comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cos transisseꝯtendit eaq gr̃a
testarminme potuisses fir
stitutum est ꝓprias erigat acci¬
ones futunq uidrt haus¬
cemodi sortiatur efaauq̃ũi.
pdideiuint᷑. ⁊ sanctũ baptisma
Hrtica supsticõneꝓphanaue¬
rintadsortio om̃ium segreg¬
atisint cestimonis aliem tes¬
tamenti.ut. in iam sc̃imus ñ
hant factionẽ nulli in h̾rdit¬
ate succcdant.a nemine scub¬
antur h̃rdes quos etiã p̃cip¬
inus ꝓcul abici aclongus
mandar nsi peneiisum fu¬
isset ẽẽ maioris uersariint̾
homines ⁊ hominũ carere ĩ¬
suffrãgus. s necunqͣm ini
statum pristimim reu̾tint᷑.
nec flagitummoꝵ oblitabit̃
penitentia. n umb̾. iliq̃ exqsi¬
tadefensois aut munimimis
dem quã deo dedicauerant po¬
lluerunt. ⁊ꝑdentes diuimi
mistium inꝓphama migrau¬
crunt tuen ea que sũt omtitia¬

Expanded text:
cos transisse contendit eaque gratia testari minime potuisse confirmstitutum est, proprias exserat actiones futurique iudicii huiuscemodi sortiatur exordium.prodiderint et sanctum baptisma haeretica superstitione profanaverint, a consortio omnium segregati sint, a testimoniis alieni, testamenti, ut ante iam sanximus, non habeant factionem, nulli in hereditate succedant, a nemine scribantur heredes. Quos etiam praecepissemus procul abici ac longius amandari, nisi poenae visum fuisset esse maioris versari inter homines et hominum carere suffragiis. Sstatum pristinum revertentur, non flagitium morum oblitterabitur paenitentia neque umbra aliqua exquisitae defensionis aut muniminis dem quam deo dicaverant polluerunt et prodentes divinum mysterium in profana migraverunt, tueri ea quae sunt commenti
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs tp̃ribꝰ eligatur ep̃e. ut
locorum quocumq ꝑuenc
ab ambitu debet ẽẽsepõitus:
ut q̃ratur rogandus. regatꝰ
recedat. inuitaͣtus effugiat.
sola illi suffragetur necitas
nus est sac̃dcio nisi fũit ordi¬
natus inuitus. Cum sanecs
antistitis sedem pecume int̾u¬
entu subisse. aut siquis ut
alterum ordinaret ur elige¬
ret aliquid accepisse detegił.
nec hoc solum demnceps hon¬
ore priuan.s ppetue quoq
infanne dãpnar decriimꝰ
ut eos quos par facinus co¬
inquinat ⁊equat utrocq si¬
milis pena comitetun.

Expanded text:
is temporibus eligatur episcopus, ut, locorum quocumque pervede ambitu debet esse sepositus, ut queratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur excusandnus est sacerdocio, nisi fuerit ordinatus invitus, cum sane quantistitis sedem pecunie interventu subisse aut, si quis vel alterum ordinaret vel eligeret, aliquid accepisse detegiturNec hoc solum deinceps honore privari, sed perpetue quoque infinem dampnari decernimus, ut cos, quos par facinus coinquinat et equat, utrosque similis pena comitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq hret in pottate testõno
minatim nõ exhrdauit. mor¬
tuo pr̃e tuo. inuo.auo sñ ĩpedi¬
mento legis uelleie ei succedẽ
dompr̃is tui locum rupistiã
uitestm̃.⁊ ad teh̃rditas eius

Expanded text:
quoque haberet in potestate, testamento nominatim non exheredavit, mortuo patre tuo vivo avo sine impedimento legis Vellaeae succedendo in patris tui locum rupisti avi testamentum et ad te hereditas eius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicio est⁊ ex fortine in sidus ĩ
defec̃ittũc hũ mitatis intuituli
adalios uemre quos leges a¬
uccant. sinõ. aliquis fuisset sst¬
itutus. ¶Snn. aũt solundo nõ
sit ut ntͣcͣrius hr̃s institutꝰ sin¬
mul ⁊ lib̾tatẽ ⁊ h̃rditatẽ optine

Expanded text:
dicio et ex fortunae insidiis defecerit, tunc humanitatis intuitu liad alios venire, quos leges vocabant, si non aliquis fuisset substitutus. sin autem solvendo non sit, ut necessarius heres constitutus simul et libertatem et heredit
Abbreviated transcription (Latin):
ti auͣctas peũccemeius pecume
non impedit. que filio fami li¬
as studioꝵ uł legncõis cã alib¬
de petulio acc̃ompr̃em cõpet̾e
ita demumpot̾it. si ann utiliᷤ
spatiũ peticonemnõ impedit.
Sanc siuissupatris datummu¬
tuum ꝓbetur ni quos irsusũ¬
sa sit pecũma disquiri ncc̃e ests
ppetu in pr̃em ĩ mortuo filioi¬

Expanded text:
ti auctoritas petitionem eius pecuniae non impedit, quae filio familias studiorum vel legationis causa alide peculio actio in patrem competere ita demum potest, si anni utilis spatium petitionem non impedit. Sane si iussu patris datum mutuum probetur, nec in quos usus versa sit pecunia disquiri necesse est et perpetua in patrem etiam mortuo filio
Abbreviated transcription (Latin):
Uem. ¶Ifilius familias aliq̾
mercatus. p̃crum stipulãti und¬
itori cum usurarum. accessione
spondeat. ñ eẽlccum scnatus ꝯst¬
to quo feñare filius fanł ꝓhi

Expanded text:
. Si filius familias aliquid mercatus pretium stipulanti venditori cum usurarum accessione spondeat, non esse locum senatus consulto, quo fenerare filiis fami
Abbreviated transcription (Latin):
cum inpottate pr̃is eẽtmañ.
Imutuam a tepecumam ac¬
cepit cum se premfamilias
dicet eius q. iffirmacõi cre¬
didisset te ustarõne edocere
potes. extepxo ei denegabitur.

Expanded text:
cum in potestate patris esset, mutuam a te pecuniam accepit, cum se patrem familias diceret, eiusque adfirmationi credidisse te iusta ratione edocere potes, exceptio ei denegabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pecũiam mutuã dedisti. senatꝰ
ꝯsulti pottas. nõ inf̾uenit. nĩo
ꝑecũciopignoris ꝙ in bonis ĩ¬
pr̃is fuit nondenegabitur. p̃ser¬
tim cum ⁊ eidẽ filiꝰ hr̃s extitit .ĩ.

