comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adte ueniet pocestas pͥma: regnum filie iber łmn.
Turrem gregis nebulosam. locum dic̃ qui oo co¬
uentum pastors. ader. idẽ turris gregis dr̃. Ditat
aut̃ uno miliario a bechletm: ad orientem. In
hoc loco trib pastorib angłs apparuit. & natul
ddñm mintiauit. Quiq ibide uenerabilit condi¬
d. r equiescunt. Currẽ aut̃ nebulosam dic̃ ꝓpt̃
obscuritatem misterioꝵs celestium: q̃ ibi reue¬
lata sunt. Potestas aut̾ pͥma. uirtutes sunt an
speculantur. Allegoricȩ turris nebulosa plebs
ẽ usrłitica: siue templum dĩ a salomone constru¬
ctum in iherłm. Dehac turre: dic̾ ysaias. Et edli¬
ficauit turrim in medio eiꝰ: id ẽ iunes. Hec tur¬
ris. id ẽ plebs uidaica. qͣm diu habuit maceriam.
id ẽ angłorum p̃siclia: & torcular id ẽ altar. nec
diabolo ꝑuuia erat: nec erat nebulosaꝰ horiutas
nebulosa acsqualida appellat᷑. Ad hans uent
potestas pͥma: dei uidelicet filiꝰ qui loquit᷑ in ape¬

Expanded text:
t veniet potestas prima, regnum filiae Hierusalem. » Turrem gregis nebulosam, locum dicit, qui ob conventum pastorum, adher id est, turris gregis dicitur. Distat autem uno milliario a Bethlehem ad orientem. In hoc loco tribus pastoribus angelus apparuit, et natum Deum nuntiavit, quique ibidem venerabiliter conditi requiescunt. Turrim autem nebulosam dicit, propter obscuritatem mysteriorum coelestium, quae ibi revelata sunt. Potestas autem prima, virtutes sunt angspeculantur. Allegorice turris nebusola, plebs est Israelitica, sive templum Dei a Salomone constructum in Hierusalem. De hac turre dicit Isaias: Et aedificavit turrim in medio ejus, id est, vineae. Haec turris, id est plebs Judaica, quandiu habuit maceriam, id est angelorum praesidia, et torcular, id est altare, nec diabolo pervia erat, nec nebulosa, sed civitas nebulosa ac squalida appellatur. Ad hanc pervenit potestas prima, id est, videlicet Filius, qui loquitur in Apo
Abbreviated transcription (Latin):
studium belligerandi eo ueniente cessabit.
s tnfferetur ad pacem: tantaq erit requies:
utñ solum inurbib. s etiã in uillis & agris. sit
summa securitas: ita ut sedeat unꝰquisq sub
os dñĩ locutum ẽ. Legamus hystorias: & inueni¬
emus qͥa ante aduentum xͥ totus contͣ se pug¬
nabat orbis: feruebant omĩa tam ȩxt̾nis quam
cuulib bellis: nec quisqͣm impune de gente in
gentem tͣnsire poterat. Postq̃m uͦ in aduentu
p̃parauit: apłicȩ p̃dicatiomi ꝑuiꝰ factus ẽ orbis.
Tropologice concisio gladiors & lancearum. fi¬
nis ẽ irȩ & ꝑsecutionis. qua prius increduli con
ruralia instrumenta: ut conflatis contumelia¬
rum iaculis. fructꝰ spãles fuccrescerent. Hec aut̃
fient: quia dñs locutus ẽ: cuiꝰ omĩa u̾ba sunt ue¬
ra: & cuiꝰ dixisse fecisse ẽ. Quia onis ppłi ibunt¬
unꝰ quisq in nomine diũ sui. nos aut̃ ambulabi¬
inus in nomine dni di uri in et̾num & ultra
Ceteris inquit gentib euntib pꝰ errorem suũ:

Expanded text:
studium belligerandi eo veniente cessabit, et transferetur ad pacem, tantaque erit requies, ut non solum in urbibus, sed et in villis et agris sit summa securitas, ita ut sedeat unusquisque sub ercituum locutum est. » Legamus historias, et inveniemus quia ante adventum Christi totus contra se pugnabat orbis; fervebant omnia tam externis quam civilibus bellis, nec quisquam impune de gente in gentem transire poterat. Postquam vero in adventu praeparavit apostolicae praedicationi, pervius factus est orbis. Tropologice concisio gladiorum et lancearum, finis est irae et persecutionis, qua prius increduli contruralia instrumenta, ut conflatis contumeliarum jaculis, fructus spiritales succrescerent. Haec autem fient, quia Dominus locutus est, cujus omnia verba sunt vera, et cujus dixisse, fecisse est. « Quia omnes populi ambuunusquisque in nomine Dei sui, nos autem ambulabimus in nomine Dei nostri in aeternum et ultra. » Caeteris inquit gentibus cunctis post errorem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
occultus. Non solum aut̃ in montib: s & suꝑ uer¬
tices montiũ p̃paratus erit. Montes quippe ꝓphe
ꝑtinentia conscͥpserint: tam̃ ad comparationem
illius ꝓpħiȩ inqua de saluatoris aduentu ꝓpħa¬
uerunt. humilia sunt. cet̾a: s usq ad u̾tices mo¬
dum ñ ꝑtinentia. Suꝑ colles exaltatus ẽ mons
ste. qr omniũ scõrum grãm. omẽ meritum suꝑ¬
gressusẽ. homo a ũbo cdĩ assumptꝰ. Quia enim se
huniliauit se usq ad mortẽ. eraltauit eũ ds̃ pat̃:
c lonauit illi nom̃ quod ẽ suꝑ omẽ nomen. Ad

Expanded text:
occultus erat. Non solum autem in montibus, sed et super vertices montium praeparatus erit. Montes quippe sunt pertinentia conscripserint, tamen ad comparationem hujus prophetiae, in qua de Salvatoris adventu prophetaverunt, humilia sunt caetera, et usque ad vertices montium non pertingentia. Super colles exaltatus est mons iste, quia omnium sanctorum gratiam, omne meritum supergressus est homo a verbo Dei assumptus. Quia enim se humiliavit usque ad mortem, exaltavit eum Deus Pater, et donavit illi nomen quod est super omne nomen. A
Abbreviated transcription (Latin):
bitur crudelitas pͥncipum iuideorum: qͥ spoliabars̃
pauꝑes ⁊ int̾ficiebant: & qͣsi fere bestie carnes
ꝙ ossa eoꝵs conterebant: ⁊ uelut molla carnes
coquunt᷑: sic in urbe iberł̃m innumerã plebem
affligebant. Unde minat᷑ eis malum captiuita¬
tis: ut chaldaicȩ uł romanȩ. Ex licet dament ad
eum si eos eraudiet. s restituet eis sic̃ iꝑsi recu¬
ter egcrunt inadimiciitionib sussahoc ẽ inscele¬
rib quȩ noua semꝑ adinueniebant. Hec Qicit¬
erat. Hoc ẽ enim qͦd dicit: mordent dentib: ut
auiditatem accipientiũ ostendat. Si quis ũ eis
nichil dedisset. q̃muis eẽt sc̃s. p̃nuntiabant iram
cũ illi eẽ uenturam. Uñ dic̃ quod sermo eoꝵs ñ stc
ꝓphetia ẜ diuinatio: nec habeat lumen. ẜ tenebras
⁊ errorem. E cum ñ uenerint qͣ ꝓmiserant. tunc
occumbet eis sol meridie: & oꝑientur confusione:
qr sciet᷑ quod ñ sit responsum di. s fraus demonũ:¬

Expanded text:
 spoliabant pauperes et interficiebant, et quasi ferae bestiae carnes et ossa eorum conterebant: et velut in olla carnes coquuntur, sic in urbe Hierusalem innumeram plebem affligebant. Unde minatur eis malum captivitatis, vel Chaldaicae vel Romanae, et licet clament ad eum, non eos exaudiet, sed restituet eis, sicut ipsi nequiter egerunt in adinventionibus suis, hoc est, in sceleribus, quae nova semper inveniebant. erat. Hoc est enim quod dicit: « mordent dentibus, » ut aviditatem accipientium ostendat. Si quis vero nihil eis dedisset, quamvis esset sanctus, praenuntiabant iram Dei illi esse venturam. Unde dicit, quod sermo eorum non sit prophetia, sed divinatio, nec habeat lumen, sed tenebras et errorem. Et cum non venerint quae promiserant, tunc occumbat eis sol, et operiantur confusione, quia scietur quod non sit responsum Dei, sed fraus d
Abbreviated transcription (Latin):
cit mons domꝰ erit in excelsa silue: docet qͦd tem¬
plum di quod prius auro & p̃ciosis lapidib p̃cio¬
sis fulgebat: inruinas extremas deducendum sit.
Hec omia contingerunt iudeis ꝓpt̃ ea qͦ fupra
dicta sunt: & maxiine ꝓpt̃ effusionem dnĩci san
mala quȩ possunt faciant. requiescunt suꝑ dñm:
centes. Nonuenient suꝑ nos mala. Et erit in no¬

Expanded text:
t mons templi in excelsa silvarum. » Docet quia templum Dei, quod prius auro et lapidibus pretiosis fulgebat, in ruinas extremas deducendum sit. Haec omnia contigerunt Judaeis, propter ea quae supra dicta sunt, et maxime propter effusionem Dominici samala quae possint faciant, requiescunt super Domicentes: « Non venient super nos mala. » CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
De se minc dic̃ ꝓpħia qͦd pseudo ꝓpłis falsa ua¬
ticinantib. & oꝑtis confusione. ipse sp̃c scĩ instinc¬
tu loquat᷑. & annuntiet iudicium di ⁊ ueritatẽ.
Nec pacem sic̃ illi p̃dicet ut mordeat aliqͥd. sed
annuntiet iacob scelus suũ: & ifraheli peccatum
rerunt. Possunt hec referri ad doctores pessimos:
qui cũ ppłm adulando supplantant: dicentes.
Habete fidem: illa te saluabit: ñ necesse ẽ ut con¬
tinenter uiuas. E hoc faciunt ut accipiant com¬
moda t̾rena: ut eos deuorent: siue accipiendo
bona illorum: siue sp̃alit̃ interimendo animas
eoꝵs. Suꝑhuiꝰcemodi ꝓpħas occidet sol uisticie.
ꝑius adiisus uidices & pseudo ꝓp̃as. cõmiiiatis
dirigitur: & arguunt᷑ qͦs ñ solum ñ faciant iͥ
uerum etiã abhominent᷑ iudiciũ. & recta puer

Expanded text:
De se nunc dicit propheta quia pseudoprophetis falsa vaticinantibus et opertis confusione, ipse sancti Spiritus instinctu loquatur, et annuntiet judicium Domini et veritatem, nec pacem sicut illi praedicet, ut mordeat aliquid, sed annuntiet Jacob scelus suum, et Israel peccatum xerunt. Possunt haec referri ad doctores pessimos, qui Dei populum adulando supplantant, dicentes: Habe fidem, illa te salvabit; non necesse est ut continenter vivas. Et hoc faciunt, ut accipiant commoda terrena, et ut eos devorent, sive accipiendo bona illorum, sive spiritualiter interimendo animas eorum. Super hujuscemodi prophetas occidet Sol justitiae,ius adversum judices et pseudoprophetas comminatio dirigitur, et arguuntur quia non solum non faciunt, verum etiam abominentur judicium, et rect
Abbreviated transcription (Latin):
in subaudis t̾ra: putredinie pessima. Non in¬
quit breius erit captiuitas urã. s longo durabit
tempore: & corrumpet᷑ putredine uł babilonica
uł romana captuutate. Sed & moralit̾ mali pͥnci¬
pes ecclȩ mulieres id ẽ anunas simplices & ꝑse in¬
firmas. malis sius exemplis de domib siuis. id ẽ de
eccła eiciunt. & mittunt in tenebras ext̾iores: &
ne pessima: idẽ longa peccandi consuetudine:
&ẜ corruptione animȩ & corporis. tinam non
essem uir habens sp̃m &. inendociũ potiꝰ loquerer
Stillabo tibi inuinũ a ebrietatem: & erit suꝑ

Expanded text:
a vestra, « putredine pessima. » Non inquit brevis erit vestra captivitas, sed longo durabit tempore, et corrumpetur putredine pessimavel Romana captivitate. Sed et moraliter mali principes Ecclesiae, mulieres id est, animas simplices et per se infirmas malis suis exemplis de domibus suis id est de Ecclesia ejiciunt, et mittunt in tenebras exteriores. Ene pessima, id est longa peccandi consuetudine, a corruptione animae et corporis. « Utinam non essem vir habens spiritum, et mendacium potius loquerer: stillabo tibi in vinum
Abbreviated transcription (Latin):
& uit̾ pseudo ꝓpħas reputarer: & ñ eẽnt uera
uinũ: ut quasi uino meracissimo inebrieris ser¬
monib meis: & corruas. Me aut̃ stillante. susci¬
piet ppłs iste guitas ꝓphetiȩ meȩ: & uelit nolit
sustinert habet quȩ dico. Seo ne putetis me tan¬
tum adu̾sa ꝓpħare: nunciabo uobis ⁊ ꝓsꝑa. Inti¬
ducit gͦ ipsum ddñm loquentem: & bona ꝓmitten¬
tem. Congregans congregado iacob. & reł. Ueniã
inquit ꝑme. nascar de uirgine: & congregabo ia¬
cob. idẽ credentes ex iudeis colligam ad fidem me¬
in maiestate: & tunc stillabo tͥ. idẽ ꝓpinabo ui¬
num sp̃c scĩ: uinũ diuini sermonis: quo apł̃i die
pentecostes inebriati sunt: & de qͦ ꝑ psalmistam
dr̃. Potasti nos uino conpunctionis. Tunc totũ
muistituaine hominũ Iam aꝑte ostendit: de qͥbo
ouib uł gregib dixerit. Tumultuabunt᷑. id ẽ uo¬
ciferabunt᷑. bonum pastorem laudantes qui eos
p̃cedet: & iter pandet ante. eos. Ipse eos ꝑse du¬

Expanded text:
et inter pseudoprophetas reputarer, et non essent vera vinum, ut quasi vino meracissimo inebrieris sermonibus meis, et corruas. Me autem stillante, suscipiet populus iste guttas prophetiae meae, et velit nolit, sustinebit quod dico. Sed ne putetis me tantum adversa prophetare, nuntiabo vobis prospera. Introducit ergo ipsum Dominum loquentem, et bona promittentem. « Congregatione congregabo Jacob. » Veniam inquit per me, nascar de Virgine, et congregabo Jacob, hoc est, credentes ex Judaeis colligam ad fidem mein majestate, et tunc stillabo tibi, id est propinabo vinum Spiritus sancti, vinum divini sermonis quo apostoli die Pentecostes inebriati sunt, et de quo per Psalmistam dicitur: Potasti nos vino compunctionis. « Totum a multitudine hominum. » Jam aperte ostendit de quibus ovibus vel gregibus dixerit. Tumultuabuntur, id est, vociferabuntur, bonum pastorem laudantes, qui eos praecedet, et iter pandet ante eos. Ipse eos per se du
Abbreviated transcription (Latin):
erunt testamentũ clĩ. E p̃cepit dñs uermi¬
esensione. ailuculi in crastinum: & ꝑcussit
lieełiam & exaruit. In psalmo qui scribit᷑ pro
assumptione matutina se dũs uermem appel¬
lat: dicens. Ego aut̃ sum uermis: & ñ homo. Uer¬
mis namq sine semine de t̾ra oritur: repit hu¬
milis: mouet᷑ sine sonitu: &. xp̃c de uirgine
t̾̃ra natus ẽ humilis: int̾ ꝓbra ñ reclamaus in
passione. Itaq anteqͣm oriret᷑ sol. idẽ anteqͣ̃m
resurgeret dñs uirebat hedera: florebat plebs¬
iudaica. Postqͣm uͦ ille surrexit. & niniue. id
ẽ mundus erroris umbrã reppulit ueritatisq
lucem recepit: paratꝰ uermis ꝑcussit hederam
iudaice plebis: & exaruit di auxilio destituta
Hoc aut̃ factum ẽ in ascensione diluculi: ma¬

Expanded text:
erunt testamentum Dei. « Et paravit Deus vermem ascensu diluculi in crastinum, et percussit hederam, et exaruit. » In psalmo qui inscribitur, « pro assumptione matutina, » se Dominus vermem appellat, dicens: « Ego autem sum vermis et non homo. » Vermis namque sine semine de terra oritur; repit humilis, movetur sine sonitu, et Christus de virgine terra natus est, humilis inter probra, non reclamans in passione. Itaque antequam oriretur sol, id est antequam resurgeret Christus, virebat hedera, florebat Judaea. Postquam vero ille surrexit, et Ninive, id est mundus erroris umbram repulit, veritatis lumen recepit, paratus vermis percussit hederam Judaicae plebis, et exaruit Dei auxilio destituta. Hoc autem factum est in ascensione diluculi,
Abbreviated transcription (Latin):
ad animam peccantẽ: qͣ in secreto cordis cogitat
rt. Inde mittunt᷑ apłi qui cũ iheremia plangant
nos. & assumant suꝑ nos parabolam: & cũ apło lu¬
gtant multos. ex his qui peccauerunt & ñ egerunt
penitenciã. Parsetiã dnĩ ppłi diuisa ẽ funiculo.
cum animȩ credentes ꝑdiu̾sa uicia a demonib di¬
udunt᷑: & alius funiculũ auariciȩ. alius luxuriȩ
lineam extendit inhereditate dni. O agͥ sc̃ita¬
us fraglantes uirtutũ odorib. scđ̃m qͦd ysaac di¬
ait: ecce odor filii mei. sic̃ odor agri pleni: traditi

Expanded text:
ad animam peccantem, quae in secreto cordis cogitat ad animam peccantem, quae in secreto cordis cogitat re, unde mittuntur apostoli qui cum Jeremia plangant nos, et assumant super nos parabolam, et cum Apostolo lugeant multos ex his qui peccaverunt, et non egerunt poenitentiam. Pars etiam populi Domini divisa est funiculo, cum animae recedentes per diversa vitia a daemonibus dividuntur, et alius funiculum avaritiae, alius luxuriae lineam extendit in haereditatem Domini et agri sanctitatis, fragrantis virtutum odoribus, secundum quod Isaac dixit: Ecce odor
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. templũ significat᷑. qͦt int̾ om̃s gentes sacrã¬
cius erat: quod mutatum ẽ in runã. Quomꝰ
recedet a me subaudis assyrius cum reu̾tatur
tuentis ppłi. Sennacherib enĩ rex assyriorum
cũ uenir& adu̾sum iherłm: audiuit de taracha
rege ethiopie dicentes. E gressus ẽ ut pugnet¬
cont̾ te. Tunc recessit a iherłm: ita tam̃ qͣsi post
uictoriam reu̾surus. Poplłs gͦ qui eũ recessissẽ
putauerat: dicebat. Quomͦ dicitis recedet a no¬
bis assyrius: qͥ mox reu̾tetur ut agros nr̃os dist
tis incetu dñi. Quia inqͥt hoc feci ei que supra¬
dicta sunt. o familia isrł suꝑqͣm ego malũ cogl¬
to. ñ habebitis partẽ in cetũ diũ: idẽ in heredi¬
tat iustorum. Potest hoc ad extremam captiuita¬
tem quȩ a tito facta ẽ referri. Quod idõ hȩc omĩa
passi sunt. qr contra dñm suꝑbierunt: & xp̃m cru¬
a adiudicauerunt. Possunt hec moralit̃ referri

Expanded text:
est, » templum significat, quod inter omnes gentes sancest, » templum significat, quod inter omnes gentes sanctius erat, quod mutatum est in ruina. « Quomodo recedet a me, » subaudis Assyrius, « cum revertatuentis populi. Sennacherib enim rex Assyriorum cum veniret adversum Hierusalem, audivit de Tharacha rege Aethiopiae dicentes: « Egressus em, ita tamen, quasi post victoriam reversurus. Populus ergo qui eum recessisse cognoverat, dicebat: Quomodo dicitis, recedet a nobis Assyrius, qui mox revertetur ut agros nostros sortis in coetu Domini. » Quia inquit haec fecisti quae supradicta sunt, o familia Israel, supra quam ego malum cogito, non habebis partem in coetu Domini, hoc est, in haereditate justorum. Potest hoc et ad extremam captivitatem, quae a Tito facta est, referri, quod ideo haec omnia passi sunt, quia contra Deum superbierunt, et Christum cruci adjudicaverunt. Possunt haec moraliter referri
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ẽ manꝰ eorum: eiq repugnant. Sequitur
ꝓpłia exponens qͦ sint illa quȩ cogitant ⁊ agunt:
ꝙ dic̃. Concupierunt agros & uiolenter tulert̃.
&. domos rapuerunt: & calumpiiabant᷑ uirum
.s. domnũ eiꝰ: uirum & hereditatẽ eiꝰ. Hec & tunc
fiebant. ꝙ mͦ qͦt ẽ dolendum a multis agit᷑. Uñ
mox iusta subsequit᷑ ultio. Icireo hec dic̃ dñs.
Ecce ego cogito suꝑ familiam istam malũ. unde
ñ auferetis colla ura. Quia inqͥt uos cogitatis
inutile: & ego cogito suꝑ uos malũ: ñ qͦd flagel¬
lum di malum sit: s. qr sustinentib malũ uide¬
tur. & tale erit malũ: ut ñ possitis leuare colla
pressa pondere captiuitatis. In die illa dicetur
suꝑ uos parabola: s cantabit᷑ canticũ cum suam¬
tate dicentiũ. Depopulatione uastati sumꝰ. Hoc
quasi canticũ frequentabit᷑: & loco ꝓu̾bii assu¬
metur. Qd̃ aut̃ sequit᷑. pars ppłi mei cõmutata

Expanded text:
Dominum est manus eorum, eique repugnant. Sequitur Dominum est manus eorum, eique repugnant. Sequitur propheta, exponens quae sint illa quae cogitant et agunt, et dicit: « Et concupierunt agros, et violenter tulerunt, et domos rapuerunt: et calumniabantur virum et domum ejus; virum et haereditatem ejus. » Haec et tunc fiebant, et modo quod est dolendum a multis aguntur. Unde mox justa subsequitur ultio « Idcirco haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super familiam istam malum: unde non auferetis collainutile, et ego cogito super vos malum, non quod flagellum Dei malum sit, sed quia sustinentibus malum videtur. Et tale erit malum, ut non possitis levare colla pressa pondere captivitatis. « In die illa sumetur super vos parabola, et cantabitur canticum cum suavitate, dicentium: Depopulatione devastati sumus. » Hoc quasi canticum frequentabitur, et loco proverbii assumetur. Quod autem sequitur: « pars populi mei commutata
Abbreviated transcription (Latin):
ad omnẽ ppłm isrł dr̃: qui captiuus ductus est.
Iubet᷑ gͦ ut decaluent᷑ sic̃ mos erat in luctu face¬
re: actondeant᷑ & plorent filios suos. E quomodo
aqͥla certo tempore amittit plumas. & nuda
atq in plimis remanet: sic isrł deponat omnẽ
głam qua antea circumdabat᷑: & plangat filios
suos captos ab hostib. S & hoc tempore uidemus
plebem iudaicam decaluatã: & omnẽ grãm qua
ante floruerat ab ea penitꝰ recessisse. Mistice
dr̃ animȩ peccat̾ti. O anima qͣ qͦndam frueba-¬
ris paradiso: & uolabas ut aqͥla contemplando
faciunt illud: qm̃ contra dñm ẽ manus eorum.
Ue ppło iudeorum: ue etiã om̃ib qͥ cogitant in¬
utile: hoc ẽ meditant᷑ quomͦ dm̃ offendant: &
oꝑant᷑ malum in cubilibꝰ. id ẽ disponunt malefa¬
cere. Diffinicio aut̃ uoluntatis: ꝓ effectu accipit᷑
oꝑis. Quicq̃d uͦ mali nocte tractauerint. qͣsi dif¬
ferri ñ liceat: mox ut lux matutina daruerit. fes¬
tinant oꝑe adimplere. Nec considerant qͥa contͣ

Expanded text:
ael dicitur, qui captivus ductus est. Jubetur ergo ut decalvetur, sicut mos erat in luctu facere, et tondeantur, ac plorent filios suos. Et quomodo aquila certo tempore amittit plumas suas, et nuda atque implumis remanet, sic Israel deponat omnem gloriam, qua ante circumdabatur, et plangat filios suos captos ab hostibus. Sed et hoc tempore videmus plebem Judaicam decalvatam, et omnem gratiam qua ante floruerat, penitus ab ea recessisse. Mystice dicitur animae peccatrici: O anima, quae quondam fruebaris paradiso, et volabas ut aquila contemplando faciunt illud, quoniam contra Deum est manus eorum. » Vae populo Judaeorum, vae etiam omnibus qui cogitant inutile, hoc est, meditantur quomodo Deum offendant, et operantur malum in cubilibus, id est disponunt male facere. Diffinitio autem voluntatis pro effectu accipitur operis. Quidquid mali vero nocte tractaverint, quasi differre non liceat, mox ut lux matutina claruerit, festinant opere adimplere, nec considerant quia contra
Abbreviated transcription (Latin):
dum facundiam: dialecticoꝵ sophisiata. Et
iuferam maleficia de manu tua: & diuilatio
mnon erunt inte. Siue diuinationes uocat
inpicoꝵs doctrinas. qui uolunt docere quȩ
uesciunt: ꝙ quasi ea quȩ funt incerta diuinats.¬

Expanded text:
rum facundiam, dialecticorum sophismata; « et auferam maleficia de manu tua, et divinatio« Non erunt in te; » sive divinationem vocat imperitorum doctrinas, qui volunt docere quae nesciunt, et quasi ea quae sunt incerta divinant e
Abbreviated transcription (Latin):
dis: s tyrannico spũ adu̾samini. Deinde cõmemo¬
nbelum̃ siuie eos qui alioꝵ ad quiescebant aucto¬
tatis conu̾tistis in bellum. ut ñ reciꝑent edicta
hagitroꝵs: ne suis doctorib crederent. Seo & no¬
us nuralit̾ p̾cipitur: ne nos in hoc pittemꝰ place¬
tẽas. A uerbua ei inscripturis legamus. C unc cnĩ
bina sunt uerba dñ & ꝓsunt legentib si oꝑe in¬
pleantur: si cor & labia consentiant. Tunica aut̃¬
& pallium indumenta sunt uirtutũ: dicente

Expanded text:
tis, et tyrannico spiritu mihi adversamini. Deinde commemoin bellum. » Sive eos qui aliorum acquiescebant auctoritati, convertistis in bellum, ut non reciperent edicta magistrorum, ne suis doctoribus crederent. Sed et nobis moraliter praecipitur, ne nos in hoc putemus placere Deo, si verba ejus in scriptis legamus. Tunc enim bona sunt verba Domini et prosunt legentibus, si opere impleantur, si cor et labia consentiant. Tunica et pallium indumenta sunt fidei e
Abbreviated transcription (Latin):
apłm qͥ dicit. Accepistis sp̃m adoptionis filio¬
rum: inquo clamamus abba pater. Uentrẽ
aut̃ inferi ceti alium dicit: qui tante fuit
magnitudinis: ut instar optineret inferni
Possunt hec referri allegoricȩ ad xp̃m: qui
ꝑ dauid dicit. Liberasti animam meã ex
inferno inferiori. Ipse enim ininferno fuit:¬
inpfundum incor maris: & flumina cir¬
cundederunt me. Patet iuxta litteram
qͦd clausus uentre ceti inmedio maris fue¬
rit: ꝙ fluminib uallatus fit. Mistico uͦ sen¬
su hoc dicit: quod ꝑ psalmistam p̃dictum
ẽ. Inficus sum in limo ꝓfundi: & ñ ẽ substan¬
cia. Ad comparationẽ enĩ cȩlestis habitacio¬
nis inqua summa pax regnat dde qua dr̃.
factus ẽ in pace locus eiꝰ: omĩs t̾rena habita¬
cio plena fluctib ẽ & tempestatib. Cor au¬
tem maris infernũ designat: ꝑ quo dicit¬
corde maris dñs se querit᷑ ꝓiectum. id ẽ in
mediis temptacionib: s nͨ sensit amaras
aqua maris s flumine circumndatũ dicit. hoc

Expanded text:
m adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba, Pater. » Ventrem autem inferi, alvum ceti dixit, quae tantae fuit magnitudinis, ut instar obtumesceret inferni. Possunt haec referri allegorice ad Christum, qui per David dicit: Liberasti animam meam ex inferno inferiori. Ipse enim fuit in inferno viin profundum, in corde maris, et flumen circumdedit me. » Patet juxta litteram, quod clausus ventre ceti in medio maris fuerit, et fluminibus vallatus sit. Mystico vero sensu hoc dicit, quod per Psalmistam praedictum est: « Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. » Ad comparationem enim coelestis habitationis in qua summa pax regnat, de qua dicitur: Factus est in pace locus ejus, omnis terrena habitatio plena fluctibus est et tempestatibus. Cor autem maris infernum designat, pro quo Dcorde maris Dominus se queritur projectum, id est in mediis tentationibus, sed non sensit amaras aqua maris, sed flumine circumdatum dicit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iu. Mautis turbatis & suos dõs inclamantib.
ionas securus & mente quieta ꝑsistebat: ad eo
ut dormiret. In quo pacientiã uiri fortis. &
inter ꝓsꝑa &. aduersa inconcusse stantis: osten¬
dit. Potest & boc dici: qͦd sciens se fugere: ñ au¬
det uidere. fluctus uindices fuge suȩ. Siue
tecdio affectus dormiebat: sic̃ & apłos inpassio¬
ne diũ pre tͥsticia somnus legit᷑ oppressisse.

Expanded text:
vi. » Nautis turbatis, et suos deos invocantibus, vi. » Nautis turbatis, et suos deos invocantibus, Jonas securus et mente quieta persistebat, adeo ut dormiret. In quo patientiam viri fortis et inter prospera, et inter adversa inconcusse stantis ostendit. Potest et hoc dici quod sciens se fugere, non audet videre fluctus vindices fugae suae. Sive taedio affec us dormiebat, sicut et apostolos in passione Domini prae tristitia somno op
Abbreviated transcription (Latin):
de salutis: quatiuꝰ pͥmum saluet iudeos ad qͦs
uenerat: deinde saluet gentes: quasi maris
accolas. Unde ⁊ ad interiora descendisse &
dormisse dr̃ seuiente pelago. quasi negligens
eos: qr uidebat᷑ negligere gentes. Quorum
tam̃ salutem dormiens in cruce. & ad infer¬
num quasi ad nauis infima descendens ꝑfi
uerat ionas ꝓdesse sibi si nauem conscenderes
te do putantur ꝓsꝑa uertunt᷑ inꝑniciem: &
nichil dõ adu̾sante securum. Mistice tem¬
pestas illa furorem designat iudeors. qͥ eum
expetebant. ad mortem: clamantes. crucifige
uerum dm̃ inuocabant deos: scientes nichil
fieri nͥ dei ꝓuidentia. E x qͦ intelligimus ab
omi homine timeri diñ & sentri: licet falsis
religionibꝰ ab uno & uero. ad multos dõs ab¬
ducant᷑. Proiciunt uasa inmare: qͦd iste mos¬
ẽ insummo ꝑicło: ut leuior facta nauis faci¬
liuis fluctib suꝑferret᷑. Et ionas descendit
ad interiora nauis: & dormmiebat sopore gra¬

Expanded text:
dae salutis, quatenus primum salvet Judaeos ad quos dae salutis, quatenus primum salvet Judaeos ad quos venerat, deinde salvet gentes quasi maris accolas. Unde et ad interiora descendisse et dormisse dicitur, saeviente pelago, quasi negligens eos, quia videbatur negligere gentes, quorum tamen salutem dormiens in cruce, et ad infernum quasi ad navis infima descendens, perverat Jonas prodesse sibi si navem conscenderet te Deo, putantur prospera, vertuntur in perniciem, et nihil adversante Deo securum. Mystice: tempestas illa furorem significat Judaeorum, qui eum exspectabant ad mortem, clamantes: « Crucifige, verum Deum, invocabant deos, scientes nihil fieri sine Dei providentia. Ex quo intelligimus ab omni homine timeri et sentiri, licet falsis religionibus ab uno et vero ad multos deos abducantur. Projiciunt vasa in mare: quod fit in summo periculo, ut levior facta navis, facilius fluctibus superferatur. « Et Jonas descendit ad interiora navis, et dormiebat sopore gra
Abbreviated transcription (Latin):
bus de libano tranfferebat: quȩ ad iherłm
t̃reno itinere ꝑducebant᷑. Ionas gͦ de monta¬
nis udeȩ ueniens ad maritima. ad plana lo¬
ca: recte dr̃ descendisse. Dedit naulum. id¬
Descendisse aut̃ ar̃ in nauum: ut ostendat᷑ qr
sic̃ fugitiuus ad interiora natus penetrauit.
latebras quer ens. Int̾pretat᷑ aut̃ tharsis con¬
templacio gaudii. ioppe speciosa. Mistice gͦ
ad ioppen: qͥa cum eũ ꝑsequerent᷑ in iudea si¬
cut in eugłio legunus: Ensibat in partes tyri
ꝙ sydonis: qͣsunt gentilium urbes. Quȩ qͥa in
sortem isrsis descripte fuerant: recte ꝑ ioppen.
id ẽ speciosã designant᷑. Uenit gͦ dñs ad thar-¬
sis. id ẽ gaucdii contemplationẽ: qͥa mundi
contemplabat᷑ salutem: q̃m ante scła p̃destina¬
se gentilitatis oꝑabatur. Sed qͥa uenerat ad
oues ꝑditas domus isrł: ñ uult dare panem
filiorum canib. Dat gͦ naulum uectorib. qͦs
gentiles significare pͥutamꝰ: id ẽ pignuis sꝑan¬

Expanded text:
bus terreno itinere perducebantur. Jonas ergo de montanis Judaeae veniens ad maritima et plana loca, recte dicitur descendisse. « Et dedit naulum eiDescendisse autem dicitur in navem, ut ostendatur, quia sicut fugitivus ad interiora navis penetrat, latebras quaerens. Interpretatur Tharsis contemplatio gaudii, Joppe speciosa. Mystice autin Joppen, quia cum eum persequerentur in Judaea, sicut in Evangelio legimus, transibat in partes Tyri et Sidonis, quae sunt gentilium urbes. Quae, quia in sortem Israel distributae fuerant, recte per Joppen, id est, speciosa designatur. Venit ergo Dominus ad Tharsis, id est gaudii contemplationem, quia mundi contemplabatur salutem, quam ante saecula praedestinasae gentilitatis operabatur. Sed quia venit ad oves perditas domus Israel, non vult dare panem filiorum canibus. Dat ergo naulum vectoribus, quos gentiles putamus significare, id est pignus speran
Abbreviated transcription (Latin):
assyrius ioẽ diabolus suꝑ t̾ram ȩccłȩ s religionẽ
eoꝵs qͦs pascit dñs uoluerit deuastare: & calcaue¬
rit domos nr̃ãs id ẽ corpora animarũ habitacła
ascenderit & depsserit: tunc ipse ifrł. idẽ.apc̃ ert
pax in nobis: quia nulla tribulatio. nulla angus¬
tia poterit electos separare a caritate eiꝰ. E xem¬
pli causa. Uenerat assyriꝰ suꝑ t̾ram pauli. &s calca¬
hat domũ eiꝰ cum ẽt inlaboria plur imis in
inortib & cet̾is. quȩ ipse cominemorat. S in his
omĩb suꝑabat ꝑeum qui dilexerat eũ: & qͥ erat
pax eus.  suscitabituus suꝑ enm septẽ putores.
at acto primates nomitu. Introducit᷑ it̾m ds pa¬
septem pastores. idẽ patriarchas & ꝓpb̃as: qͥ sep¬
tenarium legis. idẽ sabbatum seruauerunt: &
octo pͥmates. idẽ obseruatores noui testamenti:
qͥ ab apłis usq ad hanc etatem suscitant᷑ a dno

Expanded text:
yrius, id est, diabolus super terram Ecclesiae, et religionem eorum quos pascit Dominus, voluerit devastare, et calcaverit domos nostras, id est, corpora animarum habitacula ascenderit et depresserit, tunc ipse, id est, Christus erit pax in nobis, quia nulla tribulatio, nulla angustia poterit electos separare a charitate ejus. Exempli causa: Venerat Assyrius super terram Pauli, et calcavit domum ejus, cum esset in laboribus plurimis, in mortibus, et caeteris quae iqui erat pax ejus. « Et suscitabimus super eum septem pastores, et octo primates homines. » Introducitur enim Deus Paseptem pastores, id est, patriarchas et prophetas, qui septenarium legis, id est, sabbatum servaverunt; « et octo primates, » id est, observatores Novi Testamenti, qui ab apostolis usque ad ha
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. ut ad penitenciã ppłm ꝓuocarent: ꝙ
udõ dolet se electũ qui mitteret᷑ ad assyrios
qͦo cum gentes cognicionem dei reciꝑent:
reꝓbaret᷑ isrł. Quod gͦ sciebat aliquando
fu̾turum. uerebatur ne suo tempore fieret:
atq idõ fugere uoluit in tharsis. sic̃ & cami
fugit a faciȩ diũ. Iosephus tharsis putat
eẽ tharsum cilicie ciuitatem. de qua fuit
paulus apłs. unde & tharsensis dictus ẽ. He-¬
brei aut̃: tharsis mare dicunt generaliter.
Non gͦ ad certũ aliquem locum fugere uo¬
lebat ꝓpħa: s ascensa naui quo posset festi¬
nare:: ñ curans quo eũ sors duceret. Fugitinus
enĩ: ñ eligit locum qͦ fugiat. Eẜ quia legitur
inpsalmo. notus iniuidea ds̃: in isrł magnũ
nomĩ eiꝰ: putabat se dm̃ posse fugere: qui
tantũ in nidã notus erat. Postquã uͦ ꝑ tem¬
pestatem. dm̃ illum etiã. maris agnouit: con-¬
ficetur & dicit. Hebreus ego sum: & dñm

Expanded text:
Israel, ut ad poenitentiam populum provocarent, et Israel, ut ad poenitentiam populum provocarent, et ideo dolet se electum, ut mitteretur ad Assyrioso spiritu, quod, cum gentes cognitionem Dei reciperent, reprobaretur Israel. Quod ergo sciebat aliquando futurum, verebatur ne suo tempore fieret, atque ideo fugere voluit in Tharsis, sicut et Cain fugit a facie Domini. Josephus Tharsis putat esse Tharsum Ciliciae civitatem, de qua fuit Paulus apostolus, unde et Tharsensis dictus est. Hebraei autem Tharsis mare dicunt generaliter. Non ergo ad certum aliquem locum fugere volebat propheta, sed ascensa navi quocunque posset festinare, non curans quo eum sors duceret. Fugitivus enim non eligit locum quo fugiat, et quia legitur in psalmo: « Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus, » putabat se posse Deum fugere, qui tantum in Judaea notus erat. Pos quam vero per tempestatem Deum illic etiam maris agnovit, confitetur et dicit: « Hebraeus ego sum,
Abbreviated transcription (Latin):
trib dieb ⁊ trib noctib: ita erit filius hoĩs
incorde t̾rȩ trib diebꝰ & trib noctibꝰ. Ipse ẽ
filius amadathi. id ẽ dei qui ueritas ẽ: & mit¬
titur ad niniuem. Niniue qͤ pulchra inc̃pre¬
tatur mundũ significat: quo nichil pulchriꝰ
oculis carnalib aspicimꝰ. Unde ⁊ grece: ab or¬
natu nom̃ accepit. Cosmꝰ enim: mundus dr̃.
Quia gͦ iudei dei p̃cepta contempserant. mit¬
titur ionas. id ẽ xp̃c ad niniuem. id ẽ ad gen¬
tes: ut totus mundus credens ui eum saluet᷑.
Malicia aut̃ niniue quȩ ad dñm ascendit:
uoluntas ẽ semꝑ ꝓna ad malum: & maxime
cultus ydolorum: quib relicto creatore mun-¬
dus studiosissue seriuebat. Q surrexit ionas
ut fugeret inthiarsis. a faciȩ dĩi. Non inuideis
saluti niniuitarũ fugit: s nolens ꝑire iude¬
deos gentem suã. Sciebat enĩ: qr penitencia
gentiũ. ruina eẽt iudeorum. Preterea uide¬
bat alios ꝓpħas missos ad oues ꝑditas domus

Expanded text:
s in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. » Ipse est filius Amathi, id est Dei, quia Deus veritas est. Mittitur ad Niniven, quae pulchra interpretatur, mundum designat, quo nihil pulchrius oculis carnalibus aspicimus. Unde et Graece ab ornatu nomen accepit. Cosmus enim mundus dicitur. Quia ergo Judaei Dei praecepta contempserant, mittitur Jonas, id est Christus ad Niniven, id est ad gentes, ut totus mundus credens in eum salvetur. Malitia Ninive quae ad Dominum ascendit, voluntas est prona semper ad malum, et maxime cultus idolorum quibus, relicto Creatore, mundus studiosissime serviebat. « Et surrexit Jonas ut fugeret in Tharsis a facie Domini. » Non invidens saluti Ninivitarum fugit, sed nolens perire Judaeos gentem suam. Sciebat enim quia poenitentia gentium ruina esset Judaeorum. Praetera videbat alios prophetas missos ad oves perditas domus
Abbreviated transcription (Latin):
capte: ⁊ iherłm subu̾sa ẽ. Ergo scđm ordinem
captiuitatis: ꝓpħȩ titulus ponit᷑. Primum ut
dictum ẽ capta ẽ samaria metropolis decẽ tri¬
buum: postea iherłm metropolis iude. Ponit᷑
aut̃ samarla intypo herecicoꝵs: iherłm in
figura ȩccłȩ. Audite ppłi om̃s: a attendat
t̃ra ⁊ plenitudo eiꝰ: & sit uobis dñs ds̃ in testẽ:
dñs de templo scõ suo. Notandum ẽ qͦd ppłi
audire. tra iubet᷑ attendere. In ppłis uiros
ȩcdasticos: in t̾ra hereticos. quorũ ẽ t̾rena doc¬

Expanded text:
captae, et Hierusalem subversa est. Ergo secundum ordinem captae, et Hierusalem subversa est. Ergo secundum ordinem captivitatis prophetae titulus ponitur: Primum ut dictum est capta est Samaria metropolis decem tribuum, postea Hierusalem metropolis Judae. Ponitur autem Samaria in typo haereticorum, Hierusalem in figura Ecclesiae. « Audite, populi omnes, et attendat terra et plenitudo ejus, et sit Dominus Deus vobis in testem, Dominus de templo sancto suo. » Notandum quod populi audire, terra jubetur attendere. In populo, viros ecclesiasticos: in terra, haereticos, quorum est terrena doc
Abbreviated transcription (Latin):
icha ꝓpħa qͥ interp̃tatur
quisquid. uł quis quasi. si¬
ue humilitas. sextus ẽ in
inmeditullio. ⁊ uelut in
corde ꝓphetici ordinis: positus c̃. Fuit aut̃ ale
morasti. qui ẽ iuculus palestine. Inter p̃tatur
ant̃ morasti heres. E pulchre a ue micheas
qͣ humilitas int̾pretat᷑: de spe hereditatiᷤᷤ na¬
itur. Qui enĩ humilitatis uirtutẽ ꝓ dõ tenere
studuerit: heres dĩ & coheres. xͥ eẽ merebitur:
qͥ se ipsum ꝓ nobis bumiliauit: quiq nos ad ini-¬
tandam formã sue humilitatis inuitat dicens.
Discite a me: quia mitissum ⁊ humilis corde.
hic ꝓpħa comiinat᷑ samarie irã dnĩ: & capti¬
uitatem interitũq ppło ifrł uenturũ denun¬
ciat: qͦd relicto dõ seruirent ydolis. Locum etiã
natiuitatis. rͥ: aꝑte denuntiat. Notum ẽ qͦd reg¬
nante ezechia filio achar: decem tͥb ab assy¬
riis ducte sunt in captiuitatẽ. Postea regnante
sedechia. due qͣ appellabant᷑ iuda cum suo rege

Expanded text:
a, qui interpretatur Quidquid, vel Quis, quasi sive Humilitas, sextus est inin meditullio et velut in corde prophetici ordinis positus est. Fuit autem de Morasthi, qui est viculus Palaestinae. Interpretatur autem Morasthi, haeres. Et pulchqui humilitas interpretatur, de spe haereditatis nascitur, qui enim humilitatis virtutem pro Deo tenere studuerit, haeres Dei et cohaeres Christi esse merebitur, qui seipsum pro nobis humiliavit, quique ad imitandam formam suae humilitatis invitat nos, dicens: « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. » Hic propheta comminatur Samariae iram Dei et captivitatem, interitumque populo Israel venturum denuntiat, quia, relicto Deo, serviant idolis. Locum etiam nativitatis Christi aperte denuntiat. Notum est quod regnante Ezechia filio Achaz, decem tribus ab Assyriis ductae sunt in captivitatem, postea regnante Sedechia, duae quae appellantur Juda, cum suo rege
Abbreviated transcription (Latin):
parcam niniue ciuitati magne. Niniue ci¬
uitas magna erat ȩccłia ẽ ex uniuersitate gen¬
tium congregata. Reuera magna: qͥa inulto
maior ẽ multitudo fideliũ ex omĩb gentib:
qͣm duodecim tͥb ifrł. Qd̃ uͦ dic̃. in qua sunt

Expanded text:
parcam Ninive civitati magnae. » Ninive ciparcam Ninive civitati magnae. » Ninive civitas magna Ecclesia est, ex universitate gentium congregata. Revera magna, quia multo major est multitudo fidelium ex omnibus gentibus, quam duodecim t
Abbreviated transcription (Latin):
filium ctĩ. E. dixit dñs. Tu doici suꝑ hederai.
in qua ñ laborasti. neq fecisti ut cresccra. Non
laborauit ionas in hedera: nec saluator tantum
laborauit mnicideis qͣntum ingentib. Mox eñ
educti de egypto ꝓiecerunt idola: ⁊ ꝓparte
seru. ⁊erunt dõ. At ingentiũ ppło: multum
laborauit. Pro eis namq homo factusẽ cum eẽt
as: ꝓ eis alapas: sputa: spineam coronã: mor¬
temq sustinuit: ad inferos descendit. ut illi cȩ¬
lum conscenderent. Uñ frẽ ꝓdigo ad patrẽ re¬
uerso indignatur fr̃ maior: ⁊ querit᷑ patͥ di¬
cens. Ecce tot annis seruio tibi. ⁊ numqͣ̃m de¬
disti mͥ hedum. ut cũ amicis meis epularer.
Grauit᷑ enĩ ferebat isrł. qͦd gentes pꝰ dissipatã
substantiam cũ meretricib: pristinã reciꝑent
grãm. Qd̾ aut̃ ait de edera sub una nocte nata
e. nox tempus significat ante aduentum xp̃i.¬
eis uerus sol iusticiȩ occubuit. Q. ego inqͥt non

Expanded text:
Filium Dei. « Et dixit Dominus: Tu doles super hederam, Filium Dei. « Et dixit Dominus: Tu doles super hederam, in quam non laboralaboravit Jonas in hedera, nec Salvator tantum laboravit in Judaeis, quam in gentibus. Mox enim educti de Aegypto, projecerunt idola, et pro parte servierunt Domino. At in gentium populo multum laboravit: pro eis homo factus est, cum esset Deus: pro eis alapas, sputa, spineam coronam mortemque sustinuit: ad inferos descendit, ut illi coelum conscenderent. Unde fratre prodigo ad patrem reverso, indignatur frater major, et querebatur patri dicens: Ecce tot annis servio tibi, et nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. Graviter enim ferebat Israel quod gentes, dissipata substantia cum meretricibus, pristinam reciperent gratiam. Quod autem ait Deus, « hedera sub una nocte nata est, » nox tempus significat ante adventum Chrieis verus Sol justitiae occubuit. « Et ego, inquit, non
Abbreviated transcription (Latin):
rum uelle mori inbaptismate cũ ifrabele: ut
in lauachro reciꝑent humorem quẽ negan
do xp̃m ꝑdiderant. Unde ⁊ petrus int̾rogan¬
tib quid agerent: dicebat. Penitentiam agi¬
Quicumq baptrrati sumus in xp̃o iħu: in
morte ipsius baptizati sumꝰ. Quidam uermem
tus deleuert̃. Q. curit ddñs ad ionam. Pucasie
niniuitarũ ppło. isdem u̾bis int̾rogatus ionas
ruchil respondit: licet uideret ñ esse factum
qͦd p̃dixerat: s dñi int̾rogationem suo silen¬
tio compbauit. Sciebat enũ dm̃ dementissi¬
mum eẽ: & multe miserationis. Nunc aut̃ cumi
insiccatione hedere intelligit ifrabelis reꝓbatiotiẽ.
auclacissime respondet. Bene irascor: usq ad mor¬
tem. Non enĩ sic niniuitas saluare uolui: ut
iidei ꝑirent. Necsic uolui lucrari alios: ut ꝑde¬
raem ꝓprios. Iuxta ceptam allegoriã in ionam
& plangit usq ad mortẽ ñ suam s iudeorum:
qͥ excecati sunt ut gentiũ oculi iuiderent: mor¬
tui ut gentes uiuerent. ⁊ crederent in. xp̃m¬

Expanded text:
rum velle mori in baptismate cum Israele, ut in lavacro recipiat humorem, quem indo Christum perdiderant. Unde et Petrus interrogantibus quid agerent, dicebat: « Poenitentiam agiQuicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus. » Quidam vermem tus deleverunt. « Et dixit Dominus ad Jonam, Putasne bis interrogatus Jonas nihil respondit, licet videret non esse factum quod praedixerat, sed Domini interrogationem suo silentio comprobavit. Sciebat enim Dominum clementissimum esse et multae miserationis. Nunc autem cum in siccatione hederae intellexit Israelis reprobationem, audacissime respondit: Bene irascor ego usque ad mortem. Non enim Ninivitas sic salvare volui, ut Judaei perirent, nec sic volui lucrari alienos, ut perderem proprios. Juxta coeptam allegoriam in Jona et plangit usque ad mortem non suam, sed Judaeorum, qui excaecati sunt, ut gentium oculi viderent, mortui ut gentes viverent, credentes in
Abbreviated transcription (Latin):
similis factꝰ ẽ ilis. Nec p̃tereundum: qͦd in ni¬
niue plusqͣm centũ uiginti milia hominũ fu¬
isse dicuntur. Qui numerꝰ: magnũ in se conti¬
net misteriũ. Nam centũ uginti fiunt: si ab
uno incipiens. usq ad qͥndecim seqͥntes natu¬
ralt̃ numeros sͥ semꝑ adicias. Uni enĩ ad de
auos: fiunt tres. Adde tres. fiunt sex. Adde
iiii. fiunt decem. Hoc si usq ad qͥndecim ser¬
uata naturalis numeri serie fiat: centũ uigi¬
ex septenario & octonario numero constat.
Septem enĩ ⁊ octo: qͥndecim sunt. Cot erant
gratus in templo dñ. tot etiã sunt psalmi.¬
qb titulus ẽ canticum graduũ. Tot dieb pau¬
lus apłs cũ apłis fuisse. ⁊ cum eis eugł̃m contu¬
lisse: legit᷑. Bene gͦ multitudo ȩccłẽ tali p̃ful¬
get numero: in qͦ noui ⁊ uet̾is testamenti oĩa¬
misteria. & centenarii quadrata ⁊ milleuarii
cubita. id ẽ solida ꝑfectio declarat᷑. Funt io¬

Expanded text:
lis factus est illis. » Nec praetereundum quod in Ninive plus quam centum viginti millia hominum fuisse dicuntur; qui numerus magnum in se continet mysterium: nam centum viginti fiunt, si ab uno incipiens usque ad qaindecim sequentes naturaliter numeros sibi semper adjicies, uni enim adde duos, fiunt tres: adde tres, fiunt sex: adde quatuor, fiunt decem. Hoc si usque ad quindecim, servata naturalis numeri serie, fiat, centum vigiex septenario et octonario constat. Septem enim et octo, quindecim sunt, tot erant gradus in templo Domini, tot etiam sunt psalmi titulus, « Canticum graduum. » Tot diebus Paulus cum apostolis fuisse, et cum eis Evangelium contulisse legitur. Bene ergo multitudo Ecclesiae tali praefulget numero, in quo Novi ac Veteris Testamenti mysteria et centenaria quadrata, ac millenarii cubita, id est solida perfectio declaratur. I
Abbreviated transcription (Latin):
ille omĩa udet: anteqͣm fiant. Ꝙ. p̃parauit
inagna. Hedere natura ẽ ut ꝑt̾ram errabun¬
do fleru repat: & sine amminicłis uł ferculi̾
ad altiora ñ conscendat. Per ederam gͦ infirmã
& siuis uirib nil ualentẽ. plebs uidaica potest
signari: cito crescens. & omĩa se facturam ꝓ
uam ei leticiam faciebat. S cito ꝑcussa aruit:
naculum tecti p̃ferens unaginẽ. domorium
ñ habens fundamentũ. De qua ysaias dicit.
Relinquet᷑ filia syon ut umbraculum in uinea.
Quã bene locuste in euglio designasse cretun¬
tur. Animal paruum de t̾ra qͥdem exiliendo
consurgens: s altius ñ ualens uolare: qr & iudei
audientes legem dixerunt. Omĩa qͦ p̃cepit do

Expanded text:
ille omnia videt antequam fiant. « Et praeparavit ille omnia videt antequam fiant. « Et praeparavit magna. » Hederae natura est, ut per terram errabundo flexu repat, et sine adminiculis vel ferculis ad altiora non conscendat. Per hederam vero infirmam, et suis viribus nihil valentem, plebs Judaica potest signari, cito crescens, et omnia se facturam prvam ei laetitiam faciebat, sed cito percussa aruit, naculum tecti, praeferens imaginem domorum non habens fundamentum, de quo Isaias ait: Relinquetur filia Sion ut umbraculum in vinea, quam bene locustae in Evangelio designasse creduntur, animal parvum, de terra quidem exsiliendo consurgens, sed altius non valens volare, quia et Judaei audientes legem, dixerunt: Omnia quae praeceperit no
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ edificasse ciuitatem. Ionas gͦ de ciuitate
lis ortum & respectum expectans. & habical
inumbraculo: hoc ẽ in mentis sue custodia
qͣsi intabernaculo requiescit. Sio ciuitali
nimue contingat. hoc ẽ quid mundo futurũ
sit: contemplando prestolans. De hac ciuicate.
dñs ꝑosee dicit. Inmedio tui sum sc̃s: & ingre¬
diar ciuitatem. Q indeuteronomio una fu
mortis. Qui enim de iherłm eicit᷑ quȩ ẽ uisio
pacis. habitat in ramoth: id ẽ inuisione mor¬
tis. Sed & mistice. antequam sol oriret᷑ & sicca¬
ret̾ edera: hoc ẽ antequam choruscante euan¬
qr necdum ueritas apparebat: s in typo &
figuris fiebant omĩa. Sedere aut̃ dr̃ in habi¬
tu iudicantis: qͥa sedere iudicantis ẽ: uł qͥa
se ipsum humiliauerit. & diuinitatis maiesta¬
tem in qͣdam contraxerit breuitate. Qui enĩ
sedet: uidet᷑ stante breuior. Quod aut̃ ait ut
uideret: ad hominis affectum referamus. Nã

Expanded text:
gitur aedificasse civitatem. Jonas ergo egreditur gitur aedificasse civitatem. Jonas ergo egreditur lis ortum et respectum exspectans. Et habitat in umbraculo, hoc est in mentis suae custodia, quasi in tabernaculo requiescit, quid civitati Ninive contingat hoc est quid mundo futurum sit contemplando praestolans. De hac civitate Dominus per Osee dicit: In medio tui sum sanctus, et non ingrediar civitatem. Et in Deuteronomio una fugmortis. Qui enim de Hierusalem ejicitur, quae est visio pacis, habitat in Ramoth, id est in visione mortis. Sed et mystice antequam sol oriretur, exsiccareturque hedera, hoc est antequam coruscante Evanquia necdum veritas apparebat, sed in typo et figuris fiebant omnia. Sedebat autem dicitur in habitu judicis, quia sedere judicantis, vel quia se humiliaverat, et divinitatis majestatem in quamdam contraxerat brevitatem. Qui enim sedet, videtur stante brevior. Quod autem ait ut videret, ad hominis effectum referamus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽ: numquid ñ hoc ẽ u̾bum meũ cum adhuc
eẽm in t̾ra mea: Sciebam inquit te misericor¬
dem: nolebam te truculentum & crudelem
nuntiare: & iccirco uolui fugere. Sed & dñs
xp̃c cum iam uideret obstinatos iudeos in su¬
am ipsorum ꝑdicionem: quasi dicebat ad dm̃
patrem. Num quid ñ sciebam futurũ ꝑiturũ
& ꝑ ysaiam dicerẽ. inuacuum laborauiͥ sine
causa & uane fortitudinem meã consumpsiꝰ
uita: quia unam gentem isrł saluare ñ po¬
tui: moriar. & totus mundus saluabitur.
ris tu: Iratus fuerat ionas uł quia uidebat᷑
apud niniuitas fuisse mentitus: uł qͥa intelli¬
gebat ꝑiturum ifrł. Nec dicit dñs male ira¬
tus es. ne uideret᷑ rep̃hendere contristatum:
nec rursum dic̃ bene iratus es: ne sue senten¬
iudicium suo silentio comꝓbet. Q. earessus
ẽ ionas de ciuitate & sedit̾ contra orientem
ciuitatis. ꝙ frcit sibi umbraculum. Ciuitas
& cupiditatis mmundane designat. Nam cam
qui mundũ frĩcidio cruentauit: primũ le¬

Expanded text:
ne, nunquid non hoc est verbum meum, cum adhuc essem in terra mea? Sciebam inquit misericordem, nolebam te truculentum et crudelem nuntiare, et idcirco volui fugere. Sed et Dominus Christus cum videret obstinatos Judaeos in suam ipsorum perditionem, quasi dicebat ad Deum Patrem: Nunquid non sciebam futurum, videlicet per Isaiam dixeram, In vacuum laboravi sine causa, et vane fortitudinem meam consumpsi. vita. » Quia unam gentem Israel salvare non potui, moriar, et totus mundus salvabitur. ris tu? » Iratus fuerat Joans, vel quia videbatur apud Ninivitas fuisse mentitus, vel quia intelligebat periturum Israel. Nec dicit Dominus, male iratus es, ne videretur reprehendere contristatum; nec rursum dicit, bene iratus es, ne suae sentenjudicium suo silentio comprobet. « Et egressus est Jonas de civitate, et sedit contra orientem civitatis, et fecit sibi umbraculum, et sedebet cupiditatis mundanae designat. Nam Cain, qui mundum fratricidio cruentavit, primus le
Abbreviated transcription (Latin):
Iurta litterã innocentẽ ⁊ simplicem paruulo¬
rum ⁊ lactencium monstrat etatẽ: ut hinc
colligat᷑ qͣntꝰ fuerit numerus maioris etatis.
sitantꝰ fuit par uuloꝵ. Uelcerte in ea cuuita¬
te erat inmensa multitudo: ꝗͣ ante penitenciã
ignorabat. qͥd eẽt int̾ bonum & malũ. Boni enĩ

Expanded text:
uxta litteram innocentem et simplicem parvulorum et lactentium monstrat aetatem, ut hinc colligatur quantus fuerit numerus majoris aetatis, si tantus fuerit parvulorum. Vel certe in ea civitate erat immensa multitudo, quae ante poenitentiam ignorabat quid esset inter bonum et malum. Boni