comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rant quia xp̃c de sua maiestate nichil ꝑdidit:
& hominem quem fecerat liberauit: Iudȩi cam̃¬
ꝑfidi. monumenti lapidem signauerunt:
ut non haberet xp̃c egressum: S quem mun-¬
dus non capit. sepultura custodit. Tenetur
ibi. sedubiq regnat. Difficile surgeret. si non
asite qͣm resurgeret. suscitaret: Nam quo modo
de sepulchro exire non possit qui ex incorrup¬
tis uisceribꝰ. salua uirginitate
ꝓcessit: fẽsellit custodes. exiliuit de sepulchio:
apparuit discipulis ianius clausis: inde
cdausus exiit. huc exclusus intrauit: Inmensȩ
maiestatis archanum fecit etiã in morte mist̾iuo.
Crucifixusredit ab inferis. & triumphat: Infer
manum tuam thoma lateri saluatoris: tange
uulnera quȩ nr̃a peccata fecerunt: Scrutare
unde sanguis effluxit. ut nobis sanitatis
poculum ꝓpinaret: Intuere thoma p̃cium
nr̃m. signa dauorum diligenter attende: & in
ipsis uulneribꝰ. medicam̃tum uel thesauruor

Expanded text:
rant; quia Christus de sua majestate nihil perdidit, rant; quia Christus de sua majestate nihil perdidit, et hominem quem fecerat liberavit. 2. Mfidi monumentum lapide signaverunt, ut non haberet Christus egressum: sed si eum mundus non capit, sepultura quomodo custodit? Tenetur ibi, sed ubique regnat. Difficile surgeret, si non antequam resurgeret alios suscitaret. Nam quomodo de sepulcro exire non posset, qui ex incorruptis visceribus salva virginitate processit? Fefellit custodes, exsilivit de sepulcro, apparuit discipulis januis non apertis. Inde clausus exiit, huc exclusus intravit. Immensae majestatis arcanum fecit etiam in morte mysterium. Crucifixus redit ab inferis, et triumphat. Infer manum tuam, Thoma, lateri Salvatoris: tange vulnera, quae nostra peccata fecerunt: scrutare unde sanguis effluxit, ut nobis sanitatis poculum propinaret. Intuere, Thoma, pretium nostrum, signa clavorum diligenter attende; et in ipsis vulneribus medicamentum vel thesaurum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Hec est porta dñi iusti intrabunt ꝑ
eam: Quod ipse prestare dignet᷑. qui uiuit
& regnat in scła scłorum aoeN: Sermo
Rõii. quia redemptionis nr̃e
p̃cium ꝑsolutum est Non mo¬
dica qͣntitate constamꝰ. ꝓ quibꝰ
mortifera xp̃o: s. salutifera xp̃iano Sur¬
rexit saluator: cunctis. diuinitatis suę
manifestis indiciis: Nam secuti sunt eũ
stella post uterũ. gła p̾ sepulchrum: Re¬
gressum custodit angelus: qui nuntiaue¬
rat nasciturum: Reddunt inferna uicto¬
iem: & suꝑna respiciunt trium phantẽ:¬
Tulit errorem natus: mortem calcauit occi¬
sus: reuocauit ab inferis quem creauit: In
illius cruce. & p̃cium nr̃m pendet & regnũ:
redit in lucem creatura cum dño: Lumen enĩ
ex lumine susciꝑe meriusti: quod cum xp̃c ocu¬
os clauderet. ꝑdidisti:. Piciant superi tene¬
bras: quas saluator nr etiam inferis denega¬
uit: Congaudeant hic elementa quȩ planxe¬

Expanded text:
dicit: Haec est porta Domini; justi intrabunt per dicit: Haec est porta Domini; justi intrabunt per eam . Quod ipse praestare dignetur, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. SERMOi, quia redemptionis nostrae pretium persolutum est. Non modica quantitate constamus, pro quibus mortifera Christo, sed salutifera christiano. Surrexit Salvator cunctis divinitatis suae manifestus indiciis. Nam secuta est eum stella post uterum, gloria post sepulcrum. Regressum custodit angelus, qui nuntiaverat nasciturum. Reddunt inferna victorem, et superna suscipiunt triumphanteTulit errorem natus, mortem calcavit occisus, revocavit ab inferis quem creavit: in illius cruce et pretium nostrum pependit et regnum. Redit in lucem creatura cum Domino. Lumen enim ex lumine suscipere meruisti, quod cum Christus oculos clauderet, perdidisti. Projiciant superi tenebras, quas Salvator noster etiam inferis denegavit. Congaudeant hic elementa quae planxe
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm nullus potuit effringere: hodie xp̃c
angelos Aꝑite michi portas iusticiȩ: & in¬
gressus in eas. confitebor dño: Quȩ cum se-¬
mel aꝑta est. numqͣm credentibꝰ clauditus:¬
& ex eo temꝑe quo passusest dñs usq ad p̃¬
sentem diem. hȩc porta clausa est. & reserata:
Clausa est peccatoribus &e incredulis: tese¬
rata est iustis & credentibꝰ. ꝑhanc ingres¬
sus est petrus. ꝑ hanc ingressus est paulus.
ꝑ hanc om̃s sc̃ĩ & martires intrauerunt: ꝑ
hanc cotidie de toto mundo. iustoꝵ animȩ
ingrediunt᷑: Que enim sunt portȩ: Porta pa¬
radisi. & porta eccł̃ie: ꝑportam eccłiȩ. intͣmꝰ
inportam paradisi. Ita gͦ debemꝰ uiuere.
ne eiciamur de domo illa: & eiectiforas. a
bestiis deuorem᷑. Quas in alio loco ꝓpha
formidans. cõmemorans ait Ne tradas
bestiis animã confitentẽ cibi Ecce nunc
dñs stans inparadisi ianua. loquit᷑ ad nos
qui sumus in domo ipsius congregati. &