Expanded text:
pecuniam mutuam dedisti, senatus consulti potestas non intervenit, et ideo persecutio pignoris quod in bonis patris fuit non denegabitur, praesertim cum eidem filius heres extiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
sic maior ꝓuidencia pupilt in¬
feratur. nc dum dubitatur
ap̃ q̃ debet ẽẽ tutela in medi
aũt una quidẽ est pgonares
aũt ita delicte sunt. illã aut
illam remillidolo lego utp¬

Expanded text:
sic maior providentia pupillis inferatur, ne, dum dubitatur, apud quem debet esse tutela, in medioautem una quidem est persona, res autem ita derelictae: "illam aut illam rem illi do lego
Abbreviated transcription (Latin):
siue legatorum siue fideico¬
missoꝵ uł uib̃tatũ seututel¬
arum h ẽẽ intelligẽdum et
ambouemant eq̃lanceadh̃r¬
ditatẽ. ambo legnta siłracti¬
piant. fidriomissumm utrũ¬

Expanded text:
sive legatorum sive fideicommissorum vel libertatum seu tutelarum hoc esse intellegendum, et ambo veniant aequa lance ad hereditatem, ambo legata similiter accipiant, fideicommissum
Abbreviated transcription (Latin):
rit nichil ꝓhibet nõ leue libri
uolum̃ extende ut sic explica¬
ri possit tanta auitoꝵ uarie¬
tas cumnõsolum uiris auc¬
ales ostõnes quas ip̃i auct¬
ores retusunt inf se uariasse¬

Expanded text:
rit, nihil prohibet non leve libri volumen extendere, ut sic explicari possit tanta auctorum varietas, cum non solum iuris aucales constitutiones, quas ipsi auctores rettulerunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ interest. Namsioblato p̃¬
cio. rescind̃e unditionemfa¬
cilepmttatur euemet. ut et
siquid uos laborib uris a fi¬
scono ul̃a pruiato compa¬
dum tuum fuius tuus uenũ¬
deoi dolus ex calliditateat¬
q insidus emptoris. argui
debet uł metus mortis uscr¬
uciatus corporis miminẽs
detegi. ne ħeatur rataundic̃o.
ri p̃cio fundumunditum sig¬
nificas.ad rescindẽdamundi¬
cioneminualidumest.ꝙ uide¬
licet sicc̃tus empcionis atq
undiciomis cogitasses suba

Expanded text:
 interest. nam si oblato pretio rescindere venditionem facile permittatur, eveniet, ut et si quid vos laboribus vestris a fisco nostro vel a privato compadum tuum filius tuus venumdedit, dolus ex calliditate atque insidiis emptoris argui debet vel metus mortis vel cruciatus corporis imminens detegi, ne habeatur rata venditio. ri pretio fundum venumdatum significas, ad rescindendam emptionem invalidum est. Quod videlicet si contractus emptionis atque venditionis cogitasses sub
Abbreviated transcription (Latin):
coactus domum undi¬
dentratum nõ h̾ebĩtur
ꝙ nõ bonafrde gestumest.
mala fiden ẽpcio irĩta ẽ
EAditus itaq nommne
tuo p̃ses ꝓuincic auͣctem¬

Expanded text:
coactus domum vendidit, ratum non habebitur, quod non bona fide gestum est: mala fide enim emptio irrita est. Aditus itaque nomine tuo praeses provinciae auct
Abbreviated transcription (Latin):
ioris p̃cu. si tuut p̃r tuus mi¬
noris p̃cudistraxĩt hũma¬
numest. ułut p̃cium te resti¬
tuente emptorib. fundu
uenũdatum recipias aũcte
ptor elegẽnit. ꝙ. deest iustop̃¬
cio recipies ¶Minus autẽ
idia pars inp̾cusoluta sit.¬
⁊empc̃onis uire pfetto. alter¬
utro iiuto nullo receditp̃r
bona fides patitur necexres¬
trip̃to m̃d. quo iure fiscũm
nĩmuti.sepe ꝯstitutum est.¬

Expanded text:
ioris pretii si tu vel pater tuus minoris pretii, distraxit, humanum est, ut vel pretium te restituente emptoribus fundum venditum recipias auctoriptor elegerit, quod deest iusto pretio recipies. Minus autem idia pars veri pretii soluta sitet emptionis iure perfecto alterutro invito nullo recedi tempore bona fides patitur, nec ex rescripto nostro. Quo iure fiscum nostrum uti saepe constitutum est
Abbreviated transcription (Latin):
pauptatem egestatemqui
ttus causa filium filiamue
ius ẜuitii hat facultatem.
liceat aũtip̃i qui undĩdit.
uł quialienatus est. aut cu¬
ilibet alii eum adingemuta¬
temꝓpriam: repet̾e. mo siaũ
p̃cium offrrãt ꝙ pot̃ ualere.

Expanded text:
paupertatem egestatemque victus causa filium filiamve ius servitii habeat facultatem. Liceat autem ipsi qui vendidit vel qui alienatus est aut cuilibet alii ad ingenuitatem propriam eum repetere, modo si aut pretium offerat quod potest valere,
Abbreviated transcription (Latin):
ptumi undicionem p̃dn tefe¬
cionemresoluionposse.¬
pp̃ qm̃ rescindio sñ su factam
uendicc̃em desideras. qmius
enim duplum offeras p̃tium
emptori. tñ muitus .adrescm¬
dendamundicõem urgeri ñ¬

Expanded text:
ptum venditionem praedii te fetionem resolvi non posse.propter quam rescindi consensu factam venditionem desideras. Quamvis enim duplum offeras pretium emptori, tamen invitus ad rescindendam venditionem urgueri n
Abbreviated transcription (Latin):
cipacioms tempore  dampnosa
eristimant conferenda. si autez
liberis dampnati concedit eque
diuisõms partib sortiantur. q̃

Expanded text:
cipationis tempore, damnose existimant conferenda. Sin autemliberis damnati concedit, aequae divisionis partibus sortiantur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
aut ab. adiinistr̃ione nego¬
cionis ꝓhibebatur. delibera
que exceni aduersus indefe
tibi restituicause defensionẽ
Nec oberit tibiꝙ urortuam
t̃fuit iudicio. iut ĩ acquieuit
lieres ñ alit̾ agipossuntͥ nsia
inrem suam ⁊pprium lucrũ
mandatesinteis acc̃ones.
ab sentis nomine ag̾e uult
sinõ eiimͣ defeñdat negar
oportere iam edicto rtuoi¬

Expanded text:
aut administratione negotionis prohibebitur. Deliberabquae exerceri adversus indefentibi causae defensionem: nec oberit tibi, quod uxor tua interfuit iudicio aut etiam adquievit mulieres non aliter agi possunt, nisi in rem suam et proprium lucrum mandatae sunt eis actiones.absentis nomine agere vult, si non eum defendat, denegari oportere iam edicto
Abbreviated transcription (Latin):
mre uł ⁊ urorem. necex sacro
rescrip̃to ꝓcuratorio nomine
experiri oporter. cumn defen¬
sionem alienam suscipe uel
redimere negocia uł qĩ suffra¬
gitorem acccd̾e obutilitatẽ
publicam periittatun.
Bengzl¶Rodquis sibideb¬
tum cxigere tibi mandauit
añ litis ꝯtestacionẽ tu alupetẽ¬
dum mandare non potes
inoffen̾sa disciplina posst̃.
mandatas sibi acc̃ones exte¬
rtũit alieno negocio fungi. cũ
licet ꝯtencio exprona altius ⁊¬
bona fide sumatur. hũc fnrer
suaͣm gerere non ambigitur.
q muitibꝰ meis infdici nõ

Expanded text:
tre vel uxore nec ex sacro rescripto procuratorio nomine experiri oportet, cum neque defensionem alienam suscipere vel redimere negotia vel quasi suffragatorem accedere utilitate publica permittatur.eto. Quod quis sibi debitum exigere tibi mandavit, ante litis contestationem tu alii petendum mandare non potes.inoffensa disciplina possunt: nte causa mandatas sibi actiones exercuerit, alieno negotio fungi, cum, licet intentio ex persona alterius bona fide sumatur, hunc tamen rem suam gerere non ambigitur. quod militibus meis interdici no
Abbreviated transcription (Latin):
¶Om uero gr̃as agendo us¬
eum ab usufructu lib̃auit
⁊̃ lib̾tate don.aerit tũcma¬
neat si quidem ẜuus ꝓpriet¬
ario suo annexuss ñ nc̃cita
ei imponãtur donantur donͤ

