comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des xp̃iani: sine dilectione fides demonis.
Qui aut̃ẽ non credunt peiores sunt quam
demones: et tardiores quam demones. Nes.¬
cio quis non uult credere in xp̃m: ad huc
nec demones imitatur. Iam credit in
dei intimore pene: non inamore corone.
Nam et illi puniri timebant. Ad de hiuc
fidei dilectionem: ut fiat fides qualem di¬
cit apłs paulus. fides que ꝑdilectionem oꝑ¬
atur. Inuenisti. xp̃ianum inuenisti ciuẽ
ti inuia suspirantem ꝑegrinum. Ad iunge
te illi: comes tuus ẽ. Curre cum illo: si tñ et
tu hoc es. Om̃is qui diligit qui genuit eum:
diligit eum qui genitus ẽ. ab ipso. Quis ge¬
nuit: Pater. Quis ẽ genitus: Filius. Quid gͦ
ait: Om̃is qui diligit patrem: diligit fili¬
um. In hoc cognoscimus quia diligimus
filios dei. Quid ẽ. hoc fr̃s: Laulo ante de
filio dei dicebat: non de filiis dei. Ecce unus
positus ẽ. xp̃c contemplandus nobis. et dic¬
tum ẽ nobis. Om̃is qui credit quod iħc sit xp̃s.¬

Expanded text:
des christiani, sine dilectione fides daemonis: des christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. Jam credit in dei in timore poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae per dilectionem operatur : invenisti christianum, invenisti civem ti in via suspirantem peregrinum; adjunge te illi, comes tuus est, curre cum illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ante de Fili o Dei dicebat, non de filiis Dei: ecce unus positus est Christus contemplandus nobis, et dictum est nobis, Omnis qui credit quod Jesus sit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
cum alileetione dicelat. Qiua fides e ynami
cum dilectione ẽ demonis autt̃ẽ sine dilec¬
tione. Qnomodo sine dilectione.: Hoc dice¬
uat petius ut xp̃m ampleteeretur: hoc di¬
celuist aemones ut xp̃c abeis recederet. Nã
antequam dicerent scimus quis sis. tues si¬
lus dei. quid nobis et tibi ẽ. dixerunt quid
uenisti ante tempus ꝑdere nos: Aliud est
teri xp̃m ut repellas ate xp̃m. Ergo uide¬
tis quia quomodo hic dicitur qui credit pro.¬
pria quelam fides ẽ. non quomodo cum
muttis. Itaq fr̃s nemo hereticorum dicat
uobis. et nos credimus. Ideo eñi de demem¬
bus exemplum ꝓposui. ne gaudeatis ad
uerba credentium: s exploretis facta ui¬
uentium. Uideamus ergo: quid ẽ. credere
in ip̃m. Quid credere: Quia iħs ipse ẽ. xp̃c.
sequitur: Om̃is qui credit quod iħs sit xp̃e.¬
Et om̃is qui diligit qui genuit eum:
diligit eum qui genitus ẽ. ab ipso. Siatim
fidei coniunrit dilectionem: quia sine di¬
lectione fides inanis ẽ. Cum dilectione fi¬

Expanded text:
cum dilectione dicebat? Quia fides christiani cum dilectione est; daemonis autem sine dilectione. Quomodo sine dilectione? Hoc dicebat Petrus, ut Christum amplecteretur: hoc dicebam daemones, ut Christus ab eis recederet. Nam antequam dicerent, Scimus qui sis; tu es Filius Dei: Quid nobis et tibi est, dixerunt? Quid venisti ante tempus perdere nos ? Aliud estteri Christum, ut repellas a te Christum. Ergo videtis quia quomodo hic dicit, Qui credit, propria quaedam fides est; non quomodo cum multis. Itaque, fratres, nemo haereticorum dicat vobis, Et nos credimus. Ideo enim de daemonibus exemplum proposui, ne gaudeatis ad verba credentium, sed exploretis facta viventium. 2. Videamus ergo quid est credere in Christum; quid, credere quia Jesus ipse est Christus. Sequitur, Omnis qui credit quod Jesus sit Cet omnis qui diligit Genitorem, diligit eum qui genitus est ab ipso. Statim fidei conjunxit dilectionem, quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fi
Abbreviated transcription (Latin):
adulteriũ ne aliquo modo ꝑueniat adui¬
rum. et tollat illi lucem istam temporalẽ.
Pocest autẽ iuir ille et falli. homo eñi ẽ: si¬
cut et illa potest fallere.: Timet illa eum
ertra cuius ocłos podest ẽẽ: tu non times
semꝑ faciem supra te uiri tur: Uultus
autẽ dñi suꝑ facientes mala. Captat illa
absentiã uiri sui: et incitatur forte delec¬
tatione ad ulterii: et dicit sibi. Tam̃ non

Expanded text:
adulterium, ne aliquo modo perveniat ad viadulterium, ne aliquo modo perveniat ad virum, et tollat illi lucem istam temporalem. Potest autem vir ille et falli; homo est enim, sicut et illa quae potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest esse: tu non times semper faciem supra te viri tui? Vultus autem Domini super facientes mala . Captat illa absentiam viri sui, et incitatur forte delectatione adulterii; et dicit sibi tamen, Non
Abbreviated transcription (Latin):
mes iuirum ne ueniat. illa dicit timeo ui¬
rum ne discedat. Illa dicit timeo uirum¬
nel ãpner: illa dicit timeo nedeserar. Pone
hoc inanimo xp̃ianoꝵ. et inuenis timorẽ
que foras mittit caritas: et aliũ timorem
modo illa mulier qũa delectat nequitia:
timet eñi uirũ ne dãpnet illam. talib
primo loquamur. Oanima que sic tues dm̃
ne clampnat te ds̃. quomodo timet muli¬
er qũa delectat nequicia. timet uirũ nedãp¬
netur auiro: quomodo tibi displicet illa
mulier. displice et tu tibi. Si forte habes
uxorem. numquid uis ut sic te tueat
uror tua ne dãpuetur abs te. ut delectet
illam nequitia. s pondere timoris tui re¬
primatur non dãpnatione iniquitatis:
sastam eam uis ut te diligat: uͣt non de
timeat. Exhibete talem dẽo: qualem uis ha¬
bere uxorem. Et si nondum habes et habe¬
re uis: talem uis habere. Et quid dicinius
fratres: Illa mulier que ideo tunet ui¬
rum nedãpnetur auiro. forte non facit

Expanded text:
meo virum ne veniat: illa dicit, Timeo vimeo virum ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone hoc in animo Christianorum, et invenis timorem quem foras mittit charitas, et alium timorem nt Deum, quomodo illa mulier quam delectat nequitia; timet enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo timet mulier quam delectat nequitia; timet virum, ne damnetur a viro: quomodo tibi displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur abs te; ut delectet illam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, non damnatione iniquitatis? Castam eam vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis habere uxorem. Et si nondum habes, et habere vis; talem vis habere. Et quid dicimus, fratres? Illa mulier quae ideo timet virum, ne damnetur a viro, forte non facit
Abbreviated transcription (Latin):
deserat te p̃sentia eius amplecteris eũ.
ipio frui defiderans. Non potest melius
explanari quid in tersit inter duos istos
timores. unum que foras mittit caritas.
alterũ castum qui ꝑmanet in scłm scli:
nisi ponas duas mulieres maritatas qua¬
rum unam ita constituas uolentẽ fice¬
re ad ulterium. delectari nequitia: s ti¬
mere ne dampnetur a marito. Timet
maritum. s quia ad huc amat nequiciã.
ideo timet maritum. Hiuc non grata s
onerosa ẽ. mariti p̃sentia. Et si forte ui¬
uit nequiter: timet maritum neuenit.
Tales sunt: qui timent ne ueniat dies ul.¬
dicii. Fac alteram amare uirum. debere
illi castos amplexus. nulla se ad ulterma
in mundicia maculare: optat ꝓurxsentiani ue:
etquomodo discer nintur duio nsti timores:
eimet illa. tunet et ula Iuterroga quali
Interroga et illam sitimet. iuxum respon¬
Aer eimnos. Qnia nore. s diuersus animus.
Lam ergo nterrogentur quare. Illa dicit ti¬

Expanded text:
deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui desideras. 6. Non potest melius explanari quid intersit inter duos istos timores, unum quem foras mittit charitas, alterum castum qui permanet in saeculum saeculi, nisi ponas duas mulieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritum, sed quia adhuc amat nequitiam, ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; quasiInterroga et illam si timeat virum; respondet, Timeo. Una vox est, sed diversus animus. Jam ergo interrogentur, Quare? Illa dicit, Ti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ alius qui dicitur castus. Est aitem alis¬
tmor: qui non dicitur castus. Biscerns
istos duos timores: et in telligimus oi¬
nantiam tibiarum Quomodo intellioms
uel quomo discernimus:attendat erto
uĩa Sunt homines qui ꝓpterea timent di
ne muttentur ingehennam: ne forte arde¬
ant cum diabolo ineternum ignem It¬
ẽ. timor ille qui introducit caritateur: s ie
uenit ut exeat. Si enĩ ad huc ꝓpter penssi¬
mes dm̃: non dum amas quem sitimesss
bona desideras: s mala caues s exeo qua
mala caues corrigis te: et incipis bona
desiderare. Cum bona desiderare cepem
erit uite timor castus. Quis timor castus
Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aludẽ
timere dm̃. ne mittat te ingehennam eum
diabolo: aliud ẽ. timere dm̃ ne recediat ate
Ille timor quod times ne iuignem mita
ris eternum cum diabolo: non dum est
castus. Non eñi uenit examore dei: ses
extimore penȩ. Cum autẽ times dm̃ ne

Expanded text:
est timor alius qui dicitur castus, est autem aliest timor alius qui dicitur castus, est autem alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo intelligimus, vel quomodo discernimus? Attendat Charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Dicitur enĩ quodam loco inpsalmołi
castũs. Quod si ille eterñu timorem nobis
ostendit. numquid contradicit illi forte ista
epła quȩ dicit timor non ẽ. in haritate.. sed
ꝑ fecta caritas foras mittit tunorem: Inter.¬
rogaenius ambo eloquia dei. Sp̃s unus est.
et si codices duo. et si ora duo. et si linguȩ duȩ.
Hoc eñi dictum ẽ ꝑ ioħem.: illud dictum est
ꝑ dauid. S nolite putare alium ẽẽ. sp̃m Si unꝰ
flatus inflat duas tibias. non potest unus
sp̃s implere duo corda agitare duas linguas:
Ssi sp̃u uno. id uno flatu impletȩ duȩ tibiȩ
consonant: impletȩ duȩ linguȩ spu dei dis¬
sonare possunt. Est ergo ubiq concordia:
pleuit duo corda. duo ora. mouit duas lin¬
guas sp̃s dei: et audiuimus exuna lingua.
timor non ẽ. incaritate. s ꝑfecta carttas fo¬
ras mittit timorem: audiuimus ex alia.
aures: uitende melodiam. Non sine ciisi a
didit fastus. Iuic non addidit nisi quia

Expanded text:
rem: dicitur enim quodam loco in Psalmo, rem: dicitur enim quodam loco in Psalmo, castum. Quod si ille aeternum nobis timorem ostendit, numquid contradicit illi forte ista Epistola quae dicit, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem? Interrogemus ambo eloquia Dei. Spiritus unus est, etsi codices duo, etsi ora duo, etsi linguae duae. Hoc enim dictum est per Joannem, illud dictum est per David; sed nolite putare alium esse spiritum. Si unus flatus inflat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, agitare duas linguas? Sed si spiritu uno, id est uno flatu, impletae duae tibiae consonant; impletae duae linguae Spiritu Dei, dissonare possunt? Est ergo ibi quaedam consoplevit duo corda, duo ora, movit duas linguas Spiritus Dei: et audivimus ex una lingua, « Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem; » audivimus ex alia, aures, intende melodiam. Non sine causa hic addidit, castus, illic non addidit: nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
putredinẽ tollit. et quasi udetur uulnus
augeri. Ecce putredo qñ erat incorpore.
minus erat uulnus: s ꝑicłosum. Accepit
ferramentum medici: minus dolebat illud
uulnus. quam dolet modo cum secatur. Pus
dolet cum curatur: quam si non curaretur.
S ideo plus dolet accedente medicina: itt nu¬
quam doleat succedente salute. Occupet gͦ
cor tuum timor: inducat caritatẽ. succedlat
ut nec cicatrices appareant. Tu tm̃ subdete.
dextere ipsius. Nam si sine timore es: non
poteris ustificari. Sentencia dicta ẽ de scrip¬
turis. Nam qui sine timore ẽ. non poterit uis.¬
tificari.Opus ẽ. ergo ut nitret timor primo.
ꝑ quem ueniat haritas. Timor medicam̃tum:
caritas sanitas. Qui autẽ timet. non ẽ. ꝑfec.¬
tus indilectione. Quare: quia tunor tormen¬
tum habet: quomͦ sectio medici tormentũ
habet. E st autẽ alia sentencia. que uidetur
huic ẽẽ contraria: si non habeat intellecto¬

