comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acliuȩ con uer sationis: que
temptationum so let igne
ꝑbari. Snde alibi de ea:
dicit aꝑtius. ł eaci qui per¬
secutionem patiuntur:
recte sub iungit dicens.
se quere me: quia nimirũ
passus est ꝓ nobis:. re linquens
nobis exem plum: ut sequam᷑
uestigia eius. O. uod autẽ
dicit de iohanne. sic eum uo¬
lo manere. donec uenio. statũ
contemplatiue u̾cutis insi nu-¬
at. que non ꝑ mortẽ finien
plenda. Actiuus namq labor
cummorte deficit: mercedem
post morte̾ accepturus eternã.
Quis enim milla uita. panẽ
esurienti dat. ubi nemo esu¬
rit: Quis aquã sitienti. ubi
nemo sicit: Suis mortuum
sepelit. ubi cerra iuuentiũ
est: Quis cecera misericor¬
diȩ oꝑa exercet. ubi nullus
miser inuenit᷑: Actionis gͦ
ibi labor nullus:ᷤ solus prece-¬
ritȩ achionis ꝑpeciuis remanet
fructus. Speculatiua autẽ
felicitas. quȩ hic inchoatur.
illic sine sine ꝑficitur: quan¬
do. et suꝑnorũ ciuium. et ip¬

Expanded text:
activae conversationis, quae activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Quod autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finiendo veniente complenda. Activus namque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepelit, ubi terra viventium est? quis caetera opera misericordiae exercet, ubi nullus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine fine perficitur, quando et supernorum civium et ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯculum mencis intendere
didicerit. gaudiumq ȩter¬
ne beatitudinis quod in fu-¬
turo ꝑcepturus eͥ. uita etiã
in presenti.ceperit ardenter
desiderando pͣgustare. et
aliquando etiam. quantũ
mortalibus fas est. in ex¬
celsu mentis speculando.
sublimicer anelare. Hec
aucem uita diuinȩ spe¬
cu lationis illos marime
re cipit̾. q ui post longa
monasticȩ rudimenta uͥtutis.
secreti ab hominibus degere
norunt: eo liberiorem ad cȩ¬
lestia meditanda animum
habentes. quo a terrenis se¬
paratũ cumultibus habent.
Namq actiua. non solis in
cenobio monachis: sed et
cuncto ut diximꝰ populo di
generaliter ingrediend aꝓ-¬
ponit᷑. Ec quidem utrumq
tum. ꝓ excellentis culmine
gr̃e : constat in utraq fuisse
ꝑfectum uita. At tamen.
una uita ꝑ petrum: aliade¬
signatur ꝑ iohem. In eo et¬
enĩ quod ait petro dominꝰ.
ex tendes manus cuas et aliꝰ
te cinget.ꝙ ducet quo
nonuis. ꝑ fectionẽ expͥmit¬

Expanded text:
oculum mentis intendere oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis speculando sublimiter evolare. Haec autem vita divinae speculationis illos maxime recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumquetum, pro excellentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur per Joannem. In eo etenim quod ait Petro Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis, perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
munis populo dei uia ui¬
uendi est. ad condemplatiuam
uero ꝑ pauci: et in hoc subli¬
dunt. Actiua quippe uita ẽ.
studiosum xp̃i famulum.
iustis in sistere laboribus. et
prius quidem seipsum ab hoc
seculo inmaculatum custo¬
dire: mentem. manu̾. lin¬
guam. ac menbra corporis
cetera. ab omni in quina¬
mento culpȩ temptantis con-¬
tinere. ac diuinis ꝑ petuo
enti cibum. potũ sicienti.
algenti uestitũ ministran¬
do. egenos uagosq in oomũ
recipiendo. infirmum uisitan¬
do. mortuum sepeliendo. eri¬
piendo inopẽ de manu fortio¬
rum eius. egenum et pau¬
ꝑem ar ipientibus eum. sed
et erranci uiam ueritatis os¬
cendendo. ac ceteris se man¬
cipando fraternȩ dilectionis obsequiis:
in suꝑ et usq ad mortẽ ꝓ iusti¬
autem uita ẽ. cum longo qͥs
bonȩ actionis exertitio edoc¬
tus. duitine orati¬
onis dulcedine in¬
structus. crebra lacrima¬
rum conpunctione adsuefactus¬
acunctis mundinegotrĩs
uacare. et in sola dilectione

Expanded text:
munis populo Dei via vimunis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpauci, et in hoc sublidunt. Activa quippe vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo enti cibum, potum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem pro justiautem vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactusa cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem apocalipsim. quam
ei dñs de statu ȩccłȩ presen¬
ti uel futuro reuelauit
manu sua conscripxit. Unde
constat ꝓmissionẽ sie manen¬
di. donec ueniret dñs. non
eo ꝑtinere. quod sine labore
cercam mis uicturus in mun¬
do. sed illo potius. quod smne
dolore passionis transiturꝰ
esset emundo.Sicut enim
in patrũ licteris inuenimꝰ.
cum longo confectus senio
sciret inminere diem recessus
sui. conuocatis discipulis suis
missarum celebrationẽ ulti¬
mum eis uale fecit. de inde¬
descendens in defossum sepul¬
curȩ suȩ locũ. facta oratione
appositus ẽ. ad patres suos.
tam liber a dołore mortis
quam a corruptione carnis
inuenitur alienus. Atq ica
luerit manere. donec ipse ueni¬
ret. Possumus autem misti¬
ce in his. quȩ petro et iohan¬
ni.adomino p̃dicta atq in
eis sunt gesta. duas ecclesiȩ
uitas. quibus in presenti exer¬
cetur. actiuam sciliced et con¬
templatiuam. designatas
acciꝑe. Quarũ actiua com¬

