comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hrs ad hiꝰ legatum impbe uer¬
satus ẜuum dare legatario de
culum lib̃tati ex hac cã ꝓced¬
at ⁊ si placinit eandẽ deberi lib̃¬
tatem a quo danda est. utruz¬
neabhrde an legatano ⁊ sih̃rs un¬
ponat ub̾tatem an legatari
accepit fimit᷑ detinet siue to¬
tum suic exꝑte.siue ĩ nichil
Talemitaq alt̾cationem rel¬
ecantes mirannir quare uidex
quispositus est in p̃clicta cau¬
sa non om̃im̃o⁊ dẽpnatice¬

Expanded text:
eres ad huiusmodi legatum improbe versatus servum dare legatario dedculum libertati ex hac causa procedat et, si placuerit eandem deberi libertatem, a quo danda est utrumne ab herede an a legatario, et si heres imponat libertatem, an legatariaccepit, firmiter detinet sive totum sive ex parte sive etiam nihil. Talem itaque altercationem resecantes miramur, quare iudex, qui praepositus est in praedicta causa, non omnimodo condemnati
Abbreviated transcription (Latin):
diticia ⁊dicio nullo re¬
Inĩo in postum nr̃amre
pḃlicam molestare cõ¬
cedatur s sitpenitus de¬
leta. quia nec in usu ẽẽz
repimus. s uãnum nom̃
tur. Nos enm qui u̾itatt
colimus ea tm̃m̃o uolum

Expanded text:
diticia condicio nullo modo in posterum nostram rem publicam molestare concedatur, sed sit penitus delata, quia nec in usu esse reperimus, sed vanum nomen tur. nos enim, qui veritatem colimus, ea tantummodo volum
Abbreviated transcription (Latin):
deicõmissaru ꝑterriti ⁊ uolũ¬
tatem testatoris adimpłe
ꝓcurent. ⁊ sibi ñ exõium lib̾¬
tate qnͣdam affripatianturia¬
cturam. ¶Ꝙ si reclamauunt
sibi tlispendiumimputẽt non
exmalege s exsua lugentesm¬

Expanded text:
commissarii perterriti et voluntatem testatoris adimplere procurent et sibi non ex omnium libertate quandam adferri patiantur iacturam. quod si reclamaverint, sibi tale dispendium imputent, non ex nostra lege, sed ex sua lugentes
Abbreviated transcription (Latin):
occ̃onem.Unde sitat q̃o em¬
ei ẜuus restituatur ⁊ post litẽ
ꝯtestatam duoꝵ mensur̃
spatium effluxit. censemus
illico ad lib̾tatem eripiẜiũ

Expanded text:
occasionem. Unde si talis quaestio emei servus restituatur, et post litem contestatam duorum mensum spatium effluxerit, censemus ilico ad li
Abbreviated transcription (Latin):
qm eleg̃it. ad lib̾tatem ꝑducere
⁊ cum antila unumut plures
emxa est. h̾rs neq dumsupest
inlib̾tatem aliq̃maddux̾it uel
cum delib̾at quis ad lib̾tatẽp¬
ducendus ẽ ab hac luce fu̾iti
subfcͣtus dubitabatur ab ant¬
iquis utrumneomes anꝗd¬
am aut nemo ex hus.xd lib̾ta
hrdis malignitatẽ cohcentes ĩ
sinõ uoluntatẽ testatoris to¬
impleu̾̃it ⁊ mox cum potũit ñ
elegerit unumex lib̃is ancille
⁊ eum lib̾tate donaũit. scĩmus
compelli nõsolum eum s q̃ĩ
h̾rdes uł successores eius oes
antille lib̾os in lib̾tatem ꝓdut̃e
Cum emmõim̃o ꝙ̃dam exhus
libermẽe disposuit.⁊ nõ adce¬
rtum corpus s ad eos omnes re¬
spexit sinõ pareatureus uolunt¬
atisine dubioexsm̃a testõris õs

Expanded text:
tatem perducere et, cum ancilla unum vel plures enixa est, heres neque dum superest in libertatem aliquem adduxerit vel, cum deliberat, quis ad libertatem producendus est, ab hac luce fuerit subtractus: dubitabatur ab antiquis, utrumne omnes an quidam aut nemo ex his ad libertaheredis malignitatem coercentes, si non voluntatem testatoris adimpleverit et mox, cum potuerit, non elegerit unum ex liberis ancillae et eum libertate donaverit, sancimus compelli non solum eum, sed etiam heredes vel successores eius omnes ancillae liberos in libertatem producere. cum enim omnimodo quendam ex his liberum esse disposuit et non ad certum corpus, sed ad omnes respexit, si non paretur eius voluntati, sine dubio ex sententia tes
Abbreviated transcription (Latin):
geat.⁊ maxime si salustestato¬
ris piclitantis immineat: tẽ
illo ut ilłe testib cuta quos
aliquidtale euemet seꝑatis

Expanded text:
et maxime si salus testatoris periclitantis immineat, tunc illo vel illis testibus, circa quos aliquid tale eveniet, separatis
Abbreviated transcription (French):
li ꝯiugio ĩmopocius ꝯtagio cũc¬
tis linam denegamus. utums¬
quisq cognoscat ĩpet̾tionem qͦ
reicuius est denegata peticio. ñ¬
nec si ꝑsubreptionem pogt hanc
diemoptim̃nt sibimet ꝓfuturã.

Expanded text:
tali coniugio, immo potius contagio, cunctis licentiam denegamus, ut unusquisque cognoscat impetrationem quoque rei, cuius est denegata petitio, nec si per subreptionem post hunc diem obtinuerit, sibimet profuturam.
Abbreviated transcription (Latin):
uersistam iudicibꝰ qm
nobis placũit. tunclectã
dictam sic cam demio col¬
lectas ommbꝰ recẽnͣseri. et
ꝯita omnes xenfint. tunc
ote igiturpr̃es xcripti nõ
aliter in post̾um legrina
dam.nsi supͣdicta fora¬
ma fuit obgemiata. bñ ete¬

Expanded text:
iversis tam iudicibus quam vobis placuerit, tunc allegata dictari et sic ea denuo collectis omnibus recenseri et, cum omnes consenserint, tunc ote igitur, patres conscripti, non aliter in ù posterum legem a ndam, nisi supra dicta forma fuerit ob
Abbreviated transcription (Latin):
Qd p̃r.Eges sacͣcissime
que ꝯ stringunt hominũ
uitas intelligi.ab ommb
debe̾nt. ut umu̾si p̃ccripto
car manifestius cognito. l.ẜ
inh̾ita declmnentutꝰ ꝑmĩs¬
sa fectentur siquid ueroĩ
husdem legib latumfo¬
rtassis obeurius fũit.o ꝑ¬
tet id ab impatoria in t̾pre¬
tatione pateficriduriciã

Expanded text:
s sacratissimae, quae constringunt omnium vitas, intellegi ab omnibus debent, ut universi praescripto earum manifestius cognito vel inhibita declinent vel permissa sectentur. Si quid vero in isdem legibus latum fortassis obscurius fuerit, oportet id imperatoria interpretatione patefieri,
Abbreviated transcription (Latin):
bus tua nc̃citas iptum ẽe non
nescit eciamex pcepto nr̃o comp¬
etent obfuet ne quasdam pco¬
nas deꝓuincia existimet.⁊duo¬
candas ubinisi tinm̃o suos of¬
ficiales ⁊ homnes plumles hu¬
ius.alme urbis sediciomis ob
urbis cunctis quemtraurbem
sunt.antecellat dignitatib po
diriuatis qnͣtum sine iniunaat
detrimento alieni honoris us̃ pt.

