comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Sed predittus puerbis
caput suũ doluit dũ puritas
aĩe de delectacione et consẜu pcc̃
fleuit. Conuertetur dolor eiꝰ
inquit dauid ĩquit caput eiꝰ
Dolor capitis est appetitus in¬
nnie cupiditatis. Quidolor
incaput eius conuertitur. qñ
mens defiderio rerũ tp̃raliũ
anxie cruciatur. Ecte inquit
parturit iniusticiã et conce¬
pit dolorem et peperit ñ qui¬
tatem. Concepit dolorẽ ma¬
lidesideri cogitatione. partu¬
it iniusticiã cutũuemendo
siẽm in locutione male possi¬
dendo peperit inquitatẽ in
operacione. hic autem dosor¬
aliquando nascitur extimore
aliquando excalore. Calor est
nime cupiditatis ardor. ut igr̃
sanus fieri debeas morbi ma¬
teriam subtrahere nõ obmit¬
tas. Dispersit inquit dedit pau
buit nullius tẽporalis cõmo¬
di retribucionẽ querit. Sui¬
⁊ gitur largiendo que possidet
ꝯtempseris mundũ. anxie
cupiditatis minues appeti¬
⁊tũ. Nec tantũ morbi subtra¬
hes s eciam oleo rosaceo un

Expanded text:
itet. Sed praedictus puer bis itet. Sed praedictus puer bis caput suum doluit, dum puritas animae de delectatione et consensu peccati flevit. Convertetur dolor ejus, inquit David, in caput ejus . Dolor item capitis est morbus nimiae cupiditatis. Qui dolor in caput convertitur, quando mens desiderio rerum temporalium anxie cruciatur. Ecce, inquit, parturit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Concepit dolorem mali desiderii in cogitatione, parturit injustitiam circumveniendo fratrem in locutione, male possidendo peperit iniquitatem in operatione. Hic autem doloaliquando nascitur ex calore, aliquando ex tumore. Calor est nimiae cupiditatis ardor, ut igitur sanus fias, morbi materiam subtrahere non omittas. Dispersit, inquit, dedit paubuit, nullius temporalis commodi retributionem quaerit. Si igitur largiendo quae possides, contempseris mundum, anxiae cupiditatis minues appetitum. Nec tantum materiam morbi subtrahes, sed etiam oleo rosaceo caput
Abbreviated transcription (Latin):
onus modus est lauda
infirmo aperiũtur carius pori
ut ꝑsudorem fiat purgacio
morbi: sic ꝑ confessionẽ pcã
fit laudabilis purgacio ammn
laudatur eciam sudor me dioc̾s
si habeatur in omĩbus mẽbris
Cum enĩ sudor a toto corpore¬
quod est signũ bom designa
Similiter oportet ut sudor conr¬
fessionis fiat de pcco cuiuslib
oꝑacionis. Cũ autẽ sudor fit
tantũ in quadã corporis ꝑte
uelut in capite contingit ex
corpus actionũ sequentiũ dis¬
tribucionẽ. per sudorem confes¬
sionẽ. Cũ aliquis intencionẽ
suam laudat. et per hoc quod
male gessit confaus excusat
creditur bituꝑabilis esse huuis
purgacio sudoris quia sudor
confessionis poros nõ aperit .
quos excusacio clauses per ob¬
capitis est appetitus mũdane
felicitatis. Que ideo dolor esse
si detur timore amittitur cum
merore. Per puerũ possumus
intelligere puritatẽ cuiuislib
penitentis aĩe. Puer igitur ca¬
put suũ dolet cũ purctas aĩe
de transgressione mentis pem¬

Expanded text:
Nonus modus est laudabinfirmo aperiuntur carnis pori, ut per sudorem fiat purgatio morbi, sic per confessionem peccati fit laudabilis purgatio animi. Laudatur etiam sudor mediocris si habeatur in omnibus membris. Cum vero sudor a toto manat corporequod est signum boni designat. Similiter oportet ut sudor confessionis fiat de peccato cujuslibet operationis. Sed cum sudor fit tantum in quadam corporis parte, velut in capite, id contingit ex corpus actionum sequentium distributionem, per sudorem confessionem. Cum igitur aliquis intentionem suam laudat, et hoc quod male gessit sibi conscius excusat, creditur vituperabilis esse hujus purgatio sudoris, quia sudor confessionis poros non aperit, quos excusatio clausos per obcapitis est appetitus mundanae felicitatis. Quae ideo dolor esse sidetur cum timore, amittitur cum moerore. Per puerum intelligimus puritatem cujuslibet poenitentis animae. Puer igitur caput suum dolet, cum puritatem animae de transgressione mentis poen
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis hrĩ uis. talis esto Si
sapiens te semper habebis
eundem. Stude loqui nõ ꝙl
uerbũ nõ reprimit ad noxia
cito transit. Magna uurtus
est si nõ ledas a quo lesus es
.Magna est gloria: si cui no¬
cere potiusti parcas. Mobile
uinditte genus est ignostere
aduersi: pro tuo pcc̃o euent
tibi. Tempe ra ergo dolorẽ
supera. uinice maliciã bomi¬
tate. Detrahenciũ errores
dissimulando calca. Nõ sis
in pace infidus nec leuis
ĩ amicicia. Odientes ad pa¬
cem inuita Discordantes
ad concordiam reuoca. Cõ¬
sciencia hoĩs abissus multa
Sicut enĩ abissus ex hauriri
gnũ est et spaciosũmanib
issic reptisia quoꝵz non est
numerus. Sicut enĩ reptile
latenter reppit ⁊ sinuosis
anfractibus huc ⁊ illuc de¬
ambulat: ita ꝯscĩam hoĩs
uenenate congitaciones in¬
trant ⁊ exeunt. ut nesciat
homo unde uemant aut. quo
uadant. hoc bene cognou̾at.
qui dicebat. Prauũ est cor
hominis ⁊ inscructabile: et

Expanded text:
Qualis haberi vis, talis esto. Si Qualis haberi vis, talis esto. Si sapiens fueris, te semper habebis eumdem. Stude loqui non quodverbum non reprimit, ad noxia cito transit. Magna virtus est, si non laedas a quo laesus es: magna gloria est, si cui nocere potuisti, parcas. Nobile vindictae genus est ignoscere adversi, pro tuo peccato evenit tibi. Tempera ergo dolorem supera. Vince malitiam bonitate: detrahentium errores dissimulando calca: non sis in pace infidus, nec levis in amicitia. Odientes ad pacem invita, discordantes ad concordiam revoca. scientia hominis abyssus multa. Sicut enim abyssus exhauriri gnum est, et spatiosum manibus; illic reptilia quorum non est numerus . Sicut enim reptile latenter repit, et sinuosis anfractibus huc et illuc deambulat: ita conscientiam hominis venenatae cogitationes intrant et exeunt; ut nesciat homo unde veniant, aut quo vadant. Hoc bene cognoverat, qui dicebat: Pravum est cor hominis, et inscrutabile; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ diu curiose aliena ꝯsiderat
Qui semet ip̃m aspicit. non
locũtur hoĩes nũꝙͣ scire desi¬
deres. Ome eciain genus
mendatii sũmooꝑe fuge. Nec
casu nec studio lo quaris fal¬
um. quia os quod mentitur
occidit aĩam. Per nullã falla¬
ciã. uita i alicuiꝰ defendas
fuge in honesta uerba. Reice
uerbũ quod nõ edificat audi¬
entes. uanus emi sermo:
cito polluit mentẽ. et facile
agitur quod libe̾̃t᷑ aditur. Ua¬
nus enĩ ẜmo: uane consciẽtie
est uidex. Mores hoĩs lingua
pandit. et qualis sermo ostẽ¬
ditur. talis anmus aꝓpbatur
qm̃ ex habundancia cordis
os loquitur. Sermo uanus
nõ erit absq iudicio. quia
ab omni statu rectitudinis
depereunt qui per uana uerba
dilabũtur. Qui laudem non
appetit nec contumeliã sen¬
tit. Discerne te tuo iudicio nõ alieno.
Nemo enĩ magis scire potest
quis scis ꝙͣ tu qui ꝯstuis es
tui. Cuid enĩ prodest dũ ma-¬
lus es si bonus prediceus:

Expanded text:
quamdiu curiose aliena considerat. quamdiu curiose aliena considerat. Qui semetipsum aspicit, non loquuntur homines, nunquam scire desideres. Omne etiam genus mendacii summopere fuge. Nec casu, nec studio loquaris falsum: quia os quod mentitur occidit animam . Per nullam fallaciam vitam alicujus defendas. Fuge inhonesta verba: rejice verbum quod non aedificat audientes. Vanus enim sermo cito polluit mentem: et facile agitur, quod libenter auditur. Vanus enim sermo, vanae conscientiae est index. Mores hominis lingua pandit; et qualis sermo ostenditur, talis animus comprobatur: quoniam ex abundantia cordis os loquitur . Sermo vanus non erit absque judicio; quia ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per verba vana dilabuntur. Qui laudem non appetit, nec contumeliam sentit. Discerne te tuo judicio, non alieno. Nemo enim magis scire potest quis sis, sicut tu, qui conscius es tibi. Quid enim prodest dum malus es, si bonus praediceris?
Abbreviated transcription (Latin):
animi tinea: sensum cõme¬
dit. pectus urit mentẽ affi¬
cit. cor hominie quasi quedã
pestis depascit. et cuucta bona
ardore pestifero deuorat. Inui¬
dus alienũ bonũ suũ facit in¬
uidendo pcc̃m. Cũ pectatores
quosqr conspicimꝰ nõ facile
eos iudicemus. s magis de¬
fleamus: quia in smmilibus
aut lapsisumꝰ. aut labi pos¬
sumus. Si uis de linquentẽ
corripere. aperte increpa. ne
ocuste mordeas. Quid enĩ
prodest si me nestiente aliis
mala mea referas. ue illi qui
suam uenuit corrig̾e uitã: et
alioꝵ nõ desut detractarehere
Si uis de trahere ĩ tua te pãa
retorque. Non alioꝵ delicta
s⁊ꝓpria cerne. Nunꝙͣ eniu
alus detrahes: si te bene ĩspe¬
xeris. de malo asieno os tuũ
nõ inquines non detrahas
detractio. De trahentes ⁊ au¬
dientes pari reatu detinentur
Sicut irascens alteri̾ quande
dacior ꝙͣ ueracior reprehensio
nultos sẽducit curiositas. Cã¬
du quisqz pcc̃a sua ignorat

Expanded text:
animi tinea. Sensum comeanimi tinea. Sensum comedit, pectus urit, mentem afficit: cor hominis quasi quaedam pestis depascit, et cuncta bona ardore pestifero devorat. Invidus alienum bonum, suum facit invidendo peccatum. Cum peccatores quosque conspicimus, non facile eos judicemus, sed magis defleamus; quia in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus. Si vis delinquentem corripere, aperte increpa, nec occulte mordeas. Quid enim prodest, si me nesciente aliis mala mea referas? Vae illi qui suam renuit corrigere vitam, et alienae non desinit detrahere. Si vis detrahere, tua in te peccata retorque: non aliorum delicta, sed propria cerne. Nunquam enim aliis detrahes, si te bene inspexeris. De malo alieno os tuum non coinquines; non detrahas detractio. Detrahentes et audientes pari reatu detinentur. Sicut irasceris alteri quando ddacior quam vera cordis reprehensioultos seducit curiositas. Tamdiu quisque sua peccata ignorat,
Abbreviated transcription (Latin):
uperbia sicut est origo
ominiũ criminũ. ita est
riti̾ta ominu uirtutũ ip̃a ẽ
enĩ in pc̃co pͥma: ip̃a ĩ ꝯflictu
postrema. Ip̃a autẽ ĩ exordio
nat. Cetera uiciasolas illas
uirtutes impetunt quibz ip̃a
destruũtur: ut luxuria pudi¬
ciciã.ira patienciã. Sosa uero
suꝑbia ꝯtracũctas ammnri
uirtutes se enigit. et quasi ge¬
neralis ac pestifer morbz oẽs
corrũpit. Icuto insi omma
opera nr̃a humilitas p̾cesẜit.
cõmitata et ꝯsecuta fuerit ꝓ¬
posita quã intueantur appo¬
sita cui ad hereamꝰ. ĩposita
quã repͥmamur. totũ de ma-¬
nu extorquet suꝑbia ꝙͣtalib
sit iusticia operis apud ĩter¬
nũ uidicẽ nulla est. Si hant
eleuat tumor mẽtis. Perit
reuera ome quod agitur si
nõ sollicite in humilitate cu¬
stoditur. Signa suꝑbie hec
sunt. Clamor in locucione
amaritudo in silencio. Disso¬
lucio ĩ hylaritate furor ĩtri¬
sticia. honestas ĩ ymagine.
ĩ honestas ĩactione rancor ĩ
reprehensione. Inuidia est

Expanded text:
uperbia sicut est origo omnium criminum; ita est ruina omnium virtutum. Ipsa enim est in peccato prima: ipsa in conflictu postrema. Ipsa autem in exordio nat. Caetera vitia solas illas virtutes impetunt, quibus ipsa destruuntur; ut luxuria pudicitiam, ira patientiam: sola vero superbia contra cunctas animi virtutes se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus omnes corrumpit. Idcirco nisi omnia opera nostra humilitas praecesserit, comitata et consecuta fuerit; proposita quam intueamur; apposita cui adhaereamus; interposita qua reprimamur: totum de manu extorquet superbia. Quantalibet sit justitia operis apud internum judicem nulla est, si hanc elevat tumor mentis. Perit revera omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custodiatur. Signa superbiae haec sunt: clamor in locutione, amaritudo in silentio; dissolutio in hilaritate, furor in tristitia; honestas in imagine, inhonestas in actione, rancor in reprehensione. 49. Invidia est
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ⁊ dei. perfectorũ autem
est puro corde omĩa om̃ibus
uultu iocundo sine restaura¬
cione rerũ sine satiffactione
ĩuiriarũ et sine cũctis p̾cibr
debitoribus suis ĩdulgere
insuper et sua tribuere. ⁊ ob¬
sequia caritatis exhibere ꝓ¬
uideat ergo unusquisqz sibi
in or̃one ista. dimitte nobis
genciã adeo cupit accipere
talem alus studeat facere.
s in autẽ ẜm consiliũ meũ
taceat et istam orõnem mi¬
nime dicat. Dimitte nobis
debita nr̃a sicut ⁊ nos dimit¬
timus debitoribus nr̃is. Di¬
fragilitatẽ uel eciam periiciẽ
nos bideas non dimitt̾e sicut
debenius. da nobis gr̃am. Ut
scdm̃ suam uoluntatem tuã¬
dimittamus. et sic tuã indul¬
genciam consequamur. da
ut sic diligamus hoĩes ut eor
nõ diligãnius errores. Ut
ut nõ diliganus culpã. ut
sic diliganius ꝙ sunt ut nõ
diliganius ꝙ male faciunt.

Expanded text:
Christi, et Dei . Perfectorum autem Christi, et Dei . Perfectorum autem est puro corde omnia omnibus vultu jucundo sine restauratione rerum, sine satisfactione injuriarum, et sine ullis precibus debitoribus suis indulgere; insuper et sua tribuere, et obsequia charitatis exhibere. Provideat ergo unusquisque sibi in oratione ista: Dimitte nobis gentiam a Deo cupit accipere, talem studeat aliis facere. Sin autem, secundum consilium meum taceat, et istam orationem minime dicat: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Difragilitatem, vel etiam perniciem nos videas non dimittere sicut debemus, da nobis gratiam, ut secundum tuam voluntatem dimittamus, et sic tuam indulgentiam consequamur. Da ut sic diligamus homines, ut eorum non diligamus errores; ut ut non diligamus culpam; ut sic diligamus quod sunt, ut non diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
mitte nobis debita nostra
cibus prouocare dicitur hõ¬
querit misericordiam. Sit̃
autẽ quidã imperfecti quorr
imperfectioni sicut dicit bea¬
tus augustinus. Diuina mi¬
seracio condestendens conce¬
dit ut saltem tunc debitori¬
bus suis debita dimittant cũ
ip̃i debitores indulgenciã
ab eis sibi dari postulau̾mt
sicut dñs ẜuo suo nequã fe¬
cisse legitur quẽ ad modũ
scriptũ est. Serue nequã
onne debitũ dimisi tibi qr
rogasti me. quicũqz autẽ
rogatus a debitore debitũ
cuiuslibet ĩuirie dimitt̾e
contempnit ĩuanum sibi
a dño dimitti debitũ peccati
sui petit. quin ymo magis
issud coram oculis iudicis
posse relinquere et satiffa¬
cionẽ de ĩiuria sibi illata
reciꝑe/ et a debitoribus de
indulgencia rogari debẽt
tamen si contingat nichil
dis et desemet ip̃is tenebras
odioro pellere. memores esse¬
iusticiam dei nõ operatur et
item qui odit fratrem suũ.
homicida est. et om̃is homici¬
da nõ habet partẽ in regno

Expanded text:
r, cibus provocare! Hoquaerit misericordiam? Sunt autem quidam imperfecti, quorum imperfectioni, sicut dicit beatus Augustinus, divina miseratio condescendens, concedit ut saltem tunc debitoribus suis debita dimittant, cum ipsi debitores indulgentiam ab eis sibi dari postulaverint. Sicut Dominus servo suo nequam fecisse legitur, quemadmodum scriptum est: Serve nequam, omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me . Quicunque autem rogatus a debitore, debitum cujuslibet injuriae dimittere contemnit, in vanum sibi a Domino dimitti debitum peccati sui petit; quinimo magis illud coram oculis judicis posse requirere, satisfactionem de injuria sibi illata recipere, et a debitoribus de indulgentia rogari: debent tamen, si contingat nihil hde semetipsis tenebras odiorum pellere, memores illjustitiam Dei non operatur ; et item: Qui odit fratrem suum homicida est, et omnis homicida non habet partem in regno
Abbreviated transcription (Latin):
fumo grosso et ca lido
nascitur. quod ex igneis et
nicensis est humorib. Quo
crescente crescunt et capilli
ut pote ab ip̃o nutriti. hunc
funiũ qui ꝑdiderit et capil¬
los ꝑdit. Pro qualitate ergo
fumi erunt capilli. sicut in
herbis uidemus. ex t̾re humo
fumus omino defuerit ꝑeũt
in hominibus capilli ⁊ fuĩt
calui. Quibz nulle medicine
ex aliquo humore inficiatur.
infirmitas quedã nascitur.
que alopicia uocatur. hic aut̃

Expanded text:
fumo grosso et calido nascitur, qui ex igneis et incensis est humoribus. Quo crescente crescunt et capilli, utpote ab ipso nutriti. Hunc fumum qui perdiderit, et capillos perdit. Pro qualitate ergo fumi erunt capilli, sicut in herbis videmus, ex terrae sicfumus omnino defuerit, pereunt in omnibus capilli et fiunt calvi; quibus quia nulle medicine ex aliquo humore inficiatur, infirmitas nascitur, que alopecia vocatur. Cani ante
Abbreviated transcription (Latin):
similibus ꝓuidenciã mentis
uiuant. Ut capissi .i. cogita¬
ciones discrete crestant. nec
deffluant. Oportet enĩ ut
ocusis cordis pectati morbũ
diligenter inspicias. humili¬
ter confite aris. amare pente¬
as. hoc autẽ medicamine far¬
es ut inhereant capiti capilli
i. prouide cogitationes. Aca¬
pite si quidein capilli qͣndoq
defluunt. et interram cadut
et hoc fit quociens cogitatõos
mentis terrems ĩ hiant et
t̾rena concupiscunt. In herent
uero capiti quociens inherent
diuine maiestatis contempla¬
cioni. unde in canticis dicitur
sitate. non tamen excedit ab

Expanded text:
similibus providentiam mentis similibus providentiam mentis juvant, ut capilli, id est cogitationes discretae crescant, nec defluant. Oportet enim, ut oculis cordis peccati morbum diligenter inspicias; humiliter confitearis, amare poeniteas. Hoc autem medicamine facies, ut inhaereant capiti capilli, id est providae cogitationes. De capite siquidem capilli quandoque defluunt, et in terram cadunt, et hoc fit quoties cogitationes mentis terrenis inhiant, et terrena concupiscunt. Inhaerent vero capiti, quoties inhaerent divinae majestatis contemplationi. Unde in Canticis dicitur:sitate, non tamen ab
Abbreviated transcription (Latin):
mens est caput interioris ho¬
minis capilli uero capitis
sunt discrete cogitaciones
mentis. Predictus autem
fumus moraliter est ꝓuidẽ¬
cia habita de futuris rebus
uidencia distrete cogitacõis
prodeunt. que secretũ men¬
tis abscondũt. Qui autẽ
hoc fumo caret caliiis fiet
Siiliter ammus qui ĩagẽ¬
sis rebus ꝓuidenciã nõ hẽt
caluis apparet. Nec distrete
cogitaciones mentẽ coopiũt
s quod interius latet exteriꝰ
uidentib appertũ reddunt
Nulle igitur medicine pro¬
deunt ubidiscrete cogitacio¬
nes desunt. Si autem fumꝰ
ex toto nõ amictitur s solũ
ex aliquo humore inficiatur.
et infirmitas nascitur que
asopicia uocatur ex colore cu¬
tis illius loci poterit cogno¬
sci ex quo humore hec infu.¬
mitas oriatur. Si enĩ attiua
est calida et sicca. nec dubi¬
tamus ex colera exortamẽẽ.
rubea. Sicut enĩ in passiona¬
tur. Mirobolam oculoꝵ pro¬
sunt uisui. uiola est humilis
herba. Absunchium est ama¬
rissimũ. hec enĩ tria cũ suis

Expanded text:
mens est caput interioris hominis, capilli vero capitis sunt discretae cogitationes mentis. Praedictus autem fumus moraliter est providentia habita de rebus futuris. videntia discretae cogitationes prodeunt, quae secretum mentis abscondunt. Qui autem hoc fumo caret, calvus fiet. Similiter animus, qui in agendis rebus providentiam non habet, calvus apparet. Nec discretae cogitationes mentem cooperiunt, sed quod interius latet, exterius videntibus apertum reddunt. Nullae vero medicinae proderunt, ubi discretae cogitationes desunt. Si autem fumus ex toto non amittitur, sed solum ex aliquo humore inficiatur, et infirmitas nascatur quae alopecia vocatur, ex calore cutis illius loci poterit cognosci ex quo humore haec infirmitas oriatur. Si enim activa est, calida et sicca, non dubitamus ex cholera exortam esse rubra. Sicut autem in Passionatur. Myrobalanum oculorum prodest visui. Viola est humilis herba. Absinthium est amarissimum. Haec enim tria cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
penitens semper est in la bore
⁊ dolore. Dolet depreteritis.
laborat pro futuris cauẽdis.
Uera siquidem penitencia est.
de pcc̃is dolere. Sic plangit
cõmissa: ne ꝯmutat plangẽ¬
da. irrisor namqz est et non
uerus penitens: qui ad huc agit
quod peniteat. Si ergo uis be¬
rus penitens esse. cessa a pc̃co
⁊ noli amplius peccare: qm̃
manis est penitencia. quam

Expanded text:
poenitens semper in labore poenitens semper in labore et dolore: dolet de praeteritis, laborat pro futuris cavendis. Vera siquidem poenitentia est, de peccatis dolere. Sic plangit commissa, ut non committat plangenda. Irrisor namque est et non verus poenitens, qui adhuc agit quod poeniteat. Si ergo vis verus poenitens esse, cessa a peccato, et noli amplius peccare; quoniam inanis est poenitentia quam
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ lingua iubisatio ĩ de¬
fessa: unus affectus amor etͤ¬
nus. Patebit ueritas imple¬
bit caritas. et ent integra
gebit sicut sol humanitas glo¬
rificata: quieta erit et con¬
cors carnis et spũs sanitas.
Angesoꝵ ⁊ hominũ unũ erit
gaudiũ. unũ colloquiũ. unũ
conuiuiũ. Non languebit
amor nec liqueficiẽt dilertõ.
Presentibus omnibz bome
nullaerit dila cioms afflic¬
tio: qm̃ beatifica diuine maie¬
statis pñcia omnibus erit oĩa
⁊ erit incõmune omniũ om̃i¬
potencia. sapiencia iusticia.
pax ⁊ intelligencia. Nõ eut
ĩ illa pace diuersitas lingaꝵ
s pacifica et concor s concor¬
dia moꝵ et affectuũ. In torrẽ¬
te illius uoluptatis nichil ul¬
tra aꝑperet cumulata sacieta ᷤ.
tanta erit felicitas. Ibi siqͥdẽ
erit cumulus felicitatis. suꝑe¬
minens gloria ⁊ suꝑhabun¬
dans leticia. Sed ad hec quis
y doneus: Profecto uerus pe¬
nitens, bonus obediens. fidelis

Expanded text:
omnium lingua, jubilatio indeomnium lingua, jubilatio indefessa, unus affectus, amor aeternus. Patebit veritas, implebitur charitas; et erit integra gebit sicut sol humanitas glorificata: quieta erit et concors carnis et spiritus societas: Angelorum et hominum erit gaudium unum, unum colloquium, unum convivium. Non languebit amor, nec liquefiet dilectio. Praesentibus omnibus bonis, nulla erit dilationis afflictio, quoniam beatifica divinae majestatis praesentia omnibus erit omnia, et erit communis omnium omnipotentia, sapientia, pax, justitia, et intelligentia. Non erit in illa pace diversitas linguarum, sed pacifica et concors concordia morum et affectuum. In torrente illius voluptatis nihil ultra appetet cumulata satietas; tanta erit felicitas. Ibi siquidem erit cumulus felicitatis supereminens gloria, et superabundans laetitia. 13. Sed ad haec quis idoneus? Profecto verus poenitens, bonus obediens, amabilis
Abbreviated transcription (Latin):
camus et uidebimus ꝙͣ dul¬
cis est dñs. et qm magna
multitudo dulcedinis eius.
Uidebimus glorie decorem
sanctoꝵ splendorẽ: et regie
potestatis decorem. Cogno¬
scemus patris potenciam. fi¬
lii sapĩam: spũs sancti benig¬
nissimã clemenciã. et ita
habebimus noticiã illius sũ¬
me trintatis. Nũc corpora
per corpus uidemus: ymagi¬
nes eciam corporũ sp̃uitu
cernimus. Tunc uero ip̃am
ueritatẽ puro mentis ĩtiu¬
tu uidebimus. O beata uisio
uidere deum ĩ se ip̃o uidere ĩ
nobis ⁊ nos in eo felici iocũ¬
ditate et iocunda felicitate.
et quicquid uidebimus ama¬
bimus. ip̃o amore beati. Bea¬
ti dulcedine amoris et sua-¬
uitate contempsacõnis. hͨ
erit sũma illius  ĩ telliget᷑¬
in suo puro esse sincera diui¬
nitas comprehendetur modo
incomprehensibili s tͥnitas
Patebunt archana diuim¬
tatis. Uidebitur et amabitur
deus. et hec uisio et dilectio
totũ cor hoĩs implens et sa¬
cians: tota erit ilsius beati¬
tudinis ꝯsũmacio. Una erit

Expanded text:
mus, et videbimus quam dulcis est Dominus, et quam magna multitudo dulcedinis ejus. Videbimus gloriae decorem, sanctorum splendorem et regiae potestatis honorem. Cognoscemus Patris potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignissimam clementiam; et ita habebimus notitiam illius summae Trinitatis. Nunc corpora per corpus videmus, imagines etiam corporum spiritu cernimus: tunc vero ipsam Trinitatem puro mentis intuitu videbimus. O beata visio! videre Deum in seipso, videre in nobis, et nos in eo felici jucunditate et jucunda felicitate! et quidquid videbimus, amabimus, ipso amore beati; beati dulcedine amoris et suavitate contemplationis. Haec erit summa illius contemplatin suo puro esse sincera divinitas, comprehendetur in ea incomprehensibilis Trinitas. Patebunt arcana divinitatis; videbitur et amabitur Deus: et haec visio et delectatio totum cor hominis implens et satians, tota erit illius beatitudinis consummatio. Una erit
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. O ciuitas celestis.
mansio secura. patria totum
sme murmure incole quieti.
hoĩes nullã indigenciã haben¬
tes. Qͣ gloriosa dicta sunt
de te ciuitas dei. Sicut le tã¬
ciũ ommiũ habitacio est in te.
Ommnes letantur ĩleticia et
exultacione: om̃es delectant᷑
de deo. cuius aspectus pius
facies decora. eloquiũ dulce
delectabilis est ad uidendũ.
suanis ad habendũ. dulcis ad
perfiuendũ. Ipe perse placet
et ꝓpter se sufficit ad meritũ
sufficit ad premiũ. nec extra
quia totũ in isso ĩuenitur qͥc¬
quid ĩeo desideratur. Semper
libet illũ aspicere. semper hr̃e.
semꝑ ĩ isso delectari ⁊ isso per¬
frui. In illo clarificatur ĩ tel¬
lectus. et purificatur affectꝰ¬
et ad cognostendam et diligẽ¬
dam ueritatẽ et hoc est totũ
bonũ hominis nosse salz et a¬
mare creatorẽ suũ. Que ergo
nos augit uesania uiciorum
sitire ab sinciũ. huius mũdi
sequi naufragiũ. uite laben¬
tis pati infortumũ. impie

