comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habere nom̃ xp̃i. ⁊ malus eẽ
potestz idest xp̃ianus uocari.
⁊malus ẽẽ potest. De quibriᷤ
dc̃m est. Polluebant nomẽ
d̃i sui. Ergo habere sacram̃¬
ta ista om̃ia.⁊ malus ẽẽ po¬
test. Habere aut̃ caritatatẽ.
⁊ malus eẽ ñ potest. Hoc est gͦ
ꝓprium donum. Ip̃e est sĩgła¬
ris fons adhunc bibendum
uos hortatur sp̃s di: ad sebibẽ¬
dum uos hortatur sp̃c di. In
hoc manifestata est dilectio
d̃i in nobis. Ecce ut diligamꝰ
ł̃m. hortationem habemꝰ. Pos¬
sumus dm̃ dilig̾e. nisi prioꝵ
ille diligeret: Si pigri eramꝰ
ad amandũ. ñ simus pigni
ad reamandũ. Prior amauͭ
nos: nec sic nos amamꝰ. Iniqͦ
sed amando uisitauit. Ũs gͦ
dilectio est. In hoc manifestata
est dilectio dei in nobis.qr fili¬
um suũ unigenitum misit
in hunr mundum ut uiuamꝰ
per ip̃m. Quomodo ip̃e dñs ait.
Maiorem dilectionem nemo
potest habere. qm ut aĩam su
am ponat ꝓ amicis suis. Et

Expanded text:
Habere nomen Habere nomen potest; id est, christianus vocari et malus potest: de quibus dictum est, Polluebant nomen Dei sui . Ergo habere sacramenta ista omnia et malus potest; habere autem charitatem, et malus esse, non potest. Hoc est ergo proprium donum; ipse est singularis fons. Ad hunc bibendum, vos hortatur Spiritus Dei; ad se bibendum vos hortatur Spiritus Dei. 7. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis. Ecce, ut diligamus Deum, hortationem habemus. Possemus illum diligere, nisi prior ille diligeret? Si pigri eramus ad amandum, non simus pigri ad redamandum. Prior amavit nos; nec sic nos amamus. Iniqused sanandos visitavit. Deus ergo dilectio est. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia Filium suum unigenitum misit in hunc mundum, ut vivamus per ipsum. Quomodo ipse Dominus ait, Majorem dilectionem nemo potest habere, quam ponat quis pro amicis suis, et
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. d̾s ex d̾o. Et hii tres. unuᷤᷤ
d̾s: ñ tres dii. Si filius d̃s. et
tio ex deo est:⁊ dilectio d̃s est.
De solo patre scriptura nõ
nouit dic̾e qr ex deo. Cũ aũ
audis ex deo. aut filius intel¬
ligitur. aut sp̃c sõs. Quia ue¬
ro dicit apłs. caritas dei diffu¬
sa est in cordib nr̃is. ꝑ sp̃m sã¬
sc̃s. quẽ ñ posunt accipe mali:
ip̃e ille fons. de quo dicit scrip¬
tura. Fons aquetue. sit tibi
ꝓprius: os nemo alienus com¬
municet tibi. Om̃s enĩ qui ñ
diligunt d̃m. alieni sunt.
antixp̃i sunt: et qͣmuis ĩtrẽt
basilicas. ñ possunt numa¬
ri int̾ filios dei. Non ad illos
ꝑtinet fons ille uite. Et hab̾e
baptismũ. & malus eẽ potest
habere ꝓphetiam. ce malus eẽ¬
potest.Inuenimꝰ saulem re-¬
gem habuisse ꝓphetiam: ꝑse-¬
quebatur sc̃m daui. Et im-
tum corporis ce sanguinis
dñi. et malus ẽẽ potest. Nam
de talibꝰ dictum est. Qui mã¬
ducat et bibit indigne.iudi¬
cium sibi manducat et bibͭ

Expanded text:
s, Deus ex Deo; et hi tres unus Deus, non tres dii. Si Filius Deus, ettio ex Deo est, et, Dilectio Deus est. De solo Patre Scriptura non novit dicere quia ex Deo est. Cum autem audis, ex Deo; aut Filius intelligitur, aut Spiritus sanctus. Quia vero dicit Apostolus, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spisanctus, quem non possunt accipere mali; ipse est ille fons de quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertinet fons ille vitae. Habere Baptismum et malus potest; habere prophetiam et malus potest. Invenimus Saülem regem habuisse prophetiam: persequebatur sanctum David, et implntum corporis et sanguinis Domini et malus potest: nam de talibus dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit .
Abbreviated transcription (Latin):
ut dimittat nobis pec̾ta nr̃a dĩmit¬
tamus ⁊ nos pecca. que ĩuos fuerĩt
cõmissa. Non aũ dimittit. iisi cari-¬
tas. Tolle caritatẽ de corde. odium
tenet iguoscere ñ nouit. sit ibi ca¬
ritas: secura ignoscit que ñ angus¬
tatur Epła aut ista tota quã susce¬
puũ tractandã uobiscũ. uidete si
aliud aliqͥd cõmẽdat qͣm ip̃am unã
caritatẽ. Nec timendũ est. ne sepedi¬
cendo ĩ odium ueniat. Quid eñi acoa-¬
tur. si caritas ĩodium uenit: Quia
caritate fit ut cetera bñ ament᷑. ip̃a
quomͦ amanda est: Res gͦ queliũꝙͣ
debet de corde discedere. nec abore dĩs¬
cedat. Iam uos ĩquit ex deo estis filio¬
li. ⁊ uicistis eũ. Quẽ. nisi antixp̃m:
Suꝑius em̃ dyterat: om̃ĩs qui soluit

Expanded text:
ut dimittat nobis peccata nostra, dimitut dimittat nobis peccata nostra, dimittamus et nos peccata quae in nos fuerint commissa . Non autem dimittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; odium tenet, ignoscere non novit. Sit ibi charitas, secura ignoscit, quae non angustatur. Epistola autem ista tota, quam suscepimus tractandam vobis, videte si aliud aliquid commendat quam ipsam unam charitatem. Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur, si charitas in odium veniat? Qua charitate fit ut caetera bene amentur, ipsa quomodo amanda est? Res ergo quae nunquam debet de corde discedere, nec ab ore discedat. 2. Jam vos, inquit, ex Deo estis filioli, et vicistis eum: quem, nisi Antichristum? Superius enim dixerat, Omnis qui solvit
Abbreviated transcription (Latin):
libus quetentib pr̃i¬
am.sic est.quomodo
fuit heremus populo
isrl. Etrabant quidẽ
adhiic. ⁊ pr̃iam querebãt sed duce
deo errare ñ poterant. Uia illis fuit
iussio dei Nam ubi ꝑquadragi¬
ta annos circuierũt. paucissimis
mansionib conficitur ite ipsũ.
Et notum est omĩb. Tardabant᷑
quia exercebant᷑: non qr desereban¬
tur. Qd̃ ergo nobis ꝓmitcit deus.
ĩeffabilis dulcedo ẽ ⁊ bonũ. sicut
tib nobis audistis. qd̃ oculus ñ ui¬
dit nec auris audiuit. nec ĩ cor hõis
ascendit. Laborib aũ temporalib
ex̾terͥmur tẽptatõib uite p̾sentis
erudimur. Sed siñ uultis ĩ ista he¬
remo siti mori. bibi̾te caritatẽ. fons
est quẽ uoluit dũs hic ponere ne
deficiamus ĩuia: ⁊ abundantius
eum bibemus. cũ ad priam uerie-¬
rimus. Modo euangłm lectũ est. u
de ip̃is u̾bis quib lectio t̾minata ẽ
dicam. Quid aluid. nisi de caritate
audistis: Quãdo quidẽ pactũ fecimꝰ
cũ dño nr̃o in oratõe. ut si uolumꝰ