Expanded text:
 vero gratias agendo useum ab usu fructu liberaverit et libertate donaverit, tunc maneat quidem servus proprietario suo adnexus, sed non necessitas ei impo
Abbreviated transcription (Latin):
rius solus lib̾tatem ĩposue¬
rit usufructuario mimmecõ¬
sentiente sit quidẽ ille qui li¬
btatem aꝓprictario accepit
eratus ⁊ siquid in medio pꝰ¬
sedit. ħ̾ sibi acquirat sibi ĩ¬
hat sue postiͣtati relinquat
s.iluo pr̃onatus iure ꝑ õia
custodiendo. msi ⁊ h ei legibꝰ
fũit remissum ip̃e tñ lib̾tus
qi ẜuus apcł usufructuariu
pmaueat donec usufructuar¬
ius uunt ułususfructus leg¬
itimo m̃o ꝑempt᷑us est ¶E¬
enim si finemususfructusqͦ¬
cumq m̃o accipiat. tunc fa¬
cultas ei tribitur quo mal¬
uerit degere m̃o. siũo. tohẽ
supstite usufrictuario abħe
luce fũit lib̾tus exempus
hrditas eius legittimũtrmi¬
tc̃m sequatur ¶m aũtu
sufructuarius tmm̃o lib̃ta¬
tem imposuerit si quidem
ħ̾m̃o ut cedat usumfrctũ
ꝓprietario ꝓprietario plemi¬
ssimum ius hãt in ẜuoꝓpr¬

Expanded text:
rius solus libertatem imposuerit usufructuario minime consentiente, sit quidem ille, qui libertatem a proprietario accepit, eratus et, si quid in medio possedit, hoc sibi adquirat, sibi habeat, suae posteritati relinquat, salvo patronatus iure per omnia custofuerit remissum. Ipse tamen libertus quasi servus apud usufructuarium permaneat, donec usufructuarius vivit vel usus fructus non legitimo modo peremptus est. etenim si finem usus fructus quocumque modo accipiat, tunc facultas ei tribuitur quo maluerit degere modo. si vero adhuc superstite usufructuario ab hac luce fuerit libertus exemptus, hereditas eius legitimum tramitem sequatur. Sin autem usufructuarius tantummodo libertatem imposuerit, si quidem hoc modo, ut cedat usu fructu proprietario, plenissimum ius habeat in servo pr
Abbreviated transcription (Latin):
rictarium q̃ dam imimist̾ia ei
ad implere. siuidices m̃ieũ
in quictetueantur. post usu¬
fructuari aũt mortem uel
ususfructus quocũ mõ int̾¬
ẽpcionem tunçẜuiat quidem

Expanded text:
rietarium et quaedam ministeria ei adimplere, sed iudices nostri eum in quiete tueantur. Post usufructuarii autem mortem vel usus fructus quocumque modo interemptionem tunc serviat quidem
Abbreviated transcription (Latin):
faciende gr̃a quidãte uelutr de¬
latorẽmẽẽ dixerunt opimoĩ
tuamaculatasit quinimmoad¬
uersus eos quos minuende opi¬
momis tue causa aliquid cõfeci¬
sse compientur more solito mui¬
riarum urditio expiripotes.
ri.mi ẽẽ factam manifestũ est. si
tibiillataẽ. cumeẽs ĩsac̃docio ⁊ di¬
gnitatis hitum ⁊ ornam̃ta ꝓ feres¬
liquid inuunosum dixisse ꝓ bare
potes fides ueri.a calũpma te defẽ¬
dit. siũou rixa masulto caloreĩ
plapsꝰ homicion ꝯuicium obieti
striexeodie. m̃nꝰ excessit cũ miuri¬
arum acc̃oannuo tp̃re p̃scriptasit
tronͣos inuiriã facere lib̾tis uins
equitas pmittat ꝓponas qz pr̃on¬
ne h̃rdes eum qui lib̾tatem a defũ¬
cta acceꝑat imurus.afficere curab¬

Expanded text:
faciendae gratia quidam te veluti delatorem esse dixerunt, opinio tua maculata sit. quin immo adversus eos, quos minuendae opinionis tuae causa aliquid confecisse comperietur, more solito iniuriarum iudicio experiri potes. riam esse factam manifestum est, si tibi illata est, cum esses in sacerdotio et dignitatis habitum et ornamenta proferresliquid iniuriosum dixisse probare potes, fides veri a calumnia te defendit. si in rixa inconsulto calore prolapsus homicidii convicium obiecisti et ex eo die annus excessit, cum iniuriarum actio annuo tempore praescripta sit, tronos iniuriam facere libertis iuris aequitas permittat, proponasque patronae heredes eum, qui libertatem a defuncta acceperat, iniuriis adficere, curab
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ixptũest pinde siue ignorancã
tuam debitor cutumuenire temp¬
cipato fraudis consilio ꝑsbiectã
qiͣ añriorem pgonam dispẽdium
tuum .to occultũ ꝯpendiumtuũ
trahereptemptat adire suumu¬
dicem põtes congrututemiuri ac
debite religiom snĩ amrelaturus.

Expanded text:
scriptum est. Proinde sive ignorantiam tuam debitor circumvenire tempcipato fraudis consilio per subiectam quasi anteriorem personam dispendium tuum ad occultum compendium suum pertemptat, adire suum iudicem potes congruentem iuri ac debitae religioni sententiam relaturum
Abbreviated transcription (Latin):
cum tẽ nuptucollaaret pactuᷤ
sit. ut si maritus tuus suꝑstiti¬
io tuo  decessisser ꝓarodotis lib¬
erox nõieretineatim cius mo¬
di tñouncio quominus acc̃o¬
nemintegre dotis habes fac̃c
non potest.
Dem AActum dotalequo
sisset. tibi ⁊ fratrib tus dos ir¬
stitũetur. sistipło ex ꝑsona ⁊̃¬
ur̃a cũ inpot̾tate pr̃is ꝯstituti

Expanded text:
cum te nuptui collocaret, pactus sit, ut, si maritus tuus superstitirimonio decessisset, pars dotis liberorum nomine retineatur, eiusmodi tamen conventio, quominus actionem integrae dotis habeas, proficere non potest. Pactum dotale, quo sisset, tibi et fratribus tuis dos restitueretur, si stipulatio ex persona vestra, cum in potestate patris constituti
Abbreviated transcription (Latin):
uentur.¶Sm aũt repudiomi¬
trimomum fu̾it dissolutum.⁊
ommaura q̃ ex tlxodosiana t
nr̃a lege descñdunt imutila¬
ta custediantur ¶Similim̃o
ea quemastasianap lege ꝓĩ
hus que bona gracia scꝑant̾
ꝙ nõ conẗrium huic legimu¬
ematur. ⁊ ħ in suamancat fir¬
mitate. ⁊ h exstipłatu acc̃onr
aggretur. licet in reuxoria trͣ¬
tatum est. q̃ ommamhus tã¬
tumm̃o dotib locum ha bere
cñsemus. q̃ post hãc legem fu¬

