comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et concupĩa ciuis. Q aũto fecerit uoluntat̾e
dei. manet meternum. sicut et deus manet in
eternum. Ette consilium arripe et age. Hic ap¬
pareas si iuir fortis es. Unice cupi ditates. qui¬
b iste diligitut mũdus. Age penitentiã de pͥt̾i¬
tio malis quando ab eis cupiditatib iustus. c̃o¬
cupiscentia non bona trahebaris. Hoc consilium sias¬
cepens. si tenuers atq seruaueris et ad bona illa cer¬
ta peruemes et cum sauite anime tue inter istaĩ¬
certa u̾saberis. Sed forte iterum queris a me qũo
ista facias tantis mundi huius necessitatib ĩplica¬
tus. Ora fortiter et dic deo quod habes in psalmo.
De necessitatib meis erue me. Tunc .n. finiunt᷑
iste necessitates. quãdo uincuntur ille cupiditates
Qui exauduit te et nos pro te ut liberareris de
tor tantise periculis uisibilium corporaliũq uel¬
loꝵ ubi sola uita ista qñq finienda periclitatur
anima uero nõ perit nisi malignis cupiditatib

Expanded text:
ia eius; qui autem fecerit uoluntatem dei, manet in aeternum, sicut et deus manet in aeternum : ecce consilium; arripe et age. hic appareat, si nir fortis es; uince cupiditates, quibus iste diligitur mundus, age paenitentiam de praeteritis malis, quando ab eis cupiditatibus uicdesideria uana trahebaris. hoc consilium si acceperis, si tenueris atque seruaueris, et ad bona illa certa peruenies et cum salute animae tuae inter ista incerta uersaberis. Sed forte iterum quaeris a me, quo modo ista facias tantis mundi huius necessitatibus implicatus. ora fortiter et dic deo, quod habes in psalmo: De necessitatibus meis erue me. tunc enim finiuntur istae necessitates, quando uincuntur illae cupiditates. qui exaudiuit te et nos pro te, ut libereris de tot tantisque periculis uisibilium corporaliumque bellorum, ubi sola ista uita quandoque finienda periclitatur, anima uero non perit, si non malignis cupiditatibus
Abbreviated transcription (Latin):
dere mala pro bonis. Si autem mala tibi irro¬
gata sunt noli reddere niala pro malis. Quud
istoꝵ duoꝵ sit: neo discutere uolo. nec ualeo udi¬
care. Ego xpĩano loquor. Noli reddere uł ma¬
ia probonis. uel mala pro malis. Dicis mͥfor¬
tasse. In tanta necessitate quid uis ut faciam
Si consilium a me scd̾m hoc sedłm queris. qͦ
modo ista salus tua transitoria tuta sit et po¬
tentia. atq opulentia: uel ista seruetur quã
muic habes. uel eciam maior addatur. quid tͥ
respondeam nescio. Interta quippe ista. certum
consslium habere non possunt. Si aut̾e scd̾m
dm̃ me consulis. ne anima tua pͥereat. et times
u̾bsi ueritatis dicentis. quid prodest homini si to¬
tum mũdum lucretur. anime autem sue dãp¬
num paciatur. habeo plane quid dicam. Est a¬
pud consilium. quod ame audias. Quid aute
opus est ut aliuid dicam. qũa illud qid̃ supͣdixi᷑
Noli diligere mundum. nec ea que in mũdo ssit

Expanded text:
dere mala pro bonis: si autem mala tibi inrodere mala pro bonis: si autem mala tibi inrogata sunt, noli reddere mala pro malis. quid istorum duorum sit, nec discutere uolo nec ualeo iudicare; ego Christiano loquor: noli reddere uel mala pro bonis uel mala pro malis. Dicis mihi fortasse: \'In tanta necessitate quid nis ut faciam?\' si consilium a me secundum hoc saeculum quaeris, quo modo ista salus tua transitoria tuta sit et potentia atque opulentia uel ista seruetur, quam nunc habes, uel etiam maior addatur, quid tibi respondeam, nescio: incerta quippe ista certum consilium habere non possunt. si autem secundum deum me consulis, ne anima tua pereat, et times uerba ueritatis dicentis: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae damnum patiatur, habeo plane, quod dicam; est apud me consilium, quod a me audias. quid autem opus est, ut aliud dicam quam illud, quod supra dixi: Noli diligere mundum nec ea. quae in mundo sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut affrica tanta mala paciatur. suis debent mi¬
putare homines pods. Uerũtñ nolo te ad eorũ
numerũ pertinere. per quos malos malos et
iniquos deus flageliat penis temporalib quos
uoluerit Ip̃is namq inquis nisi correcti fue
unt seruar eterna supplicia quoꝵ malicia iuste
utitur. ut aliis mala mgetat temporalia. Tude¬
um attende. tu xp̃m considera. qui tanta bona
prestitit et canta mala ꝑtulit. Quicumq ad eiꝰ
regnum cupunt ꝑtinere. et cum illo et sub illo
semperbeate uiuere: diligunt eciam inimicos
suos benefaciunt illis qui oderunt uos. et orãt
pro eis a quib ꝑsecutione paciũtur. Et si qũ ad¬
hibent pro disciplina molestam seueritatẽ: nõ
tñ amittunt sincerissimam caritatem. Si er¬
go bona tͥ sunt prestita quauis terrena transi¬
toria ab imꝑio romano qui et ipm̃ terrem̃e
nõ teleste. nec potest prestare. nisi quod ħt ĩ po¬
testate. si ergo bona in te collata sunt: noli red¬

Expanded text:
ut Africa tanta mala patiatur, suis debent inut Africa tanta mala patiatur, suis debent inputare homines peccatis. uerum tamen nolo te ad eorum numerum pertinere, per quos malos et iniquos deus flagellat poenis temporalibus, quos uoluerit. ipsis namque iniquis, si correcti non fuerint, seruat aeterna suppliutitur, ut aliis mala ingerat temporalia. Tu Deum attende, tu Christum considera, qui tanta bona praestitit, et tanta mala pertulit. Quicumque ad ejus regnum cupiunt pertinere, et cum illo ac sub illo semper beate vivere, diligunt etiam inimicos suos, benefacpro eis, a quibus persecutionem patiuntur, et, si quando adhibent pro disciplina molestam seueritatem, non tamen amittunt sincerissimam caritatem. si ergo bona tibi sunt praestita quamuis terrena transitoria ab imperio Romano. quia et ipsum terrenum est non caeleste nec potest praestare, nisi quod habet in potestate, si ergo bona in te conlata sunt, noli red
Abbreviated transcription (Latin):
tes expugnando et terrendo pacauerat: nũc tm̃
fuisse ausutos barbaros. tm̃ progressuros. tanta
nastaturos. tanta rapturos. tanta loca que ppłis
plena fuerant deserta facturos: Qui n̾o dicebãt
qu̾adocumq tuconitiuam sumeres potestatẽ
affros barbaros nõ solum domitos sed eciam
tributanios fututos romane rei publice: Et n̾e
quamin contraniũ uersa sit spes hominũ uide̾.
slet dutius huic tecum loquendũ ẽ: qi plus ea
potes cogitare. qũa nos dicere. Sed forte ad ista
respondes. illis pocius hoc ẽẽ ĩputandũ. qui tele¬
serunt qui tuis officiosis uirtutib uo paria. s
contraria reddiderunt. Quas causas ego audi¬
re et iudicare nõ possum. Tuam causam pociꝰ
aspice et inspice. qua nõ cũ homĩib quiblib
sed cum deo habere te cognostis. Quia in xp̃o fu¬
deliter uiuis ip̃m debes timere ne offendas.⁊
Nam causas ergo superiores pocius attendo qͥ a

