comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib głiantẽ attende quodsequrtur t on epo añ
sod gia dei mecũ. Puto sane qd nilllus dẽhris cu a
contꝰ dei grãm exaltato ante minam acet sic ptũ
est corde blasphemat. tantĩ antantie ⁊mpirden
ała pͥma remimeratione qm nullus n fat̾ettit
debitam. delati .s. regni int̾im taceam. oroitũ ⁊
confessionũ eius intentiones affectisꝙ pensemus
Ire siquidẽ desiitmpsalmo. Eetil homoi seere¬

Expanded text:
ttende quod sequitur, Non ego autem, sed gratia Dei mecum. Puto sane quod nullus de his qui contra Dei gratiam exaltato ante ruinam, sicut scriptum est , corde blasphemant, tantum arrogantiae impudentilla prima remuneratione quam nullus non fateatur ut indebitam, delati scilicet regni, interim taceam, orationum et confessionum ejus intentiones affectusque pensemus. Ipse siquidem definit in psalmo, Beatus homo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m exinaniuit formã seriii accpprens e⁊ cum
peccator ip̃e nõ eẽt fcũs assumpta ratne peau
ut apcc̃o carnus homine sanats pccanẽ derar¬
naret incarite. uenit querere qd petterit. sane
quod egrotabat engere quod iacebat. potestarere
habens dimitere peccata qd nõ debeixt estten
quod ei debebatur ignoscere. Ddeletis ꝙ ombrarris
cilpe maculis qm fecerat tepat natrrca de Ies
quib penam seueritas iuste decreuerat sedm¬

Expanded text:
 cum peccatum ipse non esset, factus assumpta carne peccatum, ut a peccato carnis homine sanato, peccatum damnaret in carne, venit quaerere quod perierat , sanare quod aegrotabat, erigere quod jacebat, potestatem habens dimittendi peccata, quod non debebat donare, quod ei debebatur dimittere, deletisque omnibus veteris culpae maculis, quam fecerat reparare naturam. De his quibus poenam se
Abbreviated transcription (Latin):
reclitur ad puulos. reditur ad geminos. Parũ ẽ
qd̃ dixi. reditur ad nec dũ natos. qui ⁊ eodẽ con¬
cubitu semiati. ⁊ eodem mom̃to inlucẽ fue¬
rant ꝓferendi. In ets discrepans diũsumꝙ iu¬
dicium diuine uoluntatis apperens sensus ho¬
minis deuoluntate dei suꝑbe nimiũ disputãtes
magnitudin e q̃õnis obturbat. Exalta iam iuri
respondebo tͥ nõ ego sed paulus apłs. Nicħ quidẽ
ambomeruerunt. sed ht potestatẽ figilus luti
ex eadem massa facere aluid quidẽ uas in honorẽ
altud u̾o incontumeliã. Dicturus es quare. Dittu¬
ris es que ẽ iudicii huĩ tam confusa diuersitas.
Ruisus hanc p̃sumptionẽ ille confutet ⁊ dicat o
hono tu quis es qui respondeas deo. maxime quia
ad illam humanoꝵ actuũ comꝑationem ruisus
intentio conu̾sa respondet. ĩ iusticie nõ posse ar¬
gui creditorem qui de duob debitorib tale uo¬
luent hr̃e iudiciũ ut uni donet. ab alto exigat
qd̾ ab utrisꝙ debetur. Et certe i om̃ib humane

Expanded text:
reditur ad parvulos, reditur ad geminos: parum est quod dixi, reditur ad necdum natos, qui et eodem concubitu seminati, et eodem momento in lucem fuerant proferendi. Eis discrepans diversumque judicium divinae voluntatis apparens, sensus hominum de voluntate Dei superbe nimium disputantes, magnitudo quaestionis obturbat. Exalta jam viribrespondet tibi, non ego, sed Paulus apostolus, Nihil quidem ambo meruerunt; sed habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam. Dicturus es, Quare? quae est judicii hujus tam confusa diversitas? Rursus hanc praesumptionem ille confutet, et dicat, O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Maxime quia ad illam humanorum actuum comparationem rursus intentio conversa respondet, injustitiae non posse argui creditorem, qui de duobus debitoribus tale voluerit habere judicium, ut uni donet, ab alio exigat, quod ab utrisque debetur. Et certe in omnibus humanae
Abbreviated transcription (Latin):
iutelligentie munere qm diumitiũ postularis
clamas ⁊ dicis auerte ocislos meos ne pasdeaiai
uanitatem. Inteslectu certe discemende uanitatis
a uertate sicuit poscebas accepto. cur ccislos tuos
ananitate que displicet nõ auertis Si auaticesᷤ
rephendis. cur nõ ab ea ꝓpio sepatur arbituo. cor
tuum ad mandata salutis. In clina cor meũ deus¬
intestimonia tua ⁊ nõ mauariciam nisi quia
legeterit auariciam lex inmenbras nata peccatu
et ab hac uult ocisios suos. nec psi potest upefcato
auertere. Ac sit caro concupiscit adnsis qpms a ne

Expanded text:
intelligentiae munere, quam divinitus postulaveras, clamas et dicis, Averte oculos meos, ne videvanitatem . Nam intellectu certe discernendae vanitatis a veritate, sicut poscebas accepto, cur oculos tuos a vanitate quae displicet non avertis? Si avaritiam reprehendis, cur non ab ea proprio separatus arbitrio cor tuum ad mandata salutis inclinas, seda tua, et non in avaritiam: nisi quia suggerit avaritiam in membris nata lex peccati, et adhuc vult oculos suos, nec per se potest vir sanctus avertere; ac sic caro concupiscit adversus spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ ad cãm. anibo captiuũ d̾i ppłm possidẽ¬
tes. Quantũ ad penã ambo flagellis clementer
ãmoniti. Quid ergo fines eoꝵ fecit ẽẽ diu̾sos. nͥ
qd uius manũ dei sentiens in recordatione ꝓprie
miquitatis ingemuit. alter libero contra dei mi¬
seritordissima ueritatem pugnauit arbitrio. Hic¬
quicũꝙ respondet illi ut mutaret᷑ diuinũ affu¬
contendit ĩ iustum. pp̃ qd̾ rerũ ip̃aꝵ fines ĩ dei
uoliutate constituens dixit apłs. cui milt mi¬
seretur. ⁊ quẽ uult induratidicente ⁊̃ dño. sine
me nicħ potestis facere. Intelligat ista om̃ia. ist

Expanded text:
quantum ad causam, ambo captivum populum Dei possidenquantum ad causam, ambo captivum populum Dei possidentes; quantum ad poenam, ambo flagellis clementer admoniti. Quid ergo fines eorum fecit esse diversos, nisi quod unus manum Dei sentiens in recordatione propriae iniquitatis ingemuit, alter libero contra Dei misericordissimam veritatem pugnavit arbitrio? Hiccunque respondet, illi ut mutaretur adfuisse divcontendit injustum, propter quod rerum ipsarum fines in Dei voluntate constituens, dixit Apostolus, Cujus vult miseretur, et quem vult indurat , dicente Domino, Sine me nihil potestis facere , intell
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ qualis futurus ẽ. qmͣuis eũ nõ sic fec̾it
deus. qm̃ si cogit ẽẽ hooutiq cogit qd̾ nõ est por
Quod dedeo qͣm̃ imꝑie dicatur auertit quisq qͥ
peccatis sius inde blanditur. qd̾ deus eũ pcc̃orem¬
uidicat nmꝰ ydoncam ad salutẽ uram. si nulla
intrinsetus ilocatione pulsatus tantũ quispiam
flagelletur. Unde nabuchodonosor penitentiam
meruit fructuosã. Nõne post ĩnumeras impie¬
tates flagellatus penituit. ⁊ regnũ quod ꝑdiderat
rusus accepit. Pharao aũ ip̃is flagellis durtor
effectus ẽ ⁊ perut. H ic michi rationem reddat qui
diuimni consilii niiũ altam sap̃iam corde diuui¬
dicauit. Cur medicam̃tum uns mediti confectũ
alui ad int̾itum. alii ualuerit ad salutem. nisi qr
xp̃i bonus odor alis odor uite inuitam aliis est¬
cdor mortis in mortẽ. Quantũ ad naturã ansbo
homines erant. qnͣtum ad dignitatẽ ambo reges.

Expanded text:
futurum, qualis futurus est, quamvis cum non sic fecerit futurum, qualis futurus est, quamvis cum non sic fecerit Deus. Quem si cogeret esse, hoc utique cogeret quod non equod de Deo quam impie dicatur, advertit quisque qui peccatis suis inde blanditur, quod Deus eum peccatoremui dicat, minus idoneam ad salutem viam, si nulla intrinsecus vocatione pulsatus, tantum quispiam flagelletur. Unde Nabuchodonosor poenitentiam meruit fructuosam ? Nonne post innumeras impietates flagellatus poenituit, et regnum quod perdiderat, rursus accepit? Pharao autem ipsis flagellis est durior effectus, et periit . Hic mihi rationem reddat, qui divinum consilium nimium altum sapienti corde dijudicat, cur medicamentum unius medici confectum, alii ad interitum, alii valuerit ad salutem: nisi quia Christi bonus odor, aliis est odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem ? Quantum ad naturam, ambo homines erant: qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis meritis sius aliquio głientur. nec hii qut indura¬
ti atq dampnati sũt excusationẽ cuslpe exhoc habere
possese credant. qd̾ nullã qua conũterentur sint mi¬
sericordiam consetuti. Hant ergo pharao mĩam nõ
accepit ⁊ ideo ei ad pereundĩ liberum suffent atbit¬
um. Quẽ quidẽ mulus ita ignarus diumaꝵ scup¬
turaꝵ erit qui audeat dicere. stia om̃ia ĩiuste ẽẽ ꝑ¬
pessum. An forte si pie de dño sicut expedit sentĩa¬
mus ⁊ iam płoni datam mĩam repperimus. Pattẽ¬
tia nuĩ dei ualere ei debuit adsalutem. qr differens
iustum m̾itumq supplitiũ miratuloꝵ uterbera cre¬
bra tensabat ⁊ Iumquid nõ potuit sicut flagellis
cedens expilit ppłm. ita miraculis credens tante
d̾m iuitutis agnoscere. S dicitur iam pħoni ñ po¬
tuisse mutari. quia eũ p̃stierat deus nõ ẽẽ mutã¬
dum. siespondetur dei p̃sciãm nõ cogere hominẽ
ut talis sit qualẽ p̃sciuit deus. sed p̃scire talem

Expanded text:
tis de meritis suis aliquid glorientur; nec hi qui indurati atque damnati sunt, excusationem culpae ex hoc habere posse se credant, quod nullam qua converterentur, sint misericordiam consecuti. Hanc ergo Pharao misericordiam non accepit, et ideo ei ad pereundum liberum suffecit arbitrium: quem quidem nullus ita ignarus divinarum Scripturarum erit, qui audeat dicere illa omnia injuste esse perpessum. An forte si pie de Deo sicut expedit sentiamus, etiam Pharaoni datam misericordiam reperiemus? Patientia enim Dei valere ei debuit ad salutem, qua differens justum meritumque supplicium, miraculorum verbera crebra densabat. Numquid non potuit, sicut flagellis cedens expulit populum, ita miraculis credens Deum tantae virtutis agnoscere? Si dicitur jam Pharaonem non potuisse mutari, quia eum praesciverat Deus non esse mutandum: respondetur, Dei praescientiam non cogere hominem ut talis sit, qualem praescivit Deus; sed praescire talem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ apłis xp̃i ⁊ doctrine ⁊ pugne equalitate rones. dre
rerun uoluntatũꝙ dui̾sitas. nisi qr iusto diuani¬
tatio indicio contempnens homo dn . cre tuuatre¬
atorem infimus sũmum intra semet ipñ. ⁊ ꝯreoi¬
entie penas ⁊ cõtumatiam inferioris iuenite
ꝯma enĩ iusticia qmuis meliori deceror. erntute
camẽ creatura serniret si ip̃i qualiscãtis crexxanit
seruire noluit creatori s ne hre quidĩ s uececura
peuam ut pars illa detenor melioribii repusfratat
cordis affectib nisi etiam płmq supaaruanare
adam homines lexstia peccati ad motus iui minisfi¬
un timndicaret. nisi etiã renatos in xp̃o maneninust¬
gestione pulsaret. quia reiuera ꝑillud regenent¬
tionis minis reatus dimissus ẽ noꝰ Toluitae condiio
ꝑsingiaos dies imploret auxlumt ete piumĩ
uendicabat. ⁊ concup̃ie consenstone poslelõn ne
eternũ mergebat intitum. dñs nr̃ ilx ssfas. d¬

Expanded text:
 Christi et doctrinae, et pugnae aequalitate concordas: rerum voluntatumque diversitas; nisi quia justo divinitatis judicio contemnens homo Deum, creatura Creatorem, infimus summum, intra semetipsum inobedientiae poenas ex contumacia inferioris invenit? Qua enim justitia, quamvis meliori deterior, creaturae tamen creatura serviret, si ipsi qualiscumque creatura servire noluit Creatori? Sed ne hoc quidem sufficit ad poenam, ut pars illa deterior melioribus repugnaret cordis affectibus, nisi etiam plerumque superaretAdam homines lex illa peccati ad motus sui ministerium vindicaret, nisi etiam renatos in Christo, manente suggestione, pulsaret: quia revera per illud regenerationis munus reatus dimissus est, non soluta conditio singulos dies imploret auxilium. Et quoniavindicabat, et concupiscentiae consensione possessos in aeternum mergebat interitum; D
Abbreviated transcription (Latin):
nem quo miseret᷑ deus uocando. miseret᷑ dem¬
ceps in rectis conatib adiuuando. sicut serie
psalii narranti atq digestum ẽ. Bxatus etiã
apłs paislits contiriua narratione seruauit
dienũ m or diue que pasim exceipta memorant¬
destimonia relegantur ita sequntur S memorant
quit dei sũ id quod sum. Hec est pͥma nules ia qm̾¬

Expanded text:
llum ordinem quo miseretur Deus vocando, miseretur deillum ordinem quo miseretur Deus vocando, miseretur deinceps in coeptis conatibus adjuvando, sicut serie psalmi narratum atque digestum est, beatus etiam apostolus Paulus continua narratione servavit. Si enim in ordine quem posuit excerpta testimonia relegantur, ita loquitur; Gratia Dei, inquit, sum id quod sum. Haec est prima miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ratos inluce mandatoꝵ suoꝵ sp̃lendore uocati¬
onts edicerat. Dilata inquit os tuũ. Statim q
qͣi dicẽt. sed dilatare te deserente me nicħ ꝓderit
ita adoidit. ⁊ ad implebo illud. Quid ergo ille
qui uocauerat ⁊ uocatos docuerat queritla de hus¬
dem uoce subugit. Et nõ audiuit in quit ppłs
ñs uocem meam ⁊ isił nõ intendat mͥ. Exeat
nunc liberi contra dei grãm defensor arbitrii
audiat dicentẽ apłm. cũ debonis suis laborib
loqueret᷑. Nõ ego aũ. sed gr̃a dei mecũ. Audiat di
tem. Et dimisi eos scd̃m desideria cordis eoꝵ ibt̃
ĩuoluntatib suis. Audiat unũ eundẽt apłm¬
deuite sue uariis temporib sibi tm̃ mala. gr̃e
aũ di bena om̃ia tribuentem. qui prĩor fui
mentio iniquo oꝑi copulabatur. qr sufficit s
sicut dcm̃ ẽ ad nequitiam natura libertatis hu¬
mane. Cũ uo dep̃sentis uite beatitudine loque

Expanded text:
ratos, in luce mandatorum suorum splendore vocatiratos, in luce mandatorum suorum splendore vocationis eduxerat? Dilata, inquit, os tuum. Statimque quasi diceret, Sed dilatare te deserente me, nihil proderit; ita addidit, et adimplebo illud. Quid ergo ille qui vocaverat, et vocatos docuerat, querula de iisdem voce subjungit? Et non audivit, inquit, populus meus vocem meam, et Israel non intendit mihi. 13. Exeat nunc liberi contra Dei gratiam defensor arbitrii; audiat dicentem Apostolum, cum de bonis suis laboribus loqueretur, Non ego autem, sed gratia Dei mecum. Audiat Dei tem: Et dimisi eos secundum desideria cordis eorum, ibunt in voluntatibus suis . Audiat unum eumdemque Apde vitae suae variis temporibus sibi tantum mala, gratiae autem Dei bona omnia tribuentem: Qui prius fui bmentio iniquo operi copulabatur: quia sufficit sibi, sicut dictum est, ad nequitiam natura libertatis humanae. Cum vero de praesentis vitae beatitudine loquer
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dispensatione distribuit. sicut moysen dixis¬
se sensit apłs etiã incontinua psalmi huł or̃one
uideamus. Quid enĩ ait postquã uocatos docuerat
plebo sllud. Hic aliquid rursus apparet homini
fuisse seruatum esd̃ ꝑliberũ facere dẽberet arbitri¬
um. Dslatare enĩ ubetur os siũ. sed deus impłe¬
se ꝓmutit. Sicut etiã discipłis suis in eunͣgłio¬
quitur ĩ uobis. Hoc solum ad illos retulit. ut oĩs
tribulationis necc̃itatem libenter ꝓ u̾itate susci¬
perent penes se aũ ꝑmisit effectũ. Libero gͦ qui
locus seruatur arbitrio ubi sine dei adiutorio.
ad explendum qd̾ uoluit rationabili dignitate
suffulta scbi ip̃i sufficiat humana natura. con¬
tinuo psalmus ostendit. Et nõ audutit ppłs m̃s
uocẽ nreã. ⁊ isĩt nõ intendit mͥ. Quid dixerat qñ
cõmendauerat mentib audientiũ. deis deus
tirus ego sum. Quid etiam ab ip̃is freri iusferat.
quos deterra egypti ⁊ ignorantie tenebris libe¬

Expanded text:
 dispensatione distribuit, sicut Moysen dixisse sensit Apostolus, etiam in continua Psalmi hujus oratione videamus. Quid enim ait, postquam vocatos docuerat , et ego adimplebo illud. Hic aliquid rursus apparet homini fuisse servatum, quod per liberum facere deberet arbitrium. Dilatare enim jubetur os suum, sed Deus se implere promittit. Sicut etiam discipulis suis in Evangquitur in vobis . Hoc solum ad illos retulit, ut omnem tribulationis necessitatem libenter pro veritate susciperent: penes se autem promisit effectum. Libero ergo qui locus reservatur arbitrio, ubi sine Dei adjutorio ad complendum quod voluerit rationali dignitate suffulta sibi sufficiat ipsa humana natura, continuo Psalmus ostendit, Et non audivit populus meus vocem meam, et Israel non intendit mihi. Quid dixerat, cum commendaverat mentibus audientium? Dominus Deus tuus ego sum. Quid etiam ab ipsis fieri jusserat, quos de terra Aegypti et ignorantiae tenebris libe
Abbreviated transcription (Latin):
di. sed grã tantũ miserante donari. Illas aũ pp̃
iniusticias suas pelli. Ecce ĩ illis iuste puritur
miquitas. in istes gratis milla iusticia nume¬
ratur. Nec fufficit beato moysi qd̾ dixit nõ pp̃
m̾ita ipõꝵ hereditatem terre illiꝰ ifcłitico po¬
pulo fuisse concessam. isi ⁊̃ adderet qd̾ adiũ¬
rit. unde eos om̃i bono monstraret indignos.
Sequitur enĩ post illud quod supͣ memoraui᷑ꝰ.
Et scias hodie quia ñ p̃p̃ iusticias tuas dñs deus
tuus dat tͥ terram bonam hereditare qm̃ ppłs
dure cemitis es tu. Quis hic scd̃m debitũ p̃ce¬
dentiũ meritoꝵ m̾cedem redditam dicat. Quis
nõ grãm fateatur ĩ debitam. Quotiens ait ꝓ¬
pheta temptauerunt eũ indeserto. quotiens
iracundiam dei cordis auersatione meruerũt
et saluauit eos pp̃ miscd̾iam sitã ut notã face̾t
potentiam suã. Hoc itm apłs dicit. Sustiniut

Expanded text:
di, sed gratia tantum miserantis donari, illos autem propter di, sed gratia tantum miserantis donari, illos autem propter injustitias suas pelli. Ecce in illis juste punitur iniquitas, in istis gratis nulla justitia muneratur. Nec sufficit beato Moysi quod dixerat, non propter merita ipsorum haereditatem terrae Israelitico populo fuisse concessam; nisi etiam adderet quod adjunxit, unde eos omni bono monstraret indignos. Sequitur enim post illud quod supra memoravimus. Et scies hodie quia non propter justitias tuas Dominus Deus tuus dat tibi terram istam bonam haereditare, quoniam populus durae cervicis es tu . Quis hic secundum debitum praecedentium meritorum mercedem redditam dicat? Quis non gratiam fateatur indebitam? Quotiens ait propheta: Tentaverunt eum in deserto ? Quotiens iracundiam Dei cordis aversione meruerunt, et salvavit eos propter misericordiam suam, ut notam faceret potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
perib s exuocante dc̃m ẽ. maior seruiet minori.
Et ne forte uasa inhonorem p̾cestinata suis ali
quid uirib tribuendo negarent głiam trea¬
corde tuo. fortitudo mea ⁊ potentia manꝰ mee
fecit mͥ uirtutẽ magnam. Hanc etiã memora¬
beris dñi dei uiui qr ip̃e tĩbi dat fortitudinẽ
facere uirtutem. ut statuat testam̃tum siumi
quod urrauit patrib tuis Item paulo post ibidẽ
ad eos. Ne dicas inquit indorde tuo. cũ consũp¬
serit dñs deus tuus gentes istas ante factem
tuam dicens. ꝓꝑpt̾ iusticias meas induxit me
am tuam. neq pp̃ sc̃itatem cordis tui. intras he¬
diuini sp̃c dognia nõ solũ inapłicis licteris cõ¬
exordiis sc̃i sp̃t uoce flrmatũ nõ uelle p̃sumpti¬
onis impietas conatur euertere. Clare si quid̃
ĩ uno atꝙ mreodẽ scripture loco bonitatẽ ⁊ se¬
ueritatem dei beatits ꝓpħa ostendit dacens. Nõ
pp̃ ursticias suas ppło hereditatẽ terre illiꝰ red

Expanded text:
peribus, sed ex vocante dictum est, major serviet minori. Et ne forte vasa in honorem praedestinata aliquid suis viribus tribuendo negarent gloriam corde tuo: Fortitudo mea, et potentia manus meae fecit mihi virtutem magnam hanc; sed memoraberis Domini Dei tui, quia ipse tibi dat fortitudinem facere virtutem, ut statuat testamentum suum, quod juravit patribus vestris . Item paulo post ibidem ad eos: Ne dicas, inquit, in corde tuo, cum consumpserit Dominus Deus tuus gentes istas ante faciem tuam, dicens: Propter justitias meas induxit me am tuam, neque propter sanctitatem cordis tui intras haeSpiritus sancti dogma, non solum in apostolicis litteris exordiis sancti Spiritus voce firmatum, novellae praesumptionis impietas conatur evertere. Clare siquidem in uno atque eodem Scripturae loco, bonitatem et severitatem Dei Propheta beatus ostendit, dicens, non propter justitias suas populo haereditatem terrae il
Abbreviated transcription (Latin):
regarrulitas. Numquid iniquitas inquiens apud
d̾m. dequitur absit Et qͣi diceret᷑ ei. Unde ꝓbas: p̃a¬
rum putauit auctoritatem sue ualere doctrrte. m¬
si sententiã suã legis deceret exemplo. Sic enĩ intẽ¬
ligi uõluit qd̃ moyses dixerat. Misereor cui misere
a deo mĩam uocatione credamus hominib proga¬
ti que sola adrecte uiuendũ nõ sufficit si deerit qͥ

Expanded text:
re garrulitas, dixit: Nunquid iniquitas est apud re garrulitas, dixit: Nunquid iniquitas est apud Deum ? Et sequitur: Absit. Et quasi diceretur ei: Unde probas? parum putavit auctoritatem suae valere doctrinae, nisi sententiam suam etiam legis doceret exemplo. Sic enim intelligi voluit quod Moyses dixerat: Misereor cujus misermisericordiam vocatione credamus hominibus praerogari, quae sola ad recte vivendum non sufficit, si deserat qui
Abbreviated transcription (Latin):
nica ueritate natrantur uł ip̃e in ep̃ła sua con¬
fitetur dicens. Pauslus sermus xp̃i iħu uocatuᷤ
in homine oꝑatus ẽ. ip̃e sit dicit. plus om̃ib illis
laboraui. S nec hoc quidẽ ip̃m t̾ribuens sollicita
secuto qd suꝑerat aliud insi ut liberatus de core
mortis huĩ. ad illius alt̾ius uite que scc̃s om̃i¬
b u̾itatis ore ꝓmissa ẽ beatitudinẽ ꝑueniret
Qd̾ nullis humanis m̾itis reddi. s dei douantis
gr̃a largiente donari. sibi ip̃e respondet pgenit̾
quib dicerat: Miser ego homo. quis molibabit
dũm nr̃m. hanc traq distributionẽ quã dycuiuts
adeo homines nullis existentib menitis uocari ⁊
uocatos ut boni aliqrad oꝑentur dei adminicũlis
adiuuari. sũpto de ueterib litt̾ts apłs monitrat
exemplo. Postqmͣ illam de duob gemiis electionẽ
om̃i repilsa laude meritoꝵ ad dei gr̃am iudictum¬
q retilerat. uidens quod imꝑia posset blasphema¬

Expanded text:
omni veritate narrantur, vel ipse in Epistola sua conomni veritate narrantur, vel ipse in Epistola sua confitetur, dicens: Paulus servus Jesu Christi, vocatus  operatus, ipse sic dicit: Plus omnibus illis laboravi . Sed ne hoc ipsum quidem sibi tribuens, sollicita secuto quid supererat aliud, nisi ut liberatus de corpore mortis hujus, ad illius alterius vitae, quae sanctis omnibus Veritatis ore promissa est, beatitudinem perveniret? Quod nullis humanis meritis reddi, sed Dei donantis gratia largiente donari, sibi ipse respondet, post gemitus quibus dixerat: Miser ego homo, quis liberabit um . Hanc itaque distributionem, qua diximus a Deo homines nullis existentibus meritis vocari, et vocatos, ut boni aliquid operentur, Dei adminiculis indigere, sumpto de veteribus litteris Apostolus monstrat exemplo, postquam illam de duobus geminis electionem, omni repulsa laude meritorum, ad Dei gratiam judiciumque contulerat, videns quid impia posset blasphema
Abbreviated transcription (Latin):
sartina recedentes. atq in pcci duriciam libero a¬
iusticia uoluntatis arbitrio desiuentes scd̃m suã
iusticiam derelinquit. Cos u̾o qui uocattonts mu¬
nus congrua pietate susceꝑint. qui carnalib
ñ subiugantur illecebris. qui iactancie uttio a¬
uaricie facib uento suꝑbie caruerint: ⁊ qͣntum
in homine ẽ dei in se dona seruantes ad sp̃italia
exertitia om̃e studium ꝯtulerint ⁊ in agone
huiꝰ uite crrtantes aduuat. ⁊ coronas uincen¬
tib largnur eternas. Ipe runisus delinq̃ntes desent¬
de boꝵ gradiũ distributione. qm̃ uł ĩ nobis d̾s
oꝑatur. uł nos uibet aliquid oꝑari. ip̃m int̾roge¬
enodare conamur ut enus sensib ꝑdiu̾sa uolir¬
mina uaria quidẽ locutione. sed una eadẽq intẽ¬
tioue digestis. si quid in hoc loco latet. alt̾uis fen¬
tentie collatione reseretur. Uocatũ A deo apsm
paulũ. ut meo libro legimius nbi eoꝵ gesta cauo

Expanded text:
sarcina recedentes, atque in peccati durissimam sersarcina recedentes, atque in peccati durissimam serjustitia voluntatis arbitrio defluentes, secundum suam justitiam derelinquet. Eos vero qui vocationis munus congrua pietate susceperint, qui carnalibus non subjugantur illecebris, qui jactantiae vitio, avaritiae facibus, vento superbiae caruerunt, et quantum in homine est, Dei in se bona servantes, ad spiritalia exercitia omne studium contulerunt; et in agone hujus vitae certantes adjuvat, et coronas vincentibus largitur De horum graduum distributione, quam vel in nobis Deus operatur, vel nos jubet aliquid operari, ipsum interrogeenodare conamur, ut ejus sensibus per diversa volumina, varia quidem locutione, sed una atque eadem intentione digestis, si quid in hoc loco latet, alterius sententiae collatione reseretur. Vocatum a Deo apostolum Paulum, vel in eo libro legimus ubi ejus gesta cum
Abbreviated transcription (Latin):
ingłiam. Ne uero rursus homo inultuma fecem
desidie resolutus arduũ iuitutis iter. et qmͣuis ad¬
iuuante dei gr̃a nõ nisi labore gradiendi inherti
sibi cred̾ent posse deferri. ⁊ nulliꝰ laboris induft̾am
studio sui ꝓfectus adhiberet. ⁊ int̾ se atꝙ homines
deus temꝑa officia ꝙ distribuens ordinauit. ut uo¬
catione ip̃ius bonoꝵ pͥntipia sunteremꝰ. uorati ã
atq slluminati uias mandatoꝵ eius rõnis in¬
gente intelligentia nosceremꝰ ⁊ eas libero uł eli¬
geremtꝰ. uł reliq̃remus arbitrio. Quas tam̃ si ip̃i
fulti aditorio continua deuotione seq̃remur ĩ fie
rasus ñ repugnantẽ mandatis suis subrectam
ĩ nobis obedientiam coronaret. liberum ito qd̾ ab
eo habemus arbitͥum ꝓno ad neqͥtiam lapsu sunt.
et cum ad iurtutis indolem dei auxilio deserente ni¬
chil possit ad genus om̃e peccati ꝯdanea fultum
untute sibsistit. Trahit enĩ lex ĩ menbrisnata p̃¬
cati. ⁊ deus alieni iugo mandatoꝵ suoꝵeuiq

Expanded text:
IX. 10. Ne vero rursus homo in ultimam faecem desidiae resolutus, arduum virtutis iter, et quamvis adjuvante gratia Dei, nonnisi labore gradiendum, inerti sibi crederet posse deferri, et nullius laboris industriam studio sui profectus adhiberet, ita inter se atque homines Deus tempora officiaque distribuens ordinavit, ut vocatione ipsius bonorum principia sumeremus; vocati autem atque illuminati, vias mandatorum ejus rationis ingenitae intelligentia nosceremus, et eas libero vel eligeremus vel relinqueremus arbitrio. Quas tamen si ipsius fulti adjutorio continua devotione sequeremur, in fine rursus non repugnantem mandatis suis, subjectam in nobis obedientiam coronaret. Liberum vero quod ab eo habemus arbitrium, prono ad nequitiam lapsu fluit; et cum ad virtutis indolem Dei auxilio deserente nihil possit, ad genus omne peccati idonea fultum virtute subsistit. Trahit enim lex in membris nata peccati, et Deus a leni jugo mandatorum suorum levique
Abbreviated transcription (Latin):
parata suanutiendo figura uł uibra ułty¬
pe supbie blandiente decipitur ut dicat qd̾ nõ¬
nistios ee duiros̃ ftatim indit beatus apłs. sub¬
unst em̃ dicet altquis sicui uslt miseres
et quẽ uuit indirat quid ad huc q̃ritur itolũ¬
tati eius quiꝰ resistit: Nou̾it hac plus nos ad
humuitatem. ac pietatem cogi aitari ꝙ sñi d
Qum enĩ totum ad d̾m referens humianis ui¬
sireferens neget doctor amplissimus. quid
alitd qm ut indm toto corde suspensi ab eo
sluntis auxiliũ postulemĩ hortatur. Quẽ ergo
monet huł di̾ine gr̃e dispensattonis diũ¬
sitas ⁊ iniistum putat negari alteri qd̾ alter

Expanded text:
ta nutriendo, figura vel umbra, vel typho superbiae blandiente decipitur, ut dicat quod nonnullos esse dicturos statim vidit beatus Pauuis: Si cujus vult miseretur, et quem vult indurat, quid adhuc quaeritur? voluntati enim ejus quis resistit ? Noverit hac plus nos ad humilitatem ac pietatem cogi arctarique sententia. Cum enim totum ad Deum referens, humanis viribus neget doctor amplissimus, quid aliud quam ut in Deum toto corde suspensi, ab eo salutis auxilium postulemus, hortatur? Quem ergo movet haec in divinae gratiae dispensatione diversitas,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enĩ uita est eterna ut cognoscant te solũ d̾m
uerum. ⁊ quẽ misisti ĩħm xp̃m. post hanc itocatioiẽ
ilud sequitur qd̃ ⁊ mllt ad conatus hominũ per¬
tinere ⁊ oftendit sine se nõ posse compleri. Hocẽ
et illuminat. ab ip̃o ꝑficere. qm̃ ad nos ꝑtinet

Expanded text:
ognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Post hanc vocationem illud sequitur, quod et vult ad conatus hominum pertinere, et ostendit sine se non posse compleri: hoc eset illuminat; ab ipso perficere, quoniam ad nos pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m electionem ꝓpositũ dei maneret. nõ ex oꝑi¬
b. s exuocante dcm̃ ẽ. qr maior seriuet mino¬
ri sicut scriptũ ẽ Iacob dilexi. esau aũ odio ha¬
bui. Statimq subiecit. Quid dicemus: Numqͥd
iniquitas aput d̾m. Negans ꝙ respondit.
absitiut iam cer̾a q̃ seq̃untur ad hanc snĩam
suspensa referantur. ⁊ relata soluantur. qua
dum daret. Non solum enĩ frẽs. s ⁊ geminos.
nec solũ geminos. s uno etiam concubitu fusos.
iutero comꝑauit. ut qm̃ in nõ dũ natis. nõ¬
dumq aliqiudoꝑatis. nulla pot̾ant eẽ mom̃ta
meritoꝵ ne exparentũ quidẽ meritis que diu̾̃

Expanded text:
ex operibus, sed ex vocante dictum est, quia major serviet minori, sicut scriptum est: Jacob dilexi, Esau autem odio habui; statimque subjecit: Quid dicemus? Nunquid iniquitas apud Deum ? Negansque respondit: Absit: ut jam caetera quae sequuntur, ad hanc sententiam suspensa referantur, et relata solvantur, qua dum claret. Non solum enim fratres, sed et geminos; nec solum geminos, sed uno etiam concubitu fusos in utero comparavit: ut quoniam in nondum natis, nondumque aliquid operatis, nulla esse poterant momenta merito
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃ia ⁊ u̾itas ⁊si quid aliquid tale d̾r. nõ quẽ¬
admodum sunt istam hominib. s quẽadinod̾
sunt iisto fonte incorruptibilis ⁊ in cõmuta¬
bslis sap̃ie. Quoscũq eno iideris hec amare ilł
coniungere. ut ꝑ xp̃m qui homo fcũs ẽ. ut eẽt
mediator dei ⁊ hominũ reconailieris deo. Hoĩes
aũ pũsos etiam si intrent pietes ecc̃e nõ cos
arbitreris intraturos ĩ regnũ celoꝵ qr suꝯ tẽ¬
pore separabuntur si se ĩmelius ñ amutauint.
Lomines engo bonos imitare. malos tolera .õs
ama. qm nestis quid cras futurus sit. qui ho¬
om inalusẽ. nec eoꝵ antes ĩiusticiã s ip̃os ido
ania at app̾hendent iustitiam. qr nõ solũ di¬

Expanded text:
stitia et caritas et si quid aliud tale dicitur; non quemadmodum sunt ista in hominibus, sed quemadmodum sunt in ipso fonte incorruptibilis et incommutabilis sapientiae. quoscumque ergo uideris haec amare, illis coniungere, ut per Christum, qui homo factus est, ut esset mediator dei et hominum, reconcilieris deo. homines autem peruersos, etiam si intrent parietes ecclesiae, non eos arbitreris intraturos in regnum caelorum, quia suo tempore separabuntur, si se in melius non commutauerint. homines ergo bonos imitare, malos tolera, omnes ama, quia non scis quid cras futurus sit qui hodie malus est. nec eorum ames iniustitiam, sed ipsos ideo ames, ut apprehendant iustitiam, quia non solu
Abbreviated transcription (Latin):
telinq̃retur obstatuli. Que utiꝙ parentũ m̾ita
ciliasse p̃sidium. seu bona seu mala cirta gemi¬
nam ꝓlem que eodem concepta concubitu. eo¬
demq ĩ luce ꝓiecta mom̃to ẽ ẽẽ paria debue¬
rinit. Quod st futuros mores dicit᷑ diuinsĩ dis¬
creuisse raditiũ ꝓfecto illud euacuabit᷑ qd̵̾ p̃¬

Expanded text:
obstaculum. Quae utique parentum merita, ciliasse praesidium, seu bona, seu mala circa geminam prolem, quae eodem concepta concubitu, eodemque in lucem projecta momento est, paria esse debuerunt. Quod si futuros eorum mores dicitur divinum discre
Abbreviated transcription (Latin):
ceu pteritoꝵ hystorica u̾itate nar¬
rantib seu uite monita apłica au¬
toritate tradentib aliqͣ ueluti diu̾sum sonan¬
tesñtentia. ial mouetur lector. uł sollicitatur au¬
ditor certa at incontussa fide cognita teneri
cs e ueritatis aꝑtius. altbi pailo occistrius. ali¬
pi sonar a peitia mift̾ia. Ac ꝓmide si quid occul¬
ta sigrficatione suspensum. aut ascribente bre¬
uiter indicatum minus ꝙ qm humani cor¬
dio gbtunsio poscebat expositu ẽ. hic lucidi
aparere ibi alias latere nusqmͣ de eẽ nou̾it
sib occutit maxime. si de incõmutabeli uolũ¬
tote om̃ipotentis dei du̾sum sonet canonite
auctortatis utraq sñĩa ita sũt om̃ia adpre¬
aetem nec mfirmũ qui qd̃ ualuerit nõ iralait
anplicati monctisia diffinitione teneat sub¬
iuus. &uam beatus apłs paulus diu̾sis locis
nõ parũ etiam discrepantib ubis studtosis ꝓpo¬
net scutatorib eiis que ꝑ ip̃m lequit᷑ ueni¬

Expanded text:
seu praeteritorum historica veritate narrantibus, seu vitae monita apostolica auctoritate tradentibus, aliqua veluti diversum sonante sententia vel movetur lector, vel sollicitatur auditor, certa et inconcussa fide cognitum teneri st veritatis, apertius alibi, paulo occultius alibi sonare mysteria. Ac proinde si quid occulta significatione suspensum, aut a conscribente breviter indicatum, minusque quam humani cordis obtusio poscebat expositum est, hic lucidius apparere, ibi altius latere, nusquam deesse noverit s occurrit, maxime si de incommutabili voluntate omnipotentis Dei diversum sonet canonicae auctoritatis utraque sententia: ita sunt omnia ad pieantem, nec infirmum, qui quod voluerit non valuerit explicare, inconcussa definitione teneatumus, quam beatus apostolus Paulus diversis in locis, non parum etiam discrepantibus verbis studiosis proponit scrutatoribus, eisque per ipsam loquitur veri
Abbreviated transcription (Latin):
hũit que fecit. Intelligit᷑ ⁊ aliter. Om̃ia ĩnumero
et m̃sura ⁊ pondere disposuit .i. om̃ia que fecit nu¬
merũ ⁊ mensuram ⁊ pondus hñt. orostus Numqͥd¬
nam adduxit deus ad adam cucta aĩ anta terre.
et unii̾sa uolatiua celi quõ adducunt ancupante
ist uenantes adretia: An forsitan uox de mibe fc̃a ẽ
audita nichomiñ obedirent. Augustiñ Non hoc acce¬
perunt animantia ist uolatilia celi ut suit rd̃nis
capaces ꝑ qm ꝯbedire possint ereatori suo In suo ta¬
men genrre obtemꝑant deo. nõ rõualis uoluntaus
arbitrio. s sicut monet itle om̃ia temꝑib oportuns.
nõ ip̃e temꝑalit̾ motus. Monet itaꝙ se ip̃m sine
temix ⁊ loco. moriet creatũ sp̃m sine loco tempalit̾
monet ereaturã corporeã temporalit̾ ⁊ localiter. p̃¬
cedit gͥ sũbstantia que temporalit̃ tm̃ mouetur᷑¬

Expanded text:
habuit quae fecit. Intelligitur et aliter: omnia in numero, habuit quae fecit. Intelligitur et aliter: omnia in numero, et mensura, et pondere disposuit; id est, omnia quae fecit, numerum, et mensuram, et pondus habent. QUAEST. XL. Numqic adduxit Deus ad Adam cuncta animantia terrae, et universa volatilia coeli , quomodo adducunt aucupantes vel venantes ad retia? An forsitan vox de nube facta est audita illi omnes obedirent? RESP. Non hoc acceperunt animantia vel volatilia coeli, ut sint rationis capacia, per quam obedire possint Creatori suo: in suo tamen genere obtemperant Deo, non rationali voluntatis arbitrio, sed sicut movet ille omnia temponon ipse temporaliter amotus: movet itaque se ipsum sine tempore et loco, movet creatum spiritum sine loco temporaliter, movet creaturam corpoream temporaliter et localiter. Praecedit substantia, quae tantum temporaliter movetur
Abbreviated transcription (Latin):
pmas ⁊ trtbulos qmuis post pectatũ hoĩ nascant᷑.
ad laborem dicente scriptura. spinas ⁊ tribulos
pariet tibi. Tamen nõ est dicendũ tũc ea ab orriri
ext̾ra qr iam nõ erant utiq ad pastus pecoꝵ ut
uolatiliũ fc̃a. ñ ad augendam hõis penã ꝓducta.
orosiussi om̃ia ĩmmero ⁊ mensura ⁊ pondere
d̾s disposuit sicut scã scriptura testatur ip̃m mi¬
merũ ⁊ mensurã ⁊ pondus ubi disposuit. aug̃
Numerus ⁊ m̃sura ⁊ pondus ip̃e deus ẽ. Ip̃e ẽ nũs
sine numero aquo ẽ om̃ts numerus. Ip̃e ẽ m̃sura
sine mensura aquo ẽ om̃is mensura. Ip̃e ẽ pondꝰ
sinepondere a quo ẽ om̃ts pondus. Om̃ia gͦ ĩnito
et mensura ⁊ pondere d̾s disposuit. tanqm si dicẽt
om̃ia inse disposuit. Non enĩ creaturã extra se aut
alicubi uidit ut sicut homines memoria retineret
que faceret. Om̃is gͥ causa creature uoluntas ẽ crea¬
noua aliqͣ cogitatio adformandas creaturas. ꝓinde
om̃ia inse trinitas deus disposuit. qr in se cuncta

Expanded text:
as, quamvis post peccatum hominis nascantur ad laborem, dicente Scriptura: Spinas et tribulos pariet tibi ; tamen non est dicendum tunc ea oboriri ex terra, quia jam erant utique ad pastus pecorum ac volatilium facta, non ad augendam hominis poenam producta.numero, et mensura, et pondere Deus disposuit, sicut sancta Scriptura testatur : ipsum numerum, et mensuram, et pondus ubi disposuit? RESP. Numerus et mensura et pondus ipse Deus est. Ipse est numerus sine numero, a quo est omnis numerus. Ipse est mensura sine mensura, a quo est omnis mensura. Ipse est pondus sine pondere, a quo est omne pondus. Omnia ergo in numero, et mensura, et pondere disposuit, tanquam si diceret, Omnia in se disposuit. Non enim creaturam eam extra se, aut alicubi vidit, ut, sicut homines, memoria retineat quae faceret. Omnis igitur causa creaturae, voluntas est Creanova aliqua cogitatio ad formandas creaturas. Proinde omnia in se Trinitas. Deus disposuit, quia in se cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
buo uois ag̃itur donet excelsus uemat ad iuditiũ.
pee tag etace scli ee formaturgenus humanũ adẜ
magmen dri. ꝓfecto enĩ anni decem ⁊ octo ñ solũ
ine omiers s etiam ta temꝑa eudentꝰ demonstrãt
intur ⁊ ppe annus senario nũo continetur. Habet
en. ⁊ emanent ꝓfecto dies .u. ⁊ quadrans .u. dies.
der tare sint menses. Tamẽ ⁊ si illud quadrans
pdie poras a parte totum sex fatiant. Ecce qͣntũ
me dñs adiuuit desenarii numeri ꝓfectione ⁊ si
aquaꝵ substantia suꝑ celos. Aqua enĩ cedit aet̾ce
etaercedit a que ⁊ ignis cedit aeri. Nullo em̃mͦ.
uotest fieri ut scõm elem̃tum qd̾ ẽ aqua sit supͣ
quartũ qd est ignis. Et qũo dc̃m ẽ. fiat sumamẽ¬
tiul minedio a quaꝵ ⁊ dnuidat aqͣs al aques. aug¬

Expanded text:
unc agitur, donec Excelsus veniat ad judicium. Sexta igitur aetate seculi reformatur genus humanum ad imaginem Dei. Profecto enim anni decem et octo non solum sex aetates, sed etiam tria tempora evidenter demonstrant: Igitur et ipse annus senario numero continetur; habet . Remanent profecto dies quinque et quadrans. Quinque sexies, sunt mensis. Tamen etiamsi illum quadrantem pro die ponas, a parte totum, sex faciunt. Ecce quantum me Dominus adjuvit, de senarii numeri perfectione, etsi aquarum substantia supra coelos. Aqua enim cedit terrae, et aer cedit aquae, et ignis cedit aeri. Nullo modo enim potest fieri ut secundum elementum, quod est aqua, sit supra quartum, quod est ignis. Et quomodo dictum est, Fiat firmamentum in medio aquarum, et dividat aquas ab aquis
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃ores delerentur. ⁊ tam̃ iłi qui euasetũt in
archa sacram̃tum fiture etc̃e demonstrsbant.
que nũc influctĩb scłi natat. ⁊ ꝑlignũ crutis
xp̃i a submersione laberatur. Predcm̃ ẽ abrabe
fideli seruo dei uni homum qd̾ deip̃o ẽẽt ppłus
nasciturus. qui coleret imũ d̾m int̾ ceteras gen¬
tes qute ydola colebant. ⁊ om̃ia q̃ illi ppło uentu¬
ra p̃dc̃a sũt. sit etunt ut p̃dicta sũt. ꝓphatus est
rus exip̃ius semine abraham scd̃m carnẽ qm̃
assumpsit. ut om̃s ectam filii eẽnt abrahe qui
ppło iudeoꝵ. deciiꝰ genere scd̾m carnẽ uenie¬

Expanded text:
peccatores delerentur: et tamen illi qui evaserunt in peccatores delerentur: et tamen illi qui evaserunt in arca, sacramentum Iustitiae ecclesiae demonstrabant, quae nunc in fluctibus seculi natat, et per lignum crucis Christi a submersione liberatur. Praedictus est Abrahae fideli servo Dei, uni homini, quod de illo esset populus nasciturus, qui coleret unum Deum inter caeteras gentes, quae idola colebant. Et omnia quae illi populo ventura praedicta sunt, sic rus ex semine ipsius Abraham secundum carnem, quam assumpsit, ut omnes etiam filii essent Abrahae, quipopulo Iudaeorum, de cuius genere secundum carnem venie
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃is huĩ scłi pompa ⁊ dẽlitie ⁊ curiositas
int̾bunt. ⁊ secũ ad mt̾itũ trahũt amatores
suos. De quo int̾itu hec est penis sempit̾nis deus
misericors uolens homines liberare si sibi ip̃i nõ
sint mumiti ⁊ nõ resistant mĩe creatoris sui mi
insua diuinitate ⁊ nõ recedens apatre. nec aliqͣ
mutatus assum̃do tam̃ hoĩem ⁊ incarne morta¬
lĩ hominib apparendo irenit ad homures. ut quẽ¬
admodũ pumim hominẽ qui primus fcũs est
.i. adam. mors intrauit ingenus humanum.
qr consensit mulieri sue seducte a diabolo ut
pceptum dei transgrederentur. sic ꝑ miũ hõiem
qui etiam deus ẽ dei filus ih̃m xp̃m dẽletis
om̃ib pcc̃is p̃teritis credentes in eũ om̃s in
uitam et̾nam ingrederentur. Om̃ia enĩ que
nũc uides in eccłia dei ⁊ sub xp̃i noĩe ꝯtotum
orbem t̾rarum. ante scła iam p̃dicta sunt. ⁊ sic̃¬
ea legimus ita ⁊ uidemus. ⁊ inde edificam̃ infi¬
demi. fcm̃ ẽ aliqũ dsluuiũ ꝑtotam t̾ram ut

Expanded text:
 deliciae, et curiositas, interibunt; et secum ad interitum trahunt amatores suos, a quo interitu, hoc est poenis sempiternis, Deus misericors, volens homines liberare, si sibi ipsi non sint inimici, et non resistant misericordiae Creatoris sui, miin sua divinitate, et non recedens a Patre, nec in aliquo mutatus, assumendo tamen hominem, et in carne mortali hominibus apparendo, venit ad homines: ut quemadmodum per unum hominem qui prius factus est, id est Adam, mors inquia consensit mulieri suae seductae a diabolo, ut praeceptum dei transgrederentur, sic per unum hominem, qui etiam deus, dei filium legum Christum deletis omnibus peccatis praeteritis credentes in eum omnes in aeternam uitam ingrederentur." n Omnia enim, quae nunc uides in ecclesia dei et sub Christi nomine per totum orbem terrarum geri, ante saecula iam praedicta sunt et, sicut legimus, ita . Factum est aliquando diluvium per totam terram, ut
Abbreviated transcription (Latin):
substantia que nec temporalit̾ nec localit̾ mouet᷑.
illam que temꝑalit̾ tm̃ mouet᷑. Idẽ sp̃c conditits
moitet se ip̃m ꝑtempꝰ sine loco mouet corp̃ ꝑtẽ
pus ⁊ locũ. Sp̃t u̾o creator mouet se ip̃m sine tẽpe
et loco. Igitur sp̃e rõnalis qui ẽ in lominib seu
iurationalis eius uissis mouetur s rationalis
ht̃ intelligentiam ꝑ qm iudacare possit utrũ ius¬
sis consentiat an nõ consentiat. Animalia u̾o aut uo
natura iussa dei ꝑficiens. monet iussis om̃e genus
aĩantium docens qd̃ illud nescit Si homines posst̃
nõ nulla aĩalium genera mansueta fatere. ita ut
quasdam uoluntates hõĩm facere uideant᷑. qͣnto ma¬
gis hic angeli possunt. orosius Que causa fecit
ut deus quẽ astriꝰ moueri nõ moueatur in temꝑe
aut sp̃c creatus qui mouet᷑ intemꝑe ñ moueat᷑ ⁊ in
loco. Augusti Deus qui instituit temꝑa ⁊ ẽ ante temꝑa
nich meo ẽ p̃teritum ⁊ futurum. nullũ consilium

Expanded text:
liter nec localiter movetur, illam quae temporaliter movetur; idem spiritus conditus movet seipsum per tempus sine loco, movetur corpus per tempus et locum. Spiritus vero creator movet seipsum sine tempore et loco. Igitur spiritus rationalis, qui est in hominibus, seu tiam ejus jussis movetur. Sed rationalis habet intelligentiam, per quam judicare possit utrum jussis consentiat, aut non consentiat. Animalia vero reptilnatura jussa Dei perficiens, movet jussis omne genus animantium, docens id quod nescit. Si etenim homines possunt nonnulla animalium genera mansueta facere, ita ut quasdam voluntates hominum facere videantur, quanto magis hoc Angeli possunt? QUAEST. XLI. Quae causa fecit ut Deus quem astruis movere, non moveatur in tempore; aut spiritus creatus qui movetur in tempore, non moveatur et loco? RESP. Deus qui instituit tempora, et est ante tempora, nihil in eo est praeteritum et futurum, nullum consilium
Abbreviated transcription (Latin):
carnem nõ hẽbant quib apls scribebat s in carne
inqͥt nõ estis .i. nõ estis carnales. nõ facitis oꝑa crͣ¬
nis que ĩ iuca sunt deo. que legi dei nõ subit̾iunt᷑.
Qui aũ incarne sunt inquit deo placere ñ possunt.
loce qualis caro regnũ dei nõ possidebit. tam qd̃
homo in cadem qua morttur carne resurget dñis m̃
prlis. ⁊ putantib se sp̃m̃ uidere: respondit. palpate
et indete. qr sp̃c carnẽ ⁊ ossa nõ ht̃. sicut me uidetis
hr̃e. Ac ꝑ hec crẽdimus hoĩem nõ tm̃ cũ carne ⁊ ossi¬
b. s etram cũ sanguine uł quicqd adnaturã eius
ꝓtinet rsurgere sine usla corruptione erit lli sem¬
per eterna uita ⁊ et̾na felicitas contemplandotri¬
nitatem dm Igit᷑ sicut iusti cũ sua carne adet̾nam
felicitatem. ĩta ipii adet̾nam resurgent miseriã. o
Qenesis principium ẽ. In principio fecit deira celũ

Expanded text:
carnem non habebant, quibus Apostolus scribebat? Sed, in carne, carnem non habebant, quibus Apostolus scribebat? Sed, in carne, inquit, non estis; id est, non estis carnales, non facitis opera carnis, quae inimica sunt Deo, quae legi Dei non subjiciuntur. Qui autem in carne sunt, inquit, Deo placere non possunt . Ecce qualis caro regnum Dei non possidebit. Nam quod homo in eadem qua moritur carne resurgat, Dominus pulis, et putantibus se spiritum videre, respondit: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Ac per hoc credimus hominem non tantum cum carne et ossibus, sed etiam cum sanguine, vel quidquid ad naturam ejus pertinet resurgere; sed sine ulla corruptione erit illi semper aeterna vita et aeterna felicitas, contemplando Trinitatem Deum. Igitur sicut justi cum sua carne ad aeternam felicitatem, ita impii ad aeternam resurgent miseriam. QUAEST. XXI. Genesis principium est: In principio fecit Deus coelum
Abbreviated transcription (Latin):
entia cohesissit. Nam enĩ ⁊ sic fcũs fuerat ut nõ pos¬
set mori. sicut ⁊ cet̾e nature. que om̃ino ñ mori ñ
possunt. s ita ut obedientia ĩ mortalem. ĩ obedien¬
tia mortalem faceret. orosuis Quid ẽ qd̃ dicit
apłs paulus. caro ⁊ sanguis regnũ dei ñ posside¬
bunt. aitg̃s Ex hoc testimonio multi minus in¬
telligentes ac ꝓ hoc hrretiti asserunt hor̃em nõ pos¬
se meadem qua defuctus ẽ carne resurgere. s tol¬
lentes uerã carnem nestio quale corpus aereũ qd̃
numqͣm hũit. homini pꝰ resurrõnem attribuunt.
et hoc idem apłs pailus exponens quodã modo sub¬
secutus adiunxit. neq corruptio incorruptelã possi¬
debit Quib scribit apłs. Nempe hiis qͥ dicebant.¬
Manducemꝰ ⁊ bibamus. cras enĩ moriem᷑. Hos re
dicit. Nam si hic ꝓorie substantia carius accipienda
ẽ quid dicent de hiis quib scribit idem apłs uos

Expanded text:
entia cohaesisset. Non enim et sic factus fuerat, ut non posentia cohaesisset. Non enim et sic factus fuerat, ut non posset mori, sicut caeterae naturae quae omnino mori non possunt: sed ita ut obedientia immortalem, inobedientia mortalem faceret. QUAEST. XX. Quid est quod dicit apostolus Paulus, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt? RESP. Ex hoc testimonio multi minus intelligentes, ac per hoc haeretice asserunt hominem non posse in eadem, qua defunctus est, carne resurgere; sed tollentes veram carnem, nescio quale corpus aerium quod nunquam habuit, homini post resurrectionem attribuunt. Et idem apostolus Paulus exponens quodam modo, subsecutus, adjunxit: Neque corruptio incorruptionem possidebit. Quibus scribebat Apostolus? Nempe his qui dicebantManducemus et bibamus; cras enim moriemur . Hos redi. Nam si propria hic substantia carnis accipienda est, quid dicent de his quibus scribit idem apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
tauto magis inde formatur adymagrnem dei. Et
ideo nõ ẽ cohibenda ut inde se continent ac tempeti
Qũo uõ ea agit ac cogitat que sũt temꝑalia mu¬
lier appellatur. ẽ unc nõ ẽ dicenda ymago dei ⁊ p̃pea
debet uelare captit. ne ninnũ sit eius adinfenora
primus homo mortalis fcũs ẽ an ĩmortalis. Aug̃
Et mortalis scd̾m aliam ⁊ in mortalis scd̾m aliã
causam. Tale itaq corpus habebat pͥmus homo.
quale ⁊ nos. s sine pc̃co. Non enã habebat legẽ in
menbris suis repugnantẽ legi m̃tis sue. s utiq
meruit post p̃uaricationẽ. Igitur animaĩe corpus
hũit adam. s ut nõ senesceret nec desiceret ꝑ illius
ligni uirtutẽ qua sustentabatur quid inparadiso
nite nom̃ acceꝑat. Qua pp̃ si fidei pcepta seruasset
obeoientie ir̃ato in illud corpus sp̃itale quale sc̃is
in resurrõne ꝑmittit᷑ ꝑmanfisset postmod ꝯmutan¬
dñ. Ac per hoc pot̾at nõ mori si fidei p̃ceptis pia obedi¬

Expanded text:
tanto magis inde formatur ad imaginem Dei; et ideo non est cohibenda, ut inde se contineat ac temperet. Quando vero ea agit vel cogitat quae sunt temporalia, mulier appellatur; et tunc non est dicenda imago Dei, et propterea debet velare caput suum, ne nimia sit ejus ad inferiora T. XIX. Primus homo mortalis factus est, an immortalis? RESP. Et mortalis secundum aliam, et immortalis secundum aliam causam. Tale itaque corpus habebat primus homo, quale et nos, sed sine peccato. Non enim habebat legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; sed utique promeruit post praevaricationem. Igitur animale corpus habuit Adam; sed ut non senesceret nec deficeret per illius ligni virtutem, qua sustentabatur, quod in paradiso vitae nomen acceperat. Quapropter si Dei praecepta servasset, obedientiae merito in illud corpus spirituale, quale sanctis in resurrectione promittitur, esset postmodum commutandum. Ac per hoc poterat non mori, si Dei praeceptis pia obedi