comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tens peticõibus tantã suisse ut didicimꝰ ut de
Iulio tesare leccũ sit ꝙ pontificatũ maximũ pec
nõ siune xfusissima largitione in qua Re putast
magitudiem eris aliem ꝯmane ad comita de¬
tendet pdi p̾dixisse mũ escłtanti fert᷑ doniũt
se uisi pontisitem nõ Reuersurũ n fesellit põ¬
ofex ẽ cen̾surͣ liquet aũt quo impetu illus
ambierit quo nõ impetrato uel moriẽdĩ abi
terte uel exultand̾ ẽẽ decrenisset. hoc illi att
ut cũ q licuerit tuꝰ apͥma etate ꝓpesitũ sit re¬
ge̾ ita ut ĩiuriã suã putet si quã ẽ hoc orbe
ptãs alt̾a ꝙ̃ cesar si tellus ulla deuoꝵ ẽ ac xp̃ia¬
largicione ꝓfusissima s qd̵ nõ multominꝰ e
turpe blandicus ats mẽdatus indigius uiro ar

Expanded text:
ibus tantam fuisse didicimus, ut de Iulio Cesare lectum sit quod pontificatum maximum petiit non sine profusissima largitione, in qua reputans magnitudinem eris alieni, cum mane ad comitia descenderet, predixisse matri osculanti fertur domum se nisi pontificem non reversurum; nec fefellit: pontifex est reversus. Liquet autem quo impetu illud ambierit, quo non impetrato vel moriendum sibi, certe vel exulandum esse decrevisset. Hoc illi autem utrunque licuerit, cui a prima etate propositum sit regnare, ita ut iniuriam suam putet, si qua est orbe potestas altera quam Cesar, si tellus ulla duorum est: alargitione profusissima sed, quod non multo minus est turpe, blanditiis atque mendaciis, indignis viro ar
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuant eã yͥmo cogati oñi genere frandis po¬
st̾mo armuis hostilitat euertit/ G. pacem prie
ꝑtam letor R. Quid si pax int̾dĩ qd in
ip̃ie optimũ extiuguit nutrit q qd pessimũ
uctũ ẽ illud sãtyrci Qui cum de canẜ priste
Illes Romane uartit multa dixisset intꝰ quo
ẽ ⁊ xximꝰ urbi haibal ad exp̃mũ intul
mũ patimui longe petis malasenor domis
luxuria incubunit uictũ ꝙ ulscistit᷑ c̾ orten
tie quidẽ orte te ulla pax tanti ⁊ nõ odio¬
sa sis uiris egregus quuictãte luxuria care
altiꝰ cegitanti positis lat̾uus pax uidexi ne¬
quit ubi bello domestico uitioꝵ insidiosissims
⁊ carẽte inducis oppuguãtur ad bom mort
in exilũ pellũt᷑ uolũptates imꝑant unrta
opp̃mitur G. pax firiua ẽ R. Et paris ponu¬
tes licencia at libido Eut dixi dist̾imã nec
pantiora nec nĩora ꝙ belli. illa em̃ urponi
nuiltꝭ lorica felitior quã toga cãpus q secũn¬

Expanded text:
servavit, eam primo togatus omni genere fraudis, poservavit, eam primo togatus omni genere fraudis, postremo armis hostiliter evertit. Pacem patrie partam letor. Quid si pax interdum quod in homine optimum est extinguit nutritque quod est pessimum? Notum est illud satyrici qui, cum de causis prisce illius Romane virtutis multa dixisset, inter quas est et proximus urbi Hannibal, ad extremum intulit: Nunc patimur longe pacis mala: sevior armis luxuria incubuit victumque ulciscitur orbem. Estne autem, oro te, ulla pax tanti, ut odiosa sit viris egregiis comitante luxuria? Certe altius cogitanti, depositis licet armis, pax videri nequit ubi bello domestico vitiorum insidiosissimo et carente indutiis oppugnantur animi, boni mores in exilium pelluntur, voluptates iPax firma est. Et pacis comites, licentia ac libido et, ut dixi, discrimina nec pauciora nec minora quam belli. Illa enim corpormultis lorica felicior quam toga campusque securi
Abbreviated transcription (Latin):
rõsibi creditũ Iurabit ⁊ uera locĩtu doctionie
Iatebũti. E. pacem heo R. modeste ut̃e bello
quelib simestior pax suꝑba ⁊ negligens Repe
armati int̾ gladios tuti mox pegarim gladios
incidẽrũt ⁊ceris uotis optauiĩt bellũ qd Rui¬
nã moꝵ atq ip̃e / hũantat interitũ loquat
quod siam bello uidi optimi pace pessum eua
tom mox cum tota uitia eĩa indaissent sit int̾ior
hĩti cũ ept̾iore mutatꝰi ẽ Cue quidẽ Rei ⁊¬
si multa milia hõmũ in testimomiu trali possit
nñ habũde suffecerit testes duo silla ⁊ man̾ꝰ
quoꝵ pͥmũ ut de illo sc̾bitur neq landare
neq uituꝑare quisꝙͣ satit digne potest quia
dũ querit uictorias scipionẽ se ppło Romano
dũ ex̾cet senitiã lauibalem Represertut/
Ecdũs uero uers uir fuit ut de illo itidemi scrip¬
tũ ẽ turꝰ si exam̃ent᷑ ꝯ uirtutib uĩcia hand
fotile sit dactũ utrũ bello melior an pace ꝑ¬
intiosior fu̾it adeo ꝙͣ rem publitant armat᷑ꝰ

Expanded text:
creditum iurabit et vera locutum docti omnes fatebuntur. Pacem habeo. Modeste utere: bello quolibet funestior pax superba et negligens; sepe armati inter gladios tuti, mox togati in gladios inciderunt, et seris votis optavere bellum. Quid ruinam morum atque ipsius humanitatis interitum loquar? Quot iam btem, mox cum toga vitia omnia induissent: sic interior habitus cum exteriore mutatus est, cuius quidem rei, etsi multa milia hominum in testimonium trahi possunt, tamen abunde suffecerint testes duo, Silla et Marius. Quorum primum, ut de illo scribitur, neque laudare neque vituperare quisquam satis digne potest, quia, dum querit victorias, Scipionem se populi Romani, dum exercet sevitiam, Hannibalem representavit. Secundus vero vir fuit, ut de illo itidem scriptum est, cuius si examinentur cum virtutibus vitia, haud facile sit dictu utrum bello melior an pace perniciosior fuerit, adeo quam rempublicam armatus
Abbreviated transcription (Latin):
lle hoc in suoꝵ cunã libertãte cueret᷑ excogi¬
cauit patrie q exidiũ uł aduert̾et nł difsenet
ques uos liberrs pplõs uel ngo uel excidio pͥ¬
matꝭ utimini erat ħ pestit impar sara ⁊ q̃
cũ ingenti miratulo cueret᷑ nũt ut pcrũ
pessimaꝵ dociles sũt auimi ⁊ ta ꝯĩs est ut
unut qualibet gemꝰ armoꝵ G. balistis affluo¬
R. melius uelli odio ⁊ scudio pacis affluers
cũ ceta quidẽ arma inquieti ai hͨ ⁊ de gu̾s
rib ĩisa magnamiis demq sic hõto Qui
ualistam pͥm ĩnenit ille aut pauid suit ãt
proditor et uocendi aiidꝰ ⁊ metuẽs ipstis
itaq cogitauit qd lucanꝰ ait longe tẽdere
neruos ⁊ quo fere ueluit comitte uuluera uẽt
Id q de oĩ gu̾e missiliũ dc̃m puta fortia bli¬
tor congressũ Epstis exoptat quem sagiturue
hesaurũ in uella Rposuit Ratio Rem ml
in usus pessimos Quãto tĩb ⁊ alus ent

