comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo forte alicuiꝰ ꝑicło.P errore ł dolore cõmouet᷑: usq ad illiꝰ auriliũ aut
correctionẽ aut consolacionẽ. ñ usq ad suã subũsionẽ ualere patit᷑. In om̃ĩb
aut᷑ officiosis laborib. future qͥetis certa expectacioue ñ frangit᷑. Qͥd enĩ ei
nocebit. qͥ bene uti ñ numico pot᷑: Eiꝰ eiiͣ p̃sidio atq munim̃to ininucitias
ñ ꝑtimescit. cuiꝰ p̃cepto & dono diligit inmicos. Huic uiro intribulacionib
parũ ÷ nͣ contristari nͥ ̃ gaudeat. sciens qd̾ tribulatio pacientiã operatur:
pacientia ꝓbacionẽ. ꝓbacio spem. spes aut̃ ñ ꝯfundit. qmͣ caritas cłi diffusa
ad ẽ copia. ñ eis confidit. s cũ subtrahunt᷑  agnoseit. utrũ eũ ñceperint
qi plerũq cũ ad st̃ nob̾: putamꝰ qd̾ nͣ ea diligamꝰ. s cũ ab eẽ ceꝑint: iauemim
qͥ simꝰ. hoc enĩ sine amore nr̃o aderat. qdͣ sine dolore discedit. uidet᷑ gͦ uincẽ

Expanded text:
si quando forte alicuius periculo uel errore uel dolore commouetur, usque ad illius auxilium aut correctionem aut consolationem, non usque ad suam subuersionem ualere patitur. in omnibus autem officiosis laboribus futurae quietis certa expectatione non frangitur. quid enim ei nocebit qui bene uti etiam inimico potest? eius enim praesidio atque munimento inimicitias non pertimescit, cuius praecepto et dono diligit inimicos. huic uiro in tribulationibus parum est non contristari, nisi etiam gaudeat, sciens quod tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit; quoniaadest copia, non eis confidit; sed cum subtrahuntur, agnoscitur utrum eum non ceperint, quia plerumque cum adsunt nobis putamus quod non ea diligamus; sed cum abesse coeperint, inuenimur qui simus. hoc enim sine amore nostro aderat, quod sine dolore discedit. uidetur ergo uincere
Abbreviated transcription (Latin):
le sumus cũ qͦlibꝙ uestigio ueritatis. Multo gͦ deterius cũ extremita¬
te uestigii. qnͣ carnis uoluptatib ad heremꝰ. Nun camꝰ gͦ huiꝰ cupiditatis
uł blandicias. uł molestias. sub uigemꝰ nob̾ hanc feminã. siuiri sumus nob̾
ducib ꝙ ipsa erit melior. nec iaͣ cupiditas s temperaucia nominabitur.
Nam cũ ipsa ducit. nos aut̃ seqͥmur. cupiditas illa & libido. nos uͦ temerita

Expanded text:
le sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum extremitale sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum extremitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas
Abbreviated transcription (Latin):
at obsistencia quantũ potͣ. & ad unũ sensũ incolumitatis referens on¬
nia. unitatẽ illã conditricẽ naturarũ omniũ multo eiudentiꝰ q corꝑe
insimiet. Loquor deuermicło animante qͣlicũq cineris ꝙstercoris lau¬
de̾ uerissime atq uberrime pleriq dixerunt. Qͥd gͦ mirũ ÷. si hominis¬
animã que ucũq sit. ꝙ quałcũq sit omni corꝑe ẽ melior. Dicã pulcͥre
ordinari. ꝙ depenis eiꝰ alias pulcritudines fieri. cũ ibi ñ sit qnͣ misera
ẽ uͥ ec̃ beatos decet. s ibi sit uͥ eẽ miseros decet: Prsus nemo nos fallit¬
qͥcqͥd recte uituperit᷑: in melioris ꝯꝑacione respuit᷑. Omnis aut̃ natura
ꝗuis extrema. quis infima. incomꝑacione uichili uire laudat᷑. ꝙ tt̃ ciiq
ñ est bñ.si ee̾ meliꝰ potest. Quare si nob̾ potͣ bene eẽ cũ ipsa ueritate ma¬

Expanded text:
at obsistentia quantum potest, et ad unum sensum incolumitatis referens omat obsistentia quantum potest, et ad unum sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris et stercoris laudem verissime atque uberrime plerique dixerunt  Cato apud Cianima, quae, ubicunque sit, et qualiscunque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit, quando misera est, ubi esse beatos decet, sed ibi sit, ubi esse miseros decet. Proinde nullQuidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis extrema, quamvis infima, in comparatione nihili jure laudatur. Et tunc cuique non est bene, si melius esse potest. Quare si nobis potest bene esse cum ipsa veritate, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut totus inmelius reformet᷑: ꝙ restituat᷑ uuntegrũ in nouissima tuba.
ut nͣ iaͣ corrumpat᷑ neq corrum pat. Defectu aite̾ suo in pulchritudines
corruptibiliores .iᵈ. penarũ ordinẽ p̃cipitat᷑. Nec mirem̃. qd̾ ahuc puleri¬
tudines nomino. Nicħ eniͣ est ordinatũ: qd̾ ñ sit pulcrũ. ꝙ sicut ait apłs
Omĩs ordo ado ẽ. Heceẽ ÷ aut̃ fateam᷑ meliorẽ eẽ hominẽ plorantẽ. qͣ letantẽ
uernicłm. ẜ tñ uernicłi laude sine mendacio ullo copiose possũ dicere.
considerans nitorẽ coloris. figurã teretẽ corꝑis pͥora cũ mediis media cum
posteriorib congruentia ꝙ unitatis ad petentiã ꝓsue nature humihta¬
te seruantia. nicħ ex una parte formatũ. qd̾ ñ ex altera parili dim̃sione
respondeat. Qd iã de anima ipsa dicã uegetant̾e modulũ corꝑis sui. qͦmͦ
eũ numerose moueat. qͦmͦ aopetat conuenientia qͦmͦ uincat᷑ aut caue¬

Expanded text:
ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem vermiculum: et tamen vermiculi laudem sine ullo mendacio copiose possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante modulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat, quomodo appetat convenientia, quomodo vincat aut cave
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑfectis. tota ꝑfecta ͥ st̃ siue instatu siue in motu pulera sentiant᷑: tota
consideranda sc̃ sirecte uolumꝰ uidicare. uerũ enĩ nr̃m iudicium siue
de toto siue de parte iudicet: pulchrũ ÷. Sniũso qͥppe mundo suꝑfert᷑.
nec alicui parti eiꝰ inqͣntuͣ uerũ udicamꝰ ad heromꝰ. Error autͣ nr parti
ad hereus eiꝰ. ipse ꝑse fedus eͣ: s sicutsniger color inpictura. cuͣ toto fit
pulcher: sic istũ totuͣ agonẽ dencent̾ edit incõmutabił diuina ꝓuidẽ¬
tia: aliud uictis. aliud certantib aliud uictorib. aliud spectatorib: aliud
qͥetis. & solum dm̃ contemplantib tribuens:. cuͣ in his omnib ñ sit ma¬
lũ nͥ peccatuͣ ꝙ pena peccati. hoc eͣ defectus uoluntariꝰ a suma ee̾ncia :
labor mnultima nͣ uoluntarius. Quod alio mͦ sic dici potest. liberras
fectu interioris: aut defectu suo. S ꝓfectu interioris ita corrumpitur.

