comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Respondere qͥppe cuilib& dicimur: cum
factis illius digna oꝑa repensamus. Dõ g̾
respondere est : donis eius precedentibus
nr̃a obsequia reddere. Vnde & psalmi qͥdã
inquib scã oꝑatio imitanda ꝓponitur:
ad respondendum scripti prȩnotant᷑. Rec
ꝑuersa defluentẽ. cũ longanimitate tolera¬
uit. Cotidie culpas afpicit: & tamen uiuen¬
di spacia non citius abscidit. Dona largit᷑.
benignitate sua. & erga malos utitur. Res
pondere homo tot beneficiis deb&: sed
tamen respondere metuens non ual&: qͥa
humani generis conditorẽ qui adhuc serui¬
liter formidat: ꝓcul dubio non amat. Nã
tunc solum dõ uera obsequia reddimueo¬
cũ eum ꝓpt̾ amoris fiduciam non timemꝰ:
cũ nos ad bona oꝑa affectus non metus di¬
rigit. cum malũ nrẽ menti non plac&e:
&iam si lic&. Nã qui ã ꝑuersitatis oꝑe ex
timore restringitur: puersa libenter age¬
ra si licer&. Nequaquã gͦ ueraciter rectus
est: qui adhuc aprauitatis desiderio liber

Expanded text:
Respondere quippe cuilibet dicimur cum factis illius digna opera repensamus. Deo ergo respondere est donis ejus praecedentibus nostra obsequia reddere. Unde et psalmi quidam, in quibus sancta operatio imitanda proponitur, ad respondendum scripti praenotantur. Recd perversa defluentem cum longanimitate toleravit. Quotidie culpam aspicit, et tamen vivendi spatia non citius abscidit; dona largitur benignitate sua, et erga malos utitur patientia sua. Respondere homo tot beneficiis debet; sed tamen respondere metuens non valet, quia humani generis conditorem qui adhuc serviliter formidat, procul dubio non amat. Nam tunc solum Deo vera obsequia reddimucum eum propter amoris fiduciam non timemus; cum nos ad bona opera affectus, non metus dirigit; cum malum nostrae menti jam non placet, etiam si licet. Nam qui a perversitatis opere ex timore restringitur, perversa libenter ageret, si liceret. Nequaquam ergo veraciter rectus est, qui adhuc a pravitatis desiderio liber
Abbreviated transcription (Latin):
rũs pensans: ad considerationem se ꝓpriã
sollicita humilitate recolligit. sibiq corã
se pre potestate suꝑnę magnitudinis uiles¬
Si creatura illa hunc considerare non suf¬
ficit quȩ carne . ñ. p̃mitur. qua m̃te de eiꝰ
ego iudiciĩs disputo. qͥ pondere corrupti¬
onis angustor. a Sicut autem sepe ad nos
uerba dei sunt iudicia illius. quȩ nr̃oꝵ ac¬
tuum sententiam loquuntur: ita uerba nr̃a
ad dm̃ st̃ oꝑa quȩ exhibemꝰ. Sed cũ dõ loqͥ
uerbis suis homo non ual&: qͥa apud subti¬
le eius iudiciũ. nullã de suis actib fiduciã
ten&e. Unde & apte subditur. Qui si ha

Expanded text:
riis pensans, ad considerationem se propriam riis pensans, ad considerationem se propriam sollicita humilitate recolligit, sibique coram se prae potestate supernae magnitudinis vilesSi creatura illa hunc considerare non sufficit, quae carne non premitur, qua mente de ejus ego judiciis disputo, qui pondere corruptionis angustor? Sicut autem saepe ad nos verba Dei sunt judicia illius, quae nostrorum actuum sententiam loquuntur, ita verba nostra ad Deum sunt opera quae exhibemus. Sed cum Deo loqui verbis suis homo non valet, quia apud subtile ejus judicium nullam de suis actibus fiduciam tenet. Unde et apte su
Abbreviated transcription (Latin):
angłicȩ uirtutes intelligi. Ipsȩ &enĩ orbem
portant: quȩ regendi mundi curas ad minis¬
trant. Paulo ad testante qui ait. Nonne om̃s
sunt ad ministratoriĩ sp̃s inministerium
missi : ꝓpter eos qui hereditatem capiunt¬
salutis:  Ait gͦ. Ds̾ cuiꝰ resistere irȩ ne¬
mo potest: sub quo curuantur qui portat
orbem. Ac si humilitatẽ om̃is creaturae
conspiciat: & treme factus dicat. Quis
infirmoꝵ hominũ tuis nutib obuiat: cuiꝰ
se formidini & uirtutes angłice inclinant
Uel certe qm̃ cum curuantur suꝑiora non
cernimus: erecti essent illi subtilissimi sp̃s.
si plene potentiam eius maiestatis at tinge¬
rent. Sed qui orbẽ portant sub dõ curui
sunt: quia diuinitatis eiꝰ celsitudine̾ quãuis
sublaeuatȩ uideant: nec uirtutes tamen
angłice comp̃hendunt. Qu̾ã uir iustus
prȩ infirmitate non penetrans sed hanc ut¬
cumq exsubiectis sũmoꝵ spirituũ ministe¬

