comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
statura quippe hũa ñ oꝑere diei cã
uitõpͥmitus est instituta s exno¬
luntatis arbitrio pͥoꝵ hominum
ueniẽteiuuitõ ẽ sauciata ita ut
ñ sit in carne bonũ s niciũ quo ĩ¬
ficiatur anima

Expanded text:
Natura quippe humana non opere Dei cum vitio primitus est instituta, sed voluntatis arbitrio priorum hominum venienti vitio est sauciata, ita ut non sit in carne bonum, sed vitium quo inficitur anima
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficia et obłoes eis ualuisse adre¬
missõm pcc̃i s melius est dr̃e illos aui
de abraham ꝓdierunt per cͥcumcisionẽ
iustificatos młieres u̾o per fide et ope¬
ratõm bonã uł suã si adulte erant

Expanded text:
sacrificia et oblationes eis valuisse ad remissionem peccati. Sed melius est dicere illos qui de Abraham prodierunt, per circumcisionem justificatos; mulieres vero per fidem et operationem bonam, vel suam, si adultae erant
Abbreviated transcription (Latin):
Q tc̃ recipiet solm̃cedẽ sui laroris quia
do diei ⁊ noctis. s tm̃ dies. Unde zacari
as et erit dies una que nota domino ñ
dies neq nox ⁊ intp̃r uesperi es lux cir
tusc non ex̃ uart uarietas diei et noctis

Expanded text:
sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quiado diei et noctis, sed tantum dies. Unde Zacharias, c. 14: Et erit dies una quae nota est Domino, non dies neque nox; et in tempore vesperae erit lux, quia tunc non erit varietas diei et noctis
Abbreviated transcription (Latin):
sñ pcc̃o nascerentur. sensur untelligẽ¬
tia m̃tis inperfc̃i existerent et peraf¬
frm̃ ł accessum ip̃is in hiis ꝓficerẽt
usq ad perfectionẽ ant̃ mox diti
perfcõm sensus ⁊ cognitõnis ꝑxpiã.

Expanded text:
sine peccato nascerentur, sensu et intelligentia mentis imperfecti existerent, et per accessum temporis in his proficerent usque ad perfectionem; an mox conditi perfectionem sensus et cog
Abbreviated transcription (Latin):
creauit deus celum et terran/ hiis i .n. ũb
moyses spũ d̾i afflatus ĩ uno principio a dõ
c̃atore mundũ ẽẽ fc̃m refert elidens errorẽ.
quordam plura sine pͥncipio fuisse pͥnͣ op
pinantiũ¬

Expanded text:
creavit Deus coelum et terram. His etenim verbis Moyses Spiritu Dei afflatus, in uno principio a Deo creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantiu
Abbreviated transcription (Latin):
It cante superbie m̃uto suꝑer bie¬
aliis fũat de iectus est in istum ca¬
uginosum aerem cum om̃ib sue
puitatis ꝯsortib. Nam ut ait io¬
hannes in apochalipsibraco cadẽ
stellaꝵ qr lucis ille aliis maior
ũ soluscecidit.S cum eo multi
qui ei inmalicia ꝯsenserunt eoses
sadentes hꝰ caliginosi aeris habita¬

Expanded text:
t tantae superbiae merito de coealiis fuerat, dejectus est in istum caliginosum aerem cum omnibus suae pravitatis consortibus. Nam, ut Joannes ait in Apocalypsi, c. 12, stellarum , quia Lucifer ille aliis major on solus cecidit, sed cum eo alii multi, qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris habita
Abbreviated transcription (Latin):
forme autẽ puerperiũ ubi ñ est anim᷑
uiua lex adhomicidiũ pertiñe nolu
tu corporis nascitur cum semine deci¬
nata. nam si cum semine et anima
exiscit de anima. tunc ⁊̃ multe aĩe
cotidie pereunt cum sem̃ fluxũ non
ꝓficit natiutati. primũ oport dom̃
compaginari et sic hĩtatorem indu¬
ci cum ergo lineam̃ta conpacta nõ
fuerunt ubi erat anima. Item ieRꝰ.¬
semina paulatim forͣntur inut̃o et
tam din non reputatur homicidiũ
donecelementa confecta suas ymagi¬
ne m̃braq suspiciciant. Ex hiis
apꝑar tc̃ homicidas eẽ qui abortum
ꝓciͣeant cum forͣtum est et aĩatum
de exiusatione coitus q̃

Expanded text:
forme autem puerperium, ubi non est anima viva, lex ad homicidium pertinere noluitu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit de anima, tunc et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu non proficit nativitati. Primum oportet domum compaginari et sic habitatorem induci. Cum ergo lineamenta compacta non fuerint, ubi erit anima? Item HierSemina paulatim formantur in utero; et tamdiu non reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant. Hic apparet tunc eos homicidas esse, qui abortum procurant cum formatum est et animatum De excusatione coitus, q
Abbreviated transcription (Latin):
angꝰ. ñ diffinit in quiens si totũgi
ludicre et uunice et ioculalr̃ ag̃et᷑.¬
tur utr approbandꝰ eẽt bap̃s quisic
daret᷑ diuinũ indiciũ per alicꝰ reue¬
latõnis miratulũ orõne impłandũ
ẽẽ censerẽ.ũr tam̃ saꝑientib ñ fuis¬
sacmentis sic̃ forͣ est seruanda itã
⁊̃ intentõ illud celebrandi ẽ hñda.
fide paruulos ad bap̃m referunt uͭ
per sp̃m adnitã regñentur et̾nã.
s eos putant ħ remedio tp̃alẽ retiñe¬

Expanded text:
non definit, ita inquiens: Si totum ludicre et mimice et joculariter ageretur, utrum approbandus esset Baptismus qui sic daretur, divinum judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuissacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud celebrandi est habendfide parvulos ad Baptismum ferunt, ut per Spiritum ad vitam regenerentur aeternam; sed eos putant hoc remedio temporalem
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ duct rõis cognoscere potuer̃t
quł ⁊ cognou̾unt ut ⁊̃ augͦ. ait ĩlibͦ
de cuitate dei nderunt sumini peo¬
ħi. nullum corpus eẽ deum. ii deo cũ¬
cta corpora transce̾derunt q̃rẽte
bile non eẽ deũsũmum ommium¬

Expanded text:
onis cognoscere potuerunt, vel etiam cognoverunt: ut enim Aug. ait in lib. de Civ. Dei, viderunt summi philosophi nullum corpus esse Deum, et ideo cuncta corpora transcenderunt quaerentes bile est, non esse summum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
mori s non u̾e timet᷑ doꝰ ꝑati tercia
diaresur recturꝰ cum ard̾ent pantꝰ
dissolui et ẽẽ cum xpisto non .m. for¬
tior est miles quͣi imperator miles
gͦ coronandꝰ gandet mori et dũcoro¬
naturꝰ tim mortẽ s infinitatẽ nr̃am
rep̃sentans ꝓsuis infinis qui timẽt
mori hec dix uox illoꝵ¬

Expanded text:
e timebat Dominus pati, tertia die resurrecturus, cum arderet Paulus dissolvi, et esse cum Christo . Non etiam fortior est miles quam imperator. Miles enim coronandus gaudet mori, et Dominus coronaturus timet mortem? Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui timent mori, haec dix
Abbreviated transcription (Latin):
płr aut̃ reus fit qui et nom̃ deũ
uanum assimnit et priimum indo¬
locapit
de illo qui cogit aliquẽ

Expanded text:
r autem reus fit, qui et nomen Dei in vanum assumit, et proximum dolo capit. 11. De illo qui cogit aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio est ñra ad deun reconcilia¬
tio. Quare solus filuic dr medi¬
ator Nam de pẽe legr̃ ꝙ reconciliauit
qr nͨ mediꝰ est int̃ deũ et hoĩem nͨ uise
iustificem᷑ .i. reconciliemͣ deo reconci

Expanded text:
deletio est nostra ad Deum reconciliatio, quare solus Filius dicitur Mediator? Nam de Patre legitur quod reconciliaverit nec medius est inter Deum et homines, nec in se concil
Abbreviated transcription (Latin):
caritas maior timor. si autẽ nullus ẽ
or ñ ẽ quo intret caritas similicu¬
sic̃ uidemꝰ persetam introduçido serui

Expanded text:
aritas, major timor. Si autem nullus est timor, non est qua intret charitas,t videmus per setam introduci li
Abbreviated transcription (Latin):
legati iordamᷤ pͥncipis retulerũt.
rantib leges ⁊ canones minis duxũ
uideatur. ita sm̃am temperamus. ut
sipͥnceps cum assensu filie. id. ꝙ incep¬
tum est perficere uolũit dcedamus. Sĩ
autẽ legatꝰ nr̃ utͣsq partes audiat.
⁊ sinich̾ fuĩt ex parte ramasdi quod
ampliꝰ impediat ab ip̃o iordane sacra¬
mentum quo ꝯstẽt ħ que dc̃a sunt ac¬
cipiat. et noz oanonũ ac legũ scͥpta
seqñtes deinceps ñ phibemꝰ qnalii n¬
ro si uolũit predc̃a enis filia tm̃ ĩdño
nubat. E xhiis apparet ꝯnigiũ
fĩ inter ꝯsencientes spontaneos. nõ
uiti ⁊ coacti coniuicti sunt si pꝰea abali¬
quo tpĩs spatio sĩcontradciõne ⁊ q̃rimo¬
ñã cohitaũut. facultate discedendi ł
reclamandi hĩta ꝯsentire mũum et
consensus ille consequẽs supplet quod
salib eoꝵ ꝯsensus exigendus est. quoꝵ
innuptiis desideratur. intelligitur tam̃¬
insi euidenter dissentiat. ¶dem sponsa¬
lia sicut imptie consensu funt cͣchñciũ.

Expanded text:
legati Jordanis principis retulerunt, rantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat; et si nihil fuerit ex parte Raynaldi quod amplius impediat, ab ipso Jordane sacramentum, quo constent haec quae dicta sunt, accipiat. Et nos canonum et legum scripta sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta ejus filia tantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non t coacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod salibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tameisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium.
Abbreviated transcription (Latin):
Ita adulterando possimluis si aliquaͣ
nisi ad ħ eiꝯsenciatur appareat amã¬
do moritura ⁊ siliỹat penitedo purgã¬
da uec idõ pxc̃m graue negabitur ta¬
le aduit̾ium.

Expanded text:
Ita adulterando possumus, si aliqua, nisi ad hoc ei consenciatur, appareat anima moritura, et si vixerit, penitendo purganda. Nec peccatum iam grave negabitur tale adulterium.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃as faciũt cum spondent renuntiare
dẏaroio et pompis eius singulare ut
cũ aliquis sponte ꝓmittit ẜuare ii¬
ginitatẽ uł continentiam uł alicund
hiꝰ . It̾m singulare uotum aliud est pri¬
uatum aliud sollempne pͥuatum est.
in abs condito fc̃m. sollempne inconspꝰ¬

Expanded text:
omnes faciunt, cum spondent renuntiare diabolo, et pompis ejus; singulare, ut cum aliquis sponte promittit servare virginitatem vel continentiam, vel aliquid hujusmodi. Idem singulare votum, aliud est privatum, aliud solemne. Privatum est, in abscondito factum; solemne vero, in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sp̃ũ .s. p̃ueniente ab om̃i labe põci
castificata cui collata ẽ potẽtiamo¬
libidine concipientis inũto nirgim
celebraret᷑ c̃oceptꝰ dei et hominis illa
dignatꝰ ẽ sine uito concepta sñ poc̃o.
nata ẽ hanc tam̃ carnẽ non celestis
ñ aerie ñ altius cuiuscxͣ putes ẽẽ nͣs¬

Expanded text:
labe peccati castificatam. Cui collata est potentia nolibidine concipientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa dignatus est, sine vitio concepta, sine peccato nata est. Hanc tamen carnem non coelestis, non aeriae, non alterius cu
Abbreviated transcription (Latin):
ditõnis homini potuisse indere ut
inquiens. Ignorantia et difficultaᷤ
⁊ si eeñt hominus pͥmordia nat᷑ali¬
a ñ sit culpandꝰ deus s laudandꝰ eẽt¬
s si ħ h̃õ inprimordro naturaliteR
hũiss ñcund eẽt in eo defõs et pena
si defõs uł pena ei indita fuiss ante
pcc̃m in iuste cum eo agi uideretur
si añ culpani sentiret penam. Obħ
sane dñis eam ñ fuisse defc̃s uł pe¬
nas si naturaliter infuissent hom̃i
sicut ñ fuithõi an pcc̃m nũdum gͣ¬
tiam adepto defectus siue pena ñ
posse ꝓficeres pͦquam grãm recep̃
per qmͣ ꝓficere potuit et ad tp̃e etiã¬
ꝓfecit eamq culpa sua postꝙrͣ ami¬
sit simłq proficiendr facultatem
perdidit. defectũs fuit ei et pena nõ
cipere et nob̾ expediebat. sitnt .ii. pła
agritudinũ gña et corporis uitia aqͥ¬
bus omnino imimunis extitit. quos
defc̃s .n. hũit uł ad ostensionẽ uere
humaris utfimoeẽ. et tristitiam uel
adimplecionẽ ꝯperis adꝙ uen̾at ut

Expanded text:
ditionis homini potuisse indere, ut inquiens: Ignorantia et difficultas etiamsi essent hominis primordia naturalia, nec sic esset culpandus Deus, sed laudandsi haec homo in primordio naturaliter habuisset, numquid essent in eo defectus et poenae? Si defectus, vel poena ei indita fuisset ante peccatum, injuste cum eo agi videretur, si ante culpam sentiret poenam. Ob hoc sane dicimus illa non fuisse defectus vel poenas, si naturaliter homini infuissent; sicut non fuit homini ante peccatum nondum gratiam adepto defectus sive poena, non posse proficere. Sed postquam gratiam recepit, per quam proficere potuit et ad tempus profecit, eamque culpa sua post amisit, simulque proficiendi facultatem perdidit, defectus fuit ei et poena noncipere, et nobis expediebat. Sunt enim plura aegritudinum genera et corporis vitia, a quibus omnino immunis extitit. Quoshabuit, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uit uł qñ dĩx. mͥanducasse ñ mã¬
ducauit et ita nich̃ sanũ relinqͥt᷑
ut dicatur quia corpꝰ eis ñ erat ue¬
rum quicquid ergo de illo scͥptumẽ
tate tristinam huit uerã qũouo

Expanded text:
nducasse, non manducavit; et ita nihil sanum relinquitur, ut dicatur etiam, corpus non erat verum. Quidquid ergo de illo scriptum entate tristitiam suscepit veram, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Cum non aliquid sit hominis.
neq aliud est filiuc de iu̾bum .n.
earo fcm̃ est et cum ille quifiliusd̾i
est ip̃e et hominis filiuis sit recuu¬
ro quis unħ filio hom̃is clarifica᷑
sit euidenter dt̃ ñ aliud filium
dei et aliid eẽ filiũ hom̃is ex quo
p̃missa roboratur et appbatur de¬

Expanded text:
Cum non aliud sit filius hominis, neque aliud Filius Dei: Verbum enim caro factum est; et cum ille qui Filius Dei est ipse et hominis sit filius, requiro quis in hoc filio hominis glorificatus sit? Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex quo praemissa roboratur et approbatur de
Abbreviated transcription (Latin):
st enim ignorantia que exrꝰata
pc̃om et est ignorãtia tu cĩ on.
excusat.est aucẽ ignorantia uin¬
cibił et ignorantia innincibił exa¬
tio omĩstolłr uͥ poc̃m mandatum
non ignoratur.
de tplici ignorantia

Expanded text:
st enim ignorantia quae excusat peccantem, et est ignorantia talis quae non excusat. Est autem ignorantia vincibilis, et ignorantia invincibilis. Excusatio omnis tollitur, ubi mandatum non ignoratur. 10. De triplici ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑer illudumuse c̾ature continuã
amninistrationẽ ostendit die igit᷑
septimo requenit ut nonam crea¬
turam ult̾ius ñ fac̃et cuius mate¬
ria uł similitudo non precesserit.
s usq nunc operatur ut ꝙ ꝯdi¬
Dit ꝯtiñe et gub̾nare ñ cesset.q
cipied̾ sit ꝙ drd̃

Expanded text:
or, illud universae creaturae continuam administrationem ostendit. Die ergo septimo requievit, ut novam creaturam ulterius non faceret, cujus materia vel similitudo non praecesserit; sed usque nunc operatur, ut quod condidit continere et gubernare non cesset . cip
Abbreviated transcription (Latin):
aquo fiat. aliqñ fit ab hoste aliqũ
a carna Nam ⁊ diabolus inuisibiliter
mala suggerit et excarnis corrup¬
tõne suboritur motꝰ illicitus ⁊ titi¬
llatio pͣua. Ideo temptatõ q̃ excar¬
ne ẽ ñ fit sine pcc̃o q̃ autẽ est abhos¬
te nist ei consenciatur ñ h̃t põcm s¬

Expanded text:
atio aliquando fit ab hoste, aliquando a carne. Nam et diabolus invisibiliter mala suggerit, et ex carnis corruptione suboritur motus illicitus et titillatio parva. Ideoque tentatio quae ex carne est non fit sine peccato; quae autem est ab hoste, nisi ei consentiatur, non habet pec
Abbreviated transcription (Latin):
et qr illi per molentiã nosc̾e ne¬
ñ pot̾at ad frandẽ se conũtit ut ñ.¬
dolo hominem subplantaret ꝙ̃ uir¬
tute fr̃are nequiret ne autẽ fraus il¬
lius nimis mnifatarẽt insua sp̃ẽ nõ
uenit ne aperte cognosc̾etur et ita
reppłłetur. Iter̃ nenimis occulta fo¬
ret frans eins que caũi ñ poss et ho
sumłr iuderetur iniuriã patisitaliter
cͥcuueniri pͦs perittet eum deus ut p̃¬

Expanded text:
ed quia illi per violentiam nocere non poterat, ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret, quem virtute superare nequiret. Ne autem fraus illius nimis manifestaretur, in sua specie non venit, ne aperte cognosceretur, et ita repelleretur: iterum ne nimis occulta foret fraus ejus quae caveri non posset, et homo simul videretur injuriam pati, si taliter circumveniri permitteret eum Deus ut p
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt᷑ percipiunt hoꝵ uocabulũ.
quoꝵ gerunt offm̃donde dũt illum
angłm qui missus est ad ysaiã ut
mundaret et incenderet labiaꝓphẽ
fuisse de ordine infi̾oꝵ s ideo dc̃s est fo¬
re de seraphin.qr ueniebat incend̾e
Usum̃e delicta ysaie.

Expanded text:
mittuntur, percipiunt horum vocabulum quorum gerunt officium. Unde dicunt illum angelum qui missus est ad Isaiam, ut mundaret et incenderet labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum. Sed ideo dictus est forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isaiae.
Abbreviated transcription (Latin):
hũisse creditur cognouit .n. ho a
quo c̾atus fũat nõ eo modo. cognoscẽ¬
di ciuo ex auditu solo percipitim qũo
bat᷑. non tam̃ ita excellentar sicut
post hanc uitam sancti uisuiri sunt
neq enĩ in egnimate qͣłr in hac ui

Expanded text:
uisse creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognoscendi quo ex auditu solo percipitur, quo batur; non tamen ita excellenter sicut post hanc vitam sancti visuri sunt, neque
Abbreviated transcription (Latin):
crudeł et iniquns est qͥ castamdi¬
mittit. sic fatus est. ⁊ iniquus qui
retin meretricẽ. patis enĩ tͣpitu¬
dinis est qui celat cͥmen ixoris. Itẽ¬
ĩes ᷤ dim mułr unam camẽ in aliam di¬
am stustuͣs etꝰ impuis e̾. Idem adamand̃

Expanded text:
crudelis et iniquus est, qui castam dimittit, sic fatuus est et iniquus qui retinet meretricem. Patronus autem turpitudinis est, qui celat crimen uxoris. IteImo cum illa unam carnem in aliam dieram, stultus et impius est.
Abbreviated transcription (Latin):
parte ei dissimił quam ẽip̃o.⁊ in ip̃o
patre ueneramur que forma est om̃
que ab uno fc̃a sunt et ad unum re
per filium neq suis finib salua ẽet¬
ut inbono ip̃o man̾et alia qntũ uel¬
let alia quantũ possit dedit. Quebo¬
tum sanctum. in quo sumꝰ s. prin-¬
cipium ad qd̃ recurrimus et forͣm
quam sequimur. et gratia. qua
reconciliamur mium .s. quo anc¬
tore conditi et similitudinẽ eius
per ꝙͣ adunitatem refoemamur
est et donum benignitatis enus qua
placuit qd̃ ab eo per uerbum fc̃m ẽ
et regõciliatum ẽ auc̾toriut ñ ĩteri¬
ret.¶Ecce ostñsum est quałr increa¬
tõnem sufficiens notitia trinitatis
potest hr̃i ł potuit sine doctrine ua
interioris insꝑiratõnis reuelatõne
et de longinquo inderunt uerita¬
ad iun amur tñĩfide uisibłium per
ea que fr̃a sunt.

Expanded text:
parte ei dissimilis; quem cum ipso, et in ipso Patre veneramur; quae forma est omnium quae ab initio facta sunt, et ad unum reft a Patre per Filium, neque suis finibus salva essentut in bono ipso maneret, alia quantum vellet, alia quantum posset dedit, quae botum sanctum, in quo sumus, scilicet principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur: unum scilicet quo auctore conditi sumus; et similitudinem ejus, per quam ad unitatem reformamur, est, et donum benignitatis ejus; qua placuit quod ab eo per Verbum factum est, et reconciliatum est auctori ut non interiret. Ecce ostensum est qualiter in creationem sufficiens notitia Trinitatis potest haberi, vel potuit sine doctore, vel interioris inspirationis revelatione. et de longinquo viderunt veritaAdjuvamur tamen in fide invisibilium per ea quae facta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qr nullus alius semper fuit nec ꝑa¬
tris qr pater est ingenitus et ĩnas¬
cibił. nec sui quia nulla res se ipͣm
non potuit. si enim nasci potuit.
potuit eẽ filiuis. uta mutabilis eẽ
potuit.
ħ queritur quomodo in

Expanded text:
quia nullus alius semper fuit. Nec Patris, quia Pater est ingenitus et innascibilis. Nec sui, quia nulla res seipsam  nasci non potuit. Si enim nasci potuit, potuit esse Filius, et ita mutabilis esse potuit. 4. Hic quaeritur quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
łncc̃ate/ nec uoluntate nec nc̃ca¬
te quia ncc̃atis in deo non est pre¬
ire uoluntas sapiãm ñ potest.
detrĩ. ridenda est dyaletica euno¬
nii aquo enuoniimam hr̃etici
ortisunt. qui am non potiuuss
tem qua gigneret filium sicut
nos aliquid aliqũ uolumus
mutabiliter intelligitur natura
ticu sedentẽ commñdat dñtes.
Acute sane quid̾ srdit ħeticouer¬
sutissime int̾rogantiutr deus fi¬
lium nolent an uolens genuerit.
ut sic uolens absurdissima d̾i mi
eẽ filium s noluntatis at ille uigilã
sigederet nolens seq̃retur grandis¬
absurditas ⁊ miseria quam de deo
credere magna est insania.si aũ
quid ergo. restabat nͥ ut obmnu¬
tescerot suaiterrogatione obli¬
gatum insolibili uinculo seui¬
deus ex predc̃is docetur non esse
concedend̾. Q̾ dens uoluntate ł
neccessitate. ł uolens. ł nolens
filium.

Expanded text:
ed nec voluntate nec necessitate; quia necessitas in Deo non est, praeire voluntas sapientiam non potuit;  c. 20, ridenda est dialectica Eunomii, a quo eunomiani haeretici orti sunt; qui cum non potuisset tem qua gigneret Filium, sicut nos aliquando aliquid volumus mutabilis intelligitur nostra tico respondentem commendat dicens: Acute sane quidam respondit haeretico versutissime interroganti, lium nolens an nolens genuerit, ut, diceretur nolens, absurdissima dei misesse filium, sed uoluntatis. at ille uigilantsi responderet nolens, seqabsurditas et miseria, quam de Deo credere magna est insania; si autQuid ergo restabat, nisi ut obmutesceret, sua interrogatione obligatum indissolubili vinculo se videns? Ex praedictis docetur non esse concedendum quod Deus voluntate vel necessitate, vel volens vel nolens,Filium.
Abbreviated transcription (Latin):
parabiles sunt et ita inseparabi¬
liter operentur. ħ et sea fides estͥͦ
nam naturam accepit et quid no¬
mine humaiitatis uł humane
nature intelligendum sit

Expanded text:
parabiles sunt, ita et inseparabiliter operentur. Haec et mea fides est, qNAM NATURAM ACCEPIT, ET QUID NOMINE HUMANITATIS VEL HUMANAE NATURAE INTELLIGENDUM SIT
Abbreviated transcription (Latin):
ñ placint cet̃m si ad perficiendum
corpꝰ mulieris deus extͥnsecum a¬
ugm̃tũ addidiss manis illud ee¬
quo plures accepisset sub̾e parteᷤᷤ
restat igitur ut de sola ip̃ius sub̾el
lieris corpus factus dc̃atur eosa
plicatis quinq milia hominũ
saciata sunt.

Expanded text:
n placuit. Caeterum si ad perficiendum corpus mulieris Deus extrinsecum augmentum addidisset, majus illud esquo plures accepisset substantiae partes. Restat ergo ut de sola ipsius costae lieris corpus factum dicatur: eo sanione multiplicatis, quinque millia hominum satiata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aqm ablutõn nos redimere neñ
adẏabolo et apc̃co sic̃ ispłitas persã¬
guiẽagni paschał abextiatore et
per aꝙͣ maris rubri ab egypciis li¬
berauit. Huiꝰ satͣmenti ritum
melchisedech ostẽdit inpanẽ ⁊ ui¬
num abrahe obtrlit. Uñ ut aitam¬

Expanded text:
am ablutionis nos redimere venit a diabolo et a peccato; sicut Israelitas per sanguinem agni paschalis ab exterminatore, et per aquam maris Rubri ab Aegyptiis liberavit. Hujus etiam sacramenti ritum Melchisedech ostendit, ubi panem et vinum Abrahae obtulit. Unde, ut ait Am
Abbreviated transcription (Latin):
deus pominẽ temptar permuserit q̃¬
decipiend̾ eẽ p̃sciebat s ñ ẽẽ laudabne
potestate hr̃et uellenon ꝯsentire sua¬
denti. deo iuuante/ et est głiosus tĩo ꝯ
futuros malos p̃sciebat: qr p̃uidit qͥd
boni de mał eoꝵ ẽẽt fc̃urꝰ sic .n. eos fec̾.
ut relinqueret eis. Unde aliquid fac̃ẽt.
⁊ si culpabiliter aliquid fac̃ent illum
de se laudabilit̃ operantẽ inuenirent.
ase hñt uolũtatẽ malam. naturama

Expanded text:
Deus hominem tentari permiserit, qudecipiendum fore praesciebat. Sed non esset laudabile potestate habere vellet non consentire suadenti, Deo juvante; et est gloriosius non futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; et si culpabiliter aliquid facerent, illum de se laudabiliter operantem invenirent. A se habent voluntatem malam, ab
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ nonẽ ĩpar meritum pacientie pe¬
tro qui passus est et iniohanne qui
passus nõ est. sic non ẽ. mñitum mꝰ
est nuptias. et in abraham qui fi¬
lio geniuit. Nam illins celibatus ⁊
istiꝰ ꝯcubitꝰ per tempoꝵ distributõm¬
xpͥo miit au̾nt s ꝯtinẽtiam ioban¬
nes in opere abraham insolo habebat.
habitu. melior est castitas celibum qmͣ¬
iugio potuit s tunc non oportuit. ¶tẽ.¬
ieRe. quis ignorat subaltadei dispensatõ

Expanded text:
sicut non est inpar meritum patientiae in Petro, qui passus est, et in Iohanne, qui passus non est, sic non est inpar meritest nuptias, et in Abraham, qui filios generauit. et illius enim celibatus et illius conubium pro temporum distributo militaverunt; sed continentiam Joannes in opere, Abraham in solo habebat habitu. Melior est autem castitas caelibum qtus sine conjugio potuit, sed tunc non oportuit. IteHieronymus: Quis ignoret sub alta dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
tores q̃ri ac dispͭari pot̃ cĩ incipit homo
iutero uiuere ansit qedam uita occł¬
ta que nund̃ mortib uiuũtis appareat.
negari ar iurissẽ puerperia que ideom̃¬
bratim execãtur ut eiciantur exutis p̃g¬
nantiũ ne matres ⁊ si mortua ibireli¬
qnͣtur occide̾nt impudẽcia nimia ũx. ex
quo aũ incipit homo uiñe ex illontiq
nire. ciũo ad resurrectõm nonpertinea
reperire nequieo.Den
au̾ ita resurrͣtura credantur. s pocius
correcta em̃dataq natura. Absit .ii. illũ
ubutĩebrẽ quẽ imꝑer natum iuoriẽte
frõs fidelissimi qui eum iuderũt yetu-¬
lerunt. ⁊ sõs. iese. scriptũ reliquid ut
unũ hominẽ duplicẽ. an nõ pociꝰ duo¬
ꝙ uium futurum erat si gemini nas¬
t̾ent᷑ resurrͦturos extimemꝰ. Ita ⁊ cet̾a
que nimia de formitate moust dñr ⁊ ad

Expanded text:
c disputari potest, quando incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incinire, quomodo ad resurrectionem non pertineat reperire nequeo. Nequaut ita resurrectura credenda sunt, sed potius correcta eorum emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, quem nuper natum in Oriente fratres fidelissimi qui eum viderunt retulerunt, et sanctus Hieron. scriptum reliquit, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita et caetera quae nimia deformitate monstra dicuntur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
necs młtipudõe sñ rei extͥnsece adi᷑¬
tõne actum ẽ et de illo iͣangm̃tato
rõm et ex eo descẽdisse ꝓpagõnis ie¬

Expanded text:
catione sine rei extrinsecae adjectione, auctum est; et de illo ita augmentato rationem, et ex eo descendisse propagationis le
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dñr incaritate non profecisse.pꝰ
ꝯfirmatõnem qr eoꝵ caritas post¬
ea ñẽ aucta sic dñt eos non ꝓfecis.¬
bona fecerunt post ea quam tunc
ñfec̃ant: s eoꝵ caritas exquia illa
ꝓcesserunt ñ est aucta ex qͣtm̃ m̃
uerũt añqͣm ista adderentur qͣtũ¬

Expanded text:
 in charitate non profecisse post confirmationem, quia eorum charitas postea non est aucta; et sic dicunt eos non profecisbona fecerunt postea, quae tunc non fecerant; sed eorum charitas ex qua illa processerunt non est aucta, ex qua tantum meruerunt antequam ista adderentur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lii aut̃ dñt angłos in confirma¬
tione tanta diuinitatis dilectõ¬
his ult̾uis ñ ꝓ̃fecerunt neq ꝑfc̃ũ¬
risunt ꝓfecerunt cñ inscĩa reruumn
ext̃ioꝵ sicut in cognitõne sacram̃

Expanded text:
lii autem dicunt angelos in confirmatione tanta deitatis dilectiohis ulterius non profecerint nec profecturi sint. Profecerunt tamen in scientia rerum exteriorum, sicut in cognitione s
Abbreviated transcription (Latin):
tali honore excludit s ħ ñ facit ꝓuitiobi¬
gamie imo ꝓ sacram̃ti uͥtute nͥ sit u¬
nauniꝰ sic̃ unicmnic i. Illudtñ ce¬
upciis possit p̃bere ꝯsensu s ħ de illo
intłłigi pot. qui pme uxori insidiatus¬

Expanded text:
tali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una unius, sicut unica unici. Illud tamen Cauptiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insidia
Abbreviated transcription (Latin):
illicitas concupiscẽtias ñ tm̃ que instu
per tutõse corrumpi possit sine cͥmine et
iur uxorẽ suã dimittere et uxor nirum.
It rͨtissiẽ dimitit᷑ si iuiro suo dicat. ñ ero
uxor tua nͥ mͥ delatcinio diuicias ꝯg̃as ꝑ
nͥ solita lenecinia ex̃peas añ siquid aliqͥd fa¬
cinorosum uł flagitõsum auiro suo ex¬
pectat tc̃ille si n̾acit̃ penitẽs est ht̃ fidẽ
per dilectõm operantem m̃brũ ꝙ eũ scã¬
dalizat amputab. E x hiis apparet

Expanded text:
illicitas concupiscentias non tantum quae in stuperniciose corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem suam dimittere, et uxor virum. Item rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua, nisi mihi de latrocinio divitias  solita lenocinia exerceas, aut si quid aliud facinorosum vel flagitiosum a viro suo expetat. Tunc ille, si veraciter poenitens est, habetque fidem per dilectionem operantem, membrum quod eum scandalizat amputabit. Ex his apparet
Abbreviated transcription (Latin):
id fc̃m sic explicaro ut pot̃o. Quadã
institia dei inpõtatẽ dyṙaboli traditũ
est genus humanũ poc̃o pͥmi hom̃iꝰ
inom̃s originałr tnͣseũte et illiusde¬
bito om̃s obligante. Uñ om̃s hoiẽs
ab origine sunt sub pͥncipe dẏabolo
tura .s. ut est depͣuata pcc̃o ñ ut estr᷑
ta c̾ata ab initio. Modꝰ autẽ ille que
traditꝰ est homo inpͤatẽ dẏaboli ñ
illo discerẽte peccantẽ pcã auctor il
lico inuasit. ñ tñ deꝰ continuit in ira
sua misatões suas nec hominẽ ale¬
ge sue põtatis amisit cum indeabo¬
li p̾ate eẽ permisit qr nec dẏabolus
apõtate dei ẽ alienꝰ sicut nec abonita
beret deum s inter mala penalia ⁊ in
ał inulta p̃stitit bona et tandẽ hoĩem
qiuẽ ꝯmissio ꝑcc̃oꝵ dyabolo subdidit
remissio põcoꝵ per sangͥnẽ xͥ data a dy¬
abolo eruit ut sic n¬

Expanded text:
id factum sit explicabo ut potero. Quadam justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes originaliter transeunte, et illius debito omnes obligante. Unde omnes homines ab origine sunt sub principe diabolot, ut est depravata peccato, non ut est creata ab initio. Modus autem ille quo traditus est homo in potestatem diaboli, non ilico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, cum in diaboli potestate esse permisit; quia nec diabolus a potestate Dei est alienus. sicut nec a bonitaberet Deum; sed inter mala poenalia etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commissio peccatorum diabolo subdidit, remissio peccatorum per sanguinem Christi data a diabolo eruit, ut sic
Abbreviated transcription (Latin):
passibilitatis grłam qr est humi¬
liatus per passionis obedĩam hu¬
militatis autẽ passionis meritũ.
fuit exaltatõis et exaltatõ p̃pri¬
um humilitatis. unde augꝰ. expo

Expanded text:
passibilitatis gloriam, quia est humiliatus per passionis obedientiam. Humilitas ergo passionis, meritum fuit exaltationis; et exaltatio, praemium humili
Abbreviated transcription (Latin):
one spcͣ loqueni solum patrẽ cõ¬
memorat dice sp̃e qui apatre. ꝓce¬
dit. ⁊ ⁊̃ idõ quia inpͥncipalib ꝯsci¬
liis que apud eos celebrata sunt
ita simbola eoꝵ subiunctic aña¬
tib sanctita sunt. ut nulli de tri¬
nitatis fide aliud docere uł aliter
predieare qiuam ibi continetur
afilio quicumq in quiunt. a filio
eum ꝓcedere addunt. anh̾a incur¬
runt unde et nos arguunt aña¬
tis reos saddunt.n ⁊ ad assertionẽ

Expanded text:
ns solum Patrem commemorat dicens: Spiritus qui a Patre procedit. Et etiam ideo quia in principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem
Abbreviated transcription (Latin):
tercius rome transcriptũ iiitabł¬
a argentea p̾ altare b̃i pauli
posita posteris reliquid pro a-¬
more. ut ip̃e ait incautela fidei
ortodoxe in quo quid̾ simbolo ĩ
ꝓcessione spiritus solus conne
adorandum ⁊ głificandum⁊cͣ.
Ilud est sunbolum ꝙ inmissa
cantatur editum iiuceno ꝯci¬
thematizato dñt quia dñis spi¬
ritum sanctum procedere a filio.¬
ꝙ ibi non continetur ex enim ẜ
alterum aiatims est aditum .s.¬

Expanded text:
Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro aore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concithematizatos dicunt, quia dicimus Spiritum sanctum a Filio procedere, quod ibi non continetur. Quod enimalterum a Latinis est additum, s
Abbreviated transcription (Latin):
indigebat gr̃a operante ⁊ cooperãte
Non .n. habebat quo pedem mouere
pos sñ grẽ operãtis ⁊ cooperantis au¬
xilio hũit tñ quo pot̾at stare. ꝙł¬
añ lapsũ utute̾

Expanded text:
indigebat gratia operante et cooperante. Non enim habebat quo pedem movere posset sine gratiae operantis et cooperantis auxilio; habuit tamen quo poterat stare. ante lapsum virtute
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ñ alio mͦ saluare nos potũit quã
per mortẽ suã sed ꝙ per aliam bosti¬
am ñ potuit nob̾ aperiri regni adi¬
tus et fĩ salu̾oͬ pͥer mortẽ unigeni¬
ti cuius tanta fuit ut dcm̃ ẽ hũili¬
tas et pacĩa ut eius m̃ito pat̾er tre-¬
dẽtib in eũ aditus regni. Magna
ergo inmorte uiugeniti p̃stita sũt
nos̾ ut liceat nob̾ redire inpatriã
sicut olim ĩ morte sũmi põtificis hi¬
is qui ad cinitatẽ refugii confuge¬
rant secure ad ꝓpͥa remeare. Etoeae¬
nus ostensum est quałr per y mor

Expanded text:
n alio modo salvare non potuerit quam per mortem suam; sed quia per aliam hostiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fieri salus, nisi per mortem Unigeniti, cujus tanta fuit, ut dictum est, humilitas et patientia, ut ejus merito pateret credentibus in eum aditus regni. Magna ergo in morte Unigeniti praestita sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secure ad propria remeare. Ecce aliquatenus ostensum est qualiter per
Abbreviated transcription (Latin):
Nã alii hoĩes debitoreᷤ erã uix uninos.¬
cuiq sua uirtus sufficiebat et hũi¬
litas qullus hoꝵ gͦ hostiam pot̾ato
multo ampluis est humiliatus ĩ
amaritũdinẽ mortis gustando
qmͣ ille adam superbiit per esum
ligni uetitinoxa delectatõe per¬
fruendo. si gͥ illiꝰ sr̃bia om̃ extitit
ruma ip̃m de paradiso mittensfo¬
ras aliis q exclndens ianuam mł¬
tomag̾ igitur xͥ humilitas qua
mortẽ gustauit ingressum regni
celestis om̃ib suis impleto dei dec̃¬
it ambꝵ. tm̃ fiut pccm nr̃mm ut sal¬
uari ñ possemꝰ nͥ unigenitus dei fi¬
lius pro nob̾ moreretur debitorib
mortis. s sio digno nos fecit testi¬

Expanded text:
nes alii homines debitores erant, et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo eorum hostiam poterat ofmulto amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbiit per esum ligni vetiti noxia delectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decrTantum fuit peccatum nostrum, ut salvari non possemus, nisi unigenitus Dei Filius pro nobis moreretur debitoribus mortis; sed sic dignos nos fecit test
Abbreviated transcription (Latin):
tri. nichil inquid nisi nat̾ ht̃ um.
filius et geniti honoris aumiratio
Thonore generantis est sum gͦ filł
eeñtiam hãt tota enim in eo est di
¶ Ecce hic dicit natiutaterr¬
tem dei perfectam ex natura futa
ur̃ ex hiis uerb̃. atq predcĩs natu¬
ra dei et genita et genuisse ꝙ aper¬
cius dicit inlibro .ix. detri. Nosm
quid mugenitum deum in forma
dei manentem innatura dei mã¬
sisse profitemur nec unitatem
forme seruił in nat᷑atr diuinen
nitatis refundimus nec rursũs
corporali insinuatione prẽm ĩfi¬
lio predicamus. s ex eo eiusdem
gñis genitam naturam : nalit̃
in se gignentem h̃uisse naturã q̃
informa nature se gignentis ma¬
nens formam nature et ĩfirmuita¬
tis corporał accepit.

Expanded text:
. Nihil, inquit, nisi natum habet Filius; et geniti honoris admiratio in honore generantis est. Cum ergo Filius essentiam habeat tota enim in eo est div Ecce hic dicit nativitatem Dei provectam ex natura; et ita videtur ex his verbis atque praedictis natura Dei et genita, et genuisse. Quod apertius dicit in lib. 9 de Trin. Nos, inquit, unigenitum Deum in forma Dei manentem, in natura hominis mansisse profitemur; nec unitatem formae servilis in naturam divinae unitatis refundimus, nec rursum corporali insinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuisse naturam, quae in forma naturae se gignentis manens, formam naturae et infirmitatis corporalis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
De maleficii autẽ impidiments hoc
tenend̾ ur̃ uł dec̾intur si per sortiari¬
as et maleficias concubitꝰ non sequitur.
ortandi sunt quib ista eueniunt ut
spñ contrito ⁊ humiliato deo. ⁊ sac̃doti de
mino sac̾fatiant. ⁊ per exorcismo ac cetͤa
ceptũ eccłastice discipline mnunimĩa
ministri ecc̃ẽ tales sanare ꝓcurent
ꝙ si non potũint sep̃arari ualebunt
si ꝓꝰ qmͣ alias nptias expecierĩt iłł
uiuentib qͥb iiũcte fu̾̃nt pͥorezibꝰ¬
quos reliquerant. ⁊̃ si perossibilitas
concubñdi eis reddita fuĩt reconcilia¬
ri nequibũt ꝙ infine huius capłi¬
dem est uł continetur ex rigore ma¬
gis uitelligendium est ꝙͣ ex canoni¬
ca equitate uł intlłndũ est ñ posse
reconciliar pͥorib nisi iuiditõ eccłie
quo diuisio fõa fũat.
de furiosis addit.

Expanded text:
De maleficii autem impedimento hoc tenendum decernitur: quod si per sortiarias et maleficas concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus illa eveniunt, ut spiritu contrito et humiliato Deo et sacerdoti de mino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera ecclesiasticae disciplinae munimina ministri Ecclesiae tales sanare procurent. Quod si non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint illis viventibus qquos reliquerant, etiam si possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, reconciliari nequibunt . Quod in fine hujus capituli continetur, ex rigore magis dictum intelligendum est, quam ex canonica aequitate. Vel intelligendum est non posse reconciliari prioribus, nisi judicio Ecclesiae, quo divisio facta fuerat. 4. De furiosis addit.
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit gignere s ñ oportuit
qiͣ potuit s non oportuit. non est
nob̾ perspitium aperire qũo sit
ħ u̾m. ⁊i deo sub silentio potius eẽ
preterudum nisi me sr̃ ħ aliqͥd
loqͥ coget instantia querẽtium.

Expanded text:
non potuit gignere, sed non oportuit, quasi potuit, sed non oportuit? Non est nobis perspicuum aperire quomodo sit hoc verum, et ideo sub silentio potius esset praetereundum, nisi me super hoc aliquid loqui cogeret instantia quaerentium.
Abbreviated transcription (Latin):
ita ubiq per eeñtiam qd̾ nec spa¬
tiosa magnitudine diffunditur.
nec uno de serto locũ alium occuꝑa
lens p̃cidere adei puritate omnem
localem motũ et looalẽ circũscͥptõ¬
nem pocius dicit omnia ẽẽ muillo ꝙͣ
ipm eẽ alicubi nͨ tñ ipm̃eẽ locum

Expanded text:
ita ubique per essentiam, quod nec spaita ubique per essentiam, quod nec spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserto loco alium occupat, lens praescindere a Dei puritate omnem localem motum et localem circumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo quam ipsum esse alicubi, nec tamen ipsum esse locum,
Abbreviated transcription (Latin):
tate sui nusꝙͣ deẽst eamq solã
omino in localẽ et incircumscrip¬
tibilẽ nullo ꝯcludi loco s afine us
adfinẽ attingere / ñ tñ spõsa magni¬
tudine nec locali motus ĩm̃sitate
atq ĩmobilitate sue eẽntie. Unde.¬
augꝰ. ad dardaniũ ait. Non qͣi sꝑa¬
tiota inmagnitudine opprimetur
deũ decuncta diffundi siciit hum᷑.
aut luxistadiffimdr. s potius sic̃
induob sapientib quoꝵ alt̾ alt̾o
corꝑe grãdior s sapientior non ẽ.¬
una sap̃ia est nec est ĩ maiore ma¬
ior nec ĩminore minor nec minor
in uno ꝙͣ induob ita deus sinela¬
bore regõs ⁊ continens mundũ in
ipso uͥq totͦ. Idem quo sr̃ psmai.
adũbum dei pertinet ñ eẽ inpar¬
dei q̃ attingit a fineusq ad finẽ
fortit᷑ uͭ tñ motu locali s ĩmobilita¬
te sui ulud simoles a saxea imple.
occuppando. Non gͥ ht̃ motum loca¬
lẽ ũbum illud ⁊ cap̃ia illa solida ÷ et
nͥq ex predc̃is innotescit q deus est

Expanded text:
tatem sui nusquam deesse, eamque solam omnino illocalem et incircumscriptibilem, nullo concludi loco, sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine, nec locali motu, sed immensitate atque immutabilitate suae essentiae. Undeus ad Dardanum: Non quasi spatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quorum alter altero corpore grandior est, sed sapientior non estuna sapientia est, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus. Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in ipso ubique totus. Idem quoque ait: Ad verbum Dei pertinet non esse in parDei, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, non tamen motu locali sed immobilitate sui; veluti si moles aliqua saxea impleatoccupando; non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa solida est et ubique, et praedictis innotescit quod Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ carnẽ ñ gͦ accep̃ u̾bũ dei personam
hoĩs. s naturã tue ñerat ex carne
illa et anima illa una composita
persona qmͣ u̾bum acçeperit s accĩ¬
piendo uniuit et uindo accepit.

Expanded text:
. Non ergo accepit Verbum Dei personam hominis, sed naturam; quia non erat ex carne illa et anima illa una composita persona quam Verbum accepit, sed accipiendo univit, et uniendo accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec plures fuissẽt: ⁊̃ si illi quiceci¬
derunt perstitissent mouentur
lectoros qũo scriptura dicat.x
ordinem conpien exhominib¬
dos inordine angłoꝵ quoꝵ alii as
magis ardent caritate alii inordi
formãdum detemͣ ordiũe. tanqͣm
.ix. sunt angłoꝵ et decimꝰ homiñs
⁊ hominoz ꝓ qualitate m̃itoꝵ sta¬
extali sensu dc̃m accipi pot̃ crma
de hõib restaurabr ꝙ in angeł
lapsimĩ ẽ de quib tot corruerũt-
humanum dequo fit reparatio ru¬
ine angłice tñ nõ minus saluare¬
tur hõfisi angłs ñ cecidiss.
homines assumimtur iux ninum

Expanded text:
nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem compleri ex hominibdos in ordine angelorum; quorum alii asslicet magis ardent charitate; alii in ordiformandum decimum ordinem, tanquam novem sint angelorum et decimus hominum, sed homines pro qualitate meritorum staex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur quod in angelis lapsum est, de quibus tot corruerunt, humanum, de quo fit reparatio ruinae angelicae; tamen non minus salvaretur homo si angelus non cecidisset. homines assumuntu
Abbreviated transcription (Latin):
fiãt luminaria in firmam̃to celi
⁊diuident diem ac noctem inp̃ce¬
denti triduo disposita est un̾usita¬
tis huuus mundi machina ⁊ ꝑtib
suis distributa/ formata .n. hce pͥ¬
ma die que muu̾sa illuscrͣet duos
seq̃utes dies attribuci sunt supẽ¬
me et unfine parti mundi firmam̃t¬
to .s. aeri terre ⁊ aque. nam scd̾a diͤ
fĩnam̃tũ desr̃ expansũ est t̾cͥauero
aquaꝵ molib uitra receptacula
sua collectic t̾ra est reuelata ates a¬
er serenatus .iiii. gͥ mundi elem̃ta¬

Expanded text:
Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti mundi, firmam aeri, terrae, et aquae. Nam secunda die firmamentum desuper expansum est. Tertia vero equarum molibus intra receptacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa
Abbreviated transcription (Latin):
pareat arida tercii diei beda opusẽ
⁊gregatio aquar̃ inuñu locuum cõ¬
gregate sunt eium om̃s acuie ce¬
lo infiores inunam matricẽ utłnͣ
q̃ p̃cerito biduo aqs luce clara il
lusduerat inpuro aere clarior ful¬
gebat. ⁊ apparebat t̾er que oooper¬
t̾a latebat. ⁊que aquis limosa era
fieret arida ⁊ graminib apta / eod̾
enim die ꝓtulic t̾ra h̃bam uirentẽ
iumq faciens fructũ. beda ubi¬

Expanded text:
da. Tertiae diei opus est congregatio aquarum in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino morituri sunt ͥan ip̃o tp̃is punc¬
to quo rapiantur obinam xp̃o adĩmor¬
talitatẽ mira cłitate sint transituri. ñ
⁊tentur. in illo spatio et morianturi et
reiuscant adhłic autẽ sensum quo es-¬
timemꝰ illos ĩ paruospatõ. ⁊ passuros m᷑¬
tẽ et accepturos inmortalitatẽ. apłs nos
urg̃e nr̃ nibi dicit in xp̃o om̃s minficabi¬
mur. et asi cid sem̃ias ñ uinificat᷑ nsi pn
moriatur. cur aũ nob̾ incredibile uĩdeat᷑¬
illam multitudinẽ corpoꝵ incafre qͦdã¬
modo semĩari atq ĩ ꝓtiꝰ ĩmortalit̃. et ĩ¬
corruptibilit reuiniscere cum credamus
ĩ ictu occłi. fut᷑amꝰ resurrtionẽ. ⁊ inm̃ibra
sñ fine uictura tanta ueloscitate reddit᷑¬

Expanded text:
omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo, ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Nonrtentur, in illo spatio et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum, quo existimemus illos in parvo spatio et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos ur, ubi dicit: In Christo omnes vivificabimur . Et alibi: Quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur . Cur autem nobis incredibile videatillam multitudinem corporum in aere quodammodo seminare, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta subtilitate, t
Abbreviated transcription (Latin):
delectet. qr fins cure. et cogitat̃ois
ẽ delectõ ad ꝙͣ cura et cogitatõne
uititur quisq peuenire et paulo pꝰ
opera ñra ciue sunt in dãs et fcĩs pꝰ¬
sũt homines uid̾e s quo ammo fi¬
ant et quo uenire cupiant solusd̃
tari nos incarne s in domino .i. cũ
bone sint cogitatones et eaꝵ fines
dirigit iustum. Idem super altius

Expanded text:
delectet; quia finis curae et cogitationis est delectatio, ad quam cura et cogitatione nititur quisque pervenire. Et paulo post: Opera nostra quae sunt in dictis et factis, possunt homines videre; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus Detari nos in carne, sed in Domino, id est, cum bonae sunt cogitationes et earum fines, dirigit justum. Idem super alterius
Abbreviated transcription (Latin):
quid distet inter uoluntatẽ et
intentõnẽ ac finẽ. ad ꝙ dici pot̃. ĩter
noluntatẽ et finẽ c̃to ato euidẽti
modo distingui qr uoluntas est qͣ
uolumꝰ aliquid̃ finis u̾o uoluntati

Expanded text:
inter voluntatem, et intentionem, ac finem. Ad quod dici potest inter voluntatem et finem certo atque evidenti modo distingui, quia voluntas est qua volumus aliquid; finis vero voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
tia pr̃is sic dubitasse dicensu hu
bitat de se an de petrẽ de dõ utiqnͦ.
cui dicit tnͣst᷑ dubitat hominisaf¬
fectu. Nam deus de patre ñ dubita
nec de morte formidat ꝓph̃a ⁊̃ non
dubitat qui nich̃. deo eẽ impossib¬
tare tu credis ut gͦ ho dubitatait
h̾o loquutus est hiis uerb̃ innui

Expanded text:
tia dubitasse, sic dicens in bitat, de se, an de Patre? De eo utique cui dicit transfer, dubitat hominis affectu. Nam Deus non de Patre dubitat, nec de morte formidat. Propheta etiam non dubitat, qui nihil Deo esse impossibtare tu credis? Ut homo ergo dubitat, ut homo locutus est. His verbis innui