comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia in tellectꝰ aufera fines gentiũ. &
uirtutes eoꝵ depascar . & cõmemorabo ci¬
uitates in habitatas: siqͥs potest intelligat
quomͦ nouissimũ erit stultũ. Iste abeo qđ fu¬
it sapiens male Sapientior enĩ erat om̃ib:
fint. male insipiens: intelligens uero qđ sit
tiã recipias. siqͥs in qͥt uidet᷑ sibi sapiens
eẽ. in uob̾ in isto scło stultꝰ fiat. Solũ qͥa cla¬
mauit stultꝰ esto & fatuus ut sapiens fias u
filii huiꝰ scłi sapientiores s̃ afiliis luciꝰ
in generatione ista. bonꝰ ẽ dĩ qͥ contrariis
diuersa subuertit ut faciat cõpleri id qđ¬
scriptũ ẽ nouissimũ eiꝰ erit insipiens. quan¬
do nouis simũ eiꝰ erit insipiens : oportet
ap̃m regnare usque dũ ponat om̃s inimi¬
cos eiꝰ dĩ sub pedib eiꝰ cũ aut̃ om̃ia ei sub¬
iecerit nouissimꝰ inimicꝰ destruet᷑ mors
sũ destructa fuerit mors tunc extrema ꝑ¬
dicis er̃. ox nouissimũ ciꝰ fiat insipiens
bec de ꝑdice. Principiũ uero capituli scđi¬

Expanded text:
sapientia intellectus auferam fines Gentium, et virtutes eorum 786 depascam, et commovebo civitates inhabitatas . Si quis potest, intelligat, quomodo novissimum ejus erit stultum. Iste ab eo quod fuit sapiens male sapientior enim erat omnibusfuit, male insipiens. Intelliges vero quid sit: tiam recipias: Si quis, inquit, videtur sibi sapiens esse in vobis in isto saeculo, stultus fiat . Solvit qui ante clamavit: stultus esto et fatuus, ut sapiens fias  filii saeculi hujus sapientiores sunt filiis lucis in generatione ista, bonus est Deus qui contrariis diversa subvertit, ut faciat compleri id quod dictum est: Novissimum ejus erit insipiens. Quando novissimum ejus erit insipiens, oportet Christum regnare, usque dum ponat omnes inimicos ejus Deus sub pedibus ejus. Cum autem omnia ei subjecerit, novissimus inimicus destruetur mors; cum destructa fuerit mors, tunc extrema perdicis erunt, et novissimum ejus fiet insipiens. Haec de perdice. Principium vero capituli secundum i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ possit dicere & diẽ hominis ñ concupi¬
in : Ix planatio uerbi coniuncit nos qͥa diẽ
concupiscamꝰ hominis Frequent̃ quippe
egrotantes cũ infanta smate ẽẽ febriũ cȩperis
& mortis limen urgere. ad eos qͥ nos uisitant
fr̃s lassas manꝰ attollimꝰ orantes eos ut ꝓ
nob̵ dñm dep̃cent᷑ atq dicentes roga mͥ ali¬
quod utȩ spaciũ Roga ut aliquantisꝑ in ha
luce ꝑmanea Ista memorantes ñ diem sc̃m
dm̃. sed diẽ hominis desideram: qua ꝓpĩ
longe uitȩ amore deposito & desiderio humas¬
ne diei. quȩramꝰ illã diẽ uide inqua partici¬
pes eiꝰ beatitudinis quȩ in xxp̃o ẽ. efficiam̃. cinq̃¬

Expanded text:
possit dicere: Et diem hominis non concupivi? Explanatio verbi convincit nos, quia diem concupiscamus hominis. Frequenter quippe aegrotantes, cum in phantasmate esse febrium coeperimus, et mortis limine urgeri, ad eos qui nos visitant fratres lassas manus attollimus, orantes eos, ut pro nobis Dominum deprecentur, atque dicentes: Roga mihi aliquod vitae spatium, roga ut aliquantisper in hac luce permaneam. Ista memorantes, non diem sanctum Domini, sed diem hominis desideramus. Quapropter, longae vitae amore deposito, et desiderio humanae diei quaeramus illam diem videre, in qua participes ejus beatitudinis, quae in Christo est, efficiamur, c
Abbreviated transcription (Latin):
res quodã modo uirtutes assumens ꝓ¬
pheta fortitudinẽ: sapientia atq pru¬
dentiã ciicuiq earũ ꝓpria oꝑa distribuit.
Fortitudim t̃rã sapientiȩ orbẽ trarũ pru¬
dentiȩ cęlũ. Audi qͥppe scripturȩ ordinẽ Ins
qui fec̃ tra fortitudine sua & orbẽ in sapien¬

Expanded text:
res quodammodo virtutes assumens propheta fortitudinem, sapientiam, atque prudentiam, unicuique earum propria opera distribuit: fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum. Audi quippe Scripturae ordinem: Dominus qui fec
Abbreviated transcription (Latin):
quos supra memorauimꝰ. sed ꝑ om̃s gene¬
ralit̃ qͥ quasi ad pietatẽ & ad religione
uocantes sub contrario ueritatis dogmatt
damauer: nosnum quã untuersi in dimidis
enĩ sapiens fuit ut nouis simũ eiꝰ merito in¬
sipiens fiat sed dicamꝰ eũ fuisse sapientẽ Ser¬
pens qͥppe sapientior erat om̃ib: bestiis trȩ¬

Expanded text:
quos supra memoravimus, sed per omnes genequos supra memoravimus, sed per omnes generaliter qui quasi ad pietatem et ad religionem vocantes, sub contrario veritati dogmate clamaverunt nos, inquam, universi in dimidio enim sapiens fuit, ut novissimum ejus merito insipiens fiat? Sed dicamus eum fuisse sapientem. « Serpens quippe sapientior erat omnibus bestiis
Abbreviated transcription (Latin):
nerauit. sed cũ clamauerit alienas con¬
gregans creaturas suas Clamauit ꝑ dix
ꝑ ualentinũ. clamauit ꝑ basilidẽ ꝑ maris¬
onẽ. ꝑ om̃s qͥ alienȩ adeo głȩ cupiditate
rapti s̃ Nullus eni eoꝵ sonare poterat
sed erat uox xp̃i in paulo. erat in petro
ꝓpt̾ qđ paulus dicebat. an experim̃tũ quȩ
gregantis quȩ ñ peperit ꝑdicis in illis ẽ. qus
simplices quosq fideliũ laqueo hereticȩ faq¬
tonis impediunt. Clamauit itaq ꝑdioo cons¬
gregauit quȩ ñ peperit. facere duitias suas
ñ cũ iudicio. Diues factꝰ ẽ. ꝑdix. ecce eiꝰ quas¬
ta s̃milia ingens turba multi s popłi cap
tiuoꝵ & fac̃ diuitias suas ñ cogitans nioi¬
cium. neq: habens in corde iustitia sed om̃i
sine lege gerens. merito arguit᷑ ñ cũ uidi¬
opulentia in dimidio dierũ eiꝰ delinquent &
Nos om̃s qͥ quondã fuimꝰ sub clamantis po¬
testate ꝑdicis : Clamauit qͥppe ñ solũ ꝑos