Expanded text:
libus quaerentibus patriam sic est, quomodo fuit eremus populo Israel. Errabant quidem adhuc, et patriam quaerebant: sed duce Deo errare non poterant. Via illis fuit jussio Dei. Nam ubi per quadraginta annos circumierunt, paucissimis mansionibus conficitur iter ipsum, et notum est omnibus. Tardabantur, quia exercebantur, non quia deserebantur. Quod ergo nobis promittit Deus, ineffabilis dulcedo est, et bonum, sicut tibus audistis, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Laboribus autem temporalibus exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum bibemus, cum ad patriam venerimus. Modo Evangelium lectum est; ut de ipsis verbis, quibus lectio terminata est dicam, quid aliud nisi de charitate audistis? Quandoquidem pactum fecimus cum Deo nostro in oratione, ut si volumus
Abbreviated transcription (Latin):
Unus qͥsq h̃t filios aut habere
uult. Aut si omino decreuit.
filios nõ habere carnalit̾. uel
spiritalit̾ cupit hẽre.Qͥs est
qui ñ corrigit filiũ suũ: Qͥs
est cuĩ ñ det disciplinam pat̾:
Et tam̃ seuire uidetur. Amor
seuitz. caritas seuit. Seuit qͦ¬
dãmodo sine felle.more colum¬
bino. ñ coruino. Onde uenit ĩ
mente frẽs mei dic̃e uobis. qr
illi uiolatores caritatis scisu¬
ma fecerunt. Qͦ modo oderũt
ip̃am caritatem. sic oderũt et
columbã. S cum uincit illos
columba. ꝓcedit de celo. Aperi¬
untur celi. ⁊ manet suꝑ capt̃
dñi. Ot qͥd hoc: Ht audiatur.
hic est qui baptizat. Recedite
predones. recedite ĩuasores pos¬
sessionum xp̃i. in possessioni¬
b ur̃is. Ubi dñari uultis. titu¬
los potentis ausi estis infigere:
Cognoscit ille titulos suos:uẽ¬
dicat sibi possessionem suã.
Non delet titulos: s ĩtrat ⁊ poᷤ¬
sidet. Sic ad catholicã ueniẽ¬

Expanded text:
Unusquisque habet filios, aut habere Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venien
Abbreviated transcription (Latin):
sed langor. Ferueat caritas.
ad corrigendũ. ad em̃dandũ.
S si sunt boni mores. delectẽt.
Sũt mali em̃dentur: corigan¬
tur. Noli in hoĩe amare erro¬
rem. s hoĩem. Nominẽ enim
d̾s fecit. errorem ip̃m hõ fecit.
Ama illud qd̃ fecit d̾̃s. Noli a¬
mare qd̃ ip̃e homo fecit. Cum
illud amas. illd̃ tollis. Cum
illd̃ diligis. illd̃ em̃das. S et¬
si seuis aliqñ ꝓpter corraptõ¬
nem dilectionis. Propt̾ea de
columba demonstrata est cari-¬
tas. q̃ uenit suꝑ dñm. Speci¬
es illa columbe. in qͣ specie ue¬
nit sp̃c sc̃s. quo nob̾ caritas ĩ¬
fund̾etur. Quare hoc: Fel co¬
lumba ñ habet: tam̃ rostro ⁊
pennis pro nido pugnat: si-¬
ne amaritudine seuit. Hoc ⁊¬
pater facit. qͣndo filium casti-¬
gat: s ad disciplinam casti-¬
gat. sicut dixi. Seductorut
uendat. cum amaritudie
bladitur:. pat̾ ut corrigat. si¬
ne felle castigat.Tales estote
ad om̃s. Uidete fr̃es. magnũ
docum̃tum. magna regula.

Expanded text:
sed languor. Ferveat charitas sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: ed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonstrata est charitas, quae venit super Dominum . Species illa columbae, in qua specie venit Spiritus sanctus quo nobis charitas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc facit et pater; quando filium castigat, ad disciplinam castigat. Sicut dixi, seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam:
Abbreviated transcription (Latin):
nus artificis. ⁊ pondus argẽ¬
ti. et splendor metalli. nõne
unꝰqͥsq ur̃m diceret. o siha¬
berem uascłm istud: Et sine
causa diceretis. In potestate enĩ
ur̃a ñ erat. Aut si quisqͣm uł¬
let habere. cogitaret illud de do¬
mo aliena furari. Laudat᷑
caritas uobis: si placet habe¬
te. possidete. Non opus est ut
furtum alicui faciatis. nõ
opus est ut emere cogitetis.
Gratis constat. Tenete eam:
amplectimini eam. Dulcius
illa nichil est. Si cũ memo¬
ratur talis est. cum hẽtur qͣ¬
lis est: Si qui forte uultiꝰser¬
uaͣre caritatem fr̃es. ante oĩa
ne putetis abiecta. ⁊ desidio¬
sa. nec quadã mansuetudĩe.
immo ñ mansuetudine. nec
remissione & negligentia ser¬
uari caritatem. Non sic serua¬
tur. Non putes tũc te amare
seruum tuum. qͣndo eum ñ
cedis. Aut tũc te amare fili¬
um tuũ qnͣdo ent das discipli¬
nam. Aut tunc te amare
uicinum tuum. qͣndo eũ nõ
corripis. Non est ista caritas.

Expanded text:
nus artificis, et pondus argennus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt m̃bra distincta ꝑ locoᷤ. s¬
in intellectu. Totum simul
uidet. qui habet caritatem. Ha¬
bita. ⁊ inhabitaberis. Mane
et manebitur in te. Qd enĩ
frẽs mei : Qͥs amat qd̃ ñ ui¬
det: Quare aũt qñ laudat᷑
caritas. erigimini. acclama¬
tis. laudatis: Qͥd uobis ostẽ¬
di: Aliquos colores ꝓtuli: Au¬
rum. o argentũ ꝓposui: Sem¬
mas de thesauris effõdi: Qͥd ta¬
le ostendi oculis ur̃is: Nũqͥd
facies mea mutata est cũ lo¬
quor:Carnem gero. in ipsa
forma sum in qua processi:
in ip̃a forma estis in qua ue¬
nistis. Laudatur caritas. et
clamastis. Certe. nichil uide¬
tis. S quomͦ uobis placet qñ
laudatis. sic uobis placeat. ut
in corde seruetis. Intendite e¬
nim qͥd dicam frẽs. Exhortor
uos qͣntum dat dñs ad mag¬
nũ thesaurũ. Si uobis osten¬
deretur aliquod uasculũ anã¬
glyphum. inauratum. opero¬
se fc̃m. et illiceret ocłos ur̃os.
ce duceret in se intentionẽ cor¬
dis ur̃i. et placẽret uobis ma¬

Expanded text:
sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis ma
Abbreviated transcription (Latin):
lectionem. facere cõtra d̃m ẽ.
Nemo dicat in hominem pec-¬
co. qͣnͣdo ñ diligo frẽm meũ.
Intendite. ⁊ facile est. peccatũ
in hoĩem: in d̃m solum ñ pec¬
cem. Quomodo ñ peccas ĩ dm.
qͣndo in dilectõnem peccas:
Ds dilectio est. Nũquid nos
dicimus: Si nos diceremus.
d̾s dilectõ est. forte scandali¬
zaretur aliquis ex uobis.⁊ di¬
ceret. Quid dixit. quid uolu¬
it dicere. qr dilectio d̾s est:De¬
dit dilectionem d̃s: donauit
dilectõnem d̃s: ex deo est dilec¬
tio. D̾s dilectio est. Ecce habetiᷤᷤ
frẽs scripturas dei. Canonica
est ista epła. per om̃s gentes
recitatur. orbis terre austori¬
tate retinet᷑: orbem t̾rarũ ip̃a
edificauit. Audis hic absp̃u
dei: d̃s dilectio est. Iam si au¬
des.fac contra d̃m: ⁊ noli dili¬
gere frẽm tuum. Quomodo
gͦ iam dudum dilectio ex d̾o est:¬
⁊ modo dilectio deus est: Deuᷤ¬

Expanded text:
lectionem, facere contra Deum est. lectionem, facere contra Deum est. Nemo dicat: In hominem pecco, quando non diligo fratrem meum intendite; et facile est peccatum in hominem, in Deum solum non peccem. Quomodo non peccas in Deum, quando in dilectionem peccas? Deus dilectio est. Numquid nos dicimus? Si nos diceremus, Deus dilectio est; forte scandalizaretur aliquis ex vobis, et diceret. Quid dixit? quid voluit dicere, quia Deus dilectio est? Dedit dilectionem Deus, donavit Deus dilectionem. Ex Deo est dilectio: Deus dilectio est. Ecce habetis, fratres, Scripturas Dei: canonica est ista Epistola; per omnes gentes recitatur, orbis terrae auctoritate retinetur, orbem terrarum ipsa aedificavit. Audis hic ab Spiritu Dei, Deus dilectio est. Jam si audes, fac contra Deum, et noli diligere fratrem tuum. 6. Quomodo ergo jamdudum, Dilectio ex Deo est; et modo, Dilectio Deus est? E
Abbreviated transcription (Latin):
erroris. Hideamus qd̃ monet.
et audiamus eum potius in
sp̃u ueritatis monentẽ: ñ an¬
tixp̃os. non amatores mũdi.
ñ mundum. Si ex deonati
sumus dilectissimi: Sequat᷑¬
ut supraz uidete quid. Nos ex
deo sumus. Qui nouit deum
audit nos. Qui ñ est ex deo. ñ
nos audit. Ex hoc cognoscitur
sp̃c ueritatis ⁊ erroris. Iam gͦ
intentos nos fecit.qr qui no¬
uit d̃m. ip̃e nos audit. Qͥ aũ
ñ nouit. ñ audit. Et hec discre¬
tio est sp̃c u̾itatis. et erroris.
Uideamus quid moniturus
est. in quo illum audire debea¬
mus. Dilectissimi. diligamus
inuicem. Quare. Quia homo
monet: S quia dilectio ex dõ
est. Multum comm̃dauit di¬
lectionem. quia dixit. ex deo est.
Plus dicturus est: intente au¬
cdiamus. Modo dixit. dilectio
dici potuit fr̃es: Si nichil de lau¬
de dilectionis diceret᷑ ꝑ om̃s is¬
tas paginas huius epłe. si ni¬
chil om̃ino ꝑ ceteras paginaᷤᷤ
scripturarum. et hoc solum
unum audiremus de uoce

Expanded text:
erroris. Videamus quid monet, erroris. Videamus quid monet, et audiamus eum potius in spiritu veritatis monentem; non antichristos, non amatores mundi, non mundum: si ex Deo nati sumus, Dilectissimi, sequitur supra, videte quid: Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscitur spiritus veritatis et erroris. Jam ergo intentos nos fecit: quia qui novit Deum, ipse audit; qui autem non novit, non audit: et haec discretio est spiritus veritatis et erroris. Videamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus. Dilectissimi, diligamus invicem. Quare? quia homo monet? Quia dilectio ex Deo est. Multum commendavit dilectionem, quia dixit ex Deo est: plus dicturus est, intente audiamus. Modo dixit, Dilectio dici potuit, fratres? Si nihil de laude dilectionis diceretur per omnes istas paginas hujus Epistolae, si nihil omnino per caeteras paginas Scripturarum, et hoc solum unum audiremus de voce
Abbreviated transcription (Latin):
ille. quia fecit tibi: Immosẽ¬
tiat. quia cum uiro habet. Co¬
tidie dicuntur ista. Se mũ¬
do loquuntur qui ista dicũt
⁊ mundus eos audit. Nec di¬
cunt ista. nisi qui diligunt
mundum: neq audiunt᷑
ista. nisi ab eis qui diligũt
mundum. Et qui diligit
mundum.⁊ negligit cari¬
tatem. auditis qr negat
ihesum in carne uenisse Aut
si fecit illud in carne ip̃e do¬
minus. si cum expalmaret᷑
noluit se uindicari. si cũ in
cruce penderet dixit. Pat̾ ig¬
̃nosce illis. quia nesciunt qͥd
potestatem habebat. tu qͥd mi¬
naris: Nuid sufflas. in pote ᷤ¬
tate aliena constitutus. Ille
quia uoluit mortuus est: et
ñ minabatur. Tu nescis qͣndo
morieris.⁊minaris.Nos ex
deo sumus. Uideamus quare.
uidete si ꝓpter aliud ꝙͣ ꝓpt̾ cari¬
tatem. nos ex deo sumus.Qui
nouit dl̃m audit nos: qui nõ
est ex deo. ñ nos audit. Ex hoc
cognoscimus sp̃m ueritatis ⁊
erroris. quia qui audit nos.
sp̃m habet ueritatis: qui non¬

Expanded text:
ille quia fecit tibi? Imo senille quia fecit tibi? Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista nisi qui diligunt mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in cruce penderet, non dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid potestatem habebat; tu quid minaris, quid sufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur; tu nescis quando morieris, et minaris? 4. Nos ex Deo sumus. Videamus quare: videte si propter aliud quam propter charitatem. Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscimus spiritum veritatis et erroris. Quia qui audit nos, spiritum habet veritatis: qui no
Abbreviated transcription (Latin):
tibi est ut ipse regat. ⁊ ip̃e du¬
cat. Nam si ipsum sessorẽ nõ
habueris. ceruicem erigere po¬
tes. calces potes mittere. s ue
tibi sine rectore: quia libertas
ista. in bestias te mittit come¬
dendum. Hii de mundosunt.
Qui. Antixp̃i. Iam audistiᷤ
qui sint. Et si ñ estis. cognos¬
citis eos. Quisquis aut̃ hoc¬
de mundo est. ñ cognoscit. Hii
de mundo sunt. Ideo de mũdo
loquuntur: et mundus eos
audit. Qui sunt qui de mũ¬
do loquuntur: Attendite. Cõ¬
tra caritatem. Ecce audistis
dñm dicentem: si dimiseritis
pecc̃a hominib. dimittet uobis
et pater ur̃ celestis peccata ur̃a.
Si aut̃ non dimiseritis. nͨ pa
ter ur̃ dimittet uobis peccata
ur̃a. Sententia est ueritatis.
Nut si nõ ueritas loquitur.
contͣ dic. Si xp̃ianus es. et cre¬
dis xp̃o. ip̃e dixit. Ego sum ue¬
ritas. Sententia ista u̾a est:
firma est. Iam audi homĩes
de mundo loquentes. Et ñ te
uindicaturus es. ⁊ dicturꝰ est

Expanded text:
tibi est ut ipse regat, et ipse dutibi est ut ipse regat, et ipse ducat. Nam si ipsum sessorem non habueris, cervicem erigere potes, calces potes mittere: sed vae tibi sine rectore; quia libertas ista in bestias te mittit comedendum. 3. Hi de mundo sunt. Qui? Antichristi. Jam audistis qui sint. Et si non estis, cognoscitis eos: quisquis autem hoc est, non cognoscit. Hi de mundo sunt: ideo de mundo loquuntur, et mundus eos audit. Qui sunt qui de mundo loquuntur? Attendite qui contra charitatem. Ecce audistis Dominum dicentem, Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet vobis et Pater vester coelestis peccata vestra: si autem non dimiseritisdimittet vobis peccata vestra . Sententia est veritatis: aut si non veritas loquitur, contradic. Si christianus es, et credis Christo, ipse dixit, Ego sum veritas . Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est
Abbreviated transcription (Latin):
Maiorem hac dilectionẽ ne¬
mo habet. quam ut animam
suam ponat quis. pro amicis
suis. Quomodo poterat filiuᷤᷤ
dei animam suam ponere ꝓ
nobis. nisi carne indueret᷑
ubi mori posset: Quis quis gͦ
uiolat caritatem. qd̃ libet di¬
cat delingua. uita ip̃ius neg
gat xp̃m in carne uenisse. Et
quocumq intrauerit. Sed qͥd
dicit eis qui ciues sunt illius
patrie.cui suspiramus: Nicis¬
tis eum. Et unde uicerunt:
Quia maior est qui est in uo¬
bis. qͣm qui in hoc mundo. Ne
uictoriam suis uirib tribie¬
rent. et arrogantia superbie
uincerentur. quencũq enĩ
diabolus suꝑbum fecerit. uĩ¬
cit. uolens eos seruare humi¬
litatem. Quid ait: Nicistis
eum. Iam om̃is homo qui au¬
dit uicistis.erigit caput. erig̃
ceruicem: laudari sẽ uult. No¬
li te extollerẽ. Nide quidin te
uicit. Quare uicisti: Quia
maior est qui est. qui est ĩuo¬
bis. quã qͥ ĩ hoc mundo. Ergo
humilis porta dñm tuũ esto
ĩum̃tum sessoris tui: bonũ

Expanded text:
Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Quomodo enim poterat Filius Dei animam suam ponere pro nobis, nisi carne indueretur, ubi mori posset? Quisquis ergo violat charitatem, quodlibet dicat lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse, et quocumque intraverit. Sed quid dicit eis qui cives sunt illius patriae cui suspiramus? Vicistis eum. Et unde vicerunt? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Ne victoriam suis viribus tribuerent, et arrogantia superbiae vincerentur quemcumque enim diabolus superbum fecerit, vincit, volens eos servare humilitatem, quid ait? Vicistis eum. Jam omnis homo qui audit, Vicistis, erigit caput, erigit cervicem, laudari se vult. Noli te extollere, vide quis in te vicit. Quare vicisti? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Esto humilis, porta Dominum tuum; esto jumentum sessoris tui. Bonum
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus est imꝑatoris. qui
sedet intus in m̃te tua. Qͦ mͦ
enim ĩꝑator ꝑ exercitũ suum
incipiens habitare in int̾io¬
re hoĩe nr̃o. id est in m̃te ꝑfidẽ.
utitur istis uirtutib quasi
ministris suis. Et ꝑhas uir¬
tutes q̃ uideri ocłis ñ possunt.
et tñ qnͣdo noĩantur laudan¬
tur. ñ au t̃ laudarentur nisi
amarentur. ñ amarent᷑ nisi
uiderentur. et si utiq ñ ama¬
rentur nisi uiderentur. alio /o¬
culo uĩdent᷑. id est int̾iore cor¬
dis aspectu. Phas uirtutes in¬
uisibiles. mouentur mẽbrra
uĩsibilit̾. Pedes ad ambulan¬
dũ. S quo: Qͦ mou̾it bona
uoluntas. q̃ militat bono im¬
ꝑatori. Manus ad opandum.
S quid: Qd̃ iusserit caritas.
q̃ inspirata est intus a sp̃u scõ.
Membra gͦ uident᷑. ꝯmouent᷑.¬

Expanded text:
exercitus est imperatoris, qui exercitus est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum suum us Christus incipiens habitare in interiore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis non possunt, et tamen quando nominantur, laudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, quae inspirata est intus a Spiritu sancto. Membra ergo videntur cum movent
Abbreviated transcription (Latin):
Ilectio dulce u̾bũ ẽ:
sed dulcius fc̃m.
semꝑ de illa loqͥ
ñ possumus. Mul¬
ta enĩagimus. & diu̾se acti¬
ones distendunt nos: ut nõ
uacet lingue nr̃e. semꝑ de di¬
lectione loqui. Nam nichil
melius ageret lingua nr̃a.
S de qua semꝑ loqui ñ licet.
semꝑ eam custodire licet. Si c̃
nũc cum cantamus alleluya.
Nũqͥd semꝑ hoc facimus: Nix
unius hore ñ toto spacio. s par¬
ua particula cantamus all̃a.
os uacamꝰ ad aliud. Quid est
iam nostis laudate dñm. Qi
test. Qui morib dm̃ laudat.
semꝑ potest. Opera miscł̾ie. af¬
fectus caritatis. scĩtatis. pieta¬
tis. incorruptio castitatis. mo¬
destia sobrietatis. semꝑ hec tenẽ¬
da sunt. siue cũ in publico su¬
mus. sĩue cum ĩ domo: siue cũ
ante homĩes. siue in cubicło.
siueloq̃ntes. siue tacentes: si¬
ue aliquid agentes. siue ua¬
cantes. Semꝑhec tenenda st̃.
qr intus sunt om̃s iste uirtuteᷤᷤ
quas nominaui. Quis aut̃
sufficit om̃s nominare: Qͣsi

Expanded text:
ilectio dulce verbum, sed dulcius factum. Semper de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quod cantamus, Alleluia, numquid semper hoc facimus? Vix unius horae non toto spatio, sed parva particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est jam nostis, Laudate Deum. Qui test: qui moribus Deum laudat, semper potest. Opera misericordiae, affectus charitatis, sanctitas pietatis, incorruptio castitatis, modestia sobrietatis, semper haec tenenda sunt: sive cum in publico sumus, sive cum in domo, sive cum ante homines, sive cum in cubiculo, sive loquentes, sive tacentes, sive aliquid agentes, sive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quib unctio illa intus ñ loquitur.
quos sp̃c sc̃s intus ñ docet. ĩ docti re¬
deunt. Magisteria forinsetus. adiu¬
toria quedam sũt: ⁊ admonitões.
Cathedram ĩ celo habet. qui corda do¬
cet. Propt̾ea ait ⁊ ip̃e in euangłio
Nolite nobis dicere magr̃m ĩ terra:
num illic ẽ. Quia ⁊ si alͥquis est
alat̾e tuo. nullus est ĩ corde tuo.
Et ñ sit nullus ĩ corde tuo. xp̃c sit
ĩ corde. unctio ip̃ius sit ĩ corde: ne
sit ĩsolitudĩe corsiciens. ⁊ non ha¬
bens fontes quib ungetur. Interior
ergo magister est qui docet: xp̃c do¬
cet. ĩspiratõ euis docet Ubi illius ĩ¬
spiratio. ⁊ illius uuctio ñ est. fo¬
riusecus manit̾ ꝑstrepunt u̾ba.
Sic sũt ista u̾ba que forisecus¬

Expanded text:
quibus unctio illa intus non loquitur, quibus unctio illa intus non loquitur, quos Spiritus sanctus intus non docet, indocti redeunt. Magisteria forinsecus, adjutoria quaedam sunt, et admonitiones. Cathedram in coelo habet qui corda docet. Propterea ait et ipse in Evangelio: Nolite vobis dicere magistrum in terrnum illic est; quia etsi aliquis est a latere tuo, nullus est in corde tuo. Et non sit nullus in corde tuo: Christus sit in corde tuo; unctio ipsius sit in corde, ne sit in solitudine cor sitiens, et non habens fontes quibus irrigetur. Interior ergo magister est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius docet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forinsecus inaniter perstrepunt verba. Sic sunt ista verba, fr
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ut aliquis doceat uos: qr uncti¬
o ip̃ius docet uos de omĩb. Quid
ergo nos facius fr̃es. qr docemus
uos. si unctio ip̃ius docet uos de
omĩb: Quasi nos sine causa la¬
boramus. Et ut qͥd tantũ clama-¬
mus: Dimittamꝰ uos unctiomi
ip̃ius. ⁊ doceat uos unctio ip̃us
S mͦ mͥ facio questionẽ: ⁊ illi ip̃i
apło facio. Dignetur audire par-¬
uulũ querentẽ a se: ip̃i iohĩdico.
nctionẽ habebant quib leque-¬
baris: Tu dyxisti. quia unctio ipi
docet uos de omĩbt quidtalẽ
epłam fecisti: Quid illos tu doce¬
bas. quid ĩstruebas. quid edifica-¬
bas: Iam hic uidete magnũ sacͣ
te putare quẽquam hoĩem aliquid
di̾cere abhoĩe. Admonere possumꝰ
ꝑstrepitũ uocis nr̃e: si non sit intus
qui doceat. mͣanis fit strepitus ñr.
Audeo fr̃es uultis nosse: Nũquid
ñ sermonẽ istum om̃s audistis: Qꝵ
multi hinc ĩ docti exituri sũt: Qua¬
tũ ad me ꝑtinet. omĩb locutꝰ sũ. S

Expanded text:
tem ut aliquis vos doceat, quia unctitem ut aliquis vos doceat, quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Quid ergo nos facimus, fratres, quia docemus vos? Si unctio ejus docet vos de omnibus, quasi nos sine causa laboramus. Et utquid tantum clamamus? Dimittamus vos unctioni illius, et doceat vos unctio ipsius. Sed modo mihi facio quaestionem, et illi ipsi apostolo facio: dignetur audire parvulum quaerentem a se; ipsi Joanni dico, Unctionem habebant quibus loquebaris? Tu dixisti, Quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Utquid talem Epistolam fecisti? Quid illos tu docebas? quid instruebas? quid aedificabas? Jam hic videte magnum sacrate putare quemquam aliquid discere ab homine. Admonere possumus per strepitum vocis nostrae; si non sit intus qui doceat, inanis fit strepitus noster. Adeo, fratres, vultis nosse? Numquid non sermonem istum omnes audistis? Quam multi hinc indocti exituri sunt? Quantum ad me pertinet, omnibus locutus sum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
est ĩquit pollicitatio. quã ip̃e pol¬
licitus est nobis uitam et̾nam ħ
scripsi uobis de his quiuos sedu¬
cunt. Nemouoi seducat ad mortẽ:
ꝓmissionẽ uite eterne desid̾ate. M
potest mũdus ꝓmitt̾e: Quicquid
libet ꝓmittat. fortassis crastino
morituro ꝓmitcit. Et qua fron-¬
te ad illũ qui manet met̾num.
exiturus est: Sed minat᷑ michi
potens homo. ut aliquid mali
faciat. Quid minatur: Carceres.
catenas. ignes. torm̾ta. bestias. Nuͣ¬
quid ignem et̾num: Echorresce
licetur ouĩpt: ⁊ uilescat om̃is mũ¬
dus. sue ꝓmittens. siue terrens.
Het scribo uobis de eis qui uos se¬
ducunt ut sciatis quia unctionẽ
habetis ⁊ nos unctionẽ. quã acce¬
pimus ab eo. qui ꝑmanet ĩ nob̾
Anctionis sacram̾itum ẽ iurtus
ip̃a ĩuisibilis. Unctio ĩuisibilis.
illa est: que ĩ quocũq fuerit. tam¬
qͣm radix illi erit quãuis arden¬
te sole arescere ñ potest. Omẽ qd̃
radicatum est nutritur: caloreso¬
lis ñ arescit. Et ñ habetis necessita¬

Expanded text:
est, inquit, pollicitatio quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt. Nemo vos seducat ad mortem; promissionem vitae aeternae desiderate. Quid potest mundus promittere? Quidquid libet promittat, fortassis crastina morituro promittit. Et qua fronte ad illum qui manet in aeternum, exiturus es? Sed minatur mihi potens homo, ut aliquid mali faciam. Quid minatur? Carceres, catenas, ignes, tormenta, bestias: numquid ignem aeternum? Exhorresce licetur Omnipotens; et vilescit omnis mundus, sive promittens, sive terrens. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt; ut sciatis quia unctionem habetis, et unctio quam accepimus ab eo, permaneat in nobis. Unctionis sacramentum est, virtus ipsa invisibilis, unctio invisibilis, illa est quae in quocumque fuerit, tanquam radix illi erit, quamvis ardente sole arescere non potest. Omne quod radicatum est, nutritur calore solis, non arescit. 13. Et non habetis necessita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissũ est: Et quidest ꝓmissum:
Sideamus qͥd ꝓmisit. Aurũ est qd̾
hic multum amant hoĩes. an argẽ¬
tũ: An possessiones ad quas fũdũt
hõies aurũ. quãius multũ ament
aurum: An amena p̾dia. ampledo-¬
mus. multa mancipia. aĩalia nu-
Quid dicitur m̾ces ista : Uita et̾na.
Audistis ⁊ gauisi exclamastis. A¬
mate qd̃ audistis:. ⁊ liberabimini
alaborib ur̃is. ĩ requiem uite et̾ne
Ecte quid ꝓmitcit deus iitam et̾¬
nam. Ette quid minatur deus ignẽ
et̾num. Quidillis ad dexteram cõs¬
titutis: uenite bñdicti pris mei.
ꝑcipite regnum. qd̃ uobis ꝑatũ
est aborigine mundi. Ad sinis-¬
tram quid: Ite ĩignem eternu.
qui paratus est diabolo ⁊ angelis
eus. Illudũ dũ amas.uł hoc time
Mementote gͦ fr̃es mei. quia ui

Expanded text:
promissum est? Et quid est promissum? promissum est? Et quid est promissum? Videamus quid promisit. Aurum est, quod hic multum amant homines, an argentum? An possessiones, ad quas fundunt homines aurum, quamvis multum ament aurum? An amoena praedia, amplae domus, multa mancipia, animalia numQuid dicitur merces ista? Vita aeterna. Audistis, et gavisi exclamastis: amate quod audistis, et liberamini a laboribus vestris in requiem vitae aeternae. Ecce quid promittit Deus, vitam aeternam. Ecce quid minatur Deus, ignem aeternum. Quid illis ad dexteram constitutis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ad sinistram quid? Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Illud nondum amas, vel hoc time. 12. Mementote
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ĩme qd̃ abiitio audiui custodi¬
o. obtempero. Pericula. labores. temp¬
tatões. ꝓ ista mãsione sustineo. Quo
fructu: Qua m̾cede: Quid mͥ postea
dabit qi ĩ hoc scl̃o me uideo laborate ĩ¬
ter tẽptatões: Non uideo hic requiẽ ẽẽ
aliquã. Mortalitas ip̃a ad grauat aĩ-¬
mam. ⁊ corpus qd̃ corrumpit᷑. p̾mit
adĩferiora. Itoleto oĩa. ut illud qd̃¬
abiuitõ audiui maneat ĩ me: ⁊ dicã
deo meo. Opter u̾ba labioꝵ tuoꝵ. e¬
go custodiui uias duras. Ad qͣm ergo
m̃cedem: Audi. ⁊ nolideficere. Si de-¬
ficiebas ĩ laborib. ꝓmissa m̾cede for¬
tis esto. Quis est qui operet᷑ ĩuinea.
et recedat illi de corde qd̃ accepturus
est: Fac illũ oblitum m̾cedem suam:
deficiunt manus. Memoria ꝓmisse
m̾cedis ꝑ seu̾antẽ facit ĩ oꝑe: ⁊ homo
ꝓmisit quite potest fallere. Quãto
forcior ẽẽ debes ĩ agro dei. quãdo pro¬
misit u̾itas. cui nec succedi potest.
net mori. nec fallere potest eñ cui

Expanded text:
Ecce in me quod ab initio audivi custodio, obtempero; pericula, labores, tentationes pro ista permansione sustineo: quo fructu? qua mercede? Quid mihi postea dabit, quia in hoc saeculo me video laborare inter tentationes? Non video hic requiem esse aliquam; mortalitas ipsa aggravat animam, et corpus quod corrumpitur premit ad inferiora: ab initio audivi, maneat in me; et dicam Deo meo, Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Ad quam ergo mercedem? Audi, et noli deficere. Si deficiebas in laboribus, promissa mercede fortis esto. Quis est qui operetur in vinea, et recedat illi de corde quod accepturus est? Fac illum oblitum mercedem suam, deficiunt manus. Memoria promissae mercedis perseverantem facit in opere: et homo promisit qui te potest fallere. Quanto fortior esse debes in agro Dei, quando promisit veritas, cui nec succedi potest, nec mori, nec fallere potest eum cui
Abbreviated transcription (Latin):
uetur qd̃ inte deus fecit. Ni aũt non
iuis. ⁊ amas. ⁊ ãplecteris pecc̃atua . cõ¬
trarius es xp̃o Intus sis. foris sis: au¬
tixp̃c es. Intut sis. foris sis: palea es.
Ned quare foris nones: Quia occasio¬
nem uenti ñ inuenisti. Iam ista ma¬
nifesta sũt fr̃es. Ne quis dicat xp̃m
non colo. seddm̃ colo prẽm ip̃ius.
om̃is qui negat filiũ. nec filiũ nec
patrem habet. Et qui confitet᷑ filiũ.
et filiũ ⁊ prem habetͤazos grana al¬
loquitur. ⁊ qui palea erant. audi¬
ant ut grana fiant nusqͥsq con¬
siderans conscientiã suam. si mun¬
di amator est. mutet᷑. fiat amator
xp̃i. ne sit antixp̃c. siquis ei dycerit
qd̃ antixp̃c sit. irascitur ĩ iuiriã sibi
fcãm putat: fortassis ĩscriptionẽ
minatur. si audiat alitigante. qd̾ ã¬
trep̃t sit. Dicit ei xp̃c. Patiens esto. Si
falsum audisti gande metũ quia
et ego falsa ab antrp̃is audio. Si
aũt uerũ audisti. conueni consciẽ-¬
tiam tuã. Et si audire tunes. ẽẽ plus

