comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne etmponent suꝑ duospostes et suꝑlimen in domibus. in
quibusmanducaturirunt in eis: Multi formissapientia
dĩ: itaplegemloquitur. ut nsdem dictis futura p̃nunti &:
quibus s alubriter iub& instantia: Iud gos tunc in his obser¬
uationibus secuturȩ ueritatis umbra saluauit.: Signifi¬
canspariter. quod eorum posteri benificiorum in memores
diuinorum: Ipsum aduenientem trucidaturi essent.
cuius subumbra saluatisunt: Abipsis enim xp̃s in hunc
mundumueniens sicut ouis aduict imamductus est : cuius
agninos sanguinem si gnumuidelic& passionis uel induob
postib scu fide & opere. seucorde &ore. uel in liminibus
habentes nr̃ãrum frontium. ab omni incursu seuientis
plageꝓtegimur Quod autẽ decimadie agnus accipit᷑.
et quasta decima immolatur. hoc significari ꝑspicio.
quia uideorum populus filium dĩ in decalogo legis accep¬

Expanded text:
ne, et imponent super duos postes, et super limen in domibus, in ne, et imponent super duos postes, et super limen in domibus, in quibus manducaturi sunt eum . Multiformis sapientia Dei ita per Legem loquitur, ut iisdem dictis futura praenuntiet, quibus fieri salubriter jubet instantia. Judaeos tunc in his observationibus secuturae veritatis umbra salvavit: significans pariter quod eorum posteri, beneficiorum immemores divinorum, ipsum advenientem trucidaturi essent, cujus sub umbra salvati sunt. Ab ipsis enim Christus in hunc mundum veniens, sicut ovis ad victimam ductus est ; cujus Agni nos sanguinem signum videlicet Passionis vel in duobus postibus, seu fide, et opere, seu corde, et ore; vel in liminaribus habentes nostrarum frontium ab omni incursu saevientis plagae protegimur. Quod autem decima die agnus accipitur, et quartadecima immolatur, hoc significari perspicio, quia Judaeorum populus Filium Dei in Decalogo Legis accep
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere dõ iam coepimus. conformes effecti primum mostis.
deinde resurrectionis xp̃i. Consepulti enim sumus
cumipsoꝑ baptismum in mostẽ ut quẽ amͦ modũ xp̃s re¬
surrexit amostuis. ita & nos innouitate uitȩ ambulemus
Diemfestum celebrantes. & gloriantes in crucednĩ nr̃i
ihũ xp̃i. quiacceptus est decimadie mensisprimi. quar¬
ta decima die aduesperum mundi ab iudeis est immolatis
Sed quid signific& illedecimusdies. quid quastus deci¬
musut promissioni hesternȩ satisfaciam. prout dñs largiri
dignabitur explanabo: Ait dñss cõmorsi. Loquere ad
omnem sinagogam filiorum israhel dicens: Decima men¬
sishuius. sumat unusquisq: ouem ꝑdomos familiarum. ouemꝑ
singulasdomos: Quod sipaucierunt indomo. ita ut non suffi¬
ciant adouem: Ad sum & secumuicinum ꝓximum suũ secđm̃
numerum animarũ unusquisq quod sufficiat sibi computabit
nagogȩ filiorum israhel aduesperum: et sumentdesangui¬

Expanded text:
vivere Deo jam coepimus, conformes effecti primum mortis, vivere Deo jam coepimus, conformes effecti primum mortis, deinde resurrectionis Christi. Consepulti enim sumus cum ipso per Baptismum in mortem; ut quemadmodum Christus resurrexit a mortuis, ita et nos in novitate vitae ambulemus diem festum celebrantes, et gloriantes in cruce Domini nostri Jesu Christi, qui acceptus decima die mensis primi, quartadecima die ad vesperum mundi a Judaeis immolatus est. Sed quid significet ille decimus dies, quid quartus decimus, ut promissioni hesternae satisfaciam, prout Dominus largiri dignabitur, explanabo. Ait Deus sancto Moysi: Loquere ad omnem synagogam filiorum Israel, dicens: decima mensis hujus sumat unusquisque ovem per domos familiarum, ovem per singulas domos. Quod si pauci erunt in domo, ita ut non sufficientes ad ouem, adsumet secum uicinum proximum suum: per numerum animarum singuli quod sufficiet sibi computabuntnagogae filiorum Israel ad vesperum. Et sument de sangui
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑtotum splendere orbem: E& erum quod soliustitiae
Xp̃s. septies cantum terris hodic luccat quam lucebat: Radii
eiustestessunt quii: luminant omnẽ hominẽ uenientẽ inhunc
mundum. Nuncenimco ruscat exipsoigneus ille sps̃ septi¬
formis quiudut ignissedit suꝑ apostolos & ard& hodie
inuno quoq eretdentium: Nampriusquam pater&ur
acresurger& xp̃s: Notus erat cantum iniudea ds̃: Nunc
in omnesgentes fulgordaritatis dominicaeꝑ transiit
Asum moenim cadiegressio cius. Et occursus eiususq
ad summum eius Nec estquise abscondat acalore eius
Ergoqm̃ reparatus est hodie mundus. agamus exul¬
tantes natalem reformationismundi: Hic estdiesquẽ
fecitdñs exultemus ed etemur in eo: Mundiuero na¬
talem cum dico : nrm̃ dico quirenati sumus inxpõ. qui era¬
mus anteuiuentes quidempeccato mostui autẽ iustitiae.
Et nunc iniquitatib criminum mostui pristinorum.

Expanded text:
mus per totum splendere orbem. Caeterum quod Sol justitiae mus per totum splendere orbem. Caeterum quod Sol justitiae Christus 246 septies tantum terris hodie luceat, quam lucebat, radii ejus testes sunt, qui illuminant omnem hominem venientem in hunc mundum . Nunc enim coruscat ex ipso igneus ille Spiritus septiformis, qui velut ignis sedit super Apostolos , et ardet hodie in unoquoque credentium. Nam priusquam pateretur ac resurgeret Christus, notus erat tantum in Judaea Deus , nunc in omnes gentes fulgor claritatis Dominicae pertransit. A summo enim coeli egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus, nec est qui se abscondat a calore ejus . Ergotantes natalem reformationis mundi. Hic est dies quem fecit Dominus; exsultemus, et laetemur in eo . Mundi vero natalem cum dico, nostrum dico, qui renati sumus in Christo, qui eramus ante viventes quidem peccato, mortui autem justitiae, et nunc iniquitatibus criminum mortui pristinorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tissuis in esse credimus Viscerum nr̃orum scĩficentur
interna. Cuius uistus in estimabilis ꝑman& in omnia saecula.
TERTIUS. PRIMADOMINICAPASCHAE
loquitur ꝑ proph&am: Ecceego faciocelum nouum
& terramnouam. Et luna lucebit sicut sol. et sol
septiestantum: Quamuis elementorum futuram
renouationem praedic& posthuiussacculi finem: ipsa utiq
creaturaut ait apostolus liberabitur a seruitute corruptionis
in libestatẽgloriȩ filiorum dĩ: Neq enim carissimi uel elem̃¬
ta sic defit᷑iunt ut nom sint. uel nossicmorimur ut non meliorati
resurgamus : tam̃ & hocdiȩ ꝓmissionem dñi cernimus eẽ cõpl&ã.
Renouatas ad instarcęli acterrae neophitorum animas intuen¬
tes & corpora. : Lunam quoq id est ecclesiam quae in pace cres¬
cit. Inpsecutione minuitur: Minuitur autẽ globo ple¬
nitudinis non lumine claritatis: Nunc cam sicut solem cerni¬

