comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legutimomodamine sñciet I¬
fic̃osi querele.ab.adita hrditate
rant herenmimodestini sm̃a re¬
cusata. qui a morte testatoris il¬
lico cursum de in offõsoquerele¬

Expanded text:
oderamine sentiet. Ificiosi querellae ab adita hereditate rrant, Herennii Modestini sententia recusata, qui a morte testatoris ilico cursum de inofficioso querel
Abbreviated transcription (Latin):
si prius hrde plccio sibi insti¬
tuto sic. adiecit sẽpnius plo¬
dum est cum dixisse sinõplo¬
cius h̃rs sibi fint. te sẽpnius
inlocũ ptẽq plocu ex substõe

Expanded text:
si prius herede Plotio sibi instituto sic adiecit:" Sempronius Plodum est eum dixisse, si non Plotius heres sibi fuerit, tunc Sempronium in locum partemve Plotii ex substitutione
Abbreviated transcription (Latin):
Uem ¶Umm libris ulpia
mquos ad massuriũ sabiñ
scripgit talis sp̃es relata est.
hanc aꝑtius expedue. nobis
uisum est. ¶Q uid. mi testm̃n
faciens ita instituit.sẽpm¬
extimabant endremnõisĩ
ẽẽ.⁊ sic instõem ualere qͣiͣtes¬
tatorplocius nõmaretur⁊
suppinꝰ ĩmo mag̃ stultoin¬
ueniturut suum nom̃ ig¬
noret. ¶Si siquidẽ ip̃e testõr
plocio curdam. hr̃s extititã
manifestũ ẽe sibi sẽpnum

Expanded text:
um in libris Vlpiani, quos ad Massurium Sabinum scripsit, talis species relata est, hanc apertius expedire nobis visum est. Quidam testamentum faciens ita instituit: "Semprexistimabant errorem nominis esse et sic institutionem valere, quasi testator Plotius nominaretur et supinus, immo magis stultus invenitur, ut suum nomen ignoret. sed si quidem ipse testator Plotio cuidam heres extitit, manifestissimum esse sibi Sempronium
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. ¶ p̃r tuus eumqi
uiũ sun brdem instituit.q
falsaopimonedugus sumr
ẽẽ credebat. nõ instituturtis si
alienum noset:isq postea ĩ¬
sub dicticius ẽẽ ostensuss
aufẽndam ei successõnẽ diuise

Expanded text:
 pater tuus eum quasi filium heredem instituit, quem falsa opinione ductus suum esse credebat, non instituturus, si alienum nosset, isque postea subditicius esse ostensus est, auferendam ei successionem divi Severi
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Menem ambigu¬
litatis ꝯfusionem amputan¬
tes hac liquida⁊ compẽdio¬
sa legescimus cucausum fru¬
ctumm̃rnaꝵ reꝵ nullã ẽẽ dif¬
ferentiam siue in priore mat¬
rimono p̃r ex quo filios ha¬
bũit ꝑmañe uoluit. siueno¬
uercam filussuꝑclux̾it. legi¬
b que demirius boms late
sunt suam hñtib firmntatẽ
pr̃es igiturusũfructũ. mĩna¬

Expanded text:
m. Omnem ambiguitatis confusionem amputantes hac liquida et compendiosa lege sancimus circa usum fructum maternarum rerum nullam esse differentiam, sive in priore matrimonio pater, ex quo filios habuit, permanere voluerit sive novercam filiis superduxerit: legibus, quae de maternis bonis latae sunt, suam habentibus firmitatem. Patres igitur usum fructum materna
Abbreviated transcription (Latin):
testes in suasbsimpcione. ħex¬
primere.cumforsitan neceos
scire testator suos h̾rdes uolu
rta semel causa exip̃ius testa¬
toris scriptura: appareat ¶Op¬
tet enm om̃im̃ouł exlris tes¬

Expanded text:
testes in sua subscriptione hoc exprimere , cum forsitan nescire eos testator suos heredes voluit et semel causa ex ipsius testatoris scriptura appareat. Oportet enim omnimodo vel e
Abbreviated transcription (Latin):
teste.stiscitanisica que eor pcen¬
senciam.inceduntommaco¬
ram hus ꝓcessissent᷑. si h fũit
undi manifestum. tunc cͥõs
uł eumunacum aliis testib
eaq̃z oportet facere ⁊ si mm̃e¬
dio substripcones testiumã
fuerant sb̃secute. sic ienimet¬
⁊ nature medenuͣ ⁊ mortuoru
sic edixit octauo soscriptore. ad

Expanded text:
testes sciscitari, si ea, quae eorum praesentiam antecedunt, omnia coram eis processissent. Et si hoc fuerit undique manifestum, tunc eos vel eum una cum aliis testibus ea quae oportet facere, etsi in medio subscriptiones testium iam fuerant subsecutae. Sic etenim et naturae medemur et mortuorum sic edixit: " octavo subscriptore adhi
Abbreviated transcription (Latin):
nomenur nomina. Hrdis uł
hrdum ab conuncupatiutõi¬
mosciant testes si non ip̃e sub¬
scribere pot̃. qui sunt scripti he¬
redes ⁊ita c̃to h̃rdis ur brduz¬
nommne successio pcedat¶Si
enm talisẽtestator .u. scͥberenz¬
axticulate loqui pot̃ mortuoi
simił est ⁊ fłitas melcgns cõ¬
mtttitur qͣmͣut exul fiat.are
publica ñn maximeintestõ¬
rumꝯfectone cupientes. hãc
edictalem legem. in orbe fraꝵ:
ponimus.¶Osinõ fu̾it ob¬
nõ fuit manu testatoris scri¬
ptum. uł uoce coram testibĩ
mimime patimur.uł in totũ
si tota b̾rdum noĩa fũint p̃t̾¬

Expanded text:
nomen vel nomina heredis vel heredum ab eo nuncupari, ut omnimodo sciant testes, si non ipse subscribere potest, qui sunt scripti heredes, et ita certo heredis nomine successio procedat. Si enim talis est testator, qui articulate loqui potest, mortuo similis est et falsitas in elogiis committitur, quam, ut exul fiat a re publica nostra, maxime in testnfectione cupientes hanc edictalem legem in orbem terrarum ponimus. Quod si non fuerit obnon fuerit manu testatoris scriptum vel voce coram testibus minime patimur vel in totum, si tota heredum nomina fuerint p
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Enptum testamentiq̃
quominus ies quarum testat¬
or nõ fecit m̃cionem hrdes in¬
dicionis seuinquilinorum⁊
primorum agnacio uł. affin¬
it.is ꝑmañcat. Quis enm li
beros. ⁊ parentib ferat. afri¬
b sorores. ⁊ uns ꝯuiges se¬
gͥgari. Igigitur siquisic sccia s.¬
t᷑ainius diuersum mancipia
eadem redigere coglm̃tur.
Mp̃r. llud cquitatis uou¬
era rõnib benc nob̾ apparuit.i
Siquis enimꝓfilio suo ante
nuptias donaconem cons¬
scripsit. uł dederit. uł ꝓ filia su
ut᷑ ante nuptias donacionem
dantestiploms pat̾ne tenoruł
forte legis ħinduxit. illeautẽ
testam̃toꝯdito ⁊ filios suos ł
ex̃neos scripsit hrdes ⁊ nich̾de¬

Expanded text:
ptura testamenti, qua quominus res quarum testator non fecit mentionem heredes ine condicionis seu inquilinorum proxima agnatio vel adfinitas permaneret. quis enim ferat liberos a parentibus, a fratribus sorores, a viris coniuges segregari? igitur si qui dissociata in ius diversum mancipia eadem redigere cogantur.m. Illud aequitatis vovere rationibus bene nobis apparuit. si quis etenim pro filio suo ante nuptias donationem conscripserit vel dederit vel pro filia suavel ante nuptias donationem dante stipulationis paternae tenor vel forte legis hoc induxerit, ille autem testamento condito vel filios suos vel extraneos scripserit heredes et ni
Abbreviated transcription (Latin):
exoritur in quib omnes bo¬
norum possones põite qued
tam adingenuos. qi adli¬
tis ⁊ omnis ab intestato su¬
ccessio ⁊ tertullianum⁊ orfi¬
cianum senatogultum exĩ
quib matres ⁊ filinnuicez
sibi hrdes existunt. ingem¬
mos librosꝯtulimus bon¬
orum possõms mititudie
incõpendigum ⁊ maĩ festi¬
ssimum ordinem xludẽtos.
post ħ ca quede opens noui
nunciacõib dampriiq in¬
fecti ⁊ ꝑ ecdificus dirutis ⁊ e
orum insidus.⁊ que de aqͣi
ctoribꝰplacita sunt. necnõ
uenimus in librum singla¬
rem decluximus. ¶De man¬
umissonib aũt ⁊ de libalita
alius liberiyncdit. Quẽadi¬
de adquisicõe tam clm̃ qmpꝰ
ducunt. multe iuarie lecto¬
nes unisunt inẜteuolumi
m. ¶Alio libro deputato ĩ
meratasunt. ⁊ deinceps exce¬
pciones ⁊ de tp̃orum plixitati¬
lib̾ it̃m singularis extẽdit᷑
ut p̃fata sexta pars tocius di¬
gestorum uolummis octo
ubris diffimatur. ¶Septi¬
mus aũt ⁊ nouissimis arti¬

Expanded text:
exoritur, in quibus omnes bonorum possessiones positae sunt, quae ad ingenuos, quae ad lites et omnis ab intestato successio et tertullianum et orfitianum senatus consultum, ex quibus matres et filii invicem sibi hinos libros contulimus, bonorum possessionis multitudinem in compendiosum et manifestissimum ordinem concludentes. Post haec ea, quae de operis novi nuntiationibus damnique infecti et pro aedificiis dirutis eorum insidiis et quae de aqua ctoribus placita sunt, nec nonvenimus, in librum singularem deduximus. De manumissionibus autem et de liberali causa alius liber res pondit: Quemadde adquisitione tam dominii quam ducunt multae et variae lectiones uni sunt insertae volumini: 7d. Alio libro deputato hismerata sunt: et deinceps exceptiones et de temporum prolixitatiliber iterum singularis extenditur: ut praefata sexta pars totius digestorum voluminis octo libris definiatur. Septimus autem et novissimus arti
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃z ¶ Iquid de bonis eor
ui reipblice ca absñtẽs sũt
qua competente eis aliqui
libatus fuit in integrumre¬
stitutio ꝑpeͤtũa uinsdictõne
intra annum utilemꝑmit
milicie de bonis aliciꝰ pos¬
sessũab. aliquo est. post eaq̃
is rei pblicecausa ab ẽẽ desin
xitra annum utilem amo¬
ta pecpõne tp̃ris medu pos¬
sessonemundicare pmissũ
est. ultͣ aũtiũs possõris ledere
Opr.Onorare nõ debes
eorum quircipublice causa
sine dolomalo ab funt.siab¬
sentes bom uin arbitratu
nõ defẽdunturtm̃ bona pos h
sider. undicat̃onemaut in
id tĩc dfferri quo reipblice
causa ab esse desierint.
DemEq reipblite causa
absentibonec alus maiori¬
b ad titulum inintegrum
restoms ꝑtinentib prescri¬
ptionem quadrienmu post
factam afisco undiconem
Iob ẽẽ ppssẽ ĩ manifestum est.
Sp̃rIIi cummilit aribꝰ
laborib oꝑamdares credi¬
toris tui h̾rdes possõnes sib¬
bi obligatas distraxuñt
retracta lũidicione recipͥies

Expanded text:
 quid de bonis eorum, qui rei publicae causa absentes sunt, qua competente eis aliquis liberatus fuit, in integrum restitutio perpetua iurisdictione intra annum utilem militiae de bonis alicuius possessum ab aliquo est, posteaquam is rei publicae causa abesse desiit, intra annum utilem amota praescriptione temporis medii possessionem vindicare permissum est: ultra autem ius possessoris laedere norare non debes eorum, qui rei publicae causa sine dolo malo absunt, si absentes boni viri arbitratu non defenduntur, bona tantum possideri, venditionem autem in id tempus differri, quo rei publicae causa abesse desierint.e rei publicae causa absentibus nec aliis maioribus ad titulum in integrum restitutionis pertinentibus praescriptionem quadriennii post factam a fisco venditionem obesse posse manifestum est.Si, cum militaribus laboribus operam dares, creditoris tui heredes possessiones sibi obligatas distraxeruntretractataque venditione recipies
Abbreviated transcription (Latin):
matre ꝑtrcatam ingenius
nastin̾atalibꝰ eundentis ac ĩ¬
manifestiums est. Cum i¬
igitur tematre lib̾tinaco¬
itam dende ab hostib ca¬
no quicꝙͣ posse detra here
singulos noĩa comꝑata
publico gensu obcelãdos
natales ingeni simutẽ¬
tur minime necẽt. natos¬
lilr odicionis nõ ẜuꝙ pos¬
sessio sistatus edungenu¬
os edi pexficit.
nullꝰ p̃cessit titulꝰ s inge¬
niuꝯstitui oꝑas m̃cede pl¬
acita locastis. nec statuiq¬
cquam ur̃o derogatum est
nec d̃ adouenconis ĩplen¬
dam fidẽ sollẽpinter age¬
re pro hibemus.

Expanded text:
matre procreatam ingenuis nasci natalibus evidentis ac manifesti iuris est. Cum igitur te matre libertina editam, dehinc ab hostibus cano quicquam posse detrahere. singulos nomina comparata publico consensu, ob celandos natales ingenuis si mutentur, minime nocet, natosliberae condicionis non servos possessio, sed status ingenuos edi perficit.nullus praecessit titulus, sed ingenui constituti operas mercede placita locastis, nec statui quicquam vestro derogatum est nec ad conventionis implendam fidem sollemniter agere prohibem
Abbreviated transcription (Latin):
tarum sp̃erum sccipta est secu¬
ritas suut data sit depens
excepccemnonnumate petu¬
me posse obitiut si hu tnͣsac
tifuint eadẽ secuntas auidi

Expanded text:
rtarum specierum scripta est, securitas similiter data sit depensaexceptionem non numeratae pecuniae posse obici, ut, si hi transac ti fuerint, eadem securitas ab i
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. ⁊̃ i posterum licet bi¬
esteodem auxilio potituris. ⁊̃
tis depõitanĩmrermuł pec¬
umarum talem excepccenrĩ¬
oppoñe litigatores conãtur:
testatemincertis quitẽ casibꝰ¬
prsus. amputare. inalusue
depõicionis ceͬtanim reumur
certe petume. secuntatibq ĩ
pblicarum fũctoñum. siueĩ
solidum siue exparte solute
ẽe ꝯscribantur.illis ⁊̃ que poꝰ
secuntatib que postofection¬
em dotaliminstr̃oꝵ de solu¬
ta dote ex parteulin soliduz¬
expoñuntur nullã excepcõem¬
nõ num̃ate pecume pentus ĩ¬
oppori. ¶Supcetis ũo scu¬
ritatib q̃ suppriuatis debitis
acreditore ꝯscubuntur. partẽ
debiti sorts uł usuraꝵ nõie
solutam ẽẽ significãstes. uł
adhuc feñatitia caucionea¬
pud creditorem manente .so¬
lroi tĩn debiti solonem fc̃am
ẽe demonstnͣtes. uł ĩ futura
c̃ẽ redibicc̃em instiumti feña¬

Expanded text:
bantur, etiam in posterum, licet biest, eodem auxilio potituris. Sed ntis depositarum rerum vel pecuniarum talem excepopponere litigatores conantur, usmodi potestatem in certis quidem casibrsus amputare, in aliis depositionis certarum rerum vel certae pecuniae securitatibusque publicarum functionum, sive olidum sive ex parte solutae esse conscribantur, illis etiam securitatibus, quae post confectionem dotalium instrumentorum de soluta dote ex parte vel in solidexponuntur, nullam excepnon numeratae pecuniae penitus opponi Super ceteris vero securitatibus, quae super privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem manente, solidi tamen debiti solutionem factam esse demonstrantes, vel etiam futuram esse redhibitionem instrumenti fen
Abbreviated transcription (Latin):
bus pecuimeuł.alieres num
me exceptionem ob itre pos¬
sit: qui accepisse pecunias uł
alias res scriptusn sit. ur su¬
ccessoreius. s intrasolumbi¬
enmumꝯtinuũ. ut eõ elapoͤ
nullo m̃o querela nõ nũate
pecume introducipossit. hus

Expanded text:
bus pecuniae vel aliae res numeniae exceptionem obicere possit, qui accepisse pecunias vel alias res scriptus sit, vel successor eius, sed intra solum biennium continuum, ut eo lapso nullo modo querella non numeratae pecuniae introduci possit: his
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶Itnͣsactionis causa¬
dare palladio petumam sti d¬
pulanti spopondistiexcepti
fideuissori non num̃ate pecu¬
me exceptĩo exemꝑ lo rcipri¬
nopns conpetit.
siquid scriptis cautum fũit¬
causa deçcendentib.eamq ca

Expanded text:
 transactionis causadare Palladio pecuniam stpulanti spopondisti, exceptfideiussori non numeratae pecue exceptio exemplo rei principalis competit. si quid scriptis cautum fcausa descendentibus eamq
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝗ a mr̃e ĩpretatis arguit᷑
extitło doacionis tenet eo ⁊̃
turmatricogat᷑ redd̃e. Cet̾m
q̃ ante ad huc matre pacificȧ
uire ꝑfecta st̃.⁊ an ĩchOatum
ceptũq uirgiũ undita don¬
atapmnutata ĩ dotẽ data. cet¬
erisq cãis legitt̃ie alienata.
minime reuccam. ¶Acc̃dem

Expanded text:
i a matre impietatis arguitur ex titulo donationis tenet eo dietur, matri cogatur reddere. Ceterum quae ante adhuc matre pacifica iure perfecta sunt et ante inchoatum coeptumque iurgium vendita donata mutata in dotem data ceterisque causis legitime alienata, minime revocamus. Actionem
Abbreviated transcription (Latin):
tis donacõi ĩpõitas siue sñ ĩ
scrptis hitas quas doacois
acceptorspopond̾atinimme
mõ cãis si fũmͣtiudito dil¬
ucidis argum̃tis cognicõa¬

Expanded text:
tis donationi impositas sive sine scriptis habitas, quas donationis acceptor spopondit, minime modo causis, si fuerint in iudicio dilucidis argumentis cognitiona
Abbreviated transcription (Latin):
dam lua⁊olienasres capere
⁊ fragilitate iiri de conatois
utex ip̃m donatorẽ suaszres
ꝑdere. ⁊ p̃fatis malis ab inte¬
grato dnationis acceptore

Expanded text:
 alienas res capere et fragilitatem ridere donatoris erum ipsum donatorem suasque rdere et praefatis malis ab ingrato donationis acceptore
Abbreviated transcription (Latin):
implorari nõ decet. Ridde
ris qmͣtibi numerasse pecu¬
mam negas exceptione nõ
numerate pecunie ẜm leges
res filiorum tuor suspe¬
ctos faceres eis demq ĩ
tutores sencuratores pẽ¬
teres. munere pĩettisfũ¬
gebaris. Que sicano ad¬
mittit negõrum gestoꝵ
acc̃onemut sumptusqͦs
inealiteferistrrepetere pos¬
eos petere potest.

Expanded text:
implorari non decet. redde ris, quem tibi numerasse pecuniam negas, exceptione non numeratae pecuniae secundum leges res filiorum tuorum suspectos faceres eisdemque tutores seu curatores peteres, munere pietatis fungebaris: quae causa non admittit negotiorum gestorum actionem, ut sumptus, quos in ea lite fecisti, repetere poseos petere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Imandatũ solius
mariti secutus tam ip̃iusꝙͣ
uxoris eius negocia gessisti
tam tͣibi qͣmmulierimucẽ
negõrum gestorum cõpetit
actio. Ip̃isane qui mãdauit
adũsus te mandati actioẽ
Si tibi. ⁊duersus cum ncciã¬

Expanded text:
 mandatum solius mariti secutus tam ipsius quam uxoris eius negotia gessisti, tam tibi quam mulieri invicem negotiorum gestorum competit actio. ipsi sane qui mandavit adversus te mandati actio est: sed et tibi adversus eum c
Abbreviated transcription (Latin):
uͣtili ꝯuentos acc̃õne tamĩ
dolum qm latam culpamp̃¬
tare debere. necad ẽos officui
administͣtionis tmͣsur. soq
nullamalienandi eos res
adulte potratẽs hr̃e ꝯuent¬

Expanded text:
utili conventos actione tam dolum quam latam culpam praestare debere nec ad eos officium administrationis transire ideoque nullam alienandi eos res adultae potestatem habere
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Alimenta quidẽ que
filus tius p̃stitistireddi tibi
nõ iusta rõne postulas. cu
ro exigente materna pietati
fecẽris. Siquid aũt mrebu
eorum utilit ⁊ ꝓbabili mo¬
re impendistisinõ. ad ħma¬
tema lib̾alitate s recipiẽdi
animofecisse te ostẽndens.¬

Expanded text:
e. Alimenta quidem, quae filiis tuis praestitisti, reddi tibi non iusta ratione postulas, cum id exigente materna pietate feceris. si quid autem in rebus eorum utiliter et probabili more impendisti, si non et hoc materna liberalitate, sed recipiendi animo fecisse ostende
Abbreviated transcription (Latin):
Up̃r iquis noientes
sp̃aliterphibente dño re¬
rum. administtiom caru
sesemmiscuit apud mag¬
nos auctores dub itabat᷑
si ꝓ expensis que circares
facte sunt talis administ̃¬
tor negor gestoꝵ hat ali¬
quam aduersus dñmac¬
cionem. qin quibodam
pollicentib directam ur
utilem. alus negantibus.
in quib.s. ⁊ saluius iuli¬
anus fuit. ħ decitentes sc̃i¬
uimus. si c̃coixerit dñset
eum res suas ad ministrͣe
nuntiacionẽ qͣm ei dñs mͣ¬
smiserit nõ concedens eirẽ
eius agere licet res: bene abeo
gestesint. ¶Quid enim erã
si dñs aspererit ab admim¬
stratore multas erpensas u¬
tiliter factas. ⁊ tunc dolora ĩ¬
ad simułone hita cumpro¬
hibuerit ut neq ant̾iores
expensas p̾stet. ꝙ nullom̃o
patim̃ur. c̃ s ex quo dieat¬
testacio ad eum fc̃a est. ułin
scriptis uł sñ scriptis subte¬
stificatione aliarum tñpo¬
narum. exeo die ꝓfaciẽdis
nem competere. ¶Suꝑ an

Expanded text:
 quis nolente et specialiter prohibente domino rerum administrationi earum sese immiscuit, apud magnos auctores dubitabatur, si pro expensis, quae circa res factae sunt, talis negotiorum gestor habeat aliquam adversus dominum actionem. Quam quibusdam pollicentibus directam vel utilem, aliis negantibus, in quibus et Salvius Iulianus fuit, haec decidentes sancimus, si contradixerit dominus et eum res suas administrare nuntiationem, quam ei dominus transmiserit nec concedens ei res eius attingere, licet res bene ab eo gestae sint. Quid enim, si dominus adspexerit ab administratore multas expensas utiliter factas et tunc dolosa adsimulatione habita eum prohibuerit, ut neque anteriores expensas praestet? quod nullo patimur modo: sed ex quo die attestatio ad eum facta est vel in scriptis vel sine scriptis, sub testificatione tamen aliarum personarum, ex eo die pro faciendis nem competere, super an
Abbreviated transcription (Latin):
solum cauisse uerum ⁊̃
soluisse petuniam ꝯfitea¬
ris qua rõncut um passo
restituiꝙ illatum est post¬
ules: ꝑspicinon pot. qnco
te p̾cio restituatu. post qmͣĩ

Expanded text:
solum cavisse, verum etiam solvisse pecuniam confitearis, qua ratione ut vim passus restitui quod illatum est postules, perspici non potest, te pretio restituatur, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
gitiorum gestoꝵ acc̃one:
expiri põtes. siuepignoris
uberandi gr̃a debitumuni¬
uersum soluere coactus es.
accõisẽm candem ha bebis
uł iudiciofamili eh̾cis cũ¬
de sinõ est intuos redlirũ
eam quantitatem asseq̃riᷤ.
oria tutoris mandato su¬
scepit ꝓtutore negocia nõ
uĩdeturgessi se. s negocioꝵ
gestorum acc̃one plipille¬
numis obseͦquio liberti
fumrtus neg̃orum gestor
accõnem contͣprom fili¬
as pupiuas hr̃e nõ potes.
Semratorẽtibi qd
pr̃is testam̃to datumdici
tua gessit.h̃rs exduabꝰ un¬
cus ĩstitutus es: ĩsi adẽas
candem hrditatem in rel¬
iquis .x. untus aduersus
cohrdem com̃petit tibrpe¬
ticio. si qͣm aduersus defũ¬
Ictum hiuisti. acc̃onem.
Dem  huersus eos qui
negocia tua gesfunt. neg̃o¬
rum gestorum iudicio cu¬
iliterꝯsiste. Nec tibi oberit:
si pp̃ cecupaciones milta¬
res eam litemtardius fun¬
sses executus. cum h̾ geͦnuᷤᷤ
acc̃oms longitpris presc¬
ripcione excludi nõ possit.

Expanded text:
gotiorum gestorum actione experiri potes, sive pignoris liberandi gratia debitum universum solvere coactus es, actionem eandem habebis vel iudicio familiae herciscundae, si non est inter vos redditum, eam quantitatemotia tutoris mandato supro tutore negotia non videtur gessisse, sed negotiorum gestorum actione pupillnus obsequio liberti functus negotiorum gestorum actionem contra patroni filias pupillas habere non potes.ratorem tibi quidem patris testamento datum dicitua gessit, heres ex duabus unciis institutus es, etiamsi adeas hereditatem, in reliquis decem unciis adversus coheredem competit tibi petitio, si quam adversus defunctum habuisti actionem. Adversus eos, qui negotia tua gesserunt, negotiorum gestorum iudicio civiliter consiste: nec tibi oberit, si propter occupationes militares eam litem tardius fuisses exsecutus, cum hoc genus actionis longi temporis praescriptione excludi non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
test.⁊ ca quetipiab eo deberi
paͣtuit cũ usunscomplłetur
reddere. ¶Deceteris ueroi
queab alus tii ꝯstituta t̃¬
demppt̾ ext̃epc̃ois obstacu¬
lum̾ facultatẽ habere pot¬
tuit exigi non p̃ot est.⁊ io¬
circo aduersus quos res tu¬
as tenere dicis dctor quere
tuas peticiones debes.
suos manumifunt. ħ ꝙ ad¬
ministrasse eos remtuam
ꝯtendis: corum impedri¬
mento liberati fierinõ pot¬
tũit qum  aũt exactupre¬
cedenti post manumissio¬
nem si utrius ꝙ temporis
administͣtio nonꝯnẽca
s sepata sit ꝯuerri non
sp̃alipacto casum fortuitũ

Expanded text:
test et ea, quae tibi ab eo deberi patuerit, cum usuris compelletur reddere. De ceteris vero, quae ab aliis tui constituta dem propter exceptionis obstaculum facultatem habere potuit, exigi non potest: et idcirco adversus eos, quos res tuas tenere dicis, detorquere tuas petitiones debes. suos manumiserunt, ministrasse res vestras contendis, eorum impedimentum libertati fieri non potuit. quin autem ex actu praecedenti post manumissionem, si utriusque temporis administratio non conexa, sed separata sit, conveniri non speciali pacto casum fortuitum
Abbreviated transcription (Latin):
lib h̾rdi deb̾idicentur officus e
aliis corporib obnoxii sunt.⁊
dcussioñes ꝓpetrasse furmentur
exceptis indel hus quiarmata
milicia p̾diti suntul:. alus qui spa¬
li bñficio principali se se defend
eius nomine tam ad sedẽ tue
magnitudins ficetie qͣmmag̾¬
teri.Aisur. ro competẽtem referit
poĩtatẽm ut hn quiuelud debi¬
ti postulenturpumciali iudic̃o
destinatribi euentũmiditu ex¬
aũt functiomboi debitis nemi¬
piliceat forip̃scrptionem oppo¬
nẽre p̃t̾ eos ĩ quispaliter excepti
sunt. ¶Ceteros excelse tue seoiᷤͦ
⁊ rectorum punciaꝵ in quolib
negitio declinare mimime posse
uidicium dec̃mmus ita. ut qui

Expanded text:
ur officiis vel aliis corporibus obnoxii sunt, concussiones perpetrasse firmentur: exceptis videlicet his qui armata militia praediti sunt, vel aliis qui speciali beneficio principali sese defendaae super eius nomine tam ad sedem tuae magnificentiae quam ad magisteriam vel ad competentem referat potestatem, ut hi, qui velut debiti postulentur, provinciali iudicio destinati ibi eventum iudicii exautem functionibus et debitis nemini liceat fori praescriptionem opponere praeter eos qui specialiter excepti sunt. Ceteros excelsae tuae sedis et rectorum provinciarum in quolibet negotio declinare minime posse iudicium decernimus, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
nau̾it iussio sñtẽtus ixndere de¬
aũt ip̃i quor nec deseussius fac¬
uitatibuidicaturos aliquid
necꝓbatis cuminibo nisi prius
Adnr̃am pietatẽ retusint posse
illustres ipuincus ꝯstitutut

Expanded text:
naverit iussio sententiis respondere deautem ipsi quoque nec de se vel suis facultatibus iudicaturos aliquid nec probatis criminibus, nisi prius ad nostram pietatem rettulerint, posse illustres in provinciis constituti
Abbreviated transcription (Latin):
clarus est factus ẽuł ei qui ma¬
gistr offõrumul q̃storis offõi
functus. uit sacrem̃e pietanscu¬
bituli prepõitus post depõita
.toministracõem senatorio oro¬
imscciatus est. aut cuim̃nsere¬
nitas domesticor scolam regẽ¬
dammãdauit. Cuiuesacros¬
ñi numinis nominis thesau¬
ros aut res priuatas nr̃e ptis
uł serenissime auguste m̃t
ꝯiugis gub̃nand.as miuxit
ingenitur mlliꝰ maltius iu¬
cognitoris cini nr̃a saenitas
hiꝰ negocii audĩam iuce sua
satis. ⁊picib mittendis man¬
dauit ita tñut apudillum
uidicem nullus officuuel
scole int̾cedente ministio. more
atq hĩtu satͣrum ꝯsultacõm̃i

Expanded text:
factus est, vel ei, qui magistri officiorum vel quaestoris officio functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam administrationem senatorio ordini sociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam regendam mandavit cuive sacros nostri numinis thesauros aut res privatas nostrae pietatis vel serenissimae augustae nostrae coniugis gubernandas iniunxit, ingeratur, nullius alterius iucognitoris , cui nostra serenitas huiusmodi negotii audientiam vice sua sacris apicibus mittendis mandaverit, ita tamen, ut apud talem iudicem, nullius officii vel scholae intercedente ministerio, more atque habitu sa
Abbreviated transcription (Latin):
nitate tĩ pclitus uirginẽra¬
puerit urfines aliquos in¬
uaserit urmnaliquacũlpa
ppetrauit publicis legib sb̃¬
iugetur. nec forip̃scriptriptõe
utatur. Omnẽemm hiꝰ hono¬
remreatus exluͣdit. S¬

Expanded text:
nitate praeditus virginem rapuerit vel fines aliquos invaserit vel in aliqua culpa perpetravit publicis legibus subiugetur nec fori praescriptione utatur. Omnem enim huiusmodi honorem reatus excludit
Abbreviated transcription (Latin):
toris uoluntatem.i maxs̃e
q̃ uł quos hrdes sibi reli¬
quere uoluit.⁊ s̾ port mortẽ
test atoris iuniti deponant.
Q igitur quisq rusticoru
sicut pictumest. ꝓ sius rebͦ
dispocũit. h õmo legum sub¬
tilitate remissafirmumua¬
lidumq ꝯsistat. de brdib¬

Expanded text:
toris voluntatem et maxime quem vel quos heredes sibi relinquere voluerit, et hoc post mortem testatoris iurati deponant. Quod igitur quisque rusticorum, sicut praedictum est, pro suis rebus disposuerit, hoc omnimodo legum subtilitate remissa firmum validumque consistat. I
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. ¶Uideportantur
sihrdes scribantur. tanqm
pegrinicape nõpossunt. s
hrditas in ea cã estan qua
cẽtit si scripti non fiussent.
dua parte h̃rs institutus
at qͣm alt̾ h̃rs scriptꝰ capere
nõ posset.us ad nullã ꝑtem
admittipotuit. exasse h̃rs ex¬
titĩt. Nam residinomemorõ
drum equitem. testõ primo
loco iuliamimut lib̾tũ suũ
hrdem instituisse eiq subsi¬
ituissehns ũbis. ꝙ si exaliq̃
causa primus hrs h̾rditatẽ
stituouitalẽ. pot mortẽ. m̃t

Expanded text:
. Qui deportantur, si heredes scribantur, tamquam peregrini capere non possunt, sed hereditas in ea causa est, in qua esset, si scripti non fuissent. dua parte heres institutus est, quam alter heres scriptus capere non posset, isque ad nullam partem admitti potuit, ex asse heres extitit: nam residui commemoratio drum equitem testamento primo loco Iulianum ut libertum suum heredem instituisse eique substituisse his verbis: "quod si ex aliqua causa primus hereditatem stituo vitalem", post morte
Abbreviated transcription (Latin):
ctio.s siad eotenuis ẽ pr̃ia
tuaut exordinario auxilio
uiuaridebeat. allega p̃sidip¬
uincie que in libellum ꝯtuli¬
sti. Quire diligent inspectu
tuitatẽꝯmunom intuitꝰ scri¬
bet nob q̃ cõperierit.⁊ an ha

Expanded text:
ctio: sed si adeo tenuis est patria tua, ut extraordinario auxilio iuvari debeat, adlega praesidi provinciae quae in libellum contulisti : qui re diligenter inspecta utilitatem communem intuitus scribet nobis quae compererit, et an ha
Abbreviated transcription (Latin):
itatumat ordinũ exstimatiᷤ
dispendus queꝓpb̃licis ne¬
cessitatibo tollerare nõ desmmu¬
nt refuentur. cum duas por¬
cones crrario nr̃oꝯ frin prisca
institucio disposuerat. atq
hãc t̃tiam ibemus. adeoui
nonmalieno pocius qm ĩsuoĩ
arbitnonoũintostitutã. desi¬
gnareigiturosortuim porcõi
eatenus uinordinũ cuntatũ

Expanded text:
itatum atque ordinum aestimatis dispendiis, quae pro publicis necessitatibus tolerare non desinunt, reserventur, cum duas portiones aerario nostro conferri prisca institutio disposuerat : atque hanc tertiam iubemus adeo in non in alieno potius quam in suo arbitrio noverint constitutam. Designatae igitur consortium portionis eatenus i
Abbreviated transcription (Latin):
atq adhndum ppetuam man¬
ere p̃cipimus. n nullã ccͣriam
supplicancium ꝓ hus molest¬
iam formidar
Oem. ¶quis sñpsona man¬
cipium idẽ salinar ꝯductorũ
Tales em̃it uñdere ue tẽptau¬
ennt. siue ꝓpria. audacia siue
nõ munitus oraculo sales
ip̃i una cum corum p̃cio man¬
cipibus adchicantur.

Expanded text:
atque ad habendum perpetua manere praecipimus neque ullam contrariam supplicantium super his molestiam formidarSi quis sine persona mancipum, id est salinarum conductorum, sales emerit vendereve temptaverit, sive propria audacia sive nostro munitus oraculo, sales ipsi una cum eorum pretio mancipibus addicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Edp̃r ¶quis in paren¬
tis aut filu aut ommino ĩ¬
affectioͬms eius quenun¬
cupationeparntidu conti
ulla alia sollempnipenaso¬
iugeturs insutus culeocũ
cane⁊ gallo gallinãtio ⁊iup¬
era ⁊ simia. ⁊ intereas ferales
angustias comprehensus se¬
rpentium contub̾niis miste¬
atur. ⁊utregionis qualitas
incipiati ut ei celum suꝑsti¬
ti tem uo tuo auferatiur. de¬

Expanded text:
 quis in parentis aut filii aut omnino affectionis eius, quae nuncupatione parricidii continque ulla alia sollemni poena subiugetur, cane et gallo gallinaceo et simia et vipera, inter has ferales angustias comprehensus serpentum contuberniis misceatur et, ut regionis qualitas incipiat, et ei caelum superstiti, terra mortuo auferatur!
Abbreviated transcription (Latin):
p̃Ullus auruspex nł¬
clis sacerdos nullus eoꝵ qui
huic ritin assolent ministrare.
lim̃ altenus accedat nec obal¬
teram causam. s hi hominu
anncitia. qiͣmus uetus repella¬
tur concremando illo auruspi¬
ce ꝗ addomũalienã accesserit et
illo minsulam deportando pot l
adempcionem bonor qui eum

Expanded text:
Nullus haruspex, nullus sacerdos, nullus eorum, qui huic ritui adsolent ministrare, limen alterius accedat nec ob alteram causam, sed huiusmodi hominum amicitia quamvis vetus repellatur: concremando illo haruspice, qui ad domum alienam accesserit, et illo in insulam detrudendo post ademptionem bonorum, qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃aTisit imiustumi mis
aliemim tp̃rib imunam ficrir¬
liquus defunctoꝵ ab hus quid¬
bitorem sibi ẽẽ mortuum dicen¬
do debitumq exigendo sepult¬
uram eius impediunt nempost¬
erumerdemimuria poederet teg¬
endis hus ad quos funusmor¬
que mortuo põĩto. inte sepultu¬
rameius factafuituł exigendo
ꝙ debitum ẽe dicituruł confessi¬
onesaliquas aut fideussorem.
aut pignora capiendopenitus
imputarip̃ipimus. Redditis
ueropignorib ul pecumis que
solute sunt uł absolutis fideuis¬
sorib ⁊ generalit̾ omnib sineul¬
lamnnouatione inpristiminsta¬
tum reducendis principaleneg¬
ccium ex integro disceptaris. eu
depentẽre. ur siminus ydoneus
ad eamꝑsolundam sit suo corpe
sub competentiuroite penas soi¬
uersus eum a quo souitita¬
tam antillam plagiamo qͦ
fc̃õ exportatam quentur.ap̃
suum iuditem ouilit̃mrem
actioncuxtitũta confistat. si
incausa tenint. euam legis fa¬
ꝑ uiolentaam mancipiumab¬
reptum est actusacionem erꝰ

Expanded text:
m sit iniustum et nostris alienum temporibus iniuriam fieri reliquiis defunctorum ab his, qui debitorem sibi esse mortuum dicendo debitumque exigendo sepulturam eius impediunt, ne in posterum eadem iniuria procederet cogendis his ad quos funus morquae mortuo posito ante sepulturam eius facta fuerint vel exigendo quod debitum esse dicitur vel confessiones aliquas aut fideiussorem aut pignora capiendo, penitus amputari praecipimus: redditis vero pignoribus vel pecuniis quae solutae sunt vel absolutis fideiussoribus et generaliter omnibus sine ulla innovatione in pristinum statum reducendis principale negotium ex integro disceptari: eum vdependere vel, si minus idoneus sit ad persolvendum, suo corpore sub competenti iudice poenas lversus eum, a quo sollicitatam ancillam, plagio quoque facto exportatam queritur, apud suum iudicem civiliter in rem actione instituta consistat. si in causa tenuerit, etiam legis Faper violentiam mancipium abreptum est, accusationem vis
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̾r. ¶ berari fideuissores¬
creditori qͣm debitori licet
petului adminstͣcionem hret
mutu.̃ pecũiam.abeo accepis¬
ti eiq ante ad ẽptum peculiũ
uł prius qm adẽptum cognos¬
ceres eam exsoliustieasol ueli

Expanded text:
. Liberari fideiussorescreditori quam debitori, licet peculii administrationem haberet, mutuam pecuniam ab eo accepisti, eique ante ademptum peculium vel priusquam ademptum cognosceres eam exsolvisti, ea soluti
Abbreviated transcription (Latin):
tibi rescripciposse ap̃łoibꝰ.
iudicem queri.in sollẽp̃n¬
ib ũbis tutoris aũttate
int̾uemente soror tua acce¬
qͣm exẽoluit diũsapars ꝑe¬
euer nit uteris defensiom̃¬
b competentibus.¬

Expanded text:
tibi rescripsi posse apud iudicem quaeri, an sollemnibus verbis tutoris auctoritate interveniente soror tua accequam exsolvit, diversa pars perseveraverit, uteris defensionibus competentibus
Abbreviated transcription (Latin):
DemUllatibi adũsus c̃di¬
torem alienum actio suꝑ̃est . co¬
q debitam ci qnͣti tatem offe¬
rens ius obligonis intetnͣs¬
ferri desideras cum ab eoteno¬
men compasse non suggeras.⁊
litet solucõneabalio factano¬
mine gebitoris eu mesce solet e¬

Expanded text:
ulla tibi adversus creditorem alienum actio superest eo, quod debitam ei quantitatem offerens ius obligationis in te transferri desideras, cum ab eo te nomen comparasse non suggeras, licet solutione ab alio facta nomine debitoris evanescere soleat
Abbreviated transcription (Latin):
OeniIquis suo testamento ⁊¬
maximã quidẽ porcõnem liberoĩ
d delinq̃t minusculãm aũt aluł
possit locus in offõsi testam̃iti q̃¬
rele fi̾.⁊ ille quidẽ qui expuulo:
reparte eam.amplexus est siue
unus uł plures sint ñ statimet
sine ꝯtencocoppõito us ullamo

Expanded text:
i quis suo testamento maximam quidem portionem libero derelinquat, minusculam autem alii possit locus de inofficiosi testamenti querellae fieri, et ille quidem, qui ex parvulo gre parte eam amplexus est, sive unus vel si plures sint, non statim et sine contentioso proposito vel ulla mo
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃ ¶Emopost depõi¬
tum cinglm priuate uitere¬
pulsatus. fori p̃scripciombout
dum militaret excercuit supr̃õ¬
cimis militaribo ꝑ que suos cõ¬
tub̃nales affluxisse asseritmm
inmilit̾ari oportet iudicio ien¬
dere ex in quo ⁊instructio suffi¬
elẽns.⁊ nota testimoma ⁊ ĩussi¬
se ꝯtulit lib̾tatem se sibiuẽ¬
dicans nõ iniuna eo loco li¬
tigare compellenda est.un
quasi fugitiua recessit.Ideo

Expanded text:
 Nemo post depositum cingulum privatae vitae repulsatus fori praescriptionibus utadum militaret exercuit, super ratiociniis militaribus, per quae suos contubernales adflixisse adseritur, in militari oportet iudicio respondere, in quo et instructio sufficiens et nota testimonia et verissise contulit, libertatem sibi vindicans non iniuria eo loco litigare compellenda est, unde quasi fugitiva recessit. ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
tius nomine quolz mõdo pꝰ¬
sidens ĩmõbilẽ rem. litemu
ab aliquo ꝑ in rem acc̃oner
sustineat. debet statim inuid¬
itio dñũ nominare. ut siue
in eadẽ ciuitate degat. siiemn
agro siue malia piuntia sit.
certo diex spacio. aiudicedif
fimendo coq ad nocionem
eius ꝑducẽdo. uł ip̃e in iccis ĩ
quib p̃diumsitum est ꝑue¬
mens uł ꝓcuratorẽ mittens

Expanded text:
ius nomine quolibet modo possidens immobilem rem litem ab aliquo per in rem actionem sustineat, debet statim in iudicio dominum nominare, ut, sive in eadem civitate degat sive in agro sive in alia provincia sit, certo dierum spatio ab iudice finiendo eoque ad notionem eius perducendo, vel ipse in locis in quibus praedium situm est perveniens vel procuratorem mittens
Abbreviated transcription (Latin):
ex dic quopossõr.ad iuꝰditiũ
uccatus est. adintrumpendã
longitp̃ris ꝓ̃scripaonem cõ¬
testata. uidex ut potẽ dno pos¬
sessioms nec post hiꝰ hum. mn¬
itatem siup̃centiam facientee
dictis legittimis ꝓponendis. eũ
citire curabit. ⁊ tuncin eaderri
uoluntate eodẽ ꝑmanentene¬
gitium sũm̃atim discuciens
impossõnem rerum actorem
mittenõ differret.ommi alleg¬
acione ab snti de principaliqs¬

Expanded text:
ex die, quo possessor ad iudicium vocatus est, ad interrumpendam longi temporis praescriptionem contestata iudex, utpote domino possessionis nec post huiusmodi humanitatem sui praesentiam faciente, edictis legitimis proponendis eum citare curabit et tunc in eadem voluntate eo permanente negotium summatim discutiens in possessionem rerum actorem mitti non differet, omni adlegatione absenti de principali
Abbreviated transcription (Latin):
miortis. ut c̃a cruciatumcor¬
porio uendicoextorta esta
uobis.⁊ nõ postea camconse¬
Iiiconoborastis uxta ppetui
formam edictunt᷑annum
quidemagentes quo experi¬
undr pottus est sires nõ res¬

Expanded text:
s aut cruciatus corporis venditio vobis extorta est et non postea eam consensu roborastis, iuxta perpetui formam edicti intra annum quidem agentes, quo experiundi potestas est, si res non res
Abbreviated transcription (Latin):
dopr Diniũdiam alio
noc̃e nullam dignitatẽ or.
adignitas adũsaru turso¬
la: nõn estydonea.
cumq altius ccͣtus obligõ¬
nis ꝯfectum instrum̃tum
metumortis. uł cruciatu cor¬
poris extortum.ul capita¬
les minas ꝑtimescẽdo. oito

Expanded text:
d invidiam alicui nocere nullam dignitatem opora dignitas adversarii tui sola non est idonea. scumque alterius contractus obligationis confectum instrumentum metu mortis vel cruciatus corporis extortum vel capitales minas pertimescendo adito
Abbreviated transcription (Latin):
qr interimꝓlibero habebarisã
curatortibi daretur ꝑ q̃ defend¬
di causa tuapotest.
e debeat affectõnem tñ curator
ratorem hr̃i debe falso tibi pfu¬

Expanded text:
quia interim pro libero habebaris, curator tibi daretur, per quem defendi causa tua potest.ae debeat adfectionem, tamen curator ratorem habere falso tibi p
Abbreviated transcription (Latin):
Bem Ei sororis ne filus
tutore legittimo patruo cõ¬
stituto necullo extusato priu¬
ilegio tutordatus es cum ha¬
benti tutorẽ aliũ darip hibeã¬

Expanded text:
 Si sororis tuae filiis, tutore legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibea
Abbreviated transcription (Latin):
sumi iurisẽnz cessaciom mĩ¬
iunctipperam officu. ad ꝑitul¬
Ium eius pertinet.
tusdare tutores urnomina ĩ¬
mittere utab ipo dec̃to tribui
possint iubere nõ ꝓhibentur

Expanded text:
simi iuris est: neque cessatio iniuncti perperam officii ad periculum eius pertinet. tus dare tutores vel nomina mittere, ut ab ipso decreto tribui possint, iubere non prohibeatur
Abbreviated transcription (Latin):
dopUmpponas eiquam
mrimomo tuo uinctam sugg¬
ris post liberos suscep̃tos cur¬
atorem patrem tuuidatũ. qm
ꝯtẽois nec tempot̾tate huisse
uitiarinõ pofit. iustamintpre¬
tacionem metuere ñ debes. ne
ubis quos hetis ñ exiustoma¬
trimomo sxeptũ deãtur ut
aũt oĩs scrũplilꝰ. infatur ĩsist¬
ere p̃rtuus debet. necñiuxor
tuant alius loco eius detur sa¬
bebi t emm facłtatẽ repetende

Expanded text:
oponas ei, quam matrimonio tuo iunctam suggeris, post liberos susceptos curatorem patrem tuum datum, quem contendis nec te in potestate habuisse: vitiari non potuerit, iusta interpretatione metuere non debes, ne liberi quos habetis non ex iusto matrimonio suscepti videantur. Ut autem omnis scrupulus auferatur, insistere pater tuus debet nec non et uxor tua, ut alius loco eius detur: habebit enim facultatem repetendae
Abbreviated transcription (Latin):
formas aut ostões impias que
quibdã gomis tyrãndis tp̃re
trimoni nom̃ ĩpoñe. ut fñs fili¬
quõdamnupciali iure hitaue¬
rat uxorẽ legittimã turpissĩoꝯ
sorcio licetamplecti. aut alia
bilinephanda liñacorrobore¬

Expanded text:
formas aut constitutiones impias, quae quibusdam personis tyrannidis tempore trimonii nomen imponere, ut fratris filiquondam nuptiali iure habitaverat, uxorem legitimam turpissimo consortio liceret amplecti, aut ut albili nefanda licentia robore
Abbreviated transcription (Latin):
emere pͥdiatibi obligatai
uelint nõimpediuntur sc̃e¬
iptura testĩqua complexusẽ
debitor nulla ⁊ se plia uenũ¬
dari ⁊ penam addidit ut fi¬
sci ficrent. necenm potuisse
Op̃z ¶Ebitoris denim¬
tiacio quicreditorisuo ne
libirempignori obligatam
distrahataut hns qui abeo
uolunt compare denunciat.
itademũefficar est siumũsũ
tamsortis qmusurarum of¬
depõitũm ostendat. R.ami si
uł modicum de sorte de sortel
usuris in debito ꝑseueret dis¬
t᷑a ⁊ sisciat in t̾põitam adebit

Expanded text:
emere praedia tibi obligata velint, non impediuntur scriptura testamenti, qua complexus est debitor nulla a se praedia venumdari et poenam addidit, ut fisci fierent. nec enim potuisse oti. Debitoris denuntiatio, qui creditori suo, ne sibi rem pignori obligatam distrahat, vel his qui ab eo volunt comparare denuntiat, ita demum efficax est, si universum tam sortis quam usurarum ofdepositum ostendat. Nam si vel modicum de sorte vel usuris in debito perseveret, distametsi sciat interpositam a debit
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Bugatis pignori
nancipus acreditore distͣcͣ¬
tis. ic traditis sipost debitor
quõdam hec sollicitauit nõ
uenditori s emptori ct̃ poss¬
identem in remcompetitacc̃o.

Expanded text:
e. Obligatis pignori mancipiis a creditore distractis ac traditis si post debitor quondam haec sollicitaverit, non venditori, sed emptori contra possidentem in rem competit actio.
Abbreviated transcription (Latin):
DenTEi creditor o bli. Uit.¬
gate geñ ali siue sp̃ali conuẽ d¬
cione pͦcreditorẽ. alium cuinõ
fuerat nexauenundãtem non
amitit persecutionem.
Iprietate uincinon põtest.
Dem Il maritus tuus mut¬
uam scettu. mii dedit pecumã
eorum quepignoris titulo
accepit. siemõsuccessisti distͣ¬
hendi nomine tuo nullam h
rib.a creditore maiore qͣm eide¬
bebatur p̃ciedistͣtͣtis liget be

Expanded text:
ei creditor obligatae generali sive speciali conventione per creditorem alium, cui non fuerat nexa, venumdatae non amittit persecutionem. proprietate vinci non potest.e. Si maritus tuus mutuam, licet tuam, dedit pecuniam, eorum, quae pignoris titulo accepit, si ei non successisti, distrahendi nomine tuo nullam haribus a creditore maiore quam ei debebatur pretio distractis, licet ex
Abbreviated transcription (Latin):
deniImandator ꝓ fuio
tuo extitisti.ut iussutuo cũ eo
qͣm inpottate tũc hũisticcͣtũ
est. intelligis ⁊ sorti iusuris
teparere o porte si tehus õibꝰ
obligastiutres quepigno¬
risĩe detinentur libari possũt.
¶Qd si de fidrussor credite pe¬
cume inͣ t̾tessisti tenerite exea
obligacione exploratiiurẽ¬

Expanded text:
i mandator pro filio tuo extitisti vel iussu tuo cum eo quem in potestate tunc habuisti contractum est, intellegis et sorti et usuris te parere oportere, si te his omnibus obligasti, ut res quae pignoris iure detinentur liberari possint. Quod si fideiussor creditae pecuniae intercessisti, teneri te ex ea obligatione explorati iur
Abbreviated transcription (Latin):
dam:om̃s nõignorant ¶Idẽ
uris est sunt̃ uiuos manum¬
issione impõita in multumᷤᷤ
uoluntatibꝰ xessio data fũnit
pr̃onatus. ¶ta tñ ut ‸ om̃ibꝰ
nataliũ restones ex quib pe¬
ne solumingenuitas mera
eant. cum nobcordi est.ing¬
ductum mod̾ ius pr̃onatus
fu̾it amissum. cum ĩ ħ̾ inge¬
nuitatis p̃mio tollunturꝙͣ
pene sola nataliũ restõ indu¬
cit ¶ Hus uidelicet casib ꝑ
quos penalibmoclis ius pal¬
tronatus qĩabindignis pa¬
troms erpiturin suo robore

Expanded text:
dam omnes non ignorent. Idemque iuris est, si inter vivos manumissione imposita in ultimis voluntatibus concessio data fuerit patronatus: ita tamen, ut in omnibus natalium restitutiones, ex quibus paene solis ingenuitas mera eant, cum nobis cordi est ingductum modum ius patronatus fuerit amissum, cum etiam haec ingenuitatis praemio tolluntur, quam paene sola natalium restitutio inducit. His videlicet casibus, per quos poenalibus modis ius patronatus quasi ab indignis patronis eripitur, in suo robore
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ iuuos actitantur. uł in hnͨͤ
que ex testõ.uł codicillis. scri¬
ptis. uł sine scuptis hĩtis ꝓ¬
ficiscuntur ut lib̾ti eoꝵ. nure
pr̃onatus lib̾entur:antiqua
infpretacione semota.non
dubitetq̃ pr̃onatus ius exso¬
la taliũborum xepc̃onelib̾¬
tis ẽẽ remittend ¶Nec succes¬
sõribo eor que ab in testato
descendunt quas uefes ĩ pot

Expanded text:
inter vivos actitantur, vel in his, quae ex testamento vel codicillis scriptis vel sine scriptis habitis proficiscuntur, ut liberti eorum a iure patronatus liberentur, antiqua interpretatione semota non dubitet etiam patronatus ius ex sola tali verborum conceptione libertis esse remittendum nec successionibus quae ab intestato descendunt, quas
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr ¶bũcati semel ies¬
tamentifides qmus ip̃a ma¬
tenam qua primũ atestato¬
re scriptum relictum fuit ca¬
minus ualet

Expanded text:
Publicati semel testamenti fides, quamvis ipsa materia, in qua primum a testatore scriptum relictum fuit, caminus valet
Abbreviated transcription (Latin):
MPR¶CCCUTOReS Aquocũz
uidice dati ad exigenda debi¬
ratores: aut boues autarato¬
rios. autinstr̃m. iratoriũ pign¬
oris causa de possõibrñ abst̃¬
hant ex equo tribu̾toꝵ illati¬
oretardatur. Siquisigitur
intercessor aut creditorur p̃fe¬
ctus pagiur uiciul deturio m
hac refiuit detatꝰ extimandoa
iudice supplicio subigetur.

Expanded text:
Exsecutores a quocumque iudice dati ad exigenda debiratores aut boves aratorios aut instrumentum aratorium pignoris causa de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum illatio retardatur. Si quis igitur intercessor aut creditor vel praefectus pagi vel vici vel decurio in hac re fuerit detectus, aestimando a iudice supplicio subiugetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis debitorisest. pignori ĩ dat
ta ac p̾tea in boms cius ẽẽ
incipiat. ordinariam qdẽ
acc̃onem suppignorenõ
competer mamfestũ est. s ĩ¬
tñ equatatẽ faceut facile

Expanded text:
nis debitoris est, pignori data ab eo postea in bonis eius esse incipiat, ordinariam quidem actionem super pignore non competere manifestum est, sed tamen aequitatem facere, ut facile
Abbreviated transcription (Latin):
coromis athietis pensitanda
st̃ priu̾atapactõne pignorari
mimme admittendũ est ⁊ ĩd̃o
nec sigñale pactũ de õib boms
pignor obugandis intuene¬

Expanded text:
coronis athletis pensitanda sunt, privata pactione pignerare minime admittendum est: et ideo nec si generale pactum de omnibus bonis pignori obligandis inte
Abbreviated transcription (Latin):
orem. alium fec̾it ordinari. eisͣ
ꝙ debetur exrõne tutele geste per¬
souut mariti quo eius p̃terite
tutele rõtimis bona uire pignoᷤᷤ¬
Iris tenebunturobnoxia.

Expanded text:
orem alium fecerit ordinari eique quod debetur ex ratione tutelae gestae persolverit, mariti quoque eius praeteritae tutelae ratiociniis bona iure pignoris tenebuntur obnoxia.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem H irem suã accept¬
ca pecuniamutua tutor mã¬
cipium tuln pignoridedit
nec huic post ꝑ fetm etratẽ
norires obligariñ p̃otuit

Expanded text:
 rem suam accepta pecunia mutua tutor mancipium tuum pignori dedit nec huic post perfectam aetatem nori res obligari non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
debitor dix̾it. nõ adiectotamp¬
sentes qͣ eciã futuras ius tñ
generalis ypothece iad futuraᷤ

Expanded text:
debitor dixerit, non adiecto" tam praesentes quam futuras", ius tamen generalis hypothecae etiam ad futura