comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ simima bonitas retͥbuet amanti ⁊ desid̾eanti se nisi se ip̃m. nã
quicquid alind tͥbuat non retͥbuit qr nec compensatur
derare sumiam beatitudinem aliqñ illam ad siuẽonm ꝑci¬
piat ut ꝙ nunc uidet qiͣ ꝑ speculum in eniginate tunc ni¬
deat facie ad faciem utrum aũ ea sine fine fruatur dubita¬
re stultissinum est qm̃ illa fruens nec timore torqueri
pot̾it nec falsa securitate decipi nec eius in agenciam iam
exꝑta illam pot̾it non amare nec illa dese̾t amantem se nͦ
ma beatitudme semel frui ceꝑit et̾ne b̾a erit. de ꝯtẽpm̃etil
Inc utiq comsequent̾ colligitur ꝙ si illa summai
boni amorem comtempnit ecernam musĩam incur¬
rit. nam si dicitur qd̃ ꝓtali comtemptu sicut iustius pini¬
atur ut ipm̃ esse uł uitam ꝑdat qr se uon utitur ad id adꝙ
facta est nullatenus id admittit tanto ut post tantam cl¬

Expanded text:
ergo summa bonitas retribuet amanti et desideranti se nisi seipsam? Nam ergo summa bonitas retribuet amanti et desideranti se nisi seipsam? Nam quidquid aliud tribuat, non retribuit; quia nec compensatur derare summam beatitudinem, aliquando illam ad fruendum percipiat, ut quod nunc videt quasi per speculum et in aenigmate tunc videat facie ad faciem . Utrum autem ea sine fine fruatur, dubitare stultissimum est; quoniam illa fruens nec timore torqueri poterit, nec fallaci securitate decipi, nec ejus indigentiam jam experta; illam poterit non amare; nec illa deseret amantem se, nema beatitudine semel frui coeperit, aeterne beata erit. CAPUT Linc utique consequenter colligitur, quod illa, quae summi boni amorem contemnit, aeternam miseriam incurret. Nam si dicitur quod pro tali contemptu sic justius puniatur, ut ipsum esse, vel vitam perdat; quia se non utitur ad id ad quod est facta; nullatenus hoc admittit ratio, ut, post tantam cul
Abbreviated transcription (Latin):
andĩ potest ut uistissimus ⁊ potentissimis nichil
retribuat amanti se ꝑsen̾ant̃ qui non amanti tͥbuit es¬
senciam ut amans esse possit. si enim nichil retribuit aman¬
ti non disc̾uit ustissimis int̾ amantem ⁊ comtempnen¬
tem id ꝙ summe amari debet amat amantem se
aũ non prodest ab illo amari que omnia ab illo dissonant
recͥbuit gͦ omni se amare ꝑseu̾anti quid retͥbuit s nichilo
dedit r̾onalem essenciam ut amans esset quid dabit amanti
si amare non cesset si tam grande est ꝙ amori famuletur
quam est graude quod amori recompensatur ⁊ si calor ta¬
le est amoris fulcim̃tum qͣle est amoris emolumitum nã
si rõnał cͤat᷑a que sibi inutilis est sñ hoc amore sic emicet
in omnibus c̾aturis utiq nichil potest esse premium huiꝰ
amoris nͥ ꝙ suꝑ eminet in omnibus naturis. et enimͦ pm̃
erii cogit nam qui sic amet usticiam u̾itatem u̾atitudi¬
nem incorruptibilitatem ut hiis frui non apetat quid

Expanded text:
i potest, ut justissimus et potentissimus nihil retribuat amanti se perseveranter; cui non amanti tribuit essentiam, ut amans esse posset. Si enim nihil retribuit amanti, non discernit justissimus inter amantem, et contemnentem id quod summe amari debet, nec amat amantem se, aut non prodest ab illo amari: quae omnia ab illo dissonant: retribuit igitur omni se amare perseveranti. Quid autem retribuit? Si nihilo dedit rationalem essentiam ut amans esset, quid dabit amanti, si amare non cesset? Si tam grande est quod amori famulatur, quam grande est quod amori recompensatur? Et si tale est amoris fulcimentum, quale est amoris emolumentum? Nam, si rationalis creatura, quae sibi inutilis est sine hoc amore, si eminet in omnibus creaturis: utique nihil potest esse praemium hujus amoris, nisi quod supereminet in omnibus naturis. Etenim ipsum erari cogit. Nam quis sic amet justitiam, veritatem, beatitudinem, incorruptibilitatem ut his frui non appetat? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenire ꝑsonam. x. Q uod idem homo nõ ex de¬
bito moriatur. ⁊ quo mo possit uł non possit peccare
⁊ cur ille uł augelus deuisticia sua landandus sit cum
pecare non possit. xi. Q uod moriatur ex sua po
testate ⁊ ꝙ mortalitas non ꝑtineat ad puram hominis

Expanded text:
enemus. CAPUT X. Quod idem homo non ex debito moriatur: et quomodo possit vel non possit peccare: et cur ille, vel angelus de sua justitia laudandus sit; cum peccare non possitestate: et quod mortalitas non pertineat ad puram hominis
Abbreviated transcription (Latin):
tendenti ꝙ ag̾e debeat more ortholani. orthoꝰ.
eas plant comsicerat. suisi enim t̾re  arum natura com¬
uem̾it: cresc̾e uł fructificare nullatenus poterunt. Sic
qui uirtutum fac̾e̾ uult plantarium. quo in loco sui
ip̾e uirtutes in uicia redigentur.

Expanded text:
tendenti quod agere debeat more hortulani. Hortulanus eas plantet. Nisi enim terrae et earum natura convenerit, crescere vel fructificare nullatenus poterunt. Sic qui virtutum facere vult plantarium, quo in loco sui ipsae virtutes in vitia redigentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuis quamqͣm quid agunt nestiant ⁊ quemadmodum cͤa÷
nobis de mortuis quamuis quid agant utiq nesciamus. nes¬
ciunt quidem mortui qui hͥ agatur. s quid ħ agitur post¬
ea audire possunt ab eis qui hic moriendo ad eos ꝑgunt. nõ
tamen onina s quantum simmtur eis uidicare ⁊ eos o¬
ꝑtet audire. scire ⁊̃ possunt ab angłis qui ħ nob̾ p̾sto sunt ⁊
tuis ad uiuos rapi possunt. non ꝑ ꝓpͥam naturam s ꝑ diuinã
potenciam. utrum aut ista fianit ꝑ eorum p̾senciam aut ꝑ
angłos suscipientes eorum ꝑ sonam affirma non audeo. deꝰ
eniui omuipotens qui est uͥq p̾sens ꝑ angłica mist̾ia us qͣs

Expanded text:
vivis quanquam quid agant omnino nesciant; quemadmodum cura est nobis de mortuis, quamvis quid agant utique nesciamus. Nesciunt quidem mortui quid hic agatur; sed dum hic agitur. Postea audire possunt ab eis qui hinc moriendo ad eos pergunt: non quidem omnino, sed quantum sinitur eis indicare et eos oportet audire. Scire etiam possunt ab Angelis qui hic nobis praesto sunt, et tuis ad vivos rapi possunt; non per propriam naturam, sed per divinam potentiam. Utrum tamen ista fiant per eorum praesentiam, aut per angelos suscipientes eorum personam, affirmare non audeo. Deus enim omnipotens, qui est ubique praesens, per angelica ministeria usquequaque
Abbreviated transcription (Latin):
Um homines uiui uł mortui hominibus dormien¬
tibus uł ngilantibus apparent non in ip̃is reb
ut sunt uidentur. s in quibuidam similitudinibus x̾r. astd̃
nuitem angłicis oꝑationibus fĩ credimus ꝑ dispensatõnem
prouitencie d̾i uñ utentis bonis uł malis. ẜ inscrutabilem
altituomem iudiciorum suorum sũ hinc instruantur mẽ¬
tes mortaluum siue fallantur sũ comsolentur sũ t̾reant᷑
sicut unicuiq uł p̾benda est m̾a uł irriganda est iusticia¬

Expanded text:
um homines mortui, sive vivi, hominibus dormientibus vel vigilantibus apparent, non in ipsis rebus ut sunt videntur, sed in quibusdam similitudinibus rerum. Istum autem angelicis operationibus fieri credimus, per dispensationem providentiae Dei, bene utentis bonis vel malis secundum inscrutabilem altitudinem judiciorum suorum: sive hinc instruantur mentes mortalium, sive fallantur; sive consolentur, sive terreantur; sicut unicuique vel praebenda est mi
Abbreviated transcription (Latin):
ad uoluntatem ꝑtinuit ꝑdiderunt. iusticiam retͥbuere
acceperunt. ⁊ de illo ꝙ h̾ebant iuuera securitate ꝑ man¬
serunt. qͣ pp̃ ad̾o sunt prouecti. ut sint adepti quicquid¬
uelle potuerunt. nec iam uidebant quid plus uelle pos¬
sint. ⁊ pp̃ ħ peccare nequeunt. illi u̾o augeli qui malu¬
erunt istud plus quam nundum. de us illis dare uole¬
adh̾e̾ntes nisticie nullum bonum uelle possint quo n̾o
gandeant. ⁊ dese̾ntes illam nullum uelle queant. quo ñ
careant. D. nichil ustius aut pulcrius hac distinctione
s si posses dr̃e uellem audire cꝰ comodum illud fuit. ꝙ
boni angeli iuste uolendo sic profecerunt. ⁊ mali ĩ uiste¬
tunc comcupiscendo sic defecerunt. M. quid illud fu̾it
non uideo. s quicquid fu̾it suffic̾ scire. quia fuit aliꝙͥ.
ad ꝙ cresd̾e potuerunt ꝙ non acceperunt qñ c̾ati sunt.
ut ad illud suo nũto profic̾ent. D.¬

Expanded text:
ia retribuente, acceperunt et de illo, quod habebant, in vera securitate permanserunt. Quapropter adeo sunt provecti, ut sint adepti quidquid potuerunt velle; nec jam videant quid plus velle possint: et propter hoc peccare nequeunt. Illi vero angeli qui maluerunt illud plus, quod nondum Deus illis dare voleadhaerentes justitiae nullum velle bonum possint, quo non 65 gaudeant; et deserentes illam, nullum velle queant, quo non careant. DISC. Nihil pulchrius, aut justius hac distinctione. Sed si posses dicere, vellem audire cujusmodi commodum illud fuit, quod et boni angeli juste volendo sic profecerunt, et mali injuste concupiscendo sic defecerunt. MAG. Quid illud fuerit non video; sed quidquid fuerit, sufficit scire quia fuit aliquid, ad quod crescere potuerunt; quod non acceperunt, quando creati sunt, ut ad aliud suo merito proficerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ssis ais. ħ r̾o tua in ilł quid̃ magnis apłis. seu mar¬
tyribus poterit exist̾e̾ rata. In me autem qui utinã
int̾ illos. ł minirus esse mereat. ñ intelligo quonã
pacto conistrare queat. ad ħ. intende queso ⁊ indelli¬
ge. qr nullum iustorum ab ista deitate exceꝑit deus.
ubi ait. dii estis ⁊ filis excelsi omnes.

Expanded text:
sse ais: Haec ratio tua in illis quidem magnis apostolis, seu marsse ais: Haec ratio tua in illis quidem magnis apostolis, seu martyribus, potest existere rata, in me autem qui utinam inter illos vel minimus esse merear! non intelligo quonam pacto constare queat. Ad hoc intende, quaeso, et intellige quia nullum justorum ab ista deitate excepit Deus, ubi ait: Dii estis, et filii Excelsi omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
deri ib̾et. curatumq suis regalibus ornam̃tis indut̃
ac deĩ p̾ciꝑet ut in regno suo filius suus a cunctis
⁊ cum suo nomiue nocari uellet. uonne dres hunc
magnifice et in oppinate honoratum. ⁊ certe deus
nob̾ ħ oĩa faciet. uati enim deputreome carnis: reꝑle¬
tutos om̾̃ium q infirmitatum passionibus obnoxi¬
os ac poc̾orum ⁊ corruptibilitatis ulcerib plenos sola
mi̾a ductus accipiet ⁊ curabit nos: ⁊ sauitati restitu¬
tos. ornamĩtis ꝑfecte iusticie ⁊ incorruꝑtibłitatis orna¬
bit. ad ductos q in filios sibi adoptabit. regni sui con¬
sortes. efficiet. ⁊ h̾edens filioq suo unigenito sibi per
ornia eqͣli ⁊ oom̃ipotenti comcorꝑales statuet. ⁊
cohedes. omniq cͥature iubebit ut in ouini ꝙ uolemꝰ
nobis obediat. uocatosq nos nomine suo: deos faci¬
et. Ip̾e enim dicit. ego dixi dii estis. ⁊ filii excelsi om̃s.
s ip̃e deus deificans est. tuu̾d deus deificatus. at forta¬

Expanded text:
deri juberet, curatumque suis regalibus ornamentis indutuac deinde praeciperet ut in regno suo filius suus a cunctis et eum suo nomine vocari vellet, nonne diceres hunc magnifice et inopinate honoratum? Et certe Deus nobis haec omnia faciet. Nati enim de putredine carnis repleumque infirmitatum passionibus obnoxios, ac peccatorum et corruptibilitatis ulceribus plenos sola misericordia ductus accipiet et curabit nos, et sanitati restitutos ornamentis perfectae justitiae et incorruptibilitatis ornabit adductosque in filios suos sibi adoptabit, regni sui consortes efficiet et haeredes, Filioque suo unigenito, sibi per omnia aequali et coomnipotenti, concorporales statuet et cohaeredes, omnique creaturae jubebit ut in omni quod volemus nobis obediat, vocatosque nos nomine suo deos faciet. Ipse enim dicit: Ego dixi Dii estis, et filii Excelsi omnes . Sed ipse Deus deificans est, tu vero deus deificatus. At forta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ est uere est. qui nonest aliud quamꝙ iͥ est. M. est gͥ ueri¬
tas omnium que sunt essencia qm̃ ħ funt ꝙ in summa ueri¬
tate sunt. D. uideo ita ibi esse ueritatem ut nilla possit¬
ibi esse faifitas. qm̃ qnod falsum est non est. M. bñdicis.
s dic an aliquid debeat aliud esse quam cy est in sumina u̾i