Expanded text:
angelicae virtutes intelligi. Ipsae etenim orbem angelicae virtutes intelligi. Ipsae etenim orbem portant, quae regendi mundi curas administrant, Paulo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiuntsalutis ? Ait ergo: Deus cujus resistere irae nemo potest, sub quo curvantur qui portant orbem. Ac si humilitatem omnis creaturae conspiciat, et tremefactus dicat: Quis infirmorum hominum tuis nutibus obviat, cujus se fortitudini et virtutes angelicae inclinant? Vel certe, quoniam cum curvamur, superiora non cernimus: Erecti essent illi subtilissimi spiritus, si plene potentiam ejus majestatis attingerent. Sed qui orbem portant, sub Deo curvi sunt, quia divinitatis ejus celsitudinem quamvis sublevatae videant, nec virtutes tamen angelicae comprehendunt. Quam vir justus prae infirmitate non penetrans, sed hanc utcunque ex subjectis summorum spirituum ministe
Abbreviated transcription (Latin):
oRBEM. Ipsi & enĩ orbẽ portant: qͥ curas pre¬
sentis scłi tolerant. Tantoꝵ qͥppe pondera
unusqͥsq sustinere cõpellit᷑: quantis in hoc
mundo principat᷑. Unde & terrȩ pͥnceps:
non incongrue greco eloquio basileos dicit᷑.
Laos enĩ. popłs interpretatur. Basileos igit᷑
basis lau uocatur: qͦd latina uidelic& lin-¬
gua basis popłi dicitur. Quia uidelic& ipse
suꝑ se populũ sustin& : qui motꝰ illius po¬
testatis pondere fixus regit. Quo enĩ sub¬
iectoꝵ suoꝵ onera tolerat: eo quasi suꝑ po¬
sitã basis columpnã portat. Beatus igitur
iob uirtute ꝓphetici sp̃s plenus aspiciat
qͦd iudea deseritur: atq ad diuinitatis cultũ
gentiũ principes inclinantur. & dicat. Ds̃
cuius resistere irȩ nemo potest: sub quo
curuantur qͥ portant orbem. Ac si aꝑte fate.¬
atur dicens. Et subiectos quondã districte
deseris : & erectas potestates gentiũ misericor¬
quo curuant᷑ qui portant orbem: possint &

Expanded text:
Ipsi etenim orbem portant qui curas praesentis saeculi tolerant. Tantorum quippe pondera unusquisque sustinere compellitur, quantis in hoc mundo principatur. Unde et terrae princeps non incongrue Graeco eloquio βασιλεὺς dicitur. Λαός enim populus interpretatur. βασιλεὺς igitur βάσις λαοῦ vocatur, quod Latina videlicet lingua basis populi dicitur, quia videlicet ipse super se populum sustinet, qui motus illius potestatis pondere fixus regit. 301 Quo enim subjectorum suorum onera tolerat, eo quasi superpositam columnam basis portat. Beatus igitur Job, virtute prophetici spiritus plenus, aspiciat quod Judaea deseritur, atque ad Divinitatis cultum gentium principes inclinantur, et dicat: Deus cujus irae nemo resistere potest, sub quo curvantur qui portant orbem. Ac si aperte fateatur dicens: Et subjectos quondam districte deseris, et erectas potestates gentium misericorquo curvantur qui portant orbem, possunt et
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Et penȩ militant in me. Conside¬
ratis qͥppe dĩ testibꝰ. penȩ in nobis militan :
qͥa dũ miranda illoꝵ facta conspicimus:
uitã nr̃am quȩ er eoꝵ nobis comparatione
displic&. studiosa afflictione cruciamus. ut quic¬
qđ in nobis polluerunt oꝑa: diluant lam̃ta
& siquid adhuc culpa delectatione̾s inqͥnat.
pena meroris tergat. Beatꝰ igitur iob. qͥa
uitã patrũ p̃cedentiũ conspicit: quid in
se gemere debeat. suptilius agnoscit. Sed
magni doloris magisterio. dũ sua plangit.
ad lam̃ta nos instruit. ut quo uirtutes in
aliis cernimꝰ: eo apꝰ districtũ iudice̾. nr̃a
sollicite delicta timeamꝰ Sequit᷑. Quart¬

Expanded text:
jungitur: Et poenae militant in me. Considejungitur: Et poenae militant in me. Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis militant, quia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus igitur Job, 330 quia vitam patrum praecedentium conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agnoscit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem nostra sollicite delicta timeamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
one quos repbat: si hic sic cruciat quos
amat. Petro ad testante qui ait. Tẽpꝰ est. ut
iudiciũ incipiat de domo di. Si autem
pͥmũ a nobis: quis finis eoꝵ qui .ñ. credud̃
dđi euuangłio.  Omp̃s igit᷑ d̾s cũ contra
nos testes instaurat. irã multiplicat. qͣuia
quo bonoꝵ uitã nrĩs oculis obicit: eo pra¬
uitatis ꝑpetratȩ duriciã. qua districtione
ĩ iuditio ꝑcutiat ostendit. Nã cũ solis se
sequentib dona ex aggerat: torpentes ĩa
qͥa reliquerit demonstrat. Cũ bona gͦ in
aliis ceruimus: ualde necesse est. ut & ex¬
ultationẽ nr̃e formidini. & for midinem
nrȩ exultationi misceamis. Quatinꝰ & de
infirmitatib conscientia contremescat. Sed
cũ frat᷑no ꝓuectu reficimur: cũ districtionẽ
suꝑ nos interni uidicis ex ipso nr̃o torpore
pensamꝰ: qđ restat nisi ut ad discutiendũ
sẽ animꝰ redeat. & quicqͥd inse repbũ. quicqͥd
prauũ dep̃hendit affligat: Unde apte sub¬

Expanded text:
one quos reprobat, si hic sic cruciaone quos reprobat, si hic sic cruciaamat, Petro attestante, qui ait: « Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei . » Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Omnipotens igitur Deus cum contra nos testes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
neglegimꝰ. hȩc ad correptionẽ nram fieri ab
aliis demonstrat. ut qui p̃ceptis .ñ. accendi¬
mur. saltẽ exemplis excitem̾: atq in appe¬
titu rectitudinis nil sibi mens nr̃a difficile
ȩstim&: quã ꝑfecte ꝑagi ab aliis uid&.
Et fit plerũq ut cũ alienȩ uitȩ bona con¬
spicimꝰ. nr̃ȩ sollicicius dãpna timeamue
Et eo patescat quantȩ post pondere anĩ¬
aduersionis impedimͣ: quo nunc ã bonoꝵ
morib longe discrepamus. Unde & testiũ¬
ĩstauratione memorata : ꝓtinꝰ apte subiun.¬
gitur. Et multiplicas iram tuã. Eo nobis
multiplicari ira di dicitur: quo esse multi¬
plex indicatur: qͥa ex ipsa nunc bonoꝵ uita
& labore cognoscemus. si emendari dũ tẽpꝰ
est nolumus: qͣnta post anĩaduersione feri¬
am̃. Electos qͥppe cernimus & pĩa agere: Seqi¬
& crudelia multa tolerare. Hinc gͦ colligit᷑.
districtus iudex. qͣnta illic feriat districti¬

