comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eam dñs in manu eius. Patur aut̃
potestas aduersus nos malo. scdm nr̃a
peccata. sicut scriptum est. Iuis dedit
in direptionem iacob & isrł eis qui p̃¬
dabantur illũ nonne deus cui pecca¬
uerunt᷑. & nolebant in uiis eius am¬
bulare. neq audire legem eius & suꝑ¬
duxit suꝑ eos iram animationis suȩ.
& iterum salomone peccante & ap̃¬
ceptis atq uiis dñi recedente positũ
est. & excttauit dñs satanan ipsi sa¬
lomoni. Potestas uero aduersus nos
duppliciter datur. uel ad pęnam cum
delinquimus. uel ad głiam cũ ꝑba¬
mur sicut de iob factum uidemus
manifestante deo & dicente. Ecce oĩa
quȩcumq habet in tuas manus do.
s ipsum uide ne attingas. & dñs in
euangłio loquitur tempore passiõis:
nullam haberes potestatem aduersũ
me. nisi data eẽt tibi desuper. Iñdo
autem rogamꝰ ne in temptatione
ueniamus ammonemur infirmita¬
tis & inbecillitatis nr̃e dum sic ro¬
gamus nequis se insolenter rextol¬
lat. nequis s suꝑbe atq arrogant̃

Expanded text:
us. datur autem potestas aduersum nos malo secundum nostra peccata, sicut scriptum est: quis dedit in direptionem Iacob et Israel eis qui praedabantur illum? nonne Deus cui peccauerunt et nolebant in uiis eius ambulare neque audire legem eius, et superduxit super eos iram animationis suae? et iterum Salomone peccante et a praeceptis adque a uiis Domini recedente positum est: et excitauit Dominus Satanan ipsi Salomoni. Potestas uero dupliciter aduersum nos datur, uel ad poenam cum delinquimus uel ad gloriam cum probamur: sicuti de Iob factum uidemus manifestante Deo et dicente: ecce omnia quaecumque habet in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus in euangelio loquitur tempore passionis: nullam haberes potestatem aduersum me nisi data esset tibi desuper. quando autem rogamus ne in temptationem ueniamus, admonemur infirmitatis et inbecillitatis nostrae dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe adque adroganter
Abbreviated transcription (Latin):
quosda obrepserat inpedire de¬
b& quo minus u̾itas p̾ualeat &
iuncat. Nam consuetudo sineiui¬
tate uetustas erroris ẽ. ꝓpter
quod relicto errore sequamur
u̾itatem. scientes quia & apud
ũ ueritas uicit sic̃ scͥptum ẽ. U̾itas
man& & inualescit in eternũ
riuuit. & optinet in scła scłorũ.
nec ẽ ap̃ eam acciꝑe ꝑsonã. nec

Expanded text:
quosdam obrepserat impedire dequosdam obrepserat impedire debet quo minus ueritas praeualeat et uincat. nam consuetudo sine ueritate uetustas erroris est. propter quod relicto errore sequamur ueritatem scientes quia et apud Hesdram ueritas uicit, sicut scriptum est: ueritas manet et inualescit in aeternum et uiuit et optinet in saecula saeculorum. nec est apud ea
Abbreviated transcription (Latin):
bus eiꝰ timor dĩ & disciplina serua¬
tur. abiciamꝰ arma. manus demus
incaptiuitatẽ. tradamꝰ diaboloor¬
dinationẽ eugłii. dispositionẽrͥ.
maiestatẽ dĩ. diuine miliciȩ sacͥ¬
menta soluant᷑ castroꝵ celestiũsi¬
gna dedantvR. succumbat & ce¬
dat. ȩccła hereticis. lux tenebri.
fides ꝑfidiȩ. spes desꝑationi ratio
errori. in mortalitas morti. cari
scismata & heres es surgunt. cre¬
brius & liberiꝰ excrescunt ut ser¬
pentinis cͥminib pullulantes
adu̾sus eccłam di maiorib uirib
uenenoꝵ suoꝵ uirus exꝓmant. du
illis aduocatione quorũdã & au¬
ctoritas p̾statur & firmitaᷤ. dum
baptisma eoꝵ defendit᷑ dũ fides
& u̾itas ꝓditur. dũ id quod con¬
& cordib nr̃is u̾ba xp̃i dicentis.
putas cũ uen̾it filius hominis
di milites qui do fide ⁊ religio¬
ne sincera militamus. cõmissa
nob̾ diuinitꝰ castra fideli uͥtute
seruemꝰ. Nec consuetudo que ap̃

Expanded text:
bus timor Dei et disciplina seruabus timor Dei et disciplina seruatur: abiciamus arma, manus demus in captiuitatem, tradamus diabolo ordinationem euangelii, dispositionem Christi, maiestatem Dei, diuinae militiae sacramenta soluantur, castrorum caelestium signa dedantur, succumbat et cedat ecclesia haereticis, lux tenebris, fides perfidiae. spes desperationi, ratio errori, immortalitas morti, caritschismata et haereses surgunt, crebrius adque uberius excrescunt, ut serpentinis crinibus pullulantes aduersus ecclesiam Dei maioribus uiribus uenenorum suorum uirus expromunt, dum illis aduocatione quorundam et auctoritas praestatur et firmitas, dum baptisma eorum defenditur, dum fides, dum ueritas proditur, dum id quod conet cordibus nostris uerba Domini dicentis putas cum uenerit filius hominis, Dei milites qui Deo fide et religione sincera militamus commissa nobis diuinitus castra fideli uirtute seruemus. nec consuetudo quae apud
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xͥ dicat remissionẽ peccatoꝵ
dari ubi blasphemat᷑ inpat᷑m &
mur. an constare sac̾doti dĩ ratio
indie uidicii possit. asserenti & ꝓ¬
banti & in acceptũ refe̾nti blasphe¬
mantiũ baptismata. cũ dns cõmi¬
netur & dicat. Et nͨ p̃ceptũ hoc ad
uos ẽ osacerdotes. si ñ audieritis
& si ñ posu̾itis incorde ur̃o. ut de¬
tis honorẽ nomini meo. dic̃ dñs
Dat honorem dõ. qui marcionis bapi¬
smo cõmunicat᷑. Dat honorẽ dõ qui
apud eos qui indm blasphemant
remissionẽ peccatoꝵ dari iudicat.
Dat honorẽ dõ. qui foris ab adutta
& fornicaria. natos di filios asseuat̃
Dat honorẽ dõ qui unitatẽ & u̾itatr̃
de diuina lege uenientẽ ñ tenens
hereses contra eccłam uindicat᷑.
Dat honorẽ dõ. qui hereticoꝵ amiodᷤ
& inimicus xͥanoꝵ. sac̃dotes dĩ u̾¬
tatẽ xͥ & eccłȩ unitatẽ tuentes ab¬
stinendos putant᷑. Si sic honor cdo
datur. si sic acultorib & asac̃doti¬

Expanded text:
Jesu Christi dicat remissionem peccatorum Jesu Christi dicat remissionem peccatorum dari ubi blasphematur in Patremmur, an constare sacerdoti Dei ratio in die judicii possit asserenti et probanti et in acceptum referenti blasphemantium baptismata, cum Dominus comminetur et dicat: Et nunc praeceptum hoc ad vos est, o sacerdotes, si non audieritis, et si non posueritis in corde vestro ut detis honorem nomini meo, dicit Domi. Dat honorem Deo qui Marcionis baptismo communicat? Dat honorem Deo qui apud eos qui in Deum blasphemant remissionem peccatorum dari judicat? Dat honorem Deo qui foris de adultera et fornicaria Deo filios asseverat? Dat honorem Deo qui unitatem et veritatem de divina lege venientem non tenens haereses contra Ecclesiam vindicat? Dat honorem Deo qui haereticorum amicus et inimicus Christianorum sacerdotes Dei ti et ecclesiae unitatem tuentes abstinendos putat? si sic honor Deo datur, si sic a cultoribus eius et sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur & lauac eius sola purgatur.
manifestum ẽ heresim que sponsa
xͥ ñ sit. nec purgari nec sc̃ificari la¬
uac᷑ eiꝰ possit. filios dogiare ñ pos
accipiat. sic̃ inpͥmo homine ada
factũ ẽ. ante eum plasmauit d̾s
tunc insuffiauit infacier
cius flatũ uite: nec enim pot̾ accipi
sp̃s. nisi prius fu̾it qui accipiat. Cũ
aut̃ natiuitas xp̃ianoꝵ inbaptis¬
mosit. baptisini aut̃ gn̾atio & sc̃ifi¬
catio ap̃ solam sponsam xp̃i sit. que
parere sp̃alit̃ & gñare filios d̃o pos¬
sit ubi & ex aqua & sp̃u natus ẽ qui
filius ȩccłȩ ñ est. ut habere quispos¬
sit patrẽ dm. habeat ante eccłam
matrem. Cũ uͦ nulla omnino here¬
sis s neq aliquod scisma hab̾e sa¬
lutaris baptisini scĩficationẽ foriᷤᷤ
possit intantũ stephani fr̃is nr̃i
obstinatio dura ꝓrupit. ut etiam
de marcionis baptismo. itẽ ualenti¬
niani & appelletiᷤ. & cęt̾oꝵ blasphe¬
mantiũ ind̾m pat᷑m contendat
filios di nasci. & illic in nomine

Expanded text:
ficatur et lauacro eius sola purgatur, manifestum est haeresim, quae sponsa Christi non sit nec purgari nec sanctificari lauacro eius possit, filios Deo generare non possaccipiat, sicut in primo homine Adam factum est. ante eum Deus plasmauit, tunc insufflauit in faciem eius flatum uitae. nec enim potest accipi spiritus, nisi prius fuerit qui accipiat. cum autem natiuitas christianorum in baptismo sit, baptismi autem generatio et sanctificatio apud solam sponsam Christi sit, quae parere spiritaliter et generare filios Deo possit, ubi et ex qua et cui natus est qui filius ecclesiae non est? ut habere quis possit Deum patrem, habeat ante ecclesiam matrem. cum uero nulla omnino haeresis, sed neque aliquod schisma habere salutaris baptismi sanctificationem foris possit, in tantum Stephani fratris nostri obstinatio dura prorupit, ut etiam de Marcionis baptismo, item Valentini et Appelletis et ceterorum blasphemantium in Deum patrem filios Deo nasci, et illic in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
spũ pot̃. Aut si effectũ baptismi
maiestati nominis tͥbuunt. ut qͥ
let inmanus inpositione. quam
ualuisse contendunt. inbaptisim
scĩficatione. Nam si pot̾ qui extra
di Qui enim peccatis in baptismo
expositis scĩficatus ẽ. & in nouum
hominem sp̃alit̃ reformatus. ad
accipiendum sp̃m sc̃m idoneus fa
stis. Quis pot ap̃ ħeticos baptizatꝰ
cęt̾um maior erit mittente qui
missus ẽ. ut incipiat foriᷤᷤ baptiza¬
tus xp̃m quidẽ induisse. s sc̃m sp̃m¬

Expanded text:
u potest. Aut si effectum baptismi maiestati nominis tribuunt, nt qulet in manus inpositione quam ualuisse contendunt in baptismi sanctificatione? nam si potest qui extra di? qui enim peccatis in bexpositis sanctificatus est et in novum hominem spiritaliter reformatus, ad accipiendum Spiritum sanctum idoneus facstis , qui potest apud haereticos baptizatus Caeterum major erit mittente qui missus est, ut incipiat foris baptizatus Christum quidem induisse, sed Sp
Abbreviated transcription (Latin):
stis mandatũ di ut traditionem
ur̃am statuatis. Euius p̃cepti meno
beatus apłs paulus. cõmonet ipse
quoq & instituit dicens. Siquis
re elatus. & nihil sciens discedite
ab huiusmͦ. Preclara plane aelegi¬
tima traditio stephano patre nrõ
docente ꝓponit᷑. que auctoritatt̃
nobis idoneã p̃hibeat. Namineode
loco epłe sue addidit & adiecit.
cũ ipsi hetici ꝓpͥe altutrum adse
uenientes ñ baptihent s cõmun¬
cent tantum. Ad hoc enimmaloꝵ
ut hereticoꝵ exempla sectet᷑. ut ad
xp̃iani quod antixͥ faciunt. Que¬

Expanded text:
tis mandatum Dei ut traditionem vestram statuatis . Cujus praecepti memo, beatus Apostolus commonet ipse quoque et instruit dicens: Si quisre elatus est, nihil sciens, discede ab hujusmodi . IV. Praeclara sane et legitima traditio, Stephano fratre nostro docente, proponitur, quae auctoritatem nobis idoneam praebeat. Nam in eodem loco epistolae suae addidit et adjecit: cum ipsi haeretici proprie alterutrum ad se venientes non baptizent, sed communicent tantum. Ad hoc enim malorum ut haereticorum exempla sectetur, ut adChristiani quod antichristi faciunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs & potus concessus ẽ. Qͦd &
petrus ostendens unã eccłam eẽ
& solos eos qui inȩccła sͣ bapti¬
hare posse posuit ⁊ dix̃. In ar¬
ca noe pauci idẽ octo animȩ ho¬
uos simiłr saluos faciet baptismm
ꝓbans & c̃testans unã archãnoe
typũ fuisse uniꝰ ȩccłȩ. Si potuit
tunc in illo expiati & purificati
mundi baptismo saluus ꝑaquã
fieri qui in arc̾a noe ñ fuit potẽ
& nẽ uiuificari ꝑbaptisma qͥ inec¬
cła ñ ẽ cui soli baptisma c̃cessum

Expanded text:
omnis et potus concessus est. Quod et omnis et potus concessus est. Quod et Petrus ostendens unam Ecclesiam esse et solos eos qui in Ecclesia sint baptizari posse, posuit et dixit: In arca Noe pauci, id est, octo animae houos similiter saluos faciet baptisma, probans et contestans unam arcam Noe typum fuisse unius ecclesiae. si potuit tunc in illo expiati et purificati mundi baptismo saluus per aquam fieri qui in area Noe non fuit, potest et nunc uiuificari per baptisma qui in ecclesia non est, cui soli baptisma concessum
Abbreviated transcription (Latin):
quia nouissima hora ẽ. Ex nob̃ exier̃
s ñ fuerunt ex nobis. si enim fuissent
ex nobis mansissent nobiscũ Unde
quam ethincus & publicanꝰ. Si aut̃
qui ȩccłam contempsit ethnici & pu¬
blicani habent᷑ multomagis utiq
rebelles & hostes falsa altaria & illi¬
cita sacerdocia & sacͥficia sacͥlega &
nomina adult̾ata fingentes int̾echni-¬
cos & publicanos necẽe ẽ cõputent᷑.
quando minora peccantes ⁊ tantũ
ecclȩ contemptores ethnici & pu¬
blicam sententia d̾m iudicentur:
Quod enim eccła una sit. declarat
mea & ꝑfecta mea. una est matri
suȩ electa gnitrici suȩ de qͦ item
denuodicit. Ortus c̃clusus soror
mea sponsa. fons signatus. puteus
aquȩ uiuȩ. Si aut̃ ortus ẽ c̃clu¬
sus sponsa xͥ que ẽ eccła patere
clausa alienis & ꝓphanis ñ potẽ
& si fons signatus ẽ. neq bibere
inde neq consignari potest. cui
foris posito accessus ad fontẽ ñ ẽ.
ris potius ex illa aqua ñ potest
ex qua solis eis qui intus sunt usuᷤ