Expanded text:
ntes expugnando et terrendo pacauerat, nunc tantum ntes expugnando et terrendo pacauerat, nunc tantum fuisse barbaros ausuros, tantum progressuros, tanta uastaturos. tanta rapturos, tanta loca, quae plena populis fuerant. deserta facturos? qui non dicebant, quandocumque tu comitiuam sumeres potestatem, Afros barbaros non solum domitos sed etiam tributarios futuros Romanae rei publicae? et nunc quam in contrarium uersa sit spes hominum, uides. nec diutius hinc tecum loquendum est, quia plus ea tu potes cogitare quam nos dicere. Sed forte ad ista respondes illis hoc esse potius inputandum, qui te laeserunt, qui tuis officiosis uirtutibus non paria sed contraria reddiderunt. quas causas ego audire et inspice non possum; tuam causam potius aspice et inspice, quam non cum hominibus quibuslibet sed cum deo habere te cognoscis; quia in Christo fideliter uiuis, ipsum debes timere ne offendas. nam causas ego superiores potius adtendo, quia.
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentia ocłoꝵ. et ambitio scłi: que nonẽ
ex patre. sed ex mundo ẽ. Et mundus transcr et
concupĩa euis. Qui autem facit uoluntatem
deimanet in eternum: sicut et deus manet ĩ
eternum. Qñ ergo poteris tot hominũ ariu¬
atoꝵ quoꝵ fouenda est cupiditas. timetur atͦ¬
citas: qñ inqũa poteris eoꝵ cõcupĩam quidi¬
ligunt mundum non dico satiare quod fieru
nullomodo potest. sed aliqua ex parte pascere. ne
unu̾sa plus percant. nisi tu facias que deus pro¬
hibet es facientib comminatur: P ropter quod
uides tam multa contrita. ut iamuile aliquid
quod rapiatur. uir inueniatur. Quid añ dicam
de uastatione affrice. qũa faciunt affri barbari
resistente nllo. dumtu talib necessitatib octu¬
paris. nec aliqiuid ordinas u̾de ista calamitas aũ¬
tatur. Quis aut̾e crederet. quis autem timeret
bonefacio domesticoꝵ et affrice comite maffrica
constituto cum tam magno excitu et potestate
qui tribimus cum paucis federatis om̃s ipsas ge¬

Expanded text:
 et ambitio saeculi, quae non est a patre, sed ex mundo est. et mundus transit et concupiscentia eius; qui autem facit uoluntatem dei, manet in aeternum. sicut et deus manet in aeternum. quando ergo poteris tot hominum armatorum, quorum fouenda est cupiditas, timetur atrocitas, quando, inquam, poteris eorum concupiscentiam. qui diligunt mundum, non dico satiare, quod fieri nullo modo potest. sed aliqua ex parte pascere, ne uniuersa plus pereant. nisi tu facias, quae deus prohibet et facientibus comminatur? propter quod uides tam multa contrita, ut iam uile aliquid, quod rapiatur, uix inueniatur. Quid autem dicam de uastatione Africae, quam faciunt Afri barbari resistente nullo, dum tu talis tuis necessitatibus occuparis nec aliquid ordinas, unde ista calamitas auertatur? quis autem crederet. quis autem timeret Bonifatio domesticorum et Africae comite in Africa constituto cum tam magno exercitu et potestate. qui tribunus cum paucis foederatis omnes ipsas ge
Abbreviated transcription (Latin):
uetuissẽt. Promide in uniuersa ciuitate illa non i
Nami in paruo pec̾o illi sunt. qui metu oeterriti. ma¬
ximec ne offenderent eos quos in illo oppido plu¬
timum posse. et inimicos ecc̃e nouetant. openi fr̾e
ño ausi sunt. Scelerati aut om̃s. quib et siño faci¬
entib neq ñuitentib tñ uolentib ista ꝯmissa
sunt. sceleratiores qui ꝯmiserũt. sceleratissimi qͥ¬
u̾o ĩmiserram. Sed de ĩmissione suspitione putemꝰ
tis coꝵ per quos inquiruntur inueniti omĩo nõ
possunt. Demus eciam ueniã timori eoꝵ. qui pociꝰ
dm̃ pro ep̃o et scrus eius dep̾candum. qua potentes
ett̾e municos offendendos putauerunt. Quideos
qui restant: Nulla necenses disciplina coherc̾edos.
et ꝓponendum estimas impunitũ tamĩmanis fu¬
roris exemplum: Non p̾terita uindicando pascere
iram ñam studemꝰ. sed misericorditer ĩ futurum
consulendo satagimus. Hñt homines mali. ubiet

Expanded text:
uetuissent. Proinde in uniuersa illa ciuitate non inuetuissent. Proinde in uniuersa illa ciuitate non innam in paruo peccato illi sunt, qui metu deterriti maximeque, ne offenderent eos, quos in illo oppido plurimum posse et inimicos ecclesiae nouerant, opem ferre non ausi sunt; scelerati autem omnes, quibus etsi non facientibus neque inmittentibus tamen uolentibus ista commissa sunt; sceleratiores, qui commiserunt; sceleratissimi, qui inmiserunt. sed de inmissione suspicionem putemus tis eorum per quos inquiruntur, inveniri omnino non possunt. Demus etiam veniam timori eorum qui potius Deum pro episcopo et servis ejusecclesiae offendendos esse putauerunt. quid eos, qui restant, nullane censes disciplina cohercendos et proponendum aestimas inpunitum tam immanis furoris exemplum? non praeterita uindicando pascere iram nostram studemus, sed misericorditer in futurum consulendo satagimus. habent homines ma
Abbreviated transcription (Latin):
reddita est. Qua transacta dicere uolentibus¬
publita. continuo terciam lapidatioñe et postͤ¬
ino ignes eccãsticis tectis atq hominib intu¬
lerunt unũ seruoꝵ dei qui obetrans mueurti
potint ocaderint. cetens partim ubi potuerãt
latitantib partim qua poterant fugientib.
cum intetea contrusus ato coartatus quodam loco se
occultarer ep̃c ubi se ad mortem querentium uoces
audiebat. sibiq increpantium quod eo non mũe¬
to gratis cantum perpetrassent scelus. Gesta sũi
hec ab hora ferine decima usq ad uoctis partemũ
minimam. Nemo compestere. nemo sb̾uenire t̾e¬
ptauit illoꝵ quoꝵ eẽt grauis posset auctoritas p̾¬
ter uum peregrinũ. per quem et plurimi seruide¬
i de manib interficere conantium liberati sunt.
et multa extorta p̾dantib. Per qu̾e olarũ fcm̃ est:
quam facile illa uel om̃ĩo non fierent us cepta de¬
sisterent. si ciuies maximeq primates ea fieri ꝑficiq

