comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ illũ de quodicit apłs paulus. tu
autẽ scđm duriciã tuã & cor inpęnitens.
thesaurizasti tibi irã inidie irȩ & reuela¬
tionis
iusti iudicii dĩ. attendit eos & misertus ÷
eis. & fixit ꝓ ipsis genu. Prose stabat.
ꝓ illis genufigebat. Discreuit iustũ.
a peccatorib Pro iusto s tans petebat.
quia mercedem exigebat. ꝓpeccatorib
genua fixit. quia sciebat. quã difficile
ꝓ tantis sceleratis possit exaudiri.
Quãuis iustus. quãuis sub ipsa corona
constitutus. non p̃sumpsit. sed genua
fixit. Non ad tendens quid ipse dignus
.e&̃. petendo accipere. sed quid illi digni
eent. a quib uolebat horrenda suppli¬
cia remouere. Dñe ixquit. ne statuas
illis hoc delictũ. Quod stephanus¬
humilis. hoc xp̃c sublimis. Quod ille
ad terrã inclinatus. hoc xp̃c inligno
suspensus. Nam recolite. quia & ipse
ait. Pater. ignosce illis. quia nesciunt
quid faciunt. Sedebat in cathedra cru¬

Expanded text:
aurum illum, de quo dicit apostolus Paulus, Tu aurum illum, de quo dicit apostolus Paulus, Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei : attendit eos, et misertus est eis, et fixit pro eis genu. Pro se stabat, pro eis genua figebat. Discrevit justum a peccatoribus: pro justo stans petebat, quia mercedem exigebat; pro peccatoribus genua fixit, quia sciebat quam difficile pro tam sceleratis posset exaudiri. Quamvis justus, quamvis sub ipsa corona constitutus, non praesumpsit, sed genu fixit: non attendens quid ipse dignus esset petendo accipere, sed quid ipsi digni essent, a quibus volebat horrenda supplicia removere. Domine, inquit, ne statuas illis hoc peccatum. 8. humilis, Christus sublimis: quod ille ad terram inclinatus, hoc Christus in ligno suspensus. Nam recolite quia et ipse ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sedebat in cathedra cru
Abbreviated transcription (Latin):
ille addebat debitũ malũ. Quid enim
putatis fr̃is. quando lapidabat᷑ stephanus
forte non aduertistis. Posuer̃ falsi testes
lapidaturi stephanũ. posuer̃ uestim̃ta
saulus. p̃dicator paulus. Saulus enĩ
nom̃.ẽ. durũ a saule: Saul. ꝑsecutor
erat regis dauid. Talis fuit saul inx dauid
qualis saulus instephano. Postea uero
cũ uocatus. eã. de cęlo uocatus. ꝓstratus.
mutatus : At ubi cępit apłs p̃dicare uer¬
bum dĩ. mutauit sibi nomen. & dixit se
paulus. Et quare hoc elegit: quia paulus
paulus : ego enĩsũ minimus apłor
Magna & diuina expectacula. Qui erat
incede stephani ꝑsecutor. factus. ẽ. regni
cȩlorũ postea p̃dicator Iuantũ seuiebat
in illa cede : Uultis audire: Lapidan¬
manib lapidar&. Ergo postea quam
Stephanus sc̃s stans. exiger& debitũ dicens
dñe iħu accipe spm̃ meũ. attendens ini¬
micos suos. qui sibi lapidando malum
debitum faciebant. & ad debant ad thes¬

Expanded text:
ad debitum malum. Quid enim ad debitum malum. Quid enim putatis, fratres? Quando lapidabatur Stephanusforte non advertistis, posuerunt falsi testes lapidaturi Stephanum, posuerunt vestimenta Saulus, praedicator Paulus. Saulus enim nomen est a Saüle. Saül persecutor erat regis David. Talis fuerat Saül in David, qualis Saulus in Stephanum. Postea vero cum vocatus esset de coelo; vocatus, prostratus, mutatus, ubi coepit apostolus praedicare verbum Dei; mutavit sibi nomen, et dixit se Paulum. Et hoc quare elegit? Quia PPaulus? Ego sum minimus Apostolorum . Magna, divina spectacula! Qui erat in caede Stephani persecutor, factus est regni coelorum postea praedicator. Quantum saeviebat in illa caede, vultis audire? Vestimenmanibus lapidaret. Ergo posteaquam Stephanus sanctus stans exigeret debitum dicens, Domine Jesu, accipe spiritum meum; attendens inimicos suos, qui sibi lapidando malum debitum faciebant, et addebant ad thes
Abbreviated transcription (Latin):
tero reposita. ẽ. mihi corona iustitiȩ. quã
supplicioꝵ: quia inimicus ȩccłȩ. quia
ꝑsecutor. Ipsũ audi. Nonsũ dignus dici
apłs. quia ꝑsecutus sũ eccłam dĩ. Non sũ
dignus dicit. Quare ũ es dignus: pęnas
pati. in gehennas intnrre. ꝓmeis meritis
cruciari. hoc erã dignus. apłs poneram
Secutus. ẽ. Sed gr̃a dĩ sũ. quod sũ. Malo
meo fui qđ fui. dono dĩ sũ. quodsũ. Ut
ergo postea exiger& debitũ. prius acce¬
pit in debitũ. Quod debitũ postea : suꝑ. ẽ.
mihi corona iustitiȩ. quã redd& mihi
cdñs in illa die iustus iudex Redd&
mihi. quia debet᷑ imhi. Indebitũ prius
quid: Nonsũ dignus uocari apłs. sed
gñr dĩ sũ. id quod sũ. Sic & sẽs stephanus
Dñe iħu. Stans secũ ad fidutiã. quia bene
militauerat. bene certauerat. hosti non
cesserat. timorem calcauerat. carnẽ spre¬
uerat. mundũ & diabolũ uicerat. Inde
No iste exigebat debitũ. tunc paulus apłs
cumulabat sibi debitũ. Ille petebat. ille¬

Expanded text:
corona justitiae, quam suppliciorum? Quia inimicus Ecclesiae, quia persecutor. Ipsum audi: Non sum dignus dici apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei. Non sum dignus, dignus dicit. Quare non es dignus? Poenas pati, in gehennas intrare, pro meis meritis cruciari, hoc eram dignus: apostolus esse, non eram Secutus est: Sed gratia Dei sum quod sum . Malo meo fui quod fui: dono Dei sum quod sum. Ut ergo postea exigeret debitum, prius accepit indebitum. Quod debitum postea? Superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex. Reddet mihi, debetur mihi: indebitum prius. Quid? Non sum dignus vocari apostolus: sed gratia Dei sum quod sum. Sic et sanctus Stephanus, Domine Jesu, stans secum ad fiduciam, quia bene militaverat, bene certaverat, hosti non cesserat, timorem calcaverat, carnem spreverat, mundum et diabolum vicerat: indedo iste exigebat debitum, Paulus apostolus cumulabat sibi debitum. Ille petebat debi
Abbreviated transcription (Latin):
parabat. nec tacuit qđ uidit. Ecce
uideo inquit celũ aꝑtũ. & filiũ homi¬
nis stantẽ ad dexterã maiestatis.
Illi hoc audito. quasi blasphemia. eẽt.
qđ ille dixiss&. obturauer̃ aures. ad
lapidescucurrerunt. In psalmo erat
dictũ. Sicut aspides surdȩ. & obturan¬
tes aures suas. Prorsus exhibuer̃. qđ

