comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quem receptum: collocauerunt insedem pris¬
tinam. ut frueretur cumsius leticia. Qui cũ
simul letati summo gaudio tripudiarent.
cupie  incrastinum ditatum ebroinum
cum magnis bonorum munerib ad ꝓpͥa
destinare. Idem uͦ ebroinus non ẽ passus ut
modicum requiescere : sugacit̃ noctu abhac
Sed nou post multum temꝑis multis scelerib
gestis: collectis sibi malorum socũs. francorũ
pium intraurt fines. Et cam tyrannid̃e ctu¬
delissime gerens. theoderici głosi regi se p̃sen¬
tauit obtiituiatq ab eodẽ rege restitutus ẽ
inpͥore gradu. Ot cum maior domꝰ effectꝰ eẽt.
cogitare epit de ultione mimicorum. qui
eum noluerant habere subregulũ. Qui ut
leo rugiens int̃ feras cȩteras. resonuit rugitꝰ
eius ꝑfrancorum t̾ras. Om̃s uͦ quu adũstis eũ
olim cogitauerant mala. tremefacti. qui re¬
manserant ex eius cede. ꝑrecerunt infugam
his itac dieb uit di leodegariꝰ eum adsuã

Expanded text:
Quem recepto collocaverunt in sedem prisQuem recepto collocaverunt in sedem pristinam, ut frueretur cum suis letitiam. Qui cum simul letati summo gaudio trepudiarent , cupiens in crastinum Ebruinum cum magnis honorum muneribus ad propria distinare. Idem vero Ebroinus non est passus vel paulolum requiescere; fugaciter nocte ab kac 9. Sed non post multum temporis, multis sceleribus gestis, collectis sibi malorum sociis, Francorum per vim intravit finis, et cum tirannide crudelissime gerens, Theuderico glorioso rege se praesentavit obtuto adque ab eodem rege restitutus est in priore gradu. Et maior domus effectus, cogitare coepit de ultione inimicorum, qui eum noluerunt habere subregulo. Qui ut leo rugiens inter feras citeras, resonuit rugitus eius per Francorum terras. Omnes vero, qui ad versus eum olim cogitaverant mala, tremefacti, qui remaHis itaque diebus vir Dei Leodegarius cum ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
strenue habitare quasi ꝑpetui monachi cona-
to. germanus theoderictis inregno sublimatur.
hec̃ audientes utͦ amici dum̃ desicdantes aspec¬
tum eorum cernere. cum fauore magno
uota com plentes ad ꝓpͥa nituntur re¬
dicere pͣgentes de utrisq partib ad supradie¬
tum monasterium cogebant eos ꝓcedere: & ad
eorum domos remeare. Qtti angore multum eftu¬
antes tandem dilectionis anncitiars̃ ꝙͣ qͣuia fatiga¬
ti spatiis t̾rartim longeui ualde fuerant consen¬
tiendes ad qiñeuerunt dep̾cantib. Cum benedic¬
tione qũipþe pat̾us monasteri tpsiuscongliti.¬
natipacis concordia ꝓcedentes: uenerunt simul
ebroĩnus seilicet cum pontifice leo degari oͥ enu¬
tatẽ suã augustidumum. Quã rem audiens
tota ciuitas: suscitata ẽ ingauaium. Qtui ciues
ꝓcedentes obuiam. receperunt eos cũ magno
triumpho. letantes. eo quod recepissent patrẽ.
quem amisisse plangebant olim gubernatorẽ.

Expanded text:
strenue habitare quasi perpetui monachi conatistrenue habitare quasi perpetui monachi conatiejus germanus Theodoricus in regno sublimatur. Haec audientes utriusque amici, desiderantes aspectum eorum cernere, cum favore magno vota complentes ad propria nituntur reducere, pergentes de utrisque partibus ad supradictum monasterium cogebant eos procedere et ad eorum domos remeare. Qui angore multum aestuantes, tandem dilectionis amicitiarumque gratia, quia fatigati spatiis terrarum longaevis valde fuerant, consentientes acquieverunt deprecantibus. Cum benedictione quippe Patris monasterii ipsius conglutinati pacis concordia, procedentes venerunt simul Ebroinus scilicet cum pontifice Leodegario ad civitatis suae Agustiduno. Quam rem audiens tota civitas, suscitata est in gaudio: qui cives procidentes obviam, reciperunt eos cum magno triumpho, letantes, eo quod recipissent patrem, quem amisisse plangebant olim gubernatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
perit. melius ei ẽẽ. om̃ia relinquere & xp̃msequi.
quam locum regidare. & manus regis sangui¬
ne sacerdotum intam magnum diem festum
coinquinari: ne forte fieret regni francorum
obꝓbrium. & ꝑse unum hominem in tota
plebe fieret disceptatio. Tunc relicto rege &
om̃tum potestatum sublimitate ꝓnichilo re¬
putans quod habetur inmundo. eadem nocce
ꝓcedens cum paucis ire cȩpit ubipauꝑ xp̃i
fieri potuisset. Hoc rex audiens contristatus
ualde ac merens quendam ex suis fidelib cum
exercitu magno post ipsum misit. Et secutꝰ
eũ ꝑ totam noccem illam diluculo repꝑit:
scło uaccare dõhhuiinli ꝓcposcit p̾ce se di¬
rigendum. Quem ꝓtinus illuc n e ñ distulit.
Quifestinus in monasterium ꝑueniens ibi¬
se aliquid in eo peccasse: uicissim ueniam pe¬
tentes. stecerunt concordes ͥ tam abbate
seuinccialiquod spatium temporis utͥq pe¬
ntentiom agntes nt cortibimia monachoꝵ

Expanded text:
perit melius ei esse omnia relinquere et Christum sequi perit melius ei esse omnia relinquere et Christum sequi quam locum regi dare, et manus regis sanguine sacerdotum in tam magno die festo coinquinari, ne forte fieret regni Francorum opprobrium, et per se unum hominem in tota plebe fieret disceptatio. Tunc relicto rege et omnium potestatum sublimitate, pro nihilo reputans quod habetur in mundo, eadem nocte procedens cum paucis ire coepit ubi pauper Christi fieri potuisset. Hoc rex audiens contristatus est valde, ac moerens quemdam ex suis fidelibus cum exercitu magno post ipsum misit. Et secutus eum per totam noctem illam diluculo reperit, saeculo vacare Deo, humili poposcit prece se dirigendum: quem protinus illuc dirigere non distulit. Qui festinus in monasterium perveniens, ibise aliquid  Al., graviter in eo peccasse; vicissimque veniam petentes steterunt concordes. Jubente tamen abbate sejuncti, aliquod spatium temporis utrique poenitentiam agentes, inter contubernia monachorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut mos erat antiquis. quȩ ẽ in uigilia pasche.
irent parit. & malum seminarium odii simul
haherent absconditum. cunc instigator
utq malorum accedens eidem pontifici
dixit. Obserua te inquit sc̃e pontifex. quia
trans acta celebritate missarum. arege scias te
te a tuis inimicis quemadmodum & tibi in eiꝰ
corde iam quid olim ẽ seminatum. in hac noc¬
te consummari ẽ decretum. Quod audiens
pontifex dissimulaudo distulit. & se letum
ostendit nec ꝓmagno ducens apparuit iuul¬
tu clarus. sollempnia missarum que cȩperat
honestissime consummauit. Ded cominunio¬
nem sc̃am cum ipse ac rex ꝑcepissent. rex ad
palatium ꝑgens abiit pransurus. Pontifex
uͦ cum suum ꝑconsummasset officium. & me¬
rum cum suis accepisset. sicut ẽ fragilitatis hu¬
mane metuens animositatem regis: tractare
cum suis cepit quid in hoc conflictu agere de¬
beret. Cogitans & orans addñm consilium rep¬

