comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa tẽpora eo stante transi bant. Sed pꝰquã
deliquit. in quodã se qͦsi lubrico temporalita¬
tis posuit: Et qͥa cybũ comedit uetitũ. statꝰ
sui ꝓtinꝰ inuenit defectũ. Quã tam̾ muta¬
bilitatẽ non solum exterius. sed interius qͦq
homo patitur: dũ admeliora exurgere oꝑa¬
conat᷑. Alens & enĩ mutabilitatis sue ponde.¬
re ad aliud seꝑ impellit᷑ quã est. Et nisi
in statu suo arta custodię. disciplina teneat᷑.
sẽꝑ in deteriora delabitur. Quȩ enĩ sẽꝑ
stantẽ deseruit: statũ quę habere potuit
amisit. Unde & nunc cũ ad meliora nitit᷑:
qͣsi contra ictũ fluminis conatur. Cũ ẽ
ab intentione ascendendi resoluit᷑: sine labore
reducit᷑ ad ima. Quia enĩ in ascensu labor est.
in discensu otiũ: intraturos ꝑ angustã
portã dñs ammon& dicens. Contendite int̾re
ꝑ angustã portam. Dic turꝰ qͥppe angustȩ por¬

Expanded text:
quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Quam tamen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum aquasi contra ictum fluminis conatur: cum vero ab intentione ascendendi resolvitur, sine labore reducitur ad ima. Quia enim in ascensu laborem, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae por
Abbreviated transcription (Latin):
cursus uitȩ hominis umbrȩ potuis quã soli
cõparatur: nisi qͥa amisso amore conditoris ca¬
lorẽ cordis ꝑdidit. & insolo iniquitatis suae
frigore ꝑmansit. Quia iuxta ueritatis uo-¬
cẽ habundabit iniquitas. & refrigescae cari¬
tas multoꝵ. Qui igit᷑ in amore dđi calorem
cordis non hab&. nec tamen uitã quã dili-¬
git ten&: scilic& uelut umbra fugit. Un¬
de recte quoq de illo scriptum est: qͥa secu¬
pueritiam. pueritia ad ad olescentiã. adoles¬
centia ad iuuentutẽ. iuuentꝰ ad senec tutẽ.
senectus transit ad mortẽ : incursu uitae
pͣsentis. ipsis suis augm̃tis ad de trimenta
impellit᷑: Et inde semꝑ deficit. unde ꝓfice¬
re inspaciũ uitȩ credit. Fixũ & enĩ statum
hic habere . ñ. possumꝰ. ubi transituri ueni¬
mꝰatq hoc ipsum nrm̃ uiuere. cotidie
a uita transire est. Quẽ uidelic& lapsum
pͥmꝰ homo ante culpã habere non potuit:

Expanded text:
cursus vitae hominis umbrae potius quam soli cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui igitur in amore Dei cordis calorem non habet, nec tamen vitam quam diligit tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secupueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur; et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ET NTOUAM IN EODEM STaTU PERMANET
Quasi flos enĩ egredit᷑: qͥa nit& in carnȩ
Sed conterit᷑. quia redigitur inputredinẽ.
Quid enĩ sunt nati homines in mundo. nͥ
qͥdam flores ĩ campo.  Tendamꝰ oculos cor-¬
dis in hanc latitudine̾ mundi p̾sentiᷤ : & eoce
in carne: flos infeno est. Unde bene ꝑpsil¬
mistã dr̃. Hom̃o sic̃ fenũ dieseiꝰ: & sicut
flos agri ita flor &. Isaias quoq ait. Om̃is
caro fenũ : & om̃is gła eius sic̃ flos agri
Homo enĩ more floris ꝓcedit ex occulto. &
subito appar& inpublicor Qui statĩ ex pub¬
lico. ꝑ mortẽ retrahit᷑ ad occultũ. Carnis noᷤ¬
uiriditas ostendit: sed ariditas pulueris
ab aspectib retrahit. Quasi flos apparebamꝰ qͥ ñ
eramꝰ: quasi flos arescimꝰ. qͥ tẽporalit̃ appareba¬
mꝰ Et qͥa ꝑ momenta homo cotidie cõpellit̾
ad mortẽ: recte adiungitur. & fugit uelut
umbra. & numquã in eodem statu ꝑman&.

Expanded text:
et nunquam in eodem statu permanet. et nunquam in eodem statu permanet. - Quasi flos enim egreditur, quia nitet in carne, sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati hominquidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecc Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo, sicut fenum dies ejus; et sicut flos agri, ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico, qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis noviriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia per momenta homo quotidie compellitur ad mortem, recte adjungitur: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet.
Abbreviated transcription (Latin):
Solys ts. Is qͥ ꝑse solus est mundus: mun-¬
dare p̃ual& inmunda. homo enĩ incorrup¬
tibili carne uiuens. hab& tẽptationũ inmun¬
dicias impressas insema ipso: qͥa nimirũ trax̃
eas ab origine. Ipsa qͥppe ꝓpt̃ delectatione̾̃
carnis eiꝰ conceptio: inmunditia est. Unde
& psalmista ait. Ecce enim ĩ iniquitatibus
conceptꝰ sum: & indelictis peperit me mat̃
mea. Hinc est ergo qͦd plerumq temptat᷑. & nolens. Hinc est
reluctet᷑. Quia conceptus de inmunditia. dum ad mund¬
ciã tendit: hoc conat᷑ uincere qͦd est. Qsqͥs
autẽ occulte tẽptationis motꝰ. atq in mundi¬
tiã cogitationis euicerit : nequaquã sibi suã
mundiciã tribuat: Quia de inmundo c̃ceptũ¬

Expanded text:
s qui per se solus est mundus mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptu
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat: qͦđ prius in iuditio ꝑ uirtutẽ
repbos destruit. & post modũ electoꝵ m̃¬
tib ȩterni regni ꝑfecto lumine inful¬
g&. Sed quia ante extremi diem iudicii
iudicare cotidie occultis dispositionibus
facta mortaliũ non desistit: adhoc qͦđ nc̃

Expanded text:
demonstrat, quod prius in judicio per virtutem demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc
Abbreviated transcription (Latin):
titydo Et sabieNtia. Paulo superius
dictũ fuerat. apꝰ ipsum est sapientia &
fortitudo. Nunc autẽ dicit᷑ apud ipsum
est fortitudo & sapientia. Quia enĩ om̃ps
pͥus mansuetudinis doc trinã ꝓtulit. &
post modũ in iudicio qͣnte sit fortitudi¬
nis ostendit: recte superius sapientia ante
fortitudinẽ memoratur. cũ de patris uni¬
genito dicit᷑: apud ipsũ est sapientia. &
fortitudo. Quia uͦ adiudicandũ ueniens.
inter rore suȩ uirtutis apparebit. & repul¬
sis repbis electis suis in regno ꝑpetuo qua¬
lit̃ sit sapientia patris indicabit: recte
in subsequenti sententia. apudipsũ esse
pͥus fortitudo. & post sapientia dicitur.
Inuerbis itaq pͥorib quib ait. apꝰipsum
est sapientia & fortitudo. aꝑte indicat. qͥa
hoc quod mansuetꝰ edocuit. qualit̃ credendũ
fuerit in uirtute iudicii terribilis ostendit.
Inuerbis uͦ subsequentib quib ait. apud
ipsũ est fortitudo & sapientia. luce clariuᷤᷤ

Expanded text:
ti gloria donentur. --Paulo superius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc autem dicitur: Apud ipsum est fortitudo et sapientia. Quia enim omnipoprius mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius
Abbreviated transcription (Latin):
forti districtione suã sententiam ligauit. Cutꝰ
om̃s semitas obseruat: qͥa subtilit̃ singula eiꝰ
quȩq duudicat. Semita & enĩ: angustior
sol& esse quã uia. Quia autẽ uias actiones:
.ñ. ĩ merito semitas ipsas actionũ cogitatio
tiones pensat. Et uestigia pedũ considerat:
qͥa intentiones nr̃oꝵ oꝑm quã recte ponant᷑
examinat: ne & hoc qͦđ bonũ agit᷑. non rec¬
to desiderio agat᷑. Possunt qͦq ꝑ pedũ uestigia
lã.mal e acta designari. Nã pes incorpore est.
uestigiũ inuia : Et plerũq dũ quȩdã praua
agimꝰ. intuentib hoc fratribꝰ exemplũ malũ
p̾bemꝰ: & qͣsi inflexo extra uiã pede. sequentibꝰ
uestigia distorta relinquimus: dũ ꝑ nr̃a
oꝑa ad scandalũ aliena corda ꝓuocamue.
Ualde autẽ laboriosum est custodire. ne

Expanded text:
sorti districtionis suae sententia ligavit. Cujus sorti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitation cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatione. Quã iuuentꝰ sequitur. scilic& ap¬
ta fortitudineͥ: ac post modũ senectꝰ. & iam
ꝑ tẽpꝰ ĩa congrua maturitatẽ. Quia igitur
mꝰ & iusti uiri cũ inmagna m̃tis matur itate
ꝓficiunt. non numquã ad memoriã actionũ
suarũ initiũ reducunt. seq tantũ de suis pri¬
mordiis rep̾hendunt. Atũ ex grauitate m̃tis
altius ꝓ fecerunt. qͥa eõ indiscretos se fuisse
inueniunt. quo discretionis arcẽ post modũ
plenuis consecunt᷑: recte nunc ꝑ scĩ uiri uo¬
cẽ adolescentiȩ peccata formidant᷑. Qͦđ si ad
ipsam lit terã est tenendũ: hinc consideran¬
dũ est. qͣntũ sint grauia peccata iuuenũ
& senũ: si & illud sic iusti metuunt. qͦđ in
infirma ętate dealiquerunt. Sequitur.¬
Posristi inntryo etotor merm et os¬
SERUasti ooĩs stontas mtas: Et uesti¬
gia etoym mforũ consiotrasti. Inneruo
ds pedem hominis posuit: qͥa prauitatẽ illuꝰ

Expanded text:
operatione; quam juventus sequitur, scilicet apoperatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur et justi viri cum magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducant, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt; quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem plenius plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Quod si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirma aetate deliquerunt. SequiturPosuisti in nervo pedem meum, et observasti omnes semitas meas, et vestigia pedum meorum considerasti. - In nervo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius
Abbreviated transcription (Latin):
est de morte carnis nrȩ sententia. ab ipso
initio generis humani: usq ad finẽ scłi.ñ.
mutatur. Quis est enĩ homo qͥ uiu&: & ñ
uidebit mortem. Qđ bene rursũ psalmis¬
ta intuens ait. Tu t̾ribilis es & qͥs resistae
tͥ. ex tc̃ ira tua Quia uidelic& peccanti
ĩ paradyso homini iratꝰ semel de morta¬
litate carnis nr̃ȩ sententiã fixit: quȩ & nc̃
& usq ad ultimũ mutari nullomͦ ualebit.
Dicat gͦ: scribis enĩ contͣ me amaritudinẽ.
Ubi adhuc subditur. Et consuot at¬
Ecce uir iustꝰ. qͥa in iuuentute sua se pec¬
casse non inuenit: adolescentiȩ facta ꝑti¬
mescit. Sed sciendum est: qͥa sic̃ in corpore.
ita st̃ &iam increm̃ta ȩtatis in mente. friꝰ¬
ma qͥppe hominis ętas. infantia est : Cũ
& si innocent̃ uiuit. nescit tam̃ fari inno¬
centiã quã hab&. Ac deinde pueritia seqͥt̾
inqua iã ual& dicere qđ uult. Cui succedit
adolescentia: quȩ uidelic& pͥma est ȩtas in

Expanded text:
est de morte carnis nostrae sententia ab ipso est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. Unde adhuc subditur: CAPUT --Ecce vir justus, quia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in
Abbreviated transcription (Latin):
in conditione. foliũ a sem& ipso factꝰ est
in deiectione. Quia enĩ de alto cȩcidit.
Sed qͥa uirit᷑atẽ intimi amoris ꝑdidit:
iã stipula sicca est. Consider& itaq uir
sc̃s. & homo qͣnte uilitatis sit. & ds qͣntȩ
districtionis: & dicat. Cont᷑ foliũ qͦđ uen-¬
to rapitur ostendis potentiã tuã: & stipu¬
lã siccã ꝑsequeris. Ac si aꝑte deplor&e di¬
cens. Cur tanta rectitudine impetis: quẽ
sic infirmũ esse intẽptatione cognoscis. &
sed scribere amaritudines dicit᷑. cũ diu suꝑ
nos eiꝰ flagella ꝑdurant. Semel qͥppe
peccati homini dictum est. t̾ra es & int̾rã
ibis : Q sepe apparentes angłi. hominib
pͣcepta dederunt. Aloyses legis lator per
distric̾tionẽ peccata cohercuit: ipse uni¬
genitꝰ sũmi patris ad nos redimendos
uenit. moriendo mortẽ absorbuit. uitam
ꝑ petuã denuntiauit nobis. quã ostendit
in se. Sed tam̃ illa quȩ inparadyso data

Expanded text:
in conditione, folium a semetipso factus est in conditione, folium a semetipso factus est in dejectione. Quia enim de alto cecidit, Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. « Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra foliuto rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Ac si aperte deploret, dicens: Cur tanta rectitusic infirmum esse in tentatione cognoscis? Sesed scribere amaritunos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tyam et stieulã siceam ꝑtastort¬
ris. Qꝗ est enĩ homo nͥ foliũ. qͥ uideli¬
c& in paradyso ex arbore cȩcidit. Quid est
nisi foliũ. qͥ tẽptationis uento rapit᷑: & de¬
fiderioꝵ flatib leuatur:  Mlens qppe huma¬
na quot tẽptationes patitur: qͣsi tot flatib
mouet᷑. Hanc &enĩ plerũq ira ꝑturbat.
cũ recedit ira. succedit in epta lȩticia:
Luxuriȩ stimulis urguet᷑: aestu auaritiȩ
longe lateq ad ambienda quȩ ter rena
sunt tenditur. Aliqͣndo hanc suꝑbia eleuat:
aliqͣndo uͦ inordinatꝰ timor in infimis ponit.
Quia gͦ tot tẽptationũ flatib leuat᷑ & du¬
citur: recto folio homo comparat᷑. Unde
bene quoq ꝑisaiam dicit᷑. Cȩcidimus qͦͣsi
folium unuersi: & iniquitates nr̃ȩ quasi
uentus abstulerunt nos. Quasi uentus
qͥppe nos iniquitas abstulit: quia nullo
fixos uirtutis pondere. in uanã elationẽ
leuauit. Bene autẽ post foliũ: &iam sti¬
pula appellat̾ homo. Qui enĩ arbor fuit

Expanded text:
tiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Quid est enim homo nisi folium, qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur et desideriorum flatibus levatur? Mens quoque humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc etenim plerumque ira perturbat, cum vero recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis arguitur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt, inflammatur. Aliquando hunc superbia elevat, aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus levatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia fixos nullo virtutis pondere in vanam laetitiam levavit. Bene autem post folium, etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tũ de se exorta tinea comedit᷑: ita
homo insem&ipso hab& putredinẽ. de qua
consumat᷑. Atq hoc est. quod est: unde con¬
sumat᷑ ut .ñ. sit. Qđ intelligi & alit̃ potest:
si ex uoce tẽptati hominis dicatur. qͥ quasi
putredo consum̃dꝰ sũ. & qͦsi uestimentũ qͦđ
comedit᷑ atinea. Homo enĩ qͣsi putredo con¬
sumit᷑: dũ carnis suȩ corruptione conterit᷑.
Cui qͥa inmunda tẽptatio . ñ. aliunde. sed
a sem&ipso nascit᷑: morȩ tineȩ. carnis tẽpta-¬
tio qͥsi uestẽ de qua exit consumit. Insem&e¬
ipso qͥppe hab& homo: unde temptet᷑. Qua.¬
si gͦ tinea uestẽ consumit: quȩ ex ueste eadẽ
ꝓcessit. Sciendũ quoq qͦđ tinea. sine soni¬
utu ꝑforat uestimentũ. Et plerũq cogitatio
ita transfigit mentẽ. ut mens ipsa non sen¬
tiat: nisi postquã fuerit eiꝰ aculeo transfixa
Bene gͦ dicit᷑. qđ homo tamquã uestim̃tũ
atinea consumat᷑. Quia ñ nũquã tẽptatio¬

Expanded text:
tinea de se exorta comeditur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod homo tanquam vestimentum a tinea consumitur, quia nonnunquam tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ueam pedem porrigit & neseit. Qđ nimirũ
de sola exilii sui cęcitate patit᷑. qͥa ab in-¬
luminatione dñi repulsa. & sem& ipsã ui¬
dere ꝑdidit. quȩ auctoris sui faciem non
amauit. Unde & subdit᷑. Cur facitm tuã
ABSCONDIS. ET ARBITRARIS ME INIONCUM
tyUM Humanũ genꝰ contẽplationẽ lucis
intimȩ habuit inparadyso: sed sibim& ip¬
si placens. quo a se recessit. lumen conditoris
ꝑdidit. Enis faciem ad ligna paradysi fu¬
git. qͥa post culpam uidere metuebat. quẽ
amare consueuerat. Sed ecce post culpam
uenit inpenã. ex pena autẽ ad mortẽ redit.
quia qͥs fuerit culpe fructꝰ inuenit: atq
illã faciem quã timuit inculpa. excęcatus
requirit ex pęna. Utinã caliginem cęcitatiᷤ
suȩ fugiat: atq hocipsũ qͦđ auctorem suũ
non uida. grauiter ꝑhorrescat. Quo ui¬¬
delic& desiderio compunctꝰ. sc̃s uir clamat.
Cur faciem tuã abscondis: & arbitraris

Expanded text:
veam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum veam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. « Sequitur: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? - Humanum genus contemplationem intimae lucis habuit in paradiso Sed sibimetipsi placens, quo a se recessit, lumen conditoris perdidit, ejusque faciem ad ligna paradisi fugit; quia post culpam videre metuebat, quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quisquis fugerit, culpae fructus invenit, atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena, ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit᷑. sicut ꝑ peccato ita &iam ꝑ delicto.
Et non nũqu̾a scelus inopere est: delictũ
uͦ plerũq in sola cogitatione. Vnde & per
psalmistã dicit᷑. Delicta quis intelligit. Quia
uidelic& peccata oꝑis tanto cicius cognoseunt᷑:
qͥnto exterius uident᷑. Peccata uͦ cogitatio¬
nis. eo ad intelligendũ difficilia sunt: qͦ
inuisibiliter ꝑpetrant᷑. Qs qͥs igit᷑ ȩt̾nitatiᷤ
desiderio anxius. apparere uenturo iudici
desiderat mundus: tanto se subtilius nunc
examinat. qͣnto nimirũ cogitat ut tunc
terrori illius liber adsistat. Et ostendi sibi
exorat ubi difplic&. ut hoc inse ꝑpęniten¬
ciã puniat: seq hic diiudicans. in audicabi
qͣnta peregrinationis nr̃ȩ pęna nos ꝑculit.
qͥ in eã cecitatẽ uenimꝰ. ut nosm& ipsos ig¬
noremus. Perpetramꝰ mala: nec tam̃ hec cele¬
rius dep̃hendimus. uł ꝑ petrata. Exclusa
tenebras inuenit : & plerumq inpeccati fo

Expanded text:
praecipitur sicut pro peccato, ita etiam pro delicto, praecipitur sicut pro peccato, ita etiam pro delicto, et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde et per Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur; peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis igitur aeternitatis desiderio anxius apparere venturo judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat, ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exorat ubi displicet, ut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic dijudicans injudicabilquanta peregrinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nos ipsos ignoremus. Perpetramus mala, nec tamen haec celerius deprehendimus vel perpetrata. Exclusa tenebras invenit; et plerumque in peccati fo
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis uocare ac respondere: intelligi &
alit̾ potest. Uocare enĩ đi est. nos amando
& eligendo respicere. Respondere autem
nrm̃ est: amorȩ illius bonis oꝑibꝰ parere.
Libi apte additur: aut certe loquar. & tu
responde mͥ. Loquim᷑ enĩ: cũ eiꝰ faciem ꝑ desi¬
derium postulamus. Respondit uͦ d̾s loquen¬
tibꝰ cũ nobis se amantibꝰ appar&. Sed quia
qͥsqͥs ȩt̾nitatis desiderio anhelat. semce ipsũ
subtiliter rep̃hendens facta sua discutit. &
nequid in illo sit in quo auctoris sui faciem
offendat quęrit recte subiungit. Quantas:
habeo iniquitates & peccata: scelera mea &
delicta ostende michi. Iste inhac uita iustoꝵ
labor est. ut semaipsos inueniant: & inue¬
nientes. flendo atq corrigendo ad meliora
usu loquendi. plus iniquitas quã peccatũ
sonat. Et om̃is se homo libere peccatorẽ
quod scelus &iam pondus peccati transit.
delictũ uͦ pondus peccati non transit. Quia
& cũ offerri sacrificiũ ꝑ legẽ iubet᷑: nimirũ

Expanded text:
Quamvis vocare ac respondere intelligi et aliter possit. Vocare enim Dei est nos amando et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est amori illius bonis operibus parere. Ubi apte additur: Aut certe loquar, et tu responde mihi. Loquimur namque cum ejus faciem per desiderium postulamus. Respondet vero Deus loquentibus cum nobis se amantibus apparet. Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor est ut semetipsos inveniant, et invenientes flendo atque corrigendo ad meliora usu loquendi plus iniquitas quam peccatum sonat, et omnis se homo libere peccatorem quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero pondus peccati non tr cum offerri sacrificium per legem jubetur, nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
mala homo facere audeat. ne in bonis
actib ꝑ intentionẽ titub& : & int̾ recta
oꝑa sinistra eũ cogitatio inludat. Quȩ ta¬
men cuncta om̃ps ds̃ subtiliter examinat.
atq iniuditio singula repensat. Sed qͣndo
homo qͥ carnis suȩ infirmitate constringit᷑
contͣ cuncta ualeat subtilit̾ ad surgere : atq
inconcussa cogitatione rectitudinẽ tenerei:

Expanded text:
mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere?
Abbreviated transcription (Latin):
inquirit  Lex nãq sub ꝑcussione ultionis
popłm tenuit: ut qͥsqͥs sub illa peccar&e. ꝓtinꝰ
morte puniretur. Nec plebs ifrahelitica ex
amore dño: sed ex timore seriuebat. Hũquã
uͦ impleri iusticia ꝑ timorẽ potest: qͥa iuxta
iohannis uocẽ. ꝑfecta caritas foras mittit ti
morẽ. Et paulus adoptiuos filios consolat᷑
dicens. Non accepistis spm̃ seruitutis iterũ
intimore. sed accepistis spm̃ ad optionis fili¬
oꝵ. in quo clamamus abba pat̃. Ex uoce igit᷑
generis humani legalis ꝑcussionis duriciã
transire concupiscens. atq ã formidine ꝑ ue¬
nire ad dilectionẽ appetens: quȩ duo a se
om̃ps longe faciat. exorat dicens. Manum
tuã longe fac a me. & formido tua non me¬
terreat. Id est ꝑcussionis duritiã remoue.
sormidinis pondus tolle. Sed & inradiante
gr̃a dilecꝰtionis. spm̃ securitatis infunde:
Quia si longe a ꝑcussione & formidine non
fuero scio quia adistrictione tui examinis
non abscondar. Qm̃ in conspectu tuo iustꝰ

Expanded text:
inquirit? Lex namque sub percussione ultionis populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret protinus morte puniretur. Nec plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore, serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia, juxta Joannis vocem: Perfecta charitas morem . Et Paulus adoptivos filios consolatur, dicens: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non meterreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et forfuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondor; quoniam in conspectu tuo justus
Abbreviated transcription (Latin):
nosm& ipsos diiudicaremꝰ non utiq iudi¬
carem᷑. Eo tc̃ dñs saluator inuenitur.
quo nc̃ ꝓ timore dñi peccatũ nrm̃ anobiꝰ.¬
m& ipsis redarguit᷑. Unde electi quiq
culpis suis nũquã sciunt parcere: ut pos¬
sint culparum udicẽ placatum inuenire.
Et uere eum post modũ inuenire saluato¬
rẽ credunt. quẽ districte mͦ iudicẽ metuun.
nunc inculpa parcit: ei post modũ inpęna
.ñ. parcit᷑. Dicat gͦ. Uerũptam̃ uias meas
inconspectu eiꝰ arguã. Quȩ uͦ utilitas de
hac argutione sequat᷑ adiungat: & ipse erit

Expanded text:
nosmetipsos dijudicaremus, non utique judinosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit
Abbreviated transcription (Latin):
recte nunc dicit᷑. Quare lacero carnes
meas dentib meis: & animã meã porto
in manibꝰ meis.  Id est cur uł me distric¬
te corã hominib diiudico. uł qͥđ appetã
in ope ostendo: si utilitati ꝓximoꝵ nec
mala diiudicando. nec bona ostendendo
ꝓficio.  Sed tam̃ iusti &iam cũ hȩc dict̃:
nũquã a prehendo ꝓximis bona exempla
deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis
beatꝰ iob uirtutẽ pacientiȩ exhibens &
uirtꝰ. inꝓsperis. Ille autẽ uere est pacienꝰ:
qͥ & aduersis adterit᷑. & tam̃ ab spei suae
rectitudine non incuruat᷑. De reprobi
nãq sensu scriptum est. Conficebit᷑ tibi.
dũ benefeceris ei. In hoc itaq mens iusta
ab iniusta discernit᷑: qđ om̃ĩpotentis dei
laudẽ. & interaduersa confitet᷑: qͦđ non
dit. Sed in hoc magis qualis cũ reb fuerit
demonstrat: quȩ & sine reb robustior stat.
uator ms̃. Cũ paulus apostolꝰ dicat. si

Expanded text:
recte nunc dicitur: Quare lacero carnes recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et adversis atteritur, et tamen a spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et confitebitur tibi cum benefeceris ei . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod nodit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. cat. --Cum Paulus apostolus dicat: Si
Abbreviated transcription (Latin):
bene nc̃ dicit. Quare lacero carnes meas
dentibꝰ meis: Ac si patent̃ dicat Cur in¬
ternis sensibꝰ carnalia siqua fuert̃ in me
facta discutio:si meis spec tatorib ꝓdesse
b portare est: intentionẽ cordis inoꝑati.¬
one ostendere. Habent nãq hoc iusti ꝓpͥ¬
ũ ut in omẽ qͦd dicunt. atqĩomẽ qͦd agunł¬
ĩ dd ñ. solũ ꝓuec̾tũ suũ. sed &iam ꝓximorũ
edificationẽ quęrant. Et aliqndo inqͥbdã
sem& ipsos di uidicant. ut pigros auditoroᷤ
ad considerandos sem& ipsos reuocent:
aliqͥndo bona oꝑa ostendunt. ut spectato¬
res eoꝵ erubescant non imitari qͦđ uideNt.
Nã scriptũ est: uideant ur̃a bona opera
& glorificent patrẽ urm̃ qui est in cęlis.
Qui igit᷑ intentionẽ suã ꝑ oꝑationẽ insi¬
nuat. Anima suã in manibꝰ portat. Sed cũ
ustꝰ qͥsq nec se diiudicando. nec bona oꝑa
ostendendo utilitati ꝓximoꝵ ꝓficit: ꝑ hoc
quod egerit aduerba doloris redit. Unde

Expanded text:
er Job dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis? ac si patenter dicat: Cur interius sensibus carnalia si qua feriunt in me facta discussio, si meis spectatoribus prodesse bus portare est intentionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui est in coelis . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
esse ȩstimant. quia fic se haberi ab homi¬
nib pensant. Cũq mentẽ ꝑ uerba suȩ
laudis sparserint: nũquã hane ad cogni¬
tionẽ reducunt culpȩ: nũquã conside¬
rant. ubi internũ iudicẽ offendant.
Hichil de eiꝰ districtione metuunt: qͥa
sic se placuisse ei sicut hominib credunt.
Qui si terrorem eiꝰ ad mentẽ reducerent.
hoc ipsũ qͦđ in mala intentione positi
placent hominib. plus timerent. Bene
itaq dicit᷑. non ueni& ĩ conspectu eiꝰ om̃is
hypocrita. Quia districtionẽ di ante ocu¬
los ñ ponit. dũ placere humanis oculis con¬
cupiscit. Qui si mentẽ suã discutiens se¬
maipsũ inconspectu di ponera&: ꝑfec to
iã hẏpocrita ñ esset. Sequit᷑. Auditt sER¬
montm mtum. Ettniomata eERcipi¬
Tt auigys unĩs. Fer hoc qͦđ enigmata
nominat : figuratas habere locutiones
demonstrat. Unde apte quoq uoce fide¬

Expanded text:
esse aestimant, quia sic se haberi ab homiesse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei poneret, profecto jam hypocrita non esset. Sequitur: monem meum, et enigmata percipite auribus vestris. - Per hoc quod enigmata nominat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte quoque voce fide
Abbreviated transcription (Latin):
est. qͦđ duob modis inconspectu dñi uenimꝰ.
Vno quidẽ qͦ hic peccata nr̃a subtilit̾ ꝑpen¬
dentes. ⁊̃ eiꝰ nos conspectu ponimꝰ. & flendo
diudicamꝰ. Nã quoties conditoris nr̃i po¬
tenciã ad sensũ reducimus. tocies in conspec¬
tu illius stamꝰ. Unde recte quoq ꝑ uirũ
d̾i heliam dicit᷑. Cliuit dñs ds̃ isrł: in cuiꝰ
conspectu stõ. Alio quoq mͦ inconspectu
dñi uenimꝰ. cũ in extremo iuditio ante tri¬
bunal eiꝰ adsistimꝰ. Hypocrita igit᷑ ꝑ exam̃
ultimũ ante conspectũ iudicis uenit: sed
qͥa mͦ culpas suas considerare & deflere
dissimulat. inconspectũ uenire dñi recu¬
sat. Sic̃ enĩ iusti uiri cum districtionẽ
uenturi iudicis contẽplant᷑. peccata sua
ad memoriã reducunt: deflent quȩ cõmi¬
sert̃. districte se iudicant ne diiuidicent᷑.
ita hypocritȩ qͦ exterus hominibꝰ placeã.
eo se interius aspicere neglegunt : totosq¬
se in uerbis ꝓximoꝵ fundunt. Et scõs se

Expanded text:
est quod duobus modis in conspectu Domini venimus . Uno quidem, quo hic peccata nostra subtiliter perpendentes in ejus nos conspectu punimus, et flendo dijudicamus, nam quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde recte per virum Dei Eliam dicitur: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto . Alio modo in conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum Judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare et deflere dissimulat, in conspectu venire Domini recusat. Sicut justi viri, cum districtionem venturi Judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, districte se judicant, ne dijudicentur; ita hypocritae, quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt. Totosse in verbis proximorum fundunt, et sanctos se
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ iob amicoꝵ suoꝵ inpericiã. & eoꝵ qͥ
de doctrina sapientiȩ inflant᷑ arrogantiã
reꝓbat: qͥa aliud est de dõ aliqͥđ scire.
aliud uͦ qͦđ cognoscit᷑ fauce intelligentiȩ
gustare.: Rec te gͦ dicit᷑. Honne auris uer¬
ba diudicat: & fauces cõmedentis saporẽ.
Ac si aꝑte arrogantib diceret᷑: doc trinȩ

Expanded text:
beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arrogantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus di
Abbreviated transcription (Latin):
IN Lotum etNUices urãt. Sicut ꝑ oculũ
uisus: sic ꝑ ceruicẽ sol& suꝑbia designari.
Ceruir itaq in lutũ redigit᷑. cũ suꝑbꝰ qͥsq
humiliat᷑ in morte: & elata caro tabescit ĩ
putredine. Intueam̃ enĩ qualia in sepulchris
iaceant diuitũ cadauera: que illa in extinc.¬
ta carne sit imago mortis. quȩ tabes cor¬
ruptionis. Et certe ipsi erant qͥ ex tolleban¬
tur honorib. habitis reb tumebant. despi¬
ciebant cȩteros. & qͥsi solos se esse gaudebant.
Et dũ non ꝑpenderent qͦ tendebant: nes¬
ciebant qͥđ erant. Sed inlutũ ceruix redac¬
ta est: qͥa despecti iacent inputredine. qͥ
tumebant inuanitate. In lutũ ceruix redigit᷑.
qͥa qͣntũ carnis potentia ualeat. tabes cor¬
ruptionis ꝓbat. Sequit᷑. Tacete eaulis ꝑ¬

Expanded text:
in lutum cervices vestrae. 43. Sicut per oculum in lutum cervices vestrae. 43. Sicut per oculum visus, sic per cervicem solet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Sequitur: CAPUT XXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
cõpaRasityr cyNERi. Om̃s qͥ cogitati¬
one terrena huic scło conformant᷑: ꝑ om̃e
qͦđ agunt huic mundo relinquere sui
memoriã conant᷑. Alii belloꝵ titulis. alii altis
ȩdificiorũ mȩnib aliiꝰ dissertis doctri¬
narũ scł̃ariũ libris instant̃ elaborant.
sibiq memoriȩ nom̃ ȩdificant. Sed cũ ip¬
sa ad finẽ celerius uita ꝑcurrit. qͥđ in ea
fixũ stabit. qͣndo & ea celeriter mobilis
ꝑtransit. Aura & enĩ cynerem rapit. sicut
scriptum est. Hon sic impii non sic sed t̾aꝗ
puluis quẽ ꝓicit uentꝰ a facie t̾rȩ. Rec̾ te
gͦ stultoꝵ memoria cineri cõparatur: quia
illic ponit᷑. ubi ab aura rapiatur. Quantũ
elabor&: memoriã suã qͦsi cynerẽ posuit:
quia hanc cicius uentꝰ mortalitatis rapit.
Quo contͣ de iusto scriptũ est: in memoria
et̾na erit iustꝰ. Eo ipso enĩ quo facta sua
solius di oculis impͥmit : nom̃ suȩ memoriȩ
in ȩtͣnitatẽ figit. Sequit᷑. Et RebiceNtur¬

Expanded text:
comparatur, et luto. --Omnes qui cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantumlelaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
iusti soleant debemꝰ. Qui plerũq siqua in se
qualib& leuit̃ carnalia esse dep̃hendunt. hȩc
in ternis sensib retrac tantes. uehement̃ inse¬
maripsis insecuntur. Aflictione se contert̃.
magnisq cruciatib uł minima in se praua
diuidicant: atq hȩc ꝑ pęnitentiã dãpnant.
đ ideirco agunt. ut inconspectu ȩt̾ni
iudicis & inuenire̾ inqͣntũ est possibile in¬
rep̃bensibiles debeant: & hii qͥ eos sic se
iudicare conspiciunt. emendare semaeipsoᷤᷤ
a culpis grauiorib in ardescant. Qđ uideli¬
c&ꝵ beatꝰ iob corã amicis suis tẽporalẽ głam
tenentib & transeuntia bona laudantib
fecerat. sed tam̃ eoꝵ sensũ ad cognoscendã uti¬
litatẽ flagelli sui ꝑducere. non ualebat:
Ut scilic& pensare possent. qͦđ non solum

Expanded text:
justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec, in internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpis culpis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solum
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta mensurã unuscuiꝰq peccati intellegen.¬
nis atq inuisibilib intelligere potuit. Un.¬
de recte &iam seriptũ est. Omĩs homo qͥ
comederit uuã acerbã: obstupescu̾nt dentes
Cua qͥppe acerba est: fructꝰ ante tẽpꝰ. Quisꝙͥ
enĩ p̃sentis uitȩ delectationib saciari desi¬
derat: qͥsi fructꝰ ante tempꝰ cõmedere festi¬
nat. Qui igit᷑ uuã acerbam comedit. dentes
eiꝰ obstupescunt: quiaꝰ p̾sentis mundi delecta¬
tione pascit᷑. interni eiꝰ sensus ligant᷑. ut iã
spũalia mandere. id est intelligere nequeant:
Quia unde in exteriorib delectati sunt. inde
in intimis obstupescunt. & dũ peccato anima
pascit᷑. panẽ iusticiȩ ȩdere non ual&. Qm̃
ligati dentes ex peccati consuetudine. iustũ
qͣđ intꝰ sapit edere nequaquã possunt: Hoc
igit᷑ loco qͥa dentes ut diximꝰ internos sen¬
sus accipimꝰ. considere magnopere qͥd agere

Expanded text:
juxta mensuram uniuscujusque peccati, intelligenjuxta mensuram uniuscujusque peccati, intelligennis atque invisibilibus intelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: « Omnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes  ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere
Abbreviated transcription (Latin):
otsstuit. Sensu carnis locutos indicat:
qͦs idcirco ad silentiũ restringit. ut ea quȩ
illi mens suggesserit dicat. Ac si aꝑte di-¬
cat. Non ego carnaliter sed sp̃ualiter lo
conscendit. seq inmy steriis eleuat:
& increpationẽ quã ꝓtulerat ad mystica
sacra dentes aliqͣndo sc̃i p̃dicatores: ali¬
qͣndo uͦ interni accipi sensus solent. De
scĩs enĩ p̃dicatoribꝰ. sponsȩ dictũ est. Den¬
tes tui sicut greges tonsarũ: quȩ ascende¬
rt̃ de lauachro. Vnde & uni eoꝵ osten¬
sis infigura gentibꝰ dicit᷑: macta &e manduco¬
Ia est uetustatẽ earũ contere: & in corpꝰ
ȩccłȩ uidelic& intua m̃bra conuerte. Rur¬
sũ qͥa dentes interiores sensus accipi solent.
numerũ dentes meos. Perdentes & enĩ cybꝰ
frangitur: ut gluttiat᷑. Unde non ĩmerito
dentib internos sensus accipimꝰ: qui singu¬
la quȩ cogitant. qͦsi mand n̾t & cõminu¬
unt. atq aduentrẽ memoriȩ transmittunt.
Qͦ ꝓpħa ad numerũ fractos dicit: quia

Expanded text:
ocandi. --Sensu carnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loqconscendit, seque in mysteriis elevat, et increpationem quam protulerat ad mystica sacra dentes aliquando praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus sponsae dictum est: « Dentes tui sicut greges tonsarum quae ascenderunt de lavacro . » Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: « Macta et manducId est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent, numerum dentes meos. » Per dentes etenim cibus frangitur ut glutiatur. Unde non immerito dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ indixit adiungit. Aydite eRGO CORRE¬
tionts mtas. Et iyoitiyor lasiorỹ mt¬
ORUM Ad TENDITE. Bene autẽ prius correp¬
tionẽ. & post modũ iudiciũ intulit: Quia
nisi ꝑ correptionem pͥus tiͣmor stulti depͥma¬
tur: nequaquã ꝑ intellegentiã iudiciũ
iusti cognoscitur. Sequitur. Nymauid¬
logyamini polos.Ds̃ mencdatio non
egae: qͥa ueritas fulciri non querit auxilio
salfitatis. Heretici autẽ qͥa ͤ quȩ pͣuȩ de do
ĩtelligunt᷑. ex ueritate tueri. ñ possunt.:
qͣsi ad ad ꝓbandũ radium luminis. umbraᷤ
falsitatis requirunt. Et ꝓ eo dolos locun¬
tur. dũ infirmas mentesꝰ in intellec tu
illius stulta seductione decipiunt. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
tium indixit, adjungit: tium indixit, adjungit: ptiones meas, et judicium labiorum meorum attendite. - Bene autem prius correptionem, et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deptur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognoscitur. Sequitur: CAloquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt. It