Expanded text:
negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamus. 90. Eoruinstauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere,  crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dĩ sunt. qͥ ꝑ erercitiũ sc̃i oꝑis testantur.
quȩ electos secutura sint p̃mia ueritatis.
Unde hos quoq quos ꝓueritate passos
agnoscimus: greco eloquio martyres id est
testes uocamus. Ꝙ ꝑ iohannẽ uoce angłi¬
ca dñs dicit. Indieb antiphas testis mei fi¬
delis: qͥ occisus est apud uos. Sed testes suos
contra nos dñs instaurat: cũ electoꝵ uitam
prauitati nr̃e contrariã ad arguendos nos
instruendosq multiplicat. Contra nos gͦ
testes illius instaurant᷑: qͥa cuncta quȩ
agunt. studiis nr̃ȩ prauitatis aduersa st̃.
Unde & sermo ueritatis aduersarius uoca¬
tur: cũ mediatoris uoce ꝑ eiuangłiũ dicit᷑.
Esto consentiens aduersario tuo cito: dũ
es cũ illo inuia. Atq de hoc eodem redẽp¬
tore reꝓbi ꝑsequentes dicunt: contrarius¬
÷ est oꝑib nr̃is. Et paulo post. Ꝙ dissimilis
est aliis. uita illius. Testes itaq suos contͣ
nos dñs instaurat. qͥa bona quȩ facere ipsi

Expanded text:
enim Dei sunt, qui per exercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Atque de hoc eodem Redemptore reprobi persequentes dicunt: Contrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
delec tationis aspiciat: He aduiuacẽ mortẽ
iniquitas rapiat: cum const& quod ad t̃minũ
cicius mortalis uita ꝑcurrat. Sed sepe oculil
contẽplationis nr̃e confundit᷑. dũ dolor
nr flagellis crebrescentib ad grauatur
Lib& p̃sentis uitȩ exiliũ gemere. sed pre
ipsa afflictione mens non ual& dãpna suȩ
cȩcitatis ȩstimare. Unde ꝓtinus subdit.¬

Expanded text:
delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Ret. QA nimirũ pͥma oratione ĩa ꝓtulit
dicens: qͦre non inualua mortuus sũ Q
hoc quoq qͦd hic adicit subdens: Fyisst̃
guasi aui non tsstm dt ytero trans¬
latys ad tumulxma Illic uerbis aliis. ñ
alit̾ adiungit dicens. Sicut ab ortiuũ abscon¬
ditũ .ñ. subsisterẽ: uel qui concepti non
uiderunt lucẽ. Quia uͦ hȩc superius late
digessimus: ꝓ ui tando lectoris fastidio. ex-¬
dit: qͥ breuitatẽ p̾sentis uitȩ considerans.
.ñ. eius usum sed t̃minũ conspicit. ut ex fine
colligat nichil esse. quod transiens delectat.
Hinc nãq ꝑ salomonẽ dicit᷑. Si annis mul¬
⁊tis uixerit homo. & in his om̃ib lȩtꝰ factꝰ.¬
⁊ meminisse deb& tenebrosi tẽporis. & dierũ¬
⁊ multoꝵ. Qui cũ uenerint: uanitatis argu¬
⁊ unt᷑ p̃terita. Hinc rursũ scriptum est. In¬
⁊ om̃ib oꝑib tuis memorare nouissima tuas
⁊ & in et̾nũ ñ. peccabis. Igit᷑ cũ culpa animũ
tẽptat: mens necesse est ut breuitatem suȩ

Expanded text:
ret! - Qui nimirum prima oratione jam protulit dicens: « Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exdit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: « Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum; qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae
Abbreviated transcription (Latin):
me crucias. Quia om̃ps ds̃ unde mentem
nrãm uisitans ad amorem suũ erigit: inde
hanc ꝑ lacrimas grauius affligit. Ac si aꝑte
dicat. Relinquendo me nequaquã afficis:
quia insensibilẽ reddis. Sed cũ reuerteris
crucias: qͥa dũ te insinuas. mͥ quã n sim
lugendus demonstras. Vnde & nequaquã
se penalit̃. sed mirabiliter asserit eruciari:
qͥa dũ ꝑ fletũ mens ad sũma rapit᷑. cõpunc¬
tionis suȩ pęnã gaudens mirat᷑. Et libet
affici: quia afflictione sua se conspicit ad
tas cernit: exempla se sequentiũ nrĩs ob¬
tutib obicit: ut mens ꝑ ociũ remissa. qͦ
in aliis uigilantiã ꝓuectus considerat: eo
in se pigrłdinem torporis erubescat. Unde

Expanded text:
me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit ad tas cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ cõpunctio amoris recedit. Cũ uͦ suꝑ¬
na nos gr̃ã uisitat statim ꝑ lacrimas ad
sua desideria instigat. Unde & apte sub¬
nec ipsa ullatenꝰ destitutionis nr̃ȩ dãpna
sentimus. Quo enĩ longe nos conditor de-¬
serit : eo mens nr̃a insensibilius obdurescit.
Nulla quȩ di sunt diligit: nequaquã suꝑna
concupiscit. Et quia amoris intimi calorẽ
non hab&. frigida deorsũ. iac&e. Ac miseran.¬
do mͦ fit cotidie tanto securior: quanto
peior. Cũq unde sit lapsa non meminit.
& supplicia secutura. ñ. metuit: qͣntũ lu¬
genda sit nescit. At si afflatu sci sp̃s tan¬
gitur : ad considerationẽ ꝑtinꝰ suȩ ꝑditio¬
nis euigilat: incȩlestiumꝰ inqͥsitione se ex¬
cutit. amoris sũmi aestibꝰ in ardeseit. Quȩ
se circũ pre̾munt dãpna considerat: & plo¬
rat ꝓficiens. quȩ prius leta peri bat. Bene
Eͦ conditori dicitur: reuersusq mirabilit̃

