comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitas quã ibi ĩuenimꝰ
nõ posse esse cõmunẽ płi¬
b substãtiis. Hic euidẽtꝰ
apparet coĩs esse płib ꝑ¬
sonis. S si mutuo dilectiᷤ
onuis ut dictũ est ꝑfcĩo
est cõmunis. patet ꝓfc̃o
qm̃ si om̃ipotens est unꝰ
om̃ipotens erit ⁊ alius.
si ĩmẽsus est unus. ĩmẽ¬
sus est ⁊ aliuis. si deus ẽ
unus: deus erit ⁊ alius.
S sicut ĩ suꝑiorib sa¬
tis euident̾ ostendimu ͤ
nõ p̃t eẽ omipotens nisi
unus. nõ põt esse ĩmẽsꝰ
nsi unus nec deus nͥ unꝰ.
Quid gͦ utiq absq oĩ
dubio sic erit ut̾q oĩpo¬
tens ut ambo simul nõ sĩt
nisi unus omp̃s. Sic erit
ut̾q ĩmensus ut ambosi¬
mul nõ sint nisi unꝰ ĩmẽ¬
sus. Sic absq dubio erit
ut̾q eoꝵ deus: ut ambo si¬
mul nõ sint nisi unus ds̃.
⁊ ad hoc quis ydoneus. S
si diuinitas ip̃a ut diximͦ
ꝓ certo est cõmunis am

Expanded text:
enimus non posse esse communem pluribus substantiis hic evidenter apparet communis esse pluribus personis. Sed, si mutuo dilectis omnis, ut dictum est, perfectio est communis, patet profecto quoniam si omnipotens est unus, omnipotens erit et alius; si immensus est unus, immensus erit et alius; si Deus est unus, Deus erit alius. Sed, sicut in superioribus satis evidenter ostendimus, non potest esse omnipotens nisi unus, non potest esse immensus nisi unus, nec Deus nisi unus. Quid ergo? utique absque omni dubio sic erit uterque omnipotens, ut ambo simul non sint, nisi unus omnipotens. Sic erit uterque immensus, ut ambo simul non sint nisi unus immensus, sic absque dubio erit uterque eorum Deus, ut ambo simul non sint nisi unus Deus. Et quis ad hoc idoneus? Sed si divinitas ipsa, ut diximus, pro certo erit
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis ẽ ĩ tam młtis oꝑi¬
b suis. qͥd inꝙͣ mirũ si
sup omĩa est ĩ semetip̃o
mrabilis. Miraus qͦm
ĩ natura diuina sit plus
hũana sit plusꝙͣ una sbã¬
eciã ubi nõ est plusꝙͣ una
ꝑsona. Cõstat nãq hõ
ex corpore ⁊ anima. et hec
duo simul nõ nisi una

Expanded text:
m multis operibus suis; quid, inquam, mirum, si super omnia est in semetipso mirabilis? Miraris quomodo in natura divina sit plus humana sit plus quam una substantia, ubi non est plus quam una persona. Constat namque homo ex corpore et anima, et haec duo s
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ ĩ unũ̾ si placet que
rõ raciocinando inuenit
ĩ natura diuina et ea que
experiencia reꝑit ĩ natura
hũana. u trobiq unitas.
utrobiq płalitas. Ibi uni¬
tas sb̾e: hic unitas ꝑsone.
Ibi psalitas ꝑsonarũ hic
quidẽ płalitas ꝑsonaꝵ ĩ
unitate sbe̾: hic autẽ płã¬
litas sbaꝵ ĩ unitate ꝑsõe.
Ecce quomͦ natura hũa¬
na atq diuina uident᷑
se nutuo ⁊ quasi ex oppo¬
sito respice̾. ⁊ alt̾utra altĩ
ueluti ꝓ contrariũ rñde̾.
Sic inuicẽ respic̾e habẽt¬
⁊ mutuo respõde̾ debẽt na¬
tura creata ⁊ natura ĩcre¬
ata tẽporał ⁊ et̾na corru-¬
ptibił ⁊ ĩcorruptibilis.
mutabilis ⁊ ĩcõmutabił
tantilla ⁊ ĩmẽsa circũscͥp¬
tibilis ⁊ infinita.

Expanded text:
 si placet quae ratio ratiocinando invenit in natura divina, et ea quae experientia reperit in natura humana. Utrobique unitas, utrobique pluralitas; ibi unitas substantiae, hic unitas personae; ibi pluralitas personarum, hic quidem pluralitas personarum in unitatiarum in unitate personae. Ecce quomodo natura humana atque divina videntur se mutuo, et quasi ex opposito respicere, alterutra alteri veluti per contrarium respondere. Sic invicem respicere habent, et mutuo respondere debent natura creata et natura increata, temporalis et aeterna, corruptibilis et incorruptibilis, mutabilis et incommutabilis, tantilla et immensa, circumscriptibilis et infinita.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ de alio est suo pͥncipio
semꝑ succed̾e oportere. Cer¬
te iadius solis de sole ꝓcedit¬
⁊ de illo originem trahit et
tñ soli coeuus existit. Ex
quo enĩ fuit de se radiũ ꝓ¬
duxit et sine radio nullo
tꝑe fuit. Si gͥ lux ista corpo¬
ralis ht̃ radium sibi coeuũ¬
cur nõ habeat lux illa spi¬
ritualis ⁊ inaccessibilis ra-¬
diũ sibi coet̾nũ. In natura
creata legimus quid de na-¬
tura ĩcreata pensare uł esti¬
mare debeamꝰ. uidemꝰ coti¬
die quomꝰ nature ip̃iꝰ oꝑaci
ducit. et existẽcia de existen¬
cia ꝓcedit. Quid gͦ. nuqͥd
ĩ illa supexcellenti natura
oꝑatio nature nulla erit
aut oĩno nil poterit. Nũqͥd¬
nã natura illa q̃ huic na-¬
ture nr̃e fructũ fecũditatis
donauit ĩ se õmo sterilis
ꝑuianebit. Et que aliis
gn̾ationẽ tribuit nũqͥd si¬
ne gn̾atione et sterilis erit.
Ex hiis itaq uidet ꝓlabi-¬
cõmutabilitate sit aliqd̃
esse qd̃ nõ sit a semetip̃o. ⁊

Expanded text:
 de alio suo principio semper succedere oportere. Certe radius solis de sole procedit, et de illo originem trahit, et tamen soli coaevus existit. Ex quo enim fuit, de se radium produxit, et sine radio nullo tempore fuit. Si igitur lux ista corporalis habet radium sibi cocur non habeat lux illa spiritalis et inaccessibilis radium sibi coaeternum? In natura creata legimus, quid de natura increata pensare vel aestimare debeamus: videmus quotidie quomodo naturae ipsius ducit, et existentia de existentia procedit: quid ergo? Nunquid in illa superexcellenti natura operatio naturae nulla erit, aut omnino nil poterit? Nunquid natura illa quae hunc naturae nostrae fructum fecunditatis donavit, in se omnino sterilis permanebit, et quae aliis generationem tribuit nunquid sine generatione et sterilis erit? Ex his itaque videtur probabicommutabilitate sit aliquid esse quod non sit a semetipso, et
Abbreviated transcription (Latin):
metip̃o rõcinando colligit᷑
et illud esse qd̃ ẽ a semetip̃o
et eoip̃o quidẽ eciã ab et̾no
nã si nichil a semetip̃o fu-¬
isset nõ ess om̃o unde ea exi¬
stere potuissẽt que suũ esse
a semetipĩs nõ habent nec
habe̾ ualent. Cõuincit᷑ i ta¬
q aliquid esse a semetip̃o. ⁊
eo ip̃o uti iam dcm ẽ ⁊ eciam
ab et̾no. Alioqͥn fuit qñ ni-
chil fuit et tũc quidẽ futõꝵ
nichil futurũ fuit quia qͥ sibi
ul̾ aliis existendi miciũ daret¬
fuit. Qd̾ qmͣ falsũ sit ip̃a eui¬
dencia ostendit et rerũ existẽ¬
cia exꝑiencia cõuincit die
sane ex eis que uidemꝰ racio¬
cinãdo colligimus et ea esse
que nõ uidemꝰ ex tnͣsitoriiᷤ
et̾na ex mũdanis suꝑmũda-¬
na. ex humanis diuina. In¬
uisibilia enĩ dei a creatura
mũdi ꝑ ea que facta sũt in-¬
tellecta cõspiciunt