Expanded text:
entur. Sin autem repudio matrimonium fuerit dissolutum, omnia iura, quae ex Theodosiana vel nostra lege descendunt, immutilata custodiantur. Simili modo ea, quae Anastasianae legi pro his quae bona gratia separantur quod non contrarium huic legi inveniatur, et hoc in sua maneat firmitate et ex stipulatu actioni adgregetur, licet in re uxoria tractatum est. Quae omnia in his tantummodo dotibus locum habere censemus, quae post hanc legem
Abbreviated transcription (Latin):
em Iquis sciens agrumi
alienum seuit ut plantas ĩp¬
osuit. postq̃m radices t̃ram ⁊¬
fuuint amplexe solo cede rõis
est. dmenim magis segetẽut
lum suum facit. ¶Sane eur
Dem.Ncuule atq inusit¬
um eius transtulisti ĩuito eõ
ex nr̃o rescriptotibi assignet᷑.
ũn intelligis ancilla semł ẽp¬
toris facta filios ĩ pꝰeanatoceiꝰ
diñum sequi cuius mat̾ eoꝵ
eo tp̃re fu̾it. ¶ Sane de p̾cio siñ¬

Expanded text:
 quis sciens agrum alienum sevit vel plantas imposuit, postquam eae radicibus terram fuerint amplexae, solo cedere rationis est. domini enim magis segetem velum suum facit. Sane eum, ncivile atque inusitmodo dominium eius transtulisti, invito eo ex nostro rescripto tibi adsignetur. unde intellegis semel ancilla emptoris facta filios etiam postea natos eius dominium sequi, cuius mater eorum eo tempore fuit. sane de pretio, si
Abbreviated transcription (Latin):
supplicas dotãlem fuisse m
nctione p̾cidis quo patestõ
indubium nõ ent uendicm
b urore tua nequiuisse¬
ipus nulla instra tebre asse¬
ueres: inuidicõ inquonego¬
cium ceptum ẽẽ ꝓponitur idq̃
in p̾oemꝯ tulistipostulare deb¬
iusti.Iudex enim ñ ignorat ẜ¬

Expanded text:
supplicas, dotalem fuisse in notione praesidis: quo patefacto indubium erit vindicari ab uxore tua nequivissencipiis nulla instrumenta te habere adseveres, in iudicio, in quo negotium coeptum esse proponitur, id quod in precem contulisti postulare debuisti. iudex enim non ignorat s
Abbreviated transcription (Latin):
resistendi cunctis tribii¬
mus facłtatemut quic̃
militum uł priuatorum
Adagros nocturnus popu¬
lãforintuerit.aut itinem
frequetatamsrons aggressio¬
nis obsedent. ꝑmissacuiq li¬
centia digno illico supplicio sb̾¬
iugetur⁊ mortẽ qͣm minabat᷑
excipiat.⁊ id qd intẽdebat incur¬
rat. Melius enim est eccurrere ĩ
tẽmꝑe qͣmpost exitum uindicar
re ¶Urãmigitur uobpmitti¬
mus ulcionem⁊ ꝙ serum estpu¬
nire iudicio subiugamus eccõ.¬
ut nullꝰ pareat milti cinobi¬
retelo oporteat ut latrom.¬

Expanded text:
resistendi cunctis tribuimus facultatem, ut quicumque militum vel privatorum ad agros nocturnus populator intraverit aut itinera frequentata insidiis adgressionis obsederit, permissa cuicumque licentia dignus ilico supplicio subiugetur ac mortem quam minabatur excipiat et id quod intendebat incurrat. Melius est enim occurrere in tempore, quam post exitum vindicari. Vestram igitur vobis permittimus ultionem et, quod serum est punire iudicio, subiugamus edicto: nullus parcat militi, cui obviari telo oporteat ut latro
Abbreviated transcription (Latin):
Bemi¶Mrentib.arbitriumdi¬
Quuten de hrditatis int̾ liberor
⁊dimendum nõ est. dumnon
minus is e qͣupictatis sibio sci
est partis que intestato defunc¬
to potuit.ad cumptiñe quarta
tridicio parentis optincat. ⁊̃¬
Qui aũt agnouit iudicium de¬
functi eo qd̾ debitum p̾ripimp
hrditaria parteuł ꝑsoluit uel
⁊̃ si minus qͣm ei debeatur relict̃

Expanded text:
rentibus arbitrium dividendae hereditatis inter liberos adimendum non est, dum non minus, qui pietatis sibi conscius est, partis quae intestato defuncto potuit ad eum pertinere quarta ex iudicio parentis obtineat. Qui autem agnovit iudicium defuncti eo, quod debitum paternum pro hereditaria parte persolvit vel iamsi minus quam
Abbreviated transcription (Latin):
de inofficioso matris testa¬
sue testamento filius m̃to.¬
dicereuelit. adũsus eum qui
ex causa fideicõmissi h̃rdita¬
tem tenet. nõ est inquumh
ei accõmodariut pintu fidcr¬
Pmissarius teneaturac sipro
hrde aut ꝓpossõre possidet.¬

Expanded text:
de inofficioso matris suae testamento filius dicere velit adversus eum, qui ex causa fideicommissi hereditatem tenet, non est iniquum hoc ei accommodari, ut perinde fideicommissarius teneatur, ac si pro herede aut pro possessore posside
Abbreviated transcription (Latin):
facultatempuncialibiure per¬
mittius quisi resistere ausi fu¬
erint in hus uelox ubitumq
iubemus eẽsupplicium. Cuncu
⁊ enim adũsus latrones publi¬
cos destorẽs q milicieius sciãt
sibi ꝓ quiete cõmuni ex̃cende ĩ
publice ulciomis indultu.¬

Expanded text:
facultatem provincialibus iure permittimus: qui si resistere ausi fuerint, velox ubicumque iubemus esse supplicium. Cuncti etenim adversus latrones publicos desertoresque militiae ius sibi sciant pro quiete communi exercendae publicae ultionis indultu
Abbreviated transcription (Latin):
siue. ⁊ꝓcuratore fũit ueratus in¬
iunis suꝑ eius ꝯtumelus uel
dep̃dacionibꝰ deferit q̃rimoni¬
amsinc̃itatituc uł rectori ꝓuĩ¬
cie nõ dubitͣet uł.ad publica
sm̃am uindc̃e sine. aliqua trep
molin hoc ausus funit publice
uiuus concremaetui.
seruiat. in alio iudicio.abcluci
oportet nisi forte cuiuspiam
cap̃ accusacio legibꝰ instituta
sc̃imus ut siue agat domorũ
marum colonus aut inqui¬
linus. aut suus senpulsetur
ab ali quo suꝑ criminaliuel
ciili negctio nõ alibi qͣmtiu
culmimis acirispectabilisco¬
mitis domorum petatur exa¬
mẽn nulliꝰ alleg̾one sr̃ forip̃¬
scriitionepenitus.admittẽda.

Expanded text:
sive a procuratore fuerit vexatus iniuriis, super eius contumeliis vel depraedationibus deferre querimoniam sinceritati tuae vel rectori provinciae non dubitet et ad publicae sententiam vindictae sine aliqua trepimoliri fuerit ausus, publice vivus concremetur. serviat, in alio iudicio adduci oportet, nisi forte cuiuspiam caput accusatio legibus institutancimus, ut, sive agat domorum nostrarum colonus aut inquilinus aut servus seu pulsetur ab aliquo super criminali vel civili negotio, non alibi quam tui culminis ac viri spectabilis comitis domorum petatur examen: nullius adlegatione super fori praescriptione penitus admittenda.
Abbreviated transcription (Latin):
Den E& in offõco testamẽtoi
militis ur une militari. uł cͣiu¬
ninum̃ necfilios posse queri
ius certum est.
q̾m patremtuum ẽẽdicis. ⁊dũ¬
sus quos de in offõs o testõ. act¬
urus cras iure successionis bo¬
na ad fiscumptinentuł ip̃ius
quinciam bona ut pote uacan¬
cia fiscus tenet. cam. apud ꝓcu¬
ratorem meum. agere potes.

