comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ollo gͥ p̾atione potitus de pa¬
risiaca euersione corde u̾suto
cũ suis tͣctans: xp̃ianoꝵ sangͥne
paganico instinctu lupino more
sitiebat. Qͥ cdassem soluentes seqͣ¬
ne fluuruĩ sulcant. stationẽꝙ
agnito paganoꝵ auentu repen¬
tino cuͦ ualida exercituuͦ uirtu¬
te suꝑ auture fluuiũ eis obuiuᷤ
ꝓcessit. hastingum qui in carno¬
tena urbe morabat᷑. ob periciaᷤ
lingue cuͦ alus legatis ꝓmittens.
uemiens itaꝙ hastingꝰ iuxta aq̃
decur suͦ. talib illos adorsus ÷ u̾bis
heus in qͥt robustissimi milites
qͥb ab horis huc aduecti estis.
uł qͥd in hac regione q̃ritis
aut quo ur senior censet᷑ noie
edicite nobis. Francoꝵ sane regiᷤᷤ
sumꝰ legati. uobis directi. Cui ĩ¬
terroganti sic rollo. Uani ait
sumꝰ. equali dñs fungim̃. terre
huiꝰ colonos extirpare uenimꝰ.
nr̃e ditioni patͥam subdere cu¬
pientes. Tu uͦ quis es: qui tam
facete nobis loquerise Ad hec
ille audistis infit aliqñ de qͦdã

Expanded text:
Rollo igitur Rothomo potitus, de Parisiaca emersione corde versuto cum suis tractans, Christianorum sanguinem paganico instinctu lupino more sitiebat. Qui classem solventes, Sequanae fluvium sulcant, stationemqueagnito paganorum repentino adventu, cum valida exercituum virtute super Authurae fluvium eis obvius processit; Hastingum qui adhuc in Carnotena urbe morabatur, ob peritiam linguae cum aliis legatis praemittens. Veniens itaque Hastingus juxta aquae decursum, talibus illos adorsus est verbis: « Heu! inquit, robustissimi milites, quibus ab oris huc advecti estis, vel quid in hac regione quaeritis, aut quo vester senior censetur nomine? edicite nobis. Francorum sane regis sumus legati vobis directi. » Cui interroganti sic Rollo: « Dani, ait, sumus, aequali dominio fungimur. Terrae hujus colonos exturbare venimus, nostrae ditioni patriam subdere cupientes. Tu vero quis es, qui tam facete nobis loqueris? » Ad haec ille: « Audistis, inquit, aliquando de quodam
Abbreviated transcription (Latin):
scelerũ. ⁊ ꝑditionis in baratro iã
sepultũ tͣdatꝰ sepulte. Sed ecce psi¬
trimeat gladio. De hinc lupina
rabie cuͦ suis grassat᷑ in plebe.
hiis a fimesto ꝑpetͣris. theatrũ
nes. łcidant᷑ senes. depopulat᷑¬

Expanded text:
scelerum et perditionis in barathro jam scelerum et perditionis in barathro jam sepultum tradatur sepulturae. Sed ecce prosimitem obtruncat gladio. Dehinc lupina rabie cum suis grassatur in plebe. His a funesto perpetratis, theatrum nes
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps q̃rere. ꝙ se letali p̾ssu lã¬
gore. ab eis xpianu᷑ fieri supplici
p̾ace deposc̾e. hiis ep̃s ⁊ comes
auditis. gaudio exilarati pace᷑
cũ nefandissimo pacis inimico
firmant. fitq cõmunis utq po¬
pło urbis ingressus. Taude scele¬
stus ad eccłiam fert᷑ hastingus:
saero baptismo m̾git᷑ homo uer¬
sutꝰ.⁊ exit rapacissimꝰ lupꝰ. Quẽ
ad su ꝑnicͥe a fonte excipiut᷑ ep̃s
⁊ comes: hincq baiuloru᷑ manib
ref̾tur ad nauiꝰ cͥsmate delibutus.
post hoc intempeste noctis medio
loricatꝰ locat᷑ in feretro. ĩnuens
cet̾is. ut suas induerent loricas
sub tunicis. Pĩ fit intollerabił
luctus ꝑ exercitu᷑. hastingũ obis¬
se neophitu᷑. resonat maris lrttꝰ
tanti ducis excessu. Dehinc na¬
ui fert᷑ adeccłiã bauilat᷑. Sacra
uestit᷑ antistes iudumenta. sacͦ¬
scam ꝓ defuncto macturꝰ hostiã.
fit cõmendatio anime. ut corpꝰ

Expanded text:
deinceps quaerere, et se lethali pressum landeinceps quaerere, et se lethali pressum langore, ab eis Christianum fieri supplici prece deposcere. His episcopus et comes auditis, gaudio exhilarati, pacem cum nefandissimo pacis inimico firmant, fitque communis utrique populo urbis ingressus. CAPUT stus ad Ecclesiam fertur Hastingus, sacro baptismo mergitur homo versutus et exit rapacissimus lupus. Quem ad sui perniciem a fonte excipiunt episcopus et comes, hincque bajulorum manibus refertur ad navim chrismate delibutus. Post hoc, intempesto noctis medio, loricatus locatur in feretro: innuens caeteris ut suas induerent loricas sub tunicis. Proinde Fit intolerabilis luctus per exercitum, Hastingum obisse neophitum. Resonat maris littus tanti ducis excessu. Dehinc navi effertur, ad Ecclesiam bajulatus. Sacra vestitur antistes indumenta, sacrosanctam pro defuncto mactaturus hostiam. Fit commendatio animae, ut corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ malis ut p̾libauimꝰ gal¬
lus nõ abq piaculo quoꝵ libet ꝑ
.xxx. fere annoru spatiũ lugu¬
bre detͥtis: hastingꝰ dominuꝰ su¬
um ad altiora cupiens ꝓuehere
de imꝑiali diademate cũ agmi¬
ne ꝯplicu᷑ cepit attentiꝰ tͣcͣtare.
postremo inito ꝯsilio ueliuolũ
ꝑ meantes mare romaᷤ delibe¬
rant clandestina irruptione
obtinere. S nimia exorta teͦ¬
pestate ad urbem limis de uol¬
uu̾t᷑ uento impellente. q̃ ꝑ sui
decore hoc uocabat᷑ nomine:
Porro ciues tanta attoniti clas¬
se ciuitatis repagula portis ĩ¬
lis muniut᷑. atq semet ip̃os hor¬
tant᷑ ad resistendũ. Quorũ auda¬
tiani hastingꝰ ut ꝯꝑit ratus hacͦ
romã fore omͦi conatu cepit¬
atremptare: qͦ pacto poss ea
dolo inuad̾e̾. Peniq ep̃o ⁊ comi¬
ti sue ꝑfidie ministros dirigit.
mandans non sua sponte illue
appulisse. s suaᷤ repetere patͥa
uoluisse. pacificos se ẽẽ. pacẽ