Expanded text:
cramentis suis inesse credimus, viscerum nostrorum sanctificentur cramentis suis inesse credimus, viscerum nostrorum sanctificentur interna: cujus virtus inaestimabilis permanet in omnia saecula. TERTI Prima dominica Paschae. Deus loquitur per prophetam: Ecce ego facio coelum novum, et terram novam: et luna lucebit sicut sol, et sol septies tantum . Quamvis elementorum futuram renovationem praedicet post hujus saeculi finem, ipsa utique creatura, ut ait Apostolus, liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Neque enim, charissimi, vel elementa sic deficient, ut non sint, vel nos sic moriemur, ut non meliorati surgamus: tamen et hoc die promissionem Domini cernimus esse completam; renovatas ad instar coeli et terrae neophytorum animas intuentes, et corpora. Lunam quoque, id est Ecclesiam, quae in pace crescit, in persecutione minuitur minuitur autem globo plenitudinis, non lumine claritatis, nunc eam sicut solem cerni
Abbreviated transcription (Latin):
mundatopopulo trader& celebrandam sineustione. sine
ta eẽt acfacilis: De in deqm̃panem demultis triticigra¬
nis inpollinem redactisunt Peraquã confici. & per
ignemnecesseest consũmari. rationabiliter in eo figura acci¬
pitur corporis xp̃i quem nouimus exmultitudine totius hu¬
manigeneris unum eẽ corpus effectum. ꝑ ignem sc̃ĩs ps̃con¬
sum matũ. Natus est enim despũ scõ. & qm̃ sic eum decebat
implere omnem iustitiam. aquas baptismi ut consecrar& in¬
greditur. Et ex indeplenusspũs cõ qui suꝑ euminfigura colũ¬
be descenderat. abiordane regreditur: Testante euange¬
lista. Iħsautẽ plenusspũscõ regressus est abiordane.
ab ipso plantate collectum. In torcdlaricrucis ex primitur. &
ꝑcapacia uasa fidelicorde sumentium propria uistute fer¬
uescit: Hoc sacrificium paschae salutaris omnes depoteftat
aegrpt i&pharaonis diaboli excuntes cotanobiscũ religiosi

Expanded text:
mundato populo traderet celebrandam, sine ustione, sine mundato populo traderet celebrandam, sine ustione, sine ta esset ac facilis. Deinde quomodo panem de multis tritici granis in pollinem redactis per aquam confici, et per ignem necesse est consummari; rationabiliter in eo figura accipitur corporis Christi, quem novimus ex multitudine totius humani generis unum esse corpus effectum, per ignem sancti Spiritus consummatum. Natus est enim de Spiritu sancto; et quoniam sic eum decebat implere omnem 245 justitiam, aquas Baptismi ut consecraret ingreditur, et exinde plenus Spiritu sancto, qui super eum in figura columbae descenderat, a Jordane regreditur, testante Evangelista: Jesus autem plenus Spiritu sancto regressus est ab Jordane . ab ipso plantatae, collectum, in torculari crucis exprimitur, et per capacia vasa fideli corde sumentium propria virtute fervescit. Hoc sacrificium Paschae salutaris omnes de potestate Aegypti et Pharaonis diaboli exeuntes, tota nobiscum religiosi
Abbreviated transcription (Latin):
Voluit enimbenefitia suaꝑ manere apud nos. uoluit animas
ꝓpriaepassionis. Et id eo discipulis fidelibus mandat quospri¬
mos et ecclesiȩ suȩ constituit sacerdotes. ut indesinenter ista
uita ȩternȩ mrsteria exerceͣnt. quae necesse est acunctis sacer¬
dotib ꝑsingulas cotius orbis eoclesi as clebrari. usquequo iterũ
p̃s decadis adueniat : quo & ipsi sacerdotes. & omnespariter
fidelium populi exemplar passionis xp̃i anteoculos habentes
cotidis & gerentes inmanibus. ore &iam sumentes acpectore
redemptionis mãe indebilemmemoriã teneanus. ec contra
uenenadiaboli dulcem medicinam sempiternitutam inis conse¬
quamur: Sicut sp̃ssc̃s hostatur. Gustate et uideteqm̃ suauis
estdñs Quod autẽ sacramenta corporissui & sanguinis
inspeciepanis acuini offerenda constituit. duplex ratioẽ
Primum ut in maculatus dĩ agnus. hostiam mundam

Expanded text:
Voluit enim beneficia sua permanere apud nos, voluit animas Voluit enim beneficia sua permanere apud nos, voluit animas propriae Passionis; et ideo discipulis fidelibus mandat, quos primos Ecclesiae suae constituit sacerdotes, ut indesinenter ista vitae aeternae mysteria exercerent, quae necesse est a cunctis sacerdotibus per singulas totius orbis Ecclesias celebrari, usquequo iterum Christus de coelis adveniat, quo et ipsi sacerdotes, et omnes pariter fidelium populi, exemplar Passionis Christi ante oculos habentes quotidie, et gerentes in manibus, ore etiam sumentes ac pectore, redemptionis nostrae indelebilem memoriam teneamus, et contra venena diaboli dulcem medicinam sempiterni tutaminis consequamur; sicut Spiritus sanctus hortatur: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Quod autem Sacramenta corporis sui, et sanguinis, in specie panis et vini offerenda constituit, duplex ratio est. Primum ut immaculatus Dei Agnus hostiam mundam
Abbreviated transcription (Latin):
manducare mysteriis ut pariter uniuersa quem ad modum
tiadita sunt credamus: Non in fringentes osipsius illud soli¬
dissimum. hoc est corpusimcum. hicest sanguis mers: Siquid
aute superauit & iam nunc inuniuscuiusq sensu qđ ex ponto¬
ne ista nonceperit. ardorefidei concremetur: qm̃dis nr̃ ignis
consumen sest: Purgans. crudiens &i luminans corda nra
ad intellegentiam diuinorum. ut & ipsius axp̃o instituti sacrifi¬
cii cȩlestis causamrationemq: noscamus in enarrabili dono eius
sine fine gratias relaturi: Namuere istudest hęreditarium
munus testamentieius noui. quod nobis ca nocte quatradebatir
crucifigendus. tamquam pignussuae praesentiae dereliquit:
Hoc illud est uiaticumnr̃ itineris. quo in hac uia uitae alimur
acnutrimur. donec adipsum pergamus de hoc sȩculo receden¬
tes: undedicebat idem dñs Nisi manducaueritis meã carnem.
& biberitis meum sanguinem. Non habebitis uitam in uobis ipsis¬

