comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib leuitis & tubis. & tẏbiis. & cimbalis uoce. & om̃i genere musi¬
cor multiplices hostias obtulisse. Adhꝰ modi hostias sp̃ualit̾ offeren¬
das. odmonem᷑ ꝑ psalmistam. Afferte dñofiliĩ dĩ. afferte dño filios
arietũ. id÷ nosipsos qͦs genuert̾ apłi duces gregis dñici. Et alibi.t
lite hostias & introite in atria eiꝰ. Offert᷑ aũ pͥncipalit̾ a ministris
panis & uinũ. incorpꝰxp̃i sac̃dotali benedictione cõmutanda. qui
pmꝰ melchi sedech abrahȩ acede qͥnq regũ reuertenti legit᷑ obtulis¬
se. hoc significante sp̃u scõ. sacramenta dñici cor poris & sangui¬
nis aliis non ẽẽ. cõmunicanda: ñ his qͥ regnũ qͥnq sensuũ suꝑaue¬
rint. id÷ qͥ se uiciis & concupiscentiis crucifixerint. Qd̃ bene si¬
gnificat᷑ illo numero uernacłoꝵ inquo abrahã supͣ dictos reges ii¬

Expanded text:
tis et tubis et tibiis et cymbalis, voce et omni genere musitis et tubis et tibiis et cymbalis, voce et omni genere musicorum , multiplices hostias obtulisse. Ad hujusmodi hostias spiritualiter afferendas, admonemur per Psalmistam: « Afferte Domino filii Dei, afferte Domino filios arietum , » id est nosipsos, quos genuerunt apostoli duces gregis Dominici. Et alibi: « Tollite hostias, et introite in atria ejus . » Offertur autem principaliter a ministris panis et vinum, in corpus Christi sacerdotali benedictione commutanda, quae primus Melchisedech Abrahae , a caede quinque regum revertenti, legitur obtulisse, hoc significante Spiritu sancto, sacramenta Dominici corporis et sanguinis aliis non esse communicanda, nisi his qui regnum quinque sensuum superaverunt; id est qui se vitiis et concupiscentiis crucifixerunt. Quod bene significatur illo numero vernaculorum, in quo Abraham supra dictos reges vi
Abbreviated transcription (Latin):
uita aut sac̃dos adsinistrã partẽ eccłȩ. lecturꝰ euangłm. Quo facto: si¬
gnificat᷑ illud qͦd iudeis crede nolentib apłi dixert̃. Primũ uos opor¬
tebat uob̃loqui uerbũ dei. s qͥa repulistis illud. & indignos uos exhi¬
gꝰ infidelitatis diu regnauit. tanquã in plaga septẽtrionali ad huc p̃¬
dicat᷑ euangłm. donec introeat plenitudogentiũ. & tandẽ sub helia
& enoch ad fidẽ ueniant reliqͥȩ iudoꝵ. Et hoc significat᷑. cũ sac̃dos ob
cõplenda missȩ sacͣmenta ad dexterã partẽ reu̾tit᷑. Post euangłmꝓ
fitet᷑ eccłia fidẽ suã cantando sẏmbolũ apłicũ. ut ostendat quantũ
ꝓfecerit ꝑ euangłm. Salutato deniq popło. dũ sac̃dos hostias acc ipit
aministris & diuersi generis oblationes apopłis: offertor iũ can¬
tat᷑ aclericis. Quã consuetudinẽ accepit ȩccła ex eo qͦd in libro die¬
rũ dedicato tẽplo asalomone. legit᷑ popłs clangentib popłis clangen¬

Expanded text:
vita aut sacerdos ad sinistram partem Ecclesiae, lecturus Evangelium. Quo facto significatur illud, quod Judaeis credere nolentibus, apostoli dixerunt: « Primum oportebat vobis loqui verbum Dei, sed quia repulistis illud, et indignos vos exhin qua frigus infidelitatis diu regnavit, tanquam in plaga septentrionali, adhuc praedicatur Evangelium, donec introeat plenitudo gentium, et tandem sub Elia et Henoch ad fidem 279 veniant reliquiae Judaeorum. Et hoc significatur, eum sacerdos ob complenda missae sacramenta, ad dexteram partem revertitur. Post Evangelium profitetur Ecclesia fidem suam cantando symbolum apostolicum, ut ostendat, quantum profecerit per Evangelium. Salutato denique populo, dum sacerdos hostiam hostia accipit a ministris, et diversi generis oblationem oblationes a populis, offertorium cantatur a clericis. Quam consuetudinem accepit Ecclesia ex eo, quod in libro dierum dedicato templo a Salomone, legitur populum clangentibus levi
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ. qͥcorpꝰ suũ ꝓpͥis manib consecratũ fregit. & discipłis suis dis¬
tribuit. Inqua fractione passionẽ suã mox fut᷑am p̾signauit.¬

Expanded text:
pimus, qui corpus suum propriis manibus consecratum, fregit, et discipulis suis dispimus, qui corpus suum propriis manibus consecratum, fregit, et discipulis suis distribuit. In qua fractione possessionem suam designavit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia creas. id÷ in aliã essentiã & efficientiã mutas. quã eoꝵs pͥma
conditio habeat. & uisus ostendat. Scĩficas. uiuificas. id÷ sci̾tatis &
m̃s dilect᷑. in quobene cõplacuit mͥ. In his uerbis ascensionẽ dñi m
nifeste cõmemoramꝰ. inquib filiũ cũ patre honorari pari gła ꝓ
ficem᷑. Quib laudib tanquã de interiorib ad exteriora ꝓcedens.
uoce participẽ se faciens om̃iũ carismatũ. quȩ sac̃dos multiplici sa¬
cramentoꝵ diu̾sitate studuit impetrare. Iãgͦ quasi mutato habita
qͦutebat᷑ dũ sacra mẏsteria tractaret mutat uoce: & de inceps tanquã
inexteriori ede quȩ restant sacramenta missȩ ꝑficit. hortans secũ
popłm ad faciendã dñicã orationẽ. qua & sacrameutoꝵ consecratio
ꝑficiat᷑. & popłs adꝑcipienda eadẽ sacram̃ta orando pr ȩparet᷑. Seqͥt᷑
inde sacramentoꝵ cõminutio.quã ex dñi nr̃i tradicione acce¬

Expanded text:
omnia creas, » id est in aliam essentiam et efficentiam mutas, quam eorum prima conditio habeat et visus ostendat. « Sanctificas, vivificas, » id est sanctitatis et meus dilectus, in quo mihi bene complacui . » In his verbis Ascensionem Domini manifeste commemoramus, in quibus Filium cum Patre honorari pari gloria profitemur. Quibus laudibus tanquam de interioribus ad exteriora procedens, una participem voce se faciens omnium charismatum, quae sacerdos multiplici sacramentorum diversitate studuit impetrare, jam ergo quasi mutato habitu, quo utebatur dum sacra mysteria tractaret, mutat vocem: et deinceps tanquam in exteriori aede, quae restant sacramenta missae perficit, hortans secum populum ad faciendam Dominicam orationem, qua et sacramentorum consecratio perficiatur et populus ad perficienda eadem sacramenta orando praeparetur. Sequitur inde sacramentorum comminutio, quam ex Domini nostri tradicione acce
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ra ꝓ seqͥt sacdos & rogat dm̃ patre: ut ꝑenm be nedicanẽ
oblata pessteria.id ÷ ineã ueritatẽ transferant᷑ quã gere¬
balat i mimbra pdicta illa sacficia. indie ꝓpiciationiis dbbie¬
ta Qa eñiilla tͥa sc. uitulus. aries. duo hyrci. tͥb nominib eoꝵ¬
significata cõmemorant᷑: qͥa dona. munera. sacͥficia nõiant᷑. quãuis
mana. Duo qͥppe hirci duas significant inxp̃o naturas. humanã in
to. alterã aruinã quã significat hircus qͥ ꝑ hominẽ paratũ id: ꝑse
ipsũ missus. ẽ. uiuens in desertũ. Illud scilicet: in quo relictis nona¬
ginta nouẽ ouib bonꝰ pastor uenit quere. unã quȩ ꝑierat. Cum
sanguine horũ animaliũ uitulu uidelicet & hirci. intrabat por
ta. Hr̃ sac̃dos qͦq cũ sanguine xp̃i id ÷ cũ memoria dñicȩ passioĩs
ingredit᷑ ad scã mysteria celebranda. Orat leuiticꝰ sac̃dos ingredi
tuo. Orat & sacerdos nr̃ incipiens tractare sacra mysteria ꝓsũmo

