comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secundant .ui. m̃siũ spatiũ supͣ diẽ come¬
atus. aut ussionẽ euictiõis affuerit. is in
feriorẽ locũ .u. añ latis posteriorib duoi¬
uatur. Is uõ ꝗ annuacationẽ arbitratu
ꝓpͥo iudiciari p̃cepti oblit᷑ assup̃sit̃. adeẽ
pt᷑ emilitantib transeat᷑. ac dem̃ cũ iã ali¬
quis desidia quadrienii. officiũ ꝓprium
adire neglexerit . xi. d̾ sequentib p̃ferat᷑.
d. Siquis sine comeatu aliquo. annũ ĩ
penatib ꝓpͥis. ł inquib uib et locis desidi¬
osa quiete transegĩt .x. sequentio pt᷑ poa¬

Expanded text:
mensum spatium supra diem commeatus aut iussionem evectionis afuerit, is in inferiorem locum quinque antelatis posterioribus revolvatur, is vero, qui anni vacationem arbitratu proprio iudiciarii praecepti oblitus adsumpserit, a decem post se militantibus transeatur, ac deinde, cum iam aliquis desidia quadriennii officium proprium adire neglexerit, quadraginta de sequentibus postferatur, Si qui sine commeatu aliquo annum in penatibus propriis vel in quibuslibet locis desidiosa quiete transegerit, decem sequentibus po
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ rex sr̃ h ⁊ usuram tͥciam cẽtes
lesus ẽ ualui. ¶Et uz aliquisoppo¬
nat defensiones. qr qui p̾sens ẽ ei exacci¬
oms dño danci defefẽsionẽ aut indepo¬
sito autmaliis recperera ꝓpriã. non
eiũ omĩbus facile fideuissorẽ p̾bere
urĩs legibus millam defensionem õi

Expanded text:
s laesus est valuit. Et neque aliquis opponat defensiones, quia praesens est ei exactionis domino danti defensionem aut in depositum aut in aliis recipere propria. Non enim omnibus est facile fideiussorem praebere, nostris legibus nullam de
Abbreviated transcription (Latin):
dormat in lib̾alibꝰ autem ⁊ ꝓu̾sitate
om̃ĩ plenis aspiret intdiccõnibus cog¬
noidat enĩ qr sitale aliquid egit et
ꝑoccasionem eius cecid̾itant amĩsta¬
cõ panuĩ aut pensionum dacõ exħ
accidens ip̃e sustinebit ꝑicłm mox
qui int̾dcõnem inquilims ⁊ uñst¬
ũtibus panem nusitantsuspẽdit
auonam uch ennn hor agiomnio
uoluraꝰ. s exquo int̾diccõnes eg̾̃it¬

Expanded text:
dormiat, inliberalibus autem et perversitate omni plenis adspiret interdictionibus: cognoscat enim, quia si tale aliquid egerit et per occasionem eius ceciderit aut ministratio panem aut pensionum datio, ex hoc accidens ipse sustinebit periculum, mox quod interdictionem inquilinis et ministrantibus panem miserit aut suspenderit annonam. Nihil enim horum agi omnino volumus, sed ex quo interdic
Abbreviated transcription (Latin):
p̾senti logi p̾beutẽ ooca ia dͥmnt
cuiꝰdam ferebatur docinũdum lr̃as autus̃
quid̃ eius non hñs crat enĩ har igna¬
ra. completun aũ atabellione ⁊ tab¬
ostendens p̾senciam dem̃ dũ q̃dã du¬
bitacõ super id ficret muliere dicẽte
non eẽ a sedelegata que curata loq̃¬
batur quilitem audiebat querelut
acabellione ⁊gnosce negotui u̾ita¬
tem demq cabellionem deduxit ar
ille lr̃as rexgnosc̾e dixit ꝯplecõista¬
bellionis nou tr̃ nosdealiqd horũ
que secuta sunt nec eĩ sibi abiicõ
penito delegaco s ꝯunasse cuidã suo

Expanded text:
senti legi praebentem occasionem. cuiusdam ferebatur documentum, litteras quidem eius non habens erat enim harum ignara, completum autem a tabellione et a tabostendens praesentiam. Deinde dum quaedam dubitatio super eo fieret, muliere dicente non esse a se delegata quae charta loquebatur, qui litem audiebat, quaerebat a tabellione cognoscere negotii veritatem, denique tabellionem deduxit. At ille litteras recognoscere dixit completionis tabellionis, non tamen nosse aliquid horum quae secuta sunt; nec enim sibi ab initio penitus delegatum, sed commisisse cuidam suo
Abbreviated transcription (Latin):
usucapio uł longi temꝑis posses¬
placuit. ut quicquid uͣa re ur̃a uł
ex oꝑib sins ad quirit. id uobis
adiciatui. E u̾o exͣ eas causas ꝑ se¬
cuti sunt idad dñm ꝓpͥetatis ꝑtine¬
tatis ad quiritinidem placet de eo
qui a uobis boya fide possidetur.
siue is lib̾fit. siue aliemis seruus
Q .n. placuit usufructuario idem
tur. id uł ad ip̃m ꝑtin si lib̾ est. ł
ad dñm si suus est ¶ꝑ bone fideisi
possessor usuceꝑit sernũ qr eo mͦ¬

Expanded text:
usucapio vel longi temporis possesplacuit, ut, quidquid ex re vestra vel ex operibus suis adquirant, id vobis adiciatur, quod vero extra eas causas persecuti sunt, id ad dominum proprietatis pertinetatis adquiritur. Idem placqui a vobis bona fide possidetur, sive is liber sit sive alienus servus; quod enim placuit de usufructuario, idemtur, id vel ad ipsum pertinet, si liber est, vel ad dominum, si servus est. sed bonae fidei possessor c
Abbreviated transcription (Latin):
f. hẽtissitem ꝑ hoĩes lib̾os ⁊ seruos
quos in pot̾ate hẽcis. olim quidẽ
quicquit ad eos ꝑuen̾at exceptis
indelicet castrensib peculiis hoc
ꝑentib suis ad quirebant. sine ul¬
la distinccõe ⁊ ħ ita ꝑentũ fiebat
nam eoꝵ ad quifitũ est silii aliiuł¬

Expanded text:
emus: item per homines liberos et servos quos in potestate habetis, olim quidem, quidquid ad eos pervenerat exceptis videlicet castrensibus peculiis, hoc parentibus suis adquirebant sine ulla distinctione: et hoc ita parentum fiebat, unam eorum adquisitum est alii fi
Abbreviated transcription (Latin):
quid ex re pẽis ei obueniat. ħ scd̾
totũ ꝑenti adquirat. Que .n. ĩuidi¬
a est ꝙ ex pr̃is occasione ꝓsectũ est
causa sibi siliusf. ad quisiuit. hꝰ¬
usũf. quid̃ pr̃a ad quirit dm̃ũaut̃
ap̃ eũ remaneat. ne ꝙ ei suis labori¬
b uł ꝓsꝑa fortuna accessit ħ in alũ
ꝑueniens luctuosum ei ꝓcedat.
hoc quoz anobis dispoĩtum est ⁊ea
sp̃e negocii ubi parens emancipan¬
do lib̾um ex reb que ad quisic̃om¬
ꝙdam accidebat. ut fibius t̃r̃ suaꝵ
emancipacõne additum est. quod
sui iuris effectus est. ħ ꝑ tr̃ diminu¬
cõm derrescat. Iõ statuimus ut pa¬

Expanded text:
quid ex re patris ei obveniat, hoc totum parenti adquirat quae enim invidia est, quod ex patris occasione profectum est, causa enti adquirat quae enim invidia est, quod ex patris occasione profectum est, apud eum remaneat, ne, quod ei suis laboribus vel prospera fortuna accessit, hoc in alium perveniens luctuosum ei procedat. Hocque a nobis dispositum est et in ea specie ubi parens, emancipando liberum, ex rebus quae adquisitioquiddam accidebat, ut filius rerum suaremancipatione additum est, quod sui iuris effectus est, hoc per rerum deminutionem decrescat. ideoque statuimus, ut pa
Abbreviated transcription (Latin):
xxu.annus ab eo qui accepit bona fi¬
de osumpti sũt: ꝯdicipossirat si ma¬
ia fide ad exibendũ de hiis agi pot̃.
¶At ecͣcrio om̃s res pupillo ⁊ pupille
sine tutoris auctoritate recte dari
possunt so si debitor pupillo sol¬
ritas alioqͥn nõ l̾ib̾abitur siñ solu̾¬
eiuidentissima rõne statutũ est. ã

Expanded text:
bona fide consumpti sunt, condici possunt, si mala fide, ad exhibendum de his agi potest. at ex contrario omnes res pupillo et pupillae sine tutoris auctoritate recte dari possunt. ideoque si debitor pupillo solritas: alioquin non liberabitur. sevidentissima ratione statutum es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmulgauimꝰ qͣ dispoĩtũ est italic̾e
tutori uł curatori debitorẽ pupil¬
larẽ solu̾e ut pͥus smña iudiciał sñ
oĩ dampno celebrata ħ ꝑmittat.
it ⁊ debitor solu̾it seqͥtur hi solu
cõnem plen̾issima securita in a
ałr qm disposumus soło fc̃a fu̾it pe
cumam aut̃ saluã hãt pupillus.
aut ex ea locupletõr sit ⁊ adhuc e¬
andem sũmam pecuũie petat. ꝑ ex¬
si aut male ꝯsũpserit aut furto
amisit. ncħ ꝓderit debitori doli

Expanded text:
mulgavimus, qua dispositum est, ita licere tutori vel curatori debitorem pupillarem solvere, ut prius sententia iudicialis sine omni damno celebrata hoc permittat. rit et debitor solverit, sequatur huiusmodi solutionem plenissima securitas. sin aam disposuimus solutio facta fuerit et pecuniam salvam habeat pupillus aut ex ea locupletior sit et adhuc eandem summam pecuniae petat, per exdsi aut male consumpserit aut furto amiserit, nihil proderit debitori doli
Abbreviated transcription (Latin):
que inuita muliere fiebant ypo¬
thecas aũ ean ⁊̃ uolente. ea utͥusq
remediũ ĩposinmꝰ ut ĩ in eas res que
ĩꝓuniciali locͥo poĩte sũt int̾dicta
sexus muliebris fragilitas in ꝑnici¬
res nõ sitr alienare pot̃. s ħ forsitã
iõ idet᷑ fieriꝙ uoluntate debito¬
ris intelłr pignus alienari. qui ab
inicõ ꝯͣctus pactus est. ut lic̾et cre¬
ditori pignus alienare. si pecunia
nõ soluatur E ne creditoꝵ es suũ ius
ꝑsequi ĩpedirent᷑. n debitores tem̾e

Expanded text:
quae invita muliere fiebant, hypothecas autem earum etiam volente: utrisque remedium imposuimus, ut etiam in eas res quae in provinciali solo positae sunt interdicta sexus muliebris fragilitas in pernicires non sit, alienare potest. sed hoc forsitan ideo videtur fieri, quod voluntate debitoris intellegitur pignus alienare, qui ab initio contractus pactus est, ut liceret creditori pignus vendere, si pecunia non solvatur. sed ne creditores ius suum persequi imped
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliũ postea emancipai̾us uł in
adopcõm ded̾is p̾gnante nuru
çipacõnem uł ad opcõm fu̾it
ocept᷑us prĩs sui emanciꝑati ł
ain adoptini pot̃ati subicitur.
¶Et ꝙͣ neds naturales lib̾i neq a
adoptum ullo pͣene m̃o possũt

Expanded text:
lium postea emancipaveris vel in adoptionem dederis praegnante nuru cipationem vel adoptionem fuerit conceptum, patris sui emancipati vel avi adoptivi potestati subicitur: et quod neque naturales liberi neque adoptivi ullo paene modo p
Abbreviated transcription (Latin):
si ex indulgencia pͥncipis resti¬
tuti si̾unt ꝑ om̃ia pͥstinũ sta¬
tum tecipiunt. ¶ Relegatiaũ
pres ininsulam inpocestate su
⁊ qui bestiis subicumtur. ¶ filiꝰ
samilias si militai̾t uł si sen¬
ator uł ꝯsul fu̾it fcũs: manet
in pr̃is potestate.milicia enim
ꝯsularia dignitas: ꝓatris pota¬
te filiũ nonlib̾at d ex nra .¬
priciatus. erat enĩ pͥncipis pr̃. uñ salus ꝯꝑatu ꝯscͥpti nam scͥpta

Expanded text:
si ex indulgentia principali restisi ex indulgentia principali restituti fuerint, per omnia pristinum statum recipiunt. Relegati autem patres in insulam in potestate sua qui bestiis subiciuntur. Filius familias si militaverit, vel si senator vel consul fuerit factus, manet in patris potestate. militia enim vel consularia dignitas patris potestate filium non liberat. sed ex tricia
Abbreviated transcription (Latin):
mittendis suꝑius exposumus.¬
¶ hii u̾o qui inꝑotate ꝑentis sunt.
mortuo eo sui iuris fimt. Set
ħ distinccõm recipit. Nam pr̃e
mortuo. sane omĩnõ flius filia¬
ue sin iuiris efficiunt᷑. Mortuo
u̾o auo: nõ om̃imodo nepotes.
neptes q sin iuris flunt. s ita
n post mortemi aui. inpot̃atẽ
pr̃is sui Recasur s une. Ita si mo¬
riente auo pater eoꝵ uiuit ⁊ in
potestate prĩs sui est. bunc post
obitum aui in pot̃ate pr̃is suisi¬
unt Siu̾o is quo temꝑe auus
morit᷑. aut iam mortuus est.
aut exit de potate pr̃is. tũc qͥ ĩ
potestate enis cad̾e non possũt.
sui unis fiunt. ¶ Cum aut̃ hiis
qui ob aliquod maleficium ĩ in¬
sulam deportatur ciuitatem qͥdẽ¬
amittit. sequitur ut ex modo
ex nuo ciuium romanoꝵ tollit᷑:
ꝑiñ ac si mortuo eo desinant
lib̾i inpotestate eius tẽ ¶ꝓan rõ¬
ne ⁊ siis qui in pot̾ate ꝑentis sit
ininsulam deportatus fu̾it. de¬
sinit inpotestate ꝑentis ẽẽie e

Expanded text:
mittendis superius exposuimus. Hi vero qui in potestate parentis sunt mortuo eo sui iuris fiunt. sed hoc distinctionem recipit. nam mortuo patre sane omnimodo filii filiaeve sui iuris efficiuntur. mortuo vero avo non omnimodo nepotes neptesque sui iuris fiunt, sed ita si post mortem avi in potestatem patris sui recasuri non sunt: itaque si moriente avo pater eorum et vivit et in potestate patris sui est, tunc post obitum avi in potestate patris sui fiunt: si vero is quo tempore avus moritur aut iam mortuus est aut exiit de potestate patris, tunc hi, quia in potestatem eius cadere non possunt, sui iuris fiunt. Cum autem is, qui ob aliquod maleficium in insulam deportatur, civitatem amittit, sequitur ut, quia eo modo ex numero civium Romanorum tollitur, perinde acsi mortuo eo desinant liberi in potestate eius esse. pari ratione et si is qui in potestate parentis sit in insulam deportatus fuerit, desinit in potestate parentis esse. sed
Abbreviated transcription (Latin):
manci u̾nis modum sue
pot̾atis nexib fuiũ relaxare.
Imꝑatoram aut celsitudinẽ
nõ uale eum qũe sibi prẽm
elegit: ab aliena exhime po¬
testate. ¶ Si ab hostib captus
fu̾it parens qmuis suus he sui¬
um fiat: tñ pendet lus lib̾oꝵ
p̃p ius post liminii. Quia hii
qui ab hoste captisunt: Si
in quutate fuisse ¶Si u̾o ibi de¬
cesserit exinde exquo captus
est pater. filius sui unis fuisse
nũ a limine ⁊ post utͣ eũ qͣui
ab hostib captus insines nr̃os pꝰea
ꝑuenit: pꝰliminũ reu̾sũ recte
dicimꝰ. Nlam limina sicut ĩ dõi¬
sinem limẽ ẽẽ uet̾es uolu̾nt.
hinc ⁊ limes dictus est qiͣ finis
quidam ⁊ t̾minus. ab eo post li¬
miniũ dcm est. qr eodẽ limine
reu̾tebatur. quo amissus erat.
¶ E ⁊ qui captus uictis hostib
recuꝑatur pꝰ liminͥo existima¬

Expanded text:
mancipationis modum suae potestatis nexibus filiam relaxare, imperatoriam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximere potestate? Si ab hostibus captus fuerit parens, quamvis servus hostium fiat, tamen pendet, ius liberorum propter ius postliminii: quia hi qui ab hostibus capti sunt si in civitate fuisse: si vero ibi decesserit, exinde, ex quo captus est pater, filius sui iuris fuisse post, et eum qui ab hostibus captus in fines nostros postea pervenit postliminio reversum recte dicimus. nam limina sicut in domifinem limen esse veteres voluerunt. hinc et limes dictus est quasi finis quidam et terminus. ab eo postliminium dictum quia eodem limine revertebatur quo amissus erat. sed et qui victis hostibus recuperatur, postliminio redii
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hiis hitas in adopcõnẽ de¬
tib ap̃ ꝯpetentẽ iudicem ma¬
infestau̾it p̾sente eo qui adop¬
tatur ⁊ nõ ccͣdicente. nec ñ eo
qui adoptat. soluit᷑ quidẽ ins
pot̾atis pris nat᷑alis. Transit a

Expanded text:
super his habitas in adoptionem detibus, apud competentem iudicem manifestavit, praesente eo qui adoptatur, et non contradicente nec non eo qui adoptat, solvitur quidem ius potestatis patris naturalis, transit a
Abbreviated transcription (Latin):
dices uł magratus ꝑentes ĩtrẽt.
⁊ filios suos uł filias ⁊ ne potes
uł neptes ac deinceps sua ma¬
nudimittentiõ tunc exedc̃o
pͥtoris in hꝰ filii uł filie neptis
uł nepotis bonis. qui q̃ ue a pa¬
rente manuimissus uł mant¬
missa fu̾it: ead ẽ iura pͥstantur
ꝑenti. que tͥbuunt᷑ patronoĩ
bonis lib̾ti  et p̾t̾ea si inpubes
filius sit uł filia uł cet̾i. ip̃e pa¬
tens ex manumissione tuteleã
eꝰ ius natiscitur. ¶ admonendi
filiũ ⁊ ex eo nepotem uł neptẽ
in pot̃ate hẽbit filiũ quidem
a pot̾ate dimitt̾e. nepotẽ u̾o uł
neptem retin̾e. et ex diu̾so fili¬
um quidẽ in potestate retinere:
Neptẽ u̾ouł nepotẽ manumit¬

Expanded text:
dices vel magistratus parentes intrent et filios suos vel filias vel nepotes vel neptes ac deinceps sua manu dimitterent. et tunc ex edicto praetoris in huius filii vel filiae, nepotis vel neptis, bonis, qui vel quae a parente manumissus vel manumissa fuerit, eadem iura praestantur parenti quae tribuuntur patrono in bonis liberti: et praeterea si impubes sit filius vel filia vel ceteri, ipse parens ex manumissione tutelam eius nanciscitur. Admonendi filium et ex eo nepotem vel neptem in potestate habebit, filium quidem de potestate dimittere, nepotem vero vel neptem retinere: et ex diverso filium quidem in potestate retinere, nepotem vero vel neptem manumit
Abbreviated transcription (Latin):
resentem legem ꝓfenmus ps¬
ut ⁊ uidicium puriras appa¬
reat ⁊ non ualeat litiganciũ
suffragium arcumuieire leges. ¶Iu
beauis igitur quoiens apud quos¬
ꝙ uidicantes antadmĩstratores lig
aut appella cõnes examientur p oĩb
p̾ncipales litiganciũ piouas autil¬
los adquos in medium negocru
forte nugͣuert pͥsencia iudicũ tang¬
entes sca eĩigelia uirare. qr nich̃ px¬

Expanded text:
esentem legem proferimus, uet iudicum puritas appareat et non valeat litigantium suffragium circumvenire leges. Caput I Iubemus igitur, quotiens apud quoscumque iudicantes aut administratores lites aut appellationes examinantur, prae omnibus principales litigantium personas, aut illos ad quos in medio negotium forte migraverit, praesentia iudicum tangentes sancta evangelia iurare, quia nihil p
Abbreviated transcription (Latin):
relicte suntsiquis aut̃ uoluit fa¬
bricare. uenabile oratorui aut iuo¬
nassiũ uon alr ichoandam fab̾¬
torrm cõuẽ ibi fecent ⁊ uen̾ablem
sitit crucem si u̾osemel cepitaut
nouam edificare basilicam autue¬
tem renouare modis oibus ⁊pel¬
laturs ibissuno locorum epõ ⁊ yco¬
nonis eius ⁊ cuuli iudice cum ex

Expanded text:
t VII Si quis autem voluerit fabricare venerabile oratorium aut monasterium, non aliter incohandam fabrorationem ibi fecerit et venerabilem fixerit crucem. Si vero semel coeperit aut novam aedificare basilicam aut veterem renovare, modis omnibus compellatur a beatissimo locorum episcopo et oeconomis eius et civili iudice eam e
Abbreviated transcription (Latin):
ammĩuõ fec̾it hr̃des xenodechi¬
uim aut ꝙͣ libec uen̾abiten dom¬
um acestatore disposirami fr ibe¬
mus cos domum aurcompan
anclecare ubipossunt que iussa
sunt adimpłe donec hiꝰ domus:
uenabił expleatur ⁊ si quidem ip¬
se testator decreunt qui debeant
reno dochi fi. aut pto chotropbi
antalut. sales gubnatoros sine su

Expanded text:
annum non fecerint heredes xenodochium aut quamlibet venerabilem domum a testatore dispositam fieri, iubemus eos domum aut comparare aut locare, ubi possunt quae iussa sunt adimplere, donec huiusmodi domus venerabilis expleatur. Et si quidem ipse testator decreverit, qui debeant xenodochi fieri aut ptochotrophi aut alteri tales gubernatores, sive su
Abbreviated transcription (Latin):
taua scõrum centum quinq̃guita
paliũ ⁊ in epheso pͥma inquo uesto¬
cedona. inquo ⁊ entichis cũ uesto¬
iiiiͦ. synodorum doginata sicut sa¬
cias scripturas accepius. ⁊rogn¬

Expanded text:
a patrum et in Epheso Prima, in quo Nestocedone, in quo Eutychis cum Nesto enim quattuor synodorum dogmata sicut sanctas scripturas accipimus et regu
Abbreviated transcription (Latin):
loorum epo aut eius yconouns per
publioas psonas admomimĩtidis¬
culint quedispoĩta sut ipłe iube¬
nins cos omẽ luctum relcm̃ eis ab
eo quih pcepit amitte ⁊ locorum:
epõs omnes res cunctis sicunidoꝰ
est piis causis distributa sunti
cum fuctibus iangm̃tis medĩ
temporis ⁊ meniorato lucio iidi¬
care ⁊ quetestacor dispo suit admi

Expanded text:
nomis per publicas personas admoniti distulerint quae disposita sunt adimplere, iubemus eos omne lucrum relictum eis ab eo qui haec praecepit amittere, et locorum episcopos omnes res cunctis, sicuti dictum est, piis causis distributas cum fructibus et augmentis medii temporis et memorato lucro vindicare et quae testator disposu
Abbreviated transcription (Latin):
que mẽ leges dau disposuerunt hoc
autem ẜ̃ nan pͥcipmis ⁊ insacrono¬
stio ⁊ sistorio qñ consultacõnss ĩtio¬
nuetuntur ut sb̾psencia sacri senat
memorata saciamrenta p̾stentur
sin aut̾ut contig̾icaliqui litigan¬
cuimi nequeunt adiudices aduenne
tunc iubems p̾sentem quid̾ unare
pͥdictum uisurand̾ ad absentes. ꝓ
dingi erofficus mĩstnͣcibus aliqus
cum adu̾saꝑte uteis p̾sentib me
Sũo mulier fuit que p̃phonestatẽ
uite exͣneis iuris fese monstrare ñ
ꝯsueni tunc ⁊ absente adusario ex
offõ missos memorata suscipe sac᷑¬
mentas iautem ab eẽptes maliis lo¬
as contingat aur unam eax pͥapi¬
mus absentem ipumca inqua
deget iiu̾̃urandum mõ ab oĩb
anobisdico sb̾gestis mominnẽ¬
torum apud indicem ꝓuicieant
apud lodrum defensorem p̾be̾

Expanded text:
Hoc autem servari praecipimus et in sacro nostro consistorio, quando consultationes intromittuntur, ut sub praesentia sacri senatus memorata sacramenta praestentur. Si autem, ut contingit, aliqui litigantium nequeunt ad iudices advenire, tunc iubemus praesentes quidem iurare praedictum iusiurandum, ad absentes autem dirigi ex officiis ministrantibus aliquos cum ao mulier fuerit, quae propter honestatem vitae extraneis viris se monstrare non consuevit, tunc et absente adversario ex officio missos memorata suscipere sacramenta. Si autem abesse partes in aliis locis contingat aut unam earum, praecipimus absentem in provincia in qua deget iusiurandum modo a nobis dicto sub gestis monumentorum apud iudicem provinciae aut apud locorum de
Abbreviated transcription (Latin):
mraint non dedisseant ꝓmiisse
int̾.x. uͥomenses post platam siñ¬
am nuandos ostendatur de dis¬
se memorate pene ⁊ ꝯͣ dantes ⁊ cõ¬
t᷑ accipientes hañt locum. ¶n
causis antem que ꝑ tutores anccã

Expanded text:
rit non dedisse aut promisisse, intra X vero menses post prolatam sententiam numerandos ostendatur dedisse, memoratae poenae et contra dantes et contra accipientes habeant locum. In causis autem, quae per tutores aut
Abbreviated transcription (Latin):
ais ep̃m inq̃ testator huit donaliũ
uplibus erogare siantẽ ꝓ redemp¬
cõne captinorum aliquid relinot
⁊ non nommacun testacordixent
rim epm ⁊ eius y conomos accipe
talibus pus uoluntatibus scilros

Expanded text:
tis in qua testator habuit domicilium uperibus erogare. Si autem pro redemptione captivorum aliquid relinquitur, et non nominatim testator dixerit, rum episcopum et eius oeconomos accipertalibus piis voluntatibus sanctissimos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ u̾o ꝓuctitur duplũ a rmicep¬
uacar rer exigatur ⁊ dignitatem
seu cingulum ꝙ ht̃ in utroꝙ cãu a¬
nẽ aliemim crimen insetũsponif¬
estinanit. s̾ iuo datum aut pmis¬
cepit aut ꝓmissionem huc ⁊ hoc
pbito sacmento ip̃e quidem liber
sir litigator autemque non pot¬
nt ostendere mpeccumarus quid
causis estimacõnẽ litis a ꝯmite
pͥnatarum rer exgatur. li te quippe¬

Expanded text:
 promittitur duplum a comite privatarum exigatur, et dignitatem seu cingulum quod habet in utroque casu aonem alienum crimen in se transponi festinavit. Si vero datum aut promiscepit aut promissionem habuit, et hoc praebito sacramento ipse quidem liber sit, litigator autem, qui non potuit ostendere, in pecuniariis quidem causis aestimationem litis a comite privatarum exigatur
Abbreviated transcription (French):
ne suitn illo decetͥo ẜuando ĩnepot¬
statores nõ. n ertepimꝰ ult̾ius tiepots
qui exñlio pr̃ins ains acrescuntutilli
q̃dem integram accipiant ꝑteni qnͣtã
eoꝵ pr̃ accipiet iuuens nepotes autez

Expanded text:
Neque illo de cetero servando in nepotstatores. Non enim excepimus ulterius nepotes, qui ex filio paternis avis accrescunt, ut illi quidem integram accipiant partem, quantam eorum pater acciperet vivens, nepotes autem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾discedendre ⁊cubine mortẽ forsan
aut dusione filii domi sint cuncu
damꝰci ab incestato duaꝵ unciarur
successionem. ¶ Siant ⁊stisa ⁊oip¬
isdencia ita fiat ⁊ alias introducat pͥori

Expanded text:
praediscedente concubina morte forsan aut divisione filii domi sint; tunc enim damus eis ab intestato duarum unciarum successionem. Si autem confusa concupiscentia ita fiat, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pr̃ne nec ucumos oportebat s in¬
mis mollit̾atq remure fec̾unt instẽes
te fame ꝑemptis uñ em̃ ĩmedio ⁊ gu¬
piat no licebit igitur decet̾o ulli oĩo
filios hñti tale aliꝗd age s moĩs oĩbus

Expanded text:
non paterne nec ut viros oportebat, sed nimis molliter atque remisse fecerunt institutiones: te fame peremptis. Vnde enim in medio piat? Non licebit igitur de cetero ulli omnino filios habenti tale aliquid agere, sed modis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
neoꝵ ⁊ natura pͥmo curata ⁊petentet
sitadex̃ ncos largitates acceders hob
cun alibus niꝑ poĩca lei que filiiscu¬
nalibus autfliabus curi alibus nubẽ¬
tibus rromunciũ oiõ dari uult reliquo

Expanded text:
et natura primo curata competenter, sic ad extraneas largitates accedere. Hoccurialibus nuper posita lex, quae filiis curialibus aut filiabus curialibus nubentibus noviuncium omnino dari vult, reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
nec quispiam emptorminobiliũ eĩ
reꝵadsit creditore freqũt᷑. eam de¬
milgante qm̃ subiacent debitoris
res ⁊ obh̾trente adirenolentes ep̃¬
cõnẽ nõ inhac quid̃ felississiã cun¬
tate glõssissime nrereipu indices¬

Expanded text:
nec quispiam emptor immobilium eius rerum adsit, creditore frequenter etiam divulgante quoniam subiacent debitoris res, et ob hoc terrente adire volentes emptionem: tunc in hac quidem felicissima civitate gloriosissimi nostrae reipublica
Abbreviated transcription (Latin):
bus molesstus sit s uẽiat pͥmũ ad
entm qui auꝵ accep̃ debitumque
contͣrit isiquidẽ inde receꝑit ab
nalu̾it a debitorerecipe ant inꝑten
ant intotum scom quod ab eo ñ

Expanded text:
s sit, sed veniat primum ad eum, qui aurum accepit debitumque contraxit. Et si quidem inde receperit, ab valuerit a debitore recipere aut in partem aut in totum, secundum quod ab eo non
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius domim secutus
fu̾it. dominus cuius illõ¬
faciend̃ insticiam illum
ꝓ ducat. qd si de sua diffi¬
sus fu̾it ninccencia ⁊ ance
ꝯspectum iudicis uenire.
formdauit si mansione
omĩa mobilia subiram̃¬
to iuudici rep̾sentet et eũ de
ptum nõ recipiat. ¶Si no

Expanded text:
i secutus fuerit, dominus, cuius faciendam iustitiam illum producat. Quodsi de sua diffisus fuerit innocentia et ante conspec tum iudicis venire formidaverit, si mansionem omnia mobilia sua sub sacramento iudici representet et eum de iptum non recipiat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
expͥoribus ant minis maiores aut̃
A ĩ filii sint siemĩ non ẽ soboles ĩfam-¬
ia mox sequit᷑ i etu oĩo mulier pp̃
nupciarfestinacõnem in famis in

Expanded text:
ex prioribus sint matrimoniis, maiores autem, si etiam filii sint. Si enim non est soboles, infamia mox sequetur, et erit omnino mulier propter nuptiarum festinationem infamis,
Abbreviated transcription (Latin):
defunctisiint filios a reliqnͣt defuncai
porcõnẽ illius danius filiissihẽdes sint
prĩs alio quin ad frẽs deducimꝰ ⁊ido leg¬
em nr̃am ꝓficiences uolumus ħuale¬
re nonsr̃ docẽsolũ n sr̃sponsalicia
largitatẽ s ⁊̃ st̃ indoratis mũmoniis
exconstõne nr̃a nitro ductis lucris nã
diximusmõ. ¶ ꝓrime si quid̃ imꝑtie

Expanded text:
dem sint, filios autem relinquant, defuncti portionem illius damus filiis, si heredes sint patris, alioquin ad fratres deducimus. Et ideo legem nostram perficientes volumus haec valere non super dote solum neque super sponsalicia largitate, sed etiam super indotatis matrimoniis ex constitutione nostra introductis lucris. Nam diximus modo. Primae siquidem nuptiae
Abbreviated transcription (Latin):
excere uoluit uibenius uidicẽme¬
dis oĩbui ex pensas ułsumptusquos
pp̃litem pulsatui pmanens iindico̾
sustimntante oĩa engere actorem ei
datis solum anuale qpe inc̾rumpe tpẽ¬

Expanded text:
exercere voluerit, iubemus iudicem modis omnibus expensas vel sumptus, quos propter litem pulsatus permanens in iudicio sustinuit, ante omnia exigere actorem et datis solum annale tempus interrumpere
Abbreviated transcription (Latin):
tate alit̾ ꝯuen̾int ¶ Itẽ si alicꝰ
rei cͣcta societas sit ⁊ finis negĩ
ĩpoĩtus est finitur societas.
publicacõne qͦ detͣhi societa
locum eiuis alius succedit: ꝓ
mortuo hẽtur. Itẽ siquis ex
sociis mole debiti p̾grauatꝰ

Expanded text:
tate aliter convenerit. Item si alicuius tate aliter convenerit. Item si alicuius rei contracta societas sit et finis negotio impositus est, finitur societas. Publicatione quoque distrahi societateius locum alius succedit, pro mortuo habetur. Item si quis ex sociis mole debiti praegravatus
Abbreviated transcription (Latin):
ligi oꝑtet. ut si maliqua re lu¬
trũ: maliqua dampnũ illatũ
sit ꝯpensacõne fc̃asolũ quod
suꝑest intelligatur lucri ẽẽ¬
cre uł insolo dampno. maltͥa
sum est eandẽ ꝑtem ĩuari.
hanet aut̃ societas eo usq
donec ineodemo sensu ꝑseu̾au̾¬
it. at cum aliquis tenũcia¬
u̾it sonetatr solint᷑ societas.
¶ S plane siquis callide in hos
renũciau̾it societati soluit᷑.
societas lucrũ solus hẽat łuti
totoꝵ bonoꝵ socius cũ abaliqͥ
ciau̾it societati ut hereditatẽ
solꝰ lucri facit ⁊ coget᷑ ħ lucr̃
ꝯmunicare. siguis u̾o aliud
lucrifatiat ꝙ ñõ captau̾at ad
ip̃m solum ꝑtinet. Si u̾o cui
renuĩciatum÷ quicquid oĩo
post renũciaco societatẽ ad qͥ¬
ritur soli ad quiritur Golui¬
tur aut̃ societas morte socii
quiqr qui societatẽ cͣchit. c̾iã
ꝑsonã sibi elegit ¶ S ⁊ si con¬
sensu pluriũ societas coitasit:
morte uniꝰ socii soluit᷑. ⁊ si płres
suꝑsint nisi incoeunda socie¬

Expanded text:
legi oportet, ut, si in aliqua re lucrum, in aliqua damnum allatum sit, compensatione facta, solum quod superest intellegatur lucri essecro vel in solo damno, in altera sum est eandem partem servari Manet autem societas eo usque, donec in eodem consensu perseveraverint: at cum aliquis renuntiaverit societati, solvitur societas. sed plane si quis callide in hoc renuntiaverit socie lucrum solus habeat, veluti si totorum bonorum socius, cum ab aliquo ntiaverit societati ut hereditatem solus lucrifaceret, cogitur hoc lucrum communicare: si quid vero aliud lucri faceret quod non captaverit, ad ipsum solum pertinet: ei vero cui renuntiatum est, quidquid omnino post renuntiatam societatem adquiritur, soli conceditur. Solvitur adhuc societas etiam morte socii, quia qui societatem contrahit certam personam sibi elegit. sed et si consensu plurium societas coita sit, morte unius socii solvitur etsi plures supersint, nisi si in coeunda socie
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ gͥeres. uł ut fundũ ei em̾es
dantis. ułuti simand tibi ut
pecinam sub usuris crederes.
ei qui ĩ rem ip̃ius mut  ret ͤ
au̾ si uolente te ag̾e cũ eo ex si¬
deuissoria causa.mand tibi
quod tibi debu̾at ¶liena añ
cansa int̾uenit mãdatũ ułu¬
uł ut ticio sund̃ em̾es. uł ut¬

Expanded text:
 gereres, vel ut fundum ei emeres, dantis, veluti si mandet tibi, ut pecuniam sub usuris crederes ei, qui in rem ipsius mutuaretur, aut si volente te agere cum eo ex fideiussoria causa mandet tibi, quod tibi debuerat. Aliena autem causa intervenit mandatum, veluvel ut Titio fund
Abbreviated transcription (Latin):
su si adhuc ꝯ senciant ĩsocie ꝑ¬
tatertiona indetur incꝑeso¬
cietas ¶ Sociũs id cio utr̃ conoͣ¬
in ine teneatur tm̃ ꝓ socio
accõne siquiᵈ dolo mmusit. si¬
cut nquideponi aput se est¬

Expanded text:
su si adhuc consentiant in societatem, nova videtur incipere societas. Socius socio utrum eo nomine tantum teneatur pro socio actione, si quid dolo commiserit, sicut is qui deponi apud se
Abbreviated transcription (Latin):
ingͣtitudins reuocate qd datũ eit
nõ eĩ ex pura indecur uolintate ingͣ¬
ticudĩem introduc̾e. s sar nuptiascon¬
sid̾ans hũc aduenisse cogitacõnem
putabitur insitm̃ aꝑte filius auicͥea
uitam insidians nr̃i aut mamis ĩ¬
ferens impias auccirea sił toaus oblig¬

Expanded text:
titudinis revocare quod datum est. Non enim ex pura videtur voluntate ingratitudinem introducere, sed secundas nuptias considerans ad hanc venisse cogitationem putabitur. Nisi tamen aperte filius aut circa vitam ipsam insidians matri aut manus inferens impias aut circa substanti
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat lex si adẜas uenirent ipoas
aut pr̃ autur stati reł̾cto usucad̾e
sicut ꝓͥuscadchat ꝓprietate ⁊ repente si¬
autem nõ satish placiit s uoluius
uł sinsus deͣtur ꝑlargitatem autmoꝵ
scͥdas uemat uuꝑtias mane sicquo

Expanded text:
dicebat lex, si ad secundas venirent nuptias aut pater aut mater, statim relicto usu cadere, sicut prius cadebant proprietate, et repente fiautem non satis hoc placuit: sed volumus, vel si usus detur per largitatem aut morsecundas veniat nuptias, manere sic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
pensas. ¶ Scimus igitur us ad magn¬
iacentissimos illustres ħ ualere. ⁊ mo¬
dis oĩbus eosꝑprocuratores peccuma¬
tias excere causas necnon ⁊ ĩ iuriaru
Pprocuratorem crimĩali modo mou̾s
iudicant aut stare. turaus tamꝙͣ litig¬
antes exutraq em̃ cã indetur incauta
aut dignicatibus iniuriam sustinẽ¬
tibris aut uidiciali sceͣmaͣte indigne
ꝓ cedence p᷑ maginficentissimos igit᷑
ilustres oĩbus lña s it uolencibus ꝓc¬
uratores ordinare ꝑselites ex̾tere ul¬

Expanded text:
gitur usque ad magnificentissimos illustres haec valere, et modis omnibus eos per procuratores pecuniarias exercere causas, nec non etiam iniuriarum per procuratorem criminali modo movereiudicant aut stare rursus tamquam litigantes: ex utroque enim causa videtur incauta, aut dignitatibus iniuriam sustinentibus aut iudiciali schemate indigne procedente. Post magnificentissimos igitur illustres omnibus licentia sit volentibus procuratores ordinare et per
Abbreviated transcription (Latin):
credius coramio uib direnit fu̾n
legatarns ⁊ querautib. forsan sb̾¬
reptum aliꝙ̾ re ꝵ añ nõ manifesta¬
cum licencia sit non solum ꝑ ẜno¬
rum examinacõnem cam quer̾e.
dum anob̃ insilib examiacõib ob

Expanded text:
credimus, coram quibus convenit fieri legatariis et querentibus forsan subreptum aliquid rerum aut non manifestatum licentia sit non solum per servorum examinationem causam quaerere dudum a nobis in servilibus exam
Abbreviated transcription (French):
te fuccipuuit aͣnt malignant᷑ ut
Introduce temptant falcidiamcum
utiq sinicb̃ malignati essent forte
abh̃rde metuente ne forte non
he̾at pꝰ debita et legata falcidiam

Expanded text:
te subripiunt aut malignantur, introducere temptent Falcidiam, cum utique, si nihil malignati essent, non forte ab herede metuente, ne forte non habeat post debita et legata Falcidiam
Abbreviated transcription (Latin):
mead̾ cuntate sunt ꝯstituti aut
quostã ꝑ eis agentes. siforte ꝑso¬
naꝵ naͣtura aut dignitas ant qͥ¬
litas ant̾retas aut qual nccͣitas fa¬
cłtatem eiꝰ nondat adiunẽtarii
p̾sentiam. ¶Quĩo absunt aliq¬

Expanded text:
eadem civitate sunt constituti, aut quosdam pro eis agentes, si forte personarum natura aut dignitas aut qualitas aut aetas aut quaelibet necessitas facultatem eis non dat ad inventarii praesentiam. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eiꝰ canonis qui exlocis fundisue .x.
tum e saus posse sufficere
Sꝰ Cos ꝗ auccio ẽ prima fundoꝵ uiris
patrimomiał. siũ tẽploꝵ possessores effe¬
ca st̃. ꝑ fuerint. firmũ dominiũ tenere

Expanded text:
nem eius canonis, qui ex locis fundisve rei tum est satis posse sufficeres, qui auctione prima fundorum iuris patrimonialis sive templorum possessores effecti sunt vel fuerint, firmum dominium tenere
Abbreviated transcription (Latin):
os ł p̃pne huus et̃ne urb. auꝰ maiorẽ
debemꝰ fauorẽ. tã cuuł ut dictũ ẽ iuris
quã ꝯ̃ agonotheticas possessiones. a c̃sula¬
tu auxonii s oubrii. dẽpto auili canone
acceper̃: eos impositũ eis canonẽ iueta fi¬
dẽ publicoꝵ monimĩtoꝵ ciuitatis : ad
puat iuris d̾bita ñ ꝑatoñ denegari. muł¬
comag̃ p̃benda st̃ ciuitatil que iuire
dbent̃. Cũ sufficiat possessorib: ꝙ ap̃ eoᷤ
dñiũ inꝑpecuũ ex nr̃a lib̾alitate ꝑmane¬
at. Si que iñ possessioĩs uiris cunt᷑. cano¬

Expanded text:
ecipue huius aeternae urbis, cui maiorem debemus favorem, tam civilis, ut dictum est, iuris quam etiam agonotheticas possessiones, ex consulatu Auxonii et Olybrii dempto civili canone acceperunt, inpositum praediis canonem iuxta fidem publicorum monumentorum civitati, ad privatis viris debita non patimur denegari, multo magis praebenda sunt civitatibus quae iure debentur, cum sufficiat possessoribus, quod apud eos dominium in perpetuum ex nostra liberalitate permaneat. Si quae tamen possessiones iuris c
Abbreviated transcription (Latin):
s: Neminmꝰ pragnaticã sanctionẽ ius¬
sisse: fundos tamiaci uiris in primcus po¬
sitos. necñ ⁊̃ possessiones comaci salt᷑. sub
certa forma saluos. canone. ⁊ tributarus col¬
iationib n dẽ p̃dus impositis uolentib di.¬
fundoꝵ possit restitui .p. inferat᷑. S lio
ꝑ eand̾ sanccionẽ. huiusmõi uenditionũ
contractib plenissima d̾lata sit cautio:
attã ꝑpetue ep̃tiõis securitati consulen¬
tes. huius ꝯ̃ ꝑpetue c̃stitutiõis auccorita¬
te muneri eõd̾ ep̃tores p̃opimꝰ. de diusiꝰ

Expanded text:
 Meminimus pragmatica sanctione iussisse fundos tamiaci iuris in provinciis positos nec non etiam possessiones Gonatici saltus sub certa forma salvo scilicet canone et tributariis collationibus isdem praediis impositis volentibus diit restitui, publico inferatur. Sed licet per eandem sanctionem huiusmodi venditionum contractibus plenissima delata sit cautio, attamen perpetuae emptionis securitati consulentes huius etiam perpetuae constitutionis auctoritate muniri eosdem emptores praecipimus. DE DIVERSIS
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas nicħ agit. ¶ Sinit̾ tu¬
torem pupillũ ne. iudiciũ agend̾
sit: qr ip̃e tutor in rem suã auctor
ẽẽ nõ pot̃: nõ p̾coriͣs tutor ut olĩ
ostituit᷑. s cͣ ator in locũ eiꝰ datͤ
⁊ eo ꝑacto: curator ẽẽ desmat.

Expanded text:
auctoritas nihil agit. Si inter tutorem pupillumve iudicium agendum sit, quia ipse tutor in rem suam auctor esse non potest, non praetorius tutor, ut olim, constituitur, sed curator in locum eius datur, et eo peracto curator esse desinit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑ sõe. ł cause.  theatralis. lib̾alitatis
nõe ꝙ frequent̃ fieri dr̾ sustinẽ decer¬
nimꝰ : nec ȩetabella decretũ recitari. s cu¬
rialiũ ł maioris partis curie. relatione
currente. sine ulla malignitate referen¬
dũ. ł danno ccͣhentiũ: ad c̃firmandã ẽp̃ti¬
onẽ cõpetentis iudicis ꝓferri sententiam.
successit. cõpecentis eid̾ iuris: sie ȩxasse.
siũ exparte ħrs sit. bõꝵue possessor. qͣr

Expanded text:
 vel causae vel theatralis liberalitatis nomine, quod frequenter fieri dicitur, sustinere decernimus, ne ex tabella decretum recitari, sed curialium vel maioris partis curiae relatione currente sine ulla malignitate referentium vel damno contrahentium ad confirmandam emptionem competentis iudicis proferri sentsuccessit, competentis eidem iuris  sive ex asse sive ex parte heres sit bonorumve possessor par
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ¶eminimꝰ nuꝑ emissa lege diuali.
portionẽ quartã d̾ facultatib curialium
rũ d̾putasse corꝑib. S multi tãquã cor¬
rũpendi totius pat̾momii occasiõe capta¬
ta. unuis cuiꝰꝙ rei sibi particulã uẽdican¬
do. adeo totas dilacerant facultates. ut
dũ partiapib relictaꝵ opũ noce cupiut.
sua ꝗq̃ ura p̃cipitent. Quorꝑmmniã licẽ¬
tiã ꝓuida dispositiõe frenantes: ipĩ ꝗd̾
curialib occupandi sua auctõitate res
mortui copiã d̾negamꝰ. ħrs añ adꝗ̃ abĩ¬

Expanded text:
. Meminimus nuper emissa lege divali portionem quartam de facultatibus curialium rum deputasse corporibus. sed multi tamquam corrumpendi totius patrimonii occasione captata uniuscuiusque rei sibi particulam vindicando adeo totas dilacerant facultates, ut, dum participibus relictarum opum nocere cupiant, sua quoque iura praecipitent. Quorum nimiam licentiam provida dispositione frenantes ipsis quidem curialibus occupandi sua auctoritate res mortui copiam denegamus: heres autem, a
Abbreviated transcription (Latin):
egere contigĩt. iustissime ẜuabunt᷑. exc̃¬
sensu õiũ ꝯmaxĩe ditioꝵ ł ydonea fidĩ¬
ussiõẽ oblata: c̃ductorib. eligendis.
cpr̃. ⁊eno: Curiales: uend̾e ꝗd̾res
immobiles. ł mancipia rustica ꝓhibemꝰ.
sine int̃positioe decreti. donatioĩs ũo¬

Expanded text:
egere constiterit, iustissime servabuntur: ex coegere constiterit, iustissime servabuntur: ex consensu omnium et maxime ditiorum, vel idonea fideiussione oblata conducr Zeno . Curiales vendere quidem res immobiles vel mancipia rustica prohibemus sine interpositione decreti: donationes
Abbreviated transcription (Latin):
decurionũ ⁊ nistica p̃dia ł urluna uen¬
ditor necessitate coactꝰ adicit. int̃pell
idicẽ cõpetentẽ. õsꝙ causas singillat̃
neglecta. Itau fiet: ut nec inmod̾atus
uenditor. nec ep̃tor auꝰcũꝙ sit c̃ditiõñ.
inueniat᷑ iniustus. deniq nic̾erit pꝰtmo¬
dũ: quo uenditor ł crcãuentũ se inũdi¬
is. ł opp̃ssũ potentia cõꝑatons queri de¬
beat:. qñ quis̃ subfide accoꝵ: ꝯd̾ necessi¬
tate distrahentis: ⁊ d̾nolintare patue¬
rit cõꝑantis. ꝙ si quis c̃c̃ uetitũ occultis
mollitionib ꝑ suppositas fraud̾ ꝑsonas
auus libet loci quẽ m̃ ei decario distra¬
hat cõꝑator extitit: sciat se p̃tiũ ꝙ de¬
fructib cẽ restituendum.
s: Pec uenditio rei ħrditarie auie
ad quisite: aut dbitoris ħrditarii qui
soluerit: lib̾atio alit̃ admittenda ẽ: nisi
ap̃ acta totuis ł maioris ordinis int̾̃ce¬
dente d̾creto. meundi c̃cctꝰ ⁊ dissoluen¬
de obligatiõis causa ꝓbetur. Itan ꝯ ꝙ

Expanded text:
decurionum vel rustica praedia vel urbana venditor necessitate coactus addicit, interpellet iudicem competentem omnesque causas singillatimneglecta. Ita enim fiet, ut nec immoderatus venditor nec emptor, cuiuscumque sit condicionis, inveniatur iniustus. denique nihil erit postmodum, quo venditor vel circumventum se insidiis vel oppressum potentia comparatoris queri debeat, quandoquidem sub fide actorum et de necessitate distrahentis et de voluntate patuerit comparantis. Quod si quis contra vetitum occultis molitionibus per suppositas fraude personas cuiuslibet loci, quem tamen decurio distrahat, comparator extiterit, sciat se pretio quod defructibus esse resti Nec venditio rei hereditariae curiae adquisitae aut debitoris hereditarii qui solverit liberatio aliter admittenda est, nisi apud acta totius vel maioris partis ordinis intercedente decreto ineundi contractus vel dissolvendae obligationis causa probetur. Ita enim id quod
Abbreviated transcription (Latin):
do amabłi epo ⁊ uen̾abiliclero ⁊ no¬
błibus cuncatis in sunt abis hec nr̃a
p̾pones eremplar eorum publice nõ
les tuos sine dampno utomnes agno¬
scant in quibus suscepisti cungłm et

Expanded text:
li clero et nobilibus civitatis, insinuabis haec nostra propones exemplar eorum publice non les tuos sine damno, ut omnes agnoscant, in quibus suscepisti cingulum, et
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊noscere utmmoratꝰ ꝯgnoscat qnͣ¬
tumest ledere ⁊ derelinquere malios
Hoc ip̃ĩn agͥc siue p̾dia possidẽtes
npprncia sint sui aliquoꝵ aliis com¬
petenciũ gub̾nacores sint oportet .n.
⁊ possoresilla solum hrẽ que eis dat
ler ⁊ gub̾natores ⁊ alienax illis p̾ eẽ solũ¬
mõ que ꝑ conduccõnẽ auraliũł̾mũ¬

Expanded text:
te cognoscere, ut minoratus cognoscat, quantum est laedere et delinquere in alios. Hoc ipsum age, sive praedia possidentes in provincia sint sive aliquorum aliis competentium gubernatores sint. Oportet enim et possessores illa solum habere quae eis dat lex, et gubernatores alienarum illis praeesse solummodo quae per conductionem aut alium
Abbreviated transcription (Latin):
furti accõm ꝯpet̾e placuit
qͣm si soluendo sint. ħ ẽ si dño
rei estimacõm solu̾int possĩt.
Nam si soluendo non sunt tc̃
quia hoc cãu ip̃ius int̾est rẽ
saluam eẽ. Idem est ⁊ si ĩsal ꝑte¬
nam soluendo sint fullo au̾
sarcinatore diximꝰ eadem ⁊
ab eam cui ꝯmodata res est tͣnͣs¬
ferenda ueͥes existimabant
nam uł ale fullo mͥcedem
accpie ⁊do custodiam prestat
ita iͨ quor qui ꝯmodatum

Expanded text:
competere placuit, quam si solvendo sint, hoc est si domino rei aestimationem solvere possint: nam si solvendo non sunt, tunquia hoc casu ipsius interest rem salvam esse. idem est et si in parte solvendo sint fullo aut sarcinatore diximus, eadem et ad eum cui commodata res est transferenda veteres existimabant: nam ut ille fullo mercedem accipiendo custodiam praestat, ita is quoque qui commodum
Abbreviated transcription (Latin):
qui rem surriput ⁊ alt̾utra
ean electa dñm nõ posse ex
penitençia ad alt̾am uenire¬
accõnis s̃ si quidem furem e¬
leg̾it illum qui rem uten¬
dãm acceꝑit penitus lib̾ari

Expanded text:
qui rem subripuit, et alterutra earum electa dominum non posse ex paenitentia ad alteram venire. 1e . Sed si quidem furem elegerit, illum qui rem utendam accepit penitus liberari
Abbreviated transcription (Latin):
tus fugit: ꝙ citra fraudẽ creditoꝵ gestũ
ẽ. non rescinditur.
facta. nisi sententia procuratorie fu

Expanded text:
tus, quod citra fraudem creditorum gestum est, non rescinditur. facta, nisi sententia procuratoris fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtumacie quo noie iͥ s eo iudicõ
dice m̃tiri agrũ passus ñ fu̾it qd̾ ⁊.¬
cct̾is indiciis de quib locuti sumꝰ
magna q diu̾sitas ẽ eoꝵ ⁊ ĩ institu¬
endis ⁊ mex̾cendis publita a dc̃a
sũt qd̃ cmi ii ex ppib execuco eoꝵ¬

Expanded text:
eo iudicio dice metiri agros passus non fuerit. Quod auceteris iudiciis de quibus locuti sumus, magnaque diversitas est eorum et in instituendis et in exercendis. Publica autem dicta sunt, quod cuivis ex populo exsecutio eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibente restõne gͣuatas rer. iutili¬
enari. aur obligari. s̃ cũ ꝓpria amb¬
man̾e firme. s ren̾ti adillum cuidare
iusse fa̾nt. ¶ Et fcã lexiam qͦd̾ modo
longena ẽ ⁊ in iudicõ appbata freq̃tat
s futurũ erat ꝙ p̾dixiunus ꝙͣ fere oĩa

Expanded text:
prohibentes restitutione gravatas res aut alienari aut obligari, sed cum propria ambmanere firme, sed reverti ad illum cui dari iussae sunt. Et facta lex iam quodammodo longaeva est et in iudicio approbata frequentatur: sed futurum
Abbreviated transcription (Latin):
młierem contigisses lucrũ hr̃e scd̾m
pactum qr u̾o iur mortinis est se ig¬
norante restõnem amissionis ꝓił
sustin̾e. S hic quid̾ data ẽ nogõ fõr
apparuit dicent᷑ uxoris prem sb̾am
ꝑtem solam ap̾ eam iussisse mancre

Expanded text:
mulierem contigisset lucrum habere secundum pactum, quia vero vir mortuus est, se ignorantem restitutionem amissionis periculum sustinere. Sed hic quidem data est negotio forapparuit dicens uxoris patrem substantiam ue partem solam apud eam iussisse manere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sigͣuata sit ꝑsona autauiri auri
uilieris restõne tali. ¶Liccat ⁊ einũ¬
cupatam aĩ ipcialem seu pp̃ impa¬
as donacõnẽ offerre nicħꝙͣtũ ĩ illis
rebus restõne ualente. ⁊ si mulier
restõne guetur non impednũtũ
si̾ ad dotis obłonem ẽa em̃ quecoĩt᷑¬
lonibus. ⁊ haꝵ exaccõmbus pͥiulegiũ
siem̃ ⁊ añ nos exgnalibusypothecis płi
nõ noc exmaiori nueliore sinami¬

Expanded text:
 si gravata sit persona aut viri aut mulieris restitutione tali, liceat etiam ei nuncupatam antenuptialem seu propter nuptias donationem offerre, nihil quantum in illis rebus restitutione valente; et ei mulier restitutione gravetur, non impedimentum fieri ad dotis oblationem. Ea enim quae commulationibus et harum exactionibus privilegium. Si enim et ante nos ex generalibus hypothecis plurnon nos ex maiori et meliori sen
Abbreviated transcription (Latin):
moreldabat de functi uo fr̃aliũde
nendicabat res ⁊ prĩs ꝓferebat uolim¬
tacem ⁊tͣhebat mulieric ra dicene f¬
trẽ quid̾suũ eas expendissẽ. seu̾o ap̃
mulierẽ in de pr̃nas resqͣs pr̃ nõexist¬
entibus aliis restitui p̾cepat er treci¬

Expanded text:
dabat; defuncti vero frater aliunde vindicabat res et patris proferebat voluntatem, et trahebat mulieris res, dicens fratrem quidem suum eas expendisse, se vero apud mulierem videre paternas res, quas pater non existentibus filiis restitui praeceperat ei
Abbreviated transcription (Latin):
dit nirsieam coutingit accipi pp̃mip
cias autem senante nrpcias donacõ
maneta pd̾ iurũ inch̾ desuo dampĩ¬
ficand̾. ¶Hanciraz legem corrigi¬
iusbrem q̃dam adieccõne non eĩ
bieminũ miari solum exipõ cp̃r copła¬

Expanded text:
i eam contigit accipi, propter nuptias autem seu ante nuptias donatio manet apud virum nihil de suo damnificandum. Hanc itaque legem corrigimus brevi quadam adiectione: non enim biennium numerari solum ex ipso tempore copula