comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huic opposttoꝵ negõne formetur. sunt ħ.
ustus ⁊ mustus. est aliquio in medio.
gatio ei oppꝰ uocabulũ coeat ut nec in¬
stũ nec minstũ dicamus id quod est me¬
dium. sunc ea opposita que ꝑ hĩtũ pͥua¬
tõm ꝙ fiunt: diligentius retractemus.
In hiis namq obseritari oporcet uo su
utraq unũ in eod̾ negoͣtio. in eod loco.
m oportimo tp̃re. In eod negotio sunt ce¬
citas ⁊ uisio. In medio enĩ ⁊ nõ iridendo
consistunt hec ⁊ in eod̾ loco sunt ⁊tricꝑ
namq ⁊ cecitati ⁊ iuisimi in ocłis locits̃
est. maxime tñ in hiis oportumidas
tpris queritur. Nemo ent̃ recte caluus
dĩ nisi ilło tpẽe quo capillos hr̃e debc̾it
etas pua denegauit. Ui quid̾ pͥmatõque
Int̾ hec meminisse nos conuenit aliuo
eẽ nisionem ⁊ alino cecitatem. aliuo
hr̃e iisionem ⁊ ea ẽẽ pͥnatũ. Ne si hec
enim si eẽt idem cecus ⁊ cecitas. de imoutͣq
dic̾entur. dicimus aut̃ hoĩem cecũ. s homo¬

Expanded text:
huic oppositorum negatione formetur, sunt haec, huic oppositorum negatione formetur, sunt haec, justus et injustus: est aliquid in medio, gatio ei vocabulum creat, ut nec justum, nec injustum dicamus id, quod est medium. Nunc ea opposita quae per habitum privationemque fiunt, diligentius retractemus: in his namque observari oportet, ut sint utraque in eodem negotio, in eodem loco, in opportuno tempore. In eodem negotio sunt, caecitas et visio; in videndo enim, et in non videndo consistunt. Haec et in eodem loco sunt; utrique namque et caecitati et visioni in oculis locus est. Maxime tamen in his opportunitas temporis quaeritur: nemo enim dicitur nisi eo tempore quo capillos habere debuerit aetas parua denegauit; siquidem priuatio quae Inter haec meminisse nos convenit, aliud esse visionem et caecitatem, aliud habere visionem et ea esse privatum; ne si haec enim si esset idem caecus et caecitas, de uno utraque dic
Abbreviated transcription (Latin):
nõ currit. Discretio u̾o contͣrioꝵ ⁊ eoꝵ que
adaliquid dicuntur contemplantib ma¬
nifesta est. Ad aliquio ens dcã de sibi oppo¬
sitis noĩantur. Simplũ namq oppositũ
dupli est. ⁊ duplũ oppositũ simpli. Contͣ¬
ria u̾oio quoo dñr ex se hñt neꝙ alt̾ius
indigent. Quis ent̾ malũ boni dix̾it. aut
ra discretio. Ip̃a u̾o contͣoia in tres sp̃es
duuduntur. aut enĩ mediata sunt .i. hñt
aliquod int̾ se mediũ. aut sine medio. i¬
auo ut in quibdam reꝑit tõ hñt quidẽ
mediũ. s ens uocabulũ nõ appared isi
utͥusq oppositi negõne consistat. Medra¬
ta ergo sunt hec album ⁊ nigrũ. int̾ que
qñ nasci pt pallidũ ⁊ fuscũ medrata hec
opposita dñr. Que u̾o medinta sunt non
noc̃e est unũ de duob oppositis in corpore
aut si album defu̾it: pallidũ. pot̾it inue¬
niri. atũo ex hiis oppositis que mediata
nem humana corpora retin̾e. Atn̾o illa
quib esd quid mediũ. s caret not̃e nisi

Expanded text:
non currit. Discretio vero contrariorum, et eorum quae ad aliquid dicuntur, contemplantibus manifesta est: ad aliquid enim dicta, de sibi oppositis nominantur; simplum namque oppositum dupli est, et duplum oppositum simpli: contraria vero id quod dicuntur ex se habent, neque alterius indigent. Quis enim malum boni dixerit, aut ra discretio. Ipsa vero contraria in tres species dividuntur: aut enim mediata sunt, id est, habent aliquid inter se medium; aut sine medio; aut ut in quibusdam reperit ratio, habent quidem medium, sed ejus vocabulum non apparet, nisi utriusque oppositi negatione consistat. Mediata ergo sunt haec, album et nigrum, inter quae quando nasci potest pallidum vel fuscum, mediata haec opposita dicuntur. Quae vero mediata sunt, non necesse est unum de duobus oppositis in corpore aut si album defuerit, pallidum poterit inveniri. At vero ex his oppositis quae mediata , aut aegritudinem humana corpora retinere. At illa quibus est quidem medium, sed caret nomine, nisi
Abbreviated transcription (French):
⁊ młtis modts exꝑlicauit. nos aut̾ gr̃
⁊ spt̃s posuisse sugficiat ne menutiora
occupati fastidiũ nccus inferamus

Expanded text:
 multis modis explicauit; nos autem genus et species posuisse sufficiat ne, minutioribus occupati, fastidium necessariis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ contra id ip̃m cõmunit̃ anima ⁊
custoditur firmam̃ito dei ut hoc illi i¬
nuło modo undecũq possit accide̾ poten¬
tiam quamdam stabilem. ⁊ ut ita di¬
cam impassibilem gerat. Que nisi qͥd
tibi displicet pecte fortitudo noĩatur ⁊
eam dici arbitror cum adiungitur.
neq manus ꝑccõꝵ dimoueat me. E¬
siue hoc sie aliud m hiis ũbis nitlłi¬
gend sio. tu negabis in illa ꝑfectone ac
bitudine aĩam constitutam ⁊ conspicere
u̾utatem. ⁊ immaculatam man̾e. ⁊ nicħ
molestie pati posse. ⁊ uni deo subdi. cetis
u̾o supemine naturis. .l. Inmo aliter
eam ꝑfictissimam ⁊ bĩssimam ẽẽ posse
nõ iudeo. m. Hec ergo contemplatio sc̃i¬
ficatio impassibilitas. au ordinati eius
aut ille sunt qͣtuor uirtutes ꝑfcẽ atq
consũmate. aut ne de nõib cum res cõ¬
ueniant frustra laboremus ꝑ istis uirtu

Expanded text:
tunc per idipsum communitur anima, et tunc per idipsum communitur anima, et custoditur firmamento Dei, ut hoc illi nullo modo undecumque possit accidere; potentiam quamdam stabilem, et, ut ita dicam, impassibilem gerit, quae, nisi quid tibi displicet, recte fortitudo nominatur, et eam dici arbitror cum adjungitur: Neque manus peccatorum dimoveat me sive hoc sive aliud in his verbis intelligendum sit, tu negabis in illa perfectione ac beatitate animam constitutam, et conspicere veritatem, et immaculatam manere, et nihil molestiae pati posse, et uni Deo subdi, caeteris vero supereminere naturis? D. Imo aliter eam perfectissimam et beatissimam esse posse non video. M. Haec ergo contemplatio, sanctificatio, impassibilitas, ordinatio ejus, aut illae sunt quatuor virtutes perfectae atque consummatae; aut ne de nominibus cum res conveniant, frustra laboremus, pro istis vir
Abbreviated transcription (Latin):
supius nos trictasse suꝑbia labi i¬
n ad actiones quasdam potestatis
sue ⁊ inũ sali lege neglecta m agenda
quedam pͥuata cecidisse. quod dr̃ aposta¬
tare a deo .ł Nemini uo. .M. Cũ ergo
agit ne ult̾ius id delectet alñ. nõ tibiu
detur amorem suũ fig̾e in dm̃. ⁊ ab om̃i
inqͥnam̃to tpra tempatissime ⁊ cautis¬
sime ⁊ securissime uiue .i. uidet᷑ sane¬
m aide etiam ꝙ̃ admod id quoq adum¬
gat ꝓpħa dicens. nõ ueniat mͥ pes suꝑ¬
bie pedem enĩ appellans discessum ip̃m
lapsuni ue significat. a quo anima tem¬
pando mherens deo uiuit in et̾nũ. .l.
accipio ac sequor.m. Nestat igitur for¬
titudo s ut temꝑantia contra lapsum
qui est in libera uoluntate: sic fortitu¬
docontra uim ualet. qua ettam cogi
quis pt̃. si minus fortis sit ad ea quib
au̾tatur: ⁊ miserrimus iaceat. Hec ã
ius decent̾ in scripturis manus noĩe
significari solet. Qui porro hanc ium
nisi pocõres conantur inferre: Quod

