comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malorum omnium quachic congruente spatio quodomni noñ de ẽ
non solum dediabolo sed &iam de ipso imperatore cũ fautorib:
suis dicipoterant nihilest quod dicimus. Vniuersa denique
mala quae ex eo usque in prȩsentem diem perhui modidis cordiã
in uobis perpetrata sunt hec sumpsere principium. Quã uis
enĩ propter singultũ plorationistacere non permittamus:
licet propter artissimũ temporis spatiũ et ꝓpt̃ in normitatẽ
earundem miseriarũ udugentibus mosest: innumera addicen¬
dũ. flebilia occurrerint paucis ad inchoationẽ huiꝰ infeli¬
citatis redire placet ut contueamur diabolum in huius uitȩ
excursu. inbiuios tantẽ ubuimperator eduobus unũ adelegen¬
dum in declinabilit̃ cogitur aut cultuun licito fauendo imagi¬
nibus contraius ecclesi asticum ceruicẽ flectere. autcerte
huiꝰ modicultoribus contra dicendo uł non fauendo ingratus

Expanded text:
malorum omnium, quae hic congruente spatio, quod omnino non deest, malorum omnium, quae hic congruente spatio, quod omnino non deest, non solum de diabolo, sed etiam de ipso imperatore cum fautoribus suis dici poterant, nihil est quod dicimus. Universa denique mala, quae ex eo usque in praesentem diem per hujusmodi discordiam in vobis perpetrata sunt, hinc sumpsere principium. Quamvis enim propter singultum plorationis tacere non permittamus, licet propter arctissimum temporis spatium, et propter innormitatem earumdem miseriarum, ut lugentibus mos est, innumera ad dicendum flebilia occurrerint, paucis ad inchoationem hujus infelicitatis redire agere placet, ut contueamur diabolum in hujus vitae excursu in bivio stantem, ubi imperator e duobus unum ad eligendum indeclinabiliter cogitur, aut cultui illicito favendo imaginibus contra jus ecclesiasticum cervicem flectere, aut certe hujusmodi cultoribus contradicendo, vel non favendo ingratus
Abbreviated transcription (Latin):
uero prodoctrinautileserant. in frangendo uel dissipandos inistrã
extendit prodextera. & quiita hac inre in cautos reducere debuit:
sicut forte quia recenserat causa facillime potuit . instigante
quinunclate patet ecclesia sticȩ pacis uel caritatis inimico hanc e
acsi luculentissimam ostendit semitam. heu quã longe abilla
sinistris anfractibus incedentem quae desemet ipso ait : Egosũ
uia ueritas etuita. Quid putas quam dulcia quamq: religio¬
sissima immo scissima satagebat fingere itinera ut perilla
ad haec quae nun comnes plangimus pertrahere potuis s&
discidia sed nec boc ullo modo aliter aestimatur peragere
potuisse nisullũ prius cum sequacibus suis illius impiȩ
dulcedinis demulcendo cortangeret cuiusidem diabolus
pestifero teloperforatus decaelo merito cecidisset.
Sed quid agimus quid dicimus ad conparationemnam que

Expanded text:
vero pro doctrina utiles erant infrangendo infringendo vel dissipando sinistram vero pro doctrina utiles erant infrangendo infringendo vel dissipando sinistram extendit pro dextera. Et qui ita hac in re incautos reducere debuit, sicut forte, quia recens erat causa, facillime potuit, instigante qui nunc late patet, ecclesiasticae pacis vel charitatis inimico. Hanc ei ac si etsi luculentissimam ostendit semitam, heu quam longe ab illa sinistris anfractibus incedentem, quae de semetipso ait: Ego sum via, veritas, et vita , quid putas quam dulcia quamque religiosissima, imo sanctissima satagebat fingere itinera, ut per illa ad haec, quae nunc omnes plangimus, pertrahere potuisset dissidia? Sed nec hoc ullo modo aliter aestimatur peragere potuisse, nisi illum prius cum sequacibus suis illius impiae dulcedinis demulcendo cor tangeret, cujus idem diabolus pestifero telo perforatus, de coelo merito cecidisset. Sed quid agimus, quid dicimus? Ad comparationem namque
Abbreviated transcription (Latin):
extitis setraditur. Ei usdem quoque causȩ origo ineo contigisse
fertur . quod imperator considerans quosdam in eadem plebe
indiscreto zelo in flammatos ultraquam oportuis set uelũ¬
quam prius actum esset in imaginum cultura ueneratione
uel ad oratione ultra progredere . quamut anteaumquam
in uniuersa eccła factumesset. Volens ut tunc sibi cũ illis quiei
fauebant. eandem suꝑstitionem qualiscumque esset ab eccł a
penitus amoueret. Post posita bac in resalubri discretione.¬
sine qua omnis humanȩ actionis uirtus inuitium uertitur elegit prae¬
missam super stitionem aliter emendari non posse nisi om̃s ima¬
gines penitus delerentur . Et quisi itaerat ut dictum est inlicitũ
cultum in hominib: uel ab hominibus conpescendum erat in ima¬
ginum destructione quae nihil peccauerunt. immoeo sensu
quo supra praemissumest. scientibus propia memoria nescientib:

Expanded text:
exstitisse traditur. Ejusdem quoque causae origo in eo contigisse exstitisse traditur. Ejusdem quoque causae origo in eo contigisse fertur, quod imperator considerans quosdam in eadem plebe indiscreto zelo inflammatos ultra quam oportuisset, vel unquam prius actum esset, in imaginum cultura, veneratione vel adoratione ultra progredere, quam ut antea unquam in universa Ecclesia factum esset, volens ut tunc sibi cum illis, qui ei favebant, eamdem superstitionem qualiscunque esset, ab Ecclesia penitus amoveret, postposita hac in re salubri discretionesine qua omnis humanae actionis virtus in vitium vertitur, elegit praemissam superstitionem aliter emendari non posse, nisi omnes imagines penitus delerentur. Atqui si ita erat, ut dictum est, illicitum cultum in hominibus, vel ab hominibus compescendum erat, non in imaginum destructione, quae nihil peccaverunt; imo eo sensu, quo supra praemissum est, scientibus pro pia memoria, nescientibus
Abbreviated transcription (Latin):
fratrum uestrorum dubitare permittitur esseplures
in hac scã & adõ conseruanda ecclesia quitantȩ miserie
succumbere dedignentur. lic& cis manus humana ualidior
neid quod ex inde iustum esse non dubitant restaurare uel per¬
ficere ualeant obsistat. Qua mobrem a mabiliter ammonendi
estis. ut totis uiribus omnipotentem dnm̃ exora restudeatis ut tantã
ab hoc regno infelicitatem amouere iubeat. & illam quã mundus
dare non potest pacem. sua uobis mens aclementia concedat
Et quia tantȩ auctoritatis ordo uel tantȩ sublimitatis ratio
necdum poscebat. ut prius quam illa omnia quae merito
praemittenda erant praeponerentur ut facilius quoue in
loco secundum suiqualitatem haberentur illa quibus salua
fide spe uel caritate totius ecđae status carere potuis set
Proptersatis factionem tamen in hoc opere laborantium
principalis huius sepedictȩ discordiae uraẽ. causa imaginũ

