comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum duexit me ut sanginis fui p̾minm mꝑẽde pro me. tali¬
quidem pacto ⁊ reduxit me de exilio. ⁊ redemit me desincio. No¬
mine gͦ suo uocauit ut memoriale suum seuꝑ apud me¬
ess. unx̾ me oleo leticie quo iꝑẽ unctus erat. ut ab uncto
pectũbain corripuit me. qũ t̾stabar comsolatus est me.
qñ desꝑabat comfortauit me qñ cecidi erex̾ me. qñ steti
ta alia fecit michi deus mens. de quibus dulce er̾ mich semꝑ
loqui sem cogitare. semꝑ grãs ag̾e. ut pro onibus uñfici¬
is suis semꝑ possim eum laudare ⁊ anare. cum enim cunctsᷤ
sit p̾sidens singilios implens. nͥc p̾sens cunctorimi curam a¬
gens. ⁊ tam singuis quani omnibus prouitens i totun ad cꝰ¬
todiam meam occupatum uideo. si ego sr̃ c̾codiam meam sta
to .q. onĩtm oblitus sum. ⁊ mili son attent̾e uelit. semꝑ enĩ
se p̾sentem exibet. semꝑ se ꝑatum offert. si me ꝑatum iue
inspͤtor. omĩum cogitatõnum. intentõnum. zactiomimme¬

Expanded text:
tum dilexit me, ut sanguinis sui pretium appenderet pro me, talique pacto et reduxit me de exsilio, et redemit de servitio. Nomine etiam suo vocavit me, ut memoriale suum semper esset apud me. Unxit me oleo laetitiae quo ipse erat unctus, ut ab uncto peccabam, corripuit me; quando tristabar, consolatus est me; quando desperabam, confortavit me; quando cecidi, erexit me; quando steti, ta alia fecit mihi Deus meus, de quibus dulce erit mihi semper loqui, semper cogitare, semper gratias agere, ut pro omnibus beneficiis suis possim semper eum laudare et amare. Cum enim cunctis sit praesidens, singulos implens, ubique praesens, cunctorum curam agens, et tam singulis quam omnibus providens, ita eum totum ad custodiam mei occupatum video, omnium oblitus sit, et mihi soli intendere velit. Semper enim se praesentem exhibet, semper se paratum offert, si me paratum inor omnium cogitationum, et intentionum et actionum me
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus hiis mundane moł elem̃tis extellencõrem que
neracr̾ non possit in aliqua fantasia corporalium ymaginuim
quas ꝑ sensus carnis ꝑcepimus cogitari. s m̃te iutłi. Uitaq
sentiri. intelligi potest. sentiri non potest. non enim est corpꝰ¬
nec deus nec uita sũ sensu quał est in arboribus nec uita
sũ rõnali uita mente quał est in animalibus. s uita ⁊ uita
ꝑpetun. nin quidem minor quam angelorum ⁊ futura qͣlis
angłorum. si exp̾cepto c̾atoris hic uix̾it. p̃ceptum enis eit ut
hr̃et ⁊ in ipõ man̾et. de eo in eo delec̾tans. gaudens ⁊ exultãs
ꝑ dilcõm suo cͤatori ⁊ sibi inuicem rõnalis creatura copu¬
lata est. solum q est discõis uinculum ꝙ ligat utros ĩ id¬

Expanded text:
omnibus his mundanae molis elementis excellentiorem, quae veraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per sensus carnis percipimus cogitari; sed mente intelligi, vitaque sentiri. Intelligi potest, sentiri non potest. Non enim est corpnec Deus, nec vita sine sensu, qualis est in arboribus; nec vita sine rationali mente, qualis est in animalibus; sed vita et vita perpetua. Nunc quidem minor quam Angelorum est, et futura qualis Angelorum, si ex praecepto sui Creatoris vixerit. Praeceptum autem ejus est, ut haberet, et in ipso maneret, de eo et in eo delectans, gaudens et exsultans. Per dilectionem Creatori suo et sibi invicem rationalis creatura copulata est. Solum namque dilectionis vinculum est, quod ligat utrosque in id
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ quisq ꝙ inse non ht̃ in altõ possideat. caritas est uia
dei ad homines ⁊ nia hominum ad deum. ꝑ taritatem namz
uenit deus ad homines. uerit in homines homo factus. ꝑ ca
mansionem hre uolit uͥ caritas nonfu̾t. si gͦ caritatem¬
cebe̾m onig̾e deuui qui me fec̾ cum non eram. redemiit
cum ꝑieram. non eram ⁊ de nichilo me fet̾. ñ lapicem nõ
arborem non auem. ñ aliꝙ de auimaubus s hominem me

Expanded text:
uod quisque in se non habet in altero possideat. Charitas est via Dei ad homines, et via hominum ad Deum. Per charitatem enim venit Deus ad homines, venit in homines, factus est homo. mansionem habere nolit, ubi charitas non fuerit. Si quideberem diligere Deum meum, qui me fecit cum non eram, redemit cum perieram! Non eram, et de nihilo me fecit; non lapidem, non arborem, non avem vel aliquod de animalibus aliis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ad diligend̾ dm̃ ꝯsulat quẽ iubet᷑ sicut se tp̃m dilig̾e Sic uxo¬
ti Sic filiis : Sic domesticis Sic cetis quibꝰ potuent hoĩbus
et ad hoc sibi aꝑut̾oso fante si forte indiget ꝯsuli uelit
ac ꝑ hoc erit pacatꝰ omĩ hoĩ qnͣtum in ip̃o est pacehoĩm:
pe ht̃ oportuniorẽ q additũ ꝯsulendi ut nͨ ordine uel¬
hinc iͦq ⁊̃ pa̾x domestica orit᷑ .i. ordinata inꝑandi obedi¬
uxori. ꝑentes filiis. dñ suis: obedũt a qiuibꝰ ꝯsulũt sicut¬
nilieres maritis filii ꝑentibꝰ s̾ui dñs. S indomo sti uiuẽ¬

Expanded text:
ad diligendum deum consulat, quem iubetur sicut seipsum diligere; sic uxori, sic filiis, sic domesticis, sic ceteris quibus potuerit hominibus et ad hoc sibi a proximo si fortem indiget consuli velit ac per hoc erit pacatus omni homini quantum in ipso est, pace hominpe habet oportuniorem aditum consulendi, Hinc itaque etiam pax domestica oritur, id est ordinata iuxori, parentes filiis, domini servis. Obediunt autem quibumulieres maritis, filii parentibus, serui dominis. Sed in domo iusti uiuen
Abbreviated transcription (Latin):
tur nilus. tres gͥ sunt fons riuus ⁊ lacus ⁊ umis mlus.
unis flimsus. ima natura una aqua ⁊ dici non potest ꝙ
nͦ tñ tͥa de se iuicem. ꝙ si obicit non esse siugilum q̃ aũ
fontem aut riuum aũ latum. aut binos ꝑfectum ulum. aut
ꝑ ꝑtes nili cogit totum hunc nlum ex quo incpit usq
fonte ꝓcedit ꝓfc̃a non est ⁊ tũ ꝑfecta est. Iam non est. si qͥs
enim siᷤ consic̾et ⁊ diligent̾ intelligat ut cognoscat totum
num aũ lacum nͨ rniũ esse lacum aut fontem nec lacum esse
fontem añ rinm. non enĩm idem est ip̃e fons ꝙ runis aũ Ratꝰ.¬

