comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riat nisi a uetoritas ianuam : quam quisque ingressus sincullec
dubitatione uitȩoptimȩ praecepta sectatur : per quȩcum doci¬
lis fastus suerit : tum demum disc& & quantaratione prȩditac
sinteco ipsecquȩ sccutus est anterationem : Et quid sit ipscoratio
quam̃ post auctoritatis cuncbula firmus &idoncus iam seq̃i¬
tur atq conpraehendit : & quid intellectus in quo uniuer sa sunt¬
uelipse potius uniuersꝰ: & quid pra&er uniuersac uniuersorũ
principium cedquam cognitionem in hacuita peruenire pau¬
ciultra quamuent &iam posthancuitã Nemopro gredipotest :
quiautem solac auctoritate contentibonis tantum moribus yec¬
tis que uotis constanter operam dederint aut contempnentes
aut nonuedentes disciplinis liberalib: atqueoptimis erudiribe¬
atos eos quidem cum interhomines uiuant nescio quomodo
appellem tamen in concusse credo mox uthoccorpus relique

Expanded text:
riat nisi. auctoritas ianuam. quam quisque ingressus sine ulla riat nisi. auctoritas ianuam. quam quisque ingressus sine ulla dubitatione uitae optimae praecepta sectatur, per quae, cum docilis factus fuerit, tum demum discet et quanta ratione praedita sint ea ipsa, quae secutus est ante rationem, et quid sit ipsa ratio, quam post auctoritatis cunabula firmus et idoneus iam sequitur atque conprehendit, et quid intellectus, in quo uniuersa sunt-uelipse potius uniuersa-et quid praeter uniuersa uniuersorum principium. ad quam cognitionem in hac uita peruenire pauci, ultra quam uero etiam post hanc uitam nemo progredi potest. qui autem sola auctoritate contenti bonis tantum moribus rectisque uotis constanter operam dederint aut contemnentes aut non ualentes disciplinis liberalibus atque optimis erudiri, beatos eos quidem, cum inter homines uiuant, nescio quo modo appellem, tamen inconcusse credo, mox ut hoc corpus relique
Abbreviated transcription (Latin):
&iam non hoc expectantib: superbor minus curenti minime
sint apte congruenter queuuicent: dm̃ colant cogitenti quȩ sunꝰ
side spe cccritate subnixi optent tran quillitatem atquecestũ
cursum studii sui omniumque sociorum: & sibi quib que possunt:
mentem bonam pacatto queuitam: sequitur utdicam quo¬
modo studiosi erudiri debeant: quisicutdictum est uuereins¬
tiuerunt addiscendum item necersario dupliciter ducimur
auctoritate atqueratione tempore auctoritas reautem ratio
prior est aliudestenim quodineegendo anteponitur aliud qđ
plurer incepp&endo aeftimectur : Itacque quam quam bonorũ
auctoritas imperite multitudini uideatur esse salubrior ra¬
tio uero aptior eruditis tamen quicc nullus hominum nisi ex
in perito peritus fit Nullus ccutem imperitus nouit qualemse
debeat praebere nocentib & queliuitaes se docila possitȩuenit
ut omnib: bona incognac & occulta discere tupientib Nonape¬

Expanded text:
etiam non hoc expectantibus; superbos minus curent, minime etiam non hoc expectantibus; superbos minus curent, minime sint. apte congruenterque uiuant; deum colant, cogitent, quaerant fide, spe, caritate subnixi; optent tranquicursum studii sui omniumque sociorum et sibi quibusque possunt mentem bonam pacatamque uitam. Sequitur, ut dicam, quomodo studiosi erudiri debeant, qui sicut dictum est uiuere instituerunt. ad discendum item necessario dupliciter ducimur, auctoritate atque ratione. tempore auctoritas, re autem ratio prior est. aliud est enim, quod in agendo anteponitur, aliud, quod pluris in appetendo aestimatur. itaque quamquam bonorum auctoritas imperitae multitudini uideatur esse salubrior, ratio uero aptior eruditis, tamen, quia nullus hominum nisi ex imperito peritus fit, nullus autem imperitus nouit, qualem se debeat praebere docentibus et quali uita esse docilis possit, euenit, ut omnibus bona magna et occulta discere cupientibus non ape
Abbreviated transcription (Latin):
uelita frenent ut sit pulsenmilis neminemoderint: nullecuiti¬
ec noncurare uelint: magnopere obseruent cumuindicans ne
nimium sit cumignoscunt: neparum nihil pliniant quod ñua¬
leant codmelius : pihil indulgeant: quoduestat inpeius: suos pu¬
tentomnes in quos sibi potestas datafuerit: ita seruał ut eis do¬
minari pudeat itccdominentur : uteisseruiredelect&: Iedie¬
norum ccutem peccatis molestinonsint inuito inimicitias ui¬
uero contractu atque conuersatione cum hominib: satisest:
seruareunum hoc uulgcre prouerbium nemini faciant qđ
patinolunt : rem publicaem nolint cedministrare nisi perfec¬
ti perficiautem uel in trecaatem senatoriam festine̾nt: uelceste
intraiuuentatem : sed quis quis sero cdistase conuesterit: non
arbitr&ur nihil sibiesse praeceptum: nam ista utique facili¬
us decoctec aate serucbit : I nom niautem uitolocotempore
amicos authabeant autdabere instent obsequantur : Dignis

Expanded text:
uel ita frenent, ut sit pulsae similis. neminem oderint, nulla uitiuel ita frenent, ut sit pulsae similis. neminem oderint, nulla uitia non curare uelint. magnopere obseruent, cum uindicant, ne nimium sit, cum ignoscunt, ne parum. nihil puniant, quod non ualeat ad melius, nihil indulgeant, quod uertat in peius. suos putent omnes, in quos sibi potestas data fuerit. ita seruiant, ut eis dominari pudeat, ita dominentur, ut eis seruire delectet. in alienorum autem peccatis molesti non sint inuito. inimicitias uiuero contractu atque conuersatione cum hominibus satis est seruare unum hoc uulgare prouerbium: nemini faciant quod pati nolunt. rempublicam nolint administrare nisi perfecti. perfici autem uel intra aetatem senatoriam festinent uel certe intra iuuentutem. sed quisquis sero se ad ista conuerterit, non arbitretur nihil sibi esse praeceptum: nam ista utique facilius decocta aetate seruabit. in omni autem uita, loco, tempore amicos aut habeant aut habere instent. obsequantur dignis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ lex est. quȩ apud eum sexac & in concussac sempermanens insapi¬
entes animas: quasitranseribitur ut tanto sesciant uiuere meli¬
us tantoque sublimius: quanto & perfectius eam contemplaentur:
intellegendo & uiuendo custodiunt diligentius: hȩc igitur dis¬
ciplincc eis qui illam nos se desiderant: simulgeminum ordinẽ
sequi iub& cuius uncc pars uitȩ alterc eruditionis est : Adulesden¬
tibus ergo studiosi seius itaui uendum est : uta uenerus rebus ab in¬
lecebris uentris & gutturis: ab inmodesto corporiscultu & orna¬
tũ ab incnibus negotur ludorum actorcoxpore somniat que pi¬
gritiȩ ab aemulcctione obtrectatione in uidentia abhonorum
potestatum que abitionib: abipsius &iam lccudis. mimodic cocu¬
piditate seabstineant : Amorem autem pecumae: totius suȩ spci
ceftis simum uenenum esse credant. Nihileneruiter faciant in¬
hil audacter: inpeccatis autem suorum uel pellaent omnino irã