Expanded text:
ocinando colligitur, et illud esse quod est a semetipso, et eo quidem etiam ab aeterno: nam, si nihil a semetipso fuisset, non esset omnino unde ea existere potuissent quae suum esse a semetipsis non habent, nec habere valent. Convincitur itaque aliquid esse a semetipso et eo ipso, uti jam dictum est, et ab aeterno alioquin fuit quando nihil fuit, et tunc quidem futurorum nihil futurum fuit, quia qui sibi vel aliis initium existendi daretfuit, quod quam falsum sit ipsa evidentia ostendit, et rerum existentium experientia convincit; sic sane ex his quae videmus ratiocinando colligimus, et ea esse quae non videmus, ex transitoriis, aeterna, et mundanis, supermundana, ex humanis, divina: Invisibilia enim Dei a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
Alud deniq boni in cho¬
atio. & aliud eiusd̾ ꝯsuma¬
tio. Istud ꝑtinet ad panẽ.
illud adnouam ꝯsꝑsionem.
Qiua gͦ nemo repente fit
sũmus. nec ad omnẽ boni ĩ¬
choationẽ statim in ipso
confirmatꝰ. hõĩb humanũ
loquens ꝓpt̾̃ in firmitatem
eoꝵ. monet apłs ut fiant
noua consꝑsio. ñ panis absq

Expanded text:
Aliud denique boni inchoAliud denique boni inchoatio, et aliud ejusdem consummatio. Istud pertinet ad panem, illud ad novam conspersionem. Quia ergo nemo repente fit summus, nec ad omnem boni inchoationem statim in ipso confirmatus, hominibus humanum loquens propter infirmitatem eorum monet Apostolus ut fiant nova conspersio, n
Abbreviated transcription (Latin):
Panem arimũ efficit affectꝰ
in bono firmꝰ atq robutꝰ. No¬
uam ꝯsꝑsionẽ facit recens
animi ꝓpositum. s adhuc
rude & minus ex̾citatum.
Consꝑsio int̾manꝰ format᷑.
postea adignẽ ex cocta soli
ex delib̾atione in choatur.
ꝑ discͤtionẽ mod̾at᷑. in di¬
lectione ꝯsumat᷑. Qñ gͦ
ad augendam animi pu¬
ritatem nouũ aliquid
statiumꝰ. ⁊ eiꝰmodi in tẽcio¬
ni cũ multa delib̾atione
in sistimus quid aliud quã
fermentũ expͣgando. nouam
consꝑsionẽ facimꝰ: S quia ñ
omnes omni a possunt. nec
omnib omnia eque expẽdi¬
unt. cum mensuram nrãm
& bonum agendi modum
in qͦlibet ꝓposito oꝑando ad
tiam ad discretionẽ erudi¬
mur. ita ut omnia cũ mo¬
destia exequam᷑ quid alid̃
quam coquendos panes for-¬
mamꝰ: Nam tunc panis
quasi adignem excoqͥtur.
qñ ꝓpositum bonum ꝑu¬
sum quidem in oblectam̃tũ
uertitur. & ꝑ amorẽ solidat᷑.
Aliud itaq ÷ boni ꝓmocio
atq aliud boni ꝯfirmatio.

Expanded text:
Panem itaque azymum efficit affectus in bono firmus atque robustus. Novam conspersionem facit recens animi propositum, sed adhuc rude et minus exercitatum. Conspersio inter manus formatur, postea ad ignem excocta solidex deliberatione inchoatur, per discretionem moderatur, in dilectione consummatur. Quando ergo ad augendam animi puritatem novum aliquid statuimus, et ejusmodi intentioni cum multa deliberatione insistimus, quid aliud quam fermentum expurgando novam conspersionem facimus? Sed quia non omnes omnia possunt, nec omnibus omnia aeque expediunt, cum mensuram nostram, et bonum agendi modum in quolibet proposito operando addtiam ad discretionem erudimur, ita ut omnia cum modestia exsequamur, quid aliud quam coquendos panes formamus? Nam tunc panis quasi ad ignem excoquitur quando propositum bonum per usum quidem in oblectamentum vertitur, et per amorem solidatur. Aliud itaque est boni promotio, atque aliud boni confirmatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Et multi uident᷑ ẽẽ azimi scd̃
oꝑationẽ qui tñ arimi ñ sũt
scđm intencionẽ. quẽ admo¬
dum ypocͥte. Et sunt qui
hñt azima sinceritatis in in¬
tencione. qͥ tñ ad plenũ fer¬
mento ñ carent in affectiõe.
&iccͥco absq dubio. quãdiũ
mente quidẽ ꝯsencientes le¬
gi dei. aliam legẽ uidemus
inm̃bris nr̃is repugnantẽ legi
m̃tis nr̃e. ⁊ captiuantẽ in lege pec̃ci.¬

Expanded text:
multi videntur esse azymi secundum operationem: qui tamen azymi non sunt secundum intentionem, quemadmodum hypocritae. Et sunt qui habent azyma sinceritatis in intentione, qui tamen ad plenum fermento non carent in affectione. Et idcirco absque dubio quandiu mente quidem consentientes legi Dei aliam legem videmus in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae, et captivitatem in legem pecc
Abbreviated transcription (Latin):
bio fermenti exp᷑gatione opꝰ
habemꝰ. & m̃ito d̃r nob̾. Ex¬
pͣgate uetꝰ ferm̃tum. ut si¬
tiz noua consꝑsio. sic̃ estis
azimmi. Quod dicit consꝑsio
ñ qualiscũq s noua idem
ualere uidet᷑. ac si diceret
non ferm̃tata. nam ꝯsꝑsio
in iecto etiã fermento ñ fer¬
mentatur sñ mora. Posquã
gͦ ferm̃tata iam fuerit re¬
cens eẽ iam desinit. & nouita¬
tem suã amittit. Sic̃ gͦ uixͣ
aliquid iam facti erant qͣsi
panis absq ferm̃to. sic iuxͣ
aliquid eos fieri uolebat
ꝯsꝑsionem absq ferm̃to.
Utrobiꝙ uolebat eos arima
hrẽ. utrobiq sine corruptiõe

Expanded text:
ione opus habemus, merito dicitur nobis: Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio sicut estis azymi. Quod dicit conspersio, non qualiscunque, sed nova, idem valere videtur ac si diceret non fermentata. Nam conspersio injecto etiam fermento non fermentatur sine mora. Postquam ergo fermentata jam fuerit recens esse jam desinit, et novitatem suam amittit. Sicut ergo juxta aliquid jam facti erant quasi panis absque fermento, sic juxta aliquid eos fieri volebat conspersionem absque fermento. Utrobique nolebat eos azyma habere, utrobique sine corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
queso contra illum possit peccatũ
em exiuc̾toria suꝑbie longe est
oĩs pec̾ei initium: Qui gͥ eiusmͦ
ẽ uide quam fortis & potens mil¬
lo regno inuenitur. qͦd contra pec¬
catum statuitur. quod a solo pec¬
cato destrintur uł dissipat᷑. Ecce
iam exfine uisionis manifeste
colligimus. quod longe suꝑiꝰ
p̾locuti sumus. qr comimune
bonum &e uniu̾sitatis utilitat
exigebat talem hominẽ fore qͣt
designat᷑ in arbore. talem inqͣm
hominẽ qͥ uixta similitudinẽ
arboris de sublim quodam sta¬
tu cad̾et. & it̾m resurg̃ce. ut ex
sui ruina stantib metũ caden¬
di incuteret: & ex sin repara¬
tione iacentes ad sp̃e resurgendi
reformaret:
uina iudicia ꝑcontẽplationem

