comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipito. Que uota deuenda non sint.
criptura dicit. uoca stultoꝵ frangenda
sunt bota qͥppe stulcoꝵ intelligimꝰ ea q̃
uel de malo fiũt uł debono male. Uerbi gr̃a.
quo culpa constaret se fcũrum uotum de
ĩquo pͥma culpa fuit uouere scd̃a foret si
impleretur ꝑfice̾. Simłr ⁊ uotũ de bono
fc̃m si bñ non fiat int̾ uota stulcoꝵ que
frangenda sũc deputatur. Bene autẽ ñ fit
⁊̃ si de bono fit illud uotũ in quo uouet᷑ uł ꝙ
nõ licet uel ꝙ nõ expedit. Non licet: ut si mu¬
lier ũ ꝯsentiente uł potius ꝯtradicẽte uio
suo ꝯtinẽciam uoueat. Non expedit ut siqͥs
ponat. H̾ gͥ omĩa int̾ uota stultoꝵ deputã¬
tur. que uel ꝑuersa sunc. uel illicita uel in¬
dispensacõne suscipiant. q̃dam uo talia q̃
reconpensatõem oĩo ñ admictant.
Quod uotũ ulłam ꝯmutatõnẽ admͣtat.

Expanded text:
enenda non sunt. Scriptum est enim: Vota stultorum frangenda sunt. Vota stultorum intelligimus ea, quae vel de malo fiunt, vel de bono male. Verbi gratia, quo constaret culpa, se facturum, votum de in quo prima culpa fuit vovere, secunda in opere, si compleretur. Similiter votum de bono factum, si bene non fiat, inter vota stultorum quae frangenda sunt deputatur. Bene autem non fit, etiam si de bono fit, illud votum in quo vovetur quod non licet, vel quod non expedit. Non licet ut mulier, si non consentiente vel potius contradicente viro suo, continentiam voveat. Non expedit, ut si quroponat. Haec igitur omnia inter vota stultorum deputantur, quae vel perversa sunt, vel illicita, vel indispensatione suscipiant, quaedam vero talia ut recompensationem omnino admittant. CAP. V. Quod votum nullam commutat
Abbreviated transcription (Latin):
solue cogor. Modicũ inter fre¬
quentes occupacõnes furatus
plene ꝓsequutꝰ sũ qd̾ quesisti. Queris de uotiͦ
utrũ pari debito ⁊ ead̾ ncãtate astringat ꝓ¬
missores suos. Si in terrogatõi tue cm̃. ⁊ non

Expanded text:
solvere cogor. Modicum inter frequentes occupationes furatus plene prosecutus sum quod quaesisti. Quaeris de votis utrum pari debito et eadem necessitate astringant promissores suos; si interrogationi tuae tantum et non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpoĩti est cotũ in ip̃a est. ⁊ ad ip̃am siũi
bonũ sit siũ malũ. ⁊ non tenetur nͥ in se.
⁊ qͣntũ in se est tantũ tenet᷑. Cum autem
ꝓmissio sequuta fu̾it pꝰ ꝓpõsi . lã obligari
incip̃ ad u̾sus alium. sponsor ⁊ debitor fit ꝓ¬
missionis sue ꝓ u̾cate seruanda ad ꝓxim̃.
qr promitt̃e p̃sumpsit. qd̾ sine cłpa im¬
plere ñ potuit. Nouissime sequit᷑ uotũ
in quo amplius aliquid a ꝓmissione cõ¬
tineri urͣ¬
spontanee. que ad solũ deũ ⁊ ad ea que
dei sũt mag̃ ꝓpͥe refert᷑ Uouere si quid̾ testi¬
ficatõne ꝓmissionis spontanee. deo se obliga¬
re ẽ ac debitorem statuere. Nam qͥ ꝓmitt᷑
ꝯtestatur ꝓmissionisue. ⁊ affirmat ipãm ꝓ¬
⁊ coram deo. aliud mãifestũ ad deũ coram
hoĩe. Occłtũ uotũ fractũ pcc̃m est. mani¬
festũ autẽ uotũ fractũ pectatũ ⁊ scandalũ.

Expanded text:
iti est, totum in ipsa est, et ad ipsam sive bonum sit sive malum, et non tenetur nisi in se; et quantum in se est, tantum tenetur. Cum autem et promissio secuta fuerit post propositum, jam obligari incipit adversus alium sponsor, et debitor fit promissionis suae pro veritate servanda ad proximum. quia promittere praesumpsit, quod sine culpa implere non potuit. Novissime sequitur votum in quo amplius aliquid a promissione contineri olum Deum et ad ea quae Dei sunt magis proprie refertur. Vovere siquidem est testificatione promissionis spontaneae Deo se obligare ac debitorem statuere. Nam qui promitcontestatur promissioni suae et affirmat ipsam pet coram Deo, aliud manifestum ad Deum coram homine. Occultum votum fractum, peccatum est. Manifestum autem votum fractum, pe
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣqͣm negandũ est ⁊̃ ip̃m eternũ ignem ꝓ
diu̾sitate mĩtoꝵ qͣmius maloꝵ.aliis leuio¬
rem. aliis fut᷑um ẽẽ gͣuiorem. siue ipĩus nisac
ardor. ꝓpena digna cuiꝰq uarietur siue ipse
eqͣliter ardeat: siũ nõ equali molestia sentiat᷑¬
enĩ qͣnͣtũ exig̃ cłpa: cm̃ illic sentietur pena. Nã
sicnt i ꝓiñdo subuno sole młti cõsticuunt᷑ f̃i
cũ eiustem soł ardorem equałr senciũt. quia
aliꝰ plus estuat. acq alius minꝰ. ita ilł in uno
igne nõ unus est modus incendii. qr ꝙ hic di¬
uersitas corpoꝵ. ħ illic agit diu̾sitas pcc̃orũ.
ut ⁊ ignem non dissimilem haboant ⁊ cam̃

Expanded text:
en negandum est etiam ipsum aeternum ignem pro diuersitate meritorum quamuis malorum aliis leuiorem, aliis futurum esse grauiorem, siue ipsius uis adque ardor pro poena digna cuiusque uarietur, siue ipse aequaliter ardeat, sed non aequali molestia sentiattenim quantum exigit culpa, tantum illic sentietur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec  ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, alius vero minus ; ita illic in uno igne non unus est modus incendii, quia quod hic diversitas corporum, hoc agit illic diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
ui erũt in penis quid agat᷑ intꝰ in gaudio
oͥ nesciunt. Q uo erũt ĩ illo gaudio. quid
agatiłt foris in teneb̾s extĩorib sciũt. De scda¬
On enĩ ulła s sempit̾na mors erit morte¬
qñ nec uiut aĩa poterit. dm̃ non habendo.
net dolorib coͥi carere moriendo. Prima mors

Expanded text:
ui erunt in poenis, quid agatur intus in gaudio Domini nesciunt; qui vero erunt in illo gaudio quid agatur foris in tenebris exterioribus sciunt. Non enim nulla, sed sempiterna mors erit, quando nec vivere anima poterit Deum non habendo, nec doloribus corporis carere moriendo. Primo mors
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qͣ re semꝑ cogitur. ut ⁊ mortem sñ morte. ⁊¬
defcm̃ sñ defcũ. ⁊ finẽ sine fine patiat᷑ quacinꝰ
ei ⁊ mors ĩmortał sic. ⁊ defectus in deficiens. ⁊
finis infinitꝰ¬
passionũ. ⁊ licet sub eod corpĩco non est id
urtus. s uiciũ. Namsicut ab uno igne aut̃ cu¬
tilat palea fumat. ⁊ sub ead̾ tͥbula stipule ꝯ¬
minuũtur. frum̃ta purgantur. nec iõ cũ oloo
amurca ꝯfundr̃. ꝙ eodem p̃li pond̾e exprimitur
ita una ead̾q uis ituens bonos probat. p᷑gat.¬
eliqͣt. malos dampnat uastat. ext̾minat. T̃m̃¬

Expanded text:
Ex qua re semper cogitur, ut et mortem sine morte, defectum sine defectu, et finem sine fine patiatur, quatenus ei et mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitpassionum, et licet sub eodem tormento non est idem virtus et vitium. Nam sicut sub uno igne aurum fulget, palea consumitur, et sub eadem tribula stipulae comminuuntur, frumenta purgantur, nec ideo cum oleo amurca confunditur, quia eodem presso pondere premitur, ita una eadem vis ieliquat, malos damnat uastat exterminat.
Abbreviated transcription (Latin):
iste m̃dus ardebit añ qmͣ pro illo celũ nouun
⁊ t̾ranoua reponatur. eo ipõ tempore confla¬
gratõis eius uͥ erũt scĩ. cũ eos hñtes corꝑa in
aliquo corꝑali loco ẽẽ ncc̃e sit ͤ Possumꝰ respõ¬
dere fuc᷑os esse eosin suꝑiorib ꝑtib quo ita ñ
ascend̾ flãma illius incendii. qmad̾m nͨ unda
diluuii. ẽ alia quippe ilł in erũt corꝑa. ũ illic
sint uͥ esse uoluerint. S nec ignem conflagͣ¬
tionis illius ꝑcimescent inmortales. atq in¬
corruptibiles fcĩ. si uiroꝵ cͥũ eoͦꝵ᷑ cormptibi¬
lia corꝑa acq mortalia corꝑa ĩ camino ardẽ

Expanded text:
iste mundus ardebit, antequam pro illo coelum novum et terra nova reponatur, eo ipso tempore conflagrationis ejus, ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Possumus respondere futuros esse eos in superioribus partibus, quo ita non adscendet flamma illius incendii, quem ad modum nec unda diluuii. Talia quippe illis inerunt corpora, ut illic sint, ubi esse uoluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent inmortales adque incorruptibiles facti, si uirorum trium corruptibilia corpora adque mortalia in ca
Abbreviated transcription (Latin):
udicatis hiis qui scͥpti nõ sũt in libro uite.
⁊ ĩ et̾nũ ignem missis. qͥ ignis cuiꝰmõi. ⁊ in qͣ
m̃di uelrerũ ꝑte futurus sit. hoĩm scire ar¬
bitror neminem. nͥ forte cui sp̃c diuinus
ostend̾. Eũc figura hufm̃di midanoꝵ¬
igniũ ꝯflagratõne pret̾ibit sicut fcm̃ ẽ
mũdanarũ aquarũ mũdatõne diliuii. Il¬
la utiq ut dixi conflagratõne m̃dana ele¬
mĩtoꝵ corruptibiliũ qualitates. q̃ corꝑib
nris corruptibilib ꝯg̾ebant. ardendo penitꝰ

Expanded text:
uippe his, qui scripti non sunt in libro uitae, et in aeternum ignem missis qui ignis cuius modi et in qua mundi uel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus diuinus ostendit, tunc figura huius mundi mundanoconflagratione praeteribit, sicut factum est mundanarum aquarum inundatione diluuium. Illa itaque, ut dixi, conflagratione mundana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardend
Abbreviated transcription (Latin):
to et quasi sup habũdabat singulis. ⁊ ideo
non erant suigula hoc totũ. s intoco ssgła
gula. et tñ deo inparte uchilmiis eratꝙͣ
intoro. Quia pars et totũ unũ crat. s pattẽ
et proinderit ⁊ una distreta sũt que sutui
erant in ꝑte et toto. et minus futura erãt
in ꝑte quam intoto. Ideo et ipsa minus¬
i riticẽ habuert qm̃ ex ratioe minus fu¬
in toto totus fuit ⁊ ꝑfectus. et unus. ꝓpt
hoc ergꝯratic̃ali rcatut non unũ aliquid.
aut loc. ant illud inratione diuina ꝓ exẽ¬
plan suffĩcere potint ad ciuius similitudi¬
nem formarctur. s quasi totũ assumpsit
ẜ rationẽ et prouidentiam. et prescientiaᷤ
et cãm. sic ipsa spũalisesset capar mnuno pre¬
scientie ⁊ prouidentie. et ritionis. ⁊ in telli¬
gentie. et omnium. Et cluxit ymago ꝑfec

Expanded text:
to et quasi superabundabat singulis. Et ideo to et quasi superabundabat singulis. Et ideo non erant singula hoc totum, sed in toto erangula. Et tamen Deo in parte nihil minus erat quam in toto, quia pars et totum unum erat; sed ratione et providentia una discreta sunt quae futura erant in parte et toto, et minus futura erant in parte quam in toto. Ideo et ipsa in minus habueruut, quoniam ex ratione minus fuin toto totus fuit et perfectus et unus. Propter hoc ergo rationali creaturae non unum aliquid aut hoc aut illud in ratione divina pro exemplari sufficere potuit, ad cujus similitudinem formaretur; sed quasi totum assumpsit secundum rationem et providentiam et praescientiam et causam, sic ipsa spiritualis esset capax in uno praescientiae et providentiae et rationis et providentiae omnium. Et eluxit perfec
Abbreviated transcription (Latin):
ditio ad deum restrtur. quoniam ad si¬
mlitudinem dei fcã est sola.
Icimus quoniaui creatura racionalis
prior fc̃a est. et post eaui facta est cor¬
respectu et dignitate. nam ipĩus creature
anscd̾ n ip̃m fcã est. sola. So laquulpera¬
nõalis creatura ad siłicuduic deiftaligit᷑.
rationalẽ ad similitudinẽ cei sc̃asit. lidet
oĩs treatura uratiõe diuira et ꝑioindẽ¬
tia eterna ip̃ius causam et siłitudinem h.¬
oistantia magna similitudiuẽ uideo habẽ
et ip̃m deum nbere simlitidinẽ. Quam¬
ius cnim indeo nichil esse possit qu aũ minꝰ
aut duisum: audalido deo. louge tñ ali¬
ud est: fcñ esse aliquid ad siarilitudinẽ
ipsius qd indeo ẽ: et mnraticoẽ eius. et iupre¬
uentia ip̃ius: ets ñ esse ad siuulitudiũẽ
dei et deo si nibeẽ. Naminde quident
oĩa ermm: ante quauiessentinse scdm
rationem et cãm et prouidentiam &xqui
sirura erant. s quasi minus erant singła
ꝑsecte et unũ qd̾ꝙ hoc aliquid et nonto

Expanded text:
ditio ad Deum refertur; quoniam ad similitudinem Dei facta est sola. Dicimus quod creatura rationalis prior facta est, et post eam facta est correspectu et dignitate. Nam ipsius creaturaeam secundum ipsum facta est sola. Sola quippe rationalis creatura ad similitudinem Dei facta legitur; rationalem ad similitudinem Dei facta sit, licet omnis creatura in ratione divina et in providentia aeterna ipsius causam et similitudinem h est et distantia magna similitudinem in Deo habere, et ipsum Deum similitudinem habere. Quamvis enim in Deo nihil esse possit quasi minus aut diversum aut aliud a Deo, longe tamen aliud est factum esse aliquid ad similitudinem ipsius quod in Deo est; et in ratione ejus et in providentia ipsius, et factum esse ad similitudinem Dei et Deo simile esse. Nam in Deo quidem omnia erant antequam essent in se secundum rationem et causam et providentiam ex qua futura erant; sed quasi minus erant singula perfecto et unumquodque hoc aliquid et non to
Abbreviated transcription (Latin):
stitutionim deoẜuierunt. asserunt quom¬
am cum mũdo tp̃c essecepit. ⁊ non fuit t̃c
ante nuiudũ. quoniam mutabilitas nõ
fuit. et tñ fuisse angelos et in mutabilite
et in tꝑ̃alit̾: priusquam nũidus factus ẽ
Et cum munduscepit tunc primum cepis¬
se tp̃t̃. quoniam mutabilitascepit. & fcm̃
mundimi in principiotp̃n E nosintm.

Expanded text:
nt quod cum mundo tempus coepit, et non fuit tempus ante mundum, quoniam mutabilitas non fuit; et tamen fuisse angelos immutabiliter et intemporaliter priusquam mundus factus est; et cum mundus coepit tunc primum coepisse tempus, quoniam mutabilitas coepit; et factum mundum in principio temporis.
Abbreviated transcription (Latin):
illa que stã sunt. ad similitudinẽ hoꝵ ftã st̃
que erant inscro stã. sicut stã sunt ad ssłitu¬
dinẽ eoꝵ que in primoerant nonftã. Scd̾
huiusmodi rationem ⁊ ꝯsiderationẽ cor¬
et interualla et spatia: hoc interun ꝯ¬
modius et utatinitinius profitemur
quo mam simul intp̃r uno. et inprinci¬
pio tpĩs quãdo tp̃a ipsa ccꝑũt: fcã est sũ
crrata ranter rerum omĩum iisibiliũ
mat̾ia et ruisibilium intitatura ãgeli¬
ca et spũalinatura. nec fuisse intpr̃. nec
cepisse alteram sinc altera. nec prius u¬
nam: quam alterim. s utramq simulĩ¬

Expanded text:
a sunt ad similitudinem horum facta sunt quae erant in secundo facta; sicut facta sunt ad similitudinem illorum quae in primo erant non facta. Secundum hujusmodi rationem et considerationem coret intervalla et spatia, hoc interim commodius et veritati vicinius profitemur, quod simul in tempore uno et in principio temporis quando tempora ipsa coeperunt, facta est sive creata pariter rerum omnium visibilium materia, et invisibilium in creatura angelica et spirituali natura. Nec fuisse in tempore nec coepisse alteram sine altera, nec prius unam quam alteram, sed utramque simul
Abbreviated transcription (Latin):
esse ht̃ a semetipã. et ipsa creata ẽ. et uni¬
ũ habet. Et dicit striptura: quando fc̃i ẽ
sapientia ista. qm̃ primo omĩum frã est
sipientia. Et rursũ auascriptura dicit.
In principio cirẽauit deus celũ c⁊i tereun
Et indentur quedam contrina orm erass¬
tiomibr istis. Nam siprimo om̃ium crea¬
taesi sapienta: omĩi pos: ipsã st̃asunt
et scã sunt postip̃am celũ et tera et ipsa
sca est ance eelũ et terram. It̾m smnprinti¬

Expanded text:
esse habet a semetipsa et ipsa creata est, et iniesse habet a semetipsa et ipsa creata est, et initium habet. Et dicit Scriptura quando facita est sapientia ista, quoniam primo omnium facta est sapientia. Et rursum alia Scriptura dicit: In principio creavit Deus coelum et terram . Et videntur quaedam contraria oriri assertionibus istis. Nam si primo omnium creata est sapientia, omnia post ipsam facta sunt. Et facta sunt post ipsam coelum et terra, et ipsa facta est ante coelum et terram. Iterum si in princi
Abbreviated transcription (Latin):
E angłoꝵ natura post alia que dicta st̃
de mnũdi exordio et idcudo premissi st̃
ut de uisibłib ad inrsibilia oscendumus.
questionẽ ꝓponitis quando creati sunt an¬
geli. et quales st̃i sunt. dumoderentur pri¬
mum. de inde quales fcĩ sunt dum diuide¬
rent᷑. aĩisicẽ ⁊ ouersicẽ. et quomodo disposi¬
ti sunt dũ iudicar̃t᷑ dampnatiõe ⁊ głificati¬
cc̃. et de nũo. et de ordinib et de ex cellenti.
dei milł. et multa alia que ꝯsequũtur ad
illa: et que ꝯtinentur uułł. Proptcita nõ
oportet de multitudine rerum latentiũ
scd̃m nostram possibilitatẽ doctrinam
formare. et non promittere quod ꝯsequi
utiam citatam dicirationalẽ creaturã
quomam et ipsa sapientiaest. sicut lum̃ :̃
lucens e lumine: non lumen illum mãs.
Nam sapientia illa qua sapit sapientiai¬
sta creata non est. nec creaturi est. nec auũ¬
de esse ht̃: sicut aliunde sazerenon ht̃. Ista a¬
utẽ que de se metipsa sape non habet. nec

Expanded text:
 angelorum post alia quae dicta sunt de mundi exordio, et idcirco praemissa sunt ut de visibilibus ad invisibilia conscendamus, quaestionem proponitis, quando creati sunt angeli et quales facti sunt dum conderentur primum; deinde quales effecti sunt dum dividerentur aversione et conversione, et quomodo dispositi sunt dum judicarentur damnatione et glorificatione. Et de numero et de ordinibus, et de excellentia, Dei in illis; et multa alia quae consequuntur ad illa et quae continentur in illis. Propterea nos oportet de multitudine rerum latentium secundum nostram possibilitatem, doctrinam formare; et non promittere quod consequentiam creatam rationalem creaturam dici; quoniam et ipsa sapientia est sicut lumen lucens ex lumine, non lumen illuminans. Nam illa sapientia quae sapit, sapientia ista creata non est, nec creatura est, nec aliunde esse habet sicut aliunde sapere non habet. Ista autem quae de semetipsa sapere non habet neque
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipso bonũ non est.Et quod bomĩ non ẽ.
quoniam ip̃m bonũ non est. bonũ est ali̾c̾.
quoniam ex ip̃o bonum est. Et ꝯtingit hoc
aliquãdo et infine suo om̃ia iudicantur
siue bona sint siue mala. quoniam scupta
manifeste ostendit. quia bonum unum. q¬
et bonum ip̃m alus est. odor inte in uita.
alus odor mortis mmortẽ. quoniam ex bo¬
no malum. et ex malo bonum. et bonũ ma¬
lis ad malũ. et mnalum bonis adbonũ. ⁊ qd̾
bonũ intoto est mauisest. quam quod ĩ
ĩparte est solum. Et hoc probat᷑ in hũc mũ¬
dũ. Om̃e enu uniu̾sale bonũ maius est
magisexpedit: maius ipm̃ nuto nõĩat᷑.
Nunt aut̃ ꝯgregemꝰ ininiũ. et colligiꝰ
que dc̃a sunt. quoniam. impletio omĩis
mandatibonum illi est. pp̃ quem fc̃m est
ipm̃ mandatũ. Et quoniam om̃e bonũ
aut ꝑ se bonũ est. aut ad aliquid. ⁊ qd̾ ꝑst
bonum nõ est. et alicui bonũ est: inauis ẽ
bonũ: quam qd̃ ꝑse solum est. ⁊ alicui nõ¬

Expanded text:
et quod bonum non est, quoniam ipsum bonum non est, bonum est alicui quoniam ex ipso bonum est. Et contingit hoc aliquando, et in fine suo omnia judicantur sive bona sint sive mala. Quoniam Scriptura manifeste ostendit quod bonum unum et bonum ipsum aliis est odor vitae in vitam; aliis odor mortis in mortem ; quoniam ex bono malum et ex malo bonum, et bonum malis ad malum, et malum bonis ad bonum. Et quod bonum in toto est majus est quam quod in parte est solum: et hoc probatur in hunc modum. Omne enim universale bonum, majus est magis et expedit, majus ipsum merito nominatur. Nunc autem congregemus in unum et colligamus quae dicta sunt, quoniam impletio omnis mandati bonum illi est propter quem factum est ipsum mandatum. Et quoniam omne bonum aut per se bonum est aut ad aliquid; et quod per se bonum non est et alicui bonum est, majus est bonum quam quod per se solum est et alicui bo
Abbreviated transcription (Latin):
Nmaũt ꝯurtũt duo ad imũ quod
bonum est. et alicui bonum est. et
quod bonum non est. ⁊ alicui bonum
est. et utrumq esse non potest. set edu¬
ob alt̾m solum necisse estr̃ inauis bonũ est.
hoc esse quod bonũ est. alicuiã. su pm̃ bonu
non est. quam qd̾ bonũ est. solum et alicin
bonum non est. Ex eo cium qd̾ bonum nõ
est. et alicuibonum est. illud ctiam sequi
necesse est. quod lonum est et alicui bonũ
est. quod mauis oĩo bonũ est: quam qd so¬
lum bonum est. et alicui bonum non est

Expanded text:
m concurrunt duo ad unum quod est bonum et alicui non est bonum, et quod bonum non est et alicui bonum est et utrumque esse non potest, sed e duobus alterum solum esse necesse est; majus bonum est hoc esse quod bonum est alicui etiam si ipsum bonum non est, quam quod est bonum solum et alicui bonum non est. Ex eo enim quod bonum non est et alicui bonum est, illud etiam sequi necesse est quod bonum est et alicui bonum est: quod majus omnino bonum est quam quod solum bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
Eigo non precipit deus ꝓpt̾ se quod precip̃
s pp̃ illum cui precipit. quoniam bonu
est. illi qd precipitur cui bonum precipit᷑

Expanded text:
e non praecipit Deus quod praecipit; sed propter illum cui praecipit, quoniam bonum est illi quod praecipitur cui bonum praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa bonumest. Quod eniminse bonum
est: uere bonumest. et quod om̃ium boñ
est. uniu̾sale bonumest. et omne bonum
ip̃m est: qm̃ oninium bonum ip̃m est. nec
extri ip̃m bonum est. Quodaũt ad se boñ
non est: non uere bonumestr nec ue bo¬
numest. set bonum tm̃d̾r. non qr ip̃m bo

Expanded text:
omnium bonum est. Quod enim in se bonum est vere bonum est, et quod omnium bonum est universale bonum est. Et omne bonum ipsum est, quoniam omnium bonum ipsum est, nec extra ipsum bonum est. Quod autem ad se bonum non est non vere bonum est nec verum bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
St ergo summum bonũ quod ip̃m
bonum est. et ad om̃e bonumbonum
cil. Medium uero bonum est. quia ip̃m
bonumest. ⁊ ad aliquid bonum est. Boñ
aũt infimum et quasiextrariũ: ꝯdeno¬
minatiue solum. ⁊ ꝯductum et non ꝓpͥ¬
umboni. quod ad aliquid bonum est. et
ip̃m bonũ non est. Quod emim ip̃m est.
bonum no nest. s quod ex ip̃o est bomumẽ
et idcuto scd̃m aliquemmodũ et ipsũ
bonũ est. quonia mexipõ bonumest: et
prodest. Et exco honũ est esse. ⁊̃ quod bo¬
num ip̃m nonest. qr uisi esset ipm̃ quod
bonmiest non. non esset quod exipso bo¬
nũest. Neq id curto prestãt mala: qm̃ex
ip̃is bonũ eib: s suiunt prestanti. ⁊ lar¬
gienti: quia ꝑ ipsa non est qd̾ ex ip̃is est.

Expanded text:
um ergo summum est quod ipsum bonum est, et ad omne bonum, bonum est. Medium vero bonum est quod ipsum bonum est, et ad aliquid bonum est. Bonum autem infimum et quasi extrarium et denominative solum et conductum et non proprium bonum; quod ad aliquid bonum est, et ipsum bonum non est. Quod enim ipsum est bonum non est, Et idcirco secundum aliquem modum et ipsum bonum est, quoniam ex ipso bonum est et prodest. Et ex ipso bonum est esse etiam quod ipsum bonum non est, quia nisi esset ipsum quod bonum non est, esset quod ex ipso bonum est. Neque idcirco praestant mala quoniam ex ipsis bonum est; sed serviunt praestanti et largienti, quia per ipsa non est quod ex ipsis est.
Abbreviated transcription (Latin):
Et hic altius causam et modum p̃¬
cepti ꝯsiderare oportet et prohibiti¬
onis: scd̃m eundem modum. Qẽ enim
preceptũ uel prohibitio aut pp̃ipĩnfit cͥ
pro quo fit. Tota aut̃ preceptintilitas
et bonum. siue meo qd precipitur faciẽ¬
dũsine in coqd̃ cauendũ mandat᷑: ad eũ
solũ refeit᷑ proquo fit. siue idẽ sit ille: sũ
alius ab co cuifit: uel ab eo a quo fit: Fi¬
nis aũt mandati fructus est. et utilitas ⁊
causaet bonum quod ꝯsequit᷑ post ꝯsñ¬
mationẽ p̾cepti. et hoc bonũ ad eum tm̃
refertur pͥro quo fit preceptũ. ⁊ illiꝰ bonũ

Expanded text:
ed hic altius modum et causam praecepti considerare oportet et prohibitionis, secundum eumdem modum. Omne enim praeceptum vel prohibitio aut propter ipsum fpro quo fit. Tota autem praecepti utilitas et bonum sive in eo quod faciendum praecipitur sive in eo quod cavendum mandatur, ad eum solum refertur pro quo fit: sive idem sit ille, sive alius ab eo cui fit, vel ab eo a quo fit. Finis autem mandati fructus est et utilitas et causa et bonum quod consequitur post consummationem praecepti. Et hoc bonum ad eum tantum refertur pro quo fit praeceptum; et illius bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ipm̃ bonum est. Aliud aũt bonũ est.qr ali¬
cui bonum est. et ip̃m bonum non est. Ꝙ
ergobonumest. et sibibonum est. et alu bo¬
num est. intoto bonum est. Quod aũt boñ
est. et sibibonumest. et. alt̾ibonumnonẽ
ex ꝑtebonum est. sicut qd̾ bonũ est. et altei̾
bonum est. et sibi non est. ex ꝑte bonũ est.

Expanded text:
bonum est, quia alicui bonum est, et ipsum bonum non est. Quod ergo bonum est et sibi bonum est et alii bonum est, in toto bonum est. Quod autem bonum est et sibi bonum est et alteri bonum non est, ex parte bonum est, sicut quod bonum est et alteri bonum est et sibi bonum non est, ex parte bonum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ad bonum cus est. quod p̾cipit. ⁊ bonur
illi est precepti sui impletio. S quo mõ
p̾cipit pp̃se qui prosectu nõ indiget ĩ se
neq bono alieno. ad iuuari põt. qui meli¬
or esse non potest: Clamat hoc scripturr.
et ꝑfector mandati in striptura. dcus

Expanded text:
ad bonum ejus est quod praecipit, et bonum illi est praecepti sui impletio. Sed quomodo praecipit propter se qui profectu non indiget in se, neque bono alieno adjuvari potest, qui melior esse non potest? Clamat hoc Scriptura, et perfector mandati in Scriptura: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
zonã qͣtuor colorib intextam non requi¬
rat fortassis suꝑstitõis uitande cã aut in o¬
pia artificii. inductũ ꝯtemptũ pura ⁊sim¬
plici continencia.D
equit᷑ quartũ indum̃tũ. tunica inte

Expanded text:
zonam quatuor coloribus inter textam non requizonam quatuor coloribus inter textam non requirat, fortassis superstitionis vitandae causa aut inopia artificii inductum, contentum pura ac simplici continentia. Sequitur quartum ind
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o existimand̾ in illo pͥori ppło uiros dis¬
cooꝑta aut non uelata carne pudoris in¬
cede̾re ut intraturi ad sc̃a tũc demũ ue̾n¬
da teg̾e̾ iub̾entur. S uoluit sermo dei in
sacro officio ministros dei ad tegenda in¬
firma corporis ꝓprium ac singłare oꝑim̃¬
tum habere. ut per ħ ostend̾et pudiciciam
⁊ castimoniam illoꝵ precipue cũ sancta
tractarent unicam ⁊ singłarem ẽẽ debere.
Uñ ministri noui sacerdocii ħoꝑimentũ¬
quib est suande castitatis cotidiana ncci¬
tas. sicut ÷ cotidie offerendi concessa potes¬
tas. Ministri uͦ uet̾is figure temporibus¬
nisterio expleto it̾m solũuqm̃ a contactu
carnis uetus lex sc̃a tractaturos ꝓhibuit.
quos rursum expleca uice ad oꝑam carnał
ꝯm̃cii relaxauit. Deliqͣ aut̃ duo .i. tunica li¬
nea ⁊zona. uet̾is ⁊ noui testam̃ti sacerdotibꝰ
coĩa esse noscunt᷑. qͣmuis nr̃m sac̾dociũ

Expanded text:
vero existimandum in illo priori populo viros disvero existimandum in illo priori populo viros discooperta, aut non velata carne pudoris solitos incedere, ut intratum ad sancta tunc demum verenda tegere juberentur. Sed voluit sermo Dei in sacro officio ministros Dei ad tegenda infirma corporis proprium ac singulare operimentum habere, ut per hoc ostenderet pudicitiam et castimoniam illorum praecipue cum sancta tractarent, unicam et singularem esse debere. Unde ministri novi sacerdotii hoc operimentuncta servandae castitatis quotidiana necessitas, sicut quotidie est offerendi concessa potestas. Ministri vero veteris figurae, tempore ofnisterio expleto iterum solvunt; quoniam a contactu carnis vetus lex sancta tractaturos prohibuit, quos rursus expleta vice ad operam carnalis commercii relaxavit. Reliqua autem duo, id est tunica linea et zona, Veteris et Novi Testamenti sacerdotibus communia esse noscuntur, quamvis nostrum sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
corporis modificata atip aptata nich̾ suꝑ¬
fluũ aut dissolutum in uita sacerdotis esse
debere ostendit. Hec obspẽm candoris nom̃
albe sortitur. quo mundiciam significat
ministrorũ dei. sicut scriptũ÷. Bẏssiñ sũt
iustificatõnes scõꝵ. Caro quippe hominis
mundiciam quã ex natura non habet stu
circarenes zona fortit̾ astringituur.
ut castitas sacerdotis nlło incentinoꝵ esti
uri precincti. Uestis quippe candida mun
Hec zona quid̃ in uet̾icestam̃to quatuor
coloribus distincta inuenitur. id÷ bẏsso.
purpura. iacincto. cocco. que uaria int̾pre¬
tatione siũ ad qͣtuor elem̃ta quoꝵ com¬
plexione natura humana constat. u tot̃
tes animi. quib homo ex om̃i ꝑte cingi d¬
continencie sigñ que per tunicã et
zonam designatur ħ ẽ eciam qd̾ int̾ cet̾a
sacra indumenta feminalia linea cͥca rene̾
ad sacrũ minist̾ium ingredientiũ applicari
gebatur. ncc̃itatem. ꝙͣ ob conseruande cas¬
titatis. ⁊ mundicie significatõnem. Neq

Expanded text:
corporis modificata atque aptata, nihil superfluum aut dissolutum in vita sacerdotis esse debere ostendit. Haec ob speciem candoris nomen Albae sortitur, quo munditiam significat ministrorum Dei. Sicut scriptum est: Byssinum sunt justificationes sanctorum . Caro quippe hominis munditiam quam ex natura non habet, stucirca renes zona fortius astringitur, ut castitas sacerdotis nullo incentivorum aestu vestri praecincti . Vestis quippe candida mundHaec zona in Veteri Testamento quatuor coloribus distincta invenitur, id est bysso, purpura, hyacintho, cocco, quos varia interpretatione sive ad quatuor elementa, quorum complexione natura humana constat, ut totum tes animi, quibus homo ex omni parte cingi decontinentiae signum quae per tunicam et zonam designatur, hoc est etiam quod inter caetera sacra indumenta, feminalia linea circa renes ad sacrum ministerium ingredientium applicari  ob conservandae castitatis et munditiae significationem. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
condicor est omĩum. ita ⁊̃ rectorem ẽẽ uniuer¬
sorum. ⁊ ad honorem ⁊ głam eius refẽnd̃ ꝙͥ ꝙͥ
a sacerdotib ⁊ ministris sacris benefuit dispẽ¬
sacum. Hec igit᷑ indum̃ta .uiii. esse deb̾e moy¬
ses in exodo constituit s in leuitico de eisdem
indum̃tis tractans de octauo id de femĩa¬
lib tacuit. fortassis qr ad genitalia nr̃a ⁊ u̾e̾¬
cunda lex manũ non mittit. qr uoluntariũ
deo castitatis sacrificiũ offerre debemus.sic̃
scriptũ .÷. de uirginib p̃ceptũ dñi ñ habeo.
⁊ ip̃e dñs de uoluntariis eunuchis loquens ad¬
iecit. qui pot̃ caꝑ capiat ac si dic̾et. femina¬
libus ego uos non uestio. nec cuiqmͣ ncc̃ita¬
dem impono. qui uult ẽẽ sacerdos ip̃e se ues¬
siat. ⁊ ing̾ssurus ad sc̃a. ad uẽcunda tegenda
Notand̾ uero qd̾ sacerdotib inferioris
ordinis qd̃ neq tunica iacinctinã neq
suꝑhumetale neq rõnale. neq lamina
aurea quib soli utuntur poncifices .i.

Expanded text:
m ita etiam rectorem esse universorum; et ad honorem et gloriam ejus referendum quidquid a sacerdotibus et ministris sacris bene fuerit dispensatum. Haec igitur indumenta octo esse debere Moyses in Exodo constituit. Sed in Levitico de eisdem indumentis tractans de octavo, id est de feminalibus, tacuit; fortassis quia ad genitalia nostra et verecunda lex manum non mittit, qui voluntarium Deo castitatis sacrificium offerre debemus, sicut scriptum est: De virginibus praeceptum Domini non habeo . Et ipse Deus de voluntariis eunuchis loquens adjecit: Qui potest capere capiat . Ac si diceret: feminalibus ego non vestio, nec cuiquam necessitatem impono. Qui vult esse sacerdos ipse se vestiat, et ingressuris ad sancta, ad verenda tegenda ndum vero quod sacerdotibus inferioris ordinis, neque tunica datur hyacinthina, neque superhumerale, neque rationale, neque lamina aurea; quibus soli utuntur pontifices, id
Abbreviated transcription (Latin):
in uno. ⁊ sex in altõ. qr per noĩa patriar¬
charum memoria scõrum inclłigit᷑. quam
quod pectoris pontificis suꝑ imponitur
ut in eius corde sapĩam ⁊ discretionem in esse
debere ostendatur. In ipõ rõnali põĩta .s̃. mani¬
festatõ et u̾tas. ut in doct̾ͥna sua pontifex nec
aluid qͣm u̾itas sugg̾it efferre p̃sumat. neq
id quod a u̾tate intus hauserit. rõne ⁊ oꝑe
approbare ⁊ manifestare desistat. Notandũ
quod ad inuicem cõcatenant᷑ rõnale ⁊ super¬
hum̾ale. qr coherere ⁊concordare debent rõ
⁊ oꝑa. ut qd̾ mentis intellectu percipimꝰ oꝑe
impleamus. Dem̃ ⁊̃ qr non pͥus rõnale qͣm sr̃¬
hunerale nominatur. qm̃ in scola uirtutũ
oꝑa p̃cedunt. ut sapĩam app̃hendas. sicut
scriptum ẽ. Amandatis tiuis intellexi. ꝙ itm̃.
que cepit iħc face̾ ⁊ docere. postea manifesta
rum noĩa inscripta in se continentes. qr põti¬

Expanded text:
in uno, et sex in altero, quia per nomina patriarin uno, et sex in altero, quia per nomina patriarcharum memoria sanctorum intelligitur, quam quod pectori pontificis superimponitur, ut in ejus corde sapientiam et discretionem inesse debere ostendatur. In ipso autem rationali posita sunt manifestatio et veritas, ut in doctrina sua pontifex nec aliud quam veritas suggerit, efficere praesumat, neque id quod a veritate intus hauserit ratione et opere approbare et manifestare desistat. Notandum vero quod adinvicem concatenantur rationale et superhumerale, quia cohaerere et concordare debent, ratio et opera, ut quod mentis intellectu percipimus opere impleamus. Deinde etiam quia non prius rationale quam superhumerale nominatur, quoniam in schola virtutum opera praecedunt, ut sapientiam apprehendas, sicut scriptum est: A mandatis tuis intellexi . Et iterum: Quae coepit Jesus facere et docere . Postea manifestatrum nomina inscripta in se continentes, quia ponti
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a tunica scd̾a int̾ior appellatur uł iacinc¬
tina. cuiꝰ color spẽm celi sereni iumitatur. ũ
ꝑ b̃ in celligi decur. qr pontifex plus debet
de celestib cogitare. qm de terrenis. Rectus
ordo.prim̃in tunica linca ⁊zona ⁊femĩa¬
lib expͥmitur mundicia carnis. deinde per
tunicam inc̾iorem uł iacinctinam signifi¬
uec̾i soli pontifices utebant᷑. eisdẽ quibus et
zona fuerat distincta colorib. Sub grã i
aũt ħ uestim̃tum tam sacerdotib qm põ¬
tificib. cõmune ẽ. Qd̾ aũt per qͣtuor colo¬
res in zona significari diximus. idipsum
in suꝑhum̾ali. ꝑ eosdem qͣtuor colores figa¬
tum inuenimꝰ. Sigͣt autem suꝑhumerale f¬
fortitudinem oꝑum. ⁊ pacĩam laborum..
ꝓeo quod ad portanda onera humeri sup¬
ponuntur. Idcirco in ip̃o suꝑhum̾ali duob
lapidib preciosis. quoꝵ unus a dextro hu¬
mero. alt̾ uero a sinistro suꝑpõitus fuerat.
noĩa .xii. patriarcharũ inscripta erant sex

Expanded text:
ipsa tunica secunda interior appellatur, vel hyacinthina cujus color speciem coeli sereni imitatur, ut per hoc intelligi detur, quod pontifex plus debet de coelestibus cogitare quam de terrenis. Rectus ordo: prius in tunica linea et zona et feminalibus exprimitur munditia carnis; deinde per tunicam interiorem vel hyacinthinam signifiVeteri soli pontifices utebantur; eisdem quibus et zona fuerat distincta coloribus. Sub gratia autem hoc vestimentum tam sacerdotibus quam pontificibus commune est. Quod autem per quatuor colores in zona significari diximus, idipsum in superhumerali per eosdem quatuor colores significatum invenimus. Significat autem superhumerale fortitudinem operum, et patientiam laborum, pro eo quod ad portanda onera humeri supponuntur. Idcirco in ipso superhumerali duobus lapidibus pretiosis, quorum unus a dextro humero, alter vero a sinistro superpositus fuerat; nomina duodecim patriarcharum inscripta erant, sex
Abbreviated transcription (Latin):
Ost cet̾ã ornamenta suꝑ¬
ponitur capiti pontificis mitra. q̃ aliola
nomine cidaris uel tyarauocatur. qr quinq
sensuũ qui in capite sedem hũt regim̃ sigͥficat᷑.
Minist̾ ergo bene uitam suam regens. caput
suũ ornat xp̃m. Quia autem sicut ait apłs

Expanded text:
ost caetera ornamenta superimponitur capiti pontificis mitra, quae alio nomine cydaris vel tiara vocatur; qua quinque sensuum qui in capite sedem habent regimen significatur. Minister ergo bene vitam suam regens caput suum Christum ornat. Quia autem sicut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
uult. qr bonũ est. ꝑficitur uoluntas cum
res ꝑficitur. qr sic nult. ⁊⁊ bonum est qd
nult. ⁊ semꝑ impletur uoluntas euis. et
numquam cassum est beneplacitũ illius.
quia bonũ est semꝑ quod uult. ci ẽ sẽper
ut uult. Et hec sunt quinq proposita.
beneplacitũ. ⁊ ꝑmissio. oꝑatio. ⁊ precep¬
tio.⁊ prohibitio. Et disfingnitur bene¬
plicitũ in eoꝙ resapprobat᷑. et inco qd aꝓpbã
acctus rei. Et distinguit᷑ operatio ineoqdo
perat᷑. et incoqd̾ ccoperatur. quia alia facit de¬
usoperando que solus facit: alia cooperando:
que solus nonfacit. Et distinguitur precep¬
tio in cam quefit extrinsetus ꝑ ẜmonem. et ĩ
eam que fit intrinsetus ꝑ aspirationem. Et ꝯ¬
stat inhusom̃ib qd̾ deuoluntate dei dicend̾
fuerat. quod est beneplacitũ eius: et signũ be¬
neplaciti ipsus. Opter quod ⁊ multe dñr.
uoluntates cuis: cumsit una uoluntas ip̃ius:
quia sunt multa signa uoluntatis ip̃us. Dic̃

Expanded text:
vult, quia bonum est: perficitur voluntas cum vult, quia bonum est: perficitur voluntas cum res perficitur, quia sic vult et bonum est quod vult. Et semper impletur voluntas ejus; et nunquam cassum est beneplacitum illius, quia bonum est semper quod vult et est semper ut vult. Et haec sunt quinque proposita, beneplacitum, et permissio, operatio, et praeceptio et prohibitio. Et distinguitur beneplacitum in eo quo res appro. Et distinguitur operatio in eo quod operatur, et in eo quod cooperatur; quia alia facit Deus operando quae solus facit, alia cooperando quae solus non facit. Et distinguitur praeceptio in eam quae fit extrinsecus per sermonem, et in eam quae fit intrinsecus per inspirationem. Et constat in his omnibus quod de voluntate Dei dicendum fuerat, quod est beneplacitum ejus et signum beneplaciti ipsius. Propter quod et multae dicuntur voluntates ejus cum sit una voluntas ipsius, quia sunt multa signa voluntatis ipsius. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq ergo distinctionẽ facere uolu¬
erit loquens de uoluntate dei hoc dicere
potest. diligent̾ ꝯ fiderand̾ esse: quomodo
quidem deus in alio hoc nult quod ip̃m est
In alio aũt solum hoc quia ip̃m est. Et in
eo quidem quo uult ip̃m qd̃ est. rem ꝓꝓp
actũ rci: ũult aliquid. et non dum adh
esse uult quod uult. In eo ud̃ ꝙ aꝓpbat at¬
tum rei ⁊ non ipãm rem: aliquid esse uult
⁊ non dum tñ uult ip̃m̃ quod esse uult.
Neq enim bomimest esse cẽ quod ip̃m bo¬
num est. Quemad̃m aliquãdo ꝙ malu
est esse ip̃m malum non est. Et nõ uult
deus nisi quod bonũ est. etiam cum ipm̃
esse bonum non est. q non nult esse. nisi ꝙ
esse bonum est ctiam cum ip̃m bonum
non est. Et cum uult. aliquid quodbonũ
est: et ipĩnesse non uult quia bonum nõ
est. ꝑficitur uoluntas eius. et non rema¬
net sine effectu. ⁊̃ cumres nõ ꝑficitur.qr
sic uult. et bonũ est quod nult. Et cum ñ
uult aliquid quia malum est. ⁊ ip̃m esse

Expanded text:
uicunque ergo distinctionem facere voluerit, loquens de voluntate Dei, hoc dicere potest. Diligenter considerandum est quomodo quidem Deus in alio hoc vult quod ipsum est; in alio autem solum hoc, quia ipsum est. Et in eo quidem quod vult ipsum quod est actum rei, vult aliquid et nondum adhuc esse vult quod vult. In eo vero quod approbat actum rei et non ipsam rem aliquid esse vult, et nondum tamen ipsum vult quod esse vult. Neque enim bonum est esse omne quod ipsum bonum est; quemadmodum aliquando quod malum est esse ipsum malum non est. Et non vult Deus nisi quod bonum est, etiam cum ipsum esse bonum non est. Et non vult esse nisi quod esse bonum est, etiam cum ipsum bonum non est. Et cum vult aliquid quia bonum est, et ipsum esse non vult quia bonum non est, perficitur voluntas ejus et non remanet sine effectu, etiam cum res non perficitur, quia sic vult et bonum est quod vult. Et cum non vult aliquid, quia malum est; et ipsum esse
Abbreviated transcription (Latin):
magis et munda etdara. et quasi meliorez
et digniorẽ substantiam. uelessentiam. ꝑ
formam habentia. et alia leuia ⁊ coaptata.
et prompta et integra. et incorrupta mag̃
et alia fragiliaet corruptiõi proxima.etiꝰ¬
sirma et feculenta. et uilia et ponderosa. et ĩ¬
congrua. Et est pulcra. tñ inuniu̾sitatis ꝯ¬
page et ordine istadiu̾sitas. inqua minus
bonum malum non est. ⁊ differens bonum
mauis bonum est. Ad hunc ergo modum

Expanded text:
magis et munda et clara et quasi meliorem magis et munda et clara et quasi meliorem et digniorem substantiam vel essentiam vel formam habentia; et alia levia et coaptata et prompta et integra et incorrupta magis; et alia fragilia et corruptioni proxima et infirma et feculenta et vilia et ponderosa et incongrua. Et est pulchra tamen in universitatis compage et ordine ista diversitas, in qua minus bonum malum non est, et differens bonum majus bonum es
Abbreviated transcription (Latin):
erant que coĩa om̃ib erant. ⁊⁊ de quibus
nichil excipieutur: quod non erat ĩ oĩb
Set non dum ꝯstat sicquale erat quod cqͣ¬
liter merat. Et obhoc quorendum est primũ
de sub̾a. postea de forͣ. ac de inde de potestate. In
ꝑsonisciũ substantia est. In sapientia forma.
Inarbitrio potestas. et ad substantiam quidẽ
ꝑtinet nature subtilitas. Ad formam aũt in¬
telligentic claritas. Ad potestatẽ uero motus.
intelligibił. et appetitus et uolũtatis ratieã¬
lis habilitas. De differentia spũał sube.¬
De ergo quentur si essentie ille. ratiõales
que sp̃c erant et natura simplices. et uita¬
e inmortales: unius subtilita uel puritatis. s¬
ue uigoris ciusdem uelquolibet alio nomĩe
significand̾ sit: quelibet essentiabõa siue a¬
lia melior aut decentior forma uire appella¬
tur create sint. Sic enĩ corpoꝵ natura se de¬
mostrat. Et sunt quedã corpora solida. mag̃
et firia et alia puriora apparent et extersa

Expanded text:
unia omnibus erant, de quibus nihil excipiebatur quod non erat in omnibus. Sed nondum constat an aequale erat quod aequaliter inerat. Et hic quaerendum est primum de substantia, postea de forma, ac deinde de potestate. In personis enim substantia est, in sapientia forma, in arbitrio potestas. Ad substantiam quidem pertinet naturae subtilitas; ad formam autem intelligentiae claritas. Ad potestatem vero motus intelligibilis et appetitus et voluntatis rationalis habilitas. CAP. IX. De differentia subHoc ergo quaeritur utrum essentiae illae rationales quae spiritus erant; et natura simplices, et vita immortales, unius subtilitatis vel puritatis sive vigoris ejusdem vel quolibet alio nomine significandum sit quaelibet essentia bona, sive alia melior aut decentior forma jure appellatur, creatae sunt. Sic enim corporum natura se demonstrat; et sunt quaedam corpora solida magis et firma, et alia puriora apparent et extersa
Abbreviated transcription (Latin):
I quis igitur querat qualis inexordio su¬
o facta sit. uel ꝯdita spũalis natura. q̃¬
tuor sunt ista que ꝓposuimus. et dixunus
angelis insua ꝯdicioẽ actributa. hoc õ prim̃
subam simplicem et inmatenalem. et s
distretionẽ ꝑsonalem. ⁊ t̾tiũ formam sapi¬
entie intesligentie rationalẽ. Quartũ ue¬
ro siuc ad bonũ siue ad malũ liberam in¬
clinande uoluntatis. ⁊electiõis proprie p¬
testatẽ. Et sequitur post hec ꝯfideratio ma¬
gna. ⁊ necefsaria ad intelligentiam ĩutati

Expanded text:
i quis igitur quaerat qualis in exordio suo facta sit vel condita spiritualis natura, quatuor sunt ista quae proposuimus et diximus angelis in conditione sua attributa; hoc est primum substantiam simplicem et immaterialem; secundum, discretionem personalem; et tertium formam sapientiae et intelligentiae rationalem; quartum vero sive ad bonum sive ad malum liberam inclinandae voluntatis et electionis propriae potestatem. Et sequitur post hoc consideratio magna necessaria ad intelligentiam veritati
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ coꝵ ꝑtin ista nosse que foris agũt᷑
Ecce dicamus. Non audiũt. Nũquid deus
ñ audit: Quid ergo laboras inuestigare
quid audiũt. ⁊ qnͣtũ audiũt scĩ quos oras.
cũ ip̃e deus audiat pp̃quẽ oras : Ipẽ uidet
humilitatẽ tuã. qui remim̾aturꝰ : deuo¬
tionẽ cuã. Tam̃ si audiũt. ⁊ qͣnͣtũ apdiũ
cendũt in quo si quid force foris agitur.
ꝙ mͦ int̾ĩm nõ audiũt aut nõ uident in¬
in ỹst̾iũ ÷ dispensacõnis nõ decrimentũ feli¬
citatis. Inueniũt᷑ cñ quidam scõꝵ patrum

Expanded text:
tinet, ista nosse quae foris aguntur. Ecce dicamus. Non audiunt. Nunquid Deus non audit? Quid ergo labores investigare, quid audiant et quantum audiant sancti quos oras, cum ipse Deus audiat propter quem oras? Ipse videt humilitatem tuam, qui remuneraturus est devotionem tuam. Tamen si audiunt et quantum audiunt, cendum. In quo si quid forte foris agitur quod modo interim non audiunt, aut non vident mysterium est dispensationis non detrimentum felic
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam nec caꝑe possumꝰ nec inuestigare: Ad̾
autẽ certũ ÷ sc̃oꝵ aĩas in secreto diuine cõ¬
templatõnis constitutas. eoꝵ q̃ foris agũt᷑
ad auxiliũ ꝓdesse constat. Nos in c̾cessores
q̃rimus apud deũ. Quid ampliꝰ uis: Timos
ne force non orent qͥ semꝑ orãt: Qũõ ñ ora¬
bunt ꝓce qñcu oras. qui ⁊ qñ cu nõ oras
orare tñ non cessant: S nõ audiũt inqͥ
⁊ ego inuentũ u̾ba effundo ñ audiencibus
⁊ non intelligentib loquens. Ecce dicamꝰ

Expanded text:
capere possumus nec investigare? Hoc unum certum est sanctorum animas in secreto divinae contemplationis constitutas eorum quae foris aguntur ad auxilium prodesse constat. Nos intercessores quaerimus apud Deum. Quid amplius vis? Times ne forte non orent, qui semper orant? Quomodo non orabunt pro te quando tu oras, qui quando tu non oras, orare tamen non cessant? Sed non audiunt, inquis; et ego in ventum verba infundo, non audientibus et non intelligentibus loquens. E
Abbreviated transcription (Latin):
ed sciend̾ ÷ qr uł sacre uictime mortuis
ꝓsunt. qui h uiuendo optinuerũt. ut
dos eciam post mortem bona adiuuent. que
ab eterno int̾itu aĩam saluat. q̃ illam nobis
mortem unigenici per mist̾iũ rep̾sencat qͥ¬

Expanded text:
 ergo eorum sacrae victimae mortuis prosunt, qui hic vivendo obtinuerunt ut eos etiam post mortem bona adjuvent, quae ab eterno interitu animam saluat, que illam nobis mortem unigeniti per mysterium reparat
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur eis ꝙ freq̃ñtatur ore xp̃ĩano. cum se
esto mei. acq ut id esse possit ꝓm̾endo efficit.
S quis iste sit modꝰ. ⁊ que sint ip̃a pectata q̃
ita impediũt ꝑuentõnem ad regnũ dei. ũtm̃
difficillim̃ est inuenire. ꝑiculosissimũ diffĩni¬
re. Ego cerce usq ad ħ tempus cũ inde satage¬
rem ad eoꝵ indaginem ꝑuenire nõ potui. Nũc¬
uõ dũ ueniał iniquitatis ⁊̃ si ꝑseu̾et ignorat᷑
modus. ꝓfecto ⁊ studiũ in meliora ꝓficiendi o¬
rando ⁊ instando uigilantius adbibet᷑. ⁊ faciẽ¬
di de mãmona iuiquitatis scõs amicos cura ñ
sꝑnitur. uerũ ista lib̾atõ que fit siu̾ quibusq
ñ mittatur eternũ. nõ ut cũ fu̾it missus post
qnͣtũcumq tempus inde eruatur. De eod
num. siue elemosinarũ sacrificiis sollempni¬
ter supplicamꝰ. qmͣuis nõ pro quib fiũt oĩb¬

Expanded text:
t, quod frequentatur ore Christiano, cum se mei esto: atque ut id esse possit, promerendo efficit. Sed quis iste sit modus, et quae sint ipsa peccata, quae ita impediunt perventionem ad regnum Dei, ut tamdifficillimum est invenire, periculosissimum definire. Ego certe usque ad hoc tempus cum inde satagerem, ad eorum indaginem pervenire non potui. uero dum uenialis iniquitatis, etiam si perseueret, ignoratur modus, profecto et studium in meliora proficiendi orando et instando uigilantius adhibetur et faciendi de mamona iniquitatis sanctos amicos cura non spernitur. uerum ista liberatio, quae fit siue suis non mittatur aeternum; non ut cum fuerit missus post quantumcunque tempus inde eruatur. De eodnum siue elemosynarum sacrificiis sollemniter supplicamus, quamuis non pro quibus fiunt o
Abbreviated transcription (Latin):
ut hiis qui eam uiuũt nic prosit ad
tam bone: utad tantã bĩcudinem adipiscẽ¬
dam eis ip̃a sufficiat. nisi eoꝵ mitis quos a¬
ait. facice uob̃ amicos de mãmona iniqͥt̾ ũ
⁊ ipĩ recipiant uos in e. tab̾. Nam c̃ elysỹos¬
campos pocta illo describ̾et ubi putant hĩ¬
tare aĩas beatoꝵ. nõ solũ ibi posuic eos qui
ꝓpriis nũtis ad illas sedes ꝑuenire potuerũt

Expanded text:
ut his qui eam uiuunt nihil prosit ad tam bonae, ut ad tantam beatitudinem adipiscendam eis ipsa sufficiat, nisi eorum meritis, quos aait: Facite uobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant uos in tabernaculcampos poeta ille describeret, ubi putant habitare animas beatorum, non solum ibi posuit eos qui propriis meritis ad illas sedes pervenire potuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus utrũq pertinere qͣm neutrũ. Legitur
quippe in uererib scͥptis. uindc̃a carnis impii
ignis ⁊ u̾mis. Potuit breuiꝰ dici uindc̃a impii.
remecietur uob̾. si cemꝑale pcc̃m supplicio pu¬
qui mala fecĩt mala patiatur: dictã fuisse eãd̾¬
quebatur. ꝓm̃ qui iudicat ⁊ condempnat in¬
iuste. si iudicatur ⁊ ꝯdẽpnat᷑ iuste: in eadem
m̃sura recip̃. qͣmuis ñ ħ ꝙ dedit. Iudicio enum
fec̃ iudicio ⁊ patitur. qͣmius ⁊ dampnatõne
uł saclegiũ. uł ꝙlib aliud scelus. nõ cemporis
longitisoĩe. s iniqͥtatis ⁊ ĩpietatis magnitu¬
dine metiendñ.

Expanded text:
utrumque pertinere quam neutrum. Legitur quippe in Veteribus Scripturis: Vindicta carnis impii vermis et ignis . Potuit brevius dici vindicta impii. remetietur vobis, si temporale peccatum supplicio puqui mala fecerit, mala patiatur, eamdem dictam fuisse Proinde qui iudicat et condemnat iniuste, si iudicatur et condemnatur iuste, in eadem mensura recipit, quamuis non hoc quod dedit. Iudicio enim fecit, iudicio patitur; quamuis fecerit damnatione vel sacrilegium, vel quodlibet aliud scelus, non temporis longitudine, sed impietatis et iniquitatis magnitudine metiendum.