comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cat cortalia meditãs : obinu¬
tescat os talia ꝓloquens: here¬
at lingua talia ꝓmens: nõ
adspiret sermotalia narrãs.
Ecce enim uirgo ex deo. uir¬
go exhoĩe. uirgo at cestãte.
angelo. iurgo iudice sponso.
uirgo ante sponsum uirgo
cum spõso: indubitata uirgo.
⁊ dubitante sponso. uirgoan¬
te filii aduentũ: nirgo post
filiigeñatonem. Uirgo cum fi¬
lu natuitate: uirgo pꝰ filium
natum. U̾bo fecunda. u̾bore¬
pleta. u̾bo uberrima. u̾bo par¬
tu digna humana quidẽ nati¬
uitate. humana lege. huma¬
no sensu. humana cõditione.
hũana u̾itate illesa. incormup¬
ta: inuiolata. intemerata. ĩ¬
tegerrima u̾e. Diuino aut̃
mun̾e diuino fauore. diuina
collatione. diuina ad inuen-¬
tione: diuino dono. diuino cõ¬
sensu. Nouo oꝑe. noua effi¬
tacta. noua oꝑatõne: nouo
effectu. nouo ꝑtu. Cum cõ¬
go: ꝑ partum uirgo. incon¬
ceptu uirgoͥ post conceptũ
uirgo: in partu uirgo. Cum
partu uirgo: post partum uir¬

Expanded text:
cat cor talia meditans, obmucat cor talia meditans, obmutescat os talia proloquens, adhaereat lingua talia promens, non aspiret sermo talia narrans. Ecce enim virgo ex Deo, virgo ex homine, virgo attestante angelo , virgo judice sponso, virgo ante sponsum, virgo cum sponso; indubitata virgo, etiam dubitante sponso. Virgo ante filii adventum, virgo post filii generationem, virgo cum filii nativitate, virgo post filium natum. Verbo fecunda, verbo repleta, verbo uberrima, verbo partu digna, humana quidem nativitate, humana lege, humano usu, humana conditione, humana veritate, illaesa, incorrupta, inviolata, intemerata, integerrima vere. Divino autem munere, divino favore, divina collatione, divina adinventione, divino dono, divino concessu; novo opere, nova efficacia, nova operatione, novo effectu, novo patratu, cum conconceptum virgo, in conceptu virgo, post conceptum virgo; per partum virgo, cum partu virgo, post partum vir
Abbreviated transcription (Latin):
ne. corde sapito faine. p̃¬
cordiũ agnosce stulte: sensu
disce caduce. Nolo pudorẽ nr̃e
uirgnus cormptum partu
causeris: nolo integritatem
geñatione de cerpas: nolo nir¬
ginitatẽ exitu nastentis scin
las. Si horum unũ confim¬
dis: intoto confusus es. Si cõ
cordiam nescis: aconcordia ip̃e¬
u̾itatis priuatus es. Si hec
discordantia cãris. semꝑ dis¬
cors iusticie inueniris. Siuir¬
gininr̃e aut gen̾ationem au
integritatẽ adimis: grandide¬
decore deo iniuriam facis. Ne¬
gas enĩ ualuisse incorruptã
seruare: quẽ fat̾is absq cor¬
ruptione adire uirginẽ po¬
tuisse. Negas dm̃ ꝙ uellet fa¬
cere quiuisse quẽ contẽdis
genitricẽ in tegrã muenis¬
se: corruptioni deditam reli¬
quisse. Ut ergo asseris: oĩpo¬
tentis diuinitas ñ profuit nir¬
ginitati. Obfuit. qr dum uir¬
gineũ decus nascendo mola¬
uitͥ sũmam uirginitatis destr᷑¬
xit: ac ꝑ hoc ip̃m astruis uir¬
ginẽ de cur passe nascendo: ꝙͣ

Expanded text:
ne, corde sapito fatue, praecordiis cognosce stulte, sensu disce caduce. Nolo pudorem nostrae Virginis corruptum partu causeris; nolo integritatem generatione discerpas; nolo virginitatem exitu nascentis scindlas. Si horum unum confundis, in toto confusus es. Si haec concordantia nescis, a concordia veritatis ipse privatus es. Si haec discordantia causaris, semper discors justitiae inveniris. Si Virgini nostrae aut generationem, aut integritatem adimis, grandi dedecore Deo injuriam facis. Negas enim valuisse incorruptam servare, quem fateris absque corruptione adire virginem potuisse. Negas Deum quod vellet facere quivisse, quem contendis genitricem integram invenisse, corruptioni deditam reliquisse. Ut ergo asseris, Omnipotentis divinitas non profuit virginitati, sed obfuit; quia dum virgineum decus nascendo violavit, summam virginitatem destruxit; ac per hoc ipsum astruis Virginem deturpasse nascendo, qua
Abbreviated transcription (French):
or ⁊ nobilissima uirgo: angꝰ¬
tior ⁊ angustissima uirgo. S
ne solus tue uesanie ueprib
hereas: ne solus spinis tue de¬
mentie sepiaris ne solis tueue¬
cordie sentib coarteris: ne
solus intelligencie tue aculeis
infigaris ne solus defensionis

Expanded text:
or et honestissima virgo, augustior et augustissima virgo. Sed ne solus tuae vesaniae vepribus haereas, ne solus spinis tuae dementiae saepiaris, ne solus tuae vecordiae sentibus coarcteris, ne solus intelligentiae tuae aculeis infigaris, ne solus defensionis
Abbreviated transcription (Latin):
nacsus quidã dum it̃ ageret.
accidit ut uixͣ mo lendinum
equo insidens ꝑ transiret. Et¬
ce repente monstrum ĩ mane
conspexit: quo uiso subtus eũ
terrdr innasit. ⁊ stupefc̃s ĩ tre¬
inuit. uidebatur aũ mõstrum
illud maures a selli caudamq
definire: cet̾a ursus erat. C uiz
uirtor ad hoc portentũ territus
obrigesseret. fugamq p̃cipitẽ
formidolosus nuret: in forme
ꝓdigium humane uotis u̾ba
formauit. Nolimquit ouir ex¬
pauesc̾ere hominẽ me olim fu¬
isse sicat ⁊ ip̃e ñ es protaldubi¬
ꝯ credere: s qr bestialit uixi pꝰ
finem uite bestie p̾ferre sp̃em
merui. Porrotum ille ꝑquire¬
ret quis fuisset. ego ait ille so
inquit usq ad diem indicui ꝑ
dunosa atq squalentia ꝑsiil

Expanded text:
assus quidam dum iter ageret, accidit ut juxta molendinum equo insidens pertransiret; ecce repente monstrum immane conspexit, quo viso subitus eum terror invasit, et stupefactus intremuit. Videbatur autem monstrum illud in aures desinere, caetera ursus erat. Cumque viator ad hoc portentum territus obrigesceret, fugamque praecipitem formidolosus iniret, informe prodigium humanae vocis verba formavit: Noli, inquit, o vir, expavescere; hominem me olim fuisse, sicut et ipse nunc es, procul dubio crede; sed quia bestialiter vixi, post vitae finem bestiae perferre speciem merui. Porro cum ille perquireret, quis fuisset: Ego, ait, ille sinquit, usque ad diem judicii per dumosa et squalentia
Abbreviated transcription (Latin):
tens paululum resprrabat atz
dicebat. modo u̾berauerunt
me p̃p̃ea ꝙ monastĩum dimi¬
si: uxorẽq suscepi. It̾umq pꝰ
fletus atq rugitus admoniẽ¬
tum quiescens: aiebat. Modo
me tastigauerunt q pauꝑibͥ
menditantib maximeq scoti

