comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est omnes qui głificabant eam sprenerunt illã qũi inderũt
ignomiinriam eiꝰ. ip̃a aũt genens et conu̾sa retrorsum. tesh
Sordes eius in pedib eius inpedib enus nec iecoidata est fi¬
nis si. Depoĩta ẽ uehement̾ nõ hñs cõsolatorẽ uibe. Dũe
candi deus orõnem meã dum tribulor a timore ii¬
mĩci erue aĩam meam. Sei nebant unnici ĩ mrẽs
Quid orabat ista nox corporis xp̃i. Lxx orabet ut eruerẽ¬
tur ab inunicis et non eos possent occidere inimici. Eigo
decauditi non sũt quia octisi sunt et desirit dñs contucto
ordesuos suos et sperantes in se despexit. Absit: Quis em̃ inuo¬
cauit dñm et derelictus est: Quis sperauit m eũ et desertus ẽ
ab co: Exandiebantur gͦ et occidebant᷑ ⁊ tñ ab inimricis e
Sant et tamẽ ip̃i ab mimicis absorbebant᷑. Occisi erue¬
santꝰ et iiuentes absorbebantur. Inde est illa uox gratula¬
coĩs. forsitã niuos absorbuissent nos: Multi absorti ⁊ uini

Expanded text:
est omnes qui glorificabant eam spreverunt illam quia viderunt ignominiam eius ipsa autem gemens et conversa retrorsum TETH sordes eius in pedibus eius nec recordata est finis sui deposita est vehementer non habens consolaExaudi, Deus, orationem meam, dum tribulor: a timore inmici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt, quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit Dominum, et derelictus est? quis speravit in eum, et desertus est ab eo ? Exaudiebaet tamen ipsi ab inimicis absorbebantur. Occisi eruebantur, viventes absorbebantur. Inde est et illa vox gratulationis: Forsitan vivos absorbuissent nos . Multi absorpti, et vivi
Abbreviated transcription (Latin):
nesciebat quid de illo cegitaretur. Nunquid et deus nescit:
O corhumanũ quare dixisti tibi quis indet me cũ ille ii¬
deat qui fecit te. Dixerunt quis indebit eas. Bidebat deus
ed quare indebatur eis nõ indere: Audi sequẽcia. P
tacionẽs id est acerba ⁊ acuta consilia. Non tradat᷑ ꝑ nos
s pdiscipłm suũ. Non eccidatur a nob̾ s a iudice. Totũ uoᷤ
faciamꝰ et nichil fecisse indeamur. Et ubi ẽ clamor lin¬
gue crucifige crucifige: Sic ceci estis ut ⁊ surdi sitis. Si¬
mulata innocencia nõ est innocencia. Simlata equi¬
tas nõ est equitas s duplex iniquitas qr ⁊ iniquitas ẽ¬

Expanded text:
nesciebat quid de illo cogitaretur: numquid et Deus nescit? O cor humanum, quare tibi dixisti, Quis videt me, cum ille videat qui te fecit? Dixerunt: Quis videbit eas? Videbat Deus, d quare videbatur eis non videre? Audi sequentia. 11tationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifige, crucifige? Sic caeci estis, ut et surdi sitis. Simulata innocentia non est innocentia: simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas; quia et iniquitas e
Abbreviated transcription (Latin):
¶tt̃o scĩ emuͣgłii quã mͦ fres audistis ualde in suꝑfice ꝑp
hystorica ẽ aꝑta. s eius nobis sunt nist̾ia sub brem¬
tate requirenda. Maria magdalene cum ad huc tenebre eent
uenit ad monum̃tũ. Iuxͣ hystoriam notatur hora. iuixͣ intł̾¬
lectũ msticũ requirentis signat᷑ intelligẽtia. Maria et enĩ ane¬
torẽ om̃ quẽ came uiderat mortuũ querebat in monum̃tũ
et quia hũc m̃une inueuit furatum credidit. łc .ii.¬

Expanded text:
res, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
Go uir udens paupertatẽ meam in uirga indi lẽ¬
gnacionis eius. Meminauit et adduxit intene¬
bras et nõ in lucem. Tantum in me uertit ⁊ comu̾tit ma¬
nũ suam tota die beth. Detustam ferit pellẽ meã ⁊ car¬
nem meã contrutossa meci. Edificauit ingiro meo
et cirtundedit me felle et labore. In tenebrosis colloca¬
uit me qua mortuos sempiternos gimel. Circũedifi¬
cauit aduersũ me ut nõ egrediar. aggrauauit cõpedẽ
meã. M ⁊ cũ clamau̾o et rogauero excludet or̃onem¬
leo mabsconditis. Semittas meas subu̾tit et ce¬
fregit mẽ posint me. desolatam. Tetendit artũ suũ ⁊
pount me quasi signũ ad sagitam. He. Misit in re¬
nib meis filias pharetre sue. factus sumin derilum
om̃i ppło meo canticũ eoꝵ tota die. Repleint me ama¬
ritudinib. iebriaiit. ãb sinchio. Uau Et fregit ad
n̾iu dẽtes mess cibauit meciuere. Et repulsa est aĩa

