comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eianahel quintꝰ anishel sextus. isachax. septimis. pollathi octauus. quia bñdixit
es deus.Ieitꝰ michol t̾ilie saul non est natꝰ ealuis iisq ad Diem moxts iesͥ . graio lñda ieit
eslai hec genuit dauid. getraham cuꝰ partu oceũbint. H ixitis nathan ad regem. Qnĩe ꝙͣ
est in colde tuo uade fac. quia dominꝰ cetum esb. hoc eñĩ nathan ex se. nõ exsermone dr̃ dip̃
ad dauio. Ilud uͦ qd̾ sequit᷑ ex sernone dñi dixit. Hec dicit doꝰ. Iunquid̃ ti edificabis m̾ do¬
mum ad habitandum. Ac si dr̃et. Nor poteris mñ edificare domũ. quia iur sanginnũ es.
⁊ mũltum sangͥnem effudisti. Neq eñĩ habitaui in dorno ex die qua edixi filios ilrb de ti a garria
usq ad diem hane is ambulabam in tabnaculs ii tutenterio. Ambulaise de iri suuit langbarna

Expanded text:
anael quintus, Aniel sextus, Issachar septimus, Pallathi octavus, quia benedixit illi Deus . Igitur Michol filiae Saul non est natus filius usque ad diem mortis suae. Michol ipsa est Egla: haec genuit David Jethraam, cujus partu occubuit. Dixitque Nathan ad regem: Omne quod est in corde tuo, vade et fac: quia Dominus tecum est. Hoc enim Nathan ex se, non ex sermone Domini dixit ad David. Illud vero quod sequitur, ex sermone Domini dixit: Haec dicit Dominus: Numquid tu aedificabis mihi domum ad habitandum? Ac si diceret: Non poteris mihi domum aedificare, quia vir sanguinum es, et multum sanguinem effudisti. Neque enim habitavi in domo ex dic qua eduxi filios Israel de terra Aegypti usque ad diem hanc: sed ambula
Abbreviated transcription (Latin):
de eiuresterp a ahan deposiusse dicit᷑ dñi. ut dñs abrathar sacerdote consueret᷑. qͦ uerlus
Iacro insubseqritib diyit dd ut reportaret᷑ archa demurbem. Quid mͥ. ⁊ uos filiũ saruie. d iunit¬
tite ut analedicat᷑. hebreus non habet ut. ꝯ tãi maledicat. Abisar solus ddpene. uadami et aiu¬
quid iustis int̃sice istim sicut abuer  dñc eñ ei p̃copit ut maledice̾t dauia. Et quilẽ quĩdicapat
quare se secit ⁊ zubaudit᷑ qte sic fecit non dñs. s semei ÷ semei qui malediꝑit dauid. ip̃e nabat.
suiti ⁊ ape semei. ex tͥħui ephitum filũ ioseph. exeiit. uñ ⁊ idem semei ad dauid dieit. Panali e¬

Expanded text:
 Ideo arcam Dei deposuisse dicuntur, ut Dominus ab Abiathar sacerdote consuleretur, quo versus idcirco in subsequentibus dicit David, ut reportaretur arca Dei in urbem. Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite ut i ut malediceret David. Et quis est qui dicat, quare sic fecerit? » Subauditur, quare sic fecerit, non Dominus, sed Semei. Semei, qui maledixit David, ipse est utfuit, et ipse Semei ex tribu Ephraim filii Joseph exstitit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
reri fbdret pecores qui a diabolo captrui detiient᷑ int qd se comĩtant  deus nocas i⁊ tulqͥ
cum imitari debes. cur eo mͦ non agis. Et qñ toudebat᷑ capislus. semel in antio tondebatͦ. o
heb eoita legitinr. Et qñ tondebatur capud eiꝰ stacuto aũ tempore tondebat. quia graanalat
eum cosaries ponderabat capillos capitis sui ducentis siclis pondere pũblico. Ilon enun semelĩ
amis ut satmi codices hñt tondebat᷑ capud eiꝰ. s statuto tp̃e .i. de .xxx. ⁊ .xxx. dieb. I otbaxlali¬

Expanded text:
ret: Deus peccatores qui a diabolo captivi detinentur, ut ad se convertantur, vocat: et tu qui eum imitari debes, cur non eo modo agis? Et quando tondebatur capillus, semel autem in anno tondebatur. In Hebraeo ita legitur: Et quando tondebatur caput ejus. Statuto autem tempore tondebatur: quia gravabat eum caesaries. Ponderabat capillos capitis sui ducentis siclis pondere publico. Non enim semel in anno, ut Latini codices habent, tondebatur caput ejus: sed statuto te
Abbreviated transcription (Latin):
indei sarã filiã aser. filu iacob. intlłigunt. Et qd̾ qd̾ se mrẽm dix̾it ĩ dicens. tu q̃ris emere ma¬
trem isił. iecireo dixit. quia multoꝵ amoꝵ erat .¶ra aũ iairites erat sacerdos. damid id estma¬
sanlne. Dniũ sangrunũ quua occidit gabdonitas. iomꝰ sanginiñi fuiit filis saul. qtiscum dech
dimieo dum ad suic pueri eẽnt acut sacerdotes: ita ⁊ gabrionitas in nobe said eimi tum ꝯolt
armoni. a nuphiboseth quos pepit ei respba filia uã. ⁊ quĩq filũ nuchol filie sau. qͣt genienit
ed riel filis berrellar ami fuit de molathi a uenitꝰ cur filiꝰ michol diant. lani non mueot

Expanded text:
Judaei, Zaram, filiam Aser, filii Jacob intelligunt: et quod se matrem dixerit, ita dicens: Tu quaeris evertere matrem Israel. Idcirco matrem, quia multorum annorum erat. Ira autem Jairites erat sacerdos David: id est, maanguinum sunt filii Saul: qui cum Doech Idumaeo, dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt. Hi sunt Armon et Miphiboseth, quos peperit ei Respha filia Aia, et quinque filii Michol, filiae Saul; quos genuerat Adrieli filio Berzellai, qui
Abbreviated transcription (Latin):
habet᷑. sicut latratꝰ canis. ⁊ eo qd̾ pͥnceps eẽt̃ canũ .i. stultorum hominũ. S̾ et unã rem peto a
de diẽns. Nõ uidebis faciem meam añqmͣ addup̃is michol filiã saul. ⁊ sic uenies ⁊ uidebis me. Est
fãce. ut ei michol reduc̾et . eo ꝙ fr̾ euis rex eam hr̃et in potestate. Et responso excusatõis uitõe
pondi mͥ. C. p̃putus philistiim. P langensq rex abner ait. Nequaquui ut uori solent iꝑia
iortuus es abner. hoc est nõ ꝑuli iustũlticra sicut ignaui ꝑire solen¬

