comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ertendere. multiplicius dilatare. ĩta ut sint ⁊ numero pli¬
res de ꝓceritate maiores. & robore fortiores: Nũquid
nos ex hac dm̃i ꝓmissione. debemus tale aliquid exspecta¬
re: Absq dibio. ꝑã plus enim atq ꝑfectius exit̾ multo.
quod recuꝑ abimus incelo. quam qͥuod ꝑdidimus. in ꝑa¬
diso. In ꝑadiso p̃osse peccare.⁊ posse ñ peceare.incelo ente
omnifio peccare ñ posse. In ꝑ adiso erat posse mori. ⁊ posse
ñ mori. in celo erit nũquam posse mori. In ꝑadiso erat posse
ĩpuignari. & posse ñ expugnari incelo erit nec posse impug¬
nari. Ecce quomodo tandẽ aliqñ hõ ramos tociꝰ honoris &e gr̾e.
supͣ pͥme possibilitatis modum excẽdit. & ultra ãcique ꝯdi¬
tionis uira dignitatis sue magnitudine excreseit. Quis hoc
ũquam cred̾et. quis cred̃e potuiss quod putredo ⁊ u̾mis detã¬
ta ignominia ad tantã głam qñq assurg̾et. nisi signum

Expanded text:
extendere, multiplicius dilatare, firmius roborare, ita ut sint et numero pluextendere, multiplicius dilatare, firmius roborare, ita ut sint et numero plures et proceritate majores et robore fortiores. Nunquid et nos ex hac Domini promissione debemus tale aliquid exspectare? Absque dubio. Peramplius enim atque perfectius erit multo quod recuperabimus in coelo, quam quod perdidimus in paradiso. In paradiso erat posse peccare et posse non peccare; in coelo erit omnino peccare non posse. In paradiso erat posse mori et posse non mori; in coelo erit nunquam posse mori. In paradiso erat posse impugnari, et posse non expugnari; in coelo erit nec posse impugnari. Ecce quomodo tandem aliquando homo ramos totius honoris et gratiae supra primae possibilitatis modum extendit. Quid ultra antiquae conditionis jura dignitatis suae magnitudine excrescit. Quis hoc unquam crederet? Quis credere potuisset quod putredo et vermis de tanta ignominia ad tantam gloriam quandoque assurgeret, nisi signum
Abbreviated transcription (Latin):
sionis audire: Omnis qui ꝯfitebitur me coram hõibus
confitebor & egt eum coram patre meo. Grandis honor.
Et erit mostensionem si c̃ q̃reus que expandit ramos suos.
Eece uñ ostensio. De expansione ramoꝵ. Ex pansio ramoꝵ.
dilatatio nũtoꝵ. Dilatemini fres incaritate. ut & digna sit
q̃ debeat ẽẽ mostensione. Magna dilatatio caritatis q̃ se usq
adĩiminicos extendit. q̃ latitudinis sue smu om̃s in cludit.
Magna dilatatio caritatis omnia arbitrari ut st̾eora ut
xp̃m lucͥfacias. Magna dilatatio caritatis. quẽlibet nostrũ
ergo dilatemͣ in oꝑe ut multum dilatari debeamus ĩ retͥbu¬
tione Mane sed̾m dilatationem m̾itoꝵ.erit & dilatatio
p̃mioꝵ. Qͥd homo ñ faeẽ debeat. ut illud recuꝑare ualeat.
quad iam in ꝑadiso ꝑ did̾at: S quid illud dicimus. qd̾ acce¬
dente estatis tempore qͥ reus solent ramossuos lõguis

Expanded text:
sionis audire? Omnis qui confitebitur me coram hominibus, sionis audire? Omnis qui confitebitur me coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo . Grandis honor. Et erit in ostensionem sicut quercus quae expandit ramos suos. Ecce unde ostensio. De expansione ramorum. Expansio ramorum dilatatio meritorum. Dilatemini, fratres, in charitate, ut et digna sit quae debeat esse in ostensione. Magna dilatatio charitatis, quae se usque ad inimicos extendit, quae latitudinis suae sinu omnes includit. Magna dilatatio charitatis, omnia arbitrari ut stercora, ut Christum lucrifacias. Magna dilatatio charitatis, quemlibet nostrum ergo dilatemur in opere, ut multum dilatari debeamus in retributione. Sane secundum dilatationem meritorum, erit et dilatatio praemiorum. Quid homo non facere debeat, ut illud recuperare valeat quod jam in paradiso perdiderat? Sed quid illud dicimus quod accedente aestatis tempore quercus solent ramos suos longius
Abbreviated transcription (Latin):
polndit ramos fuo. Scins q euimodi arso qrs que er
folioꝵ &e uiriditatis quam ꝑ aunt ĩ hiemes a ecuiꝑ are olent
suꝑueniente estate. Datur gͦ nob̃ spes in tegre reꝑationis. ĩ õĩb
q̃ ꝑdidimus subtp̃e huus hiemes. Qicquid tulit flatꝰ aqͥlonis.
totum recuꝑabimus subestate future regn̾ationis. Quicquid
infecit sibilus serpentis. totum reformabit sem̃ mulieriᷤ.
De quo dñs a dserpentẽ ĩ iicicias inquit ponam int̾ ce
& mulierem. int̾ sem̃ tuum. ⁊ sem̃ illius. Deniq qequid
amisimus ex suggestione diaboli totũ reintegͣbit nobis
gr̃a mediatoris nr̃i. in tm̃ ut sit omnib mirabile. quomͦ
de tanta miseria potuerit homo ad tantam głam assurgẽ¬
Et erit in quit in ostensionẽ sicut .t. ⁊ .s.q. ¶4 .r. s. Esrit¬
itaq homo angłis utiq inostensionem. Angłoꝵ dño in ostẽ¬
tationem. Gł abitur enĩ apud patrem suum coram angli
sius. dem̃itis nr̃is & fructusui laboris. Uis modum ostñ¬

Expanded text:
pandit ramos suos. Scimus quia ejusmodi arbores gratiam foliorum et viriditatis quam perdunt in hieme, recuperare solent, superveniente aestate. Datur ergo nobis spes integrae reparationis in omnibus quae perdidimus sub tempore hujus hiemis. Quidquid tulit flatus aquilonis, totum recuperabimus sub aestate futurae regenerationis. Quidquid infecit sibilus serpentis, totum reformabit semen mulieris. De quo Dominus ad serpentem: Inimicitias, inquit, ponam inter te et mulierem, inter semen tuum et semen illius . Denique quidquid amisimus ex suggestione diaboli, totum reintegrabit nobis gratia Mediatoris nostri, in tantum ut sit omnibus mirabile quomodo de tanta miseria potuerit homo ad tantam gloriam assurgere: Erit, inquit, in ostensionem, sicut terebinthus, et siitaque homo angelis utique in ostensionem, angelorum Domino in ostentationem. Gloriabitur enim apud Patrem suum coram angelis suis de meritis nostris, et fructu sui laboris. Vis modum osten
Abbreviated transcription (Latin):
sedebant. tale signum acciꝑe. uere fuit dignum patrẽ miscda¬
rum tale signum dare. quod ⁊̃ umbram mortis de finibus
nr̃is paulatĩ ext̾minaret. ita ut nullum tandem aliquando
mortis uestigium apd̃ nos reman̾et. intant̾̃ ut ille qui stat
insignum ppłoꝵ ueracit̾ dicẽ posset. Omors ero mors tua.
S que queso erit lux ista q̃ tenebras mortis expotłe possit.
loco legis. Ueritas det̾ra orta ẽ. De t̾ra sane nr̃e humaca¬
tatis. de illius ꝓpagatione cuidictum ẽ. t̾ra es. ⁊ ĩ t̾ram
ibis. nascitur lumen reccis. u̾bum ⁊ sapientia patris̃

Expanded text:
sedebant tale signum accipere; vere fuit dignum Patrem misericordiasedebant tale signum accipere; vere fuit dignum Patrem misericordiarum tale signum dare quod etiam umbram mortis de finibus nostris paulatim exterminaret, ita ut nullum tandem aliquando mortis vestigium apud nos remaneret, in tantum ut ille qui stat in signum populorum veraciter dicere posset: O mors, ero mors tua! Sed quae, quaeso, erit lux ista quae tenebras mortis expellere possit, loco legis: Veritas de terra orta est . De terra sane nostrae humanitatis, de illius propagatione cui dictum est: Terra es et in terram ibis , nascitur lumen rectis, verbum et sapientia Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
omnium. nͥ fuerit p̃cipua quadam nrande claritatis no¬
uitate ꝑspicuum: Audeo &e dito nͥ ħ. signũ sit soł hꝰ luce in¬
signius. precelsius atq preclarius. nulła rõne uidebitur posse.
ꝯcursus omniũ ut dictum ÷ in sui admirationẽ ꝓuocare. Nũ¬
quid gͦ faciet dñs nouum super t̾ram: S nunquid solem
nouum. qui possit illumin are omnẽ hoĩẽ uenientẽ in hc̃
mundum.ita ut ueracit̾ dicere possit ille qui stat insignũ
ppłoꝵ. ego sum lux mundi: Uide ne forte ħ lux sit lux illa
quam designare uoluit. qui dixit. Habitantib in regione
umbre mortis lux orta ÷ eis. Bona lux ⁊uere desid̾abił si
ueracit̾ expellit ñ dicam tenebras nocͦtis. ñ dicam umbrã
caliginis. s umbram mortis. Certe lux ista uisibilis. claritas
huius solis nicħ tale facere solet. nil simile facẽ ualet. Uere
necessarium erat eis qui in tenebris & in umbra mortis

Expanded text:
omnium, nisi fuerit praecipua quadam mirandae claritatis noomnium, nisi fuerit praecipua quadam mirandae claritatis novitate perspicuum? Audeo et dico, nisi hoc signum sit solis hujus luce insignius, praecelsius atque praeclarius, nulla ratione videbitur posse concursus omnium, ut dictum est, in sui admirationem provocare. Nunquid ergo faciet Dominus novum super terram? Nunquid solem novum qui possit illuminare omnem hominem venientem in hunc mundum, ita ut veraciter dicere possit ille qui stat in signum populorum: Ego sum lux mundi? Vide ne forte haec lux sit lux illa quam designare voluit qui dixit: Habitantibus in regione umbrae mortis lux orta est eis . Bona lux, et vere desiderabilis, si veraciter expellit, non dicam tenebras noctis, non dicam umbram caliginis, sed umbram mortis. Certe lux ista visibilis claritatis hujus solis nihil tale facere solet, nil simile facere valet. Vere necessarium erat eis qui in tenebris et in umbra mortis
Abbreviated transcription (Latin):
possit. ꝓfugos isrł & disꝑsos uida a quatuor plagis t̾re
colig̾e. Uere oportet eẽ sublime. ut possit omnium as¬
patib patere. alioqum nec scire poterunt quo debe ant
currẽ. Uere oportet eẽ insigne. zoĩo mirabile. quo possit
cuiꝰdam quasi miraculi nouitate. omniũ aspectus inse ipsum
ꝯuertere. & ominumundiq ꝯcursus in sui admirationem at¬
trahe. Nunquid forte leuabitur hoc signum. ĩmontẽ mas¬
num & altum ut sic pateat aspectib omniũ: S ubi q̃so po¬
tit eius magnitudinis mõs inueniri. qui p ossit ab omib ⁊ omĩ
parte t̾rarum uideriꝰ An forte mõs domus dni in ħoc ip̃m
eleuabitur supra uerticem montium᷑ S sisic ẽ oporta utͣ
mons iste quisquis ẽ tangat.ĩmo tͣnscendat atritudinẽ nubiũ.
Si ominino sic ẽ mertto querit ꝓpħa oe dicit. Quis ascendet in
eleuetur usq incelum. nũquid uel sic pot̾it pat̾e aspectib

Expanded text:
possit profugos Israel, et dispersos Juda a quatuor plagis terrae possit profugos Israel, et dispersos Juda a quatuor plagis terrae colligere! Vere oportet esse sublime, ut possit omnium aspectibus patere, alioquin nec scire poterunt quo debeant currere. Vere oportet esse insigne, et omnino mirabile, quo possit jusdam quasi miraculi novitate omnium aspectus in seipsum convertere, et omnium undique concursus in sui admirationem attrahere. Nunquid forte levabitur hoc signum in montem magnum et altum, ut sic pateat aspectibus omnium? Sed ubi, quaeso, poterit ejus magnitudinis mons inveniri qui possit ab omnibus, et ab omni parte terrarum videri? An forte mons domus Domini in hoc ipsum elevabitur supra verticem montium? Sed si sic est, oportet ut mons iste quisquis est tangat, imo transcendat altitudinem nubium. Si omnino sic est, merito quaerit Propheta, et dicit: Quis ascendet in elevetur usque in coelum, nunquid vel sic poterit patere aspectibus
Abbreviated transcription (Latin):
innationes. ⁊ congregabit ꝓfugos isrł. & disꝑsos uida colligert
ã quatuor plagis t̾re. Modum leuationis audis c̃ legis. Sĩ¬
in oyses exaltauit serpentem indeserto. sic oportet exaltari
filium hominis. Audis modum. attinde & fructum. Le¬
uatur serpens in altum. qui daret aspicientib reme diũ.
Leuatur serpens eneus qui uenenum ñ hret. s destrueret.
qui uenenum ñ inferret. s auferet. Tali ꝓfecco signo pͥmi
parentes nr̃i. tali ꝑfecto omnes eoꝵ posteri signo opus ha¬
bebant. ut cẽt ad quod ꝑd euotionem aspicerent ⁊ sent entiã
mortis euad̾ent. quam ex ueneno serpentine sibilationis ab
aiutiquo ꝯtraxerant.⁊ cotidie contrahere ñ cessant. iltinam
iudes utinam uidaizantes nr̃i attendant ce intelligant.
tractent.⁊ recogitent. hoc signum. quale. quam sub¬
lime quam insigne.oporteat ẽẽ. si in hoc positum ẽ. ut

Expanded text:
in nationes, et congregabit profugos Israel, et dispersos Juda colliget, in nationes, et congregabit profugos Israel, et dispersos Juda colliget, ex quatuor plagis terrae . Modum levationis audis, cum legis: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, sic oportet exaltari Filium hominis . Audis modum; attende et fructum. Levatur serpens in altum qui daret aspicientibus remedium. Levatur serpens aeneus qui venenum non haberet, sed destrueret; qui venenum non inferret, sed auferret. Tali profecto signo primi parentes nostri, tali profecto omnes eorum posteri signo opus habebant, ut esset ad quod per devotionem aspicerent, et sententiam mortis evaderent quam ex veneno serpentinae sibilationis ab antiquo contraxerant, et quotidie contrahere non cessant. Utinam Judaei, utinam Judaizantes nostri attendant et intelligant, retractent et recogitent hoc signum quale, quam sublime, quam insigne oporteat esse, si in hoc positum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
stat in signum populorum. quẽ gentes de p̃cabuntur.
cuius iã quid̃ sepulcrum ÷ gło̾sum: nemo ur̃m ignorat.
Quis enim alius ÷. cuius sepulcrum ÷ głosum. nisi quem
oportuit pati et resurgere a mortuis. ⁊ ita intrare in głam suã.
ut in Ime modum fieret sepulchrũ eius głosũ: Qd̃ mortu¬
us mortis auẽtorem spoliauit. quod mors eius mortem suꝑ aũ.
q̃uod resurgens ex mortuis iam non moritur. mors illi ultra
ñ dũabitur. fecit sepulchrũ eiꝰgĩosum. Tanta enĩ gła sepulti.
sepulcrum eius głosum eddidit. Uł quis alius ÷ quẽ gentes
dep̃cantur. nisi ille de quo scͥptum ẽ. Adorabunt eum om̃s rege̾
omnes gentes seruuent ei. qui ht̃ scͥptũ in uestim̃to & infemore¬
rex regum. & łns dnantium: Ꝙ iuste quid̃ eiõs gentes de¬
seruuit uł de p̾cantur. eiu data ÷ omnis potestas u cȩlo
& int̾ra. in tm̃ ut m̃ito ei flctatur omne genu celestium. ⁊ restũ.
⁊ infernoꝵ. Ee quẽ alium cicimus stare insignũ ppłorũ.

Expanded text:
at in signum populorum, quem gentes deprecabuntur, cujus jam quidem sepulcrum est gloriosum, nemo vestrum ignorat. Quis enim alius est cujus sepulcrum est gloriosum, nisi quem oportuit pati et resurgere a mortuis, et ita intrare in gloriam suam , ut in hunc modum fieret sepulcrum ejus gloriosum? Quia mortuus mortis auctorem spoliavit, quod mors ejus mortem superavit, quod resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur , fecit sepulcrum ejus gloriosum. Tanta enim gloria sepulti sepulcrum ejus gloriosum reddidit, vel quis alius est quem gentes deprecantur, nisi ille de quo scriptum est: Et adorabunt cum omnes reges, omnes gentes servient ei . Qui habet scriptum in vestimgentes deserviunt vel deprecantur, cui data est omnis potestas in coelo et in terra , in tantum ut merito ei flectatur omne genu coelestium, terrestrium et infernorum . Et quem alium dicimus stare in signum populorum,
Abbreviated transcription (Latin):
 quale inquuunt signum uł cuiꝰ rei signum: Audi uidee.
Nanne tibi uidetur signumsatis gͣde. satisq mirabils. qdugo
concipiet. uͥgo parietꝰ. & talẽ filiũ qui sit nobcum ds̃. et quid
hoc signo mirabiłiꝰ: S euuis rei inquis. Certe magne alius
ꝓmissiõĩs. quam ꝓpħa ꝑ aulo suꝑins mistice designabat. cumi
de ea q̃ in meilio t̾re derelicta erat: ꝓpħando dicebat. Señ sem̃ erit
i qud steu̾it iea. Uere magne uere mirande rei sigñ eẽ
debuit &e potiuit sem̃ quodu̾go ꝯcepit. quod uirgo peꝑit̃
tut. Semen inquit scm erit quod steterit inea. Hiuis sarie
fuitisre señtatis modum expmit nob qui stat in signũ qbloꝵ
nresur retione mqut ñ nubent neq nubetus enut ie

Expanded text:
Sed quale, inquiunt, signum, vel cujus rei signum? Audi, Judaee, Sed quale, inquiunt, signum, vel cujus rei signum? Audi, Judaee, hoc ne tibi videtur signum satis grande, satisque mirabile, quod virgo concipiet, virgo pariet, et talem filium qui sit nobiscum Deus, et quid hoc signo mirabilius? Sed cujus rei, inquis? Certe magnae illius promissionis quam propheta paulo superius mystice designabat, cum de ea quae in medio tmirandae rei signum esse debuit et potuit semen quod virgo concepit, quod virgo peperit. inuit, sed sacravit: Semen, inquit, sanctum erit quod steterit in ea. Hujus sane futurae sanctitatis modum exprimit nobis qui stat in signum populorum: In resurrectione, inquit, non nubent neque nubentur, se
Abbreviated transcription (Latin):
nob em anuel de eẽt nob̾cum ds̃. Ecce inquit uͥgoꝯcipiet. &
parier filium. & uocabitur nom̃ euis emanuel. Hoc est alid
gnum quod dũs ꝓmisit. & exibuit. Osignum singłare.
osignuem desicdabile. & ad quod digne debeant omnes pari
uato ocurrere. signum sane mirabile ce quale deruit ann in
iestatis dare. Ppt hoc inquit dabit dñs ipseuob̃ saignum. Poc
utios ⁊ signum. Habsq ulla ꝯtradictione. quod ueracit̃ possit
ueros isrłitas a quatuor plagis t̾re collig̾e. ⁊ ueros dei filios q̃
disꝑsi erant in unum ꝯgregare. Adhoc sane signum datur.
adloo sane signum datur. hoc eleuatur. prus in patibu¬
liri. postinodum ui celum. prius in patibulum erucis. pͥca
ad ddestam patris ⁊ hꝰ rei testis fidelis. Ecce inquit indes cełos
aꝑtos. elħin stantem ã dextris uirtutis aĩ. Ecce nͥ usq ho duilꝰ
emarueliñi. uadix iesse erectus÷ insignũ ⁊ stat ĩ signum ppłõꝵ

Expanded text:
nobis Emmanuel, et esset nobiscum Deus: Ecce, inquit, virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel , hoc est illud signum quod Dominus promisit et exhibuit. O signum singulare, o signum desiderabile, et ad quod digne debeant omnes pari voto concurrere, signum sane mirabile, et quale decuit Dominum majestatis dare! Propter hoc, inquit, dabit Dominus ipse vobis signum : hoc utique est signum, hoc absque ulla contradictione quod veraciter possit veros Israelitas a quatuor plagis terrae colligere et veros Dei filios qui dispersi erant in unum congregare. Ad hoc sane signum datur, et ad hoc sane signum hoc elevatur, prius in patibulum, postmodum in coelum, prius in patibulum crucis, postea ad dexteram Patris, et hujus rei testis fidelis: Ecce, inquit, video coelos apertos, et Jesum stantem a dextris virtutis Dei . Ecce ubi usque hodie Emmanuel noster, radix Jesse, erectus est in signum, et stat in signum populorum.
Abbreviated transcription (French):
indisc̾nendo errat. nos utiq: scandalizat. Sigͦ ocłs tuus
dext̾ scandalizat te ẽue eñ ⁊ ꝓice ate. Nusꝗͣ legisse me
minim uocłm sinistrũ eruere debuissẽ. de dextͦ hex
p̃cipto muitigit᷑. sute erroris scandalũ inuenissẽ.Curh
Iecͥco u arbatror qr uitã ꝓpͥã me meliꝰ nuitꝰ scrre pͥ s eã¬

Expanded text:
at. Si ergo oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice a te. Nusquam legisse me memini ut oculum sinistrum eruere debuissem. De dextro hoc ex praecepto injungitur, si in eo erroris scandalum invenissem. Cur hoc? Idcirco, ut arbitror, quia vitam propriam me melius nullus scire pote
Abbreviated transcription (Latin):
Uis uide qͣnta cautela in hac uirtutũ m̃suratiõe sit ad¬
hnbenda. qͣnta disc̾tio exibenda : Parcitas si se infra m̾¬
surã cohibeat. in auaritiã se p̾cipitat. Largitas si se ultra
modũ extendit. in ꝓdigalitatẽ se effundit. Qͥdã qͣsi neces¬
sitatis gr̾a dũ cibo potuiq nimis indulgent. carnis contͣ
se bella incauti ꝯmouent. Ali dũ carnẽ inmodate ma¬
cerando affligt. solaciũ suũ uñ ad bonũ adiuuari pot̾ass
in ꝓuide ꝑimũnt.Innum̃a st̃ hꝰmodi in quibꝰ hommes se¬
pe fraudant ⁊ fraudant᷑. decipunt ⁊idecipunt᷑: S dicismͥ
Ecce iã ꝑexꝑim̃tũ didici. qi ħ disc̾tionis ocłs q̃ dexirũ dixisti

Expanded text:
Vis videre quanta cautela in hac virtutum mensuratione sit adhibenda, quanta discretio exhibenda? Parcitas si se infra mensuram cohibeat, in avaritiam se praecipitat; largitas si se ultra modum extendit, in prodigalitatem se effundit. Quidam quasi necessitatis gratia, dum cibo potuique nimis indulgent, carnis contra se bella incauti commovent. Alii, dum carnem immoderate macerando affligunt, solatium suum unde ad bonum adjuvari poterant, improvide perimunt. Innumera sunt hujusmodi in quibus homines saepe fraudant et fraudantur, decipiunt et decipiuntur. Sed dicis mihi: Ecce ja
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓ genimis accip̃ uitrũ. Fauit᷑ in qͣntitate. qͥ duo auri põ¬
d̾a deceptꝰ ꝓuno uendit. ł unũ ꝓ duobꝰa uenditore emit.
Ꝙagͥ inhis duobꝰ uiciis iniuste libͣtionis fere semꝑ decipim᷑
bor inqͥt ⁊ partibor siccimã: ⁊ conuallẽ tab̾nador metibor.
Partibor inquit ⁊ metibor. In partione agit᷑. ut uilusqͥsꝙ ac¬
cipiat q̃ hr̃e debet indimsione uͦ ũ t̾m qnisꝙ ꝑcipiat qͣn¬

Expanded text:
mis accipit vitrum. Fallitur in quantitate, qui duo auri pondera deceptus pro uno vendit, vel unum pro duobus a venditore emit? Quia igitur in his duobus vitiis injustae librationis fere semper decipimbor, inquit, et partibor Sichimam, et convallem tabernaculorum metibor . Partibor, inquit, et metibor: in partitione agitur ut unusquisque accipiat quod habere debet, in dimensione vero ut tantum quisque percipiat quan
Abbreviated transcription (Latin):
ocło circspestionis sepe subrep̾ negligentia. ocło aũ disc̾tiõis
insidiat᷑ ignorantia. Hunc sepe claudit somnꝰ torporis. illũ
freq̃nt̾ obnubilat caligo erroris. Qtiens n qͥs uitã suã cͥc̾spicẽ
negligit. tociens cͥc̾spectionis ocłs qͣsi obdormit. E c̾c qͦsiocłs
disctionis caligat. c̃ in his disc̾nend̃ q̃ uidet ꝑ inprudntiã
errat. Duo st̃ in quib disctio sepe decipit᷑. Decipit᷑ siqͥdse

Expanded text:
oculo circumspectionis saepe subrepit negligentia, oculo autem discretionis insidiatur ignorantia; hunc saepe claudit somnus torporis, illum frequenter obnubilat caligo erroris. Quoties enim quis vitam suam circumspicere negligit, toties circumspectionis oculus quasi obdormit, et tunc quasi oculus discretionis caligat, cum in his discernendis quae videt per imprudentiam errat. Duo sunt in quibus discretio saepe decipitur. Decipit
Abbreviated transcription (Latin):
egisti. renuntiare deb⁊ disc̾tionis ocłs qͥd in bis bñ ł male
fecisti.Si q̃ inst̾ñt bonał mala tͥ renuntiet cirt̾spectio. ad
ut᷑ꝙ consiliũ debet ꝓuidẽ disccio. Si cͥcspectio p̾uidet qͣt qͣnta
tͥ ad faciendũ suppetunt. disc̾tio subiungat. q̃ qͦmͦ fieri ex¬
pediunt. Qtiens ocłs cͥc̾spestionis celũ łinfernũ contẽplando
respic̾: addat disc̾tionis ocłs qͥbꝰ mitis adħ ł ad ilłd̃ qͥsꝙ

Expanded text:
egisti renuntiare debet discretionis oculus quid in his bene vel male fecisti. Si quae instent bona vel mala renuntiet circumspectio, ad utraque consilium debet providere discretio. Si circumspectio praevidet qua ad faciendum suppetunt, discretio subjungat quae quomodo fieri expediunt. Quoties oculus circumspectionis coelum, vel infernum contemplando respicit, addat discretionis oculus quibus meritis ad hoc, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
tio pilato p̾̃sidi. In unũ iudi ꝯuenũt. ꝯciliũ
faciũt ꝯurãt adc̾sꝰ th̾n. timẽt ne aliqͥs
bonꝰ ⁊ iusticie defensor int̃ eos ĩueuiat᷑.
qͥ eũ t̾didit  dãpnatꝰ eẽt penirentia ducłꝰ
⁊ seniorib dic̃ẽs. Peccaui tͦoẽs sangͥnẽ uiᷤ¬
tũ. Cognouit iudas se peccasse argenteos
aumũ reduñe possit. At illi direr̃t̃. Qid id
nos: Tu uid̾ĩs. Tu inqͥunt iudeis ͥ eg̾is¬

Expanded text:
sidi. In unum Judaei conveniunt, concilium faciunt, conjurant adversus Jesum; timent ne aliquis bonus et justitiae defensor inter eos inveniatur: qui eum tradidit, quod damnatus esset, poenitentia ductus et senioribus, dicens: Peccavi tradens sanguinem justum. Cognovit Judas se peccasse, argenteos minum redimere possit. At illi dixerunt: Quid ad nos? tu videris. Tu, inquiunt, videas quid egeris
Abbreviated transcription (Latin):
ħ dabat ꝙ habebat. Qͥd it acetũ nͥ eor
doctͥna amara. acetosa. erronea. n uene¬
nosa: Qos n spongia uͥ eor corda soals¬
dulenta ⁊ latebrosa. At uͦ arũdo eus
seͣbit᷑ ip̃a scͥpttura intelligit᷑. Qed dalb¬

Expanded text:
hoc dabat quod habebat. Quid enim acetum, nisi eorum doctrina amara, acetosa, erronea et venenosa? Quid vero spongia, nisi eorum corda fraudulenta et latebrosa? At vero arundo cum qua scribitur, ipsa Scriptura intelligitur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
De iure nilli ad indulgendũ regła
disf  ut ĩ se ip̃o alioꝵ sragilitatẽ cos¬
nosoẽs aliis misereit᷑. ⁊⁊ nob ⁊̃ i
marimis excessib delictoꝵ ueniam
sxare ꝯcedit᷑. Et ꝯtinuo gallꝰ cati¬
tauit. Et recorditꝰ ÷ petrꝰ u̾bi mhu

Expanded text:
e et illi ad indulgendum regula datur, ut in se ipso aliorum fragilitatem cognoscens, aliis misereatur; et nobis etiam in maximis excessibus delictorum veniam sperare conceditur. Et continuo gallus cantavit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃ eo curba młta c̃ gladũs ⁊ fus¬
tib missi apͥncipib sac̾dotũ ⁊ se¬
niorib ppłi. U̾ n ille qͥ inpetitur
se deffend̾e ñ uult fustes ⁊ gla¬
dii necessarũ ñ sũt. Si ii dñs se
desfend̾e uoluiss ⁊ neq fustes neq
gladũ ei resiffe potuissẽt. ħ ii ip̃e

Expanded text:
 eo turba multa cum gladiis et fustibus missi a principibus sacerdotum, et senioribus populi. Ubi enim ille qui impetitur se defendere non vult, fustes et gladii necessarii non sunt. Si enim Dominus se defendere voluisset, neque fustes, neque gladii ei resistere potuissent. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑetur ꝯsolari timebat. solo respes¬
luminatione ad sp̃ẽ uenie ĩ uitat
Cognoscit gͥ petrꝰ rectũ suã. Cos¬
noscit ⁊ uolũtatẽ dñi sui. dolet ⁊
penitet. egredit᷑ foras relinqͥt cõ¬
siliũ malignantiũ. locũ petit secre¬
tũ Lacͥnus ⁊ peuitentie amicũ. Pet
imare cͥtississine intelligẽs ꝙ sa¬

Expanded text:
etur consolari timebat, solo respecluminatione ad spem veniae invitat. Cognoscit igitur Petrus reatum suum, cognoscit et voluntatem Domini sui, dolet et poenitet, egreditur foras; relinquit concilium malignantium, locum petit secretum lacrymis et poenitentiae amicum, flet amare, certissime intelligens,
Abbreviated transcription (Latin):
Dr̃ t neminẽ cogit ad peccand̾. cos tñ
peccare dimittit qͥ uehement̃ peccare
desid̾mti Uult gͥ d̃s̃ ut hũ tales qͦrũ
cora uolũtas ꝓna ÷ ad malũ scõs suos ĩ¬
t̃ficiãt. qͣtenꝰ ⁊ his pena maioꝵ ⁊ ilł¬

Expanded text:
Deus enim neminem cogit ad peccandum; eos tamen peccare permittit, qui vehementer peccare desiderant. Vult igitur Deus, ut hi tales, quorum tota voluntas prona est ad malum, sanctos suos interficiant, quaten
Abbreviated transcription (Latin):
tmꝰ nos doceat qd ĩ nr̃is orõib ag̾e de¬
uemiꝰ. Nemo ã putet timore mortis eũ
ut calix passionis ab eo tͣnsferat᷑ cũ pe¬
tro de passione disuadenti dicat. Dis¬
de ret̾ sathanas. scanidalũ es. mͥ  ñ si

Expanded text:
 nos doceat quid in nostris orationibus agere debeamus. Nemo autem putet, timore mortis eum orare, ut calix passionis ab eo transferatur; cum Petro de passione dissuadenti dicat: « Vade retro, Satana; scandalum es mi
Abbreviated transcription (Latin):
semani. ⁊ dir̃ disciplis suis. Se¬
dete hic. donec uadã illuc ⁊ orẽ.
int pretat᷑ illuc oraturꝰ dñs ueũ
ut en ip̃a loci apellatione ostendet
qͣnta pietatis ⁊⁊ mĩe prguediuie

Expanded text:
 discipulis suis: Sedete hic, donec vadam illuc et orem. interpretatur, illuc oraturus Dominus venit; ut ex ipsa loci appellatione ostenderet quanta pietatis et misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nouũ ĩ regno di. Et ỹgno dicto eri¬
er̃s in montẽ oliueti. Merito i pꝰtalẽ
refelionẽ ymnũ dicũt ⁊ in montẽ o¬
pacis ascend̾e digni st̃. Tc̃ dicit
ill iħc. Om̃s uos scandalũ patiemi¬
dubitationis passi st̃. dũ eũ qͣi inpo

Expanded text:
hymno dicto, exierunt in montem Oliveti. Merito enim post talem refectionem hymnum dicunt, et in montem Opacis ascendere digni sunt. Tunc dicit illis Jesus: Omnes vos scandalum patiemidubit
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suã ⁊ in pascha occidat᷑ qͥ ꝑ
pascha sig̃cabat᷑. Tota it festiuitas
ꝑ tot annos aña celebt᷑a nichil
alid̾ nͥ xͥ passionẽ sig̃cabat. Meri¬
sig̾catãi. M̾ito illa ⁊ ñ alia die tã

Expanded text:
nem suam, ut in Pascha occidatur, qui per Pascham significabatur. Tota enim illa festivitas per tot annos antea celebrata, nihil aliud nisi Christi passionem significabat. Merisignificatum. Merito illa et non alia die jam
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ ñ dir̾at. qd̾ si diriss ⁊ fac̾e̾ utiq po¬
tuiss. Dix̾at it soluite tẽplũ ħ n⁊ intͥ¬
duo excitabo illd̾. Qd̃ qͥd sig̃cet euglista
crponẽs ait. hoc ã dicebat de tenplo cor¬
ꝑis sui. Et surgẽs pͥncẽps saterdotũ ait
illi. Nichil respondes ad ea q̃ isti ad¬

Expanded text:
n dixerat. Quod si dixisset, facere utique potuisset. Dixerat enim: Solvite templum hoc, et in triduo excitabo illud. Quod quid significet, evangelista exponens, ait: hoc autem dicebat de templo corporis sui. Et surgens princeps sacerdotum ait illi: Nihil respondes ad ea quae isti ad
Abbreviated transcription (Latin):
ã ilx qͥd sig̃caret desfendit i⁊ laudat
mulierẽ: de oꝑe bono. Nã senꝑ pau¬
ꝑes habetis uob̾cũ me aũ ñ senꝑ ha¬
bebitis. ħ aũ de p̃sentia sui corꝑis di
õq. illi modicũ secũ habituri erant.
ũ ad sepeliendũ me fecit. Sig̃catio
culit ad sepeliendũ. Morͤ i antiqͥtus
fuit ut nobiliũ corꝑa sepelienda un¬
gentis p̃tiosis ungerent᷑. ⁊ c̃ aroma¬

Expanded text:
audat mulierem de opere bono. Nam semper pauperes habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Hoc enim de praesentia sui corporis dicit, quam illi modicum secum habituri erant. um, ad sepeliendum me fecit. Significatioum mihi obtulit ad sepeliendum? Mos enim antiquus fuit, ut nobilium corpora sepelienda unguentis pretiosis ungerentur. Am
Abbreviated transcription (Latin):
Et nota q abstinẽtie s̃ alia dũ car¬
nẽ domamꝰ. alia dr̃ motib sedatis.
exninia ꝯtẽplatõe ⁊ desidio fut᷑e ui¬
te comed̾e̾ obluuscimͣ᷑. Irabslinẽtia
alia moris. ⁊lia gandii. Solint ã dͤ

Expanded text:
Et nota, quod duae abstinentiae sunt, alia dum carnem domamus, alia dum motibus sedatis, ex nimia contemplatione et desiderio futurae vitae comedere obliviscimur. Itaque abstinentia alia moeroris, alia gaudii.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ⁊ nos di. de. debitores s qͥ debẽt nob
Si debet pecinuã ⁊ ꝑfectꝰ es: duit¬
te. Si iꝑfectꝰ es: licite reqͥrere po¬
tes. si ille hãt tm̃ reddat. Gm ã debes
dimitt̃e. Si fecit ĩ itriã. ⁊ se tͥ humi¬
liauit᷑. dimtite. si ñ iuilt humiliari

Expanded text:
nobis Si debent pecuniam et perfectus es, dimitte. Si imperfectus es, licite requirere potes, si ille habeat unde reddat. Sin autem, debes dimittere, si fecit injuriam, et se tibi humiliaverit, dimitte: si non vult humiliari,
Abbreviated transcription (Latin):
cͣ ꝑtam humile spẽm presñtiam suã
maifestauit. Notand̾ etiam ẽ quia ꝓp¬
tẽa columba suꝑ caput xp̃i sedit. ne ali¬
qͥs putaret uocem patris ad iohannẽ
factã non ad dm̃: Hic ẽ filius nis dił.
Poĩta columba suꝑ cap̃ eiꝰ. sequuta ẽ uox
patris eius dieñs. Hic demonstratiue ad
homiues. ut hac demonstratõne faciat ẽ
uał in quo quantum ad humanitate.
michi complacii. dictum ẽ ad similitu¬
dinẽ pictoris. quia sibi placet du suam

Expanded text:
 tam humilem speciem praesentiam suam manifestavit. Notandum etiam est quod ideo columba supra caput Christi sedit, ne aliquis putaret vocem Patris ad Joannem factam, non ad Dominum. Hic est Filius meus. Posita columba super caput ejus, secuta est vox patris, dicens: Hic. Demonstrative ad homines, ut hac demonstratione faciat cerlis. In quo. Quantum ad humanitatem. Mihi complacui. Dictum est ad similitudinem pictoris, qui sibi placet, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Erugo gͥ sig̃e carnalia p̾cata. q̃ uident᷑. Tinea
res de mones. Erugo comed̾ thesaur̃ tẽpaliũ.
⁊ tine a. dũ ex amore gule ÷ ł ĩ anis głe.
rubigo luxarie nascit᷑. ⁊ dormitiõis. ⁊a
har̃ uoluptatũ. q̃ illũ gule amorẽ obfuscãt.
i dũ exĩ ani gła nascit᷑. Iuidie tinea ⁊ ti

Expanded text:
r significat carnalia peccata quae videntur. Tinea res, daemones. Aerugo comedit thesaurum temporalium et tinea, dum ex amore gulae, vel inanis gloriae, rubigo luxuriae nascitur, et dormitionis, et aliarum voluptatum, quae illum gulae amorem obfuscant, et dum ex inani g
Abbreviated transcription (Latin):
sibt̃ mͣlit̃ s ẜ formã corruptibiba.
mutabũt᷑. uͥ t̃na. aer. ĩ meliorẽ nͣm.
C̃elestia uͦ mutabũt᷑ ꝙ clariora er̃t.
uͥ sol luna.celũ. nͦ ãpliꝰ nolubilia. Iu¬
ditiũ fiet añ ꝙͣ. illa mutẽt᷑. Qͦ facto
erit finis oĩũ sclariũ. ⁊ tc̃ mutabũt᷑.

Expanded text:
m formam. Corruptibilia enim mutabuntur, ut terra, aer, in meliorem naturam. Coelestia vero mutabuntur, quia clariora erunt, ut sol, luna, coelum, nec amplius volubilia. Judicium fiet, antequam illa mutentur. Quo facto, erit finis omnium saeculorum, et tunc mutabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
mat ioseph. ĩ dubio põit ᷑ qͥd faciat. Cũ
i eã castã nouisset ⁊ uñ malũ d ea¬
posset suspicar nesciret. inpiũ eẽt
siiã diffamaret. Ex alt̃a ꝑte iusticia ñ
exigebat uͥ rei incognite se copłaret.ꝙ
aut uonͣ erat aut mala. Si mala eint.
rei male sociari ñ debebat. Si bona:
diũ ꝯsiliũ ĩueñ. nͥ oculte eã dimiitat.
uͥ eã dimissã ñ uideat᷑ dirisifisse si senꝑ

Expanded text:
iat Joseph, in dubium ponitur quid faciat. Cum enim eam castam novisset, et unde malum posset suspicari de ea, nesciret, impium esset si eam diffamaret. Ex altera parte justitia non exigebat, ut rei incognitae se copularet, quia aut bona erat aut mala. Si mala erat, rei malae sociari non debebat. Si bona medium consilium invenit, ut occulte eam dimittat, ut eam
Abbreviated transcription (Latin):
aran. zaran. aminadab. ⁊ amina:
⁊ naason fuit dux sb̾ moyse ĩ tͥhu
mortuo pr̃e fuit pͥnceps ĩ tͥbu uida.
raad m̾etͥcẽ q̃ ercẽp ȩiploratores fili
clangẽteᷤᷤ c̃ bucnus cͥcmer̃t muros. sep¬
timo ã die corruer̃t mur ĩ septimatiiba.

Expanded text:
Aran, et Aran Aminadab, et Aminadab et Naasson fuit dux sub Moyse in tribu nceps in tribu Juda, Raab meretricem; quae recepit exploratores. Filii clangentes buccinis circuierunt muros. Septimo autem die corruerunt muri in septima tuba.
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾ iurtutem fidĩ ꝑ exempbã
sui sig̃c. cum de eo legitur. abrahã¬
do̾ credidit ⁊ reputatum ẽ ei ad iꝰ¬
ticiam: ip̃e enim fuit pͥma uia fuit¬
tredendi. qui quando tres uidit ⁊ uinu
adorauit. sacram̃tum tͥnitatis ⁊ inuta¬
tis nobis indicauit. deqͣr ysaac. qui
significat spem. quiaysaac in t̾p̾tat᷑
risꝰ qui fuit gaudium parentum. qͥ¬

Expanded text:
in nobis virtutem fidei per exemplum sui significat, cum de eo legatur: Abraham credidit Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Ipse enim fuit prima via credendi, qui, quando tres vidit, et unum adoravit sacramentum trinitatis et unitatis nobis indicavit. Sequitur Isaac, qui significat spem, quia Isaac interpretatur risus, qui fuit gaudium parentum,
Abbreviated transcription (Latin):
rntit᷑. ut ampliꝰ diuinc. gr̃e mimꝰ cõm̃¬
buͣ dei. uinc̃ prĩs. rex filius regis. de ꝯsc̃su
pr̃is ad tostantiã passioĩs de ealitate mna¬
iestatis. ad patibłmm cͣcis. de sede regali ad of¬
ficinã pcc̃i. dc limiu̾e usq ad tenebͣs infm¬

Expanded text:
ut amplius divinae gratiae munus commeVerbum Dei, unicus Patris, rex, filius regis, de consensu Patris, ad tolerantiam passionis. De aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli usque ad tenebras inf
Abbreviated transcription (Latin):
÷ in pond̾e mał ẽẽ pot̃. Uouisti ꝑegrinationẽ cuã dño.
cõmutationẽ admittit. si forte expediat mag̾ ꝗ gting̾e pot̾
itt ꝑ̃maneas in patͥa tua. ⁊ in domo tua. Nãsi illic ꝑsolũe
potes. aliud tm̃ ualens siue ad laborẽ oꝑis. siue
Sad deuotionẽ a̾titis. ad itilitatẽ administi ati¬
onis: cõmutõnẽ dare potes. bouisti ieiuinũ.

Expanded text:
 in pondere majus esse potest. Vovisti peregrinationem tuam Domino, commutationem admittit, si forte expediat magis quod contingere potest, ut permaneas in patria tua et in domo tua. Nam si illic persolvere potes aliud tantum valens, sive ad laborem operis sive ad devotionem virtutis, sive ad utilitatem administrationis, co
Abbreviated transcription (Latin):
satione lapsuri sunt: ut tales eos uite hus finis in¬
ueniat: ꝓculdubio nec illo temꝑe quo bñ pieq uix̾unt.
stor num̃o cõputandi st̃. Non enĩ st̃ a massa ꝑditionis
ac ꝑ ħ nec electi. S in eis uocati de qͥb dictũ ÷. multi uo¬
cati. nͥ in eis de qͥb dictũ ÷ pauci il electi. Et cñ qͥs eos
qui eostiouit ñ hr̃e ꝑ seuerantiã quȩ ad beatã uttã ꝑduc̃
electos. Scit itaq illos ita stare ut p̾scierit ẽẽ casuros.
His si ame querat᷑ cur eis d̾s ꝑseu̾antiã ñ dedit. qͥ eam
qua xͥane uiu̾ent dileccionẽ dedit: me ignorare nes¬
pondeo. & espondeant ⁊ ip̃i si posst᷑ cur illos d̾s cũ¬

Expanded text:
t conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat, procul dubio nec illo tempore, quo bene pieque vivunt, in istorum numero computandi sunt. Non enim sunt a massa illa in eis vocati de quibus dictum est: Multi vocati; non in eis de quibus dictum est: Pauci vero electi . Et tamen quis eos qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam perducit electos. Scitque illas ita stare ut praescierit esse casuros. Hic si a me quaeratur cur eis Deus perseverantiam non dederit; qui eam qua christiane viverent dilectionem dedit; me ignorare respondeo. Respondeant et ipsi si possunt, cur illos Deus cu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bicũq p̾clicatũ fue̾it hoc eũgli¬
beat et qđ hec fecit in eiꝰ ꝯmemo¬
tatioem̃. Iam aed t̃cium ungentũ
acceclamus. Sane in cluoꝵ p̾missox
alcenitra collatiõe. pͥore sequentis
absq̃ omni ambiguitate ꝯnostit
ẽẽ meliꝰ longe q̃ excellentiꝰ. illuci
autẽ mirã uiclet᷑. si t̾ciũ aliqł
inueniri queat qđ ambob iure
clebeat añ poni ixta qđ optimis
ungentis sponsa sua reclolere ubera
głatur. Alioqͥn optuna ñ sũt: si
ñ uineũt ⁊ meliora: sic̃ nͦ u̾atiter

Expanded text:
ubicunque praedicatum fuerit hoc Evangelibeat quod et haec fecit in ejus commemorationem . 4. Jam ad tertium unguentum accedamus. Sane inoduorum praemissorum alterutra collatione, priore sequens absque omni ambiguitate cognoscitur esse metius, longeque excellentius. Illud autem mirum videtur si tertium aliquod inveniri queat, quod ambobus jure debeat anteponi, juxta quod optimum unguentum sponsa sua redolere ubera glorietur. Alioquin optima non sunt, si non vincunt et meliora: sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ hõies qͥ ĩ facie tautũ uiclent. ⁊
seccłm faciẽ iudicãt: c̃ iudelic mr¬
nime aclcenclũt ñ eẽ eiꝰdem facili¬
tatis. deuote qͥesce ⁊ fructuose occu.¬
pari: humilit̃ subẽe. ⁊ ucilit̃ p̾ẽe.
rrgi sñ qͣrela.⁊ regere sũ culpa:
obeclire sponte. ⁊ ĩꝑare discͤte: bo.¬
tũ deniq̃ ĩt̃ bonos: ⁊ bonũ ẽẽ ĩt᷑ ma¬
los : ĩmo ⁊ eẽ percatũ it̾ filios pacis:
⁊ his qͥ ocler̃ pacẽ exhibi pacificum.
ꝓtalidelicata aĩa ꝙͣ ł sui adhuc te.¬
meritucline tractandis iegotiis
minꝰ suffic̾e sencit: acl u̾sus alit̾
fructuosam bono qͥdẽ Selo s ñ scdm
scientiam ĩ simulauces: ip̃o respon¬
clet affectu. Qid molesti eltis huiꝰ
mulieri. Na ⁊ si qd̾ fatendũ÷ mesiꝰt̃

Expanded text:
 in facie tantum vident, et secundum faciem judicant, cum videlicet minime attendunt, non esse ejusdem facilitatis devote quiescere, et fructuose occupari; humiliter subesse, et utiliter praeesse; regi sine querela, et regere sine culpa; obedire sponte, et imperare discrebonos, et bonum esse inter malos; imo etiam esse pacatum inter filios pacis, et his qui oderunt pacem exhiberi pacificum. pro tali delicata anima quam pro sui adhuc teneritudine tractandis negotiis minus sufficere sentit, adversus aliter nfructuosam, bono quidem zelo, sed non secundum scientiam insimulantes, ipso respondet affectu: Quid molesti estis huic mul
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ illos a qͥb aliqͥd expetunt deuotos simulãt. sepe ꝓcedẽtib
lẽtib uiã ppat̃. alios loc̃ dare iubet. dños aduẽtare ꝓcla¬
mat̃. cathedras ĩ medio ꝯstituut̃. puluinaria substuut᷑. pedibꝰ.
ꝓuoluũt᷑. ex ãtiqͥ historus magnalia patrũ replicat᷑. ⁊ si ĩ eis
ñ ĩueniut̃ Iͥd laudet᷑. pͥor̃ facta ad eor̃. laud ẽ retorq̃nt. se

Expanded text:
erga illos, a quibus aliquid expetunt, devotos simulant. Saepe procedentilentibus viam praeparant, alios locum dare jubent, dominos adventare proclamant, cathedras in medio constituunt, pulvinaria sternunt, pedibus provolvuntur. Ex antiquis historiis magnalia patrum replicant, etsi in eis non inveniunt quid laudent, priorum facta ad eorum laudem retorquent, se
Abbreviated transcription (Latin):
di ñ fẽ: qͥa ab illo bono ꝑꝑ qd̾ diligit᷑ om̃is qͥ bñ diligit᷑.
irrecuꝑabilit᷑ corruer̾t. Nusquã nob̾ scͥpt᷑a dic̃ ut de¬
mones diligamꝰ. neq illos hoĩes qͥ iã cũ demonib dam¬
nati sunt. illi enĩ primi ñ st̃. s remoti ⁊ alieni sunt
a nobis. Nos aũ ꝓrimos dilige debemiꝰ. ñ alienos .i. hõĩes
n̾ demones. ⁊ illos hoĩes qͥ ł ꝑbonitatẽ ñ recessert:¬
ł ꝑ arbiti lib̾tatẽ redire posft̃. Non enĩ oĩc longe sunt:
Quos qn diligimꝰ ł in eis d̾m diligimꝰ si boni ft̃. ł eis dm̃

Expanded text:
od diligitur omnis qui bene diligitur, irrecuperabiliter corruerunt. Nusquam nobis Scriptura dicit daemones diligamus? neque illos homines qui jam cum daemonibus damnati sunt. Illi enim proximi non sunt, sed remoti et alieni facti a nobis. Nos autem proximos diligere debemus non alienos; id est homines non daemones, et illos homines qui vel per bonitatem nvel per arbitrii libertatem redire possunt. Non enim omnino longe sunt Quos quando diligimus, vel in eis Deum diligimus si boni sunt, vel eis bonum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ł nͣ corrũ pr. Lex dic̃. Non occides. ñ iechab̾is. nͥ acupis¬
ces uxorẽ ꝓ rimitui. Si caritas hic ⁊ plenitudo legis hi
fensores hñt. alios ꝗ defendentes ꝙ caritatẽ ñ ainita
alios aũ ꝯcedn̾ites ut qͥeqͥt uolune cũ caritate faciant.
donũ caritatis recessit. nonne ⁊ ĩ illis sine c̃ ilł reman.
quos cadentes custodit ne ꝑeant. quos t᷑n stantes ñetodit

Expanded text:
ur. Lex dicit: Non occides. Non moechaberis. Non concupisces uxorem proximi tui . Si charitas hic est, plenitudo legis hic fensores habent alios quidem defendentes, quod charitatem non amittant, alios autem concedentes, ut quidquid volunt cum charitate faciant. donum charitatis recesserit. Nonne et in illis sive cum illis remanet quos cadentes custodit ne pereant, quos tamen stantes non custodit
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nitatẽ facii: Scͥpt̾a dic̃. ꝙ ħo nunqͣm in eod̾ statu
ꝑmanet. Et tu nescio uñ ꝯtendis qr qͥ stat nũ ꝗͣ cadit e
Qr̃ gͦ dictũ ÷ qͥ stat uideat ne cadat Utinã uũ eĩt si
nõ uita ista ħ hr̃e ñ deb. in qͣ: mali expectant᷑ ut boni
fiant. ⁊ boni ꝓͥant᷑ si ad in iqͥtatẽ ñ declinant. Extͣ hanc
uita qͥdã mali st̃. qͥ boni ẽẽ ñ possunt. ⁊ boni qͥdã ft̃ qͥ
similit̾ mali ẽẽ ñ posst̃. q illi ꝑ malitiã ligati sunt
isti ꝑ grã ꝯfirmati. S ⁊ in his q̃q necessitatẽ nat᷑a que
ex se mutabił ÷ nullatenꝰ oꝑat᷑. q ĩ aliis ut dictũ ÷ mutabi¬
litatẽ nat᷑e. ñ nat᷑a s malitia in det̾ius coartat. In aliis
sunt: mali eẽ ñ posst̃. ħ enĩ et̾nitatis ÷ ⁊ ĩmutabili¬
tatis. ut illic de alio in aliud tͣnsitꝰ ẽẽ ñ possit. ħ aũ

Expanded text:
aeternitatem facis? Scriptura dicit quod homo nunquam in eodem statu permanet . Et tu nescio unde contendis quod qui stat nunquam cadit? Quare ergo dictum est: Qui stat videat ne cadat? Utinam verum esset si non habere debet, in qua et mali exspectantur ut boni fiant, et boni probantur, si ad iniquitatem non declinant. Extra hanc vitam quidam mali sunt, qui boni esse non possunt; et boni quidam sunt qui similiter mali esse non postiam confirmati. Sed et in iis quoque necessitatem natura quae ex seipsa mutabilis est nullatenus operatur, quia in aliis, ut dictum est, mutabilitatem naturae non natura sed malitia in deterius coarctat. In aliis sunt, mali esse non possunt. Hoc enim aeternitatis est et immutabilitatis, ut illic de alio in aliud transitus esse non possit. Hic autem
Abbreviated transcription (Latin):
dens: otõnẽ nob̾ ꝯtulit. in qͣ septifornu p̾ ee sp̃m septi¬
formẽ possimꝰ humilit᷑ ipet̾re: ut suffragio septiformis
gr̃e .uii. supͣdictas uirtutes asseqͣm᷑. ⁊ ꝑ eas ad beatitu¬
diuẽ ꝑting̾e m̃eamͦ. Dũ gͦ ĩ ultima parte orõnis dnuce
petimꝰ lib̾a nosa malo: udem᷑ orare. ut ꝑ sp̃m timoris
dñi recedat a nob̾ omnis timor elationis. ⁊ succedat hu¬
militas uere pauꝑtatis:. oui det᷑b̾itudo regni celestis.

Expanded text:
dens orationem nobis contulit, in qua septiformi prece spiritum septiformem possemus impetrare: ut suffragio gratiae septiformis septem supradictas virtutes assequamur, et per eas ad beatitudinem pertingere mereamur. Dum in ultima parte orationi Dominicae petimus, libera nos a malo, videmur orare ut per spiritum timoris Domini recedat a nobis omnis tumor elationis, et succedat humilitas verae paupertatis, cui detur beatitudo vitae coelestis.
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto intellectu tuo. ⁊ ex toto affectu tuo.⁊ ex
tota memoria tua. Etũ intelligis. ꝗͣtũ sapis. ꝙͣtũ
sufficis: t̾mdilige. totũ miciõe impleat᷑. totũ dilectid̾e
afficiat᷑. totũ memoria teneat᷑. Qͥtũ illuminaris: tm
afficiaris. ut totũ dulce sit qͥcid de illo ĩ ꝯnitionẽ ⁊ me¬

Expanded text:
ex toto intellectu tuo, et ex toto affectu tuo, et ex tota memoria tua, quantum intelligis, quantum sapis, quantum sufficis, tantum dilige. Totum cognitione impleatur, totum dilectione afficiatur, totum memoria teneatur. Quantum illuminaris, tantum afficiaris, ut totum dulce sit quidquid de illo in cognitionem et me
Abbreviated transcription (Latin):
es forte men cennariꝰ eris si diligis d̾m ⁊ seruis ei
ud p̾miũ ab illo accipias. Dñt ħ stulti quidã ⁊ tã stulti
it se ip̃os ñ intelligant. Diligimꝰ dm̃ ⁊ seruimꝰ illi. s nos
ip̃m ñ queramꝰ quẽ diligimꝰ. pura enĩ ⁊ gͣtuita ⁊ filiali
dilectione diligimꝰ. nicħ querimꝰ. ip̃e cogitet si quid
ħ dicere. diligimꝰ ip̃m s nͥ curamꝰ de ip̃o. Ego ho sic diligi
nollẽ a uobis. si me sic dilig̾etis ut de me ñ curaretis: ego
e ur̃a dilectione ñ curarẽ. Uos uid̾itis si dignũ ÷ ut d̾o of¬
feratis ꝗ ħo digne respueret. Quomͦ gͦ inquiunt m̾cen
lõ ÷ h gͣtis amare. neq amor iste filiał. s m̾cennarii. ⁊
sui qͥ p̾ciũ querit ꝓ seruitute sua. Qui h dñt uͥtutẽ dile¬
ctionis ñ utelligunt. Quid ÷ eñĩ dilig̾e nͥ ip̃m uelle hr̃e:
haliud ab ip̃o. s ip̃m. h÷ gͣtis. Si aliud quer̾es ab ip̃o: gͣtis¬

Expanded text:
ed forte mercenarius eris si diligis Deum et servis ei, ut praemium ab illo accipias. Dicunt hoc stulti quidam, et tam stulti ut seipsos non intelligant. Diligimus Deum et servimus illi; sed non ipsum non quaerimdilectione diligimus, nihil quaerimus. Ipse cogitet si quid Hoc est dicere diligimus ipsum, sed non curamus de ipso. Ego homo sic diligi nollem a vobis. Si me sic diligeretis ut de me non curaretis, ego de vestra dilectione non curarem. Vos videritis si dignum est ut Deo offeratis, quod homo digne respueret. Quomodo, inquiunt, merceNon est gratis hoc amare, neque amor iste filialis; sed mercenarii et servi, qui pretium quaerit pro servitute sua. Qui hoc dicunt virtutem dilectionis non intelligunt. Quid est enim diligere nisi ipsum velle habere? Non aliud ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ si noluissent. oĩo ñͥ fecissent. bͦ in ħ ꝗ uolentesid ꝗ caro
uoluit fec̾unt. id ꝗ c̾ator uoluit noluer̾. ꝙ si illud nolu¬
issent: ad istud faciend̾ uoluntarie ñ ꝯsensissent. Cuenĩ
e duob que simul fĩ n̾ possunt. unũ uoluntate eligit᷑.
posst̃. De affectu il pietatis quẽ huiꝰ modi peccantes nõ¬

Expanded text:
 si noluissent omnino non fecissent. Ergo in hoc volentes id quod caro voluit fecerunt, id quod Creator voluit, noluerunt; quia si illud voluissent, ad istud faciendum voluntarie non consensissent. Cum enim e duobus quae simul fieri non possunt unum voluntate eligitur, possunt. De affectu vero pietatis quem hujusmodi peccantes non
Abbreviated transcription (Latin):
re fractꝰ. qͥdã mͦ ut̃q inuitꝰ peccauit: Immo uolun¬
tarie itẽq peccauit. ꝙ si uoluissent utͥq ñ peccassent. S
ꝗ semet ipsos mag̃ ꝙͣ dmn dilex erunt: suã potiꝰ quã dei uo¬
luntatẽ impleu̾unt. Caro aliud suadebat. ⁊ aliud d̾s p̾ci¬
piebat. ⁊ elegerunt mag̾ ob edire carni ꝗͣ cͤatori. Si uo¬
luissent: carnis uoluntatẽ ꝯtempsissentt. ⁊ uoluntatẽ
atoris p̾posussent. S ñdũ magistrũ bonũ inittabant᷑

Expanded text:
 invitus peccavit. Imo voluntarie uterque peccavit; quia si voluissent utrique non peccassent. Sed quia semetipsos magis quam Deum dilexerunt, suam potius quam Dei voluntatem impleverunt. Caro aliud suadebat, et aliud Deus praecipiebat; et elegerunt magis obedire carni quam Creatori. Si voluissent, carnis voluntatem contempsissent, et voluntatem Creatoris praeposuissent. Sed n
Abbreviated transcription (Latin):
in bono ꝓposito ꝯstitutis ad iniqͥtatẽ ñ imputant᷑: q̃r ñ
similit᷑ in his qͥ ad iniqͥtate declinau̾unt exusu p̾t̾ite
uirtutis ÷ in malo pposito affectiones qͣdã a missi siue
corrupti boni. aliqͦn suꝑ esse dicant᷑. que ꝙ sine pposito boue
uoluntatis ex usi siue ex nͣ in ẽẽ possunt. s sine ip̃o i̾tcicie

Expanded text:
n imputantur; quare non similiter in iis qui ad iniquitatem declinaverunt ex usu praeteritae virtutis etiam in malo proposito affectiones quaedam amissi sive corrupti boni aliquando superesse dicantur, quae quidem sine proposito bonae voluntatis ex usu sive ex natura inesse possunt; sed sine ipso me
Abbreviated transcription (Latin):
dilig̃. Si amicꝰ fuisti in ꝓsꝑitate : dilige in adu̾si¬
tate. Quid enĩ in ꝓsꝑitate dilex̃is: in adu̾sitate
ostendis. Si enĩ amic̃ dilexisti adhuc ip̃e ⁊ dilige ip̃m
Cur cesset dilectio c̃ ꝗ amat᷑ ñ auferat᷑ : Si aũ fot¬
tunã dilexisti: ñ ħes iã ꝗ diligas. q fortuna desces¬
sit. ⁊ ꝑmansit hõ solus. ħ sͥ uult qd̾ dictũ ÷. qͥ amicꝰ

Expanded text:
diligit. Si amicus fuisti in prosperitate: dilige in adversitate. Quid enim in prosperitate dilexeris, in adversitate ostendis. Si enim amicum dilexisti, adhuc ipse est, dilige ipsum. Cur cesset dilectio, cum quod amatur non aufertur. Si autem fortunam dilexisti, non sit et permansit homo solus. Hoc sibi vult quod dictum est, qui amicus