Expanded text:
e. De inofficioso testamento militis vel iure militari vel civnumeri nec filios posse queri ius certum est. quem patrem tuum esse dicis, adversus quos de inofficioso testamento acturus eras, iure successionis bona ad fiscum pertinent, vel ipsius Quintiani bona utpote vacantia fiscus tenet, causam apud procuratorem meum agere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Deni ¶ Imat̾ filus duob in¬
stitutis h̾rdib sriopost testaĩ¬
mentum suscepto cum muta¬
re idem testm potuiss. ħ facereĩ
neglexisset. mento ut pote non
miustis romb nͣeglectodemnĩ¬
officioso q̃ relaminstitũe pot̃at
Ced cum eaminpuerꝑiouite
cessissepponas repentim casus
imquitas pdiectura m̃rne
pietatis emendãd.⁊ est. Quarc
filio tuo cuinichꝰ p̃ter m̃inu
fatum imputan pot̃ꝑinde u¬
rilem porconem tribuẽdameẽ
censemus.ac siossilios hrdes ĩ¬
constituisset ¶Sin asit h̾rdes
scripti exͣneierant tuc de inoffõ¬
so testõ acc̃onem institũenon
Dem ¶Um excausa fidiomis.
si ẜm dectum p̃tõris in lib̾tate
nunciatum agente filio ñ est
equum fierob lib̾tatis qo¬

Expanded text:
i mater filiis duobus institutis tertio post testamentum suscepto, cum mutare idem testamentum potuisset, hoc facere neglexisset, merito utpote non iustis rationibus neglectus de inofficioso querellam instituere poterat. Sed cum eam in puerperio vita cessisse proponas, repentini casus iniquitas per coniecturam maternae pietatis emendanda est. quare filio tuo, cui nihil praeter maternum fatum imputari potest, perinde virilem portionem tribuendam esse censemus, ac si omnes filios heredes instituisset. Sin autem heredes scripti extranei erant, tunc de inofficioso testamento actionem instituere non Cum ex causa fideicommissi secundum decretum praetoris in libertate nuntiatum agente filio, non est aequum fieri vobis libertatis q
Abbreviated transcription (Latin):
bnmimo pdestad decłanda
inumcipaliamunera neqne¬
potes nummiantin quorump̃r
supestcum suo nominepri
aut surdus aut mutus ⁊¬
aut furiosus autppetuaua¬
utudinetentus tutele sencu¬
incionis excus accem H̾nt.

Expanded text:
in numero prodest ad declinanda municipalia munera neque nepotes numerantur, quorum pater superest, cum suo nomine patri aut surdus aut mutus aut furiosus aut perpetua valitudine tentus tutelae seu curationis excusationem habent.
Abbreviated transcription (Latin):
uefani filioꝵ scumiltum et
quidẽ unani tutelam senera¬
tam codem tp̃readministͣrez
compelli eo ꝑtinet. ut si aluda
ti fuint intrasouempma tp̃a
causas excusatiomis ad comp¬
ctentemiudittin defant. qui¬

Expanded text:
veterani filiorum seu militum, et quidem unam tutelam seu curam eodem tempore administrare compelli, eo pertinet, ut, si aliis dati fuerint, intra sollemnia tempora causas excusationis apud competentem iudicem deferant.
Abbreviated transcription (Latin):
iqm donasse significauit.
tñsires se aut̃ hat: fidem¬
fa. uerinõ ꝑ fringunt.
Demꝰ ¶Mrore scribentiste¬
stam̃tum uiris souẽpintaᷤᷤ
murtilari nequa qm poͬtest.
qn minus scriptumplus ĩ &¬
nuntupatum iudetur. ⁊ ĩo

Expanded text:
am donasse significavit, si res se aliter habet, fidem veri non perfringunt.Errore scribentis testamentum iuris sollemnitas mutilari nequaquam potest, quando minus scriptum, plus nuncupatum videtur. et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Uem. Qquis spoponderitin¬
sulani cum moriebatur edifi¬
carestipulatori impossibilis
ueterib uidebatur hiꝰ stipło
s nob̾ sensum cc̃hencium dis¬
cutientib iusimile ẽẽ uidetur
h̾inf eos actum ut incipiat
quidẽ contra moriẽtem obl¬
igatio. Immineat aũt h̾rdi¬
b eius donce ad effectump¬
ducatur. Nemo emmitasti¬
tus mnueniturut tali ammo
faceret stipulonem. ut pura¬
ret posse tin edificium in uno
moniento hore extollereul
eum qui moriturtalem hre
sensum ꝙ ipesufficͤret ad hiꝰ
operis complectionem. sc̃¬
mus itaq siquid tale euen¬
erit hrdes tem̃ ut factum qḋ
mortis tempore facere ꝓmis¬
it ħ h̃rces eius adimpleant
qisp̃ali hrdis mencione bĩ¬
ta. licet ħ mimme fu̾it exp̃s¬
h̾rdes tñͣsmittebatur it.⁊ ⁊ si
in affaciendo est. licet in mor¬
tis tp̃e colligatur. attñ ad fi¬
militudinemind.andorep¬

Expanded text:
 quis spoponderat insulam, cum moriebatur, aedificare stipulatori, impossibilis veteribus videbatur huiusmo nobis sensum contrahentium discutientibus veri simile esse videtur hoc inter eos actum, ut incipiat quidem contra morientem obligatio, immineat autem heredibus eius, donec ad effectum perducatur. nemo enim ita stultus invenitur, ut tali animo faceret stipulationem, ut putaret posse tantum aedificium in uno momento horae extollere, vel eum qui moritur talem habere sensum, quod ipse sufficiet ad huiusmodi operis completionem. Sancimus itaque, si quid tale evenerit, heredes teneri, ut factum, quod mortis tempore facere promisit, hoc heredes eius adimpleant quasi speciali heredis mentione habita, licet hoc minime fuerit expresheredes transmittebatur, ita et si in faciendo est, licet in mortis tempus colligatur, attamen ad similitudinem in dando
Abbreviated transcription (Latin):
Tnctos ppłos qu¬
os clemencie nr̃ere
git impium in tali
uolumus religiõe
uersan. qͣm diumum petru.
apostolum tͣdidisse romaniᷤᷤ
religio usq ad huc ab ip̃om
sinuata declart. qmͣq ponti¬
ficem dama sum sequiclaret.¬
⁊ petrum alexandric ep̃m ui
euungłicãq doctimam pr̃is
⁊ filii ⁊spintus sc̃i unãditatẽ
subprimaiestate ⁊ sb̃piatri¬
nitate c̃dams. ¶Mãc legez¬
erum seq̃ntes xp̃ianoꝵ cath¬
olicoꝵ nom̃ iubemus ãplecti.
¶Neliquos u̾o demẽtes uexi¬
nos qriiclicantes ḣrticido¬
gmatis infamiãsustiñe di¬
tus nr̃i q̃m excelesti arbitno

Expanded text:
nctos populos, quos clementiae nostrae regit imperium, in tali volumus religione versari, quam divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque adhuc ab ipso insinuata declarat, quamque pontificem Damasum sequi claret et Petrum Alexandriae episcopeuangelicamque doctrinam Patris et Filii et Spiritus sancti unam deitatem sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes, christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, reliquos vero dementes vesanosque iudicantes haeretici dogmatis infamiam sustinere, ditus nostri, quem ex caelesti arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
dudum amaiorib tradite et
diuine religiomis testimomo
cia semꝑmansurateneat ¶s
holice religiomis uerus cłtor

