comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se enĩ magnificatꝰ ẽ: ꝓquo ingreco scribitur
glorificatꝰ est. S in latinosermone si transfe¬
ratur fit indecora translatio. Et nos emen¬
dantes olim psalteruĩ ubicũq sensus ẽ idẽ.
ueterum interpretũ consuetudinẽ mutare
uolumꝰ. ne nimia nouitate lectoris studiũ
terreremꝰ. Uigesimo scđo. Calix m̃s mebriãs
quã p̾clarus est. Pro quo ingreco legisse uos
dicitis. calix tuus: s hoc in cõmum errore
obtinuit. Ceterũ & septuaginta & hebraicũ
& om̃s interp̾tes calix m̃s habent. Et hebrat
cedr chosi. alioquin si calix tuus eẽt diceret᷑¬
chose. Uigesimo quarto. Confundant᷑ om̃s in
centes & recti adheserunt mͥ quia sustiniu¬
te: & dicitis ingreco uos reppise dñe quod su¬

Expanded text:
se enim magnificatus est, pro quo in Graeco scribitur se enim magnificatus est, pro quo in Graeco scribitur glorificatus est; sed in Latino sermone, si transferatur, fit indecora translatio et nos emendantes olim psalterium, ubicumque sensus idem est, ueterum interpretum consuetudinem mutare noluimus, ne nimia nouitate lectoris studium terreremus. Uicesimo secundo: calix meus inebrians quam praeclarus est. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: calix tuus; sed hoc in xoivfj errore obtinuit. ceterum et Septuaginta et Hebraicum et omnes interpretes \'calix meus\' habent, quod Hebraice dicitur chosi; alioquin \'calix tuus\' esset \'chosach\'. Uicesimo quarto: confundantur omnes icentes et recti adhaeserunt mihi, quia sustinuite. et dicitis in Graeco uos repperisse d
Abbreviated transcription (Latin):
unde cepit & psalmꝰ: exaudiat te dñs in die
tribulationis: ut & hic sub eodem uersu dica¬
tur. Tribuat tͥ scłm cortuũ. id est ipse dñs de
quo sup̃dictum ẽ in eodem. Exaudinos in
die qua muocautrimꝰ te: ꝓ quõ uos legisse di¬
citis in quocũq die. S suꝑius cũ hebraica ue¬
ritate concordat ubi scriptũ est. Siom id est
indic. Uigesimo pͥmo. Tu autẽ dñe ne elon¬
gaucris auxiliũ tuũ a me. quod dicitis in¬
uenisse uos non incũ. quod & uerũ est & tta
corrigendũ ẽ. Neq enĩ siquid scriptũ erro¬
re mutatũ est. stulta debemꝰ contentione de¬
fendere. In eodem. Umu̾sũ sem̃ iacob magni¬
ficate eum. Pro quo ingrecoscriptum sit.
aoracade aiton. id est glorificate eũ. S sciendũ
qd̾ ubicũq ingrecoglorificate scriptũ ẽ latinꝰ
interpres magnificate transtulerit scdđm
illud qd̾ in exodo dicit᷑. Cantemꝰ dño glorio¬

Expanded text:
unde coepit et psalmus: exaudiat te dominus in die unde coepit et psalmus: exaudiat te dominus in die trib u 1 ati o nis, ut et hic sub eodem sensu dicatur: tribuat tibi secundum cor tuum, id est ipse dominus, de quo supra dictum est. m eodem: etexaudinosm die, qua inuocauerimus te. pro quo legisse dicitis: in quocumque die; sed superius cum Hebraica veritate concordat, ubi scriptum est BIOM, id est, in die. 12. Vigesimo primo: Tu autem Domine ne elongaveris auxilium tuum a me . Et dicitis invenisse vos, meum; quod et verum est, et ita corrigendum. Brevi enim, si quid scriptorum errore mutatum est, stulta credimus contentione defendere. In eodem; Universum semen Jacob magnificate eum . Pro quo in Graeco scriptum sit, δοξάστε avvov, id est \'glorificate eum\'. sed sciendum, quod, ubicumque in Graeco \'glorificate\' scriptum est, Latinus interpres \'magnificate\' transtulerit secundum illud, quod in Exodo dicitur: cantemus domino; glorio
Abbreviated transcription (Latin):
tes in hac parte consentiunt. In eodc̃. Lib̃ator
m̃s degentib iracundis. Pro quo ingrecouos
inuenisse dictus. Ab amicis icis fortib siue
potentib. Et quia semelueritati studemꝰ si qd̃
uel transferentis festinatione uel scribentium
uicio deprauatũ ẽ. simpliciter consiteri & em̃¬
dare debemꝰ. In hebreo nichil aliud habetur
nisi hoc. Lib̃ator m̃s abinimicis meis. Septu¬
agnta iracundis addiderunt: & ꝓgentib
tam in hebreo quã incunctis interpretib mi¬
mici positi sunt. Et miror quomͦ ꝓmimicis¬
gentes mutate sunt. Octauo decimo. Exulta¬
uit utgigas adcurrendã uiam suã. & dicitis
quod ingreco suam ñ habeat. S hoc nos sub
ueru additum reppimꝰ. e inhebreo ñ ẽẽ mani¬
festum ẽ. Nonodecimo. Tribuat tibi scłm cor¬
tuum. & dicitis ingreco uos hoc uersiculo ad¬
ditũ nom̃ dñi reppisse. quod supfluũ ẽquia
exsupiorib epacoisci sou kyrios subauditur

Expanded text:
tes in hac parte consentiunt. in eodem: liberator tes in hac parte consentiunt. in eodem: liberator meus de gentibus iracundis. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: ab inimicis meis fortibus siue potentibus. et quia semel ueritati studemus, si quid uel transferentis festinatione uel scribentium uitio deprauatum est, simpliciter confiteri et emendare debemus. in Hebraeo nihil aliud habet: nisi hoc: Liberator meus ab inimicis meis. Septuaginta autem, iracundis, addiderunt. Et pro gentibus, tam in Hebraeo, quam in cunctis Interpretibus, inimici positi sunt: et miror, quom\'gentes\' mutatae sint. Octauo decimo: exultauit ut gigans ad currendam uiam suam. et dicitis, quod in Graeco \'suam\' non habeat; sed hoc nos sub ueru additum repperimus et in Hebraeo non esse manifestum est. Nono decimo: tribuat tibi secundum cortuum. et dicitis in Graeco uos hoc uersiculo additum nomen domini repperisse, quod superfluum est, quia ex superioribus axco xoivov subauditur,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s dei
sequitur. Preueni eũ & supplanta eũ. eripe a¬
minam meam ab impio: nulliq dubium
istum uersiculũ scd̃o non habeat interposi¬
tis duob uersib. S sciendũ quia de hebreo
& theodotionis editione. in . lxx. interp̃tib
subasterisco additũ sit. In eodem. Qui ꝑfecit
pedes meos tanquã ceruoꝵ. ꝓquo in grecom
ueniri. coci ela qoy. id est tanquã cerui. singu¬
lariter numerũ ꝓplurali. S in hebreo plura¬
lis numerus positus ẽ caialoth. Et om̃s inter¬
pretes pluralem numerũ posuerunt. In eodẽ.
Et dedisti mͥ ꝓtectionẽ salutis tue. ꝓquo in
greco uos legisse dixistis. tuc cctupiacaioy.
id est salutis mee. S in hebreo iesacha salutis
tue significat non mee: quod & om̃s interp̃¬
tes transtulerunt. In ipso. Supplantasti insur¬
gentes in me subtus me. Pro quo in greco plꝰ
inuenisse uos dicitis. Om̃s infurgentes. sõs
additum ẽ. In eodem. Uiuit dñs & benedic¬
ctus d̃s m̃s. Et dicitis ingreco non haberim̃s.

Expanded text:
de sequitur, praeveni eum et supplanta eum: eripe animam meam ab impio. Nullique dubium, istum versiculum secundo non habeat, interpositis duobus versibus. Sed sciendum, quia de Hebraico, et de Theodotionis editione in Septuaginta Interpretibus sub asterisco additum sit. In eodem: Qui perfecit pinveniri ὡσεὶ ἐλάφου, id est, tanquam cervi: singularem numerum pro plurali. Sed in Hebraeo pluralis numerus positus est CHAJALOTH, et omnes Interpretes pluralem numerum transtulerunt. In eodem: et dedisti mihi protectionem salutis tuae. pro quo in Graeco uos legisse dixistis: rfjg σωτηρίαζ μοv, id est \'salutis meae\'. sed in Hebraeo iesacha \'salutis tuae\' significat, non \'meae\'; quod et omnes interpretes transtulerunt. in ipso: subplantasti insurgentes in me subtus me. pro quo in Graeco plus inuenisse uos dicitis: omnes insurgentes; sed \'omnes\' additum est. in eodem: uiuit dominus et benedictus deus meus. et dicitis m Graeco non haberi meus.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfluũ ẽ. In hebraico scriptum ẽ ethalach.
gesimo octauo. Homo cũ inhonore eẽt ꝓquo
ingreco muenisse uos dictus. & homo cum
in honore eẽt.S sciendũ quod iste uersiculꝰ
bis in hoc psalmo sit & in priori additã ha¬
beat & coniunctionẽ insine ñ habeat. In eod.
rectos: Ingrecouos legisse dicits. s hoc ꝓpter
eufomã ita in latinũ uersum ẽ. Alioquin &
meo loco ubiscriptũ legimꝰ in libro eutois iꝰ
de uerbo expͥmere. ut dum sillabã sequim᷑.
ꝑdamus intelligentiã. In eodem. Demanu
inferni. cũ lib̾auerit me. Pro quo ingreco¬
uos legisse dicitis:. tumaccept me. Quod qͥdẽ
& nos ita de .lxx. uertimꝰ: & mirora quoiue¬
stro codice deprauatũ sit. Quadragesimo no
no. Sedens aduersus frẽm tuũ loquebaris.
quia diximꝰ aduersus frẽm tuũ loquebaris.
& debuisse nos dicere. aduersus frẽm tuũ de¬
sum ẽẽ & nr̃a lingua non stare etiã stultis

Expanded text:
superfluum est. in Hebraico scriptum est \'echalach\'superfluum est. in Hebraico scriptum est \'echalach\'gesimo octauo: homo, cum in honore esset. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: et homo, in honore cum esset.. sed sciendum, quod iste uersiculus bis in hoc psalmo sit et in priori additam habeat \'et\' coniunctionem, in fine non 2.habeat. in eodem\'rectos\', in Graeco legisse uos dicitis; sed hoc propter εὐφωνίαν ita in Latinum uersum est. alioquin et in eo loco, ubi scriptum legimus: in libro εὐθεῖς, de verbo exprimere, ut dum syllabas sequimur, perdamus intelligentiam. In eodem: De manu inferni, cum liberaverit me . Pro quo in Graeco legisse vos dicitis: cum acceperit me: quod quidem et nos ita de LXX. vertimus; et miror a quo in vestro codice depravatum sit. 30. Quadragesno: sedens aduersus fratrem tuum loquebaris. quia diximus: aduersus fratrem tuum loquebaris, et debuisse nos dicere: \'aduersus frasum esse et in nostra lingua non stare etiam stultis
Abbreviated transcription (Latin):
ento ethnesin. S si dictũ fuisset in latino in
tia conseruata c̃. Alioqum in hebreo ita scrip¬
tum reppi. Posuistinos in ꝓuerbiũ gentib.
In eodẽ Exurge aduiuanos. Pro quo more
quarto. Sagite tueacute: ꝓquo ingreco legis¬
se uos dicitis acute potentissime. S hoc ma¬
le& desuꝑiore uersiculo additũ ẽ. in quo legi¬
tur. accingere gladio tuo suꝑ femur tuũ po¬
tentissime. Quadragesimo septimo. Qm̃ ecce
reges congregati sunt. Pro quo ingreco legis¬
seuos dicitis. Qm̃ ecce reges euis congregati
sunt quod suꝑfluũ ipse lectionis textus often¬
dit. Et mueterib codicib latinoꝵ scriptum
erat reges terre: quod nos tulimꝰ. quia nec
audiuimꝰ ita & uidimus: ẜquo ingreco rep¬
perisse uos dicitis. sic & uidimꝰ. quod suꝑflu¬
um est. Legitur enĩ mhebreo chen ramu. qd̃
interp̃tatur oytos eidomen. hoc ẽ sic uidi-¬
tui. Ingreco legisse uos dicitis popłitui. qd̃

Expanded text:
τοῖς ἔθνεσιν, sed si dictum fuisset in Latino, intia conservata est. Alioquin in Hebraico ita scriptum repperi: p osuisti nos prouerbium in gentibus. in eodem: exurge, adiuua nos. pro quo more quarto: sagittae tuae acutae. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: acutae, potentissime. sed hoc male et de superiore uersiculo additum est, in quo legitur: accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. Quadragesimo septimo: quoniam ecce reges congregati sunt. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: quoniam ecce reges eius congregati sunt. quod superfluum esse ipse lectionis textus ostendit; et in ueteribus codicibus Latinorum scriptum erat reges terrae, quod nos tulimus, quia nec audiuimus, sic uidimus. pro quo in Graeco repperisse uos dicitis: sic et uidimus, quod superfluum est; legitur enim in Hebraeo \'chen rainu\', quod interpretatur οὕτως εἴδομεν, hoc est sic uiditui, in Graeco legisse uos dicitis\' populi tui, quod
Abbreviated transcription (Latin):
kornaiam sequimur omnẽ decorem transla¬
tionis amittimꝰ. & hanc ẽẽ regulam boni inter¬
pretis ut iaiconata lingue alteriꝰ sue lingue
expͥmat ꝓprietate. Quod quidẽ & tulliũ in
pytagora platonis & mekonomiko xenofon¬
tis. & indemostenis contra eschinen oratio¬
nem fecisse conuincim᷑. Et plautum terrenti¬
um. ciliumq eruditissimos uiros ingrecis
comediis transserendis. Nec ex eo quis latinã
linguam angustissimã putet : quod ñ posseͥt
uerbum de uerbo transferre.cũ etiã greci ple¬
raq nr̃a circuitu transferant. & uerba hebra¬
ica non interpretationis fide. s sue lingue ꝓ
prietatib nitantur exprimere. De eodẽ psal¬
mo. Dirige inconspectu meo uiã tuã. Pro qͦ

Expanded text:
κοζηλίαν sequimur, omnem decorem translationis amittimus; et hanc esse regulam boni interpretis, ut ἰδιώματα linguae alterius suae linguae exprimat proprietate. quod et Tullium in Protagora Platonis et in Οἰκονομικῷ Xenofontis et in Demosthenis contra Aeschinen oratione fecisse conuincimus et Plautum, Terentium Caeciliumque, eruditissimos uiros, in Graecis comoediis transferendis. nec ex eo quis Latinam linguam angustissimam putet, quod non possit uerbum transferre de uerbo, cum etiam Graeci pleraque nostra circuitu transferant et uerba Hebraica non interprproprietatibus nitantur exprimere. 4. De eodem Psalmo: Dirige in conspectu meo viam tuam . Pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo enutriti sunt
ad suꝑbiam circũdeder̃t
miquitatẽ sibi
rocesserunt a pinguedine
oculi eoꝵ
tranfierunt
cogitationes cordis

Expanded text:
Ideo nutriti sunt ad superbiam: circumdederunt iniquitatem sibi. Processerunt a pinguedine oculi eorum: transierunt cogitationes cordis
Abbreviated transcription (Latin):
in meditatione mea
& conturbatus sũ
auoce mnimicia facie
ꝑsequentis impii
& infurore
aduersabant᷑ mͥ
Cor meũ doluit in
uitalib meis: & terrores
mortis ceciderunt suꝑ me
Et dixi quis dabit mͥ
pennas columbe:
ut uolem & requiescã
Ut ꝑcul abeam
& commorer
in deserto

Expanded text:
in meditatione mea, et conturbatus a voce inimici, a facie persequentis impii: et in furore adversabantur mihi. Cor meum doluit in vitalibus meis, et terrores mortis ceciderunt super mEt dixi, quis dabit mihi pennas columbae, ut volem et requiescam. Ut procul abeam, et commorer in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli & uxor
eius iudua
nstabiles uagentur
liberi eiꝰ & mendicent:
& querantur i
parietinis suis¬
crutetur exactor
unuersa

Expanded text:
pupilli, et uxor ejus vidua. Instabiles vagentur liberi ejus, et mendicent: et quaerant in parietinis suis. Scrutetur exactor universa
Abbreviated transcription (Latin):
auid filiusiesse cum eẽt in regno suo:
quatuor elegit qui psalmos facerent
id est asaph. eman ethan & idithun. Ergo
.lxxix. dicebant psalmos. cc. subpsalma. Et
cytharam ꝑcutiebat abiud cũ dauid redu¬
xisset archam in iherusalem postannos.xx.
nadab. hanc imposuit sub uigali nouo.
& adduxit in iherusalẽ electis uiris ex om̃i
sapheman: echan & idithun: unicuiq eoꝵ
diuidens. lxx. duos uiros. subclamtes laudẽ
tuba cornea exaltans. Inmedio autẽ eoꝵ
stabat cdauid rex. tenens ipse psalteriũ. Ar¬
cha autẽ antecedebat septem choris. & sacri¬
ficiũ utulis. Popłs uero unuiersus: sequeba¬
omniũ quidem nouem fecit ipse dauid .xxx.
duo. non supͣscripti. lxx.ii. in dauid. xx in
asaph .xii. inidithun .ix. filiis chore: unũ¬

Expanded text:
avid filius Jesse cum esset in regno suo, quatuor elegit, qui psalmos facerent, id est, Asaph, Eman, Ethan, et Idithun. ErgoLXXXVIII dicebant psalmos, et a synpsalma et cithara percutiebat Abiud, cum David reduxisset arcam Dei in Jerusalem post annos quanadab: hanc imposuit in subjugali novo, et abduxit in Jerusalem, et electis ex omni saph et Ethan, Eman et Idithun. Unicuique eorum dividens LXX viros subclamantes laudem tuba cornea exaltans. In medio autem illorum stabat David, tenens ipse Psalterium: arcam autem antecedebant septem chori, et sacrificia vitulorum. Populus autem universus sequebaorum quidem IX fecit ipse David; XXXII non sunt suprascripti; LXXII in David regem; XI in Asaph; XII in Idithun; IV in filios Choreph, unu
Abbreviated transcription (Latin):
toic niocin quod quidam intelligentes tipo¬
eodem. Dilexerunt eũ more suo:& lingua sua
mentiti sunt ei. Et in hebreo scriptũ est icasa¬
bulo: & om̃s uoce simili transtulerunt eteu¬
san to auto. id est mentiti sunt ei. Quis autẽ
uoluerit ꝓei ponere eũ. & uitiare exemplaria
non ẽ mei iudicii. In eodẽ. Et ꝓpitius fiet pec¬
catis eoꝵ. & ñ disꝑdet eos. Dicitis quodeos in
greconon habeat. quod & uerum ẽ. s nos ne
hoc ẽ in finẽ ne disꝑdas. & ñ ut pleriq caco¬
xaos interp̃tantur necorrumpas. In eodẽ.

Expanded text:
 αὐτῶν. quod quidam non intellegentes peodem: dilexerunt eum in ore suo et lingua sua mentiti sunt ei. et in Hebraeo ita scriptum est: \'icazbulo\', et omnes uoce simili transtulerunt: ἐψεύσαντο αὐτῷ, id est \'mentiti sunt ei\'. quis autem uoluerit pro \'ei\' ponere \'eum\' et uitiare exemplaria, non est mei iudicii. in eodem: et propitius fiet peccatis eorum et non disperdet eos. dicitis, quod \'eos\' in Graeco non habeat, quod et uerum est; sed nos, ne hoc est: in finem ne disperdas et non, ut plerique κακοζήλως interpretant
Abbreviated transcription (Latin):
S aquila ttan auieton. idest omnimodam
ꝓquo latinus asciam uertit. nos genus fer¬
ram̃ti interpretati sumꝰ: quod lapides do-¬
lantur. Deniq ex hebreo uertentes ita dixi¬
toriis deraserunt. Laxeuterion gͦ dolatoriũ

Expanded text:
 Aquila πάνμικον, id est \'omnimodam pro quo Latinus asciam uertit, nos. genus ferramenti interpretamur, quo lapides dolantur. denique ex Hebraeo uertentes ita dixitoriis deraserunt; λαξευτήριον ergo dolatorium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quo inuenisse uos dicitis. funes exten
legisse uos dicitis ossa eoꝵ: s & hoc suꝑflu¬
& uos infine scedule queritis. & sc̃s filius m̃s
auitus frequent̾ efflagitat: quomͦ greca in¬
terp̾tanda sint uerba breuiter annotaui.
Neomenia mensis exordiũ est. quodnos se
dicere. Uerum quia apud hebreos mensis
scđm lime cursum supputatur. & apud gre
luna appellatur eremos. autẽ desertum uel
solitudinẽ significat thronus sedem uelso¬
ma ñ ut latini interp̃tati sunt. Musca ca-¬

Expanded text:
o inuenisse uos dicitis: funes extendlegisse uos dicitis: ossaeorum. sed et hoc superfluuos in fine scedulae quaeritis et sanctus filius meus Auitus frequenter efflagitat, quomodo Graeca interpretanda sunt uerba, breuiter adnotaui. vsotirjvla mensis exordium est, quod nos ses possumus dicere. uerum quia apud Hebraeos mensis secundum lunae cursum supputatur et apud Graeluna appellatur. έρημος autem desertum uol solitudinem significat, ftgovog sedem uel soμυια non, ut Latini interpretati sunt, \'musca ca
Abbreviated transcription (Latin):
ber ephsan. quod uoluntatis eoꝵ sona. Een¬
tesimo septimo. Exurge głamea.quod di¬
citism latino. non ẽẽ recte misto psalmo
non habet: quod nec apud hebreos nec &¬
pudullum interp̃tem repperttur. S habe
in quinquagesimo sexto. psalmo. De quo
m uidetur a quodam iniustum. locũ ẽẽ
translatum. In eodem. Michi alierngene¬
amicisacti sunt. Pro quo ingreco inuenis¬
seuos dicttis ynetatusan: hoc est subeltuti¬

Expanded text:
d \'ephsam\', quod \'uoluntatis eorum\' sonat. Centesimo septimo: exurge, gloria mea. quod dicitis in Latino non esse, recte in isto psalmo non habet, quia nec apud Hebraeos nec apud ullum interpretum repperitur, sed habetur in quinquagesimo sexto psalmo, de quo mihi uidetur a quodam in istum locum esse translatum. in eodem: mihialienigenaeamici facti sunt. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis ύπετάγησαν, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
In eodem Qm̃ placuerint seruis tuis lapi¬
deseius & terre eius miserebuntur. Prop
slon imꝑpetuo irascetur. Pro quo in greco
inuenisse uos dicitis. ñ infine. S uerbũ he¬
Qui facis angelos tuos sp̃c. Pro quoin gre¬
co inuenisse uos dicitis opoion tous aggelo¬
us autous. id est qui facit angelos suossp̃c.
sit. quasi ad aliũ loquens ꝓpħa repente mu¬
tetur: maxime cũ sic incipiat. Dne d̾s m̃s
magnificatus es uehementer. Confessionẽ
& decorẽ indiusti & qui tegis maquis suꝑi¬
ora eius. Itẽ alibi. Qui ponis nubẽ ascensũ
tuũ. qui ambulas suꝑ pennasuentoꝵ. Et
statim sequitur. Qui facis angłos tuos sp̃c.
& ministros tuosignẽ urentẽ. Qui fundasti
terram suꝑ stabilitatẽ suã. Et post paulu¬
lum. Ab increpatione tua fugient & auo¬
ce tonitrui tui formidabunt. & in loco quẽ
fundasti eis. Qui emitts fontes in conualli¬
b. Et illud. It educas panẽ de terra. Si gͦ
om̃ia ad scd̃am ꝑsonam sunt. id estad dm̃.

Expanded text:
in eodem: quoniam placuerunt seruis tuis lapides eius et terrae eius miserebuntur. pro cundo: non in perpetuo irascetur. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: non in finem. sed uerbum Hei facis angelos tuos spiritus. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: o ποιω̃ν lovg dyyeAovg avvovidest: qui facit angelos suos. a qusit, quasi ad alium loquens propheta repente mutetur. maxime cum sic incipiat: domine, deus meus, magnificatus es uehementer; confessionem et decorem induisti, et: qui tegis in aquis superiora eius — id est caeli —, qui ponis nubem ascensum tuum, qui ambulas super pennas uentorum. et statim sequitur: qui facis angelos tuos spiritus et ministr-os tuos ignem urentem. qui fundasti terram super stabilitatem suam. et post paululum: ab increpatione tua fugient, a uoce tonitrui tui formidabunt. et: in loco, quem fundasti eis. qui emittisfontesin conuallibus. et illud: uteducas panem de terra. si ergo omnia ad secundam personam sunt, id est ad deum,
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. & in se cuncta fuscipiat. In eodẽ
Ut editi cas panẽ de terra ꝓquo inuenis¬
se uos dicitis ut educat s non potestali¬
ud ad ipsum alusd de serpsodici. Deoaũ
omia quasi ad dm̃ loquebatur ꝓoba auit̃
omĩa ad alium de eo referebat. Cum auctẽ
pleraq ad ipsum dirigantur & ea que am¬
bigua sunt ad ipsius ꝑsonam dirigenda
sunt. In eodem. Herodii domꝰ duxẽ eqro
est. Deniq & nos ita uertimꝰ inlatinũ ubi
aues nidificabunt milui abies domꝰ esto
quodscilicet semꝑm excelsis & ardiusarbo¬
rib nidos facere consueuerunt. Unde ce
sexta ecditio manifestius interpretata est
Miluo cipressi ad nidificandũ. Eroabiet¬
busautẽ & cipressis in hebreo ponitur ba¬
rustm: quod magisabietes quã ꝙypressos
significat. In eodem. Petra refugium heri¬
naciis. Pro quo in hebreo posttũ est phan

Expanded text:
habeat et in se cuncta suscipiat. in eodem: ut educas panem deterra. pro quo inuenisse uos dicitis: ut educat; sed non potest aliud ad ipsum, aliud de ipso dici. aut omnia quasi ad deum loquebatur propheta aut omnia ad alium de eo referebat. cum autem pleraque ad ipsum dirigantur, et ea, quae ambigua sunt, ad ipsius personam dirigenda sunt. in eodem: herodii domus dux est eorum. est. denique et nos ita uertimus in Latinum: ibi aues nidificabunt; milui abies domus est, quod scilicet semper in excelsis et arduis arboribus nidos facere consueuerit. unde et sexta editio manifestius interpretata est: miluo cupressi ad nidifican dum. pro abietibus autem et cupressis in Hebraeo ponitur \'barusim\', quod magis abietes quam κυπαρίσσους significat. in eodem: petra refugium erinaciis. pro quo in Hebraeo positum est \'sphan
Abbreviated transcription (Latin):
eos. & suꝑfluũ erit & uitiosum. Nonagesi¬
Oculi mei ad fideles terre: & sedeant mecũ.
metemoy. Quis non talem fugiat interp̃ta¬
tionẽ ut uerbum ad uerbum expͥmens
dicat. ut confiderent ipsi mecir̃. Centesimo
tecto. Et dicitis in greco inuenisse epidoma-¬
ti. quod antiqui codices latinoꝵ interp̃tati
ipsum dr. quodapud latinos tectum. In
palestino enĩ & egypto uel ubi scripti sunt
diuini libri uel interp̃tati. non habent in
tectaculmina.s domata.que rome uel sola¬
ria. uel miniana uocant id est plana tecta
dendus est. Et quando precipitur nobisut
faciamꝰ domatinro coronam. hoc p̃cipitur
ut intecto faciamꝰ ꝑ circuitũ quasdam emi¬
nentias ne facilis inpreceps lapsus sit. Et in
euangłio. Que inquit auditis maure: dicite
suꝑ domata id est suꝑ tecta. Et in ysaia. Quid
uobis est quod om̃s ascenditis suꝑ tecta una:
st multa istiusmodi. In eodẽ. factus sum sicut
nicticorax indomicilio. Quod similiter in¬

Expanded text:
et superfluum erit et uitiosum. Nonagesioculi mei ad fideles terrae, ut sederent mecum. efiov. quis non talem fugiat interpretationem, ut uerbum ad uerbum exprimens dicat: \'ut consederent ipsi mecum\'? Centesimo tecto. et dicitis uos in Graeco inuenisse im δώματι, quod antiqui codices Latinorum interpretaipsum dicitur, quod apud nos \'tectum\'; in Palaestina enim et Aegypto, ubi uel scripti sunt diuini libri uel interpretati, non htectis culmina, sed Δώματα, quae Romae vel solaria, vel Meniana vocant; id est, plana tecta, dendus est. Et quando praecipitur nobis, ut faciamus domati nostro coronam, hoc praecipitur, ut in tecto faciamus per circuitum quasdam eminentias, ne facilis in preuangelio: quae, inquit, auditis in aure, dicite super δώματα, id est super tecta. et in Esaia: quid uobis est, quod omnes ascendistis in tecta uana et multa istius modi. in eodem: factus sum sicut νυκτικόραξ in domicilio. quod similiter ha
Abbreviated transcription (Latin):
quartodecimo. Et indieb meis inuocabo te.
Dicitis quodingreco non sit te & bene. De ure-¬
stris quoq codicib radendũ ẽ. In ipso. Place¬
bo dño inregione uiuoꝵ. Pro quo ingreco
legisse uos dicitis. placebo inconspectu dñi:
ingrecis codicib non inuenitur. s in lati¬
nis subasterisco legendũ est. Centesimo. xuii.
manus meas admandata tua que dilexi.
Ingreco legisse uos admandata tua: sm
hoc suꝑfluũ est. In eodem. Cogitaui uias me¬
nima mea in manib meis semꝑ: & legem tu¬
am non sum oblitus. Pro quo ingreco legis¬
se uos dicitis. anima mea inmanib tuis sẽꝑ.
tes istum locũ sic edisserunt: & est breuiter
hic sensus. Cotidie ꝑiclitor. & quasi mmani¬
bus meis sanguinẽ meũ porto: & tam̃ legẽ
tuam non obliuiscor. In eodem. Exitus aqͣ¬
rum deduxerunt oculi mei. quia ñcusto¬
dierunt legem tuam. Pro quo ingrecole¬
gisse uos dicitis quia custodiui legem tuã.
S hoc suꝑfluũ quia & in hebreo legitur. Ri¬

Expanded text:
quarto decimo: et in diebus meis inuocabo t e. dicitis, quod in Graeco non sit \'te\', et bene; e uestris quoque codicibus eradendum est. m ipso: placebo domino in regione uiuorum. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: placebo in conspectu dominin Graecis codicibus non inueniri; sed et in Latinis sub asterisco legendum est. Centesimo octauo manus meas ad mandata tua, quae dilexi. in Graeco legisse uos dicitis: ad mhoc superfluum est. In eodem, Cogitavi vias menima mea in manibus meis semper; et legem tuam non sum oblitus. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: anima mea in manibus tuis semptes istum locum sic edisserunt et est breuiter hic sensus: \'cottidie periclitor et quasi in manibus meis sanguinem meum porto et tamen legem tuam non obliuiscor\'. in eodem: exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. pro quo in Graeco legisse uos dicitis, quia non custodiui legem tuam. sed hoc superfluum est, quia et in Hebraeo legitur: r
Abbreviated transcription (Latin):
nit mansuetudo suꝑ nos: s & hoc suꝑfluũ
est. Nonagesimo. Dicet dño susceptor nĩs es
tu: & dicitisquod in greco es non habeat.
Ego uobis amplius dicam. quod apisd he¬
nos ꝓ eufonia & uerboꝵ consequentia po¬
situm sit. Nonagesimo t̃cio. Beatus homo
quẽ tu erudieris dñe. Dicitis ingreco non
eẽtu. & uerum ẽ. s apud latinos ꝓpter eufo¬
niam positũ. Si enĩ dicamꝰ. beatus homo
quẽ crudieris dñe cõpositionis elegantiã

Expanded text:
 mansuetudo supernos. sed et hoc superfluum est. Nonagesimo: dicet domino: susceptor meus es tu. et dicitis, quod in Graeco \'es\' non habeat. ego uobis amplius dicam, quod apud Henos pro εὐφωvια et uerborum consequentia positum sit. Nonagesimo tertio: beatus homo, quem tu erudieris, domine. dicitis in Graeco non esse \'tu\'. et uerum est, sed apud Latinos propter εὐφωvιαv positum. si enim dicamus: \'beatus hoquae erudieris, Domine, compositionis elegantiam
Abbreviated transcription (Latin):
sensus ẽ. Qm̃ magnificasti suꝑ om̃e no¬
men. hoc est quod incelo & in terra dici
ingreco legisse uosdicitis: quia ñ ẽ dolus
inlingua mea. Quod solum sexta edicio
interp̃tata. ẽ Ceterũ & apud.lxx. & apud¬

Expanded text:
sensus est: \'quoniam magnificasti super omne nosensus est: \'quoniam magnificasti super omne nomen, hoc est, quod in caelo et in terra dici m Graeco legisse uos dicitis: quia a non est dolus in lingua mea, quod solum sexta editio interpretata est. ceterum et apud Sep
Abbreviated transcription (Latin):
tesimo .xxu. Beatus uir qui impleutt defi¬
derium suũ exipsis. Et ingreco dicitis uir
non haberi: quod manifestissime & in he
mo uicesimo nono. Propter legẽ tuã fusti
emplaria reppiri. S quia ueritati studemꝰ
quod inhebreo sit simpliciter debemꝰ dicere.
ꝓ nomine siue lege apud hebreos legitur ty¬
ra quodaquila interp̃tatus est fobon. id ẽ¬
timorẽ: simachus & thedocion no ulon so
est legem putantes thora ꝓpter littere simi¬
litudinẽ. Ioth & uau. que tantũ magnitu¬
die distingunt᷑. Qtunta edicio terrorẽ in¬
nosinter pretati sumꝰ uotum uouit ingre¬
co enxato legisse uos dicitis: & putatis inter¬
magna. Dicitis quia ingreco inueneritis
magnasolus. S hoc desuꝑiori uersiculo
est ubilegimꝰ. Qui facit mirabilia magna
solus. Ibi gͦ legendũ ẽ: & hic quasi suꝑflu
um. non scribendũ. Centesimo. xxͦxii. Qm̃
Ceterum apud hebreos ita eẽ cognoscite.
Qm̃ magnificasti suꝑ om̃e nom̃ uerbũ
tuum. Iuxta editionẽ autẽ latinam: Hic

Expanded text:
esimo sexto: beatus uir, qui inplebit desiderium suum ex ipsis. in Graeco dicitis \'uir\' non haberi, quod manifestissime et in Hemo uicesemplaria sic reperiri. Sed quia veritati studemus, quid in Hebraeo sit, simpliciter debemus dicere. Pro, nomine, sive, lege, apud eos legitur THIRA, quod Aquila interpretatus est φόβον, timorem: Symmachus; et Theodotion νόμον, id est, legem, putantes THORA, propter litterarum similitudinem iod et uau, quae tantum magnitudine distinguntur. quinta editio «\'terrorem\' innos interpretati sumus \'uotum uouit\', in Graeco ηύξτοlegisse uos dicitis et putatis intermagna. dicitis, quia in Graeco inueneritis: magna na solus; sed hoc de superiori uersiculo est, ubi legimus: quifecit mirabilia magna solus. ibi ergo legendum est et hic quasi superfluum non scribendum. Centesimo tricesimo sepceterum apud Hebraeos ita esse cognoscite: quia magnificasti super omne nomen tuum uerbum tuum. iuxta editionem autem Latinam hic
Abbreviated transcription (Latin):
lata indeatur interra ꝓbent exsuꝑiorib &
cium in terra fundatũ putant. debuit scͥ¬
bi interra fundauit illud inscla. In eodẽ
Et intellectib manuũ suaꝵ deduxit eos.
Non habet en tessine sesim. ut scribitis nu¬
mero singulari. S en taismne sesin quod in¬
telligentias sonat: sicut & inhebreo habet᷑.¬

Expanded text:
data uideatur in terra, probent ex prioribus et cium in terra fundatum putant, debuit scribi: in terra fundauit illud in saecula. in eodem: et in intellectibus manuum suarum deduxit eos. non habet iv tfj avvsast, ut scribitis, numero singulari, sed sv taig συvέσεσιv, quod \'intellegentias\' sonat, sicut habet
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Centesimo quinto. Consitemini Año
q & in hebreo ita scriptũ ẽ chitob. quodom¬
nes uoce fimili transtulerunt quia bonus
ex quo ꝑspicuũ est quod kp̃ocbonus incel¬
ligatur. In eodem. Nion fuerunt memores
multitudinis miscd̾ie tue. Dicitis quod
ingreco inueneritis: & non fuerure Ne¬
mores. Et coniunctio suꝑflua ẽ. In eodem.
Et nrritauerunt ascendentes in mare ru¬
ferre & amaricauerunt. S hec interpreco¬
tio annullationi consimilis ẽsiue adniche¬
tribularentur. & audiuit orationẽ eoꝵ Qs
quid extrahoc ingreco inuenisse uos dietos
suꝑfluũ ẽ. Centesimo sexto. Et stature ꝓcel¬
lam eiusmauram: & siluerunt fluctus ei.

Expanded text:
dum. Centesimo quinto: confitemini dominue et in Hebraeo ita scriptum est: \'chi tob\', quod omnes uoce simili transtulerunt: quia bonus. ex quo perspicuum est, quod et χρηστός bonus intellegatur. meodem: non fuerunt memores multitudinis. misericordiae tuae. dicitis, quod in Graeco inueneritis: et non fuerunt memores. et coniunctio superflua est. m eodem: et inritauerunt ascendentes in mare, Mare Ruferri: \'et amaricauerunt\'. sed et haec interpretatio \'adnullationi\' consimilis est siue \'adnihitribularentur, et audiuit orationem eorum. quidquid extra hoc in Graeco inuenisse uos dixistis, superfluum est. Centesimo sexto: et statuit procellam eius in auram et siluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
st annuntiabunt. S sciendũ quod in hebreo
lasarepheru. scriptũ est:quod aquila & sima¬
chus narrabunt transtulerunt. In eodẽ. Et oc¬
cidit pingues eoꝵ. Sic habet & in hebreo hoc
est bainasin nechem quodaquila interp̃ta

Expanded text:
st \'adnuntiabunt\'. sed sciendum, quod in Hebraeo \'iasaphpheru\' scriptum est, quod Aquila et Symmachus narrabunt transtulerunt. in eodem: et occidit pingues eorum. sic habet et in Hebraeo, hoc est \'bamasmnehem\', quod Aquila interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
lasti uel nullificasti. & siqua alia possunt in¬
ueniri apiso imꝑttos portenta uerboꝵ. Qc¬
togesimo nono. A scło & usq inscłm tu es ds̃.
& dicitis quod ingreco ñ sit ds̃. quodapisd eõ
deesse manifestum ẽ. Nam & hebraitũ & om¬

Expanded text:
lasti\' uel \'nullificasti\' et si qua alia possunt inlasti\' uel \'nullificasti\' et si qua alia possunt inueniri apud inperitos portenta uerborum. Octogesimo nono: a saeculo et usque in saeculum tues, deus. et dicitis,. quod in Graeco non sit \'deus\'. quod apud eos deesse manifestum est. nam est in Hebraico et om
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt. Soli . lex. lepores interp̾tatisunt. Sci¬
enddum c̃aute animal ẽẽ non maus beri¬
in istis regionib huiꝰ generis abundantia
semꝑq cauernis petraꝵ & terre foueis habi¬
tate consueuert̃. Centesimo quarto. Edideit
terra coꝵ ranas. Proquo ingreco exerrpsen
uos legisse dixistis: qd̾ potest ita interpreta
la est insensu mutatio: & nos antiquã int̃¬
pretationẽ sequentes qd̾ non nocebat mui¬
tare noluim. In eodem. Et contriuit linũ
siniuĩ eoꝵ. Pro quo ingreco iuenisse uos di¬
citis. om̃e linum. S & hoc additũ est. &e suꝑ
fluum. In eodẽ. Qm̃ memor fuit uerbi scĩ sui
quod habuit ad abraham ꝑuerum suum.
Pro quo ingreco legis uos dicitis on dlieceto
id est quod disposuit. Ita enĩ & in hebreo. &

Expanded text:
nta, qui \'lepores\' interpretati sunt. sciendum autem animal esse non maius eriin istis regionibus huius generis abundantia semperque in cauernis petrarum et terrae foueis habitare consuerunt. Centesimo quarto: dedit terra eorum ranas. pro quo in Graeco ένη̃ρψεν uos legisse dixistis. quod potest ita interpretarla est in sensu mutatio et nos antiquam interpretationem sequentes, quod non nocebat, mutare noluimus. in eodem: et contriuit lignum finium eorum. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis omfluum. in eodem: Quoniam memor fuit verbi sancti sui, quod habuit ad Abraham puerum suum . Pro quo in Graeco legisse vos dicitis, ὃν διέθετο, id est, quod disposuit. Ita enim et in Hebraeo, et
Abbreviated transcription (Latin):
miquitatem tu es.
on habitabit iuxcate ma¬
Ulignus: neq ꝑmanebunt
iniusti ante oculos tuos.
Odisti dñe om̃s qui oꝑan¬
tur iiquitatẽ ꝑdes eos qui
loquuntur mendacium.
Uirum sanguinũ & dolosũ
abomiabit᷑ dñs: ego autẽ
inmulttudine miscđie tue.
introibo dne indoniũ tuã
ad orabo ad templũ scm̃ tu¬
um in timore tuo.

Expanded text:
iquitatem tu es. Non habitabit juxta te malignus; neque permanebunt injusti ante oculos tuos. Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem: perdes eos qui loquuntur mendacium. Virum sanguinum, et dolosum abominabitur Dominus: Ego autem in multitudine misericordiae tuae. Introibo, Domine, in domum tuam: adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
herbarũ addeclinauit me
Suꝑaquas refectionis
enutrunt me
ammã meã reficit¬
D eduxit me per
semitas iusti cie ꝓpter
nomen suum
quoniã tu mecũ es.
Uirga tua & baculus
tuus ipsa me¬
Pones coram
me mensam aduersus
hostium meoꝵ
Inpinguasti in oleo¬

Expanded text:
herbarum accubavit me: super aquas refectionis enutrivit me. Animam meam refecit: duxit me per semitas justitiae propter nomen suum.quoniam tu mecum: virga tua et baculus tuus, ipsa Pones coram me mensam ex adverso hostium meorum: Impinguasti in
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsum et
confundant᷑
iant sicut puluis
ante faciem uenti.
impellat
tenebre & lubricũ
ꝑsequatur eos
Qm̃ frustra abscondert᷑

Expanded text:
retrorsum, et confundantur, Fiant sicut pulvis ante faciem venti, impellat, tenebrae et lubricum, persequatur eos. Quia frustra absconder
Abbreviated transcription (Latin):
enedic anima
mea domino:
magnificatus es nimis
Gla & decore
indutus es:
amictus luce
Extendens celos
ut pellem
currum tuũ
qui ambulas suꝑ

Expanded text:
enedic, anima mea, Domino. magnificatus es nimis. Gloria et decore indutus es: amictus luce Extendens coelos ut pellem,currum suum: qui ambulas h.
Abbreviated transcription (Latin):
cedam eos et non
poterunt surgere
Cadent sub
pedib meis
accinxisti me
fortitudinẽ ad prelium
ncuruabis resistentes

Expanded text:
edam eos, et non poterunt surgere, cadent sub pedibus meis. Et accinxisti me fortitudine ad praelium. incurvabis resistentes
Abbreviated transcription (Latin):
conterriusti aduersarios
Misisti iram tuã &
comedit eos tanquã
die tue diuisa ẽ aqua
elauerunt tanquã
murus aque gelauert¬
fluctus in medio mari
comp̃hendam partibor spo

Expanded text:
conteruisti adversarios. Misisti iram tuam, et comedit eos tamquam die tue divisa est aqua. Steterunt tamquam murus aque: gelaberfluctus in medio mari. comprehendam, partibor spo
Abbreviated transcription (Latin):
roborabunt᷑ pinguedine
deserti & exultatione
colles accingent᷑
Uestientur
agnis greges
& ualles plene erunt
frum̃to coequabunt᷑
& canent
Uictori canticum

Expanded text:
rorabunt pinguedine.deserti, et exsultatione colles accingentur. Vestientur agnis greges: et valles plenae erunt frumento, coaequabuntur, et canent. VICTORI CANTICUM
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut agricola
cũ scindit terram
oculi mei in de
sꝑaui ne euacues
ammã meã
Custodi me de manib

Expanded text:
Sicut agricola cum scindit terram:oculi mei: in te speravi, ne evacues animam meam. Custodi me de manibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad pacifica sua:
contaminabit
pactũ suum
Hitidius butiro
os eius
pugnat autẽ cor illiꝰ
Molliores seri¬
sermones eius

Expanded text:
ad pacifica sua: contaminavit pactum suum. Nitidius butyro os ejus: pugnat autem cor illius, molliores sermones ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ nequitie in
congregatione eoꝵ
in medio eoꝵ
Ego ad dniñ
clamabo & dñs
saluabit me
meridie loquar
& resonabo &
exaudiet uocẽ meã
Nedime in pace
animã meã ab
appropinquantib
mͥ multi enĩ
fuere aduersum me
Exaudiet d̃s &

Expanded text:
 nequitiae in congregatione eorum, in medio eorum. Ego ad Deum clamabo, et Dominus salvabit me. meridie loquar, et resonabo, et exaudiet vocem meam. Redemit in pace animam meam: ab appropinquantibus mihi: multi enim fuerunt adversum me. Exaudiet Al.
Abbreviated transcription (Latin):
caput meũ & poculũ
meum in ebrians
quã preclarum ẽ
Et misccłia tua
subsequatur me
omnib dieb
Et ut inhabitem
in domo dñi
in longitudine dierũ¬

Expanded text:
caput meum: et poculum meum inebrians, quam praeclarum est! Et misericordia tua subsequatur me, omnibus diebus e. Ut inhabitem in domo Domini, in longitudinem dieru
Abbreviated transcription (Latin):
in bona uoluntate tua
syon: ut edificent᷑
muri iherusalem
Tunc acceptabis
sacrificiũ iusticie
oblationes & holocausta
tunc imponen suꝑ
altare tuũ uitulos.
In finẽ intellectus dauid
indomum
abimelech

Expanded text:
in bona voluntate tua Sion et aedificentur muri Hierusalem tunc acceptabis sacrificium iustitiae oblationes et holocausta tunc inponent super altare tuum vitulos in finem intellectus David in domum Abimelech
Abbreviated transcription (Latin):
In dño laudabitur
anima mea: audiant
mites & lecentur
Magnificate dñm
mecum & exaltemꝰ
nomen eiuspariter

Expanded text:
domino laudabitur anima mea: audiant mites et laetentur. magnificate dominum mecum et exaltemus nomen eius pariter
Abbreviated transcription (Latin):
libationũ eorũ
Exurgant & nunc &
aliuuent uos & fiant
uobis protectores
Uidete iudeit quod ego sũ¬

Expanded text:
libationum eorum: Exurgant nunc, et adjuvent vos,  et fiant vobis protectores. Videte, videte, quoniam ego su
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicati sunt nimis
& iumenta eoꝵ
non sunt imorata
Pauci facti sunt
& uexati sunt
a tribulatione
maloꝵ & dolore.
Et effusa est contentio
suꝑ pͥncipes¬
Et adiuuabit
pauperem de inopia
& posuit sicut
oues familias
Uidebunt recti &
letabuntur:
& omĩs iniquitas
opilabit os suum
Quis sapiens & custodiet
hec: & tunc intelliget

Expanded text:
multiplicati sunt nimis: et jumenta eorum non sunt minorata. Pauci facti sunt, et vexati sunt, a tribulatione malorum et dolorum. Et effusa est contemptio super principesEt adjuvit pauperem de inopia: et posuit sicut oves familias. Videbunt recti, et laetabuntur: et omnis iniquitas oppilavit os suum. Quis sapiens, et custodiet haec? et intelliget
Abbreviated transcription (Latin):
& diluculo
confurgebant ad eũ
Et recordabant᷑
quia ds fortitudo
& d̃s excelsus
redemptor eoꝵ est
erat firmũ cum eo
ne ꝑmanserunt

Expanded text:
 diluculo consurgebant ad Deum. Et recordabantur, quia Deus fortitudo et Deus excelsus redemptor eorum est.erat firmum cum eo: nec permanserunt
Abbreviated transcription (Latin):
saba tributũ conferent
t adorabunt
eum omnes reges
unuerse nationes
seruient ei
Qiua eruet
pauperẽ a potente
e inoꝑem cui non

Expanded text:
Saba tributum conferent. Et adorabunt eum omnes reges: universae nationes servient ei. Quia eruet pauperem a potente, et inopem cui non
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego zelo expellã eos
& ñ ingentẽ ingentẽ
insipientẽ irritabo eos
Quia ignis exarsit ab ira
mea: & ardebit usq ad
inferos deorsum
Cõmedet terra nascentias
fundam̃ta montiũ
Congerã in ipsis mala &
sagtitas meas c̾sũmabo ĩ eis
Thabescentes fame esca
eruntauium & extensio
dorsi insanabilis
Dentes bestiar inmittã
meis tum furore tͣhenti¬
um suꝑ terram
Iforis sine filiis pͥuabited amo
gladius & in promptuariis

Expanded text:
et ego in zelo expellam eos et non in gentem, in gente insipiente irritabo eosuia ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum: comedit terram et nascentia fundamenta montium, congeram in ipsos mala, et sagittas meas consummabo in eis, tabescentes fame et esca erunt avium, et extensio dorsi insanabilis, dentes bestiarum immittam in eos, cum furore trahentium super terram, a foris sine filiis privabit eos gladius et in promptuariis
Abbreviated transcription (Latin):
& labiis laudantib
in cubili meo
ꝑsingulas uigilias
meditabor tui quia
fuisti auxilium meũ
uulpium erunt
Rex autẽ
letabitur in do
laudabitur omĩs
qui uirat in eo
quia obstruet᷑ os
loquentiũ mendaciũ

Expanded text:
 labiis laudantibusin cubili meo: per singulas vigilias meditabor tibi. Quia fuisti auxilium meum,vulpium erunt. Rex autem laetabitur in Deo, laudabitur omnis quia jurat in eo: quia obstruetur os loquentium mendaciu
Abbreviated transcription (Latin):
omme quare multipli¬
cati funt hostes mei:
multi consurgunt aduersũ
me: gła mea & exaltans ca¬
put meum.
Uoce mea ad dnĩn clama¬
bo: & exaudiet de monte

Expanded text:
omine, quare multiplicati sunt hostes mei. multi consurgunt adversum me, gloria mea et exaltans caput meum. Voce mea ad Dominum clamabo, et exaudiet me de monte
Abbreviated transcription (Latin):
debis me abemulis frustra lacerari qui ma¬
lunt contempnere uideri preclara quã dis¬
cere puersissimi homines. Nam cũ semꝑ no¬
uas expectant uoluptates. & gule eoꝵ uici¬
na maria nonsufficiant. cur in solo studio
scripturaꝵ ueteri sapore contenti sunt:
Nec hoc dico quod p̃cessores meos mordeã.
aut quicquã de his arbiter detrahendũ qͦꝵ
translationẽ diligenter emendatam oli
ba respondere. Quod opusculum meu̾ si
facere uolueris dicam tͥ illud oratidnum.
in siluam ne ligna feras. nisi quod habeo
hoc tecum solam̃. sim labore cõmuni intel¬
ligam mͥ & laudem & uituꝑationẽ tecum
ẽe cõmunt̃. ualere te in dño iħ̃u cupio: &

Expanded text:
debis, me ab aemulis frustra lacerari, qui madebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam cum semper novas expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico, quo praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olibus respondere. Quod opusculum meum, si facere volueris, dicam tibi illud Horatianum: In silvam ne ligna feras. Nisi quod hoc habebo solamen, si in labore communi intelligam, mihi et laudem, et vituperationem tecum esse commu
Abbreviated transcription (Latin):
uolumine comp̃hendit. Si eni̾am̃ ꝓ quo
aquila transtulit. pepistiomenos. infine
tantũmꝰ libroꝵ ponitur: & ñ interdum
aut in exordio aut in calce sermonis siue
multos haberent libros qui in mediisuo
unũ uolum̃ ostendit. Quia gͥ nuꝑ cũ he¬
breo dispitans. quedam ꝓ dño saluato.¬
re de psalmis testimonia ꝓtulisti uolens¬
q de ille eludere: ꝑ sermͣꝯs pene singulos
asserebat non tra haberi inhebraico ut
me postulasti. ut postaquilam simachum
& theodotionẽ nouam editionẽ latino ser¬
mone transferrẽ. Aiebas enĩte magis inter¬
beris uel trans latione uel uidicio meo ẽẽ
contentum. Unde impulsus a tecui & que¬
rum latratib tradidi maluiq te uires me¬
as potius quam uoluntatẽ in amicitia que¬
rere. Certe confidenter dicam & multos et
multos huiꝰ oꝑis testes eitabo: me nichil dũ¬
taxat scientem de hebraica ueritate mutas.¬
se. Sicubigͦ edicio mea a ueterib discrepat:
interroga quẽlibet hebreoꝵ. & liquido ꝑui¬

Expanded text:
olumine comprehendit. Si enim AMEN  , pro quo Aquila transtulit πεπιστωμένως, in fine tantummodo librorum poneretur, et non inter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sivemultos haberent libros, qui in mediis vounum volumen ostendit. Quia igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in Hebraeo, utme postulasti, ut post Aquilam et Symmachum et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrem. Aiebas enim te magis interberis, vel translatione, vel judicio meo esse contentum. Unde impulsus a te, cui et qurum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervi
Abbreviated transcription (Latin):
salterium quod scđ̃m .lxx. inter pretes
mnom̃ib eccł̃iis cantabatur iheronimꝰ
correxit: qͦiterum uitiato psalteriũ nouũ
cõposuit. qd̾ & a .lxx. int̾pretũ edicione ñ mul¬
tum discordaret & cũ hebraico multũ con¬
cordaret. Quod ut om̃ib clarũ fieret ipsum
psalteriũ distinxit ꝑ asteriscos id est stellam
& ꝑ obelos id est uirgam iacentem.
docẽ ea que continent᷑ subasterisco usq ad duo pu¬
ncta inhebreo haberi. & a.lex. pretermissa
eẽ. ea uͦ que continent᷑ sub obelo usq ad duo
puncta in hebreo ñ haberi. s a.lxc. addita ẽẽ.
iuxta theodotionis dũ taxat translationẽ.
Hoc psalteriũ damasus papa rogatu ihero¬
nimi ingallicanis eccłiis cantari instituit.
& ꝓpt̾ hoc gallicanũ uocatur. romanis psal¬
terium scd̾m .lxx. retinentib sibi. ꝓpt̾ qd̃ ro¬
manũ uocatur. Hec duo psalteria cũ ñ suffi

Expanded text:
salterium quod secundum LXX interpretes in omnibus aecclesiis cantabatur, Hieronimus correxit. Quo iterum vitiato, psalterium novum composuit, quod et a LXX interpretum editione non multum discordaret, et cum Hebraico multum concordaret. Quod ut omnibus clarum fieret, ipsum psalterium distinxit per asteriscos, id est stellam +, et per obelos, id est virgam jacentem ÷, docens ea quae continentur sub asterisco + usque ad duo puncta .. in Hebreo haberi et a LXX pretermissa esse; ea vero quae continentur sub obelo ÷ usque ad duo puncta: in Hebreo non haberi, sed a LXX addita esse, justa Theodotionis dumtaxat translationem. Hoc psalterium Damasus papa rogatu Hieronimi in Gallicanis aecclesiis cantari instituit, et propter hoc Gallicanum vocatur; Romanis psalterium secundum LXX retinentibus sibi, propter quod Romanum vocatur. Haec duo psalteria cum non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
cerent ad ꝓponenda testimonia de xp̃o con¬
tra uideos qͥ ñ recipiunt nisi ea que habent᷑
inhebreo. addidit & tertiũ quod uocat᷑ hebra¬
icum ꝓ eo quod rogatu sophronii uiri sapien¬
tis transtulit illud de hebraica ueritate in lati¬
num uerboad uerbũ. Quod psalteriũ & alia
iheronimi opuscula idem sophronuis delati¬
no ingrecũ transtulit.

Expanded text:
cerent ad proponenda testimonia de Christo contra Judaeos, qui non recipiunt nisi ea quae habentur in Hebreo, addidit et tertium, quod vocatur Hebraicum, pro eo quod rogatu Sophronii viri sapientis transtulit illud de Hebraica veritate in Latinum verbo ad verbum. Quod psalterium et alia Hieronimi opuscula idem Sophronius de Latino in Grecum transtulit.
Abbreviated transcription (Latin):
putare psalteriũ inquinq librosesse
pretes scriptũ ẽ genniton genniton. id est
fiat fiat. finis libroꝵ sit. ꝓ eo quod in he-¬
breo legitur amen am̃. Nos hebreoꝵ auc
per in nouo testam̃to psalmoꝵ librum
nominant unum uolum̃ asserimꝰ. Psal
idithun. filioꝵ chore. ẽman ezraite. moysi¬

Expanded text:
putare Psalterium in quinque libros esse pretes scriptum est: genoito genoito id est fiat, fiat, finis librorum sit, pro eo quod in hebreper in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus. PsalmIdithun, filiorum Core, Eman Ezrahitae