comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
larent ni lege dñi quam dederat ĩ mau
ẜui sui moysi: ut facerent ⁊ custodirẽt
uniu̾sa mandata domim dei nr̃i. et
iudicia eius. et cerimonias emuo.
et ut cm̃ daremus filias nr̃us popłos
t̾re. et filiaꝵ eoꝵ. non acciperemus filiis
uris. Populi quoq t̾re qui inporc̾at
uenalia ⁊ omina ad usum per diem
satbati: ut uendant non accipienius
ab eis in sabbato. et in die scĩficata.l
diittemus annũ septimũ: et exactõ
unuerse manus. et statuemus super
nos precepca ut demus t̾ciam partẽ
sicli per annũ ad opꝰ diũ dei nostri:
ad panes ꝓpositõnis. et ad sacrificiũ
sempicernum. et in holccaustum sem¬
piternum. In sabbatis. in kłis. in
sollempnitatibus. in sanctificatis.
et pro pocõ ut exoretur pro isrł: ⁊ in
omnem usum domus dei nr̃i. Sor¬
tes ergo misimus sr̃ obłonem ligͦꝵ
niter sacerdotes et leuicas. et popu¬
los ut inferrentur in domo dei nri¬

Expanded text:
quam dederat in manu Mosi servi Dei ut facerent et custodirent universa mandata Domini Dei nostri et iudicia eius et caerimonias eius et ut non daremus filias nostras populo terrae et filias eorum non acciperemus filiis nostris populi quoque terrae qui inportant venalia et omnia ad usum per diem sabbati ut vendant non accipiemus ab eis in sabbato et in die sanctificata et dimittemus annum septimum et exactionem universae manus et statuemus super nos praecepta ut demus tertiam partem sicli per annum ad opus domus Dei nostri ad panes propositionis et ad sacrificium sempiternum et in holocaustum sempiternum in sabbatis in kalendis in sollemnitatibus et in sanctificatis et pro peccato ut exoretur pro Israhel et in omnem usum domus Dei nostri sortes ergo misimus super oblatione lignorum inter sacerdotes et Levitas et populos ut inferrentur in domum Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
ungar. Cui ait. uade et pete mituo
abomnibus uianis tuis. uiasa uatua
non panca: et ingredere et claude os¬
tium tuũ: cũ intͥnsetus fu̾it tu et filii
tui. Et mitte inde ii om̃ia uasa ħ. Et
cum plena fiunt colles. Iuit itaq młr.¬

Expanded text:
ungar. Cui ait: Vade, pete mutuo ab omnibus vicinis tuis vasa vacua non pauca, et ingredere et claude ostium tuum, cum intrinsecus fueris tu et filii tui, et mitte inde in omnia vasa haec, et cum plena fuerint tolles. Ivit itaque m
Abbreviated transcription (Latin):
Drxitq uni de pũis suis. Pone ollã
gnͣdem: et quoq pulm̃tum filiis ꝓ¬
phaꝵ. Et egressuis est unus ĩagrũ:
ut colligeret herbas ag̾stes. Inuenit¬
q qiͣ uitẽ siluestrẽ. et collegit ex ea
coloqͥntidas agri: et ĩpleuit palliũ
suũ. Et reu̾sus: ꝯcidit in ollam pul¬
m̃ti. Nesciebat eñ quid ẽẽc. Infũ¬
derũt ergo socii: ut comederent. Cũ
gustassent de coctõne: exclamaue¬
runt dicentes. Mors inolla. morg¬
in olia uir dei. Et non potuerũt cõe¬
dere. At ille. Afferte inquid farm̃a.¬
ait. Infũdate turbe ut comedant. Et
non fuit amplius qucꝙͣ amaritudi¬
nis in olla. uir ã quidam nenit de bal¬
salisa deferens uiro dei panes pͥmicia¬
rum. et .x. panes ordeateos: et fru¬
mentuni nouũ ĩpera sua. At ille dix̃.
Da populo ut comedant. Reudicq ei¬
populo ut comedat. ħ enĩ dic̃ dominus
Comedent: et sr̃ erit. Posuit itaq
coram eis. Qui comederũt: ⁊ suꝑ¬
fuit iuxͣ ubũ domini. u

Expanded text:
is suis pone ollam grandem et coque pulmentum filiis prophetarum et egressus est unus in agrum ut colligeret herbas agrestes invenitque quasi vitem silvestrem et collegit ex ea colocyntidas agri et implevit pallium suum et reversus concidit in ollam pulmenti nesciebat enim quid esset infuderunt ergo sociis ut comederent cumque gustassent de coctione exclamaverunt dicentes mors in olla vir Dei et non potuerunt comedere at ille adferte inquit farinaait infunde turbae et comedat et non fuit amplius quicquam amaritudinis in olla vir autem quidam venit de Balsalisa deferens viro Dei panes primitiarum et viginti panes hordiamentum novum in pera sua. At ille dixit: Da populo, ut comedat . Vir populo, ut comedat. Hec enim dicit Dominus: Comedent, et supererit; posuit itaque coram eis. Qui comederunt, et superfuit iuxta verbum Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
ħ hebit signum. Od̾ in nomine domin
Iccutus est. s ꝑ tumorem animi sui ꝓph
gentes quaꝵ tibi trditurus est
fr̃am. ⁊ possedeus eam. hĩtau̾isq in ur¬
bibus eius et in edibus. cres ciuitati
separab̾ tibi in medio t̾re: quͣ domins
deus tuus dabit tibi in possõnẽ: st̾nes
diligenter mam. et intres equałr ꝑses
cotam t̾re tue prouinciam diuides: nr
heat e uicno. qui pp̃ homicidium pro¬
fugus est quo possit euadere. Hoo e¬
rit lex homicide fugientis: cuius ui¬
ta seruanda est. Qui pcusserit pro¬
ximũ suum nesciens. ⁊̃ qui herimidiꝰ
ligna cedenda: cum in successione ligno¬
rum securis fug̾it manũ. ferrũq lapsũ
de manubrio amicum eius ꝑcusserit
⁊ ocaderit. hͥ ad unam supͣdc̃aꝵ urbiũ
ꝯfugiet et uiuec: ne forsitan proxim
enis cuius effusus est sangͥs dolore
famulatus ꝑsequatur. et apphendar
eum. si longior ia fu̾it. et ꝑcuciat
ammam eius qui non est reus mor¬
tis: quia nullum ꝯͣ eum qui eccisus

Expanded text:
ebis signum quod in nomine Domini locutus est sed per tumorem animi sui propgentes quarum tibi traditurus est terram et possederis eam habitaverisque in urbibus eius et in aedibus tres civitates separabis tibi in medio terrae quam Dominus Deus tuus dabit tibi in possessionem sternens diligenter viam et in tres aequaliter partes totam terrae tuae provinciam divides ut habeat e vicino qui propter homicidium profugus est quo possit evadere haec erit lex homicidae fugientis cuius vita servanda est qui pximum suum nesciens, et qui heri et nuligna caedenda, et incisione lignorum securis fugerit de manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium confugiet, et vivet, ne forsitan proximus ejus, cujus effusus est sanguis, dolore stimulatus persequatur, et apprehendat eum, si longior via fuerit, et percutiat animam ejus, qui non est reus mortis: quia nullum contra eum, qui occisus
Abbreviated transcription (Latin):
cur comiiuis: ⁊ p̃ istius modi scela¬
delebit eos in ĩtroitu tuo. ꝑ frẽs erit ⁊
absq macula: sicut domino deo tuo. Gẽ¬
tes iste quarum possidebitis t̾ram. augu¬
res et diumos audiunt: tu a̾ a dño
deo cuo ałr insticutus es. Proph̾am
de gente tua. ⁊ de fr̃ibus cius sicut me
susccabit tibi dominus deus tuus ip̃
audies ut pecisti a domino dõ tuo in
oreb. qñ ꝯcio ꝯgregata est. atq dixi¬
sti. ultra non audiam uocem domini
dei m̃i. ⁊ ignem huno maximũ ampliꝰ
non uidebo: ne moriar. Et ait domniue
michi. Bñ omina sunt locuti. ꝓpham
suscitabo eis de medio frm suoꝵ siłem
cui. ⁊ ponam u̾ba mea more eius: lo¬
qͥtur q ad eos om̃ia que p̾cepero illi.
Qm ã u̾ba eius que loquetur in noĩe
mõ audire uolu̾it: ego ultor existam.
ppħa aͥ qui arrogancia depͣuatus uolu¬
rit loqui in nomine meo que ego nõ
p̾cepi illi ut diceret. aũ ex nomine alie¬
noꝵ cõꝵ: int̾ficietur Q si tatita cogita

Expanded text:
 istiusmodi sceldelebit eos in introitu tuo perfectus eris et absque macula cum Domino Deo tuo gentes istae quarum possidebis terram augures et divinos audiunt tu autem a Domino Deo tuo aliter institutus es prophetam de gente tua et de fratribus tuis sicut me suscitabit tibi Dominus Deus tuus ipsum audies ut petisHoreb, quando concio congregata est, atque dixisti: Ultra non audiam vocem Domini Dei mei, et ignem hunc maximum amplius non videbo, ne moriar. Et ait Dominus mihi bene omnia sunt locuti prophetam suscitabo eis de medio fratrum suorum similem tui et ponam verba mea in ore eius loqueturque ad eos omnia quae praecepero illi qui autem verba eius quae loquetur in nomine meo audire noluerit ego ultor existam propheta autem qui arrogantia depravatus voluerit loqui in nomine meo quae ego non praecepi illi ut diceret aut ex nomine alienorum deorum interficietur quod si tacita
Abbreviated transcription (Latin):
medent. ⁊ nicħ aliud accipient de poi¬
sõne srm̃ suorum. Dominus eĩ ip̃e
est hedicas eoꝵ. sicur locutus est illis.
hoc erit iudicium sacerdotum a popło
⁊ ab his qui offerunt uictimas. suie
bouẽ siũ ouem inimolau̾unt: dabũt
sacerdon armũ ac uẽt̾cłm. pͥmicias fru¬
menti uim et olei: ⁊ lanaꝵ ꝑtem ex oui¬
umi tonsione. Ip̃m eñ elẽgit dominus
deus tuus de cuuctis tribubus tuis:
ut stet ⁊ ministret nomini domini ⁊ ip̃e
⁊ filii eius in sempit̾num. Si exierit
leuites de una urbium tuaꝵ ex om̃i
isrł. in qua hĩtat et uolu̾it uenire de¬
sidemus Accum ꝙ̃ elegerit dommus dõ.¬
ministrabit in nomine domimi dĩ sui.

Expanded text:
 nihil aliud accipient de possessione fratrum suorum Dominus enim ipse est hereditas eorum sicut locutus est illis hoc erit iudicium sacerdotum a populo et ab his qui offerunt victimas sive bovem sive ovem immolaverint dabunt sacerdoti armum ac ventriculum primitias frumenti vini et olei et lanarum partem ex ovium tonsione ipsum enim elegit Dominus Deus tuus de cunctis tribubus tuis ut stet et ministret nomini Domini ipse et filii eius in sempiternum si exierit Levites de una urbium tuarum ex omni Israhel in qua habitat et voluerit venire desiderans locum quem elegerit Dominus minis
Abbreviated transcription (Latin):
dax ꝯtra hominem accusans eũ p̾uar¬
cato̾nis: stab̃t ambo. quoꝵ cã est aũ a¬
minũ in ꝯspectu sacerdotum ⁊ iudiciũ
qui fuint in diebus ilł. Eũq diligẽ¬
cussime ꝑscrucantes ĩuenerint falsũ
testem dixisse ꝯtra frẽm suum m̃aa¬
um. reddent ei sicut frĩ suo facere co¬
gicauit. et auferes malum de medio
tui. ut audientes cec̾i timorem ħeãt.
⁊ neqͣqmͣ talia audeant facere. Non
mi sereberis: s aĩam pro aĩa. ccłm ꝓ

Expanded text:
ns eum praevaricationis; stabunt ambo, quorum causa est, ante Dominum in conspectu sacerdotum et judicum, qui fuerint in diebus illis: cumque diligentissime perscrutantes invenerint falsum testem dixisse contra fratrem suum mendacium; reddent ei sicut fratri suo reddere cogitavit; et auferes malum de medio tui: ut audientes caeteri timorem habeant, et nequaquam talia audeant facere. Non misereberis ejus; sed animam pro anima, oc
Abbreviated transcription (Latin):
custodieris mandata eius. ⁊ feceris que
hodie precipio cibi. ut diligas dominũ
deum tuum. ⁊ ambules in niis eius
omm tempore. addes tibi tres alias ci¬
uicates. ⁊ supͣdc̃aꝵ trium urbiũ nũm
duplicabitur: ut non effundatur san¬
guis ĩnoxius in medio t̾re. qmͣ dominꝰ
deus ciis dabit tibi possidendam. ne sis
singũis reus. Si quis ã odio hñs pro¬
rimum suũ insidiatus fu̾it uite eius
surgens q ꝑcusserit illum et mortuꝰ
fũit. fugeritq ad unam de supͣdãs ur¬
bibus: mittent semores auicatis illilis.
et arripient eumi de loco effugii. Tra¬
dentq in manu proximi ais san¬
gius effusus est: ⁊ morietur: n ͨ mise¬
reberis eius: et auferes sanguinẽ in¬
norium de isrł: ut bñ sit tibi. Nõ as¬
sumes ⁊ offeres t̾minos proximi tui qͦ
fixerunt pͥores in possõne tua qmͣ dñs
deus tuus dabit tibi: in t̾ra qmͣ accepis
possidendam. Non stabit testis unus ꝯͣ

Expanded text:
eius et feceris quae hodie praecipio tibi ut diligas Dominum Deum tuum et ambules in viis eius omni tempore addes tibi tres alias civitates et supradictarum trium urbium numerum duplicabis ut non effundatur sanguis innoxius in medio terrae quam Dominus Deus tuus dabit tibi possidendam nec sis sanguinis reus si quis autem odio habens proximum suum insidiatus fuerit vitae eius surgensque percusserit illum et mortuus fuerit fugeritque ad unam de supradictis urbibus mittent seniores civitatis illius et arripient eum de loco effugii tradentque in manu proximi cuius sanguis effusus est et morietur nec misereberis eius et auferes innoxium sanguinem de Israhel ut bene sit tibi non adsumes et transferes terminos proximi tui quos fixerunt priores in possessione tua quam Dominus Deus tuus dabit tibi in terra quam acceperis possidendam
Abbreviated transcription (Latin):
re: cum ignoret quid ꝯducat sibi
tp̃r ꝙ uelud uibra pret̾iit. aut quid
ei pot̾it iundicare. quid post eum futurũ
sub sole sit: Melius est honũ nomen
natiuitatis. Meluis est ire ad domũ
luctus. qmͣ ad domũ ꝯiuuii. In illa em̃
fins cunctoꝵ ãmonetur hominum

Expanded text:
re, cum ignoret quid conducat sibi quod velut umbra praeterit? Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit? Melius est nomen bonum,nativitatis. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii: In illa enim finis cunct
Abbreviated transcription (Latin):
uit eam. excrixicq mmnitõnes ꝑ gyrũ
et ꝑfc̃a est obsidio. Inuencus q in ea
uir pauꝑ. et sapiens liberauit urbem
ꝑsapĩam suam. ⁊ nuslus deniceps re¬
cordatus est hominis illius pauperis.
Et dicebam ego mulierem eẽ sap̃iam
fortitudĩem. Quomodo ergo sapĩa pau¬
peris est ꝯtempta: et uerba eius nõ¬

Expanded text:
vit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, vit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. Inventusque est in ea vir pauper et sapiens, liberavit urbem per sapientiam suam. Et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Et dicebam ego, meliorem esse sapientiam fortitudine. Quomodo ergo sapientia pauperis contempta est, et verba ejus no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sub sole geritur. Uade ergo et cõe¬
de in leticia panem tuum. et bibe cũ
gundio uinum tium: quia deo pla¬
sent oꝑa tua. Omm tempore sĩt uesti¬
mentã tua candida. et oleum de capi¬
te tuo non deficiat. ꝑfruere uita cum
uxore quam diligis cunctis diebus
in stabilitatis uiceͣ cue qui dati sunt
tibi sub sole: om̃i tempore uanitatis
tue. Hec est enĩ pars in uita et in la¬
bore tuo. quo laboras sub sole. ex̾cũq
põt facere manus tua instant̾ operaire.
quia nec opus. nec rõ. nec scĩa. nec sa
pĩa erũt aꝑ̃ inferos: quo tu ꝓperas. U̾ti
me ad aliud. indiq sub sole᷑. nec ue¬
locium ẽẽ cursum. nec forcium bellũ
nec sapiencum panem. nec doctorũ
diuicias. nec artificũ gr̃am: s tp̃c. ca¬
sumq in omnibus. Nescit homo fine
suũ. s sicut pisces capiuntur hamo
sub sole uidi capĩam. et probaui maxi¬
mam. Ciuitas ꝑua. ⁊ pauci ni ea uiri
Ueuit ꝯͣ eam rex magnus. et ualla¬

Expanded text:
quod sub sole geritur. Vade ergo, et comequod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare: Quia nec opus, nec rperas. Verti me ad aliud, et vidi sub sole, nec velocium esse cursum, nec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum gratiam: sed tempus casumque in omnibus. Nescit homo finem suum: sed sicut pisces capiuntur hamo,sub sole vidi sapientiam, et probavi maximam. Civitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et valla
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ que fiunt sub sole. Et qnͣto plus
laborau̾it ad querendum: tanto mi¬
nus inueniet. Eciam si dixerit sapiẽs
se nosse: non pot̾it reperire. O mnia h̾
eoꝵ ui manu dei. Et tñ nescit
mo utrum amore an odio dignus
sit. s om̃ia in futurum ẜuantur iũcta
eo ꝙ uniu̾sa eque eueniant iusto et
impio. bono et malo. mũdo ⁊ mũdo.
ficia ꝯtempnenti. Sicut bonus sic et
pocõr. ut ꝑiurus: ita et ille qui u̾m
deierat. ħ est pessimũ nit̾ om̃ia que
sub sole fiunt: quia eadem cunctis
eueniunt. uñ et corda filioꝵ hominũ
implentur malicia. et ꝯtemptu in
uita sua. ⁊ post ħ ad inferos deducẽ¬
tur. Nemo est qui semper uiuat. ⁊¬
qui huius rei h̃eat fiduciam. Melior
est cimis uinus leone mortuo. uiũe¬
tes. N. sciunt se ẽẽ morituros. M ortu
uero nicħ nouerunt amplius. nec ha
bent ultra mercedem: quia obluuoni
tradita est memoria eoꝵ. Amor q ⁊
odium. et iniuidie simul perierunt
nec hñt ꝑtem in hoc scło. et in opere

Expanded text:
nt sub sole et quanto plus laboraverit ad quaerendum tanto minus inveniat etiam si dixerit sapiens se nosse non poterit repperire omnia haec eorum in manu Dei et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit sed omnia in futuro servantur incerta eo quod universa aequimpio, bono et malo, mundo et immundo, ficia contemnenti. Sicut bonus, sic et peccator: ut perjurus, ita et ille qui verum dejerat. Hoc est pessimum inter omnia, quae sub sole fiunt, quia eadem cunctis eveniunt. Unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in vita sua et post haec ad inferos deducentur nemo est qui semper vivat et qui huius rei habeat fiduciam melior est canis vivens leone mortuo viventes enim sciunt se esse morituros mortui vero nihil noverunbent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere
Abbreviated transcription (Latin):
qui comedũt eas. Et quid prodest
possessori. uͥ ꝙ c̾uit diuicias aulis
suis: Dulas est sompuus opanti
sũ ꝑuũ siune multum comedat. Saturi¬
tas a diuitis: ñ sunt eum dormire. Est
et alia infirmitas pessima quĩ uidi sb̾
sole. Diuicie ꝯẜuate: in malum dñi
sui. Pemit enĩ in afflictõne pessĩa.
Genẽrauit filium qui in sũma eges¬
tate erit. Sicut egressus est nudus
de ut̾o matris sue sic reuertetur. ⁊
nich̾ auferet secum de labore suo. mi¬
serabilis prorsus infirmitas. Quo
modo uenit: sic reuertetur. Quid gͦ
prodest ei ꝙ laborauit ĩuentum: Cũ¬
ctis diebus uite sue comedit ĩtene¬
bris et in curis multis. et in erũp¬
na atq tristicia. Hoc itaq michi ui¬
sum est bonũ: ut comedat quis er
bibat. ⁊ fruatur leticia ex labore suo
quo laborauit ip̃e sub sole. nũo die¬
rum uite sue quos dedit ei deus. ⁊

Expanded text:
et qui comedunt eas. Et quid prodest et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: divitiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos d
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmonem coram deo. Deus eĩ ĩ celo.
et cu sr̃ t̾ram: id croco sic panci ẜmões
tui. Multas curas secuntur sõpuia. ⁊
in multis ẜmonibus inuemetur stł¬
ticia. Si quid uousti deo: ne morerie
reddere. Displicet diei in fideł ⁊ stulta
promissio. S ꝙ cũq noueris: redde:
Multo q melius est non uouere: ꝙͣ
post notum promissa non reddere. Ne
tederis os tulum. ut peccare facias car¬
nem tuam n dicas ooram augelo ñ
est prouidencia. ne forte natus dos
sũ ẜmones tuos. dissipet cuncta opa
manuũ tuaꝵ. u multa siuit som¬
puia : plurinie unitates ⁊ ẜmors.
in tuieri. Tu u̾o dm̃ cime. Si iuce¬
ris clũpnias egenoꝵ. ⁊ miolẽnta iu¬
dicia. ⁊ subu̾ti iu̾sticiam ⁊ prouincia.
non mireris sr̃ ħ negocio. quia exces
minenciores sunt alii. et insr̃ uniuer¬
se t̾re rex imperat ẜuienti. Auarus ñ
ip lebr̃ peccuna. et qui amat diui¬
cias: fructus non capiet ex eis. Et
ħ g ͦ uanitas. uͥ multe st̃ õpes: ⁊ ułti

Expanded text:
 caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo: non est prouidentia: ne forte iratus deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum. ubi multa sunt somnia plurimae vanitates et sermones innumeri tu vero Deum time si videris calumnias egenorum et violenta iudicia et subverti iustitiam in provincia non mireris super hoc negotio quia excelso minentiores sunt alii et insuper universae terrae rex imperat servienti avarus non implebitur pecunia et qui amat divitias fructus non capiet ex eis ethoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Non est enĩ homo iustus in t̾̃ra qui
faciat bonum: et non peccet. S et cũ¬
ctis ẜmonibus qui dicuntur ne acco¬
modes cor tuum: ne forte audias ẜuũ
maledicentem tibi. Scit em̃ ꝯscĩa tua.
quia et tu crebro maledrxisti aliis. Ci¬
cta temptaui. in sapĩa dixi. sapiens ef¬
ficiar: et ip̃a longius recessit ame mł¬
to magis quam erat. Et alta profun¬
dicas. quis nineniet eam: Lustraui u¬
niuersa animo meo: ut scirem ⁊ ꝯsi¬
derarem. et quererem sapĩam. ⁊ rõne:
et ut coguoscerem inpietatem stulti ⁊
errore et prudencium. Et nineni amario¬
rem morte nuilierem. q̃ laquens uena

Expanded text:
tis. Notis. Nofaciat bonum, et non peccet. Sed et cunctis sermonibus, qui dicuntur, ne accommodes cor tuum: ne forte audias servum maledicentem tibi: scit enim conscientia tua, quia et tu crebro maledixisti aliis. Cncta tentavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam, et rationem: Et ut cognoscerem impietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem mort
Abbreviated transcription (Latin):
maccendum. quia ira in sni stulti re¬
amescit. Ne dicas. Quid putas cãe e
ꝙ pͥora tempora meliora fuere: qm̃
nunt sunt: stulta est enĩ huius ceme¬
di int̾rogatõ. utilior est sapĩa cm
diniciis. et magis prodest nidentib
coiem. Sicut emm procegit sapĩa. su
pro tegit pectuma. Hoc aũt plus ht
eruditõ et sapĩa. ꝙ uitam t̾biuut
possessori suo. Considera opera dei.: ꝙ
nemo possit corrigere. ꝙ ille despexi.
in die bona fruere bonis: et malam di
p̾caue. Sicut emĩ hanc. sit et illam fec
deus. ut non ĩueniat homo ⁊̃ eur
istas querimonias. ħ queo uenĩ¬
tempore. et in sua malicia. Ron esse
uustus multum. neq plus sapiap
qͣmͣ noce est. ne opstupescas. Re ĩpie
ãgas multum. ⁊ noli eẽ stultus: ne¬
ne moriaris in tempore non tuo. Bouũ
est ce sustentare iustimi. s et ab illo ne
subtrahas manum tuam: quia qui ti¬
met deum. nichil negligit. Sa pĩa ꝯfor¬
tauit sapientem. sr̃ .x. principes auita¬

Expanded text:
ira in sinu stulti requiescit ne dicas quid putas causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt stulta est enim huiuscemodi interrogatio utilior est sapientia cum divitiis et magis prodest videntibus solem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vitempore in malitia sua. Noli esse justus multum: Neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas. Ne impie agas multum: et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te sustentare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui Deum timet, nihil negligit. Sapientia confortavit sapientem super decem principes civita
Abbreviated transcription (Latin):
futurum est. quis ei pot̾it iudipare
Labor stultoꝵ affliget eos: qͥ nesc¬
rex est puer: et cuius p̾ncpes mane
comedunt. Beata t̾ra auis rex est¬
nobił. et auus pͥncipes uescuntur ĩ
tempore suo ad reficiendum. et non
ad lirxuriam. Inpigriciis humiliab̃
ꝯtignatõ. et infirmitate manuũ per¬
sulłabit domus. In risu faciunt pane
et uinũ: ut epulentur bibentes. Et
peccmie obediunt omina. In cogita¬
tõne tua regi ne detrahas. et in secreto
cubili tui ne maledyeis diuiti: quia

Expanded text:
futurum est quis illi poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesccuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem ac vinum ut epulentur viventes et pecuniae oboedient omnia in cogitatione tua regi ne detrahas et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti quia
Abbreviated transcription (Latin):
puaq gła ad tempus stulticia. Cor
sapientis in dexc̃a eius. et cor stulti ĩ
simstra illius. S et in mia stultus am¬
bulans cum ip̃e insipiens sic: om̃s
stultos estimat. Si spc̃ potestatẽ hũ
tis ascenderit sr̃ te locum tuum ne
duiseris. qr curatõ cessare faciet
pcc̃a maxima. Est ⁊ malum ꝙ uidi
sub sole quasi per errorem egrediẽs
a facie pͥnapis. positum stultum ĩ di¬
gnitate sublimi : et diuites sedere de¬
orsum. Uidi ẜuos in equis: et pͥnape

Expanded text:
parva ad tempus stultitia cor sapientis in dextera eius et cor stulti in sinistra illius sed et in via stultus ambulans cum ipse insipiens sit omnes stultos aestimat sentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes
Abbreviated transcription (Latin):
tis. nec finitur quiescere ngruẽte
bello: ueq saluabit impietas ĩpi¬
um. Omuia ħ ꝯsideraui. ⁊ dedi cor
meum in cumctis operibus que
fiunt sub sole. Interdum dominat᷑
homo homiui: in malum suũ. uidi
impios sepultos qui eciam cum ad huc
iiuerent in loco scõ erant. ⁊ laudabantur
in ciuitate qiͣ iustoꝵ oꝑm. S et ħ uam
tas est. Et em̃ qr noũ profertur cito ꝯ
ꝙ tẽcies facit malum. ⁊ ꝑ pacĩam sustẽ¬
tatur. Ego cognoui ꝙ erit bonũ tim̃e¬
tibus deum: qui uerentur faciem eiꝰ
Non sit bouum impio. nec prolõgẽt᷑
dies eius. s quasi unibra tnͣseant: qi
non timent faciem domimi. Est ⁊ alia
uanitas q̃ fit sr̃ t̾ram. Sunt iusti qͥbr
mala proueniunt quasi opera egerĩt
impioꝵ. Et sunt impii qui ita securi
sunt: quasi iustorum fc̃a h̃eant. s
et ħ uanissimum iudico. Laudaui gͥ
leticiam ꝙ non ẽẽt homini bonũ sub
sole. uͥ ꝙ comederet et biberet atq gau¬

Expanded text:
tis: Nec finitur quiescere ingruente tis: Nec finitur quiescere ingruente bello, neque salvabit impietas impium. Omnia haec consideravi, et dedi cor meum in cunctis operibus, quae fiunt sub sole. Interdum dominatur homo homini in malum suum. Vidi impios sepultos: qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civiastes dicens: Quia non profertur cito co centies facit malum et per patientiam sustentatur ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem eius non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gau
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ħ muemi dixit ecc̃astes. unũ ⁊ alt̾m
ut inuenirem rõnem: qmͣ ad huc q̃rit
anima mea. et ñ nueni. Uiri de .m.
unũ reperi mulierem ex omnib non
iueni. Solum modo ħ inueni ꝙ fec̾it
deus hõminem rectum: et ip̃e se ĩ¬
finitis nuscuerit q̃onibus. Quis tar
ut sapieus est. ⁊ quis nouit soluti¬
onem uerbi
apĩa u̾bi homiuis lucet ĩ uultu
eius. et potentissimus faciem
illuis ꝯmutabit. Ego os regis ob̃¬
seruo: et p̾cepta iuram̃ti dei. Ne fes¬
nnes recedere a facie eius. neq per¬
maneas in opere malo. quia omne
& uoluerit faciet. ⁊ ẜmo illius po¬
testate plenus est. nec dicere eis qͥs¬
quam potest. quare ita facis: Qui
ustodit p̾ceptum. non experietur
quiaꝙͣ mali. Tempus ⁊ Rensionem
cor sapientis intelligit. Ommi ne¬
gocio tp̃c est. et oportunrtas: ⁊ ml¬
ta hominis afflictio qui ignorat p̾¬
terita: ⁊ futura ulło scre põt nũcio
Non est ni homiis ditõne ꝓhib̾e
sp̃m: nec ħt potestatem in die mor¬

Expanded text:
astes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus. Quis talis ut sapiens est? et quis cognovit solutionem verbi ntia hominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa hominis adflictio quia ignorat praeterita et ventura nullo scire potest nuntio non est im, nec habet potestatem in die mor
Abbreviated transcription (Latin):
deest anme sue ex omnibus que
desiderat: nec tribuit ei pocestatem
deus ut comedat ex eo. s homo exͣ¬
neus uorabit illud. hoc uanitas ⁊
magna miseria est. Si genuerit qͥs¬
nos. et plures dies etatis hũerit. et
anima illius ũ utatur bonis sub̾e
sue. sepultum q careat: de ħ ego pro¬
nũcio ꝙ melior illo fiat ab ortiuus.
Frustra em̃ uenit ⁊ ꝑgit ad cenebͣs.
et obliuone delebr̃ nomẽ eius. Non
uidit solem. neq agnouit distanciã
boni et mali. Eciam si duobus milib
annis iuxerit et non fu̾it ꝑfruitus
loius. nõnne ad u̾num lõcum ꝓpe¬

Expanded text:
deest animae ejus, ex omnibus quae desiderat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo. sed homo extraneus vorabit illud: Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quisnos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat: De hoc ego pronuntio quod melior illo sit nebras, et oblivione delebitur nomen ejus. Non vidit solem, neque cognovit distantiam boni et mali; et si duobus millibus annis vixerit, et non fuerit perfruitus bonis: nonne ad unum locum prope
Abbreviated transcription (Latin):
te me magniti. et omnes popiil.
et rectores eccẽ auribus ꝑapite. si¬
lio. et mulieri. frĩ ⁊ amicõ ũ des po¬
cestatem sr̃ te in uita tua. et nõ de¬
deris alii possessione tuã. ne forte
peniteat te. et dep̾ceris pro illis. dum¬
ad huc suꝑes ⁊ aspiras. nõ ĩnuitabit
te omnis caro. meluis est .n. ut fi¬
lii tui te rogent. ꝙͣ te respicere ĩ manu
silioꝵ tuoꝵ. In omnibus oꝑibus tuis
procellens esto: ne dederis maculam
in głam tuam. In die ꝯsũmacõnis
dieꝵ uite tue. et̃ ni tempore exitus tui
distribue hereditatem tuam. Ebaria
et uirga et omus asmo: panis ⁊ disci¬
plina. et opus ẜuo. oꝑatur in discipł¬
na. et requiescere querit: laxa manꝰ
illi. ⁊ querit libertatem. lugñci horũ¬

Expanded text:
te me, magnates, et omnes populi et rectores Ecclesiae, auribus percipite. Filio et mulieri, fratri et amico non des potestatem super te in vita tua; et non dederis alii possessionem tuam, ne forte poeniteat te, et depadhuc superes et adspiras non inmutabit te omnis caro melius est enim ut filii tui te rogent quam te respicere in manus filiorum tuorum in omnibus operibus tuis praecellens esto ne dederis maculam in gloriam tuam in die consummationis dierum vitae tuae et in tempore exitus tui distribue hereditatem tuam cibaria et virga et onus asino panis et disciplina et opus servo operatur in disciplina et quaerit requiescere laxa manus illi et quaerit libertatem iugum
Abbreviated transcription (Latin):
bit correptionem. et scd̃m uo. lũtatẽ
suam inueniet ꝯparacõnem. uir ꝯsilii
nõ dispdet intelligenciem. ⁊ alienus
et sr̃bus ũ ꝑtimescet timorem. ecia
postꝙͣ fecit cum eo siue ꝯsilio: ⁊ suis ĩ¬
sectatõnibus arguetur. fili sine ꝯsilio
nł facias: et post fcĩ non penitebis
In ma ruie non eas. et non offẽdes
in lapides. nec credas te me laboriose
ne ponas amine tue scindalum. et
Qui credit deo actendit mandatis. ⁊
qui ꝯfidit in illo non minoratus erit.¬
amenci dr̃ non occurrẽt mala.
s n temptatõne deus illum ꝯser¬
uabit. et liberabit a malis. Sapiẽs
non edit mandata ⁊ iusticias: ⁊ non
illudetur. quasi in procella nauis. ho
sensatus credit legi dei: et ler illi fideł.
Ql̾m int̾rogatõnem manifestat pabit
u̾bum. et sic dep̾catus exaudietur ⁊
ꝯẜuabit discipliña. et cunc respõdebͭ.
p̾cordia fatui qiͣ rota carri. ⁊ quasi

Expanded text:
eptionem et secundum voluntatem suam inveniet conparationem vir consilii non disperiet intellegentia alienus et superbus non pertimescit timorem etiam postquam fecit cum eo sine consilio et suis insectationibus arguetur fili sine consilio nihil facias et post factum non paeniteberis in via ruinae non eas et non offendes in lapides ne credas te viae laboriosae ne ponas animae tuae scandalum et qui credit Deo adtendit mandatis et qui confident in illo non minorabuntur timenti Dominum non occurrent mala sed in temptatione Deus illum conservat et liberabit a malis sapiens non odit mandata et iustitias et non inludetur quasi in procella navis homo sensatus credit legi Dei et lex illi fidelis qui interrogationem manifestat parabit verbum et sic deprecatus exaudietur et conservabit disciplinam et tunc respondebit praecordia fatui quasi rota carri et qu
Abbreviated transcription (Latin):
et pro reuerencia. accedet tͥ bona gr̃a.
et hora surgendi non tecrices. p̾curre
aũ p̾or in dom̃ cuam. et illic aducca¬
re. ⁊ illic lude. et age ꝯcepciones tuas
cit ie: ⁊ inebriantem ce ab oĩb bonis
tuis. Qui timet deũ: excipier doct̾ũa
eius. ⁊ qui uigilau̾int ad illum: inue¬
nient bũdictõnem. illi qui querit le

Expanded text:
et pro reverentia accedet tibi bona gratia et hora surgendi non te trices praecurre autem prior in domum tuam et illic avocare et illic lude et age conceptiones tuas cit te et inebriantem te ab omnibus bonis suis qui timet Deum excipiet doctrinam eius et qui vigilaverint ad illum inveni
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ scĩa seꝑati st̃: fcõ sole. et p̾ceptum
et ĩmutabit tẽpora. et dies festos
ipõꝵ: et in illis dies festos celebra¬
uerũt ad boram. ex ip̃is exaltauit
et magnificauit deus: et ex ip̃is po¬
suit ĩ nũm dieꝵ. et aunos. et õs
homines de solo. et ex t̾ra: unde crea¬
tus est adã. In multitudine disciplĩe
domin sepauit eos: ⁊ in niutauit
tauis. et ex hiis sãficauit. ⁊ ad se
applicauit. ex ip̃is maledixit. ⁊ hu¬
miliauit. et ꝯuertit illos ad se¬
ꝑacõnem ip̃oꝵ. qiͣ lutum figuli in
manu ip̃ius plasmare illud: ⁊ dis
qui se fecit: et reodet illi ẜ iudiciũ
mors. sic et ccͣ uirum instũ pocõr.
et sic atuerẽ in omnia oꝑa altiss

Expanded text:
 separati sunt facto sole et praeceptum et inmutavit tempora et dies festos ipsorum et in illis dies festos celebraverunt ad horam ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus et ex ipsis posuit in numerum dierum et homines omnes de solo et ex terra unde creatus est Adam in multitudine disciplinae Domini separavit eos et inmutavit tavit et ex ipsis sanctificavit et ad se adplicavit et ex ipsis maledixit et humiliavit et convertit illos a separatione ipsorum quasi lutum figuli in manus ipsius plasmare illud et dispqui se fecit reddet illis secundum iudicium mors. Sic et contra virum iustum peccator. Et sic intuere in omnia opera Altissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
maior natu. decet .n. te primũ uerbũ
diligentis scĩam: et non ĩpedias mu¬
sicam. Ubi auditus nõ est: non effũ¬
das Emonem. et importune noli ex¬
colli ni sapĩa tua. Gẽmula carbũ¬
culi i ornamento auri. ⁊ ꝯparatio
musicoꝵ in ꝯuiuio uni. Sicut i
fubricatõne auri. lignũ est sinara¬
gdi. et sic numerus musigoꝵ ĩ io¬
cũdo et moderato uino. ⁊ludi ta¬
ceus. et pro reuerencia accedet tͣ
bona gr̃a. adolesceus: loquere ni

Expanded text:
maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescens loquere in
Abbreviated transcription (Latin):
um & hitaret dd̾ in domo sua:
Ecte ego hĩto in domo cedrina: artha
& federis domini sb̾ pellibus est. Et
ait nachan ad dd̾. Om̃ia que ĩ corde
tuo sũt fac: deus em̃ tecũ est. Igiim
nocte illa fc̃s est ẜmodorrin ad nachã
in domo ex eo tempore quo eduxi isr
usq ad hanc diem: s fui semper mu¬
tans loca tabernaculi. et illi tẽtorio ma¬
nens cum omni isrł. Nũquid locutus
sum salcẽ nui iudicium isrł quibus
preceperam ut pasc̾ent populũ meum
et dixi. Quare non edificasti michi do¬
mũ cedrm̃a. Nunc itaq sit loqueris
ad ẜuum meum dauid. ħ dicit dñs
excituum. Ego tuli te cum in pascuis¬
seq̃reris gͥgem ut eẽs dux populi nũ
isrł: et fui tecum quocũq prexisti et
int̾feci omnes mimicos cuos coram
toꝵ qui celebrabantur in t̾ra. Et dedi
iccũ popislo meo isrł. Plantabr̃ ec hĩ¬
cͥabit in eo. et ultra non ꝯmouebr̃.
Nec filii miquitatis accerent eos sic
apͥnapio ex diebus quibus dedi iudice

Expanded text:
m habitaret David in domo sua, Ecce ego habito in domo cedrina, arca autem foederis Domini sub pellibus est. Et ait Nathan ad David: Omnia quae in corde tuo sunt, fac: Deus enim tecum est. Igitur nocte illa factus est sermo Dei ad Nathan, in domo, ex eo tempore quo eduxi Israel, usque ad hanc diem, sed fui semper mutans loca tabernaculi, et in tentorio manens cum omni Israel. Numquid locutus sum saltem uni Judicum Israel, quibus praeceperam, ut pascerent populum meum, et dixi: Quare non aedificastis mihi domum cedrinam? Nunc itaque sic loqueris ad servum meum David: Haec dicit Dominus exsequereris gregem, ut esses dux populi mei Israel, et fui tecum quocunque perrexisti, et interfeci omnes inimicos tuos coram norum qui celebrantur in terlocum populo meo Israel. Plantabitur et inhabitabit in eo, et ultra non commovebitur; nec filii iniquitatis atterent eos, sicut a principio ex diebus, quibus dedi judices
Abbreviated transcription (Latin):
legerem ut eam ad ꝯtemptum huius
mũdi prouocarem. et omne ꝙ ĩ mũdo
c̾ũet putaret eẽ pro nicħ̾o. rogatũ ab
ea ut in mor̃e ꝯm̃tarioli obscura queq
dissere rem ut absq me posset incellig̾e
q̃ legebat. Itaq quoniam in procinctu
nri opis subita morce subcracta. et
ñ m̾uimus o paula et euschochium ta¬
lem uite nr̃e hr̃e ꝯsorcem. tantoq uul¬
nere pcussus. cunc obmutui: nunt in
bechłeem poĩtus angustiore uideł cm
tate: et illius memorie. et nob̾ reddo
ꝙ debeo. ħ breuit̾ ãmonens ꝙ nulliꝰ
auctoritatem secutus sum: s de hebpͤ

Expanded text:
legerem, ut eam ad contemptum istius saeculi provocarem, et omne quod in mundo cerneret, putaret esse pro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligere, quae legebat. Itaque quoniam in procinctu nostri operis subita morte subtracta est, et non meruimus, o Paula et Eustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Heb
Abbreviated transcription (Latin):
pmꝑis. date sic̃am m̾entibus. ⁊ umum
his qui amaro sunt anmo. Bibant
et obliuiscantur egestatis sue: et do¬
loris sui non recordentur ampliũs. Il¬
peri os tuum nto. et caĩs oĩum filie¬
rum qui ꝑcnͣseunt. aꝑi os tuũ. de¬
c̃ne ꝙ iustum est: et iñdica mopem
et pauperem. aleph
ulierem fortem. quis niueĩet.:¬
ꝓcul et de ultinus finibus p̾ciũ
eius bech. Confidit in ea sor uiri sui
et spoliis non indigebit. Gimel Red¬
det ei bonum et non malum: om̃ib
diebus uite sue. deleph. Quesiuit la¬
nam. et liuũ. et oꝑata est ꝯsilio manuũ
siaꝵ he. Facta est quasi nauis istito¬
ns de longe portans panem suũ. uaui.
De nocte surrex. dedit q̃ predam domesti

Expanded text:
peris. Date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro sunt animo. Bibant, et obliviscantur egestatis suae, et doloris sui non recordentur amplius. Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt aperi os tuum decerne quod iustum est et iudica inopem et pauperem aleph mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius beth confidit in ea cor viri sui et spoliis non indigebit gimel reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae deleth quaesivit lanam et linum et operata est consilio manuum suarum he facta est quasi navis institoris de longe portat panem suum vav et de nocte surrexit deditque praedam domest
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. Si obliti sumus nomẽ dei
nr̃i: et si expandimus manus nr̃as
ad dñ alienum. Non ne deus requi
ret: ip̃e em̃ nouit abscondica cordis
Quoniam pp̃ te mortificamur tota
dic̃. estimati sumus sicut oues occi¬

Expanded text:
populi: si obliti sumus nomen dei nostri et si expandimus manus nostras ad deum alienum, nonne deus requirit ista ? ipse enim nouit absconsa cordis; quoniam propter te mortificamur tota dic, aestimati sumus ut oues occi
Abbreviated transcription (Latin):
udite u̾bum domimi silii istł
quia iudicium domino cum hĩ
maledoũ et m̃dacium. ⁊ homicidiũ
et furtum. et adulterium in unda¬
uerunt.⁊ sanguis sanguinem teti¬
git. pp̃ ħ lugebit t̾ra. et infirmabe
oumiis qui hĩtat iñ ea. In bestia
agri. et ui uolucre celi. s et pisces
maris ꝯgregabuntur. uerił ꝑtũ unꝰ¬
quisq non iudicet. et non arguatur
uir. populus .n. tuus sicut hii qui
ꝯcradicũt sacerdoti. ⁊ corrues hodie
⁊ corruer ⁊̃ ꝓpħ̃a tecum Nocte tac̾e
feci mr̃em tuam. ⁊ timuit populus
te et ego. ne sacerdocio funigaris mͥ
et oblim es legis dei tui: obliuscar
filioꝵ moꝵ et ego. scd̃ mulcitudĩem
eor sic peccauerũt michi. Glam eo¬
rum in ignominiam commutabo.
pcca populi mei comedent. et ad imnqͥ¬
tatem eoꝵ sb̃leuabũt animas eoꝵ. Et
erit sicut populus. sic sacerdos. et
uisitabo sr̃ enm mas euis. ⁊ cogitatio¬
nes eius. reddam ei. et comedent. et
non saturabuntur. foruicati st̃. ⁊ nõ

Expanded text:
udite uerbum Domini, filii Israhel, quia iudicium Domino cum habiMaledictum et mendacium et homicidium et furtum et adulterium inundauerunt, et sanguis sanguinem tetigit. Propter hoc lugebit terra et infirmabitur omnis, qui habitat in ea, in bestia agri et in volucre caeli sed et pisces maris congregabuntur verumtamen unusquisque non iudicet et non arguatur vir populus enim tuus sicut hii qui contradicunt sacerdoti et corrues hodie et corruet etiam propheta tecum nocte tacere feci matrem tuam conticuit popte  Al. add. et ego, ne sacerdotio fungaris mihi: Et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiorum tuorum et ego. Secundum multitudinem eorum, sic peccaverunt mihi: gloriam eorum in ignominiam commutabo. Peccata populi mei comedent, et ad iniquitatem eorum sublevabunt animas eorum. Et erit sicut populus sic sacerdos et visitabo super eum vias eius et cogitationes eius reddam ei et comedent et non saturabuntur fornicati sunt et non
Abbreviated transcription (Latin):
filiam suã: et lacrimata est. 3reit¬
q el. sorti ammo esto filia mẽa.
Nominus celi det tibi gaudiũ pro
tedio ꝙ iessa es.
Dit quam uero cenauerunt.
introdieerunt niuem ad
eant. Recordatus itaq tobias ẜmo¬
nũ angeli. protulit de cassilide suo
ꝑtem iecoris: posuicq eam super
carbones uinos. qmic raphaei an¬
gelus apprehendit demonium: et
teligauit eum in desto srͥioris exypti
T̃unc hortatus est uͥginem tobias: dix̃
ei. Sara exurge. et deprecemur hodie
dũi. ⁊ cras. et scd̃m cras: qr his tribus noc¬

Expanded text:
filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postquam vero cenaverunt introduxerunt iuvenem ad eam recordatus itaque Tobias sermonem angeli protulit de cassidile suo partem iecoris posuitque eam super carbones vivos tunc Rafahel angelus adprehendit daemonium et religavit eum in deserto superioris Aegypti Tunc hortatus est virginem Tobias, dixitque ei: Sara, exsurge, et deprecemur Deum hodie, et cras, et secundum cras: quia his tribus noc
Abbreviated transcription (Latin):
simul: ut sanitas datetur eis. Drxitq
cobias. Domme deus pr̃m nostrorũ.
bũdicant te celi et c̾re. et mare. et fõte
et flumina: et omnis creatura tua: q
in eis est. Tu fecisti adam de limo t̾re. de¬
distiq ei aduitorium euam. Et nunc
domine tu scis. qr non luxurie eam ac¬
cipio sororem meam: s sola post̾itatis
dulctõne in qua bñdicatur nomen tuũ
nobis domine miserere nobis: qr ꝯse¬
nescamus anbo pariter sami. Et ftm̃ est̾
circa pulloꝵ cãtũ acc̾siri iussit raguel se
nos suos. et abierunt cũ eo. ut foderẽt
gressus raguel ad uxorem suam dixit
ei mute uña ex ancilł tuis et iideat
si mortuus est  ut sepeliam eun añ¬
aillis suis. Q ingressa cubiculum rep¬
tuam: et exclusisti a nobis mimicum
ꝑsequentem nos. misertus es a duo¬
bus unicis. fac eos domine ii bũdr̃e
te plemꝰ. et sacrificium laudis tue pͥ
et sue sanitatis offerre: ut cognoscat
unu̾sitas genciu. quia tu es deus sol
occidi fecit᷑ et p̾pari epulas õĩbus ui¬

Expanded text:
tur eis dixitque Tobias Domine Deus patrum nostrorum benedicant te caeli et terra et mare fontes et flumina et omnis creatura tua quae in eis sunt tu fecisti Adam de limo terrae dedistique ei adiutorium Evam et nunc Domine tu scis quia non luxuriae causa accipio sororem meam sed sola posteritatis dilectione in qua benedicatur nomen tuum nobis, Domine, miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. Et factum est circa pullorum cantum, accersiri jussit Raguel servos suos; et abierunt cum eo pariter, ut fodederent versus ad uxorem suam Raguhel dixit mitte unam ex ancillis tuis et videat si mortuus est ut sepeliam illum antcillis suis ingressa cubiculum repicordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plelaudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas gentium quia tu es Deus solus occidi fecit et parari epulas omnibus vi
Abbreviated transcription (Latin):
ope dedit ꝯ fessionem sco̾. et excelso ĩ
uerbo głe. de onimi corde suo lauda¬
uit deu̾m: et dilexit dominũ qui fe¬
cit illum. et dedit illi cͣ mimicos
potentiam. et stare fecit cantores it̃
altare: et in sono eoꝵ dulces fecit
modulos.⁊ dedit in celebratõmb
decus. et omauit tp̃ra usq ad ꝯsũ¬

Expanded text:
opere dedit confessionem sancto et excelso in verbo gloriae. De omni corde suo laudavit Dominum, et dilexit Deum, qui fecit illum, et dedit illi contra inimicos potentiam; et stare fecit cantores contra altare, et in sono eorum dulces fecit modos. Et dedit in celebrationibus decus, et ornavit tempora usque ad consum
Abbreviated transcription (Latin):
neores suas eruit: nec defuit qͥs¬
qm a paruo usq ad magiul tum
de filus qmĩ de filiab. ⁊ spolus. e
quecũq rapuerant om̃ia reduẽ
dd̾ et culit unilsos g̾ges. et
armenta. ⁊ minauit añ faciẽ sua¬
dd̾ ad .sc. iuros qui lassi sustit̾ant.
nec sequi pot̾ant dd̾. et residere eos
uisserat ui torrente besor. Qui eg̾ssi
st̃ obuiam dd̾: et populo qui erat
cum eo. Ascendens ã dd̾ ad populũ.
salutauit eum pacifice. R̾ndensq oĩs
uir pessimus ⁊ iniquus deuiris qui
erant cũ dd̾: Dix̃. Quia non uene¬
rit nobiscuni: non dabimus eis
quisqm̃ de p̾da qmͣ eruimus. S suf¬
ficiat uicuiq uxor sua et filii: qs
cũ acceperĩt recedant. Dixit a̾ dd̾.
Non sic facietis fr̃es mei de his que
tradidit dominus nobis. ⁊ custodiũ
nos. et dedit latrũculos qui erupe¬
rant adu̾sum nos in manus nr̃as.
nec audiet uos quisꝙͣ sr̃ sermone
h. Equa. N. pars erit descendentis
sid p̾lium et remanentis ad sarci

Expanded text:
erant, nec defuit quisquam a parvo usque ad magnum, tam de filiis quam de filiabus, et de spoliis, et quaecunque rapuerant, omnia reduxit David, et tulit universos greges et armenta, et minavit ante faciem suaducentos viros, qui lassi substiterant, nec sequi potuerant David, et residere eos jusserat in torrentem Besor: qui egressi sunt 300 obviam David et populo qui erat cum eo. Accedens autem David ad populum, salutavit eos pacifice. Respondensque unus vir pessimus et iniquus, de viris qui ierant cum David, dixit: Quia non venerunt nobiscum, non dabimus eis quidquam de praeda, quam eruimus: sed sufficiat unicuique uxor sua et filii: quos cum acceperint, recedant. Dixit autem David: Non sic facietis, fratres mei, de his quae tradidit Dominus nobis, et custodit nos, et dedit latrunculos, qui eruperant adversum nos in manus nostras; nec audiet vos quisquam super sermone hoc. Aequa enim pars erit descendentis ad praelium, et remanentis ad sarcin