comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse face̾ aliquid nisi qd̾ ult̾. Sed
nõ ułt nisi qd̾ facit. ⁊ ita uidetur non
posse nisi qd̃ facit. Illud autẽ intlłi¬
gend̾̃ est. id solum nõ potest deus ꝗ nõ
num ad dm̃ loquens ait Nẽt cogeris ag̃¬
inuitus ad aliquid. quia uoluntas
tua nõ est maior qͣ potentia. Ess aũt
maior. si te ip̃otu ip̃e maioresses. Ex¬
ħuidetur ꝙ cd̾s non possit plura qͣm
ułt. sicut nõ ułt plura ꝗͣ potest. Sic̃e
nĩ uoluntas nõ est maiorpotiũa. ita
nec potentia maior est uoluntate. Iõꝙ
sicut plura nõ ułt ꝗͣ potest. ira eum
nõ plura posse ꝗͣ uelle dñt. Rsio.
Sed ad hoc dĩs quia nec uolũtas
potentia. nec potentia uoluntate ma

Expanded text:
non posse facere aliquid nisi quod vult; sed non vult nisi quod facit, et ita videtur non posse nisi quod facit. Illud autem ita intelligendum est: Id solum non potest Deus quod nc. 4, ad Deum loquens ait: Nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas tua non est maior quam potentia tua. esset autem maior, si te ipso tu ipse maior esses: hoc videtur quod Deus non possit plura quam vult, sicut non vult plura quam potest. Sicut enim voluntas non est major potentia, ita nec potentia major est voluntate. Ideoque sicut plura non vult quam potest, ita eum non plura posse quam velle dicunt. Sed ad hoc dicimus quia nec voluntas po
Abbreviated transcription (Latin):
legiones angłoꝵ. Ex quib u̾bis patẽ¬
ter innuit᷑ quia ⁊ filius poterat rogare
qd̾ nõ rogabat. ⁊ pater exhibere qd̃ nõ
fac̾ẽ que nec ułt nec facit. potuit enĩ fa¬
cere ut .xii. legiones angłoꝵ ꝓugnarẽt
contͣillos qui xp̃m ceperunt. Item me
odem. Cur apud quosdam nõ frẽ sunt uͥ¬
tutes quo si fcẽ fuissent egissent illi ho
fuerunt credituri. tunt nõ latebit qd̃
nũc latet. nec utiq deus iniuiste uoluit
saluos fierr cum potuissent salui ẽẽ. Si
uellet tc̃ in clarissima sapĩe luce udebi¬
tur qd̾ nunc pioꝵ fides habet. ante ꝗͣ
manifesta cognitõne uideatur. ꝗͣ certa
⁊ ĩmutabił. ⁊ efficatissima sit uolũtas
dĩ. que multa possit ⁊ nõ uelit. nichil

Expanded text:
legiones angelorum? Ex quibus verbis patenter innuitur quia et Filius poterat rogare quod non rogabat, et Pater exhibere quod non facere quae non vult, nec facit; potuit enim facere ut duodecim legiones angelorum pugnarent contra illos qui Christum ceperunt. Item in eodem: Cur apud quosdam non factae sunt virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homn erant credituri; tunc non latebit quod nunc latet. Nec utique injuste Deus noluit salvos fieri, cum possent salvi esse si vellet. Tunc in clarissima sapientiae luce videbitur, quod nunc piorum fides habet, antequam manifesta cognitione videatur quam certa et immutabilis et efficacissima sit voluntas Dei: quae mu
Abbreviated transcription (Latin):
natura ⁊ gr̃a. Dominꝰ lazarum suscita¬
uit in corpore. nũquid dicend̾ ẽ nõ potu¬
it iudam suscitare in mente: potuit qͥdẽ
s noluit. hiis auctoritatib. multis q a
liis aꝑte docetur ꝗ deus multa possit face̾
que nõ ult. qd̃ etiam rõne ꝓbari potest.
Non enĩ ul̾t deus om̃s hoĩes iustificare. ⁊
tamẽ quis dubitat eum posse ͤ potest gͦ
deus aliud facere ꝗͣ facit.⁊ tamẽ si aliud
nec noua. nec mutabił aliquo modo ẽẽ¬
it. nõ tamẽ nouiter nec noua uolũtate
s sempiterna tm̃ uelle potest. potest .n.
uelle ꝗ potest ab eterno uoluisse. habr
enĩ potentiam uolendi ⁊ nunc ⁊ ab et̾no
qd̃ tamẽ nec modo ul̃t. nec ab et̾no uolu

Expanded text:
atia, c. 7: Dominus Lazarum suscitavit in corpore. Numquid dicendum est: Non potuit Judam suscitare in mente? Potuit quidem, sed noluit. His auctoritatibus aliisque multis aperte docetur quod Deus multa possit facere quae non vult; quod etiam ratione probari potest: non enim vult Deus omnes homines justificare, et tamen quis dubitat eum posse? Potest ergo Deus aliud facere quam facit; et tamen si aliud nec nova, nec mutabilis aliquo modo it, non tamen noviter nec nova voluntate, sed sempiterna tantum velle potest. Potest enim velle, quod potest ab eterno voluisse. Habet enim potenciam volendi et nunc ‹et› ab eterno, quod tamen nec modo vult nec ab eterno volu
Abbreviated transcription (Latin):
si uoluntas ess maior potentia. ł poten¬
tia uoluntate. nec hac auctoritate ne¬
gatur dm̃ plura posse ꝗͣ uelle. quia plu¬
ra sunt subiecta eius potnĩe qͣ uolunta¬
ti fateamur itaq łm multa posse fac̾e
que nõ ult. ⁊ posse dimittẽ que facit. se
ut certius firmiꝰ ꝙ teneatur scripture
testimoniis asseramꝰ deum plura face̾
posse ꝗͣ faciat. Ueritas ipsa s matheũ¬

Expanded text:
si voluntas major esset potentia vel potentia voluntate. Nec hac auctoritate negatur Deum plura posse quam velle, quia plura sunt subjecta ejus potentiae quam voluntati. Fateamur itaque Deum plura posse facere quae non vult, et posse dimittere quae facit. Quod ut certius firmiusque teneatur, Scripturae testimoniis asseramus Deum plura posse facere quam facit. Veritas ipsa se
Abbreviated transcription (Latin):
eis naturał cognitõ triplex. qua sciebãt
ꝗ facti erant.⁊ a quo fcĩ erant ⁊ cum quo
facti erant. ⁊ habebant aliqͣm boni ⁊ ma¬
li notitiam intelligentes qd̃ appetend ł
respuend̾ ilł foret