Expanded text:
go vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus. Me minavit, et adduxit in tenebras, et non in lucem. Tantum in me vertit, et convertit manum suam tota die.  Beth.  Vetustam fecit pellem meam, et carnem meam, contrivit ossa mea. Aedificavit in gyro meo, et circumdedit me felle et labore. In tenebrosis collocavit me, quasi mortuos sempiternos.  Gimel.  Circumaedificavit adversum me, ut non egrediar: aggravavit compedem meum, Sed et cum clamavero, et rogaveroin absconditis. Semitas meas subvertit, et confregit me: posuit me desolatam. Tetendit arcum suum, et posuit me quasi signum ad sagittam.  He.  Misit in renibus meis filias pharetrae suae. Factus sum in derisum omni populo meo, canticum eorum tota die. Replevit me amaritudinibus, inebriavit me absynthio.  Vav.  Et fregit ad numerum dentes meos, cibavit me cinere
Abbreviated transcription (Latin):
salim bicessimi pͥmi qui lectue ẽ seriem decursui dili¬
gent̾ prius debemꝰ intendere quid ifĩscuptõe cõtieat ut
cognitã eius origine intelligẽtiã ip̃iꝰ facilius conseqͣm᷑ ⁊ mai¬
festo capite possint rectiꝰ membra distribui. Inscribrtur em it
In finẽ pro susceptõe matutina psis ip̃ dauid. Qu aũt .ł. nͭ.¬
Ili falłor susceptõ matutina solis ortũ semꝑ ãcerut ⁊
noctiũ tenehas t̾iminũ ponit ac resoluta sensim caliginũ eei¬
tate reb cunctis facies qued̾ ac lumẽ infunditur. Etcũ ueli¬
ti sub uua matene tenebraruĩ mũdꝰ in cõfusione iacuent ĩt

Expanded text:
salmi vigesimi primi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi David. Nisi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertnoctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
dolebitis. Qui posin arenã terminũ mari. p̾ceptũ
sempiternũ qd̾ nõ p̾t̾ibit. Et cõmouebunt ͦ et nõ poterunt
et intumescent fluctus enis et nõ transibũt illud. Popło
aũt huic fcm̃ est cor icredulum et exasperans. Recesserũt
et abierunt et nõ dixerunt in corde suo metuamꝰ dñm deũ

Expanded text:
Qui posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit; et commovebuntur, et non poterunt, et intumescent fluctus ejus, et non transibunt illud. Populo autem huic factum est cor incredulum, et exasperans: recesserunt, et abierunt; et non dixerunt in corde suo, Metuamus Dominum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
uinta demiũ ꝑ acta die ubi uet̾is pasche sacramem̃ta hac¬
tenꝰ obseruata cõsũmauit ac noui deinceps obseruanda
discipulis sacram̃ta contradidit egressus in mõtẽ oliueti tentꝰ
ẽ a iudeis et mane crucifixꝰ ip̃a nos die a demonica dñacõe re¬
demit qua antiquus ille hebreoꝵ ppłus ꝑ ĩmolacõem agni ingũ
egypcie ẜuitutis abiecit. Eigo dñs instaragni paschalis ante
quinq dies ꝙͣ pati inciꝑet locũ passionis addiit. ut se insinua¬
ret ẽẽ illũ de quo predixit yseuas. Sicutiouis adoccisionẽ duce¬
tur et quasi agnꝰ corani tondẽte se obuntescet et nõ aꝑiepcs

Expanded text:
e sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tond
Abbreviated transcription (Latin):
exilla regis prodeunt fulget crucis misteriũ quo yᷤ¬
carne carus conditor suspensus est patibulo.
onfixa clanis inscera tendens manꝰ uestigia redemp¬
cioms gr̃a hic ĩmolata est hostia. Quouulneratꝰ in suꝑ
mucrone dire lancee ut nos lauaret crimine manaint im¬
da sanguine Impleta sunt que conciuit dauid fidelis car¬
mine dicendo nacionib regnauit a ligno deus Arbor de¬
cora et fulgida ornata regis purpura electa digno stipite
tam scã iembra taugere. B eata cuiꝰ brachiis preciũ
rependit scłi statera facta est corꝑis prẽdãq tulit tartari.

Expanded text:
odeunt, Fulget crucis mysterium, Quo carne carnis conditor Suspensus est patibulo. Confixa clavis viscera, Tendens manus vestigia, Redemptionis gratia. Hic immolata est hostia. Quo vulneratus insuper, Mucrone diro lanceae, Ut nos lavaret crimine, Manavit unda sanguine. Impleta sunt quae concinit David fideli carmine, Dicens: In nationibus Regnavit a ligno Deus. Arbor decora, et fulgida, Ornata regis purpura, Electa digno stipite Tam sancta membra tangere. Beata, cujus brachiis, Pretium pependit saeculi, Statera facta est corporis Praedam tulitque Tartari.
Abbreviated transcription (Latin):
Tuidio p̾uaricatux soro enis usda quia pro lco .i.¬
eo ꝙ mechata est adueisatrix ifrł diuisissẽ illam
et dedissẽ ei libellũ repudii ⁊ nõ tumuit pͥuaricatuix nnda
soror eius s abiit et fornicata est eciam ip̃a. ⁊ facilitate
fumiicacionis sue cõtamiuauit tit̃ ⁊ mechata ẽ cũ lapide

Expanded text:
uidit praeuaricatrix soror eius Inda, quia pro eo. quod moechata est auersatrix Israhel. dimisissem eam et dedissem ei libellum repudii; et non timuit praeuaricatrix Inda, soror eius. et abiit et fornicata est etiam ipsa et facilitate fornicationis suae contaminauit terram et moechata est cum lapide
Abbreviated transcription (Latin):
tatores ihrłm. ne forte egrediat᷑ ut ignis indignacõ mea. ⁊
succendatur. ⁊ nõ sit qui continguat propt̾ maliciã cogita cõ¬
uil ur̃are. Annũciate in iuda ⁊ in ihrłm auditũ facite. Hec.¬
Oquinm̃ ⁊ canite tuba in tetra damate fortiter ⁊ L.iͣ.¬
dicite. Congreganĩ et ingrediam᷑ curitates nunitas
Teuate signũ in sẏon. confortam̃i nolite stare qr malũ ego

Expanded text:
ndignatio mea et succendatur et non sit qui extinguat propter malitiam cogitationum vestrarum adnuntiate in Iuda et in Hierusalem auditum facite loquimini et canite tuba in terra clamate fortiter dicite congregamini et ingrediamur civitates munitas levate signum i
Abbreviated transcription (Latin):
solũ modo hinc exeũtes. bona oꝑa uł mala que hie ges¬
lmiꝰ nõs prosecuntur. Et unꝰquisq nr̃m ante tribunal xp̃i peo
se redditurus ẽ rõem. Et ideo frẽs quicumq ex uobis aliis p̾sũ¬
sͥ presũt. Studeamꝰ itaq frẽs inter nos caritatẽ atq unitatem
spe in uinculo pacis custodire. Nulli sit graue proxĩo in se delin¬
quenti delicta ꝑua dimitt̾e. qui maxima ⁊ enorima apud deũ