Expanded text:
charitas. O civitas coelestis! charitas. O civitas coelestis! mansio secura, patria fertilsine murmure, incolae quieti, homines nullam indigentiam habentes! Quam gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei! sicut laetantium omnium habitatio est in te . Omnes letantur in leticia et exultatione. Omnes delectantur in eo, cuius aspectus benignus, facies decora, eloquium dDelectabilis est ad videndum, suavis ad habendum, dulcis ad perfruendum. Ipse per se placet, et per se sufficit ad meritum, sufficit ad praemium; nec extra quia totum in illo invenitur quidquid desideratur. Semper libet eum aspicere, semper habere; semper in illo delectari, et illo perfrui. In illo clarificatur intellectus, et purificatur affectus ad cognoscendam et diligendam veritatem. Et hoc est totum bonum hominum, nosse scilicet et amare Creatorem suum. 12. Quae ergo nos agit vesania, vitiorum sitire absinthium, hujus mundi sequi naufragium, vitae labentis pati infortunium, impiae
Abbreviated transcription (Latin):
remiũ est uidere deũ. ui¬
uere cũ deo. uinere de deo.
esse cum deo. esse indeo: qui erit
omĩa in omnibus. habere deũ
qui est sũmũ bonũ. et ubi est
sũmũ bonũ ibi est sũma feli¬
citas. sũma iocunditas. uera
libertas. ꝑfecta caritas. et̾na
securitas. et secura eternitas.
Ibi est uera leticia plenascien¬
cia om̃is pulcritudo ⁊ omnis
beatitudo. Ibi pax. pietas. bo¬
nitas. lux. uirtus. honestas. gau¬
dia leticie dulcedo. uita ꝑhen¬
nis. gloria. laux. requies. A¬
mor et concordia dulcis. Sic
cũ deo beatus erit: in cuiꝰ con¬
sciencia pcc̃m inuentũ nõ fue¬
rit. uidebit eum ad uoluntatẽ
habebit ad uoluptatẽ. fruetur
ad iocunditatẽ. Ineterntatẽ
uigebit. ĩ ueritate fulgebit.
in bonitate gaudebit. Sicut¬
enĩ habebit ꝑmanendi et̾nita¬
tem: sic cognostendi facilita¬
tem. et requiestendi felicitatẽ
Ciuis si quidẽ erit illius sant¬
te ciuitatis cuius angeli sũt
ciues. Deus pater templum.
filius eius splendor. sp̃s scũs

Expanded text:
emium est videre Deum, vivere cum Deo, vivere de Deo, esse cum Deo, esse in Deo, qui erit omnia in omnibus; habere Deum, qui est summum bonum. Et ubi est summum bonum, ibi est summa felicitas, summa jucunditas, vera libertas, perfecta charitas, aeterna securitas, et secura aeternitas; ibi est vera laetitia, plena scientia, omnis pulchritudo, et omnis beatitudo. Est ibi pax, pietas, bonitas, lux, virtus, honestas, Gaudia, laetitiae, dulcedo, vita perennis. Gloria, laus, requies, amor, et concordia dulcis. Sic cum Deo homo beatus erit, in cujus conscientia peccatum inventum non fuerit. Videbit Deum ad voluntatem, habebit ad voluptatem, fruetur ad jucunditatem. In aeternitate vigebit, in veritate fulgebit, in bonitate gaudebit. Sicut habebit permanendi aeternitatem, sic cognoscendi facilitatem et requiescendi felicitatem. Civis siquidem erit illius sanctae civitatis, cujus Angeli cives sunt, Deus Pater templum, Filius ejus splendor, Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
illa cũ alia oftendũtur. discer.¬
nũtur et istacũ ad similitudi¬
nẽ coaptantui. honorantui.
sic enĩ ꝯͥens erat ut id quod
factũ est esse ad creatoris ex¬
cellenciã ꝯparatũ ⁊ ĩ subli¬
mibus demoustratui. nõ eẽ
equale. et ĩ infimis non esse¬
dissimile. Quia enĩ factũ est
oĩo esse dissimile. Sequitur
Ut neq diuinãmiũdis recte
sint acceptanmirabiliũ yma¬
gniũ studiosi ꝯtẽplacõis tã¬
ꝙͣ ueris remaneant figuris
hoc gͦagit᷑ ꝑ dissimiles figu¬
raciones ut ĩcaꝵ ꝯsideracio¬
nẽ ĩmundi corde ⁊ ĩ digni cog¬
nicione uĩtatis amplius exce¬

Expanded text:
 alia ostenduntur, discernuntur, et ista, cum ad similitudinem coaptantur, honorantur. Sic enim conveniens erat, ut id quod factum est, omne ad Creatoris excellentiam comparatum, et in sublimibus demonstraretur non esse aequales et in infimis non essdissimile. Quia enim factum est,omnino esse dissimile. Sequitur: « Ut neque divina immundis recte sint accepta, neque mirabilium imaginum studiosi contemplationis tanquam veris remaneant figuris. » Hoc ergo agitur per dissimiles figurationes, ut in earum consideratione immundi corde, et indigni cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
sui ꝓuocet et dignos ad illã
spẽm suam que latet ꝯcupi¬
scendã et querendã inuitet
ut nõ sint ꝯtenti eo ꝙ foris
aspiciũt. s ip̃a deformitate
exterioris demoustracõnis
repulsi ĩfiguris nõ rema
uitatis est signũ. Sequitur
Diuina itaq honorificant
ueris negacõib et ad nouis

Expanded text:
et dignos, et illam speciem suam, quae latet, concupiscendam, et quaerendam invitet, ut non sint contenti eo quod foris aspiciunt, sed ipse deformitate exterioris demonstrationis repulsi in figuris non remanveritatis est signum. Sequitur: « Divina itaque honorificant veris negationibus, et ad no
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmũdi et desiderus diuisi sũt
tanꝙͣ uniformia .i. ĩ diuisa et
ĩ tacta custodi ne ĩprudenter
lamanda ⁊ posluenda expo¬
nas. Non emiii fas est. ut elo¬
quia aunt ĩ porcos proicere ĩ¬
uisibiliũ. margaritaꝵ ĩ ꝯsu-¬
sũ ⁊ luci formem beneficũq
ornatũ. Ip̃i enĩ sunt ĩmũda¬

Expanded text:
immundi et desideriis divisi sunt: « tanqam uniformia, » id est indivisa et intacta « custodi, » ne imprudenter lanianda et polluenda exponas. « Non enim fas est, ut eloquia aiunt, in porcos projicere invisibilium margaritarum inconfusum, et luciformem, beneficumque ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
laudem ip̃ius figuratiue ma¬
infestat ut cum eam noĩat
ꝑsimilitudinẽ ei coaptat. ut
asiqñ eciam ad incõuemientes
et ꝯtrarias formas ĩeus de¬
scripcione destendere uideatur
Quod tamen scdm̃ causam
suꝑius memoratã ꝯgͣa nccĩa

