comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ista ⁊ nõ facio ⁊ si alñ facio nõ din ꝑ¬
seu̾o. ista hẽo in memoria. ⁊ ñ ẜuo in
uita. hẽo in ẜmonib. ⁊ nõ in moril le¬
gem in corde. ⁊ ore cotidie rumino. ⁊
nisi religionem amare. Unitatẽ sua¬
re. caritatẽ hr̃e. ego aũt miser ⁊ mi¬
serabilis ciciꝰ curro ad lcõnẽ. ꝙͣad or̃om.¬
libẽtius uolo leg̾e ꝙͣ missas audire. ex¬
pectat me aliquis uolens de ntcĩtate
sua michi loqui. Ego u̾o librũ alique
accipio quẽ ille uł ille uellet hr̃e. lego
ĩ eo ⁊ legendo amitto caritatis fructus.
pietatis affectꝰ. ꝯpũctõnis fletꝰ.missa
utilitatẽ. celestiũ ꝯtẽplatõm. nil tñ ĩ
hac uita dulciꝰ sentitur. nil auidiꝰ furnit᷑.
nil it a m̃tem ab amore mũdi seꝑat. nil
sic am̃mũ ꝯͣ tẽptatões corroborãt. nilita
hoĩem exitat ⁊ adiiuiat ad om̃e opus.
Iserere mei deus qm̃ ibi plus pecco:
uby pccã em̃dare debeo. In mona¬
st̾io namq sepe dũ oro nõ attendo quod

Expanded text:
 facio, non diu persevero. Ista habeo in memoria, et non servo in vita: habeo in sermonibus, et non in moribus. Legem in corde et in ore tota die rumino, et nisi religionem amare, unitatem servare, charitatem habere. Ego autem miser et miserabilis, citius curro ad lectionem, quam ad olibentius volo legere, quam Missas auscultare. Exspectat me aliquis volens de necessitate sua mihi loqui; ego vero librum aliquem accipio, quem ille vel ille vellet habere. Lego in eo, et legendo amitto fructus charitatis, pietatis affectus, compunctionis fletus, Missarum utilitatem, coelestium contemplationem. Nil tamen in hac vita dulcius sentitur, nil avidius sumitur, nil ita mentem ab amore mundi separat, nil sic animam contra tentationes roborat, nil hominem ita excitat et adjuvat ad omne opus bonum, iserere mei, Deus, quoniam ibi plus pecco, ubi peccata mea emendare debeo. In monasterio namque saepe dum oro, non attendo quod
Abbreviated transcription (Latin):
sic cor meũ semꝑ est in motu. ⁊ nũ ꝙͣ reqͥ¬
escit. sũ dormiam. sũ uigilem. sõpniat. et
cogitat qͥcqͥd illi occͣrit. ⁊ sicut molẽdinũ
arena si ĩponat᷑ ext̾mĩat. pix inqͥnat. pa¬
lea otenpat. sic cor meũ cogitatõ amara
turbat. ĩ mũda macłat. uana ĩqͥetat. ⁊ fa¬
tigat. Ita cor meũ dum. fut᷑a nõ currat
gaudium. nec dĩnũ q̃rit auxiliũ ab amore
celestiũ elongat᷑. ⁊ in amore t̾restͥũ occupa¬
t᷑. Cũq elabit᷑ ab illis ⁊ ĩuoluit᷑ iñ istis. ua¬
nitas illud recipit. curiositas deducit. cu¬
piditas allicit. uoluptas seducit. polluit lu¬
xuria. torquet ĩuidia. turbat irtiꝯdia. cru¬
ciat tͥsticia. sic q miseris sp̃m̾g. casib. sb̃m̾¬
git᷑ om̃ib uiciis qm̃ unũ dm̃ qui ei suffic̾e
pot̾at dimisit. ꝑ młta dispgit᷑. ⁊ huc illuc

Expanded text:
sic cor meum semper est in motu, et nunquam requiescit; sed sive dormiam, sive vigilem, somniat et cogitat quidquid ei occurrit. Et sicut molendinum arena, si imponatur, exterminat, pix inquinat, palea occupat; sic cor meum cogitatio amara turbat, immunda maculat, vana inquietat et fatigat. Ita cor meum dum futurum non curat gaudium, nec divinum quaerit auxilium, ab amore coelestium elongatur, et in amore terrestrium occupatur. Cumque elabitur ab illis, et involvitur in istis, vanitas illud recipit, curiositas deducit, cupiditas allicit, voluptas seducit, luxuria polluit, torquet invidia, turbat iracundia, cruciat tristitia; sicque miseris casibus submergitur omnibus vitiis, quoniam unum Deum, qui ei sufficere poterat, dimisit. 24. Per multa dispergitur, et huc
Abbreviated transcription (Latin):
repleat᷑. qͣꝵ qͣlitate saciari ñ pͭ. sic labit
cordis miseria. sb̾tͣcta dĩna gr̃a. Cũq ad
tõ ꝙͣ demonũ format illusio. ĩꝑat mͥ deꝰ
ei nolo ẜuire uolens. Id circo pła machi¬
nat᷑ cor meũ uno momĩto. ꝙͣ om̃s hoĩes ꝑ¬
fic̾e̾ possent uno anno. Cum dõ nõ sũ unitꝰ
⁊ iõ in me ipo sum diuisus. ꝯ illo ñ pꝰsũ
oñs nuiaas meas cognou̾o ncc̃e ut illi in¬
h̾eam ꝑ quẽ sum. sñ quo nicħ sum. ⁊ fꝯ¬

Expanded text:
arum qualitate satiari non potest. Sic labitur cordis miseria subtracta divina gratia. Cumque ad tio, quam daemonum format illusio. Imperat mihi Deus ei nolo servire volens. Idcirco plura machinatur cor 330 meum uno momento, quam omnes homines perficere possent uno anno. Cum Deo non sum unitus, et ideo in me ipso sum divisus. Cum illo vero omnes miserias meas cognovero, necesse est illi inhaeream, per quem sum, sine quo nihil sum, et ni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iusticia. atq ĩtlłigencia. nõ erit ĩ ista pa¬
⁊ affectuũ ĩ torrẽte uoluptatis miꝰ nichil
ultͣ appetet cumulata societas. tanta erit
felicitas. Ibi siquid̾ erit tumulus felicitatis
ed ad ħ quis ydoneꝰ. ꝑfecto. uerus pitu¬
penitẽs. bonus obediens. fideł s̾iuis. lũ.

Expanded text:
paet affectuum. In torrente illius voluptatis nihil ultra appetet cumulata satietas; tanta erit felicitas. Ibi siquidem erit cumulus felicitatis ed ad haec quis idoneus? Profecto verus poenite
Abbreviated transcription (Latin):
uititudĩem ĩiqͥtatũ meaꝵ expaues.¬
cens alioꝵ tͣngressiones rep̾hend̾e
clamando expelle̾ potui ñ expuli. Indig¬
natꝰ sũ adu̾sus alios qͥ me de meis uicus
rep̾hendebant. ⁊ quos amare debui odi¬
ii. illa q̃ mͥ nocebant uł displicebant
desid̾aui ut nõ eẽnt. Sciebam tñ ꝙ ĩ nͣ¬

Expanded text:
ultitudinem iniquitatum mearum expavescens, aliorum transgressiones reprehendere clamando expellere potui, non expuli. Indignatus sum adversus alios, qui me de vitiis meis reprehendebant; et quos amare debui, odivi. Illa quae mihi nocebant, vel displicebant, desideravi ut non essent. Sciebam tamen quod in na
Abbreviated transcription (Latin):
tebunt archana dĩnitatis. uidebit᷑ ⁊ ama¬
bit᷑ d̾s. ⁊ ħ uisio ⁊ dilectio totum cor hoĩs
ĩplens ⁊ saciẽs tota illius erit bĩtudĩs ꝯsũ¬
matõ. Una erit omium lingͣ. Iubilatõ in¬
defẽsa. unꝰ afftus amor et̾uus. ꝑ atebit u̾i¬
tas. ĩplebit caritas. ⁊ erit integͣ corpis ⁊¬

Expanded text:
tebunt arcana divinitatis; videbitur et amabitur Deus: et haec visio et delectatio totum cor hominis implens et satians, tota erit illius beatitudinis consummatio. Una erit omnium lingua, jubilatio indefessa, unus affectus, amor aeternus. Patebit veritas, implebitur charitas;
Abbreviated transcription (Latin):
ntudo dulcedinis eius. Uidebimus głie
decorem. ⁊ scõꝵ splendorem. ⁊ regie po¬
testatis honorem ⁊ cognoscemꝰ patris po¬
tenciam. filii sapiẽtiam. spc scĩ benĩgnissi¬
mam clem̃ciam. ⁊ ita hẽbimꝰ noticiam
illuis sũme tͥnitatis cognitõm. Nũc corꝑs

Expanded text:
ltitudo dulcedinis ejus. Videbimus gloriae decorem, sanctorum splendorem et regiae potestatis honorem. Cognoscemus Patris potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignissimam clementiam; et ita habebimus notitiam illius summae Trinitatis. Nunc corpora
Abbreviated transcription (Latin):
na securitas. ⁊ secura et̾nitas. Ibi ẽ u̾a
leticiq. plena lei scĩa. omĩs pulc̾tudo. ⁊ oĩs
beatitudo. ibi pax.pietas. bonitas. lux. uͥtꝰ
honestas. gaudia. leticie. dulcedo. uita ꝑ¬
hẽnis. gła. laus. requies. amor. ⁊ ꝯcordia
et᷑ ad ioꝯditatẽ. ĩ et̾nitate uigebit. In u̾i¬
tate fulgebit. iñ bonitate gaudebit. S ͨ
hẽbit ꝑmanẽdi et̃uitatem. sic cogͦscẽdi
facilitatẽ ⁊ reqͥescendi felicitatẽ. Siquid̾
erit ciiis illius stẽ ciuitatis. cuiꝰ angli sunt
ciues. ds̃ pat̾ tẽplum. filius eiꝰ splendor. spc̃
sanctꝰ caritas. O ciuitas celestis. m ansio se¬
pulus sñ mmatõne. incole qͥeti. hoĩes nul¬
las in digentias hñtes. O qmͣ gło̾sa dc̃a
st̾ de te ciuitas dĩ. Sic̃ letanciũ om̃ium
hĩtatõ est in te. om̃s letant᷑ iñ leticia ⁊
exultatõne. om̃s delectant᷑ de deo. cuiꝰ aspꝰ¬
tus pius. facies decora.eloqͥum dulce. de¬
lectabil est ad uidend̾. suauis ẽ ad hñdum.

Expanded text:
curitas, et secura aeternitas; ibi est vera laetitia, plena scientia, omnis pulchritudo, et omnis beatitudo. Est ibi pax, pietas, bonitas, lux, virtus, honestas, Gaudia, laetitiae, dulcedo, vita perennis. Gloria, laus, requies, amor, et concordia etur ad jucunditatem. In aeternitate vigebit, in veritate fulgebit, in bonitate gaudebit. Sicut habebit permanendi aeternitatem, sic cognoscendi facilitatem et requiescendi felicitatem. Civis siquidem erit illius sanctae civitatis, cujus Angeli cives sunt, Deus Pater templum, Filius ejus splendor, Spiritus sanctus charitas. O civitas coelestis! mansio sepulus sine murmure, incolae quieti, homines nullam indigentiam habentes, quam gloriosa dicta sunt de te, civitas dei sicut letantium omnium habitatio est in te. Omnes letantur in leticia et exultatione. Omnes delectantur in eo, cuius aspectus benignus, facies decora, eloquium dulce, delectabilis ad videndum, suavis ad habendum,
Abbreviated transcription (Latin):
renouent᷑. Iuxͣ u̾o qͣlitatẽ culpe sustme¬
bit unus qͥs torm̃ta gehẽne. ⁊ siłis cłpe
rei sius siłib iĩgẽt᷑ cruciandi. Nich aliud
crudeles mordebũt ĩtima cordis. hĩc
mor horrens. Ardebũtq misi ĩ igͥne

Expanded text:
o qualitatem culpae poenam sustinebit unusquisque gehennae, et similis culpae rei suis similibus jungentur cruciandi. Nihil aliud crudeles mordebunt intima cordis: Hinc mor horrens. Ardebuntque miseri in ign
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpulit. ꝯpulsus est qr uoluit. ĩmo ñ ꝯꝑ¬
ulsus est s ꝯsensit. ⁊ ñ aliene potentia
s ꝓpͥe uolũtati. illi utiq mortẽ oĩmodis
euad̾e uoluit. Alioqͥn qñ uox muliercłe
lingm sacͣm ĩ u̾ba formare nefandaua¬
luiss. si ñ lingue dña uolũtas ãnuiss.
Deniq cũ se a sui postmodũ nimio illo
tẽꝑauit amore: ⁊ xp̃m cepit ut debuit
toto corde. tota aĩa tota uͥtute diligere.
nullus iã ualuit minis ulł ꝙ prnis extor¬
queri aliqͣtenꝰ uolũtati dare lĩguami
hõib: Est sane gemina ꝯpultio scd̾m
tario patiẽtis. s actã nũquã ꝓinde ma¬
lũ sꝑ fit ĩ nos siue de nobis. iani ñ sñ¬

Expanded text:
pulit, compulsus est quia voluit: imo non compulsus est, sed consensit, et non alienae potentiae, sed propriae voluntati, illi utique, qua mortem omnimodis evadere voluit. Alioquin quando vox mulierculae linguam sacram in verba formare nefanda valuisset, si non linguae domina voluntas annuisset? Denique cum se a sui postmodum nimio illo temperavit amore, et Christum coepit, ut debuit, toto corde, tota anima, tota virtute diligere; jam nullis valuit minis 619 vel poenis extorqueri aliquatenus voluntati  al.  Est sane gemina compulsio, secundum tario patientis, sed activa nunquam. Proinde malum quod fit in nos, sive de nobis, non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ubi morieris.qm̃ mors ubiq te expͦ¬
tat. tu quo si sapiens fueris. ubi eam
exp̾tabis. Si carnem seq̃ris pimĩeris
in carne.si in carne delecteris crucia¬
beris in carne. Si curiosas uestes requi¬
ris ꝓ ornatu uestiũ. sb̃t̾ te st̾net᷑ tines.

Expanded text:
vel ubi Quoniam mors ubique te exspectat, tu quoque, si sapiens fueris, ubique eam exspectabis. Si carnem sequeris, punieris in carne; si in carne delectaris, cruciaberis in carne. Si curiosas vestes requiris, pro ornatu vestium subter te sternetur tinea,
Abbreviated transcription (Latin):
ut bĩ simꝰ int̾ne suauitatis largitorẽ.
⁊ in ħ ymagĩem eius. ħ est illius sũme tri¬
nitatis ĩ nob̾ cognoscimꝰ. Nam sicut ille ẽ
⁊ sapiens est ⁊ bonus est. Sic ⁊ nos ꝓ mo¬
nos ẽẽ diligimus. Ut̾e gͦ te ip̃o uelud dĩ tem¬
plo. pp̃ illud ꝙ in te est siłe deo. honor quid̾
sũmis est illũ uen̾ari. ⁊ illũ mintari.I¬
mitaris si pius es. templũ .n. est scm̃ deo.
mens ꝑii. ⁊ altare optimũ coreiꝰ. uen̾a¬
ris si misericors es. sicut ipẽ in om̃ib mise¬
Ut dignus sis eo pre qui te dignatꝰ est uo¬
ẽẽ cognoste.caue gꝰ ne in eo ꝙ male de

