comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut nulliꝯ uitã labefactẽt. nulliũs doma euertat. facuo s
et toler abiles haberi solent. S tu in uidebare ex õmuns
infamiã iuuentutis. aliquã inuidiam cęlio uelle conplare
taq om̃e illud silentiũ qđ est orationi tributũ tues fuit ob
cam causam q̃đ uno reo ꝓposito de multo ꝵ uitus cogitaba¬
niq fatile est actusaxe luxurĩe. dies iamine &acice
si que dici ni eom sententĩa possunt s cones expinere. De coreup

Expanded text:
ut nullius vitam labefactent, nullius domum evertant, faciles ut nullius vitam labefactent, nullius domum evertant, faciles et tolerabiles haberi solent. sed tu mihi videbare ex communi infamia iuventutis aliquam invidiam Caelio velle conflare. itaque omne illud silentium quod est orationi tributum tuae fuit ob eam causam quod uno reo proposito de multorum vitiis cogitabamus. facile est accusare luxuriem. dies iam me deficiat, si quae dici in eam sententi
Abbreviated transcription (Latin):
lenior plusq disputacionis habuit qͣn atrocitatis. Quo e¬
ciam audita est atcentiꝰ. Nam .ꝑ. clodius anicꝰ meꝰ cũ se
grauissime uehem̃e tillimeq iacta ret et om̃ia inflãmata
ageret tristissimis uerbis uoce maxima: tã de si ꝓbabã
eiꝰ eloquenciã. tamẽ nõ ꝑtim e scebã . Aliqͦd enim in causis
eum uicler̃ã feustra litigantẽ. Tibi autẽ balbe respondeo
primũ p̃cario silicet si fas est defondi a me eũ qui nullũ
uiderit. Equidẽ multos et uicłi in hac ciuitate et audiuii
si m qui primoribꝰ labris gustassent genꝰ hac uite. et ex¬
teomita uł dicit᷑ digitis attigissent : s qui totã adolestencia
uoluptatibꝰ dedissent. emersisio a liqudo ⁊ se ad fruge bona
ut dititi cerepisse itra iusq homines atq inlustcis fuisse. Sa¬
tux enin concestu ouiniũ huĩt aliquio luan etatis Spena
tura ꝓfundit adolescentie aipiditates. Que si ita exum pũt

Expanded text:
lenior, plusque disputationis habuit quam atrocitatis, quo elenior, plusque disputationis habuit quam atrocitatis, quo etiam audita est attentius. nam P.Publius Clodius, amicus meus, cum se gravissime vehementissimeque iactaret et omnia inflammatus ageret tristissimis verbis, voce maxima, tametsi probabam eius eloquentiam, tamen non pertimescebam; aliquot enim in causis eum videram frustra litigantem. tibi autem, Balbe, respondeo primum precario, si licet, si fas est defendi a me eum qui nullum viderit. equidem multos et vidi in hac civitate et audivi, non modo qui primoribus labris gustassent genus hoc vitae et extremis, ut dicitur, digitis attigissent sed qui totam adulescentiam voluptatibus dedidissent, emersisse aliquando et se ad frugem bonam, ut dicitur, recepisse gravisque homines atque inlustris fuisse. datutura profundit adulescentiae cupiditates. quae si ita erumpunt
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ : ꝓpt̃ ea q̃d egomꝙ tam teiste illud S tam asꝑũ genꝰ ora¬
cionis horrebam. Noc prima pars fuit illa que me minꝰ mo¬
uebat fuisse meo netessariõ bestie celĩ familiarẽ.cenalle apd̃
eũ. uentitasse domũ. studuisse p̃tirre. Non me hec mouent.
que ꝑspicue falsa sũt. Et enim eos una c̾ena seduxit᷑. qui
aut absunt aut quibꝰ necesse est idem ditene.Neq uo illud
me cõmouet qđ sibi inluꝑcis sodalẽ eẽ caliũ dixit fera q̃dã soda¬
litas : &e plane pastoricia atq agrestis gerniano ꝵ luꝑcorũ.
quoꝵ coitia illa siluesteis ante est instituta. q̃n humanitas
atq legis. Siquidẽ nõ modo nomina deferũt int̾ se sodales.
.S enĩa cõmemorãt sodalitatẽ in accusando. ut ne siquia ia forte
ne scĩat.timore uideatire : S hec omittã: ad illa que me magis
mouerũt respondeo. Relicaꝵ ol iurgacio fuit longa et ea

Expanded text:
tibus, propterea quod egomet tam triste illud, tam asperum genus oratibus, propterea quod egomet tam triste illud, tam asperum genus orationis horrebam. ac prima pars fuit illa quae me minus movebat, fuisse meo necessario Bestiae Caelium familiarem, cenasse apud eum, ventitasse domum, studuisse praeturae. non me haec movent quae perspicue falsa sunt; etenim eos una cenasse dixit qui aut absunt aut quibus necesse est idem dicere. neque vero illud me commovet quod sibi in Lupercis sodalem esse Caelium dixit. fera quaedam sodalitas et plane pastoricia atque agrestis germanorum Lupercorum, quorum coitio illa silvestris ante est instituta quam humanitas atque leges, si quidem non modo nomina deferunt inter se sodales sed etiam commemorant sodalitatem in accusando, ut ne quis id forte nesciat timere videantur! sed haec omitto; ad illa quae me magis moverunt respondeo. deliciarum obiurgatio fuit longa, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ei cognis aloxandoie qui aut hic auit sumo splondbno peo
frat᷑ eiꝯ de. da. celio existimot : ex ip̃is si producti erũt au¬
dietis.Ergo hec remouent᷑ ut aliqũado in quibꝯ causa niti¬
tur ad ea ueniamus. Ammaduerti onim iudices audiri a
uobis meũ familiarẽ .i. herennniũ ꝑ attente  in quo et sima¬
gna ex ꝑte ingenio eiq̃ et dicendi genere quodã tenebamini
taniẽ non nũquã uerebar no illa sub tilit̾ ad criminanaum
in aucta oraçio ad animos uẽõs sensim ac leuit̾ accederet
Dixit enim multa de luxuria. Multa de libidine. Multa de
uitiis iuuentutis. Multa de moribꝰ. ut qui in ueliqua uita
mitis esser & in hac suauitate humanitatis qua ꝓpe iã delectã¬
tur om̃s. uersari ꝑ iocunde soloret. fuit in hac causa ꝑteistis
quidã patenus censor magistor. Obiurgauit.Al. celiũ sicut
neminem uniqͣm parẽs. multa de incontiuenciã intemꝑanciaq
disseruit. Qa queritis iudites ignoscebã uobis actente audiẽ¬

Expanded text:
s Alexandriae. quid aut hic aut summo splendore frater eius de M.Marco Caelio existimet ex ipsis, si producti erunt, audietis. ergo haec removeantur, ut aliquando, in quibus causa nititur, ad ea veniamus. animadverti enim, iudices, audiri a vobis meum familiarem, L.Lucium Herennium, perattente. in quo etsi magna ex parte ingenio eius et dicendi genere quodam tenebamini, tamen non numquam verebar ne illa subtiliter ad criminandum inducta oratio ad animos vestros sensim ac leniter accederet. dixit enim multa de luxurie, multa de libidine, multa de vitiis iuventutis, multa de moribus et, qui in reliqua vita mitis esset et in hac suavitate humanitatis qua prope iam delectantur omnes versari periucunde soleret, fuit in hac causa pertristis quidam patruus, censor, magister; obiurgavit M.Marcum Caelium, sicut neminem umquam parens; multa de incontinentia intemperantiaque disseruit. quid quaeritis, iudices? ignoscebam vobis attente audien
Abbreviated transcription (Latin):
ac tenati habere tius copiis deuinctum non potes. całateat.
pespuit nõ putat tua dona ẽe tanti: conferte alio. habes hor¬
tos ad tiberim ac diligent̃ eo loco parasti quo onio habesilo
nacandi causauenit. Hinc licet condiciones cotidie legas
are huit qui te spnit molesta es. Redeo nẽ ad te caeli. uicissini
ac mnͥ auctoxitatem patriam seueritateq sustipio.s ausiro