Expanded text:
suum. Nec tacuit quod vidit: Ecce video, inquit, coelum apertum, et Filium hominis stantem ad dexteram majestatis. Illi hoc audito, quasi blasphemia esset, quod ille dixisset, aures obturaverunt, ad lapides cucurrerunt. In Psalmo erat dictum, Sicut aspidis surdae, et obturantis aures . Prorsus exhibuerunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ inimicis suis. quia xp̃c. quia ds̃. quia
unicus. Ego quis qui hoc faciã : si multũ
.ẽ. a te dñs tuus. nescis quia s tephanus
.ẽ. conseruus tuus: Docuit ds̃ ꝑ scepha-¬
num. noꝵ exinanitũ. Si autẽ de dono¬

Expanded text:
pro inimicis suis, quia Christus, quia Deus, quia Unicus; ego qui sum, qui hoc faciam? Si multum est ad te Dominus tuus, nescis quia Stephanus est conservus tuus? Docuit Deus per Stephanum non exinanitum. Si ista in
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. Agnosce inimicãtuã. agnosce
In theatro pectoris. angustũ theatrũ.
sed ds̃ expectabat tibi. doma ininucã
tuã. Uis uidere. quã sit ista uera tua
inimica: Modo ostendo. Oraturus
es dm̃. uentura. ẽ. hora ut dicas.
pater nr̃ qui es in celis. Uenturus es
ad illũ cursũ. dimitte nobis debita
nr̃a. Quid sequit᷑ : Sicut & nos
dimitcimus debitorib nr̃is. Ibi illa
inimica stat. contra te sȩpit uiam.
Orationib tuis murũ erigit. & ñ. ẽ.
quo transeat. Bene totũ dixisti.
Paternã Cucurrit. dimitte nobis
debita pr̃a. Et quid postea: Sicut
& nos dimittimus debitorib prĩs
Et ipsa aduersaria contradicit. nec
ante uelũ. sed intus in ipso s&crario
cordis tui. ibi tibi clamat. tibi con¬
tradicit. Qualis mimica fr̃s contra¬

Expanded text:
ceat. Agnosce inimicam tuam: agnosce ceat. Agnosce inimicam tuam: agnosce in theatro pectoris tui. Angustum theatrum; sed Deus spectat: ibi doma inimicam tuam. Vis videre quam sit ista vera tua inimica? Modo ostendo. Oraturus es Deum: ventura est hora ut dicas, Pater noster, qui es in coelis. Venturus es ad illum versum, Dimitte nobis debita nostra. Quid sequitur? Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Ibi illa inimica stat contra te. Sepit viam orationis tuae: murum erigit, et non est qua transeas. Bene totum dixisti: Pater noster. Cucurrit: Dimitte nobis debita nostra. Et quid postea? Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. En ipsa adversaria contradicit; nec ante velum, sed intus: in ipso secretario cordis tui, ibi tibi clamat, contradicit. Qualis inimica, fratres, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem. Talem tibi pone inimicũ.
qui seuiat usq ad mortem. Quid tibi¬
facturus. ẽ : quod iudȩi stephano. sibi
pęnã. illi coronã. Occisurus . ẽ. te
inimicus tuus. quasi pon moriturus.
quasi hic semꝑ uicturus. Hoc tibi fac¬
turus. ẽ. inimicus. qđ quandoq fac¬
tura erat febris. Si te occiderit. fe¬
brituȩ similis erit ipse tibi. Ergo
occidendo te. non erit nociturus :
noꝵ. immo tibi sibene mortuus fue¬
ris. eũq dilexeris. sed ad cȩleste reg¬
num aliquid additurus. Sed Nescis.
quantũ prestiterint isti lapidatores.
Sc̃o Stephano. Nũquid sciebant illi
ꝓbonitate redditã. ẽẽ. coronã. illis
lus quanta presttait : Om̃s martyres
ipse nobis fecit. Sed nũquid uicturus
ẽ : Seil de beneficiis suis qđ uolebat
illi imputabat. qđ ipse cupiebat. non
qđ de illo ds̃ faciebat. Ergo inunicus
tuus. quicũq fuerit usq ad mortẽ.
nihil tibi nocebit. Ira. uide quid no

Expanded text:
ad mortem. Talem pone tibi inimicum ad mortem. Talem pone tibi inimicum qui saeviat usque ad mortem. Quid facturus est? Quod Judaei Stephano: sib poenam, illi coronam. Occisurus est te inimicus tuus quasi non moriturum, quasi semper victurum? Hoc tibi facturus est inimicus, quod quandoque factura erat febris: si te occiderit, febri tuae similis erit. Tibi ergo occidendo te, erit nociturus? Non: imo tibi, si bene mortuus fueris, eumque dilexeris, ad coeleste praemium aliquid additurus. Nescis quantum praestiterint isti lapidatores sancto Stephano? Numquid sciebant, illi pro bonitate reddendam esse coronam, illis lus quanta praestitit? Omnes martyres ipse nobis fecit. Sed numquid hinc iturus est? Sed de beneficiis suis, quod nolebat, illi imputabitur quod ipse cupiebat, non quod de illo Deus faciebat. Ergo inimicus tuus quicumque fuerit usque ad mortem, nihil tibi nocebit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
manat. non siccauit. Et uere dico cari¬
tati ur̃e fr̃s mei. exercete uos quantũ
potestis. ad exhibendã mansuetudinẽ.
etiã erga inimicos ur̃os. refrenate ir̃ã.
quę̧ uos stimulat ad uindictã. Ira enĩ
scorpio. ẽ. si te suis int̾nis flãmis excita¬
uerit. Magnũ aliquid putas. site de ini¬
mico tuo uindicaueris. Si uindicare
te uis de inimico tuo. ad ipsã irã tuã
te conuerte. quia ipsa.ẽ. inimica tua.
quȩ occidit animã tuã. O homo bone.
nolo enĩ dicere o homomale. melius
hoc dico qđ. eẽ. te uolo. quã quod es
Ohomo bone. quid tibi facturus. ẽ. inimicis
tuus: Quid. ẽ. facturus ut multum
possit. ut ds̃ illũ ad cotũ ꝑmittat qđ
cupit: Sanguinẽ tuũ cupit fundere.
difficile. ẽ. quidem. & ipsi rari inmicis.
qui usq ad mortẽ seuiunt. Solent enĩ
ipsi inimici quando uiderint eos quos
ꝑsequentur affligi. conuertere irã in
miscđiam. Difficile inuenies inimicũ
qui seuiat usq ad mortem: sed fac usq

Expanded text:
minime nocent. Et vere dico Charitati vestrae, fratres mei: exercete vos, quantum potestis, ad exhibendam mansuetudinem, etiam erga inimicos vestros. Frenate iram, quae vos stimulat ad vindictam. Ira enim scorpio est. Si te suis internis flammis excitaverit, magnum aliquid putas, si te de inimico tuo vindicaveris. Si vindicare te vis de inimico tuo, ad ipsam iram tuam te converte: quia ipsa est inimica tua, quae occidit animam tuam. O homo bone: nolo enim dicere homo male; melius hoc dico quod te esse volo, quam quod es: homo bone, quid tibi facturus est inimicus tuus? quid est facturus, ut multum possit; ut Deus illum ad totum permittat, quod cupit? Sanguinem tuum cupit fundere. Difficile est quidem, et ipsi rari inimici sunt, qui usque ad mortem saeviant. Solent et ipsi inimici, quando viderint eos quos persequuntur affligi, convertere iram in misericordiam. Difficile invenis inimicum qui saeviat usque ad mortem. Sed fac, usque
Abbreviated transcription (Latin):
illi calũniã cõmoriebant. Deinde.
de moyse dedit eis magnã similetudinẽ
ad xp̃m. Reꝓbatus abeis moyses.
& ipse eos lib̃auit. Reꝓbatus lib̾auit
ñ reddidit malũ ꝓmalo. immo reddi
Iudei quos uidetis. habebunt tẽpus li¬
berationis suę. ꝑ ipsũ quẽ reꝓbauerunt.
sed nesciunt modo. Qui blasphemant.
pereunt: Tunc aliierunt. p̃ isti. Quando
ista dicimus. non aliis sed sibi ꝓmittunł
salutem. Gens liberat᷑. non isti. Inten¬
dite. & accipite similitudinem. Nũ quid
non modo gentes liberat ds̃: credunt
om̃s gentes in xp̃m. & fiunt de filiis
diaboli filii dĩ. Tam̃ illi parentes nr̃i
de quib nati sumus. qui idolã coluer̃.
cula cordis uidistis. sonus erat in aurib.
uisio iumentib Ex pectastis magnũ
agonẽ sc̃i stephani. qui inagone la¬
pidabatur. Quis: qui iã dudũ le¬
gem docebat. Quã legẽ docebat:
Quã illi in tabulis lapideis acceperuNT.
Merito lapidei facti. amicũ xp̃i lapida¬

Expanded text:
illi calumniam commovebant. Deinde illi calumniam commovebant. Deinde de Moyse dedit eis magnam similitudinem ad Christum. Reprobatus ab eis Moyses, et ipse eos liberavit: reprobatus liberavit. Non reddidit malum pro malo: imo reddidJudaei quos vides, habebunt tempus liberationis suae, per ipsum quem reprobaverunt; sed nesciunt. Modo qui blasphemant, pereunt: tunc alii erunt, non isti. Quando ista dicimus, non aliis, sed sibi promittimus salutem. Gens liberabitur, non isti. Intendite et accipite similitudinem. Numquid non modo Gentes liberat Deus? Credunt omnes gentes in Christum, et fiunt de filiis diaboli filii Dei. Tamen illi parentes nostri, de quibus nati sumus, qui idola coluerunt, cula cordis vidistis. Sonus erat in auribus, visio in mentibus. Spectastis magnum agonem sancti Stephani, qui in agone lapidabatur. Quis? Qui jamdudum legem docebat. Quam legem docebat? Quam illi in tabulis lapideis acceperunt. Merito lapidei facti, amicum Christi lapida
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicauit ueritatẽ dñi sui. Moriturus
erat. Iuare impus lingua piata cer&:
Quare non ꝓueritate moreret᷑: Hoc
uno impar dño suo certi causa myste¬
rii. quantũ ꝑtin& ad similitudinem
passionis. Nam ille ds̃ . ẽ. excellentia
maiestatis: Dñs quando ad passionẽ
ductus. ẽ. int̾rogatus tacere maluit.
Iste nontacuit. quare ille tacere maluit:
quia p̃dictũ de illo erat. Sicut ouis
ad immolandũ ductus. ẽ. & sicut
agnus corã tondente se sine uoce. sic
non aꝑuit os suũ. Iste autẽ. quare
tacere noluit: quia ab ipso dño dictũ
erat. Quȩ dico uobis in tenebris. dicite
in lumine. & quȩ in aure audistis. pre¬
dicate suꝑ tecta: Quomodo sc̃s Stephanꝰ
suꝑ tectũ p̃dicauit: Quia domũ luteã
carnẽ calcauit. Qui enĩ mortẽ p̃itim&.
carnẽ calcal. Hic prius exposuit illis
abinitio legẽ dĩ. ab abiirham usq ad
troitũ terrȩ rȩꝓmissionis. ut ostender&
quia non erat legis destructor. unde

Expanded text:
praedicavit veritatem Domini sui. Moriturus praedicavit veritatem Domini sui. Moriturus erat: quare impiis pia lingua taceret? Quare non pro veritate moreretur? Hoc uno impar Domino suo, certi causa mysterii, quantum pertinet ad similitudinem passionis. Nam ille Deus est excellentia majestatis. Dominus quando ad passionem ductus est, interrogatus tacere maluit: iste non tacuit. Quare ille tacere maluit? Quia praedictum de illo erat: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . Iste autem quare tacere noluit? Quia ab ipso Domino dictum erat: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quae in aure auditis, praedicate super tecta . Quomodo sanctus Stephanus super tectum praedicavit? Quia domum luteam carnem calcavit. Qui enim mortem non timet, carnem calcat. Hic prius exposuit illis ab initio legem Dei, ab Abraham usque ad troitum in terram promissionis; ut commendaret quia non erat verum testimonium, unde
Abbreviated transcription (Latin):
.eẽ. uoluit falsitas ueritati. Quomodo
sunt falsi testes: audier̃ dixisse dñm.
Soluite tẽplũ hoc. & post triduũ re¬
suscitabo illud. euangłista autẽ dicit.
hoc autẽ dicebat. de tẽplocorporis
sui. Falsi testes. ꝓ eo qđ dictũ . ẽ. sol¬
uite. dixer̃. soluo. Modicũ insillabis
calũniã noluer̃. Et huic beatissimo¬
uimus eũ dixisse. quia iħc nazarenus
destru& tẽplũ hoc. & mutabit consue¬
tudinem legis. I. alsũ testimonium
dicebant. & uenr ꝓphetabant. quomodo
caiphas ille magister illoꝵ. princeps
sacerdotũ. dans consiliũ uidȩis ut
occideret᷑ xp̃c. hoc dixit. Expedit
unũ mori. quã ut totagens pereat.
Ait autẽ euangłista. Hoc autẽ a se ipso
non dix̃. sed cũ. eã. pontisex ꝓphetauit.
quia oportebat. xp̃m mori ꝓ gente.
Oder̃ ueritatẽ homines. & ueritatem
ꝓphetant nescientes. Non agunt.
sed agitur. De illis ꝓcesser ergo isti
falsi testes similes falsis testib sed pro

Expanded text:
voluit esse falsitas veritati. Quomodo voluit esse falsitas veritati. Quomodo sunt falsi testes? Audierunt dixisse: Solvite templum hoc, et post triduum resuscitabo illud. Evangelista autem dicit: Hoc autem dicebat de templo corporis sui . Falsi testes, pro eo quod dictum est Solvite, dixerunt Solvo. Modicum in syllabis calumniam voluerunt. Et huic vimus eum dixisse quia Jesus Nazarenus destruet templum hoc, et mutabit consuetudinem Legis . Falsum testimonium dicebant, et vera prophetabant. Quomodo Caiphas ille, magister illorum, princeps sacerdotum, dans consilium Judaeis, ut occideretur Christus, hoc dixit: Expedit unum mori, quam ut tota gens pereat. Ait autem evangelista: Hoc non a non dixit, sed cum esset pontifex prophetauit, quia oportebat Iesum mori pro gente.Oderunt veritatem homines, et veritatem prophetant nescientes. Non agunt, sed agitur de illis. Processerunt ergo isti falsi testes similes falsis testibus, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
Stephanus. quomodo fuerit dia¬
conus ordinatus cũ aliis sex. etiã ipse
septimus. & quomodo ꝑuenerit ad suꝑnã
coronã. cũ ipsa lectio legeretur audistis
Hoc primũ primi martyris meritũ. cõ¬
mendandũ . ẽ. caritati ur̃ȩ. quia cũ alioꝵ
martyrũ uix gesta inueniamus. quę
in solemnitatib eoꝵ recitare possimus.
huius passio in canonico libro. ẽ. actus
apłoꝵ. Liber. ẽ. de canone scriptura¬
rum. ipse liber incipit legi a dominico
paschȩ. sicut se consuetudo hab& eccłȩ
In hoc ergo libro cui titulus. ẽ. actus
apłoꝵ. audistis quomodo sint electi
& ab apłis ordinati septẽ diaconi. in
quib sc̃s stephanus erat. Priores apłi.
sequentes diaconi. & prior martyr
de diaconib. quã de apłis. Prior uic¬
tima de agnis. quã de arietib Quanta¬
autẽ cũ dño suo & saluatore habuerit
similitudinẽ passionis falsi testes aduer¬
sus istũ. quoniodo aduersus illũ. & de
Non autẽ hoc dñs dixerat. sed uicina

Expanded text:
Stephanus quomodo fuerit diaconus ordinatus cum aliis sex etiam ipse septimus, et quomodo pervenerit ad supernam coronam, cum ipsa lectio legeretur, audistis. Hoc primum primi Martyris meritum commendatum est Charitati vestrae: quia cum aliorum martyrum vix Gesta inveniamus, quae in solemnitatibus eorum recitare possimus, hujus passio in canonico libro est. Actus Apostolorum liber est de Canone Scripturarum. Ipse liber incipit legi a Dominico Paschae, sicut se consuetudo habet Ecclesiae. In hoc ergo libro, cui titulus est, Actus Apostolorum, audistis quomodo sint electi, et ab Apostolis ordinati septem diaconi, in quibus sanctus Stephanus erat. Priores Apostoli, sequentes diaconi. Et prior martyr de diaconis, quam de Apostolis,: prior victima de agnis, quam de arietibuautem cum Domino suo et Salvatore suo habuit similitudinem passionis! Falsi testes adversus istum, quomodo adversus illum: et de Non autem hoc Dominus dixerat: sed vicina
Abbreviated transcription (Latin):
uerba du Dunr ceruice. & pon
circũcisi corde & aurib. Quasi inimicus
erat. tãquã si fieri possit. om̃s occidere
cupiebat. Hoc dicat. qui corñ uid&
Latebat coreius. sed audita sunt nouis
Tibi uixi. tibi morior dñe iħu. accipe
spm meũ. quia adiuuasti. Uicit quẽ
suscipis. accipe sp̃m meũ de manu eors
qui oderant eũ. Hoc dixit sc̃s stephanus

Expanded text:
erba dura: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus . Quasi inimicus erat: tanquam, si fieri posset, omnes occidere cupiebat. Hoc dicat, qui cor non videt. Latebat cor ejus: sed audita sunt novisTibi dixi: tibi morior. Domine Jesu, accipe spiritum meum. Quia adjuvisti, vicit quem suscipis. Accipe spiritum meum, de manu eorum qui oderunt tuum. Hoc dixit sanctus Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
.e. qui uincit irã. quã qui capit ciu.¬
tatẽ. Nũ quid pon bellator imꝑator
quando uenit ad aliquos hostes. &
inuenit ciuitatẽ mnuratã cunctam
armatis instruetã obtime aduersan¬
melior ẽ. qui uincit irã. quã qui capit
ciuitatem. in manu tua. ẽ. non potes
illã ixterimere. potes illã incendere.
Si fortis es irã iunce. & ciuitati parre.
Uideo uos ad tentos. scio quã bone
accepistis. ad sit ds̃ certaminib ur̃is.
ut ꝓsit uobis quod tanti martyris
agonem expectastis. Quomodo iun¬
centem uidistis. & uincenti fauistis.
sic & uos incorde ur̃o uincatis. auxi¬

Expanded text:
est qui vincit iram, quam qui capit civitatem. Numquid non bellator imperator quando venit ad aliquos hostes, et invenit civitatem munitam, armatis instructam, optimam, adversanMelior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem. In manu tua est. Non potes illam interimere, potes illam reprimere. Si fortis es, iram vince: et civitati parce. Video vos attentos, scio quam bene accepistis. Deus adsit certaminibus vestris, ut prosit vobis quod tanti Martyris agonem spectastis; ut quomodo vincentem vidistis et vincenti favistis, sic et vos in corde vestro vincatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uel am̃tũ posuit contrit scãm faciem suã.
nolebat uidere criminosã faciem ur̃ãm
facie sua speculabat᷑ in cȩlũ gł am filuidĩ:
Idõ uidebant uultũ eius iudȩi. tãquã
beate marti & stephane. terrã despice.
cȩlũ conspice. & pontificem sperne. patrẽ
adtende. Despice iudeũ. & sacerdotẽ
entẽ. quẽ signato sepulchro posuistis
iacentẽ. uideo ego ad dexterã patris
stantem. Quid ergo ꝓfuit uobis udȩi.
trrem lapidatis: Ecce duplolabe¬
factiestis. quia ciuitatẽ urãm amisistis.
& ipsũ lapidatorũ principẽ ꝑdidistis.
& de ciuitate scã. enrdicata. ẽ. planta

Expanded text:
velamentum posuit contra sanctam faciem suam, velamentum posuit contra sanctam faciem suam, nolebat videre criminosam faciem vestram: facie sua speculabatur in coelum gloriam Filii Dei; ideo videbant vultum ejus Judaei tanquam beate martyr Stephane, terram despice, coelum conspice, pontificem sperne, Patrem attende; despice Judaeum et sacerdotem entem, quem signato sepulcro posuistis jacentem, video ego ad dexteram Patris stantem. Quid ergo vobis profuit, lii Dei Martyrem lapidatis? Ecce duplo labefacti estis; quia civitatem vestram amisistis, et ipsum lapidatorum principem perdidistis, et de civitate sancta eradicata est vestra
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rogant. audiunt & attendunt: Audi¬
unt sapientissimũ. & conspiciunt speci¬
osissimũ. O iudȩi. semꝑ inimici dĩ.
iptendite bene. qui iudicastis ñ bene.
Siuere ergo iustitiã loquimini. recta
mul pontifices & ministri. sacerdotes
& popłi. om̃s simul uidȩi. intendite
faciem ministri dĩ. Intendite faciem Ste¬
phani si potestis. Ne forte sicut moysen
faciem aspicere non potiustis Moyses enĩ.
ꝓpt̃ excecationẽ urãm. contra faciem suã
posuit uelam̃tũ. Stephanus uero. ad
confusionẽ urãm. contrix ur̃i conuentũ.
resurrectionis annuat sacramentum.
Sed o iudei. ꝓphetis mundi. martyrib¬
miramur in uobis. ꝑ multa congruites
iniquitatib ur̃is. Qui enĩ faciem despi¬
citis legis latoris. ꝑsonã suscipitis dilatorss
Qui despexistis faciem moysi legis latoris
ꝑsonã udȩ suscepistis crudelissimi trrdi¬
toris. Et ad dedecus ur̃m. suꝑ addite
crimen ur̃m. Et moyses ur̃. quando

Expanded text:
terrogant, audiunt et attendunt. Auditerrogant, audiunt et attendunt. Audiunt sapientissimum, et conspiciunt speciosissimum. 4. O Judaei semper inimici Dei, intendite bene qui judicatis non bene. Si vere ergo justitiamul, pontifices, et ministri sacerdotes et populi; omnes simul Judaei, intendite faciem ministri Dei, intendite faciem Stephani, si potestis. Moyses enfaciem Stephani, si potestis. Moyses enim propter excaecationem vestram contra faciem suam posuit velamentum: Stephanus vero ad confusionem vestram contra vestrum conventum resurrectionis annuntiat sacramentum. Sed, o Judaei, Prophetis invidi, martyribmiramur in vobis quod per multa congruitis iniquitatibus vestris. Qui enim faciem despicitis legislatoris, personam suscipitis delatoris. Qui despexistis faciem Moysi legislatoris, personam, Judaei, suscepistis crudelissimi delatoris; et ad dedecus vestrum semper additis crimen vestrum. Et Moyses vester, quando
Abbreviated transcription (Latin):
erat in nobis. cũ insurgerent homines
innos. fortasse uiuos absorbuissent uos
Oiuidea. ꝓpħarũ sanguine temulenta
nec dũ repleta es a sanguine abel iusti.¬
usq ad sanguinẽ ⁊aehariȩ. Flumina
tui sceleris spumant. & te ponsaciant.
Ita enĩ iudȩos in crepat dñs. Ut ueniat
ix quit suꝑ uos om̃is sanguis iustus.
quẽ effudistis suꝑ terrã: a sanguine
abel iusti. usq ad sanguinẽ zachariȩ
filii barichiȩ. quẽ oc cidistis inter cẽplũ
& altare. Rudent adhuc in abel scłm
cruentasti. ibi fontem tuũ fudisti. & ex
uena huius sanguinis ebullisti. sed neq¬

Expanded text:
erat in nobis, cum insurgerent homines erat in nobis, cum insurgerent homines in nos, fortasse vivos absorbuissent nos . Judaea prophetarum sanguine temulenta, necdum repleta es a sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae? Flumina tui sceleris spumant, et te non satiant? Ita enim Judaeos increpat Dominus: Ut veniat, inquit, super vos omnis sanguis innocuus quem effudistis super terram, a sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare . Rude adhuc in Abel saeculum cruentasti, ibi fontem tuum fudisti; et in vena hujus sanguinis ebullisti, et
Abbreviated transcription (Latin):
Aceruos hostiũ intuere. feruentes iã uide¬
manus. anhelantia orã iã conspice.
scintillantia lumina contẽplare & ecce
lapidiferas manus. captatorio forcipe
teneret᷑. fide fundabilis. spe erigibilis.
caritate constabilis. igniebat᷑. & ꝓbabat᷑.
& augebat᷑. Cedebat᷑. & ñ uincebatur.¬
O beata fidei officina. quȩ tantũ in artasti
ad dextris dĩ. Patuit sedesdĩ. & sulcato
aere. cȩlors latenr pepender̃. Hiauit
lucidus axis. & cãpos. Deniqͣ suꝑ eũ
tortuosi lapidũ uertices oblatirrent.¬
& rotati aggeres torquerent᷑: ꝓseuientib
sic orabat. Dñe. ne statuas illis hoc
peccatũ. Leo rugiens deuorare uoluit.
sed ouis xp̃i mansuetudinẽ non amisit.
Ille quidem fauces aꝑuit. sed marti rem
gluttire noꝵ potuit. Carnificinãq suo.
furores iudȩo exercuit. sedouẽ suã
dauid nã. de ore frem̃tis excussit. Sic
enĩ. in psalmo canitur. Nisi quia h̃s

Expanded text:
acervos cautium intuere ferventes. Jam videacervos cautium intuere ferventes. Jam videamus anhelantia ora. Jam conspice, stillantia lumina contemplare. Et ecce lapidiferas manus capta, tyranni forcipe teneretur, fide fundabilis, spe regibilis, caritate constabilis, igniebatur et pendebatur, et augebatur, caedebatur et non vincebatur. Beata fidei officina, quae tantum inarctasti a dextris Dei . Patuit sedes Dei, et sulcato aere coelorum latera pependerunt. Hiavit lucidus axis et campus. Denique, cum super eum tortuosi lapidum vortices oblatrarent, et rotati aggeres torquerentur, pro saevientibus sic orabat: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Leo rugiens devorare voluit, sed ovis Christi mansuetudinem non amisit. Illi quidem fauces aperuit, sed martyrem glutire non potuit. Carnificinam namque sui furoris Judaeus exercuit, sed ovem suam David noster de ore frementis excussit. Sic enim in psalmo canitur: Nisi quia Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ut primus acciper& coronã. Miles xp̃i
fidelis. signifer martyrũ fortis post. xp̃m.
mox int̃ acies diaboli ꝑtransiuit. & prior
martyriali stola candida inclitus triũ¬
phauit. Secutus enĩ dñm xp̃m. marti̧¬
rii meruit principatũ. Et cũ ad crucis
ꝑuenit signa. priori de cęlo mictitur
palma: Cũq festinat mori. primus de¬
siderat coronari: Deniq sic eis respondit:
Durr inquit ceruice. & incircũcisi corde
ꝑsecuti patres ur̃i. & occider̃ eos qui p̃¬
nuntiabant de aduentu iusti. Ecce im¬
piȩ manus aptant᷑ ad necem. iã furoris
arma ꝓdunt᷑. iã uallat᷑ mucrone lapi¬
dũ martyr. & suꝑ uerticem in nocuũ.
ponderatũ dependit exitiũ. Et ille
Durr inquit ceruice. & incircũcisi corde
& aurib Hic non blandit᷑. sed inuehit᷑.
N on palpat sed ꝓuocat. non trepidat sed
instigat. Durx ceruice. & in circũcisi
corde & aurib Respice martir uicinã
grandinẽ. & inspice aggerem tortuosũ.

Expanded text:
ut primus acciperet coronam. Miles Christi ut primus acciperet coronam. Miles Christi fidelis, signifer martyrum fortis, post Christum mox inter aciem diaboli pertransivit, et martyriali candida inclytus triumphavit. Secutus enim Dominum Christum martyrii meruit principatum, et cum ad crucis pervenit signa, priori de coelo mittitur palma, cumque festinat mori, primus desiderat coronari. Denique sic eis respondit: Dura cervice, et incircumcisis cordibus persecuti patres vestri? et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Christi . Ecce impiorum manus aptantur ad necem, jam furoris arma produntur, jam vallatur mucrone lapidum martyr, et super verticem innocuum ponderatum dependit exitium. At ille: Dura, inquit, cervice et non circumcisi corde et auribus. Hic non blanditur, sed invehitur; non palpat, sed provocat; non trepidat, sed instigat: dura cervice et incircumcisi corde et auribus. Respice, martyr, vicinam grandinem, inspice aerem tortuosum,
Abbreviated transcription (Latin):
natale habuimus dñi saluatoris.
redimus ad p̃miũ. hodierno quo ꝓuoca¬
mur ad exẽplũ. Bene ergo esternȩ so¬
lemnitati. festiuitas hodierna coniuncta
.ẽ. ut illa credentes eueher& ad uitã.
hȩc confidentes ducer& ac coronam.
Om̃i ergo ȩccłȩ. beatus stephanus datus :÷
ad ꝓfectũ. Ad huc laicus diaconii me¬
ruit electionẽ. & leuita martyrii obti¬
nuit principatũ. In plebe adhuc positꝰ
erat. sediã uirtutib eminebat. Humilis
erat loco. sed celsus fide. Discipulus erat
ordine. sed factus. ẽ magister exẽplo:
Quos sequebat᷑ deuotione fidei. p̃cessit ue¬
locitate martyrii. Scriptũ. ẽ. enĩde eo
rum. sit ab apłis deputatus. In hoc etiã
qđ p̃positus. ẽ. feminis. testimonium
meruit sincerissimȩ castitatis. Beatus
hunc imitatus fuerit. Q pudicitiȩ pal¬
mã. & martyrii consequet᷑ coronam.
Preclarus igit᷑ athleta dĩ stephanus.
unctus spũ dĩ. ad stadiũ certaminis prior
exiuit. & tantũ uictoriȩ adeptus. ẽ. głam.

Expanded text:
natalem habuimus Domini Salvatoris. redimimur ad praemium; hodierno, quo mur ad exemplum. Bene ergo hesternae solemnitati festivitas hodierna conjuncta est; ut illa credentes eveheret ad vitam, haec confitentes duceret ad coronam. Omni ergo Ecclesiae beatus Stephanus datus est ad profectum. Adhuc laicus diaconii meruit electionem, et levita martyrii obtinuit principatum. In plebe adhuc positus erat; sed jam virtutibus eminebat. Humilis erat loco; sed celsus fide. Discipulus erat ordine; sed factus est magister exemplo. Quos sequebatur devotione fidei, praecessit velocitate martyrii. Scriptum est enim de eo rum sit ab Apostolis deputatus . In hoc etiam quod praepositus est feminis, testimonium meruit sincerissimae castitatis. Beatus hunc imitatus fuerit: et pudicitiae enim palmam, et martyrii consequetur coronam.Praectarus igitur athleta Dei unctus Spiritu Dei ad stadium certaminis primus exivit, et tantam victoriae adeptus est gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
rea destru& te ds̃ infinẽ. euell& te
& emigrabit te de tabernaculo tuo.
& radicem tuã de terra uiuentium.
Silentiũ autẽ fecer̃ turbȩ iudȩoꝵs. dam¬
nabili animositate sua. suꝑ martẏrẽ
Stephanũ. dentib colubrinis frende¬
bant. quia serpentẽ in corde habebant.
suã ciuitatem. p̃mittentes testunonia.
dicentes falsitatem. furia spoliantur.¬
piciuntq uestim̃ta. ante sauli uestigia.
& currunt cũ lapides. Ulnas erigunł.
brrchia dirigunt. petras iaciunt. lapi¬
entem. orantẽ atq dicentem. Dne
ut credat lapidator eminus. Intende
inquid me ipsũ tui funtis lauacromun¬
datũ. tuo salutari sine macula conse¬
cratũ. ꝓtuo nomine spoliatũ. huma¬
nis manib lapidatũ. sed ab amore
pauli uonseparatũ. Et nestatuas
illis hoc peccatũ. Stephanus sẽs

Expanded text:
 destruet te in finem; evellet te, et emigrabit te de tabernaculo tuo, et radicem tuam de terra viventium . Silentium autem fecerunt turbae Judaeorum, damnabili animositate super martyrem Stephanum dentibus colubrinis stridebant, quem quasi serpentem in corde habebant, suam civitatem, praemittentes testimonia, dicentes falsitatem. Furunt, spoliant, projiciuntque vestimenta ante Sauli vestigia, et currunt cum lapidibus, ulnas erigunt, brachia dirigunt, petras jaciunt. Lapientem, orantem atque dicentem. Domine ut credat lapidator est minus; intende, inquit, me ipsum tui fontis lavacro mundatum, tui salutaris gratia sine macula consecratum, pro tuo nomine spoliatum, humanis manibus lapidatum, sed ab amore Sauli non separatum: et ne statuas illis hoc peccatum misericors us
Abbreviated transcription (Latin):
labor ẽ. In hoc scło. sed grande erit
p̃miũ in futuro. Per amorem enĩ homi¬
nis inimici. efficeris amicus dĩ. immo
Ñ solũ amicus. sed etiã filius. sicut ipse
dñs dix̃. Diligite inuimicos ur̃os. bene¬
facite his qui uos oder̃ ut sitis filii patris

Expanded text:
labor est in hoc saeculo, sed grande erit labor est in hoc saeculo, sed grande erit praemium in futuro; per amorem enim unius hominis inimici efficieris amicus Dei, imo non solum amicus, sed etiam filius, sicut ipse Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos, ut sitis
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco frẽm. omnẽ hominẽ uult in¬
telligi. Om̃s enĩ ir xp̃o frẽs sumus.
Nemo itaq sine caritate de uirginitate
p̃sumat. Nemo de elemosiiis. Nemo de
orationib confidat. quia quã diuinimi¬
citiam in corde tenuerit. neq istis neq
alus quib lib& bonis oꝑib placare
sibi dñm poterit. Sed si uult sibi habere
ꝓpitiũ dñm. nor de dignet᷑ audire con¬
siliũ meũ. Audiat ñ me. sed ipsum
dñm suũ. Si inquit offersmunus tuũ
ad altare. & ibi recordatus fueris quia
furt̃ tuus hab& aliquid aduersũ te.
relinque ibi munus tuũ ante altare.
& uade prius reconciliari frĩ tuo. &
tunc ueniens offermimus tuũ. At nos
pugnas habentes iN trinsecus. & dolos
incorde uersantes. quasi qui bonã consci¬
entiã habeamus. p̃sumimus accedere
ad altare. non tim̃tes qđ scriptũ. ẽ
Qui manducat & bibit in digne. iudiciũ
sibi manducat & bibit. Sed dicit
aliquis. Grandis labor.ẽ. inumicos
nos negamus fr̃s. Non paruus quidem

Expanded text:
Hoc loco fratrem omnem hominem oportet intelligi; omnes in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine caritate de virginitate praesumat, nemo de eleemosynis, nemo de orationibus confidat; qui quandiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dominum poterit. Sed si vult habere sibi propitium Deum, non dedignetur audire consilium bonum; audiat non me, sed ipsum Dominum suum. Si, inquit, offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . At nos pugnas habemus intrinsecus, et dolos in corde versantes, quasi bonam conscientiam habeamus, praesumimus accedere ad altare, non timentes, quod scriptum est: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Sed dicit 205 aliquis: grandis labor est inimicos nos negamus, fratres, non parvus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
multũ: Recole quid tibi in euangłio
ueritas ipsa ꝓmiserit. & quã cibi
quodã modo cautionẽ fecerit. uel
quale tecũ pactũ ipierit. Si enim
inquit dimiseritis hominib peccata
eoꝵ. dimitt& & uobis pat̾ ur̃ cȩlestis

Expanded text:
totum. Recole, quid tibi in euangelio totum. Recole, quid tibi in euangelio ueritas ipsa promiserit et quam tibi quodam modo cautionem fecerit uel quale tecum pactum inierit: si enim, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater uester caelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ne statuas illis hoc peccatũ. Plus itaq
tune illors dolebat peccata. quã sua
uulnera. plus illoꝵ impietatẽ. quã
suã mortem. Et recte plus. In illoꝵ
quippe iniquitate erant quȩ plangi.
IN illius autẽ morte ñ erat qđ debuiss&
doleri. Illoꝵ impietatẽ mors se¬
quebatur at̾na. huius autẽ mortẽ uita
ꝑpetua. Imitemur ergo inaliquo di¬
lectissimi fr̃s. tanti magistrifidem. tã
p̃clari martrris caritatem. Diligamꝰ
ille tunc dilexit inimicos suos. Sed
qđ peius. ẽ. Aliquotiens ñ solũ inimi¬
cos noꝵ diligimus. sed nec amicis quidem
fidem integram custodimus. Sed dicit
aliquis.  Non possũ diligere ini¬
micũ meũ. quẽ quotidie uelut hostem
patior crudelissimũ. O quicũq ille es
attendis quid tibi fecerit homo. & noꝵ
consideras quid tu feceris dõ: Cũ enĩ
tu multo grauiora in dm̃ peccata cõmi¬
seris. Quare nor dimittas homini
paruũ. ut tibids̃ dignet᷑ dimitcere

Expanded text:
ne statuas illis hoc peccatum. Plus itaque ne statuas illis hoc peccatum. Plus itaque tunc illorum dolebat peccata quam sua vulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem; et recte plus. In illorum quippe iniquitate erant multa quae plangi, in illius autem morte non erat quod debuisset doleri; illorum impietatem mors sequebatur aeterna, hujus autem mortem vita perpetua. Imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari martyris caritatem; diligamus ille tunc dilexit inimicos suos. Sed quod pejus est aliquoties non solum inimicos non diligimus, nec amicis quidem fidem integram custodimus. Sed dicit aliquis: non possum diligere inimicum meum, quem quotidie velut hostem patior crudelissimum. O quicunque ille es, attconsideras, quid tu feceris deo. cum enim tu multo grauiora in deo peccata commiseris, quare non dimittas homini paruum, ut tibi deus dignetur dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
lic& iuxta psalmũ qui lectus. ẽ. p̃ci¬
osa in conspectu dñi morsscõꝵ eius.
si quid tam̃ distare int̾ martyres po¬
triũphali morte p̃cessit. ac sic qui erat
inferior ordine. primus factus.ẽ. pas¬
none. & qui erat discipłs gradu. magist̃
cępit. eẽ. martyrio cõplens illud. qđ
retribuã dño. ꝓ om̃ib quȩ retribuit
mihi : Retribuere enĩ primꝰ uoluit
Stephanus martyr dño. qđ cũ omni
humano genere accepit a dño. Mortẽ
hanc ille primus reddidit saluatori
P ost hȩc subiecit scriptura sacra. & ait
Posits genib. clamauit dicens Dñe.
ne statuas illis hoc peccatũ. Ulidete
dilectissimi fr̃s. affectũ beati uiri. uidete
magnã & ad mirabilem caritatem:
In ꝑsecutione positus erat. & ꝓꝑsecutorib
supplicabat. atq in illa lapidũ ruia.
quando alius obliuisci poterat᷑ carissi¬
mos suos. ille dño cõmendabat ipmicos
Quid enĩ dicebat cũ lapidaret᷑. Dnẽ.

Expanded text:
licet iuxta psalmum, qui lectus est, pretilicet iuxta psalmum, qui lectus est, pretiosa sit in conspectu domini mors sanctorum eius, si quid tamen distare inter martyres potriumphali morte praecessit. ac sic qui erat inferior ordine, primus factus est in passione et, qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio conplens illud, quoretribuam domino pro omnibus, quae retribuit mihi? retribuere enim primus uoluit Stephanus martyr domino, quod cum omni humano genere accepit a domino. mortehanc ille primus reddidit saluatori. Post haec subiecit scriptura sacra et ait: positis genibus clamauit dicens: domine, ne statuas illis hoc in peccatum. uidete, dilecmagnam et admirabilem caritatem. In persecutione positus erat, et pro persecutoribus supplicabat, atque in illa lapidum ruina, quando alius oblivisci poterat etiam carissimos suos, ille Domino commendabat inimicos. Quid enim dicebat, cum lapidaretur? Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nobis hodie lecta . ẽ. dilectissimi
fr̃s. cũ plurimũ habeat in ipsa spetie
ad mirationis. non minus tam̃ contin&
inmẏsterio dignitatis Ecce inquit
beatus stephanus dicit. Uideo cęlos
aꝑtos. & filiũ hominis Stantẽ ad dextris
dĩ. Considerate attentius. dileccissimi
curse filiũ hominis uidere testatus . ẽ.
& non potius filiũ dĩ. cũ utiq plus ho¬
noris dño delaturus uideret᷑. si se dĩ
potius quã hominis filiũ uidere dixiss&:
Sed certa ratiopostulabat. ut hoc ita &¬
ostenderet᷑ ip cȩlo. & p̃iudicaret᷑ in
mundo. Om̃e enĩ iudȩoꝵ scandalũ
scđm carnẽ. ẽ. filius hominis. ec̃. etiã
dĩ filius diceret᷑. Idõ ergo pulchre
scriptura diuina filiũ hominis ad dex¬
terã dĩ patris stare memorauit. ut ad
confutandã iudȩoꝵ incredulitatem.
illi martrri ostenderet᷑ incęlo. qui
aꝑfidis negabat᷑ in mundo. & illi testi¬
moniũ cȩlestis ueritas dar&. cui fidem
trena impietas ilerogarat. Unde

Expanded text:
quae nobis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen continet in mysterio dignitatis. ecce, inquit beatus Stephanus, uideo caelos apertos et filium hominis stantem a dextris dei. considerate adtentius, dilectissimi cur se filium hominis uidere testatus est et non potius filium dei, et cum utique plus noris Domino delaturus videretur, si se Dei potius quam hominis Filium videre dixisset? Sed certa ratio postulabat ut hoc ita ostenderetur in coelo, et praedicaretur in mundo; omne enim Judaeorum scandalum m carnem erat filius hominis, esse etiam dei filius diceretur. ideo ergo pulchre diuina scriptura filium hominis ad dexteram dei patris stare memorauit, ut ad confundendam Iudaeorum incredulitatem ille martyri ostenderetur in caelo, qui a perfidis negabatur in mundo, et illi testimonium caelestis ueritas daret, cui fidem terrena impietas derogaret, unde,
Abbreviated transcription (Latin):
bibisti. & adhuc sitis : estuas mortẽ
martẏris. & anhelas ad huc sanguine
confessoris. Nec dũ fut᷑oris tui unda
siccauit. ad huc alueus tui sceleris
tirhit. pone tandem finẽ sceleri. parce
uel martyri. Illi autẽ lapidabant
do sanguinem meũ. Saulus autem
erat consentiens necieius. ut scripturt
loquit᷑. & seruabat uestim̃ta int̾fici¬
entiũ illũ. Non̾ solũ ergo consentator
sed instigator. Non modo sotius sed
patronus. O & tu saule rapax lupe.
bibens sanguinẽ alienũ. prestolare
modicũ. & uidebis sanguinẽ tuũ.
Furis & tu parit̃ cũ iudȩo. & tu patieris
qđ exerces inalio. Seruas uestim̃ta
lapidantiũ. senties furorem seuuentiũ.
Uidebis has manus illatas martyri. ñ
parcituras. eẽ. nec tibi Inuides xp̃o.
adhuc ꝓ ipso morieris ipmundo. Adhibes
martẏri penã. senties de recipcatione
uidictã. Et uere sensit. quia & ipse
ꝓ xp̃osanguinẽ fudit. Et habemus
qui insequebatur antea menbrr xp̃i
one Stephanũ martyrem primũ. & exẽ¬

Expanded text:
isti, et adhuc sitis? Aestuas mortem martyris? et anhelas adhuc sanguinem confessoris? Necdum furoris tui unda siccavit? adhuc alveus tui sceleris trahit? Pone tandem finem sceleri, parce vel martyri. Illi autem lapidabant do sanguinem meum. Saulus autem erat consentiens neci ejus , ut Scriptura loquitur, et servabat vestimenta interficientium illum. Non solum erat consentiens, sed instigator, non solum socius, sed patronus. Et tu, Saule, rapax lupe, bibens sanguinem alienum, praestolare modicum et videbis sanguinem tuum. Fur es, et tu pariter cum Judaeis et tu patieris quod exerces in alio. Servas vestimenta lapidantium, senties furorem saevientium. Videbis has manus illatas martyri non parcituras tibi. Invides Christo, adhuc pro ipso morieris in mundo; adhibes martyri poenam, senties de reciprocatione vindictam. Et vere sensit quia et ipse pro Christo sanguinem fudit. Et habemus qui insequebatur antea membra Chrisone Stephanum martyrem primum et exem
Abbreviated transcription (Latin):
nec pat̾ ur̃ dimitt& uobis peccata ur̃ã.
Uidetis fr̃s. quia cũ dĩ grã in potestate
nr̃a positũ .ẽ. qualit̃ a dño iudicemu&
Si inquit dimiseritis. dimittetur uobis
Iam sȩpe dixi fr̃s. & frequentius dicere
debeo. nemo se circũueniat. Nemo se
seducat. Qui uel unũ hominẽ iphoc
mundo odio hab&. quic quid dõ inoꝑib
bonis obtulerit. totũ perdit: quia
ñ mentit᷑ paulus apłs dicens. Si de¬
dero om̃s facultates meas incibos pau¬
perũ. & si tradidero corpus meũ ut
ardeã. caritatẽ autẽ non habuero.

Expanded text:
nec pater uester dimittet uobis debita uestra. uidetis, fratres, quia cum dei gratia in potestate nostra positum est, qualiter a domino iudicemur. si, inquit, dimiseritis, dimittetur uobis. iam saepe dixi, fratres, et frequentius dicere debeo, nemo se circumueniat, nemo se seducat, quia, qui uel unum hominem in hoc mundo odio habet, quicquid deo in operibus bonis obtulerit, totum non mentitur Paulus apostolus, dicens, Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam; charitatem autem non h
Abbreviated transcription (Latin):
tem ob trectantiũ lingua non
mordeat. & iniquorũ euadat
ob ꝓbria. cui. ẽ. amica iustitia
am cũ ad ipsas rerũ tẽporalium
uarietates cogitatio humana
conuertitur. quante se se oppo¬
nunt caligines. quanti prauarũ
opinionũ ob oriuntur errores.
ut de obiectu contrariorũ suma¬
tur materia querellarũ. Nam
licet om̃ium fideliũ corda non
de stellarũ porestate quȩ pulla
ẽ: seculariũ negotiorũ pondere
ꝓuentus. sed ȩquissimo & clemen¬
tissimo sũmi regis arbitrio. cunc

Expanded text:
tem obtrectantium lingua non tem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justitia. Jam cum ad ipsas rerum temporalium varietates cogitatio humana convertitur, quantae se opponunt caligines, quanti pravarum opinionum oboriuntur errores; ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum! Nam licet omnium fidelium corda non de stellarum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo
Abbreviated transcription (Latin):
non inse remaneat. sed ad ad¬
uiuantem recurrat. qui ideo
dat p̃ceptũ ut excitet deside
enutriet. An forte quis quã
tam insolenter suꝑbit. et ita¬
se inlesum. ita ipmaculatum
ẽẽ. p̃sumit. ut pullius iã re¬
nouationis indigeat. Fallitur
prorsus ista ꝑsuasio. & nimia
uanitate ueterascit. quiq int̃
tẽptationes istius uite ab om̃ĩ
se uulnere credit in munem:
Plena om̃ia periculis. plena
sunt laqueis. Incitant cupidi
tates. insidiantur in lecebrę.
blanduintur lucra. dãpna
deterrent. a marę sunt oblo¬
quentium linguę. Nec semper
ueratia sunt ora laudantium.
Inde seuit odiũ. hinc decipit.
mendax officiũ. ut facilius sit
uitare discordem. quã declinare
fallacem. In ipsis autẽ uirtuti¬
bus obtinendis. tã dubius modus
et tam in certa discretio. ẽ. ut
si quisquã inter bonors malorsq
confinia. subtilissimi discriminis
potuerit seruare mensuras. diffi¬
cile sit ut bene sibi consciã ꝓbita¬

Expanded text:
non in se remaneat, sed ad adnon in se remaneat, sed ad adjuvantem recurrat: qui ideo praeceptum dat, ut excitet desiderenutriet . An forte quisquam tam insolenter suse illaesum, ita immaculatum esse praesumit, ut nullius jam renovationis indigeat? Fallitur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni se vulnere credit immunem. Plena omnia periculis, plena sunt laqueis. Incitant cupiditates, insidiantur illecebrae; blandiuntur lucra, damna deterrent: amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium; ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallacem. In ipsis autem virtutibus obtinendis tam dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probita