Expanded text:
tem tueretur excogitavit patrieque excidium vel averteret vel differret, quo vos ut liberos populos vel iugo vel excidio prematis utimini. Erat hec pestis nuper rara, ut cum ingenti miraculo cerneretur; nunc, ut rerum pessimarum dociles sunt animi, ita communis est ut unum quodlibet genus armorum. Balistis affluo. Melius belli odio et studio pacis afflueres, cum cetera quidem arma inquieti animi, hec et deris invisa magnanimis. Denique sic habeto: qui balistam primus invenit, ille aut pavidus fuit aut proditor nocendi avidus et metuens hostis; itaque cogitavit quod Lucanus ait: Longe tendere nervos Et quo ferre velint, committere vulnera ventis idque de omni genere missilium puta: fortis bellator congressum hostis exoptat, quem sagittarius hesaurum in bella reposui. Rem malam in usus p
Abbreviated transcription (Latin):
dũ maxinini pr̃ ⁊ filiꝰ sic balbiꝰ ⁊ maxirꝰ
sic ꝓbus dux Crarissimꝰ sic gͣciauꝰ ⁊ ualentiauꝰ
iior optini frẽs alle a suis legionib erc a
no comite ꝓditꝰ Sic in nindabiles alii asuis
hostib ĩuicti asuis ex̾citib ꝑire et quee nuli¬
tes apellabãt ĩuenere coriifites uide ergo q
gandeos tiei lric excitꝰ trux ĩmitie ut ꝙ ait
ille belua multoꝵ ẽ capitũ nchil nõ ausina
ira illã nł mopia uel auoricia irritante G.¬
u michi excitꝰ ingous ẽ. P. põpeio quidẽ te¬
salico prelis ut ait florus nichil magis excicu
bellis maior semꝑ excitii succubuit minor uicit
lassem heõ instruttani Ratio Et instructes
arr uẽtos inscructos equor fluctꝰ ⁊̃ instruttes
ał quid tibi cũ pelago p Iustructa ẽ classis

Expanded text:
 filius, sic Balbinus et Maximus, sic Probus dux clarissimus, sic Gratianus et Valentinianus iunior, optimi fratres, ille a suis legionibus, hic a suo comite proditus. Sic innumerabiles alii a suis hostibus invicti suis exercitibus periere et quos milites appellabant invenere carnifices. Vide ergo quo gaudeas: tuus hic exercitus trux, immitis utque ait ille, belua multorum est capitum, nichil non ausura, iram illam vel inopia vel avaritia irritante. Michi exercitus ingens est. Pompeio quidem Thessalico prelio, ut ait Florus, nichil magis exitio bellis maior semper exercitus succubuit et minor vicit. ssem habeo instructam. Et instructos aer ventos, instructos equor fluctus et instructos quid tibi cum pelago? Inst
Abbreviated transcription (Latin):
Racio ꝑtempestate in portu fugi solet tue
portu ntẽ pestatem sponte fugis tuei murꝰ uait¬
ta b. pontificiũ sunad epti R parũũ ne dof¬
Rcilis ꝑnũ granie uiuꝰ aĩe tibi tura uidelat᷑
insi om̃ turas iiiie unũ atq orud sartinas trãstul¬
isses fortes hui̾ii an fortꝭ ambitio eoaĩos tougẽs
ubi male sibi futu sunt ‸ G. Ad pontisiciũ asstendi¬
R Qno tramite uideris dupdc uial ut¬

Expanded text:
E tempestate in portum fugi solet; tu e portu in tempestatem sponte fugis tua: mirus nauta! Pontificium sum adeptus. Parumne difficilis, parum gravis unius anime tibi cura videbatur, nisi omnium curas in te unum atque omnium sarcinas transtulisses? Fortes humeri an fortis ambitio, eo animos cogens ubi male sibi futurum sciunt! Ad pontificium ascendi. Quo tramite videris; dupl
Abbreviated transcription (Latin):
exactes Reges accidisse ꝑditr̃ ẽ bello ubi suꝑbi
regis filud urutꝰ ꝯsul adiufos ꝑsetutꝰ est dmiso
añt spiritu iam uictoria nulla ẽ quo ẜuato sepe
tũ exatie pari marte discessũ tenes atrebiq igi᷑
ambos duces spe uictorie frandatos constat unõ

Expanded text:
exactos reges accidisse proditum est bello, ubi Superbi exactos reges accidisse proditum est bello, ubi Superbi regis filium Brutus consul ad inferos prosecutus est. Amisso autem spiritu iam victoria nulla est; quo servato, sepe tamen ex acie pari Marte discessum tenes; utrobique igitur ambos duces spe victorie fraudatos constat. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
est fere inchil exp̾meditatio agitꝭ᷑ c̃oxine out
omĩa prudentissimꝰ atq excortitatissimꝰ iilita¬
rũ Rerũ fuit qui dixisse secotũ nuspͣ miuꝰ quã
in bello euẽtꝰ nõde̾ S. uictoriam spero ꝑͥ patẽ
lx̃ies utilius eiusde ducis ebũ memoribile tradit᷑
melior tutior q est c̾ta pax ꝙͣ sꝑata uictoria s.
uel uictor ero R. Quid si uicta h Ipes multos in
exiciũ egit sine uictorie spe nedbolens in aciem
destendit s. Bello suꝑior enadã / R futuri uorbũ
tepĩs om̃is em̃ de futoͣ spes et futa omia semꝑ
ambigna S. Bello uictor Remeato / xͥ ospes ipm
manẽs nͨ uictor fortasse nec uictꝰ remeabis sir
tibi Reditũ spõdes aptũ q int̾ gladios iter acri de¬
uotũ classico marci caput. S. Esse uictor spere P
Et qui ꝯtrarũ sꝑet ut selli uel utiũq uel alt̾¬
Deu aliter seu mutius unlu̾b suuł occũbere qd
⁊ sepe credo alibi et qd pũt memerim thobie s¬
tuo int̾ fr̾s inopios ꝯg̾ssu ⁊ Rome pmo post

Expanded text:
Nichil ex premeditato agitur, inopine eunt omnia; prudentissimus atque exercitatissimus militarium rerum fuit, qui dixisse fertur nusquam minus quam in bello eventus respondere. Victoriam spero. Pacem haberes utilius; eiusdem ducis verbum memorabile traditur: “Melior tutiorque est certa pax quam sperata victoria”. Bello victor ero. Quid si victus? Hec spes multos in exitium egit: sine victorie spe nemo volens in aciem descendit. Bello superior evadam. Futuri verbum temporis: omnis enim de futuro spes et futura omnia semper ambigua. Bello victor remeabo. O spes hominum inanes! Nec victor fortasse nec victus remeabis; sic tibi reditum spondes apertumque inter gladios iter, acri devotum classico Marti caput. Esse victor spero. Est qui contrarium speret, ut falli vel utrunque vel alteseu aliter seu multis vulneribus simul occumbere, quod et sepe, credo, alibi et, quod nunc meminerim, Thebis ultimo inter fratres impios congressu et Rome primo post
Abbreviated transcription (Latin):
ditã ꝓpe ut distatꝭ aliquod sepissiud̃ uapilã¬
dum ost S. bellũ pax serpuitur. R. melius
Remedii ultro uulueri sese oferre auxillũ nõ
tansari daut fenẽta uuliu̾b ego salutẽ opta¬
re natura ẽ sano egritudiẽm spe salutꝭ insama¬
S. pax futa est R. dolet par urbib mutarõ¬
ne Rrꝭ afferre pestiferũ eptima quidẽ ip̃a si¬
cuuli olim bello presagus ille dixit n seseslt
suꝑ loc qui prodest post̾e pacem cñ dnõ paxi ͭ
uenit melior est aũt bellicosa libertas onieser¬
tib ꝙͣ pacifita ẜuit . pateni hẽo. R Int̾im

