comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentiꝰ frenis eiꝰutit᷑. inp̃uaricatione p̃sũptioĩs c̃cidet :
ne ex hac potuit erui. nisi ei ꝓuidentia regenera
tionis statũ pͥstinȩ lib̾tatis xp̃i dnĩ reformasset ad
uentꝰ.Qd homo sic positꝰ sit in paradiso si obediens
ꝑmaneret : qͣndoq ad cȩlestẽ patriã sine carnis
Aob in parach̃ so hõ pofitꝰ fuerat. ut si se ad c̃ditoris
sui obedientiã iunculis caritatis astringeret: ad
celestẽ patriã angłoꝵ qͣndoq sine carnis morte tͥnsiret:
adiungeret. in qͣ uł peccare ł mori ñ possa. Ubigͥ pͦ
redemptionis tẽpꝰ. carnus morte int̃pofita electi
tͣnseunt: illuc ꝓculdubio parentes pͥmisi inc̃ditioĩs
sue statu ꝑstitissent: ⁊̃ sine morte corporũ transferri
nati. puero incarcere nato ⁊ nutrito ꝯparemꝰ. Exdiał. Gõ¬
Postꝗ deparadisi gaudio culpa exigente pulsis c̃.
primꝰ humani gnĩs parens: in huiꝰ exilii atq cecitatis
quã patim̃ erũnã uenit. qr peccando extͣ semetipsõ

Expanded text:
gentius frenis eius utitur, in praeuaricationis praesumptione conciderit, nec ex hac potuit erui, nisi ei prouidetionis, statum pristinae libertatis Christi Domini reformasset adventus. » CAP. 25. - Quod homo sic positus sit in paradiso, si obediens permaneret, ut quandoque ad coelestem patrium sine carnis hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad Conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem patriam angelorum quandoque sine carnis morte transiret. attingeret, in qua vel peccare vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri nati, puero in carcere nato et nutrito comparemur . Postquam de paradisi gaudiis culpa exigente pulsus est primus humani generis parens, in hujus exsilii atque caecitatis quam patimur aerumnam venit, quia peccando extra semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
abent ã infideles sidẽ. s utinã indm̃. Quã
siutiq hab̾ent: infideles ñ eẽnt. S he insua
ꝑfidia redarguendi st̃: hinc adfidi g̾ram ꝓuocandi
qr si deipso suo uisibili corpore credunt qđ minime
uider̃. cur inuisibilia non credt̃. que corporalit̃
uidĩ ñ poss̾: Nã qr pꝰ mortẽ carnis iuit aĩa: patet
s ñ cũ carne moritur: tertiũ qͥ carne tetigit᷑ & cũ
carne morit᷑. Sp̃s nãq ẽ. qͥ carneñtͤ git᷑ angłoꝵ:¬

Expanded text:
abent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi: quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mortem carnis vivat anima, patet sed non cum carne moritur. Tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namque est qui carne non tegitur, ang
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes naturalẽ possibilitatẽ ⁊ innocenti ã ꝑ didisse
⁊ neminẽ deꝓfimdo illiꝰ ruine ꝑ liberum arbitriũ posse
ꝯsurgere. nͥ eũ grã dĩ miserantis erexerit ꝑñtiat᷑
beate memorie pp̃ innocentioatq dicente in epła¬
sua ad carthaginense c̃ciliũ. Liberũ enuĩ arbitruim
ille ꝑpessus: dũ suis in consultiꝰ utit᷑ bonis cadens
in p̃uaricationis ꝓfunda demersꝰ: ⁊ nichil quẽ ad¬
modum exinde surgere posset inuenit. suaq in
ȩt̃nũ libtate deceptꝰ: huiꝰ ruinȩ latuifsa opp̃ssũ: nͥ¬

Expanded text:
iam perdidisse, et neminem de profundo illius ruinae, per liberum arbitrium posse consurgere, nisi eum gratia Dei miserantis erexerit, pronuntiante beatae memoriae papa Innocentio, atque dicente in epistola ad Carthaginense concilium: Liberum enim arbitrium ille perpessus, dum suis inconsultius utitur bonis cadens, in praevaricatione profunda demersus est, et nihil quemadmodum exinde surgere posset invenit, suaque in aeternum libertate deceptus hujus ruinae latuisset oppressu, n
Abbreviated transcription (Latin):
tum̃to: qͥusq ⁊ ipsã mortalitatẽ carnis gła resur¬
rectiois ab soibeat. ⁊ inberendo spui cato seruet᷑
inꝑpetuũ. quia ipse sp̃s inherendo carni seruat᷑ in dm̃.
Que tñ caro ñ inreꝓbis int̾ supplicia ꝑfecte deficit.
qr semꝑ deficiendo subsistit: ut qͥ spũ & carne peccauer̃
semꝑ essentialit̾ uiuentes. ⁊ carne ⁊ spũ sine fine

Expanded text:
em carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
tione ⁊ ut sola uigilantia m̃tis adintente & ꝑcepta custo-¬
dia ꝑseueraret suellit in id qd̾ creatꝰ fuerat. Postꝗ uͦ
sedutio serpentis ꝑ euam cecidit anature bono: ꝑdidit
parit̃ iugorẽ arbitnii ñ tñ electionẽ : ne ñ eẽt suum
qd em̃daret peccatũ: nec inmerito indulgeretur qd̾
arbitrio diluiss&. Manet gͦ ad salutẽ arbitrii lib̾tas .i.
rationał uoluntas: s ammonente pͥus dõ ⁊inui¬
salutis. ħ: inspirationẽ dĩ. Ut aut̃ conseqͥt᷑ d eligit
Intaũ ergo salutis nr̃ȩ dõ miserante habemꝰ. Ut ac-¬
quiescamꝰ salitofere inspirationi: nrȩ̃ potestatis est:
Ut adipiscamꝰ qd̾ ad quiescendo ãmonitioni cupimꝰ.:
re sollicitudinis nr̃ȩ ẽ: ⁊ celestis parit̃ adiutorii Ut

Expanded text:
ercepta custodia, perseveraret, si vellet, in id quod creatus fuerat. Postquam vero seductione serpentis per Evam cecidit a naturae bono, perdidit pariter vigorem arbitrii, non tamen electionem: ne non esset suum quod emendaret peccatum, nec merito indulgeretur quod arbitrio diluisset. Manet ergo ad salutem arbitrii libertas, id est, rationalis voluntas, sed admonente prius Deo, et invisalutis, hoc est, inspiratione Dei. Ut autem consequatur quod eligit, Initium ergo salutis nostrae, Deo miserante, habemus, ut acquiescamus salutiferae inspirationi, nostrae potestatis est. Ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus re, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ita cũ uoluit ꝑ incarnatiõis fue mistiũ etiã ꝑditabona
reꝑauit. Quas uͦ ad intelligendũ se creat᷑as fecerat:
abstatu ingenide rectitudinis fregit: s una tegim̃
carnis habut. alia uͦ nichil infirmũ decarne gestauit.
ut redimeret illã. ad se debuit ducere quã in ꝑpetratione
culpe ex infirmate aliqͥd constat habuisse. & eo altius
debuit apostatã angłm repellere: quo cũ aꝑsistendi
foratudine corruit. nichil excarne gestauit. Unde¬
& recte psalmista cum misertũ redẽptorẽ hõĩb diceret.
ipsã quoq causã miscđic exp̃ssit dic̃s. Et memorat᷑ ẽ.
qr caro s̃. Ac sidiceret. Quo eorũ infirma uidit. eo
districte culpas punire noluit. Qd tres ds̃ uitalessp̃s¬