Expanded text:
quod est vere est, quoniam non est aliud quam quod ibi est. MAG. Est igitur veritas in omnium quae sunt essentia, quia hoc sunt quod in summa veritate sunt. DISC. Video ita ibi esse veritatem, ut nulla ibi possit esse falsitas, quoniam quod falso est non est. MAG. Bene dicis. Sed dic an
Abbreviated transcription (Latin):
rum supplicium atq nrãm misi̾am. Ronalis siquidem est aĩa
nr̃a. ut stiat disc̾n̾e nt̾ ronum ⁊ malum. est ⁊̃ comcupiscibił
atq irascibił ut possit amare bonum ⁊ odire malum. de cõcu¬
piscibilitate: nascitur amor. de amore desid̾ium ⁊ gaudium.
Amor est dilatatõ cordis d alituius ad aliquid pp̃ aliquid ꝑ desi¬
d̾nim currens atq ꝑ gaudium requiescens. ꝑ desid̾ium ĩ appeten¬
do. ⁊ ꝑ gaudium inꝑfruendo. nec aliunde bonum est. si bomĩ
est: rouum esb. s in eo ꝙ male amatur tm̃: uicium est. de iras¬
cbilitate ꝯͣhitur odium. Ira enim odium guãt. ⁊ de odio: co¬
dolemus qi p̾cauimus. ⁊ penas ꝓ ptis timemꝰ. de nobili¬

Expanded text:
rum supplicium, atque nostram miseriam. Rationalis siquidem est anima rum supplicium, atque nostram miseriam. Rationalis siquidem est anima nostra, ut sciat discernere inter bonum et malum. Est etiam concupiscibilis atque irascibilis, ut possit amare bonum et odire malum. De concupiscibilitate nascitur amor, et de amore desiderium et gaudium. Amor est delectatio cordis alicujus ad aliquid propter aliquid, per desiderium currens, atque per gaudium requiescens; per desiderium in appetendo, et per gaudium in perfruendo. Nec aliunde bonum est, si bonum est, bonum est: sed in eo quod male amatur tantum vitium est. De irascibilitate nascitur odium. Ira enim generat odium: et de odio dodolemus quia peccavimus, et poenas pro peccatis timemus.
Abbreviated transcription (Latin):
nec minui. quia et̾na est. sola caritate nulla sui necessitate. rõ¬
nales spc̃ creauit ut eos sue u̾ituoinis ꝑticipes fac̾et. alios u̾o in sua
puritate in celo comfirmauit. alios autem pp̃ sr̾biam. in infm̾m
p̾cipitauit. atq alios ad ꝓbaudam humilitatem ⁊ obedientiam. in
t̾ua hitatõne. t̾renis corporibus sociauit. ut ad uite sensum iuceã ⁊¬
mat̾iam uegetarent. habent namiq in natura sua quandam i
quidem non nichil sue puritatis ceponunt. cum enim delectatõne
corporis afficiuntur. qͣi quaidam corpulenciam iñ tͣhunt. que
puriorem eorum uaturami corrumpit ⁊ ħ uicium quanto alicꝰ e¬
is in corporibus manentibus inheserit. tanto difficilius eas a cor¬
poribus discedentes deserit. qm̃ non tollitur passio. ⁊ cum tol¬
litur cã passionis nͥ ab eismõi feculencia se niuita munda¬
re studuerint. Nos gͦ qui in medio tonorum ⁊ malorum poĩ¬
ti sumis. comsiderare sepe debemus. ⁊ gaudium illorum ⁊ isto¬

Expanded text:
nec minui, quia aeterna est: sola charitate, nulla sui necessitate rationales spiritus creavit, ut eos suae beatitudinis participes faceret. Alios vero in sua puritate in coelo confirmavit: alios autem propter superbiam in infernum praecipitavit: atque alios ad probandam humilitatem et obedientiam in terrena habitatione terrenis corporibus sociavit, ut ad vitae sensum luteam materiam vegetarent. Habent namque in natura sua quamdam muquidem nonnihil suae puritatis deponunt. Cum enim delectatione corporis afficiuntur, quasi quamdam corpulentiam inde trahunt; quae puriorem naturam eorum corrumpit. Et hoc vitium quanto altius eis in corporibus manentibus inhaeserit, tanto difficilius eos a corporibus discedentes deserit: quoniam non tollitur passio, etiam cum tollitur causa passionis, nisi ab ejusmodi faeculentia se in hac vita mundare studuerint. Nos ergo qui in medio bonorum et malorum positi sumus, considerare saepe debemus et gaudium illorum, et isto
Abbreviated transcription (Latin):
esse credimus. ⁊ ueritadem in multis deus est¬
aliis dicumis esse uellem scire aute uͥcum ueritas dici¬
tur ceuni esse fateri debeaimis. nam tu quo in monogi¬
o tuo per ueritatem orationis. probas summam ueri¬
ri¬
ta¬
taten non hr̾e principium ł finem. dicens rogitet qui potest q̃n¬

Expanded text:
esse credimus, et veritatem in multis aliis esse dicimus, vellem scire an ubicunque veritas dicitur, Deum eam esse fateri debeamus. Nam tu quoque in Monologio tuo per veritatem orationis probas summam ritatem non habere principium vel finem, dicens: « Cogitet qui potest, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uerum sũ ueritate. esse impossibile est uł cogitare ꝙ ueri¬
tas principium aut finem habeat. deniq sĩ ueritas habuit
principium ant habebit finem antequam ip̃a inciperet. Uñ
erit tunc. quia non erat ueritas ⁊ qr postquam sn̾a er̾
uerum erit tunc quia non erit ueritas. ꝙ incomuenientis

Expanded text:
e non potest, impossibile est vel cogitare quod veritas principium, aut finem habeat. Denique si veritas habuit principium, aut habebit finem, antequam ipsa inciperet, verum erat tunc quia non erat veritas; et postquam finita erit, verum erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
flle aliquio ⁊̃ post hanc uitam fĩ incredibile non est ⁊ itͣi
sit. queri pot̃ ⁊ aũimieuiri aut lat̾e ñ nullos ficeles ꝑ ig¬
nem ciuendam purgatorium: quanto magis minus ue bona
ꝓeuntia dilexerunt tanto tarduis cicius q saluari. ñ tñ tales de
qualz dictum est ꝙx regnum dei non possidebunt. nͥ comueni¬
ent̾ penitentibus eatem cͥmina remittantur. cumue̾ient̾ autem
na. ut earum tiũ m̾o fructum se inputaturum ꝓnunciet dominꝰ
cextris ⁊ earum tiũ mͦ st̾iitatem sinistris qñ hiis dictutꝰ est. ue¬
ute bũdicti prĩs nĩ ꝑtipite regnum. illis aũ ĩte in ignẽ et̾nũ.

Expanded text:
le aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem na, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando his dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: illis autem, Ite in ignem aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ma comditione credums cur illi negata sit sciencia ista
tenax erat bona uolinitas ut suffic̾et ad cauendum pꝰ¬
suffic̾et ad non peccandum. D. ml plannis. m. duas gͥ hab¬
miss causas non pectandi unam honestam ⁊ utilem. aliam ĩ
honestam ⁊ inutilem .i. amorem iusticie ⁊ odium pene. nam
non honestum est solo odio pene non peccare ⁊ ad non pcan¬
dum inutile est odium pene ubi solus amor iusticie suffic̾
.D. non est ꝙ possim obic̾e .M. quid gͦ nonne muito ĩ cidius
placet euis ꝑseuerantia. cum illa ꝑserandi causa uicetur in
illo que utilis est ⁊ honesta. qi spontanea. quam si suuł illa
ostñd̾e̾t. que iutilis est ⁊ inhonesta quia spontanea nccͣia
intelligitur . D. Sic p ꝙ dic̾. ut quod paulo añ uolebam e¬

Expanded text:
 non video cur illi negata sit scientia ista, cui tam tenax erit bona voluntas ut sufficeret ad cavendum pesufficeret ad non peccandum. DISC. Nihil planius. MAG. Duas igitur habuisset causas non peccandi: unam honestam et utilem; alteram non honestam et inutilem, id est amorem justitiae et odium poenae. Nam non est honestum solo odio poenae non peccare; et ad non peccandum inutile est odium poenae, ubi solus amor justitiae sufficit. DISC. Non est quod possim objicere. MAG. Quid ergo? Nonne multo nitidius placet ejus perseverantia, cum illa sola perseverandi causa videtur in illo, quae utilis est et honesta quia spontanea, quam si simul sese illa ostenderet, quae inutilis et inhonesta, quia necessaria intelligitur? DISC. Sic p
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic humilitatis quem tueri deb̾et. fallente sorore sua ui¬
ciis subuersum. quasi porcorum rostris disiectum inue¬
nid uehem̃t̾ turbatur. dolet ingemit sepe etiam latͥmas
fundit misera miserabilit̾ secum querit qͣlr̾ restia intͣuit
fenestra que fu̾it causa. ꝙ exordium quis ue aditus.
⁊ dum illam uehement̾ execratur. eoce fauax soror. falla¬
tit̾ eam plerum q sic comisolatur. eya quare tm̃ dolores.
cur tot tautis q lacͥmis teniz ip̃am affligis. grauius te
ille uł ille pectanit. ⁊ ueniam obtinuit. humanum est
peccare. nec tanti ponderis est peccatum quanti facis
illud. tałr̾ male comsulendo: dolorem temptat leure.
s ficelis custos q̃ se coram deo formidat accusari sicut
falłe nestit. sic malum comsilium ad mitt̾e oo intempuit.
nam commissa ⁊ dolendo plangit ⁊ plangendo inͤsinent̾
sui comditoris indulgentiam querit. atq locum sinim
curiosius deinceps custodit. añ peccatũ debet ce¬

Expanded text:
videlicet humilitatis, quem tueri deberet, fallente sorore sua, vitiis subversum, quasi porcorum rostris disjectum invenit; vehementer turbatur, dolet, ingemit, saepe etiam lacrymas fundit, misera miserabiliter secum quaerit qualiter bestia intravit funesta, quae fuerit causa, quod exordium, quisve aditus. Et dum illam vehementer exsecratur, ecce fallax soror fallaciter eam plerumque sic consolatur: Eia, quare tantum doles? Cur tot tantisque lacrymis teipsam affligis? Gravius te ille vel ille peccavit, et veniam obtinuit. Humanum est peccare, nec tanti ponderis est peccatum quanti facis illud. Taliter male consulendo, dolorem tentat lenire. Sed fidelis custos, quae se coram Deo formidat accusari, sicut fallere nescit, sic malum consilium admittere contemnit. Nam commissa et dolendo plangit, et plangendo indesinenter sui conditoris indulgentiam quaerit, atque locum suum curiosius deinceps custodit. C
Abbreviated transcription (Latin):
Umana nai natura tam facile ꝑ restr̃gi.
uicia quam ꝑ planim oiffunditur aqua. Sic gͦ
age debet qui eam restringere appetit. uelud qui aꝙͣ
currendem retin̾e comtendit. sicut enim ille aquam ꝯ¬
dudit. in stagnum atq coh̾cet. sic iste naturam huma¬
nam ⁊ uagam int̾ra regłam aliquam oohibere debet. Utiq
ille ꝓcurat. ne qua ꝑte dirumpatur stagnum qua effu¬
at aqua. sic ⁊ utumi prouitere comdecet. ne suam inquo¬
quam uiolet regulam quo ad pot̾m proruat. Sic enim
restͥngi carnis appetitus possunt. ꝙ est quͣdam fac̾e̾ pace̾
b̾ẽ pot̾it. quan qui distrinctionem ordinis monastici se¬
m ip̃m sub iugare studuerit. ip̃a ⁊ enim est qͣi quedam
clauanra ł stagnum iuuaris. qm̃ quidem sicut pisces de¬
currente aqua ninarii moruuitur. si clausure ip̃nis minuta¬
tim. ac seꝑe crepant. nec reficunitur. ita omnis religio mo¬
nastici ordinis funditus ꝑdit. si custodia eus ꝑ modicarum

Expanded text:
umana namque natura tam facile per vitia quam per planum diffunditur aqua. Sic ergo agere debet qui eam restringere appetit, velut qui aquam currentem retinere contendit. Sicut enim ille aquam concludit in stagnum atque coercet, sic iste naturam humanam vagam infra regulam aliquam cohibere debet. Utque ille procurat ne qua parte dirumpatur stagnum, qua affluat aqua, ita et istum providere condecet, ne suam in quoquam violet regulam, quo ad peccatum proruat. Sic enim restringi carnis appetitus possunt: quod est quandam facere pacem habere poterit, quam qui districtioni ordinis monastici semetipsum subjugare studuerit. Ipsa etenim est quasi quaedam clausura vel stagnum vivarii. Quoniam quidem sicut pisces decurrente aqua vivarii moriuntur, si clausurae ipsius minutatim ac saepe crepant, nec reficiuntur, ita omnis religio monastici ordinis funditus perit si custodia ejus per modicarum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ interim ei aliquid operatur. u cum snonibus blandis
cens. putas ne ip̃e ita. ł ita aget nͥ talis ał talis esset. Alñ ms
bo ⁊ auditu. ut cum pp illum resides ⁊ ad alium loquit᷑
qui ex alia sui ꝑte sedet. ⁊ cum attente ascultat quid ille
posterius dicat. Alñ in actu ⁊ uisu. ut cum aliquio ag̾.
ne ammadũtetur. dum ea aspicit. sed credatur intend̾ei¬
semꝑ operi ꝙ facit. Alñ in actu ⁊ auditu. ut cum añ enm
uadit ⁊ uenit ascultando ea que dicit. Alñ in uisu ⁊ au¬
ditu ut cum curiose que agit considerat. ⁊ studiose que
dicit ascultat. ut per ħ secreta que querit agnoscat.¬

Expanded text:
 interim ei aliquid operatur, ut cum sermonibus blandis,cens: Putasne, iste ita vel ita ageret, nisi talis vel talis esset? Aliquando in verbo et auditu, ut cum prope illum residet, et ad alium loquitur qui ex alia sui parte sedet, et tamen attente auscultat quid ille posterius dicat. Aliquando in actu et visu, ut cum aliquid agit, ne advertatur dum eum aspicit, sed credatur semper intendere operi quod facit. Aliquando in actu et auditu, ut cum ante eum vadit, et venit, auscultando ea quae dicit. Aliquando in visu et auditu, ut cum curiose ea quae agit considerat, et studiose quae dicit auscultat, ut per hoc secreta quae quaerit agnoscat
Abbreviated transcription (Latin):
intellig̾emus ad alud sr̾nis d qd̾ de tẽptatõne dictũ ẽ su ꝑti¬
n̾e. Io quippe ait. s hb̾a. ñ ait. ⁊ sb̾a tanquam unam petitio¬