Expanded text:
tur Nilus. Tres igitur sunt, fons, rivus, lacus; et unus Nilus, unus fluvius, una natura, una aqua; et dici non potest quid nec tamen tria de invicem. Quod si objicit non esse singulum quemque, aut fontem, aut rivum, aut lacum, aut binos, perfectum Nilum, sed partes Nili; cogitet totum hunc Nilum, ex quo incoepit, usque fonte procedit, perfecta non est; et cum perfecta est, jam non est. Si quis enim sic consideret, et diligenter intelligat, cognoscet totum vum, aut lacum; nec rivum esse fontem, aut lacum; nec lacum esse fontem, aut rivum. Non enim est idem ipse fons, qui rivus aut la
Abbreviated transcription (Latin):
nt tͥa non dicantur de se inuicem sicut in hiis tͥb ꝑsois
⁊ imo d̾o facimus quia in aliis rebus non uid nͨ ĩtlłre
non possit esse in deo nec comꝑat naturam que suꝑ
omnia est lib̾a. ab onini lege loci ⁊ temporis. ⁊ compõis
⁊ ꝑcium legi sb̾iac̾et inueniri. possit aliqͣtemis ħ ꝙ negat
postea colligatur in lacum sit. ꝙ nomen euis uilus sit. Itaz
disc̾ce dicimus fontem diuinum lacum. ut foritem nõ
dicamus rnium aũ lacum. nͨ lacum aũ aut fortem aut
iacum nec lacum aut fontem aut riuum. tñ nilus noca

Expanded text:
ut tria non dicantur de invicem; sicut in his tribus personis ut tria non dicantur de invicem; sicut in his tribus personis et uno Deo facimus, quoniam hoc in aliis rebus non videt, nec non possit esse in Deo, nec comparet naturam, quae super omnia est libera ab omni lege loci et temporis et compospartium legi subjacent, inveniri possit aliquatenus hoc quod negat  qui postea colligatur in lacum: sitque nomen ejus Nilus. Sic itaque discrete dicimus fontem, rivum, lacum; ut fontem non dicamus rivum, aut lacum; nec rivum, fontem, aut lacum; nec la
Abbreviated transcription (Latin):
Rndeo in hac epła nichil potui uidere p̾t̾ istud ꝙ supͣ posui. s
pnto sic rei pate u̾itatem ex hiis que dixi. ut nuilli lateat in¬
celligenti. ñ ꝙ cont᷑ illam dicitur uim u̾tatis tenen̾e. S si
reuocatus a multitudine deorum pluralitatem ab negat in
deo. ꝑ sonarum ħ̾ facit. quia nescit uñ loquitur: nam nͨ deũ
ꝑsonas eius cogitat. S tale aliquid quales sunt płes huma¬
ne ꝑsone ⁊ quia uicet uñ hominem plures ꝑsonas esse nõ
posse negat ħ ip̃m̃ de deo. non enim idcͥco dicuntur tres ꝑso̾e
quia sicut tres seꝑate sicut tres homines. s quia simili¬
tudinem quandam ꝑ hñt ꝑ sonis ceꝑatis. comsideramis h̾
filus ⁊ non pat̃ .i. adam. ⁊ abel. dicimus itaz de adam pa¬
est cuius filiis sit adam. ⁊ cꝰ pat̾ sit abel. sic ita fatem̃
in deo qr pat̾ non est filus aut filius pat̾. quannius duo
ostendimus. i d̾o dicuntur tres ꝑsone non quia suit tres re
seꝑate. at si negatus tͥa posse dici de uno. ⁊ innum de trib

Expanded text:
nihil potui videre praeter illud quod supra posui; sed puto sic rei veritatem patet ex his quae dixi, ut nulli lateat intelligenti nihil quod contra illam dicitur, vim veritatis tenere. Sed si revocatus a multitudine deorum, pluralitatem abneget in Deo personarum: hoc ideo facit, quia nescit unde loquitur. Nam nec Deum nec personas ejus cogitat, sed tale aliquid: quales sunt plures humanae personae. Et quia videt unum hominem plures personas esse non posse, negat hoc ipsum de Deo. Non enim idcirco dicuntur tres personae, quia sint tres res separatae, sicut tres homines; sed quia similitudinem habent pater; id est Adam et Abel. Dicimus itaque de Adam paest cujus filius sit Adam aut cujus pater sit Abel. Sic itaque fatemur in Deo quia Pater non est Filius, aut Filius Pater quamvis duo onis hominum ostendimus; ideo dicuntur tres personae; non quia sint tres res separatae. At si negat tria dici posse de uno, et unum de tribus:
Abbreviated transcription (Latin):
est impossibile non debuit alia ꝑsona incarnari quam filius
illo enim incarnato millum sequitur incomueniens ꝙ enim
est ⁊ aliud cur magis comueniat filio incarnatio quam alii qͥ
enimerat incarnandus creaturus erat ꝓ humano gn̾e ⁊ comue¬
nientuis sat̾ suscipit mens humana filiũ patͥ. quam aliũ alii.
supplicare quaninis supplicatio ħ non fuit adiuinitate. s ab hy¬
manitate ad diuinitatem quam idcͥto filuis dei facit quia homo ꝑ
unitatem ꝑsone filius est dei. ameliꝰ qui hominem erat assumpt᷑¬
⁊ uenturus erat ad pugnandum comtͣ diabolum ⁊ ĩt̾cedendum si¬
ꝑ rapinam uoluerunt non nͥ ꝑ falsitatem. qm̃ non nͥ iniuste
potuerunt. ꝓpria enim uoluntas angłi sũ honimis est q̃ ccͣ uo
luntatem dei est. cum enim uult aliquis ꝙ deus uelle ꝓhibet
nullum ht actoreni sue uoluntatis nͥ se ip̃m. ⁊ ideo sua ꝓpria est.

