comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃oꝵ actim retonpenfatione sit
cdatũ. Ne uidex qui hic bona ext̾iora
restituit: a retributione boni ĩtumi
repellat. De honor hic uł diuicie ñ
ad iumentum uirtutis s remiuia
tiõlaboris. Ecte eñi dirit᷑ dũ recepi¬
sti bona inuita tua. indicatur ⁊ diues
iste boni aliquid habuisse. ex quo ĩ
hac uita bona reciperet. Rrursumq dũ
qd̾ pur pͦuret᷑. S mala lazari pͣga¬
uit ignis inopie.⁊ bona diuitis re¬
munauit felicitas. transeuntis uite
Iilũ pauꝑtas afflix̃ ⁊ t̾sit: istũ habũ¬
dantia remunauit ⁊ repulit. Qc̃q gͦ
bene ĩ hoc scło habetis. cũ uos bona
egisse recolitis. ualde de ipsis ꝑtimescite.
ne concessa uob̾ ꝓsꝑitas eoruindẽ re¬
muneratio sit bonoꝵ. Et cũ quoslibr
pauꝑes ñnulla rep̃hensibilia ꝑpetͣ¬
re conspicitis: nolite despice̾. nolite
desperare. qr fortasse quod suꝑflu¬
tas tenuissime pͣuitatis inquinatica¬
muus pauꝑtatis purgat. De uob̃
omnino ꝑtimescite: qr ñ nulla etiã

Expanded text:
um actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ut moreretur lazariis: ⁊ portaret᷑
abangłis insinu abrahe. Mortuuuis ẽ aũt
⁊ diues: et sepultus ẽ in inferno. Qui
nimirũ diues eum cuu in hac uita mise¬
reri non uoluit: in suo iam supplitio
positus patronũ querit. Nam eccce subc¬
iungit᷑. Qui eleuans oculos c̃ ẽẽt ĩ torm̃tiꝰ:
uidit abraham a longe ⁊ lazarum ĩ si¬
nu eiꝰ. Et ipse clamans dixit. Pater abͣͥ
ham miserere mei ⁊ mute lazarum
ut intingati. extremum digiti sui in
aquã ⁊ refrigeres lingam meam: qr
crucior in hac flamma. O quãta est sub¬
tilitas iuidicioꝵ dei. D ꝙͣ districte agit᷑
bonoꝵ actuum maloꝵꝙ rebutio. Cer¬
te suꝑiꝰ dictum est qr in hac uita larar᷑
cadentes micas demensa diuitis que¬
rebat.⁊ nemo illi dabat: nunc desup¬
plitio diuitis dicitur. q de extͤmo digi¬
to lazari distillari aqm inore suo cõ¬
cuipiscit. Hinc gͦ hinc fratres colligite:
ꝗͣta sit districtio seu̾itatis dĩ. Diues
enim iste qui uuln̾ato pauꝑi mense

Expanded text:
reretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae
Abbreviated transcription (Latin):
scientie congregat. uentus elationis tol¬
lat. Cum bona fr̃es agitis. semꝑ ad me¬
moriam mala acta reuotate: ut dum
caute culpa conspicitur. numquam de
bono oꝑe incante animus letetur. Suꝑ¬
me qui uobis commisi non sunt. Prori¬
mos ur̃os attendite: quia et quos age
aliqua praua conspicitis. que meis la¬
teant bona nescitis. Magnus gͦ unus¬
quisꝙ esse. studeat: s tamen aliquo mͦ
esse se nesciat. Ne dum sibi magnitudi¬
nem arrogant̃ tribuit. amittat siquid¬

Expanded text:
scientiae congregat ventus elationis tolscientiae congregat ventus elationis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Supme qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in eis lateant bona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quomodo is qui inicium ñ habet
xxistit ⁊ concipitur. Corrigia gͦ calcia¬
gata misterii. Iohannes itaꝙ soluere
corrigiam calciamenti eius non ualet.
quia incarnationis misterium. nec ip¬
se inuestigare sufficit. qui hanc pen
prophecie sp̃m agnouit. Quid est gͦ
dicere non sum dignus soluere corrigiã
calciamenti eius non ualet nisi aꝑte
⁊ humiliter suam ignorantiam ꝓfit̾is
Ac si patenter dicat. Quid mirum si mͥ
ille p̃latus est quem post me quidem
natum considero s natiuitatis eius
misterium non apprehendo: Ecce ioh̃es
cat: et tamen illud de se insinuat
quedam mirabiliter sciunt. illud an¬
te mentis otulos student reuocare quod
nesciunt: ut dum ex parte alia infir¬
mitatem suam considerant: ex ea par¬
te qua ꝑfectus est eorum se animus
non ex tollat. Sciencia ⁊ enun
uirtus est humilitas etiam custos uir¬
tutis. Restat ergo et ut momne quod
scit se mens de primat: ne quod uirtus

Expanded text:
tur, quomodo is qui initium non habet, et tur, quomodo is qui initium non habet, et existit, et concipitur. Corrigia ergo calceamysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis ejus mysterium nec ipse investigare sufficit, qui hanc per prophetiae spiritum agnovit. Quid est ergo dicere: Non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem natum considero, sed nativitatis ejus mysterium non apprehendo? Ecce Joannescat et tamen illud de se insinuat quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens deprimat ne quod virtus
Abbreviated transcription (Latin):
dam corrigiam enis calciamenti demĩ¬
tiat. Ac si aꝑte dicat. Ego redemptoris
uestigia denudare non ualeo: qr spon¬
si nomen michi in merito ñ usurpo.
Quod tamen intelligi ⁊ aliter potest.
Quis enim nesciat quod calciamenta
ex mortuis animalibus fiant: Incar¬
natus uero dominus ueniens. quasi
calciatus apparuit: qui indiuinitate
sua morticina nr̃e corruptionis assũp¬
sit. Unde etiam ꝑ ꝓpħam dicit. In y¬
dumeam extenlam calciamentum
meum. Per. ydumeam quip¬
pe genti litas: ꝑ calciamentum uero
assumpta mortalitas designatur. In
ydumeam gͦ dominus calciamentum¬
meum. suum se extenclere asserit:
quia dum ꝑcarnem gentibus in no¬
tuit. quasi calciata ad nos diuinitas¬
uenit uenit. Sed huius in carnatiõis
mysterium: humanus oculus penetra¬
re non sufficit. Inuestigari enim nulla¬
tenus potest: quomodo corporatur
uerbum quomodo summus ⁊ uiuifi¬
cator sp̃c intra uterum matris anima¬