Expanded text:
ibidem Apocalypsin, quam ibidem Apocalypsin, quam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius, quod sine dolore passionis transiturus esset de mundo. Sicut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus sui, convocatis discipulis suis missarum celebrationem, ultimum eis descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione appositus est ad patres suos, tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Atque italuerit manere donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa com
Abbreviated transcription (Latin):
clesiȩ aduentũ. sue uocatio¬
nis ex pectauerit. Et hoc est
quod ait dñs sic eum uolo
manere donec ueniam quid¬
ad de. Non quia non et ipse
multos ance labores ꝓ domi¬
no pressurasq malorum.
colerauerit. sed quia ulcimũ
in pace senium sinierit. uit
pote ecclesiis xp̃i ꝑ asiam
quam regebat. iam longe
laceq fundatis. Nam et in
actibus apłorũ. tum cete¬
ris apostolis flagellacͥis in
dentes a cons pectu concilii:
quoniam digni habiti sunt
ꝓ nomine ihesu contu meli¬
am paci. et a domitiano ce¬
sare inferuentis olei doliũ
missus. in ȩccłastica narrat᷑
hystoria. Ex quo tam̃ diui¬
na se ꝓtegente gratia tam
intactus exierit: quam sue¬
rat a corruptione concupis-¬
cendie carnalis extraneus.
Nec multum post ab eodẽ
pͥncipe ꝓpter ins uperabilẽ
euuangelitandi constan¬
tiam: in pachinos insulam
exiliorel igatur. Wbi huma¬
no licet destitiitus auxilio
diuinȩ camen uisionis et al¬
locutionis meruit crebra
consolatione reue lari. Deniq

Expanded text:
vocationis exspectaverit, et hoc esse quod ait Jesus: Sic eum volo manere, donec venio, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit; ut pote ecclesiis Christi per Asiam quam regebat, jam longe lateque fundatis. Nam et in Actibus apostolorum, cum caeteris apostolis flagellatus invedentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati ; et a Domitiano Caesare in ferventis olei dolium missus in ecclesiastica narratur historia; ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extraneus. Nec multo post ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Pathmos insulam exsilio relegatur, ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
it etiam de fratre ꝙ. condisci¬
pulo cognoscere: qua esset
ipse. ꝑpetuam cransicurus
aduitam. Dicit ei iħs. Sic
sequere. Non inquid eũ
ꝑ passionem martirii uolo
consummari. sed absq iuolentia
persecutoris. diem expectare no¬
uissimũ quando ipse ueniens.
eum in ȩternȩ beatitudinis
mansione recipiam. Et
quid hoc ad ce: Tu tancũ
crucis patibulum subeundt
mea de uestigia sequi debẽ¬
re memento. Et quidem hãc
dñi responsionem fratres tunc
temporis. ita tractabant. qua¬
si iohannes numquã esset mo¬
riturus : quod non ita esse in¬
celligendum ipse iohannes
ad monere curauit. Quicũ
p̃misisset exisse sermonẽ istũ
inter fratres. quia discipulus
ille non moritur: sollerder
adiungit. atq ait. Et non di¬
xit ei ihesus. quia non morit᷑.
ille non sit mortuus in carne.
quia ilominꝰ nec hoc de illo
fucurum predixit. Et psal¬
mista ait. Quig est homo
qui uiuit. et non idebit
mortem: Uedica potius

Expanded text:
it etiam de fratre et condisciit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere qua esset ipse morte perpetuam transiturus ad vitam. Dicit ei Jesus, Sisequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris diem exspectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeternae beatitudinis mansione recipiam. Et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini responsionem fratres tunc temporis ita tractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus. Quod non ita esse intelligendum ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exisse sermonem istum inter fratres, quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit ei Jesus, quia non moritur,ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus hoc de illo futurum praedixit, et Psalmista ait: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem? Sed ita potius
Abbreviated transcription (Latin):
supra pectus magistri recubust.
non presentissolummͦ dilectio¬
nis. sed et futuri erat signũ
misterii. figurabat᷑ et enim
iam cunc ȩuũgelium quod
idem discipulus erat scriptu¬
rus. uberius atq altius ceteris
sacrȩ scripturȩ paginis. archa¬
na dicmne maiestacis esse con¬
prehensurum. Quia enim
absconditi: merito supra pectus
eius recubat quem maiori ce-¬
teris sapientiȩ & scientiȩ sin-¬
gularis munere donat. Cete¬
ros quippe ȩuuangelistas no¬
iumus plura de miraculis nr̃i
saluatoris. pauciora de diuini¬
tate locutos: ioħes autem per¬
pauca de humanis scribens ac¬
tibus. potuis se exponendis
diuinȩ nature indidit archa-¬
nis. patenter insinuans. quan-¬
ta de pectore iħu. fluenta doc-¬
trinȩ celestis. que nobis ruc¬
cuaret hauserit. Sequitur.
Hunc gͦ cum uidisset petrus :
dixit iħu. Dñe. hic autem qͥd:
Quia se beatus petrus audi¬
erat ꝑ passionem crucis clari-¬
ficaturum esse deum. uolu¬