Expanded text:
tatum malis, ut praelibavimus, Galtatum malis, ut praelibavimus, Galliis non absque piaculo quorumlibet per XXX fere annorum spatium lugubre detritis, Hastingus dominum suum ad altiora cupiens provehere de imperiali diademate cum agmine complicum coepit attentius tractare. Postremo, inito consilio velivolum permeantes mare, Romam deliberant clandestina irruptione obtinere. Sed nimia exorta tempestate, ad urbem Lunis devolvuntur, vento impellente, quae pro sui decore hoc vocabatur nomine. Porro cives tanta attoniti classe, civitatis repagula portis inlis muniunt, atque semetipsos hortantur ad resistendum. Quorum audaciam Hastingus ut comperit, ratus hanc Romaattentare quo pacto possit eam dolo invadere. Denique episcopo et comiti suae perfidiae ministros dirigit, mandans non sua sponte illuc appulisse, sed suam repetere patriam voluisse: pacificos se esse, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
nobilissimoꝵ cenobioru᷑ tam iu¬
roru̾ qua feminaru᷑ so deuote
seruientiũ excidia stͣgesq nõ
ignobiliuͦ plebiñ. captiuita tes
matronarũ. uirginũ ludibͥa.
ac cuncta q̃ uictis uictores infer¬
re ualent infanda torm̾̃torũ ge¬
nera. Quid aqͥtanice gentis ing᷑¬
tem refera afflictõnẽ. q̃ olim bel¬
lorũ mitͥx. tunc frigidaᷤ bello p̃¬
ferebat dextrãs ꝙ emiͦ ip̃a optunrᷤᷤ
quosq genitalis soli in le se elides
tunc patuit p̾da gentib alienis.
Ab ip̃o qͥppe ut ita loquar occe¬
an littore u̾sus oriente᷑ usq ola¬
state aqͥtanie urbem nulla lib̃ta¬
tem retinere ualuit regio. nͦ oppi¬
duͦ aut uicꝰ. noͦ deniq ciuitas. q̃
ñ stͣge ferali ꝯciderit horu᷑ paga¬
noru᷑. Testat᷑ id pictauis fecu̾dis¬
sima urbs aqͥtame. hoc sancto¬
nuͦ. hoc engolisma. hoc petͣgori¬
cnͣ. hoc lemouicas. hoc certe ar¬
uernꝰ. ipmq auaricuꝰ capd̾ regni
aquitanici: Capit̃ .U.
is atqs huiꝰcemodi calami¬

Expanded text:
rum, tam vivorum quam feminarum Deo devote servientium excidia, stragesque non ignobilium plebium, captivitates matronarum, virginum ludibria, ac cuncta quae victis victores inferre valent infanda tormentorum genera. Quid Aquitanicae gentis ingentem referam afflictionem, quae olim bellorum nutrix, nunc frigidam bello praeferebat dextram? Etenim ipsa optimos quosque genitalis soli in sese elidens, tunc patuit praeda gentibus alienis. Ab ipso quippe, ut ita loquar, Oceani littore versus orientem usque Aore Aquitaniae urbem, nullam libertatem retinere valuit regio, non oppidum aut vicus, non denique civitas, quae non strage ferali conciderit horum paganorum. Testatur id Pictavis fecundissima urbs Aquitaniae, hoc Sanctonum, hoc Engolisma, hoc Petragoricum, hoc Lemovicas, hoc certe Arvernus, ipsumque Avaricum caput regni Aquitanici. CAPUT IX.is atque hujuscemodi calami
Abbreviated transcription (Latin):
nia. huiꝰ ttaq ꝑacta urbis sub¬
uersione ꝯꝑientes pagani se
romã nullatenus cepisse. ueriti
lante eoꝵ ꝓfana oꝑa iam occũ¬
passent. intto ꝯsilio de regressu
disponũt. Nam be̾r tocius ex¬
cidii signifer. exercituũq rexdũ
natiuũ solu repeteret᷑ naufra¬
giu᷑ passus uix apd̾ anglos por¬
tũ optinuit. quãpłib de suis na¬
francoꝵ regẽ adiens pace᷑ pecrĩt
Quã adipiscens: urbe᷑ carnotẽ¬
seͤ stipendii mun̾e ab ip̃o accep̾.
⁊ sic francia a timiltuũ frago¬
rib aliquãdiu respirauit: sentẽ¬
tia ultioruis obenormitatẽ scelu̾
debite suspensa ꝓpitiata pussi¬
mi xp̃i clementia eũ prẽ ⁊ scõ¬

Expanded text:
it. Hujus itaque peracta urbis subversione, comperientes pagani se Romam nullatenus cepisse, veriti lante, eorum profana opera jam occupassent, inito consilio de regressu disponunt. Nam Bier totius excidii signifer, exercituumque rex, dum nativum solum repeteret, naufragium passus, vix apud Anglos portum obtinuit, quampluribus de suis naFrancorum regem adiens, pacem petiit, quam adipiscens, urbem Carnotensem stipendii munere ab ipso accepit. Et sic Francia a tumultuum fragoribus aliquandiu respiravit: sententia ultionis ob enormitatem scelerum debitae suspensa, propitiata piissimi Christi clementia, cum Patre et S
Abbreviated transcription (Latin):
genuitatis rumorib. hugo fran
leonis siluam petulantiũ c̃uoꝵ ĩ
uenatu ex̾citioꝵ ludis insudaret
ad euͦ conueniũt eiꝰ cõmodis gͣtu¬
lantes. Quos ille cũ magno sũptu¬
um apparatu s⁊ scipiens. de cõpłib
ccłariũ rorũ dispositionib frequẽt᷑
c̃ eis de fͤutabat. Int̾ quos secretoꝵ¬

Expanded text:
genuitatis rumoribus Hugo dux Fgenuitatis rumoribus Hugo dux FLeonis silvam petulantium cervorum in venatu exercitiorum ludis insudaret, ad eum veniunt ejus commodis congratulantes. Quos ille cum magno sumptuum apparatu suscipiens, de compluribus saecularium rerum dispositionibus frequenter cum eis disputabat. Inter quos secreto
Abbreviated transcription (Latin):
se occulentes in fugã uertit. Ai¬
hulfꝰ autẽ cõmilitomũ fiducia deti¬
tutus: inter ꝓfugos delitescens fu¬
ge subsidic euasit. Duxgͦ ꝓ flgatis
mimiciꝰ suoru recensẽs numeri
repperit ex eis interisse nullũ
fiscannensis castri legatus diri¬
git᷑. deferens ex quadã nobilissi¬
ma puella sibi danico more iucta
noĩe sprota filiũ ẽẽ natũ. Qui le¬
tus ualde effectꝰ: sub festinatio¬
ne baiocas illũ ep̃o heñrico mã¬
dauit dirig̾e. ut ꝑ ipiꝰmanꝰ sacͦ locõu
fontoᷤ ꝓpͥo nomĩe uocar: euͦ ricar¬
duͦ. suiꝰ iussa presul gͣtanter com¬
plens puer̃ cͥsmate delibutũ fis¬
cãnũ remittit nutͥendum Cap̃ iii.
ualesce̾s ꝑ extmas natones mul¬
timode cepit p̾clarã suaruͦ uirtutu̾
spargere fama̾. ĩ tantũ ut ex diu̾¬
sis mundi ꝑtib comites. ⁊ ꝓceres reg¬
noꝵ. illius curiam frequentantes
multis immnerati donis suas ouã
ter repeteret̃ sedes. quib sinne ĩ¬

Expanded text:
se occultantes in fugam vertit. Rise occultantes in fugam vertit. Riulfus autem commilitonum fiducia destitutus, inter profugos delitescens, fugae subsidio evasit. Dux ergo, profligatis inimicis, suorum recensens numerum, reperit ex eis interiisse nullumFiscannencis castri legatus dirigitur, deferens ex qaudam nobilissima puella Danico more sibi juncta, nomine Sprota, filium esse natum. Qui laetus valde effectus, sub festinatione Bajocas illum episcopo Henrico mandavit dirigere, ut per ipsius manus sacro lotum fonte, proprio nomine vocaret eum Richardum. Cujus jussa praesul gratanter complens, puerum chrismate delibutum Fiscannum remittit nutriendum. CAPUT III. valescens, per exteras nationes multimode coepit praeclaram suarum virtutum spargere famam, in tantum ut ex diversis mundi partibus comites et proceres regnorum illius curiam frequentantes, multis munerati donis, sedes suas ovanter repeterent. Quibus summae in
Abbreviated transcription (Latin):
is ita deuictis: diabolo agitã¬
te ũquoru quãpłes it̾m ĩtesti¬
na adu̾sus euꝰ insurgunt molimi¬
na. Nam qͥdã rihulfus ꝑfidie s ue¬
census furiis. płimis ueneno dis¬
cordie int̾fectis. arma arripiens
a regno adorlus ẽ euꝰ funditꝰ extru¬
dere. adeo ut undeqͣ collecta uiroꝵ
multitudine. circa rotomagensis
ciuitatis suburbana tͣsmeato se¬
quane alueo obsidionẽ cõponeret.
quatmꝰ ducem ab ea ꝓpelleret. aut
captũ nequit᷑ ꝑieret. normania
sibi iundicata. Uidens itaq dux se
a suis sic obsessũ. multimode cepit
meditari qua uia sue ꝯsuleret salu¬
ti. atq honori ⁊ milites suos tam
audaci a cõspirationis moti eohi¬
beret. Ad extremũ a quodam boto¬
ne suo ꝓcuratore iudecent̾ lacelltꝰ
cõuicus. armasumit: ⁊ cũ trecentis
loricatis militib temeraria castra
irrumpẽs maximaᷤ eoꝵ multitil¬
dinẽ gladus ꝓstratã orcho tͣnsm¬
sit. aliosq ꝑdiu̾sa siluarũ lustͤ

Expanded text:
is ita devictis, diabolo agitanis ita devictis, diabolo agitante iniquorum quamplures, iterum intestina adversus eum insurgunt molimina. Nam quidam Riulfus perfidiae succensus furiis, plurimis veneno discordia infectis, arma arripiens, a regno adorsus est eum funditus extrudere; adeo ut undequaque collecta virorum multitudine, circa Rothomagensis civitatis suburbana transmeato Sequanae alveo obsidionem componeret, quatenus ducem ab ea propelleret, aut captum nequiter perimeret, Northmannia sibi vindicata. Videns itaque dux se a suis sic obsessum, multimode meditari coepit, qua via suae consuleret saluti atque honori, et milites suos a tam audaci conspirationis metu cohiberet. Ad extremum, a quodam Bothone procuratore suo indecenter lacessitus conviciis, arma sumit et cum trecentis loricatis militibus temeraria castra irrumpens, maximam eorum multitudinem gladiis prostratam orco transmisit, aliosque per diversa silvarum lustra
Abbreviated transcription (Latin):
Git᷑ duce rob̃to carnis ab honere
chiam normannici ducatꝰ sagaci
mod̾amine regens ineo̾uulsã xp̃o
regi fide᷑ seruare corde utroneo
satagebat. Erat qͥꝑꝑe statura ꝓce¬
rus. uultu decorꝰ. micantib oculis
mansuetus benuiolis. quasi leo
ĩ imicis t̾ribilis. ⁊ ut gigas fortis
ĩp̾liis t̾mmos sui ducatus ꝑ cͥcuitũ
dilatare nõ desistens. Que res in¬
uasionis. ⁊ audacie francoruꝰ ꝓc̃ib
odu ⁊ inuidie fomitem ministra¬
uit. Sub eadt᷑ sane tempestate
berengeriꝰ ⁊ alannꝰ britones. a te¬
nore fidei quã cũ eo pepigerant
dissidentes: ab eiꝰ dominio p̾sũpti¬
uo ausu conati sũt recedere. re¬
gi francoꝵ ult̾ius disponentes
militare. Quoꝵ temeritate dux
festmato impetu ꝯpͥmens. britã¬
niam taidui hostil expeditiõe
uastauit. płimaq eoꝵ minuci¬
pia subu̾tit. quoadusq alaamu
tociꝰ neqͥcie incentore᷑ a regno ꝙ¬
turbaret. anglosq adire ꝯpelleret.
berengerio sibi reconciliato¬

Expanded text:
gitur duce Roberto carnis ab onere jchiam Nortmannici ducatus sagaci moderamine regens, inconvulsam Christo regi fidem servare corde ultroneo satagebat. Erat quippe statura procerus, vultu decorus, micantibus oculis, mansuetus benevolis, quasi leo inimicis terribilis, et ut gigas fortis in praeliis, terminos sui ducatus per circuitum dilatare non desistens. Quae res invasionis et audaciae Francorum proceribus, odii et invidiae fomitem ministravit. Sub eadem sane tempestate Berengerius et Alannus Britones, a tenore fidei quam cum eo pepigerant dissidentes, ab ejus dominio praesumptivo ausu conati sunt recedere, regi Francorum ulterius disponentes militare. Quorum temeritatem dux festinato impetu comprimens, Britanniam tandiu hostili expeditione vastavit, plurimaque eorum municipia subvertit, quoadusque Alannum totius nequitiae incentorem a regno exturbaret et Anglos adire compelleret, Berengerio sibi cl
Abbreviated transcription (Latin):
ti qͣliter in armorũ regimi¬
ne sic in cuntis qͥbus inte᷑¬
dere que ꝑpendere ꝓponi¬
tis. mira ualere esficatia
multi multimode ꝓbaue¬
rũt. Munusculuꝰ igit᷑ tan¬
tilli nr̃i laboris placida ma¬
nu sumite. nobilissima
gesta celebri memoria dig¬
nissima. ura ⁊ antiquaᷤ
ꝑ has paginas recolite: Pͥrm¬
cipiu namq narrationis
usq ad ricardũ scd̾m a du¬
donis ꝑiti uiri hystoria col¬
legi. qui qd̃ posteris ꝓpagã¬
dimi karte cõmendauit. a
rodulfo comite pͥmi ricardi
fr̃e diligenter exqͥsiuit. re¬
liqua uero que ꝑtim rela¬
tu plurimor ad̾ corroborã¬
dam fidem eque idoneoꝵ
amus ꝙ rerũ exꝑime̾tis.
ꝑtim certissimo indice ꝓpͥo
iusu didici. pͥuati᷑ meaᷤ dono

Expanded text:
ti, qualiter in armorum regimiti, qualiter in armorum regimine, sic in cunctis, quibus intendere, quae perpendere proponitis, mira valere efficacia, multi multimode probaverunt. Munusculum igitur tantilli nostri laboris placida manu sumite, nobilissima gesta celebri memoria dignissima, vestra et antiqua per has paginas recolite. Principium namque narrationis usque ad Richardum II e Dudonis periti viri historia collegi, qui quod posteris propagandum chartae commendavit, a Rudolpho comite, primi Richardi fratre diligenter exquisivit. Reliqua vero, quae partim relatu plurimorum ad corroborandum fidem aeque idoneorum annis et rerum experimentis, partim certissimo judice proprio visu didici; privatim mea dono
Abbreviated transcription (Latin):
cõtendos hostes sansonis for¬
titudinẽ .qr ad die̾nẽdu iu¬
dicĩi salomõis abyssũ
Opus hoc prudentissime rex
& sereinssime in normãnort
ducu gestis de diu̾sis excerp¬
tũ codicib uixta mee exiguita¬
te᷑ induste̾ contexui ureq di¬
cans ide᷑ celsi tudini ob recolẽ¬
da pͥscoꝵ patru int̾ p̾cipuas
laicarum dignitatum ad¬
mimsttiones pussimoꝵ ac¬
tuuꝰ exempla cronicoꝵ bi¬
bliothece delegandu᷑ decreni.
Qd n rethoru̾ uenusta exo̾na¬
tũ grauitate. ñ politi sermo¬
nis uenali lepore. seu nitore
s melimato stilo tenui ora¬
tione ꝑ plana deductũ. cui¬
libet lectori ad liqͥdum elabo¬
raui. Ur̃e quide maiestatis
latera anibiunt p̾clari uiri
literarũ pericia admodũ eru¬
diti qui strictis gladiis ciui¬
tate̾ cireu̾euntes. elimina¬
tis pͣuorũ insidiis. lectulĩ
salemonis diuine legis ꝑui¬
gili munimine satagut
tueri. Subtilissimi quoq
ingenii uigorem celici dispẽ¬
satoris p̾rogatiua uobis colla¬