Expanded text:
quaeso, contra illum possit peccatum quaeso, contra illum possit peccatum cui ex victoria superbiae longe est omnis peccati initium? Qui igitur ejusmodi est vide quam fortis et potens in illo regno invenitur, quod contra peccatum statuitur, quod a solo peccato destruitur, vel dissipatur. Ecce jam ex fine visionis manifeste colligimus quod longe superius praelocuti sumus, quia commune bonum et universitatis utilitas exigebat talem hominem, forte qualis designatur in arbore, talem, inquam, hominem qui juxta similitudinem arboris de sublimi quodam statu caderet et iterum resurgeret, ut ex sui ruina, stantibus metum cadendi incuteret, et ex sui reparatione jacentes ad spem resurgendi reformaret. vina judicia per contemplationem
Abbreviated transcription (Latin):
dhumillunum in quit
hominẽ constituet suꝑ
eo. Suꝑbis namq resistit hu¬
milib autem dat grãm. &cer¬
te quanto humiliorib tanto
subli miorem. Absq dubio
sillud int̾num regnum cogi¬
temꝰ. eris in hoo regno qͣnto
humilior tanto sublior
& tanto sine ambignitate ma¬
ior. qͣnto inocłis tuis fueris
minor Cui nam queso dubi¬
um ẽẽ queat. quod in illo ext̾i¬
ori regno multo alit̾. seu ecõ¬
trario cẽ sepe contingat: In il¬
lo autem int̾iori regno semꝑ
ex mensura humilitatis. pen¬
det m̃sura magnitudinis. Qa
humilem in eo. ce humillimũ cons¬
tituet suꝑ eo. humilis est qͥ se ip̃m
apud semet ipsum ueracit̾ contẽp¬
nit. humilior autem qui se con¬
tempni & ab aliis non refugit. hu¬
millimis uero qui contemptum
suum ñ solum contempnit. s &e ad¬
modum concupiseit. Quid itaq
queso m illum suꝑbia possit. cui
despectus sinus indespectum ue¬
nit: Cumgͥ attestante scͥptura mi¬
tium sit omnis peceati suꝑbia. qd

Expanded text:
humillimum, inquit, hominem constituet super eo. Superbis namque resistit, humilibus autem dat gratiam, et certe quanto humiliorem, tanto sublimiorem. Absque dubio si illud internum regnum cogitemus, eris in hoc regno quanto humilior, tanto sublimior, et tanto sine ambiguitate major, quanto in oculis tuis fueris minor. Cuinam, quaeso, dubium esse queat quod in illo exteriori regno multo aliter, seu econtrario saepe contingat? In illo autem interiori regno semper ex mensura humilitatis pendet mensura magnitudinis. Quia humilem in eo, et humillimum constituet super eo. Humilis est qui seipsum apud semetipsum veraciter contemnit, humilior autem qui se contemni etiam ab aliis non refugit. Humillimus vero qui contemptum suum non solum contemnit, sed et admodum concupiscit. Quid itaque, quaeso in illum superbia possit, cui despectus suus in despectum venit? Cum igitur, attestante Scriptura, initium sit omnis peccati superbia , quid,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pene obligatio u̾sat᷑ cir¬
ca duo. Aliid nãq est debi¬
tũ dãpnationis. ⁊ lõge ali-¬
uo debitũ expiationis. Et¬
ce iã aꝑte tenemus sicut
ex suꝑiorib cognouimꝰ ꝙ
duo cõsiderãt᷑ circa obliga¬
tionẽ culpe. duo similiter
circa obligacionẽ pene. Nã
ĩ culpe obligatione ut di¬
ctũ ĩuenis uinculũ capti¬
uitatis ⁊ uĩculũ ẜuitutis
Ex unculo captiuitatis il¬
laqueat᷑ ne redeat ad fa-

Expanded text:
circa duo. Aliud namque est debitum damnationis, et longe aliud debitum expiationis. Ecce jam aperte tenemus, sicut ex superioribus cognovimus, quod duo considerantur circa obligationem culpae, duo similiter circa obligationem poenae. Nam in culpae obligatione, ut dictum est, invenis vinculum captivitatis, et vinculum servitutis. Ex vinculo captivitatis illaqueatur ne re
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ ad aͥgẽdũ malũ. utqͣ
autẽ ad dãpnacionis au-¬
gniẽtũ. Similit̾ ĩ obliga¬
cione pene cõstat procul
dubio geminũ uinculũ
esse. uinculũ dãpnaciomiᷤ
uinculũ expiationis. Ex
illo tenet᷑ homo ad penã
et̾nã. ex isto ad penã tnͣsi¬
toriã. et ad illã quidẽ ad
malũ suũ. ad istã ad bo¬
nũ suũ. Nã ex illa homo
cruciat᷑ nec purgat᷑. ex ista
u̾o sic torq̃tur ut purget᷑.
Et notand̃ ꝙ captiuitatẽ
et seruitutis obligatione
tenet᷑ unus idẽq homo
sub uno ⁊ eodẽ tempe. dãp¬
nationis u̾o et expiatio¬
nis uinculo nũꝙͣ tenet᷑
unus idẽq hõ sb̃ tẽpore uno.
Nam eo ip̃o sepe expiacio¬
ius debito tenet ᷑ quo dãp¬
nationis debito absoluit᷑.¬

Expanded text:
augendum malum. Utrumque autem ad damnationis augmentum. Similiter in obligatione poenae constat procul dubio geminum vinculum esse, vinculum damnationis, vinculum expiationis. Ex illo tenetur homo ad poenam aeternam, ex isto ad poenam transitoriam, et ad illam quidem ad malum suum, ad istam ad bonum suum. Nam ex illa homo cruciatur, nec purgatur; ex ista vero sic torquetur ut purgetur. Et notandum quod captivitatis et servitutis obligatione tenetur unus idemque homo sub uno et eodem tempore, damnationis vero et expiationis vinculo nunquam tenetur unus idemque homo sub tempore uno. Nam eo ipso saepe expiationis debito tenetur quo damnationis debito absolvit
Abbreviated transcription (Latin):
ce de obligatione culpe .iii.
rie tenetͤ p̃uaricator meri¬
to p̃uaricationis sue. non
solũ uinctus ad culpã uerũ
eciã adictus ad penã. Eo ip̃o
si quidẽ qͦ illd̃ cõmittit ꝙ qnͣ¬

Expanded text:
bligatione poenae. riae tenetur praevaricator merito praevaricationis suae non solum vinctus ad culpam, verum etiam addictus ad poenam. Eo ipso siquidem quo illud committit quod qua
Abbreviated transcription (Latin):
dñs de lapidibz istis suscita¬
refilios abrale. ¶ Qñ gͦ
ille qui oĩa potest p̃uarica¬
torẽ ad uerã penitẽciã cõpũ¬
git. quid aliud queso ꝙͣ ꝑpe¬
tualẽ culpã ⁊ eo ip̃o ꝑpetua¬
lẽ penã t̾minabilẽ facit:
Sic utiq sic tnͣsit pena in
penã. et̾na in tnͣsitoriã ⁊ qͥ
pͥus tenebat᷑ debito dãpna¬
tionis. mͦ iam tenet᷑ debi