Expanded text:
dei lex est, quae apud eum fixa et inconcussa semper manens in sapidei lex est, quae apud eum fixa et inconcussa semper manens in sapientes animas quasi transcribitur, ut tanto se sciant uiuere melius tantoque sublimius, quanto et perfectius eam contemplantur intellegendo et uiuendo custodiunt diligentius. haec igitur disciplina eis, qui illam nosse desiderant, simul geminum ordinem sequi iubet, cuius una pars uitae, altera eruditionis est. adulescentibus ergo studiosis eius ita uiuendum est, ut a ueneriis rebus, ab inlecebris uentris et gutturis, ab inmodesto corporis cultu et ornatu, ab inanibus negotiis ludorum ac torpore somni atque pigritiae, ab aemulatione obtrectatione inuidentia, ab honorum potestatumque ambitionibus, ab ipsius etiam laudis immodica cupiditate se abstineant, amorem autem pecuniae totius suae spei certissimum uenenum esse credant. nihil eneruiter faciant, nihil audacter. in peccatis autem suorum uel pellant omnino iram
Abbreviated transcription (Latin):
rouos in quam siut uideo multum diligitis ordinem Ne
nos praeposteros & inordinatos es sepatiamini: quan quã
enimoccultis simcratiose de monstraturam polliceatur
nihil prader diuinum ordinem fieri tamen siquem piã
ludi magistrum audiremus conantem docerepuerum
sillabas quem prius litteras nemodocuis s& nondico
ridendum tamquam stultum sed uinciendum tam quam furi¬
osum putaremus: Non obaliudopinor nisi quod docendior diẽ
non tener& at multatalia &mperitos quȩ a doctis reprehendan¬
tur acderideantur: & dementes homines quae nec stultorum iu¬
dicum fugiunt. facere nemoambigit : & tamen &iam istc comnice
quȩ fatemur es se peruersa nonesse pra&er diuinum ordinẽ :¬
altcc quȩdam &a multitudinis uel suspicione remotis sima dir¬
ciplina se itastudiosis &dmatque animas tantum amantibus
animis manifestaturam esse promittit. ut non nobis summȩ
numerorum: possint esse cestiores : Hȩc autem disciplinccipsee

Expanded text:
ro uos, inquam, si, ut uideo, multum diligitis ordinem, ne ro uos, inquam, si, ut uideo, multum diligitis ordinem, ne nos praeposteros et inordinatos esse patiamini. quamquam enim occultissima ratio se demonstraturam polliceatur nihil praeter diuinum ordinem fieri, tamen si quempiam ludi magistrum audiremus conantem docere puerum syllabas, quem prius litteras nemo docuisset, non dico ridendum tamquam stultum, sed uinciendum tamquam furiosum putaremus non ob aliud, opinor, nisi quod docendi ordinem non teneret. at multa talia et inperitos, quae a doctis reprehendantur ac derideantur, et dementes homines, quae nec stultorum iudicium fugiunt, facere nemo ambigit, et tamen etiam ista omnia, quae fatemur esse peruersa, non esse praeter diuinum ordinem alta quaedam et a multitudinis uel suspicione remotissima disciplina se ita studiosis et deum atque animas tantum amantibus animis manifestaturam esse promittit, ut non nobis summae numerorum possint esse certiores. Haec autem disciplina ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nime uis in concussum man& : Nam siue apuddm fuitordosi¬
ueex illo tempore essecoepit ex quo &iam medum tamenma¬
lum illud praxer ordinem natumest: quodsi concedis fater is
aliquid pra&eror dinem porsefieri quod causamtuam debilitat
acdetruncat : siautem non concedis incipitdĩ ordine natum ma¬
lum uideri: & malorum auctorem dmfateberis quosa crilegio
mihi dec̃stabilius nihiloccurrit : quod cum siue non intellegen¬
ti siue dissimilanti semtellexisse. uersarem saepius & uolue
ego inquit non puto nihil potuisse praderdĩor dinẽ fieri qia
ipsum malum quod natumest : nullo modo dĩordinenatum
est sed illac iustitiac id in&dinatum es se non siuit & insibime¬
ritum ordinem redigit & cõnpulit: hicego cumom nes cer¬
nerem studiosissi melacprosuis quem que uirib dm̃ quȩ re¬
re sedipsum dequo agebamus ordinem non tenere quoced
illius meffccbilis maiestatis intellegentiam peruenitur o¬

Expanded text:
nime uis, inconcussum manet. nam siue apud deum fuit ordo sinime uis, inconcussum manet. nam siue apud deum fuit ordo siue ex illo tempore esse coepit, ex quo etiam malum, tamen malum illud praeter ordinem natum est. quod si concedis, fateris aliquid praeter ordinem posse fieri, quod causam tuam debilitat ac detruncat; si autem non concedis, incipit dei ordine natum malum uideri et malorum auctorem deum fateberis, quo sacrilegio mihi detestabilius nihil occurrit. - Quod cum siue non intellegenti siue dissimilanti se intellexisse uersarem saepius et uoluerEgo, inquit, non puto nihil potuisse praeter dei ordinem fieri, quia ipsum malum, quod natum est, nullo modo dei ordine natum est, sed illa iustitia id inordinatum esse non siuit et in sibi meritum ordinem redegit et conpulit. Hic ego, cum omnes cernerem studiosissime ac pro suis quemque uiribus deum quaerere sed ipsum, de quo agebamus, ordinem non tenere, quo ad illius ineffabilis maiestatis intellegentiam peruenitur: O
Abbreviated transcription (Latin):
dum quam semper hecbuit: quodcum & licentius & mater inten¬
ta necessitate approbarsent : quid in quam dicis licentrubiest
quodtam mecgno pereor seruisti. Nihil pra&er odinem fieri.
quodenim factum est ut malum nascer&ur : ponuti quedi ordi¬
ne factum est sed cumes r& natum dĩor dine inclusum est : & ille
amͦmirans ac moleste ferens: quodtam repente bona causaes¬
s& lcpsa demanib:: procsus inquit ex illo dico coepisse ordinemex
quo malum es secoepit: ergo inquã utes s& ipsum malum non
ordine factum estsi post quam meclum ostĩum est a does secoepit :¬
Nescio quo modo mihi inquit effugitꝰ quam nunc sper no sententiec:
non enim debui dicere postquam medum natum est coepis seor¬
dinẽ sedut illa iustitia dequatri g&ius disseruit. ita & oedmem
fuis secepuddm̃ sed adusum non uenisse : nisi postquam mala
erseco eperunt : eodemin quam relaberis: illudenim quod mi¬