Expanded text:
dos hostes Samsonis fortitudinem et ad discernendum judicium Salomonis abyssum. Opus hoc, prudentissime rex et serenissime, in Northmannorum ducum gestis, de diversis excerptum codicibus, juxta meae exiguitatem industriae contexui; vestraeque dicans idem celsitudini, ob recolenda priscorum patrum, inter praecipuas laicarum dignitatum administrationes, piissimorum actuum exempla, chronicorum bibliothecae delegandum decrevi. Quod non rhetorum venusta exornatum gravitate, non politi sermonis venali lepore seu nitore; sed inelimato stylo, tenui oratione per plana deductum cuilibet lectori ad liquidum elaboravi. Vestraeque quidem Majestatis latera ambiunt praeclari viri, litterarum peritia admodum eruditi, qui strictis gladiis civitatem circumeuntes, eliminatis pravorum insidiis, tectum Salomonis divinae legis pervigili munimine satagunt tueri. Subtilissimi quoque ingenii vigorem coelici dispensatoris praerogativa vobis colla
Abbreviated transcription (Latin):
reddita. Rainardus autẽ comes fugiens nudus euasit.
Frotmundus uero frater eus. et ceterimilites de ciuitate¬
ingressi inturrim que est in ciuitate: obtinuert. Rex
autem obpugnans eam dib multis: cepit eam. & fra¬
trem Ramaldi comitis frotmundũ: quem duxit incar
cerem aureliams ciuitate. ubi et defunctus estz¬

Expanded text:
reddita. Rainardus autem fugiens, nudus evasit. reddita. Rainardus autem fugiens, nudus evasit. Frotmundus vero frater eingressi in turrim quae est in civitate, obtinuerunt eam. Rex autem oppugnans eam diebus multis, cepit eam, et fratrem Rainardi comitis Frotmundum cerem Aurelianis civitate, ubi et defunctus est
Abbreviated transcription (Latin):
autissiodorũ: tenuit ciuitatẽ. Anno dñi. M .iii. Rober¬
tus rex assumptis normannis cum duce richardo. & ex¬
cencitu copioso ualde: uastauit burgundiam. obsidens
autissiodorum dieb muitis. Burgundiones autẽ nullo mͦ
ei subdere uolentes: unammiter ei resistebant. Obsedit¬
uero auatlonem castrum trib fere mensib: & famis nece¬
sitate eum cepit. tuncq reuenꝰꝰ egt in franciam. Mortuo
itaq frotmundo comite senonum: successit ei Rainakduᷤ
pore paganorum usq in hodiernum diem. Archiepẽ autẽ
leothericus nimis angustiatus pro hac re: quo se uerterit
omnino nesciebat. Botum uero se domino cõmittens in
orationib et uigiliis exorabat xp̃m. ut ei fuperna pie¬
tas dignaretur auxilium ministrare:
uitur anno apassione dñi.M.xu. indictione .xͣiii .x. kł
maĩ. capta est ciuitas senonum ab archiep̃o leotherico
ꝑ consilium Ramoldi ep̃i parifiacensis. &e Regi Robeito

Expanded text:
Autissiodorum, tenuit civitatem. Anno Domini 1003 RoberAutissiodorum, tenuit civitatem. Anno Domini 1003 Robertus rex assumptis Nortmannis cum duce suo Richardo et exercitu copioso valde, vastavit Burgundiam, obsidens Autissiodorum multis diebus. Burgundiones autem nullo modo ei se subdere volentes, unanimiter ei resistebant. Obsedit Avallonem castrum tribus fere mensibus, et famis necessitate illud cepit; tuncque reversus est in Frantiam. Mortuo itaque Frotmupore paganorum usque in hodieLeothericus, nimis angustiatus pro hac re, quo se verteret omnino nesciebat. Totum vero se Domino committens, in orationibus et vigiliis exorabat Christum, ut ejus superna pietas dignaretur auxilium ministrare. Igitur anno a Passione Domini 1016, indictione XIII, X Kalendas Maii, capta est civitas Senonum ab archiepiscopo Leotherico per consilium Rainoldi episcopi Parisiacensis, et regi Rodberto
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃m uenerabilis Seuuinꝰ metropolitanꝰ ep̃c. Post
transitum uero illius: stetit eccła senonica. sine benedicti¬
one sacerdotali anno .i. Adclamabat omnis ppłs sibi ordi¬
nari domnũ leothericum nobilissimis ortum natalib
tunc archidiaconum omni bonitate conspicuũ. sed resis¬
debant qͣm plurim clerici: cupientes episcopalẽ conscen¬
dere gradum. Precipue uero frotmund̾ comes filius Rainal¬
diuetuli. natus ex mala radice hoc ñ ꝑmittebat fieri. eo qͦdꝰ
haberet filium clericũ nomine brunonẽ uolens de eo fa¬
cere ep̃m. Dei autẽ nutu congregati suffraganei ep̃i senonice
eccłȩ: cum uoluntate. et auctoritate. apostolica sublato on¬
ni timore humano. sollempniter ordinaueit̃ domnũ le¬
othericum in sede pontificali ut p̾eẽt eccłȩ senonensi.
Ano dñi. M .i. obut hainricus dux burgundie sine fi¬
liis. Rebeilauert̃q burgundiones contra regẽ robertũ
nolentes eum recipere. Ingressus itaq landricus comes

Expanded text:
ad Christum venerabilis Seguinus metropolitanus episcopus. Post transitum vero ejus stetit ecclesia Senonica sine benedictione sacerdotali uno anno. Adclamabat autem omnis populus sibi ordinari domnum Leothericum, nobilissimis ortum natalibus, tunc archidiaconum, omni bonitate conspicuum; sed resistebant quam plurimi clerici, cupientes episcopalem conscendere gradum. Precipue vero Frotmundus comes, filius Rainoldi vetuli, natus ex mala radice, hoc non permittebat fieri, eo quod haberet filium clericum nomine Brunonem, volens de eo facere episcopum. Dei autem nutu congregati suffraganei episcopi Senonicae ecclesiae, cum voluntate et auctoritate apostolica, sublato omni timore humano, sollempniter ordinaverunt donnum Leothericum in sede pontificali, ut preesset ecclesiae Senonensi. Anno Domini 1001 obiit Henricus dux Burgundiae sine filiis. Rebellaveruntque Burgundiones contra regem Robertum, nolentes eum recipere. Ingressus itaque Landricus comes
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Imꝑator et̾no p̾sidens imꝑ¬
io iii quo confidens płima se¬
uissimoꝵ ꝑioulor obstacula ad¬
mirandis ꝓuentib ouantissime
tͥhumphando ꝓtͥuistis ip̃e po¬
tentissimꝰ tutor in cuntis geren¬
dis uos tutet᷑. prudentie ure ꝗͣ
contulit gub̃nando pat᷑cinetur
qͦadusq felicissimo cursu sub
mundano diademate consuma¬
to. in aulam uere sinneq bea¬
titudinis patͥam afsumamini ꝑhẽnis
głe anulo ac stola adornandꝰ pie
rex uictoriose ad atq orthodore

Expanded text:
runt. Imperator aeterno praesidens imprunt. Imperator aeterno praesidens imperio, in quo confidens plurima saevissimorum periculorum obstacula admirandis proventibus ovantissime triumphando protrivistis: ipse potentissimus tutor in cunctis gerendis vos tutetur; prudentiae vestrae, quam contulit, gubernando patrocinetur: quoadusque felicissimo cursu sub mundano diademate consummato, in aulam verae summaeque beatitudinis patriam assumamini, perennis gloriae annulo ac stola adornatus, pie rex, victoriose atque orthodoxe
Abbreviated transcription (Latin):
uerum quisacͥs mancipatu
scolis forte p̾sumptionis aut a¬
lia qͣlibet culpa tali ꝓ studio
notau̾it. hanc huiꝰ opꝰculi no¬
u̾it causam qua noͦ suꝑuaca¬
neã arbitror ut uirtutes op¬
timoꝵ uiroꝵ tuͦ in secularib
tũ in diuinis excellentissime
que felicit̾ in ocłis dei inuit.
utilit̾ ⁊ in hominu̾ noticia
uruuat. Noͦ eni popłari au¬
ra leni s ꝑnitioso arrisu blã¬
diente delectari. eaq illecebra
mundo implicari ꝯdecet. qu̾e
angustie maceriaruꝰ ꝓ suꝑne
mo corde amplectende incdu¬
dit. que tam habitꝰ reu̾entia
ꝗͣ inte ꝑfessio a mundo sedu¬
duͣt. En habetis urãm sapien¬
tissime regnoꝵ domitor ⁊ pa¬
cem ⁊ bella. suł piissimi ge¬
nitoris ur̃i gloriosissimi duciᷤᷤ
rob̃ti. suꝑioꝵ q parentu. qui
t̾rene milicie nominatissimi
pͥncipes sincerismna tñ fide
alacerrima spe feruentissima
caritate ad celestia tendentes
xp̃i maxime strenui militeᷤᷤ
ac stodiosissimi cultores extite¬

Expanded text:
erum, qui sacris mancipatum scholis forte praesumptionis aut alia qualibet culpa tali pro studio notaverit, hanc hujus opusculi noverit causam, quam non supervacaneam arbitror; ut virtutes optimorum virorum tum in saecularibus tum in divinis excellentissimae, quae feliciter in oculis Dei vivunt, utiliter et in hominum notitia vivant. Non enim populari aura leni sed pernicioso arrisu blandiente delectari, atque illecebra mundo implicari condecet, quem angustiae maceriarum, pro supmo corde amplectendae, includunt; quem tam habitus reverentia, quam vitae professio a mundo secludunt. En habetis vestram, sapientissime regnorum dominator, et pacem, et bella simul, piissimi genitoris vestri gloriosissimi ducis Roberti, superiorumque parentum; terrenae militiae nominatissimi principes, sincerissima tamen fide, alacerrima spe, ferventissima charitate ad coelestia tendentes, Christi maxime strenui milites ac studiosissimi cultores exstite
Abbreviated transcription (Latin):
didit. ⁊ ip̃e a natiuo solo ĩ ex¬
iliũ discessit. Capitulũ iui¬
rdem tempestate angloꝵ
rex chimutus obiit diẽ
oui suecessit heroldus eiꝰ filius
ex concubina nomine elfgi¬
ua natus. Cuiꝰ du cupitã mor¬
tem etuuardꝰ rex audiens
adhuc ẽ duce degens quan¬
toeiꝰ c̃. xl. nauib milite ple¬
nis suꝑato mari hantonã ap¬
pulit ubi ĩnumerabilẽ anglo¬
rũ multitudinẽ ad sui ꝑniciẽ
se operientẽ offendit. Quipti¬
nus congessus c̃ eis ñ minimã
partẽ ex illis ocius orco tͣnsini¬
cit ip̃e uictor existens ad na¬
ues ẽ regressus c̃ suis. Uidẽs
autẽ nõ absq płimo numĩo

Expanded text:
didit et ipse a nativo solo in exdidit et ipse a nativo solo in exsilium discessit. Denique cudem tempestate Anglorum rex Chunutus obiit, cui successit Heraldus filius ejus, ex concubina nomine Elfgiva natus. Cujus diu cupitam mortem Edwardus audiens, adhuc cum duce degens, quantocius cum 40 navibus milite plenis superato mari Hantunam appulit; ubi innumerabilem Anglorum multitudinem ad sui perniciem se opperientem offendit. Qui protinus congressus cum eis, non minimam partem ex illis ocius Orco transmisit. Ipse vero victor existens, ad naves regressus est cum suis. Videns autem non absque plurimo mi
Abbreviated transcription (Latin):
bellandũ se muniuit ⁊ arma¬
uit. Pux uero uirib normã¬
norũ ascitis eiꝰ suꝑciliũ domi¬
turus quantocius suꝑ eũ ue¬
uit. erectiso aggerib ad ra¬
dicom montis castrũ stabili¬
uit. qd̃ fortiũ uiroꝵ robore
ĩ expugnabile reddidit. sic q
inde abiens uallatũ alimoni
suꝑloris oppidi causa muniẽ
di: ꝓperantissime adueuit. ex
miserũt. si quos forte hostiũ
a regio cetu abstherent. quo ᷤᷤ
illi inlatibulis degentes ĩ cau¬
tos exciperent. Q uo dũ ue
uidebantur fugere u̾sa facie
ceperunt eos ac̾ter cedere: ad¬
eo ut in hoc conflictu c̃ plu¬
ribus ingelrannꝰ abbatis uille
comes confossus ꝑineret᷑ ⁊ hu¬
go cognom̃to bardołfus ẽ mul¬
tis aliis caperet᷑. Qd̃ ut rex
agnouit: alimoniis castello
ꝓ quo uenerat ĩtromissis.
mestus ꝓpt̾ milttes amissos ẽ
dedecore recessit. W̾ ilłmꝰ qͦq
nõ longo post inedia affectus
cũ suis: inuitus castellũ red¬

Expanded text:
sistendum se munivit et armasistendum se munivit et armavit. Dux vero, viribus Northmannorum ascitis, ejus supercilium domiturus, quantocius super eum venit, et erectis aggeribus ad radicem montis castrum stabilivit, quod fortium virorum robore inexpugnabile reddidit, et sic inde abiens, vallatum alimoniisit et superioris oppidi causa muniendi properantissime advenit, et  suis miserunt, si quos forte hostium a regio coetu abstraherent, quos illi in latibulis degentes incautos exciperent. Quo dum venividebantur fugere, versa facie coeperunt eos acriter caedere; adeo ut in hoc conflictu cum pluribus Ingelrannus Abbatisvillae comes confossus perimeretur, ac Hugo cognomento Bardulfus cum multis aliis caperetur. Quod ut rex agnovit, alimoniam castello pro quo venerat, intromisit, et moestus propter milites amissos cum dedecore recessit. Willelmus quoque non longo post inedia affectus cum suis invitus castellum red
Abbreviated transcription (Latin):
milib tanta ilico magnani¬
mitate pugnatũ ẽ ut ꝑtẽ
muri sub momento deice¬
rent. ⁊ nisi nox p̃liũ dire¬
miss ꝓculdubio rem quã
sũme uolebant torã confe¬
cissent. ꝑpendens autẽ tur¬
stenus se tantas hostiũ copi¬
as ñ posse duicius tolerare
locũ secedent᷑i aduce peciit.
⁊ sic ꝑfugus a patria extor¬
ris aufugit. Capitulũ i¬
gensis cui successit malgeriꝰ
fr̃ robtiducis. Nam ricardꝰ
uxorẽ noĩe papiã duxit ex qͥ
duos filios genuit. malgeriu
scilicet archip̾sulem ⁊ uusłłm
arcacensẽ. hic enĩ iurtłłmꝰ a
duce iam in adolescentia pollẽ¬
te comitatũ talogi ꝑcipiens
obtentu beneficii ut inde illi
existeret fidelis: nobilitate ela
o q fultus uiuamine contra¬
eimdẽ ducẽ ausus ẽ calcaneũ
excolere. Quẽ dux a sua uesa¬
nia nitens auellere ad exhibẽ¬
dũ sibi obsequiũ ꝑ legatos
iussit eũ uenire. S ille huiꝰ¬
modi legationẽ habens ꝯtep̃¬
tui. magna ẽ fiducia ad re¬