Expanded text:
quam nullus potuit effringere, hodie Christus quam nullus potuit effringere, hodie Christus angelos: Aperite mihi portas justitiae, ingressus in eas confitebor Domino: quae cum semel aperta est, numquam credentibus clauditur. Ex eo tempore quo passus est Dominus usque ad praesentem diem, semper haec porta clausa et reserata est. Clausa est peccatoribus et incredulis. Reserata est justis et credentibus. Per hanc ingressus est Petrus: ingrper hanc omnes sancti et martyres intraverunt, per hanc quotidie de toto mundo justorum animae ingrediuntur. Duae enim sunt portae, porta paradisi, et porta Ecclesiae: per portam Ecclesiae intramus in portam paradisi. Ita ergo debemus vivere, ne ejiciamur de domo illa, et ejecti foras a bestiis devoremur: quas in alio loco propheta formidans, commemorans ait, Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Ecce nunc Dominus stans in paradisi janua loquitur ad nos qui sumus in domo ipsius congregati, et
Abbreviated transcription (Latin):
di Illi ꝑ diem sabbati non ambulabant
in itinere: ꝑdiderunt enĩ eũ qui dix̃. ego
sum uiasnos autem dicimꝰ beati in macu¬
lati in uia. qui ambulant in lege dñi &
iterũ: Uiam ueritatis elegi. & uiam iustifi¬
cationum tuarũ doce me: Illi de spinis
dñm coronauerunt: nos autẽ si fuerimꝰ
lapides p̃ciosi. nr̃m dñm coronamus: Ca¬
put imꝑatoꝵ scłi istiꝰ ornant diadẽmata:
nos ideo incapite nr̃i regis imponim᷑.
ut ornemur cͥapite: Illi non receperunt xp̃or
or suscepturi sunt antixp̃m. nos recipimus
humilem filium dei. ut habeamus postea
triumphantẽ. & ad extremum. nr̃ hircus ance
dñi immolatur altare: illoꝵ hircus. antixͤ.
conspiitus & maledictus. proicitur in soli¬
tudine: Noster latro cum dño ingressus est
paradisum: illoꝵ latro homicida atq¬
km̃i. consona parit̃ uoce cantemꝰ: Hec est
dies qͣm fecit dñs. exultemꝰ & lȩtemur in ea.
Ignitam illam rumpheã & paradisi ianuã

Expanded text:
. Illi per diem sabbati non ambulabant . Illi per diem sabbati non ambulabant in itinere; perdiderunt enim eum qui dixit: Ego sum via . Nos autem dicimus: Beati immaculati in via, qui ambuiterum, Viam veritatis elegi; et, Viam justificationum tuarum doce me . Illi de spinis Dominum coronaverunt: nos autem si fuerimus lapides pretiosi, nostrum Dominum coronamus. Caput imperatorum saeculi istius ornant diademata: nos ideo in capite nostri regis imponimur, ut ornemur a capite. Illi non receperunt Christum, et suscepturi sunt antichristum: nos recepimus humilem Filium Dei, ut habeamus postea triumphantem. Et ad extremum, noster hircus ante Dominum immolatur in altari: illorum hircus antichristus consputus et maledictus projicitur in solitudinem. Noster latro cum Domino ingressus est paradisum: illoes charissimi, consona pariter voce cantemus: Haec est dies quam fecit Dominus, exsultemus et laetemur in ea . IV. Ignitam illam romphaeam et paradisi januam
Abbreviated transcription (Latin):
dies quȩ appellat᷑ octaua. unde & in
quibusdam psalmoꝵ atulis sup̃scribit᷑
ꝓoctaua: hec est dies in qua sinagõga
finitur. & ȩccłia nascit᷑: Hȩc. in cuiꝰ nu-¬
mero octo animȩ seruate sunt in archa
noẽ: Et quid michi necesse est. infini¬
ta replicare: Dies michi deficiet. si uo¬
luero om̃e diei istius exponere sacͣm̃tũ:
bati gr̃a & antiqua illa festiuitas populi
iudȩoꝵ. diei istius sollempnitate mun¬
dataest: Illi insabbato non faciebant opꝰ
seruile: nos in die dñica. hoc est in die re¬
surrectionis. opꝰseruile ñ facimus: quia
peccatis & uitiis ñ seruimꝰ: Qui enĩ facit
peccatũ. seruus est peccati: Illi de domibꝰ
suis non egrediebant᷑: & nos de domo xͥ
ignem in die sabbati: nos econtrario
accendamus in nobis ignem sp̃c sc̃i: &
om̃e uitiũ excoquamꝰ peccatoꝵ. De quo
igne dñs ait: Ignem ueni mittere int̾rã:
tum ignem ardere in nobis: scd̾m apłm.

Expanded text:
est dies quae appellatur octava; unde et in est dies quae appellatur octava; unde et in quibusdam Psalmorum titulis superscribitur, Pro octava . Haec est dies in qua Synagoga finitur, et Ecclesia nascitur: haec in cujus numero octo animae servatae sunt in arca Noe. Et quid mihi necesse est infinita replicare? Dies me deficiet, si voluero omne diei istius exponere sacramentumbati gratia et antiqua illa festivitas populi Judaeorum diei istius solemnitate mutata est. Illi in sabbato non faciebant opus servile: nos in die dominica, hoc est in die resurrectionis, opus servile non facimus; quia peccatis et vitiis non servimus: Qui enim facit peccatum, servus est peccati . Illi de domibus suis non egrediebantur: et nos de domo Christi ignem in die sabbati: nos e contrario accendamus in nobis ignem Spiritus sancti, et omne vitium excoquamus peccatorum; de quo igne Dominus ait: Ignem veni mittere in terram; sum ignem ardere in nobis, secundum Apo
Abbreviated transcription (Latin):
mente concipio. ore ꝓferre: &
cordis mei leticiã. linqua non
explicat: Hoc autẽ ñ solur ego
patior qui cupio narrare quȩ sentio. sed
etiam uos mecum patimini: plus exultau¬
tes in conscientia. qͣm ineloquio ꝑferentes.
Uidet mͥ hec dies cet̾is diebꝰ eẽ lucidior. sol
mundo clarior illuxissez asti ⁊ quoq om̃ia
uel elem̃ta lȩtari. & quȩ patiente dño. pro¬
prium lumen detraxerant. & noluerant
creatorem suũ aspicere crucifixũ. ecce nc̃
uictorem illũ. & ab inferis resurgentẽ. no¬
uo claritatis suȩ prosecunt᷑ obsequio: Cre¬
dit cęlum. credit t̾ra: & sagena quȩ totũ
mundum piscata est. iudẽos tenere
non potuit: Hȩc est dies qͣm fec̃ dñ s exul¬
temus & lȩtemͣ in ea. Quomodo maria
uirgo oater dñi int̾ om̃s mulieres pͥn¬
cipatum tenet. ita & int̾ cet̾os dies. hec õiq̃
dierum mater est Rem nouã dico: sed
quȩ scͥpturarũ uocibꝰ comprobat᷑. Hȩc
dies. &una de septẽ. & extra septem est: Hec