Expanded text:
ut mos erat antiqua, quae est in vigiliis paschae, ut mos erat antiqua, quae est in vigiliis paschae, irent pariter et malo seminario odii simul haberent absconditum, tunc insticatur uterque malorum accedens eidem pontifice, dixit: 'Observa te', inquid, 'sanctae pontifex, quia, transacta celebritate missarum, a rege se scirete a tuis inimicis, quemadmodum et tibi in eius corde iam quod olim est seminatum, in hac nocte consummare est decretum'. Quod audiens pontifex, dissimulando distulit et se letum ostendit; non pro magno ducens, apparuit vultu clarus, sollemnia missarum, quae coeperat, honestissime consummavit. Sed cum communione sancta ipse ac rex percepissent, rex ad palatium pergens, habiit pransurus; pontifex vero cum suo perconsummasset officio et merum cum suis accepisset, sicut est fragilitatis humane, metuens animositcum suis coepit quid in hoc conflictu agere deberet. Cogitans et orans ad Dominum consilium re
Abbreviated transcription (Latin):
regni gubernaculis. quic quid maxime ad¬
uersus leges antiquorum regum ac magnorũ
ꝓcerum quorum uita laudabilis cõ stabaterep¬
perit ineptum. ad pristintim reduxit statum
Intantum uͦ usquequaq om̃ia regna francorum
restituit. ut om̃s se gratularentur regem sibi
habere childericum: ac rectorem palatii leode¬
garium. Cumhȩc pene annis trib cũ deco¬
re magno agerentur. tunc adu̾sariꝰ cuiꝰ est
consuerudinis inuidia conditionis sue bona
destruere: cepit sodales suos quos secumelege¬
rat idem pontifex. habere socios gubnaculiꝙ
inuidiȩ malum instigare: & int̾ ipsum & re¬
gemzirania discordiȩ seminare. His itaq
diebꝰ. iam eminebat celeberrimus paschalis
dies. Tunc flagitante poncifice. ut augusti¬
dimum urbẽ suã apsum sc̾issimũ diem rex
iuberet celebrarel ille nequaquã renuens
sed implere nititur uotum dep̃cantis. Qui
cum aꝑꝓpinquante iamdie ad missarum
sollempnia celebranda quee sabbatoꝵ

Expanded text:
regni gubernaculis, quodquod maxime adregni gubernaculis, quodquod maxime adversus legis antiquorum regum ac magnorum procerum, quorum vita laudabilis adstabat, repperit ineptum, ad pristinum reduxit statum. In tantum vero usquequaque omnia regna Francorum restituit, ut omnes se gratularentur regem sibi habere Childericum ac rectorem palaciae Leudegarium. 6. Cum haec poene annis tribus cum decore magna agerentur, tunc adversarius, cuius est consuetudinis invidiae suae conditionis bona distruere , coepit sodales suos, quos secum elegerat idem pontifex habere socios gubernaculi, invidie malum instigare et inter ipsum et regem zizaniam discordiae seminare. His itaque diebus iam aeminebat celeberrimus paschalis dies. Tunc flagitanti pontifice, ut Agustoduno urbe sua ipsum sanctissimum diem rex iuberet celebrare, qui nequaquam rennuens, sed implere nititur votum depręcantis. Qui cum, adpropinquante iam die ad missarum sollemnia celebrandum, qui est sabbatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
pars francorum. uolentes eum hab̾e regem.
Iam ebroinus qui maior domꝰ fuerat subrege
clothario. theodericum germanum cupie¬
bat subrogare fris in regno. Ipse uͦ ebroinus
erat tunc odiosus int̾francos: quia metuebant
huius ponderis iugũ quod ꝑeundem sustinu¬
erant subrege clothario relicto illiꝰ consilio.
childericum intoco sublimauerunt regno fran¬
corum. Tunc ebroinus uidens se destitutum.
& ꝓnichilo eẽ suũ consiliũ. t̾ritus pauore regi
petiit. ut relictis omnib uitam sibi concecleret:
& in monasterium abire ꝑmicteret. Cui dep̃¬
canti & domnoleodegario inẽcedente.rex con¬
sensit: & inmonasteriũ luxouii ilico destina¬
uit ut monachuis effici deberet. Rex uͦ childe¬
ricus confirmatus in regno. germanum su¬
um theodericum cuidam dĩseruo conser¬
uandum ac nutriendum dedit. Idem uero
scm leodegarium pontificem suꝑominem
domum suam sublimauit: & maioremdo.¬
mus in omnib constituit. Qui acceptis huiꝰ

Expanded text:
pars Francorum, volentes eum habere regem. pars Francorum, volentes eum habere regem. Nam Ebroinus, qui major domus fuerat sub rege Lothario, Theodoricum germanum ejus cupiebat subrogare fratris in regno. Ipse vero Ebroinus erat tunc odiosus inter Francos. Et quia metuebant hujus ponderis jugum, quod per eumdem sustinuerant sub rege Lothario, relicto ejus consilio Hildericum in toto sublimaverunt regno Francorum. Tunc Ebroinus videns se destitutum et pro nihilo suum esse consilium, territus pavore regem petiit ut relictis omnibus vitam sibi concederet, et in monasterium abire permitteret. Cui deprecanti et domno Leodegario intercedente rex consensit, et in monasterium Luxovii illico destinavit ut monachus effici deberet. Rex vero Childericus confirmatus in regno, germanum suum Theodoricum cuidam Dei servo conservandum ac nutriendum dedit. Idem vero sanctum Leodegarium pontificem super omnem domum suam sublimavit, et majorem domus in omnibus const
Abbreviated transcription (Latin):
runt pontificẽuit suam darec licentiam secuiinhabitare
palatium. Qui statim uissa complens. magnis
rebꝰditatum & sapientiȩ florib adornatum.
obtemperans eorum tioluntatidnisus ẽ desti¬
nare uirũ. Quem rex atq regina uidentes. ho¬
norifice susceperunt & inpaucis diebꝰ dulcia
sua uerba & bonitatem ostendit: intantum
ut rex simul & regina pleriq pontifices &e pro¬
ceres. supͣ om̃s in amorem suciperent. Et quia
eum uidebant dignum᷑ suscipiendum honorem
cunccorum consensu pͣcipii francorum adho¬
norem pontificalem eum ẽẽ idoneum ꝓclama¬
uerunt. Quem adhoc om̃s electum. augustiaũ¬
ni quȩ ẽ eduorum ciuitas. creauerunt pon¬
hec audiens. concito cursu inpalatium ꝑrexit:
accum suis similib de tege tractare cȩpit. Qui
audientes chudericum austrasiorum regem.
in adolescentia sua regrum iuxta sui temporis
etatem optime disponentem: elegit quȩdam

