comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nenut numia remissio uideatur. aut
niinia seueritas Pleriq enim re¬
pomiores malunt esse ut uideantur
beni Sed nihil simulatum & fictũ.
uere iurtutis esse certum est. Qumm
&iam diu̾turnum esse non sola¬
quod in principio uernat. in ꝓcessu
tãquã flosculus dissipatur & soluit
Quodaute̾ uerũ ac sincerum alta fun
nes nr̃as probemus. quõ quȩ simulatas
diutur naer̃ non possunt. sed tã quam
ad tẽpus uirentia eito decidant. exenfami¬
lia ex qua nobis plurima ad uirtutis
profectum exempla arcer siuimus
unũ simulationis & faaudis ꝓferamus
testimonium. Abessalon erat dauid
regis filius. decore insignis. egregius.
forma. Ip̃stans uiuenta. ita ut uirtalis
in israel non reperiretur. auestigio
pedis usq uertieẽ in maculatus. Iffecit
sibi currus & ȩquos. & uiros quinqua¬
ginta quip̃currerent ante eũ Surge¬
bat diluculo. & stabat ante portam
inuia Et siquem aduertisset regis

Expanded text:
ne aut nimia remissio videatur, aut ne aut nimia remissio videatur, aut nimia severitas. Plerique enim remissiores malunt esse, ut videantur boni esse: sed nihil simulatum et fictum verae virtutis esse certum est; quin etiam diuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur: quod autem verum ac sincerum, alta radnes nostras probemus, quoniam quae simulata sunt, diuturna esse non possunt, sed tamquam ad tempus virentia cito decidunt, ex ea familia ex qua nobis plurima ad virtutis profectum exempla accersivimus, unum simulationis et fraudis proferamus testimonium . 114. Abessalon erat David regis filius, decore insignis, egregius forma, praestans juventa; ita ut vir talis in Israel non reperiretur, a vestigio pedis usque ad verticem immaculatus. Is fecit sibi currus et equos, et viros quinquaginta, qui praecurrerent ante eum. Surgebat diluculo, et stabat ante portam in via: et si quem advertisset regis
Abbreviated transcription (Latin):
mane quod agunt. Quando quidem
aciam bonorum operum sũptibus.
in moderatum esse nondeceti
Pulchra liberalitas erga ipsos quoꝙ
pauperes mensurã tenere utha¬
bundes pluribus non conciliandi
fauoris gratia ultramodũ fluere
Quic quqd exaffectu puro ac sinceso
promitur. hoc est decorũ Non suꝑ¬
fluas edificationes aggredi. sed non¬
p̃t̃ mittere necessarias. & maxun&e
sacerdoti hoc conuenit. hor nare dĩ
demiplũ decore congruo ut &iam
oenilia auladñi resplendeat In¬
pensas misedia conuenientes fre¬
puentare quantũ oporteat largiri
peregrinis. non suꝑ flua sea cmape¬
tentia non redundantia. sed co¬
grien inimanitati nesuptu pauperũ
alienam sibi querat gratiã. Inere¬
ste netiorem erga clericos aut indul¬
genuiorem seprebeat:. Alteruenĩ
iiibuia nũ alterũ prodigũ siaut
sumptus desit necessitati quo sa sor¬
ledis negotiationis aucupus retta¬
bere Sebeas aut uoluptati super¬
re pceptorum esse mensuram conuenit

Expanded text:
inane, quod agunt. Quandoquidem inane, quod agunt. Quandoquidem etiam bonorum operum sumptibus immoderatum esse non deceat. 110. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat gratiam, nec restrictiorem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat. Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati eorum quos a sordidis negotiationis aucupiis retrahere debeas: aut voluptati superet praeceptorum esse mensuram convenit;
Abbreviated transcription (Latin):
humanis influxit mentibus ut pecu¬
niasit honort: & animi hominum
diuittarum admiratione capiant᷑
Iude se inmersit auaritia uelut quedã
bonorũ ariditas offitiorum ut homi¬
nes dampnũ putent. quicquid p̃t
morẽ inpenditur. Sed &iam in hoc
ad uersus auaritiam nequod adferre
possae inpedimentum prospexit
scriptura uenerabilis dicens. Quia
melior est hospitalitas cũ holeribus
Et infra. Melior ẽ. paris rasuautos eẽ
cum pace Non enm prodigos tioset
Liberale est hospitio suscipere gulum
uestire re dimere captiuesigion ba¬
besttes suptuiuuare Produs uuiti
suptuo sis esfluere coniuuuise ariuno
olurnso unde legisa Erodiguriest
uunu & contumeliosa ebriȩtas Ero¬
diguest popularis fauoris guedsa
exinanire proprias opes quod faciunt
quiludis circensibus ueleiaro aboer¬
atmalibus r muneribus gladiatouis
uel aiam uenationibus patrionul
delapidant suum. ut uincant supe¬
siorb celebritates cũ toturo uluo sit

Expanded text:
humanis influxit mentibus, ut pecuhumanis influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur. Inde se immersit avaritia, veluti quaedam bonorum ariditas officiorum; ut homines damnum putent quidquid praeter morem impenditur. Sed etiam in hoc adversus avaritiam, ne quod afferre possit impedimentum, prospexit Scriptura venerabilis, dicens: Quia melior est hospitalitas cum oleribus . Et infra: Melior est panis in suavitate cum pace . Non enim prodigos nos ionis. Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redimere captivos, non habentes sumptu juvare: prodigum est, sumptuosis effluescere conviviis, et vino plurimo; unde legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . Prodigum est popularis favoris gratia exinanire proprias opes: quod faciunt qui ludis circensibus, vel etiam theatralibus, et muneribus gladiatoriis, vel etiam venationibus patrimonium dilapidant suum, ut vincant superiorum celebritates; cum totum illud sit
Abbreviated transcription (Latin):
resacarer uonsolum liberaltats
seđ ꝓuarumq: asiam cõmoditatasst
primũ dispendio litis carere: non me¬
diocreest lucrum. Deinde accedit
ad fructum : quod augetur anuemia
Ex qua oriuntur plurime cõmodita¬
tes qud contẽpnenti aliqua initẽ¬
pore postea fructuosa site ͫ Inoffitus
autẽ hospitalibus omnibus quidem
bumanitas inpertienda est iustis autẽ
uberior deferenda honorificetta
Quicumq iustũ receperit in nomne
iusti mercedem iusti accipi&e: ut dñs
pnuntiauit Tanta enim est apuo
dm hospitalitatis gratia: ut nec potus
quidem aquȩ frigidȩ a premus re¬
munerationis inmunissit. Uides qͥa
abraham dm̃ recepit hospitio dum
hospites querit: Videquia loth angbs
recepit quid scis anatu cũ suscipis hos¬
pitem suscipias xp̃m Lice in hospite
ipse ait Incarcere eram & uenistis
adine nudus erã & operu i ftis me
Suaue est igitur non pecunie sed gratiae
studere Uerum hoc malum iamauaũ