Expanded text:
mente concipio, ore proferre; et cordis mei laetitiam lingua non explicat. Hoc autem non solum ego patior, qui cupio narrare quae sentio, sed etiam vos mecum patimini, plus exsultantes in conscientia, quam in eloquio proferentes. Videtur mihi haec dies caeteris diebus esse lucidior, sol mundo clarior illuxisse, astra quoque et omnia elementa laetari: et quae patiente Domino proprium lumen retraxerant, et noluerunt Creatorem suum aspicere crucifixum, ecce nunc victorem illum, et ab inferis resurgentem novo claritatis suae prosequuntur obsequio. Credit coelum, credit terra, et sagena quae totum mundum piscata est, Judaeos tenere non potuit. Haec est dies quam fecit Dominus, exsultemus et laetemur in ea . Quomodo Maria virgo mater Domini inter omnes mulieres principatum tenet; ita et inter caeteros dies haec omnium dierum mater est. Rem novam dico, sed quae Scripturarum vocibus comprobatur. Haec dies et una de septem, et extra septem est: haec
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑. & faucibus cȩti piscis demersus excipit᷑:
Sed pisce illęsum eructante depositũ t̾cia die
terris refundit᷑ Uidete dñm etiã in ueteri
testamento. inserui forma mirabilit̃ apparere:
Uidete quomͦ se ante actis scłis indicauit. sub
seruilis formȩ humilitate uenturũ. Ionas
iramdi p̃dicat᷑us. ad magnã niniuitarũ desti¬
nat᷑ urbem. dicturus. adhuc quadraginta
dies &e niniue subuertet᷑ Et xp̃c ad mundi
mittit᷑ ciuitatẽ. ut diem salutis. & p̃finituor
iudicii tempꝰ annuntiet: Ionas nauẽ expetit :¬
curbinibus exercet᷑: Nisi ionas ꝑditum
sed & non liberat᷑ eccłia. nisi xp̃i morte sal
uet᷑: Nautȩ demissuri ionã. tam̃ uerent᷑ &
dicunt: Dñe ne des suꝑ nos sanguinẽ in¬
nocentem: Nonne uob̃ uidet᷑ nautaruor
inp̃catio. pilati ẽẽ confessio. qͥ tra dit xp̃o.
& tam̃ lauat manꝰ suas & dic̃ mundus
ego sum a sanguine iusti huiͦ: Qͣm con¬

Expanded text:
datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. Sed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum servilis formae humilitatem venturum. Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem dicturus: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur. Et Christus ad mundi mittitur civitatem, ut diem salutis et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim expetit, Cs mundi turbinibus exercetur. Nisi Jonas perditum Sic non liberatur Ecclesia, nisivetur. Nautae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum imprecatio Pilati esse confessio? Qui tradit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hu
Abbreviated transcription (Latin):
Dĩ enimunigenitꝰ offertur: & uirginis pͥmo¬
genitꝰ ĩmolat᷑: Hoc quoq dñicȩ passionis p̃¬
figurabat insignia. quod legimus beatũ he
liseum sepulchro conditũ. ingesto a latrun-¬
culis cadauere intra tumulũ suũ. corpꝰ extin¬
cti. tactu sacri corporis suscitassez Quis hic a
operatur: In latrone reum mundũ. in ꝓphe
uirtutibus. xp̃m dñm recognosce: Adhuc cȩ¬
leberrime ꝑscripturas scas etiam inionȩ
ꝓphe laboribus & erumpnis. xp̃i passio &
resurrectio p̃signatur Hic ionas. quod fidei
uĩȩ non arbitram̃ incognitũ. cipũ dñi ges¬
sisse ꝑscribit᷑. Ipse enim dñs dic̃. Sicut fuit
ionas inuentre cȩti cribꝰ diebꝰ & tribus noctibꝰ.
ita erit filius hominis in corde terrȩ. tribus
diebus & tribus noctibꝰ. Hic inqͣm ionas. ad
p̃dicandam niniuitis uȩ cȩlestis offensaon.
sis ex orta tempestate curbatis. sorte fluctibꝰ

Expanded text:
Dei enim unigenitus offertur, et virginis primoDei enim unigenitus offertur, et virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque Dominicae passionis praefigurabat inlisaeum sepulcro conditum, ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse . Quis hic aoperatur? In latrone reum mundum, in prophetae virtutibus Christum Dominum recognosce. Adhuc celeberrime per Scripturas sanctas etiam in Jonae prophetae laboribus, et aerumnis Christi passio et resurrectio praesignatur. Hic Jonas, quod fidei vestrae non arbitramur incognitum, typum Domini gessisse prescribitur; ipse enim Dominus dicit: Sicut enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus: itdiebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, tis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus
Abbreviated transcription (Latin):
añsin nouissima mundi senescentis ȩtate. ꝑ
siguram beati abrahe longeuipatris offert᷑.
Quo temꝑe. dum nouo sacrificio inumici sui
iugulum pius parricida consurgit ex in ꝓuiso
anes oculis eiꝰ apparuit. sic̃ loquit᷑ sermo di¬
uinus: Et uidit abraham arietẽ int̾ uepres
herentem cornibus: Int̾ uepres inquit Requi¬
ramus quȩ ista sit nouitasIdest in multitu¬
dine curtum stantium peccatoꝵ herentẽ cornibꝰ
dest adenicis cornua. clauoꝵ confixione pen¬
lentem: sicut in aliolocolegimꝰ: Cornua in ma¬
nibus eiꝰsunt: hoc ideo. quia uenerandas ma¬
nus cius patibuli brachia susceperunt: Inter
spinas autẽ deputatꝰ est.
spineo serto.innocentiȩ & iusticiȩ auctor
illususest. S altiꝰ introspicere debemꝰ. quid¬
nam sit quod ysaac a patre altaribꝰ admo¬
uetur. ac subito aries ꝓ eo. ñ mutata sed dup¬
plicata oblatione subponit᷑: Gemina hic ad¬
oranda substantia redemptoris ostendit᷑

Expanded text:
Dominus in novissima mundi senescentis aetate per Dominus in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. Quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres, inquit; requiramus quae sit ista novitas, id est in multitudine circumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum confixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae auctor illusus est. Sed aliud introspicere debemus, quidnam sit, quod Isaac a patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata, sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia redemptoris ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
cum magna atq mirifica sint. cam̃
nec noua ꝓbant᷑ eẽ nec subita: sed
ab initio scłi & p̃dicta sunt oraculis. & p̃fi¬
gurata mistiis: Sacram dñi passionẽ ab ip¬
sis mundi coalescentis exordiis. uet̾is testa¬
menti responsa cecinerunti drideo xp̃m do¬
minum p̃dicatum atq annuntiatũ suis.
aꝑte ex ipsoꝵ libris ac uoluminibꝰ assẽrimꝰ.
Ualidis absq dubio nitit᷑ pͥulegiis: qui cau¬
sam de aduersarii asserit instrum̃tis. Spe¬
ciosa uictoria est. contrariã partem. cartulis
suis uelut ꝓpriis laqueis irretire. & testimo¬
niorũ suoꝵ uocibus confutare & ẽmulũ telis
suis euincere: ut pugnatoris sui argum̃ta.
dei nr̃i ꝑsona. dumex adȩ pͥmi hominis costa.
mat̃ cunctarũ uiuentiũ ȩua ꝓducit᷑. ex huiꝰ
sacro latere ac salutari uulnere. eccła õiuos
fidelium parens reparanda monstratur. In eiꝰ
typo. ab el iustus occidit᷑. & innocens. frat̾na
tamqͣm iudaica impietate mactatur: Hic idẽ

