comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Roma ñ hũit. cuiꝰ dñs apphendisse dexca̾m
dicebat᷑. cuiꝰ fere usꝙ ad remota orientis
terror excesserat. a die successionis oct̾.
diuino cepit iudicio reꝑbari ad̾o ut hii
quos ante securos menia ñ reddebant.
regredi cõminus ausi sint.⁊ ei de ꝓsꝑita¬
te successuum infestare. Reuera digituᷤ
b̾i ẽ hic dexc̾e excelsi repentina mutatio
parcentis ad huc. ⁊ in ira corriꝑe differen¬
tis Utinam saꝑet ⁊ intelligẽt. ⁊ nouissi¬
ma ꝓuid̾et. qͥtot detͥmenta p̃sentium
q̃dam sunc indicia futuroꝵ. Om̃ib gͥ
ab inicio rite ꝑspectis dñi ⁊ patͤs mei
magna eos cõuenit exultatione gaude.
qd de om̃i gan carne sirgularit̾ sunt ad

Expanded text:
Roma non habuit, cujus Dominus apprehendisse dexteram Roma non habuit, cujus Dominus apprehendisse dexteram dicebatur, cujus fere usque ad remota Orientis terror excesserat a die susceptionis, Otto divino cæpit judicio reprobari, adeo ut hi quos ante securos mænia non reddebant, congredi cominus ausi sint et ei de prosperitate successuum insultare? Revera digitus Dei est hic, dexteræ Excelsi repentina mutatio, parcentis adhuc et in ira corripere differentis. Utinam saperet, et intelligeret et novissima provideret, quia tot detrimenta præsentium quædam sunt indicia futurorum! Omnibus igitur ab initio rite perspectis, domini et patres mei, magna vos convenit exsultatione gaudere, quod de
Abbreviated transcription (Latin):
formamꝙ dabit posteris ⁊ exemplum.
ne a iusticia ⁊ u̾itate ꝑsequtionis cuiꝰlibec
errore discedant adhec. Sp̃s quoꝙ testi¬
monium ꝑhibet spu̾i nr̃o. quia nobiscũ
scismaticum illum publiea om̃iũ conscĩa
respuit ⁊ condemꝑnat. ⁊ electũ nobis¬
electu ancistitẽ. sincere caritatis ⁊ reue¬
rentie brachiis amplexat᷑. Oꝑa si quidem
illrus manifesta sunt. oꝑa scđe maledi¬
cꝰtionis ⁊ scandali opus aut̃ istiꝰ in bñdie¬
tione ẽ. ⁊ fauor eiꝰ in gentes cotidie con¬
ualescit. Corda enim om̃iũ nobiscũ sũt.
eoꝵ etiam quoꝵ lingue nob̾ qͣlibec scłari
necessitate reclamant. ad̾o ut si ñdũ car¬
porib. de cordib tñ om̃ium uerum sit ee¬
cłiam tͥumphassẽ. Nonne in eos qͥ ab hac
fidi unitate dissentiunt. ubtio diuira
manifeste ꝓcedit. ⁊ uoluntas eiꝰ euidentib
indiciis declarata patescit: Nonne enim¬
pͥnceps ille cui similem a multo tempore

Expanded text:
formamque dabit posteris et exemplum, formamque dabit posteris et exemplum, ne a justitia et veritate persecutionis cujuslibet errore discedant. Ad hæc Spiritus quoque testimonium perhibet spiritui nostro quia nobiscum schismaticum illum publica omnium conscientia respuit et condemnat, et electum nobis antistitem sinceræ charitatis et rerentiae brachiis amplexatur. Opera siquidem illius manifesta sunt, opera scilicet maledictionis et scandali, opus autem istius in benedictione est, et favor ejus in gentes quotidie convalescit. Corda enim omnium nobiscum sunt, eorum etiam quorum linguae nobis qualibet saeculari necessitate reclamant, adeo ut si nondum de corporibus, de cordibus tamen omnium verum sit Ecclesiam triumphasse. Nonne enim in eos qui ab hac fidei unitate dissentiunt ultio divina manifeste procedit, et voluntas ejus evidentibus indiciis declarata patescit? Nonne princeps ille, cui similem a multo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio contemplari eiq referre grãs. qͥ
sc̃o collegio eoꝵ prudentiam contulit ⁊
iurtutem. qui ⁊ serpentis declinare ma¬
liciam. ⁊ grassantis suꝑbie ualuerunt
repellere pͣuitatem: S neq nom̃ partiᷤᷤ
tantilla eoꝵ meret᷑ exceptio. nec tinuu̾sita¬
tem urãm partis docet applłone doc̃i. quia
ꝑditoꝵ segregatio numerũ ñ minuit ele¬
otaꝵ. nec detͥmentũ sentit area dñi. si gra¬
nis manentib palee uentilabro purgan¬
te recedunt. Igit᷑ omĩa recensenti mani¬
festum qͦ sc̃itatis ⁊ elus consecͣuit inicia pro¬
cessum iuncta prudentie fortitũdo dire¬
xit. patientia debito consumabit effectu
pacem d̃o uolente ꝑscuerantie fides incõ¬
cussa p̾stabit. Nichil hic carnale. nichil
t̾renũ nichil eoꝵ ãd pͥuatam utilitatẽ
oculi respexerunt. s ad cõmune bonũ
⁊ honorem eccłie totis eos constat hane¬
lasse desideriis. totis uirib insudasse

Expanded text:
gaudio contemplari, eique referre gratias qui gaudio contemplari, eique referre gratias qui sancto collegio vestro prudentiam contulit et virtutem, qua et serpentis declinare malitiam et grassantis superbiæ valuistis repellere pravitatem. Sed neque nomen partis tantilla eorum meretur exceptio, nec universitatem nostram partis decet apellatione censeri, quia perditorum segregatio numerum non minuit electorum, nec detrimentum senit area Domini, si granis manentibus paleæ ventilabro purgante discedunt. Igitur omnia recensenti manifestum quod sanctitatis zelus consecravit inita, processum juncta prudentiæ fortitudo direxit, patientia debito consummabit effectu, pacem Deo volente perseverantiæ fides inconcussa præstabit. Nihil hic carnale, nihil terrenum, nihil vestri ad privatam utilitatem oculi respexerunt, sed ad commune bonum et honorem Ecclesiæ totis vos constat anhelasse desideriis, totis viribus insudasse
Abbreviated transcription (Latin):
cũ symoniacam constet int̃cessisse ꝑ omĩa
pͣuitatẽ. sicut refusa senatiu popłoꝙ ro¬
mano. pecunia. publicisꝙ palam edifici¬
is impensa conuincit: S ⁊ hoc immaniꝰ
semꝑ ẽ dñata pͥncipib. officialis sui manci¬
paret᷑ obsequio. quo ⁊ incõꝑabilis pͥuilegi¬
um maiestatis amitt̾et. ⁊ ad miserabilem
statũ conditionis nouissime deueni¬
ret. Et nos quidẽ ñ potiumꝰ ħ ocłis p̃sen¬
tib intueri. s uĩtas adnos ꝑ eos qͥ uide¬
runt fideli drelatione ꝑuenit. Qd̃ aut̃
gestum est p̃ublice: multoꝵ nob̾ testimo¬
nio potuit confirmari p̃sertĩ cũ testes
p̃cepte dignitatis honore p̾fulgeant ⁊ sim¬
plex absolutam reddat concordia uĩtatem.
Hac gͥ parte de qͣlitate negocii ⁊ ꝑsonaꝵ mĩ¬
tis estimata. iocundum mͥ ẽ ad parcem al
tãm ocłos animũꝙ conu̾t̾e. ⁊ opus eoꝵ qui
elegerunt ꝑ singłas partes toto mentis

Expanded text:
cum Simoniacam constet intercessisse per omnia cum Simoniacam constet intercessisse per omnia pravitatem, sicut refusa senatui populoque Romano pecunia, publicisque palam ædificiis impensa convincit? Sed et hoc immanius semper est dominata principibus, officialis sui manciparetur obsequio quo et incomparabilis privilegium majestatis amitteret et ad miserabilem statum conditionis novissime deveniret. Et nos quidem non potuimus hæc oculis præsentibus intueri, sed veritas ad nos per eos qui viderunt fideli relatione gestum est, multorum nobis testimonio potuit confirmari, praesertim cum testes praereptae dignitatis honore praefulgeant, et simplex absolutam reddat concordia veritatem. Hac igitur parte de qualitate negotii et personarum meritis aestimata, jucundum mihi est ad partem ateram oculos animumque convertere, et opus eorum qui elegerunt per singulas partes toto mentis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sio p̃signabat. Int̾ea reseracis eccłie fo¬
rib uifame illud maledictoꝵ genus ir¬
rupre. hoc enĩ cognationis illius uetus
agnom̃ est. de qua ad effundendã bñdie¬
tionẽ in om̃s gͥs pontifex dicebat᷑ altissi¬
mi. Qualit̃ aut̃ de stirpe maledietõnis
obꝓbrium m̃ita contͣete nouit̾ execͣcio¬
nis atcollunt. Discurrentib gͥ armis
rum. ⁊ lasctua qͣrtͥumphantiũ acclamatio
resultaret. Hoꝵ manib deniq pluiiali cõ¬
posito: ad palatium usꝙ ꝑductus ẽ. comi¬
tantib hiis paucisq sac̾dotib. quoꝵ infa¬
mis questus est simplicitatẽ ꝑegnoꝵ elude
⁊ assidius altare beati petͥ sacrilegiis infe¬
stare. Porro hec inicia eius sunt meliore ga¬
uisa ꝓcessu. si quis uł emendicate erecͣcio¬
nis orinem. uł redemptã laice grãm po¬
testatem exquirat. Nonne enĩ sacͥlegii faci¬
nꝰ de maiori cumulum iniqͥtate cõtͣxit.

Expanded text:
versio præsignabat. Interea reseratis ecclesiæ foversio præsignabat. Interea reseratis ecclesiæ foribus, infame illud maledictorum genus irrupit: hoc enim cognationis illius vetus agnomen est, de qua ad effundendam benedictionem in omnes gentes pontifex dicebatur assumi. Qualiter autem de stirpe maledictionisopprobrium merita contractæ noviter exsecrationis attolunt. Discurrentibus igitur arum et lasciva quasi triumphantium acclamatio resultaret. Horum manibus denique pluviali composito, ad palatium usque perductus est, comitantibus his paucisque sacerdotibus, quorum infamis quæstus est simplicitatem peregrinorum eludere et assiduis altare beati Petri sacrilegiis infestare. Porro hæc initia ejus nont sunt meliore gavisa processu, si quis vel emendicatæ exsecrationis ordinem vel redemptam laicæ gratiam potestatis exquirat. Nonne enim sacrilegii facinus de majori cumulum iniquitate contraxit,
Abbreviated transcription (Latin):
ũstꝰ affectauit ad ꝓpͥam ꝑtͣhere uolup¬
tatem. ⁊ a dexcͥs rrgis ad detestabiles sa¬
chane tͣnsferre complexus. Uisa tã
totius fere umu̾sitatis concordia de¬
sꝑati. ad unitatem statim redituri
fuerant. uł inuiti. S stupentib ipĩs
ideoꝙ cessantib. scismatici maioris
ouitiꝰ effrenata ñ tulit ambitio. p̃ꝑa¬
toꝙ furtim sicut dẽ pluuiali de ma¬
nib offerentis arrepto in hum̃os
suos tanta festinacione coniecre.
ut herentib collo fimbrtis pauiment̃
lamb̾et pars suꝑior indum̃ti. Sic indu¬
tus ad cathedram nullo adhuc etiam p̃¬
dictoꝵ comitante cucurrio. nom̃ ip̃e s ui¬
ctoris acclamans. ⁊ ad suffragandũ sͥ ⁊ de¬
cantandas laules p̾paratos impudent̃
ex hortans. Mtrum spectacłm. nec mani¬
festo carens future u̾itatis auspicio.
sciłc qd̾ hic ei in ruiam q̃nq u̾tet᷑ ascen¬
sus. sic ip̃a p̾sumpte clamidis inu̾sa cõ¬

Expanded text:
versis affectavit ad propriam pertrahere volunversis affectavit ad propriam pertrahere voluntatem, et a dextris Regis ad detestabiles Satanæ transferre complexus. Visa tamen totius fere universitatis concordia desperati, ad unitatem statim redituri fuerant vel inviti: sed, stupentibus ipsis ideoque cessantibus, schismatici majoris diutius effrenata non tulit ambitio, præparatoque furtim, sicut dicitur, pluviali de manibus offerentis arrepto, in humeros suos tanta festinatione conjecit, ut hærentibus collo fimbriis pavimentum lamberet pars superior indumenti. Sic indutus ad cathedram, nullo adhuc etiam prædictorum comitante cucurrit, nomen ipse sibi victoris acclamans, et ad suffragandum sibi et decantandas laudes præparatos impudenter exhortans. Mirum spectaculum, nec manifesto carens futuræ veritatis auspicio, scilicet quod hic ei in ruinam quandoque vertetur ascensus, sicut ipsa præsumptæ chlamydis inversa con
Abbreviated transcription (Latin):
uerum est. uo cet̾is laborantib solus p̃¬
tature sicuo dr̃ ab electõne discessĩt.
qͣm hora pͣndii uidebat᷑ instare. ne atudꝰ
desid̾io suo fraũdaret᷑ exactor ⁊ mania
adu̾sus negligentes manꝰ inciꝑent ui¬
sc̃a murmurare. Aliꝰ affectate cancellarie
confuiꝰ obꝓbrio. ⁊ aliene p̃lationis hono¬
re deiectus. conceptũ de inuidia ꝑsona¬
le oddrũ in eccłiã cõu̾t̾e tem̾aria maligni¬
tate p̃sumpsit Texeiꝰ uͦ soluis int̾ alios pe¬
riture pͥuilegio carnis exultans. arbit᷑¬
tus est nichil negandũ sangͥni. nichil
sac̾s canonib deferendũ. Neꝙ enĩ debitã
s inuicem de pari litt̾aꝵ imꝑitia respon¬
Ueres. S ⁊ apłice seũitatis eõs disciplina
terrebat. ne eoꝵ p̃cipitẽ cohib̾et auda¬
ciã ⁊ uagos tem̾arie cupiditatis frena¬
rec excursus. hic numerꝰ. hec tanta ꝑi¬
tia. hoc tam uen̾abile scm̃q collegnim.
eccłiam di umacłatã scłc sponsam fi¬

Expanded text:
 ut caeteris laborantibus, solus praemature, sicut dicitur, ab electione discesserit, quoniam hora prandii videbatur instare, ne avidus desiderio suo fraudaretur exactor et inania adversus negligentes manus inciperent viscera murmurare. Alius, affectatae cancellariae confusus opprobrio et alienae praelationis honore dejectus, conceptum de invidia personale odium in Ecclesiam convertere temeraria malignitate praesumpsit. Tertius vero, solius inter alios periturae privilegio carnis exsultans, arbitratus est nihil negandum sanguini, nihil sacris canonibus deferendum: neque enim sibi invicem de pari litterarum imperitia responderet. Sed et apostolicæ severitatis eos disciplina terrebat, ne eorum præcipitem cohiberet audaciam et vagos temerariæ cupiditatis frenaret excursus. Hic numerus, hæc tanta peritia, hoc tam venerabile sanctumque collegium Ecclesiam Dei, immaculatam scilicet sponsam di
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ int̾im aliqua possent de ipĩs euen¬
tib anspicari. da gͥ de arbitͥo regis arglie
tota cã pendebat. exaudiendus erat
ꝑotiꝰ: qͣm seuĩtatis alicuiꝰ austeritate
ligio p̃sulum pͥncipũ fides. ppłi congͣ¬
tulatio deuota firmauit. nec rei effici¬
entiam cõmunib rrgłis. s qͦ magis ac¬
celerari posset. eccłiastice potiꝰ indulgen¬
tie destinauit: Qd̾ si de indulgentia con¬
tra eas dem regłas constat ẽẽ delictũ ni¬
chil tñ cͥminis int̾cessit. uulisꝙ mõdi¬
cum totiꝰ corporis sanitas asseruata com¬
pensat. hic c̾ce ⁊elus eoꝵ ħ fuit dispen¬
sationis intent̾o. qͣm ñ ultronea uolun¬
tas obtulit. s importunitaᷤtis necessita¬

Expanded text:
atque interim aliqua possent de ipsis evenatque interim aliqua possent de ipsis eventibus auspicari. Quia igitur de arbitrio regis Anglorum tota causa pendebat, exaudiendus erat potius quam severitatis alicujus austeritate ligio praesulum, principum fides, populi congratulatio devota firmavit; nec rei efficientiam communibus regulis, sed quod magis accelerari posset, ecclesiasticae potius indulgentiae destinavit. Quod si quid de indulgentia contra easdem regulas constat esse delictum, nihil tamen criminis intercessit, vulnusque modicum totius operis sanitas asservata compensat. Hic certe zelus eorum, haec fuit dispensationis intentio, quam non ultronea voluntas obtulit, sed importunita
Abbreviated transcription (Latin):
dam astucia p̃dicarent. Euentũ sccłe rei
oubie potiꝰ expecꝰtandũ. qͣm subicien¬
oam forcuitis casib tantoꝵ pͥncipum
maiestatem. Non oporc̾e eos tem̃itate
nune festinationis in uolui. qͦs securiꝰ
illesos: sola potãt expectatio cõseruare.
Rom̃. eccłiam semꝑ hoñosam exticisse
pͥncipib. utgum aliqͥn data occõne
ponendum. donec cupiditatis penas
ambitio detestanda luisset. Soluendũ
gna sufficere. donec diuina uoluntas
signis eiudentiorib appareret. Accede
tres illos uł ad mõdicum tempꝰ q̃libet
occ̃o suspendisset. Pret̾ea cũ animos re¬
gũ in fauorem dñi nr̃i om̃iũ conseĩa cre¬
Set inclinatos: in partẽ imꝑatoris cestis¬
se dilatõne p̃stita cred̾ent᷑. ⁊ patilomunꝰ
detͥm̃enti susꝑitio. qͣm noticia forte iũ¬
tatis afferret. S ⁊ rex francoꝵ rei diffi¬
nitõnẽ. Regis angł uoluntati cõmisat.
ũ dilatõnis. ut qͣnto sꝑaciosius: tanto
utiliꝰ utriꝙ regi posset ẽẽ consultum.

Expanded text:
 eventum scilicet rei dubiae potius exspectandum quam subjiciendam fortuitis casibus tantorum principum majestatem, non oportere eos temeritate nimiae festinationis involvi quos securius illaesos sola poterat exspectatio conservare, Romanam Ecclesiam semper onerosam exstitisse principibus, jugum aliquando data occasione ponendum, donec cupiditatis poenas ambitio detestanda luisset, solvendum gna sufficere, donec divina voluntas signis evidentioribus appareret. Accedebtres vestros vel ad modicum tempus quaelibet occasio suspendisset. Praeterea, cum animos regum in favorem domini nostri omnium conscientia crederet inclinatos, in partes imperatoris cessisse dilationei suspicio quam notitia forte veritatis afferret. Sed et rex Francorum rei diffinitionem regis Anglorum voluntati commiserat, um dilationis, ut quanto spatiosius, tanto utilius utrique regi posset esse consultum,
Abbreviated transcription (Latin):
tate consistimꝰ. qd̾ herecicã pͣ uitatẽ cũ suo
oetestant᷑ auctore: eis debet᷑ gr̃a qͥ ceꝑũt.
a qͥb nos auctoritatem duximꝰ ⁊ exem
ꝓpt̾ timores nocturnos fidelib excubi¬
is ambiend. Ad eos uelud ad luẽnã suꝑ cã¬
delabrum positã orientalis parit̃ ⁊ oc¬
eidentalis concurrit eccłia. s ⁊ ad insu¬
las que ꝓcul sunt sonus uĩtatis exiuit.
tu discrimina uenerunt audient sa¬
saplentiam salomonis. licet enĩ nos pli¬
ma locoꝵ spacia disiungant: caritas
semꝑ in duisa coniungit. qͦs unꝰ sp̃s.
una fides. una confessio dirtgio ad sa¬
lutem. In hac decreuimꝰ cũ eis cõstan¬
in hac cũ uoluntas d̾uuna decreuĩt:
moriendũ. quia neq mors. neꝙ uita
absentiam. qm̃ uen̾abilib patͥb nĩis se¬
Dis apłice legatis assistimus. cũ eis coto
contͣhant: qͣm terroris reu̾entia disci¬
pline. Uiri funt. quoꝵ scĩtatẽ mirat᷑ po

Expanded text:
imus, quod haereticam pravitatem cum suo detestamur auctore, vobis debetur gratia qui coepistis, a quibus nos auctoritatem duximus et exepropter timores nocturnos fidelibus excubiis ambiendus . Ad vos, velut ad lucernam super candelabrum positam , Orientalis pariter et Occidentalis concurrit Ecclesia, sed ad insulas quae procul sunt, sonus veritatis exivit, per discrimina multa venerunt audire sapientiam Salomonis . Licet enim nos plurima locorum spatia disjungant, charitas semper indivisa conjungit quos unus spiritus, una fides, una confessio dirigit ad salutem. In hac decrevimus vobiscum constanin hac, cum voluntas divina decreverit, moriendum, quia neque mors, neque vita, absentiam, quoniam venerabilibus Patribus nostris sedis apostolicae legatis assistimus, cum eis toto contrahant quam terroris reverentia disciplinae. Viri sunt, quorum sanctitatem miratur po
Abbreviated transcription (Latin):
tes ł lubͥcos glacie. ł scopłis exasꝑatos. Uniũ¬
sa teꝯ ꝑtuli q̃ dolui dum perferres. ħ enim
est int̾ amicos aĩoꝵ ꝯcordia. ut nͥl ab altero
sit alienũ. nͥl alt̾i singulare. Omĩa facit
eis unam rem publicam uoluntas una. hiᷤ
amicitie legib actum nou̾is ut menioria
reu̾terer ad te. ꝯpassiõe eẽm iuxta te. in¬
om̃ib agerem prote. Audiuit gͥ ⁊ exauch¬
uit dñs dñs clamorem corcdis mei. qm̃ ⁊ con
salutari obsequio ad eccłiam ⁊ cũ salute re¬

Expanded text:
el lubricos glacie, vel scopulis exasperatos. Universa tecum pertuli, quae dolui dum perferres. Haec enim est inter amicos animorum concordia, ut nihil ab altero sit alienum, nihil alteri singulare, Omnia facit eis unam rempublicam voluntas 177 una. His amicitiae legibus actum noveris ut memoria reverterer ad te, compassione essem juxta te, orationibus agerem pro te. Audivit igitur et exaudivit Dominus clamorem cordis mei, quoniam, et cum salutari obsequio ad Ecclesiam, et cum salute re
Abbreviated transcription (Latin):
quousq regemur oppressis differre sub¬
siclium. ħ ac enĩ cełitate p̃r̃anda sunt bñ¬
ficia. ut ea potius accipiat in prouidꝰ. quã
importunus extorq̃at. uñ ⁊ expectatas p̃ ces
anteire decreui. ne si rogatus subuenirẽ.
sero subuenisse iudicarer. Ur̾ hoc uincłatꝰ
ñ tacebit. cui spontaneus ⁊ hilaris ad om̃em
me obtuli humanitatem. Illũ sepius in
bñdictionib uisitaui diligent̾ om̃ia pro¬
sequtus. quib ł carc̾ales angustie. ł in opra

Expanded text:
quousque rogemur, oppressis differre subsidium. Hac enim celeritate praestanda sunt beneficia, ut ea potius accipiat improvidus quam importunus extorqueat. Unde et exspectatas preces anteire decrevi, ne si rogatus subvenirem, sero subvenisse judicarer. Vester hoc vinculatus non tacebit, cui spontaneus et hilaris ad omnem me obtuli humanitatem. Illum saepius in benedictionibus visitavi, diligenter omnia persecutus, quibus vel carcerales angusti
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ discipulo. quẽ intincta bucella magi
institutionem signaret. Porro si quis di¬
cat ex intincto pane quẽ traditori dominꝰ
porrexit p̃fatam em̾̃sisse consuetudinem
oporteat cõmunicaturis panem qui õscen
ei cedendum putarem. si panem illum
xꝑi corpus fuisse uel euuangłium. ł ple¬
na fidei reliquisset auctoritas. Cẽcerum
ł tenuerit scienti manifestũ est alius fu
tinctam. uidam q prius ad mortem signa¬
tũ corꝑe ꝗ erat traditurus qͣm bucella
panis ꝓderet tđitorem. De qͣ bucel¬
la sic august̾. suꝑ ioħem scribens ait. Non
autem ut putant quidam negli genter
legentes tunc uidas corpꝰ xꝑi accepit. In¬
telligendum enĩ est ꝙ iam omnib eis di¬
stribuerat dñs sacmentum corꝑis ⁊ san¬
euidentissime narrat. Hac din ad hoc
uentum uͥ scd̾m narrationẽ ioħis aꝑtis¬
sime dñs ꝑ bucellam tinctam atq por¬
rectam suum exprimit tͣclitorem. fortas¬

Expanded text:
tantum discipulo, quem intincta buccella Magistantum discipulo, quem intincta buccella Magisinstitutionem significaret. Porro si quis dicat ex intincto pane, quem traditori Christus porrexit, praefatam emersisse consuetudinem, oporteat communicaturis panem qui de coelilli credendum putarem, si panem illum Christi corpus fuisse, vel Evangelium, vel plena fidei reliquisset auctoritas. Caeterum vel tenuiter scienti manifestum est aliud fuitinctam, Judamque prius ad mortem saginatum corpore quod erat traditurus, quam buccella panis proderet traditorem. De qua buccella sic Augustinus super Joannem scribens, ait: Non autem, ut putanlegentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum enim est quod jam omnibus eis distribuerat Dominus corporis et sanevidentissime narrat; ac deinde ad hoc ventum, ubi, secundum narrationem Joannis, apertissime Dominus per bucellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem. Fortas
Abbreviated transcription (Latin):
abolendus. His auctoritatib instructos
culpa respicit. si mali nt post consuetu¬
dinem d̾uiare ꝙͣ sectari u̾itatem. Quod
tus eigiles. ⁊ uideas ꝗͣ tradition sacra¬
mentoꝵ altaris. quoniam uestro crebs¬
est monasterio nec euuangeli a ꝑsonãt
nec d̾creta concordant. In eo enĩ consue¬
tudinis est eucaristiam nulli nisi inten¬
ctam dari. qd nec ex dñica institutione
nec ex sanctionib autenticis reppttͣ assũp¬
tum. Si Matheum consulis. si marchum
si lucam. seorsum pane̾ traditum inuenies.
seorsum uinum. Uñde quidem ⁊ sic papa
uilus ait. Illud quid̾e ꝙ complem̃to com¬
munionis quidam intinctam trãdunt
eucanstiam popłis. Non hoc prolatũ ex
euuangłio testimoniũ reꝑꝑerunt. uͥ apłis
corpus ⁊ sanguinẽ suũ dñs cõmendauit.
Seorsum panis. ⁊ seorsum calicis cõmenda¬
tio cominemorat᷑. Nam intinctũ panẽ
aluis p̾buisse xꝑm ñ legius. excepto illo

Expanded text:
abolendus. His auctoritatibus instructos abolendus. His auctoritatibus instructos culpa respicit, si malunt post consuetudinem deviare quam sectari veritatem. Quod traditioni sacramentorum altaris, quae in vestro est celebris monasterio, nec evangelica consonant, nec decreta concordant. In eo enim consuetudinis est eucharistiam nulli nisi intinctam dari: quod nec ex Dominica institutione, nec ex 98 sanctionibus authenticis repetitur assumptum. Si Matthaeum consulis, si Marcum, si Lucam, seorsum invenies traditum panem, seorsum vinum. Unde et sic papa Julius ait: « Illud quod pro complemento communionis, quidam intinctam tradunt eucharistiam populis, non hoc prolatum ex Evangelio testimonium reperiunt, ubi apostolis corpus et sanguinem suum Dominus commendavit. Seorsum enim panis et seorsum calicis commendatio commemoratur. Nam intinctum panem aliis praebuisse Christum non legimus, excepto uno
Abbreviated transcription (Latin):
scripto imꝓbare quem approbatis errorem.
salutari. Quis exustus siti oblatam fidelib
aquam piecit. Aut quis egrotare maluit
quã nigra ⁊ horrenda manu echiopum as
In pͥmis gͥ actendas iudicialem ẽẽ ꝑtinatĩa.
consuetũdinem p̾ferre ueritati. sec lib̃uis
est a culpa. cui uel auctoritatem constat
obsistere ł aduersari rationem. Nou̾at hoc
augustus in t̾cio libro dͤ unico baptismo
his scribens u̾bis. Ueritate manifestata ce¬
uat consuetudo ueritat. Iterũ. Nemo con¬
suetudinem rationi ⁊ ueritati p̃ponat. ꝙr
Iterũ d baptismo qͥ contempta ueritate pre¬
sumit consuetudinem sequi. aut circa
fiatres inuidus est ⁊ malignus qͥb ueritas
reuelatur. aut circa dm ingͣtus est. cutꝰm
spiratione eccłia eius instruit᷑. slam¬
ritas. Non dixit. Ego sum consuetudo.
sit paulo ueritatem p̃dicanti. de eodem
ciprianus. Consuetudo qͣtũ uis uetusta.
qͣntũ uis uulgata. u̾icati om̃ino est post¬
ponenda. ⁊ usus qui u̾itati est contrariuᷤ.

Expanded text:
improbare, quem approbatis errorem. salutari. Quis exustus siti oblatam fictilibus aquam projecit? aut quis aegrotare maluit quam nigra et horrenda manu Aethiopis Imprimis igitur attendas judicialem esse pertinaciam, consuetudinem praeferre veritati, nec liber est usus a culpa, cui vel auctoritatem constat obsistere, vel adversari rationem. Noverat hoc Augustinus in tertio libro de unico baptismo, his scribens verbis: Veritate manifesta cedat consuetudo rationi: nemo consuetudinem veritati Item in libro De baptismo: Qui contempta veritate praesumit consuetudfratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruitur. ritas . Non dixit: Ego sum consuetudo. sit Paulo praedicanti veritatemibet consuetudo, quantumuis uetusta, quantumuis uulgata, ueritati est omnino postponenda et usus qui ueritati est contrarius
Abbreviated transcription (Latin):
teram maritis ex uyorib dͤcẽdentib bo¬
na eoꝵ mobilia a potestate scłari diri
euaserant.⁊ in portu post modum spo¬
liabant᷑: damnamꝰ. ⁊ ne quis eas futu¬
ris temꝑib renouare p̾sumat: auctori¬
tate aplica int̾dimus. Iniqum enĩ esse
censemus. ut quem diuine clementie
magnitudo a seuientiᷤᷤ pelagi uoracita¬
te eruit : hominum seua rapacitas au¬
deat spoliare. Pioꝵ namq imperatoꝵ
emanauit auctoritas. ut etiam eaꝵ rer̾
q̃ in tempestate maris leuande naius cã
eiciuntur. ñ admittatur dñium. Non
enum eas quis eo aĩo abicit. qđ habere¬
ipsas iucrandi animo abstulerit furtũ
cõmitrit

Expanded text:
quarum maritis vel uxoribus decedentibus boquarum maritis vel uxoribus decedentibus bona eorum mobilia a potestate saeculari diripevaserant, et in portu postmodum spoliabantur, damnamus, et ne quis eas futuris temporibus renovare praesumat auctoritate apostolica interdicimus. Iniquum enim esse censemus ut quem divinae clementiae magnitudo a saevientis pelagi voracitate exuit, hominum saeva rapacitas audeat spoliare. Piorum namque imperatorum emanavit auctoritas, ut etiam earum rerum quae in tempestate maris levandae navis causa ejiciuntur, non amittatur dominium. Non enim eas ipsas lucrandi animo abstulerit, furtum committit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m ex suaꝵ litteraꝵ inspectione cognoui¬
mus. inmanetensi ciuitate de moreme¬
tropolico concilium celebuit. ibiq Since¬
stis nuptiis. ⁊ d spuriis sac̾dotũ filiis. ⁊ dͤ
his quib hereditaria successione ecclesi¬
astica patebant beneficia ⁊ dͤ aliis dili¬
gent̾ ꝑtctans corrigenda correxit. ⁊ statu¬
enda constituit. Uniu̾sitati ergo ur̃e
mandamus. qͣtinus ea q̃ ab ip̃o iuxta
scõꝵ patrum d̾creta ibi ad honorẽ dei
ꝯsalutem ꝑopħ statuta esse noscuntur
irrefragabilit᷑ obseruetis. Si cut enim
in humani compage corꝑis menbra
famulantur. ⁊ obediunt corꝑi capiti
tanꝗͣn summo prouisori. ut sic ꝑsona
seruetur incolumis. ita fidelium men¬
tes unuis effecte uoluntatis. pro custo
dienda unitate fidei. ⁊ statu eccłie su¬
is debent humilit᷑ parere p̾latis. adħ
pͣuas illas consuetudines a comite Bri¬
tannie .N. in manu p̾fati archiepiscopi
in conspectu si nodi refutatas. quaꝵ al

Expanded text:
dum ex suarum litterarum inspectione cognovimus, in Namnetensi civitate de more metropolitico concilium celebravit. Ibique de incestis nuptiis, et de spuriis sacerdotum filiis, et de his qui quasi haereditaria successione, ecclesiastica petebant beneficia, et de aliis diligenter pertractans, corrigenda correxit, et statuenda constituit. Universitati ergo vestrae mandamus quatenus ea quae ab ipso juxta sanctorum Patrum decreta ibi ad honorem Domini et salutem populi statuta esse noscuntur, irrefragabiliter observetis. Sicut enim in humani compage corporis membra famulantur et obediunt capiti, tanquam supremo provisori, ut sic persona servetur incolumis, ita fidelium mentes, unius effectae voluntatis, pro cusdienda unitate fidei et statu Ecclesiae, suis debent humiliter parere praelatis. Ad haec pravas illas consuetudines a comite Britanniae in manu praefati archiepiscopi in conspectu synodi refutatas, alteram
Abbreviated transcription (Latin):
bsentia mariti laboriosior tͥ cura con¬
sulatus incubuit. Ea non magis aĩo
ꝙͣ corꝑe ad diuersa te demigͣre ꝯpellit. In¬
certus gͥ ubi locoꝵ inuen̾im te. Certus aũ
ꝙ honestatis obsequia uͥq inuenirẽ apð te.
fertur ꝓuidisti ad concilium profecturo.
Qd̾ si ita est p̾fate gr̃e bñficiũ mͥ cõmuniceᷤ
exoro. Symachus dix̃. Ex usu uenit. ut
opem desiderantes ad suffragia probata ꝯfu¬
giant. Ca propt̾ ad tuum patrocinũ tͣnsuo¬
laui. q̃ tota supͣ feminam. ⁊ exempiũ iurtu

Expanded text:
bsentia mariti, laboriosior tibi cura consulatus incubuit. Ea enim magis animo quam corpore ad diversa te demigrare compellit. Incertus igitur ubi locorum invenirem te, certus autem quod honestatis obsequia ubique invenirem apud te, fertur, providisti ad concilium profecturo. Quod si ita est, praefatae gratiae beneficium mihi communices exoro. » Symmachus dicit: « Ex usu venit, ut opem desiderantes ad suffragia probata confugiant. » Eapropter ad tuum patrocinium transvolavi, quae tota super feminam, et exemplum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ ẽ. quicqͥd ñ in hoĩe s cͥca hominẽ
ẽ. Assignantur ei dignitates. a scit᷑ uxor.
cui nicħ deest ad gr̃am coniuigii ĩ sobole.
suã deosuilat᷑ ymaginẽ. in cellariis clau¬
sa ẽ totiꝰ anni fecunditas in loculis opes
cresi.⁊ qͥcumꝙ circum iectat ocłos. nicħ
nͥ suũ intue̾t᷑. Cet̾m ħ aliena eẽ fuga ip¬
sũ denuntiat. Bona uaga: bona pẽnata
status. nemini statum p̃fige c̃tiorem.
Pterea dubium ẽ infideliꝰ ne morent᷑ uo¬
biscũ. an hostilius. Quippe resininfinitũ
cedet. s recensere uelim discͥmmina prin¬
cipum. s turbati q̃relas conuigii. si mille
menedemos deplorantes filios scortatores.
si conflatas inique ł atͥtas tͣpĩt diuitias.
tolo. tͣnslatas p̃iudicio. ⁊ quib ĩ hoc tp̃r¬

Expanded text:
alienum est quidquid non in homine, sed circa hominem alienum est quidquid non in homine, sed circa hominem est. Assignantur ei dignitates; ascitur uxor, cui nihil deest ad gratiam conjugii; in sobole suam deosculatur imaginem; in cellariis clausa est totius anni fecunditas, in loculis opes Croesi, et quocunque circumjectat oculos, nihil nisi suum intuetur. Caeterum haec aliena esse, fuga ipsorum denuntiat. Bona vaga, bona sunt pennata status, nemini statum praefigere certiorem. Praeterea dubium est infideliusne morentur nobiscum an hostilius. Quippe res in infinitum cedet, si recensere velim discrimina principum, si turbati querelas conjugii, si mille Menedemos plorantes filios scortatores, si conflatas inique, vel attritas turpiter divitias; , translatas praejudicio, et quibus in hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc sane p̃rogntã. eũ ad imaginẽ d̾i et si¬
militudinẽ conditũ. diuinꝰ moyses atte¬
statur. Uñ etiã id hõi accessit. ut uera bo¬
na ꝑ eam cognoscat ⁊ diligat. que autẽ
Ratiõe siquid̾ docem᷑ ea q̃ iͥtutis st̃ uera
possidemꝰ opimone ẽẽ. ⁊ ħ ẽẽ cͥca nos. Porro
suuis alienꝰ. Nicħ his ⁊ ilłł quib uera uel
habet᷑ uł animat᷑ felicitas. Quippe ne¬
mo felix. nemo miser ex alienoẽ. Suum
ẽ hominis. quicqͥd hominẽ ł beatũ facit
ẽẽ uł miserũ. ẜ uangłi ficulnea ex fecũ¬
ditate sua gr̃am acquirit: ex defectu suc¬
cidium. Sic̃ seͥbit philosophꝰ: eq iũ sua fa¬
cit insignẽ uelocitas. Inertior: ad molam
destinatur. Nullus ei ꝯtemptus ex humili.
nłta gr̃a ex ambicioso ꝓuenit apparatũ. Ut̃¬
q alieniis ẽ. Ut̃ꝙ ut equo meliꝰ ñ meliore
utamur. deforis adiunctus ẽ. Si ⁊ homini

Expanded text:
Hac sane praerogativa eum ad imaginem Dei et siHac sane praerogativa eum ad imaginem Dei et similitudinem conditum divinitus Moyses attestatur. . Unde id etiam homini accessit, ut vera bona per eam cognoscat, et diligat. Quae autem Ratione siquidem docemur, ea quae virtutis sunt, vera possidemus, opinione esse bona, et haec circa nos. Porro servus alienus. Nihil his et illis, quibus vera, vel habetur, vel amittitur felicitas. Quippe nemo felix, nemo miser 43 ex alieno. Suum est hominis quidquid vel bonum facit esse, vel miserum. Evangelii ficulnea ex fecunditate sua gratiam acquirit, ex defectu succidium. Sicut scribit philosophus, equum sua facit insignem velocitas, inertior ad molam destinatur. Nullus ei contemptus ex humili, nulla gratia ex ambitioso provenit apparatu. Uterque alienus est. Uterque ut equo melius, non meliore utamur deforis adjunctus est. Sic et homini
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. uł extͥn secꝰ accitis tutorib. uł ingenita sͥ
rõne gub̃nari. Quippe qnͣto temꝑe heres pariui¬
lus ẽ: pedagogꝰ ei ꝓuidetur. ꝓuisurus neqͥd deci¬
dat de summa patrocinii ne lingua uaniloquiis
assuescat. neq consuetudinẽ teñe p̃bibãt me¬
dulle. ne tam diu puer uiuat. donͦ puer centena¬
riusad tumulũ letis deferat exequiis. Reliq̃ aut̃t
det̾is animantib hominẽ separet. uniat deo.
lunc ea uiuendi leges p̃sc̾bit. dec̃nit ĩ mobilia.
dispensandis inclinat᷑. Tunc ad cõponend̾ pectuᷤᷤ
humanũ cͥcum spectis uigilat institutis. tẽ ⁊ edu
hibenda decreui. uerituis inuidiã pꝰte¬
roꝵ si ea post̾uis muid̾em. Hgͥ ilł exa
ĩmoti dura ꝑmͦseunt. Consid̾anti diligẽ¬
tius quid sit homo. nicħ ꝓbabiliꝰ occͤcit.
cipio miminis insigniri. Ossib ⁊ car¬
ne parentẽ cͥcumfert ⁊ sapit t̾ram. Ra¬
tione do se ꝓͥpͥnquum.⁊ affinẽ denuntiat.

Expanded text:
aetatem, vel extrinsecus accitis tutoribus, vel ingenita sibi aetatem, vel extrinsecus accitis tutoribus, vel ingenita sibi ratione gubernari. Quippe, quanto tempore haeres parvulus est , paedagogus ei providetur, provisurus, ne quid 42 excidat de summa patrimonii, ne lingua vaniloquiis assuescat, ne turpitudinem tenerae praebibant medullae, ne tandiu puer vivat, donec puer centenarius ad tumulum laetis deferatur exsequiis. Reliquae autecaeteris animantibus hominem separet, uniat  al.Tunc ea vivendi leges praescribit, decernit immobilia, dispensandis inclinatur. Tunc ad componendum pectus humanum, circumspectis invigilat institutis; tunc et crponenda decrevi, veritus invidiam posterorum, si ea posteris inviderem. Haec immoti dura pertranseunt. Consideranti diligentius quid sit homo, nihil probabilius occurrit, cipio numinis insigniri. Ossibus et carne parentem circumfert et sapit terram. Ratione, Deo se propinquum et affinem denuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
pfata cuere armatura. Infelicissimꝰ: eui etiam
ignorare. Apd̾ hiuͦꝰ modi. democritus mat̾iam n¬
amissio sapientis. Graiuꝰ naufragiũ passus es.
in solo qm in salo filii tui. si fortune potestas sa¬
pienti sapientẽ extorsit. Quod fc̃m ñ dubito si
rp̃tiit quib instrum̃tis tuet᷑ sapiens. ñ domũ.
s se ip̃m. ñ suppellectilẽ: s animi lib̾tatẽ. Quoꝵ¬
.s. instrum̃toꝵ si tͥ elapsa ẽ. noticia: redi ad te. et
quos rei publice debes ocłos scͥptis p̃sentib admo¬
uere ne moreris. Que cũ neꝙ sententiaꝵ maie¬
state scintillet. nͨ ordine cõmendent᷑ aut arte. for¬
tasĩe tñ ex eis expͥmes aliquid. qͦ uł alonge specu¬
leris illã sapientis armaturã. Non oĩa contẽpnẽ¬
da sunt. quib multa possunt reꝑꝑiri meliora. Ex
aqͣ lures qm ex musto sitis ardorem extinxisse
ĩuenies. In pͥmis gͦ necc̃e ẽ aitendas qͣmlibet hoĩse

Expanded text:
praefata carere armatura; infelicissimus, cui etiam praefata carere armatura; infelicissimus, cui etiam ignorare. Apud hujusmodi Democritus materiam ramissio sapientis. Gravius naufragium passus es in solo, quam in salo, filii tui, si fortunae tempestas sapienti sapientem extorsit. Quod factum non dubito, si te praeteriit quibus instrumentis tuetur sapiens, non domum, sed seipsum, non supellectile instrumentorum si tibi elapsa est notitia, redi ad te, et quos reipublicae debes oculos, scriptis praesentibus admovere non moreris. Quae cum nec sententiarum majestate scintillent, nec ordine commendentur, aut arte, fortasse tamen ex eis exprimes aliquid, quo vel a longe, speculeris illam sapientis armaturam. Non omnia contemnenda sunt, quibus multa reperiri possunt meliora. Ex aqua plures, quam ex mulso, sitis ardorem exstinxisse invenies. Imprimis igitur necesse est attendas quamlibet hominis
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe eruce et locuste. bruci ⁊ rubiginis ppħa ioel
sic declarat. Residuũ eruce comedit locusta. refi¬
duum louuiste comedit brucus. residuũ brua co¬
medit rubigo. De his doctissimus poetarũ his loqu¬
suscitat euentus impotẽs animi constantiam
extorq̃re sapienti. Sapiens enĩ adĩsus eã qͣm dic¬
tis fortunã nunqͣm imꝑatus. nunqͣm inermis
inuenitur. Secũ ht̃ qus p̃caueat in sidias. qͦ iacu¬
la frustret᷑ inimici. Exf se q̃rit nullũ apparatũ.¬
In õi casu: se ip̃o tittus ẽ. Pectus eiꝰ pharet᷑ fera¬
lis.⁊ armentariũ copiosum. Semꝑ sagritis gu¬
b̾at. semꝑ habundat mumititis. Hauriri ñ p.
dum intonat asꝑnat᷑. Nullis rerũ mouet᷑ euẽ¬
qͥb armis. tam uirilit̾ sapiẽs dimicet.qͣ pu¬
qnandi forma biformi sit hoste potentior.Quod
qi nescis deceptum me constteoi. qͥa ea nͦ ignota: t
neqi tͥ dec̾e credicłim. Infelix: cuicumꝙ ꝯtingit

Expanded text:
nomine erucae et locustae, bruchi et rubiginis, propheta Joel nomine erucae et locustae, bruchi et rubiginis, propheta Joel sic declarat: Residuum erucae comedit locusta, residuum locustae comedit bruchus, residuum bruchi comedit rubigo . De eis doctissimus poetarum his loqususcitat eventus, impotens animi constantiam extorquere sapienti, Sapiens enim, adversus eam quam dicitis fortunam, nunquam imparatus, nunquam inermis invenitur. Secum habet quo praecaveat insidias, quo jacula frustretur inimici. Extra se nullum puIn omni casu seipso tutus est. Pectus ejus pharetra fertilis, et armamentarium copiosum. Semper sagittis exuberat, semper abundat munimentis. Hauriri  f. edum intonat, aspernatur. Nullis rerum movetur evenquibus armis tam viriliter sapiens dimicet, qua pugnandi forma biformi sit hoste potentior? Quod si nescis, deceptum me confiteor, qui ea nec ignota tibi, nec tibi deesse crediderim. Infelix cui contigerit
Abbreviated transcription (Latin):
ceret ⁊ aduitũ. Ea uictoria uicti sumꝰ om̃s ⁊ ꝑso¬
nale delictũ p̃scͥpsit uniũsos. Ea uenundati sumꝰ
sub pecc̃o sñ argento redimendi. Ea sceptrũ exac¬
toris exaltatũ.⁊ impositum nob̃ uigum. qd̾ nͥ
a facie olei computiere ñ potuit. Tum pͥmum
subactus carne sp̃s. illum adhuc deplorat pͥnci¬
patuis de quo sic apłs ait. Non em̃ qd̃ uolo illud
fatio. s qd̾ nolo illud ago. Tunc enĩ indeclinabi¬
les hominis miserie. ⁊ oĩa ħ em̃serunt incom¬
moda. que c̃ ablata sint ꝓ pecc̃o. ñ m̃ ablata st̃ c̃
qui nͥ peccaret: eo manẽte temꝑa pretirent. U
aitt̃ pecc̃m peccariit. licet postea nõgentos ⁊ eo am¬
plius nix̃it annos. statim tñ amissa stabilitate
cum gr̃a de die in diem deficẽ ⁊ mori quodã mͦ ce
Qua die comedetis: morte morieminz. Neꝙ is t̃m
mut̃omi p̃scͥpte succubuit. s int̃iorem qͣ. homi¬
nem ꝑturbatioẽs ille sibi uendicare ceꝑunt. qͣs

Expanded text:
cerat et adjutum. Ea victoria victi sumus omnes, et personale delictum proscripsit universos. Ea venundati sumus sub peccato, sine argento redimendi. Ea sceptrum exactoris est exaltatum, et impositum nobis jugum, quod nisi a facie olei computrere non potuit . Tunc primum subactus carni spiritus, illum adhuc deplorat principatum, de quo sic Apostolus ait: Non enim quod volo, illud facio, sed quod nolo, illud ago . Tunc etiam indeclinabiles hominis miseriae, et omnia haec incommoda, quae cum illata sint pro peccato, non tamen ablata sunt cum erire, qui nisi peccaret, eo manente, tempora praeterirent. Ubi autem peccatum peccavit, licet nongentos et amplius vixerit annos, statim tamen amissa stabilitate cum gratia, de die in diem deficere et mori quodammodo coQua die comederis, morte morieris . Neque is tantum mutationi praescriptae succubuit, sed interiorem quoque hominem perturbationes illae sibi vindicare coeperunt, quas
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nõ ẽ lex. gaude. Si ea ꝓpt̃ que posita ẽ
lex. dole. Ila enĩ beatum te faciũt. ħ mi¬
Porro cũ cognoscis ittͣq si ea diligis: adu̾sꝰ
q̃ ñ ẽ lex. imago dei apd̾ te suũ explicat i
ꝑagit offm̃. Cum aut̃ utꝙ cognoscens ea di¬
ligis ꝓpt̾ que posita ẽ lex. imagod̾i apd̾ te
quid̾ ẽ. s uelut obducta sordib aut pulũe
squalidior a suo excidit ⁊ ꝓcul ẽ ofo̾. Quãto

Expanded text:
quae non est lex, gaude. Si ea propter quae posita est quae non est lex, gaude. Si ea propter quae posita est lex, dole. Illa enim beatum te faciunt, haec miPorro cum cognoscis utraque, si ea diligis adversus quae non est lex, imago Dei apud te suum explicat et peragit officium. Cum autem utraque cognoscens ea diligis propter quae posita est lex, imago Dei apud te quidem est, sed velut obducta sordibus, aut pulvere squalidior a suo excidit et procul est officio
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis. nͨ ullũ iam tempꝰ ẽ ĩ quo uł eccłie de¬
suit qͦs eliminet. uł curie quos dãpnet. Ec¬
ce uides qͣnta mundus laboret in sania.
gaud̾e nescit donͦ adeptus quo gaudiũ in
merorẽ. cithara in luctũ cõũtitur. his ĩ ui¬
gilat acqͥrendis. q̃ si sero ueniunt pͥus di la¬
tione crutiant. qmͣ usu pascãt. Si eito de
ꝓpinquiorib angustiis faciunt c̃tiores.
Oinsani quib celebre ẽ sollicitos ẽẽ ne tibi
desit mat̾ia sollicinudinũ. ne c̃ã torm̃toꝵ
Que tñ cum sapiens assequit᷑. int̾ uarios
euenttis uariari ip̃e ñ nouit. Rõne regit᷑.
qmͣ in gub̾nandis actib humanis ñ dubi¬
tat obtinẽ principatũ. huic sapiẽs assidet
hãc attendit pedagogã. Docet ħ uti submiᷤᷤ¬
se ꝓsꝑis. ad ũsis insuttare. ⁊ bi formes euen¬
tus uniformi constantia suꝑare. Docet ea¬
dem ne discipłs siuis ex alt̾ato uultu res
alt̾atas cͥca se offendat. Alid̾ ẽẽ qͦ gaudere

Expanded text:
 nec ullum jam tempus est in quo vel Ecclesiae desint quos eliminet, vel curiae quos damnet. Ecce vides quanta mundus laboret insania. Gaudere nescit, donec adeptus sit quo gaudium in moerorem, cithara in luctum convertatur. His invigilat acquirendis, quae si sero veniunt, prius dilatione cruciant, quam usu pascant. Si cito, de propinquioribus angustiis faciunt certiores. O insani! quibus celebre est sollicitos esse, ne sibi desit materia sollicitudinum, nec causa tormentorum. Quae tamen cum sapiens assequitur, inter varios eventus, variari ipse non 44 novit. Ratione regitur, quam in gubernandis actibus humanis non dubitat obtinere principatum. Huic sapiens assidet, hanc attendit paedagogam. Docet haec uti submisse prosperis, adversis insultanter et biformes eventus uniformi constantia superare. Docet eadem ne discipulus suus ex alterato vultu, res alteratas circa se ostendat; aliud esse quo gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
ea fuit pͥma. quȩ uelut mnermẽ. ⁊ auxi¬
lio destitum hosti tͣnsgͥssorem exposuit.
Ex quo enĩ hõ culpã cominisit. amisit
et gram. Qua ille delictus.: factus ẽ sic̃
sñ tutore puer. sic̃ equus sñ freno. uñ ⁊ arbitrii lib¬
tas ad malum conualuit ꝓiectum gr̃e. patentẽ
ad uitia mueniens. Nec ꝓnum fuit. ut is a

Expanded text:
ea fuit prima, quae velut inermem et auxiea fuit prima, quae velut inermem et auxilio destitutum hosti transgressorem exposuit. Ex quo enim homo culpam commisit, amisit et gratiam. Qua ille derelictus, factus est sicut sine tutore puer, sicut equus sine fraeno. Unde et arbitrii libertas in malum convaluit, projectum a gratia, potentem ad vitia in
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd̾ offend̾et. nͥl ẽẽt in anima. nͥlin
carne qd̾ pud̾et. Omnis affectus hoĩs
hanelans. ⁊ ꝓnus ad uͥtutẽ. Illicitus et
indecens motus. longe ꝓrsus acorpore.To¬
tum hominẽ obedientia sibi uendicabat.
Om̃ia ei subiecta: qmͣ diu mulieri sub¬
iectus ip̃e ñ fuir. Cui postqͣm male mori¬
geratus ẽ.cepit ẽẽ ñ siuis. ⁊ tot dñis ser¬
ure qͣm uitiis. Omĩs enĩ qui facit pecc̃m
seruuis ẽ pecc̃i. Hanc seruitutẽ sibi uir
uxoriꝰ suscitauit. cũ inueicrum dñi sui
epłatus esurire meruit lib̃tatem. O ñqͣm
satis punita tͣnsg̾ssio. Platã in reos parẽ¬
tes sententiã. nullus euasit successorũ.
huiꝰ inducias nemo uł annis uł sexu ꝓ¬
merutt. In ea concipim᷑. puniendi in se¬
pulchro. Attende miserias hominis. in¬
tuere ciñes. uectigalia pecc̃i sunt. Pecẽm
tot sequitte sunt ult̾ones quot ex eo inc̃o¬
moda pullularunt. Quarum .s. ultioñ.

Expanded text:
ut quod offenderet nihil esset in anima, nihil in ut quod offenderet nihil esset in anima, nihil in carne quod puderet. Omnis affectus animi anhelans, et pronus ad virtutem. Illicitus et indecens motus longe prorsus a corpore. Totum hominem obedientia sibi vendicabat. Omnia sibi subjecta, quandiu ipse mulieri subjectus non fuit. Cui postquam morigeratus est, coepit esse non suus, et tot dominis servire quot vitiis. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . Hanc servitutem sibi vir uxorius suscitavit, cum in vetitum Domini 40 sui epulatus, esurire meruit libertatem. O nunquam punita satis transgressio! Prolatam in reos parentes sententiam nullus evasit successorum. Hujus inducias nemo vel annis, vel sexu promeruit. In ea concipimur puniendi etiam in sepulcro. Attende miserias hominis; intuere cineres; vectigalia peccati sunt. Peccatum tot secutae sunt ultiones, quot ex eo incommoda pullularunt. Quarum scilicet ultionum
Abbreviated transcription (Latin):
ł ablatus ẽ. neut᷑ ĩ munitus. Att lib̾taten
m̃tis. alt̃ statũ regni seruat incolum̃. Du¬
biuni ẽ quis integnus aꝑd̾ te suũ expleat
ostm. Qiuꝑpe nuillis ũba rumpunt᷑ sus¬
tatem.risus indicat mod̾atus. Deniq ñ
curie. nͨ ei aliquid ẽ cum rapinis. nͥ ultio
rapinaꝵ Magnum hoc regis. magnũ sa¬
pientis inditiũ. Sapientis enĩ ẽ nͦ in ꝓs¬
ꝑis effluere. nͨ in adũsis merore sepeliri.
Statũ qñdam homini natura parauit.
quo semꝑ eand̾ ad utrumq se p̾staret
euentũ. Illum depoñe.⁊ ꝓ habrtu uariari
fortunarũ. ñ natura s nate defectus est.
Omis enĩ nat᷑a bona. qm̃ uidit d̾s cunc¬
ta q̃ fec̃at. ⁊ erant ualde bona. Esse autẽ
malũ a conditiõe ꝓpͥa defecisse naturã ne¬
mo qui dubitet. Et quidem plusꝗͣ crea-¬
toris int̾dictum letali solũetur edulio.
inerat hoñi gr̃a. iiuãs ad bonũ arbi¬
trii lib̾tatem. Uñ tc̃ apd̃ eũ agebatur.

Expanded text:
tibi ablatus est, neuter imminutus; alter libertatem tibi ablatus est, neuter imminutus; alter libertatem mentis, alter statum regni servat incolumem. Dubium est quis integrius apud te suum expleat officium. Quippe nullis verba rumpuntur sustatem risus indicat moderatus. Denique non curiae; nec ei aliquid est cum rapinis, nisi ultio rapinarum: magnum hoc regis, magnum sapientis indicium. Sapientia enim est, nec in prosperis effluere, nec in adversis moerore sepeliri. Statum quemdam homini natura paravit, quo semper eumdem ad utrumque se praestaret eventum; illum deponere, et pro habitu variari fortunarum, non natura, sed naturae defectus est. Omnis enim natura bona, quoniam vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Esse autem malum, a propria conditione defecisse naturam, nemo qui dubitet. Et quidem priusquam creatoris edictum lethali solveretur edulio, inerat homini gratia juvans ad bonam arbitrii libertatem; unde tunc apud eum agebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
um bñ multis glor¬
umees. nulli melus imꝑas qmͣ t̃.
AMaior si quid̾ laude potestas exẽ¬
plum ꝓmit qm gladiũ. Iud̾ enĩ doctrina
lenis e ⁊ iniquitatẽ flagello repͥmtt ĩ eru
pe nehostib triumphare. hinic ẽ. qd mad¬
u̾fis animo crerusti. qd̾ aliqd magnum
de illo uultus hilans et serenꝰ eloquituu.
Uultus int̃pres ammi ẽ. ⁊ qm lib̾ ac siuis
homo sit intior cõstantia meliꝰ qͣm uoce de¬
nuinti at de fortuna. si qͥd tñ fortuma ẽ celebr
motumphasti. Ea. nłin aliũ tam hostilẽ.
tan frustra conata ẽ. de tot missilib que
uictoriã ilł accełant ilł acutissimũ elegit.
et quo neminẽ recordor antea uulñatum.
neraret totũ nnrib collectis illd̾ ñ minus
natu nl acumine ꝓfecit. Cutẽ aũt tĩo fig¬
nauit nequaꝗͣ ad intiora ꝓuenĩẽs. Obor̾
munitum pectus quo se fortuna mimnorẽ
erubesetr Manimum eustodẽ sui ⁊ ignanũ
u sapientẽ extorqueri sibi uł regẽ. Nert

Expanded text:
um bene multis imperes, nulli melius imperas quam tibi. Majori siquidem laude potestas exemplum promit quam gladium. Illud enim doctrina lenis est, et iniquitatem flagello reprimit incruede hostibus triumphare. Hinc est, quod in adversis animo crevisti; quod aliquid magnum de illo vultus hilaris et serenus eloquitur. 39 Vultus interpres animi est, et quam liber suus homo sit interior, constantia melius quam voce denuntiat. De fortuna, si quid tamen fortuna est, celeberrime triumphasti Ea nihil in alium hostiliter, tam frustra conata est. De tot missilibus, quae victoriam illi accelerant, acutissimum elegit, et quo neminem antea recordor vulneratum. neraret, totis viribus collectis illud intorsit,natu, nihil acumine profecit; cutem tantum signavit, nequaquam ad interiora perveniens. O bene munitum pectus, quo se fortuna minorem erubescit! O animum custodem sui, et ignarum, vel sapientem extorqueri sibi, vel regem! Neuter