comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate colũbe ẜ in spetie colub
destendit de celo Ego ud
saictus Quare prior xp̃ĩ
habeat ut ante fons conseoi
et tunt destendat qui bapti¬
dus est nam ubi primũ i¬
ditur sacerdos exorcismũ si
uidõ creaturam aque mus¬
ut non quasi ipẽ egere dñ
ihũs saitificationis misti
iuderet᷑ s sanctificaret ꝙ
sanctificaret et spirituss
go destendit in aquã xpũ
et spiritus sanctus ficut
columba destendit pateris
quoq deus e celo locutus
est habes pñtiã t̾nitatis¬

Expanded text:
ritate columbae, sed in specie columbae descendit de coelo. Ergo vidit sanctus . Quare prior Christus habeat, ut ante fons consecretur, et tunc descendat qui baptizandus est? Nam ubi primum ingreditur sacerdos, exorcismum facit secundum creaturam aquae, invUt non quasi ipse egere Dominus Jesus sanctificationis mysterio videretur: sed sanctificaret ipse, sanctificaret et Spiritus. 19. Ergo descendit in aquam Christus, et Spiritus sanctus sicut columba descendit . Pater quoque Deus e coelo locutus est. Habes praesentiam Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
loco et orabant in die pent¬
costen et subito factus est
gnus sonus quasi cũ ui in¬
gna spiritus ferretur et
sunt liugne disperse sicut
guis Quid hoc significi
nfi destensum spiratus su
qui se uoliat incredulis ena
corpalit̾ demonstrare ho
p̃rogatiua defertur qua
principio signa incredulis
bant nobis iam in plemtub
eglesie non signa sed fids
ueritas colligenda est l
baptisma Uenisti ad fonti
destendisci in eum attendi
sũmũ sacerdotem leuitas
br̃m in fonte iudisti Quid
s⁊ baptismũ In principio de¬
a noster hominem fecit ut
pegatũ non gustaret mor
non moreretur pccm con¬
apit factus est obnoxius
iorti eiectus est de ꝑadise
ed dñs qui sua uellet bñ¬
ma ꝑmanere et insidias
ames abolere serpentis
estindere quoꝙ qued nocuit¬

Expanded text:
loco, et orabant in die pentecostes; et subito factus est magnus sonus, quasi cum vi magna Spiritus ferretur, et visae sunt linguae dispersae, sicut ignis . Quid hoc significat, nisi descensum Spiritus sancti, qui se voluit incredulis etiam corporaliter demonstrare, hopraerogativa defertur; quia in principio signa incredulis fiebant, nobis jam in plenitudine Ecclesiae non signo, sed fide veritas colligenda est. dicitur baptisma. Venisti ad fontem, descendisti in eum, attendisti summum sacerdotem, levitasrum in fonte vidisti. Quid est baptismum? 17. In principio Deus noster hominem fecit, ut si peccatum non gustaret, morte non moreretur. Peccatum contraxit, factus est obnoxius morti, ejectus est de paradiso. Sed Dominus qui sua vellet beneficia permanere, et insidias omnes abolere serpentis, rescindere quoque o
Abbreviated transcription (Latin):
ypẽ dicit sang̾ͫ em suũ aute
consecrationem aliud dicitun
post consecrationem sanguis
nuncupat᷑ et tu dicis amen
hoc est uerum est Quod ẜmo
sonat effectus fentrat hus
igitur sacramentis pastit et¬
clesiã suam xpũs quibus aĩe¬

Expanded text:
Ipse dicit sanguinem suum. Ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem sanguis nuncupatur. Et tu dicis: Amen, hoc est, verum est. Quod sermo sonat, affectus sentiat. His igitur sacramentis pascit Ecclesiam suam Chris
Abbreviated transcription (Latin):
eliseus liguũ in aquam et f¬
um natauit utiq et hoc p̃t̾
atiram factim cognoscunꝰ
Srauior est enĩ fri speties
aquarũ liquor aduertunꝰ
nitur maioris esse iurtutis¬
muerteret quid dicimꝰ de¬
uã dñi saluatoris operant᷑
iam sacrm istud quod accip̾
ip̃i ẜmone conficitur Quod
tũ ualuĩt ẜmo helie ut i¬
mem de celo deponeret nõ
et elementoꝵ de tocaus mũ
oꝑibus legisti quia ipse
ixit et facta sunt ipẽ manda¬
pĩ qui potuit ex nichilo sa¬
⁊ quod non erat non pt̾ ea q̃¬
on sunt in id mutare quod nõ
rant Non enĩ minus est no¬
as rebus dare ꝙͣ mutare nãs
Sed ciuiꝰ argumentis utimur
siuis utanũr exemplis incar¬
nationisq astru̾amus muisteri
ueritatem nunquid nẽ prus
p̃cessit cum dñs ihesus ex
maria nasteretur si ordiuem
q̃rimus iuro nixta femina ge¬
nerare consueuerat liquet
Quid hic queris nẽ ordinem
in xp̃ĩ corpore cum preten
naturam sit ip̃e dñs ihesus

Expanded text:
Elisaeus lignum in aquam, et fElisaeus lignum in aquam, et ferrum natavit . Utique et hoc praeter naturam factum cognoscimus; gravior est enim ferri species, quam aquarum liquoigitur maioris esse gratiaconuerteret, quid dicimudomini saluatoris operantur? Nam sacramentum istud quod accipis, Christi sermone conficitur. Quod si tantum ualuit sermo Helie ut ignem de cęlo deponeret, non tet elementorum? / De totius mundi operibus legisti, quia ipse dixit et facta sunt. Sermui potuit ex nihilo facere, quod non erat, non potest ea, quę sunt, in id mutare, quod non erant? Non enim minus est novas rebus dare quam mutare naturas. Sed quod argumentis utimur? Suis utimur exemplis incarnationisque adstruamus mysterii veritatem. Numquid naturę usus pręcessit, cum Iesus dominus ex Maria nasceretur? Si ordinem quęrimus, viro mixta femina generare consuevit. Liquet Quid hic quęris naturae ordinem in Christi corpore, cum pręter naturam sit ipse dominus Iesus
Abbreviated transcription (Latin):
bis mutatam esse naturan
et serpentis et uirge Cura¬
bant egipti flumina puro
aquarũ meatu subito desi¬
tũõ uenis sanguis cepit ꝙ¬
pere Non erat potus infl¬
uiis Ratsus ad ꝓphete p̃ce
cruor cessauit fluminũ aqͥs
clausus Uirgam leuauit moy¬
ses sepayauit se aqua et n
murorũ spẽm congelauis ad
niter undas uia pedestris
retrorsum contra naturã in
fui fontis reuertit exordium
Nonne claret naturã uel mar¬
omor fluctuũ nel fluiuals
cursus esfe mutatam Sicel
pplus prin tetigit moyses
tam et aqua de petra flis
Nunquid non preter naturã
oꝑata est gratia ut aquabo
mieret petra quã nõ habo
pissiusꝰ erat ut siciens
plis bibe non posset misit.
iosses lignũ in aquã et ama¬
atidinem suani aquarũ natã
eposut quã infusa subito gra
emꝑauit Suo heliseo ꝓph̾a
in ex filiis ꝓpharũ excussũ
⁊ ferrũ de securi et statim
norsum est Rogauit helisdũ
ui amiserat ferrũ misit etiã