Expanded text:
runt pontificem ut suam ei daret licentiam secum inhabitare runt pontificem ut suam ei daret licentiam secum inhabitare palatium. Qui statim jussa complens, magnis rebus ditatum et sapientiae floribus adornatum obtemperans eorum voluntati visus est destinare virum. Quem rex atque regina videntes honorifice susceperunt, et in paucis diebus dulcia sua verba et bonitatem ostendit, intantum ut rex simul et regina, plerique pontifices et proceres, supra omnes eum in amorem susciperent. Et quia eum videbant dignum ad suscipiendum honorem, cunctorum consensu praecipui Francorum ad honorem pontificalem eum esse idoneum proclamaverunt. Quem ad hoc omnes electum, Augustoduni, quae est Aeduorum civitas, creaverunt pondem praesul haec audiens, concito cursu in palatium perrexit, ac cum suis similibus de rege tractare coepit. Qui audientes Hildericum Austrasiorum regem in adolescentia regnum juxta sui temporis aetatem optime disponentem, elegit quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
Seruituris sacris aclegtm doctrinis. fimulꝙ
canonicisꝙ̃ cunctis precellebat parrochiȩ re
dicorum erat. ut eloquentiã sua placeret om̃xd:
sibi colloquentibꝰ ita ut merentib redderex leci¬
ciam. scelera gerentib discpplinam. Nan in ꝑar¬
ui temporis spatio subpontificis scilicet imꝑio.
magnam pacem ꝓuidentia siu regiminis tra-¬
didie pictauensi solo. Deinde cum quidam pat̃
ex monasterio. qd ẽ situm in honore beatissimi
maxentii obisset: iussu pontificis idẽ susci¬
pit regendum. Quod ꝑsex fere annos strenue¬
rexit: Aludq magnis opib ditauit. Dead cum
iuxta monica sui pontificis idoneum se p̃para¬
ret. & clarus haberetur pͥom̃ib tunc oddor eidẽ
suauitatis intantum ꝓcessis. ut usq inpalatiũ
regis redoleret. Erat enim eodem tempore ininor
clothariue tum balthechilda matre rex. regenꝰ
francorum regnũ. ¶ agnita eius prudentia. cu¬
pientes eum secum habere in aula regiã: pecie¬

Expanded text:
Scripturis sacris ac legum doctrinis simulque Scripturis sacris ac legum doctrinis simulque canonicis poene cunctis praecellebat parrochie quemectorum, ut eloquentia sua placeret omnibus sibi conloquentibus, ita ut merentibus redderet laetitiam, scelera gerentibus disciplinam. Nam in parvi temporis spatio, sub pontificis scilicet imperio, magnam pacem providentiam sui regiminis tradidit Pectavense solo. 3. Deinde cum quidam pater ex monasterio, quod est situm in honore beatissimi Maxenti, obisset, iussu pontificis eundem suscipit regendum; quod rexit, illudque magnis opibus ditavit. Sed cum juxta monita sui pontificis idoneum se praepararet, et clarus haberetur prae omnibus, tunc odor ejusdem suavitatis intantum processit, ut usque in palatium regis redoleret. Erat enim eodem tempore minor Lotharius cum Baltechilde matre rex regens Francorum regnum. Qui agnita ejus prudentia, cupientes eum secum habere in aula regia, petie
Abbreviated transcription (Latin):
Quem idem p̃suł cudã di sacerdoti uiro eru¬
ditissima aderudiendum tracdidit. Cut ꝑ an-¬
nos plurimos magnis curis edocuit: edoccũq
pontifici reddidit. Receptoq secũm suis eubi¬
culis subcustodia disciplinȩ retinuit: ut quẽ¬
admodum idem pontifex se castum corpe
custodierat. eunclẽq similem effici uoluit:
dicensei monendo summa freguentia ut se
uirginem conseruaret: & uas electionis in
eccłia dĩ dignus siereciqm̃ optabat eum huiꝰ
aunorum. ad offictum diaconatus electus
ẽ. atq ab ipso pontifice consecratus. Deinde
non postmultum tempis archidiaconus effec¬
tus cur. subponcifice om̃ib eccłiĩs ipsius
diocesis ẽ p̾latus. Erat enim muttumfacun¬
die honestissimȩ deditus: statura ꝓcerus.
int̾ plerosq pulcherrimus. aspectu decorus.
eloquio suauis. ingenio accutissimus. pru¬
dentia ꝓͥuidus: telo dĩ & amore feruidus. ꝓ¬
petueq uirginitatis ut erat monitus custos.

Expanded text:
Quem idem praesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruQuem idem praesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruditissimo ad erudiendum tradidit; qui per annis plurimis magnis curis edocuit edoctumque pontifici reddidit. Receptoque secum suis cubiculis sub custodia disciplinae retenuit, ut quemadmodum idem pontifex se castum corpus custodierat, eundemque similem effici voluit, dicens ei monendo summa frequentia, ut se virginem conservaret et vas electiones in eclesia Dei dignus fierit, quoniam obtabat eum huiusginti esset annorum, ad officium diaconatus electus est adque ab ipso pontifice consecratus. Deinde non post multum temporis archidiaconus effectus, curam sub pontifice omnibus ecclesiis ipsius diocisis est praelatus. Erat enim multum facundie honestissimae deditus, statura procerus, inter plerisque pulcherrimus, aspectu decorus, eloquio suavis, ingenio acutissimus, prudentia providus, zelo Dei et amore fervidus perpetuaeque virginitatis, ut erat monitus , custus.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑantib edicere non distuli. Si quid quibꝰ¬
dam longis uerbis ꝓpagare studu ad disseren¬
dam ueritatis lineam hunc tramitẽ posui.
Sin uͦ deeius uirtutib. aliquid preter misi.
non studiose gessi. gum uͦ ignorantia inter¬
mittendo preterii. Hoc & en imsciendum pu¬
to: quia quamius quisquis altisermoniselo¬
quentia eiusdem uiri dĩ acta disserere cupiat.
aptius & absq fallacib uerbis fariñ ualeat
aliquib incognitis uerbis narrare. Ideo no¬
lui. ut quiq rustici & illitterati hec audierint.
intelligant. & deuoti appetant eius mmitari
exempla tuiꝰ intellexerint audiendo miracu
Situr beatus leodegarius exꝓgenieIa
celsa francorum acnobilissima exortus apri.¬
mȩ etatis infantia aparentib in palatio elo¬
thario francorum regi traditus. Ab eodem uͦ
rege ñ post multum temporis. dudoni psuli
pictauensis urbis auunculo scilicet suo. ad
imbuendum sitterarum studiisdatiis est.

Expanded text:
imperantibus, edicere non distuli. Si quid quibuimperantibus, edicere non distuli. Si quid quibusdam longius verbis propagare studui, ad disserendam veritatis lineam hunc tramitem posui: sin vero de ejus virtutibus aliquid praetermisi, nec studiose gessi, quin vero ignorantia intermittendo praeterii. Hoc etenim sciendum puto, quia quamvis quisquis alti sermonis eloquentia ejusdem viri Dei acta disserere cupiat, apertius et absque fallacibus verbis fari non valeaaliquibus incognitis verbis narrare: ideo autem nolui, ut quique rustici et illitterati haec audierint intelligant, et devoti appetant ejus imitari exempla cujus intellexerint audiendo miracuitur beatus Leudegarius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primi aetatis infantia a parentibus in palatio Chlothachario Francorum rege traditus, ab eodem vero rege non post multum temporis Didoni praesole Pectavensis urbis, abunculo scilicet suo, ad inbuendo litterarum studiis datus est.
Abbreviated transcription (Latin):
N̾o meo scõq pontifici ansoal¬
do presuli pictauensi: ursinus
peccator. Iussioni obtemperans
uĩe parui beatissime papa. insis¬
tente maxima exparte audulfo patre monas¬
teru beati maxentii. ut de uita uł passione be
atileodegarii pauca de multis eiusdem bonis
scribenda narrarem. Quod opus tiũ imperiis
obsequendum edicere cupiebam. sed simplici¬
tas cordis mei & iners facundia. non ualet ex¬
plicare tanti uiri laudes uirtutum. cuiꝰ pa¬
tientia modernis temꝑib quanta sustinuit
retrusus. quas nemo nouit nisi ille solus cui
ꝓtulit intrinsecus. Qui occultis latibulis
priuatus oculorum acie. quid & quantum
egisset boni: quis enarrare possit. ubi nec
assistebat minist̃. qui hoc cernere ualeret: ut
quod ocłis non uidebat narrare quiuisset:
Nam finis oꝑis ostendit excrinsecus. quanta
intus latendo fuisset oꝑatus. tam̃ in quo agni¬
ta eius michiuita fuit & multorum relatio¬
ne comperi. quãquã rusticosermone uobis

Expanded text:
no meo sanctoque pontifici Ansoaldo praesuli Pictaviensi Ursinus peccator. Jussioni obtemperans vestrae parui, beatissime papa, insistente maxima ex parte Audulfo Patre monasterii B. Maxentii, ut de vita vel passione B. Leodegarii pauca de multis ejusdem bonis scribendo narrarem. Quod opus tuis imperiis obsequendo edicere cupiebam, sed simplicitas cordis mei et iners facundia non valet explicare tanti viri laudes virtutum. Cujus patientia modernis temporibus quanta sustinuit retrorsus, quae nemo novit nisi ille solus cui protulit intrinsecus. Qui occultis latibulis privatus oculorum acie, quid et quantum egisset boni quis enarrare possit, ubi nec assistebat minister qui hoc cernere valeret, ut quod oculis non videbat narrare quivisset? Nam finis operis ostendit extrinsecus quanta intus latendo fuisset operatus. Tamen in quo agnita ejus mihi vita fuit et multorum relatione comperi, quanquam rustico sermone, vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tumulum ꝑueniens. huc usq deuota deser.
uit. Igitur cum ipsum sc̃m̃ corpꝰ ammotum fu¬
isset aburbe & ipsus ciuitatis psulis cũ fiuis¬
& usq ⁊ erenotalo quc dam uiculum cum
magno triumphofuisset delatum ubi turba
magna monachorum e scĩ maxentii cenobio:
inquo pꝰ abbas fuerat constitutus gaudentes
obuiam ꝓcesserunt: suumq pastorẽ cum fa¬
uore magno suscepturi. & deuotione magna¬
ĩ psalmodia in eadem eccłia ꝑnoccantes in
uͦ quȩdam accedens mulier deferens semi¬
uiuum inbrachus infantulum pene annoꝵ
trium. Qui pꝰquam ad sc̃m corp̃ accederet.
emisisse sp̃m fertur paccessus. quem deportan¬
do precedens posuit subferetrum: & cũ fle¬
tui mericum. redde michi filium meum. Et
ctim hoc fere ꝑhorarum trium spatium dep̃can¬
do clamaret: quasi degraui somno eiugilans
infans. uoce qua ualebat infantia matrem re.¬
quirens ait. Mat̾ uibi es: Ipsagaudens recepte si¬

Expanded text:
tumulum perveniens, hucusque devota deservit. tumulum perveniens, hucusque devota deservit. 30. Igitur cum ipsum sanctum corpus amotus fuisset ab urbe et ab ipsius civitatis pet usque Zezinoialo quodam viculo cum magno triumpho fuisset dilatum: ubi turba magna monachorum ex sancti Maxenti coenubium, in quo prius abba fuerat constitutus, gaudentes obviam processerunt, suumque pastorem cum favore magno suscepturi, devotione magna psalmodia in eadem ecclesia pernoctantes.  quedam accidens mulier, deferens simevivum in brachiis infantulum poene annorum trium, qui priusquam ad sanctum corpus accederit, emisisse do peraccedens posuit sub feretro et cum flene mi, redde mihi filium meum!' Et cum fere per orarum trium spatium haec depreeando clamaret, quasi de gravi somno evigilans, infans voce qua valebat infantia matrem requirens ait: 'Mater, ubi es?' Ipsa gaudens recipit fi
Abbreviated transcription (Latin):
obuiam accessit cum siua scicet cum muttitudi¬
ne clericorum. uulgi popłorum. & pauꝑum cũ
thuribulis accensa fraglantia cum crueib &e
cereis accensis. agminib:ꝙ multis canentibus:
hoc sem̃ corpus suscipiens ꝑgere cepit adurbẽ.
Tunc ibidem quȩdã aderat femina multis iã
annis uitantum curua. ut etiam caput infle¬
xum adheserit genib eum paululum oculos
erexisset. orans ad scĩ martyris corpus & ferecrũ.
reuersum ẽ ad pͥstinum rigorem eius corpuscu¬
dis requiescit. introiuit pontifex eum scõ cor-¬
pore martytis. Ibiq aderat quadam paralitic̃.
& ineius ꝓtinus aduentum sanus ẽ factus. &
quodam trineris spatio secutus feretrum. ala¬
cris inuita sua remansit. Sed cum adbasilicã
sc̃ĩ hylarii delatum fuisset beati martyris cor-¬
pus: alius paraliticus iacens in uia. huius
tangens feretrum. sanus ꝓtinus faccus est
Paulopꝰ quȩdã puella ceca sc̃m dĩ inuocans.
lum̃ amissum recepit. Quȩ secuta tisq ad eiꝰ

