comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pastor olim promisit dicens.
Ecce ego ip̃e requiram oues me¬
as ⁊ iusitabo eas sicut insitat
pastor gregem suum. ⁊libera¬
bo eas de omnib locis in quibꝰ
disꝑse fuerant in die nubiᷤ
⁊caligiis. Et paulo post. Et
suscitabo suꝑ eas pastorẽ unũ.
qui pascat eas dauid seruũ
meum. ⁊ cessare fariam besti¬
as pessimas de terra ⁊ cetera.
Que mirabilit̾ apropha pre¬
dicta: mirabiliꝰ adomino ui¬
demus impleta. Meminit ⁊
micha proph̾a loci huiꝰ ⁊ tem¬
poris: dicens. Et tu turris
gregis nebulosa filie syon
tisq ad te uenient: ⁊ ueniet
potestas pͥma regnũ filie sy¬
on. Turris quippe gregis q̃
hebraice turris ader uocat᷑
mille cirrit̾ passib aciuitate
bechleem adorientem distat.
uatirinio sui nominis pasto¬
res hos multo ante demonstͣnͣs.
ad qͣm usq filie syon angelice
udelicet potestates pastorib ap¬
parendo uenerunt. Uigilent
itaq nato domino pastores su¬
pra gregem ouiũ suaꝵ. signifi¬

Expanded text:
Pastor olim promisit dicens: Pastor olim promisit dicens: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas, sicut visitat pastor gregem suum, et liberabo eas de omnibus locis in quibus dispersae fuerant in die nubis et caliginis. Et paulo post: Et suscitabo super ea pastorem unum, qui pascat ea, servum meum David, et cessare faciam bestias pessimas de terra , etc. Quae mirabiliter a propheta praedicta, mirabilius a Domino videmus impleta. Meminit et Michaeas propheta loci hujus et temporis dicens: Et tu, turris Gregis nebulosa, filiae Sion usque ad te venient, et veniet potestas prima, regnum filiae Sion . Turris quippe Gregis quae Hebraice turris Ader vocatur, mille circiter passibus a civitate Bethleem ad Orientem distat, vaticinio sui nominis pastores hos multo ante demonstrans, ad quam usque filiae Sion angelicae videlicet potestates pastoribus apparendo venerunt. Vigilent itaque nato Domino pastores supra gregem ovium suarum, signifi
Abbreviated transcription (Latin):
regni gaudia dilatet. Qui pa¬
nis est angelorum in presepio
reclinatur. ut nos quasi sc̃a
anmalia carns sue frumẽ¬
to refitiat. Qui ad dexteram
patris sedet: in diuersorio loco
egeti ut nobis in domo patͥs
su ml̾tas mansiones p̃pararet
Quaraus hoc quod nõ in
parentum domo. s in diuer¬
sorio. ⁊ in ua nascitur: per
significatiõem intelligi altiꝰ
potest. Ipse namq ait. Ege
ergo ꝑ diuinitatis eẽntiam
ũitas ⁊ uita ꝑmanet ꝑ incar¬
nationis mysteriũ uia fc̃s ẽ.
qua nos ad patͥam ubi u̾ita¬
te ⁊ uita fruem᷑ adduceret. Et
pastores erant in regione eadẽ
iugilantes ⁊ custodientes ui¬
gilias noctis suꝑ gregem suũ.
Et ecce angelus domini stetit
uixta illos: ⁊ claritas dei cir¬
cumfulsit illos. Pulcherrima
ratiõe domino nato pastores
uigilant. gregeniq suũ abĩ¬
sidiis noctis custodiendo de¬
fendunt. ⁊ indelicet etiam ꝑ
hoc ostendatur illud adẽe tẽ¬
pus: quod uerus ⁊ solus bonꝰ

Expanded text:
regni gaudia dilatet. Qui paregni gaudia dilatet. Qui panis est angelorum, in praesepio reclinatur, ut nos quasi sancta animalia carnis suae frumento reficiat. Qui ad dexteram Patris sedet, in diversorio loco eget, ut nobis in domo Patris sui multas mansiones praepararet. Quamvis hoc quod non in parentum domo, sed in diversorio et in via nascitur, per significationem intelligi altius potest. Ipse namque ait: Ego ergo per divinitatis essentiam veritas et vita permanet, per Incarnqua nos ad patriam, ubi veritate et vita frueremur, adduceret. Et pastores erant in regione eadem vigilantes, et custodientes vigilias noctis supra gregem suum. Et ecce angelus Domini stetit juxta illos, et claritas Dei circumfulsit illos. Pulcherrima ratione Domino nato pastores vigilant, gregemque suum ab insidiis noctis custodiendo defendunt. Ut videlicet etiam per hoc ostendatur illud adesse tempus, quod verus et solus bonus
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quos presciuit ⁊ predesti¬
nauit ꝯformes fieri ymagnuᷤ
filii sui. ut sit ipse primogenitꝰ
inmultis frib. De illa autem.
Et iudimꝰ glam eius: gloriam
quasi unigeniti apatre. Est gͦ
unigenitꝰ insubstantia deitatis.
primogenitꝰ in susceptione hu¬
manitatis. Orimogenit᷑ ĩ gr̃a.
unigenitus in natura. Inde ẽ
quod frat̾ nuncupat᷑ ⁊ dominꝰ.
frat᷑: quia primogenitꝰ. Dñs:
quia unigeritꝰ est. Et panius
eum inuoluit: ⁊ reclinauit eũ
in presepio. quia nõ erat ei locꝰ
in diuersorio. Quid retͥbuam
domino ꝑ omnib que retͥbuit
michi: Qui enim maiorẽ om̃i
laude. paruulus natꝰ est nobis.
ut nos uiri possimꝰ ẽẽ perfecti.
Qui totum mundũ uario
uescit ornatir: panis uilib
inuoluitur. ut nos scolam p̾¬
mam recipere ualeamus. ꝑqͤ
omnia facta sunt. maras pe¬
desq astringitur. ut nr̃e manꝰ
ad opus bonum exerte nũ sĩt
pedes in uiam pacis directi. cui
celum sedes est duri presepes au¬
gustia continetur. ut nos per celal

