comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a pmissum ⁊ nonnũꝙͣ non ꝑmi¬
ntitur m̾axime maiestatis cã da¬
pnatoꝵ eoꝵ quo corpora qui
exurendi dampnantur petipꝰ¬
sunt. s. ut ossa ⁊ ciñes collecta
sepulture tradi possut

Expanded text:
missum, et nonnumquam non permittitur, maxime maiestatis causa damnatorum. eorum quoque corpora, qui exurendi damnantur, peti possunt, scilicet ut ossa et cineres collecta sepulturae tradi poss
Abbreviated transcription (Latin):
pħitatione ñ solmͣit pot̾ eĩ ⁊ citra
corporis dõitc̃em. uiale dõacio/ue¬
liti si doãtõis ca cum debitore m¬
eo paciscar. ne ante cͥtum tp̃c ab a
petam. ¶ Exreb dõatis fructuᷤ

Expanded text:
itatione non soluit. potest enim et citra corporis donationem ualere donatio, ueluti si donationis causa cum debitore meo paciscar, ne ante certum tempus ab eo petam. Ex rebus donatis fructus
Abbreviated transcription (Latin):
pueniss simpli litem estanandam.
a p̃ueniss ab solui eum opport̾e id
ait ẽe si dampmiiniuria actum for
de p̾ea incendium ortum siñt no
tu dampnum scm̃ sit nec ne extim¬
an opport̾e. ¶ Labeo art. notaum
sup̃ qm̃ quãuis ũba int̾dci late pãt

Expanded text:
enisset, simpli litem aestimandam: si pervenisset, absolvi eum oportere. idem ait esse, si damni iniuria actum forede postea incendium ortum fuerit, ntu, damnum factum sit nec ne, aestimari oportere Labeo ait. Notavimus supra, quod, quamvis verba interdicti late p
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ omissi madiss. ut duplonecti¬
galiᷤ conteͬp̃ti ꝑublicani ẜum
restituant. ¶S magnus ant
minum teni. ¶ Siquis ꝓfel¬
s ap̾ publicañ fuit nontñne
ctigal solu̾it ħ cõncedente pu¬
ꝓfessiones recitantur omiffũ
cessat c pot̾it satissĩ fisco ex
tomis publicanoꝵ uł fideuissor

Expanded text:
missi incidisset, ut duplo uectigali contenti publicani seruos restituant.Magnus Antonius minum teneri.Si quis professus apud publicanum fuerit, non tamen uectigal soluerit, hoc concedente puprofessiones recitantur, commissum cessat, cum poterit satisfieri fisco ex bonis publicano
Abbreviated transcription (Latin):
lius cercior fiit ẜuum man¬
misiss. lib̾ nõn fit nam ut filio
manumttente ẜuus adlib̾tat¬
em pueniat. dritare o prĩs no¬
lutatem. nam si muitata funi̾t.
non erit ueꝵ uolente pre filiũ
manumississe. ¶Qucciensi¬

Expanded text:
lius certior fieret, seruum manumississet, liber non fit. nam ut filio manumittente seruus ad libertatem perueniat, durare oportet patris uoluntatem: nam si mutata fuerit, non erit uerum uolente patre filium manumississe.Quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
fai. Non ẽ omnimo necͣce ꝓtrib¬
unãli manumitt̾e. itaq płm m
tianfitu ẜui manumitti solet
cualaut lauandi aut gestandi
mumutti ⁊ si littoris p̾senciañ
qus ẽ. ⁊ si ꝑicłouite ĩnfamie uedo¬
minum ẜuus lib̾au̾it sciendu
ẽ q̃liscum cã ꝓbata sit ⁊ recep¬
ta lib̾tatem trbiũ oport̾e. nam
diuus pis rescripsit. cãs ꝓba¬

Expanded text:
.Non est omnino necesse pro tribunali manumittere: itaque plerumque in transitu serui manumitti solent, cum aut lauandi aut gestandi manumitti, etsi lictoris praesentia nis est, si periculo uitae infamiaeue dominum seruus liberauerit.Sciendum est, qualiscumque causa probata sit et recepta, libertatem tribuere oportere: nam diuus Pius rescripsit causas proba
Abbreviated transcription (Latin):
płes ẽe p̾sunt canse ueluti qui
ẽ si exequi uoluerimꝰ qr multam¬
ẽ ub̾tatem cum detreto pr̃are q̃
extimare debebit is. ap̾ ꝙ̃ de ea rea¬
gitur. ¶Plures uindta ꝑiteri
manumitti p̾sunt. ⁊ sufficit p̾s¬
encia ẜuoꝵ. ut uł płes manum¬

Expanded text:
esse possunt, ueluti quod est, si exequi uoluerimus, quia multa msit libertatem cum decreto praestare: quas aestimare debebit is, apud quem de ea re agatur.Plures uindicta pariter manumitti possunt et sufficit praesentia seruorum, ut uel plures manum
Abbreviated transcription (Latin):
ncorem̃ dep̾hensam madult¬
u cccidit dniꝰ pius lemore
penam irrogandam ẽe rpsit¬
⁊ humiliore loco positum ĩexi¬
lum ꝓpetuum dari uissibin
aliqua dignitate positumad

Expanded text:
orem deprehensam in adulterio occidit, diuus Pius leuiorem poenam irrogandam es humiliore loco positum in exilium perpetuum dari iussit, in aliqua dignitate positum ad
Abbreviated transcription (Latin):
situs ñ suiss. nam ꝙ erat ⁊̃ et
sine milicia acquisitũs. idpec¬
calium eius castrense nõnẽ.¬
quemmilitantẽnxor hr̃demĩ¬
stituat᷑ militem silium extiti¬
sse hr̾dema abeo ẜuos hr̾dita¬
ros manumissos ꝓpͥos enis¬

Expanded text:
siturus non fuisset. nam quod erat et sine militia adquisiturus, id peculium eius castrense nonquem militantem uxor heredem instituerat filium, extitisse heredem et ab eo servos hereditarios manumissos propri
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ ẽꝓquonelit solu̾e ⁊ eum
lib̾are fingamus añt ei ẽeac¬
timnt alt̾utrum daretina
teuenditore peccumamita
ꝓmisit. quicquid exuendito
susuras neutti ꝓꝰ insecutitp̃r

Expanded text:
uo uelit soluere et eum liberare. fingamus autem ita actum, ut alterutrum daret: namte uenditore pecuniam ita promittit: 'quidquid ex uendito secuta usuras neutri post insecuti
Abbreviated transcription (Latin):
is aquo tota h̾rditas fisco em¬
cta ẽ uł mmͦm̾sa legata. atq is
deferre debe̾t. aquo ꝑs hr̾ditatiᷤ
lł leg̃atis euct̃a sit. ¶ Siqs
arguetur falsas rões detulisse

Expanded text:
is, a quo tota hereditas fisco euicta est uel uniuersa legata, atque is deferre deberet, a quo pars hereditatis uel legati euicta sit. Si quis arguetur falsas rationes detu
Abbreviated transcription (Latin):
repellimtur.submouendos ẽẽ
moffõso eg̾unt us falsim dix¬
unt testin. qrͣusq ad finem li
perrorem se detulit cum cipe
em exsillamano cumfiscrisuẽ¬
dicass ꝙ nec lib̾tates nec lega
usis fisconendicitis hr̾ditati¬
b ⁊lib̾tates ⁊ legita manemt.
Ulius mauncian. EEnatus
censint si delator abolicicez
petat ꝙ errasse sedicat ut idm
dex ognoscat an iusta c̾a abol¬
icionis sit ⁊ si errasse uideb̾r det
imprudencie ueniam. Siantez
calumpnie ħ ip̃m nindicet ca¬
q c̃a accr̃isatori pi̾n ced⁊f ac
deb̾e si citatus ad edc̃m ñ ren¬
d̾it qua tene̾tur. Si cam ñ ꝓb¬
ass. ¶ Senatꝰ ad̾ri tp̾rib cen¬
suit cum qius se aderranum¬