Expanded text:
t cum suis, scilicet cum multitudinem clericorum, vulgi, populorum et pauperum, cum turabulis ac incensa flagrantia, cum crucibus et cereis accensis, agminibusque multis canentibus, hoc sanctum corpus suscipiens, pergere coepit ad urbem. Tunc ibidem quedam aderat femina, multis iam annis in tantum curva, ut etiam caput inflexum poene adheserat iaenuam. Cum paulolum oculos erexisset, orans ad sancti martyris feretrum, reversus est ad pristinam rigorem eius corpuscodis requiescit, introivit pontifex cum sancto corpore martyris. Ibique aderat quidam paraliticus, et in eius protinus adventum sanus factus et quodam itineris spatium secutus feretrum, remansit sanus. Sed cum ad basilica sancti Helari dilatum fuisset beati corpus, alius paraliticus iacens in via, huius tangens feretrum, sanus protinus factus est. Paulo post quaedam puella ceca, sanctum Dei invocans, lumen amissum recipit; quae secuta, usque ad eius
Abbreviated transcription (Latin):
plena remansissent. Post hȩc uero cum adui¬
gennam fluuium inuico sannone uocabu.¬
lo ꝑuenissent. erat uentus contrariue suꝑ¬
eminens illud flum̃ tumidum undis pareret:¬
quod metuentes nautȩ. ceperunt ꝓhibere
introire nauim. ne nauigantes ꝑiclitarent᷑
influmine. Tunc uirdĩ abba iam dictus.
cuiꝰ cure erat deferre sc̃i corpus: confidens de
meritis sc̃i martyris compulit eos dicens.
Mtecite innauim & transite securi: quia ds̃
potens ẽ ꝑhuiꝰ scĩ meritum has undas quiesce¬
re. Cum autem positum fuisset in natii. & na¬
uigare ceperunt nautȩ. statim undȩ quie¬
uierunt: & ꝓspere illud flumen illesi transi¬
erunt. Sed cum ibi noctu in ȩccłia requiẽuis¬
sent quȩdam ꝑegrina mulier cum infan¬
tulo ceco paruulo aduenisset. tota illa nocte
inoratione ꝑuigilans: diluculo it infans
lum̃ quod amiserat recepit. Deinde directo
itinere ꝑgentes. ꝑuentum ẽ adquandã uillã

Expanded text:
plena remansissent. 28. Post haec vero, cum ad Viplena remansissent. 28. Post haec vero, cum ad Vincennam fluvium in vico Sannune vocabulum pervenissent, erat ventus contrarius superiminens, ipsum flumen tumidum undis pareret. Metuentes nauti coeperunt prohibere introire navem, ne navigantes pereclitarent in fluminem. Tunc vir Dei abba iam dictus, cuius curae erat deferre sancto corpore, confidens de meritis sancti martiris, conpulit eos, dicens: 'Mittite in navem et transite securi, quia Deus potens est per huius sancti meritum has undas quiescere'. Cum autem positum fuisset in navem et navigare coepissent nauti, statim undae quieverunt et prospere ipsud flumen inlesi transierunt. Sed cum ibi noctu in ecclesia requievissent, quedam peregrina mulier cum infantulo caeco parvulo advenisset, tota illa noctae in oratione pervigilans, deluculo vero infans lumen quod amiserat recipit. 29. Deinde recto itenere
Abbreviated transcription (Latin):
manib ablata fuerat species ꝓpͥa. & facti erant
eitis digiti curui. ita ut inmedio infixi eẽnt pal¬
me. intantum ut ungues in carnem absconditi
ase ꝓpͥam amitterent uirtutem. Ipsa tamen
cum ap s ꝓpinquasset ad ferecrum inuocato
nomine dĩ. & sc̃i martyris directa ẽ ad pͥstinã
sanitatem manus. grãsꝰ agens deo. reu̾sã ad
ꝓpͥam domum. Sed hoc non ẽ silendummi¬
raculum. quia uirdĩ ansoaldus pontifex
audiens sc̾m apppinquasse iam corpus. ue¬
locem ministrum direxit. qui exint̾amnis
uilla sua daret abundantiã uini. unde pau¬
peres & uulgus reliquum qui comitabant᷑
sc̃m corpus habere potuissent ad refocillan¬
dum refectionem. Sed cum hoc fuissit accũ.
non multopost spacio nuntiatum ẽ. quod
om̃ia uasa quȩ intra apothecam unde ipsũ
uinum exierat pene uacua remanserant. tã
plena eẽ uidebant᷑ ut etiã suꝑfluentia uina
in paumento deciderent. ipsa tam̃ uascula

Expanded text:
manibus ablata fuerat species propria, facti sunt manibus ablata fuerat species propria, facti sunt eius digiti curvi, ita ut medio infixissent palmi, in tantum, ut ungues in carnem absconse a se propriam amiserant virtutem. Ipsa tamen cum adpropinquasset ad feretrum, invocatum nomen Dei et sancti martiris, directa ad pristinam sanitatem manu, gratias agens Deo, reversa est ad propriam domum. Sed et hoc non est silendum miraculum, quia vir Dei Ansoaldus pontifex, audiens sanctum adpropinquasse iam corpus, velocem ministrum direxit, quae ex Interamnis villam suam daret habundantiam vini, unde pauperes et vulgus reliquum, qui commitabantur sancto corpore, habere potuissent ad refocilandum se refectionem. Sed cum hoc fuisset actum, non multum post spatium nuntiatum est, quod omnia vasa, qui intra apotica, unde ipsum vinum exierat, poene vacua remanserant, tam plena esse videbantur, ut etiam superfluentia vina in pavimento deciderent, ipsa tamen vascula
Abbreviated transcription (Latin):
qui tunc erat uir dĩ theodeb̾tus. ꝓcessit ob¬
uiam cum choris psallentium cum lampadibꝰ
uł om̃i honoris habitu. Et acceptum cum suis
feretrum. ꝑmedium transiuit ciuitatis. Quȩ¬
dam uͦ mulier accusata ꝓmorte uiri sui cu
collo ac manib teneretur cathenata. exclama
innocens pereo afalsis accusatorib alligata
Cum hoc dixisset. ilico confracta cathena excol¬
lo cecidit: & manibꝰ eandem suꝑferetrũ ꝓie¬
cit & apparuit idonea. quȩ fuerat absq noxa
penȩpunita. Cum uͦ idem pontifex cum
magnis laudib ꝑsuam parrochiam hoc
scm̃ corpus deduxisset. & introisset intrapic¬
tauinse solum adqłem erat destinatũ. re¬
quieuit paululum inquendam uiculũ ego¬
rande uocabulum. ubi obuiam occurrens
quidam cldͣͥdus. cumse inorationib ad sc̃i
uiri corpus in t̾ra ꝓiecisset: statim sanus factꝰ.
& suꝑ pedessuos erectus. ad ꝓpͥa ẽ in columis
reuersus. Cunc audiens quȩdam mulier acuiꝰ

