comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ono loco adiunc¬
tum est. ꝑ spem uiret. Spes futu¬
rorum bonorum menti quasi scintillacio
quȩdam est: quȩ nutritur in fomite.
Est enim speues quasi memoria q̃ dam
inuisibilium gaidiorum: quȩ in corde
hominis recondita. calefacit illud in¬
truisecus. et non sunnt arescere frigore
infidelitatis in hẏeme presentis uitȩ. et
quamdui hȩc spes uiuit. in nr̃a mente.
numquam arescit arbor sapientiȩ Et sic̃¬
madidum lignum illesum seruat ui¬
rorem suum. dum equalem habet con¬
tem perantiam humoris et caloris. sic
animus arescere non potest. quẽ et ca¬
lor sancti sp̃c nutrit qui desuper radiat:
et studium bone oꝑationis quod subtꝰ¬

Expanded text:
ono loco adjunctum est, per spem viret. Spes futurorum bonorum in mente quasi scintillatio quaedam est, quae nutritur in fomite. Est enim spes quasi memoria quaedam invisibilium gaudiorum, quae in corde hominis recondita calefacit illud intrinsecus, et non sinit arescere frigore infidelitatis in hieme praesentis vitae. Et quandiu haec spes vivit in nostra mente, nunquam arescit arbor sapientiae, sed quemadmodum lignum illaesum servat virorem suum, dum aequalem habet contemperantiam humoris et caloris, sic animus arescere non potest, quem et calor Spiritus sancti, qui desuper radiat, nutrit, et studium bonae operationis quod subt
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ñer iri coitu fiẽ ebion dicit. s carnẽ ex
uͥguis corꝑe tͣheus ⁊ ñ de celo secũ afferens.
tatores. asfirmãt. Neq ĩ fantafia. idr absq¬
tiue imaginatũ. s corꝰ uerũ. ñ tũ car nẽ
ex carne sic̃ martianꝰ. s uerꝰ d̃ ex dirini.¬
tate ⁊ uerꝰ hõ ex carne. Unꝰ filꝰ idnii.¬
nitate u̾bũ pat̾s. ⁊ ds ̃ hoĩe aĩa ncaro. Aĩa
Ñ abosꝙ seusu n rone ut apołiaris. neq caro¬

Expanded text:
 ex viri coitu sicut Hebion dicit: sed carnem ex virginis corpore trahens et non de coelo secum afferens tyches affirmant, neque in phantasia, id estive imaginatum, sed corpus verum. Non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus ex divinitate et verus homo ex carne, unus Filius; in divinitate Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣstio ẽ qͣre tͦs cruces scd̾m consuetudinẽ
eccłie fiant. sccła qͣre due scctm quãdã
rato̾nẽ fidei sufficiãt. ⁊ t̾cia qͣre cruces
Quarta ẽ qͣre t̾ria partiesa dm̃ei cor ꝑis
mami teueat᷑. ĩ crucib faciendis. Quĩta
qͣre eadem ꝑticła factis cͥcib ĩ calic̃e des¬

Expanded text:
dum consuetudinem Ecclesiae fiant; secunda, quare duae secundum quamdam rationem fidei sufficiant; tertia, quare cruces Quarta est quare tertia particula Dominici corporis manu teneatur in crucibus faciendis. Quinta, quare eadem pa
Abbreviated transcription (Latin):
Confulit. in cauto mittit᷑ illa pat̾
Testẽ p̃tẽdens pueri d moite eͣoiem.
Iitimnat illa ꝑatͥuiã nchil ẽt ioserh.
Saugunus hircini eolor õmem̃ palliat artẽ
Dugurat ille petꝰ sanguinis c̃e reñ
h ic tinior exebudit sp̃e. pectꝰ cura molestat
Congelat hinc aiũ seua doloris hiens
Lum̃. liugua. manꝰ. fletir elamorib. hamꝙ:
Ora. locũ. cͥnes. abliur. ĩpleti arat.
F ulgurat ĩ t̾ius. dolor huiꝰ tͦbine pestis
I ntonat exrius. talib ira sonis.¬
O finti o rabies o fira ⁊ edde ioseph.
S urdioi eqre. seuioi aspide. neqͥor angue
Horridioi mosstro. belua redde iosepli
ꝑ fidior strige. soididior sue. uilioi hareo
a spiordumnis. belua redde ioserh. expositio

Expanded text:
Consulit; incauto mittitur illa patri. Consulit; incauto mittitur illa patri. Testem praetendens pueri de morte cruorem, Intimat illa patri jam nihil esse Joseph. Sanguinis hircini color omnem palliat artem,Augurat ille pecus sanguinis esse reum. Hic timor excludit spem, pectus causa molestat. Congelat hinc animum saeva doloris hiems. Lumen, lingua, manus, fletu clamoribus ungue, Ora, locum, crines, abluit, impiet, arat. Fulgurat interius dolor hujus turbine pestis, Intonat exterius talibus ira sonisO furor! o rabies! o fera! redde Joseph. Surdior aequore, saevior aspide, nequior angue Horridior monstro, bellua, redde Joseph. Perfidior Styge, sordidior sue, vilior hirco, Asperior dumis, bellua, re
Abbreviated transcription (Latin):
De puero puteñ ꝯfulit. ille tacet tens.¬
Sanginius ẽt reos fr̃uos augurat tuses
O unitã ꝙ siti e̾didit ẽẽ fidem
Hoc ĩpulsa metu. pietas suspirat. in eiꝰ
Corde puns linguã. soluit ĩ ista dolor
F rͣniq mali cõscia. redde ioseph.
heuqd agã. ꝑnit puer & fuior iste qͥd egit
D ignũ morte nichil. s qr iꝰtꝰ erat.
h eu qͥd agã ꝑiit puer. ille puer. puer ille.
In qͦ ꝑ endebat totꝰ amore ꝑt̃.
heu qd agã. ꝑũt puer. ille m̃s eꝰorille.
Lucifer. ille color lacteus. ille ioserh.
O bice singult̾ uocis stetit ⁊iupetꝰ. horrens.
A duẽtũ lacͥme liogua refrenat it.¬
E letib ungue dolor rigat.exarat. oia capillos.
F letib orarigat. exarat ũgue comas.
E x aĩo pietatis adeps. ꝑ lumina flixit.
A ffrctũ loqͥt᷑. lacͥma fusa ꝑrũ
I nrigilãt frandi religuoꝵ pectora frm̃
A ffectu fraudes ũ caruere suo.
U estis tĩcta ioseꝑh hircuio sanguine. fraudi

Expanded text:
De puero puteum consulit; ille tacet.De puero puteum consulit; ille tacet.Sanguinis esse reos fraternos augurat enses, Oblitamque sui credidit esse fidem. Hoc impulsa motu, pietas suspirat; in ejus Corde pius linguam solvit in ista dolor:Fraternique mali conscia, redde Joseph. Heu! quid agam? periit puer, o furor! Iste quid egit Dignum morte? nihil: sed quia justus erat. Heu! quid agam? periit puer; ille puer, puer ille, In quo pendebat totus amore pater. Heu! quid agam? periit puer ille meus, cruor ille Lucifer, ille color lacteus ille Joseph. Obice singultu vocis stetit impetus horrens, Adventum lacrymae lingua refrenat: irae Fletibus, ungue dolor rigat, exarat ora, capillos Fletibus ora rigat, exarat ungue comas. Ex animo pietatis adeps per lumina fluxit; Affectum loquitur lacryma fusa pium. Invigilant fraudi reliquorum pectora fratrum; Effectu fraudes non caruere suo. Vestis uncta Joseph hircino sanguine fraudi
Abbreviated transcription (Latin):
Maturãt q sectus. ꝓposito ꝙ student.
N e qͥse ꝑdat. ne frẽm mutet ĩ hostem
Ut soctus exctudat. ꝓdit ĩ ista ruben
N r̃m ꝯpescat r̾onis habena furorem.
N on maculet puras sanguimis ũda matꝰ
ꝓ puero nob̾ decor oris supplieat. eiꝰ
St᷑ oratores. ius. pietas. ⁊ amor.
S ĩ plicitas ueniam. siqͥd dliquerit orat.
Excusat puerũ uescia uita mali.
T ot bona nitũt᷑ ur̃m mostire rigorem
T ot p̃cib frãgi sarea corda queũt.
Compulit ĩ semiũ. ꝓtegat illa ioseph.¬
P eccabit nrͣ. hac pietate furor.
Serbũ pondꝰ ht̃. ꝑuerũ esstͣna recepit
Culpã conmẽdat. huiꝰ imago boni.
Gaudetiabit q ruben. reliqͥ ienima sol
Six ieuna fames pͥmã libauerat escam
P resens aucessit aduena t᷑ba loco.
Iudas ꝓtulit hec. en nr̃o ꝓsꝑa noto.
Sois bñ respondet instiror ecce nouus.¬
P arcat᷑ ꝑuero. uẽdat᷑. scrinat exul.
P arẽt. emptoi ad est uẽdit᷑ gͦ ioseph
R es latet ista ruben. discesserat ind. reu̾

Expanded text:
nt. Ne sibi se perdat, ne fratrem mutet in hostem Ut scelus excludat, prodit in ista Ruben: Vestrum compescat rationis habena furorem, Nec maculet puras sanguinis unda manus. Pro puero nobis decor oris supplicat; ejus Sunt oratores jus, pietas et amor: Simplicitas veniam, si quid deliquerit, orat; Excusat puerum nescia vita mali. Tot bona nituntur nostrum mollire rigorem, Tot precibus frangi saxea corda queunt. Compulit in senium, contegat illa Joseph.Peccabit noster hac pietate furor. Verbum pondus habet, puerum cisterna recepit Culpam commendat hujus imago boni. Gaudet, abitque Ruben, reliqui jejunia solvunt; Vix jejuna fames primam libaverat escam, Praesens accessit advena turba loco. Judas protulit haec: En nostro prospera voto Sors bene respondet, institor ecce novus.Parcatur puero, vendatur, serviat exsul: Parent, emptor adest; venditur ergo Joseph. Res latet ista Ruben; discesserat: inde revertens,
Abbreviated transcription (Latin):
Nefcuetꝰ habeãt sompina iuisa suos
N oĩe uelabit rabies se nr̃a fermo
I rm̃ defendet eulpa ferma scolus
Iupietas ⁊ amor ĩ eoꝵ pectore puguãt.
Hec inhiar sceleri. ꝯpͥmit ille nefas
B ella monet cũ fraude fides. cũ tͥmino uͥtꝰ
Cũ pietate scelus. ẽ rõne furor.
Que mͦ ꝑdere uult puerũ. mͦ paree̾. diei

Expanded text:
Ne fructus habeant somnia visa suos. Ne fructus habeant somnia visa suos. Nomine velabit rabies se nostra ferino; Nostrum defendet culpa ferina scelus. Impietas et amor in eorum pectore pugnant; Haec inhiat sceleri, comprimit ille nefas. Bella movet cum fraude fides, cum crimine virtus Cum pietate scelus, cum ratione furor. Quae modo perdere vult puerum, modo parcere, dici
Abbreviated transcription (Latin):
U sib alhidt̃ sompiia leta meis
Sol capt̃ inelinit uͥ lune fiplicat orbis
Sid̾is undeni circłs orat oꝑem.
Hec uor ĩ fr̃s liuorem suscitat. iram
Prouoet ereruciat pectora. ẽñe alit.
M eutẽ ñ ledit u̾bũ pucrile pat̾nam.
N ec timet effectu u̾ba carere suo.
Iu mortẽ pueri liuor fr̃n anelat.
ħ espondẽt sceleri tr̃ꝑa gͣta suo
F r̃ibi absai iosepl tmissis ĩ pasena. t̃nffert
Si puerañ uatͤm. ꝓdit in ista pat̃
S ipure ridet frm fortuna tuoꝵ.
Sonfule. paret. abit. ꝯsulit ille sicheni
Surda tacẽt puero loca. stat puer. hesit
umine urdidicit qͥd petatisle doTli¬
Si usticꝰ erit ĩ hec dotã loca ꝯsule reddet
Qd̃ petis ille locꝰ. credit. abitꝙ puer.
In puerũ fr̃e defigũt liĩ ⁊ istis.
U tentes u̾bis. urutua u̾ba serũt
Sees ioseph ie uiꝰ fortima laborat honori¬
Q ui dare ꝓ mittũt sompma qͥc qd hr̃t
Fbibat in nocuũ euspis fr̃na cͥorem

Expanded text:
Visibus alludunt, somnia laeta meis; Visibus alludunt, somnia laeta meis; Sol caput inclinat, mihi lunae supplicat orbis, Sideris undeni circulus orat opem. Haec vox in fratres livorem suscitat, iram Provocat, excruciat pectora, crimen alit. Mentem non laedit verbum puerile paternam; Retinet effectu verba carere suo. In mortem pueri livor fraternus anhelat, Respondent sceleri tempora grata suo. Fratribus absque Joseph missis in pascua, transfert Se puer ante patrem; prodit in ista pater: Si pure ridet fratrum fortuna tuorum, Consule; paret, abit, consulit ille Sichem. Surda tacent puero loca, stat puer, haesitmine: vir didicit quid petat, ille docet. Rusticus exit in his: Dotahim loca consule; reddit: Quid petis? ille locum? credit, abitque puer. In puerum fratres defigunt lumen, et istis Utentes verbis, mutua verba ferunt. Ecce Joseph, cujus fortuna laborat honori, Cui dare promittunt somnia quidquid habent. Ebibat innocuum cuspis fraterna cruorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Mirat᷑ ꝙ suam. sic studiiisse manũ.
Si miꝰ egisset aliqͥd fortasse qd̾ ab sit:
Hoc dũirũ rediuii uestis honore potest.
In puero cultꝰ. nat᷑e muuꝰ honorat.
Cuꝰ laus. fome laudib addit op̃ẽ.
ubuerat uestẽ roseo tĩctura colore.
Foria taurices sangiuiue uestis erat.
s ontulit hãc puero pat̾e deuotio cure.
iudẽs pedibus fimbria lãbit hunũ.
lĩ pat̾ ĩ fr̃s alios. sc strigat amaris.
In fr̃s parit iuidiã res ista. ministrant
Hinc alim̃ta malo. sompnua uisa ioseph.
Qd̾ sopor ostendit ad fr̃m ꝑtulit aur es.
Qua declarat eis uifio. talis erat.
Falr p̃dat᷑ agrũ. spes fua quẽq tͣhit:
ꝑ rona met gelime subdit pars ur̃a cacum̃.
Supplex. ⁊ q̃dam signa p̃cantis habens.
Uuln̾at anditũ tenus scintilla loq̃sle.
Frat̃nũ cunulãt altem una sectos.
Sompiia delaraus. ĩ conspectu patͥs infert
Bursus fãnis aurib ista puer.
Ouĩa sompnꝰ ht eolor unus palliat orbema

Expanded text:
Miraturque suam sic studuisse manum. Miraturque suam sic studuisse manum. Si minus egisset aliquid fortasse quod absit! Hoc damnum redimi vestis honore potest. In puero cultus naturae munus honorat, Cujus laus formae laudibus addit opem. Imbuerat vestem roseo tinctura colore, Ebria muriceo sanguine vestis erat. Contulit hanc puero patriae devotio curae, Alludens pedibus fimbria, lambit humum. Cum pater in fratres alios se stringat amoris In fratres parit invidiam res ista; ministrant Huic alimenta malo somnia visa Joseph. Quod sopor ostendit, ad fratrum detulit aures, Quam declarat eis visio talis erat. Falx praedatur agrum, spes sua quemque trahit. Prona meae gelimae subdit pars vestra cacumen, Supplex, et quaedam signa precantis habens. Vulnerat auditum tenuis scintilla loquelae, Fraternum cumulant altera visa scelus. Somnia declarans, in conspectu patris infert Rursus fraternis auribus ista puer. Omnia somnus habet, color unus palliat orbem,
Abbreviated transcription (Latin):
de aduentu spẽ saucti
rpectat. replet. Erpellit. grex. sp̃e. ardor.
Omera. corda. metum. nente. calore. fide.
atꝰ. purꝰ homo fortis. surgẽs. Ieuis. utꝰ.
Uirgine. culpa re .iii. carne. gradur. dĩtare.
S imut. saerat . fert. p̃mit excitat. ĩ trat. ad ĩplet
Corpꝰ aquas. penas. mortẽ. se. celica: totũ.
ũ nat᷑a iacõs duodena ꝓle beasset.
In pueris forme. grã multa fint.
Obfuscans alios. itultꝰ fulgore serem.
Alt̃ in has meruit lueifer esse ioseph.
O ña solaris obfiscat sidera fulgor.
S ic om̃s rosio p̃uenit ore puer.
In ultꝰ alios ingili intuꝰ usa labore.
Huc nat᷑a dedit. qutic qͥd habebat opũ.
In pueri uultũ tãtũ fuit illa decouis.
Prodiga. post munꝰ pene remãsit mnops.
S i. onñ sera pidũ limaua̾t ũgue polito.
Ut uicũ labes millai muolestet orus.
S ciutaiãs ocłs niens pia. pura caro.
O s lum̃. dentes. imitat᷑ ⁊ eaan adeaũat
Duma uitens nrucũ. lilia. sidus. ebut.
I i laudem pueri plene nata laborat.

Expanded text:
De adventu Spiritus sancti. Exspectat, replet, expellit, grex, Spiritus, ardor: Munera, corda, metum, mente, calore, fide.atus purus homo, fortis, surgens, levis, intus Virgine, culpa, re, vi, carne, gradu, deitate, Sumit, sacrat, fert, premit, excitat, intrat, adimplet, Corpus, aquas, poenam, mortem, sCum natura Jacob duodena stirpe beasset, In pueris forte gratia multa fuit. 1313 Offuscans alios vultus fulgore sereni, Alter in his meruit Lucifer esse Joseph. Omnia solaris offuscat sidera fulgor; Sic omnes roseo praevenit ore puer. In vultus alios vigili minus usa labore, Huic natura dedit quidquid habebat opum. In pueri vultum tantum fuit illa decoris Prodiga; post munus pene remansit inops. Sic omnem scrupulum limaverat ungue polito, Ut vitii labes nulla molestet opus. Scintillans oculus, mens pia, pura caro. Os, lumen, dentes imitatur, reddit, adaequat Pura nitens niveum lilia, sidus, ebur. In laudem pueri plene natura laborat,
Abbreviated transcription (Latin):
S olẽ stella parit. aurora diẽ. petͣ foutẽ.
P atrẽ nata. deũ fenina uͥgo uirũ.
E tͥis ac t̾re fuit hec qiͣ fibula. saueto
Federis amplexii. dissona regna ligans.
O caste matͥs. felis dignato̾. sese:
Terris iuelinat hac mediante polus.
Hec ẽ illa pareus saeͣ euiꝰ nom̃ ĩ ore.
Est faus. ĩ cord̃ lum̃. ⁊̃ aure melos.
Hec ẽ ꝗͣ celi pictor. ds̃ intꝰ ⁊ extͣ:

Expanded text:
iem, petra fontem, Patrem nata Deum, femina virgo virum. Aetheris ac terrae sunt haec quasi fibula, sancto Foederis amplexu dissona regna ligans. O castae Matris felix dignatio! sese Terris inclinat hac mediante polus. Haec est illa parens sacra, cujus nomen in ore, Est favus in corde, dulcis in ore melos. Haec est quam coeli p
Abbreviated transcription (Latin):
ee tareũ rorẽ: t̾ris instillat olimpus.
Cotã resꝑgñt. flumina mellis humuo.
Aurea scõꝵ. rosa. de prato paradisi.
Uirgiin̾s in g̾nitũ lapsa. qͥeuit ibi.
Intͣ uͥgnieũ decꝰ. intͣ claustra pudorien.
C olligit augłicam. uͥginis aula rosam.
Flos roseus. flos angłicꝰ. flos iste beatꝰ.
Uertit᷑ in fenũ. fit caro nr̃a d̾s.
U ertit᷑ ĩ caruẽ u̾bũ patͥs. at sũ dãpno.
Uertit᷑ in mat᷑m uͥgo. s absq uiro
Lumine pleua suo. mauet ĩ nascẽte potestaᷤ.
Uirgieuo florer. in pariente deeꝰ.
R es noua. res celebris. res om̃i digna stupore.
E t pudoi ⁊ partꝰ. sũt sũ lite simul.
Qautuoi hec partũ cõmẽdãt. uͥgiiis auris.
Uox gabrielis. opꝰ pueumatis. umbra patͥs.
Uirgo silet. loqͥt᷑ gabriel. ĩbalsamat aluũ.
U irguns auris ibi fuit uxor. uir gabͥclis
Sernio. dos almꝰ sp̃c. umbra pater.
Sol tegit᷑ nube. ftuo flos. cortice grauum.
Mel cera. saceo p᷑pura. carue deus.

Expanded text:
Nectareum rorem terris instillat Olympus; Totam respergunt flumina mellis humum. Aurea sanctorum rosa de prato paradisi Virginis in gremium lapsa, quievit ibi. Intra virgineum decus, intra claustra pudoris, Colligit angelicam virginis aula rosam. Flos roseus, flos angelicus, flos iste beatus Vertitur in fenum, sit caro nostra Deus. Vertitur in carnem Verbum Patris; at sine damno Vertitur in matrem virgo, sed absque viro. Lumine plena suo manet in nascente potestas, Virgineum florens in pariente decus. Res nova, res celebris, res omni digna stupore! Et pudor et partus sunt sine lite simul. Quatuor haec partum commendant Virginis, auri, Vox Gabrielis, opus Pneumatis, umbra Patris. Virgo silet, loquitur Gabriel, inbalsamat altum aVirginis auris ibi fuit uxor, vir Gabrielis Sermo, dos almus Spiritus, umbra Pater. Sol tegitur nube, feno flos, cortice granum, Mel sera sacco purpura, carne Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Q auit enĩ mẽtẽ. carnẽq sacͣiit ut esser᷑.
I utꝰ sincera mẽsi caro uũda forr.
S plẽdor festiuus. totã sibi uẽdicat illã.
In qͣ p̃fulget. omne decoris ebur.
Angħce lucis fpecłm. decor eiꝰ obũbrat.
Huc ocłm flectit curia tota suũ.
In titulos eiꝰ eitaritant oĩa celr
Organa. celestis musica lu dit ei.
h ec ẽ cella capx. uͥmel dĩtatis mũdans
Plene. conpluit bane. nectaris imbre sui.
S tesla maris. candoris ebur. specłm paradisi.
ẜ ons uenie. uite ianua. uirgo uale.
Ceti scala. boni scola. pacis fibula. thuris.
Uirgula. pigmẽti cellula. Uirgo uale.
De te tot laudũ rutilat̃ insignia. nescit
Quo plus ascendat tantꝰ honoris apex.
Om̃s uͥtutũ species ⁊ aromata. totani.
Te siul asꝑgũt thuris odore sui.
T̃u sñ defectu radius. tu flos sñ spina.
Tu fñ mbe dies. tn fñ sorde parens. Ssumit¬
Quid loqtior: hinc nulb̃ crem̃tũ laus tua
F rustra luce facis. tẽpto iuuare dien.
Q uata tuis pateat uͥtutib area. nullus.

Expanded text:
esset Intus sincera mens, caroque munda foris. Splendor festivus totam sibi vindicat illam, In qua praefulget omne decoris ebur. Angelicae lucis speculum decor ejus adumbrat: Huc oculum flectit curia tota suum. In titulos ejus citharizant omnia coeli Organa, coelestis musica ludit ei. Haec est cella capax, ubi mel Deitatis inundans, Plene compluit hanc muneris imbre sui. Stella maris, candoris ebur, speculum paradisi, Fons veniae, vitae janua, Virgo, vale. Coeli scala boni, schola pacis, fibula thuris, Virgula, pigmenti cellula, Virgo, vale. De te tot laudum rutilant insignia, nescit Quo plus ascendat tantus honoris apex. Omnis virtutum species et aromata, totam Te simul aspergunt thuris odore sui: Tu sine defectu radius, tu flos sine spina, Tu sine nube dies, tu sine sorde parens. Quid loquor? hinc nullum crementum laus tua sumit; Frustra lucet facis, tento juvare diem. Quanta
Abbreviated transcription (Latin):
erit in resurrectõne. In pͥma uita pax
ẽ necessaria: q̃ longe faciat a cͥmine. In
sed̾a. par ẽ uecessaria: q̃ longe faciat a
t̾rore. Uñ ĩ ereqͥis mortuoꝵ dr̃. Non pe¬
nalis trnor exeruciet. ñ reoꝵ ꝓrima ca¬
thena const̾agat. ⁊ c̾ In t̾eia uita. pax est

Expanded text:
erit in resurrectione. In prima vita pax est necessaria, quae longe faciat a crimine. In secunda, pax est necessaria, quae longe faciat a terrore, unde in exsequiis mortuorum dicitur: Non poenalis timor excruciet; non reorum proxima catena constringa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ sinagoge mat̾. ⁊i dõ se ipm̃ recepit cũ
a mortuis refurrexit. ⁊ pat᷑m seruauit
⁊ matr̃e ĩ fine recipiet. sui sinagoge. ua¬
tri cõpatiendo: pat̾ dicebat. Nat᷑ si fieri
ex sua passione ꝑit᷑am sciebat. affectu pi¬
etatis condolebat. Pax simulata ꝑditoꝵ:
maticoꝵ: qͥ uniu̾salis eccłe auetoritati re¬
sistũt ⁊ ꝯtͣdicũt. Uñ saniuel. Necem̃ ari¬
olandi ẽ repuguare ⁊ qͣsi scelus ydolat̾e
nolle acqͥeseere. Angustiuꝰ tres auctoritates¬

Expanded text:
cepit cum a mortuis resurrexit, et Patrem servavit, et matrem in fine recipiet. Cui Synagogae matri compatiendo Patri dicebat: Pater, si fieri a Synagogam ex sua passione perituram sciebat, affectu pietatis condolebat. Pax simulata est prodmaticorum, qui universaliter Ecclesiae auctoritati resistunt et contradicunt. Unde Samuel: Peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acq
Abbreviated transcription (Latin):
latitudo. longitudo. sublimitas.
⁊ ꝓfũctũ. Et tres in titulo distine¬
Lititudo misełie: fuit ĩ xp̃i passi.¬
one. Longitudo uite: in resur rec.¬
tione. S ublimitas głe. ĩ ascẽsione.
ꝓfũdũ sapientie ĩ occulta potes
tate. qua hec oĩa fec̾. qua ⁊ ĩno¬
iissimo iucdicabit. ꝓfũdũ crueis
occultũ erat. cet̾a manifesta por¬
tabat. Sic potestas adhue oceul
festa erit. sic̃ scͥptũ ẽ. Cognoscet᷑
dñs iudieia faciens. Uñ in quar¬
manifestis p̃mittit᷑: de quarto aut̃

Expanded text:
latitudo, longitudo, sublimitas et profundum, et tres in titulo distincLatitudo misericordiae fuit in Christi passione. Longitudo vitae in resurrectione. Sublimitas gloriae in ascensione. Profundum sapientiae in occulta pfecit, qua et in novissimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera manifesta patebant. Sic potestas adhuc occultnifesta erit, sicut scriptum est: Cognoscetur Dominus judicia faciens . Unde et in quarmani
Abbreviated transcription (Latin):
phariseũ: ⁊ mĩa impẽdit᷑ uͥ nullũ p̃¬
cedit nu̾tũ. Uñ ĩ eu̾głio. Publicam
⁊ me̾tͥces p̃cedẽt uos ĩ regno dei. S
nec nat᷑a potuit. nec iusticia debuit.
ut panis ⁊ uinũ. fieret caro ⁊ sãguiᷤ.
Sola uͦ diumna grã hoc potuit ⁊ uolu¬
tempꝰ añ legẽ. ⁊ tẽpꝰ sub lege. ytempꝰ
gr̃ẽ. ⁊ ĩ ip̃o tẽꝑe grẽ uenit dñs iħe.

Expanded text:
 nullum praecedit meritum. Unde in Evangelio: Publicani et meretrices praecedent vos in regno Dei . Sed nec natura potuit nec justitia debuit, ut panis et vinum fieret caro et sanguis. Sola vero divina gratia hoc potuit et volutempus ante legem, tempus sub lege, et tempus gr
Abbreviated transcription (Latin):
ad gaudia ceti. Uñ ⁊ saluatorẽ expecta¬
mꝰ. ⁊ẽ. Ut cũ ueni̾t ⁊ pulsaui̾t confestim
aperiãt ei : ecce sacͣm̃tũ altaris. In hoc .Nt.
uere saluator uenit. q̃ ꝑ p̃sentiam corpo¬
ris: pulsat cũ fidem in t̾rogat. Int̾rogat
ut dise̾nat: ĩ t̾rogat ut ꝓbet ⁊ reꝓbet.
ꝓbet fidelem. repbet ĩfidelem. Dñs int̃¬

Expanded text:
Unde et Salvatorem exspectamus etc. , ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiamus ei , ecce sacramentum altaris. In hoc enim vere Salvator venit etiam per praesentiam corporis. Pulsat cum fidem interrogat. Interrogat ut discernat. Interrogat ut probet et reprobet: probet fidelem, reprobet infidelem. Domin
Abbreviated transcription (Latin):
tute ⁊ gr̃a donat. tercio ut nr̃e in¬
firmitati parcat. se ipm̃ infue ma¬
iestatis claritate ũ manifestat. s
quasi sub qͦda uelamine occultat:
Unde mirałm istud contigit. inui¬
uariensi eccłia p̃monstratensis or
uni celebraret᷑ missa ĩ Idiis:¬
p̃fata eccłia qͥdã frater de cho
illd̃ cͥculum olaritatis irmense:
⁊ cołubã miri candoris suꝑ calice
in eadem claritate Cepit gͥ amini¬
rari. aminirando intueri. Et subi¬
to stupefactꝰ ⁊ t̾ritus. amisso uisu ce¬
cidit in choro ꝓstratus. sũe fratres
ad manꝰ extra chorũ deducentes ⁊ e¬
uentꝰ ueritatẽ ꝑqͥrentes. tam dui p̃ci¬
b institerunt: donec ei dñs uifũ
restitueret. Et ħ qͥdem de pͥmo or¬
diue dicta sufficiant: De scdo ordine

Expanded text:
rtute et gratia donat. Tertio, ut nostrae infirmitati parcat, semetipsum in suae majestatis claritate non manifestat, sed quasi sub quodam velamine occultat. Unde miraculum istud contigit in Vivariensi ecclesia Praemonstratensis ordinis. Cum celebraretur missa in praefataillud circulum claritatis immensae et columbam miri candoris super calicem in eadem claritate. Coepit igitur admirari, et admirando intueri: et subito stupefactus et territus amisso visu cecidit in choro prostratus. Quem fratres ad manus extra chorum deducentes, et eventus veritatem perquirentes, tandiu precibus institerunt donec ei Deus visum restitueret. Et haec quidem de primo ordine dicta sufficiant. CAP. IV. De
Abbreviated transcription (Latin):
uł quare fub hac specie sacͣm̃ti u̾ta ᷤᷤ
lateat ⁊ uelet᷑: ro̾nabiles q̃stiones oit¬
ũtur Quare hoc sacͣm̃tũ it̾et᷑. tͥꝑtita
eã ẽ. Prima cã est: ut qͥ cotidie labi¬
mͦ. ꝑ hoc eotidie expiemͣ. Scd̾a c̃ã est.
ut sic̾ ĩ medio paradisi erat lignũ ui¬

Expanded text:
 quare sub hac specie sacramenti veritas lateat et veletur, rationabiles quaestiones oriuntur. Quare hoc sacramentum iteretur tripartita causa est. Prima causa est ut qui quotidie labimur, per hoc quotidie expiemur. Secunda causa est, ut sicut in medio paradisi erat lignum vi
Abbreviated transcription (Latin):
hõ anphorã aq̃ banilans. Seqͥmun
eũ: ⁊ dicite dũo domꝰ. Ub facio pas¬
cha cũ discipłis meis. s̾ Et ipse ostẽ
tare: ut ascẽsuri his gͣdib ⁊ ascen¬
sionib uͥtutũ. studeat̃ se ipsos p̃pa¬
rare ⁊ ꝓbare. Uñ apłs. ꝓbet aut̃ se¬

Expanded text:
homo amphoram aquae bajulans; sequimini eum et dicite domino domus; ubi facio pascha cum discipulis meis? Et ipse ostendtare, ut ascensuri his gradibus et ascensionibus virtutum studeant seipsos praeparare et probare. Unde Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
uos sumnles hoĩb expectãtib dnm sium:
ecce rectitudo ĩtentõnis. Hec enĩ sola.:
uere expectat ⁊ letificat. Expectando le¬
tificat: ⁊ letificando ex pectat. Uñ apłs.¬
s onu̾satio nra in ceł ẽ. Quasi dicat. Intẽ¬

Expanded text:
vos similes hominibus exspectantibus dominum suum , ecce rectitudo intentionis. Haec enim sola vere exspectat et laetificat; expectando laetificat, et laetificando exspectat. Unde Apostolus: Conversatio nostra in coelis est , quasi dicat: Inte
Abbreviated transcription (Latin):
ant: Scd̾a ẽ qͣre ĩ hoc ordine potiꝰ quã
ĩ cet̾is. sub̾a panis ⁊ uim in uerũ eor¬
pꝰ. xp̃i ⁊ sanguinẽ tͣnseat. solutio pͥme
l nat᷑a erat redim̃da. scił corpꝰ ⁊ aĩa.
In hoc autẽ ordine. tira redẽptio ⁊ reꝑa¬
⁊tio celebrat᷑: ꝑ ꝗͣ. humana nat᷑a libat᷑.
Unde quare ĩ hoc oidine ñ nͥ due cͧces
fuerĩt faciende. mauifesta apparetrõ.
uidelicet ꝓpt̃ redẽptonẽ duplicis na¬
ture solutio sed̾e qͦustioni
Dres ordines fut. Ordo nat᷑e. ordo
iusticie. ordo grẽ. Ordiue nat᷑e flos¬

Expanded text:
a, quare in hoc ordine potius quam in caeteris substantia panis et vini in verum corpus Christi et sanguinem transeat. Solutio prima natura erat redimenda, scilicet corpus et anima. In hoc autem ordine nostra redemptio et reparatio celebratur, per quam humana natura liberatur. Unde quare in hoc non nisi duplex fuerit crux facienda, manifesta apparet ratio, videlicet propter redemptionem duplicis naturae. Solutio secundae quaestionis. Tres ordines sunt: ordo naturae, ordo justitiae, et ordo gratiae. Ordine nat
Abbreviated transcription (Latin):
S de his meonseꝗ̃tibꝰ dicẽdũ ẽ. Ter cia
causa est: quare scilicet p̃dicta tria
huiꝰ sacͣmẽti om̃is patͥar chaꝵ bñdie¬
tio in his constabat. Unde ⁊ abra¬
ham eũ in fig᷑a hinꝰ misteriĩ melchi¬
sedech ei panẽ ⁊ uinũ obtulisset: a
maiore bñdicto̾nẽ accepit ⁊ bñdiet᷑
dõ excełso dictꝰ est. Laia bñdictõne
post ea yͥsaac filiũsuũ ditauit Ysaac
cẽ filio suo iacob hec eadem bõna ꝓ¬
pħali eloqͥo ĩplorauit dicens. Det tͥ¬

Expanded text:
Sed de his in consequentibus dicendum est. Tertia causa, quare scilicet praedicta tria hujus sacramenti omnis patriarcharum benedictio in his constabat. Unde Abraham cum in figura hujus mysterii Melchisedech et panem et vinum obtulisset, a majore benedictionem accepit, et benedictus Deo excelso dictus est. Qua benedictione postea Isaac filium ditavit. Isaac etiam filio suo Jacob haec eadem bona prophetali eloquio imploravit dicens: Det t
Abbreviated transcription (Latin):
tplici p̾rogatua. ⁊ caritate gemina.
⁊ et̃na potestate. De pͥma p̃rogatiua.
scilicet om̃iũ grͣaꝵ plenitudine. scͥp.¬
tum est. De plenitudine eiꝰ om̃s acce¬
pimꝰ. Non enĩ ad mensurã dat deuͤ¬

Expanded text:
plici praerogativa et charitate gemina. et aeterna potestate. De prima praerogativa. scilicet omnium gratiarum plenitudine, scriptum est: De plenitudine ejus omnes accepimus ; et: non enim ad mensuram dedit Deu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq̃ necessaria impetͤmꝰ Ex parti¬
cipatõne sellicet sanguinis. remis¬
fionem peccõꝵ: ex participatb̾ne
corꝑis uuitatẽ ĩ societate sc̃õꝵ. ex
sũua ⁊ et̃na potestate. timorẽ et

Expanded text:
 necessaria impetremus: ex participatione scilicet sanguinis, remissionem peccatorum; ex participatione corporis, unitatem in societate sanctorum; ex summa et aeterna potestat
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ letificat ⁊ accẽdit. intelligit᷑ spes.
In pane qͥ confirmat: intelligit᷑ cari¬
Uel ĩ p̃ane qͥ corroborat pat̾ intelligit᷑.
qͥ ẽ om̃is õĩũ fortitudo. In uino qd̾ le¬
tificat. filꝰ qͥ ẽ gaudiũ nrm qd̾ nemo
tollet a nob̾. In aqͣ q̃ mũdat ⁊ lauat:¬

Expanded text:
 laetificat, intelligitur spes. In pane qui confirmat, intelligitur chariVel in pane qui corroborat Pater intelligitur, qui est omnis omnium fortitudo. In vino quod laetificat, Filius qui est gaudium nostrum, quod nemo tollet a nobis. In aqua, quae mundat et lavat
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ẽ sed̾a qͤstio: que posset fi aeri
scilicet quare tͤs cͥces ĩ hoc ordiue
fiant qͣdo dicimꝰ hec dona. hec uun̾a.
hec sc̃a sacͥficia illibata. Hee scilicet do¬
hec scã sacͥficia illibata maiestatis diui¬
uet ut hec doua referãtur ad nat᷑am.
hee muna ad grãm. hec scã sacͥficia

Expanded text:
go secunda quaestio quae posset fieri, scilicet quare tres cruces in hoc ordine fiant, quando dicimus: Haec dona, haec munera, haec sancta sacrificia illibata. Haec dona scilicet haec sancta sacrificia illibata majestati divinae, ut haec dona referantur ad naturam, haec munera, ad gratiam, haec sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ differẽtia. Scd̾m enĩ differẽtiam
tͥum partiũ eccłie. tͦs st̃ missarũ
differẽtie: ut alia dicat᷑ de scĩs alia
defũc̃tis. St̃ qͥd̾ tres partes eccħe.
natione. pars ĩ expectatõne. Ine.¬

Expanded text:
st differentia. Secundum enim differentiam trium partium Ecclesiae, sunt tres missarum differentiae, ut alia dicatur de sanctis, alia defunctis. Sunt quidem tres partes Ecclesinatione, pars in exspectatione, In ex
Abbreviated transcription (Latin):
de multa oꝑatione. Ubi dat᷑ intelligi. qͦd
boni prauoꝵ colloqͥa aliqñ appetere. aliqñ
uitare deb̾et. Appetere deb̾et boni pͣuorũ
colloqͥa. qͣndo ⁊ sua exhortatiõe illos sꝑant
posse corrigi: ⁊ tantũ de sua stabilitate ꝯfi¬
dunt. ut ñ timeant ex praua suggestione

Expanded text:
de multa operatione . Ubi intelligi datur quod boni pravorum colloquia aliquando appetere, aliquando vitare debent. Appetere debent boni pravorum colloquia, quando et sua exhortatione illos sperant posse corrigi, et tantum de sua stabilitate confidunt, ut non timeant ex illorum prava suggestione
Abbreviated transcription (Latin):
sui fuit. In resur rectõne cortẽptus
mũdi. In ascẽsione amor dei. In oe¬
culta potestate timor. Contẽptꝰ aũ
sui. exctudit u̾bositatẽ. contep̃tus
mũdi. curiofitatẽ. amor dĩ. ñqͥtatẽ.
sũ qua nemo saluat᷑. In nazareno sptᷤ.
Sazaret enĩ flos int̾p̃tat᷑: de quo
fructꝰ sperat᷑. In rege uideoꝵ cari.¬
⁊ sac̾dotes fac̾. fides aut̃ illuminat

Expanded text:
sui fuit, in resurrectione contemptus mundi, in ascensione amor Dei, in occulta potestate timor. Contemptus autem sui excludit verbositatem, contemptus mundi curiositatem, amor Dei iniquitatem, sine qua nemo salvatur, in Nazareno spes; Nazareth enim flos interpretatur, de quo fructus speratur. In rege Judaeorum charidotes facit. Fides
Abbreviated transcription (Latin):
Alii nudis articulis coclearis uice o¬
lera sua piscant᷑: ita ut in eode iure ⁊
manus ablutionẽ ⁊ uenter refectionẽ
querere uideat᷑. Alii semicorrosas cru¬
stas ⁊ p̾morsas colliridas cibariis iteran¬
do infigunt:⁊ reliquias dentium suoꝵ
offas facturi in poculis demergunt.
hȩc sicut supra diximus dicentibus
erubescenda fuerant: si a facientib
p̃sumpta non fuissent. Nunc autẽ
sustineant in audiendo uerecundiã:
qui nolunt infaciendo habere dis¬
ciplinã. Uerũtam̃ hȩc de ĩmundicia
indisciplinate manducantiũ:. ad ex¬
emplum dicta sufficiant. Temperã¬
tiã manducandi intelligimꝰ in eo. si¬
homo tractim ⁊ non cum nimia fe¬
stinatione comedat: ubi nos quidẽ
quantũ fieri potest. mod̾u ⁊ m̃surã
omnes tenere suademꝰ: legem tamen
nullam dare presiimimus: quia sic̃
iam supra diximus. alius sic.⁊ alius
sic. Hȩc uob̾ fratres de scientia ⁊
disciplina. interim nos diximus:.

Expanded text:
Alii nudis articulis coclearis vice oAlii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et venter refectionem quaerere videatur. Alii semicorrosas crustas et praemorsas collyridas cibariis iterando infigunt, et reliquias dentium suorum offas facturi in poculis demergunt. Haec, sicut supra diximus, dicentibus erubescenda fuerant, si a facientibus praesumpta non fuissent. Nunc autem sustineat in audiendo verecundiam, qui noluit in faciendo habere disciplinam. Verumtamen haec de immunditia indisciplinate manducantium ad exemplum dicta sufficiant. Temperantiam manducandi intelligimus in eo, si tractim homo et non cum nimia festinatione comedat; ubi nos quidem quantum fieri potest modum et mensuram omnes tenere suademus, legem tamen nullam dare praesumsimus, quia, sicut jam supra diximus, alius sic et alius sic. Haec vobis, fratres, de scientia et disciplina interim nos diximus:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfluitatẽ caueat. Ille uͦ cui multũ opusẽ.
magis adhonestatẽ attendat: ꝙr neq ille nͥ
tẽꝑantiȩ metas tͣnsierit. ad turpitudinẽ ꝑ¬
ueniet: neq iste nͥ priꝰ honestatis oblitus
fuerit. in suꝑfluitatẽ inpinget. Postremo¬
ẽ obseruantia in cibo qͦmͦ qͥs cibũ sumere
debeat: hoc ẽ quã munde ⁊ quã temperate.
De ĩmundicia comedendi pauca exempla
ꝓferre sufficiat: ut d̾u in quibꝰda suis parti¬
b cernit᷑: facile ꝑsimilitudinẽ ubiq caue¬
atur. Qud̾a int̾ comedend̾u dũ scutellis
exonerare uolunt. quadrata ferculorũ
frusta adip̃e siue sagina suꝑ rotatã dis¬
tillantia mensalib inuoluunt. aut super
iittunt: donec iterũ einsceratiᷤ interio¬
rib ea quȩ remanserant in pristinũ lo¬
cũ reponant. Alii bibentes. digitos me¬
diotenus poculis immergunt: alii un¬
ctas manus ad uestim̃ta sua detergen¬
tes: rursus ad cibaria tractanda redeũt.

Expanded text:
perfluitatem caveat; ille tero cui multo opus est, perfluitatem caveat; ille tero cui multo opus est, magis ad honestatem attendat, quia neque ille nisi temperantiae metas transierit, ad turpitudinem veniet, neque iste nisi prius honestatis oblitus fuerit, in superfluitatem impinget. est observatio in cibo, quomodo quis cibum sumere debeat. Hoc est quam munde et quam temperate. De immunditia comedendi pauca exempla proferre sufficiat, ut dum in quibusdam suis partibus cernitur, facile per similitudinem ubique caveatur. Quidam inter comedendum dum scutellas exonerare volunt, quadrata ferculorum frusta adipem sive saginam superroratam distillantia mensalibus involvunt aut super injiciunt, donec iterum evisceratis interioribus ea quae remanserant, in pristinum locum reponant. Alii bibentes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
similes uideri uolunt. alii suꝑstitio¬
sũ nimis in p̃ꝑandis cibis studiũ adhi¬
bent: infinita decoctionũ ⁊ frixurarũ
⁊ ꝯdim̃toꝵ gen̾a ercogitantes. mͦ mol¬
lia. mͦ dura. mͦ frigida. mͦ calida. modo
no. mͦ sale ꝯdita: scd̾m osuetudinem
pregnantiũ mulierũ desid̾antes. Hii ꝓfecto
ñ sołu arguendi. s ⁊̃ deridendi sunt: qͥ quasi
caupones ad omnẽ clepsidrã eliciendi gustꝰ
gr̃a palatũ extendunt. Igit᷑ ꝯtra hȩc uicia
sananda. necessariꝰ ẽ rigor disciplinȩ: qͥ istas
gulȩ petulantias infra certũ limitẽ cohibe¬
at. qͣtinꝰ se neq ad ĩmod̾atas delicias. neq ad
nouitates. neq ad suꝑsticiosas p̾parationes
ciboꝵ appetendas diffundat. Demde sequit᷑
edacitatis ꝑueniat. insuꝑfluitatẽ offendit.
Cui multũ opus ẽ. in eo sepe honestas come¬
dendi ledit᷑. etiã priusqͣm ad suꝑfluitatẽ
ueniat᷑. Ergo ille cui parũ satis ẽ: magis su¬

Expanded text:
similes videri volunt. Alii superstitiosimiles videri volunt. Alii superstitiosum nimis in praeparandis cibis studium adhibent, infinita decoctionum et frixurarum et condimentorum genera excogitantes, modo mollia, modo dura, modo frigida, modo calida, modo no, modo sale condita, secundum consuetudinem praegnantium mulierum desiderantes. Hi profecto non solum arguendi sed etiam deridendi sunt, qui quasi caupones ad omnem clepsydram eliciendi gustus gratia palatum extendunt. Igitur contra haec vitia sananda necessarius est rigor disciplinae, qui istas gulae petulantias intra certum limitem cohibeat, quatenus se neque ad immoderatas delicias, neque ad novitates, neque ad superstitiosas praeparationes ciborum appetendas diffundat. CAP. XX. Secunedacitatis perveniat, in superfluitatem offendit; cui multum opus est, in eo saepe honestas comedendi laeditur, etiam priusquam ad superfluitatem veniatur. Ergo ille cui parum satis est, magis su
Abbreviated transcription (Latin):
indigestionẽ stomachi. aut pecori̾ siccita¬
tẽ. aut obripilationẽ capitis: aut siqua
sunt talia ad excusandas excusationes p̃¬
tend̾t. Alii delicias ⁊ luxũ ciboꝵ magna
ꝯstantia asꝑnant᷑: s ab eis tt̾m nͥ minori¬
atq aut tolerabiliori petulantia. com¬
muniũ cibarioꝵ usus om̃ino despicit᷑:
noua quȩda ⁊ insolita ciboꝵ gen̾a ex¬
ꝑom̃s circũpagos turba famuloꝵ discͣ¬
rat: ⁊ uix tande uł ignotas de deser¬
tis ꝓcul montib radices euellendo. uł
pauculos de imis gurgitib ꝓfunda
scrutatione pisciculos trahendo. siue
intẽpestiua de arentib rubetis arbu¬
sta colligendo: uniꝰ appetitꝰ petułatiã
ꝯpescere queat. ẜ sane mͥ ñ satis patere
pot̾̃ qd uiciũ istos exagitet: nisi forte
qͥa ꝑ qͣnda animi insoletiã multos in
suo obseqͥo occupari gaudent: siue qr
ꝑtumorẽ elationis. cȩt̾is om̃ib qͣntũ ci¬
bo dissimiles sunt. tantũ merito dis¬

Expanded text:
indigestionem stomachi aut pectoris siccitaindigestionem stomachi aut pectoris siccitatem, aut obripilationem capitis, aut si qua sunt talia, ad frivolas excusationes praetendunt. Alii delicias et luxum ciborum magna constantia aspernantur, sed ab eis iterum non minori aut tolerabiliori petulantia communium cibariorum usus omnino despicitur. Nova quaedam et insolita ciborum genera exper omnes circum pagos turba famulorum discurrat, et vix tandem vel ignotas de desertis procul montibus radices evellendo vel pauculos de imis gurgitibus profunda scrutatione pisciculos trahendo, sive intempestiva de arentibus rubetis arbuta colligendo, unius appetitus petulantiam compescere queat. Et sane mihi non satis patere potest, quod vitium istos exagitet, nisi forte quia per quamdam animi insolentiam multos in suo obsequio occupari gaudent, sive quia per tumorem elationis caeteris omnibus quantum cibo dissimiles sunt, tantum merito dis
Abbreviated transcription (Latin):
discos ingirũ cirtũduc̃t. ⁊ uelut rex suꝑ
obsessam ciuitarẽ assultũ facturꝰ dubitãt
uͥ pͥmũ expugnationẽ aggrediant᷑ ÷ dum
simul in om̃i parte irruptionẽ facere
dentia erubesc̾e: nͥ fuerit manifeste ꝯfu¬
sa. His gͥ trib modis debet quisq int̾ epu¬
las ꝯseruare disciplinã: in semetipso uide¬
licet ut ⁊ lingũa suã aloquacitate restrin¬
gat: ⁊ ocłos suos a circũspectione cohibeat:
⁊ut cȩt̾a m̃bra omĩa cũ modestia ⁊ quiete
ciplinȩ in cibo. obseruãtia in eo qͥd sumat:
in eo qͦmͦ sumat. Obseruãtia in eo qͥd sumat.
nimis accurate ⁊ laute p̃pata ꝯcupisdat.
In pͥmo eñi lurus arguit᷑. insed̾o curiositas:
intercio suꝑsticio notat᷑. Sunt nãq qͥda
quoꝵ fauces satis ridicula infirmitare egͦ¬
tant: quȩ nisi pingui .i. ⁊ delicata deglu¬
tire non possumꝰ. e si quando eis parei
aut frugales cibi oblati fuerĩt. statĩ aut

Expanded text:
discos in gyrum circumducunt, et velut rex super discos in gyrum circumducunt, et velut rex super obsessam civitatem assultum facturus, dubitant ubi primum expugnationem aggrediantur, dum simul in omni parte irruptionem facere dentia erubescere, nisi fuerit manifeste confusa. His igitur tribus modis debet quisque inter epulas conservare disciplinam in semetipso, videlicet ut et linguam suam a loquacitate restringat, et oculos suos a circumspectione cohibeat, et ut caetera membra omnia cum modestia et quiete ciplinae in cibo, observatio in eo quid sumat, um sumat, observatio in eo quomodo sumat. at. In primo enim luxus arguitur, in secundo curiositas, in tertio superstitio notatur. Sunt namque quidam quorum fauces satis ridicula infirmitate aegrotant, quae nisi pinguia et delicata deglutire non possunt. Et si quando eis parci aut frugales cibi oblati fuerint, statim aut
Abbreviated transcription (Latin):
in habitu. neq in gestu aliqͥd indecens aut in¬
honestũ agat᷑. Nicll cũ strepitu aut cumul¬
tu fiat. si omĩa m̃bra cũ modestia ⁊ tͣnqͥllita¬
te in disciplina otineant᷑. Hon sic̃ qͥda faciunt:
qͥcũ ad edend̾u asseder̃t. inqͥeta q̃da agitatio¬
ne ⁊ ꝯfusione m̃broꝵ. intẽꝑantiã animi sui de¬
signant. Caput eititiunt. brachia exerunt.
manꝰ in altũ expandunt. ⁊ ñ sine magna tur¬
pitudine qͥsi totũ epułu simul sint absorturi.
ingentes qͦsda conatꝰ. ⁊ gestꝰ satis indecoros
ostend̾t: anhelant ⁊ suspirant p̃ angustia. ita
ut existimes eos aliũ rugienti uentri paren¬
tiorem aditũ querere: qͣsi angustia fau¬
ciũ ñ possit esurienti stomacho satis suf¬
ficientẽ habundantiã ministͣre. In uno
loco sedentes ocłis ⁊ manib qͣ prope quȩ
longe omĩa eircũcurr̃t. simul panes cõ¬
minuunt. uina incalices i pateras esfund̾t.

Expanded text:
in habitu, neque in gestu indecens aliquid aut inin habitu, neque in gestu indecens aliquid aut inhonestum agatur. Nihil cum strepitu aut tumultu fiat, sed omnia membra cum modestia, et tranquillitate in disciplina contineantur. Non sicut quidam faciunt, qui cum ad sedendum assederint, inquieta quadam agitatione et confusione membrorum intemperantiam animi sui designant. Caput excutiunt, brachia exerunt, manus in altum expandunt, et non sine magna turpitudine quasi totum epulum simul sint absorpturi, ingentes quosdam conatus et gestus satis indecoros ostendunt. Anhelant, et suspirant prae augustia, ita ut existimes eos alium rugienti ventri patentiorem aditum quaerere, quasi angustia faucium non possit esurienti stomacho satis sufficientem abundantiam ministrare. In uno ergo loco sedentes, oculis, et manibus quae prope, quae longe, omnia circumcurrunt, simul panes comminuunt, vina in calices, et pateras effundunt,
Abbreviated transcription (Latin):
n mensa ẽ duplex custodia discipline. Ibi eñi
debet homo seruare discipliña in habitu suo:
⁊ disciplinã incibo suo. Disciplinã in habitu
trib modis: in disciplina tacendi. in disciplina
uidendi. in disciplina ꝯtinendi sese. Tacitͣnitaᷤᷤ
int̾ epulas necessaria ẽ: idcirco qͣm lingua qͤ
om̃i tẽꝑe ꝓna adpeccatũ labit᷑᷑ ꝑiculosius
cũ ꝑ crapuła infłamata fuerit. ad loq̃nd̾u
relaxat᷑. Ppt̾ea em̃ diues qͥ int̾ epulas loqͣci¬
tati seruierat. post ĩ inferno positus. uehem̃¬
tiꝰ in lingua ardebat. Custodia ocłoꝵ int̾ e¬
pulas ꝓptea necessaria ẽ. qr ñ decet ibi p̃cipue
ut uagos ħo habeat ocłos. neq curiose. ⁊ ut ã¬
pliꝰ aliqͥd dicã impudent̃. ea qͤ apud alios a¬
gunt᷑. circũ lustndo ꝓspiciat: s ut potiꝰ pudi¬
ce demissis luminib ea tantũ qͦ sibi ante posi¬
ta ⁊ apposita st̃ atendat. Custodia qͦq ꝯtinẽ¬
di sese ibi negligenda ñ ẽ: qͣtinꝰ uidelicet. neq

Expanded text:
n mensa est duplex custodia disciplinae. Ibi enim debet homo servare disciplinam in habitu suo, et disciplinam in cibo suo. Disciplinam in habitu, tribus modis, in disciplina tacendi, in disciplina videndi, in disciplina continendi sese. Taciturnitas inter epulas necessaria est idcirco, quoniam lingua quae omni tempore prona ad peccatum labitur, periculosius cum per crapulam inflammata fuerit, ad loquendum relaxatur. Propterea enim dives qui inter epulas loquacitati servierat, post in inferno positus vehementius in lingua ardebat . Custodia oculorum inter epulas propterea necessaria est; quia non decet ibi praecipue, ut vagos homo habeat oculos, neque curiose, et ut amplius aliquid dicam impudenter ea quae apud alios aguntur circumlustrando prospiciat, sed ut potius pudice demissis luminibus ea tantum quae sibi anteposita et apposita sunt attendat. Custodia quoque continendi sese ibi negligenda non est, quatenus videlicet neque
Abbreviated transcription (Latin):
monib disciplinatis ociosa adhibeantur.
Ociosa aut̃ st̃ om̃ĩa. quȩ sũt aut nociua.
aut inhonesta. aut inutilia. Inutilia au̾t
s̃t̃. quȩ nec loquentib nec audientib ꝑ¬
sunt. In honesta s̾t. quȩ illiꝰ qu loquitur.

Expanded text:
monibus disciplinatis otiosa adhibeantur. monibus disciplinatis otiosa adhibeantur. Otiosa autem sunt omnia, quae sunt aut nociva, aut inhonesta, aut inutilia. Inutilia autem sunt, quae nec loquentibus, nec audientibus prosunt. Inhonesta sunt, quae vel illius qui loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
alacer sine inquietudine. maturus
sine ꝓteruia. ⁊ sine turbulentia seue¬
rus. Qolłe gestũ temꝑat tͣbidꝰ. ⁊ tͣbidũ
mollis. dissolutũ ꝓcax ꝓcãcẽ dissolutoᷤ.
citatꝰ tard̾u. ⁊ tardus citatũ. qͥa inter
uicia otͣria mediꝰ limes uͥtꝰ ẽ. Hec de
gestu adp̃sentẽ doctͥnã dicta sufficiãt.
Si qui uͦ tam duri cordis fuerĩt ut hiᷤ
ãmonitiõibꝰ informari nequeãt. illos
qͥde acͥorib stimuł urgeri oportet: ut
qd̾ sponte facere nolunt. faciãt uel in¬
uiti. Scio enĩ qͣm difficile sit cor ma¬
licia induratũ. ad formã disciplinȩ et
speciẽ honestatis incuruare. s neces¬
se ẽ. ut dura mat̾ia cũ facile ad form̃a nõ
flectit᷑ : ei ⁊ acͥoris flaminȩ incendiũ. et
mallei gͣuioris tunsio adhibeatuR.
dicat᷑. uibi dicat᷑. qͣndo dicat᷑. qͦmͦ dicatoꝵ
Qͥd au̾t dicenu sit hac pͥmũ gn̾ali distĩc¬
tione discernit᷑: ut uidelicet nũqͣm inser¬

Expanded text:
alacer sine inquietudine, maturus alacer sine inquietudine, maturus sine protervia, et sine turbulentia severus. Mollem gestum temperat turbidus, et turbidum mollis, dissolutum procax, procacem dissolutus, citatus tardum, et tardus citatum, quia inter vitia contraria medius limes virtus est. Haec de gestu ad praesentem doctrinam dicta sufficiant. Si qui vero tam duri cordis fuerint, ut his admonitionibus informari nequeant, illos quidem acrioribus stimulis urgeri oportet, ut quod sponte facere nolunt, faciant vel inviti. Scio enim quam difficile sit, cor malitia induratum ad formam disciplinae et speciem honestatis incurvare, sed necesse est ut dura materia cum facile ad formam non flectitur, ei et acrioris flammae incendium et mallei gravioris tunsio adhibeatur. dicatur, ubi dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Quid autem dicendum sit, hoc primum generali distinctione discernitur, ut videlicet nunquam in ser
Abbreviated transcription (Latin):
m̃brũ id qd̾ fac̃. eo modo atq m̃sura faci¬
at qͦ faciendu ẽ. idẽ nec pł neq minꝰ. neq
alit̾ qͣm oporteat faciat. qͣtinꝰ in actu suo
sic dirigat᷑ ⁊ moueat᷑. ut in nulla umꝙͣ par¬
te tẽpantie himnitẽ. aut form̃ honestatis
excedat. Hoc ẽ ut in paucis exemplifice¬
mꝰ ridere sine aꝑtione dentiũ. uidere si¬
ne defixione ocłoꝵ. loqͥsine extensione
manuũ. ⁊ intentatione digitoꝵ. sine ꝯtorti¬
one labioꝵ. sine iactatione capitis. sine
eleuatione suꝑcilioꝵ. Incedere sine mo¬
dulatione gressuũ. sine uentilatiõe. bͣ¬
sine diuaricatiõe crurũ. sine alterutra
suꝑiectione pełu. si ne extensiõe uel a¬
gitatione tibiarũ. sine alt̾na accubi¬
tatione laterũ. iacere sine disiectione
m̃broꝵ. E ut tand̾e de hac parte finẽ
loquendi faciamꝰ: gestis hominis in acto
ẽẽ deb⁊ gͣtiosus sine mollicie. quietus
sine dissolutione. gͣuis sine tarditate.

Expanded text:
membrum id quod facit, eo modo atque mensura facimembrum id quod facit, eo modo atque mensura faciat quo faciendum est, id est nec plus nec minus, nec aliter quam oportet, faciat. Quatenus in actu suo sic et dirigatur et moveatur, ut in nulla unquam parte temperantiae limitem aut formam honestatis excedat, hoc est ut id paucis exemplis probemus ridere sine apertione dentium. videre sine defixione oculorum, loqui sine extensione manuum et intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capitis, sine elevatione superciliorum; incedere sine modulatione gressuum, sine gestisine divaricatione crurum, sine alterutra superjectione pedum, sine extensione vel agitatione tibiarum, sine alterna accubitatione laterum, jacere sine disjectione membrorum. Et ut tandem de hac parte finem loquendi faciamus, gestus hominis in omni actu esse debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate,