comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at suer macriu ulsi qus hostis consurgit: & maora iutia quib uinca¬
inpace durabant. s ubi sermo cd̃i facere ceꝑit unius cuiꝰq discrimen:
tune conturbatio magna consurgit ror
deuoraiit serpentes egyptioꝵ Significans qđ uerbũ caro fierit᷑. qui serpen-¬
tis diri uenena euacuaret: pmissionẽ & indulgentiã peccatorũ. Uirga. ẽ.
enim uerbum directũ. regale. plenum potestatis: qđ ẽ insigne imꝑii. Ur¬
ga serpens facta .ẽ. qm̃ qui erat filiꝰ di expatre deo natꝰ. filius hominis fas¬
tꝰ ẽ. natus exungine. Qui quasi serpens exaltatus incruce: medicinam
uulnerib infudit humanis. Unde ipse dñs ait. Sicut moyses exaltauit
serpentẽ indeserto: ita exaltari oportet filium hominis. Uirga enim moysi
indracone conuersa: magoꝵ ab sorbuit uirgas. Et. xp̃c pͦ sue glȩ dignitatẽ¬

Expanded text:
erlatus fuerit, acrius callidus hostis consurgit, et majora vitia quibus vincain pace durabant; sed ubi sermo Dei facere coepit uniuscujusque discrimen, tunc conturbatio magna consurgit. devoravit serpentem Aegyptiorum, significans quod Verbum caro fieret, qui serpentis diri venena evacuaret, per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim verbum directum, regale, plenum potestatis, quod est insigne imperii. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Filius Dei, ex Deo Patre natus, Filius hominis factus est, natus ex Virgine, qui quasi serpens exaltatus in cruce medicinam vulneribus infudit humanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis . Virga enim Moysi in draconem conversa, magorum absorbuit virgas; et Christus post gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
nis collegit infantẽ: eccła exgentib lauachri salutaris scificationẽ
desidans. xp̃m excepit asinagoga matre carnalr.expulsum quasi in¬
fantẽ: qui tunc paruulus indebat᷑ cũ in homine cerneret᷑. Inuenit
illa moysen inclusũ inuascło typin: qđ multis agrestib uirgulis fit.

Expanded text:
nis, collegit infantem. Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem nis, collegit infantem. Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem desiderans, Christum excepit a Synagoga matre carnali expulsum, quasi infantem. Quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. 3. Invenit illa Moysen inclusum in vasculo thibi, quod ex multis agrestibus virgulis fit.
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo .ẽ. popłi nr̃i: Pharao autẽ ⁊ abuli. qui imposuit iugumgͣifsimũ
etiam paleis hoc ẽ. leuib ⁊irrationabilib factis: ut his uitioꝵ actib poplõ
dei compͥmeret. peccatoꝵq omniũ muro incredulitatis posset obcludi:
robur fidei p̾ualẽret conabat᷑ ut int̾fectis uirtutib uitia remanerent:
fortissimosq ⁊ inriles animi sensus. unde celestia sapimꝰ. ⁊ diuina. id .ẽ.
rationẽ. prudentiã constantiã. innocentiam. ⁊ fidem. in homine occidẽ:
ullud in eo inuere qđ femincũ qđ ibecillũ ⁊ fragileri ꝓnũ aduitia cerni¬
tur .i. ambitionẽ. umolentiã. libidinẽ. iracundiam. crudelitatẽ. furorẽ.
yses tipum indurat ad flumoen lauachri: & adaquam baptisma
tis acredentib inuenit᷑. Plorabat infans. quia xp̃c ueteris hominis
quẽ induerat peccata deflebat. Unde ad resuscitandũ lazarũ fleuit:
nideoꝵ deplorans ꝑfidiã. filia pharaonis descendens ad lauachrũ flumi¬

Expanded text:
similitudo est populi nostri, Pharao autem diaboli, qui imposuit jugum gravissimum etiam paleis, hoc est, levibus et irrationabilibus factis, ut his vitiorum actibus populum Dei comprimeret, ac peccatorum omnium muro incredulitatis posset obcludi, robur fidei praevaleret, conabatur ut interfectis virtutibus vitia remanerent; fortissimosque et viriles animi sensus, unde coelestia sapimus, et divina id est, rationem, prudentiam, constantiam, innocentiam et fidem, in homine occidere, et illud in eo vivere, quod femineum, quod imbecillum et fragile et pronum ad vitia cernitur, id est, ambitionem, vinolentiam, libidinem, iracundiam, credulitatem, furorem, et yses typum induerat, ad flumen lavacri, et ad aquam bapttis a credentibus invenitur. Plorabat infans, quia Christus Dominus veteris hominis, quem induerat, peccata deflebat; unde ad resuscitandum Lazarum flevit, Judaeorum deplorans perfidiam. 2. Filia Pharaonis descendens ad lavacrum flumi
Abbreviated transcription (Latin):
nis Sic aniꝰ uerus ioseph postqm pomib gustauit mdetẽ ꝓ quam
deitraxit diabolũ qui habebat imꝑiũ mortis. multipicatos est fude¬
Hũ popłs. Pisi enim sicut ipse ait cecidisset granũ friment enterie
emortusũ fuisset: non utiq fructũ hunc plurimũ cotius or trcce
eccła sustulisset.

Expanded text:
tavit mortem, per quam destruxit diabolum, qui habebat mortis imperium, multiplicatus est fidelium populus. Nisi enim, sicut ipse ait, cecidisset granum frumenti in terram, et mortuum fuisset , non utique fructum hunc plurimum totius orbis terrae Ecclesia attulisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cata erunt sabbata illa quȩ odit ds̃e Illud gͦ sabbatum est
cit̾ sabbatum obseruamꝰ. Post hȩc tria p̃cepta septenariꝰ succedit nu¬
merus mandatoꝵ: ad dilectionẽ ꝓximi ꝑtinens. Et incipit ab honore pa
ordium. Unde hoc mandatũ primũ est inseptẽ: sicut ⁊ dñs ineuangłio
ait. Honora patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuam. quod. ẽ. mandatũ pͥmũ. Sed qͣ¬
modo pͥmũ. quia quartũ nisi quia sicut p̃dictum. ẽ. inseptenario
numero.qui ꝑtinet ad dilectionẽ ꝓximi pͥmũ est inaltera tabula:
Nam ideo duę tabul& legis datȩ sunt. Iubetur ergo in hoc p̾cepto filiis.
honorare parentes neq contumeliosos illis existere: s officio pietatiᷤ
debitam reuerentiam p̃stare. Nam qui parentibhonorẽ deferre nori
nouit. quib pacere poterit qui suos odit:
intum. non mecab̾is. Id . ẽ. nęquisquam preter matrimoniĩ fȩdera