Expanded text:
xeuntes bona opera vel mala quae hic gessimus nos prosequuntur, et unusquisque nostrum ante tribunal Christi pro se redditurus est rationem. Et ideo, fratres, quicunque ex vobis aliis pfratres, studeamus inter nos charitatem atque unitatem spiritus in vinculo pacis custodire. Nulli sit grave proximo in se delinquenti delicta parva dimittere, qui maxima et enormia apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
nomi obscuratumi ẽ aurũ nuitatꝰ est cotda obtimꝰ. di tps¬
sit lapides scuĩani i capite oim platearũ ixht. fiũ¬
lyon iuditi et amicti auro pͥmo quomodo reputati sunt in
uasa testea opus manũ figuli. gimel. Sed ⁊ laniie midauerũt
mãniã lactauerũt catulos suos. filia populi mei crudelis qiͣ
structõ indeserto delech. Adhesit liugna lactentis ad palatũ eiꝰ
iisiti. Parnuli petierunt panẽ et nõ erat qui frangeret eis.

Expanded text:
tatus est color optimus dispesunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum BETH filiSion incliti et amicti auro primo quomodo reputati sunt in vasa testea opus manuum figuli GIMEL sed et lamiae nudaverunt mammam lactaverunt catulos suos filia populi mei crudelis quasi strutio in deserto DELETH adhesit lingua lactantis ad palatum eius in siti parvuli petier
Abbreviated transcription (Latin):
idicẽs. Didi afflictionẽ ppłi mei qui est in egipto ⁊ clamorẽ
nus audiui pp̃r duriciam coꝵ qui p̾sũt operib. Et sciens dolorem
enis descendi ut liberarem eũ de manu egiptõꝵ et educ̾em de t̾ra
illa incerrã illã bonã ⁊ spaciosã. ĩ terrã que flunit lacte ⁊ melle
ad loca chananei ⁊ ethei ⁊ amorrei pherez ei ⁊ euei ⁊ iebusei l.ni.

Expanded text:
pto: et clamorem ejus audivi propter duriciam eorum qui presunt operibus. Et sciens dolorem ejus: descendi: ut liberarem eum de manibus Egyptiorum: et educerem de terra illa in terram bonam et spaciosam. In terra que fluit lacte et melle: ad locum Chananei et Cethei et Amorrei et Pherisei et Etei et Jebusei.
Abbreviated transcription (Latin):
sum apparuit mnͥ. deus abrabã et deus ysaic ⁊ deus iacob dicẽ
Uisitans uisitam uos ⁊ indi om̃ia que acciderũt uob̾ in egypto.
et dixi ut educam uos de affliccione egypti in terrã chananei et
ethei et amorrei pherez ei et enei ⁊ rebusei ad terram fluentẽ lacte
et melle et audient uocem tuã. Ingredierisq tu ⁊ semores isił
ad regẽ egypti et dices adeum. Dñs deus hebreoꝵ uocauit nos. ibi¬

Expanded text:
s Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob dicens visitans visitavi vos et omnia quae acciderunt vobis in Aegypto et dixi ut educam vos de adflictione Aegypti in terram Chananei et Hetthei et Amorrei Ferezei et Evei et Iebusei ad terram fluentem lacte et melle et audient vocem tuam ingredierisque tu et seniores Israhel ad regem Aegypti et dices ad eum Dominus Deus Hebraeoru
Abbreviated transcription (Latin):
et sequebatur eum multitudo magna quia indebant signa que fa¬
Ui signa et miraicła dñ ac saluatoris nri recte cũ legũt uł
audiũt accipiũt nõ tã in his quid foris stupeant atten¬
dunt ꝙ quid hoꝵ exemplo ip̃i intꝰ ag̾e quid in his misticũ ꝑpẽ¬
tẽ debeaĩt inspiciũt. Ecce er̃ ꝓpinquãte pascha festo die ideoꝵ¬

Expanded text:
o magna, quia viderant signa quae faui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce e
Abbreviated transcription (Latin):
p̾missum est: et ip̃i obseruabant eum. Tominus enĩ
nouit cogitaciones hominũ. S merito int̾rogati tacẽt
qui contra se dictum quid quid dixerint iident. siã
si licet sabbato curare. quare saluatorem au curet obser

Expanded text:
ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum . Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet obser
Abbreviated transcription (Latin):
qua sempor orare et non defice docebat ita conclusit
ut diceret. ueniente iudice difficile fidem interra reperiẽ¬
dam nequis sibi forte de superuacua fidei cognicione
uel eciã confessione blandiretur. mox altera iuncta
parabola diligencius ostendit. a deo fidei non uerba exa¬
minanda s opera inter que nimirum oꝑa maxime re¬
gnat humilitas. ronde et supra cum fidem grauo sina¬
pis inuito quidem. s excontuctione flagranti com¬
pararet. quasi exponendo subiunxit. Cum feceritis
ouinia que precepta sunt uobis dicite serui imitiles sumꝰ.
in contra superbi. cum nequaqmͣ om̃ia s łe .uiiĩ.
modicum quid eoꝵ que precepta sunt faciunt
nõ solum mox de sua iusticia presuũt s ⁊ infirmos
quosq despiciunt atq ideo quasi fide uacũ cumorane¬
unt non exaudiuntur. Dno homines ascenderiunt in
templum ut orarent unus pharisens et alter publi¬
canus. Publicanus humilit̾ orans ad illa p̾fate ui¬
due hoc est eccͣe menibra pertinet de quib supͣ dicitur.

Expanded text:
qua semper orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus Cui contra superbi, cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum, ut orarent. Unus Pharisaeus et alter Publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est, Ecclesiae membra pertinet, de quibus supra dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
manducare panem coĩpi obseruabant eum. Et ecce hõ
quidam ydropicus erat ante illum. Et cetera. ¶ Omeł¬
humore uocabulum trahit. Grece enim hydor
aqua uocatur. Est aũt humor subcutaneus de uicio
uesice natus. cum inflacione turgente. ⁊ anhelitu
fetido. Proprium q est hydropici. quantomagis ha¬
bundat humore inordinato tanto amplius sitĩre
et ideo iecte comparatur ei quem fluxus carnalium
uoluptatum exuberans aggrauat. Comparatur
diuiti auaro. qui quauto est copiosior diuiciis quib
nõ bene uritur tanto ardencius tãka concupiscit. lc̃

Expanded text:
e panem et ipsi observabant eum. Et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum. BEDA. humore vocabulum trahit. Graece enim hydor, aqua vocatur. Est autem humor succutaneus, de vitio vesicae natus, cum inflatione et anhelitu fetido. Propriumque est hydropiei, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei, quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat, comparatur et diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tant
Abbreviated transcription (Latin):
tuo tueq maiestati cum ministris celestibus eari¬
crebrius inuisenti nõ fetor elati cadau̾is occuirat. s occu¬
pet salus imuos illius. et portas eius laudacio. Et hec
uidua erat. et turba ciuitatis multa cum illa. roiduã
ẽẽ ecc̃am om̃is anina que sponsi dominiq sui se mor
te redemptam meminent ostendit. Diuino autẽ mi¬
tu multa dñm turba multa uiduam comitabat
ut uiso tanto miraculo młti testes. multi dei fierẽt

Expanded text:
tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eatuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eacrebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis ante redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu multa Dominum turba, multa viduam comitabatur, ut viso tanto miraculo multi testes, multi Dei fierent
Abbreviated transcription (Latin):
et turba copiosa. Cum autem appropinquaiet porte
ciuitatis ecce defunctus defferebatur filius inicus ma¬
tu sue. Defimictus hic qui extra portam ciuitatis mul¬
tis intuentib est elatus. significat hominem̃ letali
crimimũ finiere soporatum. eandẽq in super anime
mortem non cordis adhuc cubili tegentem s ad mł¬
torum noticiam per locucionis oꝑisne iudicium qua¬
si ꝑsue ciuitatis ostia propalantem. lc̃. uiii
to aliquem desensib esse corporeis. Qui enim se¬
uuuat inter frẽs discordias. qui unquitatem in extelsũ
loquitur peroris portam extrahitur mortuus. Qui
uderit mulierem ad concupiscendum eam. ꝑ oculoꝵ
portam sue mortis iudicia profert. Qui fãbulis ocio¬
sis. obscenisne carminib uel detractionib amem li¬
benter aꝑit. hanc anme sue portam mortis efficit.
Ceterosq qui non seruat sensus mortis sibi ip̃e rese¬
bsecro domine ihũ cunctas mee ciuitatis portas
iusticie facias ut ingressus ineas confitear nomini

Expanded text:
autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui to aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse redbsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini
Abbreviated transcription (Latin):
educit cum mentem peccatis languidam iusita¬
cione sũe pietatis illustrans. a consuetis humane
comu̾sacionis moribus auocat atq atq ad sequenda
preceptorum suorum itinera prouocat. Mittit digi¬
tos suos in auriculas. cum ꝑ doua sancti spiritus
aures cordis ad intelligenda. ac suscipienda uerba
salutis apperit. Namq digitum appellari sp̃m scm̃.
testatur ip̃e dñs. cum dicit iudeis. Si ego in digito deĩ¬
eicio demonia filii nr̃i in quo eiciunt. Quod exponens
alius eunͣgelista dicit. Si ego in spiritu dei eicio demo
na. Nuo nuinirum digito. et magi in egypto su¬
perati a moyse dixerunt. Digitus dei est. ꝯratõ.¬

Expanded text:
educit, cum mentem peccatis languidam, visitaeducit, cum mentem peccatis languidam, visitatione suae pietatis illustrans, a consuetis humanae conversationis moribus avocat, atque ad sequenda praeceptorum suorum itinera provocat. Mittit digitos suos in auriculas, cum per dona sancti Spiritus aures cosalutis aperit. Nam digitum Dei appellari Spiritum sanctum testatur ipse Dominus cum dicit Judaeis: Si ego in digito ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt ? Quod exponens alius evangelisnia . Quo nimirum digito et magi in Aegypto superati sunt a Moyse dicentes: Digitus Dei est
Abbreviated transcription (Latin):
Ecapolis est ut ip̃o nomine probatin regio decem
urbium transiordanem ad orientem. cuta hyp¬
pum et pellam. et gaderam contra galyleam. Quod gͦ
decapolis eum intra se significat. Neq enim maretnͣs¬
nauigasse dicitur. s pocius ad mare usq uenisse. ⁊¬
usq ad ip̃m ꝑuenisse locum. qui medios fines de ca¬
polis longe transmare positos respislebat. lco . uiiĩ.¬
Tadducunt ei surdum et mutum. et dep̾ca¬
bantur eum. ut imponat illi manũ. Sudus
et mutus est. qui nec aures audiendis dei uerbis. n ͨ
os aꝑꝑit proloquendis quales necesse est. uthii qui lo¬
qui iam et audire diuina eloquia longo usu didice¬
runt. domino sanaudos offerant: quãtinus eos qͥs¬
humana fingilitas nequit. ip̃e gr̃e sue dextera saluet
Et apprehendeus eum de turba seorsum. muisit digitos
suos mauriculas. Prima salutis iamia est infirimim
apprehendente domino de turba seorsum eduai. lc̃o. ixͣ¬
pprehendens namq infirmum. de turba seorsũ¬