Expanded text:
relaxare, non solum liberalitatis, relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum? Licet in hospite ipse ait: In carcere eram, et venistis ad me: nudus eram, et operuistis me . 108. Suave est igitur non pecuniae, sed gratiae studere. Verum hoc malum jamdudum
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit  Ualoe iddecorũ totius est
orbis exstimatione peregrinos eum
honore suscipi nonde esse mense hosci¬
talis gratia. occurrere offitio libeso¬
litatis explorari aducitsis pospietu
Quod abrahȩ laudiest datum. qui ante
unuã suam speculabatur. neforte
prateua peregrinus aliquis. & dili¬
rentes pretendebat excubias utoc¬
cerrer& ut puenira&. ut rogaro ue
transia hospes dicens Dñe sunuer
gratiani antete. nepterieris puerũ
suun Et ideo prohospitalitatis merce¬
de fructum prosperitatis receprt
lothquoq nepos eius nec solũ gener
satum uirtute proximus. propt̃
bospitalitatis affectum sodomitaria
asssuisq supplitia nondetorsit
dec e igitur hospitalem esse benuignũ
iustũ nonalieni cupidũ inmo desuo
niru roealten potius aliqua si fusant
latessitus. quam aliena iuira pulsantẽ
fugitante sitiũ. abhorrentem
iurgiis. redimentẽ concor dieuie
tran quillitatis gratiam Siquidem
desuo iure uirumbonũ aliquid

Expanded text:
ua. Valde id decorum totius est orbis existimatione, peregrinos cum honore suscipi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum. 104. Quod Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum Sodomitana a se suisque supplicia detorsit . 106. Decet igitur hospitalem esse, benignum, justum, non alieni cupidum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
totius egypti ꝑ quin quennium famem
reppulit facile autem pecunia con¬
sumitur: consilia exhauriri nesciunt
Nȩc usu augentur Pecunia minuitur
n&cito deficit. atq ipsam destituit¬
s. benignitatẽ. ut quo pluribus largiri
uolueris. Eopautiores adiuuẽs
plr tiueidi desit quod alus conferendum
putaueris Conisilu aute operisq conlito
quo molures onsum ditur coreunoan¬

Expanded text:
totius Aegypti per quinquennium famem totius Aegypti per quinquennium famem repulit . 75. Facile autem pecunia consumitur, consilia exhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito deficit, atque ipsam destituit benignitatem; tatem; ut quo pluribus largiri volueris, eo pauciores adjuves, et saepe tibi desit quod aliis conferendum putaveris. Consilii 88 autem operisque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundan
Abbreviated transcription (Latin):
&lani sumptu adiuuant est a iam
Aluo genus liberalitatis quod apostolus
docnũ ut siquis fidelis hab& ingugo
subministr&e illis : ut carũ alimonus
eccłã non grauetur ut hisquȩ uere
uiduȩ sunt. suffutiat. Uitilis igitur
huius modi liberalitas. sed non com¬
munis omnibus Sunt enĩ pleriq
xiam uiriboni. qui tenues censu
contenti quidem exiguo ad suiusũ.
sed non idonei ad sub sidium lȩuande
paupertatis alienę Lamen sub pet̾it
aliud beneficientiae genus quod
iuuare possit inferiorem. ¶Est enim
duplex liberalitas: Vna quȩ subsidio
regi adiuuat. id est usu pecuniȩ.
altera quę operarum conlatione
in penditur. Mlulto frequenter
splendidior. multoq clarior
Quanto nlustrius abraham captum
armis uic tricibus recepit nepotẽ.
quam sire demiss&. Quanto utilius
regẽ pharao sõs ioseph consilio proui¬
dentiae iuuit. quam siobtuliss& pe¬
cuniam. Pecunia enĩ unius ciuitatis
non re demit ubertatẽ. Prospitientia

Expanded text:
etiam sumptu adjuvent. Est etiam etiam sumptu adjuvent. Est etiam genus illud liberalitatis quod Apostolus docet: Ut si quis fidelis habet viduas, subministret illis, ut earum alimoniis Ecclesia non gravetur, ut his quae vere viduae sunt, sufficiat . 73. Utilis igitur hujusmodi liberalitas, sed non communis omnibus. Sunt enim plerique etiam viri boni, qui tenues sunt censu, contenti quidem exiguo ad sui usum, sed non idonei ad subsidium levandae paupertatis alienae; tamen suppetit aliud beneficentiae genus, quo juvare possint inferiorem. Est enim duplex liberalitas: una quae subsidio rei adjuvat, id est, usu pecuniae; altera quae operum collatione impenditur, multo frequenter splendidior, multoque clarior. 74. Quanto illustrius Abraham captum armis victricibus recepit nepotem , quam si redemisset! Quanto utilius regem Pharaonem sanctus Joseph consilio providentiae juvit, quam si contulisset pecuniam! Pecunia enim unius civitatis non redemit ubertatem: prospicientia
Abbreviated transcription (Latin):
quossire uoces unius prouintiae numerũ
explere Non possint. Fueru t amen qui
eos quos eccłae redłmerunt inseruitute
reuocare uellent. ipsa grauiores capti¬
ustate qui inuderent alienam misedĩam
psi sun captiuitatẽ uenissent : seruirent
liberi Siuenditi forent seruitutis
ministerium ponrecusarent. Et uolunt
alienã libertatẽ rescindere quisua
seruitutẽ non possunt rescindere
nisi forte p̃tium reciper&. siemptori
placer& Inquo tamen non rescinditꝰ
seruitus. sedredimitur: Ifrecipua igit᷑
liberalitas. redimere captiuos Et
maxime ab hoste barbaro: quinihil
deferat humanitatis ad miscđiam.
nisi quod auaritia reseruauerit. aut
adredemptionẽ es alienũ subire
side bitor soluendo nonsit. atq artet᷑
ad solutionẽ quęsit iure debite in opia
destitute nutrire paruulos pupillos
tuern Sunt &iam qui uirgines orbatas
parentibus. tuendȩ pudicitiae gratia
conubio locent. nec solum studio seo

Expanded text:
quos si revoces, unius provinciae numerum quos si revoces, unius provinciae numerum explere non possint! Fuerunt tamen qui et quos Ecclesiae redemerunt, in servitutem revocare vellent, ipsa graviores captivitate, qui inviderent alienam misericordiam. Ipsi si in captivitatem venissent, servirent liberi: si venditi fuissent, servitutis ministerium non recusarent; et volunt alienam libertatem rescindere, qui suam servitutem non possent rescindere, nisi forte pretium recipere emptori placeret: in quo tamen non rescinditur servitus, sed redimitur. 71. Praecipua est igitur liberalitas, redimere captivos, et maxime ab hoste barbaro, qui nihil deferat humanitatis ad misericordiam, nisi quod avaritia reservaverit ad redemptionem: aes alienum subire, si debitor solvendo non sit, atque arctetur ad solutionem, quae sit jure debita, et inopia destituta: enutrire parvulos, pupillos tueri. 72. Sunt etiam qui virgines orbatas parentibus tuendae pudicitiae gratia connubio locent, nec solum studio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiano sũptu egentib quouitã sustinere
suã possint disponere. ac dispensare
alimoniã. uerũ &iam his quipublicae
egere uerecundantur consulere ac sub¬
uenire. quatinus communis egenorum
alimonia non exhauriatur deeo enim
loquor qui p̾sit alicui muneri. ut si offitiũ
sacerdotis gerat. aut dispensatoris: ut
dehis suggerat ep̃o necreprimat siquem
positum in necessitate aliqua cognouerit.
aut deiectum opibus adinopiȩ necessi¬
tatẽ redactum. Maximę sinon effusione
adolescentiȩ sed direptione alicuius
& amissione patrimonii in eã reciderit
in iuriã. ut sumptũ exercere diurnum
non queat: Sum ma &iam liberalitas
captos redimere. eripere exhostium
manibus. subtrahere neci homines.
& maxime feminas turpiedini. Redde¬
re parentibus liberos. parentes liberis.
ciues patriȩ restituere. Nota sunt hȩc
nimis yllirici uastitate & tratiȩ. Quanti
ubiq uenales erant toto captiui orbe.

Expanded text:
quotidiano sumptu egentibus, quo vitam sustinere quotidiano sumptu egentibus, quo vitam sustinere suam possint, disponere ac dispensare alimoniam; verum etiam his qui publice egere verecundantur, consulere ac subvenire, quatenus communis egenorum alimonia non exhauriatur. De eo enim loquor qui praeest alicui muneri, ut si officium sacerdotis gerat, aut dispensatoris; ut de his suggerat episcopo, nec reprimat si quem positum in necessitate aliqua cognoverit, aut dejectum opibus ad inopiae necessitatem redactum: maxime si non effusione adolescentiae, sed direptione alicujus et amissione patrimonii in eam reciderit injuriam, ut sumptum exercere diurnum non queat. 70. Summa etiam liberalitas, captos redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci homines, et maxime feminas turpitudini, reddere parentibus liberos, parentes liberis, cives patriae restituere. Nota sunt haec nimis Illyrici vastitate et Thraciae: quanti ubique venales 87 erant toto captivi orbe,
Abbreviated transcription (Latin):
tates Quod qui fecerit. hunc homines
supra hominem esse arbitrantur. Quis ẽ
non admirandus. quidiuitias spernat
quas pleriq saluti proprię p̃tulerunt
Dec& igitur omnis censura frugalitatis.
continentiae auctoritas. & maxime eũ
qui honore p̃stat. nec p̾minentẽ uirũ
thes auri possideant sui. & pecunis serui¬
at qui pest liberis. Illud magis dec& ut supͣ
thes aurũ sit animo. infra amicũ obsequio
Numilitas enĩ auga gratiam Hec plenalau¬
dis aedigna primario uiro. non cõmunẽ
cũ tyriis negotiatoribus & galathis merca¬
toribus habere turpis lucri cupidinẽ
nec omne bonũ locare inpecuniam
& tãquã mercennario munere coti¬
dianos numerare questus. calculari
conpendia ¶Quod si abhis sobriũ regere animũ¬
laudabile. ẽ. quanto illud prestantius.
sidilectionẽ multitudinis liberalitate.
ad quiras: Neq suꝑ flua circa inportunos
ueq restricta circa indigentes Plurima
autẽ genera liberalitatis sunt. non solum

Expanded text:
tates? Quod qui fecerit, hunc homines tates? Quod qui fecerit, hunc homines supra hominem esse arbitrantur: Quis estnon admirandus, qui divitias spernit, 86 quas plerique saluti propriae praetulerunt? 67. Decet igitur omnes censura frugalitatis, continentiae auctoritas, et maxime eum qui honore praestet, ne praeeminentem virum thesauri possideant sui, et pecuniis serviat, qui praeest liberis. Illud magis decet, ut supra thesaurum sit animo, et infra amicum obsequio. Humilitas enim gratiam auget. Haec plena laudis et digna primario viro, non communem cum Tyriis negotiatoribus et Galaaditis mercatoribus habere turpis lucri cupidinem, nec omne bonum locare in pecunia, et tamquam mercenario munere quotidianos numerare quaestus, calculari compendialaudabile est, quanto illud praestantius si dilectionem multitudinis liberalitate acquiras, neque superflua circa importunos, neque restricta circa indigentes! 69. Plurima autem genera liberalitatis sunt, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
malitia. ¶ Diximus deeius. pulchritu¬
dine & seripturae testimonio com¬
probauimus: super est ut doceamus
scripturae auctoritate nullum ei
contuberniũ cũuitis eẽ. sed indiui¬
duã cũ ceteris uirtutibus coniuno¬
tionẽ Cuius sp̃s est disertus. sine com¬
quinamento. certus. sanctus. amans
bonũ. acutus. quinihil uet& bene¬
facere. benignus. stabilis. securus.
omnem habens uirtutẽ. omnia
prospitiens. Et infra Sobrietatẽ
doc&. & iustĩam. & uirtutem. Omĩa¬
igitur operatur prudentia. cum
omnibus bonis hab& consortium
Nam quo modo potest utile consiliũ
Nullo reuocetur metu. nulla adulatione
auero deflectendum put&. exiliũ non re¬
fugiat. que nouerit sapienti patriam
mundum esse egestatẽ nontimeat. quȩ
nihil de esse sapienti sciat. cuitotus
mundus diuitiarũ est: Quid enim pre¬
celsius eo uiro qui auro moueri nesciat.
contẽptũ habeat pecuniarũ. & uelut
exaree quadã despitiat hominũ cupidi¬

Expanded text:
malitia . 65. Diximus de ejus pulchritumalitia . 65. Diximus de ejus pulchritudine, et Scripturae testimonio comprobavimus: superest ut doceamus Scripturae auctoritate nullum ei contubernium cum vitiis esse, sed inviduam cum caeteris virtutibus conjunctionem: cujus spiritus est disertus, sine inquinamento, certus, sanctus, amans bonum, acutus, qui nihil vetet benefacere, benignus, stabilis, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens . Et infra: Sobrietatem docet, et justitiam et virtutem igitur operatur prudentia, cum omnibus bonis habet consortium. Nam quomodo potest utile consilium nullo revocetur metu, nulla adulatione a vero deflectendum putet: exsilium non refugiat, quae noverit sapienti patriam mundum esse: egestatem non timeat, quae nihil deesse sapienti sciat, cui totus mundus divitiarum est? Quid enim praecelsius illo viro, qui auro moveri nesciat, contemptum habeat pecuniarum, et velut ex arce quadam despiciat hominum cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare consilio superiorẽ. quẽ uideas
inferiorẽ moribus Suprame deb&
esse ciume committere paro Anuero
eũ idoneum putabo. quimihida con¬
siliũ quod nondedit sibi. & mihi eum
uacare credam: quisibi nõuac&. cuius
animũ uoluptates occupent. libido
deuincat. auaritia sub iuga. cupi¬
ditas per turb&. quatiat metus.
Quomodo hic consili locus. ubinullus
qui eti Ammirandus mihi & suspitien¬
dus consiliarius. quem propitius dñs
patribus dedit. offensus abstulit
uius imitator debet esse qui potest
consiliũ dare. & alienam auitiis custo¬
dire prudentiã. quõ nihil inquinatũ¬
uultu spetiem p̾ferat᷑ pulchritudinis.
& beluinis posteriorib ac ferinis
unguibus formae superioris deho¬
nestet gratiã. cũtam ammirabilis
& preclara forma uirtutum sit & spe¬
tialiter pulcritudo sapientia sicut
series scripturę indicat. Est enim
uenitur prior. Lucẽ & enim hano
suscipit nox. sapientiã autẽ ñiuncit

Expanded text:
judicare consilio superiorem, quem videas judicare consilio superiorem, quem videas inferiorem moribus? Supra me debet esse, cui me committere paro. An vero idoneum eum putabo, qui mihi det consilium, quod non det sibi: et mihi eum vacare credam, qui sibi non vacet: cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, cupiditas perturbet, quatiat metus? Quomodo hic consilii locus, ubi nullus quieti? 63. Admirandus mihi et suspiciendus consiliarius , quem propitius Dominus Patribus dedit, offensus abstulit. Hujus imitator debet esse qui potest consilium dare, et alienam a vitiis custodire prudentiam, quoniam nihil inquinatvultu speciem praeferat pulchritudinis, et belluinis posterioribus ac ferinis unguibus formae superioris dehonestet gratiam; cum tam admirabilis et praeclara forma virtutum sit, et specialiter pulchritudo sapientiae, sicut series Scripturae indicat? Est enim invenitur prior. Lucem etenim hanc suscipit nox, sapientiam autem non vincit
Abbreviated transcription (Latin):
mũ adiungat uitae ꝓbitas. uirtutum
gratia. Quisenim incenofontẽ requirat.
Quis turbidam aquam potũ petat. Itaq
ubi luxuria est. ubi intemperantia. ubi
uitiorum confusio. quis in de sibi aliquid
hauriendum existim&. Quis non des¬
pitiat morum conluuionẽ. Quis utilẽ
causae alienae iudic&. quem uid&
mutilem suę uite. Quis iterũ imꝓbũ
mali uolum. contumeliosũ non fugiat.
Et ad nocendũ paratũ quisnon eum
omnis studio declin& Quis uero
quamuis instructum ad consilii opẽ
difficil̃tamen accessu ambiat. in quo
sit illud tãquã siquis aquȩ̨ fontẽ
prȩcludat.: Quid enim prodest habere
sapientiam. siconsilium neges. siconsu¬
lendi inter cludas copiam: Clausisti
fontẽ ut nec aliis influat. nectibi
ꝓsit Pulchrȩ̨ autẽ. & deillo conuenit
qui habens prudentiã. conmaculat
eam uitiorum soridibus. eo quod aquȩ
exitum contamin& degeneres animos
uita arguit. Quomo do enĩ potes eum¬

Expanded text:
mum adjungat vitae probitas, virtutum mum adjungat vitae probitas, virtutum gratia. Quis enim in coeno fontem requirat? Quis e turbida aqua potum petat? Itaque ubi luxuria est, ubi intemperantia, ubi vitiorum confusio; quis inde sibi aliquid hauriendum existimet? Quis non despiciat morum colluvionem? Quis utilem causae alienae judicet, quem videt inutilem vitae suae? Quis iterum improbum, malevolum, contumeliosum non fugiat, et ad nocendum paratum; quis non eum omni studio declinet? 61. Quis vero quamvis instructum ad consilii opem, difficili tamen accessu, ambiat; in quo sit illud, tanquam si quis aquae fontem praecludat? Quid enim prodest habere sapientiam, si consilium neges? Si consulendi intercludas copiam, clausisti fontem; ut nec aliis influat, nec tibi prosit. 62. Pulchre autem et de illo convenit, qui habens prudentiam, commaculat eam vitiorum sordibus, eo quod aquae exitum contaminet. Degeneres animos vita arguit. Quomodo enim eum potes
Abbreviated transcription (Latin):
conferebat gratiant. Moysi consilio
bella confitiebantur. moysi meritis
decęlo ad fluebat alimonia. potus
epetra. Quam purus danihelis animus.
ut mulcer& barbaros mores. mitigar&
leones. Quȩ in illo temperantia.
quanta animi & corporis continentia.
Nec inmerito mirabilis factus omnibus
quando quod uehementer admirantur
homines regalibus fultus amiciis. aurũ
non requirebat. Necdelatum sibi honorẽ
pluris faciebat quã fidem. quin &iam
peri clitari malebat prolege dñi. quam
progratia hominis inflecti. Nam de scĩ
ioseph quempene p̃terierã castimonia
&iustitia quid dicam. quarum altera
in lecebras heriles respuit. refutauit
p̃mia. altera mortẽ contẽpsit. metum
reppulit. carcerem p̃optauit: Quis hunc
priuatȩ causae ad consulendum idoneũ
non iudicar&. cuius ferax animus & mens
fertilis. temporis sterilitatẽ quodã consilig
& cordis ubere fetundauit. ¶ Aduertimus
igitur quod in adquirendis consiliis pluri¬