Expanded text:
super pectus magistri recubuit, super pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium, quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim sconditi , merito super pectus ejus recubat, quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evangelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret, hauserit. Sequitur: Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, volu
Abbreviated transcription (Latin):
donauit. Deniq huic moritu¬
rus incruce matrem suam cõ-¬
mendauit. ut uirginem uir-¬
go seruaret. et ipso post mor¬
tem ac resurrectionem celos
ascendente. non deesset eius
genitrici silius : cuius casta
uita. castis eius tueretur obse¬
quiis. Ponit et aliud suȩ
ꝑsonȩ beatus iohannes indicuĩ:
subiungens qui et recubuit
incena suꝑ pectus eius ec di-¬
xit. Pomine. quis est qui
cradet ce. Hoc quomͦ gestũ
sit. suꝑiora huiꝰ euũgłii loca
plenius ostendunt. quia uide¬
liced in cena quam ulcimam
ante passi onem cum discipu
lis habuit. in qua eorp pedes
lauit: eisq corporis ac san¬
guinis sui tradidit misteria
consecranda. discipulus ille.
quẽ diligebat supra pectus
eius recubuit. Et cum di¬
xisset eisamen amen dico uo¬
bis. quia unus ex uobis tradet
me. respondit ille discipulus
innuente ꝑetro  ut in terro¬
garet et diceret ei. Dñe qͥs
intinctum panem porrexero
Q uod autem discipulus ille

Expanded text:
donavit. Denique huic moritudonavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium, subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit, Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt; quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis ac sanguinis sui tradidit mysteria celebranda, discipulus ille quem diligebat supra pectus ejus recubuerit. Et cum dixisset eis, Amen amen dico vobis quia unus ex vobis tradet me, respondit ille discipulus, innuen e Petro ut interrogaret et diceret ei, Domine, quis intinctum panem porrexero. Quod autem discipulus ille
Abbreviated transcription (Latin):
quid significauerit. in eo qd̾
petrum se sequi precepit.
Notum autem noui ur̃ȩ fra¬
ternicati. quis sit ille disci¬
pulus quem diligebat iħs:
ioh̃es iuideliced ipse ciuius ho
die natalicia festa celebramꝰ.
qui hoc scripxit euuangeliũ.
uitq ideo suam ꝑsonam maluit
inditiis rerum accidentium:
quam propͥo designare uoca¬
bulo. Diligebat autem eũ
iħs. non exceptis ceteris singu¬
lariter solum: sed pͣceteris
quos diligebat fami liarius
unum. quem spetialis pre¬
rogatiua casticatis dilige¬
bat. dilectione fecerat dig¬
num. Om̃s quippe se dilige¬
re ꝓbat : quibus ante passi¬
onem loquitur. Sicut di-¬
lex it me pater: et ego dile¬
xi uos. M anẽce in dilectio¬
ne mea. Sed hunc pre cece¬
ris diligit. quiauirgo electꝰ
ab ipso. uirgo in ȩunm per¬
mansit. Tradunt namq
hẏstoriȩ. quod eum de nup-¬
ciis uolemtem nubere. uoca¬
uerit. et ꝓpterea quem a car-¬
nali uoluptate retraxerat.
potiore sui amoris dulcedine

Expanded text:
quid significaverit in eo quod quid significaverit in eo quod Petrum se sequi praecepit. Notum autem novi vestrae fraternitati quis sit ille discipulus quem diligebat Jesus; Joannes videlicet ipse, qui hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit qui, virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerit, potiore sui amoris dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ipse prius ꝓ tua redẽp¬
tione crucis patibulum subi¬
re nontimui. cur tupro mei
confessione nominis crucem
pati formides. qui eo gloriesio¬
re martyrii palma clarificabe¬
riꝰ. quo inhac ꝓmerenda ma¬
gistri iter sequeris.: Iam uero
ab euũgelista non suditur quod
post hec dicta dñs & discipuli
fecerint. sed ereo tam̃ innuitur
quod subiungit. conuersus
petrus uidit illum discipu¬
lum quem diligebat ihesus
sequentem. Patet namq qͥa
cum dixisset petro sequere me:
idest crucem patiendo imitare:
surrexit de loco conuiuii:
et abire iam cȩpit. Secutus
est autem eum petrus. etiã
incessu pedum: cupiens im¬
plere quod audiuit sequere
me. Sequutus est et ille dis¬
cipulus: quem diligebat iħs.
Neq enim arcendum se a con¬
sectatu xp̃i putabat: qui non
minore se gra dilectionis a
xp̃o conplexum nouerat. Neq
incredibile est. ideo utrumq
discipulum corporali gressu
uestigia domini secutum.
quia nec dum intellexerãt.