Expanded text:
ex naturalis cognitio, qua sciebant quod facti erant, et a quo facti erant, et cum quo facti erant; et habebant aliquam boni et mali notitiam, intelligentes quid appetendum vel respuendum illis foret.
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus. ħ gͦ uerba ita intelligi po¬
ssunt. Nich̾ hr̃ filius nisi natũ i nic̃
accepit. ⁊ ip̃e nascendo prĩs in se sub¬
qͣm ille qui genuit. ita tñ ut natꝰ nõ
sit ille qui genuit. Nam qũo erit
subsistit ille qui genitꝰ est. in qͥb
totꝰ est ipse qui genuit. qr nõ est ali¬
unde qui genitꝰ est. ⁊ id̾o nõ refert᷑
ad aliud qd̃ in uno subsistit ex uno
ac sic in generõne filii. ⁊ nam suam
ut ira dicam. sequit᷑ indemutabil̾
deus. indemutabile gignens deum.
nec n᷑am suã deserit indemutabili
dõ. indemutabilis dei ꝑfcã natui¬
tas. Subsistentẽ gͥ. in eo dei n᷑am. ĩ¬
telliganius cum in d̾o d̾y insit. nec
p̃ter eum qui est deus. quisqͣm d̃s
alius sit. quia ip̃e deus ⁊ in eo d̃s.
Nature gͦ dei prĩs ui̾tas. ind̾o filio
esse docet᷑. cum in illo deus intłłr ẽẽ.
qui deus ẽ. Est .n. unus in uno ⁊ unꝰ
ab uno

Expanded text:
Haec ergo verba ita intelligi possunt: Nihil habet Filius nisi natum, id estaccepit; et ipse nascendo Patris in se subquam ille qui genuit; ita tamen ut natus non sit ille qui genuit. Nam quomodo ersubsistit ille qui genitus est, in quibus totus est ipse qui genuit; quia non est aliunde qui genitus est, et ideo non refertur ad aliud quod in uno subsistit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligamus, cum in Deo Deus insit, nec praeter eum qui Deus est, quisquam Deus alius sit: quia ipse Deus, et in eo Deus. Naturae ergo Dei Patris veritas in Deo Filio esse docetur, cum in eo Deus intelligitur esse qui Deus est. Est enim unus in uno, et unus ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
tum illud d̾r irremissibile. nõ quĩ aliqñ
remitrat᷑. s quia uix ⁊ raro ac difficul¬
ter remitit᷑. Non enĩ soluit᷑ cristallus
nͥ uehementi sp̃s ĩpetu. Alii u̾o̾ tradũt
nõ qͣmlibet obstinatõm. ł desꝑatõm ap¬
stinatꝰ est aliquis ut nõ peniteat. discu¬
ti oportet an aluid obstinatõ. aliud ĩ¬
penitentia sit in eo. pc̃c an idem. s diu̾¬
sis modis cõmissum. Scd̾m istos pc̃c illd̾
d̾i irremissibile. eo ꝙ nũꝙͣ dimittatur.
unde ab̃ etiam dicit. ꝙ hoc solũ pcc̃m
pͥcans digne penitere nõ pot̃. ⁊ iõ reste
ioh̾es dicit. ut nõ ꝓ eo oret quis. quia qͥ
sic peccat or̃onib eccłie. hͥ b in fut᷑o unia¬
ri nõ potest. hñs cor induratũ tanꝙͣ lapiᷤ
sicut de diabolo legitur pꝰ hanc uitam
qui ualde mali st̃. mi̾tis ecclie iuuari ñ
possunt

Expanded text:
tum dicitur irremissibile, non quin aliquando remittatur, sed quia vix et raro et difficulter dimittitur. Non enim solvitur cristallus, nisi vehementi spiritus impetu. Alii vero tradunt non quamlibet obstinationem vel desperationem apstinatus est aliquis, ut non poeniteat, discuti oportet an aliud sit obstinatio, aliud impoenitentia sit in eo peccatum, an idem, sed diversis modis commissum. Secundum istos peccatum illud dicitur irremissibile, eo quod nunquam dimittatur. Unde Aug. etiam dicit, quod hoc solum peccatum taliter peccans, digne poenitere non potest. Et ideo recte Joannes dicit: Ut non pro eo oret quis; quia qui sic peccat, orationibus Ecclesiae hic vel in futuro juvari non potest, habens cor induratum tanquam lapis, sicut de diabolo legitur. Post hanc vitam qui valde mali sunt meritis Ecclesiae juvari non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi ⁊ desꝑatissimi cõu̾tunt᷑. ut ãs ait
Suꝑ illũ locum psĩ. conu̾tam in ꝓfundũ
maris .i. eos qui erant desꝑatissimi. ⁊ ibi
obstmnatos facit aliorũ doctores. ẽ aliũ
conu̾sio ibi ⁊̃ euidenter ostend̾r uͥ ait. Qͥ¬

Expanded text:
tuntur, ut Aug. ait super illum locum psal. 14: Convertam in profundum maris, id est, eos qui erant desperatissimi; et ibi:id est. obstinatos facit aliorum doctores. Talium conversio ibi etiam evidenter ostenditur ubi ait,
Abbreviated transcription (Latin):
uͥin sua forma apparet. Ita ⁊ desanguĩe
accipi debr. quem sensũ confirmat aũs.
apiens qualiter p̃dc̃a intelligenda sint.
qr obscure dycerat cõsequent̾ dicens ita
panẽ uocari corpꝰ xp̃i. cum uere sit sacram̃¬
tum corporis xp̃i. qd̾ in cruce positũ ẽ. sic̃
ip̃a ĩmolatio que fit manib sacerdotis
uocatur xp̃i passio. ñ rei ueritate. s signi¬

Expanded text:
pabile, ubi in sua forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari corpus Christi, cum vere sit sacramentum corporis Christi quod in cruce positum est; sicut ipsa immolatio quae fit manibus sacerdotis, vocatur Christi passio, non rei veritate, s
Abbreviated transcription (Latin):
qr tropo quodam utit᷑ hͥ ãs. quo
solent res significantes rerum sortiri uo¬
cabula quas significant. hic enĩ uisi¬
bił̃ spẽs panis uocatur nomĩe carnis. ⁊
iusibib spẽs uni. noĩe sangurnis. Inuisi¬

Expanded text:
 tropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis, et visibilis species vini nomine sanguinis; invisi
Abbreviated transcription (Latin):
uentia mentis. denudatio capitis est re¬
uelatõ mentis. Clericus enĩ secretoꝵ dei ñ
ignarꝰ ẽẽ debet. Condentur cẽ capilli usq
tur p̃cindenda. ne ad audiend̾ ⁊ intelligẽ¬
dum u̾bum dei. p̃pediat᷑ mens. ꝓ quo ser¬
uato reddetur in excelsis corona. Tonsure
autẽ eccł̃iastice usus. a narareis exortus
uid̾r qui prius crine feruato. deniq ob
uite continentiam caput radebant. ⁊ ca¬
pillosimigne la crficz ponebant hinc
megladiũ acutũ. ⁊ duc suꝑ caput tuũ ⁊
discipli xp̃i ħ fecerunt. Recte gͦ in quibus¬
dunus. quia mathias elestus est sorte. ꝙ
primũ per apłos legimus ordinatũ. Cle