Expanded text:
protinus compunctio amoris recedit; cum protinus compunctio amoris recedit; cum na nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte subnec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat, in coelestium inquisitione se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plorat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur: Reversusque mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩlib& in q corruat. ordinat᷑. Dũq ꝑcul¬
pam aliquid appetit: quid aliud quã p̃dã
infouea concupiscit. Sua sponte in hians
cadit sed suis surgere uirib non uala.
Quiꝰ cũ nil seꝰ esse considerat: discit ꝓcul
dubio cuiꝰ adiutoriũ requirat. Quẽ tam̃
suꝑna miseratio captũ qͦs afouea ẽuehit:
quia hunç infirmitate cognita. ad ueniã
reducit. Leenȩ itaq more ꝓpt̃ suꝑbiã
ad superiores partes in caueã remeat. qͥ
cũ de uirtute extollitur. lapsus ad deside¬
ria. ĩ humilitate religat᷑. Quia enĩ pͥus
ꝓpͥa p̾sũptione perierat: mira pietate
agitur. ut infirmitatis suȩ iã noticia clau-¬
sus uiuat. Quod quia sc̃s uir crebro accidere
hominib conspicit: nr̃i in se periculi uo¬
cẽ sumit : ut cũ nos eiꝰ fletus agnoscimus.
quȩ in nobis st̃ flenda discamus. Sed cũ¬
mentẽ nram̃ elatio erigit: sũmi ã nobis

Expanded text:
quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culquaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non valet. Qui cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus adjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam reducit. Leaenae itaque more, propter superbiam ad superiores partes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam notitia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cumentem nostram elatio erigit, summi a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
liberas clausa redit: quia & ꝑ libertatẽ ar-¬
bitriĩ inculpã corruit. & tamen hanc a suis
motib. conditoris grã coactã nolentẽq con-¬
stringit. Post foueã itaq caueã patitur:
quȩ erepta ex ȩterno supplitio a prauȩ li-¬
bertatis motib sub cęlestis artificis dispen¬
satione religatur. Recte igit᷑ dicit. & ꝓpt̃
suꝑbiam qͥsi leenã capies me. Quia & liber
homo ꝑcybũ sibi mortẽ intulit: & reduc¬
tus ad ueniã sub disciplina melius clausus
uiuit. Quasi leena gͦ ꝓpt̃ suꝑbiam captꝰ
est: qͥa inde nunc eũ disciplina suȩ corrup¬
tionis deprimit: unde transgressione̾ pre¬
cepti non timens. audacter infoueã saltũ
primi parentis auertimꝰ nos adhuc coti¬
die ut leenã capi ꝑ uiciũ elationis inueniꝰ¬
mus. Sepe nãq homo acceptis uirtutib
ĩ audatiã suȩ p̃sũptionis erigitur  sed mira
dispensatione pietatis ante eiꝰ oculos res

Expanded text:
liberas clausa redit, quia et per libertatem arliberas clausa redit, quia et per libertatem arbitrii in culpam corruit, et tamen hanc a suis motibus, conditoris gratia coactam nolentemque constringit. Post foveam itaque caveam patitur, quae, erepta ex aeterno supplicio, a pravae libertatis motibus, et sub coelestis artificis dispensatione religatur. Recte igitur dicit: Et propter superbiam, quasi leaenam capies me, quia et liber homo per cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum disciplina suae corruptionis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens, audacter in foveam saltum primi parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invenimus. Saepe namque 328 homo acceptis virtutibus in audaciam suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res
Abbreviated transcription (Latin):
superiores partes circũ septa uectib redit.
Sic sic nimirũ humanamens capta est.
quȩ in libertate arbitrii condita dũ nutri¬
re desideria carnis appetut: quasi leena
catulis escam quęsiuit: atq indeceptionis
suȩ foueam cȩcidit: quȩ suadente hoste
ad eybum phibitum manũ tetendit. Sed
infouea ꝑtinus caueam inuenit. qͥa sponte
ad mortem ueniens. corruptionis suȩ mox
carcerem ꝑtulit: atq ad auras liberas gr̃a
int̾ueniente reducit᷑. Sed cũ multa agere
conatur. & non ual&e: eiusdem corruptioniᷤ
suȩ obstaculis qͣsi caueȩ uectib ligatur. Iã
quidẽ eam in quã ceciderat dampnationis
foueam euasit: quia secure mortis supplicuũ
manu redẽptoris adiuta ad ueniam rede¬
undo superauit. Sed tamen coartata caue¬
am tolerat: qͥa suꝑne quoq disciplinȩ neri-¬
b cingit᷑ : ne ꝑ carnis desideria uagetur.
Quȩ gͦ sponte sua infoueam cęcidit ad auras

Expanded text:
superiores partes circumsepta vectibus redit. superiores partes circumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit, quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea protinus caveam invenit, quia sponte ad mortem veniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptionis adjuta, ad veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata caveam tolerat, quia supernae quoque disciplinae nexibus cingitur, ne per carnis desideria vagetur. Quae ergo sponte sua in foveam cecidit, ad auras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiã audeat p̃sũptione suȩ securitatis ele-¬
uari. ut dũ pulsata trepidat in solo aucto¬
ris adiutorio spei pedẽ robustius figat.
Unde & adhuc apte subiungit᷑. Et eror¬
inhiant̃ infoueã captionis ruit. Sicut enim
ex quib̾dã regionib fert᷑. fit in eiꝰ itinere
fouea in quã pecꝰ deponit᷑. ut illuc se eiꝰ appe¬
titu ꝓicere leena ꝓuocetur: quȩ angusta si¬
mul & alta p̃paratur: ut in eã ruere am¬
biendo ualeat: sed hanc saliendo nullomodo
euadat. Alia quoq fouea quȩ pͥori cohereat
effoditur. quȩ tam̃ ei inqua pecus est extre¬
mȩ partis aꝑtione coniungitur. Inqua nimi¬
rum cauea ponitur: ut leena corruens
qͥa desuꝑ terrorib urget᷑. cũ qͥsi insecreti¬
ori parte foueȩ occultare se appetit: caueã
uolens intr&. Cuiꝰ iam seuitia neguaquã
ꝑtimescit᷑ . quȩ clausa in cauea leuatur.
Quȩ enĩ sua sponte infoueam corruit: ad