Expanded text:
reddita est; qua transacta continureddita est; qua transacta continuta continuo tertiam lapidationem, et postremo ignes ecclesiasticis tectis atque hominibus intulerunt; unum servorum Dei, qui oberrans occurrere potuit, occiderunt, caeteris partim ubi potuerant latitantibus, partim qua potuerant fugientibus, cum interea contrusus atque coartatus quodam loco se occultaret episcopus, ubi se ad mortem quaerentium uoces audiebat sibique increpantium, quod eo non inuento gratis tantum perpetrassent scelus. gesta sunt haec ab hora ferme decima usque ad noctis partem non minimam. nemo compescere, nemo subuenire temptauit illorum, quorum esse grauis posset auctoritas, praeter unum peregrinum, per quem et plurimi serui dei de manibus interficere conantium liberati sunt et multa extorta praedantibus. per quem clarum factum est, quam facile illa uel omnino non fierent uel coepta desisterent, si ciues maximeque primates ea fieri perficique
Abbreviated transcription (Latin):
possumus. Aduingis eciam et dicis. Quanta
possum supplicatione deposco. ut si defendẽda
res est: innoxius defendatur. ab innocentibus
molestia separetur. Accipe br euiter que comis¬
sa sint. et noxios ab ĩnocentib ip̃e disterne. Cõ¬
tra recentissimas leges kalendis iumis festo pa¬
ganoꝵ sacrilega sollempnitas est agitata ne
mine ꝑhibente. tam insolenti ausu: ut quod n
uiliam tẽporib fcm̃ est. petulantissima turba
saitantiũ in oodem prorsus uico ante fores tr̃ã¬
siret ecc̃e. Qũa rem illicussimã atq indignis¬
simam clericis prohibere tẽptantib. ecc̾a lapida¬
ta est. Deinde post dies ferme octo. cum leges no
tissimas ep̃c ordini replicasses et dum que uissa
sunt ueluti implere disponũt: iterum lapidata
est. Post tridie nrĩs adimponẽdũ ꝑditis metum
quod udebatur apud acta dicere uolentibus.
publica uira negata sunt. Eodemq ip̃o ut uel
dinintus terrerentur: grando lapidationibus

Expanded text:
possumus. adiungis etiam et dicis: Quanta possumus. adiungis etiam et dicis: Quanta possum supplicatione deposco, ut, si defendenda res est, innoxius defendatur, ab innocentibus molestia separetur\'. Accipe breuiter, quae commissa sint, et noxios ab innocentibus ipse discerne. contra recentissimas leges Kalendis Iuniis festo paganorum sacrilega sollemnitas agitata est nemine prohibente tam insolenti ausu, ut, quod nec Iuliani temporibus factum est, petulantissima turba saltantium in eodem prorsus uico ante fores transiret ecclesiae. quam rem inlicitissimam atque indignissimam clericis prohibere temptantibus ecclesia lapidata est. deitissimas episcopus ordini replicasset, et dum ea quae jussa sunt, velut implere disponunt, iterum ecclesia lapidata est. Postridie nostris ad imponendum perditis metum, quod videbatur apud Acta dicere volentibus publica jura negata sunt. Eodemque ipso die, ut vel divinitus terrerentur, grando lapidationibus
Abbreviated transcription (Latin):
liud in occulto placet siuc uidicanti hoc tm̃ malũ
flagello acriore plectendum. fuic eciam uehem̃¬
tius irascenti. si non correctis nec ad se conu̾sis.
ad tempus uoluerit ẽẽ impuntũ. Pͥrescribit
nobis quodam ño prudentia tua de persona
ep̃ali. et dicis prĩam tuam nõ leui populi sui
erratu prolapsam. quod quidem si uitis publici ri¬
gore metiamut: debet plecti seueriore censura. s
epm̃ inquit fas non est. insi salutem hominibus
imꝑtire. et pro statu meliore causis ad ce. et sipud
om̃ipotentem dm̃ uemam alioꝵ mereri delicdis
Hoc om̃io seruare conamur ut seueriore cenfu¬
ra uemo plectatur. ueq a nobis neq ab alio ullo
intercedentib nob̾: et salutem hominib cupim
imꝑtire. que posita est in recte uiuendi felicitati
non malefaciendi securuate ueniam quoq nõ
tm̃ nr̃is. uerum et alioꝵ instamus delictis mere¬
ri quod impetrare insi pro conuersis onũio nõ

Expanded text:
liud in occulto placet siue iudicanti hoc tantum malum liud in occulto placet siue iudicanti hoc tantum malum flagello acriore plectendum siue etiam uehementius irascenti, si non correctis nec ad se conuersis ad tempus esse uoluerit inpunitum. Praescribit nobis quodam modo prudentia tua de persona episcopali et dicis patriam tuam non leui populi sui errato prolapsam. \'quod quidem si iuris publici rigore metiamur, debet plecti seueriore censura; sed episcopum, inquis, fas non este et pro statu meliore causis adesse et apud omnipotentem deum ueniam aliorum mereri delictis\'. hoc omnino seruare conamur, ut seueriore censura nemo plectatur neque a nobis neque ab alio ullo intercedentibus nobis, et salutem hominibus cupimus impertire. quae posita est in recte uiuendi felicitate, non in male faciendi securitate. ueniam quoque non tantum nostris uerum et aliorum instamus delictis mereri, quod impetrare nisi pro correctis omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
dor humanus. tanqu̾a ĩmolatus intereat. Hecdi¬
xi pp̃ quod scripsisti. qu̾ãtum tibi etas fini ꝓxła
est. cupere te. ut pr̾iam tuã. incolumen afforeu¬
tem relinquas. Tollantur illa uana et insana.
conuerrantur homines ad uerum dei cultum
moresq castos et pios. Tunc patriamtuã flo¬
rentem ideb̾. ud oppinione stuitoꝵ. sed uertia¬
te sapientium. cimi hec pu̾a carnas genetat̾o¬
nis tue portio fu̾it illuis pr̃ie. cui non corpore
sed fide nasciur. isbi om̃s sc̃i. et fideles dei.
post labores uelut hyemales uite huuis. int̾mina
ta eternitate florebunt. Nobis naq cordi est:
neq xp̃ianam amittere mansuetudinem. neq
unitiosum ceteris imitationis exemplum ĩ illa
cuantate relinquere. Quomodo id agamꝰ aderit
deus. si eis non ita grauiter indignetur. Alioqͥn
et mansuetudo quam seruare cupimus. et dis
ciplina mod̾ate nitimur: impediri potest si deo a¬