Expanded text:
s suscitare filios Abrahae . Quando ergo ille qui omnia potest praevaricatorem ad veram poenitentiam compungit, quid aliud, quaeso, quam perpetualem culpam, et eo ipso perpetualem poenam terminabilem facit? Sic utique, sic transit poena in poenam, aeterna in transitoriam, et qui prius tenebatur debito damnationis, modo jam
Abbreviated transcription (Latin):
serrimũ est tenet ᷑ eciã ad
peccãdi seruitutẽ. Nã qui
fucit pecm seruus est pcc̃i.
unde fit ut cotidianas u¬
suras exsoluat et reatus
sui debitũ cotidie augescat.
Inde est illa ꝓmissio quam
habetis ĩ psalmo. Ex usuriᷤˢ
⁊ iniquitate redimet aĩas
eorũ. Culpe itaq obligacõ
u̾satͦ circa duo. ĩ uno attẽ¬
ditur iudiciũ captiuitate¬

Expanded text:
rrimum est tenetur etiam ad peccandi servitutem. Nam, qui facit peccatum servus est peccati . Unde fit ut quotidianas usuras exsolvat, et reatus sui debitum quotidie augescat. Inde est illa promissio, quam habetis in Psalmo: Ex usuris et iniquitate redimet animas eorum . Culpae itaque obligatio versatur circa duo. In uno accenditur
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nũ uiuit. eoip̃o ĩꝙͣ eterne
dãpuationis debitũ ĩcurrit.
Dãpnacio autẽ et̾na ĩ sac̃
scriptura dicit᷑ mors scd̃a.
nã sicut ex obligatione cul¬
pe retrahit aĩa a benepla¬
cito diuino sic ex ĩflictione
dampnacõis et̾ne alienat᷑
aĩa ab õĩ bñplacito ꝓprio.
Nominẽ aũt eiꝰmodi iuĩculiᷤ
obligatũ solus ille soluere

Expanded text:
ternae damnationis debitum incurrit. Damnatio autem aeterna in sacra Scriptura dicitur Mors secunda : nam, sicut ex obligatione culpae retrahitur anima a beneplacito divino, sic ex inflictione damnationis aeternae alienatur anima ab omni beneplacito proprio. Hominem autem ejusmodi vinculis obligatum so
Abbreviated transcription (Latin):
N primis itaq notãd̾
ꝙ peccatoꝵ obligatio cõsi¬
deratͦ cura duo. Alia ẽ enĩ
illa obligatio ꝑ quã homo
obligat᷑ ad culpã et alia est
illa ꝑ quã obligat᷑ ad penã
In uno obligatur uinculo
captiuitatis. In alt̾o uero
obligatur debito dãpnacio¬
nis siue enĩ hõ ĩ aliquod gͣ¬

Expanded text:
primis itaque notandum quod peccatorum obligatio consideratur circa duo. Alia est ejus illa obligatio per quam homo obligatur ad culpam, et alia est illa per quam obligatur ad poenam. In uno obligatur vinculo captivitatis. In altero vero obligatur debito damnationis. Si enim homo in aliquod g
Abbreviated transcription (Latin):
diali eẽncia inferior esse
potĩt si naturalit̾ cũ illa
cõmune habu̾it qd̃ parẽ
uł suꝑiorẽ hr̃e nõ possit.
Iuxta hoc erit una q̃libet
alt̾a. ỹmo unaqueq seip̃a

Expanded text:
diali essentia inferior esse poterit, si naturaliter cum illa commune habuit quod parem vel superiorem habere non possit? Juxta haec erit una quaelibet altera, imo una quam se ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ubstancie itaq pri¬
mordiali uidet᷑ na-¬
turalit̾ in esse om̃ib p̃si¬
dere et parem uł supiorẽ
hr̃e nõ posse. Qd̾ enĩ in¬
est sb̾stãcialit̾ absq du¬
bio et naturalit̾. Ex eo¬

Expanded text:
ubstantiae itaque primordiali videtur naturaliter inesse, omnibus praesidere, et parem vel superiorem habere non posse. Quod enim inest substantialiter, absque dubio et naturaliter ine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscientie in illo corde nullam
ꝯcupiscentiam sentire. Quid
illa ꝯscientia mundius fuit.
q̃ nullam ꝯcupiscentiam sẽsit:
Quid illo corde dulciꝰ fuit. q̃
nulla malicia tetig̃. quod
nicħ fellis nil amaritudinis
aũ magnitudinẽ dulcoris.
erat && in ipso magnitudo
exultatiomis. ꝑꝑende si po¬
des quanta dulcedo cord̃ illiꝰ
fuerit. quam tanta passioĩs
acerbitas uit̃polare uł at¬
tenuare ñ potuit. Int̾ pati¬
endum magͣ ꝯpatiebatur
ĩumicis sus. ꝗͣ miseraretur
m̃bris suis p̃cetis omnib
emanuel cor carneum ad
ꝯpaciendum habuit. qm̃
ad omnem pietatis affec¬
tum nicħ illo ũꝗͣ teneriꝰ fu¬
it. Solus emanuel potuit
deuere dulcedinis plenitu¬
dine & ꝑpetuitate gaude.
⁊ hoc illi fuit. mediante lũc¬
te butir̃ decarne trahere &
abundare. Que enĩ alia
apud illum fuit ꝯmestio
butiri. quã int̾ne dulcedi¬
nis gaudio iugi celebritate ꝑ¬
fruiꝰ¬

Expanded text:
conscientiae in illo corde, nullam conscientiae in illo corde, nullam concupiscentiam sentire. Quid illa conscientia mundius fuit, quae nullam concupiscentiam sensit? Quid illo corde dulcius fuit, quod nulla malitia tetigit, quod nihil fellis, nil amaritudinis autem magnitudinem dulcoris, erat et in ipso magnitudo exsultationis. Perpende, si potes, quanta dulcedo cordis illius fuerit, quam tanta passionis acerbitas interpolare vel attenuare non potuit. Inter patiendum magis compatiebatur inimicis suis, quam misereretur membris suis. Prae caeteris omnibus Emmanuel cor carneum ad compatiendum habuit, quoniam ad omnem pietatis affectum nihil illo unquam tenerius fuit. Solus Emmanuel potuit de verae dulcedinis plenitudine, et perpetuitate gaudere, et hoc illi fuit, mediante lacte, butyrum de carne trahere et abundare. Quae enim alia apud illum fuit comestio butyri, quam internae dulcedinis gaudio jugi celebritate perfrui
Abbreviated transcription (Latin):
butirum ut nouimuͭ
decarneuenit. Mel decelo
mediante rore. butirum de
carne mediante lacte. Quid
est enim butirum nͥ q̃dam
ꝑinguedo lactis. & quid ÷
mel nͥ qͣdam dulciflua ut
sic dicam crassitudororis:
In lacte ꝓpt̾ sui dulcedinẽ
recte intelligitur cordis
dulcedo. in butiro ꝓpt̾ sui
originem recte intellig̾r cord̾
exultatio. Butirum de lac¬
te colligit᷑. & uera cord̾ exul¬
tatio deu̾a cordis dulcedine
gn̾atur. Quanto abunda¬
mus lacce. tanto & butiro
possumus abundare. Sic
& iuxta abundantiã bem¬
gnitatis erit ⁊ abundan¬
tia iocunditatis. Si corxͥ at¬
tendimus. nicħ illo dulciꝰ.
nicħ illo benigniꝰ. Nil us¬
piam cͤaturarũ illocorde
dulcius ẽẽ potuit. nil ũꝗͣ
dulcuis eẽ pot̾it. nullum cor
corde illo ub̃us exultauit.
uera cordium nr̃oꝵ exul¬
t̃o solet eẽ. de testimonio cõ¬
testimonium ꝯscientie nr̃e.
Lestimonium ꝯscientie bõe
in nr̃o corde ꝯcupiscentie
ñ ꝯsentire. Testimonium