Expanded text:
superius tractasse, superbia labi aniam ad actiones quasdam potestatis suae, et universali lege neglecta in agenda quaedam privata cecidisse, quod dicitur apostatare a Deo. D. Memini vero. M. Cum ergo id agit ne ulterius id delectet aliquando, nonne tibi videtur amorem suum figere in Deo, et ab omni inquinamento temperatissime et castissime et securissime vivere? D. VidetM. Vide etiam quemadmodum id quoque adjungat propheta, dicens: Non veniat mihi pes superbiae. Pedem enim appellans discessum ipsum lapsumve significat, a quo anima temperando, inhaerens Deo vivit in aeternum. D. Accipio et sequor. 54. M. Restat igitur fortitudo. Sed ut temperantia contra lapsum qui est in libera voluntate; sic fortitudo contra vim valet, qua etiam cogi quis potest si minus fortis sit ad ea quibus evertatur, et miserrimus jaceat. Haec autem vis decenter in Scripturis manus nomine significari solet. Qui porro hanc vim, nisi peccatores conantur inferre? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
mlta scła manet quod d̃
dico. nõ est filioꝵ udicare de prib. Re¬
mo uadit ad magr̃m ⁊ docet didasca¬
lum suũ. Uenesti ad me ut doc̾em te
litr̾as. si tibi scripsero ⁊ dixo tibi scribe
quõ scribo ⁊ ego. utiq imitari debes qu
magr̃m elegisti ab aliquo doctus es ⁊
uadis ad ꝑitõrem magr̃m. hoc totum
q̃re dico ut obedĩam exhibeamus in
pres nr̃os. Qui prĩb nõ obsequit᷑ deo
nõ obsequitur. Dicit enĩ dñs. Qui uos cõ

Expanded text:
multa saecula manet quod dicidico, non est filiorum judicare de patribus. Nemo vadit ad magistrum, et docet magistrum suum. Venisti ad me, ut docerem te litteras: si tibi scripsero, et dixero tibi, Scribe quomodo et ego scribo, utique imitari debes quem magistrum elegisti. Aliquis doctus est? Et vadit ad peritiorem magistrum. Hoc totum quare dico? Ut obedientiam exhibeamus in patres nostros. Qui patribus non obsequitur, Deo non obsequitur. Dicit enim Dominus, Qui vo
Abbreviated transcription (Latin):
loqui debent tamꝙͣ se. ⁊ ip̃i exponendosli
auctoritate pponant. S in oĩb sermõib
suis p̾mitus ac maxĩe intlłigant᷑ elabo¬
rent. ea qnͣtũ possũt ꝑspicuitate dicẽdi
ut aut młtũ tardus sit qui nõ intlłigit:
aut in reꝵ quas explicare acq ostendẽ no¬
lumus. sb̃tilitate ac difficultate: nõ in
nr̃a locutõe sit causa. qua minus tardiꝰ¬
q quod dñis possit mtlligi. Sicut enim
nissime dicentis u̾sentur eloquio. Que

Expanded text:
loqui debent, tanquam seipsos exponendos simili auctoritate proponant; sed in omnibus sermonibus suis primitus ac maxime ut intelligantur elaborent, ea quantum possunt perspicuitate dicendi, ut aut multum tardus sit qui non intelligit, aut in rerum quas explicare atque ostendere volumus difficultate ac subtilitate, non in nostra locutione sit causa quo minus tardiusve quae dicimus possint intelligi. Sunt enim nissime, dicentis versentur eloquio; quae
Abbreviated transcription (Latin):
in secretis ⁊ ueniunt ad cenobrũ ⁊ fr̃es
usitant ab hus qui sunt in cenobiis nõ
arguantur qͣi impatientes. s qͣt humt¬
les. Nemo dicat de nob̃. Etce ille qui in he¬
remo sedet qr nõ patitur uenit. ꝓpt̾ea
uenit ut te edificet. nõ destruat. ⁊ ut su
plere faciat. Nicħ est enĩ grande dicere
s fac̾e s quod fac̾e nõ possum ⁊ loquor
iõ loquor ut qui p̃t face̾ faciat. qui ht̃

Expanded text:
ad coenobium, et fratres visitant, ab his qui sunt in coenobiis non arguantur quasi impatientes, sed quasi humiles. Nemo dicat de vobis, Ecce ille qui in eremo sedet, quia non patitur, venit. Propterea venit ut te aedificet, non destruat, et ut suuoque implere faciat. Nihil enim grande est dicere, sed facere. Sed quod ego facere non possum et loquor, ideo loquor ut qui potest facere, faciat; qui habe
Abbreviated transcription (Latin):
rrine nra debent ẽẽ exempla. ꝓptea
uenimts in monastiũ libertatem slli
ꝑdidimas ut seruitutem xp̃i accipta¬
mus. Deide ista de frĩb loquor qui lo¬
lent sed̾e longius a monastns. nõ eis do¬
bet nasci sciꝑbia de exemplo. In ceno¬
bio ixisti placuit tibi ut man̾es in
tes si ad fres uen̾is in cuitatem. si ncã¬
tatem hr̃es tre uid̾e mulieres. ⁊ ncc̃e
netis in secreto aut meliores etib qui
sunt in cenobiis aut perores. Si meltor
es. ueni ut eis exemplũ uite tue tͥbu

Expanded text:
e exempla. Propterea venimus in monasterium, libertatem saeculi perdidimus, ut servitutem Christi accipiamus. Deinde ista de fratribus loquor, qui solent sedere longius a monasterio, ne eis debeat nasci superbia de exemplo. In coenobio vixisti: placuit tibi ut maneres in tes, si ad fratres veneris in civitatem. Si necessitatem haberes ire et videre mulieres, et necesse nes in secreto, aut melior es fratribus qui sunt in coenobiis, aut pejor es. Si melior es, veni ut eis exemplum vitae tuae tribu
Abbreviated transcription (Latin):
le secretũ sedere. frẽs nõ dignatur uid̾e
⁊ uisitare ⁊ in suꝑbiam eritur. Hoc pp̃ea
loquor p̾sente sc̃o fr̃e qui hoc oꝑe facit.i
ut hoc quod ego loquor hunc sciatis o¬
ꝑa fac̾e. Deniq młti sci pt̃es qui u̾e pa¬
tres sunt qui regunt aĩas sc̃oꝵ qͣndo
aliquos iud̾int iuuenes ire ad deserta
⁊ ad cenobiũ nõ uienire. ⁊ in suꝑbia eẽ.
uadunt ⁊ iim eius faciint ⁊ adducũt
eos. nõ ut noceant. s ut tollatur eis su