Expanded text:
Quia ipse prius pro tua redempQuia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, ConPetrus, vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro: Sequere me, id est, 646 crucem patiendo me imitare, surrexit de loco convivii et abire jam coepit. Secutus est autem Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit: Sequere me; secutus et ille discipulus, quem diligebat Jesus: neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minore se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
confitenti. quia eum ter ne¬
gauerat. ei cercio pascendas
suas oues commisit: ac deide
quia ꝓ earumdem ouiũ id est
animarũ fideliĩ cura pasto¬
rali usq ad martirium cru¬
cis ẽẽt ꝑuenturus intima¬
uit dicens. Amen amen di¬
co tͥ. cum esses iunior cinge¬
bas ce et ambulabas ubi uo¬
lebas. Cum autem senueris
extendes manus cua: et
alius ce cinget et ducet quo
non uis. In maniĩ narq
extensione. designauit quod ꝑ
mortem crucis martirio coronandꝰ.
in cinctione᷑ alterius. quod uinci¬
endus aꝑsecutore. inductu quo
non uellec: quod tormenta passio¬
nis contra uoluntatem esset
passurus humane fragilitatis.
Sed negrauis forte uideretur
petro predicta adño passio cru-¬
cis. hanc suo confestin lenire
curauit exemplo. ut cruciatu
tentiam. Postquam eñi signi-¬
ficauit ei qua morte clarifica¬
turus essae dm̃. ꝓtinus ad un-¬
git: quod in huiꝰ capite lectio¬
nis audiuimus. Et dixit ei.
Sequere me. Acsi aꝑte dicat.

Expanded text:
confitenti, quia ter eum neconfitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autemanus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum tentiam. Postquam enim significavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sancti euuangelii.
que nobis lecta est fratres mei.
tanto maiori a nobis intentio¬
ne debet ꝑ singula uerba pensa¬
ri: quando magna gr̃ȩ suꝑnę
dulcedine tota redundat. Com¬
mendat nobis enim beatissimꝰ
euuangelista. et apostolus io¬
hannes. pͥui legium amoris
precipui: quo ceteris ampliꝰ
meruit honorari ad omino.
Commendat cestimonium
euuangelicȩ descriptionis:
quod ueritate diuina subni¬
xum. nullus fidelium dubi¬
tare ꝑmittitur. Commendat
placidam suȩ carnis absolutio¬
nem: quam domino spetialiter
se uisitante ꝑcepit. Sed ut
ꝑfecte lectionis huiꝰ principia
considerare ualeamus: lidet
superiora parumꝑ adcendere.
Apparuit dominus post resur¬
rectionem discipulis septem.
inter quos erat petrus et
nocte laborantibus: et stans
in littore. copiosa rete eorum
piscium multicudine in¬
ple uit. Mox q egressus ad
terram inuitauit ad prandiũ.
et inter prandendum. dercio
petrum an se amaret inter-¬
rogauit. ac tercio amorem

Expanded text:
Lectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus et nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem
Abbreviated transcription (Latin):
nam non potest eicere. nichil
contra dnm quod dicerent inue¬
nire potuerunt. Si autẽ po¬
cest. mulcomagis sibi ꝓspi
tiant. et recedant de regno
eius: quod aduersum se diui
sum. stare non potest. In quo
existiment. adtendant quod
se quitur. Si audẽ ego in beel¬
ignobilia et contemptibilia hu¬
ius mundi. in quib non artifi¬
si cestes mei: iudices urĩ erunt.
Alicer. Filios iudeorũ exorcis¬
tas gentis illius. ex more signi¬
ficat. qui adͥuocationẽ dei ei¬
ciebant demones: et coartat
eos inderrogatione prudenti.
ut confiteant᷑ sp̃s scĩ esse opꝰ.
Quod si expulsio inquid de¬
monũ in filus ur̃is. deo non
de monibus deputatur. qua¬
re inme idem opus. non
eandẽ habeañt causam.
Ergo ipsi iudices urĩ erunt.
Non potestate sed conparati-¬
one : dum illi expulsionẽ
demonũ deo assignant. uos
beelxebub pͥncipi demoniorum.
Porrosi indigito dei eicio cle¬
monia. ꝓfecto ꝑuenit in uos
regnũ dei. Iste est digitus. quẽ

Expanded text:
nam non potest ejicere, nihil nam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si autem potest, multo magis siciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se stare divisum non potest. In quo existiment, attendant quod sequitur: Et si ego in Beelignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artifisi testes mei, judices erunt vestri. Aliter: Filios Judaeorum, exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur Spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio inquit daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem
Abbreviated transcription (Latin):
clomũ cadet. Non ad cdicta sed
ad cogitationes respondit:
ut uel sic compellerentur cre¬
dere pocendiȩ eius : qui cordis
iudebat occulta. Siaudem
omne regnũ. in seipsum diui¬
sum desolatur: gͦ padris et filiĩ
et sp̃s scĩ regnũ. non est diui-¬
sum. Quod sine aliqua con¬
tradictione. non aliquo inpul¬
su desolandum: sed ȩterna est
stabilitate mansurũ. Si uͦ scẽ
et indiuidue trinitatis. indius¬
duũ immo quia indiuiduũ
manet regnũ. desistant arri-¬
ani minorẽ patre filium. mrno¬
rem filio scm̃ dicere spm̃: qͥa
quorũ unum est regnũ. horũ
est et una maiestas. Si autẽ
et sathanas in se ipsum diuisus
est. quomͦ stabit regnũ iꝑsius.
quia dicitis inbeelz ebus eice
re me demonia: Hoc dicens.¬
uolebat ex ipsorũ confessione
intelligi. quod in eũ non cre-¬
dendo. in regno diaboli esse
de legissent : quod utiq aduer-¬
sum se diuisum stare non
posset. Eligant gͦ pharisei qd
uoluerint. si sathanas satha-¬

Expanded text:
domum cadet. Non ad dicta, sed domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolatur, ergo Patris et Filii et Spiritus sancti regnum non est divisum, quod sine ulla contradictione non aliquo impulsu desolandum, sed aeterna est stabilitate mansurum. Si vero sanctae et individuae Trinitatis, indiduum, imo quia individuum manet regnum, desistant Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio sanctum dicere Spiritum. Quia quorum unum est regnum, horum est et una majestas. Si autem et Satanas in seipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia? Hoc dicens ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint: si Satanas Sata
Abbreviated transcription (Latin):
Tebub autẽ. musca uocat᷑
Nec unta quedam mendosa
exemplaria .l. littera uel.d.
in fine est nominis legenda:
sed .b. Beel tebub gͦ baal mus¬
carum. idest uir muscarum.
siue habens muscas inderpre¬
tatur. ob sordes uideliced im¬
mola dicii cruoris: ex cuius
spurcissimo ridu. uel nomi¬
ne. principẽ de moniorum
cognominabant. Et alii dep̃
tantes signum de celo quere¬
bant ab eo. Wel in morem
heliȩ ignẽ de sub limi ueni-¬
re cupiebant. uel in simili¬
tudine sam uhelis. dempore
estiuo mugire tonitrua. cho¬
ruscare fulgura. ymbres rue¬
re: quasi non possint et illa ca¬
lumpniani. et dicere. ex occul¬
tis et uariis aeris passi ombus
accidisse. At cu qui calũpm¬
aris ea quȩ occulis uides.ma-¬
nu tenes. utilitate sentis: qͥd
facies de his que de celo ue¬
nerint:. Utiq respondehis:
et magos megipto mulca
tem ut uidit cogitac iones
eorum: dixit eis. Omne
regnum in seipsũ druisũ
desolabitur: et domꝰ supra

Expanded text:
Zebub autem musca vocatur. Zebub autem musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l litera, vel d, in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur, ob sordes, videlicet, immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognomtantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Heliae, ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et alia calumniari et dicere, ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facis de his quae de coelo venerint? utique respondebis, et magos in Aegypto multa tem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipso divisum desolabitur, et domus supra
Abbreviated transcription (Latin):
emoniacus iste. apud
macheũ. non solum
mutus: sed et cecus
fuisse narratur : cura¬
tusq dicit᷑ ad nõ. ita
ut loqueret᷑. et uideret. Tria gͦ¬
generalia signa: simul in uno
homine. ꝑpetrata sunt. Cecus
uidet. mutus loquitur: pos¬
sessus ademonio liberatur.
Q uod et tunc quidem. carna-¬
liter factum est. sed et cotidie
mnplet᷑ in conuersione creden-¬
tium: ut expulso pͥmum de¬
mone lumen fidei aspiciant.
deinde ad laudes dei cacentia
prius ora larentur. Quidam
autem ex eis clixerunt. In beel¬
debub. pͥncipe demoniorum:
eicit demonia. Non hec aliqͥ
de curba. sed pharisei calum¬
niabantur et scribȩ : sicut
alii euuangeliste testantur.
Turbis quippe. que minus
eruditȩ uidebantur. dñĩ sem¬
ꝑ facta mirantibus. illi econt᷑
uel negare hec. uel que ne¬
gare nequiuerant. sinistra
interpretacione ꝑuertere la¬
borabant. quasi non hec di¬
uinitatis. sed inmundi sp̃s
oꝑa fuissent. idest bee le ebub:
qui erat ds̃ accaron. Nam
beel quidem ipse est baal.

Expanded text:
emoniacus iste apud Matthaeum non solum mutus, sed et caecus fuisse narratur, curatusque dicitur a Domino, ita ut loqueretur et videret. Tria ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt. Caecus videt, mutus loquitur, possessus daemone liberatur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex eis dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non hde turba, sed pharisaei calumniabantur et scribae, sicut alii Evangelistae testantur. Turbis quippe, quae minus eruditae videbantur, Dei semper facta mirantibus, illi contra, vel negare haec, vel quae negare nequiverant, sinistra interpretatione pervertere, laborabant, quasi non haec divinitatis, sed immundi spiritus opera fuissent, id est, Beelzebub, qui Deus est Accaron . Nam Beel quidem ipse est Baal,
Abbreviated transcription (Latin):
quia accesserunt et denuert̃
pedes eius: et adorauerunt
eum. Apparuit ipso die ad-¬
uesperascente. duob euntib
eum ad hospitiũ uocantes. in
panis fractione cognouerunt.
Apparuit et petro. quoo si
euuangłista quando uel ubi
factum sit minime de signa¬
uerit. cam̃ quia factum sit
non tacet. scribens quia cĩ
p̃fati duo discipuli cõgnid
domino in emmaus statim
redissent in iherłm. inuene¬
runt congregados undecim.
et eos qui cũ ipsis erant di-¬
centes: quia surrexit dñs
uere et apparuit sẏmoni.
Ac de in de subiungit. Et ĩpsi
narrabant que gesta erant
in uia: et quomꝰ cognoue¬
runt eum in fractione panis.
statimq ad̾necꝰtit quintam eiꝰ
Dum hec autem loquntur.
iħ s stecit in medio eorũ: et

Expanded text:
Quia accesserunt, et tenuerunt Quia accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum . Apparuit ipso die advesperascente duobus euntibuseum ad hospitium vocantes in panis fractione cognoverunt; apparuit et Petro . Quod si evangelista quando vel ubi factum sit, minime designaverit, tamen quia factum sit non tacet, scribens quia cum praefati duo discipuli, cognito Domino in Emaus, statim redissent Hierusalem, invenerunt congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant, dicentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Ac deinde subjungit: Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis. Statimque annectit quintam ejusDum haec autem loquuntur, Jesus stetit in medio eorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ipse in becillitati querentiũ
pͥmo uenientib ad monumentũ.
et femuus suo amore feruenti¬
bus et uiris reuolutũ lapidẽ
et ablato suo corꝑe. linteamina
quib in uolutum erat. sola
posita monstrauit. Deinde
curiosius in qͥ rentib feminis.
et de eo quod inuenerant
mente consternatis. angłorũ
uisionẽ ostendit: qui illum
resurrecxisse certa manifesta¬
cione pace facerent. Ac sic pre¬
currente fama patrãtȩ resur-¬
rectionis. tandem ipse dñs uir¬
cutũ.ꝙ. rex głȩ apparens: quan¬
ta potentia mortẽ quam ad ho¬
ram gustauerat de uicisset.
apparuit. Et quidem quantũ
ex euuangłice serie lectionis.
inuenimꝰ: quinqͥes ipsa qua re¬
surreexit die uisus est homi¬
nibus. Primo marie magda¬
lene ad monumentũ. quando
dictum est. noli me cangere:
non dum enĩ ascendi ad patrẽ
meum. Deinde duab amonu¬
mento currentib nuntiare dis¬
cipulis:. que ab angłis de per¬
fecta eiꝰ resurrectione didice¬
rant. De quib scriptum est.

Expanded text:
erentium, primo venientibus ad monumentum et feminis suo amore ferventibus et viris, revolutum lapidem, et ablato suo corpore linteamina, quibus involutum erat, sola posita monstravit; deinde curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis, tandem ipse Dominus virtutum et rex gloriae apparens, quanta potentia mortem quam ad horam gustaverat devicisset, aperuit. Et quidem quantum et evangelicae serie lectionis invenimus, quinquies ipsa qua resurrexit die, visus est hominibus primo Mariae Magdalenae ad monumentum, quando  dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Deinde duabus a monumento currentibus nuntiare discipulis quae ab angelis de perfecta ejus resurrectione didicerant, de quibus scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
illorum de sidia pereant. ple¬
biq collantur: qui hec dño
donante interpretando colli¬
gere norunt. Collegerunt
gͦ inquid: et imple uerunt
duodecim cophinos frag-¬
mentorũ. Qiua duo¬
denario numero solet ꝑfecti-¬
onis cuius libet summa figu-¬
rari. recte per duodecim cophi¬
nos fragmentorum plenos. omĩs
doctorum spualium chorus ex¬
rum que ꝑ se curbe nequeunt
meditando colligere. et medi¬
tata. et mandata litteris. suos

Expanded text:
illorum desidia pereant, plebibusque tollantur, qui haec Domino donante interpretando colligere norunt. Collegerunt ergo, inquit, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. Quia duodenario numero solet perfectionis cujuslibet summa figurari, recte per duodecim cophinos fragmentorum plenos, omnis doctorum spiritalium chorus exrum, quae per se turbae nequeunt, et meditando colligere, et meditata et mandata litteris suo
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ eis euuangłizare discipu¬
lis occurrit iħs. easq salutat:
ostendens se. omnib ider uir-¬
tutum inchoantibus. ut ad sa
adiuuando occurrere. Ille autẽ
accesserunt: et cenuert̃ pedes
nis : uideamꝰ głam noue incor¬
ruptionis. Suꝑius quippe lectũ
est. quia clausosurrexit monu¬
mento: nunc audem legitur.
qͥa mulieres tenuert̃ pedes eiꝰ.
et adorauerunt eum. Su rrexit
enĩ clauso ostio monumenci
et exiit : ut inmortale iam factũ
doceret esse corpꝰ. quod in mo¬
numento clausum fuerat mor¬
tuum. Tenendas muli cribus

Expanded text:
autem eis evangelizare discipuautem eis evangelizare discipulis occurrit Jesus, easque salutat, ostendens se omnibus iter virtutum inchoantibus, ut ad saladjuvando occurrere. Illae autem accesserunt et tenuerunt pedes nis, videamus gloriam novae incorruptionis. Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, et exiit, ut immortale jam factum doceret esse corpus, quod in monumento clausum fuerat mortuum. Tenendas mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑. In cuius indicium diui¬
nȩ discretionis. ipse quoq an¬
gelus appret. et custodes se-¬
pulcri mpios timore ꝑterret ac mor¬
cuorum instar terre ꝓsternit.
et uisitatrices eiusdem sepul¬
cri piissimas. benigna consolaci¬
one refouet. ac ne ꝑaueant con¬
fortat. insuꝑ etiam familiari
affacu. pͥor ipse quia sciret eas¬
ih̃m querere dicit. et quia iam
surrexit addit. Mox etiam ip¬
sas honorifico ac letissimo sub¬
dicas ministerio. gaudiũ resur¬
rectionis eiꝰ euuangłitare pre¬
cipit. Et quam felices femi¬
nȩ. que angłico docte oracu¬
lo. trumphum resurrectionis.
mundo annunciare merue¬
runt. ac mortis quã eua ser-¬
pentino seclucta affacu. con¬
traxit inperium p̃dicare di¬
rutum. quanto felitiores ani¬
mȩ uirorũ parit̾ et feminarũ
quot quod indie iuditũ. per¬
cussis pauore ac digna ultione.¬
rẽƿbis: ip̃se cȩlesti grã adiutȩ.
triunphare de morte. et gau¬
dium heatȩ resurrectionis in¬
intrare meruerint. Currentib

Expanded text:
mitur; in cujus indicium divinae discretionis ipse quoque angelus apparet, et custodes sepulcri impios timore perterret, ac mortuorum instar terrae prosternit, et visitatrices ejusdem sepulcri piissimas benigna consolatione refovet ac ne paveant confortat. Insuper etiam familiari affatu prior ipse quia sciret Jesum quaerere dicit, et quia jam surrexit addit, mox etiam ipsas honorifico ac laetissimo subditas ministerio gaudium resurrectionis ejus evangelizare praecepit. Et quam felicis feminae quae angelico doctae oraculo triumphum resurrectionis mundo annuntiare meruerunt, ac mortuis quod Eva serpentino seducta affatu contraxit imperium praedicare dirutum! Quanto feliciores animae virorum pariter et feminarum, quotquot in die judicii percussis pareprobis, ipsae coelesti gratia adjutae triumphare de morte, et gaudium beatae resurrectionis intrare meruerint. Currentibus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ erat inmanib xp̃i. Panes
autẽ illi quinq quasi sẽmina
erant. non quule i uet it manoa¬
ta: sed ab eo qui cerrã condidit
multiplicata. Hoc gͦ admotũ
est sensib. nr̃u quo eri geretur
mens: et exhibitũ oculis ubi exer-¬
ceretur intellectus. ut inuisi¬
bilem dm̃ ꝑ uisibilia oꝑa mira¬
rem: ꝙ: recti ad fidẽ. et ꝑ fidẽ pur-
gati. etiã ipsum in uisibilit̾ uide¬
re cuperemꝰ: quẽ de reb uisibi¬
lib. inuisibilem nosceremus.

Expanded text:
enim erat in manibus Christi: panes enim erat in manibus Christi: panes autem illi quinque quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem, et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃s. sunt qͥdẽ
diuina oꝑa
et ad in¬
telligendũ
noum do
uisibilib
admonent humanã mendem.
Qu̾ia auenĩ ille non est calis
substantia que iuderi oculis
possit. et miracula eiꝰ quib tõtũ
mundũ regit. uniuersamq cre¬
aturam administrat. assiduita-¬
te uiluerunt. ita ut pene nemo
dignet᷑ ad tendere oꝑa dei mira.
et stupenda in quolibet seminis
granc scđm ipsam suam miseri-¬
cordiam seruauit sibi quedam.
que faceret oportuno cempore. pre
ca uidendo stuperent. quib co¬
tidiana uiluerant. Maius onim
miraculũ est. gubernatio docus
mundi: quam saturatio quinq
miliũ hominũ de qͥnq panib.
et tamen hec nemo miratur. Il¬
lud mirant᷑ homines. non qͥa ma¬
us est: sed qͥa rarũ est. Quis enĩ
et nunc pascit uniuersũ mundũ.
nisi ille qͥ de paucis segetes grams
creat: fecit ergo qͦmͦ ds̃. ¶nde
enĩ multiplicat de paucis granis
segetes: inde in manib sius multi¬
plicauit quinq panes. Potestas

Expanded text:
s sunt quidem divina opera, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus, quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano, secundum ipsam suam misecordiam servavit sibi quaedam quae faceret opportuno tempore, praetta videndo, stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mirantur homines, non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit quinque panes. Potestas
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ passus est ꝓ nob̾ relinquens nob̾
exonplum: ut sequamur uesti¬
giaeius. Nisi quia consum¬
mase se dicit. quod se cõsum¬
maturum esse certissime nouit
Sicut anto losige in ꝓphecia
prederiti cemporis. uifus est
uerbis: quando post annos
plurimos futurum erat qd̃
dicebat. foderunt inquit ma¬
nus meas & pedes meos.: dinu¬
merauerunt omnia ossa mea.¬

Expanded text:
 passus est pro nobis relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus : nisi quia consummasse se dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea
Abbreviated transcription (Latin):
ex semine dau id scdm carnẽ.
Qui predestinatus est filius
dei in uirtute. scd̃m sp̃m sancti¬
ficationis ex resurrectione mor¬
tuorum. Secumdum hanc
gͥ predestinationẽ etiam.
clarificatus est. antequam mim¬
dus esset. ut esset claritas eius
ex resurrectione mortuorum
apud patrẽ: ad cuus dexteram
sedet. Cum gͥ uideret illius
predestinate suȩ clarificationis
uenisse iam tempus ut ꝙ nc̃
fieret in redditione. quod fuerat¬
tant in predestinatione iam fac¬
cum: orauit dicens. Et nuc
clarificame tu pater. apud de¬
demet ipsum: claritate quam
habui priusquã mundus es¬
set apud de. Idest illam clari¬
catem quam habui apud te
in predestinatione tua dempus
est ut apud de habeam eciam
uiuens in dextera tua. Ma¬
nifestaui nomen cuum homi¬
nibus quos delisti mͥ de mun-¬

Expanded text:
arnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute secundum Spiritum sanctificationis, ex resurrectione mortuorum. Secundum hanc ergo praedestinationem etiam clarificatus est, priusquam mundus esset, ut esset claritas ejus, ex resurrectione mortuorum, apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit, dicens: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud tuisti, claritatem, quam habui priusquam mundus esset apud te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua. Tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mun
Abbreviated transcription (Latin):
rum ipse. G larifica inquit fili¬
um tuum: ut filius tuus cla-¬
rificet te. Tamquam diceret.
resulcicne ut ignocescas coco¬
quit ei podestatem omi
ut omne quod dedisti ei enis:
eis uitam eternam Omnẽ cari.
clixit omnẽ hominem. a parde
cotum hominẽ significans:
quem admodum rursus a par¬
te suꝑiore significatur homo
totus. ubi ait apłs. Om̃is ani¬
ma postestatibus sublimiorib
subdita sit. Quid enin dicit
omnis anima. nisi omis homo:
Noc autem quod potestas xp̃o
apatre data est omnis carnis: scdm
hominem intelligendum est.
glorificet filuis: idest notum de
faciat omni carni quam dedisti
ei. Sic enim dedisti: ut omne
quod dedisti ei. clet eis uitam
eternam. Hec est autẽ uita et̃¬
na inquit. ut cognos eant te
solum uerum dm̃: & qu̾em mi¬
sisti iħm cxp̃m. Ordo uerborũ
est: ut te et quem misistiħm¬

Expanded text:
rum: Clarifica, inquit, Filirum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret, resuscita me, ut innotescas totonquit, ei potestatem omnis ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem, dixit omnem animam, a parte totum significans, quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est; glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est: ut te, et quem misisti
Abbreviated transcription (Latin):
lorificatum a patre fili¬
um scdm formam senii.
quam pater suscitaust
a mortuis.ꝙ. al suam
dexteram collocauit. res ipsa in¬
dicat: ꝙ nullus ambigit xp̃ianꝰ.
Sed qm̃ non tantũ dixit. patr
clarifica filium tuum. sed ad idit
etiam ut filius tiuiis clarificec de.
merito queritur quomodo patrẽ
clarificauerit filius. cum sem¬
piterna claritas patris nec di¬
minuta fuerit in forma huma¬
na. nec augeri poterit in sua
ꝑfectione diuina : sed inse ipsa
claritas patris nec minui nec
auger podest. Apud homines
autem ꝓcul dubio minor erat:
quando in iudea tantum mͦ. deus
notus erat. Nondum a solisor¬
tu usq ad occasum: laudabant
pueri nomen dñi. Hoc audem
quia ꝑ euuangeliũ xp̃i factum
est. ut ꝑfilium pater in nos¬
desceret gentibus : ꝓfecto pa
nec apatre clarificatus esset :
nec patrem clarificasset. Nunc
autẽ resurrectione clarificatus
apatre: resurrectionis sue pre¬
dicatione clarificat patrem.
Hoc quippe aperit ordo uerbo

Expanded text:
lorificatum a Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus; profecto Patnec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificat Patrem. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ita .&. nunc. Sicut tũe
predestinatione: itaꝙ. nunc
ꝑfectione. Fic in mundo quod
apud de iam fuerat ante mun¬
dum. Eic in suo tempore: qd
ande omnia tempora statiusti.
Intelligamus predestinationẽ
claritatis humanȩ que in il¬
lo est. nature exmortali. in mor¬
talis apud patrẽ future: et hoc
iam predestinendo factiun su¬
isse andequam mundus esset.
quod in muuelo etiam suo tem¬
pore fieret. Si enim de nobis
dixit apłs. sicut elegit uos in
ipso ante mun di constitutionẽ
cur abhorrere putadur a uero.
si tunc pater capud nrm glorifi¬
cauit. quando nos in iplo ut
menbra eius esse mus elegit:
rum exordio litterarum.
pͥncipium est ubi legitur. Pau¬
lus seruus xp̃i iħu. uocatus
apłs. segre gatus in euuangłiũ
dei quod ante ꝓmiserat ꝑ pro¬
pħas suos inscripturis sanctis¬

Expanded text:
tunc, ita et nunc. Sicut tunc praedestinatione ita et nunc perfectione fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum. Fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti.intelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? rum exordio Litterarum. principium est, ubi legitur: Paulus servus Jesu Christi, vocatus Apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in