comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gloriauite. Cibus potusq il¬
le. de quo alias dicitur: Bea¬
ti qui esuriunt ⁊ siciunt iui¬
sticiam: qm̃ ipsi saturabũt᷑
fruendo scilicet olim desidera¬
to ⁊ amato gaudio ueri ⁊ in¬
cõcussi bomi.
t sedeatis super thronoᷤ.
iudicantes duodecim
trib israel. Hec est illa quam
psalmus canit. immutatio
dextere excelsi. ut qui nũc hu¬
miles gaudent ministrare¬
sublimes uide perpetue dapib
alantur. Qui hic intemptati¬
onib iniuste iudicanti cum
domino ꝑmanẽt. illic cum eo
suꝑ temptatores suos iusti iu¬
dices ueniant. Et quanto huic
mundo magna humilitate
despecti sunt. tanto tũc accep¬
tis sedib maiore culmine
potestatis extrescant.
it autem dominꝰ. Symõ.
symon ecce sathanas ex¬
petuut uos: ut cribraret situt
tuticũ. Ego autem rogam ꝑ
de ut nõ deficiat fides tua.
Ne gloriarentur undecim a¬
pli suis uenuib tribuerent.
qd̃ soli pene inter tot milia
uideoꝵ dicarentur intemp¬
tationib permansisse cum

Expanded text:
gloria vitae. Cibus potusque ilgloria vitae. Cibus potusque ille de quo alias dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam , quoniam ipsi saturabuntur. Fruendo, scilicet, olim desiderato et amato gaudio veri et inconcussi boni. Et sedeatis super thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Haec est illa quam psalmus canit immutatio dextrae Excelsi , ut qui nunc humiles gaudent ministraresublimes vitae perpetuae dapibus alantur; qui hic in tentationibus injuste judicati cum Domino permanent, illic cum eo super tentatores suos justi judices veniant, et quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excrescant. Ait autem Dominus: Simon, Simon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua. Ne gloriarentur undecim apostoli, suisve viribus tribuerent quod soli pene inter tot millia Judaeorum dicerentur in tentationibus permansisse cum
Abbreviated transcription (Latin):
enu prorsus animi bona sunt
corruunt. Sicut ergo pater dis¬
posuit filio regnum. quem fc̃m
obelientem usq mortem mor¬
tem autem crucis exaltauit ⁊
donaint illi nomen quod ẽ suꝑ
om̃e nomen. sic ⁊ filus idem ꝑ¬
manentes secum in temptati¬
onib eternũ ducet ad regnum.
Si eiũ conplantati fr̃ĩ sumus¬
similitudimi mortis eius: sirit
⁊ resurrectionis erumus. Acuiꝰ
sublimitate promissi: iudas
infelix excipitur. Nam ⁊ ante¬
qͣm hec dominꝰ diceret. exisse
credendus est. qui nõ modo per¬
manere cum illo intemptati¬
onib spreuit. uerum ipsos tẽp¬
tationum eius inuit aucco¬
res. Excipuntur ⁊ illi qͥ au¬
ditis incomprehensibilis sa¬
cramenti uerbis abierunt
retro: etiam nõ cura illo am¬
bulabant. Nõ enim recedẽtes
adomino: nisi quotquot pe¬
nitendo redierunt potuere
saluari. Ut edatis ⁊ bibatis
suꝑ mensam meam in regno¬
meo. Mensa hec ꝓposita õib
scĩs ad fruendum. celestis est

Expanded text:
enim prorsus animi bona simul enim prorsus animi bona simul corruunt. Sicut ergo Pater disposuit filio regnum, quem factum obedientem usque ad mortem, mortem autem crucis, exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen , sic et filius idem permanentes secum in tentationibus aeternum ducet ad regnum. Si enim complantati facti sumussimilitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . A cujus sublimitate promissi Judas infelix excipitur. Nam et antequam haec Dominus diceret, exisse credendus est. Qui non modo permanere cum illo in tentationibus sprevit, verum ipsos tentationum ejus juvit auctores. Excipiuntur et illi qui, auditis incomprehensibilis sacramenti verbis, abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant. Non enim recedentes a Domino, nisi quotquot poenitendo redierunt, potuere salvari. Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno. Mensa haec proposita omnibus sanctis ad fruendum, coelestis est
Abbreviated transcription (Latin):
bo ministrandi possint omĩa
que deus in carne gessit intel¬
ligi. Nam ⁊ ip̃m sui sangiũs
sacramentũ. in ministrandũ
nobis se effundere significat
cum dicit. Sicut filius homĩs
nõ uenit ministrari s misere:
⁊ dare animam suam redempti¬
onem pro multis. Et hoc quoq
maiorib eccl̃ie pretipuũ mĩstnͣ¬
digenus imitandũ ostendens.
ut nõ solum misccł̃is elemosine
doctrine salutans sp̃alis exera¬
pli ministeria fr̃b impendamꝰ:¬
mecur intemptationib meis.
⁊ ego dispono uobis sicut dispo-¬
suit michi pater meus regnũ.
Non inchoatio pacientie. s ꝑsene¬
rantia celestis regni gloria do¬
natur. quia nimirũ ꝑseuerã¬
tia. que alio nom̃e constantia
uocatur. Robur quoddam ⁊ for¬
trtudo mentis cunctai¬
q itaut dixerim est columpna
nntutũ: que cum bene recta ⁊
firma consistit. nichil est certiꝰ
nichil tutiꝰ bonis morib. Quod
si aliquo deiciatur inpulsatur¬
bine. nõ sola labitur. Omnia

Expanded text:
bo ministrandi possint omnia bo ministrandi possint omnia quae Deus in carne gessit intelligi. Nam et ipsum sui sanguinis sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptiomajoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis eleemosynae, doctrinae salutaris, spiritalis exempli ministeria fratribus impendammecum in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum. Non inchoatio patientiae, sed perseverantia coelestis regni gloria donatur. Quia nimirum perseverantia quae alio nomine constantia vocatur, robur quoddam et fortitudo mentis, cunctarumque ut ita dixerim est columna virtutum. Quae cum bene recta et firma consistit, nihil est certius, nihil tutius bonis moribus. Quod si aliquo dejiciatur impulsa turbine, non sola labitur; omnia
Abbreviated transcription (Latin):
parabolam dominꝰ qua sẽꝑ
eare ⁊ nõ deficere docebat. ita
conclusit. ut diceret ueniente
iudice difficile fidem in terra
reperiendam. ne quis sibi forte
de suꝑuacua fidei cognitione
uel etiam confessione blandi¬
cetur mox altera iuncta pa¬
rabola diligentius ostencdit
a deo fidei nõ uerba examinã¬
da. s opera. Inter que nimirũ
opera: maxime regnat hu¬
militas. Unde ⁊ supra cum
fidem grano synapis muni¬
to quidem s ex contritione
flagrari compararet. quasi
exponenda subiunxit. Cum
fecertis omnia que precep¬
⁊a sunt uobis: dicite serui
nutiles sumus. Cui contra
supbi eum neqͣqͣm omnia
s modicum quid eorũ pre-
lum mox de sua iusticia pre¬
sumurit. s ⁊ infirmos quoᷤ¬
h despitiunt. atq ideo qua¬
lifite uacui cumoraiu̾nt
nõ exaudiuntur.
uo homĩes ascenderũt
intemplum ut orarẽt.
inꝰ phariseus ⁊ alterpubli¬
anus. Publicanus humilit̾

Expanded text:
 qua semper orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite, Servi inutiles sumus . Cui contra superbi cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae lum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum ut orarent: unus Pharisaeus, et alter publicanus
Abbreviated transcription (Latin):
tium. ⁊ fide credentiũ ꝑopłoꝵ.
Quia uero typice uir iste pec¬
catis languidum genus de¬
signat humariũ. recte nõ so¬
lum leprosus. s ⁊ plenus lepͣ
describitur. Om̃s enim peccane¬
runt ⁊ egent gloria dei: illa
scilicet ut extenta manu sal¬
uatoris. hoc est incarnato dei
uerbo. humanamq contin¬
gente naturam ab erroris priᷤ¬
ci uarietate mundentir: poᷤ¬
suntq cum apłis audire. iã
uos mundi estis propt̾ ser¬
monem quem locutus fum
uobis. Et qui cluitiꝰ abhonu
nabiles apopulo dei erant
sastris secreti iam aliqͣndo tẽ¬
plo reddidi. ⁊ sacerdoti que¬
ant offerri. illi utiq cui dicit᷑
tu es sacerdos in eternum:
audientes ab apło. templũ
enim dei scm̃ est. quod estis uoᷤ:
offerantq pro emundatione
sua sicut precepit moyses. id
est exhibeant corpora sua host¬
am uiuentem. scãm deo placẽtẽ.¬

Expanded text:
tium, et fidetium, et fideQuia vero typice vir iste, peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, sed et plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. Illa scilicet, ut extenta manu salvatoris, hoc est, incarnato Dei verbo humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis propter sermonem, quem locutus sum vobis , et qunabiles a populo Dei erant castris secreti, jam aliquando templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utique, cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; offerantque pro emundatione sua, sicut praecepit Moyses, id est, exhibeant corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placente
Abbreviated transcription (Latin):
pecunie. s etiam gr̃e: S uade
ostende te sacerdoti. ⁊offer pro
emundatic̃e tua sicut precepit
dere te sacerdoti ibetur: ut in¬
telligeret sacerdos illum nõ le¬
gis ordine. s gr̃a dei supra legẽ
c̃ẽ curatum. Offerre autem sacͥ¬
fitiuim iubetur: ut ostenderet do¬
minꝰ quia legem nõ solueret. s
adimpleret: qui sccł̃m legem gͣ¬
diens. supͣ legem sanaret eos. qͦs
remedia legis nõ sanauerant. Et
bene ad didit in testimoniũ illis.
hoc est si deo credant. si impieta¬
tis lepra discedat. Quod si quẽ
mouet. quomo do deus moysai¬
cum uideatur approbare sacui¬
fitium cum id nõ receꝑit eccl̃ia.
meminerit nõdum accepisse
sacrifitium sc̃m scõꝵ quod cor¬
pus est eius. Nondum enĩob¬
tulerat in passione holocan¬
stum suum. Non autem opor¬
tebat auferri significantia sa¬
crifitia priusquam illud qd̾
significabatur ꝯfirmatumẽẽt
ꝯtestatione apłorum predicã¬

Expanded text:
pecuniae, sed etiam gratiae. Et vade, pecuniae, sed etiam gratiae. Et vade, ostende te sacerdoti, et offer pro emundatione tua, sicut praecepdere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret sacerdos cum non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Offerre autem sacrificium, ut ostenderet Dominus, quod legem non solveret, sed adimpleret, qui secundum legem gradiens supra legem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et bene addidit: In testimonium illis, hoc est, si Deo credant, si impietatis lepra discedat. Quod si quem movet quomodo Dominus Mosaicum videatur approbare sacrificium, cum id non receperit Ecclesia, memineat nondum coepisse sacrificium sanctum sanctorum, quod corpus ejus est. Nondum enim obtulerat in passione holocaustum suum. Non autem oportebat auferri significantia sacrificia, priusquam illud quod significabatur confirmatum esset contestatione apostolorum praedican
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo uoluntas eius potessaᷤ
est: qui uniꝰ uoluntatis asser̃t̃.¬
Itaq quasi habens potestatem
sanandi. ⁊ iubendi auctoritatẽ.
dicit propter fotinũ: imperat
propter arrium. tangit propter
manicheum Et lex quidem tan¬
gileprosos prohibet. s qui do¬
minꝰ legis est nõ obsequiturꝰ
legi. s legem facit. Nomideo ergo
tetigit. quia sine tactu mũda¬
ri nõ poterat. s nt probaret qꝑ
subiectu nõ erat legi. Nec cõ¬
tagium timebat ut homines: s
quia ꝯtaminari nõ poterat qui
alios liberabat. Lepra tactu
dm̃i fugatur. que solebat con¬
taminare tangentem. simulq
illud mirabile quod eo sanant
generȩ quo fuerat obsecratus.
si uis potes me mundare.Uolo
inquit mundare. Habes uolun¬
tatem: habes etiam potestatem.
Et ipse precepit illr. ut nemini
diceret. Quare precipitur nem̃ĩ
dicere. nisi ut doceret nõ nulgã¬
da nr̃a benefitia s p̾menda. ut
nõ solum amercede abstineamꝰ

Expanded text:
si ergo uoluntas eius potestas si ergo uoluntas eius potestas est, qui unius uoluntatis trItaque quasi habens potestatem sanandi, et jubendi auctoritatem, dicit, propter Photinum; imperat, propter Arium; tangit, propter Manichaeum. Et lex quidem tangi leprosos prohibet, sed qui Dominus legis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ergo ideo tetigit, quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret quia subjectus non erat legi, nec contagium timebat ut homines, sed ut quia contaminari non poterat qui alios liberabat, lepra tactu Domini fugaretur, quae solebat contaminare tangentem. Simulque illud mirabile, quod eo sanavit genere quo fuerat obsecratus: Si vis, potes me mundare. Volo, inquit, mundare. Habes voluntatem, habes etiam pietatis effectum. Et ipse praecepit illi ut nemini diceret. Quare praecipitur nemini dicere, nisi ut doceret non vulganda nostra beneficia, sed premenda? ut non solum a mercede abstineamus
Abbreviated transcription (Latin):
domini potestate presumens:
nõ ex lege s supra legem ẽe
grãm iudicabat. que lepro¬
si maculam possit abluere.
Uerum ut in domino potesta¬
lis anctoritas: ita in illo fidei
onstantia declaratur. Ille in
faciem procidit qd̃ humili¬
iats est ⁊ pudoris ut unus¬
quisq de sue uite maculis
erubescat. S ꝯfessiõẽm uere¬
cundia nõ preces sit: osten¬
dit uulnus remedium postula¬
uit: ⁊ ipsa religionis ⁊ fidei ple¬
na ꝯfessio est. Si uis
inquit: potes me mũ dare.
In uoluntate domini: tribuit
potestatem. De uoluntate autẽ
domini nõ quasi pietatis in¬
credulus dubitauit. s quasi
colluuonis sue conscius non
presumpsit. Et extendens ma¬
num tetigit illura dicens. Uo¬
lo. Mundare. Et ꝯfestimn lepra
discessit ab illo. Nichil mediũ
est inter opus dei atq preceptũ.
quia in precepto estopus.D¬
q dixit: ⁊ facta sunt. Uides igi¬
tur quod dubitari nõ potest:
quia uoluntas dei potestas ẽ.

Expanded text:
Domini potestate praesumens, Domini potestate praesumens, non ex lege, sed supra legem esse gratiam judicabat, quae leprosi maculam possit abluere. Verum ut in Domino potestatis auctoritas, ita in illo fidei constantia declaratur. Ille in faciem procidit, quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae vitae maculis erubescat. Sed confessionem verecundia non repressit, ostendit vulnus, remedium postulavit. Et ipsa religionis et fidei plena confessio est. Si vis inquit, potes me mundare. In voluntate Domini tribuit potestatem. De voluntate autem Domini non quasi pietatis incredulus dubitavit, sed quasi colluvionis suae conscius non praesumpsit. Et extendens manum, tetigit illum dicens: Volo, mundare. Et confestim lepra discessit ab illo. Nihil medium est inter opus Dei atque praeceptum, quia in praecepto est opus. Denique dixit, et facta sunt. Vides igitur quod dubitari non poquia uoluntas dei potestas est.
Abbreviated transcription (Latin):
eos ñc adomino uocatos. sed
tamen petro fuisse predictũ.
qd̾ hom̃es eẽt capturus insi¬
nuat. Quod nõ ita dc̃m est
quasi iampisces numꝙͣ eẽt
capturꝰ. Nam ⁊ post resurre¬
cticẽm domini: legimꝰ eos ẽe
piscatos Unde datur intelli¬
gi eos ad capturam pisciũ
ex more remeasse. ut postea fie¬
ret qd̃ macheus ⁊ mareus nar¬
rant: quando eos bonos noca¬
nit. Tunc enum nõ subiestis
ad terram nauib. tamqsͣm
aira redeundi. s ita eum se¬
cuti sunt tamqͣm uocantem
ac iubentem ut sequerent᷑ . xui.
t ft̃m est tum eẽt ĩuna
cuutatum: ⁊ ecce iur
plenus lepra Et uidensih̾m
⁊ protidens in faciem rogauit
eum dicens. Domine si ius:
potes me mundare. Beneuir
leprosus mundatur certus
nõ exprimitur locus. ut ostẽ¬
datur in unum ppłm speciat
alicuiꝰ ciuitaris. sed omĩum
ppulos fuisse sanatos Et qr
dominꝰ ait. nõ uem soluere le¬
gem s adimplere. ille qui ex¬
cludebatur a lege purgari se

Expanded text:
nunc a Domino vocatos, sed nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines esset capturus, insinuat. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam et post resurrectionem Domini legimus eos esse piscatos. Unde datur intelligi eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod Matthaeus et Marcus narrant, quando eos binos vocavit. Tunc enim non subductis ad terram navibus tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tanquam vocantem ac jubentem ut sequerentur. Et factum est, cum esset in una civitatum, et ecce vir plenus lepra. Et videns Jesum, et procidens in faciem, rogavit eum dicens, Domine, si vis, potes me mundare. Bene ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus, ut ostendatur non unum populum specialis alicujus civitatis, sed omnium populos fuisse sanatos. Et quia Dominus ait: Non veni solvere legem, sed adimplere , ille qui excludebatur a lege, purgari se
Abbreviated transcription (Latin):
Noli timere. Confortat
dominꝰ timorem carnaliũ. ani¬
mos q fragilium ꝯsolando eri-¬
git. ne quis uel de sue ꝯsciẽtia
culpe tremens. uel de alioꝵ in¬
nocentia stupens. sc̃itatis iter
formidet aggredi. Quod aut̾
sequitur. ex hoc iam homines
eris capiens ad ip̃m petrum
specialit̾ ꝑtinet. Exponit enĩ
commnꝰ ei. quid hec captura
piscium significet. qd̃ iudeli¬
cet ipse sicut nunc ꝑ recia piᷤ¬
ces. sic aliqͣndo ꝑuerba sic cap¬
turus homines. totusq frĩ
huiꝰ ordo quid inecclia cuius
ipse typum tenet cotidie ge¬
ratur ostendat. Quod uero
subiungit᷑. ⁊ subductis ad t̾¬
ram nauib: relictis omnib
secuti sunt eum. potest signĩ¬
ficare finem temporis. quo
heserint penitus recessuri sũt.
Sciendum est autem. hanc
eamdem nõ ẽẽlectioẽm: quia
matheus ⁊ marcus binos de
nauicut piscatores primo pe¬
trum ⁊ andream. deinde
filios zebedei a domino narrã
ẽe uocatos. Non enim lucas

Expanded text:
Noli timere. Confortat Noli timere. Confortat Dominus timorem carnalium, animosque fragilium consolando erigit, ne quis vel de suae conscientia culpae tremens, vel de aliorum innocentia stupens, sanctitatis iter formidet aggredi. Quod autem sequitur: Ex hoc jam homines eris capiens. Ad ipsum Petrum specialiter pertinet. Exponit enim ei Dominus quid haec captura piscium significet, quod videlicet ipse sicut nunc per retia pisces, sic aliquando per verba sit capturus homines: totusque facti hujus ordo quid in Ecclesia, cujus ipse typum tenet, quotidie geratur ostendat. Quod vero subjungitur, Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus, secuti sunt eum. Potest significare finem temporis quo haeserint, penitus recessuri sunt. Sciendum est autem hanc eamdem non esse lectionem, qua Matthaeus et Marcus binos de naviculis piscatores, primo Petrum et Andream, deinde filios Zebedaei a Domino narrant esse vocatos . Non enim eos Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
morum prauitate relabi: qua
situs. hoc loco demonstrat. Un¬
de sequitur.
Uod cum uideret symõ¬
petrus: procidit ad ge¬
nua ih̃u dicens. Exi
ãme: quia lymo pecc̃or sũ dlñe.
Quia carnales quiq inecclia
regien sp̃ualium. in quib
maxime xp̃i ꝑsona eminet:
a se quodammodo repellunt.
Non enim hoc uocelingue di¬
cunt boruis munistris dei. ut
eos a se repellant. s uoce moꝵ
actuum suoꝵ suadent a se rece¬
di. ne ꝑ bonos regantur. ⁊ eo
uehementius quo deferunt eiˢ
honorem: ⁊ tamen fcĩs suis a
se recedere ãmouent.ut honori¬
ficentiam eorum significauit
petrus cadens ad pedes dñi mo¬
res autem meo qd̃ ait. Exi a
sum. Quod tamen quia non
fecit dominꝰ. nõ enim recessit
ab eis: s eos subductis nanib
ad litus ꝑduxit: significat in
bonis ⁊ sp̃ualib uiris nõ ẽẽ o¬
portere hanc uoluntatẽ: ut pec¬
catis turbaꝵ ꝯmoti. quo qͣsi
securiꝰ. tranquillius q uiuãt.
munꝰ eccl̃iasticum desiderant.

Expanded text:
morum pravitate relabi, qualmorum pravitate relabi, qualsitus, hoc loco demonstrat, unde sequitur. uod cum videret SimoPetrus, procidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Quia carnales quique in Ecclesia regimen spiritalium, in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt. Non enim hoc voce linguae dicunt bonis ministris Dei, ut eos a se repellant, sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne per bonos regantur, et eo vehementius quo deferunt eis honorem, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini, mores autem in eo quod ait: Exi a sum. Quod tamen quia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus perduxit, significat in bonis et spiritalibus viris non esse oportere hanc voluntatem. ut peccatis turbarum commoti, quod quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant.
Abbreviated transcription (Latin):
int quot ad fidem uitamꝙ
predestinatos nonit eternam.
quasi alie naus receptacu¬
la piscib querens suis. corda
quoq gentiũ fidei gr̃a replet.
Et bene rupto rete socia naius
aduocatur. q̃m ante iudas pro¬
ditor ante symon maguᷤ pisces
nequissum capti st̃ añ: ananiaᷤ
⁊ saphira fidei rete subdolo tẽp¬
tabant. ingredi ante ut iohes
testatur multi discipłoꝵ eius
abierunt retro. ⁊ iam nõ cumil¬
lo ambulabant: ac deinde barna¬
bas ⁊ paulus ad gentium sunt
apłatum segregati. Et uenerũt
⁊ impleuerunt ambas nauicu¬
las: ita ut mergerentur. Harx
impleco nauium: usq in fuẽ
seculi crescit. S quod implete
merguntur. hoc est in submer¬
sione premuntur: nõ enim sub¬
mersa s tamen sunt ꝑiclitata
populus exponit dicens. inno¬
uissimis dieb erunt tempora
ꝑiculosa. ⁊ crunt homĩes seip̃oᷤ
amantes ⁊ cetera. Nam mergi
naues est homines in seculo.
ex quo eleuati ꝑ fidem fuerãt

Expanded text:
nit, quot ad fidem vitamque nit, quot ad fidem vitamque praedestinatos novit aeternam, quasi aliae navis receptacula piscibus quaerens suis, corda quoque gentium fidei gratia replet. Et bene rupto rete socia navis advocatur, quoniam ante Judas proditor, ante Simon Magus pisces nequissimi capti sunt, ante Ananias et Saphira fidei rete subdole tentabant ingredi : ante, ut Joannes testatur, multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant : ac deinde Barnabas et Paulus ad gentium sunt apostolatum segregati . Et venerunt, et impleverunt ambas naviculas, ita ut pene mergerentur. Harum impletio navium usque in finem saeculi crescit: sed quod impletae merguntur, hoc est, in subversione premuntur non enim submersae, sed tamen sunt periclitatae, Apostolus exponit, dicens: In novissimis diebus erunt tempora periculosa, et eruamantes, etc. . Nam mergi naves, est homines in saeculum, ex quo elati per fidem fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
edificant eam. Nisi dñs cor
illustranerit auditoꝵ: docll
in noste laborat. Hfisi in uͥ¬
instrumenta disputationũ.
frustra nocis sue predicator
iacdin mittit. quia fides po¬
płorum nõ sapientia uerbi
compositi. s diuine uocatio¬
nis munere prouenit. Et cũ
hoc feciss: ꝯcluserunt pisciũ
multitudinẽ copiosam. Rũ¬
pebatur autem rete eorum.
pre multitudine piscium re¬
te rumpebatur: quia nunc
ad ꝯfessionem fidei etiam cũ
electis reprobi tanti intrant.
qui ip̃am quoq eccl̃iam he¬
resib scindant. Rumpit᷑ aut̃
rete s nõ labitur piscis: quia
suos dominꝰ etiam inter ꝑse¬
quentiũ scandala seruat. Et
annuerunt sociis qui erant
in alia naui: ut uenirent et
adiuuarent eos. Alia naius
ut pre diximus est eccl̃ia
de gentib: que ⁊ ip̃a nõ suf¬
ficiente una nauitula. pisci-¬
b impletur electis. quia no¬
uit dominꝰ qui sũt eius. ⁊ a¬
pud ip̃m certus est suorum
numerus elestoꝵ. Dumq tot
in uidea credituros. nõ inue¬

Expanded text:
nus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat; nisi in veinstrumenta disputationum, frustra vocis suae praedicator jaculum mittit. Quia fides populorum non sapientia verbi compositi, sed divinae vocationis munere provenit. Et cum hoc fecissent, concluserunt piscium multitudinem copiosam. Rumpebatur autem rete eorum. Prae multitudine piscium rete rumpebatur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant, qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. Rumpitur autem rete, sed non labitur piscis, quia suos Dominus etiam inter persequentium scandala servat. Et annuerunt sociis, qui erant in alia navi, ut venirent et adjuvarent eos. Alia navis, ut praediximus, est Ecclesia de gentibus, quae et ipsa, non sufficiente una navicula, piscibus impletur electis: quia novit Dominus qui sunt ejus, et apud ipsum certus est suorum numerus electorum . Dumque tot in Judaea credituros non inve
Abbreviated transcription (Latin):
panes q ꝯsecratos accipiens.
ostendens figurate sacerdota¬
lem cibum adusum transitu¬
rum popłoꝵ. siue qd̃ omnes
uitam sacerdotalem debemuᷤ
imitari. siue quia om̃es filii
ecclie sacerdotes sunt Ungi¬
mur erum in sacerdotiũ sc̃m
offerentes nosmetip̃os deo ho¬
stias spũales. Et dicebat illis
quia dominꝰ est filius hoñs
etiam salbati. Si inquit dd̾
rex sacerdotali cibo pastus ex¬
cusabilis est. ⁊ uixta alteriꝰ
eungelii fidem sacerdotes sab¬
batum ꝑ templi ministeriũ
uiolantes crimine carent. qͣn¬
comagis filius hominis qui
uerus rex ⁊ uerus sacerdos.
⁊ ideo dominꝰ sabbati ẽ enuilsa¬
R sabbato spicaꝵ noxa non
tenetuꝵ :¬

Expanded text:
panesque consecratos accipiens, panesque consecratos accipiens, ostendit figurate sacerdotalem cibum, ad usum transiturum esse populorum. Sive quod omnes vitam sacerdotalem debemus imitari, sive quia omnes filii Ecclesiae sacerdotes sunt. Ungimur enim in sacerdotium sanctum, offerentes nosmetipsos Deo hostias spiritales. Et dicebat illis, quia Dominus est Filius hominis etiam Sabbati. Si, inquit, David rex sacerdotali cibo pastus excusabilis est, et juxta alterius Evangelii fidem sacerdotes Sabbatum per templi ministerium violantes crimine carent, quanto magis Filius hominis, qui verus rex et verus sacerdos, et ideo Dominus est Sabbati, evulsarum Sabbato spicarum noxa non tenetu
Abbreviated transcription (Latin):
nim deo placabilis: hominũ
salus est. Oppoint ergo dñs
phiseis calumpniantib ⁊
dicit. Si et dauid sc̃s est. ⁊ a¬
bimalech pontisex auobis
non reprehenditur. s legis
uterꝙ mandatum probabi¬
li extusatic̃e transgressi sunt.
⁊fames in causa est. cur eam¬
dem famem nõ probatis in
apłis. quam probatis ince¬
teris. qmqͣm ⁊ in hoc multa
distantia sit. Isti spicas in
salbato manu ꝯfricant. isli
panes comedere leuiticos. ⁊
ad salbati sollempnitatem
accedebant. Coquebant᷑ enĩ
panes propositionis ante
salbatum. ⁊ salbato mane
oblati supra sacram mensã
ponebantur bis seni ad alte¬
rutros ꝯuersi. duab pace¬
ris aureis suppositis thure
plenis. que ꝑmanebant
ad aliud salbatum. ⁊ tunc
pro illis alii deportabant᷑
Iui uero a sacrdotib exhibebãt᷑¬
⁊ thure incenso igne sacro. in
quo orania holocausta fieri
solebant. aliud thus suꝑ ali¬
os duodecim panes adiciebat᷑.
qua hora suꝑueniens daiid.

Expanded text:
nim Deo placabilis, hominum nim Deo placabilis, hominum salus est. Opponit ergo Dominus Pharisaeis calumniatoribus, et dicit: Si et David sanctus est, et Abimelech pontifex a vobis non reprehenditur, sed legis uterque mandatum probabili excusatione transgressi sunt, et fames in causa est, cur eamdem famem non probatis in apostolis, quam probatis in caeteris? Quamquam et in hoc multa distantia sit, isti spicas in Sabbato manu confricant, illi panes comedere Leviticos, et ad Sabbati solemnitatem accedebant. Coquebantur enim panes propositionis ante Sabbatum, et Sabbato mane oblati super sacram mensam ponebantur, bis seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis. Quae permanebant ad aliud Sabbatum, et tunc pro illis alii deportabantur, illi vero sacerdotibus exhibebantur. Et thure incenso in igne sacro in quo omnia holocausta fieri solebant, aliud thus super alios duodecim panes adjiciebatur. Qua hora superveniens David,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen quicquid adiscipulis
agitur. ad eum respicit cuius
inagendo magisteriũ secunt᷑.
ꝯfestim ille uixta quod ysaiaᷤᷤ
ait. ⁊ arguet in equitate pro
mansuetis terre. falsos legis
defensores ueris scõrum deuitat
exemplis. Ait enim. Net hoc
legistis qd̾̃ fecit dauid cum esu¬
riss ipse ⁊ qui cum eo erant:
q̃uomodo intrauit in domum
dei. ⁊ panes propositionis sũp¬
sit. ⁊ manducauit ⁊ delit hiis
qui cum ipso erant. quos non
licet manducare nisi tantũ
sacerdotib: Regum narrat
historia. beatum dauid insi-¬
dias saulis iuntantem ad abi¬
malech saterdotem uenisse in
nobe. sibi suisq cibos petisse a
sacerdote. panes ꝯmunes non
habente. cum solum primo
disceret mundos a mulierib
abheri ⁊ nudius terciꝰ fuisse
pueros. panes ꝯsecratos ei
dare nõ dubitasse. melius
arbitratum propha dicente.
misericordiam uolo ⁊ nõ sa¬
trifitium. de famis periculo
homines liberare quam deo
offerre sacrifitium. Hostia e¬

Expanded text:
tamen quia quidquid a discipulis tamen quia quidquid a discipulis agitur, ad eum respicit, cujus in agendo magisterium sequuntur, confestim ille juxta quod Esaias ait: Et arguet in aequitate pro mansuetis terrae , falsos legis defensores veris sanctorum devincit exemplis. Ait enim: Nec hoc legistis quod fecit David, cum esurisset ipse et qui cum eo erant, quomodo intravit in domum Dei et panes propositionis sumpsit, et manducavit, et dedit his qui cum ipso erant, quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus? Regum narrat historia, beatum David insidias Saulis vitantem ad Abimelech sacerdotem venisse in Nobe, sibi suisque cibos petisse. At sacerdotem panes communes non habentem, cum solum primo disceret mundos a mulieribus ab heri et nudiustertius fuisse pueros, panes consecratos ei dare non dubitasse, melius arbitratum propheta dicente: Misericordiam volo et non sacrificium de famis periculo homines liberare, quam Deo offerre sacrificium. Hostia e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terram ⁊ exuite uos uete¬
rem hominẽ tum actib eius.
quia nõ aliter quisq transit
in corpus xp̃i. nõ aliter docto¬
rem ꝓfestus sui fructib pascit.
uellere itaq spicas est: hor̃es
a terrena intentione qua so¬
lum mentis quasi raditem fi¬
xerant eruere. Fritare autem
manib exemplis uirtutum
ab ipsa etiam carnis ꝯcupis¬
centia quasi folliculis atq
in tegumentis aristaꝵ puri¬
tatem mentis exuere. Grana
uero manducari est. emũda
incorporari. Et bene hec clisci¬
puli apud marcum dñm p̾¬
gredientes egisse referuntur.
quia doctoris necesse est ser¬
mo precedat. ⁊ si cor auditoriᷤᷤ
gr̃a suꝑ uisitationis allustret
Quidam autem ph̾iseorum dice¬
bant illis. Quid facitis quod nõ
licet in salbatis: Hec alii euͣnge¬
liste narrant ipsi domino fuis¬
se magis obiecta. s siue illi siue
discipulis erus. siue ꝑ plures
passim criminantes utrisq
sint dicta. neq enim ullus eim¬
gelista falsum scribere potuit:

Expanded text:
exuite vos veterem hominem, cum actibus ejus . Quia non aliter quisque transit in corpus Christi, non aliter doctorem profectus sui fructibus pascit. Vellere itaque spicas esse homines a terrena intentione, qua solum mentis quasi radicem fixerant, eruere. Fricare autem manibus, exemplis virtutum ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi folliculis atque integumentis aristarum, puritatem mentis exuere. Grana vero manducari est, emundatincorporari. Et bene haec discipuli apud Marcum, Dominum praegredientes egisse referuntur, quia doctoris necesse est sermo praecedat, et sic cor auditoris gratia supernae visitationis illustret. Quidam autem Pharisaeorum dicebant illis: Quid facitis quod non licet in Sabbatis? Haec alii Evangelistae narrant ipsi Domino fuisse magis objecta. Sed sive illi, sive discipulis ejus, sive per plures passim criminantes utrisque sint dicta neque enim ullus evangelista falsum scribere potuit
Abbreviated transcription (Latin):
quebͥatur. Quib dicitur: cye¬
retrices ⁊ publicani precedũt
uos in regno dei Quod si per
mathei electiõem fides gentiũ
que prius mundi lutris inhia¬
bant: s nunc corpꝰ xp̃i sedula
deuotione reficiunt expͥmit᷑
inuiliam qua de gentium sa¬
lute torquẽtur. insinuat.
t respondens ih̾c dixit
ad illos. Non egent qui
sani sunt medico. s qͥ
male habent. Non ueni uocare
uistos: s pecc̃ores in penitẽtiã.
Sugillat scribas ⁊ phiseos: qͥ
iustos se putantes peccoꝵ con¬
sortia declinabant. Seipsum
namq medicum dicit. qui
miro medicandi genere nul¬
neratus est propter iniquita¬
tes nr̃as. ⁊ liuore eus sanati
sumus. Sanos autem ⁊ iustos
appellat eos qui ignorantes
dei iusticiam ⁊ suam uolentes
ꝯstituere: iusticie dei nõ sunt
subiecti. qui ex lege presumẽ¬
tes euͣngelii grãm nõ querũt.
Porro male habentes ⁊ peccõres
uocat eos qui sue fragilitatiᷤ
ascientia deuicti. nec ꝑ legem

Expanded text:
quebitur. Quibus dicitur, Mequebitur. Quibus dicitur, Meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Quod si per Matthaei electionem fides gentium quae prius mundi lucris inhiabant, sed nunc corpus Christi sedula devotione reficiunt, exprimitur, invidiam, qua de gentium salute torquentur, insinuat. Et respondens Jesus, dixit ad illos: Non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Suggillat scribas et pharisaeos, qui justos se putantes, peccatorum consortia declinabant. Seipsum namque medicum dicit, qui miro medicandi genere, vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus . Sanos autem et justos appellat eos, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti, qui ex lege praesumentes, Evangelii gratiam non quaerunt. Porro male habentes et peccatores vocat eos, qui suae fragilitatis conscientia devicti, nec per legem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in eiuis qui crediderit recũbit
affectu. Et hoc est bonorum o¬
ues populus eget. pauꝑepu-¬
latur. Et erat turba multa pu¬
blicanoꝵ ⁊ alioꝵ qui cũ sit
erant discumbentes. Uiderãt
publicanum apeccatis ad
meliora ꝯu̾sum. locum in¬
uenisse penitentie: ⁊ obid eti-¬
am ipsi nõ desꝑant salutera
Et murmurabant phisei et
scribe eorum. dicentes ad disci¬
pulos eus. Quare cum pu¬
blicanis ⁊ peccõrib mandu¬
catis ⁊ bibibitis: Conuiuã¬
tib cum domino publicaniˢ.
pharisei murmurantes de ue¬
iunio gloriantur. Ubi pͥmo
legis ⁊ gr̃e quanta sit distã¬
tia declaratur. quia qui legẽ
secuntur ieiune mentis fa¬
mem paciantur eternam.
Qui uero uerbum ininteri¬
orib anime receꝑunt. alim̃ti
celestis ⁊ fontis ubertate re¬
creati. esurire ⁊ sitire nõ posũt.
Deinde retributionis futirre
species prefiguratur. quando
epulantib cum x̃p̃o electis ꝑ¬
fulia superborum ieuina tor¬

Expanded text:
et in ejus qui crediderit recumbit et in ejus qui crediderit recumbit affectum, et hoc est bonorum oves populus eget, pauper epulatur. Et erat turba multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes. Viderant publicanum a peccatis ad meliora conversum, locum invenisse poenitentiae, et ob id etiam ipsi non desperant salutem. Et murmurabant pharisaei et scribae eorum dicentes ad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? Convivantibus cum Domino publicanis, pharisaei murmurantes de jejunio gloriantur. Ubi primo legis et gratiae quanta sit distantia declaratur. Quia qui legem sequuntur, jejunae mentis famem patiantur aeternam. Qui vero verbum in interioribus animae receperunt alimentis coelestis, et fontis ubertate recreati, esurire et sitire non possint Deinde retributionis futurae species praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis perfidia superborum jejuna tor
Abbreviated transcription (Latin):
cutus est eum. Intelligens ma¬
theus quidsit ueraciter clũm
sequi: relictis omanib sequit᷑.
Sequi enim: imitari est. Ideoꝙ
ut pauperem xp̃m nõ tam gres¬
su qsͣm affectu ⁊ sectari potuiss
reliquit propria. qui rapere so¬
lebat aliena. ꝑfectamq nobis
abremntiationis seculi formã
tribuens. nõ solum lucra reli¬
quit uestigalium: s ⁊ ꝑicl̃m
contempsit. quod euenire po¬
terat a principib seculi: quia
uectigalium rationes imper¬
fectas atq incompositas reliq̃¬
rit. Tanta enim cupilitate se¬
quentĩb dñm ductus est. ut
in nullo prorsus huiꝰ uite res¬
pectu uel cogitationem sibimet
resernau̾it. Propt̾ quod iuxta
mercede dum humana sedulꝰ
negotia deserit. dñicoꝵ fidelis
dispensator merit ẽe talẽtoꝵ.
magnum leur: indo¬
mo sua Qui domici¬
lio xp̃m recepit interno: maxi¬
nus delectationib exuberan¬
tium pascitur uoluptatum.
Itaq dominꝰ libent̾ ingrediturꝰ.

Expanded text:
cutus est eum. Intelligens Macutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim, imitari est. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu consectari potuisset, reliquit propria qui rapere solebat aliena, perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed et periculum contempsit quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas, atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaverit. Propter quod justa mercede dum humana sedulus negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator meruit esse talentorum. magnum Levi, in domo sua. Qui domicilio Christum recipit interno, maximis delectationibus exsuperantium pascitur voluptatum. Itaque Dominus libenter ingreditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam quid unde iterum iꝰ¬
te feriatur admutat. Et ꝯfestim
surgens coram illis: tulit in qͦ
iacebat. ⁊ abiit in domum suã
magnificans deum. et cetera.
Mira diuine potentie uirtus.
ubi nulla temporis interueniẽ¬
te morula. iussu saluatoris salꝰ
festina comitatur. merito qui
affuerãt dampnati blasphemie
iaculis ad laudem tante maie¬
statis stupentia corda ⁊u̾tunt.¬
t post hec exiit
⁊ iudit publicanum
nomine leui sedentem
ad theloneum: ⁊ ait illi. Seq̃-¬
re me. Idem leui qui matheus
est: sed lucas marcusq propt̾
uerecundiam ⁊ honorem euñ¬
geliste noluerunt nomen po¬
nere uulgatum .ipse autem ma¬
th̃s iuxta illud quod scriptũ
est. iustus accusator sui est in
pͥmordio sermonis. mathm
se ⁊ publicanum nominat:
ut ostendat legentib nullum
debere ꝯuersum de salute diffi¬
tere. tum ipse de publicano in
apłm. de theloneario in euͣnge¬
listam sit repente mutatus.
Et relictis omnib: surgens se¬

Expanded text:
veniam quid, unde iterum juveniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum sumagnificans Deum, et caetera. Mira divinae potentiae virtus, ubi, nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur: merito qui adfuerant damnatis blasphemiae jaculis ad laudem tantae majestatis stupentia corda conEt post haec exiit, et vidit publicanum nomine Levi, sedentem ad telonium, et ait illi: Sequere me. Idem Levi qui Matthaeus est, sed Lucas Marcusque propter verecundiam et honorem evangelistae noluerunt nomen ponere vulgatum. Ipse autem Matthaeus juxta illud quod scriptum est, Justus accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat: ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de telonario in evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens se
Abbreviated transcription (Latin):
moratum ysaie testimõium
qui delet iniquitates nr̃as.
cata ergo idemipse ce deus et
filius hominis est. ut homo
xp̃c per diuinitatis sue poten¬
tiam dimittere peicata possit.
⁊ idem deus xp̃c ꝑ humanita¬
ts sue fragilitatem ꝓpetcoribꝰ
mori. Ait paralitico. Tibi dico
surge. tolle lectum tuum: ce
nade in domũ tuam. Spirita¬
liter de lecto surgere est dl̃iam se
acarnalib desideriis ubi egra
quiescebat abstrahere. Lectum
uero tollere est. ip̃am quoq car¬
nem ꝑ ꝯtinentie frena correp¬
iam. spe celestium premioꝵ de¬
litiis priuare terrenis. Ipse ẽ
digno penitentie flumine ca¬
stigatur. Sublato audem lecto
comum ire ad paradisum re¬
dire est. Ip̃a est enim uera do¬
mus que hominem prima
suscepit. nõ iure amissa. sed
fraude: tandemq restituta
ꝑeum. qui fraudulento hosti
nichil debuit. alitez. Sanus
qui languebat lectum repor¬
tebat domum. cum anima
internam sui custodiam cũ
ipso se corpore refert. ne post

Expanded text:
moratum Isaiae testimonium, moratum Isaiae testimonium, qui delet iniquitates nostrasittendi peccata , ergo idem ipse et Deus et Filius hominis est, ut et homo Christus per divinitatis suae potentiam dimittere peccata possit, et idem Deus Christus per humanitatis suae fragilitatem pro peccatoribus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abstrahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post
Abbreviated transcription (Latin):
tamen deum negare nõ timẽt.
At ipse ꝑfidos saluare desiderauᷤ
⁊ occultorum cognitione ⁊ ur¬
tute oꝑum. deum se ẽẽ mani¬
festat. Respondens enim dixte
ad illos. Quid cogitatis incor¬
dib ur̃is: Eidem namq deo
qui dicit. ego sum ego sum ip̃e
qui deleo iniquitates tuas. sa¬
pientissimus adoratorait. Tu
enim solus nosti. corda omiũ
filiorum hominũ. Ladem ergo
inquit maiestate ⁊ potentia.
qua cogitationes ur̃as intu¬
eor: possum hominib delicta
diritere. Ex uobis intelligi¬
te: quid paraliticus ꝯsequat᷑.
Quid est facilius dicere diit¬
tuntur tibi peccata. an dicere
surge ⁊ ambula: Utrum sint
paralitico peccata dimissa so¬
lus nouerat qui dimittebat
Surge autem ⁊ ambula tam
ille qui surgebat. qͣm hii qui
surgẽtem uidebant approba¬
re poterant. fit igitur carna¬
le signum: ut probetur spi¬
rituale. Ut autem sciatis: qͥa
filius hominis potestatem
habet in terra dimittere pec¬
tata. S ⁊ deus est iuxta me¬

Expanded text:
 timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge et ambula? Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam ii qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. Si et Deus est, juxta me
Abbreviated transcription (Latin):
aposcolatu circumtisionis. ope¬
ratus est ⁊ michi interꝰ gentes.
Bene una dicta: quia multi¬
tudins credentium erat on
unũ ⁊ anima una. De qua
docebat turbas. quia de au¬
storitate eccl̃ie docet usq: ho¬
die gentes.
t cessauit autẽ loqui
dixit ad symõem. Dir
in altum. ⁊ laxateu
tia ur̃a in capturam. Quod
pruo rogauit symõem na¬
uem a terra cducere: pusillũ
significat uel temꝑate utẽdo¬
in uerbo ad turbas: ut nec t¬
rena eis precipiantur. nec su
aterrenis in profunda sacra¬
mentoꝵ recedatur. ut ea penitꝰ
nõ intelligant uel prius in
ꝓximis regionib geritib p̾¬
cdicandum. ut quod dicit itẽ
petro duc in altum. ⁊ layate
retia ur̃a in capturam ad re-¬
motiores gentes. quibz pest¬
ea predicatum est ꝑtineat.
Et respondens symon dixit
illi. Preceptor ꝑ totam nosdẽ
laborantes nichil accepul.
in uerbo autẽ tuo laxabo il

Expanded text:
apostolatum circumcisionis, opeapostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Bene una dicta, quia multitudinis credentium erat cor et anima una . De qua docebat turbas, quia de auctoritate Ecclesiae docet usque hodie gentes. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Quod primo rogavit Simonem navem a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ut nec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profunda sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant, vel prius in proximis regionibus gentibus praedicandum, ut quod dicit item Petro: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam, ad remotiores gentes quibus postea praedicatum est pertineat. Et respondens Simon, dixit illi: Praeceptor, per totam noctem laborantes, nihil cepimus. In verbo autem tuo, la
Abbreviated transcription (Latin):
quia inutroq popło nouit do¬
minꝰ qui sunt eius: eorumq
corda a flustib huiꝰ seculi ad fu¬
ture uite tͣnquillitatẽ quasi ad
soliditatem littoris uidendo. hoc
est miscd̃iter uisitando ꝓuehit.
Piscatores autem descenderant
⁊ lauabant recia. Piscatores
sunt ecclie doctores qui nos re¬
te fidei ꝯprehensos. ⁊ deprofũ¬
do ad lumen elatos quasi pis-¬
ces litori sic terre uiuentiũ ad¬
uehunt. Quasi enim quedam
recia piscantiũ sunt complexe.
predicantiũ dictiones. que eos
quos ceꝑinit in fide nõ amittãt
Unde ⁊ retia q̃uasi retinentia
sunt uocata. S hec rena modo
laxantur in capturam. modo
lota plicantur quia nõ om̃e
tempꝰ est habile doctͥne. s ñc
exerenda lingua doctori. nũc
sumet cirra gerenda. Ascedẽs
autem in unam naitem que
erat symonis. rogauit eum
a terra ducere pusillum: ⁊ se¬
dens docebat de nauicula tur¬
bas. Nauis symonis est eccl̃ia
pͥmitiua: de qua paulus ait.
Qui enim oꝑatus est petro. in

Expanded text:
 novit dominus qui sunt ejus, eorumque corda fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem, quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexae praedicantium dictiones, quae eos quos ceperint, in fide non amittant. Unde et retia, quasi retinentia sunt vocata, sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua doctoris, nunc suimet cura gerenda. Ascendens autem in unam navem, quae erat Simonis, rogavit eum a terra reducere pusillum. Et sedens, docebat de navicula turbas. Navis Simonis est Ecclesia primitiva, de qua Paulus ait: Qui enim operatus est Petro in
Abbreviated transcription (Latin):
ticẽm illius ꝑtotum huiꝰ secu¬
li tempus eẽ celebratum. Pri¬
ma quippe tempore eccl̃ie ante
uirguis partum soõs habue¬
re qui desiderarent incarnati¬
onis xp̃i aduentum: ista u̾o
tempora ex quo ascencdit ince¬
lum scõs habent. qui desidant̃
eius manifestatic̃em. ad ui¬
uos ⁊ mortuos iudicandos.
Neq hic desiderabilis eccłielu¬
ctus requienit aliqͣntum. ni¬
si qͣm dui hic cum discipulis
incarne uersatus est. Iuxta
leges autem tropologie suẽ¬
dum. qd̾ qͣmdiu sponsus no¬
biscum est ⁊ in leticia sumꝰ.
nec ieiunare possumus nes
lugere. Cum autẽ ille propt̾
prrata a nobis recesserit ⁊a
uolauerit: tunc indicendũ
ieiuniũ. tũc recipiendus est
luctus. Ditebat autem ⁊ si¬
militudinẽ ad illos. Quia
nemo ꝯmissuram a uestimẽ¬
to nouo: inmittit in uestimẽ

Expanded text:
tionem illius per totum hujus saecutionem illius per totum hujus saeculi tempus esse celebratum. Prima quippe tempora Ecclesiae ante Virginis partum sanctos habuere, qui desiderarent incarnationis Christi adventum. Ista vero tempora ex quo ascendit in coelum sanctos habent, qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos. Neque hic desiderabilis Ecclesiae luctus requievit aliquantum, nisi quandiu hic cum discipulis in carne versatus est. Juxta leges autem tropologiae sciendum, quod quandiu sponsus nobiscum est, et in laetitia sumus, nec jejunare possumus, nec lugere. Cum autem ille propter peccata a nobis recesserit et avolaverit, tunc indicendum jejunium, tunc recipiendus est luctus. Dicebat autem et similitudinem ad illos: Quia nemo commissuram a vestimento novo, immittit in vestim