Expanded text:
natur videre et visitare, et in superbiam erigitur. Haec propterea loquor praesente sancto fratre, qui hoc opere facit, ut hoc quod ego loquor, hunc sciatis opere facere. Denique multi sancti patres, qui vere patres sunt, qui regunt animas sanctorum, quando aliquos viderint juvenes ire ad deserta, et ad coenobium non venire, et in superbia esse, vadunt et vim eis faciunt, et adducunt eos: non ut noce
Abbreviated transcription (Latin):
bram. dico uob de suꝑbia semꝑ sibi sap¬
ens uidetur. Si quis ei de fr̃ib ded̃it con¬
siliũ ⁊ drx̾it ei. frat̾ nõ debes sic ag̾e. nõ
eum dignatur audire. qr se magis sapi¬
entem putat qͣm illũ qui dat ꝯsilium
Et quid diat in corde suo. Ego mn sapiẽtor
Ego ergo nõ heo ꝯsiliũ nõ saptentior tũ¬

Expanded text:
de superbia, semper sibi sapiens videtur. Si quis de fratribus dederit ei consilium, et dixerit ei, Frater, non debes sic agere; non eum dignatur audire, quia se magis sapientem putat quam illum qui dat consilium. Et quid dicit in corde suo? Ego mihi sapientior: ego ergo non habeo consilium? Numquid tu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ccͣ diñ facias. Monachus si supbus
est. młtũ ei melius erat si uxorem du¬
ceret. Ego simpłr dico ⁊ liba fronte di
omnia alia uttia hp̃et. ⁊ ex malis sus
mclinaretur ad pnĩam. ⁊ nõ os despice

Expanded text:
 visitant. Monachus si superbus est, multo melius ei erat si uxorem duceret. Ego simpliciter dico, et libera fronte dicomnia alia vitia haberet, quia ex malis suis inclinaretur ad poenitentiam, et non omnes de
Abbreviated transcription (Latin):
fomicator est pt aliquid dic̾e. Uicit me
furtum fecit excusare p̃t. Qiũ enim
dicit pp̃ea furtũ feci qr algebam nel¬
ꝙ fame moriebar. ułqr egrotabam
inpbus quid dic̾e pt. Ideo suꝑbits qͣ¬
qm malũ quod excusatõm nõht. Te¬
tera uitia eis nocent quim ea ꝯmit¬
tunt. Cet̾m supbia plus omnib no¬
ut Hoc ergo dico ne nõ cogitetis pcc̃n¬

Expanded text:
fornicatur, potest aliquid dicere: Vicit me furtum fecerit, excusare potest. Quid enim dicit, Propterea furtum feci, quia egebam, quia fame moriebar, quia aegrotabam. Superbus quid dicere potest? Ideo superbia m sit, quod excusationem non habet. Caetera vitia eis nocent, qui ea committunt: caeterum superbia plus omnibus nocet. Hoc ergo dico, ne cogitetis pec
Abbreviated transcription (Latin):
in minimo fidetis est. Quod ergo mini
a puncto medio omnes linee pares ni
extrema dticantur: ead̾ est in magnodi¬
co. que in nãmulo exigno. ita ubi p¬
na iuste geruntirr: nõ minuitur iͣ¬
stitie magnitudo. Sũmũ edictõis exẽ¬

Expanded text:
in magno fidelis est . Quod ergo minima puncto medio omnes lineae pares in extrema ducantur, eadem est in magno disco, quae in nummulo exiguo; ita ubi parva juste geruntur, non minuitur justitiae magnitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
centis. Nam qui sapient̾ ⁊ eloqͣñt̃ dicit.
est.S ⁊ abundant qui male inte stes
fensionem ex ip̃is sius p̾postas ⁊ doct¬
b querant. Respondentes corde suo. ai
etiam si ad hoc exumpunt ore suo ate
dicentes. & uod mͥ p̃cipis cur ip̃e nõ facis
Ita fit ut eum nõ obedient̃ audtant. qͥ
exemplũ ⁊ sit eius qͣi copia dicendo
forma iuiuendi. Sunt sane quidam
qui bene ꝓnuntiare possunt. quid añ
ꝓnuntient: excogitare nõ possut.i
Quod si ab aliis srimant eloq̃nt̾ sapi

Expanded text:
 dicit 27 , « abundant qui malae suae vitae defensionem ex ipsis suis praepositis et doctoribus quaerunt, respondentes corde suo, aut etiam si ad hoc erumpant ore suo, atque dicentes: Quod mihi praecipis cur ipse non facis? Ita fit ut eum non obedienter audiant, qui exemplum, et sit ejus quasi copia dicendi forma vivendi. 62. Sunt sane quidam qui bene pronuntiare possunt, quid autem pronuntient, excogitare non possunt. Quod si ab aliis sumant eloquenter sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ducamus. Si tñ tenet auditorem uł lo¬
cutorem discendi cupiditas. nec m̃tis
dus. aut in alia tnͣseund̃ est. Sicut enĩ
gͣnis est qui cognoscenda enubilat: sic
oñosus qui cognita inculcat dixit qͥdã¬
eloq̃ns ⁊ uerũ dixit. ita diõe debere eloꝙ̃¬
rem ut doceat. ut delectet. ut flectat de¬
inde addidit doc̾e ncc̃itatis est. dełcare
suauitatis. flecte̾ uictorie. Ideo aut̃ lle
Oportet igitur eloq̃ntem eccłasticum
qñ suadet aliquid quod agend̾ est. nõ
solũ docẽ ut instruat ⁊ delectare ut te¬
neat. u̾m etiam flectẽ : ut iuncat. Ad¬

Expanded text:
ducamus, si tenet auditorem vel collocutorem discendi cupiditas, nec mentis dus, aut in alia transeundum est. Sicut enim gratus est qui cognoscenda enubilat; sic onerosus est qui cognita inculcat, eis deloquens, et verum dixit, ita dicere debere eloquentem, ut doceat, ut delectet, ut flectat. Deinde addidit: Docere necessitatis est, delectare suavitatis, flectere victoriae CiceOportet igitur eloquentem ecclesiasticum, quando suadet aliquid quod agendum est, non solum docere ut instruat, et delectare ut teneat, verum etiam flectere ut vincat. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
ebet scripturaꝵ diui .iiii.
debellator erroris ⁊ bona do¬
hoc oꝑe sermonis ꝯciliare
aduersos. remissos erige nescientib
quod agitur: quio expectate debeant in¬

Expanded text:
ebet Scripturarum doctor debellator erroris, et bona dohoc opere sermonis conciliare aversos, remissos erigere, nescientibus quid agitur, quid exspectare debeant in
Abbreviated transcription (Latin):
offensionem. Nõ sane si dicenti crebri
⁊ uehem̃tius acclametur: iõ grandit
putandus est dice̾. Hoc enĩ ⁊ acumini
sũmissi gen̾is ⁊ ornam̃ta facut ten¬
ꝑati. Grande aut̃ genus płmq ponde
suo uoces p̾mit. s lacrimas expͥmit is¬

Expanded text:
ficiat. 53. Non sane si dicenti crebrius et vehementius acclametur, ideo granditer putandus est dicere: hoc enim et acumina submissi generis, et ornamenta faciunt temperati. Grande autem genus plerumque pondere suo voces premit, sed lacrymas exprimi
Abbreviated transcription (Latin):
dam eloq̃ntia que magis etatẽ tunenile
decet.est ⁊ que senilẽ. Hec dicenda est elo
qͥdam que uiros sũma auctoritate dignis¬
simos. planeq diuinos: decet. Hac illi
locuti sunt. nec illos decet alia. nec alios
ꝑ alt̾am qͣm̃dam eloq̃ntiam suam. ut
nec deẽẽt in eis. nec emin̾et in eis. qr eã
nec ꝯꝓbari ab illis. nec obstentari opor¬
tebat. Quoꝵ alt̾m fieret si uitaretur.
alt̾m płtari possit: si facile agnosc̾e̾t᷑.
Et in quib forte locis agnoscitur a doc¬
adhĩta. s ip̃ĩs reb uelut sponte sb̾m̃dta