Expanded text:
ac tenaci habere tuis copiis devinctum non potes: calcitrat, ac tenaci habere tuis copiis devinctum non potes: calcitrat, pellit, non putat tua dona esse tanti. confer te alio. habes hortos ad Tiberim ac diligenter eo loco paratos quo omnis iuventus natandi causa venit; hinc licet condiciones cotidie legas; cur huic qui te spernit molesta es?' redeo nunc ad te, Caeli, vicissim ac mihi auctoritatem patriam severitatemque suscipio. sed dubito
Abbreviated transcription (Latin):
cas racionem tante familiaxitatis. tante consucdiuis tante couut¬
cionis.ee ddas atos eoponas netesse est ua to egqute anĩ
libidies. amores adulteria. baias actas. conuiuas omessar¬
oueo. cantin syrighonias nauigia iactant idemq significãt
nichil se te inuita dicere. Que tu qm̃ mẽte nesto quaenrsinã¬
ta ato pcipiti nñ forũ deferrs iudicitq uoluist ꝯaut diluas
er pontet aut falsa ẽẽ doceas. Aut nichil neq cennintito neq
testimonis eeedendum õe fateare. Sn aute urbanius me
agere mauis : sic aga tecũ. Remouebo illũ sonẽ aurnt ac pene
manes metꝰ totũ Semꝑ pusio c maiore sorore tubitauit.
eum puto tetum loqui. Quia tum ultuaris soxor.qamtanit.
quid damore exorsa uerbis parũ rem magisa facio uicamis
Adulestentulũ aspexistĩ : candor huiꝯ te ss ꝓceritas uultꝰ oculi
ꝓxpuleuũ posebius uidere uoluisti : fiusti nõnũqm misaem
hortis uisa nobilis muliec. Illũ filuit familiao pasre seeo

Expanded text:
atis, tantae consuetudinis, tantae coniunctionis reddas atque exponas necesse est. accusatores quidem libidines, amores, adulteria, Baias, actas, convivia, comissationes, cantus, symphonias, navigia iactant, idemque significant nihil se te invita dicere. quae tu quoniam mente nescio qua effrenata atque praecipiti in forum deferri iudiciumque voluisti, aut diluas oportet ac falsa esse doceas aut nihil neque crimini tuo neque testimonio credendum esse fateare. sin autem urbanius me agere mavis, sic agam tecum. removebo illum senem durum ac paene inanis metus tecum semper pusio cum maiore sorore cubitabat. Eum putato tecum loqui: 'quid tumultuaris, soror? quid insanis? quid clamorem exorsa verbis parvam rem magnam facis? vicinum adulescentulum aspexisti; candor huius te et proceritas voltus oculique pepulerunt; saepius videre voluisti; fuisti non numquam in isdem hortis
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ q conflatũ. Quis cdamioribꝰ uiris quodam tp̃re iocũ¬
dior. quis cuxpioribꝰ coniunccior. quis ciuis melioꝵ parciũ
aliqͣndo . quis tetxior hostis huic ciuitati.quis in uoluptatibꝰ
inquinacior. quis in laboribꝰ pacientior.quis in rapacitate
auaorior. quis in largitione effusior. Illa u̾o iudices in illo hõie
inirabilia fuerũt ĩ comphondere multos amicitia. tueri obse¬
quio. cum om̃ibꝰ cõmunicare qđ hẽbat: serurre temporibus
suoꝵ omniã pe cunia. gr̃a. labore corporis. scelere etiam si
opus esset audacia uersare suam naturam. & regere ad tempꝰ¬
atq huc et illuc torq̃ee ac flectere. cmi tristibꝰ leuere. cũ renus¬
sis iõcunde. cum senibꝰ grauiter. cũ iuuentute comiter. cum fa¬
ona rosto andaoeli eotn libidmosiẽ luxuxiose usuexe. Hac ille
tam uaeia nulte plitiqo hatirea cum ome om̃ib ex tris hom ibe

Expanded text:
tibusque conflatum. quis clarioribus viris quodam tempore iucuntibusque conflatum. quis clarioribus viris quodam tempore iucundior, quis turpioribus coniunctior? quis civis meliorum partium aliquando, quis taetrior hostis huic civitati? quis in voluptatibus inquinatior, quis in laboribus patientior? quis in rapacitate avarior, quis in largitione effusior? illa vero, iudices, in illo homine admirabilia fuerunt, comprehendere multos amicitia, tueri obsequio, cum omnibus communicare quod habebat, servire temporibus suorum omnium pecunia, gratia, labore corporis, scelere etiam, si opus esset, et audaciaatque huc, et illuc torquere et flectere: cum tristibus severe, cum remissis iucunde, cum senibus graviter, cum iuventute comiter, cum fanorosis audacter, cum libidinosis luxuriose vivere. Hac ille tam varia, multiplicique natura, cum omnes omnibus ex terris homines
Abbreviated transcription (Latin):
custoditꝰ esset. tamẽ infamiã uerã eftugere non pot̾at.S z qui
prima illa micia etatis integra atq inuiolata p̃stitisset . de oiꝯ fa¬
ma ac pudititia cum isiam se corroborauisset ac uix int̾ uiros
ẽẽt i nemo loq̃bat᷑. Studuit catiliue cum iam aliqͦt annos esser
in foro caelius: de multi hoc idem ex om̃i ordine atq ex om̃i etate
focerũt. Habuit enim ille sicũti meminisle uos arbiteor per¬
multa maximaꝵ non exp̃lla signa s adumbrata uirtutũ. Ote¬
bat᷑ hominibus imꝓbis : multis & quidẽ obtimis sẽurris dedi¬
tum ẽẽ simulabat. Erant aput illum illecebxe libidinũ multe:
Erant eciam industrie quidam stimuli ac laboris. flagrabãt
uitia libidinis apud illũ s uigebãt eciam studiã xei militaris.
Neq ego umiqͣm fuisse tale monsteũ in t̾ris ullũ puto : tam con¬
trariis diuersisq int̾ se pugnantibꝰ naturre studiis cupidica¬

Expanded text:
custoditus esset, tamen infamiam veram effugere non poterat. sed qui custoditus esset, tamen infamiam veram effugere non poterat. sed qui prima illa initia aetatis integra atque inviolata praestitisset, de eius fama ac pudicitia, cum iam sese conroboravisset ac vir inter viros esset, nemo loquebatur. at studuit Catilinae, cum iam aliquot annos esset in foro, Caelius. et multi hoc idem ex omni ordine atque ex omni aetate fecerunt. habuit enim ille, sicuti meminisse vos arbitror, permulta maximarum non expressa signa sed adumbrata virtutum. Vtebatur hominibus improbis multis; et quidem optimis se viris deditum esse simulabat. erant apud illum inlecebrae libidinum multae; erant etiam industriae quidam stimuli ac laboris. flagrabant vitia libidinis apud illum; vigebant etiam studia rei militaris. neque ego umquam fuisse tale monstrum in terris ullum puto, tam ex contrariis diversisque atque inter se pugnantibus naturae studiis cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
fostũ est ͥ hoc loco defendo. fuit assidius metũ : p̃tore  non nouetat
catilinã. Afeitã tũ pretor ille obtinebat. Secutꝰ est annꝰ. causam
de petumis repetundis catilina dixit.Metũ erat hic c illi ne aduo¬
catꝰ quidẽ uonit uniqͣm. Deinceps fuit annꝰ quo ego consulatum
petiui. Petebat catilina mocũ. nunqͣm ad illum accessit : ame
nunqũa recessit. Tot igitire annos uersatꝰ in foro sine luspi¬
cione. sine in famiã. scũduit catiline iterum petenti. Qũe ergo
adfinẽ putas custocliendã illã etatẽ fuisse. Nobis quidẽ olim an¬
nus erat unꝯ. Ad cohibendũ brachiũ toga constitutꝰ & ut exerti¬
tatione ludoq campestei tunicati uterem̃. eadẽq erat si statim
mererĩ stipendia coeꝑamꝰ casteensis racio ac militaris. Qua
in etate nͥ qui se ip̃e sua grauitate et castimoniã et cũ disciplina
domestita tũ eciã uaturali quodã bono de fenderat quoqͦm asuis

Expanded text:
festum est, id hoc loco defendo. fuit adsiduus mecum praetore me; non noverat Catilinam; Africam tum praetor ille obtinebat. secutus est tum annus, causam de pecuniis repetundis Catilina dixit. mecum erat hic; illi ne advocatus quidem venit umquam. deinceps fuit annus quo ego consulatum petivi; petebat Catilina mecum. numquam ad illum accessit, a me numquam recessit. tot igitur annos versatus in foro sine suspicione, sine infamia, studuit Catilinae iterum petenti. quem ergo ad finem putas custodiendam illam aetatem fuisse? nobis quidem olim annus erat unus ad cohibendum bracchium toga constitutus, et ut exercitatione ludoque campestri tunicati uteremur, eademque erat, si statim merere stipendia coeperamus, castrensis ratio ac militaris. qua in aetate nisi qui se ipse sua gravitate et castimonia et cum disciplina domestica tum etiam naturali quodam bono defenderet, quoquo modo a suis
Abbreviated transcription (Latin):
lius tam coniunctꝰ fuit : Cognatꝰ. alfinis urei tui familiaris
Nichil eoꝵ. Quid gͥ fuit nͥ quedam temeritas ac libido : None
te si nẽe imagines uixiles nõ cõmo uebant. ne ꝓgenies quide
mea quinta illa cdaudia emulã domestice laudis. in gloxia mu¬

Expanded text:
lius tam coniunctus fuit? cognatus, adfinis, viri tui familiaris? lius tam coniunctus fuit? cognatus, adfinis, viri tui familiaris? nihil eorum. quid igitur fuit nisi quaedam temeritas ac libido? nonne te, si nostrae imagines viriles non commovebant, ne progenies quidem mea, Q. illa Claudia, aemulam domesticae laudis in gloria m
Abbreviated transcription (Latin):
qũã me mea fides et causa ip̃a toget. Neq enim muliobres ũꝙͣͣ
mimicitias mͥ gexendas putaui: presextim cum ea quã omnes
semꝑ amicã omniũ potiꝰ qͣm ciuꝰ qͣm inimitã putauerũt. S
tamẽ ex ip̃a q̃ealn ᷤᷤ utrũ me secũ seuere & grauit᷑ & prisce ag̾e
malit  an remisse & lenit̾ & urbane. Sin illo austero more
ac modo i aliquis mͥ ab inferis excitandus est ex barbatis illis.
capiet qui istã non uidebit. Qui ꝓfecto si extiterit: sic aget. ac
sic loq̃ tur. Mulier quid tibi cum cęlio. quid cum homine adu¬
lestentulo: Quid cum alieno: Cire aut tam familiaris huit¬
fuisti ut aurũ cõmodares. Aut tam mimica ut uenenũ time
matrimoniũ tenuilse sciebas clarissimi ac fortissimĩ uiri pa¬
teieq amantillimi. Qui simul ac pedem limine extulerat
om̃is ꝓpe ciuis uirtute. gloria dignitate suꝑabat. Cum ex am¬
plissimo genexe in familiam claxillimã nubsisses : cire tibi coe-¬

Expanded text:
quam me mea fides et causa ipsa coget: nec enim muliebris umquam inimicitias mihi gerendas putavi, praesertim cum ea quam omnes semper amicam omnium potius quam cuiusquam inimicam putaverunt. sed tamen ex ipsa quaeram prius utrum me secum severe et graviter et prisce agere malit, an remisse et leniter et urbane. si illo austero more ac modo, aliquis mihi ab inferis excitandus est ex barbatis illis, capiet qui istam non videbit. qui profecto, si exstiterit, sic aget ac sic loquetur: 'mulier, quid tibi cum Caelio, quid cum homine adulescentulo, quid cum alieno? cur aut tam familiaris fuisti ut aurum commodares, aut tam inimica ut venenum timermatrimonium tenuisse sciebas, clarissimi ac fortissimi viri patriaeque amantissimi, qui simul ac pedem limine extulerat, omnis prope civis virtute, gloria, dignitate superabat? cum ex amplissimo genere in familiam clarissimam nupsisses, cur tibi Cae
Abbreviated transcription (Latin):
prestanti prudencia. c n. domiti :̃ cum hac sola uem ẽẽ nõb. Que
si se aireũ cęlio cõmodasse nõ dic̃ c̃ si uenenũ ab hoc sibi paratum
ẽẽ non arguit petulant̾ facimꝰ si matrem familias secꝰ quam
matronarũ scĩtas postulat nominomꝰ. Sin ista muliere remo.¬
ta : nec crimẽullũ nec opus ad obpugnandum coliũ illis uelm¬
quitur. Quid est aliud qđ nos patromi fac̾e debeamꝰ. nͥ ut eos

Expanded text:
praestanti prudentia, Cn.Gnaei Domiti, cum hac sola rem esse nobis. quae si se aurum Caelio commodasse non dicit, si venenum ab hoc sibi paratum esse non arguit, petulanter facimus, si matrem familias secus quam matronarum sanctitas postulat nominamus. sin ista muliere remota nec crimen ullum nec opes ad oppugnandum M. Caelium illis relinquuntur, quid est aliud quod nos patroni facere debeamus, nisi ut eos
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ hoiem ꝑseip̃m iam pridẽ aftlictũ ac iacentẽ ꝓniciosia dbi¬
tinacũt discordũs excitari : cuiꝯ inicia furoris dissensiõibꝰ
eoꝵ qui tũ uob seuincti uidebant sustentata sũt : ueliq̾ iã pre¬
apicantis tribuuatꝰ. etĩa past txibuuatũ obtrcitatores eor
atos aduersaxũ de fenderũt ue are .ł. xei.ł. pestis uemouotur.

Expanded text:
igitur hominem per se ipsum iam pridem adflictum ac iacentem perniciosis opigitur hominem per se ipsum iam pridem adflictum ac iacentem perniciosis optimatium discordiis excitari, cuius initia furoris dissensionibus eorum qui tum a vobis seiuncti videbantur sustentata sunt. reliqua iam praecipitantis tribunatus etiam post tribunatum obtrectatores eorum atque adversarii de
Abbreviated transcription (Latin):
longiꝰ ꝓcessit : in ip̃m .cN. pompeiũ auctorẽ ut p̾dicar ẽ solitus
spe posse se qm̃i togatũ clomestici belli extinctorẽ nefario scelebe
fedasset : illũ etĩa illũ ex ternoꝵ belloꝵ hostiũq uictorẽ affligere
uum est illa in templo castoris scelerata .& pene deletgie huuis
nuꝑũ sica deprensa : tũ ille cui nulla hostiũ d uciꝰ urobs iiniqͣm
fuit cdausa.qui om̃is angustias om̃is altitudinis om̃iũ obiecta
semp. uĩ ac uixtute ꝑfregit: obsessus ip̃e est domi. meq non
nulla imꝑitoꝵ uituꝑacione timiditatis mee consilio et facto
suo liberauit. Nam si  d pompeio uixo uniomtuũ fortissimo.
quicũq uati sunt. mserrimũ magis fuit qua turpe. ꝙ adullir
cum in concionibꝰ dic̾et uelle se in carinis edificare alterã porti¬
ci q̃ palatio responderet: certe m exixe domo mea ad pͥua¬
tum doloeẽ fuit luctuosum. Ad racionẽ rei .ł. gloriosis. Didetis

Expanded text:
longius processit; in ipsum Cn. Pompeium, auctorem, ut praedicare est solitus, longius processit; in ipsum Cn. Pompeium, auctorem, ut praedicare est solitus, spe posse se, quoniam togatum domestici belli exstinctorem nefario scelere foedasset, illum etiam, illum externorum bellorum hostiumque victorem adfligere; tum est illa in templo Castoris scelerata et paene deletrix huius imperi sica deprensa; tum ille cui nulla hostium diutius urbs umquam fuit clausa, qui omnis angustias, omnis altitudines moenium obiectas semper vi ac virtute perfregit, obsessus ipse est domi meque non nulla imperitorum vituperatione timiditatis meae consilio et facto suo liberavit. nam si Cn. Pompeio, viro uni omnium fortissimo quicumque nati sunt, miserum magis fuit quam turpe, quam diu cum in contionibus diceret velle se in Carinis aedificare alteram porticum, quae Palatio responderet, certe mihi exire domo mea ad privatum dolorem fuit luctuosum, ad rationem rei publicae gloriosum. videtis
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑: nͥ .c.N. pompeio adiutore. iñ. crasso auctore que facie¬
bat fac̾e cdlamaret. nisi consultis causam coniun xisse secum
in quo uno ñ mẽciebat̾ confremaeet tam ceudelis mei tam
sceleratii rei R. uexator ẽe potuisset. Idem postea qũa respi¬
rare uos ametu cedis. emergere auctoritatẽ ur̃am eflucti¬
bus illis seruitutis. ueuiuescere memorĩa ac desiderium
mei uidit. uõb se coepit sub ito falla cissime uonditare. Tum
egtes iulias contra auspica latas. do hic et in contionibꝰ dicere:
inquibꝰ legibꝰ merat curiata illa lex q̃ cotũ eiꝰ tribunacũ cõtine¬
bat : quã cet amẽtia nõ uidebat  ducebat fortissimũ uixu. in.
bibulũ ÷ querebat ex eo .G. cesare leges ferente de celo semꝑ ẜuasss
illi uicio lata ẽẽ dicebãt. ferebãt in oculis hominẽ quidã boni uirei
et de me obtime meriti. s illiꝰ ut ego axbiteor furoris ignaui.

Expanded text:
retur, nisi se Cn. Pompeio adiutore, M. Crasso auctore, quae facieretur, nisi se Cn. Pompeio adiutore, M. Crasso auctore, quae faciebat facere clamaret, nisi consules causam coniunxisse secum, in quo uno non mentiebatur, confirmaret, tam crudelis mei, tam sceleratus rei publicae vexator esse potuisset? idem postea quam respirare vos a metu caedis, emergere auctoritatem vestram e fluctibus illis servitutis, reviviscere memoriam ac desiderium mei vidit, vobis se coepit subito fallacissime venditare; tum leges Iulias contra auspicia latas et hic et in contionibus dicere, in quibus legibus inerat curiata illa lex quae totum eius tribunatum continebat, quam caecus amentia non videbat. producebat fortissimum virum, M. Bibulum; quaerebat ex eo, C. Caesare leges ferente de caelo semperne serilli vitio lata esse dicebant. ferebant in oculis hominem quidam boni viri et de me optime meriti, sed illius, ut ego arbitror, furoris ignari.
Abbreviated transcription (Latin):
ror pͥmũ qđ que qua claxũ hominẽ atq optime de ue .R. se¬
ꝑe meritũ impurillimi uoce hominis uiolari facile paciunt᷑
Deinde si existiuiãt perditi hominis ꝓfligatiq maledictis posse
id qđ miuime cõducit ip̃is cuiꝯ qͣm gliam dignitatẽq uiolari:
postremo qđ non senciũt id. qđ tanĩẽ mͥ iam suspitari uident᷑
illiꝯ furentis ac uolaticos impotꝰ in se ip̃os posse conuerti. Atq
ex hac nimiã nõ nullor alienaçione. & quibꝯdã herentia tela
ni re .P. que quãdiu herebãt in uno me : grauit equidẽ s a¬
liqͣnto leuiꝯ ferebam. An iste nisi pͥmo se detisset his quoꝵ ani¬
mos aur̃a auctoritate seuinctos eẽ axbitrabam᷑: nisi eos in
celum suis laudibꝰ p̃clarꝰ auctor extolleret : nisi exertitũ
cesaris in quo fallebat s cũ nemo redarguebat: nisi eũ
inqͣm excitũ signis infestis in curiam se imuillurrũ miuita¬

Expanded text:
ror, primum quod quemquam clarum hominem atque optime de re publica saeror, primum quod quemquam clarum hominem atque optime de re publica saepe meritum impurissimi voce hominis violari facile patiuntur, deinde si existimant perditi hominis profligatique maledictis posse, id quod minime conducit ipsis, cuiusquam gloriam dignitatemque violari, postremo quod non sentiunt, id quod tamen mihi iam suspicari videntur, illius furentis ac volaticos impetus in se ipsos posse converti. atque ex hac nimia non nullorum alienatione a quibusdam haerent ea tela in re publica quae, quam diu haerebant in uno me, graviter equidem sed aliquanto levius ferebam. an iste nisi primo se dedisset iis quorum animos a vestra auctoritate seiunctos esse arbitrabatur, nisi eos in caelum suis laudibus praeclarus auctor extolleret, nisi exercitum C. Caesaris—in quo fallebat, sed eum nemo redarguebat—nisi eum, inquam, exercitum signis infestis in curiam se inmissurum minita
Abbreviated transcription (Latin):
coni ciebatur. Excepi et ꝓ pateia solꝯ exarsi. Sic tanẽ ut uos
isdem ignibꝰ circũsepti. me pͥmũ ictũ pro uobis et fum antẽ
uideretis. Non sedabantur discordie. s etiã cyescebat in cos
odiũ a quibꝰ nos defensi putabam̃. Ecce hisdẽ auctoribus
pompeio prinçipe qui cupientẽ Italiã flagitantes uos po¬
pulũ .R. desiderantẽ. nõ auctoritate sua solum. s eciã pre¬
cibꝰ admeam salutẽ excitauit. Restituti sumꝰ si discordia¬
uũ finis ali qͣncdo a diuturuis dissensionibꝯ conquiescamus.
Non sũt eadem ista labes. Eas hẽt conciones. ea miscet ac
turbat: ut mͦ uendat illis nec tam̃ẽ ita ut quisquã si ab isto
laudatꝰ sit laucdatorẽ putet. Sut eos quos nõ amãt ab eo¬
dem gaudeant uituꝑari. Atq ego hũc nõ miror qͥd enim fa¬
çiat aliud illos homines sapientissimos grauissimosq mi¬