Expanded text:
ecapolis est, ut ipso nomine probatur, regio decem urbium trans Jordanem ad Orientem circa Hippum, et Pellam, et Gadaram contra Galilaeam. Bene autem Decapolis eum intrasse significat. Neque enim mare transnavigasse dicitur, sed potius ad mare usque venisse, atque ad ipsum pervenisse locum qui medios fines Decapolis longe trans mare positos respiciebat. Et adducunt ei surdum et mutum; et deprecabantur eum, ut imponat illi manum. Surdus et mutus est, qui nec aures audiendis Dei verbis, nec os aperit proloquendis, quales necesse est ut hi qui loqui jam et audire divina eloquia longo usu didicerunt, Domino sanandos offerant, quatenus eos quohumana fragilitas nequit, ipse gratiae suae dextera salvet. Et apprehendens eum de turba seorsum, misit digitos suos in auriculas. Prima salutis janua est infirmum apprehendente Domino de turba seorsum educi. Apprehendens namque infirmum de turba seorsu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui steterunt alonge. et leuauerunt uoceni dicentes
Ihũ preceptor miserere nr̃i. Et bene ut saluentur. Ihm̃
preceptorem uominant. Quia enim in eius uerbis
se errasse significant hunc saluandi humiliter precep¬
toren uocant. Cumq ad cognicionem preceptoris re¬
deuiit mox ad formani salutis recurrunt. sam sequi
tur. Quos ut iudit dixit. Ite ostendite uos sacerdotib
Et fc̃m est dñ urent mmundati sunt. lcõ.ix¬
ullum dominus eorum quib hec corporalia¬
beneficia p̾stitit inuenitur misisse ad sacerdo¬
tes insi leprosos quia indelicet sacerdocium iudeoꝵ figa
erat futuri sacerdocii regalis quod est in ecc̃a quo con¬
secrantur omines pertinentes ad corpus xͥ. summi ⁊
ueri principis sacerdotum. Quis quis uel heretica pͣ¬
uitate. uel suꝑsticione genaili. uel iudaica perfidia. ucl
eciam scismate frat̾no quasi ual uario cołore ꝑ xp̃i gͣ¬
ciam mundatꝰ caruerit. necesse est ad eccͣami ueniat.
coloremq fidei uerumquem acceperit ostendat ꝯr̃o¬

Expanded text:
Qui steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene, ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporaliabeneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit ostendat
Abbreviated transcription (Latin):
ui si iuxta huius serui exemplum. sedulo finiẽ¬
de uillicacionis ac racionis reddende ip̃os premide¬
runt. facile terrenoꝵ om̃ium delectacione simul et delec¬
tacione nudati. plus sibi de amicis conquirendis in fu¬
turo ꝙͣ diuiciis in presenti colligendis prospicere curab̃t¬
roillicus multa secum anxius ꝑtractando. quid faciam
inquid. fodere non ualeo mendicare erubesco. Ablata
quippe uillicacione. fodere non ualemus. quia finita hac
uita in qua tantum licet operari. nequaꝙͣ ultra bone
conuersacionis fructum ligone deuote cõpunctionis
licet inqunere oror¬

Expanded text:
ui si juxta hujus servi exemplum sedulo finienui si juxta hujus servi exemplum sedulo finienae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum omnium delectatione simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conquirendis in futuro quam divitiis in praesenti colligendis prospicere curabunt. Qui multa secum anxius pertractando, quid faciam? inquit: Fodere non valeo, mendicare erubesco. Ablata quippe villicatione, fodere non valemus, quia, finita hac vita, in qua tantum licet operari, nequaquam ultra bonae conversationis fructum, ligone devotae compunctionis licet inquirer
Abbreviated transcription (Latin):
uillico hoc quem dominus eici ¶uen̾abłis bede p̾sbrĩ¬
ebat de uillicatu et laudauit eni qd̃ infuturum sibr
prospexerit. non om̃ia debemus admittendum sum̃e
ip̃a fraude elemosinas facianus aut cos a quib recipi
nolumus intabernacula eterna tanꝙͣ debitores dei et
dm̃i nri fas est intelligi: cum iusti et saucti significẽ¬
tur in hoc loco qui eos introducant in tabernacula et̾na
qui necessitatibus suis terrena bona cõmunicauerint
De quib eciam dr̃. quod si quis alicui eorum calicem
aque frigide dederit tm̃ in nomine discipuli. non ꝑdet
mercedem suam. lcõ uiiiͦ.i
contrario dicuntur iste similitudines ut intelli¬
scd̃m eius preceptum illa opera faciunt. Sicut enini
de iudice iniquitatis qui interpellabatur a uidua. cõ¬
paracionem duxit ad iudicem deum cui nulla ex par¬
te iudex iniquus conferendus est. Uoillici sane uocabło
dicimus eos qui peccunias hñt nõ iam domos sue. s
alieue pocius rei dispensatores ẽẽ putandos lc̃. ixͣ¬

Expanded text:
illico hoc quem Dominus ciebat de vilicatione, et laudavit eum, quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumeripsa fraude eleemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, tanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum justi et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicaverint. De quibus etiam dicit quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam . Sed etiam e contrario dicuntur istae similitudines, ut intelliecundum ejus praeceptum illa opera faciunt. Sicut etiam de judice iniquitatis qui interpellabatur a vidua comparationem duxit ad judicem Deum, cui nulla ex parte judex iniquus conferendus est. Villici sane vocabulo dicimus eos qui pecunias habent, non jam dominos suae, sed alienae potius rei dispensatores esse putandos. Q
Abbreviated transcription (Latin):
eum cuius ancillam diligit. Alterum autem con¬
tempnet dixit non odio hẽbit. Nullius enim fere con¬
sciencia deuin potest odisse. Contempnit aũt idest non
timet cum quasi de eius bonitate securus est. Ab hac
uegligencia et peruiciosa securitate reuorat spũs scũs
cum per prophetam dicit. fili ne adicis peccatum suꝑ
peccatum. et dicas. miseracio magna dei est. Ignoras
quia paciencia dei ad penitenciam te inuitat.¬

Expanded text:
eum, cujus ancillam diligit. 48. Alterum autem coneum, cujus ancillam diligit. 48. Alterum autem contemnet, dixit; non, odio habebit. Nullius enim fere conscientia Deum odisse potest: contemnit autem, id est non timet eum, quasi de ejus bonitate securus est. Ab hac negligentia et perniciosa securitate revocat Spiritus sanctus, cum per Prophetam dicit, Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas, Miseratio Dei magna est ; et, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te invitat
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc ip̃am intentionen referendum ẽ quod se¬
quitur exporit dicens. Aut euim unũ odio habebit. et
alterum diliget. aut alterum pacietur. ⁊ alterum cõ¬
tempuet. Que uerba diligenter consideranda sunt. Nã
qui sint duo domini. deuiceps ostendit cum dicit. Nõ
potestis deo ẜuire ⁊ manmone. Nam ina̾mona apud he¬
breos diuicie appellari dicuntur. Ic̃o .uiiiͦ.¬
ongruit et punicum nomen. Nam lucrum.¬
ꝑiunce mammon dicitur. S qui ẜuit mãmo¬
ne. illi dẏabolo utiq seruit. qui reb istis t̾rems. sue me¬
rito ꝑuersitatis prepositus magistratꝰ huius seculi a
dommo dicitur. Aut gͦ hunc odio habebit homo et alte¬
rum diliget id est deum. aut alterum pacietur. aut al¬
terum contempnet. Patitur enim durum et ꝑuiciosũ
dũm. quisquis seruit mammone. Sua enim cupidita¬
te amplicatur et subditur dẏabolo. et non eum diligit
Quis est eniui qui diligit dyabolum. Icõ ix¬
S
suam patitur seruitutem duram. eciam si nõ diligit

Expanded text:
am intentionem referendum est, quod consequenter exponit, dicens: Aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Quae verba diligenter consideranda sunt: nam qui sint duo domini, deinceps ostendit, cum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos divitiae appellari dicuntur. Congruit et punicum nomen: nam lucrum,punice mammon dicitur. Sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatisDomino dicitur: Aut ergo hunc odio habebit homo, et alterum diliget, id est, Dominum; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Patitur enim durum et perniciosum dominum, quisquis servit mammonae; sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo: et non eum diligit; quis est enim qui diligat diabolum? sssuam duram patitur servitutem, etiam si non diligat
Abbreviated transcription (Latin):
ectionem breuem sancti eungelii brem possum
uolo sermone ꝑcurrere. ut illis in ea prolixior detͥ
intentio. qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod
flente dño illa ih̾osolimoꝵ subuersio describatur. que
a uespasiano et cito romanis principib facta est: nb¬

Expanded text:
ctionem brevem sancti Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est
Abbreviated transcription (Latin):
Pharisens stans hec apud se orabat. Deus gracias agot᷑.
quia non sum sicut ceteri hominũ. raptores. iniusti. ad¬
ulteri. uelut eciam hie publicanus. Quatuor sunt sp̃es.
quib omnis tumor arrogancium demonstratur. cum bo¬
nũ aut a semetip̃is hẽre se estimant aut si sibi datum de¬
suꝑ credunt. pro suis se hoc accepisse meritis putant: aut
certe cum iactant se hẽre quod non hñt aut despectis cet̾is
singulanter uideri appetunt hẽre quod habent. ꝯr̃or

Expanded text:
gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species, quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe cum jactant se habere, quod non habent, aut, despectis caeteris, sin
Abbreviated transcription (Latin):
ĩminet exultas. ronde et subditur. Et quidem in hac
die tua que ad pacem tibi. Cum enin cariris se uõlup¬
tatib daret et uentura mala non prospiceret un die sua qͣ
adpaicem ei esse poterant habebat. oro¬

Expanded text:
immineat exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac immineat exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, ventura mala non prospiciens, in die sua, quae ad pacem ei esse poterant habebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tui uallo. et congustabunt te undiq. et ad terram
ꝓstement te: et filios tuos qui inte sunt. Ico uiiͣi.¬
dc quoq quod additur. et non relinquent inte la¬
p̾idem suꝑ lapidem eciam ip̃a iam eiusdem ci¬
tatis transinigracio testatur quia dum nunc in eodẽ
loco constructa est. ubi extra portam fuerat dñs crucifi
rus prior illa ĩhrłm ut dicitur funditus est euersa. Cui
ex qua culpa euersionis sue pena fuerit illata subiungi¬
tur. Eo qd̾ nõ cognoueris tempus iusitacionis tue. Cre¬
ator quippe ominiũ ꝑ incarnacionis sue misterium
hanc uisitare dignatus est: s ip̃a timoris et amoris
illius recordata non est lẽ. ixͣ.¬
uerendum prius est quid sit quod dicitur uidẽs
ciuitatem fleuit suꝑ illam dicens. quia si cogno¬
uisses et tu. Neuit et em̃ pius redemptor ruinam per¬
fide ciuitatis. quã ip̃a sibi ciuitas non cognoscebat esse
uenturã. Cui a flente domino recte dicitur quia si cog¬
nouisses et tu. subandis fleres que modo quia nescis qͦd

Expanded text:
bunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat, prior illa Jerusalem funditus est eversa. Cui, ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per Incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est. id sit quod dicitur, videns civitatem flevit super illam dicens quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam, cui a flente Domino recte dicitur, quia si cognovisses et tu, subaudit, flevisses, sed modo quia nescis quid
Abbreviated transcription (Latin):
einde subiungit. Qui enini soluerit unũ de mã¬
datis istis minimis et docuerit sic homines mi¬
muiꝰ uocabitur in regno celorum. mandata gͦ m̃ima
significantur peruum iota. ⁊ ꝑ unũ apicem. Qui gͤ
soluerit et docuerit sic id est scd̾m id qd soluit. nõ scd̾m
id qd̾ inuenit et legit minimꝰ uocabitur in regno celo¬
rum. et fortasse non erit in regno celorum. ubi uisi ma¬
gͣni esse nõ possunt lc̃o.ixͣ.¬
i autem fẽcerit et decuerit sic. Qui aũt fecerit¬
hoc est qui aut̃ nõ soluerit. ⁊ docuerit sic. scd̾m id qd̾ nõ¬
soluit magnus uocabitur in reguo celorum. Qui ergo
magnus uocabitur in regno celorum. sequitur ut eci¬
am sit in regno celoꝵ quo magni admittuntur. Ad
iutrabitis in regnũ celoꝵ. Id est nisi nõ solũ illa mini¬
ma legis precepta impleueritis. que inchoant hõmes
s eciam ista que a me adduntur. qui nõ ueni soluere
legem s implere non intrabitis in regnum celorum.

Expanded text:
im solverit unum de madatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum. Mandata ergo minima significantur per unum iota et unum apicem. Qui ergo solverit et docuerit sic, id est, secundum id quod solvit, non secundum id quod invenit et legit, minimus vocabitur in regno coelorum: et fortasse ideo non erit in regno coelorum, ubi nisi magni esse non possunt. Qui autem fecerit et docuerit sic, hoc est, qui non solsolvit, magnus vocabitur in regno coelorum. Qui vero magnus vocabitur in regno coelorum, sequitur ut etiam sit in regno coelorum, quo magni admittuntur: ad intrabitis in regnum coelorum. Id est, nisi non solum illa minima legis praecepta impleveritis, quae inchoant hominem, sed etiam ista, quae a me adduntur, qui non veni solvere legem, sed adimplere, non intrabitis in regnum coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
N hac leccionc consideranda est in uno eodemq redemp¬
tore nr̃o distincta operacio diuinitatis et humanitatis
atq error euticetis qui miã tm̃ iuxp̃o operacionẽ dognia¬
tizare p̾sumit procul axͥanis finib expellendus. Quis
enim non uideat. hoc qd suꝑ tubam miseretur dominꝰ
neuel media uel me longioris la bore deficiat. affectũ
ẽẽ ex cõpassione humane fragilitatis quod u̾o de sep

Expanded text:
n hac lectione consideranda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis, et humanitatis, atque error Eutychetis, qui unam tantum operationem itizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne vel inediae, vel viae longioris labore deficiat, affectum esse, et compassionem humanae fragilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
d ecce quidam legis peritus surrexit temptãs
cum et dicens. Magiscer. Quid faciendo uitã
ecuam possidebo. Legis pentus qui de uita eterua dm̃
temptans interrogat. occasionem ut reor temptandi
de ip̃is dñi ẜmonib sumpsit ubi ait. Gaudete aũt
quod nomina ur̃a scripta sunt incelis. Si ip̃a sua
temptacione declarat qmͣ uera sit illa domini confes¬
sio qua patri loquitur. quod abscondisti hec a sapien¬
tib et prudentib: et reuelasti ea parinilis. oracio

Expanded text:
t ecce quidam legisperitus surrexit, tentans t ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At
Abbreviated transcription (Latin):
onoculi scribarum et phariseorum. qui corpus
Itantum domini uidere. s illi beati oculi. qui eius pos¬
sunt cognoscere sacramenta de quib dicitur. et reue¬
lasti ea ꝑuulis. Beati oculi pariullorum quibus
et se et patrem filius reuelare dignatur. Dico enim
uob̾ quod multi prophete et reges uoluerunt uidere
que uos uidetis et non iuderunt et audire q̃ uidetis
auditis et nõ audierunt. Abrahan exultanit ut iude¬
ret diem xͥ. et uidit et gauisus est. Et uidit ysaias qͦs
⁊ micheas et multi alii prophete inderunt głiam dm̃. qͥ
et ꝑropt̾ea uidentes sunt appellati. lcõ uiiĩ.¬
ed hii omnes a longe aspicientes et salutante
per speculum et in enigiate inderunt. Apłi aut
aut uarias iusionum species opus hẽbant doceri. Quos¬
u̾o lucas multos ꝓphetas et reges dicit matheus aꝑ¬
tuis prophetas et nistos appellat. Ip̃i sunt enim reges
magm qui temptacionum suare motib. non conse¬
ciendo succumbere s regendo preesse nouerunt. Lc̃o. ix̃¬

Expanded text:
on oculi scribarum et Pharisaeorum, qui corpus tantum Domini videre, sed illi beati oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis. Beati oculi parvulorum, quibus et se et patrem Filius revelare dignatur. Dico enim vobis quod multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos vidauditis, et non audierunt. Abraham exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est: Isaias quoque et Micheas et multi alii prophetae viderunt gloriam Domini. Qui et propterea videntes sunt appellati; ed hi omnes a longe aspicientes, et salutantes, per speculum in aenigmate viderunt . Apostoli autem aut varias visionum species opus hvero Lucas multos prophetas et reges dicit, Matthaeus apertius prophetas et justos appellat. Ipsi sunt enim reges magni, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ bonuĩ excidetur: et inignem mittetur. Igitur ex fiuc¬
tib corum cognoscetis eos. Lc̃o uiii.
ce loco illoꝵ error maxime cauendus est: qui de ip̃is
duab arborib duas naturas opinantur esse qͣs
una sit dei altera uero nec dei. nec ex deo. De quo errore et a¬
liis lilris desputatũ est uberrius. et si adhuo parum est.
disputabitur. Huic aũt non eos adiuuare istas duas ar¬
bores docendum est: primo quia de hominib eũ dic̾e tam
clarum est: ut quis quis precedentia et consequencia legit
muretur eorum cetitatem icõ ixͣ.
malam fieri posse ut in melius committetur. neq bonam
indeterius: quasi dictum sit non põt arbor bona fieri ma
la. s neq atbor mala. fieri bona. Sed dictum est. Non
põt arbor bona males fructus fac̾e. neq arbor mala bo¬
nos fiuctus facere. Arbor est quippe ip̃e anima id est ip̃e hõ
fructus uero. opera hominis. Non ergo potest malus hõ
bona operau. neq bonus mala. Ergo si uult malus bo¬

Expanded text:
xcidetur, et in ignem mittetur. Igitur ex fructibus eorum cognoscetis eos. » 79. Quo loco illorum error maxime cavendus est, qui de his duabus arboribus duas naturas opinantur esse, quarum una sit Dei, altera vero neque Dei, neque ex Deo. De quo errore in aliis libris et jam disputatum est uberius, et si adhuc parum est, disputabitur: nunc autem, non eos adjuvare duas istas arbores, docendum est. Primum, quia de hominibus eum dicere tam clarum est, ut quisquis praecedentia et consequentia legerit, miretur eorum caecitatem. malam fieri posse ut in melius commutetur, neque in deterius bonam; quasi dictum sit, Non potest arbor bona mala fieri, neque arbor mala bona fieri: sed dictum est, « Non potest arbor bona malos fructus facere; neque arbor mala bonos fructus facere. » Arbor est quippe ipsa anima, id est, ipse homo, fructus vero opera hobona operari, nec bonus mala. Ergo si vult bo
Abbreviated transcription (Latin):
istice aũt hoc miraculum designatur qd̾ uiam se¬
culi presentis aliter incolumes transire nequim
mili nos gra iedemptoris nr̃i. alimento sui uerbi refi¬
ciat. Hoc u̾o tỹpice inter hanc refectioneni. et illa quinq
panum acduoꝵ piscium distat. qd̾ ibi latera ueteris te¬
stamenti. spiritali gracia plena ẽẽ signata est. Hic antẽ
noui ueritas ac gr̃a testamenti. fidelib ministranda
monstrata est. lco .ix.¬
ane utraq refectio in monte monstrata est ut a¬
liorum euangelistaꝵ narracio declarat. quia
triusq scriptura testamenti recte intellecta altitudinẽ
nobis celestium et p̾ceptorum mandat ⁊ p̾mioꝵ: utraꝙ
altitudinem xͥ qui est mons domus domini in uitu¬
te montium consona uoce p̾dicat. Qui enim edifica¬
tam suꝑ se ciuitatem. siue domũ douiii. idest eccłiam
i altum bonoꝵ extollit operum. et cunctis manifestã
gentib exhibet. ip̃e hanc ab infinus delectaciouibus
abstractam pane celi reficit. atq ad appetitum suꝑne

Expanded text:
stice autem hoc miraculo designatur, quod viam saeculi praesentis aliter incolumes transire nequimus, nisi nos gratia redemptoris nostri alimento sui verbi reficiat. Hoc vero typice inter hanc refectionem, et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi litteris veteris instrumenti spiritalis gratia plena esse signata est, hic autem novi veritas ac gratia testamenti fidelibus ministranda monstrata est. Sane utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat, quia utriusque scriptura testamenti, recte intellecta, altitudine nobis coelestium et praeceptorum mandat, et praemiorum utraque altitudinem Christi, qui est mons, domus Domini in vertice montium, consona voce praedicat. Qui enim aedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est, Ecclesiam in alto bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet; ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae
Abbreviated transcription (Latin):
ed isti non fallunt oculcum sim ¶beati augͦtim¬
plicem. qui arborem dinoscere ex fructib nouit¬
Ait enim ex fructib eoꝵ cognoscetis eos. Deinde similitu¬
dines admngit. Nmiquid colligunt de spinis uuas
aut de tribulis ficus: Sic omins arbor bona. bonos

Expanded text:
ed isti non fallunt oculum simplicem, qui arborem dignoscere ex fructibus novitAit enim: « A fructibus eorum cognoscetis eos. » Deinde similitudines adjungit: « Numquid colligunt de spinis uvas, aut de tribulis ficus? Sic omnis arbor bona
Abbreviated transcription (Latin):
dũm deum tuũ. et non eẽ
tmorem eius apd̾ te dicit
dnĩs deus ex̾cituũ. a seculo
afregisti ugũ meum ru¬
nisti iuncula mea: et di¬
nsti non seruiam. In oĩ
eũ colle sublimi et sub oĩ
ugno frondoso tu ꝓster¬
go autem plantaui
te uineam electã cẽm
semen uaz. Quom cdo ⁊ui¬

Expanded text:
et non esse timorem mei apud te, dicit Dominus Deus exercituum. A saeculo confregisti jugum meum, rupisti vincula mea, et dixisti: Non serviam. In omni enim colle sublimi, et sub omni ligno frondoso, tu prostergo autem plantavi te vineam electam, omne semen verum: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satõ euis est. Et ait paulꝰ.
Illum dm̃ p̾dico uobis.
quem uos incognitum
gine passus sub põ¬
cio pilato ꝓ salute huma¬
na. mortuus resurrexis. ee¬
los qz ascendens sedet ad
dect̾am dei prĩs. uerus ds̃.
et uerus homo. ꝑ quems
rus ẽ infine seculi iudex
oĩm que geruntur. Qui
notus est iam in iudea ds̃.
et magnum in iscł ⁊ scm̃n
nomen eius. Qua ꝓpter q̃
mneognitum usq nunc ha¬
buistis modo ognoscite.
qr ipẽ est ds̃ solus ⁊ p̃t̾ eum
non est alt̾. qui nos de mor¬
te sanguinis sui p̾cõ red¬
ui celum ⁊ t̾ram. ho¬
mmes scilicet i au¬
gelos munitate regni su

Expanded text:
jus conversatio est. Et ait Paulus: jus conversatio est. Et ait Paulus: Illum Deum praedico vobis, quem incognitum gine, passus sub Pontio Pilato pro salute humana mortuus, resurrexit, coelosque ascendens, sedet in dextera Dei Patris, verus Deus et verus homo, per quem rus est in fine saeculi judex omnium quae geruntur. Qui natus est in Judaea Deus, et magnum in Israel, et sanctum nomen ejus . Quapropter quem incognitum usque nunc habuistis, modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui nos de morte, sanguinis sui pretio redcoelum et terram, hoines scilicet et angelos, in