comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos igitur: nunc quidem tristiciam
habetis. iterũ autem uidebo uos. et
gaudebit cor ur̃m: & gaudiũ ur̃m
nemo auferet a uobis. Sospitate ergo
dñs merentes erigere dicitur: quia ꝓ
se afflictos temporaliter. uera salute
consolatur. Quod tam̃ de electis dei:
etiã in hac uita nil obstat intelligi.
quia cũ se ex humilitate substernun.
ałre mentis iudicio cuncta temporalia
transeunt. Cumq se indignos in om¬
nibus estimant: recte cogitationis ex-¬
anime. huiꝰ mundi głam transcenden¬
tes calcant. Uideamus humilem pau-¬
lum. Ecce discipulis dicit. Non enĩ
in sublimi iam positũ. Ait. An nesci¬
tis quia angelos iudicabimus: Et rur-¬
sum. Conresuscitauit: & consedere nos
fecit in celestibus. fortasse hunc exteruis
tunc catena religabat. mente tam̃ po¬
situs in sublimib fuerat: quia iam ꝑ
spei sue certitudinem in celestib sede¬
bat. Scĩ itaq uiri foris despecti sunt
et uelut indigni omnia tolerant: sed
uignos se suꝑnis sedib confidentes. et̾¬

Expanded text:
m tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac vita nil obstat intelligi. quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulis dicit: Non enim in sublimi jam positum. Ait: An nescitis quia angelos judicabimus ? Et rursum: Conresuscitavit et consedere nos fecit in coelestibus . Fortasse hunc exterius tunc catena religabat, mente tamen positus in sublimibus fuerat, qui jam per spei suae certitudinem in coelestibus sedebat. Sancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant; 192 sed dignos se supernis sedibus confidentes, aete
Abbreviated transcription (Latin):
ls mundi ueraciter mala sentit.
Meius bona inhianter ap̃petit.
sam cuius mens ad alta suspendi¬
tur: sub ipsa est quicquid exterius
contra ipsam mouetur. Bene itaq
tanto animus a laboris afflictione
se subtrahit. quanto per spem ad sum¬
ma sustollit. Annon quasi auis ad
uolatum natus fuerat. qui tot adũ¬
sa sustinens dicebat nr̃a conuersa¬
tio in celis est & rursum. scimus qm̃
si terrestris domus nr̃a huiꝰ habitatio¬
nis dissoluatur. quod edificationẽ
ex deo habemus domũ non manufac¬
tam eternã in celis: Uelut auis er¬
go yma transcenderat: quẽ adhuc
corpore in terra demorantẽ. iam in
sublimibus spei penna subleuabat.
Sed quia nullus suis iurib ualet
se se in alta sustollere. ut cum uisibi¬
libus affligitur. ad in uisibilia sub
‸ deum ponam eloquiũ meũ. Ac si
hec tribui scio. Si enĩ hoc per se ha¬
bere se crederet: deprecari dñm nõ
indigeret. Sequitur. Qui facit mag¬

Expanded text:
jus mundi veraciter mala sentit, jus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipsa est quidquid exterius contra ipsam movetur.  Vet. VI. tanto animus a laboris afflictione se subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia subl Deum ponam eloquium meum. 17. Hohaec tribui scio. Si enim hoc per se habere se crederet, deprecari Deum non indigeret. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
post subicit dicens. Donne homines
estis: In hac itaq uita homo ad la-¬
borem nascitur: quia carnalis qͥsq
cum transeuntia appetit. desiderio-¬
rum suorũ se pondere affligit. Gra¬
uis quippe labor est hanc ip̃sam p̃-¬
ientis uite głam querere. quesitam
quandoq percipere: & ꝑceptam cum
urcumspectione custodire. Grauis
labor est hoc cũ magna fatigatio¬
ne apprehendere: quod is qui ap-¬
prehendit nouerit diu stare non
posse. Scĩ autem uiri quia transeun-¬
na non amant. non solum nulla
amporaliũ desideriorum pondera
tolerant: sed & si qua aduersa con¬
surgunt. in ipsis suis pressuris &
languoribus non laborant. Quid enĩ
flagellis durius: Et tamen de fla-¬
gellatis apłis. scriptum est. Ibant
gaudentes a conspectu concilii: qm̃
digni habiti sunt pro nomine iħu
contumeliam pati. Quis ergo eorũ
nentib labor est quib & pena uer¬
berum labor non est: Homo ergo
Mlaborem nascitur: quia ille hu¬