Expanded text:
aedam eloquentia quae magis aetatem juvenilem decet, est quae senilem; nec jam dicenda est eloqquaedam, quae viros summa auctoritate dignissimos planeque divinos decet. Hac illi locuti sunt, nec ipsos decet alia, nec alios per alteram quamdam eloquentiam suam, ut nec deesset eis, nec emineret in eis: quia eam nec improbari ab illis, nec ostentari oportebat; quorum alterum fieret, si vitaretur; alterum putari posset, si facile agnosceretur. Et in quibus forte locis agnoscitur a docadhibita, sed ipsis rebus velut sponte subjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
diuiditur: .i. in qͣtuor scilz ⁊ tres semi¬
petos. a. dut enpormi legem q̃orati
has ꝑtes singulas ⁊ uide quid faciant q̃tuor
quat̾ .l. sexdecum .M. Quid tria ter: .l.
ma faciunt. ⁊ est una ꝑs u̾sus heroici .l.
lta est. Malt̾a igitur pars que ht̃ qͥnq
in q̃dratum ducenda est: .l. Nicħaliud or̃o
censeo. etiam tandem cognosco eqͣlitatem
mirabilem. Qnq enĩ qͥnquies ducta ead̾
uginti qͥnq consũmant. nec imin̾ito se¬
narii u̾sus cet̾is celebratõres nobiliores ꝙ
fc̃i sunt. Dici enĩ uix pt̃ qntũ int̾ istoꝵ

Expanded text:
dividitur? D. In quatuor scilicet, et tres semidividitur? D. In quatuor scilicet, et tres semipedes. M. Duc ergo in legem quadrati has partes singulas, et vide quid faciant quatuor quater. D. Sexdecim. M. Quid tria ter? D. in summa faciunt; et est una pars versus heroici. D. Ita est. M. Altera igitur pars quae habet quiin quadratum ducenda est? D. Nihil aliud omnino censeo, et jam tandem agnosco aequalitatem mirabilem. Quinque enim quinquies ducta eadem viginti quinque consummant. Nec ergo immerito senarii versus caeteris celebratiores nobilioresque facti sunt: dici enim vix potest quantum inter illorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ series sena. acoꝑ ita ꝑ infinitũ ĩ cet̾io
etiam ista rata ⁊ manifesta sunt.xxu
tcende nunc utrũ sit aliqua .m.¬
tp̃ris longitudo .l. Quis dubitai̾t
nlłm ẽẽ tp̃s sine aliqua longitudine
m. Citid: u̾̾sus pt̃ ne nõ obtine aliqͣm
tpris longitudinem .L. Inmo noc̃e est
obtineat .m. Quid in ista longitudĩe
ꝑ calcults melius collocamus pedes ne
obtinent .l. demipedes congrnentius
indico ꝑ illis calcudis poni. M age ne¬
cõmemora m̃brũ u̾sus hepoici breuiꝰ
quot semipedes heats .i. Qnꝙ M Dic
exemplũ .i. arma uirũ q cano. M
Nõ igitur aliud desid̾as nisi ut alii
septem seitpedes cum istis qͥno ali¬
qua eqͣlitate conueniant: .l. scħ ꝓr¬
sus aliud.m. Quid Septem seniiꝰpe¬
dos possunt ne aliquem u̾sũ compłe
ꝑse .i. possunt u̾o. nam tot semipe¬
des ht̃ pͥmus ac minimus u̾sus amui¬
mato in fine silentio. M. Recte dicis
S ut u̾sus ẽẽ possit. quõ in duo m̃bra

Expanded text:
, sexies sena, atque ita per infinitum in caeteris. D. , sexies sena, atque ita per infinitum in caeteris. D. Etiam ista rata et manifesta sunt. M. Attende nunc utrum sit aliqua temporis longitudo. D. Quis dubitaverit nullum esse tempus sine aliqua longitudine? M. Quid? versus potestne non obtinere aliquam temporis longitudinem? D. Imo necesse est obtineat. M. Quid in ea longitudine pro calculis melius collocamus? pedesne,obtinent? D. Semipedes congruentius judico commemora membrum versus heroici brevius, quot semipedes habeat. D. Quinque. M. Dic exemplum. D. Arma virumque cano. M. Num igitur aliud desideras, nisi ut alii septem semipedes cum istis quinque aliqua aequalitate conveniant? D. Nihil prorsus aliud. M. Quid? septem semipedes possuntne aliquem versum complere per se? D. Possunt vero: nam tot semipedes habet primus ac minimus versus, annumerato in fine silentio. M. Recte dicis: sed ut versus esse possit, quomodo in duo membra
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ latitndnnus q̃dratũ occupat. St enim
minus aut amplius in latũ spatiũ ꝓcẽ¬
ditur qm longa est linea unde ꝓceditur
qͣdratũ nõ fit sm tantũ: nicħ aliud qͣm
qͣdratũ fit .ł. Intlłigo ⁊ assentior. quid .n.
uerius:. m Illud ergo tam sequi udopi¬
nor uudes ut si ꝓlinea in longũ ordina¬
ti calculi pares ponantur nõ pueniat
illa longitudo ad qͣdratam formam nus
p eumdꝰ num młtiplicati calculi fiunt
itosi u̾ibi grã duos calculos ponas q̃dra¬
tum nõ facias. nisi aliis duob ad lati¬
tudinem adiunctis. sin tres. sex adiun¬
gendiisunt. S t̾nis distributis ad dio
oromes siłt in lacitudinem. Si enim
ad lacitudinem additi fu̾int: nlła fign¬
ra fit. longitudo enĩ sine latitudine
figura nõ est atq ita ꝓportõne licet cõ¬
sid̾are alios nt̾ios. Ut ent̃ bis bina. eo
ter terna q̃dratas figuras in nuñus
taciunt. ita quat quat̾na. qͥnqͥes qͥua¬

Expanded text:
quantum latitudinis quadratum occupat. Si enim quantum latitudinis quadratum occupat. Si enim minus aut amplius in latum spatium proceditur quam longa est linea unde proceditur, quadratum non fit; sin tantum, nihil aliud quam quadratum fit. D. Intelligo et assentior: quid enim verius? M. Illud ergo jam sequi, ut opinor, vides, ut si pro linea in longum ordinati calculi pares ponantur, non perveniat illa longitudo ad quadratam formam, nisi per eumdem numerum multiplicati calculi fuerint: ut si verbi gratia duos calculos ponas, quadratum non facias, nisi aliis duobus ad latitudinem adjunctis: sin tres, sex adjungendi sunt, sed terni distributi ad duos ordines similiter in latitudinem: si enim ad longitudinem additi fuerint, nulla figura fit. Longitudo enim sine latitudine figura non est. Atque ita proportione licet considerare alios numeros: ut enim bis bina, et ter terna quadratas figuras in numeris faciunt, ita quater quaterna, quinquies quina
Abbreviated transcription (Latin):
Quare in hoc gen̾e poete ista corruptõne
atq licentia plane assecuti sunt. quod
cos uoluisse arbitrand̾̃ est: ut ẽẽnt in fa¬
bulis poemata solute orõni siłia .xxiiii.
N ed qm̃ satis dcm̃ est cut int̾ senarioe
ilti ulus magis nobilitati sint nẽ
indeamus cur ip̃i senarii meliores sint
usus qͣm cetĩ: in quol alio pedum nu̾o
constituti nisi quio hẽs: adilsus ista que
pauloañ reddidisti si uł nunc fas esti
adesto atiꝑ responde utrũ tibi uidentur
que longitudo posse in quotlibet ꝑtes
secari .i. datis mͥ ista ꝑsuasa sunt. nec
dubitari posse arbitror qͥn oĩs longitu¬
do que linea dr heat dimidiam ptem
ac ꝑ hoc in duas lineas decurtatim se¬
cari queat. ⁊ qr ip̃e due linee que ista
secari p̃t.m. Expeditissime atq u̾issime.i
Quare illud nunc iude utrũ recte asseu̾et᷑
õem longicudinem ad latitudinem porri¬
gendam que ab ip̃a oritur tantũ ualere:

