comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepit illũ hospicio ⁊acheus: sal¬
uus factus est amorbo. susceptocye¬
dico. Quo morbo: Auaricie. Erat di
tissimus: ⁊ princeps publicanorũ.
Atcendite sanatũ amorbo auaricie.
Dimidiũ inquit bonoꝵ meoꝵ do
pauperib: ⁊ sicui aliquid tuli. qͣ¬
druplum reddam. Id̾o seruanit al-¬
terum dimidiũ. ñ quo frueret᷑. sedũ¬
de debita solueret. Suscepit ergo tũc
medicũ hospicio: quia erat ĩfirmitas
carnis in dño. cui obsequiũ p̾berẽt
hoĩes. Et hoc. quia uoluit p̾stare ob¬
sequẽtib. Obsequẽtib em̃ ꝓderat. ñ
illi. Qui enĩ angeli ministrabãt. hoꝵ
obsequiũ requirebat. Nec helias ser¬
nedic̾etur. mittitur seruus dei. pasci-¬
tur auidua: quẽ deus ĩ secreto pasce-
dei sibi p̾stent. qui eoꝵ ĩdigentiam
cõsiderant. ꝓpt illam incedem a do-¬
mino ĩ euanglio manifestissime
positam qui suscipit iustũ in noie
iusti. incedem iusti accipit. qui sus¬

Expanded text:
Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salSuscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo? Avaritiae. Erat enim ditissimus, et princeps publicanorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed unde debita solveret. Suscepit ergo tunc medicum hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obsequentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim Angeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec Elias sernediceretur, mittitur servus Dei, pascitur a vidua quem Deus in secreto pascebaDei sibi praestent, qui eorum indigentiam considerant, propter illam mercedem a Domino in Evangelio manifestissime positam, Qui suscipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet; et qui sus
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ manib moriebatur. ꝑfecta er¬
go caritas hec est Yiquis tantamha¬
buerit caritatẽ ut paratus sit pro
fr̃ibus ⁊ tam mori. ꝑfecta est ĩ illo
caritas. s m̃iquid mox ut nascitur.
iam prorsus ꝑfecta est: Ut ꝑficia¬
tur. nascitur. Cũ fu̾it nata. nutrit᷑
Cũ fuerit nutrita. roboratur. Cum
fint roborata. ꝑficitur. Cũ ad ꝑfec¬
tionem uenerit quiddr̃: Michi
uiuere xp̃c est: ⁊ mori lucrũ. Opta¬
bam dissolui: ⁊ esse cũ xp̃o. Multo
eñ magis optimũ. Manere in car-¬
ne. necessariũ propt̾ uos ꝓpt̾ eos
ratus mori. Et ut nou̾itis qr ipsa.
est ꝑfecta caritas. qͣm non uiolat.
et ĩ quã non peccat qui natus est
ex deo hoc dñs dicit petro. Petre amaᷤᷤ
me. obsequeremͥ. Quãdo enĩerat
dñs ĩ carne mortali. esuriuit. siti¬
uit. Eo tempore quo esuriebat ⁊ sitie-¬
bat. suceptus est hospicio. Ministra-¬
runt illi qui habuerũt desubstan-¬
tia sua. sicut legimꝰ in euangelio.

Expanded text:
eorum manibus moriebatur. Perfecta ereorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit charitatem, ut paratus sit pro fratribus etiam mori, perfecta est in illo charitas. Sed numquid mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? Ut perficiatur, nascitur: cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita roboratur; cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum: manere in carne necessarium propter vos . Propter eos erat mori. 5. Et ut noveritis quia ipsa est perfecta charitas, quam non violat, et in quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et sitiebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio .
Abbreviated transcription (Latin):
tribieret. Calicẽ salutaris accipi¬
am: ⁊ nomẽ dñi ĩuocabo. Quis
eñi ded̾at illi calicẽ salutarẽ. nisi
ille qui uolebat retribuere : Ac-¬
cipete aũ calicẽ salutatẽ. ⁊ ĩuocare
nomẽ dñi. hoc est satiari caritate
Et ita satiari. ut ñ solum ñ oderis
frẽm: sed ꝑatus sis mori ꝓ fr̃e. ꝑ¬
fecta ista caritas est. ut ꝑatus sis
mori ꝓ fr̃e. Hanc ip̃e dñsĩse exhi-¬
buit. moriturus pro om̃ib: orãs
pro eis a quib crucifigebat᷑ ⁊ di¬
cens pater ignosce illis: quia nes¬
cuint quid faciunt. s si solus hoc
fecit. ñ erat magister. si discipu¬
los ñ habebat. Secuti discipłi hoc fe¬
cerũt. Lapidatus stephanus. genu
fixo. art. Dñe. ne statuas illis hoc
pectatũ. Amabat a quib octidebat᷑
quia ⁊ pro ip̃is moriebat᷑. Audi et
apłm paulũ. Et ip̃e ĩquit ĩpendar
pro aĩabus ur̃is. Int̾ illos eñi erat.
ꝓ quib stephanus dep̾cabat᷑ q̃ndo

Expanded text:
tribueret. Calicem salutaris accipitribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem salutarem, et invocare nomen Domini, hoc est satiari charitate; et ita satiari, ut non solum non oderis fratrem, sed paratus sis mori pro fratre. Perfecta ista charitas est, ut paratus sis mori pro fratre. Hanc ipse Dominus in se exhibuit, mortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
tem gͦ cõmendaui᷑: caritatẽ cõmen¬
dat hec epła. Post resurrestõem dñs
quid aluid ĩ terrogauit petrũ. nisi¬
amas me: Et parũ fuit semel ĩter¬
rogare. ⁊ it̾rm nich aluid: ⁊ t̾ciom
chil aluid. Cum iain t̾cioille tedio
afficeret᷑ qͣi non sibi crederet. qͦ mo¬
do qui nesciret qͥd ĩillo ageret᷑ tñ
et pͥmo. ⁊ scd̾o. ⁊ t̾cio. hoc ĩterroga¬
uit. Ter negauit tuor: ter cõfes¬
sus est amor. Et ecte amat petrus
dñm. Quid p̾staturus est dño: Nõ
eñi ⁊ ip̃e non turbatus ẽ ĩ illo psal¬
mo. quid retͥbuam dño. proom̃ib
que tetribuit mͥ: Qui eñi dicebat
hec ĩpsalmo. attendebat quãta si¬
bi ẽẽnt p̾stita a deo ⁊ querebat ꝙͥ
retribueret deo: ⁊ ñ ĩueniebat. Qc-¬
quid eñi retribuere uolueris abip¬
so accepilti qd̃ reddas. Et qͥd ĩuenit
quo retribuat. qd̃ ut diximus fr̃c
ab ip̃o acceperat: Hoc ĩuenit qd̾ re¬

Expanded text:
tem ergo commendamus; charitatem commentem ergo commendamus; charitatem commendat haec Epistola. Post resurrectionem Dominus quid aliud interrogavit Petrum, nisiAmas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret quid in illo ageretur; tamen et primo, et secundo, et tertio hoc interrogavit. Ter negavit timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid praestaturus Domino? Non enim et ipse non turbatus est in illo psalmo, Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat quanta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit quod re
Abbreviated transcription (Latin):
erit contrariũ illi loco ẜi dicerimꝰ
quia peccatũ non habemus. nos ip¬
sos seducimus: ⁊ u̾itas ĩ nobis ñ
est. Sic ergo forte potest solui q̃sti¬
tio. Est quoddam pectatũ qd̃ non po¬
test admittere. ille qui natus est
ex deo. Et quo ñ admisso. soluunt᷑
cetera: quo admisso. confirmant᷑
cetera. Qd̃ est hoc peccatũ: facere ccͣ
mandatũ xp̃i: ctͣ testam̃tũ nouũ.
Qd̃ est mandatũ nouũ: Mandatũ
gatis. Qui facit ct caritatẽ. ⁊ contͣ
dilectõem frat̾nam ñ audeat głia¬
ri. ⁊ dicere natũ se ẽẽ ex deo. Qui aũ
ĩ dilectõne frat̾na cõstitiitus est. cer¬
ta sũt peccata que ũ potest admit¬
tere: ⁊ hoc max̃ie ne oderit frẽm. Et
quid de ceteris pecc̃is facit. unde dic¬
tum est. si dix̾imus qi peccatũ non
habemus. nos ip̃os seducimus. ⁊ u̾¬
tas ĩ nobis ñ est. Audiat securita¬
tẽ de alio loco scripture. Caritas co-¬
oꝑit multitudiem peccõꝵ. Carita¬

Expanded text:
erit contrarium illi loco, Si dixerimus erit contrarium illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Sic ergo potest solvi quaestio. Est quoddam peccatum quod non potest admittere ille qui natus est ex Deo; et quo non admisso solvuntur caetera, quo admisso confirmantur caetera. Quod est hoc peccatum? Facere contra mandatum Christi, contra testamentum novum. Quod est mandatugatis. Qui facit contra charitatem et contra dilectionem fraternam, non audeat gloriari, et dicere natum se esse ex Deo: qui autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Audiat securitatem de alio loco Scripturae: Charitas cooperit multitudinem peccatorum . 4. Charita
Abbreviated transcription (Latin):
dilectõem pecc̃a soluunt᷑. Hec si nõ
teneatur. ⁊ graue peccatũ est:⁊ ra¬
dix omĩum pecc̃orũ. Intendite fr̃es.
ꝓtulimus aliquidĩ quo bene ĩtel¬
ligentib soluta est questio Sͦ nũ-¬
quid cũ celetiorib tantũ ambulam᷑
uiam: Et qui tardius ãbulant. ñ
sũt relinquendi.  semus hoc quibꝰ
possumus u̾bis. ut ad om̃s ꝑueniat.
Duto em̃i fr̃es. quia omĩs homo sol¬
licitus est proaĩa sua. qui ñ sine cau¬
sa ĩtrat ecclesiã. qui non tempora¬
lia querit in eccl̃ia qui ñ ꝓpterea
intrat ut tnͣsigat negocia secula¬
ria: sed ideo intrat. ut aliqͥd sibiet̾¬
num ꝓmissum teneat. quo ꝑue-¬
niat. Necesse est ut cogitet. quẽ ad¬
modum ãbulet ĩuia. neremane¬
at. ne retro eat. ne aberret:nec clau-¬
dicando ñ ꝑueniat. Qui gͦ sollicitꝰ
est. tardus sit uelox sit. ñ recedat
deuia. Hoc gͦ dixi. quia qui nat᷑
est ex deo. non peccat. fortassis scd̃m
qd dam peccatũ uoluit ĩtelligi. Nã

Expanded text:
a solvuntur. Haec si non teneatur, et grave peccatum est, et radix omnium peccatorum. 3. Intendite, fratres; protulimus aliquid in quo bene intelligentibus soluta est quaestio. Sed numquid cum celerioribus tantum ambulamus viam? Et qui tardius ambulant, non sunt relinquendi. Versemus hoc quibus possumus verbis, ut ad omnes perveniat. Puto enim, fratres, quia omnis homo sollicitus est pro anima sua, qui non sine causa intrat Ecclesiam, qui non temporalia quaerit in Ecclesia, qui non propterea intrat ut transigat negotia saecularia; sed ideo intrat, ut aliquid sibi aeternum promissum teneat, quo perveniat: necesse est cogitet quemadmodum ambulet in via, ne remaneat, ne retro eat, ne aberret, ne claudicando non perveniat. Qui ergo sollicitus est, tardus sit, velox sit, non recedat de via Hoc ergo dixi, quia qui natus est ex Deo, non peccat, fortassis secundum quoddam peccatum voluit intelligi: nam
Abbreviated transcription (Latin):
mo uos seducat. Qui facit iustici¬
am iustus est: sicut ⁊ ille iustus
est. Iam ista diximus. qr sicut scd̾c
quandã similitudinẽ. non scd̃m e¬
qualitatẽ dici solet. Qui facit pec¬
catũ de diabolo est: quia abiuitio
diabolus peccat. Et hoc diximus qͥ a
neminem creauit diabolus. neq
genuit: sedimitatores eiꝰ tanqͣm ex
illo nascũtur. In hoc manifestatus
est filius dei. ut soluat oꝑa diaboli
Ergo ut soluat pec̾ca. ille qui ũ ha¬
bet peccatũ. Deinde sequit᷑. Omĩs qͥ
natus est ex d̾o ñ facit pect̃m. quia se¬
mẽ euis in p̃omanet: ⁊ ñ potest pet¬
care quia ex deo natus est. Fortit̾ ius¬
trinxit fortassis scd̃m qd̃dam pec¬
catũ. dixit. ũ peccat. non scõm omẽ

Expanded text:
mo vos seducat. Qui facit justitimo vos seducat. Qui facit justitiam, justus est, sicut et ille justus est. Jam ista diximus, quia sicut secundum quamdam similitudinem, non secundum aequalitatem, dici solet. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. Et hoc diximus, quia neminem creavit diabolus, neque genuit; sed imitatores ejus tanquam ex illo nascuntur. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli . Ergo ut solvat peccata ille qui non habet peccatum. Deinde sequitur: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum, quia semen ejus in ipso manet; et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Fortiter instrinxit. Fortassis secundum quoddam peccatum dixit, non peccat, non secundum omne
Abbreviated transcription (Latin):
tionem fcãm ĩ se quã ille habere ñ
meruit. qui suꝑ pectus dm̃ discũ¬
bete meruit: Quẽ dñs plusqͣm cete¬
ros diligebat. ip̃msolum de sp̃u
non genuerat: Atcendite nũc u̾¬
ba ista. Adhuc angustias nr̃as cõ¬
mendo ut ꝑ ĩtentionẽm nrr̃am. q̃
oratio est ⁊ ꝓnobis ⁊ prouobis.
dilatet deus. ⁊ det exitũ ne aliquis
in u̾bo euis ĩueniat occasionẽ ꝑdi¬
tõissue: qd̃ u̾bum ñ est p̾dicatũ
et cõscriptũ. nisi ad medicinã ⁊ sa¬
lutem. Om̃is ĩquit qui facit pecca¬
tũ. ⁊ iniquitatẽ facit. Ne fortedis¬
cernas. pecc̃m iniquitas ẽ. Ne dicas
pect̃or sũ sed iniquus ñ sum. pec¬
catũ iniquitas est. Et scitis quia
ĩ hoc ille maiifestatus est. ut pecca¬
tum auferat ⁊ pectatũ ĩ illo non
est. Et quid ꝓdest nobis. quia uenit
sine pecco: Om̃is qui ñ pectat. ĩ ip̃o
manet. Et om̃is qui peccat. ñ uidit
eũ. neque cognouit eũ. Filioli. ne¬

Expanded text:
tionem factam in se, quam ille habere non tionem factam in se, quam ille habere non meruit, qui super pectus Domini recumbere meruit? Quem Dominus plus quam caeteros diligebat , ipsum solum de Spiritu non genuerat? 2. Attendite nunc verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentionem vestram, quae oratio est et pro nobis et pro vobis, dilatet Deus, et det exitum; ne aliquis in verbo ejus inveniat occasionem perditionis suae, quod verbum non est praedicatum et conscriptum, nisi ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Ne forte discernas: Peccatum iniquitas est. Ne dicas, Peccator sum, sed iniquus non sum: Peccatum iniquitas est. Et scitis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia venit sine peccato? Omnis qui non peccat, in ipso manet: et omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Filioli, ne
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Sutinam ñ haberes. ⁊ diceres.
uerũ enum diceres: nec ĩ u̾itate ꝓ¬
m̾datio ullum iniquitatis uł ues-¬
tigiũ formidares. Sedid̾o malefacis
si dicis. quia m̾datiũ dici . Ueritasĩ-¬
quit ĩ nobis ñ est. si dyx̾imus qr pec¬
catũ non habemus. Non ait ñ habui¬
mus ne forte de pͥterita uita dictũ
uid̾etur. Habuit eñi pecc̃a homois¬
te. sed ex quo natus est ex do.cepit
ñ habere. Si ita eẽt. nulla nos ãgus¬
taret qͥstio. Diceremus eñi fuimus
pect̃ores. s modo ustificati sumus
habuimus pecc̃m. sedmͦ non babemꝰ
Non hoc ait. Sed qͥd ait : Si dixunus
quia peccatũ non habemus. nos ip¬
sos sedutimꝰ ⁊ u̾itas ĩ nob̾ non ẽ
Post aliquãtũ rursus. Qui natus
est ex deo ĩquit ñ peccat. Nũquidio¬
hannes ip̃e ñ erat natus ex deo: Suo
hãnes ũ erat natus ex deo de quo au¬
distis qr suꝑ pectus dñi recũbebat.
aliquis sibi audet ꝓmitt̾e regen̾a¬

Expanded text:
mus. Sed utinam non haberes, et diceres! mus. Sed utinam non haberes, et diceres! verum enim diceres, nec in veritate promenda ullum iniquitatis vel vestigium formidares. Sed ideo male facis si dicis quia mendacium dicis: Veritas, inquit, in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Non ait, Non habuimus; ne forte de praeterita vita dictum videretur. Habuit enim peccata homo iste; sed ex quo natus est ex Deo, coepit non habere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursus, Qui natus est ex Deo, inquit, non peccat. Numquid Joannes ipse non erat natus ex Deo? Si Joannes non erat natus ex Deo, de quo audistis quia supra pectus Domini recumbebat; aliquis sibi audet promittere regenera
Abbreviated transcription (Latin):
hodie ĩtentius cõuenistis. Est em̃ ñ
parua qͥstio. quomͦ dicat ĩ ista epła.
qui natus est ex deo ñ peccat. Et quo¬
modo ĩ eadem epła suꝑus. dixit. Si
dix̾imus quia peccatũ non habemꝰ.
nos ip̃os sedutimus. ⁊ u̾itas ĩnob̾
non est. Quid facturus ẽ quẽ uter¬
ꝙ sermo ex eadem epła ĩ medio co-¬
artauit: Ii se confessus fu̾it pecc̃orẽ.
timet ne dicat᷑ illi. Non ergo ex deo
natus es: quia scriptum est. Qui
natus ẽ ex deo ñ peccat. Si añt se di¬
xerit uistum. ⁊ ñ habere pect̃m. acci¬
pit ex alia parte plagã ex ip̃a epła.
Si dix̾imus quia pectatũ non habe¬
mus. nos ip̃os sedutimꝰ ⁊ u̾ntas ĩno¬
bis ũ est. Positus gͦ homo ĩmedio. qͥd
dicat. ⁊ quid cõfiteat᷑. aut qͥd ꝓfite¬
atur. ñ inuenit. ꝓfiter se ẽẽ sine pet¬
cato. periculosũ est: ñ solum pericu¬
losũ. sedetiam m̾̃dosum. Nos ip̃os
ĩquid sedutimus. ⁊ u̾itas ĩ nobis
non est. si dit̾imus qr petc̃m ũ habe¬

Expanded text:
hodie intentius convenistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et quomodo in eadem Epistola superius dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid facturus est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit se justum, et non habere peccatum, accipit ex alia parte plagam ex ipsa Epistola, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non estdicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam mendosum: Nos ipsos, inquit, seducimus, et veritas in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habe
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ñ habent. non sũt nati ex deo.
Magnũ iudicium: magn̾a dis-¬
cretio. Quicquid uis habe. hoc solũ
ñ habeas. nichil tibi ꝓdest. Alia si
ũ habeas. hoc habe.⁊ implesti legẽ
Qui enĩ diligit alterũ. legen im¬
pleuit ait apłs: ⁊ plenitudolegis
caritas. Puto istam margaritam
ẽẽ illam. Homo negociator descri-¬
bitur ĩ euangłio. qui ĩueint unã
margaritain. ⁊ uendidit oĩa que
habebat: ⁊ emut eam. Hec est mar¬
garita p̾ciosa caritas: sine qua
uich tibi prodest quõcũq habu̾is.

Expanded text:
qui non habent, non sunt nati ex Deo. qui non habent, non sunt nati ex Deo. Magnum indicium, magna discretio. Quidquid vis habe; hoc solum non habeas, nihil tibi prodest: alia si non habeas, hoc habe, et implesti Legem. Qui enim diligit alterum, Legem implevit, ait Apostolus: et, Plenitudo Legis charitas . Puto istam margaritam esse illam quam homo negotiator quaesibitur in Evangelio, qui invenit unam margaritam, et vendidit omnia quae habebat, et emit eam . Haec est margarita pretiosa, charitas, sine qua nihil tibi prodest quodcumque habueris:
Abbreviated transcription (Latin):
at quia tenebre excecauerũt oculoᷤ
eius. S forte aliquid dixit ĩpost̾i¬
orib ⁊ ñ nominauit caritatẽ Wi¬
dete quia cricuitus ille ũboꝵ. habet¬
finem. Hũc habet finem: hunc ha¬
bet exitum. Omĩs qui natus est ex
deo. ñ pectat: quia semen eius ĩ ip̃o
manet Iemẽ dei. idest u̾bum dei.
uos genui. Et non porest peccare, qr
ex deo natus᷑. Dic adhiicͤ Uideamus
ĩ quo non potest peccare. In hoc mani-¬
festati sũt filii dei. ⁊ filii diaboli. Sĩs
qui non est iustus. non est a deo, et
qui non diligit frẽm sum̃. Certe iã
manifestũ est unde dicat: ⁊ qui ñ
diligit ĩ quit. frẽm suum. Dilectio
ergo sola discernit inter filios dei.
et filios diaboli. Signent seoĩis si¬
gno crucis xp̃i. respondeant om̃s a¬
men: cautent om̃s alleluia. baptitẽ¬
tur om̃s. ĩtrent eccl̃ias. faciant pari-¬
etes basilicarũ. non discermũtur fi¬
lii dei. a filiis diaboli. nisi caritate.
Qui habent caritatẽ. nati sũt ex d̾o.

Expanded text:
a tenebrae excaecaverunt oculos ejus . Sed forte dixit aliquid in posterioribus, et nominavit charitatem. Videte quia circuitus ille verborum hunc habet finem, hunc habet exitum. Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia semen ejus in ipso manet. Semen Dei, id est, verbum Dei: lium ego vos genui . Et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Dicat hoc, videamus in quo non potest peccare. In hoc manifestati sunt filii Dei et filii diaboli. Omnis qui non est justus, non est a Deo, et qui non diligit fratrem suum. Certe jam manifestum est unde dicat, Et qui non diligit, inquit, fratrem suum. Dilectio ergo sola discernit inter filios Dei et filios diaboli. Signent se omnes signo crucis Christi; respondeant omnes, Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur filii Dei a filiis diaboli, nisi charitate. Qui habent charitatem, nati sunt ex Deo:
Abbreviated transcription (Latin):
da est.Iam gͦ si contempnebat quis¬
q odium frat̾num. nunquid. ⁊ homi¬
cidium ĩ corde suo contẽptiirus est: Nõ
mouet manus ad occidendũ hoĩem ho¬
micid ai am tenetur adeoduiuit illes
sed iste iam interfector iudicat᷑. Om̃is

Expanded text:
da est. Jam ergo si contemda est. Jam ergo si contemque odium fraternum, nunquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movit manus ad occidendum hominem; homicida jam tenetur a Deo. Vivit ille, et iste jam interfector judicatur: Et s
Abbreviated transcription (Latin):
cius mundi. Mundi dicit omĩum fi¬
delium ꝑ orbem sparsoꝵ Mũdus aũ
ĩ malo. amatores mũdi sũt. Qui a¬
mant mũdum. frẽm amare ñ pos¬
sunt. Ii odit uos mũdus. nos scimꝰ
Quid nos scimus: Quia transuimꝰ
de morte ad uitamdnde scitis: Qui¬
a diligimus fres Nemo int̾reget ho-¬
minẽ: redeat unusquisq ad cor su¬
um. Ii ibi ĩuenerit caritatẽ frater¬
nam. secutus sit: qr tnsiit a morte ad
uitam. Iam ĩ dextera est. Non adten¬
dat. qr mn głia eius occulta est. Cũ uene¬
rit dñs tunc apparebit głia eiꝰ. Uiget
eñi: sedadhuc ĩhieme  Uiget radix
sed quasi aridi sũt rami. Intus est
mediilla que ugetz intus sũt folia
arboꝵ. intus fructus: sed estatem ex-¬
pectant. Ergo nos scimus:quia trã¬
siuimus de morte aduitam. quia di¬
ligunus frẽs. Qui ñ diligit. manet
ĩ morte. Ne putetis fres leue ẽẽ. odis¬
se. aut diligere. Audite quid sequit᷑
Om̃s qui odit fr̃em suum. homici¬

Expanded text:
tius mundi . Mundi dicit omnium fitius mundi . Mundi dicit omnium fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nos scimus? Quia transivimus de morte ad vitam. Unde scimus? Quia diligimus fratres. Nemo interroget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi invenerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia arborum, intus fructus; sed aestatem exspectant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homici
Abbreviated transcription (Latin):
nis. quia imitari noluit. necare uo¬
luit. Et hinc apparit quia filius
diaboli erat. ⁊ ille hinc apparuit iͦ¬
tus dei. Hinc ergo disceriũtur hõi¬
nes: fr̃es mei nemo attendat lĩguas:
sed fc̃a ⁊ corSi ñ bñ faciat ꝓ frĩb
suis. ostendit quid ĩse habeat. Temp¬
tatõib ꝓbantur hõĩes Nolite mira¬
ri fr̃ẽs. si odit uos mũdus. Nũquid
uobis sepe dicendũ est. quid ẽ mum¬
dus: Non celum. ñ t̾ca. nec ista opera
que deus fecit: sed dilestores mundi
Ista sepe dicendo. quib dam onerosus
sum Susq ad eo ñ frustra dico. ut
aliqui int̾regentur andixerim. ⁊ nõ
respondeant. Ergo uł intulcando he-¬
reat aliquid i cordiby audientium.
qͥd ẽ mundus. Mundus est q̃n in ma-¬
lo ponit᷑ dilestores mũdi. Mũdus q̃n
ĩ laude ponitur. celum. ⁊ t̾ra est: ⁊ q̃
et mũdus ꝑ ip̃m factus est. Item
mũdus est plenitudo terre. sicut ip¬
rum pecc̃oꝵ ꝓpitiator est: sed. ⁊ to¬

Expanded text:
nis; quia imitari noluit, necare vonis; quia imitari noluit, necare voluit. Et hinc apparuit quia filius erat diaboli, et ille hinc apparuit justus Dei. Hinc ergo discernuntur homines, fratres mei. Nemo attendat linguas, sed facta et cor. Si non bene faciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat. Tentationibus probantur homines. 9. Nolite mirari, fratres, si odit nos mundus. Numquid saepe vobis dicendum est quid est mundus? Non coelum, non terra, nec ista opera quae Deus fecit; sed dilectores mundi. Ista saepe dicendo quibusdam onerosus sum: sed usque adeo non frustra dico, ut aliqui interrogentur an dixerim, et non respondeant. Ergo vel inculcando haereat aliquid in cordibus audientium. Quid est mundus? Mundus est, quando in malo ponitur, dilectores mundi: mundus quando in laude ponitur, coelum et terra est, et quae Et mundus per eum factus est . Item mundus est plenitudo terrae, sicut dixorum peccatorum propitiator est, sed et to
Abbreviated transcription (Latin):
ũra. Qui ĩuidet. ñ amat. Peccatũ dia¬
boli est ĩllo. quia ⁊ diabolus. ĩuidendo
stanti. Non id̃o uoluit deicere. ut ipse
staretz sed ne solus caderet. Tenete ĩ aĩo
ex hoc qd̃ subiecit. ĩuidiam ñ posse esse
ĩ caritate. Habes aꝑte cũ laudaret᷑ ipsa
caritas caritas non emulatur. Non fu¬
it caritas ĩ caim. Et nisi eẽt caritas in
abel. ñ acciperet deus sacrificium ei.
Cum eñĩ ambo obtulissẽt. ille de fruc¬
tib t̾re. ille de fetib ouiũ. quid puta¬
tis fr̃es quia deus fructus t̾re negle¬
xit. ⁊ fetus ouiũ dilexit: Non intẽ-¬
dit deus ad manus: sed ĩ corde uidit
Et quẽ uidit cũ caritate offerre. ip̃ius
sacrificiũ respexit. Quẽ iidit cũ ĩui¬
dia offerre. ab ip̃ius sacrificio ocł̃os
au̾tit. Opera ergo bona abel ñdicit
nisi caritatẽ. Oꝑa mala caim. ñ dic̃
nisi odiũ fratnum. Parũ est quia o¬
diuit frẽm suum. ⁊ ĩuidit oꝑib bo¬

Expanded text:
vestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diavestra. Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia et diabolus invidendo stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent, ille de fructibus terrae, ille de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus fructus terrae neglexit, et fetus ovium dilexit? Non intendit Deus ad manus; sed in corde vidit: et quem vidit cum charitate offerre, ipsius sacrificium respexit; quem vidit cum invidia offerre, ab ipsius sacrificio oculos avertit. Opera ergo bona Abel non dicit nisi charitatem: opera mala Cain non dicit nisi odium fraternum. Parum est quia odit fratrem suum, et invidit operibus bo
Abbreviated transcription (Latin):
Quam si solam habeas. suficit tibi. Mo-¬
do cum fide uides : tũc cum specie uide¬
bis. Si eñi amamus cum ñ uidem᷑. quo¬
mͦ amplectem᷑ cum uideriuꝰ: Eubinos
debemus excertere: In amore frat̾no. Po-¬
tes mͥ dicere. ñ uidi dm̃. nũquid potes
mnͥ dicere ñ iudi hoĩem : Dilige frẽm.
Si eñi frẽm quemuides dilexeris. simł
uides dm̃. quia uides ip̃am caritatẽ: ⁊
intus inhĩtat deus. Qui non est iustus.
non est ex deo: ⁊ qui ñ diligit frẽm su¬
um. Quia hec est adnuntiatioᷤ. uide qͦ-¬
mͦ confirmat. quia hec est adnuntiatõ
qͣm audiuim᷑ abinitio. ut diligamus
ĩuicem. Manifestauit uob inde se dice¬
re. Contta hoc mandatũ quisqͥs facit. ĩ
pecc̃o illo est scelerato. ĩ qd̃ incidunt.
quiñ nascũtur ex deo: sicut caim qui
ex maligno erat. et occidit fr̃em suum.
Et cuius rei gratia occidit: Quia oꝑa
illius maligna fuerũt: frĩs u̾o eius.
iusta. Ergo ubi est ĩuidia. amor fra¬
t̾nus esse non potest. Intendat caritas

Expanded text:
quam si solam habeas, sufficit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; numquid potes mihi dicere, Non vidi hominem? Dilige fratrem. Si enim fratrem quem vides dilexeris, simul videbis et Deum; quia videbis ipsam charitatem, et intus inhabitat Deus. 8. Qui non est justus, non est ex Deo; et qui non diligit fratrem suum. Quia haec est annuntiatio: vide quomodo confirmat: Quia haec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Manifestavit nobis inde se dicere: contra hoc mandatum quisquis facit, in peccato illo est scelerato, in quod incidunt qui non nascuntur ex Deo. Non sicut Cain qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei gratia occidit? Quia opera ejus maligna fuerunt, fratris vero ejus justa. Ergo ubi est invidia, amor fraternus esse non potest. Intendat Charitas
Abbreviated transcription (Latin):
noscimus dilestionẽ. Perfectionẽ dilec¬
tõnis dicit. ꝑfectõnem illam quã com¬
mẽdauimꝰ. In hoc cognoscimꝰ dilectionẽ.
ce oues meas. Namut nou̾itis qr sic ab
eo pasci uolebat oues suas. ut aĩam
suam ꝓ ouib poneret. hoc illi continu¬
o dixit. Cũ iuuenis eẽs pcingebas te: ⁊
ibas quo uolebas. Cum autẽ fueris se¬
nĩor. alius te p̾cinget. ⁊ tollet te. quo
tuñuis. Hoc aũt dixit ait euangelis¬
ta. significans qua morte glorifica¬
turus erat dm̃ ut cui dixerat pasce
oues meas. doceret eũ ponere aĩam
proouib suisͤ Unde ĩcipit caritas.
ft̃s modicũ atcendite. Quo ꝑficiat᷑
audistis ip̃m finem E⁊ modũ ip̃m.
Et dñs in euangłio cõmendauit. Ma¬
iorem caritatẽ nemo habet ait. quã

Expanded text:
rfectionem dilectionis dicit, perfectionem illam quam commendavimus. In hoc cognoscimus dilectionem, ce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget, et tollet te quo tu non vis. Hoc autem dixit, » ait Evangelista, « significans qua morte clarificaturus erat Deum » : ut cui dixerat, « Pasce oves meas, » doceret eum ponere animam pro ovibus suis. 12. Unde incipit charitas, fratres? Modicum attendite: quo perficiatur audistis; ipsum finem et modum ipsum et Dominus in Evangelio commendavit: Majorem charitatem nemo habet, ait, quam
Abbreviated transcription (Latin):
possũt auferre. ⁊ si illam ñ auferẽt
fures. moriendo illam deseres: etiã site
illa uiuentẽ non deserat. qͥd inde fac¬
turus es: Esurit fr̃ tuus. ĩ necessitate
positus est: fortassis suspendit᷑. a credi¬
tore angustat᷑. ñ habet ip̃e. hares tu: fr̃
est. simul empti estisͤnum est p̾ciũ
ũrui ambo xp̃i sanguine redẽpti estis.
ide simiser est: si habet facuitates
mũdi. Quidadme ꝑtinet forte dicis
Ego daturus sũ pecuniã meam. ne ille
molestiã patiatur: Sitibi hoc responde¬
rit cor tuũ. dilectio pr̃is nonĩte ma-¬
net. Si dilectio patris ñ inte manet.
non es natus ex deo. Quomͦ gͦ te głia¬
habes Si aũt nom̃ secutũ fu̾it opus.
dicat te quisq paganũ. tu fc̃ĩs osten¬
de te xp̃iam̃i. Nam si fcĩs non ostendis

Expanded text:
possunt auferre; et si illam non auferent possunt auferre; et si illam non auferent fures, moriendo illam deseres, etiam si te illa viventem non deserat: quid inde facturus es? Esurit frater tuus, in necessitate positus est: fortassis suspenditur, a creditore angustatur; non habet ipse, habes tu: frater tuus est, simul empti estis, unum est pretium vestrum, ambo sanguine Christi redempti estis: vide si misereris, si habes facultates mu di. Quid ad me pertinet, forte dicis? Ego daturus sum pecuniam meam, ne ille molestiam patiatur? Si hoc tibi responderit cor tuum, dilectio Patris non in te manet. Si dilectio Patris non in te manet, non es natus ex Deo. Quomodo te gloriahabes Si autem nomen secutum fuerit opus, dicat te quisquam paganum, tu factis ostende te christianum. Nam si factis non ostendis
Abbreviated transcription (Latin):
ut aĩam suam ponat ꝓamicis suis.
ꝑfectionẽ gͦ eius ostendit ĩ euangłio:
et hichomendata est eius ꝑfectio s ĩter¬
rogatis uos: ⁊ dicitis uobis. Quãdo
possum habere istã caritatẽ: Noli cito
de te desꝑare. forte nata ẽ: sed nondũꝑ
fecta est. Nutri eam. ne effocet᷑ s dictu¬
rus es mͥ. Et unde noui: Quo eñi ꝑfici-¬
atur audiuimꝰ unde ĩcipiat audia-¬
mus. Sequit᷑ ⁊ dicit. Qui aũt habue¬
rit facultates mũdi. ⁊ uidit frẽm su¬
um esurientẽ. ⁊ clauserit uiscera sua
abeo. quomͦ poterit dilectio dei maue-¬
re ĩ eo: Ecce unde ĩcipit caritas. Si nm¬
dum es idoneus mori ꝓ fre. iam idone¬
us esto dare de tuis facultatib fr̃i Iam
ꝑcuciat uscera tua caritas: ut ñ deiac¬
tantia facias. sed de ĩtimo adipe mĩe:
ut cõsideres illũ inegestate positum
Si em̃i suꝑflua ñ potes dare fr̃i tuo. a¬
nimam tuam potes ponere ꝓ fr̃e:
Iacet pecunia ĩ simi tuo quã tibi fu̾res

Expanded text:
ut animam suam ponat pro amicis suis . Perfectionem ergo ejus ostendit in Evangelio, et hic commendata est ejus perfectio: sed interrogatis vos, et dicitis vobis, Quando possumus habere istam charitatem? Noli cito de te desperare: forte nata est, sed nondum perfecta est; nutri eam, ne effocetur. Sed dicturus es mihi, Et unde novi? Quo enim perficiatur audivimus; unde incipiat audiamus. Sequitur, et dicit: Qui autem habuerit facultates mundi, et viderit fratrem suum esurientem, et clauserit viscera sua ab eo: quomodo poterit dilectio Dei manere in eo? Ecce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactantia facias, sed de intimo adipe misericordiae; ut consideres illum in egestate positum. Si enim superflua non potes dare fratri tuo, animam tuam potes ponere pro fratre? Jacet pecunia in sinu tuo, quam tibi fures
Abbreviated transcription (Latin):
uil e lea
pect̃m: ut qd̃ ait qui natus est ex d̾̃o
ũpeccat. certum qd̃dam pecc̃m intel¬
ligas. qd̃ non potest admitt̾e hõ qui
ex deo natus est. Et tale pecc̃m est il¬
lud. ut si quisqͣm hoc admiserit. con¬
firmet cetera. Siquis aũ hoc ñ admi¬

Expanded text:
uia ex Deo . » Quod ait, « qui natus est ex Deo, non peccat, » certum quoddam peccatum intelligit, quod non potest admittere homo, qui ex Deo natus est; et tale peccatum est illud, ut si quisquam hoc admiserit, confirmet caetera. Si quis autem hoc non admi
Abbreviated transcription (Latin):
ua cirtũobsidentib. ⁊ ĩsidiantib fugi¬
tiuis desertorib cũ principe suoleone et
dracone. ⁊ aliud tenere iuam illucducẽ-¬
tem. cura celestis ĩꝑatoris munitã dibi ñ
latrocinãtur. qui celestem miliciã deserue¬
tũtͤ Uitant .ii. eam sicut suppliciũ. Hec
mͥ ĩuiscerabãtur miris modis cũmini¬

Expanded text:
inuia circum obsidentibus et insidiantibus fugiinuia circum obsidentibus et insidiantibus fugitiuis desertoribus cum principe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam deseruerunt; uitant enim eam sicut supplicium. haec mihi inuiscerabantur miris modis, cum mini
Abbreviated transcription (Latin):
ti coet̾num. ⁊ creasti ĩ pͥncipio uiarũ
tuaꝵ. ⁊̃ quo pͥnceps hui mundi ñ mue¬
nit quicqͣm morte dignũ. ⁊ occidit eũ
et euacuatũ est ciregraphũ. qd̾ etat ccͣu¬
um nobis: Hoc ille litt̾e ñ habent. Non ha¬
bent ille pagine uultũ pietatis huiꝰ: lacri¬
mas confessionis. sacrificiũ tuũ. sp̃m con¬
tribulatũ. cor contritũ. ⁊ hũiliatũ. populi
salutẽ: sponsam ciuitatẽ. artã sp̃c sc̃i. pocu¬
lum p̾cii nr̃i. Nemo ibi cantat. Nõne deo
subiecta erit. aĩa mea: Ab ip̃o eñ saluta¬
re meũ. Et enĩ ip̃e deus meus. ⁊ saluitaris
meus. susceptor meus. ñ mouebor ãpli
Nemoibi audit uocantẽ. uenite ad me
qui laboratis. Dedignantur ab eo disce¬
re q̃m mitis est ⁊ hũilis corde. Abscon¬
disti .4. hec a sapientib ⁊ prudentib. ⁊
reuelasti ea patuuł. ⁊ aliud est desilꝰ¬
uestri cacumine uidere prĩam pacis: et
it̾ ad eã ñ inuenire. ⁊ frustra conari ꝑin

Expanded text:
ti in principio uiarum tuarum, in quo princeps huius mundi non inuenit quicquam morte dignum, et occidit eum; et euacuatum est chirografum, quod erat contrarium nobis? hoc illae litterae non habent. non habent illae paginae uultum pietatis illius, lacrimas confessionis, sacrificium tuum, spiritum contribulatum, cor contritum et humiliatum, populi salutem, sponsam ciuitatem, arram spiritus sancti, poculum pretii nostri. nemo ibi cantat: nonne deo subdita erit anima mea? ab ipso enim salutare meum: etenim ipse deus meus et salutaris meus, susceptor meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui laboratis. dedignantur ab eo discere, quoniam mitis est et humilis corde. abscondisti enim haec a sapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. et aliud est de siluestri cacumine uidere patriam pacis et iter ad eam non inuenire et frustra conari per
Abbreviated transcription (Latin):
que mala erat. bonam ip̃e ĩstitu̾et unde
oĩa crearet. Non eñi eẽt om̃pt. si condere
ñ posset aliquid bomi: nisi ea qͣm non xp̃e
condid̾at a diuuaret᷑ materia. Talia uol¬
uebam pectore misero. ĩgrauidato curis
mordacissimis de timore mortis ⁊ ñuẽ¬
ta iu̾itato stabilit̾ tam̃ herebat ĩ corde meo
ĩ catholica eccl̃ia fides xp̃i tui dñi:⁊ sal

Expanded text:
quae mala erat, bonam ipse institueret unde quae mala erat, bonam ipse institueret unde omnia crearet. Non enim esset omnipotens, si condere non posset aliquid boni, nisi ea, quam ipse non condiderat, adjuvaretur materia. Talia volvebam pectore misero, ingravidato curis mordacissimis de timore mortis, et non inventa veritate: stabiliter tamen haerebat in corde meo, in catholica Ecclesia fides Christ
Abbreviated transcription (Latin):
Maius quidẽ ⁊ sũmum bonum minora
fecit bona sed tam̃. ⁊ creans. ⁊ creata bõa
sũt oĩaᵈ Unde est malum an unde fecit e¬
a:Materies aliqͣ mala erat. ⁊ formauit
atq ordinauit eam: sed reliquit aliquid
ĩ illa. qd̾ in bonũ non conu̾teret: Cur et
hoc: An ĩpotens erat totam u̾tere. ⁊ cõmu
tare. ut nich mali remaneret. cũ sit omĩa
potens: Postremo cut inde aliqͥd facere
uoluit. ac non potius eadem oĩpotentia
fecit ut nulla eẽt omino: Aut u̾o existere
poterat. ct euis uoluntatẽ : Aut si et̾nae¬
rat: cut tandiu ꝑ ĩfinita retro spacia tẽpo¬
rum sic eam siuit ẽẽ: ac tanto post placu¬
cuit aliqͥd ex ea facere: Aut iam si auqͥd
subito uoluit agere. hoc potius ageret
om̃pc. ut illa ñ esset : atq ip̃e solus eẽt to¬
tum uerũ ⁊ sũmum. ⁊ ĩfinitũ bonũ Aut
si non erat bñ. ut non aliqͥd bomi etiam
fabricaret᷑. ⁊ conderet qui bonus erat.il¬
la sublata ⁊ ad nichilũ redacta. materie

Expanded text:
maius quidem et summum bonum minora fecit bona, sed tamen et creans et creata bona sunt omnia. unde est malum? an unde fecit ea, materies aliqua mala erat, et formauit atque ordinauit eam, sed reliquit aliquid in illa, quod in bonum non conuerteret? cur et hoc? an inptare, ut nihil mali remaneret, cum sit omnia potens? Postremo, cur inde aliquid facere voluit, ac non potius eadem omnipotentia fecit ut nulla esset omnino? Aut vero existere poterat contra ejus voluntatem? Aut si aeterna erat, cur tam diu per infinita retro spatia temporum, sic eam sivit esse, ac tanto post placuit aliquid ex ea facere? Aut jam si aliquid subito voluit agere, hoc potius ageret omnipotens, ut illa non esset, atque ipse solus esset totum, verum et summum et infinitum bonum. Aut si non erat bene ut non aliquid boni etiam fabricaretur, et conderet qui bonus erat; illa sublata et ad nihilum redacta materia
Abbreviated transcription (Latin):
displicebat. Et inde ierat ĩ opinionẽ du¬
arum substãtiarũ. ⁊ ñ requiescebat: ⁊ a¬
liena loq̃batur. Et inde rediens fecerat si¬
bi dm̃ ꝑĩfinita spatia locoꝵ omniũ. ⁊e¬
um putauerat. ẽẽ te. ⁊ eum collocauerat
ĩ corde suo: ⁊ ftã erat ruisus templũ idoli
sui. ab hõm̃andũ tibi. I postea qͣm fouisti
caput nescientis. ⁊ clausisti oculos meos
ne uiderẽt uanitatẽ. cessauide me paululũ
et consopita ẽ insania mea. ⁊ eingilauzĩ
te: ⁊ uidite ĩ finitũ aliter. ⁊ usus iste. nõ
a carne trahebatur. Et respexi alia. ⁊ uidi
tibidebere. qi sũt ⁊ in te cũcta finita. salitͥ
ũ quasi ĩ loco. sed qr tues tenens omĩa ma¬
nũ. Merito aũt. ⁊ omĩa uera sunt ĩquã¬
tũ sunt: nec qͥdqͣm est falsitas nisi cum
putatur eẽ. qd̃ non est. Et uidiqr non
solũ locis sua queq suis cõueniũt. sede¬
tiam tẽporib. Et quia tu qui solus eter

Expanded text:
displicebat. et inde ierat in opinionem dudisplicebat. et inde ierat in opinionem duarum substantiarum et non requiescebat et aliena loquebatur. et inde rediens fecerat sibi deum per infinita spatia locorum omnium et eum putauerat esse te et eum collocauerat in corde suo et facta erat rursus templum idoli sui abominandum tibi. sed posteaquam fouisti caput nescientis et clausisti oculos meos, ne uiderent uanitatem, cessaui de me paululum, et consopita est insania mea; et euigilaui in te et uidi te infinitum aliter, et uisus iste non a carne trahebatur. Et respexi alia et uidi tibi debere quia sunt et in te cuncta finita, sed aliter, non quasi in loco, sed quia tu es omnitenens manu ueritate, et omnia uera sunt, in quantum sunt, nec quicquam est falsitas, nisi cum putatur esse quod non est. et uidi, quia non solum locis sua quaeque suis conueniunt sed etiam temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
gosi om̃i bono pͥuabũtur. omĩno nul¬
la erũt. Ergo qͣndui sũt: bona sũt. ergo
q̃ cũq sunt. bona sũt. Malũq illud qd̾̃
q̃ rebam unde eẽt. non est substantia
quia si sb̾stantia. eẽt: bonum essẽt.

Expanded text:
go si omni bono privabuntur, omnino nulgo si omni bono privabuntur, omnino nulla erunt: ergo quamdiu sunt, bona sunt: ergo quaecumque sunt, bona sunt. Malumque illud quod quaerebam unde esset, non est substantia; quia si substantia esset, bonum esset.
Abbreviated transcription (Latin):
lecta conspicitur. Et ĩspeti cetera ĩfra te: et
uidi net omĩno ẽẽ. nec omĩno ñ ẽẽ. Elle qͥ¬
es ñ sunt. Id .i. uere qd̾ incõmutabilit̾
manet. Mlichi aũt in herere deo bom̃ est:
quia si non maneboĩillonet ĩme pote
manifestatũ est mͥ. q̃m bona sũt que
corrũpuntur que neq si sũma bona es
sent. neq si bona ñ ẽẽnt: corrũpi possent.
Quia si sũma bona ẽẽnt. ĩ corruptibili¬
a eẽntz si aũt nulla bona eẽnt. quidĩ e¬
is corrũperet᷑ non esset. Nocet .ii. corup¬
tio ⁊ nisi bonũ minueret. ñ noceret.
Aaut igitur nicħ nocet corruptio. qd̃
fieri ñ potest: aut qd̾ certissimũ est. õi¬
a que corrũpunt᷑ pͥuantur bono. Si au¬
tem om̃i bono pͥuabũtur. om̃ino none¬
runt. Si .ii. erũt. ⁊ cormũpi iam ñ poteĩt.
meliora erũt quia ĩ corruptibilit̾ per¬
manebũt. Et quid monstruosiꝰ quã
ea dicere. oĩ bouo amisso fc̃a meliora: Er¬

Expanded text:
lecta conspicitur. Et inspexi cetera infra te et lecta conspicitur. Et inspexi cetera infra te et uidi nec omnino esse nee omnino non esse: esse ques non sunt. id enim uere est, quod inconrautabiliter manet. mihi autem inhaerere deo bonum est, quia, si non manebo in illo, nec in me potermanifestatum est mihi, quoniam bona sunt, quae corrumpuntur, quae neque si summa bsent, neque nisi bona essent, corrumpi possent: quia si summa bona essent, incorruptibilia essent; si autem nulla bona essent, quod in eis corrumperetur non esset. Nocet enim corruptio, et nisi bonum minueret, non noceret. Aut igitur nihil nocet corruptio, quod fieri non potest: aut, quod certissimum est, omnia quae corrumpuntur, privantur bono. Si autem omni bono privabuntur, omnino non erunt. Si enim erunt, et corrumpi jam non poterunt, meliora erunt, quia incorruptibiliter permanebunt. Et quid monstruosius quam ea dicere omni bono amisso facta meliora? Er
Abbreviated transcription (Latin):
nouit eã. Oeterna u̾itas. ⁊ uera caritas.
et cara et̾nitas. tu es deus meus : tibi sus¬
pito die ac nocte. Et cũ te pͥmum cognoui.
tu assũpsisti me: ut uid̾em ẽẽ qd̃ uiderem
et nondũ me ẽẽ qui uid̾em ⁊ reu̾b̾asti ĩ¬
frmitatẽ aspectus mei. Rediens ĩ me. uehec̃¬
ter contremui. amore ⁊ hortore. ⁊ĩueni lõ¬
ge me ẽẽa te ĩ regione dissimilitudĩs: tã¬
quã audirẽ uocem tuam de excelso. Cib
sũ grandiũ: cresce ⁊ mãducabis me Nlec
tu me mutabis in te sicut cibum carnis
tue: sedtu mutaberis ĩme. Et cognoui qͦ¬
niam ꝓiniquitate etudisti hoĩem ⁊ ta¬
bescere fecisti sicut araneã. aĩam meam:¬
sa est: Et clamasti de longinquo. ĩmo
u̾o. ego sum quisũ: ⁊ audiui sicut au¬
ditur ĩ corde. ⁊ ñ erat ꝓrsus unde dubita¬
tẽ. Facilius q dubitatẽ uiuere me. quã
nonẽe u̾itatem: que ꝑ ea que fc̃a sũt ĩtel¬

Expanded text:
nouit eam. o aeterna ueritas et uera caritas nouit eam. o aeterna ueritas et uera caritas et cara aeternitas! tu es deus meus, tibi suspiro die ac nocte. et cum te primum cognoui, tu assumsisti me, uf uiderem esse, quod uiderem, et nondum me esse, qui uiderem. et reuerberasti infirmitatem aspectus mei radians in me uehementer, et contremui amore et horrore: et inueni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tamquam audirem uocem tuam de excelso: "cibus sum grandium: cresce et manducabis me. nec tu me in te mutabis sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me." et cognoui, quoniam pro iniquitate erudisti hominem et tabescere fecisti sicut araneam asa est? Et clamasti de longinquo: Imo uo: ego sum qui sum. et audiui, sicut auditur in corde, et non erat prorsus, unde dubitarem faciliusque dubitarem uiuere me quam non esse. ueritatem, quae per ea, quae facta sunt, intel
Abbreviated transcription (Latin):
erant illilibri. ⁊ ñ attendũ idola egyptõ¬
rum: quib de auro tuo ministrabãt. qͥ
tnsmutauerũt u̾itatẽ dei ĩmendatiũ ⁊
coluerunt. ⁊ seruierũt creature pocius
qͣm creatori. Et inde admonitꝰ redire ad
memet ip̃m. int᷑ui inĩtima mea. duce
te: ⁊ potui. qͣm fastus es aduitor meus.
Intraui ⁊ uidi qualicũq cculo aĩe mee.¬
et supra eundẽ oculum aĩe mee. supͣmen¬
tẽ meam. lucem incõmutabilẽ. non hanc
uulgarẽ. ⁊ conspicuã om̃i carni: nec qͣi
ex eodem genere. grãdior erat. tãqͣm si is¬
ta multo multoq cdarius claresc̾et totũq
occuparet magnitudĩe. Non hoc illa erat. s
aliud aliud ualde abistis omĩb. Nec ita
erat supra mentẽ meam. sicut oleũ super
aqͣm. nec sicut celum suꝑ tertã. sed superi¬
or. qi ip̃a fecit me: ⁊ ego ĩferior. qi factus
abea. Qui nouit u̾itatem. nouit eamz ⁊
qui nouit eã. nouit eternitatẽ. Caritas

Expanded text:
erant illi libri. et non adtendi in idola Aegyptioerant illi libri. et non adtendi in idola Aegyptiorum, quibus de auro tuo ministrabant, qui transmutauerunt ueritatem dei in mendacium et coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori. Et inde admonitus redire ad memet ipsum intrani in intima mea duce te et potui, quoniam factus es adiutor meus. intraui et uidi qualicumque oculo animae meae supra eundem oculum animae meae, supra mentem meam lucem inconmutabilem, non hanc uulgarem et conspicuam omni carni nec quasi ex eodem genere grandior erat, tamquam si ista multo multoque clarius claresceret totumque occuparet magnitudine. non hoc illa erat, sed aliud, aliud ualde ab istis omnibus. nec ita erat supra mentem meam, sicut oleum super aquam nec sicut caelum super terram, sed superior, quia ipsa fecit me, et ego inferior, quia factus ab ea. qui nouit ueritatem, nouit eam, et qui nouit eam, nouit aeternitatem. caritas