comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quiequam inprincipum manus ł
etiam alii ꝑsone transferre uolue
rit. uritumsit quod datum esse ꝯ¬
do ꝓaliqua netũtate nec in usu¬
inquib liblib urbib non modica
impensa sustentantur. qua lege
omnes custodes astringantur. ut
donator. assentator uenditor. hono¬
rem ꝑdat.⁊ qui sub scripserit ana¬
tema sit. cum es qui dederit ł qui
receꝑit nisi restituatur. liceat etiã
quib libet eccłiasticis ꝑͥs contradi¬
cere. ⁊ ium siuctib alienata repos¬
cere. quod non modo inapostolica

Expanded text:
quidquam in principum manus, vel etiam alii personae conferre, irritum sit quod datum esse do pro aliqua necessitate, nec in usuin quibuslibet urbibus non modica impensa sustentantur. Qua lege omnes custodes adstringantur, ut donator, accensator, venditor honorem perdat. Et qui subscripserit anathema sit cum eo, qui dedit vel qui recepit, nisi restituatur. Liceat etiam quibuslibet ecclesiasticis personis contradicere, et cum fructibus alienata reposcere. Quod non modo in apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
qõne queritur facile probatur. Aliud
enim est ante electionem iuramentõ
uiramentum offerre. Illud enim ab
officio tanquam munus inpensũ
deicit. hoc uero con secrando nullum¬

Expanded text:
it, facile probatur. Aliud est enim ante electionem juramentum usmodi juramentum offerre. Illud ab officio tanquam munus impensum dejicit: hoc autem consecrando nullum
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero ep̃i zelo caritatis accensi.
bonos uerbo ⁊ exemplo edificant. ma
lorum uero uitia digna intrepatione
redarguunt sine talium consilio⁊¬
Quod autem dicitur sine metropoli

Expanded text:
 zelo divinae caritatis accensi bonos verbo et exemplo aedificant, et malorum vitia aspera increpatione redarguunt, absque talium consiliquid
Abbreviated transcription (Latin):
toritate ab anathemathis uincu¬
lo hos subtrahimus. uidelicet uxo¬
res. filios. seruos. antillas. seu mã¬
lera ꝑpetrentur. ⁊ eos qui ignorã¬
ranter ex communicatis cominu¬
nicant. siue illos qui communi¬
cant cum uł qui exromuintatis
comiminicant. Quitumq autem
aut pegrimis aut uiator interrã
etcominunicatoꝵ diuertit. ubi nõ
possit emere ł non habeat unde
emat: ab excomimumeatis accipi¬
endi danus licenciam. Et siquis
ex communicatis in slstentationẽ
non suꝑdie s humanitatis causa
aliquid dareuolũit. ñ ꝓ hibenins.
quib autẽ. culpis exigẽtib aliqͥs sit
emo ep̃orum quelibet
sine certa ⁊ manifesta peccati
causa cominunione priuer ccłias¬
unde canonita docet auctoritas.
mortali debet in poni crumine ⁊
ifł qui non aliter poterunt corri¬
gi. Item exconcilio aruernensi. Nul¬
pendat.¬

Expanded text:
toritate ab anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, filios, servos, ancillas, seu manlera perpetrentur et eos qui ignoranter communicant excommunicatis, sive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque peregrinus aut viator in terram excommunicatorum devenerit, ubi non possit emere, et non habet unde emat, ab excommunicatis accipiendi licentiam damus, et si quis excommunicatis non pro sustentacione superbiae, sed humanitatis causa aliquid dare voluerit, non prohibemus.pis exigentibus aliquis sit episcoporum quemlibet sine certa et non manifesta peccati causa communione privet ecclesiasunde canonica docet auctoritas, mortali debet imponi crimine et illi qui aliter non potuerit corrigi. Item ex concilio Apendat
Abbreviated transcription (Latin):
uidam laicus basilicam
a se frãm adiocesia na
lege segregare querit¬
rochiam suam militib comitatus
crudeliter deseuit ⁊ que cccłianim fc̃
tanquam sibi debita usurpare contẽ¬

Expanded text:
uidam laicus basilicam a se factam a dioecesana lege segregare quaeritrochias militibus comitatus crudeliter desaevit; quae ecclesiae sunt tanquam sibi debita usurpare conten
Abbreviated transcription (Latin):
ditium tuum uenire compellas. ⁊ dere¬
b ad eccłiam suam ꝑtinentib co in con¬
sulto quasi in iure patriarebatus tui
disponas. cum nec antiquitas cui pa¬
ires sanxere reuerentiam hoc ħat.:¬

Expanded text:
cium tuum venire compellas, et de rebus ad Ecclesiam suam pertinentibus, eo inconsulto, quasi jure patriarchatus tui disponas, cum hoc neque antiquitas cui Patres sanxere reverentiam hab
Abbreviated transcription (Latin):
eicłie ad diocesun ꝑtinent archiep̃i.
uocanttir enira ep̃i ametropolitano
in partem sollicitidinis non inple¬
nitudinem potestatis. Quib rta ui¬
tem non adimat. Uñ eis sine erus

Expanded text:
opatus ad dioecesim pertinent archiepiscopi. Vocantur enim episcopi a metropolitano in partem solicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Sic quippe vitem
Abbreviated transcription (Latin):
suam asserere. intra hannum ex¬
uero intia annum causara suam
purgare contempsent᷑. nulla eorz
sam suam coram suis excommu¬
catorib non ꝑegeruro: ipsi sibi ad¬
itum audientie ilausisse uideãt᷑.

Expanded text:
suam asserere, intra annum exuero infra annum causam suam purgare contempserint, nulla eorum sam suam coram suis excommunicatoribus non egerint, ipsi sibi aditum audientie clausisse videantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uia res in litigio positainniniam
nec legitune cognitionis eueirtu cui
pocius debeatur iudiciaria disceptõ¬
ne possit agnosci: ex eadem re quis¬
piam uon sinatur exigere pensi ones
s in eod̾statu re eadem posita. in quo
usidico puls exanime.¬

Expanded text:
uia res in litigio posita in nullanec legitimae cognitionis eventu, cui potius debeatur, judiciaria disceptatione possit agnosci, ex eadem re quispiam non sinatur exigere pensiones, sed in eodem statu, re eadem posita, in quo juridico pulset examine
Abbreviated transcription (Latin):
edione intelligendum ẽ non enu ui
ep̃m ungitur ut cognitor seculari¬
umi negociorun resideat. s ut ycu¬
rateir arãrum ⁊ distributor spũali
sequest̃ fieri. U ł secularia negotia
ecclĩasticum iudicem sunt uenti¬

Expanded text:
ctione intelligendum est. Non enim in episcopum ungitur, ut cognitor saecularium negotiorum resideat, sed ut procurator animarum et distributor spirituasequester fieri. Vel saecularia judicia ecclesiasticum judicem venti
Abbreviated transcription (Latin):
phanus gauberto patriarche. Nunc
uero iterato siribinus tibi nollentes
alicuius eccłie priuilegiuun infringere.
licet apłica p̃rogatiua pꝰsimus dequa¬
lib eccłia clicum ordinare.
ꝯsumitur p̃sumptionis. aliud qd̾
ox nectitate geritur caritatis. Quãdo¬
enim suffraganei archiẽpteum subdi¬
tis suis in malum fauere cepuit. atq
cirea correctionem eorum negligentes
extiterunrt. tunc licet inetropolit aras

Expanded text:
pus Gualberto Patriarchae. Nunc vero iterato tibi scribimus, nolentes alicujus ecclesiae privilegium infringere, licet apostolica praerogativa possimus de qualibet ecclesia clericum ordinare: sumitur praesumtionis, aliud quod ex necessitate geritur caritatis. Quum suffraganei archiepiscoporum subditis suis ad malum favere coeperint, atque circa eorum correctiones negligentes exstiterint
Abbreviated transcription (Latin):
estra scĩtas add̾e stuouit siuxor
adult̾ium ꝑpetrau̾it utrum
nis constringitur iegib. gladiũ
non ht̃ nisi spũalem. It aũõ.¬
illicitum sit. siue adult̾am oc¬
cicłe. siue alt̾am illa uiuente dy
enira facturus ẽ qđ licet. iam
fatiat adult̾ium ⁊ non faciat
honncidium ite uiuente uxo¬
re alt̾am ducat. non humalisi
sangiinem fundat.

Expanded text:
estra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit, utrum nis constringitur legibus; gladium non habet nisi spiritualem. Itinlicitum sit, siue adulteram occidere siue illa uiuente alteram enim facturus est, quod non licet, iam faciat adulterium et non faciat homicidium, ut uiuente uxore alteram ducat et non humanum sanguinem fundat.
Abbreviated transcription (Latin):
rentiam gessit ⁊ pꝰea timens lap¬
sum incontinentie uiuemił. copu¬
lam uxoris elegerit. necrimen for¬
nicationis incurreret. rem uidecur
fccisse uenialem si p̾ter conugem

Expanded text:
entiam gessit, et postea timens lapsum incontinentiae juvenilis copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugem
Abbreviated transcription (Latin):
obcãm frigide nature dnt̃ se nou
pꝰse in uicem oꝑam dantes carnicõ¬
misceri. Isteuero si non pt̃ eara uti
puxore. habeat eam tanqͣm sororẽ
Quod si retinacłm couigale uolu¬
erint rescind̾e. maneant utͥq in¬
npti. Nam si huie non poturo¬

Expanded text:
idae naturae dicunt se non posse invicem operam carni dantes commisceri. Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat eam quasi sororem. Quod si retinaculum conjugale voluerint rescindere, maneant utrique innupti. Nam si huic non po
Abbreviated transcription (Latin):
istoria ecłiastica ab eu sebio
quadam que de castitate aui
data ut pͥmo dimitteretur ei
rem famiuarem ube diutius
ordinare.tunc deium respon¬
deret obiectis ħ omnes leges tã
eccħiastice qmi uulgares ⁊ pu¬

Expanded text:
istoria ecclesiastica ab Eusebio Cquadam, quae pro castitate a data, ut primo permitteretur ei rem familiarem libere diutius ordinare, tum deinde responderet objectis. 4. Haec omnes leges tam ecclesiasticae, quam et vulgares, pu
Abbreviated transcription (Latin):
peditus sue urori de
bitum redd̾e non pot̾at
alius int̾um eam clam¬
culo cortupit. Auiro suo sepata cor¬
ruptor suo publice nubit. Enmẽ
qui admiserat corde tñi confitetur.
Redortur pͥori fatultas cognoscendi
Uxor uero consensum ñ hi buit. ad¬

Expanded text:
peditus uxori suae debitum reddere non poterat. Alius interim clanculo eam corrupit; a viro suo separata corruptori suo publice nubit; crimen, quod admiserat, corde tantum Deo confitetur; redditur huic facultas cognoscendi uxor vero consensum non adhibuit. H
Abbreviated transcription (Latin):
quis acceꝑit uxorem ⁊ hũerie
Ieam aliquo tempore. ⁊ ip̃a fe¬
mina dicit ꝙ nunquam coise
cum ea. ⁊ ille uir dicit qd sic
fecit. inueritate uiri consistat
qr uir est cap̃mulieris. Qd̾ si uir¬

Expanded text:
quis ita acceperit uxorem, et habuerit eam aliquo tempore, et ipsa femina dicit quod nunquam coisset cum eo, et ille vir dicit quod sic fecit, in veritate viri consistat, quia vir est caput mulieris . Hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̾ueniente diuortio non ab olet᷑
unt enim informcatione
cat᷑ adult̾ qmͣi fornicator sic guiũ
delinquid qui nec sua dimissa a¬
liam ducit. eo qui suam dunit¬
tens aliam cognoscit. Grauiꝰ qͦ
qui uxorem hñs ad coningem
s hos omues incestuosi tfiscẽ¬
dunt quos uincunt contͣ nat᷑am
delinquentes.

Expanded text:
nterueniente diuortio non aboletur unt enim in fornicatione cat adulter quam fornicator, sic gravius delinquit qui nec sua dimissa aliam ducit, eo, qui suam dimittens aliam cognoscit; gravius quoque, qui uxorem habens ad conjugem s. Sed omnes hos incestuosi transcendunt, quos vincunt contra naturam delinquentes.
Abbreviated transcription (Latin):
xor auiro non discedat axcep¬
Ata causa fornicationis qui si
discesserit aut maneat innupta
aut reconciliet᷑ uiro suo ⁊ uir
sinulit̾ non dimittat uxorem.
Iõ non subdit deuiro quod de
uxore p̾misit qr iuro liez duce̾
aliam.
uod posuisti si milier infirit¬
tate correpta non ualu̾̃it uiro
debitum redd̾e quid eiꝰ facit iu¬
gał bonũ ẽẽt si su ꝑmaneret ut
abstinentie uacaret. S qr mag¬
norum ẽ ille qui se ñ pot̾it con¬
tiuere uubat magis ñ th̃ subsi¬
dii opem subtͣhat quam infir
culpa excludit.

Expanded text:
xor a viro non discedat, nisi causa fornicationis; quod si discesserit, aut maneat innupta, aut reconcilietur viro suo; et vir similiter non dimittat uxorem. Ideo non subdit de viro quod de uxore praemisit, quia viro licet ducere aliam vuod proposuisti, si mulier infirmitate correpta non valuerit viro debitum reddere, quod ejus faciat conjugalis? Bonum esset si sic permaneret, ut abstinentiae vacaret; sed quia hoc magnorum est, ille qui se non poterit continere nubat magis; non tamen ei subsidii opem subtrahat quam infirmculpa excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
atorem p̾sentium mattidam
ẽẽ. cognouimus. eru p̃cipius
ut sub penitentie uigo ꝑmane
ꝑseueret. Completo uͦ anni
curulo intͦtundi eccłiam licẽ¬
tiam hãt. tm̃ uit̾ audientes
stet. ⁊ non dum cominumcet. Cõ¬
pletis uero tum aunoꝵ curricłis
sacre iommunioius illi grã con¬
ricula expleantur. In his autẽ
sumat exceptis festis dieb atq
dnĩtis ⁊ apascha usc adpente¬
costen ⁊ quoẽq ire uoluerit
nullo uehiculo deducatur. s pedi¬
b ꝓ ficiscatur arina ñ sumat
nisi contra paganos. ieiunet aũt
ginem corruat.

Expanded text:
atorem praesentium matricidam esse cognovimus, cui praecipimus, ut sub jugo poenitentiae permaneaulo. Completo vero anni circulo, introeundi in ecclesiam licentiam habeat, tamen inter audientes stet, et nondum communicet. Completis autem trium annorum curriculis sacrae communionis illi gratia conricula expleantur. In his autem sumat, exceptis festis diebus atque dominicis et a pascha ad pentecosten. Et quocumque ire voluerit, nullo vehiculo deducatur, sed pedibus proficiscatur. Arma non sumat, nisi contra paganos. Ieiunet autemginem corruat.
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. hortandi sunt quibus
ista euenuuit ut corde contͥto ⁊
sp̃u humiliato. d̾o ⁊ sac̃doti de oĩb
pecc̃is suis pͦam confessionẽ fa¬
ciant.⁊ ꝓsusis lałͥmis ⁊ largiorib

Expanded text:
sequitur, hortandi sunt quibus ista eveniunt, ut corde contrito et spiritu humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis suis puram confessionem faciant, et profusis la
Abbreviated transcription (Latin):
tiories ł ordinationes fcẽ false di¬
iudicant᷑. s hee demũ q̃ p̃cib or¬
dinandi ł eiꝰ amici fĩ sp̃uali s car¬
nali affectu porrectis fiunt. ẽ alia ᷤᷤ
fut᷑e ñ ẽẽnt. qs ñ caritas ĩ t̾ueniẽs
s abicio supplicãs extorq̃t. Uñ id̾ ub̃.¬

Expanded text:
ibus ordinationes facte false diiudicantur. Sed he demum, que precibus ordinandi vel eius amici non spirituali, sed carnali affectu porrectis fiunt, cum alias future non essent; quas non charitas interveniens, sed ambitio supplicans extorquet.
Abbreviated transcription (Latin):
uidam ep̃c ionga
uatus. alium sibi
substitui rogauit.
Cuiis p̃tib summus pontisex anui
it.⁊ qdꝰ rogauerat ei concessit. Postea
cupit rescindi ad uersus illum qui
sibi accesserat̃ questioriem mouet suã
cathediam tanqͣm sibi debitam re¬

Expanded text:
uidam episcopus longa vatus alium sibi substitui rogavit, cujus precibus summus Pontifex annuit, et quod rogaverat ei concessit. Postea cupit rescindi; adversus eum, qui sibi successerat, quaestionem movet, suamque cathedram tanquam sibi debitam re
Abbreviated transcription (Latin):
dirigere debeanius. qua de his que
excusabile. si unqͣm ratio ei qui accu¬
satur neccĩtatem ꝓbationis impou̾et.
at pꝰquani nontibi s accus antibus
incumbit. ad nos uenire cessante di

Expanded text:
dirigere debeamus, qua de his, quae excusabile, si unquam ratio ei, qui accusatur, necessitatem probationis imponeret. At postquam non tibi, sed accusantibus hoc onus incumbit, ad nos,
Abbreviated transcription (Latin):
tor requiratur. qui pꝰ sit eius curatu
oninẽ agere. ⁊ locum eius in regimi¬
substitui non rogat. Ceterum qudo
aliquis seuectute uel insirmitate
gͣuatus. susceptum offm̾ amminis¬
trare non ualet. si alium sibi sudsti

Expanded text:
 requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimisubstitui non rogat. Ceterum, quando aliquis vel senectute, vel infirmitate gravatus susceptum officium administrare non valet, si alium sibi substi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. successorem sibi ex testamento
instituit. deiñ amicorum patͦtinio
in eundem epat̃tim colligitur. pͥ ost
electionem uero. ꝓii dempuitate ecłie
canouicis iuramentum p̾buit. ac¬
cusatur de sinonia. tanqm mumꝰ
ab obsequio p̾stit̾it. Aũ tempus date¬
sententie aclicis suis dereluiquitur.

Expanded text:
remis successorem sibi ex testamento instituit; inde suorum amicorum patrocinio in eundem episcopatum eligitur; post electionem pro indemnitate ecclesiae canonicis juramentum praebuit; accusatur de simonia, tanquam munus ab obsequio praestiterit; ante tempus sententiae a clericis suis derelinquitur;
Abbreviated transcription (Latin):
iurando firmau̾uit uel si tres
aut duo exantiquiorib ianuen¬
sib quib hec ꝓpinquitas sit
nota qui bone fame ⁊ ueracis
testimonii suit remoto amore
Qd̾ ii ꝓpinqui uł extͣnei u̾ bis
tm̃ ꝓpinquitare. n testantur⁊
nequiuerint ꝯiugium nullatenꝰ

Expanded text:
jurando firmaverint, vel tres, aut duo ex antiquioribus Genuensibus, quibus haec propinquitas nota est, qui bonae famae et veracis testimonii sint, remquod si propinqui vel extranei verbis tantum propinquitatem testantur, nequiverint, conjugium nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
coneilii.
ontradiunus ut inquarta uel ĩl
quuita. uiq generatione nul¬
liꝰ ampluis cõguigio copuletur
ubi aũt pꝰ iriterdictum factum
fu̾it inuentum. seꝑetur

Expanded text:
Concilii . Contradicimus, ut in quarta, vel in quinta sextaque generatione nullus amplius conjugio copuletur. Ubi autem post interdictum factum fuerit inventum, separetur
Abbreviated transcription (Latin):
rogeniem suam unũ
se agnoscunt affinitate ꝓpinqͦs
ad con iungalem copulam accede
deneganius quod si fecerint seꝑant̃¬
It̃ incpontilio iurgornensi. Nulli
exppinquitate sua sanguinis usꝙ
ad septimum gradum utores duat¬

Expanded text:
rogeniem suam unumq agnoscunt affinitate propinquos ad conjugalem copulam accedere denegamus; quod si fecerint, separentur. Ex consilio Lugdunensi: Nulli ex propinquitate sui sanguinis usque ad septimum gradum uxores du
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ quẽq dorimerit cũ rogna¬
a sua sine filiis morietur. ẽ filii
echuiusmod ⁊ conuinctionib ⁊ ante
sint nati hodie nascantur. An
hoc iutelligendum ẽ. lege d̾i ꝯsti¬
tutum ut quicumq ex eis nari
fuint non deputentur filu ⁊ nullo
parentib suecedant:¬

Expanded text:
icunque dormierit cum cognata sua, sine filiis morietur, cum filii ex hujusmodi conjunctionibus et ante nati sint, hodieque nascantur? An hoc intelligendum est lege Dei constitutum ut quicunque ex eis nati fuerint non deputentur filii, id est nullo parentibus jure succedant
Abbreviated transcription (Latin):
indiscreti sac̾dotii gͣdum recipe
p̃sumunt uita ⁊ scłentia eo iłi¬
scientia disternendi sunt p̾di ti li¬
cet habeant discretionẽ non tũ
meis clauis ẽ. quia non ualent
ea claud̾e uel aꝑire. Id̾oq in ꝓmo¬
cuntur acciꝑe qr ⁊ añ habita disc̃¬
tio augetur ⁊ fit ineis clauis ut ea
iam ualeant uti ad claudendum

Expanded text:
s, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo inscientia discernendi praediti sunt, licet habeant discretionem, non tamen in eis clavis est, quia non valent ea claudere vel aperire. Ideoque dicitur accipere, quia ante habita discretio augetur, et fit in eo clavis, ut ea jam valeat uti ad claudendum
Abbreviated transcription (Latin):
xtͣ ordinaria pollutio
ł sepuis iterata citra maritalem
asfc̃m. si p̾bitis sat̃mentis ita ẽẽ
constit̾it. q̃ adm̃ nob̾ tuis sigc̃atõ
ẽ. litt̃is. non uidet᷑ matͥmonium
impedire. quamuis ⁊ ip̃a cͥmino¬
sa sit ⁊dampnabilis.

Expanded text:
xtraordinaria pollutio  reiterata, citra maritalem affectum, si praebitis sacramentis ita esse constiterit quemadmodum nobis tuis significatum est litteris, non videtur matrimonium impedire, quamvis ipsa est criminosa et damnabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
tis .U. trineporis ⁊ tͥ̾neptis filais
ꝙ quarto queritur id̾ ysidoeus offñ¬
dit duens. Idõ usq. ad .ui. gn̾is gͣdõ
consanguintas constituta ẽ. ut sunt¬
ui. etatib mundi gen̾atio ⁊ stat᷑¬
hoĩs finitur ita ꝓpinquitas gn̾is tot¬

Expanded text:
tis. Series consanguinitatis sex gradibus is seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos, proneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atnepos, atneptis: quartus; trinepos, trinep
Abbreviated transcription (Latin):
i uirgo nesciens uiro imps̾it
aueno: hoc si semꝑ nesciat
nunquam exhoc erit adult̾a
Si autem sciat iani ex hoc ad¬
ultera ẽẽ incipit. ex quo eumi
alieno sciens cubau̾it. Sic̃ in
uire p̃diorum tam diu quisq
bone sidei possessor rectissime
dicitur quam diu p̾sid̾e senes¬
cit alienum. Cuni uero scuͤit
nec abaliena possõne pecessit.
tune male fidei ꝑ hibatit. tunc
iufte inustus nocabitur.Si aũt¬

Expanded text:
, virgo nesciens viro nupserit alieno? Hoc si semper nesciat, nunquam ex hoc erit adultera: si autem sciat, jam ex hoc esse incipiet, ex quo cum alieno viro sciens cubaverit. Sicut in jure praediorum, tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum: cum vero scierit, nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc juste injustus vocatur. A
Abbreviated transcription (Latin):
ouo queritur si eelia fraude
testium uel ignorantia decepta
aliquos seꝑau̾it. qui pꝰ seꝑationem
alia coniugia contraxerint si pꝰca
de pͣbensa fuerit calliditas ul falsa
oppiio testium anpͥora ꝯuigi a fit
redemti granda. hoc aũt si non pꝰse
argumentis ⁊ austoritatib ꝯ frranat᷑
Sententia na̾q nͥ ꝑ appłłonem ĩ

Expanded text:
 quaeritur, si ecclesia fraude testium aut ignorantia eorum decepta aliquos separaverit, qui post separationem alia conjugia contraxerint, si postea deprehensa fuerit calliditas vel falsa opinio testium, an priora conjugia sint redintegranda? Quod fieri non posse argumentis et auctoritate probatur. Sentent
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o ip̃i ⁊̃ angloꝵ genti q̃ nuper
ad fidem uenerat neabono quid
ceꝑat metuendo austeriora reredet.
intentione hec eis scͥpsi mandata
ut pꝰqł sirma radice in fide fu¬
eruit solidati si in fra ꝓpͥam con¬
guinitatẽ inuenti fu̾nt aut in
S ꝙ ad huc ilł neophitis existeu¬
tib eis pͥmum illicita consentire.
⁊ eos ũbis ac exemplis. instruere
oportet.

Expanded text:
e ipsi et Anglorum genti quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, intentione haec illis scripsi mandata, ut postquam firma radice in fidem fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerinquod adhuc neophytis illis existentibus eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis instruere oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
cꝓpinquis qui ad affinitatem
ꝑ uirum ⁊ uxorem uenuuit de¬
functa uxore uel uiro inquinta ge¬
neratione conungantur. Inquarta
si uuenti fu̾int non seꝑentur. In
t̾tia tanien ꝓpinquitate non licz
uxorem alt̾ius accipere pꝰ obitum
est ut relictam patris uxoris sue re¬
lictam fris nxoris sue relictam filii
uxoris nemo sibi in matrimonio
uxoris sue usq intertiam ꝓgauem
nenio inuxorem sumat in quarta d̃
⁊quinta si inuenti fuerint ñ sepentur

Expanded text:
pinquis qui ad affinitatem per virum et uxorem veniunt, defuncta uxore vel viro, in quinta generatione jungantur; in quarta si inventi fuerint, non separentur. In tertia vero propinquitate, non licet uxorem alterius accipere post obitum est ut relictam patris uxoris suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae, nemo sibi in matrimonium uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero et quinta si inventi fuerint, non separentur
Abbreviated transcription (Latin):
uidam uir ui
captiuitate due¬
tus est. postea
uxor euis andi¬
enis illui mortuum: nuplit a¬
lii. Deinde ille de captiuitate re¬
diens repetit uxoren suam. Illa
posterioris amore capta asꝑnat᷑

Expanded text:
uidam vir in captivitatem ductus est; postea uxor ejus, audiens illum mortuum, nupsit alii; demum ille, de captivitate rediens, repetit uxorem suam; illa, posterioris amore capta, aspernatur
Abbreviated transcription (Latin):
a rentele gradus taut̃ cõputamus
Siquidẽ ego ⁊ sr̃ meus unageratio
sumus. pͥmumq gradum effitimus
umiio gradu distaimis. Rur sum filiũ
meus frisq mei filius scda gen̾atio
sunt. ac gradum scđ̾m fatunto nec
ase aliquo gradu seꝑanitur. atq ad
hunc modum tet̾e successiones.¬

Expanded text:
Parentelae gradus taliter computamus: Siquidem ego et frater meus una generatio sumus, primumque gradum efficimus, nulloque gradu distamus. Rursus filius meus fratrisque mei filius secunda generatio sunt, ac gradum secundum faciunt, nec a se aliquo gradu separantur. Atque ad hunc modum ceterae successiones
Abbreviated transcription (Latin):
uoueratis ꝑseu̾ant̾ usq infi¬
nẽ reddere debiustis. Aquo ꝓposi¬
to si ille lapsus ẽ: tu saltim instã¬
tissune ꝑ seuera. Quod te non ex¬
ortarer nsi quia tibi ad hoc ip̃e
consensit. Nam si nunqͣm tenu¬
isses eius assensum num̾us teuul¬
lus. te nullus defendiss annoꝵ¬

Expanded text:
anter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, numerus te nullus defendisset anno
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾so mͦ narrabant ⁊ pͥmo quid sin
Discordasse. pmodum u in alt̾o eorum
compitatores eiusdeni paretele di¬
cuntur conuenisse. Cet̾um in huiꝰmͦi
iasib sũmoꝑe consid̾anda ÷ qͣlitas
ꝑsonarumꝰ que aliquid contͣ qͦsli¬

Expanded text:
diverso modo narrabant. Et primo quidem discordasse; postmodum vero in altero eorum computatores eiusdem parentele dicuntur convenisse. Ceterum in huiusmodi casibus summopere consideranda est qualitas personarum, que aliquid cont
Abbreviated transcription (Latin):
rit reddantur. ab ea. uisi auctor fũit
uir ꝑmitendo. Nam cum ad pec¬
catum eiusd̃ uiri ꝑtin̾e uolu̾it
lex sipͥuspniserit ⁊ pꝰ ea ꝓhibu¬
erit. hoc tñ non dixit ut faciat
ut cum pͥus iur eius concesserit
p̾ ea siphibuerit ꝯ terapnatur

Expanded text:
rit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit vir permittendo. Nam cum ad peccatum ejusdem viri pertinere voluerit lex, si prius permiserit, et postea prohibuerit; non tamen dixit ut faciat ut cum prius vir ei concesserit, postea si prohibuerit contemnatur
Abbreviated transcription (Latin):
tollit peccata nisi solus xp̃e qͥ est
agnus tollens peccata mundi Tol¬
lit aũt ⁊ dimittendo que facta st̃
⁊ adiuuando ne fiant. ⁊ꝑducen¬
do aduitam uͥ omnino fieri nou
ds. Idẽ. cum ueraciter ad d̾m ꝯũso
pectata dimittuntur ab eis dimit¬
tuntur quib uerati confessione
conungitur.¬

Expanded text:
tollit peccata, nisi solus Deus, qui est Agnus tollens peccata mundi. Tollit autem et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam, ubi omnino fieri non cum illi ueraciter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ab eis dimittuntur quibus ipsa ueraci conuersione coniungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
concubiuarum consortio s eciaui
apͥis uxorib abstinere. It̃ ambre. Si
tempus nidetur ẽẽ. concessum ad
ip̃m usum quia ⁊ dies festi ⁊ dies¬
ꝓcessionis ⁊ ip̃a ratio conceptꝰ ⁊ ꝑar¬
tus uxta legem tessare usum car¬
nis his debere temporib demons¬

Expanded text:
concubinarum consortio, sed etiam a propriis uxoribus abstinete. C. III. Ditempus videtur concessum ad ipsum usum; quia et dies festi, processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessare usum carnis his debere temporibus demons
Abbreviated transcription (Latin):
enim ostendunt solutos uł liga¬
tos. qui non sunt ap̃ dm ⁊ pena
satisfactionis uł ex cominunicatõ¬
nis int̾dum indignos ligant
soluunt. ⁊in dignos satmentis
ad mittunt ⁊ dignos arcent. S¬

Expanded text:
enim ostendunt solutos vel ligatos, qui ita non sunt apud Deum; et poena satisfactionis vel excommunicationis interdum indignos ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti ar
Abbreviated transcription (Latin):
solutos. ligant qͦ sac̾dotes dũ satis¬
factionẽ penitentie confitentib
imponunt. soluunt. cũ de ea aliqͥd
dimittiurt ł ꝑ eam purgatos ad
sacm̃torum cõmumonem admit¬
geritur. dum aliquis scd̃m coni
ecclie a loco orationis ⁊ sacram̃¬
lium consortio p̾ciditur. ut eru¬
bescat ⁊ pudore scełis conuĩsus pe¬

Expanded text:
r. Ligant quoque sacerdotes, dum satisfactionem poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admitgeritur, dum aliquis secundum canonicEcclesiae a loco orationis, et sacramelium consortio praescinditur, ut erubescat, et pudore sceleris conversus poe
Abbreviated transcription (Latin):
erito karitas tua uidetur am¬
bigere quid demulierib que
cte iuris anobis debeat ordina¬
ri. S quia noiumus scriptum
ret necẽe ẽ. ut legittima feda¬
nuntiarum redintegranda creda¬
mus ⁊ remotiis his que bostilitas
intulit unituiq id quod legit¬
tñ culpabilis iuduetur. ⁊ tan¬
quam alien uris ꝑuasor habe¬
atur que ꝑsonam eius mariti q̃
iam non ẽẽ estimabitur assũ¬
sit: ⁊ in fra. Si alique mulieres
ita post̾ioꝵ iurorum amore ft̃
capte ut malit his coh̾ere ꝙad
legittimum transire consortiũ
merito sunt notande ita ut ecłi¬
astica cõmunione pͥuentur. Re¬
deant gͦ in suum statum uolũ¬
taria redintegratione ꝯuigia
net hoc ullo modo ad obꝓbriũ
male uoluntatis trahatur ꝙ ꝯi¬

Expanded text:
erito charitas tua videtur ambigere quid de mulieribus. t viris, a nobis debeat ordinari. Sed quia novimus scriptum,ret , necesse est ut legitimarum foednuptiarum redintegranda credamus, et remotis malis quae hostilitas intulit, unicuique hoc quod legin culpabilis iudicetur et tamquam alieni iuris pervasor habeatur, qui personam eius mariti, qui iam non esse estimabatur, assumpsit. Sin autem alique mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt capte, ut maluerint his coherere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notande, ita ut ecclesiastica communione priventur, deant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur,
Abbreviated transcription (Latin):
placet quib dam ueminẽ ꝓpeceatis
semel dimissis it̾m adõ punuri S
iõ dicuntur dimissa redire ⁊ impu¬
tari. quia ꝓpter ingratitudine m
ita reus peccator costituitur. quem

Expanded text:
placet quibusdam neminem pro peccatis semel dimissis iterum a Deo puniri; sed ideo dicuntur dimissa redire et imputari, quia propter ingratitudinem ita reus et peccator constituitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ maꝑiuã ꝑtẽ ytaliẽ. fortissuuas gẽtes. epulẽtssiãs urbes. ub̃rimas¬
ꝯ exĩtu ꝯfen̾tur. uictor pmo plio pyrrus. cocã treuẽte cãpaniam. lirĩ
fregellasq ppłatus ꝑpe captã urbem a puestina arte ⁊ ꝓspexit᷑. 2
acdlus ui cr imo lapide oculos trepide ciuitatis fumo at gtir̾e ĩpbenit
erd̃ st pea ͤ ᷤuco tastris bis sauciõ is geiam siu suã tr̃asuare ac trus
sugato pay acqͥes ⁊ tãta de opulẽtissuuis getib spolia ut uicto suã pona

Expanded text:
um maximam partem fortissimasque gentes, opulentissimas urbes uberrimascum exitu conferantur? Victor primo proelio Pyrrhus totam trementem Campaniam, Lirim Fregellasque populatus, prope captam urbem a Praenestina arce prospexit et a vicensimo lapide oculos trepidae civitatis fumo ac pulvere inplevit. Eodem postea bis exuto castris, bis saucio et in Graeciam suam trans mare ac terras fugato, pax et quies et tanta de opulentissimis tot gentibus spolia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ab arce diisit qͥ solẽpne fatͣ ⁊ qͥrinali mõce ꝯficet᷑ / ad q̃ ille ꝑ media
hestũ etla tela ĩ colunus feligionis auxilio redit̃ ꝓpitios q deos Reuũci¬
qent nouissuue cũ iã obsidio sua barbaros fatigass nulle põdo aute auri
aẽsult gfadio suꝑbe uictis ĩ creparent. subico aggssus a tergo canullius
adeo cecid᷑ ut om̃ia ĩcẽdioꝵ uestigia gallit saugi̾s ⁊̃ nudacõne deler
ade gr̃as ĩnter dũs ĩ mortalib ip̃o rante cladis noiẽ libet. pastero casas
aduste ⁊ flãma pauꝑtatẽ tonuuli abscoudit. Incẽdiũ illud quid egit᷑ aliũ
gulit de stm̃at hoĩui ac deoꝵ denucilio ciuitas nõ deleta. uet obiata.
ploniata pocius ⁊ lustrnta uideatur / Sgꝰ pꝰ assertã a mansio restitucõ
Italiã nanffragia ina lacius trahet sic ꝑsecutus est duce canillo
Chodie nulłã feuonu uestigia suꝑsuit. Senteł. senil apud muenã tͥnidati

Expanded text:
isit, qui solemne sacrum in Quirinali monte conficeret: atque ille per media hostium tela incolomis religionis auxilio rediit propitiosque deos renuntiavit. novissime cum iam obsidio sua barbaros fatigasset, mille pondo auro adhuc gladio insuper «uae uictis» increparent, subito adgressus a tergo Camillus adeo cecidit, ut omnia incendiorum uestigia Gallici sanguinis inundatione deleret. Agere gratias dis inmortalibus ipso tantae cladis nomine libet. Pastorum casas ignis ille et flamma paupertatem Romuli abscondit. Incendium illud quid egit aliud, nisi ut destinata hominum ac deorum domicilio ciuitas non deleta nec obruta, sed expiata potius et lustrata uideatur? Igitur post adsertam a Manlio, restitutam Italiam naufragia sua latius traherent, sic persecutus est duce Camillo, ut hodie nulla Senonum vestigia supersint. Semel apud Anienem trucidati
Abbreviated transcription (Latin):
balei. deaula ũo lapide. si ipas tar thagis portas obsi dione
quaciebat. sic stm̃ est ut ĩhu̾ti ĩherẽtẽ ac ĩ cubãtẽ ytalie extorq̃r et
hauibalen. Nõ fuit / maior sub Rono ĩꝑio dies ꝙͦ ille ꝯ duo. oĩm ⁊ anto¬
ante ⁊ pdea ducũ maxĩ duces. ille ytałiẽ. hic hyspauiẽ uictor. colłatio
cominus ꝑguis direxere aciẽ s colloqͥũ suit I iỹos de legib patis ste¬
teiot diu mus mutua admiratõne desixi ubi de pate nõ ꝯuenit. sig
cecnere ncrõfuar Seusi ꝯfessionue. nes melius ⁊strou aciem uet atus
potuisse pugnan. hoc sipio de hambał. hauibal de scipionis excitu ndi

Expanded text:
ne quatiebat. Sic factum ut inhaerentem atque incubantem Italiae extorqueret Annibalem. Non fuit maior sub imperio Romano dies quam ille, cum duo omnium et antea et postea ducum maximi duces, ille Italiae, hic Hispaniae victor, conlatis comminus signis direxere aciem. Sed et conloquium fuit inter ipsos de legibus pacis, et steterunt diu mutua admiratione defixi. Ubi de pace non convenit, signa cecinere. Constat utriusque confessione nec melius instrui aciem nec acrius p
Abbreviated transcription (Latin):
sõtdmuenitas ꝓfuere. seuitum ⁊ urbes urbẽq urbiũ. caralii. ut gẽ
cocumap uius q mort: saltẽ desidio patrũ soli domaret᷑./In hyspanian
mssi gnieus publiꝰ scipioues spẽ totã yenis eripuerãt. s isidus punce
srandis op̃pssi rur sũ ob anusau̾t. mag̾s qͥd̃ illi p̃łus cũ puncas opes
cecidissent. s punce ĩsidie. altũi ferro castra metãtẽ. altũi cũ euasis¬

Expanded text:
fuere. Saevitum in urbes urbemque urbium Caralim, ut gens contumax vilisque mortis saltem desiderio patrii soli doma-retur. In Hispaniam missi Gnaeus et Publius Scipiones paene totam Poenis eripuerant, sed insidiis Punicae fraudis oppressi rursum amiserant, magnis quidem illi proeliis cum Punicas opes cecidissent. Sed Punicae insidiae alterum ferro castra metantem, alterum, cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ille tpe iye se p̾us uictũ ꝙͣ hostem uidet fate̾tur. dullio uł duellio core
lioq ꝯsulib ⁊ mari tog̾di congͣdi aurus ẽ. cũ quidẽ ip̃a uelocitas classis cõpare
ĩ anchoris sterit. ut nõ arte stẽ s quodã muu̾e deor cõu̾se ĩ nanes at muta¬
te arbores bideu̾tur/. Plũ uõ fama purãbłis ͥ ͥ cũ illas celeres noluti es ꝙ hostũ
naues. hee granes cardeq cõphendent. longe illis nantice artes detor̃re
reuos. ludificari fuga restra. Iuiẽcte .n. ferree manus machine q alie
añ c̾canẽ młtũ ab heste derise. coactiq hostes .q. ĩselido dec̾nere. uictor

Expanded text:
et fateretur. Duilio Cornelioque consulibus etiam mari congredi ausus est. Tum quidem ipsa uelocitas classis comparatm classis in anchoris stetit, ut non arte factae, sed quodam munere deorum conuersae in naues atque mutatae arbores uiderentur. Pronaves hae graves tardaeque conpraehenderent. longe illis nauticae artes detorquere remos et ludificari fuga rostra. iniectae enim ferreae manus machinaeque validae ante certamen multum ab oste derisae coactique hostes
Abbreviated transcription (Latin):
libi ueni̾sq c̾tamẽdĩ. nichil hossicilius mari hic illi nobłes portiss ͦ¬
.s. caberas. misenus. ⁊ tepentes fontib baye. lucͥnus .s auernus q̃dam
maris ocia. hic amicti uitib mõces. gaurus fabernus. massitus ⁊p̃st̾
puteoli. ne apolis. erculaneũ. pompei. ⁊ ip̃a caput urbiũ capua quondau
iut̾ tres maxĩãs. Romã. cartagineq nim̾ata. ꝓ hac urbe hũs regionib.
sacratis hũanis legib hñanis q hostũs ĩ exiciciũ uibis rome agitatam.
si ꝑtiuaciã. sexies. rupto fede̾ cladib q ip̃is aĩosiorem. sos tñ hnqnagĩta
ãnis ꝑ fabios ⁊ papirios prẽs er ꝑꝯlibõs ita subegit ⁊ donuit. ita pumas
ip̃as ui biũ diruit ut hodie sa nuinu ĩ ip̃a sannis reqͣrat᷑ nec facile appa
ꝑĩridias ĩtra eñ saltũ ex̾citu unde nõ poss euade̾. stupẽs tant  acca i¬

Expanded text:
i Cererisque certamen dicitur. Nihil hospitalius mari: hic illi nobiles portus Caieta, Misenus, tepentes fontibus Baiae, Lucrinus et Auernus, quaedam maris otia. Hic amicti uitibus montes Gaurus, Falernus, Massicus et pulcPuteoli, Neapolis, Herculaneum, Pompei, et ipsa caput urbium, Capua, quondam inter tres maximas Romam Carthaginemque numerate .Pro hac urbe, his regionibus sacratis legibus humanisque hostiis in exitium urbis agitatam; si pertinaciam, sexies rupto foedere cladibusque ipsis animosiorem. Hos tamen quinquaginta annis per Fabios ac Papirios patres eorumque liberos ita subegit ac domuit, ita ruinas ipsas urbium diruit, ut hodie Samnium in ipso Samnio requiratur nec facile apparinsidias intra eum saltum exercitu, unde non posset evadere, stupens tanta occasi
Abbreviated transcription (Latin):
capte marestaris alius paulo fuit. Cũ ĩ ꝯspcu uenissi hostis. ĩ templũ
recepit ⁊ coniͥnus ad hibuit libe̾sq admonut suos. uc fortuũa cu
dux at uidit tñphum. quippe cuiꝰ spraculo t̾duũ ĩꝑleu̾i̾t iomus
dies signa cablasq req̃s arma peciũa tusuexit. ttius caꝑtiuos
ip̃u q segen dtonitũ adhuc si cãꝙ subro malo stupẽtzo E metq pie

Expanded text:
captae maiestatis alius Paulo fuit. Cum in conspectum venisset hostis, in tribunali captae maiestatis alius Paulo fuit. Cum in conspectum venisset hostis, in tribunali recepit et conviviis adhibuit liberosque admonuit suos ut fortunam, cuduxit ac vidit triumphum, quippe cuius spectaculo triduum impleverit. Primus dies signa tabulasque, sequens arma pecuniam transvexit, tertius captivos ipsumque regem adtonitum adhuc tamquam subito m
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur ĩ inuia ma accessit. regem q securũ ⁊ nichil tale. metuẽtẽ. subita
belli erepc̃one t̾ruit. Cuiꝰ tauta trepidicatõ fuit. ut peciã ĩmare ome
iusserit mergi ne ꝑu. classem cremari ne ĩcende̾tur. paulo ꝯsule cũ mi
maiora ⁊ crebra ĩpoĩta eeñt ĩpõita p̃sidia. ꝑ alias uias macedoma dep̃ssae
Sñma quideni arte ⁊ ĩdustria ducis cũ alias eminatus alias erepiffer¬
irrepisset. Cuiꝰ aduẽtus ip̃e eo t̾ribłis regi fuit. ut ĩt̾ esse nõ auderets
sed gerenda ducib bella mãdauit. Absens gͦ uictus fugit ⁊̃ maria. ĩsu la¬
q somotracen. fretus celebri religione ꝙ tẽpla ⁊ are possent deffende̾
q net mõtes su. nec arma potuissent Nemio regũ diucius am annsse
Fortume ꝯscĩã retiiũt. supplex ꝯ se̾bẽt ad ĩꝑacorẽ ab illo quo ꝯfug̾at
templo noni q epistole notaret suũ. Regem addidic. S nec reuencior

Expanded text:
, ut videbantur, invia accessit, regemque securum et nihil tale metuentem subita belli inruptione deprehendit. Cuius tanta trepidatio fuit, ut pecuniam omnem in mare iusserit mergi ne periret, classem cremari ne incenderetur. Paulo consule, cum maiora et crebriora essent inposita praesidia, per alias uias Macedonia deprensa est, summa quidem arte et industria ducis, cum alia eminatus alia inrepsisset. Cuius aduentus ipse adeo terribilis regi fuit, ut interesse non auderet, sed gerenda ducibus bella mandauerit. Absens ergo uictus fugit in maria insulamque Samothracen, fretus celebri religione, quasi templa et arae possent defendere, quem nec montes sui nec arma potuissent. Nemo regum diutius amissae fortunae conscientiam retinuit. Supplex cum scriberet ad imperatorem ab itemplo nomenque epistolae notaret suum, regem addidit. Sed nec reverentior
Abbreviated transcription (Latin):
pactusq uicto ͣ tõt tẽpla ꝓuisit ⁊ reddidit plaue q scipẽdiũ ꝯ mlitorb¬
nulitonib deis hictenꝰ ꝓ lib̾tate mox de sinib ꝯ eisd̃ laciuis assidue
sueigt. sactiat. at corniculũ ꝑiũcie. de uerulis ⁊ bouillis pud. s
tũph auamꝰ. ẽybũr nũc suburbanũ ⁊ estiue p̃ftut ỹneste delicie nũcu¬
padis ii capolio uotis yecebat᷑. Idem ait tc̃ fesule. qd caꝑree nuꝑ. Idem
neͣuius aricinũ ad eriouiꝰ saltus fregelle. ad gessonacũ ad tyg
opidũ. guens marcus. conolanꝰ q numãtiã auc africã nonim
dduer eptant ⁊ ꝑta de aticio spolia q̃ iueuiꝰ ĩ sbiectu fori capta
hostiũ classe susfixit. sitũ ipa illa classis. nã sex fuere i ostratelso
fuere. ⁊ cottidiaui uc sic dixmi hostes ⁊ s hos ỹ çepue cycus qͥucus
sonuut. Ille dictator as aratro. q̃ obsessa ⁊ peue capca marcũ manilu
.cũ patͥciũ uirũ ĩmxũ aratra suo lictor ĩ ip̃o oꝑe dephendit. ⁊̃ de ĩ atiem

Expanded text:
pactusque victoriam templa promisit et reddidit, plane quasi stipendium commilitonibus dis. Hactenus pro libertate, mox de finibus cum isdem Latinis adsiduefuerunt, Satricum atque Corniculum prouinciae. De Verulis et Bouillis pudet, sed triumphauimus. Tibur, nunc suburbanum, et aestiuae Praeneste deliciae nuncupatis in Capitolio uotis petebantur. Idem tunc Faesulae quod Carrhae nuper, idem nemus Aricinum oppidum Gnaeus Marcius Coriolanus quasi Numantiam aut Afrindueret. Exstant et parta de Antio spolia, quae Maenius in suggestu fori capta hostium classe suffixit — si tamen illa classis, nam sex fuere rostratae. Sed faere et cotidiani, ut sic dixerim, hostes. et hos praecipue Titus Quintius domuit, ille dictator ab aratro, qui obsessa et, pene iam capta Manlii cum patricium virum innixum aratro suo lictor in ipso opere depraehendit. inde in aciem
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝯspͣtu ablarus est / dicerptũ aliqͥ. a senatu putant ob eb et asꝑiue¬
iucen  ĩ geniũ. s oborta tẽpestas solis q defectõ. ꝯsectõnio
spem̃ p̃buerẽ. / cuĩ mor iulus ꝓcułus fide fecit. uisũ ase Romł
affiriuaus. augustiore serma ꝙͣ fuiss/ mãdar p̃ce̾a. ut se ꝓ ninĩe
acciꝑent. qͥriuũ celo uocari. placitũ desistat. gẽciũ Rouia potiree
Succedit romło. Nama põpilius. ꝙ̃ curib sabnus agẽte. ultro
peniuert ob ĩtlicã uni religionẽ. Ille sacra ⁊ terimonias. omẽ¬
q culcũ deor ĩ mortalut̃ docuit. Ille põtifices. augures. salios
dies. nephastosq descripsit. Ille auxi ancilia atq palladiñ
recreta .s. q̃dani ĩ ꝑñ pignera. Iamĩa geminũ fide s pacis.
ac  belli. ĩ pͥmis focũ ueste ugnib colendũ dedic. ut ad simulacͣmi
celestiũ sidm̾ii. custos ĩ ꝑn slãma bigilar. hec omiã q monitu

Expanded text:
conspectu ablatus est. discerptum aliqui a senatu putant ob asperius ingenium: sed oborta tempestas solisque defectio consecrationis speciem praebuere. cui mox Iulius Proculus fidem fecit, visum a se Romulum adfirmans augustiore forma quam fuisset; mandare praeterea ut se pro numine acciperent; Quirinum in caelo uocari; placitum diis ut gentium Roma poteretur. Succedit Romulo Numa Pompilius, quem Curibus Sabinis agentem ultro petiuerunt ob inclitam uiri religionem. Ille sacra et caerimonias omnemque cultum deorum inmortalium docuit, ille pontifices, augures, Salios dies nefastosque discripsit, ille ancilia atque Palladium, secreta quaedam imperii pignora, Ianumque geminum, fidem pacis ac belli, in primis focum Vestae uirginibus colendum dedit, ut ad simulacrum caelestium siderum custos imperii flamma uigilaret: haec omnia quasi monitu
Abbreviated transcription (Latin):
uibeni sibi tẽpilũ uisa. senatũ ꝑe Reguũ esse ꝯficẽtut qui poiro ip̃i duces¬
caput offeu̾tẽ curius Reiisit: fabricius oblatã sibi ꝑter tp̃t a rege
ꝑu ꝑcem repudiauit. uł ĩ pate Cũ curius fictilia sua sauitito pfł
auro. fabricius decẽ põdo argẽti ccͣ rusfiuũ ꝯsularẽ uiri. q luxariqui
sansona grauitace dãpuar. quis ge gͦ nuret᷑ hũs morib. u̾tute mili

Expanded text:
ducescaput offerentem Curius remisit, Fabricius oblatam sibi a rege imperii partem repudiavit; vel in pace, cum Curius fictilia sua Samnitico praeferret auro, Fabricius decem pondo argenti circa Rufinum consularem virum quasi luxuriam censoria gravitate damnaret. Quis ergo mire
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ flamines ꝙꝙͥ religionis sissiniũ ĩ templis erat ꝑcĩ ĩ dolus defossa terre
deste. nudo pede fugiençia racra comuttant. Tñ excepisse sugiẽtes unus
e plebe stur albinus qͥ depoitis uxore ⁊ libi̾s uirgĩes ĩ plaustͣ recerit
adeo tñ ⁊ ultnus religio publita p̾ͥnatis asfectib inte celebrat. Inuẽtꝰ
aderant it̾im galli aptãq urben p̾mo trepidi neqͥs subeẽt delus. mox
sbi solitudie uideut᷑ ii clauiore ⁊ ĩprtu ĩnadiuit. patẽtes passii
domꝰ aduenit. ub redentes ĩ currilib suis p̃caxatos seues uelud deos
genuos q uen̾ati l mex eosdem posꝙͣ hoiẽs esse liq̃bat alioq̾u nichil sespõdeᷤᷤ
diguãtes ꝑ uecerdia mactant. facesq tectis iiciũt. ⁊ totã uibẽ igui
cro manib excecant. sex nĩsib barbari quib quis c̾de̾t cͥca mõtẽ pnũ¬

Expanded text:
 flamines quidquid religiosissimi in templis erat. partim in doleis refossa terra Vestae nudo pede fugientia sacra comitantur. tamen excepisse fugientes unus e plebe fertur Atinius, qui depositis uxore et liberis virgines in plaustrum recepit. e in ultimis religio publica privatis adfectibus antecellebat. IuventusAderant interim Galli apertamque urbem primo trepidi, ne quis subesset dolus, mox, ubi solitudinem vident, pari clamore et impetu invadunt. Patentis passim domos ageniosque venerati, mox eosdem, postquam esse homines liquebat, alioquin nihil respondere dignantes pari vecordia mactant facesque tectis iniciunt et totam urbem igni ferro manibus exaequant. sex mensibus barbaros quis cre
Abbreviated transcription (Latin):
data lapsa custodia cocłia. ꝑ pat̾um fliuuẽ eqͥtabat. Et rex
quidẽ cot cãtibq untutũ p̾ratus monitis. nalere libo̾sq esse iuss
Tarqͥmi tãdui dimicauerũt donec arriuitẽ filiũ regis manu
sua bruutus occidit. suꝑq ip̃m nuituo ułre expirauĩt. pla
adulc̃m ad ĩfo̾s urq seque̾tur. ¶bellũ latinũ.
acini quoq tarqͥnicis asserebant enuilatõe ⁊ ĩuidia. uc ppłs
uilio tusculano ducẽ ꝙ. ĩ Regis ultõe tollic aios. Apud re¬
gelli lacum dimigat᷑ dui marte naniõ. donec postumꝰ ipe dictator

Expanded text:
datis elapsa custodiam, Cloelia, per patrium flumen equitabat. Et rex datis elapsa custodiam, Cloelia, per patrium flumen equitabat. Et rex quidem tot tantisque virtutum territus monstris valere liberosque esse iusstam diu dimicauerunt, donec Arruntem filium regis manu sua Brutus occidit superque ipsum mutuo uolnere exspirauit, plas usque sequeretur. BELLUM LATINUM Latini quoque Tarquinios adserebant aemulatione et invidia, ut populus atium Mamilio Tusculano duce quasi in regis ultionem tollit animos. Apud Regilli lacum dimicavit diu Marte vario, donec Postumius ipse dictator
Abbreviated transcription (Latin):
manu reducebat. hñc cñ ꝙͣuis ⁊ armis ⁊ͥ same uigei. occupato¬
qr ianiculo ip̃is uibis fautib ĩcubaret. sustinuit. ĩpulit. nouissi
Ptanca ãmuracõue ꝑculit ne suꝑior ultio ꝯ pene uictis anni¬
cicie fedã feri. Tuz illa Romaua ꝓdigia at nuracula. oracius
mucius eocla. coclia q̃ nͥ ĩ ãnalib forent hodie sable uide̾nt᷑.
quippe eracius cle cocli coclies pꝰꝙͣ hostes undiq ĩstantes solus
ubiuone̾ nõ pota̾t. ponte reciso. trãsnatat cibu̾n nec arma di¬
nuttit. mucius sceuola regeni ꝑ ĩsidias ĩ castris ip̃ius aggͥdr̃ s
ubi frustrato cirta purpuratũ eiũb ictu cenetur. Ardẽtib focis ũcit
manũ t̾rorẽq g̾mĩat genuãt dolo. Ut scias ĩ quit ꝙ̃ unũ effu¬
fis. idem trecenti iuranimꝰ. Cũ ĩt̾m ĩ mane dictu hic ĩt̾itus¬
ille crepidar cãꝙͣ manus regis arder. sic quidẽ uiri. s ne qͥs
ditus a lande cessar. Ecce ⁊ uirginũ ucus una ex obsidib regi

Expanded text:
manu reducebat. Hunc tamen, quamuis et armis et fame urgueret occupatoque Ianiculo ipsis urbis faucibus incubaret, sustinuit, reppulit, nouissime etiam tanta admiratione perculit, ut superior ultro cum paene uictis amicitiae foedera feriret. Tunc illa tria Mucius, Cloelia, qui nisi in annalibus forent, hodie fabulae viderentur. Quippe Horatius Cocles postquam hostes undique instantes solus summovere non poterat, ponte rescisso transnatat Tiberim nec arma dimittit. Mucius Scaevola regem per insidias in castris ipsius adgreditur, sed ubi frustrato circa purpuratum eius ictu tenetur, ardentibus focis inicit manum terroremque geminat dolo. En, ut scias, inquit, quem virum effugeris; idem trecenti iuravimus; cum interiille trepidaret, tamquam manus regis arderet. sic quidem viri. set ne sexus alter a laude cessaret, ecce et virginum virtus. una ex obsidibus regi