Expanded text:
cata sunt Sabbata illa quae odivit Dominus? Illud ergo Sabbatum est cata sunt Sabbata illa quae odivit Dominus? Illud ergo Sabbatum est citer Sabbatum observamus. Post haec tria praecepta septenarius succedit numerus mandatorum, ad dilectionem proximi pertinens, et incipit ab honore parordium; inde hoc mandatum primum est in septem, sicut et Dominus in Evangelio ait: Honora patrem tuum, et matrem tuam , quod est mandatum primum. Sed quomodo primum, quia quartum, nisi quia praedictum est in septenario numero, quia pertinet ad dilectionem proximi, primus est in altera tabula. Nam ideo duae tabulae legis datae sunt. Jubetur ergo in hoc praecepto filiis honorare parentes, neque contumeliosos illis existere, sed officio pietatis debitam reverentiam praestare. Nam qui parentibus honorem deferre non novit, quibus parcere poterit, qui suos odit? Quintum: Non moechaberis , id est, ne quisquam praeter matrimonii foedera
Abbreviated transcription (Latin):
societas humana non leditur. Primum decalogi mandatum. ad
audiens unum dm patiẽ colas inmultos fictos deos forncationem
tuaro non effundas. S cđm preceptum ad filium ꝑtinet: dũ
dicit. Non assumes domen dnĩ di tui inuanum. Id . ẽ. ne estime
creaturam eẽ filium dex: qm̃ omĩs creatura subiecta ẽ. uanitati.¬
S credas eum equalẽ eẽ patri dm̃ deoꝵ. uerbum apud dm̃ ꝑ quẽ
omnia facta sunt.¬
to ut diem sabbati scĩfices. Sex dieb oꝑab̾is. ⁊ facies omnia oꝑa
tua. Sͦeptimus autem dies sabbatum. ẽ dnĩ di tui: non facies om̃e
opus. Insex dierum oꝑe. sex milium annoꝵ oꝑatio continetur. In
septimo uero. requies beati illius regm tempusq ostenditur: qđ
carnaliter iudei celebrantes peccant. Et hoc: non nos ad fidem
mendacii fallentis aptamus. Clamat ꝑꝓpħam deus dicens. Heo¬
menias & sabbata urã odiuiti anima mea. Quomͦ gͥ scĩfi¬

Expanded text:
 quibus societas humana non laeditur. Primum Decalogi mandatum ad D quibus societas humana non laeditur. Primum Decalogi mandatum ad Daudiens unum Deum patrem colas, et in multos fictos deos fornicationem tuam non effundas. Secundum praeceptum ad Filium pertinet, dum dicit: Non assumes nomen Domini Dei tui in vanum . Id est, ne aestimes creaturam esse Filium Dei, quia omnis creatura sed credas eum aequalem esse Patri, Deum deorum, verbum apud Deum, per quem omnia facta sunt. . Tnto ut diem Sabbati sanctifices. Sex dies operaberis et facies omnia opera tua; septimus autem dies Sabbatum est Domini Dei tui. Non facies in eo omne opus . In sex dierum opere sex millium annorum operatio continetur; in septimo vero requies beati illius temporis regni ostenditur, quod carnaliter Judaei celebrantes peccant; et hoc non nos ad fidem mendacii fallentis aptamus. Clamat per prophetam Deus: Neomenia et Sabbata vestra odivit anima mea . Quomodo ergo sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
orues omiũ septuaginta animȩ cum iacob incroiert᷑
negs ptũ. Septuaginta discipłi. ad p̃dicandũ uerbũ dei:
totum mĩtunt᷑ in mundum Alit. hẽ septuaginta anime
quȩ inegsptum ingressȩ sunt misticȩ in numero remissioniᷤ
catqie socrilegia donaret remissio peccatorie geptasett. pest canti pos
eeͣ. figuraliter multis ꝓpħarũ uocib appbatintis enim hie mudlus¬

Expanded text:
omnium septuaginta animae cum Jacob introierunt in Aegyptum. Septuaginta discipuli ad praedicandum verbum Dei totum mittuntur in mundum. 2. Aliter hae septuaginta animae, quae in Aegyptum ingressae sunt, mystice in numero remissionis cata et sacrilegia donaretur remissio peccatorum. Aegyptus enim hic mundus esse figuraliter multis prophetarum vocibus approbatur. CAPUT II. D
Abbreviated transcription (Latin):
Ueuã misteria exlibro geneseos s ⁊obscuriora rerũ gestarũ. Legos¬
oue allegonicis sunt obtecta figuris: ex libris maioꝵ breuit᷑ Ex
excerpta ꝑstrmximꝰ. non nulla uͦ sequentes legis d̾ pica ⁊ figurata
misteria sigillatim exliteris scõꝵ uiroꝵ sullata subiungraꝰr pau¬
ca scilicet exorum stilo ꝓmentes. Nam omnia legis quis po̾terit in¬
dagare : Quȩ tamen immensa sunt nec uxta historiȩ tex̾ium ex¬
plicari facile possint. Pro inde tantũ secuti sumꝰ qͣntum contiguo
opi sufficiendũ putauimꝰ: ut nec libellus excedat modũ. nec lector

Expanded text:
edam mysteria ex libro Geneseos, et obscuriora rerum gestarum, quae allegoricis sunt obtecta figuris, ex libris majorum breviter excerpta perstrinximus; nonnulla vero sequentis legis typica et figurata mysteria singillatim ex litteris sanctorum virorum sublata subjungimus, pauca scilicet ex eorum stylo promentes. Nam omnia Legis quis poterit indagare, quae tam immensa sunt, ut nec juxta historiae textum explicari facile possint. Proinde tamen secuti sumus quantum contiguo operi sufficiendum putavimus, ut nec libellus excedat modum, nec lector
Abbreviated transcription (Latin):
dit omĩno & ido innatis mulierũ maior illo ñ surrexit. quia ex
om̃ib p̃nuntiantib xp̃m ipse uidit: quod multi iusti & ꝓpħe cupi¬
erunt uidere & non uiderunt. Salutauit exutero agnou̾it ꝑfectus
nit autẽ dñs ad oues tondandas hoc . ẽ. ex honerandas sarcinis¬
peccatoꝵ ex quib inȩcłe laude incanticis canticoꝵ dicit᷑. Dentes
eiꝰ uelut grex tonsarũ. Iam deinde thamar habitũ mutat. Nam
& cõmutans inp̃tat᷑. Lamar mutat habitum mutat & nomen: &
a maritudinis in. qua fel dño ministͣuit: s illiꝰ inqua fleuit petrꝰ