Expanded text:
tens, paululum respirabat, atque tens, paululum respirabat, atque dicebat: Modo me verberaverunt, propterea quia monasterium dimisi uxoremque suscepi. Iterumque post fletus atque rugitus, ad momentum quiescens, aiebat: Modo me castigaverunt, quia pauperibus mendicantibus, maximeque Scoti
Abbreviated transcription (Latin):
ridr̃ ꝙ q beatus gregorius intͣ
romane urbis meni̾a condidit.
ciuidam puer aparentib ut deo
deinceps militaret oblatus ẽ. Qͥ
post modum cum iam adolesc̾et
de monast̾io eg̾ssris ad scłm rediit
uxoremq sibi nuptiali federe co¬
pulaiit. Demde cum ad inueni¬
lem ꝑuenisset etatẽ diuina sen¬
tentia repente ẽ ꝑcussus ĩ gut¬
ture: cepitq morti in grauesce¬
te languoris molestia ꝓpmqͣ
re.Tandem male fugitimis ut
admonast̾ium reportaretur ex¬
petiit᷑. ibiq penitudinẽ desiuic
prauitatib hĩtum q monacha¬
tus accepit. Cumq ipcor eius
cum ñ nullis aliis lecto iacentit
assisteret. cepit ille grauit̃ ge¬
mere. ululatus emitt̃e: ⁊ tam¬
cunͣ frenes inpateretur. mordi¬
nata uociferatione grarrire.
Percunctantib aũ eis cur ille
non qmesceret. nõne inquit
uidecis beatum andream apo¬
stolum scm̃ q gregoriũ acer¬
rimis mesuis u̾b̃ib imanimi¬
ter flagellantes: ululans itats
rursus ac flebiles uotes emit¬

Expanded text:
dque beatus Gregorius infra Romanae urbis moenia condidit, puer quidam a parentibus, ut Deo deinceps militaret, oblatus est. Qui postmodum cum jam adolesceret, de monasterio egressus ad saeculum rediit, uxoremque sibi nuptiali foedere copulavit: deinde cum jam ad juvenilem pervenisset aetatem, divina sententia repente est percussus in gutture, coepitque ingravescente languoris molestia morti propinquare: tandem male fugitivus, ut ad monasterium reportaretur, expetiit; ibique poenitudinem de suis pravitatibus, habitumque monachatus accepit. Cumque uxor ejus cum nonnullis aliis lecto jacentis assisteret, coepit ille graviter gemere, ululatus emittere; et tanquam phrenesim pateretur, inordinata vociferatione garrire. Percunctantibus autem eis, cur non ille quiesceret: Nonne, inquit, cernitis beatum Andream apostolum, sanctumque Gregorium acerrimis me suis verberibus unanimiter flagellantes? Ululans itaque rursus, ac flebiles voces emit
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Moxq heremũ periit
ubi ñ parno tempore sibi ac
mundo mortuus uycit. Int̾ea de¬
functo qui tunc fñat meden¬
sis eccłie antistite: beatum ar¬
nulfum ad pastoralis iura re¬
giminis dispensatio diuina
ꝓuexit. Dumq esu carnium
prout in heremo dissueuerat
in eccĩa nichilominus abstiñet
piscis aliqñ sibi delatus ẽ in exe¬
niũ. Quem cotus exenterans.
mniliis eius anulum repperit.
eumq mox dño suo lecabundꝰ
offerre curauit. Quem beatus
ep̃c ut aspexit. ilico recognonit.
⁊ ñ tam uibrantis metasti mira¬
tus ẽ uenam: qmͣ qr ꝓpiciatio¬
ne diuina reatus su consetut᷑
tionis exaggerat bidiu iter
ẽ aponte unde proiectus ẽ ami¬
lus: usq ad locum ubi pistis
uenerabili fuit ep̃o p̾sentatus.
Tunc uird̃i quo apct̃is ẽ abso¬
lutus. hinc magit ẽ sub dimno
t̾rore constrictus:⁊ eo se arbi¬
tratur ampluis debitorem. quo
sorem iursus heremũ pecũt: ibi¬
q pastorali cura deposita uso
ad felicem obitum uxte. Insig¬

Expanded text:
tum; moxque eremum petiit, ubi non parvo tempore sibi ac mundo mortuus vixit. Interea, defuncto, qui tunc fuerat, Ecclesiae Metensis antistite, beatum Arnulphum ad pastoralis jura regiminis dispensatio divina provexit; dumque esu carnium, prout in eremo desueverat, in Ecclesia nihilominus abstineret, piscis aliquando sibi elatus est in xenium, quem coquus exenterans, in ilibus ejus annulum reperit, eumque mox domino suo laetabundus offerre curavit. Quem beatus episcopus ut aspexit, illico recognovit: et non tam vibrantis metalli miratus est venam, quam quia propitiatione divina reatus sui consecutus tionis exaggerat, bidui iter est a ponte unde projectus est annulus usque ad locum ubi piscis venerabili fuit episcopo praesentatus. Tunc vir Dei quo a peccatis est absolutus, hinc magis est sub divino terrore constrictus: et eo se arbitratur amplius debitorem, quo sorem, rursus eremum petiit, ibique pastorali cura deposita, usque ad felicem obitum vixit. Insig
Abbreviated transcription (Latin):
iuri corrumpi posse neq cor¬
ruptam uocare debere ma¬
riam licet mxͣ legem pepit
⁊ si uiscera uł genitale secre¬
tum more cet̾arum femina¬
rum patuit ut nasceretur
ñ potuit: pp̃ea d̾i genitrix so¬
la uirgo poit partum. ⁊ incor¬
rupta fuit. Talib gͥ ⁊ huis¬
cemodi uamiloqiuis dum su¬
a diffudunt uenena scõꝵ pa¬
trum p̃termittũt auctorita¬
tem ⁊ conmaculant catholi¬
cam fidem. Uñ queso qr nr̃a
dedignantur audire: audi¬
ant beatum agustinũ cui ͣ¬

Expanded text:
viri corrumpi posse, neque corviri corrumpi posse, neque corruptam vocare debere Mariam, licet juxta legem pepererit etsi viscera vel genitale secretum more caeterarum feminarum patuit, ut nasceretur non potuit; propterea Dei genitrix sola virgo post partum et incorrupta fuit. Talibus igitur et hujuscemodi vaniloquiis dum sua diffundunt venena, sanctorum Patrum praetermittunt auctoritatem, et commaculant catholicam fidem. Unde, quaeso, quia nostra dedignantur audire, audiant beatum Augustinum, cui c
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum eloquia: cauẽ¬
da ẽ semꝑ uana ⁊ suꝑsticiosa
intelligentia. qr sicut in pro¬
u̾biis legitur ꝑ uersi difficile
corriguntur: ⁊stultorum ĩ fi¬
nitus ẽ nimierus. Et ideo quo¬
rũdam frm̃ temeritas. qr se¬
mel cepit sacramenta diuini
mun̾us procaci disputatione
rmaculare. ⁊ muist̾ĩ saca par¬
tus sr̃ flua inqnisitione discu¬
tere. malunt cum hereticis er¬
rare: qmͣcum catholicis que
male senciunt corrigere. uñ
sibi qr rimas uane disputati¬
onis inuerisit: sentinam pꝰ¬
ne con luinouit submersionem
ammaꝵ fecidam nimis in eccłis
introdutunt. dum dñt m̃dose
mariam uirginẽ naturali
lege dnm̃ peꝑisse sic̃ relique
pariunt femine: ⁊ ñ alum¬
de in partu incorruptam fu¬
isse solummodo. nisi qr ex ui¬
ri cortu non concepit. Detu¬
ius incorruptione: iamme
supͣ satis ipriori tomo dixis¬
se credo. S qr isti nris nõ ad¬
quiescunt dictis: ꝑuicati in¬
sultatione diffintunt uirgi¬
nitatẽ ñ aliunde qm̃ excoitu