Expanded text:
Quare in hoc genere poetae ista corruptione Quare in hoc genere poetae ista corruptione atque licentia plane assecuti sunt, quod eos voluisse arbitrandum est, ut essent in fabulis poemata solutae orationi simillima. Sed quoniam satis dictum est cur inter senarios isti versus magis nobilitati sint, nunc videamus cur ipsi senarii meliores sint versus quam caeteri in quolibet alio pedum numero constituti. Nisi quid habes adversus ista quae paulo ante reddidisti, si vel nunc fas est, adesto, atque responde, utrum tibi videatur quaelibet longitudo posse in quotlibet partes secari. D. Satis mihi ista persuasa sunt: nec dubitari posse arbitror, quin omnis longitudo quae linea dicitur, habeat dimidiam sui partem, ac per hoc in duas lineas decussatim secari queat: et quia ipsae duae lineae quae ista secari potest. M. Expeditissime atque verissime. Quare nunc illud vide, utrum recte asseveretur, omnem longitudinem ad latitudinem porrigendam, quae ab ipsa oritur, tantum valere
Abbreviated transcription (Latin):
nõ senarios solos. s unde minus incipit
uiq ad magnitudinem extremam que
acto pedes ht̃ miscendos poete putau̾unt
qͣtuor tpr̃m pedes omnes qui ad hibentur
ad nuos. ⁊ greci quid̃ alt̾ius locis pͥmo ⁊̃
tcio ⁊ ita deiceps si a semipede u̾sus inci¬
pit. si ab integro trocheo scdo ⁊ qͣrto loco.
atꝙ ita deiceps seruatis int̾uallis me¬
morati longiores collocantur pedes. Que
corruptio ut tolerabilis fieret nõ singu¬
unũ pedem leuantes aliũ ponentes. ⁊¬
unde ip̃m senarium trimetrũ uocant
ad epytritoꝵ diuisionem: plausũ retu¬
lexunt. S si hoc saltem constant̾ reue¬
retur. qmuis pedes epitriti magis orõ¬
nis suit qͣm poematis. nec iam senareꝰ
s t̾uarius u̾sus inueniretur. nõ tñ oĩo
illa nuoꝵ labefactaretur eqͣlitas. sunc
u̾o q̃tuor tpr̃m pedes dum mͦ in locis me¬
moratis ponantur. licet nõ solũ in oĩb
dis huidemodi pedib seruare potu̾unt.

Expanded text:
non senario solo, sed unde minus incipit non senario solo, sed unde minus incipit usque ad magnitudinem extremam quae octo pedes habet, miscendos poetae putaverunt quatuor temporum pedes omnes, qui adhibentur ad numeros: et Graeci quidem alternis locis primo et tertio, et ita deinceps, si a semipede versus incipit: sin ab integro trochaeo, secundo et quarto loco, atque ita deinceps servatis intervallis, memorati longiores collocantur pedes. Quae corruptio ut tolerabilis fieret, non singuunum pedem levantes, alterum ponentes, unde ipsum senarium trimetrum vocant, ad epitritorum divisionem plausum retulerunt. Sed si hoc saltem constanter teneretur, quamvis pedes epitriti magis orationis sint quam poematis, nec jam senarius, sed ternarius versus inveniretur; non tamen omnimodo illa numerorum labefactaretur aequalitas. Nunc vero quatuor temporum pedes, dummodo in locis memoratis ponantur, licet non solum in omnibudis hujuscemodi pedibus, servare potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod in longis: aures cõmodius acqͥes¬
cunt Iue aut̃ alt̾ in finali semipedẽi
longam sillam potius hr̃et: qͣm breuẽ
Res quid̾ lic se ht ut quicũq hoꝵ pores
elig̾entur nccõ aliis auferent igua
qui m̃bris hiisd̃ p̾post̾atis fieri possent
quociroa si melior iudicatus ess cuis
exemplũ est. arma utrũ q troiẽ que
pͥmus ab oris. mepte tam fieret usto cõ¬
u̾so aliud genus. sicuti est trote qlasi
pͥmus ab oris. arma uirũ ꝙ cano quos
etiam de trochaico gene intlłigen etõ
nam si est honestior. beatus ille qui pio¬
cil negõ auoo geuus isto postutofieie
ut est qui ꝓcul nego bo ille. fieri ꝑfecto
nõ oportet. tñ si quis audeat ⁊ faciat tales
u̾sus maĩm est eum alia gen̾a senarioꝵ
eẽ facturũ: quib sunt ista meliora. Hii
ergo senarioꝵ oĩm pulcħrimi nõ potu̾ũt
ambo obtinere sinc̾itatem suam adu̾¬
lus hoĩm licontiam Nam̃ trochaico gen̾i

Expanded text:
quod in longis aures commodius acquiesquod in longis aures commodius acquiescunt: ille autem alter in finali semipede longam syllabam potius haberet quam brevem. Res quidem sic se habet, ut quicumque horum priores eligerentur, necessario aliis auferrent locum, qui membris iisdem praeposteratis fieri possent. Quocirca si melior judicatus est, cujus exemplum est, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris; inepte jam fieret isto converso aliud genus, sicuti est, Trojae qui primus ab oris, arma virumque cano. Quod etiam de trochaico genere intelligendum est. Nam si est honestior, Beatus ille qui procul negotio: quod genus isto praeposterato fieret, ut est, Qui procul negotio beatus ille, fieri profecto non oportet: tamen si quis audeat et faciat tales versus, manifestum est eum alia genera senariorum esse facturum, quibus sint ista meliora. 24. Hi ergo senariorum omnium pulcherrimi, non potuerunt ambo obtinere sinceritatem suam adversus hominum licentiam. Nam in trochaico genere,
Abbreviated transcription (Latin):
narium modũ dignitati tñ ⁊ tempatõi
hoꝵ qui breuib longis ꝙ uariantur. ⁊
obboc młtominus conũti possunt: cedant
cati sint senarii. in quib anarestũ
subtilis illa rõ metitur. ⁊ hu in quib tro¬
cheum qͣm si dactilũ sbi ⁊hic iambicũ
pͥmus ab oris arma urrũ q cano. uł il
gen̾e qui ꝓcul malo penis. beatus ille.
ut̃ꝙ hoꝵ nec iinus senartus eẽt. nec int¬
nus breuiũ longaꝵ q silłaꝵ tempatõne
mod̾atus. nec magis conũti poterat. et
m utroq m̃bra tta ordinata sund. ut ⁊
in qͥnto ⁊ in septimo semipede ꝑs oiõnis
t̾minetur. Cur ergo meliores istis pu¬
tentur si potius ita sint. Arma uirũ¬
q cano trote qui pͥmus ab oris. Beatus
ille qui ꝓcul pius malo in qua qõne fa¬
cilius ⁊ ꝓcluius dux̾m forte euensseut
isti pͥus aĩadũt̾entur. ⁊ freqͣntarentur
aut si id nõ est fortuttũ. melus credo
uisum fuisse ut heroicus duab longis
qͣm duab breuib ⁊ longa qlandetm

Expanded text:
rium modum, dignitati tamen et temperationi horum qui brevibus longisque variantur; et ob hoc multo minus converti possunt, cedant cati sint senarii, in quibus anapaestum subtilis illa ratio metitur, et ii in quibus trochaeum; quam si dactylum ibi, et hic iambum primus ab oris arma virumque cano, vel de illo genere: Qui procul malo pius beatus ille; uterque horum nec minus senarius esset, nec minus brevium longarumque syllabarum temperatione moderatus, nec magis converti poterat; et in utroque membra ita ordinata sunt, ut et in quinto et in septimo semipede pars orationis terminetur: cur ergo meliores istis putentur, si potius ita sint, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris. Beatus ille qui procul pius malo? In qua quaestione facilius et proclivius dixerim forte evenisse, ut isti prius animadverterentur et frequentarentur; aut si id non est fortuitum, melius credo visum fuisse, ut heroicus duabus longis, quam duabus brevibus et longa clauderetur,
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur. In illis aut̃ sicarnem ceptũ
in quib septem pͥores sunt. nec iam li¬
ceat omnes conu̾t̾e. nõ ent̃ a conusione
reuocat iua pedum mutatio. s tñ heroi¬
cis conceditur spondios om̃s rarissime
int̾pone. quod quid̾ post̾ior etas hec nr̃a
iinime ꝓbabit. Trochaicis aut̃ suie
iambicis cum pedem tribracũ quolib
loco int̾pon̾e liceat. hr̃e tñ in huiꝰcemo¬
di carminib uͥsum solutũ momnes
breues turpislimã urdicntũ est. Remo¬
tis igitur eꝑitritis pedib a lege u̾luum
senaria nõ solum quod solute orõnĩs sunt
aptiores. ĩmm etiam ꝙ si sex fiunt tͥgnita
⁊ duo tp̃ra excedunt: sicut dispondit. Re¬
motis etiam qͥuũ tp̃rm pedib qd sibt eo
libentius ad clausulas uendicauit oratõ
molosts item ⁊ altis tprm senũ qͣmqͣm
in poematis uenustissime ingeant ab
exclusis testant u̾sus oĩm breuiũ silla¬
baꝵ qui uł pyrichios uł ꝑceleumaticos

Expanded text:
videatur. In illis autem si carmen coeptum videatur. In illis autem si carmen coeptum in quibus septeni priores sunt, ne jam liceat omnes convertere: non enim a conversione revocat ulla pedum commutatio. Sed tamen heroicis conceditur spondeos omnes rarissime interponere, quod quidem posterior aetas haec nostra minime probavit. Trochaicis autem sive iambicis, cum pedem tribrachum quolibet loco interponere liceat, habere tamen in hujuscemodi carminibus versum solutum in omnes breves, turpissimum judicatum est. 22. Remotis igitur epitritis pedibus a lege versuum senaria, non solum quod solutae orationi sunt aptiores, verum etiam quod si sex fuerint, triginta et duo tempora excedunt, sicut dispondei; remotis etiam quinum temporum pedibus, quod sibi eos libentius ad clausulas vindicavit oratio; molossis item et aliis temporum senum, quamvis in poematis venustissime vigeant, ab exclusis; restant versus omnium brevium syllabarum, qui vel pyrrhichios vel proceleum
Abbreviated transcription (Latin):
aliis liricoꝵ poetaꝵ metris fiert gndiora.
⁊ adhuc quo rõ ista tendat: ignoro.xii.
e pp̃ea dispittamus enĩ tam de. ¶u¬
cupio demonstͣre si poto decentissimos se¬
narios nisi duoꝵ istoꝵ geneꝵ eẽ ñ possẽ
que oĩm etiam sunt celebrima quoꝵ est
unũ heroicũ. ut arma urũq eano troie
qui pͥmus ab. quĩ u̾sus metitur spondeo
silłis nili breues int̾ponantur: obtundi
quodãmodo sꝑatia sonoꝵ. Item nnsi bretu¬
b longeꝰ nimis concia ⁊ qͣi tremula fĩ
illi qui sex pyrichios ⁊ sex ꝑcelenmati¬
cos hñt aspirant ad heroia diguitatẽ
nec illi ad trochaici qui sex tribracos
metiamur. Itaq inconu̾sibiliores ut
ita dicam scnt qͣm uli qui aut om̃ib
breitib aut longis omnib constant.
⁊ tõ siue qͥnq ⁊ septem. sine septem et
qͥnꝙ sempedib m̃bra in hus tempa¬
tiorib ordinentur nicħ int̾est. Reutio
enĩ hoꝵ ordine conũti u̾sus pt̃. sinetã¬
taᷤ nuitatõne: ut aliis pedib currere

Expanded text:
aliis lyricorum poetarum metris fieri grandiora, sed adhuc quo ratio ista tendat, ignoro. 21. Ne propera: disputamus enim jam de cupio demonstrare, si potero, decentissimos senarios, nisi duorum istorum generum esse non posse, quae omnium etiam sunt celeberrima, quorum unum est heroicum, ut, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris, quod usus metitur spondeo syllabis, nisi breves interponantur, obtundi quodam modo spatia sonorum; item nisi brevibus longae, nimis concisa et quasi tremula fierrsus qui sex pyrrhichios, et sex proceleumaticos habent, aspirant ad heroici dignitatem, nec illi ad trochaici qui sex tribrachosmetiamur. Itaque inconversibiliores, ut ita dicam, sunt quam illi qui aut omnibus brevibus, aut longis omnibus constant. Et ideo sive quinque et septem, sive septem et quinque semipedibus membra in his temperatioribus ordinentur, nihil interest: neutro enim horum ordine converti versus potest sine tanta commutatione, ut aliis pedibus currere
Abbreviated transcription (Latin):
nõ natura. Si longa ⁊ salubris irita. sbi
dem sana et̾nitas ⁊ et̾na sanitas. qui
mino. Si sauietas: satiabitur cũ ape¬
rũit gła dei Si ebrietas: mebriabunt
ab ubertate domus dei. Si melodia. tbi
nõ mununda. s munda uoluptas: tor¬
rente uoluptatis sue potabit eos dñs
Ot sapĩa: ip̃a dei sapt̃a ostendet se ipãm
sapĩam. Si amicicia: diligunt dm̃ plus
qͣm se ipos. ⁊ inuicem tamqͣm seip̃õs. ⁊

Expanded text:
non natura. Si longa et salubris vita: ibi non natura. Si longa et salubris vita: ibi est sana aeternitas et aeterna sanitas, quiadomino ". Si satietas: satiabuntur " cum apparuerit gloria " dei. Si ebrietas: " inebriabuntur ab ubertate domus " dei. Si melodia: ibi non immunda sed munda voluptas: " torrente voluptatis suae potabit eos " deus. Si sapientia: ipsa dei sapientia ostendet eis seipsam. Si amicitia: diligent deum plus quam seip
Abbreviated transcription (Latin):
potes quale est qͣntũ sit illuo bontĩ
Si enĩ singła bona deldabilia sunt.i
ogita intnne qͣm delectabile sit illuo bons
to differentem: qͣntũ differunt c̾ceator
⁊ creatura. Si enĩ bona est inta creata. ꝙͣ
bona est uita creatrix : St bona ⁊ iocunda
es salus fcã: qͣm iocunda est salus quei
fecit õẽm salutem: Si amabilis sapĩa
dentq si młte ⁊ magne dełcatõnes ĩreb¬
quicquid nolet: erit quod nolet. ñ erit
Ibi quippe erunt tona corporis ⁊ anime.
nec cor hoĩs cogitauit. Cur ergo ꝑ młta
nagaris homũtio q̃rendo bona anime
tue ⁊ corporis: Ama miũ bonũ in quo
sunt omnia bona ⁊ sitfficit. desid̾a sim¬
plex bonũ quod est omne bonũ ⁊ satis
est. Quid ens amas caro mea: Autid desi¬
do fulgebunt iusti sicut sol. Si ueloci¬
tas. aut fortitudo. aut lib̾tas corporis
cui nicħ obsiste possit: erunt siłes an¬
gelis dei qr semrnatur corpus a ĩale
⁊ surget corpus sp̃uale. potestate utiq

Expanded text:
potes, quale et quantum sit illud bonum. Si enim singula bona delectabilia sunt, cogita intente quam delectabile sit illud bonum, to differentem, quanto differt Creator a creatura. Si enim est bona vita creata; quam bona est Vita creatrix? Si jucunda est salus facta; quam jucunda est Salus quae fecit salutem? Si amabilis est sapDenique si multae et magnae delectationes quidquid volet erit, et quidquid nolet non erit. Ibi quippe erunt bona corporis et animae, nec cor hominis cogitavit . Cur ergo per multa vagaris, homuncio, quaerendo bona animae tuae et corporis tui? Ama unum bonum, in quo sunt omnia bona; et sufficit. Desidera simplex bonum, quod est omne bonum; et satis est. Quid enim amas, caro mea? quid desido; Fulgebunt justi sicut sol . Si velocitas, aut forcui nihil obsistere possit: " erunt similes angelis dei ", quia " seminatur corpus animale, et surget corpus spirituale ", potestate utique
Abbreviated transcription (Latin):
importabile desuꝑ te p̾mebat. hostes in¬
uisibłes toto conatu te impellabant. s
eras sine omni auxilio. ⁊ nesciebas qi
sic ꝯceptus ⁊ natus eras. In tenebris
eram. qr nicħ nec me ip̃m sciebam In
lubrico. qr mibecillis ad lapsũ pcc̃i erã
In descensu eram. qr suꝑchaos inferm
pondits origialis pcc̃i deorsũ me p̾me¬
bat. ⁊ nunitci inei demones. ut me ali
potĩs dampnabiliorẽ face̾nt: uebemen
insistebant. sic onmni auxilio destititto
illuxisti mͥ ds mens. ostendesti plũbũ
trahens.⁊ onus gͣuans. ⁊ hostes impele¬
tes rerecisti qr pocm in quo natus ⁊ con¬
ceptus eram. ⁊ dampnatõm amouisti
⁊ malignos sp̃c̃ ne iim antme mee fa¬
cent: ꝓhibuisti. xpĩanũ uocari me fe¬
cisti de noĩe tuo. ꝑ quod ⁊ ego ꝯfiteori
tu cognoscis me int̃ redemptos tuos
Erexisti ⁊ eleuasti me ad nocitiã ⁊ ama¬
rem tuũ fecisti me confide de salute ase

Expanded text:
importabile desuper te premebat. Hostes inimportabile desuper te premebat. Hostes invisibiles toto conatu te impellebant. Sic eras sine omni auxilio; et nesciebas quia sic conceptus et natus eras. In tenebris eram; quia nihil, nec me ipsum sciebam; in lubrico, quia imbecillis ad lapsum peccati eram. In descensu eram; quia super chaos inferni pondus originalis peccati deorsum me premebat, et inimici mei daemones, ut me aliis peccatis damnabiliorem facerent, vehementer insistebant. Sic omni auxilio destituto illuxisti mihi, Deus meus; ostendisti plumbum trahens et onus gravans, et hostes impellentes rejecisti: quia peccatum, in quo natus et conceptus eram, et damnationem amovisti; et malignos spiritus, ne vim animae meae facerent, prohibuisti. Christianum me vocari fecisti de nomine tuo, per quod et ego confiteor, et tu me cognoscis inter redemptos tuos. Erexisti et levasti me ad notitiam et amorem tuum; fecisti me confidere de salute animae
Abbreviated transcription (Latin):
eram: ⁊ de nicħo me fecit. nõ arborem¬
nõ auem. nõ aliquod de ałib. s hotem
cern̾e. ꝑieram: ⁊ ad mortalem descendit
imnortalis. suscepit passionẽ. suscepit
mortem. uicit. ⁊ sic me restaurauit sic
me. qũ ꝯtristabar: ꝯsolatus est me. qñ
desꝑabam: ꝯfortauit me qñ cecior: e¬
rexit me. qñ steti: tenuit qñ iuu dires¬
loqui semꝑ cogitare. semꝑgr̃as ag̾e.
ut ꝓ omnib bñfitis suris possim eum
laudare ⁊ amare. Pro huis enĩ om̃ib
quid illi rependam nõ hẽo: nisi ut tĩmi
diligam. Nõ enĩ melius nec decentius
qͣm ꝑ dilectõm rependi p̃t: quod ꝑ di¬
onsid̾a o homo quid dei in se .x.¬
tibi erar ⁊ quid tibi fc̃m sit ⁊ pẽso
qui tibi hec fecio. qͣnto amore dignus
⁊ uide quas gr̃as reddas. ⁊ qntsi debeas
honori eius. in tenebris. in lubrico. i
descensu suꝑirremeabile chaos infern
a collo tuo. deorsum te trahebat. ⁊ onus

Expanded text:
eram, et de nieram, et de ninon avem, non aliquod de animalibus; sed cernere. Perieram, et ad mortalem descendit immortalis; suscepit passionem, suscepit mortem et vicit, et sic me restauravit: sic me; quando contristabar, consolatus est me; quando desperabam, confortavit me; quando cecidi, erexit me; quando steti, tenuit me; quandloqui, semper cogitare, semper gratias agere: ut pro omnibus beneficiis suis possim eum laudare et amare. Pro his enim omnibus quae illi rependam non habeo, nisi tantum ut diligam: non enim melius nec decentius, quam per dilectionem, rependi potest, quod per dionsidera, o homo, quid tibi erat, et quid tibi factum sit: et pensa qui tibi haec fecit, quanto amore dignus et vide quas gratias reddas, et quantum debeas honori ejus. In tenebris, in lubrico, in descensu super irremeabile chaos infernia collo tuo deorsum te trahebat, et onus
Abbreviated transcription (Latin):
tius. nicħ incertius hora mortis. uiii¬
Togitemus ergo qͣm breus sit nita nr̃a
qͣm uia lubrica. qm mors certa. ⁊ hora n¬
mortis incerta. Cogitemus qͣntis amari¬
tudinib ammixtũ sit si quid dulce ant
iocundũ in uia hiius iute occursu suo
nob alludit. qͣm fallax ⁊ suspectũ qͣm
instabile ⁊ tñsitoriũ est: quicquid huł
mundiamor parturit. quicquid spes
aut pulchritudo tp̃ralis ꝓmittit. ꝙ side¬
mus etiam que sit ⁊ patrie celestis sua¬
uitas aut dulcedo. ⁊ attendamus ⁊ ppẽ¬
damus unde cecidimus. ⁊ ubi iaceamꝰ
quid ꝑdidimus.⁊ quid inuenimus. ut
ex utroq intlłigamus qͣntũ nob̃ in ħ
exilio lugend̾ est Hinc enĩ sałon ait.
Qui apponit scĩam apponit ⁊ dolorem ⁊
qr qͣntomagis homo intlłigit mala sua.
tanto amplius suspirat ⁊gemit. Me¬
ditatõ siquid̃ parit scĩam. scĩa ꝯpunctõ
cognitõm siu illuminatur. in ꝯpunctĩ¬
ne ex ꝯsidatõe maloꝵ suoꝵ cor int̾no do
cum nõ eram. redenit cũ ꝑieram. non