Expanded text:
neravit; sed cum clamaverit, alienas conneravit; sed cum clamaverit, alienas congregans creaturas, facit eas suas. Clamavit perdix per Valentinum, clamavit per Basilidem, per Marcionem, per omnes qui alienae a Deo gloriae cupiditate rapti sunt. Nullus enim eorum sonare poterat . Sed erat vox Christi in Paulo, erat in Petro; propter quod Paulus dicebat: An experimentum quaeautem congregantis quae non peperit perdicis, in illis est qui simplices quosque fidelium laqueo haereticae factionis impediunt. Clamavit itaque perdix, congregavit quae non peperit, facere delicias suas non cum judicio, dives factus est perdix. Ecce ejus quanta sunt millia, ingens turba, multi sunt populi captivorum. Et facit divitias suas, non cogitans judicium, neque habens in corde justitiam: sed omnia sine lege gerens: merito arguitur non cum judicta ejus opulentia. « In dimidio dierum ejus derelinquent eum: » nos omnes, qui quondam fuimus sub clamantis potestate perdicis clamavit quippe non solum per eos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eẽ. animal fraudulentũ callidũ
multũq: decipiens uenatores: Sepe qͥppe
ante pedes aucupis soluit᷑ & in medio
eiꝰ conatũ quasi iã app̃hendendũs uela¬
bit᷑. p̃dã sui ex incinitate ꝓmittit &¬
hoc agit ne adndũ fecũ suoꝵ cuꝰ uena¬
tor occurrat. cunq iã senserit pullos suos fud¬
dicturi sumꝰ qͥa exhis qͥ mansueti in ueis ntro¬
untur. ueritas apꝓbatur masculus in mar¬
culũ insurgit. oblunscit᷑ sexũ libido. precep
pugnat ad coitũ. & una palma inctorise
polluisse quẽ incerit. Si igit᷑ malignũ si ins¬
mundũ si dolosũ hoc animal ẽ & impiums
indet᷑ ad meliorẽ partẽ hinꝰ referre nom̃
teperare. magis autẽ conuenit mala ⁊abu
adiungere & suꝑ aduersario lectionẽ intu¬
ligerẽ p̾sentẽ. si tam̃ totius capituli nos
secuta fuerit in q̃p̃tatio incipimꝰ gͦ abeo
qđ scriptũ ẽ. clamauit perdoe congrega¬
uit quȩ ñ peperit: ñ ꝓprias creaturas co¬
gregat ⁊abulus ñ ea colligit quȩ ipse ge¬

Expanded text:
 malignum, fraudulentum, callidum, multumque decipiens venatores. Saepe quippe ante pedes aucupis volvitur, et in medio ejus conatu, quasi jam apprehendendus elabitur. Praedam sui ex vicinitate promittit: et hoc agit, ne ad nidum foetuum ejus citus venator occurrat. Cumque jam senserit fugisse pullos suodicturi sumus, quod ex iis qui mansueti in casis nutriuntur, veritas approbat: masculus in masculum consurgit, obliviscitur sexum libido praeceps, pugnatur ad coitum, et una palma victoris est polluisse quem vicerit. Si igitur malignum, si immundum, si dolosum hoc animal est, impium videbitur ad meliorem partem hujus referre nomenigentiam temperare. Magis autem convenit mala Zabulo adjungere, et super adversario lectionem intelligere praesentem: si tamen 784 totius capituli nos secuta fuerit interpretatio. Incipiamus ergo ab eo quod scriptum est: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit. Non proprias creaturas congregat Zabulus, non ea colligit quae ipse ge
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ te deseruerit qͥd tͥ alud euenturũ ẽ n
qđ solet his accide qͥa medicus desꝑant᷑ t
tes uoluntate morbi sui ad peiora demer¬
gant. Fiunt his similia & in consuetudin
istiꝰ uitȩ a prudentib medicis accedit ali
eoꝵ ad languentẽ quantũ ars patit᷑ & in¬
dustria medicamina ñ cessant Sed si aut¬
egri aut egritudo tanta sit ut repugnet
rationi. aut ipse in ualidus ꝑ inpacientia
doloris contra faciat quã iubet᷑ relinqͥt i
ne int̃ manꝰ suas expirans causã in teritꝰ
ad se recorqueat: Sic igit᷑ & nos ne in scor
angłoꝵ manib: qͥ adnos curandos a dño
destinati s̃ moriam̃ relingunt nos despe¬
rantes anima nr̃am & atunt Non et
malagma inponere. neq oleũ. neq alli¬
gaturas. qͥa ad ꝓpinqͥuit celũ iudiciũ a¬
el euauit usq: ad astra. Qui parũ habet
effert. pusillũ enĩ & humile ẽ. Qui uͦq
cit inscelere. crescit & inuidico simulq
cũ uiciis auget᷑ & pęna Et qͥa in tantũ de¬

Expanded text:
Al. deseruerunt, quid tibi aliud eventurum est nisi quod solet his accidere, qui a medicis desperantur, utentes voluntate morbi sui, ut ad pejora demergantur? Fiunt his similia et in consuetudine istius vitae a prudentibus medicis. Accedit aliquis eorum ad languentem, 770 quantum ars patitur, et industria medicinae non cessat: sed si aut aegritudo tanta sit, ut repugnet curationi, aut ipse invalidus per impatientiam doloris contra faciat quam jubetur, relinquitne inter manus suas exspirans, causam interitus ejus ad se retorqueat. Si ergo et nos, ne in sanctorum angelorum manibus, qui ad nos curandos a Domino destinati sunt, moriamur, relinquunt nos desperantes animam nostram, et aiunt: Non est malagma imponere, neque oleum, neque alligaturas, quia appropinquavit in coelum judicium  est usque ad astra. Qui parvum peccaum suum effert, pusillum enim et humile est. Qui vero crescit in scelere, crescit in judicio, simulque cum vitiis arguetur et poena. Et quia in tantum de
Abbreviated transcription (Latin):
eris ut sẽꝑ xp̃m sequaris quantũ plus
secutꝰ fueris tantominꝰ laborabis Non
enĩ lassitudo iniacob neq apparebit
sequi. Uenite ad me om̃s qui laboratis
& onerati estis. & ego reficiã uos Si laboran
tunc dicere poterimꝰ Ego aũt ñ laboraui
subsequens post te: & diem hominis ñ con¬

Expanded text:
eris, ut semper Christum sequaris quanto plus secutus fueris, tanto minus laborabis. Non enim lassitudo erit in Jacob, neque apparebit sequi: « Venite ad me, omnes qui laboratis, et qui onerati estis, et ego reficiam vos . » Si laborantes tunc dicere poterimus: « Ego autem non laboravi subsequens post te: et diem, inquit, ho
Abbreviated transcription (Latin):
caldȩoꝵ. & nullũ aliũ absq eo eẽ credamꝰ
qͥdispensans uniuersa & regens uita nr̃am
ꝓqualitatib meritoꝵ accedentiũ diuersa
moderat᷑ : neq: esi micans aliqͦd srdus uł
fetentis ut auint uł corrupti catam̃tis
stella nr̃m causã continet negotioꝵ &
uoxta unũ qͥdẽ argum̃tũ in t̾ra caldeoꝵ
ẽ. qͥ supra dictis ratiotinationib credidit

Expanded text:
Chaldaeorum. Et nullum alium absque eo esse credamus, Chaldaeorum. Et nullum alium absque eo esse credamus, qui dispensans universa, et regens vitam nostram pro qualitatibus meritorum, accidentium diversa moderetur. Neque enim micans aliquod sidus, vel Phaetontis, ut aiunt, vel corrupti catamiti stella nostrorum causam continet negotiorum. Et juxta unum quidem argumentum in terra Chaldaeorum est, qui supradictis ratiocinationibus credidit
Abbreviated transcription (Latin):
accedunt nob̵ ex earũ nutib asserant fie¬
ri. Eos eẽ. diximꝰ qͥ talib se ꝑsuasionib de¬
dicauer̃: om̃is igit᷑ qͥ his credit intra cal¬
deoꝵ ẽ Siqͥs nostrũ mat̾ematicorum
deliram̃ta sectatur in t̾ra caldeoꝵ est
Siqͥs natiuitatis diẽ supputat & uariis
horarũ mom̃toꝵq ratiotinationib cre¬
dens hoc dogma suscepit. qͥa stellȩ ta¬
lit̃ & talit̃ figura faciunt homines
lucuriosos adulteros. castos. aut certe
qđ cumq eoꝵ iste in t̾ra caldeoꝵ ẽ lam
quidã estimant xp̃ianos ex astroꝵ cur¬
sib fieri. Qđ qͦt aute ista sapitis. qͦt qͦt
dictis istis creditis in t̾ra caldȩoꝵ estis
cominans gͦ ds̃ his qͥ in t̾ra caldȩoꝵ s̃.
his sp̃italit cominat᷑ qͥ se ipso genealogiis
& facto conserrauerint ad serentes cuncta
quȩ int̃ mortales fiant. aut ex astroꝵ mo¬
tib aut exfati necessitate penđe. Sed dĩ a¬
braa ꝓmonens ad meliora doc̃ ei Ego sũ

Expanded text:
accidunt nobis ex earum nutibus asserant fieri, eos esse diximus, qui talibus se persuasionibus dedicaverunt. Omnis igitur qui his credit, in terra Chaldaeorum est. Si quis vestrum mathematicorum deliramenta sectatur, in terra Chaldaeorum est. Si quis nativitatis diem supputat, et variis horarum momentorumque ratiocinationibus credens hoc dogma suscipit quia stellae taliter et taliter figuratae faciunt homines luxuriosos, adulteros, castos, aut certe quodcunque eorum, iste in terra Chaldaeorum est. Jam quidam aestimant Christianos ex astrorum cursibus fieri. Quotquot autem ista sapitis, quotquot dictis istis creditis, in terra Chaldaeorum estis. Comminans ergo Deus his qui in terra Chaldaeorum sunt, his spiritaliter comminatur, qui se ipsos genealogiis et fato consecraverunt, asserentes cuncta quae inter mortales fiunt, aut ex astrorum motibus, aut ex fati necessitate pendere. Sed Deus Abraham promovens ad meliora dixit ei: « Ego qui
Abbreviated transcription (Latin):
Eece ipsi dicunt ad me. Ubi ẽ. sermo dñi ue
niat. Ego aut̃ ñ laborau subsequens posttẽ
& diẽ hominũ ñ concupun tuscis ad famo¬
sã uenimꝰ questionẽ. in spice qͥd sit ꝑdix
de quõ scriptura nunc loqͥt᷑ clam̃auit
perdox congregauit quȩ ñ peperit faciens
diuitias suas ñ cũ iudicio indimidiũ die

Expanded text:
d me: Ubi est sermo Domini? veniat. Ego autem non laboravi subsequens post te, et diem hominis non concupivi: tu scis. Ad famosam venimus 782 quaestionem, inspicere quid sit perdix de quo Scriptura nunc loquitur: Clamavit perdix, congregavit quae non peperit, faciens divitias suas, non cum judicio. In dimidio d
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ aũt dico sic fiet manifestius cũ ex¬
emplũ qđ a saluatore assumpsi edissert
ad ea quȩ sunt sulnecta explananda tra¬
cendero. Unũ subiacens ẽ. dño meo iħu
sed male habentes. Alio intellect
alio intellectu rex scđm qđ ratio¬
bilib: principatur alio in tellectl¬
nes uberrimos affer̃ fructꝰ && exculti patre
agricola pinguedinẽ uitis uere excradicis uniꝰ
consortio ad sumunt Iuxta aliũ intellectũ
sapientia ẽ iuxta aliũ ueritas. nixta aliũ

Expanded text:
Quod autem dico sic fiet manifestius, cum exQuod autem dico sic fiet manifestius, cum exemplum, quod a Salvatore assumpsi, edisserens, ad ea, quae sunt subjecta, explananda, transcendero. Unum subjacens est Domino meo Jesed male habentes . Alio intellectu Alio intellectu rex, secundum quod rationabilibus principatur. Alio intellectnes uberrimos afferunt fructus, et exculti a patre agricola, pinguedinem vitis verae ex unius radicis consortio assumunt. Juxta alium intellectum sapientia, juxta aliu
Abbreviated transcription (Latin):
leta qͥ non ẽ in agone conseriptꝰ neq fla¬
gella metuit. neq expectat coronã Qui
autẽ semel nom̃ ꝓfessus ẽ. si uictꝰ fuert
uerberatur atq: ꝓicit᷑  Si uͦ incerit co¬
ronat᷑ : Eodẽ mͦ qui ingressus ẽ eccłam
Ocathicumine ausculta. qͥ accessit ad ser¬
monẽ dĩ nichil aliud quã conscriptꝰ ẽ incerta¬
mine pietatis & conscriptus si ñ legitime cer¬
tauerit cedit᷑ flagellis : qͥ ñ ũberant᷑ h qͥ
ne in pͥncipio qͥdẽ conscripti s̃ Si aut̃ con¬
tenderit fortiter ad fugienda uerbera
& contumelias ñ solũ in uria liberabit᷑
sed & incorruptã głȩ accipiet coronã opus
dño uirtutũ in t̾ra caldȩoꝵ uocta diuer
sos in tellectus t̾renos locos multipliciter
nominatur: & quomͦ differenti inter se
nõtione saluator plura habet uocabula
cũ unus in subiacenti sit uarius aut̃ in un¬
tutib Sic & ꝓpt̃ maliciã generis huma¬
m t̾rena negotia cũ unũ sint in subiace
intellectus diuersitate sunt plurima

Expanded text:
leta, qui non est in agone conscriptus, neque flagella metuit, neque exspectat coronam, qui autem semel nomen professus est, si victus fuerit, verberatur atque projicitur; si vero vicerit, coronatur: eodem modo qui ingressus est Ecclesiam, o Catechumene, ausculta; qui accessit ad sermonem Dei, nihil aliud quam conscriptus est in certamine pietatis, et conscriptus si non legitime certan in principio conscripti sunt. Si autem contenderit fortiter ad fugienda verbera, et contumelias, non solum injuria liberabitur, sed incorruptam gloriae accipiet coronam. Opus Domino virtutum in terra Chaldaeorum. Jusos intellectus, terrenus locus multipliciter nominatur, et quomodo differenti inter se notione Salvator plura habet vocabula, cum unus in subjacenti sit, varius autem in vitutibus: sic et propter malitiam 779 generis humani: terrena negotia, cum unum sint in subjacenti, intellectus diversitate sunt plurima.
Abbreviated transcription (Latin):
meliã. At tam̃ netessaria domin. Uide aũt
si ualuero hoc ipsũ exemplũ ex alia scrip¬
tura & testimonio conꝓbare. In honorat
ẽ in qͥt iechonias quasi uas cuiꝰ nulla ẽ.
utilitas Non ait ñ ẽ. qͥdẽ eiꝰ utilitas. in con¬
tumeliã aut eiꝰ ẽ. utilitas. Sed qͥa erat ex
domo dĩ & peccauit in totũ ñ ẽ. eiꝰ utili¬
tas Habeo & aliã scriptura in qua dr̃
de alio quodã peccatore. Et erit quasi te¬
sta inqua attrais aquȩ pusillũ. & in quã
carbonẽ bauilab̵. It rursũ affirmat non
necessariũ penitꝰ & ex om̃i parte eẽ uas
inutile Nunquid nã gͦ nos qͥ in domo
tere nos satagere ñ solũ ut ñ simus uasa

Expanded text:
tamen necessaria domui? Vide autem si voluero et hoc ipsum exemplum ex alio Scripturae testimonio comprobare. Inhonoratus est, inquit, Jechonias, quasi vas cujus nulla est utilitas . Non ait, est quidem ejus utilitas, in contumeliam autem ejus est utilitas: sed quia erat ex domo Dei, et peccavit, in totum non est ejus utilitas. Habeo et aliam Scripturam, in qua dicitur de alio quodam peccatore: Et erit quasi testa, in qua attrahes aquae pusillum, et in qua carbonem bajulabis. Et rursum affirmat non necessarium penitus, et ex omni parte esse vas inutile. Numquid non igitur nos qui in domo tere nos satagere, non solum ut non simus vasa
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ. Aliud qđdã nom̃ ei in qͥro qͥ extra ec¬
cdesia cõmorat᷑ ex quo mͦ decerno confidens
ñ eẽ. eũ uas miscđȩ. Sic econtrario exrati¬
onis ueritate cõmotꝰ a parte ꝓmo senten¬
tiã neq uas miscđiȩ posse eũ dici sed uas
in aliud qͥd reseruatũ Ergone potero de
scripturis apꝓbare nec miscđiȩ uas nec¬
irȩ. ut & scđa expositio aliqͥd nob̵ utile
in p̃senti loco int̃ponat & sane rursus au
tantum uasa aurea & argentea sed &
lignea o& fictilia & alia qͥdẽ in honorẽ
alia ponb in contumeliã : Siigit᷑ qͥs mun¬
dauerit semet ipsũ ab his erit uas in ho¬
norẽ scificatũ utile dño ad om̃e opꝰ bonũ
qͥdẽ aurea & argentea quȩ s̃ in honorẽ

Expanded text:
irae. Aliud quoddam nomen ejus inquiro, qui extra Ecclesiam commoratur: et quomodo decerno confidens, non esse eum vas misericordiae: sic econtrario ex rationis veritate communitus aperte promo sententiam, neque vas irae posse eum dici, sed vas in aliud quiddam reservatum. Ergone potero de Scripturis approbare, nec misericordiae eirae: ut et secunda expositio aliquid nobis utile in praesenti loco interponat, et sane rursus audtantum vasa aurea et argentea, sed et lignea, et fictilia: alia quidem in honorem, alia porro in contumeliam . Si igitur quis mundaverit semetipsum ab his, erit vas in honorem, et sanctificatum, utile Domino, ad omne bonum opus quidem aurea et argentea, quae sunt in honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
cdis ꝑdite eã : qͥd aũt̃ sit hoc qđ seqͥt᷑ ñ fiant
eiꝰ reliqͥȩ quȩrendũ ẽ. ne aliqua in qͥt re¬
scindatis chaldȩoꝵ aliqua reseruetis. ob
id iubeo ne pusillum qͥdẽ relinquatis in
ea: Ex siccate om̃s fructꝰ eiꝰ Quis ita be¬
atus ẽ ut possit exficcare om̃s fruotꝰ
t̃rae chaldeoꝵ & descendant in occisio¬
nem : Uae eis qͥa uenit dies eoꝵ. & ẽ. tẽpꝰ

Expanded text:
Disperdit eam. Quid autem sic hoc quod sequitur, Non fiant ei reliquiae, quaerendum est. Ne aliqua, inquit, rescindatis Chaldaeorum, aliqua reservetis. Ob id jubet, ne pusillum quidem relinquatur in ea. Exsiccate omnes fructus ejus. Quis ita beatus est, ut possit exsiccare omnes fructus terrae Chaldaeorum, et descendant in occisionem? Vae eis, quia veni
Abbreviated transcription (Latin):
studiũ nr̃m ñ seqͥt̃ effectꝰ Relinqͣmꝰ
homo nequando relinquat te medicꝰ
siue angłs di. siue qͥcunq hominũ cui
credita ẽ. cura sermonũ ac salutis.
deliquerit & docerit ab eamꝰ unus quisq in t̾ra
suã quia ad ꝓpinquauit in cęlũ iudiciũ eu

Expanded text:
 effectus. Relinquamus homo, nequando relinquat te medicus, sive Angelus Dei, sive quicumque hominum, cui credita est cura sermonum ad salutis mdereliquerint et dixerint: Abeamus unusquisque in terram suam, quia appropinquavit in coelum judicium
Abbreviated transcription (Latin):
mina babrlonis illic sedimꝰ & fleuimꝰ
dũ recordarem̃ sron Insalicib in me¬
dio eiꝰ suspendimꝰ organa nr̃a. Suspen¬
sa sunt organa nr̃a quã diu in babrlo¬
ne sumꝰ in salicib: fluminũ babrlonis
nis & pacis organa quȩ ante ociosa
pendebant. tunc assumuntur inmanib:

Expanded text:
nis, ibi sedimus et flevimus cum recordaremur Sion; in salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra . » Suspensa sunt organa nostra quandiu in Babylone sumus, in salicibus fluminum Babylonis.visionis et pacis, organa quae ante otiosa pendebant, tunc assumuntur in manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& innistũ coarguendũ om̃s malleatoress
Idcirco etiã si heri malleator eras && in
manu malleũ contenebas nunc dicens qͥa
a cam fr̃icida oriant᷑ malleatores Pice
malleũ de manu tua & trans migra adđ
meliorẽ quȩ sp̃itał ẽ. generationem
Seth & enos & reliquoꝵ qͥ scripturarũ
laudib: efferunt᷑. Ueru tamen finis mal¬
peo qđ in om̃i t̾ra malicia eiꝰ disꝑsa sit
&& ubiq malleus iste in opet᷑ ł st̃ aut̃ etia¬
hoc dicendũ tabulũ uniuersȩ t̾rȩmalleũ
ẽẽ. ñ cęli malleũ. Neq em̃i tenuiori substan¬
tiae conuenit malleus sed crassiori. Si por¬
tas imaginẽ t̾ren malleus te ꝑcutit qͥa

Expanded text:
et injustum coarguendum, omnes malleatores sunt. et injustum coarguendum, omnes malleatores sunt. Idcirco si heri malleator eras, et in manu malleum continebas, nunc discens, quia a Cain fratricida oriuntur malleatores, projice malleum de manu tua, et transmigra ad malleatorum, quae spiritalis est, generationem, sicut Enos et reliquorum, qui Scripturarum laudibus efferuntur. Verumtamen finis pro eo quod in omni terra malitia ejus dispersa sit, et ubique 773 malleus iste hoc dicendum, Zabulum universae terrae malleum esse, non coeli malleum. Neque enim tenuiori substantiae convenit malleus, sed crassiori. Si portas imaginem terreni, malleus te, quia
Abbreviated transcription (Latin):
re tubȩ magnisonȩ ñ incertadans uoce
in audientes ut p̃parent᷑
admi¬
licie bellũ. It qm̃ malleus inuenit᷑ con¬
traria fortitudo & draco incus inp¬
ducibił istius modi seꝑ inscripturis mal¬
leo uł quȩcunq aliã materia conposi¬
tũ nom̃ assumens instabo sermoni
cain generauit filios sed de cam ortus ÷
fab aerts & ferri Ergo ut tabulus
qͥ om̃iũ tẽptationũ oꝑatorẽ. malleus dr̃
ita qͥ ministrat malleator ẽ. filiꝰ cam
Quotienscunq intẽptationẽ incideris
scito malleũ diabolũ eẽ. & malleatorẽ¬
eũ ꝑ quẽ & ⁊ abulus in seqͥtur uelut
in ꝓditione saluatoris malleus tabulits
malleator uidas fuit : Et multi erant mal¬
leatores in tẽpr̃ illo quo dñs passus ẽ cla¬
mantes. tolle tolle de t̾ra talẽ cruafi¬
ge cructfige eũ om̃ib malleatorib ple¬
na s: quot quot em̃ in actusuo tabulũ sus¬
cipiunt & ministrant ei ad ꝓbandũ iustũ

Expanded text:
re tubae magnisonae, non incertam dans vocem re tubae magnisonae, non incertam dans vocem in audientes, ut praeparentur ad militiae bellum. Et quoniam malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripturis malleo, vel quacumque alia materia compositum nomen assumens, instabo sermone: Cain generavit filios, et de Cain ortus est faber aeris et ferri. Ergo ut Zabulus, qui omnium tentationum operator est, malleus dicitur: ita qui ministrat, malleator est filius Cain. Quotiescumque enim in tentatione incideris, scito malleum Zabulum esse, et malleatore quem te Zabulus insequitur. Velut in proditione Salvatoris malleus Zabulus, malleator Judas fuit. Et multi erant malleatores in tempore illo, quo Dominus passus est, clamantes: tolle de terra talem: crucifige, crucifige eum. Omnia malleatoribus plena sunt. Quotquot enim in actu suo Zabulum suspiciunt, et ministrant ei ad probandum justum,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Certissime aut nouit ad amanti¬
norũ lapidũ natura solus ds̃ plurimis
ignorata Ego ipse ad huc nescio utrum
uemiente malleo ac ꝑcutiente me confrin¬
gar & conterar conuinctꝰ: qͥa ñ adamans
an certe uerꝰ ad amans ostendar. si ingru¬
entib ꝑsecutionib ꝑicuł tẽptationib¬
ñ tã cõntritꝰ fuero ad ictus mallei quã
ꝓbatus Et tu ipse ꝑcurre scripturas & que¬
re sicͣ potes in uenire uestigiũ bene a deo
ꝑmitti ut malleus ꝑcutienda ꝑcutiat
Uerbi gr̃a dictũ sit ad intelligentĩa em̃
obscurioꝵ sumunt᷑ exempla Si malleus
ñ ẽẽt. nec tuba ꝓductił quȩ uixta legẽ ad
sollempnitates dĩ excitat quȩ audientiũ
animos clanguore suo accendit adbel¬
lum. Necessariꝰ ẽ. malleus ut tuba ꝓ¬
ductił fiat Multa cooꝑatꝰ ẽ iste mal¬
leus tube ꝓductilis paulo ut eũ ꝑuaria
tẽptam̃ta ꝓduceret & ad ꝓbaret qͥa
in lesus possit excludi figurãq ad sume¬

Expanded text:
tur. Certissime autem novit adamantitur. Certissime autem novit adamantinorum lapidum naturam solus Deus plurimis ignoratam. Ego ipse adhuc nescio utrum, veniente malleo, et percutiente me, confringar et conterar, convictus, quia non sum adamas, an certe verus adamas ostendar, si ingruentibus persecutionibus, periculis, tentationibus, tam contritus fuero ad ictus mallei, 772 quam probatus. Et tu ipse percurre Scripturas, et quaeres, si quod potes invenire vestigium, bene a Deo promitti, ut malleus percutienda percutiat. Verbi gratia dictum sit ad intelligentiam enim obscuriorum sumuntur exempla, si malleusn esset tuba productilis, quae juxta Legem ad solemnitates Dei excutiat, quae audientium animos clangore suo accendit ad bellum. Necessarius est malleus, ut tuba productilis fiat. Multa cooperatus est iste malleus tubae productili Paulo, ut eum per varia tentamenta produceret, et approbaret, quia illaesus posset excudi, figuramque assume
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ sit draco qͥẽ. qͦsi incus in domabilis
Nichil tam̃ in manu dĩ & in conspectu eiꝰ
consistens ad amans ꝑpetit᷑ Duo itaq
contraria s. ad amanti isto malleus &
ones tritũ uulgi sermone ꝓuerbiũ. ut
de his qͥ ancietãtib & ingentib mał p̃mun¬
tur dicant. int̃ malleũ sunt & incudem
Tu aut hoc referes ad tabulũ & draconẽ
qͥ istiꝰ modi  inscripturis ꝓuarietate cau¬
sarũ nominib: insignuntur & dicis
qͥa sc̃s qͥ qͥsi murꝰ ad amantinꝰ uł in ma¬
nu dñi ad amans ẽ  Non curet neq de
malleo neq deincude sed quantũ plus
cesus fuerit tanto plus uirtutẽ eiꝰ splen¬
descere: Auint eos qͥ mercimonia lapͥi¬
dum exercent cũ uoluerint ꝓbare
ad amantẽ ignorantes utrũ sit ad¬
amans an non sit quandui malleus
de subposito durior lãpis natura con¬
pungit. Tał uir sc̃s ẽ ante tẽptationis
abhis qͥ ꝓbare lapides nesciunt ignora¬

Expanded text:
positus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, positus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, nihil tamen in manu Dei, et in conspectu ejus consistens adamas perpetitur. Duo itaque contraria sunt adamanti isti, malleus, et ones tritum vulgi sermone proverbium, ut de his, qui anxietatibus et ingentibus malis premuntur, dicant: Inter malleum sunt et incudem. Tu autem hoc refers ad Zabulum et draconem, qui istiusmodi semper in Scripturis pro varietate causarum nominibus insigniuntur: et dicis quia sanctus qui quasi murus adamantinus, vel in manu Domini adamas est, non curet neque de malleo, neque de incude; sed quanto plus caesus fuerit, tanto plus ejus virtutem splendescere. Aiunt eos, qui mercimonia lapidum exercent, cum voluerint probare adamantem, ignorantes utrum sit adamas, an non sit, quamdiu malleum de supposita, durior lapidum natura compingit. Talis vir est ante tentationes, ab his probare lapides nesciunt, ignora
Abbreviated transcription (Latin):
leus uniuersȩ t̃rȩ. quomͦ facta ẽ s
ex t̃miniũ babrlon Quȩrendũ ini
fractꝰ ẽ quã conitꝰ Ut congregantes ea quȩ
alicubi de malleo scripta s̃. cũ inuerimꝰ nom̃
a inuestigemꝰ etiã nominis uoluntatẽ ex his
que afferimꝰ exemplis Domꝰ quondã con¬
&salomon erat construens & aedificans eã
Ubiq quasi in laude dr̃ de domo dĩ qͥa mal¬
leus & securis ñ s̃ audita in domo dĩ Ergo
quomͦ malleus ñ audit᷑ in domodĩ. Sic qͥa
Quis ẽ iste malleus : uolens quantũ in se ẽ
ipedire. lapides aedificationis tepli. ut
contriti ñ conueniant fundam̃tis eius Ui
de mͥ tabulũ si ñ ipse ẽ. malleus unuer¬
se t̃rȩ. Ego aũt̃ ꝓnuntiabo confidens eẽ
aliquẽ qͥ non magnoꝑe curet de malleo
sensibili malleo quero materia malleo for¬
tiorẽ que nichil ab eo ꝑcussa patiat᷑. Qũa
& inmanu etꝰ ad amans Refert autẽ ad¬
amante historia qͥa fortior sit om̃i ceden¬
rans Licet suꝑstet malleus tabulus & sub¬

Expanded text:
leus universae terrae? quomodo facta est in exterminium Babylon? Quaerendum inter fractus est quam contritus, ut congregantes ea, quae alicubi de malleo scripta sunt, cum invenerimus nomen ejus, investigemus etiam nominis voluntatem ex his, quae afferimus exemplis. Domus quondam comet Salomon erat construens, et aedificans eam. Ubique quasi in laude dicitur de domo Dei, quia malleus et securis non sunt audita in domo Dei. Ergo quomodo malleus non auditur in domo Dei: sic quia Quis est iste malleus volens quantum in se est impedire lapides aedificationis templi, ut contriti non conveniant fundamentis ejus? Vide nunc 771 Zabulum, si non ipse est malleus universae terrae. Ego autem pronuntiabo confidens, esse aliquem, qui non magnopere curet de malleo sensibili malleo, quaero materiam malleo fortiorem, quae nihil ab eo percussa patiatur. Quamet in manu ejus adamas. Refert autem de adamante historia, quia fortior sit omni caedenrans. Licet supra stet malleus Zabulus, et sup
Abbreviated transcription (Latin):
escimꝰ. Uident se oꝑam ꝑde cũ loqun¬
tur inuicẽ & dicunt. Relinquamꝰ eã
o&r ab eamꝰ unus qͥsq in trã suã. Hoc ẽ
credita nob̵ ẽ a dõ medicina ut animã
curemꝰ humanã Adhibuimꝰ ad uitori¬

Expanded text:
escimus. Vident se operam perdere, cum loquunescimus. Vident se operam perdere, cum loquuntur invicem, et dicunt: Relinquamus eam, et abeamus unusquisque in terram suam. Hoc est, credita nobis est a Deo medicina, ut animam curaremus humanam: adhibuimus adjutori
Abbreviated transcription (Latin):
ceperant accipientes resinã corruptioni
babylonis siqͦmͦ sanet᷑ : Fecer̃ qđ fuerat¬
in peratũ. acceper̃ resinã ad corruptionẽ
eiꝰ. audientes posse fieri ut babrlon re¬
noluit se curari: Satis faciunt bom me¬
dici & dicunt curauimꝰ habylonẽ & ñ ẽ.
sata relinquamꝰ eã Uide aut homo ne¬
quando angłis p̃cipiat ds̃ ut ad lango¬
rẽ animȩ tuȩ medicaminũ emplastra
conficiant. si quomͦ possint ae grotatio¬
ne sanari & respondeant angłi Cura¬
uimus istã babrlonẽ ostenden a pas¬
sionib: confusã animã tuã. & ñ ẽ. sana¬
ta Non scientĩã artis suȩ neq resinȩ iũ
criminant᷑ sed te qͥ p̃ceptis eoꝵ obseqͥ
noluisti. Dicentes. curauimꝰ babylonẽ &
ñ ẽ. sanata relinquamꝰ eã. Steter̃ me¬
dici sub magno medico angłi dĩ uolen¬
tes curare in becillitates nr̃as. uolentes
animã libare deinciis Nos ipsi re¬
pellimꝰ eos dũ consiliis eoꝵ ñ ad qui¬

Expanded text:
ceperant, accipientes resinam correptioni ceperant, accipientes resinam correptioni Babylonis, si quomodo sanaretur, fecerunt quod imperatum fuerat, acceperunt resinam ad correptionem ejus, audientes posse fieri, ut Babylon renoluit se curari, satisfaciunt boni medici et dicunt: « Curavimus Babylonem, et non est sanata. Derelinquamus eam, et eamquando angelis praecipiat Deus, ut ad languorem animae tuae medicaminum emplastra conficiant, si quomodo possis ab aegrotatione sanari. Et respondeant angeli: Curavimus istam Babylonem, ostendentes a passionibus confusam animam suam, et non est sanata. Non scientiam artis suae, neque resinae vim criminantur, sed te qui praeceptis eorum obsequi noluisti, dicentes: Curavimus Babylonem, et non est sanata. Relinquamus eam. Steterunt medici sub 769 magno medico angeli Dei, volentes curare imbecillitates nostras, volentes animam liberare de vitiis, sed nos ipsi repellimus eos, dum consiliis eorum non acqui
Abbreviated transcription (Latin):
entes petite ut ueniat iħc in corda nr̃a
& conterat babylonẽ & faciat ruere
omẽm maliciã eiꝰ ut re ȩdificet ꝓhis
quȩ subuersa s̃. & ꝓbabylone quȩ
nis eiꝰ siqͦmͦ sanabit᷑. plangite ait ba¬
brlonẽ Deinde qͥa om̃is anima reciꝑe
potest salutẽ. & neq una apđ dm̃ ẽ. in¬
sanabił id circo consiliũ dat his qͥ poss
trans iigrationis in uerłm & testimo¬
mi habe resinã ad inplastra facienda
ut ad sumant medicamina & qͣnto
ualent studio sanitati restituant babr¬
lonẽ. Hoc exꝑiam᷑ & nos facere dep̃¬
nabilẽ & de rationabili resina dicamꝰ
est malagma in ponere & oleũ &
alligaturas & inponentes conligemꝰ
nulnera babrlonis imitantes sama
ñ recipiat salutẽ : si ẽ. natura quȩ pereat
quȩ alia tał erit ut babrlon: attam̃ neq
istã despic̃ dr̃. p̃cipit enĩ medicis ut acci¬
piant resinã suꝑ babrlonẽ si quomͦ sa¬
net᷑. Quidã igitur eoꝵ qͥ mandatũ ac¬

Expanded text:
entes, petite ut veniat Jesus in corda vestra, entes, petite ut veniat Jesus in corda vestra, et conterat Babylonem, et faciat ruere omnem malitiam ejus, 768 et reaedificet pro his, quae subversa sunt, et pro Babylone, quae nis ejus, si quomodo sanabitur. Plangite, ait, Babylonem. Deinde quia omnis anima recipepotest salutem, et neque una apud Deum est insanabilis: idcirco consilium dat his, qui possunt transmigrationis in Hierusalem, et testimonii habere resinam ad emplastra facienda, ut assumant medicamina, et quanto valent studio sanitati restituant Babylonem. Hoc experiamur et nos facere, deprnalem, et de rationabili resina discamus ei malagma imponere, et oleum, et alligaturas, et imponentes alligemus vulnera Babylonis, imitantes Samarest natura quae pereat, quae alia talis erit ut Babylon? attamen neque istam despicit Deus. Praecepit enim medicis, ut accipiant resinam super Babylonem, si quomodo sanetur. Quidam igitur eorum, qui mandatum ac
Abbreviated transcription (Latin):
die quoq: habitat idẽ in t᷑batione mã¬
i cordis & inmentis cõmotione consistit
bito cecidit babrlon & contrita ẽ Quan
&& bibebant. emebant & uendebant plan¬
Similit̃ aut̃ & indieb loth: sic & consũ¬
matio mundi ñ ꝑ partes fiet sed repente
hinic conferendum ęstimabo id qđ scrip¬
tũ ẽ. in iħ naue quando uoce sola tubȩ
hierico ciuitas corruens subito disperi¬
it Et uicta hanc similitudinẽ babylonẽ
quoq: consumationẽ scłi casurã ẽẽ. &
subito conterendã Et hȩc qͥdẽ de con¬
sumatione dicta s Si uero ueneris ad
magnũ opus qͦmͦ subuerterit omia gen¬
tiũ de idoł dogmata ut credentes de er¬
roris eximeret iugo Intelligis qͥa intẽ¬
pore passionis eius babylon ex tẽplo
corruit & contrita ẽ Unus qͥsq nr̃m
considet se ipsũ & animaduertat babr̃¬
lonẽ in suo tẽpr corruisse. Si autẽ in
te qͥppe eo babylon ruere consueuit
cłpt̃ hoc ad orationũ p̾sidia confugi¬

Expanded text:
dieque habitat, id est, in tribulatione maldieque habitat, id est, in tribulatione mali cordis, et mentis commotione consistit. bito cecidit Babylon, et contrita est . Quando et bibebant, emebant, et vendebant, plansimiliter autem, et in diebus Loth, sic et consummatio mundi non per partes fiet, sed repenteHuic conferendum aestimo id quod scriptum est in Jesu Nave , quando a voce sola tubae Jericho civitas corruens, subito disperiit, et juxta hanc similitudinem Babylonem quoque in consummationem saeculi casuram esse, et subito conterendam, et haec quidem de consummatione dicta sunt. Si vero veneris ad magnum opus, quomodo subverterit omnia gentium de idolis dogmata, ut credentes de erroris eximeret jugo, intelliges quia in tempore passionis ejus Babylon extemplo corruit et contrita est. Unusquisque nostrum consideret seipsum, et animadvertat Babylonem in suo pectore corruisse. Si autem et in iente quippe eo, Babylon ruere consuevit. Propter hoc ad orationum praesidia confugi
Abbreviated transcription (Latin):
ebriat omẽm trã. Id ẽ. om̃s ab eo in ebri¬
gs ꝓpt̃ hoc cõmote s̃. Sic in his qͥbibunt
istũ qͥ in usu est uini liquorẽ si suꝑ sitim
& suꝑ mensurã biberint. uidemꝰ ebrii cor¬
pus motũ. uacillantes pedes. capud ac tẽ¬
pora p̃grauatũ. os dissolutũ linguã signa¬
ficante sermonis ebrii & erentib labiis
uerba p̃cisa:. Similit̃ ẽ. uide eos de calice
aureo biberint babylonas: Quomͦ mo¬
ueant᷑ qͦm instabiles gressu sint quomͦ
debilitata mente. & fluctuante cogi
turbationib: agant᷑ incerti Qũa obrẽ
scriptura diuina de istiꝰmodi hominib:
in alio loco ita ait. ꝓpt̃ea cõmoti s̃ Int̃¬
ponamꝰ aliqͥd mysterii qͥd de peccatore
dicat. Cam qͥ egressits ẽ a facie dñ ha¬
bitauit intra naid contra edẽ: naid
Ingreca lingua in t̃p̃tat᷑ commotio
Qui enĩ delinqͥt dm̃ qͥdeserit sensũ de
eo uigit̃ cogitandi. iste intra naid ho¬

Expanded text:
ebriat omnem terram, id est, omnes ab eo inebriebriat omnem terram, id est, omnes ab eo inebripter hoc commotae sunt. Sicut in his, qui bibunt istum, qui in usu est, vini liquorem, si super sitim, et super mensuram biberint, videmus ebrii corporis motum, vacillantes pedes, caput ac tempora 767 praegravata, os dissolutum, linguam significantem sermones ebrii, et haerentibus labiis verba praecisa: similiter est videre eos, qui de calice aureo biberint Babylonis, quomodo moveantur, quomodo instabiles gressu sint, quomodo debilitata mente, et fluctuante cogitturbationibus agantur incerti. Quamobrem Scriptura divina de istius modi hominibus in alio loco ita ait: Propterea commoti sunt. Interponamus aliquid mysterii, quid de peccatore dicatur Cain. Cum egressus est a facie Dei, habitavit in terra Naid, contra Edem . Naid in Graeca lingua interpretatur commotio. Qui enim derelinquit Deum, qui deserit sensum de eo jugiter cogitandi, iste in terra Naid ho
Abbreviated transcription (Latin):
inuasis fictilib Sȩpe indi aureũ calice in
pulcro sermonis ornatu & dogmatũ uene
considans. dep̃hendi calicẽ babrlonis Calx
aureus babylon in manu dĩ. ñ sẽꝑ calix au¬
reus babylon cũ aut uenerit ad uindictã
tũ tẽpr̃ cũ cȩꝑit ei dñs restituere qđ me¬
retur tunc inmanu eiꝰ in ebrians omẽm
tra. iste calix aureus babrlon in ebria
brios In ebriam̃ ira in ebriam̃ tristitia in e¬
briam᷑ & mente excidĩmꝰ amore concupiscen¬
ra Animaduerte omem tra plen̾a ẽẽ pec¬
catis. & ñ queris quomͦ babrlon omẽm trã
nebriauerit: sed si forte inđis iustũ ebriũ
n eẽ. de calice peccatoꝵ. Noli putare scrip¬
tura ẽẽ. mentitã quȩ dixerit in ebrians om¬
ne t̾rã. cũ iste in ebriet᷑ ababylone tam̃ con
qui dic̃ usto ds̃ ad huc consistenti suꝑ trã
celũ es & incelũ ibis Portat em̃ imaginẽ
cȩlestis. Igit᷑ ut concludã calix aureus in¬

Expanded text:
in vasis fictilibus. Saepe vidi aureum calicem in in vasis fictilibus. Saepe vidi aureum calicem in pulchro sermonis ornatu, et dogmatum venena considerans, deprehendi calicem Babylonis. Calix aureus Babylon in manu Dei. Non semper calix aureus Babylon. Cum autem venerit ad vindictam, et tum tempore, cum coeperit Dominus ei restituere quod meretur: tunc in manu ejus inebrians omnem terram iste calix aureus Babylon inebriabibrios. Inebriamur ira, inebriamur tristitia, inebriamur mente, excedimus amore, concupiscenrram. Animadverte omnem terram plenam esse peccatis, et non quaeres quomodo Babylon omnem terram inebriaverit. Sed si forte videris justum, ebrium non esse de calice peccatorum, noli putare Scripturam esse mentitam, quae dixerit: inebrians omnem terram, cum iste non inebrietur a Babylone, et tamen consqui, dicit justo Deus adhuc consistenti super terram: Coelum es, et in coelum ibis. Portat enim imaginem coelestis. Igitur ut concludam, calix aureus in
Abbreviated transcription (Latin):
ta est Nabuchodonosor uolens decipe ho¬
mines ꝓcalicẽ babrlonis dolosũ. ñ miscuitn
eo poculũ teꝑauit ut qͥs uidens decorẽ an¬
ridũ radiantis metalli pul chritudinis
delectat᷑. & totꝰ ocułheret in specie ñ con¬
sidet qͥd intrinsecus latitet & accipiens ca¬
licẽ bibat. nesciens calicẽ nabuchodo nosor
Intelligons aut̃ calicẽ aureũ in p̃sentino¬
minatũ sĩ animaduertas pessimoꝵ dogma¬
tũ uerba mortifera. qualẽ habeant con¬
rerũ diuisionẽ cognoscas qͦmꝰ unꝰ qͥsq
poetarũ qͥ putant᷑ a pđ uos dissertis simi
calicẽ aureũ tẽꝑauit Et in calice aureũ
uenenũ iniererit idolatriȩ & uenenũ tir¬
piloquii. Uenenũ eoꝵ quȩ animã homi¬
nis interimunt dogmatũ uenenũ falsi no¬
minis scientiȩ Sed m̃s ihc contra fect
sciens aureũ calicẽ zabuli & p̃cauens ne a¬
liquis ad fidẽ suã ueniens suspicaret᷑ etiã
militudinẽ materiȩ formidaret errorem
Ideo curabit ut haberemus thesaurũ istũ

Expanded text:
ta est. » Nabuchodonosor volens decipere homines per calicem Babylonis dolosum, non miscuit in eo poculum temperavit, ut quis videns decorem auri, dum radiantis metalli pulchritudine delectatur, et totus oculis haeret in specie, non consideret quid intrinsecus latitet, et accipiens calicem bibat, nesciens calicem NabuchodIntelliges autem calicem aureum in praesenti nominatum, si animadvertas pessimorum dogmatum verba mortifera qualem habeant comrerum divisionem, et cognosces quomodo unusquisque poetarum, qui putantur apud suos disertissimi, calicem aureum temperaverit, et in calice aureo venenum injecerit idololatriae, et venenum turpiloquii: venenum eorum quae animam hominis interimunt dogmatum, venenum falsi nominis scientiae. Sed meus Jesus contra fecit, sciens aureum calicem Zabuli, et praecavens ne aliquis ad fidem suam veniens, suspicaretur etiam similitudinem materiae formidaret errorem: ideo curavit 766, ut haberemus thesaurum istum
Abbreviated transcription (Latin):
exposuit & hoc oportet ꝑ singulos scripturarũ
obseruare sermones Quomꝰ itaq fit in ex¬
t̃miniũ babrlon quando ext̃minat᷑ om̃is
confusio de anima mea Neq ulteriꝰ me con¬
fundit mors filiae aut obitꝰ uxoris cũ ñ
ẽ. qͥ me irritet & ꝓuocet ad tristitiã adirã
ad concupiscentiã. ad uoluptatẽ quando ma¬
neo in confusus as sumens rationẽ quȩ me
confirmet & roboret Tunc accidit id qđ
scriptũ ẽ. facta ẽ. in ext̃miniũ babrlon hoc
ẽ. unuersa confusio: Fiunt aut ista idẽ
confringi & conteri malleũ om̃is trȩ&
demoliri babrlonẽ cũ g̃s suꝑ ponent᷑ mal¬
leo & ꝑabrlom Scriptũ ẽ em̃. Ingentib sup¬

Expanded text:
xposuit. Et hoc oportet per singulos Scripturarum observare sermones. Quando itaque fit in exterminium Babylon? Quando exterminantur omnes confusiones de anima mea, neque ulterius me confundit mors filii, aut obitus uxoris: cum non est qui me irritet, et provocet ad tristitiam, ad iram, ad concupiscentiam, 775 ad voluptatem, quando maneo inconfusus, assumens rationem, quae me confirmet, et roboret, tunc mihi accidit quod dictum est: Facta est in exterminium Babylon, hoc est universa confusio. Fiunt autem ista, id est, confringi, et conteri malleum omnis terrae, et demoliri Babylonem, cum gentes superponuntur malleo, et Babyloni. Scriptum est enim: In gentibus sup
Abbreviated transcription (Latin):
conteri zabulũ ad ꝑfectũ uenientib nobs
audi apłm benedictione quadã benedis¬
centẽ iustũ atq dicentẽ. Ds̃ autẽ conte
mał ẽ. iste malleus fortasse nunc fues¬
rat aduersũ nos & querit qͥa ista de
rere : & multos qͥdẽ contrit. qͥ ñ ad ten¬
dunt sibi. neq custodia seruauer̃ cor
suũ Uerũ nos confidentes in dõ. cre¬
dentes in ap̃o dĩ. Non timeamꝰ rabulũ.
timor dĩ fac̃ nos ñ timentes zabulũ nichi
abeo ꝑpeti. sed & dicere ñ tantũ genera¬
lit̾ uerũ & de nob ipsis quomͦ confrati
ẽ. & contritꝰ malleus uniuersȩ trae
Illo aut confracto & conminuto babi¬
lon fit in ext̃miniũ nec pͥus confisi¬
onis ciuitas dissipat᷑ quã malleus unti¬
uersȩ trȩ confringat᷑ & conteratus

Expanded text:
ctum venientibus nobis, audi Apostolum benedictione quadam benedicentem justum, atque dicentem: Deus autem conter. Animalis est iste malleus, fortasse nunc furit adversum nos, et quaerit quia ista de rere. Et multos quidem contrivit eos, qui non attendunt sibi, neque custodia servaverunt cor suum. Verum nos confidentes in Deo, credentes in Christum Dei, non timeamus Zabulum. Timor Dei facit nos non timentes Zabulum, nihilque ab eo perpeti, sed et dicere non tantum generaliter, verum et de nobis ipsis: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Illo autem confracto, et comminuto, Babylon fit in exterminium: nec prius confusionis civitas dissipatur, quam malleus universae terrae confringatur, et conte
Abbreviated transcription (Latin):
leũ qͥ ad uniũsũ cuncta t̾rena potentĩa
suã exerceat rabulũ eẽ : Posse cuitẽ etĩa
minorẽ malleũ intelligi. qͥ ñ uniuersȩ
t̾rȩ sit malleus. sed illiꝰ ut ita dicã. &
illiꝰ partis t̾rȩ. Est qͥdẽ cũ una aliqua
contraria fortitudo mͥ repugnat. & col¬
luctat᷑ mecũ ñ ualens cũ uniuersis simul
hominib: congredi. ut tabulus : tunc ẽ
qͥdẽ malleus in me sed ñ uniũsȩ t̃rȩ
malleus. Uerũ ut ita dica meȩ tantũ
malleus t̃rȩ. Confracto autẽ & contͥto
malleo uniũsȩ trȩ qͥd necesse ẽ. arbitra¬
ri de malleo partiũ trȩ simulq estimo
admiratione dignũ. qm̃ uniuersȩ t̾rȩ
malleus cõminutꝰ sit. Quid em̃ mag¬
nũ si fractꝰ fuis set & contͥtꝰ malleus
partiũ t̾rȩ :sed uere nunc ad mirandi
est qͥa uniuerse t̾̃rȩ malleus confractꝰ
atq contritꝰ ẽ. lost hȩc quero qͥ sit iste
qͥ uniũse t̾̃rȩ malleũ confregerit &
contriuerit & dicã ñ potuĩsse mor

Expanded text:
entiam suam exerceat, Zabulum esse: posse autem etiam minorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, ut ita dicam, et illius partis terrae. Et siquidem una aliqua contraria fortitudo mihi repugnat, et colluctatur mecum, non valens cum universis simul hominibus congredi, ut Zabulus: tunc est quidem malleus in me, sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, meae tantum malleus terrae. Confracto autem et contrito malleo universae terrae, quid necesse est arbitrari de malleo partium terrae? Simulque existimo admiratione dignum, quoniam universae terrae malleus sit comminutus. Quid enim magnum, si fractus fuisset, et contritus malleus partium terrae? Sed vere nunc admirandum est, quia universae terrae malleus confractus atque contritus est. Post haec quaero quis sit iste, qui universae terrae malleum confregerit et contriveri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ contriuerit iħc malleũ uniuersȩ trae
usq ad tẽpꝰ. & tẽpr̃ postea uenit instante toꝰ
contritus ẽ. Non solum confractꝰ ut pͥmũ
malleus uniuersȩ trȩ : & qͥa contͥtꝰ ẽ qͥ fue¬
rat ante confractꝰ malleus uniũsȩ t̾rȩ
Idcirco & ꝑ unũ queq nr̃m confringit᷑
qͥdẽ quando introducim᷑ in ȩccłiam & ꝓ¬

Expanded text:
 contriverit Jesus malleum universae terrae,usque ad tempus, et tempore postea venit instante, tunc contritus est, non solum confractus ut primum, malleus universae terrae. Et quia contritus est, qui fuerat ante confractus, malleus universae terrae, idcirco per unumquemque nostrum confringitur quidem quando introducimur in E