Expanded text:
manducare mysteriis, ut pariter universa, quemadmodum manducare mysteriis, ut pariter universa, quemadmodum tradita sunt, credamus, non infringentes os ipsius illud solidissimum: Hoc est corpus meum: hic est sanguis meus . Si quid autem superfuerit etiam nunc in uniuscujusque sensu, quod expositione ista non ceperit, ardore fidei concremetur: quoniam Deus noster ignis consumens est , purgans, erudiens, et illuminans corda nostra ad intelligentiam divinorum, ut et ipsius a Christo instituti sacrificii coelestis causam rationemque noscamus, inenarrabili dono ejus sine fine gratias relaturi. Nam vere istud est haereditarium munus Testamenti ejus novi, quod nobis ea nocte qua tradebatur crucifigendus, tamquam pignus suae praesentiae dereliquit. Hoc illud est viaticum nostri itineris, quo in hac via vitae alimur ac nutrimur, donec ad ipsum pergamus de hoc saeculo recedentes; unde dicebat idem Diberitis meum sanguinem, non habebitis vitam in
Abbreviated transcription (Latin):
poolla cordiscarnei humoribus ꝑnaturam semper obnoxii
ipsumni deco quas sacramentum. Commune illud accerenũ
ec̃ exstimans. sedutp ignem diuiisps̃ ideffectũ quodau¬
nuntietum est credis quia quod accipis corpus est illius pa¬
niscelestis et sanguis est illius sacracuitis : Namcũpanẽ
consceratum etuinum discipulissiuis porriger&. sic dit
nccesi corpus incũhic est sanguis eus : Credamus que so
cuieredimus Nescit mendatium ueritas : Ioeocumdltor¬
poro suo manducado & sanguine suobibendo turbis loque¬
retur stupentib: acmusitantibus durus est hic sermo &
quis eum potest audire Et abstergera ꝑignem celestem
eascogitationes quasuitandas eẽ prȩdixi. sicadiecit: sp̃s est
quiuiuificat Namcaro nihil prodest: Verba que ego
locutus sum uobis spsetuita sunt: Etidcirco caputdiui nitatis
eiuscumpedib in corporationis & interiorib simul iubemur

Expanded text:
in olla cordis carnei, humoribus per naturam semper obnoxii, in olla cordis carnei, humoribus per naturam semper obnoxii, ipsum decoquas Sacramentum, commune illud et terrenum esse existimans; sed ut per ignem divini spiritus id effectum quod annuntiatum est, credas: quia quod accipis, corpus est illius panis coelestis, et sanguis est illius sacrae vitis. Nam cum panem consecratum et vinum discipulis suis porrigeret, sic ait: Hoc est corpus meum: hic est sanguis meus . Credamus, quaeso, cui credidimus. Nescit mendacium veritas. Ideo cum de corpore suo manducando et sanguine suo bibendo turbis loqueretur stupentibus ac mussitantibus; Durus est hic sermo, et quis eum potest audire ? ut abstergeret per ignem coelestem eas cogitationes quas vitandas esse praedixi, sic adjecit: Spiritus est qui vivificat, nam caro nihil prodest. Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . Et idcirco caput divinitatis ejus cum pedibus incorporationis et interioribus simul jubemur
Abbreviated transcription (Latin):
manducandum p̃cipit nelento corde & ore languido. sa¬
cram̃tũ dominici corporissumamus & sanguinis. sed cum
omni auiditate animiquasiuere esurientes & sitientes iustitiã
Beatienim dicit dñsiħs quiesuriunt & sitiunt iustitiam.
qui a ipsi saturabuntur: Concludens autẽ ꝓposita lectio
praeclara quaedixerat finc dignissimo ait. Pascha est
enimdñi Oaltitudo diuitiarum. sapientiȩ & scientię
dĩ Pascha est inquitdnĩ. hoc est transitus dñi: Ne ter¬
renum putes. quod celeste effectum est ꝑ eumquitransiit
in illud. et fecit illud suũ corpus & sangiunem: Nam qđ
suprageneraliter exposuimusde edenda carneagni. spe¬
cialiter in degustan disseruandum est Hisdemmysterus
dominicȩ passionis. ut neq crudam carnem. crudumq
sanguinen. sicut iudcus cẽputes. etrespuasdicens. Quomo¬
do potest iste dare nobis carnemsuam manducare :: Nleq

Expanded text:
manducandum, praecipit, ne lento corde, et ore languido, Samanducandum, praecipit, ne lento corde, et ore languido, Sacramentum Dominici corporis sumamus, et sanguinis; sed cum omni aviditate animi, quasi vere esurientes, et sitientes justitiam. Beati enim, dicit Dominus Jesus, qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Concludens autem proposita lectio, praeclara quae dixerat, fine dignissimo, ait: Pascha est enim Domini . O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei ! Pascha est, inquit, Domini: hoc est transitus Domini; ne 243 terrenum putes quod coeleste effectum est per eum qui transit in illud, et fecit illud suum corpus et sanguinem. Nam quod supra generaliter exposuimus de edenda carne agni, specialiter in degustandis servandum est iisdem mysteriis Dominicae Passionis: ut neque crudam carnem, crudumque sanguinem, sicut Judaeus, esse putes, et respuas dicens: Quomodo potest iste dare carnem suam manducare ? neque
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ur̃is & baculiinmanib ur̃is. &edetis illud festinan¬
ter. paschaest enim dñi.. De calciam̃tis & baculis longa
ratio est. alio tempore disseretur: De precinctione
autẽte tu ueroresponde mihi Ubi erascũ ego funda¬
remterram⁊ etreliqua. Apostoliquoq audiunt
in iohannebaptista cognoscitur. qui zonapellicia prae¬
cinctus eratcirca lumbossuos: Lumborum ratio quaesit.
significat apostolus inepistola adhebreos: Adhue inquit
in lumbis patris erat leui. id est sacerdotalegenus. quando
&currit illi mdchisedech illi. cui scõutiq abrahȩ: Lo¬
naergo pellicta eirtalumbos. mostificationem significat uiti¬
orum Pellis enim quacaptatur inusum. Nonnisi mostui
animantis est. O post&ergonos exp̃cepto dĩ mostificare
prius concupiscentias carnis. & sic accipere corpus xp̃i.: qui
se homoutait apostolus. Et sic de pane isto manduc&. et