Expanded text:
imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum est: universo quippe mundo superfertur, nec alicui parti ejus, in quantum verum judicamus, adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens: eum in his omnibus non sit malum nisi peccatum, et poena peccati, hoc est defectus voluntarius a summa essentia, et labor in ultima non voluntarius; quod alio modo sic dici potest, libertas fectu interioris, aut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur,
Abbreviated transcription (Latin):
miseriis alienis. & risus sibi ac ludicra spectacła exhibent: uel ex hib̃i
uolunt eũsionib ꝙ errorib alioꝵ. atq ita in his omib boni admonent᷑
ꝙexcertent᷑ ꝙ uinct᷑: ꝙ triumphant. ꝙ regna̾t. Cali uͦ decipiunt᷑. cruci¬
ant᷑ iuncuntur. dampnant᷑. ꝙseruiunt. ñ uni omniũ dño sũmo: s ulti¬
mis seruis. illis uidelicet angłis qͥ dolorib ꝙ̃ miseria dampnatorũ
pascunt᷑. ẜ ꝓ ista maliuolentia bonoꝵ libencione torquent᷑. Ita ordinã¬
t᷑ om̃s officiis ꝙ finib suis inpulcritudinẽ uniu̾sitatis. ut qd horremꝰ
in parte si cuͣ toto consideremꝰ: plurimu̾ placeat. qr nec medificio udi¬
cando unũ tm̃ angulũ considerare debemꝰ. nec in homme pulchro solos
capillos. nec inbene ꝓnunciante solũ digitoꝵ motũ. nec in lune cur¬
su aliqͣs tridui tmͣ figuras. Ista eniͣ que ꝓpt̾ ea st̃ infima qr partib

Expanded text:
miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, et regnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Domino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus
Abbreviated transcription (Latin):
corpus qd formosũ uocat : ꝙ asuis dilectorib amat᷑ acerrime. Nõ tñ ineo
plus pacet. forma que mouet᷑ quã uita que mous. Nã illud ammalsinos
amꝙ. alicit. iuolenciꝰ. Si oderit aut̃. succensemꝰ. ꝙ ferre ñ possumꝰ : si for¬
mã ipsã prebeat fruenti. Hoc totũ ẽ uoluptatis regnũ. ẜ ima pulchri¬
tudo. Subiacet enĩ corruptioni. Qd̾ siñ eẽt: sũm putaret᷑. S ad÷ diuina
ꝓirdentia que hanc ostaendat. ꝙ ñ malã ꝓpt̾ taͣ manifesta uestigia pri
dolores & morbos. s distortiones membroꝵ ꝙ tenebras ocłoꝵ ꝙ animoꝵ
simultates ac dissensiones. ut ex his ad moneam᷑. in cõmutabile aliqu̾id
eẽ querendũ. & hoc facit ꝑ infima ministeria qͥb ia agere uoluptatis
ẽ quos ext̾minatores ꝙ angłos iracundie diuine scripture nominãt.
ꝗͣuis ipsi nesciant qͥd de se agat᷑ boni. His similes fc̃ homines qͥ gaudet

Expanded text:
corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina providentia, quae hanc ostendat et non malam, propter tam manifesta vestigia primdolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent
Abbreviated transcription (Latin):
lecantẽ. & corrumpente᷑ qd inbonũ suu̾ conũtit alimͣta. scl. carnis. Que
tam̃ corrupta .i. amittencia formaͣ sua̾: in mͣbroꝵ istoꝵ fabricã migrat.
ꝙ corrupta reficiunt in aliã formã ꝑ conueni entiã transeuncia. ꝙ ꝑ uita¬
le̾ motu duudicãtur quodã mͦ. ut ex eis instructurã huiꝰ pulchri uisibi¬
lis. que apta st̃ ad sumant᷑: ñ apta uͦ ꝑ congruos meatꝰ eiciant᷑. qͦrũ aliud
fuculentissimũ redoit᷑ t̾re ad alias formas ad sum̃das. aliud ꝑ totuͣ corpꝰ exa¬
lat. aliud cociꝰ animał latentes numos accipit ꝙ in choat᷑ inplẽ. ⁊ siue cͣuen¬
entia duoꝵ corpoꝵ. siue tali aliqͦ phantasmate cõmotũ: ꝑ genitales uias
ab ipso uertice defluit infima uoluptate. Iam uͦ inmatre per certos
numeros tempoꝵ. in locoꝵ numerũ coaptat᷑ ut suas regiones q̃q m̃bra
occupent. ꝙsi modũ parilitatis seruautrint luce coloris ad uincta. naftit᷑

Expanded text:
ta scilicet carnis: quae tamen corrupta, id est amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corrupta reficiunt, in aliam formam per convenientiam transeuntia; et per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
lia enĩ cłi acreatura mundi ꝑ ea qͣ facta fc̃ intellecta conspiciunt᷑. ꝙ sempi¬
t̾na eiꝰ uirtꝰ sdiuinitas. Hec ẽ itemporalib ad et̾na regressio ꝙ ex uita
ueteris homuiis innouũ hominẽ reformacio. Qͥd ẽ aũt᷑ unde homo cõm¬
memorari ñ possit aduirtites capessendas. qnͣ de ipsis uiciis potͣ: Qdeni
appetit curiositas nͥ cognicionẽ q̃certa eẽ nͣ potͣ. nͥ reruͣ et̾narũ. ꝙ eoden
mͦ se semꝑ habentiũ : qͥd appetit suꝑbia nͥ potenciã qͣ refert᷑ id agendi
faci itatẽ. ꝗͣ ñ inuenit nͥ anima ꝑfecta do subdita & ad eiꝰ regnu sũma
caritate conuersa: Qͥd appetit uoluptas corꝑis nͥ qͥetẽ. q̃ nẽ nͥ u nulla eͣ

Expanded text:
facta sunt, intellecta conspiciuntur, et sempiterna ejus virtus et divinitas . Haec est a temporalibus ad aeterna regressio, et ex vita veteris hominis in novum hominem reformatio. Quid est autem unde homo commemorari non possit ad virtutes capessendas, quando de ipsis vitiis potest? Quid enim appetit curiositas nisi cognitionem, quae certa esse non potest, nisi rerum aeternarum et eodem modo se semper habentium? Quid appetit superbia nisi potentiam, quae refertur ad agendi facilitatem, quam non invenit anima perfecta nisi Deo subdita, et ad ejus regnum summa charitate conversa? Quid appet
Abbreviated transcription (Latin):
bił ueritas ꝑ sp̃ͣm anima̾. & ꝑ animã corpꝰ suscipiens toto homine assupͣto.
ab omnib euͣ infirmitatib nulla sua contanacione lib̾auit. Itaq magnas
paciunt᷑ angustias. Et cũ tunẽt qd̃ fieri nͣ potͣ. uehumana carne ueritas
inqͥnet᷑: ueritatẽ dicut᷑ eẽ mͣtitã. Et cũ ille p̾ceꝑit dicens. sit more ur̃o ẽ

Expanded text:
bilis ueritas per spiritum animam et per animam corpus suscipiens toto homine adsumpto bilis ueritas per spiritum animam et per animam corpus suscipiens toto homine adsumpto ab omnibus eum infirmitatibus nulla sua contaminatione liberauit! itaque magnas patiuntur angustias et, cum timent, quod fieri non potest, ne humana carne ueritas inquinetur, ueritatem dicunt esse mentitam. et cum ille praeceperit dicens: sit in ore uestro:
Abbreviated transcription (Latin):
humani. Nec eos audiamꝰ qͥ filtũ dĩ iħm xꝑm nicħ eẽ aliud ꝙͥ homine̾ dicũt:
S ita iustũ ut dignꝰ sit appellari filiꝰ di. ꝙ hos enĩ catholica disciplina misit
foras. q uane głe cupiditate decepti. contẽptiose adisputare uoluert anteq
intelligert̾ qͥd sit dĩ uirtꝰ ꝙ dĩ sapientia & inpͥncipio uerbũ ꝑ qdͥ facta ft̃
omiã. & qͦmͦ uerbũ caro factũ ẽ ꝙ habitauit innob̾. Nec eos audiamꝰ qͥ nõ.
uerũ homunie̾ dict̾ suscepisse filiũ di. neq natũ eẽ defemina s. falsã carnẽ
& imagniẽ simulatã corꝑis humani ostendisse uidentib. Nescuit᷑ enĩqͥ ñ
substancia di ad ministrans uniu̾sã creatura. inqͥnari omo ñ possit. d tirͣ¬
p̃dicant istũ uisibilt̾ solẽ radios suos ꝑ om̃s feces ꝙ sordes corpo spargere
ꝙ eos mundos & suiceros uͥq seruare. Si gͦ uisibilia munda. uisibilib in¬
mundis contingi possut᷑ ẜ ñ inqͥnari: qͣntomragis inuisibił ẜ incõnuta¬

Expanded text:
e aliud quam hominem dicunt, sed ita iustum, ut dignus sit appellari filius dei. et hos enim catholica disciplina misit foras, quia uanae gloriae cupiditate decepti contentiose disputare uoluerunt, antequam intellegerent, quid sit dei uirtus et dei sapientia et in principio uerbuhabitauit in nobis. Nec eos audiamus, qui non uerum hominem suscepisse dicunt filium dei neque natum esse de femina, sed falsam carnem et imaginem simulatam corporis humani ostendisse uidentibus. nesciunt enim, quomodo substantia dei administrans uniuersam creaturam inquinari omnino  radios suos per omnes feces et sordes corporum spargere et eos mundos et sinceros ubique seruare. si ergo uisibilia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hoc rursus ꝙ rurcꝰ cũ qͥsq se aliqͥd intelligere intelligit. ꝙ id ipsũ rurs:
intellegit. irinfinitũ ꝑgere intellego & nilla hic eẽ spacia cuiꝰꝗͣ tumoris
aut uolubilitatis intellego. Intellego ỹ nͣ me posse intellegere nͥ uiua .⁊ me
uiuaciorẽ intellegendo fieri cerciꝰ intellego. Et̃na enĩ uita. uitã tempalẽ̾
iuiuacitate ipsa sũꝑat. nec qͥd sit et̾nitas nͨ intollegendo conspicio. Mentis
qͥppe aspectu omnẽ mutabilitatẽ ab et̾nitate se uingo. ꝙ inpsa et̾nitate nul¬
la spacia temꝑis cerno: q spacia temꝑis p̾ceritis ꝙ futuris rerũ motib con¬

Expanded text:
intelligit, et idipsum rursus intelligit, in infinitum pergere intelligo, et nulla hic esse spatia cujusquam tumoris aut volubilitatis intelligo: intelligo etiam non me posse intelligere, nisi vivam, et me vivaciorem intelligendo fieri, certius intelligo. Aeterna enim vita vitam temporalem vivacitate ipsa superat: nec quid sit aeternitas, nisi intelligendo conspicio. Mentis quippe aspectu omnem mutabilitatem ab aeternitate sejungo, et in ipsa aeternitate nulla spatia temporis cerno; quia spatia temporis praeteritis et futuris rerum motibus con
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ allegoriã historie. & allegoriã facti. ꝙ allegoriã sermonis. & allegoriã sacra¬
tes accipienda sit. Hab& eniͣ om̃is lingua sua q̃ła pͥa genera locutionũ. que
cũ inaliã lingua̾ trnsferunt᷑: uident᷑ ab surda. Qd psit tanta loqͣndi hu¬
militas. ut ñ solũ ira dĩ ꝙtͥsticia. ꝙ a somno exꝑge factio. & memoria ⁊ obliui
oꝯalia nͣ nulla que inbonos homines cadere posst̃: s ñ penitentie ⁊ eli cra

Expanded text:
 allegoriam historiae, et allegoriam facti, et allegoriam sermonis, et allegoriam sacra proprietatem accipienda sit. Habet enim omnis lingua sua quaedam propria genera locutionum, quae cum in aliam linguam transferuntur, videntur absurda. Quid prosit tanta loquendi humilitas, ut non solum ira Dei, et tristitia, et a somno expergefactio, et memoria, et oblivio, et alia nonnulla quae in bonos
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo aut̃ ilłli eripit dm̃. Iue gͦ uerissime atq certissime inuictꝰ ħo ÷ qui
nib consulit. si equalit̾ ñ pot᷑ omĩb. Qre si aliquẽ familiariñ suoꝵ ꝓmptiꝰ quã
quẽ lib& alloqͥt᷑. ñ eũ mag̃ diligit: s ad eũ habs maiorẽ fiduciã. ẜ aꝑciorẽ
temporis ianuã. T̃ractat enĩ temꝑi deditos tanto meliꝰ. qͣnto ipse minꝰ obliga¬
tus e ᷤ temꝑe. Cũ itaq omib qͦs partt̃ diligit ꝓdesse ñ possit. ñ conunctiorib¬

Expanded text:
nemo autem illi eripit deum. ille ergo uerissime atque certissime inuictus homo estnemo autem illi eripit deum. ille ergo uerissime atque certissime inuictus homo estnibus consulit, si aequaliter non potest omnibus. quare si aliquem familiarium suorum promtius quam quemlibet alloquitur, non eum magis diligit, sed ad eum habet maiorem fiduciam et apertiorem temporis ianuam. tractat enim tempori deditos tanto melius, quanto ipse minus obligatus est tempore. cum itaque omnibus quos pariter diligit prodesse non possit, nisi coniunctiorib
Abbreviated transcription (Latin):
tius de bnẽ uiuente dici pot᷑. qr inuidere nulli pet̾. Quo enĩ ꝑuenui̾t
bne̾ uiuentes: tantũde̾ est omĩb. nec minꝰ fit cũ plures habueriͣt. ⁊ pot̾
eẽ tempꝰ quo bonꝰ cantator. cantare ñ decent᷑ queat.: ẜ indigeat uoce
alteriꝰ qua sibi exhibeat᷑. qd diligit. tanꝗͣ si alicubi conuiuetur uͥ eum
cantare turpe sit : s deceat audire cantantẽ. bene uiuere aũt semper
decet. qͣre qͥsqͥs hoc & diligit ꝙ facit: ñ solũ ñ inuis imitantib s s
his se p̃b& libentissime atq humauissime quantũ pot̾. nec eistñ in¬
dig&. Nã qd̾ in illis diligit. Inse ipso hab& totũ atq ꝑfectũ. Ita cũ dili¬
gat ꝓximũ tãꝗͣ se ipsũ. nͣ inuids ei: qr nec sibi ipsi. Prestã ei qd pot. qͥa
ꝙ sibi ipsi. Neo indigb qr nec se ipso. t̃m̃ do indigi: cui ad herendo bectꝰ ÷