Expanded text:
conferebat gratiam? Moysi consilio conferebat gratiam? Moysi consilio bella conficiebantur: Moysi meritis de coelo affluebat alimonia, potus e petra. 58. Quam purus Danielis animus, ut mulceret barbaros mores, mitigaret leones ! Quae in illo temperantia! Quanta animi et corporis 84 continentia! Nec immerito mirabilis factus omnibus, quando quod vehementer admirantur homines regalibus fultus amicitiis, aurum non quaerebat, nec delatum sibi honorem pluris faciebat quam fidem. Quin etiam periclitari malebat pro lege Domini, quam pro gratia hominis inflecti. 59. Nam de sancti Joseph quem pene praeterieram castimonia et justitia quid dicam; quarum altera illecebras beriles respuit, refutavit praemia: altera mortem contempsit, metum repulit, carcerem praeoptavit ? Quis hunc privatae causae ad consulendum idoneum non judicaret, cujus ferax animus et mens fertilis, temporis sterilitatem quodam consiliorum et cordis ubere fecundavit . CAPUigitur, quod in acquirendis consiliis pluri
Abbreviated transcription (Latin):
nec in carcere feriatus erat. quominus
derebus incertis consuleretur cuius
consilium e gypto uniuerse ꝓfuit
ut non sentir& septẽ annorum
sterilitatem. aliosq populos miserȩ famis
leuar& ieiunio. Damhel excaptiuis
regalium consultorum arbiter factus.
consiliis suis emendauit p̃sentia. ad nun¬
tiauit futura. Exhis enĩ quȩ frequenter
inter p̃tatus ostenderat. uerise esse ad¬
nuntium. fides ei in omnibus deferebatꝰ¬
Sed &iam tertius locus de his qui ad mira¬
tione digni estimarentur ioseph &salo¬
monis &danihelis exemplo decursus
uidetur. Nam quid demoyse loquar.
cuius omnis ifrahel cotidie consilia
prestolabatur. quorũ uita fidem
faciebat prudentiae. admirationẽq
eius augebat Quissenon cõmitter&
consilio moysi. cuiseniores siqua supra suũ
intellectum & dirtutem esse arbitia¬
rentur. diudicanda seruabant.
Quis danihelis consilium refuger& dequo
mentibus possent. quibus ds̃ tantam

Expanded text:
nec in carcere feriatus erat, quo minus nec in carcere feriatus erat, quo minus de rebus incertis consuleretur. Cujus consilium Aegypto universae profuit; ut non sentiret septem annorum sterilitatem, aliosque populos miserae famis levaret jejunio . 55. Daniel ex captivis, regalium consultorum arbiter factus, consiliis suis emendavit praesentia, annuntiavit futura. Ex his enim quae frequenter interpretatus ostenderat veri se esse annuntium, fides ei in omnibus deferebatSed etiam tertius locus de his qui admiratione digni aestimarentur, Joseph, Salomonis et Danielis exemplo decursus videtur. Nam quid de Moyse loquar, cujus omnis Israel quotidie consilia praestolabatur, quorum vita fidem faciebat prudentiae, admirationemque ejus augebat? Quis se non committeret consilio Moysi, cui seniores, si qua supra suum intellectum et virtutem esse arbitrarentur, dijudicanda servabant? 57. Quis Danielis consilium refugeret, de quo mentibus possent, quibus Deus tantam
Abbreviated transcription (Latin):
Intellige conuiuium ueri salomonis.
&quę apponuntur in eo conuiuio in¬
tellige sapienter. & considera in qua
terra congregatio. nationũ audierit
famam sapientie uerȩ atq iustitiae.
& quibus eum uideritꝰ oculis contem¬
plantibus. Utiq ea quȩ non uidentur.
qm̃ quȩ̨ uidentur tẽporalia sunt. quę
autem non uidentur. ae terna. Quę
sunt beatȩ mulieres. nisi illȩ dequibus
dicitur. quia multe uerbum dei audi¬
unt & pariunt Et alibi. Quicumq
& frater & soror &mat̾ est. qui &iã
pueri quiad sistunt. nisi paulus quidi
cebat. usq in hunc diem sto protestans
minori acmaiori Simeon quispec¬
tabat intemplo ut uider& consolatio¬
nem israhel. quomodo enim dimitti
poscer&. nisiquia ad sistens dño disceden¬
di habere facultatẽ non poterat. nisi
uoluntatem dñi adeptus esset . Exẽpli
causa propositus est nobis salomon.
a quo certatim ut audiretur eius
sapientia postulabatur:. Ioseph quoq

Expanded text:
Intellige convivium veri Salomonis, Intellige convivium veri Salomonis, et quae apponuntur in eo convivio, intellige sapienter, et considera in qua terra congregatio nationum audierit famam sapientiae verae atque justitiae, et quibus eum viderit oculis, contemplantibus utique ea quae non videntur. Quoniam quae videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . 53. Quae sunt beatae mulieres, nisi illae de quibus dicitur, quia multae verbum Dei audiunt et pariunt ? Et alibi: Quicumque  frater et soror et mater est . Qui etiam pueri tui cebat: Usque in hunc diem sto protestans minori ac majori , Simeon qui exspectabat in templo ut videret consolationem Israel ? Quomodo enim dimitti posceret, nisi quia assistens Domino, discedendi habere facultatem non poterat, nisi voluntatem Domini adeptus esset? Exempli causa propositus est nobis Salomon, a quo certatim ut audiretur ejus sapientia, postulabatur. 54. Joseph quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ratione sapientiae & amore iustitiae
ut omnes querant audire sapientiã
eius uiri in quo utriusq uirtutis
copulasit : sicut que rebant
reges omnes terrę uidere faciem
salomonis. & audire sapientiã eius:
ita ut & saba regina uenir& ad eum.
& tẽptar& eumꝰ in questionibus: Etuenit.
&omnia locuta est quȩ habebat incorde
suo. & audiuit omnem sapientiam
salomonis. Nec ullũ uerbum p̃teriuit
eam. Quȩsit ista quȩ nihil pretereat
nec sit aliquit quod ei non adnotiaue¬
rit uerus salomon: cognosce ohomo
exhis quȩ audis loquentem Uerus ẽ
inquit sermo quem audiui interramea
desermonibus tuis. & de prudentia
tua. & non credidi his qui dicebant
mihi: donec ueni &uiderunt
oculimer Et nunc non est nec dimi¬
dia quidem pars secundum eaquȩ
ad nuntiabant mihi Ad posuisti
bona super omnia quȩ audiui in
terramea. Beate mulieres tuę
& beati pueritui qui adsistunt tibi.
qui audiut omnem prudentiã tuã