Expanded text:
dudum a maioribus traditae et divinae religionis testimonio tia semper mansura teneatur. Is holicae religionis verus cultor
Abbreviated transcription (Latin):
S si tampprius qmusufruc¬
tuarius lib̾tatẽmei sencien¬
tes imposuerunt pleno iure
liberum eum effici. ⁊ si quidp̃¬
ea sibi acquisierit hoc in bõis
rius solus lib̾tatem ĩposuc¬
rit usufructuario mimime cõ¬
sentiente sit quidẽ illequi li¬
btatem aꝓprictario acccpit
eratus ⁊ siquid in medio pͦ¬
sedit. H̾sibi acquirat sibiĩ
h̾at sue postitati relinquat
s.iluo pr̃onatus iure ꝑ õĩa
custodiendo. misi⁊ h ei legibꝰ
fũit remissum ip̃e tñ lib̾tus
qĩ fuus apł usufractuariur
pmaurat donec usufructu.ar¬
ius uiuit uł usus fructus leg¬
ittimo m̃o ꝑemptus est¶Et¬
enim si finem ususfructus qͦ¬
cumq m̃o accipiat. tunc fa¬
cultas ei tribuitur quomal¬
uent degere m̃o. siuo.tohx̃
supstiteusufrictuario. abhẽ
lute fũit lib̃tus exempus
hrditas eius legittimũ tim¬
sufructuarius tm̃m̃o lib̃ta¬
tem imposuerit si quidem
h̾m̃o ut cedat usumfructũ
ꝓprietario ꝓprietario pleni¬
ssimum ius h̃at in ẜuo ꝓpr¬

Expanded text:
oprietarius quam usufructuarius libertatem ei consentientes imposuerant, pleno iure liberum eum effici et, si quid postea sibi adquisierit, hoc in bonis rius solus libertatem imposuerit usufructuario minime consentiente, sit quidem ille, qui libertatem a proprietario accepit, eratus et, si quid in medio possedit, hoc sibi adquirat, sibi habeat, suae posteritati relinquat, salvo patronatus iure per omnia custodiendo, nisi et hoc ei legibus fuerit remissum. Ipse tamen libertus quasi servus apud usufructuarium permaneat, donec usufructuarius vivit vel usus fructus non legitimo modo peremptus est. etenim si finem usus fructus quocumque modo accipiat, tunc facultas ei tribuitur quo maluerit degere modo. si vero adhuc superstite usufructuario ab hac luce fuerit libertus exemptus, hereditas eius legitimum tramusufructuarius tantummodo libertatem imposuerit, si quidem hoc modo, ut cedat usu fructu proprietario, plenissimum ius habeat in servo propr
Abbreviated transcription (Latin):
tilatis. nõ ad c̃tum finẽlites
ꝓducebant. s taciturmtate
in medio tp̃re. adhibita ꝓpt̃
potẽciam forte fugiẽtium. uł
suam imbetillitatẽuł aliosĩ
quos cumq cãuscum sortis
humãnemulta sunt quenec
dicinec entim̃aripossunt. deĩ¬
sineremedio aũt lugebant. &
nos corrigẽtes eandẽ excepci¬

Expanded text:
tilatis non ad certum finem lites producebant, sed taciturnitate in medio tempore adhibita, propter potentiam forte fugientium vel suam imbecillitatem vel alios quoscumque casus  cum sortis humanae multa sunt, quae nec dici nec enumerari possint, deinsine remedio autem lugebant. Quod nos corrigentes eandem excepti
Abbreviated transcription (Latin):
timur.s licet pgonalis actcio
ab imcio fũit instituta. tñeã
in q̃gragesimũ. mnũ extẽdi¬
muscum nõ simlis sit ꝗpeni¬
tus abinicio tatuit ei quiet
postułcem deposuit.⁊ ad iud¬
itiumuenit⁊ sbut c̃tamina.
litẽ aũt implereꝑ quodam
cãus p̃peditus est. s licetip̃e
auitoꝵ defec̃it. sue tñ postita¬

Expanded text:
nalis actio ab initio fuerit instituta, tamen eam in quadragesimum annum extendimus, cum non sit similis, qui penitus ab initio tacuit, ei, qui et postulationem deposuit et in iudicium venit et subiit certamina, litem autem implere per quosdam casus praepeditus est. Sed licet ipse actor defecerit, suae posterita
Abbreviated transcription (Latin):
possiderecuus dñs uris
qui suppõitam eam hebat
norum expulsus est p̃lic¬
tum lxiliumnõ indiscre¬
te s cummodata diuisio¬
ne ei prarecensemus ut si
quidem bona fide ab inicõ
eamrem detmuit. sumilipo¬
ssit utri p̃zidio ¶O muero
mala fidr eam adeptus est
indignus eo uidebatur.ita
tñ ut nouus possõr siquid
ip̃erei dñs ab inicio fuit. uł
suppõitam eam habeb.it
⁊ memorate extepcõms ⁊̃¬
nc̃citate expulsus est. ꝯmod̃
detentionis sibi acquint
re quo cumq tp̃r hũit. tũc
tori qui nõie ypothecerem
obligatam habuit ⁊ eoꝵ

Expanded text:
possidere, cuius dominus vel is qui suppositam eam habebanorum expulsus est, praedictum auxilium non indiscrete, sed cum moderata divisione ei praestare censemus, ut, si quidem bona fide ab initio eam rem tenuit, simili possit uti praesidio, sin vero mala fide eam adeptus est, indignus eo videatur, ita tamen, ut novus possessor, si quidem ipse rei dominus ab initio fuit vel suppositam eam habebat et memoratae exceptionis necessitate expulsus est, commodum detentionis sibi adquiratre quocumque tempore habuit, tunc tori, qui nomine hypothecae rem obligatam habuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
essione ceudit: exteptione
munitus sit ¶¶ ħ̾sup
illis detentatorib censemꝰ
qui smeiuolentia eandẽ
sessori sine ulla distictt̃e
ei aosilitudinẽ cetoꝵ qui rei
seoffenticautionẽq susci¬
piende litis dantieãdẽ rer¬

Expanded text:
essione cecidit, exceptione munitus sit. Sed haec super illis detentoribus censemus, qui sine violentia eandem sessori sine ulla distinctione ei ad similitudinem ceterorum, qui rei se offerenti cautionemque suscipiende litis danti eandem re
Abbreviated transcription (Latin):
scripta eẽ ⁊plusqͣm tncies cẽ¬
tena miliaũ sũum.a uet̾ib
effusa quenẽce ẽẽt omnia ⁊
legere ⁊ ꝑecrutari⁊ ex hus sid
quid optimum fuiss elige
excelsum fecimus omneq
sissimum erat couectum
est.⁊ omnes. imibiguitateᷤᷤ
decise. nullo sedit̃ose relicto
nomenq libris ĩpouimꝰ
digestoꝵ seupandectaꝵ. qr
omines disputacc̃es ⁊ deti¬
siones in se hant legittĩas
Ram ꝙuidẽ undiq fuit
couectum⁊ ħ in sinus su