Expanded text:
post subjecit, dicens: Nonne homines post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et perceptam cum circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hu
Abbreviated transcription (Latin):
pondere doloris afficimur. spe ad
suꝑna tendamus: quatinus eo mens
ad alta perueniat. quo nos exterior
pena castigat. Unde & apte subun¬
pe homo nascitur: quia nimirum
is qui accepta est preditus ratione.
considerat quod ualde sibi sit im¬
possibile. ut hec peregrinationis sue
tempora sine gemitu euadat. Unde
bene paulus cum tribulationes
suas discipulis enumeraret: ad un¬
xit. Ipsi enĩ scitis: quod in hoc posi¬
ti sumus. Sed in eo quod caro flagel¬
lis afficitur. mens ad appetenda al¬
tiora subleuatur: paulo rursus at¬
testante qui ait. Et licet is qui foris
est noster homo corrumꝑatur: tamẽ
is qui intus est renouatur de die in
aiem. Homo ergo ad laborem nasci¬
tr. & auis ad uolatum: quia inde
mens ad iumma euolat. unde caro¬
in infimis durius laborat. Potest qͦ
appellatione hominis: carnalium ui¬
ta signari. Unde & paulus ait. Cũ
enim sit inter uos zelus & contentio.
nonne carnales estis: Quib paulo

Expanded text:
pondere doloris afficimur, spe ad pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte subjunpe homo nascitur, quia nimirum is qui sui accepta est ratione praeditus, considerat quod valde sibi sit impotempora sine gemitu evadat. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestantest noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa ein infimis durius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm expectatus ymber arenti t̾ra
suspenditur. & caligosus aer in ar¬
descente sole siccatur. Mare procellis
tumescentibus seuit: &e alios ad tͣns¬
meandũ susceptos intercipit. aliis
desideratũ iter erecta in cumillum
unda contra dicit. Terra non solum
germina fecunditatis in minuit:
sed tamen semina accepta consumit.
In quib nimirũ cunctis patenter
aspicitur. hoc quod quidam sapiens
de dño testatur dicens. Et pugnabit
cum eo orbis t̾rarũ. contra insensa¬
tos. Orbis quippe t̾rarũ cum dño
contra insensatos pugnat: quando
in pena delinquentiũ. & elementos
aduersitas militat. Sed tamen de hu¬
mo dolor non egreditur: quia res que¬
libet insensibilis. ad afflictictionẽ
nr̃am stimulo nr̃e actionis excitat᷑
De humo dolor non egreditur. quia
nequaqͣm pena de ea nascitur crea¬
tura que percutit: sed de ea pricul
dubio que peccando ium ꝑcussionis
extorsit. Sed curandum magnopere
est: ut cum in rebus exterioribus.

Expanded text:
nostram exspectatus imber ab arente terra nostram exspectatus imber ab arente terra suspenditur, et caliginosus aer in ardescente sole siccatur. Mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit; aliis desideratum iter erecta in tumulum  Text., cumulum unda contradicit. Terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ne causa. Iccirco enĩ sepe &e desidio¬
sus ingenium accipit. ut de negli¬
gentia iustius puniatur. quia qͦd
sine labore assequi potuit. scire con¬
tempnit: & iccirco non nunqͣm stu¬
diosus tarditate intelligentie pre¬
mitur. ut eo maiora premia retri¬
butionis inueniat: quo magis in
studio inuentionis elaborat. Hi¬
chil ergo est in terra sine causa: qͣn¬
do & studioso tarditas ad premiũ
proficit. & desidioso uelocitas ad
supplicium crescit. Ad intelligen
da autem que recta sunt: aliquã¬
do laboris studio. aliquando uero
dolore percussionis erudimur. un¬
De cum dictum sit. nichil fit in ter¬
ra sine causa: apte protinus addit᷑.
cum homo dei ad ymaginem condi-¬
tus. de rebus insensibilibus flagella
tur. Sed quia per occulta mentiũ me-¬
rita. aperta prodeunt penarum fla
gella. de humo dolor non egreditur:
qm̃ sensus nrĩ malitia exigit. ut
a rebus in sensibilib feriatur. Ecce¬
enĩ cernimus. quod ad correptionẽ

Expanded text:
ne causa . Idcirco enim saepe et desidione causa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat, quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desiderio velocitas ad suda autem quae recta sunt, aliquando laboris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte protinus additur:cum homo ad Dei imaginem conditus de rebus insenstur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de humo dolor non egreditur, quo modo sensus nostri malitia exigit, ut a rebus insensibilibenim cernimus quod ad correptionem
Abbreviated transcription (Latin):
rint uel minima nulla contemp¬
nunt: & dum sensũ manib adiuuãt.
sese ultra altitudinem ingeniosoꝵ
leuant. Unde bene ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Stilio manib nititur: & moratur in
edibus regis. Plerumnq enĩ aues qͦs
ad uolatũ penna subleuat. in ue¬
pribus resident. & stilio qui aduola¬
tum pennas non habet. nitens ma¬
nibus regni edifitium tenet: quia
nimirũ sepe ingeniosi quiq dum ꝓ
negligentiam torpent. in prauis ac¬
tibus remanent. & simplices quos in¬
genii penna non adiuuat. ad obti¬
nenda eterni regni menia. uirtus
operationis leuat. Stilio ergo dũ ma¬
nibus nititur. in regis edib morat᷑:
quia illo simplex per intentionẽ recti
operis ꝑuenit. quo ingeniosus mini¬
me ascendit. Sed his auditis. questio¬
nostro cordi sub oritur: cur uel
negligenti intelligentie donũ tri¬
buatur. uel studiosus quisq sui
sensus tarditate prepeditur. Ad
quam citius respondetur: dum ꝓti