Expanded text:
cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram enim Domini passionem ab ipsis mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa cecinerunt; et ideo Christum Dominum praedicatum, atque annuntiatum suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absqsam de adversariis asserit instrumentis. Speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis velut propriis laqueis irretire et testimoniorum suorum vocibus confutare et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta Domini nostri persona dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur, ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occiditur, et innocens fraterna tanquam Judaica impietate mactatur. Hic idem
Abbreviated transcription (Latin):
cere uitiis dedigneris: dum generositateor
tuam. de creatoris ac reparatoris dignita
te me tiris. Habet causas quibꝰ se ipse con¬
fundat. cur indignis dñis uicto corde
mino priuilegio. qui dudum diuinȩ ima¬
ꝯmis participatione uidebaris honoratꝰ
efficeris etiã cõmercii nobilitate p̃ciosus
Unde qͣm fortis ẽẽ possis contra hostẽ tuũ.
interroga statũ tuũ, quod tͥ dñs ad debel¬
landum in membris cuis mundi princi¬
pem. ac spirituales nequitias suꝑandas.
liberam contulit facultatẽ: ac sic impos¬
sibile ñ putes. ut transferri optineas in an¬
gelicas beatitudines. cum in hoc scłõ an-¬
gelicas deuiceris potestates: Non gͦ te de¬
gẽnerem ac despectum faciat uita. quem
uel factura ꝓbatur illustreo ꝓtulisse uel
gratia: s. cursum fideles xp̃i ad suꝑna fidu¬
cialit̾ extollant: Nam qui sẽ cȩlesti p̃cio un¬
dent redemptos. ad celestia non dubitent

Expanded text:
cere vitiis dedigneris, dum generositatem cere vitiis dedigneris, dum generositatem tuam de creatoris ac reparatoris dignitte metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur indignis dominis, victo corde, gemino privilegio, qui dudum divinae imaginis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commercii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis esse possis contra hostem tuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberam contulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent
Abbreviated transcription (Latin):
quem nonmeminerat reũ. ñ potuit ceriere
dampnatũ: quia culpam ñ facit pęna . s
causa Quasi solitũ cibũ. ꝑditũ in mundi
origine hominẽ deuorauit: s̾: magnã eẽ
cibi ipsius dignitatẽ. prȩfocata cognouit:
atq ideo diunus sermo cõmemoratte p̃¬
cep̃ añs pisci. de euomuit ionã in aridaoꝵ
Precepit gͦ bestiȩ. p̃cep̃ morti semꝑ esurienti.
p̃cepit abyssis & inferno. ut mundo resti-¬
tuant saluatorem: Euomuit autẽ. hoc de¬
bemus acciꝑe. quod ex imis usceribꝰ mortis.
uictrix uita remeauerit: atq eam ex imis
p̃cordiis. infermiꝑditio exulcerata reddĩ¬
derit: Uideamusitaq in ꝓpħȩ afflictio¬
& resurrectionẽ: Qua propt̃ quod imple¬
tum cernis in seruo. credere non cunctẽ¬
ris in dño Quȩ cum ita sint. ꝑspice o hõ
quantum ualeas: de ꝑpende quid debeas.
ꝑspice qͣntum ualeas. ut tandẽ uilis eẽ cibi
desinas: ut uel ꝓ hoc erubescendis subia¬

Expanded text:
quem non meminerat reum, non poterat tenere quem non meminerat reum, non poterat tenere damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cibum perditum in mundi origine hominem devoravit; sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit, atque ideo divinus sermo commemorat: t Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remearit, atque eam ex imis praecordiis inferni perditio exulcerata reddiderit. Videmus itaque in prophetae afflictioet resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita sint, perspice, homo, quantum valeas, et perpende quid debeas: perspice quantum valeas, ut tandem vilis esse tibi desinas: ut vel per hoc erubescendis subja
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa melior est mͥ mors qͣm uita. id est. uiueis
unam iudeoꝵ gentem saluare ñ potui: mo¬
rias. & uiniuersus mundus una morte sal¬
uet᷑. Ionam cȩtus piscis excẽpit in mersũ.
sed non contigit deuoratũ: & quem mali¬
cia hominũ ꝑdidit bestia ȩsuriens custo¬
diuit: Pienis uisceribꝰ famem patit᷑ & in
predam qͣm absorbuit. nichil sibi licere
miratur: Quis est iste qui intra auidos ric¬
tus assumi potest. consũmi ñ potest: cibꝰ:
corruptio non est Traditur ꝑditionis ꝓfun¬
do: ꝙ seruatur ipsius mortis obsequio: Qs
est iste. quiuastissimos sinꝰ ꝑiculoꝵ totꝰ in¬
greditur. &r sub altitudine conclusus ĩmen¬
sa atq mortifera. uitali aere pascit᷑ & de¬
missus in alienã rerũ naturã. in iitȩ exiliũ
cum uita ꝑegrinat᷑ & mortis suꝑstes. an¬
nuntiat mundi salutẽ: Puto quod hic:
bilis belua mescam suam rapuit: & p̃dã
suam captiua contremuit: Contremuit
inqͣm: Namsi nouerat crucifixum. cam̃

Expanded text:
a melior est mihi mors quam vita . Id est vivens unam Judaeorum gentem salvare non potui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est, traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos sinus periculorum totus ingreditur, et sub altitudine conclusus immensa atque mortifera, vitali aere pascitur, et dimissus in alienam rerum naturam, in vitae exsilium, cum vita peregrinatur, et mortis superstes annuntiat venturam mundi salutem? Puto quod hic ebilis bellua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam, nam si noverat crucifixum, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝑuncdas quia sp̃e non habet iteꝵ:
nec fides aliquando quert uectorẽ. Quid
dictura est iudȩa adueisus dñin xp̃m. queor
natum itella flãmigera demonstrauit: q
passum. solis cęcitas declarauit: Iam ꝑdi¬
dit estimationem suam humana ꝑfidia qͥa
natum dñm audiuit: passum uidit: Expi¬
uit populus. pꝰ resurrectionẽ uidendo no¬
uum pꝰ inferos sanũ: p̾clauos & mortẽ. ip¬
sum iterũ ad patrẽ uehiculo lucis usq ad
celos euolare: Populus supinis uultibus
adorabat & ne totꝰ abiret. ꝑ sac̃mentũ cor¬
ꝑis in nr̃is corꝑibꝰ sese diuisit: dum eũ intͣ
conscientiam nr̃am ꝑ fidem portamus:
Martiria ꝑ sanguinem. uirginitas ꝑ pui¬
flentes sed gaudentes. quia ostendit nob̾

Expanded text:
per undas, quia spiritus non habet iter, per undas, quia spiritus non habet iter, nec fides aliquando quaerit vectorem. Quid dictura est Judaea adversus Dominum Christum, quem natum stella flammigera demonstravit, et passum solis caecitas declaravit? Jam perdidit aestimationem suam humana superbia, quia natum Dominum audivit, passum vidit. Expavit populus post resurrectionem videndo novum, post inferos sanum, et post clavos et mortem ipsum iterum ad Patrem vehiculo lucis usque ad coelos evolare, populus supinis vultibus adorabat: et ne totus abiret, per sacramentum corporis in nostris cordibus se divisit. Dum eum intra conscientiam nostram per fidem portamus, martyria per sanguinem, virginitas per pufientes, sed gaudentes, quam ostendit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
In sole posuit cabernaculũ suũ: Bene os¬
ndit cabernaculũ suũ xp̃c crucẽ. hospi¬
estinat᷑. iugulati sunt inferi Ad huc
pendet in mat̾ia. xp̃i corpꝰ. & iam debella.¬
tur infernus. Timent cartara t̾rorẽ ma¬
gestatis ꝑegrine: mors ad inferos dum dẽ¬
cipit fugit᷑. a suis sedibus mors exclusa.
currit ad celum: uidit. quia ñ nouerat
noctem: Pallent astra. tremit t̾ra. turban.¬
tur elem̃ta: ꝓcedunt ex siuis tũ mulis fũ¬
nera: Neq enim sepulchra aliqͣm partẽ
corꝑis cenece potuerant: quando gehen¬
na simul crepuerat tota: Adhoc enim reũ¬
sus est dies ad ꝓpriũ statũ. quia ad uerũ
diem reuersus est auctor. qui fecit hunc
diẽ. sicut scͥptum est. hec est dies quam fec̃
dñs: ꝓpterea elementa recipiunt speciẽ
suũ. quia si om̃ia cum ruina munpi peri¬
nt. hodie non erat qui timeret: o ideo
in fide xp̃i. totus mundus unus est locꝰ.
Adeo hoc nom̃ ꝑ t̾ras uolauit. nauiga.

Expanded text:
In sole posuit tabernaculum suum . Bene osIn sole posuit tabernaculum suum . Bene ostendit tabernaculum suum Christus, crucem hospidestinata jugulati sunt inferi. Adhuc pendet in macerie Christi corpus, et jam debellatur inferus. Timeat terrore tartari majestate peregrina. Mors ab inferis dum decipit fugit, a suis sedibus mors exclusa currit ad coelum, vidit quam non noverat noctem. Pallent astra, tremit terra, turbantur elementa, procedunt ex suis tumulis funera. Neque enim sepulcra aliquam partem corporis tenere potuerunt, quando gehenna simul crepuerat tota. Ad hoc enim reversus est dies ad proprium statum, quia ad verum diem reversus est auctor qui fecit hunc diem, sicut scriptum est: Haec est dies quam fecit Dominus . Propterea elementa recipiunt speciem suam, quia si omnia cum ruina mundi perirent, hodie non erat qui timeret, et ideo in fide Christi totus mundus unus est locus: adeo hoc nomen per terras volavit, navigavit
Abbreviated transcription (Latin):
bant crucifige crucifige: Sic omnis erea¬
tura sexta hora non uidit solemisic qͥi qͥs
sub cęlo iacebat. didicit maiestatẽ: sic̃
culum suũ. uniuersas geutes collegit.
&e conscientias nr̃as alia nocte tempoꝵ
lus: Cum latus xp̃i lancea ꝑforatuꝵ: ab
hora sextausq innonã solis claritas iugu¬
latur: luget celum auctorẽ. ꝑdidit ocu-¬
lum dies: & orbatus fibula cęli uelut nox
facta est dies: & subito ueniens nox. excẽ
resurrectione. nox declarata est ut dies:
Sic̃ scͥptum est. Quia tenebre. ñ obscura¬
untur a te: & nox sicue dies illumina¬
bitur: Peccauerat enim creatura si non
lugeret creatorẽ: uel si dies suam non
conscinderet uestẽ: Iudẽa iure admĩse¬
rat sacrilegium. si non in crimine suo ser¬
ahora palparet. & solis cecitas. testimoniũ
ꝑiheret: Antecẽdit dñm ad inferos dies.
nac et̃na quod ignorabat didicit, dies noc¬
tem qͣm nesciebat expauit:dicente dauid

Expanded text:
bant: Crucifige, crucifige . Sicut omnis creabant: Crucifige, crucifige . Sicut omnis creatura sexta hora non vidit solem, sic quidquid sub coelo jacebat, didicit majestatem parvaaculum suum, universas gentes collegit, et conscientias nostras alta nocte temporulus. Cum latus Christi lancea perforatur, ab hora sexta usque ad nonam solis claritas jugulatur. Luget coelum auctorem, perdidit oculum dies, et orbatus fibula coeli, velut nox facta est dies, et subito adveniens nox excaecaresurrectione nox declaravit ut dies, sicut scriptum est: Quia tenebrae non obscurabuntur a te, et nox sicut dies illuminabitur . Peccaret creatura si non lugeret Creatorem; vel dies, si suam non conscinderet vestem. Judaea jure admiserat sacrilegium, si non crimine suo sexta hora palpitaret, et solis caecitas testimonium perhiberet. Antecedit Dominum ad inferos dies, nox aeterna quod ignorabat, didicit, Dies noctem quam nesciebat expavit, dicente David:
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ. censor iusticie. & magiste:
disciplinȩ in canticis canticoꝵ sic
affatus est. dicens. Ubi pascis. ubimanes:
in meridiano. Quis interrogabat: Uox
est sp̃c interrogantis dñm xp̃m. Ubi pas¬
cis. ubimanes: & ille: In meridiano: Et
miramur fr̃s dilectissimi quod interro¬
gat sp̃c̃ sc̃s: eo quod non habet corpꝰ. cui tocꝰ
notus est mundus: Qui ante tempꝰ fuit.
nec initium habuit: sic nec aliquando
finem habebit Neq ȩt̾nitas habet ȩtatẽ.
aut aliquando finem quȩ nescit originẽ.
sed ad hoc sp̃c sc̃s cogit de passione sua
dñm xp̃m dicere. ut populus qui ignora¬
bat. possit audire. ubi pascis. Idest ubi
pateris: & dñs respondit. In meridiano:
Cum in sexta hora ꝑmedium cȩli spaciũ.
sol igneus in sua libra pendẽret. & axe flã¬
migero diuisa mensura cęli subiectas
umbras clipeo breuiante colligeret. cũ
mundi pendẽret umbra & inferi simul
in nocte: sic omnis uidȩa uestita est cȩci¬
tate. quando furibundo impetu clama¬

