comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
district udicis iã cũ damnatione sue infidelitatis acce¬
dunt. ꝓfessionẽ uͭ fidei retinentes.s. ꝓfessionis oꝑa ñ
habentes. redarguuntur ut pereant. Qui uͦ nec fidei
sacram̃ta: tenuer̃: increpationẽ iudicis in extrema
examinatione ñ audiunt. qr p̃iudicantur infidelita¬
tis suȩ tenebris. qut̃ despẽrant inuectione redargui
ñ merentur. Illi saltĩ u̾ba uidicis auduint. qui eiꝰ fidei
u̾ba tenuerint: isti indamnatione sua ęt̾ni iudicis
nec uerba ꝑcipiunt quia eiꝰ reuerentiã nec uerbotenus
seruare maluer̃. Illi legalit̾̃ ꝑeunt qͥ sublege positi pecca¬
uer̃: istisinꝑditione sua delege nichil dr̃. qr nichil
om̃s moriunt᷑. ut mors in adã data. õib eiꝰ filus dñet᷑:
ut maneat illud pͥuilegiũ in dño ꝗd deeo spetialiter

Expanded text:
am cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargunon merentur. Illi saltem verba judicis audiunt, qui ejus fidei verba tenuerunt: isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbotenus servare maluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt: istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nihil omnes moriuntur, ut mors in Adam data, omnibus ejus filiis dominetur: et maneat illud privilegium in Domino, quod de eo specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra eiꝰ ꝓ̃cesser̃. & pͣueactionis merito caput
Magnitudo signorũ faciet subantixp̃o. ut electi
sifieri pot̃ merrorẽ mittant᷑. s si electi qͦmͦ sunt
inerrorẽ mittendr: Ergo ibt̃ inerrorẽ titubatiois
atq signoꝵ. Unde & idõ ponitur. si ficri pot̃. qr electi
perire ñ poss̃: s cito resipiscentes. cordis errorẽ
religione coercebt̃: scientes p̃dictũ eẽ. ad ño ut
antixp̃c: ut etiã electis qđdã cordis gignatur
scrupulũ qđ taꝰ cito exuꝑet in illis ratio. pro qͣ
scient in deceptione reꝓborũ ⁊ electorum
ꝓbatione eadẽ fieri signa: in quo tẽꝑe ꝓpaci¬

Expanded text:
mbra praecesserunt, et pravae actionis merito caput Magnitudo signorum faciet sub Antichristo ut electi, si fieri potest, in errorem mittantur . Sed si electi, quomodo sunt in errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationisatque signorum. Unde et ideo ponitur, si fieri potest, quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes cordis errorem religione coercebunt, scientes praedictum esse a Domino ut, Antichristus: ut etiam electis quoddam cordis gignatur scrupulum, quod tam cito exsuperet in illis ratio, pro qua scient in deceptione reproborum, et electorum probatione eadem fieri signa, in quo tempore per pati
Abbreviated transcription (Latin):
uę sunt differentie ł ordines homiũ inuidicio
Similit̃ ordo reꝓborum parcit᷑ in duo. dũ hi qͥ intͣ
eccłam sunt maliuidicandi sunt : & dampnandi.
Qui uͦ extͣ eccliam inueniendi sunt: ñ s̃ iudicandi
s tatum damnandi. Primꝰ igͥ eorũ ordo qͥ uidi¬
cantur & pereunt : opponitur illi ordini bonoꝵ
de qͦs̃ qui iudicantur ⁊ regnant. Scds eorũ ordoqͥ
ñ iudicantur & ꝑeunt. opponitur illi ordini
ꝑfectoꝵ. qui ñ sunt hi cqui uidicantur & regnant.
Terciꝰ ordo eorũ qui uidicant᷑ & regnant. illiordini
contrariꝰ ẽ: deqͦ sunt qui udicantur & pereunt
Quartus ordo eorũ qui ñ uidicantur & regnant:
opponitur illi contrario ordini qui illi sunt qͥ ñ
udicantur & pereunt. Gemuina punitur sententa¬
impius. Dum aut hic ꝓsuis merits cecitate ꝑcu¬
titur ne ueritatẽ uideat: aut dũ infine dãnabit᷑.
ipso uiso statim intelliget:¬

Expanded text:
uae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, uae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali judicandi sunt et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. 11. Primus igitur ordo eorum qui judicantur et pereunt opponitur illi ordini bonorum de quo sunt qui judicantur et regnant. Secundus ordo eorum qui non judicantur et pereunt opponitur illi ordini perfectorum, in quo sunt hi qui non judicantur et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant: illi ordini est contrarius, de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi contrario ordini, in quo illi sunt qui non judicantur et pereunt. Gemimpius, dum aut hic pro suis meritis caecitate percutitur ne veritatem videat, aut dum in fine damnabitur ipso viso statim intelliget
Abbreviated transcription (Latin):
peccator qͥsq dum metuit. & iuuit. & blasphe¬
mat. & ꝓficit: qr scił misericors ereator quẽ
expectando uult corrigere aspiciendo ñ uult
punire sic̃ scriptũ ẽ: dissimulans peccata hõiũ
ꝓpt̾ penitentiã. S tunc peccator oũ respicitur
non subsistit: quia cũ districtꝰ uidex merita
subtilit̃ inquirit. reus ad tornãta ñ sufficit.
Quãiuis ħ &ẽ iustorũ uoci congruit: quorum
mens semꝑ sollicita uenturo examim inten¬
dit. Onine enĩ qđ agunt metuunt. dum
caute considant ante quantũ udicẽ stabt̃.
Intuentur potentiã illiꝰ magnitudinis:
&epensant quanto reatu constrioti s̃ propriȩ
infirmitatis Enumerant mala ꝓpͥi oꝑis.
&ẽcontra hȩc exaggerant bona gr̃ȩc̃ditoris.
Considant praua quam districte iudicet bona
ambiguitate p̃scuint si remota: ietate
iudicentur. Quia ħ ipsũ quoq quod iuste
uidemur uiuere culpa ẽ. siuitã nrãm cũ
iudicat hanc apud se diuina miscđia non
quatuor diuclantur. Exdietis ysidori

Expanded text:
or quisque dum non metuit, et vivit, et blasphemat et proficit: quia scilicet misericors Creator quem expectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire; sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam. Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit: quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, res ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruit: quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant, ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona gratiae Conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur. Quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum indicat, hanc apud se divina misericordiaquatuor dividentur. Ex dictis Isidori
Abbreviated transcription (Latin):
 ea nichilominus quȩ excorde dimittimis
quod in nosquis peccauit. Minꝰ eni magnũ ẽ.
erga eum eẽ. beniuolum. siue etiã beneficum
qui tibi nichil male fecerit. illud multo gͣndiᷤ
& magnificentissime bonitatis ẽ. ut tuũ qͦq
inimicum diligas. & ei qui tibi malũ uult
& si potest facit: tubonum semꝑ uelis faciasq
quod possis. audiens dicentẽ iħm. Diligite
inimicos ur̃os : bene facite eis qui uos oderunt.
& orate ꝓ eis qͥuos ꝑsequunt᷑. S dona ꝑfectoꝵ¬

Expanded text:
 ea nihil est majus, qua ex corde dimittimus quod in nos quis peccavit. Minus enim magnum est erga eum esse benevolum, sive etiam beneficium, qui tibi nihil mali fecerit; illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possis, audiens dicentem Jesum: Diligite inimicos vestros; benefacite eis qui vos oderunt, et orate pro eis qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ immortalitatẽ eos qͥ in aduentu dñi uiui inueni¬
endi sunt ⁊ & ħ eis reputare ꝓresurrectione exmor-¬
tuis qđ mortalitatẽ iminuitatione deponant.
ñ mortẽ quolibet quis acquiescat mͦ ñ hereticus.
ñ inuentione hereticꝰ fiat. Sufficit enũ in eccłȩ
lege carnis resurrectionẽ crede fieride morte.De eadẽ
domni uiuos ⁊ mortuos iudicandos: non uistos
tantũ ac peccatores iudicari. sic̃ diodorꝰ significare
putat. s uiuos eos qui in carne inueniendi sunt
dicat. Qui obħ morituri creduntur ł ĩmutandi
sic̃ alii uolunt : ut suscitati continuo ł reformati
homines pꝰtorm̃ta quasi supplicus expurgati

Expanded text:
et immortalitatem eos qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortalitatem immutatione deponant non mortem, quolibet quis acquiescat modo non haereticus, nisi in conventione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecclesiae lege, carnis resurrectionem credere fieri de morte. CAP. 10Domini vivos et mortuos judicandos, non justos tantum ac peccatores judicari, sicut Diodorus significari putat, sed vivos eos qui in carne inveniendi sunt dicit. Quia ad hoc morituri creduntur, vel immutandi, sicut alii volunt: ut suscitati continuo vel reformati homines post tormenta quasi suppliciis expurgati
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ hominẽ trahit. qui intrib annis ⁊ dinidio
om̃s quos instudiis uitȩ carnalis inuenerit: ugo
sue damnationis astringit. Ante se uͦ innumera¬
biles traxit: qr ꝑquinq milia ⁊ ad buc amplius
annor cucula. quãuis carnales om̃s trahere mi-¬
nime potiuit: multo tñ plures s̃ intã longo t̃pre
hii quos ante se innumerabiles trahit: quã om̃s
quos inbreui tẽpe tã rapiendos inuenerit
Bene ergo dr̃ pꝰse omnẽ hoĩem tͣhit: ⁊ ante se

Expanded text:
omnem hominem trahit, quia in tribus annis et dimidio omnem hominem trahit, quia in tribus annis et dimidio omnes quos in studiis vitae carnalis invenerit jugo suae dominationis astringit. Ante se vero innumerabiles traxit, quia per quinque millia et adhuc amplius annorum curricula, quamvis carnales omnes trahere minime potuit, multo tamen plures sunt in tam longo tempore hi quos ante se innumerabiles rapit, quam omnes quos in tam brevi tempore rapiendos invenerit. Bene ergo dicitur: Post se omnem
Abbreviated transcription (Latin):
les. querendũ nob̾ ẽ. cur ante se innumerabiles
&e pꝰse om̃s trahere dicatur : nͥ qđ antiquus
hostis reꝓbũ tunc hominẽ ingressus. cunctos
quoscarnales inuenerit. subsuȩ uigũ dici¬
onis rapit: qui ⁊ nc̃ pͥusquã appareat. in¬
numerabiles qͥd ẽ non tñ om̃s carnales tͣhit :
quia cotidie carnali oꝑe ad uitã multi
rabiles rapit cũ falsitatis suȩ stupendahoĩb
signa ñ exhibet: cum uͦ corã carnaliũ ocłis
miranda eisꝓdigia fecerit. pꝰ se tc̃ ñ innu¬
merabiles. s õs trahit: qr qͥbonis p̃sentib
delatantur. potestati illius se absq. rec̃tione
subiciunt: S sic̃ p̃fati sumꝰ. qr plus÷ omnẽ hoĩem
quã innumerabiles trahere: cur pͥus dt̃ qua omnẽ
Rationãq expetit ut priꝰ qđ minꝰ ẽ. ⁊ pꝰ inaugm̃to
quodmaiꝰ ẽ. diceretur.S sciendũ qr inħ loco plus
suit innuimebabiles dixisse quã om̃s. Post se enĩ

Expanded text:
les, quaerendum nobis est, cur ante se innumerabiles, les, quaerendum nobis est, cur ante se innumerabiles, et post se omnes trahere dicatur, nisi quod antiquus hostis reprobum tunc hominem ingressus, cunctos quos carnales invenerit, sub suae jugum ditionis rapit, qui et nunc priusquam appareat, innumerabiles quidem, non tamen omnes carnales trahit. Quia quotidie carnali opere ad vitam multi rabiles rapit, cum falsitatis suae stupenda hominibus signa non exhibet. Cum vero coram carnalium oculis miranda eismerabiles, sed omnes trahit, quia qui bonis praesentibus delectantur potestati illius se absque retractatione subjiciunt. Sed, sicut praefati sumus, quia plus est omnem hominem quam innumerabiles trahere, cur prius dicitur quia Ratio namque expetit ut prius quod minus est et post in augmento quod plus est diceretur. Sed sciendum quia hoc loco plus fuit innumerabiles dixisse quam omnes. Post se enim
Abbreviated transcription (Latin):
laxatas nouissimi obstupescunt & pͥmi mecuunt:
omnẽ tẽꝑalẽ eius potestatẽ despiciant. iuxta ħ tñ
quod ipsi adhuc incarne mortali s̃ inqua cruci¬
ari temporalit̾ poss. ipsa a. que fortit̃ tolerant
supplicia ꝑ orrescunt: ita ut meis uno eodẽq
tempore & constantia ex uirtute sit: & pauor
ens quẽ sacra scriptura antixp̃m appellat tanti
elatione extollitur. tanta uirtute principat᷑.
tantis signis ⁊ ꝓdigus inscĩtatis ostensione
se eleuat: ut argui abhomine eiꝰ facta ñualeant
quia cũ potestate terroris. adiunguntur &̃
signa ostensȩ scĩtatis: & ait Quis arguet corã
eo uiã eiͦ ͦ Quis iudelicet hominũ illũ incre¬
pare audeat. cuiꝰ uisũ ferre ꝑtimescit:. S tñ
eius uiã non solũ helias ⁊ enoch qui in eiꝰ
exꝓbãtione ad mediũ ꝑducuntur: si. &ẽ oms
electi arguunt dũ contẽpnunt. dũ uirtute
sapiens dr̃. s cũ plus sint õs quã innumerabi¬

Expanded text:
laxatas novissimi obstupescent, et primi metuent; laxatas novissimi obstupescent, et primi metuent; omnem temporalem ejus potestatem despiciant, juxta hoc tamen quod ipsi adhuc in carne mortali sunt, in qua cruciari temporaliter possunt, ipsa quae fortiter tolerant, supplicia perhorrescunt, ita ut in eis uno eodemque tempore, et constantia ex virtute sit, et pavor ens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatus, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione se elevat, ut argui ab hominibus ejus facta non valeant: quia cum potestate terroris adjunguntur etiam signa ostensae sanctitatis. Et ait: Quis arguit coram eo viam ejus? Quis videlicet hominum illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Helias et Enoch, qui in ejus exprobratione ad medium perducuntur, sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute sapiens dicitur, sed cum plus sint omnes, quam innumerabi
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ eccłam deseiuae sinagoga. quã in ipso aduen-¬
tu saluatoris xp̃ianos ẽ. ꝑsecuta: dũ marti res
diabolus iã exercuerit magna crudelitate & ligatꝰ:
Crudelior tñ erit sub antixp̃i tẽporib quando &̃
erit soluendꝰ. Nã si tanta ligatꝰ facere sotuit qͣnta
solutꝰ faciet: Quanto ꝓpinquiꝰ finẽ mundi dia¬
bolus iud&: tanto orudeliꝰ ꝑsecutiones exercet:
Ut qr seꝯtinuo dã pnandõ ospicit. socios sibi multi¬
plicet cũ qͥb gehenne ignib addicat᷑. Quanto
breue tẽpꝰ uidet diabolus sibi restare ut dãpnetur:
tanto inmagna ꝑsecutionis ira mouetur diuina
iustitia ꝑmittente ut glorificentur iusti: sor di¬
dent᷑ iniqui: ⁊ ut diabolo dunor crescat dãpnatiõis
⁊ &e pmos inuader horror: Tanta enĩ tc̃ c̃tͣ iuistos
iniqͥtate effrenabit᷑.
narrantur & pͥmi: quia uidelicet ⁊ hi qͥifine mundi
reuocantur. & crudelitatis eiꝰ seuiciã insua ad huc
mortali carne passuri s̃. Huiꝰ uires intanta potestate

Expanded text:
et Synagoga, quam in ipso adventu Salvatoris Christianos esset persecuta. Dum in martyres diabolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam ligatus, crudelior tamen erit sub Antichristi temporibus, quando etiam erit solvendus. Nam si tanta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet. Ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi multiplicet, cum quibus gehennae ignis addicatur. Quanto breve tempus videt diabolus sibi restare, ut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur justi, sordidentur iniqui: et ut diabolo durior crescat damnationis  primos invadet horror . Tanta enim tunc contra justos iniquitate effrenabitur,narrantur et primi, quia scilicet et hi qui in fine mundi revocabuntur, et crudelitatis ejus saevitiam in sua adhuc mor
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ futurã. quã origenes delirat: ut
demones ł impii homines pꝰ torm̃ta qͣsi supplicus
expurgati ł illi qͥ in anglicã qua creati s̃ redeant
diuinȩ conueniat pietatĩ ne ꝗd exrationabilib
pereat creaturis. s quolibet mͦ saluentur.
S nos credamꝰ ipsi udici õiũ ⁊ retributori iusto
qui dic̃. Impuibt̃ in suppliciũ ȩt̃nũ. iusti autẽ¬

Expanded text:
ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurgati, vel illi in angelicam qua creati sunt redeant divinae conveniat pietati, ne quid ex rationalibus pereat creaturis, sed quolibet modo salvetur. Sed nos credamus ipsi Judici omnium, et retributori justo qui dixit: Impi
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium ad ꝓpinquã sanguinis su
accedat. Exconcł toletano .ii. Cap̾.u.
Iam &e hȩc salubrit̾ p̃cauenda san¬
cimꝰ. ne quis fideliũ ꝓpinquã
sanguinis sui usqueqͦ affinitatis lina¬
menta successione generis cognoscit:
inmatrimonio sibi desideret copulari.
qm̃ scriptũ ẽ. omĩs homo ad ꝓximã
sanguinis sui non accedat. ut reuelet¬
tur turpitudinẽ eius. Et iterum
Anima quȩ fecerit quippiã existis:
peribit de medio popłi sui. Sane qub conune.¬
tio illicita int̾dicit᷑: habebunt in eundi melioriᷤ
ñ sit inmatrimonio uir sius consanguine ᷤᷤ
equaliter uir non conuingatur in ma¬
trimonio consangiuineis sius. & consangui¬

Expanded text:
fidelium ad propinquam sanguinis sui accedat. Ex concilio Toletano XI, c. 5 . Nam et haec salubriter praecavenda sancimus, ne quis fidelium propinquam sanguinis sui usquequo affinitatis lineamenta successione generis cognoscit, in matriQuoniam scriptum est: Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudinem ejus. Et iterum: Anima quae fecerit quippiam ex istis, peribit de medio populi sui. Sane quibus conjunctio illicita interdicitur, habebunt ineundi melioris  sit in matrimonio vir suis consanguineis, liter vir non conjungatur in matrimonio consanguineis suis, et consangui
Abbreviated transcription (Latin):
orsũ se uinctis: ex radice illiꝰ trunci egredi¬
untur isti ramusculi. nepos et neptis primus.
ꝓ nepos et ꝓneptis scd̾s. ab nepos et ab neptis
tercus. ad nepos et ad neptis quartꝰ. trinepos.
ginum ordinib dirimens usq adultimũ gra¬
dum sese sub traxerit. et ꝓpinquitas. e̾ẽ. desie¬
rit : tunc primũ lex inmatrimonui uin¬
culum recipiet᷑. et quodã modo reuocabit
fugientẽ. Idõ autẽ usq ad sextũ generis
gradũ. consanguinitas constituta. ẽ ut sic̃
in .ui. etatibus mundi generatio. et hominis
status finitur: ita ꝓpinquitas generis. tot

Expanded text:
orsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi, nepos et neptis, primus: pronepos et proneptis, secundus: abnepos et abneptis, tertius: adnepos et adneptis, quartus: trinepos ginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum sese subtraxerit, et propinquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimonii vinculum recipietur, et quodammodo revocabit fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut in sex aetatibus mundi generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ex concł maticensi capł. iii¬
ane consangiunitas que in ꝓpͥo uro obser¬
uanda. ẽ hec nimirũ inuxoris parentela
de lege nuptiarũ custodienda. ẽ qr constat eos
duos fuisse incarne una cõmunis illis utraq pa-¬
rentela esse. credenda. ẽ: sic̃ scriptũ. ẽ. Crunt
duo incarne una. In quo genicło abstinendũ
sit. E& dictis ysidori.
sidorus in ethimologuis suis usq ad septimã
generationẽ consanguinitatis abstinen¬
dũ: et sic legitimo conubio coniuingendum
asseruit Inde reor eũ fecisse qđ genealogiȩ se-¬
riem retexens: quousq ordinẽ numerandi
ꝑ ducere posset. eo cotgnationẽ sanguinis ser-¬
uandã estimauit: sic q ad inuocationẽ geni̾s
et amiticiȩ uis confirmandũ redire ad co-¬
nubiũ santiuit. quando iã cognationis ordo
guinitatis legitima conubia ficri possiÑ.¬
Iconsanguinitate sicut loquit᷑. cuiꝰ series
septem gradib dirimit᷑ hoc mͦ. filius et filia.
quod. ẽ. fr̃ et soror : sit ipse truncus. Iilis se¬

Expanded text:
Ex concilio Matisconensi. Sane consanguinitas quae in proprio viro observanda est, haec nimirum in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est; quia constat eos duos fuisse in carne una; communis illis utraque parentela esse credenda est, sicut scriptum est: Erunt . CAP. 45. - In quo geniculo abstinendum sit. Ex dictis Isidori . Isidorus in Etymologiis suis usque ad septimam generationem consanguinitatis abstinendum, et sic legitimo connubio conjungendum asseruit. Inde reor eum fecisse, quod genealogiae seriem retexens, quousque ordinem numerandi perducere posset, eo cognationem sanguinis servandam aestimavit, sicque ad revocationem generis et amicitiae jus confirmandum, redire ad connubium sancivit, quando jam cognationis ordo guinitatis legitima connubia fieri possinconsanguinitate sic loquitur: Cujus series septem gradibus dirimitur, hoc modo: Filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus. Illis se
Abbreviated transcription (Latin):
do scelere se segregare atq ad publicã
penitentiã redire noluerint: int̃ eos
habeantur qui spũ ꝑiclitantur in¬
mundo. uł etiã int̾ eos dequib ꝑ se
ipsã ueritas ait. si te ñ audierit: sit
tibi sicut çethnicus & publicanus.

Expanded text:
do scelere se segregare, atque ad publicam do scelere se segregare, atque ad publicam poenitentiam redire noluerint, inter eos habeantur qui spiritu periclitantur immur se veritas ait: Si te non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Nam pocest ꝑu̾bũ suũ atq p̃ceptũ
efficere duo incarnẽ unã. & masculũ
⁊ feminã. qui innumerã multitudirẽ
sexus utriusq non destitit secum
facere unũ. sic̃ ꝑse ueritas dixit. Noni
sint. sicut tu pat̾ inme & ego in te.
& ipsi innobis unum sint. Siqͥs teme¬
rario : uso & sacrilego indefuncto q̃rit
ꝓpinquitatẽ. uł sub alto affinitatis
uocabula dissipare. uł susceptã sobo¬
lem alt̾ius copulȩ credens legitime
sociari ꝓpinquitatis prioris. hic negat
dĩ u̾bum ualidum eẽ. uł forte. Et qui
tã facile uł tã uelocit̃ querit dissolue¬
re : hic non credit u̾bũ dnĩ manere
mȩt̃num Confice t̃rã ex quattuor
locis distantib magna int̾capedine.
& confectã & conglutinatã finge cuiꝰ¬
cumq figure uł immensitatis corpus
cognatione uxorẽ ducere. Excł guarm̃.¬

Expanded text:
. Nam potest per verbum suum atque praeceptum efficere duo in carnem unam, et masculum et feminam, qui innumeram multitudinem sexus utriusque non destitit secum facere unum, sicut per se Veritas dixit: Non pro sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, et ipsi in nobis unum sint . Si quis ergo temerario ausu et sacrilego in defuncto quaerit propinquitatem, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel susceptam sobolom alterius copulae credens legitime sociari, propinquitatis prioris, hic negat Dei verbum validum esse et forte. Et qui tam facile vel tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Domini manere in aeternum. Confice terram ex quatuor locis distantibus magna intercapedine, et confectam et conglutinatam finge, cujuscunque figurae vel immensitatis corpus cognatione uxorem ducere. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
homo patrem & matrẽ suã & adhe¬
rebit uxori suȩ & erunt duo incarne
una. Cui non contradixit dominus :
Deinde cũ ueritas oriretur de terra in
terrã. & inuisibilis inhumanitate appa¬
ruit : interrogatum ẽ. silicitum eẽt.
homini uxorem relinquere Qđ ꝓhibeis
cludet copulam maritalẽ. Unde ꝓtulit
statim inmediũ eandem ipsã sent̾entiã
quã ante scła manens cum patre u̾bũ
inspirauerat inadam ipse confirmans
quod ipse ꝓtimis ꝓtulit homo. quã ob
potĩt aliquis eorum ꝓpinquus ꝑtinere
uni si ñ ꝑtineat altĩ Quod minime
fier posse credendum ẽ. nam uno de¬
functo insuꝑstite affinitas ñ deletur.
nec alia copula comugalis affinitatẽ
prioris copulȩ soluere potest. S neq
alt̾ius coniunctionis sobolẽ placet ad
ipsuis affinitatis pͥoris siquidẽ transire
consortium. ꝓeo quod ũbũ dnĩ ualidũ

Expanded text:
homo patrem suum et matrem, et adhaehomo patrem suum et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una; cui non conDeinde, cum Veritas oriretur de terra, in terra et visibilis in humanitate apparuit, interrogatum est si licitum esset homini uxorem relinquere. Quod perhibcluderet copulam maritalem: unde protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam quam ante saecula manens cum Patre Verbum inspiraverat in Adam, ipse confirmans quod ipse primus protulit homo: Quamobrepotest aliquis eorum propinquus uni pertinere, nisi pertineat alteri? quod minime fieri posse credendum est; nam uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae solvere valet. Sed neque alius conjunctionis soboles placet ad ipsius affinitatis, prioris siquidem, transire consortium, pro eo quod verbum Domini validum
Abbreviated transcription (Latin):
non ueretur. Item. Nosti qͥd sacri cano¬
nes suꝑ huiuscemodi homine decreuer̃.
uideł si laicus : ut non ꝓmoueatur.
adclerum. siclericus: ultiꝰ ñ ascendat.
regornis seruus seruorum dei
uenerio caralitano. Fr̃nitatis
tuȩ studiose sagacitati fr̃ amande
quas debeo refero grates. qm̃ q̃sisti
quȩ debuisti. iocundum reddidisti¬
me. Unde placide ad inquisita res¬
pondeo. Sedem apłicã consulere de¬
creiusti. si mulier copula nuptiali
extraneo uiro uincta cognationi
eius ꝑtineat. si eo defuncto cognatio
maneat eadẽ. uł si sub alia uiro cogna.¬
tionis uocabula dissoluantur. uł si
susceptȩ soboles possint legitimȩ
ad prioris uiri cognationis transire
copulã Est enim u̾bũ dni ualidũ
immutabile. non momientaneum.
non transitoriũ. Ait aut̃ ꝑ seipsa ue¬
ritas quõd ds̃ ẽ. uerbum dei Celũ
& terra transibunt. uerba aut̃ mea
nontransient. Anteꝙ ds incarne
dixit adam Quã obrem relmiquet

Expanded text:
non veretur. Item infra. Nosti quid sacri canonon veretur. Item infra. Nosti quid sacri canones super hujuscemodi homine decreverunt, videlicet: si laicus, ut non promoveatur ad clerum; si clericus, ulterius non ascendat.regorius, servus servorum Dei, Venerio Cartalitano. Fraternitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quas debeo refero grates, quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum me reddidisti. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini validum immutabile, non momentaneum, non transitorium. Ait autem per seipsam Veritas, quod Deus est Verbum Dei. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Antequam Deus in carne dixit Adam; Quamobrem relinquet
Abbreviated transcription (Latin):
precio. & om̃imalo studio. supͣ dicto
modo consanguinitatem firmauerint:
sine om̃i mora conuigia dissoluant᷑.
Quod si ꝓpinqui uł extranei uerbis
tantum ꝓpinquitatẽ testantur. &
iuramento ꝓbare uł uoluerint uel
nequiuerint : conuigium nullatenꝰ
dissoluatur. sẽ competens eis peniten¬
tia ꝓpt̃ infamiam. uł peccati maculã
si forte inhac re contraxerint aliquam.
ta diligere debet homo eũ qui se susci¬
ꝑit exsacro fonte: sicut patrem. Est
int̾patres & filios spiritalis gratuitas
& scã cominunio quę non ẽ. dicenda
consanguinitas. s potius habenda
spũalis proximitas. Unde inter eos
nec int̾ eos qui natura & eos qui ad¬
optione filii sunt uenerande romanȩ
leges matrimonium contrahi ꝑmittunt.
Item Si int̾ eos non contrahitur matri
monium quos ad optio uingit. qͣndõ
potius a carnali oportet int̾ se contubnio
cessare. quos ꝑ celeste sacramentũ rege¬
neratio scĩ sp̃s uincit : Longe igitur

Expanded text:
pretio, et omni malo studio, supradicto pretio, et omni malo studio, supradicto modo consanguinitatem firmaverint, sine omni mora conjugia dissolvantur. Quod si propinqui vel extranei verbis tantum propinquitatjuramento probare vel noluerint, vel nequiverint, conjugium nullatenus dissolvatur; sed competens eis poenitentia propter infamiam vel peccati maculam si forte in hac re contraxerint aliquam Ita diligere debet homo cum, qui se suscipit de sacro fonte, sicut patrem. Itatres et filios spirituales gratuita et sancta communio quae non est dicenda consanguinitas, sed potius habenda spiritualis proximitas. Unde inter eos nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt, venerandae Romanae leges matrimonia contrahi non permittunt. Item: Inter eos non contrahitur matrimonium, quos adoptio jungit, quanto potius a carnali oportet inter se contubernio cessare, quos per coeleste sacramentum regeneratio sancti Spiritus vincit? Longe igitur
Abbreviated transcription (Latin):
retro presulum decessorumq nr̃orũ p̃cep¬
ta metiri. ut quȩ presentiũ necessitas tẽ¬
porum restaurandis eccłns relaxanda
deposcit. adhibita consideratione diligenti
quantũ potest fieri temperemꝰ. Ubi

Expanded text:
retro praesulum decessorumque nostrorum praecepretro praesulum decessorumque nostrorum praecepta metiri, ut quae praesentium necessitas temporum reparandis Ecclesiis relaxanda deposcit, adhibita consideratione diligenti, quantum potest fieri, temperemus;
Abbreviated transcription (Latin):
apiens ñ ÷ om̃is qui nocet Res quoq
eccłarum nr̃arum & oblationes fideliũ
quas significastis aquibusdã irruentibus
uexari nob̃q & eccłiis nrĩs auferri indubi¬
tanter maximum ẽ. peccatũ testante scrip¬
tura quȩ ait. Qui abstulerit aliquĩ patri
inbaptismo sp̃ualit̾ generauit. Itẽ. Hȩc
decreta. & tales presumptiones sacrilegia
Neẽ. diudicant. Quorum nos sequentes exẽpla
om̃s tales presumptores & eccłȩ raptores
atq suarũ facultatũ alienatores. una uobẽ
aliminib scȩ̃ matris ęccłe anatbematiza¬
tos aplica auctoritate pellimus & dãpnamꝰ.
atq sacrilegos eẽ. iudicamus. Et ñ solum
eos s om̃s consentientes eis: quia ñ solum
qui faciunt rei iidicantur. sed etiam qui
facientib consentiunt. Par enim pena &
agentes & consentientes. comprehendit:¬
ilectissimis fr̃ib uniũsis epĩs ꝑluca-¬
niã & siliciam gelasius: Necessaria
canonum pat̾norum decreta librare. &

Expanded text:
apiens non est omnis qui nocet. Res quoque ecclesiarum nostrarum et oblationes fidelium, quas significastis a quibusdam irruentibus vexari, nobisque et ecclesiis nostris auferri, indubitanter maximum est peccatum, testante Scriptura quae ait : Qui abin baptismo spiritualiter regeneravit. Ergo, qui decreta et tales presumptiones sacrilegia esse diiudicantur. Quorum nos sequentes exempla, omnes tales presumptores et ecclesie raptores atque suarum facultatum alienatores una uobis cum a liminibus sancte matris aecclesiae anathematizatos apostolica auctoritate pellimus et damnamus atque sacrilegos esse iudicamus. Et non solum eos, sed omnes consentientes eis, quia non solum qui faciunt rei iudicantur, sed etiam qui facientibus consentiunt. Par enim pena et agentes et consentientes comprehenditDilectissimis fratribus universis episcopis GELASIUS. Necessaria canonum paternorum decreta librare, et
Abbreviated transcription (Latin):
De parricidis & fr̃ĩcidis. Ex concił
ꝑunius anni circulũ ante fores
eccłȩ orantes dñi clementiã ꝑse¬
uerent. Completo anni circulo.
introducantur eccłiam : tam̃ int̃
audientes usq dum uniꝰ anni
spacium finiatur. stent: His ata
ꝑactis: si penitentiȩ fructus
in eis conspicitur: corporis oe
sanguinis dñi participesfiant.
ut non obdurentur desꝑatione.
Carnem ñ manducent om̃ib dieb
uitȩ illore: Ieument aut̃ usque
se auino. medone. atq mellita
ceruisia .iii. dies ꝑ ebdomadam.
arma portare ñ audeant : nisi
contra paganos. Et ubicũq ire
maluerint᷑: nullo uehiculo de¬
ducantur. sed pedib ꝓpris ꝑ gant.
Abuxorib si habuerint: ñ sẽparent᷑¬
Tempꝰ aut̃ huius pęnitentiȩ in ep̃oꝵ
ponimus arbitrio: ut scđm c̃ũsationẽ
illoꝵ aut extende. uel minuere ualeant.
De eadẽ re. ex concł magontiensi . cp̃xi.
Darricidium aut̃ quã sit detesta¬
bile crimen: iudicio facto inter
caim & abel frem̃ suum dominus

Expanded text:
De parricidis et fratricidis. Ex concilio idae 223 per unius anni circulum ante fores basilicae orantes Domini clementiam perseverent. Completo anni circulo, introducantur in ecclesiam; tamen inter audientes, usque dum unius anni spatium finiatur, stent. His ita peractis, si poenitentiae fructus in eis conspicitur, corporis et sanguinis Domini participes fiant, ut non obdurentur desperatione. Carnem non manducent omnibus diebus vitae illorum. Jejunent autem usque se a vino, medone atque mellita cervisia, tres dies per hebdomadam; arma portare non audeant, nisi contra paganos. Et ubicunque ire maluerint, nullo vehiculo deducantur, sed pedibus propriis pergant. Ab uxoribus, si habuerint, non separentuTempus autem hujus poenitentiae in episcoporum ponimus arbitrio, ut secundum conversationem illorum, aut extendere vel minuere valeant.De eadem re. Ex concilio Magontiensi, cap. XI . Parricidium autem quam sit detestabile crimen, in judicio facto inter Cain et Abel fratrem suum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
eris suꝑ t̾rã: in quo etiã posuit
signũ ut tremens & gemens & ꝓfugꝰ
uiueret semꝑ. nec auderet uspiam̃
sedes habe quietis S quia modernis
temporisus parridȩ̃ discurrunt per
diuersa loca. & uariis uicus atq
gulȩ illecebris deseruiunt: melius
nob̾ uidetur. ut in ino loco manen¬
tes. penitentia districta semetipsos
castigent. si forte adnĩ pietate in.¬
dulgentiã facinoris sui ꝑcipere
mereantur. Non enim eis licebit
ultra militiȩ cingulum sumere:
& nuptiis atq coniugii copula uti.
quia sacri canones hoc eis ñc̃sentiunt

Expanded text:
eris super terram . In quo etiam posuit signum ut tremens et gemens et profugus viveret semper, nec auderet uspiam sedes habere quietis. Sed quia modernis temporibus parricidae profugi discurrunt per diversa loca, et variis vitiis atque gulae illecebris deserviunt, melius nobis videtur ut in uno loco manentes poenitentia districta semetipsos castigent, si forte a Domini pietate indulgentiam facinoris sui percipere mereantur. Non enim eis licebit ultra militiae cingulum sumere, et nuptiis atque conjugii copula uti , quia sacri canones hoc eis non consentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
presumpserint uł uiduas: scđm
sẏnodalem beati gregorui definitionẽ
ipsi & complices eorũ anathematiz ent᷑.
& raptores sine spe comugii ꝑpetuo
sub nomine simul habitandi. Ex
concił calcedonensi. Cap̃. xxuii.¬

Expanded text:
praesumpserint vel viduas, secundum synodalem beati Gregorii definitionem, ipsi et complices eorum anathematizentur, et raptores sine spe conjugii perpetsub nomine simul habitandi. Ex concilio Chalcedonensi, cap.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & redintegrentur fȩdera nuptiarũ:
qui uxorem capti in matrimonio uidet᷑
ec tamen culpabilis uidicetur. &
tanquã alieni iuris ꝑuasor habeat᷑.
qui ꝑsonam eius mariti qui iam
non eẽ. existimabatur assumpsit :
Sienim multa quȩ adeos qui in capti¬
uitatem ducti sunt ꝑtinebant inius
alienum aransire potuer̃. tam̃ plenũ
iustitiȩ ẽ: ut eisdem reu̾sis propria
reformentur Quod si inmancipiis
uł in agris. aui etiam indomib ac
possessionib rite seruetur ⁊ qͣntoma-¬
gis incomugiorum redintegrationẽ
faciendum sit. ut qͦd bellica necessitate
turbatum ẽ: pacis remedio reformetur:

Expanded text:
est, et redintegrentur foedera nuptiarum. est, et redintegrentur foedera nuptiarum. qui uxorem capti in matrimonio videtur Nec tamen culpabilis judicetur, et tanquam alieni juris pervasor habeatur, qui personam ejus mariti, qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa, quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt pertinebant, in jus alienum transire potuerunt, et tamen plenum justitiae est ut iisdem reversis propria reformentur. Quod si in mancipiis vel in agris, aut etiam in domibus ac possessionibus rite servatur, quanto magis in conjugiorum redintegratione faciendum est, ut quod bellica necessitate turbatum est pacis remedio reformetur!
Abbreviated transcription (Latin):
sit scriptum. quod ds̃ coniunxit hõ
non separet: ds tamen & non homo
separat. quando diuini amoris intui¬
tu exconsensu utriusq coniuigis ma.¬
trimonia dissoluuntur. Si ergo hoc
modo uis gratuito ꝑmittimꝰ animo¬
celeremq prebemus assensum: alit̃
autem fieri mutuã separationẽ urãm
iuncias fugerint. aut suos seniores
secuti fuerint & uxores suas domi reli¬
querut. Ex concł ap̃ uerm̃iã cap̾ ui.
Siquis necessitate in euitabili cogente
in alium ducatum seu ꝓuinciã
fugerit: & uxor eius cum ualet &¬
potest amore parentũ aut rerum
suarum eum sequi noluerit. ipsa
omni tempore quam diu uir eius
quẽ secuta non fuit uiuit. semper
leonis pp̃. Cap̃ xlii.
uod debeant feminȩ quȩ captis
iuiris ⁊ in captuutatẽ ductis
aliis uiris nupserant : putantes
interemptos maritos. remeatis de
captiuitate priorib uris copulari:
ut cuiq id quod legitime habuit.
reformetur. & recipiat unusquisq qđ suũ

Expanded text:
sit scriptum: Quod Deus coniunxit, homo sit scriptum: Quod Deus coniunxit, homo non separet, Deus tamen et non homo separat, quando divini amoris intuitu ex consensu utriusque coniugis matrimonia dissolvuntur. Si ergo hoc modo vis, gratuito permittimceleremque praebemus assensum; aliter autem fieri mutuam separationem vestravincias fugerint, aut suos seniores secuti fuerint, uxoribus suis domi relictis. Ex conc. apud Vermeriam, cap. 6. Si quis necessitate inevitabili cogente, in alium ducatum seu provintiam fugerit, et uxor ejus cum valet et potest amore parentum aut rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore, quandiu vir ejus quem secuta non fuit, vivit, semper Leonis papae, cap. 42 . Quod debeant feminae quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribuut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum
Abbreviated transcription (Latin):
singulari certamine qđ lotharius
molitus ẽ. contͣ theib̾giã uxorem
suam. Nicholai papę.
Monomachiã uͦ in legẽ ñ assumimꝰ.
quã p̃ceptã fuisse non repꝑimus
Quã licet misse quodã legamus.
sic̃ scm̃ dauid & goliã sacra ꝓdit
hystoria. nusqu̾a tam̃ ut pro lege
teneatur alicubi diuina sancit aucto¬
ritas: cum hoc & hiuiuscemodi sectan
taq summo studio thietb̾gã coniu¬
gem tuã tãqͣm ꝓpͥã carnẽ fouere
ac diligere ꝓcurato. ⁊ ne illã ate ullo
pacto consentias discede: iuigilanter
attende. Unde siuult ate discedere
corripe. immo corrige eã : & atali in¬
tentione ꝑ omĩa reuocare satage
Iam uͦ si amore pudicitiȩ separationẽ
querit. & coniuigalis conubii solutio¬
nẽ efflagitat: certũ ẽ. apło dicente.
quia mulier sui corporis potestatẽ
non habet. s uir. Uerum si ce ipse
pudicitiã sectatꝰ. religionis obtentu
copulam dissoluere uis: tantum ne
simulate fiat concedimus. Nam licet

Expanded text:
singulari certamine, quod Lotharius singulari certamine, quod Lotharius molitus est contra Theibergam uxorem suam. Nicolai papae . Monomachiam vero in legem non assumimus, quam praeceptam fuisse non reperimus. Quam licet inisse quosdam legamus, sicut sanctum David et Goliam sacra prodit historia , nusquam tamen ut pro lege teneatur, alicubi divina sanxit auctoritas: cum hoc et hujuscemodi sectant. Itaque summo studio Theibergam conjugem tuam tanquam propriam carnem fovere ac diligere procurato, et ne illam ullo pacto consentias discedere a tattende; unde, si vult a te discedere, corripe, immo corrige eam et a tali intentione per omnia revocare satage. Iam vero si amore pudicitiae separationem quaerat et coniugalis conubii solutionem efflagitat, certum est apostolo dicente, quoniam mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir; verum si et ipse pudicitiam sectatus religionis obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat, concedimus. Nam licet
Abbreviated transcription (Latin):
gathosalatrix prensentiũ questa ẽ.
maritum suum contra uoluntatẽ
suã inmonastĩo urbici abbatis esse
conũsum. Quod quia adeuisdẽ abb̃is
culpam & inuidiam non ẽ. dubiũ
ꝑtinere : exꝑientiȩ tuȩ precipimus.
ut diligenti inquisitione discutiat:
ne forte cum eius uoluntate conũsus
sit : uł ipsa se mutare ꝓmiserit: Et
si hoc repꝑerit: & illũ in monastĩo
ꝑmanere ꝓuideat. & hanc sicut
ꝓmisit mutare compellat. Si uͦ nil
horũ ẽ: nec qͦddã fornicationis crim̃
ꝓpt̃ quod uiro licet uxorẽ relinquere.
predictã mulierẽ commisisse cogno¬
ueris. nec illius conu̾sio uxori relicte
in scło fieri possit ꝑditionis occasio.
uolumus ut maritũ suum illi uel
si iam tonsuratus ẽ. reddas. omni
excusatione cessante. Nã excepta
fornicationis causa. uirũ uxorem
relinquere nulla ratione concedit᷑:
quia pꝰquã copulatione coniuigu
iuri atq mulieris unum corpus
efficitur: non pot̃ exparte conũti.
& exparte inscło manere. De¬

Expanded text:
gathosa, latrix praesentium, questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discretiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit. Et si hoc repererit, et illum in monasterio permanere provideat, et hanc sicut promisit mutare compellat. Si vero nihil horum est, nec quoddam fornicationis crimen propter quod viro licet uxorem relinquere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, vel si jam tonsuratus est, reddas, omni excusatione cessante. Nam si excepta fornicationis causa virum uxorem relinquere nulla ratione conceditur, quia postquam copulatione conjugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parte in saeculo manere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fecte ętatis ieiuni ad confirmationẽ
ueniant. Ex concilio aureliano. cap̃:
t ieiunii ad confirmationẽ uenians
ꝑfecte ȩtatis. ut moneant᷑ confessi¬
ones facere prius. ut mundi donũ scĩ sp̃s
ualeant e acciꝑe. & quia nũqua erit xp̃ia¬
nꝰ nisi inconfirmatione ep̃ali suerit crismatꝰ.¬

Expanded text:
ad confirmationem veniant. Ex concilio Aurelianensi, cap. 6 . Ut jejuni ad confirmationem veniant perfectae aetatis, ut moneantur confessiones facere prius, ut mundi donum sancti Spiritus valeant accipere, et quia nunquam erit Christianus, nisi in confirmátione episcopali fuerit chrismat
Abbreviated transcription (Latin):
aueant etiam uidices ȩcclesiȩ
ne absente eo cuiꝰ causa uentilat᷑
sententiã ꝓferant. qͥa irrita erit : im¬
mo & causam insynodo ꝓfacto dabiuis
dditoris uero nec calũpnia nec uox
audiatur. Nemo enĩ debitorẽ am̃pli¬
us potest cognoscere : quã ille qui in¬
in uiriã eiꝰq sustinuit nequitiam.
Qđ laici nondebent clericos accusa.¬
ic̃ sacerdotes uel reliqui clerici a
scłariũ laicorum excludunt᷑ accu¬
satione: ita illi abistoꝵ sunt excluden¬
di & alienandi criminatione. Et sic̃
isti abillis: ita & illi abistis non reci
catur abhis quib in cognitũ est: qͥa
& sacerdotes quõs sibi dñs de om̃ib
ad sciuit. & suos esse uoluit: non sunt
leuiter tractandi. nec lacerandi. uel
demere accusandi. aut rephenden¬
di. nisi amagistris suis. qm̃ eoꝵ cau¬
sas sibi dñs reseruari uoluit: & suo

Expanded text:
aveant etiam judices Ecclesiae, ne absente eo cujus causa ventilatur, sententiam proferant; quia irrita erit, imo et causam in synodo pro facto dabunt. Proditoris vero nec calumnia nec vox audiatur. Nemo enim debitorem amplius potest cognoscere, quam ille qui injuriam ejusque sustinuit nequitiam. CAP. 320. - Quod laici non debeant clericos accusaSicut sacerdotes vel clerici reliqui a saecularium excludundur accusatione, ita illi ab istorum sunt excludendi et alienandi criminatione. Et, sicut isti ab illis, ita et illi ab istis non recipcatur ab his quibus incognitum est, quia et sacerdotes quos sibi Dominus de omnibus ascivit, et suos esse voluit, non sunt leviter tractandi, nec lacerandi, nec temere accusandi, aut reprehendendi, nisi a magistris suis; quoniam eorum causas sibi Dominus reservare voluit, et suo
Abbreviated transcription (Latin):
ullus umquã p̾sumat accusator
simul esse & uidex. uel testis. qm̃ iom̃i
iudicio quattuor ꝑsonas necesse est.
sẽꝑ ad esse. Id est uidices electos. & accu¬
satores. ac defensores. atq testes. Simi
liter statuentes. apłica auctoritate
iubemꝰ: ne pastorẽ suũ oues quȩ ei
cõmisse fuerant nisi infide erraue¬
rit rephendere audeant. qͥa facta p̃¬
positorum oris gladio ferienda non
sunt: neq potest esse discipłs suꝑ ma¬

Expanded text:
ullus unquam praesumat accusator simul esse et judex et testis, quoniam in omni judicio quatuor personas necesse est semper adesse: id est, judices electos, et accusatores, ac defliter statuentes apostolica auctoritate jubemus ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerint, nisi in fide erraverat, reprehendere audeant; quia facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, neque potest esse discipulus super ma
Abbreviated transcription (Latin):
llud suꝑfluum uidemus adiectũ ut de
ep̃o ambigatur. qđ prb̃is licere ñ dubiĩ ẽ.
Nam iccirco prbis dictũ ẽ. quia epĩ
occupationib aliis impediti ad omnes
languidos ire ñ possunt: Ceterũ si ep̃s
aut potest aut dignũ ducit aliquẽ ãse
iusitandum & benedicere &e tangere
crismate. sine coͣnctatione potest cuiꝰ ÷
ipsum chrisma conficere. Nã penitentib
istud fundi non potest. quia genus ẽ.
sacramenti. Nam quib reliqua sacram̃ta
negantur. quomͦ unum genꝰ putatur
ꝓut potiumus respondere curamus:¬

Expanded text:
llud superfluum videmus adjectum, ut de episcopo ambigatur quod presbyteris licere non dubium est. Nam idcirco presbyteris dictum est, quia episcopi occupationibus aliis impediti ad omnes languidos ire non possunt. Caeterum si episcopus aut potest, aut dignum ducit aliquem a se visitandum, et benedicere, et tangere chrismate sine cunctatione potest, cujus est ipsum chrisma conficere. Nam poenitentibus istud fundi non potest quia genus est sacramenti. Nam quibus reliqua sacramenta negantur, quomodo unum genus putatur prout potuimus respondere curavimus
Abbreviated transcription (Latin):
ma conficere. Errant uͦ quitalia ex¬
cogitant. & mente uesana potiꝰ quam
celebranda ẽ. ita ipsius scĩ crismatis con¬
fectio ꝑsingulos annos ẽ. agenda. &e de
anno inannum renouanda. & fidelib
tradenda. quia nouũ sacramentũ ẽ.
& ꝑsingulos annos in iã dicta die inno¬
uandum. &e uetus inscĩs eccłuis cre¬
mandũ Ita ascĩs apłis &e successorib
eorum accepimus. uob̃q cenenda
sestmmenta ȩccłiastica quib domino
Iministratur & sacrata debent esse &
honesta Quib in aliis usib non debec
frui. quã ecclasticis & dõ dignis officuis
Quȩ nec abaliis debent contingi aut ferri.
nisi asacratis hominibus ne ultio quȩ
baltasar ꝑcussit suꝑ hȩc transgredientib
& talia p̃sumentib ueniat diuina. &
corruere eos faciat adimum. De unctione¬

Expanded text:
nfra: Errant vero qui talia excogitant, et mente vesana potius quam celebranda est, ita ipsius sancti chrismatis confectio per singulos annos est agenda, et de anno in annum renovanda, et fidelibus tradenda: quia novum sacramentum est per singulos annos in jam dicta die innovandum, et vetus in sanctis ecclesiis cremandum. Ita a sanctis apostolis et successoribus eorum accepimus, vobisque tenenda Vestimenta ecclesiastica quibus Domino ministratur, et sacrata debent esse et honesta: quibus in aliis usibus non debet frui, quam ecclesiasticis et Deo dignis officiis. Quae nec ab aliis debent contingi aut ferri, nisi a sacratis hominibus, ne ultio quae Balthasar percussit , super haec transgredientes, et talia praesumentes veniat divina, et corruere eos faciat ad imum. C
Abbreviated transcription (Latin):
romana. siue ingallicana. seu inqͥlib&
ȩccła quȩ adhuc infide noua ẽ. institu¬
tione p̃cipua. quȩ demultis ecclesiis
colligere poteris infundas Non enĩ
ꝓlocis res. s ꝓ reb loca amanda sunt.
Ex singulis gͦ quib eccłis quȩ pia q̃
religiosa. quȩ recta sunt elige. & hec
quasi infasciculũ collecta ap̃ anglorũ
mentes inconsuetudinem depone:
una celebrare. quia xp̃c semel
passus ẽ. & totummundũ redemit.
Non modica res ẽ. unã missã facere:
& ualde felix ẽ. qui unã digna celebra.¬
re potest. Quidã tam̃ ꝓdefunctis unã
faciunt. & alterã de die finecesse sit.
facere missas. ñ existimo euadere con
prb̃is coniugatis. Responsiones nicho¬
lai pp̃. ad consulta bulgarorũ ad fidẽ
conusorum. Cap̃ lxx:
onsulendũ decernitis utrũ prb̃m

Expanded text:
Romana, sive in Gallicana, seu in qualibRomana, sive in Gallicana, seu in qualibEcclesia quae adhuc in fide nova est, institutione praecipua, quae de multis Ecclesiis colligere poteris infundas. Non enim pro locis res, sed pro rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis quae pia, quae religiosa, quae recta sunt elige, et haec quasi in fasciculum collecta apud Anglorum mentes in consuetudinem depone. una celebrare, quia Christus semel passus est, et totum mundum redemit. Non modica res est unam missam facere, et valde felix est qui unam digne celebrare potest. Quidam tamen pro defunctis unam faciunt, et alteram de die, si necesse sit. facere missas, non existimo evadere condpresbyteris conjugatis. Responsio Nicolai I papae ad consulta Bulgarorum ad fidem conversorum, cap. 70. Consulendum decernitis utrum pr