Expanded text:
ratione sapientiae et amore justitiae; ratione sapientiae et amore justitiae; ut omnes quaerant audire sapientiam ejus viri, in quo utriusque virtutis copula sit: sicut quaerebant omnes reges terrae videre faciem Salomonis, et audire sapientiam ejus; ita ut et Saba regina veniret ad eum, et tentaret eum in quaestionibus: Et venit, et omnia locuta est quae habebat in corde suo, et audivit omnem sapientiam Solomonis, nec ullum verbum praeterivit eam . 52. Quae sit ista, quam nihil praetereat, nec sit aliquid quod ei non annuntiaverit verus Salomon, cognosce, o homo, ex his quae audis loquentem: Verus est, inquit, sermo quem audivi in terra mea de sermonibus tuis, et de prudentia tua, et non credidi his qui dicebant mihi, donec veni, et viderunt oculi mei: et nunc non est nec dimidia quidem pars secundum ea quae annuntiabant mihi. Apposuisti bona super omnia quae audivi 83 in terra mea. Beatae mulieres tuae, et beati pueri tui qui assistunt tibi, qui audiunt omnem prudentiam tuam .
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. fortitudo expectetur in laboribus
&periculis. prudentia intellectu bonorũ.
sciens commoda & aduersa distinguere
ustitiaquȩ sit bona custos iuris alieni.
& uindex proprietatis suum euiq con¬
seruans. Sit ergo nobis cõmunis opinio¬
nis gratia quadri ꝑtita hȩc facta diui¬
sio: ut ab illa subtili disputatione
quasi exadito quodam eruitur rerca¬
hentes pedem forensem usum acpopu¬
larem sensum sequamur. ¶Hac igitur
diuisione seruata ut reuertamur
causam nraãm  cõmittimus. & abeo con¬
siliũ promptius quã aceteris poscimꝰ
Prestat tamen fidele iusti consilium
uiri: & sapientissimi ingenio frequent̃
p̃ponderat. Vtilia enĩ uulnera amici.
quã aliorum oscula. Deinde quia iusti
iuditiũ est. sapientis autẽ argum̃tũ.
in illo censura disceptationis. in hoc
calliditas inuentionis. Quodsi utrũq
cõnectas erit magna consiliorũ salubri¬
tas. quȩ ab uniuersis spectatur admi¬

Expanded text:
tibus: fortitudo spectetur in laboribus tibus: fortitudo spectetur in laboribus et periculis: prudentia in delectu bonorum, sciens commoda et adversa distinguere: justitia quae sit bona custos juris alieni, et vindex proprietatis, suum cuique conservans. Sit ergo nobis communis opinionis gratia quadripartita haec facta divisio, ut ab illa subtili disputatione quasi ex adyto quodam eruitur, retrahentes pedem, forensem usum ac popularem sensum sequamur. Hac igitur divisione servata, revertamur causam nostram committimus, et ab eo consilium promptius quam a caeteris poscimus. Praestat tamen fidele justi consilium viri, et sapientissimi ingenio frequenter praeponderat. Utilia enim vulnera amici, quam aliorum ascula . Deinde quia justi judicium est, sapientis autem argumentum: in illo censura disceptationis, in hoc calliditas inventionis. 51. Quod si utrumque connectas, erit magna consiliorum salubritas, quae ab universis spectatur admi
Abbreviated transcription (Latin):
reciper& suum Deniq &iam scriptura
hoc pronuntiauit. Audiuit in quit
omnis isrł hoc iuditiũ quod iudicauit
rex. & timuerunt a facie regis eo quod
intellectus di.ineo ess& ut facer& iustitiã
Deniq & ipse salamon ita poposcit sapientiã.
ut daretur sibi corprudens. audire
& iudicare cum iustitia ¶liqu& igitur¬
&iam scđm scripturã diuinãquę̃ anti¬
qui or est. sapientiam sine iustitia esse
non posse. quia ubi una earũ uirtutum.
ibi utraque est. Danihel quoq quam
sapienter alta inter rogatione fraudu¬
lente accusationis deprehendit menda¬
tium ut calũpniatorum sibi responsio
nonconuerir& Prudentię igitur fuit
uocis suȩ testimonio reos prodere. iustitię
quoq faocentes supplicio dare innocentẽ
subducere. Est ergo indiuiduũ sapientiȩ
atq iustitię contũberniũ. seduulgi usu
diuiditur una quȩdam forma uirtutũ.
ut tẽperantia sit in despitiendis uolupta¬

Expanded text:
reciperet suum. Denique etiam Scriptura reciperet suum. Denique etiam Scriptura hoc pronuntiavit: Audivit, inquit, omnis Israel hoc judicium, quod judicavit rex: et timuerunt a facie regis, eo quod intellectus Dei in eo esset, ut faceret justitiam . Denique et ipse Salomon ita poposcit sapientiam, ut daretur sibi cor prudens audire et judicare cum justitia . CAPUetiam secundum scripturam divinam, quae antiquior est, sapientiam sine justitia esse non posse; quia ubi una earum virtutum, ibi utraque est. Daniel quoque 82 quam sapienter alta interrogatione fraudulentae accusationis deprehendit mendacium, ut calumniatorum sibi responsio non conveniret! Prudentiae igitur fuit vocis suae testimonio reos prodere: justitiae quoque, nocentes supplicio dare, innocentem subducere . 49. Est ergo individuum sapientiae atque justitiae conturbernium: sed vulgi usu dividitur una quaedam forma virtutum, ut temperantia sit in despiciendis volupta
Abbreviated transcription (Latin):
mulier quę uero erat affectu ꝑcita.
nequa quam dñe infantẽ diuidas.
detur potius illi &uitat. et non
sit infans. diuidite eum. Et statuit
rex dari infantẽ ei mulieri que
dixerat nolite interficere eum sed
date illi mulieri. quiamota sunt
inquit uiscera eius infilium suum
taq non inmerito estimatus est
uitellectus dĩ in eo esse qm̃ quę occultas
dõ patent. Quid autẽ occultius inter¬
norũ uiscerum testimonio in quo sapi¬
entis intellectus uelut quidam pieta¬
tis descendit arbitar. & uelut quałdã
genitalis alui uocẽ eruit quamat̾nus
patuit affectus. qui eliger& filium suũ
uel apud alienã uiuere. quã in conspec¬
tu matris necari.: Sapientiae igitur
fuit latentes distinguere conscientias.
exoculti seruere ueritatẽ. & uelut quadã
machera. ita sp̃s gladio penetrare. non
solum uteri sed&iam animȩ̨ &mentis
uiscera. Iustitiȩ quoq utquę suũ necaue¬
rat. alienum non toller&. seduera mater

Expanded text:
mulier quae vero erat affectu percita: mulier quae vero erat affectu percita: Nequaquam, domine, infantem dividas: detur potius illi, et vivat, et non sit infans, dividite eum. Et statuit rex dari infantem ei mulieri quae dixerat: Nolite interficere eum, sed date eum illi mulieri; quia mota sunt, inquit, viscera ejus in filio suo. 46. Itaque non immerito aestimatus est intellectus Dei in eo esse; quoniam quae occulta Deo? Quid autem occultius internorum viscerum testimonio, in quae sapientis intellectus velut quidam pietatis descendit arbiter, et velut quamdam genitalis alvi vocem eruit; quia maternus patuit affectus, qui eligeret filium suum vel apud alienam vivere, quam in conspectu matris necari. 47. Sapientiae igitur fuit latentes distinguere conscientias, ex occultis eruere veritatem; et velut quadam machaera, ita spiritus gladio penetrare non solum uteri, sed etiam animae et mentis viscera: justitiae quoque, ut quae suum necaverat, alienum non tolleret; sed vera mater
Abbreviated transcription (Latin):
est. Itaq spectemus illud suta est
duȩ inquit mulieres in conspectu regis
salomonis steterunt edixit una adeũ
habitantes cubiculo. ante diem
tuertium partu ȩdito singulos filios
suscepimus. & eramus una arbiter
peullus domi. nec ulla alia nobiscum
femina nisi nos solȩ. Et mortuus ẽ
filius eius haenocte ut obdormiuit
super eum. Et surrexit medianocte.
&accepit filium meum desinumeo
acollocauit eum ingremiosuo. & filiũ
suum mortuum posuit insinumeo
Et sur rexmane ut lactarem paruulũ.
& inueni mortuum & consideraui illũ
diluculo anonerat filius meus. Res¬
pondit altera non: sed filius meus .ẽ.
qui uiuit. filius autẽ tuus quimor¬
tuus est. Et hec erat contentio cum
utraq sibifilium uindicar& super¬
scitem: defunctum autẽ suum
negar&. Tuncrex iussit afferri
macheram & infantẽ didi. ac sin¬
gulas partes dare singulis. dimidiã
uni. & dimidiã alteri. Exclamat

Expanded text:
est? Itaque spectemus illud si ita est. est? Itaque spectemus illud si ita est. Duae, inquit mulieres in conspectu regis Salomonis steterunt, et dixit una ad eumhabitantes cubiculo, ante diem tertium partu edito, singulos filios suscepimus, et erramus una, arbiter nullus domi, nec ulla alia nobiscum femina, nisi nos solae: et mortuus est filius ejus hac nocte, ut obdormivit super eum: et surrexit media nocte, et accepit filium meum de sinu meo, et collocavit eum in gremio suo, et filium suum mortuum posuit in sinu meo. Et surrexi mane, ut lactarem parvulum, et inveni mortuum. Et consideravi illum diluculo, et non erat filius meus. Et respondit altera: Non, sed filius meus est, qui vivit: filius autem tuus, qui mortuus est . 45. Et haec erat contentio, cum utraque filium sibi vindicarent superstitem: defunctum autem suum negarent. Tunc rex jussit afferri machaeram, et infantem dividi, ac singulas partes dari singulis: dimidiam uni, et dimidiam alteri. Exclamabat
Abbreviated transcription (Latin):
pericula prospiciat. futura denunci&
inminentia argumenta expediat.
remedium ferat intem pore paratussit
non solum ad consulendum. sed& iam
ad sub ueniendum: Huie ita fides
habetur. ut dicat qui consiliũ petit
Et simala mihi eueniant per illum
sustineo Nuius modi igitur uiro salutẽ
nram & existimationẽ committimus
quisit ut supra diximus iustus apru¬
densFacit enim iustitia. ut nullus
sit fraudis metus Facit &iã pruden¬
tia: ut nulla erroris suspitio sit
romptius tamennos iusto uiro quam
prudenti committimus: ut seđi
usum uulgiloquar. Ceterũ sapientũ
definitione. in quo una uirtus est
coneurrunt ceterae. nec potest sine
iustitia eẽ prudentia quod &iam
uitiris inuenimus dicit enĩ daurd
ustus miseretur &fenerat. Quod
fenerat iustus : Alibidicit Iocundus
uir quimiseretur & fenerat: dispo¬
nit sermones suos iniuditio Ipsũ
illud nobile salominis iuditium.
nonne sapientię plenũ aciustitie

Expanded text:
pericula, prospiciat futura, denuntiet pericula, prospiciat futura, denuntiet imminentia, argumentum expediat, remedium ferat in tempore, paratus sit non solum ad consulendum, sed etiam ad subveniendum; huic ita fides habetur, ut dicat qui consilium petit: Etsi mala mihi evenerint per illum, sustineo . Hujusmodi igitur viro salutem nostram et existimationem committimus, qui sit, ut supra diximus, justus et prudens. Facit enim justitia, ut nullus sit fraudis metus: facit etiam prudentia, ut nulla erroris suspicio sitromptius tamen nos justo viro quam prudenti committimus, ut secundum usum vulgi loquar. Caeterum sapientum definitione, in quo una virtus est, concurrunt caeterae, nec potest sine justitia esse prudentia. Quod etiam in nostris invenimus; dicit enim David: Justus miseretur et fenerat . Quid feneret justus, alibi dicit: Jucundus vir qui miseretur et fenerat, disponet sermones suos in judicio . 44. Ipsum illud nobile Salomonis judicium nonne sapientiae plenum ac justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
duobus prestiterit fidem tãquam
influat manimos uniuersorum
& omnium ad quirat gram̃. NDuo igitur¬
haec ad cõmendationem nr̃i plurimũ
operantur caritas & fides & tertium
hoc si habeas quod inte admiratione
dignũ plerique existiment & ure ho¬
norandum putent. Et quia consilioꝵ
usus maxime coriciliat homines.
ideo prudencia & iusticia inunoquoq
desideratur. & easpec tatur apluri bus
ut in quo ea sint. Alli de feratur fides.
quo possit utile consilium uel fidele
desideranti dara. Quis enim ei sȩcõ¬
mittat quem non put& plus sapere
quam ipse sapiat : qui querit consiliũ
neces se est igitur ut pres tantior sit aquo
consiliũm petitur. quam ille est qui
petit: Quid enim consulas hominẽ
quem non arbitreris. posse melius aliqurd
repperire quam ipse intelligis.
qđ sieum inueneris. qui uiuacitate
ingenii. mentis uigore atque aucto¬
ritate prȩst&. et accedat eo ut exem¬
plo & usu paratior sit presentia soluat

Expanded text:
duobus praestiterit fidem, tamquam duobus praestiterit fidem, tamquam influat in animos universorum, et omnium acquirat grahaec ad commendationem nostri plurimum operantur, charitas et fides; et tertium hoc, si habeas quod in te admiratione dignum plerique existiment, et jure honorandum putent. 41. Et quia consiliorum usus maxime conciliat homines, ideo prudentia et justitia in unoquoque desideratur, et ea exspectantur a pluribus; ut in quo ea sint, illi deferatur fides, quod possit utile consilium ac fidele desideranti dare. Quis enim ei se committat, quem non putet plus sapere, quam ipse sapiat qui quaerit consilium? Necesse est igitur ut praestantior sit a quo consilium petitupetit. Quid enim consulas hominem, quem non arbitreris posse melius aliquid reperire quam ipse intelligis? Quod si eum inveneris, qui vivacitate ingenii, mentis vigore atque auctoritate praestet, et accedat eo, ut exemplo et usu paratior sit, praesentia solvat
Abbreviated transcription (Latin):
Quidtã insitum naturę quam ut di¬
ligentẽ diligas.: Quidtam inolitũ
at᷑q in pressum affectib humanus
quã uteum amore inducas inanimum
diquote amare uelis Alerito sapiens
dicit icuferde pecuniã tuã propt fratrẽ
nonemibescani &a facie illius non salet
abscon daio. Si quidem uitȩ &irimorta¬
litdts iedicamentũ inamico esse
etcle si asticus sermo testatur. & sũ mũ
incaritate p̃sidium nemo dubitanũ¬
fuit omnibus &diligi a subiectis
quamtimeri maluit Timorenĩ
temiporalis tut animis seruat
encubias nescit diuturnitatis custo¬
diã ytad ubi timor decesserit auda¬
tia obripit. qm̃ fidẽ nontimor cogit
sed affectus exhibae Prima ergo ad com¬
mendationẽ nr̃i est caritas: Bonum est
ergo testimoniũ habere de plurimorũ
dilectione Hinc nascitur fides ut cõ¬
mittere setuo affectui nonuereantur
alam alieni quem pluribus carum
ad uerterint Similit̃ &iam ꝑfidẽ
ad caritatẽ ꝑuenitur ut qui uni aut

Expanded text:
Quid tam insitum naturae, quam ut diQuid tam insitum naturae, quam ut diligentem diligas? Quid tam inolitum atque impressum affectibus humanis, quam ut eum amare inducas in animum, a quo te amari velis? Merito sapiens dicit: Perde pecuniam propter fratrem non erubescam, et a facie illius non me abscondam . Siquidem vitae et immortalitatis medicamentum in amico esse Ecclesiasticus sermo testatur : et summum in charitate praesidium nemo dubitaverfuit omnibus, et diligi a subjectis quam timeri maluit. Timor enim temporalis tutaminis servat excubias, nescit diuturnitatis custodiam. Itaque ubi timor decesserit, audacia obrepit; quoniam fidem non timor cogit, sed affectus exhibet. 39. Prima ergo ad commendationem nostri est charitas. Bonum est ergo testimonium habere de plurimorum dilectione. Hinc nascitur 80 fides, ut committere se tuo affectui non vereantur etiam alieni, quem pluribus charum adverterint. Similiter etiam per fidem ad charitatem pervenitur; ut qui uni aut
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Et quid plura deeo dicam. dequo
huiusmodi dĩ processit sententia ut deeo
dicera inueni dauid seruũmeũ secundũ
cormeum:  Quisenĩ insc̃tate cordis
iuftitia sicut iste ambulauit ut im¬
plera uoluntatẽ dĩ Propt quera
&delinquentib posteriseius ueniadata
a p̃rogatiua est reseruata heredibus
Iuis igitur non diliger& eum. quera
uidebat ita carum amicis ut quia
ipse sincere amicos diligebatu
eque diligisse a suis amicis ar¬
bitraretur: Deniq parentes
eum filuis suis. filii preferebant
parentibus. Unde grauit᷑ indignatꝰ
saul. ꝑcutere ionat᷑ han filiũ hasta
uoluit᷑ qui a pluris apud eũ ualere
dauidamicitiam iudicabat. quam
uel pietatẽ uel auctoritatẽ pat̾nã
Etenim ad incentiuum caritatis com¬
munis. plurimũ proficit. siquis uioẽ
amantibus reddat. necminus
redamare seprob&. quam ipseamatur.
idque amicitię fidelis pateat exẽplis
Quis enĩ tam populare quã gratia.

Expanded text:
meum . Et quid plura de eo dicam, de quo meum . Et quid plura de eo dicam, de quo hujusmodi Dei processit sententia, ut de eo diceret: inveni David secundum cor meum ? Quis enim in sanctitate cordis et justitia sicut iste ambulavit, ut impleret voluntatem Dei: propter quem et delinquentibus posteris ejus venia data, et praerogativa est reservata haeredibus ? 36. Quis igitur non diligeret eum, quem videbat ita charum amicis; ut quia ipse sincere amicos diligebat, aeque diligi se a suis amicis arbitraretur? Denique parentes eum filiis suis, filii praeferebant parentibus. Unde graviter indignatus Saul, percutere Jonathan filium hasta voluit; quia pluris apud eum valere David amicitiam judicabat, quam vel pietatem, vel auctoritatem paternam . 37. Etenim ad incentivum charitatis communis plurimum proficit, si quis vicem amantibus reddat, nec minus redamare se probet, quam ipse amatur, idque amicitiae fidelis pateat exemplis. Quid enim tam populare, quam gratia?