Expanded text:
 censor justitiae et magister disciplinae, in Canticis canticorum sic fatus est: Ubi pascis? ubi manes? In meridiano . Quis interrogabat? Vox est Spiritus interrogantis Dominum Christum: ubi pascis? ubi manes? Et ille: In meridiano. Et miramur, fratres dilectissimi, quod interrogat Spiritus sanctus, eo quod non habet opus, cui totus notus est mundus, qui ante tempus fuit, nec initium habuit, sicut ille aliquando finem habebit: ne quae aeternitas habet aetatem, aut aliquando finem, quae nescit originem. Sed ad hoc Spiritus sanctus cogit de passione sua Dominum Christum dicere, ut populus qui ignorabat, possit audire: Ubi pascis, id est, ubi pateris? Et Dominus respondet: In meridiano, cum in sexta hora per medium coeli spatium sol igneus in sua penderet libra, et axe flammigero divisa mensura coeli, subjectas umbras clypeo vibrante colligeret, cum mundi penderet umbra et inferi simul in nocte. Sic omnis Judaea vestita est caecitate, quando furibundo impetu clama
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentibꝰ meritis de inferni carcere eruit. de
tenebris ȩt̃nȩ noctis meruimus liberari. Ita so¬
brii. casti. ac iusti uiuere studeamꝰ: ut stolaor
baptismi sine aliqͥua luxuriȩ macula. inte¬
giam illibatamq seruantes. ad et̾mi sponsi
thalamũ. & ad illud cȩleste ac nuptiale con-¬
uiuium. caritate splendida. bonoꝵ operuor

Expanded text:
praecedentibus meritis de inferi carcere et de tenebris aeternae noctis meruimus liberari, ita sobrie, caste ac pie vivere studeamus, ut stolam Baptismi sine aliqua luxuriae macula integram illibatamque servantes, ad aeterni sponsi thalamum, et ad illud coeleste ac nuptiale convivium charitate splendidi, bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
cłi̾am nr̃am splendore niuei candoris il
dum scĩ paschȩ sollempnitatem colimꝰ. fu-¬
turȩ resurrectionis speciem iam uidemꝰ: Re-¬
surrecturũ est enim humanũ genus inscli
consũmatione pꝰ mortẽ: nunc resurgit in
baptismũ: Suscitandus est cunc di populus
post sopõrem: nunc suscitatur pꝰ infideli-¬
tatem: Liberandus est tunc a mortali condi-¬
tione: nunc liberatur ab ignorantie cecitate.
Renasciturus est ad et̾̃nitatẽ: nunc renascit᷑
ad salutem: Omnes enim quiolim in xp̃o
baptizati assumere non possunt candidã
uestem. conuersationẽ saltẽ candidã non re-¬
linquant: Solet sub nigro habitu.anima sa-¬
tis pura latitare: nec multum interest. si ñ
habet quis candidam uestem: Talis fuit
latro ille in euangelio. qui crucifixͦ cum sal¬
uatore. clamasse dicitesinemento mei dñe.
cum ueneris in regnum tuũ: Attendite gͦ¬
dilectissimi & uidete: quis noctis p̃terite¬

Expanded text:
clesiam nostram splendore nivei candoris illclesiam nostram splendore nivei candoris illdum sancti Paschae solemnitatem colimus, futurae resurrectionis speciem jam videamus. Resurrecturum est enim humanum genus in saeculi consummatione post mortem, nunc resurgit in Baptismo: suscitandus est tunc Dei populus post soporem, nunc suscitatur post infidelitatem: liberandus est tunc a mortali conditione, nunc liberatur ab ignorantiae caecitate: renasciturus est ad aeternitatem, tunc renascitur ad salutem. Omnes enim qui olim in Christo baptizati, assumere non possunt candidam vestem, conversationem saltem candidam non relinquant. Solet sub nigro habitu anima satis pura latitare; nec multum interest si non habet quis candidam vestem. Talis latro fuit ille in Evangelio, qui crucifixus cum Salvatore clamasse dicitur, Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Attendite ergo, charissimi, et videte quid
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. uita credentiũ. resurrectio
mortuoꝵ. cestimoniũ miserationis diuinȩ.
p̃miũ redemptionis humanȩ. contritio mortis
abolita. festiuitas dĩ sacro misterio. & cognita
sacramento. uiitutẽ dñicȩ resurrectionis ꝑ an-¬
gelos indicat ꝑ populos manifestat: ꝑ corda
credentium. bona multiplicat: Sic gͥ est dies
dilectissimi quam fecit dñs ut audistis. excel
sior cunctis. dulcior uniuersis: in qua dñs re-¬
surrexit. in qua nouam sibi plebem. ut ipsiui-¬
detis. generatione sp̃u conquisiuit: in qua sin¬
guloꝵ mentes. gaudio & exultatione ꝑfudit:
Sic gͦ dies resurrectionis xp̃i defunctis uita
peccatoribus uenia: scĩs est gła Si quidem ope-¬
ratione uututũ. eleuat de imis: suscitat de ter¬
renis collocat in exceldis. Consũmat iustos:
firmat dubios: dampnat incredulos: Ad
hoc ergo dns hodie resurrexit. ut imaginẽ
nobis future resurrectionis ostenderet. E
ideo hodie inuitali lauachro resurgens
dĩ populus. ad instar resurrectionis. ec¬

Expanded text:
a supernorum, resurrectio mortuorum, testimonium miserationis divinae, praemium redemptionis humanae, contritio mortis abolitae. Quae festivitas Dei sacrata mysterio et cognita sacramento, virtutem Dominicae resurrectionis per Angelos indicat, per Apostolos manifestat, per corda credentium bona multiplicat. Hic igitur est dies, dilectissimi, quem fecit Dominus , ut audistis, exsior cunctis, lucidior universis, in qua Dominus resurrexit: in qua novam sibi plebem, ut ibi videtis, regenerationis spiritu conquisivit; in qua singulorum mentes gaudio et exsultatione perfudit. Hic ergo dies resurrectionis Christi, defunctis vita, peccatoribus venia, sanctis est gloria: siquidem operatione virtutum elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis, consummat justos, firmat dubios, damnat incredulos. Ad hoc enim Dominus hodie resurrexit, ut imaginem nobis futurae resurrectionis ostenderet: et ideo hodie vitali lavacro resurgens Dei populus ad instar resurrectionis Ec
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntates :⁊ ad salutaria nos remedia ꝑthit. &
ꝑurggor inuitos. Fili inqͥt. remittunt᷑ tͥ pecata
tua. ħdicens. dm̃ se uolebat intelligi: qͥ ꝑho
minẽ ocłos adhuc latebat humanos. Uir
qr penes hominẽ ñ ẽ. & ẽ singłare dĩtatis in¬
signe : dm̃ illũ pectoribꝰ inserebat humanis.
ꝓbat ħ pharisaicꝰ liuor. Nã c̃ dixiss remittunt᷑
tͥ peccata tua. respondert̃ pharisei. Hͥ blasphemat
Quis enĩ potest peccata dimitt̾e. nͥ solꝰ ds̃: Pha¬
risee qͥ sciendo nescis ꝯfitendo negas: ꝯtestaris
di ꝓbat᷑ abstulisse peccata: Ecce inqͥt agnus
dĩ. qͥ collit peccata mundi: Ut aut̃ possis malo¬
ra caꝑe eiꝰ diuinitatis insignia: audi eũ pectori
tui penetrasse secretũ. Aspice eũ ad cogitationĩ
tuarg latebras ꝑ uenisse: intellige eũ pectoris
tui nudare ꝯsilia. Et ẽ uidiss in qͥt iħc cogitatio¬
nes eors: dix̃ eis. Qd cogitatis mala incordibꝰ¬

Expanded text:
voluntates, et ad salutaria nos remedia pertrahit, ut purget invitos. Fili, inquit, remittuntur tibi peccata tua. Haec dicens, Deum se volebat intelligi, qui per hominem oculis adhuc latebat humanis. Virtquia penes hominem non est, et est singulare deitatis insigne, Deum illum pectoribus inserebat humanis. Probat hoc pharisaicus livor; nam cum dixisset, remittuntur tibi peccata tua, responderunt Pharisaei: Hic blasphemat. Quis enim potest peccata dimittere, nisi solus Deus? Pharisaee, qui sciendo nescis, confitendo negas, cum testardi probatur abstulisse peccata? Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Ut autem possis majora capere divinitatis ejus insignia, audi eum pectoris tui penetrasse secretum. Aspice eum ad cogitationum tuarum latebras pervenisse, intellige eum cordis tui nudare consilium. Et cum vidisset, inquit, Jesus cogitationes eorum, dixit: Quid cogitatis mala in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
hic beluina pena plectet᷑: ut informi saxo re¬
ligato illi adcollũ: p̃cipitet᷑ in inare. S uidea¬
mꝰ c̃ scandalitantibꝰ xp̃ianos ista pena decre¬
ta sit. aut qͥd sibi uelit ipsa sententia. Puto .ti.
aut enorme. s: molȩ asinariȩ lapis ei religet᷑
idcollũu̾at cũ ꝑito homine ꝑeat res usui neces¬
saria: S: puto hoc mag̃ eẽ qđ inscͥptis. asini fi¬
gͣa popłs gentiliũ nũcupat᷑ qͥ clausis ocłis. cͥca
ignorantiȩ molã. erroris sui gẏro ꝑtrahitur:
⁊ sine ulla cͣsus directione. uestigiis inse see
deuntibꝰ. in uitꝰ usui laborat alieno. Nonne
enĩ tibi uidet᷑ molã asinariã uolue gñtił popłs.¬

Expanded text:
hac belluina poena plectetur, ut informi saxo rehac belluina poena plectetur, ut informi saxo relegato illi ad collum praecipitetur in mare. Sed videamus cur scandalizantibus Christianos ista poena decreta sit, aut quid sibi velit ipsa sententia; puto enim aut enorme, sed molae asinariae lapis ei relegetur ad collum, ut cum perituro homine pereat res usui necessaria. Sed puto hoc magis esse, quod in Scripturis asini figura populus gentilium nuncupatur, qui clausis oculis circa ignorantiae molam erroris sui gyro pertrahitur, et sine ulla cursus directione vestigiis in se saepe redeuntibus invitus usui laborat alieno. Nonne enim tibi videtur molam asinariam volvere pop
Abbreviated transcription (Latin):
angłice dignitatẽ. erat qͥdẽ nudꝰ mundanis uesti¬
bꝰ. s inmortalitatis erat splendore uestitꝰ Nil pra¬
uũ respiciebant eiꝰ ocłi: ñ cor eiꝰ t᷑pe aliqͥd cogitabat.
Erat ap̃ honestas m̃tes: nuditas ipsa uestita.
Sic̃ enĩ ap̃ neꝗͣ homines tpis cogitatio. a concu¬
piscentia uestibꝰ ñ arcet᷑. ita ap̃ scõs uiros ho¬
nesta simplicitas. ad ꝯcupiscendũ nuditate non
trihit s sic̃ uiciosis adcorruptelã nuda sud oĩa:
ita religiosis ad castimoniã oꝑta st̃ uniu̾sa. Quid
aut̃ ait euglica lectio: Q scandalizau̾it unũ
depusilł istis qͥ inme credunt. expedit ei ut sus¬
pendat᷑ mola asinaria in collo eiꝰ: & mgat᷑ in ꝓ¬
fundũ maris. Pusillos ħ ñ etate pueros: s ma¬
hicia paruulos dic̃ sic̃ apłs ait. Malicia par¬
uuili estote: ut sensibꝰ paerfecti sitis: A sunt ifti.
nclici idonei. & monachi religiosi uł laici:
ascͥ ᷤᷤ gͥ his inreuerens aut ꝯtumeliosꝰ extiterit.

Expanded text:
angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor ejus turpe aliquid cogitabat; erat apud honestas mentes nuditas ipsa vestita. Sicut enim apud nequam homines turpis cogitatio a concupiscentia vestibus non arcetur, ita apud sanctos viros honesta simplicitas ad concupiscendum nuditate non trahitur; sed sicut vitiosis ad corruptelam nuda sunt omnia, ita religiosis ad castimoniam operata sunt universa. Quid autem ait evangelica lectio? Qui scandalizaverit unum de pusillis 287 istis, qui in me credunt: expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et mergatur in profundum maris . Pusillos hic non aetate pueros, sed malitia parvulos dicit; sicut Apostolus ait: Malitia parvuli estote, ut sensibus perfecti sitis . Qui sunt isti nisi clerici ido nei, monachi religiosi, vel laici? Quisquis igitur his irreverens, aut contumeliosus exstiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntateᷤ. ñ expectare ignorantiũ fidẽ. non
in firmi stulta desidia ꝑscrutari: s ad alterius
fidem subuenire. Et reuera fr̃s qñ iedicꝰ. lan¬
inuitis: ut curã sani sentiant. ꝗͣ sentire ñ po¬
terant egrotantes. Et si hõ iniurias despicit.
maledicta contẽpnit. ut sauciatis manibꝰ spõte
cͥminũ laborantes. ad salutẽ eciã inuitos atthit
&e nolentes: O si uelimꝰ fr̃s. osi uelimꝰ m̃tis ꝑa¬