Expanded text:
etur quod in te Deus fecit. Si autem non vis, et amas et amplecteris peccata tua; contrarius es Christo. Intus sis, foris sis, antichristus es: intus sis, foris sis, palea es. Sed quare foris non es? Quia occasionem venti non invenisti. 10. Jam ista manifesta sunt, fratres. Ne quis dicat: Christum non colo, sed Deum colo Patrem ipsius. Omnis qui negat Filium, nec Filium nec Patrem habet: et qui confitetur Filium, et Filium et Patrem habet. Vos grana alloquitur; et qui palea erant, audiant, et grana fiant. Unusquisque considerans conscientiam suam, si mundi amator est, mutetur; fiat amator Christi, ne sit antichristus. Si quis ei dixerit quod antichristus sit, irascitur, injuriam sibi factam putat; fortassis inscriptionem minatur, si audiat a litigante quod antichristus sit. Dicit ei Christus: Patiens esto; si falsum audisti, gaude mecum, quia et ego falsa ab antichristis audio: si autem verum audisti, conveni conscientiam tuam; et si audire times, esse plus
Abbreviated transcription (Latin):
credidi intus ĩmemoria mea uiderem.
spaciis tam ĩgentib qͣi foris uiderẽ.
Nec ea tamẽ uidendo absorbui. qͣndo
uidi oculis nec ip̃a sunt apud me. s
imagines eoꝵ. Et noui quid ex quo
sensu corporis ĩ pressum sit mͥ. sed ũ
ea sola gestat ĩ mensa ista capacitas me¬
morie mee. Hic sunt. ⁊ illa omĩa que
de doctrinis lib̾alib ꝑcepta nondum
exciderunt. quasi remota ĩteriore loco.¬
ñ loco. Nec eoꝵ imagines. sed res ip̃as
gero. Nam quid sit litt̾atura. quid ꝑi¬
tia disputandi quot genera questionũ
quid qͥd hoꝵ scio. sic est ĩ memoria mea.

Expanded text:
credidi, intus in memoria mea uiderem credidi, intus in memoria mea uiderem spatiis tam ingentibus, quasi foris uiderem. nec ea tamen uidendo absorbui, quando uidi oculis, nec ipsa sunt apud me, sed imagines eorum, et noui, quid ex quo sensu corporis inpressum sit mihi. Sed non ea sola gestat immensa ista capacitas memoriae meae. hic sunt et illa omnia, quae de doctrinis liberalibus percepta nondum exciderunt, quasi remota interiore loco, non loco; nec eorum imagines, sed res ipsas gero. nam quid sit litteratura, quid peritia disputandi, quot genera quaestionum, quidquid horum scio, sic est in memoria mea,
Abbreviated transcription (Latin):
esset hoc aut illud. Au̾tat deus hoc aut
illud dico apud me ista et cũ dico.
p̾sto sũt imagines omĩum que dico.
ex eodem thesauro memorie. nec oĩno
alquid eoꝵ dicetem si defuissent. Ma
gna uis est ista memorie magna ni¬
mis deus meus: penetrale ãplum. ⁊ ĩfi¬
nitum. Quis ad fũdum eius ꝑuenit:
Et uis est hec auinumez atq: ad meam
naturam ꝑtinet: nec ego ip̃e capiõ totũ
qd̃ sum. Ergo aĩmus ad habendũ se ip¬
sum angustus est: ut ubi sit qd̃ sui
non capit. Numquid extra ip̃m ac nõ
in ip̃o: Quom ergo non capit: Multa
mͥ suꝑ hoc oboritur admitatio. Stupor
appͥhendit me: ⁊ eunt hoĩes mirari
alta montiũ ⁊ ingentes fluctus maris.
et latissimos lapsus fluminũ. ⁊ octea¬
ni ãbitum. ⁊ giros syderum: ⁊ relinqu¬
unt se ip̃os. Nec mirant᷑ qd̾ het oĩa cum¬
dic̾em. non ea uidebam oculis. Nec tam̃
dic̾em. nisi montes. ⁊ fluctus. ⁊ flumi¬
na. ⁊ sidera que uidi. ⁊ octeanũ quẽ

Expanded text:
esset hoc aut illud! Avertat Deus hoc aut esset hoc aut illud! Avertat Deus hoc aut illud. Dico apud me ista: et cum dico, praesto sunt imagines omnium quae dico ex eodem thesauro memoriae, nec omnino aliquid eorum dicerem si defuissent. 15. Magna ista vis est memoriae, magna nimis, Deus meus, penetrale amplum et infinitum. Quis ad fundum ejus pervenit? Et vis est haec animi mei, atque ad meam naturam pertinet; nec ego ipse capio totum quod sum. Ergo animus ad habendum seipsum angustus est. Et ubi sit, quod sui non capit? Numquid extra ipsum ac non in ipso? Quomodo ergo non capit? Multa mihi super hoc oboritur admiratio, stupor apprehendit me. Et eunt homines admirari alta montium, et ingentes fluctus maris, et latissimos lapsus fluminum, et Oceani ambitum, et gyros siderum, et relinquunt seipdicerem, non ea uidebam oculis, nec tamen dicerem, nisi montes et fluctus et flumina et sidera, quae uidi, et Oceanum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
recordor prout libet ⁊ autam liliorũ
discerno a uiolis. nich̾ olfaciens. ⁊ mel
de fricto. lene asꝑo nich̾ tũc gustando
neq contretando: sed reminis cẽdo ante¬
pono. Intus hecago.ĩ aula ingenti Me¬
morie mec. Ibi eñi mͥ celum ⁊ t̾ra ⁊ mare
p̾stosũt cum omĩb que ĩ eis sentire po¬
tui. p̾ter illa que oblitus sũ Ibi mͥ
ip̃e. occurro meq recoloquid qͣndo.
et ubi egerim: quom cũ agerem. affec¬
tus fuerim. Ibi sũt oĩa. que siue exꝑta
ame. siue credita memini. Ex eadem co-¬
pia etiam similitudĩes retum uł exꝑ¬
tarum. uł ex eis quas exꝑtus sum cre-¬
ditarũ alias atq alias. ⁊ ip̃e contexo
p̾t̾itis atq exhis etiam futuras acti¬
ones. ⁊ euenta. ⁊ sp̃es. Et hec oĩa. rursus
qͣi p̾sentia meditor. Faciam hoc ⁊ illd̾
dico apud me: in ip̃o ingenti sinu a¬
nimi miei pleno tot. ⁊ tantarũ rerũi¬
maginib ⁊ hoc aut illud sequit᷑. Osi

Expanded text:
recordor prout libet et auram liliorum recordor prout libet et auram liliorum discerno a uiolis nihil olfaciens et mei defrito, lene aspero, nihil tum gustando neque contractando, sed reminiscendo antepono. Intus haec ago, in aula ingenti memoriae meae. ibi enim mihi caelum et terra et mare praesto sunt cum omnibus, quae in eis sentire potui, praeter illa, quae oblitus sum. ibi mihi et ipse occurro meque recolo, quid, quando et ubi egerim quoque modo, cum agerem, affectus fuerim. ibi sunt omnia, quae siue experta a me siue credita memini. ex eadem copia etiam similitudines rerum uel expertarum uel ex eis, quas expertus sum, creditarum alias atque alias et ipse contexo praeteritis atque ex his etiam futuras actiones et euenta et spes, et haec omnia rursus quasi praesentia meditor. "faciam hoc et illud" dico apud me in ipso ingenti sinu animi mmaginibus; et hoc aut illud sequetur. O si
Abbreviated transcription (Latin):
que oĩa suis queq forib intrant ad eã.
et reponũtur. ĩ ea. nec ip̃a tamẽ intrant.
sed rerum sensarum imagines. illic p̾s¬
to sunt cogitatõi reminiscenti eas. Q
quomodo fabricate sint. quis dicit.
cũ appareat quib sensib rapte sint
int̾iuisq recondite: Nam ⁊ intenebris
at ĩsilentiodum babito ĩ memoria me-
a ꝓfero siuolo colores. ⁊ discerno inter
album. ⁊ nigrum. ⁊ uiter quos alios
uolo: nec ĩcurrunt soni atq ꝑturbãt
qd̃ ꝑoculos haustum consid̾o. cum ⁊
ip̃i ibi sint ⁊ quasi seorsũ repositi
lateant. Nam ⁊ ip̃os posco si placet atq
ad sunt ilico. Et quiescente lingua.
ac silente gutture. canto quantũ uo¬
lo. ⁊ maginesq ille coloꝵ que nichilo
minus ibi sũt. non se int̾ponunt neq
int̾cũpunt: cũ thesaurus alus retrac¬
tat᷑ qui ĩflixit ab aurib. Ita cetera q̃
ꝑsensus cetͥos ingesta atq congesta sũt

Expanded text:
quae omnia suis quaeque foribus intrant ad eam quae omnia suis quaeque foribus intrant ad eam et reponuntur in ea. nec ipsa tamen intrant, sed rerum sensarum imagines illic praesto sunt cogitationi reminiscentis eas. quae quomodo fabricatae sint quis dicit, cum appareat, quibus sensibus raptae sint interiusque reconditae P nam et in tenebris atque in silentio dum habito, in memoria mea profero, si uolo, colores, et discerno inter album et nigrum et inter quos alios uolo, nec incurrunt soni atque perturbant quod per oculos haustum considero, cum et ipsi ibi sint et quasi seorsum repositi lateant. nam et ipsos posco, si placet, atque adsunt illico, et quiescente lingua ac silente gutture canto quantum uolo, imaginesque illae colorum, quae nihilo minus ibi sunt, non se interponunt neque interrumpunt, cum thesaurus alius retractatur, qui influxit ab auribus. ita cetera, quae per sensus ceteros ingesta atque congesta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ne forte nos sumus ⁊ abigo ea ma-¬
nui cordis a facie recordatõis mee donec
enubiletur qd̃ uolo: atq ĩ conspectuꝓ
deat ex abditis: alia facilit̾ ati ĩ ꝑtur¬
bata senie. sicut poscũtur suggeruntur:
et cedunt p̾cedentia consequẽtib ⁊ ce-¬
dendo condunt itetum cũ uoluero ꝓ¬
cessura. Qd̃ totum fit cũ aliqͥd nar¬
ro memorit. Ibi sũt omĩa distiite ge¬
neratimq seruata. que suo queq ad¬
itu ĩgesta sunt. Sicut lux atq om̃s co¬
lores formeq corpoꝵ ꝑ oculos. ꝑ autes
aũt omĩa genera sanoꝵ om̃s odores ꝑ
aditum narium. om̃s sapores ꝑoris adi¬
tum. Asensu aũt tocius corꝑis qͥd du¬
rum. qͥd molle quid calidũ. frigidum¬
ue lene aut asꝑui graue seu leue. siue
extrinsecus siue ĩ trinsetus corpori. Nec
oĩa recipit recolenda. cum opus est. ⁊ re¬
tractanda. grandis memorie recessus. ⁊
nescio qui secreti atq ĩ effabiles sinus.

Expanded text:
tia: "ne forte nos sumus"? et abigo ea matia: "ne forte nos sumus"? et abigo ea manu cordis a facie recordationis meae, donec enubiletur quod uolo atque in conspectum prodeat ex abditis. alia faciliter atque inperturbata serie sicut poscuntur suggeruntur et cedunt praecedentia consequentibus et cedendo conduntur, iterum cum noluero cessura. quod totum fit, cum aliquid\' narro memoriter. Ybi sunt omnia distincte generatimque seruata, quae suo quaeque aditu ingesta sunt, sicut lux atque omnes colores formaeque corporum per oculos, per aures autem omnia genera. sonorum omnesque odores per aditum narium, omnes sapores per oris aditum, a sensu autem totius corporis, quid durum, quid molle, quid calidum frigidumue, lene aut asperum, graue seu leue sine extrinsecus sine intrinsecus corpori. haec omnia recipit recolenda, cum opus est, et retractanda grandis memoriae recessus et nescio qui secreti atque ineffabiles sinus eius:
Abbreviated transcription (Latin):
oculout non audiat. auri ut ñ uideat:
sed illi ꝑ quẽ uideam. huic ꝑ qͣm audi¬
am ⁊ ꝓpria singillatim cet̾is sensib.
sedib suis et officiis suis. que diuer¬
sa ꝑ eos ago unus ego aĩmus. Transibo
et istam uim meam: nam ⁊ istamba¬
bet equus ⁊ mulus. Sentiunt etiam ip̃i
ꝑcorpus. Transibo ergo ⁊ istam. nature
mee gradib ascendens. ad eũ qui fecit
me. Et uenio ĩ campos. ⁊ lata p̾toria u
ginum. de cuĩ cemodi reb sensibĩuec¬
tarum. ibi reconditũ est quicqͥd etiã
cogitamus. uel augendo. uł minuẽ¬
do. uł ut cũq uariando ea que seniꝰ
attigerit. ⁊ siquid alud cõmendatũ
et repositũ est: qd̃ nondũ absorbuit.
et sepeliuit obliuio. Ibi qͣndosũ. pos¬
cout ꝓferatur quid qͥd uolo. Et quedã
statim ꝓdeunt quedam requirunt᷑ di¬
utius. ⁊ tanqͣm de abstrusionib quib¬
dam receptacuł eruunt᷑ quedã caterua-¬
tim se ꝓruunt. Et dum aliud petitur
et querit᷑ ꝓsiliunt ĩ mediũ quasi dicẽ¬

Expanded text:
oculo, ut non audiat, et auri, ut non uideat, sed illi, per quem uideam, huic, per quam audiam, et propria singillatim ceteris sensibus sedibus et officiis suis: quae diuersa per eos ago unus ego animus. transibo et istam uim meam; nam et hanc habet equus et mulus: sentiunt etiam ipsi per corpus. Transibo ergo et istam naturae meae, gradibus ascendens ad eum, qui fecit me, et uenio in campos et lata praetoria ginum de cuiuscemodi rebus sensis inuectarum. ibi reconditum est, quidquid etiam cogitamus, uel augendo uel minuendo uel utcumque uariando ea quae sensus attigerit, et si quid aliud conmendatum et repositum est, quod nondum absorbuit et sepeliuit obliuio. ibi quando sum, posco, ut proferatur quidquid uolo, et quaedam statim prodeunt, quaedam requiruntur diutius et tamquam de abstrusioribus quibusdam receptaculis eruuntur, quaedam cateruatim se proruunt et, dum aliud petitur et quaeritur, prosiliunt in medium quasi dicen