Expanded text:
tius de bene uiuente dici potest, quia et inuidere nulli potest; quo enim perueniunt tius de bene uiuente dici potest, quia et inuidere nulli potest; quo enim perueniunt bene uiuentes, tantundem est omnibus nec minus fit, cum plures habuerint. et potest esse tempus, quo bonus cantator cantare non decenter queat et indigeat uoce alterius, qua sibi exhibeatur quod diligit; tamquam si alicubi conuiuetur ubi eum cantare turpe sit, sed deceat audire cantantem. bene uiuere autem semper decet. quare quisquis hoc diligit et facit, non solum non inuidet imitantibus, sed eis se praebet libentissime atque humanissime, quantum potest; nec eis tamen indiget. nam quod in illis diligit, in se ipso habet totum atque perfectum. ita cum diligat proximum tamquam se ipsum, non inuidet ei, quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et sibi ipsi; non eo indiget, quia nec se ipso; tantum deo indiget, cui adhaerendo beatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
me. qr eos unus pat̾ testam̃to suo ad unaͣ hereditatẽ uocat. Qua ppter
cur iste nͣ inuictus sit hominẽ diligendo. cũ in eo nicħ pret̾ hominem
diligat .i. creaturã di ad eiꝰ imaginẽ factã. nec ei possit de eẽ ꝑfecta na¬
tura quã diligit cũ ipse ꝑfecdus ẽ: Sicut enĩ u̾bi grã si qͥsꝗͣ diligat
bnẽ cantantẽ. ñ hc̃ aut illũ. s tm̃ bene cantantẽ que libꝙ. eũ sit cauta
tor ipse ꝑfectꝰ: ita uult oms tales ee̾. ut tnͣ nͣ ei desit qd̾ diligit: qr ipse
bene cantat. Nã si cui ꝗͣ inuidet bne̾ cantanti. nͣ iã illud diligit. s lau¬
de: aut aliqͥd aliud quo bne̾ cantando ult ꝑuenire. Ꝙ pot̾ ei minui
uł auferri: si & aliꝰ buẽ cantauerit. Q gͦ inuid& bne̾ cantanti: ñ amat
bñe cantantẽ. S rursus qui eo indig& ñ cantat bnẽ. Ad̾ multo acõmoda¬

Expanded text:
me, quia eos unus pater testamento suo ad unam haereditatem vocat. Quapropter me, quia eos unus pater testamento suo ad unam haereditatem vocat. Quapropter cur iste non sit invictus hominem diligendo, cum in eo nihil praeter hominem diligat, id est, creaturam Dei, ad ejus imaginem factam, nec ei possit deesse perfecta natura quam diligit cum ipse perfectus est? Sicut enim, verbi gratia, si quisquam diligat bene cantantem, non hunc, auttor ipse perfectus, ita uult omnes tales esse, ut tamen non ei desit quod diligit, quia ipse bene cantat. nam si cuiquam inuidet bene cantanti, non iam illud diligit, sed laudem aut aliquid aliud quo bene cantando uult peruenire, et potest ei minui uel auferri, si et alius bene oantauerit. qui ergo inuidet bene cantanti, non amat bene cantantem; sed rursus qui eo indiget, non cantat bene. quod multo accommoda
Abbreviated transcription (Latin):
peccando merumꝰ. Qre oderimꝰ oporto: unde ut liberem᷑ optamꝰ. Ode¬
rimꝰ gͦ temꝑales necessitudines: si et̾nitatis caritate flagramꝰ. Diligat
homo ꝓrimũ tãꝗ se ipsũ. Certe enĩ sibi ipsi nemo est pat᷑ aut filiꝰ. aut
a sfinis. aut aliqͥs huiꝰ modi: s tm̃ homo. Q gͦ diligit aliquẽ tãꝗͣ se ip¬
gͦ in homine corpꝰ ÷ expetendũ aut si desiderandũ. Ualꝙ enĩ ad hoc etiã
qd̃ p̃ceptũ ẽ. ne concupiscas rẽ ꝑrimi tui. Qua ꝓpt̾ qͥsqͥs in ꝑximo aliud
diligit ꝗͣ sibi ipse ẽ: ñ eũ diligit tanꝗͣ se ipsuͣ. Ipsa gͥ nataͣ humana sine
carnali condicione diligenda eꝰ.siue sit ꝑficienda siue ꝑfecta. Om̃s sub
uno dõ patre cognati stͣ: qͥ euͣ diligt. & faciunt uoluntatẽ ipsus. ꝙ inui¬
ceͣ sibi s̃ ꝙ patres cũ sibi consuluͣt. & filii cũ sibi obtemꝑant. ꝙ fr̃s maxi

Expanded text:
peccando meruimus. quare oderimus oportet, unde ut liberemur optamus. odepeccando meruimus. quare oderimus oportet, unde ut liberemur optamus. oderimus ergo temporales necessitudines, si aeternitatis caritate flagramus. homo proximum tanquam seipsum. Certe enim sibi ipsi nemo est pater, aut filius, aut affinis, aut aliquid hujusmodi, sed tantum homo: qui ergo diligit aliquem tanquam seipgo in homine corpus est expetendum aut desiderandum. ualet ad hoc etiam quod praeceptum est: ne concupiscas rem proximi tui. quapropter quisquis in proximo aliud diligit quam sibi ipse est, non eum diligit tamquam se ipsum. ipsa igitur natura humana sine carnali condicione diligenda est, siue sit perficienda siue perfecta. omnes sub uno deo patre cognati sunt qui eum diligunt et faciunt uoluntatem ipsius, et inuicem sibi sunt et patres, cum sibi consulunt, et filii, cum sibi obtemperant, et f
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a inp̃ceptis ꝙ imagine dei manens: inistã corruptionẽ non relegaret᷑.
taq ad pristinã ꝑ fectãq naturã nos ipsa ueritas uocans: p̃cipit ut car¬
nali consuetudinĩ resistamꝰ docens neminẽ aptũ eẽ regno dĩ: qͥ ñ istas car¬
nales necessitudines oderit. Neq hoc ciuꝗͣ in humanuͣ uideri debꝙ. Ma¬
gis enĩ ÷ ñ humanũ ñ amare in homine qd̾ homo ẽ: s amare qd̾ filiris
est. Hoc ẽ enĩ. non eo amare illud qd̾ ad łm ꝑtinet: s amare illus quod
ad se ꝑtinet. Quid gͦ mirũ si ad reguu̾ ñ ꝑuenit: qͥ ñ cominunẽ s pri¬
uatã rẽ diligit: Immo utruͣq ait qͥspia̾. Immo illud unũ dicit ds̾. Diẽ
eniꝰ uerissime ueritas. Nemo pot᷑ duob dñis seruire. Nemo enĩ potest
qualẽ ante peccatũ nxͣm ds̃ fecit. Reuocam᷑ aut̃ ab eiꝰ dilect̾ione quã

Expanded text:
nostra in praeceptis, et imagine Dei manens, in istam corruptionem non relegaretur. nostra in praeceptis, et imagine Dei manens, in istam corruptionem non relegaretur. Itaque ad pristinam perfectamque naturam nos ipsa Veritas vocans, praecipit ut carnali consuetudini resistamus, docens neminem aptum esse regno Dei, qui non istas carnales necessitudines oderit . Neque hoc cuiquam inhumanum videri debet. Magis enim est inhumanum, non amare in homine quod homo est, sed amare quod filius est: hoc est enim non in eo amare illud quod ad Deum pertinet, sed amaad se pertinet. quid ergo mirum, si ad regnum non peruenit qui non communem, sed priuatam rem diligit? immo utrumque, . ait quispiam; immo illud unum, dicit deus. dicit enim uerissime ueritas: nemo potest duobus dominis seruire; nemo enim potest qualem ante peccatum nostrum deus fecit; reuocamur autem ab eius dilectione, quam
Abbreviated transcription (Latin):
N on eniͣ ꝑ se ipsũ quisꝗͣ hominũ inuictꝰ ÷: s ꝑ illa̾ incoͣmutabilẽ lege̾ cui
qͥcumq seruiunt: soli st̃ liberi. Sic enĩ eis qd̾ diligt̃ auferri ñ potest. que
res una inuictos facit. & ꝑfectos uiros. Nã siuel ipsũ hominẽ homo dilexe¬
rit nͣ tanꝗͣ se ipsũ s tanꝗ ium̃tũ. aut balneas. aut auiculã pictã. uł gar¬
rulã.i. ut exeo aliqͥd temꝑał uoluptatis aut cõmodi capiat: seruiat
necesse e᷑ noͣ homini. s qd̾ est turpiꝰ tã fedo ꝙ detestabili uicio: quo nͣ
amat hoĩem sicut homo amandꝰ est. Quo uicio dominante: usq ad extre
mã uitã: uł potiꝰ mortẽ ꝑ ducit᷑. S nec sic qͥde ab homine homo dili¬
gendus ẽ. ut diligunt᷑ carnales fr̃s. ł filii. ł coniuges ꝑ quiq cognati
necessitudines haberemꝰ que nascendo ꝙ moriendo continguit. si natur

Expanded text:
non enim per se ipsum quisquam hominum inuictus est, sed per illam incommutabilem legem, cui non enim per se ipsum quisquam hominum inuictus est, sed per illam incommutabilem legem, cui quicumque seruiunt soli sunt liberi; sic enim eis quod diligunt auferri non potest; quae res una inuictos facit et perfectos uiros. nam si uel ipsum hominem homo dilexerit non tamquam se ipsum, sed tamquam iumentum aut balneas aut auiculam pictam uel garrulam, id est ut ex eo aliquid temporalis uoluptatis aut commodi capiat, seruiat necesse est non homini, sed, quod est turpius, tam foedo et detestabili uitio, quo non amat hominem smam vitam, vel potius mortem perducitur. 88. Sed nec sic quidem ab homine homo diligendus est, ut diliguntur carnales fratres, vel filii, vel conjuges, vel quique cognati, necessitudines haberemus, quae nascendo et moriendo contingunt, si natura
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia. Id enĩ diligit. ad qd̾ diligendũ ⁊ ꝑcipiendũ qͣnto plures uenertͣt:
tanto eis uberiꝰ gratulatur. Diligit enĩ dm extoto corde. extota amma
extota mͣte. & diligit ꝑrimũ tanꝗ se ipsũ. N illi ergo inuidꝙ ut sit quod
ipse ÷. imino ad uiuat᷑. ñ qͣntũ potest. Nlec pot᷑ amittere ꝑrimũ quẽ dili¬
git tanꝗ se ipsũ. qr neq inse ipso ea diligit qͣ ocłis subiacent: aut ullis
aliis corꝑis sensib. Ergo apd̃ se ipsũ habꝙ quẽ diligit tanꝗ se ipsũ. Ea est
autͣ regula dilectionis. ut que sibi uult bona ꝓuenire: & illi uelit. Que
accidere sibi mala ñ uult: ꝙ illi nolit. Hanc uoluntatẽ erga omnes homi¬
nes seruat. Nã erga neminẽ oꝑandũ ẽ malũ: & dilectio ꝑximi malũ nͣ
oꝑat᷑. Diligamꝰ gͦ ut p̃ceptũ ẽ ñ mnimicos nr̃os. siuere inuicti eẽ uolumus.

Expanded text:
inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, tanto eis uberius gratulatur. diligit enim deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et diligit proximum tamquam se ipsum. non illi ergo inuidet ut sit quod ipse est; immo adiuuat etiam quantum potest. nec potest amittere proximum, quem diligit aliis corporis sensibus. Ergo apud seipsum habet quem diligit tanquam seipsum. 87. Ea autem est regula dilectionis, ut quae sibi vult bona provenire, et illi velit; et quae accidere sibi mala non vult, et illi nolit : hanc voluntatem erga omnes homines servat. Nam erga neminem operandum est malum: et dilectio proximi malum non t praeceptum est, etiam inimicos nostros, si uere inuicti esse uolumus.
Abbreviated transcription (Latin):
turpit᷑ cousensimꝰ domat᷑ dolore pariendi ꝙ nos int̾ra laboramꝰ. & cũ magno
dedecore suꝑam᷑ ab omnib que nos coͣmouere ac ꝑ turbare potuerint. Itaq
nolumꝰ ab hominib uinei: & irã nͣ possumꝰ uincere. Qua turpitudine qͥd
execrabiliꝰ dici potest. Fatem᷑ hominẽ hoc eẽ qd nos sumꝰ. qͥtamasi habeat
uicia : ñ ÷ tñ ipse uicui. Quanto gͥ honestiꝰ homo nos uincit ꝗͣ uicũ: Qͥs
aut̃ dubitet inmane uiciũ eeͣ inuidentiã qua necesse ẽ torqͣatur ⁊ subicia¬
tur. qͥ ñuult in reb temꝑalib iunci: Meliꝰ ÷ gͦ ut homo nos uincat ꝗͣ inui¬
dentia. uł qd̾ libꝙ aliud uiciũ. S nec ab homine uinci potͣ qͥ uitia sua uice¬
rit. Noͣ enĩ uincit᷑. nͥ is cui eripit᷑ ab adu̾sario qd̾ amat. Qͥ gͦ id amat
solũ qd̾ amanti eripi nͣ potͣ. ille indubitant̾ inuictꝰ e̾. nec ullacruciat᷑

Expanded text:
turpiter consensimus, domatur dolore pariendi, et nos in terra laboramus, et cum magno turpiter consensimus, domatur dolore pariendi, et nos in terra laboramus, et cum magno dedecore superamur ab omnibus quae nos commovere ac perturbare potuerint. Itaque nolumus ab hominibus vinci, et iram non possumus vincere. Qua turpitudine quid execrabilius dici potest? fatemur hominem hoc esse quod nos sumus, qui tametsi habeat uitia non est tamen ipse uitium. quanto igitur honestius homo nos uincit quam uitium? quis autem dubitet immane uitium esse inuidentiam? qua necesse est torqueatur et subiciatur qui non uult in rebus temporalibus uinci. melius est ergo ut homo nos uincat quam inuidentia uel quodlibet aliud uitium. Sed nec ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla cruciatur
Abbreviated transcription (Latin):
lis carnis inbecillitate uͥ beata uita eẽ ñ potͣ. inuenit᷑ ad monicio beate
uite ꝓpt̾ spẽm de summo usq ad ima uenientẽ: qͣnto magis in adpeticio¬
ne nõbilitatis & excellentie. ⁊ in omĩ suꝑbia uanaq pompa huiꝰ mundi:
dem̃ aliud inea homo ad petit. nͥ solus eẽ si fieri possit. cui cunct̾a subiecta
sint. ꝑ u̾sa scł imitacione omni potentis di: Quẽ si subditꝰ unitaretur
scd̾m eiꝰ p̃cepta uiuendo: ꝑ eu haberꝙ subdita cetera. nec ad tantã defor¬
mitatẽ uenins : ut bestiolã timeat. qͥ uult hominib imꝑare. hab&s gͦ s
suꝑbia quẽda appetitũ unitatis ꝙ omnipotencie. S inrerũ temꝑalium
pͥñcipati que omiã transeunt tãqͣ umbra In uicti eẽ uolumꝰ. ꝙ recte.
p̃cepta seruanda. qͥb seruatis: nemo uos uincers. Nc̃ uͦ dñ ipsa cuiꝰ uͤrbis

Expanded text:
lis carnis imbecillitate, ubi beata vita esse non potest, invenitur admonitio beatae lis carnis imbecillitate, ubi beata vita esse non potest, invenitur admonitio beatae vitae propter speciem de summo usque ad ima venientem; quanto magis in appetitione nobilitatis et excellentiae, et in omni superbia vanaque pompa hujus mundi? Quid enim aliud in ea homo appetit, nisi solus esse, si fieri possit, cui cuncta subjecta sint, perversa scilicet imitatione omnipotentis Dei? Quem si subditus imitaretur, secundum praecepta ejus vivendo, per eum haberet subdita caetera, nec ad tantam deformitatem veniret, ut bestiolam timeret, qui vult hominibus imperare. Habet ergo et superbia quemdam appetitum unitatis et omnipotentiae; sed in rerum temporalium principa servanda, quibus servatis nemo nos vinceret. Nunc vero, dum ipsa cujus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis uolupate. inuenimꝰ unde cõmoueam᷑ eã contempnere. Noͣ qr malũ
est natã corꝑͣis. s qr mnettremi bomi dilectione turpit̾ uolutat᷑. cui pͥmis
inherere fruiq cocessũ ÷. Contrahit᷑ auriga & sue temeritatis dat ponã
qͥcqͥd illd᷑: qͦ utebat᷑ accusat. S imploret auxiliũ. uibeat dñs rerũ ob¬
sistat᷑. equis ĩaͣ aliã spectacła de illiꝰ p̃cipitacione facientib ⁊ nͥ subueniat᷑
de morte facturis. restituat᷑ in locũ. suꝑ rotas coblocet᷑. habenarũ uira red¬
dant᷑ regat cautiꝰ obtemperantes & edomitas bestias. tcͣ sentiet ꝗͣ bene
currꝰ ꝙ tota illa uinctio fabricata sit. qͣ ruma eiꝰ ꝙ ipsũ affligebat. hcursiui
decentissim& moderacionis amiserit. Qͥa ⁊ hui corꝑi inbecillitate᷑ peꝑit
anime male utentis auiditas. inparadiso usurpans. uetitũ cibũ contra
medici disciplinã qua sempit̾na continet᷑ salꝰ. ¶Si ergo ĩ ista ipsa uisibi¬

Expanded text:
invenimus unde commoneamur eam contemnere; non quia malum est natura corporis, sed quia in extremi boni dilectione turpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique concessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeritatis dat poenas, quidquid illud est quo utebatur, accusat: sed imploret auxilium, jubeat Dominus rerum, obsistatur equis, alia jam spectacula de illius praecipitatione facientibus, et nisi subveniatur de morte facturis, restituatur in locum, super rotas collocetur, habenarum jura reddantur, regat cautius obtemperantes, et edomitas bestias; tunc sentiet quam bene currus, et tota illa junctio fabricata sit, quae ruina ejus, et ipsum affligebat, et cursum decentissimae moderationis amiserat: quia et huic corpori imbecillitatem peperit animae male utentis aviditas in paradiso, usurpans vetitum cibum contra medici disciplinam, qua sempiterna continetur salus. 84. Si ergo in ista ipsa visibi
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ numerosũ aliqͥd ꝙ insuo genẽ moderatũ gerat. ñ aliqͥ scientia. s t ñ
intimis nature t̃minis ab illa incõmutabili numeroꝵ lege modulatis. Rede¬
amꝰ ad nos. ꝙẜ omittamꝰ ea qͣcũ arbustis & bestiis habemꝰ cõmunia. Uno mͦ
nãq irundo nidificat. ẜ unũ qd q auiũ genꝰ uno aliqͦ suo mͦ. Qd est gͦ innob̾.
qͦ o de illis omnib iudicamꝰ. qͥs figuras appetant .s qͣtenꝰ impleant. ꝙ nos ine¬
portione magnas eẽ ł paruas. & omne corpꝰ habere dimidiũ qͣntulũ cũq sit.
ꝙ si dimidiũ innumerabiles partes. itaq omne granũ miliisuȩ partitante
qͣntã in hoc mundo nr̃m corpis tenet tã magnũ eẽ ꝗͣ mũdus . pulctu ee¬

