comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siliario gratis egenis aꝑuit horrea. nͨ
exhausit pecunia populum. nͨ actu
circumuenit afflictos. nec re publi¬
ca ad se trans lata pruatos in terra
tumulauit thesauros: s in celo pociꝰ
thesaurizans infatigabilis distribu¬
tor cum magna a lacͥritate et pecuni¬
as listribuit et anuonas. Nec defuit
uiro inhianti celestib magni ponde¬
ris et horrendi temptacio⁊ s agres¬
sus est eumr tam rex qmͣ principes.
et cõmota est et contremuit terra:
et quasi iratus ẽẽt ei deus rapinis
et incendiis fere ominia ad eum ꝑti¬
uencia depopulatorib exposita erãt:
et oꝑuit faciem terre regis excitus.
et passim omnia uastabantur. Nec e¬
rat tutum resistere. uel obiuare ꝑ¬
secutorib. quia et sui cleseruerant
eum maniseste infestantes: et qui
remanserant in insicdiis non ad sb̾¬
siclia erant. et undiq angustie gra¬
ues: quia nec domi sibicauere nͨ extͣ
pot̃at congrua ꝓuide̾: cum omnitio

Expanded text:
siliario, gratis egenis aperuit horrea, nec siliario, gratis egenis aperuit horrea, nec exhausit pecunia populum, nec astu circumvenit afflictos, nec re publica ad se translata, privatos in terra cumulavit thesauros; sed in coelo potius thesaurizans infatigabilis distributor, cum magna alacritate et pecunias distribuit, et annonas. 54. Nec defuit viro inhianti coelestibus magni ponderis et horrenda tentatio: sed aggressus est eum tam Rex, quam principes, et commota est et contremuit terra; et quasi iratus esset ei Deus, rapinis et incendiis fere omnia ad eum pertinentia depopulatoribus exposita erant; et operuit faciem terrae Regis exercitus, et passim omnia vastabantur. Nec erat ei tutum resistere, vel obviare persecutoribus: quia et sui deseruerant eum, manifeste infestantes; et qui remanserant, in insidiis, non ad subsidia erant. Undique angustiae graves, quia nec domi sibi cavere, nec extra poterat congrua providere, cum omnino
Abbreviated transcription (Latin):
si mnaliquo ꝓligi uiderentur. Sed
et iiri ip̃i timentes clm. et tam ei
placere qͣm comiti cupientes. nec
magnificenciã principis minuebãt
qui caritans plenitudinẽ de suis
impleri p̃ceꝑat. nec d̾o ingrati esse
uolebant. s inuenirent᷑ cdesides et a¬
uari: ubieos promptos et munificos
dispensatores ẽẽ tam uoluntas dĩ qͣ
sent. Erar p̃terea horum officio depu¬
tatum ut monachis et religiosis ui¬
ris quos ad curiam diũsa mittebãt
negocia. hospicia ꝓuiclerent. et de pe¬
nu et horreo comctis necessaria mi¬
nistrarent. Circum ferebant eciam
rigente bruma aptatis sartinis pau¬
perum indumenta et pelle hir
atu illo clem̃¬
cie cleerat op d portum illũ uau¬
fragi. onmnes tictum habebant refu¬
giuni. Temporib famis non sicͤ pba¬
rao frumenta uenundedit populo.
nec in seruitutem sibi erogatis ãno¬
nis subiecit egỹptum: s abbate scõ
quasi altõ ioseph diuiniore ustis con¬

Expanded text:
si in aliquo prodigi viderentur. Sed si in aliquo prodigi viderentur. Sed et viri illi timentes Deum, et tam ei placere, quam Comiti cupientes, nec magnificentiam Principis minuebant, qui charitatis plenitudinem de suis impleri praeceperat; nec Deo ingrati esse volebant, si invenirentur desides et avari, ubi eos promptos et expeditos dispensatores esse, tam voluntas Dei, quam set. Erat praeterea horum officio deputatum, ut monachis et religiosis viris, quos ad curiam diversa mittebant negotia, hospitia providerent, et de penu et horreo Comitis necessaria ministrarent. Circumferebant etiam rigente bruma, aptatis sarcinis, pauperum indumenta, et pelles, atu illo clementiae deerat opus: ad portum illum naufragi omnes tutum habebant refugium. Temporibus famis non, sicut Pharao, frumenta venumdedit populo, nec in servitutem sibi erogatis annonis subjecit Aegyptum: sed Abbate sancto, quasi altera Joseph, diviniore usus con
Abbreviated transcription (Latin):
dominũ suum clel
ip̃i quoq septus factitabant. Introcsu¬
cebant gͥ ad eum qui familiarius ei as¬
sistebant. pauꝑes pacientes. calũniam.
nuntiabant languentes in plateis ia¬
centes. et quoscumq in amaritudine
et mseria constitutos: et ip̃e oblata sͥ
occasone clemenne letabatur: et alti¬
ori gra amplectebat᷑ quos de huiꝰmodi
reb uudebat magis ẽẽ sollicitos. Et qͥa
suorum ueminem uel in illa curia
uł ꝓ causa illa uir cdei passus ẽ demo¬
rari. duos uiros teligiosos cle p̃mon¬
strazensi ordine
guentes ꝓsos qui ibi manebant
qmͣ dui in ilłi locis eẽt habunclant̃
refici iussit: s et aliis pauꝑib lar¬
gas et congruas ꝑsonis elemosinas.
siue in cibis siue in uestibi eorũ mi¬
nisterio donari constituit. Et illi̾ qui¬
dem tantũ in domo sua uoluit ẽẽ do¬
miniũ. ut potestatiue puicernis et
pistorib et cocis et reliquis minisf̾ĩ¬
alib queuellent iuberent. que pla-¬
cerent tollerent: nec ẽẽt qui aliqͥd

Expanded text:
dominum suum delectari ipsi quoque saepius factitabant. Introducebant igitur ad eum, qui familiarius ei assistebant, pauperes patientes calumniam, nuntiabant languentes in plateis jacentes, et quoscumque in amaritudine et miseria constitutos; et ipse oblata sibi occasione clementiae laetabatur, et altiori gratia amplectebatur, quos de hujusmodi rebus videbat magis esse sollicitos. Et quia suorum neminem vel in illa curia, vel pro causa illa Vir Dei passus est demorari; duos religiosos viros de Praemonstratensi Ordine guentes et leprosos, qui ibi manebant, quamdiu in illis locis esset, abundanter refici jussit. Sed et aliis pauperibus largas et congruas personis eleemosynas, sive in cibis, sive in vestibus, eorum ministerio donari instituit. Et illis quidem tantum in domo sua voluit esse dominium, ut potestative, pincernis, et pistoribus, et coquis, et reliquis ministerialibus, quae vellent juberent, quae placeret tollerent; nec esset qui aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
it: parentib
clari scłm
dignitatem
gelicam namq sclm̃ iustituta p̃cur¬
soris diũi miliciã tenens. neminem con¬
cuciebat ÷ nemini faciebat calumpni¬
am: contentꝰ stipencus suis. quib ad
omne opus bonũ abundabat. Sic
consilio et armis seruiebat temporalib
gligeret redd̾e qd̃ debebat. Mater aalez
ex castro cui nomen monbarrꝰ et ip̃a ĩ
ordine suo aplĩcam regulam tenens ⁊
subaita uiro sub eo scłm timorẽ dei
sistens. filios enutriens in om̃i discipli¬
na. Septem quippe liberos genuit. ñ
tam uiro suo qͣm deoͬ. sex mares. femi¬
nam unam. mares omnes monachos
futuros. feminam sc̃imonialem. Deo
namq ut clcm̃ est non seculo generãs:
singulos mox ut partu ecliderat. ip̃a ma¬
nib ꝓpriis clño offerebat. Propt̾ qd̾ eci¬
am alienis uberib nutriendos cõmit¬
tere. illustris femina refugieta eñ
lacte mat̾no. mat̾ni quodaimꝰ boni
infinidens eis naturam. Cum aũt cre¬
uissent quam clui sub manti eiꝰ erãt

Expanded text:
it, parentibus claris secundum dignitatem gelicam namque secundum instituta Praecursoris Domini militiam agens, neminem concutiebat, nemini faciebat calumniam, contentus stipendiis suis , quibus ad omne opus bonum abundabat. Sic consilio et armis serviebat temporalibusgligeret reddere quod debebat. Mater Aleth, ex castro cui nomen Mons-Barrus; et ipsa in ordine suo, apostolicam regulam tenens, subdita viro, sub eo secundum timorem Dei sistens, filios enutriens in omni disciplina. Septem quippe liberos genuit non tam viro suo quam Deo, sex mares, feminam unam: mares omnes monachos futuros, feminam sanctimonialem. Deo namque, ut dictum est, non saeculo generans, singulos mox ut partu ediderat, ipsa manibus propriis Domino offerebat. Propter quod etiam alienis uberibus nutriendos committere illustris femina refugiebat, quasi cum lacte materno materni quodammodo boni infundens eis naturam. Cum autem crevissent, quandiu sub manu ejus erant,
Abbreviated transcription (Latin):
quis granis sede regia li iii.¬
dum in illa famosissuma toto
romanorum orbe capella uirbeat᷑
missarum sollempnia celebraret:
claudo gressum. et cetis quatuorui¬
sum. sub manu eidem serui sui. rex
regum et dominus dñancium po

Expanded text:
quisgrani sede regia, dum in illa famosissima toto Romanorum orbe capella Vir beatus Missarum solemnia celebraret, claudo homini gressum, et caecis quatuor visum sub manu ejusdem servi sui, Rex regum et Dominus dominantium
Abbreviated transcription (Latin):
lio habito confisi demiscclia cłi. et
beatorum apłorum pet̾ et pauli. atip
de eiꝰdem scĩ meritis p̃sumentes catha¬
logo scõrum duximus ascͥbendum:
diemq deposicionis eiꝰ. festiuum de
cet̾o et celebrem obseruandum. Uñ
quia ur̃a potissimum int̾est eiꝰ ⁊ in¬
tari uitam et głam uenerari ÷ sata¬
gite in omnib et studete ip̃ius sc̃ĩ pa¬
tris et inherere uestigus. et festum
excolere scĩtatis: ut cuiꝰ comũsatioĩs
merustis ẽẽ participes. cdigni habe¬
amini eiꝰdem beatitudinis fore con¬
sortes. Dat᷑ anagnie.xu lil febr¬

Expanded text:
lio habito, confisi de misericordia Dei, et lio habito, confisi de misericordia Dei, et beatorum apostolorum Petri et Pauli, atque de ejusdem Sancti meritis praesumentes, catologo sanctorum duximus ascribendum, diemque depositionis ejus festivum de caetero et celebrem observandum. Unde, quia vestra potissimum interest, et ejus imitari vitam, et gloriam venerari, satagite in omnibus et studete ipsius sancti Patris et inhaerere vestigiis, et festum excolere sanctitatis, ut cujus conversationis meruistis esse participes, digni habeamini ejusdem beatitudinis fore consortes. Datum Anagniae XV kale
Abbreviated transcription (Latin):
dus it ur̃i primus abbas p̾cipu¬
usq sundator deo quidẽ ꝓ uirtute
reli ons acceptus ⁊ et ecclie dei ꝓ
plemudine deuocionis et fidei exti¬
terit gratiosus: ita ut m̃ito debetiᷤᷤ
haberi culpabiles. si unitacionis q
ueñationis ip̃ius. eẽtis in aliquo ne¬
gligentes. Placuit gͦ nob̾. qd ꝓ eo
tanqͣm ꝓprio patre sollicitudinem
habiustis: et canonizationem eiuꝰ
uoto laudabili postulastis. Nos aũt¬
quib cordi semꝑ est. ꝓ multis fili ab¬
bas tue deuotionis obsequiis: et to¬
cuis domus ur̃e studiis religiosis q
piis ⁊ urĩs iugit̃ et obtemꝑare p̃ci¬
bus et ꝓfectib aspirare. uoto huit
clementer annuimus: ut nr̃ãm cir¬
ca uos et grãm et beniuolentiam
compbemus. Hita gͥ eiꝰdem beatis¬
suni confessoris ad memoriam re¬
uocata quomͦ scilicet. fide. religio¬
ne. atq doctrina p̃fulserit: qnͣtoq
in eccli̾a dei ꝑspicue claritatis lumi¬
ne racdiarit ⁊ cum frm̃ nr̃orum conũ¬

Expanded text:
stri primus abbas, praecipuusque fundator, Deo quidem pro virtute religionis acceptus, et Ecclesiae Dei pro plenitudine devotionis et fidei exstiterit gratiosus; ita ut merito deberetis haberi culpabiles, si imitationis et venerationis ipsius essetis in aliquo negligentes. Placuit ergo nobis, quod pro eo, tanquam pro pio Patre, sollicitudinem habuistis, et canonizationem ipsius voto laudabili postulastis. Nos quibus cordi semper est pro multis, fili abba, tuae devotionis obsequiis, et totius domus vestrae studiis religiosis et piis, vestris jugiter obtemperare precibus, et profectibus aspirare, voto huic clementer annuimus, ut nostram circa vos et gratiam et benevolentiam comprobemus. Vita igitur ejusdem beatissimi Confessoris ad memoriam revocata, quomodo scilicet fide et religione atque doctrina praefulserit, quantoque in Ecclesia Dei perspicuae claritatis lumine radiarit: eum, fratrum nostrorum consi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c seruus seruorum
dei. dilectis filiis girau¬
do abbati. et unuierso
conuentiu clareualł salut̃. et apoᷤ¬
tolicam bñdictionem. Sicut de
religione et pietate. qͣm circa deum
geritis. nichil nob̾ restat ambignũ.
sio exhibite circa nos robur deuotiõi
et fidei. clara semꝑ est c̾titudine ma¬
nifestum. Non enim pot̾atis. s nec de¬
inceps deo auctore pot̾itis. a grã scĩ¬
tatis apparere degeneres: quos scĩpa¬
tris constat ẽẽ herecles. cui et grã spi¬
ritalis abidauit adm̃itum. et ope¬
rum en non defuit ad exẽplũ.