Expanded text:
 eum benedicantur oblata mysteria, id est in eam veritatem transferantur, quam gerebant in umbra praedicta illa sacrificia, in die propitiationis oblata. Quia enim illa tria sunt, vitulus, aries, duo hirci, tribus nominibus eorsignificata commemorantur, quia dona, munera, sacrificia nominantur, quamvis mana. Duo quippe hirci duas significant in Christo naturas: humanam, into; alteram divinam, quam significat hircus, qui per hominem paratum, id est per seipsum mittitur vivens in desertum illud scilicet, in quo relictis nonaginta novem ovibus, bonus pastor unam venit quaerere, quae perierat . Cum sanguine horum animalium, vituli videlicet et hirci, intrabat pontsacerdos cum sanguine Christi, id est cum memoria Dominicae passionis, ingreditur ad sancta mysteria celebranda. Orat Leviticus sacerdos, ingredietuo . » Orat et sacerdos noster incipiens tractare sacra mysteria pro summo
Abbreviated transcription (Latin):
nee appareret quanta caritate creator creatura diligebat. Aque
l eiligendũ. ẽẽ. multiplici beneficio ex pe tebatiquadinꝰ presere
ho pceddente gr̃a obtineret etiã meritũ. qͦdei male merito repen¬
debat indebitũ. Quod g dei sapientia potint facere sapenr i ni
fortit uoluit facere suauit. ⁊i mens sibi infir mitate cdr nis nr̃e
qua pmo in se sanaret. & ꝑhanc quasi meidicinale confectionẽ
generi humano sanitate restitueret. ñ qͦd non potueruo alit̃ fierei
quantũ as ꝑitiã & potentiã medici: s qͥa ñ potuit comodi antido

Expanded text:
nec appareret quanta charitate Creator creaturam diligebat, a qua nec appareret quanta charitate Creator creaturam diligebat, a qua se diligendum esse multiplici beneficio expetebat; quatenus miser homo, praecedente gratia, obtineret etiam per meritum, quod ei male merito rependebatur indebitum. Quod ergo Dei sapientia potuit facere sapienter et fortiter, voluit facere suaviter, uniens sibi infirmitatem carnis nostrae, quam primo in se sanaret; et per hanc quasi medicinalem confectionem generi humano sanitatem restitueret: non quod non potuerit aliter fieri, quantum ad peritiam et potentiam Medici; sed quia non potu
Abbreviated transcription (Latin):
dicent maiores maiora. & meliores meliora. ẜt siqͥd impoli¬
uenerut: parcent caritati. quȩ forsitan adunguem dicere
mundi conditor secreto & mir abili consilio ꝑmyste¬
tiũ uerbi incarnati eiꝰdẽ mundi lapsũ uoluat rer¬
parare. qͥ eo uerbo qͦd potuit de nichilo euncta creare.
potuit quȩ ꝑdita fuerant refor mare. Iꝓse nanq dyxu o facta
oripse mandauit & creata st̃. hanc eiꝰ potentia ñ crediniᷤ
minoratã. non credimꝰ minutatã. apud quẽ non .ẽ. transim¬
tatio nec uicissitudinis obumbratio. qͦ minꝰeẽt. potens &e sapi¬
ens in refor mando: quã fuerat implasmando. Om̃ipodentis
simitceret impunitũ quia iustus. ẽ: nec insanabile. dͥa misericors
& disponit om̃ia suauiter: possi̾t sua fortitudine aduersus sedia¬
ctore generis humani contendere. & ouȩ ꝑdica ad gregereductã
suo dino resticuere. Sed hoc modo uider et᷑ eminentia tandũ sue
oftendisse uirtutis. ñ medicinalẽ miscđiam impendisseetedepds

Expanded text:
mpolivenerint, parcent charitati, quae forsitan ad unguem dicere undo, mundi Conditor secreto et mirabili consilio per mysterium Verbi incarnati ejusdem mundi lapsum voluit reparare: qui eo verbo, quo potuit de nihilo cuncta creare, potuit quae perdita fuerant reformare: « Ipse namque dixit et facta sunt: ipse mandavit et creata sunt . » Hanc ejus potentiam non credimus minoratarmatio, nec vicissitudinis obumbratio : » quo minus esset potens et sapiens in reformando, quam fuerat in plasmando . Omnipotentis dimitteret impunitum, quia justus est: nec insanabile, quia misericors et disponit omnia suaviter ; potuit sua fortitudine adversus seductorem generis humani contendere, et ovem perditam ad gregem reductam suo dominio restituere. Sed hoc modo videretur eminentiam tantum suae ostendisse virtutis, non medicinalem misericordiam impendisse redemptis:
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. Qd uͦ supͣ dix. tabnacłm dñi polluit: quantũ in ipso est
possit. Nã si ex hoc tab̾nacłm ĩmundũ factũ uellet intelligi: m¬
acinere illiꝰ exustȩ purificationis. & effundent suꝑ illũ eundẽ
qͦtqͦt fuerint illinc: & suꝑ eũ qͥ tetigerit õs humanũ. aut uull¬
neratũ. aut mor tuũ. aut̃ monumentũ. & asꝑget mundꝰ suꝑ im¬

Expanded text:
mortem. quod uero supra dixit: tabernaculum domini polluit, quantum in ipso est mortem. quod uero supra dixit: tabernaculum domini polluit, quantum in ipso est possit. nam si ex hoc tabernaculum inmundum factum uellet intellegi, mcinere illius exustae purificationis et effundent super illum — id quotquot fuerint illic, et super eum qui tetigerit os humanum aut uulneratum aut mortuum aut monumentum et asperget mundus super in
Abbreviated transcription (Latin):
intrib & inquattuor ĩpietatib ñ adu̾sabor. Adiungit aũ &
dic̃. Si autẽ non purificatꝰ fuerit die t̾cio & die septimo: ñeri
mundꝰ om̃is qͥ tetiger it mortuũ ab om̃i anima hõis. & mortis
fuerit. & ñ fuerit pur ificatꝰ. id ÷ ante mortuꝰ fuerit tacto
mor tuo quã fuerit purificatꝰ. tab̾nacłm dñi polluit: ext̃m¬
net᷑ aĩa illa ex isrł. Notandũ. ẽ. qđ diffic illime reperit᷑ inhis
libris aliqͥd euidentiꝰ de uita aĩȩ post mortẽ fuisse conser ipti
hic gͦ cũ dicit. si fuerit mortuus ante purificationẽ. manere
in illo ĩmundiciã. & ext̾minar i aĩam illã ex isrł: id ÷ aconsor¬
tio popłi dĩ. qͥd aliud uult intelligi. nͥ manere aĩe pęnã etiam
post mortẽ. si cũ uiuit mundata ñ fuerit sacm̃to isto quoxp̃i bas¬
tismꝰ figat᷑: Qm̃ aqua a sꝑsionis inqͥt ñ.ẽ. circũasꝑsa fuꝑ eum
ĩmundꝰ ẽ. adhuc: ĩmundicia eiꝰ impso.ẽ. adhuc. scilicet etiã post

