comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit. dũ male est ignorare. Si qͥdgͥ habeo.
si qiud possum. malo exuli seruat ꝙͣ ciui.
Exul enĩ uerũ probabis amicũ. que quis
forsitan ignorares. husus autẽ desolatio¬
nis tue ñ nullũ Remediũ est. ꝙ etiã inter
arma poetam in integrum p̃rofiteris. Li¬
b̾um curis existimo. cui ⁊ sensꝰ locuples &̃
ordine uenustum carmen exub̾at. fieri
enĩ non potest. ut iłe pectus. ⁊ tantarũ
sollicitudinum. & talium sit officina stud¬
orum. In armis audio te cesarem. in carꝰ¬
mine uirgilium obstupesco. donec ita u̾¬
e labores uel curare credam te uel senti¬
re. Alioquin maiorẽ mortalib animum
geris. qui tam dissiclentib stucluis integer
Artuti gratulor. cui subsolo rege ur̃o su¬
am uideo ñ deesse mercedem. slouit
ule ragiam manũ donatiuo meluis splen¬
dere quam sceptro. nec satis esse principi
subditos exemplis ad bene agendũ prouo¬
care. nͥ prouocentur ⁊ premus. hinc est
qd̾ defecati mores cui summo donatisunt

Expanded text:
dit; dum male est, ignorare. Si quid igitur habeo, si quid possum, malo exsuli serviat quam civi. Exsul enim verum probabis amicum, quem civis forsitan ignorares. Hujus autem desolationis tuae nonnullum mihi remedium est, quod etiam inter arma poetam in integrum profiteris. Liberum curis existimo, cui et sensu locuples et ordine, venustum carmen exuberat. Fieri enim non potest ut idem pectus, et tantarum sollicitudinum, et talium sit officina studiorum. In armis audio te Caesarem, in carmine Virgilium obstupesco. Donec ita Virmilitiae labores, vel curare credam te, vel sentire. Alioquin majorem mortalibus animum geris, qui tam dissidentibus studiis integer rtuti gratulor, cui, sub solo rege nostro, suam video non deesse mercedem. Novit ille regiam manum donativo 93 melius splendere quam sceptro, nec satis esse principi subditos exemplis ad bene agendum provocare, nisi provocentur et praemiis. Hinc est quod defoecati mores tui, summo donati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sedueritꝰ sũ ne qd̾ ꝑte facturus es: p̃cib ex¬
tortũ putaretur. Gratiora sunt benefiq¬
A. q̃ ñ alieno interuentui. s affectu sponta¬
neo ꝓueniunt. Prefatũ tam̃ frattem si¬
liũ ꝙ nr̃m eo non debui defraudare testi¬
mõnio. qd̾ non minus uita ꝙͣ litteratura
promeruit. Unꝰ ex ecclesia nostra exceptꝰ
est. cui ⁊ ad fructum scĩa. ⁊ ad exemplum
mores exub̾ant. Unꝰ ille tͥ promultis erit
qͣm in illo uno multos magistros inue¬
nies. Porro diuturnior eius apud te con¬
uersaitio pauea me suꝑ eo scͥpsisse con¬
clamabit. Uale mortemꝙ non plurib

Expanded text:
sed veritus sum ne quod per te facturus es, precibus extortum putaretur. Gratiora sunt beneficia, quae non alieno interventu, sed affectu spontaneo proveniunt. Praefatum tamen fratrem filiumque nostrum eo non debui defraudare testimonio, quod non minus vita quam litteratura promeruit. Unus ex nostra Ecclesia excerptus est, cui et ad fructum scientia et ad exemplum mores exuberant. Unus ille tibi pro multis erit, quoniam in illo uno multos magistros invenies. Porro diuturnior ejus apud te conversatio, pauca me super eo scripsisse coclamabit. Vale, mortemque non plurib
Abbreviated transcription (Latin):
ue pre ocłis habemus facilius inno¬
tescunt. longe aut̃ posita ꝙ rariꝰ of¬
ferunt᷑ cepidius mentẽ mouent. Iñ ẽ
qd̃ in remotis domib ur̃is pater si qͣ
minus idonee ꝯtingant. tam dui uob̃
excusationẽ p̃stant qͣm diu nesciatis.
Rei u̾itate comꝑta ñ ẽ socus excusatio¬
ni. quã excludit cognitio. Est in t̾rito¬
ut dr ñ sodm ea que ꝯuenit ambulat.
nec restitutioni domꝰ intendens. nec u¬
tilitati fr̃m aut quieti. Crebras a uici¬
nis ⁊ quib fides haberi debet ꝯques¬
tiones audiuimꝰ. ⁊ ipso gestu suo ne-¬
goeia ꝑhibeno rei u̾itate. Exereuert
in umensũ breui tẽꝑe debita. cũ ñ am¬
plient᷑ redditus nec augeat᷑ numerus
fr̃m. nec uetustate ꝯsũpta edificiares¬
taurent᷑. Tedet audita referre. q̃ uici¬
ni de quoꝵ ꝑat̾monio monasterium
sustinet᷑ imiserabilit̃ nob̃ replicant &
frequenter. uideat paternitas ur̃a
ut loco in desolationẽ uergenti ꝓ ui¬
deatis talem pͥorem. qui ⁊ honorẽ dĩ

Expanded text:
 præ oculis habemus, facilius innotescunt, longe autem posita, quia rarius offeruntur, & tepidius mentem mouent. Inde est quod in remotis Domibus vestris, Pater, si qua minus idonee fieri contingat, tamdiu vobis excusationem præstant, quamdiu nesciatis, rei veritate comperta, num sit locus excusationi, quam excludit cognitio. Est in territoundum ea, quæ conueniunt, ambulat, nec restitutioni Domus intendens, nec vtilitati fratrum, aut quieti. Crebras a vicinis, & quibus fides haberi debet, conquestiones audiuimus, & ipso gestu suo negocia perhibent veritatem. Excreuerunt in immensum breui tempore debita, cum nec amplientur redditus, nec augeatur numerus fratrum, nec vetustate consumpta ædificia restaurentur. Tædet audita referre, quæ vicini, de quorum patrimonio Monasterium sustinetur, miserabiliter nobis replicant, & frequenter. Videat paternitas vestra, nisi loco in desolationem vergenti prouideatis talem Priorem, qui & honorem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
inos dipsus ẽ: Rege ulegitimo longe ante caruerat:
Sicq. cignũ uida om̃ib partib suis amissis: regnĩex̃
desiuit. Manistũ .ẽ igit᷑ & ad extranea regna nec hal
ꝓcenere sceptrũ deiuda: & desuoiire . ex̃. ablatũ: qđ
siquis stulti is putet. eẽ. ul dici regnĩu uida ubicũq
regnet iudeus suꝑ uideos: refellitur & re & scriptu¬
ra ÷ lã cũ regnarent duo reges siꝑ gentẽ iudeorũt
uniis enhierusalẽ suꝑ duas trib & alter insamaria