Expanded text:
bis mutatam esse naturam bis mutatam esse naturam et serpentis et virgae? Currebant Aegypti flumina puro aquarum meatu, subito de fontium venis sanguis coepit erumpere; et non erat potus in fluviis . Rursus a prophetae prece cruor cessavit fluminum, aquarum clausus: virgam levavit Moyses, separavit se aqua, et in murorum specie congelavit, atque inter undas via pedestris conversus contra naturam in sui fontis revertit exordium . Nonne claret naturam vel maritimorum fluctuum vel fluvialis cursus esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. Numquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret petra, quam non habebat arissimus erat, ut sitiens populus bibere non posset. Misit Moyses 339 lignum in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit , quam infusa subito gratia temperavit. Sub Elisaeo propheta uni ex filiis prophetarum excussum est ferrum de securi, et statim mersum est. Rogavit Elisaeum, qui amiserat ferrum: misit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
de petra fluxit tibi sanguis
e xpõ illos ad horam sãtiau.
aqua te sanguis deluit met¬
num iudeus bibit et fitit tu
cum biberis sitire non poteris
Et illud in umbra hoc in ueri
tate Si illud quod miraris
umbra est quantũ istud est t
et umbram miraris audi qr
umbra est que apud patres
facta est Bobebant inquit
de consequente petra petra
autem erat ypũs sed nõ in
pluribus corã complacitũ est
deo Nam prostrati sunt in de¬
serto Nec autem in figura
facta sunt nostri Cognouisti
prestantiora potror est enimi
corpus auctoris ꝙͣ manna de
celo forte dicãs olliuid iudeo
quom̃o tu michi asseris qd¬
xͥ corpus accipiã et hot nob
adhuc supest ut probemus
Quantis igit᷑ ut imur exem¬
plis ut probenus non hoc ẽẽ
quod natura formauit si
natura ipsa mutatur uire
tenebat moyses pietit ean
et facta est serpens Rarst
prendit caudam serpenti
et in uirge naturam reu̾t
uides igitur ꝓpħica gratia

Expanded text:
de petra fluxit, tibi sanguis de petra fluxit, tibi sanguis e Christo; illos ad horam satiavit aqua, te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit et sitit; tu, quum biberis, sitire non poteris; et illtate. Si illud quod miraris umbra est, quantum istud est, cujus et umbra miraris? Audi quia umbra est, quae apud veteres facta est. Bibebant, inquit, de consequente petra, petra autem erat Christus . Sed non in pluribus beneplacitum est Deo: nam prostrati sunt in deserto. Haec autem in figura facta sunt nostri. Cognovisti praestantiora. Potior est lux corpus auctoris, quam manna de coelo. Forte dicas, aliud video, quomodo tu mihi asseris quod corpus Christi accipiam? Et hoc nobis adhuc superest, ut probemus. Quantis igitur utimar exemplis ut probemus hoc non esse quod natura formavit, sed natura ipsa mutatur. 51. Virgam tenebat Moyses, projecit eam, et facta est serpens . Rursus prehendit caudam serpentis, et in virgae naturam revertit. Vides igitur prophetica gratia
Abbreviated transcription (Latin):
simus Non igitur humani
sed dim est muneris sacr̃m
quod accepisti ab eo prolatũ
qui bñdixit fidei prẽm abra¬
ham illũ cuiꝰ gracra et gesta
miratis ꝓbatũ est antiquio¬
ra esse ecclesie sacramenta uc̃
pluerit patribus et ꝯuotidi¬
auo celi pastebantur almiẽ¬
to unde dictũ est panẽ ange¬
lorum manducauit homo s
tamen panem illũ qui man¬
ducauerunt omnes in desto
mortui sunt ista autẽ esta
quam accipis iste paiis uiuus
qui destendit de celo uite et̾¬
ne substantiam subministrat
et quicumq hunc manducaue̾it
non moriet᷑ ineternũ et corpꝰ
est xpp̃i Considera nnc utiũ
prestantior sit pains angeloꝵ
an caro xp̃i que utiq corpus
est uite manna illud e celo hͦ
supra celum Illud celi hoc dm̃
celorũ illud torruptiom ob¬
noxiũ si in diem alterũ ẜuare¬
tur hoc alienũ ab õni corrup¬
tione Quod quicumq religi¬
ose gustauerit corruptionem
sentire non poterit Iilis aqͣ

Expanded text:
simus. Non igitur humani, simus. Non igitur humani, sed divini est muneris sacramentum quod accepisti, ab eo prolatum qui benedixit fidei patrem Abraham, illum cujus gratiam et gesta miraris. 47. Probatum est antiquiora esse Ecclesiae sacramenta, nunc pluerit patribus, et quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo . Sed tamen panem illum qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt: ista autem esca quam accipis, iste panis vivus qui descendit de coelo, vitae aeternae substantiam submiet quicunque panem hunc manducaverit, non morietur in aeternum, quia corpus est Christi. Considera nunc, utrum praestantior sit panis angelorum, an caro Christi, quae utique corpus est vitae. Manna illud de coelo, hoc super coelum; illud coeli, hoc Domini coelorum; illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur, hoc alienum ab omni corruptione, quod quicunque religiose gustaverit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua
Abbreviated transcription (Latin):
dicat sũmo studio uolumus
comꝓbare quia et antiquio
nagoge et prescantiora ꝙͣ
manna est antiquiora docet
lectro genesis que decrir sa
est Smagoga eñi ex lege
moysi principiũ sumpsit.
abraham autem louge an¬
terior qui uictis hostibus
et nepote ꝓorio recepto cũ
potiret᷑ uictoria tunc illi oc¬
currit melchiredech et pro¬
tulit ea que abraham uene¬
ratus accepit Non abrahã
protulit sed melchisedechi qui
inducit᷑ sine patre sine mũe
neq initrũ dierũ neq finem
hãbens similis autem filio
dei de quo ait paulus ad
hebreos qua manet sacerdos
imppetuũ quia interpretatõe
latma dicit᷑ rex iustitie rex
pacis Non agnoscis quis iste
sit pt̃ homo esse rex iusti ͤ
pacis cum uex possit esse pa¬
cificus dine matre scdm di¬
uinitatem quia ex patre des
genitus est unus sbñe cum
patre Sine patre ẜui icat¬
nacronem qui natus ex uir¬
gue est initiũ et finem non
habens quia ip̃e est initiũ
et finis om̃i primꝰ et nouis¬