Expanded text:
civit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ut ipse Primogenitus in multis fratribus . De illa autem: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre . Est ergo Unigenitus in substantia Deitatis, Primogenitus in susceptione humanitatis. Primogenitus in gratia, Unigenitus in natura. Inde est quod frater nuncupatur, et Dominus. Frater, quia Primogenitus; Dominus, quia Unigenitus. Et pannis eum involvit, et reclinavit eum in praesepio, quia non erat ei locus in diversorio.--Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi ? Quid enim major est omni laude: Parvulus natus est nobis, ut nos viri possimus esse perfecti? Qui totum mundum vario vestit ornatu, pannis vilibus involvitur, ut nos stolam primam recipere valeamus. Per quem omnia facta sunt, manus pedesque cunis astringitur, ut nostrae manus ad opus bonum exertae, nostri sint pedes in viam pacis directi. Cui coelum sedes est, duri praesepis angustia continetur, ut nos per coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
mine: dedisti letitiam in corde
meo. ip̃m tamen hactenus fi¬
dei signacłm. gaudiumq spei
⁊ caritatis in occulta nr̃e cõsci¬
entie meditatione seruiamꝰ
deo testante reconditũ. Uerum
patriam ꝑuenientes regi nr̃o
tuiꝰ uisione sitimꝰ. ad quera in
suo decore contuendũ toto nisu
uirtutis. tota mentis intentiõe
properamꝰ. que in t̾ris latuerãt
in celis coronanda nr̃e bone ⁊ u̾¬
sationis donaria proferemus.
qͣndoq in tenebris diximꝰ. in lu¬
mine clicentur ⁊ quod ĩ aure
locuti sumꝰ in cubilib: predi¬
cabitur intectis. Ascendit aut̃
⁊ ioseph agalilea de cuutate
naz areth in iudeam ciuitatẽ

Expanded text:
mine, dedisti laetitiam in corde mine, dedisti laetitiam in corde meo , ipsum tamen hactenus fidei signaculum gaudiumque spei et charitatis, in occulta nostrae conscientiae meditatione servamus Deo teste reconditum. Verum in patriam pervenientes regi nostro cujus visionem sitimus, ad quem in suo decore contuendum toto nisu virtutis, tota mentis intentione, properamus, quae in terris latuerant, in coelis coronanda nostrae bonae conversationis donaria proferemus, quando quae in tenebris diximus in lumine dicentur, et quod in aurem locuti sumus in cubiculis, praedicabitur in tectis . Ascendit autem et Joseph a Galilaea de civitate Nazareth in Judaeam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cesar denariꝰ qui decẽ nũ-¬
mos habebat. qd̃ etiam noie
ꝓdit. ymagine eius ⁊ suꝑscͥp¬
tione tiulatus soluebatur. De¬
inde inferendum: quia iubẽte
comino que cesaris cesari ⁊ q̃
dei sunt deo ẽẽ reddenda. Nobis
quoq sollerũt intimatur.
in similitudinem denarii rega¬
lis deo regi nr̃o decalogum legis
offerendum. hoc est amorẽ do¬
mini ⁊ proximi. quoꝵ unus tͥ¬
b preceptis septem alius com¬
plectitur. integro ẽẽ corde seruã¬
dum. In quo uidelicet scriptu¬
re satre denario decem manda¬
tis celestib quasi totidem aure¬
is nũmis insignito. uultũ no¬
menq regis etermi. hoc est agni¬
tiõem diuine uoluntatis: quis¬
quis intueri nouit inueniet.
Quod in tabulis sui cordis qͥs
ꝙ ꝑfecte credit sperat. diligit:
stilo seclule castigationis exa¬
rat. Adhuc nobiscum denariũ
quasi sacculo indusum in ma
portamus: quando dicere sciẽteᷤ
cum psalmista. Signatum ẽ
suꝑ nos lumen uultus tui do¬

Expanded text:
rius qui decem nummos habebat, quod etiam nomine prodit, imagine ejus et subscriptione titulatus, solvebatur. Deinde inferendum quia jubente Domino quae Caesaris Caesari, et quae Dei sunt Deo esse reddenda, nobis quoque solerter intimatur, in similitudinem denarii regalis Deo regi nostro decalogum legis offerendum, hoc est amorem Dei et proximi, quorum unus tribus perceptis septem alios complectitur, integro esse corde servandum. In quo videlicet Scripturae sacrae denario, decem mandatis coelestibus quasi totidem aureis nummis insignito, vultum nomenque regis aeterni, hoc est agnitionem divinae voluntatis quisquis intueri novit, inveniet. Quod in tabulis sui cordis quisque perfecte credit, sperat, diligit, stylo sedulae castigationis exarat. Et hunc nobiscum denarium quasi sacculo inclusum in via portamus, quando dicere scientes cum Psalmista: Signatum est super nos lumen vultus tui, Do
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ad pacis eu̾sionem ubiq
uersantur. ad tutelam nr̃am
ꝯstituit exercitus angeloꝵ qͦꝵ
presentia et demonũ confrin¬
gatur audacia. ⁊ nobis pacis
gr̃a ministret᷑. Qui a uero d̾s
⁊ homo nascitur. iure hõib
pax et deo gloria canitur. Glo¬
rifitant angeli domini ꝓ nr̃a
redemptione incarnatum. qr
dum nos ꝯspicunt recipi. su¬
um gaudent numeꝵ repleri.
Optant pacem hominib qͥ a
quos infirmos prius abiectoꝰ¬
q despexerant. nascente in car¬
ne domino iam socios uenerã-¬
tur. Qui cum pacem hom̃ib
poscunt exponunt ⁊ quib.
uidelicet bone uoluntatis. hoc
est eis qui suscipunt natũ
xp̃m. Non autem herodi ponti¬
ficib ⁊ phiseis ceterisq anti¬
xp̃is. qui eus natiuitate au¬
dita turbati sunt. eumq qͣntũ
ualuere gladiis insetuti. Nõ
est erum pcix impiis dicit dñs.
Pax autẽ multa diligentib no¬
men tuum domine. ⁊ nõ est in