Expanded text:
dum, quam semper habuit. Quod cum et Licentius et mater intendum, quam semper habuit. Quod cum et Licentius et mater intenta necessitate approbassent: Quid, inquam, dicis, Licenti? ubi est, quod tam magnopere asseruisti, nihil praeter ordinem fieri? quod enim factum est, ut malum nasceretur, non utique dei ordine factum est, sed cum esset natum, dei ordine inclusum est.— Et ille ammirans ac moleste ferens, quod tam repente bona causa esset lapsa de manibus: Prorsus, inquit, ex illo dico coepisse ordinem, ex quo malum esse coepit. — Ergo, inquam, ut esset ipsum malum, non ordine factum est, si, postquam malum ortum est, ordo esse coepitNescio quomodo mihi, inquit, effugit quam nunc sperno sententia; non enim debui dicere, postquam malum natum est, coepisse ordinem, sed ut illa iustitia, de qua Trygetius disseruit, ita et ordinem fuisse apud deum, sed ad usum non uenisse, nisi postquam mala esse coeperunt. — Eodem, inquam, relaberis; illud enim, quod mi
Abbreviated transcription (Latin):
misi : atille: prorsus in quit erat dr̃ iustus potera tenimbonum
medumque secernere si extitiss& & exipso quo poterat iustus
erat: Nonenim cundicimus ciceronem prudenter inuesti¬
gasse coniuratione catillinȩ temperas se Nullo cocruptum fu¬
isse praemio quo parcer& mcdis iuste illo summo supplicio sencc¬
tus auctoritate mactasse: fortiter sustinuis se omnic telac inimi¬
corum : & molem ut ipsedixit inuidiȩ nonineo fuir sent uistutes
istȩ nisicatillina reipublicȩ tantum perniciem comparars& ir¬
tus enim pereipsa non percdiquod huius modi opus consider an¬
daest & in homine quanto maogis indo sitamen mangustiis rerũ
at que uerborum componere illis quo quomodo istcpermitti¬
mur: namut intellegamus quiccds̃ semper iustus fuit quando
extitit medum quod acbono seiunger&: nihil distulit sua cuique
tribuere n onenim tunceierat discenda iustitia sed tunc eocuten¬

Expanded text:
misi. at ille: Prorsus, inquit, erat deus iustus. poterat enim bonum misi. at ille: Prorsus, inquit, erat deus iustus. poterat enim bonum malumque secernere, si extitisset, et ex ipso, quo poterat, iustus erat. non enim, cum dicimus Ciceronem prudenter inuestigasse coniurationem Catilinae, temperasse, nullo corruptum fuisse praemio, quo parceret malis, iuste illos summo supplicio senatus auctoritate mactasse, fortiter sustinuisse omnia tela inimicorum et molem, ut ipse dixit, inuidiae, non in eo fn;ssent uirtutes istae, nisi Catilina rei publicae tantam perniciem comparasset. uirtus enim per se ipsa, non per aliquod huius modi opus consideranda est et in homine, quanto magis in deo, si tamen in angustiis rerum atque uerborum componere illis quoquo modo ista permittimur. nam ut intellegamus, quia deus semper iustus fuit, quando extitit malum, quod a bono seiungeret, nihil distulit sua cuique tribuere; non enim tunc ei erat discenda iustitia, sed tunc ea uten
Abbreviated transcription (Latin):
tam deor dine quaestionẽ nestio quis ordo peperitꝰ meminitedixis
hances seiustitiam di quase parat interbonor & mcclos & succ̃ cuiq
tribuit: pamest quantum sentio manifestior iustitiȩ definitio ito¬
que respondeas ulim utrum tibiuideatur aliquando din non sui¬
seiustum xumquam inquit sier go semper inquam dr̃ iustusser¬
perbonum & malum fucrunt: prorsus inquit mater. nihilccliuo
uideo quodsequatur: Nonenim iudicium di fuitullũ quandomali
non suit nec saliquandobonis & malis suacuique non tribuit pe¬
test uideri iustur fuirse xc uilicentiu sergo dicendum nobiscenses
semper malum fuisse Nonaudeo inquit illechocdicere: quid
ergo dicemus inquamsi dr̃iustus est quia iudicat in terbonos&
malor : quando nonerat madum non erat iustur᷑ hic illis tacen¬
tib: animaduesti trig&ium respondere uelleatqueper¬

Expanded text:
tam de ordine quaestionem nescio quis ordo peperit, memini te dixisse tam de ordine quaestionem nescio quis ordo peperit, memini te dixisse hanc esse iustitiam dei, qua separat inter bonos et malos et sua cuique tribuit. nam est, quantum sentio, manifestior iustitiae definitio; itaque respondeas uelim, utrum tibi uideatur aliquando deum non fuisse iustum. — Numquam, inquit. — Si ergo semper, inquam, deus iustus, semper bonum et malum fuerunt. — Prorsus, inquit mater, nihil aliud uideo, quod sequatur. non enim iudicium dei fuit ullum, quando malum non fuit, nec, si aliquando bonis et malis sua cuique non tribuit, potest uideri iustus fuisse. — Cui Licentius: Ergo dicendum nobis censes semper malum fuisse? — Non audeo, inquit illa, hoc dicere. — Quid ergo dicemus ? inquam; si deus iustus est, quia iudicat inter bonos et malos, quando non erat malum, non erat iustus. — Hic illis tacentibus animaduerti Trygetium respondere uelle atque per
Abbreviated transcription (Latin):
optime inquam proasus oculum inmentem iniecisti sedut uidisti
quidessem dicturus : itap &o uideas quidrespondendum sit at que
ille nutans capite at queumeris turbamur inquit: & hiue foste ques¬
tionimater superuenerat at queille porali quantum silentium
p̃&it ut a mehocipsum rursus intessgar&ur tiui lo cosuperius atri¬
g&cio fuisse responsum nonomnino animum aduesterat : Tumego̧
quid inquam uel curtibi rep&com actum aiunt nec cgas quaremo¬
neo potiur ut eccquȩ su pradicta sunt uellegere cures si audire nequi¬
uisti quam quidem ab sentiam a sermone nostro animitui nonaegre
tuli diuque itaerse pestuli : ut nequeillac impedirem quae tecum into¬
tus pemotum que a nobis prote agebas & eccpersequerer quaaẽ
mittere stilus iste nonsiner&: Nuncilluc quȩro quod nondu
dicutere diligentiratione temp̃tauimus: namut primũm nobisi¬

Expanded text:
Optime. inquam; prorsus oculum in mentem iniecisti. sed ut uidisti. Optime. inquam; prorsus oculum in mentem iniecisti. sed ut uidisti. quid essem dicturus. ita peto uideas, quid respondendum sit. — Atque ille nutans capite atque umeris: Turbamur, inquit. — Et huic forte quaestioni mater superuenerat. atque ille post aliquantum silentium petit, ut a me hoc ipsum rursus interrogaretur; cui loco superius a Trygetio fuisse responsum non omnino animum aduerterat. tum ego: Quid, inquam, uel cur tibi repetam? actum, aiunt, ne agas. quare moneo potius, ut ea, quae supra dicta sunt, uel legere cures, si audire nequiuisti. quam quidem absentiam a sermone nostro animi tui non aegre tuli diuque ita esse pertuli, ut neque illa impedirem, quae tecum intentus remotusque a nobis pro te agebas, et ea persequerer, quae te amittere stilus iste non sineret. Nunc illuc quaero, quod nondum discutere diligenti ratione temptauimus. nam ut primum nobis is
Abbreviated transcription (Latin):
feras infantamieans ies que ipiar utlec&t ueloci mente preripi¬
astum isti neccum dõ min iudentur erie : & cõtimon hecberi ita¬
que nom por sum eos sinedõ ersedicere quor d̃ heb& cumdõ item
non dieo quoc ipsi non habent dm̃: siquidem dm̃ hecbere iminter
nos pridem inser moneillo quem die natalituo idcundis simum
labuimus placuit nihil cdiuderse quam dõ perfriu.: sedfareoa me
suimidare ista contrarico quomodo quirque nec sinedõ sitnec
cum do paontemoueant ister in quam sum ubi res conucnit qur
uerba contem nat quareiam adillam tandem ordinis definiti¬
onem redeamus namordinem essedixisti quodr̃ agitomnia Ni¬
hl autem utuideo non agit ds̃ nam inde tibiuisum est. Nililprȩ¬
ter ordinem possemueniri: man& inquit sententia mecc̃sediã
uideo quid sisdicturus utrum drccgit quȩ nonbene agi confitemux:

Expanded text:
feras infantiam meam resque ipsas, ut te decet, ueloci mente praeripiferas infantiam meam resque ipsas, ut te decet, ueloci mente praeripias. nam isti nec cum deo mihi uidentur esse et a deo tamen haberi, itaque non possum eos sine deo esse dicere, quos deus habet. cum deo item non dico, quia ipsi non habent deum, si quidem deum habere iam inter nos pridem in sermone illo, quem die natali tuo iucundissimum habuimus, placuit nihil aliud esse quam deo perfrui. sed fateor me formidare ista contraria, quomodo quisque nec sine deo sit nec cum deo. Non te moueant ista, inquam. nam ubi res conuenit, quis non uerba contemnat? quare iam ad illam tandem ordinis definitionem redeamu». nam ordinem esse dixisti. quo deus agit omnia. nihil autem, ut uideo, non agit deus; nam inde tibi uisum est nihil praeter ordinem posse inueniri. -Manet, inquit, sententia mea; sed iam uideo, quid sis dicturus: utrum deus agit, quae non bene agi confitemur. —
Abbreviated transcription (Latin):
pus rapientir noneius cnimum es secumdo: e gomquã faciam.
uthoc explices sostas secnim quiccub queds̃est quo quoierit sa¬
piens inuenitdm̃ cum quo essepornt itafit ut porsinur & non
negare illum deloco in locum transire quodest mouerr& tac¬
men semper ersecumdõ: Pateoe inquit corpur illud delocomcũ
transitum facere. sed mentem ipsam nego cumonen sapientir
impositum est : uuncinterim tibicedo inquam mnererobscurissi¬
mee & diutius diligentius que tractandac mpediat in praesentiec
propositum nostrum sedilluduideamus. qumꝰ definitum est ac
nobis quidit ersecumdo utrum scireporsimiis : &uam quidseter¬
se sinedo quamussiam manifestum erse arbitror namer edo uide
aabi eos quicum dõnonsunt es sesinedõ: giporent inquit mihuer¬
ba suppaeredicerem quod tib soctarie non di plicer a setpor ste¬

Expanded text:
rpus sapientis, non eius animum esse cum deo. — Ego, inquam, faciam, rpus sapientis, non eius animum esse cum deo. — Ego, inquam, faciam, ut hoc explices. fortasse enim, quia ubique deus est, quoquo ierit sapiens, inuenit deum, cum quo esse possit. ita fit, ut possimus et non negare illum de loco in locum transire. quod est moueri, et tamen semper esse cum deo. — Fateor, inquit. corpus illud de loco in locum transitum facere, sed mentem ipsam nego, cui nomen sapientis inpositum est. Nunc interim tibi cedo, inquam, ne res obscurissima et diutius diligentiusque tractanda inpediat in praesentia propositum nostrum. sed illud uideamus, quoniam definitum est a nobis, quid sit esse cum deo, utrum scire possimus etiam, quid sit esse sine deo, quamuis iam manifestum esse arbitror. nam credo uideri tibi eos. qui cum deo non sunt, esse sine deo. — Si possent, inquit, mihi uerba suppetere, dicerem quod tibi fortasse non displiceret. sed peto per
Abbreviated transcription (Latin):
discersimus : a dubi refccimus cocpora qnm caelum obdu¬
xerat nubes solitoloco inbalneo consedimus : atque ego
concedis ergo inquam licenti nihiles sealiud motum: quã
deloco in locum transitum concedomquit: concedisergo
inquam neminem locoesse in quonon fuerat : & motum ni
fuirse non intellego inquit : si quid inquam in alio locofus
dudum: & nuncalio est : motumes seconcedis: as sentiebat
ergo inquam posr& alicuius sapientis uiuum corpus hic
modo nobiscumerse  utanimus hinc abers& pͥoss& inquit¬
&iam neinquam si nobiscum conloquer&ur & nosaliqui
docer& &iamis inquit nosipam docer& sapientum nonillũ
dicerem nobiscumerse scdsecum: Nonigitur meor poremq̃a:
noninquit: ciuic go corpus illud quodcar& animonon nemor
tuumꝰ fate res cumego uuum proposuerim Iescio inquit q̃o¬
modo explicem Nam& corpur hominir uiuumerse nonpore
uideo sianimus meo non sit & nom possum dicere ubiubistteo¬

Expanded text:
discessimus. At ubi refecimus corpora, quoniam caelum obdudiscessimus. At ubi refecimus corpora, quoniam caelum obduxerat nubes, solito loco in balneo consedimus. atque ego: Concedis ergo, inquam. Licenti, nihil esse aliud motum quam de loco in locum transitum ? — Concedo, inquit. — Concedis ergo, inquam, neminem loco esse, in quo non fuerat, et motum non fuisse? — Non intellego, inquit. — Si quid, inquam, in alio loco fuit dudum et nunc alio est, motum esse concedis? — Assentiebatur. — Ergo, inquam, posset alicuius sapientis uiuum corpus hic modo nobiscumiamne, inquam, si nobiscum colloqueretur, et nos aliquid doceret? Etiamsi, inquit, nos ipsam doceret sapientiam, non illum dicerem nobiscum esse, sed secum. Non igitur in corpore, inquam? Non, inquit. Cui ego: Corpus iltuum fateris, cum ego uiuum proposuerim? — Nescio, inquit, quomodo explicem. nam et corpus hominis uiuum esse non posse uideo, si animus in eo non sit. et non possum dicere, ubiubi sit co
Abbreviated transcription (Latin):
que irequo uellent: tamencum eac moueantur. Nonpos¬
sunt illi quubidem constituti sunt non moueriꝰ nonait
licentius : animur ita est in corpore : ut corpus imper& ani¬
mo Neque ego hocdico inquam sed &iam eques non ita est
in equo ut eiequus imper&: & tamen quamuis quouelit e¬
quum agat equo modo moueatur necer seest: potest inquit
sedere ipse immobilis cogirsnos inquam definire quid sit
moueri : quodsi potes. facias uolo, ꝓrorsus in quit maneat
quȩ sobeneficiumtuum : namman& postulcctio mea & ne
me proasus interroges utrum mihi definire placeat quan¬
do idtacere potuero ipse profitebor: quȩcum dictaersent.
puer dedo. eͦuidederamur id negotii cucurrit cednos: & horã
prandui essenuntiauit : tum ego: quid sit in quam moueri
non definire nos pueraste sed ipsis oculis cogit ostende¬
re : eamus igitur & deisto loco inalium loc transeamus:
Nam nihilest aliud nisi fedlor moueri hiccum arrisissent.

Expanded text:
que ire, quo uellent, tamen, cum ea moueantur, non possunt illi qui ibidem constituti sunt non moueri. — Non, ait Licentius, animus ita est in corpore, ut corpus imperet animo. - Neque ego hoc dico, inquam; sed etiam eques non ita est in equo, ut ei equus imperet, et tamen, quamuis quo uelit equum agat, equo moto moueatur necesse est. — Potest, inquit, sedere ipse immobilis. — Cogis nos, inquam, definire, quid sit moueri; quod si potes, facias uolo. — Prorsus, inquit, maneat quaeso beneficium tuum; nam manet postulatio mea, et, ne Ille prorsus interroges, utrum mihi definire placeat, quando id facere potuero, ipse profitebor. — Quae cum dicta essent, puer de domo, cui dederamus id negotii, cucurrit ad nos et horam prandii esse nuntiauit. tum ego: Quid sit, inquam, moueri, non definire nos puer iste sed ipsis oculis cogit ostendere. eamus igitur et de isto loco in alium locum transeamus; nam nihil est aliud, nisi fallor, moueri. — Hic cum arrisissent,
Abbreviated transcription (Latin):
diũ cȩlũ cuius ineffabile spatiũ ÷ Ex aliquo eminenti loco
cerni conlustrariq possit: Non abhorr& auero animum
carere omnicoporea magnitudine quȩ rib: illis differen¬
tus consu̾matur quã uis corporũ magnitudines quas lib&
imaginari queat: sed paucislic& ipso animo : animũ cerne¬
re id ÷ utipse seanimus uideat: Uid& autẽ ꝑintellegen¬
tiã huic solienĩ lic& uideremhileẽ in reb: potentiur & mag¬
nificentius his naturir: quae ut ita dicã sine tu morib eẽ intelle¬
giitur Tumoc enĩ ñ ab surde appellatur corporis magni

Expanded text:
dium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco dium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco cerni collustrarique possit; non abhorret a vero animum carere omni corporea magnitudine, quae tribus illis differentiis consummatur, quamvis corporum magnitudines quaslibet imaginari queat. Sed paucis licet ipso animo animum cernere, id est ut ipse se animus videat; videt autem per intelligentiam. Huic soli enim licet videre nihil esse in rebus potentius et magnificentius iis naturis, quae, ut ita dicam, sine tumoribus esse intelliguntur: tumor enim non absurde appellatur corporis magni
Abbreviated transcription (Latin):
Line a uero spatiũ nisi longitudinis nullũ hab& : quo sublaito:
nilul omnino reman& spatii quapꝓt̃ quic quid in ca melius ÷
necesse ÷ nullo spatio sit & omnino diuidi secari que non
possit, Frustraigitur utopin& quantitatẽ animi
quȩ nullaẽ inuenire laboramꝑ : cũ eũ linea concedamus eẽ
meliorem: &si figurarũ omni planar illa optima ÷ que
circulo esfingitur inquaratio docuit nihileẽ melius puncto
adq potentiur: qđ nullo dubitante partib: car&: Quid mirꝰ
sianima neq: corporea sit neq ulla : autlongitiidine porrec¬
ta: aut latitudine diffusa aut altitudine solidata: & tam̃
tantũ ualeat in corpore᷑ ut paenes eã sit regimen ominium
membrorũ: & quasi caro quidã inagendo cunctarũ corpora¬
liũ motionũ:Cũ aut̃ oculi mediũ quȩ pupilla dicitur nihil ali¬
ud sit quã quoddã punctũ oculr in quo tam̃ tantauis : ut eo dimi¬

Expanded text:
linea vero spatium nisi longitudinis nullum habet, quo sublato linea vero spatium nisi longitudinis nullum habet, quo sublato nihil omnino remanet spatii. Quapropter quidquid linea melius est, necesse est nullo spatio sit, et omnino dividi secarique non possit. Frustra igitur, ut opinor, quantitatem animi, quae nulla est, invenire laboramus, cum eum linea concedamus esse meliorem. Et si figurarum omnium planarum illa optima est quae circulo effingitur, in qua ratio docuit nihil melius esse puncto atque potentius, quod nullo dubitante partibus caret; quid mirum si anima neque corporea sit, neque ulla aut longitudine porrecta, aut latitudine diffusa, aut altitudine solidata; et tamen tantum valeat in corpore, ut penes eam sit regimen omnium membrorum, et quasi cardo quidam in agendo, cunctarum corporalium motionum? 24. Cum autem oculi medium, quae pupilla dicitur, nihil aliud sit quam quoddam punctum oculi, in quo tamen tanta vis est, ut eo dimi
Abbreviated transcription (Latin):
la cernere ualer& ut superior ratio demonstrabat
Proculdubio car& spatio qui corpora m&iuantur: & obhoc
recte credi : aut cogitari. aut intellegi talis eus quantitas
aduestere potes: Sienĩ corp̾nullũ ÷ utratio iam
ostendit᷑ qđ longitudine latitudine altitudine careat
Nihilq: eorũ nisicũ alus duob: eẽ incorpore potest
animo tamen &iã solã lineã interiore quodã oculo: id est
intellegentia uidere concersũ ÷ arbitror nos concede¬
re sic animũ cap̃ñeẽ : ut sit corpore melior quo conces¬
sonon opinor dubitandũ  eũ &iã linea eẽ meliorem:
Ridiculũ ÷ enĩ cũtriailla in sint corpori utcopus sit non
his omnib: eẽ meliorem quicorpore est melior : adipsa linea
qua melior eẽ conuincitur anim: ideo c&eris duob: prȩsta
Quiaminus quã illa duo secari patest: porro illa duo
eo magis secantur quã linea quomagis se inspatiũ distendunt:

Expanded text:
la cernere valeret, ut superior ratio demonstrabat; la cernere valeret, ut superior ratio demonstrabat; procul dubio caret spatio quo corpora metiuntur: et ob hoc recte credi, aut cogitari, aut intelligi talis ejus quantitasadvertere potes. Si enim corpus nullum est, ut ratio jam ostendit, quod longitudine, latitudine, altitudine careat, nihilque horum nisi cum aliis duobus esse in corpore potest; animo tamen etiam solam lineam interiore quodam oculo, id est intelligentia, videre concessum est: arbitror nos concedere sic animum corpus non esse, ut sit corpore melior. Quo concesso, non opinor dubitandum esse, eum etiam linea esse meliorem: ridiculum est enim cum tria illa insint corpori ut corpus sit, non his omnibus esse meliorem, qui corpore est melior. At ipsa linea, qua melior esse convincitur animus, ideo caeteris duobus praestat, quia minus quam illa duo secari potest. Porro illa duo eo magis secantur quam linea, quo magis se in spatium distendunt:
Abbreviated transcription (Latin):
omni uuilla quantitate dequanunc questio est: nã quid sit an¬
mus oblitum te eẽ miror : priore internos questione dis¬
cursum: meministienĩ tequȩ sisse primitur : unde esr&
qđ duob: modis a nobis tractatũ eẽ memini: uno quoquasi dere¬
gione eius quȩ sitũ est᷑ altero utrum nã ex t̃ra ł igne ł alio quo¬
unde sit t̃ra ł siquid aliud dementorũ singulorum: Intelle¬
gendũ esteni quan quã dr̃ fecerit animũ habere illum
cestam substantiam quanq t̃rȩna: Neq ignea : neq aerea
sit neq umida nisi foste arbitrandũ ÷ dm̃ t̃rȩde dirre : ut
niliil aliud sit quã t̃ra & ñdedisse animo utnihil aliud quã am¬
mus sit si autem de finiri tibi animum uir: &ideo quȩris
quidsit anim: facile respondeo: Nam mihi uid&ur eẽ
substantia quȩdã rationis particeps regendo corpori. acõ
quantitar: & quasi ut itadicã locale spatium animo nullum
sit Nam ꝓfecto quo corpus ñ ÷ neq enĩ alit̃ in corporea ul¬

Expanded text:
omni quantitate, de qua nunc quaestio est: nam quid sit animus, oblitum te esse miror priore inter nos quaestione discussum. Meministi enim te quaesisse primitus, unde esset: quod duobus modis a nobis tractatum esse memini, uno, quo quasi de regione ejus quaesitum est; altero, utrumnam ex terra, vel igne, vel alio quounde sit terra, vel si quod aliud elementorum singulorum. Intelligendum est enim quanquam Deus fecerit animum, habere illum certam substantiam, quae neque terrena, neque ignea, neque aeria sit, neque humida: nisi forte arbitrandum est Deum terrae dedisse ut nihil aliud sit quam terra, et non dedisse animo ut nihil aliud quam animus sit. Si autem definiri tibi animum vis, et ideo quaeris quid sit animus; facile respondeo. Nam mihi videtur esse substantia quaedam rationis particeps, regendo corpori accommquantitas et quasi, ut ita dicam, locale spatium animo ullum sit. Nam profecto quia corpus non est; neque enim aliter incorporea ul
Abbreviated transcription (Latin):
&icc̃ illud unde linea ducitur : & sifigureo nondũ sit
cuius mediũ intellegormnus Illud emidico lineae
prin cipium: a quo incipit longitudo: quod uolo sineulle
longitudine intellegees: Nocmsi longitudinem intellegis
Nequequẽ profecto intellegis Unde ipra incipit longi¬
tudo  tedẽ ominino c̃hacergo quodicom te intellegere
uideo potentissimum omnium quae de monstraetasunt :
siquidem hoce qđ nullcom diuisionẽ patioctur punctũ
uocatur cummedium ten& figurae: Siautẽ principiũ
linea t uellineis xut &iaem finis uelcũ h ounio aliquid notat᷑

Expanded text:
detur etiam illud unde linea ducitur, etsi figura nondum sit cujus medium intelligamus? Illud enim dico lineae principium a quo incipit longitudo, quod volo sine ulla longitudine intelligas. Nam si longitudinem intelligis, nequaquam profecto intelligis unde ipsa incipit longitudo. E. Tale omnino. A. Hoc ergo quod jam te intelligere video, potentissimum omnium, quae demonstrata sunt. Siquidem hoc est, quod nullam divisionem patiatur; et punctum vocatur, cum medium tenet figurae: si autem principium lineae est vel lineis, aut etiam finis; vel cum omnino aliquid notat
Abbreviated transcription (Latin):
minrespondear dehir quȩ e mouet :
non ut opinor iinportune adq: in con¬
grue sepeenim cũ abste multa quae¬
sirrem  Nescio quailla grȩcasenten¬
tia med& errendũ putasti qua phibemur
ea qua supranos sunt roquirere:¬
G N unc uero non putonos ipsos
rupranor erse quã obrem cum deanima quaero non sũ
dignus qui audiã quod suꝑnos quid adnor sed fortas se
dignus qui audiam quidsimus nos : Ige Enumer abreuit̃
qux audire deanima uelis: ÷ facia
Nam sunt mihi
istco diuturna cogitatione prȩparata: Qua roigit᷑
undesit anima qualis sit quanta sit¬

Expanded text:
i respondeas de iis quae me movent, non, ut opinor, importune atque incongrue. Saepe enim cum abs te multa quaesissem, nescio qua illa graeca sententia me deterrendum putasti, qua prohibemur ea quae supra nos sunt requirere: nunc vero non puto nos ipsos supra nos esse. Quamobrem cum de anima quaero, non sum dignus qui audiam: Quod supra nos, quid ad nos? sed fortasse dignus qui audiam, quid simus nos. A. Enumera breviter quae de anima audire velis. E. Faciam: nam sunt mihi ista diuturna cogitatione praeparata. Quaero igitur unde sit anima, qualis sit, quanta si
Abbreviated transcription (Latin):
sicut est pcctris uite uelquo ex precessius dicitur pater
uite Cui decdio non deest ut sit: cumuero dicitur ue¬
bum nullo modo potest nisi alicuius intellegi & illius uti¬
aertore Itcc filium proprium est esse uerbum:
Etideo sicut audt iudicat: quia sicut genitum est uer
nem uoluit referre intentionem nostreem: quiuo¬
luntttem succm quecerendo non qus aequo factus :
non hebuit iustũ iudicium descipso sediustumiu¬
dicium habitum est deipso, Ipse quippe facieis uo¬
luntatem sucm nondi moriturum secẽ non credidit
sed hociudicum eius noniustum fuit: Denque fecit
& mortuus: quia iudicum dĩ iustum est. quo diudicũ
facat d̃ filius non querendo uo luntatem sucem
cum sit &icm hominis filius: Non quia ipsius inia¬
dicando nullic uoluntes est: quisbum hocinsipi¬
eritissimur dixerit sed quice nonita est uoluntees
cius ꝓprico ut sit ccuoluntate patris echena haec

Expanded text:
sicut est Patris vita, vel, quod expressius dicitur, Pater sicut est Patris vita, vel, quod expressius dicitur, Pater vita, cui de alio non est ut sit: cum vero dicitur Verbum, nullo modo potest nisi alicujus intelligi, et illius utiVerbum, ita Filio proprium est esse Verbum. Et ideo sicut audit judicat; quia sicut genitum est Verbnem voluit referre intentionem nostram, qui voluntatem suam quaerendo, non ejus a quo factus est, non habuit justum judicium de seipso, sed justum judicium habitum est de ipso. Ipse quippe faciens voluntatem suam, non Dei, moriturum se esse non credidit: sed hoc judicium ejus non justum fuit. Denique fecit, et mortuus est; quia judicium Dei justum est. Quod judicium facit Dei Filius non quaerendo voluntatem suam, cum sit etiam hominis filius: non quia ipsius in judicando nulla voluntas est; quis enim hoc insipientissimus dixerit? sed quia non ita est voluntas ejus propria, ut sit a voluntate Patris aliena. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
quatenus sint autem istasimilia: & rursus. quan¬
tum dissimilia illi incommuteebili trinitceti quece
dxese longum est enudecctissime disputure: sed
ideo teentum hocom me moraendum putaui ut &iã
deipsa crecctura aliquid ad hiberem : undeisti si por¬
sunt in tellegoent quam non sit cebsordumquod
depatre &filio & spũ sco dicimur inseparabilia fieri
us iudicat: siue quia & filius hominis est: siue quia
non deseipso est sed uerbum patris est: quod enim
nobis est cum audimus uerbum accipere hocilliest
apcc treuerbum eẽ. quõ sicdici potest. pceter de¬
disse filio uerbum. hoc est ut uerbum sit quẽ cedmo¬
dum dicitur dedissefilio uitam hoc est utuitasit
Ipse ncmque ait. sicut heb& pecter uiteem insem&¬
ipso sic dedit filio habere uitaom in sem& ipso. Non
utiq ut cliudsit. ipse celiudsit. uita quec einipso est
sed ut eccdem uita sit idem ipse sicut nec pacter abud
est quoc muitt quccein ipso est sed ecem filius pa¬

Expanded text:
Quatenus sint autem ista similia, et rursus quanQuatenus sint autem ista similia, et rursus quantum dissimilia illi incommutabili Trinitati, quae Deus est, longum est enucleatissime disputare. Sed ideo tantum hoc commemorandum putavi, ut etiam de ipsa creatura aliquid adhiberem: unde isti, si possunt, intelligant quam non sit absurdum quod de Patre et Filio et Spiritu sancto dicimus, inseparabilia fieri ius, judicat: sive quia et filius hominis est; sive quia non de se ipso est, sed Verbum Patris est. Quod enim nobis est, cum audimus, verbum accipere; hoc illi est a Patre Verbum esse. Quoniam sic dici potest Pater dedisse Filio Verbum, hoc est, ut Verbum sit; quemadmodum dicitur dedisse Filio vitam, hoc est, ut vita sit. Ipse namque ait: Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso . Non utique ut aliud sit ipse, aliud vita quae in ipso est, sed ut eadem vita sit idem ipse. Sicut nec Pater aliud est quam vita quae in ipso est: sed eam Filius Pa
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur : Tria itcq ista in hominis animacogte¬
mur memoricom: intellegentiam: uoluntretẽ
abhis trib sit omne quod facimur &cuitricuistabe¬
ne recte quae se se heebent bonum & rertum etaue¬
ne quod facimus: si ne memorice decipiat obliuionẽ
ertor intellegentiam : Neciniquitas uoluntati
add quippe imaginem sic reformamur ndmnun
tur opus nostrum cebhis tribi fit Nihilgumagn
quo dnonhaee tric simulagent: Deinde cũ desingu¬
Vs loquimur &icem quod e dsingulce ꝑtin& ab omnib:
icgitur neqienim sermonem quẽ desola memories
facimus memoria sola facit: sedintelle gentia uolun¬
tasq coopercentur: eum quamuis ced solcem me¬
moricem ꝑtingitem hoc & deduobus e&eris uidsr
facillimumest: Nccm quicquid descipsu intellegen¬
tici loquitur si ne memoria & uoluntete non loqui¬
turo q& quicquid desola scipsecuo luntees dicit aut
seribit sincintellegentia memoria qu enon fact

Expanded text:
accipitur. Tria itaque ista in hominis anima cogiteaccipitur. Tria itaque ista in hominis anima cogitemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem: ab his tribus fit omne quod facimus. Et cum tria ista bene recteque sese habent, bonum et rectum est omne quod facimus; si nec memoriam decipiat oblivio, nec error intelligentiam, nec iniquitas voluntatem. Ad Dei quippe imaginem sic reformamur. Omne igitur opus nostrum ab his tribus fit: nihil enim agimus, quod non haec tria simul agant. Deinde cum de singulis loquimur, etiam quod ad singula pertinet ab omnibus agitur. Neque enim sermonem quem de sola memoria facimus, memoria sola facit: sed intelligentia voluntasque cooperantur eum, quamvis ad solam memoriam pertinentem. Hoc et de duobus caeteris videre facillimum est. Nam quidquid de se ipsa intelligentia loquitur, sine memoria et voluntate non loquitur: et quidquid de se ipsa voluntas dicit aut scribit, sine intelligentia memoriaque non facit.
Abbreviated transcription (Latin):
daemonio: Item quis nisi solus filius resurrexit
quia solus moripotuit. qui carnem habuit : & tam̃
ab hocopere quo solus filius resurrexit: non erut
pater alienus. De quo scriptum est. qui suscitauit
a mortuis ihm anforte scipse non suscitauit & ubi ÷
qua ait: soluite tem plum hoc & triduo suscitaboillud
& quod potestectem schabere dicit. ponendi: &iterũ
sumendianimam suam: quis autem ita desipiat ut
operatum cumipsum hominem xp̃m fuerit opera
qua quam illius trinitatis quaeds̃÷ excellentiae cõ¬
parcendum: illeenim dr̃ est ista creaturce heba ta¬
mei aliquid & istccubi qualicumq modo id quod deilla
ineffebili dĩ nature dicitur: possit intelleg: teq Gũ
frus tra non est dictum faciamus hominẽ adimag¬
nem tuam tamquam pater filium queceritur aut
adimaginẽ mecõ: sed dictum est cedimaginem nos treẽ
quod ex ꝑsona id est naturto ipsius trinitatis rectissime