Expanded text:
militibus, tanta illico magnanimitate pugnatum est, ut partem muri sub momento dejicerent. Et nisi nox praelium diremisset, procul dubio rem quam summe volebant, totam confecissent. Perpendens Turstenus se tantas hostium copias non posse diutius tolerare, locum secedendi a duce petiit, et sic profugus a patria extorris aufugit. Post  successit Malgerius frater Roberti ducis. Nam Richardus uxorem nomine Papiam duxit, ex qua duos filios genuit, Malgerium scilicet archipraesulem et Willelmum Archacensem. Hic enim Willelmus a duce jam in adolescentia pollente comitatum Talogi percepit, obtentu beneficii, ut inde illi existeret fidelis. Nobilitate veroque fultus juvamine, contra ducem ausus est calcaneum extollere. Quem dux a sua vesania nitens avellere, ad exhibendum sibi obsequium per legatos jussit eum venire. Sed ille hujusmodi legationem habens contemptui, magna cum fiducia ad re
Abbreviated transcription (Latin):
no statu ꝑsistente. Cuiꝰ frau¬
des animi ob salutẽ pueri ui¬
tare cupiens ĩ fide stantes
normanni: decreueritt̃ fieri.
qd̃ egisse postmodũ penitu¬
it. Sed gislebertus cogno¬
mento crispmꝰ cii illud cõ¬
miserat olim dux rob̃tus.
mox ut molestissimũ agno
eam obsidione cinxit. Quid
lis om̃iũ c̃ maximo dolore
cordis confestĩ igne cremari
ꝑspexit. Quib rex ad uotũ
ꝑactis. a loco secessit. Sed
non multo post oximensẽ co¬
mũ ducis iucũ flãmis uora¬
cib cremauit. sicq honustꝰ

Expanded text:
no statu persistere. Cujus fraudes animi ob salutem pueri vitare cupientes in fide stantes Northmanni, decreverunt fieri quod egisse postmodum poenituit. Gislebertus autem cognomento Crispinus, cui illud commiserat olim dux Robertus, mox ut molestissimum agnoveam obsidione cinxit. Quid lis omnium cum maximo dolore cordis confestim igne concremari perspexit. Quibus rex ad votum peractis, a loco secessit. Sed non multo post Oximensem comum, ducis vicum, flammis voracibus combussit; sicque onustus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ regi aliquantũ cessisse.¬
⁊ iam quasi nictũ regie ma¬
nus oppressionẽ aliquantã
futtumq ꝑpeti ⁊elo suecensꝰ
infidelitatis regales milites
stipendiis conduxit. quos cõ¬
plices ad muniẽdũ falise ca¬
stellũ ne inde seruiret du¬
ei sibi asciuit. Cuiꝰ conatus
maliuoli animi our ut ut

Expanded text:
rum regi aliquantum cessisse, et quasi victum regiae manus oppressionem jam aliquantum utcumque perpeti, zelo succensus infidelitatis, regales milites stipendiis conduxit, quos complices ad muniendum Falesiae castellum, ne inde duci serviret, sibi ascivit. Cujus malivoli animi conatus
Abbreviated transcription (Latin):
minatiꝰ literis expͥmerẽ. si in¬
exorabilia eorũ odia declinare
nollem. At tñ ñ alu exstitert̃
uob in aure loquor circu̾stã¬
stib quã hii qͥ fideliores se
ꝓfitent᷑ ⁊ quos nũc maiorib
dux cumulauit honorib.

Expanded text:
minatim litteris exprimerem, si inexorabilia eorum odia declinare nollem. Attamen non alii exstiterunt, vobis in aure loquar circumstantibus, quam hi qui fideliores se profitentur et quos nunc majoribus dux cumulavit honoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
magni ducis actib ac¬
tibus ⁊ multoꝵ sollerti
indagine intimatis aurib cõ
seribendo futuris. quo sudo¬
re laboris inimicoꝵ laq̃os e¬
uaserit. suisoꝑ eoꝵ ferina col¬
la uestigus uirilit̾ substrau̾it
plerisq ⁊ enĩ scͥpture reꝑit᷑ ĩ
paginis ne qͥcia patͥs iniqui
domũ filii subũti: ediu̾so aͦi
merito boni solidius roborari.
sp̃tis abeo scłarsb põpis stabi¬

Expanded text:
magni ducis actibus et multorum solerti indagine intimatis auribus, cotur; subscribendo futuris, quo sudore laboris inimicorum laqueos evaserit, et suis eorum ferina colla vestigiis viriliter substraverit. Plerisque etenim Scripturae reperitur in paginis, nequitia patris iniqui domum filii subverti; e diverso vero, merito boni solidius roborari. spretis ab eo saecularibus pompis
Abbreviated transcription (Latin):
erunt nr̃e etatis tempore. Is ita
q in pũilib annis patre orbatꝰ.
sagaci tutoꝵ ꝓuidentia libera¬
lium morũ instituebatur ad
ĩcrementa: Sub cꝰ ineunte eta¬
te. normannoꝵ plurimi ab eiꝰ¬

Expanded text:
erunt aetatis nostrae tempore. Is itaque dux in puerilibus annis patre orbatus, sagaci tutorum providentia liberalium morum instituebatur ad incrementa. Sub ejus ineunte aetate, Northmannorum plurimi abe
Abbreviated transcription (Latin):
bebant. Ambrosiꝰ uͦ cũ orcho¬
doxis qͥ int eccłam teneban¬
t inclusi. ieuiniis contimuq
uigiliis d̾o uacabat. Qua oc ca¬
sione uigiliȩ. ynini ⁊ antipho¬
nȩ in eccłia mediolanensi pri¬
mũ ceper̃t cȩlebrari. Cuiꝰ ce¬
lebritatis consuetudo inde
ꝑ om̃s ꝓuintias emananit.
S dũ hȩc in ttalia gerunt᷑. ua¬
lens d̃o odibilis imꝑator ĩori¬
entis partib crudeli furens

Expanded text:
bant. Ambrosius vero cum orthodoxis, qui intra Ecclesiam tenebantur inclusi, jejuniis et continuis vigiliis Deo vacabat. Qua occasione vigiliae, hymni et antiphonae in Ecclesia Mediolanensi primum coeperunt celebrari, cujus celebritatis consuetudo inde per omnes provincias emanavit. Sed dum haec in Italia geruntur, Valens, Deo odibilis imperator in Orientis
Abbreviated transcription (Latin):
te hoc ñ agã. ne lupis oui¬
um septa trad̾e uidear aut
blasphemantib dm. hie si
placet occide. hoc in locomor¬
tem ꝓna suscipio uoluntate.¬

Expanded text:
te hoc non ago, ne lupis ovium septa contradere videar, aut blasphemantibus Deum. Hic si placet, occide, hoc loco mortem prona suscipio voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
insonuit ãbrosiũ ep̃m. Ad cuiꝰ
uocis sonitũ totiꝰ popłi ora cõ¬
u̾sa st̃ ad clamantis ambrosiũ
ep̃m. Et qͥ ante turbulentissi¬
me dissidebant. qͥa arriani s

Expanded text:
sonuisse Ambrosium episcopum. Ad cujus vocis sonum totius populi ora conversa sunt, acclamantis Ambrosium episcopum; ita qui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi
Abbreviated transcription (Latin):
hac apud filiũ conqueri.
T̃unc ad olescentulus queri¬
monia matris inflãmat᷑.¬
armatũ exercitũ misit qͥ ca¬
ut nemo catholicꝰ eã ingre¬

Expanded text:
a, apud filium coepit conqueri. Tunc adolescentulus, querimonia matris inflammatus, exercitum misit qui ecm nemo catholicus ingre
Abbreviated transcription (Latin):
sũ imitatorẽ uirtutis osten¬
de. testẽq doctrine conu̾sati¬
onẽ bonã habere. Talẽ itaq
in pontificali constituite sede.
cui & nos qͥ gub̾namꝰ imꝑiũ
sincere nr̃a capita sũmitta¬
mꝰ. ⁊ eiꝰ monita dũ tanꝗͣ hoĩes
deli querimꝰ necessario ueluti
sapiens & ꝑiꝰ existens. At ille.
tumultus faciebant. alii hunc.¬
atq alii illũ ordinari peten¬

Expanded text:
um imitatorem virtutis ostendere testemque doctrinae conversationem bonam habere. Talem itaque in pontificali constituite sede, cui et nos qui gubernamus imperium sincere nostra capita summittamus et eius monita, dum tamquam homines deliquerimus necessario, veluti sapiens et pius elet, tumultus faciebant, alii hunc, alii illum ordinari cupien
Abbreviated transcription (Latin):
nũ gentẽ uirtute t̾rsbilẽ¬
aggressus adeo contriuit.
ut meotidas paludes eos ex¬
petere cõp elleret. S eos rus
sus illuc insecittꝰ. dũ situ et
difficultate locorũ ĩpediret̃.
troranos qͥsicãbriã habita¬
bant. sibi in auxiliuĩ euocaũ.
Quib etiã tributa si ei au¬
xilrarent᷑ decennio indulsit.
Qua pnussione animati. cũ es¬

Expanded text:
 gentem virtute terribiles adeo contrivit, ut eam Meotidas paludes expetere compelleret. Sed rursus eos illuc insecutus, dum situ et difficultate locorum impediretur, Trojanos, qui Sicambriam inhabitabant, sibi in auxilium evocavit. Quibus decennio tributa, si auxiliarentur, indulsit. Qua promissione animati, cum es
Abbreviated transcription (Latin):
ceret: pepigit fedꝰ cũ sapore ꝑ
partẽq suꝑioris mesopotamiȩ
ei concessit. Moxq ꝑsarũ r ex
forũ uenaliũ illi in deserto p̃ꝑã¬
ri fecit. & it̾a iouianꝰ de me¬
dio hostiũ: romanũ illesũ edux¬
it exercitũ. Uerũ cũ ad illiri¬
cũ ꝑ galatiã remearet: in qͦa¬
dã cubiculũ nouũ sese recep̃.
uͥ calore prunarũ. & nidore
par ietũ nuꝑ calce illitoꝵ p̃gͣ¬

Expanded text:
erium. Pepigitque foedus cum Sapore rege partemque superioris Mesopotamiae ei concessit. Moxque Persarum rex forum venalium rerum illi in deserto praeparari fecit. Et ita Jovinianus de medio hostium Romanum exercitum eduxit illaesum. Verum cum ad Illyricum per Galatiam remearet, in quoddam cubiculum novum sese recepit, ubi calore prunarum, et nidore parietum nuper calce illitor
Abbreviated transcription (Latin):
erat uir fortis & nobił. ⁊ illo
tẽpore millenariꝰ qͦ uiliamis
electionẽ militib suis lege ꝓ¬
posuit. ut aut sacrificarent
ficisscens. ꝓpt̾ belli necessitateni
inter uiros militares habebat.
ganis hominib ĩꝑare. cũ ipse
xp̃ianꝰ existeret. Cũq uox omĩum¬
ei cõmunit̃ ꝓclamasset dicentiũ¬

Expanded text:
enim vir fortis, et nobilis, et illo tempore millenarius quo Julianus electionem militibus lege proposuit, ut aut sacrificarent,lianus propter belli necessitatem inter viros militares habebat. ganis hominibus imperare, cum ipse Christianus existeret. Cumque vox omnium communiter proclamasset, dicentiu
Abbreviated transcription (Latin):
broicensis. Maurilius enĩ archi¬
p̾sul mense illo uiuens: quinto
idus augusti carnis honoͤre de¬
põtto c̃ suo rege xp̃o iã uicturꝰ
siber ⁊ gaudens decessit. Cui suc¬
cessit iħes abrincatine urbis
p̾sul uir ingenuitate plurimũ
conspicus. saplentia spũali feli¬
cissime inbutus prudentia secu
um igit᷑ uictoriosus cap̃x¬
Rex in norma̾nia bonoꝵ¬
uo oꝑuim studiis ꝓbo more ĩmo¬
rando pietatis ticulos ⁊ͦdau¬
geret patͥã sibi gͣtissimam gͣ¬
chius bolonie̾sis comes quoꝵ¬
dam angloꝵ intͣ cantuarien¬
sem comitatu cõsiftñtiũ u̾su¬
tiis depͣuatꝰ dorobernie całtel¬
lũ inuolare est nisus. Qui ĩ no¬
ctis ꝯticinio mare tͣnffretãs di¬
lucło c̃ copioso eoꝵ er̃citu illud
obsedit. dotisq uirib expug¬
nare cepit. ꝑspitientes itaq o¬

Expanded text:
Ebroicensis. Maurilius archipraesul mense illo vivens, V Idus Augusti, carnis onere deposito, cum suo rege Christo jam victurus, liber et gaudens decessit. Cui sucJoannes Abrincatinae urbis praesul, vir ingenuitate plurimum conspicuus, sapientia spirituali feliciter imbutus, prudentia saeculCum igitur victoriosus rex in Northmannia, bonorum operum studiis probo more suo immorando, pietatis titulos adaugeret, patriamque sibi gratissimam prchius Boloniensis comes quorumdam Anglorum intra Cantuariensem comitatum consistentium versutiis depravatus, Dorobernia castellum involare est nisus. Qui in noctis conticinio mare transfretans, diluculo cum copioso exercitu eorum illud obsedit, totisque viribus expugnare coepit. P
Abbreviated transcription (Latin):
paucis in decẽter nauigio auiffu¬
git. Ceteri uͦ ad deuexũ mõtis qͥ
rupib ac scopulis asꝑrimis ma¬
riĩminz fugientes omnes sese
deo cerrore̾ ing̾ente iñ deiecere
deorsũ p̾cipites iustas scełis sui
penas luentes. Sicq factũ est
ut quos gladuis noͦ ꝓstͣuit: hos
uiserperet horbilis aspitas
prerupti montis uiudice su¬
rarios conterente Capituł xui¬
ex gͦ iam ad uotu dispo¬
sitis om̃ibus ꝓ quib ue¬
nerat roberto fisio suo iu¬
uenili flore u̾nanti normã¬
nici ducatus dominimũ
tradidit. ipͦe uero in regnu̾
remeans anglicũ: it̾ato plu¬
rimos eiusdem gentis rep¬
perit. quornꝰ leuia corda ab
eiꝰ fidelitate preuaricatrix
conspiratio auerterat. Con¬
iurauerant enĩ latrunculo
ꝑ totã patriã quatinꝰ mulites
quos ad tuendũ regnuᷤ re¬
liquerat: in capite ieiunii
nudis uestigiis quo solet usu
penitens xpianorũ religio
ad eccłiam festinantes in¬
cautos ubiq perimtrent ⁊
sic ip̃m a normannia regre¬

Expanded text:
ecenter navigio aufugit. Caeteri vero ad devexum montis qui rupibus et scopulis asperrimus mari imminet, fugientes omnes sese, Deo terrorem ingerente, inde dejecere deorsum praecipites, justas sceleris sui poenas luentes. Sicque factum est ut, quos gladius non prostravit, hos discerperet horribilis asperitas praerupti montis, vindice surarios conterente. CAPUT Xam ad votum dispositis omnibus, pro quibus venerat, Roberto filio suo juvenili fervore vernanti Northmannici ducatus dominium tradidit. Ipse vero in regnum remeans Anglicum, iterato plurimos ejusdem gentis reperit, quorum levia corda ab ejus fidelitate praevaricatrix conspiratio averterat. Conjuraverant enim latrunculi per totam patriam quatenus milites, quos ad tuendum regnum reliquerat, in capite jejunii nudis vestigiis, quo solet usu poenitens Christianorum religio, ad ecclesiam festinantes incautos ubique perimerent, et sic ipsum a Northmannia regre
Abbreviated transcription (Latin):
lii se ab eoꝵ contuberno.
subducentes cũ multis ueͬna¬
do iuuamine sunt aggressi
de cuiꝰ regno ip̃o suffragante
parua temporis intercapedi¬
ne ñ minimã mlttũ sibi cõ¬
sex nauib qua in regione
marime oportunũ estimaue¬
uissimoꝵ pirãtarũ ext̾minã
eudonis ducis britanne mi
liis manũ conseruit. Cesisq
nulle ⁊ septingentis bellato¬
rib cũ nõ nullis regni ꝓcerib
reliqui e certamine fugien¬
tes nauiũ p̾sidio necis exiciũ
ut cumq euaserũt. Ex caroꝵ
amislione ꝑ maximũ hyber¬

Expanded text:
regis ab eorum contubernio se subduxerunt, et cum multis vernado juvamine aggressi sunt. De cujus regno, eodem suffragante, parva temporis intercapedine non minimam manum militum sibi consex navibus, qua in regione maxime opportunum aestimavevissimorum piraEudonis ducis Britanniae minaeliis manum conseruit. Caesis vero mille et septingentis bellatorum, cum nonnullis regni proceribus, reliqui e certamine fugientes, navium praesidio necis excidium utcumque evaserunt et ex charorum amissione permaximum Hiber
Abbreviated transcription (Latin):
ic arii demiq intͣ dunelmũ
igitantes: cõpertis tot ĩ
piuciosis conspiratõnib cadẽ
uesania coadinatoꝵ infortu¬
niis ẽ adhuc in suas erup̃nas
armis atp fuga auderent. re
tionẽ: deliberata sententia
tam ĩ cõs alte temeritati ꝯgͣa
ĩmaritimoꝵ p̾sidioꝵ remoti¬
ora sese recepert̃. ĩ honestas
opes piratico latrocinio sibi
contrahentes. Rex autẽ mo¬
nitꝰ qͥdẽ prudentia qͣ consu¬
le in cuntis reginouit. regni
ĩmunita ꝓuidissima dispositõ¬
ne. ꝑlustrans ad arcendos ho¬
stiũ excursꝰ tutissima castella
opportuna ꝑ loca stabiliuit.
q̃ militũ electissimo robore uber¬
rimaq stipendiorũ copia muni¬
uit tandẽ bellorũ ac sedicionũ

Expanded text:
Sicarii denique intra Dunelmum latitantes, compertis tot in perniciosis conspirationibus eadem vesania coadunatorum infortuniis, cum adhuc in suas aerumnas armis atque fuga auderent, regdeliberata sententia tam inconsultae temeritati congrua, in maritimorum praesidiorum remotiora sese receperunt, inhonestas opes piratico latrocinio sibi contrahentes. Rex autem monitus quidem prudentia qua consulere in cunctis regi novit, immunita regni providissima dispositione perlustravit, ac ad arcendos hostium excursus tutissima castella per opportuna loca stabilivit; quae militum electissimo robore et uberrima stipendiorum copia munivit. Tandem bellorum ac seditionum
Abbreviated transcription (Latin):
diuersos crebruiꝰ agitantes¬
excursꝰ: aliquandiu ñbi de¬
lituerut᷑. sueni danoꝵ regiᷤ
redariis ad sui conuocarant
auxiluui. Inde uͦ legatos mit¬
tentes ad exerenda sue neqͥci¬
e infausta comenta. sibi asci¬
uert᷑ eboracẽses. Qibus iunc¬
ti armoꝵ simul. ⁊ scipendi¬
orũ copia urbẽ muniert᷑. se¬

Expanded text:
ursus crebro agitantes, aliquandiu inibi delituerunt, Sveni Danorum regis redariis ad sui convocarant auxilium. Inde vero legatos mittentes ad exerenda suae nequitiae infausta commenta, sibi asciverunt Eboracenses. Quibus juncti, armorum simul et stipendiorum copia urbem munierunt et se
Abbreviated transcription (Latin):
ehine uero palo post in
normanniã rgressus ecołiã
scẽ marie ĩ gẽmetico cũ hono¬
re magno dedicari iussit. il cũ
sacro scm̃ hoc myteriũ sũma
c̃ reuerentia tã religiosissime
quã festiu̾ssime celebraretur.
ipẽ harũ nuptiarũ sponsi sẽꝑ
studiosus cultor deuotissimo a¬
nimo t̾terfuit. Quã dedificati¬
onẽ hui ep̃i cũ spirituali iocũ¬

Expanded text:
ehinc vero paulo post in Northmanniam regressus, ecclesiam Sanctae Mariae in Gemmetico cum honore magno dedicari jussit. Ubi, cum sacrosanctum hoc mysterium summa cum reverentia tam religiosissime quam festivissime celebraretur, ipse harum nuptiarum sponsi semper studiosus cultor devotissimo animo interfuit. Quam dedicationem hi episcopi cum spirituali jucun
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑ augꝰtꝰ. et ex utraq par¬
te ianuarũ astarent ministͥ
tẽpli qͥ asꝑsione aquȩ sic̃ ipsi
aicebant purgarent ingredi¬
entes: ualentinianꝰ p̃cedens
pͥncipem asꝑsionis guttã sua
uidit in clamide. Et indignatꝰ
pugno ꝑ cussit tẽpli ministrũ.
tũ potiꝰ ꝗͣ purgatũ. Qd̃ respi¬
ciens ĩꝑator: iussit eũ ĩ custodia
tinari. d ille cũ annꝰ & pauci
ꝑtͥnsissent dies: ꝓ mercede cõ¬
fessionis recepit imꝑiũ. N solũ
enĩ in illa uita diligentes se d̾s
honorat. s aliqͣndo ȩtiã ĩ pre¬
sentibonoꝵ oꝑũ retributioneᷤ
ĩpendit. & p̾sentib p̃miis illic

Expanded text:
deretur in choro, et ex utraque parte januarum astarent ministri templi, qui aspersione, sicut ipsi dicebant, purgarent ingredientes, Valentinianus praecedens principem, aspersionis guttam sua vidit in chlamyde. Et indignatus, pugno percussit templi ministrum: tum potius quam purgatum. Quod respiciens imperator, jussit eum in custinari. Sed ille cum annus et pauci transissent menses, pro mercede confessionis recepit imperium. Non solum enim in illa vita diligentes se Deus honorat; sed aliquando etiam in praesenti bonorum operum retributiones impendit, et praesentibus praemiis illic
Abbreviated transcription (Latin):
ubi audissent ẽẽ athanasium.
Cũq illi respondissent uidisse
se eũ. ñ longe euntẽ. tota ce¬
leritate ꝑtͣnsiens ꝓꝑabat. in
uanũ festinans caꝑe quẽ ante
tuit. Ile uͦ di uirtute munitꝰ.
alex andriã rediit. ibiq tuto

Expanded text:
ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante tuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, ib
Abbreviated transcription (Latin):
siphonte castra mouisset. et
ĩã ꝓugnaturꝰ exercitũ ordi¬
naret. incertũ a qͦ uentre sau¬
ciatꝰ ꝑimit᷑. Et dũ moreret᷑.
re dicens. Ui cisti galileȩ . iii¬
cisti. atq in his uocib miser¬

Expanded text:
siphonte castra movisset, et jam pugnaturus exercitum ordinaret, incertum a quo ventre sauciatus, punitur et dum moreretur, re, dicens: Vicisti, Galilaee, vicisti. Atque in his verbis