Expanded text:
ma hora est. Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Unde quam ethnicus et publicanus . Si autem qui Ecclesiam contemnunt ethnici et publicani habentur, multo magis utique rebelles et hostes falsa altaria et illicita sacerdotia et sacrificia sacrilega et nomina adulterata fingentes inter ethnicos et publicanos necesse est computentur, quando minora peccantes et tantum Ecclesiae contemptores ethnici et publicani sententia Domini judicentur. II. Quod autem Ecclesia una sit declarat mea, perfecta mea, una est matri suae electa genitrici suae ; de qua item denuo dicit: Hortus conclusus, soror mea, sponsa, fons signatus, puteus aquae vivae . Si autem hortus conclusures clausa alienis et profanis non potest. Et si fons signatus est, neque bibere inde neque consignari potest cui foris posito accessus ad fontem non est. ris positus ex illa aqua non potest ex qua solis eis qui intus sunt usus
Abbreviated transcription (Latin):
ptis & monitis eiꝰ ñ recedamꝰ. agen¬
tes gr̃as. quod dũ instruit infitũ.
qͦt facere debeamꝰ. de p̾t̾ito ignoscit
quod simplicit errauimus. Et quia
iam scds eius aduentus nobiᷤ apprõ¬
pinquat. magis ac magis benigna
eius ac larga dignatio corda nr̃a
offerendo custodire traditionis
dnicȩ u̾itatem. & quod priꝰ apud
quosdã uidebatur erratũ. dnomo¬
nente corrigere. ut cũ inclaritate
sua & maiestate celesti uenire ce¬
ꝑit inueniat nos tenere qͦd monu¬
it. obseruare qͦd docuit⁊ facẽ qͥ fec.¬

Expanded text:
monitis ejus non recedamus, agentes gratias quod, dum instruit in futurum quid facere debeamus, de praeterito ignoscit quod simpliciter erravimus. Et quia jam secundus ejus adventus nobis appropinquat, magis ac magis benigna ejus et larga dignatio corda nostrofferendo custodire traditionis Dominicae veritatem, et quod prius apud quosdam videtur erratum, Domino monente, corrigere; ut, cum in claritate sua et majestate coelesti venire coeperit, inveniat nos tenere quod monuit, observare quod docuit, facere quod fec
Abbreviated transcription (Latin):
ẏpanꝰ magno filio salutẽ: ꝓtua
religiosa diligentia consulu¬
isti mediocͥtatem nr̃am fili Rĩne.
an int̃cȩt̃os h̾eticos eõ qͦq qͥ a no¬
uatiano ueniant pꝰ ꝓphanũ eius
lauacrũ baptizari & scĩficari in
eccła catholica legitimo & uͦ &
unico eccłe baptismo oporteat.
Dequare quantum fidei nr̃e capa¬
citas. & scͥpturarũ duunarũ scĩ¬
tas ac u̾itas sugg̾it. dicimꝰ omnes
omnino heticos & scismaticos
ncħ habere potestatis ac iuris.
Pp̃t quod nouatianꝰ nec deb& nec
potͣ excipi. quo minꝰ ipse qͦq extra
eccłam consistens. & contͣ pacem
ac dilectionẽ xͥ faciens. intadũ¬
sarios & antixpõs computetur.
et ᷤ qͥ secũ ñ e̾e̾nt. aliquã speciẽ here¬
seos designauit.s om̃s omino qͥ secũ
ñ eent. ⁊ secũ ñ colligentes gregẽ suũ
sparg̾ent. adũsarios ẽẽ ostendit dic̃s.
Qui ñ est mecum adu̾sum me ẽ. & qui
ñ mecũ colligit. spargit. Itẽ beatus
apłs ioħ̾s. nec ipse aliquã heresim

Expanded text:
ANVS MAGNO FILIO S. Pro tua religiosa diligentia consuluisti mediocritatem nostram, fili carissime, an inter ceteros haereticos eos quoque qui a Nouatiano ueniunt post profanum eius lauacrum baptizari et sanctificari in ecclesia catholica legitimo et uero et unico ecclesiae baptismo oporteat. de qua re quantum fidei nostrae capacitas et scripturarum diuinarum sanctitas ac ueritas suggerit, dicimus omnes omnino haereticos et schismaticos nihil habere potestatis ac iuris. propter quod Nouatianus nec debet nec poEcclesiam consistens, et contra pacem ac dilectionem Christi faciens, inter adversarios et antichristos computetur. eos qui secum non essent, aliquam speciem haereseos designavit, sed omnes omnino qui secum non essent et secum non colligentes gregem suum spargerent aduersarios esse ostendit dicens: qui non est mecum, aduersus me est: et qui non mecum colligit, spargit. item beatus apostolus Ioannes nec ipse ullam haeresin
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis ex istimet seqͣndã ẽẽ quoꝵ¬
dã consuetudinẽ. siqui in pret̾i¬
tum incalice dnico aquã solam
offendã putauerunt. Querendũ
est enim ipsi quẽ sint secuti. Nã¬

Expanded text:
aliquis existimet sequendam esse quorumdam consuetudinem, si qui in praeteritum in calice Dominico aquam solam offerendam putaverunt. Quaerendum est enim ipsi quem sint secuti. Na
Abbreviated transcription (Latin):
& confirmato canali. adusũ atq
ad potũ ciuitatis a qua collecta.
eadẽ ubͣtate atq utegritate re¬
p̃sentet᷑ qua defonte ꝓficiscitur.
Quod & nunc face̾ oportet dĩ sac̃¬
dotes. p̾cepta diuina seruantes
ut si in aliquo mutau̾it & uacil¬
lau̾it u̾itas adoriginẽ d̾nicam.¬
ditionẽ reu̾tamur. & inde surgat
actus nr̃i ratio. unde & ordo ꝙ o
rigo surrex. Sraditum est enĩ nob̾
unum ñ nͥ inuna ȩccła constitutũ.
aqua unitate quisq discesserit.
cũ heticis nece̾e̾ est inueniatur.
quos dũ contra ȩe¬
uendicat. sacramentũ diuinȩ tra¬
ditionis impugnat. Cuius unitatiˢ
sacramentum ex p̃ssum uidemꝰ enã
incantico canticoꝵ ex ꝑsona xͥ dicen

Expanded text:
et confirmato canali ad usum adque et confirmato canali ad usum adque ad potum ciuitatis aqua collecta eadem ubertate adque integritate repraesentetur qua de fonte proficiscitur P quod et nunc facere oportet Dei sacerdotes praecepta diuina seruantes, ut si in aliquo nutauerit et uacillauerit uditionem revertamur: et inde surgat actus nrigo surrexit. Traditum est enim nobis unum non nisi in una ecclesia constitutum, a qua unitate quisque discesserit cum haereticis necesse est inueniatur, quos dum contra eccleuindicat, sacramentum diuinae traditionis inpugnat. cuius unitatis sacramentum expressum uidemus etiam in cantico canticorum ex persona Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tiã lenis⁊ mitis. Oportet enim
qr & ille meliꝰ doc& qui cottidie
crescit & ꝓficit. docendo meliora.
Quod ipsũ qͦq idẽ apłs paulus doc&
p̾monens. ut si alii sedenti meliꝰ
reuelatũ fu̾it. prior taceat. Incõ¬
pendio ẽ aũt ap̃ religiosa̾ ⁊ sim¬
plices m̃tes errorẽ depone. & in¬
uenire atq eruere u̾itatẽ. Nam
si addiuinȩ tͣditionis cap̃⁊ ori¬
ginẽ reu̾tamur. cessat error hu¬
manus & sacram̃toꝵ celestiũ ra¬
tione
pspecta. qͥdqͥa sub
caligine ac nube tenebrarũ obser¬
rum latebat inlucem u̾itatiᷤᷤ aꝑitur.
ut si canalis a quam deducenꝰ qui
copiose prius & largit ꝓfluebat
subito deficiat. nonne ad fontem
ꝑgit᷑ ut illic defectionis rationo¬
scatur. utrumne arescentib ueniᷤᷤ
iun capite unda siccaui̾t. anuͦ in¬
tegra uide & plena ꝓcurren ᷤ in
medio uinere destit̾it. ut si uitio
intrupti aut bibuli canalis effe¬
ctum ẽ. quo minus aqua continu¬
a ꝑ seuerant᷑ ac iugit flue̾t. refecto

Expanded text:
ortet enim quia et ille melius docet qui quotidie crescit et proficit discendo meliora. Quod ipsum quoque idem apostolus Paulus docet praemonens ut si alii sedenti melius revelatum fuerit, prior taceat . In compendio est autem apud religiosas et simplices mentes et errorem deponere et inuenire adque eruere ueritatem. nam si ad diuinae traditionis caput et originem reuertamur, cessat error humanus et sacramentorum caelestium ratione perspecta quidquid sub caligine ac nube tenebrarum obscurum latebat in lucem ueritatis aperitur: ut si canalis aquam ducens qui copiose prius et largiter profluebat subito deficiat, nonne ad fontem pergitur, ut illic defectionis ratio noscatur, utrumne arescentibus uenis in capite unda siccauerit an uero integra inde et plena procurrens in medio itinere destiterit, ut si uitio interrupti aut bibuli canalis effectum est quo minus aqua continua perseueranter ac iugiter flueret, refecto
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃m in nob̃ habemꝰ si manemꝰ
inu̾itate & u̾itas in nob̾ man&
& que sunt uera teneamꝰ. Fit aũ
studio p̾sumptioniᷤᷤ & contuma¬
ciȩ. ut quis magis sua praua.
& falsa defendit. qua att̾uiᷤᷤ re¬
cta & uera consentiat. Cui rei
ꝓspicien beatus paulus ad timo

Expanded text:
m in nobis habemus et si manemus in ueritate et ueritas in nobis manet, ea quae sunt uera teneamus. Fit autem studio praesumptionis et contumaciae ut quis magis sua praua et falsa defendat quam ad alterius recta et uera consentiat. cui rei prospiciens beatus aposto
Abbreviated transcription (Latin):
iorẽ passionib om̃ib & conflictato¬
nib claritatẽ. apło contestante & di¬
cente. Nonsunt condigne passio¬
nes huius scłi adsuꝑuenturã clarita¬
tem que reuelabitur in nob̾. Piane
quia nunc uobis inp̃cib efficatior ser¬
mo ẽ & adimpetrandum quod in pͥs¬
suris petitur facilior oratio ẽ pente
inpensius & rogate. ut confessionẽ
omnium nr̃m dignatio diunacõ¬
sumet: ut de istis tenebͥs & laques
mundi. nos quoq uobiscum inteqͥs
& glosos dñs lib̾et. ut qui hic carita¬
tis & pacis uinculo copulati cont
hereticqꝵ. iniurias & p̾ssuras genti¬
lium simul stetimꝰ parĩt. in regnis
celestib gaudeamꝰ. Opto uos bea¬

Expanded text:
iorem passionibus omnibus et conflictatioiorem passionibus omnibus et conflictationibus claritatem apostolo contestante et dicente: non sunt condignae passiones huius temporis ad superuenturam claritatem quae reuelabitur in nobis. plane quia nunc uobis in precibus efficacior sermo est et ad inpetrandum quod in pressuris petitur facilior oratio est, petite inpensius et rogate ut confessionem omnium nostrum dignatio diuina consummet, ut de istis tenebris et laqueis mundi nos quoque uobiscum integros et gloriosos Deus liberet, ut qui hic caritatis et pacis uinculo copulati contra haereticorum iniurias et pressuras gentilium simul stetimus pariter in regnis caelestibus gaudeamus. opto uos, bea
Abbreviated transcription (Latin):
& ap̃positis suis nec carcere nec me¬
tallis seꝑata. Cuius numero neciuir¬
gines desunt. quib ad sexagenariũ
fructũ centenus accessit. quasq ad
celestem coronam gła geminata p¬
uerit. Inpueris quoq iurtus ma¬
ior etate annos suos confessionis
laude transcendit. ut martyrii
ur̃ĩ beatũ gregẽ & serus & etã oĩs
ornaret. Qui nunc uobis dił̾mi fũc
limitas animi. que insensu ex ulta¬
tio. qui triumphus inpectore. u¬
numquemq ur̃m stare ad ꝓmissũ
dĩ p̃mium. de iudicii die eẽ secu¬
rum. ambulare. in metallo. capti¬
uoquidẽ corpore. s corde regna¬
te scire xp̃m secum e̾ẽ p̾sentẽ gau¬
dentẽ tolerantiã seruoꝵ suoꝵ ꝑue
stigia & uias suas ad regna ȩterna
gradientiũ. ex pectatis cottidie le
tiꝓfectioniᷤ ur̃ȩ salutarẽ diẽ & iã
qui de scło recessuri ad inrũm mu¬
nera & domicilia diuina ꝓꝑatis.
post has mundi tenebras uisuri
candidissimã lucẽ. & accepturi ma¬

Expanded text:
et a praepositis suis nec carcere nec meet a praepositis suis nec carcere nec metallis segines desunt, quibus ad sexagenarium fructum centenus accessit quasque ad caelestem coronam gloria gemina prouexit. in pueris quoque uirtus maior aetate annos suos confessionis laude transcendit, ut martyrii uestri beatum gregem et sexus et aetas omnis ornaret. Qui nunc uobis, dilectissimlimitas animi, quae in sensu exultantia, quia triumphus in pectore, unumquemque uestrum stare ad promissum Dei praemium, de iudicii die esse securum, ambulare in, metallo captiuo quidem corpore sed corde regnante, scire Christum secum esse praesentem gaudentem tolerantia seruorum suorum per uestigia et uias suas ad regna aeterna gradientium? expectatis cotidie laeti profectionis uestrae salutarem diem et iam iamque de saeculo recessuri ad martyrum munera et domicilia diuina properatis, post has mundi tenebras uisuri candidissimam lucem et accepturi ma
Abbreviated transcription (Latin):
acpietatiᷤ pat̾nȩ. remun̾ans in nob̾
quid quid ipse p̾stitit. ⁊ honorans
quod ipse ꝑficit. Ipsius ẽcenum qͦd
uincimus. ⁊ qͦd ad maxrii certa¬
minis palmã subacto adu̾sarioꝑ
uenimꝰ. declarat & docet dns in ey¬
gło suo dic̃s. Cum aut̃ uos tradide¬
rint. nolite cogitare quomͦ aut q
inuob̾. Et it̾um dic̃. ponite incor¬
dibis ur̃is ñ p̾meditari excusare.
ego enim dabo uob̾ os ⁊ sapientiã
cui ñ poterunt resistere adu̾sarii
urĩ. In quo quidẽ & c̾dentiũ ma-¬
gna fiducia ẽ. & culpa grauissima
ꝑfidoꝵ non credere ei. qui se & opẽ
suam daturum confitentib polli¬
cetur. nec rursus eundẽ timere. qͥ
milites xp̃i. insinuastis fr̃ib ur̃is.
complentes factis quod u̾bis ante
dociustĩ. fut̾i marimi in regnoceloꝵ¬
pollicente dno ⁊ dicente. qͥ fec̾it : sic
docut̾t marimus uocabit᷑ in regno
celoꝵ. Deniq exemplum ur̃m secuta
multiplex plebis portio confessa ẽ.