Expanded text:
emus ad illud superius quod de tentatione dictum est, pertinere. Ideo quippe ait, Sed libera; non ait, Et libera, tanquam unam petitio
Abbreviated transcription (Latin):
Nd est ⁊ aliud ad quod tuam respousionem expostu¬
lo. Nam si deus ita sicut ꝓbas suum deb honorem
seruare cur uł ad modicum patitur illum uolari. ꝙ .n.
aliquo modo ledi sinitur non integre nec ꝑfec̾te custodi¬
tur. N. dei honori nequid aliquid quanitum ad illum ꝑ¬
tinz addi uł minui. Idem naniz ip̃e sibi est honor incorru¬
ꝑtibilis ⁊ nullo modo mutabilũ. uerum quando unaq̃q
lis c̾atura cui datum est intellig̾e quid debeat. Que cum
uult ꝙ deb deum honorat. non quia illi aliquid comft̾.
s qr sponte se eius uoluntati ⁊ disponi subdit. ⁊ in rerũ
iim̾sitate ordinem suum ⁊ eiusdem uniu̾sitatis puchri

Expanded text:
d est et aliud, ad quod tuam responsionem postulo: nam si Deus ita, sicut probas, suum debet honorem servare, cur vel ad modicum patitur illum violari? Quod enim aliquo modo laedi sinitur, non integre nec perfecte custoditur. ANS. Dei honori nequit aliquid, quantum ad illum pertinet, addi vel minui. Idem namque ipse sibi honor est incorruptibilis, et nullo modo mutabilis. Verum quando unaquaeque ime rationalis natura, cui datum est intelligere quid debeat. Quae cum vult quod debet, Deum honorat; non quia illi aliquid confert, sed quia sponte se ejus voluntati et dispositioni subdit, et in rerum universitate ordinem suum, e
Abbreviated transcription (Latin):
dam ex molata ordinis pulcritudine deformitas. ⁊ deus in
sua dispo̾ne ind̾etur defic̾e. que duo qm̃ sicut sunt incom¬
uenientia. ita sunt in possibilia noc̃e est ut omne pt̾m sati
rare ł exhonorare s quantum in se est ħ aliquis fac̾e uidet᷑.
cum uoluntatem suam uoluntati eus subicit aut sub¬
tͣhit. nescio quid comtra queam dicere. I. xuii.

Expanded text:
dam ex violata ordinis pulchritudine deformitas, et Deus in dam ex violata ordinis pulchritudine deformitas, et Deus in sua dispositione videretur deficere. 81 Quae duo quoniam sicut sunt inconvenientia, ita sunt impossibilia; necesse est ut omne peccatum srare, vel exhonorare: sed quantum in se est hoc aliquis facere videtur; cum voluntatem suam voluntati ejus subjicit, aut subtrahit. BOS. Nescio quid contra queam dicere. ANS.
Abbreviated transcription (Latin):
non se sponte subdit illuis disponi ⁊ imiu̾sitatis ordine.
⁊ pulcritudinem quanitum in se est ꝑturbat. l potestatẽ
aut dignitatem dei nullatemis ledat aut decoloret. Si
enim ea que ambitu comtinentur uellent non esse sub ce¬
lo aut elongari a celo. nullatenuis possent nͥ sub celo ẽẽ.
uis homo uł malus angelus diuine uoluitati ⁊ ordinati¬
oni sb̾iac̾e nolit. non tam̃ eam fug̾e ualet. quia si uult
fug̾e de sub uoluntate iubente currit sub uoluntatem
pumentem ⁊ si queris qua transit. non nͥ subuolum
sitatis p̾fate ordinem ⁊ pulcͥtudinem summa sapiencia ꝯ¬
u̾tit. ip̃a nam q ꝑu̾sitatis spontanea satiffactõ uł a non
satiffatiente pene exactio excepto ħ quia deus demalis mł¬
tis modis bona fac̾ ineadem unit̾isitate suum tenent lo¬
cum. ⁊ ordinis pulcritudinem quas si diuina sapientia
ubi ꝑu̾sitas rectum ordinem ꝑtur bare nititur. non ad de¬
ret. fieret in ip̃a unił̾isitate quam deus deb ordinare. que¬

Expanded text:
ioni, et universitatis ordinem et pulchritudinem, quantum in se est, perturbat, licet potestatem aut dignitatem Dei nullatenus laedat aut decoloret. Si enim ea, quae coeli ambitu continentur, vellent non esse sub coelo aut elongari a coelo, nullatenus possent nisi sub coelo esse, vis homo, vel malus angelus divinae voluntati et ordinationi subjacere nolit, non tamen eam fugere valet; quia si vult fugere de sub voluntate jubente, currit sub voluntatem punientem. Et si quaeris qua transit, nonnisi sub volursitatis praefatae ordinem et pulchritudinem summa sapientia convertit. Ipsa namque perversitatis spontanea satisfactio, vel a non satisfaciente poenae exactio excepto hoc quod Deus de malis multimodis bona facit in eadem universitate locum tenent suum et ordinis pulchritudinem. Quas si divina sapientia, ubi perversitas rectum ordinem perturbare nititur, non adderet, fieret in ipsa universitate, quam Deus debet ordinare, quae
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ suoꝵ de quibus ip̃i sunt nats. non iꝑpbabifr diciuitur.
Iua quiꝑpe diuiia sũia reddam poc̾a prm̃ in filios. tem eos utiq añ¬
qiuan ꝑ regu̾atõnem ad testam̃tum nouum incipiant ꝑtin̾e qd̃
testam̃tum ꝓph̾abatur cum dic̾etur ꝑ ezechielem non accepturos
filios pt̃a patrum suorum nͭ ułt̾ius futuram in ifrł̃ pabolam illam
prẽs manducai̾unt unam acͥbam ⁊ dentes filliorum oꝑtupuert.
Ic̾o .m. quisq renascitur. ut solnatur in eo quicquid poã ẽ cum
co nascitur. Iam ꝑoca que male agenco post ea cõmittintur. pos
stituta regñatõ nͥ quia niciosa est gn̾atõ us ad̾o. ut ⁊̃ de legits¬
mo matͥmonio procreatus dicat in iniciuitatibus suit comoep.
tate uł in poc̃õ. cum ⁊ ħ rͦde dici poss. s iniquitates ⁊ pt̃a dic̾e
maiuit. quia ⁊ in illo uno quod iñ onmes homines pertusũt.
cessitaten mortis humana n᷑a. reꝑiuntur. sicut supͣ disseruimꝰ

Expanded text:
 suorum, de quibus ipsi nati sunt, non improbabiliter dicitur. Illa quippe divina sententia: Reddam peccata patrum in filios , tenet eos utique, antequam per regenerationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere. Quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem non accepturos filios peccata patrum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur: nam peccata quae male agendo postea committuntur, posstituta regeneratio, quia vitiosa est generatio usque adeo, ut de legitimo matrimonio procreatus dicat: In iniquitatibus conceptus tate vel peccato, cum et hoc recte dici posset; sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno, quod in omnes homines pertransiitcessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui,
Abbreviated transcription (Latin):
q tantum cogitatus in eo reuolu̾it: munda ꝑ eos
ũba ueluo ꝑforamen moiendiui emittuntur. mũ¬
dus ꝑ oculos iusus. midns ꝑ nͣares auditus. mũ¬
dus ꝑ os gustus nuumdus ꝑ nares odoratus. mundu̾
tam adquirit. si uero diabolum corrumpere cor su
um ꝑmiserit. Mox uicia per sensus ꝑg̾diuitur iurͣ
genera cogitationum malarum q̃ itus uoluuntur.
hec ã ⁊ deo uehementer displicent. nͨ homo ex eis
sibi uictum adquirit. s mortem. cum uo̾ ad finem
quisquis ꝑuen̾it quantum boni ł mali nunc molu¬
erit. tm̃ ad uitam ł mortem abi preparatum ĩ ue¬
nit. u̾mi sciendum qr horum molentium .i. inhͣ uita
laborantium̃: tͥa genera sunt.