Expanded text:
dicens: Summo studio uolumus comprobare quia et antiquiora nagoge et prestantiora quam manna est. 45. Antiquiora docet lectio Genesis quae decursa est ; Synagoga enim ex lege Moysi principium sumpsit : Abraham vero longe anterior, qui victis hostibus, et nepote proprio recepto. cum potiretur victoria; tunc illi occurrit Melchisedech, et protulit ea quae Abraham veneratus accepit. Non Abraham protulit, sed Melchisedech; qui inducitur sine patre, sine matre, neque initium dierum, neque finem habens, similis autem Filio Dei: de quo ait Paulus ad Hebraeos: Quia manet sacerdos in perpetuum ; qui interpretatione Latina dicitur rex justitiae, rex pacis. 46. Non agnoscis quis iste sit? Potest homo esse rex justitiapacis, cum vix possit esse pacificus? Sine matre secundum divinitatem; quia ex Patre Deo genitus est, unius substantiae cum Patre: sine patre secundum incarnationem, qui natus ex Virgine est: initium et finem non habens, quia ipse est initium et finis omnium, primus et novis
Abbreviated transcription (Latin):
Diues insignibus ad xp̃i
tendit᷑ altaria dicens E
intreibo ad alcare dei add
um qui letificat iuiuentutes
merm Depositis autemĩ¬
ueterati erroris exinus
henouata n aꝯule uuen¬
tem celeste iltudi festma are
sacrosaanctũ altaye composi
exclamans ait parasti in
enspñe meo mensam han
loguentem ainducit dauidd¬
sens Dñs pascit me et
nichu michi deerit in ha
pascug ibi me collocauit
Super aquam refectionis.
educauit me et infra Nam
et si ambulem in medio uin¬
bre mortis non tunebo ma¬
la quoniam tu mecũ es uiri¬
ga tua et baculus tuus ipã
me consolata sunt ꝑasti in
conppectu meo meñsam ad
uersus eos qui tribulant me
impniguasti in oleo caput
meum et potulũ tuũ inebãs
qͣ preclarũs est nũc illud
onside̾mus ne quis forte ui¬
sibilia iudens quomã q̃ sunt
inuisibilia non uidentur nec
pñt humanis oculis comp̃¬
hendi dicat forte Iudeis de¬
us manna pluit pluit con¬
turinces ecclesie autem illi

Expanded text:
dives insignibus, ad Christi contendit altaria, dicens: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam ; depositis enim inveterati erroris exuviis, renovata in aquilae juventute, coeleste illud festinat adire sacrosanctum altare compositum, exclamans ait: Parasti in conspectu meo mensam. Hanc loquentem inducit David dicens: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit. Super aquam refectionis educavit me . Et infra: Nam etsi ambulem in medio umbrae mortis, non timebo mala; quoniam tu mecum es. Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt. Parasti in conspectu meo mensam 337 adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum, et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! 44. Nunc illud consideremus, ne quis forte visibilia videns quoniam quae sunt invisibilia, non videntur, nec possunt humanis oculis comprehendi dicat forte: Judaeis Deus manna pluit, pluit coturnices : Ecclesiae autem illi
Abbreviated transcription (Latin):
esterno de fonte dispu¬
tauimus cuiꝰ spetres
ueluti quedam sepulcri forͣ
est in quem credentes in pa¬
grem et filiũ et spiritũ sc̃m
pecpimut et demergim᷑ et re¬
surgnnus hoc est resustita¬
un hoc est unguentũ sicora
caput Quare supra caput
srua sensus sapientis in c̾a¬
nte eus Salomon ait fri¬
grtem̃ sapientiã sine gratia
sed ubi gracia ceperit esse¬

Expanded text:
esterno die de fonte disputavimus, cujus species veluti quaedam sepulcri forma est; in quem, credentes in Patrem et Filium et Spiritum sanctum, recipimur et demergimur et surgimus, hoc est, resuscitaν, hoc est, unguentum supra caput . Quare supra caput? Quia sensus sapientis in capite ejus, Salomon ait ; friget enim sapientia sine gratia: sed ubi gratiam acceperit s
Abbreviated transcription (Latin):
quia omnnis creatura corrup¬
tele obnoxia aqua amara ẽ
õmbus Et si ad tempus su¬
auis est ad tempus iocunda
amara est que non pt̾ aufer¬
re peccatũ Ubi biberis sicies
ubi potus ceperis suauitatẽ
Iterũ amarctudinem senties.
Aimaui ergo aqua sed ubi cru
uis Et merito dulcis in qua
culpa reuocatur Ergo m̃ figã
tañtũ ualuerunt baptismata
quanto amplius ualet baptis¬
et spiritus fancti atitur u̾bis
celestibus Celestia uerba qu
xp̃i sunt quod baptizemus
nomine prĩs et filii et spĩ
sancti Si ergo ad hom̃i se¬
monem ad inuocationem sa
aderat pñtia trinitatis ꝙͣ
magis ibi ad est ubi sermoe¬
ratur cterms Uultis scire
carentur ad fidem n pricg
fignũ debuit ẽsse In posta¬
bus debet esse parfectio

Expanded text:
quia omnis creatura corrupquia omnis creatura corruptelae obnoxia, aqua amara est omnibus. Etsi ad tempus suavis est, etsi ad tempus jucunda; amara tamen est, quae non potest auferre peccatum. Ubi biberis, sities: ubi potus coeperis suavitatem, iterum amaritudinem senties. Amara ergo aqua: sed ubi crucvis: et merito dulcis, in qua culpa revocatur. Ergo si in figura tantum valuerunt baptismata, quanto amplius valet baptiset Spiritus sancti: utitur verbis coelestibus. Coelestia verba quae? Christi sunt, quod baptizemus in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Si ergo ad hominum sermonem, ad invocationem sancti aderat praesentia Trinitatis, quanto magis ibi adest, ubi sermo operatur aeternus? Vultis scire vocarentur ad fidem. In principio signum debuit esse, in posterioribus debet esse perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
ini eũañgelio suo dicit ad
aplos Ite baptizate omes
gentes in nomĩe prĩs ete
sun et spiritus sancti Ser
securis asrendit quod dem̾¬
sum fuenat Ecce aliud geꝰ
baptismatis Qruare quiau
õms homo ante baptisiũ
quasi frũ p̃mitur atꝙ de¬
mergitur ubi baptizatus
fuerit non tamgͣ ferrum
si tamquã iam leuior frracba¬
osifigni speties leuat᷑ Ergo
et hic figura altera Securis
erat qua cedebantur ligna
cecidit manubriũ de secuti
hoc est f̾rũ demersũ est si¬
luis ꝓphete nestiit quid fa¬
ceret Sed hoc solã stcunto
ut rogaret heliseũ ꝓphetã
et remediũ postularet Tunc
ille lignũ misit et frũ leua¬
tũ est uides ergo qd̾ in cru
te xpi om̃i hoĩ leuatur in¬
firmitas Aliud et si non or¬
dinem tenemus Quis enĩ
posset omnia gesta compñ
et uenisset ad mirram son¬
ubi p̃mũ hausit antaritudi¬
nem sensit et cepit bibere
non posse ideo moyses misit
lignũ in fontem et cepit aqͣ
que ante erat amara dulce¬
scere eriud significat infi

