comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ridꝰ simul & lubricȩ carnis incentiua dis¬
soluit. & ruente anima qͣsi ex aliqͣ rupe.
sustentat. Idõq p̾cor ut ad finẽ ꝓpositi
om̾i labore tendamꝰ. ne mopost terguni
respiciens. loth imitet᷑ uxorẽ. p̾sertĩ cũ
dñs dixerit. nullũ ponentẽ manum
suꝑ aratrũ & respicientẽ retrorsum.
Nolite quȩso uirtutes tanquã impossibile
nomem pauere. nec ꝑegrinii uobis aut ꝓcul
positũ uideat᷑. hoc studiũ quod ex nr̃o pen-¬
det arbitrio. huiꝰ oꝑis homini inserta est
smarina sectantur. & in alieno orbe cõsti.¬
tutos. in aniũ litt̾arũ qͣrunt magistros.
Nobis uero nulla ꝓficiscendi. nulla trans.¬
fretandi fluctꝰ netessitas imminet. in õi
sede t̾rarũ constituta regnacȩlorũ. Unde
na. Cui eniꝰ dubiũ ÷ quia nat᷑alis anĩmȩ
puritas. si nulla fuerit extrinsecus forde.
cunctabimꝰ. audiamꝰ ih̾m fuiũ naue di.¬
dñm dm̃ isrł. Nec iohi dissonaᷤ tulit de uir-¬

Expanded text:
ridus, simul et lubricae carnis incentiva disridus, simul et lubricae carnis incentiva dissolvit, et ruentem animam quasi ex aliqua rupe sustentat. Ideoque precor ut ad finem propositi omni labore tendamus . Nemo post tergum respiciens Lot imitetur uxorem , praesertim cum Dominus dixerit nullum ponentem manum super aratrum et respicientem retrorsum, Nolite, quaeso, virtutis tanquam impossibile nomen pavere, nec peregrinum vobis aut procul positum videatur hoc studium, quod ex nostro pendet arbitrio. Hujus operis homini inserta natusmarina sectentur, et in alieno orbe constitutos, inanium litterarum quaerant magistros; nobis vero nulla proficiscendi, nulla transfretandi fluctus necessitas imminet, in omni sede terrarum constituta sunt regna coelorum. Unde nam. Cui enim dubium est quia naturalis animae puritas, si nulla fuerit extrinsecus sorde cunctabimur, audiamus Jesum filium Nave pDominum Deum Israel . Nec Joannes dissonam tulit de vir
Abbreviated transcription (Latin):
nendus: Instituti rigor. habentib am̃ au¬
xiliatorem. sicut scriptũ ÷. Quia om̃i ꝓpo-¬
nenti bonũ. & ds comꝑatur. Ad inertiam
aut̃ calcandam apli p̾cepta replicemꝰ. quib
se mori cotidie cestabatur. Similit̾ & nos
humanę conditionis uita̾ ancipitẽ retͣc tan¬
ces. nõ peccabimꝰ. Cũ eni & excitatiasõno
aduesꝑam nos ꝑuenire dubitemꝰ & qͥeti corpora
concedentes de lucis no confidamus aduentu.
& ubiq naturȩ acuitȩ incertȩ memores.
di nos intelligamꝰ ꝓuidentia gub̃nari. hoc
mͦ nõ delinquemꝰ. aut aliꝗͣ fragili cupidita¬
te raptabim. S nec irascem̃ quidẽ ad u̾sus
alique. nec t̾renos ampliare chesauros am-¬
biemꝰ. qͥn potiꝰ metu cotidiani recessus & se¬
iungendi corporis uigi expectacione oia
caduca calcare. Cessabit mulierii amor.
libidinis extinguet᷑ incendiũ. inuicem
nob̃ debita nr̃a donabimꝰ. ante orłõs sẽꝑ
habentes ultimȩ retributionis aduentũ.

Expanded text:
nuus instituti rigor, habentibus Deum auxiliatorem, sicut scriptum est: Quia omni proponenti bonum Deus cooperatur . Ad inertiam autem calcandam, Apostoli praecepta replicemus, quibus se mori quotidie testabatur : similiter et nos humanae conditionis vitam ancipitem retractantes, non peccabimus. Cum enim excitati a somno, ad vesperam nos pervenire dubitemus, et quieti corpora concedentes, de lucis non confidamus adventu, et ubique naturae ac vitae incertae memores, Dei nos intelligamus providentia gubernari; hoc modo non delinquemus, aut aliqua fragili cupiditate raptabimur; sed nec irascemur quidem adversus aliquem, nec terrenos congregare thesauros ambiemus: quin potius metu quotidiani recessus, et sejungendi corporis jugi meditatione, omnia caduca calcabimus. Cessabit mulierum amor, libidinis exstinguetur incendium, invicem nobis debita nostra donabimus, ante oculos semper habentes ultimae retributionis adventum:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rent. assum̃tes nec mulierũ. nec bestiau
ac serpentiũ formas. necnon ingentia qͥdã
corpora. & usq ad tectuĩ porrectum caput.
infinitas speties & militum cat̾uas. Quȩ
om̃ia ad pͥmũ quoq crucis signu̾euanesct᷑.
hisqͥq agnitis fallatiarũ modis incipiunt.
p̾sagire. & futuroꝵ dierii euentꝰ uelle p̾di¬
cere. Cumq & in his contempti fuerint.
ipsu iam suȩ nequitiȩ pͥncipem ac totius
mali sũmitatem. ad subsidiũ sui certami¬
nis uocant.

Expanded text:
c mulierum, nunc bestiarum, nunc serpentium formas, necnon et ingentia quaedam corpora, et usque ad tectum domus porrectum caput, infinitas species et militum catervas. Quae omnia ad primum quodque crucis signum evanescunt. His quoque agnitis fallaciarum modis, incipiunt praesagire, et futurorum dierum eventus velle praedicere. Cumque et in his contempti fuerint, ipsum jam suae nequitiae principem ac totius mali summitatem, ad subsidium sui certaminis vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
&e ipsos in uobis. Ecce facti estis mbra xp̃i
Sicogitetis qͥd facti estis. om̃ia ossa urã dicent.
sensus humanꝰ uenisse uobis. gͣtuita grãm nul¬
lis meritis p̾cedentibus. ideoq grã dicit᷑. qͥa
gͣtis dat᷑. Quã grãm : Ut sitism̾bra xp̃i. ut¬
sitis filii dĩ. ut sitis fr̃s unici. Si ille unde uos

Expanded text:
et ipsos in vobis. Ecce facti estis membra Christi. Si cogitetis quid facti estis, omnia ossa vestra dicentsensusque humanus, venisse vobis gratuitam gratiam nullis meritis praecedentibus. Ideo et gratia dicitur, quia gratis datur. Quam gratiam? Ut sitis membra Christi, filii Dei, ut sitis fratres Unici. Si ille Unicus
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatione. a rapina. a fraudibus. aꝑiuriis.
ab illicitis rebͥ. a iurgiis. Ebrietas repellatur
cũ corpore. frs mei. filii mei. filiȩ meȩ. soro¬
res meȩ. scio agere diabolũ partes suas. nec
qͥescere loqͥ in cordibꝰ eoruᷤ. qͦs obligatos suis
uinctis tenet. Scio fornicatoribus adult̾is.
qͥ cõtepti ñ sunt cõ iugibꝰ suis. dicere diabolũ
in cordibꝰ eoꝵ. nͨ sunt mala carnis peccata.
Contͣ diaboli hanc ufurpatione̾ debemꝰ ha-¬
bere.xp̾i in carnationẽ. Hoc ÷ eniꝰ unde xp̃i.¬
anos decipit inimicus. ꝑcarnis illecebras. cũ
eisfacit leue qđ gͣue ÷. leue qđ asperum.

Expanded text:
fornicatione, a rapinis, a fraudibus, a perjuriis, ab illicitis rebus, a jurgiis: ebrietas repellatur cum corpore. res meae, scio agere diabolum partes suas, nec quiescere loqui in cordibus eorum quos obligatos suis vinculis tenet: scio fornicatoribus, adulteris qui contenti non sunt conjuge sua, dicere diabolum in cordibus eorum, Non sunt magna carnis peccata. Contra hanc diaboli susurrationem debemus habere Christi incarnationem. Hoc est unde Christianos decipit inimicus per carnis illecebras, cum eis facit leve quod grave est, lene quod asperum,
Abbreviated transcription (Latin):
plena. inquietus usus breuis ẽ & ipsa breuitas¬
semꝑ incerta. Quam utiq uitam eciam si aue¬
tori suo offerre dissimulet deuotio uoluntatis.
continuo a nobis est exactura lex mortis. & qd
datur ex uoto. soluitur ex debito.ꝓista itaq
uita dabit illam uitam. quȩ nec oculo pot̾
quamutiq cõsequi est facilus quam enarra¬
ri. Cuius erit cursus sine termino. usus sine fas¬
tidio. refectio sine cibo. ad iutoriũ sine defectu.
requies sine nocte. ociositas sine semo. indefici¬
ens subdi uult caritas. & sub antiquls ꝑpetius¬
q gaudiis semper iocinditas. & sine ullo amit¬
tendi felicitas. huiꝰ gͦ uitȩ dulcedinẽ relinquen-¬
etiam in hoc corꝑe p̾gustare conemur. Exdusa
dine quendam beatitudinis illius pudorem
cuss o om̃itorpore. om̃i pigritia. cuius mat̾¬
÷ infidelitas. illa iam hilaritate. illa a lacri-¬
tate. dño ac do nr̃o illoq gaudio seruiamus.
quo gaudio ad munera sua ipso inuitante

Expanded text:
plena, in qua et usus brevis est, et ipsa brevitaplena, in qua et usus brevis est, et ipsa brevitas incerta, quam utique vitam etiamsi auctori suo offerri dissimulet devotio voluntatis, continuo a nobis est exactura lex mortis, et quod non datur ex voto, solvitur ex debito. Pro hac itaque vita dabit illam vitam quae nec oculo poquam utique consequi est facilius quam enarrare: cujus erit cursus sine termino, usus sine fastidio, refectio sine cibo, adjutorium sine defectu, requies sine nocte, otiositas sine senio, indeficiens sub vultu Dei claritas, et sub antiquis perpetuisque gaudiis semper nova jucunditas, et sine ullo amitpericulo felicitas. Hujus ergo vitae dulcedinem relinquenetiam in hoc corpore praegustare conemur, et excldine, quemdam beatitudinis illius dulcem cusso omest infidelitas, illa jam hilaritate, illa alacritate Domino ac Deo nostro, illoque gaudio serviamus, quo gaudio ad munera sua ipso invitante
Abbreviated transcription (Latin):
qd utiq supiores ꝑsonȩ aclientib suis expec-¬
tare consueuerant. Nonne sinos uiderit hõ
ille debitu in sibi officium inuito atq ex torto
animo. etiã cum quodam fastidio ex hibere. ñ ne
magis factam sibi iniuriam iudicaret. & ex ho¬
notari se potiꝰ quam excoli ꝓnuntiaret. & huius¬
modi negligentiam atq indeuoto offensam
potius crederet referendam ee quam gra̾m:
Sigͦ cultus atq honor hominis deuotionem.
fidem atq hilarrtatẽ requirit. ubi utiq in¬
fructum oficiositas illa conseqͥt᷑
seruare debemꝰ. ne adobsequia eius indeuoti
atq conpulsione tristes. ne ingͣti inuitiq ue¬
niamꝰ. & nõ respitiat ds ad munera quȩ ne-¬
gligenti acuili animo referuntur. Non eni
cuiꝰ seobsequiis ato benefici is etiam ipsi angłi
inparadiso confitentur. cui postremum cum
cotum debeatur. nichil tam̃ gratis soluitur.
Pro hac gͦ misera uita laboribus & doloribus

Expanded text:
quod utique superiores personae a clientibus suis exspecquod utique superiores personae a clientibus suis exspectare consueverunt nonne si nos videret homo ille, debitum sibi officiam invito atque extorto animo, et etiam cum quodam fastidio exhibere, nonne magis sibi factam injuriam judicaret, et exhonorari se potius quam excoli pronuntiaret, et hujusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet referendam esse quam gratiam? Si ergo cultus nominis, devotionem, fidem, atque hilaritatem requirit, ubi infructum ofservare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, ne tristes, ne ingrati invitique veniamus, et non respiciat Deus ad munera quae negligenti ac vili animo offeruntur? Noe  videri  cujus obsequiis atque beneficiis etiam ipsi angeli in paradiso confitentur: cui postremo cum totum debeatur, nil tamen gratis solvitur. Pro hac ergo misera vita, laboribus et d
Abbreviated transcription (Latin):
d hoc ad istum locum conuenimꝰ
est enim  quando ea quȩ ad scłm ꝑtinent
loqumur. aut iniquis murmurationib
trahit. & sibi gaudet adquiri. Quiꝰ prodẽ
qd̃ p̾ciosis uigiliis. laboribusq conficimur.
non habemus. hoc est cormundum & lib um
ab istis minitis negligentiarum delictis.
studeamꝰ. qđ in nobis dñs nr̃ ex pectat. id ÷
suauem benignũq sermonem. mentẽq ab
om̃i maledicto. ab otni malitia lib̾am. Et deui
tatis his quib sp̃s scs offenditur. humilitati.
qͥeti. caritati. oꝑam deens. Hȩc sunt p̾cipua
sacrificia. hȩc pinguia holocausta. quȩ in con¬
spectu dni in odorem suauitatis ascendunt.
hoc etiam marime studeamꝰ. ut illa quȩ in ho¬
nore dni nrĩ ihu agimus. cum hilari agamus
animo. cum fidei gaudio & cum bonȩ ac deuotȩ
uoluntatis affectu. Quicquid uͦ inuiti atq
compulsi facimꝰ. nouerimꝰ nos nõ solum non
habere profectum. s marimum detrim̃tum.
faciamꝰ alicui potenti uiro obsequium soluere.

Expanded text:
d hoc ad istum locum convenimusest quod quando ea quae ad saeculum pertinent loquimur, aut nimiis murmurationibustrahi, et sibi gaudet acquiri. Quid prodest quod nos pretiosis vigiliis laboribusque conficimus, non habemus? Hoc est, cor mundum et liberum ab istis minutis negligentiis studeamus, quod in nobis Deus noster exspectat: id est, suavem benignumque sermonem, mentem ab omni maledicto, ab omni malitia liberam, et devitatis his quibus Spiritus sanctus offenditur, humilitati et quieti operam dantem. Haec sunt praecipua sacrificia, haec pinguia holocausta, quae in conspectu Domini in odorem suavitatis ascendunt. Hoc etiam maxime studeamus, ut illa quae in honorem Dei nostri agimus, cum hilari animo agamus, cum fidei gaudio et cum bonae ac devotae voluntatis affectu. Quidquid vero inviti atque compulsi facimus, noverimus nos ex eo non solum non habere profectum, sed maximum detrimentum. Faciamus alicui potenti viro obsequium solvere,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enĩ. Pat̾. ignosce illis quia nesciunt qͥd
faciunt. Saluatorẽ occidunt. qͥa salute nõ
gͣrunt. E cont & tu forsitan dicturus es. Et
qndo ego hoc possu qđ dñs potuit: Quare
hoc dicas : Attende ubi hoc fecit. attende quia
in cruce hocfecit. nõ incȩlo. Seꝑ eniꝰ ds̃ incelo
cũ patre. incruce aut̾ homo ꝓte. ubi se imi¬
tandũ p̾buit omnibus. Prote eni misi ipsam
uocẽ. ut ab om̃ib auiliret. Na potuit pro
ulis otare insilentio. s tu nõ haberes exemplũ.
uus. No potes imitari dn m tu u cupendera
incruce. stephanu seruũ eiꝰ cũ lapidaretur
Uilectionis pace̾ pinguissima inuenit. q̃
pace̾ inimicis optauit. Nuqͥd & ipse tc̃
progantib rogauit. & nͨ ꝓseuientibus. ꝓ
lapidantib. & ꝓ int̾ficientib: Habe ęxem¬
plum. disce. uide. qmꝰ ꝓse stans oraũ. & ꝓ illis
genu flexit. Putamꝰ fr̃s. qͥa plꝰ ilios dilexit ꝗͣ
se ipsũ : Pro se eniꝰ stans canqͣm iustꝰ exaudie¬

Expanded text:
Ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Salvatorem occidunt, quia salutem non quaerunt. E contra et tu forsitan dicturus es: Et quando ego hoc possum quod Dominus potuit? Quare hoc dicis? Attende ubi hoc facit; attende quia in cruce hoc fecit, non in coelo. Semper enim Deus in coelo cum Patre: in cruce autem pro te homo, ubi se imitandum praebuit omnibus. Pro te enim misit ipsam vocem, ut ab omnibus audiretur. Nam potuit pro illis orare in silentio, sed tu non haberes exemplum. vus. Non potes imitari Dominum tuum, cum penderet in cruce? Stephanum servum ejus, cum lapidaretur, equie dilectionis. Pacem pinguissimam invenit, quia pacem inimicis optavit. Numquid et ipse tunc pro rogantibus rogavit, et non pro saevientibus, pro lapidantibus et interficientibus? Habes exemplum, disce, vide quomodo pro se stans oravit, et pro illis genu flexit. Putamus, fratres, quia plus eos diligit, quam se ipsum? Pro se vero stans tanquam justu
Abbreviated transcription (Latin):
icebant de abbate agathone. quia
abierunt quidã adeũ. audientes
quia magnȩ uitȩ discrectionis uir eẽt.
et uolentes probare si irasceretur. dicunt.
ei. Tues agatho: Audiuimꝰ eni quia forni¬
catores & superbus. Et respondit ille.
Dicunt ei iterum. lues agatho hereticꝰ:
Et respondit. Non sum hereticus. Et
rogauerunt eum dicentes. Dic nobis cur
tanta dicentibus nobis in inuiria tua
eis. Illa pͥma mͥ ascribo. Utilitas enĩ ani
mȩ meȩ. Quod aut̃ dixistis hereticũ me
eẽ. ideo non ad quieui. quia seꝑatio est

Expanded text:
icebant de abbate Agathone quia abierunt quidam ad eum, audientes quia magnae discretionis vir esset; et volentes eum probare si irasceretur, dicunt ei: Tu es Agatho? Audivimus de te, quia fornicator es, et superbus. Et ille respondit: Etiam Dicunt ei iterum: Tu es Agatho haereticus? Et respondit: Non sum haereticus. Et rogaverunt eum, dicentes: Dic nobis cur tanta dicentibus nobis in injuria tua ei: Illa prima mihi ascribo, utilitas enim animae meae est: quod autem dixistis haereticum me esse, ideo non acquievi, quia separatio est
Abbreviated transcription (Latin):
entes saciat & diluit sordes seaut̃ ipsũ pur-¬
Quia ẽ homo quiuide t ore tacere. cor
aut̃ eius condempnat alios. hic gͦ sine
cessatione loquitur. Et est alui amane
usq ad uesꝑum loquens & taciturnitatẽ
tenet. hoc aut̃ dixit quia num quam sine

Expanded text:
entes satiat et delet sordes, seipsum autem purentes satiat et delet sordes, seipsum autem purQuia est homo qui videtur ore tacere, cor autem ejus condemnat alios; hic ergo sine cessatione loquitur. Est et alius a mane usque ad vesperam loquens, et taciturnitatem tenet; hoc autem ideo dixit, quia nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
dixit fr̃. Iubes unum annum: Et drxit
iterũ senex. Multũ est. Quiaut̃ presentes
erãt dicebrant. Usq ad quadraginta dies.
Senex iterũ dixit. Muitũ ẽ. Et adiecit dicers.
Ego puto quia siextoto corde homo metu¬
erit. & non apposuerit facere iterũ unde
penitentiam agat. etiã triduanam penitẽ¬
tiam suscipiat ds̃. ał¬
ixit abbas pastor. Sicut capsa plena-
uestibus si dimissa fuerit tẽpore lon-¬
go. putrefiunt uestes inea. ita sunt & co¬
gitationes in corda nr̃a. si non fecerimꝰ
ea corporalit̾ tempore longo. ext̾minabũt᷑
aut putrefient.
nt̾rogauit abba ioseph de eadẽ re: & dixit
abbas pastor. Sicut qͥ claudens serpentẽ
uł scorpionẽ inuase. & obturet eũ. pro¬
cetlente tempore om̃ino moritur: ita
malignȩ cogitatrones. quȩ studio demo¬
nũ pullulant. patiencia eiꝰ cui inmittunt
paulatim deficiunt. Dix̃ iterũ. Siquis¬
docet aliquid & non facit quod docet
similis est puteo quiom̃s homines adse ueni¬

Expanded text:
dixit ei frater: Jubes annum unum? Et dixit iterum senex: Multum est. Qui autem praesentes erant dicebant: Usque ad quadraginta dies? Senex iterum dixit: Multum est. Et adjecit dicens: Ego puto, quia si ex toto corde homo poenituerit, et non apposuerit facere iterum unde poenitentiam agat, etiam triduanam poenitentiam suscipiat Deus. icit abbas Pastor: Sicut capsa plena vestibus, si dimissa fuerit tempore longo, putrefiunt vestes in ea, ita sunt et cogitationes in corde nostro; si non fecerimus ea corporaliter, tempore longo exterminabuntur et putrefient. Interrogavit abbas Joseph de eadem re; et dixit abbas Pastor: Sicut quis claudens serpentem vel scorpionem in vase, et obturat eum, procedente tempore omnino moritur; ita malignae cogitationes, quae studio daemonum pullulant, patientia eius cui immittuntur paulatim deficiunt. 44. Interdocet aliquid et non facit quod docet, similis est puteo qui omnes ad se veni
Abbreviated transcription (Latin):
ixit abba euagriꝰ. Mentẽ errantem
uł nutantem solidãt lectione uigiliȩ. x ora¬
tio. Concupiscentiã uero feruentẽ madefacit
esuries. &. labor. & solitudo. Iracundam aut̃
ꝑturbatam repͥmit psalmodia. & loganimi¬
tas. & miscđĩa. s hec oportunis temporibus
& mensuris adhibita. Si aut̃ inportune uł
sine mensura fiunt ad paruũ tẽpus profici¬
unt. Quȩ autem parui temp̾ris funt. noxia
magis qͥm utilia erunt.
ixit abbas teodorus de firme. Si habes
amicitias. cum aliquo. & contigerit
eũ intemptationsm fortucationis incurre¬
re. si potes manum daei. & trahe illĩ sursũ.
Siaut̃ in errore aliquo fidei incurrit.
inude abste. ne forte remorans traharis
cum eo inprofundum.

Expanded text:
ixit abbas Evagrius: Mentem nutantem vel errantem solidat lectio, et vigiliae, et oratio: concupiscentiam vero ferventem madefacit esuries et labor et sollicitudo: iracundiam autem perturbatam reprimit psalmodia, et longanimitas, et misericordia, sed haec opportunis temporibus, et mensura adhibita; si autem inopportune vel sine mensura fiunt, ad parvum tempus proficiunt; quae autem parvi temporis sunt, noxia magis quam utilia erunt.Dixit abbas Theodorus de Pherme: Si habes amicitias cum aliquo, et contigerit eum in tentationem fornicationis incurrere; si potes, da ei manum, et retrahe illum sursum: si autem in errore aliquo fidei incurreritcitias ejus abs te, ne forte remorans traharis cum eo in profundum.
Abbreviated transcription (Latin):
illũ contͣ te inimiticias habuisse. Homo es ho.¬
mo est. Ledere uoluit. ledere uis. Ecce duo mali
estis. Quomꝰ gͦ dicis. & ego odio malum. qͥ auges
numerũ maloꝵ: Uis uincere inimicũ tuũ:
Attende intrinsetus tuos ne ibi habeas quẽ
uincere debeas. & duĩ ista consideraueris dicis
ꝑdidisti. & amicũ adqͥsisti. quando ille qͥ te¬
ante dnm serui in uerecũd a festinatione
ꝓperemꝰ. ut dies ille uindictȩ aduenerit. no
cũ impiis & peccatoribus puniam. s cũ ius

Expanded text:
illum contra te inimicitias habuisse. Homo es, hoillum contra te inimicitias habuisse. Homo es, homo est: laedere voluit, laedere vis? Ecce duo mali estis. Quomodo ergo dicis, Et ego odi malum, qui auges numerum malorum? Vis vincere inimicum tuum? Attende te intrinsecus, et vide, ne ibi habeas quem vincere debeas. Et dum ista consideraveris, dices perdidisti, et amicum acquisisti, dum ille si laante Dominum servi inverecunda festinatione properemus; ut cum dies ille vindictae advenerit, non cum impiis et pec
Abbreviated transcription (Latin):
uult de inimico suo uindicari
ꝓuõcat in se uindicta dĩ. S hoc facite frs
qͦd dicit apostolus. nulli malum ꝓ malo
reddentes. Hoc est eni uinci debono malum.
Quando eniꝰ uindicari uis. sine dubio uince
uis. Uide ne dũ uis homine uincere. ab ira
qͣm ille nocuit. Quomodo uincis malũ
in malo: Nõ hoc dix aplsᷤ. non hoc audisti.
figo noli uinci amalo audisti. & forsitan res.¬
pondes hoc & ego uolo. s nemo me uincit.
Dixit ergo apostolus. uince in bono malu. Hoc
ẽ. eniꝰ ut qͥ te lesit in iracondia. tu illu uincas
tua patientia. Qui te lesit sua auaritia. uin¬
cas illũ tua miscdia. Ecce qͥte sua auaritia
cat. In imicu̾tuus ÷ s esurit. Ciba illũ. Sitit.
potũ da illi. Hoceniꝰ faciens. carbones ignis
congeres super caput eiꝰ. Si hoc cogitas. in
malo uince̾ ius malum. & ipsa melemosinam
ut facias. amore uindictȩ uis facere. S: dico.
Quid ÷ carbones ignis congeres suꝑ caput eiꝰ:
Carbones ignis sunt inqͥb uritur ut peniteat

Expanded text:
ult de inimico suo vindicari, provocat in se vindictam Dei. Sed hoc facite, fratres, quod dicit Apostolus, Nulli malum pro malo reddentes. Hoc est enim vinci de bono malum. Quando enim vindicari vis, sine dubio vincere vis: vide ne dum vis hominem vincere, ab ira amplius, magis quam ille nocuit. Quomodo vincis malum in malo? Non hoc dixit Apostolus, non hoc audisti. Ergo, Noli vinci a malo, audisti. Et forsitan respondebis, Hoc et ego volo. Sed nemo me vincit. Dixit namque Apostolus, Vince in bono malum. Hoc est enim, qui te laesit sua iracundia, tu illum vince tua patientia. Qui te laesit sua avaritia, vince illum tua misericordia. Ecce qui te sua avaritia ca te, inimicus tuus est. Sed si esurit, ciba illum; si sitit, potum da illi: congeras super caput ejus: si hoc cogitas, in malo vis vincere malum; et ipsam eleemosynam ut facias, amore vindictae vis facere. Sed dicis, Quid est, Carbones ignis congeres super caput ejus? Carbones ignis sunt, in quibus uritur ut poeniteat
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestum ÷ gͦ quod ipse esurit iusticiam
qui discere optat iusticiam. Prius gͦ debemꝰ
discere. ut post ea mereamur implere. Ut
gͦ ista beatitudo ꝑ dĩ grãm impleatur in
uobis. si inueritate ut credimꝰ esuritis &
sititis iusticiam. quotiens uobis uerbum
dĩ tardius fuerit p̾dicatũ. nolite expectare
ut uobis eũ uitro debeamus ingerere. sed
etiã uos ipsi quasi rẽ uob̃ex iure debitam
fidelit̾ a nobis ac sitient exigite. Nam
ciens tardantibus nobis noluerits exigere.
possimmꝰ abillis qui ꝑicłm nrm nesciunt in¬
portuni forsitan iudicari.S qui uene nouit
quamgue pondus immineat ceruicibus sacer¬
dotum: intelligit quod quamius assidue
uerbũ dĩ p̃dicetur. minus reddimꝰ quam
debemus. Iestificatur enĩ sp̃s sc̃s ꝑ ꝓpham¬

Expanded text:
Manifestum est ergo quod ipse esurit justitiam, Manifestum est ergo quod ipse esurit justitiam, qui discere optat justitiam. Prius ergo debemus discere, ut postea mereamur implere. Ut ergo ista beatitudo per Dei gratiam impleatur in vobis, si in veritate, ut credimus, et esuritis et sititis justitiam, quoties vobis verbum Dei fuerit tardius praedicatum, nolite exspectare ut vobis ultro illud debeamus ingerere; sed etiam vos ipsi, quasi rem vobis jure debitam, fideliter a nobis ac sitienter exigite. 2.ties tardantibus nobis nolueritis exigere; possumus ab illis qui periculum nostrum nesciunt, importuni forsitan judicari. Sed qui bene novit quam grave pondus immineat cervicibus sacerdotum, intelligit quod quamvis assidue verbum Dei praedicemus, minus tamen reddimus quam debemus. Testificatur enim s
Abbreviated transcription (Latin):
NTER RELIQUAS BEATITUDINIES QUAS
in euuangłio dñs & saluator nr̃ enumera¬
re dignatus ÷ etiam hoc addidit dicens
Beati qui esuriunt & sitiunt iusticiam.
quoniam ipsi saturabuntur. Felices illi st̃
quibus istam p̾claram fam̃ & deside rabile
sitm ds̃ donare dignatur. Quom᷑ autem
esuritur iusticia: Fr. esuris iusticiam. si
uerbum dĩ patient̾ & libent̾ audire uolueris¬
Detalienim cibo dictũ est. Qui edunt adhuc
esurient. & qui bibunt me adhuc sicient.
Quamius enim meliꝰ sit facere quã nosse.
pus tam̃ est nosse quam facere. Debet enim
discere. qͥ optat implere. Deniq audi scrip¬
turam dicentem. Om̃is quiͣ didicerit iusti.¬
ciam. suꝑ t̾ram ueritatẽ non faciet. Et ite.¬
rum. Telus app̾hendet populũ in eruditũ.
& ignis adu̾sarios consumet. Et hoc in loco
ideo dicitur ignis adu̾sarius. quia nõ de
parte.xp̃i. s de parte diaboli eẽ cognoscitur.
Et iterũ iusticiam discite. qui habitatis t̾rã.

Expanded text:
nter reliquas beatitudines, quas in Evangelio Dominus ac Salvator noster enumerare dignatus est, etiam hoc addidit, dicens: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Felices sunt quibus istam praeclaram famem, et desiderabilem sitim Deus donare dignatur. Quomodo autem esuritur justitia, fratres? Justitiam esuris, si verbum Dei patienter et libenter audire voluerisde tali enim cibo dictum est, Qui edunt me, adhuc esurient; et qui bibunt me, adhuc sitient . Quamvis enim melius sit facere quam nosse; prius est tamen nosse, quam facere: debet enim discere, qui optat implere. Denique audi Scripturam dicentem, Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet: et iterum, Zelus apprehendet populum ineruditum; et ignis adversarios consumet. Et in hoc loco ideo dicitur ignis adversarius; quia non de parte Christi, sed de parte diaboli esse cognoscitur. Et iterum, Justitiam discite, qui habitatis terram .
Abbreviated transcription (Latin):
ocebat beatꝰ antonius¬
quod siquis uelit ad ꝑfectionẽ uelociter
uenire. non sibi ipse fieret magist̾. nec pro
priis obȩdiret. etiam si rectũ uideatur eẽ
quod uelit. sed scdm uoluntatẽ saluatoris
obseruandum eẽ. & ante om̃ia unusquisq
ab neget semet ipsum sibi . & renuntiet
propriis uoluntatibus: quia & saluator

Expanded text:
ocebat beatus Antoniusquod si quis velit ad perfectionem velociter pervenire, non sibi ipse fieret magister, nec propriis voluntatibus obediret, etiam si rectum videatur esse quod vellet, sed secundum mandatum Salvatoris observandum esse, ut ante omnia unusquisque abneget semetipsum sibi, et renuntiet propriis voluntatibus, quia et Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
Si apłs ut se apud dm̃ absolueret. die noc¬
tuq u̾bũ dĩ p̾dicabat. quid nobis fiet. qͥ
uix uel post multos dies cõmisso nobi.
gregi sp̃ualia pascua prouidemꝰ : Et ꝓpt̾ea
contestatur idem paulus dicens. Testificor
coram dõ & ixp̃o iesu. qͥ iudicaturus est
uiuos. & mortuos. & aduentum ipsius. &
regnum ipsius. Et quasi int̾rogaret᷑. quare tã¬

Expanded text:
um . Si Apostolus, ut se apud Deum absolveret, die noctuque verbum Dei praedicabat; quid de nobis fiet, qui vix vel post multos dies commisso nobis gregi spiritualia pascua providemus? Et propterea contestatur Timotheum idem apostolus, dicens: Testificor coram Deo, et Christo Jesu, qui judicaturus est vivos et mortuos, et adventum ipsius, et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
oportune uolentib. inportune
nolentibus: Uolentibus audire uerbum dĩ.
offerendum ÷. fastidientibus ingerendũ. ne
forte cont̾ nos ante tribunal xp̃i stantes. di¬
cant se a nobis amonitos non fuisse. & anima¬
rum illorum sanguis de manibus nr̃is requi¬
ratur. Unde cũ gͣndi tremore pensare debemꝰ.
ne ad nos etiam ulla t̾ribilis sententia dicatur
quam seruus ille audire meruit. qui acceptũ
talentũ dupplicare noluit. Serue inquit male
& piger. quare non peccuniam meã ñ mula-

Expanded text:
opportune volentibus, importune nolentibus? Volentibus audire verbum Dei offerendum est; fastidientibus, ingerendum: ne forte contra nos ante tribunal Christi stantes dicant se a nobis admonitos non fuisse, et animarum illorum sanguis de nostris manibus requiratur. Unde cum grandi tremore pensare debemus, ne ad nos etiam illa terribilis sententia dirigatur, quam servus ille meruit audire, qui acceptum talentum duplicare noluit: Serve, inquit, male et piger, quare non dedisti pecuniam meam nummula
Abbreviated transcription (Latin):
uł per fantasias mulierib apparentibus.
uł etiam ꝑ naturalis humoris abundantiã.
Dicebat ergo. Si quidem absq mulierum
fantasia cale aliquid euenerit. non est pec¬
catum. Cum genitus enĩ humor in cor¬
pore ubi propria repleuerit conceptacła.
siuis neceẽ est ut meatib egerat᷑. & idõ
no trahitut ad peccatũ. Ubi uͦ uisus mu¬
lierum & blandimͣta carnis occurrunt.
in hoc iam desiderus animȩ. & erga huius¬
modi cogitationes atq illecebtas occũ¬
patȩ. dari confirmat iudicia. Debere mo.¬
nachos aiebat om̃igenere a cogitationib
suis repellere huiꝰmodi simulacra. nec

Expanded text:
vel per phantasias mulierum apparentium, vel etiam per naturalis humoris abundantiam. Dicebat ergo: Siquidem absque mulierum phantasiis tale aliquid eveniat, non esse peccatum, congenitus enim humor in corpore, ubi propria repleverit conceptacula, suis necesse est, ut meatibus egeratur, et ideo non trahitur ad peccatum. Ubi vero visus mulierum, et blandimenta carnis occurrunt, in hoc jam desideriis animae et erga hujusmodi cogitationes atque illecebras occupatae dari confirmabat indicia. Debere ergo monachos, aiebat, omni genere a cogitationibus suis repellere hujusmodi simulacra, nec
Abbreviated transcription (Latin):
l& est tristicia quȩ corrũpit. Tristicia
ergo utilis est. ut pro peccatis uigemis¬
cas. & pro ignorantia ꝓrimorum . & ut
noncadamꝰ aproposito. ut ꝑfectionem
bonitatis accingamꝰ. Hȩ st̃ speties
uerȩ tristiciȩ. Est eniꝰ & adu̾sarii nr̃i ad
hȩc quȩdam coniunctio. Inmittit enim
tristitiam si ne aliqua ratione. quam te¬
dium apellauerunt. Oportet gͦ talem
spm̃ sepiꝰ orando & psallendo. magis depellere.
i

Expanded text:
et est tristitia quae corrumpit. Tristitia ergo utilis est, ut pro peccatis ingemiscamus, et pro ignorantia proximorum, et ut non cadamus a proposito, ut perfectionem bonitatis attingamus: hae sunt species verae tristitiae. Est enim et adversarii nostri ad haec quaedam conjunctio. Immittit enim tristitiam sine aliqua ratione, quam taedium appellaverunt. Oportet ergo talem spiritum saepius orando et psallendo magis depellere. i
Abbreviated transcription (Latin):
feste. & contempnebat eos. Cũ aut̃ se diabolꝰ tudẽt
uinci a sene. uenit & ostndit se ei dicens.
non comparuit.
irit abbas agathon. quia scđm uolũ¬
tatẽ meam numquam dormuii.
retinens incorde adu̾sus quenquam
dolorẽ. neq di misi dormire alium: ha¬
bentem aduersum me aliquid. A¬

Expanded text:
feste, et contemnebat eos. Cum autem diabolus videret feste, et contemnebat eos. Cum autem diabolus videret se vinci a sene, venit et ostendit se ei, dicens: non comparuit. ixit abbas Agathon: Quia secundum voluntatem meam nunquam dormivi, retinens in corde adversus quemquam dolorem: neque dimisi dormire alium habentem adversum me aliquid.
Abbreviated transcription (Latin):
ixit abbas antonus. Uidiom̃s lag̃os
inmuci censos interra. & in gemiscers
dixi. Quis putas transiet istos: Et audiui
uocẽ dicentẽ: humilitas
reteriens aliquando abbas machariꝰ
a palude ad cellam suam reu̾tens por-¬
tabat palmulas. & ecce occurrit ei diabo
lus in uia cum falce messoria. Uoluit aut̃
eum ꝑcut̾e de falce illa & nõ potuit. Et
quicquid tu fac is. & ego facio. Ieunas cu.¬
& ego omĩno non dormio. Unũ est aut̃
lus. humilitas tua perquam non pre¬
quid eet humilitas: & ille respondit.
Si peccanti inte in nosceris anteqͣm apud
te penitentiam agat. Dixit senex. In om̃i
temptatione non culpes hominẽ. sed
te ipsum tantum. dicens quia ꝓeccatis
meis hȩc michi euenerint
angłs tͥ appareat. nõ suscipiat faci¬
le. sed humilia te ipsum dicens. Non
sum dignus angłm uidere: iuuens in
peccatis. Marrauerunt dealio sene.
quia sedens in cella sua. & sedens sustinens
temptationes. uidebat demones mani-¬

Expanded text:
 abbas Antonius: Vidi omnes laqueos  abbas Antonius: Vidi omnes laqueos inimici tensos in terra, et ingemiscens dixi: Quis putas transiet istos? Et audivi vocem dicentem: Humilitas. Venerunt aliquana palude ad cellam suam revertens, portabat palmulas; et ecce oclus in via cum falce messoria. Voluit autem illum percutere de falce illa, et non potuit. Et quidquid tu facis, et ego facio. Tu jejunas, ego omnino non dormio. Unum est autem lus: Humilitas tua me vincit, prquid esset humilitas? Et ille respondit: Si peccanti fratri in te ignoveris, antequam apud te poenitentiam agat. 61. Dixit senex: In omni tentatione non culpes hominem, sed teipsum tantum, dicens: Quia pro peccatis meis haec mihi evenerunt. angelus tibi appareat, non suscipias facile, sed humilia temetipsum, dicens: Non sum dignus angelum videre vivens in peccatis. 70. Narraverunt de alio sene, quia sedens in cella sua, et sustinens tentationes, videbat daemones mani
Abbreviated transcription (Latin):
quam culpam. non possum suadere
bono frĩ parum boni. illi alteri duplũ
impende. ipse est enĩ qui infirmat᷑.
habens spem quia lucrum fratris opus
fructification est micti. Al¬
Rarrauit abbas daniel de abbate arsenio¬
quia uenit aliquando magistrianus defe¬
rens testam̃tũ cuiꝰdam senatoris parentis
eiꝰ. qui reliquerat ei hereditatẽ magnam
ualde. Et accipiens testam̃tum. uoluit il¬
lud sc indere. Magistrianus aut̃ cecidit
ad pedes eius dicens. Dep̾cor nõ scindas
uiud. quia inciditur michi caput. Et
dicit ei abbas arsenius. Ego pͥmus mor¬
cuus sum. quam ille. Ille aut̃ mͦ mor¬
uius est. Quomͦ me fecit heredem:
Et remisit testam̃tũ. nichil accipiens. A¬
bbas teodorus cognom̃to firme.
nabebat cres codices bonos. Et cũ
uenisset ad abbatẽ machariũ dixit ei .qr
habeo tres codices. & profitio ex lectione
eorum. s & fratres petunt eos ad legen¬
dum. & ipsi ꝓfitiunt. Dic gͦ m quid
debeo facere. Et respondit senex dixit.

Expanded text:
quam culpam, non possum suadere bonum fratri bono, illi parum; alteri duplum impende, ipse est enim qui infirmatur.habens spem, quia lucrum fratris mei, opus fructificationis est mihi. arravit abbas Daniel de abbate Arsenioquia venit aliquando Magistrianus, deferens ei testamentum cujusdam senatoris parentis ejus, qui reliquerat ei haereditatem magnam valde. Et accipiens testamentum, voluit illud scindere: Magistrianus autem cecidit ad pedes ejus, dicens: Deprecor te, ne scindas illud, quia incidetur mihi caput. Et dicit ei abbas Arsenius: Ego prius mortuus sum quam ille. Ipse autem modo mortuus est, quomodo me fecit haeredem? Et remisit testamentum, nihil accipiens. bbas Theodorus, cognomento de Pherme, habebat tres Codices bonos. Et cum venisset ad abbatem Macarium, dixit ei: Habeo tres Codices, et proficio ex lectione eorum. Sed et fratres petunt eos ad legendum, et ipsi proficiunt. Dic ergo mihi quid debeo facere? Et respondens senex, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
erum. & multũ sibi laborẽ imponens
ait̃ uͦ egrotantib deseruit. Cuiꝰ opꝰ mag̃
acceptũ ẽ dõ: Respondit ei senex. Si frat᷑
ille qui sex diebus ieiuuniũ leuat. appen.¬
dat se super nares. non potes ł ȩqͣlis eẽ
qui infirmaͬtib deseruit
Nt̾rogauit quidã. senẽ quẽdã diceris.
Quom sunt modo quidam laborantes in
conu̾satione. & non accipiunt grãm sicut
antiqui: Dicit ei senex. Quia tunc caritas
erat. & unus quisq proximũ suum tra-¬
hebat sursum. Nunc aut̃ refrigescente ca-¬
ritate. unusquisq proximũ suũ seorsũ
tͣhit. & propt̾ ea grãm merem accipere.

Expanded text:
ultum sibi laborem imponens; alter vero aegrotantibus deseruit. Cujus opus magis acceptum est Deo? Respondit ei senex: Si frater ille, qui sex diebus jejunium levat, appendat se per nares, non potest esse aequalis illi qui infirmantibus deseruit. Interrogavit quidam senem quemdam, dicens: Quomodo sunt modo quidam laborantes in conversatione, et non accipiunt gratiam sicut antiqui ? Dicit ei senex: Quia tunc charitas erat, et unusquisque proximum suum trahebat sursum; nunc autem refrigescente charitate, unusquisque proximum suum deorsum trahit, et propterea gratiam non meremur acci
Abbreviated transcription (Latin):
spũali sapientia edocerie Habeant sibi cȩ¬
teri suas opes. gemina bibant. sericũ neant.
plausu popłi delectentur. & ꝑ uarias uo-¬
luptates diuitias suas uincere nequeant.
Nr̃ȩ delitiȩ sint. in lege dñi meditari. die
ac nocte pulsare ianuã non patentẽ. pa¬
nes trinitatis acciꝑe. & seculi fluctus
dño p̃eunte calcare. Saluta blesillam &
eustochiũ tẏrumcłas nr̃as. Saluta feli-¬
cianã uerȩ carnis castam. uirginitate felicem.
ne dormiente patrefamilias inimicꝰ homo
rirania suꝑseminz. Quãuis enĩ dicere au.¬
deant ego ciuitas firma. ciuitas que ñ
oppugnatur. nullus hostili exercitu ob¬
sidente securus ÷ nemo ut beatus cypri-¬
anus ait satis tutus ꝑiculo ꝓximus.
Exemplũ ȩpłȩ si acciꝑe uoluerit qriaoĩ¬
orotatĩ. nr̃a marcella tribuito. & mem̃to
mei. obsecrans ut dñs iħs conterat satha-¬
nan sub pedib nr̃is uelociter. adctir.

Expanded text:
 sapientia spiritali! habeant sibi ce sapientia spiritali! habeant sibi ceteri suas opes, gemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur et per uarias uoluptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere et saeculi fluctus domino praeeunte calcare. Saluta Blesillam et Eustophium, tirunculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; ne dormiente patre familias inimicus homo zizania superseminet. quamuis enim dicere audeant: ego ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur, -nullus hostili exercitu obsidente securus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus periculo proximus. exemplar epistulae, si accipere uoluerit ptXoitovoto\'tt nostra Marcella, tribuito et memento mei obsecrans, ut dominus Iesus conterat satanan sub pedibus nostris uelociter. XXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
nexio ÷ bonũ pͥncipiũ. quãuis ñ sciamꝰ
uniuersa quȩ scripta sunt. tam̃ ex par¬
te cognoscimus. & ex parte ꝓpħamus.
Et nunc ꝑspeculũ uidemus in enigmate
głis fuerimꝰ. tunc libroꝵ doctrina cessa-¬
bit. & tunc uidebimus facie ad faciem
gimus in oꝑa. Cor & disciplina interp̃ta¬
tur insensu. quia nichil facere possuoꝰ
nisi pͥus quȩ facienda sunt scierimus.
Quinta conexio ÷ ex ipsis ȩternũ ad¬
utoriũ. Hoc explanatione ñ indiget.
& om̃i luce manifestius ÷ ex scripturis
ȩterna subsidia ministrͣi. Sexta conexio
hab& fons siue oculus oris iusticie scđm il¬
lud quod in .iiii. numero exposuimꝰ. Septima
conexio ÷ quȩ & extrema quo & in ipso qͦq
septenario numero sit misticus intellectus.
Uocatio capitis. dentiũ signa. Per dentes
articulata uox ꝓmit᷑. & his signis ad caput
dĩ scire prudentiã. in atria eius intͣre sen¬
sũ creatoris inspicere. & sermone dñi dĩ
nr̃i qui ab huiꝰ mundi sapientib deridet᷑

Expanded text:
iod: bonum, principium, quia quamvis nunc sciamus universa, quae scripta sunt, tamen ex parte agnoscimus, et ex parte prophetamus, et nunc per speculum videmus in aenigmate elis fuerimus, tunc librorum doctrina cessabit, et tunc videbimus facie ad faciem gimus in opere, cor et disciplina intelliguntur in sensu, quia nihil facere possumus, nisi prius quae facienda sunt scierimus. Quinta connexio est, ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifestius est ex Scripturis aeterna subsidia ministrari. Sexta connexio est, fons sive oculus, oris, justitiae, secundum illud quod in quarto numero exposuimus. Septima connexio est, quae et extrema, quod et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, vocatio, capitis, dentium, signa. Per dentes articulata vox exprimitur; et his signis ad caput Dei scire prudentiam, in atria ejus intrare, sensum Creatoris inspicere, et sermones Domini Dei tui, qui ab hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
cras litteras didicisti S nec uobis excusatꝰ
ẽẽ potero. quoꝵ corda ista me sua uoce pul¬
sabunt. Quid metus ꝓferre uerbum:
Si ȩtas reuocat. paulus thimotheo iuueni
precipiebat dicens. Nemo adolescentiã tuã
contempnat. Predica uerbũ. Si sermo de est.
pete & accipies. Non enĩuos estis qui loqui¬
mini. s quod donatur uobis. hoc ministra.¬
tur nobis. His coartatus angustiis. qͦ me
se dicere. quo & meũ suppleam ministeriũ.
& ur̃m saciem desideriũ : Inter cȩteras uir
tutes eius quas cõmemorat apłs paulus.¬

Expanded text:
cras Litteras didicisti . Sed nec sic vobis excusatus cras Litteras didicisti . Sed nec sic vobis excusatus esse potero, quorum corda ista me sua voce pulsabunt: Quid metuis proferre verbum? Si aetas revocat, Paulus Timotheo juveni praecipiebat, dicens: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Praedica verbum . Si sermo deest, pete, et accipies: non enim vos estis qui loquimini; sed quod donatur vobis, hoc ministratis nobis. His coarse dicere, quo et meum suppleam ministerium et vestrum satiem desiderium? Inter caeteras autem virtutes ejus, quas commemorat apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ESIDERT¬
uor caritatis ur̃ȩ a
nobis exigit. debitũ
sermonis officium.
s tanta sunt quȩ ter¬
reant & reuocent animũ nr̃m ut si ueli¬
mus parere desiderio Nrõ non sit sine ꝑiculo
nr̃o. Primũ quod iuuenis loqui cogar p̃sen-¬
tib senib. deinde temerariũ eẽ arbitror
loqui uelle imꝑitiã inter eos quos robo¬
rauit antiqua doctrina. Optabã ergo si-¬
lentio p̃terire. & illũ locũ tutissimũ eli-¬
gere. audire potiꝰ quã aliquid dicere. S
quid facio: Instat ur̃ amor. reuocat nr̃ pu¬
dor: cogit scõꝵ patrũ iussio. Aquib si ue¬
te. parcite nr̃ȩ uerecundiȩ : parcite nr̃ȩ
ȩtati. maxime cũ recolam uobis fuisse
p̃ceptum. loquimini seniores decet enĩ
uos: ipsi scĩ caritate qua p̃ualent respon-¬
debunt michi. Loquere iuuenis: delectat
enĩ nos. Quib si repetam scĩ patres quid.
rursũ michi respondebunt. Quod a nob̾
sepe audisti mem̃to fili. qͥa ab infantia sa-¬

Expanded text:
esiderium Charitatis vestrae a nobis exigit debitum sermonis officium. Sed tanta sunt quae terreant et revocent animum nostrum; ut si velimus parere desiderio vestro, non sit sine periculo nostro: primum, quod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si vete; parcite nostrae verecundiae, parcite nostrae aetati, maxime cum recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondebunt mihi, Loquere, juvenis; delectat enim nos. Quibus si repetam, Sancti patres, quid loquar? rursum mihi respondebunt, Quod a nobis saepe audisti, memento, fili, quia ab infantia sa
Abbreviated transcription (Latin):
maiora sunt nosse. nisi & hȩc habuerimus¬
in exordiũ. scd̾m illud quod ꝓpħa dicit. A
mandatis tuis intellexi. Quod uidelicet
post oꝑa ceꝑit habere scientiã secretoꝵ. Ue-¬
rũ iam complendũ ÷. quod petisti. ut sen-¬
sũ uniꝰcuiꝰq elem̃ti interp̃tatio ad nexa
significet aleph. interp̃tatur doctrina.¬
beth domus.Gimel plenitudo. Deleth ta¬
Lameth. disciplina siue cordis. meo. ex
ipsis. Nun sempiternũ. Camech adiutori-¬
um. AiN. fons siue oculus. Ptie os ab ore ñ
ab osse intellige. ne litterarũ ambiguita¬
te fallaris. Sade. iusticiȩ. Coph. uocatio.
Res capitis. Sini. dentium. Iay signa.
ost interp̃tationẽ elementoꝵ intel¬
ligentiȩ ordo dicendus ÷. Prima co-¬
nexio ÷ doctrina. domus plenitudo tabu-¬
larum. quia uidelicet doctrina ȩccłȩ quȩ
domus dĩ in libro reppit᷑ plenitudine di¬

Expanded text:
majora sunt nosse, nisi Ethicae habuerimus exordium, secundum illud quod Propheta dicit: « A mandatis tuis intellexi ; quod videlicet post opera coeperit habere scientiam secretorum. Verum jam complendum est quod petisti, ut sensum uniuscujusque elementi interpretatio annexa significet. 5. Aleph interpBETH \'domus\', GIMEL \'plenitudo\', DELETH \'taLAMED \'disciplinae\' siue \'cordis\', MEM \'ex ipsis\', NUN \'sempiternum\', SAMECH \'adiutorium\', AIN \'fons siue \'oculus\', PHE \'os\' — ab ore, non ab osse intellege, ne litterarum ambiguitate fallaris —, SADE \'iustitiae\', COPH \'uocatio\', RES \'capitis\', SEN \'dentium\', TAU \'signa\'. Post interpretationem elementorum intellegentiae ordo dicendus est. Prima conexio est \'doctrina domus plenitudo tabularum ista\', quo uidelicet doctrina ecclesiae, quae domus dei est, in librorum repperiatur plenitudine di
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa tolerat. omĩa credit. omĩa sperat.
omĩa sustinet. Ex his igitur .iiͦiͦ. uirtu¬
tibus sc̃ẽ caritatis. loqui conuenit sc̃ĩtati
ur̃ȩ. delectatq pͥmitꝰ intueri. quẽadmo¬
dũ uelut .iiiͦ. cardines orbis. continens
totũ possederit mundũ. Requiramus
igitur si placet aliquoꝵ exempla sc̃oruor.
eorũ scilicet qui his uirtutib sc̃ȩ̃ caritatis

Expanded text:
Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. De his igitur quatuor virtutibus sanctae charitatis loqui convenit sanctitati vestrae, delectatque primitus intueri, quemadmodum quatuor cardines orbis continens totum possederit mundum. Requiramus igitur, si placet, aliquorum exempla sanctorum, eorum scilicet, qui his virtutibus pos
Abbreviated transcription (Latin):
illiqͥ in dm̃ peccaueris: sine seuerissi madis-¬
trictione non debemus penitus indulgere.
nedum illi ꝑ indiscretã pietatẽ remittit᷑
exemplum ꝑditionis aliis p̃beatur. Insua
gͦ se unusquisq ostendat eẽ clem̃tem. quia
añs dixit. Si dimiseritis hominib peccata
eorum. dimittet & uobis pater ur̃ cęlestis
peccata urã. Quando uero indmñ aliquis
mo debet fieri. ut ꝑ spiritualem castigatio¬
nem ita corrigatus in hoc scło. ut nõ ꝑeat in-
futuro. qm̃ omne peccatum quod inhoc mũ-¬
do non corrigtrir. infut̾o punietur. Sic eni¬
defuio uł deseruo scriptura cõmemorat. lu
inquit uirga eum cedes. & ammam eius
de inferno liberabis. Et idõ sicut supͣ sugges¬
si non solum capitalia crimina caueamus
s & pͣuas negligentias cotidie qͣsi uenena diabo¬
li respuamus. Sunt eniꝰ non nulli qui post
religionis professionem quia uidemtur exis¬
se de scłõ. nimia securitate soluunt᷑. & im-

Expanded text:
ille qui in Dominum peccavit, sine severissima disille qui in Dominum peccavit, sine severissima districtione non debemus penitus indulgere, ne dum illi per indiscretam pietatem remittitur, exemplum perditionis aliis praebeatur. In sua ergo se unusquisque ostendat esse clementem. Quia Dominus dixit: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet nobis pater uester caelestis peccata uestra. Quando uero in deum aliquismo debet fieri, ut per spiritalem castigationem ita corrigatur in hoc saeculo, ut non pereat in futuro. Quia omne peccatum quod in hoc mundo non corrigitur, in futde filio, de seruo diuina scriptura commemorat: tu, inquit, uirga. eum caedis et animam illius de inferno liberabis. et ideo, sicut supra suggessi, non solum capitalia crimina caueamus, sed etiam paruas neglegentias cotidie quasi uenena diaboli respuamus. sunt enim nonnulli, qui post religionis professionem, quia uidentur exisse de saeculo, nimia securitate soluuntur, et im
Abbreviated transcription (Latin):
nauis rimulas insentinas guite decurrun.
cũ om̃i uigłantia xꝑo adiuuiante ex haurire
festinetis. Nam quomͦ nauis post ea qͣm pela¬
gifluctus euaserit si in portu sentinata non
fuerit. de minutissimis guttis implet̾ & m̃git̾.
nastĩi uenerit. si ibi subripientia & minuta
& cotidiana peccata de animȩ suȩ sentina exhau
rire neglȩxerit. in ipso portu naufragii cͥmen
incurit. S dicit aliquis. Quomͦ potest
anima sentinari. Utiq orando. iei unando.
uigilando. uerã caritatẽ uerãq humilitatẽ.
sentinatur asitula. sic anima ab om̃ibus mał
oratione dñica liberatur. sic dicat & uerum
dicat. dimitte nobis debita nr̃a sicut & nos
dimittimus debitoribus nr̃is. Qui eni om̃ib
inse peccantibus clem̾ter indulserit. nulliꝰ
Attendite fr̃s quȩso uos & diligenter considate
quod dixi. qͥ inse peccanti indulgerit. Non
beas indulgere. s ꝗͥ inte peccauerit. illi de-¬
beas ueniam dare. Quod peius est aliquo¬
tiens qui in nobis peccauerit. aut tarde aut

Expanded text:
nauis rimulas in sentina guttae concurrunt, cum omni uigilantia Christo adiuuante exhaurire iugiter festinetis., nam quomodo nauis, postea quam pelagi fluctus euaserit, si in portu sentinata non fuerit, de minutissimis guttis impletur et mergitnasterii uenerit, si subrepentia uitia et minuta et cotidiana peccata de animae surire neglexerit, in ipso portu naufragii discrimen incurrit. Sed dicit aliquis, Quomodo potest anima sentinari? Utique orando, jejunando, vigilando, veram charitatem, veram humilitatem sentinatur a situla, sic anima ab omnibus malis oratione dominica liberatur, si dicat, et verum dicat: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Qui enim omnibus in se peccantibus clementer indulserit, nulliusAttendite, fratres, diligenter considerate quod dixi, qui in se peccanti indulserit; non beas indulgere; sed qui in te peccaverit, illi debeas veniam dare. Quod pejus est, aliquoties qui in nobis peccaverit, aut tarde, aut