comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cultare se ostendit dicens. Adhuc multa habeo
uob̃ dicere: s adhuc ñ potestis illa portare. Et
apłs paulus. Non potui uob̾ inquit loqui
quasi spiritalib: s qͣsi carnalib. tamqͣm par¬
uulis in xp̃o. lac uob̃ potum dedi non escam.
Neq enim pot̾atis. s neq nunc potestis. Adhuc
enĩ estis carnales. In hoc aut̃ precepto quo pro¬
hibemur dare sc̃m canib. et mutere ante por¬
cos margaritas nr̃as: diligent̾ querendum ẽ.
quid sit sc̃m. quid margarit quid canes quid
porci. Sanctum ẽ quod uiolare atq corrũpere
nefas est. Cuius utiq sceleris conatus. et uolũ¬
tas tenetur rea: qͣmuis illud sc̃m natura in¬
uiolabile atq incorruptibile maneat. Mar¬
garite aut̃. quecũq spiritalia magni estiman¬
da sunt. Et qr inabdito latent: tamqͣm de ꝓfun¬
do eruunt᷑ et allegoriax integum̃tis quasi aꝑtis
ex eo quod non habet corrumpi. Margarita: ex

Expanded text:
cultare se ostendit, dicens: Adhuc multa habeo cultare se ostendit, dicens: Adhuc multa habeo vobis dicere; sed adhuc non potestis illa portare . Et apostolus Paulus: Non potui, inquit, vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam; neque enim poteratis: sed neque nunc potestis; adhuc enim estis carnales . 68. In hoc autem praecepto quo prohibemur sanctum dare canibus, et mittere ante porcos margaritas nostras, diligenter quaerendum est quid sit sanctum, quid margaritae, quid canes, quid porci. Sanctum est, quod violare atque corrumpere nefas est: cujus utique sceleris conatus et voluntas tenetur rea, quamvis illud sanctum natura inviolabile atque incorruptibile maneat. Margaritae autem, quaecumque spiritualia magni aestimanda sunt; et quia in abdito latent, tanquam de profundo cruuntur, et allegoriarum integumentis quasi apertis ex eo quod non debet corrumpi, margarita ex
Abbreviated transcription (Latin):
et magna necessitate: obuirgatõnes adhiben.¬
de sunt. Ita tam̃: ut etiam in his ip̃is. non no¬
bis s deo ut seruiat᷑ instemus. Ip̃e est enim fi¬
nis: ut ncħ duplici corde faciamus. auferentes
trabem de ocł̃o nr̃o inuidentie uł malitie uel si
mulatõnis: ut uideamus eicere festucam de ocł̃o
in sponsa xp̃i predicant᷑. quam sibi elegit deus
głosam eccł̃iam non habentem maculam neq
non nullos d̃i preceptis obtemꝑare cupiente
nomen simplicitatis decipere: ut sic putent
uiciosum eẽ aliqͣndo ueꝵ occulte. quomodo ui¬
ciosum ẽ. aliquando falsum dicere. atq hoc mͦ
aꝑiendo ea que hii quib aꝑiuntur sustinere
ñ possunt amplius noceant si ea penitus sẽꝑꝙ
occultarent.: rectissime sũbiungit. Nolite da¬
re sanctum canib: neq miseritis margaritas
ur̃as ante porcos. ne forte conculcent eas pedib
suis: et conu̾si disrumpant uos. Quia et dñs
qͣmuis nich mentitus sit: uera tam̃ aliqua oc¬

Expanded text:
et in magna necessitate objurgationes adhibendet in magna necessitate objurgationes adhibendae sunt, ita tamen ut etiam in his ipsis non nobis, sed Deo ut serviatur instemus. Ipse est enim finis: ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nmulationis, et uideamus eicere festucam de oculo in sponsa Christi praedicantur , quam sibi elegit Deus gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam neque nonnullos Dei praeceptis obtemperare cupientes nomen simplicitatis decipere, ut sic putent vitiosum esse aliquando verum occultare, quomodo vitiosum est aliquando falsum dicere, atque hoc modo aperiendo ea quae hi quibus aperiuntur sustinere non possunt, amplius noceant quam si ea penitus semperque occultarent, rectissime subjungit: Nolite sanctum dare canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi disrumpant vos. Quia et Dominus quamvis nihil mentitus sit, vera tamen aliqua oc
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi sine lege eẽm. cum sine lege dei ñ sim s sim
in lege xp̃i ut lucrifacem eos qui sine lege sũt.
fastus sum infirmis in firmus. ut infirmos
lucrifacetẽ. omnib omĩa factus sum. ut omnes
lucrifacerem: ñ utiq simulatione faciebat quẽ¬
admodum quidã intelligi uolunt. ut eoꝵ de¬
testanda simulatio tanti exẽpli auctoritate o¬
iuniat᷑. S hoc faciebat caritate: qua eius
infirmitatẽ ciu uolebat subuenire. tamꝙͣ su¬
am cogitabat. Hoc enĩ et p̾struiit dicendo. Cũ
enun lib̾ sim ex omnib: om̃ium me secuum
feci. ut plures lucrifacem. Quod ut intelli¬
gas ñ simulatõne s caritate fĩ. qui inf̾mis
hominib tamqͣm nob̃ compatunur: ita monet
carnis detis s ꝑ caritatem seruite inuitem. Qd̃
fieri ñ potest. nisi alt̾ius infirmitatẽ quisq ha¬
beat quasi suã. ut eam eqͣnimiter ferat. donec
ab ea liberet᷑ ille cuius curat salutẽ. Riaro ergo

Expanded text:
quasi sine lege, cum sine lege Dei non sim essemquasi sine lege, cum sine lege Dei non sim essems qui sine Lege sunt. Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem: » non utique simulatione faciebat, quemadmodum quidam intelligi volunt, ut eorum detestanda simulatio tanti exempli auctoritate muniatur; sed hoc faciebat charitate; qua ejus infirmitatem, cui volebat subvenire, tanquam suam cogitabat. Hoc enim et praestruit dicendo: Cum enim liber sim ex omnibus, me omnium servum feci, ut plures lucrifacerem . Quod ut intelligas non simulatione, sed charitate fieri, qua infirmis hominibus tanquam nos simus compatimur, ita monet carnis detis, sed per charitatem servite invicem . Quod fieri non potest, nisi alterius infirmitatem quisque habeat quasi suam, ut eam aequanimiter ferat, donec ab ea liberetur ille cujus curat salutem. 66. Raro ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gitemus utrum tale sit uitium qđ numqͣm ha¬
buimus uł quo iam caruimus. Et si numqͣm ha¬
biimus. cogitemus et nos homines eẽ et hãbere
potuisse. Si u̾o habuimꝰ et non habemus. tan¬
gat memoriam cõmunis infirmitas. ut illam
rep̾hensionem aut obuirgationẽ: non odium
s misccł̃ia p̾cedat. ut siue ad correctionem eius
pp̃ quem i facimꝰ. siue ad ꝑu̾sionem ualuerit.
nam incertꝰ est exitus. nos tam̃ de simplicitate
oculi nostri securi simus. Si autem cogirantes
nosmet ipos inueniremꝰ in eo esse uitio in quo
ẽ ille quem repͥhendere parabamꝰ: non repͥhen¬
damus neq oburgemus. s tam̃ congemiscamꝰ
et ñ illum ad obtemperandũ nob̾: s ad pariter
corrigendum imittemꝰ. Nã et illud qđ dicit a¬
postolus. factus sum uideis qͣi iudeus ut uideos
lucrifacerem. his qui sub lege sunt qͣi sub lege
eẽm cum non sim ip̃e sub lege. ut eosqui sub le¬
ge erant lucrifacerem. his qui sine lege sunt