Expanded text:
ibus tua sinceritas perscriptum esse non nescit, etiam ex praecepto nostro competenter observet nec quasdam personas de provincia existimet avocandas nisi tantummodo suos officiales et homines populares huius almae urbis seditioni oburbis cunctis, quae intra urbem sunt, antecellat potestatibus, delibans, quantum sine iniuria ac detrimento alieni honoris usurpet.
Abbreviated transcription (Latin):
cam diocesimincura talis.¬
⁊ꝓuidencia claritatis tue.⁊
modatorib ꝓuinciarumex¬
igi iubemus. siquis tñexpos¬
sessorib siue militanbo sine
non militarib.ro infẽnda q̃ĩ
debent. audaces extiterint eos ꝑ
militare ĩ auxilium si opus er¬
egerit.adsolucionem compelli¬

Expanded text:
cam dioecesin cura et providentia claritatis tuae a moderatoribus provinciarum exigi iubemus. Si qui tamen ex possessoribus sive militaribus sive non militaribus ad inferenda quae debent audaces extiterint, eos per militare etiam auxilium, si opus exegerit, ad solutionem compelli
Abbreviated transcription (Latin):
tus. uł pr̃ia pot̾tate lib̾ato
adeundam ce credrõit eant̃
brditatem. lñam damusci
uł si sui uins efficiaturtuto¬
rib uł curatorib h̃rditatẽ¬
cius adur nullo p̃uidicio
ex ietusacõe pr̃na ei gnam¬
mnin tegrũ restõem petere q̃
tem relictis ⁊ In alus cãisqͣ
sup̃ enũauimus siłimilib¬
qr cis obẜuandasunt. ¶Inob¬
ẜus aũt qui filus uł filiabꝯfas
mit̃.donantur siueostantema¬
trimõmo siue ab ex̃ncis sõca
ꝯdicõe ut statimeos in lib̾tatẽ
ꝓclucant. nullum impedim̃tũ
p̃rna fatiat au̾ctas ¶Qualis
enim usuffructus pot ei acqu
qui momẽtaneus ec̃ostend¬
itur.siemminip̃o momẽtoi
nc̃ce h̃t eum ⁊ possid̾e ⁊ lib̾tat¬
tem donarein  talem homĩez

Expanded text:
 patria potestate liberatus adeundam esse crediderit eandem hereditatem, licentiam damus ei vel, si sui iuris efficiatur, tutoribus vel curatoribus eius hereditatem adire, nullo praeiudicio ex recusatione paterna ei generanm in integrum restitutionem petere. 6c tsupra enumeravimus, similibusque eis observanda sunt. In servis autem, qui filiis familias donantur, sive in constante matrimonio sive ab extraneis sub ea condicione, ut statim eos in libertatem producant, nullum impedimentum paterna faciat auctoritas. Qualis enim usus fructus potest ei adquiri, qui momentarius esse ostenditur? si enim in ipso momento necesse habet eum et possidere et libertate
Abbreviated transcription (Latin):
turnon decet ꝓdiscipim. Ñ &̃¬
mitari afilus ad iitumĩ
reuccari. p̾sertim cum nec pa¬
trem tuum in rebo humanis
agentem affirmes conques¬

Expanded text:
tur, non decet pro disciplina militari a filiis ad irritum devocari, praesertim cum nec patrem tuum in rebus humanis agentem adfirmes conques
Abbreviated transcription (Latin):
OSprnOminacões libellis
uredittis fc̃e curao scilum pb¬
litũm nõualeñt. de quibcp
pellaxe nc̃ce ẽ. si soulẽpnitasdeẽ¬
Oios ubellos appellatorios
ingesserit sciat se habe̾ lñiam
arbitriumomũtãdi⁊ suos lib¬
ellos recupandi. ne iuste peit¬
udims humamtas ãputet᷑.¬

Expanded text:
Nominationes libellis vel edictis factae citra consilium publicum non valent: de quibus nec appellare necesse est, si sollemnitas deeis libellos appellatorios ingesserit, sciat se habere licentiam arbitrium commutandi et suos libellos recuperandi, ne justae poenitudinis humanitas amputet
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni. ¶Icut falsi testamentiur
odicillorum scptura temporis
interuallo fimlari non potestał
ita ueraque iure sb̃sistit none¬
umescit. Sritaq defide delictri
paccusationemuł ppriuatum
iudicium querens rector ꝓuin¬
cie tunc demum eos exhiberide
quib int̾rogatio fieripot̃. iube¬
bit. si prius deceteris uroitus ĩ
fuerit commõtus.
si iusta possessionon paratur.
unde contraeos quos dedṁo
fundi tecum contendere ꝓponis
Iaccusacioneminstruere potes.
debueras nemimp̾bam instit¬
ueres. iccusationem ħ instrum¬
entum falsum in quo subscrip¬
seis.nguere contendas. atcũ
falsinon concessum actusare.
tuantem headem p̃dia tep̃diate
prius alirdonasse ꝓponas fieri
tibi facultatem ⁊c̾cus. andi cont̃¬

Expanded text:
. Sicut falsi testamenti vel codicillorum scriptura temporis intervallo firmari non potest, ita vera quae iure subsistit non evanescit. Si itaque de fide delicti vel per accusationem vel per privatum iudicium quereris, rector provinciae tunc demum eos exhiberi de quibus interrogatio fieri potest iubebit, si prius ceteris indiciis fuerit commotus S.si iusta possessio non paratur. unde contra eos, quos de dominio fundi tecum contendere proponis, accusationem instituere potes. debueras, ne improbam institueres accusationem, hoc instrumentum falsum in quo subscripseras arguere contendens. At cum falsi non sit concessum accusare, tu autem haec eadem praedia te prius alii donasse proponas, fieri tibi facultatem accusandi cont
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶ Om qui cclauit uela¬
mouit testamẽñtum commit¬
tere truen falsi publicenotũ
cum debitore suo tibi prediu
uenuntedit fai sum comini sit.
tibi inchil officit. s se magiscu¬
minis accusacioni fecit obnori
tiquerenti duplex iualitigã¬
di tributaest. qmͣus itaq per
ꝓcuratorem accusationem tri¬
minis ꝑrequi non põtes discept¬
acione tñ priuata. decius fide q̃¬
rinonꝓhiberis cumreusitacõ¬
uentus nontin.ab. alio iuste. s¬

Expanded text:
e. Eum, qui celavit vel amovit testamentum, committere crimen falsi publice notumcum debitore suo tibi praedium venumdedit, falsum commisit et tibi nihil officit, sed se magis criminis accusationi fecit obnoxiuti querenti duplex via litigandi tributa est. quamvis itaque per procuratorem accusationem persequi non potes, disceptatione privata tamen de eius fide queri non prohiberis, cum reus ita conventus non tantum ab alio iuste, s
Abbreviated transcription (Latin):
defertur huinsdictio oꝵ¬
Ascientibꝰ nobis ut lib̾a¬
le negaiumip̃e discepta¬
ut siue mintegrum restit¬
ucionferenda est ꝓbatis
dum taxat causis ab eodẽ¬
⁊̃ int̾ponatur decretum seu
tutoris dandi seuordinan¬
dicuratoris impleatur.abĩ
eo int̾pocito decretorum quip¬
pe cumapud eum quop.to
ipiscidebeat pr̃onorum iu¬
dicio sedula seruitus lib̾tatẽ
nec sane debita filiorum uo¬
tis patrumuota cessabunt.
ut patente copialiberos suos
exuant pot̃tatemagis ꝓprus
obsequus mancipatos cum
sese intelligant hus obseq¬
quus plus debere.⁊ quibo se
m̃odo p̃tores electe opimo¬
nis in iac urbe ꝑsingulos :¬
annos iudicio senatus p̾cr̃¬
pimus ordinari qui ꝯ peten¬
tes causas ac debitos actus
integre disceptare atq trac¬
tare debebunt. ut hutĩntres
ex hus quiꝓpriumͣ larem
in hac almaurbe h̾ant. nõ
expuintus eligantur. nec̃
siquis forteꝓteralias cãs
ad hancurbem depiunntus
ueñt. ad p̃fecture mimus uo¬
qui hic domiciliũ fouent. it¬

Expanded text:
defertur haec iurisdictio sancientibus nobis, ut liberale negotium ipse disceptaut, sive in integrum restitutio deferenda est, probatis dumtaxat causis ab eodem interponatur decretum, seu tutoris dandi seu ordinandi curatoris, impleatur ab eo interpositio decretorum: quippe cum aput eum quoque adipisci debeat patronorum iudicio sedula servitus libertatem, nec sane debita filiorum votis patrum vota cessabunt, ut patente copia liberos suos exuant potestate, magis propriis obsequiis mancipatos, cum sese intellegant his obsequii plus debere, a quibus sese modo praetores electae opinionis in hac urbe per singulos annos iudicio senatus praecipimus ordinari, qui competentes causas et debitos actus integre disceptare atque tractare debebunt, ut hi tamen tres ex his, qui proprium larem in hac alma urbe habeant, non ex provinciis eligantur. nec si qui forte propter aliquas causas ad hanc urbem de provinciis venerit, ad praeturae munus voqui hic domicilium fovent, it
Abbreviated transcription (Latin):
uelud depris successõne filiꝰ
carboniam data bonoꝵ pos¬
sessione. sat̃dacione im̃plet¬
non oblata porcõnem abõ¬
mb qͣm undicat possideri.
Seruitutis u̾o q̃onem intem¬
pus difem̃pubtatis.
ddp̃ ¶Arbomanũ edictũ.
suꝑ pgonis legittus ind¬
ubitato m̃monio. custodi¬
topartu⁊ ꝓbata legittima
successõne defertur. scilicet
ut in possõnem nouus hrs
ꝯstitutus. us ad pubtatis
annos:sine inquictudine
⁊uxor a bintestato iux¬
iiucẽsibi insolidũ or¬
ꝓ intiquo iure succedãt.
qͥueciens deficit om̃is pa¬
rentum ułuborum. scupp¬
in quoꝵ legittima ułnatu¬
ralis succofisco exclũso.

Expanded text:
successione filiusCarboniani data bonorum possessione satisdatione implenon oblata portionem ab omnibus quam vindicat possideri, servitutis vero quaestionem in tempus differri pubertatis. Carbonianum edictum sub personis legitimis indubitato matrimonio, custodito partu et probata legitima successione defertur, scilicet ut in possessione novus heres constitutus usque ad pubertatis annos sine inquietudine uxor ab intestato invicem sibi in solidum pro antiquo iure succedant, quotiens deficit omnis parentium liberorum seu propinquorum legitima vel naturalis successio, fisco excluso. D
Abbreviated transcription (Latin):
somĩͫ scu reb. nuriypo theca¬
rum sibi cõpetenti ꝑ ꝯ sñsu
ꝓprium renunciare. Qd̃q ita
fimmm illibatum qr custcdi¬
renunciacõe ꝓ uno ut dictũ est

Expanded text:
sonis seu rebus iuri hypothecarum sibi competenti per consensum proprium renuntiare, quodque ita firmum illibatumque custodirenuntiatione pro uno ut
Abbreviated transcription (Latin):
ctitatem urãm ⁊ custadientes
statum ⁊ unitatẽ sc̃aꝵ dei ec̃¬
clesiaium quam habent ab apo¬
mutantes penitꝰ de eccastico st¬
atu qui hactenus optinuit at
optinet uno consensuꝯfitent᷑
⁊ głificant pdicantes dñmnos¬

Expanded text:
ctitatem vestram, et custodientes statum et unitatem sanctarum Dei Ecclesiarum, quam habent ab apomutantes de ecclesiastico statu, qui hactenus obtinuit atque obtinet, uno consensu confitentur et glorificant, praedicantes Dominum nos
Abbreviated transcription (Latin):
tem. passibilem carne. eundem
ip̃m impassibilẽ deitate. ut enĩ
est indumnitate ꝑfcũs ita idẽ ip̃e
inhumamtate pfc̃us ẽ. in una
enim sub̃a intatẽ suscipimꝰ¬

Expanded text:
tem, passibilem carne, eundem ipsum impassibilem deitate. Ut enim est in divinitate perfectus, ita idem ipse et in humanitate perfectus est: in una enim subsistentia unitatem suscipim
Abbreviated transcription (Latin):
nos uł post cam etatẽ intͣro
tempus ꝙ ad in integrumi
restitucionem defuncto suꝑ¬
erat nomen milicie dedistip
ses ꝓuinciccau sa cognita pi

Expanded text:
nos vel post eam aetatem intra id tempus, quod ad in integrum restitutionem defuncto supererat, nomen militiae dedisti, praeses provinciae causa cognita p
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua uolũit lite pulsars. ap̃
memoratũ bissimũ archicp̃s
cam clicat. in negocus audien¬
dis fidem ac sincitatem gemi¬
nam p̃biturũ.⁊ sac̃dotis⁊ iudi¬
tis uolentib tnauctoribo pa¬

Expanded text:
aliqua voluerit lite pulsare, apud memoratum beatissimum archiepiscopum causam dicat in negotiis audiendis fidem ac sinceritatem geminam praebiturum et sacerdotis et iudicis. Volentibus tamen actoribus pa
Abbreviated transcription (Latin):
quamfurosi. liberi cunscum
nuptias. tamdote qͣm an nup¬
cias donaciones a curatore co¬
rum pr̃ãda. extimatione tñ̃
hac quidẽ regia urbe excellent¬
issimi p̃fectiurbis. inpum¬
cus aũt uirorum clarissimoꝵ ea¬
rum p̾gidum. urlccorum.antisti¬
titum. tam opimone pgoneꝙ̃
dotis modatione.⁊ annuptias
donacionisstatuẽo.pentib
tam curatorib demẽtis qͣm
furigi. necnon huꝰ ꝗ ergeñe eoꝵ
nobiliorẽs sũt. Cta tñutnł¬
laex hac ca oriatur ur in he reg¬

Expanded text:
quam furiosi liberi, cujuscunque ere nuptias, tam dote quam ante nuptias donatione a curatore eorum praestanda: aestimatione tamen in hac quidem regia urbe excellentissimi praefecti urbi, in provinciis autem virorum clarissimorum earum praesidum vel locorum antistitum, tam opinione personae quam dotis moderatione, et ante nuptias donationis, statuenda; praesentibus tam curatoribus dementis quam furiosi, necnon his qui ex genere eorum nobiliores sunt; ita tamen, ut nulla ex hac causa oriatur
Abbreviated transcription (Latin):
ti. s gratis omma ꝓcedant ne
tale hominũ mfortumũ ⁊ expẽ¬
sarum detrimento p̃grau̾etur.
rit is quires alienas uł credito¬
riobnoxi.as detinet. ⁊ desiderat
aduersario suo quirẽ detinet. ur
infancia uł furore laborante ⁊ ne¬
minẽ tutorẽ uł curatorẽ ħ̾nto. ur ĩ
sũma pottate ꝯstituto: tandẽ rem¬

Expanded text:
ti, sed gratis omnia procedant, ne tale hominum infortunium etiam expensarum detrimento praegravetur. rit is qui res alienas vel creditori obnoxias detinet, et desideret adversario suo qui rem detinet, vel infantia, vel furore laborante, et neminem tutorem vel curatorem habente, vel in summa pot
Abbreviated transcription (Latin):
rum religiosissimũ ep̃m cuu
tatis. necnon tres primates:i
creacio ꝓcedat. itaut si quidẽcu¬
ratorsb. amydoneam possidet.
⁊ sufficiẽtem. ad fidem gub̾naĩ¬
cionis. sñ.aliq̃ satdacioneno
nõ talis eius census inuema¬
turtunc ⁊ fideiussio inqnͣtum
possibile estabeo explorẽtur.
ciracõne ommim̃o sacrosãctis
scripturis ꝓpõitis. in om̃i cã ce¬
lebranda. ¶Ip̃o aũt curatore
fatum sat̃mentũꝓutilit rebs
gerendis pr̾ante ⁊inuẽtariu
publice ꝯscribente. ⁊ ypotheca
rerum cumtoris modis omĩbꝰ
adhibeñda. quatenꝰ possintĩ
res fungi undiq utilit guber

Expanded text:
rum religiosissimum episcopum civitatis, necnon tres primates, creatio procedat; ita ut, si quidem curator substantiam idoneam possidet, et sufficientem ad fidem gubernationis, sine aliqua satisdatione non talis census ejus inveniatur, tunc et fidejussio, in quantum possibile est, ab eo exploretur; creatione omnino, sacrosanctis Scripturis propositis, in omni causa celebranda; ipso autem curatoreaefatum sacramentum pro utiliter rebus gerendis praestante, et inventarium publice conscribente; et hypotheca rerum curatoris modis omnibus adhibenda, quatenus res possint furiosi undique utiliter guber
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶E creiioiib curatoꝵ
qui furiois utriꝰq sex dãtur
q̃. ⁊d̾m eas celebrari oͬportet.
⁊ si quidẽ par̾cumtorem furigo
ut furiosem ultimo elogio hr¬
dib instititis. uł ex hrdatis.¬

Expanded text:
De creationibus curatorum, qui furiosis utriusque sexus dantur, quemadmodum eas celebrari oporteat. Et, si quidem pater curatorem furioso vel furiosae in ultimo elogio haeredibus institutis vel exhaeredatis
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾elm̃am damꝰ ei qui memora¬
ta exceptioneutiuelit alios iucdi¬
ces. adire.⁊ ꝑ eos ei manifestare
ciuexcepcionem hi obicit fcãm
a se suꝑ nõ nim̃ata pecumaq̃re¬
lam ẽẽ. ꝙ siñ sit alius admĩstra¬

Expanded text:
icentiam damus ei qui memorata exceptione uti velit, alios judices adire, et per eos ei manifestare quia exceptionem hujusmodi objicit, factam a se super non numerata pecunia querelam esse. Quod si non sit alius a
Abbreviated transcription (Latin):
crosancte catholicereligionis
fuit imbutus m̃istis. ¶Sinã
aliquid quoquo mo uł q̃dam
machinacõc ft̃m uł attẽptãtu a
fũit. officͥium quidẽ sblimitati
tuecẽtum lib̾rum aun iacturã.

Expanded text:
crosanctis catholicae religionis fuerit imbutus mysteriis. Sin autem aliquid quoquo modo vel quadam machinatione factum vel attentatum fuerit, officium quidem sublimitatis tuae centum librarum
Abbreviated transcription (Latin):
fumq funguntur officus. pro defensione fidei prestent publiceiura¬
mentum quod de terris iunsditioni sue subiectis uniuersos hereti s¬
cumq quis fuerit in postot¬
porali assumptus. hoc tene¬
atur capitulum iuramentõst
qfirmare. alioquin neqr pro
po testatibus. neq pro con¬
sulibus habeantur. coru¬

Expanded text:
ue fungantur officiis, quod pro defensione fidei praestent publice iuramentum, quod de terris sui iurisdictioni, subiectis, universos haereticunque quis fuerit in perpetporalem assumptus, hoc teneatur capitulum iuramento firmare: alioquin neque pro potestatibus, neque pro consulibus habeantur, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
stite quam tribo primatibo. ac¬
tis int̾uenientib.tactis sacro¬
sanctis scripturs depr iuet pouat¬
mase rectecumutilitate furio¬
si gerere.neq p̃termittere que
ad mittere que non utilia fur¬
ioo ẽe existimaũit. ⁊ inuẽtan¬
o cumomini subtilitate pblice
scrip̃tores suscipiat⁊ eas ẜinsu
iopimonem disponat.suby¬
pothecarerumad cumptinẽtisi.
testĩn quidem parens nõ fecerit.
lex.aũt curatorẽ ut pote agna¬
tumuccaũit.uł eo cessante aut
non ydonco forsitan existente¬
ema eleccõe curatorẽ eidare nẽce

Expanded text:
ibus primatibus, actis intervenientibus, tactis sacrosanctis Scripturis, depromat, omnia se recte et cum utilitate furiosi gerere, neque praetermittere quae admittere ea quae non utilia furioso esse existimaverit; et, inventario cum omni subtilitate publice conscripto, res suscipiat, et secundum sui opinionem disponat sub hypotheca rerum ad eum pertinentium, testamentum quidem parens non confecerit, lex autem curatorem, utpote agnatum, vocaverit, vel, eo cessante, aut non idoneo forsitan existentee curatorem ei dare necesse
Abbreviated transcription (Latin):
tuconum p̃cepta qm̃ censꝰ
magrõ competit.ib furdũ
est Ramq si pmiscuis acti¬
bdrerum turbenturo fficiã
⁊ alus creditumalius sõ¬
oppbrium est siperitos sc¬
Aiclint disceptacõnum esse
s.nctionis quĩq̃gintalibꝵ
auri. necenim dedendum
est ut supp̃ma uota deficien¬
cium rep̃hensionis quicqͣm
exincongruainsinuacone
c̃chant dumres ab incon¬
grius usurpatur audacit̃.¬

Expanded text:
ta quam census magistro competit. Absurdum est namque, si promiscuis actibus rerum turbentur officia et alii creditum alius subopprobrium estvelint disceptationum esse sanctionis quinquaginta librarum auri. Nec enim concedendum est, ut suprema vota deficientium eversionis quicquam ex incongrua insinuatione contrahant, dum res ab incongruis usurpatur audact
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris tuenõieres que tiuiurᷤ
fuerant depõite sunt causa pro¬
prietatis ea rõne mutarinon
poturt ⁊ si donasse teuxorires
tuas ex hoc quis intelligatcũ
donationimr̃imomo ftã priꝰ mor¬
tua ea que libemli ratẽ excepitir¬
rita sitͣ nec ẽignotum ꝙ cũ ꝓbari
nõ possit unde uxor inr̃imonu
tp̃re honeste quesient. de mari¬
tibomis eam habuisse ueteris
iuris nuctores m̃ito c̃didissẽt.
tui fiuotu toris nup̃ta es coll¬
ata inmaritum donacio ip̃oui¬
re irtita est. s si. m̃m̃. uire nõ uã¬
luit licet ip̃oiure donacio tenue h¬
quinec maritꝰ pot dici utiles ac¬
ciones suꝑ reuccandis hus tibi