Expanded text:
Spiritus ad pacis eversionem ubique Spiritus ad pacis eversionem ubique versantur, ad tutelam nostram constituit exercitus angelorum, quorum praesentia et daemonum confringatur audacia, et nobis pacis gratia ministretur. Quia vero Deus et homo nascitur, jure hominibus pax, et Deo gloria canitur. Glorificant angeli Deum pro nostra redemptione incarnatum, quia dum nos conspiciunt recipi, suum gaudent numerum repleri. Optant pacem hominibus, quia quos infirmos prius abjectosque despexerant, nascente in carne Domino jam socios venerantur, qui cum pacem hominibus poscunt, exponunt, et quibus, videlicet bonae voluntatis, hoc est eis qui suscipiunt natum Christum, non autem Herodi, pontificibus, et Pharisaeis, caeterisque antichristis, qui ejus nativitate audita turbati sunt, eumque quantum valuere gladiis insecuti. Non est enim pax impiis, dicit Dominus. Pax autem multa diligentibus nomen tuum, Domine, et non es
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Gloria in altissimiᷤ deo
⁊ in t̾ra pax hominib bone
uoluntatis. Uno eungłizan¬
te nuntio natum incarne de¬
um. mox multitudo militie
celestis aduolans cum sono
in laude creatoris ore prorũ¬
pit. ut et sui sicut semꝑ obse¬
quii deuoticem xp̃o impendat.¬
⁊ nos suo pariter instituat ex¬
emplo. quocies uel aliquis
fr̃m sacre eruditionis uerbis
insonuerit. uel ipsi lecta siue
audita que pietatis sunt
ad mentem reduxerimus.
deo statim laudes ore corde ⁊
oꝑ  reddendas. Et bene chorus
adueniens angeloꝵ militie
celestis nocabulum accepit.
qui ⁊ duci illo potenti in pre¬
lio. qui ad debellandas aeri¬
as potestates appariuthũilit̾
obsecundat. ⁊ ipse potestates
easdem ꝯtrarias. ne mortales
tantum temptare ualeant
qntum uolunt. fortit̾ armis
celestib ꝑturbat. Nam sicut
imꝑatoris optimi ꝓuisione
cuncta manu milicari loca ad¬
u̾sus hostilem muniũt᷑ aduẽ¬
tum: ita ⁊ deus qm̃ inmundi

Expanded text:
tium: Gloria in altissitium: Gloria in altissiet in terra pax hominibus bonae voluntatis. Uno evangelizante nuntio, natum in carne Deum, mox multitudo militiae coelestis advolans consono in laude creatoris ore prorumpit, ut et sui, sicut semper, obsequii devotionem Christo impendat, et nos suo pariter instruat exemplo, quoties vel aliquis fratrum sacrae eruditionis verbis insonuerit, vel ipsi lecta sive audita, quae pietatis sunt, ad mentem reduxerimus, Deo statim laudes, ore, corde et opere reddendas. Et bene chorus adveniens angelorum, militiae coelestis vocabulum accipit, qui et duci illo potenti in praelio, qui ad debellandas aereas potestates apparuit, humiliter obsecundat, et ipse poteasdem contrarias, ne mortales tantum tentare valeant quantum volunt, fortiter armis coelestibus proturbat. Nam sicut imperatoris optimi provisione cuncta manu militari loca adversus hostilem muniuntur adventum, ita et Deus, quoniam immundi
Abbreviated transcription (Latin):
tis infantẽ pannis inuolu¬
tum: ⁊ positum in presepio.
Crebris iufantia saluatoris
⁊ angelorum preconiis. ⁊ ein¬
gelistaꝵ nobis est inculca¬
ta testimoniis. ut nris altiꝰ
cordib quid pro nobis sit fr̃s
infigatur. quia uidelicet est¬
uulneratus est propt̾ iniqͥ¬
tates nr̃as. ⁊ infirmatus est
prop̃t peccata nr̃a. Et notã¬
dum soleitiꝰ quod signum
nati saluatoris datur: in¬
fantem nõ tyrio exceptũ.
ostro: s pannis squalẽtib
inuolutum. Non mornatis
auro stratoriis. s inp̾sepib ĩ¬
ueniendũ. hoc est nõ tantũ
humilitatis eum ⁊ mortali¬
tatis. sed et paupertatis ha¬
bitum suscepisse pero nobl
quia cum diues ẽet. pauꝑ fc̃s
est pro nobis: ut nos illius in¬
opia ditarem᷑. Cum ẽet dominꝰ
celoꝵ: pauꝑ fẽs est in terris:
ut t̾rigenas edoceret pauper¬
tate sp̃c regnum acquirere poᷤ¬
se celorum. Et subico fc̃a ẽ cũ
angelo multitudo militie ce¬
lestis laudantiũ deum ⁊ dicẽ¬

Expanded text:
olutum, et positum in praesepio. Crebris infantia Salvatoris et angelorum praeconiis, et evangelistarum nobis est inculcata testimoniis, ut nostris altius cordibus quid pro nobis sit factus infigatur. Quia videlicet vulneratus est propter iniquitates nostras, et infirmatus est propter peccata nostra . Et notandum solertius quod signum nati Salvatoris datur, infantem non Tyrio exceptum ostro, sed pannis squalentibus involutum, non in ornatis auro stratoriis, sed in praesepibus inveniendum. Hoc est non tantum humilitatis eum et mortalitatis, sed et paupertatis habitum suscepisse pro nobis. Quia cum dives esset, pauper factus est pro nobis, ut nos illius inopia ditaremur . Cum esset Dominus coelorum, pauper factus est in terris, ut terrigenas edoceret paupertate Spiritus regnum adquirere posse coelorum. Et subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis laudantium Deum et dicen
Abbreviated transcription (Latin):
que in exemplum beate iurgi¬
nis marie. nupta simul ⁊ im¬
maculata ꝯcipit. nos iurgo
de sp̃u. parit nos nirgo sine
gemitu. ⁊ quasi alii quidem
desponsata. s ab alio fecundata.
ꝑsingulas sui partes q̃ unã
catholicam faciint. preposito
sibi pontifici uisibilit̾ iungit᷑.
latur. Unde ⁊ bene ioseph auctꝰ
interpretatur. indicans nimi¬
rum hoc uocabulo qd̃ instan¬
tia magr̃i lo quentis nilualet.
si nõ augmentum suꝑni uiua-¬
mus ut audiatur acceperit.
Quod autem filium suũ pͥmo¬
genitum maria peperisse descri¬
bit᷑ nõ uixta heluidianos acci¬
piendum est. alios quoq filios
eam protreasse quasi necat
primogenitus dici. nisi qui ha¬
beat fr̃es sicut nõ uiugeratus.
nisi qui caret frib solet appel¬
lari. quia ⁊ testimõium legis
⁊ aꝑta ratio declarat. om̃s uni¬
genitos ⁊ primogenitos. nõ
autem primogenitos etiã uni¬
genitos posse uocari. hoc est nõ¬
nõ selum ẽẽ pͥmogenitũ postqͤm