Expanded text:
fratrum vestrorum dubitare permittitur, esse plures fratrum vestrorum dubitare permittitur, esse plures in hac sancta et a Deo conservanda Ecclesia, qui tantae miseriae succumbere dedignentur, licet eis manus humana validior, ne id, quod exinde justum esse non dubitant, restaurare vel perficere valeant, obsistat. Quamobrem amabiliter ammonendi estis, ut totis viribus omnipotentem Dominum exorare studeatis, ut tantam ab hoc regno infelicitatem amovere jubeat, et illam, quam mundus dare non potest, pacem sua vobis immensa clementia concedat. Et quia tantae auctoritatis ordo, vel tantae sublimitatis ratio necdum poscebat, ut priusquam illa omnia, quae merito praemittenda erant, praeponerentur, ut facilius quovis in loco secundum sui qualitatem haberentur illa, quibus salva fide, spe, vel charitate totius Ecclesiae status carere potuisset, propter satisfactionem tamen in hoc opere laborantium principalis hujus saepedictae discordiae vestrae, causa imaginum
Abbreviated transcription (Latin):
quam uidelicet discordiam. dõ ut dignumest sẽper odibilẽ¬
diabolo uero ut eidecet semper a mabilem. Om̃s ante cesso¬
res mei ad corrigendum pro ut eis possibile fuit. multũ
laborasse non ignoratur. Haec in paucis ad excitanda dõ
amabilia corda ura ideo praemittere curauimus ut ea
qua e uobis studiosius prosalute omnium animarũ nr̃arum
auctor itate discimus uerum quoque & humana cotidiana
bene consuetudine agendo cernimus qui a arbor fructus
malos faciens nullo modo salubrius extirpatur quamsi
radicitus euellatur. Meliussȩpedictam discordiam
uram̃ omnipotente dño opitulante una uobiscum qui huic
miserrimȩ nimiumq: infelici conditioni prostratinon
succumbitis. sed auctoritate bonoru momnium d ñodõ tantȩ
spurcitiae celso in cacumine praeminetis corrigere uale mꝰ
Si quae sitbuius perditionis origo uel fomes de tegendo pan¬
damas : Nullus nempe sana sapientium fideliumq: in dño

Expanded text:
Quam videlicet discordiam Deo ut dignum est semper odibileQuam videlicet discordiam Deo ut dignum est semper odibilediabolo vero, ut ei decet, semper amabilem, omnes antecessores mei ad corrigendum, prout eis possibile fuit, multum laborasse non ignoratur. Haec in paucis ad excitanda Deo amabilia corda vestra ideo praemittere curavimus, ut ea, quae vobis studiosius pro salute omnium animarum nostrarum auctoritate discimus, verum quoque et humana quotidiana bene consuetudine agendo cernimus, quia arbor fructus malos faciens, nullo modo salubrius exstirpatur, quam si radicitus evellatur, melius saepe dictam discordiam vestram omnipotente Domino opitulante una vobiscum, qui huic miserrimae nimiumque infelici conditioni prostrati non succumbitis, sed auctoritate bonorum omnium Domino Deo tantae spurcitiae celso in cacumine praeeminentis corrigere valemus, si quae sit hujus perditionis origo vel fomes detegendo pandamus. Nullus nempe sana sapientium fideliumque in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ritas causa consilii debuis fe debuisset necesseerit uthuic ad ser¬
tioni c&era adiungantur: quae nequa quaniuste adderent᷑
si adõ ab initio catholicȩ fidei datauobis sapientia sicut oportuit
prouobis sollicitaes se studuis set. Diait enim a postolus lo
Iudaci signapetunt. greci sapientiam quaerunt : Nbiestergo
sapientia urã qui propter quam lib& occansionemilluda
habere contempnitis sine quo ad regna caelestiaper uenire
nullo modo ualebitis Ethaec non arguendo uel in crepando
sed ammonendo interim dicimus ut uos ad interiorẽ homi¬
nem uestrum in quod s̃per fidem spem et caritatẽ in habitare
consueuit reuocemus. Quem siita secundum ut sup̃dictũ est
sapientiam uobis adõdatibm. cogitare diligere uel metuere
uultis Mirumest quomodo cum fratribus inuicem tanto
iamtempore scandalum & discor diam babere non metuitis
Ecce & enimsi non amplius iam annus est ex quohancinter
uos miserrimam dissensionem pullubasse audiuimus

Expanded text:
ritas causa consilii sufficere debuisset, necesse erit, ut huic assertioni caetera adjungantur, quae nequaquam juste adderentur, si a Deo ab initio catholicae fidei data vobis sapientia, sicut oportuit, pro vobis sollicita esse studuisset. Dicit enim Apostolus, Judaei signa petunt, Graeci sapientiam quaerunt , ubi est ergo sapientia vestra, qui propter quamlibet occasionem illud habere contemnitis, sine quo ad regna coelestia pervenire nullo modo valebitis? Et haec non arguendo vel increpando, sed admonendo interim dicimus, ut vos ad interiorem hominem vestrum, in quo Deus per fidem, spem, et charitatem inhabitare consuevit, revocemus. Quem si ita secundum, ut supra dictum est, sapientiam a Deo vobis datam, cogitare, diligere, vel metuere vultis, mirum est, quomodo cum fratribus invicem tanto jam tempore scandalum et discordiam habere non metuitis. Ecce etenim, si non amplius, jam annus est, ex quo hanc inter vos miserrimam dissensionem pullulasse audivimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uia ueraciter nos debitores esse cognouimus uthis quib:
Regimen ecclesiarum & ouium dominicarum cura com¬
missa est in omnibus causis ad diuinum cultum ꝑtinentib¬
opem otaue auralum proqualitate uiriumnrãrum etintellectꝰ
miu tpnotate feramus Id circo practer mitter⁊ he quiuimꝰ

Expanded text:
raciter nos debitores esse cognovimus ut his quibus regimen Ecclesiarum et ovium Dominicarum cura commissa est, in omnibus causis ad divinum cultum pertinentibopem atque auxilium, pro qualitate virium nostrarum et intellectus nostri capacitate, feramus, idcirco praetermittere nequivim
Abbreviated transcription (Latin):
superuentu suo si quid maleficii artis habuis sent
cum superando diciperent. At illi nondaemonica
sed diuina uirtute praediti ueniebant crucem pro
uexillo ferentes argenteam et imaginem dñi saluato¬
ris intabula depictam lactaniasque canentes pro
suu simul et eorum propterquos & ad quosuenerant
salute aeterna. dño supplicabant

