad perditionem multorum. Cum terrore ergo locutus uidetur deus, sed uerum est, et hoc habet ratio. quis enim malum et mali hominis filium non duplici genere exsecretur, quo modo bonum et boni filium duplici merito censequatur perfidiam patris, nepos autem aui in malis imitator existens sciat se non inmunem futurum a seueritate sententiae, aut si et nepos forte non aui, sed pa
Abbreviated transcription (Latin):
iustus est. Uitatem emm lociuitur. Pccores
aũt uindicantes sua delicta iustificari ñ pꝰ sũt
Unde hiꝰ digne iustꝰ dicitur quia ꝓnũcians pec
implorans. scit eiuĩ dictum in sege. confit̾e ptc̃a
tua ut uistificeris. Quid est aũt in p̾mordio
sermonis confiti nisi indoactum fati s uolunta¬
riũ. Quis enĩ etiam timens deum sine ꝑctõ est.
tũ ⁊ mcegitatione ad misceantur deucta ⁊ alis¬
tiens p̾cemus inuiti. Not̾ tam̃ ⁊ de ed diti uł sẽ¬
tiri qui cathetuminus dicitur ⁊ accedensad fu¬
dem uistificetur. Cum enĩ petit ĩmutari se sñ
dulno ꝑctõrem se ꝯfitetur ut iustificetur.¬
in serpentem dedit. Nam quid mirũ si dẏapolul sa
ignoratis aititudinem sachme Us adeo aũt na¬
tũra serpens fuit ut dicetur illi supͣ pertus ⁊ uẽtrẽ
tim tepes. ⁊ t̾ram edes̃ om̃ib diebus uite tue:
Het longe st a conditõne sathane.aia i corpe

Expanded text:
iustus est — ueritatem enim loquitur —, peccatores autem uindicantes sua delicta iustificari non possunt. unde huius modi digne iustus dicitur, quia pronuntians peccrdiam dei inplorans. scit enim dictum in lege: confitere peccata tua, ut iustificeris. quid est autem in primordio sermonis confiteri, nisi non coactum fateri, sed uoluntarium? quis enim, etiam timens deum, sine peccato est, cum et in cogitatione admisceantur delicta et altiens peccemus inuiti? potest tamen et de eo dici uel sentiri, quia catechumenus dicitur, ut accedens ad fidem iustificetur. cum enim petit inmutari se, sine dubio peccatorem se confitetur, ut iustificetur.in serpentem dedit. nam quid mirum si diabolus sapiignoratis altitudinem satanae? usque adeo autem natura serpens fuit, ut diceretur illi: supra pectus et uentrem tuum repes et terram edes omnibus diebus uitae tuae. haec longe sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacrilegi mn legem dei. Honorandi uero diligen¬
tes deum ⁊ dũcipline cultores. Hii enĩ diuites aput
deum hñtur. qui bone qu̾sationis st̾. ⁊ qnͣto ĩ mũto
ꝯtemꝑtibiles sũt. tanto magis honorificatores in ce¬
lo. Nam qui beneficium temꝑis hñt mampliandiᷤ
facultatib si se cognoscant ⁊ dei intlłigant uolunta¬
tem. quia t̾ram om̃ib dedit. ⁊ solem suũ cunctis oriri
uibet. ⁊ pluuias indiscretas effudit. Iniquitas aũt
temꝑis aut forturte eecasionis aut indigentia quib¬
dam abnegat que deus om̃ib dedit. Ip̃ĩ ministrant
eis. Ut ꝑspicientes dei uoluntatem nõ solũ ĩ m̃do
s ⁊ in celo diuites st̾. ne panci temꝑis diuitie exclu¬
dant et̾nas. Illi uͥo quos pauꝑtatis causa despicien¬
dos putant si futurum dei iudicium ꝯtemplantur.
illic semꝑ diuites erunt. ubi diuites seculi egebñt
penitentes se paupes non fuisse. salomon ari

Expanded text:
et sacrilegi in legem dei, honorandi uero diligenet sacrilegi in legem dei, honorandi uero diligentes deum et disciplinae cultores. Hi enim diuites apud deum habentur, qui bonae conuersationis sunt, et quanto in mundo contemptibiles sunt, tanto magis honorificentiores in caelo. nam qui beneficium temporis habent in ampliandis facultatibus, si se cognoscant et dei intellegant uoluntatem, - quia terram omnibus dedit et solem suum cunctis oriri iubet et pluuias indiscretas effundit, iniquitas autem temporis aut fortuitae occasiones aut indigentia quibusdam abnegat quae deus omnibus dedit — ipsi ministrent eis, ut perspicientes dei uoluntatem non solum in mundo, sed et in caelo diuites sint, ne pauci temporis diuitiae excludant aeternas, illi uero quos paupertatis causa despiciendos putant, si futurum dei iudicium contemplantur, illic semper diuites erunt, ubi diuites saeculi egebunt paenitentes se pauperes non fuisse.\'
Abbreviated transcription (Latin):
mulier scire potuit. ⁊ intellig̾e sibilum serpentũ cũ
multos sciamus auium uoces disc̾nere: Nam ⁊ cõ¬
stat dẏabolum euis singua uti. cuiꝰ corpus intͣuerit
nͨ alit̾ falleret musierem. ac ꝑ hoc serpentis ore locu¬
Qtus est ꝑ serpentem. Legimius ap̃ salomonem di¬
ues ⁊ pmrꝑ obiuauerunt fecit autem ambos deus
sertio. Nam scͥptura ne pauꝑem deum. Rxin¬
ꝯtempnendum deceret. ⁊ diuitem honorificandum
ostendit amborum opificem eẽ deum. Non utiꝑ
in pauꝑtate ⁊ diuicuis. s in id qd̾ st̃. Si enĩ faculta¬
tib abĩuicem discrepant. non tanĩ nature sub̾a:
Nes euim quia octasiones ꝓuentus quosdam faci¬
unt in mũdo. aut ꝓsperos in diuiciis aut infaustos
in paurꝑtate. Idcͥto despiciendi st̾ quos ñ deus humi¬
liauit aut suscipiendi quib u̾itas nõ dedit. ⁊ estimo¬
niũ. Contempnendi plane st̾. S corruptores moꝵ

Expanded text:
mulier scire potuit et intellegere sibilum serpentum, cum mulier scire potuit et intellegere sibilum serpentum, cum multos sciamus auium uoces discernere? nam et constat diabolum eius lingua uti, cuius corpus intrauerit; nec aliter falleret mulierem. ac per hoc serpentis ore locutus est per serpentem. XXXII. LEGIMUS APUD SOLOMONEM: \'DIUES ET PAUPER OBUIAUERUNT; FECIT AUTEM AMBOS DEUS\sertio. nam scriptura, ne pauperem contemnendum doceret et diuitem honorificandum, ostendit amborum opificem esse deum, non utique in paupertate et diuitiis, sed in id quod sunt. si enim facultatibus ab inuicem discrepant, non tamen naturae substantia. nec enim quia occasiones prouentus quosdam faciunt in mundo aut prosperos in diuitiis aut infaustos in paupertate, idcirco despiciendi sunt quos non deus humiliauit, aut suspiciendi quibus ueritas non dedit testimonium. contemnendi plane sunt, sed corruptores morum