comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim tam laudabile qu̾a rõ sapientie. eo ꝙͥẜ
tamexetrabile quam superstitio erroris. Humi¬
litas quoq et deo plactia. et maxime in uerare¬
ligione laudabił. cum r̾õne sapĩe ipis daturde
quoꝵ doctrimis et actib dicitur nobis. netetige¬
ritis. nec gustaueritis que sunt minteritũ. qr ño
sunt ex deo. et omne quod nõ est ex fide: pccm̃ẽ.
deus autemi dissipauit concilia sapientium. qͥ
deo stulti sunt per prudentiã carns. que legi
tatem qualemcumq rationem sapientie suꝑ¬
stitioni ex hominũ doctrinis uenienti mẽe di¬
cat requiro. Et quod art ño ad parcendũ corꝑi
non in honore aliquo ad saturitatem carins. prors
hoc paruum ino. telligo: quia in eadem sententia
magna iudetur ⁊ mͥ ẽe discretio. Arbitror enĩcum
de abstinentia qualibet ficta. uł nuitili. qualis solet
ab hereticis affectari. hoc dicere. ad non parcendum
corpori. Quod autem adiecit. non in honore alicͦ

Expanded text:
quid enim tam laudabile quam ratio sapientiae et quid quid enim tam laudabile quam ratio sapientiae et quid tam execrabile quam superstitio erroris? humilitas quoque et deo placita et maxime in uera religione laudabilis cum ratione sapientiae ipsis datur, de quorum doctrinis et actibus dicitur nobis: Ne tetigeritis neque gustaueritis, quae sunt in interitum, quia non sunt ex deo et omne, quod non est ex fide, peccatum est. deus autem dissipauit consilia sapientium, qui deo stulti sunt per prudentiam carnis, quae nontatem qualemque rationem sapientiae superstitioni hominum doctrinis uenienti inesse dicat, requiro. et quod ait: Ad non parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, prorsus haec parum intemagna mihi videtur esse discretio . Arbitror enim eum de abstinentia qualibet ficta vel inutili, qualis solet ab haereticis affectari, hoc dicere: Ad non parcendum corpori. Quod autem adjecit: Non in honore aliquo;
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quinon tenent caput. idest xpm̃ fontẽ ue¬
ritatis. cuius doctrme quicquid adu̾satur. insa¬
nũ est. et hii ceci duces cetoꝵ. de quib dici puto.
me dereliquerunt fontem aque uiue. et fode¬
runt sibi lacus contritos qui non tenent aquam.
Demde in sb̾sequenti capitulo ad iecit ne tetige¬
ritis. neq gustaueritis. neq contrectaueritis. q
doctrinas homnum. rõm quidem habentia sa¬
pientie in suꝑstitione et humilitate ad ño ꝑ¬
cendum corpori. nõ in honore aliquo ad satu¬
rtatem carnis. Que sunt ista. quib et rõnem¬
sapientie mẽe testatur magr̃ ueritatis. et tñp̃ã
uerttatem religionis mẽe abnegat: Aune forte
de talib loquitur. de quib ad timotheum dicit
habentes quidem speciem pietatis. uirtut̾e aut̃e
enis abnegantes: Rogo ergo specialit̾ hec capła
duo de colosensium epła mͥ per singula uerba
dissoluas: qr laudabilib exectanda ꝑmistuit.

Expanded text:
sunt qui non tenent caput id est Christum fontem uesunt qui non tenent caput id est Christum fontem ueritatis, cuius doctrinae quicquid aduersatur insanum est. et hi caeci duces caecorum, de quibus dici puto: me dereliquerunt fontem aquae uiuae et foderunt sibi lacus contritos, qui non tenent aquam. Deinde in subsequenti capite adiecit: ne tetigeritis neque gustaueritis neque contrectaueritis, quae doctrinas hominum, rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate ad non parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. quae sunt ista, quibsapientiae inesse testatur magister ueritatis et tamen ipsam ueritatem religionis inesse abnegat? ne forte de talibus loquitur, de quibus ad Timotheum dicit: Habentes autem speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes? rogo ergo specialiter haec capitula duo de Colossensium epistula per singula mihi uerba dissoluas, quia laudabilibus execranda permiscuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne suo merito diliguntur. quomodo et pp̃ pres non sal¬
uabuntur: Sed et si fuerint noe. damel. et iob. ĩ mie¬
dio eoꝵ. filios impios non saluabunt: soli salui et̾s
Adhuc alud obscinius mͥ erue de profundo et inua¬
dumm profer. In epła colosen sum om̃io colligere ño
possum quod ait. nemo uos seducat uoleus in hu¬
militate et religione angeloꝵ que non iudit. am¬
bulans frustra inflatus spũ carnis sue et ñ teuẽs¬
caput. Dc quib angelis dicit: Si de inimicis et mã¬
lis qrue illoꝵ religio. que humilitas et quis sit iua¬
gister seductionis huuis. qui pet optentum nescio
ciuus angelite religionis. quasi uisa et comꝑta do¬
ceat que non udit: Sme dubio heretiti qui doctes¬
nas demonioꝵ et secuntur ed promunt. conceptis
ab eoꝵ spũ ad inuentionib que ñõ iuderunt. fã¬
tastnata quasi iuisa fingentes. et pestiferis dispis¬
tationib in corda male credula seminantes. hii

Expanded text:
ne suo merito diliguntur, quo modo et propter patres non salne suo merito diliguntur, quo modo et propter patres non saluabuntur? sed etsi fuerint Noe, Danihel et Iob in medio eorum, filios impios non saluabunt, soli salui erunt. Adhuc aliud obscurius mihi erue de profundo et in uadum profer. in epistula Colossensium omnino colligere non possum, quod ait: Nemo uos seducat uolens in humilitate et religione angelorum, quae non uidit ambulans frustra inflatus scaput. de quibus angelis dicit? si de inimicis et malis, quae illorum religio aut quae humilitas et qui sit magister seductionis huius, qui per obtentum nescio cuius angelicae religionis quasi uisa et conperta doceat quae non uidit? sine dubio haeretici, qui doctrinas daemoniorum et sequuntur et promunt conceptis ab eorum spiritu adinuentionibus, quae non uiderunt phantasmata quasi uisa fingentes et pestiferis disputationibus in corda male credula seminantes, hi
Abbreviated transcription (Latin):
idem et inuuici pp̃ nos qui credidimꝰ ex genti¬
b. tanqũa non potuerunt gentes creoere ni¬
si iudei non credidissenti aut ip̃e om̃ium crea¬
tor deus qui oñis homines saluos fieriuult et
in agnitione ueritatis uenire: capax uon fuit i
adquisitionis utriusq insi alterum pro altͥo
aut unde kim̃ si nõ credant et mninuci dei ẽe ꝑ¬
sistant: Nonie inquit qui oderant te deus o¬
derani illos ex suꝑ inimicos tuos tabescebam.
ꝑfecto odio oderam illos. Certe hoc puto. p̃rna
uox loquitur ad filium per ꝓpħam in eod̾. psał
ubi supra de patre credentium dixerat. mͥ aũt
nimis honorati sunt amici tui deus. nimis con¬
fortatus ẽ pͥncipatus eoꝵ. Quid aũt illis prodẽ
ad salutem. que nõ uisi per fidem et gr̾am xp̃i
cpitur. si pp̃ fidem patrum kĩni deo sint: Cui
bono diliguritur. quos neceste est pp̃hoc damp¬
nari. quod ip̃ suam infidelitatem a pr̃ĩarchaꝵ
et ꝓpħaꝵ parentum fide discrepantes mimici

