comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoce beatus iob simplex. & rectus. et
timens deũ. ac recedens a malo dicitur.
quia subtiliter menbratĩq supra exposin¬
mus. replicare que diximus deuitamus:
ne dum discussa repetimꝰ. tardius ad in-¬
lerter intuendũ: quid sit q̃d uel ad sa¬
than. loqui dñs dicit᷑: uel qͦd sathan do¬
mino respondere ꝑhibet᷑. Discutienda qͥp¬
pe est: que nam sit ista locutio. Neq e
nuĩ uel a dño qui summꝰ atq in circum¬
scriptus est sp̃c. uel a sathan. qui nulla
est carnea natura uestitus. humano
modo aerius flatus folle uentris attrabi-¬
tur: ut ꝑ organũ gutturis. uocis expres-¬
sione reddatur. Sed dum nature in ui¬
sibili. natura in comprehensibilis loqͥt᷑:
dignũ est ut mens nr̃a qualitatem cor¬
poree locutionis excedens. ad sublimes
atq in cognitos modos locutionis inti¬
me. suspendat᷑. Nos namq ut ea qͦ sen-¬
timus intrinsecus. extrinsecus expri-¬
mamus: hec per organũ gutturis. ꝑ so¬
num uocis eicimus. Alienis quippe

Expanded text:
voce beatus Job simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo dicitur, quia subtiliter membratimque supra exposuimus, replicare quae diximus devitamus; ne dum discussa repetimus, tardius ad inad Satan loqui Dominus dicitur, vel quod Satan Domino respondere perhibetur. Discutienda quippe est quaenam sit ista locutio. Neque enim vel a Domino, qui summus atque incircumscriptus est spiritus, vel a Satan, qui nulla est carnea natura vestitus, humano modo aereus flatus folle ventris attrahitur, ut per organum gutturis, vocis expressione reddatur. Sed dum naturae invisibili natura incomprehensibilis loquitur, dignum est ut mens nostra qualitatem corporeae locutionis excedens, ad sublimes atque incognitos modos locutionis intimae suspendatur. Nos namque ut ea quae sentimus intrinsecus extrinsecus exprimamus, haec per organum gutturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe
Abbreviated transcription (Latin):
dum me huc intrantẽ terra ꝓtulit: nu-¬
dũ me hinc exeuntẽ terra recipiet. Qui
ergo accepta sed relinquenda perdidi. quid
non solũ ex consideratione conditionis
ad hibenda est sed etiã ex iusticia condi-¬
toris: recte subiungit. Dñs dedit. dñs ab¬

Expanded text:
dum me huc intrantem terra protulit, nudum me huc intrantem terra protulit, nudum me hinc exeuntem terra recipiet.  Vet. XVIII.  Qui ergo accepta, sed relinquenda perdidi, quid non solum ex consideratione conditionis adhibenda est, sed etiam ex justitia conditoris, recte subjungit: IBID.-- Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dus reuertar illuc. O quam alte sedi
interni consilii presidet iste: qui scis¬
sis uestib in terrã ꝓstratus iacet. Qa
enĩ iudicante deo cuncta amiserat.
proseruanda pacientia. illud tempus
ad memoriã reduxit. quo nec dum ista qͦ
perdiderat habebat: ut dũ intuetur quod
aliquando illa nõ habuit. dolorem tẽpe¬
ret quod amisit. Magna enĩ consolatio ĩ
rerũ amissione est illa tempora ad men¬
tem reducere: quibus nos contigit res qͣs
perdimus nõ habuisse. Quia uero omnes
nos terra genuit: hanc nõ in merito ma¬
trem uocamus. Unde scriptum est. Graue
ugũ suꝑ filios adam. a die exitus de uen¬
tre matris eorũ: usq in diem sepulture
in matrem omnium.
eatus igit᷑ iob ut patienter lugeat
quod hic amisit: ugilanter atten-¬
dit qualis huc uenerit. Ad augmentũ
autẽ seruande pacientie. adhuc sollerti-¬
us inspicit: hinc qualis recedit. & di¬
cit. Nudus egressus sũ de utero matris
mee: nudus reuertar illuc. Ac si dicat. Nu¬

Expanded text:
uri simus. --O quam altae sedi interni consilii praesidet iste, qui scissis vestibus in terra prostratus jacet! Quia enim judicante Domino, cuncta amiserat, pro servanda 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Ac si dicat: Nu
Abbreviated transcription (Latin):
Quos gladio hostis ꝑcutit: quia et̾nita-¬
dis desperatione transfigit. Quid ẽ autẽ¬
qd nuntius uenit qui diceret. euasi ego
solus: Quis est iste nuntius qui aliis pe¬
reuntib solus euadit. nisi propheticus ser¬
mo. qui dum fiunt mala que predixit.
quasi sanus ad dñm solus redit: Dum
enĩ uera dixisse de perditorũ casu cognos¬
citur: quasi inter mortuos uixisse monstͣ¬
tur. Hinc est quod ad rebectam in ysaac
coniugio deducendã puer mittitur: quia
uidelicet ad desponsandam eccl̃iam dño.
interposita prophetia famulat᷑. Sabeis gͦ
irruentib solus ꝑuer qui nuntiaret eua¬
sit: quia malignis spiritib in firmorũ
mentes in captiuitatẽ ducentibꝰ. senten¬
tia propħe conualuit. que eandem capti¬
uitatem p̃nuntians dicit. Propt̃a capti¬
uus ductus est popls meus: quia nõ ha¬
buit scientiã. Prophetia ergo quasi salua¬
tur: dũ captiuitas quã p̃dixit ostendit᷑.