Expanded text:
superventu suo, si quid maleficii artis habuissent, superventu suo, si quid maleficii artis habuissent, eum superando deciperent. At illi non daemonica sed divina virtute praediti, veniebant, crucem pro vexillo ferentes argenteam, et imaginem Domini Salvatoris in tabula depictam, litaniasque canentes pro sua simul et eorum propter quos et ad quos venerant, salute aeterna Domino supplicabant
Abbreviated transcription (Latin):
postea uero xp̃iani colligentes. in ec desiam recon¬
diderunt. quo hactenus reseruatur
oc itaque simulacrum sicuti refert eusebius.
omnium passionum etȩgritudinum noscitur esse
medica mentum. iuxta quod quaedam herba ger¬
minat. cuius speciem Nullus nostrae terrae
medicus licet expertus agnouit. Mihinamque
uidetur quia adueniente dño. nullum miracu¬
lum. Nullumq beneficium putari debet incredulũ et
IN TISTORIA AN CLORŨ LIBRI PRIMI.
CAPXXU CUIUSINITIUM
Roboritus confirmatione beati patris gregori
agustinus confamulus xp̃i quierant cumeo reduit
in opus uerbi peruenitque brintanniam Frateo
dmpone rex edilbereth incantia potentissimus
& post pauca in eadem sequitur epistola. Post dies
erģo uenit ad insulam rex & residens subdiuo
ius sit augustinum cum sociis ad suum ibidem adue¬
dom ucon loquium  Cauerat enim ne maliquam
domum ad sẽ introirent ueteriusus augurio are

Expanded text:
Postea vero Christiani colligentes, in ecclesiam reconPostea vero Christiani colligentes, in ecclesiam recondiipse cap. 42: « Hoc itaque simulacrum sicuti refert Eusebius, omnium passionum et aegritudinum noscitur esse medicamentum, juxta quod quaedam herba germinat, cujus speciem nullus nostrae terrae medicus licet expertus agnovit, mihi namque videtur, quia adveniente Domino nullum miraculum, nullumque beneficium putari debet incredulum, In Historia Anglorum, libri primi cap. 25, cujus initium: « Roboratus confirmatione beati Patris Gregorii Augustinus confamulus Christi qui erant cum eo, rediit in opus verbi, pervenitque Britanniam. Erat eo tempore rex Edilbereth in Cantia potentissimus. » Et post pauca in eadem sequitur epistola: « Post dies ergo venit ad insulam rex, et residens sub divo, jussit Augustinum cum sociis ad suum ibidem advenire colloquium. Caverat enim ne in aliquam domum ad se introirent vetere usus augurio, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tapetetiterum. Sicut enim qui iniuriat imaginẽ
imperatoris poenam iustam sustinebit: sicuti ed ipso
imperatorẽ in honorans. Et enim i magine nil aliud
existente nisi lignum cum coloribus cerȩmixtis
et contemperatis simili modo qui signum cuius libet
in honorat in ed ipsõ cuius signum est refert inu¬
INETISTORIA TRIPERTITA LIBRISEXTI
Illud quoque quod subiuluno prouenit narrare
Norasileo fuitenim signum quidem uirtutis xp̃i
et indicium contra principem iracundiaedĩ. Cum
enim agnouisset incaesareꝰ philippi ciuitate pheniciȩ
quam paneam uocabant in signexp̃i es sesimulae
erat eo deposito suam ibi statuam collocauit. quae
uiolento igne de caelo cadente circa eius pectus di¬
uisa est. et caput cum ceruice una parte deiectum
atque interra fixum. Reliqua uero pars hactenus
restitit & fulminis indicium reseruauit. Statuã
uero xp̃i tunc quidem pagani trahentes confreger̃t

Expanded text:
tet? » Et iterum: « Sicut enim qui injuriat imaginem tet? » Et iterum: « Sicut enim qui injuriat imaginem imperatoris, poenam justam sustinebit, sicuti eum ipsum imperatorem inhonorans. Etenim imagine nihil aliud existente nisi lignum cum coloribus cerae mixtis et contemperatis, simili modo, qui signum cujuslibet inhonorat, in eum ipsum, cujus signum est refert injuIn Historia Tripartita libri sexti, Illud quoque, quod sub Juliano provenit, narrare non silebo. Fuit enim signum quidem virtutis Christi, et indicium contra principem iracundiae Dei. Cum enim agnovisset in Caesarea Philippi, civitate Phoeniciae, quam Paneam vocant, insigne Christi esse simulacrerat, eo deposito, suam ibi statuam collocavit. Quae violento igne de coelo cadente, circa ejus pectus divisa est, et caput cum cervice una parte dejectum atque in terra fixum: reliqua vero pars hactenus restitit, et fulminis indicium reservavit. Statuam vero Christi tunc quidem pagani trahentes confregerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
imperatore quidem quae inimagine similitudo est.
immutabilis enim est quae in imagine imperatoris si¬
militudo quatinus qui conspicit imaginem. uidet iN
ipsa imperatorem. et iterum quiuidit imperatorẽ
cognoscit qm̃ hic est qui inimagine. Ideo quod Non
immutetur similitudo qui uoluerit cum imagine
uidere imperatorem. Dicat namque. Ego et impe¬
rator unum sumus Ego enim in eosum. et ille in me
et quod conspicis inme. hoc in illo uides et quoduidisti
in illo hoc uides et inme Quienims alutat imagi¬
nem in ipsa salutat imperatorem. Enimuero illi
Sipatres oportet secundum eloquium ut duasseris
interrogare insuper autem et seniores. et post
paucas Sicut enim absente quidem imperatore ima¬
go eius proeo adoratur. prȩsente ergo ipso super¬
fluum est relinquere primam formam et adorareo
imaginem Nonne quia praefertur propter prae¬
sentiam proquo ad oratur in honorari eam opor¬