Expanded text:
ut beati simus, internae suavitatis largitorem. Et in hoc imaginem ejus, hoc est illius summae Trinitatis, in nobis cognoscimus. Nam sicut ille est, et sapiens est, et bonus est; sic et nos pro monosse diligimus. Utere igitur te ipso velut Dei templo, propter illud quod in te est simile Deo. Honor siquidem Deo summus est, illum venerari et imitari. Imitaris, si pius es. Templum enim sanctum est Deo mens pia, et altare optimum cor ejus. Veneraris, si misericors es, sicut ipse omnibus miseius Dei, ut dignus sis eo qui te dignatus est fientem cognosce. Cave ergo ne in eo quod male de
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ⁊ qnͣta bona fac̾e̾ negligimꝰ. sicut
.n. ꝑcc̃m est ꝑpetratio mali sic delictũ
est descio boni gͣnis siquid̾ iactura est si
nimꝰ uagari. Nimis tñ difficile ẽ cor
ten̾e̾. ⁊ ab illicita cogitatõne obẜuare.
Nimis. ⁊̃ difĩcile est t̾renas occupatõnes
orehend̾e ꝑfc̾e potest s młtis co¬
gitatoib occupatꝰ sibim ipĩ aliquo modo
manet ĩcognitꝰ ut omĩo ꝙ tołat nesci¬
at. qͣ pp̃ ur̃gente exitu sb̾ito t̾ret᷑ metu
qr ⁊ si illa que sciuit ñqmͣ se p̾t̾isse me¬
minit formidat tñ ea q̃ nescit .iiii.cap
militudĩe. desponsata fide. dotata
spũ. redẽpta sanguĩe. deputata ꝯ ãgłis
capax beatitudĩs. heres bonitatis. rõ is
ꝑticeps. qͥd tͥ ꝯ carne.Uñ ista pat̾is. ꝓpt̾
carnem tibi aliena pettata ĩputantur.¬
tar᷑ hatq tu ip̃a ad nichilũ ess es redacta.
⁊ qrͣ nichilũ ⁊ ĩane reputata. Nicħ aliud
est caro ꝯ qua tibi est tanta societas. nͥ

Expanded text:
mus, et quanta bona facere negligimus? Sicut enim peccatum est perpetratio mali, sic delictum est desertio boni. Gravis siquidem jactura est, cum nimus vagari. Nimis tamen difficile est cor tenere, et ab illicita cogitatione servare. Nimis etiam difficile est terrenas occupationes comprehendere perfecte potest; sed multis cogitationibus occupatus, sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat. Propterea urgente exitu, subtiliori terretur metu: quia etsi illa quae scivit, nunquam se praetermisisse meminit, formidat tamen ea quae nescit. CAPUT militudine, desponsata fide, dotata spiritu, redempta sanguine, deputata cum Angelis, capax beatitudinis, haeres bonitatis, rationis particeps, quid tibi cum carne unde ista pateris? Propter carnem aliena peccata tibi imputantur,tantur , atque tu ipsa ad nihilum es redacta, et quasi nihilum et inane reputata. Nihil enim aliud est caro, cum qua tanta est tibi societas, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
morem dĩ d̾elinq̃rat de̾linq̃t᷑ a dõ misa
ĩ hora tante nccĩtateis. atq demonib¬
tͣdet a demonib in inf̾no crucianda
sic aĩa ꝓcc̃oris in die qua ignorat. et
t᷑ a corꝑe. ꝑgit q misus plena timens

Expanded text:
eliquerat, derelinquetur a Deo misera in hora tantae necessitatis, atque daemonibus tradetur in inferno crucianda. 8. Sic anima peccatoris in die qua ignorat, et tur a corpore, pergitque miseriis plena, tremens
Abbreviated transcription (Latin):
ubiꝯ fu̾is esto tinis. noli te reb trad̾e. s
tecum hĩta. ⁊ in latitudĩe cordis tui deã¬
blans. ibid̾ cenacłm gnͣde stͣtũ xp̃o exhibe
mẽs namq sapientis semꝑ est apud dm̃.
illum namq semꝑ ante oculos hre de¬

Expanded text:
is, tuus esto. Noli te rebus tradere, sed tecum habita, et in latitudine cordis tui deambulans, ibidem coenaculum grande stratum Christo exhibe. Mens namque sapientis semper est apud Deum. Illum semper 328 ante oculos habere de
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̾e. demones u̾o t̾ribłi uultu ⁊ horri¬
bilĩ aspectu eam t̾rebunt. ingenti fu
qmͣ horribłi̾t̾ uolentes eam retiñe. et
possid̾e nͥ sit qui eripiat tũc aĩam ĩueĩ¬
ens ocłos clausos ⁊ os ⁊ alios corporis
sensus ꝑ quos solebat eg̾ di delectari
in hiis ext̾iorib reu̾tetur ad se ⁊ uidẽs
se solam ⁊ nudam ĩgenti horrore ꝯcus¬
sa desꝑacõne deficiet in se. ⁊ cadet sõ se. ⁊

Expanded text:
sufficere. Daemones vero terribili vultu et horribili aspectu eam terrebunt: ingenti furquam horribiliter volentes retinere et possidere, nisi sit qui eripiat. Tunc anima inveniens oculos clausos et os, aliosque corporis sensus per quos solebat egredi, et delectari in his exterioribus, revertetur ad se; et videns se solam et nudam, ingenti horrore concuss
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qd̾ pollicitus est ⁊ hec est iusticia de qͣ
p̾sumit apłus: ꝓmissio d̾i. Ne si hant ꝯtẽp
nens suã uelit statuere: iusticied̾i̾ nõ sit
luit hr̃e ꝯsortẽ: ut ⁊ corone faceret ꝓm̾ito¬
rem. In eo .a. sibi iusticie ꝯsortẽ ⁊ corone
promissa corona hr̃e dignatus est coadiu¬
torem. ⁊orro conduitorẽ fecit : cũ fecit uo¬
lentẽ: hoc est sue uoluntati ꝯsentientem
Itaq uoluntas ĩ auxiliũ. auxiliũ reputat᷑

Expanded text:
autem quod pollicitus est. Et haec est justitia, de qua autem quod pollicitus est. Et haec est justitia, de qua praesumit Apostolus, promissio Dei: ne si non sit luit habere consortem, ut et coronae faceret promeritorem. In eo enim sibi justitiae consortem, et coronae repromissa corona, habere dignatus est coadjutorem. Porro coadjutorem fecit, cum fecit volentem, hoc est suae voluntati consentientem. Itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
misit dñs doꝰ ĩ illũ diẽ iustus uidex ᷑ An ĩ
eo forte cõfidit sibi coronã ẽo repositam:
qd̃ ꝑ ip̃m illa fiebant : S̃ multa ꝑ malos
siue angłos siue hoĩes fuuĩt bona: Nec tam̃
reputãtur. illis ĩ m̾ita. An qr poti᷑ ⁊ cũ ip̃o
hoc ẽ cũ eiꝰ bona uoluntate fiebant : Nã si ĩ¬
uitus ĩquit emiͣgłizau̾o dispensatõ michi
credita est. Si autẽ uolens: gła mͥ est. Ce
det ab ip̃o paulo ñ est: quo pacto eam qmͣ
sibi repoĩa p̾sumit. coronã uocat iusticie
an qm̃ iuste iam ex debito reqͥrit: ꝙq uł¬
giatis ꝓmittit᷑᷑ demiq ait. Scio cui credi¬
di ⁊ certus sũ qr potens est depoĩm meum
seruare. Dei ꝓmissũ sinĩ appellat depositũ.
⁊ qr credidit ꝓmittẽdi: fident̾ ꝓmissũ repe¬
tit ꝓmissũ quidẽ ex misericardia: s iam
ex iusticia ꝑsoluendũ. est gͦ ꝙͣ paulus ex¬
pectat corona iusticie: s iusticie d̾i: nõ sue
Iustũ quippe est ut reddat qd̾ debet. debet

Expanded text:
mihi Dominus in illa die justus judex? An in eo forte confidit sibi coronam esse repositam, quod per ipsum illa fiebant? Sed multa per malos, sive angelos, sive homines, fiunt bona; nec tamen reputantur illis in merita. An quia potius et cum ipso, hoc est cum ejus bona voluntate, fiebant? Nam si invitus, inquit, evangelizavero, dispensatio mihi credita est: si autem volens, gloria est mihidet, ab ipso Paulo non est; quo pacto eam, quam sibi repositam praesumit, coronam vocat justitiae? An quoniam juste, jam et ex debito requiritugratis promittitur? Denique ait: Scio cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare . Dei promissum, suum appellat depositum: et quia credidit promittenti, fidenter promissum repetit. Promissum quidem ex misericordia, sed jam ex justitia persolvendum. Est ergo quam Paulus exspectat, corona justitiae: sed justitiae Dei, non suae. Justum quippe est ut reddat quod debet: debet
Abbreviated transcription (Latin):
tribunal iudicis metuẽdi. ⁊ tũt illa me¬
morans oꝑa sua mala ⁊ pessima q̃ die no¬
ctu q gessit ꝯtremiscit. ⁊ q̃rit illa fugͥe
ĩducias q pet̾e. dicẽs date michi uł unius
hore spaciũ tũc qͣiͣ sił loꝙ̃tia eius oꝑa dicent.
tu nos fecisti oꝑ a tua sumꝰ ñ te deserimꝰ
s tetũ semꝑ erimꝰ tecũ ꝑgemꝰ ad iudicium

Expanded text:
unal Judicis metuendi: et tunc illa memorans opera sua mala et pessima, quae die noctuque gessit, contremiscit, et quaerit illa fugere, induciasque petere, dicens: Date mihi vel unius horae spatium. Tunc quasi loquentia simul opera, dicent: Tu nos egisti; opera tua sumus: non te deseremus, sed tecum semper erimus, tecum pergemus ad judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
cdm ext̾iorem hõm de ꝑentib capꝰ
illis uenio qui anteme fec̾unt dãp .co.¬
natum ꝙͣ natum. pcc̃ores pc̃corem ĩ pc̃co suo
genuerũt ⁊ de pcc̃o nutͥerũt. mis misim ĩ
hanc lucis misiam ĩdix̾unt. nicħ ex hiis hẽo
nͥ misiam ⁊ ꝑtc̃atũ ⁊ corruptibłe̾ ħ corpus
ꝙ gesto. ad illos u̾o festino qͥ morte corporis
hĩnc exierũt. ꝯ eoꝵ sepulcra respitio nõ ĩ¬
uenio ĩ eis nͥ cinem u̾mem. fetorẽ ⁊ horro¬

Expanded text:
m de parentibus illis venio, qui me ante fecerunt damnatum, quam natum. Peccatores peccatorem in peccato suo genuerunt, et de peccato nutriverunt. Miseri miserum in hanc lucis miseriam induxerunt. Nil ex eis habeo, nisi miseriam et peccatum, et corruptibile hoc corpus quod gesto. Ad illos vero festino, qui morte corporis hinc exierunt. Cum eorum sepulcra respicio, non invenio in eis nisi cinerem et vermem, fetorem et horro
Abbreviated transcription (Latin):
me ipm̃ custodire. ⁊ in celestiũ ꝯtẽpla¬
socius. omĩb afficiosus.⁊ ulłi hon̾osus
om̃ib officiosus. qr deuotus ad dm̃. he¬
nignus ad ꝓxim̃. sobrius ad mũd̾. dni s̃¬
nus. ꝓximii socius. mũdi dũs. sr̃iora ht̃
ad gͦaudiũ. eqͣlia ad ꝯsortiũ. ĩfi̾ora ad
fuitiũ. Nulli est hon̾osus. s ĩfi̾ora redigit
sessus ista possidens. .uiii. capłm. Fideł¬
ẜuus ẽ in ꝯtẽpłone dĩ ⁊̃ custodia sui. Cu¬
stod ie gͦ tue priꝰ adhibe oẽm diligẽtiam.
dem̃ ad te custodiend̾ tua ĩdust̾a ñ suffiͭ ͤ¬
duimam ĩplora clem̃tiam. It̾ ad ꝯtẽplĩ¬
dam inte creatoris tui uolũtatem bonã
⁊ bñplacentem atq ꝑ fcãm angłicam
exora tutelam. patrocinia om̃ ꝯ xpõ reg
plica sĩngulis. ⁊ simł om̃ib clama ⁊ dic.
mise̾mini mei mise̾mini mei: saltem uos
amitimei. recipite fugitiuũ urm̃. s fr̃¬
gem. ut ꝑstͣtͣus coram eo indicẽ ei om̃s
Ad ext̾mũ u̾o p̾lato tuo cor tuũ ꝯ omi

Expanded text:
tium contemplasocius, omnibus est officiosus, et nulli onerosus. Omnibus est officiosus, quia devotus ad Deum, benignus ad proximum, sobrius ad mundum; Domini servus, proximi socius, mundi dominus. Superiora habet ad gaudium, aequalia ad consortium, inferiora ad servitium. Nulli est onerosus, sed inferiora redigit sessus, ista possidens. Fidelis servus est in contemplatione Dei, et custodia sui. Custodiae ergo tuae adhibe e ad te custodiendum tua industria, divinam implora elementiam. Itemque ad contemplandam in te Creatoris tui voluntatem bonam et beneplacentem atque perfectam, angelicam exora tutelam, patrociniumque omnium cum ingulos, supplica singulis, et simul omnibus clama et dic: Miseremini mei, miseremini mei, saltem vos, amici mei . Recipite fugitivum vestrum, sed fragem ut prostratus coram eo indicem 326 ei oAd extremum vero praelato tuo cor tuum cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ głe. Quis est qui ignorat d̾i iusticiam:
saluet. Ip̃e ĩqͣm m̾ita donat qui fecit uer¬
bis donaret: quid retribuã dño ꝓ oĩbus q̃¬
retribuit mͥ. s que retribuit michi : et cy
est ⁊ qd̃ iustus est a d̾o̾ ꝯfitetur: Ne si u¬
trũlib negaret utrũq ꝑderet. Amittẽdo
utiq uñ iustus est ⁊ sic dampnãdo qd̾ est
S si uel tertio loco ĩuenit qd̃ uicissim repẽ¬
deret : Calicẽ ait salutaris accipiã. Calix
salutaris: sanguis est saluatoris. gͦ si deest
Unde tibi falutis salutẽ tibi p̾sumis: nom̃¬
inquit dm̃i ĩuocabo. qd̾ nimirũ quiꝯ ĩuo¬
can̾it: saluus erit. Igitur qui recte sapi¬
unt triplicẽ ꝯficẽtur aꝑatonẽ. nõ quidẽ
liberi arbiti. s d̾ine gr̃e ĩ ip̃o sic de ip̃o.
prima creatio. scd̃a reformatõ. tua est ꝯsũ¬

Expanded text:
e. Quis est qui ignorat Dei justitiam? e. Quis est qui ignorat Dei justitiam? salvet. Ipse, inquam, merita donat, qui fecit quibus donaret. Quid retribuam, inqtribuit, sed quae retribuit mihi? Et quod est, et quod justus est a Deo esse confitetur: ne, si utrumlibet negaret, utrumque perderet, amittendo utique unde justus est, et sic damnando quod est. Sed sic vel tertio loco invenit quod vicissim rependeret: Calicem, ait, salutaris accipiam. Calix salutaris, sanguis est Salvatoris. Ergo, si deest unde tibi salutem praesumis: Nominquit, invocabo , quod nimirum quicunque invocaverit salvus erit . 49. Igitur qui recte sapiunt, triplicem confitentur operationem, non quidem liberi arbitrii, sed divinae gratiae in ipso, sive de ipso. Prima, creatio; secunda, reformatio; tertia est consum
Abbreviated transcription (Latin):
sed miserentis est dei: Qd̾ sane ñ ideo
dicit qͣi qͥs uelle aut currere possit ĩ
uanum se qd̃ is qui uult ⁊ turrit. nõ
ĩse s ĩ eo ꝙ a quo accepit ⁊ uelle ⁊ cur¬
rere debeat gloriari. Demq ait. Qͥd
habes qd̃ nõ accepistĩ: Crearis. sanaris.
saluaris. quid hoꝵ tibi exte o homoͤ
Qud hoꝵ nõ inpossibile lib̾o al arbi¬
trio: Nec treare qui nõ eras. nec iusti¬
ficare pectator. nec mortuꝰ pot̾as te ip̃m
resuscitare ut cet̾a p̾t̾mittã bona. que
at sanandis nccͣ st̃ aut saluandis repo¬
sita. Qd̃ dicimꝰ de primo patet ⁊ ultĩo
S ⁊ de medio nemo dubitat: nisi qui
iguorans dei iusticiam ⁊ suam uolens
ꝯstitu̾e iusticie di nõ est subiectus.
Quid. 7t.ͨ agnostis creantis potẽtiam.
titiam : Gane Gana me ait ⁊ sauabor:
aluũ me fac ⁊ saluus ero qm̃ laus mea
es tu. Iste d̾i iusticiam agnoscebat a qͦ
eque sꝑabat tam sanari a pcc̃o qmͣ am
mito statuebat ꝓpter hoc ⁊ dd̾ ĩ geminãs

Expanded text:
sed miserentis est Dei? Quod sane non ideo dicit, quasi quis velle aut currere possit in vanum; sed quod is qui vult aut currit, non in se, sed in eo a quo accepit et velle et currhabes quod non accepisti? Crearis, sanaris, salvaris. Quid horum tibi ex te, o homo? quid horum non impossibile libero arbitrio? Nec creare qui non eras, nec justificare peccator, nec mortuus poteras te ipsum resuscitare: ut caetera praetermittam bona, quae aut sanandis necessaria sunt, aut salvandis reposita. Quod dicimus, de primo patet et ultimo. Sed et de medio nemo dubitat, nisi qui ignorans Dei justitiam, et suam volens constituere, justitiae Dei non est subjectus . Quid enim? Agnoscis creantis potentiam, titiam? Sana me, ait, et sanabor; salvum me fac, et salvus ero, quoniam laus mea tu es . Iste justitiam Dei agnoscebat, a quo aeque sperabat, tam sanari a peccato, quam a mise, merito statuebat: Propter hoc, et David ingeminans:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ exertitia ꝑ q̃ utiq ꝯstat ĩderiorẽ
nr̃m hoĩem renouari de die in diem dũ
⁊ ĩtentio t̾renis ĩcuruata curis: de imis
paulatim ad suꝑna resurgit ⁊ officio ccͣ
carius desid̾ia languens sensiro ĩ amorẽ
sp̃c ꝯualescit. ⁊ memoria uet̾m operum
tiupitudiuẽ sordẽs. nouis bonis qi actib
candidata ĩ die hylarescit. In hiis nẽpetͥb
ĩt̾ior renouatio cõsistit: rectitudĩe .s. ĩtẽti¬
onis. puritate affectionis. recordatõne bone

Expanded text:
virtutum exercitia, per quae utique constat interiorem hominem nostrum renovari de die in diem: dum et intentio terrenis incurvata curis, de imis paulatim ad superna resurgit; et affectio circa carnis desideria languens, sensim in amorem spiritus convalescit; et memoria veterum operum turpitudine sordens, novis bonisque actibus candidata in dies hilarescit. In his namque tribus interior renovatio 623 consistit: rectitudine scilicet intentionis, puritate affectionis, recordatione bonae
Abbreviated transcription (Latin):
angłi iã ũt possidẽt ĩcelo. Int̾im uͦ sufficut
ĩ hoc corꝑe mortis atq in hoc scło nequam
ex libertate qͥdẽ ꝯsilii ꝓcc̃o nõ obedire in
ꝯcupĩa ex libertate aut̃ ꝯplaciti aduersa
ñ formidare ꝓ iustiꝰ. Est ãt ĩ hac carue pct̃i
⁊ ĩ hac dei maliciadici non uiediocre sape¬

Expanded text:
eam nunc angeli possident in coelo. Interim vero sufficiat in hoc corpore mortis, atque in hoc saeculo nequam ex libertate quidem consilii peccato non obedire in concupiscentia, ex libertate autem complaciti adversa non formidare pro justitia. Est autem in hac carne peccati, et in hac diei malitia
Abbreviated transcription (Latin):
coeruere. ita qͦ ꝑ se de malo ĩ bonũ pot̾¬
it respirare ⁊ quid mrũ si iacens ñ ua¬
let ꝑ se resurg̾e. ꝙ stãs ĩ aliꝙ meliꝰullo
suo conatu ualebat ꝓfic̾e̾ Deniq dum
ad huc duas alias libertates ex aliqua
illaꝵ gͣdib ad suꝑiores ascẽd̾e̾ hoc ẽ de
posse ñ p̾care ⁊ de posse ñ tͦbari. Qd̃ si¬

Expanded text:
malo in bonum poterit respirare. Et quid mirum, si jacens non valet per se resurgere, quod stans in aliquid melius nullo suo conatu valebat proficere? Denique dum adhuc duas alias libertates ex aliqua illarum gradibus ad superiores ascendere, hoc est, de posse non peccare, et de posse non turbari ad
Abbreviated transcription (Latin):
opus: hoc solum eius est m̾itum quod
cõsentit: Est ꝓrsus nõ quidẽ qd̾ uł ip̃e
cõsensus ĩ quo omine m̾itum ꝯsistit ab
ip̃o sit: ⁊ cũ nec cogitare ꝙ minꝰ est
quam ꝯsentire. Aliquid a nobis quasie
ex nobis sufficientes sumus. Uerba st̃
nõ mea s apłi: qui omẽ qid̾ bomi esse
potest id est cogitare ⁊ uelle ⁊ ꝑficere
pro bona uoluntate: attribuit deo nõ
suo arbitrio. Gi gͦ d̾s tria hec hoc est
bonũ cogitare. uelle perfic̾e operat᷑ in
nobis. Arimũ ꝓftõ sũ nobis. Scd̾m i
nobiscũ. Tertiũ ꝑ nos facit. Si quidẽ¬

Expanded text:
lum ejus est meritum quod consentit? Est prorsus. Non quidem quod vel ipse consensus, in quo omne meritum consistit, ab ipso sit: cum nec cogitare quod minus est, quam consentire aliquid a nobis, quasi ex nobis sufficientes simus . Verba sunt non mea, sed Apostoli, qui omne quod boni esse potest, id est cogitare, et velle, et perficere pro bona voluntate, attribuit Deo , non suo arbitrio. Si ergo Deus tria haec, hoc est bonum cogitare, velle, perficere, operatur in nobis: primum profecto sine nobis; secundum, nobiscum; tertiu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ niutau̾nt. seierũt ĩ carnem: aĩe autẽ
nõ hũerũt qͥd fac̾ent. Sit ł corpꝰ patiẽ
tis ĩ potestate torq̃ntis : s uolũtas est li¬
ła. Infirma si fu̾it seuiendo cognoscent.
ñ ẽẽ cogent si nõ fu̾it. Sane ĩfirmitas
eiꝰ a se ip̃a ẽ. sonitas ñ a se. s a spũdñi.

Expanded text:
n mutabunt: saevient in carnem, animae autem non habebunt quid faciant. Sit licet patientis corpus in potestate torquentis, sed voluntas est libera. Infirma si fuerit, saeviendo cognoscent; non esse cogent, si non fuerit. Sane infirmitas ejus a se ipsa est, sanitas vero non a se, sed a Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣmͣobrẽ id qd̾ de ĩ creat᷑a dr᷑ liberũ arbitͥũ
aut iuste ꝓfc̃o dãpnatur dũ ei ad pcc̃m nlła
ui p̾iudicetur extͥliseca aut mfc̾d̾r misericor¬
dit̾ saluat᷑ cui ad iustitiam nlła sufficit sua :
Sane ĩ hiis om̃ib cogitet lector. origmalis
ꝓcc̃i ꝓrsus excipi rõnẽ. De cet̾o libero arbitͥo
ñ exͣ ip̃m q̃ratur dãpnatõis cã: ꝙ iam ñ damp¬

Expanded text:
rem id quod in creatura dicitur liberum arbitrium, aut juste profecto damnatur, dum ei ad peccatum nulla vi praejudicetur extrinseca: aut misericorditer salvatur, cui ad justitiam nulla virtus sufficit sua. Sane in his omnibus cogitet lector 620 originalis peccati prorsus excipi rationem. De caetero, libero arbitrio nec extra ipsum quaeratur damnationis causa, quod jam non dam
Abbreviated transcription (Latin):
scło abrenũtianti ꝓmittũtur ubi dr᷑ cen¬
tuplũ accipiet ⁊ uitam et̾nam possidebit
Itaq ũ lib̾i arbit̾i ut dñi est salus ⁊ ĩmo
ip̃e est salus. ip̃s ⁊ uiã est ad salutẽ qͥ ait̃
Salus ꝓpłi ego sum. Qͥ item ꝓhib egosũ
uia. Se fecit uiam qui ⁊ salus erat ⁊ uita:

Expanded text:
o abrenuntianti promittuntur, ubi dicitur: Centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Itaque non liberi arbitrii, sed Domini est salus; imo ipse salus, ipse et via est ad salutem, qui ait: Salus populi ego sum : qui item perhibet: Ego sum via . Se fecit viam, qui et salus erat et vita
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝯpellere uideat᷑ ad salutẽ. benignus
iudicat salute dignũ quẽ añ ñ ꝓbau̾¬
it uolũtariũ. Hoc quippe ĩtendit cum
t̾ret at ꝑtutit. ut faciat uolutarios:
niutat uolũtatẽ: tnsf̾a̾t ũ auferat lib̾ta
enĩ cetꝰ aut fessus ꝯtͥstat᷑ cũ trahitui.
⁊ paulus ad manꝰ tractꝰ est damascum.
utiq ñ ĩuitus. Trahi deniq spiritałi
tẽptatur a ꝓpͥa ꝯcupiscẽtia absitͣtꝰ ⁊ illectꝰ
⁊ illd̾ corpꝰ ꝙ corrũpitur aggranat aĩam

Expanded text:
 trahere videbatur ad salutem benignus probat salute dignum, quem ante non probaverit voluntarium. Hoc quippe intendit, cum terret ac percutit, ut faciat voluntarios, mutat voluntatem, transferat non aufeenim caecus aut fessus contristatur cum trahitur. Et Paulus ad manus tractus est Damascum, utique non invitus . Trahi denique specialittentatur a propria concupiscentia abstractus et illectus ; et illud: Corpus quod corrumpitur, aggr
Abbreviated transcription (Latin):
reced̾e ab amore dei. ced̾e tñ aliꝙͣtulum
amore sui. Qͥd gͦ : forte dissoluta ẽ tota
suꝑior assertõ de libertate uolũtatis: qr
ninirũ ĩuẽta est cogi potuisse uolũtas:
est sane. s si cogi ab alio potuit ꝙͣ a se pp̃a
Qd̃ si sese ip̃a coegit ꝯpulsa ⁊ ꝯpellens:
ubi amt̾e ibi ⁊ reciꝑe uisa ẽ libertatẽ. Uĩ
qͥppe qm ip̃a sibi ĩtulit a se ꝓtulit. Porro
ꝙ a se uolũtas ꝑtulit ex uolũtate fuit.

Expanded text:
recedere ab amore Dei; cedere tamen aliquantulum amore sui. 39. Quid ergo? forte dissoluta est tota superior assertio de libertate voluntatis, quia nimirum inventa est cogi potuisse voluntas? Est plane: sed si cogi ab alio potuit quam a se ipsa. Quod si sese ipsa coegit, compulsa, et compellens; ubi amittere ibi et recipere visa est libertatem. Vim quippe, quam ipsa sibi intulit, a se pertulit. Porro quod a se vol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ claustrum. gulam ꝙͣ abstinẽciam. luxi¬
am ꝙͣ castitatem. sequit᷑ dẏabolũ. ⁊ ibit
ꝯ ilło. ĩ suppliciũ et̾nũ. Quis putas tunc
meror erit. quis luctus. q̃ tͥsticia cum
seꝑ ab ũt᷑ impii a ꝯsortio scõꝵ. ⁊ a uisio¬
nẽ dĩ. ⁊ tͣditi ĩ potestatẽ demonũ ibũt

Expanded text:
 claustrum, gulam quam abstinentiam, luxuriam quam castitatem, sequitur diabolum, et ibit cum eo in supplicium 324 aeternum. Quis, putas, tunc moeror erit, quis luctus, quae tristitia, cum separabuntur impii a consortio sanctorum, et a visione Dei: et traditi in potestatem daemon
Abbreviated transcription (Latin):
uñ malũ neqͣꝙͣ uolentib malũ debuit ĩpu¬
tari. Neq .i. tale est hoc qͣle originale pcrͣ.
qͦ ñ solũ ñ ꝯsentiẽs. U̾m plerũq ⁊ nesciens
alia rõue ꝯstringit᷑. nec dũ renatꝰ baptis
uoluntatẽ. siqͥdẽ aut negare aut mori ne¬
cẽe erat. Mori timens negauit. Negare
nolebat. s magis nolebat mori. Itaq ĩ uitͦ
qͥdẽ sed negauit tñ ne moreret᷑. Qd̾ si ligͣ
⁊ ñ uolũtate hõ loqͥ ꝯpulsus est ꝙ nolebat.
nõ tñ uelle alid̃ ꝙͣ uolebat. Lingua mota
est ꝯtͣ uolũtatẽ. s nũcꝙͥ ⁊ imuitata uoluntas:
pulus. Qd loq̃bat᷑ . Nõ noui hoĩem. Cur
fuit: Duas apli̾ tenemꝰ uolũtates. Unã qͣ
uoluit ñ mori penitꝰ ĩculpabilẽ alt̾am ⁊
multũ laudabilẽ qͣ sibi ꝯplacebat ꝙ esset
xͥanꝰ. Inqͦ gͦ culpabr᷑ ᷑ an ĩ eo ꝙ m̃tiri qm
mori maluit. hec plane uolũtas rep̾hen¬

Expanded text:
unde malum nequaquam volentibus malum debuit imputari. Neque enim tale est hoc, quale originale peccatum: quo non solum non consentiens, verum plerumque et nesciens, alia ratione constringitur necdum renatus baptismvoluntatem; siquidem aut negare, aut mori necesse erat. Mori timens negavit. Negare nolebat, sed magis nolebat mori. Itaque invitus quidem: sed negavit tamen, ne moreretur. Quod si lingua, et non voluntate loqui homo compulsus est quod nolebat: non tamen velle aliud quam volebat. Lintata voluntas? pulus. Quid loquebatur? Non novi hominem . Cur fuit? Duas apostoli tenemus voluntates: unam, qua voluit non mori, penitus inculpabilem; alteram, et multum laudabilem, qua sibi complacebat quod essetanus. In quo ergo culpabitur? An in eo quod mentiri, quam mori maluit? Haec plane voluntas reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidẽtia. Sic gͦ ⁊ lib̾m arbitriũ suo
conet᷑ pͥeẽ corꝑi. ut pͥest sap̃ia orbi:
attingens ⁊ ip̃m a fine us ad finem
fortiter imꝑans. scil singłis sensibus
⁊ artub tã potenter: quatiꝰ ñ sinar
regnare pcc̃m ĩ suo mortali corꝑe. Nec
exhibeat seruire iusticie. ⁊ ita ⁊ ã non
erit hõ seruꝰ pcc̃i cũ pcc̃m ñ fec̾it aqͦ