Expanded text:
putredinem tollit, et quasi videtur vulnus putredinem tollit, et quasi videtur vulnus augere. Ecce putredo quando erat in corpore, minus erat vulnus, sed periculosum: accedit ferramentum medici; minus dolebat illud vulnus, quam dolet modo cum secatur. Plus dolet cum curatur, quam si non curaretur; sed ideo plus dolet accedente medicina, ut nunquam doleat succedente salute. Occupet ergo cor tuum timor, ut inducat charitatem; succedat icus, ut nec cicatrices appareant: tu tantum subde te dexterae ipsius. Nam si sine timore es, non poteris justificari. Sententia dicta est de Scripturis: Nam qui sine timore est, non poterit justificari . Opus est ergo ut intret timor primo, per quem veniat charitas. Timor medicamentum, charitas sanitas. « Qui autem timet, non est perfectus in dilectione. » Quare? « Quia timor tormentum habet, » quomodo sectio medici tormentum habet. 5. Est autem alia sententia, quae videtur huic esse contraria, si non habeat intellecto
Abbreviated transcription (Latin):
succedit linum: sic timor primo occupat mẽ¬
tem. Non autẽ ibi remanet tumor: quia ideo
intrauit ut in troduceret caritatẽ. Iamfac¬
ta securitate inanimo. quale gaudium
nobis ẽ. uel in hoc. uel infuturo scło: Et
in hoc scło quis nobis nocebit plenis cari¬
tate: Uidete quomodo erultet apłs de ip¬
si bom emulatores fueritis: Tuor non ẽ.
indilectione: s ꝑfecta caritas foras mittit
timorem. quia timor tormentum habet.
Torquet cor conscientia peccatoꝵ: non dum
facta ẽ. iustificacio. Est ibi quod titillet: qͦd
pungat. Ideo in psalmo de ipsa ꝑfectione
uisticie quid dicit: Conuerti luctũ meũ
ingaudium mͥ: conscidisti sacum meum
et cuiristi me leticia: ut cantet tͥ głia mea
et non conpungar. Quid ẽ. non conpungar:
Non sit quod stimulet conscientiam meam.
Stumulat timor. s noli tumere. Intrat ha¬
ritas que sanat: quod uulnerat timor. Timor
dei sic uuluerat. quomͦ medici ferramentũ

Expanded text:
succedit linum: sic timor primo occupat mensuccedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudium nobis est vel in hoc, vel in futuro saeculo? Et in hoc saeculo quis nobis nocebit plenis charitate? Videte quomodo exsultet Apostolus de ipsi boni aemulatores fueritis » ? « Timor non est in dilectione: sed perfecta dilectio foras mittit timorem; quia timor tormentum habet. » Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est ibi quod titillet, quod pungat. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae quid dicit? « Convertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia; ut cantet tibi gloria mea, et non compungar » . Quid est, « non compungar? » Non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor: sed noli timere; intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor Timor Dei sic vulnerat, quomodo medici ferramentum;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. incaritate. Quid ergo dicimus de illo qui
cepit timere diem uidicir: Si ꝑfecta uullo
eẽt. ciritas: non timeret. Perfecta eñi cari¬
tas faceraet perfectam usticiam: et non ha.¬
beret. quare timeret. immo haberet quare
desideraret: ut transeat iniquitas et ueni.¬
at regnum dei. Ergo timor non ẽ. incari.¬
tate.S in qua caritate: In inchoata. In
qua ergo: S ꝑfecta inquid caritas: foras
mittit timorem. Ergo incipiat timor. quia
uicium sapientie timor dñi. Timor quasi
locum preparat caritati. Cum autẽ ceperit
caritas habitare: pellitur timor qui ei p̃pa¬
rauit locum. Quantum eñi illa crescit. ille
de crescit. Et quantum illa fit int̾ior: tunor
pellitur foras. Maior caritas: minor timor.
Minor caritas. maioi timor. Si autẽ nullus
timor non ẽ qua intrat carttas. Sicut uide¬
mus ꝑ setam introduci linum quando aliqͥd
suitur. seta prius intrat. s nisi exeat non

Expanded text:
est in charitate. Quid ergo dicimus de illo qui est in charitate. Quid ergo dicimus de illo qui coepit timere diem judicii? Si perfecta in illo esset charitas, non timeret. Perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet quare timeret: imo haberet quare desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in inchoata. In qua ergo? Sed perfecta, inquit, charitas foras mittit timorem. Ergo incipiat timor; quia initium sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non
Abbreviated transcription (Latin):
gelio dicit. Si diligitis eos qui uos diligũt.
quam mercedem habebitis: Nonne et pu¬
blicami hoc faciunt: Quid ergo uult noc:
ẽgo autẽ dico nobis. Diligite ininucos tir̃os:
donat exemplum: De ipso deo. Ait enim.
Ut sitis filii patris ur̃i qui in celis ẽ. Quo.¬
modo illud facit dẽ: Biligit inimicos su¬
os qui facit solem orri suꝑ bonos et malos:
et pluit suꝑ iustos et iniustos. Si ergo ad
hanc ꝑfectionem nos inuitat ds̃. ut diliga.¬
mus ininucos nr̃os sicut ipse diligit su¬
os: ea nobis fidutia ẽ. in die indicii. quia si¬
cut ille ẽ. et nos sumus in hoc mundo. Quia
sicut ille diligit ininucos. faciendo solem
suum oriri suꝑ bonos et malos. et pluit suꝑ
ustos et iniustos: nos quia nimicis nr̃is
non possumus prestare solem et lunam.
prestamus lacrimas cũ ꝓ illis oramus. Iam
ergo de ipsa fiducia uidete quid dicat: un¬
de intelligitur ꝑfecta haritas. Timor non