Expanded text:
imperatore quidem quae in imagine similitudo est, imperatore quidem quae in imagine similitudo est, immutabilis enim est forma quae in imagine imperatoris similitudo, quatenus qui conspicit imaginem, videt in ea imperatorem, et iterum, qui vidit imperatorem, cognoscit quoniam hic est qui in imagine. Ideo quod non immutetur similitudo qui voluerit cum imagine videre imperatorem, dicat namque: Ego et imperator unum sumus, ego enim in eo sum, et ille in me, et quod conspicis in me, hoc in illo vides, et quod vidisti in illo, hoc vides et in me, qui enim salutat imaginem, in ipsa salutat imperatorem. Enimvero illius Si, patres, oportet secundum eloquium ut tu asseris interrogare, insuper autem et seniores. » Et post pauca: « Sicut enim absente quidem imperatore, imago ejus pro eo adoratur, praesente ergo ipso superfluum est relinquere primam formam, et adorare imaginem, nonne quia praefertur propter praesentiam pro quo adoratur, inhonorari eam opor
Abbreviated transcription (Latin):
nodi simulatis operibus maxime peritorum ant¬
ficum nemo errat cumsimilia uiderit ut agnoscat
quibus sint rebus similia ethoctotum genus inter
super flua hominium instituta Numerandum eft
Nisi cum inter est quid eorum qua decausa detubi
et quando et cuius auctoritatefut et cotera¬
ditinitus institutum. cuiusuim significationemquo
intelligit Nen hoc ueneratur: quoduideturo epiqao¬
sit  sedillud potius quotalia cic etaireferenda
sunrt ł alis autem homo spiritalis e dibereet
no agi tempore seruitutis quo carnalibus animis
nondun oportet signa illa reuelaris quorumiugo
edomandi sunt Tales autem sp̃itales erane patu¬
prchȩac prophetae omnesque in populo is rahel
ITE SCATHANASIT IN SERMONE QUARTO
AD VERSG̃ ARRIANOS
Arriomanitȩ ut dictum est iudicantes semel transgres¬
sores fieri et post cetera hoc ab exemplo imaginis
imperatoris attentius quis considerare poterit: Igitur
inimagine imperatoris similitudo etforma est. et in

Expanded text:
odi simulatis operibus, maxime peritorum artificum nemo errat, cum similia viderit, ut agnoscat quibus sint rebus similia, et hoc totum genus inter superflua hominum instituta numerandum est, nisi cum interest quid eorum, qua de causa, et ubi, et quando, et cujus auctoritate fiadivinitus institutum, cujus vim significationemque intelligit, non hoc veneratur quod videtur et transit, sed illud potius quo talia cuncta referenda sunt Talis autem homo spiritualis et liber est, etiam tempore servitutis, quo carnalibus animis nondum oportet signa illa revelari, quorum jugo edomandi sunt Tales autem spirituales erant Patriarchae ac Prophetae, omnesque in populo Israel peItem sancti Athanasii in sermone quarto adversum Arianos: « Arriomanitae, ut dictum est, judicantes semel transgressores fieri. » Et post caetera: « Hoc et ab exemplo imaginis imperatoris attentius quis considerare poterit. Igitur in imagine imperatoris, similitudo et forma est: et in
Abbreviated transcription (Latin):
subditos ut beatissimus cui & ipsa subdita beata est. Siergo
non colit dm̃ misera est. quia priuaturdõ. Si autem
colit dm̃ non uult secoli prodõ. illienim potius diuinae
sententiae suffragatur & dilectionis uiribus fauet : quia
scriptum est sacrificans diis eradicabitur. nisi dño soli
Nam ut alia nunctaceam qua e pertinent ad religionis
obsequium quo colitur ds. sacrificium certe nullus homi¬
num est qui audeat dicere deberi. nisidõ
ITẼ IDEMINPSALMO XCUI. INTERCETERA
Homines autem scõs a łtendite qui sunt similes angelis.
Cum in ueneris hominemaliquem scm̃ seruum dĩ. siuolue¬
ris illum colere & adorare prodõ prohibet᷑e Nonuult sibi
ad rogare honoremdĩ non uult tibi esse prodõ sed tecum
esse subdõ
ETPOSTPAUCA
ic & scĩ angeli illius gloriam quaerunt quem diligunt. ad
eiuscultum ad eius orationem ad eius contem plationem

Expanded text:
subditos, ut beati simus, cui et ipsa subdita beata est. Si ergo subditos, ut beati simus, cui et ipsa subdita beata est. Si ergo non colit Deum, misera est, quia privatur Deo. Si autem colit Deum, non vult se coli pro Deo: illi enim potius divinae sententiae suffragatur, et dilectionis viribus favet, quia scriptum est: Sacrificans diis, eradicabitur, nisi Domino soli. Nam ut alia nunc taceam, quae pertinent ad religionis obsequium, quo colitur Deus, sacrificium certe nullus hominum est, qui audeat dicere deberi nisi Deo. » Item idem in psalmo XCVI, inter caetera: « Homines autem sanctos attendite, qui sunt similes angelis. Cum inveneris hominem aliquem sanctum servum Dei, si volueris illum colere et adorare pro Deo, prohibet te, non vult sibi arrogare honorem Dei, non vult tibi esse pro Deo, sed tecum esse sub Deo. » --Et post pauca: « Sic et sancti angeli illius gloriam quaerunt quem diligunt, ad ejus cultum, ad ejus orationem, ad ejus contemplationem,
Abbreviated transcription (Latin):
talia opera colunt quantum deuiauerint aueritate hinc
intellige potest quia supsa animalium corporacolerent
quae multo excellentius fabricata sunt & quorum sunt
illa imitamenta quiꝰ eis infelicius diceremus.
SINT EISQ VT FERTUR INCENSŨ PONENDŨ
CŨIESI SC̃̃ AN GELI VELSC̃IHOMINES UIUOS SEAD¬
ORARE NO LERINT
VNDEBEATUS AUGUSTINUS INLBRO XI DECIUITA¬
Putauerunt quidem deferendum angelis honorem uel ad¬
orando uel sacrificando quid ebeturdõ et eorum sunt am¬
monitione pro hibiti. iussiq: hoc ei deferre. cui unifas
dĩ nam paulus & barnabas inlicaonia facto quodammira¬
culo sanitatis. putati sunt dii eisq: licaonii uictimas immo¬
lare uoluerunt quoda se humili pietate remouentes. eis
inquem crederent adnuntiauerunt dm̃. ET POST PAUCA
Qua ecumque igitur in mortalis potestas : quanta libet
uirtute praedita si nos diligit sicut seipsam ei uult esse