Expanded text:
dam corrigiam ejus calceamenti denundam corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris nostri vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immerito non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiunt? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calccatus apparuit, quia in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumaeam extendam calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari etenim nullatenus potest quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator spiritus intra uterum matris anima
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. ante me factus: ac si dicatur
ante me positus. Post me gͦ uenit. qr
post modum natus Ante me autem
factus est: quia michi p̃latus. Sed hec
paulo suꝑuis dicens: etiam p̃lationis
eis causas apperuit cum subiunxit
quia prior me erat. Ac si aꝑte dicat. In¬
de me etiam post natus suꝑat: quo eũ
natiuitatis sue tempora non angustant.
Nam qui ꝑmatrem intempore nascitur:
sine tempore est a patre generatus. sui
quante reuerencie humilitatem debeat:
subdendo maifestat. Cuius ñ sum dig¬
nus solu̾e corrigiam calciamenti. Mos
apud uete̾s fuit ut siquis eam que si¬
bi competeret. acciꝑe uxorẽ nolet. ille
ei calciamentum solueret. qui adhant
sponsus iuire ꝓpinquitatis ueniret. Quid
gͥ inter homines xp̃c nisi sancte ecclie¬
sue sponsus apparuit: De quo et isdem
iohannes dicit. Qui habet sponsam spõ¬
sus est. S quia iohannem homines xͫ.
esse putaueruit. quod iscdem iohannes
negat: recte se indignum esse ad soluã¬

Expanded text:
dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, Ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante me autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum 1459 solveret qui ad hanc sponsus jure propinquitatis veniret. Quid igitur inter homines Christus, nisi sanctae Ecclesiae sponsus apparuit? De quo et idem Joannes dicit: Qui habet sponsam, sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solven
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue studio non mutatur. Unde iohes
quoq ad u̾ba iniuidie. p̃dicamenta respõ¬
dit uite. Nam ꝓtinus adiungit. Ego bap¬
tizo in aqua: medius autem ur̃m stetit
quem uos nescitis. Iobannes non spũ s
aqua baptuizat: quia pectata soluere
non ualens. baptizatoꝵ corpora ꝑ aqmͣ
lauat: secl mentem ꝑ ueniam non
lanat. sur gͦ baptizat qui pectata
ꝑ baptismum non relaxat: nisi ut
precursionis sue ordinem seruans. qui
nasciturum nascendo p̃uenerat. bap¬
tizaturum quoq dominum baptiran¬
do p̃ueniret  Et qui p̾dicando factus est
p̃cursor xp̃i. baptizando etiam p̃cur¬
sor eius fieret imitatione sacramenti.
Qui inter hec misterium nr̃i redemp¬
toris ad nuntians: hunc in medio homi¬
num ⁊ stetisse asserit. ⁊ nesciri. Qmna
ꝑcarnem dominus apparens ⁊ uisibi¬
lis extitit corpore ⁊ inuisibilis maiesta¬
te. De quo etiam subdit. Qui post me
uenit: aute me factus est. Sic namq

Expanded text:
tis suae studio non mutatur. Unde Joannes tis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit: Ego baptizo in aqua; medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. Joannes non spiritu, sed aqua baptizat, quia, peccata solvere non valens, baptizatorum corpora per aquam lavat, sed tamen mentem per veniam non lavat. Cur ergo baptizat qui peccata per baptisma non relaxat, nisi ut, praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoqdo praeveniret; et qui praedicando factus est praecursor Christi, baptizando etiam praecursor ejus fieret imitatione sacramenti. Qui inter haec mysterium redemptoris nostri annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit corpore, et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque
Abbreviated transcription (Latin):
ad cor dirigitur: cum u̾itatis sermo hu¬
militer auditur. Uia domini ad cor di¬
rigitur: cum ad preceptum uita p̃para¬
tur. Unde scriptum est. Siquis diligit
me: ser monem meum seruabit. Et pat̃
meus diliget eum: et ad eum ueniemꝰ.
et mansionem apud eum faciemus. Qͥs¬
quis gͦ insuꝑbia mentem eleuat. quisqͥs
auaritie estibus anhelat. quisquis se lu¬
rurie inquinationibus polluit: cordis
hostium contra u̾itatem claudit. Et ne
ad se dominus ueniat. claustra aĩmi se¬
ris uiciorum dampnat. S ad huc qui
missi sunt ꝑ contantur. Quid gͦ baptizas
Quod quia non studio cognoscende u̾ita¬
tis sed malicia exercende emulationis
dicitur euangelista tacite in notuit. qui
subiunrit dicens. Et qui missi fuerant:
eraut exphariseis. Ac si aꝑte dicat. Illi
iohannem de suis actibus requirunt:
qui doctrinam nescuint querere sed in¬
uidere. S sanctus quisq etiam cum
a ꝑuersa mente requiritur: a bonita¬

Expanded text:
ad cor dirigitur cum veritatis sermo huad cor dirigitur cum veritatis sermo humiliter auditur. Via Domini ad cor dirigitur cum ad praeceptum vita praeparatur. Unde scriptum est: Si quabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus ris vitiorum damnat. 3. Sed adhuc qui missi sunt percontantur: Quid ergo baptizaQuod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, Evangelista tacite innotuit cum subjungit, dicens: Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonita
Abbreviated transcription (Latin):
um gͦ u̾itati uidetur eẽ. qd̾ ioliannes
sonuit. s tamen a u̾itatis tramite ñ
recessit. Qui cum se etiam ꝓphetam
negat. quia uidelicet non solum pote¬
rat redemptorem p̃dicare sed etiam
demonstrare: quis nam sit continuo
exprimit dum subuingit. Ego uoxcla¬
mantis indeserto. Scitis fr̃es kini quia
unigenitus filius uerbum patris uocat᷑.
iohanne attestante qui ait. In princi¬
pio erat uerbum ⁊ u̾bum erat apud
deum: ⁊ deus erat u̾bum. Et ex ipsa ues¬
tra locutione cognoscitis. quia prius uox
sonat ut u̾bum postmodum possit
audiri. Ioh̃es uero uocem se. eẽ. asserit.
quia u̾bum p̃cedit. Aduentum itaꝙ
dominicum precurrens uox dr̃: quia
ꝑ eius ministerium patris u̾bum ab
hominibus auditur. Qui enim in deser¬
to clamat: quia derelicte ac destitute
uidee solacium redemptoris annuntiat.
Quid autem clemet insinuat cum
subiungit. Dirigite uiam domini: si¬
cut dixit ysaias ꝓpheta Uia domini

Expanded text:
um ergo veritati videtur esse quod Joannes um ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis inunigenitus Filius Verbum Patris vocatur, Joanne attestante, qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et ex ipsa vestra locutione cognoscitis, quia prius vox sonat, ut verbum postmodum possit audiri. Joannes ergo vocem se esse asserit, quia Verbum praecedit. Adventum itaque Dominicum praecurrens, vox dicitur, quia per ejus ministerium Patris Verbum ab hominibus auditur. Qui etiam in deserto clamat, quia derelictae destitutaeque Judaeae solatium Redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta . Via Domini
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas affirmat hoc ꝓpheta ueritatis
negat: Ualde namq int̃ se diu̾sa sunt:
ipse ⁊ non sum. Quomodo gͦ ꝓpha u̾itatis
est. si eiusdem u̾itatis sermonibus con¬
cors non est: S si subtiliter u̾itas ip̃a
requiritur. hoc quod inter se contra¬
rium sonuit quomodo contrarium
non sit inuenitur. Ad zachariam nã¬
ꝙ de ioh̃e angelus dic̃. Ipse p̃cedet ante
ipsum inspiritu ⁊ uirtute helie. Qui
idcirco uenturus inspũ ⁊ uirtute he¬
lie dicitur. quia sicut helias scdm
tliũ aduentum p̃ueniet. ita iohãnes
p̃uenit primum. Sicut ille precursor
uenturus est iudicis. ita iste p̃cursor
factus est redemptoris. Iolies gͥ in spũ
helias erat: in ꝑsona helias non erat.
Quod gͦ dominus fatet᷑ de spũ. hoc ioħres
denegat de ꝑsona. Quia et iuistum sic
erat. ut et discipulis dominus spiritalẽ
de iohanne sententiam dicẽt: et ioh̃es
isdem turbis carnalibus non de suo
spiũ s de corpore responderet. Contrari¬

Expanded text:
Veritas affirmat, hoc propheta Veritatis negat? Valde namque inter se diversa sunt Ipse est et Non sum. Quomodo ergo propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in spiritu et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sententiam diceret, et Joannes idem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrari
Abbreviated transcription (Latin):
Et tamen incunctis se despicit. qui in siuis
oculis se esse humilem confccetur. Sigͥ
sancti uiri etiam cum agunt fortia de
semet ipsis iulia senciunt. quid insna¬
ex cusatione dicturi sunt. qui sine oꝑe
uirtutis intumescunt: G ⁊ si quelibet
bona sint oꝑa: nulla sunt nisi exhri¬
militate condiantur. Miranda quippe
actio. cum elatione non eleuat: s gͣuat
Qui enim sine humilitate uirtutes con¬
gregat. inuentum puluerem portat.
Et unde aliquid ferre cernitur inde
deterus excecatur: Incunctis gͦ que agi¬
tis frẽs mei: radicem boni oꝑis humi¬
litatem tenete: Nec quibus iam suꝑio¬
res s quib adhuc inferiores estis aspi¬
cere: ut dum meliorum uob̃ erempla
p̃ponitis ad maiora semꝑ ascendere ex
humilitate ualeatis. Prestante domino¬

Expanded text:
Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. Si ergo sancti viri etiam cum agunt fortia, de semetipsis excusacione dicturi, qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quelibet bona assint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat, et unde alideterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilitate valeatis. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Ue qui sapientes estis moculis
iur̃is. ⁊ coram uob̃met ipsis prudentes
Hinc paulus ait. Nolite esse pruden
tes apud uosmet ipsos. Hinc contra
suꝑbientem saul dicitur. Lum esses
paruulus in oculis tuis. caput intri¬
bubus isrł factus es: Ac si aꝑte diceret᷑
Cum tute pariulũ conspiteres: ego te
p̃cet̾is magnum feci. Quia nͨ tu te mag¬
num conspicis: a me paruus estimã¬
ris. Quo contra cum clauid regni sui
potenciam coram archa domini saltando
despiceret dixit. Lucdam et uilior fiam
plusquam factus sum: et ero humilis in
oculis meis. Quem enim non extolleret
ora leonum frangere ursorum brachia dis¬
sipare. despectis prioribus fr̾ibus eligi.
reprobato rege ad regni gubernacłã
ungi. timendum cunctis uno lapide go¬
liam prosternere. a rege ꝓposita extinc¬
tis allo plilis numerosa p̃putia repor¬
tare. regnum ex promissione ꝑcipere.
cunctumq israliticum popopulum sine
ulla post madum contradictione possid̾e̾s

Expanded text:
dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca foederis Domini saltando despiceret, dixit: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere?
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i. ihohannis humilitas comĩ¬
datur: qui cum tante uirtutis esset ut
xp̃c credi potuisset. elegit solide subsiste̾
inse: ne humana opinione raperetur
uit. Confessus est quia non sum ego ip̃c.
S qui dixit non sum: negauit plane
quod non erat. s non negauit quod erat:
ut ueritatem loquens euis membrum
fieret. cuius sibi nomen fallaciter nõ
usurparet. Cum gͦ non uult appetere
nomen xp̃i: factus est menbrum rpisti.
Quia dum in firmitatem suam studuit
humiliter agnoscere: illius celsitudinem
meruit ueraciter obtiuere. Sed cum ex
lectione alia redemptoris nr̃i sententia
acl mentem reclucitur ex huius nobis¬
lectionis uerbis questio ualde implexa
generatur. Alio quippe in loco. inquisi¬
tus a discipulis dominus de aduentu¬
helie respondit. Helias iam uenit: et
non cognouerunt eum s fecerunt meũ
quetumq uoluerunt. Et si uultis scire
iołies ipse est helyas Requisitus antem

Expanded text:
erbis Joannis humilitas commendatur, qui cum tantae virtutis esset, ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur vit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen Christi, factus est membrum Christi, quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae adventu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Req
Abbreviated transcription (Latin):
audit ꝯsilia. Qui aut̃ iniunt pacis osilia: se¬
seq̃tur eos gaudiũ. Qͥ aut̃ agunt cuncta cũ
consilio: reguntur sapientia. Astutus: agit oĩa
cum consilio. Dissipant᷑ cogitationes ubi non ẽ
consiliũ: ubi uͦ płes sunt osiliarii. ⁊ firmantur
Cogitationes ꝯsiliis roborantur: ⁊ gub nacuł
tractanda s̃ bella ⁊ erit salus ubi multa sunt¬
ꝯsilia. Sic̃ aqua ꝓfunda: sic consiliũ ex corde
iuri. s homo sapiens: ex hauriet illud. Iħc

Expanded text:
Qui ineunt pacis consilia, sequetur eos gaudium. Qui autem agunt cuncta cum consilio, aguntur sapientia . Astutus omnia agit cum consilio . Dissipantur cogitationes ubi non est consilium . Ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur . Cogitationes consiliis confirmantur, et gubernaculis tractanda sunt bella . Erit salus ubi multa consilia sunt . Sicut aqua profunda, sic consilium in ore viri, sed homo sapiens exhauri
Abbreviated transcription (Latin):
Ptulte hac nocte anima tua egredietur
ate. Qgͦ parasti cuius erunt: Iohanneg¬
apłs dixit. Beati mortui qui in domino mo¬
riuntur. Paulus apłs dixit. Nemo enim
nr̃m sibi uiuit: ⁊ nemo sibi moritur: S.
enim uiuimus domino uiuimus: sine¬

Expanded text:
tulte, hac nocte anima tua egredietur a te; quae autem parasti, cujus erunt ? JOANNES. Beati mortui, qui in Domino moriuntur . PAULUS. Nemo enim nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur . Sive enim vivimus, Domino vivimus: si
Abbreviated transcription (Latin):
eam adtamenta trahant. Lysid̾ dirit.
Iniquus pꝰ mortẽ ducit᷑ cruciandus: iꝰts
uͦ dormit. post laborem securus. Et si pi
fides tamen ꝓeis lugere uetat. Illi enĩ
deplorandi sunt in mortẽ: quos miseros
infernus ex hac uita recipit. ñ quos
celestis aula secificandos includit. Nemo pote¬

Expanded text:
eam ad tormenta trahant. ISIDORUS. eam ad tormenta trahant. ISIDORUS. Iniquus post mortem ducitur cruciandus, justus vero dormit post laborem securus. fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit.
Abbreviated transcription (Latin):
Memoria ĩti cũ laudib: ⁊ nom̃ impioꝵ
putresc̃. Mortuo homine impio: ñ erit
ultra spes. Iħc filiꝰ sirac .d. amortuo non
ꝓhibeas grãm. Cum lugentib ambula ñ
te pigeat uisitare infirmum: ex his enim
indilectione u̾saberis. Noli de mortuo inimi¬
co gaudere sciens q̃m om̃s mormuir. Omĩs
potentatus: breius uita. Breuem languorẽ:
p̃cedit medicus. si ⁊ rex hodie⁊ ⁊ cras ñ erit
uel morietur. Cum enĩ morietur homo: He¬
ditabit serpenges ⁊ bestias. ⁊ uermes. Mo
Intempore exitus tui: distrie hereditatẽ
tuã. fili. in mortuum ꝓduc lacrimas:
⁊ quasi dira passus incipe plorare. Teꝵ¬
dir̃. Qui in hoc tempore moritur: ñ tam
plangendus: qd̾ hac luce caruit: quam
contratulandũ eo qd̃ de tantis ꝑiculis eua
serit. O reg̃ dix̃. Sic̃ eletos beatitudo leti¬
ficat: ita credi necesse ẽ. qd̾ adie eritus sui
ignis reproba̾s exurat. Tunc maligni sp̃c
egrediente anima sua oꝑa reqͥrunt: cũ
mala que suaserunt replicant ut sociã

Expanded text:
impiorum putrescit . Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes . JESUS SIRACH. Mortuo non prohibeas gratiam . Cum lugentibus ambula, non te pigeat visitare infirmum . Ex his enim in dilectione versaberis . Noli de mortuo inimico gaudere, sciens quoniam omnes morituri spotentatus brevis vita: brevem languorem praecidit medicus . Sic et rex hodie est, et cras morietur . Cum enim moritur homo, haereditabit serpentes, et bestias et vermes . Moievit lux ejus. In tempore exitus tui distribue haereditatem tuam . Fili, in mortuum produc lacrymas, et quasi dira passus incipe plorare . HIERONYMUS. Qui in hoc tempore moritur, plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congratulandum ei, quod de tantis malis euarit. GREGORIUS. Sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est, quia die exitus sui ignis reprobos exurat. Tunc maligni spiritus egrediente anima, sua opera requirunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, ut secum
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulentꝰ detegit᷑: statimq despic̃ quẽ se dilige̾
simulabat. amicicia c̾ca nulla ui ex cluditur:
nullo temꝑe abolet᷑. Ubicũq se uͥterit tẽpus:
illa firmissime manet. Rari sunt amicr: qͥ
usꝙ ad finẽ eristant cari. Quos enĩ aliqui
culmen honoris uenĩnt. amicos hab̾e despi¬
cunt. Illa u̾a ẽ amicicia. q̃ nicħ querit ex reb
amici. nͥ solam beniuolentiã. s. ut gͣtis amet
amantẽ. Płumq amicicia ex necessitate uł
indigentia nascit᷑ ut suꝑ quẽ qͥsꝙ qd̃ decłat¬
nicħ egendo eam appetit: nã illa ex inpia
breuis ⁊ fugͥͣtua. ista pura atq ꝑfecta. Noni
sis leuis in amicicia: retine semꝑ iũculum
Meliꝰ ÷ inimicicias hominũ infideliũ subi¬
re ꝑpetuas: qm dm offensum anuciciis no¬
riis ꝓͥ uocare. Gi cecidit inimicꝰ tuus: noligͣ¬
tulari. Non leteris suꝑ inimici interitu: ne
suꝑueniant inte si milia. Qui .N. gandet in¬
inimici interitu: incidet in illũ. de ꝯsiliie¬

Expanded text:
fraudulentus detegitur, statimque despicit quem se diligere simulavit. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur: ubicunque se verterit tempus, illa firmissima est. Rari sunt amici, qui usque ad finem existant chari. Quos enim aliqui culmen honoris venerint, amicos habere despiur. Illa vera est amicitia, quae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam benevolentiam, scilicet ut gratis amet amantem. 3. Plerumque amicitia ex necessitate vel indigentia nascitur, ut sit per quem qhil agendo eam appetit. Nam illa ex inopia brevis et fucata, ista pura atque perpetua. Non sis levis in amicitia tua, retine semper eam in Melius est inimicitias hominum infidelium subire perpetuas, quam Dei offensam amicitiis noxiis provocare. Si ceciderit inimicus tuus, noli gratulari. Non laeteris super inimici interitum, ne superveniant in te similia. Qui enim gaudet inimici casu, cito incidit in illum. CAPUT LXI
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ bonũ eẽ cũ bonis. s bonũ ẽẽ cũ malis. Sicut
enĩ gͣuioris culpe ẽ int̃ bonos bonũ ñ ẽẽ: ita im¬
mensi p̃conii. bonum etiam int̾ malos extitisse.
ysidorus .d. Gic̃ optanclũ est ut boni pacem ha¬
beant inuicẽ: sic optandũ est ut mali sint ĩuicẽ
discordes. hiqͥ suꝑnã patriam desicłant ñ solum
maloꝵ mores. s ⁊ ⁊sortia fugunt. Si fueris sotuis
ꝯu̾sationis bonoꝵ: eris et urtutis eaꝵ. Similis enĩ
simili ꝯiungi solet. ꝑicłosum ẽ tutam cũ malis¬
ducere. ꝑnitiosũ est. cũ his. cũ his qͥ pͣue uolũtatis
scõrum: sic plura mala affert societas malorum

Expanded text:
 bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est inter bonos bonum non esse, ita immensi praeconii est bonum etiam inter malos bonum exstitisse. ISIDORUS. Sicut enim optandum est ut boni pacem habeant ad invicem, sic optandum est ut mali ad invicem sint discordes. Hi qui supernam patriam desiderant, non solum malorum mores sed et consortia fugiant. Si fueris socius conversationis bonorum, eris et virtutis eorum. Similis enim simili conjungi solet. Periculum vere est ducere: perniciosum est vitam cum bis qui pravae voluntatis mmunis sanctorum: sic plurima mala affert societas malorum
Abbreviated transcription (Latin):
gioso tracta de sc̃ctate. ⁊ cũ iuusto de iusticia.
Eorbonũ ꝯsiliis statue. Ante omnẽ accum:
ꝯsiliũ stabile sit. G reg̾.d. Consiliatorẽ ani¬
mum in habitat: quidolens dep̃sentibus
ad et̾na festinat. Iysid̾ dixit. Aute factum
cogita deum: ante opus p̃meditare diu ꝙ
uis agere. diuexqͥre.⁊ diu ꝓba. ⁊ sic facias
cum dui cogitau̾is. tunc fac ꝙ ꝓbaruis :
Basilius dur̃. In omni oꝑe quod cogitas fa
cogitas. diligent̾ examina.⁊ si est rectuim
coram deo: ꝑfice illud. si uͦ ꝑu̾sũ fui̾t reꝑ¬
tum: ampitta illud ab anima tua. Se¬

Expanded text:
o tracta de sanctitate, et cum justo de justitia. Cor bonum consilia statuet. Ante omnem actum tuum consilium stabile sit. GREGORIUS. Consiliatorem animus inhabitat, qui dolens de praesentibus ad aeterna festinat. ISIDORUS. Ante factum cogita, ante tempus meditare diu, quid vis agere diu exquire, proba, et sic facies: cum diu cogitaalteri. In omne opus quod cogitas faccogitas diligenter examina; et si est rectum coram Deo, perfice illud, si vero adversum fuerit repertum, amputa illud ab anima tua.
Abbreviated transcription (Latin):
de consortio honoꝵ ⁊ maloꝵ¬
auluis apłs dix̃. Rogamꝰ uos fratres ut
subtͣgatis nos abomĩ fratre ãbulante in or¬
dinate. Disceclant abiiqͥtate: qui inuocant
ẽ. separar eum qͥ saluari uult. ab eo qͥ ñ uult

Expanded text:
De consortio bonorum et malorum. PAULUS. Rogamus vos, fratres, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate . Discedant ab iniquitate omnes qui invocant est sep
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cras dabo tibi: cũ statim possis dare. Ne ma¬
liaris amico tuo malũ: cũ ille inte habeat
fidutiam. Qui despicit amicũ suñ: indigẽs
corde est. amici diuitũ multi. Causam tracta
cũ amico tuo: ⁊ secretũ extͣneo ne reueles. Sic̃
qui dimictit lanceas ⁊ sagitas in mortem :
sic ui qui fraucti.lent̃ nocet amico suo. Noli fie
dulce multiplicat amicos. ⁊ mitigat inimicos.Si
possides. amicũ intemptatio re posside: eũ: ⁊ non
facile credas illi. Est enĩ amici: scđm tẽpꝰ suũ: et
ñ ymane it intempors tbulationis. Est amicus
qͥ regredit᷑ ad inimiciciã. Est autẽ amicus socius
mense: ⁊ non ꝑinar it indie necessitatis: Amicꝰ
si ⁊ ma serit tͥ tirmus: art tibi quasi coeqͣlis.
ia domesticis tuis fidelit̾ age. Adamicis tuis fi

Expanded text:
t cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne moliaris amico tuo malum, cum ille in te habeat fiduciam . Qui despicit amicum suum, indigens corde est . Amici divitum multi. Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo non reveles . Sicut qui mittit lanceas et sagittas in mortem, sic vir qui fraudulenter nocet amico suo . Noli fieri dulce multiplicat amicos, et mitigat inimicos . Si possides amicum, in tentatione posside eum, et ne facile credas illi . Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis . Est amicus qui egreditur ad amicitiam. Est autem amicus socius mensae, qui non permanebit in die necessitatis. Amicus si permanserit fixus, erit tibi quasi aequalis, et in domesticis tuis fideliter ag
Abbreviated transcription (Latin):
di est. Qui enĩ sc̃õ uiro adħet: ex eiꝰ assiduitate ⁊
usu locutionis. ex emplũ oꝑis accipit: ut accen¬
datur in amorẽ u̾itatis. Qui alios ad iniqͥtatem
suadendo ꝑtͣhunt: in semetipsis ministĩa demo¬
niũ ad iniquitatẽ suscipiũt. qͣmuis ꝑnat᷑am
demones ñ sint. Scã .it. eccłia incarnalib am

Expanded text:
IUS. Qui cum sancto viro adhaeret, ex ejus assiduitate et usu locutionis exemplum operis boni accipit, ut accendatur in amorem charitatis. Qui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ob iniquitatem suscipiunt, quamvis per naturam daemones non sint. Sancta enim Ecclesia in carna
Abbreviated transcription (Latin):
miserentis est dei. Salomon dixit. habe fidu¬
ciam indño extoto corde tuo: ne paueas repẽ¬
tinos t̾rores ⁊ irruentes tibi potentias ĩpioꝵ.
Dominus .N. erit in late̾ tuo: ⁊ custodiet pedẽ
tuũ ne capiaris. Eruditus in u̾bo reꝑiet bona:
⁊ qͥ indũo sperat beatus est ¶er .d. felices
sunt quib deus spes ẽ: ⁊ omnẽ opꝰ oꝑatio.
absq noticia creatoris sui homo pecus ẽ. G reg̃¬
.d. Deus qͥ imꝑfectoꝵ desicdia dignant̃ inflãmãt¬
oꝑe tuo: dei auxilũ posce Io sepħꝰ d. Necesse :
ad esse diuinum: ubi humanũ cessat aurili¬

Expanded text:
is . SALOMON. Habe fiduciam in Domino Deo tuo . Ne paveas repentino terrore, ad irruentes tibi potentias impiorum . Dominus erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum ne capiaris . Eruditus in verbo reperiet bona: et qui in Domino sperat, beatus est . HIERONYMUS. Felices sunt quibus Deus spes est, et omne opus operatio. Absque notitia Creatoris sui homo pecus est. GREGORIUS. Deus qui imperfectorum desideria dignatur inflammaopere tuo Dei auxilium posce. JOSEPHUS. Necesse est adesse divinum, ubi humanum cessat auxili
Abbreviated transcription (Latin):
quad boni qd gesserit agnoscore cupimus¬
r iiiii. s quid maligesserit ꝑscrutamur.
iuocentem falsum testimo tuũ uł dic̃ uł clicẽ¬
tib credit. Imgbi udices. opionunt falsos tes¬
tes.

Expanded text:
quid boni quis gesserit agnoscere, sed quid mali gesserit perscrutamur. innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Improbi judices opponunt falsos testes.
Abbreviated transcription (Latin):
homines: cognoscere nũqͣm desideres. Noli in¬
quirere qͥd qͥsqͥs dicat: ł faciat. Euita cunosita¬
tem: omite curam q̃ ad causam tuam ñ ꝑtinet
Euriositas: ꝑiculosa p̃sumptio ẽ. Multi alioꝵ
uitia discernunt. sua ñ aspiciunt: ⁊ cũ ipsi

Expanded text:
homines, cognoscere nunquam desideres. Noli quaerere quod quisque dicat, vel faciat: evita curiositatem: omitte curam quae ad causam tuam non pertinet. Curiositas periculosa praesumptio est. Multi aliorum vitia discernunt, sua non aspiciunt. » Patet i
Abbreviated transcription (Latin):
brosius dir̃. Tam dui eiũ quis peccata sua
que necesse ⁊ deftere debet ignorat: qͣm diu cu¬
riose aliena consicłat. Qd̃ si mores suos ad seip̃m
ꝯu̾sus asuiciat: tion requiret ꝙ in aliis specialit̃
rep̃ hendat. s in ip̃o ꝙ lugeat. G reg̃.d. Nos
gͦ tantominus debemnus aliena corda audacit̃
ne cogitationis tenebras illustrari. Nec ꝓfecto di

Expanded text:
rosper: « Tandiu enim quis peccata sua, quae nosse et deflere debet, ignorat, quandiu curiose aliena considerat. Quod si mores suos ad seipsum reversus aspiciat, non requirat quid in aliis specialiter reprehendat, sed de seipso quod lugeat. GREGORIUS. Nos ergo tantum minus debemus aliena corda audaciter nae cogitationis tenebras illustrare. Nec profect
Abbreviated transcription (Latin):
EUeRntissi.¬
moet sancti¬
sumo fratrl
secundino co¬
ep̃o: gregoriuᷤᷤ
seruus seruoꝵ
dei. Inter sacͤ
legi exr more solent: sauc̾ti euãgelii qͣ¬
draginta lectiones ex posui. Et quarũ¬
dam quedam dictata ex positio assistẽ¬
ti plebi est ꝑ notarium recitata: qua¬
rundam uero ex planationem coram
populo ipse locutus sum. Atq ita ut
loquebar: ita excepta est. S quidam
fratres sacri uerbi studio feruentes.
antequam ad ꝓpositum modum ea q̃
direram subtili emendatione ꝑduce¬
rem: transtulerunt. Quos ego recte qͣi
quibusdam famelicis similes dixerim
qui pruis escas edere appetunt. quam¬
cibi plenius ex quo quantur. Hoc uero
uerbi scriptum est. ductus est ih̾c ab
lo. Prius quidem quasi subquadam
ambiguitate ex posui. sed eandem du¬
bitationem post modum certa enota¬
tione correxi. Casdem quoq omelias
eo quo dicte sunt ordine induobus
codicibus ponere curaui: ut ⁊ pͥores
uiginti que dicte sunt. ⁊ poff̾iores toti¬

Expanded text:
erentissimo et sanctissimo fratri Secundino episcopo, Gregorius servus servorum Dei. Inter sacralegi ex more solent sancti Evangelii qdraginta lectiones exposui. Et quarumdam quidem dictata expositio, assistente plebe, est per notarium recitata; quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque ita ut loquebar excepta est. Sed quidam fratres, sacri verbi studio ferventes, antequam ad propositum modum ea quae dixeram subtili emendatione perducerem, transtulerunt. Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerim, qui prius escas edere appetunt quam plenius excoquantur. Hoc vero ubi scriptum est: Ductus est Jesus inlo , prius quidem quasi sub quadam ambiguitate exposui, sed eamdem dubitationem postmodum certa notatione correxi. 1435 Easdem quoque homilias, eo quo dictae sunt ordine, in duobus Codicibus ponere curavi, ut et priores viginti, quae dictatae sunt, et posteriores toti
Abbreviated transcription (Latin):
ut conuigio refrenare debeat iniquita¬
tem suam. quatenus ꝑ hoc quod licet
exercenͣt curam scłi: ne post ponat
amorem dei. Sic placeat uoluntati con¬
iigis: it ͫ lispliceat conditoris. Cum¬
clericum uidemus: ad monendus est
qͣtunis sic uiuat. ut exemplum uite
scłarib p̃beat ne siquid in iuste in¬
illo rep̃henditur: ut eius uitio ipsa
religionis nr̃e estimatio grauetur. sũ
monachum uidemus: ad monendus
est ut reuerentiam habitus sui ĩ actu
in locutione. incogitatione sua semper
circunspiciat: et ea que mundi sunt
ꝑfecte deserat. Et quod ostendit huma¬
nis oculis habitu: hoc ante dei oculos
tenus quisquis ad sacerdotẽ se uinre¬
rit: sale sermonis illius conditus rece¬
dat. hec fratres nobiscum sollicite cogi¬
tate. hec ꝓximis ur̃is impendite. om̃i¬
potenti deo fructum nͥos redilere de nego¬
cio quod accepistis parate. G ista que di¬
cimus: meliuis apud uos orando quam
loquendo obtinebimus. Dremus deuũ