Expanded text:
butyrum, ut novimus, de carne venit. Mel de coelo, mediante rore; butyrum de carne, mediante lacte. Quid est enim butyrum, nisi quaedam pinguedo lactis, et quid est mel, nisi quaedam dulciflua, ut sic dicam, crassitudo roris? In lacte, propter sui dulcedinem, recte intelligitur cordis dulcedo; in butyro, propter sui originem, recte intelligitur cordis exsultatio. Butyrum de lacte colligitur, et vera cordis exsultatio de vera cordis dulcedine generatur. Quanto abundamus lacte, tanto et butyro possumus abundare. Sic et juxta abundantiam benignitatis erit et abundantia jucunditatis. Si cor Christi attendimus, nihil illo dulcius, nihil illo benignius. Nil uspiam creaturarum illo corde dulcius esse potuit, nil unquam dulcius esse poterit; nullum cor corde illo uberius exsultavit: vera cordium nostrorum exsultatio solet esse de testimonio contestimonium conscientiae nostrae . Testimonium conscientiae bonae in nostro corde, concupiscentiae non consentire. Testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
tu nr̃o nõ sunt. Quasi in arbitͥi
tionẽ & ex delib̾atione agitur.
Sepe autẽ contingit exmulta
ad inolita scrutima incident̃
recurrere.⁊antequã adu̾tat
quid intendat. multã ibi mo¬
ram innectere. hẽ sapientes
suos ante ꝯspectũ suũ nõ ha¬
bere. S ille absq dubio sapi¬
entes suos ante ꝯspectũ suũ
sistere facit qui studia sira
ab omni euagatione restrĩgit
&e iuxta delib̾ationis sue ꝓpo¬
sitũ solis utilib ⁊ necessariis
inpendit. Sapientes suos menͤ
quasi in conspecꝰtu suo tenet
⁊ obseruat. quando circa studi¬
osas meditationes suas tanta
cura iniugilat. ut inuestiga¬
tionis sue pedẽ nꝰ quã diu̾tere
liceat nisi quo eas exdelib̾atiõe
direxerat. in tantum ut sagaci¬
tatis sue in dustriam nulla per¬
scrutationũ suarũ euagatio. uł
admodicum p̃t̾ fugere queat.
uinoꝵ misteriorum enoda¬
tionem ane l at:

Expanded text:
tu nostro non sunt. Quasi in arbitrii tu nostro non sunt. Quasi in arbitrii tionem, et ex deliberatione agitur. Saepe autem contingit ex multa e animum ad inolita scrutinia incidenter recurrere, et antequam advertat quid intendat, multam ibi moram invectere, hoc est sapientes suos ante conspectum suum non habere. Sed ille absque dubio sapientes suos ante conspectum suum sistere facit, qui studia sua ab omni evagatione restringit, et juxta deliberationis suae propositum solis utilibus, et necessariis impendit. Sapientes suos mens quasi in conspectu suo tenet, et observat, quando circa studiosas meditationes suas tanta cura invigilat, ut investigationis suae pedem nusquam divertere liceat, nisi quo eas ex deliberatione direxerat, intantum ut sagacitatis suae industriam, nulla perscrutationum suarum evagatio vel ad modicum praeterfugere queat. vinorum mysteriorum enodationem anhelat
Abbreviated transcription (Latin):
babilonĩ st̃. ꝑacuta ꝯsilia camnał
pͣdentie. Qd ĩq erit eumͦ sapĩẽtes
ta illa ĩuestigatiõis nr̃e scͥtima q̃ sole¬
bamꝰ scłarib negociis impendere.
ad sp̃ualia studia conu̾tere: Quasi
enĩ exterius st̃: q̃ sensu exteriori
ꝑcipiposst̃. Illa aũ uelud intꝰ sũt:
q̃ nisi in teriori sensu omnino ꝯp̃¬
hendi nõ posst̃. Intus gͦ sp̃ualia fo¬
ris corporalra. Sapientes itaq ba¬
bilonis intͦducimꝰ. qñ scłaria et q̃¬
libet ext̾iora studia ad sp̃ualẽ intel¬
ligentiã. & sp̃ualiũ ĩ uestigatio¬
nem ꝯuertimus. Sapientes babi¬
lonis intͦduc̃e ẽ. exteriorum cu¬
ram postponere ⁊ soł spũalibus
exercitiis studium inpendere.
Sapientes suos in intimis te¬
nebat. qͥ dicebat. Cogitaui dies
antiqͦs. & annos et̾nos inm̃te ha-¬
bui. Meditatꝰ sũ nocte c̃ cord̃ meo
& ex̾citabar. ⁊ scopebã sp̃m meũ.
Notandũ aũ qd̃ sapientes nr̃i
mͦ intus. mͦ foris ft̃ & tam̃ ĩ ꝯspec¬

Expanded text:
acuta consilia carnis prudentiae. Quid itaque erit ejusmodi sapientes ta illa investigationis nostrae scrutinia, quae solebamus saecularibus negotiis impendere, ad spiritualia studia convertere? Quasi enim exterius sunt, quae sensu exteriori percepi possunt. Illa autem velut intus sunt qua: nisi interiori sensu omnino comprehendi non possunt. Intus ergo spiritualia, foris corporalia. Sapientes itaque Babylonis introducimus quando saecularia, et quaelibet exteriora studia ad spiritualem intelligentiam et spiritualium investigationem convertimus. Sapientes Babylonis introducere, est exteriorum curam postponere, et solis spiritualibus exercitiis studium impendere. Sapientes suos in intimis tenebat, qui dicebat: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui. Meditatus sum nocte cum corde meo, et exercitabar, et scopebam spiritum meum . Notandum autem quod sapientes nostri, modo intus, modo foris sunt, et tamen in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
ad spiritalium ĩ uestigatõnẽ ꝯu̾t̾e.
Nter hec autẽ quos capitis iusio¬
nes & subsequentes cogitationes
ꝯturbant. discant regis nabu¬
godonosor exemplo qͥd face debe¬
ant. Et ꝑ me inqͥt ꝓpositum est
decretum. uͥ ĩtͦduc̾ent᷑ in conspec¬
tu meo cuncti sapientes babylo.¬
ins. &e ut solutionẽ sompnii in¬
dicarent michi. Ecce quam dili¬
genter. ecce qͣm uistant̃ querit
quod nescit. nͨ pꝰ desistit. Donec
sompnii sui solutionẽ ĩuemat
quã querit. Hinc ẽ qd̾ iob de se¬
metipso dicit. Causam quã nes¬
ciebã diligent in uestigabã. De¬
cretũ ꝓponere est aliquid firmi¬
ter statuere &e qͦd omnino nõ liceat
temerare. Uide ergo quã uehem̃ter
fieri uoluit. super quo decretum
ꝓponit: Ad sapiẽtes babilonis ꝑti¬

Expanded text:
ad spiritualium investigationem convertere. Inter haec autem, quos capitis visiones et subsequentes cogitationes conturbant, discant regis Nabuchodonosor exemplo quid facere debeant: Et per me, inquit, propositum est decretum, ut introducerentur in conspectu meo cuncti sapientes Babylonis, et ut solutionem somnii indicarent mihi . Ecce quam diligenter, ecce quam instanter quaerit quod nescit, nisi prius desistit, donec somnii sui solutionem inveniat quam quaerit. Hinc est, quod Job de semetipso dicit: Causam quam nesciebam, diligenter investigabam . Decretum proponere, est aliquid firmiter statuere, et quod omnino non liceat temerare. Vide ergo quam vehementer fieri voluit, super quo decretum proponit. Ad sapientes Babylonis perti
Abbreviated transcription (Latin):
õino nõ possunt ẽẽ sine dif¬
ferenti qualitate. Est autẽ
hec talis uariatio existencie
scd̾m solã qualitatẽ nichil
uarietatis hñs scd̃m origi¬
nẽ. Scd̾m solã u̾o originẽ
est uarietas existẽcie qñ pli¬

Expanded text:
ino non possunt esse sine differenti qualitate. Est autem haec talis variatio existentiae secundum solam qualitatem, nihil varietatis habens secundum originem. Secundum vero solam rei originem est illa varietas existentiae quando pl
Abbreviated transcription (Latin):
indiffe̾ns esse. Inuẽiunt᷑
tñ scd̾m originẽ: mutuam
adimucẽ diffe̾nciã hr̃e. Se¬
cundũ originẽ u̾o differũt.
si unus originẽ ht̃ alt̾ ori¬
gine caret. ul̾ si originẽ ha-¬
benciũ origo uniꝰ difft̾ ab
origine alt̾ius. huiꝰ modi gͦ
existencia uariat᷑ scd̃m o¬
uginẽ solam.: nõ scd̃m ali¬
quam qualitatis diffe̾nciã:¬
tã scd̃m rei qualitatẽ ꝙͣ
scd̃̾m eius originẽ uariat᷑
existẽcia. ut singulis ꝑsoĩs
est sb̾a singularis ⁊ ꝓpria
et origo diu̾sa. Ecce qd̃
iam diximꝰ qr gn̾alis exi¬
stenciaꝵ uariatio tͥplici
distinguit᷑ modo. aut secũ
dũ existẽtis qualitatẽ ã
scd̾m solã ip̃ius originẽ
aut scd̾m utriuisq altaci¬
onẽ.