Expanded text:
laudem ipsius figurative manifestat, ut cum eam nominat « similitudinem ei coaptat, ut aliquando etiam ad inconvenientes, et contrarias formas in ejus descriptione descendere videatur. Quod tamen secundum causam superius memoratam congrua
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ segregare/ quid ip̃am
quidem esse ierarchiam esti¬
maniꝰ quidq ab ip̃a ierarchia
ꝓsũt ierarchiam sorcientẽs
oportet in quit deinde hoc
est post supͣdicta segregare
hec est distinguere quid esti¬
manꝰ esse ip̃am ierarchiam
gn̾aliter acceptam diffinicõe
eius ꝓposita. Deide eciã o
segregare quid ꝓfunt. hoc ẽ qͥd
utilitatis accipiunt sorciẽtes
rerarchiam ab ipastilz ierar¬
chia quã singuli sorciuntu
atq ĩ hoc dicendo precor ĩqͥt
meus ita tamen si mͥ fas est
hoc est licet dic̾e meus. Magͫ
enĩ est hoc. et quasi p̾sũptiõi
ꝓximũ esse uidetur ut pc̃cor
premiũ iusti accipiat ⁊ abiec¬
dux sit ẜmonis mei sine quo
nec ẜm̃o pt esse rectꝰ qr berbũ
est nec ĩtesligencia bã quia
sapĩa est. Namom̃es quibeꝵ
sapiũt ꝑ ip̃m sapiũt. ⁊ ip̃e est
inspiracio tocius ierarchice
maifestacõis. qm ip̃e sapĩa¬

Expanded text:
d ipsam quidem esse hierarchiam existimamus; quidque ab ipsa hierarchia prosunt hierarchiam sortientes. Oportet, inquit, deinde, » hoc est, post supradicta, segregare, hoc est distinguere quid existimanus esse ipsam hierarchiam generaliter acceptam definitione ejus proposisegregare, quid prosunt, » hoc est quid utilitatis accipiunt sortientes hierarchiam ab ipsa scilicet hierarchia, quam singuli sortiuntur. Atque in hoc dicendo precor, inquimeus; » ita tamen si mihi fas est, hoc est licet dicere « meus. » Magnum enim est hoc, et quasi praesumptioni proximum esse videtur, ut peccator praemium justi accipiat, et abjec dux sit sermonis mei. Sine quo nec sermo potest esse rectus, quia verbum est; nec intelligentia vera, quia sapientia est. Nam omnes qui verum sapiunt, per ipsum sapiunt; et ipse est inspiratio « totius hierarchicae manifestationis, » quoniam ipse sapi
Abbreviated transcription (Latin):
et dissimiles formaciones
ymagniũ euidencius puri¬
tatẽ eoꝵ demonstrant. gͦ
nulłã iniuriã faciũt ip̃is
diuinis theologi sancti ⁊ uãs
negacõnes de ipĩs faciendo
et dissimiles formacõnes ip̃is
attribuendo sz honorificant
pocius ip̃a diuina ueris ne¬
gacõrb quibus ostendt᷑ illaꝵ
excellenciã tantã esse ut qͥd
sint nullo modo possit expri¬
mi eciamsi aliquomodo quid
nõ sint possit dici. et honori¬
ficant eciam easimilitudĩb
abeoro sublimitate ꝑ humilẽ
formacionẽ diu̾sis et simili¬
tudmib ymaginationem

Expanded text:
les formationes imaginum evidentius puritatem eorum demonstrant, ergo nullam injuriam faciunt ipsis divinis theologi sancti, et veras negationes de ipsis faciendo, et dissimiles formationes, ipsis attribuendo, sed honorificant potius ipsa divina veris negationibus, quibus ostendunt illorum excellentiam tantam esse, ut quid sint, nullo modo possit exprimi, etiamsi aliquo modo quid non sint possit dici; et honorificant etiam ea similitudinibus ab eorum sublimitate per humilem formationem diversis; et similitudinibus imaginationum
Abbreviated transcription (Latin):
motheũ loquit᷑ pali discipulũ
ad q̃uẽ hec descripsisse fertui.
q̃mi et pueꝵ uocat ꝓptea uel
quia etate antecedebat ip̃m
uel quia doctoris ⁊ magr̃i loco ⁊
dignitate fungebatur ad ip̃
Tu uero o puer asculta ac si
dicat qr ea que dicẽda sũt
magna sũt. Idcirco. tusancte
ac decẽter asculta sicut ip̃a
sancta que dicẽda sũt decet.

Expanded text:
motheum loquitur Pauli discipulum, ad quem haec scripisse fertur, quem et puerum vocat propterea vel quia aetate antecedebat ipsum, vel quia doctoris, et magistri loco et dignitate fungebatur ad ipsum. « Tu vero, o puer, ausculta. » Ac si dicat: Quia ea quae dicenda sunt, magna sunt, idcirco tu sancte ac decenter ausculta, sicut ipsa sancta quae dicenda sunt, decet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuat ip̃e p̾cedencia ad se¬
quentẽ narracionẽ tanta
quidẽ quãta attenꝰ diximꝰ
dicta sunt a nobis ꝓpter descͥo¬
tiones ymaginũ angelicas
.i. ꝓpter descripcõnes angelor
que facte sunt ꝑ ymagnies
et formas uisibiles et a uisibi¬
ĩ diuinis eloquiis ꝓposite que
eciam descripcõnes mat̾iales

Expanded text:
Continuat ipse praecedentia ad seContinuat ipse praecedentia ad sequentem narrationem. « Tanta quidem, » quanta hactenus diximus, « dicta sunt a nobis propter descriptiones imaginum angelicas, » id est propter descriptiones angelorum, quae factae sunt per imagines, et formas visibiles, et a visibiin divinis eloquiis praepositae, quae etiam descriptiones materiales
Abbreviated transcription (Latin):
.i. deformitas formacõis per
quã instruptura sacra mani¬
festantur angeli compelleret
dico nõ siñes nr̃m animũ re¬
manere ĩ dissimilib formaꝵ
facturis.i. ĩ defformib repñ¬
te spũaliũ dissimiles sunt. Ni¬
si gͦ ip̃a deformitas repñtacõ
figuris ad querendã ui̾tatem
cõpesseret. ip̃e nrͣ animꝰ in
hus que foris ꝓposita sunt soli
credendis ⁊ uenerandis rema¬
neret. Nec indigenciã suam
agnosc̾et ut alia extra hec ꝯ¬
cupistenda sibi et querenda
putaret. Nunc autẽ ip̃a defor¬
mitas interueniens compel
remanere ĩhus que perse in¬
uitati.s luctantẽ negare ab
ip̃is diuinis istas mat̾iales
passibilitates que foris insig¬
nis proponũt᷑ ac ꝑ hoc ꝙ ista
pure extendere se ꝑ uisibilia
eminẽt et excellunt. nͥ ein
ab istis excitatus ꝑ ꝯtempla¬
cionis ꝓuectũ eadem ip̃a oĩo
relinqueret illa ad que ꝯtẽ¬
psanda niti tur pure ĩtueri
nõ Gaseret. Ee quitur. Tanta
quidẽ a nobis dicta sunt rcͣ

Expanded text:
i deformitas formationis, per quam in Scriptura sacra manifestantur, angeli, compelleret; dico: « Non sinens nostrum animum remanere in dissimilibus formarum facturis, » id est in deformibus repte spiritualium dissimiles sunt. Nisi ergo ipsa deformitas repraesentafiguris ad quaerendam veritatem compelleret; ipse noster animus in iis, quae foris proposita sunt, solis credendis et venerandis remaneret, nec indigentiam suam agnosceret, ut alia extra haec concupiscenda sibi et quaerenda putaret. Nunc autem ipsa deformitas interveniens compellremanere in iis quae per se initati. « Sed luctantem negare » ab ipsius divinis istas « materiales possibilitates, » quae foris in signis proponuntur; ac per hoc quod ita pure extendi per visibilia ereminent et excellunt. Nisi enim ab istis excitatus per contemplationis provectum eadem ipsa omnino relinqueret, illa ad quae contemplanda nititur, pure intueri non valeret. Sequitur: « Tanta quidem a nobis dicta sunt » etc.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis theo logi ex rebus
trarias ac dissimiles et que
si scdm̃ ꝓprietatẽ intellig̾ent᷑
in digne oĩo eius maiestati
essent formacõnes. descen¬
dũt. nam et bestialem ip̃i for¬
mã circũponũt. et leonis ei ⁊
pantheri specialitatẽ .i. spẽm
Et uestiũt eam subaudit᷑ it̾m
diuinitatẽ. ursã semientem
hoc est specie urse seuientis.
uel ursã seuientẽ eam dicũt
ut ĩutroqz disconuemencia
appeat. cũ etiam deformitatẽ
pulcro ⁊ miti ceudelitatem
actribuant. Seqͥt᷑. Addam uoꝰ
et quod oĩum uiliꝰ esse ⁊ ma¬
gis siginificare uisum est. Ac
si dice̾t licet in p̾cedentibus
que cõmemorata sunt ⁊ ce¬
teris eius modi magna ĩdig¬
nitas uideatur tñ in hoc ꝙ
subiũgo multo maior appet
⁊ audacter lo qui uidebor qui

Expanded text:
divinitatis theologi ex rebus etiam ad contrarias ac dissimiles, et quae si secundum proprietatem intelligerentur, indignae omnino ejus majestate essent, formationes descendunt. « Nam et bestialem ipsi formam circumponunt; et leonis ei, et pantherae specialitatem, » id est Et vestiunt eam, » subauditur iterum divinitatem; ursam saevientem, hoc est specie ursae saevientis, vel « ursam saevientem » eam dicunt, ut in utroque disconvenientia appareat, cum etiam deformitatem pulchro, et miti crudelitatem attribuant. Sequitur: « Addam vero et quod omnium vilibus esse, et magis significare visum est. » Ac si diceret: Liceret in praecedentibus, quae commemorata sunt, et caeteris ejusmodi, magna indignitas videatur tamen in hoc quod subjungo, multo major apparet et aud
Abbreviated transcription (Latin):
sedm̃ dictas causas. Ac si di¬
et formacionibz dui̾sis dĩa
honorificant᷑. nͭ ĩꝯsequens
est. hoc est ĩ ꝯueniens si for
tudinibus dissimilibus ⁊ in¬
ciones figuraꝵ abcaꝵ na¬
tura dissimiliũ ⁊ quodã mͦ¬

Expanded text:
ausas. » Ac si diet formationibus diversis divina honorificantur; nihil inconsequens est, hoc est inconveniens, si formtudinibus dissimilibus, et intiones figurarum ab earum natura dissimilium, et quodam
Abbreviated transcription (Latin):
a deo ꝑtrad icionẽ sacerdota¬
lem .i. ꝑ tradicionẽ sanctoꝵ
sic gͦ ausculta mirabilĩ dcõro
hoc est ea que mirablr̃. dicta
sũt. tu dico qui factꝰes dm̃ꝰ
ĩ diuina doct̾na que audiẽtes
⁊ facientes diuinos facit. Uel
ĩdiuina dott̾na mirabili᷑ dc̃oꝵ¬

Expanded text:
rdotalem, id est per traditionem sanctorum rgo « ausculta mirabiliter dictorum » hoc est ea quae mirabiliter dicta sunt: « tu » dico, qui factus es divinus in divina doctrina, quae audientes et facientes divinos facit; vel in divina doctrina mirabili
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ scientes hus questionib
nõ indigemꝰ. In hanc inꝙͣ que¬
stionẽ nõ uenissemꝰ nͥ ꝓpter
asios qui inde standasiz ari
possent si nõ erudirent᷑ de for¬
mitas nos extorqueret. pͥmũ
negacõnis geminacionẽ no¬
ta qua expressio facta est. uel
ĩ hoc manifestũ est formacõ¬
nes deformes ĩ dm̃ns utiles ẽẽ

Expanded text:
tatem scientes iis quaestionibus non indigemus; in hanc, inquam, quaestionem non veniremus, nisi propter alios qui inde scandalizari possent, si non erudirentur deformitas nos extorqueret. Primum negationis geminationem nota, qua expressio facta est: vel in hoc manifestum est formationes deformes in divinis utiles esse,
Abbreviated transcription (Latin):
figuras diumis attribuunt
eciam similes formacõnes ⁊
eas que digne bidebant᷑. ab illoꝵ
excellencia ⁊ maiestate secer¬
nũt. Quia enĩ ⁊ illa ccaptãt
significõm eoro q̃ nõ dubitã¬
tur esse a liena ostendũt et
alia quoqz que uera uider po¬
terant scdm̃ ꝓprietatẽ nõ eẽ
similia. Sic gͦ ĩ una eadẽq
re ⁊ similibus figurã a ui̾tate

Expanded text:
figuras divinis attribuunt, etiam similes formationes, et eas quae dignae videbantur, ab illorum excellentia et majestate secernunt. Quia enim et illa coaptant significationi eorum, quae non dubitantur esse aliena; ostendunt et alia quoque, quae vera videri poterant, secundum proprietatem non esse similia. Sic ergo in una eademque re, et in similibu
Abbreviated transcription (Latin):
tis eisdẽ ꝓprietatib utrobiq
uidel et ĩtellectualib ⁊ ĩsen¬
sibilib. Similitudinẽ dicit qñ
ꝑ extrinsecas formas uel figu¬
ras uel qualitates descripcões
tura similitudo ꝯducitur. Siue
gͦ similitudines a reb uisibi¬
lib ad ĩisibiliũ naturã ex¬
trinsecus tranfferẽde ꝓponã¬
tur. siue ꝓprietates abeisdẽ
uisibilib ⁊ matialib reb ad
demonstracionẽ ĩuisibilium
ĩ trinsecus assumãtur sic utrmq¬

Expanded text:
eisdem proprietatibus, utrobique videlicet et intellectualibus et insensibilibus. Similitudinem dicit, quando per extrinsecas formas vel figuras, vel qualitates descriptionestura similitudo conducitur. Sive ergo similitudines ex rebus visibilibus ad invisibilium naturam, extrinsecus transferendae proponantur, sive proprietates ab eisdem visibilibus, et materialibus rebus ad demonstrationem invisibilium intrinsecus assumantur, sic utr
Abbreviated transcription (Latin):
auditur reb que ĩ ordine ꝯdi¬
cionis nec sũma sunt nec ĩfi¬
ma laudat ip̃a theologia diui¬
nã maiestatẽ ut bidel ignẽ
eam uocando nõ qualis iste est
corꝑalis ignis qui licet prosit
issuminando nocet urendo ⁊
ꝯsumendo. s ignẽ innocuesplẽ¬
dentẽ. illuminantẽ scil ⁊ nõ
comburentẽ accendentẽ ⁊ nõ
ꝯsumentẽ. et quẽadmodũ cũ
eã uocat. aꝙͣ uitasis ꝑsenitu

Expanded text:
auditur rebus, quae in ordine conditionis nec summa sunt, nec infima, laudas ipsa theologia divinam majestatem, ut videlicet ignem eam vocando; non qualis iste est corporalis ignis, qui licet prosit illuminando, nocet urendo, et consumendo; sed « ignem innocue splendentem; » illuminantem scilicet, ex non comburentem; accendentem, et non consumentem. Et quemadmodum cum eam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicis deus. aut quid cogi¬
tes cũ dicis deus. Creatorẽ
ĩ quis cogito oĩm cũ dico deus
qui om̃a fecit et ip̃e factus
nõ est. gͦ cũ dicis deus cogi¬
tas ꝙ fecit omia. cogitas ꝙ
fecit et nõ cogitas ꝙ est ip̃e
quifecit. Nondũ adhuc attigi¬
sti ꝙ spoponderas ut cogites
de ipo hoc dicis nõ ut accedas
ad ip̃m s ut ip̃i apinques.
Magnũ enĩ est homun nũc
ad ip̃m ire et si nõ detur ꝑue¬
nre. Dabitur autẽ postea cũ
uenerit quod ꝑfectũ est et ce¬
perit uidere homo sic̾ uidetur.
nõ ꝑspeculũ ymaginẽ. sed
facie ad faciem ui̾tatẽ. Nunc
autem interim totũ ymago
est et ip̃ã longe auĩtate est
et tamenfacit quod pt̃ qͣi
ymago et ꝯuertit animũ nõ
ꝑducit. hoc enĩsolũ potest
ĩ nobis ⁊ nos ĩilla hoc solũ
quia nec ip̃a amplus osten¬
dere pt̃ neqz nos aluid com¬
prehendere. et est tainen yma¬
go quedã que sublimnor ⁊ ma¬
gis appropniqnͣs uĩtati. ita

Expanded text:
cum dicis Deus; aut quid cogicum dicis Deus; aut quid cogites, cum dicis Deus. Creatorem, inquis, omnium cogito, cum dico Deus, qui omnia fecit, et ipse factus non est. Ergo cum dicis Deus, cogitas quod fecit omnia. Cogitas quod fecit, et non cogitas quod est ipse qui fecit. Nondum adhuc attigisti quod spoponderas, ut cogites,t tamen de ipso hoc dicis, non ut accedas ad ipsum, sed ut ipsi appropinques. Magnum est enim homini nunc ad ipsum ire, etsi non detur pervenire. Dabitur autem postea, cum venerit quod perfectum est; et coeperit videre homo sicut videtur, non per speculum imaginem, sed facie ad faciem veritatem. Nunc autem interim totum imago est, et ipsa imago longe a veritate est; et tamen facit quod potest quasi imago; et convertit animum, sed non perducit. Hoc enim solum potest in nobis et nos in illa hoc solum, quia nec ipsa amplius ostendere potest, neque nos aliud comprehendere, et est tamen imago quaedam sublimior, et magis appropinquans veritati, ita
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dicitur ꝙ est deꝰ qr qui
aliquid dicit ẜm aliquid dicit
se putas ꝙ est. Quid cogitas¬
ti. Quod enĩ cogitasti hoc dixi¬
sti. cogitaui ĩ quis ꝙ supra
oĩa est hoc quid est. si cogita¬
re potes. quid est hoc. dicere
potes. Si autẽ cogitareͬ ppͥo¬
tes dice̾ nõ potes. qr qd̾ nõ
pt̃ cogitari nõ pt̃ dici. dixi¬
sti deus. et quid est deus. Qͥd
cogitas aut quale cogitas.
cũ dicis deus. Quod enĩ so¬
nat hoc est ĩspiciens uel cui.¬
rens siue tnnor. uel ꝯd̾libet aᵈ
estimaueris ut potes de ip̃o
gͦ cũ dicis deus inspicientẽ
dicis et contemplantẽ ⁊ ꝯsi¬
derantẽ oĩa. et quid est hoc
ĩtessigis quia penetrat oĩa
et apprehendit et continet
om̃e ꝙ est. currere illi hoc sta¬
re est. et hoc quis capiat. Si
uo̾timorẽ interpretaris et
ip̃m sub hoc noĩe cogitandũ
asseras cũ dicitur. deus quis
explicare possit. quomodo ti¬
mor sit deus. Quodsi id circo
timorẽ dici putes qm̃ timet᷑
gitari. et quomͦ timeri potest

Expanded text:
non dicitur quod est Deus, quia qui aliquid dicit secundum aliquid dicit,se putas quod est. Quid cogitasti? Quod enim cogitasti, hoc dixisti. Cogitavi, inquis, quod supra omnia est: hoc quid est? Si cogitare potes quid est, hoc dicere potes. Si autem cogitare non potes, dicere non potes; quia, quod non potest cogitari, non potest dici. Dixisti Deus: et quid est Deus? Quid cogitas, aut quale cogitas cum dicis Deus? Quod enim sonat, hoc est inspiciens vel currens, sive timor, vel quodlibet aliud existimaveris ut potes de ipso. Ergo cum dicis Deus, inspicientem dicis et contemplantem, et considerantem omnia. Et quid est hoc?intelligis, quia penetrat omnia, et apprehendit, et continet omne quod est, currere illi hoc stare est. Et hoc quis capiat? Si vero timorem interpretaris; et ipsum sub hoc nomine cogitandum asseris cum dicitur Deus: quis explicare possit quomodo timor sit Deus? Quod si idcirco timorem dici putes quoniam timetur, gitari? et quomodo timeri potest
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgenesi. uidit deus cuncta q̃
fecerat et erant ualde bona
Si gͦ omĩa bona erãt ĩ omĩb
bonũ erat et omĩa bono ꝑti¬
cipabant et ex bono: om̃ia
hẽbant aliquid simile cum
bono ex quo bonũ ip̃m ĩtelli¬
ĩcelligere bonas speculacões
⁊ ĩiusibilib et ĩtellectualib
formare siue aptare simili¬
tudines dictas dissimiles. qͣs
scilz suꝑius diximꝰ dissimi¬
libus. sic tamnen ut ea queẜm
similitudinẽ uifibiliũ ĩuisi¬
bisibus tribuuntur aliter in
ip̃is uisibilib. aliter ĩ inuisi¬
bilibus subsistere agnostant᷑
hoc est enĩ ꝙ ait alto modo
ĩtellectualib hẽntibus ea
scilz que sensibilib aliter
distributa sunt. Sequitur
Et enĩ furorĩieracionabilibꝰ
quidẽ ex passibili motu ĩ est
⁊ omĩs irrõnabilitatis est
repletus furibundus eorũ
motus. Modo quibusdam
exemplis ꝓpositis probat
qm̃ ea que de uisibiliũ natu¬
ra ad ĩuisibilia referũtur

Expanded text:
s cuncta, quae fecerat, et erant valde bona . » Si ergo omnia bona erant, in omnibus bonum erat, et omnia bona participabant, et ex bono omnia habebant aliquid simile cum bono; ex quo bonum ipsum intelli« intelligere bonas speculationes; et invisibilibus, et intellectualibus formare, » sive aptare « similitudines dictas dissimiles; » quas scilicet superius diximus dissimilibus. Sic tamen ut ea, quae secundum similitudinem visibilium invisibilibus tribuuntur, aliter in ipsis visibilibus, aliter in invisibilibus subsistere agnoscantur. Hoc enim quidem ait: « Altero modo intellectualibus habentibus, » ea scilicet, quae sensibilibus aliter distributa sunt. Sequitur: « Etenim furor irrationabilibus quidem ex passibili motu inest; et omnis irrationabilitatis est repletus furibundus eorum motus. » Modo quibusdam exemplis propositis probat quod ea, quae de visibilium natura ad invisibilia referuntur