Expanded text:
dibus vestris, et baculi in manibus vestris, et edetis illud festinandibus vestris, et baculi in manibus vestris, et edetis illud festinanter. Pascha enim est Domini . De calciamentis, et baculis longa ratio est, quae alio tempore disseretur. De praecinctione autem te, tu vero respondeas mihi. Ubi eras cum ego fundarem terram ? et reliqua. Apostoli quoque audiunt:in Joanne Baptista cognoscitur, qui zona pellicea praecinctus erat circa lumbos suos . Lumborum ratio quae sit, significat Apostolus ad Hebraeos: Adhuc, inquit, in lumbis patris erat Levi, id est sacerdotale genus, quando occurrit illi Melchisedech . Illi: cui? sancto utique Abrahae. Zona ergo pellicea circa lumbos, mortificationem significat vitiorum. Pellis enim quae aptatur in usum, nonnisi mortui animantis est. Oportet ergo nos ex praecepto Dei mortificare prius concupiscentias carnis; et sic accipere corpus Christi, quse homo, ut ait Apostolus, et sic de isto pane manducet, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑ mnmane illius futurae resurrectionis manifestanda
quaemodo capere nom possumus: modo enimscio expaste
inquit a postolus. tunc autẽ cognoscam sicut & cognitus
sum  Haecigni eremanda sunt. idestdiuino traden¬
da spiritui. uc eaquorum rationemmodo non capimus.
ardentis fideispũ consum ntur: Quodauteddicit
Nonconteretis exeo: Hoc p̃cipit utomnequod est in scrip¬
turis robustius atq ualidius non comminuatur ueq
quassetur. sed iolidummaneat: Quod pracceptum non
custodientes. merito uac excipiunt ab eociius ossa com¬
minuunt: Vaeuobis inquit scribȩ &pharisei. hypocritae.
quidet imatis mentam et anetũ &ciminũ etreliquistis quat
fostiora sunt legis iudicium & misericordiam & fidem:
Haec sunt ossa agni: Et alibiadipsos. irritum facitis in¬
quit uerbũ dĩ ut traditiones urãs statuatis: adicit uerods̃
in exodo superiorib dictis hec. Sic autẽ comedetis illum

Expanded text:
erint, in mane illius futurae resurrectionis manifestanda, quae capere modo non possumus. Modo enim scio ex parte, inquit Apostolus, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum . Haec igni cremanda sunt, id est divino tradenda spiritui: ut ea quorum rationem modo non capimus, ardentis fidei spiritu consumantur. Quod autem dixit, os non conteritis ex eo : hoc praecipit, ut omne quod est in Scripturis robustius, atque validius, non comminuatur, neque quassetur, sed solidum maneat; quod praeceptum non custodientes, merito vae excipiunt ab eo cujus ossa comminuunt. Vae vobis, inquit, Scribae, et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentham, et anethum, et cyminum, et reliquistis quae fortiora sunt Legis, judicium, et misericordiam, et fidem . Haec sunt ossa agni. Et alibi ad ipsos: Irritum facitis, inquit, verbum Dei, ut traditiones vestras statuatis . Adjicit vero Deus in Exodo superioribus dictis haec: Sic autem comedetis illum
Abbreviated transcription (Latin):
moysi haebreum meũ ioest intellectum meũ. israhe¬
liten quidm̃ui dereꝓmeruit. Ab interituliberem
ꝓstrato aegyptiomagnus factus ac potens: non iam
ꝓpt̃ sebaculum port̾at sipostat. sed ꝓpt̃ eosquibus
dicinecesse est. Quiduultis in uirga ueniam
aduos. anincaritate & spũmansuetudinis
Postat &ꝓpter cosquiueniunt ad nos inuestim̃tis
ouium. ab intus autẽ sunt lupi rapaces: Qđ si
lupusdesinat c̃elupus. & cumagnopascatur ut ait
ꝓph&a. Et silco desinens eẽleo cumboue manduc&
palcas baculo opusnonest: Sienim feralium morum
nequitia intantam uestatur mansu&udinem ut cũ
ouiculis in nocentib ac mundis xp̃ioperariis. uitae
pabulum mites quęrant & capiant. et talesutiq sint
qui incaritate et spumansu&udinis ad ꝑfectũ debeant
erudiri. Dicitur axp̃o apostolicis quibusq sacerdoti¬
bus. utneq baculos correptionum postent inuia quan¬

Expanded text:
Moysi, Hebraeum meum id est intellectum IsraeMoysi, Hebraeum meum id est intellectum Israelitem, qui Deum videre promeruit ab interitu liberem, t per Jesum prostrato Aegyptio, magnus factus, ac potens; non jam propter se baculum portat, sed propter eos quibus dici necesse est: Quid vultis? in virga veniam ad vos, an in charitate, et spiritu mansuetudinis ? Portat et propter eos qui veniunt ad nos in vestimentis ovium, ab intus autem sunt lupi rapaces . Quod si lupus desinat esse lupus, et cum agno pascatur, ut ait Propheta ; et si leo desinens esse leo, cum bove manducet paleas; baculo opus non est. Si enim feralium morum nequitia in tantam vertatur mansuetudinem, ut cum oviculis innocentibus, ac mundis Christi operariis, vitae pabulum mites quaerant, et capiant, et tales utique sint qui in charitate, et spiritu mansuetudinis ad perfectum debeant erudiri; dicitur a Christo apostolicis quibusque sacerdotibus, ut neque baculos correptionum portent in via, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ubinuda dedõseturi possen ꝑferre testimonia: iuben¬
tur non postare calciam̃ta: Uidelic& ut apesta figant
illic uestigia diuinitatis eius: Etideobeatus p&rus cal¬
ciauit se in:artere calciam̃ta sua. & sic exiit iterum
adhostescius iudȩos & aduersarias potestates. ut
calciatus pedes in p̃paratione euangelii. calcar& super
serpentes et scorpiones & suꝑomnem uistutẽ in imici
Et morsesdicit in benedictionib uel adunumquemq
fidelem. Vel adꝑsonam pocius xp̃i: Ferrum inquit
et aescalciamentumtuũ utiq ut confringat capita dra¬
conum suꝑaquas. id est utconterat principatus demonũ
draconum qui sunt suꝑaquasgentilium populorum
A quȩ uero quod populis conparentur & gentibus.
in apocalxpsi reuelatur iohanng̃s: Aque inquit
qua sui disti suꝑ quassed& meretrix babilon opuli
& gentessunt : Opusmihi est & baculo pascha
adhuc inegypto celebranti: Vt siimitatorsum scĩ