Expanded text:
se, inveniuntur tamen secundum originem mutuam adinvicem differentiam habere. Secundum originem vero differunt, si unus originem habet, alter origine caret, vel si originem habentium, origo unius differt ab origine alterius. Hujusmodi ergo existentia variatur secundum originem solam, non secundum aliquam qualitatis diffeei qualitatem, quam secundum ejus originem variatur existentia, ubi singulis personis est substantia singularis, et propria, et origo diversa. Ecce quod jam diximus, quia generalis existentiarum variatio triplici distinguitur modo, aut secundum solam existentis qualitatem, aut secundum solam ipsius originem, aut secundum utriusque alterationem.
Abbreviated transcription (Latin):
existenciaꝵ uariacio tri¬
plici distinguit᷑ modo.
xistencia autem
ut ex ante dictis
p̃t colligi trib gn̾alit̾ mo¬
dis põt uariari. Uariari
namq põt. aut scd̾m so¬
lam rei qualitatẽ aut se¬
cundũ solã rei originem
aut secundũ utriusq cõ¬

Expanded text:
existentiarum variatio triplici distinguitur modo. Existentia autem, ut ex antedictis potest colligi, tribus generaliter modis potest variari. Variari namque potest, aut secundum solam rei qualitatem, aut secundum solam rei originem, aut secundum utriusque co
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. inchoata ẽ captiuitas captiuã¬
tium. Et sicut gła que precessit
inbonoꝵ om̃ium capite. ł mͣbroꝵ
ipsiꝰ parte. signũ ẽ gn̾alis głifica¬
tionis sic de iectio que p̾cessit in re
signum ẽ gn̾alis dampnatioĩs.
Et notandum sane qd̃ sicͣ inge¬
n̾ali resurrectione. pͥꝰ fut᷑a ẽ repro¬
batio maloꝵ. ⁊ pꝰea głificatio iͦto¬
rũ scd̃m ilłõ. tollat᷑ impiꝰ ne ui¬
deat głam dei sic circa pͥmi¬

Expanded text:
tium inchoata est captivitas captivantium inchoata est captivitas captivantium. Et sicut gloria quae praecessit in bonorum omnium capite vel membrorum ipsius parte signum est generalis glorificationis, sic dejectio quae praecessitsignum est generalis damnationis. Et notandum sane quod sicut in generali resurrectione prius futura est reprobatio malorum et postea glorificatio justorum secundum illud: Tollatur impius ne videat gloriam Dei , sic circa primi
Abbreviated transcription (Latin):
relinquet᷑.t. Anteqͣm puer inqͥt
pexpientiam sciat ñ solũ mala
reꝓbare. ł bona aꝓꝓbare. uerũ
etiam bona eligẽ. ⁊ inferiorib bo¬
nis sepositis. optima app̾hendere:
anteqͣm ad celos ascendat. ⁊ ꝑexꝑ¬
ientiam addiscat qͥd sit. ł qͣntũ
t̾rens oblectam̃tis p̾mineat. corꝑ-¬
ali ⁊̃ p̾sentia gaudũs celestib p̾si¬
d̾e. ⁊ choris angłicis iit̾esse: aute
istam utiq electionẽ bonoꝵ. dere¬
linquet᷑ t̾ra qm rex achab decesta¬
batur a facie duoꝵ regũ suoꝵ Nã
hoc ut dictũ ẽ. fc̃m̃ẽ in passione il¬
lud inascensione. Et nota qd̵ dr̃ q.
Dixi qr dabit dñs uobis signũ: ⁊
qd̾ u̾e sit signũ futtue ur̃e lib̃a¬
tionis. s anteqͣm ex toto comple-¬
atur fiet qd̃ in diabolo ⁊ angłis
eius erit signũ et̾ne captiuitatis.
Hainsicut inascensione xͥ ł coascẽ¬
dentiũ inchoata ẽ lib̃atio ⁊ exal-¬
tacio captiuoꝵ: sic sane ĩ eiectiõe
⁊ ꝓiectione diaboli atq concaden¬

Expanded text:
relinquetur terra? Antequam puer, inquit, per experientiam sciat non solum mala reprobare, vel bona approbare, verum etiam bona eligere et inferioribus bonis sepositis optima apprehendere, antequam ad coelos ascendat, et per experientiam addiscat quid sit, vel quantum terrenis oblectamentis praeemineat corporali etiam praesentia gaudiis coelestibus praesidere, et choris angelicis interesse, ante istam utique electionem bonorum derelinquetur terra quam rex Achab detestabatur a facie duorum regum suorum. Nam hoc, ut dictum est, factum est in passione, illud in ascensione, et nota quod diciturDixi quia dabit Dominus vobis signum, et quod vere sit signum futurae vestrae liberationis. Sed antequam ex toto compleatur, fiet quod in diabolo et angelis ejus erit, signum aeternae captivitatis. Nam, sicut in ascensione Christi vel coascendentium inchoata est liberatio et exaltatio captivorum, sic sane in ejectione et projectione diaboli atque concaden
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ seducat ampliꝰgentes. donec
consumment᷑ mille anni ÷ post
hec oportet illũ solui. modico
tempore. Qd̃ hic dicit abyssũ.
hoc postea uocat stagnũ. Et dia¬
bolus inqͥt missus ẽ instagnũ.
ignis ⁊ sulphuris. De hoc autẽ
abisso. rogant demones dñm
in eungłio. ne p̾ciꝑet eos ĩ abis¬
sum ire. Ec̃ce quomͦ in capite iͣ¬
iquoꝵ om̃iũ captinitas demonũ
inchoata ẽ qnͣ in xp̃i passione pͥn¬
ceps inundi de mundo eiectꝰ ⁊ in
dit᷑. ñ solus surrexisse a mortuis.
qmͣ sicut scͥptũ ẽ. multa corꝑa scõꝵ
qui dormierant resurrexeit̃. ⁊ ap¬
paruerunt multis. sic̃ xp̃c inqͣm
nec credit᷑ in celũ solus ascendis¬
se Ascendens nainq maltũ capti¬
uamduxit captiuitatẽ.d. l .h.¬
ñ solus resurrexit. ł solus ascẽdit
sic caput om̃iũ ini quoꝵ diaboliᷤ.
nͣ solus creditur de mundo eiectus.
tiuabyssum ꝓiectꝰ De num̾o autẽ
eoꝵ qui in xp̃i passione cuͣ mundi
pͥncipe captiuant᷑ recte hũ credunt᷑.¬