Expanded text:
iidem et inimici propter nos, qui credidimus ex Gentibus, tanquam non potuerint Gentes credere, nisi Judaei non credidissent; aut ipse unus omnium creator Deus, qui omnes homines salvos fieri vult, et ad agnitionem veritatis venire , capax non fuerit acquisitionis utriusque, nisi alterum pro altero aut unde non credant, et inimici Deo esse persistant? « Nonne, » inquit, « qui oderant te, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam; perfecto odio oderam illos? » Certe hoc puto paterna vox loquitur ad Filium per prophetam in eodem psalmo, ubi supra de parte credentium dixerat: « Mihi autem nimis honorificati sunt amici tuifortati sunt principatus eorum. quid autem illis prodest ad salutem, quae non nisi per fidem et gratiam Christi capitur, si propter patres carissimi deo sint? cui bono diliguntur, quos necesse est propter hoc damnari, quod propter suam infidelitatem a prophetarum et patriarcharum parentum fide discrepantes inimici
Abbreviated transcription (Latin):
plenttido gentium intraret: eo sic om̃is isrł sal¬
mis fieret. Ex parte dixit. qi non om̃s excecati stͤ¬
sunt. Erant enim millis qui xpm̃ cognouer̃t.
ꝑlenitudo autẽ gentiũmbis intrat qui scd̾m
ꝓpositum uocati sunt. Et sic om̃is isrł saluuis fi¬
et. quia ex uideis. et ex gentib qui scd̾m ꝓposit̾
uocati sunt. ip̃ius uerius sunt isrł. de quo dicit

Expanded text:
plenitudo gentium intraret et sic omnis Israhel saluus fieret. ex parte\' dixit. quia non omnes excaecati sunt; erant enim ex illis, qui Christum cognouerunt. plenitudo autem gentium in his intrat, qui secundum propositum uocati sunt. et sic omnis Israhel saluus fiet, quia et ex Iudaeis et ex gentibus, qui secundum propositum uocati sunt, ipsi uerius sunt Israhel, de quo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ inquit fecit iuas suas moysi: filiis isrł uolunta¬
tes suas: Demde ipm̃ pietatis sue sacram̾itũ in ip̃is
operatus ẽ natus in carne ex uirgie deus. in gente
ip̃oꝵ. et de carne ip̃oꝵ fcũs est exsemine dauid homo
demde siurtutes sanitatum quas in ip̃is et corã ip̃is
ꝓfecit Qui per hec non modo creditus. sed et blasphe¬
matus ab eis cum dicerent. hic homo sieẽt adeo u̾o
curaret salbatis. et non eicit demonia insim beel¬
tebub principe demomioꝵ pp̃ hanc ment̾e̾ obdura¬
ta ĩpictate cecatam. multiplicate sunt infirmita¬
tes eoꝵ et tenebreeoꝵ. Sed quid est. quod ait p̾ea
diderunt in eum quem crucifixerant et festinãtes
tanto expiari pcco ad donum gr̃e cucurrerũt: An
uero quia uirtutes amine ex fide et caritate dei ro¬
borantur. illis impiis utroq uacuis multiplicate
sunt infirmitates aĩe ex ĩpietate scelerum morti¬

Expanded text:
enim, inquit, fecit uias suas Moysi et filiis Israel uoluntaenim, inquit, fecit uias suas Moysi et filiis Israel uoluntates suas. deinde ipsum pietatis suae sacramentum in ipsis operatus est natus in carne ex uirgine deus in gente ipsorum et de carne ipsorum factus ex semine Dauid homo, deinde uirtutes sanitatum, quas in ipsis et coram ipsis perfecit quippe haec non modo creditus sed et blasphematus ab eis, cum dicerent: Hic homo si a deo esset, non curaret sabbatis et: Non eicit daemonia nisi in Beelzebub principe daemoniorum. propter hanc mentem obdurata impietate caecatam multiplicatae sunt infirmitates et tenebrae eorum. Sed quid est, quod ait: Postea diderunt in eum, quem crucifixerant, et festinantes tanto expiari peccato ad donum gratiae cucurrerunt? an uero, quia uirtutes animae ex fide et caritate dei roborantur, illis impiis utroque uacuis multiplicatae sunt infirmitates animae ex impietate scelerum morti
Abbreviated transcription (Latin):
ciaꝵ fuar Merto aũ ile laudatorsui repuorat
abscessit a fite facie dei qui cum ip̃o nomine pe¬
niam legis preferret oblitus fucret dim̃ mpro¬
milemet qmerum es trementem ẜmones suoss
Iuo autem incorde contirrto siuaccusator accipit᷑.
tosatmam pecoꝵ suoꝵ de iactantia sdlcatis i
que ex fide ass. que reputata est abraham pat
nuro as uisticiamiiid ex oꝑib en pͥm oĩpotentĩ¬
dei credidit deoꝰ apud quem ille uere iustus ẽ qui ex fi¬
te ui̾uit. nec sc̃s in terra est sedin celo: quia non carne
sed spũ ambulat. cuius conuersatio in celis est: ño glo¬
nanti in circuncisione carns. sed incircun cisione &¬
cordis: que non lutera sed spũ agitur inuisibilit̾. im̃
lauseus non est ex hominib sed ex d̾o. Demde quod
uigit in eodem uersiculo. miras fecit uolinitates su¬
as inter illos: credo ex eo dicit. quod ip̃is primũ lucer¬
nam legis accendit. et precepta uuendi dedit. notas