Expanded text:
brorum, numerosum aliquid et in suo genere moderatum gerat, non aliqua scientia, sed tamen brorum, numerosum aliquid et in suo genere moderatum gerat, non aliqua scientia, sed tamen intimis naturae terminis, ab illa incommutabili numerorum lege modulatis. amus ad nos, et omittamus ea quae cum arbustis et bestiis habemus communia. Uno namque modo hirundo nidificat, et unumquodque avium genus uno aliquo suo modo. Quid est ergo in nobis, quo et de illis omnibus judicamus, quas figuras appetant, et quatenus impleant, et nos in aeportione magnas esse, vel parvas; et omne corpus habere dimidium, quantulumcumque sit; et si dimidium, innumerabiles partes: itaque omne granum milii suae parti tantae, quantam in hoc mundo nostrum corpus tenet, tam magnum esse quam mundus est
Abbreviated transcription (Latin):
ine um beresite surgat. Si gͦ uoluptas carnis diligit᷑. ea ipsa diligentius
considere tͤ s cũ ibi recognita fuerint quodã uestigia numeroꝵꝰ qͣrendũ
ẽ iͥ sine tumore st̃. Ibi enĩ magis unũ: qd ẽ. & si talesꝰ sunt inipsa petrone
nũ sicite ipsa semina tumerent. de dimidio granofici arbor dimidia nasce¬
ret᷑ neq de animaliũ seminib ꝙͣ ñ totis: animalia tota & uitegra ilisuerent᷑.
eq tantillũ & unũ sem̃. uim haberş sui cuiꝰq generis ĩnumerabilẽ. De uno
nullũ foluĩ sit ł nullꝰ pilus. ꝑtã numerosã successionẽ. cus ñ racio inillo p̃mo
ẜuno semine fuerit. De inde illud cogitandũ ÷ ꝗͣ numerosas. ꝗͣ suaues sonor
pulchritudines uerberatꝰ aer traiciat cantante luscinia. quas illiꝰ auicte
oc & inceteris animantib ꝗͣ racione carentia sensu tñ ñ care᷑ animaduerti

Expanded text:
incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius consideretur; et cum ibi recognita fuerint quorumdam vestigia numerorum, quaerendum est ubi sine tumore sint. Ibi enim magis unum est quod est. Et si tales sunt in ipsa motione num sicut ipsa semina tumerent, de dimidio grano fici, arbor dimidia nasceretur, neque de animalium seminibus etiam non totis, animalia tota et integra gignerentur, neque tantillum et unum semen vim haberet sui cujusque generis innumerabilem. Denullum folium sit, vel nullus pilus per tam numerosam successionem, cujus non ratio in illo primo et uno semine fuerit. Deinde illud cogitandum est, quam numerosas, quam suaves sonorum pulchritudines verberatus aer trajiciat cantante luscinia, quas illius aviculHoc et in caeteris animantibus, quae ratione carentia, sensu tamen non carent, animadverti
Abbreviated transcription (Latin):
sub iugent uoluptates. unde xꝑo seruiu̾nt & imꝑent cupiditati. qd̾ inm¬
tis uiduis ꝙ uirginib cłi. inmultis q̃ maritatis. s iaͣ fr̾ ne conuigalia ui¬
ra seruantib: xꝑiani popłi dispensacione manifestuͣ ÷. Qd̾ si ab ea par¬
te cui dnãri nos̃ ds iub&. atq ut innr̃am possessionẽ restituam᷑. s̃ hor¬
tat᷑ ꝙ opitulat᷑. Si gͦ ab hac parte ꝑ negligenciã & impietate̾ uirsubdi
uita.⁊ pꝰ hanc uitã ordinat᷑ur: qͦ euͣ destinari. ⁊ uͥ ordinari sũmꝰ. ille rec¬
tor & dñs uidicat. Nulla itaq feclitate unuĩsa creatura macłarł ꝑiit¬
tit᷑. Ambulemꝰ gͦ dũ die̾ habemꝰ .i. dũ racione uti possumꝰ. ut adđm c̃¬
uersi: ũbo eiꝰ qd uerũ lum̃ ẽ. inlustrari meream᷑. ne nos tenebre cõpre¬
hendant. Dies ẽ eniͣ p̾sentia illiꝰ luminis. qd̾ inluminat omne̾ hominẽ
uenientẽ in hc̃ mundũ. Hominẽ dixit qͥ ratiõe potest. & uͥ cecidit ibi¬

Expanded text:
oluptates, unde Christo serviant, et imperent cupiditati. Quod in multis viduis et virginibus Dei, in multis etiam maritatis, sed jam fraterne conjugalia jura servantibus, christiani populi dispensatione manifestum est. Quod si ab ea parte cui dominari Deus nos jubet, atque ut in nostram possessionem restituamur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac parte per negligentiam et impietatem vir subditvita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate universa creatura maculariergo dum diem habemus, id est, dum ratione uti possumus, ut ad Deum conversi, Verbo ejus, quod verum lumen est illustrari, mereamur, ne nos tenebrae comprehendant . Dies est enim praesentia illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hominem dixit, quia ratione uti potest, et ubi cecidit, ib
Abbreviated transcription (Latin):
mis in herere: Ob uirgemꝰ salte̾ nr̃a phantasmata. iẜtã nugatorios ꝙ decep¬
torios ludos de spectaculo mͣtis eiciamꝰ. Utam᷑ gradib qͦs nob̾ aiuma ꝑiudẽ¬
tia fabricare dignata ẽ. Cũ enĩ figmͣ̃tis ludicris nimũ delectati euanesce¬
remꝰ incogitacionib nrĩs & totã uitã inuana qͣd̾a sõpiia ũteremꝰ: raciona
li creatura seruiente legib suis. ꝑ sonos ac littãs. ignẽ. fumũ. nubẽ. eolũpnã.
qͣsi quedã ũba uisibilia. Cũ infantia nr̃a ꝑaboł ac similitudinib qͦda modo
ludere. ꝙ interiores ocłos nr̃os luto huiꝰ modi curare ñ asꝑnata ẽ ineffabilis

Expanded text:
mus inhaerere, objurgemus saltem nostra phantasmata, et tam nugatorios et deceptorios ludos de spectaculo mentis ejiciamus. Utamur gradibus quos nobis divina providentia fabricare dignata est. Cum enim figmentis ludicris nimium delectati evanesceremus in cogitationibus nostris, et totam vitam in quaedam vana somnia verteremus; ratiofumum, nubem, columnam, quasi quaedam verba visibilia, cum infantia nostra parabolis ac similitudinibus quodammodo ludere, et interiores oculos nostros luto hujuscemodi curare non aspernata est ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
illuo manifestũ ÷. falsitate̾ eẽ qͣ id putat᷑ eẽ qd̾ nõ est : intellegit eam eẽ
ueritatẽ. q ostendit id qd est. Aut si corꝑa intm fallunt inquantũ noͣ
implent u̾td̃ unũ qd eͣiuncunt᷑ imitari. a qͦ pͥncipio unũ ÷ qcqͥd est. ad
aliqͥd. qd̾ illiꝰ uniꝰ soliꝰ ⁊qͦ pͥncipio uirũ ÷ qͥcqͥd aliqͦ mͦ unũ ÷: tasimile sit.
ut hoc omĩno impleat: ac sit id ipsũ. Hec ÷ ueritas q ũbũ inpͥncipio s u̾bũ
d̾s apd̾ dm. si enĩ falsitas ex his ÷ qͣ unitant᷑ unũ ñ inqͣntũ id imitantur

Expanded text:
illud manifestum est, falsitatem esse, qua id putatur esse quod non est, intelligit eam esse illud manifestum est, falsitatem esse, qua id putatur esse quod non est, intelligit eam esse veritatem, quae ostendit id quod est. At si corpora in tantum fallunt, in quantum non implent illud unum quod convincuntur imitari, a quo Principio unum est quidquid est, ad aliquid, quod illius unius solius, a quo Principio unum est quidquid aliquo modo unum est, ita simile sit ut hoc omnino impleat ac sit idipsum; et haec est Veritas et Verbum in Principio, et Verbum Deus apud Deum. Si enim falsitas ex iis est quae imitantu
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciꝰ nicħ ÷. Ergo isimplicitate cordis qͣramus illũ. Agite ocium¬
inquid ꝙ agnoscetis qr ego sũ dñs. Hoͣ ociũ desidie. s ociũ cogitacio
nis ut a locis ac temꝑib uacetis. Hec enĩ fantasmatis tumoris ꝙ uolu¬
bilitatis: ꝯstantẽ unitatẽ̾ uidere ñ sinunt. Loca offert qd̾ amemus
temꝑa subripiunt qd̃ amamꝰ. & relinquut᷑ manima turbã phan¬
tasmatũ quib inaliud atq aliud cupiditas in cicet᷑. Itaste inquiet᷑
& erumnosus animꝰ frustra tenere a qͥb tenet᷑ exoptans. Nocatur gͦ
ẽ. S: miseri amici huiꝰ mundi. ciuus dnĩ ert̃ si filii di eẽ uoluerint. qm
dedit eis potestatẽ filios di fieri: Amici gͦ huiꝰ mundi. tã timent ab eus
amplexii seꝑari: ut nichil eissit laboriosius ꝗͣ ñ laborare. S cui saltem¬

Expanded text:
simplicius nihil est. Ergo in simplicitate cordis quaeramus illum. Agite otiintueri palpitat mentis aspectus, quiescite; nolite certare, nisi cum consuesimplicius nihil est. Ergo in simplicitate cordis quaeramus illum. Agite otiintueri palpitat mentis aspectus, quiescite; nolite certare, nisi cum consuetudine corporum: ipsam vincite, et victa erunt omnia. Unum certe quaerimus, quo locis et temporibus vacet. Haec enim phantasmata tumoris et volubilitatis, constantem unitatem videre non sinunt. Loca offerunt quod amemus, tempora surripiunt quod amamus, et relinquunt in anima turbas phantasmatum, quibus in aliud atque aliud cupiditas incitetur. Ita fit inquietus et aerumnosus animus, frustra tenere a quibus tenetur, exoptans. Vocatur ergo est. Sed miseri amici hujus mundi, cujus domini erunt, si filii Dei esse voluerint, quoniam dedit eis potestatem filios Dei fieri ; amici ergo hujus mundi tam timent ab ejus amplexu separari, ut nihil eis sit laboriosius, quam non laborare. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
falsus: iste quẽ cogttans fingo. Nã ille uͥ sit nescio. iste ibi fingit. il uolo
go ipse certe unus sũ. & hoc loco eẽ sencio corpꝰ meũ. ꝙ tñ figrato cogi¬
tacionis ꝑgo quolibȩ loqͦr cũ quolib&. falsa sũt hec nec qͥsq intelie¬
git falsa. Nongͦ intellego cũ ista contemplor & istis credo. qi uerũ eẽ
oͦportet qd intellectu contemplor. Nũ qͥd forte ista sũnt qͣ fantasiata
dici solent. Unͣ gͦ inpleta eꝰ anima mea inlusionib: uͥ ÷ uerũ quod
m̃te conspicitur Ita cogitanti iã dici pot̾. Iua lux uera ÷: qua hec oia
ñ eẽ uera cognoscis. ꝑ hanc illud unũ uides: qͦ uidicas unũ eẽquicqd
aliud uides. nec tñ ħ eẽ qd illud e: qͥqͥd mitabile udes. Qd si hec
intueri palpitat m̃tis aspectus. qͥescite. nolite certare nͥ cũ consue¬
cudine corpoꝵ. ipsã uincite. ꝙ uicta erunt oĩa. Unũ certe qͣrimꝰ. quo

Expanded text:
falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit nescio; iste ibi fingitur, ubi volo. falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit nescio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse certe unus sum, et hoc loco esse sentio corpus meum; et tamen figmento cogitationis pergo quo libet, loquor cum quo libet. Falsa sunt haec; nec quisquam intelligit falsa. Non ergo intelligo, cum ista contemplor, et istis credo; quia verum esse oportet quod intellectu contemplor: numquid forte sunt ista quae phantasmata dici solent? Unde ergo impleta est anima mea illusionibus? Ubi est verum, quod mente conspicitur? Ita cogitanti jam dici potest: Illa lux vera est qua haec non esse vera cognoscis. Per hanc illud unum vides, quo judicas unum esse quidquid aliud vides, nec tamen hoc esse quod illud est, quidquid mutabile vides. intueri palpitat mentis aspectus, quiescite; nolite certare, nisi cum consuetudine corporum: ipsam vincite, et victa erunt omnia. Unum certe quaerimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ulla imaginacione uisoꝵ carnaliũ. Bate mͥ qͥ iudeat omĩs unius
pͥncipiũ nͣ eẽ nͥ unuͣ soluͣ: Aqͦ sit omẽ unũ. srue id impleat: siue noᷤ
impleat. Qui uideat date. nͣ qͥ litig&. N qͥ uideri uelit se uidere: qd
ñ uidet. Bate qͥ resistat sensib carnis ꝙ plagis qͥb ꝑ illos manima
uapulauit. qͥ resistat consuetudini hominũ resistat laudib hominũ
⁊conpungat᷑ incubili suo qͥ resculpat sp̃m suii. qͥ ñ foris diligat. ua¬
nitates & qͣrat mendatia qui iaͣ sibi nouerit dicere siuna rom̾a ÷ quã
circa tiberĩ nescio qͥs romulus d̃r ꝯdidisse: falsa ⁊ ista ꝗͣ cogitans fingo
Nõ enĩ ÷ ipsa nec ibi sũ mͦ. Nã qͥd ibi agat᷑ mͦ utiq scirẽ. Si unꝰ: sol: fal¬
sus ẽ iste quẽ cogitans fingo. Nã ille curricła sua ceitis locis ꝙtemꝑib
ꝑ agit. Istũ ego uͥ uolo. ꝙ qͣndo uolo constituo. Siunꝰ : ille amicꝰ ms

Expanded text:
ulla imaginatione visorum carnalium. Date mihi qui videat omnis unius ulla imaginatione visorum carnalium. Date mihi qui videat omnis unius principium non esse, nisi unum solum a quo sit omne unum, sive illud impleat, sive non impleat. Qui videat date, non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. Date qui resistat sensibus carnis, et plagis quibus per illos in anima vapulavit: qui resistat consuetudini hominum, resistat laudibus hominum, qui compungatur in cubili suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat mendacia ; qui jam sibi noverit dicere: Si una Roma est, quam circa Tiberim nescio quis Romulus dicitur condidisse, falsa est ista quam cogitans fingo: non enim est ipsa, nec ibi sum animo; nam quid ibi agatur modo, utique scirem. Si unus est sol, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille curricula sua certis locis et temporibus peragit; istum ego ubi volo, et quando volo constituo. Si unus est ille amicus meus,