Expanded text:
populus; rege vero legitimo longe ante caruerat: sicque regnum Juda, omnibus partibus suis amissis, regnum esse desivit; manifestum est igitur, et ad extranea regna nihil pertinere sceptrum de Juda, et de suo jure esse ablatum. Quod si quis stultus putet esse vel dici regnum Juda ubicunque regnat Judaeus super Judaeos, refellitur et re et Scriptura. Nam cum regnarent duo reges super gentem Judaeorum, unus in Hierusalem super duas tribus, et alter in Samaria
Abbreviated transcription (Latin):
falsi igicurst ili qͥdi cune ꝓphetiã hani ad siñe talu
do iudeorũ que regẽ unctũ atq. sacratum
habeat suꝑse degenere suo Ad hoc respon¬
dernus: quod nullus utique nr̃i scit nec au¬
dicuit indieb: nr̃is udeũ regẽ inulla regione nun¬
diriginare. Sed tam̃si aliquis iudcus reganaret
uiondianõ : nithelominus ab latũdefsit sceptrũ
lenuda Perse eñ regnũ iuda dicusũ ẽ ab alus re¬
nis & constans ꝓpͥa regione quȩ dẽ t̃ra iuda &
beniamm ꝓpriorege qui decribu iuda. Esicuit

Expanded text:
 igitur illi, qui dicunt prophetiam hanc ad finem talium tudo Judaeorum quae regem unctum atque sacratum habeat super se de genere suo? » Ad hoc respondemus quod nullus utrinque nostrum scit nec audivit in diebus nostris Judaeum regem in ulla regione mundi regnare, sed tamen si aliquis Judaeus regnaret in Judaea, nunc nihilominus ablatum esset sceptrum de Juda. Per se enim regnum Juda divisum est ab aliis regnis, constans propria regione, quae dicitur terra Juda et Benjamin, pro
Abbreviated transcription (Latin):
sti domee caude posti passionie xp̃e de sonucta hago¬
solia & despsa gente uadcorũ neq ciutas illis
neq rex neq pontifex neq popłsfiue. Et uta de so¬
latio iugisfacta ẽ usq inholiernũ diem: Sigͦ hec
re qreginen deiuida ablatũ ẽ. & pͥnceps defimore
eiꝰ uenise messiã iuoc sibabent udei qͥil contra
inaurnnuent: audiatur : hic solent aut̃ trifarnã
uerda dare contrarationẽ utã uł qͥdã exeis iuleis

Expanded text:
siti, donec tandem post passionem Christi destructa Hierosolyma et dispersa gente Judaeorum, neque civitas illis, neque rex, neque pontifex, neque populus fuit. Et ista desolatio jugis facta est usque in hodiernum diem. Si ergo haec de Juda ablatum est et princeps de femore ejus, venisse Messiam. Nunc si habent Judaei quid contra murmurent, audiatur. Hic solent autem trifariam verba dare contra rationem istam quidam ex eis Judaei.
Abbreviated transcription (Latin):
licẽpus: qui poncifex iudaici popłi simdit̃ alege¬
nert suo ĩs yex ulcumus frut hunc auẽ arastobr¬
la expugnata hierusolanauinctũ cũlibis roña
mist pumpeius romanorũt deix. hertano fr̃iea
pontificacũ relinquens. Ouinẽ ũ iuderrũ genion

Expanded text:
pus, qui pontifex Judaici populi similiter de genere suo et rex ultimus fuit. Hunc autem Aristobulum expugnata Hierosolyma vinctum cum liberis Romam misit Pompeius Romanorum dux, Hircano fratri ejus pontificatum relinquens. Omnem vero Judaeorum gentem
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt miracula natiuitatis & cȩcera facta suisĩe ñ
litterarũ ȩdisicioꝵ & aliis signis imp̃ssa uł exp̃ssa
sunt : utsine ruina mundisparere ñ possint Tanta
gͥ ratione coninctus. cantisq scoꝵ testimoniis con¬
futatus indeus. silegali & ꝓphecicȩ auctoritati non
adquiescitt extra sina gogã eiciendus esti di¬
expedito quia uenit xp̃s. & quanelo & quis sittab
hinc quia uerus di est ingrediamur ostenderer
excellere sua quȩdã głosa ꝓpͥa manifestant .ap¬
phecis expasita uelut hoc. quia ÷ homo deuirgne
nacus isaia teste. Et xp̃c.ẽ. homo sine adiutorio
int̃ mortuos liber teste dał. Nec enĩ aliud hom¬
nem uirgo mat peꝑit. nec alius uirtute sua libem
cũ admiratione ꝓlatũ. Ine quiscredidit auditui

Expanded text:
Si autem miracula Nativitatis, et caetera facta fuisse non Si autem miracula Nativitatis, et caetera facta fuisse non litterarum, aedificiorum et aliis signis impressa vel expressa sunt, ut sine ruina mundi disparere non possint. Tanta igitur ratione convictus, tantisque sanctorum testimoniis confutatus Judaeus, si legali et propheticae auctoritati non acquiescit, extra synagogam ejiciendus est. expedito quia venit Christus, et quando, et quis sit, ab hinc quia verus Deus est ingrediamur ostendere. excellere: sua quaedam gloriosa propria manifestant, a prophetis exposita, velut hoc quia est homo de virgine natus, Isaia teste: Et Christus est homo sine adjutorio inter mortuos liber, teste David. Nec enim alium hominem virgo mater peperit, nec alius virtute sua liber cum admiratione prolatum: Domine, quis credidit auditui
Abbreviated transcription (Latin):
eius. & qđ in ipso benedici uident᷑ om̃s trib t̃rȩ. & alia
innumerabilio ioonte p̃terimus : quia satis copiole
sidixerit sceptrũ de iuda ñ .ee. ablatũ: ꝑspicuȩ falsus :
quã circit an nos mille disꝑsa ÷ trib uida in om̃s
tos & locũ regni sac̃ dotalis alieni possident. Iuod sidi¬
xeritsacer detiũ eiꝰ . ñ eẽ. defuntũ m̃tit᷑ plane quia
nec xtra ierłm hab& sacrificandi licentiã nec intra
facultatẽ. At sidixerit testam̃tũ ñ eẽ sinitũ & ho
ꝑspicuȩ salsũ est ouiasine sanguine sacrisicii ñstat
ius ueteris tellama. Si dacrit numerũ sc̃i danielis
intẽpore supͣdicto ñ siui se cõpletũ : hoc quoq falsũ:
ẽe rationes chronicarũ facile ꝓbant: Si dixerit illũ
cũ tessĩmonio ꝓrbetarũ tum etiã cosalsisie poruet
quod nullus est alius cui conuenire possit. Sinonis& in
dicib: ꝓpħis obgannire tẽptauerit. refellunt eum
ueteres &cireũ fulgentia signoꝵ & miraculorum.

Expanded text:
et quod in ipso benedici videntur omnes tribus terrae , et alia innumerabilia sponte praeterimus, quia satis copiose si dixerit sceptrum de Juda non esse ablatum, perspicue falsus est, quia circiter annos mille dispersa est tribus Juda in omnes ventos, et locum regni sacerdotalis alieni possident. Quod si dixerit sacerdotium ejus non esse defunctum, mentitur plane, quia nec extra Hierusalem habet sacrificandi licentiam, nec intra facultatem. At si dixerit testamentum non esse finitum, et hoc praecipue falsum est, quia sine sanguine sacrificii non stat jus Veteris Testamenti. Si dixerit numerum sancti Danielis in tempore supradicto non fuisse completum, hoc quoque falsum esse rationes chronicarum facile probant. Si dixerit illum cum testimonio prophetarum, tum etiam eo falsus esse probatur, quod nullus est alius cui convenire possit. Si novis et judicibus prophetis obgannire tentaverit, refellunt eum veteres et circumfulgentia signorum miracula.
Abbreviated transcription (Latin):
sois &iipsi quidẽ quise xp̃ianos appellari uolunt nimia
babent inter se differentia. cu aluicoꝵ catholiei sint
Nu heretici multis modis. Ego uͦ fulbtus qui ponota¬
bo diece percator & indignũs episcopus tam̃quia
uł fidde dtholicũ me esse desidrmo atq ꝓfiluo
erroro aliquã por tumculã reddere rationiser
erig inse sat is e copios & pͥmũ quidẽ iuus hio
q a iconsentire dicunt. in hoc unũ dñi consitemur
omuc oreatre Dsentiunt aũt de mulase sanuin¬
onosius fere dehis quod trinitatũ ꝑsonarũ nun
uenisse dicunt. Iuitam̃i de hoc ultimo siue tertio po¬
terit cos rationabilit̃ conuincere puto  qđ non habe¬
at postra multdi labore deceteris. Probato eñ quia ue¬
ni xp̃s : qse poterit deuceps incinare quȩronti uidec
quid sentire deceteris uł quid facerx̧ debeat ã ergo inei

Expanded text:
 ipsi quidem qui se Christianos appellari volunt, nimiam habent inter se differentiam. Cum alii eorum catholici sint, alii haeretici multis modis. Ego vero Fulbertus, qui pono talia, licet peccator et indignus episcopus, tamen, quia vel fide catholicum me esse desidero atque profiterrore aliquam portiunculam reddere rationis ejus quae in me satis est et copi consentire dicunt in hoc: unum Deum confitemur omnium Creatorem; dissentiunt autem de multis, sed periculosius fere de his quod Trinitatem personarum invenisse dicunt. Qui tamen de hoc ultimo sive tertio eos rationabiliter convinceret, puto quod non habeat postea multum laborare de caeteris. Probato enim quia venit Christus, ipse poterit deinceps intimare quaerenti Judaeo, quid sentire de caeteris vel quid f
Abbreviated transcription (Latin):
alaꝓbationẽ ipstus hastorata ueritatĩ brenut̃ acciga¬
mus demonscrantes qͣteniis iuderrũ popłs degene¬
re suo ratores habuerit qͣndo amuferit & quoniodo
sibi ablatio ragiminis e aduoitus messiae concurre¬
rint indieb herodis igit᷑ post morse qͥ ꝓphetiã hancꝓ
culit. & iħm suc cessorem ciꝰ. rectores habuit popłs uula¬
icus degenere suo qui udices appellati sunt: usq ad
tẽpus samudis ꝓphete: Deinde qͥ reges ꝓpellatisium
similũ degenere sio. saulẽ dauid & pluros alios :
usq ad transinigrationẽ babilonis in ipsa quoq trans¬
nigratione ñ defuerunt illi de genere suo reitores
e consolacores dõ pleruae ipsis regib excelles itiores
sic̃ bcerimuas & damiel: ꝓuhete: Poso redecũ uero

Expanded text:
ad approbationem ipsius historicam veritatem breviter attingamus. Demonstrantes quales Judaeorum populus de genere suo rectores habuerit, quando amiserit, et quomodo sibi ablatio regiminis et adventus Messiae concurrerint in diebus Herodis. Igitur post Moysen, qui prophetiam hanc protulit, et Jesum successorem ejus, rectores habuit populus Judaicus de genere suo, qui judices appellati sunt, usque ad tempus Samuelis prophetae. Deinde qui reges appellati sunt, similiter de genere suo, Saulem, David et plures alios, usque ad transmigrationem Babylonis. In ipsa quoque transmigratione non defuerunt illi de genere suo rectores et consolatores Deo pleni, et ipsis regibus excellentiores, sicut Jeremias et Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
& non cõmunicasse cõmꝑtus ẽ. in hunc mo dũ
idet᷑nanq diligent̃ in quirenda cẽ. causa qua sacro¬
scãm comimionẽ subt fugerit uidelicet utrũ hereti
infidelitas sit. antimor ex conscientia plane mortal
onminis antimor exc̃sciendia ebriositatis aut libidi¬
mis. Quȩ quidẽ miseri sac̃dotes mortalia peccata c̃ẽ
aut nesciunt aut scire dissmulant: remordente
aoñ conscientia nala Ansit tediũ exmilta clebratione missarũ
d olsmimere ledens si s̃ in fidelitas mncausa muenta fueont
aut aliqa plane mortale orim̃: de ponendẽ auceortoaste cantnica
asq adle piama satis factionẽ siaut̃ apeetus ebriososfioi¬

Expanded text:
et non communicasse compertus est, in hunc modum. et non communicasse compertus est, in hunc modum. Videtur namque diligenter inquirenda esse causa, qua sacrosanctam communionem subterfugerit, videlicet utrum haeretica infidelitas sit, an timor ex conscientia plane mortalis criminis, an timor ex conscientia ebriositatis aut libidinis. Quae quidem miseri sacerdotes mortalia peccata esse aut nesciunt aut scire dissimulant, remordente tamen conscientia mala; an sit taedium ex multa celebratione missarum; cerebri mentem laedens. Si ergo infidelitas in causa inventa fuerit, aut aliud plane mortale crimen, deponendus est auctoritate canonica usque ad legitimam satisfactionem. Si autem appetitus ebriosi
Abbreviated transcription (Latin):
conueniend pͥmitus. ẽ. odo comes qđ si dissimulauerit
restabit regis & richardi rogare patrocinia. qđ sinti quoq
opitulans neglexeroit quid melius michi restet ñ uideo
quã hȩc missa facere & xp̃o secrecius deserureWalete
humilis ep̃s: .h. suo salutẽ Diu sustinui sperans teeẽ.
uenturũ ut dixeras. Unde iam nimia dilatione cõmotus:
arguo te apud te solũ. Cur enĩ temendacẽ mͥ & in gratũ
exhibiasti cũ tibi dulce ẽẽ debuisset paratos siqui forent
deuenatione tua cibos seni patri inferre ut aliquã bene¬
dictionẽ merereris acciꝑeꝰ holiiã morariduitius sisaude
uis de humili grã nr̃a. Uale & ueni aut rescribe mͥ quid ꝓcerto
Qđ me scrib̾e mones utilia cherico. quodq descientia
grandia : tam̃ memor in quo parere possim exbortadio¬
ni scȩ de ẽẽ non uolo. Scripsi itaq sicut moniusti quid
mͣ uideat᷑ agendũ de prbro illo qui missas celebrasse