Expanded text:
Quae in exemplum beatae semper virgiQuae in exemplum beatae semper virginis Mariae nupta simul et immaculata, concipit nos virgo de Spiritu, parit nos virgo sine gemitu, et quasi alii quidem desponsata, sed ab alio fecundata, per singulas sui partes quae unam catholicam faciunt, praeposito sibi Pontifici visibiliter jungiturlatur. Unde et bene Joseph auctus interpretatur. Indicans nimirum hoc vocabulo quod instantia magistri loquentis nil valet, si non augmentum superni juvaminis ut audiatur acceperit. Quod autem filium suum primogenitum Maria peperisse describitur, non juxta Helvidianos accipiendum est, alios quoque filios eam procreasse, quasi nequeat primogenitus dici, nisi qui habeat fratres, sicut non unigenitus nisi qui caret fratribus, solet appellari. Quia et testimonium legis, et aperta ratio declarat omnes unigenitos etiam primogenitos, non autem omnes primogenitos etiam unigenitos posse vocari. Hoc est non solum esse primogenitum post quem
Abbreviated transcription (Latin):
impleci sunt dies ut pareret¬
Bene nõ solum propt̾ indi¬
tium regiiscẽmatis. s ⁊ ꝓꝑter
nominis sacramentũ: dñs
in bethleem nascitur. Bechle¬
em namq domus panis in¬
terpretatur. Ipse namq est
qui ait. Ego sum parus niuuᷤ
qui de celo descendi. Locus gͦ
in quo dominꝰ nasceretur.
domus panis ante uocatꝰ ẽ:
quia futurum profecto erat.
ut ille ibi per materiam car¬
nis appareret: quielectoꝵ mẽ¬
tes interna sacietate refic̾et.
Susq hodie ⁊ usq ad ꝯsuma¬
tõem seculi dominꝰ in nazarech
concipi nasci. in bechleem nõ
desmit. cum quilibet auclien¬
tium uerbi flore suscepto. do¬
mum se eterni panis efficit.
Cotidie in utero iurginali. hoc
est inanimo credentiũ ꝑ fidẽ
ꝯtipitur per baptisma gignit᷑.
Cotidie dei genitre ecclia suũ
dedicata doctorẽ de rota mũdane
ꝯu̾sationis qd̃ galylea sonat in-
ciuitate uida cõfessioĩs indelicet ⁊¬
laudis ascendens. censum sue
deuotionis eterno regi ꝑsoluit

Expanded text:
nt dies ut pareretBene non solum propter indicium regii stemmatis, sed et propter nominis sacramentum Dominus in Bethleem nascitur. Bethleem namque domus panis interpretatur. Ipse namque est, qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nasceretur domus panis ante vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Sed usque hodie, et usque ad consummationem saeculi, Dominus in Nazareth concipi, nasci in Bethleem non desinit, cum quilibet audientium, verbi flore suscepto, domum se aeterni panis efficit. Quotidie in utero virginali, hoc est in animo credentium per fidem concipitur, per baptisma gignitur. Quotidie Dei genitrix Ecclesia suum comitata doctorem, de rota mundanae conversationis quod Galilaea sonat, in civitatem Juda, confessionis, videlicet, et laudis ascendens, censum suae devotionis aeterno regi persolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet beata ⁊ celestis ani¬
mayr ad qͣm in seculi nascẽas
exoidio a deo xp̃o creati. ad qͣm
ab horame xp̃o sumꝰ in finẽ se¬
culoꝵ recreati. Ad qͣm nimirũ
ciuitatem pacis ⁊ quietis ire
⁊ deuotos regi nr̃o thesauros
ferre est. crescentib cotidie nr̃¬
cutib ac fidei profectib suꝑne
lucis que sunt gaudia eterna
speculari. ⁊ pro hiis acquirẽ¬
dis prospera mundi simul
⁊ adurisa ꝯtempnere. ⁊ hiis
acquisitis mundatos nos
ab omni inquinam̃to
carnis ⁊ sp̃c preciosiꝰ auro deo
munꝰ offerre. Quod si etiam
genus nũmismatis qd̃ cesa¬
ri pendebatur diligentiꝰ inspe-¬
xerimꝰ. nõ parum nobis deuo-¬
tionis ⁊ ipsum mandare pro¬
babumus. qd̃ nõ aliunde me-¬
lius qͣm de ip̃o euͣngelio que¬
rere ⁊ inuenire ualemus. ubi
temptantib se de tributo ce¬
sari recdendo dominꝰ ait. Ostẽ-¬
dite michi nũmisma cerisꝰ.
At illi inquit obtulerunt ei
denarium. Et ait illis ih̃c. Cu¬

Expanded text:
videlicet beata et coelestis anividelicet beata et coelestis animarum, ad quam in saeculi nascentis exordio a Deo Christo creati, ad quam ab homine Christo sumus in fine saeculorum recreati. Ad quam nimirum civitatem pacis et quietis ire, et devotos regi nostro thesauros ferre, est crescentibus quotidie virtutis ac fidei profectibus supernae lucis quae sint gaudia aeterna speculari, et pro his acquirendis prospera mundi simul et adversa contemnere, et his acquisitis, mundatos nos ab omni inquinamento carnis et Spiritus pretiosius auro Deo munus offerre . Quod si etiam genus numismatis quod Caesari pendebatur diligentius inspexerimus, non parum nobis devotionis et ipsum mundare probabimus, quod non aliunde melius quam de ipso Evangelio quaerere et invenire valemus, ubi tentantibus se de tributo Caesari reddendo, Dominus ait: Ostendite mihi numisma census. At illi, inquit, obtulerunt ei denarium. Et ait illis Jesus: Cu
Abbreviated transcription (Latin):
dens. ꝑ tetera quoq honora¬
bilis cum paucis sỹriam ue¬
uit. a cesare ius dare gentib
missus. ⁊ censor simul patri¬
monioꝵ futurus. Itaq qd̃ ait.
hec descriptio prima. facta ẽ
a preside syrie cyrino. signifi¬
cat hanc descriptioẽm uel pri¬
mami ẽe earum que totum
orbem ꝯcluserint. quia plere¬
q iam partes terraꝵ sepe le¬
guntur fuisse descripte. uel cer¬
te primo tunc cepisse qͣndo
cyrinus syriam missus est.
Quomodo autem tunc impe¬
rante augusto ⁊ cyrino pre¬
sidente. ibant om̃s ut censum
profiterentur singuli in suã
tiuitatem. ita ⁊ nũc imperã
te ꝑeccł̾ie presides idest doctoreᷤ.
ĩmo suadente ⁊ premia pol¬
licente xp̃o. eamus om̃s: millꝰ
excipiatur. a censu iusticie.
Ueniamꝰ ad eum qui labora¬
mus ⁊ onerati sumus: ⁊ ip̃e
refitiet nos. Tollamus iugũ
eius suꝑ nos: ⁊ discamꝰ ab eo
quia mitis est ⁊ humilis cor¬
de. ⁊ iueniemus requiem
animab nrĩs. hecest enim
nr̃a ciuitas ⁊ patria: requies

Expanded text:
dens, per caetera quoque honorabilis, cum paucis Syriam venit, a Caesare jus dare gentibus missus, et censor simul patrimoniorum futurus. Itaque quod ait: Haec descriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino, significat hanc descriptionem, vel primam esse earum quae totum orbem concluserint, quia pleraeque jam partes terrarum saepe leguntur fuisse descriptae, vel certe primo tunc coepisse, quando Cyrinus in Syriam missus est. Quomodo autem tunc, imperante Augusto et Cyrino praesidente, ibant omnes, ut censum profiterentur singuli, in suam civitatem, ita et nunc imperante per Ecclesiae praesides, id est doctores, imo suadente et praemia pollicente Christo, eamus omnes, nullus excipiatur a censu justitiae. Veniamus ad eum, qui laboramus, et onerati sumus, et ipse reficiet nos. Tollamus jugum ejus super nos, et discamus ab eo quia mitis est et humilis corde, et inveniemus requiem animabus nostris . Haec est enim nostra civitas et patria, requies
Abbreviated transcription (Latin):
Cuꝰ nõ precereunt᷑ tanta tã¬
q benigna humilitas ẽ intu¬
enda. qui nõ solum incarna¬
ri pronobis. s eo tempore di¬
gnatus sit incarnari. quo mox¬
natus censu cesaris ascribe¬
retur. atq ob nr̃i liberatic̃em
ipse seruitio subderetur. Qmͣ
etiam nobis humilitatis eiꝰ
semitam. neq enim ꝯditic̃es
uenit mutare s animos.
petrus insinuat. subditi in¬
quiens esdote onũ humane
creature propt̾ deum. Siue
regi quasi precellenti: siue
ducib tamqͣm adeo missiᷤ.¬

Expanded text:
Cujus non praetereunter tanta tamCujus non praetereunter tanta tamque benigna est humilitas intuenda, qui non solum incarnari pro nobis, sed et eo tempore dignatus sit incarnari, quo mox censu Caesaris ascriberetur, atque ob nostri liberationem, ipse servitio subderetur. Quam etiam nobis humilitatis ejus semitam neque enim conditiones venit mutare, sed animos Petrus insinuat: Subditi, inquiens, estote omni humanae creaturae propter Deum, sive regi, quasi praecellenti, sive ducibus, tanquam ab eo missi
Abbreviated transcription (Latin):
nante. Suꝑna dispensatione
ꝓfessio census ita descripta est:
ut suam quisq patriam ire iu¬
beretur. nõ tantum propt̾ mỹ¬
sterium qd̃ diximꝰ. nerum etiã
ut dominꝰ alibi ꝯceptus. alibi
natus. insidiantis sibi hero¬
dis furorem facilius euad̾et.
Qui si beethleemitis parentib
nasceretur fugam eoꝵ subi¬
tam callidus scrutator potuˢ¬
set habere suspectam. presertĩ
cum eos de stirpe dauid un¬
de xp̃c erat futurꝰ cuncti genꝰ
ducere nossent. Cui dauid ip̃e
suo ⁊ nomine ⁊ patria ⁊ offi¬
tio testimoium ꝑhibet. Da¬
uid quippe manui fortis siue
desiderabilis interpretatur:
nomen quidem inde mutuãs
quod ⁊ gigantem fortit̾ stra¬
u̾it ⁊ pulcher aspectu. decora¬
q facie fu̾it. s altiori mysce¬
rio illum de suadomo ac fa-¬
milia nasciturum prefigu¬
rans. qui singularit mũdi
principem debellaret. spetios
forma prefiliis homĩñ
Et ipse in bethleem natus. ⁊
intellectualiũ pascoronium.
hoc est simplitiũ rector aĩaꝵ.

Expanded text:
tc. Superna dispensatione professio census ita descripta est, ut in suam quisque patriam ire juberetur. Non tantum propter mysterium quod diximus, verum etiam ut Dominus alibi conceptus, alibi natus, insidiantis sibi Herodis furorem facilius evaderet. Qui si Bethleemitis parentibus nasceretur, fugam eorum subitam callidus scrutator potuisset habere suspectam, praesertim cum eos de stirpe David, unde Christus erat futurus, cuncti genus ducere nossent. Cui David ipse, suo et nomine et patria, et officio, testimonium perhibet. David quippe, manu fortis, sive desiderabilis, interpretatur. Nomen quidem inde mutuans, quod et gigantem fortiter straverit, et pulcher aspectu decoraque facie fuerit; sed altiori mysterio illum de sua domo ac familia nasciturum praefigurans, qui singulariter mundi principem debellaret, speciosus forma prae filiis hominum , et ipse in Bethleem natus et intellectualium pastor ovium, hoc est simplicium rector animarum.
Abbreviated transcription (Latin):
telligitur. Unde bene iairus
sest illuminans sie illumi¬
naturus uocatur. quia qui
accipit uerba uite dare nobis.
⁊ ꝑ lec ceteros illuminat ⁊ ipse
asp̃u sc̃õ. quo uitali amonita
serbere. uel docere possit sllu¬
minatur. Et cetidit ad pedes
lhu: rogans eum ut intra¬
uet indomum eius.Si ca¬
iuatnatio qua terram mr̃e
mortalitatis tetigit accipiẽdi
sunt. Cetidit igitur archisina¬
gogus ad pedes ih̃u. quia legiᷤᷤ¬
lator cum tõta patrum proge¬
ne xp̃m incarne apparentem.
longe sibi dignitatis gloria p̃-¬
ferendum ẽẽ cognouit illud
apłi sedula deuotione protest¬
ans: quia quod infirmũ est dei.
fortiꝰ est hominib. Rogauit eũ
intrare indomum eius: quia
ꝯtinius gaudioꝵ uotis eius ui