Expanded text:
est impossibile; non debuit alia Dei persona incarnari quam Filius. est impossibile; non debuit alia Dei persona incarnari quam Filius. Illo enim incarnato, nullum sequitur inconveniens. Quod enim Est et aliud, cur magis conveniat Filio incarnatio quam alii. Qui enim erat incarnandus, oraturus erat pro humano genere; et convenientius satis suscipit mens humana Filium Patri, quam alium aliis supplicare, quamvis haec supplicatio non fiat a divinitate, sed ab humanitate ad divinitatem, quam idcirco Filius Dei facit; quia homo, per unitatem personae Filius Dei est. Amplius: Qui hominem erat assumpturus, venturus erat ad pugnandum contra diabolum, et ad intercedendum, siper rapinam voluerunt, nonnisi per falsitatem; quoniam nonnisi injuste potuerunt. Propria enim voluntas angeli sive hominis est, quae contra voluntatem Dei est. Cum enim vult aliquis quod Deus velle prohibet, nullum habet auctorem suae voluntatis, nisi seipsum: et ideo sua propria est.
Abbreviated transcription (Latin):
tura dei ⁊ hominis sit inia ⁊ eadem. ꝙ non nisi in una dei ꝑ¬
nam cum nno eod̃q homine nequid intelligi. nam si inuis
homo cum singulis pluribus ꝑsonis. est una ꝑsona. necesse ⁊
plures ꝑsone que aue sunt in se a se inuicem esse unani eand̾
sicut filius est incarnatus esset s. s. filius hominis. essẽt¬
nasc̾etur dubietas comfusio cum deo filio. loquerenur.
ut̾q enim esset dens ⁊ filius quamuis alt̾ dei. ⁊ alt̾ hõis
filnis maioris parentis dignitate excelłet. alt̾ minoris pa¬
rentis hũi ͤ sb̾esfet. quanto .n. maior est dei natura quam
est filium dei quamfiliũ homimis. ut gͦ spt̃ s. natꝰ¬
esset ex uirgine. cum filius dei ħ̾eret excellent̾orem natuntatem
adhuc ⁊̃ aliam. nam siess filius uirgiñ. due ꝑsone in tri¬
nitate nomen nepotis assimient quia ⁊ pat̾ ess nepos parẽ¬
tum uirginis filius enis uirginis ess nepos cum ip̃e tñ ni

Expanded text:
tura Dei et hominis sit una et eadem; sed ut pertura Dei et hominis sit una et eadem; sed ut pernam esse cum uno eodemque homine nequit intelligi. Nam, si unus homo cum singulis pluribus personis una persona est, necesse est plures personas, quae aliae sunt a se invicem, esse unam eamdemsicut Filius est incarnatus, esset Spiritus sanctnasceretur dubietatis confusio, cum de Deo Filio loqueremur; uterque enim esset Deus, et Filius; quamvis alter Dei, alter hominis: filius majoris parentis dignitate excelleret, alter minoris parentis humilitate subesset. Quanto enim major est natura Dei quam Filium Dei quam esse filium hominis. Si ergo Spiritus saesset ex Virgine, cum Filius Dei haberet excellentiorem nativitatem adhuc aliam. Nam si esset filius Virginis, duae personae in Trinitate nomen nepotis assumerent; quia et Pater nepos esset parentum Virginis; et Filius ejus Virginis esset nepos; cum ipse tamen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eadem minio ꝑsona que pat̾ est s alia. uon ideo necesse pa
trem quo esse incarnatum. aliam enim ꝑsonam in uno ho¬
mine esse incarnatam ⁊ aliam simul non esse in eodem hoĩe
pater est plus tñ quamus diu̾se ꝑsone sunt pat̾ ⁊ filius ut¬
necesse esse patrem quo esse incarnatum cum filio pp̃ uni
tatem diuinitatis quam possibile esse ꝑp̃ diu̾sitatem ꝑsona¬
rum. non enim simui esse incarnatum uidẽ. qui ħ dicit
qũo cdaudicat utro pede in incarnatione filii dei. nam qui
recte suscipit eius incarnationem c̾dit eum non assumpsi
hic sompniat hominem a filio dei. mag̾ ẽẽ assimptum in
bile illum simul non esse incarnatum. qr plures sunt ꝑ ͤ
dei. qui una natura est cum patre. ⁊ alia ꝑͣ est apatre. qͥ¬
cumq existimat eandem incarnationem sic esse ẜ nature u¬
nitatem. ut filius non possit incaruari sũ patre nec intelli
ri cum filio. quippe deus sit non assumpsit hominem ut na¬

Expanded text:
 non idcirco necesse est Patrem quoque esse incarnatum. Aliam enim personam esse in uno homine incarnatam, et aliam simul non esse in eodem homine Pater est; plus tamen quamvis diversae personae sint Pater et Filius videtur necesse Patrem quoque esse incarnatum cum Filio, ppossibile esse propter diversitatem personarum eum non esse simul incarnatum. Videte qui hoc dicit quomodo claudicat utroque pede in incarnatione Filii Dei. Nam qui recte suscipit ejus incarnationem, credit eum non assumpsisHic autem somniat hominem a Filio Dei magis esse assumptum in bile illum simul non esse incarnatum, quia plures sunt peDei, qui una natura est cum Patre et alia persona a Patre, quicunque existimat hanc incarnationem sic esse secundum naturae unitatem, ut Filius non possit incarnari sine Patre; nec intelliri cum Filio. Quippe Deus non sic assumpsit hominem, ut na
Abbreviated transcription (Latin):
nec er̾ solo ci cui milla p̾sit. nulla gͥ trium ꝑsonarum comgͥ¬
entius seinz ip̃m exinaniuit formam serui accipiens ad debeland̃
diabolum. ⁊ int̾cedendum ꝓ homine qui ꝑ rapinam falsam similitu¬
dinem dei p̾sumpserat. quam filius qui splendor lucis et̾ne et
sinmnis ⁊ qui uid me uidet ⁊ patrem. nullus naniz uistus ex¬
pũgnat eum uł puũ. uñ illi misericordius ꝑtit. uł int̾cedit
uenius oppo᷑ falsitati ad expugnandum aut apponitur ad sanan¬
dum qm̃ uitas in illum enim enim dei falsam p̾sĩtes simili¬
tudinem spũalr̃ pectasse uidentur. qui u̾a dei patris simiutudo

Expanded text:
sola, cui nulla alia praesit. Nulla igitur trium personarum Dei congruentius semetipsam exinanivit formam servi accipiens , ad debellandum diabolum, et intercedendum pro homine, qui per rapinam falsam similitudinem Dei praesumpserant quam Filii, qui splendor lucis aeternae, et sumus ; et: Qui videt me, videt et Patrem . Nullus namque justius expugnat reum, vel punit, aut illi misericordius parcit, vel ientius opponitur falsitati ad expugnandum, aut apponitur ad sanandum, quam veritas. In illum enim falsam Dei praesumentes similitudinem specialius peccasse videntur, qui vera Dei Patris similitudo
Abbreviated transcription (Latin):
illam qua ẜm ꝓpria. alli funt abinuitem pat̾ ⁊ filius. quiã hanc ñ
intelligit incaruałem alienam esse a patre. inmo si sinul siuit
pat̾ ⁊ fulius opmatur comsequi patrem esse ꝑticipem incarnat᷑o¬
nis. cum filio. aut si illam dicit frustra laborat. sicut. iam dixi
quia xp̃rana fides ħ modo intelligit pat᷑ui ⁊ filium esse duaᷤ
res. s cum ait. sicut sunt tres angeli aut tres anime. aꝑte m̾o¬
strat se nonde pluralitate uł seꝑatione illa. loqui que in ilł
geli dicintur. aut due anime nec unum aliquid mĩo de du¬
obus angelis dicitur. aut duabus animabus sicut patrem ⁊
filium dicimus de d̾o uno mimero ⁊ unum numerodeum.
de patre ⁊ filio. credinnis enim ⁊ dicimus. ꝙ deus est pater

Expanded text:
m propria, alii sunt ab invicem Pater et Filius; quia per hanc non intelligit incarnationem alienam esse a Patre; imo si simul sunt Pater et Filius, opinatur consequi Patrem esse participem incarnationis cum Filio. Aut si illam dicit, frustra laborat, sicut jam dixi, quia Christiana fides hoc modo intelligit Patrem et Filium esse duas res. Sed cum ait: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae, aperte monstrat se non de pluralitate vel separatione illa loqui, quae in illgeli dicuntur, aut duae animae; nec unum aliquid numero de duobus angelis dicitur, aut de duabus animabus; sicut Patrem et Filium dicimus de Deo uno numero, et unum numero Deum de Patre et Filio. Credimus enim
Abbreviated transcription (Latin):
natura est alia que in aliquo est prestantior. nͣ dei. que utͣq
qm̃ falsi sunt non obscultum ꝙ si ille de istis dialecitis ino
sunt nec pntant aliquid esse in quo partes nille sunt ł ñ
negab̾ se intellig̾e̾ quia si ess aliquid quod nec actu uec ĩ¬
tellectu dissolui poss manis ess quam ꝙ uł intellectu dis¬
solubue est ĩq si commime cõpoi̾tum saltem coguitione dis¬
solui potest cum deum esse compõitum dicit aliquid se ma
nis ceo intellig̾e posse. transit gͥ euis intellectus ultra deuu.
ꝙ millus potest face intellectus. s uideannis quid addat. qͣi
ꝑsone ille sunt tres res. sic tñ inquid. ut una trium illarũ
sit rr̾ uoluntas. ⁊ potestas. ħͥ q̃rendum est au ille tres res.

Expanded text:
natura est alia, quae in aliquo est praestantior natura Dei: quae utraque natura est alia, quae in aliquo est praestantior natura Dei: quae utraque quam falsa sint, non est obscurum. Quod si iste de illis dsunt, nec putat aliquid esse, in quo partes nullae sunt; vel non negabit intelligere se quia si esset aliquid, quod nec actu, nec intellectu dissolvi posset; majus esset, quam quod vel intellectu est dissolubile. Itaque si omne compositum saltem cogitatione dissolvi potest, cum dicit Deum esse compositum, dicit Deo aliquid majus se posse intelligere: transit itaque ejus intellectus ultra Deum: quod nullus facere potest intellectus. Sed videamus quid addat quasiillae personae sunt tres res. Sic tamen, inquit, ut una trium earum rerum sit voluntas et potestas. Hic quaerendum est an illae tres res
Abbreviated transcription (Latin):
tes sñ additam̃to alicꝰ simulitudinis cur gͦ fallitur au
fallit sub momiue rei. cũ id ip̃m significatur sub no¬
mine ces. nẽpe aũ deum esse rem illam negas in qua
tres ꝑsone ino quam tres fatemur. esse ꝑsonas. aut si ħ
nou negat comsequens est ut sicut asserit ꝑsonas tres uña.
s tres esse res. ĩ quo affirmet easdem ꝑsonas. non inum.
s tres deos esse quam impia sint indigcent xp̃iani. s dicet
noncogit. ꝙ dico tresres fĩ tres deos. qm̃ tres ille res simł
sinit unis dens. ⁊ nos dicimus gͦ singula queq res de illis tͥbus
qm̃ nec de singulis nͨ de duobus. s solum de tͥbus simul noĩa¬
tis dicenduis est deus. ꝙ simplicit̾ impiũ. ꝙ sł ĩ est nonest deꝰ¬
compo̾itum necesse est aut actu. aut iitellectu posse disiũgi.
ꝙ de simplicib intelligi nequid. cuius .n. partes cogitari nõ
bus compositus est aut nulla natura simplex est aut alicua

Expanded text:
dinis. Cur ergo fallitur aut fallit sub nomine rei, cum idipsum significetur sub nomine Dei? Nempe aut Deum esse rem illam negabit, in qua tres personas, imo quam tres fatemur esse personas. Aut si hoc non negat, consequens est ut, sicut ipse asserit, personas tres non unam, sed tres esse res; ita quoque affirmet easdem personas non unum, sed tres deos esse. Quae quam impia sint, judicent Christiani. Sed dicet, non cogit quod dico tres res fateri tres deos; quoniam tres illae res simul sunt unus Deus. Et nos dicimus: Ergo singula quaeque res de tribus us non est Deus; quoniam nec de singulis, nec de duobus, sed solum de tribus simul nominatis dicendus est Deus: quod similiter est impium. Nam, si ita est, non est compositum necesse est aut actu, aut intellectu posse disjungi, quod de simplicibus intelligi nequit: cujus enim partes cogitari non  Deus tribus ex rebus compositus est, aut nulla natura simplex est, aut aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
solus deus. tres ꝑsone. non tũ quel ꝑsona incarnata. a¬
las quo incaruari noc̃e est. s poꝰ esse e inpossibile dĩe uth
nature est. sicut semꝑ ⁊ utiq esse. ut nichil iniquam aũ
alicu at sñ eus presencia. alioquin nequaquam nͥq ⁊
ẽẽ pͥt̾ accñs possit deus. aut sñ potestate nec esse nec intlligi
potest. si u̾o deo potestas sb̾alis est aut pars enis eẽucialis. au

Expanded text:
us Deus tres personae, non tamen una qualibet incarnata, alias quoque incarnari necesse esse; sed potius esse impossibile. Divinae utique naturae est, sic semper et ubique esse, ut nihil unquam aut alicubi sit sine ejus praesentia; alioquin nequaquam ubique possit; Deus sine potestate nec esse, nec intelligi potest. Si vero Deo potestas substantialis est, aut pars est ejus essentiae, aut
Abbreviated transcription (Latin):
putat esse patrem ⁊ s.s. ab incarnatione lib̾are. nongͦ
illum potest adiuuare multitudo deorum ad defendend̾
in deorum mulciplicatione illa distinctio sũ qͣ doffensio¬
nem ista fĩ posse nequaquam existimat.ꝙ autem muis solus
cens sit. ⁊ non non plures hĩc facile ꝓbatur qi si deus ẽ sum¬
muni bonum. ⁊ ñ sunt plura suina uona. gͦ ñ st̾ płres dii.
aliquo inus est nullatenus ⁊̃ est deus. ⁊ quiccͥ summum
bonum non est unus est aliquo qr inuus est sũmo bono
sĩmum autem bomin plialitatem non amitut. ut
plura sint simina bona. si enim plura sunt sũma bona
.s. ut nec par hãt net prestantiꝰ. sũmũ gͦ bonum est qd̾¬
nnum ⁊ solum est. gͦ non sunt plures dii. s imus est.¬

Expanded text:
piritum sanctum ab incarnatione liberare. Non ergo illum potest adjuvare multitudo deorum, ad defendenduin deorum multiplicatione illa distinctio, sine qua defensionem istam fieri posse nequaquam existimat. Quod autem unus solus Deus sit, et non plures, hinc facile probatur quia aut Deus non est summum bonum, aut sunt plura summa bona; aut non sunt plures dii, aliquo minus est, nullatenus Deus est: et quidquid summum bonum non est, minus est aliquo; 46 quia minus est summo bono. Summum certe bonum pluralitatem sui non admittit, ut plura sint summa bona. Si enim plura sunt summa bona, s, ut nec par habeat, nec praestantius. Summum ergo bonum unum et solum est. Non igitur sunt plures dii, sed unus et
Abbreviated transcription (Latin):
ad mutandum studium religiosum eorum qui humuiliter
querunt intelłre ꝙ firmisse credunt nequaquam ob hoc
me redarguendum existimo. que tñ hãc legentibus epłam
laborem inuĩgam q̃ rendi alia cͥpta. ut non solum ficem nͣ
pinionem huius defensoris sicut ip̾e putat nr̃e fidei suffic̾e¬
ut c̾co subn̾gam. aꝑte dicit aut patrem aut s .s. cum filio¬
ille quo sunt in homine si sunt una res. nullatenus ꝑ so¬
nan filii posse in homine ipõ incarnari. sũ aliis dnabus ꝑ
sonis tũ res esse. non negat. nec filium esse incarnatum.
tum est absurditates. nunc brenit ostendam adiiuante
uno solo deo pͫ qi ÷ si fint tres dii. nichi illi ꝓderit ad des¬

Expanded text:
ad adjuvandum religiosum studium eorum, qui humiliter quaerunt intelligere quod firmissime credunt: nequaquam ob hoc me redarguendum existimo. Ne tamen hanc legentibus epistolam, laborem injungam quaerendi alia scripta, ut non solummodo fide, repellendam opinionem hujus defensoris, sicut ipse putat, nostrae fidei sufficere credo, subjungam. Aperte dicit aut Patrem, et Spiritum eodem homine, si sunt una res, nullatenus personam Filii posse in homine ipso incarnari, sine aliis duabus personis. Personas tamen tres esse non negat, nec Filium esse incarnatum.  de quibus jam dictum est absurditates; nunc breviter ostendam, adjuvante uno solo Deo, primum quia etiam si sint tres dii, nihil illi proderit ad de
Abbreviated transcription (Latin):
tionem quam potest facere q̃onem hauc. si aũ om̃io
eẽ nuam rem s tres res. uuaq̃ ꝑ se sicut sunt tres an¬
g̾oli aꝑtissimum est quia tres deos comstituit. s forsitan
ipẽ non dicit. sicut sunt tres angeli aut tres anime. s
alle qui mandauit q̾onem huius mͥ ex suo pusiit siłi

Expanded text:
tionem, quam post facere hanc quaestiotionem, quam post facere hanc quaestioesse unam rem, sed tres res, unamquamque per se, sicut sunt tres angeli; apertissimum est quia tres deos constituit. Sed forsitan ipse non dicit: Sicut sunt tres animae, aut tres angeli, sed ille, qui mi
Abbreviated transcription (Latin):
filius. qrͣ si in deo non sit alius pater ⁊ cuius est pater
aut filius. si enim non est in deo alius a patre cuius pat̾
sit non potest esse pat̾. sSimilr si non in filio alus a
filio cuuis filius si non potest esse filius quapp̃ non
est in deo. unde illedue ꝑsone oicantur in deo. q̃ ideo
dicuntur in deo. quia deus est pat̾ ⁊ deus est filius ⁊
semꝑ est alius pater. ⁊ alus est filius. uides gͦ qu̾o de
plures. sicut res in deo ꝑsone plures. si enim uera est
ħ euis comsequentia. non solum ħ ꝙ de patre. ⁊ filio dixi
s in omnibus tͥbus ꝑsonis. tanta sequetur comfusio.
ut quicquid de singulis ꝓprie dicitur de omĩbus cõuin
ostendi in patre ⁊ filio. quare nec ulla erit iͥ relatio. q̃
erunt ꝑsone. posito nain rem unam esse tres ꝑsonas
aũ illuo non comsequitur. ꝙ dic̾. aut omnia illa simł
so faciat qͥonem. ⁊ nou poꝰ. dic̾ si tres ꝑsone sicut una
res non sunt tres persone. uam non miꝰ añ ĩcarna¬

Expanded text:
filius. Quare si in Deo non est alius Pater, et alius cujus est Pater,aut Filius. Si enim in Deo non est alius a Patre cujus Pater sit, non potest esse Pater; et similiter si non est in eo alius a Filio, cujus sit Filius, non valet esse Filius. Quapropter non erit unde illae duae personae dicantur in Deo; quae ideo dicuntur, quia Deus est Pater, et Deus est Filius, et semper alius est Pater, alius estplures sunt res in Deo personae plures. Si enim vera est haec ejus consequentia, non solum hoc quod de Patre et Filio, sed in omnibus tribus personis tanta sequetur confusio, ut quidquid de singulis proprie dicitur, de omnibus dicendum ostendi in Patre et Filio. Quare nec ulla erit ibi relatio, quae erunt personae. Posito namque unam rem esse tres personas; aut illud non consequetur quod dicit; aut omnia illa simul,  faciat quaestionem; et non potius dicit, si tres personae sunt una res, non sunt tres personae? Nam non minus ante incarna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona dei incarnata reliquas duas comsequi esse incarna
ccͣ quem ista dixi. qm̃ solus filius est incarnatus. palam gͦ
⁊ maxime de illis in quibus non erratur sñ ꝑiculo. s forsi
que dicis sicut sequitur ꝙ puto. ita mͥ necessaria mea nr᷑
comsequentia. gͦ ostũde non comsequi ꝙ dico ⁊ fatebor ego
tetum. nullum incomueniens sequi. si solus filius est incar¬
tiatus. aut si tres ꝑsone sunt ima res ꝙ ab hac ostũsione de¬
patrum ⁊ maxime bĩ augustini post apłos ⁊ enniãgłistas
in expugnantibus r̾ombus disputatũ est. s si quis legere

Expanded text:
Dei persona incarnata, reliquas duas consequi esse incarnatDei persona incarnata, reliquas duas consequi esse incarnatcontra quem ista dixi, quoniam solus Filius est incarnatus. Palam erget maxime de illis, in quibus non erratur sine periculo. CAPUT Iquae dicis, sic consequitur quod dico ita mihi necessaria mea videtur consequentia. Ergo ostende non consequi, quae dico; et fatebor ego tecum nullum inconveniens sequi, si solus Filius est incarnatus, aut si tres personae sunt una res. Quod si ab hac ostensione dePatrum, et maxime beati Augustini post apostolos et evangelistas inexpugnabilibus rationibus disputatum est. Sed et si quis legere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe si scd̾m illud quod sunt seꝑatim hũt d̾itatem erunt tres
dũ. ⁊ idem intelligi poterunt. sũ uolinitate ⁊ potestate. semꝑ
enim ꝓpria disc̾te intelliguntur a cõmunibus ⁊ cõmunia a
tatis nec ad ꝑ fectionem nec ad auxilium ut dens suit
ualent. nam si una suffic̾ uoluntas ⁊ potestas ad ꝑfec̾to¬
nem dei que sunt ille tres res. quibus indigz deus. aut ꝙͥ
illis indig deus. c̾dimus enim deum nullo indig̾e. frustra
gͥ computantur. ille tres res in deo. ac si nec sole tres res¬
ille. sola uoluntas ⁊ potestas. s omnia ħ simul. comfidiunt¬
deum. aut si dicit ꝙ ille tres res ita nomen ht̃ dei. ꝑ po¬
testatem ⁊ uoluntatem. sicut hõ dicitur rex per regian
eantem hñtes regiam potestatem reges dicuntur. tres .n.
homimes rex esse nequeunt ꝙ quam uefandimi sit. non
est opus dr̾e codex magnus mplendus est. si ultimo scrib̾e
absurditates ⁊ impietates que secuntur si uerum est. una

Expanded text:
pe si secundum illud, quod sunt separatim, habent divinitatem, erunt tres dii; et idem intelligi poterunt sine voluntate et potestate. Semper enim propria discrete intelliguntur a communibus, et communia a atis, nec ad perfectionem, nec ad auxilium aliquod, ut Deus sit, valent? Nam si una sufficit voluntas et potestas ad perfectionem Dei: quae sunt illae tres res, quibus indiget Deus, aut ad quid illis eget? Credimus enim Deum nullo indigere: frustra igitur cogitantur illae tres res in Deo. At si nec solae tres illae res, nec sola voluntas et potestas; sed haec omnia simul confiDeum. Aut si dicit quia illae tres res ita nomen Dei habent per potestatem et voluntatem, sicut homo dicitur rex per regiam habentes regiam potestatem, tres reges dicuntur: tres enim homines unus rex esse nequeunt: quod quam nefandum sit, non est opus dicere. Codex magnus implendus est, si voluero scribere absurditates et impietates, quae sequuntur, si verum est, una
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hanc namq solam putat. se ub̾are pocm̃ a cõmuione incarna¬
tionis cum filio. uamq ꝑ illam seꝑationem qͣ aluid est esse pa¬
trem ⁊ alud esse filium. qm̃ alie sunt ab inuicem pat̾nitas et
filiatio sic̾dit unum ⁊ solum esse deum. qui est pat̾ ⁊ filius ñ
uidet patrem ⁊ filium posse separari. quin sint in eodem hoĩe
sil ant gͦ aliam seꝑationem ꝑsonorim patris ⁊ falii loquitur. ꝙͦ¬

Expanded text:
em a communione incarnaem a communione incarnationis cum Filio. Nam per illam separationem, qua aliud est esse Patrem, et aliud esse Filium quoniam aliae sunt ab invicem paternitas et filiatio si credit unum et solum esse Deum, qui est Pater et Filius, non videt Patrem et Filium posse separari, quin sint in eodem homine simul. Aut ergo aliam separationem personarum Patris et Filii loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
lium ẜ ħ duo ꝓpria unam rem esse. s duas. solemus enim
dicere rem quicquam aliquo modo dicimus esse aliquid. qui
autem dic̾ de deo patrem aut filium aliquid dic̾ de um esse. ⁊
onines sciunt in deo patrem non esse filium ⁊ filium ñ ẽẽ
patrem. quamuis in uno homine pat̾ filius sit ⁊ filius sit
pater. si icem est homo pater ⁊ filius quod ideo sit. quia ĩdo
diciuitur oppo̾ite in uno u̾o homine non adinuitem. ⁊̃ sed
ad alium filium patri. ⁊ alium patrem filio. dicitur ħ gͥ m̾o
nichil ꝓhib dr̾e duas ꝑsonas patrem ⁊ filium ẽẽ duas res.
Si tam̃ intelligatur cuius res sint. non emin sic sunt pat̾
⁊ filius dues res ut in hiis duabus rebus intelligatur eorum
sb̾a. s eorimm rełones. quamuis ille ꝑ ea q̃ subiũg̾ aꝑte osten¬
c̾. si tres ꝑsone sunt una tm̃ tes. ⁊ non tres res subiũg̾. per
se seꝑatim quidem talem uidetur ꝓuinitiare seꝑationem patͥs¬

Expanded text:
um haec duo propria, unam rem esse, sed duas. Solemus enim usu dicere rem, quidquid aliquo modo dicimus esse aliquid. Qui autem dicit de Deo Patrem aut Filium, aliquid de eo dicit; et omnes sciunt in Deo Patrem non esse Filium, et Filium non esse Patrem; quamvis in uno homine pater sit filius, et filius sit pater, si idem homo est pater et filius: quod ideo fit, quia in Deo dicuntur opposite; in uno vero homine non ad invicem; sed ad alium filium pater, et ad alium patrem filius dicitur. Hoc ergo modo nihil prohibet dicere duas personas, Patrem et Filium esse duas res; si tamen intelligatur cujusmodi sint res. Non enim sic sunt Pater et Filius duae res, ut in his duabus rebus intelligatur eorum substantia, sed eorum relationes; quamvis ille per ea, quae subjungit, aperte ostencit: Si tres personae sint una tantum res, et non tres res, subjungit, per se separatim. Quippe talem videtur pronuntiare separationem,
Abbreviated transcription (Latin):
cat gͦ. si due ꝑsone pater ⁊ filius non sunt due res. q̃ra¬
mus gͦ primum quid uelit dr̾e. ħ duas res. nam unamqͣmq
est sibi. ꝑsona .n. patris ⁊ deus est ꝙ est cõmue illi cum
filio ⁊ pater est. ꝙ enis ꝓprium est. simiłr ꝑsona filii ⁊ deus
est ꝙ cõmune est. illi cum patre. ⁊ filus est ꝙ non nͥ de hac
sola ꝑsona dicitur. In hiis gͦ duabus ꝑsonis unumm est ꝙ deus¬

Expanded text:
cat ergo: Si duae personae, Pater et Filius, non sunt duae res. Quaeramus primum quid velit hic dicere duas res. Nam unamquamquest sibi. Persona enim Patris, et Deus est, quod commune est illi cum Filio; et Pater est, quod ei proprium est. Similiter persona Filii, et Deus est, quod commune est illi cum Patre; et Filius est, quod nonnisi de hac sola persona dicitur. In his igitur duabus personis unum est commu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e est filius dei qui filius hominis ⁊ eadem u̾bi. ⁊ assumpti
hominis ꝓprietatuni collectio du̾sarum u̾o ꝑsonarum inpos¬
sibile est eandem ꝓprietatem ẽẽ collectionem aũ de se inuicem
p̾dicari. eas. nam petri ⁊ pauli non est ead̾ ꝓprietatum collec¬
tio ⁊ petrus non dicitur paulus. nec paulus petrus. cum gͦ u̾b̾
eandem ht̃ cum assumpto homine ꝓprietatum collectionem. ñ
to u̾o homine uł in nomine ihu intelligitur cum natura .i.
cum homine collectio ꝓprietatum que est eadem eitem assũp
esse ꝑsonam. ne non dicannus illum hominem esse ꝑsonam
cum u̾bo quam quenil hominem. s u̾bum ⁊ illum assumptũ