Expanded text:
Quos gladio hostis percutit, quia aeternitaQuos gladio hostis percutit, quia aeternitatis desperatione transfigit. REC. quod nuntius venit, qui diceret: Evasi ego solus? Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam . Prophetia ergo quasi salvatur, dum captivitas, quam praedixit, ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
boues quam bene operantes: Qtud aliud
asinas. quã quosdam simplicit̃ iuuen-¬
tes accipimus: Que bene iuxta boues pa-¬
sci referunt᷑: quia mentes simpliciũ. etiã
cum alta capere non possunt. eo magis
uicine sunt. quo & fraterna bona. sua
ꝑ caritatem credunt. Cumq in uidere a-¬
lienis sensib nesciunt: quasi in pastu
se minime diuidunt. Simul ergo se a-¬
sine cũ bobus refitiunt: quia pruden¬
tibus coniuncti tardiores. eorũ intelligẽ¬
tia pascuntur. Sabei autẽ: captiuantes
interp̃tant᷑. Et qui alii captiuantiũ no-¬
mine. nisi in mundi sp̃c designantur.
qui cunctos quos sibi subiciunt. in in¬
fidelitatem captiuos ducunt: Qui ce pu¬
eros gladio feriuint: quia eos temptatio-¬
nis sue grauiter iaculis uulnerant. qͦs
nec dum iuuenilis constantia liberos
uel robustos seruat. Qui bene quidem
bona incipiunt: sed in ipsa adhuc in¬
choationis sue teneritudine captiuan¬
tibus. in mundis spiritib substernunt᷑.

Expanded text:
boves, quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
amalo: Precedende iam sermone tracta¬
tum est quia diabolus. non contra iob.
sed contͣ dnm certamen proposuit: ma¬
teria uero certaminis. beatꝰ iob in me¬
diumn fuit. Et in sermonib suis dicimꝰ
iob inter flagella deliquisse. qd̾ sentire
nefas est: dñm dicimꝰ in sua propositio¬
ne perdidisse. Nam ecce & in hoc loco ĩ¬
tuendũ est: quia nõ prius diabolus bea¬
tũ iob a dño petiit. sed eũ dñs in dia¬
boli despectum laudauit: c&e nisi in sua
iusticia per mansurũ nosset. non utiq
pro illo proponeret. nec periturũ in
temptatione concederet: de quo ante tẽp¬
tationem ex dei laudib in temptatoris
mente. in uidie fuerant faces excitate.
inflectere bona querit. Cum de oꝑib
uincitur: ad accusandũ uerba nr̃a ꝑ
scrutat᷑. Cum nec in uerbis accusatio¬
nem repperit. intentionem cordis fus¬
care contendit: tanqͣm bona facta bo¬
no animo non fiant. & idcirco perpendi
a iudice bona nõ debeant. Quia enim

Expanded text:
aecedenti jam sermone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente invidiae fuerant faces excitatae.inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi a judice bona non debeant. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ut quasi omnẽ aditũ consolatio¬
nis excluderet. dum &e ipsũ aduersan¬
tem ostenderet. qui consolari animũ
inter aduersa potuisset: quatinus dum
se temptatus undiq destitui. atq undiqꝙ
premi considerat. in contumeliã tanto

Expanded text:
vit; ut quasi omnem aditum consolatiovit; ut quasi omnem aditum consolationis excluderet, dum et ipsum adversantem ostenderet, qui consolari animum inter adversa potuisset: quatenus dum se tentatus undique destitui atque undique premi considerat, in contumeliam tanto
Abbreviated transcription (Latin):
rebus ꝑditis minorem audienti dolo-¬
rem moueat: eus animũ ad exceden-¬
dum. etiã ipsis nuntiorũ uerbis insti¬
gat. Intuendũ quippe est quam callide
dicitur. ignis dei. Ac si diceret᷑. Illius ani-¬
maduersionẽ sustines: quem tot hostiis
placare uoluisti. Eius iram toleras: cui
cotidie seruiens insudabas. Dum enĩ
dñm cui seruierat. aduersa intulisse ii¬
dicat. lesum commemorat. in qͦ excedat:
quatinꝰ anteacta obsequia ad mentem
reduceret. & frustra se seruisse estimãs.
in auctoris in iuriam suꝑbiret. Pia o¬
enĩ mens cum se aduersa ab hominibꝰ
perpeti conspicit: indiuine gr̃e conso¬
latione requiescit. Cumq temptationũ
procellas in crescere extrinsecus iuderit:
secessum spei dñice appetens. intra con¬
scientie portũ fugit. Ut uero uersutus
hostis uno eodemq tempore sc̃ĩ uiri
robustissimũ pectus. & humanis ad¬
uersitatib. & diuina desperatione cõ¬
cuteret. & prius sabeos irruisse intu¬
lit. & mox ignem dei cecidisse nuntia¬

Expanded text:
rebus perditis minorem audienti dolorem moveat, ejus animum ad excedendum etiam ipsis nuntiorum verbis instigat. Intuendum quippe est, quam callide dicitur: Ignis Dei, ac si diceretur: Illius animadversionem sustines, quem tot hostiis placare voluisti; illius iram toleras, cui quotidie serviens insudabas. Dum enim Deum, cui servierat, adversa intulisse indicat, laesum commemorat, in quo excedat; quatenus anteacta obsequia ad mentem reduceret, et frustra se servisse aestimans, in auctoris injuriam superbiret. Pia etenim mens, cum se adversa ab hominibus perpeti conspicit, in divinae gratiae consolatione requiescit; cumque tentationum procellas increscere extrinsecus viderit, secessum spei Dominicae appetens, intra conscientiae portum fugit. Ut vero versutus hostis uno eodemque tempore sancti viri robustissimum pectus et humanis adversitatibus, et divina desperatione concuteret, et prius Sabaeos irruisse intulit, et mox ignem Dei de coelo cecidisse nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
do reprobationis rimas exquirere. Dice¬
re diaboli est extende paululũ manum
tuã. & tange cuncta que possidet: ad
afflictionẽ bonoꝵ. malicie estib anhe¬
lare. Quo enĩ eorũ temptationẽ inuidẽs
appetit: eo illoꝵ quasi probationẽ dep̃¬
cans petit. Quia igitur internarũ locu¬
tionũ modos succincte diximus: ad int̾¬
missum paululũ expositionis ordinẽ

Expanded text:
do reprobationis rimas exquirere. Dicedo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Quia igitur internarum locutionum modos succincte diximus, ad intermissum paululum expositionis ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
sidet: nisi in faciem benedixerit tibi.
Sed dicere dei est unde uenis. sicut su¬
pra in sinuauimꝰ: ui sue iusticie. itine¬
ra malicie eiꝰ in crepare. Dicere dei est
considerasti seruũ meũ iob. qͦd non sit
ei similis suꝑ terrã. tales electos suos
iustificando facere. qualib nimirũ a-¬
postata angłs possit in uidere. Dice¬
re dei est ecce uniuersa que habet in
manu tua sunt: ad ꝓbationem fideliũ.
contra eos occulta ui in cursum illũ sue
malitie relaxare. Dicere dei est tantũ in eũ
ne extendas manũ tuã: ab immoderate
temptationis impetu. eũ etiam ꝓ mitten¬
uo restringere. Dicere autẽ diaboli est cir¬
cuiui t̾ram & perambulaui eam: saga¬
citatem sue malicie in uisibilib eiꝰ ocu¬
lis occultare non posse. Dicere diaboli ẽ.
nunqͥd frustra iob timet dm̃. contͣbonos
intra cogitationũ suarũ latibula conqͤri.
eorũq prouectib inuidere.: atq in uidẽ¬

Expanded text:
sidet, nisi in faciem benedixerit tibi. sidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Sed dicere Dei est, Unde venis? sicut et supra insinuavimus, vi suae justitiae itinera malitiae ejus inerepare. Dicere Dei est, Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? tales electos suos justificando facere, qualibus nimirum apostata angelus possit invidere. Dicere Dei est, Ecce universa quae habet in manu tua sunt, 44 ad probationem fidelium, contra eos occulta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tentationis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque inviden
Abbreviated transcription (Latin):
eius redarguit: sicut iam dictum est.
Unde uenis: Electorũ suorũ contͣ il¬
lum iusticiam proponit: sicut ait. Cõ¬
siderasti seruũ meũ iob. qd̾ non sit ei
similis suꝑ terram: Temptandã eorũ
in nocentiã concedendo ꝑmittit: sicut
dicit. Ecce uniuersa que habet in ma¬
nu tua sunt. Rursusq eũ a temptatio¬
ne prohibet: cum dicit. Tantũ in eũ
ne extendas manũ tuã. Tribus autẽ
modis loquitur diabolus ad dm: cum
uel uias suas in sinuat. uel electorũ
innocentiã fictis criminib accusat:
uel temꝑtandã eandem in nocentiã
postulat. Uias quippe suas insinuat:
qui ait. Circuiui terram: & ꝑambula-¬
ui eam. Glectorũ in nocentiã accusat:
quia dicit. Nunquid frustra iob ti¬
met deum: Nonne tu uallasti eũ ac
domũ enis uniuersamq substantiam¬
eiꝰ per circuitum: Temptandã eandem¬
in nocentiã postulat: cũ dicit. Exten¬
de manũ tuã & tange cuncta que pos¬

Expanded text:
ejus redarguit, sicut jam dictum est: ejus redarguit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? Tentandam eorum innocentiam condicit: Ecce universa quae habet, in manu tua sunt. Rursumque eum a tentatione prohibet, cum dicit: Tantum in eum ne extendas manum tuam. Tribus autem modis loquitur diabolus ad Deum, cum vel vias suas insinuat, vel electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Electorum innocentiam accusat: quia dicit: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitumntiam postulat, cum dicit: Extende manum tuam, et tange cuncta quae pos
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ mentib libenter expectandi mo¬
ras infundere. ut cũ carnis resurrec¬
tionẽ appetunt: etiã ex colligendoꝵ
fratrũ augmento gratulentur. Alit̃
lus ad deũ. Loqui enĩ dei est ad dia¬
bolũ. uias eius ac negotia. animad¬
uersione occulte districtionis incre¬
pare: sicut hic dicit᷑. Unde uenis: Dia¬
boli autẽ respondere est: omnipotenti
maiestati eiꝰ. nil posse celarẽ. Unde hic
ait. Circuiui terrã: & ꝑ ambulaui eam.
Quasi enĩ dicere eiꝰ est quid egerit: scire.
quod actus suos illius oculis occulta¬
re non possit. Sciendum uero est: qͥa
sicut hoc loco discimus. quatuor modis
loquit᷑ deus ad diabolũ. tribus modis
diabolus ad deum. Quatuor modis lo¬
quitur deus ad diabolum: quia & in¬
iustas uias eius arguit. & electorũ suo¬
rum contra illũ iusticiam proponit: &
temptandã eoꝵ innocentiã ei conceden¬
do permittit. & aliquando eũ ne temp¬
tare audeat prohibet. In iustas enĩ uias

Expanded text:
eorum mentibus libenter exspectandi moeorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; ut cum carnis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum fratrum augmento gratulentur.  Vet.lus ad Deum. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare, sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil posse celare. Unde hic ait, Circuivi terram, et perambulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Sciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; tribus modis diabolus ad Deum. Quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; quia et injustas vias ejus arguit, et electorum suorum contra illum justitiam proponit, et tentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, et aliquando eum, ne tentare audeat, prohibet. Injustas enim vias
Abbreviated transcription (Latin):
discordat: sed quo mente ardentius in¬
herent. eo etiam de ipso accipiunt: ut
ab ipso petant. quod eũ facere uelle no¬
uerunt. De ipso ergo bibunt. quod ab
ipso sitiunt: & modo nobis adhuc
in comprehensibili. in hoc quod pe¬
tendo esuriunt. presciendo satiant᷑.
Discordarent ergo a uoluntate condi¬
toris. si que eum uident uelle nõ pete¬
rent: eiq minus inhererent. si uolen¬
tem dare. desiderio pigriori pulsaren.
Quib responsum diuinitus dicit᷑. Re¬
quiescite tempns adhuc modicũ: donec
compleatur numerus conseruorũ &
fratrum ur̃orum. Desiderantib ani¬
mabus requiescite adhuc modicũ dice¬
re est inter ardorem desiderii ex ipsa
prescientia solatium consolationis a¬
spirare: ut & animarũ uox sit hoc qd
amantes desiderant. & respondentis
dei sermo sit. hoc quod eas retributio¬
nis certitudine inter desideria confir
mat. Respondere ergo eius est: ut col¬
lectionem fratrũ expectare debeant.

Expanded text:
nunt, discordat: sed quo mente ardentius innunt, discordat: sed quo mente ardentius inerent, eo etiam de ipso accipiunt, ut ab ipso petant, quod eum facere velle noverunt. De ipso ergo bibunt, quod ab ipso sitiunt; et modo nobis adhuc incomprehensibili, in hoc, quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate conditoris, si quae eum vident velle, non peterent; eique minus inhaererent, si volentem dare, desiderio pigriori pulsarent. Quibus responsum divinitus dicitur: Requcompleatur numerus conservorum et fratrum vestrorum. Desiderantibus animabus, requiescite adhuc modicum dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis certitudine inter desmat. Respondere ergo ejus est, ut collectionem fratrum exspectare debeant,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuctempꝰ inodicũ. donec impleatur
numerus conseruorũ & fratrũ eorũ.
Quid est enĩ animas. uindicte petitio¬
nem dicere. nisi diem extremi iudicii.
& resurrectionẽ extinctorũ corporum
desiderare: Magnus quippe earũ cla-¬
mor: magnũ est desiderium. Tanto e¬
nĩ unus quisq minus clamat: quanto
minus desiderat. Et tanto maiorẽ uo¬
cem. in aures in circumscripti sp̃o expͥ¬
mit: quato se in eius desiderium ple¬
nius fundit. Animarũ igit᷑ uerba:
ipsa sunt desideria. Nam si desideriũ
sermo non esset: propheta nõ diceret.
Desiderium cordis eorũ: audiuit au¬
ris tua. Sed cũ aliter moueri soleat
mens que petit. aliter que petitur. &
sc̃orũ anime ita in interni secreti sinu
deo inhereant. ut inherendo requies¬
cant. quomodo dicunt᷑ petere. quas ab
interna uoluntate constat nullatenꝰ
discrepare: Quomodo dicunt᷑ petere.
quas & uoluntatẽ dei certum est & ea
que futura sunt nõ ignorare: Sed
in ipso posite. ab ipso aliquid petere

Expanded text:
dicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum. Quid est enim animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare? Magnus quippe earum clamor, magnum est desiderium. Tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desiderium cordis eorum audivit auris tua . Sed cum aliter moveri soleat mens quae petit, aliterque quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requiescant; quomodo dicuntur petere, quas ab interna voluntate constat nullatenus discrepare? quomodo dicuntur petere, quas et voluntatem Dei certum est, et ea quae futura sunt, non ignorare? Sed in ipso positae, ab ipso aliquid petere
Abbreviated transcription (Latin):
rem tibi. Ecce iterũ ne quid minus de
humana aduersitate doluisset: chal¬
deorũ turmas irruisse denuntiat. et
ne illum minus dẽ suꝑ ueniens aduer¬
sitas feriat. iteratã iram in aere demõ¬
strat. Nam sequitur. Adhuc loquebat᷑¬

Expanded text:
eminat. --Ecce iterum, ne quid minus de humana adversitate doluisset, Chaldaeorum turmas irruisse denuntiat; et ne illum minus desuper veniens adversitas feriat, iteratam iram in aere demonstrat. Nam sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uident. & tam̃ ad nos ueniunt: qͥa
&e ad nos spũali p̃sentia foras exxunt.
et tam̃ ibi se unde recesserant ꝑ internã
contemplationẽ seruant. Dicatur ergo.
uenerunt filii dei ut assisterent coram
dño: quia illuc sp̃c conuersione redeunt.
unde nulla mentis auersione discedt̃.¬

Expanded text:
semper vident, et tamen ad nos veniunt: quia semper vident, et tamen ad nos veniunt: quia et ad nos spirituali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se unde recesserant per internam contemplationem servant. Dicatur ergo: Venerunt filii Dei, ut 40 assisterent coram Domino, quia illuc spiritus conversione redeunt, unde nulla mentis aversione disced
Abbreviated transcription (Latin):
rent. nec iacentes erigere. nec ignorantibꝰ
uera nuntiare potuissent: fontẽq lucis
quẽ egredientes ip̃i ꝑderent. cecis nulla¬
tenus ꝓpinarent. In hoc itaq est nunc
natura angłica a nature nr̃e conditione
distincta: qd nos &e loco circũscribimur.
&e cecitatis ignorantia coartam᷑. Angłoꝵ
uero sp̃c loco quidem circũscripti sunt:
sed tam̃ eoꝵ scientie. longe suꝑ nos in cõ¬
parabilit̃ dilatant᷑. Interius quippe ex¬
teriusq sciendo distenti sunt: quia ip̃m¬
fontẽ scientie contemplant᷑. Quid enim
de his que sunt scienda nesciunt. qui
scientem omnia sciunt: Eorũ itaꝙ sci¬
entia. comparatione nr̃e ualde dilata¬
ta est: sed tam̃ comparatione diuine scien¬
sed comparatione sũmi & in circũscripti
sp̃e. corpus. Et mittunt᷑ igit᷑ & assistunt.
quia &e ꝑ hoc qd circumscripti sunt exe¬
unt: & per hoc qd intus quoq p̾sentes
sunt. nunꝙͣ recedunt. Et faciem gͦ patris

Expanded text:
rent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus rent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc est itaque nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quia nos et loco circumscribimur, et caecitatis ignorantia coarctamur; Angelorum vero spiritus loco quidem circumscripti sunt, sed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusqfontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda sunt, nesciunt, qui scientem omnia sciunt? Eorum itaque scientia comparatione nostrae valde dilatata est, sed tamen comparatione divinae sciensed comparatione summi et incircumscripti spiritus, corpus. Et mittuntur igitur et assistunt, quia et per hoc quod circumscripti sunt exeunt, et per hoc quod intus quoque praesentes sunt nunquam recedunt. Et faciem ergo Patris
Abbreviated transcription (Latin):
sathan Qui autẽ dei filii. nisi electi an-¬
geli uocantur: De quib cum constet qͦd
obtitib maiestatis inseruiant. ualde
querendũ est unde ueniant: ut coram
Uño assistant. De his quippe uoce uerita¬
tis dicit᷑. Angeli eorũ in celis semꝑ uidẽt
faciem patris mei: qui in celis est. De his
propheta ait. Milia miliũ ministrabãt
ei: & decies milies centena milia assiste¬
bant ei. Si igit᷑ semꝑ uident. & semꝑ as¬
sistunt: uigilanti cura querendũ est
iude ueniunt. qui nunquã recedũt.
Sed cum de illis per paulum dicitur.
sos cognoscimus: unde ueniant in ueni
soluere nitimur. nodum ligamus. Qͦ¬
modo enĩ aut semꝑ assistere. aut semꝑ
uidere faciem patris possunt. si ad mi-¬
nisteriũ exterius pro nr̃a salute mit¬
tuntur: Quod tam̃ citius soluimus: si
quante subtilitatis sit angelica na-
tura pensamus. Neq sic ad diuina
uisione foras exeunt. ut interne con¬
templationis gaudiis priuent᷑: quia
si conditoris aspectũ exeuntes amitte¬

Expanded text:
--Qui autem Dei filii, nisi electi angeli vocantur? De quibus cum constet, quod obtutibus majestatis inserviant, valde quaerendum est unde veniant, ut coram Domino assistant. De his quippe voce Veritatis dicitur: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . De his propheta ait: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Si igitur semper vident, et semper assistunt, vigilanti cura quaerendum est unde veniunt, qui nunquam recedunt. Sed cum de illis per Paulum dicitur: sos cognoscimus, unde veniant invenimusolvere nitimur, nodum ligamus. Quomodo enim aut semper assistere, aut videre semper faciem Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelitura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si Conditoris aspectum exeuntes amitte
Abbreviated transcription (Latin):
Sathan gͦ dñs non uocat. sed tam̃ requi¬
rit dicens. unde uenis: quia numirum
apostatam sp̃m ad penitentiã nequaqͣm
reuocat. sed uias suꝑbie eus nesciens
dampnat. Igitur dum sathan de itinere
suo discutitur. electi angłi requiren¬
di unde ueniant non sunt: quia eoꝵ
uie tanto deo note sunt: quanto & ip̃o
auctore ꝑagunt᷑. Dumq soli eiꝰ uolun¬
tati inseruiunt: eo esse incognite ne¬
queunt. quo per approbationis oculũ.
ex ipso semꝑ aute ip̃m fiunt. Sequitur.
circiutus. laboris anxietas designari.
Sathan gͥ laborans terrã circuit: quia
quietus in celi culmine stare contemp¬
sit. Cumq se nõ transuolasse sed per am¬
bulasse insinuat: quanto peccati pon¬
dere in imis prematur demonstrat. ꝑ¬
ambulans gͦ terrã circuiuit: quia ab
illo sp̃ualis potentie uolatu corruens.
malicie sue pressus grauedine. foras
ad gyrum laboris uenit. Hinc est enim.
quod de eo ce eiꝰ menbris per psalmistã

Expanded text:
Satan ergo Dominus non vocat, sed tamen requiSatan ergo Dominus non vocat, sed tamen requirit, dicens: Unde venis? quia nimirum Deus apostatam spiritum ad poenitentiam nequaquam revocat; sed vias superbiae ejus nesciens, damnat. 41 Igitur dum Satan de itinere suo discutitur, electi angeli requirendi unde veniant non sunt: quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per approbationis oculum ex ipso semper ante ipsum fiunt. Sequitur: circuitus, Satan ergo laborans terram circuivit, quia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cumque se non volasse, sed perambulasse insinuat, quanto peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circuivit; quia ab illo spiritalis potentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
scio uos unde sitis: discedite ame om̃s
operarii iniquitatis. Sicut & nescire iñ¬
tiri uir uerax dicit᷑. qui labi per men¬
datiũ dedignat᷑. nõ quo si mentiri ue¬
lit nesciat: sed quo falsa loqui. ueri¬
tatis amore contempnat. Quid ergo ad
sathan unroe uenis dicere. nisi uias illiꝰ
quasi in cognitas reprobare. Ueritatis
igit᷑ lumen. tenebras quas reprobat ig¬
norat: & sathane itinera. quia diiudi¬
sans dampnat. dignum est ut quasi
nesciens requirat. Hinc est qd̃ ade pec¬
canti. conditoris uoce dicit᷑. Ubi es: Neq
enĩ diuina potentia nesciebat. post cul¬
pam seruus ad que latibula fugerat:
sed quia uidit in culpa lapsum. iam
sub peccato uelut ab oculis ueritatis
absconditũ. quia tenebras erroris eius
non approbat. quasi ubi sit pectator igno¬
rat: eumq &e uocat. & requirit dicens. A¬
dam ubi es: Per hoc quod uocat. signũ
dat. quia ad penitentiã reuocat: per
hoc quod requirit aꝑte insinuat. quia
peccatores iure dampnandos ignorat.

Expanded text:
os unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Sicut et nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat. Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam ubi es? Neque enim divina potentia nesciebat, post culpam servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit, dicens, Adam ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quia ad poenitentiam revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure damnandos ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ. que tempora temptationib
congruant. Tunc quippe diabolus tẽꝑ¬
tandi tempus elegit: quando beati iob
filios inconuiuio inuenit. Deq enim
solũmodo intuetur hostis qͥd faciat.: sed
etiam quando faciat. Nam quam uis
potestatem acceperit. aptum tam̃ ad
subuersionẽ tempꝰ exquisiuit: ut uide¬
licet nobis deo dispensante proderet᷑.
quia prenuntia tribulationis. est leti¬
cia sacietatis. Intuendũ uero est: quam
callide ipsa dampna que in lata sunt
nuntiant᷑. Non enĩ dicit᷑ boues a sabeis
ablati sunt. sed qui ablati sunt boues
arabant: ut uidelicet memorato fruc¬
tu operis. causa crescat doloris. Unde &
apud grecos nõ solum asine sed etiam¬
fete asine rapte referuntur. ut dum mi¬
nima animalia. audientis animum.
minus exsui qualitate ꝑciterent: am¬
plius ex fecunditate uulnerarent. Et qͥa
eo magis aduersa animũ feruint. quo
cũ multa sunt etiã subita annuntiã¬
tur: aucta est mensura gemituũ. etiã

Expanded text:
Notandum quae tempora tentationibus congruant. Tunc quippe diabolus tentandi tempus elegit, quando beati Job filios in convivio invenit. Neque enim solummodo intuetur hostis quid faciat, sed etiam quando faciat. Nam quamvis potestatem acceperit, aptum tamen ad subversionem tempus exquisivit; ut videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa crescat doloris. Unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur; ut dum minima animalia audientis animum minus ex sui qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent. Et quia eo magis adversa animum feriunt, quo cum multa sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura gemituum, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
funditur: sed tam̃ lumen ñ uidet quo
illustratur. Ita gͦ etiam int̾ angłos in
conspectu dñi sathan affuit: quia uis
diuina. que intuendo penetrat omnia.
nõ se uidentem. in mundũ sp̃m uidit.
Quia enĩ &e ipsa que dm̃ fugiunt late¬
re nõ possunt: dum cuncta nuda st̃
suꝑno conspectui. sathan affuit absens

Expanded text:
funditur, sed tamen lumen non videt quo funditur, sed tamen lumen non videt quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat omnia, non se videntem immundum spiritum vidit. Quia enim et ipsa, quae Deum fugiunt, latere non possunt, dum cuncta nuda sunt superno conspectui, Satan adfuit absens
Abbreviated transcription (Latin):
exigente suꝑbia. dudum dampnatus
exiuit. Sed recte inter eos affuisse descͥpi¬
tur: quia & si beatitudinẽ perdidit. na¬
turam tam̃ eis similem non amisit.
Et si meritis p̃grauat᷑: conditione na¬
ture subtilis attollitur. Inter dei ergo
filios corã dño affuisse dicit᷑: quia eo
intitu quo omp̃c deus cuncta spiri¬
talia conspicit. etiã sathañ in ordine
nature subtilioris uidet. attestante
scriptura que dicit: ocłi dñi contẽplan¬
tur malos & bonos. Sed hoc qd̾ affuis¬
se sathañ coram dño dicit᷑: in graui
nobis questione uersat᷑. Scriptũ quip¬
pe est. Seati mundo corde: qm ip̃i deũ
uidebunt. Sathan uero qui mundo
corde esse non potest. quomodo uiden¬
do dominũ affuisse potest: Sed intuen¬
dum quia affuisse coram dño: ñ autẽ
uñm uidisse perhibet᷑. Uenit quippe
ut uideretur: non ut uideret. Ipse in
conspectu dñi: non autẽ in conspectu
eius dñs fuit. Sicut cecus cum in sole
consistit. ipse quidem radiis solis per¬

Expanded text:
te superbia, dudum damnatus exivit. Sed recte inter eos adfuisse describitur, quia etsi beatitudinem perdidit, naturam tamen eis similem non amisit; et si meritis praegravatur, conditione naturae subtilis attollitur. Inter Dei ergo filios coram Domino adfuisse dicitur; quia eo intuitu, quo omnipotens Deus cuncta spiritalia conspicit, etiam Satan in ordine naturae subtilioris videt, attestante Scriptura, quae dicit: Oculi Domini contemplantur malos et bonos . Sed hoc, quod adfuisse Satan coram Domino dicitur, in gravi nobis quaestione versatur. Scriptum quippe est: videbunt . Satan, qui mundo corde esse non potest, quomodo videndo Domino affuisse potest? RESPONSIO . Intuendum quia affuDominum vidisse perhibetur. Venit quippe, ut videretur, non ut videret. Ipse in conspectu Domini, non autem in conspectu ejus Dominus fuit: sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis solis per
Abbreviated transcription (Latin):
refrigescet caritas multorũ. Idcirco gͦ
ut in esse auditoꝵ cordib malitie fri¬
gus indicaret. Hinc est quod negaturo
petro p̃mittit᷑. quia frigus erat: & stans
ad prtinas calefaciebat se. Iam namq
intus a caritatis calore torpierat: & ad
amorem presentis uite quasi ad ꝑse¬
cutorũ prunas. infirmitate estuante
recalẽbat. Aqualitate quoq temporis.
finis exprimit᷑ actionis. sicut non re¬
diturus ad ueniã. ad traditionis per-¬
fidiam. nocte udas exisse ꝑhibetur:
cum egrediente illo ab euuangelista
dicit᷑. Erat autẽ nox. Hinc enĩ &e iniqͦ
diuiti dicitur. Hac nocte repetunt a¬
nimã tuã abste. Anima quippe que
ad tenebras ducit᷑: non in die repeti.
sed in nocte memorat᷑. Hinc est quod
salomon qui sapientiam nõ ꝑseuera¬
turus accepit: in somuis hanc ce noc-¬
te accepisse describitur. Hinc est quod
angeli ad abraham meridie ueniunt:
punituri autẽ sodomã. ad eam uenis¬

Expanded text:
refrigescit charitas multorum . Idcirco ergo refrigescit charitas multorum . Idcirco ergo ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod negaturo Petro praemittitur quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se. Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad majorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas, in firmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis, finis exprimitur actionis; sicut non rediturus ad veniam, et ad traditionis perfidiam nocte Judas exisse perhibetur, cum egrediente illo ab evangelista dicatur: Erat enim nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetunt animam tuam abs te . Anima quippe quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur. Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespe
Abbreviated transcription (Latin):
eri libet: quomͦ sacra eloqͥa in exordiis
narrationũ. qͣlitates expͥmant t̾minosq
causarũ. Aliquando nãq a positione
loci. aliqͣndo apositione corporis. aliqͣn¬
do aqͣlitate aeris. aliqͣndo aqͣlitate tẽpo¬
ris signant: qͥd de uentura actione sub¬
iciant. Apositione quippe locoꝵ. diui-¬
na scriptura exprimit subsequentiũ
merita finesq causarũ. sicut de isrł
dicit. quia uerba dei in monte audire
non potuit. sed p̃cepta in campestribus
acceꝑit: subsequentẽ nimirũ in fir¬
mitatem popli indicans. quia ascen-
dere ad sũma non ualuit. sed semet¬
ipsũ in infimis neglecte uiuendo la
stantem se uidisse manifestat. Sta¬
re quippe. ad iuuantis est. Et recte
stare cernit᷑: qui in bello certaminis
opitulatur. Aqualitate aeris res sub¬
sequens demonstratur: sicut euuan¬
gelista cũ predicante dño nullos tũc
ex iudea credituros diceret. premisit
dicens. Hyemꝑs autẽ erat. Scriptum
namq est. Habundabit iniquitas:

Expanded text:
eri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem popdere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxstantem se vidisse manifestat. Stare quippe adiuvantis est, et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. Aliquando a qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut Evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex Iudaeis credituros diceret, praemisit dicens: Hyems autem erat. Scriptum namque est: Abundavit iniquitas,
Abbreviated transcription (Latin):
speculũ opponit᷑: ut
interna nr̃a facies in
ipsa uideatur. Ibi ce enĩ feda. ibi pulchra
nr̃a cognoscimus: ibi sentimus quan¬
tum proficimus. ibi a ꝓfectu quã lon¬
ge distamus. Marrat autẽ gesta fortiũ:
ce ad imitationem corda prouocat in¬
firmorum. Dumq illorũ uictricia fac¬
ta cõmemorat: contra uicioꝵ prelia.
debilia nr̃a confirmat. fitq uerbis il¬
lius ut eo minus mens inter certamina
tiepidet: quo ante se positos tot uiroꝵ
fortiũ triumphos uidet. Non nunqͣm
uero non solum nobis eoꝵ uirtutes
asserit. sed etiã casus in notescit: ut &
in uictoria fortiũ quod imitando ar-¬
ripere. & rursus uideamus in lapsib¬
qd̾ timere debeamus. Ecce enĩ iob de¬
scribitur temptatione actus. sed dauid
temptatione prostratus: ut & maiorũ
uirtus. spem nr̃am foueat. & maiorũ
casus. ad cautelã nos humilitatis ac¬
cingat: quatinus dũ illa gaudentes
subleuant. ista metuentes premant:
&e audientis animus illinc spei fiducia.

Expanded text:
oculis apponitur, ut interna nostra facies in ea videatur. Ibi etenim foeda; ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus quantum proficimus; ibi a profectu quam longe distamus. Narrat autem gesta virorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia debilia nostra confirmat. Fitque verbis illius, ut eo minus mentrepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in victoria fortium quod imitando arripere, et rursum videamus in lapsibus quod debeamus timere. Ecce enim Job describitur tentatione auctus, sed David tentatione prostratus; ut et majorum virtus spem nostram foveat, et majorum casus ad cautelam nos humilitatis accingat; quatenus dum illa gaudentes sublevant, ista metuentes premant; et audientis animus illinc spei fiducia,
Abbreviated transcription (Latin):
a facie dñi ꝑcussit iob ulcere pessimo
a planta pedis usq adũticẽ eiꝰ. Qui
testa saniem radebat: sedens in ster¬
quilinio. Dixit autẽ illi uxor sua. Ad¬
huc tu ꝑmanes in simplicitate tua :¬
benedic deo & morere. Qui ait ad il¬
lam. Quasi una de stultis mulieri¬
bus locuta es. Si bona suscepimꝰ de ma¬
nu dñi. quare mala non suscipiamꝰ:
In om̃ib his nõ peccauit iob labiis suis.
gitur audientes tres amici iob omne
malũ qͦd accidisset ei. uenert̃ singłi
de loco suo. eliphat themanites. & bal¬
dad suites. & sophar naamathites. Cõ

Expanded text:
ssit Iob ulcere pessimo a planta pedis usque ad verticem eius qui testa saniem deradebat sedens in sterquilinio dixit autem illi uxor sua adhuc tu permanes in simplicitate tua benedic Deo et morere qui ait ad illam quasi una de stultis locuta es si bona suscepimus de manu Domini quare mala non suscipiamus in omnibus his non peccavit Iob labiis suis igitur audientes tres amici Iob omne malum quod accidisset ei venerunt singuli de loco suo Eliphaz Themanites et Baldad Suites et Sophar
Abbreviated transcription (Latin):
bant & asine pascebant᷑ iuxta eos. &
irruerunt sabei tulerunt ꝙ omĩa. &
pueros ꝑcusserunt gladio. & euasi ego
solus ut nuntiarem tibi. Cumq ad¬
huc ille loqueret᷑. uenit alter ce dixit.
Ignis dei cecidit ẽ celo. & tactas oues
puerosq consumpsit: & effugi ego so¬
lus ut nuntiarem tibi. Sed & illo ad¬
huc loquente. uenit alius & dixit.
Chaldei fecerunt tres turmas. & in ua¬
serunt camelos & tulerunt eos. nec¬
nõ &e pueros ꝑcusserunt gladio: &e ef

Expanded text:
iuxta eos et inruerunt Sabei tuleruntque omnia et pueros percusserunt gladio et evasi ego solus ut nuntiarem tibi cumque adhuc ille loqueretur venit alter et dixit ignis Dei cecidit e caelo et tactas oves puerosque consumpsit et effugi ego solus ut nuntiarem tibi sed et illo adhuc loquente venit alius et dixit Chaldei fecerunt tres turmas et invaserunt camelos et tulerunt eos necnon et pueros percusserunt gladio
Abbreviated transcription (Latin):
sione callida. in corde hominis mã-¬
uatũ celeste dissoluit. Huiꝰ uentris
ostia serpens aperuit: quia muni¬
ta suꝑnis monitis claustra men-¬
tis irrupit. Sanctus igit᷑ uir. in
pena quam tolerat ad culpã men-¬
tis oculos rediicat: doleat hoc qd
tenebrosa nox eitl est antiqui hostis
obscura suggestio humanis men¬
tibus intulit. doleat hoc quod sug¬
gestioni callide humana mens in
sua deceptione consensit: & dicat.
Quia non conlusit ostia uentris
qui portauit me: nec abstulit ma¬
la ab oculis meis. Nec moueat. qd
non conclusisse queritur: quem
aperuisse paradysi ianuam de te¬
statur. Non conclusit enĩ dicit a-¬
peruit: & mala non abstulit ir-¬
rogauit. Quasi auferret enim si
requiesceret: & quasi clauderet.
si ab irruptione cessaret. Pensat
namq de quo loquitur: & ꝓpen¬
dit quod prauo spiritui quasi
luera nobis dedisse fuerat. si dãp¬
na non intulisset. Sic nos de latis¬
nibus loquimur: quia captis suis

Expanded text:
sione callida in corde hominis mansione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis monitis claustra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si dana non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia captivis suis
Abbreviated transcription (Latin):
torem uenturũ quidem prophetan¬
do sustinuit. sed uenientem mini¬
me cognouit. Et quos adspem ape¬
ruit mentis oculos. ad presentiã
lucis clausit. que & surgentis au¬
rore ortum non uidit: quia in¬
firma illa scẽ eccl̃ie primordia ue-¬
nerari contempsit. Sumq hanc la¬
befactari suorũ mortib credidit:
ad que fortia perueniret ignorauit.
Sed quia de in fidelib loquens.
iniqui capitis menbra in notuit:
ad ipsum rursum iniquoꝵ caput.
uerba conuertit dicens. Quia non¬
conclusit ostia uentris qui porta¬
uit me: nec abstulit mala ab ocu-¬
lis meis. Quod unicuiq homini uẽ-¬
ter est matris: hoc uniuerso huma¬
no generi extitit. habitatio illa sũ-¬
ma paradysi. Ex ipsa namq huma
diit: & quasi ad incrementa corpo¬
ris. sic ad augnienta pro paginis
foras emanauit. Ibi conceptio nr̃a
coaluit: ubi origo hominũ homo
primũ habitauit. Sed huiꝰ uentͥs
ostia serpens aperuit: quia ꝑsua-¬

Expanded text:
torem venturum quidem prophetantorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba convertit, dicens: conclusit ostia ventris qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. - Quod unicuique homini veter est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio illa summa paradisi. Ex ipsa namque proldiit, et quasi ad incrementa corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persua