Expanded text:
in tribus et quattuor inpietatibus non auersabor. adiungit autem et dicit: si autem non purificatus fuerit die tertio et die septimo, non erit mundus. omnis qui tetigerit mortuum, ab omni anima hominis si mortuus fuerit et non fuerit purificatus — id est ante mortuus fuerit tacto mortuo quam fuerit purificatus — tabernaculum domini polluit: exteretur anima illa ex Israhel. notandum est quod difficillime reperitur in his libris aliquid euidentius de uita animae post mortem fuisse conscriptum. hic ergo cum dicit "si fuerit mortuus ante purificationem, manere in illo inmunditiam et exteri animam illam ex Israhel, id est a consortio populi dei" , quid aliud uult intellegi nisi manere animae poenam etiam post mortem, si, cum uiuit, mundus non fuerit sacramento isto, quo m aqua aspersionis, inquit, non est circumaspersa super eum, inmundus est; adhuc inmunditia eius in ipso est. "adhuc", scilicet etiam post
Abbreviated transcription (Latin):
erificiũ adducit᷑. & ab ioħe om̃ib demonstrat᷑. Ecce agnꝰ dĩ. ecce
qͥ tollit peccatũ mundi. Bene gͦ in sacri ficio agnꝰ offerebat᷑. u
innocentiȩ & passionis xp̃i figura de monstraret᷑. Bene & he:¬
dus: qr ꝑ eiꝰ mortẽ actor peccati diabolus agnoscit᷑ iugulat̾
Tet cñ sacrificiũ dicit᷑ turt᷑ & colũba. Turturẽ carnẽ xp̃i

Expanded text:
adducitur, et ab Joanne omnibus demonstrabatur: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Bene ergo in sacrificio agnus offerebatur, ut innocentiae et passionis Christi figura demonstraretur. Bene et haedus, quia per ejus mortem, auctor peccati, diabolus agnoscitur jugulatus. Tertium sacrificium dicitur turtur et columba. Turturem, carnem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
angłs magni consilii. qͥ propͥis manib id⁊ singłari dignitate
prȩditis oꝑib cȩlos meruit ascendere. & in sullime altare. idr
addexterã patris ꝓnob̾ inter pellans se ipsũ sulleuare: Reuer¬
tit᷑ dehinc sũmꝰ pontifex in castra. Et dñs dicit discipłis su¬
leuans xp̃i cor pꝰ suꝑ omnẽ celestiũ sullimitatẽ. inde qͣsi
rediens ad castra dicit. Ut qͦtqͦt ex hac altaris participatio¬

Expanded text:
Angelus magni consilii, qui propriis manibus, id est singulari dignitate praeditis operibus, coelos meruit ascendere, et in sublime altare, id est ad dexteram Patris pro nobis interpellans , seipsum sublevare? Remittitur dehinc summus pontifex in castra, et Dominus dicit discipulis,levans Christi corpus super omnem coelestium sublimitatem. Inde quasi rediens ad castra dicit: « Ut quotquot ex hac altaris participatio
Abbreviated transcription (Latin):
ri suo ingrat non existat ex hor tando. & ut hec om̃ia meddiato¬
mode potest int ipia tͥne orationis int̾ualla: quando aadiseipłos
teo ueniens dicebat. Sigilate & orate: ne intretis intẽprtationẽ
Quior aute uigulare. nͥ de sfuis meritis nil ysumere. ẜ ⁊nomib ad
mediatoris gram recurrere: Et ita dignũ. eẽ ab humanafra¬
gilitate fieri salubrit docem. cũ angłos ar changlos & om̃scele¬
tes exercitꝰ dm̃ inde laudare & adorare nouerimꝰ. qͦd beacierar¬
Arne sua ꝑ metiatoris beneficiũ se obtinere fateant᷑. Inde erat
qd auo cherubim alis suis ꝓpiciatoriũ uelabarar qͥ d de col¬
latis sibi uirtutib anglicȩ potestates dm̃ honoraner& inpia¬
piciatoriũ aspiciunt.: qr exꝓyicia di bonitate excellentiã qͣuẽ
habent se hab̾e confiãt Unde orat sac̃dos. ut in confessioe sce
teinitatis laudes nr̃e laudib iungant᷑ angłoꝵ eũ in noĩe iħu

Expanded text:
ri suo ingratus non existat, exhortando, et ut haec omnia mediatori suo ingratus non existat, exhortando, et ut haec omnia mediatoligi commode potest, inter ipsa trinae orationis intervalla, quando ad discipulos ter veniens, dicebat: « Vigilate et orate, ne intretis in tentationem . » Quid est autem vigilare, nisi de suis meritis non praesumere, sed in omnibus ad mediatoris gratiam recurrere? Et ita dignum esse, ab humana fragilitate fieri salubriter docemur, cum angelos, archangelos, et omnes coelestes exercitus Deum inde laudare et adorare noverimus, quod beatitudinem suam per mediatoris beneficium se obtinere fateantur. Inde erat quod duo cherubim alis suis propitiatorium velabant, quia de collatis sibi virtutibus angelicae potestates Deum honorant, et in propitiatorium aspiciunt, qui ex propitia Dei bonitate excellentiam, quam habent, se habere confidunt. Unde orat sacerdos, ut in confessione sanctae Trinitatis, laudes nostrae laudibus jungantur angelorum, cum « In nomine Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ qd̾ dñs facta cȩna in ortũ cũ discipłis exiunt. ⁊ ibi anteq uid
adeũ ꝑuenirent qͥ eũ cõphensuri erant. remotꝰ a discipłis eandẽ
orationẽ in silłtioter orauit. cõmiserando miseris udeis dicens.
Pater. si fieri potest transeat ame calix iste.S qͥa ab originali pͥ¬
uaricatione ꝑobȩdientiã eiꝰ redim̃dꝰ erat mundꝰ elegit magis
curbita.: hanc trinã orationẽ in qua se pat̾nȩ uoluntati deuo¬
uebat filiꝰ. tanquã arietẽ in holocaustũ imitabant᷑ pontifices
inueti testam̃to indie ꝓpiciationis sc̃a scõꝵ intratur i cui pitulus
astee ebat ꝓ pontifice. aries in holocaustũ. hyecꝰ ingue sores añ fcee¬
se patri psentabat. tanquã uitulũ ꝓpecea to pontifieia anqua
amete in holocaustũ tanquã byrcũ ꝓcomuna puarocatioe
popłoꝵ. Expletũ dehinc secretis orationib admones porlm la¬
cerdos pͥmũ sabutando. pꝰea ut quȩ st̃ sursũ saprat. &x edediat¬

Expanded text:
nus facta coena in hortum cum discipulis exivit, et ibi antequam ad eum pervenirent, qui comprehensuri eum erant, remotus a discipulis, eamdem orationem in silentio ter oravit, commiserando miseris Judaeis, dicens: « Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . » Sed quia ab originali praevaricatione per obedientiam ejus redimendus erat mundus, elegit magis curbita . » Hanc trinam orationem, in qua se paternae voluntati devovebat filius tanquam arietem in holocaustum, imitabantur pontifices in Veteri Testamento, in die propositionis Sancta sanctorum intraturi, cum etiam vitulus offerebatur pro pontifice, aries in holocaustum, hircus, in quem sors Domini ceesse Patri praesentabat tanquam vitulum pro peccato pontificum, tanquam arietem in holocaustum, tanquam hircum pro omni praevaricatione popcerdos primum salutando; postea, ut quae sunt sursum sapiat, et redempto
Abbreviated transcription (Latin):
mentis deploramꝰ. dicendo cũ psalmista. heu mͥqͥa incolatꝰ m̃s ꝓ¬
longatꝰ.ẽ. Colũbã offerimꝰ: cũ simplicitatẽ colũbȩ imitam᷑. ut nulli
machinem᷑ dolos. Panes inclibano coctos offerimꝰ: cũ nullis tribula
rimꝰ: cũ zelũ iusticiȩ ex miscdiȩ uiscerib modam᷑. Panẽ etiã inen¬
ticula coctũ offerimꝰ: cũ relo abstinentiȩ ieiunũs & labor ib car¬
cantors ad pietatis affectũ suauitate canora animos popłorẜ exci¬
tantes resonant. Hoc ymni & psalmi concrepant. & qͥcqͥd inoffici
popłoꝵ frequentat᷑ nonociose fit: s totũ uł ad edificationẽ fidei.
uł ad cõpositionẽ moꝵ abhis qͥseruiunt litt̃ȩ occidenti s sp̃ui uu¬

Expanded text:
mentis deploramus, dicendo cum Psalmista: « Heu mihi quia incolatus meus pmentis deploramus, dicendo cum Psalmista: « Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! » Columbam offerimus, cum simplicitatem columbae miramur, ut nulli machinemur dolos. Panes in clibano coctos offerimus, cum nullis tribulatrimus, cum zelum justitiae ex misericordiae visceribus moderamur. Panem etiam in craticula coctum offerimus, cum ob zelum abstinentiae, jejuniis et laboribus carcantorum, ad pietatis affectum suavitate canora animos populorum excitantes, resonant: haec hymni et psalmi concrepant, et quidquid in officipopulorum frequentatur, non otiose fit, sed totum vel ad aedificationem fidei, vel ad compositionem morum, ab his, q
Abbreviated transcription (Latin):
popłos ad unitatẽ eccłasticã conuocamꝰ. Qui dũ cathecizant᷑.
quasi molunt᷑. Cũ baptizant᷑: in unũ corpꝰ ut unꝰ panis fiant ad¬
unant᷑. Cũ ad agonẽ instruunt᷑: quasi clibani decoctione roboran
Scđđm illud. Uasa figuli ꝓbat fornax: hoĩes autẽ iustos tẽptatiodri¬
bulationis. Et illud. Fili accedens ad seruitutẽ dĩ: p̃para animã
tuã adtẽptationẽ. Tum uͦ idem popłi quasi panis oblationis olei
liniunt᷑. cũ ꝑmanꝰ impositionẽ sacro crismate adeundẽ agonẽ for¬
tit᷑ tolerandũ contͣ spuales nequitias confirmantur. Nos quoq si
deo placere contendimꝰ: moralit̾ hȩc om̃ia deo offerre iubem᷑. Utu¬
lũ nanq offerimꝰ: cũ suꝑbiã humilitate suꝑamꝰ. Ouẽ uͦ uł ariete¬
ĩmolamꝰ: cũ uerã innocentiã conseruamꝰ. Hedũ autẽ offerimꝰ. cũ
fetorẽ luxuriȩ carnis castigatione & contriti cordis cõpunctiõe
lauamꝰ. Turturẽ offerimꝰ: cũ hꝰ exilii erũnas in solitudine

Expanded text:
populos ad unitatem ecclesiasticam convocamus. Qui dum catechizantur, quasi moluntur; cum baptizantur, in unum corpus, ut unus panis fiant, adunantur; cum ad agonem instruuntur, quasi clibani decoctione roborantur, secundum illud: « Vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis . » Et illud. « Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationem . » Tum vero iidem populi, quasi panis oblationis oleo liniuntur, cum per manus impositionem sacro chrismate ad eumdem agonem fortiter tolerandum contra spirituales nequitias confirmantur. Nos quoque si Deo placere contendimus, moraliter haec omnia Deo offerre jubemur. Vitulum namque offerimus, cueram innocentiam conservamus; haedum autem offerimus, cum fetorem luxuriae, carnis castigatione, et contriti cordis compunctione lavamus; turturem offerimus, cum hujus exsilii aerumnas 280 in solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
quit Pmn angłicꝰ. tẽporalix p̃i natiuitati testimoniũ ꝑhibens
cu celestes cines ꝓnuncient se am inde glorificasse. & murtũ i¬
iniciciarũ pace homib readita cecidisse. Seqͥtꝰ deinde oraetio. adi
me oiaru paortb altar is sacer dote morante. Oranctũ arite ee nias
paicationis sue pͥmor duia d̃ns p̃cepit. quando ẽgregatis inr uonte
usis tradita dniea oratione orandi formã instetuut hec oratis
quib dagotalio: uocib alias orationĩ species breurt̃ cõpheadit:¬

Expanded text:
quitur hymnus angelicus, temporali Christi Nativitati testimonium perhibens, cum et coelestes cives pronuntiarent se Deum inde glorificasse, et murum inimicitiarum, pace hominibus reddita, cecidisse. Sequitur deinde oratio, adhuc in eadem parte altaris sacerdote morante. Orandum autem esse, inter praedicationis suae primordia Dominus praecepit, quando congregatis in monte apostolis, tradita Dominica oratione, orandi formam instituit : Haec oratio quibusdam generalibus vocibus alias orationis species breviter comprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
otestatẽ habeo ponendi eã: ⁊ potestatẽ habeo iterũ sumendi ea
hoc eñ i mandatũ: accepi apatre meo. Quod ab inferis t̾riodu
resurgeret: apudosee. Uiuificabit nos post biduũ: die t̾tiore sur¬
gemꝰ. Itẽ in exodo. Et dix̃ dñs admoysen. Desceno̾e & testificare po¬
pło. & scĩfica illos hodre & cras. & lauent uestẽ fuã. & sint parati
eugłio. P rogenies ne quã & adultera signũ quęrit. & signũ ñ

Expanded text:
potestatem habeo iterum sumendi eam: hoc enim mandatum accepi a patre meo . » Quod ab inferis tertia die resurgeret, apud Osee: « Vivificabit nos post biduum: die tertia resurgemus . » Item in Exodo: « Et dixit Dominus ad Moysen: Descende, et testificare populo et sanctifica illos hodie et cras, lavent vestem suam, et sint parati » Item in Evangelio: « Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ quẽ signũ ser iptĩuẽ. ne tetigeritis. Itẽ in exodo. ds ad moy̾ sen
Et erit sanguis in signo uob̾ suꝑ domos inqͥb ibi eritis. & uidebo san¬
guinẽ & ꝓtegã uos. & nonerit in uob plaga diminutionis: cũ ꝑcu¬
tiã t̾rã egypti. Q uod medio die in passione eiꝰ tenebrȩ futȩ eẽnt.
apud amos. Et erit in illo die dic̃ dñs occidet sol meridie. & obtenebri¬
hit᷑ dies lue is. Et conuertã diesfestos inluctũ. & om̃ia cantica ur̃a in
lam̃tationẽ. Itẽ apud ieremiã. Ext̾rita. ẽ. quȩ parit & teduit aĩa eiꝰ
subiit sol. & cũ adhuc mediꝰ dies eẽt. confusa. ẽ. & maledicta. Reliquos
eoꝵ ingladio dabo: in conspectu inimicoꝵ suoꝵ. Itẽ in euangłio. Asex¬
ta aute hora tenebrȩ factȩ st̃ ꝑ totã t̾rã. usq in horã nonam.
Quod ã morte non uinceretur. nec apud inferos remansurᷤ

Expanded text:
super quem sigsuper quem siget erit sanguis in signo uobis super domos in quibus ibi eritis, et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in uobtiam terram Aegypti . » Quod medio die in passione ejus tenebrae futurae essent, apud Amos: « Et erit in illa die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et obtenebrabitur dies lucis, et convertam dies festos in luctum, et omnia cantica vestra in lamentationem . » Item apud Jeremiam: « Exterrita est quae parit, et taeduit anima ejus: subiit sol, et cum adhuc medius dies esset, confusa est et maledicta. Reliquos eorum in gladio dabo in conspectu inimicorum suorum . » Item in Evangelio: « A sexta autem hora tenebrae factae sunt per totam terram, usque in horam nonam . » Quod a morte non vinceretur, nec apud inferos remansurus
Abbreviated transcription (Latin):
x non credes uitȩ tuȩ. ltẽ in psalmo.xx.i. E ffodert̃ manꝰ meas &
pedes meos. ci numerauert om̃ia ossa mea. Quod in passione eru¬
cis & signo uirtꝰ om̃is fic & potestas: apud abachuĩ. Texit cȩlosuirtꝰ
eiꝰ: & laudis eiꝰ plena. ẽ. t̾ra. & splendor eiꝰ ut lux erit.cor nua in mani¬
dã ante faciẽ suã. ibi uerbũ & prȩcedet incãpos scđm gressus suos. Itẽ
ros eiꝰ. & uocatũ. ẽ. nom̃ eiꝰ magnȩ cogitationis nuncius. Hoc signo eru¬
eis & amalech uictꝰ. ẽ. ab iesu ꝑ moysen. Quod in hoc signo crueis
diã ierłm & notabis. Signa tau suꝑ frontes uiroꝵ qͥ ingemunt & me¬
rent ob iniquitates quȩ fiunt in medio ipsoꝵ. Itẽ illic. Uadite & cecita.
& nobte parcere ocłis ur̃is: nolite misereri. Seniores ac̃ iuuenes &
uirgines. & paruulos & mulieres int̾ficite: ut ꝑdant᷑. Omnẽ aute

Expanded text:
et non credes vitae tuae . » Item in psal. XXI: « Effoderunt manus meas, et et non credes vitae tuae . » Item in psal. XXI: « Effoderunt manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. » Quod in passione crucis et signo virtus omnis sit et potestas, apud Habacum: « Texit coelos virtus ejus, et laudis ejus plena est terra, et splendor ejus ut lux erit: cornua in manidam; ante faciem suam ibit verbum, et praecedet in campos secundum gressus suos . » Item ros ejus, et vocatum est nomen ejus magnae cogitationis nuntius . » Hoc signo crucis et Amalech victus est ab Jesu per Moysen . 275 Quod in hoc signo crucis diam Hierusalem, et notabis signo thau super frontes virorum, qui ingemunt et moerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum . » Item illic: « Vadite et caedite, et nolite parcere oculis vestris, nolite misereri seniores, ac juvenes, et virgines, et parvulos, et mulieres interficite, ut perdantur. Omnem autem
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit resurrectioxp̃i: qͥ futdri erant regale sac̃dotũ. sa
qd seqͥt᷑. & pelles eiꝰ & carnes & sanguis eiꝰ cũ stercore cõburat᷑.
pipsũ ex positũ. ẽ. quom̾ eere mabit᷑e rgnificatu es&d nusoũ subscan¬

Expanded text:
quia illis apparuit resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. Jam quia illis apparuit resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. Jam quod sequitur, Et pellis ejus et carnes et sanguis ejus cum stercore ejus comburetur, ipsum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Cur ñ adaaron. nͥ forte ita p̃figuratũ. ẽ. non ad tẽpꝰ quod t̃c̃ erat. s ad posti¬
ros huiꝰ sac̃dotũ passionẽ dñi ꝑuentura: & eicient eã extra castra:
sic̃ & eiectꝰ. ẽ. dñs passurꝰ extra ciuitatẽ. Qd aũait. in locũ mundũ: ita
significatũ. ẽ. qr non habuit causã malã. Et occident eã in conspectueiꝰ.
sic̃ occisa. ẽ. caroxp̃i in conspectu eoꝵ qͥ iã futuri erant in nouotestam̃
fudisse sanguinẽ in remissionẽ peccatoꝵ. Ideo contͣ faciẽ tab̾nacłi
testimonii: qr non alit̾ declaratũ. ẽ. quã fuerat diuino testimonio¬
p̃nunciatũ. & idõ septies: qr ipse numerꝰ ademundationẽ ꝑtinec
sp̃ualẽ. Et cremabt̃ eã inconspectueiꝰ. P uto quia concrematio adsi¬
gnũ ꝑtinet resurrectionis. Nat᷑a.ẽ. quippe ignis: ut insuꝑna mo¬
ueatur: & in eũ conuertit᷑ quodcremat᷑. Nã & ipsũ cremare de gree
in latinũ ductũ: uerbũ. ẽ. asuspensione. Quod uͦ addictũ. ẽ: incon¬

Expanded text:
d tempus quod tunc erat, sed ad posteros hujus sacerdotii passionem Domini perventuram? Et ejicient eam extra castra: sic et ejectus est Dominus passurus extra civitatem. Quod autem ait, in locum mundum; ita significatum est, quia non habuit causam malam. Et occident eam in conspectu ejus: sicut occisa est caro Christi in conspectu eorum qui iam futuri erant in nouo testamento fudisse sanguinem in remissionem peccatorum. ideo "contra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum etum: et ideo septies, quia ipse numerus ad mundationem pertinet spiritualem. Et cremabunt eam in conspectu ejus. Puto quia concrematio ad signum pertinet resurrectionis. Natura est quippe ignis ut in superna moveatur, et in eum convertitur quod crematur. Nam et ipsum cremare de graeco in latinum ductum verbum est a suspensione. Quod vero additum est, in con
Abbreviated transcription (Latin):
quecunq constituit dñs. prȩcipiendo utiq non creando. Nã estiã
nonnulli int̾pretes. quȩ c̃q p̾cepit dñs: tnstulert᷑. Sig̾ hȩc distin¬
etio legis. quętunq precepit dñs ꝓculdubio magna .ẽ. distinetio
& recte intelligitur duo testamenta distinguere. Cadẽ qͥppe sc̃
inuetere & nouo. ibi obumbra: hic reuelata. Ibi p̃figurata: hic
manifestata. Na non solũ sacramenta diuersa sunt: ueruetia pinis¬
A biuident᷑ tẽporalia ꝓponi. qͥb spuale p̃miũ occulte fignificet᷑

Expanded text:
quaecumque constituit Dominus, praecipiendo utique, non creando. Nam etiam quaecumque constituit Dominus, praecipiendo utique, non creando. Nam etiam nonnulli interpretes, quaecumque praecepit Dominus, transtulerunt. Si ergo haec est dnctio Legis, quaecumque praecepit Dominus; procul dubio magna est ista distinctio: et recte intelligitur duo Testamenta distinguere. Eadem quippe sunt in Vetere et Novo: ibi obumbrata, hic revelata; ibi praefigurata, hic manifestata. Nam non solum Sacramenta diversa sunt, verum etiam promissa. Ibi videntur temporalia proponi, quibus sp
Abbreviated transcription (Latin):
mati soleo puncta. sẽĩ sp̃s igne solidata. ꝑhumilitatis sp̃m do hostia pla¬
ens effecta. Hȩ sunt quatcuor oblationes: quadrifor mẽ xp̃i ce ẽcełe
haitu demonstrantes.  He uiuenca rufa cuiꝰ cinere adaguã a aꝑ¬
honis coꝵq mundationẽ qui mortuũ tetigerint. ꝓficere lex man
mento ualemꝰ Primo em qdđ ita cepit de hac re loqͥ seriptura quẽ
menoueat. a intentis simũ faciat in altitudinẽ sacramenti: Et locutꝰ
e inquit dñs ad moysen & aaron encens. Ista distinetio legus queca
constiuit añs. ꝓcul dubio non .ẽ. distinctio ñint̾ aliqua dias uł plura
a distinctionẽ singularitas non reqͥrit: nec distinctione libet rer
cõmemorauit. Saddit legis. Nec cuiꝰcunq legis assidue qͥ ppe
inscrptura dicit᷑ de qͣuaq re de qua legitime prgerpiẽ. heere
lex iliꝰ uł iliꝰrei. ñ uniuer salis lex quȩ continet oĩa quȩ legitime
prȩcipiunt᷑. Hic uͦ cũ dixisset. hȩc̃ distitio legis. secut᷑ adiunxit:

Expanded text:
matis oleo perunctum, Spcens effecta. Hae sunt quatuor oblationes, quadriformem Christi et Ecclesiae habitum demonstrantes. De juvenca rufa cujus cinerem ad aquam aspersionis, eorumque mundationem qui mortuum tetigerint, proficere lex mandamento valemus. Primum enim quod ita coepit de hac re loqui scriptura, quem non moveat, et intentissimum faciat in altitudinem sacramenti: « Et locutus est, inquit, Dominus ad Moysen et ad Aaron, dicens: Ista est distinctio legis, quaecunque constituit Dominus. Procul dubio non est distinctio, nisi inter aliqua duo, vel plura: nam distinctionem singularitas non requirit. Nec distinctionem cujuslibet rei commemoravit, sed addidit, Legis: nec cujuscumque legis: assidue quippe in Scriptura dicitur de unaquaque re, de qua legitime praecipitur, Haec est lex illius vel illius rei; non universalis Lex, quae continet omnia quae legitime praecipiuntur: hic vero cum dixisset, Haec est distinctio Legis; secutus adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
scuariũ. & tab̾naculũ. & altare mittunt filii aaron manꝰ suas
litudinẽ. portantẽ peccata filioꝵ isrł. Dehinc reu̾tit᷑ fũmꝰ sad
in castra. orans pro domo sua. & ꝓ om̃i cȩtu filioꝵ isrł. Mittunt qͥp¬
pe manꝰ suas udei ueteri umbrȩ seruientes in xp̃m. id÷ diuinitati¬

Expanded text:
sanctuarium et tabernaculum et altare, mittunt filii Aaron manus suassanctuarium et tabernaculum et altare, mittunt filii Aaron manus suaslitudinem, portantem peccata filiorum Israel. Dehinc revertitur summus sacerdos in castra, orans pro domo sua, et pro omni coetu filiorum Israel. Mittunt quippe manus suas Judaei, veteri umbrae servientes in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ consecratã. ĩmaculatã. id talẽ quałẽ significabant animalia
que ĩmolanda sine macula quȩ rebant᷑. Et hanc ueri sacrificũ
cõmemorationẽ postulat sacerdos ita deo patri fore acceptã. sic̃
accepta fuert̾ munera abel. abrahȩ melchi sedech. inquoꝵ obla¬
tionib iniciata sunt noui sacer dotĩ sacram̃ta. nondũ instituto
leuitici ordinis sac̃dotio. Quid abel figurat᷑ nisi xp̃s. qͥ in no¬
cens a nocentib occisus. ẽ. Quid ꝑabraham nx obedientia. qua
patri obediens fuit usq ad mortẽ: Quiditẽ ꝑ melchi se dech: nisi
idẽ x p̃c ꝑanẽ & uinũ incorpus suũ cõmutans. & hunc noui sa¬
cer dotii ritũ discipłis suis cõmendans: Nec mirandã.ẽ. nec suꝑ¬
fliutati ascribendũ. si in sacramentis tir̃is hoc frequent̃ cõme¬
morat᷑. quod inueterib umbris non ociose frequent᷑ figurabat᷑.
ost dnmiamatis oblationẽ. post asꝑsũ sanguine uituli & hurci

Expanded text:
 consecratam; « immaculatam, » id est talem qualem significabant animalia, quae immolanda sine macula quaerebantur. Et hanc veri sacrificii commemorationem postulat sacerdos ita Deo Patri fieri acceptam sicut accepta fuerunt munera Abel, Abrahae, Melchisedech, in quorum oblationibus initiata sunt novi sacerdotii sacramenta, nondum instituto Levitici ordinis sacerdotio. Quid per Abel figuratur nisi Christus, qui innocens a nocentibus occisus est? Quid per Abraham, nisi obedientia, qua Patri obediens fuit usque ad mortem? Quid item per Melchisedech, nisi idem Christus, panem et vinum in corpus suum commutans, et hunc novi sacerdotii ritum discipulis suis commendans? Nec mirandum est, nec superfluitati ascribendum, si in sacramentis nostris hoc frequenter commemoratur, quod in veteribus umbris non otiose frequenter figurabatur. Post thymiamatis oblationem, post aspersum sanguine vituli et hirci
Abbreviated transcription (Latin):
genera pͥncipaliũ oblationũ descr ibunt᷑. quȩ in odorẽ suauitatis
dño offerri iubent᷑. Id pͥmũ uitulũ de armentis sine macła.
cđm: agnũ de ouib. Terciũ: turturẽ & colũbã. Quartũ: simila¬
ginẽ consꝑsã.arimã oleo unctã. clibano coctã. Beliquaͭ sacrifi¬
cia: ꝓqualitatib causarũ in ꝑsona dñi offerebant᷑. Primũ itaq sa¬
crificiũ uitulus ex armentis: &p̃m demonstrat ex patriarchar ũ¬

Expanded text:
genera principalium oblationum describuntur, quae in odorem suavitatis genera principalium oblationum describuntur, quae in odorem suavitatis Domino offerri jubentur, id est, primum vitulus de armentis sine macula; secundum agnus de ovibus; tertium turtur et columba; quartum similago conspersa, azyma oleo uncta, clibano cocta. Reliqua autem sacrificia pro qualitatibus causarum in persona populi offerebantur. 2. Primum itaque sacrificiu
Abbreviated transcription (Latin):
qr meddiator dei & hominũ induarũ fubstantiarũ coniunctiono
eccłam quȩ xp̃i corpꝰ est: ꝑspicue demonstrabat. Nos autẽ moralit̾
munꝰ dõ uitulũ offerimꝰ. cũ carnis su ꝑbiã uincimꝰ. Agnũ cũ irrationi¬
biles motꝰ & insipientes corrigimꝰ. Hedũ cũ lacuia suꝑamꝰ. Colũbãdũ
simplicitatẽ mentis ostendimꝰ. Turrẽ dũ carnis seruamꝰ castitatẽ
Panes azimos dũ infermento malitiȩ s in aximis sincer itatis & ueri¬
tatis ambulamꝰ. Ignis in sacrificio id significabat. uelut absorbens
gandos fideles inom̃ib gentib & introducendos in regnũ cȩloꝵ. adsa
menta hebrei celebrarent: ita pagani sacrilego imitam̃to. Quȩ immo¬
lant gͣfͣ ut ait apłs: demoniis inolant & non deo. Antiqua enĩ
res. ẽ. & pręnunciatiua ĩmolatio sanguinis: fut᷑am passionẽ medu¬
toris abinitio generis humani testificans. Hanc eñi pͥmꝰ abel ob¬
tulisse: insacris luteris inuenit᷑. In exordio autẽ leuitici: quatuo

Expanded text:
 mediator Dei et hominis, in duarum substantiarum conjunctione Ecclesiam, quae corpus Christi perspicue demonstrabat. Nos autem moraliter munus Deo vitulum offerimus, cum carnis superbiam vincimus: agnum cum irrationabiles motcarnis servamus castitatem; panes azymos, dum non in fermento malitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis ambulamus . CAPUT III. De igne sacrificii. Ignis in sacrificio id significabat, velut absorbens gandos fideles in omnibus gentibus, et introducendos in regnum coelorum, ad amenta Hebraei celebraverunt, ita sacrilega imitamenta paganilant gentes, ait Apostolus, daemoniis immolant, et non Deo . » Antiqua enim res est, et praenuntiativa, immolatio sanguinis, futuram passionem mediatoris ab initio humani generis testificans. Hanc enim primus Abel obtulisse in sacris Litteris invenitur . In exordio autem Levitici, quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
dui Ad hec quid illa ieuitica sacrificia significant. nxp̃m passum
resurgentẽ. cȩlos ascendentẽ. & ꝑasꝑsionẽ sui sanguinis naqua
baptismi popłos noui testamenti sanctificantẽ: Quod ut mani¬
festiꝰ uideatur. nc̃ ipsa pͥnciꝑ alia sacrificia quȩ maltazi excerio¬
ris tabnaculi cremabant᷑ cũ suis expositionib ad meciũ deducan
suo postea loco ea quȩ fiebant in altari tinnamatis quoderet iute
ei abnacło reseruabim qͥasic ꝓposito oꝑi conuenire intellgunꝰ. Ho¬
Harueñi diuersitates: imaginẽ pessionis xp̃i prȩfigur abant. Na
postqua ipse oblat᷑. ẽ: om̃s ille hostiȩ cessauert̃. quȩ intypo uł uaabra
eiꝰdẽ precesserunt: prȩfigurantes illud illud sacrificrũ: qͦdunꝰaus
rus sacer dos obtulit mediator dei & hominũ. Cuiꝰ sacrifici pͥm is¬
sas figuras inuictimis animaliũ: celebrai: oportebat. ꝓpterm¬
dationẽ carnis & sanguinis. Per quã uictimã fieret remissio peccatoꝵ de

Expanded text:
 Ad haec, quid illa Levitica sacrificia significant nisi Christum passum, resurgentem, coelos ascendentem, et aspersione sui sanguinis in aqua baptismi populos Novi Testamenti sanctificantem? Quod ut manifestius videatur, nunc ipsa principalia sacrificia, quae in altari exterioris tabernaculi cremabantur, cum suis expositionibus ad medium deducamus: suo postea loco ea, quae fiebant in altarernaculo, reservabimus, quia sic proposito operi convenire intelligimus. Hostiarum enim diversitates imaginem passionis Christi praefigurabant. Nam postquam ipse oblatus est, omnes illae hostiae cessaverunt, quae in typo vel umbra ejusdem praecesserunt, praefigurantes illud sacrificium, quod unus et verus sacerdos obtulit, mediator Dei et hominum. Cujus sacrificii praemissas figuras in victimis animalium celebrari oportebat propter emundationem carnis et sanguinis: per quam unam victimam fieret remissio peccatorum, de
Abbreviated transcription (Latin):
ter hanc unã hostiã de qua dictũ.ẽ. figurabant. & fidẽ ac mores
cata originalia & actualia purgauit. & cȩlestia ac terrestria pa¬
cificauit.
Ualiter ueteris ac noui sacer dotii sacram̃ta inaꝑtoce¬
lebrata conueniant. in supͣdictis pro ut potuimbre¬
uit̾ ostendimꝰ. Nunc restat ut ea prȩcipue quȩ inmy¬
ꝯsticis orationib uł oꝑationib sac̾dotes nr̃i faciunt. qul¬
lter cũ his conueniant. quȩ pontifices intra scã sc̃oꝵ faciebant.
ꝓrit dñs ded̾it ostendamꝰ. Ac pͥmo secretȩ orationes quas post
offertortũ facit sacerdos. inquib panis & uinũ quȩ inxcory¬

Expanded text:
c unam hostiam, de qua dictum est, figurabant, et fidem ac mores cata originalia et actualia purgavit, et coelestia ac terrestria pacificavit. Qualiter veteris ac novi sacerdotii sacramenta in aperto celebrata conveniant, in supradictis, prout potuimus, breviter ostendimus. Nunc restat, ut ea praecipue, quae in mysticis orationibus vel operationibus sacerdotes nostri faciunt, qualiter cum his conveniant, quae pontifices intra sancta sanctorum faciebant, prout Dominus dederit, ostendamus. Ac primo secretae orationes, quas post offertorium facit sacerdos, in quibus panis et vinum, quae in Chr
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: quasi leo uictor ãe hostib triũphauit. Qł autẽ sutbiungit. qͥ fulei¬
tabit eũ. subaudit᷑ qͥs ñds pater: Quod cũ resurrexisset accipet a
pacre omnẽ potestatẽ. & potestas eiꝰ et̾na sit: apud danihel. Uidebã in iuisu¬
nocte & ecce innubib cȩli quasi filiꝰ hominis ueniens uenit usq adueterẽ
Aerũ & stetit in conspectueiꝰ & qui assistebant obtulerten. e daro e sta
pocestas regia & om̃s regestrȩ. & genꝰ om̃is claritatis seruiens eid ie po. fellus

Expanded text:
si leo victor de hostibus triumphavit. Quod autem subjungit: « Quis suscitabit eum? subauditur, quis nisi Pater? » Quod cum resurrexisset, acciperet a tatem, et potestas ejus aeterna sit, apud Danielem: « Videbam in nocte: et ecce in nubibus caeli quasi filius hominis ueniens uenit usque ad ueterem dierum et stetit in conspectu eius, et qui adsistebant ei obtulerunt eum: et data est ei potestas r
Abbreviated transcription (Latin):
ei neq claritas & uidimꝰ illũ & non habuit figurã. neq speciẽ. s figo
eiꝰ sine honore. & deficiens preter cȩt̃os homines. hõ in plaga positꝰ
ẽ. cõputatꝰ. Hic peccata nr̃a portat. & ꝓ nob̾ dolet. & nos putauimꝰ. eẽ.¬
illũ indolore & inplaga. & inuexatione. ipse autẽ uulneratꝰ. ẽ ꝓpt̃ faci¬
tradidit illũ ꝓ peccatis nr̃is. Et ipse ꝓpt̾ea qͦd uexatꝰ ẽ: non aꝑuit os
suũ. Itẽ apud eundẽ dic̃. Nonsũ contumax neq contradico. dorsũ mei
pofui ad flagella. & maxillas ad palmas. faciẽ autẽ meã ñ auerti a foe¬
ditate sputoꝵ: & fuit ds̃ auxiliator m̃s. Quodipse sit itꝰ uidex
quẽ iudei occesuri ẽent: insapientia salomonis dicit᷑. Cirunuenid¬
nobꝰ pcccata legis ꝓmictit seientiã dei se habere. & filiũ deise nomina
fadsie nobis in traductione cogitationy nr̃ar ũ grauis ẽ nob aduiden¬

Expanded text:
ens «et vidimus illum et non habuit figuram neque decorem, sed figura eius sine honore et deficiens preter ceteros homines. Homo in plaga positus est computatus. Hic peccata nostra portat illum in dolore et in plaga et in uexatione: ipse autem uulneratus est propter facitradidit illum pro peccatis nostris, et ipse propterea, quod uexatus est, non aperuit os suum. Item apudposui ad flagella, et maxillas ad palmas: Faciem autem meam non averti a foeditate sputorum, et fuit Deus auxiliator meus. Quod ipse sit justus judex, quem Judaei occisuri essent, in sapientia Salomonis dicitur: « Circumvenianobis peccata legis. promittit scientiam dei se habere et filium dei se nominat. factus est nobis in traductionem cogitationum nostrarum, grauis est nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ filiis isrł & ꝓselitis. tanquã naturalib ramis & inserto pingue¬
dini radicis oleastro: Quẽ autẽ ñ faciat intentũ. qͦd post ablutionẽ
s in om̃ib aut pene in om̃ib talib mundationib hoc dr̃. Ubi nest
utrũ aliqͥd aliud possit intelligi.nͥ qͦd om̃is homo post remission
plenissimã peccator ꝑmanendo in hac uita contrahit aliqͥd unde
sit ĩmundꝰ usq ad eiꝰdẽ uitȩ finẽ: uibi ei dues iste quodãm claudi
quẽadmodũ ĩmundi facti hom ines aqua illa asꝑfionis pur ifi¬
cent᷑. Qui tetigerit inqͥt mortuũ. om̃is anima hõis ĩmunda
erit septẽ dieb. Hic purificabit᷑ die t̾cio & die septimo: & ĩmu¬
dꝰ erit. & hic nichil aliud intelligendũ uideo. nͥ contactũ mor

Expanded text:
 filiis Israel et proselytis, tanquam naturalibus ramis et inserto pinguedini radicis oleastro ? Quem autem non faciat intentum, quod post ablutionem paene in omnibus talibus mundationibus hoc dicitur. ubi nescio utrum aliquid aliud possit intellegi nisi quod omnis homo post remissionem plenissimam peccatorum permanendo in hac uita contrahit aliquid, unde sit inmundus usque ad eiusdem uitae finem, ubi ei dies iste quodam modo claquemadmodum inmundi facti homines aqua illa aspersionis purificentur. qui tetigerit, inquit, mortuum, omnis anima hominis inmunda erit septem diebus; hic purificabitur die tertio et die septimo et injmundus erit. et hic nihil aliud intellegendum uideo nisi contactum m
Abbreviated transcription (Latin):
philistinoꝵ clausus. & diligenti cꝰtodia circũ septus. media nocte
portas tulit. & non solũ lib̾ exiit. s etiã montis uerticẽ ascendit:
hoc facto significat nͥ xp̃m. qui ante lucẽ resurgens non solum li
ber de inferno exiit. s & ipsa inferni claustra destrux it. & cȩloꝵ alta
penetrauit: Quod & humilis in pͥmo aduentu suo ueniret. apd
ssaiã. Dñe quis credidit auditui nr̃o. & brahiũ dñi cui reuelatũ. ẽ.

Expanded text:
Philistinorum clausus, et diligenti custodia circumseptus, media nocte portas tulit, et non solum liber exiit, sed etiam montis verticem ascendit? Hoc facto quem significat nisi Christum, qui ante lucem resurgens, non solum de inferno liber exiit, sed et ipsa inferni claustra destruxit, et coelorum alta penetravit? Quod humilis in primo adventu suo veniret, apud Isaiam: « Domine, quis credidit auditui nostro? Et brachium Domini cui revel
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ loco. Itẽ ingenesi. qͥs ꝑ immolationẽ filii significabat᷑ in abrahã
s ꝓ nob̾ om̃ib tradidit illũ. Et sic̃ isaac ligna sibi por tauit inquib
er̾at imponendus: ita xp̾s portauit lignũ crucis suȩ in humeris. in
quaerat crucifigendꝰ. Asinꝰ autẽ qͥ hȩc portabat: in sensata stultie
tudeoꝵ. quȩ portabat om̃ia nr̃a sacramenta & nesciebat. Sed qͥd signi¬

Expanded text:
riae loco. Item in Genesi, quis per immolationem filii significabatur in Abrahamriae loco. Item in Genesi, quis per immolationem filii significabatur in Abrahamsed pro nobis tradidit illum , et sicut Isaac ligna sibi portavit, in quibus erat imponendus, ita Christus portavit lignum crucis suae in humeris, in qua erat crucifigendus . Asinus autem, qui in haec portabat, insensata est stultitia Judaeorum, quae portabat omnia nostra sacramenta, et nesciebat. Sed quid signi
Abbreviated transcription (Latin):
mocente simo nono. Ante luciferũ genui te. Iurauit dñs & non
penitbit eñ tues sacer dos in ȩt̃nũ scđ̾m ordinẽ melchi sedech. Itẽ in
lbro regũ dic̃ ds̃ adheli sac̃corĩ. Suscitabo mͥ sac̃ dotẽ fidelẽ qͥ omnia
quȩ st̃ incorde meo faciet. & edificabo ei domũ fidelẽ. & transibit in
conspectu xp̃oꝵ meoꝵ om̃ib dieb. Et erit. Qui remanserit in do
mo. ueniet adorare in obolo pecumȩ. & in pane uno. His locutiõib¬
mnutatione prȩmissis addamꝰ aliqua de eisdẽ auctorib plata xp̃i pa¬
sionẽ & resurrectionẽ prȩloquentia. Inseramꝰ etiã pͥncipalia ueterũ
sacrificia. quȩ in exteriori tabnaculo offerebant᷑. in id ipsũ conso¬
nantia. ut de inceps cõmodiꝰ aptare possimus sac̃dotioueteri & euans
xp̃i figurat᷑. quia sic̃ ille afr̃e maiore occidit᷑ in campo: ita xp̃c
caput minoris Hatu. aiudaico popło maiore natu occidit᷑ incalua¬

Expanded text:
te luciferum genui te. iurauitDominus, nec paenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Item in Regnorum primo Deus adHeli sacerdotem: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae sunt in corde meo faciet, et aedificabo ei domum fidelem, et transibit in conspectu christorum meorum omnibus diebus: et erit, qui remanserit in domo tua, ueniet adorare in obolo pecuniae et in pane uno. QVOD PBmutatione praemissis, addamus aliqua de eisdem auctoribus prolata, Christi passionem et resurrectionem praeloquentia. Inseramus etiam principalia veterum sacrificia, quae in exteriori tabernaculo offerebantur, in idipsum consonantia, ut deinceps commodius aptare possimus sacerdotio veteri et evaChristi figuratur: quia sicut ille a fratre majore occiditur in campo, ita Christus caput minoris populi natu, a Judaico populo majore natu occiditur in Calva