Expanded text:
conueniendus est penitus Odo Comes. Quod si dissimulauerit, conueniendus est penitus Odo Comes. Quod si dissimulauerit, restabit Regis & Richardi rogare patrocinia. Quod si isti quoque opitulari neglexerint, quid melius mihi restet non video, quam hæc missa facere, & Christo secretius deseruire. Valetehumilis episcopus H. suo salutem. Diu sustinui sperans te esse venturum, ut dixeras. Unde jam nimia dilatione commotus arguo apud te solum. Cur enim te mendacem mihi et ingratum exhibuisti, cum tibi dulce esse debuisset paratos si qui forent de venatione tua cibos te patri inferre, ut aliquam benedictionem merereris accipere. Noli jam morari diutius, si gaudere vis de humili gratia nostra. Vale et veni, aut rescribe mihi quid pro certo Quod me scribere mones utilia clerico quodque de scientia grandia, tamen memor in quo parere possum, exhortationi sanctae deesse non volo. Scripsi itaque sicut monuisti, quid mihi videatur agendum de presbytero illo qui missas celebrare
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ uuenis supͣ dicti Spero ȩnĩ illũ dõ & bonis
om̃ib placiturũ. Ualete¬
. in dignꝰ ep̃s mefftibilẽ capatri & dño suo o. cũ cherubin &
seraphin odas loqui. Quantas animo conciꝑe possũ tibi
gr̃as habeo scȩ̃ pat̃: quimeo arbitratu tediosam & uix
tolerabilẽ importunitatẽ meã quasi ꝓdelicus habes
seruoq se & sua tibi debenti omĩa uerus uice dñs obseqͥa
nunꝗ excidit. hac deniq p̾sentialit fruendi desiderio
maceror: sed grauis ad p̃sens difficultate detineor. Male¬
factor enĩ ille gausfridus quẽ ꝓmultis facinorib excõ¬
municarã incerto utrũ desperatꝰ anuersus in am̃entiã
collecta multitudine miltũ quo ducendi essent ignorantiã
uillas nrãs impuiso icendio concremauit. nobq quantas
potest machinat᷑ insidias. Suꝑhis itaqi nec tantȩ causȩ¬
ca indisfussȩ uł inulte remaneant: necessario michi

Expanded text:
dictionem juvenis supradicti. Spero enim illum Deo, et bonis dictionem juvenis supradicti. Spero enim illum Deo, et bonis hominibus placiturum. Vale Episcopus ineffabiliter claro Patri, & domino suo O. cum Cherubin & Seraphin odas loqui. Qvantas animo concipere possum tibi gratias habeo, sancte Pater, qui meo arbitratu tædiosam, & vix tolerabilem importunitatem meam quasi pro deliciis habes, seruoque & sua tibi debenti omnia versa vice dominus paras cuius vigor numquam excidit: hac denique præsentialiter fruendi desiderio maceror, sed graui ad præsens difficultate detineor. Malefactor enim ille Gaufridus, quem pro multis facinoribus excommunicaueram, incerto vtrum desperatus, an versus in amentiam, collecta multitudine militum quo ducendi essent ignorantiū, villas nostras improuiso incendio concremauit, nobisque quantas potest machinatur insidias. Super his itaque, ne tantæ causæ indiscussæ, vel inultæ remaneant, necessario mihi
Abbreviated transcription (Latin):
frem a: sibdiaconũ loquor securis estote: quia dĩ grã
bene noninat & luporũ insidias sagacit̃ cauet ec
aofelletis eũ ultra militẽ fugituũ : qm̃ accutare se
p̃parat ad debellanda corã dõ & uob & nob gnina
uitioꝵ ueniet aut̃ aduos: quantotꝰ poterit Sed sinrã
bumilids niuenire queat grãm moculis nr̃is supplicit̃
exoramꝰ ut nob illũ remittere acur̃is litteris com̃daro
dignemini Ut p̃sentia eiꝰ sit pignꝰ urẽ caritatis erganos
ac nr̃ȩ fidelitatis erga uos in ꝑpetuũ ualete
etardat. Tẽptarẽ tam̃ ut coͣnq moderatis equitationib
eo ꝑuenire : si non absterreret seuitia matris eiꝰ. Cui satis
credit᷑ cũmala ꝓmittit: fidem facientib multis & memo¬
rabilib gestis eiꝰ Qua difficultate ꝓhibitus rogo urãm
caritatẽ dilectissime ut uice mea suadeatis dõno archi ep̃o
rem̃si ceterisq p̾morib. nequa occasione differant bene¬

Expanded text:
fratrem A. subdiaconum loquor, securus esto, quia Dei gratia fratrem A. subdiaconum loquor, securus esto, quia Dei gratia bene ruminat, et luporum insidias sagaciter cavet. Nec appelletis eum ultra militem fugitivum, quoniam accurate se praeparat ad debellanda coram Deo et nobis agmina vitiorum. Veniet autem ad vos quantocius poterit; sed si nostra humilitas invenire queat gratiam in oculis vestris, simpliciter exoramus ut nobis eum remittere ac vestris litteris commendare dignemini, ut praesentia ejus sit pignus vestrae charitatis erga nos, ac nostrae fidelitatis erga vos in perpetuum. Valeteretardat. Tentarem tamen utcunque moderatis equitationibus eo pervenire, si non abstorreret saevitia matris ejus, cui satis creditur cum mala promittit, fidem facientibus gestis ejus. Qua difficultate prohibitus, rogo vestram charitatem, dilectissime, ut vice mea suadeatis domno archiepiscopo Remensi caeterisque primoribus, ne qua occasione differant bene
Abbreviated transcription (Latin):
de quabonis pͥncipus sollẽnitas ista ꝓdirtienquã piã
scamiq si gnificationẽ nrã oblatio gerit: sollent da
culourmus affectu rogantes pussimã dñi matrẽ ut ipsa
nos a munera nra filio suo gratificare dignetm
& ad simili tudinẽ oblationis nr̃ȩ quȩ muida el dra
& feruida. ee uidetur de poscat nob abreso pundic it̃
cordis a corporis lum̃ scientiȩ feruorẽ fider ae caritati
quatenꝰ siuȩ grẽ dono accensi &e ꝑ sp̃m sc̃m illuminati
purificatis m̃tib intẽplo scõ głȩ suȩ ualeamus
ipsũ erraontẽ reuoces frenũ ca nonicȩ districtionis. quo
de trecdaritr coerceas. Urgã quaserias his utere com¬
petent̃ donee absolutione ꝓmeritꝰ dicere tibi saudea
engabui de baculistuis ipsime consolata simt ulle¬
obseqa. Cũ dispsas oues sollicite aclong itmeres labore
queritis : Let ꝑpendimꝰ pat̃ qđ pastoris nom negligentia
neassatis De illa tam̃ oue quȩ oinr̃is pascuis obseruat᷑

Expanded text:
s, quam ex bonis principiis solemnitas ista prodiit, et quam piam sanctamque significationem nostra oblatio gerit, solemnitatelationem pio celebremus affectu, rogantes piissimam Dei Matrem ut ipsa nos, et munera nostra, Filio suo gratificare dignetur, et ad similitudinem oblationis nostrae, quae munda, clara et fervida esse videtur, deposcat nobis ab ipso munditiam cordis et corporis, lumen scientiae, fervorem fidei et charitatis, quatenus suae gratiae dono accensi, per Spiritum sanctum illuminati, purificatis mentibus in templo sancto gloriae suae valeamus ipsum errantem revoces; frenum canonicae districtionis, quo detrectantem coerceas; virgam, qua ferias: his utere competenter, donec absolutionem promeritus dicere tibi gaudeat: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt obsequia. Cum dispersas oves sollicite ac longi itineris labore quaeritis, laeti perpendimus, Pater, quod pastoris nomen negligentia non cassatis: de illa tamen ove quae in nostris pascuis observatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Postꝗ enĩ ds̃ intra ꝓmissionis elegit sibilo cũ ragni
sac̃ docał sic̃ p̃scripserat moy ses: & sic̃ dđ postea factũ
esse cernit : ñ suit in sarte trib: uida rectornisi degenere
logitimo usq altẽpꝰ herodis alienigenȩ qͥuost isrcanũ
regnauit ierusolimus sub eȩsare auguto. Quo tẽpore :¬
gͥ ꝓphetia ueritate constat uenis se .xp̃m : qui regnaturꝰ
erat in et̃nũ. Xp̃m etiã demonstrat uenisse cessatio ue¬
teris sacri sicii facta inaduentu eiꝰ sic̃ ppła uerat
mala chas his u̾bis. Nonẽ mͥ uoluntas inuob dic̃ dñi