Expanded text:
anctosque cogitatus in eo revolverit, munda per os anctosque cogitatus in eo revolverit, munda per os verba, velut per foramen molendini, emittuntur; mundus per oculos visus, mundus per aures auditus, mundus per os gustus, mundus per nares odoratus, mundus tam acquirit; si vero diabolum cor suum corrumpere permiserit, mox vitia per sensus progrediuntur, juxta genera cogitationum malarum quae intus volvuntur. Haec autem et Deo vehementer displicent, nec homo ex eis victum sibi acquirit, sed mortem. Cum enim ad finem quisque pervenerit, quantum boni vel mali nunc moluerit, tantum ad vitam vel mortem sibi praeparatum inveniet. Verum sciendum quia horum molentium, id est in hac vita laborantium, tria genera sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut fruuĩtum. alii ut ordeum. alii ut auena sunt. pu¬
ri quippe ut frummientum sunt. quos anima replicat
cum ĩ comtemplatione posita. pure cum deo cogitat
hii ã ordeo assimilantur. quibus de uirtute in uirtu¬
tem qiͣ ꝑ quoidam labores ascend̾e meditantur. hii ⁊¬
enm l sint toni nimiis tam̃ suꝑioribus sunt per¬
fecti. illi uero sunt ut auena. quibus homo intendit
tiores p̾dictis. hos itaz omnes uułt deus ut homo
corde renoluat ⁊ ex eiscem sibi uictum et̾num adqͥ¬
rat. s quia homini aduersatur semꝑ diabolus ⁊ sꝑ
infidiatur cordi illius. quod si alũ nacuum bõis cogi¬
gitationib inuenerit. statim replet si potest malis
harum & malarum alie cor dissipant. ut ire ⁊ inui¬
die. alie comglutinant. ⁊ comquinant ut castrimar¬
gie ⁊ luxurie. alie tñ occupant ut uane non nimis
nociue. hic gͦ ħomo si cor suum bñ custodierit: sc̃oᷤ¬

Expanded text:
ut frumentum, alii ut hordeum, alii ut avena sunt. Puut frumentum, alii ut hordeum, alii ut avena sunt. Puri quippe ut frumentum sunt, quos anima replicat, cum in contemplatione posita pure de Deo cogitat. Hi autem hordeo assimilantur qui de virtute in virtutem, quasi per quosdam labores, ascendere meditantur. Hi etenim, licet sint boni, minus tamen superioribus sunt perfecti. Illi vero sunt ut avena, quibus homo intendit  imperfectiores praedictis. Hos itaque omnes vult Deus ut homo toto corde revolvat, et ex eisdem sibi victum aeternum acquirat. Sed quia homini semper adversatur diabolus, et semper insidiatur cordi illius, quod si aliquando vacuum bonis cogitationibus invenerit, statim replet, si potest, malis. Harum autem malarum, aliae cor dissipant, ut irae et invidiae. Aliae conglutinant et coinquinant, ut gastrimargiae et luxuriae. Aliae tantum occupant, ut vanae non nimis nocivae. Hic igitur homo, si cor suum bene custodierit, s
Abbreviated transcription (Latin):
Or ⁊ enim nostrum simile est mo¬
lendino semꝑ molenti. ꝙ dominis cuidam
seruo suo custodiendum dedit. precipiens ei ut suam
illi seruo quidam iuimicatur. qui huic molendino
semꝑ insidiatur. qui si quando illud uacuum inuen¬
erit aut harenam ibi statim proicit que illud dis¬
sipat. aut picem que comglutinat. aut aliquid qd̃
fedat. aut paleam q̃ tm̃ illd̾ occupat. Serius gͥ ille
si molendinum suum bũ custodierit. dominiq sui
tm̃ antionam in eo moluerit: munda ex eo farina
egreditur. iuxͣ gems annone ñ intꝰ molitur. Ex eod̃
autem ꝙ moluit ⁊ domino suo seruit. sibiq ip̃is uic¬
tum acquirit. Si nõ mimicum uiolare molendinũ
sunm ꝑmiserit. mala ex eo farina procedit. qr mala
est annona quam molit. ħ autem farma ⁊ uehenĩ¬
ter displicet domino illi. nec seruus ex ea sibi uic¬
tum s famen comquirit. Hoc ita molendiim
semꝑ aliquid molens cor est humanum assidue ali¬
quid cogitans ħ deus unicuiq hominum seruandũ

Expanded text:
or etenim nostrum simile est molendino semper molenti, quod dominus quidam cuidam servo suo custodiendum dedit, praecipiens ei ut suam illi servo quidam inimicatur, qui huic molendino semper insidiatur; qui si quando illud vacuum invenerit, aut arenam ibi statim projicit quae illud dissipat, aut picem quae conglutinat, aut aliquid quod foedat, aut paleam quae tantum illud occupat. Servus igitur ille si molendinum suum bene custodierit, dominique sui tantum annonam in eo moluerit, munda ex eo farina egreditur juxta genus annonae quae intus molitur. Ex eodem autem quod moluerit, et domino suo servit, sibique ipsi victum acquirit. Si vero inimicum suum violare molendinum suum permiserit, mala ex eo farina procedit, quia mala est annona quam molit. Haec autem farina, et vehementer displicet domino illi, nec servus ex ea sibi victum, sed famem conquirit. Hoc itaque molendinum semper aliquid molens, cor est humanum, assidue aliquid cogitans. Hoc Deus unicuique homini servandum
Abbreviated transcription (Latin):
quid ultimum teneatur. In choari fide ꝑfici specie. ħ .n. tocius
diffinitõnis est sumina. Certum u̾o ꝓprium q fidei catholi¬
ce fundamentum xͤ est: Fundam̃tum aliuo ait apłs. nemo pot̃¬
fudam̃tum esse fidei catholice. quia putari potest aliquibus
nent cogitentur. nominetenus inuenitur xit̃ ap̃ quoslib he¬
ticos. qui se xpĩanos uocari uolunt. se ip̃a u̾o non esse apud e.¬
õs qid̃ ostñt̾e nimis longum ẽ. qm̃ cõmemorande sunt omnes he
ses. siue q̃ fu̾nt sũ que sunt. sũ que potuerunt esse. su̾ uocabu¬
lo xp̃ĩano. ⁊ quam fit ħ u̾m ꝑ singulas quascs monstrandum ÷.
que disputatõ tam multorum est uoluminum. ut ⁊̃ infi̾ta tene᷑.
idem ꝙ mami possis astͥngi: non ꝙ armaria possit one¬
rare. ut gͥ ad illa tͥa redeannus ꝑ que diximus colendum deum.
fidem. spem. caritatem. facile est ut dicatur quid credendum.
quid sꝑandum. quid amandum sit. s quemadmnod̃ ad u̾sus eoꝵ

Expanded text:
quid ultimum teneatur: inchoari fide, perfici specie. Haec etiam totius definitionis est summa. Certum vero propriumque fidei catholicae fundamentum Christus est: Fundamentum enim aliud, ait Apostoproprium fundamentum esse fidei catholicae, quia putari potest aliquibus nent cogitentur, nomine tenus invenitur Christus apud quoslibet haereticos, qui se christianos vocari volunt; re ipsa vero non est apud eosreses, sive quae fuerunt, sive quae sunt, sive quae potuerunt esse sub vocabulo christiano, et quam sit hoc verum per singulas quasque monstrandum. Quae disputatio tam multorum est voluminum, ut etiam infinita vidquod manu possit astringi, non quod armaria possit onerare. Ut igitur ad illa tria redeamus, per quae diximus colendum Deum, fidem, spem, charitatem; facile est ut dicatur quid credendum, quid sperandum, quid amandum sit: sed quemadmodum adversus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
istam gram cõmendandam ħ ꝓpheticum cõmemorass testimo¬
nium comtimio sb̾iet̾. Qu̾o autem inuocabunt: in quem nõ
crediderunt. pp̃ ħ simbolum. In hiis duobus tͥa illa intuere.
fides credit. spes ⁊ caritas orant. s sũ fide esse non possunt. ac
ꝑ ħ ⁊ fices orat. ꝓp̃ea quipe dictum est. quõ inuocabunt ĩ
quem non crediderunt

Expanded text:
commemorasset testimonium, continuo subjecit, Quomodo autem invocabunt, in quem non crediderunt ? propter hoc Symbolum. In his duobus tria illa intuere: fides credit, spes et charitas orant. Sed sine fide esse non possunt; ac per hoc et fides orat. Propterea quippe dictum est, Quomodo invocabunt, in quem non crediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quam enuesc̾e i a malo. secuti est castitas ⁊ ꝑaciencia
recedñte ã iusticia. tam diu̾sus tam larorio sus tam in
multiplex. occupat animum affectus qui uelnd crude lis
dominis miserum homũculum cogat tot tͤpium cura
sollicit᷑ esse ⁊ ip̃is oꝑibus tam grauit̾ laborare mirũ est.
si pot̾it ostendi nich̾ ħ omnia oꝑari. M¬

Expanded text:
 quam quiescere a malo; sicut est castitas, patientia: recedente autem justitia, tam diversus, tam laboriosus tamque multiplex occupet animum affectus, qui velut crudelis Dominus miserum homunculum cogat tot turpium et laboriosorum operum cura sollicitum esse, et ipsis operibus tam graviter laborare: mirum est, si poterit ostendi nihil haec omnia operari.
Abbreviated transcription (Latin):
prmationem boni comcedo. s nichilominus indeo bo¬
mim esse prinacionem mali. ⁊ sicut ꝑcipio in priuatione
mali aliquio ahud fĩ. ꝙ honuim dicinius. ita animad u̾to ĩ
prinatione boni aliquid alud fieri. ꝙ malum nominamꝰ
S qm̃ malum non nͥ uicium est sũ corrupt̾o. que millo
modo sunt nisi in aliqua essencia. ⁊ cuarito magis ibi st̾
tanto magis illam redigñt in nichilum. ⁊ si eatem e¬
essencia om̃mo deueniat ad nichil. Uicium quo ⁊ cor¬
ruptio inueniuntur nichil l in quam sic alio modo
proletur nichil esse malum non potest animus mens
nisi sola fice acqui esc̾e si non illud mͥ auferatur. qd̃
michi eꝯͣ probat malum non nͥ aliquid esse nam cum
auditur. Uñ mali frustra horrent corda nr̃a ꝙ in huiuꝰ
nominis significatione intelligunt. si nichil significa¬

Expanded text:
privationem boni, concedo; sed nihilominus video bonum privationem esse mali. Et, sicut percipio in privatione mali aliquid aliud fieri, quod bonum dicimus, ita animadverto in privatione boni aliquid aliud fieri, quod malum nominamusquoniam malum nonnisi vitium aut corruptio est, quae nullo modo sunt nisi in aliqua essentia, et quanto magis ibi sunt, tanto magis illam redigunt in nihilum; et si eadem essentia omnino deveniat ad nihil, vitium quoque et corruptio inveniuntur nihil: licet, inquam, sic aut alio modo probetur nihil esse malum; non potest animus meus nisi sola fide acquiescere; si non illud mihi auferatur, quod mihi econtra probat malum nonnisi aliquid esse. Nam cum auditur nomen mali, frustra horrent corda nostra quod in hujus nominis significatione intelligunt, si nihil significa
Abbreviated transcription (Latin):
Ollit enim caritatem sñ qua impossibile est que¬
quam d̾o plac̾e. qui enim non diligit man in mor¬
de. plus enim peccat qui amorem ꝓximi a corde alt̾ins mi¬
nuit: quam qui uictum ab eo pauꝑis rapit. nam sicuta¬
nima preciosior est quam corpus: sic grauius est anime uic¬
tum aufferre quam corporis. uictus u̾o anime est: amor dei
mam occidit. pp̃ea cauendum est nequisquam aliquid
faciat. nam p̾lato aut illi quem puto posse comsulere poc̃i
⁊ inciorum uuln̾a mederi. debeo alt̾nis maleft̾a pp̃ enĩdatio¬
nem dedeg̾e̾ que ꝑ meiiz ip̃ni neq̃o emeudare. ⁊ ne alius
coꝵͣpatur ip̃ius offensione compendiose. ⁊̃ possim eum mo¬
uere: ne tali uiugatur singulari aliquo familiaritute.
aut ii̾o nullo modo de aliquo quicquani adu̾si loqui debeo.

Expanded text:
itatem, sine qua impossibile est quempiam Deo placere . Qui enim non diligit, manet in morte . Plus namque peccat qui amorem proximi a corde alterius minuit, quam qui victum ab ore pauperis rapit. Nam sicut anima pretiosior est quam corpus, sic gravius est animae victum auferre quam corporis. Victus vero animae est amor Dei mam occidit. Propterea cavendum est ne quisquam aliquid em ejus hoc faciat. Nam praelato aut illi quem puto posse consulere peccanti et vitiorum vulnera mederi, debeo alterius malefacta propter emendationem detegere, quae per meipsum nequeo emendare. Et ne alius corrumpatur ipsius offensione, compendiose etiam possum eum monere, ne tali jungatur singulari aliqua familiaritate; aliter vero, nullo modo de aliquo quidquam adversi loqui debeo.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq manifestũ
est in u̾bo ꝑ ꝙ facta sunt omnia non esse ipõ similitudĩem
s ueram simplicem ꝙ essenciam in sanctis u̾o non simpli¬
altiori gradu essentie dignitatis quia comsiste¬
re quo magis alia propinquare UidetuRe.

Expanded text:
itaque manifestum est in Verbo, per quod facta sunt omnia, non esse eorum similitudinem, sed veram simplicemque essentiam; in factis vero non esse simplialtiori gradu essentiae dignitatisque consistere, quo magis illi propinquare videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
mago illius u̾itatis sit existendi u̾itas intelligatur ĩ u̾bo
cuius essencia sic summe est ut alio  modo illa sola
s̾e ꝑpenditur sic quippe u̾bum sime u̾itatis ꝙ ⁊ ipm̃ est
to similius est illi ꝙ summe est ⁊ suume magnum est
hinc enim est fortasse imo non fortasse s pro c̾to hinc
omnis intellectus iudicat naturas quol moco uiuẽtes
p̾stare non uiuentibus sencientes non sñcientibus r̾ona¬
les irr̾onalibus qm̃ sumina natura suo quodam singła

Expanded text:
ago illius veritatis, sic existendi veritas intelligitur in Verbo, cujus essentia sic summe est, ut quodammodo illa sola erpendatur. Sic quippe Verbum summae veritatis, quod et ipsum est  praestantius, quanto similius est illi quod summe est, et summe magnum est. Hinc etenim fortasse, imo non fortasse, sed pro certo, hinc omnis intellectus judicat naturas quolibet modo viventes praestare non viventibus, sentientes non sentientibus, rationales irrationalibus. Quon
Abbreviated transcription (Latin):
tud nͣ p̾stantius est quam ꝑ naturalem essenciam ꝓpin¬
quius est p̾stantissimo ita utiq illa nͣ magis est cuiꝰ
essencia similior est summe essencie ꝙ sic animadu̾ti pos¬
minus esse ⁊ adultumim ad omnino non esse gradatim ꝓ¬
ducitur q̃ aũ sigillatini ad supͣ quanl essentiam ad minus
⁊ minus esse deducuntur eadem ordinatim assumpta illamad

Expanded text:
ud praestantius est, quod per naturalem essentiam propinquius est praestantissimo, ita utique illa natura magis est, cujus essentia similior est summae essentiae. Quod sic quoqminus esse, et ad ultimum ad non esse gradatim perducitur? Quae autem singulatim assumpta quamlibet essentiam ad minus et minus esse deducunt, eadem ordinatim assumpta, illam ad
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ꝑfecte sũ absolute esse ⁊ ñ mag̾ uix esse aũ fe̾̃ ñ esse ciħ
aũ ex non esse inceptum aũ aliquem posse pati ex eo ꝙ est
in non esse defectum ⁊ cuicqriid ip̃e est ñ sit ꝑ aliuo quam
ne solum est ꝑfcm̃ simpͥ ⁊ absolutum. id nimirum quo mͦ
cognoscitur id utiq recte aliquo modo non esse dicetur ẜm¬

Expanded text:
aut perfecte sive absolute esse, et non magis fere vix non esse? Cumque ossit, aut ex non esse incoeptum, aut aliquem pati posse, ex eo quod est in non esse, defectum; et quidquid ipse est, non sit per aliud quam ne solum est perfectum, simplex et absolutum, id nimium quodammodo cognoscitur; id utique aliquo modo recte, non esse dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
factu sunt omnia. s esse uidetur suboriri nec facił nͨ ullate¬
gines siuit rerum quantum sunt u̾ba ⁊ omnis similitudo ꝓ
ymago tanto magͥ uł minus est nͥ quanto mag̾ uł minꝰ
ymittatur rem cuius est similitudo quid gͥ tenendum de u̾bo
quo dicuntur ⁊ ꝑ ꝙ facta sunt omnia erit aut non er̾̃
summilitudo eorum que ꝑ ipm facta sunt. siue dubio enim
ipm̃ est natura mutabilium siilitudo non est cum st̾ale

Expanded text:
ant. Sed ecce videtur mihi suboriri nec facilis nec ullategines sunt rerum quarum verba sunt; et omnis similitudo, vel imago, tanto magis vel minus est vera, quanto magis vel minus imitatur rem cujus est similitudo. Quid igitur tenendum est de Verbo, quo dicuntur et per quod facta sunt omnia? Erit, an non erit similitudo eorum quae per ipsum facta sunt? Si enim ipsum est vera mutabilium
Abbreviated transcription (Latin):
cum ea que supͣ potui animadu̾t̾e r̾onis robur inflexibile te¬
neant illud maxime me cogit de illa diligentius discut̾e quia
id ip̃m ꝙ ip̃e simimius p̃c est probatur esse si enim ille nicħ
m̾o illa est aliuo quam est idem esse amplus asserunt utiq
ĩ expugnabilit̾ est que inuenta sunt quia nichil omnino po
uero sĩt̃ eiusdem łõnem impossibile est impossibile est ĩter
creata conitini qm̃ quicquid c̾atum subisstit ꝑ illam factũ
est ille u̾o ꝑse fi̾ non potuit nichil quippe ꝑ se ipm̃ fĩ potest
quia quictnund sit post̾u̾is est eo ꝑ quod sit ⁊ nichil est post̾nis
non potuit non sit aliud quam summus sꝑc̃ deniq ħ ło ip̃a
a qua cuncta intelligit quid enim est alud illi rem loqui
aliquam hoc loqũdi m̾o quam intellig̾e. nam ħo semꝑ dic̾ ꝙ in

Expanded text:
quae de illa supra potuit animadvertere, rationis robur inflexibile teneant, illud me maxime cogit de illa diligentius discutere, quia id ipsum, quod ipse summus spiritus est, probatur esse. Si enim ille nihilest factum, quomodo illa est aliud quam quod est idem ipse? Amplius: asserunt utique inexplicabiliter ea quae jam inventa sunt, quia nihil omnino potvero spiritus ejusdem locutionem impossibile est inter creata contineri: quoniam quidquid creatum subsistit , per illam factum est; iquia quidquid fit, posterius est eo per quod fit; et nihil est posteriusnon possit, non sit aliud quam summus spiritus. Denique, haea, qua cuncta intelligit. Quid enim est aliud illi rem loqui aliquam, hoc loquendi modo, quam intelligere? Nam non, ut homo, n
Abbreviated transcription (Latin):
amitt̾e non possit. sic respectu in corporei dei corporea est.
nich̾ enim inuisibile ⁊ incorporeum nͣ credendum est p̾t̾ de
u .i. pr̃. ⁊ f.⁊s.s. qui ex eo incorporens ⁊ inuisibilis dr̃.
quia infinitus ⁊ incirtunscriptus est simplicit̾ ⁊ sibi omiꝰ¬
sunt l non carne subsistant ex eo naturas esse corporeas.

Expanded text:
amittere non possit, sic respectu incorporei Dei corporea est. Nihil enim invisibile et incorporeum natura credendum est praeitum sanctum. Qui ex eo incorporeus et invisibilis dicitur, quia infinitus et incircumscriptus, simplex et sibi omnis corporeae, licet non carne subsistant. Ex eo autem corporeas esse
Abbreviated transcription (Latin):
nem qui idem nẽ sit dens. acq morte sua homines para¬
mentiri nequid ⁊ sapient̾ esse facta que fec̾ esse dubitan¬
dum non est. quamius non eorum rõ intelligatur a no
bis. D. Uerum est ei dꝑ dicis net aliqͣtenus ꝙ dixit esse
uerum. aut cy fecit r̾onablr̾ esse factum dubito. s hoc
postulo ut ꝙ qiͣ non debere aut non posse fieri infide li¬

Expanded text:
nem, qui idem ipse sit Deus, atque sua morte homines peccanem, qui idem ipse sit Deus, atque sua morte homines peccamentiri nequit, et sapienter esse facta quae fecit, dubitandum non est, quamvis eorum bis. BOS. Verum est quod dicis: nec aliquatenus quod dixit, esse verum; aut quod fecit, rationabiliter esse factum, dubito. Sed hoc postulo, ut quod quasi non debere: aut non posse fieri vide