Expanded text:
dit omnino; et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex dit omnino; et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit quod multi iusti et prophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius nit autem dominus ad oues tondendas — hoc est expeccatorum, ex quibus in Ecclesiae laude in Canticis canticorum dentes essent velut grex tonsarum . Jam deinde Thamar habitum mutat; nam et commutans interpretatur. Thamar mutat habitum, mutat et nomen, et amaritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħatũ. Non deficiet pͥnceps ex iuda neq dux defemorib. eiꝰ dones¬
isto tẽpore omẽ quoq magistiumiudor & mistica unde
xp̃i uocabant᷑ uinctio ipsa defecerat: scđm ꝓphetiam d̾a¬
sollicitudr nihelis. luc ueniet cui repositũ erat expectatio gentuda¬
Alisit enĩ herodis maioris cẽpore. passꝰ.ẽ. autẽ herodis minoris tetͣrchȩ.
huiꝰ itaq uenientis ad oues quȩ ꝑierant domꝰ isrł. figurã gessit ip¬
se iudas. cum iret ad condendas oues suas intannã: quod int̾pretat
deficiens. Iam enĩ defecerat princeps exiuda & om̃e magisterium
atq unctio iudeoꝵ: donec ueniret cui repositũ erat. Uenit autein
cũ suo pastore odollamitȩ: cui nom̃ erat hiras. Et int̾pretat᷑ odollami¬
tes: testimoniũ in aqua. Cũ ħ planȩ testimonio dñs uenit. habens
dñm & dm̃ suũ quia sicut ipseait. explenitudine eiꝰ accepit. Ui¬

Expanded text:
prophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eius, donprophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eius, donisto tempore omne quoque magisterium Iudaeorum et mystica — unde christi uocabantur — unctio ipsa defecerat secundum prophetiam etiam Danihelis. tunc uenit cui repositum erat, expectatio gentst enim Herodis Majoris tempore, passus est autem Herodis Minoris tetrarchae. Hujus itaque venientis ad oves quae perierant domus Israel, figuram gessit iste Judas, cum iret ad tondendas oves suas in Thanna, quod interpretatur deficiens. Jam enim defecerat princeps ex Juda, et omne magisterium, atque unctio Judaeorum, ut veniret cui repositum erat. 12. Venit autem cum suo pastore Odollamite, cui nomtes „testimonium in aqua.". cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens dominum et deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. ui
Abbreviated transcription (Latin):
it.ẜo sanȩ tempore quo iam iudea ceꝑat reges extribu iuda ñ hab̾e
ñ .ẽ. computandus herodes maior inregib eius tanquã maritus
thamar. Erant enim alienigena: nec ei sacͣm̃to illo misticȩ uncti.¬
onis tanquã coniugali federe coherebat: s tanꝙͣ extͣneus dñabat᷑.¬
Qm potestatẽ a romanis & a cesare acceꝑat. Sic & eiꝰ filii tetͣrchȩ.
quoꝵ erat unus herodes patris nomine appellatꝰ: qui cum pila¬
to inpassione dñi concordauit. Isti gͦ aliengene usq adeo ñ de¬
putabant᷑ in regno illo mistico iudeorũ: ut ipsi iudei publice
clamarent frendentes aduersus xp̃m. nos non habemus regẽ
nisi cesarẽ. Neq hoc uerũ nͥ illa uniuersali dñationẽ romanoꝵ.
qͦ iam detͥbu iuda regnũ defecerat. ueniendũ erat regnũ xp̃o uero
saluatori nr̃o dnõ: quinon obeẽt multũq ꝓ desset. Hinc enim fuerat

Expanded text:
it eo sane ipso tempore, quo jam Judaea coeperat reges ex tribu Juda non habere. it eo sane ipso tempore, quo jam Judaea coeperat reges ex tribu Juda non habere. Non est computandus Herodes major in regibus ejus tanquam maritus Thamar. Erat enim alienigena, nec ei sacramento illo mysticae unctionis tanquam conjugali foedere cohaerebat; sed tanquam extraneus dominabatquam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum ; quo iam de tribu Iudae regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
nationis sue dimissi exparadiso. Sequentis autem nomen qui
uocat᷑ onam: in t̾pertat᷑ meror eorũ. Quoꝵ nisi quib nichil ꝓdest cũ
habeant unde ꝓ desse possunt. atq id ꝑdant int̾ram: Oauis porro
malũ . ẽ. ablate uitȩ quod significat petł: quã non aditȩ qđ signisi¬
cat meror eoꝵ Deus camen ambos occidisse dictus. ẽ: ubi figirabat᷑
regnũ talib hommib abstulisse. Terciꝰ uero filius uide qui illi mu¬
lieri non iungitur: significat tempus exquo reges pleb̾ iudeorum
cepunt detribu iuda non efieri. Ido erat quidẽ filius udȩ sed iam
thamar maritũ non accipiebat: quia erat eadem tribus. iude s
tatur dimissio eius. Non ꝑtinent sanȩ ad hanc significationẽ uiri
scĩ& iusti: quia licet illo tempore fuerint. ad nouũ tamen ꝑtinea
testamentũ: qui ꝓphetando scient̃ utiles fuerunt. qualis dauid fu¬

Expanded text:
nationis suae dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui nationis suae dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur "maeror eorum". quorum, nisi quibus nihil prodest, cum habeat unde prodesse possit malum est ablatae vitae, quod significat pellis, quam non ad vitae, quod significat memor eorum. Deus tamen ambos occidisse dictus est, ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. Tertius vero filius Judae, qui illi mulieri non jungitur, significat tempus ex quo reges plebi Judaeorum coeperunt de tribu Juda non fieri. Ideo erat quidam filius Judae, sed jam Thamar maritum non accipiebat, quia eadem erat tribus Judae, sed a, interpretatur, dimissio ejus. Non pertinent sane ad hanc significationem viri sancti et justi, qui licet illo tempore fuerint, ad Novum tamen pertinent Testamentum, qui prophetando scienter utiles fuerunt. Qualis David fu
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ plebs iudea: cui detribu iuda reges tanqm mariti adhibebãt᷑.
Merito nomen eius amaritudo int̾pretat᷑: ipsa enim dñõ fellis po¬
ocłm dedit. Duo enĩ genera pͥncipũ qui non recte oꝑabantur in
plebe. unũ eorũ qui oberrant alterum eorũ qui nichil ꝓderan.
Significant᷑ induob filiis iude: quoꝵ unus erat malignus uł¬
seruus ante dnm̃: alt̃ interram fundebat semen. ne semen
daret adfecundandã thamar. Nec sunt amplius quã duo genera
hominũ inutilia generi humano unũ nocentiũ alt̾um p̾stare
nolentiũ. ⁊ siquid homi habent in hac t̾rena uita ꝑdentiũ. tanꝗͣ
int̾ra fundentiũ. Et quia inmalo pͥor .ẽ. ille qui nocet. illi qui non
ꝑ dest. icło maior dr̃ malignꝰ. ille minor: & sequens qui fundebat
semen interram. Homen quoq maioris qui uocat᷑ her int̾pretat᷑
pelliceus qualib tuncis induti sunt primi homines: in pęna dã¬

Expanded text:
tur plebs Judaea. Cui de tribu Juda reges tanquam mariti adhibebantur, tur plebs Judaea. Cui de tribu Juda reges tanquam mariti adhibebantur, merito nomen ejus amaritudo interpretatur. Ipsa enim Domino fellis poculum dedit. 2. Duo enim genera principum qui non recte operabantur in plebe, unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significabantur in duobus filiis Judae, quocet reus ante Dominum; alter in terram fundsemen ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid boni habent in hac terrena vita perdentium, tanquam in terram fundentium, et qui a malo prior est, ille qui nocet illi qui non prodest. Ideo major dicitur malignus, ille minor et sequens qui fundebat semen in terram. Nomen quoque m"pellicius"; qualibus tunicis induti sunt primi homines in poenam dam
Abbreviated transcription (Latin):
non scͥberet᷑: non futura peruersitas popłi ꝓ nuntiaret᷑. Qnͣqmͣ & in il¬
lo qui hoc comiserit consideret᷑. eẽ. flagitium: inscͥpturis autẽ ꝓpħia
ẽ. futuroꝵ. Namq ꝑruben pͥmogenitũ: popłs pͥmogenitꝰ isrł excucssi¬
one significat᷑. Quithoꝵ concubinȩ polluit. id ẽ. legem ueteris testam̃ti
sepe p̃uaricando cõmacłauit. Qd autẽ inconcubina lex ueteris testa-¬
menti ponat᷑: paulꝰ apłs edocuit dicens. Abraham duos filios habu¬
it unũ de ancilla: & unũ de libera. hec autẽ sunt duo testamenta
Inquo agar quȩ concubina fuit. in ueteris testamenti ponit᷑ typo.
Una ẽ enim ꝑfecta columba genitricis suȩ. que uirgo casta regina.
sponsa regis eccła: ꝑeuangłium iungitur xp̃o.a¬
Aos deinde factũ iudȩ consideremꝰ. qui cum sua nuru concubint.
quid significauerit futurorũ. Inthamar gͦ nuru uide intelligi¬

Expanded text:
non scriberetur, nisi futura populi perversitas pronuntiaretur. Quanquam et in ilnon scriberetur, nisi futura populi perversitas pronuntiaretur. Quanquam et in illo qui hoc commiserit consideraretur esse flagitium, in Scripturis autem prophetia est futurorum. Namque per Ruben primogenitum populus primogenitus Israel ex circumcisione significatur, qui torum concubinae polluit, id est, legem Veteris Testamenti saepe praevaricando commaculavit. 8. Quod autem in concubina lex Veteris Testamenti ponatur, Paulus apostolus docuit, dicens: Abraham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera. Haec autem sunt duo Testamenta. In quo Agar, quae concubina fuit, in Veteris Testamenti ponitur typo. Una est enim perfecta columba genitrici suae, quae virgo casta, regina, sponsa regi Ecclesiae per Evangelium jungitur am deinde Judae factum consideremus, qui cum sua nuru concubuit, quid significaverit futurum. In Thamar ergo nuru Judae intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ suspendat᷑: quatiꝰ tunc bona nulla ꝑcipiat quã nunc¬
mala nulla contristant. Et tunc plemꝰ obruat᷑ suspliciis: quȩ nun¬
etiã gaudet indelictis. Dehinc loquit᷑ ds̃ ad iacob ut habitaret
in bethel. Ibi rachel cum pareret. beniamin. mortua ẽt Sed quid si¬
bi uult quod cum eundem beniamin pareret. uocauit nomen eiꝰ
filiꝰ doloris mei. nisi futurũ ꝓpħans extribu beniamin paulũ¬
ꝓcreari: qui affligeret filios ȩcełȩ persecutionis suȩ tempore: Alit̃.
ꝑ beniamin terrestris figurabat᷑ ierłm: quȩ ẽ. intribu eiꝰdẽ ben¬
iamin cuiꝰ popłs graui matrẽ dolore affecit effundendo sangumẽ
ꝓpłarũ: in suꝑ etiam in nece xp̃i inpiis acclamando uocib. sanguis
eiꝰ suꝑ nos & suꝑ filios nrõs. Interea ruben concupiscentia motus libi
dinis: inconcubinam patris sui p̃ceps efferbuit. Qđ incesti crimen

Expanded text:
penitentiae suspendatur; quatipenitentiae suspendatur; quatimala nulla contristant; et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc gaudet etiam in delictis. 5. Dehinc loquitur Deus ad Jacob, ut habitaret in Bethel. Ibi Rachel cum pareret Benjamin, mortua est. Sed quid sibi vult quod cum eumdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus, filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? 6. Aliter per Benjamin terrestris figurabatur Jerusalem, quae est in tribu ejusdem Benjamin, cujus populus gravi matrem dolore affecit, effundendo sanguinem prophetarum. Insuper etiam in necem Christi impiis acclamando vocibus: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Interea Ruben concupidinis, in concubinam patris sui praeceps efferbuit, quod incesti crimen
Abbreviated transcription (Latin):
cum illa. uiopprimens uirginem. ⁊ conglutinata est anima eiuꝰ
cum ea tristẽq blandicn̾s delmiuit: Pina quippe ut linulieriᷤ
uideat extraneȩ regionis egreditur: quando una quęq mens
sua studia negligens actiones alienas curans: extra habitum
atq extra ordinem proprium euagat᷑. Quam sichem princeps
t̾re opprimit. quia uidelicet incuris inuentã. exterioribus di¬
abolus corrumpit. Q agglutinata ẽ anima eiꝰ cum ea: qr unitã
sibi ꝑmiquitatẽ respicit. Et quia cum mens aculpa resipiscit. atq admis¬
sũ flere conat᷑: corruptor autẽ. spes. ꝙ securitates uacuas. ante ocłos uocat.
quatinꝰ utilitatẽ tristicie subtrahat: rectȩ illic adiungit᷑ tristemq blan¬
diciis delimuit. Modo ens aliorũ facta grainora. modo nichil. ẽẽ. quod
ꝑpetratũ ẽ: modo miscdem dm̃ loquit᷑. mͦ ad huc tempꝰ subsequens ad
penitentiã pollicet᷑: ut dum ꝑ hȩc accepta mens ducit᷑. ab intentione

Expanded text:
um illa, vi opprimens virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis, egreditur quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur, quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet in curis inventam exterioribus diabolus corrumpit. Et agglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, atque admissum flere conatur, corruptor autem spes et securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae substrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blansubtrahat. Modo enim aliorum facta graviora, modo nichil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad penitentiam pollicetur, ut, dum per hec mens decepta ducitur, ab intentione
Abbreviated transcription (Latin):
ne idem gad. latrunds int̾pretat᷑. eo qđ posterioridẽ. secus pedes
quasi latrunculus rapido atq inꝓuiso ad uentu exiliat: contra
aꝑtã antixͥ oppugnationẽ. hinc .ẽ. qd euangłista ꝓclamat dicens.
qr dies dm sic̃ fur innocte ita ueniet. xpc̃ iañ nretͦ p̾liari ꝯtͣ antixͣ¬

Expanded text:
ne idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est, secus pedes, ne idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est, secus pedes, quasi latrunculus, rapido atque improviso adventu exsiliat contra aptam Antichristi oppugnationem. Hinc est quod evangelista proclamat dicens: Quia dies Domini, sicut fur, ita i
Abbreviated transcription (Latin):
equi retro. Ascensor equi ẽ: quisqͥs extollit᷑ indignitatib mundi. E
retro cadere dicit᷑ ⁊ non infaciẽ: sic̃ saulꝰ cecidisse memorat᷑. In facie
enin cadere. ẽ: inhac uita suas unũ qͣnq culpas agnoscere easq
penitendo deflere. Retro uͦ quo non uidet᷑ cadere. ẽ: ex hac uita
repente decidere.⁊ ad que supplicia ducat᷑ ignorare. & quia iudea
loco repente inelectoꝵ uoce conuersus. ẽ. dicens. Salutare tuum ex¬
pectabo dne. Id .ẽ. non sic̃ infideles antixpm. sed eum qui in redẽp¬
tionẽ nram uenturus. ẽ. uerũ credo fideliter. xpm. Gad accinctꝰ
p̾liabit᷑ ante eum. Iste gad accinctꝰ ꝑsonã dñi expͥmit. qui in pͥmo
aduentu humilitatis suȩ: ante aduentũ antixp̃i pre laturus oc-¬
currit. Accinctꝰ gladio uerbi sui circa femur potentissimȩ. quo u¬
inicos diuisit .i. filiũ apatre. filiã amatre. nurũ asocru: iuxta quod

Expanded text:
ejus retro. 41. Ascensor equi est, quisquis extollitur in dignitatibus mundi; qui ejus retro. 41. Ascensor equi est, quisquis extollitur in dignitatibus mundi; qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero, quo non videtur, cadere est ex hac vita repente decidere, et ad quae supplicia ducatur, ignorare. 42. Et quia Judaea,  Jacob eodem loco repente in electorum voce conversus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine, id est, non sicut infideles Antitionem nostram venturus est, verum credo fideliter Christum. Gad accinctus praeliabitur ante eum. Iste Gad accinctus personam Christi exprimit, qui in primo adventu humilitatis suae ante adventum Antichristi praeliandus occurrit, accinctus gladio verbi sui circa femur potentissime , quo inimicos divisit, id est, filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. Juxta quod
Abbreviated transcription (Latin):
phibetur. perquẽ dignȩ aduentus antixpĩ asseritꝰ: quia contra
uitam fidelũ cum morsu pestiferȩ predicationis armabitur ̃
cornib potestatis. Quis autẽ nesciat semitã angustiorem eẽ quam
uiam: fit gͦ coluber inuia. qr inp̃sentis uitȩ latitudine eos am¬
bulare ꝓuocat: quib quasi parcendo blandit᷑. S inuia mordet.
quia eos quib libertatẽ tribuit: erroris sui ueneno consumit. fit
cȩlestis angusta itiuera constringentes: non solum nequitia cal¬
lide ꝑ suasionis impetit. s etiam terrore potestatis p̃mit: ut inssecuti¬
onis angore pꝰ beneficia fictȩ dulcedinis exerceat cornua potestatis.
Quo inloco equus hunc mundũ insinuat. qui ꝑelationẽ suã incur-¬
dere nitit᷑: cerastes iste equi ungłas mordẽ ꝑhibet᷑. Ungłam quippe
equi mordere ẽ. extrema scłi feriendo contingere. Ut cadẽt ascensor

Expanded text:
perhibetur, per quem digne Antichristi adventus asseritur, quia contra perhibetur, per quem digne Antichristi adventus asseritur, quia contra fidelium vitam cum morsu pestiferae praedicationis armatur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur; 1016 sed in via mordet, qcoelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit sed etiam terrore potestatis premit. Et in persecutionis languore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potestatis. 40. Quo in loco equus hunc mundum significat, qui per elationem suam in curdere nititur, cerastes iste equi ungulam mordere perhibetur. Ungulam quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere, ut cadat ascensor
Abbreviated transcription (Latin):
cũ carne suscepta designare uolunt. Retrorsum autẽ cadere: ut
in t̾ra reuerteret᷑ unde sumptus . ẽ. S qm̃ die tercia resurrex it
idemq ait. salutare tuum expectabo dñẽ: sicut ⁊ ꝑdd̃ dicit. non
derelinques animã meã ininferno. hec quidã ita exponunt.
Alii uͦ hanc ꝓphetiam ad antixpm transfuer̃. Detribu enim dan
uenire antixpm̃ fuerunt ꝓeo quod hoc loco dan ⁊ coluber asseri
tur ⁊ mordens. Unde ⁊ non immerito isrłiticus popłs dum t̾rã
in castroꝵ portione susce̾ꝑet: pͥmus dan adaquilonem metatus ẽ.
Illum scilicet significans: qui in corde suo dixerat. Sedebo in mon¬
te testamenti in la terib aquilonis: ascendã suꝑ altitudine̾ nubiũ
similis xro altissimo. Dequo ⁊ ꝑꝓpħam dicit᷑ Adan auditꝰ. ẽ. fremi¬
tꝰ equoꝵ eius. Qui ñisi solum coluber: s etiam cerastes uocatur.¬
Cerasta enĩ grecȩ latinȩ cornua dicuntur. Serpens hic cornutus. e̾ẽ.

Expanded text:
 equum Dominum cum carne suscepta designare volunt. Retrorsum autem cadere, ut in terram reverteretur unde sumptus est. Sed quoniam die tertia resurrexit, ideoque ait: Salutare tuum exspectabo, Domine. Sicut et per David dicit: Non derelinques animam meam in inferno Haec quidam ita exponunt. Alii vero hanc prophetiam ad Antichristum transferunt. De tribu enim Dan venire Antichristum ferunt pro eo quod hoc loco Dan tur, et mordens. Unde non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad Aquilonem castrametatus est, illum, scilicet, significans, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis. Ascendam super altitudinem nubium; similis ero Altissimotus equorum ejus, qui non solum coluber, sΚέρατα enim Graece cornua Latine dicuntur, serpensque hic cornutus esse
Abbreviated transcription (Latin):
ficatũ scilicet fidei. quo credentiũ animȩ salutis signo signantur:
talitatis. Accepit quoq torquẽ auream. id ẽ. intellectum bonum.
gua egyꝰ ptiaca: saltͣor mundi. Quid manifestius de xp̃o quando sub
figura ioseph saluator ostendit᷑. non tantũ uniꝰ t̾re egẏpti s etiam totusi
mundi: Triginta annoꝵ erat ioseph: quando in conspectu regis pha¬
inconspectu herodis apparuit reuelat Accepit gͦ exgentib uxorẽ id. ẽ.
merito qr non erat qui faceret bonitatẽ. ꝑ ost hec ioseph apenuria fru¬
horrea sua xpc̃ monini orbe t̾rarũ: ⁊e rogatione frumenti sui om¬
na subiugauit. Nisi enĩ ioseph frẽs ur̃didissent: defecerat egyptꝰ. Hisi
tio uł ampliatio. S in illo ioseph ampliationẽ ñ habuit nͥ sola egꝰ ptꝰ.
in nro uͦ ioseph augmentũ hab̾e meruit uniu̾sus mundus. Ille
Dixꝰ iacob filiissuis. E st frumentũ in egrpto. Dicit ⁊ ds̃ pat̃. Exegrpto
uocaui filiũ meũ. Descendunt gͥ decem ꝑfectiores id .ẽ. udei quasi di¬

Expanded text:
ficatum fidei, quo credentium animae Salvatori signantur, ac rtalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est, intellectum bonum: gua Aegyptiaca Salvator mundi. 343 Quid manifestius de Christo, quando sub figura Joseph Salvator ostenditur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundi? Triginta annorum erat Joseph, quando in conspectu regis Phain conspectu Herodis apparuit revelatus. 21. Accepit ergo ex gentibus uxorem, id est, Merito, quia non erat qui faceret bonitatem. Post haec Joseph a penuria fruhorrea sua Christus in orbe terrarum, et erogatione frumenti sui omnia subjugavit. Nisi enim Joseph fratres vendidissent, defecerat Aegyptus; et tio, sive ampliatio; sed in iin nostro uero Ioseph augmentum habere meruit uniuersus mundus. ille Dicit Jacob filiis suis, Est fructus in Aegypto? Dicit et Deus Pater: Ex Aegypto vocavi Filium meum. Descendunt igitur decem perfectiores, id est Judaei, quasi De
Abbreviated transcription (Latin):
dicantes. dant eloquia pulchritudinis .i. p̾dicant cunctis gen-¬
tib doctrinã dnĩ saluatoris. Filius accrescens ioseph. Hec ꝓpħia
post passionẽ dni pat̾ne uocis imaginẽ p̾tulit: qmͣ redeunti in¬
cȩlũ post uictoriã. xpm pater alloquit᷑ dicens. filius accrescens io¬
seph: filius accrescens utiq ingentib: quia cum ob incredulitatẽ
sigoge popłm reͥqͥuisset iudeoꝵ innumerã sibi plebem eccłȩ ex om̃ib
gentib ampliauit. Qd ⁊ dd̾ cecinit dicens Reminiscent᷑ i ꝯu̾tentur
ad dñm uniu̾si fines tre. filiꝰ accrescens: ⁊ deorꝰ aspectu. Om̃s enĩ sr̃¬
at illius pulcͥtudo: iuxta qđ ide ipso inpsalmis canit᷑ Speciosus

Expanded text:
ditantes, dant eloquia pulchritudinis, id est, praedicant cunctis genditantes, dant eloquia pulchritudinis, id est, praedicant cunctis gentibus doctrinam Domini Salvatoris. Filius accrescens Joseph. Haec prophetia post passionem Domini patecoelum post victoriam Christi Pater alloquitur, dicens: Filius accrescens Joseph. Filius accrescens utique in gentibus, quia cum ob incredulitatem Synagogae populum reliquisset, innumeram sibi plebem Ecclesiae ex omnibus gentibus ampliavit. Quod et David cecinit, dicens: Reminiscentur et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Filius accrescens et decorus aspectu. Omnes enim superat i
Abbreviated transcription (Latin):
regib: aser cuiꝰ nom̃ significat diuitias idem .xͨ. ẽ: cuiꝰ . e. altitudo
diuitiarũ sapientię ⁊ scientiȩ:⁊ qui ꝓpt᷑ nos pauꝑ factꝰ ẽ: cum diueᷤᷤ
eẽt. Cuiꝰ panis pinguis factꝰ. ẽ. caro scilicet eiꝰ quȩ: esca scõꝵ. quã siquis
manducauerit non moriet᷑ in et̾num. Iste etiam p̃bet delicias sapien-¬
tie regib id .ẽ. qui sensus ꝓprios bene regunt qui dñant᷑ uitiorum
suoꝵ: qui castigant corpora sua. ⁊ inseruitutẽ subiciunt. Neptalim
quoq int̾p̃tatur dilatatio. apłos ⁊ p̃dicatores scõs significat: quoꝵ doc¬
trina in latitudine totiꝰ mundi effusa. ẽ. Exhac enĩ tribu fuerunt
tis dei positi: ⁊ tanqquã sagitte excusse ꝑuenerunt usq ad fines
t̾rȩ unde ⁊ bene hic neptalim ceruus emissus scͥbitur. quia m¬
mirũ apłi siue p̃dicatores ueloci saltu exilientes in morẽ ceruoꝵᷤ.
tnͣscendunt inplicamenta scłi huiꝰ sicq excelsa ac sullimia me¬

Expanded text:
 altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei ; qui propter nos pauper factus est cum dives esset; cujus est panis pinguis factus, caro scilicet ejus quae est esca sanctorum: quam si quis manducaverit, non morietur in aeternum. Iste etiam praebebit delicias sapientiae regibus, id est, qui sensus proprios bene regunt, qui dominantur vitiorum suorum, qui castigant corpora sua et in servitutem subjiciunt. Nephthalim, quod interpretatur dilatatio, apostolos et praedicatores sanctos significat, quorum doctrina in latitudinem totius mundi diffusa est. Ex hac enim tribu fuerunt tis Dei positi, et tanquam sagittae excussae, pervenerunt usque ad fines terrae. Unde et bene hic Nephthalim cervus emissus scribitur, qua nimirum apostoli sive praedicatores, veloci saltu exsilientes more cervorum, transcendunt implicamenta saeculi hujus; sicque excelsa ac sublimia me
Abbreviated transcription (Latin):
tempestatib cedit: nec ulli uento scismatũ cõmota succumbit.
ꝑtendit autẽ usq adsidonẽ: hoc ẽ. usq ad gentes ꝑ uenit. Legitur
etiam ineuangłio inde assumptos. eẽ. aliquos apłoꝵ: ⁊ in ipsis locis
dnm sepe docuisse. sic̃ scͥptũ. ẽ. Terra zabulon uterra neptalim:
uia matris transiordanẽ galileȩ gentium. popłs qui sedebat inte¬

Expanded text:
tempestatibus cadit, nec ulli vento schismatum commota succumbit. tempestatibus cadit, nec ulli vento schismatum commota succumbit. Pertendit autem usque ad Sidonem, hoc est usque ad gentes pervenit. Legitur etiam in Evangelio inde assumptos esse aliquos apostolorum, et in ipsis locis Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon et terra Nephthalim, via maris trans Jordanem Galil
Abbreviated transcription (Latin):
litas iccirco sẽ ad robur boni oꝑis erigit. quia ad et̾ne uite pat̾ã
tendit. Unde etiam ⁊ supponit humurũ suũ adportandum. Qa
dũ adꝓmissã requiẽ ꝑuenire desid̾at: cuncta mandatorũ onera
suo fidei bona oꝑuq bonoꝵ munera offerens. Tabulon inlitori
maris habitabit: ⁊ instatione nauiũ. Tabulon. qui interp̃tat᷑
habitacłm fortitudinis: eccłam significat fortissimã adomnẽ
colerantiã passionis. hȩc mlittore maris habitat :i instatione
nauium: ut credentib sit refugium. ⁊ ꝑiclitantib demonstret
fidei portum. hec contra om̃s turbines scłi immobili ⁊ in concussa
firmitate solidata. expectat naufragiũ iudeorũ ihereticorum pro-¬
cellã : qui circumferunt᷑ om̃i uento doctrinȩ. Quoꝵ isi tunditur
fluctib. frangit tamen ⁊ ipsa fluctꝰ. & non frangit᷑. Nec ulliꝰ hereseoᷤᷤ

Expanded text:
litas, idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam litas, idcirco se ad robur boni operis erigit, quia ad aeternae vitae patriam tendit. Unde etiam ponit humerum suum ad portandum, quia dChristo suo fidei bona operumque bonorum munera offerens. Zabulon in littore maris habitabit, et in statione navium. Zabulon, qui interpretatur habitaculum fortitudinis, Ecclesiam significat, fortissimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris habitat, et in statione navium, ut credentibus sit refugium, et periclitantibus demonstraret fidei portum. Haec contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata, exspectat naufragium Judaeorum, et haereticorum procellas, qui et circumferuntur omni vento doctrinae. Quorum etsi tunditur fluctibus, frangit tamen ipsa fluctus, et non frangitur, nec ullis haeresium
Abbreviated transcription (Latin):
bene candidiores lacte. dentes eiꝰ dicit. Om̃s enim qui ꝑfecti sunt
nqͥ scͥpturarũ cibos explanantes. subtilem ⁊ minutũ intellectum
puri atq ab omni macła liberi Y sachar asinus fortis. Isachar qui
interpretatur merces refert᷑ ad popłm gentium: qͣm dñs sangui
nis sui p̃cio .ẽ. mercatus. hic isachar asmus fortis scribit᷑. quia prius
gentilis popłs quasi brutum animal iliicuriosũ erat: nullaq ra¬
tione subsistens. Nunc uero fortis .ẽ. redẽmtoris dño colla subicieis.
i iugum disciplicͥȩ eu̾angłicȩ ꝑferens. hĩc accubans inter terminoᷤ
uidit requiẽ quod eẽt bona: nt̾ram quod optima. Inter termi¬
nos nanq accubare ẽ: p̃stolato mundi fine requiescere. nichilq
de his que nunc u̾sant᷑ in medio querere: s ultima desidare.
Et fortis asinus requiẽ uidet ⁊ t̾ram optimã: cum simplex genti¬

Expanded text:
bene candidiores lacte dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, bene candidiores lacte dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, et qui Scripturarum cibos explanantes, subtilem et minutum intellectum,puri, atque ab omni macula liberi. Isachar asinus fortis. Isachar, qui interpnis sui pretio est mercatus. Hic Issachar asinus fortis scribitur, quia prius gentilis populus quasi brutum animal et luxuriosum erat, nullaque ratione subsistens; nunc vero fortis est, Redemporis dominio colla subjiciens et jugum disciplinae Dominicae et evangelicae praeferens. Hic accubans inter terminos vidit requiem, quod esset bona; et terram, quod optima. Inter terminos namque accubare, est praestolato mundi fine requiescere, nihilque de his qua nunc versantur in medio quaerere, sed ultima desiderare. Et fortis asinus requiem vidit, et terram optimam, cum simplex genti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmultis effundet᷑ in remissionẽ peccatorũ. & in sangume urie
palliũ suũ. Pallũ gentes sunt: quas corpori suo conunx̃. sic̃ scͥptũ
est. Uiuio ego dicit dñs nͥ hos om̃s induam sicut uestientũ. hos qͥppe
xp̃c in sanguine uuȩ mundauit. quando sicut botiꝰ inligno erucis
pependit. T unc enim exlatere eiꝰ sanguis i aqua ꝓfuxit.S aqua nos
chriores uino ꝓbant᷑. quia eorum doct᷑rina austeritatẽ uini uet̾is
exuꝑat: id .ẽ. pͥsce legis traditionem. E uangłica enim p̃cepta: longe
clariora sunt quam uet̾is testamenti mandata. Ꝙ̾ dentes lacte can¬
didiores. Dentes p̾dicatores sunt scĩ: qui p̃cidunt aberrorib homines.
n eos quasi comedendo in xp̃i corpore tnͣsferunt. Nomine lactis
doctͥrina legis significat᷑: quȩ carnalẽ popłm tanquã paruulos
pocło saciͣatis alebat. Cuiꝰ quidẽ candidiores effecti sunt doctores ec¬
cłe: qr fortem  ualidũ uerbi cibũ. mandunt atq distribuunt. Ne

Expanded text:
multis effunditur in remissionem peccatorum. Et in sanguine uvae pallium suum. Pallium gentes sunt, quas corpori suo conjunxit, sicut scriptum est: Vivo ego dicit Dominus, nisi hos omnes induam sicut vestimentum . Hos quippe Christus in sanguine uvae mundavit, quando sicut botrus in ligno crucis pependit. Tunc enim ex latere ejus sanguis et aqua profluxit. Sed aqua nos chriores vino probantur, quia eorum doctrina austeritatem veteris vini exsuperat, id est, priscae legis traditionem. Evangelica enim praecepta longe clariora sunt quam Veteris Testamenti mandata. Et dentes lacte candidiores. Dentes, praedicatores sunt sancti, qui praecidunt ab erroribus homines, et eos quasi comedendo in Christi corpore transferunt. Nomine autem lactis doctrina legis significatur, quae carnalem populum tanquam parvulos lactis poculo alebat. Cujus quidem candidiores effecti sunt doctores Ecclesiae, quia fortem et validum verbi cibum mandunt atque distribuunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ scõꝵ. Eetigit porro illi idem angłs lacitudinẽ femoris. ⁊ claudũ
reddidit: sicq erat unus atq idem iacob benedictꝰ ⁊ claudus. Benedictꝰ
in his qui inxp̃o exeodem popło credidert̃: atq in infidelib claudus.
Namq femoris merui. uł latitudo generis multitudo ẽ. Plures qͥppe
sunt instirpe qui degenerantes afide patrũ. & ap̃ceptis auctoris sui
deuiantes: merroris sin semine claudicant. Dequib ꝓpheticȩ predic̃¬
uirib non solum claudicat. s ⁊torpescit: ne ultra iam generare filios
possit. Deniq quod adiecit idem patriarcha uidisse se dm̃ facie ad
faciem. cum suꝑiꝰ uirũ secum narraret fuisse luctatum: id significat
quia idem ds̃ homo erat futurus: qui cum iacob popło luctaret᷑.

