comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iel quod ipse gerebat ueritas fa¬
tebamur non esse sub calo qui
marcinum possit inmitari:
UonseQuenti itioeor tẽrore
iTER Cuor eobeoi dũdioce¬
ses uisir̾at asesaoius:
Nobis nescio qua necessitate remoran¬
tibus aliquantulum ille ꝓcesserat.
nterim ꝑ aggerem publicum plena
militantib fiscalis reda ueniebat
Sed ubi martinum in ueste rspida
nigro & pendulo pallio circũtectũ.
contigua de latere iumenta uider̃
paululum in partem alteram pa¬
uefacta heserunt: De in sunibus
inplicatis ꝓtentos illos sicut ut se¬
pe uidistis misera illa animalia
conglobantur ordines miscuerunt:
Dumq agere expediunt᷑: moram fe¬
cere properantib Qua ꝑmoti in¬
iuria militantes p̾cipitatis in t̾rã
saltibus se dederunt: Dem marti¬
num flagris ac fustibus urgere
ceperunt. Cum quilem ille mutꝰ
&inuenerabili pacientia p̾bens
terga cedentibus maiorem insaniã
infelicib commouer& inagis ex hoc
furentes quod ille quasi non sentiens

Expanded text:
id quod ipsa cogebat ueritas, faid quod ipsa cogebat ueritas, fatebamur non esse sub caelo, qui Martinum possit imitari. Consequenti itidem tempore iter cum eo, dum dioeceses uisitat, agebamus. nobis nescio qua necessitate remorantibus aliquantulum ille processerat. interim per aggerem publicum plena militantibus uiris fiscalis raeda ueniebat. sed ubi Martinum in ueste hispida nigro et pendulo pallio circumtectum contigua de latere iumenta uiderunt, paululum in partem alteram pauefacta cesserunt. dein funibus inplicatis protentos illos, quibus, ut saepe uidistis, misera ipsa animalia conglobantur, ordines miscuerunt: dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. qua permoti iniuria militantes praecipitatis in terram saltibus se dederunt. dehinc Martinum flagris ac fustibus urguere coeperunt, cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus maiorem insaniam infelicibus commoueret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens
Abbreviated transcription (Latin):
euol uer&. uirtutem aduenienta
sensit agrotus. receptaq: continuo
sanitate: uenientib nobis obuiam
ipse processit: Altera die redire
cupientem. magna p̾ce d&inuit:
Cum interim unum e familia
puerum laetali ictu serpens
ꝑculit. quo iam exanimem iu
ueneni ipse euuanthius suis
humeris inlatum. ante pedes
sc̃i uiri nihil ule possibile con¬
fisus exposuit: lamq se malum
serpentis per omnia menbra
diffuderat Cerneres om̃b uenis
inflatam cutem & adutris instar
censa uitalia. martinus porrecta
mant uniuersa pueri menbra
ꝑtrectans. digitum. propę ipsum
uul nusculum quo bestia uirus
infuderat sixit: Cum uero mira
dicturus sum uidimus uenenũ
ex omni parte reuocatum ad
martrni digitum cucurrisse
Demele ꝑ illud ulceris foramen
exiguum ita uirus stipasse cum
sangume ut sol& ex uberibus ca¬
prarum aut ouium pastorum ma¬
nu pressis longa linca copiosi lac̾tis
effluere. puer: surrexit in columis
Nos obstupefacti tantę rei miraculo.

Expanded text:
euolueret, uirtutem aduenientis euolueret, uirtutem aduenientis sentit aegrotus, receptaque continuo sanitate uenientibus nobis obuiam ipse processit. altera die redire cupientem magna prece tenuit, cum interim unum e familia puerum letali ictu serpens perculit: quem iam exanimem ui ueneni ipse Euanthius suis umeris inlatum ante pedes sancti uiri, nihil illi inpossibile confisus, exposuit. iamque se malum serpens per omnia membra diffuderat : cerneres omnibus uenis inflatam cutem et ad utris instar tensa uitalia. Martinus porrecta manu, uniuersa pueri membra pertractans, digitum prope ipsum uulnusculum, quo bestia uirus infuderat, fixit. tum uero — mira dicturus sum — uidimus uenenum ex omni parte prouocatum ad Martini digitum cucurrisse: dein per illud ulceris foramen exiguum ita uirus stipasse cum sanguine, ut solet ex uberibus caprarum aut ouium pastorum manu pressis longa linea copiosi lactis effluere. puer surrexit incolumis. nos obstupefacti tantae rei miraculo,
Abbreviated transcription (Latin):
bigerrinam uestem breuemq
atq hispidam quinq cõparatam
argenteis rapit. atq ante mar¬
tini pedes iratus exponit. Et
inquit. uestem. sed paup hic ñest:
ue nihil motus iub& eum pau¬
lulum stare pro forib secr&o utiq
imponer&. totis uirib elaborans
ut possit occultum e̾ẽ. qđ fecerat:
Sed quando in sc̃is uiris latent
ista querentibus uelint nolint
altarium sicut est sollempne
benedicer& globum ignis de
capite eius uidimus emicare.
ita ut in sublime contenden
longius collum crinemq flãma
producer&: Hoc lio& celeberrimo
factum die. in magna populi mul¬
citudine uiderimus. una tantũ
cde uirginib & unus de pb̃ris.
tres tantum uiclere de monachis.
C&eri cur non uiderint non
LUS MEUS UIR LICEC
scłi negotiis occupatus camen¬
ad modum xp̃ianus. grauissima
agritudine extremo mortis pe¬
riculo cepiss& urgeri martinũ
euocauit: Nec cunctatus ille
properauit: Prius tamen quam
medium uiȩ̨ spacium uir beatꝰ