Expanded text:
talia opera colunt, quantum deviaverint a veritate, hinc talia opera colunt, quantum deviaverint a veritate, hinc colligi potest, quia si ipsa animalium corpora colerent, quae multo excellentius fabricata sunt, et quorum sunt ea imitamenta, quid eis infelicius diceremus? sint, eisque, ut fertur, incensum ponendum, cum ipsi angeli vel sancti homines vivos se adorari noluerint. Unde beatus Augustinus in libro XI de CivitaPutaverunt quidem deferendum angelis honorem vel adorando, vel sacrificando, qui debetur Deo, et eorum sunt admonitione prohibiti, jussique hoc ei deferre, cui uni fas  homines Dei. Nam Paulus et Barnabas in Lycaonia facto quodam miraculo sanitatis, putati sunt dii, eisque Lycaonii victimas immolare voluerunt, quod a se humili pietate removentes, eis in quem crederent annuntiaverunt Deum. » --Et post pauca: « Quaecunque igitur mortalis potestas, quantalibet virtute praedicta, si nos diligit sicut seipsam ei vult esse
Abbreviated transcription (Latin):
Non sit nobis religio humanorum operum cultus melidꝰ¬
res enim sunt ipsi artifices quitalia fabricant quos
tamen colere non debemus : Non sit nobis religio in fan¬
tas matibus nr̃is. melius enim qualecum que uerum
quamomne quicquid pro arbitrio fingi potest & tamen
animam ipsam quamuis anima uera sit : cum falsa
imaginatur colere non debemus Melior est uera¬
stipula quam lux in ani cogitatione prosuspicantis uo lun¬
tate formata & tamenstipulam quam sentimus ee tan¬
gimus dementis est credere colendam
ITẼ IDEM INLIBRO X DECIUITATEDI
Multa denique decultu diuino usurpata sunt. quaehonori¬
bus deferrenturhumanis siuehumilitatenimia. siue ad
blatione pestifera. itatamen ut quibus ea deferrentur ho¬
mines haberentur quidicuntur colendi & uenerandi
Si autem multum cis additur adorandi: Quis uero sacri¬
ficandum censuit. Nisi ei quemdm̃ aut sciuit aut putauit
Minoribus rebus intenta animaquas percor puscorpora¬
liter facit minus inhȩret ipsi sum mȩ sapientiae . qui uero

Expanded text:
Non sit nobis religio humanorum operum cultus: meliores enim sunt ipsi artifices, qui talia fabricant, quos tamen colere non debemus. Non sit nobis religio in phantasmatibus nostris, melius enim qualemcunque virum, quam omne quidquid pro arbitrio fingi potest, et tamen animam ipsam, quamvis anima vera sit, cum falsa imaginatur, colere non debemus. Melior est verastipula, quam lux inani cogitatione pro suspicantis voluntate formata, et tamen stipulam quam sentimus, et tangimus, dementis est credere colendam. » Item ideMulta denique de cultu divino usurpata sunt quae honoribus defulatione pestifera, ita tamen ut quibus ea deferrentur, homines haberentur, qui dicuntur colendi et venerandi; si autem eis multum additur, adorandi. Quis vero sacrificandum censuit, nisi ei quem Deum aut scivit, aut putavit,  LXXXIV: « Minoribus rebus intenta anima, quas per corpus corporaliter facit, minus inhaeret ipsi summae sapientiae, qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
senti tempore nulla euoluere prȩualeat lingua. pullusque
mortalium praescire ualeat. quando uel unius cuiusque uel
quod maius est totius mundioccasus ter̃minus ue fieri debeat
magname ut in omnibus notumest urg et necessitas ut id qđ
exdebito redderedebeo diutius deferrenon audeam neforte
tanto caritatis debito subtracto in conspectu ae terniiudicis
prouobis omnibus reus appaream: Quam obremoro uelmo¬
pbile : leriosiuero et sublimiter adõ exaltati imperatores
romanorum unacumuniuerso catholico nobilis simoque
senitu aepopulo uobis adõ ad gubernao dund dito untca
nosteprosalute ur̃a exauctoritti te beatipeti⁊ cuidns utd̃¬
atium duximus patienter audutis animintiuo do plas¬

Expanded text:
senti tempore nulla evolvere praevaleat lingua, nullusque senti tempore nulla evolvere praevaleat lingua, nullusque mortalium praescire valeat, quando vel uniuscujusque, vel quod majus est totius mundi occasus terminusve fieri debeat, magna me, ut in omnibus notum est, urget necessitas, ut id, quod ex debito reddere debeo, diutius deferre differre non audeam, ne forte tanto charitatis debito subtracto, in conspectu aeterni judicis pro vobis omnibus reus appaream. Quamobrem oro vel mophilus, gloriosi vero et sublimiter a Deo exaltati imperatores Romanorum, una cum universo catholico nobilissimoque senatu ac populo vobis a Deo ad gubernandum credito, ut ea, quae pro salute vestra ex auctoritate beati Petri, cui Domiarium duximus, patienter audiatis, animumque Deo plac
Abbreviated transcription (Latin):
quaedam scriptis intimando direximus
ro autens e obsecto muniuersomundo utbeati
predecessores mei domni gregonu paoaie betet
tiertbes nsei. ines & dominimȩs inquantum petcatores
fratresmnei in quantũ ustidominmei quan pie c atoetiu¬
militer supplico. quantum uero extanta auctoritate sub¬
limiter moneo. ut nemome hoc in loco propterme despiciat
quia etsi ad inuitandũ nequaquã dignus appareo magna ẽ
tam̃ uirtuscaritatis pacis etunitatis adquamuos alta po¬
testate inuicebeatorũ apłorũ petri et pauli. in nomined ñi
uocedicat. pacẽ sequimini cum omnibus. et scimoniam. quia
sine illa nemo uidebit dm̃ Quid felicius quã ẽtinhoc saeculo
desiderando et in illo fruendo dm̃ uidere : quid ediuerso in¬
felicius quã nec in hoc scło felicit̃ optando necinillo felicius
fruendo uidere meruerit dm̃ : Et cumhuius as sertionis uel
ueritatis in uniuerso mundo tanta sint testimonia. quae in prȩ¬

Expanded text:
quaedam scriptis intimando direximusquaedam scriptis intimando direximusro autem et obsecro in universo mundo ut beati praedecessoris mei domini Gregorii papae utar verbis fratres, et Domini mei: in quantum peccatores, fratres mei, in quantum justi, domini mei; quantum ex me, humiliter supplico, quantum vero ex tanta auctoritate, sublimiter moneo, ut nemo me hoc loco propter me despiciat, quia et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, magna est tamen virtus charitatis, pacis et unitatis, ad quam vos alta potestate in vice beatorum apostolorum Petri et Pauli, in nomine Dominvoce dicat: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, quia sine illa nemo videbit Deum , quid felicius, quam et in hoc saeculo desiderando, et in illo fruendo Deum videre? quid e diverso infelicius, quam nec in hoc saeculo feliciter optando, nec in illo felicius fruendo videre meruerit Deum? Et cum hujus assertionis vel veritatis in universo mundo tanta sint testimonia, quae in prae
Abbreviated transcription (Latin):
sequium uestrum salutem nostram conferre dignata
est silentio tegeremus sicut filium decet patris ingre¬
mio examinis uestri collo cauimus confisi indño qđ ipse
uobis ex inde quod sibi placitum et acceptabile est in spi¬
rare dignabitur Nostamen non synodum congregando
sed quem ad modum a uobis postulauimus licentiamq
agendi percepimus unacum familiaribus nostris. filuis
uestris quantum promultiplicibus sollicitudinibus
regnidiuersis occupati perinterualla potuim̃ con¬
siderare studuimus quid almitatiur̃ ae detanta necessi¬
tate significare potuis semus qualiter idem populus
Adõ peruestram conseruandus orthodo xam sc̃i tatem
adue ian concordiam reuo cari potuis set. ut uera pace
conģlutinati etin hoc & infuturo saeculo omnium d ño
pbacertpotuissent Et quicquid exinde salubre dño in¬
spiraote in uenire potuimus paternitatiues traeper
qi ae sdlam s ẜiliosuestros fratres nostros quacdamditts