Expanded text:
dicam proprie: ut discatis aliquid, sepissime vapulandum est. Bellum pax sequetur. Melius remedii ultro vulneri sese offerre. Auxilium, non causam dant fomenta vulneribus: egro salutem optare natura est, sano egritudinem spe salutis insania. Pax futura est. Solet pax urbibus mutationem rerum afferre pestiferam: optima quidem ipsa, scivili olim bello presagus ille dixit, nec fefellit: Superos quid prodest poscere finem? Cum domino pax ista venit. Melior est autem bellicosa libertas viris fortibus quam pacifica servitus. Pacem habeo. Interim
Abbreviated transcription (Latin):
illi forsitan sit ꝑauissĩ si quis usyͣ esset ĩmorta¬
lie s̃ ꝑare aũt alt̾iꝰ mortem tibi possit añ ꝯtinge̾
ci morte gandeo Ri Si ꝙ nõe cõditois memor̃s
queso duoꝵ qmi sumil ad suꝑpilitiũ ducent᷑ alt̾
alt̾ius de morte gandiũ cepit scieris id tibi
suplicii genꝰ instare ⁊ nõ pociꝰ in ille/ meitẽ
suã cogitans inge nĩt G.de ĩnuti morte qui¬
dñi seusi / R. Quonies putas oꝑita mois lpũ
uoti cõpotes torserit ⁊ optare uitã frustra te¬
ꝑuit qui nõ frustra mõrtẽ p̃us optanerĩt dã
intellige incipuit in suã se ꝑuitiem optasse 
nimiũ uultꝭ n flies desidm̃ moras feit ita¬
s quicquid uult statĩ uultis huic nõ mode¬

Expanded text:
illi forsitan sit permissum, si quis usquam esset immortailli forsitan sit permissum, si quis usquam esset immortalis: sperare autem alterius mortem, que tibi possit ante contingere, ci morte gaudeo. Si quam vestre conditionis memoriam queso, duorum, qui simul ad supplicium ducerentur, alter alterius de morte gaudium cepit, sciens sibi idem supplicii genus instare et non potius in illius morte suam cogitans ingemuit? De inimici morte gaudium sensi. Quotiens putas optata mors hominum voti compotes torserit et optare vitam frustra ceperint qui non frustra mortem prius optaverint, dum intelligere incipiunt in suam se perniciem optasse? Snimium vultis nec fervens desiderium moras fert, itaque quicquid vultis, statim vultis: hi
Abbreviated transcription (Latin):
dent uellatores nõ ut foitassis ymaginacio olim¬
uehemẽs. G cassio aceli hostis ꝓmaginẽ sup̾mo
illo suo die obmnam dedit. tam tremendo aspectu
ut audacissimũ uirũ qui uniẽtem illũ nõ tuime¬
rat defũcti spẽe in fugam ucerat S ita ut ꝑ
uno multi ⁊ edditi ueris manib uerũ frũ mo¬
neãt in illos qui uicisse uidebant̾/ G. uici iam
secur / siue hoste sum P. Stulte d̃ erũt lpiẽs
nõ deerũt Hostes tu Romane ubi post multos
pͥaphos edomtũ q orbem nõ defuisse ipstem le¬
gis ⁊ tibi de futum sꝑas qestenti foisetan lpstis
deerit at pugñati nũꝙͣ G. uictor sum R. Cane
ne sis fuistia uti scientib uictoria frictuosa e
uti aũt dico nõ eo modo quo maharbal hambali
nõ ꝓfecto usus fructis q̃ uictorie optimꝰ pax ẽ neq
ad aliũ ꝙ ad patis sinẽ iusta bella susciput᷑ G ui¬
gtoua metũ est / R. uide ne auolet alata est
morte aliquid seu cuiitũ ip̃is uel guide

Expanded text:
deunt bellatores, non ut fortassis imaginatio vehemens olim Cassio a se cesi hostis imaginem supremo illo suo die obviam dedit, tam tremendo aspectu, ut audacissimum virum qui viventem illum non timuerat, defuncti species in fugam verteret, sed ita ut pro uno multi redditi, veris manibus verum ferrum moveant in illos qui vicisse videbantur. Vici, iam securus sine hoste sum. Stulte, dum erunt homines, non deerunt hostes. Tu Romane urbi post innumeros triumphos edomitumque orbem non defuisse hostem legis: et tibi defuturum speras? Quiescenti forsan hostis deerit, at pugnanti nunquam. Victor sum. Cave ne sis frustra: uti scientibus victoria fructuosa est; “uti” autem dico non eo modo quo Maharbal Hannibali, Nam profecto usus fructusque victorie optimus pax est neque ad alium quam ad pacis finem iusta bella suscipiuntur. Victoria mecum est. Vide ne evolet: alata est. 104 morte aliquid seu cuiuspiam hominis vel gaudere,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuidiceris tane ne dñoꝵ dñe fieri uelit᷑
memẽto ꝑfessionis memẽto debiti memẽt dm
Im merit nulli magꝭ ꝙͣ uicariolesus irasti
Num felix Racio. pontifieatit sorsan aut
imꝑio aut oĩno potercia atq opibus seli¬
cem sieri credis fallerie nõ frcilem faciũt ista
ul niẜũ si deteg̃t atq oscendũt ⁊ si quide sae̾¬

Expanded text:
diceris: cave ne dominorum dominus fieri velis, memento professionis, memento debiti, memento Domini, qui merito nulli magis quam vicario lesus irascitur. felix. Pontificatu forsan aut imperio aut omnino potentia atque opibus felicem fieri credis. Falleris: non felicem faciunt ista vel miserum, sed detegunt atque ostendunt; et, si quid facer
Abbreviated transcription (Latin):
dutuã suit aioꝵ instabilitas secũ assidue hac
iusit melior bello pax in lec uno bellũ meliꝰ
Imiset si bellũ caothagmẽse mansisset pax pune¬
ca pmane uibis extidiũ fuit uibibus q alis do¬
cmẽsũ sempit̾iũ nõ semꝑ ppłis at ꝙ imꝑis opti

Expanded text:
a e sit melior bello pax, in hoc uno bellum melius, abiisset, si bellum Carthaginense mansisset. Pax Punica Romane urbis excidium fuit urbibusque aliis documentum sempiternum non semper populis atque imperiis opt
Abbreviated transcription (Latin):
agitui pax erit. R. de Pace crebro ne quitꝙͣ
agritꝭ nõ nũꝙͣ / uero ꝑctulose de pate agelunt
agerant ⁊ gallore ⁊ peroꝵ duces qñ illos
Canullus oppressit hos scipis S. post belli siĩe pax
sirmabitur : E firmata esset utilius qñ belli pnͣ¬
cipiũ quot dãpuis ac morib tempestiua pace esset
octursuo s uos pueri cõtiuraces ac discoli suil¬
ul uerberibus nõ sapitis in pace bellũ in belo
paceni querit neq unꝙͣ insi bello affertii pr¬
em el nesteͤ incipit uel amare eam q ut ꝑ¬
ditam fle ctis sic mox Redditũ parii lenitate

Expanded text:
agitur, pax erit. De pace crebro nequicquam agitur, pax erit. De pace crebro nequicquam agitur, nonnunquam vero periculose; de pace agebant atque egerant et Gallorum et Penorum duces, quando illos Camillus oppressit, hoc Scipio. Post belli finem pax firmabitur. Quanto firmata esset utilius ante belli principium! Quot damnis ac mortibus tempestiva pace esset occursum! Sed vos pueri contumaces ac discoli sine verberibus non sapitis; in pace bellum, in bello pacem queritis neque unquam nisi bello afflicti pacem vel noscere incipitis vel amare eamque ut perditam fletis, sic mox redditam pari levitate
Abbreviated transcription (Latin):
ea̾ artiꝰ nͨ᷑ abirẽ siẽs quã speres quid em̃ si ad̾
haut spem in patiẽtia te ꝑducit tua ut sꝑando augit
eligeres quo gandendo uti potdia /S. pac̾em spero
R/ dpes multos ꝑdidit sꝑante q pacom succedẽa
insꝑata calamitas incantes obruit sopites q qõ
exsꝑiectos ĩuenieẽ nõ lesisset/ S. spero pacem¬
ꝑ Quid camdiu sꝑe qd mox assequi intua
sicũ manue Rari sũt qui pacem nõ ĩueniat
si bona side uelle ceꝑuit S hili ip̃is quib
dulce nomen patisi pax amara õ pacem itaqz
petentes pati obstant quateior uobistũ lp̃trnt
patis lpstes anoricia Inmdia Ira suꝑbia ha
et̾iũ in exiliũ pellite pax et̾u erit/ S epes
patis handdubia õ R. Int̃ spom pacis ac
patem multa intidũt leue ueroũ gesteꝰ faci
lie ꝯpositam sepe turbait pacen ip̃i tractatꝰ
patisiti q ẜmones frã sepe frõgĩtur aĩos ꝙ aguit
bellũ asꝑat pocis spes sic amixitie nẽtionẽ iri¬
tom quasi q cõtendixis odĩoꝵe / B. de pace

Expanded text:
 nec abire sineres quam sperares; quid enim si ad hanc spem impatientia te duxit tua ut sperando angi eligeres, quo gaudendo uti poteras? Pacem spero. Spes pacis multos perdidit sperateque paci succedens insperata calamitas incautos obruit sopitosque, quos experrectos inveniens non lesisset. Spero pacem. Quid tamdiu speras quod mox assequi in tua situm manu est? Rari sunt qui pacem non inveniant, si bona fide velle ceperint. Sed hi ipsi quibus dulce nomen pacis, pax amara est; pacem itaque petentes paci obstant. Quattuor vobiscum habitant pacis hostes: avaritia, invidia, ira, superbia; has eternum in exilium pellite, pax eterna erit. Spes pacis haud dubia est. Inter spem pacis et pacem multa incidunt: lene verbum, gestus fpe turbavit pacem; ipsi tractatus pacificique sermones ferro sepe franguntur animosque acuit bellumque asperat pacis spes. Sic amicitie mentionem irritam quasi cotem dixeris odiorum. De pace
Abbreviated transcription (Latin):
iqis ingeriu labes fi qua tibi ꝑfectioris hĩtii
ura ̃ opta potrꝰ atq ora ut ne ille quidẽ uindi¬
aet sic hostis t̾men in tnã uert̾is salutemi G ulci¬
sr est admꝰ R. da ire spatiũ da cõsilio tỹs ẜrena
mpetũ diferant desinet, aut lentescet bis hor
pait urtũ equor G. ultistai ꝑ uno actu multos
ioudia uña ĩmrĩa sepe ĩ muu̾abiles hostes fecit¬
G ulustar /2. plus te ip̃m leseris ꝙ istem
lli xipuo fofitani aut opes tibi aĩam famã q
uiupiei ũ. ultistar R. Quctiẽo ultiscendi scudio
ĩntia geiãta ẽ loso sepe uincũ dissimulasse¬
Rmedũd sepe uel questũ esse uel nutu taceto
sim possĩ ⁊. meliꝰ ẽ amicũ quere̾ ꝙͣ lpstem
liꝰ ꝓͣ ꝑcendo fit cũ ultisti possisr aptissinũ col¬
lendis hostib instumũtũ est leuitas in quo si
toiũ eet horemo seui sapiẽtissimo n sani uiciũ¬

Expanded text:
Si quid ingenui habes, si qua tibi perfectionis habitus cura est, opta potius atque ora ut ne ille quidem vindicet: sic hostis crimen in tuam verteris salutem. Ulcisci est animus. Da ire spatium, da consilio tempus, frena impetum, differ: aut desinet aut lentescet. Brevis hora sedat iratum equor. Ulciscar. Uno actu multos offendes; una iniuria sepe innumerabiles hostes fecit. Ulciscar. Plus te ipsum leseris quam hostem: illi corpus forsitan aut opes, tibi animam famamque corruperis. Ulciscar. Quotiens ulciscendi studio iniuria geminata est, leso sepe uno stem possum. Melius est amicum querere quam hostem lius quam parcendo fit cum ulcisci possis. Aptissimum tollendis hostibus instrumentum est lenitas, in quo si creditum esset Herennio seni sapientissimo, nec Samnitiu
Abbreviated transcription (Latin):
et se disi p̃t ap̃o uoniẽ auctore ferecior qud
rie usi siuit ulle ad p̾sentem hõsteni euasisti ait hic
te absente enasit inquit ille suo hosti uitam dona¬
uit hic ĩndit mortem elige quid loꝵ pociꝰ ad
te dictũ dici uelis. an trãquillũ illud ue̾ prĩcipit
an illud alr̾ũ iinane tarnifitis / Rec ignoro ꝙͣ
sit prõptiꝰ iubere ista ꝓͣ fac̾e̾ ⁊ quid his obici uessit
intelligo difficileꝰ in suis ꝙ in alienis iiuris mite̾
cẽ difficile fateor s bonũ de bous auten ac diffi¬
cili om̃em cẽ untutem nͨ tu neges uirtutis a¬
matorib sc̃ cũcta facilia G fixũ ẽ ulcisti/ 2.
uinti ꝑs det̾ior obsta illi ad huc potes uictoriã q
illi prius ꝙͣ ea uti ceꝑit eripe scratã q mã sue¬
tudĩem actole memẽtete lorẽn multos quid
uindicasse penituit nem̃em pepercisse G. ublt
suni R. uniti ab hoste p̾stabat hostis uictore in ui¬

Expanded text:
et, si dici potest, ipso vocis auctore ferocior! Quirie usi sunt! Ille ad presentem hostem “evasisti” ait, hic de absente “evasisti” inquit; ille suo hosti vitam donavit, hic invidit mortem. Elige quid horum potius a te dictum velis dici, an tranquillum illud vere principis, an illud alterum immane carnificis. Nec ignoro quam sit promptius iubere ista quam facere, et quid obici possit intelligo: difficilius in suis quam in alienis iniuriis mitem esse; difficile, fateor, sed bonum; de bono autem ac difficili omnem esse virtutem nec tu neges. Virtutis amatoribus sunt cuncta facilia. Fixum est ulcisci. Vincit pars deterior: obsta illi, dum adhuc potes, victoriamque illi priusquam ea uti ceperit eripe stratamque mansuetudinem attolle. Memento te hominem: multos quidem vindicasse penituit, neminem pepercisse. Ultus sum. Vinci ab hoste prestabat, hostis victorem vi
Abbreviated transcription (Latin):
des ac suꝑbos nuillũ peniitꝰ uirũ forẽtem facẽ
diuitie G magnu nichi thesaniũ agregum¬
facultus Ratio ymo exꝑnuẽtũ tui agure
mancipiũ an tlemẽtie sis amicii ꝙ nisi ad utrã
fri posses incertũ eẽt multi eñ̃ esse credũt qd
nõ sũt ex ꝑti aũt quid suit scũt e Est lostis
in manib ultissci possũ R. Ali ꝓogẽtie sinea st̃
derous alii non quid possis s puid decet extimã¬
dũ ũ ne si ꝙͣtũ potes uelis nl posse sit melius¬

Expanded text:
bos, nullum penitus virum fortem fecere divitie. Magnum michi thesaurum aggregavfacultas. Immo experimentum tui: an ire mancipium an clementie sis amicus, quod, nisi ad utranque ferri posses, incertum esset: multi enim esse credunt quod non sunt; experti autem quid sint sciunt. Est michi hostis in manibus, ulcisci possum. Alii potentie fines sunt, decoris alii: non quid possis, sed quid deceat extimandum est ne, si quantum potes velis, nil posse sit melius
Abbreviated transcription (Latin):
sit est om̃ il q ĩmuititias magis alit ꝙͣ condi
exp̃ta paulutũ subsiste fiet qd fieri optas et he
metius fiet ceterũ more ꝙͣ hosti paras sine pro
illi scelere que ꝑata c̃ quid muat fati tryũ
ꝑꝑantis npeli̾ ⁊ morituri sangine morituras
manꝰ infice̾ nõ scelestũ modo s suꝑuatũ est a¬
pietate tua ꝓximũ at festruat tp̃o arcestere ꝭ
si ualde uelis nulla possis pietate repelle
difficẽ quãto ti d̃quilliꝰ atis honestiu / ille nte¬
gei et illesus tũ sictꝰ ⁊ ĩneces ꝙͣ utoi q tiuẽti¬
⁊ in noxiꝰ huic abibis. G. uigeor ulastendi
scimiłtis R. cane᷑ ne cesseris s opone illis mẽ¬
moriã eore aui nõ tñi mites hostib s farẽ¬
tes ac bñfiti sure contr̃aq illes fibi ꝓpone in
mẽbratim cesis hpstib ad hᵒ Rabien spirut
ne quicẜͣ iiõ censura cadan̾a semerũt dẽ¬
lnc terũ elige quoꝵe simulis id̃ mallis Nes
actii selos s et uerba confei ꝑs eñ nõ ꝑui cu

Expanded text:
onditexpecta paululum, subsiste: fiet quod fieri optas — et quod metuis fiet. Ceterum mors quam hosti paras, sine tuo illi scelere preparata est: quid iuvat fati cursum properantis impellere et morituri sanguine morituras manus inficere? Non scelestum modo, sed supervacuum est impietate tua proximum ac festinans tempus arcessere, quod, si valde velis, nulla possis pietate repellere aut differre; quanto tranquillius atque honestius ille integer et illesus, tu siccus et innocens quam uterque cruent tu noxius hinc abibis. Urgeor ulciscendi stimulis. Cave, ne cesseris; sed oppone eis memoriam eorum qui non tantum mites hostibus, sed faventes ac benefici fuere contraque illos tibi propone, qui membratim cesis hostibus, adhuc rabiem spirantes, nequicquam in non sensura cadavera sevierunt: dehinc tecum elige quorum similis esse malis neque actus solos, sed et verba confer. Pars en
Abbreviated transcription (Latin):
cõtemptu in scuporẽ at panorẽ uessi omissa
deffensione ad dedicatõem cõsuge̾ At ciuili uello
ip̃us cesaris dux brutꝰ ad massiliã eq erectꝭ
atꝙ ad motis parem stuporẽ obcessis miec̾at
s nõ parã mecũ Itaq noctu egressitumes ⁊
machinas incederũt. G. Habũda mathiuis ac

Expanded text:
ontemptu in stuporem ac pavorem versi, omissa defensione ad deditionem confugere. At civili bello ipsius Cesaris dux Brutus ad Massiliam eque erectis atque admotis parem stuporem obsessis iniecerat, sed non parem metum; itaque egressi turres et machinas incenderunt. Abundo ma
Abbreviated transcription (Latin):
agenciũ neq se inpedienciũ cõtiũ su qd opus
si explesset ytaliã omẽni q Rem publitã
ex hansisset tantis añt mõdi malis mors soli
ꝯsuluit hñc sequit᷑ aureliꝰ neriꝰ qm ut om¬
etam Reliqua cenã illã fecit cuisi par pãdr̃
sare uoluisset nestio an Romanbe Reo sufioᵒ

Expanded text:
agentium neque se impedientium concurso. Quod opus agentium neque se impedientium concurso. Quod opus si explesset, Italiam omnemque rem publicam exhausisset; tantis autem mundi malis mors sola consuluit. Hunc sequitur Aurelius Verus, qui, ut omittam cetera, cenam illam fecit, cui si par prandium facere voluisset, nescio an Romana res sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
dio asumasset ita nõ dicam excessisse se di
implesse quidẽ Imꝑatorie dom medũ uisus
o sibi ut deditans domu ip̃am nõ ampłi/ mi¬
Roiet᷑ ꝙ ut hoc solũ dice̾t Iam tandem qssi
houo Hp̃tare incipis Micto illa lema ꝙ lestemi
nullã uil indint nullũ inter inmꝰ nille carrutis
egit caltiatis aigẽto usus mulis aureo Rere ꝑastati
est yurpureis atq coctineis simib ac Reliqna
fidem excedentia simul ⁊te dñ ꝑicina Sed
quis illa nõ scupẽs legitꝰ Icupentior qr aspicit
Coestigia eñi extant pistiram illam ceptauia
imuẜrio mõte uent᷑am q usq ad euernũ latĩ
niris ciocũseptã concte cõtectamꝰ q portitib sossa¬
q̃ illani abauerno usq ostiã ꝑ tantũ uie sparũ
totq q ebines mõtẽs ut indugo mari sine
pelagi fastidiũ decliuaret faste longitudo qd
ut nt̃ intole nẽtĩt᷑ nota om̃ib ut tranqͣłiꝰ
aũt duaꝵꝭ capax quĩq Remiũ ex diu̾so int̾

Expanded text:
dio consummasset, ita non dicam excessisse, sed nec dio consummasset, ita non dicam excessisse, sed nec implesse quidem imperatorie domus modum visus est sibi, ut dedicans domum ipsam non amplius miraretur quam ut hoc solum diceret: “Iam tandem quasi homo habitare incipio”. Mitto illa levia, quod vestem nullam bis induit, nullum iter minus mille carrucis egit, calceatis argento usus mulis, aureo rete piscatus est, purpureis atque coccineis funibus ac reliqua fidem excedentia, simul et tedium paritura. Sed quis illa non stupens legit stupentiorque aspicit — vestigia enim extant —, piscinam illam ceptam a Miseno monte venturamque usque ad Avernum lacum miris circumseptam contectamque porticibus fossamque illam ab Averno usque Hostiam per tantum vie spatium totque obvios montes, ut inducto mari sine pelagi fastidium declinaret? Longitudo quidem, ut nunc incole metiuntur, nota omnibus; ut Tranquillus autem duarum capax quinque remium ex adverso iter
Abbreviated transcription (Latin):
domiꝰ apalatiue ad efsuilinũ collẽ porrecta ⁊
maguiã ꝑtẽ uibis occuyãs ut nõ in uito intͤ
cõnitia qͣbus libet rima plebis indignaroe
ystissus ẽ illud quoq iactatũ sit Roma do¬
neꝰ fiet ueios migrate quirites / Si nõ ⁊ ueros
occupat ista domꝰ hanc aurẽd dici uoluit
nõ mepte quidẽ signãs noĩe ptiũ auro um̃
⁊ g̃ẽmis crstata ac scellata doneꝰ fuit tante
altitudinis ut in uestibulo colosus centũ un¬
guiti pedũ scaret intus porticꝰ atq aclle aule
laq̃aribz aureis atisz eburneis tabulatis ⁊
cõuexa donor celi iustarꝰ in ꝓp̾a se se sensin
diebus ac noctibus suce int̾ussione uolẽtia
Stagnũ quoq maris anulũ edificus ꝙ cutũ¬
datũ lictoree urbis in morem nra pteiea
In hac domo ꝙtũ cõrecturis ad uerũ uiã D
illud qd colliseũ uulgodicũt mediũ fuit cmiꝰ
nũs eciã Rume scrporẽ siptantib afferũt Et
h em̃a dũ ꝙ miratulũ dẽi auget Rome me¬

Expanded text:
d Exquilinum collem porrecta et magnam partem urbis occupans, ut non immerito inter convicia, quibus liberrima plebis indignatione proscissus est, illud quoque iactatum sit: Roma domus fiet, Veios migrate, Quirites, si non et Veios occupat ista domus. Hanc auream dici voluit, non inepte quidem signans nomine pretium: auro enim et gemmis crustata ac stellata domus fuit, tante altitudinis, ut in vestibulo Collossus centum viginti pedum staret, intus porticus atque aule laquearibus aureis atque eburneis tabulatis et convexa domorum celi instar vi propria sese sensim diebus ac noctibus sine intermissione volventia, stagnum quoque maris emulum edificiisque circumdatum litoree urbis in morem, rura preteIn hac domo, quantum coniecturis ad verum via est, illud quod Collosseum vulgo dicitur, medium fuit, cuius nunc etiam ruine stuporem spectantibus afferunt. Et hec omnia dum, quod miraculum rei auget, Rome me
Abbreviated transcription (Latin):
tidetꝭ ⁊ uarietas notor male electõis argnẽn¬
tũ est n  p̃us ad rectũ redit ipetꝰ ꝙ incõsula
affectꝰ e faustis castigẽt᷑ effectib G. de morte
hostis gandeo./ R. Si ẽ hostis ingloriꝰ de ip̃us
morte gande̾ curpe est G. Et dolẽ suꝑfluũ¬
R In illustrie houestꝰ prae est dolor ⁊ si nõ

Expanded text:
 varietas votorum male electionis argumentum est nec prius ad rectum redit impetus quam inconsulti affectus infaustis castigentur effectibus. De morte hostis gaudeo. Si est hostis inglorius, de ipsius morte gaudere turpe est et dolere superfluum; sin illustris, honestus piusque est dolor, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
nunitas oppugnãdo ꝑmetem publicam ꝑurbares¬
as q flãnus nuittis hpra sono touitori iatiu
non erat satꝭ de celo touãtis nradei ĩmortalis
umusset nõ ĩnicabile flumeñ ut maro art
mana rabies ⁊ itata ẽ e quod ubib nutti
solet ligneo quidẽ s carcareo mictit᷑ꝭ instrurẽto
hoed ab archimede mentũ quidã prtauit᷑
eo tr̃e quo martellus siratuses obsidebat uor

Expanded text:
immeritas oppugnando quietem publicam perturbaresas, que flammis iniectis horrisono tonitru iaciuntur. Non erat satis de celo tonantis ira Dei immortalis, uisset! Non imitabile fulmen, ut Maro ait, humana rabies imitata est et quod e nubibus mitti solet ligneo quidem, sed tartareo mittitur instrumento, quod ab Archimede inventum quidam putant, eo tempore quo Ma
Abbreviated transcription (Latin):
putat si nõ credis . xerxemi atq tlermo phrilas
ldiaga B. magne uictorie sors fuit ⁊ uix
prͣ magua uictoria ꝑno p̾cio cõstare de bello do
maximo odlim maxime histontii dũ age̾t adeo
intipnt uaria fortuã auceps q mars fuit ut ꝓpeꝰ
pitulo fu̾nt qui uicerũt B. plene uici R. Non
plena uictoria uoi armatii listis suꝑt̃ ꝓͣꝙͣ

Expanded text:
putat; si non credis, Xerxem atque Thermopylas interroga. Magne victorie sors fuit. Vix potest magna victoria parvo pretio constare; de bello omnium maximo omnium maximus historicus dum ageret, “adeo” inquit “varia fortuna ancepsque Mars fuit, ut propius periculo fuerint qui vicerunt”. Plene vici. Non est plena victoria, ubi armatus hostis superest,
Abbreviated transcription (Latin):
dat ita tius uintentib uinti potes quid uictn
scelerib dicam nõ sũt tot uicti miserie quot
quo mĩoꝵ Rer dãp̃ius afficitur/ Es unicani¬
R ut adsionam Redigam ⁊ an uĩtas ⁊ an meli
sit uicisse si uiceris in dubio est dde uittora coͫ¬
te ne uincat ira suꝑbia crndelitas fuiti
Les ⁊ horrendi aquib sepe claxissini uictoreetur¬
pissime uicti sunt./ G. uicti A Nondũ te u¬
cat ad calculũ fortuã longua ⁊ plexa iõnũ
seuies creditrix uiolẽta ⁊ ꝑtinax tũ qua tibi
sc̃e solita ẽ maguo cũ fenore./ G. maguo p̾lio

Expanded text:
erdat: ita tuis vincentibus vinci potes. Quid de victorie sceleribus dicam? Non sunt tot victi miserie quot quod vi. Ut ad summam redigam: et an vincas et an melius sit vicisse, si viceris, in dubio est. 103 DE VICTORIne te vincat ira, superbia, crudelitas, furor, tes invisibiles et horrendi, a quibus sepe clarissimi victores turpissime victi sunt. Vici. Nondum te vocat ad calculum fortuna, longa et perplexa rationum series, creditrix violenta et pertinax, cum qua tibi scere solita est magno c
Abbreviated transcription (Latin):
liqua G. magua tũ classe maria sũ ingressus¬
R. de Regressu cogita ingredi nẽpe ꝑfacile ett
Solet equor intrantib planũ eẽ ꝓgressis sepe
montuesũ ac difficile ¶. tñ int̾ hoies natus
int̾ delphines at tritones uitam age nira
uasci at uolũptas/ G. magna in classis ⁊ uili¬
da ẽ R. fortassis utiliꝰ tutiꝰ q uel brenĩ in
noxiani dedit audatiã eo q impulit ui op¬
tarẽt domi eẽ hoc ⁊ grartroia reduces capla¬
reũ ad montem noĩatin uero lece demonee
arguuisiẽ siracusio athe menses in lictore ⁊
carthaginenses ad agates in sulas de dicẽ mlta

Expanded text:
ia sum ingressus. De regressu cogita, ingredi nempe perfacile est. Solet equor intrantibus planum esse, progressis sepe monstruosum ac difficile; tamen inter homines natus inter delphines et tritones vitam age: mira vasti animi voluptas! Magna michi classis et valida est. At fornoxiam dedit audaciam eoque impulit, ubi optarent domi esse. Hoc et Graii Troia reduces Caphareum ad montem, nominatim vero Lacedemones Arginusis, Syracusio Athenienses in litore et Car
Abbreviated transcription (Latin):
rati ascensũ dedit quãto alit᷑ martꝰ ause¬
liꝰ ⁊ ꝑtinax quoꝵ pͥmꝰ adoptionẽ ad spom
imꝑũ enecatꝰ solito trstior effectꝰ nurã¬
in᷑ nõ credis Iuliũ cesaren inprega bnũ
quoq caligulã ⁊ clandiũ ⁊ ne ionẽ ⁊ ga¬
smlbem moribus Alexandiũ ut̾usq et̃ pc̃
areris cum filio mr̃em Maxinuõs q et ma¬
puuianes ⁊ maximos ⁊ gordianos pterea ⁊
philippes ⁊ deciũ gallũ q ⁊ uolusianũ et uae¬
erianũ insigni calamitate notabilem ⁊ cõtẽp¬
iorem pat̾ne mserie galienũ aurelianũ demq
⁊ ꝓbũ Iulianũ ⁊ licimũ cõstatiũ et ualentẽ
et qͥtianũ ⁊ ualentimanũ ac ne ad fastidũs
cũta ꝯplectarꝰ corã illã tyrãno ꝵ sunul ac
paͣcipũ seriem ꝑcõtare uno tibi omes oie Re¬
consũ dabat᷑ eodom se calle ad Ruuinã atir nuꝑ¬
u ad astendisse ⁊ tuillit Requiemi fingis ac

Expanded text:
catus assensum dedit. Quanto aliter Marcus Aurelius et Pertinax! Quorum primus adoptione ad spem imperii evocatus, solito tristior effectus miranmichi non credis, Iulium Cesarem interroga, Gaium quoque Caligulam et Claudium et Neronem et Gadissimilem moribus Alexandrum, utriusque etiam, quod mireris, cum filio matrem, Maximinos quoque et Maximianos et Maximos et Gordianos preterea et Philippos et Decium Gallumque et Volusianum et Valerianum insigni calamitate notabilem et contemptorem paterne miserie Galienum, Aurelianum denique et Probum, Iulianum et Licinium et Constantium et Valentem et Gratianum et Valentinianum. Ac ne ad fastidium cuncta complectar, totam illam tyrannorum simul et principum seriem percontare: uno tibi ore omnes responsum dabunt, eodem se calle ad ruinam atque imperium ascendisse. Et tu illic requiem fingis ad
Abbreviated transcription (Latin):
losa prorsus ⁊ mortifera neꝙ de inclillo dictũ
illud ⁊egiũ landalꝭ dyadena nobilem pociꝰ¬
ꝙ facilent felicem pannũ plenũ curio ꝑicule¬
adoiat aut panco gandeat. s ne oblatũ ultio
retipiat aut abiectũ lmuo lenet ꝓuide ex
falsie caligate sulgorib uescra metuumiat
extimate corpustula cirtũ spicite quib ꝓepti
estꝭ angustus nolite geometirs at ꝓlpł g̃ru¬

Expanded text:
losa prorsus et mortifera neque de nichilo dictum illud regium laudatur: diadema nobilem potius quam felicem pannum, plenum curis periculiambiat modo aut parto gaudeat, sed nec oblatum ultro recipiat aut abiectum humo levet. Proinde falsis caligate fulgoribus, vestra metimini atque extimate corpuscula, circumspicite quibus septi estis angustiis, nolite geometras ac p
Abbreviated transcription (Latin):
Tyãudi q natura augustat laxate auimis ⁊
uincti in mensa ⁊ moribũdi ĩmoitalia cogitate
iuq lpc nichillo Ridiculosos insolentias ad momẽt̃
iapidi tp̃is lnc rappinas hic ĩiuiris hic uindi¬
cas huc spes auxias hic honores uauos hic
mupidines in expletas hit furores demũ mor hit
Regua pũcipãtiꝰ ⁊ nuꝑia hic classes hic acies
hic bella molimiãii cũ multũ in sameritis sine
imꝑatores fu̾i̾tie siue aratores seu diuites seu
lois magno flatu pubsus fu̾it ⁊ uix tandẽ
sero quidẽ cognistatis uiam hãt fuisse nõ
pat̾am totũ q hoc Regni ⁊ nm ꝑn flũ nõme¬
u. Imꝑator factus sum R. Bulti cũ imꝑatores
suĩt hoĩes se cõ nõ retolũt aut fuisse Qaale
ẽ illud tybarii cesariis qui amicũ uelentẽ
eũ cõmemoratẽe quorũdã accuũ in memonã
p̾stine familiaritatꝭ ad duce̾ cũ uix aꝑto ore
hoc unũ uerbũ emisisset memĩsti preuenẽt
infruxitn passus e explẽ qd ceꝑat s Repẽte

Expanded text:
tumidi quod natura angustat laxate animis et vincti immensa et moribundi immortalia cogitate inque hoc nichilo ridiculosas et insanas insolentias ad momentum rapidi temporis, hic rapinas, hic iniurias, hic vindictas, hic spes anxias, hic honores vanos, hic cupiditates inexpletas, hic furores demum vestros, hic regna principatus et imperia, hic classes, hic acies, hic bella molimini. Cum multum insanieritis, sive imperatores fueritis sive aratores, seu divites seu estra fumus levis magno flatu pulsus fuerit, et vix tandem sero quidem cognoscetis vitam hanc fuisse non patriam totumque hoc regni et imperii falsum nomen. Imperator factus sum. Stulti cum imperatores fiunt, homines se esse non recolunt aut fuisse; quale est illud Tiberii Cesaris, qui amicum volentem eum commemoratione quorundam actuum in memoriam pristine familiaritatis adducere, cum vix aperto ore hoc unum verbum emisisset: “Meministi”, preveniens interrupit nec passus est explere quod ceperat, sed repente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mĩtib spumis surgentes fluctii in nubila ne¬
stint insi exꝑti quid ẽ mare et ẜ ferox belua
quid ne illi apceta mõscri nomĩe npositũ nichi
nĩ mõscuosins in Rerũ natura nichil tui sit iui¬
nus fidei ninꝰ ne ꝯstancie nilliꝰ Ri traussor¬
matio tam trebra tam ꝑiculosa tam subita nichi
domq seu moliꝰ dũ iacẽt seu dũ surgit ĩuitiꝰ¬
G. placidũ nũt equor ĩmotũ q d̃/ R. Terre ip̃e
ubsidut dehictũt q tu pelago cribuis ut ꝯsistat

Expanded text:
et minacibus spumis surgentes fluctus in nubila? Neet minacibus spumis surgentes fluctus in nubila? Nesciunt nisi experti, quid est mare et quam ferox belua quidve illi a poeta monstri nomen impositum: nichil enim monstruosius in rerum natura, nichil cui sit minus fidei minusve constantie, nullius rei transformatio tam crebra, tam periculosa, tam subita; nichil denique seu mollius dum iacet seu dum surgit immitius. Placidum nunc equor immotumque est. Terre ipse subsidunt dehiscuntque: tu pelag
Abbreviated transcription (Latin):
Non semꝑ modo sed̾ dui fr̾e̾ talen nõ possa
tpõꝵ uicissitudo ꝑ optima nrra multis ped
Sciyne acicerone landata d̃/ E Serenssim
Dari atq utiuã nõ mutetur R. Nestis ꝓ cis
sui tediũ hͨ serenitas allatura sit ine tamde¬
lectabile qd nõ identitas in ameniẽ Reddet
nullã efficatius Remediũ contra fastidia ꝙ
temptoꝵ lotore q uarietas hac fouet᷑ ⁊ pasas
mous eruõua Et nt ait angustinꝰ quia quali¬
tate re nõ p̃t̃ salt̃ uarietate saciatr d
deigatione utor ꝓspera Racio Ban
Michi se p̾bet mare R. Insidiosa trãquillitas
ut q ita dix̃im esta nanfragii si semꝑ turbidũ¬
isset mere nullus hõm namgaret G. mare
uictri blandũ ⁊ suane d R cuspecta suantas
pdom̃e blandicr̃e mine sũt l facies maris re¬
pente mutabit᷑ eẽ alind putes moustro q ge¬
lidus q̃ias ubi ẽ equor illud qd landabam uñ
uero hii tam multi tam qr harribiles aquare
montes uñ hit pendentiũ fremitii ꝑcellaꝵ

Expanded text:
Non semper modo sed diu talem fere non possis; temporum vicissitudo peroptima iure a multis sed precipue a Cicerone laudata est. Serenissimus est aer atque utinam non mutetur! Nescis quam cito sui tedium hec serenitas allatura sit: nil tam delectabile quod non identitas inamenum reddat. Nullum efficacius remedium contra vite fastidia quam temporum locorumque varietas. Hac fovetur et pascitur mens humana et, ut ait Augustinus: “Qui qualitate rerum non potest, saltem varietate satiatur”. 87 gatione utor prospera. Sentio: michi prebet mare. Insidiosa tranquillitas utque ita dixerim, esca naufragii. Si semper turbidum mare, nullus hominum navigaret. Mare michi blandum et suave est. Suspecta suavitas, predonum blanditie mine sunt: hec facies maris repente mutabitur; esse aliud putes monstroque gelidus queras: “Ubi est equor illud quod laudabam?” Unde vero hi tam multi tamque horribiles aquarum montes, unde hic pendentium fremitus procellarum
Abbreviated transcription (Latin):
illi nõ ereptã as plurnurs ꝑnẽire l int̾ multa
p̾ci pnũ p̾cũctis opib hũt animi bana nõdestre¬
tñti sparsa nͨ ꝑent sũme igit᷑ ⁊ tu tibi nobilis¬
sũa hant oblinonẽ cesarem q̃ tẽ multo fatiet
Nlamorẽ ꝙͣ tineam charmadã q menioria sua
duitiꝰ delectat fuc tu lpdie quo ꝑpetuo delettens
nulla uero maior nulla firimior delectatio est¬

Expanded text:
plurimos pervenire. Hoc inter multa precipuum pre cunctis opibus habent animi bona: non decrescunt sparsa nec pereunt. Sume igitur et tu tibi nobilissimam hanc opinionem cesaream, que te multo faciet clariorem quam Cyneam Carmadamque memoria sua.diutius delectat. Fac tu hodie quo perpetuo delecteris; nulla vero maior, nulla firmior delectatio est
Abbreviated transcription (Latin):
te quo ne aĩo seu sangniẽm seu in illũ sudis
pro quo ẜuãdo si lp̃ esses sãgius tuꝰ ultro tibi
fũdendũs erat seu cuib tuis aurũ rapis pͥ
diris p̾domb largiaris spolians qui tuis paste¬
di oꝑib fuissent dicãe q aquib oĩ ingenis
extorquẽdũ legis si maiors uol exẽpła ueł
monita uiluerũt s hoc pessimũ lx̃ tyane
uita ut quib fiendũ ẽ metuãt semꝑ fidt¬
q quib fidei nnchał ẽ totũ q hoc malũ lus
inmueritis irrogate ĩiuriefrirĩt H̃t ĩdigne
errogata uñsicia ⁊ ambitione tuibatꝰ oidotis
aici ex lpstib histes excinib e. Cyrãnꝰ p¬
trie mer᷑ sum R. Nũꝙͣ id esses si illã trã ẽ¬

Expanded text:
te quove animo seu sanguinem illum fundis, pro quo servando, si homo esses, sanguis tuus ultro tibi fundendus erat, seu civibus tuis aurum rapis quod diris predonibus largiaris, spolians qui tuis pascendi opibus fuissent ditansque a quibus omni ingenio extorquendum legis: sic maiorum vel exempla vel monita, ut quibus fidendum est metuant semper fidantque quibus fidei nichil est totumque hoc malum hinc immeritis irrogate iniurie faciunt, hinc indignis erogata beneficia et ambitione turbatus ordo rerum: amici ex hostibus, hostes ex civibus. Tyrannus patrie mee sum. Nunquid id esses, si illa
Abbreviated transcription (Latin):
opes sꝑge atq illoꝵ auaritiam iroitaie adde
efuses in plebem mimos turbido ꝙ ⁊ ꝓfindoi
addita huic detractatã subito ut ne᷑ mipatm
uimi passe cũ celeritate certaret nẽ pe tum
Silati priũ oꝑis mots eẽt quib p̃decessou
sui eyberii thosauoingerti duitus om̃ibr¬

Expanded text:
opes spargere atque illorum avaritiam irritare? Adde effusos in plebem nummos turbidoque et profundo addita, hinc detracta, tam subito ut nature miraculum vim passe cum celeritate certaret, nempe cum dilati pretium operis mors esset. Quibus predecessoris sui Tiberii thesauro ingenti divitiisque omnib
Abbreviated transcription (Latin):
gulis uñficis aũt nullos aut sigulos aunll
q̃sire ꝙ ⁊ exigui debitũ leue Rtdutio pona
d magũa aũt ⁊ debe̾ pudet et piget Rdd
⁊ nnciril ẽ c̾ciũ insi ut desiuat iẽ tui debeat᷑
qu ĩmitis debeat ita dum debentẽ pndor bene¬
sicii exptes dolor agitat int̾ fallam ⁊ caribdim
dtui cuuba bñfitii effectũ q ut multos qui ꝑce
atq illibiliter tutit uii uixissent liberalitas
insiguis in disc̾men traxerit᷑ si quidẽ int̾ ma¬
los ĩpane bonũ eõ nõ licet durũ dictu s di¬

Expanded text:
ngulis beneficiis aut nullos aut singulos amicos ngulis beneficiis aut nullos aut singulos amicos uesiere, quod et exigui debitum leve retributio prona est, magnam autem et debere pudet et piget reddere et nichil est tertium, nisi ut desinat esse cui debeat qui invitus debet. Ita dum debentem pudor beneficii, expertes dolor agitat, inter Scyllam et Charybdim fertur cymba beneficii effectumque ut multos qui parce atque illiberaliter tuti vixissent, liberalitas insignis in discrimen traxerit, si quidem inter malos impune bonum esse non licet. Durum dictu, sed di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cupiditas quib nulłĩ obsequiũ nr̃ ꝯtums
mulla largitas nõ angusta ẽ G uũfitis fũ
in multes ⁊ Austotebita que dã maguamuntis
fert᷑ menũsse collati accepti aũt bñficii obliuisi
q̃ stiã ⁊ si colore nc̃ careat apud ure tñ uori
maguammꝰ cõtẽptor medioniũ atq huiliũ est
ꝑua sunt aĩo maiora q̃dã ⁊ Rariora uoluẽti
cont᷑ si quid acceꝑit quo alt̾i fiat obuoxius
ꝙͣnus exignũ gne ẽ libertatem amanti atqi
cenari ꝙ uellit de hac igit᷑ Re anner seuer
dictũ ꝓo bĩficiũ inquit qui dedit taceat uori
qui accepitꝭ elegantꝰ nẽpe duo uñficentie sen
uenena seu uulu̾a sũt huit exporanio troꝵ¬
entis huit Rcipoientis obliuio utq mat̾ ma¬
titudis ac rr̃ficii nou̾ta Illa ingratitudĩe n
parit in alto as in se Illa quoq bñficiã us
extinguit hec in alts his tot malis aptissuu
dolent Est aũt nestio quidẽ unĩ firunior eser
quã uñsicioꝵ teratier q memoria sepe su¬

Expanded text:
 cupiditas, quibus nullum obsequium non contumax, nulla largitas non angusta est. Beneficus fui in multos. Aristotelica quedam magnanimitas fertur meminisse collati, accepti autem beneficii oblivisci; que sententia etsi colore non careat, apud me tamen verus magnanimus contemptor mediocrium atque humilium est iora quedam et rariora volventi; contra si quid acceperit quo alteri fiat obnoxius, quamvis exiguum, grave est libertatem amanti atque levarique velit. De hac igitur re Annei Senece dictum probo: “Beneficium” inquit “qui dedit taceat, narret qui accepit”, eleganter nempe. Duo beneficentie seu venena seu vulnera sunt; hinc exprobratio largientis, hinc recipientis oblivio, utraque mater ingratitudinis ac beneficii noverca: illa ingratitudinem parit in altero, hec in se, illa quoque beneficium in se extinguit, hec in altero. His tot malis aptissime temptos dolent. Est autem, nescio quidem unde, firmior offensarum quam beneficiorum tenaciorque memoria: sepe si