Expanded text:
scripta et plus quam tricies censcripta et plus quam tricies centena milia versuum a veteribus effusa, quae necesse esset omnia et legere et perscrutari et ex his si quid optimum fuisset eligere. excelsum fecimus, et inssimum erat collectum est et omnes ambiguitates decisae nullo seditioso relicto. nomenque libris imposuimus digestorum seu pandectarum, quia omnes disputationes et decisiones in se habent legitimas et quod undique fuit collectum, hoc in sinus suo
Abbreviated transcription (Latin):
inucĩatur. ⁊ ne gemine leges
ꝓ reb singłis põite usꝙͣ aͦpp¬
maneũo ĩbecillitati. ntłom̃o
possibile. Nos itaq more
solito. ad ĩmortalitatis resp¬
eximus p̃cidium⁊ sũmonu¬
mine muccato. dm̃ auctorẽ
⁊ totius opis p̾culem ficriop¬
tauimꝰ. ⁊ omne stuliumiri¬
bumano uiro excelso magi
imus. ut ip̃e una cumalus
ulustub ⁊ prudẽtissimisĩ
uus m̃m desiderium adim¬
pleret. Nnr̃a quoq maiestaᷤ
semꝑ inuestigando ⁊ ꝑ scrut¬
ando ea queab husꝯponeb¬
antur quicquid dubiumet
inc̃tum inuemebaturcum
numine celesti recte em̃da¬
bat ⁊ incompetr̃tem forma
redigebat ¶Ommaigiturcõ¬
qm nñs satellitib pr̃ante
⁊ principales quidẽ ꝯstones.
aggredientes ip̃auetustatis
studiosissima opaiam pene
ꝯfusa ⁊ dissoluta eidem uiro ex¬
celso ꝑmisimus tam collige
qm certo mod̾amini tradere
¶Set cum omina ꝑcunctamur
a p̃fato uno excelso suggestũ
est duopene milia libroꝵ con¬

Expanded text:
inveniatur et ne geminae leges pro rebus singulis positae usquam appmanae vero imbecillitati nullo modo possibile. nos itaque more solito ad immortalitatis respeximus praesidium et summo numine invocato deum auctorem et totius operis praesulem fieri optavimus et omne studiumboniano viro excelso magisimus, ut ipse una cum aliis illustribus et prudentissimis viris nostrum desiderium adimpleret. nostra quoque maiestas semper investigando et perscrutando ea quae ab his componebantur, quidquid dubium et incertum inveniebatur, hoc numine caelesti erecta emendabat et in competentem formam redigebat. omnia igitur con hoc satellitibus praestante. Et principales quidem constitutadgredientes ipsa vetustatis studiosissima opera iam paene confusa et dissoluta eidem viro excelso permisimus tam colligere quam certo moderamini tradere. sed cum omnia percontabamur, a praefato viro excelso suggestum est duo paene milia librorum esse con
Abbreviated transcription (Latin):
Op. Antacuranos li¬
uine humanitatis est ꝓin¬
dencia ut semꝑ et̾nis liberat¬
atib nos sustentare dignet᷑
post bella emm partita efna
pace sopita postq wandali¬
camgentẽ ereptami cartagi¬
nem immomag̃ oẽm libia
romano impioiteꝵ sociata
⁊ leges.intiquas iamsemo
p̃grauatas ꝑ nram uigilan¬
ciamp̃buit innouampule¬
hritudinẽ ⁊ modatum ꝑue¬

Expanded text:
OS Tanta circa nos divinae humanitatis est providentia, ut semper aeternis liberalitatibus nos sustentare dignetur. post bella enim parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Romano imperio iterum sociatam et leges antiquas iam senio praegravatas per nostram vigilantiam praebuit in novam pulchritudinem et moderatum pe
Abbreviated transcription (French):
ms pḃlica quo debita pr¬
rex que ubicum depõite ⁊
sunt. ꝓcedat inquisicios ⁊ h
quidẽ de ingenius li bens

Expanded text:
s publica debita prrerum ubicumque depositae sunt procedat inquisitio. Et haec quidem de ingenuis liberisque
Abbreviated transcription (Latin):
intpellatiore aliquis ẜm
datam form̃am. in longin¬
qua fũit ꝓtͣitus examina
q si tulpa sui fuit dilatata
cogm̃tio ul mimme at tom
rit. ꝓcalum̃pnia quidẽ pe¬
dispendia post sumptusꝯ
siderata qntitate postulat¬
orumur medi itims inte¬
matione iiditis sustinebit.

Expanded text:
interpellatione aliquis secundum datam formam in longinqua fuerit protractus examina, quod, si culpa sui fuerit dilata cognitio vel minime actioni rit, pro calumnia quidem poedispendia, post sumptus, considerata quantitate postulatorum vel medii itineris intematione iudicis sustinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
cerminus ut quicumq hiꝰ
priuilegiomuntus est. ł
postea talem p̃rogatiuam
quol momeruent sciat
⁊ si quos ip̃e ut poteobno¬
xios sibiꝑ quatumq trrĩ¬
mina li urcinli cã ꝯstitut¬
os in accusacionẽ dedux̃ĩt
priuilegus pontinos q̃¬
qm nõ est ferendum eos
quip̃fatas p̃rogatiuasut
antelatum est p̃tendunt
aliq plus. aduersanis su¬
is querere concedi qm ip̃i
ab alus pulsati fatere pa¬
ciantur. Itaut scilicetut
hforma modis ominbo
obẜuctur suppriuilegus
plib̾alitates urgñaliter
quibdam officus aut se¬
ous seudignitatibursp¬

Expanded text:
cernimus, ut, quicumque huiusmodi privilegio munitus est vel postea talem praerogativam quolibet modo meruerit, sciat, et si quos ipse utpote obnoxius sibi pro quacumque criminali vel civili causa constitutos in accusationem deduxerit, privilegiis potituros, quoniam non est ferendum eos, qui praefatas praerogativas, ut ante latum est, praetendunt, aliquid plus ab adversariis suis quaerere concedi, quam ipsi ab aliis pulsati facere patiantur: ita scilicet, ut haec forma modis omnibus observetur super privilegiis per liberalitates vel generaliter quibusdam officiis aut scholis seu dignitatibu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶eos qui inalienaꝓ¬
uncia tutelam. ⁊diminstrãt᷑
peritulum.administracionis
exꝑsonatutorum quim alrã
ꝓiunciam res pupilli gennt.
non porrig̃itur.
In horioo conduns hr̃e. aut eti¬
amuenundare debiuistrĩin hos¬
pitiotuo utasseueras uiignis
assum̃pte sunt culpam seu seg¬
iiciam tuamnon ad tuumdã¬
pnum s. ad pupilli tui spegta¬
re dispenduini minus ꝓbab¬
silracione depostis.

Expanded text:
d eos, qui in alia provincia tutelam administrant, periculum administrationis ex persona tutorum, qui in alia provincia res pupilli gerunt, non porrigitur.  horreo conditas habere aut etiam venumdare debuisti, in hospitio tuo, ut adseveras, vi ignis absumptae sunt, culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium minus probabili ratione deposcis.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Eli.anacuius n¬
bicuratores condempnatrĩ
sunt. si uicesimum quintu
annum etatis egressa estat¬
tioiudicati utilis. ⁊duersus
ip̃am bonaq eius ex̃tenda
est. Nam tutores curatores¬
q funto officio non ẽẽconu¬
eniendos ex adimin stͣrione

Expanded text:
mo. Iuliana, cuius tibi curatores condemnati sunt, si vicesimum quintum annum aetatis egressa est, actio iudicati utilis adversus ipsam bonaque eius exercenda est. nam tutores curatoresque finito officio non esse conveniendos ex administratione
Abbreviated transcription (Latin):
cirta m̃e pietatis ministĩa ⁊̃¬
hr̃e no çiturcausas hõmũ
deprrt. ¶ud ĩmerito ad¬
dendum huic legitensemꝰ
nt si qlls fataudie ad appe¬
llacionis iudicẽ intrcclucto
siue ex unapte sine cogniti¬
onalit̾cãe appllonis impo¬
& nat exordimdeinde relit¬
taea discedat ⁊ indesidiare¬
nale tp̃c post inchoãtam li¬
tem p̃terierit uctoren sẽ¬
tentiam adeffectũ plucẽ
ualente pp̃litẽ iam incho¬
atam. n iam tminũ acci¬
pere mueni ẽtecum appella¬
toris abzentia eam fimriñ
aputãtes cum adũsariꝰ
pot̃mĩmnime p̃cente appel¬
latore lit̃ ex̃ce quia hsp̃ale
priuisilimeius est qui cpe¬
ilacionis examimã de p̃gidet
posse ⁊exun atecam diri¬
mere. Hemus eundẽ appella¬