Expanded text:
ubi nuda de Deo securi possent proferre testimonia; jubenubi nuda de Deo securi possent proferre testimonia; jubentur non portare calciamenta, videlicet ut aperta figant illic vestigia divinitatis ejus. Et ideo beatus Petrus calciavit se in carcere calciamentis suis : et sic exiit iterum ad hostes Judaeos et adversarias potestates, ut calciatus pedes in praeparatione Evangelii, calcaret super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Et Moyses dicit in benedictionibus, vel ad unumquemque fidelem, vel ad personam potius Christi: Ferrum, inquit, et aes calciamentum tuum ; utique ut confringat capita draconum super aquas, id est ut conterat principatus daemonum draconum, qui sunt super aquas Gentilium populorum. Aquae vero quod populis comparentur et Gentibus, in Apocalypsi revelatur Joannis: Aquae, inquit, quas vidisti, super quas sedet meretrix Babylon, populi et Gentes sunt . Opus mihi est et baculo, pascha adhuc in Egypto celebranti; ut 259 si imitator sum sancti
Abbreviated transcription (Latin):
phibentur alibi postare calciam̃ta inuiadumdicitur eis¬
in euangelio matheiadño. Nolite possidere aurumneq
argentum neq petuniam in zonis ur̃is Non peram
inuia neq duastunicas neq calciam̃ta. neq uirgam
Dignus est enim operarius mercedesua.. Alibi autẽ
iubentur habere ut marcus euangelista describit. It
circuibat inquit castella ihs̃ docens & conuocatis illis
duo decim misit cosbinosdans illis potestatẽ fugare sp̃s
inmundos. et precipiens illis nequid secum tollerent inuia.
nisiuirgam tantum. Non peram non panemneq nummos
inzonis sed calciatos calliculas. Et neinduerent aitduas
tonicasꝓpt̃ incredulos. et parue fidei homines iubentur
et contectum in mxsterio. ꝓpt̃ spinas & tribulos blasphe¬
mantium predicent: deosautẽ qui fidelimente au¬
diunt quasi iam in scaterra ꝑfectiquippecordis infide

Expanded text:
alibi prohibentur portare calciamenta in via, dum dicitur eisalibi prohibentur portare calciamenta in via, dum dicitur eisin Evangelio Matthaei a Domino: Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris, non peram in via, neque duas tunicas, neque calciamenta, neque virgam; dignus enim est operarius mercede sua . Alibi autem jubentur habere, 258 ut Marcus evangelista describit: Et circuibat, inquit, castella Jesus docens. Et convocatis illis duodecim, misit eos binos, dans illis potestatem fugare spiritus immundos; et praecipiens illis, ne quid secum tollerent in via, nisi virgam tantum; non peram, non panem, neque nummos in zonis, sed calciatos caligulis, et ne induerent, ait, duas tunicas . Propter incredulos, et parvae fidei homines, jubentur Dei calciatum, et contectum in mysterio, propter spinas et tribulos blasphemantium praedicent. Ad eos autem qui fideli mente audiunt, quasi jam in sancta terra, perfecti quippe cordis in fide,
Abbreviated transcription (Latin):
quem parauit ds̃ utiq ipsidiabolo et angelis cius
H abemus et scm̃iohannem baptistam dixisse desaluato¬
rehumani generis dñoihũ. cuiusegononsum dignus
inquit corrigiam calciam̃torum soluere: Sed aliam
inxp̃oratio est: Ille non ꝓpt̃ se calciatus est. sedꝓpter ea.
qnĩn terra sustinere non poterat maiestatis cius nuda
uestigia: Calciam̃ta cumdicit gressus ostendit
scãrum scripturarum quibus graditur & circuit notitia
cius in omnesquihabitant. suꝑ terram: Itideo ioħ
baptista in euangelio negat. uelidoneum se eẽ. ł
siue ut nudare ualeat et euidenter ostendere
Calciati adhuc mistosaeculo uerbidĩ ueneranda uesti¬
gia: Modo enimꝑspeculum uidemus in enigmate
inquit. tunc uero facie ad faciem: Ubinonerit
aliquid occultum quod non reuelabitur. nec abscondi¬
tum quod nonsci&ur: Quando adillum futurũ diẽ
festũ dñsihs̃ non sicut sub incredulis quasi in occulto

Expanded text:
quem paravit Deus utique diabolo, et angelis ejus quem paravit Deus utique diabolo, et angelis ejus . Habemus et Joannem Baptistam, qui dixerit de Salvatore humani generis Domino Jesu: Cujus ego non sum dignus, inquit, corrigiam calciamentorum solvere . Sed alia in Christo ratio est. Ille non propter se calciatus est, sed propter nos; quoniam terra sustinere non poterat majestatis ejus nuda vestigia. Calciamenta cum dicit, gressus ostendit sanctarum Scripturarum, quibus graditur, et circuit notitia ejus in omnes qui habitant super terram. Et ideo Joannes Baptista in Evangelio negat vel idoneum se esse, vel sive ut nudare valeat, et evidenter ostendere calciati adhuc in isto saeculo Verbi Dei veneranda vestigia. Modo enim per speculum videmus in aenigmate, inquit, tunc vero facie ad faciem : ubi non erit aliquid occultum quod non revelabitur, nec absconditum quod non scietur : quando ad illum futurum diem festum Dominus Jesus , non sicut sub incredulis, quasi in occulto
Abbreviated transcription (Latin):
calciam̃ta soluuntur. dumstatim causa adicitur
Solue in quit calciam̃ta depedibustuis. locus enim
in quostas terra scã est. Ostenditur ergoterra
acgypti ubidatur pracceptio illa superior scã non
cẽ. & ideo ibi habenda mandantur calciamenta.
Nscã autẽ terra decernuntur cẽ soluenda. quas cam̃
obcausas euidenter est exponendum. Quã diu
in huius seculi egypto conuersamur. oport& nos
paschadñ icęlebrantes calciam̃tis utiscãrum scriptura¬
rũ. quia tutus non potest eẽ gressusnr̃. pisiman¬
datis dominicis contegatur. usquequo intremus in
illam scam ꝓmissionis terram. quac iustis est p̃parata
terram: Nonutiq istam terram quam possident
peccatores . sed illam inqua non sunt spinȩ & tribuli
inqua non sunt serpentes & scorpii. quippe ubidia¬
bolus cumc&eris inmundisspitib non accedit
Erit enimtunc una cum suissatellitib inigni &̃ no

Expanded text:
calciamenta solvuntur, dum statim causa adjicitur: calciamenta solvuntur, dum statim causa adjicitur: Solve, inquit, calciamenta de pedibus tuis; locus enim in quo stas, terra sancta est . Ostenditur ergo terra Aegypti, ubi datur praeceptio illa superior, sancta non esse, et ideo ibi habenda mandantur calciamenta; in sancta autem terra decernuntur esse solvenda: quas tamen ob causas, evidenter est exponendum. Quamdiu in hujus saeculi Aegypto conversamur, oportet nos pascha Domini celebrantes, calciamentis uti sanctarum Scripturarum; quia tutus non potest esse gressus noster, nisi mandatis Dominicis contegatur, usquequo intremus in illam sanctam promissionis terram quae justis est praeparata. terram ; non utique istam terram quam possident peccatores, sed illam in qua non sunt spinae, et tribuli: in qua non sunt serpentes, et scorpii: quippe ubi diabolus cum caeteris immundis spiritibus non accedit. Erit enim tunc una cum suis satellitibus in igne aeterno,
Abbreviated transcription (Latin):
cotidic inusuest cordissui calcaneum patens prebeat
comestioniserpentũ. sicogit& mala. si concupiscat aliena.
sidolum medittur. sinutriat iram. si insidi&ur ꝓximo.
simendatio studeat. sicomedetur liuore. si tabescat
inuidia. si uenenato ore detrahat bonis. et dummenda¬
cis lingue spiculis lacerare nititur in nocentes morsib
demonumquipcumloquuntur. ipse pocius lani& ur
Quid profuit p̃cinctos habuisselumbos. sidiuinorum
mandatorum calciam̃ta non seruans gressus cordis
tui idest animetuae basescrudelissime concisioni tradide¬
ris. Cont̾rarium forsitan uideatur aliquib: quod cumhic
tanto pere calciatos eẽdebere a dõ iussumsit alibi ab eodẽ
depedibuituis: Ingens quidem radio est. etmultiplicium
ppostionum ambagib prestruenda sed qui abreuitas
congruit et predicantis labori. et memoric auditoris.
nolo uoslongius trahere: ibi soluitur questio. ubi

Expanded text:
quotidie in usu est cordis sui calcaneum patens praebeat quotidie in usu est cordis sui calcaneum patens praebeat comestioni serpentum? Si cogitet mala, si concupiscat aliena, si dolum meditetur, si nutriat iram, si insidietur proximo, si mendacio studeat, si comedatur livore, si tabescat invidia, si venenato ore detrahat bonis; et dum mendacis linguae spiculo lacerare nititur innocentes, morsibus daemonum, qui per ipsum loquuntur, ipse potius lanietur? Quid profuit praecinctos habuisse lumbos, si divinorum mandatorum calciamenta non servans, gressus cordis tui id est animae tuae bases crudelissimae concisioni tradideris? Contrarium forsitan videatur aliquibus, quod cum hic tantopere calciatos esse debere a Deo jussum sit, alibi ab eodem de pedibus tuis . Ingens quidem ratio est, et multiplicium propositionum ambagibus praestruenda: sed quia brevitas congruit et praedicantis labori, et memoriae auditoris, nolo vos longius trahere. Ibi solvitur quaestio, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ita debemus edere nr̃iq cordis interiorib: comm̃dare :
& iam calciatisimus ut ait apostolus inpparationem
cuangeli. pacis: Sicut enimcalciam̃ta terrestria
carnalium pedum munimina sunt. & uel asperitate
frigoris. uel serpentum morsui. uelspinarum resistunt
aculcis. italegis diuinȩ p̃cepta. quib gressus nr̃arum
mentium munire precipimur repugnant. & serpenti
diabulo &asperrimo aquilon: gentilium ethereti¬
corum undiq: conpungentium spinis actribulis. huius¬
modi ergo calciamentis utidebemus. quo quot pascha
dominicum celebramus: Om̃lex ut apostolus ait spi¬
ritalis est. et pascha nr̃m immolatus est xp̃s: Itaque
etlumbinr̃i precincti eẽ debent. &calciati pedes:
Quid enim prodest homini si solam corporis habeat casti¬
tatẽ. & in cautus acsine instructione calciamentorum
legalium malis fuerit supradictis obnoxius: uel quod

Expanded text:
ita debemus edere, nostrique cordis interioribus commendare, ita debemus edere, nostrique cordis interioribus commendare, m etiam calciati simus, ut ait Apostolus in praeparatione Evangelii pacis . Sicut enim calciamenta terrestria carnalium pedum munimina sunt, et vel asperitati frigoris, vel serpentum morsui, vel spinarum resistunt aculeis: ita Legis 256 divinae praecepta, quibus gressus nostrarum mentium munire praecipimur, repugnant et serpenti diabolo, et asperrimo Aquiloni Gentilium, et haereticorum undique compungentium spinis ac tribulis. Hujusmodi ergo calciamentis uti debemus quotquot pascha Dominicum celebramus. Quoniam Lex, ut Apostolus ait, spiritualis est ; Et pascha nostrum immolatus est Christus . Itaque et lumbi nostri praecincti esse debent, et calciati pedes. Quid enim prodest homini, si solam corporis habeat castitatem; et incautus, et sine instructione calciamentorum Legalium, malis fuerit supradictis obnoxius: vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
rdinem lectionis exodi ubilex celebrande
paschae describitur Id circo praeposteraui¬
mus. lit inministeriis reserandis debitȩ reue¬
rentiae ordinem teneremus, quia opostebat in illa
splendidissima nocte uigili arum. secundo tractatii.
Nondictorum sequentia sed congrua neophytis ex¬
planari. ut edendipaschalis sacrificii disciplinam
rudes neophyti discerent. instructi fideles agnoscerent
Quib parit̾ et dehabitu edentium unam speciem tem¬
pori aptam disserui: duas tamipsis quã caticuminis reser¬
uaui icenim. Sic aute comed&is illum. id est agnum
inus nunc dec alciam̃tis et baculis exponamus : Quac deo
hodȩꝓponuntur. quiatuncsequentidic & testio illa pris
quac de principiis lectionis consulto prȩterieram. neces¬
se suerit explicari. Agnusdiue usquẽ iohannes
baptista de monstrat. xp̃sest: Ecce inquit agnuscli
ecce quitollit peccatum mundi: Huius carnem tam fidde¬
les in mystcrio quamsimul uniuersi credentes infide

Expanded text:
rdinem lectionis Exodi, ubi lex celebrandi pascha describitur, idcirco praeposteravimus, ut in mysteriis reserandis, debitae reverentiae ordinem teneremus; quia oportebat in illa splendidissima nocte vigiliarum, secundo tractatu, non dictorum sequentia, sed congrua neophytis explanari; ut edendi paschalis sacrificii disciplinam rudes neophyti discerent, instructi fideles agnoscerent. Quibus pariter et de habitu edentium, unam speciem tempori aptam disserui, duas tam ipsis, quam catechumenis reservavi. Ait enim: Sic autem comedetis illum, id est agnum:mus, nunc de calciamentis et baculis exponamus. Quae ideo hodie proponuntur, quia tunc sequenti die, et tertio, illa prius quae de principiis lectionis consulto praeterieram, necesse fuerit explicari. Agnus Dei verus, quem Joannes Baptista demonstrat, Christus est. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Hujus carnem tam fideles in mysterio, quam simul universi credentes in fide,
Abbreviated transcription (Latin):
seramus ꝑcussionem primitiuorum & gypti: &atima
cuma maritudine. & septem dies azimorum. Transibo
inquit in terra ae gyptihaenocte. & ꝑcutiam omne¬
primogenitum in terra egipti ab homine usq: ad pe¬
cus Et in omnib: dus egeptiorum faciam uindic¬
tã egodñs: ł terit sanguis uobis in signo indomibus
inquib usserit sbi Cuitebo singuinem &ꝑtgam