Expanded text:
uxoris tuae nomine res quae tui iuris fuerunt depositae sunt, causa proprietatis ea ratione mutari non potuit, etsi donasse te uxori res tuas ex hoc quis intellegat, cum donatio in matrimonio facta prius mortua ea quae liberalitatem excepit irrita sit. Nec est ignotum, quod, cum probari non possit, unde uxor matrimonii tempore honeste quaesierit, de mariti bonis eam habuisse veteres iuris auctores merito credidissent. tui filio tutoris nupta es, collata in maritum donatio ipso iure irrita est. Sed si matrimonium iure non valuit, licet ipso iure donatio tenuequi nec maritus potest dici, utiles actiones super revocandis his tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾alitas tribuẽda ẽ. Io ꝯsilia¬
rios uiroꝵ illustrium p̃fectoꝵ
tamp̃torio qmͣ huius inclite
urbis emmẽtissimorꝙ mag̾¬
trorum militum necñ ĩ uiriu
lustris mag̾ri offõrum sicp̃¬
dicto officio iam functa sunt
seu fungentur in posterum pꝰ
depõitum ⁊̃ officium ab omni
indictioms onere seu cuuiliuiz
seumilit anum iudicum prsus

Expanded text:
liberalitas tribuenda est. ideoque consiliarios virorum illustrium praefectorum tam praetorio quam huius inclitae urbis eminentissimorumque magistrorum militum nec non etiam viri illustris magistri officiorum, sive praedicto officio iam functi sunt seu fungentur in posterum, post depositum etiam officium ab omni indictionis onere seu civilium seu militarium iudicum prors
Abbreviated transcription (Latin):
celebretur ꝙ si res mobiles
oris sollicitudine ꝑ quisite
quomoccultãturente pro
equitatis tramite moq de¬
bitipublicis rõmib priu¬
atis q ꝓficiant. ¶Sane si
intra fines hntur ec̃ceuł a

Expanded text:
celebretur. Quod si res mobiles oris sollicitudine perquisitae, quocumque occultantur, erutae pro aequitatis tramite modoque debiti publicis rationibus privatisque proficiant. Sane si intra fines habentur ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
umtorib distra hentib uł
alias cc̃hentibo minores ta
restitur reb ꝓprus. qm tuto¬
rtucois i cabrator dampnase¬
qui. nullo eis p̾urditio ꝑel
ectionem generãñdo: placu¬

Expanded text:
 distrahentibus vel alias contrahentibus minores tam restitui rebus propriis quam tutorum vel curatorum damna sequi, nullo eis praeiudicio per electionem generando, placu
Abbreviated transcription (Latin):
bus de iure ur̃o quicqͣm min¬
uere poᷤturt. Nam siecuatr seo
que gesserĩt. hus ꝯsensum pꝰ
dastis. qmius illaminor pro
porcione ꝓpriarestõmis auxi
ex tutele iudiciouidicatã¬
ꝯsecue. de suꝑ fluo hr̃e ac¬
cionem ita potestis si tp̃r
tum si post legittimã etatẽ
sia plata est iͣrito eandẽ
acc̃onem de husde̾m sp̃eb¬

Expanded text:
bus de iure vestro quicquam minuere potuit. Nam si cognitis quae gesserit his consensum posdastis, quamvis illa minor pro portione propria restitutiex tutelae iudicio consecuti de superfluo habere actionem ita potestis, si tempCeterum si post legitimam aetatem sententia prolata est, iterato eandem actionem de isdem spe
Abbreviated transcription (Latin):
xxu. eciamin hus que p̾centi¬
bus tutorib ułcuratorib
um gesta fĩut m integru
restõnis auxilium supẽesi
tores malegessisse ꝓbaripꝰ¬
sunt. lcet ꝑonali acc̃one a
tutoreurcutore siĩme
sequi possunt. mintegru
restõnis auxilium. eisdem
Immorib darriãpridẽ placũ.¬
igonam s curatorum secnt᷑
cum ip̃is cc̃tum hũit.⁊ abip¬
sisscipulatus est: nullam
ei prorsus adusus uos ac¬
stionem compefemaĩfestũẽ.¬

Expanded text:
que etiam in his, quae praesentibus tutoribus vel curatoribus um gesta fuerint, in integrum restitutionis auxilium superesse, si tores male gessisse probari possunt, licet personali actione a tutore vel curatore suum equi possint, in integrum restitutionis auxilium eisdem minoribus darpersonam, sed curatorum secutus cum ipsis contractum habuit et ab ipsis stipulatus est, nullam ei prorsus adversus vos actionem competere manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
causa cognoscens. te cius po¬
testati subicctam ꝓͦumcia¬
uenit. cum adũsus eam sina
mintegiũ restitui postules:
is quiꝓuĩtiam regit in ꝑcien¬
da cognic̃one suas ꝑtes ẜm¬
qui tuc iĩce principis iudi¬
cauit mintegrumrestõnis
auxilium apud p̃torẽ seup̃¬
sidem ꝓuincie clarissimum̃
uinim flagitare neq̃quam

Expanded text:
causa cognoscens te eius potestati subiectam pronuntiaverit, cum adversus eam sententiam in integrum restitui postules, is qui provinciam regit in impertienda cognitione suas partes qui tunc vice principis iudicavit, in integrum restitutionis auxilium apud praetorem seu praesidem provinciae clarissimum virum flagitare nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
no detr̃mẽto afficiagn¬
tur nampridem plaori¬
cuit. Si igitur ẽptis p̃s
enorme dãpnum ꝑ hiũ¬
uos ostenderitis. p̃ẜtinicũ
metis auxiliumrestõms¬

Expanded text:
no detrimento adficiantur, iam pridem placuit. Si igitur pignori enorme damnum ex huiusvos ostenderitis, praesertim cum metis, auxilium rest
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Onpossunt obẽe
tibi tempoͬraque inacconem
dedolosolent computari.q¬
bus reipublite causa ut al¬
legas eccuparis s exinde tib¬
bi incipit tempus cedere. ex
quo muñib lib̾atus facul¬
tatem agendi intͣp̃stitura ĩ¬
tp̃ra ceperis optinere.
Edp̃r ¶Tmpponas inter
t⁊ eum qͣm incontubnioan¬
aillam tuam sibi ꝯiunxisseĩ
memorasti placuisse. ut tib
biꝓc̃atemdaretmancipiu
intelligist. Qd si manu¬
misistiuł ei trão̾idistius eitͣ
didistiulle manmisit. re¬
uocande lib̾tatis: pot̾tatem
statutum tempus excessit.¬
⁊ fidem placitirumpat desid
minium cius remansit. idi
hanc potes recupare . sinulla
Oem l frstite pr̃e ꝑ eman¬
opacionemtununs effecta
missorem admimstratis. ꝑ¬
postea tñsegnfi cumeoapoona

Expanded text:
. Non possunt obesse tibi tempora, quae in actione de dolo solent computari, quibus rei publicae causa, ut adlegas, occuparis: sed exinde tibi incipiet tempus cedere, ex quo muneribus liberatus facultatem agendi intra praestituta tempora coeperis obtinere.proponas inter te et eum, quem in contubernio ancillam tuam sibi coniunxisse memorasti, placuisse, ut tibi pro eadem daret mancipium, intellegis, quod, si manumisisti vel ei tradidisti et ille manumisit, revocandae libertatis potestatem statutum tempus excessit et fidem placiti rumpat, desidminium eius remansit, aditnatis hanc potes recuperare, si nulla perstite patre per emancipationem tui iuris effecta mque manumissorem administratis postea transegisti cum eo bona
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃nis undidistipr̃are nõ
ceg̾eris. s eares fi deuissore
sare non potest. Quare
mandati iudicio si pecum¬
amsoliunt.aut ꝯdempnati
quoqo nomne restõms au¬

Expanded text:
rnis vendidisti, praestare non cogeris. Sed ea res fideiussores, sare non potest. Quare mandati iudicio, si pecuniam solverint aut condemnati quoque nomine restitu
Abbreviated transcription (Latin):
se subꝑ sperccipiendi ꝙ defn¬
mento feceras instrũmẽtum.
ur timorene ad ciuiliamun¬
eranomiĩ a rensppon.as: ⁊ rescĩ¬
diundicionẽ uelutimetuᷤca
fc̃am desid̾es. intelligis. adra¬

Expanded text:
se sub spe recipiendi, quod de frumento feceras, instrumentum vel timore, ne ad civilia munera nominareris, proponas et rescindi venditionem veluti metus causa factam desideres, intellegis ad ra
Abbreviated transcription (Latin):
¶creditore pignoia emit.
oblata qnͣtitate sortis
fiusurarum tibi dm̃sim
cum fructib quos bona
fidepcepit ꝯsultius resti¬
tuet. ne fideirupte gi ce
dolo possit. acc̃o excerceri

Expanded text:
creditore pignora emit, oblata quantitate sortis et usurarum tibi dominium cum fructibus, quos bona fide percepit, consultius restituet, ne fidei ruptae gratia de dolo possit actio exerceri
Abbreviated transcription (Latin):
familias simiminore
extͣneo fideiussit. minte¬
it nõ ꝓ hibetur ⁊ s isi pio
pr̃e suo fidẽiussor extitt
ciq dic̃ suũ functonon
successit. in integrũ restõe¬
restõnem postulare põt.¬

Expanded text:
familias, si minor extraneo fideiussit, in intere non prohibetur. Sed et si pro patre suo fideiussor extitit eique diem suum functo non successit, in integrum restitutionem postulare pot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊p̃r ¶Stimum duximꝰ
nõ exeo dic quo sequisq ĩ
admissum dolum didicis¬
seꝯmemorauit neq int̃
amnutilis tempus. s ꝑoci
ab eo die quo assentur co¬
missus dolus intoteiu¬
um biennium de dolo. ac¬
cionem moueri. siueabfu¬
erit siue presto est. is qui
dolum sepassum ẽẽ con¬
queratur. ¶Omnes igit᷑
sciantn incipiende poct
biennium cepte post biẽ

Expanded text:
ptimum duximus non ex eo die, quo se quisque admissum dolum didicisse memoraverit, neque intra anni utilis tempus, sed potius ex eo die, quo adseritur commissus dolus, intra continuum biennium de dolo actionem moveri, sive afuerit sive praesto est is, qui dolum se passum esse conqueratur. Omnes igitur sciant neque incipiendae post biennium coeptae, pos
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃iUmrepudiante fu¬
tios. mi sununs constiͣtuto
marito qui solus repudiare
potut q̃damm̃rem funosẽ
marito quondam eius inst¬
rumenta confetisse sigificaᷤᷤ¬
intelligis nch̃ eam contfti¬

Expanded text:
m repudiante furiosam sui iuris constitutam marito, qui solus repudiare potuit, quaedam matrem furiosae marito quondam eius instrumenta confecisse significallegis nihil eam cont
Abbreviated transcription (Latin):
Dptres tutelas uł tu¬
ras eodem tp̃ore non de fũco¬
torie susceptas admimstiqᷤͤ
oñe quarte tutele seu curacõ¬
ns pupilloꝵ seu adolescẽti¬
um nõ grauabis funto aũt
officiopub̾tate filorum uł
etate a dolestentium. alie sub¬
stitui possunt licet nõ dumrõ
tutele siuc tire. toministrate
reddita sit s imꝑfecte diũse
sp̃es uccationis. ucet ꝑmixtẽ
Adextu sationemnõ ꝓficuũt.
scrreigitur debes eumquidu

Expanded text:
tres tutelas vel curas eodem tempore non defunctorie susceptas administras, onere quartae tutelae vel curationis pupillorum seu adulescentium non gravaberis. Finito autem officio pubertate pupillorum vel aetate adulescentium aliae substitui possunt, licet nondum ratio tutelae sive curae administratae reddita sit. Sed imperfectae diversae species vacationis, licet permixtae, ad excusationem non proficiunt. Scire igitur debes eu
Abbreviated transcription (Latin):
ueri beneficium quo possõ¬
nes rusticas sine decicto p̾si¬
dispupilloꝵ uł adoͣlescentiũ
distrabiuł obligari ꝓh̃itum
est. nõ muiria ĩ ad agnatumĩ
c̃c̃ dec̃tump̃sidis fundus m̃u
capti⁊̃. ib agnato eius tibipig¬
nori nexus est. uinculum pi¬
gnoris meononconsistit
actiones si ob eius utiliratem
pecuma mutua accepta est:po
pos non est pete eicuratores
pquos siquid gestum est q¬

Expanded text:
veri beneficium, quo possessiones rusticas sine decreto praesidis pupillorum seu adulescentium distrahi vel obligari prohibitum est, non iniuria etiam ad agnatum citra decretum praesidis fundus mente capti etiam ab agnato eius tibi pignori nexus est, vinculum pignoris in eo non consistit, actionem, si ob eius utilitatem pecunia mutua accepta est, potpos non est, pete ei curatores, quid gestum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ furti delicto succedit.
qui eam suscepit usus e nõ
dubium E⁊̃ ususras debere
pr̃are. s si cum depõitiacc̃de
exptus es mim̃o sortis fcã
est ꝯdempnacio ult᷑ ñ potes

Expanded text:
 furti delicto succedit. qui eam suscepit usus est, non dubium est etiam usuras debere praestare. sed si, cum depositi actione expertus es, tantummodo sortis facta condemnatio est, ultra non potes
Abbreviated transcription (Latin):
instrum̃ta quidẽque te dep¬
osuisse cum adũsario tuo
dicis. ut residuapecina q̃ ex
ductõe debebatur diss ouita.
ea recipes. siid ꝙ placuerat
implesti: seq̃strum potes ꝯ¬
ta nõ fuunt. tñ adũsus eu
a quo funḋodux̃as siom̃e

Expanded text:
instrumenta quidem, quae te deposuisse cum adversario tuo dicis, ut residua pecunia quae ex conductione debebatur dissoluta ea reciperes, si id quod placuerat implesti, sequestrem potes cta non fuerint, tamen adversus eum a quo fundum conduxeras, si omne
Abbreviated transcription (Latin):
demi Ancipia quorum
memnsti.sit proponis
noĩetuo Itẽq fr̃is tui li
succesti emptauobis tͣclita
sunͣt licet instr̃o ẽpciõis ma¬
trem tuampetumas nume¬
rassedtineatur ꝑsequi ea ĩ¬
more uidorum. nõ ꝓhibens.¬
s. de ancte tirs. pomip.s. pupilus. et ꝯminndiuidimali

Expanded text:
Mancipia quorum meministi si, ut proponis, nomine tuo itemque fratris tui cui successisti empta vobis tradita sunt, licet instrumento emptionis matrem tuam pecuniam numerasse contineatur, persequi ea more iudiciorum non prohiberis. D
Abbreviated transcription (Latin):
an ceͣtuẽptions a te nõie tu¬
o hitõ tmuxoris nomen pͦ
instr̃is inscribi fetis ¶Nam
siquidẽuxor tua noĩc suoem¬
it. eiq res tͣditesunt. necinte
quicqͣmͣ de hus ꝓcessit. non
niside p̃cio adũsus cammnꝙͣ
tum tupaupior.⁊ illa locup¬
in str̃o uxoris quõdam tuc
scriptumẽres gesta ꝓociorqͣ
scriptura hetur ¶Sino. ⁊bñ¬
cionegitiũ uxoris g̃tns p̃ .a¬
ti nõie ip̃ius ẽpti accc̃em. nec
illi nec tibi quesisti. dumti¬
bi nõ us. nec illi põtes. qͣreĩ

Expanded text:
actu emptionis a te nomine tuo habito tantum uxoris nomen post instrumentis scribi feceris. Nam si quidem uxor tua nomine suo emit eique res traditae sunt nec in te quicquam de his processit, non nisi de pretio adversus eam, in quantum tu pauperior et illa locupinstrumento uxoris quondam tuae scriptum est, res gesta potior quam scriptura habetur. Sin vero ab initio negotium uxoris gerens comparasti nomine ipsius, empti actionem nec illi nec tibi adquisisti, dum tibi non vis nec illi potes: quare in
Abbreviated transcription (Latin):
MPU Istrahente marito
rem tiniuris. si consñsumñ¬
ei acc̃o accõmo e sti licet sig¬
illo tuo undiciomis in stĩm
fraude ⁊ quisita signau̾s e¬

Expanded text:
istrahente marito rem iuris tui, si consensum non accommodasti, licet sigillo tuo venditionis instrumentum fraude conquisita signaveris, e
Abbreviated transcription (Latin):
te compasse cc̃tus q fidemp̃cio
suscepto rupisse unditorem
po mas. siquidẽ exempto hus
qui uintuo sb̃iecti fũant cõt̃¬
hab̾uit. ic siempti q̃sierunt ĩ¬
dederint mãdatum. adiopetẽ¬
pat. nõ ei cuius nũmi fũnts
sibitam acc̃onem emptiqͣ
fr̃em pr̃uelem tuum q̃damcõ¬
passe ꝯtendas de tua pecuma
hunc duemẽdo facies ꝯ suici¬
us. Naminrem derebr abeo
Pꝑatis tibi cc̃eum peticionõ

Expanded text:
te comparasse contractusque fidem pretio suscepto rupisse venditorem proponas, si quidem ex empto his qui iuri tuo subiecti fuerint contrhabuerunt ac sibi empti quaesierunt dederint mandatum adi competencomparat, non ei cuius nummi fuerunt, sed sibi tam actionem empti qufratrem patruelem tuum quaedam comparasse contendas, de tua pecunia hunc conveniendo facies consultius: nam in rem de rebus ab eo comparatis tibi contra eum petitio
Abbreviated transcription (Latin):
te de hus tͣdendis.⁊de eoꝵ fug¬
a. itemq sanitate crronesz
nõ ẽe. aut noxa solutos. repr¬
trͣti.citra pattũ. i solone mo¬
ra nõ fc̃a. nch̾ ẽptor erig̃epot.¬

Expanded text:
ecte de his tradendis et de eorum fuga itemque sanitate erronesque non esse aut noxa solutus reprtracti citra pactum in solutione mora non facta nihil emptor exigere pot
Abbreviated transcription (Latin):
Bem. Expulsos uos defũ
co ꝑuiolẽtiam anerone ⁊̃.
q̃m hr̃e ius in eo negatis p¬
fittntes. nullã uob̃ adũsu̾
cum excuus unditione fũ¬
dum possidetis acc̃cem cõpe¬
tere ꝓbatis ¶Igituradm̃n

Expanded text:
. Expulsos vos de fundo per violentiam a Nerone, quem habere ius in eo negatis, profitentes nullam vobis adversus eum, ex cuius venditione fundum possidetis, actionem competere probatis. igitur ad in
Abbreviated transcription (Latin):
chileor que ꝓbabilitera nat¬
ura nountur ẽc ꝓducta respui
ge liberis p̾stitum est. h meru
atq ĩmutilatũ hiꝰ filus uel
testato ⁊sũmatim nõ absiles
alus fiant quos simil natu¬
ra effecit. maxĩe cum ĩ am̃rior¬
e nr̃a lege hiꝰ nupcias ꝑmisi¬
mus impares eas uideri mi¬
mme concedentes.
dem ¶ Eemancipatis fulusꝗ
asius gemtorib meruerunt
dubitatum est. Cum enim a¬
nastasianalex iura fr̃ibo legit¬
time nos citur ẜuare. Siquis

Expanded text:
en eorum, quae probabiliter a natura noscuntur esse producta, respui, ge liberis praestitum est, hoc merum atque immutilatum huiusmodi filiis vel testato. Et summatim non absimiles aliis fiant, quos similes natura effecit, maxime cum et anteriore nostra lege huiusmodi nuptias permisimus, impares eas videri minime concedentes.De emancipatis filiis, a suis genitoribus meruerunt, dubitatum est. Cum enim Anastasiana lex iura fratribus legitima noscitur servare, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃r. ¶ maior ꝯnq̃genana
ptum ediderit. siͣdebet hiꝰ sobo¬
les suopr̃i suaꝯstitui ⁊ h̃rdita¬
tem eius nancisci a cesariana
toueracione in t̾rogati sumuᷤ¬

Expanded text:
. Si maior quinquagenaria partum ediderit, si debet huiusmodi suboles suo patri sua constitui et hereditatem eius nancisci, a Caesariana advocatione interrogati sumu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶Treorumusuᷤ
anuloꝵ bñficio printi¬
pͥali tributus. lib̃tuntatis
ingenuitatis: pr̃at. ¶Nata¬
lib aũt antiquis restitu
rum possõ filiofraꝙtẽ
famił. delata cumpus.
ignorantequoz pr̃e pos¬
sit petrem̃olum̃tum mnpa¬
tri alatura. si ratampeti¬
cionem p̃r hũit. anuttitur
gransacto tempore.

Expanded text:
. Aureorum usus anulorum beneficio principali tributus libertinitatis ingenuitatis praestat, natalibus autem antiquis restitutrum possessio filio familias delata cum ignorante quoque patre possit peti, emolumentum et patri adlatura, si ratam petitionem pater habuerit, amittitur transacto tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
rabis nequis smiti¬
daumueneficorimma¬
ieficorum. adultorum.
itemq eorum qui mam¬
festam uioieñciam com¬
miserunt argumentis cõ

Expanded text:
rabis, ne quis homicidarum veneficorum maleficorum adulterorum itemque eorum, qui manifestam violentiam commiserunt, argumentis co
Abbreviated transcription (Latin):
Mpͦi EIpr̃i tuo ususfructus¬
c iegitus defuncto eomch̾.adi
teptinet. cum morte erꝰ cuifũat
legatus usuffructur.alio mo
acquisitus: ad ꝓprietatẽregre¬
di solet. ¶Osufnictuario autẽ
sr̃stite lic dñs ꝓprictatis rebdi
humans eximatur: uis utẽdi
fruendi non tollitiur.
Mp̃r Gufructu ꝯ stituto se¬
quens est ut sat̃dacio bom̃um
Arbittu p̃beaturabeo ap̃q̃ id
afferͣt. ¶ Nec int̃est siue exte¬
stam̃to siueex uolunta te ccͣtu
ususfructus ꝯstitutus est.

Expanded text:
Si patri tuo usus fructus legatus est, defuncto eo nihil ad te pertinet, cum morte eius, cui fuerat legatus usus fructus vel alio modo adquisitus, ad proprietatem regredi solet. Vsufructuario autem superstite licet dominus proprietatis rebus humanis eximatur, ius utendi fruendi non tollitur.Vsu fructu constituto consequens est, ut satisdatio boni viri arbitrio praebeatur ab eo, apud quem id adferat. nec interest, sive ex testamento sive ex voluntario contractu usus fructus constitutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
umiiip̃c ur̃e pub̾tatis matri
ur̃e reliquit. fimito usu fructup¬
qmuos adoleiustis postioris
tp̃ris fructus pcẽptos. ab ea repe¬
tere potestis quos nulla rone
sciens de ⁊ueno pcepit.

Expanded text:
rae pubertatis matri vestrae reliquit, finito usu fructu postquam vos adolevistis, posterioris temporis fructus perceptos ab ea repetere potestis, quos nulla ratione sciens de alieno percepit.
Abbreviated transcription (Latin):
cetera que uire nõ respuũtui
non minorẽ ꝓboms qͣm ĩstr¬
umentastinent fidẽm. Quo
uire si deꝓprictitedomus ami¬
bigis negctiumq integrum
estutinon prohibens.
tuas detinere asseueras s eius
dñm de reborepetendis conu¬
eniendum ẽẽpspicis.

Expanded text:
cetera, quae iure non respuuntur, non minorem probationis quam instrumenta continent fidem: quo iure, si de proprietate domus ambigis negotiumque integrum est, uti non prohiberis.tuas detinere assueveras, sed ejus dominum de rebus repetendis conveniendum esse perspicis.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dium iure disfhitur manife¬
sti uiris ẽ eum cuipriori tͣditu
est.indetinendo  dm̃o ẽe p̾cc̃orẽ
¶Sugitur antecedente tp̃re tepͥ¬
instr̃orum expelute possõneñ
patietur. Enit sanemarbitrio
tuo p̃cium qd̃ dedisticum usu¬
ris recipe. ita tñ ut pceptor fu¬
ctuum ac sũptuum rõ heatur.
cum ⁊ siex causa dona cõms
utriq dñium reiũndicetis.
eum cuipriori possoñsolitͣd¬
ita est hrĩ porc̾oirẽ ꝯuenit.
munemiunis fecit rõ cuius
porconem abeo qui bona fid
possidens edificauit. si uelis
uendicare sumptus offerre
debes. ne doli nali possis ex¬
cepcione submoueri.
ꝑdenutiationẽ ad mouentibꝰ
uolentẽ.idẽpionem accedere
ꝙ distrahentis nõ fũit: nõrec¬
te is cͣc qm̃p̃ces funditis com k¬
pauit ur alio m̃o mala fidea
utum ꝓbantib. qm fructus
quos eum mala fide ꝓcepisse
fuit ꝓbatum aditus preses
prouncierestiunmbebit.

Expanded text:
praedium iure distrahitur, manifesti iuris est eum, cui priori traditum est, in detinendo dominio esse potiorem. Si igitur antecedenti tempore possinstrumentorum expelli te possessione non patietur./ Erit sane in arbitrio tuo pretium quod dedisti cum usuris recipere, ita tamen, ut perceptorum fructuum et sumptuum ratio habeatur: cum et si ex causa donationis utrique dominium rei vindicetis, eum, cui priori possessio soli tradita est, haberi potiorem convenit. communem iuris fecit ratio. cuius portionem ab eo, qui bona fide possidens aedificavit, si velis vindicare, sumptus offerre debes, ne doli mali possis exceptione submoveri. denuntiationem admonentibus volentem ad emptionem accedere, quod distrahentis non fuerit, non recte is contra quem preces funditis comparavit vel alio modo mala fide utum probantibus quam fructus, quos eum mala fide percepisse fuerit probatum, aditus praeses provinciae restitui iubebit.
Abbreviated transcription (Latin):
illicitam trm one stuii
admississeteꝯfiteris. qr¬
nuos a te uenundatoss
qr factum tuum filus⁊̃¬
tuis obẽe nõ debetadicõ¬
petentẽ iudicẽ siuis eͣxcã
igatur ẜ ꝓn ordinẽiũris.

Expanded text:
illicitam et inhonestam admisisse confiteris, qunuos a te venumdatos. Sed quia factum tuum filiis obesse non debet, adi competentem iudicem, si vis, ut causa agatur secundum ordinem iuris
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Enequis sine uxore
ostitutus ancillã suam noĩc
exca suscepit sc̃imus oĩm̃oñ¬
acdi h̾rdib defũctiead̃ uel
lib̾os eius. s ĩliberos hũnt ĩ
ẜuitutem deducere s postm
mortẽ dm̃ sub certo mocrip¬
iatur in lib̾tatemuma cumso¬
bole sua. s ĩ eam forsitan ha¬
est damus lmani quomodo
uoluit utitam ancilia suaqͣ
ĩ ex ea ꝓgenita sobole ⁊ in su¬
o ultimo elegio quicquid ⁊̃¬
uoluit cc̃ eos disponere .i. si
tim relinq̃re. Sin aũt tacitur¬
mtãte eos p̃t̾ierit. tc̃ pormo¬
rtem eiꝰ ad ub̾titem enpiãt¬

Expanded text:
. Si quis sine uxore constitutus ancillam suam nomineex ea sustulerit, sancimus omni heredibus defuncti eandem vel liberos eius, si etiam liberos habuerit, in servitutem deducere, sed post mortem domini sub certo modo eripiatur in libertatem una cum subole sua, si etiam eam forsitan haerest, damus licentiam quomodo voluerit uti tam ancilla sua quam etiam ex ea progenita subole et in suo ultimo elogio quidquid voluerit contra eos disponere, id esttim relinquere. Sin autem taciturnitate eos praeterierit, tunc post mortem eius ad libertatem eripiant
Abbreviated transcription (Latin):
ilntempblicamẽp̃torib eq¬
uum est rediberi. Neqñ eni
dãpin consid̃ato ĩ taunccita¬
tepofis negari faciat ẽpcõnem
Decetredẽptos.iut datũp se
p̃aum ẽptorib restitũe laboriᷤ

Expanded text:
itatem publicam emptoribus aequum est redhiberi. Ne quando enim damni consideratio in tali necessitate positis negari faciat emptionem, decet redemptos aut datum pro se pretium emptoribus restituere aut laboris
Abbreviated transcription (Latin):
tras festinare dele receptulbs
iire postlimimii eaq̃ ĩ agrsx
mãcipus seualus reb. iñtẽnu¬
er̃t ⁊ si afiscomo posideãtur
trum aliqs cũ barbaris uo lu¬
state funit forsitan coattus.

Expanded text:
ecepturos iure postliminii ea, quae in agris vel mancipiis seu aliis rebus ante tenuerunt, etsi a fisco nostro possideantur.utrum aliquis cum barbaris voluntate fuerit an coactus.
Abbreviated transcription (Latin):
umimiius ⁊ cõis utilitatis
rõ exigat ut siqui captos ab
hostibꝰ redemer̃t acceptopco
redẽptos sue ingenintatire¬
stituant ꝓponasq redẽptorẽ¬
tuum uo luisse oblatum p̃ci¬
uma te ułab alio recipe p̃ges
leteum legib obip̃areirete¬

Expanded text:
nii ius et communis utilitatis ratio exigat, ut, si qui captos ab hostibus redemerint, accepto pretio redemptos suae ingenuitati restituant, proponasque redemptorem noluisse oblatum pretium a te vel ab alio recipere, pralet eum legibus obtemperare et rece