Expanded text:
Postquam enim Deus in terra promissionis elegit sibi locum regni Postquam enim Deus in terra promissionis elegit sibi locum regni sacerdotalis, sicut praescripserat Moyses, et sic David postea factum esse cecinit, non fuit in sorte tribus Juda rector nisi de genere legitimo usque ad tempus Herodis alienigenae qui post Hircanum regnavit Hierosolymis sub Caesare Augusto. Quo tempore prophetica veritate constat, venisse Christum qui regnaturus erat in aeternum. Christum etiam demonstrat venisse cessatio veteris sacrificii facta in adventu ejus, sicut prophetaverat Malachias his verbis: Non est mihi voluntas in vobis, di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsinẽ eius aduentũ messiȩ signisicans: breuit᷑ loque¬
bat᷑ dicens. Non aufen᷑ scextrũ de iuida & ddux desimori¬
us donec ueniat qui mittendus ẽ & ipse erit expec¬
tatiogentiũ. Sed senss istius ꝓphetiȩ sic accipiendũ
est: a c sipaulo pluribus uerb explicaret᷑ hoc mͦ Pomius
iuda quȩ nune modica ũ & peregrina crescet oli
inpopłm magnũ & habebit int̾ra ꝓmissionis dñice
patiiã suã & reg essi  ueduces ex genere suo. Mec
tollet post ea regim̃ siue ducam̃ ipsius popłi dema¬
nu suigeneris ita ut trans mutetur inmanũ alien
rectoris donec ueniat xp̃c. Cũ gͦ uiderits o iudei
sceptrũ uida in manũ regis alienigenȩ transmua¬
tum : hoc certo signo xp̃m uenisse cognoscite. Dec ex¬
pectecis ulterius ct̃porale regnũ qđ transiit: seudgau¬
lece ꝑpecualit̃ cũ regnare xp̃o qui uenit. Huiꝰ itq
phetiȩ ueritatr̃ effectus rerũ eiudent̃ . ẽ. conserutus.

Expanded text:
pro fine ejus adventum Messiae significans, breviter loquepro fine ejus adventum Messiae significans, breviter loquebatur dicens: Non auferetur sceptrum de c veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium, sed sensus istius prophetiae sic accipiendus est, ac si paulo pluribus verbis explicaretur hoc modo: Domus Juda, quae nunc modica est et peregrina, crescet olim in populum magnum, et habebit in terra promissionis Dominicae patriam suam et reges sive duces ex genere suo: nec tolletur postea regimen sive ducamen ipsius populi, de manu sui generis, ita ut transmutetur in manum alieni rectoris, donec veniat Christus. Cum ergo videritis, o Judaei, sceptrum Juda in manu regis alienigenae transmutatum, hoc certo signo Christum venisse cognoscite. Nec exspectetis ulterius temporale regnum quod transiit, sed gaudete perpetualiter conregnare Christo qui venit. Hujus itaque prophetiae veritatem effectus rerum evidenter est consecutus.
Abbreviated transcription (Latin):
inegypto cũ silus suis nichilq deregiã cdig¬
nitate ꝑtinere uilebat᷑ ad eosꝰ nisi pimissio
cantũ.ꝑficienoa posteris ipsoꝵ adno. Reuidebat
tam̃ ille uir spuał tale qđ dã regnũ. ẽẽ fucu¬
ũ degenere suo. quale in exodo legimꝰ dico
dño adsilios ipsius. Siaudieritis uoc̃e meã & custo¬
dieritis pactũ meũ. eritis michi inpeculiũ decionebis
populis. Mea ẽ. enĩ om̃is t̃ra : & uos eritis mͥ regnum
sacerddotale. Sac̃ dotale igit᷑ regnũ p̃uidebat in quosolo
sacrificaret᷑ dõ : & taleqđ sine sac̃ dotio subsistere non
poss&: Cuiꝰ regni locũ cõm̃dat moyses inde utero no¬
mio dicens: Caue ne offeras hostiã tuã in om̃i loco quẽ
uidderis : sed in eo quẽ edegerit dñs inuna tribuum
tuanum. Et de iam facta electione trib & loei canit
rex dĩpsaltes dicens. Reppulit tab naculũ ioseph: &
tribu effraim ñ elegit. Sed elegit tribũ iuda: monto
sion quẽ dilexit. de hoc itaq: uatirinans patriarcha &

Expanded text:
um filiis suis, nihilque regia dignitas pertinere videbatur ad eos, nisi promissio tantum perficienda posteris ipsorum ad nos. Praevidebat tamen ille vir spiritualis tale quoddam regnum esse futurum de genere suo, quale in Exodo legimus dicente Domino ad filios ipsius: Si audieritis vocem meam, et custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis. Mea est enim omnis terra, et vos mihi eritis in regnum sacerdotale . Sacerdotale igitur regnum praevidebat, in quo solo sacrificaretur Deo, et tale quod sine sacerdotio subsistere non posset. Cujus regni locum commendat Moyses in Deuteronomio dicens: Cave ne offeras hostiam tuam in omni loco quem videris, sed in eo quem elegerit Dominus in una tribuum tuarum , et de jam facta electione tribus et loci canit rex Dei psaltes dicens: Repulit tabernaculum Joseph et tribum Ephraim non elegit, sed elegit tribum Juda, montem Sion quem dilexit . De hoc itaque vaticinans patriarcha et
Abbreviated transcription (Latin):
si anteã duri & molles nonfuerint mutati ymelius: mori¬
ent̾ ꝑpetualit̃ isanguine suo. Med iiuꝰ ꝑ angustiã mortis
uel alit̾ poterunt liberari pro arbitrio secretissimmi atq
p̃sentissimi iudicis. uale pinsime rex
a auderem dilectissyne princeps ad dedicationẽ ecłȩ urẽ
deuotus occurrere.: nisi me eccłȩ nr̃ȩ nullo modo negligenda
necessitas detineret. Grã namq dĩ cũ adiutorio ur̃o criptas