Expanded text:
gelio dicit, « Si diligitis eos qui vos diligunt, gelio dicit, « Si diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? » Quid ergo vult nos? « Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, e nobis dat exemplum? De ipso Deo: ait enim, « Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est. » Quomodo illud facit Deus? Diligit inimicos suos, « qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos » . Si ergo ad hanc perfectionem nos invitat Deus, ut diligamus inimicos nostros sicut et ipse dilexit suos; ea nobis fiducia est in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo: quia sicut ille diligit inimicos suos, faciendo solem suum oriri super bonos et malos, et pluendo super justos et injustos; ita nos quia inimicis nostris non possumus praestare solem et pluviam, praestamus lacrymas, cum pro illis oramus. 4. Jam ergo de ipsa fiducia videte quid dicat. Unde intelligitur perfecta charitas? Timor non
Abbreviated transcription (Latin):
intus: agite uobiscum ut desideretis diem
udicii. Aliter non ꝓbatur ꝑfecta caritas.
nisi cum ceꝑit ille desiderari. Ille aute eũ
desiderat: qui fiduciam habet in illo. Ille
autẽ fiduciam habet in illo: cuiꝰ conscien¬
tia non trepidat incaritate perfecta atq̃
sincera. In hoc perfecta ẽ. dilectio eiꝰuno.
bis: ut fiduciam habeamus indie uidicii
Quare habebimus fiduciam:. Qui sicisi
ille ẽ. inquid: et nos sumus in hoc mundo.
Nonne uidetur impossibile aliquid dixis¬
se: Nunquid eñi potest eẽ. homo sicite ds̃.
Iam uobis exposui quia non semꝑ adeqila¬
litatem dicitur sicut: s dicitur ad quandã¬
smilitudinem. Quomodo eñĩ dicis sicut hau¬
res habeo. ita habet et imago. Numquid om.¬
mino sie. S tamen dicis sicut. Si ergo fac¬
tinonuis ad unaginem dei. quare non sic̃
Ende ꝙ nobis datur fiducia indie iudicii:
Quia sicut ille ẽ. et nos sumus in hoc mundo
Debemus hoc referre ad ipsam haritatem:
et intelligere quid dictum sit. Dñs meuã¬

Expanded text:
intus agite vobiscum, ut desideretis diem judicii. Aliter non probatur perfecta charitas, nisi cum coeperit ille dies desiderari. Ille autem eum desiderat, qui fiduciam habet in illo: ille autem fiduciam habet in illo, cujus conscientia non trepidat in charitate perfecta atque sincera. 3. « In hoc perfecta est dilectio ejus in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quare habebimus fiduciam? « Quia sicut ille est, et nos sumus in hoNonne videtur aliquid impossibile dixisse? Numquid enim potest esse homo sicut Deus? Jam vobis exposui quia non semper ad aequalitatem dicitur, sicut; sed dicitur ad quamdasimilitudinem. Quomodo enim dicis, Sicut aures habeo, ita habet et imago? Numquid omnino sic? Sed tamen dicis, sicut. Si ergo facti sumus ad imaginem Dei, quare non sicut ostro. Unde ergo nobis datur fiducia in die judicii? Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Debemus hoc referre ad ipsam charitatem, et intelligere quid dictum sit. Dominus in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
oeilios aret euaicare tͥ pedes si forte caligrs
osuilats contereret pedes tuos uolens tͥ tenere
clantt sosculari nonne inter uerba honoran¬
capisamdres et diceres. qͥo facis homo cur calcas
mi. quapse quia honorabat᷑. Nonne clamat
u napt nolo honorẽ tuũ. calcare me noli:
in uadie sipotes Quomͦ te calcaui: Dic illud
anti tesosclari uolui amplecti uolui.S non
usagine unitatis ꝑuenit ad id qd calcas.
Sersim me honoras: uisũ me calcas. Pius do¬
ut qbs alsas qũa congaudet qd honoras. Cͥa
⁊qd honoras. dolet ꝓeis qͦs calcas. Quomͦ cla¬
mat linga dolet mͥ: Non dicit dolet pedi

Expanded text:
put, et calcare tibi pedes: forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput, et osculari; nonne inter verba honorantis clamares et diceres, Quid facis, homo? calcas tis, quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat ipsum caput, Nolo honorem tuum; calcare me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? dic illud capiti, Te osculari volui, amplecti volui. Sed non compagem unitatis pervenit ad id quod calcas? Susum me honoras, jusum me calcas. Plus dolet quod calcas, quam gaudet quod honoras, quia et quem honoras dolet pro eis quos calcas. Quomodo clamat lingua? Dolet mihi. Non dicit, Dolet pedi
Abbreviated transcription (Latin):
anumam meam. Gemebat se differridũt
eñi homines. qui cum pacientia morito
Sunt autẽ quidam ꝑfecti: qui cum pen¬
cia uinunt. Quid dixi: Qui adhue desae¬
rat istam uitam: quando illi uenert d.¬
es mortis. patienter tollerat mortẽ. Inda¬
tur aduersum se: ut sequatur uoluntate
dei. Et hoc potius agit anima quod elant
ds̃: non quod elegit uoluntas humana
Et exdesiderio uite p̃sentis fit lucta cum
morte: et ad hibet patienciam et forctudi.¬
nẽ. ut equo animo moriatur. Iste pacient᷑
moritur. Qui aut̃e desiderat sicut dict¬
apłs dissolui et ẽẽ. cum xp̃o: non patierter
moritur. s pacienter uuuit. Delectabiliter
moritur. Uide apłm patienter uiuentem.
idẽ. cum patientia hic non amare intams