Expanded text:
ucat amplius gentes, donec consumentur mille anni, et post haec oportet illum solvi modico tempore . Quod hic dicit abyssum, hoc postea vocat stagnum, et diabolus, inquit, missus est in stagnum ignis et sulphuris . De hoc autem abysso rogant daemones Dominum in Evangelio, ne praeciperet eos in abyssum ire . Ecce quomodo in capite iniquorum omnium captivitas daemonum inchoata est quando in Christi passione princeps mundi de mundo ejectus, et in stus creditur non solus surrexisse a mortuis, quoniam sicut scriptum est multa corpora sanctorum qui dormierant resurrexerunt, et apparuerunt multis; sicut Christus, nec creditur in coelum solus ascendisse. Ascendens namque in altum captivam duxit captivitatem, non solus resurrexit, vel solus ascendit, sic caput omnium iniquorum diabolus non solus creditur de mundo ejectus, et in abyssum projectus. De numero autem eorum qui in Christi passione cum mundi principe captivant
Abbreviated transcription (Latin):
ascensione głificatio resurgẽtiũ.
ale aliqͥd hm̃s in euͣngłio.
ubi dictum ẽ ã dño. Iam
pͥnceps huiꝰ mundi eiciet᷑ foras.
Ec̾ce unͣ eiectꝰ s quo queso ꝓiectꝰ :
S quo meliꝰ ꝓiectꝰ creditur. qm qͦ¬

Expanded text:
ascensione glorificatio resurgentium. Tale aliquid habemus in Evangelio, ubi dictum est a Domino: Jam princeps hujus mundi ejicietur foras . Ecce unde ejectus, sed quo, quaeso, projectus? Sed quo melius projectus creditur quam q
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣm ex trib intͥnitate ꝑsonis.
ꝑsonare inuoce exꝓbrations:
ecce ad am fc̃s ẽ qͣi unꝰ ex nobis.
Mito certe exꝓbrastis s munqͥd
adhuc exꝓbraturi estis: Certe sidi¬
citis yronice. qr homo factꝰ eͣ̃ qua¬
si uꝰ ex nobis nos de cet̾o dicemꝰ
qͣi unꝰ ex nob̃. Dictum ẽ ilłd ⁊ m̾i¬
to cũ expbatione dicamꝰ nos iam¬
istud cũ gr̾arũ actione. Dictũ est
illud in uoce exꝓbrantis ⁊ obloqͣn-¬
tis dicamꝰ mͦistd̃ inuoce exulta¬
cionis ⁊ confessionis. Ecce qͥd con
rito dictũ: ⁊ m̾ito dicendũ. Bene¬
dicta tu in mrulierib :⁊ benedictꝰ
fructꝰ uentris tui. felix conceptꝰ.
felix ⁊ partꝰ nati ex ea nr̃i ema-¬
nuelis in quo d̾s absq dubiosi¬
milis factꝰ eͣ nobis.¬
factus est uerus deue..

Expanded text:
liquam ex tribus in Trinitate personis personare in voce exprobrationis. Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis. Merito certe exprobrastis, sed nunquid adhuc exprobraturi estis? Certe si dicitis ironice quia homo factus est quasi unus ex nobis, nos de caetero dicemus quasi unus ex nobis. Dictum est illud et merito cue. Dictum est illud in voce exprobrantis et obloquentis, dicamus modo istud in voce exsultationis et confessionis. Ecce quid conrito dictum et merito dicendum: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. Felix conceptus, felix et partus nati ex ea nostri Emmanuelis, in quo Deus absque dubio similis factus est nobis.factus est velut Deu
Abbreviated transcription (Latin):
briũ ⁊ contẽpt̾. Penset homo pie¬
tatem dei si possit. Contemptꝰ ãno-¬
bis. contemptũ nr̃m sustin̾e nͣ po-¬
tuig despectꝰ ab homine. despicien¬
tis oꝓpbriũ portare ñ sustinirit. Re-¬
iecit homo ad qͣm formatꝰ ẽ simi¬
litudinẽ diuinã. Ds̃ e uestigio con¬
formauit se ad illam qͣ ho tͣnsfor¬
mau̾at se similitudine̾ hũanã.
o qualis reformatio honoris. o
qualis dec̾sio exꝓbrationis tͣnsfor¬
matũ similitudini ium̃ti. hr̃e iã
dm̃ simile sui. Ecce ad ext̾¬
ẽ nob̃ emanuel. comedens mel atꝙ
butirũ ut iuxͣ similitudinẽ ho̾i̾uͣ.

Expanded text:
robrium et contemptum. Penset homo pierobrium et contemptum. Penset homo pietatem Dei, si possit. Contemptus a nobis, contemptum nostrum sustinere non potuit. Despectus ab homine, despicientis opprobrium portare non sustinuit. Rejecit homo ad quam formatus est similitudinem divinam, Deus evestigio conformavit se ad illam qua homo transformaverat se similitudinem humanam. O qualis reformatio honoris! O qualis detersio exprobrationis, transformatum similitudini jumenti, habere jam Deum similem sui! Ecce ad exteest nobis Emmanuel, comedens mel atque butyrum, ut juxta similitudinem hominum
Abbreviated transcription (Latin):
cce fr̃s qͥd contulit. ecce quid
ꝓfuit puerpiũ uirginis. incar¬
natio nr̃i emanuelis. Iste ẽ puer
qui solus matris sue integͥtatem
ñ abstulit s sacrauit. In isto pue¬
rofactꝰ ẽ nobiscũ ds̃. Phunc puerͣ
genꝰ humanũ recepit qd̾ in pͥmo
om̃ium parente amisit. Abhoc
puero deiectꝰ ẽ. qui pͥꝰ deiecuz ab ħ
erectꝰ qui pͥꝰ deiectꝰ fuit. In hoc pu¬
ero recuꝑauit hõ honorẽ suũ ap̃e
ẽ qui abstulit oꝓpbriũ nr̃m. S
quale inquis oꝑpbriũ: homo cũ
⁊ si. f. ẽ ilł. factus ẽ autẽ homo ad
imaginẽ ⁊ similitudinẽ d̾i. Gͣnͣ¬
dis honor. S homo ñ intellexͣ
id̾oq despexit. Despecta uͦ atq reie¬
cta similitudine d̾i. tͣnssigurauit
se ad similitudinẽ ium̃ti. Ec̃ce quale
dedecꝰ. Iuxͣ magnitudinẽ honoris.
magnitudo dedecoris. Iñ oꝓpbrm̃.¬
Iñ imꝑꝑiũ. Et iuste iam quidẽ opp¬
brta exꝓbrantiũ cecid̾unt suꝑ eũ
Meritogͦ clamat. Aufera me oꝑp¬

Expanded text:
cce, fratres, quid contulit, ecce quid profuit puerperium virginis, incarnatio nostri Emmanuelis. Iste est puer qui solus matris suae integritatem non abstulit, sed sacravit. In isto puero factus est nobiscum Deus, per hunc puerum genus humanum recepit quod in primo omnium parente amisit. Ab hoc puero dejectus est qui prius dejecit, ab hoc erectus qui prius dejectus fuit. In hoc puero recuperavit homo honorem suum, ipse est qui abstulit opprobrium nostrum. Sed quale, inquit, opprobrium: Homo, cum  illis . Factus est autem homo ad imaginem et similitudinem Dei, grandis honor. Sed homo non intellexit, ideoque despexit. Despecta vero atque rejecta similitudine Dei, transfiguravit se ad similitudinem jumenti. Ecce quale dedecus, juxta magnitudinem honoris magnitudo dedecoris, inde opprimproperium; et juste jam quidem opprobria exprobrantium ceciderunt super eum. Merito ergo clamat: Aufer a me opp
Abbreviated transcription (Latin):
solũ dare ĩ ea plenitudine
possidet. ⁊ ille cuiꝰ ẽ ꝓprium
totũ accepisse. Qd̾ autẽ
dicit᷑ plenitudinẽ gratuiti
amoris esse ĩ solo dando.
plenitudinẽ debiti ĩ solo
accipiendo nemo debz sic
accipere quasi hoc nulla in¬
differencie qualitate sit o¬
pus gracie ⁊ nõ pocius opa-¬
cio nature. S tanti miste¬
rii altitudo nimis ꝓfunda
est et uix uł nũꝙͣ ab ullo
hõie u̾bis ydoneis explica¬
ri põt. nemo gͦ miret᷑ ne¬
mo ĩdignet᷑ si ĩ ore uirgĩs
matus cõceptã ueritatẽ
edendo u̾boꝵ pãniculis ĩuol¬
uo qui deserti sermonis se¬
ricis nõ ualeo que me nõ
hr̃e cognosco. S ubi stat
de ueritate siñe nil restat
sagacis lectoris prudencie
nisi u̾ba ydonea. qd̃ cũ oĩ
gr̃aiũ actione suscipio ue¬
uis assertionib adhibere

Expanded text:
ea plenitudine possidet et ille cujus proprium est totum accepisse. Quod autem dicitur plenitudinem gratuiti amoris esse in solo dando, plenitudinem debiti in solo accipiendo, nemo dicitur sic accipere quasi si hoc in illa indifferenti aequalitate sit opus gratiae et non potius operatio naturae. Sed tanti mysterii altitudo nimis profunda est, et vix vel nunquam ab ullo homine verbis idoneis explicari potest. Nemo ergo miretur, nemo indignetur si, more virginis matris conceptam veritatem edendo, verborum panniculis involvo, qui deserti sermonis sericis non valeo quae me non habere cognosco. Sed ubi constat de veritate sententiae, nihil restat sagacis lectoris prudentiae nisi verba idonea quod cum omni gratiarum actione suscipio veris assertionibus adhibere
Abbreviated transcription (Latin):
tudo amoris gratuiti esse ĩ
solo dando. plenitudo debi¬
ti ĩ solo accipiendo nõ sic
oportet intellig̾e quasi sit
d̾ autẽ diximꝰ unã
plenitudinẽ amoris gra-¬
tuiti: alterã u̾o plẽitudi-¬
nẽ amoris debiti. nẽmo
ad id trahat qͣsi una aliqͣ
quãlibet aliã ĩ aliquo p̃¬
cellat uł melius aliquid
ꝑfectiusq habeat uł existat.
nulla ibi diffe̾ncia gradu¬
ũ nulla diu̾sitas dignita¬
tũ. Ecce constat qm̃ ꝓprie¬
tas uniꝰ ẽ plenitudinẽ da-¬
re nec accepisse. alt̾ius u̾o
accepisse nec dare. nũqͥd
idcirco oportet crede̾ unã
altera meliorẽ unã altã
no huiꝰmõi aliqͣ suspicio.
huiꝰmodi suspicio młtos
supplantauit. et ꝑ uauoᷤ
errores disꝑsit. nichil ht̃
maius nichil om̃o meliꝰ
qui nichil eoꝵ que habet

Expanded text:
tudo amoris gratuiti esse in solo dando, plenitudo debiti in solo accipiendo, non sic oportet intelligere quasi sit d autem diximus unam plenitudinem amoris gratuiti, alteram vero plenitudinem amoris debiti, nemo ad id trahat quasi una aliqua quamlibet aliam in aliquo praecellat, vel melius aliquid perfectiusque habeat, vel existat. Nulla ibi differentia graduum, nulla diversitas dignitatum. Ecce constat quoniam proprietas unius est plenitudinem dare nec accepisse, alterius vero accepisse nec dare, nunquid idcirco oportet credere unam altera meliorem, unam altera no hujusmodi aliqua suspicio. Hujusmodi suspicio multos supplantavit, et per varios errores dispersit. Nihil habet majus, nihil omnino melius qui nihil eorum quae habet
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc mea sit rep̃hensibile qd̃
dr fructum nimium habere.
Non enĩ dicitur qͣ fructus eiꝰ
multus. uł fructus eius copi¬
osus. s fruc̃tus eius inquit
nimiꝰ. fructum mimum ar¬
gint qui dicit. In reb suꝑua¬
cuis noli scrutari multiplicit᷑.
Alrud est importune querere
impossibilia. quamuis forte sit
utilia atq aliud curiose inues¬
tigare inutilia. quamius & ip¬
sa sint possibilia: Illud ꝑtinz
ad altitudinis nimietatẽ. istud¬
suꝑfluitatem. Presumptio in
Curiositas suꝑ uacuarum rerũ
rep̾henditur. in eo quod łr. In
rebus suꝑuacius noli scruta¬
ri multipliciter. & inplurib
oꝑibus eius ne fueris curiosꝰ
Uultis audire de arborib que
eiusm sunt. quȩ p̾sumptionis
& curiositatis audatiam tem¬
perare nolunt. quomodo sepe
sententiam succisionis incur¬
runt: Multos enu inquit
supplantauit suspicio illoꝵ &
inuanitate detinuit sensum

Expanded text:
et hoc in ea sit reprehensibile quod et hoc in ea sit reprehensibile quod dicitur fructum nimium habere. Non enim dicitur quod fructus ejus multus, vel fructus ejus copiosus, sed fructus ejus, inquit, nimius, fructum nimium arguit qui dicit, in rebus supervacuis noli scrutari multipliciter. Aliud est importune quaerere impossibilia, quamvis forte sint utilia, atque aliud curiose investigare inutilia, quamvis et ipsa sint possibilia. Illud pertinet ad altitudinis nimietatem, istusuperfluitatem. Praesumptio inceus, etc. Curiositas supervacuarum rerum reprehenditur in eo quod dicitur, in rebus supervacuis noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus. Vultis audire de arboribus quae ejusmodi sunt, quae praesumptionis et curiositatis audaciam temperare nolunt, quomodo saepe sententiam succisionis incurrunt: Multos enim, inquit, supplantavit suspicio illorum; et in vanitate detinuit sensum
Abbreviated transcription (Latin):
& diuisiones tempoꝵ. annicur
sus. & stellarum dispositionẽ.
tiaturas aĩalium. & iras bes¬
tationes hominũ. differenti¬
as arboꝵs. ⁊ uirtutes radicum.
Et quecumq sunt abscondita
& in ꝓuisa didici. Esca uniu̾soꝵ
nonne milla fuit. que in hoc
ip̃m se debitorẽ cognouit.
cum dixit: Grecis ac barba¬
ris. sapientib & insipientib¬
debitor sum. Nonne esca imi¬
u̾soꝵ in ipso est. qͥdoctͥna sua
omnes edificare pot̃: Nonne
p̾sidet. & ꝑ grãm discretionis
qua pollz. quacũq temptatioe
circiuentos. quacumq tͥbu¬
latione oppressos. salubri con¬
silio instruere. & blanda admo¬
nitione erig̾e sufficienter uali:
Nonne similiter &e ille qͣntum
ad semet ipsum attinz omnium
escam inseipso inuenit. qui qͣli¬
bet sca desid̾ia nutrire. o ad q̃lib
bona oꝑa ammum suũ inflã¬
mare ꝓpriis meditationibus
&e sp̃italib theoriis nouit. qͦti¬
ens & qͣntum uoluit: S sicut
suꝑuis innuimus de arboris
altitudine. uideamus ne forte

Expanded text:
et diuisiones temporum, annorum cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium iras bestationes hominum, differentias arborum et uirtutet quaecunque sunt absconsa, et improvisa, didici . Esca universorum nonne in illo fuit qui in hoc ipsum se debitorem cognovit, cum dixit: Graecis ac barbaris, sapientibus et insipientibdebitor sum . Nonne esca universorum in ipso est qui doctrina sua omnes aedificare potest? Nonne praesidet, et per gratiam discretionis qua pollet, quacunque tentatione circumventos, quacunque tribulatione oppressos, salubri consilio instruere, et blanda admonitione erigere sufficienter valet? Nonne similiter et ille quantum ad semetipsum attinet, omnium escam in seipso invenit, qui quaelibet sancta desideria nutrire, et ad quaelibet bona opera animum suum inflammare propriis meditationibus et spiritualibus theoriis novit, quoties, et quantum voluit? Sed, sicut superius innuimus de arboris altitudine, videamus ne forte