Expanded text:
gitemus, utrum tale sit uitium, quod numquam hagitemus, utrum tale sit uitium, quod numquam habuimus uel quo iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat memoriam communis infirmitas, ut illam reprehensionem uel obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque obiurgemus, sed tamen congemescamus et non illum ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum inuitemus. Nam et illud quod dicit apostolus: factus sum Iudaeis quasi Iudaeus, ut Iudaeos lucriessem, cum non sim ipse sub lege, ut eos qui sub lege erant lucrifacerem; his qui sine lege sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
irascaris hominr: uelis eum corrigi. Si autem
oderis hominẽ: non potes eum uelle corrigere.
Quomͦ enĩ dicis fratri tuo. siue eiciam festucã
de oculo tuo. et eite trabes ẽ in oculo tuo: ypo¬
crita. eice primum trabem de oculo tuo. et tunc ui¬
debis eicere festucã de ocło frrĩs nii .i. pͥmo abste ex¬
pelle olium: et deinde potens iam eum quẽ diligis
emendare. Et bene ait ẏpocrita. Actusare enum ui¬
cia officium est uiroꝵ bonoꝵ et benuioloꝵ. Quod
cum mali facuint: alienas parces agunt. sĩ ypo¬
crite qui tegunt sub ꝑsona quod sunt et ostentãt
in ꝑsona quod st̃ non. ypocritaꝵ ergo nomine.
simulatores acceꝑis. Et est uere multum cauen¬
clum et molestum simulatoꝵ genus. Qui cum
omĩum uitioꝵ accusationes odio et liuore suscipi¬
ant: etiam consulcores uideri se uolunt. Et iõ
pre cauteq ugilandum ẽ. ut cum aliquẽ cepͥ¬
hendere uł obiurgare necessitas coegerit. pͥmo sd¬

Expanded text:
irascaris homini, uelis eum corrigi; si autem irascaris homini, uelis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum uelle corrigere. Quomodo enim dicis fratri tuo: sine eiciam festucam de oculo tuo, et ecce trabes est in oculo tuo? hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo, et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui: id est primo abs te expelle odium, et deinde poteris iam eum quem diligis emendare. et bene ait: hypocrita. accusare enim uitia officium est bonorum uirorum et beniuolorum; quod cum mali faciunt, alienas partes agunt sicut hypocritae, qui tegunt sub persona quod sunt et ostentant in persona quod non sunt. hypocritarum ergo nomine simulatores acceperis. et est uere multum canendam et molestum simulatorum genus, qui cum omnium uitiorum accusationes odio et liuore suscipiant, etiam consolatores uideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo co
Abbreviated transcription (Latin):
qui gladio ꝑcusserit gladio moriet᷑. nisi qi ip̃o pec¬
cato anima morit᷑ quodcũq commiserit: Et qm̃ de
temerario et iniquo iudicio nos hoc loco cdñs monet.
uult enim ut simplici corde et in unum d̾m inten¬
to faciamꝰ quetumq facimus. et multa incertum
est quo corde siant. de quib uidicare temerariũ
est. Maxime aut̃ hii temere iudicant deincertis
et facile rep̾hendunt. qui magis amant uitupe¬
rare et dampnare. qͣm emendare atq corrigere.
qđ uitium uł suꝑbie est. uł inuidentie. conse¬
quent̾ subiecit dicens. Quid aut̃ uides festucã
in ocło tuo non uides: Ut si forte u̾bi gr̃a ira il¬
le perauit: tu odio rep̾hendas. Quantũ autẽ
inter festucam et trabem: qͣi tantum int̾ iram
distat atꝙ odium. Odium est enĩ ira inuetera¬
ta. qͣiͣ que uetustate ip̃a tantum rõbur acceꝑit:
ut merito appellet᷑ trabes. Fieri aut̃ potestut si

Expanded text:
qui gladio percusserit, gladio morietur, nisi quia ipso pecqui gladio percusserit, gladio morietur, nisi quia ipso peccato anima moritur, quodcumque commiserit? Et quoniam de temerario et iniquo iudicio nos hoc loco dominus monet — uult enim, ut simplici corde et in unum deum intentione faciamus quaecumque facimus; et multa incertum est quo corde fiant, de quibus iudicare temerarium est. maxime autem hi temere iudicant de incertis et facile reprehendunt, qui magis amant uituperare et damnare quam emendare atque corrigere: quod uitium uel superbiae est uel inuidentiae — consequenter subicit et dicit: quid autem uidin tuo oculo non uides? ut si feruenti uerbi gratia ira ille peccauit, tu odio reprehendas. quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iram distat et odium. odium est enim ira inueterata, quasi quae uetustate ipsa tantum robur acceperit, at merito appellaretur trabes. fieri autem potest, ut, si
Abbreviated transcription (Latin):
men tp̃r quo ꝑsequebant᷑. extecabat illos malitia
illoꝵ. Sic et temerarium iudicium plerumq nͥl
nocec ei de quo temere iudicat᷑. ei autem qui time¬
re iudicat ip̃a temeritas necesse est ut noceat. Ista
regula: etiam illud dictum acbitror. Om̃is qui
ꝑcusserit gladio gladio moriet᷑. Quãmulti enim
ingladio ꝑcuciunt. nec tamen gladio moriunt᷑.
sicut nec ip̃e pettus. S ne istum uenia pecc̃oꝵ ta¬
lem penam euasisse quis putet. qͣmqͣm nicħ ab¬
surdius. qͣm ut maiorẽ putet gladii penam ẽe
potusse que petro ñ accidit. qͣm crucis que accidit.
quid tam̃ de latronib dictus ẽ qui cum dño cruci¬
fixi sunt: Quia et ille qui meriiit ueniam pea¬
qͣm crucifixus ẽ meruit. et alter omĩno non me¬
ruit. An forte om̃s quos occiderant crucisiperant.
et ꝓpterea hoc etiam ip̃i pati meruerunt: Ridiculũ
est hoc putare. Quid gͦ aliud dictum ẽ omnis enĩ

Expanded text:
men tempore, l quo persequebantur, excaecabat illos malitia men tempore, l quo persequebantur, excaecabat illos malitia illorum. sic et temerarium iudicium plerumque nihil nocet ei de quo temere iudicatur, ei autem qui temere iudicat ipsa temeritas necesse est ut noceat. ista regula etiam illud dictum arbitror: omnis, qui percusserit gladio, gladio morietur. quam multi enim gladio percutiunt nec tamen gladio moriuntur, sicut nec ipse Petrus? sed ne istum uenia peccatorum talem poenam euasisse quis putet — quamquam nihil absurdius, quam ut maiorem putet gladii poenam esse potuisse, quae Petro non accidit, quam crucis, quae accidit — quid tamen de latronibus dicturus est, qui cum domino crucifixi sunt, quia et ille qui meruit ueniam, posteaquam crucifixus est meruit et alter omnino non meruit? an forte omnes, quos occiderant, crucifixerant et propterea hoc etiam ipsi pati meruerunt? ridiculum est hoc putare. quid ergo aliud dictum est: omnis enim,
Abbreviated transcription (Latin):
sudicare. ne iuclicetur de uob̃. Potest aut̃ moue¬
te qł ait In quo em̃iuãicio uiaitau̾tts induabr̃¬
de uob̾. et in qua mensura mensi fueritis. uea
remenie t᷑ uobꝰ. Numquid en ĩ si nos in iudicio ce¬
meratis ĩiditau̾imus temere de nob̾ etiam deus
udiabit. Aut numqͥd si mensura iniqua mẽ¬
si fuetimiis et apud dm iniqua mensura ẽ undẽ
nob̾ remetiet᷑ :  Iam et mensure nomine. ⁊p̃m
uiditium significatum acbitror. Nullo modo as
uł temere iudicat. uł iniqua mensura ciuiqͣ̃m re¬
pendit. s hoc dictum est qm̃ temeritas q punis ali
dum ẽ. quod iniquitas ei noceat aliquid: in quem
ꝓcedit. ei aut̃ nich aquo ꝓcedit. Immo u̾o sepe nich
nocet ei qui patitur inuuciam: ei aut̃ qui facit neces.¬
se est ut noctat. Quid enum nocuit martytib ini¬
quitas ꝑsequentium: Ipsis aut̃ ꝑsecutorib. plu¬
rimum. Quia et si aliqui eoꝵ corresti sunt: eo ta¬

Expanded text:
iudicare, ne iudicetur de uobis. Potest autem moueiudicare, ne iudicetur de uobis. Potest autem mouere quod ait: in quo enim iudicio iudicauua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis. Nunquid enim si nos judicio temerario judicaverimus, temere etiam de nobis Deus judicabit? aut nunquid si in mensura iniqua mensi fuerimus, et apud Deum iniqua mensura est unde nobis remetietur? Nam et mensuare nomine, ipsum judicium significatum arbitror; nullo modo Deus, vel temere judicat, vel iniqua mensura cuiquam rependit; sed hoc dictum est, quoniam temeritas qua punis aliuandum est quod iniquitas ei noceat aliquid in quem procedit, ei autem nihil a quo procedit. Imo vero saepe nihil nocet ei qui patitur injuriam, ei autem qui facit necesse est ut noceat. Quid enim nocuit martyribus iniquitas persequentium? ipsis autem persecutoribus plurimum, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta sunt: et quecũq aliter se habent ab
scondi ñ possunt. De manifestis gͦ iudicemus: de
occultis u̾o deo uidicium reluiqͣmus qr et ip̃a ab¬
scondi ñ possunt. siue mala siue bona: cum tp̃s
aduen̾it quo manifestent᷑. Duo sunt aut̃ in
quib temerarium iudicium cauere debenus cũ
uicertum est quo animo̾ quidꝙ factum sit: uel
cum incertum ẽ qualis futurꝰ sit qui nunc uel
bonus uł malus apparet. Si gͦ quispiam uerbig̃¬
tia conquestus de stomacho ieiunare noluit et tu
ul non credens edacitatis uidicio tribueris: teme.¬
te uidicabis. Item si manifestam edacitatẽ elbuis.¬
sitatemq cognou̾is. et ita reprehenderis qͣi num.¬
qͣm ille possit corrigi ati mutarr: nicħominus te¬
mere uidicabis. Non ergo rephendam᷑ ea que
nescimus quo animo fiant. neꝙ ita rep̃hendamꝰ
que manifesta sunt ut desperemus sanitate. et
uitabimus uidicium de quo nunc dicit᷑. Nolite

Expanded text:
manifesta sunt, et quaecumque se aliter habent, manifesta sunt, et quaecumque se aliter habent, latere non possunt. de manifestis ergo iudicemus, de occultis uero deo iudicium relinquamus, quia et ipsa abscondi non possunt siue mala siue bona, cum tempus aduenerit, quo manifestentur. Duo sunt autem, quibus temerarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uel bonus apparet. si ergo quispiam uerbi gratia conquestus de stomacho ieiunare noluit et tu id non credis edacitatis id uitio tribuens, temere iudicabis. item si manifestam edacitatem ebriositatemque cognoueris et ita reprehenderis, quasi numquam ille possit corrigi atque mutari, nihilo minus temere iudicabis. non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant, neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem, et uitabimus iudicium, de quo nunc dicitur: nolite
Abbreviated transcription (Latin):
De quib solus deus iudicat. Ad huc ꝑtinet
etiam illud. qd̾ alio loco dicit. Nolite ante
minus et illuminet abscondita tenebraꝵ et
manifestabit cogitatõnes cordis. et tunc laus erit
unicuiq a deo. Sunt aut̃ quedam facta media q̃
ignoramꝰ quo animo fiant qr et bono et malo fi¬
fieti possunt de quib temerariũ est iudicare. ma¬
xime ut condanpnemꝰ. Hoꝵ aut̃ ueniet tempus
ut iudicent᷑. cum dñs illuminabit abscondita
tenebraꝵ et manifestabit cogitationes cordis. Itẽ
pec̃ca manifesta sunt p̾cedentia ad iudicum.
quedam aut̃ et subsequunt᷑. Manifesta sunt ea¬
que dicit: de quib cdarum ẽ quo animo fiant.
Hec precedunt ad iudiciũ .i. qr si fu̾it ista sub.¬
secutum iudicium: ñ est temerariũ. Subsequũ¬
tur aut̃ illa que occulta sunt: qr nec ip̃a latebũt
tempore suo. Sic et de bonis factis intelligendum
est. Nam ita subiungit. Similiter et facta bona

Expanded text:
de quibus deus solus iudicat. Ad hoc pertinet de quibus deus solus iudicat. Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: nolite anteminus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a deo. sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis. item dentia ad iudicium; quaedam autem et subsecuntur. manifesta ea dicit, de quibus clarum est quo animo fiant. haec praecedunt ad iudicium, id est quia, si fuerit ista subsecutum iudicium, non est temerarium. subseountur autem illa quae occulta sunt, quia nec ipsa latebunt tempore suo. sic et de bonis factis intellegendum est. nam ita subiungit: similiter et facta bona
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretemur. Quod enim scriptum est ex fru¬
ctĩb eoꝵ cognoscetis eos: de manifestis didum est
que ñ possunt bono animo fieri. sicun sunt stu¬
pra uł ulaspħemie uł furta uel ebriositas et si
qua sunt talia de quib nob̃ uidicare ꝑmitatur.
ddicente apło. Quid eiim mͥ eos qui foris sunt
uidicares Nonne de his qui intꝰ sunt uos udica
tis: De genere aut̃ ciboꝵ qi possunt bono ani¬
mo et simplici corde sine uicio concupiscentie. qui¬
cumꝙ hũani cibi indlifferent cibsumi: ꝓhibet idẽ
apłs iudicari eos qui carnib uescebant᷑ et ui¬
numbibebant. ab eis qui se ab huiusmodi alim̃¬
tis temperabant. Qui manducat inquit non
manlucantẽ non spernat. et qui ñ manducat:
manducant̃e non iuidicet. Ibi etiam ait. Qu
quis es qui iudices alienum seruum: Suo
año stat aut cadit. De talib enim reb que
possunt bono et simplici et magno animo fĩ.
qualis possint etiam ñ bono: uolebant illi cũ
homines eẽnt in occulto cordis ferre sententiã.

Expanded text:
ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare permittitur dicente apostolo: quid enim mihi eos qui foris sunt iudicatis? De genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet idem apostolus indicari eos qui carnibus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non indicet. ibi etiam ait: tu quis es, ut iudices alienum seruum? suo domino aut stat aut cadit. de talibus enim rebus, quae possunt bono et simplici et magno animo fieri, quamuis possint etiam non bono, nolebant illi, cum homines essent, in occulto cordis ferre sententiam:
Abbreviated transcription (Latin):
facunꝰ s tamen eẽ necessaria. Quid̃ enĩ inten¬
sit initer bonum quod appecendum est et neces¬
sarium qđ sumendum est: Hac sententia decla¬
rauit cum ait. Querite primum regnum et¬
uisticiam dei: et hec omĩa apponentur uob̾. Regnũ
erta et iusticiam det bonum nr̃m est et hoc appe¬
tendum. et ibi finis constituendꝰ ꝑpter quod omia
intlanius quecunꝙ faciamus. s quia in hac uita
militamus. ut ad illuã regnum ꝑuenire possimꝰ.
que uita sine his necessariis agi non potest. apo
siguificauit ꝙ hoc posteriꝰ querendum ẽ non tp̃i

Expanded text:
facimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim interfacimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim intersit inter bonum quod appetendum est, et necessarium quod sumendum est, hac sententia declaravit, cum ait: Verumtamen quaerite regnum justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis. » Regnum ergo et justitia Dei bonum nostrum est, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus, propter quod omnia faciamus quaecumque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest; « Apsignificavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
S ista documenta ñ allegorice discucienda st̃.
ut queramꝰ quid significent aues celi. aut ly¬
lia agri. Posita sunt enĩ: ut de rẽb minorib
maiora ꝑsuaderent᷑. Sicuti est illud de uiddice.
qui nec d̃m timebat. nec hominẽ reuer ebat̃.
et tamen sepe int̾pellante uidua accessit: ut eiꝰ
causam consideraret. ñ ꝓpter pietatem aut hu¬
manitatẽ. s ne tedium pateret᷑. Non enĩ ul¬
lo mͦ ille iniustus iudex ꝑsonam dei allegorice
sustinet. s tamen qͣntum deus qui bonus et
uistus ẽ cur et dep̾cantes se: hinic conici añs uo¬
luit qđ nec inuistus homo. eos qui illum assi¬
dius pretĩb tundunt. uł̃ ꝓpter teclium deuitã¬
aut quid uestiemur. Hec enim om̃ia gentes
querunt. Scit enim pater uester qr horum omni¬
um indigetis. Querite primum regnum et iustis¬
ciam de et hec omnia apponent᷑ uob. Hic manife¬
bona nĩa. ut ꝓpter ip̃a delramus benefacete siquis

Expanded text:
Sed ista documenta non sicut allegoriae discutienda sunt, Sed ista documenta non sicut allegoriae discutienda sunt, ut quaeramus quid significent aves coeli, aut lilia agri; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur: sicuti illud est de judice qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur, et tamen saepe interpellanti viduae cessit, ut ejus causam consideraret; non propter pietatem aut humanitatem, sed ne taedium pateretur. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet: sed tamen quantum Deus, qui bonus est et justus. curet deprecantes se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus homo eos qui illum assiduis precibus tundunt, vel propter taedium devitanaut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit autem pater uester quia horum omnium indigetis. quaerite primo regnum et iustitiam Dei, et haec omnia adponentur uobis. quaerebona nostra, ut propter ipsa debeamus bene facere, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
tum est iureꝵ natura: qͣm irrationalia. sicuti sũt
aues. Quis aur̃ uestrum iuquit curans potest ad¬
icere ad staturam suam cubitum unum: Et de ues¬
timento quid solliciti estis: i. cuius potestate atq do¬
nuatu fadum est ut ad hanc statitram corpus ur̃m
ꝑaluceretur: eius ꝓuidentia etiam uestiri potest. Non ã
ura cura factum ẽẽ ut ad hanc staturam ueniret corp̾
ut̃m. ex hoc uitelligi potest. quod si curetis et uẽlitis
ailicere unum cubitum huic stature: non potestis:
Iili engo etiam tegendi corporis curam ielinquite: cu¬
iuis urdetis cura factum esse ut taute stanture crpͣ
halratis. Pandum aut̃ erat etiam documentũ ꝓpt
hylia agri quomodo crescunt. Non laborant. neq
nent. Dico aut̃ uob̾. quia nec salomon in omni
gloria sua sic uestitus est: ut unum ex his. Si aut̃
fenum agri quod hodie ẽ. et cras in clibanũ nut¬
titur ds sic uestit. qͣntomagis uos modice fidei:

Expanded text:
tum est in rerum natura, quam irrationabilia, sicuti sunt tum est in rerum natura, quam irrationabilia, sicuti sunt aves. Quis autem vestrum, inquit, curans potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Et de vestimento quid solliciti estis? id est, cujus potestate atque dominatu factum est ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest; non autem vestra cura factum esse ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis, et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis: illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. 52. Dandum autem erat etiam documentum proplilia agri quomodo crescunt; non laborant neque nent: dico autem vobis quia nec Salomon in omni gloria sua sic vestitus est ut unum ex his. Si autem fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit; quanto magis ergo vos, modicae fidei? »
Abbreviated transcription (Latin):
telligas eum qui dedit animam: multo facilus
escam ẽẽ daturum. Et corpꝰ plusqͣm uestimentum:
.i. plus est. Ut similit̾ intelligas eum qui corpͣ de¬
dit. multo facilius daturum ẽẽ uestimentũ. Quo
loco queri solet utrum ad animam cib iste ꝑtine¬
at cum anima incorporea sit: iste autem cĩb
corporeus. S animam hoc loco ꝓ ista uita positam
nou̾imus. cuiꝰ retinaculum est alimentũ istud cor¬
poreum. Scdm hanc singnificatõnem. dictum ẽ
etiam illud. Qui amat animam suam: ꝑdet il¬
lam. Quod nisi de hacuita acceꝑimus qͣm oportet
ꝓ regno dei ꝑdere. quod potuisse martires claruit. cõ¬
trarium hoc p̾ceptum ecit illi sententie qua dictum
est. Quid ꝓdest homini si totum inuncdum lucut᷑.
auime aut̃ sue detrimentum faciat: Respicite in¬
quit uolatilia celi. qũi uon serunt neq metunt. neq
congregant in horrea ⁊ pater uester celestis pascit ea

Expanded text:
telligas eum qui dedit animam, multo facilius telligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum, et corpus quam vestimentum, id est, plus, ut similiter intelligas eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autquit volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea sua, et Pater vester coelestis pascit ea.
Abbreviated transcription (Latin):
fegit illos: S quisqͥs uult dilige dm̃. cauere
ne offenduat. ñ se arbitret᷑ duob dñis posse serure.
et intentionem cordis sui rectam ab om̃i duplici¬
citate explict. Ita enĩ fentiet de dño in bonitate:
et in simplicutate cordis queret illum. Ideo inquit
dici uob̾. non hr̃e sollicitudinem in anima ur̃a
quud editis nep corpor qͥd induatis. Ne forte qͣmi¬
uis iam suꝑfiua ñ querant ꝑpter ipsa necessac
cor dupicet᷑: et ad ista conquirenda nr̃a detorquea
uiut cum consulere alicui uideri uolumus: nosttũ
emolumentũ ibi potius qͣm illius utilitatẽ atteu¬
damus: Et ideo nob̃ non uideamur: peccare. qr nõ
suꝑfiua s ñeressaria sunt. que consequi uolumꝰ.
Dominus aut̃ ammonet. ut meminerunus ml¬
to ampliꝰ nobis dđm dedisse qd̾ nos fecit. et compo¬
suit exanima et corpore: qͣm est alimentũ atꝑ
tegumentũ. quoꝵ cura: nos duplicare cor ñ uult.
Non ne anima inquit plus est qͣm esca: Ut tu in¬

Expanded text:
egit illos? Sed si quis vult diligere Deum et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis servire, et intentionem cordis sui rectam ab omni duplicitate explicet. Ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaeret illum. Ideo inquit dico vobis, non habete sollicitudinem in anima vestra quid edatis, neque corpori quid induatis, ne forte quamvis jam superflua non quaerantur, propter ipsa necessaria cor duplicetur, et ad ista conquirenda nostra detorqueatmur, id est, ut cum consulere alicui videri volumus, nostrum emolumentum ibi potius quam illius utilitatem attendamus, et ideo nobis non videamur peccare, quia non superflua, sed necessaria sunt quae consequi volumus. Dominus autem admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, quorum curam nobis duplicare cor non vult. Nonne anima inquit plus est quam esca? Ut in
Abbreviated transcription (Latin):
post lam̃ta pomeñcie frigosoñte flãma
cogitatiõis illicite. ad fid eliũ m̾ita p̾fu¬
mda repat᷑. ut ĩa se acet̾is longe esse ñ esta¬
met. qr m̃dũ se ꝑ obitũ intimi ardoris
mitat paxillũ ĩ balteo ⁊ fossa humo. ab¬
scondat q̃ egesta fiu̾nt. Natẽ it corrup¬
suꝑflua qi uentͥs gͣuamina erũp̾t. s
portare sub balteo paxillũ debemꝰ ut.s.
ad rephĩ dñdũ nos ipsos sẽꝑ accĩeti. acu¬
tũ curco nos stimulũ ꝯpũctionis hãmꝰ.¬

Expanded text:
entiae frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur, ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum interni ardoris mittat paxillum in balteo, et fossa humo abscondat quae egesta fuerint . Cusuperflua quasi ventris gravamen erumpunt. Sed portare sub balteo paxillum debemus, ut ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti acutum circa nos stimulum compunctionis ha
Abbreviated transcription (Latin):
at qͥ ĩm̃da cogit̃one polluit᷑ ĩ digñ se
cc̃toꝵ fideliũ sotietatibꝰ arbitret᷑. Culxe
sue m̃itũ an̾ ocłos ponat ⁊ ex bonoꝵ se
existimatiõe despitiat. Pollutũ qͦ extra
cast᷑ exire ÷: Epi ĩpugnone laborãti sele
ex ꝯtinẽtiũ ꝯꝑatiõe despic̃e. Q ad uespũ¬

Expanded text:
da cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, ex bonorum se aestimatione despiciat. Pollutum ergo extra castra exire est turpi impugnatione laborantem, sese ex continentium comparatione despicere, quia ad vesp
Abbreviated transcription (Latin):
S philargiria m̃datiũ fraudatio furta.
ꝑuria. t̃pis lucͥ appetitꝰ. falsa testimõia
uol̃tia. ĩhuãĩtas ⁊ rapacitas. De ira.
homuicidia. clamor⁊ ĩ dign̾o de tͥsticia tã¬
cor. pusillai̾tas. amaritudo. desꝑatio de ac¬
tidia ociositas. sõnolũtia. ĩportunitas
ĩq̾etudo. ꝑuagatio ĩstabłitas m̃tiꝰ ⁊ cor¬
ꝑis. ũbositas ⁊ ciositas. de cenodoxia.

Expanded text:
De Philargyria mendacium, fraudatio, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentiae, inhumanitas atque rapacitas. De ira homicidia, clamor et indignatio. De tristitia rancor, pusillanimitas, amaritudo, desperatio. De acedia ociositas, somnolentia, importunitas, inquietudo, praevaricatio, instabilitas mentis et corporis, verbositas et curiositas
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝯtingat mͥ ħ fac̾eꝰ. ut sanguinẽ illoꝵ qui
abierũt exanimes bibã. uicit ꝗͦ nat᷑am ut
sitiens ñ bib̾et. ⁊ exemplũ dese p̾buit. q oĩs
ex̾citꝰ tołare sitim disceret. Ee si alcus
uelis spectare ⁊ uitͦ spic̾e mist̾iũ. sitiebat

Expanded text:
tingat mihi hoc facere, ut sanguinem virorum qui abierunt, exanimis bibam. Vicit ergo naturam, ut sitiens non biberet, et exemplum de se praebuit, quo omnis exercitus tolerare sitim disceret. Quod si altius velis spectare et introspicere mysterium, sitiebat
Abbreviated transcription (Latin):
pẽnis suspñdit᷑ ꝑ aera. uolitãs. s ita sub¬
nentis effugiat. corpꝰ tñ c̃ resed̾it aͥbissi¬
tãtaq calliditate cͥcũuenit. ũ d̾ coptꝰ
quisq nec iudeat nͤ ĩclłigat. un¬
de decipiatur.
D uͦ in t̾cio signo magi cessert̾ dicñteᷤ¬

Expanded text:
em suspenditur per aera volitans, sed ita subnentis effugiat. Corpus autem cui insederit acerbissitantaque calliditate circumvenit, ut deceptus quisque nec videat, nec intelligat, unde decipiatur. vero in tertio signo magi cessaverunt dicente
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad ea q̃ ultra infirmitatẽ noam sut̃
ĩtuenda subleuem᷑.S ĩ hãc dñs aeseñdit.
qr sc̃is multũ ꝓficientibꝰ parũ de se
aliqͥd eoꝵ sñsibꝰ aperit. Xxuiii
AM dem̃ .xl. die pꝰ actũ pascha data :

Expanded text:
ut ad ea, quae ultra infirmitatem nostram sunt, intuenda sublevemur. Sed in hac Dominus descendit; quia sanctis multum proficientibus, parum de se aliquid eorum sensibus aperit. agesima die post actum pascha data es
Abbreviated transcription (Latin):
pletus ⁊ m̃dꝰ dicit᷑ illic lex scpta di¬
gito d̾i ⁊⁊ dñs dicit de spũ sc̃o. Ĩ digito
dei eitio demonia. Aspicit illie cc̃t᷑
ppss uoces ⁊ lãpades mõtẽ q fumantẽ.
tonitrua ⁊ fulgura clãgoremq bucinȩ.¬
p̃dicantium intlłigit᷑.  lãpadib clari

Expanded text:
pletus est. 2. Dicitur illic lex scripta digito Dei. Et Dominus dicit de Spiritu sancto: In digito Dei ejicio daemonia. Aspicit illuc cunctus populus voces, et lampades, montemque fumantem, tonitrua, et fulgura, clangoremque buccinae ppraedicantium intelligitur, in lampadibus cl
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥfitii. sic̾ religiosa sac̾m̃ta hebi celer᷑¬
uert̾: ita saglega imitam̃ta pagani. Nã q̃¬
guinis. fut᷑am passionõ mediatori ab ini¬
cio gnĩs humãi. ÷ testificãs. hãc pͥmꝰ abol
obtulisse ĩ sacͥs lict̃is ĩuenit᷑ꝰ in

Expanded text:
sacrificii sicut religiosa sacramenta Hebraei celebraverunt, ita sacrilega imitamenta pagani, quae iguinis, futuram passionem Mediatoris ab initio generis humani testificans: hanc enim primus Abel obtulisse in sacris Litteris invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾o aliã legom ĩ m̃bͥs nu̾s repugnãtẽ logi
m̃tis meȩ. ⁊ captiuũ me duceutẽ ĩ lege yec̃ti
S aliudĩ bella fortit̾ ꝓpeti. aliud belt eñ¬
uit̾ expugnari. ĩ istis exc̃cet᷑ u̾tꝰ ne extolli
Debeat. ⁊̃ iłł oĩo extĩguit᷑ no subsistat.
p̾cep̃ dohĩc ibi lex leuitas õs pllos carnis
rad̾e. qr hi qͥ in obsegͥis duunis assumũt᷑.
debñt̃ añ d̾i ocłos a cc̃tis carnis cogitõibꝰ
m̃di appar̾e ne illicitas cogit̾ones mens

Expanded text:
s, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati. Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis excitatur virtus, ne extolli debeant: in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistant. Praecipit dehinc ibi lex levitas omnes pilos carnis radere: quia in his qui obsequiis divinis assumuntur, debent ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundi app
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ eccłia ĩ qͣ nob̾ apłi p̾dicãt. I hac mã¬
sione moyses aseñd̾ ad dm̃ ĩbiq descñ d̾ dñs
ĩ niõtẽ synai dacurꝰ legõ ppło suo. Ibi fab̾ca¬
t᷑ tab̃nacłm. ibi p̾cipit᷑ uarietas hostiaꝵ ⁊
uasoꝵ diu̾sitas. ĩ dut̾ĩta põtificis. sacͥdocũ ac
leiicaꝵ cerinonie. Ibi numerꝰ leuitaꝵ.

Expanded text:
catur Ecclesia, in qua nobis apostoli praedicant. In hac mansione Moyses ascendit ad Dominum, ibique descendit Dominus in montem Sinai, dans legem populo suo. Ibi fabricatur tabernaculum, ibi praecipitur varietas hostiarum, vasorum diversitas, indumenta pontificis, sacerdotum ac levitarum caeremoniae. 2. Ibi numerus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstãtia ꝯfutari. Alio qͦ sñsu locuste ꝓ
iobłitate leuitatis acciptende st̃ tãꝙͣ.
uage ⁊ salientes aĩe ĩ scłi uołptates.
ona plaga tenebre.ixͣ.
fr̃ȩ̃ sunt siue ut m̃tis eoꝵ cecitas ar¬
guat᷑. sie ut intlłigãt diuinȩ dispñsa¬
ciõis ⁊ ꝓuidñtiȩ obscurissimas er̾̃ rõnes.
Posuit it d̾s tenebs sirasi latibulũ. qͣs illi¬

Expanded text:
nsu locustae pro mobilitate levitatis accipiendae sunt, tanquam vagae et salientis animae in saeculi voluptates. 15. Nona plaga tenebrae factae sunt, sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et provindentiae obscurissimas esse rationes. Posuit enim D
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. ⁊ plãtati orti. uͥ ⁊̃ int̾ oĩa ole¬
ra gͣnũ illd̾ sinapis regnat. sub cuiꝰ
ũbͣ culis lõge lace q. porrectiᷤ. ñ alti¬
petax suꝑbia gñtiũ tãꝗͣ ĩ cely uola¬
tilib ꝯfitendo reqͥescit.¬

Expanded text:
lium, et plantati horti; ubi etiam inter omnia olera granum illud sinapis regnat, sub cujus umbraculis longe lateque porrectis, etiam altipetax superbia Gentium tanquam in coeli volatilibus confugiendo requiescit
Abbreviated transcription (Latin):
telligentib conuicium sonat. intelligentib
u̾o ꝓpħia est. Paries quippe dealbatus ypocri¬
sis est. idẽ simulatio. sacerdotalem p̾ferens
dignitatem. et sub hoc nomine tamquam
candub tegmine. int̾iorem qͣi luteam turpi¬
tulinem occultans. Nam ꝙ humilitatis fu
it. mirabiliter custodiuit. Cum enim ei dicere¬
tur principi sacerdotum male dicis. respondit.
Nesciui frẽs qr princeps est sacerdotum. Scͥp¬
tum est enim. Principi ppłi tui. non male
dices. Ubi ostendlit qͣnta tranquillitate illd̃
dixiss quod iratus dixisse uidebatur: ꝙ tã
cito tam mansuete responlit. qd ab indig¬
uantib et ꝑturbatis fieri non potest. Et in eo
ip̃o intelligentib uerum dixit. nesciui quia
princeps ẽ sacerdotum. tamqͣm si diceret. Ego
aliũ sciui principem sacerdotum. ꝓ cuiꝰ nõie
ita sustineo. cui male dicere fas non ẽ. et cuz
uos maledicitis. cum in me nicħ aluid quã
eius nom̃ odistis. sic ergo oportuit non simu

Expanded text:
telligentibus convicium sonat; intelligentibus vero prophetia est. Paries quippe dealbatus, hypocrisis est, id est simulatio sacerdotalem praeferens dignitatem, et sub hoc nomine tanquam candido tegmine interiorem quasi luteam turpitudinem occultans. Nam quod humilitit, mirabiliter custodivit. Cum enim illi diceretur: Principi sacerdotum maledicis? respondit: Nescivi, fratres, quia princeps est sacerdotum. Scriptum est enim: Principem populi tui non mdices . Ubi ostendit quanta tranquillitate illud dixisset, quod iratus dixisse videbatur, quod tam cito, tam mansuete respondit, quod ab indignantibus et perturbatis fieri non potest. Et in eo ipso intelligentibus verum dixit, Nescivi quia princeps est sacerdotum: tanquam si diceret, Ego alium scivi principem sacerdotum, pro cujus nomine ista sustineo, cui maledicere fas non est, et cui vos maledicitis, cum in me nihil aliud quam ejus odistis nomen. Sic ergo oportet non simu
Abbreviated transcription (Latin):
plo suo habitat deus. ⁊ sancti templum eius
sunt. recte d̾r qui es in celis. qui esin sanlis.
Et ac̃ commodatissima ista similitudo ẽ. Uti
spiritaliter tantum int̾ esse uideatur inter.
iustos et pettores. qͣntum corporaliter inter ce¬
lum ⁊ t̾ram. Cuius rei significande gr̃a. cũ
adorationem stamus. ad or̃onem conũtimur.
unde celum surgit. Non tamqͣm ibi habita
ret łs. quasi cet̾as mundi partes deseruerit.
qui ubic p̾sens est non locoꝵ spaciis. s ma¬
iestatis potencia. hut ammoneat᷑ animus.
ad naturam excellentiorem se conutere. idẽ
add̃m. cum ipsum corpus eus qd̃ terrenũ

Expanded text:
plo suo habitat Deus, et sancti templum ejus plo suo habitat Deus, et sancti templum ejus sunt; recte dicitur, qui es in coelis, qui es in sanctis. Et accommodatissima ista similitudo est, ut spiritualiter tantum interesse videatur inter justos et peccatores, quantum corporaliter inter coelum et terram. 18. Cujus rei significandae gratia, cum ad orationem stamus, ad orientem convertimur, unde coelum surgit: non tanquam ibi habitet et Deus, quasi caeteras mundi partes deseruerit qui ubique praesens est, non locorum spatiis, sed majestatis potentia; sed ut admoneatur animus ad naturam excellentiorem se convertere, id est ad Deum, cum ipsum corpus ejus quod est terrenu
Abbreviated transcription (Latin):
hic etĩam cliuites uel gen̾e nobiles sicł̃m scł̃m. cũ
tes et ignobiles. qm̃ simul dicunt deo pat̾ nr̃i.
Quod ñ possunt uere ac pie dicere. nisi se frẽs
ẽẽ cognoscant. utatur gͦ uoce noui testam̃ti
ĩppłs nouus. ad et̾nam hereditatem uocatus.
et dicat. Pater nũ qui es in ceł. idest in scĩs
et iustis. Non enim spacio locoꝵ continẽt
deus. Sunt aut̃ cẽli excellentia quidem mun¬
di corpora. s tamen corpora. que nõ possunt
eẽ nisi in loco. S in celis tamqͣm in suꝑiorib̾
muncli partib locus dei esse creditur. meliores
aut eis qui in montib habitant. s scriptum
est ꝓpe est dñs obtritis corde. qd̾ magis ꝓtinet
ad humilitatem. S quemadmodum ferra
appellatus ẽ. peccator cum rei dictum est. terra
es ⁊ in t̾ram ibis. sic celum uistus econtrario
clici potest. Iustis enim d̃r Templum enim di
sanctum est. quod estis uos. Quaꝓpt̾ si in tẽ¬

Expanded text:
ur etiam hic divites, vel genere nobiles secundum saeculum, cum ur etiam hic divites, vel genere nobiles secundum saeculum, cum res et ignobiles, quoniam simul dicunt Deo Pater noster. Quod non possunt vere ac pie dicere, nisi se fratres esse cognoscant. Utatur ergo voce Novi Testamenti populus novus, ad aeternam haereditatem vocatus, et dicat: Pater noster, qui es in coelis, id est, in sanctis et justis. Non enim spatio locorum continetur Deus. Sunt enim coeli excellentia quidem mundi corpora, sed tamen corpora, quae non possunt esse nisi in loco: sed si in coelis tanquam in superioribus mundi partibus locus Dei esse creditur melioris maut eis qui in montibus habitant: sed scriptum est, Prope est Dominus obtritis corde ; quod magis pertinet ad humilitatem. Sed quemadmodum terra appellatus est peccator, cum ei dictum est, Terra es, et in terram ibis : sic coelum justus e contrario dici potest. Justis enim dicitur, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Quapropter si in tem
Abbreviated transcription (Latin):
quid peteremus. tam magnum donũ accẽpi¬
mus. ut sinamur dicere pat̾ noster deo. Qdl
enim non det iam filiis petentib. cum hoc
ip̃m aute dederit ut filii eẽnt: Postremõ
qͣnta cura animum tangit ut qui dicit pr̃
noster. tanto patre ñ sit indignus: Si enĩ
quisqͣm plebeius senatorẽ grandieris etatis
pidabit. nec facile audebit consentire. cogi¬
tans humilitatem gei̾us sui ⁊ opum indi¬
gentiam. ⁊ plebeie ꝑsone uilitatem. quanto
gͦ magis trepidandum ẽ. appellare patr̃e dł̃m.
si tanta ẽ labes. tanteq sordes irt̾morib. ut mł¬
to uistius eas a sua coniuntione. ds expellat. ꝙͣ
ille senator cuiis uis mendici egestatem. qͣndo¬
quidem ille hoc contempnit ui mendito. quo
et ip̃e potest humarum rere fragilitate deueni¬
res Deus aut̃. in sordidos mores numqͣm ca
upater nr̃ sit quod nullo sumꝑtu. s sola bo¬
inauo luntate comparari potest. Ammouent¬

Expanded text:
am aliquid peteremus, tam magnum donum accepiam aliquid peteremus, tam magnum donum accepimus, ut sinamur dicere, Pater noster, Deo. Quid enim jam non det filiis petentibus, cum hoc ipsum ante dederit, ut filii essent? Postremo quanta cura animum tangit, ut qui dicit, Pater noster, tanto Patre non sit indignus? Si enim quisquam plebeius senatorem grandioris aetatispidabit, nec facile audebit, cogitans humilitatem generis sui, et opum indigentiam, et plebeiae personae vilitatem: quanto ergo magis trepidandum est appellare Patrem Deum, si tanta est labes, tantaeque sordes in moribus, ut multo justius eas a sua conjunctione Deus expellat, quam ille senator cujusvis mendici egestatem? Quandoquidem ille hoc contemnit in mendico, quo et ipse potest rerum humanarum fragilitate devenire: Deus autem in sordidos mores nunquam cadut Pater noster sit; quod nullo sumptu, sed sola bona voluntate comparari potest. Admonent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tamquam seruientib. idẽ scd̃m carnem
adhuc iuiuentib. Hoc aut̃ dico. cum man¬
data legis accipent. que obseruare iubebant᷑.
Nam ꝓpħe sepe ostenlunt eundem dñm de¬
um. etiam patrem eoꝵ ẽẽ potuisse. si ab eus
mandatis non ab errarent. Sicuti est illud.
filios genur ⁊exaltaui. ip̃i aut̃ me spreuer̃t.
Et illud. Ego dixi estis ⁊ filii altissimi.¬
ubi est cumor meus: Et si pat sum ubi ẽ ho¬
nor meus: Et alia ꝑ multa. ubi arguunt᷑
iudei. qđ filii ẽẽ pectando noluert̃ exceptis eiᷤᷤ
que in ꝓphetia dicunt᷑. de futuro ppło xp̃iano.
qd̃ patrem łm eẽt labiturus. scd̾m illud o¬
res paruulus est nichil distat a seruo. Et sp̃m
adoptionis nos accepisse commemorat. in quo
et in adoptionem filioꝵ ueniamus. non est
tiam in or̃onis principio ponimus cum di¬
cimus pater nr̃. Quo nomine. et caritas
excitatur. quid enim carius filiis debet ẽe qͣm
pater. et supplex affectus. cum homines di

Expanded text:
est, tanquam servientibus, id est, secundum carnem est, tanquam servientibus, id est, secundum carnem adhuc viventibus. Hoc autem dico, cum mandata Legis acciperent, quae observare jubebantur: nam Prophetae saepe ostendunt eumdem Dominum nostrum etiam Patrem eorum esse potuisse, si ab ejus mandatis non aberrarent: sicuti est illud, Filios genui, et exaltavi; ipsi autem spreverunt me ; et illud, Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omubi est timor meus? et si Pater sum, ubi est honor meus ? et alia permulta, ubi arguuntur Judaei, quia filii esse peccando noluerunt: exceptis eis quae in prophetia dicuntur de futuro populo christiano, quod Patrem Deum esset habiturus, sres parvulus est, nihil distat a servo; et spiritum adoptionis nos accepisse commemorat, in quo et in adoptionem filiorum veniamus, non est tiam in orationis principio ponimus, cum dicimus, Pater noster. Quo nomine et charitas excitatur; quid enim charius filiis debet esse quam pater? et supplex affectus, cum homines dic
Abbreviated transcription (Latin):
dare paratus ẽ si nos capiamus quod dederit.
Et in ip̃a conu̾sione. purgatio int̾ioris oculi
cum excludunt᷑ ea que temporaliter cupie¬
bantur: ut acies simplicis cordis ferre possit
simplicem lucem diuinitus sine ullo occasu
aut immutatione fulgentẽ. Nec solum fer¬
re. s etiam manere in illa. Non tantum
sine molestia. s etiam cum in effabili gau¬
⁊ consequinur qd̵ oramus. Sic itaꝙ uos
de p̾camur: deinde quid dep̾cemur laude illiꝰ
ad quem or̃o dirigitur. solet beniuolentia cõ¬
ciliari. ⁊ hoc in or̃onis principio poni solet.¬
in dñs nr̃ nichil aliud nos uissit dicere nisi
pete noster qui el in celis. I lulta enum
dicta sunt in laudem cd̃i que ꝑ om̃s sanctas
scripturas uarie lateq diffusa pot̾it quisq cõ¬
siderare cum legit. nusqͣm tamen inuenitur.
p̾ceptum ppło istł. ut diceret pater nr̃. aut ut
oraret patrem cd̃m. Sed dñs eis insinuatuᷤ

Expanded text:
dare paratus est, si nos capiamus quod dederit, dare paratus est, si nos capiamus quod dederit, et in ipsa conuersione purgatio interioris oculi, cum excluduntur ea quae temporaliter cupiebantur, ut acies simplicis cordis ferre possit saut immutatione fulgentem: nec solum ferre, sed etiam manere in illa; non tantum sine molestia, sed etiam cum ineffabili gauet consequimur qdeprecamur, deinde dicendum quid deprecemur, laude illius ad quem oratio dirigetur, solet benevolentia conciliari, et hoc in or noster nihil aliud nos dicere jussit, nisi, Pater noster qui es in coelis. Multa enim dicta sunt in laudem Dei, quae per omnes sanctas Scripturas varie lateque diffusa poterit quisque considerare, cum legit: nusquam tamen invenitur praeceptum populo Israel ut diceret, Pater noster, aut ut oraret Patrem Deum; sed Dominus eis insinuatus