Expanded text:
animam meam . Gemebat se differri. Sunt animam meam . Gemebat se differri. Sunt enim homines qui cum patientia moriuntur: sunt autem quidam perfecti qui cum patientia vivunt. Quid dixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; et hoc potius agit animo, quod eligit Det ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte, et adhibet patientiam et fortitudinem ut aequo animo moriatur, iste patienter moritur. Qui vero desiderat sicut Apostolus dissolvi et esse cum Christo, non patienter moritur, sed patienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est cum patientia: hic non amare vitam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
munditiam. et cetera quȩ illo exsequitur.
Quantum autẽ mortificat iste qui tune.¬
re cepit diem udicũ meubraͣluꝑ terrã:
tantum surgunt. et corroborantur menbra
celestia. Menbra autẽ celestia: om̃ia opera
bona Surgentibus celestibus menbris:
incipit desiderare quod timebat. Timebat
autẽ ne ueniret. xp̃e: et inuenuret impi.¬
um quem dãpnaret. Desiderat ue ueniat.
quia inuenturus ẽ pium quem coronet.
Iam cum ceꝑit desiderare uenientẽ xp̃m
casta anima que desiderat amplexus spõ¬
si: renunciat ad ultero. fte uirgo interiꝰ
ipsa fide. spe. et caritate: habet᷑ iam fidu¬
ciam in die uidicii. Non contra se pugie
quando orat et dicit. ad ueniat remiqm
um. Qui eñi timet ne ueniat regnumds
tunet ne exaudiatur. Quomodo oat a
timet ne eraudiatur: Qui autẽ oia qu
siducia: caritatem optat iam ut uena
De ipso desiderio: dicebat quidã inpsa
Et du dñe usquequo: Conuertere dne aloe

Expanded text:
munditiam , et caetera quae illic exsequitur. munditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret Christus, et inveniret impium quem damnaret; desiderat ut veniat, quia inventurus est pium quem coronet. Jam cum coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa fide, spe, et charitate. Habet jam fiduciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, et dicit, Adveniat regnum tuum . Qui enim timet ne veniat regnum Dei, timet ne exaudiatur. Quomodo orat, qui timet ne exaudiatur? Qui autem orat cum fiducia charitatis, optat jam ut veniat. De ipso desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et erue
Abbreviated transcription (Latin):
re non possunt indie: quem uenturũ ẽẽ.
non credunt. Preterninitamus istos. excitet
illos ds̾ ut ͥ uant. Demortiuis ut quid loquim:
Non credunt futurum diem uidicii. nec
timent nec desiderant quod non credunt.
Cepit aliquis credere diem iudicu. Sicepit
credere cepit et tumere. S quia tĩmet: ad huc
nondum habet fiduciam indie uidicu. Nõ¬
dum ẽ. in illo ꝑfecta caritas. Nunquid tam̃
desꝑandum ẽ: In quo uides initium: cur
desꝑas finem: Quod initium uideo inqui¬
ens : Ipsum timorem. Audi scripturam.
Initium sapientiȩ timor dñi. Cepte ergo
timere diem uidicii. timendo corrigat se.
Uigilet ad uersus hostes suos: idẽ. aduer.¬
sus peccata sua. Incipit reuiuescere. in te.¬
rius: et mortificare menbra  qͣue sunt
suꝑ terram: sicut paulus apłs dicte. Mor¬
tificate menbra ur̃a: que sunt suꝑ terram.
Sp̃italia nequiciȩ dicit menbra suꝑ terrã.
Nam sequitur et exponit. Auaritiam. in¬

Expanded text:
non possunt habere in die quam venturam esse non possunt habere in die quam venturam esse non credunt. Praetermittamus istos: excitet illos Deus, ut vivant; de mortuis utquid loquimur? Non credunt futurum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhuc, nondum habet fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitas. Numquid tamen desperandum est? In quo vides initium, cur desperas finem? Quod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam: Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt super terram, sicut Apostolus dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Spiritualia nequitiae dicit membra super terram: nam sequitur et exponit, Avaritiam, im
Abbreviated transcription (Latin):
ut maneat inte ds̃. Manet inte d̃s ut te
contineat: manes indeo necadas: quia sic
quam cadit. Quomodo cadit quem conti¬
net ds̃: In hoc ꝑfecta ẽ. dilectio in nobis
ut fiduciam habeamus in die uditii: qͥa
sicut ille ẽ. et nos sumus in hoc mundo.
Dicit quomodo se ꝓbet unus quisq quan¬
tum in llo ꝓtẽcerit caritas: uł potius qͦn.¬
tum ipse in haritate ꝓfecerit. Nam si ha¬
ritas ds̃ͤ: nec ꝓficit nec deficit ds̃. Sic dicit
ꝓficere inte karitas: quia tu in ea ꝓficis.
Interroga ergo quantum incaritate ꝓfe¬
ceris. et quid tibi respondeat cor tuum: ut
noueris mensuram ꝓuectus tui. Promisie
enim ostendere nobis in quo cognoscamus
re inquo: ut fiduciam habeamus indie u¬
dicii. Quis quis fiduciam habet indie uidi¬
cii: ꝑfecta ẽ. in illo haritas. Quid ẽ. fiduciã
habeamus indie iudicu: Non timere. ne
ueniat dies uidicii. Sunt homines: qͥ non
credunt diem iudicii. Isti fiduciam habe¬

Expanded text:
et maneat in te Deus. Manet in te Deus, ut te et maneat in te Deus. Manet in te Deus, ut te contineat: manes in Deo, ne cadas; quia sic quam cadit . Quomodo cadit quem continet Deus? 2. In hoc perfecta est dilectio in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii: quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Dicit quomodo se probet unusquisque, quantum in illo profecerit charitas: vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus re, in quo? Ut fiduciam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere ne veniat dies judicii. Sunt homines qui non credunt diem judicii; isti fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
matrum corpora. Nec eas tamen calce re-¬
pellere S si desit filuis qui suggat: mu.¬
gitu uocari adubera.Si ergo ẽ.in nobis
illa karitas sp̃italis de qua dicit apłs. fac¬
tus sum. paruulus inmedio ur̃m tanqũa
nutrix. fouens filios suos: tunc uos diligi¬
mus quando eriͦcis. Pigros non amamus:
quia languentes formidamus. Intercesse¬
runt aucẽ ut intermitteremus cextum
lectionum que non potuerunt nisi legi
et ipsa tractari. Nunc ergo ad p̃termissũ
redeamus ordinem: et que restant intente
accipiat scĩtas ur̃a. Nescio utrum magni¬
ficentius nobis caritas commnendari pos¬
set: qũa ut diceretur. Des̃ haritas ẽ. Breuis
laus: et magna laus. Breuis insermone:
et magna in intellectu. Qũa cito dicitur.
ds dilectio ẽ: et hoc breue ẽ. Sinumeres.
unum ẽ. Si ad pendas quantum ẽ. ds̃ dilec¬
cio ẽ. Et qui manet inquid indilectione:
in deo manet et ds̃ illo manee. Sie tibi do¬
mus ds̃: et esto domus dei. Maue indeo:

Expanded text:
matrum corpora, nec eos tamen calce rematrum corpora, nec eos tamen calce repelli; sed et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, de qua Apostolus dicit, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos ; tunc vos diligimus quando exigitis. Pigros non amamus; quia languentibus formidamus. Intercesserunt autem, ut intermitteremus textum lectionum, quae non potuerunt nisi legi, et ipsa tractari. Nunc ergo ad praetermissum ordinem redeamus; et quae restant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
timam partem restitisse
nobis tractandam et ex¬
ponendam uobis quan.¬
tum dñs donat. Huuis ergo debiti nos
memores sumus: ex actionis aut̃ẽ uos me¬
mores eẽ. debetis. E adem quippe haritas.
que in ipsa epła maxime et ꝓpe sola com.¬
mendatur. et nos facit fidelissimos debi¬
tores: et uos dulcissimos exactores. Ideo
dixi dulcissimos eractores: quia ubi cari¬
tas non ẽ. amarus exactor ẽ. U bi aut̃ẽ ha¬
ritas ẽ. et qui erigit dulcis ẽ: et aquo exi¬
gitur. Et si alique̾m laborem suscipit:
facit eundem laborem ꝓpe nullum et
leuem ipsa haritas. Nonne uidemus etĩã
immutis animantibus et inrationabilib
ubi non sp̃ualis caritas. s carnalis et natu¬
ralis ẽ. exigitur tamen magno affectu de
uberib matris lac aparuulis: et quãuis
suggens impetum faciat in ubera: meliꝰ
tamen ẽ matri. quansi non suggat nec
exigat quod haritate debetur. Sepe iudemꝰ
ubera uaccarum etiam grandiusculi ui¬
tuli capite ꝑcuti: et ꝓpe ipso impetu leuari

Expanded text:
timam partem restare nobis tractandam, et exponendam vobis, quantum Dominus donat. Hujus ergo debiti nos memores sumus: exactionis autem vos memores esse debetis. Eadem quippe charitas quae in ipsa Epistola maxime et prope sola commendatur, et nos facit fidelissimos debitores, et vos dulcissimos exactores. Ideo dixi dulcissimos exatores, quia ubi charitas non est, amarus exactor est: ubi autem charitas est, et qui exigit dulcis est; et a quo exigitur, etsi aliquem laborem suscipit, facit eumdem laborem prope nullum et levem ipsa charitas. Nonne videmus etiam in mutis animantibus et irrationalibus ubi non est spiritualis charitas, sed carnalis et naturalis, exigi tamen magno affectu de uberibus matris lac a parvulis? Et quamvis sugens impetum faciat in ubera; melius est tamen matri quam si non sugat, nec exigat quod charitate debetur. Saepe videmus ubera vaccarum etiam a grandiusculis vitulis capite percuti, et prope ipso impetu levari
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmutabile est. Noli gͦ credere factũ
ꝑ quod facta sunt omĩa: ne non reficia¬
ris ꝑ uerbum: ꝑ quod reficiuntur omĩa
Iam enim factus es ꝑuerbum: s oportet
te refici ꝑ uerbum: Si autem mala fuerit
fides tua de uerbo: non poteris refici per
uerbum: Et si tibi contingit fieri ꝑ uerbũ
ut ꝑ illud factus sis: ꝑ te defeceris Si ꝑ
te defeceris: ille te reficiat. qui te fecit:
Si ꝑte deterior efficeris: ille te recreet qͥ
te creauit: Quomͦ te autem recreet per
uerbum: si male aliquid sentias de uer¬
bo: euangłista dicit. in principio erat u̾¬
bum. et tu dicis. in pͥncipio factum est
uerbum: Ille omĩa ꝑipsum facta sunt
dicit: et tu dicis quia ipsum uerbum
factum est: Poterat dicere euangłista
in pͥncipio factum ẽ uerbum: s quid
ait: In principio erat uerbum: Sierat.
non est factum: ut ista omĩa ꝑ ipsum fie¬
rent. et sine ipso nichil Si ergo erat in

Expanded text:
incommutabile est. 12. Noli ergo credere factum, incommutabile est. 12. Noli ergo credere factum, per quod facta sunt omnia: ne non reficiaris per Verbum, per quod reficiuntur omnia. Jam enim factus es per Verbum, sed oportet te refici per Verbum: si autem mala fuerit fides tua de Verbo, non poteris refici per Verbum. Et si tibi contigit fieri per Verbum, ut per illud factus sis, per te deficis: si per te deficis, ille te reficiat qui te fecit: si per te deterior efficeris, ille te recreet qui te creavit. Quomodo te autem recreet per Verbum, si male aliquid sentias de Verbo? Evangelista dicit, In principio erat Verbum; et tu dicis, In principio factum est Verbum. Ille, Omnia per ipsum facta sunt, dicit; et tu dicis quia et ipsum Verbum factum est. Poterat dicere Evangelista, In principio factum est Verbum: sed quid ait? In principio erat Verbum. Si erat, non est factum, ut ista omnia per ipsum fierent, et sine ipso nihil. Si ergo erat in
Abbreviated transcription (Latin):
uerba humana soleres audire: audi qͥd
bum: Exeat nunc nescio quis arrianus
infidelis et dicat. quia uerbum dei
factum est: quomͦ potest fieri ut uer¬
bum dei factum sit. quando deus ꝑ uer¬
bum fecit omĩa. si et uerbum᷑  ipsum
factum est. ꝑ quod aliud uerbum factũ
est: Si hoc dicis quia est uerbum uerbi
ꝑ qđ factum est illud. ipsum dico ego.
unicum filium dei: Si aut̃ non dicis uer¬
bum uerbi: concede non factum ꝑ quod
facta sunt omĩa: Non enim ꝑse ipsum
fieri potuit: ꝑ quod facta sunt omnia:
Crede gͦ euangłiste:. Poterat enim dicere.
in principio deus fẽcit uerbum quomͦ
dixit moyses in pͥncipio fecit deus celum
et terram. et omĩa sic enumerat. dixit
deus fiat: et factum est: Si dixit: quis dix̃
Utiq deus et quid factum est: Creatu¬
ra aliqua: Inter dicentem deum. et fac¬
tam creaturam quid est ꝑ quod factum
est. nisi uerbum: Quia dirit deus hoc
uis mutabilia ꝑuerbum fiant: ipsum

Expanded text:
verba humana soleres audire, audi quid verba humana soleres audire, audi quid bum. 11. Exeat nunc nescio quis infidelis Arianus, et dicat quia Verbum Dei factum est. Quomodo potest fieri ut Verbum Dei factum sit, quando Deus per Verbum fecit omnia? Si et Verbum Dei ipsum factum est, per quod aliud Verbum factum est? Si hoc dicis, quia est Verbum Verbi, per quod factum est illud, ipsum dico ego unicum Filium Dei. Si autem non dicis Verbum Verbi, concede non factum per quod facta sunt omnia. Non enim per seipsum fieri potuit, per quod facta sunt omnia: crede ergo Evangelistae. Poterat enim dicere, In principio fecit Deus Verbum: quomodo dixit Moyses, In principio fecit Deus coelum et terram; et omnia sic enumerat, Dixit Deus, Fiat, et factum est . Si dixit, quis dixit? Utique Deus. Et quid factum est? Creatura aliqua. Inter dicentem Deum et factam creaturam quid est per quod factum est, nisi Verbum? quia dixit Deus, Fiavis mutabilia per Verbum fiant, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
digne collaudat tempoꝵ uices: Quisdig¬
nẽ collaudat seminum uim: uidetis que
taceam. ne diu cõmemorando parum di¬
cam forte quam potestis cogitare fabri¬
ca eͦ ista adnimaduersa quale uerbum
c̃. ꝑ quod facta est: Et non sola facta est
omnia enim ista uidentur: quia ꝑtinent
ad sensum corporis: ꝑ illud uerbum et an¬
geli facti sunt: Pillud uerbum et archan¬
geli facti sunt: potestates. sedes. dnãtioẽs
pͥncipatus. ꝑ illud uerbum facta sunt
omĩa: Hinc cogitate quale uerbum est:
Respondet michi modo forte nescio quis:
et quis hoc uerbum cogitat: Holi tibi g¬
quasi uile aliquid facere. cum audisuer¬
bum: et conicere uerba que audis coti¬
die: Iile talia uerba dixit. talia uerba lo¬
qutus est. talia uerba michi narras As¬
sidue enim dicendo nomina uerborũ.
quasi uiluerunt uerba: Et quando au¬
dis in principio erat uerbum. et deus¬
putares. quale consueuisti cogitare cum

Expanded text:
digne collaudat temporum vices? quis digdigne collaudat temporum vices? quis digne collaudat seminum vim? Videtis quae taceam, ne diu commemorando parum dicam forte, quam potestis cogitare. Ex fabrica ergo ista animadvertite quale Verbum est per quod facta est: et non sola facta est. Omnia enim ista videntur, quia pertinent ad sensum corporis. Per illud Verbum et Angeli facti sunt; per illud Verbum et Archangeli facti sunt; Potestates, Sedes, Dominationes, Principatus; per illud Verbum facta sunt omnia: hinc cogitate quale Verbum est. 10. Respondet mihi modo forte nescio quis: Et quis hoc Verbum cogitat? Noli ergo tibi quasi vile aliquid formare, cum audis Verbum, et conjicere verba quae audis quotidie, Ille talia verba dixit, talia verba locutus est, talia verba mihi narras: assidue enim dicendo nomina verborum, quasi viluerunt, verba. Et quando audis, In principio erat Verbputares, quale consuevisti cogitare, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sicfer animum ad illud uerbum: Si cu po¬
tes habere uerbum in corde tuo tanquã
consilium natum in mente tua: ut mens
tua paridt consilium. et insit consilium.
quasi ꝓles mentis tue. quasi filius cordis
tui Prius enim cor generat consilium:
ut aliquam fabricam construas. aliquid
amplum in terra moliaris: Iam natumẽ
consilium: et opus nondum completum
c̃. Uides tu quid facturus es: s alius non
miratur. nisi cum feceris et construxeris
molem. et fabricam illam ad excultio¬
nem ꝑfectionemq ꝑduxeris: Attendũt
homines mirabilem fabricam: et miran¬
tur consilium fabricantis Stupent qa
uident: & amant qđ non uident: Qis ẽ qui
na aliqua fabricalaudat᷑ humanũ cõsiliũ
bũ dĩ Actende fabricam istam mundi
uide que sint facta ꝑuerbum: et tunc
attende quale sit uerbum: Attende duo
hec mundi. corpora: celum et terram ais
explicat uerbis ornamentum cęlis Quis
explicat uerbis fecunditatem terre: Quis

Expanded text:
9. Refer animum ad illud verbum. Si tu po9. Refer animum ad illud verbum. Si tu potes habere verbum in corde tuo, tanquam consilium natum in mente tua, ut mens tua pariat consilium, et insit consilium quasi proles mentis tuae, quasi filius cordis tui. Prius enim cor generat consilium, ut aliquam fabricam construas, aliquid amplum in terra moliaris; jam natum est consilium, et opus nondum completum est: vides tu, quid facturus es; sed alius non miratur, nisi cum feceris et construxeris molem, et fabricam illam ad exsculptionem perfectionemque perduxeris: attendunt homines mirabilem fabricam, et mirantur consilium fabricantis; stupent quod vident, et amant quod non vident: quis est qui na aliqua fabrica laudatur humanum consilium, bum Dei? Attende fabricam istam mundi; vide quae sint facta per Verbum, et tunc cognosces quale sit Verbum. Attende haec duo mundi corpora, coelum et terram: quis explicat verbis ornatum coeli? quis explicat verbis fecunditatem terrae? quis
Abbreviated transcription (Latin):
tia cogitata ẽ: que transcendat omẽm mu¬
tabilem creaturam carnalem et animalẽ.
Et si dicã tͥ. deus cõmutabilis ẽ an incõmu¬
tabilis: Respondebis statim: Absit ut ego
uel credam uel sentiam cõmutabilem deũ:
Incõmutabilis est deus Anima tua qͣuis
parua. quamius forte adhuc carnalis: non
michi potuit respondere nisi incõmutabilẽ
dm̃: omĩs autem creatura mutabilis quomͦ
gͦ potiusti scintillare in illud quod ẽ suꝑ
omnem creaturam. ut certus michi respon-¬
deres incõmutabilem dm̃: Quid ẽ g illud
in corde tuo quando cogitas quandam subs¬
tantiam uiuam. ꝑpetuam. omĩpotentem.
infinitam. ubiq presentem. ubiq totam.
nusquam inclusam: quando ista cogitas:
hoc uerbum de deo in corde tuo aumquid
autem hoc ẽ sonus ille. qui quatuor litte¬
ris constat et duabus sillabis: Ergo quecũq
tante ast qui dixit. et in intelligente ẽ qui
audiuit: manent hec transeuntib sonis

Expanded text:
tia cogitata est, quae transcendat omnem mutia cogitata est, quae transcendat omnem mutabilem creaturam, carnalem et animalem. Et si dicam tibi, Deus commutabilis est, an incommutabilis? respondebis statim, Absit ut ego vel credam vel sentiam commutabilem Deum: incommutabilis est Deus. Anima tua quamvis parva, quamvis forte adhuc carnalis, non mihi potuit respondere nisi incommutabilem Deum; omnis autem creatura mutabilis: quomodo ergo potuisti scintillare in illud quod est super omnem creaturam, ut certus mihi responderes incommutabilem Deum? Quid est ergo illud in corde tuo, quando cogitas quamdam substantiam vivam, perpetuam, omnipotentem, infinitam, ubique praesentem, ubique totam, nusquam inclusam? Quando ista cogitas, hoc est verbum de Deo in corde tuo. Numquid autem hoc est sonus ille qui quatuor litteris constat, et duabus syllabis? Ergo quaecumqutante est qui dixit, et in intelligente est qui audivit, manet hoc transeuntibus sonis.
Abbreviated transcription (Latin):
atq transierunt: Ergo et dei uerbum so¬
nuit et ꝑactum est: quomodo omĩa ꝑ
ipsum facta sunt. et sine ipso factum est
nichil: Quomͦ ꝑ illud regitur quod pillud
creatum ẽ si sonuit et transiit: Quale ergo
uerbũ qđ et dicitur: et nõ transit: Intendat
caritas ur̃a: magna res est Cotidie dicendo
uerba uluerunt nobis. quia sonando uer¬
ba et transeundo iuluerunt: et nichil ali¬
ud uidentur quam uerba: Eet uerbum
⁊ in ipso homine: qđ manet intus Nam
sonus ꝓcedit ex ore: Est uerbum quod uere
spiritalit᷑ dicitur: illud quod intelligis de
sono. non ipse sonus: Ecce uerbũ dico: cum
dico deus: Quam breue ẽ quod dixi: qua¬
tuor litteras et duas sillabas: Num quid¬
nam hoc totum ẽ deus quatuor littere et
due sillabe: An quantum hoc uile est tan¬
tum carum ẽ. quod in eis intelligitur: od
factum ẽ in corde tuo cum audisses deus:
quid factum ẽ in corde meo cum dicerem
deus: Magna et summa quedam substan-¬

Expanded text:
atque transierunt? Ergo et Dei Verbum soatque transierunt? Ergo et Dei Verbum sonuit et peractum est? Quomodo omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil? quomodo per illud regitur, quod per illud creatum est, si sonuit et transiit? Quale ergo Verbum quod et dicitur, et non transit? Intendat Charitas vestra: magna res est. Quotidie dicendo verba viluerunt nobis, quia sonando verba et transeundo viluerunt, et nihil aliud videntur quam verba. Est verbum et in ipso homine, quod manet intus: nam sonus procedit ex ore. Est verbum quod vere spiritualiter dicitur, illud quod intelligis de sono, non ipse sonus. Ecce verbum dico, cum dico, Deus. Quam breve est quod dixi, quatuor litteras, et duas syllabas! Numquidnam hoc totum est Deus, quatuor litterae, et duae syllabae? An quantum hoc vile est, tantum charum est quod in eis intelligitur? Quid factum est in corde tuo, cum audisses, Deus? Quid factum est in corde meo, cum dicerem, Deus? Magna et summa quaedam substan
Abbreviated transcription (Latin):
oculis urĩs appareo: ille conscientiiͦ ur̃is p̃sidet:
ad me aures: ad illum cor: ut utrumq
impleatis: Ecce oculos urõs et sensus istos
corꝑis. leuatis ad nos: nec ad nos: Non enĩ
nos de illis montib s ad ipsum euange¬
lium ad ipsum euangłistam: cor autem
implendum ad dominum: Et unusquisq
sic leuet: ut uideat quid leuet et quo
leuet: Quid dixi. quid leuet. et quo leuet:
Quale cor leuet uideat. quia ad deum
leuat. ne sarcina peccatoꝵ uoluptatis
carnalis pregͣuatum antecadat. ꝗͣ. fuerit
subleuatum: S uidet et se quisq gestare
onus carnis: det operam ꝑcontinentiam
ut purget quod leuet ad deum: Beati
enim mundi corde: qm̃ ipsi deum uide¬
bunt. Ham ecce quid ꝓdest. quia sonue¬
runt uerba. in pͥncipio erat uerbum et
uerbum erat apud deum: et deus erat
uerbum: Et nos diximus uerba cum lo¬
queremur: S tale uerbum non erat apd̃
deum: Nonne ea que diximus sonuerũt

Expanded text:
oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Et nos diximus verba, cum loqueremur. Numquid tale Verbum erat apud Deum? Nonne ea quae diximus, sonuerunt