comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
satio. Recte hoc loco satis ꝑ deos
scõs intelligimꝰ angłos. Siem᷑ ꝓpt̾
imaginis seuetiã similitudinis par¬
ticipationẽ homines dicti sunt dii.
qͣnto rectiꝰ angłi: Ego dixi dii estis.
ifilii excelsi om̃s. E angłi quidẽ
omini hora. ĩmo omni pene mo¬
m̃to int̾ homines u̾sant᷑ ⁊ tam̃
cum hominib ñ conu̾sant᷑. quia
⁊ tunc quidem cum int̾ homines
sint. nͣ humanitꝰ s celitꝰ ⁊ uere di¬
uinitꝰ degunt. Qͥs neget ł nesciat
angłos hominib multa que su¬
pͣ homines sunt reuelare potuis¬
se. ⁊ reuelare solere: S ut adhuc
de ext̾iorib ad intima nr̃a summilitu¬
dinẽ trahamꝰ. sic sepe que nlła nĩa
inuestigatione penetramꝰ. exdi¬
uinis reuelationib ⁊ inspiratio¬
nib agnoscimꝰ. Si autẽ ꝑ deos
quis intellignuelit nͣ angłos s
homines diuinitꝰ aspiratos quo¬
rũ conu̾satio iam ñ sit cum hõib.
hocẽ humana sapientib. eo qd̃

Expanded text:
satio. Recte hoc loco satis per deos satio. Recte hoc loco satis per deos sanctos intelligimus angelos. Si enim propter imaginis, seu etiam similitudinis participationem homines dicti sunt dii, quanto rectius angeli? Ego dixi: dii estis et filii Excelsi , et angeli quidem omni hora, imo omni pene momento inter homines versantur, et tamen cum hominibus non conversantur, quia et tunc quidem cum inter homines sunt, non humanitus, sed coelitus, et vere divinitus degunt. Quis neget vel nesciat angelos hominibus multa quae supra homines sunt revelare potuisse, et revelare solere? Sed ut adhuc de exterioribus ad intima nostra similitudinem trahamus, sic saepe quae nulla nostra investigatione penetramus, ex divinis revelationibus et inspirationibus agnoscimus. Si autem per deos quis intelligi velit non angelos, sed homines divinitus aspiratos quorum conversatio jam non sit cum hominibus hoc est humana sapientibus eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓͥa uirtute p̾sumunt. qͣnͣto
nunꝰ eaque supͣ hominẽ st̃:
serte ilłd̃ u̾bũ rex diuinitus
acceꝑati ⁊ omnino tale erat.
qd̃ nisi ex d̾i reuelatione sciri
ñ pot̾at. Qd̃gͦ sciri ñ poterat
nͥa dõ. qua cem̾itate p̾sumi¬
tur ab homine ariolo. ma¬
mͦi u̾bum ab eiꝰmodi quouis
sapiente sciscitari nolle. nec de¬
bere nͥ ea que supͣ hominem
sunt ex nulla humana indu¬
stria ł arte cdeb̾e p̾sum̾er hĩc
quẽ tu rex queris grauis est.
nec reppietur quisqͣm qui indi¬
cet illum in conspectu regis:
exceptis dĩs. quoꝵ nͣ est cum
hõibꝰ ꝯu̾satio. Certe ꝙ supͣ hominẽ
erat. rex ab hoĩe exig̾e ñdebebat. Qd¬
aũ gͣuiꝰ qͥdue molestiꝰ ꝗͣ hõinẽ ab hoĩe.
hõi ĩpꝰsibilia exig̾e. ⁊ q̃ supͣ hũanũ mo¬
dũ st̃ ab huãna p̾sibilitate ex torq̃re
uelle: S q̃ ĩpꝰsibilia st̃ apd̾ hoĩes apd̾
dm̃ possibilia st̃. Exceptis inquit
diis quoꝵ ñ ẽ cũ hominib conu̾¬

Expanded text:
a virtute praesumunt, quanto minus ea quae supra hominem sunt? Certe illud verbum rex divinitus acceperat, et omnino tale erat quod nisi ex Dei revelatione sciri non poterat. Quod ergo sciri non poterat nisi a Deo, qua temeritate praesumitur ab homine ariolo, mamodi verbum ab ejusmodi quovis sapiente sciscitari nolle, nec debere, nisi ea quae supra hominem sunt ex nulla humana industria, vel arte debere praesumere? Hinc quem tu, rex, quaeris gravis est, nec reperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis, exceptis diis quorum non est cum hominibus conversatio. Certe quod supra hominem erat, rex ab homine exigere non debebat. Q quidve molestius quam hominem ab homine, homini impossibilia exigere, et quae supra humanum modum sunt ab humana possibilitate extorquere velle? Sed quae impossibilia sunt apud homines, apud Deum possibilia sunt. Exceptis, inquiunt, diis quorum non est cum hominibus conver
Abbreviated transcription (Latin):
Qui eiꝰ mõi regnũ accipit fi¬
ducialit̾ psallit. cũ dicit. Ego
autẽ constitutꝰ sũ rex ab eo.
Bene autẽ de eiꝰmõi regib
dr. S neq regum quisqͣm
magnus ⁊ potens u̾bũ huiꝰ¬
cemodi sciscitat᷑ ab om̃i ario¬

Expanded text:
Qui ejusmodi regnum accipit fiducialiter psallit, cum dicit: Ego autem constitutus sum rex ab eo . Bene autem de ejusmodi regibus dicitur. Sed neque regum quisquam magnus, et potens verbum hujuscemodi sciscitatur ab om
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sit aliud aliquid eiꝰ bo¬
nitas ⁊ aliud aliqͥd eiꝰ ĩmẽ¬
sitas. Quid gͦ si idem est
eius ĩmẽsitas qd̃ bonitas.
nũqͥd erit ĩmẽsitate sua
bonus. Si idem ẽ eius bo¬
nitas qd̃ ĩmẽsitas nũqͥd
erit bonitate sua magnꝰ.
Sed bonitas uidet᷑ ꝑtin̾e
ad qualitatẽ ĩmẽsitas
ad qnͣtitatẽ. Qͥd gͦ. ert¬
ne qualitate magnꝰ ⁊ ꝙͣ¬
titate bonus. Et ad hec
quis ydoneus. Anqr nõ
est aliud ĩmẽsitas sua
sua: nũquid erit ⁊ sine
qualitate bonus et sine
qnͣtita te magnus. Et ad
hec qͥs ydoneus: ex hii ᷤ ut
arbitror ꝑfacile ẽ ĩtellig̾e̾¬
ꝙͣ sit ineffabile. ymo et
ĩcõp̃hensibile qd̃ rõ raci¬

Expanded text:
sit aliud aliquid ejus bonitas, et aliud aliquid ejus immensitas. Quid ergo si idem est ejus immensitas quod bonitas, nunquid erit immensitate sua bonus? Si idem est ejus bonitas quod immensitas, nunquid erit bonitate sua magnus? Sed bonitas videtur pertinere ad qualitatem, immensitas ad quantitatem. Quid ergo? Eritne qualitate magnus et quantitate bonus? Et ad haec, quis idoneus? An quia non est aliud immensitas sua, sua, nunquid erit et sine qualitate bonus et sine quantitate magnus? Et ad haec, quis idoneus? Ex his, ut arbitror, perfacile est intelligere quam ineffabile imo et incomprehensibile quod rati
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunis. et est special̾
t ᷑ in eo ꝙ existencie sig¬
nificacio restringit᷑: et di¬
uine nature addicione
det̾minat᷑. Itẽ ĩ diuina¬

Expanded text:
unis. Et est specialistur in eo quod existentiae significatio restringitur, et divinae naturae additione determinatur. Item i
Abbreviated transcription (Latin):
Rocul dubio qd̾ in¬
finitũ est. digne
diffiniri nõ potest. pot̾it
tñ fortassis ad aliquẽ di-¬
uine cognicionis ꝓuectũ
ꝓuenire. si studuerimꝰ qͣ¬
lem dñs dederit descͥpcio¬
nẽ ꝑsone diuine assigna¬
re Iuxta illã itaq existẽ¬
cie significationẽ quam

Expanded text:
rocul dubio quod infinitum est digne definiri non potest; poterit tamen fortassis ad aliquem divinae cognitionis provectum provenire, si studuerimus qualem Dominus dederit descriptionem, personae divinae assignare. Juxta illam itaque existentiae significa
Abbreviated transcription (Latin):
sl̃am uł essenciã unam.
Multũ dissentire ⁊ oĩno
cõtͣriũ uidet᷑ ꝙ latini unã
ĩ diuinitate sb̾stãciã gre¬
ci tres esse fatent᷑. S ab¬
sit ab eis diu̾sa crede̾ et
hos uł illos ĩ fide errare.
In hac gͦ u̾boꝵ uarietate
intelligenda ẽ ueritas
una ꝙͣuis apud diu̾sos
sit nõim acceptio diu̾sa.
aliis sb̾sistencie dicunt᷑.
ad idem respice̾ uidetur.
Certum est ꝙ respcũ eo¬
rũ que eis solent ĩesse
Scimus autẽ ꝙ ubiq
t̾rarũ xp̃i ecclia psallit
quia ĩ ꝑsonis ẽ ꝓprietaᷤᷤ¬
⁊ in essencia unitas ꝓpt̾
euismodi ꝓprietates que
ꝑsonis diuinis messe ui-¬
dent᷑ quib ab inuicẽ distĩ

Expanded text:
ssentiam unam. Multum dissentire et omnino contrarium videtur quod Latini unam in Divinitate substantiam, Graeci tres esse fatentur. Sed absit ab eis diversa credere, et hos vel illos in fide errare! In hac ergo verborum varietate intelligenda est veritas una, quamvis apud diversos sit nominum acceptio diversa. aliis subsistentiae dicantur, ad idem respicere videtur. Certum est quod respectu eorum quae eis solent inesse Scimus autem quod ubique terrarum Christi Ecclesia psallit quia in personis est proprietas, in essentia unitas. Propter ejusmodi proprietates quae personis divinis inesse vid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sb̾am intellige qd̾ suꝑiᷤ
dixi existenciã cõmunẽ.
ꝑsb̾sistenciã qd̾ dixi exi¬
stenciã ĩcõicabilẽ. Qui
gͦ ex hiis que supius po¬
sui nouit quomͦ ĩ unita¬
existẽcie. nouit nichilo¬
minus quomꝰ ibi possint
me latet sb̾tiliori rõne
ista discuti posse s puto
hec simpliciorib ⁊ qͣlibuᷤ
deseruio debere suffice̾. Il¬
lud autẽ notand̃ fumit̾¬
q retinend̾ ut tres ilłos
ĩ trintate siue sb̾as siue
sb̾sistencias siue ꝑsonaᷤ

Expanded text:
am intellige, quod superius dixi, existentiam communem, per subsistentiam, quod dixi, existentiam incommunicabilem. Qui igitur ex his quae superius posui novit quomodo in unitaxistentiae, novit nihilominus quomodo ibi possint me latet subtiliori ratione ista discuti posse, sed puto hoc simplicioribus, et qualibus deservio debere sufficere. Illud autem notandum firmiterque tenendum ut tres illos in Trinitate sive substantias, sive subsiste
Abbreviated transcription (Latin):
stanciã dictũ intelligaᷤ.
nã ĩ hiis om̃ib ꝙͣtum
ad rei uu̾tatẽ. mł aliud
oportet intellig̾e ꝙͣ tres
habentes rõnale esse ex
cos qui ut scribit augu¬
stinus alit̾ accipiũt᷑ sb̃-¬
stanciã qm nos. S apd̃
latinos puto nullũ no¬
men inueniri posse. qd̃
possit melius aptari pła-¬
litati diuine ꝙͣ nomẽ ꝑ¬
sone. Et quidẽ fideli n
chil magis auctẽticũ ẽẽ
debet ꝙͣ qd̃ in ore om̃i so¬
nat et catholica auctori-¬
tas cõfirmat

Expanded text:
elligas. Nam in his omnibus quantum ad rei veritatem nihil aliud oportet intelligere quam tres habentes rationale esse ex cam apud Graecos qui, ut scribit Augustinus , aliter accipiunt substantiam quam nos, sed apud Latinos puto nullum nomen inveniri posse quod possit melius aptari pluralitati divinae quam nomen personae. Et quidem fideli animo nihil magis authenticum esse debet, quam quod in ore omnium sonat, et catholica auctoritas confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
ue subsistẽcie: nichil ali¬
ud oportet intellig̾e qmͣ
habentes sb̾stanciale esse
sub discretiua et differẽti
ꝓprietate. Idcirco autem
nõib alludendo dixi sub
discretiua nõ ex discreti¬
ua ꝓprietate ut ĩtelliga ᷤ
unde illi ĩ trinitate dicã¬
t᷑ sb̾stancie uł subsisten¬
cie ꝙͣiuis impprie. dicimꝰ
quidẽ ꝓprietates ꝑsonis
ĩesse. s illarũ ĩ esse si bene
ꝑpendimus nõ dat sb̾sist̾e
sed existe̾. et idcuco ꝑso¬
ne rectius dicũt᷑ existẽcie¬
uõ sola diuina accẽdũt
nullã ꝓprietatẽ ĩuẽiunt.
qua diuina essencia diffe¬
rat ab alia aliqua d̾ina
quia nõ est in diuinita¬
te nisi una sola sicut ꝓpͥe¬
tatib ibi differt una ꝑ¬
sona ab alia. nõ gͦ iuix¬
ta hanc cõsideracionẽ ĩue¬
niunt quomͦ illã unita-¬
circo eã simplicit̾ ⁊ satis
ꝓprie essenciã uocant et
płalitatẽ illã ubi ꝓpͥeta-
nitur qua differat ab ali-¬
a increata ubi uti iam
dictũ est nõ est nͥ una

Expanded text:
ve subsistentiae, nihil aliud oportet intelligere quam habentes substantiale esse sub discretiva et differenti proprietate. Idcirco aut nominibus alludendo dixi sub discretiva, non ex discretiva proprietate, ut intelligas unde illi in Trinitate dicantur substantiae, vel subsistentiae, quamvis improprie. Dicimus quidem proprietates personis inesse, sed illarum inesse, si bene perpendimus, non dat subsistere, sed existere. Et idcirco personae rectius dicuntur existentiavero sola divina attendunt, nullam proprietatem inveniunt qua divina essentia differat ab alia aliqua, divina, quia non est in divinitate nisi una sola, sicut proprietatibus ibi differt una persona ab alia. Non igitur juxta hanc considerationem inveniunt quomodo illam unitaidcireo simpliciter et satis proprie essentiam vocant. Et pluralitatem illam ubi proprietatenitur qua differat ab alia increata, ubi, ut jam dictum est, non est nisi una
Abbreviated transcription (Latin):
posset negare te spũ scõ
hoc ẽ amore tuo dilig̾e.
Si recte dilig̾e diceris
amore qui de te ꝓcedit
cur pr et filiꝰ nõ recte di¬
cant᷑ dilig̾e amore qui
ex ipĩs ꝓcedit: Hectine¬
frater est illa questio quã
ĩsolubilẽ putãt. ĩ solubilẽ
⁊ dicũt et scribunt.¬

Expanded text:
posset negare te Spiritu sancto posset negare te Spiritu sancto hoc est amore tuo diligere? Si recte diligere diceris amore qui de te procedit, cur Pater et Filius non recte dicantur diligere amore qui ex ipsis procedit? Haeccinefrater est illa quaestio quam insolubilem putant, insolubilem et dicunt, et scribunt
Abbreviated transcription (Latin):
eũ amorẽ habeat s exhi-¬
beat. nõ autẽ ꝙ amorẽ ab
eo accipiat s ꝑ eum ĩpen¬
dat. Dicit augꝰ de filio.
filius dicebat et p̃r docebat
Et filius de se ip̃o. Mea doct᷑¬
na nõ ẽ mea. Cur et sp̃t
scũs nõ equa rõne dicat.
Mea dilectio nõ ẽ mea
sz prĩs de quo ꝓcedit sed
filii qui eã spirauit. Si sp̃c
scũs ẽ amor utriusq. curpr
ñ dicat ᷑ͤ recte spu scõ hoc est
suo amore dilig̾e. cur nõ et
filiꝰ dicat᷑ recte spũ scõ. hoc ẽ
sua dilectione amare. Ani¬
mꝰ hũanus amor nõ est
s ab ip̃o amor ꝓcedit ⁊ ido
seip̃o nõ ns̃ diligit s a¬
more qui a seip̃o ꝓcedit.
diligit seipo. diligit spũ
scõ. diligit seip̃o amore.
diligit suo amore. Quis
nesciat ꝙ filiꝰ bt̃e marie
⁊ filius naue ihx̃ dicant᷑
equiuoce: Similit̾ eqͥuo¬
ce dice̾nt᷑ amor tuus et
amor diuinus. si sp̃c scs̃
sicut sp̃c scũs dicit᷑ amor
prĩs et filii: quis queso

Expanded text:
eum amorem habeat, sed exhieum amorem habeat, sed exhibeat, non quod amorem ab eo accipiat, sed per eum impendat. » Dicit Augustinus de Filio: « Filius dicebat et Pater docebat, et Filius de seipso: Mea doctrina non est mea. Cur et Spiritus sanctus non aequa ratione dicit: Mea dilectio non est mea, sed Patris de quo procedit, sed Filii qui eam spiravit. Si Spiritus sanctus est amor utriusque, cur Pater non dicatur recte Spiritu sancto: hoc est suo amore diligere? cur non et Filius dicatur recte Spiritu sancto, hoc est sua dilectione amare? » Animus humanus amor non est, sed ab pso amor procedit, et ideo seipso non diligit, sed amore qui a seipso proceditdiligit seipso, diligit Spiritu sancto. Diligit seipso amore, diligit suo amore. Quis nesciat quod Filius beatae Mariae et filius Nave Jesus dicantur aequivoce? Similiter aequivoce dicerentur amor tuus et amor divinus, si Spiritus ssicut Spiritus sanctus dicitur amor Patris et Filii. Quis, quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sc̃o dilig̾e̾ possumꝰ ⁊ recte
⁊ praue intellig̾e et ad uerũ
uł falsũ sensum deriuare.
Sz fortassis a me queris hoc
ipm distingui et qualit̾ mo¬
do uixta uerũ sensũ modo iux¬
ta falsũ possit intelligi. ꝓcul
dubio qd̃ filiꝰ agit: pr̃ agit.
a quo filius accipit ut agat
⁊ agere possit. Hinc est illd̾
leati hylarii. Intellige filiũ
agentẽ. Similit̾ dico intel¬
lige sp̃m scm agentẽ et ꝑ
eum nõ modo prẽm sed et
filiũ agentẽ. filius erudit:
agit: quia ab ip̃o utq accip̃
ut id ip̃m possit qd̃ agit. Qd̃
autẽ pat̾ ꝑ filiũ oꝑau dicit᷑.
nõ sic intelligit᷑ quasi filiꝰ
sit auctor et origo potencie
que pater ẽ. et que nult o¬
perat᷑. s ꝙ pat̾ auctor ⁊ ori¬
go sit potẽcie que filiꝰ est et
pro bñplacito agit qd̃ agͭ
sp̃c scũs auctor et origo ex¬
stat dilectionis que pat̾ ẽ.
⁊ pro arbitrio amat qd̃ a¬
origo existat. Dicit᷑ gͦ pat̾

Expanded text:
Spiritu sancto diligere, possumus et recte, Spiritu sancto diligere, possumus et recte, et prave intelligere, et ad verum vel falsum sensum derivare. Sed fortassis a me quaeris hoc ipsum distingui, et qualiter modo juxta verum sensum, modo juxta falsum possit intelligi. Procul dubio quod Filius agit Pater agit a quo Filius accipit ut agat et agere possit. Hinc est illud beati Hilarii: « Intellige Filium agentem. Similiter dico intellige Spiritum sanctum agentem, et per eum non modo Patrem, sed et Filium agentem. Filius erudit, agit, quia ab ipso uterque accipit ut idipsum possit quod agit. Quod autem Pater per Filium operari dicitur, non sic intelligitur quasi Filius sit auctor et origo potentiae quae Pater est, et quae vult operatur, sed quod Pater auctor et origo sit potentiae quae Filius est, et pro beneplacito agit quod agit. sanctus auctor et origo existat dilectionis quae Pater est, et pro arbitrio amat, quod aorigo existat. Dicitur ergo Pater
Abbreviated transcription (Latin):
est sapiat: om̃o cõtradicit.
si ea sapĩa que filiꝰ ẽ saperet:
nõ tã filius a pr̃e qmͣ pr̃ a fi¬
lio esset quibz ẽ idẽ esse qd
saꝑe. Hinc ẽ ꝙ quidã ĩ hũe
modũ opponũt ⁊ dicũt. Cũ
uẽ ibi sit dilige̾ qd̾ ẽẽ qͦmͦ
dicit᷑ pr̃ uł filius nõ esse
ea dilectione qua alter al¬
terũ diligit. Cum gͥ pater
neget᷑ saꝑe sapiencia quã
genuit ne ea ẽẽ intelligat᷑.
hec ilłi qnͣtũ michi uidet᷑ mł¬
tũ est int̾ fac̾e̾ ⁊ fier int̾ eiuidire
et erudiri int̾ sapientẽ facere ⁊
sapiens fien. Certe si pat̾ ea sa¬
piencia que filius est saperet
et sapiens fieret ab ip̃o ꝓcul
dubio ess cui idẽ ẽ esse qd̾ sa¬
pere qd̃ sapientẽ esse. Qnͣdo
autẽ ꝑ filiũ pater aliquẽ eru-¬
dit ea sapĩã que filius est a¬
liquid facit. nec tñ sequitur
ut a filio sit. Sicut itaq pat̾
filio erudit. nec tñ sequitur
ut a filio sit. sic spũ scõ diligͭ.
nec tñ sequit᷑ͤ ut a spũ scõ sit.

Expanded text:
s sapiat, omnino contradicit, si ea sapientia quae Filius est saperet, non tam Filius a Patre quam Pater a Filio esset, quibus est idem esse quod sapere. Hinc est quod quidam in hunc modum opponunt et dicunt. Cum idem ibi sit diligere quod esse, quomodo dicitur Pater vel Filius non esse ea dilectione qua alter alterum diligit? Cum igitur Pater negetur sapere sapientia quam genuit ne ea esse intelligatur, hoc illi quantum mihi videtur multum est inter facere et fieri, inter erudire et erudiri, inter sapientem facere et sapiens fieri. Certe Pater, si ea sapientia quae Filius est saperet et sapiens fieret, ab ipso procul dubio esset cui idem est esse quod sapere quod sapientem esse. Quando autem per Filium Pater aliquem erudit, ea sapientia quae Filius est aliquid facit, nec tamen sequitur ut a Filio sit. Sicut itaque Pater Filio erudit, nec tamen sequitur ut a Filio sit, sic Spiritu sancto diligit: nec tamen sequitur ut a Spiritu sancto sit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiones mentis p̃ciprie inugi¬
lare debent circa custodiam sui.
Ecce iam audiumus quid de
huiꝰmͦi arbore sentire debeamꝰ.
Nlemo tũ putet me credere nabu¬
godonosor regem talem fuisse qͣ¬
lem me audit exmistica signi¬
ficatione describere. Neq enim
insua ꝑsona tał fuit. s ex sira
ꝑsona talem uirum p̾figuraũ.
& inuisa arbore talem designa¬
uit. Sed misticam interun des¬
cͥptionẽ ꝓsequam᷑. & in ueniemꝰ
fortassis in ea quod iuste mire¬
mur. nec solum qd̾ admirari de¬
beamus immo digne defleamꝰ.

Expanded text:
tiones mentis praecipue invigitiones mentis praecipue invigilare debeant circa custodiam sui. Ecce jam audivimus quid de hujusmodi arbore sentire debeamus. Nemo tamen putet me credere Nabuchodonosor regem talem fuisse qualem me audit ex mystica significatione describere: neque enim in sua persona talis fuit, sed ex sua persona talem virum praefiguravit, et in visa arbore talem designavit. Sed mysticam interim descriptionem prosequamur, et inveniemus fortassis in ea quod juste miremur, nec solum quod admirari debeamus, imo digne defleamus,
Abbreviated transcription (Latin):
num in herere. Que sursum sñt
inquit apłs sapite ñ que suꝑ t̾rã.
Debent itaq aues nr̃e ꝓtempo
re ad celestia eleuari. & met̾noꝵ
contẽplatione suspendi. & it̾m pꝰ
sublimes uolatus ad arboris sue
ramos reu̾ti. ibiq in morari. immo
&e conu̾sari. Quid enĩ aliud ẽ uo¬
lucres cebi ad ramos sue arboris
semꝑ redire c ibi in habitare. nͥ co¬
gitationes cordis sui ad moꝵ oꝑm
crebrius insistere . & uehementiꝰ
incumb̃e: Hinc ẽ qͦd ꝑ salomonẽ
d̾r. Orit᷑ sol ⁊ occidit. ⁊ ad locum
suum reuertitur. Intelligentͥe
enim sol post ortum simm & sub¬
limis ꝯtemplationis ascensum.
tterum ad locum suum reu̾titur.
& ad sui circinspectionẽ ocłs cor¬
dis reuocatur. ut it̾m ad altiora
subleuetur. Cor enĩ qͦd adsui con¬
sid̾ationẽ obdormit. cito contem¬
plationis grãm quã acceꝑat a¬
mittit. Recte gͦ de hac arbore dr̃.
& inramnis eius conu̾sabantur
uolucres celi. eo quod circimspec¬

Expanded text:
num inhaerere: Quae sursum sunt num inhaerere: Quae sursum sunt inquit Apostolus, sapite, non quae super terram . Debent itaque aves nore ad coelestia elevari, et in aeternorum contemplatione suspendi, et iterum post sublimes volatus ad arboris suae ramos reverti, ibique immorari, imo et conversari. Quid enim aliud est volucres coeli ad ramos suae arboris semper redire, et ibi inhabitare, nisi cogitationes cordis sui ad morum, ocrebrius insistere, et vehementius incumbere? Hinc est quod per Salomonem dicitur: Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur , intelligentiae enim sol post ortum suum, et sublimis contemplationis ascensum iterum ad locum suum revertitur, et ad sui circumspectionem oculus cordis revocatur, ut iterum ad altiora sublevetur. Cor enim quod ad sui conservationem obdormit, cito contemplationis gratiam quam acceperat amittit. Recte ergo de hac arbore dicitur, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli, eo quod circumspec
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ramis itaq arboris fructus
colligitur. quia exmulto uir¬
tutum ex̾citio scientia multi¬
plicatur. Et quo quisq ꝑfecti¬
or atq ꝓbatior eo ub̃iores fruc¬
tus grinit. delectabiliusq refi¬
cit. Pfectoꝵ antem ait apłs ẽ¬
tudine ex̃citatos hñt sensus ad
discretionẽ boni ⁊ mali. Soni
sane & bone arboris rami. qͥ
talem fructum ferunt. cibũq
animarum gignunt qui uola¬
tilia celi suscipuint & sublimes
cogitatus ad alta suspendunt.
qui bestias ꝓtegunt. & carnis¬
orsum p̃mebat cum diceret. Cas¬
tigo corpus meum ce ĩ seruitutẽ
redigo. Qmi antẽ uoluerit uolueͤs
celi huiusmodi arboris ramis as¬
suescere: sit in lege dñi uoluntaᷤᷤ
eiꝰ. & inlege eiꝰ meditat᷑ die acnoc¬
te. Caueamus gͦ qudꝵdam nuũ
more nidum nob̃ int̾ra facere. uł
in aquosis degere. ramosq arbo¬
ris deserere. pudeatq noscuris
sclarib carnisq desideriis. assi¬
duarum ĩ portunitate cogitatio¬

Expanded text:
Ex ramis itaque arboris fructus Ex ramis itaque arboris fructus colligitur, quia ex multo virtutum exercitio scientia multiplicabitur. Et quo quisque perfectior atque probatior, eo uberiores fructus gignit, delectabiliusque reficit. Perfectorum autem, ait Apostudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali . Boni sane et bonae arboris rami qui talem fructum ferunt, cibumque animarum gignunt, qui volatilia coeli suscipiunt, et sublimes cogitatus ad alta suspendunt, qui bestias protegunt, et carnisorsum premebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo . Qui autem voluerit volucres coeli hujusmodi arboris ramis assuescere, sit in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditetur die ac nocte. Caveamus ergo quarumdam avium more nidum nobis in terra facere, vel in aquosis degere, ramosque arboris deserere, pudeatque nos curis saecularibus, carnisque desideriis assiduarum importunitate cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionem erudiunt. Multa
enim que ꝑ iuestigationẽ nõ
possimrus. ꝑ exꝑientiam ple¬
nius & cerciꝰ ad discimus. Hinc
illud psalmiste. Amandatis tiᷤ
in tellexi. Amandatis in telligit.
qui ex eo quodagit. ad maiorẽ
intelligentiam ꝓficit. Hino ẽ
quod alias scͥbitur. In in tellec¬
tib manium suarum dedu¬
x̃ eos. In intellectib manuũ
suarũ aliũ deducit. qui ad
uiam ueritatĩ quã ꝑ oꝑum
ex ꝑm̃ĩta didicit. certis ꝓfectu¬
um gradibus dirigit. Parua
⁊ parum certa ẽ illa scientia.
quam non ad iiuat &e confir¬
mat rerum exꝑientia. Hine est
exꝑtus panca recognoseit. Non
solum autem exbonis que agimꝰ
uerum cẽ ex malis que sustine¬
mus. ad discretionẽ erudimͣ.
& ex ipsis temptationibus pru¬
dentiores efficimur. hoc nos
illa uox sapientis admonet
que dicit. Qui non ẽ temptatꝰ
quid scit: Uir in multis exꝑtꝰ
cogitauit multa. Et qui mul¬
ta didicit. enarrabit intellectũ.

Expanded text:
perfectionem erudiunt. Multa perfectionem erudiunt. Multa enim quae per investigationem non possumus, per experientiam plenius et certius addiscimus, hinc illud Psalmistae: A mandatis tuis intellexi . A mandatis intelligit qui ex eo quod agit ad majorem intelligentiam proficit. Hinc est quod alias scribitur: In intellectibus manuum suarum deduxit eos . In intellectibus manuum suarum alium deducit, qui ad viam veritatis quam per operum experimenta didicit certis profectuum gradibus dirigit. Parva et parum certa est illa scientia, quam non adjuvat et confirmat rerum experientia: hinc est expertus, pauca recognoscit . Non solum autem ex bonis quae agimus, verum etiam ex malis quae sustinemus ad discretionem erudimur, et ex ipsis tentationibus prudentiores efficimur. Hoc nos illa vox Sapientis admonet, quae dicit: Qui non est tentatus, quid scit? Vir in multis expertus cogitavit multa, et qui multa didicit, enarrabit intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
sam exercere:
ipsum quod de hac arbore
dicitur in nobis ipsis implemus. si
carnales affectiones subrigor e dis¬
cipline restungimus. o cogitati¬
ones nr̃as in moꝵ circunspectione
occupamus. & ꝑspiritales medita¬
tiones õs sensus nr̃os inbonis de¬
sideriis nutrimus. Quid eni ꝑ
uolatilia intelligimus nͥ subtilẽ
cogitationes. & quid ꝑ quadrupe¬
dia & terrestria nͥ carnales affectio¬
nes: ꝑ animalia illa desidia q̃
surgunt p̾ter rõnem. ꝑbestias
illa que nituntur contra r̾onem.
p̃ter rõnem uana & fruola. cõtͣ
ratonem ꝑu̾sa & noxia. Parbo¬
rem ut dictum ẽ accipimus ro¬
bur fortitudinis ⁊ recte ꝑ ra¬
mos arboris oꝑa ĩ telligimus
⁊ ex̃ticia uirtutis. Ex huiusmͦ
ramis meritoꝵ bonoꝵ fructꝰ
bis beatus es ce bene tͥ erit. Ex
hunismi ramis salubrium cõ¬
silioꝵ subtiliumq intellectuñ
fructus ꝓdeunt. cum ꝑ multa
exꝑimenta. unrtutũ ex̾citia ho¬
minẽ ad cuscretionis &e scientie

Expanded text:
sam exercere. Sed et hoc ipsum quod de hac arbore dicitur in nobis ipsis implemus, si carnales affectiones sub rigore disciplinae restringimus, et cogitationes nostras in morum circumspectione occupamus, et per spiritales meditationes omnes sensus nostros in bonis desideriis nutrimus. Quid enim per volatilia intelligimus nisi subtiles cogitationes et quid per quadrupedia et terrestria, nisi carnales affectiones? Per animalia, illa desideria quae surgunt, praeter rationem; per bestias, illa quae nituntur contra rationem; praeter rationem vana et frivola; contra rationem perversa et noxia. Per arborem, ut dictum est, accipimus robur fortitudinis, et recte per ramos arboris opera intelligimus et exercitia virtutis. Et ex hujusmodi ramis meritorum bonorum fructus bis, beatus es, et bene tibi erit . Ex hujusmodi ramis salubrium consiliorum subtiliumque intellectuum fructus prodeunt, cum per multa experimenta virtutum exercitia hominem ad discretionis et scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ei adherendo ꝓfidem ⁊ pꝯ ĩhendo
ꝑspem. Qui gͦ petit ut regnũ dei adue¬
uiciũ se reꝓdare demonstrat huit peti¬
ciomi dat᷑ spiritꝰ pietat ᷑ ut ip̃e ad cor
ueniens ad beiignitatem illud accendat
q̃timꝰ ad eãd homo et̾ne h̾editatꝭ posses¬
sionen ad quã alios ꝑuenire cupit ip̃e
ꝑueniat .¶Tercia pecicio est ꝯͣt irã dicit¬

Expanded text:
ei adhaerendo per fidem et post inhaerendo eciem. Qui ergo petit, ut regnum Dei advevitium se reprobare demonstrat. Huic petitioni datur spiritus pietatis, ut ipse ad cor veniens, ad benignitatem illud accendat: quatenus ad eamdem homo aeternae haereditatis possessionem, ad quam alios pervenire cupit, ipse perveniat. Tertia petitio est contra i
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ip̃e nos orare dotuit ut do tõtu bonũ
urui mĩtũ esse intelligamꝰ Pma ergo
peticio qtͣ suꝑbiam est qua deo dicimꝰ
sanctificet᷑ nõme tuũ hit em̃ petimus
ut det nob tũnẽ ⁊ uen̾are nõme suũ
ꝑ suꝑbiam rebelles ⁊ ꝯtumaçes extiti¬
inꝰ. huit petitiomi datiu spiritꝰ timost
doni ut ille ad cor ueniens u̾tutem ĩ
eo creet huilitat᷑ꝭ que suꝑbie morbum
sanet qͥtus adregnũ celoꝵ ꝙ angelus¬

Expanded text:
ergo ipse nos orare docuit, ut totum bonum nostrum a Deo esse intelligamus. Prima ergo petitio contra superbiam est, qua Deo dicimus: Sanctificetur nomen tuum. Hic enim petimus, ut det nobis timere et venerari nomen suum, per superbiam rebelles et contumaces exstitimus. Huic petitioni datur spiritus timoris Domini ut ille ad cor veniens virtutem in eo creet humilitatis, quae superbiae morbum sanet, quatenus ad regnum coel
Abbreviated transcription (Latin):
maculam spe ubiq ⁊ semꝑ ĩnotẽtie seq᷑
regulaui ardenti cantat de siderio cele¬
sce mat̾moniũ flagrat ⁊ ad iptias spi¬
ritales uehementi de festinat scudio ĩ oĩs
huis uisio ambit᷑ t̾nitatͦ et̾nitas glorie
possessio felicitatꝭ. Quid aũt a portaꝭ
usq ad cemplũ qngẽtos nim̾at cubi¬
tos ⁊ iiii  milia. illud ẽ. Centenanus¬

Expanded text:
maculam, spe ubique et semper innocentiae sequitur maculam, spe ubique et semper innocentiae sequitur regulam, ardenti charitatis desiderio coeleste matrimonium flagrat, et ad nuptias spiritales vehementi festinat studio. In omnibus his, visio ambitur Trinitatis, aeternitas gloriae, possessio felicitatis. Quod autem a porta usque ad templum quingentos numerat cubitos et quatuor millia illud est centena
Abbreviated transcription (Latin):
ge nisi qͣtuor p̾ncipalia gen̾a ꝙ pũctioĩs
ꝑ que mes sancta mtrat ⁊ gͣ dit᷑ ad tẽ¬
plumi sancte ꝯtemplacionis. het autem
sunt. Timor supplicii. dolor p̃ñtꝭ exilii
spes celestͦ p̃mii. affectꝰ spiritalis cõ-¬
iugii. Timor plaga occidentalis dolor
septenitonalis. spes origentalis Amor
australis. Quid aũt sunt tres porte ad
singulas site nisi p̃face ꝯpuctionũ ot¬
casiones t̾nitati dietate fidei spei carita -
ti ꝯsecͣte. Qui eñi recte timet supplicia
fide fugit uita. spe tendit admenta. ca-¬
rtate t̾rit ad p̃mia. Quid u̾o dolet pn-¬
tis exilii miẜiaui fide tendit ad obĩam
spei festinat ad iusticiam caritat̾ pẽnis
uolat ad głlami. Porro qui inimarcesti.¬
bile sitit p̃miũ fide uicioꝵ fugit nausra¬
giĩspe spiritalis agonis ingͦdit᷑ scadiũ
dileccionis scudio suadente festinat ad
p̃uiũ. Sane qui celestꝭ̃ uniꝰ desiderat
copulaui. fide totiꝰ imiqͥtat᷑ a se r̾mouet

Expanded text:
cipalia genera compunctionis, per quae mens sancta intrat et graditur ad templum sanctae contemplationis? Haec autem sunt: Timor supplicii, dolor praesentis exsilii, spes coelestis praemii, affectus spiritalis conjugii. Timor, plaga occidentalis; dolor, septentrionalis; spes, orientalis; amor, australis. Quid autem sunt tres portae ad singulas sitae, nisi praefatae compunctionis occasiones Trinitati dicatae, fidei, spei, charitati consecratae. Qui enim recte timet supplicia, fide fugit vitia, spe tendit ad merita, charitate currit ad praemia. Cui vero dolet praesentis exsilii miseria, is fide tendit ad obedientiam, spe festinat ad justitiam, charitatis pennis volat ad gloriam. Porro qui immarcessibile sitit praemium, fide vitiorum fugit naufragium, spe spiritalis agonis ingreditur stadium, dilectionis studio suadente festinat ad praemium. Sane qui coelestis unius desiderat copulam, fide totius iniquitatis a se removet
Abbreviated transcription (Latin):
merram miam inuerre exta pe¬
ticio ꝯtͣ gulam qua dicitur. e nos
tas ĩtempta. hec est temptacio que nos
illecebra carius ip sepe ꝑ nalem appe¬
ticũ excessum ad exce ssũ trab̾e intitur
⁊ latent̾ doluptatem subicit dũ maĩfe¬
ste nob̾ de necessitate blaudit᷑ inꝙͣ ꝓfet¬
to temptationem cũt neqͣ ꝙͣ inducimur
si sic studemꝰ scdm mẽ surt̃ necessitat᷑
nat᷑e subsidũ impendere ut eñ semꝑ
meminerima appetĩtũ ab illecebra eo
luptat᷑ coh̾cere. Quod ut implera da¬
leama dacim nõb petentibus spiritus
intesligentie ut int̾na r⁊fectio usi dei
appetitũ ext̾tiorem cohibeat ⁊ mẽtẽ
temptatoni suo dũ esurienti sibi frau¬
dulenciam de ext̾ior̃ panis suggesti¬¬
onem fac̾et respondit dicens. celon
in solo pane uiuit homo sed in .o. ñ. qd¬

Expanded text:
ericordiam invenire. Sexta petitio est contra gulam, qua dicitur: Ne nos tentationem. Haec est tentatio qua nos illecebra carnis saepe per naturalem appetitum ad excessum trahere nititur, et latenter voluptatem subjicit, dum manifeste nobis de necessitate blanditur. In quam profecto tentationem tunc nequaquam inducimur, si sic studemus secundum mensuram neccessitatis naturae subsidium impendere, ut tamen semper meminerimus appetitum ab illecebluptatis coercere. Quod ut implere valeamus datur nobis petentibus spiritus intelligentiae, ut interna refectio verbi Dei appetitum exteriorem cohibeat, et mens tentatori suo dum esurienti sibi fraudulentiam de exterioris panis suggestione faceret, respondit dicens: Non in solo pane vivit homo, sed in omni
Abbreviated transcription (Latin):
Ira ⁊ inutdia indignatio anmi mittiga᷑
qr ex querso stultu ira int̾ficit qñ ꝑ iipa¬
aliu qͥd patitur se meruisse al bonũ¬
qd ħ ꝑ gr̃a accepisse non agnostit
qui se hac sponte corã deo ꝑ lamenta
aspligit / illic uerũ gaudium ⁊ letitiã
insenire mereat᷑ / Certa petitio ẽ ꝯtra
ioie qñ mens quõdamo tabefecta et
uicio suo amaritata int̃na bona non
appetit atq om̃i bigore emortuoulo
sp̃nalis refeccionis desideno hilarescit
ꝓpt̾ea ad sanandu hoc uiciũ dep̃carinos
feccionis pabulũ admoneat ut q̃d ip̃a
absens nescit appetẽ gustu pñt ammo¬
nita intipiat amare. dat᷑ gͦ auit pe¬
ticiomi sp̃t fortitudimis ut fatistentem
ammam engat qtus lła p̾stm uigtor

Expanded text:
ur, ira et indignatio animi mitigatur: quia e diverso stultum ira interficit, quando per impamalum quod patitur se meruisse, vel bonu per gratiam accepisse non agnoscit.qui se hic sponte coram Deo per lamenta affligit, illic verum gaudium et laetitiam invenire mereatur. CAuando mens quodammodo tabefacta, et vitio suo amaricata, interna bona non appetit, atque omni vigore emortuo, nullo spiritualis refectionis desiderio hilarescit: propterea ad sanandum hoc vitium deprecari nosrefectionis pabulum admoveat, ut quod ipsa absens nescit appetere, gustu praesentis admonita, incipiat amare. Datur ergo huic petitioni spiritus fortitudinis, ut fatiscentem animam erigat: quatenus illa pristini vigor
Abbreviated transcription (Latin):
pie letare uoluit de suo malo iuste cru¬
tiat᷑. post suꝑbiam g ⁊ inuidia ⁊ ira
que hominen spoliant ꝯtinuo t̾sticia
sequit᷑ que midatu flagellat. Cui de¬
inde succedit auaricia q̃ flagellatrum
eicit quia int̾no gaudio amisso forꝭ ꝯso¬
lacionem q̃rere ꝯpellit. postea accedͭ
gula que eiẽctũ seducit qr ani ext̾¬
iorib inhiantem hoc uiciũ in primis
qͣi euicina temptans ꝑ ip̃m naturalem
Appetitu ad excessum illicit. Postiemo
suꝑuenit luxuria que seductũ unolent᷑
ẜuituti subicit qr poẜͣ caro ꝑ crapala
inflata est ardorem libidinis suꝑuem¬
enteni emollitꝰ atq eneruntꝰ resoltus
amimus uince̾ nõ pt. Seruit eni semis¬
sume dominacoi mes curꝑit̾ subacta ⁊
nisi exorata subuemiat saluatoꝵꝭ pietas
nõ enit iam uicre captiuo setuenti amis¬

Expanded text:
pie laetari noluit, de suo malo juste cruciatur. Post superbiam ergo, et invidiam, et iram, quae hominem spoliant, continuo tristitia sequituinde succedit avaritia quae flagellatum ejicit, quia, interno gaudio amisso, foris consolationem quaerere compellit. Postea accedit gula, quae ejectum seducit quia animum exterioribus inhiantem hoc vitium imprimis quasi e vicino tentans per ipsum naturalem appetitum ad excessum illicit. Postremo supervenit luxuria, quae seductum violenter servituti subjicit quia postquam caro per crapulam inflata est, ardorem libidinis supervenientem emollitus atque enerviter resolutus animus vincere non potest. Servit igitur saevissime dominationi mens turpiter subacta; et, nisi exorata subvemat Salvatoris pietas, non erit jam unde captivae servienti amis
Abbreviated transcription (Latin):
purissim cordis spiritales oculos defixa
in ꝓuectu u̾cutum inagone celescium af¬
fectuũ indesiderio celestis amplexus in
spe dĩm tactꝰ mnodore osculoꝵ insiti suꝑ-
celesciũ desid̾ioꝵ penitꝰ succensa flam.¬
ma lucet celescꝭ sapiencie unde ꝓdeũt
fructa ĩnotentie gẽme nastunt᷑ grrcie
flores pullulant ⁊ oꝑa gtorie quibz mor¬
dinata uoluptas esau comburit᷑ illece¬
brosa uanitas fundicꝰ actent᷑. flama ⁊
siquid celest sapiẽcie ꝯsũit pectata
accenidit mĩta illuminat p̃mia Et hsedi¬

Expanded text:
purissimi cordis spirituales oculos defixa, purissimi cordis spirituales oculos defixa, in provectu virtutum, in agone coelestium affectuum, in desiderio coelestis amplexus, in spe divini tactus, in odore osculorum, in siti super coelestium desideriorum, penitus succensa flamma lucet coelestis sapientiae: unde prodeunt fructus innocentiae, gemmae nascuntur gratiae, flores pullulant et opera gloriae, quibus inordinata voluptas Esau comburitur, illecebrosa vanitas funditus atteritur. Flamma siquidem coelestis sapientiae consumit peccata, accendit merita, illuminat praemia. Et hae
Abbreviated transcription (Latin):
2 ͦ ꝑ obedienciani. t̾tio ꝑ ĩnocẽtiam qrͣ¬
to ꝑ spiritale a pacyã in p̾ma lucta su-¬
ꝑatur inquitas in secunda nephanda
curiositas int̾tia illicita uoluptas ĩ 4ͣ
illecebrosa uanitas iniquitas dyaboli
cĩositas ꝓximi uoluptas sui uanitas ⁊¬
mũdi. domꝰ Iacos fit ignis ⁊ domus
Ioseph flama ⁊ doma esau lupanar
totiꝰ qͥ fusionis In domo iacos ardet
ignis uirilis peuitencie ⁊ in domo Ioseph
lucet flama sapie In domo esau habun¬
dat scipulai totiq malicie in esau r̾u̾a
lapanari dolus fraus et simulacio qr
depopulacio quia t̾renq. porro ĩ supplan¬
tatrice qstiã scipulani deuorante uiciorũ
fenũ qburente delictoꝵ ligna ĩcin̾em re¬
digente pectatoꝵ ignis ardet salubris
penitencie qui esan uĩq̾tatem ext̾minat
curiositatem pestiferã pessundat. porro
in mẽte flamina dine dlectionis suctẽsa
sole iuscicie illuscͣta ad ip̃m iugi amoris
scudio qu̾sa in ip̃i ꝙ pulchritudinem assidue

Expanded text:
 per obedientiam, tertio per innocentiam, quarto per spiritualem sympathiam. In prima lucta superatur iniquitas, in secunda nefanda curiositas, in tertia illicita voluptas, in quarta illecebrosa vanitas. Iniquitas diaboli, curiositas proximi, voluptas propria, vanitas mundi. Domus Jacob fit ignis, et domus Joseph flamma, et domus Esau lupanar totius confusionis. In domo Jacob ardet ignis virilis poenitentiae, et in domo Joseph lucet flamma sapientiae. In domo Esau abundat stipula totius malitiae, in Esau revera lupanar, dolus, fraus et simulatio, qudepopulatio, quia terrenus. Sane in supplantatrice conscientia, stipulam devorante vitiorum, fenum comburente delictorum, ligna in cinerem redigente peccatorum, ignis ardet salutaris poenitentiae: qui Esau iniquitatem exterminat, curiositatem pestiferam pessundat. Porro in mente flamma divinae dilectionis succensa, sole justitiae illustrata, ad ipsum jugi amoris studio conversa, in ipsius pulchritudinem assidue
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ⁊ ad soluendu iugũ captiuitat  nr̃e
datura ess reꝓmisit. S nos ante quã
ad explanacoei haꝵ ueniamq p̃ꝯ uolumꝰ
alia ad huc silitudine de mõstͣre qnͣtũ in
nõb corrupcionẽmi sũpͣdicta uicia ge¬
nerent ut qnͣto ꝑiculosiar lauguor oste¬
ditͣ tando magꝭ nccͣia medicina com̃ꝑbe᷑¬
P suꝑbĩam igit᷑ cor inflat᷑ ꝑ imuidiã are¬
scit ꝑ iram crepat ꝑ t̾sciciam ꝯteritur
⁊ quasi inpulu̾em redigitur. ꝑ auaricia
disꝑgit᷑ ꝑ gulam inficit᷑ ⁊ qiͣ humectat᷑
ꝑ luxĩam ꝯcultatur ⁊ inlictũ redigitunt
ita ut iam miser dice̾ possit In felix sũ
in lio ꝓfundi ⁊ no est substancia bẽi
in altitudinem mãrꝭ ⁊ tempestas dem̾sit¬

Expanded text:
ugum captivitatis nostrae daturus esset, repromisit. Sed nos, antequam ad explanationem harum veniamus, prius volumus alia adhuc similitudine demonstrare quantam in nobis corruptionem supradicta vitia generent; ut quanto periculosior languor ostenditur, tanto magis necessaria medicina comprobeperbiam igitur cor inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per tristitiam conteritur, et quasi in pulverem redigitur, per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur et quasi humectatur, per luxuriam conculcatur et in lutum redigitur: ita ut jam miser dicere possit: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Veni in altitudinem maris et tempestas dem
Abbreviated transcription (Latin):
puntas . Alecessaria ẽ inꝙͣ tõtinẽtiasẽ¬
suũ. Iustitia accuũ cimnocẽtia affectuũ
Sit sit deporta ad templũ qr ꝑ p̃sa
git᷑ Et nomẽ tiuitat᷑ abilla die dñs
ibidem. Exilla die illas clartate illa
copula illa uinone est ciuitat nouiẽ
dominꝰ ibid qr custodit egressa spõse
sue ad accionem ⁊ introitũ ad ꝯtempla¬

Expanded text:
puritas. Necessaria est, inquam, continentia sensuum, justitia actuum, innocentia affectuum. Sic itur de porta ad templum; quia per gitur: Et nomen civitatis ab illa die, Dominus ibidem . Ex illa die, illa claritate, illa copula, illa unione, est civitatis nomen, Dominus ibidem; quia custodit egressum sponsae suae ad actionem, et introitum ad
Abbreviated transcription (Latin):
tũi ꝑliuorem sul ꝓximo cadit ⁊ qnͣtũ
ille falatitꝰ erigitir tm̃ hic ueracit᷑
p̃cipitat᷑. S neq hic sisce̾ potest seł
cepta corruptio . Mox em̃ ut desuꝑlua
muidia nata fuerit. Iram ip̃a de se

Expanded text:
o cadit; et quantum ibi fallaciter erigitur, tantum hic veraciter praecipitatur. Sed neque hic sistere potest semel coepta corruptio: mox enim ut de superbia, invidia nata fuerit, iram ipsa de se
Abbreviated transcription (Latin):
ricia. sextũ gula septimũ luxĩa Cont
hec secuñdo loco ꝯscituũt᷑ septem petia¬
dicit᷑ deo sanctifitet᷑ nomen tilũ sat̃
Secunda qua dr̃ aiduemat regnum
tuũ Tercia qua dicit᷑. fiat uoluntas tua
sicut incelo ⁊ int̾ra. Crͣta qua dĩcit̃. pa
ctio loco secũt᷑ septem dona spiit sãcti

Expanded text:
ritia, sextum gula, septimum luxuria. Contra haec secundo loco constituuntur septem petitdicitur Deo: Sanctificetur nomen tuum; secunda, qua dicitur: Adveniat regnum tuum; tertia, qua dicitur: Fiat voluntas tua, sitertio loco sequuntur septem dona Spiritus sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
inq loqͣmur Seꝑtem gͦ sunt ex hiis t̾a
honimom expoliant qrͣtũ expoliatũ
flagellat. qnͥtũ flagellatu eicit sextũ
eiectũ seducit septimũ deductũ ẜuituti
subicit. Suꝑbia eñ aufert homini deũ
Imidia aufert ei ꝓxiiũ . Ira aufert
ei se ip̃m t̾scicia spollatũ flagellat. Aua¬
ricia fragellatũ eitit. gula eiectũ sedu¬
cit. luxuena seductu ẜuituti subicit Nũt
reu̾tentes singl̃a ꝑ ordinem explanemꝰ
Suꝑbia minq est amor ꝓpͥe excellẽcie
qñ mens bonũ qd ħ singlarit᷑ diligit i
smne eo a quo bonũ accepit o pestifera
suꝑbia quid agis cun suades riuulo ut¬
ut se a fonte diuidat Cur suades radio
ut se a sole aufertat Cur nisi dũ ⁊ ille
infundi desinit arestat ⁊ iste du abillu¬
mĩnate se auertit tenebrosꝰ fiat. ut̾q
n̾o du accipe cessut id ꝙ nec dũ habet
dum illud in eo aquol nõ diligit. Sicꝭ
em ome honũ ueratit᷑ ad eo ẽ ita nilłũ
bonũ extͣ deũ utilit̾ hr̃i potest ymo

Expanded text:
t ex his tria hominem exspoliant; quartum, exspoliatum flagellat; quintum, flagellatum ejicit; sextum, ejectum seducit; septimum, eductum servituti subjicit. Superbia enim aufert homini Deum; invidia aufert ei proximum; ira aufert ei seipsum; tristitia spoliatum flagellat; avaritia flagellatum ejicit; gula ejectum seducit; luxuria seductum servituti subjicit. Tunc revertentes, singula per ordinem explanemussuperbia namque est amor propriae excellentiae, quando mens bonum, quod habet, singulariter diligit, iest, sine eo a quo bonum accepit. O pestifera superbia, quid agis? cur suades rivulo ut se a fonte dividat? Cur suades radio, ut se a sole auferat? Cur? nisi dum et ille infundi desinit, arescat; et iste dum ab illuminante se avertit, tenebrosus fiat? Utrumque vero dum accipere cessat id quod necdum habet, dum illud in eo a quo habet non diligit. Sicut enim omne bonum veraciter a Deo est, ita nullum bonum extra Deum utiliter haberi potes
Abbreviated transcription (Latin):
ima de p̾ma diuisione ⁊ scd̾a. Restat
ut aliqͣ dicamꝰ de c̾tia ⁊ qͣrta. Et sit᷑
p̾ma ꝑtinet ad ex̾cicia. sdda ad gaudiã
sic c̾cia spc̃at ad mmĩta qrta ad p̃mia et
sic illa duo denario distĩgũtur nũmo
ꝓpt̾ ꝑ fecciõne accionis. Sic ista septena¬
rio diuidunt ꝓpt̾ spiritalem ꝑfeccionẽ
et gaudiũ sũꝑne ꝯtemplacõis. Dicit / gͦ
Abdĩas ⁊ hereditabunt hni qui adustrũ
sunt mõte ii esau rtͣ Sub hoc septe¬
nario q̃tͣ seꝑtem p̾ntipalia uicia opponũ
tem sp̃t sc̃i dona septẽ uirtutes ad ul

Expanded text:
ma divisione, et secunda. Restat ut aliqua dicamus de tertia, et quarta. Et sicut prima pertinet ad exercitia, secunda ad gaudia; sic tertia spectat ad merita, quarta ad praemia. Et sicut illa duo denario distinguuntur numero propter perfectionem actionis, sic ista septenario dividuntur propter spiritalem perfectionem et gaudium supernae contemplationis. Dicit ergo Ab dias: Et haereditabunt ii, qui ad austrum sunt, montem Esau, etc. Sub hoc septenario contra septem principalia vitia opponuntur tem Spiritus sancti dona, septem virtutes il
Abbreviated transcription (Latin):
tollit᷑ tanto gͣuiq debono alt̾iꝰ torq̃tur
Sua g̾ elacioni isscissime pena depit-¬
tata est ipias ipa quã de segignit
uoluit recte nũt dom alieni liuore ta¬
bestit. Qeuã ꝓfecto aliene felicitatis
suctessꝰ nõ uret si illũ in quo om̃e boͫ
est ꝑ amorem possibe̾t nũit eigo snͣ¬

Expanded text:
tanto gravius de bono alieno torquetur. Sua igitur elationi justissime poena deputata est; ipsa, quam de se gignitum diligere noluit, recte nunc boni alieni livore tabescit. Quam profecto alienae felicitatis successus non ureret, si illum, in quo omne bonum est, per amorem possideret. Nec en
Abbreviated transcription (Latin):
ordinata ascendimꝰ. qrͣta qnͣdo at̾a su¬
ꝑne ciuitat᷑ intͣmꝰ inhminis. Quatuor
sunt que elect᷑ ad utilitatẽ ⁊ salucem
dia ꝯtemplacõis merita ꝑfeccionis p̃mia
beatissime uisionis. Ex̾cicia inꝙͣ discipli¬
ne gaudia spiritalis unionis ⁊ celest᷑
copule ⁊ menta iusticie p̃mia głore
Pͥma gͦ diuisio ꝑtinet ad ex̃cicĩa. stdã¬
ad gaudia. t̾tia ad merita qrͣta ad p̃¬
mia. unde ⁊ in p̾ma diuisione a Iosue
dicit᷑ ad filios isrł hee sunt gentes qͥs
dñs deꝰ tuus dereliquit in mediõ
tui ut in eis erudiret isrlem. hine
iterũ scp̾tũ est. Iebuseum aut habi¬
tatorem ierłui no potuerunt filii
Iuda delere Item in eodeni Non po¬
tuerunt fllii manasse has subu̾tere ci¬
uitates s cepit chananeꝰ habitare
int̾ra sua. Postꝙͣ aũt qualuerunt
filii istael subiecerunt cananeos et
fecerunt sibi tribularios net ñfẽrũt
eos. de scdã diuisione sit legit᷑ ĩ iezechi¬
ele. hec est t̾ra quã mittes in sortẽ nĩb¬

Expanded text:
ando atria supernae civitatis intramus in hymnis. Quatuor sunt, quae electis ad utilitatem et salutem, dia contemplationis, merita perfectionis, praemia beatissimae visionis; exercitia, inquam, disciplinae, gaudia spiritalis unionis, et coelestis copulae, et merita justitiae, praemia gloriae. Prima ergo divisio pertinet ad exercitia, srta ad praemia. Unde et in prima divisione a Josue dicitur ad filios Israel: Hae sunt gentes, quas Dominus Deus tuus dereliquit in medio tui, ut in eis erudiret Israelem . Hinc iterum scriptum est: Jebusaeum autem habitatorem Hierusalem non potuerunt filii Juda delere . Item in eodem: Non potuerunt filii Manasses has subvertere civitates, sed coepit Chananaeus habitare in terra sua. Postquam autem convaluerunt filii Israel subjecerunt Chananaeos, et fecerunt sibi tributarios, nec interfecerunt eos . De secunda divisione sic legitur in Ezechiele: Haec est terra, quam mittetis in sortem trib
Abbreviated transcription (Latin):
miẜia ẽ illicito nolentem uexari ĩten-¬
tiuo pudor misrie eo ticillari remocõ
laguorꝭ exclusio tẽp̃tacionis. Qtuor
facta est cũ libertate arbitrii s nõ
cũ lib̾tate ex̾cicii. uoluntas siquidem
⁊ ꝓp̾o mota arbit̾o expũgnaut᷑ qͦs potuͭ
s̾ nõ õs sb̾iugauͭ qͦs noluit unde et
lib̾tatem habuit ĩfacultate ⁊ motu Iu¬
si huss cũctos sibi admitũ sbuigasset
Secunda p̾mã lib̾tatem ⁊ scdam huit
s caruit tertia qr ꝓp̾a se moriens uolũ¬
cate optata ex̾cicii utitur facultate s
huic deficit ꝗsilii lib̾tas qr sciẽ ⁊ orbi¬
ins exitꝰ ⁊ pn̾cipii nestiuit actingere
metas. Tercia om̃s has habuit s qrͣta
caruit qr et uoluntatem in motu ⁊ facal¬
tatem dactu ⁊ claritatẽ in sensu obtinũ
sed securitate m mnaffectu nõ habuit
celerem inaccione ⁊ sinceram clarita-¬
tem mintencione ⁊ securũ ꝑꝑetiutatẽ
possidet infrucõne. p̾ma ergo lis¬

Expanded text:
miseria est illicito nolentem vexari incenmiseria est illicito nolentem vexari incentivo; pudor miseriae eo titillari; remotio languoris exclusio tentationis. Quatuor facta est cum libertate arbitrii, sed non cum libertate exercitii. Voluntas siquidem proprio mota arbitrio expugnavit quos potuit, sed non omnes subjugavit quos voluit. Unde et libertatem habuit in facultate et motu jusi habuisset cunctos sibi ad nutum subjugasset. Secunda primam libertatem et secundam habuit; sed caruit tertia, quia propria se movens voluntate, optata exercitii utitur facultate; sed huic deficit consilii libertas, quia scientiae et ordinis, exitus, principii nescivit attingere metas. Tertia omnes has tres habuit sed quarta caruit quia et voluntatem in motu, et facultatem in actu, et claritatem in sensu obtinuit, sed securitatem in affectu non habuit.celerem in actione, et sinceram claritatem in intentione, et securam perpetuitatem possidet in fruitione. Prima ergo lib