Expanded text:
voluntates, non exspectare ignorantium fidem, non voluntates, non exspectare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus laninvitis, ut curam sani sentiant, quam sentire non poterant aegrotantes. Et si homo injurias despicit, maledicta contemnit, ut sauciatis manibus spontecriminum laborantes, ad salutem etiam invitos attrahit et nolentes? O si velimus, fratres, o si velimus mentis
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Creatorrer̃ orb̾ dñs. pꝰea ꝗͣ se ꝓpt̾ nos nr̃a an¬
gͦtiauit in carne. cepit ħre humanã patã. cep̃
parentũ oiũ ipse parens: ut inuitare amor.
attraherre caritas: uĩciret affectio. suaderet
humanitas qͦs fugau̾at dñatio. metꝰ disꝑse¬
rat: & fecãt uis potestaͣs ex torres. Uenit
inciuitatẽ suã: & obtulert̃ ei ꝑalytiẽ iacentẽ
in lecto. Et uidens Inqͥt iħc fidẽ illorꝑ: dixit
ꝑalytico. Confide fili. dimittunt᷑ tͥ peccata tiia.
Audit ueniã & tacet ꝑalyticꝰ. nec ullã respondet
gr̃am: qr plꝰ corꝑis ꝗͥ aĩe tendebat adcurã. &
tẽꝑales erũnas resoluti corꝑis sic deflebat. ut
ȩt̾̃nas penas resolutioris aĩȩ ñ defleroe gratio¬
rẽ sibi p̃sentẽ uitã iudicans. ꝗͣ fut᷑am. Merito
xͦ. offerentiũ fidẽ respiẽ. ⁊ uecordiãdespic̃ sic ia¬
centis: ut fidĩ alienȩ suffragio. paralytici aĩa
añ curaret᷑ ꝗͣ corpꝰ. Respiciens in qͥt fidẽ illoꝵ.

Expanded text:
a angustiavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit parentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, fecerat vis potestatis extorres. Venit in civitatem su et respiciens, inquit, Jesus fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam: et temporales poenas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutionis animae non defleret: gratiorem sibi praesentem vitam judicans, non futuramChristus offerentium fidem non respicit, et vecordiam respicit sic jacentis, ut fidei alienae suffragio paralytici anima ante curaretur quam corpus. Respiciens, inquit, fidem illorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ExtUM lectionis euglicȩ fratres
km̃i. uolo si possũ sub breuitate
tͣnscurrere: ut infine eiꝰ ualeam
adloqndũ largiꝰ uacare. S q̃uen¬
dũprius ẽ. an ħ ap̃ matħm ipsa sit lectio: q̃ ap̃
lucã subappellationȩ cene descbr. Et qͥdẽ sunt ñ¬
nuilla ꝗͣ sibi dissona ẽẽ uideant᷑: qr h pͣndiũ. illic
cena memorat᷑. H qͥ ad nuptias ñ dignis uestibꝰ
int̾uit repulsꝰ ẽ: illic nullꝰ qui intras se dicitur.
rpulsꝰ eẽ ꝑhibet᷑. Q ua exre recte colligr̃. qđ & h¬
ꝑnuptias p̃sens eccła. & illic ꝑcenã. ȩt̃nũ & ultimũ
ꝯuiuiũ designat᷑ qr & hanc ñ nulli exituri in¬
trant: & ad illud qͥsqͥs semel intͣuerit. ult̾ius ñ
exibit. At siqͥs forte ꝯtendat hanc eãdẽ eẽ lecti¬
onẽ: ego meliꝰ puto salua fide alieno intellectui
cedere. quã ꝯtentionibꝰ deseruire: qm̃ & intelli¬
gi ꝯgrue forsitan pot̃. qr deꝓiecto eo qͥ c̃ nuptiali
ueste ñ uen̾at qđ lucas tacuit matħs dix̃. Qđ

Expanded text:
extum lectionis evangelicae, fratres charissimi, volo, si possum, sub brevitate transcurrere, ut in fine ejus valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntcoena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali ves
Abbreviated transcription (Latin):
s oꝑtȩ m̃tis cecitate suffusus uultũ aĩ erig̾e
addin. cordis ocłos leuare ñ possit adcȩlũ. Sed
qm̃ molã asinariã saxũ eẽ ꝯstat: uideamꝰ si &
paganore tał ẽ mola. Tał ẽ plane. Saxea .It.
mola ẽ paganor. iuppit̃. hercłesq lapideus:
cͥca qͦs. cecis ocłis freq̃nti errore cͥcũ eunt. Cȩcos
inquã dixĩm eoꝵ ocłos. qͥputant se uide̾ qđ ñ
uident. Aspicientes enĩsaxũ: dm̃ seuide ꝯfidutd:
Attñ qͥ molã uoluit: ꝯsũmandi aliqñ finem
oꝑis ht̃. exuendi spẽ gerit laboris. Cui uͦ mola
asinaria ad collũ suspendit᷑: portat lapidẽ qui
portare debuerat iugũ dñi. Asinꝰ gͦ ad molam.
atꝰ ad lapidẽ. gñtił adsaxũ qͥ ad orat eũ quẽ ñ¬
uidet nec agnoscit. Ds enĩ ñ inmanufactis
habitat: nec inmetallo aut saxo cognoscit᷑:
hacpena plectit᷑. ut c̃ sua sacͥlega mola. iudi¬

Expanded text:
sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mola est paganorum Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat jugum Christi. Asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adorat eum quem nvidet, nec agnoscit. Deus enim non in manufactis habitat , nec in metallo, aut saxo cognoscitur.hac poena plectitur ut cum sua sacrilega mola judi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m inhumanis actibꝰ diuina
gessisse myst̾ia & in rebꝰ uisibilibꝰ
in uisibilia exercuisse negocia:
lectio hodierna monstrauit. Ascendit in¬
qͥt innauicłam & tͣnffretauit: & uenit in
ciuitatẽ suã. Nne ipse ẽ. qͥfugatis fluctibus.
maris ꝓfunda nudauit: ut israliticꝰ popłs
int̃stupentes undas. sioco uestigio uelut
liqͥdũ humanis g̾ssibꝰ solidũ p̃berte obseqͥũ :
Et qͥd ẽ qđ ipse s maris sic denegat seruitutẽ:
ut breuissimi laci tͣnsitũ. subin̾cede nautica
tͣnffretaret: Ascendit in qͥt innauicłã &e tͣnffre¬
infirmitates nras. & sua nobis conferre reme¬
dia sanitatis: qr medicꝰ qͥñfert infirmitates.
curare nesc: & qͥ ñ fu̾it c̃ infirmo infirmatꝰ.
infirmo ñ pot̃ conferre sanitatẽ. Xp̃c ergo
in illo eẽt ociosa susceptio. Sustinuit gͦ has
necessitates. ut hõ uerꝰ humanis necessitati¬
bꝰ ꝓbaret᷑. Ascendit innauicłam. Xp̃c ieccłȩ

Expanded text:
m in humanis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfreinfirmitates nostras, et sua nobis conferre medicamenta sanitatis, quia medicus qui non fert infirmitates, curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit in naviculam. Christus