Expanded text:
bigerricam uestem, breuem bigerricam uestem, breuem adque hispidam, quinque conparatam argenteis rapit adque ante Martini pedes iratus exponit. en, inquit, uestem, sed pauper hic non est. ille nihil motus iubet eum paululum stare pro foribus, secretum utique inponeret, totis uiribus elaborans ut posset occultum esse quod fecerat. sed quando in sanctis uiris latent aerentibus? uelint nolint altarium, sicut est sollemne, benediceret, globum ignis de capite illius uidimus emicare, ita ut in sublime contendens longum admodum crinem flamma produceret. et licet celeberrimo factum die in magna populi multitudine uiderimus, una tantum de uirginibus et unus de presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uiderint, nonlus meus, uir licet saeculi negotiis occupatus admodum Christianus, grauissima aegritudine extremo mortis periculo coepisset urgueri, Martinum euocauit. nec cunctatus ille properauit: prius tamen quam medium uiae spatium uir beatus
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe tu qui cdegrecia uenis.
tripodas nuncupatis Ergo hoc
secr&um beati uiri pauper ille
captatum. cum ei archicliaconus
clate tunicam distuliss&: in rupit.
clissimulatum se aclerico querens
algere deplorans: Neo mora sc̃s
paupere non uicdente intra am¬
phibalum sibi tunicam latenter
ecduxit. pauperemq contectum
discedere iub&: Dem paulo post
archieliaconus ingressus ad mon&
pro consu&udine expectare in ec¬
cla populum. illum ad agenela
sollempnia debere proceelere:
Cui ille respondens ait. pauperem
prius. de se autem dicebat opor¬
tere uestiri se ad ecctam non
posse procedere nisi uestẽ pauꝑ
acciper& Diaconus uero nihil
intelligens quia extr insccus in¬
dutum amfibalo ueste nudum
interius non uidebat Postremo
pauperem non comparente cau¬
satur Mihi inquit uestis quȩ
p̃parata est deserat᷑. pauper non
deerit uestiendus Artat᷑ cdemũ
clericus necessitate compulsus. iãq
felle cominoto. & ꝓximis tabnis

Expanded text:
aut certe tu, qui de Graecia uenis, aut certe tu, qui de Graecia uenis, tripodas nuncupatis –: hoc secretum beati uiri pauper ille captatus, cum ei archidiaconus dare tunicam distulisset , inrupit, dissimulatum se , a clerico querens, algere deplorans. nec mora, sanctus paupere non uidente intra amphibalum sibi tunicam latenter eduxit pauperemque contectum discedere iubet. dein paulo post archidiaconus ingressus admonet pro consuetudine, exspectare in ecclesia populum, illum ad agenda sollemnia debere procedere. cui ille respondens ait, pauperem prius — de se autem dicebat — oportere uestiri: se ad ecclesiam non posse procedere, nisi uestem pauper acciperet. diaconus uero nihil intellegens, quia extrinsecus indutum amphibalo, ueste nudum interius non uidebat, postremo pauperem non conparere causatur. mihi, inquit, uestis, quae parata est, deferatur: pauper non deerit uestiendus. tum demum clericus necessitate conpulsus, iam felle commoto, e proximis tabernis
Abbreviated transcription (Latin):
uo prioio iGItuR teor¬
PORE RELICTIS. SCO¬
IUNXI. PaucOS POSt
dies euorteor ad ec¬
ciesiaoi seQuehaorr
interim eĩ seminudus hibernis men¬
sibus Pauper occurrit. orans sibi
uestimentum dari Tum ille accer¬
sito archidiacono. iussit algentem
sine dilatione uestiri De inde se¬
cr&arium ingressus. cum solus
ut erat illi consu&udo residero.
hanc enim sibi &iam sibi in eccła
solitudinem. per missa clericis li¬
bertate p̾stabat: Cum quidem in
alio loco secr&ario pbri sederent.
uł salutationibus uatantes uł au¬
diendis negotus occupati. martinũ
uero usq in eam horam qua sol¬
lempnia populo agi consu&udo.
deposcer.&. sua solitudo cohibebat:
Illud non p̃teribo. quod insecr&ario
sedens numquam cathedra usus ÷
conspexit. Sicut quenclani testor
dm̃ nͥuꝑ non sine meo pudore
uidi sublimi solio quasi regio tribu¬
nali
celsa sede residentem: Selebat aũt
martinus in gellula sua rusticana
ut est in usibus seruuloꝵ. quas nos
rustici galli t̾ripecias. uos scolatici.

Expanded text:
uo primo igitur tempore relictis schojunxi, paucos post dies euntem ad ecclesiam sequebamur. Interim ei seminudus hibernis mensibus pauper occurrit, orans sibi vestimentum dari. Tunc ille, arcessito archidiacono, jussit algentem sine dilatione vestiri, deinde secretarium ingressus, cum solus, ut erat illi consuetudo, resideret hanc enim sibi etiam in ecclesia solitudinem permissa clericis libertate praestabat; cum quidem in alio secretario presbyteri sederent vel salutationibus vacantes, vel audiendis negotiis occupati: Martinum vero usque in eam horam qua solemnia populo agi consuetudo deposceret, sua solitudo cohibebat. Illud non praeteribo, quod in secretario sedens numquam cathedra usus esconspexit; sicut quemdam nuper, testor dominum, non sine meo pudore vidi sublimi solio et quasi regio tribunalicelsa sede residentem. sedentem uero Martinum in sellula rusticana, ut sunt istae in usibus seruulorum, quas nos rustici Galli tripeccias, uos scholastici
Abbreviated transcription (Latin):
possis euaclere tom̃ta horricda
quȩ te foatiter laniabunt. Si sa¬
crificare nolueris Missus itaq
in carcerem fuit ibi dies sex.¬
& iussit neq panem neq aquam

Expanded text:
possis euadere tormenta arida, quae te fortiter laniabunt, si sacrificare nolueris». Missus itaque in carcerem fecit ibi dies duodt iussit neque panem neque aquam
Abbreviated transcription (Latin):
ciarat: Hȩc cum maxime gallus
necdum explicitis qua staeuerae
referre loqueretur. puer samilia¬
ris ingressus est. nuncians refri
aclhuc ess&x melius audine.
an ex optatissimo nobis uiro qui
officii causa aed nos uemebat
occurrere: Tum gallus &iam si
non ob aduentum sc̃issimi sacer¬
dotis relinquencla nobis hȩc ess&e
oratio nox ipsa cogebat. hucusq
protractum finire sermonem.
Uerum quia de martini uir tuti¬
bus nequaquam explicari uniuer¬
sa potuerunt. Hec uos audire
sufficiat eras reliqua dicemum:
ta pariter accãpta galli sponsigne