Expanded text:
cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat,  perculit, atque ab statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit.ut redimeret, illam ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde recte Psalmista, cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: Et memoratus est, quia caro sdistricte culpas punire noluit. Est adhuc al
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ carnis morte finiuntur. Et idõ nec ratione regunt᷑
sic̃ plato ⁊ alexander putant. s ad oĩa nat᷑ȩ incita.¬
ut suꝑiꝰ diximꝰ sem̃ ẽ:. s formato inuentoris dĩ iudicio
corpore dicimꝰ eã creal unfundi: ut uiuat hõ intꝰ
⁊ nut̃o ⁊ sic natiuitate ꝓcedat inmundo. Id hõ¬

Expanded text:
et cum carnis morte finiuntur, et moriuntur; et ideo nec ratione reguntur, sicut Plato et Alexander putant, sed ad omnia naturae incitamut superius diximus, semen est, sed formato inventoris Dei judicio corpore, dicimus eam creari, et infundi, ut vivat homo intus in utero, et sic nativitate procedat in mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
adũsꝰ absentes infirmanda. ⁊ decausis inuidicio ñ
reuoluenđ ⁊ ut absentes ñ dãpnent᷑. & q̃ absentes
ꝑaliũ nec accusare neo accusari possint. Cap̃. cciii.
Conuinci nemo pot̾ inuidicio: sine testib aut
sctiptura. Sententia absente parte alia auidice
data. mullã obtinet firmitatẽ. Causa int̃ p̃sentes
iudicata: pꝰ decenniũ reuolui ñ pot̃. Nec int̃¬

Expanded text:
es infirmanda, et de causis in judicio non revolvendis, et ut absentes non damnentur, et quod absentes per alium nec accusare nec accusari possint cap. 204. Convinci nemo potest in judicio sine testibus aut scriptura. Sententia, absente parte alia, a judice data, nullam obtinet firmitatem. Causa inter praesentes judicata, p
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ suꝑbia ẽ. illic qr hõ insua potiꝰ eẽ. quã indĩ
potestate dilexit. & sacrilegiũ quia dõ ñ credidit.
tẽ: Fornicatio sp̃itał: qr integritas mentis
humanȩ serpentina suasione corrupta esst:
Furtũ : quia cibos ꝑ ibitos usurpatꝰ ẽ: Auaritia:.
quia plusquã illi sufficere debuit appetiuit:
Et siquid aliud in ħuno admisso. diligenti
considatione inueniri potest.

Expanded text:
Nam et superbia est illic, quia homo in sua potius esse quam in Dei Nam et superbia est illic, quia homo in sua potius esse quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et tem; et fornicatio spiritualis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et avaritia, quia plus, quam quod sufficere debuit, appetivit; et si quid aliud in hoc uno admisso diligenti consideratione inveniri potest.
Abbreviated transcription (Latin):
indit: iusurandũ erit in mediũ d ñ extenđ̾it
manũ inrẽ ꝓximi sui. suscipiatq dñs uiram̃tũ
& ille coredłe ñ cogałtur. Si furto sublatũ fuent:
restituat damnũ dño suo. Si comestũ abestia
deferat adeũ qd occisũ ẽ. & ñ restauretur. Qui
aꝓximo suo qͥcꝗͣ horũ mutuo postularit &
debilitatũ aut mortuũ fuerit. dño p̃sente :¬

Expanded text:
t in medium, quod non extenderit t in medium, quod non extenderit manum in rem proximi sui, suscipiatque dominus juramentum, et ille reddere non cogatur. Si furto sublatum fuerit, restituat damnum domino suo. Si comestum a bestia, deferat ad eum quod occisum est, et non restauretur. Qui a proximo suo quidquam horum mutuo postulaverit, et debilitatum aut mortuum fuerit, domino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯponat. IDe eo qͥ iussu regis ł iducis aliquẽ occid̃it.¬
Captł. ccc lxuii. Siqͥs iussione regis ł ducis
illiꝰ qui ipsã ꝓuintiã regit hominẽ occidit ñ
requiratur ei. nec ꝓpt̾ea faidosꝰ sit: quia lex &
iussio dominica occidit eũ upse ñ potuit ẽtͣ¬
dicere. Princeps uͦ & successores eiꝰ defendanteũ
& totã ꝓgeniẽ eiꝰ ne obhoc ꝑeat. aut malũ pa-¬
tiatur. Qb si ꝓpt̾ea ipse aut eiꝰ ꝓgenies aliqđ
mali passi fuerint aut occisi: duplicit̃ c̃ponant᷑.
¶De eo qͥ seripturã ꝓtulerit utueritatẽ eiꝰ testib¬
ꝓbet. Capł. ccc lxuiii. Si qͥs senpturã ꝓfert.
uentatẽ eiꝰ testib ꝓbare deb&. qr inoĩb causis
c̃stitutũ ẽ. ut scripturã ꝓlator affirmet.
Si qͥs cõm̃dauent amico. asinũ. bouẽ. ouẽ.
⁊ omẽuim̃tũ adcustodiã. & mortuũ fuerit.
aut debilitatũ ł captũ abhostib nulłꝰq hoc

Expanded text:
conponat. 367. De eo, qui iussu regis vel ducis aliquem occidconponat. 367. De eo, qui iussu regis vel ducis aliquem occiderit. Si quis iussione regis vel ducis illius, qui ipsam provinciam regit, hominem occiderit, non requiratur ei nec propterea faidosus sit; quia lex et iussio dominica occidit eum et ipse non potuit contradicere. Princeps vero et successores eius defendant eum et totam progeniem eius, ne ob hoc pereat aut malum patiatur. Quod si propterea ipse aut eius progenies aliquid mali passi fuerint aut occisi, dupliciter conponatur. 368. De eo, qui scripturam protulerit, ut veritatem eius testibs scripturam profert, veritatem ejus testibus probare debet. Quia in omnibus causis constitutum est ut scripturam prolator affirmet. Si quis commendaverit amico asinum, bovem, ovem, et omne jumentum ad custodiam, et mortuum fuerit aut debilitatum, vel captum ab hostibu
Abbreviated transcription (Latin):
eũ assallierit. aut dispoliauerit. leserit
plagauerit. ligauerit uendidit. łoccidit
ipsi peregrino singillatĩ duplicit᷑ sic̃ dealio
homine solet c̃poni aut suo semori ł socio cũ
sua lege componat. Qd si mortuus fuerit: &
seniorẽ ibi ł sociũ ñ habuerit: tc̃ ep̃s aut sac̃dos
eiꝰdẽ plagi ipsã c̃positionẽ indullo sic̃ de ingͥe¬
na distriagente iudice accipiant ⁊ insuã ele¬
mosina illã tribuant. ⁊ insuꝑ lx. soł fisco oogat᷑
ꝑ soluere: Et si ꝑegrinũ uiuentẽ reliquerit:
omnẽ iniuriã ei factã. & qͥcqͥd illi tulit duplicit̃
ut p̃dictũ ẽ. ⁊ ꝑsingła illi ꝯponat. sic̃ solet deinfra
ꝓuntiã aliquẽ c̃ponere. Si auĩ eũ occidit ut
liberũ hominẽ deipsa ꝓuntia induplo c̃ponat:
& ipsa pecinua ãmemoratis sac̃dotib in suadet᷑
excusserit. Cap̃ . ccc lxui. Siquis aliciiꝰ caballo
sert. app̃tiet᷑ illud pecꝰ qd ualet. & partẽ t̃ciã

Expanded text:
eum assilierit, aut dispoliaverit, laeserit, eum assilierit, aut dispoliaverit, laeserit, plagaverit, ligaverit, vendiderit, vel occiderit, ipsi peregrino sigillatim dupliciter, sicut de alio homine solet componi, aut suo seniori vel socio cum sua lege componat. Quod si mortuus fuerit, et seniorem ibi vel socium non habuerit, tunc episcopus aut sacerdotes ejusdem pagi ipsam compositionem in duplo, sicut de indigena distringente judice accipiant, et in suam eleemosynam illa tribuant, et insuper 60 sol. fisco cogatur persolvere. Et si peregrinum viventem reliquerit, omnem injuriam ei factam, et quidquid illi intulit, dupliciter ut praedictum est et per singula illi componat, sicut solet de infra provinciam aliquem componere. Si autem eum occiderit, ut liberum hominem de ipsa provincia, in duplo componat, et ipsa pecunia a memoratis sacerdotibus in sua detur excusserit, cap. 366. Si quis alicujus caballo serit, adpretietur illud pecus quod valet, et partem tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs causã altĩus tulerit deloco suo: ipsã
illesã reddat aut similẽ. Siuꝰ foras aliqua
trxxerit & abscondit atq negauerit int̾rogatꝰ¬
inuenditione hanc formã seruari. ut seu res
Rumancipia ł qđ libet genꝰ aĩaliũ ueñdet᷑.
nemo ꝓpt̾ea uenditiõĩs firmitatẽ irrũpat.
negotiũ ñsit mutatũ nͥ forte uiciũ sãuenditore
celatum inuenerit. Si aut̃ uenditor dixerit
uiciũ: stet emptio ⁊ ñ sit mutata. Siaut̃
ñ dixerit: mutare pot̾ in illa die ⁊ in alia
siue int̾cia die. Et si ãpliꝰ detrib noctib illud
habuerit: pꝰea ñ pot̾ mutare. nͥ forte eum
inuenire infra tres dies ñ potĩt. tc̃ꝗndo in.
uenerit. recipiat. qr uiciũ uendidit. Et si ñ¬
uoluerit reciꝑe: uiret cũ suis sacram̃talib
q̃ͥ uiciũ ibi nullũ sciue̾bat in illa die qͣndo nego¬
tes nemo inquietet. Cap̃. ccc. lxiiii.¬
Ilacuit ne ꝑegͥnos tͣnseuntes qͥs inqͥetare
p̃sumptiosꝰ fuerit qͥ ꝑegrino nocuerit uel

Expanded text:
Si quis causam alterius tulerit de loco suo, ipsam illesam reddat aut similem. Si vero foras aliqua traxerit et absconderit atque negaverit interrogatin venditione hanc formam servari, ut seu res seu mancipia vel quodlibet genus animalium venundetur, nemo propter hoc venditionis firmitatem inrumpat, negotium, non sit mutatum, nisi forte vitium sibi a venditore celatum invenerit. Si autem venditor dixerit vitium, stet emptio, et non sit mutata. Si autem non dixerit, mutare potest in illa die, et in alia, sive in tertia die. Et si amplius de tribus noctibus illud habuerit, postea non potest mutare, nisi forte eum invenire intra tres dies non poterit, tunc, quando invenerit, recipiat, quia vitium vendidit. Et si noluerit recipere, juret cum suis sacramentalibus, quod vitium ibi nullum sciebat in illa die, quando negotes nemo inquietet, cap. 364. Placuit ne peregrinos transeuntes quis inquietare praesumptuosus fuerit, qui peregrino nocuerit vel
Abbreviated transcription (Latin):
tores uissionis m̃ȩ subfideussorib ad nram p̃sentiã uenie
qͥ adea confutanda minime uult adeẽ. Unde in
scłarib legib inuenitur scriptũ. Inuste uictꝰ infrã
tres m̃ses reparet causã : qͥsi faceret neglexerit:
sententia quȩ adũsũ eũ collata fuerit ꝑ seueret. E
nesit uob̾ contrariũ ł &ẽ nemiremini qd de scłarib
legib locutꝰ sũ in nr̃o iudicio q eccłiastice leges
& diuine eas recipiunt: ¶Si quos culpator regu¬
potestas. aut in grãm benignitatis receꝑit. aut
mense suȩ participes effecerit. hos &̃ sacerdotũ
& popłorũ c̃uentꝰ susciꝑe in eccłiastica c̃munione
debebit ut qd pͥncipał pietas recipit. nec a sac̾dotib

Expanded text:
torestoresqui ad ea confutanda minime vult adesse. Unde in saecularibus legibus invenitur scriptum: Injuste victus infra tres menses reparet causam, quod si facere neglexerit, sententia quae adversus eum collata fuerit perseveret. Et ne sit vobis contrarium, vel etiam ne miremini quod de saecularibus legibus locutus sum in nostro judicio, quia ecclesiasticae leges et divinae eas recipiunt. potestas aut in gratiam benignitatis receperit, aut mensae suae participes effecerit, hos etiam sacerdotum et populorum conventus suscipere in ecclesiastica communione debebit, et quod principalis pietas recipit, nec a sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃sentiã nram ueniet. De cȩto o̾ib scabinis deñtas
culib ꝑsone legitimos ñ habenti tradidit.
tollende causa tradident. Uolumꝰ atq firmit̃ p̃cipimꝰ
ut si pat̾ eiꝰdẽ paruuli uixerit ipse intret incausam
rationẽ reddendi ꝓfilio suo. Si aũ ipse pat̾ mortuus ẽ.
tc̃ legitimꝰ eiꝰppinquus. qͥ uste ei tutor aut defensor ẽẽ
iudetur. ꝓipso rationẽ redđe c̃pellat᷑. Similit̃ de aliis
oĩb iusticuis ad eũ ꝑtinentib excepta sua legitima
hereditate que ei ꝑ successionẽ parentũ suoꝵ legiame
euenire debuit. Qđ siqͥs hanc nram uissionẽ ꝯtẽpsent.
ł neglexerit: sic̃ decet̾is ꝯtẽptorib ita deeo agatur.
Is uͦ qui easdẽ res pͥmꝰ inuasit ⁊ inuste uendidt. neoñ
⁊ emptores excepta sola ꝑsona paruuli h d fraudulent̃
admiser̃ intra patriã em̃dare cogant᷑. & pꝰea sic̃ contẽp¬

Expanded text:
ad praesentiam nostram veniat. De caetero omnibus scabinis denuntiead praesentiam nostram veniat. De caetero omnibus scabinis denuntiecuilibet personae legitimos annos non habenti tradiderittollendae causa tradiderit, volumus atque firmiter praecipimus ut, si pater ejusdem parvuli vixerit, ipse intret in causam rationem reddendi pro filio suo. Si autem ipse pater mortuus est, tunc legitimus ejus propinquus, qui juste ei tutor, aut defensor esse videtur, pro ipso rationem reddere compellatur. Similiter de aliis omnibus justitiis ad eum pertinentibus, excepta sua legitima haereditate quae ei per successionem parentum suorum legitime evenire debuit. Quod si quis hanc nostram iussionem contempserit vel neglexerit, sicut de ceteris contemptoribus, ita de eo agatur. Is vero qui easdem res primus invasit et iniuste vendidit, nec non et emptores, excepta sola persona parvuli, quod fraudulenter admiserunt intra patriam emendare cogantur, et postea, sicut contemp
Abbreviated transcription (Latin):
aĩas suas ꝑiurio ꝑdẽ minime formidant.
Quã obrẽ tales neqͣquã ad qͦdlib testimoniũ
admittendi sunt. Et ħ notandũ d ñ solũ illi qui
adalt̾am eccłã dedĩt : a comite ł amisso nr̃o
distringat᷑. ut eiꝰdẽ decime qͣntitatẽ cũ sualege
restitria. De malis scabinis eiciendis
t missi nr̃i ubicũq malos scabinosinueni¬
unt eiciant. ⁊ totiꝰ ppli consensu in locũ eoꝵ
bonos eligant. ⁊ cũ electi fuerint uirare faciant
ut scient̃ inuiste uicare ñ debeant: ¶De meliorib
⁊ ueratiorib eligendis: Ut inoĩ comitatu hi qͥ
meliores ⁊ ueratiores inueniri poss eligantur
amissis nrĩs. ad inqͥsitiones faciendas. ⁊ rei uĩtatẽ
dicendã.⁊ adiutores comitũ sint adiustitras faci-¬
enoas ¶Descabitus qͥ ꝓpt̃ munera autamiciciã
iniuste iudicauerint: Uolumꝰ utt qc̃q descabine
dephensꝰ fuerit ꝓpt̃ munera aut ꝓpt̃ amiciciã uł m¬
miciciã inuiste iudicasse: aut ꝑfide iussores mis

Expanded text:
imas suas perjurio perdere minime formidant. Quamobrem tales nequaquam ad quodlibet testimonium admittendi sunt. Et hoc notandum quod non solum illi qui ad alteram ecclesiam dederit, a comite vel a misso nostro distringatur, ut eiusdem decimae quantitatem cum sua lege restituat. Ut missi nostri ubicumque malos scabinos inveniunt, eiciant et totius populi consensu in locum eorum bonos eligant. Et cum electi fuerint, iurare faciant, ut scienter iniuste iudicare non debeant. 106. De melioribus et veracibus eligendis. Ut in omni comitatu hi, qui meliores et veraciores inveniri possunt, eligantur a missis nostris ad inquisitiones faciendas et rei veritatem dicendam; et adiutores comitum sint ad iustitias faciendas. 107. De scabinis, qui propter munera aut amicitiam iniust iudicaverint. Volumus, ut quicumque dedeprehensus fuerit propter munera aut propter amicitiam vel inimicitiam injuste judicasse, per fidejussores missus
Abbreviated transcription (Latin):
& diuartia criminũ ab hac nobilissima sui c̃ditoris
similitudine degener oberrat: tunc fiet de eo
& s. f. ẽ ilł. Qs maior honor potuit hoĩ eẽ. quã ad
similitudinẽ sui conditoris conderet᷑. ⁊ eisdem
uirtutũ uestim̃tis ornaretur qͥb & conditor ita
nullũ debet oẽ. moñitũ qd hõ utens dei bonitate
&e miscd̾ia ñ sit memor eiꝰ deqͦ scriptũ ẽ. Dñs re¬
ornatꝰ. S qd maiꝰ hõi pot̾ eẽ. dedecꝰ aut infelicior
miseria quã ut hac similitudinis gła dĩ ꝯditoris
amissa. ad informenr urrationabilẽ brutoꝵ
uimentoꝵ dilabat᷑ similitudinẽ: Qua propt̃¬

Expanded text:
et divortia criminum, ab hac nobilissima sui Conditoris et divortia criminum, ab hac nobilissima sui Conditoris similitudine degener oberrat; tunc fiet de eo s . Quis major honor potuit homini esse quam ut ad similitudinem sui Conditoris conderetur, et eisdem virtutum vestimentis ornaretur quibus et Conditor? Ita nullum debet esse momentum, quo homo utens Dei bonitate et misericordia, non sit memor ejus de quo scriptum est: Dominus reornatus? Vel quod majus homini potest esse dedecus, aut infelicior miseria, quam ut hac similitudinis gloria sui conditoris amissa, ad informem et irrationabilem brutorum jumentorum delabatur similitudinem? Quapropt
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊aiã intellec t̾.niã uoluntas. aiã memoria. ñ tñ
aĩȩ tres in uno corpore. s una aiã tres habens digrai¬
tates atq in his trib eiꝰ imaginẽ mirabilit̃ gerit
in sua nat᷑a nr̃ intĩor hõ ex qͥb qͣsi excellentiorib aiẽ
dignitaab uibem̃ diligere c̃ ditorẽ ut qͣntũ intelligit᷑
semꝑmmemoria habeat᷑. Nec solũ sufficit de eo intel¬
let nͥ fut uoluntas inamore eb nec duo ħ sufficiunt
nͥ memoria ad latur. qͥ seꝑ ininte intelligentis &
diligentis maneat ds̃. sic̃ nullũ pot̃ eẽ. momĩtũ qͦ
p̃sente eũ ñ habeat memoria & ħ de imagine
habeto. Nc̃ gͦ de similitudie aliqua intellige
quȩ inmorib cernenda ẽ. ut sic̃ ds̃ creator qͥ hominẽ
adsimilitudinẽ suã creauit: caritas ÷ & bonꝰ ẽ. &
tes easdẽ hab̾et. quasquanto plusqͥsq insemet¬
ipso hab&. tanto ꝓpius ẽ. deo & maiorẽ sui c̃ ditoris
gerit similitudinẽ qͣndo uadit aliqͥs ꝑdeuia uicioꝵ

Expanded text:
ita et anima intellectus, anima voluntas, anima memoria; non tamen animae tres in uno corpore, sed una anima tres habens dignitates; 340 atque in his tribus ejus imaginem mirabiliter gerit in sua natura noster interior homo: ex quibus quasi excellentioribus animae dignitatibus jubemur diligere Conditorem, ut quantsemper in memoria habeatur. Nec solum sufficit de eo intellectus, nisi fiat voluntas in amore; nec duo haec sufficiunt, nisi memoria addatur, qua semper in mente intelligentis et diligentis maneat Deus, sic ut nullum possit esse momentum, quo praesentem eum non habeat memoria. Et haec de imagine habeto. Nunc vero de similitudine aliqua intellige, quae in moribus cernenda est, ut sicut Deus creator, qui hominem ates easdem haberet, quas quanto plus quisque in semetipso babet, tanto propinquior est Deo, et majorem sui Conditoris gerit similitudinem. Quando vadit aliquis per devia vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tate morũ exercicio uirtutũ dignitate me¬
ritorũ contendat. ut quando apparebit qͥlis sit
plane scire audeo ꝓfiteri : tñ hab̾e posse
corporis ⁊ corporaliũ oino m̃brorũ similitudinẽ
qͥsq negat ÷ pot̃ negare aiãm eẽ. quȩ in so̾nis
uid& ł ambulare se. ł sede. ł hac atq illac
egressuant etiã uolatu ferriaͤᷤ referri qđ
sine qͣͥdã similitudine corporis ñfit. ꝓinde si
hanc similitudinẽ &̃ ap̃ inferos gerit. ñ corpora¬
lẽ s corpori similẽ. ita etiã. in locis eẽ. indetur
ñ corporalib s corporaliũ similib : siue in
requie stue indolorib. Quã quã & illud me
ñdũ inuenisse confiteor. inferos appellatos
ubi iustoꝵ aĩȩ requiescunt Et xpĩqͥdẽ animã
catores. ut eos solueret a torm̃tis qͥs eẽ. soluendos
occulta nob̾ sua iustitia iudicabat ñmerito

Expanded text:
tate morum, exercitio virtutum, dignitate meritorum habere contendat; ut quando appareat qualis sit, plane scire, audeo profiteri; tamen habere posse corporis et corporalium omnino membrorum similitudinem quisquis negat potest negare animam quae in somnis videt vel ambulare se, vel sedere, vel hac atque illac egressu, aut etiam volatu ferri ac referri, quod sine quadam similitudine corporis non fit. Proinde si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit, non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis videtur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in doloribus. Quamquam et illud me nondum inuenisse confiteor inferos appellatos, ubi iustorum animae requiescunt. et Christi quidem animam  cruciantur, ut eos solueret a tormentis, quos esse soluendos occulta nobis sua iustitia iudicabat, non inmerito
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ extinguit peccata. Iuxta illuo. ignẽ ardentẽ
extinguit aqua: ⁊ elemosina extinguit peccata.
Si ea quȩ aut necessitate. aut casu autqͣlib fiunt
fragilitate. Eauero quȩ exindustria ad cuiꝰlib
libidinẽ explendã. Iccirco funt ut elemosinis
redimant᷑ : neqͣꝗ eis redimi poss̃. Quia qͥhoc
ꝑpotrant : uident̃ dm̃ mercede conducere ut
eis ĩpune peccare liceat. N gͦ itcirco qͥs peccare
debet ut elemosinã faciat. s idõ elemosinã facere
deb qr peecauit. Mentẽ enĩ ⁊ corpꝰ quȩ libidotͣrit

Expanded text:
 juxta illud: Ignem ardentem extinguit aqua, et eleemosyna extinguit peccatum. Sed ea quae aut necessitate, aut casu, aut qualibet fiunt fragilitate. Ea vero quae ex industria ad cujuslibet libidinem explendam idcirco fiunt ut eleemosynis redimantur, nequaquam eis redimi possunt: quia qui hoc perpetrant videntur Deum mercede conducere, ut eis impune peccare liceat. Non ergo idcirco quis peccare debet ut eleemosynam faciat: sed ideo eleemosynam facere debet, quia peccavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia nouer̃. Unde factũ ẽ. ut ipse inusibiliũ ⁊ uisibiliũ
creator adhumani gnĩs redẽptionẽ unigenitꝰ patrisueniree.
& spm̃ scm̃ adcorda nrã mitteret: qͣtenꝰ ꝑ eũ uiuificati cre¬
deremꝰ quȩ hic scire ꝑ exꝑim̃tũ ñ possumꝰ. Quotqͦt ergo
hunc spm̃ hereditatis nr̃e pignꝰ accipimꝰ ̃ de uita in uissbiliũ
ñ dubitemꝰ. Quisqͥsaut̃ in hac credulitate adhuc solidꝰ
ĩa ꝑ spm̃ scm̃ inuisibiliũ exꝑim̃trũ habentib crede.
qr stultꝰ puer ẽ. simatrẽ idõ estimat deluce mentri
qr ipse nichil aliud quã tenebras carceris agnolũt.

Expanded text:
visibilia noverunt. Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium visibilia noverunt. Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium c Spiritum ad corda nostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus itum sanctum invisibilium experimentum habentibus credere, quia stultus puer est, si matrem ideo aestimat de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
implebatur m̃tis lumine recessit. Excuiꝰ uideł carne
nos in huiꝰ cecitate nati. audimꝰ qͥdẽ eẽ cȩlestẽ patͥã.
audimꝰ eiꝰ ciues angłos dĩ. audimꝰ eorundẽ angłoꝵ
socios sp̃s iustor ꝑfectoꝵ s carnales quiq quia illa
muisibilia scire ñ ualent ꝑ exꝑim̃tũ. dubitant utrũ
ne sit qđ corꝑalib odis ñ uident. Que nimirũ dubietas
pͥmo parenti nr̃o ẽẽ. ñ potuit: quia exclusus aparadisi
ł recolere audita ñ poss̃: qi eoꝵ nillũ sic̃ ille saltĩ dep̃tĩto
exꝑim̃tũ tenent. Ac sienĩ p̃gnans mulier mittat᷑ in
carcerẽ. ibiq puerũ pariat: qͥnatꝰ puer incarcere nu-¬
triatur & crescat. cui si fortasse mat̾ quȩ genuit eũ. Solem.
lunã. stellas. montes & campos. uolantes aues. currentesequos
nominet. ille uͦ qͥ ÷ incarcere natꝰ & nutritꝰ. nichilaliud quã
sui cecitate nati hoĩes dũ eẽ. summa ⁊ inuisibilia audiunt.
diffidt̾ anuera sint: quia sola ħ inqͥb nati s̃ infima &e

Expanded text:
implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios spiritusre non valent per experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisivel recolere audita non possunt: quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus nati sunt, infima et
Abbreviated transcription (Latin):
potestatiua quadã p̃sũptione dirimant. ñ
ñ separet. Unde nob̾ uisũ ẽ: ut coniuigia ser¬
inuno c̃iugio ꝑmanentes dñĩs suis seruiant Et
ħ inilł obseruandũ ẽ: ubilegał ꝯiunctio fuit.¬

Expanded text:
potestativa quadam praesumptione dirimant, nonpotestativa quadam praesumptione dirimant, nonnxit homo non separet. Unde nobis visum est ut conjugia serin uno coniugio permanentes dominis suis serviant. Et hoc in illis observandum est, ubi legalis coniunctio fuit
Abbreviated transcription (Latin):
aut arserint. ł serui uiolent̃ occupati mortui
fuerint qͣlib fraude illiꝰ qͥ occupauit. idqd ꝑit
factũ ñ uideat᷑. tũ abipso q̃c̃q ꝑierint reddenda
s̃. qͥ rẽ uiris alieniᷤ uisus e. occupasse: ¶ De fami
liarib ł hõĩb tã lib̾is quã seruis dnm accusan¬
tib ł secreta eꝰ ꝓdentib qͥd agendũ sit. Siquis
ex familiarib ł exseruis cuꝰlibet domꝰ cuiꝰc̃q
criminis delator atq accusator emerserit. eius
estimationẽ cap̃ atq fortunas petiturꝰ cuius
familiaritati ł dominio inbesent: ante exhibi¬
tionẽ testiũ. añ exammatũ udiciũ. iipsa
expositione criminũ atq accusationis exordio.
ultore gladio feriat᷑. Uocẽ enĩfimestã: potiꝰ
intec̃idi quã audiri oportet. Eorũ uͦ accusandi¬
sacerdotes. ł testificandi in eos os obstruimꝰ qͦs
Flagitan udiciũ ñ debet decausa: quȩ desi
Dictũ nob̃÷ dqͥdã legitima seruoꝵ matͥmonia

Expanded text:
aut arserint, vel servi violenter occupati mortui aut arserint, vel servi violenter occupati mortui fuerint, qualibet fraude illius qui occupavit id quod perit factum non videatur, tamen ab ipso quaecunque perierint reddenda sunt, qui rem juris aliliaribus vel hominibus tam liberis quam servis dominum accusantibus vel secreta eius prodentibus quid agendum sit. Si quis ex familiaribus vel ex servis cuiuslibet domus cuiuscumque criminis delator atque accaestimationem caput atque fortunas petiturus, cujus familiaritati vel dominio inhaeserit, ante exhibitionem testium aut examinationem judicum in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur; vocem enim funestam potius intercidi quam audiri oportet, eorum sacerdotes vel testificandi in eos os obstruimus, quFlagitari judicium non debet de causa quae definuod quidam legitima servorum matrimonia
Abbreviated transcription (Latin):
dehis qͥ domos effregerint. ł uellas expoliauerint.
aut expugnauerint. ł rapinas fecerint qͥdagen¬
dũstn. Si qͥ edes aliqͣs uillas ue expoliauerint.
effregerint. expugnauerint. siqͥdẽ id turba cũ
telis coacta fecerint: capite puniant᷑. Teloꝵ
aut̃ appeslatione: oiã ex qͥb sibuti hõĩs ee noceri
possit accipient᷑. ¶Dehis qͥ latrones ł reliqͦs male
factores susceꝑint. cccxliiii. Preceptores ad¬
gressorũ itẽq latronũ: eadẽ pena afficuitur
qua ipsi latrones. Sublatis enĩ susceptoribus
erassantium cupido conquiescit.Qđ hi qͥ ꝓ¬
inuiria medioeri danina subire ẽpellunt᷑ infames
efficiunt᷑. cec liu. Qui ꝓmiuria mediocri
estimate inuiriȩ damna subire compellitur:
quãuis eiuiltt̃ uideatur ad dictꝰ tñ infamis efficit᷑.¬
Ut hi qͥ res alienas uiolent̃ occupant. qͥcqͥd
ibi ꝑditum ł alienatũ fuerit. eis qͥb c̃petebant
occupauit quȩlibet subqͣc̾q occa sione ꝑierint.

Expanded text:
De his qui domos effregerint vel villas expoliaverint aut expugnaverint, vel rapinas fecerint, quid agendum sit. Hi qui aedes aliquas villasve expoliaverint, effregerint, expugnaverint, siquidem id turba cum telis coacta fecerint, capite puniantur. Telorum autem appellatione omnia, ex quibus saluti hominis noceri possit, accipiuntur. 344. De his qui latrofactores susceperint, cap. 344. Receptores aggressorum, itemque latronum, eadem poena afficiuntur qua ipsi latrones. Sublatis enim susceptoribus grassantium cupido conquiescit. CAP. iniuria mediocri damna subire conpelluntur, infames efficiantur. Qui pro iniuria mediocri estimatae iniuriae damna subire conpellitur, quamvis civiliter videatur addictus, tamen infamis eflicit his qui res alienas violenter occupant, quidquid ibi perditum vel alienatum fuerit, eis quibus competebant occupavit, quaelibet sub quacunque occasione perierint
Abbreviated transcription (Latin):
centenis qͥnqͣ genis flagellis u̾berent᷑. & abeis
res om̃s integro instatu reddant᷑. ccc lxui.
Quic̃q litẽ habens siue possessor. siue pecitor
fuerit ł ininitio litis ł decursis tẽporũ curri¬
culis siuic cũ negotiũ ꝑ oratur. siue cũ iam
ceꝑit ꝓmi sententia si uidiciũ elegerit
sacroscẽ legis antistitis : ilico sine aliqua
dubitatione. & sialia pars refragat᷑ adep̃oꝵ
Multa enĩ quȩ inuiditio captiorse p̃scrip¬
tionis uincula ꝓmi ñ patiuntur: in uesti.¬

Expanded text:
centenis quinquagenis flagellis verberentur, et ab eis centenis quinquagenis flagellis verberentur, et ab eis res omnes integro in statu reddantur. CAP.quicunque litem habens, sive possessor sive  petitor fuerit, vel in initio litis vel decursis temporum curriculis, sive cum negocium perhoratur, sive cum iam ceperit promi sententia, si iudicium elegerit sacrosanctę legis antistitis, ilico sine aliqua dubitatione, etiamsi alia pars refragatur, ad epiMulta enim, quę in iudicio captiosę prescriptionis vincula promi non patiuntur, investi
Abbreviated transcription (Latin):
retulerit: ꝑ epõs iudices causa finiat᷑ siue qͦseis
pͥmates dedint siue qͦs ipsi uicinos ex consensu de¬
letur. Quic̃q. uiolent̃ exptilerit possidentẽ
priꝰq ꝓipso uidicis sententia ꝓcedat ÷ si causã
meliorẽ habuerit. ipsam causã de qͣ agit᷑ ꝑdat.
Ille uͦ quiuolentiã ꝑtulit uniu̾sa instatu qͦ fue¬
rant recipiat : & quȩ possedit securꝰ teneat.
Siuͦ illuo inuadit qd ꝑ uidiciũ obtinere potuit¬
&̾ causam amittat. & aliuo tantũ qͣntũ inuasit
reddat expulso. ¶Si ad diripiendũ qͥsq aliosi¬
uitasse repꝑiatur. cccliii. Diqͥs ad diripien.¬
dum alios inuitauerit. ut cuiꝰ c̃q re euertat
aut pecora. ł animalia quȩcũq diripiat illi
cuiꝰ res direpta ẽ. inseptuplũ quȩ sublata st̃
res tituat. Siuͦ quicũ ipso fuerint in genui st̃:
qͥ nos solidos componere c̃pellant᷑. Aut si ñ
habuerint unde c̃ponant. cl. flagella suscipi¬
ant. Si uͦ serui ħ sine dñi uoluntate cõmiserint:

Expanded text:
retulerit per episcopos judices causa finiatur, sive eis primates dederint, sive quos ipsos vicinos ex consensu de. Quicunque violenter expulerit possidentem priusquam pro ipso judicis sententia procedat, si causam meliorem habuerit, ipsam causam de qua agitur perdat. Ille vero qui violentiam pertulit, universa in statu quo fuerant recipiat, et quae possedit securus teneat. Si vero illud invadit quod per judicium obtinere potuit, et causam amittat, et aliud tantum quantum invasit reddat expulso. nvitasse reperiatur, cap. 353. Si quis ad diripiendum alios invitaverit, ut cujuscunque rem evertat, aut pecora vel animalia quaecunque diripiat, illi cujus res direpta est in septuplum quae sublata sunt restituat; si vero qui cum ipso fuerint, ingenui sint, quinos solidos componere compellantur. Aut, si non habuerint unde componant, 150 flagella suscipiant. Si vero servi hoc sine domini voluntate commiserint,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi nati s̃ ñ imꝓbabilit̃ dr̃. Illa quippe diuina
sententia. reddã peccata patrum insiliis. tenet
eos utiq anteꝗͣ ꝑregenerationẽ ad testamentũ
nouũ incipiant ꝑtinere. Qđ testam̃tũ ꝓpħabat᷑
cũ diceret᷑ ꝑ hnez ec hielẽ ñ accepturos filios
peccata patrum suoꝵ ⁊ nec ult̾̃ĩus futurã
inisrł parabolã illã. Patres manducauer̃
uuam acerbã. & dentes filiorũ obstupescunt.
Idõ enim qͥsq renascitur ut saluetur. in eo
qͥcqd peccati ẽ. cũ quo nascitur. Nã peccata
quȩ male agendo pꝰea cõmittunt᷑. possunt
uiciosa ẽi gn̾atio. usq ad eo ctiã ut delegitimo
matrimonio ꝓcreatus dicat. Ininigͥtatibus
conceptꝰ sũ.⁊ in peccatis mat̃ mea meinutt̃o aluit
lleq hic dix̃ mniniquitate ł peccato cũ & ħrecte

Expanded text:
i sunt, non improbabiiiter dicitur. Illa quippe diuina sententia "Reddam peccata patrum in filios" tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere. Quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem, non accepturos filios peccata patrum suorum , nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt unam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur: nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt vitiosa est generatio; usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat: In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit Neque hic dixit, in iniquitat
Abbreviated transcription (Latin):
¶De his qͥcũ furib conscii suerint. Cap̃.clx.
Non solũ ille qui furtũ fecerit. s &̾ &e quic̃q
c̃ sciꝰ fuent. ł furto ab lata sciens susceꝑit. an
numero furantiũ habeatur. ⁊ simili uindicte
locũ aliũ sibi heredẽ facere uoluerit. ccxui.¬
Qui filios ñ habuerit.⁊ aliũ quelibethe¬
redẽ s̃ facere uoluerit: corã rege ł corã comi¬
te ⁊ scabinis ł missis dñicis qͥ ab eo adiusti.¬
tias faciendas in ꝓuintia fuerint ordinati

Expanded text:
De his qui furibus conscii fuerint. cap. 160. Non solum ille qui furtum fecerit. sed etiam et quicunque conscius fuerit, vel furto ablata sciens susceperit, in numero furantium habeatur, et simili vindictae loco alium sibi heredem facere voluerit. Qui filios non habuerit et alium quemlibet heredem sibi facere voluerit, coram rege vel coram comite et scabinis vel missis dominicis, qui ab eo ad iustitias faciendas in provincia fuerint ordinati,
Abbreviated transcription (Latin):
illud in abrabȩ carne decimabatur q ouralit᷑
ñ illud unde curabat᷑. Eadẽ nãq caro ñ abrabie
stantũ s ipsiꝰ pͥmi t̃reniq hoĩs simul habebat
& uuluꝰ p̃uaricatioĩs & medicam̃tũ uulneris
Uulnꝰ p̃uaricationis in lege m̃brorũ repugna¬
te legi m̃tis quȩ ꝑ omnẽ inde ꝓpagatã carnẽ
seminali ratione qͣsi tͣnscribitur: medicam̃tũ
aut̃ uulneris in eo qđ inde sine oꝑe c̃cupiscem¬

Expanded text:
illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabillud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sit insemine & iusibuilis corpulentia ⁊ in us¬
bił ratio. utrũq euourrit ex abraham ł etuĩ
exipso adã usq ad corpꝰ mariȩ: q & ipsũeo mͦ
subam decarne uirginis sũpsit. Ratio uͦ coneq¬
tionis eius ñ a semine uirili. s alonge aster
ac desuꝑuenit Pinde scđm hoc qđ dematre
accepit: &̃ delumbis abrahȩ fuit. Ille ẽ gͦ deci¬
matus in abraham: qui licet. scđ̾m carnẽ tanta
sic tñ fuit inlimibis eiꝰ. quẽ admodũ insui patris¬
cẽ ipse abraham id ÷ qͥ ÷ sic natꝰ depatre abrahã.i.
quẽadmodũ de suo patre natꝰ ẽ. abrahã ꝑ legẽ
scilic im̃bris repugnantẽ legi m̃tis ⁊ muisibilẽ
concupiscentiã ꝗnis eã casta & bona tara nuptiarũ
ñ sinant ualere nͥ quantũ ex ea poss̃ generi
substituendo ꝓspicere. Non aut̃ & ille ibi de¬
cnnatꝰ ẽ: cuiꝰ taro inde ñ feruorẽ uulneris
s mat̾iã medicammis traxit. Nã cum ipsa
decimatio ad p̃sigurandã medicmã ꝑtinuertt

Expanded text:
enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo substantiam de carne uirginis sumsit, ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc quod de matre accepit etiam in lumbis Abrahae fuit. ille est ergo decimatus in Abraham qui, licet secundum car-nem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadmodum in sui patris ipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicere qd iuste ei ñiudicetur : tc̃ ĩp̃sentiã nr̃am
nire. ꝓ alt̾̃ius iustitia dilatanda. Ne aliqͥs de
Ut nillus comparet caballũ bouẽ. aut ium̃tũ
ł aliud ammal. nͥ illũ hominẽ cognoscat qͥ eum
uendidit. & de quo ẽ. & ubi manẽt &qͥs ẽ eiꝰ senior.

Expanded text:
icetur, tunc in praesentiam nostram nire pro alterius justitia dilatanda. CAP. 308. - NUt nullus comparet caballum, bovem, aut jumentum, vel aliud animal, nisi illum hominem cognoscat qui eum vendidit, et de quo est, et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
modũ ẽ. uiuit & sapit. Est qͦq ⁊ alia trinitatis
similitudo iea ꝗͦ adimaginẽ sui conditoris ꝓfectȩ
quis ẽ ⁊ sumine trinitatis que ẽ. in patre ⁊ filio ae sp̃u
scs condita ẽ. Et licet uniꝰ sit illa naturȩ. tres tñ in
se dignitates ht̃ id÷ intellectũ uoluntatẽ memoriã.

Expanded text:
modum est, vivit et sapit. Est quoque et alia trinitas in ea, qua ad imaginem sui conditoris perfectae quidem et summae Trinitatis, quae ex Patre et Filio et Spiritu sancto condita est: et licet unius illa naturae, tres tamen in se dignitates habet, id est, intellectum, voluntatem, et memoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ causis ecołiasticis impetrar̃. sub pena sacri¬
legii uigi solidata et̾nitate seruent᷑. Ulenci
&̃ ñ scłarib iudicib s ep̃ali audientiȩ reser¬
uentur. Eas enĩ ñ ÷ ut duim muneris mini-¬
stri:. tẽp̾ali potestati subdant᷑. ¶ De his qui
Capitł.cxui. Si eccłe uenerabił pͥuilegia¬
cuiꝰ ꝗ fuerint tementate uiolata. uł dissi¬
mulatione neglecta c̃ missũ ħ intriplo iuxta
legũ sanccionẽ eccłie cui factũ ÷ c̃ponatur
rit inuenta: statĩ sociossuos nommare
cogat᷑. Qđ si nominare noluerit: teneatur

Expanded text:
pro causis ecclesiasticis impetrarunt, sub poena sacripro causis ecclesiasticis impetrarunt, sub poena sacrilegii jugi solidata aeternitate serventur. Cleri saecularibus judicibus, sed episcopali audientiae reserventur; fas enim non est ut divini muneris ministri temporali potestati subdantur. CAP. 298. - cap. 116. Si ecclesiae venerabicuiusquam fuerint temeritate uiolata uel assimulatione neglecta, commissum hoc in triplo iuxta legum sanctionem ecclesie cui factum est componatur rit inventa, statim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur
Abbreviated transcription (Latin):
reddet capitalẽ & qͥntã partẽ desuꝑei inquẽ
peccauit.s Capł. lxxuiiii.De his qͥ fideliũ
oblationes aufer̃ ł uastant. aut sine ꝓpͥiepĩ
iussione dant ł accipiunt. Qui fidelium
oblationes abecclus ł auire sac̃dotũ aufer̃
fraudatores existunt. Quia eccłȩ aliqͥd fraudari.
ł auferri : sacrilegiũ eẽ. amaiorib apꝓbatur.
Nullis uita p̃sulũ turbetur excessib qr ualde
idignũ ẽ. ut qͥ throni dĩ uocant᷑ aliqͣ motione
turbentur. aut inq tractent᷑. Unde ẽ. illuo
Qui uos tangit: quasi pupillã ocłi mei. Et
depiisillis istis: meliꝰ: illi ut suspendat᷑ mola
asinana incollo eiꝰ. ⁊ demergatur in ꝓsundũ
maris. PDe his qͤ a singuł pͥncipib ecłiis st̃
concessa. ⁊ q̃ singuli antistites ĩpetrauer̃. qđ
sacrilegiũ sit. hec auferentib declericis ut ñ
accusant᷑ a diudices scłares d ad ep̃osꝓpͥos.
scãs ȩccłias s̃ constituta. ł singuli qͥq antistites

Expanded text:
et quintam partem desuper ei in quem peccavit. CAP. 295. - De his qui fidelium oblationes auferunt, vel vastant, aut sine proprii episcopi jussione dant vel accipiunt, cap. 84. Qui fidelium oblationes ab ecclesiis vel a jure sacerdotum auferunt,  ecclesiae Dei fraudatores existunt. Quia ecclesiae aliquid fraudari, vel auferri, sacrilegium esse a majoribus approbatur.Nullis vita praesulum turbetur excessibus, quia valde indignum est ut qui throni Dei vocantur, aliqua motione turbentur, aut inique tractentur. Unde est illud: Qui vos tangit, quasi pupillam oculi mei tande pusillis istis, melius est illi ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum . De his quae a singulis principibus ecclesiis sunt concessa et quae singuli antistites impetraverunt, quod sacrilegium sit haec auferentibus. Et de clericis, ut non accusentur ad iudices seculares, sed ad episcopos sanctas ecclesias sunt constituta, vel singuli quique antistites
Abbreviated transcription (Latin):
nest reꝓmissũ. Illud ÷ enĩ uentatis auctoritate
famnatu illua incorraptũ: q asacro scõ homine
consieritia m̃tis illibate ꝓtulerit. ħnosedicto
alubriali quoo censumꝰ. hoc ꝑpetua lege firmamꝰ
n sint legomi heredes: s infamia sint notate
sic̃ ⁊emptio. Commutatio siñ fuerit ꝑium ⁊ metũ
extorta: talẽ qualẽ ⁊ emptio habeat firmitatem.

Expanded text:
ate firmatum, illud incorruptum, quod a sacrosancto homine conscientia mentis illibatae protulerit. Hoc nos edicto salubri aliquando censuimus, hoc perpetua lege firmamus, non sint legitimi haeredes, sed infamia sint notatae ne. XVI. Commutatio, si non fuerit per vim vel metum extorta, talem qualem et emptio habeat firmitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
contra hȩc canonum instituta ordinan¬
tur. Exconcilio tauritano titulo .ii.
ubi dicit. Gestorũ quoq serie conscri¬
bi placuit. ad ꝑpetẽ disciplinã quȩ
circa octauium. ursionẽ. remigium
Qui in usurpationẽ quandã de ordi¬
natione sacerdotũ ad iniuidiã uoca-¬
bantur. Qđ ita his uidetur indultũ.
ut de cȩc̃o hac auctoritate commonitr.
nichił usurpare conentur. Si quidẽ se
abhac causa tali excusatione defen¬
derint : qua dicerent prius se noneẽ
conuentos.  inde iudicauit sy nodus
sca ut siquis ex hoc fecerit contra
instituta maioꝵ: sciat is qͥ ordinatus
fuerit sacerdotis se honore pͥuandum.
& ille qui ordiauerit auctoritatem se

Expanded text:
contra haec canonum instituta ordinancontra haec canonum instituta ordinantur, ex concilio Tauritano titulo secundo, ubi dicit: Gestorum quoque seriem serie conscribi placuit ad perpetem disciplinam, quae circa Octavium, Ursionem, Remigium,qui in usurpationem quamdam de ordinatione sacerdotum ad invidiam vocabantur, quod ita his videtur indultum ut de caetero hac auctoritate commoniti nihil usurpare conentur. Siquidem se ab hac causa tali excusatione defenderint, qua dicerent prius se non esse conventos. Proinde judicavit synodus sancta, ut si quis ex hoc fecerit contra instituta majorum, sciat is qui ordinatus fuerit sacerdotis se honore privandum, et ille qui ordinaverit auctoritatem se