Expanded text:
dor humanus tamquam immolatus intereat. Haec didor humanus tamquam immolatus intereat. Haec dixi, propter quod scripsisti, quantum tibi aetas fini proxima est, cupere te, ut patriam tuam incolumem ac florentem relinquas. tollantur illa omnia uana et insana, conuertantur homines ad uerum dei cultum moresque castos et pios; tunc patriam tuam florentem uidebis non opinione stultorum sed ueritate sapientium, cum haec patria carnalis generationis tuae portio fuerit illius patriae, cui non corpore sed fide nascimur, ubi omnes sancti et fideles dei post labores uelut hiemales uitae huius intermina aeternitate florebunt. nobis itaque cordi est neque Christianam amittere mansuetudinem neque perniciosum ceteris imitationis exemplum in illa ciuitate relinquere. quo modo id agamus, aderit deus, si eis non ita grauiter indignetur. alioquin et mansuetudo, quam seruare cupimus, et disciplina, qua uti moderate nitimur, impediri potest, si deo a
Abbreviated transcription (Latin):
sus uetitatem. ut tam aperta et manifesta nõ senti¬
at: Cot locis puigitur. funditur. tunditur. scul¬
pitur. scrbitut. legitur. agitur. cartatur. salta¬
tur. iupiter adultena tanta cõmitens. quatũ
trat in suo sattem capitolio ista ꝓhibens leg̾etur:
Hec mala dedecoris impietatisqͦ plenissima si
nemine prohibente in populis ferueanti ador̃e.
tur in templis. rideantur in theatris: cum biis
uictimas mmolant. uastetur pecus eciam pau¬
perum. cum hec hystriones agunt et saltant. effũ¬
dantur patrimonia diuitum. tiuitates florere
dicuntur. Horũ plane floꝵ ñõ terra fertilis. non
aliqua opulens uirmꝰ. sed illa dea flora digna ma¬
ter nuenta est. cuus ludi scenici tam effusiore
ed licentiore tupitudine celebrantur. ut quiuis
intelligat quale demoniũ sit quod placari ałr
nõ p̃oti nisi illic non aues. non quadrupedes. ño
demꝙ sanguis humanꝰ. sed multo scelestius pu¬

Expanded text:
rsus veritatem, ut tam aperta et manifesta non sentirsus veritatem, ut tam aperta et manifesta non sentiat? Tot locis pingitur, funditur, tunditur, sculpitur, scribitur, legitur, agitur, cantatur, saltatur Jupiter, adulteria tanta committens; quantum erat ut in suo saltem Capitolio ista prohibens legeretur? Haec mala dedecoris impietatisque plenissima, si nemine prtur in templis, rideantur in theatris, cum his uictimas immolant, uastetur pecus etiam pauperum, cum haec histriones agunt et saltant, effundantur patrimonia diuitum, ciuitates florere dicuntur? horum plane florum non terra fertilis, non aliqua opulens uirtus sed illa dea Flora digna mater inuenta est, cuius ludi scenici tam effusiore et licentiore turpidine celebrantur, ut quiuis intellegat, quale daemonium sit, quod placari aliter non potest, nisi illic non aues, non quadrupedes, non denique sanguis humanus sed multo scelestius pu
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritatis accendit. nullo modo in illud flagitum
nel concupistendo laberetur uel perpetrando im¬
mergeretuit si catonem maluisset mutari quam
iouem. Sed quo pacto id faceret cum in templis a¬
dorare cogeretur iouem. pocius quã catonem: Ue¬
rumi hec ex comedia quib impioꝵ luxus et sacri¬
lega superstitio conunceretur: proferre forstĩa
non debemius. Lege uel recole meis dem libris qͣ
prudenter disseratur millo modo potuisse scripti¬
ones et actiones recipi comediarum. insi mores
recipientiũ consonarent. Ita clarissimoꝵ uiroꝵ
non sane ueroꝵ sed falsoꝵ atq fictoꝵ. At enim
illa omĩa que antiquitus de uita deoꝵ moribus¬
ꝙ conscripta sunte longe aliter sunt intelugen¬
da ateꝵ int̾pͥtanda sapientib. Ita uero in t̾eplis
populis congregatis. recitari huiꝰmodi salubres¬
int̾pretationes. hen et nudius tercuis audiuimꝰ
Queso te. siccine cecum est himianũ gen᷑ adu̾¬

Expanded text:
ctoritatis accendit, nullo modo in illud flagitium ctoritatis accendit, nullo modo in illud flagitium uel concupiscendo laberetur uel perpetrando inmergeretur, si Catonem maluisset imitari quam Iouem; sed quo pacto id faceret, cum in templis adorare cogeretur Iouem potius quam Catonem? uerum haec ex comoedia, quibus impiorum luxus et sacrilega superstitio conuinceretur, proferre forsitan non debemus. lege uel recole, in eisdem libris quam prudenter disseratur nullo modo potuisse scriptiones et actiones recipi comoediarum, nisi mores recipientium consonarent. ita clarissimorum uironon sane uerorum sed falsorum atque fictorum. At enim illa omnia, quae antiquitus de uita deorum moribusque conscripta sunt, longe aliter sunt intellegenda atque interpretanda sapientibus. ita uero in templis populis congregatis recitari huiinterpretationes heri et nudiustertius audivimus. Quaeso te, siccine caecum est humanum genus adve
Abbreviated transcription (Latin):
eternam celestemq ciuitatem instruitur et apta¬
tur. ño solum iubet aggredienda. uerũ etiã donat
implenda. Inde est quod d̾oꝵ multoꝵ falsoꝵq sim¬
ulachra et predixit euersum iri. et precepit euer¬
ti. Nlichil . n. homines tam insociabiles reddit uite
ꝑu̾sitate. qua illoꝵ d̾oꝵ mitatio quales destribunt᷑
Iet ꝯmendantur scriptis eoꝵ. Deniq illi doctissimi
niri qui rem publicam ciuitatemq terrenã qua¬
lis ei ẽẽ debere uidebatut mag̾ domesticis dispu¬
tationib requirebant. uel eciã describebant quam
publicis actionib instituebant atq formabant
egregios atq laudabiles quos putabant homĩes
potiꝰ quam deos suos nuitandos ꝓponebant erudiẽ¬
de indoli ñuientutis. Et reuera terentianꝰ ille¬
adolescens. qui spestans mensam pictam in pari¬
ete. ubi pictura aderat de adult̾io regis deoꝵ: libi¬
dinem qua rapiebatur stimulis eciam tante au¬

Expanded text:
aeternam caelestemque ciuitatem instruitur et aptaaeternam caelestemque ciuitatem instruitur et aptatur, non solum iubet adgredienda, uerum etiam donat implenda. inde est, quod deorum multorum falsorumque simulacra et praedixit euersum iri et praecepit euerti. nihil enim homines tam insociabiles reddit uitae peruersitate quam illorum. deorum imitatio, quales describuntur et commendantur litteris eorum. Denique illi doctissimi uiri, qui rem publicam ciuitatemque terrenam, qualis eis esse debere uidebatur, magis domesticis disputationibus requirebant uel etiam describebant, quam publicis actionibus instituebant atque formabant, egregios atque laudabiles, quos putabant, homines potius quam deos suos imitandos proponebant erudiendae indoli iuuentutis. et re uera Terentianus illeadulescens, qui spectans tabulam pictam in pariete, ubi pictura inerat de adulterio regis deorum, libidinem, qua rapiebatur, stimulis etiam tantae au
Abbreviated transcription (Latin):
florentem patriam putas te relicturum. O flores
non plane fructum. sed sꝑmaꝵ. Compara minc
utrum mał florere prĩam tuam pierate. an im¬
punitate. correctis morib. an securis ausib. Cõ¬
para ista et uide utrum in patrie tue amore nos
uincas. utrum eam mag̾ uerusq cupias florere
qũa nos. Intuere paululum ip̃os de re publica
libros. unde illium affectũ amantissimi cuiꝰ ebibi
sti: quod msllus sit prie consulendi modus aut fi¬
ns bonis. Intuere obsecro te. et uide qũatis ibi
laudib frugalitas et continentia p̾ditetur et er¬
ga conuigale uinculum fides certiq honesti ac
probi mores. quib cum p̃pollet cuutas uere flo¬
rere dicenda est. Hii autem mores in ecclesiis to¬
to orbe crescentib tanqu̾a in scĩs auditoriis po¬
pisloꝵ docentur ate distuntur. et maxime pietas
qua uerus et uerax colatur deus. qui hec om̃ia qͥ¬
b amiꝰ humanꝰ diuina societate ad inhabitãdã

Expanded text:
florentem te patriam putas relicturum? o flores florentem te patriam putas relicturum? o flores non plane fructuum sed spinarum! compara nunc, utrum malis florere patriam tuam pietate an impunitate, correctis moribus an securis ausibus; compara ista et uide, utrum in patriae tuae amore nos uincas, utrum eam magis ueriusque cupias florere quam nos. Intuere paululum ipsos de re publica libros, unde illum affectum amantissimi ciuis sti, quod nullus sit patriae consulendi modus, aut finis bonis. Intuere, obsecro te, et cerne quantis ibi laudibus frugalitas et continentia praedicetur, et erga conjugale vinculum fides, castique honesti ac probi mores, quibus cum praepollet civitas, vere florere dicenda est. Hi autem mores in Ecclesiis toto orbe crescentibus, tanquam in sanctis auditoriis populorum docentur atque discuntur, et maxime pietas qua verus et verax colatur Deus, qui haec omnia, quibus animus humanus diuinae societati ad inhabitandam
Abbreviated transcription (Latin):
lior. quanto meliora ciuitati officia progares.
i eius eterna pace nullum gaudendi finem in¬
uenturus. cuiuis ad tempus laborib nullum tibi
finem statueres consulendi. Uerum hoc donec fiat
net enim desꝑandum est illam te prĩam posse ad¬
quirere. ueliam adquirendam prudentissime co¬
gitare ad qũa te pater eciam qui m ista genuit ã¬
tecessit. Hoc ergo donec fiatida nobis ueniam sip̃p
tristamꝰ priãm tuam quã cupis florent̾e relinq̃¬
re. De cuns quidem florib. si cum tua pruden¬
tia disputemus. nõ est uerendum. nec tͥ difficile
ꝑsuadeatur. aut uero eciam non facile occurrat:
rauit poeta ille ur̾anrum clarissimus litterarum
quosdam flores ytalie. sed nos inui̾a patria nõ tam
expti sumus quib floruit terra illa uiris qu̾a qui¬
b assent armis. ñno uero non armis. sed flaminis
nec asserit. sed intenderit. Quod taritũ scelus si fu¬
erit impunitũ nulla digna correctione prauorum

Expanded text:
lior, quanto meliori ciuitati officia debita pralior, quanto meliori ciuitati officia debita praerogares in eius aeterna pace nullum gaudendi finem inuenturus, cuius ad tempus laboribus nullum tibi finem statueris consulendi. Verum hoc donec fiat — neque enim desperandum est illam te patriam posse adquirere uel iam adquirendam pl\'Udentissime cogitare, ad quam te pater etiam, qui in ista genuit, antecessit — hoc ergo donec fiat, da nobis ueniam, si prtristamus patriam tuam, quam cupis florentem relinquere. de cuius quidem floribus si cum tua prudentia disputemus, non est uerendum, ne tibi difficile persuadeatur aut uero etiam non facile occurrat, rauit poeta ille uestrarum clarissimus litterarum quosdam flores Italiae; sed nos in uestra patria non tam experti sumus, quibus floruit terra illa uiris, quam \'quibus arserit armis>, immo uero non armis sed flammis nec arserit, sed incenderit. quod tantum scelus si fuerit inpunitum nulla digna correctione prauorum,
Abbreviated transcription (Latin):
delictis. Qũa obrem quanta possum supplicatõe
deposco. ut si defendenda res est m̃oxius defen¬
datur: ab innocentib molestia separetur. Pre¬
sa hoc quod scd̾m naturã tuam puides postula¬
ri. De dampnis facilis potest haberi taxatio. tm̃
supplicia dep̾camur. Acceptior d̾o uiuas dñe in¬
signis et merito suscipiende fr̃. Epistola san¬
honorabĩ nectario fratri. ad necta
Augustinus. Iam senio friges rium..¬
t̾entib mbris feruere animũ tuũ prĩc carttate
nes miror et laudo. te u̾o tm̃ tenere memoriter:
uerum etiam uita et morib demonstrare. quod
millus sit prĩe consulendi modꝰ aut fmnis boĩs.
non inuitus. ĩmolibens accipio. Unde superne
curusdam patrie in cuius sc̃o amore pro nostro
modulo niter eos quib ad illam capessendã con¬
sulimus periclitamur atq laboramus. talem
eciam te ipm ciuem hr̾e uellemus: ut eius portũ¬
cule in hac terra peregrmanti nuillũ consuse¬
dimodum. fiemq censeres. tanto effectꝰ me¬

Expanded text:
possum supplicatione deposco, ut, si defendenda res est, innoxius defendatur, ab innocentibus molestia separetur. praesta hoc, quod secundum naturam tuam peruides postulari. de damnis facilis potest haberi taxatio; tantum supplicia deprecamur. acceptior deo uiuas, domine insignis et merito suscipiende frater. XCI. DHONORABILI FRATRI NECTARIO AUGUSTINUS. Iam senio frigescentibus membris feruere animum tuum patriae caritate nec miror et laudo teque non tantum tenere memoriter uerum etiam uita ac moribus demonstrare, quod nullus sit patriae consulendi modus aut finis bonis, non inuitus, immo etiam libens accipio. unde supernae cuiusdam patriae, in cuius sancto amore pro nostro modulo inter eos, quibus ad illam capessendam consulimus, periclitamur atque laboramus, talem etiam te ipsum ciuem habere uellemus, ut eius portiunculae in hac terra peregrinanti nullum consulendi modum finemque censeres tanto effectus me
Abbreviated transcription (Latin):
lute ꝑpetua. Multa a nob̾ audierunt. multũ eciam
ip̃i rogauerunt. sed absit ut tales serui sumus. quos ab
des prouiuacitate mentis tue ad hoc ẽẽ nitendum.ẜ¬
uata mansuetudine et mod̾atione xp̃iana ut aut ce¬
teros dec̾reamus eoꝵ imitari ꝑu̾sitatem. aut cetͥos
optemus eoꝵ imitari correctĩonem. Dampna que
illata sunt uel tolerantur a xp̃ianis. uł reĩarciumnt᷑
per xp̃ianos. animaꝵ nos lucta quib ad quirẽdis
cum peritulo eciam sanguinis inhiamꝰ eo in loco
illo questuosius prouenire eo aliis locis illo exem¬
plo non impediri desid̾ amus. Dei mia nob̾ prestet
de tua salute gaudere. Epistola sancti augus

Expanded text:
lute perpetua. multa a nobis audierunt, multum etiam lute perpetua. multa a nobis audierunt, multum etiam ipsi rogauerunt; sed absit. ut tales serui simus, quos ab des pro uiuacitate mentis tuae ad hoc esse nitendum seruata mansuetudine et moderatione Christiana, ut aut ceteros deterreamus eorum imitari peruersitatem aut ceteros optemus eorum imitari correctionem. damna, quae inlata sunt, uel tolerantur a Christianis uel resarciuntur per Christianos. animarum nos lucra, quibus adquirendis cum periculo etiam sanguinis inhiamus, et in loco illo quaestuosius prouenire et aliis locis illo exemplo non impediri desideramus. dei misericordia nobis praestet de tua salute gaudere. XCII. DOMINA
Abbreviated transcription (Latin):
est impensa oꝑa istamꝰ. Tercium uero si deus uo¬
lnerio tanqña putre noxiumq resecari: ualde mi¬
sericordit̾ pimier. Si aũ uel amplius uoluerit. uł
minus quidem ꝑmiserit altioris ꝑfecto et iustioris
consilii rõ penes ipm̃ est. A nob̾ curam officiumes
oportet impendi. quousq uidere conceditur. depre¬
cantib eum ut ammũ urm̃ approbet: quo cũctis
uolumꝰ ẽẽ consultum. nicħq fieri sinat per nos.
quod et nob̃ et ecc̃e sue nõ expedire. longe meliꝰ
nouit ip̃e qũa nos. Modo cum apud calam̃a ẽe¬
inus ut nr̃i nitam graui dolore. uł consolarent᷑
afflicti uel sedarentur accensi: quantũ potiumꝰ
quod in tẽpore oportuisse existimauimꝰ cũ xpĩa¬
is egimꝰ. Deinde ip̃os etiam paganos mali tan¬
ti caput et causam petentes ut ab eis uiderem̃
admisimus. ut hac occone ãmoneremꝰ eos quid fac̾e
dẽberent. si saperent non tantum pro remouenda p̃¬
senti sollicitudine. uerumeciam pro inquirenda sl¬

Expanded text:
 inpensa opera instamus. tertium uero si deus uoluerit tamquam putre noxiumque resecari, ualde misericorditer puniet: si autem uel amplius uoluerit uel ne hoc quidem u permiserit, altioris et profecto iustioris consilii ratio penes ipsum est; a nobis curam officiumque oportet inpendi, quousque uidere conceditur. deprecantibus eum, ut animum nostrum adprobet, quo cunctis uolumus esse consultum, nihilque fieri sinat per nos, quod et nobis et ecclesiae suae non expedire longe melius nouit ipse quam nos. Modo cum apud Calamam essemus, ut nostri in tam graui dolore uel consolarentur afflicti uel sedarentur accensi, quantum potuimus. quod in tempore oportuisse existimauimus. cum Christianis egimus. deinde ipsos etiam paganos, mali tanti caput et causam, petentes, ut ab eis uideremur, admisimus, ut hac occasione admoneremus eos, quid facere deberent, si saperent, non tantum pro remouenda praesenti sollicitudine uerum etiam pro inquirenda sa
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiendo frĩ augꝰtino ep̃o: gustinũ.
Nectarius. Quanta sit caritas pa ooooos
tric qm̃ uosti pretereo. Sola est.n. que parentum
iũre uincat affectũ. Cui si ullus c̾et consuendu
modus. aut finis bonis. digne iam ab eius muneni¬
b merumꝰ extusari. Sed qm̃ crescit in dies singu¬
los dilectio es gra ciuitatis. quantũq etas finiꝓ
xima ẽ. tantum incolum̃e et florentem relinc̾ire
prĩam cupit. Iociroo gaudeo pͥmũ quod apud ĩstru¬
ctum discipulis om̃ib uirum mͥ. hic sermo estĩ¬
stitutus. In calamensi colonia multa sunt q̃ m̾ito
diligamus. uel quod in ea genitisumus: uł qd̃e¬
idem magna contulusc uidemur officia. Hec ex¬
go dñe prestantissime et merito suscipiende nõ
leui populi su erratu prolapsa est. Quod quidẽ
si niris publici rigore metiamur debet plecti seue¬
riore censura. Sed epm̃ fas ño est. insi salut̾e hom̾i

Expanded text:
SUSCIPIENDO FRATRI AUGUSTINO EPISCOPO NECTARIUS. Quanta sit caritas patriae, quoniam nosti, praetereo. sola est enim, quae parentum iure uincat affectum. cui si ullus esset consulendi modus aut finis bonis, digne iam ab eius muneribus meruimus excusari. sed quoniam crescit in dies singulos dilectus et gratia ciuitatis, quantumque aetas fini proxima est, tantum incolumem ac florentem relinquere patriam cupit, idcirco gaudeo primum, quod apud instructum disciplinis omnibus uirum mihi hic sermo est institutus. in Calamensi colonia multa sunt, quae merito diligamus, uel quod in ea geniti sumus uel quod eidem magna contulisse uidemur officia. haec ergo, domine praestantissime et merito suscipiende, non leui populi sui errato prolapsa est. quod quidem si iuris publici rigore metiamur, debet plecti seueriore censura. sed episcopum fas non est n
Abbreviated transcription (Latin):
qr tnsgressionis gr̃a põita est donec uenireti
semen cu ꝓmissum: Ett qi ĩo sb̾mtrauit ut hum¬
daret delictum. Uͥ aũ habundauit delictum
suphũndauit ut gra. Nec ideo tñ eandem legem
n pccm̃ nocat q sine gr̃a non uinificat. Auget .n.
pocius reatũ pͥuaricatõne addita. uͥ .ii. lex ñ
estꝰ nec p̾uaricatio. Et ĩo pet seip̃am cũ sola lr̃a

Expanded text:
quia transgressionis gratia posita est, donec ueniret quia transgressionis gratia posita est, donec ueniret semen, cui promissum est, et quia ideo subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit delictum, superabundauit gratia. nec ideo tamen eandem legem peccatum uocat, quia sine gratia non uiuificat; auget enim potius reatum praeuaricatione addita: ubi enim lex non est, nec praeuaricatio. et ideo per se ipsam, cum sola littera
Abbreviated transcription (Latin):
humana nõ leditur si qñ custodis aut pudo¬
re depͥmeri. ne mt̾ hoĩes confũdaris. aut ti¬
more fraugens. ne publitis legib punians: ant
malum fcm̃ bona aliqua consuetudine horres¬
eis: aut ip̃a naturali lege quam inuiste alteri fa¬
cias quod tͥ ab alt̾o fieri non uis ad u̾tis: errortũ
tiuis qm te ire contͣrium compellat et dumise.¬
queris. et dum nõ sequens seutis. cum uel hoc
facis quod pati non uis: uel ideo non facis quia
pati non uis ¶At ista uera sponsa xp̃i cui de dẏp¬
ticeo lapideo fronte ĩpudentissima insultas: ĩ¬
telligit quid distet int̾ luteram et spm̃. Que
duo dñr alo m̃o lex et gr̃a. et nõ iam ĩ uetusta¬
te lr̃e. sed in nouitate sp̃c d̾o ẜuiens. Non ẽ ĩa
su lege. sed su̾ gr̃a. Neq .n. litigiosa cecat᷑ sed
nuttis intendit uerb̾ apłi ut intelligat: Quid
appellet legem sõ qua nos iam non uult esse.

Expanded text:
humana non laeditur, si quando custodis, aut pudohumana non laeditur, si quando custodis, aut pudore reprimeris, ne inter homines confundaris, aut timore frangeris, ne publicis legibus puniaris, aut. malum factum bona aliqua consuetudine horrescis, aut ipsa naturali lege, quam iniuste alteri facias, quod tibi ab altero fieri non uis, aduertis: error tamen tuus quam te in contrarium ire conpellat et, dum sequeris, et, dum non sequeris, sentis, cum uel hoc facis, quod pati non uis uel ideo non facis, quia pati non uis. At ista uera sponsa Christi, cui de diptychio lapideo fronte inpudentissima insultas, intellegit, quid distet inter litteram et spiritum, quae duo dicuntur alio modo, lex et gratia, et non iam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus deo seruiens non est iam sub lege, sed sub gratia. neque enim litigiosa caecatur, sed mitis intendit uerbis apostoli, ut intellegat, quid appellet legem, sub qua nos iam non uult esse,
Abbreviated transcription (Latin):
recordare deos tuos formosos et deas formo¬
sas p̾bentes. Sed ut ardent̾ concupiscantur
illi a feminis pͥncipib tenebraꝵ ed ille a mas¬
culis quib excitatis infruendi libidinẽ et suos
amplexus inhiant̾ estuantib emant ab eis illũ
dũi tuũ ubiq compeditũ eo tanta suoꝵ turpitu¬
dine ut solui ueͥeat indigentẽ. Nam rem ꝓxĩ
ñ concupisc̾e quod est uitimũ decalogi manda¬
tum unde potes miser. Nonne deus ip̃e tuus¬
tͥ in terra auena se fabricare m̃titur scła no¬
ua. ubi post flam uictoriam fło triumpho tu¬
mestas: Quod cũ modo insana uanitate desi¬
d̾asser eandem terram gentis tenebraꝵ sũma
incinitate sbe tue conuigi credis: utiq rem
ꝓximi concupiscis. Merito tͥ est inimicũ dyp¬
ticeum: continens tam bona mandata mł¬
tum errori tuo contraria. Nam illa tria que
ad dilectionem dei pertinenti omĩo ignoras.
om̃io nõ seruas. Hec aũt .uii. quib societas i¬

Expanded text:
recordare deos tuos formosos et deas formorecordare deos tuos formosos et deas formosas praebentes se ut ardenter concupiscantur, illi a feminis principibus tenebrarum et illae a masculis: quibus excitatis in fruendam libidinem et in suos amplexus inhianter aestuantibus eruant ab eis illum deum tuum ubique conpeditum et tanta suorum turpitudine, ut solui ualeat, indigentem. nam rem proximi non concupiscere, quod est ultimum decalogi mandatum, unde potes, misera? nonne tibi deus ipse tuus in terra aliena se fabricare mentitur saecula noua, ubi post falsam uictoriam falso triumpho tumescas? quod cum modo insana uanitate desideras et eandem terram gentis tenebrarum summa uicinitate substantiae tuae coniungi credis, utique rem proximi concupiscis. merito tibi est inimicum diptychium continens tam bona mandata multum errori tuo contraria.- nam illa tria, quae ad dilectionem dei pertinent, omnino ignoras, omnino non seruas; haec autem septem, ' quibus societas
Abbreviated transcription (Latin):
melicum qui mori possit insi cibum porrigen¬
do sb̾uemas: iam tu homicida teneberis. aut
cepta quõ seruabis ut a fundo abstineas.
nesdio quis panem seu qmͣliber escam in suis
uisc̾̃ib trucidandam denor et pocius quã tu. si pꝰ¬
sis ei sb̾upias. atq ad officinam uentͥs electorũ
tuoꝵ curras. Ut furto tuo deus nec grauiꝰ mci¬
cod̾ furto cõp̾hñdatis. nõne per ipm̃ dm̃tuũ.
nõ te abstulisse uirabis. Quid. i.tͥ fc̃ur᷑ est ta
uo exicium ab̃i inferrem. dũ honorem deferrẽ:
Ita ed illud mandatũ legis. ne fłm testimoni¬
um dicas pp̃ mẽbra dei tui sic contempnes ut
ea non solum testimonio. sed et uiram̃to fło
de compedib lib̾es: Iam uero qd̾ sequit᷑. Nõ
concupisces uxorẽ ꝓximi tui: debet apud te
ĩpleri. Et hoc unum uideo qd̾ nulla tu erro¬
iis noc̃irate uiolare cogaris. Sed si nefas est
coniugem concupistere auienam: consid̾a
quid sit concupuscendũ se p̃ponere aliems. et

Expanded text:
melicum, qui mori possit, nisi cibum porrigenmelicum, qui mori possit, nisi cibum porrigendo subuenias? iam tu homicida teneberis aut aecepta quomodo seruabis ? an a furto abstineas, ut nescio quis panem seu quamlibet escam in suis uisceribus trucidandam deuoret potius quam tu, si possis, ei subripias atque ad officinam uentris electorum tuorum curras, ut furto tuo deus tuus eodem furto conprehendaris, nonne per ipsum deum tuum non te abstulisse iurabis? quid enim tibi facturus est talut exitium tibi inferrem, dum honorem deferrem ? ita et illud mandatum legis: ne falsum testimonium dicas propter membra dei tui sic contemnis, ut ea non solum testimonio, sed et iuramento falso de conpedibus liberes. iam uero quod sequitur: non concupisces uxorem proximi tui debet apud te inpleri, et hoc unum uideo, quod nulla tui erroris necessitate uiolare cogaris. sed si nefas est coniugem concupiscere alienam, considera, quid sit concupiscendum se proponere alienis, et
Abbreviated transcription (Latin):
mechaberis. iti molatis: ut hoc maxime in cõ¬
uigio decestemini qd̾ filii ꝓcreantur. Ac sic au¬
ditores urõs dũ cauent ne feĩe quib misten¬
tur concipiant: eciam uxoꝵ ad ulteros faciatis.
Oucant .ni. eas ex lege mat̾monii tabuus cla¬
m̃atib liboꝵ procreandoꝵ causa: et ur̃a lege me¬
tuentes. que ꝑticulam dei sui sordib carnis a¬
asfigant. ad explendam tm̃ libidinem feĩs ĩ¬
pudica coiuustione nstentur. filios au̾ iui¬
ti suscipriuio: pp̃ qd solum conuigia copulan¬
da sunt. Eño ergo uõ phibes nubere. quod de
de nuptiis uñ sunt iptie Quo ab lato ma¬
uiti erunt tupitꝰ amatores meretͥces. uxores.
thalami fornces. soceri. lenones. Ac per hoc eci
am illud p̾ceptum quod est. non occides. nõ ser¬
ne dei tui mẽbrũ ligetur in carne. non das esu¬
rienti panem: hic feemidans homicidiũ fłm al¬
lic ꝑpetłis uerum. Itaq si incurras in eum fa¬