Expanded text:
Juda sic haberetur sicut latratus canis: et eo quod princeps esset canum, id est, stultorum hominum. Sed unam rem peto a te, dicens: Non videbit faciem meam antequam adduxeris Michol filiam Saul, et sic venies, et videbis me. Est facere, ut ei Michol reduceret, eo quod frater ejus rex eam haberet in potestate: et responso excusationis rationondi mihi centum praeputiis Philistiim. Plangensque rex Abner, ait: Nequaquam ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner: hoc est, non peristi in stultitia tua, sicut ignavi perire solen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hasta sua fastalam q̃ in muro est cangat : erit pͥnceps. Eͥt reliquerunt bi sculptilia ĩua que tu
dson abscondas. s gira post terga ĩlsaꝵ. ⁊ uenies ad eos ex adu̾so porum. In hebreo non prroꝵ et¬
ꝯ uibus conbidebant. Que ydola icͥeo flentium uocant᷑. quia fletu digna funt. eos qui ei cosunt
i bietũ miserrariu ꝑducunt. flentiũ itaꝙ eoꝵ ydola obplasphemiã hnc sermo dinmꝰ ñocatisiã
alibi uotat idolum moab cõtamuatõni moaib. Et cum au̾dieris sonitu grad ientis in tacuimũe ec̃¬

Expanded text:
 hasta sua fistulam quae in muro est, tangat, ipse princeps erit. Et reliquerunt ibi sculptilia sua quae tuNon ascendas, sed gyra post tergum illorum, et venies ad eos ex adin quibus confidebant. Quae idola idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt, et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat: sicut alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. Et cum audieris sonitum gradientis in cacumine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si dera. ⁊ ustra inter se disfe¬
runt. Nam stella ÷ q̃lib sing¬
ularis. sid̾a iͦ siuit stellis plt̾¬
mis fr̃a ut lyyades plĩades. as¬
tra autẽ stelle grundes. ut
orion bootes. s ħ noĩa stͥpto¬
restũ fundunt. ⁊astra ꝓ stel¬
lis. ⁊ stellas ꝓ sid̾ab pouitnt.

Expanded text:
et sidera et astra inter se differunt. Nam stella est quaelibet singularis. Sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades. Astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis et stellas pro sideribus ponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rupte. siliquam uocant.Iõ
a grecis tale nonĩ accepit
eo ꝙ ligni eius fructus sit dul¬
cis xilon qͥꝓpe dicunt lignu di
run dixit. ⁊ est scd̾ quosdan¬
siliꝗͣ fructus arboꝵ sonũ faci¬
ens duui comeditur. Est autẽ
genus leguniiuiᷤ sotioris folli¬
culis. ⁊ uacuis quod magis o¬
nerat qmͣ reficlat.

Expanded text:
rupte siliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni eius fructus sit dulcis. Χύλον quippe dicunt lignum, cibum dixit. Et est, secundum quosdam, fructus arboris sonum faciens cum comeditur. Est autem genus leguminis sonoris frondibus et vacuis, quod magis onerat quam reficit.
Abbreviated transcription (Latin):
dit̃. In susa mn. pestis eius ꝑ uenas
uegetatõne corꝑis aucta dist᷑r
tigerit sangͥnem. Uñ lucanꝰ. Nox¬
ia spentum ẽ mixto sanguĩne
pestis. uñ aũ uenenũ. frigid est.¬

Expanded text:
dit; infusa enim pestis eius per venas vegetatione corporis aucta discurrtigerit sanguinem. Lucanus9, 614: Noxia serpentium est admixto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est
Abbreviated transcription (Latin):
Suta ẽ que stut. gutu. stilla que
Inde fit diminutiũ. ut dicutur
stilla. Num & stat. aut pend de
tectis aut de arborib q. glucĩosa
ꝯuta ẽ. dum cerid̾it.stilla ẽ.⁊¬

Expanded text:
Gutta est quae stat, stilla, quae inde fit diminutivum, ut dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla e
Abbreviated transcription (Latin):
pazson gẽma ẽ. ex uirẽ¬
ti gene. oĩq colore resple¬
ndens inuenta pͥmũ in¬
In qua troiedite. pdones fa¬
me ⁊ tempestate fessi. cũ
postea ãsita nebulis croꝑta
tandeni a nauigantib ẽ in¬
uenta. ⁊ obħ locꝰ ⁊ gẽma.
nomen ex causa accepit.

Expanded text:
pation gemma est ex virenti genere omnique colore resplendens, inventa pinsula, in qua Trogodite predones fame et tempestate fessi, cum postea quaesita nebulis cooperta tandem a navigantibus inventa. Sed ob hoc locus et gemma nomen ex causa accepit;
Abbreviated transcription (Latin):
plus die amͣ nocte nocent. corpẽt
.ni. uoctis algore. ⁊ m̾ito qr frigi¬
di sunt nocturno uore. In se enĩ
adducunt uaporem corꝑi. gelide
pestes. ⁊ natͣ frigide. uñ ⁊hyeme
siudos torpent. estate soluũtur.

Expanded text:
plus die quam nocte nocent. Torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem gelidae pestes et natura frigidae. Unde et hieme in nodos torpent, aestate solvu
Abbreviated transcription (Latin):
iatino smone siclus coriupte
apud latinos autẽ ⁊ g̾cos. ÷¬
ꝙͣrta ꝑs uncie. ⁊ stateris. me¬
dietas. pragnias appendens.
dicas. Uñ ciumi ĩ lit̾is A̾mis leg¬
itursidus: uncia ẽ. Eum uͦ¬
iñlit̾is gentiliũ qͣrta ꝑs un¬
cie. unicia autemi d̾ca. ꝙuni

Expanded text:
Latino sermone siclus corrupte Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est, et stateris medietas, drachmas appendens duas. Unde cum in litteris divinis legitur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unci
Abbreviated transcription (Latin):
icera ẽ õis potĩo que exͣ
uinũ ĩ ebare xͭ. cuiꝰ licet
nõmen hebum sit. tii lacinum
sonat ꝓ eo. quod ex suco fmẽti
uł pomor. efficĩatur. Aut pai¬
marũ fructus in liquorẽ expͥ¬
mãtur. coctisq frusib aqua
pinguior .q. sucꝰ colatur. ⁊ ipͣ
coctio sicera nũcupatur. Ita¬

Expanded text:
icera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinum sonat pro eo quod ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut depoĩta uet̾e tunica senec¬
cutem depon̾e. atq ĩiũuentu¬
tem redire ꝑhibeantur. Tuni¬
ce spentũ exuuie nũ cupantur
eo ꝙ hiis añ senescunt. sese ex¬
suunt. qͥb exsuti ĩiuuentutẽ
redeunt. Diꝯtur a exiuise ⁊
indiuue. qr exiuc̃tur ⁊ indu¬
untur: pytugoras dit̾ de me¬
dailla hoĩs mortui que ĩ sꝑĩna

Expanded text:
ut, deposita vetere tunica, senecut, deposita vetere tunica, senectutem deponere, atque in juventam redire perhibeantur. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in juventam redeunt. Dicuntur enim exuviae et induviae, quia exuuntur et induuntur. Pythagoras dicit, de medulla hominis mortui, quae in spina
Abbreviated transcription (Latin):
sapientior oĩb petorib t̾re. Dic̃
auten pliuiꝰ si c̾ditur ꝙ spentis
cupud etiam si cum duob eua¬
serit digitis. nichilominꝰ uiuit. uͫ
⁊ totum corpꝰ obicit̃ ꝓ cupite fe
siustra cum oculoᷤ non ĩ fronte
habeant. s in temꝑib ad eo. ut
cicius audiant amͣ aspiciant. nlłiy
autẽ ar in tanta celltate lĩ¬
guaui mouet. ut spens. adeo
ut tͥplicem linguam hͣreui
deutur.: cum una sit. spentuã
hiũda sunt creꝑa adeo ut qͣ
eunt uiam humore design¬
ent. uestigia sunt spentũ
talia. ũ cum pedib catere
iudeantur: costis tũ. ⁊ sͣmar̾
iusib repant qͣs a sĩtmo gut᷑e
us ad imiã aluũ pari modo dis¬
poĩtuas hñt. sqͣmis .n q. uugͥb¬
costis .q. crurib. ĩ nĩtuntur. U
si in qͣli corꝑis parte ab aluo
us ad capud.actu aliqͦ collidat᷑
debilis reddita cursum hẽre ñ
an soluit. ꝑ amͣ costatũ pede ᷤᷤ¬
⁊ motus corꝑas agebant᷑. Ser¬
pentes & diu ulũe dicunit᷑ adeo

Expanded text:
sapientior omnibus pecoribus terrae.' Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus obicit pro capite ferntuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam humore designent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisibus repant, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Sqcostis quasi cruribus innituntur. Unde si in qualibet corporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo conlidatur, debilis reddita cursum habere noam solvit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo
Abbreviated transcription (Latin):
ana liugua ⁊ esfigie caret. ꝓͥe
auteni pecor nomẽ hũs alib
accomodari solet. que sũt ad
uescend̾ apta. ut oues. ⁊ sues
aut ĩusu hor̃nũ ꝯmoda. u eqͥ
⁊ boues. Differt autẽ ĩt̃ peco

Expanded text:
ana lingua et effigie caret. Proprie autem pecorum nomen iis animalibus accommodari solet, quae sunt ad vescendum apta, ut oves et sues; aut in usus hominum commodata, ut equi et boves. Differt autem i
Abbreviated transcription (Latin):
arborlenta. uitib hilis unciẽdiᷤ
cuiꝰ seminiꝰ hanc ditũtesse na¬
turam ut si quis illud ĩ ppoculo
hauserit lib̾is cureat. set ⁊ femi¬
mas infecundas efficit.

Expanded text:
arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit.
Abbreviated transcription (Latin):
echim̃ .xi. plante aplauicie nũcu¬
pate. qr non rotunde. ut ĩ qͣ¬
diupedib ne stare non possit¬
bi pes bipes homo. s plane atq
longiores formate sunt uͭ stabi¬
ie corpꝰ esficerent. Sunt aũplãte
anteriores ꝑtes que ⁊̾ de multiᷤ
assib constant. clax pͥma ꝑs pl

Expanded text:
edunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae, anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calx vel calcs
Abbreviated transcription (Latin):
psalt̾iũ iõ cum melodia canti¬
lenarum suauium ab eccͣ freq̃¬
tatur. qͦd faciliꝰ aĩ ad ꝯpũctõm
flectantui: pͥtiua autẽ ecc̃a. ÷
fa ceret resonare psallentẽ. ita
ut ꝓnũcianti uitĩnior esset. ꝙͣ
canenti. pp carnales & ĩ ecc̃ia.

Expanded text:
psalterium idcirco cum melodia cantilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. Primitiva autem Ecclesia ita faceret resonare psallentem, ita ut pronuntianti vicinior esset quam canenti. Propter carnales autem in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
a phitone ĩmense mol spẽte
cuiꝰ nꝰ magis uenena. qmͣ in¬
agnitudo t̾rebat. hunc apol¬
lo sagitarum ictib sternens
naĩs qͦ spolia reportauit. ut
phisuis uocaretur. uñ tadħ

Expanded text:
a Pythone inmensae molis serpente, cuius non magis venena quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob
Abbreviated transcription (Latin):
erdix. de uoce nom̃ h. auisdo¬
losa. atq ĩuiũda. uã masc¬
ulus ĩ masculiuy t̃suigit. ⁊olli¬
iuscitu. sexum. libido p̃ceps. ad¬
eo autẽ fraudulẽta ẽ. ut alteri
aua diripiens fuueat: s fruus
fructũ non ħ. Ueni dũ pulli
hͣli quodaui instinctu haue q̃
fauet. reliugt. ⁊ ad ealnidem

Expanded text:
erdix de voce nomen habet, avis dolosa atque inmunda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum non habet: denique dum pulli li quodam instinctu hanc que fovit relinquunt et ad eandem
Abbreviated transcription (Latin):
ores dicunt᷑ quor duo in
dextra maxilla. ⁊ duo ĩsi¬
nistra sunt. ⁊ dcĩ cauini.
qr ad słitudinẽ cauinor¬
ex ip̃is ossa ftangit. sicut ⁊¬
homo. ⁊quod ñ possũt pͥ¬
fringant. hos uulgꝰ pro
silĩtudine. ⁊ rotunditate

Expanded text:
 dicuntur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt, dicti sic quia ad similitudinem caninoris ipsis ossa frangit, sic et homo; quod non possunt prfringant; hii pro longitudine et rotundita
Abbreviated transcription (Latin):
ficit succ᷑rit odore. folia eius
exusno cocta uuln̾ib medent᷑
que tauinꝰ morsꝰ im p̃sserit. de¬
men ex dulci uino datũ uesice
laborunti. facile p̃stat uriuã¬

Expanded text:
 succurrit. Folia eius ex uino trita uulneribus medentur quae caninus morsus impresserit. Semen ex dulci uino datum uesicae laboranti facilem praestat urina
Abbreviated transcription (Latin):
nix fic glatie ꝑdurata per
⁊ ysid̾. in asia ⁊ cypͦ. maxie
iñ septenitͥonũ alpib. ubi nͦ
estate sol feruentissimꝰ ĩue¬
nitur. Iõ ipa duturna.⁊ ã¬
noua. duricia redait hanc sp¬
etiem que cͥstallus dicit᷑. hec
oppoĩta radiis solis adeo rap̃
flãniam. ut aridis fungis. ẜ
am ad pocula destinat᷑. nich
autem aliud qmͣ frigidũ.

Expanded text:
nix sit glacie durata per  in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel am ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes decimabant. ⁊ hauc
sci̾am decimã sibi resuabãt¬
epulas sibi ⁊ domui sue fa¬
ciebant. et leuitã cũcellane¬
um. qui etiam cum eis asc¬
enderat. inuĩtabant. p̃c̃ea¬
tercio ãno. duab decinus
sb̾latis ut diximꝰ t̾ciã faci¬
ebant it̃n decimatõm. in
usus pauꝑum. ⁊ hanc re¬
ponebant apud se. ut hẽ¬
rent unde darent pegͥo
erent: In usus uͦ ꝓpͥos ex
hac nł impendebant. ⁊
de hac dcm̃ est oĩpotenti¬
te tribue

Expanded text:
partes decimabant, et hanc secundam decimam sibi reservabant, etepulas sibi, et domui suae faciebant, et Levitam concellaneum, qui etiam cum eis ascenderet invitabant. In etertio anno duabus decimis sublatis, ut diximus, tertiam faciebant iterum decimationem in usus pauperum, et hanc reponebant apud se, ut haberent unde darent peregrerent. In usus vero proprios ex hac nihil expendebant, et de hac dictum est: « Omni petenti tribue
Abbreviated transcription (Latin):
sra cͣste. uł ciustila. lanũa
argenti uł alt̾ius metalli. ꝑ
ligni. uił laꝑidis. uñ mar¬
morati lapides etiam cru¬
stulati dñr: Item crusta
uł crustula si ꝑficies pand¬
sis crustatis. Ita dic̃ hugõ

Expanded text:
crustula, lamina argenti vel alterius metalli vel ligni vel lapidis, unde marmorati lapides crustati dicuntur. Item crusta vel crustula, superficies hec crusta
Abbreviated transcription (Latin):
crocum. derũ ab opido cili¬
cie. quod uocat᷑ coriciũ. ꝙͣ¬
necte q longitud̾is intes¬
tum. ⁊u in frugnienta
ꝯmintum. inspiratõe bo¬
na ⁊ cum carpit᷑ manus
inficiens. ⁊ lenit᷑ acre. ꝗd
si hiꝰ non fuerit. aut uetꝰtit
aut infusum agnoscit᷑.¬

Expanded text:
Crocum dictum ab oppido Ciliciae, quod vocatur Coricium, qurrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur, manus inficiens, et leviter acre. Quod si ejusmodi non fuerit: aut vetustum, aut infusum cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
calix est hñs duas ansas. et
est grecuui nomen. Declinat᷑
auter apud eos hic cͣter: Nam¬
tibi cͣteras argenti incussa q pĩ¬
gui. Auro dona feram. p tũ cra¬

Expanded text:
calix est duas habens ansas, et est Graecum nomen; declinatur autem apud eos, hic ctibi crateras argenti incusaque pingui auro dona feram" . et
Abbreviated transcription (Latin):
tigias uocant: eo ꝙ uise sue¬
runt pͥmũ in ortigia ĩsula
hee adueniendi hñt tẽpa
naui etate depusa. mari᷑
transm eant. oitigometra
dicit᷑. que gregem ducit. eã
terreappiꝰqnͣtem accipiter
uidens rapit. ac pp̃ea cura
est uniũsis ducẽ sollicitare
genis exẽni ꝑ qmͣ caueãt
p̾ma discͥmina cibos gͣ tis¬
simos hñt senũna uenenor
qmi obcãm easueteres uesti
interdix̾unt. Solũ n. ħ ał. si¬

Expanded text:
ant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora. Nam, aestate depulsa, maria transmeant. Ortygometra dicitur, quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit: ac propterea cura est universis, ducem sollicitare generis externi, per quem caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum. Quam ob causam eas veteres vesci interdixerint. Solum enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est dubia lux. Nam creꝑon du¬
biũ dicimꝰ. ħ est int̃ lucem
⁊ tenebras. conticiniũ ẽ aũ
est. In tempestum est mediũ
⁊ ĩ actuosum. noctis tempꝰ:

Expanded text:
est dubia lux. Nam creperum dubium dicimus, hoc est inter lucem et tenebras. Conticinium est quando est. Intempestum est medium et inactuosum noctis tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
uid̃i uocau̾unt eos ia cobitas .I. su
pplantatoreᷤᷤ. qr t̾ram frm̃ suorum
que eos attiugebat eis suppłata¬
uernt: hor cibis ⁊ uasculis non
utebant᷑ iudei.

Expanded text:
udaei vocaverunt eos Jacobitas, id est supplantatores, quia terram fratrum suorum, quae eos contingebat, eis supplantaverant. Horum cibis et vasculis non utebantur Judaei.
Abbreviated transcription (Latin):
uis ħbe coriand̾ͥ dicit᷑ esse. aus¬
tere q similis. qͥddam uͥtutis
hẽre: hauc galienꝰ ait ꝑ qmͣ
dexelłe uent̾s. lũb̾cos. tineasq
solent. si tͥta bubatur: Cũ uĩno
cułsi nuyco sumat᷑ aceto.

Expanded text:
vis herbae coriandri dicitur esse, austeraeque simul quiddam virtutis habere hanc Galienus ait, per quam depellere ventre lumbricos tineasque solet, si trita bibatur cum vino vel si mixto sumatur aceto.
Abbreviated transcription (Latin):
intemplo uͥ dabant᷑ respõsa
uł pociꝰ mensa in templo a¬
pollinis. suꝑ qmͣ stabat ph¬
dicebat oracula: ⁊ dicebat᷑
cortina acorio phitonis. ser¬
pentis erat. tecta: uł cortina
responsa:

Expanded text:
dabantur responsa, vel potius mensa in templo Apollinis super quam stabat Phdicebat oracula, et dicebatur cortina quia corio Phytonis erat tecta; vel cortina responsa;
Abbreviated transcription (Latin):
si nouella uiner plãtatio
ante qͣicũ ãnũ fructum
fuceret ĩmũdꝰ erat. quia
naturͤa p̃t tẽpꝰ iũ fecisse
uidebatur. nec ex eo deo¬
am lede licebat. qͣrto uͦ ãno
uiĩdemiabat᷑ dño. om̃ ni.
fiuctũ hꝰ ãni deferebat i
ad urbem sc̾am. cũ seꝯda
decĩma aliaꝵ frugum. ut
epularet᷑ ex eis corã dño.
Qͥnto & ãno fiebat lomo
dominus uinee ⁊ uĩdemi¬
abad sibi. Sexto ãno. ⁊ de¬

Expanded text:
Si novella vineae plantatio ante quartum annum fructum faceret immunda erat, quia natura praeter tempus vim fecisse videbatur, nec ex ea priam edere licebat. Quarto anno vindemiabatur Domino. Omnem enim fructum ejus anni deferebat homo ad urbem sanctam, cum secunda decima aliarum frugum, ut epularetur ex eis coram Domino. Quinto anno fiebat homo dominus vineae, et vindemiabat sibi. Sexto anno, et de
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. a ꝑte curauit int̃pͤs. ñ
ea sic̾ in arabyco sinone. sc̃¬
pta sunt. pon̾e. s in latiuũ
eloqͥum ũsa aꝑtius demͣ᷑re. qͥs
n. nesciat diem uł caseani la¬
tiria esse. uocabula. at uͦ ĩ cor¬
nustibii. qnͣuais non tornus.
s cormi dicit᷑ non cũtanci¬
um fistula tybiũ. s tybia uo¬
catur. In latina tñ liugua.s̃.¬
monis qñe nuuime custodi
eius luigue de qua tranffẽbat
coraui uł tybiam unũ ũbũex
ꝑ iniam onitoĩs ꝑtem ĩ lati¬
na lingua transfusum. quouo¬
luit gñe. licite uocauit. Ita ex¬

Expanded text:
sunt, apte curavit interpres non ea sicut in Arabico sermone inventa sunt ponere, sed in Latinum eloquium versa apertius demonstrare. Quis enim nesciat Diem vel Casiam Latina esse vocabula? At vero in Cornustibii quamvis non cornus, sed cornu dicitur, nec cantantium fistula Tibium, sed tibia vocatur in Latina tamen lingua sermonis genere minime custoditejus linguae de qua transferebat cornu et tibiam unum verbum ex per unam orationis partem in Latina lingua transfusum quo voluit genere licite vocavit. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
te huõre elicitur. cancri uo¬
hũtes. mnimita ostreis aĩa¬
lia. eoꝵ .n. carnib uiuunt
miro ingenio. nam qr ua¬
lidam testam aꝑire non
possunt. explorant qũ ostie
claustra testarũ apperant.
⁊ cũc cancer lacent̃ lapillã
uertit. atq impedita com¬
clusione ostree carnes corro¬

Expanded text:
tae humore elicitur. Canchros vohabentes, inimica ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio. Quae cum validam testam ejus aperire non possunt, explorant quando ostrea claustra testarum aperiant; et tunc cancer latenter lapillum inicit et, impedita conclusione, ostree carnes ero
Abbreviated transcription (Latin):
aculus. a bacho reꝑ¬
tore uitis fertur
inuentꝰ quo hoĩeᷤᷤ
moti uino inuiterent᷑. sic̾
autẽ a bacho baculus Ita
a baculo diͦ uacillus ꝑ di nu¬

Expanded text:
aculus a Baccho repertore vitis fertur inventus, quo homines moti vino niterentur: sicut autem a Baccho baculus, ita a baculo bacillum per diminu
Abbreviated transcription (Latin):
isami arbor in uid̾a. intra
postea eadem regione
romani potiti sunt ⁊ latis¬
sinis collib. ꝓpagata ẽ stirpe
simłis uicis folũs silis rute
arbor aũbalsam̃ ligã eius .xi¬
lobalsam̃ dicit᷑ fuictus siue
semen carpobalsamum.
ferreis ũgulis cortex ligni
ꝑ cruernas eximis odoris
gutas distillat. caũna .n. g̾¬
tam adulterant ãnuxto
cipͥno oleo. uł melle. s sin¬
lle. si cum lacte coagulaũ¬
it ab oleo. si instillatꝰ aque
aut ãmixcus facile fuĩtre¬
solutꝰ. p̃t̾eiea ⁊ si lanee ue¬
stes ex ipõ pollute ñ macła¬
ntur: adult̾atꝰ quid̾. n cũ
lacte coagulat. ⁊ ut olm̾ĩ
aciua suꝑnatat. ⁊ uestem
maculat. balsama & si p᷑a
fuerint. tantã uĩ hñt. ut
si sol excanduerit. sustini¬

Expanded text:
sami arbor in Iudaea intra Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, stirpe similis vitis, foliis similis rutae, Arbor autem balsamum, lignum ejus xylobalsamum dicitur; fructus, sive semen, carpobalsamum; ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttam distillat; caverna enim Grguttam adulterant admisto Cyprino oleo, vel melle. Sed sinlle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillata aqua, aut admista, facile fuerit resoluta, praeterea si laneae vestes ex ipsa pollutae non maculantlacte coagulat et ut oleum in aqua supernatat et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustin
Abbreviated transcription (Latin):
uite. non ibi frigus. nou estus.
medio fons ꝓnĩpens. totum
scencia flinnina cuiꝰ loci post
pͤcatũ hõis aditꝰ int̾elusꝰ est:
dĩs spiritib malis. suꝑ nĩphee
flagrantiam ordiñatũ ẽ. ut
hoĩes flãme. angelos uͦ inaloᷤ
angeli ssnnoueant. ne cui ca¬
rui uł spũ transg̾ssionis adi¬
tus. parudisi pateat. Ita dic¬

Expanded text:
vitae: non ibi frigus, non aestus, medio fons prorumpens totum scentia flumina, cujus loci post peccatum homini aditus interclusdis spiritibus malis super romphaea flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli boni submoveant, ne cui carni, vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. 5. I
Abbreviated transcription (Latin):
pellant. portentum gͦ fit. non
ta natura. portenta. & ⁊ ostẽ¬
a. moustra atz ꝓdigia nũcii¬
de atz oitende monstiare ac p̃¬
dicare aliaͣ futura udent᷑. Naui
pordenta dc̃a ꝑhibent a portẽ
porrodicant .I. futura p̃dicẽt.

Expanded text:
pellant. Portentum ergo fit non ta natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia idere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendporro dicant, id est futura praedicant.
Abbreviated transcription (Latin):
uis molle petꝰ lanĩs. corꝑe. in¬
herme animo placidum. ab
obilatũne dcm̃. eo & apud ueteres
ĩ ĩdio non tauri. s oues ĩ sucͥficõ
mactaientur. ex hũs qͣsdã bidente ᷤ
uocant eus que int̾ octo dentes
duos altiores hñt. qͣs maxime gẽ¬
tiles in sacͥficiũ offebant. Ita dic̾¬

Expanded text:
is, molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum, ab oblatione dictum, eo quod apud veteres in initio non tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex iis quasdam bidentes vocant, eo quod inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
da temptauis. qͣq arce ds¬
iu̾sa. statim resiliũt. ⁊ ꝙͣuis ue¬
hement̾ illisa. statim excutult᷑.
s n uentis mouetur. resisten¬
te turbinib bitumine. quo
tõis paciens ÷. qr oĩa uitã ha¬

Expanded text:
da temptaveris, quacunque arte demersa, statim resiliunt; et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo tionis patiens est, quia omnia vita ca
Abbreviated transcription (Latin):
fueruit miscati: ad optõne qͦ
ab humana comsuetudine ulłi
lic nescire. uł sic̾ nos deo. non
natura. s adoptõne dicimꝰ. pr̃
noster qui es ni celis. Doctͥna
sicut apostolus filioᷤ suos appellat

Expanded text:
fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire: vel sicut nos Deo, non natura, sed adoptione dicimus: Pater noster, qui es in coelis . Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ app̾hendant. iuparĩa .ai. a
paganis comstituta sunt
ut pudor mulierũ ĩfelici¬
um ibi publitaretur. ⁊lu¬
dibo h̾erentur. tam hii qui
ofucerent. amͣ qͥ paterent᷑¬

Expanded text:
 apprehendant. Lupanaria enim a paganis constituta sunt, ut pudor mulierum infelicium ibi publicaretur, et ludibrio haberentur tam hi qui facerent, quam qui paterent
Abbreviated transcription (Latin):
quodit̾ ysid̾. et hunꝰ .xii. lacer¬
brrichia heat gn̾a lac̾cor pła
dra. saura. stellio. uot᷑ca d̾ca
÷ ꝙ raue hẽat faciem. Naui
ant. Salamand᷑ uocuta est
ꝙ ꝯtͣ incendĩa ual. cuiꝰ int̾
oĩa uenenata uis maxima
ẽ. Cetera .n. singulos feriũt
des inficit. Ista ꝯtͣ incendia
repugnatignes sola aliuuy
extiñguit. uiuit .n. ĩ medu ᷤ
flãmis siue dolore. ⁊ ꝯssepti¬
one. ⁊ non solũ ñ uritur.
s extinguit incendur̃ Sau
ru lac̾tus ẽ. qui qñ senest̾
cecantur oculi eiꝰ. ⁊ mtͣc
ĩ foram̃ ꝑietis aspicens ꝗͣ
orientẽ. ⁊ orto sole intende
⁊ illuminat᷑. stellio de co¬
lore iudioũ nom̃ hab. est .n.
tergo ꝑictus lucentib gutiᷤ
ĩmodꝰ stellarum. uñ d̾ ĩ.u. me¬

Expanded text:
. Lacerbrachia habeat. Genera lacertorum plura: dra, saura, stellio. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam ant. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia venenata vis maxima est; cetera enim singulos feriunt,tes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione, et non solum quia non uritur, sra, lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi ejus, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit, et illuminatur. 38. Stellio, de colore inditum nomen habet. Est enim tergore pictus lucentibus guttis in modum stellarum. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
io cortice tecti. ac gͣ. pona aĩa
mollia. mala dc̃a sint. s ouu
adiͨcione trarumi ĩqͥb autea
natu sunt. ut persica. punica
maciaua. cydone̾a. ⁊ẽ.

Expanded text:
ro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adjectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ab usto dc̃a ĩ quod crema¬
rentur ab antiqͥs. siue uͭ alit
putunt ab ore. eo ꝙ ibi pate¬
aut: nam uͥq cute uisc̃ib q
obitecta celantui. Ite ab ore
lifagia .i. inulta comesno.
multum desid̾iũ comededi.
⁊ ꝯtiugit ħ insũ mitas cum
extra natͣm comeditur.

Expanded text:
ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis, sive, ut alii putant, ab ore, quod ibi pateant, nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. 87. Melifagia, idest multa comestio, nimium desiderium comedendi, et contingit hec infirmitas cum extra naturam comeditur;
Abbreviated transcription (Latin):
mansolea sũt sepulcͣ seu monu.¬
menca reguni. a mausoleo re¬
ge egyptior dt̃a. Nã eo de fũcto
uxor eiꝰ mire magnitud̾is. et
pulcritud̾is extruxit sepulcrũ.
p̃ciosa ex noĩe eiꝰ mausolea nũ¬

Expanded text:
Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum pretiosa ex nomine eius Mausolea nun
Abbreviated transcription (Latin):
addimꝰ. oua autẽ quedam iam
uento ꝯcipiũtur. s non sunt ge¬
ñabłia nisi q̃ fuert̃ ꝯcubitu ma
cunt ut lignũ ꝓfusum ouo nõ
ardeat. ac ne uestis quid̃ mͣ adu
nare fertur. uitͥ frugnĩca. u̾ba

Expanded text:
a. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur, sed non sunt generabilia, nisi quae fuerint concubitu mascunt ut lignum perfusum eo non ardeat: ac ne vestis quidem continnare fertur vitri fragmenta. CA
Abbreviated transcription (Latin):
a ubo laudis dicitur. hab .ni. cũ
laudib uictorum capita. cor¬
onabantui. apud antiqͦs .ii.
laudea noĩ abatur. ⁊ pꝰ ea .d.
chores corona bantur. sola qͦ
n arbor uulgo fulminari mi¬
nime c̾ditur.

Expanded text:
bo laudis dicta: hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur: postea d prius coronabantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
qr semꝑ mouent᷑. ꝯcurrũt. n in¬
uiteni. ut assiduo uotu. reficrãt
obtutum. insiuite sũt ĩ uallo
capilloꝵ. ut ⁊ aꝑtis oculis si qͥd
ĩaderit: repellatur: ⁊ sõpno coh¬

Expanded text:
 semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno con
Abbreviated transcription (Latin):
titur auen set qq uiuencia
arte dimĩsa. stacim resilĩt.
⁊ qͣmiuis uehement̾ illisa: ꝯfe¬
stim excutiũtur. s n uentis mo¬
uetur resistente tarbinis bi¬
tumine quo oĩs aqͣ stũnatur
n nauigutõis paciens est.qr
oĩa uita carencia ĩ ꝓfundũ
sustini. nͥ que butumine illus¬
tratur. luc̾nani accensã fer¬
unt suꝑnatare exticto de¬
mergi. lumine. ħ ⁊ mare sali¬
naꝵ dicitur. siue locꝰ asfulci.

Expanded text:
iventia arte demersa, statim resiliunt; et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur: neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum sustinet, nisi quae bitumine illustratur: lucernam accensam ferunt supernatare, extincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti,
Abbreviated transcription (Latin):
cũplicut in circuloᷤ. hanc femini
pente. ab id apiscatorib tãqui
asperte sibilo euocat᷑. ⁊ capit᷑.
Ictu &̾ sustis difficile ĩt̾imit᷑
uda cercũ est. nam capite ꝑ¬

Expanded text:
complicet se in circulos. Hanc feminini pente, ob id a piscatoribus tanquam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, bere certum est. Nam capite p
Abbreviated transcription (Latin):
adiꝰ dc̃s ẽ ab eo & sit suo
ra librarum. xͣliuii .I. sexta¬
rior xxduorr. Cuiꝰ num̃i cã
inde tructa est: en ꝙ ĩ pͥncipio
ds xxͣ duo oꝑa fecerit. Nam
mat̾iam informem. ange¬
los. iucem. celos sr̾iores. t̾rã
firmatum solum. Tercia dae
qͣtuor maria. senima. stati¬
ones. at plantaria. Quarta
die cͥa. Solem lunami. ⁊stel¬
las. Qͥnta die tͥa. ꝑistes repti¬
la aqͣrum ⁊ uolatilia. Se¬
xtu die qͣtuor bestias. petu¬
des reptilia t̾re ⁊ hoĩem. ⁊
dieb sex. ⁊ xxii. genãtõnes
ab adam us adiacob. ex cuiꝰ
semine naccitur oĩs gens is¬
testumenci us ad hesteret
xxͣ duoꝵ sextariorum a mo¬
p̃se. scd̾ sacre legis mensur¬
gentes hiuic iñsurt pondus
uł adiciant ignorãt ł de¬

Expanded text:
dictus ab eo quod sit suo ra librarum XLIV, id est, sextariorum XXII. Cujus numeri causa inde tracta est, eo quod in principio Deus XXII opera fecerit. Nam est, materiam informem, angelos, lucem, coelos superiores, terram, firmamentum solum. Tertia die quatuor: maria, semina, sationes, atque plantaria. Quarta die tria: solem, et lunam, et stellas: quinta die tria: pisces, et reptilia aquarum, et volatilia. Sexta die quatuor: bestias, pecudes, reptilia terrae, et hominem. Et diebus sex. Et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nascitur omnis gens IsTestamenti usque ad Hester; eviginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensurgentes huic mensurae pondus vel adiciant ignorantes vel de
Abbreviated transcription (Latin):
Iacinctus ex nois sui fulgore
uocatus ẽ. hic ĩ echiopia ĩuẽ¬
tus. ceruleum h colorem. op¬
timꝰ. q̃ nͨ tarꝰ ẽ nec dẽ płitate
purp᷑aq refulgens. hic autẽ
non rutuat eqͣłr. Sereno .n.
ꝑspicuus atq gratꝰ ẽ. nubilo¬
autẽ coram ocuł euanescit
at marcessit. In os missꝰ fugi¬
dꝰ est. In crulparis durissimꝰ. nͨ
tũ ĩuictus. nam ad amante
st̃bitur ⁊ signatur. It̃ iac̃ĩctus¬

Expanded text:
lore vocatur. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus qui nec rarus est, nec densitate purpuraque refulgens. Hic autem non rutilat aequaliter, sereno enim perspicuus est atque gratus, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in scalpturis durissimus, nec tamen invictus: nam adamante scribitur, et signatur. 4. Hyacint
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩ quol passini incurrẽs
sine ullo examine mitor.
tad bouos ⁊ ad malos ue¬
nit. fatũ autẽ a fortun a.
separant. nam foitunain
dicunt in hiis q̃ fortuitu ue

Expanded text:
 in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos venit. Fatum autem a Fortuna separant, et Fortunam, quasi sit in his quae fortuito ve
Abbreviated transcription (Latin):
ens ẽ multitudo ab uno
huic ⁊gentilitas dicitur
Gens & est appellata pp̃ ge¬
neratõnes familiarum .I.
a ꝯĩgnendo. sic̃ natio a nas¬

Expanded text:
ens est multitudo ab uno hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est, a gignendo, sicut natio a nas
Abbreviated transcription (Latin):
nere opiñari quosdani. scio ꝙ
acceptum testam stilib femi¬
nis. fecũditatemi ꝑit. ⁊c̃. Et¬
remociore stĩa. que doc u̾tut¬
rem ꝯpleri. pulcram suaue
olentem. sapore & ĩsipido. cur
cꝑit cupierit᷑. nestio insi po
forte pomi raritatẽ. ⁊ odo¬

Expanded text:
nere opinari quosdam scio, quod acceptum in escam sterilibus feminis fecunditatem parit ; remotiore scientia, quae docet uirtutrem comperi pulchram, suave olentem, sapore autem insipido. Cur  cupierit nescio, nisi forte propter pomi raritatem et odo
Abbreviated transcription (Latin):
neñati. qr cito defluant de ar¬
borib .q. fluores. qr cito soluã¬
tur. In hiis duplex gr̃a colo¬
ris ⁊ odoris. austro .n. flores
soluũtur. tephiro fiunt.

Expanded text:
minati, quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito solvantur. In his duplex gratia: coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, Zephyro fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
asserunt sem filiũ noe queni
dicũt melcise dech. pͥm̃ pꝰ dilu¬
usum ĩsiria ꝯdidisse urbem sa¬
lẽ. ii qua regnũ fuñt eiꝰdẽ me¬
lcise dech. hauc post ea tenuer̃t
ieb. sicꝙ duob noĩb copula¬
tis .s. iebꝰ ⁊ salem. uocata est

Expanded text:
asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum, post diluvium, in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit ejusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Jebus, sicque duobus nominibus copulatis, Jebus et Salem,
Abbreviated transcription (Latin):
donec me flumine uiuo. ab¬
luero. torrens ẽ aqua ueniẽs
cum ĩpetu. dc̃s autẽ torrens
qr pluuia e̾stit. sicritate tor¬
rescit .i. arescit̃.

Expanded text:
rgilius: Donec me flumine vivo abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens, quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id e
Abbreviated transcription (Latin):
ro eius leporinam sapiat.
auis stãnensis. hñs indum ĩ¬
medio aque. uł in petͥs. qͣsa
que circumdant. matutuio¬
q semꝑ delectatur ꝓ fun do
q̃ dumi tempestatem p̃sen¬
serit̃. fugiens ĩuado ludit.

Expanded text:
ro eius leporinam sapiat: avis stagnensis, idest in medio aquae, vel in petris, quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo, quae dum tempestatem persenserit, fugiens in vado ludit.
Abbreviated transcription (Latin):
exponunt᷑. germani ita in¬
telligiuitur: ut g̾manꝰ eudẽ
genitͥce manans. Goror aut̃
ut nꝰ : naui soror ÷ ex eodẽ se¬
nisue dt̃a qr sola cum frĩbus
in eadẽ sorte agnatõis hͤar¬
sobͥni uꝰ uocati. qui aut ex sor¬
ore. ⁊ fre. aut ex duab sorori¬
bus sunt nati:q cõsororins.¬

Expanded text:
ectu. Germana ita intelligitur ut germanus, eadem ex genitrice manans. Soror autem ut frater. Nam soror ex eodem semine dicta quod sola cum fratribus in sorte agnationis habsubrini vero vocati, qui, aut ex sorore, et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororin
Abbreviated transcription (Latin):
quitate cognatõis. quicti qͥ
In post ãnatos ħ̾entur. qr per
feminini sexus pͣs. ueniunt.
nͨͦ sunt agnati. si alias nͣliiu¬
re cognati: proximꝰ. pẽ ꝓximi¬
tutem sangͥnis. ẽ appellatus.
ino sangͥne .i. ex uno pr̃is se¬

Expanded text:
quitate cognationis conjuncti, qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt: nec sunt agnati, sed alias naturali jure cognati. Proximus propter proximitatem sanguinis appellatus. uno sanguine, id est, ex uno p
Abbreviated transcription (Latin):
rria .I. auium uoces. ⁊ lingue.
Item auguriũ. ꝙͣi auigeriũ
quod aues gerunt. Duo &e st̃
gña aunspitioꝵ. unũ ad ocu¬
los. alt̾m ad aures. ꝑtinens. ad

Expanded text:
id est avium voces et linguae. Item augurium quasi avigerium quod aves gerunt. Duo autem genera sunt auspiciorum unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
stella accidentał. qmͣ cognoĩa¬
tam ꝑhibent ab hesꝑo hisp¬
ens lucif̾um. occidens uesꝑũ
non sunt fixe in celo. ut reli¬
Nam ĩ t̃dũ in austrũ int̃dũ ĩ

Expanded text:
stella occidentalis, quam cognominaperhibent ab Hespero Hispens Luciferum, occidens vesperum non sunt fixae in coelo ut relinam interdum in austrum, interdum in
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ aspis cum pati ceꝑit.¬
ncantatorẽ q̃ eam qͥb car¬
minib ꝓpͥis euocat. ut eam
de caũna ꝓducat. Illa cũ ex¬
ire nolu̾nt. unam aurẽ ĩ t̾ra
p̃mit. alt̾am cauda obturat
cas non audiens. nou exit ad

Expanded text:
autem aspis cum ceperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, ut eam de caverna producat. illa cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat cas non audiens non exit ad
Abbreviated transcription (Latin):
q ab eis aliqͣ audire. uarro a¬
dit̾ dĩnatõis qͣtuor esse gña t̃¬
ram. aꝙͣ. aeren. ⁊ igneni. hinc
mantiam. pyromantiam. Bi
qͣdam fraudulentie hõĩb fut᷑a
ꝯiectant. Duo aũ sunt gña dĩ¬
natõis. ars. ⁊ furor Incuncaco

Expanded text:
rro dicit divinationis quatuor esse genera: terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc mantiam, pyromantiam dictta fraudulentia hominibus futura conjectant. Duo sunt genera divinationis: ars
Abbreviated transcription (French):
anciqͦ more. menses obstiare
non cessant. p̾mũ mensem
nouor qͥ pascͥe cermionus sa¬
cratꝰ est nisan appellantes ⁊ pp̃
multiuagil luue discur sun nc̃
ĩ martiũ mensem. nũc incidit
ĩ apͥlem. nuc aͥqͦt dies m̾sis mai

Expanded text:
atrum more menses observare non cessant, primum mensem novorum, qui Paschae caeremoniis sacratus est, Nisan appellantes, qui propter multivagum lunae discursum, nunc in Martium mensem, nunc incidit in Aprilem, nunc aliquot die
Abbreviated transcription (Latin):
indoctũ uulgꝰ agesteni. Sep¬
mũdo. resupinato capite. fri
uidentur. Circus dc̃s est. eo ꝙ
choro sit iĩctus. hũc hẏspani
est .ii. gelidꝰ uentꝰ ⁊ siccꝰ. Idẽ
⁊ boreas qui ab yꝑbozeis ꝑtib
flat. Inde .n. origo eiꝰdẽ uẽti
est: uñ frigidꝰ est: Natͣ . n oiũ
septentͥonaliũ uentoꝵ frigi¬

Expanded text:
dens vulgus Agrestem. Sepmundo resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrion
Abbreviated transcription (French):
lade dextro. uultͦnũ hab asin
istro. eurum. auster. uͦ a dextͥs
euro austrsi. a siiustris austro.¬
affricum. fauoniꝰ aꝑte dextra
affricum. aleua chori. por ro
septenitͥon a dextͥs circiũ. asi¬

Expanded text:
latere dextro Vulturnum habet; a laevo Eurum; Auster, a dextris Euroaustrum habet, a sinistris Austroafricum. Favonius a parte dextera Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a si
Abbreviated transcription (Latin):
pat aerem. Nã pestilenciã que
ex corrupto aere nascit᷑. auster
flans in alias regiones tnͣsi¬
utut. S sic̃ auster pestilenci¬
aui ꝯĩnit. sic aqͥlo repellit. eu¬
ro. auster dcs est. eo ꝙ ex una
ꝑte h̾t eurum. ex alia austrĩ
⁊ iũde austro. ⁊ affrico. ip̃e ⁊

Expanded text:
pat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas regiones trantit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus quod ex una parte habeat Eurum, ex altera Austrum. et inde Au
Abbreviated transcription (Latin):
maria ĩmoluli pẽna feru᷑ nec
humauis pateat obtuitib de
tauta sp̾limitate pisticuloᷤᷤ
natare uideat. ac torm̃ti nst¬
ar descendens raptam p̃dã
siectere. u̾ ⁊ pullos suos ũgue
suspensos. tudiis soł obiẽ. ⁊ qͣs
ud̾it ĩmobłm denerẽ aciem
ut dignos gñe cũsuat. si qͦ
uͦ ĩflect̾e obtuit qͣi degener¬
es abicit.

Expanded text:
maria inmobili pinna feratur nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedaflectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit.
Abbreviated transcription (Latin):
adiũcta aĩe. ut una res sit. ꝓ efficiẽ¬
ciĩs .n. cãꝵ. diũsa nõia sortita ẽ aĩa
mores amentes. Du gͦ uiuificut
scit mens ẽ. dum recolit. menͣͣ
est: Dum rectũ iudicat ratõ
ꝓ hii q̃ sentit. uñ ex sentenͣ no¬

Expanded text:
res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. mores amentes. Dum ergo vivificat scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio pro his quae sentit, unde et sententia no
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ erut aute tab̾naculũ sub
diuo. non dirͤte aute intͦstũ
si aliqͣntulũ ad m̃idiem descen¬
deus. ita ut ante ip̃mi ĩmolãteᷤ
stantes ad aqͥlonem in ip̃m cas¬
naculũ us ad sc̃a scõꝵ ĩspicere

Expanded text:
altare ante tabernaculum sub divo, non directe ante introitum, sed aliquanto ad meridiem descendens , ita ut ante ipsum immolantes, stantes ad aquilonem, in ipsum tabernaculum, usque ad sancta sanctorum inspicere
Abbreviated transcription (Latin):
nim. ad mod̃ arietũ pugnã¬
tiũ. ualide .ii. ac nodose arbo¬
ris cupud ferro uestit᷑. ⁊ sus¬
pensa funib multor maĩb
ad mur̃ ĩpellit᷑. denĩ retͦrsĩ
ducta maiori ĩpetu destinat᷑¬

Expanded text:
rum, in modum arietum pugnantium; valide enim ac nodose arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus, multorum manu ad murum impellitur. Deinde retrorsum ducta, maiori impetu destinatu
Abbreviated transcription (Latin):
pẽnas accipiũt. hee solłtes ĩ
gñandi mellis offõ assigͣtas
incolũt sedes. donucilia in¬
enarrabili arte ꝯponũt. et
uariis florib fauũ ꝯdũt. tex¬
replent. exc̃cita ⁊ reges ha¬
bent. plia mouent. fum̃ fugi¬
unt. tumultu exasꝑan᷑. has
płis exꝑti sunt de boũ cuda¬
tuloe ocaisoꝵ carnes ũłant᷑¬

Expanded text:
pennas accipiunt. Hae solertes in generandi mellis officio assignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte componunt, et ex variis floribus favum condunt, texreplent, exercitum et reges habent, praelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. Has plerique experti sunt de boum cadavitulorum occisorum carnes
Abbreviated transcription (Latin):
agesimo tĩatur: Sexta etas est
sen ectus. q̃ nullo ãnor det̾iato
nũo fiuitur: s post qͣu illas eta¬
deputatur: Seniũ est ultiina ꝑs
senectutis. sic d̾ca. qr est t̾s sexce¬

Expanded text:
atur; sexta etas est senectus, que nullo annorum numero finitur, sed post V illas etadeputatur; senium autem est ultima pars senectutis, dicta q