Expanded text:
r. Haec cum maxime Gallus, r. Haec cum maxime Gallus, necdum explicitis quae statuerat referre, loqueretur, puer familiaris ingressus est, nuntians, Refriadhuc esset melius audire, an exoptatissimo nobis uiro, qui officii causa ad nos ueniebat, occurrere. tum Gallus: etiamsi non ob aduentum sanctissimi sacerdotis relinquenda nobis haec esset oratio, nox ipsa cogebat hucusque prolatum finire sermonem. uerum quia de Martini uirtutibus nequaquam explicari uniuersa potuerunt, haec uos hodie audisse sufficiat, cras reliqua dicemus. ita pariter accepta hac Galli sponsione
Abbreviated transcription (Latin):
tum atq hebeeem esse clicebat.
Hec plerisq in eodem monasterio
constitutis increclibilia uidebant᷑.
nedum ego conficlam om̃s qui hȩc
auclient credituros. nam nisi inaesti¬
mabilem atq uirtutem martinꝰ
agissoe nequaquam apuel no
tanta gloria pręditus haberet᷑.
QQuamquã minime mirum si iN
operibus martini infirmitat
humana dubitauerit. cum mul¬
tos hoclieq uicleamus ne euuan¬
MARTINO autcor sere an¬
Et sensioius et exrerti suoiꝰ.
R eni miniam clicturus sum. sed
tamen dieam. Apuel ne mausum
episcoporum sinodus habeatur
ad quam quilem ire noluerat
sel quiel gestum essoe scire cupie¬
bat: Casu cum eo iste sulpitius.
nauigabat. sed procul ut semper
a ceris in remota nauis parte
residebat Ibi ei angłs quied gestũ
ess& in synodo nunciauit: Nos
postea tempus habiti concilu sol¬
licite inquirentes satis compertũ
aueliuimus ipsum diem fuisse
conuentus & ea ibi ab epͣis suisse
clecr&a quȩ̨ martino angls nun¬

Expanded text:
tum adque hebetem esse dicebat. tum adque hebetem esse dicebat. haec plerisque etiam in eodem monasterio constitutis incredibilia uidebantur, nedum ego confidam omnes, qui haec audient, credituros. nam nisi inaestimabilem uitam adque uirtutem Martinus egisset, nequaquam apud nos tanta gloria praeditus haberetur. quamquam minime mirum, si in operibus Martini infirmitas humana dubitauit, cum multos s hodieque uideamus nec EuanMartino autem saepe anet sensimus et experti sumus. Rem minimam dicturus sum, sed tamen dicam. Apud Nemausum episcoporum synodus habebatur, ad quam quidem ire noluerat, sed quid gestum esset scire cupiebat. Casu cum eo iste Sulpicius navigabat; sed procul, ut semper, a caeteris in remota navis parte solus residebat. Ibi ei angelus, quid gestum esset in synodo, nuntiavit. Nos postea tempus habiti concilii sollicite requirentes, satis compertum habuimus, ipsum diem fuisse conventus, et ea ibi ab episcopis fuisse decreta quae Martino angelus nun
Abbreviated transcription (Latin):
iste supitius sicut apud eum nemo
familiarius loquebatur. cepit cuare
ut ꝑquirentibus indicar&. quid illud
diuini fuiss& erroris quoel sate¬
bamur nos ambo seniisse uel cũ
quib fuiss& in cellula conlocut:
Tenuem enim nos lic&. & uix intel¬
lectum sermocinantium sonum.
pro sonbus auclisse: Tum ille Qui
mulcumq cunctatus. sed nihil
erat quod sulpicius non extor qͣr&¬
inuito. incredibiliora sorte dicturꝰ
sum sel xp̃o teste non mentior.
nisi quisquam est tam sacrilegus
ut martinum estim& suisse men¬
titum Dicam inquit uobis sed uos
nulli quęso dicatis. agnes. cecla.
maria mecum suerunt: Kesere¬
bat enim nobis uultum atq
habitum singularum. nec uero
illo cancum cdie. sed srequenter
se ab eis confessus est uisicari:
P oerum &iam & paulum apostolos
uicleri ase sepius non negauit:
Lam uero demones ꝓut ad cum
quisq uenissx suis nominibus
increpabat. mercur ium maxime
paciebatur insestum: Iouem. bru¬

Expanded text:
iste Sulpicius sicut apud eum nemo iste Sulpicius sicut apud eum nemo familiarius loquebatur coepit orare, ut pie quaerentibus indicaret, quid illud divini fuisset horroris quod fatebamur nos ambo sensisse, vel cum quibus fuisset in cellula collocutus: tenuem enim nos licet et vix intellectum, sermocinantium sonum pro foribus audisse. Tum ille diu multumque cunctatus sed nihil erat quod ei Sulpicius non extorqinuito: incredibiliora forte dicturus sum, sed Christo teste non mentior, nisi quisquam est tam sacrilegus, ut Martinam aestimet fuisse mentitum –: dicam, inquit, uobis, sed uos nulli quaeso dicatis: Agnes, Thecla et Maria mecum fuerunt. referebat autem nobis uultum adque habitum singularum. nec uero illo tantum die, sed frequenter se ab eis confessus est uisitari: Petrum etiam et Paulum Apostolos uideri a se saepius non negauit. iam uero daemones, prout ad eum quisque uenisset, suis nominibus increpabat. Mercurium maxime patiebatur infestum, Iouem bru
Abbreviated transcription (Latin):
ne in aliquorum forsitan incurrat
offensam Etenim infidelibus ob¬
iurgationi uerba non proderunt
ficdelib autẽ satis faciat exemplũ:
U erum Ego ita uircutem huius
uirginis prelicabo ut tamen
nihil illis quę ad martinum ui
clenclum ex longiquis regionibus.
sepe uenerunt arbitrer derogan¬
clum: Siquidem in hoc beatũ ui¬
rum frequenter assectu &iam
angeli frequentauerint:
UETERUDI ID QUOD DICTURUS
SuO POSTUONNE HOCEIBI
ME AuTEO INTUEBATUR
teste recte phibeo Quoclam clie
ego & iste sulpicius. pro soribus il¬
lius excubantes iam ꝑ aliquot.
oras cũm silentio sedebamꝰ ingenti
honore & tremore. ac siante angli
tabnacułum manclatas excubias
cluceremus Cum quidem clauso
cellulȩ suȩ ostio nos ibi esse nesci¬
r&. interim conloquentiũ murmꝰ
audiuimus. & mox errore quoclam
circum funclimꝰ. ac obstupentes nec
ignorare potuimus nescio quid fu¬
isse cliuinum: Post duas sere horas
acl nos marcinus egredit lccũ eũ

Expanded text:
ne in aliquorum forsitan incurrat ne in aliquorum forsitan incurrat offensam: etenim infidelibus obiurgationis uerba non proderunt, fidelibus autem satisfaciet exemplum. uerum ego ita uirtutem huius uirginis praedicabo, ut tamen nihil illis, qudendum ex longinquis regionibus saepe venerunt, arbitrer derogandum; siquidem hoc beatum virum frequenter affectu etiam angeli frequentarint. XIII. Caeterum id quod dicturus sum, Postumiane, hoc tibi me autem intuebatur teste recte perhibeo. Quodam die ego et iste Sulpicius pro foribus illius excubantes, jam per aliquot horas cum silentio sedebamus, ingenti horrore et tremore ac si ante angeli tabernaculum mandatas excubias duceremus, cum quidem clauso cellulae suae ostio nos ibi esse nesciret. Interim colloquentium murmur audimus, et mox horrore quodam circumfundimur ac stupore; nec ignorare potuimus nescio quid fuisse divinum. Post duas fere horas ad nos Martinus egreditur: ac tum eum
Abbreviated transcription (Latin):
enclam quę ess& multis sacerdo¬
tibus pͣsereneda: audiant quaso
uirgines istued exe̾mplum ut sores
suas si eas mali obsidere uoluerint¬
&iam bonis clauclant. Et ne ad se
inꝓbis sit liber accessus non ue¬
reantur exeludere &iam sacer¬
dotes Catus hoc mundus exaudiat
uideri se amartino uirgo non
passa est: Non utiq illa qͦmcuq
a se reppulit sacerdotem sed in
eius uiri conspectum puella non
uenit. quẽ uidere salus uielentiũ
fuit Quis autem hoc alius pͣter
martinum sacerdos non ad suam
in iuriam r&uliss&e. Quos aduer¬
sus scãm uirginem motus quan¬
tasq iras mente concepiss&.
heret̾icam iuclicassor & anathenia¬
tiranclam. esse decreuiss&. quã uđ
illi beatę animȩ̨ illas uirgine
pͥtuliss& qua crebris occursibus
ubiq se p̾bent obuias sacer doti.
quȩ̨ conuiuia sumptuosa dispont᷑.
Quę una pariter accumbunt Sed
quo me clucit matio Paul ulum
iste lberior sermo repͥm̃cdus est.

Expanded text:
endam, quae esset multis sacerdoendam, quae esset multis sacerdotibus praeferenda. audiant, quaeso, uirgines istud exemplum, ut fores suas, si eas malis obsistere uolunt, etiam bonis claudant, et, ne ad se inprobis sit liber accessus, non uereantur excludere etiam sacerdotes. totus hoc mundus exaudiat\': uideri se a Martino uirgo non passa est. non utique illa quemcumque a se reppulit sacerdotem, sed in eius uiri conspectum puella non uenit, quem uidere salus uidentium fuit. quis autem hoc praeter Martinum sacerdos non ad suam iniuriam rettulisset? quos aduersum sanctam uirginem motus quantasque iras mente concepisset ? haereticam iudicasset et anathemandam esse decreuisset. quam uero illi beatae animae illas uirgines praetulisset, quae crebris occursibus ubique se praebent obuias sacerdoti, quae conuiuia sumptuosa disponunt, quae una pariter discumbunt! sed quo me ducit oratio? paululum iste liberior sermo reprimendus est,
Abbreviated transcription (Latin):
nos consequentes gauisuram illã
uirginem putabamus siquidem
hoc in testimonium uirtutis suę
esse habituram ad quam tanti
nominis sacerdos cleposito p̾positi
rigore ueniss& Uerum illa fortis¬
simi uincla popositi. ne marum
quiclem comtemplatione laxauit.
Ita uir b̾eatus accepta per aliam
seminam excusatione lauclabili.
abscessit Ouirginem glonosam.
quȩ ne a martino quidem passa
est se uicderi. O martinum beatũ
qui illam repulsam. non ad con¬
tumeliam suam eluxit sed mag¬
nificans illius cum exultatione.
uirtutem: Inusitatum in his dũ¬
taxut regionib gauclebat exem¬
plum Ergo cum haud longe ab
illa uillula nos manere nox
inminens coegiss&. xenium be¬
ato uiro. eadem illa uirgo trans¬
missit. secitq martinus quod
antea non secerat Nullius enĩ
ille umquam xemum. nullius
munus accepit. nihil ex his quę
uirgo uenerabilis miserat re¬
futauit clicens benedictione i
illius a sacerdote minime respu¬

Expanded text:
nos consequentes gauisuram illam nos consequentes gauisuram illam uirginem putabamus, siquidem hoc in testimonium uirtutis suae esset habitura, ad quam tanti nominis sacerdos deposito propositi rigore uenisset. uerum illa fortissimi uincula propositi ne Martini quidem contemplatione laxauit. ita uir beatus accepta per aliam feminam excusatione laudabili ababscessit. o uirginem gloriosam, quae ne a Martino quidem passa est se uideri! o Martinum beatum, qui illam repulsam non ad contumeliam suam duxit, sed magnificans illius cum exultatione uirtutem inusitato in his\' dumtaxat regionibus gaudebat exemplo! ergo cum haut longe ab illa uillula nos manere nox inminens coegisset, xenium beato uiro eadem illa uirgo transmisit : fecitque Martinus, quod ante non fecerat — nullius enim ille umquam xenium, nullius munus accepit —: nihil ex his, quae uirgo uenerabilis miserat, refutauit, dicens benedictionem illius a sacerdote minime respu
Abbreviated transcription (Latin):
sus hostilem exercitum collocato
cominus pede districto ense pug¬
nabas. ultam feminam stare
aut pugnare uidisti : Eũ demũ
in iles confessus crubuit. gracias
agens. errori suo se non fuisse
quens fratrum turba uaua¬
uerat. mulier inquit uirmrum
castra non acleat. acies militum
separata consistat. ꝓculcdubio in
suo tlegens monasterio sit remota.
Contemptibilem enim reddit
exercitum siuirorum cohortibus
mulier si intra murorum mu¬
nimenta contineat. hab& et
illa głam suam. si pucdicitiam
uiro absente seruauerit Cuis
hȩc prima uirtus  c̃summata
uictoria est. non uideri
LLUD UERO SUIbiCI OrEon¬
NISSE TE CREDO DUIO afsecTU
NOBISCUoi EE CORAm adesses
illam uirginem pradicaret.
quȩ ita se penitus ab omniũ
uirorum oculis remouis sec.
ut ne ipsum quidem ad se mar
cum p̃ter agellum illius p̾terir&
inquo se iam ante complures
annos puclica cohibebat. audita
fide illius atq uirtute deuercit.
ut tam illustri merin puetia
religioso osficio ep̃s honorar&.

Expanded text:
sus hostilem exercitum collato cominus pede, districto ense pugnabat, ullam feminam stare aut pugnare vidisti? Tunc demum miles confusus erubuit, gratias agens, errori suo se non fuisse quens fratrum turba uallauerat, mulier, inquit, uirorum castra non adeat, acies militum separata consistat: procul femina in suo degens tabernaculo sit remota. contemptibilem enim reddit exercitum, si uirorum cohortibus mulier se intra murorum munimenta contineat. habet et illa gloriam suam, si pudicitiam uiro absente seruauerit : cuius haec prima uirtus et consummata uictoria est, non uideri. Illud uero, Sulpici, meminisse te credo, quo affectu nobis, cum et tu coram adesses, illam uirginem praedicarit, quae ita se penitus ab omnium uirorum oculis remouisset, ut ne ipsum quidem ad se Martcum praeter agellum illius praeteriret, in quo se ante conplures annos pudica cohibuerat, audita fide illius adque uirtute deuertit, ut tam inlustris meriti puellam religioso officio episcopus honoraret.
Abbreviated transcription (Latin):
Quiel inquam galle. plac& ne tibi¬
prandium. faciculus herbarum. &
panis dimilius. uiris quinque.
Cum ille sicut est uere cunclissimues.
aliquantulum erubescens. clum saci¬
gationem ieam accepit. facis inqͥt
sulpici tuo more qui nullam occa¬
sionem siqua tibi porrecta suerit.
omittis qui nos alacitatis fatiges.
Secl facis inhumane qui nos gallos
homines cogis exemplo angłorum
uiuere quam ꝗego studio manclucandi
&iam anglos manclucare credam.
Nam istum dimidium ordeaceum ti¬
meo uł solus attingere. sed contentꝰ
sit hoc crrenensis ille uł necessitas
uł natura est esurire. uł postremo
isti quib credo marma iactatio
in acliam cibi fecerat Nos procul
explicare suicrrenensis hystoriam.

Expanded text:
quid, inquam, Galle, placquid, inquam, Galle, placprandium, fasciculus herbarum et panis dimidius viris quinque? Tum ille, sicut est verecundissimus, aliquantulum erubescens, dum fatigationem meam accepit, Facis, inquit, Sulpici, tuo more, qui nullam occasionem, si qua tibi porrecta fuerit, omittis, quin nos edacitatis fatiges. Sed facis inhumane, qui nos Gallos homines cogis exemplo angelorum vivere quamquam ego studio manducandi etiam angelos manducare credam: nam istum dimidium hordeaceum timeo vel solus attingere. Sed contentus sit hoc Cyrenensis ille, cui vel necessitas vel natura est esurire; vel postremo isti, quibus, credo, marina jactatio inediam cibi fecerat. Nos procul explicare sui Cyrenensis historiam.
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod eminus conspexeram
ꝑtendi. inuenio senem inueste pa¬
liaca molam manu uertentem:
Consalutatus accepit nos benigne
E iectos nos in illucl litus exponimꝰ.
&& ne statim rep&ere cursũ possimꝰ.
maris mollicia ad teneri. Egressꝰ
in t̾ram ut est mos humani ingenii.
naturam locorum. cultumq habi¬
tantium uoluis se cognoscere xp̃ianos
nos esse. id p̾cipue querere. an c̾e̾nt
aliqui inter illas solitudines xp̃iani
Tum uero ille slens giudio ad genua
nr̃a ꝓuoluit᷑. iterum nos ac sepurs
exosculatos inuitat ad orationem:
Deinde positis in terra uerbi ͫͥ ͤ. um pel¬
lib facit nos discumbere: Apponit
prandium sane locupl&issimumr di¬
midium panem orcleaceũ Eramus
nos quattuor ipse erat quintuc:
Fasciculum &iam herbę intulit. cuiꝰ
nomen excidit quę menta similis.
exubans folus. saporem mellis pͣsta¬
bat: Huius pdulci al modum sciaui¬
tate clelectati atq exsatiati sumus:
Ad hȩc subridens ego ad gallum meum:

Expanded text:
illud, quod eminus conspexeram, illud, quod eminus conspexeram, pertendi: ibi inuenio senem in ueste pellicia. molam manu uertentem. consalutatos accepit nos benigne. eiectos nos in illud litus exponimus, et ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detineri: egressos in terram, ut sit mos humani Ingenii, naturam locorum cultumque habitantium uoluisse cognoscere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. tum uero ille flens prae gaudio ad genua nostra prouoluitur: iterum nos ac saepius exosculatus inuitat ad orationem: deinde expositis in terra ueruecum pellibus facit nos discumbere. adponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeacium. eramus autem nos quattuor, ipse erat quintus. fasciculum etiam herbae intulit, cuius nomen excidit, quae menthae similis, exuberans foliis, saporem mellis praestabat: huius praedulci admodum suauitate delectati adque exsatiati sumus: ad haec subridens ego ad Gallum meum:
Abbreviated transcription (Latin):
quod ibi uis hrmbrium ulla timeat᷑.
fuisse autem illic pluuiã. neqͣndo
quidem auditum est sed quod uen¬
torum ea uis est ut si quando ut
clementiore caelo aliquantulum
spirare flatus ceꝑit. manis in illis
terris quam in ullo nausragium sit
Hulla ibi germina sata ꝓueniunt.
quippe instabili loco arentibus ha¬
renis ad omnem motum uentorum
cedentib Uerum ibiauersa quȩ dã
a mari ꝓmontonia uentis resistunt.
terra aliquantulum solidior her¬
bam raram atq hspiclam gignit.
ea ouibus est pabulum satis utile:
Incolȩ lac̾te uiuunt: Qui sollertiores
sunt utut ita dixerim clitiore.
sol&. quippe fert̾ adie iacti seminis.
tricesimo die maturescere. c̃sistere
autem ibi homines non alia ratio
facit. quam quod om̃s liberi sunt:
Extrema siquidem errenorum ora est
deserto illi contigua quod inter
aegrptum & affricam interiacet.
ꝑ quod olim cato cesarem fugiens.
luxit exercitum. Ergo ad tugurium

Expanded text:
quod ibi uis imbrium ulla timeatur — quod ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram adque hispidam gignit: ea ouibus pabulum est satis utile. incolae lacte uiuunt: qui autem sollertiores sunt uel, ut ita dixerim, ditiores, solet: quippe fertur a die iacti seminis tricensimo die maturescere. consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod omnes a tributo liberi sunt. extrema siquidem Cyrenorum ora est, deserto illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interiacet, per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. Ergo ad tugurium
Abbreviated transcription (Latin):
lulum om̃s conticuimus De iri
cilicium cui insederat ad me
propius ad mouit atq ita exorsus ÷
Ante hoc triennium quo tempore
tibi sulpici. hinc abiens ualedixi.
ubi narbonae nauem soluimus.
quinto dic portum affricae intrauimꝰ
adeo ꝓspera dĩ nutu nauigatio fuit.
libuit animo alire Rarthaginem.
loca uisitare sc̃oꝵ & p̾cipue ad sepul¬
chrum erpriani martrris adorare
Quinto decimo die. ad portum regressi.
ꝓuectiq in altum. alexandriam pe¬
tentes. reluctante austro pene in srr¬
tes in lati sumus: Quod prouidi nautę̃
cauentes iactis nauem anchoris.
sistunt. sub oculis aut t̾ra cͣtinens
erat in qua scaphis egressi. cum uacua¬
ab humano cultu. omnia cerneremꝰ
GOSEUDIOSIUS EXPLORANDORUO
locoruo Gratia Lonoius
ApRocessi tuibus fere alitore
milibus paruum tugurium inter
harenas conspicio Cuius tectum
sicut salustius ait. quasi carma na¬
uis erat. contiguum terra:Satie
firmis tabulatis constratum̃. Non

Expanded text:
lulum omnes conticuimus. Dein lulum omnes conticuimus. Dein cilicium cui insederat, ad me propius admovit, atque ita exorsus est: III. Ante hoc triennium, quo tempore tibi, Sulpici, hinc abiens valedixi, ubi Narbone navim solvimus, quinto die portum Africae intravimus: adeo prospera Dei nutu navigatio fuit. Libuit animo adire Carthaginem, loca visitare sanctorum, et praecipue ad sepulcrum Cypriani martyris adorare. Quintodprouectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod prouidi nautae cauentes iactis nauem anchoris sistunt. sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum uacua humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum, sicut Salustius ait, quasi carina nauis erat, contiguum terrae, satis firmis tabulatis constratum, non
Abbreviated transcription (Latin):
prius ex te aueliam an isti omnes
quos hic reliqueramus sacerdotes.
tales sint quales eos antequam
proficiscerer noueramꝰ Tum ego
Absit te inquam ista querere qua
aut una mecum aut puto nosti.
aut si ignoras non auclire sit me¬
lius Illud reticere non possum:
N on solum illos de quib int̾rogas.
nihil meliores quam noueras fac¬
tos. sed unum nr̃i quonlam ma¬
mantem. in quo respirare ab istoꝵ
insectationib solebamus aspiorem
nobis fuisse quam debuit Nec u
quicquam in illum blementius
dicam quia & amicum colui et
tum &iam amaui. cumputabatur
inimicus. Me autem hę̧c tacitio
cogitationibus reuoluentem ail modũ
doloris te conpungit. pene nossa¬
pientis & religiosi uiri amicitia
destitutos. illum quonelam tam
amicum nobis tam amarũ in nos
esse potuisse: uerum hęc quȩ me¬
roris plena sunt relinquamus.
te potius ut dudum spoponderas
aueliamus: Ita inquit fiat postu¬
mianus: Quod cum clixissoe pau¬

Expanded text:
prius ex te audiam, an isti omnes prius ex te audiam, an isti omnes quos hic reliqueram sacerdotes, tales sint, quales eos, antequam proficiscerer, noveramus. Tum ego, Absiste, inquam, ista quaerere, quae aut una mecum, ut puto, nosti, aut si ignoras, non audire sit melius. Illud reticere non possum, non solum illos de quibus interrogas, nihil meliores quam noveras factos; sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare ab istorum insectationibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. Nec vero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicum colui, et tunc etiam amavi cum putabatur inimicus. Me autem haec tacitis cogitationibus resolventem admodum dolor iste compungit pene nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, relinquamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamus. Ita, inquit, fiat, Postumianus; quod cum dixisset, pau
Abbreviated transcription (Latin):
maxime cum ex martimi sit lisci¬
plina: Neq grauabor quamlib&
conserte uobiscum ut poscitis fabu¬
lari. quippe cum ꝓpter hoc uenerĩ
ut me huius sulpicii mei. me autem
utraq manu complectebatur desi¬
derio &iam uerbosus impenderẽ:
Enmuero inquam: Satis probasti.
quantum pius amor possit qui nr̃i
causa tot maria tantumq terra¬
rum emensus a summo ut ita
dicam solis egressu usq in eius
occielua uenisti: Age ergo quia &
secr&xi int̾ nos nec occupati sumus.
& sermoni tuo uacare debemus.
eclisseras nobis uelim omnẽ tuę
peregrinationis historiam: qualit᷑
in oriente fides xp̃i floreat. quȩ sit
scõꝵ quies. quȩ instituta monachoꝵ
quantisq signis at uirtutib in ser
uis suis xp̃s oper&ur. Nam certe
quia in his regionib int̾ ista quae
uiuimus ipsa nobis uita fasticlio est:
Libenter ex te aueliemus si uelim in
heremo uiuere xp̃ians lic&:
Adhȩc postumianus. Faciã inquit
ut desiderare te uideo. sed qua so

Expanded text:
maxime cum ex Martini sit discimaxime cum ex Martini sit disciplina. neque grauabor quamlibet conserte uobiscum, ut poscitis, fabulari, quippe cum propter hoc uenerim, ut me huius Sulpicii mei — me autem utraque manu conplectebatur — desiderio etiam uerbosus inpenderem. Enimuero, inquam, satis probasti, quantum pius amor possit, qui nostri causa tot maria tantumque terrarum emensus a summo, ut ita dicam, solis egressu usque in eius occidua uenisti. age ergo, quia et secreti inter nos nec occupati sumus et sermoni tuo uacare debemus, edisseras nobis uelim omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit sanctorum quies, quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutibus in svis suis Christus operetur: nam certe, quia in his regionibus, inter ista quae vivimus, ipsa nobis vita fastidio est; libenter ex te audiemus, si vel in eremo vivere Christianis licet. Ad haec Postumianus, Faciam, inquit, ut desiderare te video; sed quaeso
Abbreviated transcription (Latin):
adpulsus. Inde huc decimo pue¬
nerim adeo ꝓsꝑa nauigatio pie
ad fuit uoluntati Cu modo ꝓpter
quem tot maria transnauigauimꝰ
tantum terrȩ̨ transcurrimu
conplectenctum perfruenelumq
te remotis omnib trade Ego uõ
inquam. Etiam cũ tu in ȩgipto
morareris totus tecum animo semp
animo &e cogitatione uersabar. meq
de te dies ac noctes cogitantem to¬
tum tua caritas possicdebat nedũ
mocdo me tibi aestimes pdneto tẽ¬
porus defuturum. quominus amore
tuo pendens te in tuear. te auediã
tecum loquar: Nullo penitus in
secr&um nr̃m quod nobis hac
remotior cellula p̾stat admisso
Nam huius nr̃i ut arbitror galli p̾¬
sentiam non molesta& seras quia
hoc aduentu tuo ut uides pincle
atq ego ipse triumphat gaudio:
Recte plane inquit postumianu
in soci&ate nr̃a gallus iste r&ine.¬
batur. quia & si mihi parum cognitꝰ
est: peo tamen quod tibi est carissimꝰ
non potest mibi non esse carues.

Expanded text:
appulsus, inde huc decimo perveappulsus, inde huc decimo pervenerim: adeo prospera navigatio piae adfuit voluntati. Tu modo, propter quem tot maria transnavigavimus, tantum terrae transcucurrimus, complectendum perfruendumque te, remotis omnibus, trade. Ego vero, inquam, etiam cum tu in Aegypto morareris, totus tecum semper animo et cogitatione versabar, meque de te dies ac noctes cogitantem totum tua charitas possidebat; nedum modo me tibi aestimes puncto temporis defuturum, quominus amore tuo pendens te intuear, te audiam, tecum loquar, nullo pesecretum nostrum, quod nobis haec remotior cellula praestat, admisso. nam huius nostri, ut arbitror, Galli praesentiam non moleste feres, qui hoc aduentu tuo, ut uides, perinde adque ego triumphat gaudio. Recte plane, inquit Postumianus, in societate nostra Gallus iste retinebitur : qui etsi mihi parum cognitus est, pro eo tamen, quod tibi est carissimus, non potest mihi non esse carus,
Abbreviated transcription (Latin):
uo inunuor locuor
EGO & GALLUS NOSTER
CONUENISSEOUS. UIR
otui et prorter mar¬
tini meororiam.
ex illius. enim discipulis erat. &
ꝓpter merita sua carissimus.
interuenit nobis postumianus ineus
nr̃i causa ab oriente quo se ante
triennium patriam relinquens.
contulerat regressus Cõplexi
hominem amantissimum exoscula¬
tiq genua & pedes eius. cum uno
atq altero spatio obstupefacti inui¬
cem flentes gaudio deambulassemꝰ
iectis in terram ciliciis conselim ꝰ
Cum prior postumianus me intuens.
cum essem inquit in remotis egrpti
libuit ut ad mare usq procederẽ.
Nauem illi honerariam ostendi. quȩ̨
cum mercib narbonam p&ens sol¬
uere parabat Eadem nocte mihi
in sonnis alstare uisus es: & imecta
me manu trahere ut nauem illa
conscenderem: Mox tenebras ru¬
pente diluculo. cum eo loco in qͦ
quieueram surrexissem. somnium
meum ipse mecum reputans. tanto
tui desiderio subito correptus sum
ut nihil cunctatus nauem cori¬
senderem tricesimo die massiliam

Expanded text:
um in unum locum ego et Gallus noster convenissemus, vir mihi et propter Martini memoriam ex illius enim discipulis erat et propter sua merita charissimus; intervenit nobis Postumianos meus, nostri causa ab Oriente, quo se ante triennium patriam relinquens contulerat, regressus. Complexi hominem amantissimum, exosculatique genua et pedes ejus, cum uno atque altero spatio quasi obstupefacti, invicem flentes gaudio deambulassemus, jactis in terram ciliciis consedimus. Tum prior Postumianus me intuens, Cum essem, inquit, in remotis Aegypti, libuit ut ad mare usque procederem. Navim illic onerariam offendi, quae cum mercibus Narbonem petens solvere parabat. Eadem nocte astare in somnis mihi visus es, et injecta me manu trahere, ut navim illam conscenderem. Mox tenebras rumpente diluculo, cum de eo loco in quo quieveram surrexissem, somnium meum ipse mecum reputans tanto tui desiderio subito correptus sum, ut nihil cunctatus navim conscenderim; tricesimo die Massiliam
Abbreviated transcription (Latin):
torib erit si tantum sacerdotem
Hȩc sacerclote loquente. notatum
tempus archidiaconus taronu
misit uelociter qui hęc diligenter
inquirer& Qui ueniens eo die
horaq manifestissime cogninut
transisse beatum uirum. quo sẽs
seuerinus audiuit psallentium
chorum Sed &si ad seueri recurra¬
mus hrstoriam ipsa hora sibi eum

Expanded text:
toribus erit, si tanto sacerdoti toribus erit, si tanto sacerdoti Haec sacerdote loquente notavit tempus archidiaconus, et Turonos misit velociter, qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eo die et hora manifestissime cognovit transisse beatum Martinum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed et si ad Severi recurramus Historiam, ipsa hora eum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
eatus auceorEUERINuS
che dominico loca sc̃a
ex consu&udine post matutinos cũ
suis clericis circuir&. illa hora qua¬
uit beatus obiit audiuit chorum
canentium in sublimi: Uocatoq
archidiacono. int̾rogat si aures cius
pcuterent uoces. quas ille attentus
audir& Respondit. nequaquam:
Tum ille Diligenter inquit ausculta.
Archidiaconus autem cepit sursum
collum extendere. aures erigere
&e suꝑsummos articulos baculo
sustentateͭ. Sed credo eum non
fiusse equalis meriti. a quo hec
non merebant᷑ audiri Cunc pro¬
tis autem mtrogat senex Quid
audis: Quiait Uloces psallentium
tanquam in celo audio. sed quid
sit prorius ignoro. Ciuille. Ego łͥ
quid sit narrabo. Domnus m̃s mar¬
tinus ep̾s migrauit ex hoc mundo.
& nunc angli canendo eum dese¬
runt. in excelsuns Et ut parũꝑ
mora ess&. ut hȩc audirentur.
cdiabolus eum cum miquis angłis
roinere temptauit: Nihilq suũ
in eumdem repꝑiens. consusus ab¬
seessit: Quid ergo de nobis pecca¬

Expanded text:
eatus autem Severinus die Dominica loca sancta ex consuetudine post matutinos hymnos cum suis clericis circumiret, illa hora qua Beatus obiit, audivit chorum canentium in sublimi. Vocatumque archidiaconum interrogavit si aures ejus percuterent voces quas ille attentus audiret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc protis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper morae esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in eodem reperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis pecca
Abbreviated transcription (Latin):
iuire cogebat: nobili illo stratu so in
cinere &e cilicio recubans Et cum
a discipulis rogar&̾. ut saltem uilia
sibi siner& stramenta subponi. non.
dec&e inquit silii xp̃ianum nisimm
nib in calđm semper intentic.
inuictum ab ooatione sp̃m not
relarabat Et cum a p̾sbiteris qui
tum ad eum conflurerant rogar&:
ut corpusculum lateris nimutatione
releuar&. sinite inquit sinite me
fr̃s celum potius respicere quam
terram. ut suo iam icmeri iturus
ad dnm sp̃s dirigat̃: MHęc locutus.
diabolum uid& propter assistere
quid hic inquit astas cruenta bestia:
Nibil in me funesce reperies. abrde
me sinus recipit Cum hac ergo
nobis qui ad fuerant. iam ex animi

Expanded text:
uire cogebat, nobili illo strato suo in uire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in nibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo nobis sunt qui affuerunt, iam exanimi
Abbreviated transcription (Latin):
axp̃o uolebat diutius separaris
Nihil tamen in uoto suo ponens. aut
uoluntati relinquens. totũ se dñi
arbitrio potestatiq committens
cere uidoxur Grauis quidem est
dñe corporeȩ pugna miliciȩ̨. &iam
satis est quod hucusq certaui:::
Seel si aclhuc in eodem labore pro
castris tuorum stare me precipis.
non recuso nec fatiscentem causabor
xtatem. Munia tua deuotus im¬
plebo: sub signis tuis quoad ipse tu
iusseris militabo & quamuis obta¬
ta sit messio seni. post laborem.
est tamen aninus uictor annoꝵ
& cedere nescius senectuti. Acsi iã
parcis atati. bonum mibi ÷ dñe
uoluntas tua: Hos uero quibus
timeo ipse custodids: Ouirum in¬
effabilem. nec labore uictũ. nec
morte uincenclum. qui in nullã
se partem ꝓmor inclinauerit.
nec mori timuerit. nec uiuere.
recusauit. Itaq cum iam ꝑ aliquot
dies ui febrium tener&̾. non tum
adĩ opere cessabat Pnox in orationib
ce uigilns fatiscentes aitus spiritui ser¬

Expanded text:
a Christo uolebat diutius separari. a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique committenscens: grauis quidem est, Domine, corporea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui ser
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem uielerent. ut & iã . iuibus
imperar&. Aliquandiu ergo inuito
uio ut in eccła aelquam ierat com¬
moratus. pace inter clericos restituta
Cum iam uel monasterium regredi¬
cogitar& uirib corporis copit re¬
pente destui. Conuocatisq discipu¬
lis. inelicat se iam resolui: Cũ uero
meror & luctus omnnũ uox una
plangentiũ. cur nos pat̾ descris.
aut cui nos clesolatos relinquie.
inuaclent gregem tuũ lupi rapaces¬
Et quiseos amorsib nr̃is ꝑcussa pastore
phibebit. Scimus quidem desiderare
nec clilata minuent̾: nr̃i potius mi¬
sere quos deseris: Tunc ille motus
his fleib ut totus semꝑ in lomino
miscđę uisccrib afflu̾ebat. lacrimasse
phiboeũr Conuersusq ad dñm hac
tantum flentib uoce respondit
Dñe si aclhuc populo tuo sũ necessa¬
rius. non recuso laborẽ fiat uolun¬
tas tua Nimirum int̾ spem ãmo¬
remq positus. dubitauit pene ꝗd
mall&. quia nec hos cdeserere. nec

Expanded text:
uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec
Abbreviated transcription (Latin):
Interea causa extitit. qͣ c̃datensem
cliocesim uisitar&. Nam clericis int̾
se ecctę illius cliscordantib pacem cu¬
piens reformare : Lic& sinẽ dierum
suorum non ignorar&. ꝓficisci tamen
ob istius. cͦđusam nõn recusauit: Bo¬
nam hanc uirtutem suarsi consũ¬
mationem existimans. ñ pace̾ eccłę
redlitam. reliquiss& Ita ꝓfectus cũ
suo illo ut semꝑ frequentissimo disci¬
pulorum sc̃issimoq comitatu. mergos
influmine conspicat᷑. piscium p̃clam
sequi. & rapacem ingluiem assiduis
urgelẽ capturis Forma inquit hȩc
demonum est Insidiant᷑ incautis.
capiunt nescientes. captos deuorant
exsaturariq nequeunt deuoratis:
borum. ut eum cui innatabant
gugitem relinquentestes
aridas p&erent desertasq regiones:
Eomirum circa aues illas usus im¬
perio quo demones fugare consue¬
uerat: Ita grege facto. omnes in
unum ilę uolucres congregataẽ
relicto flumine siluas montesq
porierunt. non sine adimiratione
multorum qui tantam in martino

Expanded text:
usa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. bo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino
Abbreviated transcription (Latin):
senis conatum. ꝓtinus sarcophagul
in summa leuitate commotum. in
loco ubinunc adoratur dño annu
&iam missis. ut uentum est ad con¬
uiuium. requirentes sollicite sene̾
nequaquam reppercrunt. sed nec
homo quidem extitit. qui eũ de
basilica exire uidissor Credo aliqͣ
fuisse uirtutẽ anglicã. quę & beatũ
uirum se uidisse ꝓnunciauit. et
deinceps nulli comparuit: Inquo
loco ex illa die multa uirtutes
facta sunt. quę per negglegentiã
non sunt scriptae Nos uero de
quanto nr̃o tempore aut fieri uiduns

Expanded text:
senis conatum protinus sarcophagum senis conatum protinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino anetiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes solnequaquam repperiunt. Sed nec homo quidem extetit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo, aliqua fuisset virtus angelica, qui et beatum virum se vidisse pronuntiat et deinceps nulli conparuit. In quo loco ex illa die multae virtutes factae sunt, quae per neglegentiam non sunt scriptae. Nos vero, de quanto nostro tempore au