Expanded text:
disponit. Sic ergo liberum arbitrium suo conetur praeesse corpori, ut praeest sapientia orbi, attingens et ipsum a fine usque ad finem fortiter, imperans scilicet singulis sensibus et artubus tam potenter, quatenus non sinat regnare peccatum in suo mortali corpore, nec exhibeat servire justitiae. Et ita jam homo non erit servus peccati, cum peccatum non fecerit, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
tͣat quo captiuꝰ tenet᷑. ⁊ ĩcuruat᷑ ut
diligat uanitatẽ ⁊ ĩiquitatẽ oꝑetur
Aitende hõ quid fiusti ante ortum. ⁊
quid es ab ortu usq ad occasum. ⁊ quid
eris post hanc uitam. ꝓfecto fuit quod
ñ erat postea de uili mat̾ia factꝰ.⁊ ĩ
ulissimo pãno ĩuolutꝰ mẽstruali san¬
guine ĩ ut̃o mat̾no fuisti nutͥtus. et
qmͣ uilis sit origo tui forma. fauor
populi.feruor iuuenał. opesq sb̾ripu̾e
tibi nosc̾e quid sit homo. Ricħ aliud .n. est
homo qmͣ sꝑma fetidum. saccus st̾coꝵ.¬
fetor ⁊ horror. Sic ĩ nõ hoĩem u̾titur
omĩs homo. Cur gͦ suꝑbis homo aitẽdẽs
ꝙ fuisti uile sem̃ sanguis ꝯglutiñatus ĩ

Expanded text:
t, quo captivus tenetur et incurvatur, ut diligat vanitatem, et iniquitatem operetur. 8. Attende, homo, quid fuisti ante ortum, et quid es ab ortu usque ad occasum, atque quid eris post hanc vitam. Profecto fuit quando non eras: postea de vili materia factus, et vilissimo panno involutus, menstruali sanguine in utero materno fuisti nutritus, et quam sit vilis origo tui. Forma, favor populi, fervor juvenilis, opesque Subripuere tibi noscere quid sit homo. Nihil aliud est homo quam sperma fetidum, saccus stercorufetor et horror. Sic in non hominem vertitur omnis homo. 323 Cur ergo superbis, homo, attendens quod fuisti vile semen, et sanguis coa
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ in hiis laborat difficultate: sed dis¬
ponit om̃ia suauit᷑ placida uolũtate
uel certe attĩgit a fine use ad finem
hoc est ab ortu creat᷑e usq ad finẽdes¬
tinatũ acreatore siue ĩ quẽ urget cͤa¬
tura. siue quẽ accelerat cã. siue quẽ

Expanded text:
aliqua in his laborat difficultate: sed disaliqua in his laborat difficultate: sed disponit omnia suaviter placida voluntate. Vel certe attingit a fine usque ad finem, hoc est ab ortu creaturae usque ad finem destinatum a Creatore: sive in quem urget natura, sive quem accelerat causa, sive q
Abbreviated transcription (Latin):
portans uniu̾sa ex utroq facile mimiitꝰ
apparuit ⁊ uñ refoͣrret deformẽ. ⁊ uũ
debilẽ ꝯfortaret: dũ ⁊ de splẽdore fig᷑e
fugans tenebras ꝓcc̃oꝵ redd̾et sapiẽtẽ.
a ex u̾tute u̾bi ꝯtra tirãnidẽ demonum
potentẽ effic̾et : Uenit gͦ ip̃a forma
cui ꝯformãdũ erat liberũ arbitͥum q
ut p̾stinã reciꝑet foram: ex illa erat
reformãdũ ex qua fuerat ⁊ formatũ.
forma aut̃ sap̃ia est: Conformatio ut
format ymago ĩ corꝑe ꝙ forma facit
ĩ orbe. ⁊orro illa attingit a fine usq
ad sinẽ fortit̾ ⁊ disponit oĩa suauiter
attingit a fine usq ad finẽ. hoc est a
sũmo celo usq ad ĩferiores ꝑtes terre:
a maximo angid usq ad miniiũ uer¬
micłm. attĩgit at̃ fortit̾. ñ qͥdẽ mobi¬
li discursione. uł locali diffusione uł
fortitudine qͣ utiq uniu̾sa potẽtissiẽ
mouet ordinat ãministrat ⁊ hec omĩa
nlłꝯ sui cogit᷑ fac̾e necessitate. Nec eñ

Expanded text:
o universa, ex utroque facile munitus apparuit, et unde reformaret deformem, et unde debilem confortaret, dum et de splendore figurae fugans tenebras peccatorum, redderet sapientem, et ex virtute Verbi contra tyrannidem daemonum potentem efficeret? Venit cui conformandum erat liberum arbitrium: quia ut pristinam reciperet formam, ex illa erat reformandum, ex qua fuerat et formatum. Forma autem, sapientia est: conformatio, ut faciat imago in corpor, quod forma facit in orbe. Porro illa attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Attingit a fine usque ad finem, hoc est a summo coelo usque ad inferiores partes terrae, a maximo angelo usque ad minimum vermiculum. Attingit autem fortiter, non quidem mobili discursione, fortitudine, qua utique universa potentissime movet et ordinat et ministrat. Et hoc suanulla sui cogitur facere necessitate. Nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
sit mali. sci cũ ita sĩt boni ut ñ possint
ẽẽ ⁊ mali: nec pͥuaricatores itẽ angłi:
cũ ita sint mali ut iam nicħ ualeaut eẽ
boni: lib̾i arbitrii ee dicent᷑. S nͨ nost̾
post resurrectõnẽ amissuri sumꝰ. qnͣdo
utiq ĩse ꝑbiłr inseꝑabłr alii bonis alii
malis ãmixti fuerimꝰ. Cet̾m nec deus
facit necessitas: s firma ĩ bono uolũtas
⁊ uolũtaria firmitas qd̾q ł is ñ ualet
ĩbonũ respirare: ñ aliena facit uolen¬
tia opp̾ssio. s sua ip̃iꝰ ĩ malo obstinata.
uoluntas. ac uolũtaria obstinatõ. Nũc

Expanded text:
i sancti, cum ita sint boni, ut non possint esse mali; nec praevaricatores item angeli, cum ita sint mali, ut jam non valeant esse boni; liberi arbitrii esse dicentur. Sed et nos illud post resurrectionem amissuri sumus, quando utique inseparabiliter alii bonis, alii malis admisti fuerimus. Caeterum nec Deus facit necessitas, sed firma in bono voluntas, et voluntaria firmitas: quodque is non valet in bonum respirare, non aliena facit violenta oppressio, sed sua ipsius in malo obstinata voluntas, ac voluntaria obstinatio. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
bris meis repuguantẽ legi m̃tis mee ⁊
captiuũ me ducẽtẽ ĩ legẽ pcc̃i. q̃ ẽ in mẽ¬
bris meis. hec oĩa putari possũt cogere
uoluntatẽ ⁊ priꝑe libertatẽ. at u̾o quan¬
tis lib quis ĩtus foris ue tẽptatõnib ur.¬
geat᷑. lib̾a ꝓftõ semꝑ qͣnͣtũ ad arbit̾um
spectat uolũtas erit. lib̾e cͥppe de nichomiꝰ

Expanded text:
meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in legem peccati, quae est in membris meis ; haec omnia putari possunt cogere voluntatem, et praeripere libertatem. At vero quantislibet quis intus forisve tentationibus urgeatur, libera profecto semper, quantum ad arbitrium spectat, volu
Abbreviated transcription (Latin):
bone uolũtatis apparet : s esto. penitet
eos poccasse. Nũquid ñ tñ si optio detur
⁊tũ ⁊ ĩiquũ est. hoc iustũ. Qñ gͦ uolũ¬
dołent sibi uxisse ꝙ hoc ip̃m iã ñ posse
Deniq foris ostẽditur ꝙ ĩtus agit᷑. Nã
ꝙͥͣdui corpꝰ uiuit ĩ flãma. tam diu ꝯstat
ĩ malicia ꝑsist̾e uolũtatẽ. Itaq de siłitu¬