Expanded text:
ac pietatis paternae remunerans in nobis ac pietatis paternae remunerans in nobis quicquid ipse praestitit et honorans quod ipse perfecit? Ipsius enim esse quod uincimus et quod ad maximi certaminis palmam subacto aduersario peruenimus declarat et docet Dominus in euangelio suo dicens: cum autem uos tradiderint, nolite cogitarin vobis . Et iterum: Ponite in cordibus vestris non praemeditari excusare. Ego enim dabo vobis os et sapientiam cui non poterunt resistere adversarii vestri . In quo quidem et credentium magna fiducia est et culpa gravissima perfidorum non credere ei qui se opem suam daturum confitentibus pollicetur, nec rursus eumdem timere qui milites Christi, insinuastis fratribus nostris, implentes factis quod verbis ante docuistis, futuri maximi in regno coelorpollicente Domino et dicente: Qui fecerit et sic docuerit, maximus vocabitur in regno coelorum . Denique exemplum vestrum secuta, multiplex plebis portio confessa est
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas dĩ bona & b̾nplacen ⁊ ꝑfe¬
cta. Noc ẽ enim quod p̃cipue dõpla¬
ceat. hoc ẽ in quo maiorib m̾itis
ad ꝓmerendam uoluntatẽ dĩ oꝑa
nr̃a ꝓueniant. hoc ẽ quod solũ dño
ꝓb̾nficiis eius grandib & salutarib
fidi ac deuotionis nr̃ȩ obsequiare¬
tribuant. p̾dicante inpsalmis & cõ¬
testante sp̃u scõ. Quid retͥbuã inqͥt
dño de omibus que mͥretͥbuit᷑. Ca¬
licẽ salutaris accipiã ⁊ nom̃ dni
inuocabo p̾ciosa mc̃spectu d̾̃ni
mors scõꝵ eius. Quis ñ libent᷑ ⁊ ꝓm¬
pte calicẽ salutariᷤᷤ accipiat. quisñ
appetat gaudibundus ⁊ let̾ in quo
aliquid ⁊ ipse d̃no suo retbuat. Qͥs
ñ p̾ciosam inc̾spectu dni mortem
fortit̾ ⁊ constant̃ excipiat. placit᷑us
eius oculis. qui nos mnẽgͣssione nomi¬
nis sui desuꝑ spectans. uolenteᷤ com¬
ꝓbat. ad iuuat dimicantes. uincen¬
tes coronet. retͥbutionem bonitatiᷤᷤ

Expanded text:
uoluntas Dei bona et placens et perfeuoluntas Dei bona et placens et perfecta. Hoc est enim quod praecipue Deo placeat, hoc est in quo maioribus meritis ad promerendam uoluntatem Dei opera nostra proueniant, hoc est quod solum Domino de beneficiis eius grandibus et salutaribus fidei ac deuotionis nostrae obsequia retribuant praedicante in psalmis et contestante spiritu sancto, quid retribuam, inquit, Domino de omnibus quae mihi tribuit? calicem salutis accipiam, et nomen Domini inuocabo. pretiosa in conspectu Domini mors iustorum eius. quis non libenter et prompte calicem salutis accipiat, quis non adpetat gaudibundus et laetus in quo aliquid et ipse Domino suo retribuat, quis non pretiosam in conspectu Dei mortem fortiter et constanter excipiat placiturus eius oculis qui nos in congressione nominis sui desuper spectans uolentes conprobat, adiuuat dimicantes, uincentes coronat, retributione bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
hec & breus pena. quã clari & et̃¬
nii honoris mercede mutabit᷑ cum
scđm beati apłi uocẽ transforma¬
uit dñs corpꝰ humilitatiᷤᷤ nr̃e. con¬
formatũ corꝑi claritatiᷤᷤ sue. S nec
aut religionis aut ficłi iactura
sentiri. quod illic nunc sacerdoti¬
bus dĩ facultas ñ datur offẽndi&
celebrandi sacͥficia diuna. celebri¬
itissimul atq offertis sac̾ficium
dõ & p̾tiosum parit᷑ & głosumr& plu¬
rimũ uobis ad retͥbutionem p̾mioꝵ
celestium ꝓfuturum. cũ scͥptura di¬
una loquatur & dicat. sacͥficium
do sp̃s contͥbulatus. cor contritum
⁊ humiliatum ds̃ ñ despic̃. Hocuoᷤᷤ
sacͥficium dõ offertis. hoc sacͥficium
sine int̾missione die ac nocte celebͣ¬
tis. hostiȩ facti do. & uosmetipsos
d̾o scãs atq in maculatas uictimas
atis corpora ur̃a hostiam uiuã. scãm
placentem dõ. nec configuremini scło
hiuc. s tranfformaemini in renouati¬
one sensus. ad ꝓbandum que sit

Expanded text:
haec et breuis poena quam clari et aetehaec et breuis poena quam clari et aeterni honoris mercede mutabitur, cum secundum beati apostoli uocem transformauerit Dominus corpus humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis suae. Sed nec aut religionis aut fidei iactura sentiri quod illic nunc sacerdotibus Dei facultas non datur offerendi et celebrandi sacrificia diuina. celebratis immo adque offertis sacrificium Deo et pretiosum pariter et gloriosum et plurimum uobis ad retributionem praemiorum caelestium profuturum, cum scriptura diuina loquatur et dicat: sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despicit. hoc uos sacrificium Deo offertis, hoc sacrificium sine intermissione die ac nocte celebratis, hostiae facti Deo et uosmet ipsos sanctas adque inmaculatas uictimas atis corpora uestra hostiam uiuam sanctam, placentem Deo, nec configuremini saeculo huic, sed transformemini in renouatione sensus ad probandum quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
adinfamiã copulant. s clarisi¬
radisũ dirigunt᷑. Opedes in scło
adp̾sens ligati. ut sint semꝑ ap̃
dm lib̾i. O pedes compedib & tra¬
u̾sariis int̾im cunctabundi s ce
Quantum uult hic ut inuida cru¬
delitas ut maligna. nexib uossuᷤ
& iunculiᷤ teneat. cito aterriᷤ & pe¬
nis istis ad celoꝵ regna uenietis.
Non fouet᷑ in metallis lecto & culeus
corpus. s refrigerio & solacio xp̃i
fouetur: flumi iacent fessa laborib
uiscera. s pena ñ est cũ xpõ iacere.
Squalent sine balneis membra urã se
ttur quod foris carnalit᷑ sordidat᷑
Panis illic ex iguus. at ñin pane so¬
lo uiuit hõ. s insermone dĩ. Uestiꝰ
& uestitus abundant̃ & cultus ẽ.
Semitonsi capitis capillus horresc̃.
S cũ sit cap̃ uiri xp̃c. qualecumq
illud cap̃ deceat. nece̾e ẽ qͦd obdni
nomen in signe ẽ. Omĩs ista deformi¬
tas detestabilis & tetra gentilibus
quali splendore. pensabit᷑. Scł̃ariᷤᷤ

Expanded text:
ad infamiam copulant sed clarifiad infamiam copulant sed clarifiradisum diriguntur. o pedes in saeculo ad praesens ligati, ut sint semper apud Deum liberi. o pedes conpedibus et trauersariis interim cunctabundi sed cequantum uult hic uel inuida crudelitas uel maligna  nexibus uos suis et uinculis teneat, cito a terris et poenis istis ad caelorum regna uenietis. non fouetur in metallis lecto et culcitis corpus, sed refrigerio et solacio Christi fouetur. humi iacent fessa laboribus uiscera, sed poena non est cum Christo iacere. squalent sine balneis membra situ et itur quod foris carnaliter sordidatur. panis illic exiguus, at non in pane solo uiuit homo sed in sermone Dei. uestis  uestitus abundanter et cultus est. semitonsi capitis capillus horrescit, sed cum sit caput uiri Christus, qualecumque illud caput deceat necesse est quod ob Domini nomen insigne est. omnis ista deformitas detestabilis et taetra gentilibus quali splendore pensabitur. saecularis
Abbreviated transcription (Latin):
tutib. ut dũ grex pastores suos
sequit᷑. & qͦd fieri ap̃positiᷤᷤ cernit
imitatur. ut parib obsequiorũ
mi̾tis adno coronet᷑. Qd aut̃ fusti¬
b cesi prius grauit & afflcti ꝑ huiꝰ¬
modi penas iitiastiᷤᷤ confessionis
ur̃ȩ głosa pͥmordia. execranda no-¬
bis istares ñẽ. Neq enim ad fustes
in ligno sacramentum salutiᷤ sue.
xp̃i seruus agnouit. Redemptus
ligno ad uitam ȩt̾̃nam. ligno ꝓuec¬
& argentea u metallum. id auri
& argentea domiciliũ datiestis. nͥ
quod nunc metallorum natura toy¬
uersa est. Loca que aurum & argentũ
dare ante consueu̾ant. acciꝑe ce¬
ꝑunt. In posuerunt qͦq compedes
pedib urĩs. & membra felicia ac
di templa infamib uinculiᷤᷤ liga¬
uerunt. quasi cũ corpore ligetur
& sp̃s. aut aurũ ur̃m ferri conta¬
gione maculet᷑. Dicatis dõ homi¬
nib & fidem suã religiosa uttute
testantib. ornamenta sunt ista.
ñ iuincula. necxͥanorum pedes

Expanded text:
rtutibus: ut dum grex pastores suos rtutibus: ut dum grex pastores suos sequitur et quod fieri a praepositis cernit imitatur, paribus obsequiorum meritis a Domino coronetur. Quod autem fustibus caesi prius grauiter et adflicti per eiusmodi poenas initiastis confessionis uestrae religiosa primordia, execranda nobis ista res non est. neque enim ad fustes in ligno. sacramentum salutis suae Christi seruus agnouit, redemptus ligno ad uitam aeternam ligno prouect argentea in metallum id est auri et argenti domicilium dati estis, nisi quod nunc metallorum natura conuersa est locaque quae aurum et argentum dare ante consueuerant accipere coeperunt. inposuerunt quoque conpedes pedibus uestris et membra felicia ac Dei templa infamibus uinculis ligauerunt, quasi cum corpore ligetur et spiritus aut aurum uestrum ferri contagione maculetur. dicatis Deo hominibus et fidem suam religiosa uirtute testantibus ornamenta sunt ista, non uincula, nec christianorum pedes
Abbreviated transcription (Latin):
ciorũ moras corroborandis fr̃ibus
& armandis maiora docum̃ta. ad
m̾toꝵ titulos ampliores torm̃toꝵ
tarditate ꝓficiens. habitura tot
mercedes incelestib p̾miis quot
quidem uobis fortissimi ac beatis¬
simi fr̃s. ꝓm̾ito religioniᷤᷤ ac fidei
ur̃ȩ accidisse ñ miror. ut sic dñs uoᷤ¬
adgłam sublime fastigiũ clarifi¬
cationis suȩ honore ꝓuex̾it. qui
semꝑ ineccła eiꝰ custodite fidĩ ui¬
gorẽ tenuistis. conseruantes fir¬
mĩt̃ diuina mandata. insimplici¬
tate innocentiã. in caritate con¬
cordiam. modestiã inhumilitate.
diligentiã in ammistratione. ui¬
gilantiã in adiuuiandis laboran¬
tibus. mĩam in fouendis pauꝑib
in defendenda u̾itate constantiã.
indiscipline seu̾itate censurã. Ac
ne aliquid ad exemplũ bonorũ
factoꝵ de ẽẽt innobis. etiã in confes¬
sione nc̃ uocis& passione corporiᷤ
fr̃um m̃tes ad diuina martyria
ꝓuocatis. duces uos ex hibendo uͥ¬

Expanded text:
ciorum moras corroborandis fratribus ciorum moras corroborandis fratribus et armandis maiora documenta, ad meritorum titulos ampliores tormentorum tarditate proficiens, habituri tot mercedes in caelestibus praemiis quot quidem uobis, fortissimi ac beatissimi fratres, pro merito religionis ac fidei uestrae accidisse non miror, ut uos sic Doclarificationis suae honore prouexerit, qui semper in ecclesia eius custoditae fidei tenore uiguistis, conseruantes firmiter dominica mandata, in simplicitate innocentiam, in caritate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administratione, uigilantiam in adiuuandis laborantibus, misericordiam in fouendis pauperibus, in defendenda ueritate constantiam, in disciplinae seueritate censuram. ac ne aliquid ad exemplum bonorum factorum deesset in uobis, etiam in confessione nunc uocis et passione corporis fratrum mentes ad diuina martyria prouocatis duces uos exhibendo ui
Abbreviated transcription (Latin):
poliano. uictori. iaderi. datiuo. co¬
ep̃is. item conprb̃ris. & diaconibus.
& cet̾is frĩb in metallo ꝯstitutis mr̃ib
conscruatoris nr̃i. ȩternã salutem.
Glã quidem ur̃a poscebat. beatissimi
complexum ur̃m uenire ipse deb̾em.
nͥ me qͦq ob confessionẽ nominis re¬
legatũ p̾finiti loci t̃mini coercent.
S quomͦ possum rep̾sento me uobis.
& aduos etiam si corpore & gressu
uenire ñdatur. dilectione tñ &
spũ uenio. ex pͥmens litt̾is animũ
meũ. quo inistis uͥtutib & laudib
ur̃is letus exulto. participẽ me com¬
putans uobis. & si ñ passione corꝑiᷤᷤ
consortio caritatis. An ego possum
tacere. & uocẽ meã silentio p̾mere.
cum de carissimis meis tam multa &
głosa cognoscam. quib uos diina
dignatio honorauit. ut ex uob̾
iurs iam martyru sui consummati¬
one p̾cesserit. mitorum suoꝵ coronã
de dño receptura. Pars adhuc incar¬
ceris claustris siue metalliᷤᷤ & uincu¬
lis demoret᷑. ex hibens ꝑ ipsas suppli¬

Expanded text:
POLIANO VICTORI IADERI DATIVO COEPISCOPIS, ITEM COMPRESBVTERIS ET DIACONIBVS ET CETERIS FRATRIBVS IN METALLO CONSTITVTIS MARTVRIBVS CONSERVATORIS NOSTRI AETERNAM S. Gloria quidem uestra poscebat, beatissimi conplexum uestrum uenire ipse deberem, nisi me quoque ob confessionem nominis relegatum praefiniti loci termini coercerent. sed quomodo possum repraesento me nobis et ad uos etiamsi corpore et gressu uenire non datur, dilectione tamen et spiritu uenio, exprimens litteris animum meum quo in istis uirtutibus et laudibus uestris laetus exulto, participem me conputans uobis etsi non passione corporis consortio caritatis. an ego possim tacere et uocem meam silentio premere, cum de carissimis meis tam multa et gloriosa cognoscam, quibus uos diuina dignatio honorauit, at ex uobis pars iam martyrii sui consummatione praecesserit meritorum suorum coronam de Domino receptura, pars adhuc in carcerum claustris siue in metallis et uinculis demoretur, exhibens per ipsas suppli
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Illud qͦq ineptũ ut cũ natiuitaᷤᷤ
crũ regnãtionis nascimur. dicant
purgare & hoĩes sc̃ĩficare aqua sola
ñ potest nͥ habeat & sp̃m sc̃m. Qͣre
aut & sp̃m neceẽ ẽ. ut concedant
ẽẽ illic ubi baptisma ẽẽ dicunt.
aut nec baptisma est. ubi sp̃s nonẽ.
quia baptisma ẽẽ. sine spu ñ potẽ
Quale ẽ aut̃ asserere & contendere.
quod ẽẽ possint filii dĩ. qui ñ possĩ
in eccła nasci. baptisma enĩ esse in
quo homo uetus mortt᷑ & nouus
nascit᷑ manifestat & ꝓbat beatus
apłs dicens. Seruauit nos ꝑ laua¬
crũ regnationis. Si aut̃ in lauacͦ
idẽ inbaptismo ẽ. regnãtio. qͦmͦ
gñare filios dõ hercsis ꝑxp̃m pot̃.

Expanded text:
ri. illud quoque ineptum, ut cum natiuitas crum regenerationis nascimur, dicant purgare et hominem sanctificare aqua sola non potest, nisi habeat et spiritum sanctum. quare aut et spiritum necesse est ut concedant esse illic ubi baptisma esse dicunt, aut nec baptisma est ubi spiritus non est, quia baptisma esse sine spiritu non potest. Quale est autem adserere et contendere quod esse possint filii Dei qui non sint in ecclesia nati? baptisma enim esse in quo homo uetus moritur et nouus nascitur manifestat et probat beatus apostolus dicens: seruauit nos per lauacrum regenerationis. si autem in lauacro id est in baptismo est regeneratio, quomodo generare filios Deo h
Abbreviated transcription (Latin):
saelegũ fraude erroris in currit. Cȩ¬
terũ ꝓbare est hereticoꝵ ⁊ scismati¬
coꝵ baptisma consentire in id quod
illi baptizauint. Neq enim potest
pars illic in anis ẽẽ.⁊ pars ualere.
Si baptibare potuit. potuit ⁊ sp̃m
nec baptihare uenientẽ potẽ quan¬
Ita fit ut cũ omĩa ap̃ illos inania⁊
falsa sint. nicħ eoꝵ qͦd illigesserint.
ꝓbari a nob̃ debeat. Quid enĩ pot̃
ratũ ⁊ firmũ ẽẽ ap̃ dm qͦd illi faci¬
unt. quos đns⁊ hostes ⁊ adu̾sarios
suos dic̃ in eugło suo ponens. qui
non ẽ mecũ adu̾sus me ẽ.⁊ qͥ non
Audistis qr antixp̃s uenit. nunc
aut̃ antixͥ multi facti sunt. unde
cognoscimꝰ qr nouissima hora est.

Expanded text:
sacrilegum fraude erroris incurrit. Cesacrilegum fraude erroris incurrit. Ceterum probare est haereticorum et schismaticorum baptisma consentire in id quod illi baptizauerint. neque enpars illic inanis esse et pars praevalere. Si Baptizare potuit, potuit et Spirnec baptizare uenientem potest, quanita fit ut cum omnia apud illos inania et falsa sint, nihil eorum quod illi gesserint probari a nobis debeat. quid enim potest ratum et firmum esse apud Dominum quod illi faciunt quos Dominus hostes et aduersarios suos dicit in euangelio suo ponens: qui non est mecum aduersus me est: et qui non audistis quia antichristuautem Antichristi multi facti sunt. Unde scimus quia novissima hora est.
Abbreviated transcription (Latin):
olei creaturã. qui nec altare habuit
ineccła. Uñ nec unctio spũalis apud
hereticos pot̃ c̾e. quando nee oleum
c̃stet sc̃ĩficari & eucharistia fieri. ap̃¬
illos omnino ñ posse. Scire aut̃ ⁊ me¬
minisse debemꝰ scͥptum ẽẽ. oleũ pec¬
catoris q̃ unguat caput meũ. Quod
ante inpsalmis p̃monuit sp̃c sc̃s. ne
quis ex orbitans.⁊ auia u̾itatis ex
ungeret᷑. S ⁊ ꝓbaptihato quã fac̾e
precẽ pot̃ sac̾dos sacͥlegus ⁊ peccator.
cũ scͥptum sit ds peccatorẽ ñ audit.
s qͥ d̾ñm colu̾it. ⁊ uoluntatẽ eiꝰ fec̾it.
illum audit: Quis aut̃ potest dare.
qͣd ipse ñ habeat. aut quomͦ potest
spalia gerere: qui ipse amiserit sp̃m
sem. Et iecͥco baptizandus ẽ & in no¬
uandus qͥ ad eccłam rudis uenit.
ut qui inerrorẽ seductus ẽ.⁊ foris
tinctus. in baptismo uͦ & ȩccłastico
etia hoc ipsũ deponat. qͦd homo ad
dmueniens dũ sac̾dotẽ querit in

Expanded text:
olei creaturam qui nec altare habuit olei creaturam qui nec altare habuit nec ecclesiam. unde nec unctio spiritalis apud haereticos potest esse, quando constet oleum sanctificari et eucharistiam fieri apillos omnino non posse. Scire autem et meminisse debemus scriptum esse : Oleum peccatoris non ungat caput meum, quod ante in psalmis praemonuit Spiritus sanctus, ne quis exorbitans et a via veritatis exeungeretur. Sed et pro baptizato quam precem facere potest sacerdos sacrilegus et peccator, cum scriptum sit: Deus peccatorem non audit: sed qui Deum coluerit et uoluntatem eius fecerit, illum audit. quis autem potest dare quod ipse non habeat, aut quomodo potest spiritalia gerere qui ipse amiserit spiritum sanctum? et idcirco baptizandus est et innouandus qui ad ecclesiam rudis uenit, ut qui in errorem seductus est et foris tinctus in baptismo uero et ecclesiastico etiam hoc ipsum deponat quod homo ad Deum ueniens, dum sacerdotem quaerit, in
Abbreviated transcription (Latin):
ciisurĩs. ⁊ ab om̃ib simulacͥs ur̃is &
mundabo uos. ⁊ dabo uob̃cor nouũ
⁊ sp̃m nouũ dabo uob̃. Quomͦ autem
mundare ⁊ scĩficare aquã pot̃ qͥ ipse
tig̾it in mundus inmunda er:dut
quomͦ baptizanᷤᷤ dare alt̾i remissam
pecc̃oꝵ pot̾. qͥ ipse sua peccata depo¬
nere extra ȩccłam ñ pot̃. S ⁊ ipsa in¬
t̾rogatio que fit inbaptismo testiᷤ est
u̾itatis. Nancũ dicimꝰ credis inuitã
ȩternã ⁊ remissionẽ pecc̃oꝵ. in scãm ec¬
cłam intelligimꝰ remissionẽ pecc̃oꝵ.
ñ nͥ in ȩccła dari. apud heticos aut̃¬
Itaq qͥ heticos asserunt. aut int̾roga¬
tionẽ mutent. aut uendicent u̾ita¬
tem. nisi si eis ⁊ eccłam tribuunt qͦs
baptisma hab̾e contendunt. Ungi
quoq necesse ẽ eum qui baptriatus
sit. ut accepto crismate. id est unctione
unctus eẽ dĩ. ⁊ habere in se gr̃am xp̃i
possit. Porro aut̃ eucharistia ẽ unde
baptizati unguntur: oleum in alta¬
ri scĩficatum. scĩficare aut̃ ñ potuit

Expanded text:
is et ab omnibus simulacris uestris. et mundabo uos, et dabo uobis cor nonum, et spiritum nouum dabo in uobis. quomodo autem mundare et sanctificare aquam potest qui ipse tigerit inmundus inmunda erunt. aut quomodo baptizans dare alteri remissam peccatorum potest qui ipse sua peccata deponere extra ecclesiam non potest ? Sed et ipsa interrogatio quae fit in baptismo testis est neritatis. nam cum dicimus: credis in uitam aeternam et remissionem peccatorum per sanctam ecclesiam, intellegimus remissionem peccatorum non nisi in eccitaque qui haereticos adserunt, ant interrogationem mutent ant uindicent ueritatem, nisi si eis et ecclesiam tribuunt quos baptisma habere contendunt. ungi quoque necesse est eum qui baptizatus est, ut accepto chrismate id est unctione esse unctus Dei et habere in se gratiam Christi possit. porro autem eucharistia est unde baptizati unguntur oleum in altari sanctificatum. sanctificare autem non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ & in lapidẽ. & in his om̃ĩb
ñ ẽ reu̾sa ad me. Eͦo furtũ & ad¬
ult̾ium. ne inos qͦq cadat caue¬
re sollicite & timide acreligiose
obseruare debemꝰ. Nam si sacerdo
ego sum lum̃ scłi. qui me secutus
fu̾it ñ ambulabit intenebss ha¬
bebit luinen uitȩ. Negͦ intenebis

Expanded text:
lignum et lapidem, et in his omnibus non est reuersa ad me. quod furtum et adulterium ne in nos etiam cadat cauere sollicite et timide ac religiose obseruare debemus. nam si sacerdotego sum lumen saeculi. qui me secutus fuerit, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen uitae. ne ergo in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
fundere. qui sanguinẽ. xp̃i eru¬
bescimꝰ bibere᷑. An illa sibi aliqͥs
contemplatione blandit᷑. quod
& si mane aqua sola offerri uidet᷑.
ñ cũ ad cenandum uenimꝰ mixtũ
calicẽ offi̾mus . S cũ cenamꝰ ad c̃o¬
uuiũ nr̃m plebẽ conuocare ñ
possumꝰ. ut cũ sacram̃ti u̾itatẽ oĩ

Expanded text:
fundere, qui sanguinem Christi erubescimus bibere. An illa sibi aliquis contemplatione blanditur, quod etsi mane aqua sola offerri uidetur, tamen cum ad cenandum uenimus, mixtum calicem offerimus? sed cum cenamus, ad conuiuium nostrum plebem conuocare non possumus, ut sac
Abbreviated transcription (Latin):
cuit & fec̃ ñ recedat᷑. Que ultͣ iã
c̃tempnere: & inerrore pͥstino ꝑ¬
seuerare. quid aliud ẽ quã incur¬
rere in ob iurgationẽ dñi. In c̾pantiᷤ
uox ẽ inpsalmo & dicentis. Ad qͥd
exponis iustificationes meas. & as¬
sumis testamentũ meũ ꝑos tuũ. Su
aut̃ odisti disciplinã. & abiecisti
sermones meos retro.Si uidebas

Expanded text:
cuit et fecit non recedatur. Quae ultra iam contemnere et in errore pristino perseuerare quid aliud est quam incurrere in obiurgationem Domini increpantis in psalmo et dicentis: ad quid exponis iustificationes meas et adsumis testamentum meum per os tuum? tu autem odisti disciplinam et abiecisti serm
Abbreviated transcription (Latin):
sed& meretrix illa. ppłi & turbȩ &
gentes ethnicoꝵ. sunt & linguae.
Quod scilicet ꝑspicimꝰ & insacram̃¬
to calicis contini. Nam qr nosom̃s
portabat xp̃e. qͥ & peccata nr̃a por¬
tabat. uidemꝰ & in aqua ppłm in¬
telligi. inuino uͦ ostendi sanguinẽ
xͥ. Quando aut̃ incalice uino aqͣ
miscetur. xp̃o ppłs adunat᷑. & cre

Expanded text:
sedet meretrix illa, populi et turba et sedet meretrix illa, populi et turba et gentes ethnicorum sunt et linguae. quod scilicet perspicimus et sacramento calicis contineri. Nam quia nos omnes portabat Christus qui et peccata nostra portabat, uidemus m aqua populum intellegi, in uino uero ostendi sanguinem Christi. quando autem in calice uino aqua miscetu
Abbreviated transcription (Latin):
admodum iuno isto conmuni menᷤ
soluit᷑ & anima relaxat᷑. & tristicia
omnis ex ponitur: ita & poto sangui¬
ne d̾ni & poculo salutari exponat᷑
memoria uet̾is hominis & fiat obli¬
uio conu̾sationis pͥstine scłaris. &
mestum pectus act̾ste quod prius
peccatis angentib p̃mebat᷑. diuine
indulgentie leticia resoluat᷑. Quod
tc̃ demũ potẽ letificare in eccła di
bibentẽ turbam. si quodbibit᷑ dñi
ptiis de aqua uinum fec̾it. nos de
iuno aquam faciamꝰ. cũ sacram̃tũ
quoq rei illius ammonere nosde¬
beat. ut in sacͥficiis dñicis. uinum
uinea enim dni sabaoth. domꝰ erat¬
isrł. Xp̃s aut̃ & ostendenꝰ gentiũ
ppłm succedere. & in locũ quẽ ui¬
dei ꝑdid̾ant. nos pꝰmodũ mertto
fidi ꝑuenire. de aqua uinũ fecit.
uideis cessantib. plebẽ magĩgen¬
tĩ confluere & conuenire ost̾ndit.
Aquas namq ppłos significari in a¬
pocalipsi scͥptura duuna declarat
dic̃s. Aquȩ quas uidisti suꝑ quas

Expanded text:
admodum vino isto communi mens admodum vino isto communi mens solvitur et anima relaxatur et tristitia omnis exponitur, ita, epotato sanguine Domini et poculo salutari, exponatur memoria veteris hominis, et fiat oblivio conversationis pristinae saecularis, et moestum pectus ac triste, quod prius peccatis angentibus premebatur, divinae indulgentiae laetitia resolvatur; quod tunc demum potest laetificare in Ecclesia Domini bibentem, si quod bibitur 108 Dominicptiis de aqua vinum fecerit , nos de vino aquam faciamus, cum sacramentum quoque rei illius admonere et instruere nos debeat ut in sacrificiis Duinea enim Domini sabaoth domus Israet ostendens gentium populum succedere et in locum quem Iudaei perdiderant nos postmodum merito fidei peruenire, de aqua uinum fecit, id lesiae Iudaeis cessantibus plebs magis gentium conflueret et conueniret ostendit. aquas namque populos significari in apocalypsi scriptura diuina declarat dicens: aquae quas uidisti, super quas