Expanded text:
itiarum suarum. Merito autem ille laudator sui, repudiatus itiarum suarum. Merito autem ille laudator sui, repudiatus abscessit a facie Dei, qui cum ipso nomine peritiam Legis praeferret, oblitus fuerat in proet quietum et trementem sermones meos? ille autem in corde contrito sui accusator accipitur te sarcinam peccatorum de iactantia sanctitatis. quae est ex fide, quae reputata est Abraham patri nostro ad iustitiam non ex odei credidit deo, apud quem ille uere iustus est, qui ex fide uiuit, nec sanctus in terra est sed in caelo, quia non carne sed spiritu ambulat, cuius conuersatio in caelis est non gloriantis in circumcisione carnis sed in circumcisione cordis, quae non littera sed spiritu agitur inuisibiliter, unde laus eius non est ex hominibus sed ex deo. Deinde quod iungit in eodem uersiculo: miras fecit uoluntates suas inter illos, credo ex eo dicit, quod ipsis primum lucernam legis accendit et praecepta uiuendi dedit. notas
Abbreviated transcription (Latin):
eate sii infiruinates eoꝵ. postea accelerau̾na. Qiuos
caris abrahe. et non filii repmissionis excluditur
tertena sapurit. et carnau obseruantia inuecusate
littere consenescunti non renascentes mnouamare¬
aturam. qr ño receperint eum per qu̾e uetera ttau¬
sienint et fra sin noua. Sion. forte eos ł̃ hoc psas.
nestienti d ño retoiens pͥdicabat in templo nonorans
nt eraudiretur ses exigens quasi debitũ mentipre
ebificauerat subia destebat nec idip̃m slentio sed
uoce clamabat un appatereo eum ũd diuinis auti¬
b locui qui et ab homib uelles audiri. Et ĩo uo
placui des. qri no placebat s: qm̃deus dissipaure¬
qim̃ spreuit eos quicor humile et contribuladum
ip̃e dñs ostendit quid in homine suscipias quid
repenat. sicut scriptum es. qi suꝑbis resistat. bremi
lib aũt das grãm. Id̾o ꝓtestatur᷑ mag̾ iuistifioa
tim e templo abisse p̾ublicanũ oe confessione
pct̃oꝵ suoꝵ. qua phariseum de imputationenist¬

Expanded text:
tes eorum, postea accelerauerunt. quos carnis Abrahae et non filii repromissionis excluduntur terrena sapiunt et carnali obseruantia in uetustate litterae consenescunt, non renascentes in nouam creaturam, quia non receperunt eum, per quem uetera transierunt et facta sunt noua? sic enim fornescienti domino recolens praedicabat in templo non orans, ut exaudiretur, sed exigens quasi debitum meriti pro aedificauerat, superbia destvoce clamabat, ut appareret eum non divinis auribus loqui, qui et ab hominibus vellet audiri; atque ideo non placuit Deo, quia placebat sibi: « Quoniam dissipquia sprevit illos, qui cor humile et contribulatum ostendit ipse Dominus quid in homine suscipiat, quid repellat, sicut scriptum est: Quia Deus superbiotestatur magis justificatum abiisse e templo Publicanum de confessione peccatorum suorum, quam Pharisaeum de imputatione just
Abbreviated transcription (Latin):
quedam scnitilla sopita est oxcitanda etatis acces¬
su. Neq hoc inparuusꝰ mirum debet uideri. cumapłs
quibdam eciam maiorib dicat. nescitis q tẽplum dei
estis. et sp̃c dei ħitat in uob̾: De qualib paulo ante dixe¬
rat. Animał homo nõ percipit ea que sunt sp̃c dei. Quos
eciam ꝑuulos uocat non carius erate. sed mentis. Non
spuitales erant. qr nondum por̾ant habitatorem suũ
dr: qr in eis occulte agit ut sint tẽplum euis idq ĩ ꝑ¬
ficientib et ꝑficiendo ꝑscuerantib ꝑficit Spe .ni. salui
fcisumus. sicut apss dicit cum alio loco dicat saluos ⁊
nos fecit per lauachrun regn̾ationis. Cũ gͦ hic dicat
saluos nos fecit tanqu̾a salus ip̃a iam dada fit. quead¬
modũ accipiendũ sit illic exponit ubi ait. spe .n. salu
fci sumus. Spẽs aũ que uidetur. ũo ẽ spes. Quod emĩ
uidet quis. quid sperat: Si aũ qd̾ ño uidemꝰ speramus

Expanded text:
quaedam scintilla sopita est excitanda aetatis accessu. neque hoc in paruulis mirum debet uideri, cum apostolus quibusdam etiam maioribus dicat: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? de qualibus paulo ante dixerat: Animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei, quos etiam paruulos uocat non carnis aetate sed mentis. non spiritales erant, quia nondum poterant habitatorem suum libus dicitur, quia in eis occulte agit, ut sint templum eius, idque in proficientibus et proficiendo perseuerantibus perficit.. spe enim salui factisumus, sicut anos fecit per lavacrum regenerationis . Cum ergo hic dicat, Salvos nos fecit, tanquam salus ipsa jam data sit, quemadmodum intelligendum sit, illic exponit, ubi ait: Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes; quod enim videt quis, quid sperat? Si a
Abbreviated transcription (Latin):
caro fcm̃ est. Nullus scdrum qualidet prestantia gr̃e
unigeniti nomen accepit ut quod est ipm̃ deinerbũ
ante sela. hoc simul cum assumpto homine diceretur
Singularis ergo nia susceptio uec cum homumibus
anquib scĩs quantalibet sapia et sc̾tate prestantib
ulo modo potest ẽe c̃omum. ubi diuine gr̃e satisꝑ
spituum. darumq dociuñtum est. Quis em̃tam sa¬
erlegus si ut audeat affirmare anqũa posse aĩam
ꝑ meritil liberi arbitrii. ut alter sit xp̃e effic̾e Uos
libcrum arbitrium cõmunit̾ om̃ib et natutalitet
datur iina soia amñia meruisses infihoc singłaros
gr̃a prestitisseo: Qu̾a fas ẽ p̾dicare. de qua nefas est
uelle idicare.¶ Hec si pro uirib mĩs quantũ dñs
ño sꝑatiis distantib quasi aliqua mole uł disten¬
None diffusum sed ubiq totum cogitare te exten¬
dis: auertementem ab om̃ib ymagiib corpoꝵ
quas humana cognatio uoluere consueurt ¶ło

Expanded text:
caro factum est, nullus sanctorum qualibet praestantia gratiae caro factum est, nullus sanctorum qualibet praestantia gratiae unigeniti nomen accepit, ut, quod est ipsum dei uerbum aute saecula. hoc simul cum adsumpto homine diceretur. singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus ullo modo potest esse communis. ubi diuinae gratiae satis perspicuum clarumque docusacrilegus, ut audeat affirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii, ut alter sit Christus efficereliberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima meruisset, nisi hoc singularis gratia praestitisset. quam fas est praedicare, de qua nefas est uelle iudicare? Haec si pro uiribus nostris, quantum dominus non spatiis distantibus quasi aliqua mole uel distentione diffusum sed ubique totum cogitare te extendis, auerte mentem ab omnibus imaginibus corporum, quas humana cogitatio uoluere consueuit. non
Abbreviated transcription (Latin):
nox sauitationis tue m aurib meis exudau
igandionfans mut̾o meo Hoe antemut di¬
cere sicit eunigelista pͥiocutꝰ c̃ repleta ẽ spũ
sco: quo proculdubio reuelante tognourt quid
illa eruttatio significasser infantis: ide asluis
ameiorib cognostende non aꝑuidlo coguitei
qlam nctp cum ante hoc in euuigelio narraretꝰ
dcm est credidio infans mutero eiis. sed exubia¬
uti neeis ipͥa dixis cxultauit in fide ifans uit̾o
meo ses etuttaute in gaudio. Uidemꝰ autem
eruftatione ñõ solum pariuoꝵ. sed ecia pecor
ritia ideo nuima. ideo minagnis signns depute¬
acta est diuinitus innifante non humamitus abri¬
fante q uamqiua cciam sinso ades est millo unero as¬
ceicratus iisus roins et uolutatis ut intra iuscera
macom aliis ꝑuuł etas exspectatur ut possire ecem
hac inmaracũ habendum dunne potentie non ad hu¬
ma ne trahendum est exẽpiar nature. Napiqr et

Expanded text:
uox salutationis tuae in auribus meis, exultauit uox salutationis tuae in auribus meis, exultauit in gaudio infans in utero meo. hoc autem ut diceret, sicut euangelista praelocutus est, repleta est spiritu sancto, quo procul dubio reuelante cognouit, quid illa exultatio significasset infantis, id est illia maioribus cognoscendae, non a paruulo cognitae. nam neque, cum hoc ante in euangelio narraretur, dictum est: \'Credidit infans in utero eius\', sed \'exultauit\', neque ipsa dixit: \'Exultauit in fide infans in utero meo\', sed \'exultauit in gaudio\'. uidemus autem exultationem non solum paruulorum sed etiam pecorum ritura. ideo mira, ideo in magnis signis deputaacta est diuinitus in infante, non humanitus ab infante. Quamquam etiam si usque adeo est in illo puero acceleratus usus rationis et uoluntatis, ut intra uiscera quod in aliis parvulis aetas exspectatur ut possint; etiam hoc in miraculis habendum divinae potentiae, non ad humanae trahendum est exemplar naturae. Nam quand
Abbreviated transcription (Latin):
qui cognostentes dm̃ nonsicut dm̃ glorificauer̾
Aut grãs egerunt. et ad tẽplum dei ꝑtinent par¬
niui scificati sacramento xp̃i. regenẽtati sĩsco.
quiceite per etatem nondum possunt cognosc̾e
dm̃. unde quem iłli potuerunt nosse nes habere:
isti possut hr̃e. anteqũa nosse. beatissimisimt
aũt quib hoc est dm̃ hr̃e quod nosse. Ip̃aquiue
notio. plenssima. uerissima. felicissima e̾ shicia
rant ꝑiuinlidm̃. quomodoiobannes etiam aute¬
qa masceretur ad aduentum et p̃sentiã rar̃is
dũ i sue mr̃is utero potiit exultare. Lammiar
comemor asses legiste te librum meũ de bapͥs
ꝑruloꝵ. addissdisti. et aisti de pregnantio qͥld
sentias opto cognoscere: cum credulitatis fidem
propuero mater iohannis baptiste responde¬
rt. ħes funt certe uerba eliabeth matris io¬
his. benedicta tumter mulicres et benedtus
fruttuis uentris tui. Et unde hoc nuchiut ue¬
mad mater dr̃imei adme. Stce .m ut fc̃a ẽ

Expanded text:
qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, et ad templum dei pertinent paruuli sanctificati sacramento Christi, regenerati spiritu sancto, qui certe per aetatem nondum possunt cognoscere deum; unde, quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. beatissimi sunt autem, quibus hoc est deum habere quod nosse; ipsa quippe notitia plenissima, uerissima, felicissima est. Hie irant paranti deum, quo modo Iohannes, etiam antequam nasceretur, ad aduentum et praesentiam matris domini in suae matris utero potuit exultare?\' cum enim commemorasses legisse te librum meum de baptismo paruulorum, addidisti et aisti: De praegnantibus quid sentias opto cognoscere, cum credulitatis fidem pro puero mater Iohannis Baptistae responderit\'. Haec sunt certe uerba Elisabeth, matris Iohannis: Beata tu inter mulieres et beatus fructus uentris tui. et unde hoc mihi, ut ueniat mater
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a sint disꝑaria. cominini et parili salute c̾o¬
gaudent. Huius corporis caput est xp̃c huiꝰ tor¬
poris unitas nr̃o sacrificio comnendatur. quod
breuiter significauit apłs dicens. Unus panis.
imum corpus multi sumus. Per capud nrm̃ re¬
conciliamur de deo. qr millo est duuuinitas uni¬
geniti fc̃a particeps mortalitatis nr̃e. ut eo nos
ꝑticipes eius ĩmortalitatis ẽemus. Hoc sacram̃¬
tum longe est a cordib sapientium suꝑboꝵ
et ideo non xp̃ianoꝵ: ac per hoc nec uere sapientiũ
Inoꝵ etiam dico sapientium. qui cognoueruret de¬
nerus. aut gracias egenunt. Nostis autem ĩ quo
Racnficis dicatur gr̃as agamus dũo deo nr̃o. a cu¬
uis sacuificii humilitate longe abest typus et
coturiis ałoꝵ ¶ et io multum marabił res ẽ qu̾e
adio dum quoꝵdam nondum cognoscentum
dñi fit inhabitator deus. et quoꝵdam cognosten¬
tium nonsits. Nlec illi em̃ ad tẽplum dei ꝑtinent

Expanded text:
sint ipsa disparia, communi et parili salute consint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. huius corporis caput est Christus, huius corporis unitas nostro sacrificio commendatur, quod breuiter significauit apostolus dicens: Unus panis is, unum corpus multi sumus. per caput nostrum reconciliamur deo. quia in illo est diuinitas unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes eius inmortalitatis essemus. ; Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum et ideo non Christianorum ac per hoc nec uere sapientium, illorum etiam dico sapientium, qui cognouerunt deaut gratias egerunt. nosti autem, in quo sacrificio dicatur: Gratias agamus domino deo nostro. a cuius sacrificii humilitate longe abest typhus et ęothurnus illorum. et ideo multum mirabilis res est, quem ad modum quorundam nondum cognoscentium deum sit inhabitator deus et quorundam cognoscentium non sit. nec illi enim ad templum dei pertinent,
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ dilectissimũ templum gr̃asue bonitatis edi¬
ficat. Et donationum quidem alie dicto sunt
diuisiones: tanqũa perpartes et mẽbra uniꝰ
corporis: ubi et simul om̃s unũ templum. et
singuli singula templa sumus. qr ño est dens
in om̃ib quam in singuł maior. et fio plerũ¬
q ut plures cum minus capiant unus ampłi
Sed cum dixisset apłs. diuisiones aũ donat̾o¬
nũ sunt. continuo sb̾iecit idem aũ sp̃c. Item
cum ip̃as donationũ diuisiones comnemoras¬
ser: om̃ia autem hec inquit operatur inius at¬
q idem sp̃c diuidens ppria singuł prout uuto
Diuidens gͥ non ip̃e diuisus. qr ip̃e mus atq
idem ille uero duisiones dc̃e sunt sicut men¬
broꝵ in corpore. qr nõ idem ualent aures quod
oculi atq ita m̾bra cetera du̾isis officiis concor¬
diter distributa. q̃ tñ cum sani sumus una. ne¬
q diuersa. nec alibi maiore. alibi inmore. s cũ

Expanded text:
sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedisibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedifificat! 20. Et donationum quidem dictae sunt divisiones tanquam per partes et membra unius corporis, ubi et simul omnes unum templum, et singuli singula templa sumus; quia non est Deus in omnibus quam in singulis major: et fit plerumque ut plures eum minus capiant, unus amplius. Sed cum dixisset Apostolus, Divisiones autem donationum sunt; continuo subjecit, Idem autem Spiritus: item cum ipsas donationum divisiones commemorasset; Omnia autem haec, inquit, operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult . Dividens ergo, non ipse divisus, quia ipseidem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuersa nec alibi maiore alibi minore sed, cum
Abbreviated transcription (Latin):
indigeat eis. tanquam non possit ẽe nisi in eis.
Sicut autem nec ab illo abest in quo non ħitat
piat. Neq .n. ad habitandum se duudit ꝑ homiũ
corda seu corpora aliam sui partem huic tribu¬
ens. illi aliam. sicut lux ista per aditus et fenests
domoꝵ: sed pocuis si quelibet sonum cũ corporea
magis alius alio capit quanto est acutioris tan¬
to autem minus quãto est obtinsioris auditus.
cum ille qui ño uane mag̾ minus ue insonet.
sed in eo loco in quo sunt om̃ib equałr p̃sto fio
quanto excellentius deus natura incorporea et
ĩmutabilit̾ uiua. qui nõ sicut souus per moraᷤ
tempoꝵ tendi et diuidi potest: nec spacio acrio
tanqũã loco suo ĩdiget ubi p̾sentib presto fit
sed eterna stabilitate ĩ seip̃o manes. totus adẽe
reb om̃ib potest. et singuł totus. qũauis in
quib habitat habeant eum prosue capactia¬
tis du̾sitate alii amplius alii minus. quos ip̃e

Expanded text:
indigeat eis, tanquam non possit esse nisi in eis. indigeat eis, tanquam non possit esse nisi in eis. Sicut autem nec ab illo abest, in quo non habitatpiat. Neque enim ad habitandum diuidit se per hominum corda seu corpora aliam sui partem huic tribuens illi aliam sicut lux ista per aditus et fenestras domorum, sed potius, si quemlibet sonum, cum corporea magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtunsioris auditus, cum ille non uarie magis minusue insonet, sed in eo loco, in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit, quanto excellentius deus natura incorporea et inmutabiliter uiua, qui non sicut sonus per moras temporum tendi et diuidi potest nec spatio aerio tamquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto ait, sed aeterna stabilitate in se ipso manrebus omnibus potest, et singulis totus, quamvis in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse
Abbreviated transcription (Latin):
absens est. In seip̃o aũ qr non continetur ab eis
quib ẽ p̾sens tanqu̾a sine hiis ẽe ño possit. Na
n̾o erit ubi sint. Et so necesse ẽ. ut ño sint. Et .n.
cumper totam suam molem corpus equalit̾ sañ
esi aut equałr candidũnnonest in ulla qũa ĩ ali
a ꝑte euis sanitas maior. aut candidior. nec maior
ĩ toto qu̾a in parte euis. qr ũd sanius aut candidiꝰ
totum constat ẽẽ qũa partem. Si aũ mequaliter
sit sanũ aut mequalit candidum fieri põt ut ĩ
ninore parte sto sanitas maior aut candidiorcũ
minora quã maiora samora. uł candidiora m̃bra
sunt. usq adeo nõ mole constat quod in qualita¬
tib magnũ dicitur ẽe uel paruum. U̾m. ectam̃
si moles ip̃a corporis quatacũq uł quãtula cũ¬
ꝙ sto penitus auferatur. qualitates eiusño enit
ubi sint quauis non mole metiende sint. At uero
deus non si minus capitur ab illo. cui presens est.
ĩo ip̃e minor ẽ. Tot᷑ .n. ĩ seip̾o ẽ. Nec ĩ qͥb ẽ itaẽnt

Expanded text:
absens. In seipso autem, quia non continetur ab eis quibus est praesens, tanquam sine eis esse non possit. Nam non erit ubi sint, et ideo necesse est ut non sint. Etenim cum per totam suam molem corpus aequaliter sanum est, aut aequaliter candidum, non est in una quam in alia parte ejus sanitas major aut candor, nec major in toto quam in parte ejus; quia non sanius aut candidius totum constat esse quam partem. Si autem inaequaliter sit sanum aut inaequaliter candidum, fieri potest ut in minore parte sit sanitas major aut candor, cum minora quam maiora saniora uel candidiora sunt membra: usque adeo non mole constat, quod in qualitatibus magnum dicitur esse uel paruum. uerum tamen si moles ipsa corporis, quantacumque uel quantulacumque sit, penitus auferatur, qualitates ubi sint, quamvis non mole metiendae sint. At vero Deus non, si minus capitur ab illo cui praesens est, ideo ipse minor est. Totus enim in seipso est, nec in quibus est, ita est ut
Abbreviated transcription (Latin):
potest antequam natus sit. ꝓfecto ille singula¬
uternatus est cui renascin opus fuit. orinones
peco in quo uũqũa futa transitum fecto: nec in
miiquitate conceptus ẽ. aut erm indolictis in
eam. et uirtus altissiini obumbraiit eam: idoꝙ
ques natum est ex ea scm̾ uocabitur filius dei. Qui¬
ptiaꝵ .n. bonuim ño extinguit sed modificat ĩ obe¬
dientiũ menbroꝵ malum. ut limi tata quodãm̃o
¶ uugo autem maria cumdcm̃ ess. et mitus altissi¬
mi obunbrabit tibi: inconcipiendo prolem scãm
subtan unbraculonullo ardore concupĩe huius
estuantt. Hoc gͦ extepto lapide angulari. ño uides
qũs edificentur homines in domo dei. ad babendũ
inse habiatorem dm̃. insi cũ fuint renati. qd̾ nd̃
possunt ẽẽ antequ̾a nati. Qu̾alibet itaq sententi¬
am de pregnantib nno de hom̃ib habeamus ad
huic intra materna uistera constitutis. utrũ existi¬
menius cos necne donariposse aliquo sc̃ficafees

Expanded text:
potest, antequam natus sit profecto ille singulapotest, antequam natus sit profecto ille singulariter natus est, cui renasci non opus fuit, quia non ex peccato, in quo numquam fuit, transitum fecit neque in iniquitate conceptus est aut eam et uirtus altissimi obumbrauit eam; unde, quod natum est ex ea sanctum, uocatur filius dei. nuptiarum enim bonum non extinguit, sed modificat inoboedientium membrorum malum, ut limitata quodam mods?. uirgo autem Maria, cui dictum est: Et uirtus altissimi obumbrabit tibi, in concipienda prole sancta sub tali umbraculo nullo ardore concupiscentiae huius aestuauit. hoc ergo excepto lapide angulari non uideo quo modo aedificentur homines in domum dei ad habendum in se habitatorem deum, nisi cum fuerint renati, quod non possunt esse ante quam nati. Quamlibet itaque sententiam de praegnantibus, immo de hominibus hhuc intra materna viscera constitutis, utrum existimemus eos necne donari posse aliquo sanctificationis
Abbreviated transcription (Latin):
fui nasdi et renasti: illi autem ppͥ nos tmmodo nas¬
or sos .n. a pcc̾o ad iusticiam renastendo transmmnis.
ille autem a nullo poto ad iusticiam ttansitũ fecib
deom es quod bapti atus est nr̃e regn̾ationis sacͣ¬
mentum sua humilcite altus comendauit ue
braeciam preter uo luntatis moueantur arbit̾is
ad eum modum redigitur iusticia conuganutli¬
ate copulatis parentib generentur quib sit nece¬
ssarumi regenerari. Nontñ per huiusmodi con¬
nenientiam maris et femine uenire uoliut car.¬
nem fuam xp̃c. sed de uigine nich tale menis con¬
ceptum concupistente sumlituomem caris pod̃¬
sumpsit sllo ꝑ nob̾ qua caro pocimundaretur lͥuo¬
bis. Sicut eñĩ per unius delictum ait apłs. ĩ om̃s
homines ad condc̃pnationẽ ita per minis iusti¬
fcationem i om̃s homines ad istificationem
iite emo .n. nascitur uisi oꝑante concupiscen¬
tia carnian q̃ tracta esi ex primo homine quiest
adam: eo nemo renascitur nisi operante gracia

Expanded text:
i et renasci, illi autem propter nos tantum modo nasci; nos enim a peccato ad iustitiam renascendo transimus, ille autem a nullo peccato ad iustitiam transitum fecit; sed in eo, quod baptizatus est, nostrae regenerationis sacramentum sua humilitate altius commendauit uetbra etiam praeter uoluntatis moueantur arbitrium, ad eum modum redigitur iustitia coniugali, ut licite copulatis parentibus generentur, quibus sit necessarium regenerari. non tamen per huius modi conuenientiam maris et feminae uenire uoluit carnem suam Christus, sed de uirgine nihil tale in eius conceptu concupiscente ssumpsit ille pro nobis, qua caro peccati mundaretur in nobis . Sicut enim per unius delictum, ait Apostolus, in omnes homines ad condemnationem; ita per unius justificationem in omnes homines ad justificatiouitae. nemo enim nascitur nisi operante concupiscentia carnali, quae tracta est ex primo homine, qui est Adam, et nemo renascitur nisi operante gratia
Abbreviated transcription (Latin):
chritudnĩe dm̃ hr̃e oportere. quasi corpoream sp̃em
cogitans. quia ille corporeũ dm̃ ẽe dixerat. aer eni
corpꝰ est. an ip̃e sensiebat ẽc̃ form̃a ei pulcritudm̃e¬

Expanded text:
chritudinem deum habere oportere quasi corpoream speciem chritudinem deum habere oportere quasi corpoream speciem cogitans, quia ille corporeum deum esse dixerat, aer enim corpus est; an ipse sentiebat esse formam et pulchritudi
Abbreviated transcription (Latin):
dũs nr̃ ib̾c xp̃c ut doceres humiliatꝰ ẽ: hino in quã
maxime aduersatur quedam ut ita dicam ĩperitissi¬
ma scĩa. dũ nos scire gaudemꝰ quid anaximenes. qͥd
anaragoras. quid pythagoras. quid democrit᷑ sense¬
rint. et cetera hiꝰ. ut docti cruditi q uideamur. cũ hoc
auera doctria eruditioneq longe ab sit. Qui em̃
didicerit dm̃ nõ diffundi aut distendi per locos ne¬
q finitos neq infinitos. quasim auqua parte maior
su. ĩ aliqua minor. sed totum uͥq ẽe p̾sentẽ. sicut
ueritatem cuiꝰ nemo sobrie dicit partem ẽẽ ĩ isto lo¬
co. et partem in illo: qm̃ ueritas utiq deus ẽ. neqͣͣ
cum mouebit qd̃ te infinito aere sensit quicumip
sensit quod ip̃e cẽt deus. Quid ad illñ. si nesciat qͣmͣ
dicant isti corpori forma. eam quippe dñt. que nui¬
diq finita sit. et utrũ refellendicausa tanꝙͥͣ acha¬
demicus a naximem cicero obieterit form̾a et pul¬

Expanded text:
us Christus ut doceret humiliatus est, huic, inquam, us Christus ut doceret humiliatus est, huic, inquam, maxime aduersatur quaedam, ut ita dicam, inperitissima scientia, dum nos scire gaudemus, quid Anaximenes, quid Anaxagoras, quid Pythagoras, quid Democritus senserit, et cetera huius modi, ut docti eruditique uideamur, cum hoc a uera doctrina et eruditione longe absit. qui enim didicerit deum non distendi aut diffundi per locos neque finitos neque infinitos, quasi in aliqua parte maior sit in aliqua minor, sed totum ubique. esse praesentem sicut ueritatem, cuius nemo sobrie dicit partem esse in isto loco et partem in illo, quoniam ueritas utique deus est, nequaquam eum mouebit, quod de infinito aere sensit, quicumque sensit, quod ipse esset deus. quid ad illum, si nesciat, quam dicant isti corporis formam — eam quippe dicunt, quae undique finita sit — et utrum refellendi causa tamquam Academicus Anaximeni Cicero obiecerit formam et pul
Abbreviated transcription (Latin):
tertia humilitas. et quociens int̾rogares hoc dicerem.
ño quo alia ño sint p̾cepta que dicantut. sed insi humi¬
litas omĩa quecũq benefacimꝰ et p̾cesserit. et comita¬
ta et consecuta fuerit: et ꝓposita quam intucamur et
apposita cui adhereanus. et imposita qua repͥmamur.
iam nob̾ de aliquo bono facto gaudentib totũ extor
quet suꝑbia. Uitia quippe cetera in pccĩs. superbia u̾o
eciam in recte factis timenda ẽ. ne illa que laudabłiter
fasta sunt: ip̃is laudis cupiditate amittantur. Itaq fi¬
cur rechor ille nobilissimꝰ cum int̾rogatus eẽt quid ei
ꝑnũtiationẽ dicitur respondisse: cũ quereretur quid
scd̾o. eand̾e ꝓnũtiatione. quid tertio. incħ aliud qũa
ꝑnũtiationẽ dixisse: ita si in t̾rogares. et quociens in¬
t̾rogares de p̾ceptis xp̃iane religionis: nicħ me aliud
respondere nsi humilitat̃e liberet et si forte alia dic̾e

Expanded text:
tertia humilitas et, quotiens interrogares, hoc dicerem, tertia humilitas et, quotiens interrogares, hoc dicerem, non quo alia non sint praecepta, quae dicantur, sed nisi humilitas omnia, quaecumque bene facimus, et praecesserit et comitata et consecuta fuerit et proposita, quam intueamur, et adposita, cui adhaereamus, et inposita, qua reprimamur, iam nobis de aliquo bono facto gaudentibus totum extorquet de manu superbia. uitia quippe cetera in peccatis, superbia uero etiam in recte factis timenda est, ne illa, quae laudabiliter facta sunt, ipsius laudis cupiditate amittantur. itaque, sicut rhetor ille nobilissimus cum interrogatus esset, quid eionuntiationem dicitur respondisse; cum quaereretur quid secundo, eamdem pronuntiationem; quid tertio, nihil aliud quam pronuntiationem dixisse: ita si interrogares, et quoties interrogares de praeceptis christianae religionis, nihil me aliud respondere nisi humilitatem liberet, etsi forte alia dicere
Abbreviated transcription (Latin):
q copia sb̾u̾tentib durasse tñ usq ĩ tẽpora xp̃iana
Quos ĩa certe ñ etate sic obmutuisse ꝯspicimus
grecoꝵ gyninasiis eradicata atq compressa sint ita
si qua nunc erroris secta contra ueritatem. hoc est con¬
tra eccam̃ xp̃i emerserit. nisi nomine cooꝑta xpĩano.
ad pugnandũ psilire nõ audeat Ex quo intelligitur
ip̃os quoq platonice gentis philo sophos paucis mu¬
tatis. q̃ xpĩana ĩprobat disciplina. ĩnictissimo uni re¬
gi xp̃o pias ccruices oportere sũ mittere et intellig̾e̾
uerbum dei homine indritum qui iussit et creditũ ẽ.
craod illi ues ꝓfeite metuebant. Hiic te mi distore
ut tora pietate subdao uelimi. ne abam tͥ ad capessendam
es optinedam ueittatem iuam minuas. quam que minu¬
ta est ab illo qui gressium nrõꝵ tanquam deus iudit in¬
firmitatem. Ea est aũ prima humilitas. sid̾a humilitas.

Expanded text:
que copia subuertentibus durasse tamen usque in tempora Christiana. que copia subuertentibus durasse tamen usque in tempora Christiana. quos iam certe nostra aetate sic obmutuisse conspicimus, Graecorum gymnasiis eradicata atque compressa sint. ita ut, si qua nunc erroris secta contra ueritatem, hoc est contra ecclesiam Christi emerserit, nisi nomine cooperta Christiano ad pugnandum prosilire non audeat. ex quo intellegitur ipsos quoque Platonicae gentis philosophos paucis mutatis, quae Christiana inprobat disciplina, inuictissimo uni regi Christo pias ceruices oportere submittere et intellegere uerbum dei homine indutum, qui iussit et creditum est, quod illi uel proferre metuebant. Huic te, mi Dioscore, ut tota pietate subdas uelim nec aliam tibi ad capessendam et obtinendam ueritatem uiam munias, quam quae munita est ab illo, qui gressuum nostrorum tamquam deus uidit infirmitatem. ea est autem prima humilitas, secunda humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
duciam. oppugnatos aũ ẽẽ noĩe epicureoꝵ et stoico¬
rũ a platonicis eos qͥ ĩ corporis uł ĩ anmi natura po¬
nerent et finem bomi. et causas rerũ et rõcinandi fi¬
duciam. eo rem successione tẽpoꝵ ẽe deuolutam.ut
xpĩane iam uoluptatis etatis exordio cũ rerũ inuisi¬
biliũ atq eternaꝵ fides ꝑ uisibilia miracula salubͥt̾
p̃dicaretur hom̾̃b. qͥ nec udere nec cogitare aliqͥd
p̾ter corpora poteranti beato apło paulo qui eandẽ
fidem gentib p̾seminabat. idemipĩ epicurei et sto¬
ici in actib apłoꝵ contraxisst ĩueniantur. Qura in
re satis mͥ uidetur ẽẽ demonstratũ errores gentium
siue de morib. siue de natura rerũ. sine de rõne in¬
uestigande ueritatis. qui quĩanis ẽent multi atq mł¬
tiplices. ihis tñ maxime duab sectis eminebant.
expugnantib doctis et tanta disserendi sb̾tilitate at¬

Expanded text:
duciam, oppugnatos autem esse nomine Epicureorum et Stoicoduciam, oppugnatos autem esse nomine Epicureorum et Stoicorum a Platonicis eos, qui in corporis uel in animi natura ponerent et finem boni et causas rerum et ratiocinandi fiduciam, eo rem successione temporum esse deuolutam, ut Christianae iam aetatis exordio, cum rerum inuisibilium atque aeternarum fides per uisibilia miracula salubriter praedicaretur hominibus, qui nec uidere nec cogitare aliquid praeter corpora poterant, beato apostolo Paulo, qui eandem fidem gentibus praeseminabat, idem ipsi Epicurei et Stoici in actibus apostolorum contradixisse inueniantur. Qua in re satis mihi uidetur esse demonstratum errores gentium siue de moribus siue de natura rerum siue de ratione inuestigandae ueritatis, qui quamuis essent multi atque multiplices, in his tamen maxime duabus sectis eminebant, expugnantibus doctis et tanta disserendi subtilitate at
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginatione cogitari. sed id solum uere ẽẽ. atq id so¬
lum posse ꝑcipiqr incdmutabile et sẽpit̾nũ est: ꝑcipi
autem sola intelligentia. qua una ueriias quõ attin¬
gi põt attingitun Cum gͦ talia sentirent platonici
sent auctoritate apud populos ut credenda ꝑsuaderent.
donec ad eum bitum ꝑduceretur animꝰ. quo ista capiũt᷑.
elegerunt occultare sententiã suã et contra cos disser̾e
qͥuerum se ẽẽ ĩuenisse iac̾tarent: cũ muẽtione ipsam
ueri in carm sensib ponerent. Et eoꝵ quid̾ consilium
quale fuerit. quid attinet querere. Diuinũ certe uel
diuma aliqua auctoritate p̾ditũ fuit. Cantũ illud at¬
tẽde qm̃ plato a cicerone multis modis aꝑtissime ostẽ¬
ditur ĩ sapĩa nõ humana. s plane diuina: tde quo
tabili. atq eodem mõ semꝑ se habente. ueritatẽ con¬
stituisse. et finem boni. et causas rerũ et rõcimnandi fi¬

Expanded text:
imaginatione cogitari, sed id solum uere esse atque id soimaginatione cogitari, sed id solum uere esse atque id solum posse percipi, quia incommutabile et sempiternum est, percipi autem sola intellegentia, qua una ueritas, quo modo adtingi potest, adtingitur? Cum ergo talia sentirent Platonici, sent auctoritate apud populos, ut credenda persuaderent, donec ad eum habitum perduceretur animus, quo ista capiuntur, elegerunt occultare sententiam suam et contra eos disserere, qui uerum se inuenisse iactarent, cum inuentionem ipsam ueri in carnis sensibus ponerent. et eorum quidem consilium quale fuerit, quid adtinet quaerere? diuinum certe uel diuina aliqua auctoritate praeditum non fuit. tantum illud adtende, quoniam Plato a Cicerone multis modis apertissime ostenditur in sapientia non humana sed plane diuina, unde humtabili atque eodem modo semper se habente ueritate constituisse et finem boni et causas rerum et ratiocinandi fi
Abbreviated transcription (Latin):
irrisione sordesceret. Et hoo ĩ moralib. In natura
qũa discederent cũ alii athomis. alii quatuorele¬
m̃tis. in quib ad efficienda om̃ia ignis p̾ualeret.
pͥncipia retũ darem quis ño uideret stultoꝵ abũ¬
dantiam corpori deditam. esi incorpoream poten¬
tiamconditric̾e rerũ nequaqu̾a ualeret intueri.
In quoꝵ pocius sufragium raperetur: Nestabat
pars rõnaliũ qõnũ. Nosti .n. quicquid pp̃ adipisc̾e¬
dam sapĩam q̃ritur. aut de morib. aut de natu
quã sensus corporis falli dicerent. stoici autemali
uentatis in sensib ponerent quis istis contradicentib au¬
diret platonicos: Quis nõ m̃o insapientium sed omĩo in
hominũ numero habendos putaren si ab eis prompte di¬
ceretur nõ solum ẽe aliquid quod neq inc̾tu corporis. ne¬
q olfactu. uel gustu. ueq his antib aut ocuł cõphendi
possit. neq om̃io ralium rerũ que ita sentirentur aliqͣ

Expanded text:
inrisione sordesceret. et hoc in moralibus. In naturainrisione sordesceret. et hoc in moralibus. In naturaquam discederent, cum alii atomis alii quattuor elementis, in quibus ad efficienda omnia ignis praeualeret, principia rerum darent, quis non uideret stultorum abundantiam corpori deditam, cum incorpoream potentiam conditricem rerum nequaquam ualeret intueri, in quorum potius suffragium raperetur? Restabat pars rationalium quaestionum. nosti enim, quicquid propter adipiscendam sapientiam quaeritur, aut de moribus aut de naturmquam sensus corporis falli dicerent, Stoici autem falli ueritatis in sensibus ponerent, quis istis contra dicentibus audiret Platonicos? quis non modo in sapientium sed omnino in hominum numero habendos putaret, si ab eis prompte diceretur non solum esse aliquid, quod neque tactu corporis neque olfactu uel gustatu neque his auribus aut oculis percipi possit neque omnino talium rerum, quae ita sentirentur, aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ad desensitandam corporis uoluptatẽ. ut ĩ ea sũ¬
mũ bonum hom̃is ꝯstitueretur eos añ qui aduer¬
sus hanc uoluptatem uirtutis laude moueren¬
tur. minus difficuiter eam contẽplari in aĩs hõi¬
nũdonde fc̃a bona de quib utrsic poterant uidi¬
care procederẽt. simul uidebant. si eis conarentur
insinare aliquam rem diuinam et supra omnia
incomutabilem. q̃ nullo attingeretur corporis sẽ¬
su. sed sola mente intellig̾etur. que tũeciam natu¬
ram ip̃ius m̃tis excederet. cumq ẽe dñi ppositũ aĩd
humano ad fruendum. purgato ab onli labe hu¬
manarũ cupiditatũ. ĩ quo uno acquiesteret oĩs
appetitus beatitud̾is et in quo nob̾ uno bonoꝵ
om̃iũ finis eẽt nd eos intellecturos. et repugña¬
tib uł epicureis. uł stoicis. multo qũã sͥ facilius pal¬
m̃a daturos: itaut uera salubrisq sententia qd̃ per¬
nisiosissimũ est generi humano imꝑitoꝵ ppłorũ

Expanded text:
ad defensitandam corporis uoluptatem, ut in ea sumad defensitandam corporis uoluptatem, ut in ea summum bonum hominis constitueretur, eos autem, qui aduersus hanc uoluptatem uirtutis laude mouerentur, minus difficulter eam contemplari in animis hominum, unde facta bona, de quibus utcumque poterant iudicare, procederent, simul uidebant, si eis conarentur insinuare aliquam rem diuinam et supra omnia incommutabilem, quae nullo adtingeretur corporis sensu, sed sola mente intellegeretur, quae tamen etiam naturam ipsius mentis excederet, eumque esse deum propositum animo humano ad fruendum purgato ab omni labe humanarum cupiditatum, in quo uno adquiesceret omnis beatitudinis appetitus et in quo nobis uno bonorum omnium finis esset, non eos intellecturos et repugnantibus uel Epicureis uel Stoicis multo quam sibi facilius palmam daturos, ita ut uera salubrisque sententia, quod perniciosissimum est generi humano, inperitorum populorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur utriq resistere. sed non prius docentem
uera. qu̾a praua dedocentem. Idipm̃ rursum ad¬
ninctis ꝑsonis constitue. reppenies epicureos et sto¬
icos acerrime int̾ se dimicantes. eoꝵ uero litem co¬
nantes du̾udicare platonicos. occuitantes sent̃e¬
tiam ueritatis et illoꝵ uanam in falsitate fiduci¬
am coumcentes et redarguentes. Sed nõ sicut il¬
li erroꝵ suoꝵ. ita platonici nere ronis ꝑsonam mi¬
plere potuerunt. Om̃ib .n. defuit uere humili¬
taus exemplum: qd̃ oportumssimo tẽpore per
dm̃n iħm xpm̃ illustratum ẽ. Cui uni exemplo
ĩ cunus uis aĩo ferocit̾ arrogantis. omis suꝑbia ce¬
dit et frangitur et emoritur. Id̾oq nõ ualẽtes
illi auctoritate turbas terranaꝵ rer̃ dilectione
cecaias ad innisibiliũ fidem ducere. cumeas uide¬
rent epicuteis maximo ꝯtẽtionib ꝯmoueri. ñ so¬
lũ ad hauriendam quo ultro ferebantun sed eciã

Expanded text:
intellegitur, utrique resistere sed non prius docentem intellegitur, utrique resistere sed non prius docentem uera quam praua dedocentem. id ipsum rursum adiunctis personis constitue: reperies Epicureos et Stoicos inter se acerrime dimicantes, eorum uero litem conantes diiudicare Platonicos occultantes sententiam ueritatis et illorum uanam in falsitate fiduciam conuincentes et redarguentes. Sed non sicut illi errorum suorum ita Platonici uerae rationis personam implere potuerunt. omnibus enim defuit diuinae humilitatis exemplum, quod opportunissiistum inlustratum est; cui uni exemplo in cuiusuis animo ferociter adrogantis omnis superbia cedit et frangitur et emoritur. ideoque non ualentes illi auctoritate turbas terrenarum rerum dilectione caecatas ad inuisibilium fidem ducere, cum eas uiderent Epicureis maxime contentionibus commoueri non solum ad hauriendam, quo ultro ferebantur, sed etiam