Expanded text:
eminentia mentis. Denudatio capitis est reeminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondentur etiam capilli usquetur praecidenda, ne ad audiendum et intelligendum verbum Dei praepediatur mens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hincme gladium acutum, et duc super caput tuum et discipuli Christi hoc fecerunt. Recte ergo in quibusdimus, quia Matthias electus est sorte, quem primum per apostolos legimus ordinatum. Cl
Abbreviated transcription (Latin):
derici qui digne possint dĩica sacͦ¬
menta trastare. Meliuis est .n. dño sacerdo¬
ti paucos hr̃e ministros qui possint digne¬
ordinatori onul graue inducant. tales enĩ
satõis forma eadem gr̃a in aliis transtũ¬
datur. ne celestes margaritas sp̃ualiũ ũbo¬
rum. officioꝵ q diuinorũ sordide uite cõ¬
culcent pedib. In sacram̃to gͥ septiformiꝰ
sp̃s .uii. sunt gradus eccl̃iastici .s. hostiarii
lectores exorciste. acoliti subdiaconi dia¬
comi. sacerdotes. om̃s tñ cł̾rici uocant᷑ idẽ
sortiti. Corona enĩ est signacłm quo sig¬
nantur in ꝑtem sortis mistĩis diuinis.
corona regale decus significat. ⁊ seruire
d̾o regnare est. unde ministri eccł̃ie reges
ẽẽ debent. ut se ⁊ alios regant. quib pe¬
trus ait. uos estis genus elestũ regale
saterdotiũ ⁊ o̾. Sũmitas capitis desuꝑ
nudatur. ut eorum mens ad d̾m libera
monstretur. que reuelata facie glam dei
contempletur. Sũmitas enĩ capitis emi

Expanded text:
clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim Domini sacerdoti paucos habere ministros, qui possint dignordinatori grave onus inducant. Tales enim rsationis forma, eadem gratia in aliis transfundatur, ne coelestes margaritas spiritualium verborum officiorumque divinorum sordidae vitae pedibus conculcent . In sacramento ergo septiformis Spiritus septem sunt gradus ecclesiastici, scilicet: ostiarii, lectores, exorcistae, acolyti, diaconi, subdiaconi, sacerdotes; omnes tamen clerici vocantur, id est, sortiti. Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii divini. Corona regale decus significat, quia servire Deo regnare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est
Abbreviated transcription (Latin):
ysido. ⁊ c̾. hostiarii idem ⁊ ianitores sunt
in ueten testam̃to electi sunt ad custodiã
templi ut nõ ingrederet᷑ in illud ĩmũdꝰ.
dicti aũ st̃ hostiarii. eo ꝙ p̃sint hostiis tẽ¬
pli. Ip̃i enĩ tenentes clauem. oĩa initus ex
utraq custodiunt. atq inter bonos et
malos hñtes iudiciũ. dignos recipiunt. ĩ¬
dignos respuunt. Unde ⁊ eis cum ordinãt᷑
gite tanꝙͣ rõm dõ redlituri ꝓ reb q̃ cla¬
iub istis recludunt᷑. ħ officiũ dñs in sua
ꝑsona suscepit. qñ flagello de funicdis fcõ
uendentes ⁊ ementes de templo eiecit. Ip̃e¬

Expanded text:
s. Ostiarii iidem et janitores sunt, qui in veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem ostiarii, eo quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus et extra custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, dignos recipiunt, indignos respuunt. Unde et eis, cum ordinantur, gite tanquam rationem Deo reddituri pro rebus quae clavibus istis recluduntur. Hoc officium Dominus in sua persona suscepit, quando, flagello de funiculis facto, vendentes et ementes eje
Abbreviated transcription (Latin):
dus lectoꝵ. lectores a legendo. sicut psal¬
miste a psi̾s canendis uocati st̃. Illi enĩ p̃¬
licet quidam lectores ita miseranter ꝓnũ¬
tient. ut quosdam ad luctũ. lamentatõmq
compellant. Idem os̃ pronũciatores uocant᷑
qd̃ porro annũciant. qr tam erit clara eoꝵ
uox. ut cẽ longe positorũ aures adimpleat.
piscopo cod ex diuinar̃ lectõnũ. ⁊ d̾r ei. accipe
⁊ esto u̾bi dĩ relator habiturꝰ. si fideliter un¬
pleu̾is officiũ. partem cum his qui bene uer¬
bum dei minuistrau̾int. Quiad hunc gradũ
ꝑuehit᷑. literarũ scĩa debet ẽe instructus. ut
sensus u̾borũ intelligat. ium accentuũ sciat
distincte legat. ne confusione ꝓlatõnis. intel¬
lestum auditorib auferat. attendat quid
indicatiue. quid int̾rogatiue sit legend̃. uͥ
sit in or̃oe facienda distinctõ. ħ enĩ male serua¬
ta intellectum turbant. ⁊ alios ad nsum ꝓuo¬
cant. annb ⁊ cordi consulere debet uox lecto

Expanded text:
adus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim prium, licet quidam lectores ita miserabiliter pronuntient, ut quosdam ad luctum et lamentationem compellant. Iidem etiam pronuntiatores vocantur, qui porro ante nuntiant, quia tam erit clara eorum vox, ut etiam longe positorum aures adimpleat. piscopo codex divinarum lectionum, et dicitur: Accipe, et esto verbi Dei relator; habiturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc gradum provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auditoribus auferat. Attendat quid indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox lector
Abbreviated transcription (Latin):
.i. iam nõ ex ꝑte sit. s ex tato. caritas nõ au¬
feret᷑. s augebitur ⁊ implebit᷑. In qͣ pleni¬
tudĩe illud p̃ceptũ cartatis implebitur.
nans menti Tunc prsus toto corde. tota
aĩa tota mente diliges dm̃. qd̾ est sup̃mũ
mandatũ. Questio de p̃cepti ratõne.

Expanded text:
to, charitas non auferetur, sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine illud praeceptum charitatis implebitur: nans menti. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente, diliges Deum, quod est summum praeceptum. 7. Quaestio de praecepti ratione.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ penitꝰ impletur ab homĩe in hac morta¬
liutta. s ex ꝑte nõ ex toto. q ex parte diligi¬
mꝰ sicut ex parte cognoscimus. In fut᷑o autẽ
implebitur ex toto. unde aũs. Cumadhuc as̃
est carnał cõcupiscentis aliquid. nõ omĩ mͦ
ex totaaĩa diligit᷑ ds̃. Caro tñ nõ dr cõcupis¬

Expanded text:
non penitus impletur ab homine in hac mortali vita, sed ex parte, non ex toto, quia ex parte diligimus, sicut ex parte cognoscimus. In futuro autem implebitur ex toto. Unde August. Cum adhuc est aliquid carnalis concupiscentiae, non omni modo ex tota anima diligitur Deus. Caro
Abbreviated transcription (Latin):
sponsalia ante septenniũ contrahi nõ pos¬
sunt. solo enĩ consensu contrahunt᷑. Qui
int̾uenire ñ potest nisi ab alterut᷑ ꝑte in¬
telligatur ꝙ inter eos agitur. Quo illa
exsecuti sumus. cum alioꝵ quorũdã adiͦ¬
tõe quib coniugiũ solui potest. nec tñ
solui semꝑ neceẽ est. nũc de aliis que pͣs

Expanded text:
Sponsalia ante septennium contrahi non possunt; solo enim consensu contrahuntur, qui intervenire non potest nisi ab alterutra parte intelligatur quod inter eos agitur. Duo illa executi sumus cum aliorum quorumdam adjectione quibus conjugium solvi potest; nec tamen solvi semper necesse est. Nunc de illis
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtator quorũdam nõdum cognoscẽ¬
tium d̾m ⁊ nõ quorũdam cognoscẽ¬
tium dm̃. Illi enĩ ad templum dĩ
nõ ꝑtinent. qui cognoscentes dm̃n
nõ sicut dm̃ glorificant. ad templũ
cl̃i ꝑtinent ꝑuili scificati sacram̃to
ualent cognoscere dm̃ Igitur quẽ
potuerunt illi nosde. nec hr̃e. isti po
tuerunt hr̃e ante ꝗͣ nosce. Bĩssimi
autẽ sunt illi quib hoc est deum

Expanded text:
rumdam, nondum cognoscentium Deum, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sacramento valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec htuerunt habere antequam nosse. beatissimi sunt autem, quibus hoc est deum
Abbreviated transcription (Latin):
illa. Si enĩ quedam sciuit quedam nõ: nõ
sine m̃sura seaãm hũit. S sime meusura sci¬
entiam huĩt. Scit gͦ omĩa. Fulgentiꝰ c̃
insermone quodam multa inducit quibꝰ
asserit aĩam illam rerum oĩum sciãm ha¬
bere. utens austoritate apłi dicentis. In
quo sunt om̃s thesauri sapĩe q scĩe abs¬

Expanded text:
 non sine mensura scientiam habuit. Sed sine mensura scientiam habuit; scit ergo omnia. Fulgentius etiam in sermone quodam multa inducit, quibus asserit animam illam rerum omnium scientiam habere, utens auctoritate Apostoli dicentis: In quo sunt omnes thesauri sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ cõcessionẽ omniũ omĩa scit. gͦ aĩa eius
omniascit. Ad id uo̾ ꝙ dñt si omnia scit
sui creande. qr nõ est creanda. s creata.
Quape deꝰ ñ dedit illi potñtiam om̃i

Expanded text:
 concessionem, omnia scit; ergo anima ejus omnia scit. Ad id vero quod dicit: Si omnia scit; sui creandae, quia non est creanda, sed creata. 3. Quare Deus non dedit ei potentiam omni
Abbreviated transcription (Latin):
equidẽ nõ fieri aliquid ⁊ illud tamen
p̃scitum est fieri. nõ iõ tamẽ potest falli
dĩ p̃scĩa quia si illud nõ fieret nec a dõ
p̃scitum eẽt fieri s ad huc urgeret qõ¬
nem dñtes Aut aliter potest fieri ꝗͣ d̾s
p̃sciuit. aut nõ aliter. Si non aliter: gͦ
necessario cuncta eueniũt. Si u̾o̾ al̾r:
nem multiplicem facere intelligentiã
bile est nõ ẽẽ ꝗdeus p̃sciit. ⁊ ĩpossibi¬
le est nõ ẽẽ p̃scita oĩa que fiunt ⁊ h̾mo¬
di possunt enĩ ħ cõiunctĩ intlłigi. ut
aliter fiat: uerum intlligis. Si autẽ ꝑ
disiunctõnem intlsigas ut dicas hoc
aliter nõ posse euenire ꝗͣ euenit qũo¬

Expanded text:
equidem non fieri aliquid, et illud tamen praescitum est fieri, non ideo tamen potest falli Dei praescientia; quia si illud non fieret, nec a Deo praescitum esset fieri. Sed adhuc urgent quaestionem dicentes: Aut aliter potest fieri quam Deus praescivit, aut non aliter: si non aliter; ergo necessario cuncta eveniunt; si vero aliternem multiplicem facere intelligentiam,bile est non esse quod Deus praescivit; et: Impossibile est non esse praescita omnia quae fiunt et hujusmodi. Possunt enim haec conjunctim intelligi, ut aliter fiat, verum intelligis; si autem per disjunctionem intelligas, ut dicas hoc aliter non posse evenire quam evenit
Abbreviated transcription (Latin):
ropria gͥ pͣrum in p̃dcis uerbis
assignasse d̾r hylarius. quia re¬
maginis. mun̾is. que relatiue dñr de
ꝑsonis. ⁊ propͥetates notant. quib
distingunt᷑ ꝑsone. Ita enĩ dicit᷑ sp̃s
sc̃õ munꝰ relatiue. sicut donũ. uer̃tñ
ipsas ꝓpͥetates aliis trib nomũb ñ
sig̃cauit. uixta p̃dcãm aũoi expositõ¬
nem. nisi solo nomĩe eternitatis. qͦ ñ
luit notõnẽ qua dicit᷑ ingenitus.

Expanded text:
onarum in praedictis verbis assignasse dicitur Hilarius, quia reimaginis et muneris; quae relative dicuntur de personis, et proprietates notant quibus distinguuntur personae. Ita enim dicitur Spiritus sanctus munus relative, sicut donum. Verumtamen ipsas proprietates aliis tribus nominibus non significavit, juxta praedictam Aug. expositionem; nisi solo nomine aeternitatis, quo non lligi notionem qua dicitur ingenitus.
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝙ bap̃o deerat posse supplere. s ꝙ̃ fidẽ¬
⁊ conu̾sionẽ cordis. si forte ad celebrandũ
nust̾iũ bap̃i in angustiis tempoꝵ suscur¬
ri nõ potest. Neq. i latro ille ꝓ noĩe xp̃i
crucifpxus est. s pro meritis facinoꝵ suroꝵ
nõ qr credid̃ passus est. s dum patit᷑ cred̾¬

Expanded text:
d ex baptismo deerat posse supplere, sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. Neque enim latro ille pro nomine Christi crucifixus est, sed pro meritis facinorum suorum: nec quia credidit passus est, sed dum pateretur cred
Abbreviated transcription (Latin):
suam ꝑsuasionẽ plenit̾ suffulci¬
endam .i. ut malũ qd̃ intendebat lib̾e̾
ꝑsuaderet.⁊ malum qd̃ mulier tiuit
negando remouit: ⁊ ꝓmissionẽ addid̃.
⁊ ut eiꝰ ꝑ suasio ciciꝰ reciperet᷑: ꝓmissionẽ
duplicauit. unam nẽpe cõmestionem
suadens duo in p̃mio ꝓposuit. simłitu¬
dinẽ dĩsciãm ꝙ boni ⁊ mali spondens.
uͥ trib modis hominẽ tẽptauit. s. gula
in ꝑsuasione cibi cum dixit in qͦcoꝵ die
comedĩtis. Inani gła in ꝓmissõe dĩtatiᷤᷤ
cum dixit. eritis sicut dii. auaricia in
ꝓmissione sciẽ. cum dixit. Scientes bo¬
nũ ⁊ malum. Gula est ĩmoderata cibi
auiditas. Hana gla: amor ꝓp̾e excellen¬
tie. auaricia ĩmoderata hñdi cupiditaᷤᷤ.
que nõ est tm̃ pecciũe. s ⁊̃ altitudiuis ⁊¬

Expanded text:
suam persuasionem pleniter suffulciendam, id est, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens. Ubi tribus modis hominem tentavit, scilicet, gula in persuasione cibi, cum dixit in quacumque die comederitis; inani gloria in promissione deitatis, cum dixit eritis sicut dii; avaritia in promissione scientiae, cum dixit scientes bonum et malum. Gula est immoderata cibi aviditas; vana gloria, amor propriae excellentiae; avaritia, immoderata habendi cupiditas, quae non est t
Abbreviated transcription (Latin):
nõ subdunt᷑. s subditum regũt. mutã¬
tes atq u̾tentes inspẽs. quas uellẽt ac¬
cõmodatas atq aptas accionib suis ẜ
Sed fateor exced̾e uires intentionis me¬
e utr̃ angłi manente spiritali sui corꝑis
qualitate ꝑhant occultiꝰ oꝑantes assu¬
mant ex inferiorib elemẽtis corpulen¬
tiorib. qd̾ s coaptatũ qͥi aliꝗͣ uestem
mutẽt ⁊ u̾tant in quaslibet spẽs cor¬
porales. ⁊ ip̃as ueras sicut aqͣ uera in
uerum uinũ conu̾sa estadño. an ipsa
ꝓpria corpora. ⁊ sua tranfformẽt ĩ id ꝗ¬
uolunt. accõmodatũ ad id qd̃ agunt.
Qd̾ horum sit qm̃ hõ sum nullo exꝑi¬
m̃to cõp̃hende ualeo. sicut angłi qui
quit. utr̃ angłi qui mittebant᷑. serua¬
tis suis ꝓpͥis spũalib corporib suꝑues¬
tirentur aliqͣ corpulentiori sp̃e in qua
possent uid̾i an ip̃m corpus mutarẽt
⁊ transformarẽt in qͣmc̃q uellent spẽm

Expanded text:
non subduntur, sed subditum regunt, mutannon subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species quas vellent accommodatas atque aptas actionibus suis, Sed fateor excedeae, utrum Angeli manente spirituali sui corporis qualitate per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus, quod sibi coaptatum, quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibet species corporales, etiam ipsas veras, sicut aqua vera in verum vinum conversa est a Domino : an ipsa propria corpora sua transforment in quSed quod horum sit quoniam homo sum nullo experimento comprehendere valeo; sicut angeli qui quit, utrum angeli qui mittebantur servatis suis propriis spiritualibus corporibus supervestirentur aliqua corpulentiori specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem
Abbreviated transcription (Latin):
ed ubi deum hõib in corpͣolib.
ymaginib apparuisse asserit.
perplexam qõnẽ ꝓponit. qͣm nec ab sol¬
uit. querens utrum in ilł corporalib
apparitõnib creatura aliqua crearet᷑
ad illud opustm̃ in qua deus hominib
appareret. an angłi qui ante erant ita
nutterent᷑ ut manentes in sius spiri¬
talib corporib assumerent ex corpulẽ¬
tia inferioꝵ elem̃toꝵ materia aliqͣm
spẽm corporalem quam coaptatã qͣsi
aliqͣm uestem. mutarẽt inquaslibet
spẽs corporales. ueras quidẽ. an corpꝰ
suũ ꝓpriũ u̾terent in spẽs aptas accõ¬
nib suis. ꝑ uirtutẽ sͥ adõ datam. ait
in illis antiquis corporalib formis ⁊ uisis
utr ad hoc opus tantũ creatura formata
sit. in qua deus sieut tunc oportuisse u¬
dicauit humanis oftend̾etur aspͨtibus.
an angłi qui iam erant ita mittebantur
ut ex ꝑͣ det loquerent᷑ assumentes corpor¬
alem spẽm decreatura corporea in usũ
ministerii sui aut ip̃m corpus suũ cui

Expanded text:
ed ubi Deum hominibus in corporalibus imaginibus apparuisse asserit, perplexam quaestionem proponit, quam nec absolvit, quaerens utrum in illis corporalibus apparitionibus creatura aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum elementorum materia aliquam speciem corporalem, quam coaptatam quasi aliquam vestem mutarent in quaslibet species corporales veras quidem; an corpus suum proprium verterent in species aptas actionibus suis per virtutem sibi a Deo datam. Ait in illis antiquis corporalibus formis et visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabił quidam cõplexus prĩs et
ymaginis. qui nõ est sine ꝑfruitõe.
sine taritate. sine gaudio. Illa gͦ diłc¬
tio. delectatio. felicitas ł bĩtudo. si tñ
aliqua humana uoce digne dr. usus
ab illo appllata est breuiter. ⁊ est in
atq ub̃rate. ꝓfundens om̃s creaturaᷤᷤ
⁊ ꝓ captu earum. Itaq illa tria ⁊ a se in¬
uicem det̾minari uident᷑. ⁊ in se infi¬
noscens deum. ⁊ grãs agat. Qui uͦ
nõ uidet. tendat ꝑ pietatẽ ad uidẽ¬
dum nõ ꝑ cecitatem. ad calũpnian¬
dum. q̃m unus est deus. s ramẽ
trinitas. Ecce habes qualit̾ u̾ba
hylarii p̃missa accipienda sunt. li¬
cer tante sint ꝓfunditatis. ut ⁊̃ ad¬
hibita expo̾nere uix aliquatenus
ea uitelligere ualeat humanus slᵈ
cum ⁊ ipsa eorum explanatio qͣm
hic aũõ edidit plurimũ in se hãt
difficultatis. ⁊ ambiguitatis.

Expanded text:
ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab illo appellata est breviter, et in Triatque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum. Itaqvicem determinari videntur, et in se infinoscens Deum, et gratias agat. Qui vero non videt, tendat per pietatem fidei ad videndum, non per caecitatem ad calumniandum; quoniam unus est Deus, sed tamen Trinitas. Ecce habes qualiter verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambiguitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinũ .i. aĩam ⁊ corpus. nos ꝙ ip̃os totos
diligere p̃cipiam᷑. ad qd̃ dm̃s om̃e genus di¬
ligendarum rer̃ ilł duob mandatis conti¬
neri. Quatuor .n. diligenda sunt ut ait aũs¬
la p̃cepta danda erant .s. ut diligeremꝰ nos
⁊ corpus nr̃m. Precipit᷑ aũ deus diligi ⁊ ꝓxi¬
mus. Ut autẽ quisq se diligat: p̃cepto ñ
est opus. Quantũlibet enĩ hõ a ueritate exci¬
dat. remanet illi dilestõ sui ⁊ dilectõ corpo¬
ris sui qr nemo unꝙͣ carnem suam odio ha¬
buit. Nam uin iusti qui corpus suũ cruciãt
nõ corpꝰ s corruptões eiꝰ ⁊ pondꝰ oderunt. hͥ
uid̾r aũs tradere ꝙ ex p̃cepto nõ teneamur

Expanded text:
id est, animam et corpus, nosque ipsos totos diligere praecipiamur. Ad quod dicimus omne genus diligendarum rerum in illis duobus mandatis contineri. Quatuor enim diligenda sunt, ut ait Aula praecepta danda erant, scilicet ut diligeremus nos vel corpus nostrum; praecipitur autem Deus diligi et proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio corporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic videtur August. tradere quod ex praecepto n
Abbreviated transcription (Latin):
que tante difficłtatis sunt u̾ba. ut in
eoꝵ intlłigentia atq explanatõne uehe¬
menter laborauit aũs. ut ip̃e ostend̾
uellet breuissime singlar̃ in trinitate
pͥrum insinuars ꝓpͥ a: et̾nitas est ĩquit¬
in pr̃e. spẽs in ymagine. usus in mu¬
nere. ⁊ quia nõ mediocris auctoritatis
nõ eum secutũ arbitror in et̾nitatis
uocabło. nͥ ꝗ pater non ht̃ prẽm. de qͦ
sit. filius aũ de pr̃e est ur sit. atq ut
illi coet̾nus sit. Imago enĩ ir ꝑfc̃e ĩ¬
plet illud cuiꝰ ymago est. ipsa coeqͣ¬
tur ei nõ illud ymagini sue. In qͣ y¬
magine spẽm nõiauit. Credo pp̃ pl̃¬
critudinẽ. uͭ est tanta congͦentia. et¬

Expanded text:
quae tantae difficultatis sunt verba, ut in eorum intelligentia atque explanatione vehementer laboraverit Aug., ut ipse ostendit revissime singularum in Trinitate personarum insinuare propria, Aeternitas, inquitin Patre, species in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis atis vocabulo, nisi quod Pater non habet Patrem de quo sit: Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim, si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine speciem nominavit, credo, propter pulchritudinem, u
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nõ sit austor nisi bonoꝵ merito sola
bona in eo ẽẽ dñr. sicut ex ip̃o ł ꝑ ip̃m
dñr ẽe nisi bona quoꝵ auctorẽ. uñ
aũt. in .l. de natura boni Cum audis¬
mus inquit ex dõ ⁊ ꝑ ip̃m ⁊ in ipso
ẽẽ oĩa. om̃s utiq naturas intlłige

Expanded text:
ergo non sit auctor nisi bonorum, merito sola bona in eo esse dicuntur, sicut ex ipso, et per idicuntur esse, nisi bona, quorum auctor est. Unde Aug., in lib. de Natura boni: Cum audimus, inquit, ex Deo, et per ipsum, et in ipso esse omnia, omnes utique naturas intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
hiis atq cõsimile nõ contrariũ intł¬
ligitur. Erce habes quia ex eadem ĩ¬
tlłigentia. scriptura dicit oĩa ẽẽ ĩ ip̃o
⁊ ꝑ ipsum ⁊ ex ipso. ł cum ipso. cum gͦ
nõ solum quia scit. s etiam qr auc¬
tor est eorum consequit᷑ ut eadem

Expanded text:
his atque consimile, non contrarium intelligitur. Ecce habes, quia ex eadem intelligentia Scriptura dicit esse omnia in ipso, et per ipsum, et ex ipso, et cum ipso. Cum ergo non solum quia scit, sed etiam quia eorum auctor est, consequitur ut eadem
Abbreviated transcription (Latin):
siftens ex duab sub̃iis .s. aĩa &s carno. Nã
qͣntum ad naturam diuinitatis nõ est
ip̃e p̃destinatus. Non gͦ in qͣntũ in ea. ł
ea subsistit: p̃destinatus est. s in qͣntum
carne. hoc est in qͣntũ est homo.
.Qualit̾
exponiunit᷑ austoritates pͥme. q̃ isti uidẽt᷑¬

Expanded text:
a et carne. Nam quantum ad naturam divinitatis, non est ipse praedestinatus. Non ergo in quantum in ea vel ea subsistit, praedestinatus est; sed in quantum n anima et carne, hoc est, in quantum est homo. 4. Qualiter exponuntur auctoritates primae, quae isti vident
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣntum datur eis quib datur. apd̃
se autẽ deus est. ⁊ si nemini dat᷑. quia
daret᷑. nec quia illi dant ⁊ ip̃e datur.
iõ minor est illis. Ita enim datur sic̃
derdonum. ut etiam se ipsum det sicut
deus. Non .n. dici potest nõ eẽ sue pote¬
statis. de quo distum est. Sp̃s ubi ult

Expanded text:
in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia daretur, nec quia illi dant, et ipse datur. Ideo minor est illis. Dei donum, ut et semetipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult
Abbreviated transcription (Latin):
uero nõ fuerunt usq ad confirmatõnẽ
nisi bĩtudo accipiat᷑ ut iam dc̃m̃ ẽ ille
status ĩnocentie ⁊ bonitatis in quocon

Expanded text:
vero non fuerunt usque ad confirmationem, nisi beatitudo accipiatur, ut jam dictum est, ille status innocentiae et bonitatis in quo cond
Abbreviated transcription (Latin):
i diligenter p̃missis austoritatũ
ũbis intendimus. ut dc̃orũ intel¬
ligentiam capiamus. magis uidet᷑ ho¬
rum u̾boꝵ usus introductus rõne re¬
mouendi atq excludendi a simplicita¬
te dĩtatis que ibi nõ sunt: ꝗͣ ponẽdi

Expanded text:
i diligenter praemissis auctoritatum verbis intendimus, ut dictorum intelligentiam capiamus, magis videtur horum verborum usus introductus ratione removendi atque excludendi a simplicitate deitatis quae ibi non sunt, quam ponendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ tamẽ relatiuũ nõ est accidens. quia
nõ est mutabiłe Erce diu̾sum ẽẽ dicit
esse prẽm ⁊ ẽẽ filium. ꝗ uixta rõnem p̃¬
dcãm accipi oportet. quia .s. alia no¬
tio est qua est pater. alia qͣ est filius
Non enĩ ẜ essentiam pater dr pater. ł¬

Expanded text:
cidens, quia non est mutabile. Ecce diversum esse dicit esse Patrem et esse Filium, quod juxta rationem praedictam accipi oportet, quia scilicet alia notio est qua est Pater, alia qua est Filius. Non enim secundum essentiam Pater dicitur Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
an idem. Ad ꝗ dm̃s ꝗ ex eodem sensu qͦ
non ẽẽ idem dicere genitum ⁊ ingeni¬
tum. potest dici non ẽẽ idem s diu̾sum
prẽm ⁊ aliud est cẽ filium quia alia
notio ẽ qua pater est pater. alia qua
filius est filius. s si trͣnsponas ut di¬
cas aliud est prẽm eẽ. aliud filiũ ẽẽ.
uanat᷑ intelligentia ⁊ iõ nõ concedit᷑
est enm sensus talis. ac si dicat᷑. aliud est
quo pater est. nõ quidem pater. s ẽ ali¬
ud quo filius est. nõ quidem filius. sz.
quo penitꝰ fł̾m est. Eo enĩ pater est: qͦ
pater deus est .i. per essentiam . ł n᷑am
At filus eo deus est: quo pater est deus
eogͥfilius est: quo pater est. ⁊ ira idem

Expanded text:
Ad quod dicimus quia ex eodem sensu quo non esse idem dicere genitum et ingenitum, potest dici non esse idem, sed diversPatrem, et aliud est esse Filium; quia alia notio est, qua Pater est Pater, alia qua Filius est Filius. Sed si transponas, ut dicas: Aliud est Patrem esse, aliud Filium esse, variatur intelligentia; et ideo non conceditur. Est enim sensus talis ac si dicatur: Aliud est quo Pater est, non quidem Pater, sed est; aliud quo Filius est, non quidem Filius, sed est; quod penitus falsum est. Eo enim Pater est, quo Pater Deus est, id est, per essentiam vel naturam; at Filius eo Deus est, quo Pater Deus est. Eo ergo Filius est quo Pater est, et ita idem
Abbreviated transcription (Latin):
diuina electio qua elegit quos uolint
ante mundi constitutõnẽ ut ait apłs
Ꝙ eꝓbatio econu̾so intelligenda est p̃sci¬
entia iquitatis. quorundam ⁊ p̃pa¬
ratio dampnatõnis eorũdem. Sicut
enim p̃destinatõis effc̃o. illa gr̃a est qͣ
inp̃senti iustificamur. atq ad reste ui¬
uendum ⁊ in bono ꝑseuerand̾ adiuua¬
mur. ⁊ illa qua in futuro bĩficabimur.
Ita repbatio dĩ qua ab eterno nõ eligẽ¬
tenenda est. p̃cc̃ores in pcc̃is p̃scitos ẽẽ
nõ p̃paratos. penam autẽ ẽẽ p̃paratã
dreparauit enĩ deus ut ãt ait in libͦ
de bono ꝑseu̾antie. in p̃scĩa sua quib
uoluit bona sua. ⁊ quibrcunq donat
ꝓcul dubio se donataturum ẽẽ pre¬
fulgensciuit P reparauit ⁊̃ deusut ait
fulgentuis malis ignem et̾nũ. ifł u
tiq quos iuste p̃parauit ad luenda
supplicia. nec tamẽ p̃parauit ad faciẽ¬
dapecc̃a. Preparauit enĩ deus ꝗ diui¬
na equitas redderet. nõ qd̾ huma¬
na inquitas amitteret. Non enim

Expanded text:
 id est, divina electio qua elegit quos voluit ante mundi constitutionem, ut ait Aposbatio, e converso, intelligenda est praescientia iniquitatis quorumdam, et praeparatio damnationis eorumdem. Sicut enim praedestinationis effectus illa gratia est qua in praesenti justificamur, atque ad recte vivendum et in bono perseverandum adjuvamur, et illa qua in futuro beatificamur; ita reprobatio Dei, qua ab aeterno non eligentenenda est: peccatores in peccatis praescitos esse, non praeparatos, poenam autem esse praeparatam. Praeparavit enim Deus, ut ait Aug., in lib. de Bono perseverantiae, in praescientia sua, quibus voluit bona sua, et quibuscumque donat, procul dubio se donaturum esse praescivit. Praeparavit etiam Deus, ut ait Fulgentius, malis ignem aeternum; illis utique, quos juste praeparavit ad luenda supplicia, nec tamen praeparavit ad facienda peccata. Praeparavit enim Deus quod divina aequitas redderet, non quod humana iniquitas admitteret. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
malicie in quibdam nõ fimende. ⁊ pre¬
paratio pene nõ t̾minande. et sicut p̃¬
destinatõnis effts est gr̃e appositio. ita
reꝓbationis eterne quodam mͦ effc̃s ẽẽ
iũdetur obduratio. Nec obdurat deus
ciam: s nõ imꝑtiendo grãm. sicut nec
digni sunt. quib enĩ nõ imꝑtit᷑. nͦ
dignis̃. nec merent᷑. potius ut nõ im¬
ꝑtiatur hoc digni sunt. hoc merent᷑.

Expanded text:
in quibusdam non finiendae, et praeparatio poenae non terminandae. Et sicut praedestinationis effectus est gratiae appositio, ita reprobationis aeternae quodammodo effectus esse videtur obduratio. Nec obdurat Deus,tiam, sed non impartiendo gratiam, sicut nec digni sunt. Quibus enim non impartitur, nec digni sunt, nec merentur; potius ut non impartiatur, hoc digni sunt, hoc merentur.
Abbreviated transcription (Latin):
obdurare dicitur. quia nõ eoꝵ mise¬
retur nõ quia impellit ut peccent.
Corum autẽ nõ miseret᷑. quib grãm
nõ ẽẽ p̃bendam equitate occisttissĩa
⁊ ab humanis sensib remotissima:

Expanded text:
obdurare dicitur, quia eorum non miseretur, non quia impellit ut peccent. Eorum autem non miseretur quibus gratiam non esse praebendam aequitate occultissima, et ab h
Abbreviated transcription (Latin):
ritatib scõꝵ. ab̃i. hyb̾. ysidori. necñ
⁊ boecii euidenter monstrauimꝰ deum
ħ esse oĩo ꝗ in se ht̃ excepto ꝙ pater
ħt filiũ nec est filius. ⁊ filius ħt̃ prẽm
unum esse. unam nitam ẽẽ. que mͦ
ñ iteramꝰ. nefastidium lestori ingera¬
mus. Sigͦ ip̾etates ibi sunt. si¬
gła earum est id in quo est.⁊ unũ ead̾¬
q uita singłe sunt. fateamur gͦ ⁊
ꝓpͥetates eẽ in trib ꝑsonis. ⁊ ipsas ẽẽ
ꝑsonas. atꝙ diuinã essentiam tura
Austoritate astrurt ꝙ ꝓpͥetas sit na

Expanded text:
sidor. necnon et Boetii, evidenter monstravimus Deum hoc esse omnino quod in se habet, excepto quod Pater habet Filium, nec est Filius, et Filius habet Patrem, unum esse, unam vitam esse, quae modo non iteramus, ne fastidium lectori ingeramus. Si ergo proprietates ibi sunt, singula earum est id in quo est, et unum eademque vita singulae sunt. Fateamur ergo et proprietates esse in tribus personis, et ipsas esse personas atque divinam essentiam. 3. Auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
a an ita sint in ꝑsonis. ut nõ sint
ꝑsone as ꝑ hoc nec diuina essentia
Q eim in ꝑsonis sint ꝓpͥerates: nemo in¬
ficiari audet. cum aꝑte clamet auctori¬
tas: ꝗ in ꝑsonis est ꝓpͥeras ⁊ in essentiau
Cum gͦ ꝓpͥerates ip̃e ab eterno fue¬
ruit. quib ip̃e ꝑsone det̾minant᷑ et
differũt. quomodo essent. si in eis non
essentͦ ⁊ qũo in eis essent. ⁊ ip̃e ꝑsone ñ
essent. quĩ ibi ess multiplicitasͦ Qͦ¬
circa sicut ꝓpͥetates esse in ꝑsonis. tra ⁊
eas ẽẽ ꝑsonas confitemur. sicut supͣ
austoritate ieꝵ. ut ñ pigeat reuoca¬
re ad mentẽ. ꝓtestati sumus in expo¬
sitõne fidei. ita dicentẽs. Sabellii he¬
resim declinantes tres ꝑsonas exp̃ssas
sub ꝓpͥerate distinguimꝰ. Non enĩ no¬

Expanded text:
a; an ita sint in personis, ut non sint personae, ac per hoc nec divina essentia. Quod enim in personis sint proprietates, nemo inficiari audet, cum aperte clamet auctoritas quod in personis est proprietas, et in essentia uCum ergo proprietates ipsae ab aeterno fuerint, quibus ipsae personae determinantur et differunt, quomodo essent si in eis non essent? et quomodo in eis essent, et ipsae personae non essent, quin ibi esset multiplicitas? Quocirca sicut proprietates esse in personis, ita et eas personas esse confitemur, sicut supra auctoritate Hieronymi ut non pigeat revocare ad mentem protestati sumus, in expositione fidei ita dicentis: Sabellii haeresim declinantes, tres personas expressas sub proprietate distinguimus. Non enim no
Abbreviated transcription (Latin):
lia inquit ante qͣ fierent non erant
quomͦ gͦ dõ nota erant. que nõ erãtͦ
Et rursus. Quomͦ ea faceret que sͥ
nota nõ erant: Non enĩ quicꝗͣ fecit
ignorans. Nota gͦ fecit nõ fcã cogno¬
erant. erant in clĩ scĩa:. nõ erant in sua
natura. Ipsi autẽ dõ nõ audõ dr̃e alio
mͦ ĩnotuisse cum ea feciss. ꝗͣ illo quo ea
nouerat ut faceret. apud q̃m nõ est
dĩscientia erant. ex hoc gͥ sensu oĩa dñr
ipso. nõ idõ ꝗ creatura sit creator. bꝗ
ista temporalia essentialiter sint in dõ
s quia in eius scĩa semꝑ sunt. que ui¬
ta est.

Expanded text:
lia, inquit, antequam fierent, non erant, quomodo ergo nota Deo erant quae non erant? Et rursus: Quomodo ea faceret quae sibi nota non erant; non enim quidquam fecit ignorans. Nota fecit, non facta cognoerant: erant in Dei praesentia; non erant in sua nmodo innotuisse cum ea fecisset, quam illo quo ea noverat ut faceret; apud quem non estDei scientia erant. Ex hoc ergo sensu omnia dicuntur ipso, non quod creatura sit creator, vel quod ista temporalia essentialiter sint in Deo, sed quia in ejus scientia semper sunt, qui vita est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad consulta bulgaroꝵ a quodam uideo
multos baptiratos asseritis. ⁊ quid inde
agend̾ sit consulitis. hii profecto si in no
rati st̃. Unũ enĩ idem q est. ut sc̃o expo¬
uit amb s

Expanded text:
ad Consulta Bulgarorum: A quodam Judaeo multos baptizatos asseritis, et quid inde agendum sit consulitis; hi pzati sunt: unum quippe idemque est, ut sanctus exponit Ambros
Abbreviated transcription (Latin):
generatõe ysaia s  ait. Generõnẽ eius
quis enarrabit: In libro quoq sapi¬
entie et̾nitas filii cum pr̃e munstͣt᷑.
xͥ sapĩa iͥta loqr̃. Dominus possed̾ me
faceret a principio. ab et̾no ordinata
sum añ ꝙͣ t̾ra fieret. necdũ erant a¬
byssi ⁊ ego iam concepta eram necdũ
fontes. necdũ mõtes aut colles. ⁊ ego
ꝑturiebar. adhuc t̾ram nõ fecerat. ⁊
cardines orbis t̾re. Quando p̃parabat
celos aderam. qñ appendebat tunda¬
menta t̾re. cum eo eram cuncta cõ-¬
ponens. &e delectabar ꝑ singlos dies
ludens coram eo. Ecce aꝑtũ de et̾na
genitura testimoniũ. quo ipsa sapi¬
entia ꝑhibet se ante mũdum cõcep
ait. Ego ex ore altissimi ꝓdii. pͥmo¬
genita ante omẽm creaturam Mi¬
cheas quoz ꝓph̾a et̾nam u̾bi gene¬
ratõnẽ. ⁊ temporalẽ ex maria simul
insinuauit dicens. Et tu bethleem
effrata ꝑuulus es in milib uida
ex te egredietur. qui sit dñator ĩ isrł
⁊ egressus eiuis ab inicõ. a dieb et̾¬

Expanded text:
generatione Isaias ait: Generationem ejus quis enarrabit? In libro quoque Sapientiae aeternitas Filii cum Patre monstratur, ubi Sapientia ita loquitur: Dominus possedit me faceret a principio, ab aeterno ordinata sum; antequam terra fieret, necdum erant abyssi, et ego jam concepta eram: necdum fontes, necdum montes aut colles, et ego parturiebar; adhuc terram non fecerat, et cardines orbis terrae, quando praeparabat coelos, aderam; qmenta terrae, cum eo eram cuncta componens, et delectabar per singulos dies ludens coram eo. Ecce aptum de aeterna genitura testimonium; quo ipsa Sapientia perhibet se ante mundum conceptait : Ego ex ore Altissimi prodii, primogenita ante omnem creaturam. Micheas quoque propheta aeternam Verbi generationem, et temporalem ex Maria, simul insinuavit dicens, c. 5: Et tu Bethleem Ephrata, parvulus es in millibus Juda: ex te egredietur qui sit dominator in Israel; et egressus ejus ab initio a diebus aete
Abbreviated transcription (Latin):
yses dicit. In pͥncipio creauit deus
apud nos d̾r deus: hebraia ueritaᷤᷤ
ht̃ heloim. qd̃ est plurale huiꝰ sin¬
p̃tari dii. siue uidices ad pluralita¬
tem pͣrum refert᷑. ad qͣm oẽ illud
attinere udet᷑. qd diabolus ꝑser¬
pentẽ. dixit. Eritis situt dii.ꝓ quo in
hebreo hẽtur heloymi ai si diceret.
eritis sicut diuine ꝑsone. Ille cẽ ma¬
ximus ꝓph̾arum oe regum dauid. qͥ
suam ceteris p̃fert intelligentiã di
eiusdẽ unitatẽ ⁊ eternitatẽ simul
mus. Nam si pr̃e posterior est filius
nitatis: alienus est. s nec posterior
est. quia recens nõ est. nec alienus.
onẽ pͣrum insinuans ait. Uobo do¬
mĩ celi firmati sunt. ⁊ spũ oris eiꝰ¬

Expanded text:
cipio creauit deus apud nos dicitur deus, hebraica ueritas habet heloym, quod est plurale huius sinpotest dii sive judices, ad pluralitatem personarum refertur. Ad quam etiam illud attinere videtur, quod diabolus per serpentem dixit: Eritis sicut dii. Pro quo in Hebraico habetur heloym; ac si diceret: Eritis sicut divinae personae. Ille etiam maximus prophetarum et regum David, qui suam caeteris praefert intelligentejusdem unitatem et aeternitatem simul mus; nam si Patre posterior est Filius,nitatis, alienus est; sed nec posterior est, quia recens non est; nec alienus, onem personarum insinuans ait : Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris e
Abbreviated transcription (Latin):
intlłr de angl̾ica natura. que inscriptura
sepe uita. sapientia ⁊ lux d̾r. siam sapĩa
illa que deus est: creata nõ est. filus enĩ
sapĩa prĩs est. geuta no frã nec crata ⁊ to¬
ta trinitas una sapĩa est. que nec ftã nec cre¬
ata est. nec genita ł ꝓcedens. De angłicagͥ ui¬
ta illud accipiend̾ est de qua dyxit scripta¬

Expanded text:
itur de angelica natura quae in Scriptura saepe vita, sapientia et lux dicitur. Nam sapientia illa quae Deus est, creata non est. Filius enim sapientia Patris est genita, non facta nec creata, et tota Trinitas una sapientia est, quae non facta nec creata est, nec genita vel procedens. De angelica ergo vita illud accipiendum est, de qua dicit Script
Abbreviated transcription (Latin):
te uiuant. Illa uo̾ naliter h̃t homo ex bñsi¬
cio creatõis a d̾õ tñ. ꝑhas autẽ uirtutes q̃ di¬
cunt᷑ sp̃s.s. dona. illa nalia reformant᷑. atq
adiuuant᷑. Ut u̾bi gr̃a. Intellestus nͤalis pͦ¬
cato obtenebrat᷑. ꝑ uͥtutẽ qͣndam ⁊ grãmq̃¬

Expanded text:
te vivant. Illa vero naturaliter habet homo ex beneficio creationis; a Deo tamen. Per has autem virtutes quae dicadjuvantur, ut, verbi gratia, intellectus naturalis peccato obtenebratus, per virtutem quamdam et gra