Expanded text:
maechaberis, ita violatis, ut hoc maxime in conmaechaberis, ita violatis, ut hoc maxime in conjugio, detestemini, quod filii procreantur; ac sic Auditores vestros, dum cavent ne feminae quibus miscentur concipiant, etiam uxorum adulteros faciatis. Ducunt enim eas ex lege matrimonii, tabulis proclamantibus, liberorum procreandorum causa: et vestra lege, metuentes ne particulam dei sui sordibus carnis afficiant, ad explendam tantum libidinem feminis impudica conjunctione miscentur; filios autem inviti suscipiunt, propter quod solum conjugia copulanda sunt. Quomodo ergo non prohibes nubere, quod de de nuptiis, unde sunt nuptiae? Quo ablato, mariti erunt turpiter amatores; meretrices, uxores; thalami, fornam illud praeceptum, quod est: non occides, ne dei tui membrum ligetur in carne, non das esurienti panem, hic formidans homicidium falsum, illic perpetras uerum. itaque si incurras in eum fa
Abbreviated transcription (Latin):
torũ illusionib in quiera aĩa uentilari¶. Hec tͥa
p̾cepta quõ ꝑtineam ad duectionem dei. qñ ca¬
pies. qũ saꝑies. qñ amabis. Immod̾ata es et fe¬
da. et contenciosa. C̃miusti. euanuisti. iului¬
sti: excessisai modũ tuũ. turbasti decorem tuũ.
muio doceam hec trra p̾cepta ad duectionẽ dei
ptinere ex quo. eo per qũe. in quo sunt omĩa:
unde hoc intelligis: qñ nec illa septem que ad
dilestõnem pximi ꝑtinent qua humane ui¬
te cocietas continetur. erroris tui detestanda
ꝑu̾sitate nose. atq seruare ꝑmuteris. In qͥb
mandatum primũ. honora prẽm tnũ et ma¬
trem tuam. Quod et panlus ꝯmemorat mã¬
datum pͥmũ in repromissione. eadem atq iti¬
dem etiam ip̃e p̾cipiens. Tu aũ doctͥna demoni¬
aca didicist. inunicos deputare ꝑentes tuos:
quodte ꝑ concubitũ in carne ligauerunt. et ħ
modo utiq do̾ tuo ĩmũdas compedes imposu¬
erunt. huic eciam conseqñs p̾ceptũ qd̾ est nõ

Expanded text:
uieta anima ventilaris? Haec tria praecepta quomodo pertineant ad dilectionem Dei, quando capies, quando sapies, quando amabis? Immoderata es, et foeda, et contentiosa: tumuisti, evanuisti, viluisti, excessisti modum tuum, turpasti decorem tuum, nunc doceam haec tria praecepta ad dilectionem Dei pertinere, ex quo, et per quem, et in quo sunt omnia ? Unde hoc intelligis, quando nec illa septem, quae ad dilectionem proximi pertinent qua humanae vitae societas continetur, erroris tui detestanda perversitate nosse atque observare permitteris? In quibus mandatum primum est, Honora patrem tuum et matrem tuam: quod et Paulus commemorat mandatum primum in repromissione, eadem atque itidem etiam ipse praecipiens . Tu autem doctrina daemoniaca didicisti inimicos deputare parentes tuos, quod te per concubitum in carne ligaverint, et hoc modo utique deo tuo immundas compedes imposuerint. Hinc etiam consequens praeceptum, quod est, Non
Abbreviated transcription (Latin):
unde sunt fidelia ꝓmissa eius ebria nõ a umo:
Nempe conuiciara es ĩpudentia sacrilega t̾o
ꝓpħaꝵ: quod ip̃is iudeis sͥ ẜuientib nõ exibu¬
erit ꝙ ꝓnusit. Nec sane dixisti quid ꝓmiserit.
et non exibuerit: ne ibi conuincereris aut
iam exibitũ ꝙ nõ intelligis aut ad huc futu¬
rum ꝙ nõ credis. Tibi quis ꝓmissũ est et p̃¬
sentatũ. unde tibi fides fieren te accepturam trũ¬
phos nouoꝵ scłoꝵ super terram tenebeaꝵ: Si aliqͥs
ꝓpħas ꝓtuleris in quib legamꝰ cum laute p̾dc̃os
fututos manicheos. unte iam tͥ aliquid exibitũ
putes. hoc ip̃o õe uos uidemus: prius ꝓbatura es
teres uoluit. Neq .n. putat turpe m̃daciũ. aut
u̾ potest dubitare faisas ꝓpħias ostendere in pelli¬
b ouinis qui xp̃m laudans asseuerat faisas cica¬
tͥces ostendisse in mẽbris suis: at ego uos plane
p̃dc̃os lego nõ solũ a ꝓpħis aliqñ obscuriꝰ: uerũ

Expanded text:
unde sunt fidelia promissa eius?s o ebria, non a uino ! unde sunt fidelia promissa eius?s o ebria, non a uino ! Nempe conuiciata es inpudentia sacrilega deo prophetarum. quod ipsis Iudaeis sibi seruientibus non exhibuerit, quod promisit. nec sane dixisti, quid promiserit et non exhibuerit, ne ibi conuincereris aut iam exhibitum, quod non intellegis, aut adhuc futurum. quod non credis. tibi quid promissum est et praesentatum, unde tibi fides fieret te accepturam triumphos nouorum saeculorum super terram tenebrarum? si aliquos prophetas protuleris, in quibus legamus cum laude praedictos futuros Manichaeos, unde iam tibi aliquid exhibitum putes, hoc ipso, quia esse uos uidemus, prius probatura es,deres uoluit. neque enim putat turpe mendacium, aut uero potest dubitare falsos prophetas ostendere in pellibus ouinis, qui Christum laudans adseuerat falsas cicatrices ostendisse in membris suis. at ego uos plane praedictos lego, non solum a prophetis aliquando obscurius, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
sit: tu attende. et erubeste. et miteste ut correp¬
tionẽ tuam a serpente adult̾o ꝑ horrescas cu¬
ius astuciam. si apud moysen credendam nõ
putasti: apud paulũ cauere debiusti. qui ue¬
ram eccam uolens uirginem castam exib̾e xp̃o:
timeo in quit ne sicut serpens euam fefellit
in uersucia sua. corrũpantur mentes ur̃e a su¬
plicitate et castitate que est inxp̃o. Hoc tu cum
audires usq adeo. tñ disipusti et uenenasti ĩ¬
cantationib eius amens fc̃a es: ut aliis młtis
heresib alud atq aliud idem serpens tibi aũ
te fallaciis eius uariis et multiformib irretite.
que tñ hanc admonitõnẽ apłi ueram fatent᷑
tu qnͣtũ adulterata es. qmͣ in longniquo ꝓsti¬
ductam euam atq corruptã clamat. ut ab co
uirgniem sponcam xp̃i tali ad monitione tꝰto¬
diat. tenebrauit cortuũ: qui tecũ in fantasm¬
atis lucidoꝵ nemoꝵ uolutatur. Q̾ sũt. ubi st̃.

Expanded text:
sit, tu adtende et. erubesce et mitesce, ut corrupsit, tu adtende et. erubesce et mitesce, ut corruptionem tuam a serpente adultero perhorrescas: cuius astutiam si apud Moysen credendam non putasti, apud Paulum cauere debuisti, qui ueram ecclesiam uolens uirginem castam exhibere Christo, timeo, inquit, ne sicut serpens Euam fefellit in uersutia sua, corrumpantur mentes uestrae a simplicitate et castitate, quae est in Christo. hoc tu cum audires, usque adeo tamen desipuisti et uenenatis incantationibus eius amens facta es, ut aliis multis haeresibus aliud atque aliud idem serpens, tibi autltae fallaciis eius uariis et multiformibus inretitae, quae tamen hanc admonitionem apostoli ueram fatentur, tu quantum adulterata es, quam in longinquo prostiductam Euam atque corruptam clamat, ut ab eo uirginem sponsam Christi tali admonitione custodiat? tenebrauit cor tuum, qui tecum in phantasmatis lucidorum nemorum uolutatur. quae sunt, ubi sunt,