Expanded text:
qui tunc aderat, vir Dei Chrodbertus, processit obqui tunc aderat, vir Dei Chrodbertus, processit obviam cum choris psallentium, cum lampadibus vel omni honore habeto. Et acceptum cum suis feretrum , per medium transiret civitatis, quadam mulier accusata pro morte viri sui, collo ac manibus teneretur catena, cum trahereinnocens pro eo falsis accusatoribus alligata'. Cum hoc dixisset, illico confracta catena ex collo cecidit et manibus eandem super feretro proiecit et apparuit idonea, qui fuerat absque noxa poena punita. Cum vero idem pontifex cum magnis laudibus per suam parrochiam hoc sanctum corpus deduxisset et introisset intra Pectavensem solum, ad quam erat distinatum, requievit paulolum in quendam vicolum Hicurande vocabulum. Ubi obviam occurrens quidam clodus , sed cum se orationibus ad sancti viri corpus in terra proiecisset, statim sanus factus et super pedes suos erectus, ad propria est incolomis reversus. Tunc audiens quedam mulier, a cuius
Abbreviated transcription (Latin):
& secum uisionem miraret᷑. & oculi eiꝰ receperunt
uisum. & pedes gressum. & lingua locutionis of¬
integram sanitatem instituta sum. Abhac lau¬
de erecta omnib membris sana cumparentib
ꝑrexit ad ꝓpͥa: longo temꝑe post modum uictu¬
ra.  einde cum int̾rito. riũ curonicȩ ciuitatis
ꝑuenisseo inuiculo uocabulo solnaco. qui ꝓ¬
pe erat. quedã mulier ademonio uexabat᷑. Qd̃
audientes parentes eiꝰcũ traherẽt eam ꝑbra
chia cepit uo en cib clamare. quia nolebat ad
scm̃ uiri feretrum accedere. Sed inuita tandem
ꝑtracta. adeius ꝑuenit feretram. Quȩ cum teti¬
gisset paululum huiꝰ feretri uestimentum munda¬
ta ꝓtinus ẽ ademonio. Et reuersa ad sensum ꝓpͥ¬
um. magis circa feretrum adhuc uolebat adsis¬
tere: quia abaduersario se iterum metuebat.
arripi. exquo iam libera facta secernebat iam
sanam. His itaq gestis: ꝑuentum ẽ ad curonis
urbem. Hoc audiens huiꝰ ciuitatis pontifex.

Expanded text:
et secum visionem miraret, et oculi eius reciperunt et secum visionem miraret, et oculi eius reciperunt visum et pedes gressum et lingua locutionis ofintegram sanitatem restituta sum'. Ab hac laude erecta, omnibus membris sana cum parentibus perrexit ad propria, longo tempore postmodum victura. Deinde cum in territurio Toronici civitatis pervenissent in viculo vocabulo Solnaco, quo prope aderat quedam mulier a demonio vexata. Quo audientes parentes eius, trahentes eam per brahia, coepit vocibus clamare, quia nolebat ad sancti viri feretrum accidere, sed invita tandem peracta ad eius pervenit feretrum. Quae cum tetigisset paulolum huius feretri vestimentum, mundata protinus est a demonio, et reversa ad sensum proprium, magis circa feretrum adhuc volebat adsistere, quia adversarium se iterum metuebat arripere. Ex quo iam libera facta se cernebat iam sana, 27. His itaque gestis, perventum est ad Toronus urbe. Hoc audiens huius civitatis pontifex,
Abbreviated transcription (Latin):
acpopłi. cum crucib incensis cereis. magnisq
suauitatum odorib obuiam ꝓcedentes. Tan¬
ta & enim erat multitudo. ut uix quisquam
accedere posset adferecrum. ut acceptis cor¬
nibꝰ deferre possent scapulis. slam quis qua¬
cumq detinebatur infirmitate etia siferetrũ
accedens tangere potuisset manu. statim
ad pstinam reuertebatur sanitatem. Nuiui
&enim negabatur sanitas. cum exfide tange¬
ret huiꝰ feretri uestimentum: seu oꝑtorii fimbri
as. Hȩc agendo ꝑuentum ẽ carnotena parro.¬
chia. inquandam uillam cuiꝰ ẽ uocabulum gau¬
diaco: ubi erat puella quȩdam nomine tadm¬
ga. quȩ ab annis septẽ inpatentum domo iace¬
bat. erca. muta. &e paralitica. Decd cum allata
aparentib adferetrum beati martyris fuisset:
eadem nocte sopore decenta. uisum uidisse di¬
citur duos uiros splendidos cum reliquis sibi
assistentes ante eam stetisse. Sed cum euigilassec

Expanded text:
ac populi, cum crucibus, incensis cereis magnisque ac populi, cum crucibus, incensis cereis magnisque suavitatum odoribus obviam procidentes: tanta etenim multitudo, ut vix quisquam accidere possit ad feretrum, ut, acceptis cornibus, differre possint scapulis. Nam quisquam quacumque deteneretur infirmitate, etiamsi feretrum accidens tangere potuisset manu, statim ad pristinam revertebatur sanitatem. Nulli etenim negabatur sanitas, cum ex fide tangeret huius feretri operturii fimbrias. 26. Hec agendo perventum est Carnotino parrochiam in quodam villa, cuius est vocabulum Gaudiaco, ubi erat puella quadam nomine Kandinga, qui ab annis septem in parentum domum iacebat ceca, muta et paralitica. Sed cum ablata a parentibus ad feretrum beati martiris fuisset, eadem nocte soporem detenta visum vidisse dicitur, duos viros splendidos cum reliquis sibi adsistentes ante eam stetisse. Sed cum evigilasset
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ teneretur. lam tunc sine ambiguitate con¬
firmato consilio. cludam turo dĩ abbati suono¬
mine audisfo. ab eodem martyre olim nuctio
isdem pontifex anso aldus iussit itt festinus ꝓpt̾
hoc sc̃m corpus ꝑgeret e cum reu̾entia debita
ipsum uisq solum pictauense deferretu̾it ubi
prius ceperat incultu dĩ exerceri. ibi euisuicer¬
na om̃i tempore sui luminis emicaret. Tunc
dens cum festinatione ꝑrexit: ac ꝑuente adlo¬
cum ubi sc̃i requieuerat corpusculum. Qd̃ au¬
dientes qui inhabitabant eircuitum loci
monachorum. cȩterortimq u̾it̾rorum. acmuli¬
erum. deuotione magna comptineti festinan.¬
tes concurrebant alocum: ibiq cum sanaren¬
tur multi a languorib diu̾sis exuttabant: ac
letati cum magnis laudib & cauentiumsi
aglorioso domno rege. ꝓmouerunt hoc sc̃m
corpus. Ergo cum it iamꝑgerent. diuulga¬
tum ẽ ꝑtcineris loca: ceperunt indiq sp̃on¬
te dextra leuaq concurrentes exmonasteriis
uiculis. ac uillis. turba monachorum deriooꝵ