Expanded text:
runt, vel minima nulla contemrunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regni aedificium tenet, quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis 187 actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestionostro cordi negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur. Ad quam citius respondetur, dum prot
Abbreviated transcription (Latin):
contempnit. Scit quia intelligere
studendo preualeat: secd ab omni
doctrine studio. fastidiosus cessat.
Diuitie quoq mentis: sunt uerba
lare locutionis. Sed has diuitias
stultus oculis aspicit. & in ornam̃¬
n sui usum minime assumit: qͥa
uerba legis audiens. magna quidem
esse cõsisderat. sed ad comprehenden¬
da hec nullo studio amoris elabo¬
rat. At contra alius sitim habet: in¬
genium non habet. Amor ad medi¬
tandum pertrahit. sensus hebitudo
contradicit: &e sepe hoc in diuine le¬
gis eruditione hebes quandoq stu¬
dendo intelligit. quod per negligen-¬
tiam ingeniosus nescit. Huiꝰ ergo
stulti diuitias sitientes bibunt: dũ
precepta dei que ingeniosi fastidien¬
tes nesciunt. hebetes amantes asse¬
cuntur. In his nimirũ. tenebras he¬
bitudinis: illustrat oculus amoris.
Nam hoc tardioribus sitis aperit:
quod uelociorib fastidium claudit.
Qui &e iccirco ad intelligentie alta ꝑ¬
ueniunt. quia agere que intellexe¬

Expanded text:
contemnit; scit quia intelligere contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexe
Abbreviated transcription (Latin):
tingunt. Urãm ergo famem messis i¬
sta reficiat: quia uobis hanc per fa-¬
tuitatis sue fastidium seruant. Bene
Antiquus namq hostis quasi in er¬
mis uncitur: cum mala aperta sug¬
gerens humane menti. bona ominia
simul destruere conatur. Sed arma-¬
tus uenit: quando bona alia intac¬
ta deserens. latenter alia corrumpit.
Nam sepe quosdam in intellectu ñ
temptat. eisq in sacri eloquii medi¬
tatione non obuiat: sed tamen eoꝵ
uitã in operatione supplantat. Qͥ
uum de scientie sue uirtute laudan-¬
tur: nequaqͣm suoꝵ operũ damp¬
na respiciunt. Cumq in fauoris de-¬
lectationẽ animus ducitur: uite sue
uulnera non medetur. Hunc ergo ar-¬
matus hostis rapuit: quẽ fraude tec¬
tus in alia deserens. ex alia parte su-¬
tes diuitias eius. Sepe stultus habet
interni liquoris fontem. sed non bi¬
bit: quia in genium quidem intel¬
ligentie accipit. sed tamen uerita¬
tis sententias cognoscere relegendo

Expanded text:
tingunt. Vestram ergo famem messis itingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene Antiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperte suggerens humanae menti, bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte suescit. --Saepe stultus habet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo
Abbreviated transcription (Latin):
ereptorem. Sequitur. Cuius messem fa¬
melicus comedet. Habet enĩ stultus
messem suam. quando iniquus qͥsꝙ
donũ recte intelligentie accipit: scͥp¬
ture sacre sententiis docetur. bona lo¬
quitur. sed tamen nullomodo hoc qͦd
dicit operatur: uerba dei profert. n
tamen diligit. laudando ex aggemt.
uuiendo calcat. Quia ergo stultus iste
recta & intelligit & dicit. sed tamen
hec operando non amat: messem ha¬
bendo ieiunat. Quam nimirũ fame¬
licus comedit: quia his qui ad deun
sanctis desideriis anhelat. discit quos
audit. agit quod didicerit. Et dũ dos¬
toris praui recta predicatione reficit᷑
quid aliud quam stulti fruge satia¬
tur: Annon famelicos suos ueritas
ut stulti messem comederent amiio¬
nebat. cum per desideria sc̃a flagran¬
tibus. de phariseis preciperet dicens.
que dicunt facite. iuxta uero opera
corũ nolite facere: Ac si aperte diceret.
Uerbi messem loquendo excolunt:
sea hanc male uiuendo minime cõ¬

Expanded text:
ereptorem. Sequitur: CAPUT VIII. ereptorem. Sequitur: CAPUT VIII. lii comedant. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime con
Abbreviated transcription (Latin):
Date ei de fructu manuũ suarũ: & lau-¬
uent eã in portis opera eius. Tunc qͥppe scã
ecclesia defructu manuũ suarũ acci-¬
pit: cum eam ad percipienda celestia.
laboris sui retributio attollit. Tunc
eam opera sua in portis laudant. q̃n¬
do eius menbris in iꝑso regni aditis
dicitur. Esuriui: & dedistis michi mã¬
ducare. Sitiui: & dedistis michi bibere
Hospes eram: ce collegistis me. Nudus.
& operuistis me. Et cetera. filii igitur
huius stulti ante portam elati st̃ si
porta ꝯt̾ent᷑ quia amatores huius scłi
in presenti uita suꝑbiunt. sed in ip̃o
regni aditu eterna animaduersiont
feriuntur. Bene autẽ subditur: de ni
erit qui eripiat. Illos quippe uerita
ab eterna aduersitate eripit: quos in
temporalib prosperis per disciplinã
premit. Qui ergo nunc renuit p̃mi.
tunc non ualet eripi: quia iniqui
eum quem ꝑ disciplinam habere ne¬
gligunt patrem. alllictionis sue tem¬
pore per adiutorium non inueniunt

Expanded text:
Date ei de fructu manuum suarum, et lauDate ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me , et caetera. Filii igitur hujus stulti ante portam elati sunt, sed in porta conterentur, quia amatores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorium non inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
eripiat. Nam sicut urbis aditus por¬
ta dicitur. ita est dies iudicii. porta
regni: quia per eũ ab electis omĩb.
ad celestis patrie głam intratur. Un¬
de & hunc diem cum ad retributionẽ
sc̃ẽ ecclesie salomon propinquare con¬
spiceret: dixit. Nobilis in portis uir
eius: quando sederit cum senatoribꝰ
terre. Uir quippe est eccłie. humani
generis redemptor. qui in portis se
nobilem ostendit: quia despectus
prius in contumeliis extitit. sed in
ingressu regni sublimis apparebit.
Qui cum terre senatorib residet. qͥa
iudicii sententiam cũ scĩs eiusdem
ecclesie predicatorib decernet: sicut
ipse in euuangelio dicit. Uos qui se¬
cuti estis me in regeneratione cum
sederit filius hominis in sede ma
iestatis sue: sedebitis & uos super
duodecim sedes. iudicantes duodecĩ
tribus isrł. Quod ysaias quoq lon¬
ge ante prenuntians: ait. Dñs ad iu¬
dicium ueniet: cum seniorib popłi
sui. De his portis salomon iterũ dicit.

Expanded text:
ripi. --Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus decernet, sicut ipse in Evangelio dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in stis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
prospera fugiunt. aduersa patiunt᷑.
cruciatus persequentiũ tolerant. seq
ipsos per lamenta castigant. tanto
sublimiorem tunc sospitatem recipi
unt. quanto nunc a cunctis mun¬
di gaudiis deuote moriunt᷑. Hinc
est enĩ: quod per salomonem dicit᷑.
Cor quod cognouit a maritudinem
anime sue: in gaudio eius nõ miste.¬
bitur extraneus. Humana & enim
mens. a maritudinẽ anime sue scit:
cum eterne patrie desideriis accen¬
sa. peregrinationis sue penam flen¬
do cognoscit. Sed in eius gaudio ex¬
traneus non miscebitur. quia qͥ nũc
a merore compunctionis alienus est:
tunc particeps ad leticiã consolationis
non est. Hinc est enĩ: quod in euuã¬
gelio ueritas dicit. Amen amen di¬
co uobis: quia plorabitis & flebitis
uos: mundus autẽ gaudebit. uos
autẽ contristabimini: sed tristicia ue

Expanded text:
prospera fugiunt, adversa patiuntur, prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsi per lamenta castigant, tanto suunt, quanto nunc a cunctis mundi gaudiis devoti moriuntur. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: « Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus . Humana etenim mens amaritudinem animae suae scit, cum, aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit; vos autem contristabim
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem habuit. quod urdelicet in ore
spiritalium iuxta uoluntatẽ edenti¬
um saporem dedit: quia diuinus ser¬
mo ce omnib congruens. & a semet ip¬
so non discrepans. qualitati audienti¬
um condescendit. Quem dum electus
quisq utiliter iuxta modũ suũ in¬
telligit: quasi acceptũ manna in uo¬
luntariũ saporem uertit. Et qui a
laborem boni operis gloria sequitur
retributionis: post aquarũ irriga¬
tionem recte subuingitur. Qui ponit
humiles insublimi: &e merentes erigit
sospitate. Insublimi humiles ponun
tur: quia hi qui nunc pro dei amo¬
re despecti sunt. tunc cum deo ndices
ueniunt. sicut hoc quod paulo ante
iam diximus. eisdem humilib ueri¬
tas pollicetur dicens. Uos qui secuti
estis me in regeneratione cum sedex it
filius hominis in sede maiestatis sue.
sedebitis & uos suꝑ duodecim sedes
iudicantes duodecim tribus israhel
Tunc merentes dñs sospitate erigit:
quia hi qui eius desideriis accensi

Expanded text:
vitatem habuit, quod videlicet in ore vitatem habuit, quod videlicet in ore spiritalium, juxta voluntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, post aquarum rigationem recte subjungitur: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate. tur, quia hi qui nunc pro Dei amore despecti sunt, tunc cum Deo judices veniunt, sicut hoc quod paulo ante jam diximus, eisdem humilibus Veritas pollicetur, dicens: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hosedebitis et vos super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Tunc moerentes Dominus sospitate erigit, quia hi qui, ejus desideriis accensi,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Alius namq elatione erigitur. ali-¬
us pondere timoris inclinatur: alius
libidine estuat. alius auaricia anhelat:
alius remissione se deicit. alius ira fer¬
uescit. Sed per doctrinã sacri eloquii dũ
superbo humilitas tribuitur. timido
confidentia prebetur. luxuriosus ꝑ
castitatis studium ab immundicia ter¬
gitur. auarus per continentiam ab
ambitionis estu temperatur. remissus
zeli rectitudine erigitur. iracundus
a precipitationis sue excitatione re¬
frenatur. uniuersa deus aquis irrigat.
quia uim sui sermonis in singulis.
iuxta morũ diuersitatem format:
ut hoc in eius eloquio quisq inueni¬
at. per quod uirtutis necessarie ger-¬
men ferat. Unde per quendam sapi¬
entem: de manna dulcedine dicitur.
Paratũ panem de celo prestitisti il¬
lis sine labore. omne delectamentũ
in se habentem: & omnis saporis sua¬
uitatem. Manna quippe omne delec¬
tamentũ atq omnis saporis in se sua¬

Expanded text:
ri. Alius namque elatione erigitur, aliri. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, 191 iracundus a praecipitationis suae excitatione refrenatur, universa Deus aquis irrigat; quia vim sui sermonis in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem . Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se sua
Abbreviated transcription (Latin):
tur: nisi prius moriatur. Sunt bruta
animalia: uuunt & sentiunt. nec ta¬
men intelligunt. Sunt angeli. & ui¬
uunt & sentiunt. & in telligendo dis¬
cum lapidibus. uiuere cum arborib.
sentire cum animalibus discernere
cum angelis. recte nomine uniuersi¬
tatis exprimitur: in quo iuxta aliqͥd
ipsa uniuersitas tenetur. Unde & disci¬
pulis ueritas dicit. Euntes in mun¬
dum uniuersum: predicate euuange¬
lium omni creature. Omnẽ uidelicet
creaturam solum intelligi hominem
uoluit. cui commune aliquid cũ om¬
enĩ sp̃c gratia cũ sibi diuites subicit:
pauperes non repellit. Cum fortes hu¬
miliat: uenire ad se debiles non recu¬
sat. Cum nobileᷤ colligit: simul & ig¬
nobiles apprehendit. Cum sapientes
suscipit: imperitorũ stulticiam nõ con¬
tempnit. Uniuersa ergo deus aquis ir¬
rigat: qui dono scĩ sp̃c ex omni genere
hominũ. ad suam cognitionem uocat.
Possunt autem uniuersorũ nomine:
ipse morum dissimilitudines designa-

Expanded text:
tur, nisi prius moriatur . Sunt bruta tur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omenim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere hominum Possunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilit
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiam suꝑ faciem terre: &e irrigat
tate. Quia amicos beati iob eruditos
euis societate credimus: necesse est ut
hec eliphaz uerba mystice disseramus.
Omp̃c enĩ deus t̾re pluuiam tribuit.
cum arentia corda gentilium. suꝑne
gratie predicatione infundit: & aquis
uniuersa irrigat. quia sterilitatem ꝑ¬
diti hominis repletione sp̃c ad fructi¬
ficationem format: sicut ꝑsemetipsam
ueritas dicit. Qui biberit ex aqua quã
ego dabo ei: non sitiet in eternũ. Uni¬
uersitatis autem nomine homo sig¬
natur: quia in ipso uera speties. et
magna communio uniuersitatis. o¬
stenditur. Omne namq quod est aut
est & non uiuit. aut est &e uiuit. sed
nequaqͣm sentit: aut est uiuit. & sen¬
d. sed nequaqͣm intelligit. nec discer
Sunt arbusta: uiuunt quidem. nec ta¬
men sentiunt. Herbarum namq atq
arborum uita. uiriditas uocatur: si¬
cut per paulum de seminib dicit᷑. In¬
sipiens quod tu seminas non iuuifica¬

Expanded text:
ae ae tur. --Quia amicos beati Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem nomine homo signatur, quia in ipso vera species, et magna communio universitatis ostenditur. Omne namque quod est, aut est, et non vivit; aut est, et vivit, sed nequaquam sentit; aut est, et vivit, et sentit, sed non intelligit, nec discernSunt arbusta, vivunt quidem, nec tamen sentiunt. Herbarum namque atque arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivifica
Abbreviated transcription (Latin):
comprehendi per rationem nõ po¬
test: sed tam̃ credi facile per exem¬
plum potest. Quis enĩ ab uno gra¬
no seminis in mensam surgere ar¬
borem crederet. nisi certũ hoc per
experimentũ teneret: In tanta nãs
unius grani paruitate & pena nil¬
la sui dissimilitudine. ubi latet lis¬
ni duritia. & ligno tenerior uel durior
medulla. asperitas corticis. uiriditas
radicis. sapor fructium. suauitas odo¬
sum. colorum diuersitas. mollicies fo¬
uorum: Et tamen quia hoc per expe¬
rimentũ nouimus: ex uno grano se¬
minis prodire omnia non dubitamꝰ.
Quid ergo est difficile ut puluis in
menbra redeat. dum conditoris potẽ¬
tiam cotidie cernimus. quia ex grano
ligna mirabiliter. & adhuc mirabiliꝰ
fructus ex lignis creat: Dicat ergo. Qͥ
facit magna ce in scrutabilia & mira¬
bilia absq numero: quia diuinorũ
operũ magnitudo. nec exqualitate
ualet discuti. nec ex quantitate nume¬
rari. Unde & adhuc subditur. Qui dat¬

Expanded text:
comprehendi per rationem non pocomprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet lini duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
riundam rerum rationem querens
non inuenit: in dubitationis se uo¬
raginem mergit̾. Unde fit: ut nõnul¬
li homines mortuorũ corpora in puil
uerem redacta considerent. dum ꝙͣ
resurrectionis ium ex ratione colli¬
gere non possunt: hec ad statum pri¬
stinum redire posse desperent. Mi¬
ra igitur que ex fide credenda sunt.
per scrutanda per rationem ñ sunt.
quia si hec oculis nrĩs ratio expan¬
deret. mira non essent. Sed eum in
his fortasse animus titubat. ne¬
cesse est ut ea que ꝑ usum nouit.
nec tamen ꝑ rationem colligit. ad
memoriam rediicat: quatinus rei
similis argumento fidem robo¬
ret. quam labe factari sua saga¬
citate deprehendit. Considerato qͥp¬
pe humane carnis puluere. quo¬
rumdam mens concussa desperat.
quando puluis ad carnem redeat.
& rediuiuum corpus ꝑ menbroꝵ
liniamenta componatur: quando
illa terre ariditas per uiuentia mẽ¬
bra uiridescat. ac sese ꝑ eorũ species
formasq distinguat. Hoc nimirũ

Expanded text:
rumdam rerum rationem quaerens rumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum cverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur: & nemo miratur. Quia
quinq sunt panib quinq milia
hominũ saciati. creuisse escas in
dentib cuncti mirati sunt: coti¬
die sparsa grana seminũ. plenitu¬
uine multiplicantur spicarũ. & ne¬
m̃o miratur. Aquã semel in uinũ
per mutatã uidentes. cuncti mira-¬
ti sunt: cotidie humor terre in ra¬
dicem uitis attractus per botrum
in uinum uertitur. & nemo mira¬
tur. Mira itaq sunt omnia que
mirari homines negligunt: quia
ad considerandũ ut prediximus u¬
su torpescunt. Bene autem cum di¬
ceret. qui facit magna: ad iunxit sta¬
tim ce in scrutabilia. Minus enim
fuerat magna facere: si tam̃ ea que
facta sunt per scrutari potuissent.
numero: quia minoris esset mag¬
nitudinis si que in scrutabilia con¬
didit. pauca fuissent. Sed inter hec¬
sciendum est: quia aiuina miracula
et semꝑ debent considerari ꝑstuduũ
&e nunquã discuti ꝑ intellectum. S.¬
pe namq humanus sensus dũ qua¬

Expanded text:
vertitur, et nemo miratur. Quia vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpescunt.  Rec. ceret: Qui facit magna, adjunxit statim: Et inscrutabilia . Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt scrutari potuissent. sque numero; quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit pauca fecisset. Sciendum procul dubio est quia divina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe humanus sensus, dum qua
Abbreviated transcription (Latin):
dei mirabilia per scrutari sufficiat.
quod cuncta ex nichilo creauit. qͦd
ipsa mundi fabrica mira potentie
uirtute disposita est & suꝑ aera ce¬
lum suspenditur. & suꝑ abyssum ter¬
ra libratur. quod ex rebus in uisibi-¬
libus omnis hec uniuersitas ac ui¬
sibilibus existat. quod hominem fe¬
cit. ut ita dixerim in breui co ligens
mundũ alterũ. sed rationalem. quod
hunc ex anima &e carne constituens.
inuestigabili uirtutis dispositione
permiscuit sp̃m & lutum: Ex his itaq
aluro nouimus aluro & sumus. sed
tamen mirari negligimus: quia ea
que in comprehensibili in dagatione
mira sunt. humanis oculis usu ui-¬
luerunt. Unde fit ut si mortuus ho¬
mo suscitet᷑. ĩ ãminitionem omnes
exiliant. ce cotidie homo qui non erat
nascitur. & nemo miratur: dum ꝓ¬
culdubio omnib constet. quia plus
sit creari quod non erat. quã repa¬
rari quod erat. Quia arida aaron
uirga floruit. cuncti mirati sunt:
cotidie exarente terra arbor produ¬
citur. uirtusq pulueris in lignum

Expanded text:
Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas ac visibilibus existit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his 189 itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant, et quotidie homo qui non erat nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat, quam reparari quod erat. Quia arida Aaron virga floruit, cuncti mirati sunt; quotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris in lignum
Abbreviated transcription (Latin):
imitatione nascitur. dum arentem
na uiridescit. Uel certe iusti ꝓ geni¬
es sicut herba oritur: quia dum uiuẽ¬
do monstrat quod p̾dicando asserit.
muttitudo sequentium in numerabi¬
lis exurgit. Sed quisquis iam terre¬
na despicit desideria. quisquis se per
actiue uite opera extendit. nequaqͣm
ei sufficit magna exterius agere: isi
etiam ꝑcontemplationem ualeat in¬
terna penetrare. Unde apte ꝓtinus

Expanded text:
imitatione nascitur, dum arentem imitatione nascitur, dum arentem na viridescit. Vel certe justi progenies sicut herba oritur, quia dum vivendo monstrat quod praedicando asserit, multitudo sequentium innumerabilis exsurgit. Sed quisquis jam terrena desideria despicit, quisquis se per activae vitae opera extendit, nequaquam ei sufficit magna exterius agere, nisi etiam per contemplationem valeat interna penetrare. Unde et apte protinus
Abbreviated transcription (Latin):
55¬
pacem quippe tabernaculi. post speciei
nr̃e uisitationem. semen usto multi¬
plex surgit: quia nimirum post men¬
brorum macerationem. ac morum ma¬
gnitudinem tanto ei fecundius predi¬
cationis uerbum tribiitur. quanto hoc
ineius pectore. ꝑfecti oꝑis exaratione
p̃uenitur. Ile namq bene loquendi fa¬
cundiam accipit. qui sinum cordis ꝑ
recte uiuendi studia extendit: ne loq̃n:¬
tem conscientia p̃pedit. cum uita lin¬
guam antecedit. Hinc est quod egip¬
tii seruitio publico ioseph dispensan¬
te subiecti cumiuri regis semetipsos
tradentes humiliant : frumenta &ẽ ad
semen reportant. frug̃ẽ quippe ad esũ
cẽ liberi accipimus : cum &e sacro eloqͥo
pascimur. & tamen ad quedam que ĩ
ne deo sublimur. etiam uerbo p̃dicat̃õ¬
nis replemur. Et qm̃ magna ꝓles fide¬
lium sequitur. cum sc̃a predicatio p̃¬
rogatur: post multiplicitatem sẽmi¬
nis. recte subiungitur. Et ꝓgemes tua
sicut herba terre. Iusti ꝓgenies herbe
terre comparatur: cuna qui de eius

Expanded text:
55pacem quippe tabernaculi, post speciei nostrae visitationem, semen justi multiplex surgit, quia nimirum post membrorum macerationem, ac morum magnitudinem, tanto ei fecundius praedicationis verbum tribuitur, quanto hoc in ejus pectore perfecti operis exaratione praevenitur. Ille namque bene loquendi facundiam accipit, qui sinum cordis per recte vivendi studia extendit. Nec loquentem conscientia praepedit, cum vita linguam antecedit. Hinc est quod Aegypti, servitio publico, Joseph dispensante, subjecti ; cum juri regis semetipsos tradentes humiliant, frumenta etiam ad semen reportant. Frugem quippe ad esum etiam liberi accipimus, cum et sacro eloquio pascimur, et tamen ad quaedam, quae in ne Deo subdimur, etiam verbo praedicationis replemur. Et quoniam magna proles fidelium sequitur, cum sancta praedicatio praerogatur, post multiplicitatem seminis recte subjungitur: Et progenies tua sicut herba terrae. Justi progenies herbae terrae comparatur, quia qui de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
conterentur in porta: & non erit qui
eripiat. Quis alius porte nomine. ni¬
si mediator dei & hominũ debet in¬
ficiunt. & ĩ porta conterentur: quia
praue iudeorũ soboles. ante media¬
toris aduentũ in legis obseruatio¬
ne floruerunt. sed in ipsa redemp¬
toris nr̃i presentia. a diuinitatis
obsequio. perfidie sue meritis re¬
pulsi. ceciderunt. Quos nimirũ nõ
est qui eripiat. quia scilicet dũ ip¬
sum redemptorem extinguere perse¬
quento conati sunt: oblata sibi re-¬
media ereptionis absciderunt. De
quo bene subditur. Cuiꝰ messem fa¬

Expanded text:
conterentur in porta, et non erit qui eripiat. - Quis portae nomine, nisi Mediator Dei et hominum debet inrojiciuntur, in porta conterentur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt, sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a divinitatis obsequio perfidiae suae meritis repulsi cecideest qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati sunt, oblata sibi ereptionis remedia absciderunt; de quo bene subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
replicatione meminerit. me in hoc
opere spiritali intellectui deseruire.
&e tamen utilitatis cum uius po¬
stulat. subtiliter quoq studeo hi¬
storie uerba discutere. Cum uero
necesse est. simul utrumq comples¬
tor: ut spiritales fructus allegoria

Expanded text:
replicatione meminerit me in hoc replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria
Abbreviated transcription (Latin):
per extrema & ultima. sed usq ad sũ¬
ma menbra. persecutione seuiens
temptator affligit. Unde etiam pau¬
lus apłs dicit. Compleo ea que de¬
sunt passionũ xp̃i. in carne mea.
Cui suadere ad maledicendũ uxm
nititur: quia carnales quiq inta
scãm eccłiam. ad iutores callidi tẽp¬
tatoris. existunt. Que enĩ eum ad
maledicendũ prouocat: utam car¬
nalium designat. qui ut supra iã¬
diximus intra scãm eccł̃iam in cor¬
rectis morib positi. quo per fidem
bonis iuxta sunt : eo per uitã du¬
rius premunt. Quia enĩ quasi fide¬
les uitari nequeunt: a frdelibus
tanto deterius. quanto & interuis
toleranttr.Amici uero illius qui
quasi ad consolandũ ueniunt. se
ad uerbaraspere in uectionis exu¬
uunt. hereticorũ speciem tenent:
qui cũ contra bonos deũ defender
nituntur. offendunt. Hec itaq su¬
perius latius dicta. nunc breuiter
studui mystica designatione suc¬
cingere. ut lector meus. ex ipsa ha

Expanded text:
per extrema et ultima, sed usque ad sumper extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, uam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contra bonos Deum defendere nituntur, offendunt. 2. Sperius latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac
Abbreviated transcription (Latin):
Eruata histo¬
rie ueritate
beati iob dicta
amicorũq illi¬
us. mystica ꝓ¬
posui interpre¬
tatione discutere: quia cunctis
uera scientibus liquet. quod re¬
demptorẽ mundi totis scus alle¬
gationibus. curat sacra scriptura
promittere. eumq per electos om¬
nes. ut per eius scilicet studuit
menbra signare. Unde &e idem bea¬
tus latino eloquio dolens dicitur.
ut per eius & nomen & uulnera. re¬
demptoris nr̃i passio designetur: de
quo propheta ait.Uere languores
nros ipse tulit: & dolores nrõs ipse
portauit. Cui temptator ablatis om¬
nibus. & seruos & filios occidit: qͥa
non solum iudaicũ popłm ex ti¬
more seruientem. sed ipsos quoq
apłos in suo amore regeneratos.
passionis eius tempore telo ꝑfioie
perculit. Uulnere beati iob corpus ao¬
teritur: quia redemptor nr̃ configi
clauis. in crucis patibulo non decis¬
natur. Aplanta autem pedis usq ao
uerticem uulnera suscepit: quia scãn
eccłiam que corpus eius est. non solun

Expanded text:
ervata historiae veritate beati Job dicta, amicorumque illius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos omnes, ut per ejus scilicet membra, studuit signare. Unde et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum