comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos in agnitione cłi. qui sp̃uales effecti diiudicant omnia. & per¬
serutantur. qͥreuelata facie głam dm̃i contemplant᷑. Cerui uͦ sũt.
in eo qd̾ in eamdem imaginem transformantur: a claritate in
claritatem tamqͣm a domini sp̃u. Qui uet̾em deponentes ho¬
minem nouũ induunt eum qui creatꝰ est in iusticia & scĩtate
ũitatis. Qui senescentem deuotionem. & qͦdam languentem te¬
dio. in nouũ denuo feruorem reducunt: & ꝑseuerantie fastidi¬
a nesciunt reparatione freq̃nti. Qui inqͥt ysaias confidunt in
dño. mutabunt fortitudinem. ñ qͥdem ut uet̾em ꝑdant: sed
ut nouam adiciant. Mutabunt fortitudinẽ: instauratis freq̃n¬
ter increm̃tis. Mutabunt inqͥt fortitudinẽ. current & ñ labo¬
rabunt: ambulabunt & ñ deficient. ¶¶utatio hec ꝓfe¬
ctuum. uidetur innouatio iugis sine defectu. sine fatigatione.
Bona qͥdem fortitudo. q̃ currens cum labore licet. ad defectũ tͣn
cdeclinare ñ nouit. Melior plane q̃ nec laboris sentit molestiaᷤ. sed

Expanded text:
dijudicant omnia et perscrutantur: qui revelata facie gloriam Domini contemplantur. Cervi vero sunt in eo quod in eamdem imaginem transformantur a claritate in claritatem tanquam a Domini Spiritu: qui veterem deponentes hominem, novum induunt eum, qui creatus est in justitia, et sanctitate veritatis: qui senescentem devotionem, et quodam languentem taedio, in novum denuo fervorem reducunt, et perseverantiae fastidia nesciunt reparatione frequenti. Qui, inquit Isaias, confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem: non quidem ut veterem perdant, sed ut novam adjiciant. Mutabunt fortitudinem instauratis frequenter incrementis, Mutabunt, inquit, fortitudinem: current, et non laborabunt; ambulabunt, et non deficient . Mutatio haec profectuum videtur innovatio jugis sine defectu, sine fatigatione. Bona quidem fortitudo quae currens licet cum labore, ad defectum tamen declinare non novit. Melior plane, quae nec laboris sentit molestias; sed
Abbreviated transcription (Latin):
sicut salomon ait. Deniq & sponsus istum dilecte sue sompnũ
tuetur & fouet: illam exsuscitari uetans. Adiuro uos inqͥt ꝑ ca¬
preas ceruosq campoꝵ. oua plane aduratio:nec plus ha¬
bens admirationis in specie: qͣm in uirtute misterii. Querens qͥd
in se sacram̃ti inuolutum contineant hec animalia. qͣmdam
libere m̃tis alacritatem & agilitatem sp̃c. cursim se. & saltuatĩ
ut sic dicam. ad suꝑiora ferentis: intelligo adumbrari in illis.
anñ& tͥ uelut capree & cerui qͥdam uidentur. qui licet in corpo¬
re cõmorantes. corporis tñ euaserunt incõmoda. & sp̃uali leuitate
pondera carnis pene ñ sentiunt. & t̾rene molis matiam nesciũt
ñ sentiunt. Aut si sentiunt: languida certe & qͣi palpitantia: &
extremum ducentia alitum. Uos inquit apłs. qui huiꝰm᷑i sunt:¬

Expanded text:
sicut Salomon ait . Denique et sponsus istum dilectae suae somnum sicut Salomon ait . Denique et sponsus istum dilectae suae somnum tuetur et fovet, illam exsuscitari vetans. Adjuro vos, inquit, per capreas, cervosque camporum. Nova plane adjuratio, nec plus habens admirationis in specie, quam in virtute mysterii. 2. Quaerens quid in se sacramenti involutum contineant haec animalia; quamdam liberae mentis alacritatem, et agilitatem spiritus, cursim se et saltuatim, ut sic dicam, ad superiora ferentis, intelligo adumbrari in illis. An non et tibi velut capreae et cervi quidam videntur, qui licet in corpore commorantes, corporis tamen evaserunt incommoda, et spirituali levitate pondera carnis pene non sentiunt et terrenae molis materiam nesciunt  desideria carnis: aut si sentiunt, languida certe et quasi palpitantia, ad extremum ducentia halitum. Vos, inquit Apostolus his qu
Abbreviated transcription (Latin):
mentis excessum de accessu dilecti. Adiuro inquit. ne exsuscitetiꝰ
dilectam. Beata plane q̃ dilectum hunc & tenere ꝑmittit᷑. & di¬
mittere ñ compellitur. Tene qd̾ tenes. tene & attrecta morose &
diligent̃ ũbum uite. reuolue uolumen uite. uolumen qđ reuol¬
uit iħc.ĩmo qd est iħc. Inuolue te illi. inuolue te illa qua in uo¬
lutus ipse est sindone. qͥa amictus est lumine sicut uestim̃to.
noua penetrari potest. Multi sunt in illo recessus. sapientie thes¬
auri innumerabiles. Non est uno contentus uellere. sepiꝰ tonderi
potest. Bona uellera sunt sensus mistici: sacrati affectus. Talibꝰ
habundat tħc: nudari & expoliari ñ potest. Letabor inquit su¬
ꝑ eloquia tua: sicut qͥ inuenit spolia multa. His te uesti spoliis.
inuolue uelleribꝰ. ut calefiant sicut scriptum est latera tua. Clo¬
quium enim eiꝰ ignitum. In his quiesce. ut suauis sit sompnꝰ tiuuiᷤ.

Expanded text:
mentis excessum de accessu dilecti. Adjuro, inquit, vos ne suscitetis mentis excessum de accessu dilecti. Adjuro, inquit, vos ne suscitetis dilectam. Beata plane, quae dilectum hunc et tenere permittitur, et dimittere non compellitur. Tene quod tenes, tene et attrecta morose et diligenter verbum vitae: revolve volumen vitae, volumen quod revolvit Jesus, imo quod est Jesus. Involve te illi, involve te illa qua involutus est ipse sindone; quia amictus est lumine sicut vestimento. nova potest penetrari. Multi sunt in illo recessus, thesauri sapientiae innumerabiles. Non est uno contentus vellere; saepius tonderi potest. Bona vellera sunt sensus mystici, sacrati affectus. Talibus abundat Jesus; nudari et exspoliari non potest. Laetabor, inquit, super eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa . His te vesti spoliis, involve velleribus, ut calefiant, sicut scriptum est, latera tua : eloquium enim ejus ignitum . In his quiesce, ut suavis sit somnus tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
tota talis eccłie facies. sed tñ multa talis ut dicere possit. Tenui.
nͨ dimittam illum. donec introducã in domum matͥs mee. &. in
cubicłm genitricis mee. fides ꝓfusior est. contracta sunt nego¬
cia caritatis. Numqͥd in uniuersitate credentium hanc aduer¬
tere est distinctionem. & ñ etiam in singłis nob̾: Qͥs enimerit
cui sicut uere & indubitata fidei. sic etiam affectuum pioꝵ in¬
tegritas constet: Magnus plane est. siqͥs est. qͥ sicut numqͣm titu¬
bat in fide: ita passiomibꝰ animi nullis turbetur. Plane talem e¬
go dixerim cubiculi secreta ingressum. Bonum cubicłm cordis
tranquillitas. Cum aliis laborat sapientia. sed cum humili &
creto eubili. ut qd̃ expientia docuerit exp̃ssius refundat sermo¬
diuro uos & cet̃a. Patet illam obdormisse: ꝓ qua talis est fa¬
cta adiuratio. Quid nidormiat cum dilecto ingressa ma¬
tris cubiculum. deliciarum recessus. Dormit. cum patitur

Expanded text:
tota talis Ecclesiae facies, sed tamen multa talis, ut dicere possit: Tenui, tota talis Ecclesiae facies, sed tamen multa talis, ut dicere possit: Tenui, nec dimittam illum, donec introducam in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Fides profusior est, contracta sunt negotia charitatis. Nunquid in universitate credentium hanc advertere est distinctionem, et non etiam in singulis nobis? Quis enim erit cui sicut verae et indubitatae fidei, sic etiam affectuum piorum integritas constet? Magnus plane est, si quis est, qui sicut nunquam titubat in fide, ita passionibus animi nullis turbetur. Plane talem ego dixerim cubiculi secreta ingressum. Bonum cubiculum cordis tranquillitas. Cum aliis laborat sapientia; sed cum humili et creto cubiculi: ut quod experientia docuerit, expressius refundat sermoit . 1. Patet illam obdormisse, pro qua talis est facta adjuratio. Quidni dormiat cum dilecto ingressa matris cubiculum, deliciarum recessus? Dormit cum patitur
Abbreviated transcription (Latin):
tis uersute & nimis uere tuentur eremplo. Mutuis ad uicia sese
aut informant aut fouent exemplis pastores & popłi.sclares
& religiosi. Omptuaria plena sunt huiꝰmͦi. eructantia ex hoc in
illud: aut turpis aut tepide conũsationis sp̃m pestilentẽ. heu
qͣm auido cordis ore prauum hunc attrahimꝰ sp̃m. & corrum¬
pentem haurimꝰ auram. pestilentia hec passim influit ꝑ fene¬
stras nr̃as. Iħu bone qͣndo erit. si t̃n aliqͣndo erit. sicut fides in¬
tegra. sic & incorrupti mores: Quando continget. ut sicut
cum u̾itate pax: sic ñ sit pugna ꝓ uirtute: Qndo integrũ te
& ex arbitrio. in contemplationis & qͥetis cubicło complectem᷑:
auci sunt in eccłia: qͥ in hunc statum ꝑuenerunt. sed tam̃ ꝓ
parte ꝓfitetur. Tenui. nec dimittam illum. donec intͦducam
illum in domum matͥs mee: & in cubicłm genitͥcis mee. Non ẽ

Expanded text:
tis versute et nimis vere tuentur exemplo. Mutuis ad vitia sese, tis versute et nimis vere tuentur exemplo. Mutuis ad vitia sese, aut informant, aut fovent exemplis, pastores et populi saeculares et religiosi. Promptuaria plena sunt hujusmodi, eructantia ex hoc in illud, aut turpis, aut tepidae conversationis spiritum pestilentem. Heu! quam avido cordis ore pravum hunc attrahimus spiritum, et corrumpentem haurimus auram! Pestilentia haec passim influit per fenestras nostras. Jesu bone, quando erit, si tamen aliquando erit, sicut fides integra, sic et incorrupti mores? Quando continget ut sicut cum veritate pax, sic non sit pugna pro virtute? Quando integrum te, et ex arbitrio in contemplationis et quietis cubiculo complectemur? Pauci sunt in Ecclesia qui in hunc statum pervenerunt, sed tamen pro parte profitentur: Tenui, nec dimittam illum, donec introducam illum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt homines se ipsos amantes. cupidi elati. inuentores. immo &
incentores malorũ. In exortu fidi xp̃iane ꝑsecutio nominis huiuꝰ
grandis erupit.hodie pestilentia morum feda satis & lentanimiᷤ
exalat. Corrumpunt enim bonos mores exempla mala.
Trahe nos bone ihu in odore unguentoꝵ tuoꝵ. ne pestilens
aura de uicino erumpens. salem sapientie in nob̾ infatuet. Ser¬
mo ũr paulus inquit: semꝑ in gr̃a sale conditus sit.Numqͥd so¬
lus sermo. & ñ potius uisus. auditꝰ. incessus. omnis deniq extior
gestus sale condiri debet: placete inqͥt omnibꝰ ꝑ omnia sicut &e
ego. Qd si infatuati sunt eccłie pͥncipes. plebes in quo salient᷑:
in nob̾ sal euanuerit. in quo salietur: factus est sacerdos sicut po¬
pulus: ut licentiꝰ popłs sicut sacerdos fiat. Mundo se monachi
studiose conformant. & qͥ in mundo sunt errorem suum nr̃oꝵ sa¬

Expanded text:
sunt homines se ipsos amantes, cupidi, elati, inventores, imo et sunt homines se ipsos amantes, cupidi, elati, inventores, imo et incentores malorum . In exortu fidei christianae persecutio nominis hujus grandis erupit: hodie pestilentia morum foeda satis et lenta nimis exhalat. Corrumpunt enim mores bonos exempla mala. Trahe nos, bone Jesu, in odore unguentorum tuorum, ne pestilens aura de vicino erumpens, salem sapientiae in nobis infatuet. Sermo vester, Paulus inquit, semper in gratia sale conditus sit . Nunquid solus sermo, et non potius visus, auditus, incessus, omnis denique exterior gestus sale condiri debet? Placete, inquit, omnibus per omnia, sicut et ego . Quod si infatuati sunt Ecclesiae principes, plebes in quo salientur in nobis sal evanuerit, in quo salietur? Factus et sacerdos sicut populus, ut licentius populus sicut sacerdos fiat. Mundo se monachi studiose conformant: et qui in mundo sunt, errorem suum nostrorum sa
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ conuentio xp̃o ad belial. q̃ societas luci ad tenebras: Si uͦ uiciis
& incentori uicioꝵ indixisti ꝓ xp̃i caritate conflictum.iã qͥdem
dilectum tenes: sed ñdum tibi res est in tuto. Turbaris adhuc: &
thalami tͣnqͥllitate ñ frueris. fides in portu est. sed praue consue¬
tudinis impetus. & temptationum uł emergentiũ uł freq̃ntiũ
cumulus adhuc tͥ frangendꝰ aut certe fugiendus est. Tene
constant̃ int̃ discrimina ne te effugiat: donec introducas dile¬
ctum in domum matͥs tue. & in cubicłm genitricis tue. Tene cũ
labore: ne minus cauto & parum curioso citiꝰ elabatur. fide te¬
nes. ꝓfessione tenes. tene moribꝰ. tene conũsatione. nec dimittas.
Non est de cet̾o nunc ꝓ fidei ueritate conflictus. sed sp̃uał huiꝰ
certaminis estus. aduersus mores bonos & uitam honestam totꝰ
incanduit. Instant his diebꝰ nouissimis tempora ꝑicłosa.quando

Expanded text:
tibi conventio Christo ad Belial? quae societas luci ad tenebras? Si vero vitiis tibi conventio Christo ad Belial? quae societas luci ad tenebras? Si vero vitiis et incentori vitiorum indixisti pro Christi charitate conflictum; jam quidem dilectum tenes, sed nondum tibi res est in tuto. Turbaris adhuc, et thalami tranquillitate non frueris. Fides in portu est, sed pravae consuetunis impetus, et tentationum vel emergentium, vel frequentium cumulus adhuc tibi frangendus, aut certe fugiendus est. Tene constanter inter discrimina ne te effugiat, donec introducas dilectum in domum matris tuae, et in cubiculum genitricis tuae. Tene cum labore, ne minus cauto et parum curioso citius elabatur. Fide tenes, professione tenes: tene moribus, tene conversatione, nec dimittas. Non est de caetero nunc pro fidei veritate conflictus, sed spiritualis hujus certaminis aestus adversus mores bonos et vitam honestam totus incanduit. Instant his diebus novissimis tempora periculosa, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Siintus est u̾itas & foris uita: diuisus est xp̃c. Ip̃e enim est ue¬
ritas & uita. Nondum ex integro introduxisti dilectum tuũ:
ubi dimidiꝰ est foris. Quid si nec dilectum: Quomͦ enim dile¬
ctus. si fidei ñ fuerit sociata caritas: Xp̃c resurgens ex mortuiᷤ
iam ñ moritur. sed sibi ñ moritur. Uide ne tibi: aut magis tu
ne illi moriaris. Alioquin q̃ potit ẽẽ mortui. uel cum mortu¬
o dilectio: Quanam gͦ ratione dilectus ẽẽ dicetur. uͥ dilectio¬
ñ est: Si habitat xp̃c in corde tuo ꝑ fidem. sed foris est ꝑ dile¬
ctionem: uereor immo uerum est. qͥa uel dimidius in te ẽ. uł
Sed est in aliis hec uita laboriosa. in aliis lib̾a. & in sp̃ualib qͥb¬
dam deliciis agens. Qd̃ si adhuc in carnis iura totus transisti. et
pͥncipibꝰ tenebrarum in cordis tui recessus. facilis & familiaris adi¬
tus patet. & ĩmundis amatoribꝰ animam tuam ꝓstituisti. q̃ erit

Expanded text:
Si intus est veritas, et foris vita, divisus est Christus: ipse enim est veSi intus est veritas, et foris vita, divisus est Christus: ipse enim est veritas et vita. Nondum ex integro introduxisti dilectum tuum, ubi dimidius est foris. Quid, si nec dilectum? Quomodo enim dilectus si fidei non fuerit sociata charitas? Christus resurgens ex mortuis, jam non moritur ; sed sibi non moritur: vide ne tibi, aut magis tu ne illi moriaris; alioquin quae poterit esse mortui, vel cum mortuo dilectio? Quanam ergo ratione dilectus esse dicetur, ubi dilectio non est? Si habitat Christus in corde tuo per fidem, sed 38 foris est per dilectionem, vereor, imo verum est, quia vel dimidius in te est, veSed est in aliis haec vita laboriosa, in aliis libera, et in spiritualibus quibusdam deliciis agens. Quod si adhuc in carnis jura totus transisti, et principibus tenebrarum in cordis tui recessus facilis et familiaris aditus patet, et immundis amatoribus animam tuam prostituisti; quae erit
Abbreviated transcription (Latin):
dat apłs fidem: sed illam q̃ ꝑ dilectionem oꝑatur. Ubi dilectio¬
nis opus est. uel dilectio oꝑis: ibi uita est fidei. Qͥd si est in credu¬
litate u̾itas. in confessione lib̾tas. & ñ ibi ꝑ dilectionẽ uita: fũ¬
niculus iste triplex ñ est: & facile rumpitur. Deniq imagina¬
ria libertas est: q̃ de radice ñ oritur caritatis. Nec tam nititur
confessio talis libertate sua: qͣm aliena licentia utitur. Precari¬
a est: ñ ꝓpͥa. Ex pͥncipum fauore pendet: ñ ꝓcedit de calore fi¬
dei. fides feruore caritatis animatur ad uitam. Pigra plane. uͥ
discrimen impendet: siñ confessionis sibi uindicet lib̾tatem: be¬
neficio dilectionis. Alioqͥn a mortuo qͣi qui ñ sit: ꝑit confessio.
Est gͦ sine caritate & fides mortua: & confessio uana. Apłs di
cit xp̃m habitare ꝑ fidem in cordibꝰ nr̃is. Numqͥd ꝑemortuã:

Expanded text:
dat Apostolus fidem, sed illam quae per dilectionem operatur . Ubi dilectiodat Apostolus fidem, sed illam quae per dilectionem operatur . Ubi dilectionis opus est, vel dilectio operis, ibi vita est fidei. Quid, si est in credulitate veritas, in confessione libertas, et non ibi per dilectionem vita? Funiculus iste triplex non est, et facile rumpitur. Denique imaginaria libertas est, quae de radice non oritur charitatis: nec tam nititur confessio talis libertate sua, quam aliena licentia utitur. Precaria est, non propria; ex principum favore pendet, non procedit de calore fidei. Fides fervore charitatis animatur ad vitam. Pigra plane, ubi discrimen impendet, si non confessionis sibi vindicet libertatem beneficio dilectionis. Alioquin a mortuo, quasi qui non sit, perit confessio. Est ergo sine charitate et fides mortua, et contum habitare per fidem in cordibus nostris . Nunquid per mortuam?
Abbreviated transcription (Latin):
puli. iam constitutus est in caput gentium. nec positꝰ est nunc
in signum cui contradicatur. Post tot desudata martirum ꝓ
fide xp̃i certamina. postqͣm tot fregit ꝑsecutoꝵ uiolentias. et
hereticoꝵ refellit uersutias. postqͣm ñ est ampliꝰ in xp̃i cruce
scandalum sed gaudium. & facti sumꝰ mundo huic ñ theatrum¬
contumelie sed tͥumphus gr̃e: post tot enauigata ꝑicła. nonne tͥ
uidetur qͣi de campo qͦdam pugne & laboris. in pacis & quietis in¬
ciis eccł̃ie nascentis necessariam diligentiam: ne dilectꝰ tam dir
cdesideratꝰ & tandem app̃hensus posset extorqueri. Qͥd gͦ nunc
de cetõ fiet. qͣndo in tutum introductus est. & qͣi in thalamũ ꝑ
fidem: Dabitur de reliquo desidie locus. & diligentie uale dice¬
mus: Piclitabitur in tranquillo. qui in tempestate ñ potuit : an
ñ ꝑiclitatur qui moritur: Sine oꝑibꝰ est mortua fides. Commen¬

Expanded text:
puli. Jam constitutus est in caput gentium, nec positus est nunc puli. Jam constitutus est in caput gentium, nec positus est nunc in signum cui contradicatur. Post tot desudata martyrum pro fide Christi certamina; postquam tot fregit persecutorum violentias, et haereticorum refellit versutias; postquam non est amplius in cruce Christi scandalum, sed gaudium, et facti sumus mundo huic non theatrumcontumeliae, sed triumphus gratiae; post tot enavigata pericula; nonne tibi videtur, quasi de campo quodam pugnae et laboris, in pacis et quietis ingo in initiis Ecclesiae nascentis necessariam diligentiam, ne dilectus tandiu desideratus, et tandem apprehensus posset extorqueri. Quid ego nunc de caetero fiet, quando in tutum introductus est, et quasi in thalamum per fidem? Dabitur de reliquo desidiae locus, et diligentiae valedicemus? periclitabitur in tranquillo, qui in tempestate non potuit? An non periclitatur qui moritur? Sine operibus, mortua est fides . Commen
Abbreviated transcription (Latin):
fides uidebatur. & confusione digna confessio. Qͥd confusionẽ
nomino: Extremi reserat ꝑicłi. Non tñ pot̃ant timere eos qui
occidunt corpꝰ. Sp̃c enim uite ante faciem eoꝵ: xp̃c dñs. Ideo &
a carne auelli se faciliꝰ passi sunt: qͣm ab eiꝰ caritate. Nichil is de
se retinuit ut illum teneret. Ideo dicit. Tenui. nec cdimittam il¬
adhuc tenera erat nostre fidi etas. Donec introducam in domũ
matͥs mee. Iam introducta est fides nr̃a in tutum. Non est qͥ
palam impugnet illam.Sed qui fuerãt ꝑseq̃ntes: facti sunt ob¬
seq̃ntes. & qui ꝑũtentes: facti sunt dirigentes. Iam introducta ẽ
de campo in domum: de pelago in portum. Iam in fauorem
uersus est ꝑseq̃ntium furor pͥncipum. & uersute hereticoꝵ ca¬
uillationes catholice fidei sincera uitate redargute siluerunt.
Iamerepta est fides nr̃a. ereptus est xp̃c de contradictionibꝰ po¬

Expanded text:
fides videbatur, et confusione digna confessio. Quid confusionem fides videbatur, et confusione digna confessio. Quid confusionem nomino? Extremi res erat periculi. Non tamen timere poterant eos qui occidunt corpus. Spiritus enim vitae ante faciem illorum, Chria carne avelli se facilius passi sunt, quam ab ejus charitate. Nihil sibi de se retinuit, ut illum teneret. Ideo dicit: Tenui, nec dimittam iladhuc tenera erat nostrae fidei aetas. 4. Donec introducam illum in domum matris meae. Jam introducta est fides nostra in tutum. Non est qui palam impugnet illam: sed qui fuerant persequentes, facti sunt obsequentes; et qui pervertentes, facti sunt dirigentes. Jam introducta est de campo in domum, de pelago in portum. Jam in favorem versus est persequentium furor principum, et versutae haereticorum cavillationes, catholicae fidei sincera veritate redargutae siluerunt. Jam erepta est fides nostra, ereptus est Christus de contradictionibus po
Abbreviated transcription (Latin):
nec dimittam. Synagoga reꝓbat & exꝓbrat. sed eccłia ñ uere¬
tur a uoce exꝓbrantis & obloq̃ntis. a facie inimici & ꝑseq̃n¬
tis. Deniq seruus ille neqͣm dicit in corde suo. Moram facit
dominꝰ meus uenire. & id̾o ꝑcutit pueros dñi. qͥa iam eiꝰ no¬
xp̃i. In synagogis flagellati sunt. in custodias traditi. ad cathedraᷤᷤ
tracti. sed gaudent in his omnibꝰ: quia digni habiti sunt ꝓ nomi¬
ne iħu contumelias pati. T enui nec dimittam illum. Tenu¬
it. qͥa ñ timuit. Non timuit dum turbaretur omnis t̾ra. & maio¬
res mundi huiꝰ potestates tranfferrentur adũsus illam in cor ama¬
ritudinis. Agglutinata est sponso funicło qui rumpi ñ pot̾at.
funicło caritatis qui nescit excidi. qͥa illa numqͣm excidit. fidu¬
cialit egit: quia caritate adhesit. Qui enim adheret cdo: unus est
fessionem tenuit indeclinabilem. Et tunc qͥdem fatuitatis res.

Expanded text:
nec dimittam. Synagoga reprobat, imo et exprobrat: sed Ecclesia non verenec dimittam. Synagoga reprobat, imo et exprobrat: sed Ecclesia non veretur a voce exprobrantis et obloquentis, a facie inimici et persequentis. Denique servus ille nequam dicit in corde suo: Moram 37 facit Dominus meus venire . Et ideo percutit pueros Domini, quia jam ejus noChristi. In synagogis flagellati sunt, in custodias traditi, ad cathedras tracti: sed gaudent in his omnibus, quia digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati. Tenui, nec dimittam illum. Tenuit, quia non timuit. Non timuit dum turbaretur omnis terra, et majores mundi hujus potestates transferrentur adversus illam in cor amaritudinis. Agglutinata est sponso funiculo qui rumpi non poterat, funiculo charitatis qui nescit excidi, quia illa nunquam excidit: fiducialiter egit, quia charitate adhaesit. Qui enim adhaeret Deo, unus estfessionem tenuit indeclinabilem. Et tunc quidem fatuitatis res
Abbreviated transcription (Latin):
legem: sed xp̃m nesciuit. Tulit clauem scientie. nec ipsa intro
puit: Suꝑ humerum eiꝰ clauis domus dauid q̃ aꝑit & nemo
claudit. claudit & nemo aꝑit. Aꝑuit gentibꝰ: clausit iudeis.
Cecitas enim in isrł contigit ex parte: ut gentiũ plenitudo
intraret. Ceca est udea: & in littere uelamine hostium
inuenire nescit. Synagoga p̃dicat uelamen. repbat u̾itatẽ.
ñ recte uel offerens uel diuidens. Recte enim diuideret: si lit¬
tere obseruationem ab eiꝰ int̾p̃tatione distingueret. si alud
tempus illiꝰ antiqͥtati: aliud huiꝰ nouitati daret. Tempꝰ enim
suendi: & tempꝰ scindendi. Simul enim & illa p̃cepta sunt. &
ista p̾dicta sunt. sed in illis figura:. ista sub figuris. Eccłia iã
ista łiuidit. & scindit q̃ fuerant consuta. Et si nouit litt̃am
aliqͣndo scdm carnem: sed iam ñ nouit.Synagoga quem in¬
uolutum qͣi tenuit: reuelatum dimittit. Eccłia dicit. Tenui

Expanded text:
legem, sed Christum nescivit: tulit clavem scientiae, nec ipsa introilegem, sed Christum nescivit: tulit clavem scientiae, nec ipsa introi clavis domus David, quae aperit, et nemo claudit; claudit, et nemo aperit . Aperuit Gentibus, et clausit Judaeis. Caecitas enim in Israel contigit ex parte, ut gentium plenitudo intraret. Caeca est Judaea, et in litterae velamine ostium invenire nescit. Synagoga praedicat velamen, reprobat veritatem, non recte vel offerens, vel dividens. Recte enim divideret, si litterae observationem ab ejus interpretatione distingueret: si aliud tempus illius antiquitati, aliud hujus novitati daret. Tempus enim suendi, et tempus scindendi . Simul enim et illa praecepta sunt, et ista praedicta sunt. Sed in illis figura, ista sub figuris. Ecclesia jam ista dividit et scindit quae fuerant consuta: et si novit litteram aliquando secundum carnem, sed jam non novit Synagoga quem involutum quasi tenuit, revelatum dimittit. 3. Ecclesia dicit: Tenui,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ds ille: et ñ mutat᷑. Innata tͥ leuitas uicina est lapsui. &
instabili qͦdam uage mentis motu facillime abriꝑis: si ñ firme
adheseris. Sed nos iam ad pͥmitiuam ũba hec referamꝰ eccłiã.
Euis enim ẽẽ uidẽtur fidei & caritatis iura. adũsus ꝑsecutio¬
num inuirias: ꝓpħica qͣdam p̃sumptione sibi defendentis.
xp̃i ꝓꝑabat amplexiis. Quid furoris. quid fraudis. illis iħu
bone sustinuit diebꝰ: Oportebat quidem hereses ẽẽ. oporte¬
bat & ꝑsecutiones ẽẽ. ut tanto adhereret dilecto tenaciꝰ: qͣn¬
to ab eius uel fide uel confessione uehem̃tiꝰ abrumpi se uide¬
bat. Quis nos inquit unꝰ ꝓ uniuersa eccłia. quis nosseparabit
a caritate xp̃i : Deniq ñ est in illis uel fidei corrupta ueritas.
carnalem ñ quiescunt. Uere carnalis synagoga. q̃ uiuifican
Reꝓbauit enim lapidem ꝓbatum. lapidẽ electum. Tenuit

Expanded text:
Nam Deus ille, et non mutatur. Innata tibi levitas vicina est lapsui, et Nam Deus ille, et non mutatur. Innata tibi levitas vicina est lapsui, et instabili quodam vagae mentis motu facillime abriperis, si non firme adhaeseris 2. Sed nos jam ad primitivam verba haec referamus Ecclesiam. Ejus enim esse videntur, fidei et charitatis jura adversus persecutionum injurias prophetica quadam praesumptione sibi defendentis. rimos Christi properabat amplexus. Quid furoris, quid fraudis illis, Jesu bone, sustinuit diebus! Oportebat quidem haereses esse, oportebat et persecutiones esse, ut tanto adhaereret dilecto tenacius, quanto ab ejus vel fide, vel confessione vehementius se abrumpi videbat. Quis nos, inquit unus pro universa Ecclesia, separabit a charitate Christi? Denique non est in illis vel fidei corrupta veritas, carnalem non quiescunt . Vere carnalis Synagoga, quae vivificantReprobavit enim lapidem probatum, lapidem electum: tenuit
Abbreviated transcription (Latin):
neq euigilare faciat: donec ipsa uelis. Deniq & hoc habet ea
q̃ subsequitur adiuratio sponsi. xp̃i iħu. Qͥ uiuit & regnat.
Tenui nec dimittam illum. Itane adhibenda est dili¬
gentia & studium. ut dilectus tuus app̃hensus retine¬
atur: Si sponsus est. & amanti respondet ex eqͦ quomͦ ñ ultͦ
coheret tͥ & astringitur gratis: Deniq hoc habet impatiens
amantium zelus. ut etiam expulsus importune se ingerat.¬
& pudorem dediscat emulatio dura. Nunc aũ dicis. non di¬
mittam illum. qͣi declinare uolentem: si ñ instantiꝰ retineat᷑.
Quomͦ si amat aut declinare uolet. aut auelli se sinet: An
forte suspitionibꝰ amatoriis moueris. & suꝑuacuo qͦdam me¬
tu amittendi. ꝓ multo affectu retinendi: Non est t̃n suꝑua¬
cuus timor. ubi exitus in ancipiti pendet. Non est suꝑuacuꝰ
int̾ ꝑicła metus: sed domestica tͥ magis metuenda est leuitaᷤ.

Expanded text:
neque evigilare faciat, donec ipse velis. Denique et hoc habet ea neque evigilare faciat, donec ipse velis. Denique et hoc habet ea quae subsequitur adjuratio sponsi Christi Jesu, qui vivit et regnat Tenui, nec dimittam illum. Itane adhibenda est diligentia et studium, ut dilectus tuus apprehensus retineatur? Si sponsus est, amanti respondet ex aequo: quomodo non ultro cohaeret tibi, et astringitur gratis? Denique hoc habet impatiens zelus amantium, ut etiam expulsus importune se ingerat, et pudorem dediscat aemulatio dura. Nunc autem dicis. Non dimittam illum, quasi declinare volentem si non instantius retineatur. Quomodo si amat, aut declinare volet, aut avelli se sinet? An forte suspicionibus amatoriis moveris, et supervacuo quodam metu amittendi, pro multo affectu retinendi? Non est tamen supervacuus timor, ubi exitus in ancipiti pendet. Non est supervacuus inter pericula metus. Sed domestica tibi magis metuenda est levitas.
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est: qd̾ amantissimus dñi int̾ humeros reqͥescet. Reqͥ¬
euit qͥdem & obdormiuit iħc in cruce: ut tu cum ipso in pas¬
sionis eiꝰ fide & memoria dormias. Uel potius int̾ istas sortes
discurre int̾ pectꝰ & humeros. int̃ fidi misteria & manifestati¬
onem uitatis. In alt̃o fac tͥ domum: in alt̃o cubiculum. A¬
mantissimꝰ dñi beniamin qͣi in thalamo morabitur totadie.
collocat : Quid gͦ erit in pectore: Utrobiq plane contem¬
plationis pulchre locꝰ: & int̾ humeros. & int̾ ub̃a. Sed ub̃ior
gr̃a in pectore: ubi amoris locus. cogitationum sedes.ample¬
xuis occasio. & cernendi copia uultus. Bene gͦ in pectore ih̾u
thalamus: immo & thesaurꝰ. Ibienim & delicie sponsi: & di¬
uitie ũbi. quia in illo absconditi sunt omnes thesauri sapientie
& scientie dei. In hos ingredere thesauros. absconde te in abscon¬
dito faciei eiꝰ. a conturbatione hominum: & nemo te exsuscitet.

Expanded text:
dictum est, quod amantissimus Domini inter humeros requiescet. Requdictum est, quod amantissimus Domini inter humeros requiescet. Requievit quidem et obdormivit Jesus in cruce, ut et tu cum ipso in passionis ejus fide et memoria dormias: vel potius inter istas sortes discurre inter pectus et humeros, inter fidei mysteria, et manifestationem veritatis. In altero fac tibi domum, in altero cubiculum. Amantissimus Domini Benjamin quasi in thalamo morabitur tota die collocat? Quid ergo erit in pectore? Utrobique plane contemplationis pulchrae locus, 36 et inter humeros, et inter ubera. Sed uberior gratia in pectore, ubi amoris locus, cogitationum sedes, amplexus occasio, et cernendi copia vultus. Bene ergo in pectore Jesu thalamus, imo et thesaurus. Ibi enim et deliciae Sponsi et divitiae Verbi; quia in illo absconditi sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei. In hos ingredere thesauros, absconde te in abscondito faciei ejus a conturbatione hominum, et nemo te exsuscitet
Abbreviated transcription (Latin):
gas in xp̃o cum patre existendi coet̾nitatem. ꝑsonalem diuer¬
tatem: & unitatem consubstantialem. Qͥd tͥ uidetur similiu
sompno: Huc se ñ possunt humani iactare intuitꝰ. irrumpere
ratio. Deniq ñ uidebit hic homo & uiuet. Bonum gͦ est te ob¬
dormire. & humanoꝵ sensuum & affectuum obliuione sopiri:
ut huiꝰmodi sompnia sompniare possis. Hoc apłoꝵ cubiculũ ẽ:
qͥ nos genuerunt in xp̃o. Quasi mat̾ paulus cum dicit. filioli
mei quos it̾um parturio. donec formetur xp̃c in uob̃. Matrẽ
habes. uis habere cubiculum: Nr̃a inquit conuersatio in celis
dilecto. hic mane. Hec meditare: in his esto. dut si isto ꝑtingẽ
ñ potes: temꝑatiꝰ age. Piñ potes recumbere in pectore iħu
ubi indefesse puteus sapientie. requiesce int̾ scapulas. ubi pa¬
tientie eius exempla & misteria contempleris. Int humeros
eiꝰ: qͥa pͥncipatꝰ factus est suꝑ humerum eiꝰ. Et de beniamin