Expanded text:
telligitur. Unde bene Jairus, telligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum ut intraret in domum ejus. Si caincarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiorum votis e
Abbreviated transcription (Latin):
autem tum redisset
iħ̾c: excepit illumt̃¬
ba. Erant enim om̃s: expetã¬
tes eum. Et suꝑius dixi qd̃ i
fine seculi dominꝰ sit ad iudes
clementer rediturus. atq ab
eis ꝑfidei ꝯfessionem libent̾
excipiendus. Nam qd̃ erant
om̃s expoctantes eum. lic est
nimirum qd̃ esdem sẏnago¬
ge ꝑ propham loquitur. Ui¬
es autem multos expectabis
me. ⁊ nõ forncaberis. ⁊ nõ e s
subclita uiro Nunc enim il
uuro xp̃o subdita. nec formsa¬
ta cum ydolis expectatione
tecce uenituir cui no-¬
men erat iairus. ⁊ ipse
princeps sẏnagoge e¬
sat. Priori lectioni qua de abie¬
stione synagoge fideq eccl̃ie.
atq iterum instauratione sy¬
nagoge sumꝰ interpretati con¬
sequenter archisinagogi filia
mortens subuingitur. qm
dum suscitare properat cłns:
preueniens prior salute poci¬
atur. Ethiopia preueniet ma¬
nus eus deo. ⁊ cum intraue¬
rit plenitudo gentrum. tunc
omns isrł saluus fiet. Prin¬
ceps itaq synagoge nullus
melus quam moyses ipse in¬

Expanded text:
autem, cum redisset Jesus, excepit illum turba. Erant enim omnes exspectantes eum. Et superius dixi quod in fine saeculi Dominus sit ad Judaeos clementer rediturus, atque ab eis per fidei confessionem libenter excipiendus. Nam quod erant omnes exspectantes eum, hoc est nimirum, quod eidem synagogae per prophetam loquitur: Dies multos exspectabis me, et non fornicaberis, et non eris subdita vire . Nunc enim nec viro Christo subdita, nec fornicata cum idolis, exspectatione Et ecce, venit vir cui nomen erat Jairus, et ipse princeps Synagogae erat. Priori lectioni, qua de abjectione Synagogae fideque Ecclesiae, atque iterum instauratione Synagogae sumus interpretati, consequenter archisynagogi filia moriens subjungitur, quam dum suscitare properat Dominupraeveniens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo . Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses in
Abbreviated transcription (Latin):
quierat desꝑatus. discussote¬
nebraꝵx pondere uiteluciq
ieclitiu. S ⁊ hoc notandũ
qd̾ publica noxa publico e¬
get remedio. leuia autẽ pocc̃a.
lamori ⁊ secreta queunt peni¬
tentia deleri. Quella in domo
iacens. paucis arbitris resur¬
git: eisdemq ne miracłm uul¬
garent indicitur. Et stupuerũt
inquit parentes eius: quib p̃-¬
cepit ne alicui dicerent qd̃ fr̃m
erat. Inuenis extra portamtur¬
ba multa comitante atq intu¬
ente suscitatur. lazarus de mo¬
numento uocatus. intantũ
populiss innotuit: ut ad eorum
qui uidere testimoniũ plurime
domino turbe cum palmis occͣ¬
rerent. ⁊ multi propt̾ illum abi¬
rent. ex indeis. ⁊ crederent in ih̾m.
Quartum uero mortuum dñs
nuntiante populo discipulo
agnoscit. s quia qui pro eius
ereptione dñm precarentur ui¬
ui defuerant. dimitte inquit
ut mortui sepcliant mortuos
suos. idest mali malos noxioꝰ
laudib grauent. Et quia nõ
adest iustus qui corripiat in

Expanded text:
qui erat desperatus, discusso tequi erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgarent indicitur Et stupuerunt, inquit, parentes ejus, quibus praecepit, ne alicui dicerent, quod factum erat. Juvenis extra portam, turba multa comitante atque intuente suscitatur. Lazarus de monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum, qui videre testimonium, plurimae domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum dominus, nuntiante discipulo, agnoscit; sed quia, qui pro ejus ereptione Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepeliant mortuos suos ; id est, mali malos noxiis laudibus gravent, et quia non adest justus, qui corripiat in
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ gr̃a salluatoris. si tanẽ
adsint cogitationes sollicite.
que suꝑ eorum salute uelut
deuote xp̃o sorores inuigilent
Nam ad hoc intimand̃ ieli¬
sitauit lazarum quatuor
aies iam in monumento ha¬
hentem. ⁊ sorore actestante iã
fitentem. quia pessima noxi¬
os actus solet fama comita¬
u. Notandum autem qd̃ qͣnto
grauior anime mors ingru¬
ent tanto acrior necesse est ut
resurgere mereatur. penitẽtis
feruor insistat. Quod occulte
uolens oscendere dominꝰ iacẽtẽ
nconclai mortuam mode¬
stam leuiq uoce resuscitat:
dicens. puella surge. qͣm ⁊ ob
facilitatem resuscitandi iam
mortuam fuisse regauerat.
delatum autem foras iuuenẽ
plurib ut reuiniscere debrat
dictis corroborat: cum ait. iu¬
uenis tibi dico surge. Quatri¬
dnanus uero mortuus ut lõ¬
gaprementis sepulchri clau¬
stra deponere poss. fremuit
mas fudit rursum fremuit.
aemagna uoce clamanit.
lazare ueni foras. ⁊ sic tandẽ

Expanded text:
tus et gratia Salvatoris, si tamen tus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute velut devotae Christo sorores invigilent. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra deponere posset, fremuit mas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem,
Abbreviated transcription (Latin):
tor in corporib suscitauit.
tria gentia resurretionis.
animaꝵ significant. Si¬
quidem nõ nulli ꝯsensum
male delectationi prebendo.¬
latente tantum cogitatiõe
pecc̃i sibi mortem consciscũt.
s tales se uiuificare signi¬
ficans saluator. suscitauit
filiam archisynagogi nõ¬
dum foras elatam. s indo¬
mo mortuam. quasi uitiũ
secreto in corde tegentẽ. Alii rõ
solum noxie delectatiomi consi-¬
tiendo. s ip̃m malum quo de¬
lectantur agendo. mortuura
suum quasi extra portas effe¬
runt. Et hos se peniteant resu¬
scitare demonstrans. suscitainit
iuuenem filium iudue extra
portas ciuitatis elatum ⁊ red-¬
didit matri sue. quia resipiscẽ¬
tem apeccati tenebris anmã
uraitati rescituit eccl̃ie. sicut
⁊ supra docuimus. Quidam
uero nõ solum cogitando ul
faciendo illicita. s ⁊ ipsa petã¬
di ꝯsuetudine se quasi sepelĩ¬
do corrumpunt. Uerum nec
ad hos erigendos minor sit iuł¬

Expanded text:
tor in corporibus suscitavit, tor in corporibus suscitavit, tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum mallatente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt. Sed tales se vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur exempla mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a peccati tenebris animam, unitati restituit Ecclesiae, sicut et supra docuimus. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine, se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit vir
Abbreviated transcription (Latin):
at: quare uerax eungelista
dictum saluatoris exponens.
inter posuerit desuo. tibi dico:
tum in syro sermone quem
posuit nõ plus sit dictum qm
puella singe. Tenensergo ma¬
num puelle ih̾c sanaint eam.
quia nisi prius mundate fue¬
rint mantis uideoꝵ que san¬
guine plene sunt synagoga
eorum mortua nõ consurgit.
Et reuersus est sp̃c eus: ⁊ sur¬
rexit ꝯtinuo. Martus ita dicit.
⁊ ꝯfestim surrexit puella. et
ambulauit: sp̃ualiter insinu¬
ans. quia quisquis amorte
anue xp̃o sibi manum con¬
fortante resipiscit:nõ modo
a sordib exurgere uitiorum.
s bonis continuo proficere
debet oꝑib. Et iussit illi dari
manducare. Ad testimonũ
quidem inite resuscitatam.
manducare precepit: ut non
fantasma s u̾itas crederetur.
S ⁊ siquis asp̃ualimor¬
te resurrexerit. celesti necesse ẽ
mox pane sacietur. ⁊ diuini
scilicet uerbi ⁊ sacroscĩ alta¬
ri particeps effectus. Nam
iuxta moralem intellectũ
tres illi mortui quos salua¬

Expanded text:
at, quare verax Evangelista at, quare verax Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum, quam Puella, surge. Tenens ergo manum puellae Jesus, sanavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, synagoga eorum mortua non consurgit. Et reversus est spiritus ejus, et surrexit continuo. Marcus ita dicit: Et confestim surrexit puella, et ambulavit. Et spiritaliter insinuans, quia quisquis a morte animae Christo sibi manum confortante resipiscit, non modo a sordibus exsurgere vitiorum, sed bonis continuo proficere debet operibus. Et jussit illi dari manducare. Ad testimonium quidem vitae resuscitatam manducare praecepit, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Sed et si quis a spiritali morte resurrexit, coelesti necesse est mox pane satietur, et divini scilicet verbi, et sacrosancti altari particeps effectus. Nam juxta moralem intellectum, tres illi mortui, quos Salva
Abbreviated transcription (Latin):
lt. quasi inter plangentes
mortua iacens: ne hoc qui¬
dem ip̃m quare plangatur
hueligit. ad ille dixit. Nio¬
lite flere. Non est mortua: sed
dormit. hominib mortua qͥ
suscitare nequiuerant. deo dor¬
miebat. in cuius ditione ⁊a
nuna recepta uiuebat. ⁊ caro
resuscitando quiescebat. Unde
mos xp̃ianus obtimuit: ut
mortui qui resurrecturi ẽe nõ
dubitantur. dormientes uocẽ-¬
turꝰ sicut apls. nolumus in
cum anima que peccau̾it ip̃a
moriatur. tamen ea que resu¬
scitari a xp̃o meruerit. nobis
quidem mortua fuisse. s ei ob¬
dormisse dici potest. Et deride¬
bant: scientes quia mortua
eẽt. Quia uerbum resuscitan¬
tis deridere quam credere ma¬
lebant: merito foras exludũ¬
tur indigni. qui miraculũ
resurgentis uiderent. Ip̃e
autem tenens manum eius:
clamauit dicens. Quella sur¬
ge. In marco scriptum est.
dit illi. Thabithacumi. qd̃ est
interpretatũ: puella tibi dico
surge. Et ꝯfestim surrexit.
Ubi diligens lector inquir-¬

Expanded text:
sit, quasi inter plangentes sit, quasi inter plangentes mortua jacens, ne hoc quidem ipsum, quare plangatur, intelligit. At ille dixit: Nolite flere. Non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat, in cujus ditione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolumus incum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha cumi, quod est interpretatum, Puella, tibi dico surge; et confestim surrexit . Ubi diligens lector inquir
Abbreviated transcription (Latin):
nus ait. Suꝑ cathedram
moysi sederunt scribe ⁊ pha¬
risei. Qui si credere ip̃e nd¬
iuerit: ⁊ iam subiecta ei sỹna¬
goga salua crit. Et tum ue¬
suss domum: nõ ꝑmisit in¬
tiare setum quemqm. nisi pe¬
trum iacobum ⁊ ioħem. ⁊ pa¬
trem ⁊ matrem puelle. Su¬
ꝑra publice uidue filus su¬
stitatur. hic remouentur
plures arbitri. Puto ergo
quod in eo quoꝙ pietas ibi
domini declaretur. quia ui¬
dua mater unici nõ parte¬
batur moras: ⁊ ideo ne am¬
plius afficeretur. maturi¬
tas additurꝰ. Est etiam for¬
ma sapientie in uidue filio
uto eccł̃iam credituram. in
archisinagogi filias creditõs.
quidem uideos: s ex płĩb
pautiores. flebant autem
omnes. ⁊ plangebant om̃s¬
illam. Numquid possunt
omnes inquit filii sponsi lu¬
gere. quamdui cum illis est
sponsus. Uenient autẽ dies:
iuin auferetur ab eis sponsꝰ.:
⁊ tunc ieuinabũt. Igitur
hynagoga quia sponsi leti¬
liam qua uiuere possz ami¬

Expanded text:
nus ait: Super cathedram nus ait: Super cathedram Moysi sederunt scribae et pharisaei . Qui si credere ipse voluerit, etiam subjecta ei synagoga salva erit. Et cum venisset domum, non permisit intrare secum quemquam, nisi Petrum, Jacobum et Joannem, et patrem et matrem puellae. Supra publice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo, quod in eo quoque pietas ibi Domini declaretur, quia vidua mater unici non patiebatur moras, et ideo, ne amplius afficeretur, maturitas additur. Est etiam forma sapientiae, in viduae filio cito Ecclesiam credituram, in archisynagogi filia credituros quidem Judaeos, sed ex pluribus pauciores. Flebant autem omnes, et plangebant illam. Nunquid possunt inquit filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. Igitur synagoga, quia sponsi laetitiam, qua vivere posset, ami
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ia a uitioꝵ labe mundata.
⁊ ob fidei meritum filia ẽ cog¬
nominata. ꝯtinuo synago¬
ga ꝑfidie. simul inuidieq
lege soluta est. ꝑfidie quidẽ.
quia in xp̃o credere noluit.
Inuidie uero: quia eccl̃iam
credidisse doluit. Scriptum
est enim. in actib apłorum
Sequenti autem salbato: pe¬
ne uniu̾sa ciuitas cõuenit
aulire uerbum domini. Ui¬
dentes autem turbas iudei
repleti sunt zelo. ⁊ contra¬
dicebant hiis que apaulo
dicebantur. maledicentes
uiam coram multitudine.
Noli uexare illum. D eos
hodieq dicitur. qui adeo de¬
stitutum synagoge statum
uident. ut restaurari posse
nõ credant. ideoq pro resusctra¬
tione illius supplicandum
ẽẽ nõ estimant. S que im¬
possibilia sunt apud hoĩes
possibilia sunt apud deuil.
Unde sequitur. Ih̾c autem
audito hoc uerbo: respõ dit
patri puelle. Noli timere.
Crede tantum: ⁊ salua ast.
Pater puelle. cetus doctoꝵ
legis accipitur. de quo domi¬

Expanded text:
Ecclesia a vitiorum labe mundata, Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata, continuo synagoga perfidiae simul invidiaeque lege soluta est. Perfidiae quidem, quia in Christo credere noluit; invidiae vero, quia Ecclesiam credidisse doluit. Scriptum est enim in actibus Apostolorum: Sequenti autem Sabbato, pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Judaei repleti sunt zelo, et contradicebant his, quae a Paulo dicebantur, maledicentes viam coram multitudine . Noli vexare illum, per eos hodieque dicitur, qui adeo destitutum synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant, ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Unde sequitur: Jesus autem, audito hoc verbo, respondit patri puellae: Noli timere. Crede tantum, et salva erit. Pater puellae, coetus doctorum legis accipitur, de quo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
me aliquis. Nam ego noui ur-¬
tutem de me exisse ⁊ cetera. Di-¬
cat pelagius si placet: se suoco¬
namine saluari. Dicamus au¬
tem nos: quia uana salus ho¬
minis. in deo faciemus uirtu¬
tem. Nam ⁊ ipse uirtutem que
proꝑicietur omnib inquita¬
tib nr̃is ⁊ sanet omnes lan¬
guores nr̃õs. nõ ex nobis ip̃is.
s de se nouit exire. Non ergo
latet eum qui fimbriam teti¬
gerit. idest incarnationis mi¬
steria donec ad maiora capiẽ¬
da ꝑueniat. perfecte amando
crediderit. At ipse dixit illi. fi¬
lia. fides tua te saluam fecit
uade in pace. Ideo filia: quia fi-¬
des tua de saluam fecit. Necdi-¬
xit fides tua te saluari ftũra
est: s saluam fecit. In eo eram
quod credidisti: iam salua fa¬
cta es. Adhuc illo loquente uenit
qͥdã ad principem synagoge
dicens ei. quia mortua est fi¬
lia tua: noli uexare illum
Saluata aꝓfluiio sanguinis
muliere. mox filia principis
mortua nuntiatur. quia dũ

Expanded text:
me aliquis. Nam ego novi virme aliquis. Nam ego novi virtutem de me exisse, etc. Dicat Pelagius, si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutem, quae propitietur omnibus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc illo loquente, venit quidam ad principem synagogae, dicens ei: quia mortua est filia tua, noli vexare illum. Salvata a profluvio sanguinis muliere, mox filia principis mortua nuntiatur, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
nus fuerit: qui se indignum
dicebat. euis calciamenta porta¬
re. Magna ⁊ illa: que ungere
pedes eius. ⁊ capillis suis terge
reꝑmeruit. Et ait ih̾c. Quis
ẽ qui me tetigit: Non ut ipse
que nesciebat doceatur: s ut uir¬
tus fidei quam nouerat. ĩmo
ipse dederat in muliere declaret᷑
interrogat. Negantib autem
omnib dixit petrus. ⁊ qui cũ
illo erant. Preceptor turbe te cõ¬
primunt. ⁊ affligunt. ⁊ dicis
quis me tetigit. Quem turbe
passim comitantes compͥmũt.
una credisla mulier̃ dñm tan¬
git: quia qui diu̾sis mordina¬
te glomerantium heresib affli¬
gitur. solo catholice ecclie fide¬
liter corde queritatur. Nam si¬
cut quidam uidentes nõ uidẽt.
⁊ audientes nõ audiunt. itae-¬
Unde cuidam amanti quidẽ.
s nõdum plene credenti. dicit
noli me tangere. nõdum enĩ
ascendi ad patrem meum. aꝑ¬
te docens quid sit eum uera¬
citer tangere. patri scilicet equa¬
lem credere. Et dixit ih̾c. Tetigit

Expanded text:
nus fuerit qui se indignum nus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. Et ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita eUnde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit
Abbreviated transcription (Latin):
quam profecerat: s magis de¬
terus habebat. S hec ubi
populum iudeorum egrota¬
ie. uerumq de celo cognouit
ad ẽẽ medicũ. cepit ⁊ ipsa lan¬
gioris suis sperare pariter
⁊ queritare remediũ. Accessit
ietro: ⁊ tetigit fimbriam ue¬
stimenti eius: ⁊ ꝯfestim scetit
sluxus sanguinis eius. Acce¬
dit. ⁊ dñm tangit eccł̃ia q̃
a ꝑ fidei u̾itatem appropin¬
quat. Accedit autem retro si¬
ne iuxta id quod ipse ait. si
quis michi ministrat me se¬
quatur. ⁊ alibi precipitur.
post dñm deum tuum am¬
bulabis: siue quia presẽtẽ
in carne dñm nõ uidens per¬
astis temporale dispensatiois
satramentis euis iam ꝑfidẽ
epit uestigia subsequi. Tan¬
¶t autem fimbriam uestunẽ
L⁊ undam restringit san¬
guinis: quia beatus ⁊ uere
mundandus qui uelextre¬
mam uerbi partem fidei ma¬
nu contigerit. Namrarus ual¬
de qui eius uel in pectore retum¬
bere. nel caput mereatur pistica
nardo ꝑungere. cum ⁊ ille mag¬

Expanded text:
dquam profecerat, sed magis dedquam profecerat, sed magis deterius habebat. Sed haec, ubi populum Judaeorum aegrotare, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et quaeritare remedium. Accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus, et confestim stetit fluxus sanguinis ejus. Accedit et Dominum tangit Ecclesia, quae ei per fidei veritatem appropinquat. Accedit autem retro, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur ; et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis; sive quia presentem in carne Dominum non videns, peractis temporariae dispensationis sacramentis, ejus jam per fidem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel extremam verbi partem fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille mag