Expanded text:
opus servus servorum Dei, dilectis filiis Gerardo abbati, et universo conventui Clarae-Vallis, salutem et apostolicam benedictionem. Sicut de religione et pietate, quam circa Deum geritis, nihil nobis restat ambiguum: sic exhibitae circa robur devotionis et fidei clara semper est certitudine manifestum. Non enim poteratis, sed nec deinceps Deo auctore poteritis a gratia sanctitatis apparere degeneres, quos sancti Patris constat esse haeredes: cui et gratia spiritualis abundavit ad meritum, et operum efficacia non defuit ad exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
illuc uertit intencionem ⁊ posse se es¬
timans omnino ibi delitescere. et abs¬
concli in absconcdito faciei dei. ab om̃i
conturbacione hominum: maxrneq
ad esfugium uanitetis. seu de seculari
generositate. seu de acrioris ingenii gr̃a.

Expanded text:
illuc vertit intentionem, posse se aesilluc vertit intentionem, posse se aestimans omnino ibi delitescere, et abscondi in abscondito faciei Dei ab omni conturbatione hominum; maximeque ad effugium vanitatis; seu de saeculari generositate, seu de acrioris ingenii gra
Abbreviated transcription (Latin):
cogitans et ꝑpendens qd̾ uulgo dicit᷑.
non ẽẽ tutum dui cohabitare serpen¬
tr. fugam meditari cepit. Uidebat ẽ
mutta sibi offerentem. multa ꝓmittẽ¬
tem. magnasres. spes maiores s falla¬
ces omnes. et uanitatem uanitatum.
et uanitatem omĩa: ueritatem uero
ipãm int̾ius iugit̃ aueliebat. claman¬
temac dicentem. Henite ad me om¬
nes qui laboratis et honeratiestis. et
ego reficiamuos. Tollite iugnm me¬
um suꝑ uos. et inuenietis requiem a¬
nimab urĩs. ꝑfectius uero deceliqe
mundum deliberans: cepit inquirere
et inuestigare. ubi certius ac purius
inueniret requiem anime sue sub iu¬
go xp̃i. Inquirenti aũt occurrit cister¬
cii innouate monastice religionis no¬
ua plantatio: messis multa. secd opera¬
riis indigens ⁊ cum uix adhuc aliquĩ
conũsionis gr̃a illuc cdeclinarẽt. ob
nimium uite ip̃ius et pauꝑtatis aus¬
teritatem. Que tamen cum animum
uere clm̃ querentẽ minime t̾rerent.
pꝰ habita om̃i hesitacione ac timore

Expanded text:
cogitans et perpendens, quod vulgo dicitur, non esse tutum diu cohabitare serpenti, fugam meditari coepit. Videbat enis multa sibi offerentem, multa promittetem, magnas res, spes majores, sed fallaces omnes, et vanitates vanitatum, et vanitatem omnia. Veritatem vero ipsam interius jugiter audiebat clamantem ac dicentem: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et invenietis requiem animabus vestris . Perfectius vero relinquere mundum deliberans, coepit inquirere et investigare, ubi certius ac purius inveniret requiem animae suae sub jugo Christi. Inquirenti autem occurrit Cistercii innovatae monasticae religionis nova plantatio; messis multa, sed operariis indigens, 1066 cum vix adhuc aliquis conversionis gratia illuc declinaret, ob nimiam vitae ipsius et paupertatis austeritatem. Quae tamen cum animum vere Deum quaerentem minime terrerent, posthabita omni haesitatione ac timore,
Abbreviated transcription (Latin):
latro queritur: s minimẽ ĩuenitur.
Ad lectulos singuli recdeunt: fit silẽ¬
cium. fiunt tenebre sicut prius: pau¬
sant cet̾i. s non illa misera requiescit.
Exurgit denuo. et bernarddi lectulum
petit: s denuo ille ꝓclamat. latrones.
latrones Queritur itterum latro. la¬
tet iterum: nec ab eo qui solus noue¬
rat publicatur. Usq tercio improba
mulier. sic repulsauix tancdẽ seu me¬
tu. seu clesꝑacione iucta cessauit. Cũ
aũt sequenti dieiter agerent. argu¬
entes bernardum socui: quosnam ea
nocte latrones sompniauerit ꝑqui¬
rebant. Quibi illeueracit̃ inquit. ade¬

Expanded text:
latro quaeritur, sed minime invenitur. latro quaeritur, sed minime invenitur. Ad lectulos singuli redeunt, fit silentium, fiunt tenebrae sicut prius, pausant caeteri, sed non illa misera requiescit. Exsurgit denuo, et Bernardi lectulum petit; sed denuo ille proclamat: Latrones! latrones! Quaeritur iterum latro, latet iterum, nec ab eo qui solus noverat, publicatur. Usque tertio improba mulier sic repulsa, vix tamdem seu metu, seu desperatione victa cessavit. Cum autem die sequenti iter agerent, arguentes Bernadum socii, quosnam toties ea nocte latrones somniaverit, perquirebant. Quibus ille: Veraciter, inquit, ade
Abbreviated transcription (Latin):
gitarem quidem de uirgine.
irta idem tempus. instinctu cle¬
monis. in lectum dormientis uec¬
ta est puella nuda. Quam ille senci¬
ens: cumonini pace et silencio partẽ
ei leduli quam occupauerat cessit. et
in latus alfum se conuertit. atq dor¬
miuit. Misera uero illa aliqͣmecliu
la cuit sustinens: deinde palpans et
stimulans. Nouissime cum ĩmobit
ille ꝑsisteret᷑. illa licet impucdentissima
eẽt erubuit: et horrore ingenti atq ã¬
miratione ꝑfusa relicto eo surgẽs au¬
ontigitasitut fugi
cum sociis aliqͣntis apud matronã
aliquam bernaridus hospitaret᷑. Con¬
ꝯ siderans aũt mulier ã dolescentem de¬
corum aspectu capta est laqueo oculo¬
rum suorum: et in concupiscentiam eiꝰ
exarsit. Cumq tanqͣm honoratiori om¬
nium seorsum fecisset ei lectulũ p̃para¬
ri: surgens ip̃a de nocte impudenter
accessit ad eum. Quã bernardꝰ sentiẽs.
quam uocem mulier fugit. familia
omnis exurgit ⁊ lucerna accencdit᷑ ⁊

Expanded text:
gitarem quidem de virgine . 7. Circa idem tempus instinctu daemonis in lectum dormientis injecta est puella nuda. Quam ille sentiens, cum omni pace et silentio partem ei lectuli quam occupaverat, cessit, et in latus alterum se convertit, atque dormivit. Misera vero illa aliquandiu jacuit sustinens et exspectans, deinde palpans et stimulans: novissime cum immobilis ille persisteret, illa, licet impudentissima esset, erubuit; et horrore ingenti atque admiratione perfusa, relicto eo surgens auontigit item ut cum sociis aliquantis apud matronam aliquam Bernardus hospitaretur. Considerans autem mulier adolescentem decorum aspectu, capta est laqueo oculorum suorum, et in concupiscentiam ejus exarsit. Cumque tanquam honoratiori omnium, seorsum ei fecisset lectulum praeparari, surgens ipsa de nocte impudenter accessit ad eum. Quam Bernardus sentiens,quam vocem fugit mulier, familia omnis exsurgit, lucerna accenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
in loco. Erat autem iuxta fluuitim
albam: ubi sanatus fuerat puerꝰ. hic
inquit uiddi oblatum mͥ puerum
talem exeunte ab eo sp̃u neqmͣ. om¬
ddidit eciam uir beatus. de ea
cum. dicebat aũt cle eo quẽ nomi¬
nant. longum campum. offerebat᷑
mͥ puella clauda: et dominus ei gͦs¬
sum reddebat. Audierũt & mitati
sunt frẽs futuri magis attoniti
expͤtatione miraculi: qͣm recorcda¬
tione pret̾iti. Quid enim unquã
simile mundus audiuit: Uentũ
est ad locum. inuenta est ibi puel¬
la clauca expectans dĩ hominem
transiturum: et asimul transeñti¬
bus iuxta u̾bum qd̃ ip̃e clixetat. ex¬
pectata. Oblata gͥ ab eis qui attule¬
rant eam et signata ab homme d̾i.
ex dei muñe gressum recepit: et i

Expanded text:
in loco: erat autem juxta fluvium in loco: erat autem juxta fluvium Albam, ubi sanatus est puer: hic, inquit, vidi oblatum mihi puerum talem, exeunte ab eo spiritu nequam, omddidit etiam Vir beatus de eadecum dicebat autem de eo quem nominant Longum-Campum offerebatur mihi puella clauda, et Dominus ei gressum reddebat. » Audierunt et mirati sunt fratres, futuri magis attoniti exspectatione miraculi, quam recordatione praeteriti. Quid enim unquam simile mundus audivit? Ventum est ad locum, inventa est ibi protinus puella clauda exspectans Dei Hominem transiturum, et a simul transeuntibus, juxta verbum quod ipse dixerat, exspectata. Oblata igitur ab eis qui attulerunt eam, signata ab Homine Dei, ex Dei munere gressum recepit, et i
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qm nobis facta nariare.
gredienti aliqnͣdo lxxx.u.¬
monast̾ium patͥ sc̃o. homo qͥ¬
dam de finib illis occurrens sanau¬
dum filium offerebat. Nam intͣ
monast̾ium quidem iusirinis im¬
ponere maniun difficiliꝰ ad qͥecebat¬
ne iilelicet si concursus hominum¬
illuc fieret. quies ce nobii turbaretur
et disciplina periret. Erat aũt p̃dlic¬
tus puer ille fatuus et mentis mopᷤ:
claudus quoq et mutus et surdus.
Qui eadem hora ꝑ ip̃ius or̃onem et
manus impositionem ab omni si¬
mulincommodo liberatus. auclie¬
bat. et loquebatur et ambulabat:
et sanementis effectus. a priori
penitus inquietudine et furore teᷤ¬
sabat. Cumq eiudem iam ĩcolu¬
mem filium pat̾ deuotus ad orato¬
rium beate clei genitricis. cũ grãrũ
actione deduceret: loquebantur
mutuo frẽs de tam multiplici untꝰ
incommodo pueri conquirentes.
Ad quos pat̃ sc̃s. flagellum inquit
dei erat: et maligni sp̃o dira uexatõ.
Nidi enim nocte p̃terita hoc eodem

Expanded text:
tur, quam nobis facta narrare. Egredienti aliquando monasterium Patri sancto homo quidam de finibus illis occurrens, sanandum filium offerebat. Nam intra monasterium quidem infirmis imponere manum difficilius acquiescebatne videlicet, si concursus illuc hominum fieret, quies coenobii turbaretur, et disciplina periret. Erat autem praedictus puer ille fatuus et mentis inops, claudus quoque, et surdus. et mutus. Qui eadem hora per ipsius orationem et manus impositionem ab omni simul incommodo liberatus, audiebat, loquebatur, et ambulabat, et sanae mentis effectus, a priori penitus inquietudine et furore cessabat. Cumque eumdem jam incolumem filium pater devotus ad oratorium beatae Dei Genitricis cum gratiarum actione deduceret, loquebantur mutuo fratres, de tam multiplici 1148 unius incommodo pueri conquirentes. 45. Ad quos Pater sanctus: « Flagellum, inquit, Dei erat, et maligni spiritus dira vexatio. Vidi enim nocte praeterita hoc eodem
Abbreviated transcription (Latin):
oberas s
lensis. uir religrosus et ꝑ cuncta lau¬
dabilis. quadam uice cum in lecto
suo quiesceres iutlit in sompniꝰ du¬
os quasi ephebos adolescentes. nul¬
tu et habitum signiter relucentes. qͥ
quasi lilia rosas et molas. ae ditier¬
si geis fiores in choro clareuallensi
copiose spargebant. Q uiso munt᷑

Expanded text:
bertus lensis, vir religiosus et per cuncta laudabilis, quadam vice cum in lecto suo quiesceret, vidit in somnis quasi duos ephebos adolescentes, vultu et habitu insigniter relucentes; qui quasi lilia, rosas et violas ac diversi generis flores in choro Clarevallensi copiose spargebant. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
dum stipem postulat sanitatem rece¬
scĩ nouissimus in remorum par¬
tesingressus. si quidem fc̃m est hocan¬
te eius sacram depositionem anno

Expanded text:
dum stipem postulat, sanitatem recencti novissimus in Remorum partes ingressus: siquidem factum est hoc ante sacram ejus depositionem co
Abbreviated transcription (Latin):
que certissime noui omiserim ñ pau-¬
ca scienter. ueritus equidem ne forte
qualibet curioso pareret copia tanta
fastidium. Illud sane nontam nob̃
loquor decuĩ credulitate ñ dubito
quam cetĩs in quorum manus ħ
poterunt deuenire: nil me scͥpsisse
nisi qd̃ autuidi aut oculis meis:
aut fr̾m nostrorum qui p̾sentes fu

Expanded text:
quae certissime novi, omiserim non pauquae certissime novi, omiserim non pauca scienter, veritus equidem ne forte quamlibet curioso pareret copia tanta fastidium. Illud sane non tam vobis loquor, de cujus credulitate non dubito, quam caeteris, in quorum manus haec poterunt devenire: nihil me scripsisse, nisi quod aut vidi oculis meis, aut fratrum nostrorum qui praesentes fu
Abbreviated transcription (Latin):
tis eius gaufridus clareuallis mo-¬
nachus qualiscumq: in or̃onibus
suis filiorum menmnisse suorũ. Ea
quidem miratula. que a spira usq
leodium fr̃a uidimus et cognouimꝰ:
ad clerum coloniensem. eodem des¬
cripsimus modo. quo priora fuerant
ante descͥta: ut ad instar collatiõis
uicissim ea quib affuimus singuli
loqueremur. Qa gͦ libelliillius ex¬
emplar. uram pat̾ beatissime cdiligẽ¬
ciam. effugere non pot̾it ut conaido:
reliqua describere et scĩtati ur̃e tlirig̾e
non neglexi. Multa quidem nos et
ex prorib ignorasse certissimum
est: nemo quippein transcursu ꝓse¬
qui pot̾it uniũsa. Maxime tamen
nocuit. uͥ tentonitorum exiuinuᷤ
regionem qd cessauerat uestrum.
qui uociferaret᷑. Neq enim scđm¬
urãtf ꝓpria ht cantica ppłs roma¬
ne lingue: quib ad singula queq
miracula referrent grãs deo. slulta
ꝓuide tecta silentio. ad nr̃am non ꝑ¬
uenere uoticiam: licet ex his quoq

Expanded text:
tis ejus GAUFRIDUS Clarae-Vallis motis ejus GAUFRIDUS Clarae-Vallis monachus qualiscunque, in orationibus suis filiorum meminisse suorum. 1182. Ea quidem miracula, quae a Spira usque Leodium facta vidimus et cognovimus, ad clerum Coloniensem eo descripsimus modo, quo priora fuerant ante descripta, ut, ad instar collationis, vicissim ea, quibus adfuimus, singuli loqueremur. Quia ergo libelli illius exemplar vestram, pater beatissime, diligentiam effugere non poterit, ut confido, reliqua describere, et Sanctitati vestrae dirigere non neglexi. Multa quidem nos et ex prioribus ignorasse certissimum est. Nemo quippe in transcursu prosequi poterit universa. Maxime tamen nocuit, ubi Teutonicorum exivimus regionem, quod cessaverat vestrum qui vociferaretur. Neque enim sropria habet cantica populus Romanae linguae, quibus ad singula quaeque miracula referrent gratias Deo. Multa proinde tecta silentio ad nostram non pervenere notitiam: licet ex his quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Atille. Nescio inquit si displicebit
beato seruacio: si id in domo eius p̃¬
sumimus. Acclamantib omnib et
beati seruacũ. surge et sta suꝑ pecles
tuos. Surrexit gͥ sine mora et cuncta¬
cione: et fca est leticia magna in pplõ.
Heri fr̃a sunt hec apd̃ traiectum t ho¬
die leodii clerus conuenerat uniu̾sus.
qui inciuitate illa copiosissimus est̾:
et in camera epĩ. patrem prestolaban¬
tur. ut sermonem haberet ad eos. Et
ecce p̾uenit eos dominus sermone uir¬
tutis: et claudus quidam clericus ab
renib et deorsum sic dissolitus. nͭ om¬
nino non posset stare suꝑ pedes suos:
oblatus est iuiro dĩ. At ille cdebilia mẽ¬
bra signans et attrectans: ambula in
confortatus: ambulare cepit. Et egͤs¬
sus est sermo inclerum: et exclamaue¬
tuos ita glificas. Ip̃i gła et imꝑum:
nũc et in omia scla scłorum. amen.
omino dilectissimo et re .xiii. cap̃.¬
uerentissimo patri hermanno
dei grã constanciensi ep̃o: puer sc̾ita¬

Expanded text:
At ille: « Nescio, inquit, si displicebit At ille: « Nescio, inquit, si displicebit beato Servatio, si id in domo ejus praesumimus. » Acclamantibus omnibus et beati Servatii surge, et sta super pedes tuos. » Surrexit igitur sine mora et cunctatione, et facta est laetitia magna in populo. Heri facta sunt haec apud Trajectum. Hodie Leodii clerus convenerat universus, qui in civitate illa copiosissimus est, et in camera episcopi Patrem praestolabantur, ut sermonem haberet ad eos: et ecce praevenit eos Dominus sermone virtutis, et claudus quidam clericus ab renibus deorsum sic dissolutus, ut omnino non posset stare super pedes suos, oblatus est Viro Dei. At ille debilia membra signans et attrectans: « Ambula, ininus autem confortatus ambulare coepit. Et egressus est sermo in clerum, et exclamavetuos ita glorificas. » Ipsi gloria et imperium nunc, et in omnia saecula saeculorum. Amen omino dilectissimo et reverendissimo Patri HERMANNO, Dei gratia Constantiensi episcopo, puer sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
tus quidam iuuenis conradus colo¬
niensis canonicus abrenuncians
sclo: sese reddebat in manus eiꝰ. Eles¬
uauit seut susciꝑet eum: et contunui¬
o puer locutus est et audiuit. Ppłs
autem prestolabatur foris: et ecce
uir audiens. et loquens parentibus
redoitur: et sequitur exultat᷑o copi¬
osa. Notus eninierat in ciuittate pu¬
er: et hoc famosissumum fuit in po¬
pulo. Nec mora eciam clauda mu¬
lier gressum recepit: et tres ceci il¬
luminati sunt: et singuli quiq de¬
ducti in ppłm. cum leticia et exulta¬
cione. Phili ppꝰ Cum egrederetur uir
sc̃s traiestum: causa extitit. ut ad
ecclĩam beati seruacii declinaret ꝑ ne¬
gotio frĩs nob̃ti qui canonicus erat
eiꝰdem ecclie: s continuo et prebende
abrenunciauit et scło. In ip̃o autem
ttinere: puer claudus erectus est corã
nob̃. In ecclĩa quoq beati seruacii of¬
ferentes claudum hominem patri
nr̃o: rogabant. ut ei manũ impon̾et.

Expanded text:
tus quidam juvenis Conradus, Colotus quidam juvenis Conradus, Coloniensis canonicus, abrenuntians saeculo sese reddebat in manus ejus. Elevavit se ut susciperet eum, et continuo puer locutus est, et audivit. Populus autem praestolabatur foris: et ecce puer audiens et loquens parentibus redditur, et sequitur exsultatio copiosa. Notus enim erat in civitate puer: et hoc famosissimum fuit in populo. Nec mora, etiam clauda mulier gressum recepit; tres quoque caeci illuminati sunt, et singuli quique deducti in populum cum laetitia et exsultatione. 33. PHILIPPUS. Cum egrederetur Vir sanctus Trajectum, causa exstitit ut ad ecclesiam beati Servatii declinaret pro negotio fratris Norberti qui canonicus erat ejusdem ecclesiae: sed is contt et saeculo. In ipso autem itinere puer claudus erectus est coram nobis. In ecclesia quoque beati Servatii offerentes claudum hominem Patri nostro, rogabant ut ei manum imponeret.
Abbreviated transcription (Latin):
erat̾: et turbaimpellebat turbã. sic
iuidam solet iuida p̃cipitare. Pter
hoc multa ex his que facta sunt igno
ramus. Noster tunt canonicus ip̃ni᷑ . G.¬
ecclie. qui eadem die p̃bendam sc̃lmꝙ
pariter reliquid. illuminatos ibidẽ
asserit. cecos quinq Wolke Traiec¬
tum uocatur locus: ubi quondam.
secles leodiensis erat̃. a beatissimo con¬
fessore. a congrensi ciitate transla¬
ta. Illic frͣ .iiiiͦ. ꝑnoctauimꝰ in eccłia
bẽ marie. Nane uero frͣ quinta post
misse celebrationem in eminentem
locum partem decluximus: ut sine
opp̃ssione sanaret infirmos. Ego il¬
li pximus eram: et que fiebant no¬
ii plemius. et diligencius uniũsa
ꝓbaui. Ibi ceci illuminati sunt qͥn¬
q: uir surcdus audiuit: et mutus
locutus est. Item surdus alt̃ audlitũ:
et manti manuum incolumitatẽ
receperunt. G Ipo die in hospicio.
surdus et mutus puer oblatus est̾.
Cumq signaret eum pat̾ sc̃s : honeᷤ¬

Expanded text:
erat, et turba impellebat turbam, sicut erat, et turba impellebat turbam, sicut unda solet undam praecipitare. Propter hoc multa ex his quae facta sunt, ignoramus. Gerardus noster, tunc canonicus ipsius ecclesiae, qui eadem die praebendam saeculumque pariter reliquit, illuminatos ibidem asserit caecos quinque. WOLKEMARUS. Trajectum vocatur locus, ubi quondam sedes Leodiensis erat a beatissimo confessore Servatio a Tungrensi civitate translata. Illic feria quarta pernoctavimus in Ecclesia beatae Mariae. Mane vero feria quinta post Missae celebrationem, in eminentem locum Patrem deduximus, ut sine oppressione sanaret infirmos. Ego illi proximus eram, et quae fiebant novi plenius, et diligentius universa probavi. Ibi caeci illuminati sunt quinque, vir surdus audivit, mutus locutus est. Item surdus alter auditum, et manci manuum incolumitatem receperunt. GERARDUS. Ipso die in hospitio surdus et mutus puer oblatus est: cumque signaret eum Pater sanctus, hones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitas stultorum occidit illos: etue
domui inidisciplinate. Non ad decc¬
cionem loquor. sutinam legat qui
corrigat: utinam et aliquis ipõrum
recogitet et conuertatur et uiuat:
Illic gͦ in capella regia ad altare bẽ
marie: feria quinta puella ceca ui¬
sum recepit. Ego ip̃e pat̾ astatam: s
tantus ilico tumultus fuit. ut sete¬
dere oporteret. Philip Claudus qui¬
dam senex ibidem erectus est: cuius
baculos in ip̃a statim eccliã ad testi¬
monium suspenderunt. Hunc ego
ip̃e dui reppuleram: ad quid uellet
accede̾. aut quid ꝑeteret ignorans:
omnino aruerant: ibidem sanate
manu: s alt̾a sanata est uelut in
fimbria uestimenti. Stabatenim pꝰ
tergumeius. et conquerebatur qã
ad manum accedere non ualeret:
Cui ego. Applica inqͣm uestimento
eius manum. si forte palpare possis:¬
subito q cepit tenere cutullam: et
dum traheret eam. digiti extendelã¬
tur: et sanata est statim. G Husqͣm

Expanded text:
prosperitas stultorum occidit illos, et vae prosperitas stultorum occidit illos, et vae domui indisciplinatae. Non ad destructionem loquor, sed utinam legat qui corrigat! utinam et aliquis ipsorum recogitet, et convertatur, et vivat! Illic ergo in capella regia, ad altare beatae Mariae, feria quinta, puella caeca visum recepit: ego ipse Patri astabam, sed tantus illico tumultus ut cedere oporteret. PHILIPPUS. Claudus quidam senex ibidem erectus est, cujus baculos in ipsa statim ecclesia ad testimonium suspenderunt. Hunc ego ipse diu repuleram, ad quid vellet accedere, aut quid expeteret ignorans. omnino aruerant, ibidem sanataemanu, sed altera sanata est velut in fimbria vestimenti. Stabat enim post tergum ejus, et conquerebatur quod ad manum accedere non valeret. Cui ego: « Applica, » inquam, « vestimento ejus manum, si forte palpare possissubitoque coepit tenere cucullam: et dum traheret eam, digiti extendebantur, et sanata est statim. GERARDUS.
Abbreviated transcription (Latin):
ta etiam facilitate. dic et in atrio et¬
clesie cum egrederet᷑: coram nobis et
omnippło. cecum illuminauit. G.
Mane in ecclia pꝰ misse celebrationẽ
cecus puer uisum recepit: et uir sur¬
dus auditum. honorata quedã mu¬
lier. neptis comitis uiliaci. ab ãnis
quinq alt̾o oculo nichil: alt̃o tã pa¬
rum uidens. ut uix posset sine duce
tenere uiam: ubi signata est clare
iudit utroq Aduocatus etiam cast̾
illius. ugintiannis ux̾at cetus: et
illuminatus est ip̃a die. illutta qui¬
dem et alia facta sunt: sepiusq cla¬
mabat ppłs suum illud. ctit suus aeg¬
uate et in castro et initiñe: s nob̾e plu¬
rimis pauca sufficiunt. EInuia: quo¬
rum ego menuni surdus puerauditũ
recepit: mulier cecauisum. Alt̾a qͦq
clauda gressum: coram omnib nobis.
Est autem aquisgranum regum sedes.
celeberrimus et amentissimus locus
uoluptati corporum accõmodatior.
quam auimarum saliti Siquidem

Expanded text:
ta etiam facilitate. Sic et in atrio ecta etiam facilitate. Sic et in atrio ecclesiae, cum ingrederetur, coram nobis et omni populo caecum illuminavit. GERARDUS. Mane in ecclesia post Missae celebrationem caecus puer visum recepit, et vir surdus, auditum. Honorata quaedam mulier, neptis Comitis Juliaci, ab annis quinque altero oculo nihil, altero tam parum videns, ut vix posset sine duce tenere viam, ubi signata est, clare vidit utroque. Advocatus etiam castri illius viginti annis vixerat caecus, et illuminatus est ipsa die. Multa quidem et alia facta sunt, saepiusque clamabat populus suum illud, « Christ, uns genade, » et in castro, et in itinere: sed nobis e plurimis pauca sufficiunt. EBERHARDUS. In via, quorum ego memini, surdus puer auditum recepit; mulier caeca, visum; altera quoque clauda, gressum, coram omnibus nobis. Est autem Aquisgranum sedes, celeberrimus et amoenissimus locus, voluptati corporum accommodatior, quam animarum saluti: siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
Aucdiens autem tam crebros popisli
cantus substiti: et que deuiceps facta
sunt in trinere. diligentissime proba¬
ui. Surda et ceca mulier: aucdiuit ⁊
uidit. Surelitres aulierunt: clau¬
da una ambulauit᷑: illuminati sũt
quinq ceci: alii quidem uno oculo.
alii uero utroq: et unus quidempu¬
eri qui omnino cecus erat illumina¬
tionem. certi sumus patrem scm̃ in
spũ cognouisse. Substiti enim et ad
eum conũsus. inquiri fecit utrũ u¬
deret. Alb̃s cãpensis. Sic et de ceco
alio fecãt prius: et meip̃mcum ꝑ¬
transissem. remiserat ad inquirend̾.
Cumq redirem. et illuminatum eũ
nunciassem: et ego senseram inqͥt.
Hesꝑa uenimus iuliatium. qd̾ a iu¬
lio cesare castrum edlificatum: et eiꝰ
nomine est insignitum. Ingressuꝰ au¬
tem ecclĩam pater b̃s. et intuitus mu¬
lierem claudam. iacentem coram al¬
tari. nouo quodam feruore spẽ. itaut
omnes miraremur. app̃hendit manũ
eius et eleuauit eam: quanta fidetã¬

Expanded text:
audiens autem tam crebros populi audiens autem tam crebros populi cantus substiti, et quae deinceps facta sunt in itinere diligentissime probavi. Surda et caeca mulier audivit et vidit; surdi tres audierunt, clauda una ambulavit; illuminati sunt quinque caeci, alii quidem uno oculo, alii vero utroque; et unius quidem pueri, qui omnino caecus erat, illuminationem certi sumus Patrem sanctum in spiritu cognovisse. Substitit enim et ad eum conversus, inquiri fecit utrum videret. 31. ABBAS CAMPENSIS. Sic et de caeco alio fecerat prius, et meipsum, cum pertransissem, remiserat ad inquirendum: cumque redirem, et illuminatum eum nuntiassem, « Et ego senseram, » inquit. Vespera venimus Juliacum, quod a Julio Caesare castrum aedificatum, et ejus nomine est insignitum. Ingressus autem ecclesiam Pater beatus, et intuitus mulierem claudam jacentem coram altari, novo quodam fervore spiritus, ita ut omnes miraremur, apprehendit manum ejus, et elevavit eam quanta fide, tan
Abbreviated transcription (Latin):
campensis. Uix ad huc exuttanti py¬
puli silueratꝰ uociferatõ: et ecce sur¬
cdus et mutus. aulitu donatus est
et loquela. Wolke Alter etiam sur¬
dus: astantib nob̾ recepit auditum.
abb̃s cãpensis. Primum qd̾ in
uia ipõ dieiudimus miraculum:
aridicuiꝰdam brachii et manꝰ resti¬
tutio fuit. G. Crebra uidimus ip̃o
die miracula: plena siquidem erat stͣ¬
ta ppli̾s: et campus omnis nobis ci¬
tas erat. Sccl̃m nisi fallor miratulũ
fuit. cecus uno oculo: qui confestim il¬
luminatus est. In ip̃o autem loco con¬
tigit: unde magis obstupuimus uni¬
uersi. Obtulit enim mulier filiam iã
adultam. quam ex uto suidam et mu¬
tam ẽẽ dicebat: et ad ip̃m multi excir¬
cumstantib qui eam nouerant tes¬
tabant᷑. hec autem ꝑ manus impo¬
sicionem curata est: ip̃a hora et au¬
diuit. et locuta est᷑ libere coram nob̾.
Nec longuis adhuc ꝓcesseramus: qñ
uir surdus recepit auditum. usq ad

Expanded text:
Campensis. Vix adhuc exsultantis poCampensis. Vix adhuc exsultantis populi siluerat vociferatio, et ecce surdus et mutus auditu donatus est, et loquela. WOLKEMARUS. Alter etiam surdus astantibus nobis recepit auditum. ABBAS CAMPENSIS. Primum quod in via ipso die vidimus miraculum, aridi cujusdam brachii et manus restitutio fuit. GERARDUS. Crebra vidimus in ipso die miracula: plena siquidem erat populis, et campus omnis nobis civitas erat. Secundum, nisi fallor, miraculum fuit caecus uno oculo, qui confestim illuminatus est. In ipso autem loco contigit unde magis constupuimus universi. Obtulit enim mulier filiam jam adultam, quam ex utero surdam et mutam esse dicebat, et id ipsum multi ex circumstantibus, qui eam noverant, testabantur. Haec autem per manus impositionem curata est ipsa hora, et audivit, et locuta est libere coram nobis. Nec longius adhuc processeramus, quando vir surdus recepit auditum. GAUFRIDU
Abbreviated transcription (Latin):
puella quedam cuius adheserat lin¬
gua faucib et uix pot̾at loqui: cura¬
ta est ip̃a hora soluto iunculo oris. ho¬
rum omnium testes sumus: testis ẽ¬
et ciuitas colomiensis. Neq enini ĩ an¬
gulo fcã sunt hec. s in publico: ut ab
omnib deus glorificet᷑. qui in scĩs suis
glo̾sus est. Si quis forte aut increduluᷤ
aut curiosus extit̾it. multa ex his fa¬
cile ei ꝑbare licebit: p̾sertim que in ꝑso¬
nis fc᷑a sunt non infimis nec ignotis.
Nixtandem egressi colontam uenimꝰ
biunuillare qd̾ est monasteriũ duob
a ciuitate milib distans. In uia qͦq
p̃sente ppłõ coloniensi. qui deuotiõe
debita sc̃m ꝑsequebatur: surdi duo
oblatisunt: quorum deus aꝑuit au¬
res cum imecisset pat̾ beatus digi¬
tos ÷ et ore sacrato inspirasset audi
dedicatum est monasterium bruuil¬
lare. qd̾ niger uillare int̾pretat᷑. co¬
ram altari puer cecus illuminatꝰ
est: quem offerebat dominus abbas

Expanded text:
puella quaedam, cujus adhaeserat linpuella quaedam, cujus adhaeserat lingua faucibus, et vix poterat loqui, curata est ipsa hora soluto vinculo oris. Horum omnium testes sumus, testis est civitas Coloniensis. Neque in angulo facta sunt, sed in publico, ut ab omnibus Deus glorificetur, qui in sanctis suis gloriosus est. Si quis forte aut incredulus aut curiosus exstiterit, multa ex his facile ei probare licebit, praesertim quae in personis facta sunt non infimis, nec ignotis.venimus Brunwiler, quod est monasterium duobus a civitate millibus distans. In via quoque praesente populo Coloniensi, qui devotione debita Sanctum prosequebatur, surdi duo oblati sunt quorum Deus aperuit aures, cum injecisset Pater beatus digitos, et ore sacrato inspirasset auditdedicatum est monasterium Brunwiler, quod Nigrum-Villare interpretatur, coram altari puer caecus illuminatus est, quem offerebat dominus abbas
Abbreviated transcription (Latin):
stantes. quo moditum iam tempiᷤ
uiderentur hr̃e. Egressus gͥ in plateã
signauit ex ordine resideutes: et sub
oculis omnium ip̃a hora quatuorde¬
cu sunt sanati. Clauai septem: sur̾¬
di quinq: puermantus et mulier
ceca: optatum qtuiq bñficium ꝑ ce¬
perunt. Ad singulappls̃ acclamabat:
et in laudes deiuoces touãt ꝑnubila.¬
uitatis in ip̃o residebat hospicio: et
coram eo quoq pat̾ sc̃s uͥ egressus
est. puerum cetum illuminauit:
abb̃s cãpensis. Ex hociam turba e¬
rat intolerabilis: ut nemni prsus
egredi domum. ingredi ueliceret.
Consilium gͦfuitutin domum ar¬
chiepi deduceret᷑: libernis exiide ꝑ¬
fecturus. Ibi uero nobit puer: filius
sororis aduocati coloniensis ex lon¬
go iam surdus et mutus: corã om¬
nib nobis ꝑ manus imposicionem.
recepit auditum parit᷑ et loquelam.
Ibidem quoq cecus quidam uisum:
et atter cuius erat crux aridum et
inutile adeptus est sanitatem. S et

Expanded text:
stantes, quo modicum jam tempus stantes, quo modicum jam tempus viderentur habere. Egressus igitur in plateam signavit ex ordine residentes, et sub oculis omnium ipsa hora quatuordecim sunt sanati: claudi septem, surdi quinque, puer mancus, et mulier caeca, optatum quique beneficium perceperunt. Ad singula populus acclamabat, et in laudes Dei voces tonant civitatis in ipso residebat hospitio, et coram eo quoque Pater sanctus ubi egressus est, puerum caecum illuminavit. ABBAS CAMPENSIS. Ex hoc jam turba erat intolerabilis, ut nemini prorsus egredi domum ingredive liceret. Consilium ergo fuit, ut in domum archiepiscopi deduceretur, liberius exinde profecturus. Ibi vero nobilis puer filius sororis advocati Coloniensis, ex longo jam surdus et mutus, coram omnibus nobis per manus impositionem recepit auditum pariter et loquelam. Ibidem quoque caecus quidam visum, et alter cujus erat crus aridum et inutile, adeptus est sanitatem. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
tabam: nec ullatenus poteram int̾¬
ire. Ab hora nona usq ad uesperam.
sic ꝑm̾ansi cum quibdam frib nr̃tꝰ.
nec accedẽquidem ualens ad ostium
uel ad scalam: tanta erat uncliq
multitudo. Nix tandem nocte sece¬
dentib tͣbis: ingressus udi confes¬
tim hominem surclum qui recepit
auditum. uͥ cenauimus qͥa lãguen¬
cium conuen̾at multitudo: rogaui¬
nus patremut ad signandos eos egͤ¬
deretur. Ptinus aũt puellis cluab
er quidam et matrona deciuitate
ip̃a. ambo clauai: ambo erecti sunt.
Philii S̾ cclã frͣ summo mane uir
surdus auditum: et ceca puella ui¬
sum recepit. Post paululum qͦq
mulier ceca illuminata est: et tan¬
tus ibi tumultus factus est et contͤ¬
sus: ut uix pot̾it in hospicium retra¬
hi uir beatus: et nescio an fuerit i¬
bi mauis miraculum. qͣm qd̃ eua¬
sit incolumis. G Cirtahoram t̾ciã.
exiturum iurum dei. expͤtabat lãguẽ¬
cium multitudo: eo importunus in¬

Expanded text:
tabam, nec ullatenus poteram introtabam, nec ullatenus poteram introire: ab hora nona, usque ad vesperam sic permansi cum quibusdam fratribus nostris, nec accedere quidem valens ad ostium, vel ad scalam; tanta erat undique multitudo. Vix tandem nocte secedentibus turbis ingressus, vidi confestim hominem surdum qui recepit auditum. Ubi coenavimus, quia languentium convenerat multitudo, rogavimus Patrem, ut ad signandos eos egrederetur. Protinus autem puellis duabus idem puer quidam, et matrona de civitate ipsa, ambo claudi, ambo erecti sunt. PHILIPPUS. Secunda feria summo mane, vir surdus auditum, et caeca puella visum recepit. Post paululum quoque mulier caeca illuminata est, et tantus ibi tumultus factus est et concursus, ut vix potuerit in hospitium retrahi Vir beatus: et nescio an fuerit ibi majus miraculum, quam quod evaserit incolumis. GERARDUS. Circa horam tertiam exiturum virum Dei exoptabat languentium multitudo, eo importunius in
Abbreviated transcription (Latin):
uitate auditum reoepit: quem ex ml¬
tis annis ꝑisus amiserat. Hanc in
claustro quodam parentes ante loca¬
uerant: s remiserant eam sc̃imonia¬
les. eo qd̃ penitus amisiss auaitum.
Dui quoq sic manserat nichil audi¬
ens: donec ad tactum sagiate manꝰ.
deus aꝑuit aures eiꝰ. Nost panlulũ
quoq contracta mulier erecta est: et
ambulabat. G. Puerum euriuim
qui erectus est ip̃a die. et cecos multoᷤᷤ
qui illuminati sunt. omnes udistͤ.
Wolliemarus. Ego exhis qͦs uidi.
et quorum memni numeraui qͥn¬
q: quosdam uno oculo cetos quoscã
utroq. Abb̃s cãpensis Circa uesperam
illum inata est mulier. que post ma¬
nus impositionem duab aut tribit᷑
horis residebat ceca. Tandem abire uo¬
lens. nec habens a quo deluceretur:
palpabat miserabilit̾ ad parietem cũ
fletu et eiulatu. Omnes miseraba¬
muream: s statim congratulati su¬
mus. Acclamauit enim subito qͥa
uideret: et festinantes ad eam. mł

Expanded text:
vitate auditum recepit, quem ex mulvitate auditum recepit, quem ex multis annis prorsus amiserat. Hanc in claustro quodam parentes ante locaverant, sed remiserant eam sanctimoniales, eo quod penitus amisisset auditum. Diu quoque sic manserat nihil audiens, donec ad tactum sacratae manus Deus aperuit aures ejus. Post paululum quoque contracta mulier erecta est, et ambulalat. GERARDUS. Puerum curvum, qui erectus est ipsa die, et caecos multos qui illuminati sunt, omnes vidistis. WOLKEMARUS. Ego ex iis quos vidi, et quorum memini, numeravi quinque, quosdam uno oculo caecos, quosdam utroque. ABBAS CAMPENSIS. Circa vesperam illuminata est mulier, quae post manus impositionem duabus aut tribus horis residebat caeca. Tandem abire volens, nec habens a quo deduceretur, palpabat miserabiliter ad parietem cum fletu et ejulatu. Omnes miserabamur eam, sed statim congratulati sumus. Acclamavit enim subito, quia videret: et festinantes ad eam mult
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe non sustineret᷑: nob̾ astantib
cecus quidam usum: et mantus ari¬
de manus simul et brachii a deptꝰ est
sanitatem. Alis capensigo. ¶bi
funto sermone domum regressi sum᷑
ex quo ianuam intrauit ext̾iorem. pri¬
usqmͣ hospicũ lienting̾et: me p̃¬
sente curuum erexit puerum᷑. muli¬
eri insane reddidit mentem: claudam
ambulare fecit: et cecam uno oculo
matronam. pat̃b̃s illuminauit. Ger̃.
hec fuit de qua sic uurabaturunu̾ e
frib nrĩs: qd̾ et diuitibũ ficium tam
facile prestaret᷑. Et uere digna fuit õi
admiratione celeritas. Prius enĩqmͣ
signata iuderet᷑: illuminatam se ẽẽ
nunqͣm nobis illa die muncula defu¬
erunt. Et hec quidem certius nouimꝰ:¬
et diligent᷑ pbauimus ea. Stabat enĩ
uir scs in fenestra. ꝑ scalam offerebã¬
tur infirmi: siquidem hostium domꝰ
aꝑire nullus audebat: tantus erat im¬
petus et tumultus. Ibi quoq filia di¬
uitis cuiusdam iuri notissimi in ci¬

Expanded text:
capere non sustineret, nobis astantibus capere non sustineret, nobis astantibus caecus quidam visum, et mancus aridae manus simul et brachii adeptus est sanitatem. ABBAS CAMPENSIS. Ubi finito sermone domum regressi sumus, ex quo januam intravit exteriorem, priusquam hospitii limen attingeret, me praesente, curvum erexit puerum: mulieri insanae reddidit mentem: claudam ambulare fecit, et caecam uno oculo matronam Pater beatus illuminavit. GERARDUS. Haec fuit de qua sic 1179 mirabatur unus e fratribus nostris, quod et diviti beneficium tam facile praestaretur; et vere digna fuit omni admiratione celeritas. Prius enim quam signata videretur, illuminatam se esse nunquam nobis illa die miracula defuerunt. Et haec quidem certius novimus, diligenter probavimus ea. Stabat enim Vir sanctus in fenestra, et per scalam offerebantur infirmi: siquidem ostium domus aperire nullus audebat; tantus erat impetus et tumultus. Ibi quoque filia divitis cujusdam viri notissimi in ci