Expanded text:
sequium vestrum salutem nostram conferre dignata sequium vestrum salutem nostram conferre dignata est, silentio tegeremus, sicut filium decet patris in gremio examinis vestri collocavimus, confisi in Domino, quod ipse vobis exinde, quod sibi placitum et acceptabile est, inspirare dignabitur. Nos tamen non synodum congregando, sed, quemadmodum a vobis postulavimus, licentiamque agendi percepimus, una cum familiaribus nostris filiis vestris, quantum pro multiplicibus sollicitudinibus regni diversis occupati per intervalla potuimus considerare studuimus, quid almitati vestrae de tanta necessitate significare potuissemus, qualiter idem populus a Deo per vestram conservandus orthodoxam sanctitatem ad veram concordiam revocari potuisset, ut vera pace conglutinari, et in hoc, et in futuro saeculo omnium Domino placere potuissent. Et quidquid exinde salubre Domino inspirante invenire potuimus, paternitati vestrae per praesentes filios vestros, fratres nostros, quaedam dictis,
Abbreviated transcription (Latin):
dõ placitam mutuam indiligendo solidditato suiniens
ooliat: et cũ uniuersus eiecdesiasticus ordo sunder
obuar e debert quillus taimen sub hac conditionc nuiori
constr ingrtur debito quamille quitanet insion a puor¬
tolier illorum auctoritate procorũreue renteamu
Niuea salim undo actc lihonorari meriite pentilegio
Qquitamen uniuersa lismerito nondictur sipro unsuer¬
saliecdesiae statu uiribus quibus ualet non agonizatur
Iaec domine pater ac toto mundo uenerande atque re¬
uerende sc̃issi me pontifex ad insinuandam intanta
rementis nostrae deuotionem praemittere studuimus
Ab hinc uero si adõ conseruanda almitas uestra itaele¬
gerit non in sinuando sed ad monendo qualit̃ cõmunis
legatio nostra ad illam scãm dĩ ecclesiam corrigendam
dirigipossit sub nec tere curabimus. non ut scãe et adõ
datȩ sapientiae urae quod absit altius sublimiusq pro¬
grediendi terminum ponere prae sum pserimus. sed neid

Expanded text:
Deo placitam mutuam in diligendo soliditatem scindere Deo placitam mutuam in diligendo soliditatem scindere valeat; et cum universus ei ecclesiasticus ordo merito obviare debeat, nullus tamen sub hac conditione majori constringitur debito, quam ille qui tanto in sede apostolica illorum auctoritate pro eorum reverentia in universali mundo, ac tali honorari meruit privilegio. Qui tamen universalis merito non dicitur, si pro universali Ecclesiae statu viribus, quibus valet, non agonizatur. Haec, domine Pater, ac toto mundo venerande atque reverende sanctissime pontifex, ad insinuandam in tanta re mentis nostrae devotionem praemittere studuimus. Abhinc vero, si adeo conservanda almitas vestra ita elegerit, non insinuando sed admonendo, qualiter communis legatio nostra ad illam sanctam Dei Ecclesiam corrigendam dirigi possit, subnectere curabimus, non ut sanctae et a Deo datae sapientiae vestrae, quod absit, altius sublimiusque progrediendi terminum ponere praesumpserimus; sed ne id,
Abbreviated transcription (Latin):
crecum est ut solus nonsua abusione sedtantorum
apostolorum auctoritate uniuersalis papa dicatur
scribatur et ab omnibus habeatur. et quia sicut om¬
nibus notum est dicente iohanne a postolo hora¬
nouis sima est et paulo Nos in quos fines saeculorũ
deuenerunt: et ideo tempus instat diesiudicu absque
ulla diuturna dilatione appropinquat inulli dubiu
quindiabolus interreliqua perditionis siuae argunũ¬
due ilud praecipue contendit ut in nouissimo due sc̃e
dieclie caritatẽ mutua scindat unanimitsterꝑquaste¬
libetoccansionem findat uiscera dilectionis co pũpat
uteam non in pace superius commemorat scddis seuit
ailueratam. dies ille horrendus inueniat Sls sas s¬
Alullatet quodipse infelix in felicium misetrinusq
ominiurimiserorum noncurat perquam libetgcnusi¬
onẽ corporalẽ spiritalẽ munda nam. ecddesiasticams
ud es ficere possit dũ tamen quo libet argumento euuis

Expanded text:
cretum est, ut solus non sua abusione, sed tantorum cretum est, ut solus non sua abusione, sed tantorum apostolorum auctoritate universalis papa dicatur, scribatur, et ab omnibus habeatur. Et quia sicut omnibus notum est, dicente Joanne apostolo, horanovissima est . Et Paulo: Nos in quos fines saeculorum devenerunt . Et ideo tempus instat, dies judicii absque ulla diuturna dilatione appropinquat, nulli dubium quin diabolus inter reliqua perditionis suae argumenta illud praecipue contendit, ut in novissimo die sanctae Dei Ecclesiae charitatem mutuam scindat; unanimitatem per quamlibet occasionem scindat, viscera dilectionis corrumpat, ut eam non in pace superius commemorata, sed discissam et laceratam dies ille horrendus inveniat. Sed nec illud latet, quod ipse infelix infelicium, miserrimusque omnium miserorum non curat, per quamlibet occasionem corporalem, spiritalem, mundanam, ecclesiasticam id efficere possit, dum tamen quolibet argumento ejus
Abbreviated transcription (Latin):
lis est. ut nolentes illas habere uolentes ne chabere
consentiant. uolentes uero nolentes etiam adorare
compellant Quihinc etinde indiuersatendentes ad¬
uersus alterutrum si uehumana argumentatione uel
ratione si uectiam exdiuina auctoritate uelsc̃orum
patrum scriptis uoluntatisuae excerpta uelcoacer¬
uata habent ut utrisque uidetur congrua plurima
testimonia quibus et istisuam. et illiecontra uindi¬
care et obtinere suam puttnt possesententiam
Vnde sicut dignum et uere dignum etiustum est. ut prȩ¬
cunte sp̃sscĩ uirtute. ille intereos in nomine dñitalia
correcturus & aduiam ueritatis sc̃is simo mode ramine
reducturus primus in hominibus arbiter occurrat
quemds omni potens in sede a postolica collo care. corũq
uicarium eidem sc̃ãe suaecclesiae daredignatus est
et ob hoc ei nomen speciale in toto orbe terrarum ab
eadem sc̃a dĩ ecclesia praeomnibus pontificibus de¬

Expanded text:
lis est, ut nolentes illas habere, volentes nec habere lis est, ut nolentes illas habere, volentes nec habere consentiant: volentes vero nolentes etiam adorare compellant, qui hinc et inde in diversa tendentes adversus alterutrum, sive humana argumentatione, vel ratione, sive etiam ex divina auctoritate, vel sanctorum Patrum scriptis; voluntati suae excerpta vel coacervata habent, ut utrisque videtur congrua plurima testimonia, quibus et isti suam, et illi e contra vindicare et obtinere suam putant posse sententiam. Unde sicut dignum et vere dignum et justum est, ut praeeunte Spiritus sancti virtute, ille inter eos in nomine Domini talia correcturus, et ad viam veritatis sanctissimo moderamine reducturus primus in hominibus arbiter occurrat, quem Deus omnipotens in sede apostolica collocare, eorumque vicarium eidem sanctae suae Ecclesiae dare dignatus est, et ob hoc ei nomen speciale in toto orbe terrarum ab eadem sancta Dei Ecclesia prae omnibus pontificibus de
Abbreviated transcription (Latin):
interdicatur. nisi tantum in his ut supra commeo¬
tatumest r ineffabilis tanta actalis occurrat sublimi¬
tas i onimerito uniuersa humana sesubsternat ratioci¬
aotionis humilittas. Quia uero uno pretio xp̃i uidelicet
sas guire redempti fratressumus et ipsomiserante cu¬
nis miseri cordia idsimus cognoscimeruimus cum omni
mentisas fectu ut supra commemoratumẽ necessi tatem
foma nor nostrorum totius scilicet imperũ orientaliũ
tepemorum adintima cordis nostri uiscera admntere
debenuis quorum inuio labilem caritatem obnullam
muan disceptationis occasionem nimis duritepetlat
mu busotidetur inrationabiliter scis sam esse cognouimus
nsi quod quiclam illorum una cummichahele eghecp¬
sco rure nonbibus carissimis fratribus nostris imugpies
scoruim orbubere uolunt quidam uero ccontrasines
eddemscã plebe non solum habere sedetiam adorare
uolunt quorum altercationis discordiae summa ta¬

Expanded text:
interdicatur, nisi tantum in his ut supra commemointerdicatur, nisi tantum in his ut supra commemoratum est, ineffabilis tanta ac talis occurrat sublimitas, cui merito universa humana se substernat ratiocinationis humilitas. Quia vero uno pretio Christi videlicet sanguine redempti fratres sumus, et ipso miserante, cujus misericordia id simus, cognosci meruimus, cum omni mentis affectu, ut supra commemoratum est, necessitatem fratrum nostrorum, totius scilicet imperii Orientalium Romanorum, ad intima cordis nostri viscera admittere debemus, quorum inviolabilem charitatem ob nullam aliam disceptationis occasionem, nimis duriter, et ut multis videtur, irrationabiliter scissam esse cognovimus, nisi quod quidam illorum una cum Michaele et Theophilo imperatoribus charissimis fratribus nostris imagines sanctorum non habere volunt, quidam vero e contra ex eadem sancta plebe non solum habere, sed etiam adorare volunt. Quorum altercationis discordiae summa ta
Abbreviated transcription (Latin):
atqueutuntur Nullusque istiscarens. illas perfecte
habere potuit. neceis riteistis spretis aliquando uti
praeualuit: et quamuis sint quaedam ex eis humanam
rationem excedentes: ut sunt non nulla quae sola fide
atangipossunt & ob hoc ineffabilia uel in cõprehensi¬
bilia dicuntur auctoritate tamen diuina in sacris uo¬
luminibus sc̃orum etiam catholicorum patrum edictis
dõreuelante qualiter eadem tenenda uel confitenda
sint sufficienter repperiuntur Ideoq poene abomni¬
bus desideratur optatur quaeritur utratione pre¬
eunte comitante uel subsequente inõnib uel de omnib
unde certus esse desiderat salua & ante positti semper
et ubique diuina auctoritate ñ prius qualibet humana
ad inuentione opponatur quã utiliratione insttu atͥ
etundecumq certus es sedesiderat pleniter imbuatur
Idcreo ergo sum mopere cauendum est. Nehominiratio¬
inde rationem desideranti at que poscenti ullo modoratio

Expanded text:
atque utuntur, nullusque istis carens illas perfecte atque utuntur, nullusque istis carens illas perfecte habere potuit, nec eis rite istis spretis aliquando uti praevaluit, et quamvis sint quaedam ex eis humanam rationem excedentes, ut sunt nonnulla, quae sola fide attingi possunt, et ob hoc ineffabilia vel incomprehensibilia dicuntur, auctoritate tamen divina in sacris voluminibus, sanctorum etiam catholicorum Patrum edictis, Deo revelante, qualiter eadem tenenda vel confitenda sint, sufficienter reperiuntur; ideoque pene ab omnibus desideratur, optatur, quaeritur, ut ratione praeeunte, comitante, vel subsequente, in omnibus, vel de omnibus unde certus esse desiderat, salva et anteposita semper et ubique divina auctoritate, non prius qualibet humana adinventione opponatur, quam utili ratione instruatur, et undecunque certus esse desiderat, pleniter imbuatur. Idcirco ergo summopere cavendum est, ne homini rationali rationem desideranti atque poscenti ullo modo ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tis suae omnes indõ unanimes neinbaratrum discordiae
proruant. quantũ reniti praeualet uirilit̃ non contendit
Haec ad hoc non humana argumentatione reperta sed
diuina totti orbi terrarum docente auctoritate diffusa
atq: notissima ubique ualere debent: ut ubicumq fũ¬
erint discordantes ad concordiam reuocentur : Concordes
uero nein dis cordiam proruant ab uniuersis quiprȩ¬
ualenttucantur : Hisita sum matim praemis sis seri¬
es huius dictionis postulat. ut subsequens sermocur
talia praemissa sint lucide pandat : Quiaigitur ut uni¬
uerso ecđ astico ordine reuelante sp̃uscõnotũ est int̃ cetera
pietatis documenta testante a postolo fides spes caritas
praeminent. ipsȩquerursumuirtutes perprudentiam.
temperantiam fortitudinem atqueiustitiam. auctore
dõ inuio labiliter conseruantur. itarursus illȩ quattu¬
or adhumanã deriuatȩ sobriam conuersationem per
rationẽ discretionẽ honestatẽ atque utilitatem habent᷑

Expanded text:
tis suae modum omnes in Deo unanimes, ne in barathrum discordiae corruant, quantum reniti praevalet viriliter non contendit. Haec ad hoc non humana argumentatione reperta, sed divina tota orbi terrarum docente auctoritate diffusa, atque notissima ubique valere debent, ut ubicunque fuerint discordantes, ad concordiam revocentur, concordes vero ne in discordiam proruant ab universis qui praevalent tueantur. His ita summatim praemissis, series hujus dictionis postulat, ut subsequens sermo cur talia praemissa sint lucide pandat. Quia igitur ut universo ecclesiastico ordini revelante Spiritu sancto notum est inter caetera pietatis documenta, testante apostolo, fides, spes, charitas pratemperantiam, fortitudinem, atque justitiam auctore Deo inviolabiliter conservantur, ita rursus illae quatuor ad humanam derivatae sobriam conversationem per rationem, discretionem, honestatem, atque utilitatem habentur
Abbreviated transcription (Latin):
nemi sibub riti  errtelligndo Adulcinumucro qudilns
aedalutem umuersalisecelesiuietenentum te soasu dlinbi
dõ placitumdando etidem consilium confirmando. Et
quamuis ut dignum est diuina praecellet auctoritas.
primo tamen admitigandos atque ad adunandos animos
in diuersatendentes ratiocinando omnibus satis facere
uolumus ut eo facilius & diuinã auctoritatem secundũ
sanum cotholicae fidei intellectum concordes suscipiant
acde inde certum nobis consilium suauius amplectantur
amplexumque in futuro custodiant

Expanded text:
riter intelligendo. Ad ultimum vero quid in his ad salutem universalis Ecclesiae tenendum sit, consilium Deo placitum dando, et idem consilium confirmando. Et quamvis, ut dignum est, divina praecellet auctoritas, primo tamen ad mitigandos atque ad adunandos animos in diversa tendentes, ratiocinando omnibus satisfacere volumus, ut eo facilius et divinam auctoritatem secundum sanum catholicae fidei intellectum concordes suscipiant, ac deinde certum nobis consilium suavius amplectantur, amplexumque in futuro custodiant
Abbreviated transcription (Latin):
atque uniriis cuius est forma. ut in no aripossit
imago in eadem materia atque elemento
pereius enimformam & ipsa materia. ubi et
conscribitur non deicitur. sed in ea ipfa
configuratur
ITẼBEATIAMBROSII MEDIOLANENSIS
EẼIAD GRATIANUM IMPERATOREM
Num quid nequando &dĩtatem & carnemeus
adoramus diuidimus xp̃m : Aut quando
in ipso & dĩ imaginem & crucem adoramus
diuidimus eum ab sit
IT EMBEATI GREGORIINYSENIEPI INTERELURA
UBIDEABRAEAM SERMONEMINSTITUIT
Vidiimaginem passionis & non sinelacrimis
uisionem transiui. opereartis ad facem deducens
historiam & cetera ITEM ipse in inter pretati¬
one cantica canticorum
Sicur uero conscripta doctrina materia qua e¬
dam est ita omnino indiuersis tincturis¬
quaecomplet animantis imitationem qui ue¬
re adimaginem conspicit ex eademarge
pecolores completam tabulam nontinctu¬
ris praefert contemplationem sed ul uisionẽ

Expanded text:
atque uniri is cujus est forma, ut innovari possit atque uniri is cujus est forma, ut innovari possit imago in eadem materia atque elemento. Per ejus enim formam et ipsa materia ubi et conscribitur non dejicitur, sed in ea ipsa configuratur. » Item beati Ambrosii Mediolanensis episcopi ad Gratianum imperatorem, Nunquidne, quando et deitatem et carnem ejus adoramus, dividimus Christum? Aut quando in ipso et Dei imaginem et crucem adoramus, dividimus eum? Absit. » Item beati Gregorii Nysseni episcopi, inter plura, ubi de Abraham sermonem instituit: « Vidi imaginem passionis, et non sine lacrymis visionem transivi, opere artis ad faciem deducens historiam, etc. » Item ipse in interpretatione in Cantica canticorum: « Sicut vero conscripta doctrina, materia quaedam est, ita omnino in diquae complet animantis imitationem. Qui enim ad imaginem conspicit ex eadem arte per colores completam tabulam, non tincturis praefert contemplationem, sed ad visionem
Abbreviated transcription (Latin):
In quibus dam uenerabilium imaginum pic¬
turis agnus digito praecursoris monstratus
designatur. qui in signum relictus est gratiae:
uerum nobis perlegem praemonstran sagnũ
xpm̃ dũ nostrum qui abstulit peccatamani
dine post pauca Secundum huma nam figu¬
ram & in imaginibus nunc proueteri agno
retitulari decernimus per ipsum humilto¬
tatis dtitudinem di uerbi considerantes & ad
me nonum quae in carne actionis qui que
passionis eius & saluti ferȩ mortis manibus
edocati & qua e abhinc facta est̃ mundi redem p¬
to & cetera Vnde & beatus augustinus in
Sisatu onadoras in xp̃o ista terrena quam¬
uis deillis similitudo quaedam data est ad signi¬
si candunas cõs dequacum que creatura ducta fuenit
similitudo tu intellege similitudinem creaturae.
Na dora artificem creaturae & cetera
Sufficienter quidem dehis multis pauca
sumentes intimauimus. & post. Sicut ea quae
scribitur in lignis forma abolita exterioribus
sordibus iterum necesse idipsum recuperari

Expanded text:
In quibusdam venerabilium imaginum picturis, agnus digito praecursoris monstratus designatur, qui in signum relictus est gratiae, verum nobis per legem praemonstrans agnum Christum Deum nostrum, qui abstulit peccata mundi. » Et post pauca: « Secundum humanam figuram, et in imaginibus nunc pro veteri agno retitulari decernimus, per ipsum humilitatis altitudinem Dei Verbi considerantes, et ad memoriam quae in carne actionis quique passionis ejus et salutiferae mortis manibus educati, et quae ab hinc facta est mundi redemptio, etc. » Unde et beatus Augustinus in Si autem non adoras in Christo ista terrena, quamvis de illis similitudo quaedam data est, ad significandum sanctos de quacunque creatura ducta fuerit similitudo, tu intellige similitudinem creaturae, et adora artificem creaturae, et caete« Sufficienter quidem de his multis pauca sumentes intimavimus. » Et post: « Sicut ea quae scribitur in lignis forma abolita exterioribus sordibus, iterum necesse id ipsum recuperari
Abbreviated transcription (Latin):
habebat ut in eo sinelabore quando uellet adoraret
PUTANT QUODFEITERIN REGUM QUIA
AD ORAUERIT NATTIAN PROPHETADAUIO
ALIQUID RES PONDENDUMEST.
DEHAC ENIM AD ORATIONE ITABEATUS
GREGORIUS IN LIBRO .X. EXPLANATIO¬
NUM INIOB LOQUITUR

Expanded text:
habebat, ut in eo sine labore quando vellet adoraret.habebat, ut in eo sine labore quando vellet adoraret.putant quod dicitur in Regum, quia adoravit Nathan propheta David, aliquid respondendum est. De hac enim adoratione ita beatus Gregorius in libro X Explanationum in Job loquitur