Expanded text:
omnium sanctorum. « Tetigit porro illi idem angelus latitudinem femoris, et claudum omnium sanctorum. « Tetigit porro illi idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit » ; sicque erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus. Benedictus in his qui in Christum ex eodem populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam femoris nervum vel latitudo, vel generis multitudo est. Plures quippe sunt in Ecclesia qui, degenerantes a fide patrum et a praeceptis auctoris sui deviantes, in erroris sui semitis claudicant, de quibus prophetice praedicviribus, non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam generare filios possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctatum, id significat quidem, quod idem Deus homo erat futurus qui cum Jacob populo luctaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ferte lapides. Qu congregantes fecerunt tumulũ. Qm̃ ⁊ uocauit la¬
ban cuimulũ testis: ⁊ iacob aceruum testimonii. Inter fideles enim
tam iudeos quam gentes. testis . ẽ. lapis eminens. insimilitudimema:
a ceruus lapidũ qui ẽ. multitudo credentium.
is ita transactis: iacob mittit nuntios desai frẽm suum. mittit & mu¬
nera. P ost hec transductis omĩb suis ꝑtorrentẽ: ipse remansit solus. E
ecce inr luctabat᷑ cum illo: p̃ualuitq iacob ei. nec dimisit eum nͥ
tissimȩ gesserat: cui tamen ido p̃ualuit utiq uolenti.⁊ ut miste
riũ figinaret passionis dni. Ubi insus. ẽ. iacob ĩiuideoꝵ typo. hoc. ẽ.
incorporis sin sobole p̃ualuisse deo: & quasi cum infirmo ita cum
carne eiꝰ luctam̃ inire ⁊ inualescere inpassionẽ eiꝰ sicut scͥptũ .ẽ. cũ
dicerent. crucifige. Et tamen iacob benedict̾ionẽ ab eodẽ angło quẽ
uictor suꝑ auerat int̾ptͣint. Cuiꝰ nominis inpositio: utiq benedic

Expanded text:
ides. Qui congregantes fecerunt tumulum, quem et vocabat Laban tumulum Testis, et Jacob acervum Testimonii. » Inter fideles enim tam Judaeos quam gentiles, testis est lapis eminens, in similitudinem Christi, acervus lapidum, qui est multitudo credentium.is transactis, Jacob mittit nuntios ad Esau fratrem suum, mittit et munera. Post haec, transductis omnibus suis per torrentem, ipse remansit solus. Et ecce vir luctabatur cum illo, praevaluitque ei Jacob, nec dimisit eum, donec tissime gesserat. Cui tamen ideo praevaluit Jacob utique voleium figuraret passionis Domini, ubi visus est Jacob in Judaeorum typo, hoc est in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est, cum diceret: Crucifige . Et tamen Jacob benedictionem ab eodem angelo, quem victor superaverat impetravit, cujus nominis impositio utique benedict
Abbreviated transcription (Latin):
adueneam apłor qui exiudeis sunt. Nam uinea dm̃i sabaoth: do¬
mus ẽ isrł. Et ad uitẽ ofili mi asinã suam. Ipse dixit. Ego sum uitiᷤ
uera. Ad hanc gͦ uitẽ alligat asinã suam ci suꝑ sedet: eccłam sci¬
licet exnationib congregatã. Hanc itaq ad uitẽ corporis sui alligat
uincło karitatis. ⁊ disciplinȩ euangłice astringit nexib: ut dexim¬
tatione illius uiuens efficiat᷑ heres dei ⁊ coheres xp̃i. Alii nanq¬

Expanded text:
ad vineam apostolorum, qui ex Judaeis sunt. 24. Nam vinea Domini Sabaoth doad vineam apostolorum, qui ex Judaeis sunt. 24. Nam vinea Domini Sabaoth domus est Israel . Et ad vitem, o fili mi, asinam suam. Ipse dixit: Ego sum vitis vera . Ad hanc vero vitem alligat asinam suam, cui supersedet, Ecclesiam ex nationibus covinculo charitatis, et disciplinae evangelicae astringit nexibus, ut de imitatione illius vivens efficiatur haeres Dei, et cohaeres Christi . Alii namq
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qđ idem de corpore suo dix̃. Soluite templũ hoc: & intriduo
suscitabo illud. Non deficiet pͥncsps deiuda. nec dux defemoribus¬
eiꝰ: donec ueniat qui mitendus. ẽ: ⁊ ipse erit expectatio gentium. hic
locus manifestissimȩ ad iudã refert᷑. Tam diu enim fuit exsemine
eiꝰ apud iudeos intemerata successio regni: donec xpc̃ ad redempti¬
onẽ mundi exuirgine nasceret᷑. ꝓbãt hoc historiȩ iudeorũt. quib os¬
tendit᷑ pͥmũ aliegenã regem ingente iudeorũ fuisse herodem: quo
iudã usq hodie iudeoꝵ ꝑmanet regnũ. Itaq non fuit rex depopło
iuda: donec ueniret cui repositũ est. S quia non solũ iudeis ꝓfuit
qui mittendꝰ erat. ido sequitur: ⁊ ipse erit exspect̾atio gentium.
Alligans adue̾nsam pullũ suum. Pullũ exgentib id .ẽ. popłm.
cui ad huc nunquã fuerat legis onus inpositum: hĩc copulau̾

Expanded text:
juxta quod idem de corpore suo dixit: Solvite hoc templum, et in triduo juxta quod idem de corpore suo dixit: Solvite hoc templum, et in triduo suscitabo illud . Non deficiet princeps de populo Juejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium. Hic locus manifestissime ad Judam refertur; tamdiu enim fuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, donec Christus ad redemptionem mundi ex virgine nasceretur. Probant hoc historiae Judaeorum, quibus ostenditur primum alienigenam regem in gente Judeorum fuisse Herodem, quo Juda usque hodie Judaeorum permanet regnum. Itaque non defuit rex de populo Juda, donec veniret cui repositum est. 23. Sed quia non solum Judaeis profuit, qui mittendus erat, ideo sequitur: Et ipse erit exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum. Pullus suus ex gentibus, populus cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum: hunc copulavit