Expanded text:
perbiam audeat praesumptione suae securitatis eleperbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius figat. Unde et adhuc apte subjungiturinhianter in foveam captionis ruit. Sicut enim ex quibusdam regionibus fertur, fit in ejus itinere fovea, in qua pecus deponitur, ut illuc se ejus appetitu projicere leaena provocetur: quae angusta simul et alta praeparatur, ut in eam ruere ambiendo valeat, sed hanc saliendo nullo modo evadat. Alia quoque fovea, quae priori cohaereat, effoditur, quae tamen ei, in qua pecus est, extremae partis apertione conjungitur. In qua nimirum cavea ponitur, ut leaena corruens, quia desuper terroribus urgetur, cum quasi in secretiori parte foveae occultare, se appetit, caveam volens intret; cujus jam saevitia nequaquam pertimescitur, quia clausa in cavea levatur. Quae enim sua sponte in foveam corruit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
quisq dolorib transitoriȩ aduersitatis expiat᷑.
Impius capꝰ leuat: sed elẽgatus euadere ue qͦd
sequit᷑ non ualae. Iustꝰ labore sui certaminis
afflictus. caput leuare non sinitur: sed pres¬
sus appetua afflictione liberatur. Ille se in
uoluptatib erigit: sed suppliciis sequentib
mergit. Iste se indolore depͥmit: sed tamen
apondere eternȩ anĩaduersionis abscondit.
Considera& qͦ uir sc̃s. quod aut reniꝰtens homo
uiciis p̾senti labore afficitur: aut succũbens
ꝑpetue afflictioni mancipetur. & dicat. Et
si impius fuero. ue mͥ est.: & si ustus .ñ. leua¬
bo caput: saturatus afflictione & miser ia. Ac
si aꝑte deplor& dicens. Aut substratus carnis
desideriis supplicio ȩt̾no subicior. aut repuig.¬
nans inlicitis motib pęna p̾senti cruciorꝰ.
qͥa labore certaminis liber non sum. Sed
suꝑna dispensatio ideirco nos tota sibi ĩ¬
tentione seruientes carnis nr̃ȩ ꝑ mittit
impugnationib cõncuti: ne mens nr̃a insu¬

Expanded text:
e adversitatis expiatur. Impius caput levat, sed elatus evadere vae quod sequitur non valet. Justus, labore sui certaminis afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repugnans illicitis motibus poena praesenti crucior, quia a labore certaminis liber non sum. Sed superna dispensatio idcirco nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in su
Abbreviated transcription (Latin):
uersas gentes qͥa colligas scio Qd tam̃ in
corde cęlas: qͥa hoc adhuc aꝑto sermone ñ.
indicas. Sed qͥ uniũsoꝵ reminisceris: me pro¬
cul dubio de uenia certũ facis. Sciendũ uͦ¬
est. qͥa inquibꝰdã factis & cerci de uenia
reddimur: & post ꝑ petratas culpas ad ab-¬
solutionis nr̃ȩ fiduciam. correctione & pę¬
nitentia subsequente roboramur. Perpe¬
tratȩ tam̃ nr̃e neqͥtię adhuc memoria tangi¬
mur: & cogitatione inlicita auersi nolen¬
tesq pulsam̃. Unde apte subiungit. Si

Expanded text:
versas gentes colligas, scio. Quod tamen in versas gentes colligas, scio. Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed quia universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. Sequituest quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
brica ab interiorib eximus. Et nisi nos su¬
ꝑnã uisitatio uel ad amorem conprngendo
uiuifica. uel ad timorem flagellando res¬
taur&: repentino lapsu mens funditus
tota destruit᷑. quȩ longo uirtutis studio
in nouata uidebat᷑. Unde subiungit.
Et uisitatio tua custodiuit spm̃ meũ. hu¬
manũ qͥppe spm̃ uisitatio suꝑna custodit.
cũ hunc uirtutib ditatũ. uel flagello
ꝑ cutere. uel cõpungere amore.ñ. desi¬
nit. Nã si dona prestat. sed hunc conti¬
nue restauraudo non subleuat: cicius bo¬
nũ ꝑdit᷑. qͦd . ñ. a largiente custoditur.
Sed ecce uir sc̃s dũ se humiliter agnoseit.
conferenda generalit̃ diuinȩ miscđiȩ secre¬
ta dep̾hendit. Cũq infirmitatẽ suã ueracit᷑
fatet᷑ repente ad cognoscendã uocationẽ
gentiũ sublimit̃ rapitur. Ham ꝓtinꝰ subdit.¬
Licet hic celes in conotꝰ tyo. Taõ
Scio auia UMUtRSorum oot mineris
Ac si aꝑte dicat. Curdeme trepido: qͥ & uni¬

Expanded text:
brica ab interioribus eximus. Et nisi nos subrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur. Unde subjungit: Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Humanum quippe spiritum visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum, vel flagello percutere, vel compungere amore non desinit. Nam si dona praestat, sed hunc continue restaurando non sublevat, citius bonum perditur, quod non a largiente custoditur. Sed ecce vir sanctus dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subditLicet haec celes in corde tuo, tamen scio quia universorum memineris. - Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et uni
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptam̃ta. Ait gͦ. Carne & pellib uestisti
me: ossib & neruis cõpegisti me. Ac si aꝑti
dicat. Foras me ad ꝓbationem deseris: sed
tamen intus ne peream uirtutib astr in¬
gendo custodis. Qui idcirco bene uiuen
di nobis rectitudinem tribuit: quia be¬
nigne p̃terita quȩ deliquimus parcit. Un
de adhuc apte subiungitur. Clitã & mi¬
scdiam tribuisti mͥ. Uitam qͥppe tribuitur:¬
cũ malignis mentib benignitas aspiratur.
Sed uita sine miscđia accipi nequaquã ua¬
l&: qͥa ad optinenda dñs iusticiȩ bona non
adiuuat: si prius miscđiter ante actas ne¬
quiti̾as non relarat. Clel certe uitã nobis
& misccłiam tribuit. quia ea qua nos miscdia
ad bene uiuendũ pręuenit. &iam subsequen¬
te custodit. Nisi enim miscđiam sub rogae.
seruari non ual& uita quã preb&. Ipso qͥppe
cotidie humanȩ uitȩ usu ueterascimus: &
exterioris. hominis impulsu. cogitatione lu¬

Expanded text:
tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Ac si aperte dicat: Foras me ad probationem deseris, sed tamen intus ne peream virtutibus astringendo custodis. Qui idcirco nobis bene vivendi rectitudinem tribuit, quia benigne praeterita quae deliquimus parcit. Unde et adhuc apte subjungitur: Vitam et misericordiam tribuisti mihi. cum malignis mentibus benignitas aspiratur. Sed vita sine misericordia accipi nequaquam valet, quia ad obtinenda Dominus justitiae bona non adjuvat, si prius misericorditer anteactas nequitias non relaxat. Vel certe vitam nobis et misericordiam tribuit, quia ea qua nos misericordia ad bene vivendum praevenit, etiam subsequente custodit. Nisi enim misericordiam subroget, servari non valet vita quam praebet. Ipso quippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterioris hominis impulsu cogitatione lu
Abbreviated transcription (Latin):
centis cogitationis astringitur. ut nequaquã
iã ꝑ desideria defluat: sed inuno amore se
colligens ad solidam reformationẽ surgat.
spũalia. ex usu ueteri caro sub murmurat:¬
& mens bella tolerat. ex homine quẽ foras
portat. Unde subiungit. Pelle & carnibus
uestisti me. Pelle qͥppe & carnib interior
homo uestitur. qͥa in eo quod ad suꝑna eri¬
gitur. carnaliũ motuũ obsidione uallatur.
Sed tendentẽ ad iusticiã nequaquã intẽp¬
tatione conditor deserit: qͥ ꝑ infusionẽ gr̃ȩ
& iam petcantẽ p̾uenit: sed subleuatã m̃tem
& adbella exterius larat. & interius robo¬
rat. Unde adhuc apte subiungit᷑. Ossibus
& neruis cõpegisti me. Carnib & pelle ues¬
tim᷑. sed ossib neruisq cõpingim᷑: quia & si
tẽptatione foras inruente concutim᷑ : iniꝰ ta¬
men nos conditoris manus roborat ne fran-¬
gam᷑. Carnis itaq nos motib humiliat
ad dona: sed ꝑ ossa uirtutũ roborat contͣ

Expanded text:
centis cogitationis astringitur, ut nequaquam centis cogitationis astringitur, ut nequaquam jam per desideria diffluat, sed in uno amore se colligens, ad solidam reformationem surgat. spiritalia ex usu veteri caro submurmurat, et mens bella tolerat ex homine quem foris portat. Unde subjungit: Pelle et carnibus vestisti me. Pelle quippe 324 et carnibus interior homo vestitur, quia in eo quod ad superna erigitur, carnalium motuum obsidione vallatur. Sed tendentem ad justitiam nequaquam in tentatione conditor deserit, qui per infusionem gratiae etiam peccantem praevenit; sed sublevatam mentem et ad bella exterius laxat, et interius roborat. Unde adhuc apte subjungitur; Ossibus et nervis compegisti me. Carnibus et pelle vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, quia etsi tentatione foras irruente concutimur, intus tamen nos conditoris manus roborat, ne frangamur. Carnis itaque nos motibus humiliat ad dona, sed per ossa virtutum roborat contra
Abbreviated transcription (Latin):
tis suꝑni doni uirtutib sine interruptione
utimur: ad priuatã fiduciam. usu continuȩ
ꝓsperitatis eleuamur. Unde fit plerũq ut
isdẽ qͥ subleuauerat. parũꝑ sp̃s deserat:
quatiͥnus ipsum sibi hominẽ ostendat. Quod
sc̃s uir ꝓtinus exprimit: cum subiungit.
Et inpuluerẽ reduces me. Quia enĩ ꝑsub¬
tractionẽ sp̃s. mens ad aliquantulũ intemp¬
tatione deseritur. qͣsi ab humore pristino
terra siecatur. ut infirmitatẽ suã derelic̃¬
tus sentiat: & sine infusione suꝑnȩ grãẽ
qͣntũ homo aruit. agnoscat. Qui apte
quoq reduici adpuluerem dicit᷑: quia di¬
missus sibi cuiuslib& tẽptationis aura ra-¬
pit᷑. sed dũ relicti concutim: ea quȩ ad flati
cognouimus. subtilius iã dona cogitamus.
Unde subiungit. Honne sic̃ lac mulsisti
me: & sic̃ caseũ me coagulasti: Mens & enĩ
ritud i ͦ& subtilitate formatur. Et sicut ca¬
seus coagulatur: qͥa inconstipatione pinguls¬

Expanded text:
tis superni doni virtutibus sine interruptione tis superni doni virtutibus sine interruptione utimur, ad privatam fiduciam usu continuae prosperitatis elevamur. Unde fit plerumque ut isdem qui sublevaverat parumper Spiritus deserat, quatenus ipsum sibi hominem ostendat. Quod sanctus vir protinus exprimit, cum subjungit: Et in pulverem reduces me. Quia enim per subtractionem Spiritus mens aliquantulum in tentatione deseritur, quasi ab humore pristino terra siccatur, ut infirmitatem suam derelictus sentiat, et sine infusione supernae gratiae quantum homo aruit cognoscat. Qui apte quoque reduci ad pulverem dicitur, quia dimissus sibi cujuslibet tentationis aura raptatur. Sed dum relicti concutimur, ea quae afflati cognovimus subtilius jam dona cogitamus. Unde subjungit: Nonne sicut lac mulsisti me, et sicut caseum me coagulasti? Mens etenim ritudine et subtilitate formatur; et sicut caseus coagulatur, quia in constipatione pingues
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ ꝓpagati dicens. NONNE SICUT
cõrrsisti mt. Plasmatus qͥppe homo.
sicut lutũ factus est: ꝓpagatus autẽ. &
sic̃ lac. mulgit᷑ semine: & sicut caseus. co¬
agulat᷑ in carne. Carnib & pelle induit᷑:
ossib neruisq solidat᷑. Per lutũ gͦ primȩ
conditionis qualitas: ꝑ lac uͦ seguentis ordo
conceptionis ex primitur. Qui ꝑ coagula¬
tionis incrementa ducitur . ut paulisꝑ
in ossa roboretur. Sed angusta di laus
est. de scriptio creati corporis: nisi & iam
subsequent̃ exprimat᷑ mira aspiratio uiuifi¬
cationis. Unde & subditur. Clitam et
in cassum nobis bona conditor tribuit: si
non ome quod tribuerit. ipse custodit. Se-
gruere. lib& ut breuiter replicando mon-¬
feceris me. Sicut lutũ qͥppe homo nr̃ inte¬
rior existit: quia scĩ sp̃s gr̃ã terrenȩ m̃ti
infundit᷑: ut ad intellectũ sui conditoris
erigatur. Humana nãq cogitatio quȩ pec-¬
inrigata terra uiridescit. Sed sepe dũ ꝑcep¬

Expanded text:
ordinem propagati, dicens: CAPUTordinem propagati, dicens: CAPUTcriptio. --Plasmatus quippe homo sicut lutum factus est, propagatus autem et sicut lac mulgetur semine, et sicut caseus coagulatur in carne. Carnibus et pelle induitur, ossibus nervisque solidatur. Per lutum ergo primae conditionis qualitas, per lac vero sequentis ordo conceptionis exprimitur, quia per coagulationis incrementa ducitur, ut paulisper in ossa roboretur. Sed angusta Dei laus est descriptio creati corporis, nisi etiam subsequenter exprimatur mira aspiratio vivificationis. Unde et subditur: CAPUT incassum nobis bona conditor tribuit, si non omne quod tribuit ipse custodit. Sequgruere libet ut breviter replicando monfeceris me. Sicut lutum quippe homo noster interior existit, quia sancti Spiritus gratia terrenae menti infunditur, ut ad intellectum sui conditoris erigatur. Humana namque cogitatio, quae pecs, quasi irrigata terra viridescit. Sed saepe dum percep
Abbreviated transcription (Latin):
tius fi& peccatis eoꝵ. & non disꝑd& eo.
Et multiplicauit ut auerter& iram suã¬
÷ ab eis: & non accendit omnẽ irã suã: & me-¬
moratꝰ est quia caro sunt. Ut lutũ gͦ homo
factus est: quia delimo est ad conditionẽ
su̾ptꝰ. Lutũ qͥppe fit: cũ se aqua terrae
conspergit. Sicut lutũ itaq homo est con¬
ditus: quia quasi aqua infundit puluerem:
cũ anima rigat carne̾. Quod sẽs uir bene
pietati iudicis obicit: cum postulans dicit.
Mem̃to queso. quod sicut lutũ feceris me.
Ac si aꝑte dicat. Infirmitatẽ carnis conside.¬
ra: & reatum iniquitatis laxa. Ubi apte
quoq mors eiusdem carnis adiungitur:
cum ꝓtinus subinfertur. Et iNEULUE RẼ¬
Re dyces ot. Ac si patenter postula dicenᷤ
Mem̃to queso qͦd ꝑcarnẽ aterra uenio: &
ꝑ eius interitum ad terram tendo. Materiã
itaq originis & pęnam finis aspice : & culpȩ
tẽ ꝓtulit hominis conditi: nunc subiungit

Expanded text:
tius fiet peccatis eorum, et non disperdet eos. tius fiet peccatis eorum, et non disperdet eos. Et multiplicavit ut averteret iram suam ab eis, et non accendit omnem iram suam, et rememoratus est quia caro sunt . Ut lutum ergo homo factus est, quia de limo est ad conditionem sumptus. Lutum quippe fit, cum se aqua terrae conspergit. Sicut lutum itaque homo est conditus, quia quasi aqua infundit pulverem, cum anima rigat carnem. Quod sanctus vir bene pietati judicis objicit, cum postulans dicit: Memento, quaeso, quod sicut lutum feceris me. Ac si aperte dicat: Infirmitatem carnis considera, et reatum iniquitatis laxa. Ubi aperte quoque mors ejusdem carnis adjungitur, cum protinus subinfertur: CAPUT rmitas. --Ac si patenter postulet, dicens: Memento, quaeso, quod per carnem a terra venio, et per ejus interitum ad terram tendo. Materiam itaque originis, et poenam finis aspice, et culpae tem protulit hominis conditi, nunc subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
inflagello positus pietati sui opificis opponit
dicens. Manus tuȩ plasmauerunt me. & fe¬
cerunt me totum incircuitu: & sic repente
precipitas me Ac si aꝑte dicat. Cur tanta
uilitate despicis: quẽ cum tanta dignitate
condidisti: & quẽ ratione reb cȩteris p̃fers
cur ex dolore supponis Sed tam̃ hȩc eadẽ
nrã dignitas fulg& ꝑ imaginẽ: & longe dis¬
tat a beatitudinis ꝑfectione ꝑ carnẽ: Quia
dũ sp̃s miscetur pulueri: quodãmodo conec¬
titur infirmitati. Quã scilic&e infirmitatẽ
beatꝰ iob pietati iudicis obicit: cum subiun-¬
inremissibiliter peccauerunt.: qͥa tento robus¬
tius stare poterant: qͣntõ eos carnis admixtio
non tenebat. homo uͦ idcirco post culpam
ueniam meruit: quia ꝑ carnale cor pꝰ aliqͥd
qͦ sem&ipso minor ess& accepit. Unde &e apꝰ
respectum iudicis: argum̃tũ pietatis est.
hȩc eadem infirmitas carnis: ficut ꝑpsalmis.¬
tam dicitur. Ipse autẽ est misericors: & ꝓpi¬

Expanded text:
in flagello positus pietati sui opificis opponit, in flagello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolore supponis? Sed tamen haec eadem nostra dignitas fulget per imaginem, et longe distat a beatitudinis perfectione per carnem, quia dum spiritus miscetur pulveri, quodam modo connectitur infirmitati. Quam scilicet infirmitatem beatus Job pietati judicis objicit, cum subjunirremissibiliter peccaverunt, quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis admistio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset accepit. Unde et apud respectum judicis argumentum pietatis est haec eadem infirmitas carnis; sicut per Psalmistam dicitur: Ipse autem est misericors, et propi
Abbreviated transcription (Latin):
nis constat indum̃to memorauit. Hotandũ.¬
uero est. quia ꝑ hoc quod se plasmatũ di
manib asserit: miscdiȩ iudicis dignitatem
suȩ conditionis opponit. Quãuis enĩ ꝑ coae¬
ternũ patri uerbum cuncta creata sint: in
ipsa tamen relatione creationis ostendit᷑
quantũ cunctis animalib quantum reb
uel cȩlestib sed tamen insensibilib homo
reuerenter pensandũ est. p̃mittit dicens.
Fãciamus hominẽ ad imaginẽ. & similitudi¬
nem nram. Neq enĩ sicut de reb cȩteris:
sed priusquã fier& faciamus dicitur. Ut
uidelica quia rationalis creatura condebat᷑.
qͣsi cũ consilio facta iuderetur. Quasi ꝑ
studiũ de t̾ra plasmat᷑ & inspiratione con-¬
ditoris inuirtute sp̃s uitalis erigitur: ut sei¬
lie& non ꝑ iussionis uocẽ. sed ꝑ dignitatem
oꝑationis existere: qui ad conditoris imagiẽ
fiebat. Quod igitur ꝑ conditionem homo eli¬
gantius interra creaturis cȩteris accepit: hoc

Expanded text:
nis constat indumento, memoravit. Anis constat indumento, memoravit. Avero est quia per hoc quod se plasmatum Dei manibus asserit; misericordiae judicis dignitatem suae conditionis opponit. Quamvis enim per coaeternum Patri Verbum cuncta cipsa tamen relatione creationis ostenditur, quantum cunctis animalibus, quantum rebus vel coelestibus, sed tamen insensibilibus homoreverenter pensandum est, praemittit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Neque enim de eo sicut de rebus caeteris sed priusquam fieret Faciamus dicitur: ut videlicet, quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur, et inspiratione conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur, ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad conditoris imaginem fiebat. Quod igitur per conditionem homo elegantius in terra creaturis caeteris accepit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
restat ut adplacationem illius. suũ ei opus
offeramus. U nde & subditur. MaNUs Tuꝑ¬
FECERUNT ME ET PLASMAUERUNT ME
totyo inCirCUitΥ Et SIC REΡENTE ORE¬
cieitas mt Ac si humiliter dicat. Quia
sub iusto ex amine dignũ non est tuȩ placa¬
tioni quod feci: pensa misericordit᷑ ne pereat
quod fecisti. Quib &iam uerbis ꝑ uersum
manes dogma destruitur: qͥ duo esse pͥner¬
pia mentiens. ã dõ spm̃. ã satana uero car-¬
nẽ conditã asserere conatur. Sc̃s & enĩ uir
ꝓpheciei grã sp̃s plenus. longe post uentura
considerat : & erroꝵ genimina pͣuidens cal¬
cat dicens. Manus tuȩ fecerunt me & plas
mauerunt me. totũ incircuitu. Qui enim
& plasmatũ se & factũ totũ incireuitu. a
dõ asserit: tenebrarũ genti nec inspũ suo
aliquid. nec incarne derelinquit. Nã plas¬
matũ se ꝓpter internã imaginẽ reculit:
factũ uero totũ incircuitu. in eo qͦd ex car¬

Expanded text:
restat ut ad placationem illius suum ei opus restat ut ad placationem illius suum ei opus offeramus. Unde et subditur: CAPUTfecerunt me et plasmaverunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? - Ac si humiliter dicat. Quia sub justo examine dignum non est tuae placationi quod feci, pensa misericorditer ne pereat, quod fecisti. Quibus etiam verbis perversum Manichaei dogma destruitur, qui duo principia esse mentiens, a Deo spiritum, a Satana vero carnem conditam asserere conaturphetici gratia spiritus plenus, longe post ventura considerat, et errorum genimina praevidens calcat, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu . Qui enim et plasmatum se, et factum totum in circuitu a Deo asserit, tenebrarum genti nec in spiritu suo aliquid nec in carne derelinquit; nam plasmatum se propter internam imaginem retulit: factum vero totum in circuitu, in eo quod ex car
Abbreviated transcription (Latin):
pora: ut queras imqͥtate̾ mea. & peccatum
meũ scruteris. ut scias quia nichil impium
fecerim: Ac si humiliter requirens diceret.
Cur me intempore ꝑ flagella examinas: quẽ
apꝰ te ꝑfecte & ante tẽpora scisti. Cur cul¬
pas meas uerherib in terrogas: que ꝑ ȩterni¬
tatis tuȩ porentiã nec pͥusquã conderes igno¬
ras Cuius nimirũ potentiȩ mox pondus
exprimit: cũ subiungit. Cuon sit Nt mo¬
aUI De many tua possit ERuere. Aesi
apte dicat. Quid tibi restat nisi parcere: cuius
uir tuti nullus ual& obiuare: Quo enĩ nemo
est qui animaduersionẽ tuam ex merito suȩ
uirtutis retineat: eo a se facilius tua pietas
exigat ut parcat. Quia autẽ nos indelicto
concepti. in iniquitatib editi. aut noxie pͣua
ꝑ petramus. aut incaute & iam recta agendo
delinquimus: districtus iudex unde nobis
fiat placabilis non habemus. Sed cũ nr m̃ opꝰ
eiꝰ optutib dignum exhibere non possumꝰ.

Expanded text:
pora, ut quaeras iniquitatem meam, et peccatum pora, ut quaeras iniquitatem meam, et peccatum meum scruteris? et scias quia nihil impium fecerim. Ac si humiliter requirens, diceret: Cur me in tempore per flagella examinas, quem apud te perfecte et ante tempora scisti? Cur culpas meas verberibus interrogas, quem per aeternitatis tuae potentiam nec prius quam conderes ignoras? Cujus nimirum potentiae mox pondus exprimit, cum subjungit: CAPUT qui de manu tua possit eruere? - Ac si aperte dicat: Quid tibi restat, nisi parcere, cujus virtuti nullus valet obviare? Quo enim nemo est, qui animadversionem tuam ex merito suae virtutis retineat, eo a se facilius tua pietas exigat ut parcat. Quia autem nos in delicto concepti, in iniquitatibus editi, aut noxie prava perpetramus, aut incaute etiam recta agendo delinquimus, districtus judex unde nobis fiat placabilis, non habemus. Sed cum nostrum opus ejus obtutibus dignum exhibere non possumus,