comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentiretur : quando hinc exeuntes
iustos. finxit insua eẽ. potestate:
S: hoc quosdam fallit. qđ demorte
saul & filui eius non sit mentitus.
quasi magnum sit diabolo ante
occasum mortem corporis p̃uidere.
cum signa quȩdã soleant apparere
morituris : quippe aquib dei ꝓtectio
amota uidetur: quanto magis dia¬
bolo quẽ anglica maiestate sublim̃
ꝓpħica oracła fuisse testantur. de
cuiꝰ magnitudine apłs ait Anigno¬
ratis altitudinẽ satane: Quid mirũ
ergo. simiminentẽ ꝓpe mortẽ potuit
preuide. cum hoc sit unde fallit.
&e se indei potestate uult ad orari:
Nam tanta hebitudine demens
effeccus ẽ. saul: ut ad phytonissã
confugeret Deprauatus enĩ causa
peccati. ad hȩc se contulit quȩ
dampnauerat. S si quis ꝓpt̃ historiã
& ea quȩ u̾bis expressa sunt. putet
non pretermittenda. ne ratio historis
inanis sit: recte faciet quidẽ si tam̃
minime istud adueri rapiat rationẽ:

Expanded text:
mentiretur, quando hinc exeuntes mentiretur, quando hinc exeuntes justos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filiorum ejus non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus Dei protectio amota videtur, quanto magis diabolo, quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur, de cujus magnitudine Apostolus ait: An ignoratis altitudinem Satanae? Quid mirum ergo si imminentem prope mortem potuit praevidere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat rationem,
Abbreviated transcription (Latin):
biliter. hoo illinusibiliter: ds̃ uͦ soł
unus creator ẽ: qui causas ipsas &e¬
rationes seminarias reb inseruit:
Pretea quidã querendum putant
quomodo seriptura narret phytonisa¬
samuelẽ ꝓpħam suscitasse ad colloqͥs
saul impussimi regis: si phẏtonica
diuinatio errori magicȩ artis depu¬
tanda sit. Quib ita respondipotest:
indignum omnino facimis esse
si sođm uerba hẏstoriȩ commodet᷑
assensus Quomodo enim poterat
fieri ut arte magica attraheretur
Quod utrumq: de uiro iusto crede
iustitia. si aut uoluntariꝰ amisit
meritum spĩtał. quẽ positꝰ incarne
quesiuerat. Quod ualde absurdũ
ẽ : qr hinc qui iustus recedit ꝑmanet
iustus. Porro aut̃ hoc ẽ. p̾stigium
satane. quo ut plurimos fallat. etiã
bonos in potestate se hab̃e confingat.
ipse satanas transfigurat se in angłm
lucis Ut enim errorẽ faceret inquo
se sub ornauit. ut nichil ꝓficere
spẽ quam predicabant dĩ cultorib

Expanded text:
biliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus biliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator erationes seminarias rebus inseruit. Praeterea quidam quaerendum putant, quomodo Scriptura narret PythonisSamuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saul impiissimi regis , si Pythonica divinatio errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita responderi potest indignum malignum omnino facinus esse, si secundum verba historiae commodetur assensus. Quomodo enim poterat fieri, ut arte magica attraheretur Quod utrumque de viro justo crederjustitia; si autem voluntarius, amisit meritum spirituale, quod positus in carne quaesiverat. Quod valde absurdum est, quia hinc qui justus recedit, permanet justus. Porro autem hoc est praestigium Satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingat. Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis . Ut enim errorem faceret, in quse subornavit, ut nihil proficere spem quam praedicabant Dei cultoribus
Abbreviated transcription (Latin):
bres restitert moẏsi : ita & isti resi¬
stunt ueritati. homines corrupti
mente reꝓbi circa fidẽ. s ultra non
ꝓficient: Insipientia enim eorũ : ma-¬
nifesta erit om̃ib sicut & illorũ fuit:
Nec idõ quisquã crede deb&e quos¬
libet magicis artib aliquid facere
posse sine ꝑmissu der qui omina
quę fiunt aut iusto iuidicio facit.
aut ꝑmissu suo ita fieri sinit: Qd
predicti magi leguntur similia fe¬
cisse moysi: qui uirgam suã ꝓiecit
ipsi singuli uirgas suas que u̾se st̃
uirgas eorũ: Non gͦ fuerunt creatores
draconum: nec magi. nec angłi mali:
quib ministris illa oꝑabantur: In¬
temporał atq causalis. ꝓrumpunt
inspeties debitas suis modis ⁊ finib
Et sic non dñr angłi qui ista faciunt
animalium creatores. sic̃ nec agricole
segetum. uł arborum. ułquorĩq in
terra gignentium creatores dicendi st̃:
quamius nouerint p̃b̾e. quasdã uisibi¬
les orportunitates. & causas. ut illas
nascantur. Qđ aut̃ isti faciunt iisi¬

Expanded text:
isti resistunt veritati: homines corrupti mente, reprobi circa fidem: sed ultra non proficient. Insipientia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. Nec ideo quisquam credere debet quoslibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei, quoniam quae fiunt, aut justo judicio facit, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magi leguntur similia fecisse Moysi, « qui virgam suam projecit, ipsi singuli virgas suas, quae versae magorum. non fuerint tamen creatores draconum nec magi nec angeli mali, quibus ministris illa operabantur. intemporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus. et sic non dicuntur angeli, qui ista faciunt, animalium creatores, sicut nec agricolae segetum uel arborum uel quorumque in terra gignentium creatores dicendi sunt, quamuis nouerint praebere quasdam uisibiles oportunitates et causas, ut illa nascantur. quod autem isti faciunt uisi
Abbreviated transcription (Latin):
indetur qđ singuli quiq maligni
sp̃s cum uincuntur ascĩs. uł in abrssũ
uł in extĩores tenebras uelut quisq
ille locus eis dignus ẽ. collocentur
ad credulitatem gentes uenire rela¬
xentur. qui utiq nullatenꝰ sinerentur.
si integre eorum sic̃ prius fuerant
subsisterent legiones:
rio. de accusatorib. de uidicib. de
defensorib & falsis testib & desin¬
ex libro de mendatio:
RIMUM C̃. capitale
mendaciũ longeq
fugiendum. qͦđ fit
indoctrina religionis.
conditione quisquam

Expanded text:
videtur, quod singuli quique maligni videtur, quod singuli quique maligni spiritus cum vincuntur a sanctis, vel in abyssum, vel in exteriores tenebras, vel ut quisque ille locus eis dignus est, collocentur ad credulitatem gentes venire relaxentur; quae utique nullatenus sinerentur, si integrae eorum sicut prius fuerant, subsisterent legiones. rio. De accusatoribus, de defensoribus et falsis testibus. Et de sine um capitale mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis, conditione quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
cii peccata succendunt. Similiter
& idõ non unus pͥncipatus dr̃ incontra.¬
riis uirtutib ab apło s plures. adũsus
quos sibi eẽ. pugnã & nobis om̃ib
scribit. Esse tam̃ reor horum om̃ũ
principem uelut eminentiorẽ quen¬
dam innequitia & inscelere celsiorẽ:
qui totum mundum quẽ isti ad
peccata singuli quiq ꝑ peccator ẜ
speties ꝑpar̾tes. sollicitant. solus
uelut om̃ium princeps. & dux
exagitet. Puto sane quia scĩ quiq
repugnantes contra istos incentores
peccatorum sp̃s. & uncentes eos atq
eorum unũ quenq suꝑantes im¬
minuant exercitum demonum. &
uelut quã plurimos eorũ int̾imant
uerbi causa. ut is qui caste pudiceq
uiuendo fornicationis sp̃m suꝑaue¬
rit. non ułtra fas fit illum spm̃ qui
ab illo scõ uictus ẽ: impugnare iterũ
alium hominem. sed sicut ille sp̃s
rogabat iłm ne in abẏssũ muitteret᷑
quod tunc interim dñs ꝓ presenti
dispensatione concessit : ita c̃sequers

Expanded text:
ii peccata succendant. Similiter ii peccata succendant. Similiter et ideo non unus principatus dicitur in contrariis virtutibus ab Apostolo, sed plures, adversus quos sibi esse pugnam et nobis omnibus scribit . Esse tamen reor horum omnium principem velut eminentiorem quemdam in nequitia, et in scelere celsiorem, qui totum mundum, quem isti ad peccata singuli quique per peccatorum species per partes sollicitant, solus velut omnium princeps et dux exagitet. Puto sane quia sancti quique repugnantes contra istos incentores peccatorum spiritus, et vincentes eos, atque eorum unumquemque superantes, imminuant exercitum daemonum, et velut quamplurimos eorum interimant. Verbi causa, ut is qui caste pudiceque vivendo fornicationis spiritum superaverit, non ultra fas sit illum spiritum qui ab illo sancto victus est, impugnare iterum alium hominem, sed sicut illi spiritus rogabant Jesum, ne in abyssum mitterentur, quod tunc interim Dominus pro praesenti dispensatione concessit , ita consequens
Abbreviated transcription (Latin):
ichi uidetur eẽ. infinitus
qui dem numerus contraria¬
rum uirtutum. ꝓ eo qđ ꝑsingłos
pene homines sunt sp̃s aliqͥ diũsa
in his peccatorũ gña molientes
Uerbi causa ẽ. aliquis fornicatioĩs
hominem ẽẽ. qui is omĩb malis
uł etiam plurib agitetur. om̃s
hos uł etiam plures inse habere
inimicos putandus ẽ. sp̃s. Unde oe
ꝑ singulos plures eẽ. credendi sunt:
qr non singula singuli homines
habent uicia uł peccata cõmittun.
s plura abunoquoq uidentur
admitti. Et iterum non ẽ. putandũ
qđ unꝰ fornicationis sp̃s seducat
eum qui uerbigra inbritannia
forncatur. & illum qui in india
uł in aliis locis. neq puto unũ
homines inflaminat. s puto
magis principẽ quidẽ fornicatiõis¬
sp̃m unum eẽ. innumeros uͦ eẽ.
qui in hoc ei officio pareant. &
ꝑ singulos quosq homines diũsi
sp̃s sub eo pͥncipe militantes
ad huiuscemodo eos peccata solli
sub ipso agentes. qui ꝑ singulos
quosq homines huiuscemodi ui.¬

Expanded text:
ihi videtur infinitus quidam esse numerus contrariarum virtutum, pro eo quod per singulos pene homines sunt spiritus aliqui diversa in iis peccatorum genera molientes. Verbi causa, est aliquis fornicationis hominem esse qui his omnibus malis, vel etiam pluribus agitetur, omnes hos vel etiam plures in se habere inimicos putandus est spiritus. Unde et per singulos plures esse credendi sunt, quia non singula singuli homines habent vitia, vel peccata committunt, sed plura ab unoquoque videntur admitti. Et iterum non est putandum quod unus fornicationis spiritus seducat eum, qui, verbi gratia, in Britannia fornicatur, et ivel in aliis locis; neque unum homines agitet: sed puto magis principem quidem fornicationis unum esse, innumeros vero esse qui in hoc ei officio pareant, et per singulos quosque homines diversi spiritus sub eo principe militantes, ad hujuscemodi eos peccata sollicsub ipso agentes, qui per singulos quosque homines hujuscemodi vit
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. ne om̃ino iuiremꝰ. qđ mͥ
quidem ꝓptea dictũ uidetur ñ
quia uirare peccatum ẽ. sed quia
ꝑuirare immane peccatũ ẽ: aquo
nos longe eẽ. uoluit. qui om̃imͦꝰ
ne uiremus commonuit. Itẽ. Quãuis¬
dictum sit ne iuremꝰ. nusquã iN
scripturis scĩs legi memini ne
ab alio iurationem accipiamus¬

Expanded text:
um est ne omnino juremus , quod mihi quidem propterea dictum videtur, non quia jurare peccatum est, sed quia perjurare immane peccatum est; a quo nos longe esse voluit, qui omnino ne juremus commonuit. Item, dictum sit, ne iuremus, nusquam autem in scripturis sanctis legi meminerim, ne ab alio iurationem accipiamus
Abbreviated transcription (Latin):
tiendum sexto gñe. neq enim recte etiã
testimonii ueritas ꝓ tͦuiusq temporali
cominodo ac salute corrumpitur:
Id sempiternã uͦ salutẽ. nullus ducen¬
aut salus temporalis ꝑficiende fidei.
preferenda ẽ. nec se quisquã in recte
factis nr̃is tam male mouetur ut
fiat etiam animo deterior longeq
apietate remotior: Nec uiͦii. gnẽ
mentiendũ . ẽ. quia & in bonis castitas
id quod ipsi facimꝰ eo quod fieri sinimꝰ¬
maius ẽ: In his autem uuͦi. generib
tanto quisq minꝰ peccat. cum ñititur.
quanto emergit ad octauum tanto
amplius quanto mergit ad pͥmum:
Quisquis aut̃ eẽ. aliqͦd genꝰ m̃dacii
quod pec catum non sit putauerit.¬

Expanded text:
tiendum sexto genere; neque enim recte etiam tiendum sexto genere; neque enim recte etiam testimonii ueritas pro cuiusquam temporali commodo ac salute corrumpitur. ad sempiternam uero salutem nullus ducenaut salus temporalis perficiendae fidei praeferenda est, nec se quisquam in recte factis nostris tam male movetur, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotior. Nec octavo genere mentiendum est, quia et in bonis castitas id quod ipsi facimmaius est. in his autem octo generibus tanto quisque minus peccat, cum mentitur, quanto emergit ad octauum, tanto amplius, quanto deuergit ad primum. quisquis autem esse aliquod genus mendacii, quod peccatum non sit, putauerit
Abbreviated transcription (Latin):
nulli prosit & obsit alicui .iii.
Tercium quod ita prodest alteri ut
obsit alteri. quã ius non adimmun¬
ditiam obsit corporalem: Quartũ sola
ntiendi fallendiq libidine. Quod
mirum mendacium ẽ. Quintũ qđ fit
placendi cupidittate de suauiloquio:
his om̃ib penitus euitatis atq reiectis.
cuniam aliciuus iniuste tollendam
sciens. ubi sit nescire se mentiatur:
quesitum ꝓdere. mentiatur:.uiii.
Octauum ẽ. genus mendatii. quod
& nulli obest: & adhoc prodest ut
abimmunditia corporali aliquẽ tueat᷑.
Non igitur mentiendum scodo genere.¬
quia nulla facienda ẽ iniuria. Non ẽ.
mentiendum tertio genere. quia nulli
cum alt̾ius iniuria consulendum ẽ.
Non ẽ. mentiendũ quarto genere.
ꝓpt̃ mendatii libidinẽ: quȩ ꝑseipsã
uiciosa ẽ. Non ẽ.mentiendũ quinto
genere. quia nec ipsa ueritas fine placen¬
di hominib enuntianda ẽ: quantominꝰ
mendatium quod ꝑ se ipsum quia men-¬
datium ẽ. utiq turpe ẽ: Non ẽ. men¬

Expanded text:
nulli prosit, et obsit alicui. Tertium, quod ita prodest alteri, ut obsit alteri, quamvis non ad immunditiam obsit corporalem. Quartum sola mentiendi fallendique libidine, quod mirum mendacium est. Quintum, quod fit ad placendum cupiditate de suaviloquio. His omnibus penitus evitatis, atque rejectis, cuniam alicujus injuste tollendam sciens ubi sit, nescire se mentiatur. quaesitum prodere mentiatur. Octavum est genus mendacii, quod et nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporali aliquem tueatur. « Non igitur mentiendum quia nulli facienda est iniuria. non est mentiendum tertio genere, quia nulli cum alterius iniuria consulendum est. non est mentiendum quarto genere propter mendacii libidinem, quae per se ipsam uitiosa est. non est mentiendum quinto genere, quia nec ipsa ueritas fine placendi hominibus enuntianda est, quanto minus mendacium, quod per se ipsum, quia mendacium est, utique turpe est! non est men
Abbreviated transcription (Latin):
uelut in hostiam dõ obtulit qui
contra ꝓdõ prauos inimicitias
excitauit: Hinc leui trib assũptis
gladus ꝑ castrorum media tͣnsiens
quia feriendis noluit peccatorib
parcere. dõ manus dicta ẽ. c̃secrasse .
hinc finees peccantium cuuũ
gram sꝑnens. coeuntes cũ madia¬
nitis ꝑculit. & irã dei iratꝰ pla
uos apaganis baptizatos eẽ.
asseruisti si ita habetur:
ut denuo baptizes innomine
trinitatis mandamꝰ. Itersle
De immolaticiis autẽ escis c̃sulu¬
isti. si ãfidelib si suꝑductum
fuerit uiuifice crucis signum
edi liceret annon. illuo sufficit
responđe quod beatus apłs paulus
dicit: Si quis dixerit quia hoc ĩmo¬
latum ẽ. nolite edere ꝓpt̾ eum qͥ
indicauit ꝓpt̾ conscientiã. Ex hi¬

Expanded text:
velut in hostiam Deo obtulit, qui velut in hostiam Deo obtulit, qui contra pravos pro Deo inimicitias excitavit. Hinc Levi tribus, assumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus suas dicta est consecrasse : hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Dei iratus plaQuos a paganis baptizatos esse asseruisti, si ita habetur, ut denuo baptizes in nomine S. Trinitatis, mandamus. Item . De immolatitiis autem escis consuluisti, si a fidelibus superductum fuerit vivificiae crucis signum, edi liceret, an non. Illud sufficit respondere, quod beatus apostolus Paulus dicit : Si quis dixerit quia hoc immolatum est idolis, nolite edere propter eum qui indicavit, et propter conscientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Iohes uiii. neopolitanis salernitanis
adũsi sunt ii. qui cum eius inficde¬
lib contra phibitionẽ pauli tanti
apłi pollutam fedis in eunt unitatẽ:
cum  regis rebellionib quocũq
participio coniunguntur. parit̃
maiestatis criminib obnoxii iu¬
ꝓbantur extranei. qui eiꝰ hostib
eccłȩ dĩ collimitant Itẽ. Quantũ
autem dõ sit execrabile cũ impio
fȩda pangere. luculent̃ ex hoc
deprehenditur. quod iosaphat
rex iuda qui tot de ante acta
uita preconiis extollitur. deachab
amicicuis increpatur. cum ei per
hiesu ꝓpħam dr̃. Impio prebes
auxilium. & iis qui oderunt dñm
amicicia iuingeris. Et iccirco irã
quidem dñi merebaris. sed bona
dĩ pace desistere: nr̃ psalmogͣphus
manifestat cum dicit: Nonne qͥ
oderant te dñe oderam illos. &
suꝑ inimucos tuos tabescebam:
ꝑfecto odio oderam illos inimici
facti sunt michi. Ex quo dilectissi¬
mi filui patenter ostenditur
quanto crimine cum pessimis
pax tenetur. si ꝓpħa tantus hoc

Expanded text:
IX  VII  Neapolitanis, Salernitanis aversi sunt hi qui cum ejus infidelibus contra prohibitionem Pauli tanti apostoli pollutam foederis ineunt unitatem. Cum enim regis rebellionibus quocunque participio conjunguntur, pariter majestatis criminibus obnoxii juprobantur extranei, qui ejus hostibus Ecclesiae Dei colliminant? Item. Quantum autem Deo sit exsecrabile cum impio foedera pangere, luculenter ex hoc deprehenditur, quod Josaphat rex Juda, qui tot de anteacta vita praeconiis extollitur, de Achab amicitiis increpatur, cum ei per Impio praebes auxilium, et his qui oderunt Dominum amicitia jungeris . Et idcirco iram quidem Domini merebaris, sed bona Dei pace desistere, noster Psalmographus manifestat, cum dicit: Nonne qui oderant te, Domine, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ex quo, dilectissimi filii, patenter ostenditur, quanto crimine cum pessimis pax tenetur, si Propheta tantus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Redibilius ẽ. homines iustos
appellatos uł angłos uł filios dei
concupiscentia lapsos peccasse
cum feminis. quã angłos carnẽ ñ
habentes usq ad illud peccatum
descendere potuisse. quãuis de
quib dã demonib qui sint ĩ ꝓbi
mulierib amultis tam multa
dicantur. ut ñ facile sit de hac re
diffinienda sententia.

Expanded text:
redibilius est homines iustos appellatos uel angelos uel filios dei concupiscentia lapsos peccasse cum feminis quam angelos carnem non habentes usque ad illud peccatum descendere potuisse; quamuis de quibusdam daemonibus, qui sint inprobi mulieribus, a multis tam multa dicantur, ut non facile sit de hac re definienda sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
estis. & dicitis ait dñs. cũ ego non sim
locutus : pt̾ea hec dicit dñs ds̃
Quia loquuti estis uana. & uidistis
mendatium : idõ ecce ego aduos
iit dominus ds̃ & erit manꝰ mea
diuumnant mendacia In concilio
popłi mei non erunt. & inscript᷑a
domus ifrahel nonscribentus.
nec interram israhel ingredientur:
Addoctores autem ꝑ eundẽ ꝓpħam
increpans eorum mnerciã. italoqͥt᷑
dicens: Non afcendistis ex adũso.
neq obposiustis murũ pro domo
isrł : ut staretis inprelio indie dnĩ.
israhel: qui pascebant semetipsos
Nonnc greges pascuntur apasto¬
rib : Lac comedebatis. & lanis
operiebamini : & qđ crassum erat
occidebatis. gregem autem non
pascebatis Quod infirmũ fuit
non consolidastis. & quod egrotũ
non sanastis: Quod fractum ẽ. ñ
alligastis. & quod abiectũ non

Expanded text:
estis, et dicitis: Ait Dominus, cum ego non sim estis, et dicitis: Ait Dominus, cum ego non sim locutus? Propterea haec dicit Dominus Deus: Quia locuti estis vana, et vidistis mendacium, ideo ecce ego ad vos, aitdivinant mendacia. In concilio populi mei non erunt, et in scriptura domus Israel non scribentur, nec in terram Israel ingredientur . Ad doctores autem per eumdem prophetam increpans eorum inertiam ita loquitur, dicens: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut sIsrael, qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pastoribus? Lac comedebatis, lanis operiebamini, et quod crassum erat occidebatis, gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit non consolidastis, et quod aegrotum, non sanastis, quod fractum est, non allig
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. gͦ. atq om̃i studio cauen¬
dum : ne nr̃is temporib inquib
uidemꝰ xp̃ianam religionẽ intoto
orbe dilatatã: ꝓpt̾ desidiã magi¬
strorum & inertiam doctorum:
pauci illi qui adhuc suꝑ sunt
confundant ritum culturȩ ueri
dei: ⁊ demoni acis illusionibus
deprauati: diuinationes falsas
inpopło dĩ agant. rusticos & imꝑi¬
tos seducentes : ita ut deserta ipsa
ueritate quȩ lux ẽ. mundi & illu¬
minat omnem hominẽ uenientẽ
inhunc mundum tenebrarũ harũ.
querant scientiam futurorũ. & a
deceptorib hominum querant
salutem animarum siue etiam
corporum suorum. His enĩ p̃ua¬
ricationib maxime irritatur
ds. & adiundictam prouocatur.
Unde ꝑ ezechielem comminatur
dicens Ue ꝓpħis insipientib qui
sequintur sp̃m suum : & nichil ui¬
dent Quasi uulpes indesertis.
ꝓpħȩ tui israł erunt:. Numquid
nonuisionem casisã iudistis. &
diumationem mendacem loquita

Expanded text:
dum est ergo atque omni studio cavendum est ergo atque omni studio cavendum, ne nostris temporibus in quibus videmus Christianam religionem in toto orbe dilatatam, propter desidiam magistrorum et inertiam doctorum, pauci illi qui adhuc supersunt confundant ritum culturae veri Dei, et, daemoniacis illusionibus depravati, divinationes falsas in populo Dei agant, rusticos et imperitos seducentes, ita ut deserta ipsa veritate, quae lux est mundi, et illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum tenebrarum harum, quaerant scientiam futurorum, et a deceptoribus hominum quaerant salutem animarum, sive etiamcorporum suorum; his enim praevaricationibus maxime irritatur Deus, et ad vindictam provocatur. Unde per Ezechielem comminatur dicens: Vae prophetis insipientibus, qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident. Quasi vulpes in desertprophetae tui Israel erant. Nunquid non visionem cassam vidistis, et divinationem mendacem locuti
Abbreviated transcription (Latin):
Postula ame &dabo tibi gentes
hereditatem tuã & possessionem
tuam fines terrȩ His atq huiꝰ¬
modi ꝓpħicis documentis pre¬
dictum ostenditur. qđ uidemꝰ
impleri ꝑ xp̃m: futurũ fuisse
intelligimus. non in una ipsa
gente quȩ appellata ẽ. israhel:
s in om̃ib gentib coleretur. &
om̃s falsos dõs gentium. & atẽplis
eorum. & acordib cultorũ suorũ
amoliretur Fant nunc isti. &
ad huc contra xp̃ianã religionẽ
contra uerum dei cultum uani-¬
tates pristinas defensitare audeant.
ut cũ strepitu pereant. Nã & hoc
de illis predictum ẽ. inpsalmis di¬
cente ꝓpħa. sedisti suꝑ thronũ
qui uidicas equitatẽ. Increpasti

Expanded text:
i gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . His atque hujusmodi propheticis documentis praedictum ostenditur quod videmus impleri per Christum, futurum fuisse intelligimus, non in una ipsa gente quae appellata est Israel, sed in omnibus gentibus coleretur, et omnes falsos deos gentium et a templis eorum et a cordibus cultorum suorum amoliretur. Eant nunc isti et adhuc contra christianam religionem, contra uerum dei cultum uanitates pristinas defensitare audeant, ut cum strepitu pereant. nam et hoc de illis praedictum est in Psalmis dicente propheta: sedisti super thronum, qui iudicas aequitatem. increpasti
Abbreviated transcription (Latin):
Perquirendũ si aliqua femina sit:
quȩ ꝑ quȩdã maleficia & in cantati¬
ones mentes hominum se immutare
posse dicat: id ÷ ut de odioin amorẽ
aut de amore inodium conuertat.
aut bona hominum aut dampnet
aut surripiat. & si aliqua ẽ. quȩ se
dicat cum demonum turba insimi¬
litudinem mulierũ transformatam
certis noctib equitare suꝑ quasdas
bestias. & in eorũ consortio annume¬
ratam eẽ: hȩc talis om̃imodis scopis
correcta ex parrochia eiciatur.
diuinos quos ariolos appellant uel
aruspices qui auguria colligunt
consuluerit: clerici ab om̃i officio
remoti .iii.anñ: laici .ii. ann̾ penit̃.¬

Expanded text:
Perquirendum est si aliqua femima sit, quae per quaedam maleficia et incantationes mentes hominum se immutare posse dicat, id est, ut de odio in amorem, aut de amore in odium convertat, aut bona hominum aut damnet aut subripiat: et si aliqua est, quae se dicat cum daemonum turba in similitudinem mulierum transformata certis noctibus equitare super quasdam bestias, et in eorum consortio annumeratam esse; haec talis omnimodis scopis correpta, ex parochia ejiciatur. divinos quos hariolos appellant, vel aruspices qui auguria colligunt, consuluerit, clerici ab omni officio remoti, tres annos; laici, duos annos poenit
Abbreviated transcription (Latin):
fabulose arante quodã rustico: subito
hunc ex glebis exiluisse. & aruspicinã
dictasse. qua die & mortuis ẽ. Quos
libros: romani ext̾rusca lingua in
ꝑdemon um fallatiã illuditur
curiositas humana. quando idim
pudenter appetunt scire qđ nulla
ratione eis competit inuestigare. Ac
idõ datur potestas immundis spnttib:
ut ꝑuasa sibi apta. hoc ẽ. prauos
homines. seducant illos qui sꝑnunt
ueritatem & credunt mendatio.
& iuxta pauli sententiã. sanam
doctrinam non sustinebunt. sed
ad sua desidia coac̃uabunt sibi

Expanded text:
fabulose, arante quodam rustico, subito fabulose, arante quodam rustico, subito hic ex glebis exsiluisse et aruspicinam dictasse qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Etrusca lingua in daemonum fallaciam illuditur curiositpudenter appetunt scire, quod nulla ratione eis competit investigare: ac ideo datur potestas immundis spiritibus, ut per vasa sibi apta, hoc est pravos homines, seducant illos, qui spernunt veritatem, et credunt mendacio: et juxta Pauli sententiam : « Sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sortes uocant. diuinationis scientiã
profitentur. aut quaruoũq scrip¬
turarũ sententię inspeotione futura
ꝓmittunt Salisatores uocati sunt :
quia dum eis membrorũ quȩcũq
partes salierint. aliquid sibiexinde
ꝓsꝑum seu triste significari p̾dicunt.
dictis eius dem
o hec omĩa supradicta ꝑtinent &
ligaturȩ execrabilium remediorũ.
seu in precantationib seu incaracte¬
rib. uel inquib cumq reb suspenden¬
disatq ligandis. In quib om̃ib: ars
demonum ẽ. ex quadam pestifera sooi¬
etate hominum. & angłorum malorũ
exorta. Unde cuncta uitanda sunt
xp̃iano. & omni penitus execratione
repudianda atq dampnanda. Au-¬
guria autem sunt auium. Hec autẽ
friges primi: inuenerunt: Prestigiũ
uero mercurius primus dr̃ inuenisse.
Dictum autem p̃stigium:. qđ prestrin¬
gat aciem ocłorꝑi. Aruspicineartẽ:
primus etruscis tradidisse dr̃ qͥdam
uit : & post ea non apparuit Nã dr̃

Expanded text:
vocant sortes, divinationis scientiam vocant sortes, divinationis scientiam profitentur, aut quaruncumque Scripturarum scientiae inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecunque partes salierint, aliquid exinde prosperum seu triste significari praedicuntdictis ejusdem . Ad haec omnia supradicta pertinent et ligaturae exsecrabilium remediorum, seu in praecantationibus seu in characteribus, vel in quibuscunque rebus suspendendis atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt Christiano et omni penitus exsecratione repudianda atque damnanda. Auguria autem sunt avium. Haec autem Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum est autem praestigium quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quvit, et postea non apparuit. Nam dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
astrologi dicti sunt: eo qđ in astris
auguriantur Genethliaci appellati
sunt : ꝓpt̾ natalicioꝵ. c̃siderationes
dierum: Geneses enim hominum.
ꝑxii. cęli signa describunt: sỹde¬
rumq cursus nascentium mores
actus. & euentus p̃dicere conant᷑.
Idem quis quasi signo fuerit natus.
aut quẽ effectũ habeat uite qͥ nascit᷑:
interpretantur. Hi sunt qui uulgo
mathematici uocantur cuiꝰ suꝑsti.¬
tionis genus: constellationes latini
uocant. id ÷ notationes sy derum
magi nuncupantur sic̃ de hislegit᷑:
qui in euanglio natũ xpm̃ anñtiauer̃.¬
Post ea hoc nomine solimatbematici
dicti sunt: ouiꝰ artis scientia usq ad
euangłm fuit concessa. ut xp̃o edito
nemo exinde natiuitatem alicuius
de cęlo interpretetur. Oroscopi dicti
sunt : quod horas natuutatis hominõ
specularentur. dissimili & diu̾so fato.
Sortilogi sunt : qui sub nomine
ficte religionis. ꝑ quasdã quas scorũ

Expanded text:
Astrologi dicti sunt eo quod in astris Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellati sunt propter natalitiorum considerationes dierum; geneses enim hominum per duodecim coeli signa describunt, siderumque cursus, nascentium mores, actus et eventus praedicere conantur, id est quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur interpretantur. Hi sunt qui vulgo mathematici vocantur, cujus superstitionis genus constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, magi nuncupantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum annuntiaveruPostea hoc nomine soli mathematici dicti sunt, cujus artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicujus de coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, quod horas nativitatis hominum specularentur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui sub nficte religionis, per quasdam quas sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
idolorum nefarias preces emittunt.
& funesta sacrificia offerunt : hisq
celebritatib demonum accipiunt
responsa Aruspices nuncupantur
quasi horarum inspectores. dies enĩ
& horas in agendis negotiis oꝑibq
custodut : & quid ꝑsingula
tempora obseruare deb̾eat homo
intendunt. Hi etiã exta pecudũ
inspiciunt. & ex eis futura p̃dicin:
Augures sunt : qui uolatus aiuym
& uoces intendunt : aliaq signa
rerum uł obseruationes in ꝓiusas
hominib occurrentes ferunt. Idẽ
& a uspices: Nam auspicia sunt :¬
quȩ iter facientes obseruant dicta
autem sunt auspicia quasi auium
aspicia : & auguria quasi auium
garria. hoc ẽ. auium uoces & lingue
Item augurium: quasi auigerium̃
quod aues gerunt. Ouo autẽ sunt
genera auspiciorum: unũ ad ocłos
alterum ad aures ꝑtinent᷑: Adocłos
scilicet uolatus. ad aures uox auiũ.
Phẏtonisse : a picio apolline dicte
quod his auctor fuerit diuinandi.

Expanded text:
idolorum nefarias preces emittunt, idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum accipiunt responsa. Aruspices nuncupantur, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas hominibus occurrentes ferunt. Iidem et auspices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant; dicta autem sunt auspicia quasi avium aspicia; et auguria quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo autem sunt genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus, ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fuerit divinandi.
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos. hi etiam sanguine utunt᷑.
mortui diuinare. & ad interrogata
respondere: Nicro enun grece mor¬
tuus. mancia diuinatio nũcupat᷑.
Ad quos suscitandos: cadauerisan¬
guis adicitur: Nam amare demones
sanguinem dñr. Idõq quotiens
nicromantia fit: cruor aquȩ mis¬
cetur. & colore sanguinis facilius
ꝓuocantur: Idromanci ab aqđ dicti
Est enim idromantia: in aque in¬
spectione umbra demonim euocan
&x imagines ludificationis eorũ uide
ibiq ab eis aliqua audire. Ubi adhi¬
bito sanguine: etiam inferos ꝑhi
fertur allatum. Uaro autemdicit
diuinationis .iiii. eẽ. genera. terrã.
aquã. aerẽ. & ignem: Hinc geoman¬
ciam idromantiã. eromantiam.
phyromantiã dictã autumat. Dii¬
ni dicti sunt: quasi deo pleni ple
ni. Duunitate enim pleros se esse.
assimulant. astucia quadã frãdulens
ae furor: Incantatores uͦ dicti funt:
qui artem uerbis ꝑagunt. Arioli
uocati sunt : ꝓpt̾ qđ circa aras

Expanded text:
inimicos. Hi etiam sanguine utuntur, inimicos. Hi etiam sanguine utuntur, mortui divinare, et ad interrogata respondere. Necros enim graece mortuus, manteia divinatio nuncupatur, ad quos suscitandos cadaveri sanguis adjicitur. Nam amare daemones sanguinem dicunt: ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicit: est enim hydromantia, in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sangfertur allatum. Varro autem dicit divinationis quatuor esse genera, terram, aquam, acrem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam, dictam autumant. Divini dicti sunt, quasi deo pleni; divinitate enim plenos se esse assimulant, astutia quadam fraudulentaet furor. Incantatores vero dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati sunt, propter quod circa aras
Abbreviated transcription (Latin):
illis signis resisterent uertentes uir¬
gas indracones. aquas insangumẽ.
cum fertur etiam ingentiliũ libris.
quod quȩdam maga famosissima
circe sotiosulixis mutauerit in besti¬
as Legitur & desacrificio. quod
archades dõ suo lieo immolabant.
ex quo quicumq sumerent.
in bestiarum formas conuerterentur
S hec omĩa magicis p̃stigiis potius
fingebantur: quã rerum ueritate
complerentur. Ut ergo ipsi errores
ignorantib manifesti fiant : de eoꝵ
ꝓprietate atq inuentorib iuxta
traditionem maiorũ primũ dicere
congruum arbitramur Magi sunt:
qui uulgo malefici obfaemorum
magnitudinem nuncupantur: Hi
ꝑmissu dei elementa concutiunt.
turbant mentes hominum minus
confidentium indõ: ac sine ullo
ueneni haustu. uiolentia tintum
carminis interimunt. Unde & lucanꝰ
Mens hausti nulla sanie polluta
ueneni : incantata ꝑit: Demonib
enim accitis audent uentilare: ut
quisquis suos ꝑimat malis artib

Expanded text:
illis signis resisterent, vertentes virillis signis resisterent, vertentes virgas in dracum fertur etiam in gentilium libris quod quaedam maga famosissima Circe socios Ulixis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arcades deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum primum dicere congruum arbitramur. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi permissu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta veneni, incantata perit. Daemonibus enim accitis audent ventilare, ut quisquis suos perimat malis artibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. sapientia. & intellectus prudentiȩ
abeuo. Fons sapientiȩ uerbum dei in
excelsis. & ingressus illius. mandata
ȩt̾na: Qui enim sine saluatore salutẽ
uult hab̾e. & sine uera sapientia
estimat se prudentem fieri posse:
non saluus sed eger: non prudens
s stultus: megritudine assidua
laborabit. ⁊ incecitate noxia. stultꝰ
& demens ꝑmanebit. Ac proinde
omis inquisitio. & omĩs curatio quȩ
adiuinis ⁊ magis uł ab ipsis demo¬
niis in idolorum cultura expetitur.
mors potiꝰ dicenda ẽ. quam uita.
Et qui ea sectantur : si se not
correxerint : ad etnã ꝑdicionem
tendunt. psalmista dicente Om̃s
dũ gentium sunt demonia. qui ꝑ
deceptos homines alios deciꝑe cotidie
gestiunt: ut ꝑditionis suȩ faciant
eos eẽ. participes. Itaq hȩc uanitas
magicarum artium extraditione
angłorum maloꝵ. in toto terrarum
aruspicia. augurationes. & ipsa q̃
dicuntur oracula: &e nicromantia.
quorum intantum ꝓdidere malefi¬
ciorum artes: ut etiam moysi in

Expanded text:
tellectus prudentiae ab aevo. Fons sapientiae verbum Dei in excelsis, et ingressus illius mandata aeterna . Qui enim sine Salvatore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit, et in caecitate noxia stultus et demens permanebit. Ac proinde omnis inquisitio et omnis curatio quae a divinis, et magis vel ab ipsis daemoniis in idolorum cultura expetitur, mors potius dicenda est quam vita, et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam perditionem tendunt, Psalmista dicente: Omnes dii gentium daemonia sunt , qui per deceptos homines alios decipere quotidie gestiunt, ut perditionis suae faciant eos esse participes. Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto terrarum aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula, et necromantia. quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Moysi in
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ potentia: & disꝑse sunt oues
meȩ eo quod non ẽẽt. pastor. &
facte sunt in deuorationẽ om̃ium
secuntur: aꝓpħa usq ad sacerdotẽ
cuncti faciunt mendaciũ: & sa¬
nabant contritionẽ filie ppłi mei

Expanded text:
 potentia: et dispersae sunt oves meae, eo quod non esset pastor: et factae sunt in devorationem omnium sequuntur. A propheta usque ad sacerdotem, cuncti locuti sunt mendacium: et sanabant contritionem
Abbreviated transcription (Latin):
&e apagano ꝑcutitur & occiditur
xp̃iani ad eo se religiose facere putan.
ut priꝰquã ad beatri petri apłi basi¬
licã quȩ uni dõ ruuo. & uero est
dedicata ꝑueniant. suꝑatis gradib
quib ad suggestum arȩ suꝑioris
ascenditur. conũso corpore ad nascentẽ
se solem conũtant. & curuatis
ceriubib inhonorem se splendidi
orbis inclinant. Qd fieri partu
ignorantie uicio. partĩ paganitatis
spũ multum tabescimꝰ & dolemus:

Expanded text:
 pagano percutitur et occiditur Christiani adeo se religiose facere putant, ut priusquam ad B. Petri apostoli basilicam, quae uni Deo vivo et vero est dedicata, perveniant, superatis gradibus quibus ad suggestum areae superioris ascenditur, converso corpore ad nascentem se solem reflectant, et curvatis cervicibus, in honorem se splendidi orbis inclinent. 95 Quod fieri partim ignorantiae vitio, partim paganitatis spiritu, multum tabescimus et dolemus:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquib quȩ aut innuptiis autO
incenis exhibentur int̾eẽ. s anteqỹ
thimelici ingrediantur. surgere
iocularem. ab offitio detrahendum:¬
nesta ioca & suaiia sint. tñ abecde¬
siastica abhorrent regula qm̃ quȩ
infabulis. ne inflectant grauitate
seuerioris ꝓpositi Ue uobis qui
ridetis quia flebitis dñs ait. & nos¬

Expanded text:
liquibus quae aut in nuptiis aut in coeris exhibentur, interesse; sed antequam thymelici ingrediantur, surgere jocularem ab officio retrahendumnesta joca et suavia sint, tamen ab ecclesiastica abhorrent regula, quoniam in fabulis, ne inflectant gravitatem severioris propositi. Vae vobis qui ridetis, quia flebitis , ait Do
Abbreviated transcription (Latin):
lebit. satis ostendit etiã hoc p̃num¬
tiatum. quod pagani priꝰ obpu-¬
gnaturi eent. eccłiam: nomenq
xp̃ianum quantum ualerent
ꝑsecuturi. ut si fieri possoe. de t̾ra
ommno deleretur: Et quia eos
patientia martẏrũ ⁊ magnitudine
miraculorum. & consequente fide
popłorũ erat suꝑaturus. ideo
sic dictum ẽ. p̃ualebit dñs adũsus
eos. Non enim diceretur p̃ualebit
adũsus eos: nisi oppugnando
illi resisterent: Unde ⁊ in psalmo
ita ꝓpħatum ẽ. Ut qͥd fremuer̃¬

Expanded text:
lebit\', satis ostenditur etiam hoc praenuntiatum, quod pagani prius oppugnaturi essent ecclesiam nomenque christianum, quantum ualerent, persecuturi, ut, si fieri posset, de terra omnino deleretur. et quia eos patientia martyrum et magnitudine miraculorum et consequente fide populorum erat superaturus, ideo sic dictum est: praeualebit dominus aduersus eos. non enim diceretur: praeualebit aduersus eos, nisi oppugnando illi resisterent. unde et in psalmo ita prophetatum est: ut quid fremuer
Abbreviated transcription (Latin):
descendes. s morte morieris Mor¬
tuus ẽ. autem ipse uixta sermonẽ
domini quem loquiitus ẽ. helias:
& salutem quã querebat ñ inuenit.
Qua ꝓpt̾ curandum sum moꝑe ẽ.
om̃ib modis. hoc ẽ. p̃latis & sub¬
ditis maiorib ⁊minorib sac̃ dotib
& plebi : ne aliquem seducat per
huiuscemodi illusionẽ. fraus. dolꝰ.
& nequitia hostis antiqui. itaut
amendacib uelimus discere ueri¬
tatem: & apestiferis morbis mor¬
tisq auctorib queramꝰ infirmi¬
tatis nr̃ȩ remedium: s magis
addm uiuum & uuuficatorem
omium confugiendo deuoto corde
ꝓꝑemus. ꝑ orationes sacras. ieiunia.
& elemosinas illum deprecantes:
ut ipse propt̾ benignitatem suã
consulat seruis sius. eripiens nos
nos facere uoluntatem suã. quia
uiam rectã: uiuificetq nos in eqͥ¬
tate sua. quatenus eus magistĩo
om̃i dempore urtȩ nr̃ȩ gratum ser¬
uicium ei exhibentes: post hanc
uitam ꝑ eiis gr̃am mereamur

Expanded text:
descendes, sed morte morieris. Mordescendes, sed morte morieris. MortuuDomini quem locutus est Elias, et salutem quam quaerebat non invenit. Quapropter curandum summopere est omnibus modis, hoc est praelatis et subditis, majoribus et minoribus, sacerdotibus et plebi, ne aliquem seducat per hujuscemodi illusionem fraus, dolus, et nequitia hostis antiqui, ita ut a mendacibus velimus discere veritatem, et a pestiferis morbis mortisque auctoribus quaeramus infirmitatis nostrae remedium, sed magis ad Deum vivum et vivificatorem omnium confugiendo, devoto corde properemus, per orationes sacras, jejunia, et eleemosynas illum deprecantes, ut ipse propter benignitatem suam consulat servis suis, eripiens nos nos facere voluntatem suam, quia viam rectam, vivificetque nos in aequitate sua quatenus ejus magisterio omni tempore vitae nostrae gratum ei servitium exhibentes, post hanc vitam per ejus gratiam mercamur
Abbreviated transcription (Latin):
cum ñ eẽt .pax: confusi sunt:
quia abhominationẽ fecerunt.
iccirco hȩo dicit dñs ds exercituũ
ds isrł Ecce ego cibabo popłm
istum absinthio. & potũ dabo eis
aquam fellis. &e disꝑͥgam uos in
gentib quas ñ nouerunt ipsi
& patres eor : &e mittã pꝰ eosgla¬
dium donec consuimantur Qua¬
liter ergo displiceat dõ om̃ĩp oten.¬
ti pastorum negligentia:. & subditoꝵ
nia ostendunt. sed etiã facta an¬
tiquorum declarant: cum in libro
regum legitur. quomodo malignꝰ
sp̃s deceꝑit ac hab regem israhel
ꝑ falsos ꝓpħas: ita ut credens eis
interierit Et quomodo ochozias
filius eius egrotans miserit nun-¬
tios adconsulendum beelzebub
dm̃ accaroni: utrum uiuere atq
conualescere poss& deinfirmitate
sua. Ob quod helias ꝓpħa adõ
missus : increpat: eum ita dics̃.
Quia misisti nuntios ad consu.¬
lendum beelzebub dm̃ accaroni.
quasi non eẽt. dĩ in isrł: aquo
possis in terrogare sermonẽ: ideo
de lectulo suꝑ quẽ ascendisti non

Expanded text:
x: confusi sunt, quia abominationem fecerunt . Idcirco haec dicit Dominus Deus exercituum Deus Israel: Ecce ego cibabo populum istum absynthio, et potum dabo eis aquam fellis, et dispergam eos in gentibus quas non noverunt ipsi et patres eorum, et mittam post eos gladium donec consumantur . Qualiter ergo displiceat Deo omniti pastorum negligentia, et subditorunia ostendunt, sed etiam facta antiquorum declarant. Cum in libro Regum legitur: Quomodo malignus spiritus deceperit Achab regem Israel per falsos prophetas: ita ut credens eis, interierit: et quomodo Ochozias filius ejus aegrotans, misit nuntios ad consulendum Beelzebub Deum Accaron, utrum vivere atque convalescere possit de infirmitate sua ; ob quod Elias propheta a Deo missus, increpabat eum dicens: « Quia misisti nuntios ad consulendum Beelzebub Deum Accaron, quasi non esset Deus in Israel, a quo possis interrogare sermonem, ideo de lectulo super quem ascendisti non
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iana alienim. s etiã humanȩ nat᷑ȩ¬
ẽẽ. contrarium ibi lȩtari. in ebriari. can¬
tari & channis ora dissolui. & omni
pecat. ⁊ affectu caritatis pꝰposito qͣsi
defiatna morte exultare. ubi luctus
qui d̾ uet̾is ac noui testam̃ti mortes
scorum urorum legimus multisin locis
cum fletu deplorasse : innullo autem
loco qui a scło recesserant exultasse
Nam & iacob patriarcham fleuit
tota egẏptus: septuaginta diebus:
Et ioseph & fr̃s eius cum patrẽ defer¬
rent interram chanaan ad sepeliendũ:
celebrantes exequias ad aream athael
quȩ sita ẽ. transiordanen: planctu
magno atq uehementi impleuerunt
UII.dies. Tantus aut̃ fuit planctus:
ut locus inde nom̃ acciperet. Et de
beato stephano legimꝰ. quod sepeliert
eum siue curauerunt uiri timoratr.
& fecerunt planotum magnũ suꝑeũ.
& idõ talis inepta leticia &e pestifera
cantica: ex auctoritate dĩ int̃dicenda
sunt. Si quis aut̃ cantare desiderat.

Expanded text:
Christiana alienum, sed etiam humanae naturaChristiana alienum, sed etiam humanae naturae esse contrarium, ibi laeteri, inebriari, cantare et cachinnis ora dissolvi, et omni pietate et affectu charitatis postposito quasi de fraterna morte exsultare, ubi luctus quidem Veteris ac Novi Testamenti mortes sanctorum virorum legimus multis in locis cum fletu deplorasse; in nullo autem loco qui a saeculo recesserant, exsultasse. Nam et Jacob patriarcham flevit tota Aegyptus septuaginta diebus. Et Joseph et fratres ejus cum patrem deferrent in terram Chanaan ad sepeliendum, celebrantes exsequias ad aream Athael , quae sita est trans Jordanem, planctu magno atque vehementi impleverunt septem dies. Tantus autem fuit planctus ut locus inde nomen acceperit . Et de beato Stephano legimus quod sepelierunt eum, sive curaverunt viri timorati, et fecerunt planctum magnum super eum . Et ideo talis inepta laetitia et pestifera cantica ex auctoritate Dei interdicenda sunt. Si quis autem cantare desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
celebrauerint. Expenit̃ romano.
Quicumq nocturna sacrificia de mo¬
num celebrauerint. uł incantatiõib
Ex concł agatensi. Cap̃.
erscrutandum si aliquis uota ad
arbores uł adfontes. uł ad lapides qͦscdã
quasi ad altaria faciat. aut ibi cande¬
lam seu quodlibet munꝰ deferat: ue¬
luti ibi quoddam num̃ sit: qđ bonum
aut malum possit inferre De illis qui
quando luna obscuratur clamores suos.
& maleficia sua exerouerint. Ex conđ
Arelatensi Capitulo.u.
Quicumq exercuerint hoc quando
lima obscuratur. ut cũ olamorib suis
defendere credunt. & quicũq diuinos
precantatores filacteria etiã diabolica
honorare p̃sumpserint: monachus .u.
exercuerint. Exeodẽ conẽ: cap̃. iii.
aici qui excubias fu neris obseruant:
cum tunore & tremore. & reuerentia
hoc faciant. Nullus ibi presumat diabo¬
lica carminã cantare. ñ ioca & saltatio¬
nes facere : quȩ pagani diabolo docente
adinuenerunt: Quis enim nesciat dia¬
bolicum eẽ. & non solum aregione

Expanded text:
raverint. Ex Poenit. Roman. Quicunque nocturna sacrificia daemonum celebraverint, vel incantationibus Ex concilio Agathensi, cap. 5. Perscrutandum est, si aliquis vota ad arbores, vel ad fontes, vel ad lapides quosdam quasi ad altaria faciat, aut ibi candelam seu quodlibet munus deferat, veluti ibi quoddam numen sit quod bonum aut malum possit inferre. CAP. 58. - De illis qui quando luna obscuratur clamores suos et maleficia sua exercuerint. Ex conc. Arelatensi, cap. 5. Quicunque exercuerint haec quando luna ohscuratur, ut et cum clamoribus suis defendere credunt, et quicunque divinos praecantatores, phylacteria etiam diabolica, honorare praesumpserint, monachus quinexercuerint. Ex eodem concilio, cap. 3. Laici qui excubias funeris observant, cum timore et tremore et reverentia hoc faciant. Nullus ibi praesumat diabolica carmina cantare, non joca et saltationes facere, quae pagani diabolo docente adinvenerunt. Quis enim nesciat diabolicum esse, et non solum a religione