Expanded text:
Scripturarum eloquia cavenda est semper vana et superstitiosa intelligentia; quia, sicut in Proverbiis legitur, Perversi difficile corriguntur, stultorumque infinitus est numerus . Et ideo quorumdam fratrum temeritas, quia semel coepit sacramenta divini muneris procaci disputatione commaculare, et mysterium sacri partus superflua inquisitione discutere, malunt cum haereticis errare, quam cum Catholicis quae male sentiunt corrigere. Unde sibi quia rimas vanae disputationis inveniunt, sentinam pravae colluvionis ad submersionem animarum fetidam nimis in Ecclesiis introducunt, dum dicunt mendose Mariam virginem naturali lege Dominum peperisse, sicut reliquae pariunt feminae, et non aliunde in partu incorruptam fuisse solummodo, nisi quia ex viri coitu non conceperit. De cujus incorruptione jam me supra satis in priori tomo dixisse credo; sed quia isti nostris non acquiescunt dictis, pervicaci insultatione definiunt virginitatem non aliunde quam ex coitu
Abbreviated transcription (Latin):
si umo mulier tempore letare
ut ergo nou̾is insignum co¬
tepisse hanc feminam ñ inu¬
su: in anmiratione. si incõ¬
uentione fecosam exist̾e: ut
innouitate miratuli. ñ mne¬
tustate pareret conugali ͭ ͥ¬
ĩ incormptione uirginea fecũ¬
dari. ⁊ nõ in federe nupciali dĩ
m̃r est: si p̃p̃ incarnationẽ ũ¬
bidĩ genitrix ẽ. si pp̃ assump¬
tionẽ hõĩs. dĩ administratrix
nutricie erunt. Qm̃ iste filius
roẽ: diuinitas ⁊ humanitas
ẽ pax nob̾: scandalum uobis
to humana referuntur ad dm̃
⁊ que d̾i sunt referuntur ad ho¬
minẽ. In de ñ solida hominis di
parcitipio nexoborantur ⁊ so¬
mis una ꝑtingunt. In de iso
cula᷑ audi uaticinanciũ dc̃a.
audiu̾itatis p̃conia. Ait ysai¬
as. Paruulus in quit natus ẽ
nobis. filus datus ẽ nobis. Par

Expanded text:
si uno mulier tempore laetaresi uno mulier tempore laetareUt ergo noveris in signo concepisse hanc feminam, non in usu; in admiratione, non in conventione fetosam existere; in novitate miraculi, non in vetustate parere conjugali; in incorruptione virginea fecundari, non in foedere nuptiali; Dei mater est, sed propter incarnationem Verbi; Dei genitrix est, sed propter assumptionem hominis; Dei administratrix nutrices erunt . Quoniam iste filius ro est , divinitas et humanitas est, pax nobis, scandalum vobis to humana referuntur ad Deum, et quae Dei sunt referuntur ad hominem. Inde insolida hominis Dei participatione roborantur, et soimis summa perveniunt, inde in cula, audi vaticinantium dicta, audi veritatis praeconia. Isaias: Parvulus, inquit, natus est nobis; filius da
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ uirgo parere posset. quid
significaret d̾s dñs. quid mira¬
culi daret. quid ãmirabile de¬
mõstraret. quid musitatum
ostend̾et: si iuuencula pare¬
ret. ꝙ consuetudinis erat. si
puella pareret ꝙ etatis erat.
si coalescens femina parturi¬
ret ꝙ teneritudinis erat siñ
impar. mr̃imonio pareret. ꝙ
nature simul ⁊ temporis erat.
cuius int̾dum maxima cura des¬
ponsorũ manet electione sol¬
licita. cuius mens defuture cõ¬
uinxtionis ẽ expectatõne ꝑ¬
auxia cuius uota sunt desoda¬
lium exꝑientia ñ incerta: S
u̾e ilud eẽt signum. si uirgo pa¬
ret ⁊ integra eẽt᷑ illud existe¬
ret noiitas. si uirgo parturt¬
ret ⁊ pudore initesceret: illd̾
si uirgo pareret. ⁊ in corrupta
consisteret. Iu illo ostendi mi¬
raculum sim humana cõcep¬
tione fieret. ꝙ humana natu¬
ra nesciret. In illo dari signũ:
si nullo maritata iuro: fieret pa¬
rient uirgo. In illo rei stuporẽ:
illo fcĩ ammiratione ꝑ actum:

Expanded text:
 non virgo parere posset, quid significaret Dominus ? quid miraculi daret? quid admirabile demonstraret? quid inusitatum ostenderet, si juvencula pareret quod consuetudinis erat; si puella pareret, quod aetatis erat; si adolescens femina parturiret, quod teneritudinis erat; si non impar matrimonio pareret, quod naturae simul et temporis erat? Cujus interdum maxima cura de sponsorum manet electione sollicita? cujus mens de futurae conjunctionis est exspectatione peranxia? Cujus vota sunt secundum sodalium experientiam non incerta? Sed vere illud esse signum, si virgo pareret, et integra esset. Illud efficere novitatem, si virgo parturiret, et pudore nitesceret. Illud si virgo generaret et incorrupta consisteret. In illo ostendi miraculum, si in humana conceptione fieret, quod humana natura nesciret. In illo dari signum, si nulli maritata viro, fieret pariens virgo. In illo rei stuporem fillo facti admirationem perauctam iri,
Abbreviated transcription (Latin):
filius. se dedit incarnari ꝓ nob̾.
Et ecce homo ẽ: in eo ꝙ parmi¬
lus natus ẽ nobis. D̾s aũ ẽ ip̃e:
qui filius d̾ĩ datus ẽ nobis. Item
dauid. Miniusti eũ paulominꝰ¬
ab angelis. Hic qui minoratus
ẽ dec. Qui in eo qd̃ dr᷑ minora¬
tus: homo ẽ u̾e humilis natul.¬
Item in psalmis. ita p̃r de eo qr
d̾s ẽ. Exut̾o inquit ante lucife¬
ad olescencie tue. Itẽ dauid. hõ
fc̃s ẽ nisyon:⁊ip̃e fundauit eã

Expanded text:
nobis. Et ecce homo est, in eo quod parvulus natus est nobis; Deus autem est ipse qui Filius Dei datus est nobis. Item David: Minorasti eum paulominus a Deo . Is qui minoratus est Deo. Quia in eo quod dicitur minoratus, homo est vere humilis natus. In Psalmis ita Pater de eo, quia Deus est: Ex utero, inquit, ante lucifeadolescentiae tuae. Item alibi: Homo factus est in Sion, et ipse fundavit ea
Abbreviated transcription (Latin):
inuñdi nexib expedite atq
hic tota ũsari d intentio:
lectabilit̾ amplexib requi¬
escat. Sit̃ enim quis ad hoc ec¬
clĩasticis gradib miciatur ut
ad sacerdotii culmẽ attingat.
uł pocuis ut tua dicamus ad
hoc uirgo dotatione subar¬
ratur ut nbat: ita nimirũ
om̃s secłm relinquẽtes ad hoc¬
sꝑ debent eniti ut auctori suo
ualeant arcius in amore cõ¬
nugi. alioquim quid prode¬
rat iugum egỹptiace serui¬
tutis obrumꝑe. rubrum ma¬
re transire : si t̾ram lactis ac
mellis irriguam nũqmͣda¬
retur itrare: Lac quippe fr᷑¬
tus ẽ carnis: mel labitur desu¬
ꝑuis. Et qr redemptornr̃ de ce¬
lo ueniens carnem suscepit ex
uirgine: hec ẽ t̾ra illa uiuen¬
tium ad qmͣ debenius intẽtis
semꝑ amoris g̾ssib festinare.
hunc sponsum uen̾abilis so¬
ror n̾e caritatis ulnis amplec¬
tere: sr̃ hoc uigit̾ delectare ĩ¬
quit in dño: ⁊ dabit tibi petiti¬
ones cordis trn. huius corpuc
⁊sangumẽ ĩ ore carnis crebrĩ

Expanded text:
mundi nexibus expeditae atque hic tota versari debet intentio, lectabiliter amplexibus requiescat. Sicut enim quis ad hoc ecclesiasticis gradibus initiatur ut ad sacerdotii culmen attingat, vel potius, ut tua dicamus, ad hoc virgo dotatione subarrhatur ut nubat, ita nimirum omnes saeculum relinquentes ad hoc debent semper eniti ut auctori suo valeant arctius in amore conjungi. Alioquin quid proderat jugum Aegyptiacae servitutis abrumpere, Rubrum mare transire, si terram lactis ac mellis irriguam nunquam daretur intrare? Lac quippe fructus est carnis, mel labitur de supernis. Et quia Redemptor noster de coelo veniens carnem suscepit ex virgine, haec est terra illa viventium, ad quam debemus intentis semper amoris gressibus festinare. Hunc Sponsum, venerabilis soror, verae charitatis ulnis amplectere, super hoc jugiter delectare, inquam, in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Hujus corpus et sanguinem etiam ore carnis crebrius
Abbreviated transcription (Latin):
incorde xp̃i signacłm ñ exp̃ssit.
ut ergosc̃a anima xp̃i caracte¬
re utrobiq signetur: eumĩ
corde suo signaculum ponat.
ut amoris eius facib medul¬
litus mardescat. Ponat ĩ cõ¬
seq̃nter inbrachio: ut piisoꝑi¬
b ualent̃ insistat. Signacu¬
lum paulus incorpore suo ue¬
lud in brachio ih̃m posuerat.
cũ dicebat. Ego stigiataie¬
su incorpore meo porto. Sig¬
nacłm sr̃ corih̾m posuerat. cũ
alibi gratulabundus aiebat.
mundus crucifixus ẽ. ⁊ ego
mundo. Cuius sane stigma¬
ta exp̃ssa gerebat incorpore.
eius se signatulum hrẽ głia¬
batur inmente. Porro autẽ
⁊ iste celestis sponsus electum
qiuẽq suum sibi signatulum
ponit. eum q grata uice tani¬
qmͣ ne de memoria de leatur
atrendit. Iuxͣ ꝙ zorobabel du¬
ti uidee pollicetur dicens. In
illa die suscipiam te ⁊ orobabel
serue mĩs: ⁊ ponamte sit̃ sig¬
naculum inconspectu meo. E
contͣ de quodam rege reprobo

Expanded text:
in corde Christi signaculum non expressit. in corde Christi signaculum non expressit. Ut ergo sancta anima Christi charactere utrobique signetur, eum in corde suo signaculum ponat, ut amoris ejus facibus medullitus inardescat. Ponat etiam consequenter in brachio, ut piis operibus valenter insistat. Signaculum Paulus in corpore suo, velut in brachio, Jesum posuerat, cum dicebat: « Ego stigmata Jesu in corpore meo porto . » Signaculum super cor Jesum posuerat, cum alibi gratulabundus aiebat: mundus crucifixus est et ego mundo . » Cujus sane stigmata expressa gerebat in corpore, ejus se signaculum habere gloriabatur in mente. Porro autem et ipse coelestis Sponsus electum quemque suum sibi signaculum ponit eumque grata vice tanquam ne de memoria deleatur, attendit: Juxta quod Zorobabel duci Judaeae pollicetur, dicens: « In illa die suscipiam te, Zorobabel serve meus, et ponam te sicut signaculum in conspectu meo . » Et contra de quodam reprobo rege
Abbreviated transcription (Latin):
aspettensarchadie lapidem p̃p̃¬
ea sic uocari: ꝙ acrensus semel
iam ñ posset extingii Pyri¬
tes ⁊̃ lapis qui in ꝑsida reperit᷑
cur abigne nomẽ accepit: nͣ
qr tenentis manũ si uehemẽ¬
tius p̃matur adurit: In eadẽ
rursus ꝑside lapis gignitur. qͥ
selenitensi uocatur cuinus can¬
dor interior cumlima crescit
eademq postmodum ad defec¬
git cum ad motum fu̾it igni
fluere: cum u̾o maqmͣ mitti¬
tur uelut in ignib crepitare
quidẽ qd̃ apud garamantas
efficit q̃udam fontem tã frigi¬
dum dieb ut ñ bibatur tam
feriuidum noctib ut ñ tanga¬
tur. Quis in epyro alium fon¬
tẽ ita mtrabilẽ p̾buit: ut tũ
sit contrectantib frigidus in
Quis in egypto huius modi ficũ
ẽẽ constituit. cuius lignũ cum
influenta proititur. ñ ad ligno¬
rum consuetudinẽ protituse¬
nater. s n profanda mergat᷑¬
ꝙ q ẽ mirabilius pꝰ qmͣ ĩ imo
aliqmͣ du manserit. in de ada¬
que sr̃ficiem rursus em̾̃git.

Expanded text:
asbeston Archadiae lapidem propterea sic vocari, quod accensus semel iam non possit extingui. Pyrites etiam lapis, qui in Perside reperitur, cur ab igne nomen accaepit, nisi quia tenentis manum, si vehementius prematur, adurit? In eadem rursus Perside lapis gignitur, qui seleniten vocatur, cuius candor interior cum luna crescit, eademque postmodum ad defecgit, cum admotum igni fuerit, fluere, cum vero in aquam mittitur, velut in ignibus crepitare? Quid est, quod apud Garamantas efficit quendam fontem tam frigidum diebus, ut non bibatur, tam fervidum noctibus, ut non tangatur? Quis in Epyro alium fontem ita mirabilem praebuit, ut cum sit contrectantibus frigidus, in Quis in Aegypto huiusmodi ficum esse constituit, cuius lignum, cum in fluenta proicitur, non ad lignorum consuetudinem protinus enatet, sed in profunda mergatudque est mirabilius, postquam in imo aliquandiu manserit, inde ad aquae superficiem rursus emergit,
Abbreviated transcription (Latin):
tangendo sentiatur: s cumex¬
tinguitur. tunc accenditur et
sentitur. Ut enim talix occul¬
ti ignis uim expellat aqua pro¬
funditur: ⁊ cum ante frigida
sit. in deferuescit. unde feruẽ¬
tia tuncta frigestunt. At si ñ
a cuia. s oleum ꝙ utiq fomes
ẽ igiis adhibetur: nulla eius
infusione calor uł minimus
extitat᷑. Quid ergo mirum
si omipotens d̾s in magnis
magnus ostenditur:: cum ⁊
ni minimis atq extremis qͥ¬
b q reb tam mirabilit̃ ope¬
ratur:Quid enim uilius pel¬
le colubri. Sitñ oleo feruescẽ¬
te de toquitur: mire ꝑ eamdo¬
lor aurium mitigatur. Quid
inferius eince: Si sanguisu¬
ga fautib heserit. fumo eius
excepto statim emomitur:
urine quo difsicultas huius
appositione laxatur. Quidde
ad amante referam. qui nõ
igne ñ ferro duuditur: ulla¬
q alia ii nisi dumi taxat hit¬
tino sanguine ñ secatur. Qͥd
ẽ ꝙ maguetẽ lapidẽ mirabi¬
Qui tñ si ad amas upxtaponi¬
tur non modo iam ferrum nul¬

Expanded text:
tangendo sentiat, sed cum exstinguitur, tunc accenditur, et sentitur: ut enim calx vim occulti ignis expellat, aqua perfunditur; et cum ante frigida sit, inde fervescit, unde ferventia cuncta frigescunt. At si non aqua, sed oleum, quod utique fomes est ignis, adhibetur, nulla ejus infusione calor vel minimus excitatur. Quid ergo mirum, si omnipotens Deus in magnis magnus ostenditur, cum etiam in minimis atque extremis quibusque rebus tam mirabiliter operetur? Quid enim vilius pelle colubri? si tamen oleo fervescente decoquitur, mire per eam dolor aurium mitigatur. Quid inferius cimice? Si sanguisuga faucibus haeserit, fumo ejus excepto, statim evomitur; urinae quoque difficultas hujus appositione laxatur. Quid de adamante referam, qui non igne, non ferro dividitur, ullaque alia vi, nisi duntaxat hircino sanguine non secatur? Quid est quod magnetem lapidem mirabiQui tamen si adamas juxta ponitur, non modo jam ferrum nul
Abbreviated transcription (Latin):
in necẽe sit ad prĩam redeũ¬
do p̾cedere: s gaudium ẽ si fẽ¬
na possim uestigia parili cõ¬
matione ten̾e: ut fenctum
qui nequaqm m̃ ex spatiosa
t̾ra coiligitur ub̃ius iudeatur
anguste fertilitatis recompẽ¬
sare prouentus. uolo aũ fr̃s
mei de ur̃e conu̾sationis ordi¬
ne pauca ꝑstring̾e᷑ ut ꝙ ĩ nr̃is
nũc uiuis oꝑib legitar. etiã
apitib traditum ad eoꝵ qui
nobis in hoc loco successuri st̃
noticiam transferatur: cnia¬
tinus ⁊ si nõ contig̾it eos ad
altiora conscendere: eandẽ
sattim inuendi regulam ꝙͣ
tios tenuisse didicerint. et
ip̃i studeant fidelit̾ obserira¬
re: ut qui hĩtationis fu̾int
successores: sint nichilomi¬
nus ⁊ conu̾sationis heredes.
Et que de regidari obseruan¬
cia sui loti iuderint spetialĩt
scriptum: pudeat si de sua fu̾it
alitñ mutatione deletum. In
hoc nempe loco quifons a¬
ti plus minus monachi ꝑ cel¬
lulas. siue inassignata cuiss

Expanded text:
mihi necesse sit ad patriam redeunmihi necesse sit ad patriam redeundo praecedere; sed gaudendum est, si fraterna possim vestigia parili conviatione tenere: ut fructum, qui nequaquam mihi ex spatiosa terra colligitur, uberius videatur angustae fertilitatis recompensare proventus. Volo autem, fratres mei, de vestrae conversationis ordine pauca perstringere, ut quod in vestris nunc vivis operibus legitur, etiam apicibus traditum ad eorum, qui nobis in hoc loco successuri sunt, notitiam transferatur: quatenus et si non contigerit eos ad altiora conscendere, eamdem saltem vivendi regulam, quam vos tenuisse didicerint, et ipsi studeant fideliter observare: ut qui habitationis fuerint successores, sint nihilominus et conversationis haeredes: et quod de regulari observantia sui loci viderint specialiter scriptum, pudeat si de sua fuerit aliquando imitatione deletum. In hoc nempe loco, qui fons Ati plus minus monachi per cellulas, sive in assignata cuique
Abbreviated transcription (Latin):
at cellaria potentũ. ꝓmptu¬
aria reguni. Uideamnis mar¬
bore foliũ subip̃is prrmiius hie¬
malib lapsabundum. ⁊ cõsũp¬
to autumpnalũ elemẽtie uiro¬
re. iã iampene casurum. ita
ut uix ramusculo cui depen¬
det inhereat. s aꝑtissima le¬
ins ruine signa p̃cendat: in hor¬
restant flabra: uentifurentes
hinc inde contutiunt bruma¬
lis horror crassi aeris rigore
densat᷑: atq ut magis stupe¬
tum illud solum. nullo ma¬
nente ꝑmaneat: ⁊ uelut co¬
herendum. suꝑstes. infr̃ne pͥ¬
sessionis uira succedat. Quid
aũ intelligendum nihuius
rei consideratione. relmauit᷑:
insiti nec arboris folium p̃t̃
ex maxima parte monachi¬
to ordine quosdam seruos su¬
os omp̃t d̾s in ꝑferendo diũ¬
sa in temptationũ labore
conroborat: qui ⁊ q̃ uult in
arborib folia cet̾is decidenti¬
b ligat: uñ nõ inm̾ito scruta
fero: qui me indignũ locum
tu ñ multorũ s bonorũ. Qͦs

Expanded text:
at cellaria potentum, promptuat cellaria potentum, promptuaria regum? Videamus in arbore folium sub ipsis pruinis hiemalibus lapsabundum, et consumpto autumnalis clementiae virore, jamjam pene casurum, ita ut vix ramusculo, cui dependet, inhaereat, sed apertissima levis ruinae signa praetendat: inhorrescunt flabra, venti furentes hic inde concutiunt, brumalis horror crassi aeris rigore densatur: atque, ut magis stupecum illud solum nullo manente permaneat, et velut cohaeredum superstes in fraternae possessionis jura succedat. Quid autem intelligendum in hujus rei consideratione relinquitur, nisi quia nec arboris folium potesex maxima parte monastico ordine, quosdam servos suos omnipotens Deus in perferendo diversarum tentationum labore corroborat, qui et quae vult in arboribus folia, caeteris decidentibus, ligat? Unde non immerito scrutatfero, qui me indignum ministtu non multorum, sed bonorum, quos
Abbreviated transcription (Latin):
nullis hoc humanis uirib de¬
puto: si illi pocusqui oꝑatur
inuobis uelle ⁊ ꝑ ficere ꝓbona
uoluntate gr̃as ago. Ille em̃
fons ẽ ⁊ origo uirtutis ille bo¬
ne inspiratorẽ uolutatis. Et
quid mir̃ si fragilia corpoꝵ
ur̃oꝵ uascula adportandam
post se crutẽ fortit roborat:
qrui cunctamundi horrea in
leuib culmorũ aristis mirabi¬
lit̾ librat: Et quorũ pondere
lapidea sepe edificia corniunt᷑
ad hec ferenda uolatiles sꝑica¬
rum thete tennib mixce ꝑa¬
leis nõ succumbunt. Qundini¬
rum inqmͣ si debilib seroꝵ
suoꝵ mẽbris uires atribuit:
qui intenussimis uuarũ fol¬
liculis. oĩum nͥq. regionim
uina suspendit. Et ꝙ excuanis
oꝑose ⁊ cum magno labore cõ¬
pastis sepuns essunt᷑. hoc per
tatim frequenter effundit. hit
non minuendo sz angendo po¬
tius ꝑcotidiana in crem̃ta ser¬
natur. Quis aũ diuini oꝑis ma¬
gnitudinẽ narrare sufficiat:
cum siue ipalearũculinis. sũ
muuarũ botris recondinide¬

Expanded text:
lis hoc humanis viribus deputo; sed illi potius, qui operatur in vobis velle et perficere, pro bona voluntate, gratias ago: Ille enim fons est et origo virtutis: ille bonae inspirator est voluntatis. Et quid mirum, si fragilia corporum vestrorum vascula ad portandam post se crucem fortiter roborat, qui cuncta mundi horrea in levibus culmorum aristis mirabiliter librat? Et quorum pondere lapidea saepe aedificia corruunt, ad haec ferenda volatiles spicarum thecae, tenuibus mistae paleis, non succumbunt. Quid mirum, inquam, si debilibus servorum suorum membris vires attribuit, qui in tenuissimis uvarum folliculis omnium ubique regionum vina suspendit: et quod ex tunnis operose, et cum magno labore compactis saepius effluit, hoc peretatim frequenter effunditur, hic non minuendo, sed augendo potius per quotidiana incrementa servatur. Quis autem divini operis magnitudinem narrare sufficiat, cum sive in palearum culmis, seu in uvarum botris recondi vide
Abbreviated transcription (Latin):
addiem scm̃ pentetostes qͣ¬
tuos dies ꝑ ebdomadã ieumna¬
tis. Preter om̃cum u̾o diem.
de cuiis reuerẽcia nullus ad¬
dubitat t̾cia feria ⁊ quinta
feria bis indie reficitis. Illo
enim tempore ut nostis: nõ
prohibentur ieninare aucło¬
ritate sacrorũ canonum. ab
octaua aũ pentecostes usc
dieb obseruatur sub hac dis¬
cretione ieuiniũ: ut t̾tia feria
ad horam nouam pulmẽtũ
ce reficitis. afestiuitate u̾o
scĩ ioħis usq adidus septem¬
bris. t̾cia ⁊ quinta feria tene¬
tur bia indie refectio: reli¬
quis t̾o quatuor dieb solua¬
tur solito more ieiunium.
abidib u̾o septem bris usq ĩ
pascha dm̃ quinq dieb ieiu¬
nium sine int̾missione tene¬
tur: saluo eo ꝙ semꝑ infir

Expanded text:
iem sanctum Pentecostes, quatuor 323 dies per hebdomadam jejunatis, praeter Dominicum vero diem, de cujus reverentia nullus addubitat, tertia feria, et quinta feria bis in die reficitis. Illo enim tempore, ut nostis, non prohibentur monachi auctoritate sacrorum canonum jejunare. Ab octava autem Pentecostes usque diebus observatur sub hac discretione jejunium: ut tertia feria ad horam nonam pulmentum ce reficitis. A festivitate vero S. Joannis usque ad Idus Septembris, tertia et quinta feria tenetur bina in die refectio: reliquis vero quatuor diebus servetur solito more jejunium. Ab Idibus vero Septembris usque in Pascha Domini, quinque diebus jejunium sine intermissione tenetur, salvo eo, quod semper infir
Abbreviated transcription (Latin):
eitiebat: Hoc enim ẽ: ꝙ ysaias
ait. Ecte d̾s nr̃ ip̃e ueniet et
saluabit nos. Tuncaꝑientur
oculi cetorum: ⁊ aures siredoꝵ
auoient. Tunc saliet sient ser¬
uus clandus: ⁊ clara erit lingͣ
mutoꝵ. Nam de passione con¬
tumeliis. cruce. claius. morte.
⁊ sepultura. quid tibi iam loqͣr.
cum te fecisse illa ñ dubites: &
si fcã nõ crederes. ñe quidem
non leuit ꝑsidares. Cum autẽ
fc̃ã nosti ⁊ hec ad salutẽ mũdi
fc̃a non intelligis. s ad euis ut
undetur tibiignominiã taliate
fecisse contendis: u̾e grauit̃ du¬
plici criminis in solubilis nodo
uintiris. qñ ⁊ de homitidio in¬
nocentis rens teneris: ⁊n hãc
tam. ab illo añ sponte suscep¬
tam: adsalatem mundi pro¬
fecisse non credis. S qr ñ diffi¬
teris ce impie egisse: que me¬
cum uniu̾sitas redemptoꝵ cre¬

Expanded text:
saias dicit: Ecce Deus noster, ipse veniet, et salvabit nos; tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient. Tunc saliet claudus quasi cervus, et clara erit lingua mutorum . Nam de passione, contumeliis, cruce, clavis, morte, et sepultura quid tibi jam loquar, cum te fecisse illa non dubites? Quae si facta non crederes, vere quidem non leviter perfidares. Cum autem facta nosti, et haec non ad salutem mundi facta intelligis, sed ad ejus ut videtur tibi ignominiam talia te fecisse contendis, vere graviter duplici criminis insolubili nodo vinciris, quando et de homicidio innocentis reus teneris et hanc mtam, ab illo autem sponte susceptam, ad salutem mundi profecisse non credis. Sed quia non diffiteris te impie egisse, quare mecum universa Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
grẽ attribumꝰ. In mũdanr̃a
p̃cio quinq siclorũ redimimꝰ᷑:
cum q̃tumq praua ꝑ quinq
corporis sensus ⁊ misimus dig¬
nas satisfactione punimus.
Et ut darent inquit hostiã.
hostia hec: pauperum erat.
Nam inlege p̃cipiebatur. ut
parentes pio pu̾o agnum offer¬
rent in matulatũ: ⁊ turturẽ
siue pullum columbe. Siu̾o
manus illoꝵ agnũ inuenire
ñ posset: offerent duos tur¬
tures uł duos pullos colum¬
barum. Redemptor aũ nr̃
rem prose hostiam offerri ac
de pauꝑib nasci parentib uo¬
luit: ut ut nos sua pauꝑtate.
spũalium diuitiarum ⁊ celes¬
tis regni partitipes effic̾et. scd̃¬

Expanded text:
tribuimus. Immunda nostra pretio quinque siclorum redimimus, cum quaecunque prava per quinque corporis sensus commisimus, digna satisfactione punimus. Et ut darent, inquit, hostiam. Hostia haec pauperum erat; nam in lege praecipiebatur , ut parentes pro puero agnum offerrent immaculatum, et turturem sive pullum columbae. Si vero manus illorum agnum invenire non posset, offerrent duos turtures, vel duos pullos columbarum. Redemptor autem norem pro se hostiam offerri, ac de pauperibus nasci parentibus voluit, ut nos sua paupertate spiritualium divitiarum et coelestis regni participes efficeret, s
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ pecorib: ea lege ut pecora
ciuidem si nõ munda eẽnt in sa¬
crifitio enis offerentur: ĩ mũ¬
da u̾o aut inutarentur. aut
redim̾entur. aut ⁊̃ int̾ficerẽ¬
tur: inxͣ ꝙ in lege scriptum ẽ.
primogenitum u̾o hominit si qͥ¬
dem extribuleu fuisset ut dic¬
tum ẽ ibidem detinebatur: siaũ
exalia tribu p̃cio redemptum ad
ꝓpria referebatur. Pretium aut̃
erat quinq siclorum pꝰum̃ m̃¬
sem pondere scũarii. Allegori¬
ce hec omĩa primo genita. illũ
unũ ac singularẽ significabãt
primogenitum: qui cum eẽt
in sub̾a homuns primogeni¬
tus omĩs creature. id ẽ ꝯĩum¬

Expanded text:
quam de pecoribus; ea lege, ut pecora quam de pecoribus; ea lege, ut pecora quidem, si munda essent, in sacrificio ejus offerentur; immunda vero, aut mutarentur, aut redimerentur, aut interficerentur, juxta quod in lege scriptum est. Primogenitum vero hominis, siquidem ex tribu Levi fuisset, ut dictum est, ibidem detinebatur; si autem ex alia tribu, pretio redemptum ad propria referebatur. Pretium autem erat quinque siclorum post unum mensem pondere sanctuarii. Allegorice haec omnia primogenita unum illum ac singularem significabant primogenitum, qui cum esset in substantia hominis primogenitus omnis creaturae, id e
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. infans inut̾o mr̃is cõ¬
cipitur. Uñ ⁊ ip̃m primi hoĩs
uocabulũ ꝙ ẽ adam: cundem
numerum ꝑ greca elem̃ta ex¬
primit. Scd̃m enum grecoꝵ
calculationẽ. qui singulis lie¬
teris certum p̾figurant nume
nomen adam exprimunt. s
iudi i eungelio licet ignorã¬
tes quid dicerent ñatiter
tũ de templo dm̃ci torporis ꝙ
abeis erat in morte soluendũ.
⁊ ab ip̃o post triduum resusci¬
tandum locuti sunt. Quadra¬
guita ⁊ sex annis edificatum ẽ
templum hoc. quo utiq die¬
rum ño corpus dñitum in
ut̾o uirginis formatum credi¬
mus. more scripturaꝵ usitatis¬
simo: annos prodieb atoto
scilicet prẽm intelligentes. Q
s .xl. tm̃ expleri iubetur: mos
ẽ scripture usitatissimus mino¬
res nu̾os quidem cãm transcen¬
dere solent. infra maiores ĩ clu¬
dere. Quia om̃e masculini
ens primogenita egiptiorum
ꝑeinit filios isrł inde eduxit
omĩa sibi primogenita filiorũ
isrł conserrauit. tam de hoĩb

Expanded text:
in utero matris concipitur. Unde et ipsum primi hominis vocabulum, quod est Adam, eumdem numerum per Graeca elementa exprimit. Secundum enim Graecorum calculationem, qui singulis litteris certum praefigurant numernomen Adam exprimunt; nuJudaei in Evangelio , licet ignorantes quid dicerent, veraciter tamen de templo Dominici corporis, quod ab eis erat in morte solvendum, et ab ipso post triduum resuscitandum, locuti sunt. Quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc quo utique dierum numero corpus dominicum in utero Virginis formatum credimus, more Scripturarum usitatissimo, annos pro diebus, a toto scilicet partem intelligentes. Quod  tantum expleri jubetur, mos est Scripturae usitatissimus, minores numeros quidem causam transcendere solere, infra majores includere. Quia omne masculinumens primogenita Aegyptiorum peremit, et filios Israel inde eduxit, omnia sibi primogenita filiorum Israel consecravit, tam de hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ: sequentib no¬
uem u̾tatur in sanguinẽ: re¬
liquis aũ .xii. solidetur. De hĩc
decem ⁊ nouem aliis ꝑ singula
mẽbrorum liniamenta forme¬
tur: in deusq ad tempus pari¬
endi magnitudine sun auge¬
atur. Quinũi simul uncti: xl¬

Expanded text:
similitudinem, sequentibus novem vertatur in sanguinem, reliquis autem duodecim solidetur; dehinc decem et novem aliis per singula membrorum liniamenta formetur, inde usque ad tempus pariendi magnitudine sui augeatur. Qui numeri simul juncti
Abbreviated transcription (Latin):
in ierłm: cui nomẽ sỹmeon.
ueniensin carne dñs nõ solũ
ab angelis. u̾m ⁊̃ ab omini ho¬
ninũ conditione testimoniũ
hũt: qr dignũ erat. ut qui
ad salutem oĩum uemebat
aboñi etate sexu ⁊ conditio¬
ne ei testimoniũ ꝑ hibetur.
Iam ergo ei testimoniũ per

Expanded text:
in Jerusalem, cui nomen Simeon. in Jerusalem, cui nomen Simeon. Veniens in carne Dominus, non solum ab angelis, verum etiam ab omni hominum conditione testimonium habuit, quia dignum erat, ut qui ad salutem omnium veniebat, ab omni aetate, sexu et conditione, ei testimonium perhiberetur. Jam ergo ei testimonium per
Abbreviated transcription (Latin):
uacat amistio: ꝙ he uolucs
maxime in satrifitio dñi of¬
ferri iudebant᷑.. Nam ꝑ has
quisq mundandus eẽt: inle¬
ge expiari p̃cpiebatur. Colũ¬
baemin simplicissimũ ẽ a ĩal:
⁊a fellis a maritudine alienũ.
Turtur u̾o castitate p̃minet. a¬
deo ut si casu ꝓprium ꝑdidit:
de inceps alium ñ requirat con¬
iugem. Ꝙ ergo dñs has aues
sibi in satrifitio p̃cipiebat of¬
ferri: significabat sescõrum
castissima simplicitate. qͣi gͣ¬
tissimo delectari sacrifitio. No¬
tandum ⁊̃ ꝙ utraq hec auis
gemitum pro cantu edere so¬
let: significans geminã scõrũ
in hoc scło iplorationẽ: quotã
proreatib suis deflent. quib
adliquidum qmͣ diu hic sunt.
carere nõ possunt: qmͣ pro eo
ꝙ duicius a regno differit᷑.
Q u̾o columba gregatim in¬
cedere solet. turcur aũ soliua¬
gus ẽt ꝑ columbam actiuaui¬
ta. que multorum ẽ ꝯmimis
ꝑturturẽ n̾o contemplatiua
que pautis est imitabilis de¬
signatur. Et ecce homo erat¬

Expanded text:
cat a mysterio, quod hae volucres maxime in sacrificio Domini offerri jubebantur; nam per has, quisque mundandus esset, in lege expiari praecipiebatur. Columba enim simplicissimum est animal, et a fellis amaritudine alienum. Turtur vero castitate praeeminet, adeo ut si casu proprium perdiderit, deinceps alium non requirat conjugem. Quod Dominus has aves sibi in sacrificio praecipiebat offerri, significabat se sanctorum castissima simplicitate, quasi gratissimo delectari sacrificio. Notandum etiam quod utraque haec avis gemitum pro cantu edere solet, significans geminam sanctorum in hoc saeculo plorationem: quo tam pro reatibus suis deflent, quibus ad liquidum, quandiu hic sunt, carere non possunt, quam pro eo quod diutius a regno differuntur. Quod vero columba gregatim incedere solet, turtur autem solivagus est, per columbam, activa vita, quae multorum est communis; per turturem vero contemplativa, quae paucis est imitabilis, designatur. Et ecce homo
Abbreviated transcription (Latin):
tas głosa. unde illa sublimat᷑.
⁊ beata ⁊̃. ab angelis uenerat᷑:
q respexit inquit humilitatẽ
ancille sue:ͥ ecce enim ex hoc
beatam me dicent om̃s gen̾a¬
tiones. Mira ⁊ enim deuotione
militatẽ ancille sue. Nonemm
ait qr respex̃ uirginitatem me¬
am. aut in nocentrã. aut aliã
qͣrumbet uirtutũ grãm: sed
solam humilitatẽ suam respe¬
xisse dum̃ humilit̾ fatetur.
Mira itat disciplina nirtutis
⁊ ad mirabilis philosophia.
Siquidem mira ⁊ circum spec¬
ta ꝓfessio uirginis. ut ⁊ u̾itas
panderetur insermone: ⁊ ĩmil¬
Lo offenderetur diuina uirtus.
que magnifirabatur ipro¬
fessione. Uñ cum audisiet ꝯĩa
cĩ subangelo ei deferebantur
in comp̃hensibilia ⁊ credidis¬
set in audita: nec ñ ⁊̃ ⁊ q̃ ab he¬
lỹsabeth dicebantur credita.
magnificat inquit amina mea
deo salutari meo: deinde intulit.

Expanded text:
tas gloriosa, unde illa sublimatur, et beata etiam ab Angelis veneratur. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Mira et omni devotione militatem ancillae suae. Non enim ait: Quia respexit virginitatem meam, aut innocentiam, aut aliam quarumlibet virtutum gratiam; sed solam humilitatem suam respexisse Dominum humiliter fatetur. Mira itaque disciplina virtutis, et admirabilis philosophia. Siquidem mira et circumspecta professio Virginis, ut et veritas panderetur in sermone, et in nullo offenderetur divina virtus, quae magnificabatur in professione. Unde cum audisset omnia quae ab angelo ei deferebantur incomprehensibilia, et credidisset inaudita, necnon etiam et quae ab Elisabeth dicebantur credita: Magnificat, inquit, anima mea Deo salutari meo . Deinde intulit
Abbreviated transcription (Latin):
dest nob̾ nis.
dilectissimi fr̃s
hodierna festi.¬
uitas. beate ma¬
Ne uirginis gloriosa: plena
Saudiis ⁊ mmensis deascen¬
su eius repleta muñib. Illus¬
tris quidẽ de m̃itis. s illustrior
ualde pro gr̃a qua illustratar:
eam omis xp̃i eccĩa. Nec emin
grãm exm̃itis głosa uirgini¬
tas pro meruit: s p̾mia m̃ito¬
rum ex gr̃a ꝑcepit. Et iõ cele¬
illustratur beata uirgo ⁊ nĩr

Expanded text:
dest nobis, dilectissimi fratres, hodierna festivitas beatae Mariae virginis gloriosa, plena gaudiis et immensis de ascensu ejus repleta muneribus. Illustris quidem pro meritis, sed illustrior valde pro gratia qua illustratur, eam omnis Christi Ecclesia. Nec enim gratiam ex meritis gloriosa virginitas promeruit, sed praemia meritorum ex gratia percepit. Et ideo celeillustratur beata Virgo
Abbreviated transcription (Latin):
dño unus sp̃t ẽ sponsus iste ñ
modo sponse iungitur s imi¬
tur: atq ex hac copła ñ corrup¬
tio nascitur. s integritatis clan¬
sula reparat᷑. Illic ih̾c aquã
conu̾tit in uinũr: hic idem ih̾c

Expanded text:
no unus spiritus est, sponsus iste non modo sponsae jungitur, sed unitur, atque ex hac copula non corruptio nascitur, sed integritatis potius clausula reparatur. Illic Jesus aquam convertit in vinum; hic idem Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
claris tamq magnifitis pro¬
eis amueris: ñ ut om̃ia iide¬
bantur hortari thalamos ite¬
rares: s soli iam xp̃o uicturã
mundo temortuam exhibe¬
res. Enim ño tãqmͣ bona nego¬
ciatrix nundinis intenta ue¬
nalib proiecisti mundum:
ut acquireres celum p̾uenisti
mortem ut suĩam mortis eua¬
deres: elegisti pauꝑiem ut di¬
iuitiarum ñ ꝑ emntium copiam

Expanded text:
claris tamque magnificis proclaris tamque magnificis procis annueres, non, ut omnia videbantur hortari, thalamos iterares; sed, soli jam Christo victuram, mundo te mortuam exhiberes. Enimvero, tanquam perita negotiatrix nundinis intenta venalibus, projecisti mundum, ut acquireres coelum; praevenisti mortem, ut sententiam mortis evaderes; elegisti pauperiem, ut divitiarum non pereuntium copiam
Abbreviated transcription (Latin):
lanimitate sp̃c ⁊ tempestate.
Hec te nimirũ ebrietas com¬
pulit ampla satis atq ub̃rimiᷤ
fecunda pronentib nira con¬
tempn̾e munita turriũ atq ca¬
stroꝵ ꝓpugnatula declinare
dultium ꝓpinquoꝵ necessitu¬
dines ac u̾naculoꝵ aftectus ab¬
icere ꝙq horum õĩum ꝑ maxi¬
mum ẽ unicũ filiũ eumiq ephe¬
bum ad huc adq impnb̾em si¬
ne roniugalis solatio fed̾is ab¬
dicare. Et q constipatis ualla¬
taclieutiũ cimeis solebas ince¬
dere: iam didicisti in angło mo
te sobria ut ita loquar ebrie¬
tas docuit. ut pro carbasiuis.
lanea ꝓpurreis atq intidis
pulla ac despitabilia elig̾es
indum̃ta. hec te ꝑsuasit ebre¬
tas ut siligineas pollines ac
fertula dapib referta post po¬
n̾es. atq ad libre pensilem te
mẽsuram panis cibarii cohibe¬
res. hec teplane perita ⁊ pudi¬
ca ebrietas intitauit: ut cum
primo ad olescencie flore fũis
iuro obeunte relicta ñ tam

Expanded text:
lanimitate spiritus, et tempestate . lanimitate spiritus, et tempestate . » Haec te nimirum ebrietas impulit ampla satis atque uberrimis fecunda proventibus jura contemnere, munita turrium atque castrorum propugnacula declinare, dulcium propinquorum necessitudinem ac vernaculorum affectus abjicere, quodque horum omnium permaximum est, unicum filium, eumque ephebum adhuc atque impuberem, sine conjugalis solatio foederis abdicare, et, quae constipatis vallata clientum cuneis solebas incedere, jam didicisti in angulo mote sobria, ut ita loquar, ebrietas docuit ut pro carbasinis lanea, pro purpureis atque nitidulis pulla ac despicabilia eligeres indumenta. Haec te persuasit ebrietas ut siligineas pollines ac fercula dapibus referta postponeres, atque ad librae pensilem te mensuram panis cibarii cohiberes. Haec te plane perita et pudica ebrietas incitavit ut, cum primo adolescentiae flore frueris, viro obeunte relicta, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c eiũ d̾i hominũ mentes in¬
ebriat. ut tamumͣ asuis sensib
alienati diuicias huius mũdi.
honores ⁊głiam respuant. ad
subeunda n̾o pro deo q̃ dura
uł aspera flammantib deside¬
riis mardescãt. Hoc musto de¬
briati fu̾ant: quib iudei uere
dementes ac furiosi dicebant.
Musto pleni sunt isti. Hoc mus¬
to plenus erat uir ille defiliis
ꝓphaꝵ: quiẽ ad ungendum ihe¬
sum regem miserat helisens.
De ciuo dixerunt uesane sapi¬
entes ad eum. Quid nenit in¬
sanus iste adte: Quid mirum
si hi qui puri sunt homines. cũ
spũ diuino replentur. ab hꝰ
sapientib mundiato ideo u̾e
desipientibꝰ iudicentur insaniͭ
mũ. ⁊ conuenit it̾um turba:
taut non possent nz panem mã¬
ducare. Et cum audissent sui.
scd̾m relinq̃re detreusti: ⁊ ue¬
lut columbe simplicis alas ex¬
cuciens ad innocentũ ⁊ simpli¬
cium nndulũ ꝯuolasti tuncdi
ecce elongam fugiens ⁊ man¬
si insolitudine. expectans eũ
qui saluam me faciat a pusil¬

Expanded text:
s enim Dei hominum montes inebriat, ut, tanquam a suis sensibus alienati, divitias hujus mundi, honores et gloriam respuant, ad subeunda vero pro Deo quaeque dura vel aspera flammantibus desideriis inardescant. Hoc musto deebriati fuerant quibus Judaei vere dementes ac furiosi dicebant: « Musto pleni sunt isti . » Hoc musto plenus erat vir ille de filiis prophetarum, quem ad ungendum Hieu regem miserat Eliseus, de quo dixerunt vesane sapientes ad eum: « Quid venit insanus iste ad te? » Quid autem mirum si hi, qui puri sunt homines, cum Spiritu divino replentur, ab hujus sapientibus, atque ideo vere desipientibus, judicentur insani? mum, et convenit iterum turba, ita ut non posset nec panem manducare; et cum audissent sui, saeculum relinquere decrevisti: et, velut columbae simplicis alas excutiens, ad innocentium atque simplicium nidulum convolasti, tunc di« Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine, exspectans eum, qui me salvam faciat a pusil