comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratri profuturo: augustiuur
recte. sumus: corpore aurensi
lecto sum. Nec ambulare cuea
nec stare nesede possum: ragadis ul e¬
quam ille non recte aliquid facere ul sit
ego quid libentius decum loquerer. nisi
mecum loquor: comendamus gͦ scĩs ora¬
nib tuis & dies & noctes nr̃as. ut oretis
nobis ne dieb intẽꝑanter utamur. ut noci
equo animo toleremus: ut ȩtiam si ambi
timeamus mala. Quod senex megalius
tus sic. iam uos audisse quis dubitet:
enim adeposicione corporis eius cui
scriberem. dies ferme iuiginti quatu&
iam: uideris. Disponebas enim successss
primatus eius. Si fieri potest: nosse ul
Non desunt scandala: s neq refugiũ l
desunt merores: s neq consolationes. Als
inter hȩc quam uigilandũ sit ne cuiquill
odium cordis intima teneat. neq sinat l
oremus dm̃ in cubili nr̃o elauso ostio. s adl¬
sus ipsum deum claudat ostium: nosti ql

Expanded text:
RATRI PROFUTURO AUGUSTINUS. recte sumus; corpore autem ego in lecto sum; nec ambulare enim nec stare nec sedere possum rhagadis uel exquam ille non recte aliquid uel facere uelego, quid libentius tecum loquerer, nisi quod mecum loquor? commendamus ergo sanctis orationibus tuis et dies et noctes nostras, ut oretis pro nobis, ne diebus intemperanter utamur, ut noctes aequo animo toleremus, ut, etiam si ambulemus minus, ne timeamus mala. Quod senex Megalius defunctus sit. iam uos audisse quis dubitet? erant autem a depositione corporis eius, cum haec scriberem, dies ferme uiginti quattuor. utrum iam uideris, disponebas enim, successorem primatus eius, si fieri potest, nosse uolumus. non desunt scandala sed neque refugium; non desunt maerores sed neque consolationes. atque inter haec quam uigilandum sit, ne cuiusquam odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro clauso ostio, sed aduersus ipsum deum claudat ostium, nosti opt
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid felicitatis accidit. Quȩ cum optime
noueris uir bone. intuere uc cȩpisti focissi¬
onĩ inani fastu omĩno detumescens. assur¬
ge in illum qui ñ uentose alleuat conuersos
ad se. s certis fidei passib innidentes acque
ascendentes collocat in sempiterno fastigio
celȩstis acq anglice dignicatis: Per quem
ce obsecro ut rescribas mͥ: tuosq omnes
quos in sinicensi uel in yponensi habes. ad
catholice eccłiȩ cõmunionem cõmunider
&. benigne adhorteris: in ciuius gremio
etiam patrem tuum laudabilem &s egregi¬
um uirum abs de genitum ẽẽ cͦgnoui. Qũẽ
ut debito meritis eius officio a me saluces
peto: & nos uisere ñ graueris. Quod etiam
ꝓpter rem tuam quam hic habes. meliorem
apud dm̃ faciendam: non impudenter expos¬
co. Dei misccłia de circumplectatur: & ab oĩ
iniquitate conseruet. Explicit epła sc̃i

Expanded text:
aliquid ex eo felicitatis accedit. Quae cum optime aliquid ex eo felicitatis accedit. Quae cum optime noueris, uir bone, intuere, ut coepisti. fortissiistum et ab omni inani fastu omnino detumescens adsurge in illum, qui non uentose alleuat conuersos ad se, sed certis fidei pas- » sibus innitentes atque ascendentes conlocat in sempiterno fastigio caelestis atque angelicae dignitatis. per quem te obsecro, ut rescribas mihi tuosque omnes, quos in Sinitensi uel in Hipponiensi habes, ad catholicae ecclesiae communionem comiter et benigne adhorteris. in cuius gremio etiam patrem tuum, laudabilem et egregium uirum, abs te genitum esse cognoui. quem ut debito meritis eius a me officio salutes peto et nos uisere non graueris. quod etiam propter rem tuam, quam hic habes, meliorem apud deum faciendam non inpudenter exposco. dei misericordia te circumplectatur et ab omni iniquitate conseruet. CXIII. DOMI
Abbreviated transcription (Latin):
dicadores cui. ne magis eos aurib meis se de¬
disse quam uera de te spargere crederẽ. Ibi
enum ÷ a uanitate remota laudatio: ubi ȩciã
uituꝑatio ab offensione secura ẽ. Uerũptam̃
o fr̃ eximie et sincera dilectione amabilis. ñ
nunc docendus es s fortasse admonendus
omnem istam głam famãq popłarem ñ in
ore uulgi ẽẽ letabilem s in reb ipsis: que
ȩtiam si uulgo displiceant. ꝓprio tam̃ fulgo¬
re ac pondere non ĩꝑicors comendaciõe pre¬
ciose sunt: magisq iniserandus ẽ qui talia
ĩpbat. quam illȩ qui de talib imꝓbatur u-¬
dicandus miser. Cum uero placent et sibi
debita laude. popłariter quoq predicant᷑.
nec sic quidemͣ maiores melioresq fiũt ali¬
eno iudicio: qm̃ integrantur intima ueri¬
tate. & solius conscientiȩ robore solidantur.
Unde magis hominib recte existimantibus
quam ei de quo uulgus bene existimat: ex eo¬

Expanded text:
dicatores tui, ne magis eos auribus meis se dedicatores tui, ne magis eos auribus meis se dedisse quam uera de te spargere crederem. ibi enim est a uanitate remota laudatio, ubi etiam uituperatio ab offensione secura est. uerum tamen, o frater eximie et sincerissima dilectione honorabilis, non nunc docendus es, sed fortasse admonendus tamen omnem istam gloriam famamque popularem non in ore uulgi esse laetabilem sed in rebus ipsis, quae, etiam si uulgo displiceant, proprio tamen fulgore ac pondere non inperitorum commendatione pretiosae sunt, magisque miserandus est, qui talia inprobat, quam ille, qui de talibus inprobatur, iudicandus miser. cum uero placent et sibi debita laude populariter quoque praedicantur, ne sic quidem ipsae maiores melioresque fiunt alieno iudicio, quoniam integrantur intima ueritate et solius conscientiae robore solidantur. unde magis hominibus recte existimantibus quam ei, de quo bene uulgus existimat,
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio et sincerissi¬
ma dilectione honorabili frĩ
donato: augͥtinus ĩ dũo salutẽ.
Quod te administrantẽ mul¬
tum desiderans ȩtiam cum
abilim uenisses uidere non potui. credo ꝓp¬
serea factum ẽẽ ut animo tuo curis publicis
xpedito: potius de fruerer. quam ut illa sa¬
lutacio me apđd ce ocioso & te negotioso: neu
Nnrm̃ quantũ satis eẽt desidium ceꝑaret:
ecolens quippe honestatẽ ab ineunde eta
peldus existimo. eui se.xp̃s largissime infun¬
dat: ut fructus ei afferas. E terna et cȩles¬
ci gła. quam temporali & terreno preconio
dignior es. A multis enum immo ꝓrs ab oĩb
quos uł ꝑcontari. uł ultro ȩtiam predicau¬
des audire potui: castitatem uirtutemq ad¬
ministrationis cuȩ constanter omĩno laudan¬
tib acq preferentib. & sine ullo scrupulo dis¬
sone uarietatis accepi: et eo cercius qđ igno¬
rabant necessitudinem nrãm. et utrum de
ul tenuiter nossem penitus nesciebant pre¬