Expanded text:
si antea duri aut molles fuerint mutati in melius, non morisi antea duri aut molles fuerint mutati in melius, non morientur perpetualiter in sanguine suo. Medii vero per angustiam mortis vel aliter poterunt liberari pro arbitrio secretissimi atque praestantissimi Judicis. Vale, piissime rexe et honestum. Gauderem, dilectissime princeps, ad dedicationem vestram devotus occurrere, nisi me Ecclesiae nostrae nullo modo negligenda necessitas detineret. Gratia namque Dei cum adjutorio vestro cryptas
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ t̾ritorio hominis cuiꝰdã domꝰ cũ illemane surgeret san guine
resꝑsa abintus apparuit. Magna aut̃ eo annolues mpopłofuit
alitud ines uͦ uariȩ. melinȩ cũ pustulis & uesicis multũ
popłm affecerunt morte. Multi tam̃ adhibentes studiũ
euaser̃. Audiuimꝰ aut̃ eo anno innarbonensem urbem in-¬
gumariũ morbũ grauit̃ deseuisse: ita ut nullũ esset spaciũ
uite cũ homo correptus fuisset ab eo hac tenus g̃s̃ turonensis
liquetgͥ exhac & ex supͣ memoratis historiis: quod pluuia
sangunis publicã stragem futurã eẽ. portendat. Qđ aut̃
nuꝑ huiꝰ modi cruorẽ inquadam parte regni ur̃i pluisse
iudistis: & qđ ille cruor ubi supͣ petrã uł suꝑ carnẽ
hominis ceciderat ablui ñ poterat. Ubi aut̃ suꝑ lignũ
impii sunt neq fornicarii. Cũ uͦ uenerit suꝑ illã gentẽ cui por¬
tendit᷑ gladius siue pestilentia de signata ꝑsanguinẽ ⁊

Expanded text:
vero territorio hominis cujusdam domus, cum ille mane surgeret, sanguine vero territorio hominis cujusdam domus, cum ille mane surgeret, sanguine respersa ab intus apparuit. Magna autem eo anno lues in populo fuit. Valetudines vero variae, melinae, cum pustulis et vesicis, multum populum affecerunt morte. Multi tamen adhibentes studium evaserunt. Andivimus autem eo anno in Narbonensem urbem inguinarium morbum graviter desaevisse, ita ut nullum esset spatium vitae, cum homo correptus fuisset ab eo. » Hactenus Gregorius Turonensis. Liquet igitur ex hac et ex supra memoratorum historiis, quod pluvia sanguinis publicam stragem futuram esse portendat. Quod autem nuper hujusmodi cruorem in quadam parte regni vestri pluisse audistis, et quod ille cruor ubi supra petram vel super carnem hominis ceciderat, ablui non poterat, ubi autem super lignum impii sunt neque fornicarii. Cum ergo venerit super illam gentem, cui portenditur, gladius, sive pestilentia designata per sanguinem,
Abbreviated transcription (Latin):
cationes atq tonitrua grauia fuerunt. Flores i arbo¬
rib ostensi sunt. Stella quã cometẽ suꝑius nominau
apparuit: ut incircuitu ciꝰ magna nigredo esset¬
& illa tanquã simntra foram̃ aliqđ posita ita int̃ tenebras lucebat
scintillans spargensq comas. frodibat aut̃ ex ea radius mirȩ
magnitudinis qui tanquã fumꝰ magnus incendii apparebat
ali ige. Uisa .ẽ. aut̃ ad partẽ occidentis in hora noctis pͥma
indie aut̃ scĩ paschȩ apud suessionis ciuitatẽ celũ ardere
uisũ ẽ. ita ut duo apparerent icendia. & unũ erat mauis
aliud uͦ minus. Post duarã uͦ orarũ spaciũ coniuncta sut
simub factaq in farũ magnũ euanuer̃. In parisi aco uero
t̃mino uerus sanguis exnube defluxit: & suꝑ uestim̃ ta
mmultorũ hominũ cecidit. & ita tabe maculauit : ut ipsi
ꝓpͥa indum̃ta horrescentis abnuerent Trib enĩ locis
int̃mino ciuitatis illius hoc ꝓdigiũ apparuit. Insiluanecten

Expanded text:
cationes atque tonitrua gravia fuerunt; flores in arboribus osapparuit, ut in circuitu ejus magna nigredo esset, et illa tanquam si intra foramen aliquod posita, ita inter tenebras relucebat scintillans, spargensque comas. Prodibat autem ex ea radius mirae magnitudinis, qui tanquam fumus magnus incendii apparebat a longe. Visa est ad partem occidentis in hora noctis prima. In die autem sancto Paschae apud Suessionis civitatem coelum ardere visum est, ita ut duo apparerent incendia; et unum erat majus, aliud vero minus. Post duarum vero horarum spatium conjuncta sunt simul, factaque in pharum magnum evanuerunt. In Parisiaco vero termino verus sanguis ex nube defluxit, et super vestimenta multorum hominum cecidit, et ita tabe maculavit, ut ipsi propria indumenta horrentes abnuerent. Tribus enim locis in termino civitatis illius hoc prodigium apparuit. In Silvanectensi
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. ñmͦ uenis se xp̃m. sea ipsũ uere. ẽẽ. declara¬
er̃ : sic̃ uisiones angłoꝵ. lȩtantiũ innatiuitatee
sicut stella noua rutilans adindiciũ eius. sicut magi
cũmuneribus uenientes ad cunabula eius. Iuģ̃ mira¬
cula einsic tbauer̃ regẽ abusuuĩ: ut inemulationẽ xp̃i
ati coeuorum eius infantiũ crudelissimã strager

Expanded text:
enisse Christum, sed ipsum vere esse declaraverunt, sicut visiones angelorum laetantium in Nativitate ejus, sicut stella nova rutilans ad indicium ejus, sicut magi cum muneribus venientes ad cunabula ejus, quae miracula sic turbaverunt regem abusivum, ut in aemulationem Christi nati coaevorum ejus i
Abbreviated transcription (Latin):
quiterrã uindicet & popłm regat. Terra aũt reg¬
no dequo agimus: est ꝓuncia ier u̾solimigana quȩ dr̃
t̃ra uĩdia. sopłs huiꝰ t̃rȩ : fuit tribus uida : Reges eius
usq da xp̃m : om̃s detribu iuda. dic̃ gͦ domus constat
sicut non ẽ. donius sidesit fundamentũ aut parieces aut
tictum : itanon est regnũ sidesit t̾ra aut popłs. autrex.
Ubi enĩ pars de est: cotũ ẽẽ non potest. Et ubi totũ est.
partes quoq oñs. ẽẽ. necesse est. Sigͦ ꝑdita una parte totũ
manus alieni genarũ uẽnit. Popło caruit postꝗ tribus
uida in pm̃s nationes disꝑsaest. Regeu diuante carue¬
rat. Sie negnũ iuda om̃ib partib sius dimissis. regñ
cẽ aesiit. Est gextime ablatũ plane sceporũ deiuda &

Expanded text:
qui terram vindicet, et populum regat. Terra autem regqui terram vindicet, et populum regat. Terra autem regni de quo agimus est provincia Hierosolymitana, quae dicitur terra Juda. Populus hujus terrae fuit tribus Juda. Reges ejus usque ad Christun omnes de tribu Juda. Sicut ergo domus constat sicut non est domus si desit fundamentum, aut parietes, aut tectum, ita non est regnum si desit terra, aut populus, aut rex. Ubi enim pars deest, totum esse non potest. Et ubi totum est, partes quoque omnes esse necesse est. Si ergo perdita una parte, totum manus alienigenarum venit. Populo caruit, postquam tribus Juda in omnes nationes dispersa est. Rege vero diu ante caruerat. Sic regnum Juda omnibus partibus suis dimissis regnum esse desiit. Est igitur ex tunc ablatum plane sceptrum de Juda, et
Abbreviated transcription (Latin):
nũdõ ꝓphetam. ut fatuũ & ddelirũ senẽ reputari cõpellunt
Iuio enĩ isrł ꝓphecasse uideret᷑ suis hebrȩis quod
aut barbarus gentis suȩ  Sequens ꝓfecto sic̃ pͥmus
plane satagit: ut salutẽ ꝓpetualit̃ ad uentus xp̃i effu¬
gere possit. Si sc̾irit uspiã.ẽẽ. regẽ ex iudeis: negabit
uenisse. xp̃m. quia ñ putabit ablatũ. eẽ. scepo ũ deuid
Si nescierit: tantũdẽ ualebit. uia licet nescut ubi
responde uolumꝰ : ut de monstuemus qđ ex nichil ꝓsit ad ne¬
gandũ aduentũ xp̃i. siue unũ regẽ siue plures osten¬
dat degenere iudȩoꝵ qui ñ sint reges uida. Quodcũ
ddemaniꝰtratũ suerit: dehis qui ali cuhi sint si forte mõs¬
tient᷑ suꝑpuacuũ uidebit᷑ agere Tria gͦ sunt sine qͥb
regnũ. ẽẽ. non potest. Terra uidelicet in qua regnũ
siti sopłs qͥtrã ipsam inhalitet. Eo ꝑsona regis eledi

Expanded text:
num Deo prophetam ut fatuum et delirum senem reputari compellunt. num Deo prophetam ut fatuum et delirum senem reputari compellunt. Quid enim Israel prophetasse videretur suis Hebraeis, quod aut barbarus genti suae? Sequens profecto sicut primus plane satagit, ut salutem perpetualiter adventus Christi effugere possit. Si sciret uspiam esse regem ex Judaeis, negabit venisse Christum quia non putabit ablatum esse sceptrum de Juda; si nescierit tantumdem valebit, quia licet nesciat, ubi respondere volumus ut demonstremus quod ei nil prosit, ad negandum adventum Christi, sive unum regem, sive plures ostendat de genere Judaeorum qui non sunt reges Juda. Quod cum demonstratum fuerit, de his qui alicubi sunt si forte monstrentur, supervacaneum videbitur agere. Tria ergo sunt sine quibus regnum esse non potest, terra videlicet, in qua regnum sit; populus, qui terram ipsam inhabitet; et persona regis electi,
Abbreviated transcription (Latin):
firmus. Hec cine erat expeot̾atio gentiũ.Quocd
debent soeptrũ iuda tam cõmune sacere nec tot reges
quot patres familias insua gente numerare. nusquã
ante sactũ neq patriachã suũ ita oelirũ singere. ut
grandenus senex mox moriturus magnas nugas cũ magno
magno conatũ ꝓlaturus diceret congregamini filic&e
cȩteͤra. Itẽ si ꝓphecia illa sic intelli genoa est quid pro¬
phetauit ille patri archa suis hebreis. Suod ꝓphecase
non possec quilibo gentilis cȩteris paganis:: Her enĩ
desuturi erant eis patres familias usq ad sinem seli. It̾e.
Quisio exponit: regni maiestatẽ minuit ꝓphetiȩ derogat
ertum dead uentu xp̃i signũ nondat. nisibonori
om̃iũ interitũ. Aliter. Nos primo respondemus : quia
male interp̃tant᷑ ꝓphetiam hanc. Singularitenĩ enun¬
tiatum sceptrũ regni pluralĩt exponendo: inbaci
pͥuatoꝵ dissipant. Sicq. adulterata sceptra. sc̃m & ple¬

Expanded text:
infirmos? Haeccine erat exspectatio gentium! quod non infirmos? Haeccine erat exspectatio gentium! quod non debent sceptrum Juda tam commune facere, nec tot reges quot patresfamilias in sua gente numerare, nusquam ante factum, neque patriarcham suum ita delirum fingere, ut grandaevus senex mox moriturus magnas nugas cum magno conatu prolaturus diceret: Congregamini, filii, et caetera. Item si prophetia illa sic intelligenda est, quid prophetavit ille patriarcha suis Hebraeis, quod prophetare non posset quilibet gentilis caeteris paganis? neque enim defuturi erant eis patresfamilias usque ad finem. Item qui sic exponit, regni majestatem minuit, prophetiae derogat, certum de adventu Christi signum non dat, nisi bonorum omnium interitum. Aliter nos primo respondemus, quia male interpretantur prophetiam hanc, singulariter enim enuntiatum sceptrum regni, pluraliter exponendo, in baculos privatorum dissipant. Sicque adultera sceptra sanctum et ple
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ similit̾ ꝓpeccatis nỹis inbabilone captiui. regẽ ꝓpͥũ
ñ habentes. & postea reu̾si impatriã habuimus reges &
ici pes. hec est cͦ spes nr̃a ut ad huc nob̾ similiteri
niat: cũ placuerit deo. Alu dicunt. Forsitan in aliqua
parte mundi nob incognita possit. ẽẽ. congraegata mul¬
titudo iudeorũ quehabeat ppͥum reeẽ. ideoq ñi abla¬
tum ad huo.ẽ. sceprũ de iuiła. Aludicunt. eẽ. in
nibus iudeos prudentes atq potentes qui uirga ed ree¬
tionis obtime gubernent domos & sam ilias suãs. ideoq
illi dicunt. neq uenit messias neq uenturus est. do¬
nec om̃s uidei patres familias uł mortui sint ułita im¬
potentos. ut nullus aorũ sit in mundo qu scrat uł possit
negere domum suã. Iuoq quia futurũ ñẽ. uiq. adillũ
diẽ qui est finis om̃iũ mortaliũ: nec messiais ante ueniet.
Quod siita .ẽ.adquid putam messias ultimn die ueniat.
quã ut eos om̃s sepeliat martuas. quos sanaturus sꝑabat᷑

Expanded text:
 similiter pro peccatis nostris in Babylone captivi, regem proprium non habentes, et postea reversi in patriam habuimus reges et principes. Haec est ergo spes nostra, ut adhuc nobis similiter eveniat cum placuerit Deo. Alii dicunt: Forsitan in aliqua parte mundi nobis incognita potest esse congregata multitudo Judaeorum, quae habeat proprium regem, ideoque non ablatum adhuc est sceptrum de Juda. Alii dicunt esse in regionibus Judaeos prudentes atque potentes, qui virga directionis optime gubernant domos et familias suas, ideoqueilli dicunt, neque venit Messias neque venturus est, donec omnes Judaei patresfamilias vel mortui sint, vel ita impotentes, ut nullus eorum sit in mundo, qui sciat vel possit regere domum suam, quod quia futurum non est, usque ad illum diem qui est finis omnium mortalium, nec Messias ante veniet. Quod si ita est, ad quid putamus Messias ultimo die ut veniat, quam ut eos omnes sepeliat mortuos, quos sanaturus sperabatur
Abbreviated transcription (Latin):
hierũsalẽ . uis aũt adeo ruis ut ñ intelligat inhis t
peso Iubuiꝰ gͥ regis aduentu iuiddebat pxba legom exi¬
turq̃ eẽ ñ demonte sina aderudienda unã gentem
sie pus: sed demontȩ sxon addocendas omns gens nũe
sic̃ factũ eẽ undemꝰ. Vecus aut lex quixquo e: sonodie
post immolatinẽ paschalis agni data t̃imor l u oualer
quinquagesimo die post occisionẽ & resurireclionẽ ueri
aeni sc̃is aplis inspirata est. Dequa legerdicit orsm¬

Expanded text:
Hierusalem . Quis autem adeo rudis, ut non intelligat in his verbis pes? In hujus ergo regis adventu videbat propheta legem exituram esse, non de monte Sina, ad erudiendam unam gentem sicut prius, sed de monte Sion ad docendas gentes sicut nunc factum esse videmus. Vetus autem lex quinquagesimo die post immolationem paschalis agni data est Moysi, nova lex quinquagesimo die post occisionem et resurrectionem veri Agni, sanctis apostolis inspirata est, de qua lege dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ppbe alior abunde p̃sagia consonabant. Sc cũ iudei
nullatin eis adqͥescere uellent. sed sẽꝑ inhiarent iugu¬
lare uictimas & comee carnes: cõpescuit dñs suꝑsaitionẽ¬
& gul ipsoꝵ magnaui extrudens eos deloco regni nͥ quo
Glo& nusꝗ alibi sacrificare concesserat eislex. Sicq tan¬
dẽ ꝑsenser̃ inuiti uerũ eẽ p̃sagiũ defuncsti sacerdotii
sui.cũneq extra haberent iacrificand licentiã no
int᷑ sua quondĩ mȩnia facultatẽ. Trans acbo itaq
ueteri saẽ dotio quod ad tẽpus fuenit institutũ succes¬
sit nouũ atq sempit̃nũ xp̃i sac̃ dotiũ de quo psalmista
legis xp̃m uenisse de monstrat quȩ sacta ẽuipso ueniente.
sic̃ supͣ dixerat diuinus isaias hisũbis Eni in no¬
ussimis diebus manifestus mons dñi p̃paratus in cacu¬
mine montũ & ex altabit᷑ suꝑcolles. Etuenuent adeũ
niuuer segenteis & dicent. Uenite ascendam ad inintẽ¬

Expanded text:
e aliorum abunde praesagia consonabant. Sed cum Judaei nullatenus eis acquiescere vellent, sed semper inhiarent jugulare victimas, et comedere carnes, compescuit Dominus superstitionem ipsorum magna vi, extrudens eos de loco regni, in quo solo, et nunquam alibi sacrificare concesserat eis lex. Sicque tandem persenserunt inviti verum esse praesagium defuncti sacerdotii sui, cum neque extra haberent sacrificandi licentiam, nec intra sua quondam moenia facultatem. Transacto itaque veteri sacerdotio, quod ad tempus fuerat institutum, successit novum atque semplegis Christum venisse demonstrat, quae facta est ipso veniente, sicut supra dixerat divinus Isaias his verbis: Erit in novissimis diebus manifestus mons domus Domini praeparatus in cacumine montium, et exaltabitur super colles, et venient ad eum universae gentes et dicent: Venite, ascendam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbant innumerabilia. Neqͥb unũ ÷ uaticiniũ patri¬
archȩ iacob & legis latoris moxsi qui certũ signũa¬
uentus ostender insceptro regni uida dicentes
No anferet᷑ secptrũ de uida & dux de femore eiuscho¬
nec ueniat quimutendus ẽ & ipsẽ crit exporsatio gen

Expanded text:
probant innumerabilia. De quibus unum est vaticinium patriarchae Jacob et legislatoris Moysis, qui certum signum adventus ostenderunt in sceptro regni Juda, dicentes: Non auferetur sceptrum de Juda et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est, et ips
Abbreviated transcription (Latin):
Nonẽ mirũ serenissime pͥnceps siquid moueris animo con
tbiq debita seruitia non rependo. Magnã eñi honorific ena
ex hibuisti mͥ largosq dedisti munificentiȩ fructus: ꝓquib
nichil p̃sents emolur̃iti recepisse uideris. Sed ẽ. qđ te recon.¬
fortart plurimũ potest hoc uidelicet qđ tuas gazas iȩłȩ
beatȩ mariȩ restalurationẽ expensas. non solũ integras.
uerũ etiã multiplicatas ab ipsa recipies. ex parte si mea
quã uis ꝑ exilis portio mercedis estimari possit: tam̃ quic¬
quid sum & possum tuũ est Si aut̃ demalitia scłi ortȩ
difficultates meũ iter impediunt ut te frequentare non
possim. & dilationes meas expectare tedet fac benignis¬
sime atq dilectissime pͥnceps de illa dignitate quã michi
cõmiseras quicquid animȩ tuȩ beneplacitũ fuerit certo
sciens qđ ea causa beniuolentiã meã erga te nũquã
senties imminutã . Cȩtera quedã quȩ scribere nolui:
legato ur̃o dõno uidelicet. Ramne referente cognosce

Expanded text:
Non est mirum, serenissime princeps, si quid moveris animo conttibique debita servitia non rependo. Magnam enim honorificentiam exhibuisti, largosque dedisti munificentiae fructus, pro quibus nihil praesentis emolumenti recepisse videris. Sed est quod te reconfortare plurimum potest, hoc videlicet quod tuas gazas in ecclesiae Beatae Mariae restaurationem expensas, non solum integras, verumetiam multiplicatas ab ipsa recipies. Ex parte vero mea, quamvis perexilis portio mercedis aestimari possit, tamen quidquid sum et possum tuum est. Si autem de malitia saeculi ortae difficultates meum iter impediunt, ut frequentare non possim, et dilationes meas exspectare taedet, fac, benignissime atque dilectissime princeps, de illa dignitate quam mihi commiseras, quidquid animae tuae beneplacitum fuerit, certo sciens quod ea causa benevolentiam meam erga te nunquam senties imminutam. Caetera quaedam, quae scribere nolui, legato vestro, domino videlicet Raimone referente cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
iołis sepultus est in epheso. Post ea uero cũ religiosi xp̃iani
reliquias matris eius uiddelicet hũi respioere uellent: se¬
pulchrũ uacuũ iuener̃. Ded & insepulchrõ beati iohil
respicientes: non inuener̃ nisimanna. Credit᷑qͣ xp̃iana
piecas quia acp̃e ds dĩ silius matiẽ suã głoriose resusci¬
tauerit & exaltauerit suꝑ eelos & quod beatus iobs iur
go & euangelista ioħis qui rĩ ministrauit int̾ra. głameiꝰ
participare merat᷑ incȩlo. E st aũt in effabile. quantã
gr̃am & głam dederit dñs matri suȩ. hoc tam̃ certoscimꝰ:
quia iusti quicquid abeo potulant ꝑ intcessionẽ matris
celerius imperant. Peccatores quoq uix separareͥ pocerat¬

Expanded text:
s sepultus est Epheso. Post vero cum religiosi Christiani reliquias matris ejus, videlicet Domini, respicere vellent, sepulcrum vacuum invenerunt; sed et in sepulcro beati Joannis respicientes, non invenerunt nisi manna. Credit itaque Christiana pietas quia Christus Deus Dei Filius Matrem suam gloriose ressuscitaverit et exaltaverit sugo et evangelista, qui ei ministravit in terra, gloriam participare mereatur in coelo. Est autem ineffabile quam gratiam et gloriam dederit Dominus Matri suae; hoc tamen certo scimus quia justi quidquid ab eo postulant, per intercessionem matris celerius impetrant, peccatores quoque saepius miseric