Expanded text:
ipse est Filius Dei, qui filius hominis; et eadem est Verbi, et assumpti ipse est Filius Dei, qui filius hominis; et eadem est Verbi, et assumpti hominis proprietatum collectio. Diversarum vero personarum impossibile est eamdem esse proprietatum collectionem; aut de invicem eas praedicari. Nam et Petri et Pauli non est eadem proprietatum collectio; et Petrus non dicitur Paulus, nec Paulus Petrus. Cum ergo Verbum eamdem habet cum assumpto homine proprietatum collectionem. Non to vero homine, vel in nomine Jesu, intelligitur cum natura, id est cum homine, collectio proprietatum, quae est eadem eidem assumptesse personam; ne non magis dicamus illum hominem eamdem esse personam cum Verbo, quam quemlibet hominem; sed Verbum, et illum assumptum
Abbreviated transcription (Latin):
dam quomodo non c̾dimus in xpõ esse duas ꝑsonas. s duas na¬
ꝑͣ erat. qr omnis homo indiuiduus ꝑsonam esse cognoscitur.
quare alia est ꝑsona dei. que fuit añ incarnationem alia homis¬
deus est persona ⁊ homo assumptus est ꝑͣ. s non est ita sicut .ii.
in deo una natura est plures persone. ⁊ plures ꝑsone siuit u¬
ua natura ita in xpõ est inia ꝑsona ⁊ plures nature sunt una¬
homo in xpõ. quamuis alud sit deus. aluid homo sit. s idem
ip̃e deus. qui homo u̾bum enim caro fcm assumpsit naturam
aliam non aliam ꝑsonam. nam cum ꝓfertur homo uͭ tm̃i
cimus istum uł illum hominem uł ꝓpͥo nomine ih̾m ꝑsonam
designanus. que cum uera collectione ht̃ ꝓprietatum quibus
homo comiuis sit ⁊ singulus ⁊ ab aliis distinguitur sĩgulis
nam cum ͣ designatur non quil intelligitur. s qui abangło ã¬
nuntiatus est qui deus ⁊ homo ⁊ filius dei. ⁊ ⁊ filius uirginis
ri sũ filio hominis. nec filius hominis sũ filio dei. qr idem

Expanded text:
dam, quomodo dicimus in Christo non esse duas personas sicut duas naquia omnis homo individuus persona esse cognoscitur. Quare est alia persona Dei quae fuit ante incarnationem, alia homiersona, et homo assumptus est persona. Sed non ita est. Sicut enim in Deo una natura est plures personae, et plures personae sunt una natura; ita in Christo una persona est plures naturae, et homo in Christo, quamvis aliud sit Deus, aliud homo; sed idem ipse est Deus, qui et homo. Verbum enim caro factum assumpsit naturam aliam, non aliam personam. Nam, cum profertur, homo natura cimus istum, vel illum hominem, vel proprio nomine Jesum, personam designamus quae cum natura collectionem habet proprietatum, quibus homo communis sit singulus, et ab aliis singulis distinguitur. Nam, cum ita designatur, non quilibet homo intelligitur; sed qui ab angelo annuntiatus est, qui Deus et homo, Filius Dei et Filius Virginis ri, sine filio hominis; nec filius hominis, sine Filio Dei; quia idem
Abbreviated transcription (Latin):
addit. sicut sunt tres angłi. aut tres anime. aut si dicit
natam. aliis tñ duabus ocooꝑantibus. qui autem ita c̾dit af¬
firmat eum non esse xp̃ianum. quialiquid uult asserere
qua aliquid horum. si gͦ iste ita c̾dit negat eum esse xp̾iamĩ.
qui ꝯͣl disputat. Utrum auten hant ficem subu̾tere. ip̾e natura
uiceamus. cum dicit. ut de duabus ꝑsonis dicam. sicut incepi.
ꝙ de tͥbus intelligatur. cum in quam dicit si due ꝑsone sint
una res ⁊ non due. sicut duo angeli aut due anime comse
eadem est patͥ. ⁊ est filius. cum filuis sit incarnatus quo m̾o
non ⁊̃ pat̾ est incarnatus de una quippe ⁊ ead̾ re. non est uera
lia idem ipm̃ negare sił. nͭͥ ꝓhib. non idem petrus apłs est ⁊¬
esse. sigͦ eadem num̾o ⁊ non alia res est pat̾ quam filius
non est uerum affirmari de patre. ⁊ uegari de filio. quicͥy¬

Expanded text:
addit: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae. At si dicit natam, aliis tamen duabus cooperantibus. Qui autem ita credit, affirmat eum non esse Christianum, qui aliquid vult asserere contra aliquid horum. Si ergo iste ita credit, negat eum esse Christianum, qui contra haec disputat. Utrum autem hanc fidem subvertere ipse nitatur, videamus. Cum igitur dicit, ut de duabus personis dicam, sicut incoepi, quod de tribus intelligatur; cum, inquam, dicit, si duae personae sunt una res, et non duae sicut sunt duo angeli aut duae animae, coneadem est Pater, et Filius; cum Filius sit incarnatus, quomodo non et Pater est incarnatus? De una quippe et eadem re non est vera lia idem ipsum negare simul nihil prohibet. Non enim idem Petesse. Si ergo eadem numero et non alia res est Pater quam Filius, non est verum affirmari debere aliquid de Filio,
Abbreviated transcription (Latin):
uatus iucere. quid dicat homo iste. quomodo deffe̾bat iste i¬
xp̾iamis fidem suam c̾te. aut uult comfit̾i tres deos aut n̾o in¬
telligit quid dicit. s si tres deos comfitetur non est xp̃ia¬
muis. si autem affirmat qd̾ non intelligit illi c̾cendum nõ est
cit scriptura sacra. quam quia ceus unus. ⁊ solus est r̾one gͥ.
qua se defendere nititur. error est ei demonstrandus. ut autẽ
facilus ⁊ breuius ħ faciam. loquar tr̃ de patre ⁊ filio qm̃ ħ due

Expanded text:
idete quid dicat iste homo; quomodo defendat iste Christianus fidem suam. Certe aut vult confiteri tres deos, aut non intelligit quod dicit. Sed si tres deos confitetur, non est Christianus; si autem affirmat quod non intelligit, non illi credendum est. cit Scriptura sacra, quam quod Deus unus et solus est? Ratione igitur, qua se defendere nititur, ejus error demonstrandus est. Ut autem facilius et brevius hoc faciam, loquar tantum de Patre
Abbreviated transcription (Latin):
recte comꝑannus. uidendum est nobis quo id
modo facere debeaunis. Sienim nõs aliis uolumus con¬
ꝑare: ea tĩ debemus comsiderare. que a nobis in nobis:
non a deo quasi prestita. nobis. sic namz agit. qui de bo̾is
a deo sibi prestitis. suꝑ alium extollitur. uelut qui uesti¬
bꝰ alienis inductue gloriatur. non gͦ ħ aliorum bonis cõ¬
parare debemius. s mala tm̃ nr̃a que a nobis in nob̾ h̾emꝰ.
ꝙ si fec̾ims mala iidel nr̃a bonis aliorum ut comf̃a¬
mus. nos inferiores esse cet̾is omnibus nobis ip̃is ui¬
deteriores. cuncti tũ se iudicant esse meliores. sua enim
hona tm̃ attendentes. aliorum maiis comꝑant. quorum

Expanded text:
recte comparamus, videndum est nobis quo id modo facere debeamus. Si enim nos aliis volumus comparare, ea tantum debemus considerare quae a nobis sunt in nobis, non a Deo quasi praestita nobis. Sic namque agit, qui de bonis a Deo sibi praestitis super alium extollitur, velut qui vestibus alienis indutus gloriatur. Non ergo haec aliorum bonis comparare debemus, sed mala tantum nostra, quae a nobis in nobis habemus. Quod si fecerimus mala videlicet nostra bonis aliorum ut conferamus in nos inferiores esse caeteris omnibus nobis ipsis videteriores, cunctis tamen se judicant esse meliores. Sua enim bona tantum attendentes, aliorum malis comparant, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ue cumi ita suit qñ nobis maronis ille u̾sus placet. felix
qui potuit rerum cognostere causas. non nobis uiceat᷑
ad felicitatem comsequendam ꝑtine. si stiamus causas mag¬
narum sum̃co corporalium motionum que abditissimis na¬
ture simbus oculuntur Uñ tremor t̾ris qua ni maria al¬
ta cumestant. obicibus ruptis rupsusq in se nͣ comͣsidant
⁊ cet̾a huius modi. s bonarum ⁊ malarum rerimi causas
nosse cebemus. ⁊ id actemis auatemis eas homini ĩn uat inta
erroribus erumpniscs plenissima ad eosdem errores ⁊ erum¬
pnas euadentes nosse comceditur. Ad illam felicitatem qͥ¬
ipe tene̾ndum est. uͥ nulla qͣciamur erumpna. nullo erro¬
re fallamur. nam si cause corporalium motionum noscẽde
nob̾ essent nullas mag̾ nosse quam nr̃e ualitudinis deb̾e¬
mius. cum u̾o hiis eis ignoratis medicos q̃rimus cnus non
uideat qd̃ de secretis celi ⁊ t̾re nos lateat quanta sit paciencia nes¬
ciendum.¬

Expanded text:
e cum ita sint, quando nobis Maronis ille versus placet, Felix qui potuit rerum cognoscere causas. non nobis videatur ad felicitatem consequendam pertinere, si sciamus causas magnarum in mundo corporalium motionum, quae abditissimis naturae sinibus occuluntur; Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, Objicibus ruptis, rursusque in se ipsa residant. et caetera hujusmodi: sed bonarum et malarum rerum causas nosse debemus, et id hactenus, quatenus eas homini in hac vita erroribus aerumnisque plenissima, ad eosdem errores et aerumnas evadendas nosse conceditur. Ad illam quippe felicitatem tendendum est, ubi nulla quatiamur aerumna, nullo errore fallamur. Nam si causae corporalium motionum noscendae nobis essent, nullas magis nosse quam nostrae valetudinis deberemus. Cum vero eis ignoratis, medicos quaerimus, quis non videat quod de secretis coeli et terrae nos latet, quanta sit patientia nesciendum
Abbreviated transcription (Latin):
ceant. ⁊ ungnes ao ungnes. au quiccriud eorum ꝑierat mute¬
tur incarnem ⁊ in ꝑtes alias corporis reuocetur. curante ar¬
Et illud est conseciuens ut it̾o din̾sa statura sit reui ic¬
iuscentium singłorum qma fu̾at ou̾sa uinencium.
aut macri cum eadem macre. aut pragues cum eadem ꝑin¬
guedme reuiuiscant. s si ħ est in cõsinio crentoris ut ⁊̃ effigie
sua cuiusq ꝓprietas ⁊ discͥmbilis similituco seruetur. intet̾is autẽ
corporis ponis equalia cuncta reddantur. ita modificabr᷑ illa in
uno qͦ mat̾ies ut nͨ aliquid ex ea ꝑeat. ⁊ ꝙ alicui defu̾it ille su¬
ppleat. qui ⁊̃ de nichilo potuit qd̃ uoluit oꝑari si autem in corpo¬
ribus resurgencium. rõuabilis in equalitas erit. sicut est uocũ
quibus cãtꝰ inpletur ħ̃ fiet cuiq de mat̾ie corporis sui qd̃ ⁊ homi¬
nem reddat anglitis cetibus ⁊ nichil in comueniens eorum in¬

Expanded text:
deant, an ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutedeant, an ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in alias partes corporis revocetur curante arec illud est consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consil o Creatoris, ut in effigie sua cujuscunque proprietas et discernibilis similitudo servetur; in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat; et quod alicui defuerit ille suppleat qui de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum in quibus impletur cantus: hoc fiet de materia corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
D̾a itaq t̾rena mati̾es que oiscedente anima fit ca dauer. nõ
as aliarimi rrͥ spẽs formasq u̾tantur quaniis ad corpus
receant imide dilapsa sunt. ad easdemq corporis ꝑtes ubifu¬
erunt redire noc̃e sit alioqum si capillis capitis redit qd̃
tam crebra tonxura detraxit. si unguibus qd̃ totiens demꝑ
carnis non credentibus octurrit informitas s quemadmo¬
dum sĩ statua cuius l solubilis metalli aut in igne liq̃sc̾et.
Aut comtereretur in pulu̾eui. aut comfund̾etur in massã
⁊ eani uellet aͣcisex rursus ex illius mat̾ie ciuantitate re¬
ꝑare. nͭ int̾esset. ut ad eius integritatem reꝑandam. q̃ħ¬
ꝑticula mati̾e cuiq menbro statue redd̾etur. dum tũ totũ
ex quo coniscituta fu̾at restituta fua̾t ann̾et. ita dens mira¬
biłr atq in esfabsr artifex. de toto quo caro nr̃a comstitat
eam mirabili ⁊ mneffabili celeritate restituet uet auquid ad¬
tinebit ad eius reintegͣtõnem. utrum capilli ad capillos re¬

Expanded text:
a itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsrectionem carnis non credentibus occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui ex quo constituta fuerat restituta resumeret; ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra constiterat eam mirabili et ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus rei integritatem, utrum capili ad capillos re
Abbreviated transcription (Latin):
dei non possicebunt. cotidie ꝑpettanda ⁊ ełis cotidie redmĩda.
In meluis est cmpe uita nnuitanda ⁊ ꝑ elemosinas ce ꝓcc̃is
p̃t̾itis est ꝓpiciandus deus. non ad ħ em̃dus ciuodam modo uͥ
ea semꝑ liceat inpine cõmitte. nemini enim dedit laxam̃tum
p̾candi. quannus miseranco celeat iam facta pta ut non satis¬
factõ comgrua eccl̃is¬

Expanded text:
is quotidie redimenda. In melius quippe est vita mutanda, et per eleemosynas de peccatis praeteritis est propitiandus Deus; non ad hoc emendus quodam modo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi : quamvis miserando deleat jam facta peccata, si non satisfactio congrua negli
Abbreviated transcription (Latin):
ciam uita restitueratur. ⁊ quemadmodum pocm̃ ꝙ fu
it c̾a nr̃e dampnationis inicium hu̾it a femina sit
nr̃e iusticie ⁊ salutis. anctor nasc̾etur de femina ⁊ ut di¬
abolus qui per gustum ligni quem ꝑsuasit hominem
ꝓcurare pulcritudinem ostendunt.¬

Expanded text:
tiam vita restitueretur; et quemadmodum peccatutiam vita restitueretur; et quemadmodum peccatuit causa nostrae damnationis, initium habuit a femina, sic nostrae justitiae et salutis auctor nasceretur de femina; et ut diabolus, qui per gustum ligni quem persuasit, hominem procuratae, pulchritudinem ostendunt.