Expanded text:
gas in Christo cum Patre existendi coaeternitatem, personalem diversitatem, et unitatem consubstantialem. Quid tibi videtur similius somno? Huc se non possunt humani jactare intuitus, irrumpere ratio. Denique non videbit haec homo, et vivet. Bonum est ergo te obdormire, et humanorum sensuum et affectuum oblivione sopiri, ut hujusmodi somnia somniare possis. Hoc apostolorum cubiculum est, qui nos genuerunt in Christo. Quasi mater est Paulus, cum dicit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Matrem habes: vis habere cubiculum? Nostra, inquit, conversatio in coelis dilecto, hic mane, haec meditare, in his esto: aut si isto pertingere non potes, temperatius age: si non potes recumbere in pectore Jesu, ubi indefessae puteus sapientiae; requiesce inter scapulas, ubi patientiae ejus exempla et mysteria contempleris. Inter humeros ejus: quia principatus factus est super humerum ejus . Et de Benjamin
Abbreviated transcription (Latin):
nit muñibꝰ. Inuenit. ut ñ ego ip̃m: sed ipse me elig̃et. p̃uenit:
ut pͥor dilig̾et. Sic gͦ electa & dilecta. q̃sita & acquisita. inuenta
& diligam & q̃ram: Queram.q̃ram: donec uoti composuocem
leticie ꝓferam: inueni quẽ diligit anima mea. Ego inuentio¬
nem hic ad u̾itatis & gr̃e ñ refero inicium: sed augm̃tum. ꝑ¬
gens enim & ꝓficiens anima de uirtute in uirtutem. de ueri¬
tate in u̾itatem. dum ubiq nouis informatͦ misteriis. et in¬
funditur gaudiis: ꝑsingłos ꝓfectuum grad̾ dicere potest. In¬
ueni quem diligit anima mea. ũbum patris xp̃m iħm. qui ẽ

Expanded text:
venit muneribus: invenit ut non ego ipsum, sed ipse me eligeret; praevenit venit muneribus: invenit ut non ego ipsum, sed ipse me eligeret; praevenit ut prior diligeret. Sic ergo electa et dilecta, quaesita et acquisita, inventa et diligam et quaeram? Quaeram, donec voti compos vocem laetitiae proferam: Inveni quem diligit anima mea. Ego inventionem hic ad veritatis et gratiae non refero initium, sed augmentum. Pergens enim et proficiens anima de virtute in virtutem, de veritate in veritatem, dum ubique novis informatur mysteriis, et infunditur gaudiis, per singulos profectuum gradus dicere potest: Inveni quem diligit anima mea, Verbum Patris
Abbreviated transcription (Latin):
biliter excellit diuine imm̃sitatis infinitas. imaginis t̃n ad ueri¬
tatem ñ nulla dinoscitur ẽẽ affinitas. Iure gͦ dicit. Paululũ cũ
diligit anima mea. Oqͣm felix qͣm letꝰ ꝓuentꝰ. tam longi cir¬
cuitus. Beati grad̾ illi. ꝑ qͦs in talem euaditur t̾̃minum. Que¬
siuit in lectulo. circuiuit ciuitatem. int̾rogauit custodes. Primo
nec penes se. Et hoc loco qͣnto humiliꝰ q̃rit: tanto quidem effi¬
cacius. qͣntoq a sui confidentia longiꝰ recessit: tanto reꝑit citiꝰ.
Inueni inqͥt. Inueni illum qͥ me pͥor qͣi ouem errantem. & qͣsi
dragniam ꝑditam q̃siuit & inuenit: & miscdia eiꝰ p̃uenit me.¬
Me inqͣm prior inuenit ꝑditam: p̃uenit nichil m̃itam. Inue¬
nit errantem: p̃uenit desꝑantem. Inuenit diffitentem: p̃ue¬
nit diffidentem. Inuenit: qual ẽẽm mͥ indicans. p̃uenit: ad su¬
a me reuocans. Uagam inuenit in erroribꝰ. uacuam gr̃e p̃ue¬

Expanded text:
rabiliter excedit divinae immensitatis infinitas; imaginis tamen ad verirabiliter excedit divinae immensitatis infinitas; imaginis tamen ad veritatem nonnulla dignoscitur esse affinitas. 8. Jure ergo dicit: Paululum cum diligit anima mea. O quam felix, quam laetus proventus tam longi circuitus! Beati gradus illi, per quos in talem evaditur terminum. Qusivit in lectulo, circuivit civitatem, interrogavit custodes. Primo nec penes se. Et hoc loco quanto humilius quaerit, tanto quidem efficacius; quantoque a sui confidentia longius recessit, tanto reperit citius. Inveni, inquit, inveni illum: qui me prior quasi ovem errantem, et quasi drachmam perditam quMe, inquam, prior invenit perditam, praevenit nihil meritam. Invenit errantem, praevenit desperantem: invenit differentem, praevenit diffidentem: invenit qualis essem mihi indicans, praevenit ad sua me revocans: vagam invenit in erroribus, vacuam gratiae prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxime: t̃cium ipse est. ꝓpe accedimus ꝑ aptitudinem. ꝓxime.
ꝑ coaptationẽ. ꝓpe: ꝑ nature pͥmeua. ꝓxime: ꝑ uirtutis pͥui¬
legia. ꝓpe: quia capaces.ꝓrime: quia capientes. Qͦnam enim
mͦ ñ de uicino accedit ĩmortalitas ad ĩmutabilitatẽ. incorpora¬
litas ad simplicitatẽ. illocalitas ad imm̃sitatem. ratio ad u̾ita¬
tem. uirtꝰ ad bonitatem: Et̃ ut exp̃ssius loquar. qͥd ẽẽ uiciniꝰ
& similius potest. qͣm sapientia sapientie. iusticia iusticie. qͣm
uis illuminata illuminanti. iustificata iustificanti: Qͥd similiꝰ
alii qͣm causatiuũ cause. formatum forme: Nam in formato fe¬
re nichil aliud attenditur qͣm forma. Deniq & qd dulce ẽ. suꝑ
omnia simile uidetur dulcedini. & qđ lucidum est. luci. Ita ꝓ
ximum ñ iniuste uidetur. qd illi tanta emulatione cõponitur.
ꝓximum. qͥa nichil int̃ponit᷑. Nam & si finitum nr̃m incomꝑa¬

Expanded text:
proxime, tertium ipse est. Prope accedimus per aptitudinem, proxime proxime, tertium ipse est. Prope accedimus per aptitudinem, proxime per coaptationem. Prope per naturae primaeva, proxime per virtutis privilegia. Prope, quia capaces; proxime, quia capientes. Quonam enim modo non de vicino accedit immortalitas ad immutabilitatem, incorporalitas ad simplicitatem, illocalitas ad immensitatem; ratio ad veritatem, virtus ad bonitatem? Et ut expressius loquar, quid esse vicinius et similius potest quam sapientia sapientiae, justitia justitiae; 28 quam illuminata illuminanti, justificanti justificata? quid similius alii, quam causativum causae, formatum formae? Nam in formato fere nihil aliud attenditur quam forma. Denique et quod dulce est, super omnia simile videtur dulcedini; et quod lucidum est, luci. Itaque proximum non injuste videtur, quod illi tanta aemulatione componitur; proximum, quia nihil interponitur. Nam etsi finitum nostrum incompa
Abbreviated transcription (Latin):
sentior. Nam amare iam tenere est. &. iam assimilari & uniri ẽ.
Qͥd ni cum cls caritas sit : Sed aliam hic ego paro rationẽ. Post
rationalis contemplationẽ creature sursum ascendenti pͥmo¬
se statu gradu diuina offert & occurrit natura. nulliꝰq alterius
p̃stantioris nature int̃ponitur distinctio. Non enim ualet int̃
simulachrum & caracter sit: In quo gͦ attenditur in rationalispi¬
ritu. ea q̃ ad diuinam est naturam imago: Primo qͥdem loco.
qͥa est ũitatis & usticie capax. scd̃o si capiat illas. & fiat uerus &
iustus ꝑ gr̃am: qd̾ d̾s est ꝑ naturam. ria hic michi distin¬
cta sunt. id est capacem ẽẽ boni sũmi. ip̃m habere. & ẽẽ ipsum.
Imago attenditur in pͥmo. similitudo in scđ̃ o. ueritas in t̃cio.
Primum cõmune est omniũ intellectualiũ sp̃uum. scd̃m electo¬
rum tm̃: t̾cium solius increati sp̃c. In pͥmo ꝓpe accedimꝰ. in scdo

Expanded text:
sentior. Nam amare, jam tenere est; etiam assimilari et uniri est. sentior. Nam amare, jam tenere est; etiam assimilari et uniri est. Quidni, cum Deus charitas sit? 7. Sed aliam hic ego paro rationem. Post rationalis contemplationem creaturae sursum ascendenti primose statim gradu divina offert et occurrit natura, nulliusque alterius praestantioris naturae interponitur distinctio. Non enim inter imagisimulacrum et character sit? In quo ergo attenditur in rationali spiritu ea, quae ad divinam est naturam imago? Primo quidem loco, quia est veritatis et justitiae capax. Secundo, si capiat illas, et fiat verus et justus per gratiam, quod Deus est per naturam. Tria hic mihi distincta sunt, id est, capacem esse boni summi, ipsum habere, et esse ipsum. Imago attenditur in primo, similitudo in secundo, veritas in tertio. Primum commune est omnium intellectualium spirituum; secundum, electorum tantum; tertium, solius increati spiritus. In primo prope accedimus, in secundo
Abbreviated transcription (Latin):
Paululum cum ꝑtransissem illos: inueni quẽ diligit anima me¬
a. Sed qͦmͦ aptabimꝰ illud qd̾ ponitur scilicet paululũ: Inesti¬
mabilit̾ p̃rogat omni creature diuina maiestas. & qͣi uicina
& familiaris sit: dicis. cum ꝑtransissem illos paululũ. inueni
quem diligit anima mea. Deniq chaos magnũ firmatũ est:
int̾ nr̃am & ipsius naturam. Quare q̃ris chaos: Utiq in ani¬
tatis nr̃e.Omnes gentes ait ꝓpħ̾a quasi ñ sint sic sunt corã eo.
& qͣi nichilum & inane reputate sunt ei. Iure manis reputa¬
tur nr̃a substantia. in cuius assumptione exinanisse se dicitur
illa plenitudo. Que gͦ pot̾it assignari conuenientia & uicunt.
inanis cum solido. nichili cum imm̃so:. Qua gͦ ratione dicit.
Paululum cũ ꝑtransissem. inueni quẽ diligit anima mea: an
forte pennigera est caritas. & p̃peti uolatu ardentis desidii. int̾¬
iacens hoc de quo loquimur pret̾uolat uacuum: Utiq sic as¬

Expanded text:
Paululum cum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mePaululum cum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea. Sed quomodo aptabimus illud quod ponitur, scilicet, paululum? Inaestimabiliter praerogat omni creaturae divina majestas, et quasi vicina et familiaris sit, dicit: Cum pertransissem illos paululum, inveni quem diligit anima mea. Denique chaos magnum firmatum est inter nostram et ipsius naturam. Quale quaeris chaos? Utique inanitatis nostrae. Omnes gentes, ait propheta, quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihil et inane reputatae sunt ei . Jure inanis reputatur nostra substantia, in cujus assumptione exinanisse se dicitur illa plenitudo. Quae ergo poterit assignari convenientia et vicinitas inanis cum solido, nihili cum immenso? Qua ergo ratione dicit: Paululum cum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea? An forte pennigera est charitas, et praepeti volatu ardentis desiderii interjacens hoc, de quo loquimur, praetervolat vacuum? Utique sic as
Abbreviated transcription (Latin):
tio q̃ ꝑ lumen fit. ab inuicem discernent᷑. Nam illuminatõ qͥdẽ
fit in illuminato. & ex tempore fit. lumen aũ ip̃m ñfit. sed est.
& ex et̃no est. Hoc mͦ in una mente qͥs neget multas scientias
ẽẽ. in qua intelligit multas comphensiones eẽ. qͣmuis una sit
mentis uis q̃ comp̃hendit. & uidet. & unum lumen illuminãs ut
nam hoc ip̃m intelligere & illuminari & scire est. Qͥs itaq non
uideat qͣmuis nisi subtilissime ñ discernat᷑. ꝓpt̃ ñ nullam simili¬
tudinem. quis inqͣm ñ uideat differre int̾ se lumen. ꝑ qd illumin.¬
tio fit. & illuminationẽ q̃ ꝑ lumen fit. in qͦuis illuminato: Alte¬
rum enim creatum est: alt̾um creans. Altm illuminatũ: alt̾um
illuminans. Hec potest eẽntialit̾ ẽẽ eadem sapientia que fit ꝑ
his q̃ iuxta statum humane substantie in illo sunt uirtutes.
ad uerbi ꝑtransisti diuitias: tunc iure et excellent̃ dic̃e potes.

Expanded text:
tio quae per lumen fit, ab invicem discernentur? Nam illuminatio quidem tio quae per lumen fit, ab invicem discernentur? Nam illuminatio quidem fit in illuminato, et ex tempore fit: lumen autem ipsum non fit, sed est, et ex aeterno est. Hoc modo in una mente quis neget multas scientias esse, in qua intelligit multas comprehensiones esse, quamvis una sit mentis vis quae comprehendit et videt; et unum lumen illuminans, utNam hoc ipsum intelligere, et illuminari, et scire est. Quis itaque non videat: quamvis nisi subtilissime non discernatur propter nonnullam similitudinem: quis, inquam, non videat differre inter se lumen per quod illuminatio fit, et illuminationem quae per lumen fit in quovis illuminato? Alterum enim creatum est, alterum creans; alterum illuminatum, alterum illuminans. Nec potest essentialiter esse eadem sapientia quae fit per his quae juxta statum humanae substantiae in illo sunt virtutes, ad Verbi pertransisti divitias, tunc jure et excellenter dicere potes:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ omnis. Neq enim quia multa sunt que illuminant᷑ ut
uideri possint. aut multi ut uidere possint. ido multiplex lu¬
men est. qd̾ & uisa illuminat. & uidentib lucet. Qd ergo: Si¬
cemus unam & eamdem ẽẽ scientiam anime iħu cũ ũbo.immo¬
omniũ rationaliũ sp̃uũ & int̾ se & cum di ũbo unam eẽ sapien¬
tiam. qͥa di ũbum: Iangͦ de sola anima iħu ñerit hec disce¬
ptatio. Et nullus iam erit uob̃ exitus ad tuendam suꝑiꝰ positã
diuersitatem scientie int̾ ũbum & animam iħu: Et quomͦ
patebit exitus. cum hoc mͦ omniũ una conuincatur sapientia.
qͥa unum lumen qd illuminat om̃s: An forte quia duĩsomͦ il¬
luminatio fit. etiã diuerse int̾ se illuminationes sunt. & ab eo
ꝑ qd̾ fiunt lumine differunt: Ita etiam in animis rationalib
& diuinitꝰ illuminatis. & lumen qͦ illuminant᷑. & ip̃a illumina¬

Expanded text:
dicitur, omnis. Neque enim quia multa sunt, quae illuminantur ut dicitur, omnis. Neque enim quia multa sunt, quae illuminantur ut videri possint, aut multi ut videre possint, ideo multiplex lumen est, quod et visa illuminat, et videntibus lucet. Quid ergo? dicemus unam et eamdem esse scientiam animae omnium rationalium spirituum, et inter se, et cum Dei Verbo unam esse sapientiam, quia Dei Verbum? Jam ergo de sola anima Jesu non erit haec disceptatio: et nullus jam erit nobis exitus ad tuendam superius positam diversitatem scientiae inter Verbum et animam Jesu. Et quomodo patebit exitus, cum hoc modo omnium una convincatur sapientia, quia unum lumen quod illuminat omnes? An forte quia diverso modo illuminatio fit, etiam diversae inter se illuminationes sunt, et ab eo per quod fiunt lumine differunt: ita etiam in animis rationalibus, et divinitus illuminatis, et lumen quo illuminantur, et ipsa illumina
Abbreviated transcription (Latin):
ant qͣm ip̃m di ũbum sapientiã. Qd̃ si ita est. una iam & indiui¬
sa erit omniũ sapientia. Et qua ratione dicit᷑ omnis. si ñ nisi u¬
na est: Qd̃ si ido numerose dicitur. ñ qͥa in se numerabilissit.
sed ꝓpt̾ numerositatem habentium eam: nam & una dicit᷑ fides.
ꝓpter unam rem creditam. cum tn cuiq sit sua: quare gͦ una res
non dicatur numerose. cum multe singłarit᷑ dicant᷑: Seniq et
multe scientie & multe uoluntates eiusdem ꝑsone dicuntur.
& eodem tempore.ꝓpt̾ multitudinem rerum quas uelscit. uel
uult etiam simul. Ad res gͦ scitas respicientes. ñ ad ipsius mentiᷤ
uim qua quisq scit omne qd̵ sit. & uniꝰ multas. & multoꝵ dici¬
musunam scientiam. EUmitaq dicitur. omnis sapientia
a dño do est: nichil officit ad astruendam unitatẽ sapientie
quia hoc ñ ad ipsam. sed ad illa q̃ sciuntur ꝑ ipsam refert᷑ qd

Expanded text:
ant quam ipsum Dei Verbum sapientiam. Quod si ita est, una jam et indiviant quam ipsum Dei Verbum sapientiam. Quod si ita est, una jam et indivisa erit omnium sapientia. Et qua ratione dicitur omnis, si nonnisi una est? Quid, si ideo numerose dicitur, non quia in se numerabilis sit, sed propter numerositatem habentium eam? Nam et una dicitur fides, propter unam rem creditam, cum tamen cuique sit sua. Quare ergo una res non dicatur numerose, cum multae singulariter dicantur? Denique et multae scientiae, et multae voluntates ejusdem personae dicuntur, et eodem tempore, propter multitudinem rerum quas vel scit vel vult etiam simul. Ad res ergo scitas respicientes, non ad ipsius mentis vim, qua quisque scit omne quod scit; et unius multas, et multorum dicimus unam scientiam. Cum itaque dicitur, Omnis sapientia a Domino Deo est, nihil officit ad astruendam unitatem sapientiae: quia hoc non ad ipsam, sed ad illa quae sciuntur per ipsam, refertur quod
Abbreviated transcription (Latin):
cui hoc ip̃m ñ dant ꝑ naturam habere uel nosse: Nam si ani¬
& illud habere dicetur ex gr̃a. ut naturalit̃. & eẽntialit᷑. & sim¬
plicit̃ lumen sit. & illuminans sit: Aut qͦnam mͦ erit nature
qͣm gr̃e noticia p̃stantior. si ñ exp̃ssior: At illud adducunt qd̾
legitur. & uissime legitur: qͥa omnis sapientia a dño do est. &
cum illo fuit semꝑ: & est ante euum. Si omnis sapientia a do
& cum illo est ante euum. quomͦ gͦ multe sapientie sunt cum
illa q̃ ado est. & illi coet̾na est. quia cum illo ante euum est. ñ
multe nec uarie & diuerse sapientie. sed una sola & inuaria¬
bilis est: ¶uestio hec ñ iam circa unam solam iħu dñi re¬
stringit᷑ animam. sed se dilatat ad omnes q̃ alicuiꝰ sunt parti¬
cipes sapientie. ut similit̃ q̃ri possit. an omnes unam habe¬
ant cum ũbo d̃i sapientiam aimmo an omnes aliam ñ habe¬

Expanded text:
qui hoc ipsum non dant per naturam habere vel nosse? Nam etsi aniqui hoc ipsum non dant per naturam habere vel nosse? Nam etsi aniet illud habere dicetur ex gratia, ut naturaliter et essentialiter et simpliciter lumen sit, et illuminans sit? Aut quonam modo erit naturae quam gratiae notitia praestantior, si non expressior? At illud adducunt quod legitur, et verissime legitur, quia omnis sapientia a Domino Deo est, et cum illo fuit semper, et est ante aevum . Si omnis sapientia a Deo et cum illo est, et ante aevum: quomodo ergo multae sapientiae sunt cum illa, quae a Deo est, et illi coaeterna est, quia cum illo ante aevum est? Non multae nec variae et diversae sapientiae, sed una sola et invariabilis est. 5. Questio haec non jam circa unam Domini Jesu solam restringitur animam, sed se dilatat ad omnes quae alicujus sunt participes sapientiae: ut similiter quaeri possit, an omnes unam habeant cum Verbo Dei sapientiam, imo an omnes aliam non habe