Expanded text:
uendos esse inofficioso egerunt uel falsum dixerunt testamentum, qui usque ad finem lit Ei, qui per errorem se detulit, cum capere es ex Silaniano cum fiscus uindicasset, ut nec libertates nec legatusis fisco uindicatis hereditatibus et libertates et legata maneant. 15 Iunius Mauricianuscensuit, si delator abolitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse uidebitur, det inprudentiae ueniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudicet eaque causa accusatori perinde cedat, ac debere, si citatus ad edictum non responderit, qua teneretur, si causam non probasset. Senatus Hadriani temporibus censuit, cum quis se ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui se detułat. qmid ꝙ tulerat
fisco adicẽtur hr̾di eius p̃min
epła. ut sus qui se deferre pot̾at.
morte p̾uentus fu̾at ħrs eius
si detułit p̃mium oseq̃ũatu
sitñ inquid liquebit defimit
eius u fuisse. ut se uell dẽfene
si u̾o idcto dissimulam̃t. d̾
rem cccltar sperat. h̾rdem eiꝰ
ultia ĩuilgare p̾mium nichõ
psunt hrdes eoꝵ quibtacite
fideiomissum relictum ẽ. ita de¬
re põsse si ĩs cui datum fu̾at
morte p̾uentus ẽet ⁊ ioꝑan
gustias tp̾ris deferre señ potuer¬
it ¶Eumañ apꝑtum testa¬
m̾̃tum tacitum sidei omissim
minciatum eet abhiis quid̃¬

Expanded text:
 quod detulerat fisco addiceretur, heredi eius praemium ula, ut, si is qui se deferre poterat morte praeuentus fuerit, heres eius, si detulerit, praemium consequatur: 'si tamen', inquit, 'liquebit defunctum eius animi fuisse, ut se uellet deferre': si uero idcirco dissimulauerit, dum rem occultari sperat, heredem eius ultra uulgare praemium nipserunt heredes eorum, quibus tacitum fideicommissum relictum est, ita dese posse, si is, cui datum fuerat, morte praeuentus esset et ideo per angustias temporis deferre se non potuerit. Cum ante apertum testamentum tacitum fideicommissum nuntiatum esset ab his, qui
Abbreviated transcription (Latin):
non eet᷑ penam peti posse et amplin̾
⁊̃si omino int̾pellatus non eetꝰnec
auter non commutti stipłoem.ꝙ si per
debitorem non stẽtiss quominus so¬
liet alioqui dicend̾ ẽ siquis qium
t̾pellare cepiss ualitudine impeditꝰ
int̾pellare desiss penam non ꝯmuti
de illo sane pot̾ dubitari sut̾pella¬
tus ipse moram fecit in quauis pe¬
iter exꝓmisso peccuniam certodie
dan iussit n peum qui dareuissꝰ
sit scetit non om̃itti peñam. isadeo¬

Expanded text:
non esset, poenam peti posse: amplius etiamsi omnino interpellatus non esset: nec aliter non commitstetisset, quo minus solveret: alioquin dicendum et si is, qui interpellare coepisset, valetudine impeditus interpellare desisset, poenam non committi. de illo sane potest dubitari, si interpellatus ipse moram fecerit, an, quamvis peiter ex compromisso pecuniam certo die dare iusserit neque per eum, qui dare iussus sit, steterit, non committi poenam re
Abbreviated transcription (Latin):
um compotem m̃tis eẽ putarem ꝓe¬
ccuniam q̃ĩmutuam acceꝑimeaq
que mrem nram ñsa su̾it coñdiciof
suplatur crm fintum id fcm̃ fitau̾c
dampnum dando eimlegem acqui

Expanded text:
tis esse putarem, pecuniam quasi mutuam acceperim eaque in rem meam uersa fuerit, condictio stipulatur, cum furtum ei fit, aut damnum ei dando in legem Aqui
Abbreviated transcription (Latin):
fea ulospectat dici c̾tum demin
to adu̾sus promim ñ quid̃ sẽꝑ.
icium. si atrox sit iniuria qmͣ pa¬
ssus sit puta si ẜiił sit cet̾m leu

Expanded text:
aeterea illo spectat dici certum de into aduersus patronum non quidem semper, icium, si atrox sit iniuria quam passus sit, puta, si seruilis. ceterum leu
Abbreviated transcription (Latin):
consulenti rescripsi cuta equoss
quib eiusdem rei grã subiecisse
quis equas suas ꝓponebatur. sur
nita demum tem si su̾randi aĩo
id feciss simniꝰ infcm̃agend̾. qͥ
Qnͣi ticio honesto miro peccm᷑
credẽ uellem subiecisti malium
ticium egenum .q. ille eẽt lacup¬
lex⁊ mĩmos acceptos cumeodi¬
pond̾a omodauit cum emĩes ad
pond̾ sinti eum uenditoritem̃
mela scripsit: te quo si scisti ñ em̾
exuoluntate uenditoris accipis
cumerret ĩmponde̾. ¶ Siquis ẜ¬
uo meo ꝑsuafist ut nom̃ suum
b̾et puto siquid̃ ẜuo ꝑ suasum
fecit dẽdolo actr̃em dandam.
si linca margantaꝵ subrepta
sit dicend̾ ẽ mim̾us. s si deuino
furti agatunec̃c̃e ẽ dici quot. ĩp¬
nationis c̃i qui rem eius pecon¬
liarem sumipuerat. recte trans

Expanded text:
consulenti rescripsi circa equos, quibus eiusdem rei gratia subiecisse quis equas suas proponebatur, furti ita demum teneri, si furandi animo id fecisset, si minus, in factum agendum. Cum Titio honesto uiro pecuniam credere uellem, subiecisti mihi alium Titium egenum, quasi ille esset locuples, et nummos acceptos cum eo dipondera tibi commodauit, cum emeres ad pondus: furti eum uenditori teneri Mela scribit: te quoque, si scisti: ‹nam› non ex uoluntate uenditoris accipis, cum erret in pondere. Si quis seruo meo persuaserit, ut nomen suum beret, puto, si quidem seruo persuasum e dolo actionem dandam. Si linea margaritarum subrepta sit, dicendus est numerus. sed et si de uino furti agatur, necesse est dici, quot ampnationis causa, qui rem eius peculiarem subripuerat, recte trans
Abbreviated transcription (Latin):
siquid p̾terea eius inter sit.
usuffr̾ adticium ꝑtin. ab exneo uel
aꝓprietario succise su̾int. tiaus exle¬
ge acquilia ⁊ int̾dc̾o ꝙ ui aut clam
bit si filio ꝓhibente opꝰ fcm sit ⁊ te ba¬
t̾e int̾dc̃m. ac site ꝓhibente ꝓpus fõn
ẽ ⁊ filium tuum ncho. ¶ Idemait.
adu̾sus filiumfam. inrepecͣculian
neminem clam uidẽri fecisse nam si
ẽ nullam secum actõem h̾re si exso¬
cus cõis fundi nnnis arbores succi¬
d̾it sccius cmi eo int̾ico ħ exꝑiñ p̃¬
cum ei apetat cuiꝰint̾ ẽ. ¶ Sñ apd
ẜuum amplius relatum ẽ si mͥ cõn¬
cesẜrts. ut exsundo tuo arbores ce¬
dam demde eas aluids niant claz¬

Expanded text:
si quid praeterea eius intersit. 1usus fructus ad Titium pertinet, ab extraneo uel a proprietario succisae fuerint, Titius et lege Aquilia et interdicto quod ui aut clam .Labeo scribit, si filio prohibente opus factum sit, et te habere interdictum, ac si te prohibente opus factum est, et filium tuum nihilo minus.Idem ait aduersus filium familias in re peculiari neminem clam uideri fecisse: namque, si est nullam secum actionem habere.Si ex sociis communis fundi unus arbores succiderit, socius cum eo cum ei competat, cuius interest. Vnde apud Servium amplius relatum est, si mihi concesseris, ut ex fundo tuo arbores caedam, deinde eas alius vi aut cla
Abbreviated transcription (Latin):
iss ut ipse hr̾et atq eis adali¬
qm̃ rem uteretur. n ĩo emiss
ut uenderet ¶Et sͥ ind̾i eo
atq ipsius cultum p̃positu
destinatiq eẽnt quoingn̾e
instrctores. atqr alu qui adcͥ¬
arentur.

Expanded text:
isset, ut ipse haberet atque eis ad aliquam rem uteretur, neque ideo emisset, ut uenderet? et sibi uideri atque ipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere ministratores atque alii, qui ad earentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Item deẜuis eadem rc̃e queril
qui eoꝵnfus sui cã pati eẽnt.
sutrum dispensatores.isul¬
anii.uullici atrienses ⁊ testore
oꝑani quo instici qui agro¬

Expanded text:
itemque de seruis eadem ratione quaeri, qui eorum usus sui causa parati essent? utrum dispensatores, insularii, uilici, atrienses, textores, operarii quoque rustici, qui agro
Abbreviated transcription (Latin):
reliquent lib̾tatem ⁊ directo ꝑ fi
inpot᷑ate uelit exdirecto aut ex fi¬
deiomisso adlib̾tatem pũenre ⁊ ĩ
mart̾ imꝑator. rpsit.

Expanded text:
rit libertatem et directo et per utrum velit ex directo an ex fideicommisso ad libertatem pervenire: et ita Marcus imperator res
Abbreviated transcription (Latin):
timum testõ ita cauit ẜuus m̃s
cratiꝰ lib̃ esto q̃ro an ẜuus crati¬
mis adlib̾tatem ꝑuenire p̾sit cũ
testator ẜuum cratinum ñ babe¬
ti testo hr̾des. añ aditam hrditat¬
em pacti sunt cum creditorib ntr
ꝑte dimidia ꝯtenti ẽẽnt ⁊ ita dec̃¬
to ap̾tore int̾posito hr̃ditatem ad
di ̃silum ñ hĩiss opet̾ẽ lib̾tates

Expanded text:
a cauit: 'seruus meus Cratinus liber esto': quaero, an seruus Cratistus ad libertatem peruenire possit, cum testator seruum Cratinum non habeti testamento heredes ante aditam hereditatem pacti sunt cum creditoribus, ut parte dimidia contenti essent, et ita decre‹to› a praetore interposito hereditatem adidi consilium non habuisset, competere libertates
Abbreviated transcription (Latin):
itarus ẜis ub̾tas data fuit nõ
ab furde ⁊ h̾rdis ẜuis id̾dicetur⁊
dehis ã quos redimendis habebi
ñ iuste dubitamꝰ siquid̾ ineo casu ĩ¬
iqum erit hr̃dem ꝑinde dpelli ꝑinde¬
deb̾e. redim̾e cos atq si ꝯdicio imp¬

Expanded text:
is libertas data fuerit. Non absurde et de heredis servis idem dicetur. De his autem, quos redimendos habebit, non iuste dubitamus, siquidem eo casu iniquum erit heredem perinde compelli debere redimere eos, atque si condicio imp
Abbreviated transcription (Latin):
ande caẜbonos mores fib⁊ si
adotumeliam alicuiꝰ ꝑtinet
qr tnnon ea mente magratus
facit ut iniunam faciat. s ad
uindc̃am magestatis .pi. resp¬
iciat actione miuriaꝵ notelĩ¬

Expanded text:
ndum bonos mores fit, etiamsi ad contumeliam alicuius pertinet, quia tamen non ea mente magistratus facit, ut iniuriam faciat, sed ad vindictam maiestatis publicae respiciat, actione iniuriarum non te
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Estatua pris tui ĩm̃¬
omm̃to posita saxĩs cesa ẽ.se
dpulor molati agi non posse.in¬
iuriaꝵ posss labeo scribit
nõstris non computaturan¬
te quam litem contestemur.

Expanded text:
 statua patris tui in monumento posita saxis caesa est, sepulchri violati agi non posse, iniuriarum posse Labeo scribitnostris non computatur, antequam litem contestemur.
Abbreviated transcription (Latin):
Pd̾. s i ñurie faciende grã serdo
qnum ab sentis dẽbitoris sig¬
nificass sine auctẽ eius qui
cedendi ius pot̾atem ne habi̾t.
iniunaꝵ actõem intendi posse
respondit
non adidtempus quo iudica¬

Expanded text:
 Si iniuriae faciendae gratia Seia domum absentis debitoris signasset sine auctoritate eius, qui concedendi ius potestatemve habuit, iniuriarum actionem intendi posse respondit.non ad id tempus, quo iudica
Abbreviated transcription (Latin):
Nulꝰ. Gi indomum alienam
iuito dño introient quauis ĩ
ius uocat actõem imuriaꝵ cõ
em. stupꝵ sua passa sit ĩ¬
iunaꝵ actio dño dab̾r aut si ce¬
lanit mancipumuł quid aliud
si uirginem ĩmaturam scupra

Expanded text:
um.Qui in domum alienam inuito domino introiret, quamuis in ius uoca‹t›, actionem iniuriarum m serua passa sit, iniuriarum actio dabitur: aut, si celauit mancipium uel quid aliud si uirginem inmaturam stupra
Abbreviated transcription (Latin):
uisse uid̾i emmart. ipsius do¬
mimi mamiscripta qiiꝰ uolin¬
tate ea scrĩpta simͣt. quod tñ ĩ¬
quid adlibas ꝑsonas inquaᷤᷤ
nillum ius testator habuit
excusacio ẽ. ñ faq̃entib qd̾ nõ
filio legatum ascriptum c̃ẽe
ueniam tribũendami legis co¬
melie placuit. infilia quedi¬
ctante mre sua ꝑignoranciã
iuris legatum dͥ scripsat sen¬
uatus censuit. ¶Siquĩs du¬
ͭ ob hrdib institutis. ut si adiẽ¬
centut si alt̾uter br̾s sine lib̾¬
is decessiss. ei qui supeẽt ⁊li

Expanded text:
uisse: uideri enim ait ipsius domini manu scripta, cuius uoluntate ea scripta sunt. 'Quod tamen', inquit, 'ad liberas personas, in quas nullum ius testator habuerit,excusatio est non facientibus, quod non filio legatum scriptum esset, uen‹i›am tribuendam legis Corneliae placuit.Idem in filiam, quae dictante matre sua per ignorantiam iuris legatum sibi scripserat, senatus censuit.Si quis duobus heredibus institutis adiecerit, ut, si alteruter heres sine liberis decessisset, ei qu
Abbreviated transcription (Latin):
pulatoriste ñ adita fidenissoris
hr̃ditate boms fidenssoris ilen¬
ditis. inresiduum ꝓmiscĩ debitoris
c̾ditorib potu̾it. rõ ñ patiture¬
um inposito submou̾i. ¶ S i
quolib alio c̃ditore qui seꝑatõe
impetramt ꝓbari omodiꝰ ẽut si
olid̾ exhrditate ẜuar ñ possit ita
dis łarat siꝓprii c̃ditores br̃dis fuer̾t
admissi ꝙ sine dubio admittend̃

Expanded text:
pulator iste non adita fideiussoris a reo hereditate bonis fideiussoris uenditis in residuum pro misceri debitoris creditoribus potuerit, ratio non patitur eum in proposito summoueri.Sed in quolibet alio creditore, qui separationem impetrauit, probari commodius est, ut, si solidum ex hereditate seruari non possit, ita dis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod sine dubio admittendum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ꝙ semel postulaueit stare debẽt
s si pꝰ̾ impettam sepatõem aliqd
hr̃s adquisient siquid̃ ethr̃dita¬
te admitti debebunt. adidꝙadq¬
situm ẽ. illi qui seꝑatõem impetra¬

Expanded text:
 semel postulauerunt, stare debent. sed si post impetratam separationem aliquid heres adquisierit, si quidem ex hereditate, admitti debebunt ad id quod adquisitum est illi qui separationem impetra
Abbreviated transcription (Latin):
dificio inpximum agrum. id̾ lab̾o
⁊̃ eum qui p̾uatam cloacam ĩpir
ĩmittẽ uelit tuend̾ ne eius fiat s ⁊
eẽt eum ut exitum bãt inpũblicã
cloacam impediend̃ pomp̃ scrĩbit

Expanded text:
difici‹o› in proximum agrum. Idem Labeo etiam eum, qui priuatam cloacam in publicam immittere uelit, tuendum, ne ei uis fiat. sed et ere, ut exitum habeat in publicam cloac
Abbreviated transcription (Latin):
mancipia iuecta ꝓfessꝰ nõ fu̾ł
siue uenalia siue usñalia inpena
que annonõdum ẜuienint. ¶S¬
ni qui insuga sunt in dmissimi
non cadunt cum sme noluntati
dñi sines egressi sunt: ⁊ ita pͥnci¬
palib constitrcionib canetur
ficut quo duꝰ pius sepissime
rescripsit ne inquit inpot̾ate
suoꝵ sit inuitis uł ignorantib

Expanded text:
mancipia inuecta professus non fuerit siue uenalia siue usualia, poena cquae annum nondum seruierint. Serui, qui in fuga sunt, in commissum non cadunt, cum sine uoluntate domini fines egressi sunt: et ita principalibus constitutionibus cauetur, sicut diuus quoque Pius saepissime rescripsit, ne, inquit, in potestate seruorum sit inuitis uel ignorantib
Abbreviated transcription (Latin):
ieum qui extendiom nnsa¬
ina naufragio tapte naues¬
q ex pugnata quid ipinse
testas fu̾it p̃annum infim¬
p̃lumand̾m dãbo. ¶It mẜ
uoi ⁊ infamiliam iud̾mda¬
dens ⁊ iuistissima ⁊ seueritas
c̃siquid̾ publice int̾ ẽ nict

Expanded text:
eum, qui ex incendio ruina naufragio rate naue expugnata quid rapuisstestas fuerit, post annum in simplum iudicium dabo. item in seruum et in familiam iudicium dadens et iustissima seueritas est, si quidem publice interest nihil
Abbreviated transcription (Latin):
hroitatem pr̃are ui cius p̃sonam
eligat qui manumittendus est.
Suum pecculu castrensis quemi
dib lib̾ari noluit filium milite

Expanded text:
itatem, praestare, si eius personam eligat qui manumittendus est. Servum peculii castrensis, quem edibus liberari voluit, filium milite
Abbreviated transcription (Latin):
os dare spondes si dies instip¬
ulatione perrorem omissus
suit. cri id. agẽturut crtod¬
secus. ac siꝙͥ pond̾e nũo mensina
continetur sinc adiectõe pond¬
is mim̾i m̾sure stipłatus ẽs̃.
uł insulam edificari non dẽmõ¬
stratolocouł sundum dan nõ
adiecto noĩe ꝙ si abimito ida¬
gebatur ut quotum dĩe sist̾es.
⁊ si nonstetisses. peccumam dar
reum ꝓmittendinon posse.¬

Expanded text:
os dari spondes?' si dies in stipulatione per errorem omissus fuerit, ‹c›um id ageretur, ut certo dsecus ac si quod pondere numero mensura continetur sine adiectione ponderis numeri mensurae stipulatus essem, uel insulam aedificari non demonstrato loco, uel fundum dari non adiecto nomine. quod si ab initio id agebatur, ut quocumque die sisteres et, si non stetisses, pecuniam darereum promittendi s
Abbreviated transcription (Latin):
ples ue funto ei abeẽ.
Deueste qran color eius dicẽd
tera aurea. ita quo inueste co¬
ior dicatur plane siquis uiret
ꝓcerto se colorem dr̃e non p̾se
remitti ei hiꝰ rei necͣcitas d.
Quirem pignori dat eam¬
que sumpit furti actõetenẽ.
furtum aũt rei pignorate do¬
minus non tm̃ tc̃ face̾ uidet̾.¬

Expanded text:
sue furto ei abesse. De ueste quaeritur, an color eius dicendutera aurea, ita et in ueste color dicatur. plane si quis iuret pro certo se colorem dicere non posse, remitti ei huius rei necessitas debet. Qui rem pignori dat eamque subripit, furti actione tenetur. Furtum autem rei pigneratae dominus non tantum tunc facere uidet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓpte petitur. s solui nͥ totu
non pot̾ aliud ꝙ solidum petẽ
crecionem. ¶Prima spẽs ꝑti¬
net ad ꝓmissorem pecois.
certe. nam ⁊ peticio ⁊ solo ⁊op
orciones hrditanas spectatt
Secumda ad õp̾us ꝙ testator
fĩiusẜit nam singuli hr̾des ĩ
solidum tenentur qr opise¬
ffectus inꝑtes scindi non pot̃

Expanded text:
te petitur, sed solui nisi totum non potest: aliud, quod solidum petendcutionem. Prima species pertinet ad promissorem pecuniae certae: nam et petitio et solutio ad portiones hereditarias spectat. Secunda ad opus, quod testator fieri iusserit: nam singuli heredes in solidum tenentur, quia operis effectus in partes scindi non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
amñ. aĩadu̾to curmefficax sit tra¬
dicio ueluti. si ego credam me exte¬
st̾o tibi obligatum ẽe ut fund̾tra¬
dam tu exstimes exstipłatu tibie.¬
ui deb̾i. nam ⁊ si peccuiam miat̾a¬
tradam tibi donandi grã tueam.q. c̃

Expanded text:
animadverto, cur inefficax sit traditio, veluti si ego credam me ex testamento tibi obligatum esse, ut fundum tradam, tu existimes ex stipulatu tibi eum deberi. nam et si pecuniam numeratam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tus ⁊ rem agens quintiliaĩ
spospondit fiauiꝰ candidus dñs
m̃s subdie supͣstripta si satis eo
turusuraꝵ nomine denar &s
at spospondit flamiꝰ candidus
dñs m̃s subscripsit dñs. re ꝑli
subiecta ẽ n bona fide nobis ser¬
uit obligõm millam acquir̾e:
p̾simius. plane si lib̾homouĩo
noĩe peccumam daret uł sua
uł nrmnt nobis solu̾etur ob¬
uigõnobis ꝓeconne creditẽ. ac̃

Expanded text:
libertus et rem agens Quintilliani, spopondit Candidus dominus meus. sub die supra scripta si satis eo tur, usurarum nomine denarios Zosas, spopondit Flauius Candidus dominus meus.' subscrip‹sisubiecta est neque bona fide nobis seruit, obligationem nullam adquirere possumus. plane si liber homo nostro nomine pecuniam daret uel suam uel nostram, ut nobis solueretur, obligatio nobis pecuniae creditae a
Abbreviated transcription (Latin):
tipłoib u̾ba exquib obligõ
¶te sisti ⁊ nͥ stetĩs aliquid danꝙ
pimitendi mutua mpossibile

Expanded text:
tionibus verba, ex quibus obligatio te sisti et, nisi steteris, aliquid dari, quod promittenti impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
redi inpot̾ate ne amitt̾e enis
to pridem subtracta ẽ. ¶ Ab¬
ẽ ⁊ earẽs que mreb humãis
mãt: si uestim̃tum scissum
reddatin uł res corrupta
redditasit: ueliti sciphi col¬
lisi aut tabula rasa picturi
it positum. ¶Item si dñs
rem q̃ s̃ furto ab erat igno¬
rans em̾it recte d̾r res abe¬
detur res ei ab ẽẽ cmi pcĩrmm
abẽ. ¶Nem amisisseuide
qui adu̾sus nullum enus ꝑ¬
sequende actionem ħabet:¬

Expanded text:
redit in potestatem, ne amittere eius to pridem subtracta est, abest et ea res, quae in rebus humanismant, si vestimentum scissum reddatur vel res corrupta reddita sit, veluti scyphi collisi aut tabula rasa pictura,it positum. item si dominus rem, quae furto sibi aberat, ignorans emerit, recte dicitur res abevidetur res ei abesse, cui pretium abest. "Rem amisisse" videtur, qui adversus nullum eius persequendae actionem habet
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝙ greci copam appellant.¬
¶ filiustam maritus ab eoqui si
iuris ẽ mea lege nõ sep̃atudi
uus quo adri. rosiano gemi¬
no ixpsit ⁊ inuĩto pr̃e filium⁊
hac lege reum fac̾e posse.¬
¶ Martus ⁊ si duos reos exalio

Expanded text:
uod Graeci φθορὰν appellant.Filius familiae maritus ab eo, qui sui iuris est, in ea lege non separatur. diuus quoque Hadrianus Rosiano Gemino rescripsit et inuito patre filium hac lege reum facere.Maritus etsi duo reos ex alio
Abbreviated transcription (Latin):
ẜom bona fide ementi posẜ uen
ierit usucapio sequitir.
insũmam pignoris non debi¬
ticompetit. s ubi debitor sub¬
traxiss pignus. cͣc ꝓbatur. ut
insũma peccume dͥebite ⁊ usu¬
raꝵ eius finti õuematur.

Expanded text:
m bona fide ementi uenierit, usucapio sequitur. in summam pignoris, non debiti competit. sed ubi debitor ipse subtraxisset pignus, contra probatur, ut in summam pecuniae debitae et usurarum eius furti conueniretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aboł. Hllosi actõelccati deco¬
mino lib̾atus ẽ negat eum fin¬
łi recte actunim labeo /item si fu¬
iti egiss pͥusquam exlccato cu
eo ag̾ctur ⁊ añquam desutori¬
dicaretur locati actce lib̾atus ẽ¬
q̃tenus eius int̾ẽ. ¶ Nem̃o op
aut osilium alii pr̃are pot̾ qui
ipsi futi faciendi ꝯsilium ꝓ̃stait¬
alu non potestta.. anae¬
ssumpi ñ ꝓhibuit. ñ pot̾ furti

Expanded text:
abeonis Fullo actione locati de domino liberatus est: negat eum furti recte acturum Labeo. item si furti egisset, priusquam ex locato cum eo ageretur et, antequam de furto iudicaretur, locati actione liberatus equatenus eius interest. Nemo opem aut consilium alii praestare potest, qui ipse furti faciendi consilium capere non potest. Lanon prohibuit, non potest furti
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sens noĩationi ñ cc̃dĩxit᷑ ꝓ¬
inde quicquidinre pir. fili
gesẜit pr̃ut fidenissor p̾sta¬
bit gestumã inre pir sicac
aipe debeniꝰ peccumam puͣ ha¬
erogandam dec̾nerc./ S ⁊ sicã¬

Expanded text:
sens nominationi non contradixit. proinde quidquid in re publica filius gessit, pater ut fideiussor praestabit. Gestum autem in re publica accipere debemus pecuniam puerogandam decernere. Sed et si cur
Abbreviated transcription (Latin):
unicipemant natĩ
tas ant mamimiss¬
io autad õpcio ⁊ ꝓp̾e
quid̃ municipes ap¬
pellantur mun̾is ꝑ¬
ticipes. recepti inci¬
nitite ut minianobiscu
fac̾ent. s ñc abusine mimi¬
cipes dicimus sue õq cm¬
tatis ciues ut putã campan¬
os puteolanos qui ex duob
mat̾ne origimis ert municeps.¬
ẽ ut puta yliensib ꝯcessum
ẽut qui m̃re u̾liensi ẽ fiateoꝵ
municepes etiã delphis ħ̾id̾
tributum ⁊ conẜuatum ẽ cel¬
sus ⁊ refert ponticis exbnfia¬
o pompen magnn opeterent
qui pontica mrenatus õpon¬
u̾uut milgo qͥitus matris cõ¬
dicionem sequeretur quamã
aliam originem hãt. s ad eos
qui ex diu̾saꝵ cuutatum p̃ar

Expanded text:
unicipem aut natiuitas facit aut manumissio aut adoptio. Et proprie quidem municipes appellantur muneris participes, recepti in ciuitate‹m›, ut munera nobiscum facerent: sed nunc abusiue municipes dicimus suae cuiusque ciuitat‹i›s ciues, ut puta Campanos, Puteolanos. Qui ex duobus maternae originis erit municeps. ut puta Iliensibus concessum est, ut qui matre Iliensi emuniceps. etiam Delphis hoc idem tributum et conservatum est. Celsus etiam refert Ponticis ex beneficio Pompeii Magni competere, ut qui Pontica matre natus ueri, ut uolgo quaesitus matris condicionem sequeretur quam enim aliam originem hic habet?: sed ad eos, qui ex diuersarum ciuitatium par
Abbreviated transcription (Latin):
tigalis cã alia ã ꝑte ẽdc̃i om̃s
ẜui continentur. ut dehomm¬
ibus coactis ⁊ ii bonoꝵ rapt¬
oꝵ. ¶ Item reddibitoria .s. si
deterior res reddatur empto
amilia płium ꝑsonaꝵ que a
ab eiusdem ultimis genitoriᷤᷤ
sangume ꝓficiscuntur sicutu
dñis familiam mliam q̃ĩ afõ¬
te quodam mẽmorie. ¶Mũ¬
lier aut familie sue ⁊ cap̃ ⁊ fmiᷤᷤ¬

Expanded text:
tigalis causa. alia autem parte edicti omnes servi continentur: ut de hominibus coactis et vi bonorum raptorum, item redhibitoria, si deterior res reddatur emptoramilia plurium personarum, quae ab eiusdem ultimi genitoris sanguine proficiscuntur sicuti dicimus familiam Iuliam, quasi a fonte quodam memoriae. Mulier autem familiae suae et caput et fi
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ si prefam. mortui sing¬
uli singłas familias knt. tñ
om̃s qui subumus pot̾ate fue¬
rint recte euisdem familieno¬
mine appellabuntur qui exea¬
dem domo ⁊ gente ꝓditi sunt.
p̾tor loquitur de familia pub¬

Expanded text:
tuo singuli singulas familias habent, tamen omnes, qui sub unius potestate fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt. praetor loquitur de familia pub
Abbreviated transcription (Latin):
mittendi sunt ab eo ai addictabo¬
na suntuidia ita tñ demum bona
unoluit si ydonee cͥditorib cautr
gͥ cauendum ẽ ydonee quid ẽ udo¬
nec satisdacione utiq a ꝓignorib
dectis. ixndit. aut si ei fides bita fũt
ꝓmittendi siue satudatoe u̾dones
res unumꝙꝙ c̾are cui cauetur õi¬
um nõie. ¶ Illud indend̾ ẽ an cau̾i
d c̃ditorib ⁊ sicadia bona anu̾o
subodicione ħ sunt adicenda si fu
sorte ⁊ usũris debitis. ¶ Hu quur
adlib̾tatem ꝑuenert quoꝵ lib̾ta¬
ti fiant ostitucio õstendit: ut qui
rectam lib̾tatem accepunt ipsiu̾
lib̾ti fĩant᷑ qui aũ uolunt ip̃ius
ub̾ti fiutrum manimittendi st
abeo anũo ipsa adicione ħ op̾hedẽ¬
dimĩ c̃ ea ꝯdicione sͥ adici bona ut
⁊ huiqui directam lib̾tatem acce¬
punt ipsius fiant ub̾ti ⁊ pito b¬

Expanded text:
mittendi sunt ab eo, cui addicta bona sunt.Addici ita demum bona uoluit, si idonee creditoribus cautum ergo cauendum est idonee. quid est idonee? satisdato utique aut pignoribus datis. sed si ei fides habita fuerit promitten‹t›i sine res unumque creare, cui caueatur omnium nomine.Illud uidendum: ante caueri debet creditoribus et sic addici bona, an uero sub condicione haec sunt addicenda, si fusorte et usuris debitis'.Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui rectam libertatem acceperunt, ipsius liberti fiant.Qui autem uolunt ipsius liberti fieri, utrum manumittendi sint ab eo an uero ipsa addictione hoc comprehendendum hac condicione sibi addici bona, ut hi etiam, qui directam libertatem acceperunt, ipsius fiant liberti? et puto
Abbreviated transcription (Latin):
stare qub̾ ꝯpetet si hrditas adita
ut si fiscus tona aiẜit eqne lb̾¬
tates opetant g. sine iacent bora
fisco sꝑnente. sine agnorut ostitu¬
ao locum ht cet̾m si aliã rce agno
alegionis bona delata fumtad̾
ent ꝓbãnͣdum. ¶ Item si minor
ret ¶ Si infrandem c̾ditoꝵ lib̾¬
tas data sit.abeo qui mortis tp̃r
soluendo ñ ẽ. añ ꝯpetit ⁊ siquid̾ fi¬
scus bona ñ agͦnou̾it forte oꝑete
uib̃tas. qr solidum c̾ditori offert.¬

Expanded text:
stare, quibus competeret, si hereditas adita ut, si fiscus bona admiserit, aeque libertates competant: ergo siue iacent bona fisco spernente siue adgnouerit, constitutio locumlegionis bona delata sint, idem erit probandum.Item si minor ret.Si in fraudem creditorum libertas data sit ab eo, qui mortis tempore soluendo non est, an competat? et si quidem fiscus bona non adgnouerit, forte competet libertas
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tates opetant siquis a exemp¬
tumadite brditatis su̾it secutus.
directe ub̾tates ñ ꝯpetẽt si osili¬
uma cũentꝰ fu̾it frandendoꝵ c̾di¬
toꝵ nec fidei ꝯmissa pr̃abuntur.
si euentu frandenti c̾oitores.¬
Si bona fuit afisco nondumag¬
osuande gra. an p̾sit fiscus p̾ea

Expanded text:
libertates competant. si quis autem exemplum aditae hereditatis fuerit secutus, directae libertates non competent, si consilium et euentus fuerit fraudandorum creditorum: nec fideicommissae praestabuntur, si euentu fraudentur creditores.Si bona fuerint a fisco non adgconseruandae gratia, an possit fiscus postea
Abbreviated transcription (Latin):
minus id opus ꝙ inalueo flum¬
mis nꝑa ne eius ita fc̃m situt
it̾ curs fimn̾is det̾ior fiat tolle
demollin purgare restitũe ninbo¬
ni arbitratu possit statõem dici¬

Expanded text:
minus id opus, quod in alueo fluminis ripaue ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere uiri boni arbitratu possit'.Stationem dici
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ius fi̾ indr̾ sius eis corrumpat᷑
uł difficilior fiat aut inmorant
ranor aut si totum aufãtur ꝓinde
siue deriuetur aquia ut exignior
ut diffusa breuem aquam faciatł
cͣcͣ si eo angustetur ut rapidiu.
flum̃ faciat uł siquid alidfiat ꝙ
naigõem in omodet difficiliore¬
ue faciat uł prs impediat int̾dc̃o
lccus labeo stribit. ñ eẽdandam ex¬
ceptõem ei qui int̾dc̃a ꝯueniturañ
ñ ripe tuende c̾i fc̃m sit s ita excipi¬
end̾ ait̃ exͣꝙͣ siquid ita fcm̃ sitn
ti lege fĩ licuit. si im̃ari aliquid
it̾ uenamgio det̾ius fiat. ¶S
naingabili siabid̃ putat. demidẽ
ait p̃tor ꝙ inflimiine. pu rꝑane¬
torium ẽ restitutorium anadẽã¬
dem c̃am ꝑtincus. mbeturã is ꝗ¬

Expanded text:
tur, si usus eius corrumpatur uel difficilior fiat aut minor uel rarior aut si in totum auferatur. proinde siue deriuetur aqua, ut exiguior latetur, aut diffusa breuem aquam faciat, uel contra sic coangustetur, et rapidius flumen faciat, uel si quid aliud fiat quod nauigationem incommodet difficilioremue faciat uel prorsus impediat, interdicto locus erit.Labeo scribit non esse dandam exceptionem ei, qui interdicto conuenitur: 'aut nisi ripae tuendae causa factum sit', sed ita excipiendum ait: 'extra quam si quid ita factum sit, uti de lege fieri licuit'.Si in mari aliquid iterve navigio deterius fiat". Sed navigabili fiat, idem putat. Deinde ait praetor: "Quod in flumine putorium est, hoc restitutorium, ad eandem causam pertinens.Iubetur
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾i exdm̃s stipuletur. eium tm̃
soli acquirere eum inliano plac¬
uitͥ ut puta siquid forte scipłet
ꝙ utriq acqum non pot᷑ ueluti
si fuitutem adfudum cornel¬
ianum stipłatus c̃ qui fundus
sempm erat alt̾ius exdm̃s. ei

Expanded text:
alteri ex dominis stipularetur, ei tamen soli adquirere eum Iuliano placuit: ut puta si quid forte stipuletur, quod utrique adquiri non potest. veluti servitutem ad fundum Cornelianum stipulatus est, qui fundus Sempronii erat alterius ex dominis: ei
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ẽ mł scribit uidend̾ne eaꝵ dum¬
taxat noĩe cautum h̾at. dequib
int̾ eum ⁊ ꝓmissorem inicio actũ
amꝰ. ut cum edium cõnmnoĩe
duo scin scipulentur de eo d̾taxat
dampno cau̾i uideatur ꝙ inꝑtẽ
edium auq socio datumi fuerit
sine gͣ redemit alt̾ mm ptem quiᷤᷤ
exhus siue adidicate suit no
aug̾i ꝓmissionis obligõem. poͣp¬

Expanded text:
 scribit uidendum, ne earum dumtaxat nomine cautum habeat, de quibus inter eum et promissorem initio actum et, cum aedium communium nomine duo socii stipulentur, de eo dumtaxat damno caueri uideatur, quod in parte aedium cuique socio datum fuerit. siue ergo redemerit alteram partem quis ex his siue adiudicata fuerit, non augeri promissionis oblig
Abbreviated transcription (Latin):
accesẜit si edificia ru̾int. bnifici¬
um p̾toris amisisse scribit ħ ita
accipiend̾ ent si uenire in possce
neglexit n̾o si dumuẽnit ruert¬
¶diquis exħ edco aptore in posẜcc¬

Expanded text:
accesserit, si aedificia ruerint, beneficium praetoris amississe scribit. hoc ita accipiendum erit, si uenire in possessionem neglexit, non si dum uenit ruerunt.Si quis ex hoc edicto a praetore in pos
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾t: l p̃diem scipłois ꝑies dec¬
dat p̾sim ag̾e qr dampnum iam
st̃s nec quicꝙͣ õbstare. quomiiinꝰ
cussꝰ sit pies. ut nuilla rõe refia
p̾sit io deponendꝰ ẽ non minor¬
is litem extimandam qm̃ si de¬
cidiss. ¶Si uicinas edes hamꝰ
⁊ muicem desid̾emꝰ dampni ĩ¬
fecti cau̾i.nch̾ obstabit. quomi¬
nuis ⁊ ego intuaꝵ edium ĩposẜ

Expanded text:
ionis paries decidat, possim agere, quia damnum iam sit. nec quicquam obstare, quo minus cussus sit paries, ut nulla ratione recipi possit ideoque deponendus est, non minoris litem aestimandam, quam si decidisset.Si uicinas aedes habeamus et inuicem desideremus damni infecti caueri, nihil obstabit, quo minus et ego
Abbreviated transcription (Latin):
pr̾at d quid fiet. si uenditor fñ
emptor scipsatus suit nonne
dampnum p̃atitur. an ⁊ ħdamp¬
nui maliena re actidit reuolu¬
iturã ademptorem qr actc̾emex
emptonoñ ht. S nicħ̾ inhac cã ꝓ

Expanded text:
d quid fiet, si uenditor sine emptor stipulatus fuerit? nonne damnum patitur? an hoc damnum in aliena re acciderit, reuoluitur autem ad emptorem, quia actionem ex empto non habet? sed nihil in hac causa
Abbreviated transcription (Latin):
płiq pirtant. notalem act̾cemẽ
nõie compet̾e quid enim si ꝓcina¬
tor ꝓhibu̾it. utrum imiꝑ̃m anĩ¬
danss inactore mimicipum tutore
cetĩs ꝑsomis. ¶ Index qui dedãp¬
no infecto cognoscit. ⁊̃ alienato
p̃dio ab eo cum quo actum fu̾it
dampninĩ estimare sol om̃e ꝙo¬

Expanded text:
plerique putant noxalem actionem eo nomine competere.Quid deinde, si procurator prohibuerit, utrum in actore municipum tutore eris personis.Iudex, qui de damno infecto cognoscit, etiam alienato praedio ab eo, cum quo actum fuerit, damnum aestimare solet omne
Abbreviated transcription (Latin):
squalida. aut si barbam dimi¬
ctatuł capillos submitat.añ
si c̃armen ꝯscribat uł ꝓponat
uł cantet aliquid ꝙ pͥndore
alicuiꝰ ledati. ¶ Qꝵ ait p̃tora
quis adũs ea fecit ꝓut quaꝵ

Expanded text:
squalida, aut si barbam demittat uel capillos submittat, aut si carmen conscribat uel proponat uel cantet aliquod, quod pudorem alicuius laedat.Quod ait praetor: 'si quis aduersus ea fecerit, prout quaqua
Abbreviated transcription (Latin):
usus quem agituruł ⁊ nire¬
difficile audeat eum qui ag̃
¶Siquis inlibello datouł pͥna
pis uł alicui. famam aliiu
peccimiam uendidit sustib
ap̾side õbħ̾ castigatum. ĩ uir¬
ianim dampnatum iud̾i nti¬
q aut apparet hunt imuinã
Siquis bona alicui. uł remũ¬
nam ꝑimiuam eccupauiti
iuraꝵ actõe tenetur ¶Itemsi
quis pignus ꝓscipsit uend¬
it᷑us tamꝙͣ ame ãcceꝑit infa¬
rem iinne faciende ca. iniu¬
ẜuum alienum adũs bonos

Expanded text:
sus quem agitur vel eriae, non audiat eum qui agit. Si quis liipi uel ali cui famam alienam pecuniam uendidit, fustibus a praeside ob hoc castigatu‹m› iniuriarum damnatum uideri: utique autem apparet hunc iniuriam Si quis bona alicuius uel rem unam per iniuriam occupauerit, iniuriarum actione tenetur. Item si quis pignus proscripserit uenditurus, tamquam a me acceperit, infariae faciendi causa, iniuruum alienum aduersus bonos
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Nommbus negoais cͣchẽ¬
das siuẽbone fidẽi sint siuie noñ fĩt.
sierror alus quis interuenerit ut
aliud senciat. puta qui emitantq
c̃onduait aliud quicum hus cͣchit

Expanded text:
m.In omnibus negotiis contrahendis, siue bona fide sint siue non sint, si error aliquis interuenit, ut aliud sentiat puta qui emit aut qui conducit, aliud qui cum his cont
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtem. EImandato meoticio
⁊ credidis ⁊ mecum mandate
egis noñ lib̾ab̾r ticius s ego
id ditatat tibi õbligatus
erõ ꝙ aticio ẜuare non potũis
remCmreus ꝓmittendi fide¬
iuissori suo hr̃s extitit obligo
fideuissoria pimitur quid g est
sitanꝙͣ areo debitum petatur li
exceptc̃e fidenissori opetentin
sus fu̾it m̃factum replicatio
dam debebit. aut dolim. prodit

Expanded text:
m Si mandatu meo Titio decem credideris et mecum mandati egeris, non liberabitur Titius: sed ego in id dumtaxat tibi obligatus ero, quod a Titio servare non potuerisCum reus promittendi fideiussori suo heres exstitit, obligatio fideiussoria peremitur. quid ergo est? tamquam a reo debitum petatur et, si exceptione fideiussori competente usus fuerit, in factum replicatio dari debebit aut doli mali proderit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Competit lib̾tas data ab eo
osenciente domino data g̃uałe exan¬
ctoritate inris non p̃otꝰ quannius
p̾ea manumissor domino h̾rs extit¬
it nam leuis uire cognationis ille¬
qui manimsit extitit non i̾o adia¬
one hrditatis lib̾tatis dacio cõnfir

Expanded text:
 competit libertas data ab eo,nsentiente domino data est, valere ex auctoritate iuris non potest, quamvis postea manumissor domino heres extitit, nam licet eius iure cognationis qui manumisit heres extitit, non ideo aditione hereditatis libertatis datio confir
Abbreviated transcription (Latin):
at. an h̾rs ⁊ fortassis quis recter
dixit ordinem scñpture seqͣndu
ꝙ si ordo ñ p̃areat an sortm eos op¬
ortebit ne. aliqm̃ ambitõrs. nł gi¬
acie suspitoem p̾tor subeat int
mentis auꝰd allẽgatis arbitrari

Expanded text:
atum› est? et fortassis quis recte dixerit ordinem scripturae sequendum: quod si ordo non pareat, aut sortiri eos oportebit, ne aliquam ambitionis uel gratiae suspicionem praetor subeat, aut meritis cuiusque allegatis arbitrari
Abbreviated transcription (Latin):
n nsucapione extingni p̾sit ad
ꝙͣͣ cum enim puenit is ẜuus cuii
fidero. lib̾tas relicta c̾cogi eum man

Expanded text:
neque usucapione extingui possit: ad quemcumque enim peruenerit is seruus, cui fideicommissa libertas relicta est, cogi eum man
Abbreviated transcription (Latin):
zem Gm h̾rdes instituti simm. sit
adita hrditate oĩa quid̃ m̃ra adnos
sa adnos n ꝑtin. ¶Inhiis quĩ bos¬
tium pot̾ate ꝑuenenit inretmẽdo
iure reꝵ suaꝵ singulare is ẽ cõrpora

Expanded text:
m heredes instituti sumus, adita hereditate omnia quidem iura ad nossa ad nos non pertinet. In his, qui in hostium potestatem peruenerunt, in retinendo iura rerum suarum singulare ius est: corpora
Abbreviated transcription (Latin):
endam ded̾at. uenditoridit empto¬
ñ redditur. quid enim si alia que piã
fuit iusta ⁊ rõabilis ca ñ reddendi. ñ
cuiꝰ ipsi ñ habemꝰ alis trade possimuᷤ
ueluti cumis qui phrde reni possideb¬
rog̃aũit. ¶Ꝙ exnanfragio exp̃ul¬
missum ẽ. ¶ Qui alienamrem p̾car¬
io rõgau̾it. si eandemrem ad ño ddu¬

Expanded text:
endam dederat, uendiderit emptonon redditur: quid enim si alia quaepiam fuit iusta et rationabilis causa non reddendi, non cuius ipsi non habemus, alii tradere possumus, ueluti cum is, qui pro herede rem possiderogauit. Quod ex naufragio expulmissum est. Qui alienam rem precario rogauit, si eandem a d
Abbreviated transcription (Latin):
alia ꝑte fundi sim alius quis clam
anmo posẜoris intrau̾it nõ desisser¬
me illico possid̾e existimad̃. sine fac¬
le expulsurus finib simul at᷑q scer¬
o nus si cum magnaui ingress ẽ ex̾¬
q̃ro utrum desinat possid̾e. anñ. ꝑ̃ꝓ
ẜonis posse mutare credibile ẽ. de eoco¬
gitatum qui ⁊ corpore ⁊̃ aĩo posẜone
incumibens. ħ solum statuit. utalia ex
ca id possid̾et ñ siquĩs dimissa posẜce
pͥma eiusdem rei denuo ⁊ exaliã c̃a p̾¬

Expanded text:
alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero. Rursus si cum magna ui ingressus est exero, utrum desinat possidere an non. rem possessionis posse mutare, credibile est de eo cogitatum, qui et corpore et animo possessioni incumbens hoc solum statuit, ut alia ex causa id possideret, non si quis dimissa possessione prima eiusdem rei denuo ex alia ca
Abbreviated transcription (Latin):
enũqm̃ testatoris fu̾it. ¶ Indotem̃
quo si dutares fun̾t uł exdote recẽp¬
¶Si is qui p̃tario concesẜit accessic̾e
uelit uti exꝑsona eius cui conces¬
ẜit. ain possit qrͣ ego puto eum qui
accessionenti ñ posse d si tñ receꝑit
dẽ posẜom eius tp̾ris quo p̃cano po¬
sẜone accessione nelit uti in possit
⁊ placuit ñ eẽ dandam hant accefti¬
onem. que clãm ħita ẽ p̃done posside¬
te. ¶ Siuissu indicis res m restituta
sit accessionem ẽẽ idandam pla¬
cuit. ¶ S ⁊ legatano dandamacce¬
ssionem eius tpris quo fuit.apd̾
testatorem. sciend̾̃ ẽ. mͣ hr̃dis poss¬
o eiaccedat iideamꝰ ⁊ puto sũ pn¬
re siue subõdicione fiñt relictum dd̾¬

Expanded text:
uam testatoris fuerit. In dote quoque si data res fuerit vel ex dote recepSi is, qui precario concessit, accessione velit uti ex persona eius cui concessit, an possit, quaeritur. ego puto eum, qui accessione uti non posse: si tamen receperit dere possessionem eius temporis, quo precario possessione accessione uti, an possit. et placuit non esse dandam hanc accessionem, quae clam habita est. Praedone possidente si iussu iudicis res mihi restituta sit, accessionem esse mihi dandam placuit. Sed et legatario dandam accessionem eius temporis, quo fuit apud testatorem, sciendum est. an heredis possessio ei accedat, uideamus: et puto, siue pure siue sub condicione fuerit relictum, dic
Abbreviated transcription (Latin):
aliene posẜois prat ministium.
¶Si funoso ꝙ̃ sanementis ẽe existim̃a
eo quid forte in ospectu m̃numbͣte qui¬
etis fuit ostitutarem tradidis haille
sñ enitadeptus pofẜom. tu possid̾e de si
it̾e. quam si transfat ĩmo uult dimi¬
tte qui existimat se transfere. ¶Si
uenditorem ꝙ em̾im depone indomo
mea iusẜim. possid̾e mecͥtum ẽ ꝙ̃ qm̃¬

Expanded text:
ni praestat ministerium. Si furioso, quem suae mentis esse existim‹a›s, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutus, rem tradideris, licet ille non erit adeptus possessionem, tu possidere desinittere, quam si transferat: immo uult dimittere, quia existimat se transferre. Si uenditorem quod emerim deponere in mea domo iusserim, possidere me certum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
rem uendicare ñ eĩ ud̾r posẜom remũ¬
tiasse qui rem aliquem uendicant.
dem. Pomp̃ refert.ł. ii cum lãp̃ides
intibim dimersi ee̾nt naufragio et
interim fuit ꝑ idtempꝰ quoerant
coanob̾ possid̾i ud̾r. ne ipse pͥnet
nos posẜone sinat in lapidib dĩ¬

Expanded text:
rem uindicare: non enim uidetur possessioni renuntiasse, qui rem uindicauit.Pomponius refert, cum la pides in Tiberim demersi essent naufragio et integro fuit per id tempus, quo erant rco a nobis possideri uidetur, ne ipse nos priuet possessione: at in lipidibus diu
Abbreviated transcription (Latin):
ut iudex ẽẽ postũlare ue ꝓhib¬
etur. ¶Lege iuł repetim᷑daꝵ
caueturue siquis obmilitem
eligend̾. mittend̾ lie ẽs accpiat
ni mum̾i̾s ueinanno accipĩat.
cepit nequis õbiudicem̃ arbi¬
trum uedand̾uł mutand̾ mbe¬
dumuent iudicet nene obño
ułut iudicet neue õbħorem ĩ¬

Expanded text:
ut iudex esse postulareue prohibetur. Lege Iulia repetundarum cauetur, ne quis ob militem legendum mittendumue aes accipiat, ni muneris in anno accipiant, aecipit, ne quis ob iudicem arbitrumue dandum mutandum iubendumue ut iudicet: neue ob non um ut iudicet: neue ob
Abbreviated transcription (Latin):
feĩit noxededend̾.uł litis exti¬
matõem suͣffẽndam. ¶Art p̃t¬
or arbitratu indicis utiq qͣim
ri boni ntilem mod̾ ũb̾is impo¬
nat. ¶ Si añ iudicem dñs ñ¬
b̾and̾ ẜ̾uum suum exhibũit.
ut satis ũbib ẽnt fier ⁊ er̃fa¬
ccum arbitratu alicui postã
factõem inunam suamrẽmis¬
it: nam ⁊ si nuda uõluntate in¬
uinam remisisti indubitate
dd̾ ẽ extingui iniuriaꝵ actõe¬

Expanded text:
litis aestimationem sufferendam. Ait praetor 'arbitratu iudicis': utique quasi uiri boni, ut ille modum uerberum imponat. Si ante iudicem dominus uerberandum seruum exhibuerit, ut satis uerberibus ei fieret, et erit factum arbitratu alicuius, postfactionem, iniuriam suam remisit. nam et si nuda uoluntate iniuriam remisit, indubitate dicendum est extingui iniuriarum actione‹
Abbreviated transcription (Latin):
cero siquisdem solius eius ẽẽ ꝑ¬
utami milli õpetit ñumraꝵ actõ
lis cesẜ ẽ amagrãtu nr̃o melar
putat dandam minninaꝵ acci¬
remrem equum indici indebit
⁊ si ẜ̾uus decesẜit dñm eius agẽ

Expanded text:
cero, si quidem solius eius esse putaui, nulli competit iniuriarum actio. lis caesus est a magistratu nostro.Mela putat dandam mihi iniurirem aequum iudici uidebitur, et si seruus decesserit, dominum eiu