Expanded text:
seramus percussionem primitivorum Aegypti, et azyma seramus percussionem primitivorum Aegypti, et azyma cum amaritudine, et septem dies azymorum. Transibo, inquit, in terra Aegypti hac nocte, primitivum in Aegypto ab homine usque ad pecus, et in omni terra Aegypti faciam vindictam, ego Dominus. Et erit vobis sanguis in signo in domibus, in quibus eritis ibi; et videbo sanguinem, et protegam
Abbreviated transcription (Latin):
coequalis omnipotentia tribuit.
quantum sempiternȩ acsine principio trinitatis una
cademq diuinitas inspirauit. aperumus dilectioni
ur̃e. a primis uigiliis paschȩ usq: in huncdiem quae c&̃
ratio nominis libri exodi. qua euistus paschae cuius
ibi obseruatio primum diem custodienda decernitur.
etquam obrem mensisipse in quods̃ hoc obseruandum
precepit Primusdicatur in mensibus anni: quae e&
acgyptus. quid significar& illedecimus uel quastus
decimusdies. quis ess& agnusimmolationis. &cur ad¬
sumendus eẽt ab ouibus & abhaedis. quae uesꝑtina
diei. quod illud limen quiillipostes. quisille sanguis.
et quam ob causam neq crudas carnes Neq in aqua
coctas. Sedassata signi & caput cumpedib & interaneis
festinant̃ comedere iubeantur: quod exeo os noncon¬
fringendum quaereliquiarum crematio. & quid
mysterii figuratumsit uelincalciam̃tis pedum uel in¬
baculismanuum: uel inp̃cinctulumborũ : restat ut dis¬

Expanded text:
coaequalis omnipotentia tribuit; quantum sempiternae, ac sine principio Trinitatis una eademque divinitas inspiravit, aperuimus dilectioni vestrae a primis vigiliis Paschae usque in hanc diem, 260 quae esset ratio nominis libri Exodi; quae virtus paschae, cujus ibi observatio primum custodienda decernitur; et quamobrem mensis iste in quo Deus hoc observandum praecipit, primus dicatur in mensibus anni; quae esset Aegyptus; quid significaret ille decimus, vel quartus decimus dies; quis esset agnus immolationis, et cur assumendus esset ab ovibus, et ab haedis; quae vespertina diei, quod illud limen, qui illi postes, quis ille sanguis: et quam ob causam neque crudas carnes, neque in aqua coctas, sed assatas igni, et caput cum pedibus et interaneis festinanter comedere jubeantur; quod ex eo os non confringendum, quae reliquiarum crematio, et quid mysterii figuratum sit vel in calciamentis pedum, et baculis manuum, vel in praecinctu lumborum. Restat ut dis
Abbreviated transcription (Latin):
modestus animus: Sermoplacidusmitis incessus: Orate
ut benefitia gratiesue ds̃ conseru& in uobis. & fides urã
magis magisq ꝓficiat : Largiente xpõdño saluatore.
Cuiuna uistus eademq diuinitas. Cumpatre & cũ spũ¬

Expanded text:
modestus animus, sermo placidus, mitis incessus. Orate modestus animus, sermo placidus, mitis incessus. Orate ut beneficia gratiae suae Deus conservet in vobis, et fides vestra magis magisque proficiat, largiente Christo Domino Salvatore, cui una virtus eademque di
Abbreviated transcription (Latin):
erroris. Namgulesuȩ causaprimũ coeperunt homines
prandia mostuis pracparare. quae ipsi comederent.
posthoc&iam sacrificia ausi sunt eis sacrilega celebrare
quamuis nec ipsi mortuis suis minussacrificent Quiex¬
ercent parentalia:. dum sup sepulchorum mensas tremu¬
lis ebrictatemanib uina fundentes spiritum sitire
balbuitiunt: Cau&equeso ab hisomnib ne indig¬
natusds̃ contẽptores & inimicossuos qui noluerunt eũ
regnare suꝑse. tradat illos inferni tostoribus: illicert
fletus & stridordentium. Seruate neophyti. or¬
namentum gratiae salutaris. sobrii estote ꝑ omnia.
Ne illud in ebri& atiꝑdatis. Solliciti conuenite
ad ecclesiam. orationib ymnis psalmis. & canticis
spiritalibus nobiscum uigilant̃ incumbite Haec sunt
otiiur̃i operaquib debitum reddentes Xpõdnõ famu¬
latum mercedem uite &erne consequi abipsopossitis:
Sunt igitur conuiuia ur̃a sobria. casta cubilia: sit

Expanded text:
erroris. Nam gulae suae causa primum coeperunt homines erroris. Nam gulae suae causa primum coeperunt homines prandia mortuis praeparare, quae ipsi comederent; post hoc etiam sacrificia ausi sunt eis sacrilega celebrare, 254 quamvis nec ipsi mortuis suis munus sacrificent qui exercent parentalia, dum super sepulcrorum mensas tremulis ebrietate manibus vina fundentes, spiritum sitire balbutiunt. Cavete, quaeso, ab his omnibus, ne indignatus Deus contemptores et inimicos suos, qui noluerunt eum regnare super se, tradat illis inferni tortoribus: illic erit fletus et stridor dentium . Servate, neophyti, ornamentum gratiae salutaris: sobrii estote per omnia, ne illud inebriati perdatis: solliciti convenite ad ecclesiam: orationibus, hymnis, psalmis, et canticis alibus nobiscum vigilanter incumbite. Haec sint otii vestri opera; quibus debitum reddentes Christo Domino famulatum, mercedem vitae aeternae consequi ab ipso possitis. Sint igitur convivia vestra sobria, casta cubilia: sit
Abbreviated transcription (Latin):
electionẽ gratiẽ facie sunt expopulo utiq iudeorum
Decanta enimmultitudine. uix pauci aofidem xp̃i
inueniuntur. fuisse conuersi. Propt̃ quod & de istis
reliquis donũmmisericordiȩ dĩ : Esaias ꝓph&a testat
dicens. Nisidñs sabaoth reliquiss& nobis seme
sicut sodoma factiessemus. & sicut gomorra similes
fuissemus: Vosigitur neophyti quiestis adbeat:
huius aespiritalis paschȩ epula sinuitati. Vid&e quo¬
modo ab omnipollutione ȩscarum quas suꝑstitio
gentilis infecent uestris animas conseruetis : Nec sufficit
ut amosti fero daemonum cibo uitam suam custodiat
christianus: Sedutomnia ab ominamenta gentiliũ.
& omnis idolatriae tramites sicut quaedam serpentis
diaboli uenena diffugiat. Paste senim idolatriȩ sunt
ueneficia prȩcantationes suballigature uanitatis. au¬
guria. sostes. obseruatio hominum. parentalia: Paren¬
talia inquam. unde idolatriȩ malum. extulit caput

Expanded text:
electionem gratiae salvae factae sunt , ex populo utique Judaeorum: electionem gratiae salvae factae sunt , ex populo utique Judaeorum: de tanta enim multitudine vix pauci ad Christi fidem inveniuntur fuisse conversi. Propter quod et de istis reliquiis Domini et misericordiae Dei Isaias propheta testatur dicens: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis se men, sicut Sodoma facti essemus , et sicut Gomorrha similes fuissemus. Vos igitur, neophyti, qui estis ad beatae hujus ac spiritualis paschae epulas invitati, videte quomodo ab omni pollutione escarum quas superstitio gentilis infecerit, vestras animas conservetis. Nec sufficit ut a mortifero daemonum cibo vitam suam custodiat Christianus; sed ut omnia abominamenta Gentilium, et omnes idololatriae tramites, sicut quaedam serpentis diaboli venena, diffugiat. Partes enim idololatriae sunt veneficia, praecantationes, suballigaturae, vanitates, auguria, sortes, observatio omnium, parentalia, inquam, unde idololatriae malum extulit caput
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum. sed ad congrogatos discipulos introiuit: Ingre¬
ditur et adnosqui sumus indomo ecclesiȩ congregati. et
ostendit nobis uenerandifui corporis ueritatem. si tam̃
ł meruimus uel meremur eius eediscipuli : Et enimbeati
apłi quibusuere commis sũ est. pracparare in superionb:
pascha dño qm̃ paucos uiderunt exiudeis indomo eccle¬
siae qui nonsufficerent ad consum mandum paschȩ saert¬
fitium: Conuocauerunt uicinos exgentib secundum qđ
pracceptum fuerat in lge: quod sipauci erunt indomo.¬
mumsuũ etcetera: Namuere non sufficiebant ad eum
quiꝓtotius mundi uita mori sustinuit: Paucienim credi¬
derunt exiudȩis in ihm̃dñm: Vnde apostolus : Ita inquit
in hoc tempore. Nondubium quod sicut subtẽpore heliae:
cuiaitds̃. Reli quimihi septemmilia uirorum. qui non
curuauerunt genua anteba al: itaergo inquit in hoc
tempous subaduentu quippe xp̃i reliquiȩ secundum

Expanded text:
Judaeorum, sed ad congregatos discipulos introivit . IngreJudaeorum, sed ad congregatos discipulos introivit . Ingreditur et ad nos, qui sumus in domo Ecclesiae congregati, et ostendit nobis venerandi sui corporis veritatem, si tamen vel meruimus, vel meremur ejus esse discipuli. Etenim beati Apostoli, quibus vere commissum est praeparare in superioribus pascha Domini, quoniam paucos viderunt ex Judaeis in domo Ecclesiae qui non sufficerent ad consummandum paschae sacrificium, convocaverunt vicinos ex Gentibus, secundum quod praeceptum fuerat in Lege: Quod si pauci erunt, inqumum suum, etc. , nam vere non sufficiebant ad eum qui pro totius mundi peccatis mori sustinuit. Pauci enim crediderunt ex Judaeis in Jesum Dominum; unde Apostolus: Ita, inquit, in hoc tempore non dubium quod sicut tempore Eliae, cui ait Deus : Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt 253 genua ante Baal ; ita ergo, inquit, in hoc tempore sub adventu quippe Christi reliquiae secundum
Abbreviated transcription (Latin):
totius humani generis massa suscepit: Iustos autẽ cõparari
agnis et peccatores hedis. ipse in euangelio declaratdicen
abagnis & abhȩdissumptũ: Omnis multitudo syna¬
gogae filiorum irł interfecit. cumclamarent omnes
pilato eiue figo cruci figecum. Cecerum uxtalistoriam lega¬
bis paschac. ⁊onomnissi nagoga occidebat unum sed
pauei sngnlospunconquamq domum: Ibiuero principes
sacerdotum et seniores ꝑsuaserunt populo ut peterent
concedi sibilatronem baribban. ih mucro pderent : Vere
quiumpph& arum. ꝑ quosipsdocatus est : & sicut scriptũ
est inpph&is De ficerent incissapientes: uiuer& uero
in illis barabbas. Vlcla trodiabolus quemtanto pere
ethomicida. Seditiones ipse testantur quas apostolis
commouerunt. et quasnunc usq: contra omnesscõs ex¬
ercere non desinunt. ubi tempus inuenerint : Nobis
iudeis. neq intrauit post resurrectionem synagogam

Expanded text:
totius humani generis massa suscepit. Justos autem comparari totius humani generis massa suscepit. Justos autem comparari agnis, et peccatores haedis, ipse in Evangelio declaravit, dicens ab agnis, et haedis sumptum, omnis multitudo Synagogae filiorum Israel interfecit, cum clamarunt omnes Pilato: Crucifige eum . Caeterum juxta historiam legalis paschae, non omnis Synagoga occidebat unum, sed pauci singulos per unamquamque domum. Ibi vero principes sacerdotum et seniores persuaserunt populo, ut peterent concedi sibi latronem Barabbam, Jesum vero quium Prophetarum, per quos ipse locutus est: et sicut scriptum est in Prophetis, deficerent in eis sapientes, viveret vero in illis Barabbas ille latro diabolus, quem tantopere et homicida, seditiones ipsae testantur quas contra Apostolos commoverunt, et quas nunc usque contra omnes sanctos exercere non desinunt, ubi tempus invenerint. Nobis aJudaeis; neque intravit post resurrectionem synagogam
Abbreviated transcription (Latin):
arnalem udaic paschae obseruantiam sp̃ĩtalib typis
refcstam. Trino iam tractatudocuimus. semel hesterno
qđ immolatio carnis & sanguinis umbraliter iussa recte cesa¬
est adiustitiã omnieredenti : Nam& ipsebeatissimus paulus
dum eẽt ad hucinegrptocuimiudȩ is pascham ritu udaico cele¬
brabat: Sed postquam placuit ei quime segregauit deutero
matrismeae inquit. & uocauitꝑ gratiam suã. ut reuelar&
filium suũ inme. Continuo non adquieui carni & sanguini:
reuelatus : quaeramus reliquas mysteriorum sp̃italiũ pastes
inuiscerib ꝓpositelectionis: Abagnisinquit & hedissume¬
immolandus erat: cumsit istud naturae contrarium. ut si agnus
est. & abagnis sit pariter & abhedis: Sed hȩc est omnis ratio
in ambiguitate sermonis: quodiste in maculatus agnus dñs iħis
et iustorũ et peccatorũ carnem suscipere sit dignatus ex uirgine:
Corpus enim non solum depatriarchis & ꝓph&is: sedex

Expanded text:
arnalem Judaici paschae observantiam, spiritualibus typis refertam, trino jam tractatu docuimus; semel hesterno obantes, quod immolatio carnis et sanguinis umbraliter jussa, recte cessaest, ad justitiam omni credenti . Nam et ipse beatissimus Paulus cum esset adhuc in Aegypto, cum Judaeis pascha ritu Judaico celebrabat: Sed postquam placuit ei qui segregavit me de utero matris meae, inquit, et vocavit per gratiam suam, ut revelaret Filium suum in me, continuo non adquievi, ait, carni et sanguini .revelatus, quaeramus reliquas mysteriorum spiritualium partes, in visceribus propositae lectionis. Ab agnis, inquit, et haedis sumeimmolandus erat; cum sit istud naturae contrarium, ut si agnus est, ab agnis sit pariter et ab haedis. Sed haec est omnis ratio in ambiguitate sermonis, quod iste immaculatus Agnus Dominus Jesus, et justorum, et peccatorum carnem suscipere sit dignatus ex Virgine: corpus enim non solum de patriarchis et prophetis, sed ex