Expanded text:
onfirmato consilio, cuidam viro Dei, abbatem suum nominatum Audulfo, ab eodem beatum martyrem olim nutritum, eiusdem pontifex Ansoaldus iussit, ut festinus propter hoc sanctum corpus pergeret et cum reverentia debita ipsum usque solo Pectavensis deferret; ut ubi prius inciperat cultum Dei exercere, ibi eius lucerna omni tempore sui luminis emicaret. Tunc dens cum festinatione perrexit ac pervenit ad locum, ubi sancti requieverat corpuscolum. Quo audientes qui inhabitabant circuitum loci monachorum ceterorumque virorum ac mulierum, devotione magna conpuncti, festinantes concurrebant ad locum. Ubique, cum sanarentur multi a languoribus diversis, exultabant ac letanti cum magnis laudibus et turba multa glorioso domno rege, promoverunt hoc sanctum corpus. Ergo cum iter iam pergerent, devulgatum est per itineris loca; coeperunt undique sponte dextra levaque concurrentes ex monasteriis, viculis ac villis, turba monachorum, clericorum
Abbreviated transcription (Latin):
postquam iugniti. & duos annos inclericali
ordine: inepiscoꝑatu uͦ septuagnita qua.¬
tuor continentissime ac religosissime fidelie
seruus ce ptudens dño ministrautt nonagesimo
serto ecatis suȩ anno idus ianuarias sẽĩ certa¬
minio cursu comsummato fide seruata cum
multapliei bonorum opertim fructit &e anima¬
rum luero ite diu desid̃auit anima celos pene

Expanded text:
postquam per viginti et duos annos in clericali postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero septuaginta quattuor continentissime ac religiosissime fidelis servus et prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima caelos pene
Abbreviated transcription (Latin):
iminere diem obitus sui. Qua de re scãm
sacros canones testamentum rerum suarum
condidit: adhereditatem ulã festinans. de
qua ꝓphadicit. Cum dedđit ailectis suis som¬
num: hec ẽ hereditas dñi Condito siquade¬
teri temꝑis. edispositis om̃ib suis quia ut
scrptumẽ uerus agricola ominem utis uere
paluitem fruccum ferentẽ puig. t. ut auie¬
tum plus afferat: oculorum corꝑalium lu¬
mine aliquandiu ẽ priuatus quatimuo ntis
oculis intentius quȩsuꝑna sunt aclque toto
desidio anbelabat contemplari ualeretss au¬
tem studebat insuie ꝓbationis temꝑtatione
semꝑ grãs agere hymnis cĩ &e laudib diebus
ac uoc̾tib uacare. fideli mente intelligens. qun
qui humaiter flagella suscipiunt post fia gella
tuit unde sicut &e de amissione luminis nom
domini benedixte. Et non pͥlongum spatou
sciens adeẽ diem sui transitus post inissarum
celebrationem. acsacrȩ communionis largi¬
tionem ualefaciens edans pacem filis suis:

Expanded text:
imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domit dispositis omnibus, quia ut scriptum est, verus agricola, omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat : oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatenus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui humiliter flagella suscipiunt, post flagella tuit; unde, sicut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. Et non post longum spatium, sciens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem ac sacre communionis largitionem valefaciens et dans pacem filiis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
condempnata. uirtute diuina sc̃s remigiꝰ & ani¬
me & corꝑis reddidit sanitatẽ. Cunctis qui
aderant uł lecturi seu hec audicuri erant
sacerdotib patenter ostendens de male sen
erga peccantes in se uł ieccłiam atq rebelles.
& erga post recognoscentes et penitentes debe¬
ant agere. Peccantes inquit apłs coram om̃ib
arguantur: ut cȩceri mecum habeant. Eo tcẽ
scriptum ẽ. Qui confessus fuerit peccata sua

Expanded text:
ndempnato virtute divina sanctus Remigius et animae et corporis reddidit sanitatem, cunctis qui aderant vel lecturi seu haec audituri erant sacerdotibus patenter ostendens de male senterga peccantes in se vel in aecclesiam atque rebelies et erga post recognoscentes et paenitentes debeant agere. Peccantes, inquid apostolus, coram omnibus argue, ut ceteri metum habeant. Et item scriptum est: Qui confessus fueri
Abbreviated transcription (Latin):
tantam p̃sumptionẽ compescendã adceltum
ueniret. Quo cum ꝑuenisset: iam ipse mete
ardebant. Beatus aittẽ remigius & etate &
uesꝑtino frigore sicut in autumno fieri solet.
frigidus de equo descendit: & alonge se cale¬
facere cȩpit. tranquillo corde & ore dicens.
Semꝑ ẽ bonus focus: si ñ suꝑpotest. Uerum¬
tam̃ omĩs qui hoc egerunt. &qui de eorum
germine nati fueriit: uiri ponderosi fiant:
a femine guturnose. Quod ita impletum ẽ.
Et quia infemineo sexu non etat. ubi tindie¬
ta similis ininembris similib monstraret. sicut
pguteur pͥmȩ matris gustus ilicitus transiens:
ad preuaricatrices sobolem dirnuainit inculpam.
sic & ad genttas de hac fhyrpe ꝓpagetur ignomi¬
mosa hereditas ueliti ꝑ moysem año dicit᷑. Qi
readis iniquitatem pattum infilis &e nepotib¬

Expanded text:
tantam presumptionem compescendam ad Celtum tantam presumptionem compescendam ad Celtum veniret. Quo cum pervenit, iam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno fieri solet, frigidus de equo descendit et a longe se calefacere cepit, tranquillo corde et ore dicens: 'Semper est bonus focus, si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui de eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est. et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transiens, ad prevaricatricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti per Moysen Domino dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum filiis ac nepotib
Abbreviated transcription (Latin):
Denescente autẽ sco remigio:idĩ sfecit.¬
spu sibi reuelante. qm̃ abundantiam
iplius anni secutura e̾et fames: secutus scĩ
ioseph ꝓuidentiam de annona.quȩ inuillis
episcopii fuerat. uł quã abaliis comꝑauerat
a ceruos quos metas dicimꝰ fecit ut popło fa¬
me in pꝰmodum laboraturo. inde subuenire
ualeret. Unde & in uilla quȩ celtus dicitur.
plures metas fieri iussit. Ipsi autẽ homines
celtenses: semꝑ rebelles & seditiosi fuerunt.
Qui quadã die dominica iebriati: cepert̃
int̾ sedicere: quid ille iubeleris. sic enĩ appel¬
labatur ꝓpt̾ ȩtatis ꝓlixitatem. sc̃s remigius
facere uellet de illis metisquas congregauerat.
an ciuitatem inde facere uellet: quia sicut
turres ꝑmuros ciuitatis. ita ꝑcirurtum cur¬
tis metȩ habebant᷑. Et suadente diabolo. se
mutuo adhortati sunt: ut focum in eas
mitterent. Quod cum sc̃o remigio inꝓpinqua
uilla quȩ basilicȩ cortis dr̃. consistenti celeri
nuntio ẽ delatum: ascendit equum ut ad

Expanded text:
enescente autem sancto Remigio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundantiam ipsius anni secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui quadam die dominica inebriati ceperunt inter se dicere, quid ille iubeleus, – sic enim appellabatur propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere vellet de illis metis quas congregaverat, an civitatem inde facere vellet, quia, sicut turres per muros civitatis, ita per circuitum curtis mete habebantur; et, suadente diabolo, se mutuo adhortati sunt, ut focum in eas mitterent. Quod cum sancto Remigio in propinqua villa quae Basilicae - curtis dicitur consistenti celeri nuntio est delatum, ascendit equum, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
& confitere. Ad cuiꝰ uocem ante suꝑbus hereticꝰ
bumilis iam & catholicus: catholicam fidem de
scã & inseꝑabili trinitate & de xp̃i incarnatio¬
ne catholice confessus ẽ: & in eadẽ confessionis

Expanded text:
et confitere'. Ad cuius vocem ante superbus hereticus, et confitere'. Ad cuius vocem ante superbus hereticus, humilis iam et catholicus catholicam fidem de sancta et inseparabili Trinitate et de Christi incarnatione catholice confessus est et in eadem confessioni
Abbreviated transcription (Latin):
arum. causa fidei ad synodum conuenissent:
beatum remigium undecumq doctissimũ. & in
scripturis sc̃ĩs eruditissimum. ac in eccłiasticis
dogmatib exercitatum. ad idem concilium ueni¬
re petierunt. Cui synodo arrianus quidam he¬
reticus. accerrimus dispittator. & dialecticis ꝓpo¬
sitionib. ac conclusionib confisus: & incde nimis
elatus int̾erat. Ingrediente autem scõ remigio
ep̃orum concilium. amultitudine fr̃m expectan¬
tium. assurgentib om̃ib reuerent̃ sicut angls dĩ
suscipitur. Suꝑbus aut hereticus & malede ue
ro filio di sentiens: dedignatus est ei assurgere.
Qui ꝓtinus cum sẽs remigns ante eum transit
ita ommnutuit: ut nec uerbum quidem ullum
esfari posset. Expectantib autem om̃ib ut post
allocutionem sc̃i remigis hereticus ille aliquid
diceret: nichil potuit loqui. sed aduestigia
sc̃i remigii ꝓnus cadens. nutib ueniam peciit
re. & de illo sicut catholica credit aeccłia crede

Expanded text:
arum causa fidei ad synodum convenerunt, beatum Remigium undecumque doctissimum et in scripturis sanctis eruditissimum ac in aecclesiasticis dogmatibus exercitatum ad idem concilium venire petierunt. Cui synodo Arrianus quidam hereticus, acerrimus disputator et dialecticis propositionibus ac conclusionibus confisus et inde nimis elatus, intererat. Ingrediente autem sancto Remigio episcoporum concilium, a multitudine fratrum exspectantium, assurgentibus omnibus, reverenter, sicut angelus Dei, suscipitur; superbus autem hereticus et male de vero Dei filio sentiens dedignatus est ei assurgere. Qui protinus, cum sanctus Remigius ante eum transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potuerit. Exspectantibus autem omnibus, ut post allocutionem sancti Remigii hereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui, sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit. re et de illo, sicut catholica credit aecclesia, crede
Abbreviated transcription (Latin):
tium popłorum cat̾uam. Infea mulier aua
ex longinquo ueniens. ꝑditum lum̃ oculorũ
cum ad sc̃i martyris accessisset tumulum. recepit
qđ amiserat pristmum. Quidam rursus adoles¬
censsimul & puella demoniis uexati cum treme¬
facti accessissent adeundem locum: mox cum
uomitu sanguinis euulsis demonib adsuã ꝑsti¬
nam ꝑuenerunt sanitatem. Multȩ & aliȩ innu¬

Expanded text:
tium populorum caterva. Interea mulier alia tium populorum caterva. Interea mulier alia ex longinco veniens, perditum lumen oculorum, cum ad sancti martyris accessit tumulum, recipit quod amiserat pristinum. Quedam aduliscens simul et puella demoniis vexati, con tremefacti accessissent ad locum, cum vomitu sanguinis evulsis demonibus, ad suam pervenerunt sanitatem. Multi et innu
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autem deferebatur: occurrunt ei duo
pauꝑes. scilicet uir cũ uxore. uir enĩ untan
accedentes adferetrum. mulier fide lumen re¬
cepit oculoꝵ cur eius dubitans recessit cum u¬
no cectis. Eriꝰ & enim quã accederent. uir tra¬
hebat suniculo cecã: recedentes quidẽ uxor ac¬
ceptolumine oculorum. uicemreddens tuiro.tra¬
monasterium beati maxentii in quo pꝰ pat fue¬
rat effectus monachoꝵ: & quia inibi ceperant
pꝰmentes hominum ꝑuersorum mutare adeul¬
tum diuinum. iusto iudicio dĩ ac ꝓuidentia
censetur. ut uircitib fulgendo summis exem
xxipso cenobio in eiꝰ ꝓpassent occursum. quȩdã
puella quȩ tacebat inatrio beati marentu pa
manus una resticuta ẽ sanitati. Cum uͦ die
t̃cia beati martẏris corptis in ipsũ ꝑuentum
fuisset atrium: om̃ib m̃bris dissolutis. om̃iq
ibidem aderant miracula tanta uncdiq con¬
qͥgata popłi fuit multitudo: ut uxeccłiȩ seu
atria capere potussent om̃ium aduenien¬

Expanded text:
duo pauperes, scilicet vir cum uxore, vir enim uno accidentes ad feretrum, mulier ex fide lumen recipit oculorum, vir eius dubitans recessit cum uno caecus. Prius etenim quam acciderint, vir trahebat funiculo caecam; recidentes quidem, uxor, accepto lumine, vicem reddens, viro tramonasterio beati Maxenti, in quo prius pater fuerat effectus monachorum. Et quia inibi coeperat prius mentis hominum perversorum mutare ad cultum divinum, iusto iuditio Dei ac providentia censitur, ut virtutibus fulgendo summis exemplis ex ipso caenubio in eius properarent occurso, quedam puella, quae iacebat in atrio beati Maxenti parmanus una restituta est sanitati. Cum vero die tertia beati martyris corpus in ipso perventum fuisset atrio, omnia membra eius dissoluta, omnique ibidem aderant miraculo, tanta undique adgressa populi multitudo, ut vix ecclesiae seu atria capere potuissent omnium advenien
Abbreviated transcription (Latin):
sis cantuatioꝵ archiep̃t thomas associã¬
dus est: ut qui extitit sotius pro xp̃o tribula¬
tiouis et pacientie. sit eis in ip̃o choeres con¬
solationis et głe. Cuius ut merita clariꝰ
elutescant. summam conu̾sationis eius.
succinctus et ad modum breiuis sermo ꝑ¬
currant. Nam gestoꝵ eiuis seriem nosse
si cui forte in uoto est: a magnis. que ab

Expanded text:
sanctus Cantuariorum archiepiscopus Thomas associasanctus Cantuariorum archiepiscopus Thomas associadus est, ut qui exstitit pro Christo socius tribulationis et patientiae, sit eis in ipso cohaeres consolationis et gloriae. Cujus ut merita clarius elucescant, summam conversationis ejus succinctus et admodum brevis sermo percurrat. Nam gestorum ejus seriem nosse, si cui forte in voto est, a magnis, quae ab