comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃i uterq obcectant. quod alienigenã accepisset uxorem. Unde
ilico maria contagiaᷤ leprȩ infloruit. Quo loco euidens fuit
figura misterii: quod sacerdotalis illa plebs patrum xp̃o
saluatori adu̾sus eccłam congregatã exgentib derogaret. Ideoq leprȩ
orde ꝑfundit᷑. nec redit ad dĩ tabnacłm: donec statutũ plenitudinis
gentiũ tempus ad impleatur. Tunc enim eadem plebs pͥstinã poterit
reciye sanitatẽ: dum eis septiformis spuĩalis agnitio ad ueniam fuerit
re ita ut si prunȩ eiꝰ scinere fuerint ad aꝑtȩ: usq ad annũ ꝑueni
re nos ad lignum tempore multo calentẽ: ut simꝰ feruentes spũ &
claro sonitu: atq in altum exaltata uoce euangłiũ dñi p̃dicemus.
Ab hac mansione usq adtricesimã scdã he continent᷑ historie.
Que quia non sunt ꝑmansiones singłas distribute: anobis quoq

Expanded text:
fratri uterque obtrectant, quod alienigenam accepisset uxorem. Unde fratri uterque obtrectant, quod alienigenam accepisset uxorem. Unde illico Maria contagio leprae effloruit. 2. Quo loco evidens fuit figura mysterii, quod sacerdotalis illa plebs patrum Christo Salvatori adversus Ecclesiam congregatam ex gentibus derogaret: ideoque leprae sorde perfunditur; nec redit ad Dei tabernaculum, donec statutum plenitudinis gentium tempus adimpleatur. Tunc enim eadem plebs pristinam poterit recipere sanitatem, dum eis septiformis spiritualis agnitio ad veniam fuerit re, ita ut si prunae ejus cinere fuerint adopertae, usque ad annum perveniare, nos ad lignum tempore multo calens, ut simus ferventes spiritu, et claro sonitu, atque in altum exaltata voce Evangelium Domini praedicemus. Ab hac mansione usque ad tricesimam secundam hae continentur historiae, quae quia non sunt per mansiones singulas distributae, a nobis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt magnarũ carnium: s simplicẽ manne cibum . id. ẽ.
puram celestemq querere uitam. Alie quin si pͦ ꝑceptum
euangłicũ manna. que celestis. ẽ uita siue doctina: rursus
carnes egyptias. que sunt carnales huiꝰ scłi uoluptates. & con¬
cupiscentias pͥstinoꝵ moꝵ uoluerimus appetere. uorabitur
nausia & statim dñi igne torquebimur: desiderumq nrm uer¬
titur intumulos. ut simus sepulchra de albata. que foris parent
hominib speciosa: intus autẽ plena sunt ossib mortuoꝵ uomĩ
clectos. & tunc dñs descendit ĩnube. & retrax̃ de spũ qui erat
suꝑ moy sen. & imposuit suꝑ septuaginta uiros. Descendente enĩ
septuaginta gentiũ linguis electo. uenitq suꝑ om̃s donũ illud
celestis uirtutis. quod quaͦndã fuerat inmorse atq ꝓphetis.
carta decima mansio . ẽ. insolitudine aseroth. In hac aaron
sacerdos locũ incidens offensionis. cum sorrore sua maria

Expanded text:
sunt magnarum carnium, sed simplicem manna cibum, id est, sunt magnarum carnium, sed simplicem manna cibum, id est, puram coelestemque vitam ferre: alioquin si post percepta angelica manna, quae est coelestis vita, sive doctrina, rursus carnes Aegyptias, quae sunt carnales hujus saeculi voluptates, et concupiscentias pristinorum morum voluerimus appetere, vorabimur nausea, et statim Domini igne torquebimur, desideriumque nostrum vertetur in tumulos, ut simus sepulcra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum, et omni nus descendit in nube, et retraxit de spiritu, qui erat super Moysen, et imposuit super septuaginta viros. Descendente enim er populos, et septuaginta gentium linguis electos, venitque super omnes donum illud virtutis coelestis, quod quondam fuerat in Moyse et prophetis. arta decima mansio in solitudine Aseroth. In hac Aaron sacerdos locum incidens offensionis cum sorore sua Maria,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑcinctum fidĩ popłs euocatur. Que iccirco argentee fieri pͣcipi¬
unt᷑. ut p̃dicatoꝵ uerba eloquii nitore refulgeant & auditorũ mentem
nulla sui obscuritate confundant. Iccirco autẽ ductiles: quia neces¬
se.ẽ. ut hi qui uenturã uitam p̃dicant. ꝑtribulationũ p̃sentium
tunsiones crescant. Bene autẽ dicit᷑ cum concisus clangor incre¬
puerit mnouebunt᷑ castra: quia nimirũ cum subtilior ac minuti
pdicationis sermo tractat᷑. auditoꝵ mentes contra temptatio¬
numa certamina ardentiꝰ excitant᷑. Iam ab hinc ꝓmouent filii
nł de monte sina: & tnͣseunt in sepulchra concupiscentiȩ.
multosq subitum uorauit incendium. Ex quib edocemur. ut qͥ
conuersationẽ reliquimus scłr& egyptias ollas id .ẽ. carnaliũ
desideriorũ feruores contẽpsimus: non bere murmurare contͣ
celestem panem. nec uirulentias egyptioꝵ desiderare: quę

Expanded text:
ad procinctum fidei populus evocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiad procinctum fidei populus evocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba eloquii nitore refulgeant, et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui vitam venturam praedicant, per tribulationum praesentium tonsiones crescant. Bene autem dicitur, Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra: quia nimirum cum subtilior ac minutior praedicationis sermo tractatur, auditorum mentes contra tentationum certamina ardentius excitantur. Jam ab hinc promovent filii Israel de monte Sina, et transeunt in sepulcris concupiscentiae. multosque subitum voravit incendium, ex quibus edocemur, ut qui conversationem relinquimus saeculi et Aegyptias ollas, id est, carnalium desideriorum fervores contempsimus, non debere murmurare contra coelestem panem, nec virulentias Aegyptiorum desiderare, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tiant᷑. S quis hȩc p̾lia ꝑfectȩ sibigat. cum paulus dicat. uideo
aliam legẽ in mebris meis repugnantẽ legis mentis mee: & capti¬
tiuum me ducentẽ in lege peccatie S aliud ẽ. bella fortit᷑ ꝑpeti
aliud bellis eneruit᷑ expugnari. Inistis exciatur uirtus ne extolli
debeant: in illis omnim᷑ extingunt᷑. ne sub sistant. Precipit dehinc
ibi lex leuitas om̃s pilos carnis radere. qr hũqui inobsequiis diumiᷤᷤ
assumunt᷑: debent ante di odos acunctis carnis cogitationib
mundi apparere. ne illicitas cogitationes mens ꝓferat: & pulchrã
animȩ speciẽ quasi pllis fructificantib deformẽ reddat.
moueant᷑ ad p̃liũ. Sic enim scriptum. ẽ. dehis ad moysen
fac tibi duas tubas argenteas: ductiles. Et paulo post. Cum conci¬
sus clangor increpuerit: mouebunt᷑ castra. ꝑ duas enim tubas
exercitꝰ ducit᷑. quia ꝑduo testamenta siue ꝑduo p̃cepta karitatis.

Expanded text:
tiantur. Sed quis haec praelia perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video tiantur. Sed quis haec praelia perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video aliam legem in membris, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati. Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis excitatur virtus, ne extolli debeant: in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistant. Praecipit dehinc ibi lex levitas omnes pilos carnis radere: quia in his qui obsequiis divinis assumuntur, debent ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundi apparere, ne illicita cogitatione mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fructificantibus deformem reddat.moventur ad praelium. Sic enim scriptum est de his ad Moysen: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles. Et paulo post: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra. Per duas enim tubas exercitus ducitur, quia per duo testamenta sive per duo praecepta charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
S cur abannõ uicesimo nisi quia abhac ętate contra unũ quẽnq bel
& qunto leuite in tab̾nacło seruire mandant᷑. & aquinquagesimao
custodes uasoꝵ fuint. Quid enim ꝑ annũ quintũ ac uicesimum
inquo flos inuentutis ob orit᷑. nisi ipsa contra unum quenq ui¬
tiorũ bella signant᷑. Et quid ꝑ quingenarium. in quo & iubelei
requiescunt in et̾num. nisi int̾na requies edomito bello men¬
tis expͥmitur: Quid uero ꝑuasa tab̾nacło nisi fidelium ani¬
mȩ figurant᷑. Leuitȩ gͦ ab anno uicesimo & quinto. tab̃nacło
deseruinunt. & aquinquagesimo custodes uasoꝵ furat: ut
uidelicet qui ad huc inpugnantiũ uitioꝵ certamina ꝑ consen¬
sum delectionis tolerant. alioꝵ curã susciꝑe non p̾sumant.
Cum ergo tẽptationũ bella subegerint. cum apud sẽ iam de
intima tͣnquillitate securi sunt: animarum custodiam sor¬

Expanded text:
Sed cur ab anno vicesimo, nisi quia ab hac aetate contra unumquemque vitioSed cur ab anno vicesimo, nisi quia ab hac aetate contra unumquemque vitioet quinto Levitae tabernaculo servire mandantur, et a quinquagenario custodes vasorum fiunt. Quid enim per annum quintum ac vicesimum, in quo flos juventutis oboritur, nisi ipsa contra unumquemque vitiorum bella signantur. Et quid per quinquagenarium, in quo et jubilaei requiescunt in aeternum, nisi interna quies, edomito bello mentis, exprimitur. Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur. Levitae ergo anno vicesimo et quinto tabernaculo serviunt, et quinquagenario custodes vasorum fiunt: ut videlicet qui adhuc impugnantium vitiorum certamina per consensum delectationis tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant. Cum vero tentationum bella subegerint, cum apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sor
Abbreviated transcription (Latin):
uria. Insicera: omnis uoluptas terrena. Sicera enim exdiuerl¬
genere conficit᷑. sicut uoluptas exdiuersa uitioꝵ oritur passions
lli eñ uinũ non bibunt & sicerã bibunt: qui ad decipiendos
homines umbri̾s quasdã & imagines simulant habere uirtu¬
tum. Uua passa illi uescunt᷑. qui ꝓpt̃ humanos oculos abstinen¬
tie pallore inficiunt᷑: ut głam capiant ab hominib Acetum
autẽ bibunt hi: qui pͦ uite scĩtatẽ inuetustate preteritorum
uitiorum labuntur. & corruptione ueteris nequitie delectan¬
tur. P recipit itaq ds̃. uit qui scĩtatis induunit titulum. euncłs
his careant uitiis nullamq huiꝰmodi ꝑturbationẽ appetant.¬
nhac mansione ꝓiciunt᷑ decastris lepsi: fluxi & in mundi. Leꝑsi here¬
tici. fluxi cogitatione. in mundi oꝑe: ut tanquam contacti & morbi¬
dia castris eccłȩ separent᷑. ne contagione moꝵ suoꝵ uitam polluant.

Expanded text:
rohibetur, in sicera omnis voluptas terrena. Sicera enim ex diverrohibetur, in sicera omnis voluptas terrena. Sicera enim ex diverso conficitur genere, sicut voluptas ex diversa vitiorum oritur passione. Illi enim vinum non bibunt, et siceram bibunt, qui ad decipiendos homines umbras quasdam et imagines simulant habere virtutum. Uva passa illi vescuntur, qui propter humanos oculos abstinentiae pallore inficiuntur, ut gloriam capiant ab hominibus. Acetum autem bibunt, qui post vitae sanctitatem in vetustatem praeteritorum vitiorum labuntur, et corruptione veteris nequitiae delectantur. Praecipit itaque Deus, ut eos qui sanctitatis induerunt titulum, cunctis his careant vitiis; nullamque hujusmodi perturbationem appetanthac mansione projiciuntur de castris leprosi, fluxi et immundi. Leprosi haeretici, fluxi cogitatione, immundi opere, ut tanquam contacti et morbidi a castris Ecclesiae separentur, ne contagione morum suorum vitam polluant i
Abbreviated transcription (Latin):
cerimonie. Ibi numerus popłor. leuitarumq & ꝑ singłas trib po¬
płi distributio. Oblationes quoq pͥncipiũ: in hac mansione descͥp
sunt. Duȩ quoq argentee tube ad ꝓͣuenda castra. ibidem fieri iuba
biq precipit᷑ in mundis qui primo mense pascle inter. ex̾. non po¬
tuerunt: ut mense scđo conueniant. S quid sibi uelit quod hi
qui longius habitant. uł inmundi in anima fueruit. an sedo
mense pascha iussi sunt facere: Quod nimirũ intrpo intelligit
debant᷑ in anima. salubri uero confessione mnundatr ad scd̃am
natiuitatẽ. quasi ad scd̃m mensẽ transire p̃cipiunt᷑.
& omne quod deuuis . ẽ. non bibant nec cõmedant: nec deuus
quidem passa. s nec acetum qd̃ ẽ. exuino. S & inꝓuerbiis p̾a¬
pitur. ꝑ otentes qui iracundi sunt. uinum non bibanͥt: ne cum
bib̾int. obliuiscant᷑ sapientiȩ. Quid ergo narareoꝵ nomine nisi ab

Expanded text:
caeremoniae: ibi numerus populorum Levitarumque, et per singulas tribus pocaeremoniae: ibi numerus populorum Levitarumque, et per singulas tribus populi distributio. Oblationes quoque principum in hac mansione descriptae sunt. Duae quoque argenteae tubae ad promovenda castra ibidem fieri jubentur. Ibique praecipitur immundis, qui primo mense Paschae interesse non potuerunt, ut mense secundo conveniant. Sed quid sibi velit quod hi qui longius habitant, vel immundi in anima fuerant, in secundo mense Pascha jussi sunt facere. Quod nimirum in typum intelligitur in anima salubri vero fidei confessione in secunda nativitate, quasi in secundo mense purificari praecipiuntur. et omne quod de uvis est, non bibant, nec comedant: nec de uva quidem passa, sed nec acetum quidem ex vino. Sed in Proverbiis praecipitur: Potentes qui iracundi sunt, vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiae. Quid ergo Nazaraenorum nomine, nisi ab
Abbreviated transcription (Latin):
famem. accepitq uesꝑe coturnicẽ: & mane alterius diei man-¬
na. Q nota quod indecima mansione manna tribuit᷑: id . ẽ.
pͦ decalogi ꝑfectionẽ. angłorũ panẽ manducare concẽdit.
ndecima mansio. in rafidim: quod int̾p̃tatur dissolutio fõr
uł remissio manuum. In hac sitienti popło fons de petͣ
sum nos temptam̃ta surgentia deuincunt᷑. Ibi uenit iechr̃o
congregande legis imminutio euangłio suggerente cõpletur. P ulchrx
dissolutio ac sanitas fortiũ rafidim dicitur. uł ꝓpt̾ dissipatum ama¬
lech: uł ꝓpt̃ sanatum isrł.
Iuo decima mansio . ẽ. insolitudine siaͥm: ubi statim tibi ueniet
inmente apłicus numerus. Sinaĩ quippe interpratur rubus.
qua significat᷑ eccła: in qua nobis apłi p̃dicant. In hac mansione
morses ascendit ad dm̃. ibiq descendit dñs inmonte sinai: dans le¬
gem popło suo. Ibi fabricat᷑ tab̾nacłm. ibi p̾cipit᷑ uarietas hostiarũ.
uasorũ diusrsitas andumenta pontificis: sacerdotũ. ac leuitarum.

Expanded text:
famem, accepitque vespere coturnicem, et mane alterius diei manua; et nota, quod in decima mansione manna tribuitur, id est, post Decalogi perfectionem angelorum panem manducare. Undecima mansio est in Raphidim, quae interpretatur dissolutio forti remissio manuum. In hac sitienti populo fons de petrasum nos tentamenta surgentia devincuntur. Ibi venit Jethro  ex gentibus congregandae legis imminutio Evangelio suggerente completur. Pulchre autem dissolutio ac sanitas fortium Raphidim dicitur, vel propter dissipatum Amalech, vel propter sanatum Israel. Duodecima mansio est in solitudine Sinai, ubi statim veniet in mente apostolicus numerus. Sinai quippe interpretatur rubus, et significatur Ecclesia in qua nobis apostoli praedicant. In hac mansione Moyses ascendit ad Dominum, ibique descendit Dominus in monte Sinai, dans legem populo suo: ibi fabricatur tabernaculum, ibi praecipitur veritas hostiarum, vasorum diversitas, indumenta pontificis, sacerdotum ac Levitarum
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ assumentes ꝑfectum robur. ut inter erroꝵ tenebras &
confusionẽ noctis scientiȩ xp̃i lumen appareat. Dies quoq nr̃
t̃p̃tatur os nobilium. Proinde assũpta fortitudine. nobilite¬
mur in dnõ. contemnentes beelsefon qui int̾p̃tat᷑ dñs a quilo
nis. eiꝰq suꝑbiã declinemus Ab hac mansione ꝓfecti filii isrł.
transierunt rubrũ mare indeserto: uideruntq pharaonẽ
cum suo exercitu ꝑ euntẽ. & mariã p̾cinentẽ int̾ipanis.
uinta mansio . ẽ mara: ad quam uenerunt filii isrł tnͣsi¬

Expanded text:
titudinem assumentes perfectum robur, ut inter errorum 434 tenebras et titudinem assumentes perfectum robur, ut inter errorum 434 tenebras et confusionem noctis scientiae Christi lumen appareat. Dies quoque noster terpretatur os nobilium. Proinde assumpta fortitudine, nobilitemur in Dnis, ejusque superbiam declinemus. Ab hac mansione profecti filii Israel transierunt per medium mare in deserto, viderunt Pharaonem cum suo exercitu pereuntem, Mariam praecinentem in tympanis. Quinta mansio
Abbreviated transcription (Latin):
uiaia mansio. ẽ. ramesses urbs: quȩ inextremis finib egr¬
pti erat. inqua popłs congregatꝰ exiit indeserto alt̾a die post
pascha: inconspectu egyptioꝵ. Ramesse int̾pretari quidam cõ¬
motionẽ uł tonitruũ putauerunt: utiq quia cũ moti fueri¬
mꝰ ad euangłicã tubam. & excitati tonitruo: cum gaudio eximus inm̃¬
se primo quando hiems p̃terit quando uerni exordium est: quando
cuncta renouantur. & eximus quinta decima die mensis primi
incrastinũ paschȩ pleno mensis lumine. pͦ esum agni immacłati
Ytendunt tab̾nacła. Unde & locus nomen acͤcepit. Sochot qͥp
pe int̾pretat᷑ tab̾nacła: siue tentoria. Cum ergo exierimus exegypto
id .ẽ. ascło pͥmũ tab̾na  figimꝰ: scientes nobis ad int̾iora ꝑgendum.
& ad scam terram. celeste. iter accelerandum.
ercio mansio .ẽ. etham qui . ẽ. in extremo solitudinis. in
qua pͥmum uidetur dñs p̃cedens popłm in columna ignis
Etham sonat fortitudo. siue ꝑfectio. Preparemus ergo nobis for¬

Expanded text:
ima mansio est Ramesses urbs, quae in extremis finibus Aegypti erat, in qua populus congregatus exiit in desertum altera die post pascha in conspectu Aegyptiorum. Ramesse interpretari quidam commotionem, vel tonitruum, putaverunt, quia cum commoti fuerimus ad evangelicam tubam, et excitati tonitruo gaudii, eximus in mense primo, quando hiems praeteriit, quando veris exordium est, quando cuncta renovantur. 2. Eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae, pleno mensis lumine, post esum agni immaculatitendunt tabernacula. Unde et locus nomepe interpretatur tabernacula seu tentoria. Cum ergo exierimus ex Aegypto, id est, a saeculo, primum tabernacula figimus, scientes nobis ad interiora pergendum, et ad sanctam terram coeleste iter accelerandum. ertia mansio est Ethan, quae est in extremo solitudinis, in qua primum videtur Dominus praecedens populum in columna ignis. Ethan sonat fortitudo sive professio. Praeparemus ergo nobis for
Abbreviated transcription (Latin):
pimus Unde & bene elim uertit᷑ in arietes fortes. Ipsi enim sunt ro¬
busti pͥncipes regis. duces ouium: doctores gentium.
modo pͦ transitũ maris rubri. & fontes amaros & elim: rursus
maris occurrerit: iuxta quẽ castra metati sunt. Aliud. ẽ. enim
transire mare: aliud inꝓximo figere tab̾nacła. Ex quibus monẽ
triumphorũ aꝑire nobis intdum mare. & p̃terita discrimina
poni ante oculos.
ctaua mansio .ẽ. insolitudine: sin: que tenditur usq ad mon¬
uenerimus in locũ ȩccłȩ de qua nobis sit dñs locuturus: gnͣde
tẽ siͣani. Interp̾tat᷑ aut̃ sin rub uł odium. Quia pͦ ea quam
ona mansio . ẽ. indefecha: quȩ dr̃ pulsatio iuxta quod
& dñs ait. Pulsate : & aꝑiet᷑ uobis. Sensusq . ẽ. manifestus. qr
pͦ quam uenerimꝰ in locum eccłȩ incipiemus sacramenta pulsare
ecima mansio . ẽ inaliis quod interp̃tat᷑ fermentũ. quod

Expanded text:
pimus. Unde et bene Helim vertitur in arietes fortes; ipsi enim sunt robusti principes gregis, duces ovium, doctores gentium. modo maris occurrit, juxta quem castra metati sunt. Aliud est enim transire mare, aliud in proximo figere tabernacula. Ex quibus monemutriumphorum aperire nobis interdum mare, et praeterita discrimina poni ante oculos. Octava mansio est in solitudine Sin, qua tenditur usque ad monenerimus in locum Ecclesiae, de qua Dominus nobis sit locuturus, grandetem Sinai. Interpretatur autem Sin rubus, vel odium: quia posteaquam Nona mansio est Daphca: quae dicitur pulsatio, juxta quod et Dominus ait: Pulsate, et aperietur vobis. Sensusque manifestus, quia postquam venerimus in locum Ecclesiae, incipimus sacramenta pulsare. Decima mansio est in Alus, quod interpretatur fermentum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rendam ⁊ intelligendã ꝓpħicã significationẽ : Occurrat gͦ iam intentis
mentib. quia diaboli corpus significauerit inuitulo: id .ẽ. homines in
omib gentib. Quib ad hȩc sacrilegia caput hoc. ẽ. auctor. ẽ. diabolus.
aureũ ꝓpt̃ea quia uident᷑ idolatrię ritus. uelut a serpientib institui.
Dequib dicit apłs. qm̃ cognoscentes dm̃ non sic̃ dm̃ głificauerunt. aut¬

Expanded text:
rendam et intelligendam propheticam significationem? Occurrat ergo jam intentis rendam et intelligendam propheticam significationem? Occurrat ergo jam intentis mentibus quia diabomnibus gentibus, quibus ad haec sacrilegia caput, hoc est, auctor est diabolus. Aureum propterea, quia videntur idololatriae ritus velut a sapientibus instituti. De quibus dicit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ut munda imponat. Quod uero sequit᷑. si non redimes occidetur:
quia nimirũ mens inmundaidelictis obnoxia.si non tedimes inme¬
lius cominutata: necabitur morte perpetua.
płm qđ fuerat inidolo consecratꝰ: indignos eos iudicans acciꝑe le¬
gem. ꝓiecit demanib suis tabulas. Quib confractis: incendit uitulũ
quẽ plasmauerant. S quid sibi uelit iste uitulus quẽ fecerunt filii is¬
rł insolitudine: Uł quid significet quod moy ses ipsum uitulũ igne cõ¬
bussit. cominutatimq concidit. & in aquã asꝑgens potũ popło dedit:
Si enim tabulas quas digito diꝰ hoc . ẽ. oꝑatione sp̃s scĩ scͥptas acceꝑat idõ
fregit. qr indignos eos quib eas legeret iudicauit. si deniq ut ab eis uitulꝰ
ille penitꝰ ab oleret᷑. incendit eũ. iꝯtriuit. ⁊ in aqͥs asꝑsit. atq submersit.
ut quid ⁊ ad potũ hoc popło dedit: Quẽ non excitet factũ hec: ad que¬

Expanded text:
ut munda imponat. Quod vero sequitur: Si non redimes, occidetur, ut munda imponat. Quod vero sequitur: Si non redimes, occidetur, quia nimirum mens immunda, et delictis obnoxia, si non fuerit in melius commutata, necabitur morte perpetua. pulum quod fuerat in idolo consecratus, indignos eos judicans accipere legem, projecit de manibus suis tabulas, quibus confractis, incendit vitulum, quem psalmaverant. Sed quid sibi velit iste vitulus, quem fecerunt filii Israel in solitudine? Vel quid significet quod Moyses ipsum vitulum igne combussit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum populo dedit? Si enim tabulas, quas digito Dei, hoc est, operatione Spiritus sancti, scriptas acceperat, ideo fregit quia indignos eos quibus eas legeret judicavit; si denique ut ab eis 387 ille vitulus penitus aboleretur, incendit eum, et contrivit, et in aquam sparsit, atque submersit, ut quid et potum hunc populo dedit? 3. Quem non excitet factum hoc ad quae
Abbreviated transcription (Latin):
frugũ cunctarũq pͥmitias rerum offerre dño. Spũalit̾ quippe pͥmi¬
sam banã uoluntatẽ quȩ prior .ẽ. oꝑe. quẽ pelagiani sibi tribuendo
offendunt. Deus autẽ dum illa sibi anobis iubet offerri: indicat ad
ipsiꝰ grãm ꝑtinere.
ndecimis itaq dnõ offerendis. denarius numerus ꝑfectionẽ signifi¬
cat. quia usq ad ipsum numerus crescit. Id̾oq sic̃ in pͥmitus pͥn¬
cipia uoluntatũ. ita in decimis consummationes nr̃oꝵ oꝑum
ad dm̃ referri p̾cipitur a quo ⁊ bom oꝑis initium⁊⁊ ꝑfectionis de¬
signatur effectus. Uerũ quod dix̃ primogenita asini mrutabis
oue: ꝑasinũ hoc loco immunditia ꝑ ouẽ uero innocentia designat᷑.
Asim gͦ pͥmogenita oue mutare. ẽ.: in munde uite pͥmordia. ad inno¬
centie simplicitatẽ conuertere. Ut postquam illa peccator egit. quȩ
ut inmunda dñs respuit. ea iam agenda ꝓferat: que dĩ sacrificio

Expanded text:
frugum cunctarumque pfrugum cunctarumque psam bonam voluntatem, quae prior est opere, quam Poffendunt; Deus autem dum illa sibi a nobis jubet offerre, indicat ad ipsius gratiam pertinere. In decimis itaque Domino offerendis denarius numerus perfectionem significat, quia usque ad ipsum numerus crescit; ideoque sicut in primitiis principia voluntatum, ita decimis consummationem nostrorum operum ad Deum referre praecipitur, a quo et boni operis initium, et perfectionis designatur effectus. Verum quod dixit: Primogenita asini mutabis ove . Per asinum quippe hoc loco immunditia; per ovem vero innocentia designatur. Asini ergo primogenita ove mutare, est immundae vitae primordia ad innocentiae simplicitatem convertere, ut postquam illa peccator egit, quae ut immunda Dominus respuit, ea jam agendo proferat, quae Dei sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
lum fidei generat. ꝓiciat᷑. S isiquis dentẽ lesit auditoris ꝑquẽ scͥptu¬
rarũ cibos cõminuebat: i diuidens spũalit̾ distinguebat. ut subtilẽ
exhis adint̾iora animȩ transmitteret sensũ. quisq gͦ huiꝰ modi euellens
dentẽ conat᷑ a corpore xpĩ p̾ciciere. auferatur dens ille. Detalib enim
dicit᷑. Uentes percatoꝵ contriuisti. Siquidẽ ⁊ manus ꝓmanu ⁊ pes
ꝓpede deposcit᷑. Manus .ẽ. actio oꝑantis: pesꝑquẽ inceditur ad bona
uł mala. Precidat᷑ gͦ ille qui scandalũ facit. non solũ fide s etiam actib
que ꝑmanꝰ significant᷑ aut offendiculũ p̃bent. quo pedes intelligunt᷑
Recipiat etiam combustionẽ quia combussit: igehennȩ fr̃nã tradidit
animã. ꝑquẽ signicła ostendit᷑ ut iste ꝑcussor omnib detruncatis
membris acorpore: cidatur ȩccłȩ: ut cet̾i uidentes timorẽ habeant.

Expanded text:
lum fidei generat, projiciatur. Sed et si quis dentem laesit auditoris, per quem Scriptulum fidei generat, projiciatur. Sed et si quis dentem laesit auditoris, per quem Scripturarum cibum comminuebat, et dividens spiritaliter distinguebat, ut subtilem ex his ad interiora animae transmitteret sensum. Quisquis ergo hujusmodi evellens dentem conatur a corpore Christi praecidere, auferatur dens ille. De talibus enim dicitur: Dentes peccatorum contrivisti . Siquidem et manus pro manu, et pes pro pede deposcitur. Manus est actio operantis, per quem inceditur ad bona, vel mala. Praecidatur ergo ille qui scandalum facit, non solum fide, sed etiam in actibus, qui per manum significantur; aut offendiculum praebent, quo pedes intelliguntur. Recipiat etiam combustionem, quia combussit, et gehennae fraternam tradidit animam, per quae signacula ostenditur, ut iste percussor, omnibus detruncatis membris, a corpore excidatur Ecclesiae, ut caeteri videntes, timorem habeant,
Abbreviated transcription (Latin):
uitutẽ deuenerit. sex annis seruiat: septimo uero liber di¬
mittatur. Quod si egredi aseruitute noluerit ꝓpt᷑ uxorẽ ⁊ filios: ꝑ¬
s defuturo: quia in sexetatib huiꝰ scłi seruientes. septimo die id ẽ ȩt̃no
sabbato lib̾amur. Si tamen uoluerimꝰ esse libi. dum adhuc in scło ser¬
uimus peccato. Si autem noluerimꝰ. ꝑ forabit᷑ nob̾ auricula intestimo¬
niũ inobedientiȩ i cum uxore. ⁊ filiis nrĩs. quos p̃tulimus lib̾tati id
llyp uero qͥd significat qđ in hac lege ocłm ꝓ ocło dare iubet᷑: Oculs
est enim quisq doctor: tanqͣm uitȩ demonstrans t̃. Iste autem
si intentionẽ auditoris ꝑ aliquani ꝑnitiosã doctrinã conet᷑ extin¬
guere. si ocłm ledat animȩ. ⁊ intellectum eiꝰ turbet. auferat᷑ necesse
.ẽ. ab eccłe p̾sulatu :⁊ intellectus eiꝰ turbulentus ac ferox qui scanda¬

Expanded text:
vitutem devenerit, sex annis serviat, septimo vero anno liber divitutem devenerit, sex annis serviat, septimo vero anno liber dimittatur. Quod si egredi a servitute noluerit propter uxorem et filios, p de futuro, quia in sex aetatibus hujus saeculi servientes, septimo die, id est, aeterno Sabbato liberabimur, si tamen voluerimus esse liberi, dum adhuc in saeculo servimus peccato. Si autem noluerimus, perforabitur nobis auricula in testimonium inobedientiae, et cum uxore et filiis nostris, quos praetulimus libertati, id llud vero quid significat, quod in hac lege oculum pro oculo dare jubetur. Oculus est enim quisque doctor tanquam vitae demonstrans iter. Iste autem si intentionem auditoris per aliquam perniciosam doctrinam conetur exstinguere, si oculum laedat animae, et intellectum ejus turbet, auferatur necesse est ab Ecclesiae praesulatu, et intellectus ejus turbulentus ac ferox, qui scanda
Abbreviated transcription (Latin):
eum cultrum. polluet᷑. Secti lapides. hi sunt qui unitate̾ scindun
ac diuidunt semet ipsos ac societate fr̃na ꝑodium uel scisinata.
constructio obumbrabat. Isti uero non secti lapides ex quib alta¬
re construi iubet᷑. hi sunt qui fide morũq unitate solidantur.
Dequalib dicit. apłs. Uos estis lapides uiui: coedificati domui spũali.
his non est iniectum ferrum. quia incorrupti sunt: ⁊ iacula malig¬
iii ignita non receꝑunt. Quiq unum altare faciunt unitate fidei.
uel concordia karitatis.
on accedas ꝑgradus ad altare meum. Id.ẽ. non gradatim unum
alio p̾ferens ad me ꝑuenies. neq priorẽ atq p̾osteriorẽ temporẽ
discernef. quia diuisũ i sequestratũ unitatis dnm ꝓpicium non
habebis. hoc enim arriani faciunt: qui inseparabilẽ patris: ⁊ filii.
ta dantur. quib omissis quȩq oportumora sunt: dicenda sunt.

Expanded text:
illos cultrum, polluetur. Secti lapides hi sunt qui unitatem scindunt illos cultrum, polluetur. Secti lapides hi sunt qui unitatem scindunt ac dividunt semetipsos a societate fraterna, per odium vel schismata. constructio obumbrat. Isti vero non secti lapides ex quibus altare construi jubetur, hi sunt qui fidei morumque unitate solidantur. De qualibus dicit Apostolus: Vos estis lapides vivi, coaedificati domus spiritualis . His non est injectum ferrum, quia incorrupti sunt, et jacula maligni ignita non receperunt, quique unum altare faciunt unitate fidei, vel concordia charitatis. Non ascendes per gradus ad altare meum, id est, non gradatim unum alio praeferens ad me pervenies; neque priorem atque posteriorem tempore discernes, quia divisum et sequestratum unitatis Dominum propitium non habebis. Hoc enim Ariani faciunt, qui inseparabilem Patris, Filii, etta dantur, quibus omissis, quae opportuniora sunt dicenda sunt. C
Abbreviated transcription (Latin):
apłs non intabulis lapideis: s intabulis cordis carnalib Neq enĩ
hoc tabulȩ carnales uolunt. ut carnalit̾ sapiamꝰ. S quia incompa¬
ratione lapidis qui sine sensu. est caro sentit: iccirco ꝑ lapidis duri¬
ciam significatum est non cor intelligens. ⁊ ꝑ carnalẽ sensibilita¬
tem: significatũ est cor intelligens.
uod autẽ dicit᷑ ibi adnõ. non facietis uobis deos aureos i ar¬
genteos altare deterra facietis mͥ: altare enim de terra facere
est. inincarnatione meditoris sꝑare. Tunc quippe adeo nr̃o munus
accipit᷑ quando in hoc altari nrã humilitas id ẽ. sub dnĩce in carna¬
tionis fide posuerit: quicquid bene oꝑatur. In altari gͦ det̾ra oblati¬
onũ munus offerimus. si actus nrõs dominice incarnationis fide
solidamus. einde adiecit. Quod si altare lapideum feceris
michi. non edificabis illud de sectis lapidib. Si enim leuaueris suꝑ

Expanded text:
Apostolus: Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Neque enim Apostolus: Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Neque enim hoc tabulae carnales volunt, ut carnaliter sapiamus, sed quia in comparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, idcirco per lapidis duritiem significatum est cor non intelligens, et per carnalem sensibilitatem siuod autem additur ibi a Domino: Non facietis vobis deos aureos et argenteos, altare de terra facietis mihi . Altare enim de terra facere, est Incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo naccipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est super dominicę incarnationis fidem, posuerit, quicquid operatur. In altare ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nsolidamus. Deinde adjecit: Quod si altare lapideum feceris mihi, non aedificabis illud de sectis lapidibus. Si enim levaveris super
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq horũ primũ ꝓhibet subreptionẽ. scdm errorem t̾cium int̾¬
ficit scłi amorẽ: quartum impietatẽ. quintũ allidit fornicationem:
sextum crudelitatẽ septimũ rapacitatẽ: octauum ꝑimit falsitatẽ.
notium adulterii cogitationẽ: decimũ mundi cupiditatẽ. Et no¬
tandũ quia sic̃ decem plagis ꝑcutiunt᷑ egyptii. sic decem p̃ceptiᷤᷤ
conscribunt᷑ tabulȩ quib regant᷑ popłi dei ut demones occidant᷑.
in singłis tabulis explicata sunt. Inuna enim tria precepta sunt: ad
dĩ ꝑtinentia karitatem. Inalia uero septem: ꝑtinentia ad ꝓximi soci¬
etatem. Sed cur lapideȩ çedem tabulȩ fuerint. nisi ad signifi¬
candum edr iudeoꝵ lapideum: Plapides enim in sensibilitatem de¬
monstrauit. ⁊ ꝑduritiam corum mentis stoliditatẽ. Dequo ꝑꝓpħam
dicit. Auferam ab eis cor lapideum.⁊ dabo eis corcarneum. Unde ⁊

Expanded text:
Itaque horum primum prohibet subreptionem, secundum errorem, tertium inteItaque horum primum prohibet subreptionem, secundum errorem, tertium interficit saeculi amorem, quartum impietatem, quintum allidit fornicationem, sextum crudelitatem, septimum rapacitatem, octavum perimit falsitatem, nonum adulterii cogitationem, decimum mundi cupiditatem. Et notandum quia de decem plagis percutiuntur Aegyptii, sic decem praeceptis conscribuntur tabulae, quibus regantur populi Dei, ut daemones occidantur.in singulis tabulis explicata sunt. In una enim tria praecepta ad Dei pertinentia charitatem, in alia vero septem pertinentia ad proximi societatem. Sed cur lapideae eaedem tabulae fuerint, nisi ad significandum cor Judaeorum lapideum. Per lapides enim insensibilitatem demonstravit, per duritiam eorum mentis stoliditatem. De qua propheta dicit: Auferam ab eis cor lapideum, et dabo eis cor carneum . Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
aliis feminis misceatur: ad pͣlendam libidinim. Nam specialiter
adulterium facit: qui preter suam ad alteram accedit.
Sextum. non occides. Et enim non solum oꝑe ꝑ petrans homicidiũ
facit: s qui etiam incruͬrit in eum esurięte uel nudum quimori poᷤᷤ¬
sit. nisi indumentũ cibũq porrigendo subueniat: iidem homicida
tenetur. Septimũ nisi furtum facies: quod ẽ. uitiũ rapatitatis.
Octauum. non falsum testimonium dices. quod .ẽ. crimen menda¬
cii ⁊ falsi tatis¶ Sonũ. non concupisces uxorem ꝓximi tui. In hoc p̃cep¬
to uetat intentionẽ adult̾inȩ cogitationis. Nam aliud est facere
aliquid tale pret̾ uxorem. aliud non appetere alienam uxorem.
Ideo duo p̃cepta sunt non inceli ab̾is. ⁊ non concupisces uxorem
ꝑximitu ecimũ. non concupisces rem ꝓximi tui. In hoc p̾cepto
dampnat ambitionem scłi. ⁊ refrenat concupiscentiam rerum

Expanded text:
aliis feminis misceatur ad explendam libidinem. Nam specialiter aliis feminis misceatur ad explendam libidinem. Nam specialiter adulterium facit, qui praeter suam ad alteram accedit. Sextum: Non occides ; etenim non solum opere perpetrans homicidium facit, sed etiam et qui incurrit in eum esurientem vel nudum, qui mori possit nisi indumentum cibumque porrigendo subveniat, et idem homicida tenebitur. Septimum: Non furtum facies , quod est vitium rapacitatis. Octavum: Non falsum testimonium dices , quod est crimen mendacii et falsitatis. Nonum: Non concupisces uxorem proximi tui . In hoc praecepto vetat intentionem adulterinae cogitationis. Nam aliud est facere aliquid tale praeter uxorem, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo duo praecepta sunt: Non moechaberis. Et: Non concupisces uxorem proximi tui. Decimum: Non concupisces rem proximi tui . In hoc praecepto damnat ambitionem saeculi, et refrenat concupiscentiam rerum.
Abbreviated transcription (Latin):
menias & sabbata urã odiuiti anima mea. Quomͦ gͥ scĩfi¬
cata erunt sabbata illa quȩ odit ds̃e Illud gͦ sabbatum est
cit̾ sabbatum obseruamꝰ. Post hȩc tria p̃cepta septenariꝰ succedit nu¬
merus mandatoꝵ: ad dilectionẽ ꝓximi ꝑtinens. Et incipit ab honore pa
ordium. Unde hoc mandatũ primũ est inseptẽ: sicut ⁊ dñs ineuangłio
ait. Honora patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuam. quod. ẽ. mandatũ pͥmũ. Sed qͣ¬
modo pͥmũ. quia quartũ nisi quia sicut p̃dictum. ẽ. inseptenario
numero.qui ꝑtinet ad dilectionẽ ꝓximi pͥmũ est inaltera tabula:
Nam ideo duę tabul& legis datȩ sunt. Iubetur ergo in hoc p̾cepto filiis.
honorare parentes neq contumeliosos illis existere: s officio pietatiᷤ
debitam reuerentiam p̃stare. Nam qui parentibhonorẽ deferre nori
nouit. quib pacere poterit qui suos odit:
intum. non mecab̾is. Id . ẽ. nęquisquam preter matrimoniĩ fȩdera

Expanded text:
menia et Sabbata vestra odivit anima mea . Quomodo ergo sanctifimenia et Sabbata vestra odivit anima mea . Quomodo ergo sanctificata sunt Sabbata illa quae odivit Dominus? Illud ergo Sabbatum est citer Sabbatum observamus. Post haec tria praecepta septenarius succedit numerus mandatorum, ad dilectionem proximi pertinens, et incipit ab honore parordium; inde hoc mandatum primum est in septem, sicut et Dominus in Evangelio ait: Honora patrem tuum, et matrem tuam , quod est mandatum primum. Sed quomodo primum, quia quartum, nisi quia praedictum est in septenario numero, quia pertinet ad dilectionem proximi, primus est in altera tabula. Nam ideo duae tabulae legis datae sunt. Jubetur ergo in hoc praecepto filiis honorare parentes, neque contumeliosos illis existere, sed officio pietatis debitam reverentiam praestare. Nam qui parentibus honorem deferre non novit, quibus parcere poterit, qui suos odit? Quintum: Non moechaberis , id est, ne quisquam praeter matrimonii foedera
Abbreviated transcription (Latin):
societas humana non leditur. Primum decalogi mandatum. ad
audiens unum dm patiẽ colas inmultos fictos deos forncationem
tuaro non effundas. S cđm preceptum ad filium ꝑtinet: dũ
dicit. Non assumes domen dnĩ di tui inuanum. Id . ẽ. ne estime
creaturam eẽ filium dex: qm̃ omĩs creatura subiecta ẽ. uanitati.¬
S credas eum equalẽ eẽ patri dm̃ deoꝵ. uerbum apud dm̃ ꝑ quẽ
omnia facta sunt.¬
ad spm scm̃. tam. ⁊ ꝓpter nomen scĩficationis quam etiam ꝓpters
to ut diem sabbati scĩfices. Sex dieb oꝑab̾is. ⁊ facies omnia oꝑa
tua. Sͦeptimus autem dies sabbatum. ẽ dnĩ di tui: non facies om̃e
opus. Insex dierum oꝑe. sex milium annoꝵ oꝑatio continetur. In
septimo uero. requies beati illius regm tempusq ostenditur: qđ
carnaliter iudei celebrantes peccant. Et hoc: non nos ad fidem
mendacii fallentis aptamus. Clamat ꝑꝓpħam deus dicens. Heo¬

Expanded text:
 quibus societas humana non laeditur. Primum Decalogi mandatum ad D quibus societas humana non laeditur. Primum Decalogi mandatum ad Daudiens unum Deum patrem colas, et in multos fictos deos fornicationem tuam non effundas. Secundum praeceptum ad Filium pertinet, dum dicit: Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum . Id est, ne aestimes creaturam esse Filium Dei, quia omnis creatura sed credas eum aequalem esse Patri, Deum deorum, Verbum apud Deum, per quem omnia facta sunt . Tad Spiritum sanctum, tam propter nomen sanctificationis, quam etiam propter nto ut diem Sabbati sanctifices. Sex dies operaberis et facies omnia opera tua; septimus autem dies Sabbatum est Domini Dei tui. Non facies in eo omne opus . In sex dierum opere sex millium annorum operatio continetur; in septimo vero requies beati illius temporis regni ostenditur, quod carnaliter Judaei celebrantes peccant; et hoc non nos ad fidem mendacii fallentis aptamus. Clamat per prophetam Deus: Neo
Abbreviated transcription (Latin):
tium intelligitur. In lampadib claritas miracłoꝵ. Insonitu bu¬
rum. preceptis i signis intonuerunt. Int̾p̃tat᷑ autem sinay
legem daturus dũs migne fumoq descendit. hoc significat qui ⁊ fi¬
deles claritate suȩ ostensionis illuminat:⁊ infidelium ocłos ꝑfumũ
errorois obscurat. Q uod uero uidetur incaligine. hoc significat qr
impii qui terrena sapiunt. caligine maliciȩ eum descendentẽ. ad .ẽ. in
humilitate nascentẽ non agnouerunt. Aliis in caligine uisus legem
dedit: quia ueritatẽ suȩ legis non secuturi s infidelibus quasi ꝑ
caliginẽ dixit. ut uidentes non uideant: ⁊ audientes non audiant.¬
at gͦ inde dñs morsi legem innocentiȩ nr̃ȩ ⁊ cognitionis suȩ.
Candemq in decem uerbis constituit:⁊ saxeis tabulis digito suo
scpsit. Et hec quidem precepta ita sunt distributa. ut tria ꝑtineant
ad dilectionẽ diumȩ trinitatis: septem uero ad amorem fr̃num. quib

Expanded text:
tium intelligitur, in lampadibus claritas miraculorum, in sonitu butium intelligitur, in lampadibus claritas miraculorum, in sonitu burum praeceptis et signis intonuerunt. Interpretatur autem Sinlegem daturus Dominus in igne fumoque descendit, hoc significat quia et fideles claritatis suae ostensione illuminat, et infidelium oculos per fumum erroris obscurat. Quod vero videtur in caligine, hoc significat quia impiis qui terrena sapiunt, caligine malitiae eum descendentem, id est, in humilitate nascentem, non agnoverunt: aliis in caligine visus legem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis infidelibus quasi per caliginem dixit: Ut videntes non videant, et audientes non audianttur inde Dominus Moysi legem innocentiae nostrae, et cognitionis suae, eamdemque in decem verba constituit, et saxeis tabulis digito suo scripsit; et haec quidem praecepta ita sunt distributa, ut tria pertineant ad dilectionem Trinitatis divinae, septem vero ad amorem fraternitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ses ascendit ad dñm: ⁊ dñs inmontem ad eum descendit. S quid est mo¬
raliter quod moyses inmontem ascendit .⁊ dñs in montem descendit:
Dons quippe altitudo contemplationis nrẽ. ẽ inqua ascendimus. ut¬
ad ea quȩ ultra infirmitatẽ nram sunt intuenda sulleuemur. S
in hunc dñs descendit. quia scĩs multum ꝓficientib parum de sẽ a
Ita ⁊ quĩquagesima die post passionẽ dñi quam pascha illud pre
iqui cum eis erant incentum uiginti mosarce etatis numero con¬
stitutis. ⁊diuisis linguis credentiũ: totus euangłica p̃dicatione mũ¬
dus impletus . ẽ. Dicitur illic scͥpta lex digito dei: & dñs dicit de
spũ scõ. indigito di eicio demonia. Aspicit illic cunctus popłs uo¬
ces ilampades montemq fumantẽ. tontrua.  fulgura clangorẽq
bucinȩ ꝑ strepentẽ. Inuocib nanq ⁊ tonitrus. clamoꝵ predican¬

Expanded text:
ses ascendit ad Dominum, et Dominus ad eum descendit. Sed quid est moses ascendit ad Dominum, et Dominus ad eum descendit. Sed quid est moraliter quod Moyses in montem ascendit, et Dominus in monte descendit? Mons quippe altitudo contemplationis nostrae est, in qua ascendimus ut ea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuenda sublevemur. Sed in hunc Dominus descendit, quia sanctis multum proficientibus, parum de se aliita quinquagesima die post passionem Domini, quam Pascha illud praestolos, et qui cum eis erant in centum viginti Mosaicae aetatis numero constitutis, et divisis linguis credentium totus evangelica praedicatione mundus impletus est. Dicitur illic scripta lex digito Dei, et Dominus dicit de Spiritu sancto: In digito Dei ejicio daemonia . Aspicit illic cunctus populus voces et lampades, montemque fumantem tonitrua et fulgura, clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus namque et tonitruis, clamor praedican
Abbreviated transcription (Latin):
tor insequitur. Sedet moyses suꝑ lapidem qui intacharia. uii. habebat
ocdos ⁊ insamuhelis uolumine appellatur lapis adiutorii: utrãnq manũ
eccłam. & utrũnq filium exutroq popło ꝓcreatum. Dat moysi consi
admirationis. ẽ: ut mor ses ꝓpħa deo plenus. qui cum dño facit ad faciem lo¬
quebat᷑ ab homine gentili consilium acciꝑet. ⁊ faceret omnia quęcunq dice¬
rit illi. nisi ut formã humilitatis popłoꝵ principib daret ⁊ futuri sacram̃ti
designaret imaginẽ. Sicibat enim futurum quandoq ꝑpopłm egentib
congregatum: ea que in lege de erant eo suggerente comperentur. bonũ¬
q ⁊ spualem intellectum afferret ad legem di.  sciebat quia audiret eun¬
dem popłm lex: ifaceret omĩa quecummq diceret. legisq diminu¬
dragesima septima die egressionis exegrpto: ad montẽ sina Ibiq mor¬

Expanded text:
tor insequitur. Sedit Moyses super lapidem, qui in Zacharia septem habebat tor insequitur. Sedit Moyses super lapidem, qui in Zacharia septem habebat oculos, et in Samuelis volumine appellatur lapis adjutorii, et utramque manum Ecclesiam, et utrumque filium ex utroque populo procreatum, dat Moysi consiladmirationis est, ut Moyses propheta Deo plenus, qui cum Domino facie ad faciem loquebatur, ab homine gentili consilium acceperit, et faceret omnia quaecunque diceret illi, nisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti designaret imaginem. Sciebat enim futurum quandoque quod per populum ex gentibus congregatum ea quae in lege deerant eo suggerente complerentur, bonumque et spiritalem intellectum afferret ad legem Dei; et sciebat quia audiret eumdem populum lex, et faceret omnia quaecunque diceret, legisque diminudragesima septima die egressionis ex Aegypto ad montem Sina, ibique Moy
Abbreviated transcription (Latin):
dentib gr̃am. ꝑ cussa enim petra fonsemanauit. ꝑꝓcussus incru
enim istam figuram. xp̃i habuisse ꝓbat apłs: cumdicit. B ibebat̾
sitiens popłs ꝓpt̾ a quam murmurat ad uersus moysen: i ꝓpterea
iubet ds̃ ut ostendat eis petram de qua bibant. quid hoc significat
uersus eum.⁊ displicet ei lex que scdm luteram est scͥpta. ostendit ei
moyses petram qui ẽ xp̃c. ⁊ adducit eum ad ipsam. ut inde bibat
⁊ iħs contra amalecl militat. Tenet uirgam moyses: brachiaq
sua inmodum crucis extendit. sicq hostis id.ẽ. diabolus uiã
celestis patrie intercludere moliens signo cucrucis dnice suꝑat᷑.
Num leuaret manus suas morses: uincebat isrł. Rursum
si inclinaret. suꝑabat a malech. Eleuantib enim nobis actus nr̃o
ad celum. rectores tenebrarum harum subicrunt᷑. At contrare¬
missis orantes manib hoc. ẽ. conuersationẽ t̾renã sectantes: Hostis uic¬

Expanded text:
dentibus gratia. Percussa enim petra, fons manavit; percussus in crudentibus gratia. Percussa enim petra, fons manavit; percussus in cruenim istam figuram Christi habuisse probat Apostolus, cum dicit: Bibebant, uod autem sitiens populus propter aquam murmurat adversus Moysen, et propterea jubet Deus ut ostendat eis petram de qua bibant, quid hoc significat? versus eum, et displicet ei lex quae secundum litteram est scripta: ostendit ei Moyses petram, qui est Christus, et adducit eum ad ipsam, ut inde bibat et Josue contra Amalech militat. Tenet virgam Moyses, brachiaque sua in modum crucis extendit; sicque hostis, id est diabolus, viam coelestis patriae intercludere demoliens, signo crucis Dominicae superatur. Dum levaret manus suas Moyses, vincebat Israel; rursum si inclinasset, superabat Amalech. Elevantibus enim nobis actus nostros ad coelum, rectores tenebrarum subjiciuntur; at contra, remissis orantes manibus, hoc est, conversationem terrenam sectantes, hostis vic
Abbreviated transcription (Latin):
ta die duplum colligi iubetur. quod etiam sufficiat insabbatos Sex
ta dies ista .ẽ. sexta etas mundi: inqua nuncsumꝰ. In hac gͦ duplum
colligit: qui ꝓpt̃ spem uitȩ eternȩ uerbum dĩ audit ⁊ facit. In hac
duplum recondit. qui & beuiuit. & aliis miscgħam prebet. Quod &¬
reponebat᷑ in sabbato: & non corrumpebat᷑. Bdna enim oꝑa facta ꝓpt̾
futuram raquiẽ: infuturo scło ꝑmanent. Qui uero infideles erant. ⁊ preter
causã sabbati seruabant demanna: ebulliebant ex ea uermes. & conpu¬
auarician diuitiarum ceca cupiditas. Hi sunt qui habent pecunias
nuidentes innecessitate frẽs suos: claudunt uiscera sua ab eis. S & is
qui post susceptum uerbum di peccat. efficit᷑ ei ipsum uerbum uerum
Sicut enim ipse ẽ. aliis inruinam. aliis in resurrectionẽ: ita ipse
inmanna. fidelib quidẽ dulcedo mellis. infidelib uermis efficit᷑

Expanded text:
ta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in Sabbato? ta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in Sabbato? ta dies ista est sexta aetas mundi, in qua nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui propter spem vitae aeternae verbum Dei et audit et facit. In hac duplum recondit, qui et bene vivit et aliis misericordiam praebet. Quod reponebatur propter sabbatum, non corrumpebatur. Bona enim opera facta propter futuram requiem in futuro saeculo permanent. Qui vero infideles erant, et praeter causam sabbati servabant de manna, ebulliebant ex eo vermes et compuavaritia et divitiarum caeca cupiditas. Hi sunt qui habent pecuniaset videntes in necessitate fratres suos, claudunt viscera sua ab eis; sed et is qui post susceptum verbum Dei peccat, efficitur ei ipsum verbum Dei vSicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in resurrectionem; ita et ipse in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infidelibus vermis efficitur