Expanded text:
OMINO EXIMIO ET SINCERISSIMA DILECTIONE HONORABILI FRATRI DONATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quod te administrantem multum desiderans, etiam cum Tibilim uenisses, uidere non potui, credo propterea factum esse, ut animo tuo curis publicis expedito potius fruerer, quam ut illa salutatio me apud te otioso et te negotioso neutri nostrum, quantum satis esset, desiderium temperaret. recolens quippe honestatem atque probitatepectus existimo, cui se Christus largissime infundat, ut fructus ei adferas aeterna et caelesti gloria quam temporali et terreno praeconio digniores. A multis enim, immo prorsus ab omnibus, quos uel percontari uel ultro etiam praedicantes audire potui, castitatem uirtutemque administrationis tuae constanter omnino laudantibus atque praeferentibus et sine ullo scrupulo dissonae uarietatis accepi et eo certius, quod ignorabant necessitudinem nostram et, utrum te uel tenuiter nossem, penitus nesciebant s prae
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ non urtelligentib irridere. s. illud quod
scriptum ẽ. ego et pater unum sumus. et pa¬
ter sancte serua eos in nomine tuo quos de¬
disti michi. ut fute unum sicut et nos: sumꝰ¬
ttm paulopost. Non pro his autem rogo
tantum inquit. s et ꝓ his qui cedituri sunc
ꝑ uerbum eoꝵ in me. ut omnes unum sint
sicut tu pater inme et ego in te. ut et ipsi

Expanded text:
le est non intellegentibus inridere, sed illud, quod le est non intellegentibus inridere, sed illud, quod scriptum est: Ego et pater unum sumus et: Pater sancte, serua eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos. item paulo post: Non pro his autem rogo tantum, inquit, sed et pro eis, qui credituri sunt per uerbum eorum in me, ut omnes unum sint sicut tu, pater, in me et e
Abbreviated transcription (Latin):
enbere. Nlam et ego ꝓpterta nolui scribi nom
tuum in his licceris meis: ne hoc forte noluisses
Eicile ẽ ut quisq augustinum iuncat.
uideris utrum ueritate an clamore. Non ẽ.
meum dicere: nisi quia facile ẽ. ut quisq au¬
gustinum iuncat. quanto magis ut uicisse
uideatur. aut et si non uideatur uicisse dica¬
tur Facile ẽ hoc. nolo magnum putes: nolo
ꝓmaggno appetas. Nam cum aduerterint ho¬
mines in hac re tam ingentem flamam cor¬
dis tui. multi gaudebunt se inuenisse occasio¬
nem. ut applaudendo cuge euge.tam potentem
uirum faciant amicum: nolo dicere uols dicere¬
quiꝰ si non foueant uel si contrariam sententia
proferant: etiam formidare potuerunt mimi¬
cum. In epte quidem et stulte. s tamen pleriq
homines ita sunt. Noli ergo atcendere quomͦ
umcatur augustimis qualiscumq unus ho¬
mo s atcende potius utrum uinci possit homo¬
usion non ipsum uerbum grecum. quod faci¬

Expanded text:
scribere; nam et ego propterea nolui scribi nomen scribere; nam et ego propterea nolui scribi nomen tuum in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. Facile est. ut quisque Augustinum uincat. uidens, utrum ueritate an clamore; non est meum dicere, nisi quia facile est, ut quisque Augustinum uincat, quanto magis, ut uicisse uideatur aut, etsi non uideatur uicisse, dicatur! facile est hoc: nolo magnum putes, nolo pro magno appetas. nam cum aduerterint homines in hac re tam ingentem flammam cordis tui, multi gaudebunt se inuenisse occasionem, ut ad pauca \'euge, euge\' tam potentem uirum faciant amicum, nolo dicere, quia, si non foueant uel si contrariam sententiam proferant, etiam formidare poterunt inimicum inepte quidem et stulte. sed tamen plerique homines ita sunt. Noli ergo adtendere, quo modo uincatur Augustinus qualiscumque unus homo, sed adtende potius, utrum uinci possit όμοούσιον, non ipsum uerbum Graecum, quod faci
Abbreviated transcription (Latin):
utrum uis autem horum de deo sentire sacri¬
legum ẽ nescio utrum possint inuenire quid
dicant. si noluit res absurdissimas et tultis¬
simas dicere. Ecce quantum potui exposui
tibi fidem meam. Et plura quidem dici possunt
et diligentius disputari. s uereor ne ista ipsa
que dixi onerosa sint occupationib tuis.
tamen ea non solum dictata conscribi uolu
s. eciam manu mei subscribenda curaui. Qi
quidem et antea uolueram: si quod inter ro
placuerit seriuꝰretur S modo certe puto
a te debere dici timuisse me tibi dicere fidĩ
nieam: quando non solum dixi s scriptam
subscripsi: ne me quisquam dicat aut dixis¬
se quod non dixi. aut non dixisse quod dixi
hoc fac et cu si uidiees queris. non qui in ore
tuo reuereantur ꝑsonam tuam: s qui nlita¬
ristuis exerant libertacem suam. Si eni ca¬
lumpniam times: quod nullo modo audere
dicere nisi hoc ipse dixisses: licet tibi non fub¬

Expanded text:
utrumuis autem horum de deo sentire sacriutrumuis autem horum de deo sentire sacrilegum est\\ nescio. utrum possint inuenire, quid dicant, si nolint res absurdissimas et stultissimas dicere. Ecce, quantum potui, exposui tibi fidem meam. et plura quidem dici possunt et diligentius disputari, sed uereor, ne ista ipsa, quae dixi, oneri sint occupationibus tuis. tamen ea non solum dictata conscribi uolui, sed etiam manu mea subscribenda curaui, quod quidem et antea uolueram, si, quod inter nos placuerat, seruaretur. sed modo certe puto iam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi. sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse, quod non dixi, aut non dixisse, quod dixi. hoc fac et tu, si iudices quaeris. non qui in ore tuo reuereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exerant libertatem suam. si enim calumniam times, quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses, licet tibi non sub
Abbreviated transcription (Latin):
lingue:et pariter confugiamus ad sp̃m dei
ꝑ propħam dicentem. Geuerationem eius qͥs
enarrabit: hoc unum interim peto ut dili¬
genter ex quiras: utrum alicubi diuina scrip
tura de diuersis substantiis dixerit quod imu
sint.Si eñi non inuenitur dictum nisi de hi
reb que ᷤᷤ constat ẽẽ. unnis eiusdemq substan¬
tiȩ. quid opus ẽ. ut rebellemus aduersus ue¬
ram et catholicam fidem: Si autem inue¬
neris hoc scriptum alicubi. etiam de diuer¬
sis substantiss. tunc aliud cogar inquirere. un¬
de ostendam recte homo usion dictum pa¬
trem et filium Nam si illi qui scripturas nr̃as
aut nesciunt. aut non laboriose scrutantur
et tanien filium eiusdem substantie. et eqͣ¬
lem patri credunt. dicant eis qui hoc nolun
credere cum tamen deum patrem filium hi¬
bere unigenitum credant. nolurc cleus ha¬
bere equalem filium. an non potuit.⁊ si no¬
luit inuidus ẽ. si non poture infirmus ẽ.

Expanded text:
linguae et pariter confugiamus ad spiritum dei linguae et pariter confugiamus ad spiritum dei per prophetam dicentem: Generationem eius quis enarrabit? Hoc unum interim peto ut diligenter exquiras, utrum alicubi scriptura diuina de diuersis substantiis dixerit, quod unum sint. si enim non inuenitur dictum nisi de his rebus, quas constat esse unius eiusdemque substantiae, quid opus est, ut rebellemus aduersus ueram et catholicam fidem? si autem inueneris alicubi hoc scriptum etiam de diuersis substantiis, tunc aliud cogar inquirere, unde ostendam recte ὁμοούσιον dictum patrem et filium. nam si illi, qui scripturas nostras aut nesciunt aut non laboriose scrutantur et tamen filium eiusdem substantiae et aequalem patri credunt, dicant eis, qui hoc nolunt credere, cum tamen deum patrem filium habere unigenitum credant: \'Noluit deus habere aequalem filium, an non potuit? si noluit, inuidus est; si non potuit, infirmus est;
Abbreviated transcription (Latin):
de illa dictum sit. candor ẽ. eñi lucis ederne.
nec uri ut arbitror iam dicunt lucem pats.
Que quidẽ nisi eius substantiam fuisse ali¬
quando sine candore a se genito: sicut ista
in diuinis et spiritalib et incorporeis. et in¬
comutabilib et ut cumq intelligi possunt:
Audio enl iam eos eniendasse: an forte fal¬
sum ẽ hoc eos aliquando dirisse. quod fuerit
aliquando pater sine filio: canquam fuerit
lux eterna sine candore quem gemut. Quid
ergo dicimus: Si natus ẽ. filius dei de patit:
iam pater destitit gignere. Et si destitit: ce¬
ꝑit. Si autem cepit gignere: fuit aliquando
sine filio S nunquam fuit sine filio. quia fi¬
lius eus sapientia ciusẽ. que cancdor est lucs
eterne. Ergo semper gingnit pater: semper
nascitur filius hic rirsus timendum ẽ ne
putetur inꝑfecta generatio: si non dicioꝰ
natum ẽẽ. s nasci. Compatere mecum obse¬
ctO in his angustiis humane cogitacionis &

Expanded text:
de illa dictum sit: Candor est enim lucis aeternae, de illa dictum sit: Candor est enim lucis aeternae, nec uestri, ut arbitror, iam dicunt lucem patris. quae quid est nisi eius substantia, fuisse aliquando sine candore a se genito, sicut ista in diuinis et spiritalibus et incorporeis et incommutabilibus credi et utcumque intellegi possunt; audio enim iam eos emendasse. an forte falsum est hoc eos aliquando dixisse, quod fuerit aliquando pater sine filio, tamquam fuerit lux aeterna sine candore, quem genuit? quid ergo dicimus? si natus est filius dei de patre, iam pater destitit gignere; et si destitit, coepit; si autem coepit gignere. fuit aliquando sine filio; sed numquam fuit sine filio, quia filius eius sapientia eius est, quae candor est lucis aeternae: ergo semper gignit pater et semper nascitur filius. hic rursus timendum est, ne putetur inperfecta generatio, si non dicimus natum esse sed nasci. compatere mecum, obsecro, in his angustiis humanae cogitationis et
Abbreviated transcription (Latin):
planda infirius sit oculus cordis humani:
accedit ut de contentione eciam turbulen¬
tus fit. Et quanto ista conspiciet: Dicit scrip¬
tura filium dĩ dnm et saluacorem nr̃m iħm
tiam: et homines ante incarnationem qͣm
de maria uirgine accepit. sine ulla omnino
susceptione corporet creature. ꝑ ipsam natu¬
ram et substantiam suam qua uerbum dĩ
ẽ. et sapientia dĩ. uisibilem et corruptibilem
dicunt. dum sibi uolunt constare quod sen¬
tiunt: de patre tantum modo eẽ dictum.
inuisibili incorruptibili solideo. Rogo ce:
uerbum hominis nonẽ uisibile. ne dum
uerbum dei Iam uero sapientia illa de qua
dictum ẽ actingit ubiq ꝓpter suam mun¬
diciam. et nichil inquinatum mneam in¬
curret. in se ipsa manens inuouat omnia:
et si qua similia que numerari non possunt:
si corruptibilis ẽ. nescio quid dicam: nisi ut
doleam presumptionem humanam: et mi¬
rer pacientiam diuinam. Cum uero cle illa¬

Expanded text:
planda infirmus sit oculus cordis humani, planda infirmus sit oculus cordis humani, accedit, ut de contentione etiam turbulentus sit. et quando ista conspiciet? dicit scripttiam; et homines eum ante incarnationem, quam de Maria virgine accepit, sine ulla omnino susceptione corporeae creaturae per ipsam naturam et substantiam suam, qua Verbum Dei est, et sapientia Dei, visibilem et corrudicunt, dum sibi nolunt constare, quod sentiunt. de patre tantum modo esse dictum: Inuisibili. incorruptibili soli deo! rogo te: uerbum hominis non est uisibile, nedum uerbum dei: iam uero sapientia illa, de qua dictum est: Adtingit ubique propter suam munditiam et: Nihil inquinatum in eam incurrit et: In se ipsa manens innouat omnia et si qua similia, quae numerari non possunt, si corruptibilis est. nescio quid dicam. nisi ut doleam praesumptionem humanam et mirer patientiam diuinam. Cum uero
Abbreviated transcription (Latin):
tus quid sit mauis uerus aut ueritas. non po¬
tius respondeat ueritatem ẽẽ maiorẽ : ab illa enĩ
uera st̃: qc̃q uera st̃. Nõ aut̃ ita ẽ in deo. Nam
filium maiorem ittiq patre non dicimus.
et tamen filius dicitur ẽẽ ueritas. Ego sum in¬
quit uia: ex ueritas & uita. De patre autem
tantum modo uos uultis intelligi quod ait
ut cognoscant te unum uerum deum et
tencia. te et quem misisti iħm xp̃m. cognos¬
cant unum uerum dm̃ ne illa consequatur
ab surditas. ire si ꝓpter ea non ẽ. uerus deus iħc
rp̃c. quia dictum ẽ. patri. te unum uerum de¬
intellectum uel potius errorem. maior ẽ. deus
ueritas quam deus uerus: quia uerus a ueri¬
tate ẽ. Maior ergo patre filius: quia iste ẽ.
ueritas ille uerus. hanc ꝑuersitatem pellit
ex animo qui didicerit patrem deum uerũ
ẽẽ gignendo ueritatem: non participando.
Non ẽ. autem alia sustantia ueri gignantis.
et alia genite ueritatis. S cum adhec cont̃p¬

Expanded text:
tus, quid sit maius uerus aut ueritas. non potus, quid sit maius uerus aut ueritas. non potius respondeat ueritatem esse maiorem? ab illa enim uera sunt, quaecumque uera sunt. non autem ita est in deo. nam filium maiorem patre utrique non dicimus et tamen filius dictus est ueritas: Ego sum, inquit. uia et ueritas et uita. de patre autem tantum modo uos uultis intellegi, quod ait: Ut cognoscant te unum uerum deum et, tentia: \'te et, quem misisti. Iesum Christum cognoscant unum uerum deum\\ ne illa consequatur absurditas, ut, si propterea non est uerus deus Iesus Christus, quia dictum est patri: Te unum uerum deintellectum uel potius errorem maior est deus ueritas quam deus uerus. quia uerus a ueritate est; maior ergo patre filius, quia iste est ueritas, ille uerus. hanc peruersitatem pellit ex animo, qui didicerit patrem deum uerum esse gignendo ueritatem, non participando; non est autem alia substantia ueri gignentis et alia genitae ueritatis. Sed cum ad haec contem
Abbreviated transcription (Latin):
corpora nr̃a membra sint xp̃i. sicut dicit apłs.
itemq corpora nr̃a templum sint sp̃c sc̃i. sic̃ ipse¬
idẽ. dicit apłs. nimium nuror quomodo sint
membra inaioris. templum minoris. An forte
nioni etiam illa sententia.qm qui dixerit uer¬
bum aduersus filium hominis. remitteretur
ci: qui aucem dixerit aduersus sp̃m sc̃m non
remitteretur ci neq in hoc scło neq in futuro.
Periculosius eni peccatur in maiorem. quam
inminorem: nec separari fas ẽ. filium hominis
a filio clĩ. quia ipse filius dei factus ẽ. filius ho¬
iuinis. non nutando quod erat s asfumendo qd̃
non erat. S absit etiam talis impietas: ut sp̃c
sc̃s maioi filio ẽẽ credatur. Non ergo facile in
peruersum moueant. que ita dicuntur. q̃ua¬
si ostendant alterum altero ẽẽ maiorem. Nam
quedam etiam sic dicuntur: ut hominib
parum intelligentib et ipse filius maior pa¬
tre uideatur. Quis eñi cum fuerit interroga¬

Expanded text:
corpora nostra membra sint Christi, sicut dicit apostolus. corpora nostra membra sint Christi, sicut dicit apostolus. itemque corpora nostra templum sint spiritus sancti, sicut idem dicit apostolus, nimium miror, quo modo sint membra maioris templum minoris. an forte nioni etiam illa sententia. quoniam, qui dixerit uerbum aduersus filium hominis, remittetur ei; qui autem dixerit aduersus spiritum sanctum. non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro. periculosius enim peccatur in maiorem quam in minorem; nec separari fas est filium hominis a filio dei, quia ipse filius dei factus est filius hominis non mutando, quod erat, sed adsumendo, quod non erat. sed absit etiam talis impietas, ut spiritus sanctus maior filio esse credatur. non ergo facile in peruersum moueant. quae ita dicuntur. quasi ostendant alterum altero esse maiorem. Nam quaedam etiam sic dicuntur, hominibus parum intellegentibus ut et ipse filius maior patre uideatur. quis enim. cum fuerit interroga
Abbreviated transcription (Latin):
deus et pater omniũ. Cum cñi din patrem
ic commemorat ubi ate unus ds̃ et pater
ergo eis placet. desinat ẽẽ dñs pater. quia unꝰ
ẽ. opinari: discamus intelligere uratatem pa¬
dis et filii et sp̃c scĩ. ut quod de uno solo dictũ
fuerit. non contimio ꝑ hibeamur de filio uel
de spũ scõ intelligere. quia pater quidem non
ẽ filius. et filius non ẽ. pater. et sp̃c utriusq nonẽ
pater aut filuis. s tamen et pater et filius et spc̃
sp̃e sanctus si aut deus. aut uerus deus non eẽt:
templum eius eẽnt corpora nr̃a. Nescitis
inquit quia corpora uestra templum m
uobis ẽ sp̃e saneti. quem habetis adõ: & ne qͥsq̃.
ipsum spm negaret deum. continuo secutus are :
et non estis uri. Emꝑti eiũ estis precio magno:
glorificate ergo et portate dm̃ in corpore ur̃o:
eum scilicet cuius templum corpora nr̃a ẽẽ
predirerat. Iam hoc mirabile ẽ. si uerum ẽ.
scm filio. sicut patre minor ẽ. filius. Cum eñi

Expanded text:
ter omnium? cum enim deum patrem hic commemoret. ubi ait: Unus deus et pater ergo eis placet. desinat esse dominus pater, quia unusrdum et impium est opinari, discamus intellegere unitatem patris et filii et spiritus sancti, ut, quod de uno solo deo dictum fuerit, non continuo prohibeamur de filio uel de spiritu sancto intellegere, quia pater quidem non est filius et filius non est pater et spiritus uttiusque non est pater aut filius, sed tamen et pater et filius et spiritus que enim, spiritus sanctus si aut deus aut uerus deus non esset, templum eius essent corpora nostra. nescitis, inquit, quia corpora uestra templum in uobis est spiritus sancti, quem habetis a deo? et ne quisquam ipsum spiritum negaret deum, continuo secutus ait: E t non estis uestri; empti enim estis pretio. glorificate ergo deum in corpore uestro, eum scilicet, cuius templum corpora nostra esse praedixerat. iam hoc mirabile est, si uerum est, ctum minorem filio, sicut patre minor est filius. cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tdesti creature inuisibilem naturam dixit
ce creatoris. Aut si hanc et hinc sit questio
et infertur ulla dubitatio utrum nos simꝰ
futuri angłis potiores. ipsius dñiẽ. hinc et¬
apeta sentintia. ubi ait de resurrecturis in
rignum erunt equales angłis dei. Wnde idẽ
ipse sc̃s ierdnimus alibi sic dicit. Homo igit᷑
dei faciem uidere non potest. angłi autrm
itiam mimmorum in eccłia semper uident
faciem dei. et nunc inspeculo iudemuf uide¬
mus in enigmate tunc autem facie ad faci¬
em quando de hominib in angłos profece¬
imus et poterimus cum apło dicere. nos au¬
um omnes reuelata facie głam dñi spcculan¬
des in eandem imaginem transformanur
a gła in głam tanquam a dñi sp̃u. licet faci¬
im dei iuxta nature sue ꝓprietatem nulla
uideat creatura:  tunc mente cernatur qͣn¬
do innisibilis creditur. In his uerbis homi
nis dei multa consicderancla sunt. Primum
quia scd̃m aꝑtissimam dñi sentenciam eti¬

Expanded text:
coelesti creaturae invisibilem naturam dixit coelesti creaturae invisibilem naturam dixit esse Creatoris. Aut si et hinc fit quaestio, et infertur ulla dubitatio, utrum non simus futuri Angelis potiores; ipsius Domini est hinc aperta sententia, ubi ait de resurrregnum: Erunt aequales angelis dei. unde idem ipse sanctus Hieronymus alibi sic dicit: \'Homo igitur dei faciem uidere non potest; angeli autem etiam minimorum in ecclesia semper uident faciem dei. et nunc in speculo uidemus, in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, quando de hominibus in angelos profecerimus et potuerimus cum apostolo dicere: Nos autem omnes reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur  quasi Al. tamquam a Domini spiritu . Licet faciem Dei juxta naturae suae proprietatem nulla videat creatura: et tunc mente cernatur quando invisibilis crnis dei multa consideranda sunt: primum quia secundum apertissimam domini sententiam eti
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Qui autem sic fugit ut gregi xp̃i ea quib
spiritaliter uiuit. alimenta subtrahãtur mer¬
cennarius ille ẽ. qui uidet lupum uenientem
et fugit. quia non ẽ eicura de ouib h ex tibi
quia me consuliusti fr̃ dilectissime qua existi¬
maui ueritate. et certa karitate rescripsi: s
ne meliorem si inueneris sequaris sentenciam
non prescrpsi. Melius tamen quod in his ꝑi¬
culis faciamus inuenire non possumus: quã
orationes ad dñm dm̃ nr̃m. ite miscreatur nr̃i.
Quod ipsum ut scilitec eccłias non desererent.
dei dono non nulli prudentes et seĩ uiri & uel¬
le et facere meruerunt: et inter dentes obtrec¬
tantium a sui propositi intentione. minime

Expanded text:
sit. qui autem sic fugit, ut gregi Christi ea, quibus sit. qui autem sic fugit, ut gregi Christi ea, quibus spiritaliter uiuit, alimenta subtrahantur, mercennarius ille est. qui uidet lupum uenientem et fugit, quoniam non est ei cura de ouibus. haec tibi. quia me consuluisti, frater dilectissime, qua existimaui ueritate et certa caritate, rescripsi; sed ne meliorem, si inueneris, sequaris sententiam, non praescripsi. melius tamen, quod in his periculis faciamus, inuenire non possumus quam orationes ad dominum deum nostrum, ut misereatur nostri. quod ipsum, ut scilicet ecclesias non desererent, dei dono nonnulli prudentes et sancti uiri et uelle et facere meruerunt et inter dentes obtrectantium a sui propositi intentione minime
Abbreviated transcription (Latin):
non ministremus quicquid saluti ur̃e quȩ in
xp̃o ẽ. nouimus necessarium. Si ergo fugere
uolueritis: et nos ab istis quib tenemurꝰ uin¬
culis solitis. Quod tunc puto ee dicendum:
quando uere iudetur utile ẽẽ. ad loca tuciora
migrare. Quo audito. si uel omnes uel aliqui
dixerint in ullius potestate sumus cuius iram
nullus quocumq uaclat euadit. cuius miscd̃iam
ubicumq sit potest inuenire qui nusquam
uult ut ⁊ siue certis necessitatib impeditus.
siue laborare uolens ad incerta suffragia. et ñ
ad fimenda sͣ mucancla ꝑicula: proculdubio
isti descrendi non sunt ministerio xp̃iano. Si
autem hoc audito abire maluerint. nec illis ma¬
nendum ẽ. qui ꝓpter illos manebant: quia ibi
iam non sunt ꝓpter quos manere adhuc debe¬
ant. Quicumq igitur isto modo fugit. ute ec¬
cłiȩ necessarium ministerium illo fugiente
non desit: facit quod dnis precepit. siue ꝑmi¬

Expanded text:
non ministremus, quicquid saluti uestrae, quae in non ministremus, quicquid saluti uestrae, quae in Christo est, nouimus necessarium. si ergo fugere uolueritis, et nos ab istis, quibus tenemur, uinculis soluistis.\' quod tunc puto esse dicendum, quando uere uidetur utile esse ad loca tutiora migrare. quo audito si uel omnes uel aliqui dixerint: \'In illius potestate sumus. cuius iram nullus, quocumque uadit, euadit, cuius misericordiam. ubicumque sit, potest inuenire, qui nusquam uult ire siue certis necessitatibus impeditus siue laborare nolens ad incerta suffugia et non ad finienda sed ad mutanda pericula\', procul dubio isti deserendi non sunt ministerio Christiano. si autem hoc audito abire maluerint, nec illis manendum, qui propter illos manebant, quia ibi iam non sunt, propter quos manere adhuc debeant. Quicumque igitur isto modo fugit, ut ecclesiae necessarium ministerium illo fugiente non desit, facit, quod dominus praecepit siue permi
Abbreviated transcription (Latin):
sortitio. s si facta fuerit. quis eam reprehencłẽ
audebit: quis non eam nisi imꝑitus aut in¬
iudus congrua predicatione laudabit: Qđ
si non placet facere cuius facti non occurrit
exemplum: nullius fuga faciat ut eccłie mi¬
nisterium maxime in tantis periculis neces¬
sarium ac debitum desit. Nemo accipiat ꝑlo¬
nam suam ut si aliqua gr̃a uidetur excellere.
ideo se dicat uita. et ob hoc fuga ẽẽ. digniore.
Qiusquis eñĩ hoc putat: nimium sibi placet.
Quisquis autem etiam hoc dicit: omnib dis¬
plicet. Sunt sane qui arbitrantur ep̃os et
clericos non fugientes in talib ꝑiculis s ma¬
nentes. facere ut plebes decipiantur: eum
ideo non fuguint. quia manere suos preposi¬
tos cernunt.⁊ s maxime ẽ hanc responsionem
uel inuidiam declinare: alloquendo easdem
plebes atq dicendo. Non uos decipiat quod
de loco isto non fugimus: non enĩ ꝑꝑter nos
s propter uos potius hic manemus ne uob̃

Expanded text:
sortitio; sed si facta fuerit, quis eam reprehendere sortitio; sed si facta fuerit, quis eam reprehendere audebit? quis non eam nisi inperitus aut inuidus congrua praedicatione laudabit? quod si non placet facere, cuius facti non occurrit exemplum, nullius fuga faciat, ut ecclesiae ministerium maxime in tantis periculis necessarium ac debitum desit. nemo accipiat personam suam, ut, si aliqua gratia uidetur excellere, ideo se dicat uita et ob hoc fuga esse digniorem. quisquis enim hoc putat, nimium sibi placet; quisquis autem etiam hoc dicit. omnibus displicet. Sunt sane. qui arbitrantur episcopos et clericos non fugientes in talibus periculis sed manentes facere, ut plebes decipiantur. cum ideo non fugiunt, quia manere suos praepositos ceraunt. sed facile est hanc responsionem uel inuidiam declinare adloquendo easdem plebes atque dicendo: \'Non uos decipiat, quod de loco isto non fugimus; non enim propter nos sed propter uos potius hic manemus, ne uobis
Abbreviated transcription (Latin):
qui maneant et qui fugiant sorte legendi st̃.
Qui cñi dixerint sepotuis fugue clebere. aut
timidi uitlebuntur. quia iminens malum
sustinere noluerunt: aut arogantes. quia se ma¬
gis qui seruandi ẽẽnt necessarios eccłie iudica¬
runt. Deinde fortassis hũ qui meliores sunt
ligent pro fratrib animas ponere: et hii ser
uabuntur fugiendo quorum ẽ. minus utilis
uita. quia minor consulendi et gubernandi
ꝑitia. Qui tamen si pie sapiunt contradicent
cis quos uident et pͥotuis iuuere oportere: et
magis mon malle quam fugere Ideo scriptum
E Contradictiones seclat sortioͥ. et inter potentes
diffinit. Melius em̃ deus in huuscemodi amba¬
gibis quam homines iudicant: siue dignetur
ad passionis fructum uocare meliores. et partere
infirmis. siue istos facere ad mala ꝑferencla for¬
ciores : hiuic uitȩ subtrahere quorum non pot̾
dei eccłis tantum quantum illorum uita pro¬
desse. Res quidem fiec minus usitata: si fie̾c ista

Expanded text:
qui maneant et qui fugiant, sorte legendi sunt. qui maneant et qui fugiant, sorte legendi sunt. Qui enim dixerint se potius fugere debere, aut timidi videbuntur, quia imminens malum sustinere noluerunt; aut arrogantes, quia se magis qui servandi essent, necessarios Ecclesiae judicarunt. Deinde, fortassis ii qui meliores sunt, eligent pro fratribus animas ponere; et hiuabuntur fugiendo, quorum est minus utilis uita, quia minor consulendi et gubernandi peritia; qui tamen, si pie sapiunt, contradicent eis, quos uident et uiuere potius oportere et magis mori malle quam fugere. ideo, sicut scriptum est, contradictiones sedat sortitio et inter potentes definit; melius enim deus in huiusce modi ambagibus quam homines iudicat, siue dignetur ad passionis fructum uocare meliores et parcere infirmis siue istos facere ad mala perferenda fortiores et huic uitae subtrahere, quorum non potest dei ecclesiae tantum quantum illorum uita prodesse. res quidem fiet minus usitata, si fiat ista
Abbreviated transcription (Latin):
tum si incapha transiliendo. uel etiam natan¬
do possit effugere. Quib eni metiumus ne nr̃a
descrtione ꝑereant. non temporalem que quan¬
doq uentura ẽ. s eternam que potest si non ca¬
uatur uenire: et potest sicaueatur etiam ñ
uciure metuimus. In communi autem ꝑicło
uite huius cur existimamus ubicumq fuerit
hestilis incurlus omnes clericos et non etiam
ommes laicos ẽe morturosut simul finiant
ne uitam euisunt elerici necessaru: aut eur
nonsperemus sicut aliquos laicos. sic etiam cle¬
icol remansuros. a quib eis necessarium mi¬
nisterium ualeat exhiberi: Quamquam o si
inter dei ministros inde sit disceptacio qui¬
corum qui eorum maneant ne fuga sit om¬
nium. et qui eoꝵ fugiant ne morte omnium
desciatur eccłia. tale quippe certamen erit in¬
tr eos ubi utriq ferueant karitate. et utriq
placeant karitati. Que disceptatio si aliter ñ
potuerit cerminari: quantum michi uidetur

Expanded text:
etiam si in scapham transiliendo uel etiam natanetiam si in scapham transiliendo uel etiam natando possit effugere. quibus enim metuimus, ne nostra desertione pereant, non temporalem mortem, quae quandoque uentura est, sed aeternam, quae potest, si non caueatur, uenire et potest, si caueatur, etiam non uenire, metuimus. in communi autem periculo uitae huius cur existimamus, ubicumque fuerit hostilis incursus, omnes clericos et non etiam omnes laicos esse morituros, ut simul finiant hanc uitam, cui sunt clerici necessarii? aut cur non speremus sicut aliquos laicos sic etiam clericos remansuros, a quibus eis necessarium ministerium ualeat exhiberi? Quamquam o si inter dei ministros inde sit disceptatio, qui eorum maneant, ne fuga omnium, et qui eorum fugiant, ne morte omnium deseratur ecclesia! tale quippe certamen erit inter eos, ubi utrique ferueant caritate et utrique placeant caritati. quae discpotuerit terminari, quantum mihi videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. Si en hȩc utilitas ne gligligenda sol
ẽ. ut aliqui ministri ꝓpt̾ea fugiant iminente
aliqua uastitate ut seruentur qui ministrart
eis. quos post illam claclem resicluos potuenis
inuenire quid fiet ubi omnes uidentur inte¬
rituri uisi aliqui fugiant: Quidsi eñi actenb
quatur: Quid dicam: An relinquenda ẽ. ami¬
mstris fugientib eccł̃ia ne a morientib mista¬
pilius relinquatur: S si laici non queruntur
id mortem. possunt occultare quoquomͦ ep̃os
omiia: qui potest et non fugientem ꝑmirabi¬
iem conseruare potentiam.S ideo querimus qͥd
iosfacere debeamus: ne in omnib fugiendo di¬
una miracula. din temptare iudicemur. Non
quidem talis ẽ. ista tempestas quando laicoruo
⁊ dericorum ẽ. commune ꝑicrilum: sicut in na¬
uiuna cominune ꝑiculorum ẽ. mercatorum
atq nautarum. Uerum absit ut tanti penden¬
da sit hȩc nauis nr̃a. ut debeant eam naute et
maxime gubernator ꝑiclitantem deserere:

Expanded text:
bemus. si enim haec utilitas neglegenda non bemus. si enim haec utilitas neglegenda non est, ut aliqui ministri propterea fugiant imminente aliqua uastitate, ut seruentur, qui ministrent eis, quos post illam cladem residuos potuerint inuenire, quid fiet, ubi omnes uidentur interituri. nisi aliqui fugiant? quid? si enim hactenus ersequatur, quid dicam? an relinquenda est a ministris fugientibus ecclesia, ne a morientibus miserabilius relinquatur? sed si laici non quaeruntur ad mortem, possunt occultare quoquo modo epiomnia, qui potest et non fugientem per mirabilem conseruare potentiam. sed ideo quaerimus, quid nos facere debeamus. ne in omnibus expectando diuina miracula temptare dominum iudicemur. non quidem talis est ista tempestas, quando laicorum et clericorum est commune periculum, sicut in naui una commune periculum est mercatorum atque nautarum. uerum absit, ut tanti pendenda sit haec nauis nostra, ut debeant eam nautae et maxime gubernator periclitantem deserere,
Abbreviated transcription (Latin):
porib tranquilliorib seruent. Recꝰ te hoc fit
deseratur: quod fecisse athanasium supra scp¬
simus. Nam quantum necessarium fuerie ec¬
cłiȩ quantumq profuerit. quod uir ille ii¬
sit in carne: catholica ficles noute quȩ aduci
sus hereticos ore illius et amore defensa ẽ.S.
quando ẽ cominune ꝑiculum: magisq tunen¬
clum ẽ. ue quisqͣm id facere credatur:. non consu¬
lendi uoluntate s timore moriendi. magisq fi¬
giencli obsit exemplo. quam uiuendi prosit
officio: nulla ratione facienctũ est. Deniq sc̃n
claiuid ne se commiteret ꝑiculis preliorum e̾
fortassis extingerentur sicut ibi clictum ẽ. lu¬
cerua isrł.a suis hoc petentib sumpsit: noni¬
se presumpsit. Alioquin multos mutatores
fecisset ignauie: qui eum crederent hoc fer¬
se non consideratione utilitatis aliorum:
sue ꝑturbatione formidinis. Occurrit al¬
ta alia questio: quam contempnere non li¬

Expanded text:
poribus tranquillioribus seruent. recte hoc fit poribus tranquillioribus seruent. recte hoc fit bus deseratur, quod fecisse Athanasium supra diximus; nam quantum necessarium fuerit ecclesiae quantumque profuerit, quod uir ille mansit in carne, catholica fides nouit, quae aduersus Arrianos haereticos ore illius et amore defensa est. sed quando est commune periculum magisque timendum est, ne quisquam id facere credatur non consulendi uoluntate sed timore moriendi magisque fugiendi obsit exemplo, quam uiuendi prosit officio. nulla ratione faciendum est. denique sanctus Dauid, ne se committeret periculis proeliorum et fortassis extingueretur, sicut ibi dictum est, lucerna Israhel, a suis hoc petentibus sumpsit, non ipse praesumpsit; alioquin multos imitatores fecisset ignauiae, qui eum crederent hoc fecisse non consideratione utilitatis aliorum sed suae perturbatione formidinis. Occurrit aliquanto alia quaestio, quam contemnere non de
Abbreviated transcription (Latin):
ut si non potest ab eis calir iste transire fiat uo¬
luntas cius. qui mali aliquid non potest uel¬
le. Certe iam uides quod te scripseras non ui¬
dere quantum boni consequantur popłi xp̃ia¬
ni. sii presentib malis non eis desit presentia
ministorum. xp̃i: quorum uides etiam quan¬
tum obsit absentia. dum sua querunt non qui
iħu xp̃i. nec habent illam de qua dictum ẽ.
non querit que sua sunt. nec imitantur eum
qui dixit. non quereus quod michi utile ẽ. s
quod multis ut salui fiant: qui etiam ꝑsecu¬
toris principis illius insidias non fu̾sset. nisi se
aliis quib necessarius erat seruare uoluissit:
ꝓpter quod ait. Compellor. autem ex duobus
concupiscentiam habens dissoliui. et ẽẽ cum
xp̃o multo magis optimum manere autem¬
in carne necessarium ꝓꝓter uos: Hic forte quis
dicat ideo debere dei ministros fugere talib
iminentib malis: ut se ꝓ utilitate eccłiȩ tem¬

Expanded text:
ut, si non potest ab eis calix iste transire, fiat uout, si non potest ab eis calix iste transire, fiat uoluntas eius, qui mali aliquid non potest uelle. Certe iam uides, quod te scripseras non mdere, quantum boni consequantur populi Christiani, si in praesentibus malis non eis desit praesentia ministrorum Christi. quorum uides etiam quantum obsit absentia, dum sua quaerunt, non quae Iesu Christi. nec habent illam, de qua dictum est: Non quaerit, quae sua sunt, nec imitantur eum, qui dixit: Non quaerens, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salui fiant. qui etiam persecutoris principis illius insidias non fugisset. nisi se aliis. quibus necessarius erat, seruare uoluisset, propter quod ait: Compellor autem ex duobus concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo, multo magis optimum; manere in carne necessarium propter uos. Hic forte quis dicat ideo debere dei ministros fugere talibus imminentibus malis, ut se pro utilitate ecclesiae tem
Abbreviated transcription (Latin):
atq ab omni etate concursus: aliis baptismum
flagitantib aliis recouciliationem. aliis etiã
penitentie ipsius actionem. omnib consolatio¬
nem & sacramentorum confectionem. et ero¬
gationem: Ubi si ministri desint. quantum
exitium sequitur eos qui de isto seculo uel non
regeneranti exeunt uel ligati. quantus ẽ. etiam
luctus fidelium suorum qui eos secum in uite
eterne requiem non habebunt: quantus denq
gemitus omnium. & quorumdam quanta
blaffcimia de absentia misteriorum et ministrd¬
rum. U ide quid faciat malorum tempora¬
lium timor: et quanta in eo sit acquisitio ma¬
lorum etcrnorum. Si autem ministri assint:
pro uirib quas eis dñs sũminstrat omnib
subuenitur. Alii baptirantur. alii reconcili¬
antur. nulli dñici corporis communione frau¬
dantur: omnes consolantur. edificantur ex¬
ortantur ut dcum rogent qui pocens ẽ omnia
que timentur auertere: parati ad utrumq.

Expanded text:
atque ab omni aetate concursus aliis baptismum atque ab omni aetate concursus aliis baptismum flagitantibus aliis reconciliationem aliis etiam paenitentiae ipsius actionem omnibus consolationem et sacramentorum confectionem et erogationem? ubi si ministri desint, quantum exitium sequatur eos, qui de isto saeculo uel non regenerati exeunt uel ligati? quantus est etiam luctus fidelium suorum. qui eos secum in uitae aeternae requiem non habebunt! quantus denique gemitus omnium et quorundam quanta blasphemia de absentia ministeriorum et ministrorum! uide, quid faciat malorum temporalium timor et quanta in eo sit adquisitio malorum aeternorum. si autem ministri adsint. pro uiribus, quas eis dominus subministrat, omnibus subuenitur: alii baptizantur, alii reconciliantur, nulli dominici corporis communione fraudantur, omnes consolantur, aedificantur, exhortantur, ut deum rogent, qui potens est omnia, quae timentur, auertere, parati ad utrumque,
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quia uolentia non uiolatur pudicicia sed
mente seruatur: quia nec incarne uiolatur
quando uoluntas pacientis sua turpiter carne
non ucitur: s sine consenssione ne tolerat quod
alius operatur. Magis timeamus ne lapides ui¬
ui extinguẽntur deserentib nob̾: quam ne la¬
pides et ligna terrenorum edificiorum. incendan¬
tur presentib nobis. Magis tuneamus ne mem¬
bra corporis xp̃i destituta sp̃ali uictu necentur.
quam membra corporis uri oppressa hostili im¬
petu torqueantur. non quia ista non sunt ui¬
tanda cum possunt. s quia potuis ferenda st̃
quando uitari sine impietate non possunt: ni¬
si forte quisquam contencłit non ẽẽ ministrũ
impium: qui tunc subtrahit ministerium pie¬
tati necessarium. quancdo magis ẽ. necessarium.
An non cogitanius cum ad istoꝵ periculorum
ꝑuenitur extreina. nec ẽ. potestas ulla fugien¬
di. quantus in eccłia fieri soleat ab utroq sexu.

Expanded text:
ne: quia violentia non violatur pudicitia, si ne: quia violentia non violatur pudicitia, si mente servetur; quoniam nec in carne violatur, quando voluntas patientis sua turpiter carne non utitur, sed sine consensione tolerat quod alius operatur. Magis timeamus ne lapides vivi exstinguantur deferentibus nobis, quam ne lapides et ligna terrenorum aedificiorum incendantur praesentibus nobis. Magis timeamus ne membra corporis Christi, destituta spirituali victu, necentur, quam membra corporis nostri opressa hostili impetu torqueantur. Non quia ista non sunt vitanda cum possunt, sed quia potius sunt ferenda, quando vitari sine impietate non possunt. Nisi forte quisquam contenderit, non esse ministrum impium, qui tunc subtrahit ministerium pietati necesAn non cogitamus, cum ad istorum periculorum peruenitur extrema nec est potestas ulla fugiendi, quantus in ecclesia fieri soleat ab utroque sexu
Abbreviated transcription (Latin):
statas eẽ ꝑsuasit quib cotidianum ministeri¬
um dñici corporis defure: et ꝑibit infirmus
in tua non scientia s iguorantia frater. ꝓpter
quem. xp̃c mortuus ẽ. Quod autem ad eos atti¬
uet qui in hac re non falluntur herrore s formi¬
dine superantur. quare non potuis errore contra
suum timorem dño miserante atq acliuuante
fortiter dimicãt. ne mala sine comparatione
grauiora. quę multo amplius sunt tremenda
contungant Et hoc ubi karitas dei flagrat:
non mundi cuꝑiditas fumat. Caritas eni dicit.
Quis infirmatur et ego non infirmor: Quis
canclalizatur et ego non uror: S karitas ex
dco ẽ. Oiemus ergo ut ab illo dedur aquo iubet᷑
et ꝑ hanc magis timeamus ne oues xp̃i sp̃alis
nequitie gladio in corde quam ne ferro in cor¬
mortis genere morituri sunt. Magis timeamnus
ne sensu interiore corrupta ꝑereat castitas fidei.
quam ne femine iuolenter contuprentur in car¬

Expanded text:
statas esse persuasit, quibus cotidianum ministeristatas esse persuasit, quibus cotidianum ministerium dominici corporis defuit, et peribit infirmus in tua non scientia sed ignorantia frater, propter quem Christus mortuus est. Quod autem ad eos adtinet, qui in bac re non falluntur errore, sed formidine superantur, quare non potius contra suum timorem domino miserante atque adiuuante fortiter dimicant, ne mala sine comparatione grauiora, quae multo amplius sunt tremenda, contingant? fit hoc, ubi dei caritas flagrat. non mundi cupiditas fumat. caritas enim dicit: Quis infirmatur et non ego infirmor? quis scandalizatur et non ego uror? sed caritas eDeo est. Oremus ergo ut ab illo detur, a quo jubetur; et per hanc magis timeamus ne oves Christi spiritualis nequitiae gladio in corde, quam ne ferro in corquocunque mortis genere morituri sunt. Magis timeamus ne, sensu interiore corrupto, pereat castitas fidei, quam ne feminae violenter constuprentur in car
Abbreviated transcription (Latin):
tur nisi attendatur quod iam suꝑius disputaui.
tunc de locis in quib sumus premente ꝑsecutiõe
fugiendum ẽẽ ap̃i ministris quando ibi aut̃ plebs
xp̃i non fuerit quib ministretur. ee potest im¬
pleri ꝑ alios necessarium ministerium quibus
eadem non ẽ causa fugiendi: sicut insporta sũ¬
missus quod supra memoraui fugit apłs cum
a ꝑsecutore ipse propric quereretur: aliis utiq ne¬
cessitatem similem non habentib a quibus illic
ministerium absit ut desereretur eccłiȩ: sicut
fugit sanctusathanasius alexandrinus ep̃c.
cum eum specialiter apprehendere constantinꝰ
cuperet imperator. nequaquam a ceteris minis¬
stris deserta plebe catholica que in alexandria
cominanebat Cum autem plebs manet et nui¬
nistri fugiunt. ministeriumq subtrahitur. qͥd
erit nisi mercennariorum illa fuga dampnabi¬
lis quib non ẽ citra de ouib Ueniet cñi lupus
non homo s diabolus. qui plerumq fidelos apo¬

Expanded text:
tur, nisi adtendatur. quod iam superius disputaui, tur, nisi adtendatur. quod iam superius disputaui, tunc de locis, in quibus sumus, premente persecutione fugiendum esse Christi ministris, quando ibi aut plebs Christi non fuerit. cui ministretur, aut potest impleri per alios necessarium ministerium, quibus eadem non est causa fugiendi, sicut in sporta submissus. quod supra memoraui, fugit apostolus, cum a persecutore ipse proprie quaereretur, aliis utique necessitatem similem non habentibus, a quibus illic ministerium absit ut desereretur ecclesiae, sicut fugit sanctus Athanasius, Alexandrinus episcopus, cum eum specialiter adprehendere Constantius cuperet imperator, nequaquam a ceteris ministris deserta plebe catholica, quae in Alexandria commanebat? cum autem plebs manet et ministri fugiunt ministeriumque subtrahitur, quid erit, nisi mercennariorum illa fuga damnabilis, quibus non est cura de ouibus? ueniet enim lupus. non homo sed diabolus, qui plerumque fideles apo