Expanded text:
daemonia . Item quis nisi solus Filius resurrexit? daemonia . Item quis nisi solus Filius resurrexit? Quia solus mori potuit, qui carnem habuit: et tamen ab hoc opere, quo solus Filius resurrexit, non erat Pater alienus, de quo scriptum est, Qui suscitavit a mortuis Jesum . An forte se ipse non suscitavit? Et ubi est quod ait, Solvite templum hoc, et triduo suscitabo illud ; et quod potestatem se habere dicit ponendi et iterum sumendi animam suam ? Quis autem ita desipiat, utoperatum, cum ipsum hominem Christum fuerit operatquaquam illius Trinitatis, quae Deus est, excellentiae comparandum: ille enim Deus est, ista creatura: habet tamen aliquid et ista, ubi qualicumque modo id quod de illa ineffabili Dei natura dicitur, possit intelligi. Neque enim frustra non est dictum, Faciamus hominem ad imaginem tuam, tanquam Pater Filio loqueretur; aut, ad imaginem meam: sed dictum est, ad imaginem nostram . Quod ex persona ipsius Trinitatis rectissime
Abbreviated transcription (Latin):
potest operatio eẽ diuisa: ubi non solum aequalis est ue¬
rum &iam in discr&a natura: Itaut cum tressint & eoũ
singulus quisq dẽ sit trestame dĩ non sint : Nam e
idem qui paterest: Necidem sp̃s scrs̃: quia ut pater
aut filius: sed pater semꝑ pater & filius semper filius.
& amborum sps Numquam cuiquam eorum aut
pater autfilius: sed semꝑ utriusq ip̃s uniuersa tame
trinitas. unus est ds̃ quis itaq neg& non patrem:
non spiscm sed filium ambularse suꝑ aquas: solius
enim caro est. cuius carnis ille pedes aquis in positi:
& ꝑ aqucs ductisunt: absit autem ut hocsine patre
fecisse credatur : Cum desuis operibus uniuersaliter
dicat. Pater cutm in memanens facit opera suco
ciebat demoniđm illius quippe carnis ad solum fili¬
um ꝑtinentis. lingua ercet in quaim percbatur dȩ̃¬
monib ut exirent & tamerdicit: in spũscõ eicio

Expanded text:
potest operatio esse divisa, ubi non solum aequalis est, vepotest operatio esse divisa, ubi non solum aequalis est, verum etiam indiscreta natura: ita ut cum tres sint, et eorum singulus quisque Deus sit, tres tamen dii non sint. Nam et idem qui Pater est, nec idem Spiritus sanctus qui aut Pater aut Filius; sed Pater semper Pater, et Filius semper Filius, et amborum Spiritus nunquam cuiquam eorum aut Pater aut Filius, sed semper utriusque Spiritus: universa tamen Trinitas unus est Deus. Quis itaque neget, non Patrem, non Spiritum sanctum, sed Filium ambulasse super aquas ? Solius enim Filii caro est, cujus carnis illi pedes aquis impositi et per aquas ducti sunt. Absit autem ut hoc sine Patre fecisse credatur; cum de suis operibus universaliter dicat, Pater autem in me manens facit opera sua : ciebat daemonia. Illius quippe carnis ad solum Filium pertinentis lingua erat, qua imperabatur daemonibus ut exirent: et tamen dicit, In Spiritu sancto ejicio
Abbreviated transcription (Latin):
nium operesunt : calum & terra omnisq crectura
Defilio quippe dictum est: omnic ꝑ ipsum factisunt:
Quis ccut̃ abspũ sc̃õ ccudecet alienare operce quã lib&
crecturcrum quem cernit opercridonas cõrum
dequib scriptum est: omnia autem hecec operectur
unus atq: idem spr. diuidens ꝓpric unicuiq ꝓutuult:
&icem sp̃s sci opus quiest ipsum xp̃m inutero uirginis
operatus Cum enim angło futurum pcertum sibirun¬
tianti uirgo dixirr&: Quo modo fi&istud quo uirũ
que manifestaentor ꝑtinere ꝑsonam: sicut natus
exuirgne nonnisi filiur : & uox denube : Tues fih¬
us meus dilertur ad solius ꝑsonam ꝑtin& patris &
specie corporedi sicut columba solus repparuit
uocem solius patris : & illamuocem speciem solius sp̃s scĩ uni¬
uersa trinitas operccta est: Non quo inucdidur sit unus¬
quisq eorum sine alus quo doperatur implere: sed non

Expanded text:
nium opera sunt coelum et terra omnisque creatura. nium opera sunt coelum et terra omnisque creatura. De Filio quippe dictum est: Omnia per ipsum facta sunt . Quis autem ab Spiritu sancto audeat alienare opera quarumlibet creaturarum, quem cernit operari dona sanctorum, de quibus scriptum est: Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult ? etiam Spiritus sancti opus, qui est ipsum Christum in utero virginis operatus? Cum enim angelo futurum partum sibi nuntianti virgo dixisset, Quomodo fiet istud, quoniam virum eorum manifestantur pertinere personam. Sicut natus ex virgine non nisi Filius : et vox de nube, Tu es Filius meus dilectus, ad solius personam pertinet Patris: et specie corporali, sicut columba, solus apparuit Filii, et illam vocem solius Patris, et illam speciem solius Spiritus sancti, universa Trinitas operata est: non quod invalidus sit unusquisque eorum, sine aliis quod operatur implere; sed non
Abbreviated transcription (Latin):
patris & filii : Non quo filius sitidem ipse qui pater est
sed qua nullum opus est filii: quod nonper eum pater
facit : Necullum patris quod non ꝑfilium simul facien¬
tem facit : quececumq enim pater facit: hccec eadẽ
filius similiter facit, euangelica ÷ & ista sertertie
filii ipsius consequenter orcͤe ꝓlata non sunt Grgo
alia filii & idia patris opere: sed hecec eadem. Nec
dissimiliter fiunt a filio sed similiter: Cum autẽ
non alia similic: sedhaec eadem fiant a filio. quae
fiunt apactre quid est similiter nisi non dissimili
facili tacte non dis simili potestecte: sienim huec etidẽ
quidem combo faciunt sededter adtero facilius
& potentius : nonutiq similiter ec facit filius: cum
uero & hccec ecedem & similiter profecto Nec alia su
filii quam patris opera : Nec opercendum est diuo¬
eodemq: utiq diuino modo ab omnib fiunt opbre
omnium cobomnib: &icem singulorum: Nccmom¬

Expanded text:
unt opera Patris et Filii, non quod Filius sit idem ipse qui Pater est; unt opera Patris et Filii, non quod Filius sit idem ipse qui Pater est; sed quia nullum opus est Filii, quod non per eum Pater facit; nec ullum Patris, quod non per Filium simul facientem facit. Quaecumque enim Pater facit, haec eadem Filius similiter facit . Evangelica est et ista sententia, Filii ipsius consequenter ore prolata. Non sunt ergo alia Filii, et alia Patris opera, sed haec eadem: nec dissimiliter fiunt a Filio, sed similiter. Cum autem non alia similia, sed haec eadem fiant a Filio quae fiunt a Patre; quid est, similiter, nisi non dissimili facilitate, non dissimili potestate? Si enim haec eadem quidem ambo faciunt, sed alter altero facilius et potentius, non utique similiter ea facit Filius. Cum vero et haec eadem et similiter, profecto nec alia sunt Filii quam Patris opera, nec operantium est diveeodemque utique divino modo ab omnibus fiunt opera omnium, ab omnibus etiam singulorum. Nam om