Expanded text:
bonae voluntatis apparet? Sed esto, poenitet eos peccasse: nunquid non tamen, si optio detur, ud iniquum est, hoc justum. Quomodo vero volundolent se sibi vixisse, quam hoc ipsum jam non posse. Denique foris ostenditur, quid intus agatur. Nam quandiu corpus vivit in flamma, tandiu constat in malitia persist
Abbreviated transcription (Latin):
nẽpe est manuũ pedũq ligatõ: nͥ cũ moda
potestatis ablatõ: S dicet aliquis. Etͦ modo
ñ est ibi ad saꝑe: ubi mala q̃ tolerantur
cogũt penit̾e maloꝵ q̃ ftã st̃. Nũqͥd a in
torm̃tis quispiã nõ penit̾e: aut penitere
mali ñ ẽẽ sapere p̃t: hoc at̃ recte oppone
niretur. Nulli qͥppe dubiũ est qd̾ nemo
ĩcoeuntis. ꝓoitꝰ actũ itars peti delcẽt. ptũ¬
si uolintas ⁊̃ ĩ torm̃tis mala ꝑdurat quid
põd̾is ht̃ oꝑis abnegatõ ut id̾o saꝑe qͥs pute¬
tur ꝙ iam ĩ mediis flaminis luxuriari ñ
libeat: Denq maliuola aĩam. ñ ĩtͦibit sa¬
piẽtia. Uñ aut ꝓbanimꝰ eid̾ mala ⁊ ĩ penis
uolũtas ꝑseu̾et : Certe ut cetͥa om̃tã. uo¬
nent om̃o puiniri. Iustũ est at ꝓuniri
qui pumienda gesserũt. Nolũt gͥ aͥ iusũ¬

Expanded text:
nempe est manuum pedumque ligatio, nisi omnimoda potestatis ablatio? 31. Sed dicit aliquis: Quomodo non est ibi aliquod Sapere, ubi mala quae tolerantur, cogunt poenitere malorum quae facta sunt? Nunquid aut in tormentis quispiam non poenitere; aut poenitere mali, non esse sapere potest? Hoc autem recte opponerniretur. Nulli quippe dubium est, quod nemo in tormentis positus actum iterare peccati delectetusi voluntas etiam in tormentis mala perdurat, quid ponderis habet operis abnegatio? Et ideo sapere quis putetur, quod jam in mediis flammis luxuriari non libeat? Denique in malevolam animam non introibit sapientia . Unde autem probabimus quod mala et in poenis voluntas perseveret? Certe, ut caetera omittam, nollent omnino puniri. Justum est autem puniri, qui punienda gesserunt. Nolunt i
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ris ĩferis possideat᷑. Merito iłte siłi̾tuꝯi.
hec ymagini deputant᷑: ⁊ quidẽ apd̾ ĩfos
qd̾ utͣq libertas ꝑierit. ille scil q̃ ad siłitu¬
u̾m illic saꝑe ꝙ utiq de ꝯsilii libertate cõ¬
cipit ᷑ oĩno ñ ẽẽ: locus ille manifestat ubi

Expanded text:
t inferis possideatur: merito illae similitudini, haec imagini deputatur. Et quod apud inferos quidem utraque libertas perierit, illae scilicet, quae ad similituverum illic sapere, quod utique de consilii libertate concipitur, omnino non esse locus ille manifestat ubi
Abbreviated transcription (Latin):
discẽdũ sane hic ĩt̾im nobis est ex liberta¬
te ꝯsilii. iã libertate arbitͥi ñ abuti. Ut
płene qũ frui possimꝰ libertate ꝯplati¬
ti. Sic ꝓftõ d̾i ĩ nobis reꝑamꝰ ĩ nobis ym¬
aginẽ. sic antogͦ honori illi capescẽdꝯ quẽ
de se audire m̾ebitͤ. Q̾s est hic ⁊ laudabi¬
mꝰ eũ. fecit .at. inirabilia ĩuita sua. potuit
enĩ tͣnsgͦdi ⁊ ñ est tͣnsg̾ssus. ⁊ fac̾e mala
añ fecit᷑. Puto at ĩ hñs tͥbus libertatib
ip̃am ad ꝙͣ ꝯditi sumꝰ ꝯditoris ymaginem
atq siłitudinẽ ꝯtin̾i ⁊ ymaginẽ qͥdẽ ĩ lib̾¬
tate arbitͥi: ĩ reliquis ꝯut̃ duab biꝑtitam

Expanded text:
Discendum sane hic interim nobis est ex libertate consilii jam libertate arbitrii non abuti, ut plene quandoque frui possimus libertate complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem, sic antiquo honori illi capessendo, quemde se audire merebitur: Quis est hic, et laudabimus eum, fecit enim mirabilia in vita sua, qui potuit transgredi, et non est transgressus, facere mala, et non fecit . Puto autem in his tribus libertatibus ipsam, ad quam conditi sumus, auctoris imaginem atque similitudinem contineri, et imaginem quidem in libertate arbitrii, in reliquis autem duabus bipartitam
Abbreviated transcription (Latin):
sit salutis exordiũ : uec ꝑ uos utiq nec
nobiscũ. U̾n ꝯsensus ⁊ opus ⁊ si nõ ex
nobis : nõ iam tñ sine nobis. Nec pͥmũ
it̃aq ĩ quo quippe nos nil facit faciu̾us:
nec ultimũ qd̾ ⁊ ⁊ plerũq extorquent
aut timor inutil aut simulatio dãpna¬
bilis. s tm̃ medium nobis reputatur
ꝓsunt dixerim: s agenti nõ cernenti
scum actitari sentimus aut nr̃e uolun¬
tati attribuamꝰ q̃ ĩfirma est. aut dei neces¬
sitati q̃ nlła est. s soligra grẽ qua plenꝰ
est. Ip̃a liberum extitat arbitriũ cũ seĩat
cogitatũ. sonat cũ mutat affcm. roborat
ut ꝓducat ad actum. seruat ne sentiat
preueniens ut iam sibi deiñceps cooꝑen¬
tur. Ita tñ ꝙ a sola gr̃a ceptum eit ꝑ¬
ꝑiter ab utroq ꝑficitur. ut mixtim ñ
sigillatim. simul ñ uicissim ꝑ siñgłos
profectus oꝑentur. Nõ partim gr̃a par¬

Expanded text:
salutis exordium, nec per nos utique, nec nobiscum. Verum consensus, et opus, etsi non ex nobis, non jam tamen sine nobis. Neque primum itaque, in quo quippe nos nil facimus; nec ultimum, quod et plerumque extorquet aut timor inutilis, aut simulatio damnabilis; sed tantum medium nobis reputatur prosunt dixerim, sed agenti, non cernenti. scum actitari sentimus, aut nostrae voluntati attribuamus, quae infirma est; aut Dei necessitati, quae nulla est; sed soli gratiae, qua plenus est. Ipsa liberum excitat arbitrium, cum seminat cogitatum; sanat, cum immutat affectum; roborat, ut perducat ad actum; servat, ne sentiat praeveniens, ut jam sibi deinceps cooperetur. Ita tamen quod a sola gratia coeptum est, pariter ab utroque 622 perficitur: ut mistim, non singillatim; simul, non vicissim; per singulos profectus operentur. Non partim gratia, par
Abbreviated transcription (Latin):
rationali s maliuo qͣi uirga discipline:¬
qm correpto filio ĩ ignẽ ꝓhiciet tanqͣm
sacram̃tũ ĩutile. utitur angłis ⁊ hoĩb bo¬
ne uoluntatis tanqͣm ꝯmilitonib ⁊ coad¬
uitorib suis. quos peracta inctacia ãplisiẽ
mim̾abit: Demq ⁊ paulus de se siq si¬
milib audact̾ ꝓnũtiat. Caadiutores ar di
dignant᷑ ĩstituit. Hinic coadiuitores dei
cooperatores sp̃c sci ꝓm̾itores regni nos
tariũ diuine uoluntati cõiungimur.

Expanded text:
rationali, sed malevola, quasi disciplinrationali, sed malevola, quasi disciplin correcto filio, in ignem projiciet tanquam sarmentum inutile. Utitur et angelis et hominibus bonae voluntatis, tanquam commilitionibus et coadjutoribus suis, quos peracta victoria amplissime munerabit. Denique et Paulus de se, suisque similibus, audacter pronuntiat: Coadjutordignanter instituit. Hinc coadjutores Dei, cooperatores Spiritus sancti, promeritores regni nos tarium divinae voluntati conjungimur.