Expanded text:
nihil incertius hora mortis. Cogitemus ergo quam brevis sit vita nostra, quam via lubrica, quam mors certa et hora mortis incerta. Cogitemus quantis amaritudinibus admixtum sit, si quid dulce aut jucundum in via hujus vitae occursu suo nobis alludit; quam fallax et suspectum, quam instabile et transitorium est, quidquid hujus mundi amor parturit, quidquid species aut pulchritudo temporalis promittit. Consideremus etiam quae sit patriae coelestis suavitas aut dulcedo; et attendamus et perpendamus unde cecidimus, et ubi jacemus, quid perdidimus, et quid invenimus: ut ex utroque intelligamus quantum nobis in hoc exsilio lugendum sit. Hinc enim Salomon ait, Qui apponit scientiam, apponit et dolorem : quia quanto magis homo intelligit mala sua, tanto amplius suspirat et gemit. Meditatio siquidem parit scientiam, scientia cognitionem illuminatur. In compunctione ex consideratione malorum suorum cor intimo dolcum non eram, redemit cum perieram. Non
Abbreviated transcription (Latin):
punglis alus qͣm ꝓ serpo. Si ergo cor ho¬
minis de tanto suo tono uix capiet gau¬
dium suũ quõ capax erit tot ⁊ tantoꝵ
sicuo in illa ꝑfecta felicitate. Unusquis
plus amabit sine ꝯꝑatõne dm̃ qͣm se ⁊
mnes alios secum: ita plus gaudebiti
absꝙ estimatõne de felicitate dei qͣm de
toto corde. tota m̃te. tota anima. uo cum
cotũ cor. tota mens. tota anima. nõ suffi¬
ur dignitati delectõnis: ꝓfecto sic gar¬

Expanded text:
ulis aliis quam pro seipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum: quamodo capax erit tot et tantorsicut in illa perfecta felicitate unusquisque plus amabit sine comparatione deum quam se et omnes alios secum, ita plus gaudebit absque existimatione de felicitate dei quam detoto corde, tota mente, tota anima, ut tamen totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat dignitati dilect
Abbreviated transcription (Latin):
mine qntũ gaudebunt illi beati tui u¬
tiꝵ tantũ gaudebunt qntũ amabunt
tantũ ꝯmabunt qͣntũ cognoscent tedo¬
itdit nec auris audiuuit. nec in corhoio
ascendit in hac uita: qnͣtũ te ognoscẽt
tamabunt i illa uita. oro ds ut egnot¬
cam te amem te. ut gaudeam de te ⁊ señ
possum i hac uuta ad plenũ. uł ꝑficiã
in dies tlꝙ dum deueniat illud ad ple¬
nũ ꝓficiat m ie hic notitia tua. et ibi
fiat plena.crescat amor tuus ⁊ ibi sit
plenus. ut hic gaudiũ meũ sit in spe
mie quod ꝯsilis ꝑadmirabilem ꝯsilra¬
peũ tutũ. accipiam quod ꝓmittis ꝑuita¬
tem trram ut gaudiũ meũ plenũ stt
inde lingua mea. amet uiud cor meum.
ter mocinetur os meũ. esuriat uindaia
mea sicrat aro mea. desid̾et tota suba i
mea donec intrem i gaudiã dñi mei
qui est trinus ⁊ unus ds bñdc̃s in s̃a

Expanded text:
audebunt illi beati tui. Utique tantum gaudebunt quantum amabunt, tantum amabunt quantum cognoscent. Qvidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit " in hac vita, quantum te cognoscent et amabunt in illa vita. Oro, deus, cognoscam te, amem te, ut gaudeam de te. Et si non possum in hac vita ad plenum, vel proficiam in dies usque dum veniat illud ad plenum. Proficiat hic in me notitia tui, et ibi fiat plena; crescat amor tuus, et ibi sit plenus: ut hic gaudium meum sit in spe mine, quod consulis per admirabilem consiliarium nostrum; accipiam quod promittis per veritatem tuam, " ut gaudium " meum " plenum sit inde lingua mea. Amet illud cor meum, sermocinetur os meum. Esuriat illud anima mea, sitiat caro mea, desideret tota substantia mea, donec intrem " in gaudium domini " mei, " qui est " trinus et unus deus " benedictus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
inlenũ. Inueni namꝙ gaudiũ quod¬
aplenũ ⁊ plusqͣm plenũ. Pleuo a
arte. plena m̃te. plena nima. pleno to
boie gandio alo. ⁊ aohuc superit supͣi
ndũ gandiũ.õ ergototũ illud gau¬
diũ int̾rabit in gaudentes. s totigau¬
sentes intrbunt in gaudiũ. dic onodic¬

Expanded text:
lenum . Inveni namque gaudium quoddam plenum, et plusquam plenum. Pleno quippe corde, plena vita, plena anima, pleno toto homine gaudio illo, adhuc supererit supra modum gaudium. Non enim totum illud gaudium intrabit in gaudentes, sed toti gaudentes intrabunt in illud gaudium. Dic, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
lius deu. erunt ⁊ illi. heredes aus dei. coheredes
qutꝰ xp̃i. Si uera securitas: certe ita certiert̃
mlqͣm ⁊ ulłatenus deesse. uł potius istuo
honũ deficturũ: sicut certi erunt se non
iua sponte illuo amissuros. nec dilectorẽ
dm̃ illud delectorib sius muitis ablatu¬
rum. nec aliud deo potentius muttisi
dm̃ ⁊ illos se suꝑaturũ. Gaudiũ u̾o quale
aut qͣntil est. ubi tale ac tantũ bonũ est
corhumanũ corm̾degens cor exꝑtũ eru¬
nas. imiio obrutũ exumpnis. qnͣcum
gaudes si hus omnib abundares. Int̾re¬
ga nitima tua si caꝑe possint gaudium
ritudinem hr̃et. duplicaretur gaudtũ
tuũ qr nõ minus gaudes ꝓ eo qm prote¬
ip̃. Si u̾o duo uł tres uł młtoples id ip̃m
ht̃ent. tantũdem ꝓ singłis qntũ ꝓ teip̃o

Expanded text:
lius eius, ibi erunt et illi, " heredes quidem dei, coheredes autem Christi ". Si vera securitas: certe ita certi erunt numquam et nullatenus ista vel potius istud bonum sibi defuturum, sicut certi erunt se non sua sponte illud amissuros, nec dilectorem deum illud dilectoribus suis invitis ablaturum, nec aliquid deo potentius invitos deum et illos separaturum. Gaudium vero quale aut quantum est, ubi tale ac tantum bonum est? Cor humanum, cor indigens, cor expertum aerumnas immo obrutum aerumnis: quantum gauderes, si his omnibus abundares? Interroga intima tua, si capere possint gaudium beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum, quia non minus gauderes pro eo quam pro teipso. Si vero duo vel tres vel multo plures idipsum haberent, tant
Abbreviated transcription (Latin):
drat filius pr̃i. um nõ quod ego uolo. sed
ius hoĩs uoluntatem uolitati dei oẽ de¬
tite sbiectam: Nam ex natura hõis hoc dixis
dustis est anima mea uiq ad mortem. Cũ¬
uid ex natura unici u̾bi posset hoo dici. S
mo qui putas gem̾e naturam sp̃c sc̃
as eẽ potuisse. Ille tñ ne quid tale dic̾e¬
et nõ ait cristis sum. ꝙͣuis etiam hir
mi hoc quod ait. nõ quod ego uolo. aliud se
asuũ nõ diuinũ s humanũ tͣnsfigura¬
i affectum. Hoĩe quippe nõ assump
nlło modo dicet pr̃i mucũ ubũ non

Expanded text:
t Filius Patri: Verum non quod ego volo, sed mus hominis voluntatem voluntati Dei esse debere subjectam? Nam ex natura hominis hoc dixisse Tristis est anima mea usque ad mortem. Nunquid ex natura unici Verbi possit hoc dici? Sed homo, qui putas gemere naturam Spiritus dicas esse potuisse? Ille tamen ne quid tale diceretur, non ait: Tristis sum; quamvis etiam si hoc et in hoc quod ait: Non quod ego volo, aliud se in suum non divinum, sed humanum transfiguraret affectum. Homine quippe non assumpto, nullo modo