Expanded text:
coniciebatur. excepi et pro patria solus exarsi, sic tamen ut vos coniciebatur. excepi et pro patria solus exarsi, sic tamen ut vos isdem ignibus circumsaepti me primum ictum pro vobis et fumantem videretis. non sedabantur discordiae, sed etiam crescebat in eos odium a quibus nos defendi putabamur. ecce isdem auctoribus, Pompeio principe, qui cupientem Italiam, flagitantis vos, populum Romanum desiderantem non auctoritate sua solum, sed etiam precibus ad meam salutem excitavit, restituti sumus. sit discordiarum finis aliquando, a diuturnis dissensionibus conquiescamus. non sinit eadem ista labes; eas habet contiones, ea miscet ac turbat ut modo se his, modo vendat illis, nec tamen ita ut se quisquam, si ab isto laudatus sit, laudatiorem putet, sed ut eos quos non amant ab eodem gaudeant vituperari. atque ego hunc non miror—quid enim faciat aliud?—: illos homines sapientissimos gravissimosque mi
Abbreviated transcription (Latin):
cui tribuno .U.L. fieri nõ liceret ÷ qđ amio ante fra t ateit¬
lus e contors ecĩa tũ senatu senatꝰ pͥncipi. CL p̃o peio
sententĩa dicenti exduserat : acerrimeq una uoce ac m̃te
restiterat id post discidiũ obtimatiũ de quo ip̃o ñc monem̃
ita ꝑturebatũ Itaq ꝑmutatũ est: ut qđ frat̃ consul ne firen
obstitecat qđ asfinis & sodalis clarissimꝯ urs q uaseeu
nõ laudarat exduserat. id is consul efficeret in discoedi¬
is pncipũ qui illi unꝯ inimicissimꝰ esse debuerat s eo
fecisse auctore se diceret. cuiꝯ auctoritatia neminẽ post
penit̾et. In iecta fax est. fecla acluctuosa rei .P.petita est aucto¬
ritas ur̃a grauitas amplissimoꝵ ordinũ. con sensio bonorũ
omniũ: totꝰ deuiq ciuitatis statꝰ. Hec enim certe ꝑ etebant̾
cũ in me cognitore haꝵ om̃ium uerũ illa flãmna illoꝵ temporu

Expanded text:
fieri non liceret. quod anno ante frater Metelfieri non liceret. quod anno ante frater Metellus et concors etiam tum senatus, senatus principe Cn. Pompeio sententiam dicente, excluserat acerrimeque una voce ac mente restiterat, id post discidium optimatium, de quo ipso nunc monemur, ita perturbatum itaque permutatum est ut, quod frater consul ne fieret obstiterat, quod adfinis et sodalis clarissimus vir, qui illum reum non laudarat, excluserat, id is consul efficeret in discordiis principum qui illi unus inimicissimus esse debuerat, eo fecisse auctore se diceret cuius auctoritatis neminem posset paenitere. iniecta fax est foeda ac luctuosa rei publicae; petita est auctoritas vestra, gravitas amplissimorum ordinum, consensio bonorum omnium, totus denique civitatis status. haec enim certe petebantur, cum in me cognitorem harum omnium rerum illa flamma illorum temporum
Abbreviated transcription (Latin):
f hic pnuo est addito ad populare iactatione atq asteso
Sam tib iegracho iudiã numantini foederis cui feriẽdo
Itaq res illũ forte et clarũ urrũ agrauĩtate pateũ destisce¬
re coegie leuaũt g aethum moro fratuaa petas aolosisa¬
guitaline animi ad ex petendas domostica ranigiumas orenas
fum̃tariã ꝓ cueacione senatꝰ amonuttiq cei M. scausui¬
pfetit. Scmꝰ dolor e factũ ee populatẽ. Sulpituĩ a bobtĩma
rausa efectũ gaioꝙ tucio consulatũ comialxgtia peegt
resistentẽ. longiꝰ ꝙͣ uoluit popularis aura ꝓuex̃. fuit
iñ his oĩbꝰ se si nõ iusta. nulla enim potest cuiqua fale
mulietibꝰ soleis. purpureisq faceolio  asecophio absalto
slagoitioi astupeo est factꝰ repente populaxis Nisi cũ nu¬
fas nõ fuerat. ancillarũ beneficio emissus get ꝰ populari
in discoraris nẽis de quibꝰ ip̃is his ꝓdigus recenabies
a dis iiuortalibꝰ ammonem̃. arrepmꝰ est unꝰ ex patritũs

Expanded text:
fuit et aditus ad popularem iactationem atque adscensus. nam Ti. Graccho invidia Numantini foederis, cui feriendo, eaque res illum fortem et clarum virum a gravitate patrum desciscere coegit; C. autem Gracchum mors fraterna, pietas, dolor, magnitudo animi ad expetendas domestici sanguinis poenas frumentariaSulpicium ab optima causa profectum Gaioque Iulio consulatum contra leges petenti resistentem longius quam voluit popularis aura provexit. fuit in his omnibus etsi non iusta,—nulla enim potest cuiquam malemuliebribus soleis purpureisque fasceolis, a strophio, a psalterio, a flagitio, a stupro est factus repente popularis. Nisi eum mudire fas non fuerat ancillarum beneficio emissus esset, populari in discordiis nostris, de quibus ipsis his prodigiis recentibus a dis immortalibus admonemur, a
Abbreviated transcription (Latin):
uso auob cũ in uiris tũ etiã in feminis repetita mouerunt:
Ideo ne ego pacẽ pyeel diemi. ut tu a mortite pisueorum
condie sedera ferrees. Ideo aquã ad duxi uteai messte autere¬
de.deo uto muniuiut eã tu alienio uir io conitata telebrare
doemuid eggo iudites ita grauem ꝓsonã induxi ur et uereac ne se
idem appius repente conũtat & colium incipiat atiuareaula ssea
simis disceptatoribꝰ M colii uitã me ꝓbaturũ ce confidã. Tu ũ mulie
iani enmi ⁊ pe tetũ urlla ꝑsona introducta loquor siea que fatis

Expanded text:
usque a nobis cum in viris tum etiam in feminis repetita moverunt? ideone ego pacem Pyrrhi diremi ut tu amorum turpissimorum cotidie foedera ferires, ideo aquam adduxi ut ea tu inceste uterere, ideo viam munivi ut eam tu alienis viris comitata celebrares?' sed quid ego, iudices, ita gravem personam induxi ut verear ne se idem Appius repente convertat et Caelium incipiat accusare illa sua l severissimis disceptatoribus M.Marci Caeli vitam me probaturum esse confidam. tu vero, mulier — iam enim ipse tecum nulla persona introdu
Abbreviated transcription (Latin):
telo coetꝰ hominũ adeat: uerset̾ in t̾ris. cũ hominibꝰ conloquatute.
Togtitate tteuo sonito ei ꝯ quẽ latinienses numaae Re gordame¬
ni illud etiam q̃đ ñ dũ est uelatũ ÷ qđ eodẽ fere tempo e factam
ageo piceno potentie nunciat᷑ : terremotꝰ horxibilis cũ qbusdã
multis metuendisq rebꝰ. hec eadẽ ꝓfecto que ꝓspitimꝰ m pen¬
denciã ꝑtime scenis. Et enim hec deo ꝵ in mortaliuẽ uox. hecpoe

Expanded text:
caelo coetus hominum adeat, versetur in terris, cum hominibus conloquatur. caelo coetus hominum adeat, versetur in terris, cum hominibus conloquatur. cogitate genus sonitus eius quem Latinienses nuntiarunt, recordamini illud etiam quod nondum est relatum, quod eodem fere tempore factus in agro Piceno Potentiae nuntiatur terrae motus horribilis cum quibusdam † multis metuendisque rebus: haec eadem profecto quae prospicimus impendentia pertimescetis. etenim haec deorum immortalium vo
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Suare hũc statum qui nũc est qualiscũq ẽ: nulla alia
re uisi concordia uetinere possumꝯ. Nam ut meliore simꝯ loco:
ne obtandũ quidẽ est illo inpunito. Deteriore aũt statu ut smꝰ
unꝰ est inferior gradꝰ.aut interitꝰ. aut seruitutis. Quo ne teu¬
damue di imoxtales nos admonent: qm̃iam pridẽ humana
et possem sustiuere. S tam̃e fatile tatentibꝰ ceteris retituissẽ.
ohetoeatio ontis fut nõ auctoritatio mee spublice celisse¬
onis. Mea fuerũt uerba fortasse pluxa : sententie quid̃ omrnlis
haxuspitũ. ad quos aut refexri nũciãta ostenta non conuenit:
aut eoꝵ responsis cõmoueri nocesse est. Qđ si cetera magio ꝑ¬
uulgata nos sepe & leuiora mouexũt ÷ uox ip̃a deoꝵ imortaliũ
nõ mentes omnisĩ ꝑmouebit : Nolite enim id putare accidere pos¬
se qdđ in fabulis sere uideris fiexi: ut deuo aliquid elabsus deo

Expanded text:
tis. qua re hunc statum qui nunc est, qualiscumque est, nulla alia tis. qua re hunc statum qui nunc est, qualiscumque est, nulla alia re nisi concordia retinere possumus; nam ut meliore simus loco ne optandum quidem est illo impunito; deteriore autem statu ut simus, unus est inferior gradus aut interitus aut servitutis; quo ne trudamur di immortales nos admonent, quoniam iam pridem humana et possem sustinere, sed tamen facile tacentibus ceteris reticuissem; sed haec oratio omnis fuit non auctoritatis meae, sed publicae religionis. mea fuerunt verba fortasse plura, sententiae quidem omnes haruspicum, ad quos aut referri nuntiata ostenta non convenit aut eorum responsis commoveri necesse est. quod si cetera magis pervulgata nos saepe et leviora moverunt, vox ipsa deorum immortalium non mentis omnium permovebit? nolite enim id putare accidere posse quod in fabulis saepe videtis fieri, ut deus aliqui delapsus de
Abbreviated transcription (Latin):
iste bizantiorimibrogitaꝵq predas exor buit. Aut tam eminẽ¬
tibꝰ canibꝰ scyllã. tãq ieiunis qͣm quibꝰ istũ uidetis gellis.clo¬
eliis. titus.postra ip̃a mandentẽ: Quare id̾ cum extremũ est
iu haruspicũ responso ꝓuidete: ne rei .R. statꝰ cõmutet᷑ Et enĩ
uix hec si undiq fulciamꝰ iam labefacta. uix inꝙͣ nixa in om̃iũ
nosteũ unieris coherebũt. fuit qͦndã ita frema hec ciuitas et
ualen srut neglegenciã senatꝰ. uel eciã iniuxias culiũ feree posset¬
cã non pocese.  xaxiuni nullũ est uectigalibꝯ no frutis qui ꝑe¬
demerũt. Nuctoritas pͥncipũ cecidit : consensus oedinũ est di¬
uulsus. Iudicia perieeũt. sifragia di scripta tenent᷑ a paucios bo¬
noxũ animꝰ ad nutũ nẽi ordinis expeditꝰ iam nõ erit. Cutẽ qui
se pro pateiae salute opponat inuidie: frustra posthac requae¬

Expanded text:
iste Byzantiorum Brogitarorumque praedas exsorbuit? aut tam emineniste Byzantiorum Brogitarorumque praedas exsorbuit? aut tam eminentibus canibus Scyllam tamque ieiunis quam quibus istum videtis, Gelliis, Clodiis, Titiis, rostra ipsa mandentem? qua re, id quod extremum est in haruspicum responso, providete ne rei pvblicae statvs commvtetvr; etenim vix haec, si undique fulciamus iam labefacta, vix, inquam, nixa in omnium nostrum umeris cohaerebunt. fuit quondam ita firma haec civitas et valeniam non potest. aerarium nullum est, vectigalibus non fruuntur qui redemerunt, auctoritas principum cecidit, consensus ordinum est divulsus, iudicia perierunt, suffragia descripta tenentur a paucis, bonorum animus ad nutum nostri ordinis expeditus iam non erit, civem qui se pro patriae salute opponat invidiae frustra posthac require
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris sui socios exario. ꝓuinciis. exercitu armauit: reges qͥ
exant uendidit. qui non erãt appellauit. 6 .dl. pomperũ fere do¬
miũ cõpulit: imꝑacoꝵ monimenta euertit. mimicoꝵ domus
disturbauit: ur̃is monimitis suũ nomẽ inscerplit. Infiuita sũt
scelera q̃ ab illo in patriã sũt eclita. Quid que in singulos ci¬
ues quos netauit socios. quos dixipuit imꝑatores. quos pro¬
didit exercitꝰ. quos temptauit. Qͥa uͦ ea quãta sũt q̃ in ip̃um
se scelera que in suos edidit. quil minꝰ umqͣm peꝑeit hostium
casteis. qͣm ille om̃ibꝰ corporis sui partibꝰ. Que nauis uniqͣm
in flumine publico tam uulgata om̃ibꝰ ꝙͣ istiꝰ etas fuit: Quis
um qͣm nepos tam libere est cum scortis. qͣm hic cum soroxibus
uiolatꝰ: Quã deniq tam immanem chaxibdim poete fingẽdo
ex pͥmere potuerũt que tantos exhaurire giregites quantas

Expanded text:
sceleris sui socios aerario, provinciis, exercitu armavit, reges qui sceleris sui socios aerario, provinciis, exercitu armavit, reges qui erant vendidit, qui non erant appellavit, Cn. Pompeium ferro domum compulit, imperatorum monumenta evertit, inimicorum domus disturbavit, vestris monumentis suum nomen inscripsit. infinita sunt scelera quae ab illo in patriam sunt edita. quid? quae in singulos civis quos necavit, socios quos diripuit, imperatores quos prodidit, exercitus quos temptavit? quid vero? ea quanta sunt quae in ipsum se scelera, quae in suos edidit! quis minus umquam pepercit hostium castris quam ille omnibus corporis sui partibus? quae navis umquam in flumine publico tam vulgata omnibus quam istius aetas fuit? quis umquam nepos tam libere est cum scortis quam hic cum sororibus volutatus? quam denique tam immanem Charybdim poetae fingendo exprimere potuerunt, quae tantos exhauriret gurgites quantas
Abbreviated transcription (Latin):
suscipim̃ in lucẽ et hoc celesti sp̃u augenur: & cortã in sedẽ
ciuitatis ac libertatis ascribimurr. Iste parentũ nom̃e. sacra.
memoriã. gente.fonte iano nomine obruit: deoꝵ ignis so¬
lia. m̾ses abditos. ac poenetrales focos occulta & maxibꝰ non
inuisa solũ s eciã in audita satra: in expiabili scelere peruertit.
Idemq eaꝵ tem plum inflãmauit deaꝵ ĩ quaꝵ ope etiã aliis
incendus subuenitur. Quid de patria loquar qui pͥmũ eum
ciuẽ ui. ferro. ꝑ itulis. uxbe. om̃ibꝰ pr̃ĩe p̃sidiis depulit: qũẽ
uos pateie conseruatorem ẽe sepillime iudicaritis. Deinde eũso
senatu ut ego semꝑ dixi comite : duce ut ille dicebat senatũ ip̃m
pͥncipẽ salutis mẽtisq publice .iii. cede. incendusq ꝑuertit.Su¬
stulit duas leges. ȩliã et fufiam maxime rei .L. salutares. cen¬
surxã extinxit: int̾cellionẽ remouit. Auspicia deleuit. consules

Expanded text:
suscipimur in lucem et hoc caelesti spiritu augemur et certam in sedem suscipimur in lucem et hoc caelesti spiritu augemur et certam in sedem civitatis ac libertatis adscribimur. iste parentum nomen, sacra, memoriam, gentem Fonteiano nomine obruit; deorum ignis, solia, mensas, abditos ac penetralis focos, occulta et maribus non invisa solum, sed etiam inaudita sacra inexpiabili scelere pervertit, idemque earum templum inflammavit dearum quarum ope etiam aliis incendiis subvenitur. quid de patria loquar? qui primum eum civem vi, ferro, periculis urbe, omnibus patriae praesidiis depulit quem vos patriae conservatorem esse saepissime iudicaritis, deinde everso senatus, ut ego semper dixi, comite, duce, ut ille dicebat, senatum ipsum, principem salutis mentisque publicae, vi, caede incendiisque pervertit; sustulit duas leges, Aeliam et Fufiam, maxime rei publicae salutaris, censuram exstinxit, intercessionem removit, auspicia delevit, consules
Abbreviated transcription (Latin):
ne deterioribo xepuliisq honos augeatur. Repul¬
sos uideamꝯ nã deteriores qui sunt post do d po
Sn tam̃ei eũ cadere hoc uerbum maxime qͥfic uno
omniũ mortaliũ sine ulla dubita cone detedunꝯn&
cedendũ est. stui sunt igit᷑ repulsino uegqui aq
opinor
do hono re uitio tuutatis ño suo nõ sunt aucuia. Nañ
id quidẽ multis sepe obtiis auibꝰ at honestissnds ui¬
sis accidit. Repulsi sũt hi quos adomna ꝓgeequenteo
quos iiunera contea letes gladiatoria patanteo qs aper¬
les urebani rustici repulerũt. hine honore augiat
populo & ip̃e nullo hacuspicit admomitu suaspontu
ꝓspexit Deteriores cauete. Eenor quibẽ est ma¬
gna natio. S tanĩe eoꝵ omniũ hic dux est atq prin¬
ceps. Et ennu si unũ hominẽ deterrimun poeta
nullũ ꝓfecto dedecꝰ reꝑire posset q̃d in hoc nõ in esset. multaq
in eo peĩtꝰ defixa atq herencia p̾teriret. Parentibꝰ et dis ĩmor¬
talibꝰ et patrie nos pͥmũ nacura conciliat. Eodẽ enim tẽpore

Expanded text:
 honos avgeatvr. repulsos videamus, nam deteriores qui sint, post docebo. sed tamen in eum cadere hoc verbum maxime qui sit unus omnium mortalium sine ulla dubitatione deterrimus, concedendum est. qui sunt igitur repulsi? non, ut opinoritio civitatis, non suo, non sunt adsecuti; nam id quidem multis saepe optimis civibus atque honestissimis viris accidit. repulsi sunt ii quos ad omnia progredientis, quos munera contra leges gladiatoria parantis, quos apertribules, urbani, rustici reppulerunt: hi ne honore augeantpopulus Romanus ipse nullo haruspicum admonitu sua sponte prospexit. deteriores cavete; quorum quidem est magna natio, sed tamen eorum omnium hic dux est atque princeps; etenim si unum hominem deterrimum poeta nullum profecto dedecus reperire posset quod in hoc non inesset, multaque in eo penitus defixa atque haerentia praeteriret. parentibus et dis immortalibus et patriae nos primum natura conciliat; eodem enim tempore et
Abbreviated transcription (Latin):
unt: nolite ꝑ deos inmortales iudices hunt illi acerbũ nunciũ
uelle ꝑferriunt suũ pfectũ fabxũ. ut hominẽ sibi carissimume
nõ ob ip̃iꝰ aliqđ delictũ. s suã familiaritatẽ ur̃is obpssum
sentenciis audiat. Miseremini eiꝰ qui nõ de suo peccato. s huiꝰ
siuna et dacissimmũ uaei facto non de aliquo erimine si ꝑiculo
suo de gublico urte disteptat Eđ ius lo .I. pompeule ꝑoa¬
uiz. si dł ceassus siq metello si+ pompeino cat sĩ sylla

Expanded text:
unt, nolite, per deos immortalis, iudices, hunc illi acerbum nuntium unt, nolite, per deos immortalis, iudices, hunc illi acerbum nuntium velle perferri, ut suum praefectum fabrum, ut hominem sibi carissimum, non ob ipsius aliquod delictum, sed ob suam familiaritatem vestris oppressum sententiis audiat. miseremini eius qui non de suo peccato sed de huius summi et clarissimi viri facto, non de aliquo crimine sed periculo suo de publico iure disceptat. quod ius si Cn. Pompeius ignoravit, si M. Crassus, si Q. Metellus, si Cn. Pompeius pater, si L. Sulla,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ini quitatẽ. om̃s cum aliqua cendelitate coniũctã. S si certoꝵ
hominũ m̃tes nulla racione iuclices placare possumꝰ : uẽos qͥdẽ
animos certe con ficlimus uõ oracione nẽa s humanitate uestra
ẽẽ placataos. Quied enim est cur nõ pociꝯ ad summã laudem
huic qũa ad minimã fraudẽ cesaris familiaritas ualere debeat
Cognoũ adulescens. placuit homini prudentissimo in sũma
amicoꝵ copiã cũ familiarissimis eiꝰ est adequam. In p̃tireas in
consulatu. p̃fectũ fabrũ detulit. Consiliũ hominis ꝓbauit:
fidem est complexus. officia obsexuãciamq dilexit. fuit hic mul¬
torũ illi laboꝵ socius aliqndo: est fortasse nc̃ nonnulloꝵ ꝑti¬
cops cõmodoꝵ. Que quidem si huit offuerint apua uos:
non intelligo qđ bonũ qͥcͣqͣm sit apud talis uiros ꝓfutirrum.
S qui .s cesar abest longillime. atq in hĩs est nc̃ lotis que
eegiones orbẽ t̾raꝵ rebꝰ illis gestis imꝑium populi.R. defini¬

Expanded text:
iniquitatem omnes cum aliqua crudelitate coniunctam. sed si certorum hominum mentis nulla ratione, iudices, placare possumus, vestros quidem animos certe confidimus non oratione nostra, sed humanitate vestra esse placatos. quid enim est cur non potius ad summam laudem huic quam ad minimam fraudem Caesaris familiaritas valere debeat? cognovit adulescens; placuit homini prudentissimo; in summa amicorum copia cum familiarissimis eius est adaequatus. in praetura, in consulatu praefectum fabrum detulit; consilium hominis probavit, fidem est complexus, officia observantiamque dilexit. fuit hic multorum illi laborum socius aliquando: est fortasse nunc non nullorum particeps commodorum. quae quidem si huic obfuerint apud vos, non intellego quod bonum cuiquam sit apud talis viros profuturum. sed quoniam C. Caesar abest longissime, atque in iis est nunc locis quae regione orbem terrarum, rebus illius gestis imperium populi Romani defini
Abbreviated transcription (Latin):
in acie. in exercitu delectũ uretutis qui sociis. qui foederatis in de¬
ri. si uox. si ille imꝑatorius ardor oculoꝵ. si recentes triumphi.
si p̃sens ualuit aspectꝰ. ualeat auctoritas. ualeãt res goste. ua¬
leat memoxia. ualeat fortissimi et cdaxissimĩ uixi nom̃ẽ eternũ.
Sit hoc disceimiẽ int̾ graciosos auis atq fortisͦ ut illi uiui fruãt᷑
opibꝰ suis. Noꝵ ecĩa mortuoꝵ si quisquã huiꝯ imꝑũ de fensoi
mori pote se suiuat auctoritas inmortalis. Quid.s d. põpeiꝰ
pat̾ rebꝰ italico bello maximis gestis .R.cesiũ equitẽ . R uirũ bonũ
qui uuit rauennate federato ex populo nõne ciuitate donauit:
P. crassus uix amplissimꝰ ex ea ciuitate qua cũ ꝓpe singulare fe¬
dus pyrxi cemporibꝰ .c. fabreitio. cos. ictũ putat᷑. Quid massi

Expanded text:
in acie, in exercitu dilectum virtutis, qui sociis, qui foederatis in dein acie, in exercitu dilectum virtutis, qui sociis, qui foederatis in deltus C. Mari, si vox, si ille imperatorius ardor oculorum, si recentes triumphi, si praesens valuit aspectus, valeat auctoritas, valeant res gestae, valeat memoria, valeat fortissimi et clarissimi viri nomen aeternum. sit hoc discrimen inter gratiosos civis atque fortis, ut iluisquam huius imperi defensor mori potest, vivat auctoritas immortalis. quid? Cn. Pompeius pater rebus Italico bello maximis gestis P. Caesium, equitem Romanum, virum bonum, qui vivit, Ravennatem foederato ex populo nonne civitate donavit? P. Crassus, vir amplissimus, ex ea civitate quacum prope singulare foedus Pyrrhi temporibus C. Fabricio co
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui de federatis ciuitatibꝰ eẽt ciuitate donatꝰ. in iuditiũ est
uocatꝰ: Nã poletiniꝰ. E.mateiuiꝰ unꝰ ex his quos .c. mareiꝰ ciuita¬
te donasset dixit causam ex colonia lacina in pͥmis frẽma et illu¬
stei. Quẽ cum disertꝰ homo.l. antistiꝰ accusaret: spolĩtinꝰ cdi x̃
fuudũ spoletinũ populũ nõ ẽẽ fcũm. Uidebat enim popłos de suo
uree nõ de nẽo fundos fieri solere. S cum lege apuleia colonie
no ẽẽñt doducte. qua lege sacireninꝰ.c. mario tulerat ut ĩ sin¬
gulas colonias ternos çiues .A. facere posset ⁊̃ uegabat hoc be¬
ne fitiũ re ip̃a sublata ualere debere. Nichilhabet similitudinis
ista accusatio. s cam̃e tanta auctoritas in .c. maxio fuit. ut nõ
per .L. crassũ affinẽ suũ hominẽ incredibili eloquenciã ͤ s paucis
ip̃e uerbis causam illam grauitate sua defencłit et ꝓbarit. Des

Expanded text:
eorum, qui de foederatis civitatibus esset civitate donatus, in iudicium est eorum, qui de foederatis civitatibus esset civitate donatus, in iudicium est vocatus? nam Spoletinus T. Matrinius, unus ex iis quos C. Marius civitate donasset, dixit causam ex colonia Latina in primis firma et inlustri. quem cum disertus homo L. Antistius accusaret, non dixit fundum Spoletinum populum non esse factum,—videbat enim populos de suo iure, non de nostro fundos fieri solere,—sed cum lege Apuleia coloniae non essent deductae, qua lege Saturninus C. Mario tulerat ut in singulas colonias ternos civis Romanos facere posset, negabat hoc beneficium re ipsa sublata valere debere. nihil habet similitudinis ista accusatio; sed tamen tanta auctoritas in C. Mario fuit ut non per L. Crassum, adfinem suum, hominem incredibili eloquentia, sed paucis ipse verbis causam illam gravitate sua defenderit et probarit. quis
Abbreviated transcription (Latin):
facet osse : Potest i re uidices Ie erebotondennaet ueno i mari
factũ condomuet: Sxistat g ille ui preu cugiaeione no .e qnia
re uõ potest: ut conspiciatis cũ mẽtibꝰ qm̃ oculis nõ potestis .Dicat
se nõ imꝑitũ federis. nõ rudem exomploꝵ. ñ ignarũ belli fuisse : se.
ꝑ. africani discipulũ ac militẽ sescipondũs. se legacionibꝰ bellicis e¬
ruclitũ. se si tanta bella egillet qͣnta gessit confecit. li tot consulibus
meruisset quotiens ip̃e consul fuisset: om̃ia uira belli ꝑdicere ac nos¬
se potuisse. sibi non fuisse dubium quin nõnullo fodere .x. P. bene ge¬
renda impediret᷑. ase ex coniunctissima atq anicissima ciuitate
fortissimũ quẽq ẽẽ delectũ: noq ignatiũ neq camerciũ federe
eẽ exceptũ. quominꝰ eoꝵ ciuibꝰ a populo romano pͥmia uretutis
teibuer enturx. Itaq cum paucis annis post hanc aiuitatis donacionẽ.
acexrima de ciuitate questio licinia & mutia lege uenisset : nũ qͥs

Expanded text:
ondemnari, ut non C. Mari factum condemnetur? exsistat ergo ille vir parumper cogitatione vestra, quoniam re non potest, ut conspiciatis eum mentibus, quoniam oculis non potestis; dicat se non imperitum foederis, non rudem exemplorum, non ignarum belli fuisse; se P. Africani discipulum ac militem, se stipendiis, se legationibus bellicis eruditum, se, si tanta bella attigisset quanta gessit et confecit, si tot consulibus meruisset quotiens ipse consul fuit, omnia iura belli perdiscere ac nosse potuisse; sibi non fuisse dubium quin nullo foedere a re publica bene gerenda impediretur; a se ex coniunctissima atque amicissima civitate fortissimum quemque esse delectum; neque Iguvinatium neque Camertium foedere esse exceptum, quo minus eorum civibus a populo Romano praemia virtutis tribuerentur. itaque cum paucis annis post hanc civitatis donationem acerrima de civitate quaestio Licinia et Mucia lege venisset, num quis