Expanded text:
in Evangelio suo dicit ad Apostolos: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Sermsecuris ascendit quod demersum fuerat . Ecce aliud genus baptismatis. Quare? Quia omnis homo ante baptismum quasi ferrum premitur atque demergitur: ubi baptizatus fuerit, non tamquam ferrum, sed tamquam jam levior fructuosi ligni species elevatur. Ergo et hic figura altera. Securis erat qua caedebantur ligna. Cecidit manubrium de securi, hoc est, ferrum demersum est. Filius prophetae nescivit quid faceret: sed hoc solum scivit, ut rogaret Elisaeum prophetam, et remedium postularet. Tunc ille lignum misit, et ferrum levatum est. Vides ergo quod in cruti omnium hominum levatur infirmitas? 12. Aliud, etsi non ordinem tenemus; quis enim possit omnia gesta comprehet venisset ad Merrha fonubi primum hausit, amaritudinem sensit, et coepit bibere non posse; ideo Moyses misit lignum in fontem, et coepit aqua quae antea erat amara, dulcescere 13. Quid significat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Tum̃ ille dixit Tu noste dñe
quia amo fe Tertio dixit
dimictit filius sic et spiritꝰ
sanctus In mo autem nõie
sancti noli mirari quia di
pi unũ nomen ubt est una
iestas hoc est nomen de qͦ.
dictum est. In quo oꝑtet oẽs
saluos fieri In hoc nonẽ
omnes saluati estis reddit
estis ad gratiam uite cla¬
mat ergo a plũs sicut au¬
distis in lectione pñti quo¬
niam quicrm̃q baptizatur
in morte ihũ baptizatur ed
est iñ morte ut quemodo p
mortuus est sic et tu mor
degustes Quemodo xpĩs
mortuus est pcco et deil
uit ita et tu suꝑioribus illes¬
cebris pccõrũ mortuus sil
baptismatis sacramenta q̃
ergo est q̃ non iĩ mortis car¬
ꝑalis ueritate ẜ in similis¬
dine cum enĩ mergis mo
suscipis et sepulture similite¬
dinem Crucis illius accipis
sacramentũ quod in cruci
pependit et clauis consi
est cripus Tit ergo cũ ã¬

Expanded text:
tunc ille dicit: Tu nosti, Domine, quia amo te . Tertio dixit,dimittit Filius, sic et Spiritus sanctus. In uno autem nomine , et Spiritus Sancti. Noli mirari quia dixit unum nomen ubi est, unas, una majestas. Hoc est nomen de quo dictum est: In quo oportet omnes salvos fieri In hoc nomine omnes salvati estis, redditi estis ad gratiam vitae. 23. Clamat ergo Apostolus, sicut audistis in lectione praesenti: Quoniam quicumque baptizatur, in morte Jesu baptizatur . Quid est in morte? Ut quomodo Christus mortuus est, sic et tu mortem degustes: quomodo Christus mortuus est peccato, et Deo vivit; ita et tu superioribus illecebris peccatorum mortuus sis per baptismatis sacramentum, ergo est, sed non in mortis corporalis veritate, sed in similitudine. Cum enim mergeris, mortis suscipis et sepulturae similitudinem, 310 crucis illius accipis sacramentum, quod in cruce Christus pependit et clavis confixum est corpus. Tu ergo cum cr
Abbreviated transcription (Latin):
heres ne te dia uᷤᷤ põssita¬
tem Caditibi dixit peus
inquit pat̾ op̃t qui te ri¬
generauit ex aqua et soi¬
ritu saucto concessitꝙ a
pccã tua ipẽ te unguet
iii uitam ct̾nam uide ubi
unctus es in uitam inquit e¬
fernam Noli hanc uitã illi
qute anteferre u̾bi gratia
ẜ exurgat inimitus aliquis
si uelit fidem tuam auferre
si minatus mortem ut p̃uari¬
cotur quisquam uide quid eli¬
ras noli elige̾ illud elige¬

Expanded text:
eres; ne te diabolus possit aotem: quid tibi dixit? Deus, inquit, Pater omnipotens qui te regeneravit ex aqua et Spiritu sancto, concessitque tibi peccata tua, ipse te ungat in vitam aeternam. Vide ubi unctus es: in vitam, inquit, aeternam. Noli hanc vitam illi vitae anteferre. Verbi gratia, si exsurgat inimicus aliquis, si velit tibi fidem tuam auferre, si minatur mortem, ut praevaricetur quisquam, vide quid eligas: noli eligere illud
Abbreviated transcription (Latin):
ut redintegnanet celeste
ifitiũ quod fraude fuerat
ypentis amissum Utrumq
rgo pro nobis Qaua et
ois fuis est pectatorum
et resurrexio natura est nefor¬
matio uerumptamen ne in
hot seculo diaᷝ fraus uel m¬
sidie preualerent iuentr̃
est baptisma de quo bapti¬
siate audi quid dicat strip¬
tura ỹmo filius dei Qriua
⁊ harisei qui noluerunt bap¬
tizart laptismo Iohãnnis cõ¬
filiũ dei spreuerũt Ergo
baptismũ consiliũ dei est.
solueretur Inuentũ est ¶nõ
homo uiius moreret᷑. et uiuꝰ
nesurgeret. Cuid est uiuus
hõc est iuta corpous. uiuens
cum ueniret ad fontem et p̃ge¬
netur in fontem Caud ẽ aqͣ
nifiͬ de ̾ra satis fit ergo
siñe celestis fine mortia stu¬
pore suod mergis Soluit᷑
qbis impleta sententia loca
est bñsitie remedioq celesti
Ergo aqua de t̾ra possibili¬
tas autem iite nostre. non ad¬
mittebat ut fra operiremur
quasi sepultura. est interto¬

Expanded text:
ut redintegraret coeleste beneficium, quod fraude fuerat serpentis amissum. Utrumque ergo 359 pro nobis; quia et mors finis est peccatorum, et resurrectio naturae est reformatio. 18. Verumtamen ne in hoc saeculo diaboli fraus vel insidiae praevalerent, inventum est baptisma. De quo baptismate audi quid dicat Scriptura, immo Filius Dei, quia Pharisaei qui noluerunt baptizari baptismo Joannis, consilium Dei spreverunt . Ergo baptismum consilium Dei est. solveretur, inventum est quomodo homo vivus moreretur, et vivus resurgeret. Quid est vivus? Hoc est vita corporis vivens, cum veniret ad fontem, et mergeretur in fontem. Quid est aqua, nisi de terra? Satisfit ergo sententiae coelesti sine mortis stupore. Quod mergis, solvitur ibis ; impleta sententia, locus est beneficio remedioque coelesti. Ergo aqua de terra, possibilitas autem vitae nostrae non admittebat ut terra operiremur, quasi sepultura est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
us et morti hoĩem fecit
noxiũ Erat diuina fiña
olui humana condicione nõ
oterat Romediũ datũ est
homs morẽtur et resurget
iuare ut et illud quod ante
ampnationis loco cesserat
ito cederet bñfitii criud illud
t infi mors queris quomõ
ua mors interueniens finem
sit peccati Quando enim
oriur utiq pegare defi¬
mus Satiffactũ ergo sinẽ
debatur quando homo qui sa

Expanded text:
hominem fecit obnoxium. Erat divina sententia, solvi humana conditione non poterat. Remedium datum est, ut homo moreretur, et resurgeret. Quare? Ut illud quod ante damnationis loco cesserat, loco cederet beneficii. Quid illud est nisi mors? Quaeris quomodo? Quia mors interveniens finem facit peccati. Quando enim morimur, utique peccare desistimus. Satisfactum ergo sententiae videbatur, quia homo qu
Abbreviated transcription (Latin):
seoitme decibis me uidee
ꝯnemadnodũ delcãta nune
pratiarũ qd intriera mpit
sensus suos consetrare xp̃o ¶d
est aiãrum fidelũ spoñsũ m
amorem sui ubtriorem de idẽ¬
rat prouocati unde dns n

Expanded text:
me. Docebis me . Vides quemadmodum delectata munere gratiarum, ad interiora cupit sensus suos consecrare Christo?est, animarum fidelium, Sponsum in amorem sui uberiorem desiderat provocari. 41. Unde Domin
Abbreviated transcription (Latin):
uertit mistetiuũ it ideo n¬
steriũ recusauit Caiod igͣ¬
uari hurlitatem serue cre¬
deret si sibi cbsiquiũ domi¬
ni pacient᷑ admitter et Cui
repondit dñs Si non laue¬
ro tibi pedes non habebis
petrus dñe non tm̃ pedes
inquit sed st manus et peet
caput Respondit dñs Gui
lotus est non miget insi
ut pedes lauet sed est m̃ã¬

Expanded text:
vertit mysterium, et ideo ministerium recusavit; quod gravari humilitatem servi crederet, si sibi obsequium 333 domini patienter admitteret. Cui respondit Dominus: Si non lavero tibi pedes, non habebis Petrus: Domine, non tantum pedes, inquit, sed et manus et caput. Respondit Dominus: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet; sed est mund
Abbreviated transcription (Latin):
ista mũdaretur Caro quam
non fecit ẜ nob̾ erat nccrͣa qui
pcc̃o man̾emus obnoxii Et¬
go si ꝓpter nos baptisiũ no¬
bis est forma constituta fidei
qui baxtizabat et ecte quasi a¬
lumba spiritus sanctus dese¬
dit Non columba descendi
sed quasi columba memente
quod dixerim. xpũs carner
suscepit f non sicut carnem
sĩ carnis istius ueritatem be

Expanded text:
ista mundaretur, caro quam non fecit: sed nobis erat necessaria, qui peccato manemus obnoxii. Ergo si propter nos baptismum, nobis forma est constituta, fideiqui baptizabat, et ecce quasi columba Spiritus sanctus descendit. Non columba descendit, sed quasi columba. Memento quid dixerim: Christus carnem suscepit, non sicut carnem; sed carnis istius veritatem, ve
Abbreviated transcription (Latin):
beris Ille cepit cogitare
secum et dicere hoc est to¬
tum uemi de ẜyria in trani
quasi flumina meliora non
experire Tunc ille iit in
iordane mersit et surrexit
sanus Quid enĩ significat
uidisti aquã ẜ non aqua oẽs
panat ẜ aquã sauat q̃ habet
gratiam ipĩ aliuid est ele ͭ ũ
aliud consecratio aliud opus
nisi spiritus sanctus desten¬
derit et aquã illa consecra¬
nem et ait illi Iohãnes Go
a te de beo baptizari et tu ue¬
nis ad me Respondit illi xpp̃c¬

Expanded text:
beris. 14. Ille coepit cogitare beris. 14. Ille coepit cogitare secum et dicere: Hoc est totum? Veni de Syria in terram quasi flumina meliora non experire. Tunc ille ivit in Jordanem, mersit, et surrexit sanus . 15. Quid ergo significat? Vidisti aquam: sed non aqua omnis sanat ; sed aqua sanat, quae habet gratiam aliud consecratio; aliud opus,nisi Spiritus sanctus descenderit, et aquam illam consecranem, et ait illi Joannes: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? respondit illi
Abbreviated transcription (Latin):
transiit iudeorũ pplus ut de
baptismo interu loquamui
sictamen qui transierũt iudei
mortui sunt omnes in deẜto
ecterũ qui ꝑ hunc fontẽ tñ¬
sit hor est a t̾renis ad ce¬
lestra hic̃ est emĩ transitus
Ideo pascha hoc est trran sta
eius transitus a piccõ ad
uitam a culpa ad gratiam
ab inq̃namento ad sanctisices¬
tronem Qui ꝑ hunc fonte
tranfit non morit᷑ s resurgͭ¬
naaman go leprosus erat
puella quedam ait uxori
illius dñs meus si uult
mũdari uadat in t̾ram ifra.¬
el et ibi inueniet eam qui
possit lepram tolle̾ dixit illa
dñe sue uxor marito suo
naaniã regi syme Qui eñ
quasi acceptissinũ sibi misit
ad regem israel auduut rp̃
isrl quod misisset ad eũ cuia
lepram mũdaret et scidit ue¬
stem suam Tunc heliseus
ꝓpheta mandat ei Euid ẽe
quod sridisti uestem quasi nõ
sit deus potens qui mũdet
leprosum muitte illũ ad me
misit illũ Cui aduenienti
ii iordanem merge et pana¬

Expanded text:
transiit Judaeorum populus? ut de transiit Judaeorum populus? ut de baptismo interim loquamur. Attamen qui transierunt Judaei, mortui sunt omnes in deserto. Caeterum qui per hunc fontem transit, hoc est a terrenis ad coelestia; hic est enim transitus, ideo pascha, hoc est, transitus ejus, transitus a peccato ad vitam, a culpa ad gratiam, ab inquinamento ad sanctificationem: qui per hunc fontem transit, non moritur, sed resurgNaaman ergo leprosus erat, puella quaedam ait uxori illius: Dominus meus si vult mundari, vadat in terram Israel, et ibi inveniet eum, qui possit ei lepram tollere. Dixit illa dominae suae, uxor marito, Naaman regi Syriae, qui eum quasi acceptissimum sibi misit ad regem Israel. Audivit rex Israel quod missus esset ad eum cujus lepram mundaret, et scidit vestem suam. Tunc Elisaeus propheta mandat ei: Quid est quod scidisti vestem, quasi non sit Deus potens, qui mundet leprosum? Mitte illum ad me. Misit illum; cui advenienti in Jordanem, merge, et sana
Abbreviated transcription (Latin):
multo pretrosior ꝙͣ pecir
est fides em̃ et̾nĩ patri¬
mũ est pecuma tꝑale e
tu ergo so recordare que¬
ꝓmiserit Cautior si tenes
piamissionem. tuam teneb is¬
aisti ꝓpius iudisti fontem iu¬
oisti et sacerdotem sicpra fon¬
tem nec hot possum dubita¬
re quod in animũ uestrũ
hen potuerit cade̾ quod ce¬
edit in illũ syrũ naamanͣ
suna et si mũdatus ẽ. tñ
ante dubitauit Quare di¬
cam accipe Ingnessus es
uidisti aquam uidisti fat᷑¬
dotem iudisti leuitã ne sor
te aliquid dixerit hot ẽ
rotũ ỹmo est totũ uere to¬
suni ubi tota innotentia
pota pietas tota gratia to¬
n canctificatio. uidisti q̃
de potiusti oculis tui
tꝑis et humanis conspecti¬
eego dicamus primũ tene
cautionem uocis mee et ex¬
ige mramur misteria ii¬
deorũ que pr̃ĩbus nr̃is da¬
ta sunt primũ uetustatem
otramentoꝵ demde santi¬
tatem prestantiũ Illud ꝓ-¬
mutto quod diuimora et p̾
piecipuũ ꝙͣ quod ꝑ mane

Expanded text:
multo pretiosior quam pecunia multo pretiosior quam pecunia est; Fides enim aeternum patrimonium est, pephum homini dederis, teneris obnoxius, ut pecuniam ejus accipias: teneris astrisisti propius: vidisti fontem, vidisti et sacerdotem supra fontem. Nec hoc possum dubitare, quod in animum vestrum non potuerit cadere, quod cecidit in illum Syrum Naaman ; quia etsi mundatus est, tamen ante dubitavit. Quare? Dicam, accipe. 10. Ingressus es, vidisti aquam, vidisti sacelestia. Si hic corpus est Christi, te aliquis dixerit: Hoc est totum? Immo est totum. Vere totum, ubi tota innocentia, tota pietas, tota gratia, tota sanctificatio. Vidisti quae videre potuisti oculis tui corporis, et humanis conspectiErgo dicamus primum, tene cautionem vocis meae, et exige. Miramur mysteria Judaeorum, quae patribus nostris data sunt, primum vetustate sacramentorum, deinde sanctitate praestantia. Illud promitto quod diviniora 352 praecipuum quam quod per mare
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃a concẽdat huit pcc̃a do¬
nentur que pt̃ esse comꝑatio
Peo ꝓpter gratiã oꝑis er
muneris nõn os tangit ep̃t
ẜ̃ nares ut bonũ odorem acci¬
pias pietatis eterne ut dicas
xpi enĩ bonus odorsumus
deo Quemadmnodũ dixit apłs
fanctus. et sit in te fidei deuo¬
tionisqz plena flagrantia Ue¬
nimus ad fontem ingressus
xp̃m et in augeloꝵ accͥ
uidentur lecum Quomod
Accipe baptiste rationem
Iohannes natus ex une
et muliere actamẽ audi
quia angelus est ipse Et
mitto angelũ meũ ante
chias ait ꝓpheta quiãi
bia sacerdotis custodũt
entiam et legem requiru
ex ore ipsius augelus en
est dei õmpotentis hec
dicuntux ut sacerdotis gl¬
riam predicemus non u
aliquid ꝑsonalibus merito
arrogetur Ergo abrenũ¬
asti mũdo abrenũtiasti si
esto sollicitus Qui pecum
debet semꝑ cautronem su
considerãt Et tu qui fiden
debes xp̃o fidem seruas

Expanded text:
ccata concedat, huic peccata doccata concedat, huic peccata donentur, quae potest esse comparatio?, ideo propter gratiam operis et muneris non os tangit episcopus, sed nares; ut bonum odorem accipias pietatis aeternae, et ut dicas: Christi enim bonus odor sumus Deo, quemadmodum 350 dixit Apostolus sanctus ; et sit in te fidei devotionisque plena fragrantianimus ad fontem , ingressu et in angelorum adscisci videntur locum. Quomodo? Accipe Baptistae rationem. Joannes natus erat ex viro et muliere; attamen audi quia angelus est et ipse: Ecce mitto angelum meum ante Qui luctatur, habet quod speret: is custodiunt scientiam, et legem exquirunt ex ore ipsius; angelus est a Christo, et pro certaminibus ideo dicuntur, ut sacerdotis gloriam praedicemus, non ut aliquid personalibus meritis arrogetur. 8. Ergo abrenuntiasi mundo, abrenuntiasti saeculo, esto sollicitus. Qui pecuniam debet, semper cautionem suam considerat: et tu qui fidem debes Christo, fidem serva, quae
Abbreviated transcription (Latin):
E sacramentis que acce¬
pistis sermonem a do¬
ior cuiq rationem non puta.¬
a ante p̃mitti in xpĩano em̃i¬
ro prima est fides ides re
ioie fideles dicunt᷑ qui bap¬
hzati funt et pater noster
raham ex fide iustificatus
non ex oꝑibus Ergo accepiste
baptismũ credidistis Nephas
est enĩ me aliuid estimane Ne¬
ꝙ enĩ uocatus esses ad grã
sabbato nempe aꝑtionem Qrue
misteria celebrata sunt aper¬
tionis quando tibi aures ce¬
tigit et nares Quid signisi¬
cat in euangelio dñs noster
ihesus xpus cũ ei oblatus
esset surdus et mutus et te¬
tigit auyes eius et os euis au¬
res quia furdus erat os quia
mutus et ait Effeta yebra¬
ycum uerbũ est quod latme dr
adaperire ideo ergo tibi sa¬
cerdos aures tetigit ut aperi¬
rentur aures tue ad ẜmonẽ
et ad eloquiũ sacerdotis ded
dicis michi Quare nares qz
mutus erat Os tetigit quia
loqui non poterat sacramẽta
celestia at uocem acciperet a
mulieres baptizantur et nõ

Expanded text:
e sacramentis quae accepistis, sermonem adorior, cujus rationem non oportuit ante praemitti; in christiano enim viro prima est fides. Ideo et Romae fideles dicuntur qui baptizati sunt: et pater noster Abraham ex fide justificatus est, non ex operibus . Ergo accepistis baptismum, credidistis. Nefas est enim me aliud aestimare; neque enim vocatus esses ad gratiasabbato? Nempe apertionem: quae mysteria celebrata sunt apertionis, quando tibi aures tetigit sacerdos et nares. Quod significat in Evangelio Dominus noster Jesus Christus, cum ei oblatus esset surdus et mutus, et tetigit aures ejus et os ejus: aures, quia surdus erat; os, quia mutus, et ait: Ephpheta . Hebraicum verbum est, quod Latine dicitur adaperire. Ideo ergo tibi sacerdos aures tetigit, ut aperirentur aures tuae ad sermonem, et ad alloquium sacerdotis. 3. Sed dicis mihi: Quare nares? Ibi quia mutus erat, os tetigit; ut quia loqui non poterat sacramenta coelestia, vocem acciperet a mulieres baptizantur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
et fructiferas hz que radices
suas tuixerint in sacri fonte
irriguo et in bonos fructus
inq fertilitate eorum etiã do¬
minus delectatus respondit
Ingressus sum in ortum meũ
soror mea sponsa uindemi¬
aui mirram cum unguentis
meis Mauducaui cibũ meug
cum melle meo bibi potũn
cum lacte mes Quiare cibue
et potum dixerim fideles
intellige Illud autem nõ de¬
biũ quod in nobis ipse ma¬
ducat et bibit sicut in nobu
legisti ꝙ in carcẽ se esse di

Expanded text:
et fructiferas habet, quae radices et fructiferas habet, quae radices suas tinxerint sacri fontis irriguo, et in bonos fructus Denique fertilitate earum etiam Dominus delectatus respondet: Ingressus sum in hortum meum, soror mea Sponsa: vindemiavi myrrham meam cum unguentis meis, manducavi cibum meum cum melle meo, bibi potum meum cum lacte meo . Quare cibum et potum dixerit, fidelis intellige. Illud autem non dubium, quod in nobis 341 ipse manducat et bibit, sicut in nobis legisti quia in carcere esse se
Abbreviated transcription (Latin):
ror mea spensa ꝙͣ decora stã
funt a unio et õdor uestmẽtoꝵ
tuoꝵ super omnia aromata
fauus distillans labia tua o
sponsa mel et lac sub lingua tua
et odor uestimentorum tuorũ.
ficut odor libani Ortus corrlu¬
sus soror mea spoosa mea ortus
conclusus fons signatus Quo
significat signatũ debe̾ aput
te mane̾ misteriũ ne muolet᷑
oꝑibus male uite atq adulte¬
rĩo castitatis ne diuulgetur
quibus non cõuenit ne gayru¬
ia loquacitate dispergãt᷑ in
perfidos Bona ergo debet
esse fidei tue tustodia ut inte¬
merata uite ac silentii inte-¬
gritas ꝑseueret unde et eccle¬
sia altitudinem ẜuans miste¬
riorum celestiũ reicit a se gͣ¬
uiores uenti procellas et In¬
uitat u̾nantis gratie suauita¬
tem Et sciens ꝙ ortus suus
uͦ displice̾ non possit ipm
aduocat sponsum dicens Ex¬
uyge aquilo et ueni auster
ꝑfla ortũ meum et defluãt
unguenta mea uestendat
frater mens in ortum suum
et edat fructum pomiferarũ
suarum Bonas enĩ arboe̾s

Expanded text:
r mea sponsa! Quam decora facta sunt a vino: et odor vestimentorum tuorum super omnia aromata! Favus distillans labia tua, o sponsa, mel et lac sub lingua tua, et odor vestimentorum tuorum sicut odor Libani. Hortus conclusus, soror mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus . Quo significat signatum debere apud te manere mysterium, ne violetur operibus malae vitae, atque adulterio castitatis, ne divulgetur quibus non convenit, ne garrula loquacitate dispergatur in perfidos. Bona ergo debet esse fidei tuae custodia, ut intemerata vitae ac silentii integritas perseveret. 56. Unde et Ecclesia altitudinem servans mysteriorum coelestium, rejicit a se graviores venti procellas, et invitat vernantis gratiae suavitatem: et sciens quod hortus suus Christo displicere non possit, ipsum advocat Sponsum dicens: Exsurge aquilo, et veni auster: perfla hortum meum, et defluant unguenta mea . Descendat frater meus in hortum suum, et edat fructum pomiferarum suarum . Bonas enim arbores
Abbreviated transcription (Latin):
est unde et aplũs de ty¬
Corpus eñ dei corpus es
spiritale Corpus xpĩ corpl
est diuini spiritus Quias¬
Et in petri epistola haben
xpus pro nobis mortuus
confirmat et potus istil
tificat cor hom̃ĩs at ꝓphet̾
memorauit unde adepti ñ
omus regeneratos nos esse
les dicamus quomodo rege¬
erati sumus minquid in uẽ¬
em mr̃is nr̃e introiuimus
i penati sumus Non agnosto
sim nature sed nillus hic
laiture ordo ubi excellentia
iñ ex uiro maria concepit
de spiritu sancto in utero
cepit ut dicit matheus Qaua
muenta est in atero habens
uationis nuius impleuit¬
on est utiq dubitandũ qd¬

Expanded text:
s de Corpus enim dei corpus est spiritale, corpus Christi corpus est divini spiritus, quia sEt in Petri Epistola habemus: Christus pro nobis mortuus confirmat, et potus iste 342 laetificat cor hominis, ut Propheta memoravit . 59. Unde adepti omnia, sciamus regeneratos nos esse: nec dicamus, quomodo regenerati sumus? Numquid in ventrem matris nostrae introivimus, et renati sumus? non agnosco usum naturae. Sed nullus hic naturae ordo, ubi excellentia enim ex viro Maria concepit: sed de Spiritu sancto in utero accepit, ut dicit Matthaeus: Quia inventa est in utero habens nerationis munus implevit: non utique dubitandum
Abbreviated transcription (Latin):
Iterũ int̾rogatus es credis
in deum prẽm oumpotentẽ
dixisti credo et mersisti hoc
dixisti credo et mersisti et
ideo xpõ es consepultus Qui
resurgit 3ͦ int̾ragatusles
Credis in spiritũ sc̃mm dixi¬
sti credo .3ͦ mersisti et
multiplicem lapsum. sicꝑio¬
ris etatis absolueret trma
confessio. demꝙ ut uobis
afferamus exemplum sc̃s
apostolus petrus postra ꝙͣ
in passions dñi lapsus iu¬
detur infirmitate condicoĩs
humane qui ante negauerat

Expanded text:
it , « Interrogatus es, Credis in Deum Patrem omnipotentem? dixisti, Credo, et mersisti, hocdixisti, Credo, et mersisti: ideo et Christo es consepultus; qui resurgit. Tertio interrogatus es: Credis et in Spiritum sanctum? Dixisti: Credo, tertio mersisti? ut multiplicem lapsum superioris aetatis absolveret trina confessio. 21. Denique ut vobis afferamus exemplum, sanctus apostolus Petrus posteaquam in passione 360 Domini lapsus videretur infirmitate conditionis human
Abbreviated transcription (Latin):
beret dei metũ studiũ u¬
sticie gratiam caritatis ca¬
stitatis affcm ppẽ magis
sanabatur tamen tunc tis
stendisset solus curabatus
Quanto maiorem gratiar
eccłie in qua om̃es saluant
quicumꝙ descendunt sed
iudete misteriũ Ueuit dĩ

Expanded text:
haberet Dei metum, studium juhaberet Dei metum, studium justitiae, gratiam charitatis, castitatis affectum; ipse magis sanabatur. Tamen tunc tempescendisset, solus curabatur. Quanto major est gratia Ecclesiae, in qua omnes salvantur, quicumque descendunt? 6. Sed videte mysterium. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt baptismata lauatra
sunt baptisiata esse non
possunt. Caro lauat᷑ non cł¬
pa diluit᷑. ỹmo in ilło lauat᷑
contrahitur Erant autem
baptifmata iudeorũ alia suꝑ¬
flua alia in sigura et figura
ipsa nob̾ ꝓficit quia ueritat ꝭ
heri Augelus inquit scd̾m
tempus descendebat in pi¬
scinam et que trenstionq de¬
stendisset angelus mouebat᷑
aqua et qui prior desten¬
disset sanabat᷑ ab om̃ lau¬
guore quotumq tenebat᷑. Qd̃
significat figuram uenturã
quare ipẽ enĩ est magui cõ¬
silni augelus Scdm̃ tempus
.quod ad horam nouissimã so¬
uabatur ut in occasu ip̃m de
deprehenderet et differret
occasum Quotrenscumq en
descendisset angelus moue¬
batur aqua dicis forte q
modo non mouetur Audi q¬
re Signa incredulis fidel
credentibus Qui prior des¬
disset sanabatur ab ounin¬
firmitate Qui prior temꝑ
an honore utrumq intellig
Si tꝑe prior qui destendis
destendisset hoc est qui

Expanded text:
non sunt baptismata. Lavacra non sunt baptismata. Lavacra sunt, baptismata esse non possunt. Caro lavatur, non culpa diluitur; immo in illo lavacro contrahitur. Erant autem baptismata Judaeorum, , alia superflua, alia in figura. Et figura ipsa nobis proficit, quia veritatis heri? Angelus, inquit, secundum tempus descendebat in piscinam, et quotiescumque descendisset angelus, movebatur aqua; et qui prior descendisset, sanabatur ab omni languore quocumque tenebatur. Quod significat figuram venturam quare? Ipse est enim magni consilii Angelus . Secundum tempus, quod ad horam novissimam servabatur; ut in occasu ipso diem deprehenderet, et differret occasum. Quotiescumque ergo descendisset angelus, movebatur aqua. Dicis fortasse: Quare modo non movetur? Audi quare? Signa incredulis, fides credentibus . 5. Qui prior descendisset, sanabatur ab omni infirmitate. Qui est prior, tempore, an honore? Utrumque intellige. Si tempore, prior qui descendissdescendisset, hoc est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
utiq non erant imsteria iu̾¬
deorum Si ergo huiꝯ bap¬
de racro fonte libasse mistra
Crastma die si dñs dedit
loquendi ptãtem uel copiã
plemus intimnabo Opus est
ut sauctitas ur̃ã aures ꝑatas
habcat ꝓmptiorem amiũ
ut ea que nos collige possiꝰ
de serie scripturarũ et uob
intimauerimiꝰ tene̾ ussitis
ut habeatis gratiã patris
et silni et spũs sancti cui
trmitati ꝑpetuũ est a sclis¬
N diluuo quoq figurã
baptismatis p̃cessisse he¬
sterno cepimꝰ disputare q̃d¬
est diluuuã insi in quo iustus
solũ cum sua progẽnie reser¬
uauit aquam autem supra
montes quoq epire precepit
Et ideo in illo diluiuo onmis
corruptela caris interiit sola
uisti prosapia et forma ꝑmã¬
sit Nonne hoc est diliuiium
quod est baptisma quo picã oĩa
diluũt᷑ sola iusti mens et gra¬
tia resuscitatur multa funt
gna baptismatũ ẜ unũ bapti¬
sina clamat apius Quare
Sunt baptismata gentiũ ẜ

Expanded text:
utique non erant mysteria Judutique non erant mysteria Judaeorum. Si ergo hujus bapde sacro fonte libasse mysteria. Crastina die, si Dominus dederit loquendi potestatem vel copiam, plenius intimabo. Opus est ut sanctitas vestra aures paratas habeat, promptiorem animum; ut ea quae nos colligere possumus de serie Scripturarum, et vobis intimaverimus, tenere possitis, ut habeatis gratiam Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Cui Trinitati perpetuum est rn diluvio quoque figuram baptismatis praecessisse hesterno coepimus disputare. Qest diluvium , nisi in quo justus solum cum sua progenie reservavit; aquam autem supra montes quoque exire praecepit. Et ideo in illo diluvio omnis corruptela carnis interiit, sola justi prosapia et forma permansit. Nonne hoc est diluvium, quod est baptisma; quo peccata omnia diluuntur, sola justi mens et gratia resuscitatur? 2. Multa sunt genera baptismatum, sed unum baptisma, clamat Apostolus . Quare? Sunt baptismata gentium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
r sunt in nube et in mari
a subdidit hec auton oĩa
i figura facta funt illis plł
figura si nob̃ in ueritate
uns moyses uirgam tenebat
tir hebrei neq maria tran¬
ire poterant᷑ neq in hostẽ
ecurre̾ mut murare cepert̃¬
uide non te ꝓuocet quia ex¬
uditi sunt Et si exauduñt
dñs tamen culpa non carẽt
ni murmurauerũt Tuũ
qubi constriugeris credẽ
qued euadas non mmurae̾
noyses et ducebat ppłm he¬
nieorum in nocte in columpna
ucis in die in columina mib̾
ux quid est infi ueritas q̃
ꝑtũ et planũ lumen effũd ͭ
Colimina lucis quid est infi
uelitatis depulit lucem ue¬
itatis et gracie spiritalis
ffectibus infudit humanis
ãt uero coluna nubis ÷
spiritus sanctus in mari
prat pp̃lũs et p̃ibat colũa
lucis deinde sequebat᷑ colũ¬
na nibis quasi umbratio sp̃s
sancti uides qd̾ per spiritũ
sanctum et per aquã tipũ
baptismatis demonstranerit
In diliuo quoq fuit iã tũt
figura baptismatis et ad huc

Expanded text:
mari . Et subdidit: Haec autem omnia in figura facta sunt illis : illis in figura, sed nobis in veritate. Tunc Moyses virgam tenebat, tur Hebraei; neque maria transire poterant, neque in hostem recurrere: murmurare coeperide, non te provocet quia exauditi sunt. Etsi exaudivit Dominus, tamen culpa non carent, qui murmuraverunt. Tuum est ubi constringeris, credere quod evadas, non murmurare:  virgam Moyses, et ducebat populum Hebraeorum in nocte, in columna lucis, in die in columna nubis. Lux quid est nisi veritas; quia apertum et plenum lumen effundit? Columna lucis quid est, nisias infidelitatis depulit, lucem veritatis et gratiae spiritalis affectibus infudit humanis? At vero columna nubis est Spiritus sanctus. In mari erat populus, et praeibat columna lucis: deinde sequebatur columna nubis, quasi umbratio Spiritus sancti. Vides quod per Spiritum sanctum et per aquam typum baptismatis demonstraverit. 23. In diluvio quoque fuit jam tunc figura baptismatis, et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
delita orderen i ad
eccleiam ponc me ut signa¬
sulum in corde tuo at sigiiu
n brachio tuo hs Et de cora
es proxima mea tota for¬
sa es nichil tibi deest pos
me ut signaculũ in corde
quo fides tua pleno fulgio
sacramento oꝑa queꝙ e
lugeant et ymaginem dei
preferant ad ciuꝰ ymagi
facteres Caritas tuana
aque exclude faicia miua¬
re non possint unde rere¬

Expanded text:
delicta sorderent, dicit ad Ecclesiam: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum ; hoc est, decora es, proxima mea, tota formosa es, nihil tibi deest. Pone me ut signaculum in cor tuum; 336 quo fides tua pleno fulgeat sacramento. Opera quoque tua luceant, et imaginem Dei praeferant, ad cujus imaginem facta es. Charitas tua nulla aqua excludere, flumina undare non possi
Abbreviated transcription (Latin):
pau deponant quo misti¬
tam fidem et moralem gna
et repñsio non est in te Qruia
culpa demersa est alabo oldes
huc a libano sponsa ades huc
a libano et ꝑtransibis a prin¬
ip̃io fidei eo qd̾ remũtians mũ¬
do transierit seculũ ꝑtransie¬
edeam deus perbũ Quid pul¬
chia et suauis faga est cari¬
tas in delitus tuis statura
tua sunilis facta est pasure
et ubera tua botris  Cui re¬
spondit eccłia Cuis dabit᷑
te fuater michi lictantẽ ube¬
ra mrĩs mee. iueniens t
soris ostulabor udem¬

Expanded text:
ta deponant, quae mysticam fidem et moralem gratet reprehensio non est in te; quia culpa demersa est. Ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano, et pertransibis a principio fidei; eo quod renuntians mundo, transierit saeculum, pertransiead eam Deus Verbum: Quid pulchra et suavis facta es charitas in deliciis tuis? Statura tua similis facta est palmae, et ubera tua botris . 40. Cui respondet Ecclesia: Quis dabit te, frater, mihi lactentem ubera matris meae? Inveniens te foris, osculabor te
Abbreviated transcription (French):
Ag es me iropo e
dalor lauabis me et
per iuem de albabor
Qui emĩ baptizantur
datus secundũ legem
ysopi fascitule moysit
asꝑgebat sanguenem
gni Secundũ euangi
quia xp̃i erant cand¬
da uestimenta sicutn
cum resurterionis sus
gloriam ni euangeliod¬
lonstaret Suꝑꝑ nuẽ de

Expanded text:
ges me hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor . Qui enim baptizatur, datus: secundum Legem, quia hyssopi fasciculo Moyses aspergebat sanguinem agni : secundum Evangelium, quia Christi erant candida vestimenta sicut nix, cum resurrectionis 334 suae gloriam in Evangelio demonstraret. Super nivem e