Expanded text:
circa nostrae pietatis ministeria hacirca nostrae pietatis ministeria habere noscitur, causas hominum deperire. Illud etiam merito addendum huic legi censemus, ut si qui fatali die apud appellationis iudicem introductus, sive ex una parte sive cognitionaliter causae appellationis imponat exordium, deinde relicta ea discedat et in desidia reannale tempus post inchoatam litem praeterierit, victore neque sententiam ad effectum perducere valente propter litem iam inchoatam neque iam terminum accipere inveniente, cum appellatoris absentia eam finiri non amputantes  cum adversarius potest et minime praesente appellatore litem exercere, quia hoc speciale privilegium eius est, qui appellationi examinandae praesidet, posse ex una parte causam dirimere iubemus eundem appella
Abbreviated transcription (Latin):
curaũti eamin cõpetens
uidiciũ deduxit legunderi
satiffuctũ. nec ingemista
mortue cãedispendium.
S nr̃o gaudeat beneficio.
cũ nob̾ cognitũ sitã ex exno¬
re calculi diex q̃ offi cfum
habuit sepere ꝑ cãs ꝑicli¬
tatas. od̃ mnpo st̾um non
fiet ex remedio legis p̃rẽtiᷤ.
ul ab alus quos leges su¬
is scĩonib enum̃auerũt
custodiendoscuobẜuãdo
ut .x. fatãles ꝓ unoubiq
instituãtur. ¶In hus aũt
cãib in quib biẽmum cõ¬
stitutũ est. quat. morecon¬
nit̾minus coartamꝰ ut ĩ¬
t̃ eum gesta colligẽ⁊ eaui
ris deuotis epłaribꝰ tͣdere
⁊ refutatorios li bellos srĩ
uolĩunt offre. et litemini sa¬
crumñmosistorium intro¬
eganda uictrici parti siuo¬
est.⁊̃ p̾mature cãm in duce
n annali spacio expectato.
Sitñ in sacro nrosistorio
lis exordiũ ceꝑit ⁊ siñ fũit
ineodem dic completa. tñ
ppetuari eam xedimuscu
inquum sit pp̃ cccupacc̃es
florentissimi ordins quaᷤᷤ

Expanded text:
t eam in competens iudicium deduxerit, legi videri satisfactum, ne ingemiscat mortuae causae dispendium, sed nostro gaudeat beneficio, cum nobis cognitum sit etiam ex errore calculi dierum quem officium habuit saepe esse causas periclitatas: quod in posterum non fieri ex remedio legis pra esentivel ab aliis, quos leges suis sanctionibus enumeraverunt, custodiendo seu observando , ut decem fatales pro uno ubique instituantur. In his autem casibus, in quibus biennium constitutum est, quatenus more conterminis coartamus, ut intra eum et gesta colligere et ea viris devotis epistularibus tradere et refutatorios libellos, si voluerint, offerre et litem in sacrum nostrum consistorium introeganda victrici parti, siest, et praemature causam inducere neque annali spatio expectato. Si tamen in sacro nostro consistorio lis exordium ceperit, etsi non fuerit in eodem die completa, tamen perpetuari eam concedimus, cum iniquum sit propter occupationes florentissimi ordinis, quas
Abbreviated transcription (Latin):
cum deappellatorio iuuamie
disponimus cum sit ei aptissĩa
facstas inr̃m.adure maiestatẽ
⁊ tarditatem iudicis inpconã
cuiconsentancũ est ut ĩsẽtẽtus
omniũ. ̃plissimoꝵ p̃fcctorũ
p̃torio ex diuino or.aculorc̃a¬
tandis eadc̃ obẜuacioq̃ supr
adcã est post ing̃ssum unius
uł utriusq partis tam ꝓpt̃
terse scriptura int̾ueniente p

Expanded text:
eum de appellatorio iuvamine disponimus, cum sit ei apertissima facultas et nostram adire maiestatem et tarditatem iudicis in querelCui consentaneum est, ut et in sententiis omnium amplissimorum praefectorum praetorio ex divino oraculo retractandis eadem observatio, quae supra dicta est, post ingressum unius vel utriusque partis tam propter te
Abbreviated transcription (Latin):
quas nec dicinet enumerari
facilesit.eundẽ diẽ fatalẽ nõ
obẜuare̾ ilites expirare ⁊ hiꝰ
monia hõmum titubarepp̃
hec fortue releuantes insi¬
terum. S siue añqͣrtũ die¬

Expanded text:
quas nec dici nec enumerari facile sit, eundem diem fatalem non observari et lites expirare et huimonia hominum titubare: propter hoc fortunae relevantes insisterum, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbões tñilloquide defunnt tp̃r
uerumap̃ sacros cognitores si¬
ne ꝓcrastinacõe p̃ben potunt.
Idquoz cos adimite quo ex¬
ercitatis iam negitus pleni¬
ore subuematurĩtatis lu

Expanded text:
ones tamen illo quidem defuerunt tempore, verum apud sacros cognitores sine procrastinatione praeberi poterunt, id quoque eos admittere, quo exercitatis iam negotiis pleniore subveniatur veritatis lu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Op̃r  Buno extutorib
ul curatorib possecq̃mmin¬
orum defendicum alii tuto¬
res urcuratores cum defẽ¬
derenouierintignorarenõ¬
tĩnomnib insinuariduenit
cium sustinent ne dealus ꝓũ¬
cus defensores minorum ad
iudexnõignorat nõ ẽẽ adm¬
ntendos xouettigalia cond¬
ucenda eos quipupilloru
uł adolescentium tutrlamuł
curam. administrant uł eiꝰ
dumieddiderunt. s qmuis

Expanded text:
 uno ex tutoribus vel curatoribus posse causam minoris defendi, cum alii tutores vel curatores eum defendere noluerint, ignoraretantum omnibus insinuari convenit cium sustinent, ne de aliis provinciis defensores minorum ad iudex non ignorat non esse admittendos ad vectigalia conducenda eos, qui pupillorum vel adulescentium tutelam seu curam administrant vel eius dum reddiderunt. Sed quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
postta in aciinmistracionepseu¬
erantes uł curatori constitut.
tua p̃clia locauĩt eos competent̃
comiẽms ex eorum contractu
utilis tibi queripotuit contra
successores conductoris. tc̃o.
tto ilicerus ex caũsis dariñ

Expanded text:
postea in administratione perseverantes vel curatores constituti tua praedia locaverunt, eos competenter conveni: sed ex eorum contractu utilis tibi quaeri potuit contra successores conductoris actio. actio nisi certis ex causis quaeri non
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃. GImrem minoris pecũna
ꝑfectasit que curatoriul tutori eiꝰ
nominemmnoris mutuo data est
merito psonalis meundemmi¬
norem actiodanda est.

Expanded text:
o. Si in rem minoris pecunia profecta sit, quae curatori vel tutori eius nomine mutuo data est, merito personalis in eundem minorem actio danda est.