Expanded text:
ut conjugio frenare studeat iniquitaut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod liceatexerceat curam saeculi ne postponat amorem Dei; sic placeat voluptati conjugis, ut non displiceat Conditori. CAPclericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos tenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus. OREMUS. Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
celeste ꝑtingunt: et ecce nos ꝑ negli¬
gentiam nr̃am deorsum tencłimus
Ingrediuntur electi sacerdotum ma¬
iubus expiati celestẽ patriam ⁊ sacer¬
dotes ipsi ꝑuitam reprobam. ad m¬
ferni supplicia festinant. Cui gͦ rei
cui similes dixerim sacerdotes malos
nisi aque baptisinatis que peccata bap¬
tizatorum diluens. illos ad regnum
celeste mutit.⁊ ipsa postea incloacas
descendit: Timemus hec fratres kiñi
conueniat actioni nr̃e ipsum ministe¬
rium nr̃m. De peccatorum nr̃orum co¬
tidie relaratione cogitemus: ne nr̃a
uita peccato obligata remaneat. per
quam omp̃s deus cotidie alios soluit
Consideremus sine cessatione quid su
mus. faciamus nobiscum cotidie ra¬
tiones quas cum nr̃o iudice habeamiᷤ
Et sic debemus agere nr̃i curam. ut ñ
negligamus curam ꝓximi: ut quisqͥs
ad nos uingitur. ex lingne nr̃e sale
condiatur. Cum uacantem quempiã
⁊ lubicum uidemus: admonendus ẽ.

Expanded text:
coelorum pertingunt, et ecce nos per neglicoelorum pertingunt, et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi, sacerdotum manibus expiati, coelestem patriam; et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa postea in cloacas descendit? Timeamus haec, fratres, conveniat actioni nostrae ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum relaxatione quotidie cogitemus, ne nostra vita peccato obligata remaneat, per quam omnipotens Deus quotidie alios solvit. Consideremus sine cessatione quid summus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacet lubricum videmus, admonendus est
Abbreviated transcription (Latin):
se achaiam. ibi ioh̃es asiam. thomas
indiam inconspectum sui iudicis conu̾¬
sam ducet. Ibi omnes dominici gregis
arietes cnm animarum lucris appare¬
bunt: qui siuis p̃dicationib deo post se
subditum gregem trahunt. Cum gͥ tot
pastores cum gregib suis ante et̃ni pas¬
toris oculos uenerunt. quid nos miseri
dicturi sumus . ad dominum nr̃m post
negocium uacui redimus. qui pastoꝵ
nomen habemus. ⁊ oues quas ex nutrim̃¬
to nostro debeamus non ostencłe non
habemus : hic pastores uocati sumus. ⁊
ibi gregem non ducimus. S non quid
si nos negligimus. ommpotens dominus
deserit oues suas: Nullo mbto modo.
Nam ipse eas sicut ꝑ propħan pollicitꝰ
est ꝑsemet ipsum pascet. Omnesꝙ qͦs
p̃ordinauit acl uitam. flagellorum stimu¬
lis compunctionis sp̃ũ erudit. Et̃ ꝑ nos
quidem fideles ad scm̃ baptisma ueni¬
unt. nr̃is p̃cib benedicuntur. ꝑ impo¬
sitionẽ nr̃arum manuum adeo sp̃m

Expanded text:
se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, et per impositionem nostrarum manuum a Deo Spir
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm conu̾si qui de ꝑu̾so suo oꝑe nr̃a
increpatione correcti penitentiam
egerunt: Quis luxuriam ex nr̃a eru¬
ditione deseruit. quis auariciam quis
suꝑbiam declinauit: Pensemus quod
lucrum deo fecimus nos qui accepto ta¬
lento abeo ad negocium missi sumus e
Et enim dicit. Negociamini dum uenio
Ecce iam uenit. Ecte de nr̃o negocio lu¬
crum requirit. Quale ei animarum
lucrum de nr̃a negociatione monstrabi¬
mus: Quod eius conspectui animarũ
mampulos de p̃dicationis nr̃e segete illa¬
turi sumus: Ponamus ante oculos nr̃os
illum tante districtionis diem quo u¬
dex ueniet ⁊ rationem cum seruis quib
talenta tradidit ponet. Ecce in maiesta¬
te terribili inter angelorum atq archã¬
gelorum choros uidebitur. In illo tanto
examine electorum omnium ⁊ multita
cũ iudea coni̾isa quam post se trarit ap¬
parebit. ibi paulus conu̾sum ut ita dixe¬
rim mundum ducens. ibi andreas pꝰ

Expanded text:
nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correcti, poenitentiam egerunt: quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qui, accepto talento, ab eo ad negotium missi sumus. Etenim dicit: Negotiamini dum venio . Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus conspectui animarum manipulos de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? 17. Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit ponet . Ecce in majestate terribili, inter angelorum atque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reprobocum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾sa caftra eccł̃ie ac monast̾ia destruc¬
ta. insolitudinem agri redacti sunt:
S nos ꝑeunti populo auctores mortis
extitimus cuins esse debuimus duces
ad uitam. Ex nr̃o et enim peccato popu¬
li turba ꝓstrata est: quia faciente nr̃a¬
negligencia ad uitam erudita non est.
Quid autẽ animas hominum nisi ci¬
bum domini dixeriu. que ad hoc sũct
condite ĩnerus corpore traiciantur. idẽ
ut e ĩeterne eccł̃ie augm̃tum tendant
S huis cibi condiañtũ nos esse debui¬
mus. sicut enim paulo suꝑuis p̃fati
sumum: missis p̃clicationibus dicit᷑.
uos estis sal terre. Gi gͥ cibus dei ẽ popłs:
condimentum cibi sacerdotes ẽẽ debuer̃t.
id quia dum nos ab orationis ⁊ erudi¬
tionis sc̃ẽ nsu cessamus: sal in fatuatũ
est qui condire non ualet cibos dei. atꝙ
ideo abactore non sumitur: quia exigẽ¬
te fatuitate nr̃a minimine conditur:
Pensemus enim qui unquam ꝑliugã

Expanded text:
eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destruceversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato populi turba prostrata est, quia, nostra faciente negligentia, ad vitam erudita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, cSed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est; condire non valet cibum Dei, et idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam