comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Op sone ꝓ nominum quot sunt.s tres. Sed pͥma ꝑsona
et secunda singulcis habent uoces quia p̃sentes semꝑ
sunt int̃ sẽ ut ego tu. Tercia uͦ sex habet uoces quia
terciurũ ꝑsonarum plurimae s̃. diuersitates ut sui
ille ipse is te hic is. et tercia ꝑsona modo p̃sens ⁊
ut iste modo ab sens ut ille. DeGeneris us ꝓnomin tũ
necesse : trii genera habere ł inuna uoce confusci
ut ego tu ł indiuersis dis tinctti t̃minaicionib: ut m̃s mea
ut iste hic sunt cõposita ut istic ꝙ ex isto & hic cõpo¬
nitur Idem cõponitur exis ꝓnomine & demum aduer¬
bio & ẽ numero cõmuñ ut idem uir &idem uiri inmtis¬
culino ÷ ꝓducta in neutro ÷ correpta et eiꝰ feminũ eadẽ
Geminaitur quoq eiꝰ composicio in neutro & dr̃ idendi
bis ut eccum .i ÷ ecce eum ell um. ecce illum. et cũ
p̃posicione. sed ꝑ tncis trophen. ut mecum tecum secũ
& cum nomine huiꝰ modi istius modi Vnde illt com¬
posicio ego met & huiꝰ ce. Non ẽ composicio sed partigo¬

Expanded text:
sonae pronominum quot sunt?--SAXO. Tres. Sed prima persona et secunda singulas habent voces, quia praesentes semper sunt inter se, ut: ego, tu. Tertia vero sex habet voces, quia tertiarum personarum plurimae sunt diversitates, ut, sui, ille, ipse, iste, hic, is. Et tertia persona modo praesens est, ut iste: modo absens, ut ille. DE GENERIBUS PRONOMINUM.necesse est tria genera habere, vel in una voce confusa, ut, ego, tu; vel in diversis distincta terminationibus, ut meus, mea,ut iste, hic. Sunt composita, ut istic, quod ex iste et hic componitur. Idem componitur ex is pronomine et demum proverbio; et est numero commune, ut idem vir et idem viri: in masculino i producta, in neutro i correpta: et ejus femininum eadem. Geminatur quoque ejus compositio in neutro, et dicitur ibiis, ut eccum, id est, ecce eum! ellum, ecce illum. Et cum praepositione, sed per anastrophen, ut mecum, tecum, secum; et cum nomine, ut hujusmodi, istiusmodi. FR.  --SAXO. Non est compositio, sed parago
Abbreviated transcription (Latin):
tiuus in .us. uoctiuus in .x. desinit ut hic magnus ma¬
qni maigno magnũ magne maigno. Nominatiuus et uo¬
catiuus płis nisi in neutro ꝑ .i. finitur genitiuus. in o
Datiuus et tiblatiuus in .is. ciccusatiuus in os. hĩ mogni
magnoꝵ magnis magnos magni magnis. Terciae decłi
genitiuus in .is datiuus . in i. ticcusitiuus. in .m. in paucis
in im ut turrim. sitim uocatiuus similis ÷ nominatiuo
busdam ꝑi ut tiberi. Inquib dam ꝑe et i ut ãfelice¬
et felici hic rex regis regi regem rex ãrege Nomina
inium ut turrium datiuus et ablat̃ in bus. hĩ reges
regum regib reges reges aregib Sũartae decli¬
nacionis genitiuus singularis inus ꝓductam datiũ
senaitus. huic sencitui hunc senutũ õ senatus cisenatu
tib Guintae decłi genitiuus et ditiuus singularis
ꝗstri cures mihi quessi unculis suis implessent
Incipit de promine O.
hicis ꝙ diriuaitiua qt sunt .S. septem m̃s tuus

Expanded text:
tivus in us, vocativus in e desinit: ut hic magnus, magni, magno, magnum, o magne, a magno. Nominativus et vocativus plurales, nisi in neutro, per i finiuntur. Genitivus in otivus in is, accusativus in os. Hi magni, magnorum, magnis, magnos, o magni, a magnis. Tertiae declinationis genitivus in is. Dativus in i. Accusativus in em; in paucis in im, ut, turrim, sitim restim, puppim : vocativus busdam per i, ut a Tiberi, in quibusdam et felici. Hic rex, regis, regi, regem, rex, a rege. Nominain ium, ut turrium. Dativus et ablativus in bus, ut, hi reges, regum, regibus, reges, o reges, a regibus. Quartae declinationis genitivus singularis in us productam. Dativus senatus, huic senatui, hunc senatum, o senatus, ab hoc senatu. clinationis genetiuus et datiuus singularis gistri aures mihi quaestiunculis suis implessent.  DE PRONOMINE. FR. hic, is. FR. Derivativa quot sunt?--SAXO. Septem. Meus, tuus
Abbreviated transcription (Latin):
Nesit tibi onerosum singuloꝵ caisuum terminationes
ꝑ om̃s .u declinaciones mihi exponere .S longiorem me
sticis multis interrogationis. ꝙ Quid siutilitatiẽ in ne¬
cesstriis regulis sꝰ Pͥmae decłigenitiuus et ditduus
natiuus et uocatiuus. pluralis in a genitiuus in ar
hoꝵ poettrũ his poȩtis hos poetts õpoetae abhis poetis
Scde declmationis genitiuus im. desinit. Datiuus in õꝓduccu
sequitur suum nominatiuum seu in singulari numero
seu in plurtili Vocatiuus similis ẽ nominatiuo in illis

Expanded text:
Ne sit tibi onerosum singulorum casuum terminationes Ne sit tibi onerosum singulorum casuum terminationes per omnes quinque declinationes mihi exponere.--SAXO. Longiorem me facis multis interrogationibus. FR. Quid si utiliorem in necessariis regulis?--SAXO. Primae declinationis genitivusnativus et vocativus pluralis in ae diphthongon. horum poetarum, his poetis, hos poetas, o poetae, ab his poetis. Secundae declinationis genitivus in i desinit. Dativus et ablativussequitur suum nominativum, seu in singulari numero, seu in plurali. Vocativus similis est nominativo in illis
Abbreviated transcription (Latin):
Q uias̃ nomina quȩno minaitiuũ solum habent
et dicunt᷑ uptotu. ut sus. git. pus .ir. sunt quae nominutuum
non habent ut iouis ioui iouem a ioue. Alia in quib tres
tm̃ obliqui casus inueniunt᷑ ut frugi frugem afruge.
I sici in quib duo ut uicem c̃uice Alici in quibus unus spontȩ
cȩpe O. ꝯt̃ forme ca suales sunt .S ui sunt nõa monos¬
tota qu&e una t̃minatione ꝓomĩ casu sunguntur utgũ¬
mi. nequam. Sub qua regula etic̃ s̃ nomĩa litterarum
et numeroꝵ cquattuor usq ad centum. Diptotti sunt
duos casus diuersos habentia. ut fors. aforte ł om̃s dua¬
bus diuersitatib discretos. ut cornu. om̃s casus habec
neutra in scđa decliatione quȩ tres diuersitates casuũ
habent. ut templũ templi templo et omĩti neutra plura¬
ut puer pueri puero puerum. Alia pentup tott qua
do cti doctum docte docto Ex aptotii s̃ quȩ ii diuersos
habent casus ut ẽ unus unius uniunum une uno. O

Expanded text:
quia sunt nomina quae nominativum solum habent, et dicuntur aptota, ut fas, git, pus, ir. Sunt quae nominativum non habent, ut, Jovis, Jovi, Jovem, a Jove. Sunt alia in quibus tres tantum obliqui inveniuntur; frugi, frugem, a fruge. Alia, in quibus duo, ut vicem, a vice. Alia, in quibus unus, ut sponte, caepe. FR. Quot formae casuales sunt?--SAXO. Sex sunt nomina monoptota, quae una terminatione pro omni casu funguntur, ut gummi, nequam. Sub qua regula sunt etiam nomina litterarum et numerorum a quatuor usque ad centum. Diptota sunt, quae duos casus diversos habent, ut sors, a sorte: vel omnes duabus tantum diversitatibus discretos, ut cornu omnes casus habet neutra in secunda declinatione, quae tres diversitates 279 casuum habent, ut templum, templi, templo, et omnia neutra plurainationis: puer pueri puero puerum. alia pentaptota, quadocti, docto, doctum, docte. Hexaptota sunt, quae sex diversos habent casus, ut est: unus, unius, uni, unum, une, ab uno. FR.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ. qͦrũ ꝓpositiones c̃dicione nitunt᷑. ut hic. Sidies ẽ lux . ẽ.
Est aũ dies. lux igit᷑ ẽ. ꝓpositio enĩ pͥma. c̃ditionẽ ten& hanc
qũo ita demũ lux ẽ. sidies est. Atq: ideo syllo gismꝰ hic hypoche¬
cularib: aduniuersale ꝓgressio hoc mͦ. Sungerendis nauib:
ñ sorte sed arce legit᷑ gubnator. Si inlegendis ȩqus auriga
tranda. republica ñ sors Cprincipem facit sed peri¬
tia moderandi. & similia quȩ nil chil inplurib c̃quirunt᷑. qͥb¬
ir infert᷑ & in om̃i  qͦq̃ re. quã quisq regi atq admi

Expanded text:
um propositiones conditione nituntur, ut hic: Si dies est, lux est; est autem dies, lux igitur est. Propositio enim prima conditionem tenet hanc, quoniam ita demum lux est, si dies est. Atque ideo syllogismus hic, hypothecularibus ad universalia progressio, hoc modo: Si in regendis navibus non sorte, sed arte, eligitur gubernator; si in regendis equis auriga tranda republica non sors principem facit, sed peritia moderandi, similiaque in pluribus conquiruntur, quibus infertur, et in omni quoque re quam quisque regi atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
me trica licencia ł necessitate inmutata regula loci¬
cionis Scemata sunt ornam̃tai eloquii et habit̾ quib
sentenciae uestiunt᷑ Tropꝰ ẽ diccio trans lita ꝙ̃ꝓpͥci
significatione ad non ꝓpͥam similitudinẽ ornatus ne¬
cessitatis ue causa ꝓsa ẽ recta collucutio tibsq
metro ł uersu cõposita. Metra uocatti quia cer¬
tis pedũ mensuris t̃minant᷑ ẜ tibulae res fictae
ludendi causc ł cuĩ libet significationis. Historiti :
nurratio rei geste . I Eccehabetis diffiniciones
breues singularum specierum Nc̃ ad portes ꝯuer¬
tite uos G. ẜ aciemus ut iubes At tm̃ singularum
partium ꝓpetates pͥus breuit̃ ut pandas nobflogtti
manuclis libelli excedere uultis Pro pͥum nominis:
substantiã ł qualiataẽ ł quantiattem signsiccre

Expanded text:
metrica licentia, vel necessitate immutata regula locumetrica licentia, vel necessitate immutata regula locutionis. Schemata sunt ornamenta eloquii et habitus, quibus sententiae vestiuntur. Tropus est dictio translata a propria significatione ad non propriam similitudinem, ornatus necessitatisve causa. Prosa est recta locutio absque metro et versu composita. Metra vocata sunt, quia certis pedum mensuris terminantur. Fabulae res sunt fictae ludendi causa vel cujuslibet significationis. Historia est narratio rei gestae. Ecce habetis definitiones breves singularum specierum. Nunc ad partes convertite vos. DIS. Faciemus ut jubes. Attamen singularum partium proprietates prius breviter ut pandas nobis, flagmanualis libelli excedere vultis. Proprium nominis est substantiam vel qualitatem vel quantitatem significare:
Abbreviated transcription (Latin):
ta lex eregula cidleucindã & pͥmendũ syllabã
ositae s̃ puncti uddis tinguendos sensus Not&e s̃ sigurae
quadam uel adbreui anda uerba inuenta ł sensus
exp̃mendos łobdiuerscs causcis ⁊stituta. Vt inscript᷑a
sacra i obbelus .X. ł cs teriscus Orto graphia ÷ rec¬
ta scripturt ut puta aidp̃posicio .d. accipit At ꝯiunc¬
cio T. Analogia ÷ similiũ ꝯptirticio ut icerta certis
ꝓbent᷑. et hi mologia: origo &racio uocabuloꝵ
Vt a regendo rex et aibhumo homo dr̃ Glosci ẽ
umꝰ uerbi ł nominis int̃p̃tacio. Vt catus ÷ ÷ doctus
Differentia ẽ distinccio ducrũ rerum cum int̃p̃tacione
Ut rex dr̃ quia modestus ẽ Tyrannus quiti crudelis ẽ
Barbarismus ÷ una pars uiciose dicta uulgare
ꝓ uerbiũ ÷ Malȩ arboris nodo mulus cuneus queren¬
dus: Solocismus ẽ oracio uiciose cõposita. Uicia sunt
quȩ in eloquiis cuuere debemꝰ & s̃xii. metu pltismus.

Expanded text:
ta lex et regula ad levandam et comprimendam syllabam. ta lex et regula ad levandam et comprimendam syllabam. Positurae sunt puncti ad distinguendos sensus. Notae sunt figurae quaedam, vel ad brevianda verba, vel sensus exprimendos: vel ob diversas causas constitutae, ut in Scriptura sacra obelus ÷, vel asteriscus . Orthographia est recta scriptura, ut puta ad praepositio d accipiat;  at conjunctio t. Analogia est similium comparatio, ut incerta certis probentur. Etymologia est origo et ratio vocabulorum, ut: a regendo rex, et ab humo homo dicitur. Glossa est unius verbi vel nominis interpretatio, ut: catus, id est, doctus. Differentia est distinctio duarum rerum cum interpretatione, ut: rex dicitur, quia modestus est; tyrannus, quia crudelis est. Barbarismus est una pars vitiose dicta, ut vulgare proverbium est: malae arboris nodo malus cuneus quaerendus est. Soloecismus est oratio vitiose composita. Vitia sunt, quae in eloquiis cavere debemus et sunt VII. Metaplasmus est
Abbreviated transcription (Latin):
inbre uem uocalem desinit syllciba & excipit alit seor¬
to mucm laquida ue oraitius. inquimꝰ isam cidentes
pllabi sdeun intellig Inde cidpardes uos que¬
Iplluis plaetuimo gster unde grã matica sitdie
ł quid sit eꝰ officiũ pande nobis ecramadie
di que siert S iaturt ncitione auetoritate ꝯsus¬
Dffnitiones pedes accentus posituras notus orto¬
graphia Ancilogia et hi mologia olosas disferent¬
cũ Barbaris mum. Solocismum uitia enetor plasmũ
De istis singulis specieb ante quam ad parciũ tendamus
dͥisputacionẽ ailiquã cognicionẽ ediscere nobis magist
en suꝑorib habuistis diccio pars mina ẽ uocis c̃soricte
pllipoq senium habentis Ortitio ÷ ordmacio diccionũ
oruũ sententiã ꝑsectũq demons trans. et ⁊ oracio q̃si
oꝰs racio diffinicio ẽ breuis oracio unam quãq rem
põ̃ signisicatione ꝯdudens ut homo ÷ Animcil mor¬
fibile Rcicioncle Risus capax. Scire igit᷑ debetis quod

Expanded text:
in brevem vocalem desinit syllaba et excipitur ab s sequin brevem vocalem desinit syllaba et excipitur ab s sequente muta et liquida, ut Horat.: Linquimus insani ridentes syllabis nequeunt intelligi. Unde ad partes vos i placeat, magister, unde grammatica sit dicta vel quod sit ejus officium, pande nobis.--MAG. Gradi; quae constat natura, ratione, auctoritate, consueyllabam, pedes, accentus, posituras, notas, orthographiam, analogiam, etymologiam, glossas, differentias, barbarismum, soloecismum, vitia, metaplasmas, De istis singulis, antequam ad partium tendamus disputationem, aliquam cognitionem edissere nobis, magister, in superioribus habuistis. Dictio est pars minima vocis constructae, plenumque sensum habentis. Oratio est ordinatio dictionum, congruam sententoris ratio. Definitio est brevis oratio, unamquamque rem propria significatione concludens, ut: homo est animal mortale, rationale, risus capax. Scire igitur debetis quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent relinquamꝰ O Magis in t̃rogemꝰ magistrum
nẽ ignari simus his quoq: racionib: : Dic nobis magist̃¬
uocalis inmedio uerbo excipitur aduab: ꝯsonantib
liquida ut tenebre paretra Refluit aut cũ correpta
uocalis imsonantẽ desenit ec excipitur ab h. Vt uir
humilis Aut cum aliqua syllaba in breuem desinit
uocalem et excipit᷑ aduab: sonantib: quarum pͥorẽ
Sut alba smaragdus Aut cum post pedem quem
Pomĩa uincit amore noi cedamus amori. Aut cum pars
aliqua in diptongon desinit et excipitur ã uocali sequentis
uerbi ut in salȩ ionio autcum ꝓductũ uacalem in eodem
uerbo mox al teruis syllabe sequit uocał ut sideidut
cuipnome Vtera terminatũ ẽ & a uocali sequentis uerbi
te do duplex sequit᷑ untguiea. ltẽ nouissima syllaba
metro semꝑ indiferens: & uoluntati poete subietta qu
esi qq quando intib ⁊ sonantib sit cõmunis ẜllaba dũ

Expanded text:
pertinent, relinquamus. FR. Magis interrogemus magistrum, ne ignari simus hujus quoque rationis. DIS. Dic nobis, magistvocalis in medio verbo excipitur a duabus consonantliquida, ut: Tenebrae, pharetra, refluit. Aut, cum correpta vocalis in consonantem desinit, excipitur ab h, ut: vir humilis. Aut cum aliqua syllaba in brevem desinit vocalem, et excipitur a duabus consonantibus, quarum prior est s, ut: alba smaragdus. Aut cum post pedem quemlo, ut: Omnia vincit amor, et nos cedamus amori Aut cum pars aliqua in diphthongon desinit, et excipitur a vocali sequentis verbi, ut: Insulae Ionio . . . Aut cum productam vocalem in eodem verbo mox alterius syllabae sequitur vocalis, ut: fidei. Aut cum pronomen littera c terminatum est, et a vocali sequentis verbi te z duplex sequitur, ut: gaza. Item novissima syllaba in metro semper indifferens est, et voluntati poetae subjecta est. Est quoque, quando in tribus consonantibus fit, communis syllaba, dum
Abbreviated transcription (Latin):
possit eẽ. subiectũ. Albedo uͦ nullis accedentib subiac&. albedo
igit᷑ substantia ñ est. Locus idẽ maxina ꝓpositio eadt̃ quȩ
suꝑius dictaẽ. Cuiꝰ enĩ difiuitio uł descriptio ei qđ dr̃ speciesse
esse non conuenit. id eius qđ et̃ speties ꝑhibet᷑ genꝰ non est. Descrip¬
tio uͦ substantiȩ. albeden ñ conuenit. Albedo igit᷑ substantia
nonest: Locis differentia superio adescriptione ꝗ dudũ loca

Expanded text:
possit esse subjectum: albedo vero nullis accidentibus subjacet, albedo possit esse subjectum: albedo vero nullis accidentibus subjacet, albedo igitur substantia non est. Locus, id est maxima propositio, eadem quae superius. Cujus enim definitio vel descriptio ei, quod dicitur, species esse non convenit, id ejus quod esse species perhibetur, genus non est. Descriptio vero substantiae albedini non convenit, albedo igitur substantia non est. Locus differentia supe
Abbreviated transcription (Latin):
sat amimata senibilis Igit᷑ inceteris questionibus
Arictum acbreuit̃ locoꝵ differentus cõme moratis
Oport& unius cuiꝰq ꝓprietatẽ uigilant̃. animi a lacriate
ꝑ cipere. Huiꝰ loci aũt qui exubstantia. ducit dupͥex modus est
Partĩ nãque adifinitione. Partim adescriptione argum̃ta ducunt᷑ur
assumit. descriptio uͦ subieta intellegentiã claudit. qͥb:dã
uł accedentib unã efficientib ꝓprietatẽ. uł substantialib p̃ter
genꝰ conueniens ad gregatis. Sedq uis dedifintiones quȩ ab ac¬
cidentib: fiunt. tam̃ uident nullo mͦ substantiã de monstrare.
tam̃ qm̃ sepe ueredifinitionis ita ponunt᷑. que substantiã. monstrant.
illȩ &iã ꝓpositiones quȩ ad escriptione sumunt᷑ a substantiȩ loco
uident᷑ assumi. Huiꝰ uͦ calesit exemplũ: Querat᷑ enĩ an ab¬
bedo. substantia sit. Hinc querat᷑ an albedo subsitantiȩ uelud
generi subponat᷑. Sicimꝰ igit᷑. Substantia ẽ qđ iom̃ib accidentib

Expanded text:
tia animata sensibilis. Igitur in caeteris quaestionibus strictim ac breviter locorum differentiis commemoratis, oportet uniuscujusque proprietatem vigilantis animi alacritate percipere. Hujus autem loci qui ex substantia ducitur, duplex modus est; partim namque a definitione, partim a descriptione argumenta ducuntur.assumit; descriptio vero subjectam intelligentiam claudit, quibusdam vel accidentibus unam efficientibus proprietatem, vel substantialibus praeter genus conveniens aggregatis. Sed definitiones quae ab accidentibus fiunt, tamen videntur nullo modo substantiam demonstrare: tamen quoniam saepe verae definitiones ita ponuntur, quae substantiam monstrant, illae etiam propositiones, quae a descriptione sumuntur, a substantiae loco videntur assumi. Hujus vero tale sit exemplum: quaeratur enim an albedo substantia sit, hic quaeritur an albedo substantiae velut generi sup
Abbreviated transcription (Latin):
deẽre ieq̃ ueo siueris ꝓpasitionib c̃cexat᷑ firma atq in mobulis uerita
Vt inductio habet qͥdẽ maxima ꝓbabilẽ tatẽ : sed int̃dũ ueritate
defiat. Vt i hac. Quis scit canere: cantator ẽ. & huiluctari
luccator ẽ qͥq edi ficari edificator ẽ. quib: młtis similiratione
collectis. inferripocest. Quiscit igit᷑ malũ malus ẽ qͥ ñ ꝓcedit
Mali quippe nocitia de eẽ non potestbono. Virtꝰ eñi sese dilig̃
Asꝑnacurq c̃traria neq uistute uitiũ nͥ cognitũ queat. His
igit᷑ duob uelut principis & generib: argum̃tandi duo qͥdã
alii ep̃hendunt᷑ argum̃tationis modi. Vnꝰ qͥdẽ sylogisino alt̃
aͦ inductioni sub positus. In qͥb qͥdĩ ꝓmptũ sit c̃siderare qđ
ille qͥdẽ asilogis ino. ille uͦ ab inductione ducat exordiũ.
Ntam̃ aut huc silogis mũ. au ille impleat inductionẽ¬

Expanded text:
Estque in eo, si veris propositionibus contexatur, firma atque immutabilis veritas. Ut inductio habet quidem maximam probabilitatem, sed interdum veritate deficitur; ut in hac: Qui scit canere cantor est; et qui luctari luctator; quique aedificare, aedificator: quibus multis simili ratione collectis, inferri potest: Qui scit igitur malum, malus est, quod non procedit; mali quippe notitia deesse non potest bono; virtus enim sese diligit, aspernaturque contraria, nec vitare vitium nisi cognitum queat. His igitur duobus velut principiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur argumentationis modi: unus quidem syllogismo, altnductioni suppositus. In quibus quidem promptum sit considerare, quod ille quidem a syllogismo, ille vero ab inductione ducat exordium; non tamen aut hic syllogismum, aut ille impleat inductione
Abbreviated transcription (Latin):
His eñĩ &dicenti facultas & in Questigatio ueritatis aug&
Nã qđ dialecticos atq oratores. locoꝵ uiuat agnitio. ora¬
tioniꝑ inuentionẽ copiã p̃stant. Qđ uͦ neces sarioꝵ doc¬
trinã locoꝵ. philos ophistrad&. uiã q̃ q qͦdã mͦ ueritatis
in lustret. quo magis ꝑuestiganda ẽ rimandaq: ulterius
disciplina. eaq: cognitione ꝑceptasit. usu atq exercitatione
firmanda. Magnũ eũ aliqđ locoꝵ c̃sideratio pollic&

Expanded text:
His enim et dicendi facultas et investigatio veritatis augetur. His enim et dicendi facultas et investigatio veritatis augetur. Nam quod dialecticos atque oratores locorum juvat agnitio, orationi per inventionem copiam praestat; quod vero necessariorum doctrinam locorum philosophis tradit, viam quodammodo veritatis illustrat. Quo magis pervestiganda est rimandaque ulterius disciplina, eaque cum agnitione percepta sit, usu atque exercitatione firmanda. Magnum enim aliquid locorum consideratio pollicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ picꝵ ũ intentio ẽ. ueri similiũ arguiñtoꝵ copiã de monstrare
Designatis eñi locis eqͥb ꝓbabilia arguñta ducunt᷑ ÷ abundans
ꝓbabiliũ argum̃toꝵ dicunt᷑. euenit utneces sarioꝵ qͦq: docean
Quofit ut oratorib: qͥdẽ acdialecticis hȩc principalit̃ facultas
par&t᷑. Scđo uͦ loco philos ophis. Nã in qͦ ꝓbabilia qͥdẽ om̃ia
c̃qͥ runt᷑ dialectici atq oratores uiuant᷑. In qͥbus uͦ ꝓbabilia
ac neces saria doce ant̃ur. philo sophiȩ demonstrationi minis trat᷑
ubertas. Non mͦ uͦ dialecticꝰ atq: orator. uerũ &iã demonstrator
acuere argum̃ tationis effector. hab& quod expossitis locis sibi
possit ad sumere c̃int̃ argum̃toꝵ ꝓhabiliũ locos. neces sarioꝵ
nec necessariũ appositi operis c̃sideratione seuinctũ est N qđ
int̃dũ qͥdã sophistici locis exercendi gr̃a lectoris ad hibent᷑
quo circatopicoꝵ pant̃ utilitas intentioq pate fuctar̃.

Expanded text:
picorum intentio est verisimilium argumentorum copiam demonstrare. Designatis enim locis ex quibus probabilia argumenta ducuntur, abundans probabilium argumentorum ducuntur, evenit ut necessariorum quoque doceantur. Quo fit ut oratoribus quidem ac diparetur, secundo vero loco philosophis. Nam in quo probabilia quidem omnia conquiruntur, dialectici atque oratores juvantur: in quibus vero probabilia ac necessaria docentur, philosophicae demonstrationi ministratur ubertas. Non modo igitur dialecticus atque orator, verum etiam demonstrator, ac verae argumentationis effector, habet quod ex propositis locis sibi possit assumere. Cum inter argumentorum probabilium locos, necessariorum nec necessarium, a propositi operis consideratione sejunctum est: nisi quod interdum quidam sophistici loci exercendi gratia lectoris adhibentur. Quocirca topicorum pariter utilitas intentioque patefacta est;
Abbreviated transcription (Latin):
de cotũs. Sicũ adico tione aliqua pars fit inmodo. I ct̃ si om̃ia
dicam̃ inquantitate totũ diximꝰ. Si aliꝗd quantitatis decerp¬
sim̃ quanticatis ponimꝰ part̃ẽ. Eodẽ modo. & in loco atđ uli¬
salie᷑ & simplicit̃ mouet᷑. Mouet̾ aũ cũ ira scat auiũ sa¬
lit̃ igit᷑ & simplicit᷑ mouet᷑. Rursꝰ atoto ad partẽ inquar

Expanded text:
do totum est; si cum adjectione aliqua, pars fit in modo. Item si omnia dicamus in quantitate, totum dicimus; si aliquid quantitatis excerpsimus, quantitatis ponimus partem. Eodem modo et in loco quod ubi, et simpliciter movetur, movetur autem cum irascitur, universaliter igitur et simpl
Abbreviated transcription (Latin):
substantus. iustitia ẽ. Hic enĩ oratio ꝑquã ꝓfercur similitudo.
c̃ suꝑnis diuinisq substantus. subicit᷑. Iustitiauͦ p̃dicatur. Sed
de huiꝰ modi ꝓpositionib: in his cũm̃ tariis quos deperier menias
aristotelis libroscripsimꝰ disseruimꝰ diligentius. Argum̃tũ ẽ
oratio reidubiȩ fatiens fidẽ. Hanc sẽꝑ notiolie questionẽ
eẽ necesse ẽ. Nã siignota nocis ꝓbant᷑ argam̃ tũ uͦ rẽdubiã
ꝓbat. necesse ẽ ut qđ ad fidẽ questionis affertur sit ipsa
notius quȩstione. Argum̃toꝵ uͦ om̃iũ. alias ꝓbabilia. & ne

Expanded text:
 hic enim oratio per quam profertur similitudo, cum supernis divinisque substantiis subjicitur; justitia vero praedicatur. Sed de hujusmodi propositionibus in his commentariis quos in Perihermenias Aristotelis libros scripsimus, diligentius disseruimus. Argumentum est oratio rei dubiae faciens fidem: hanc semper notiorem quaestione esse necesse est. Nam si ignota nobis probantur, argumentum vero rem dubiam probat, necesse est ut quod ad fidem quaestionis affertur, sit ipsa notius quaestione. Argumentorum vero omnium alia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ. sed hisfacile ñ c̃sentit auditor uthoc. Ob iectu lunaris
corporis solis euenire defectũ. Neq necessaria uͦ nequȩ ꝓba¬
bilia s̃. quȩ neq in opimone hominũ. nec inueritate c̃sistunt
ut hoo Habere quȩ ñ ꝑdiderit cornua diogenẽ. Quomͦ habea
id quis que qđ ũ ꝑdiderit. Quȩ quidẽ nec argam̃ta diciposs
Argum̃ taem̃ reidubiȩ facunt fidẽ. Exchis enĩ nulla fidest
quȩ neq in opinione neque inueritates̃ constituta. dicitam̃
potest neq illa quidẽ et̃ argum̃ta. que c̃suit neces saria. mi¬
nime tam̃ audientib: ad ꝓbant᷑. Nã sirei fit fides. cogenđ
ẽ. animꝰ auditoris. ꝑ ea quib: ipse aquiescit ut c̃clusioni qͦq¬

Expanded text:
cesse est, sed his facile non consentit auditor, ut est hoc, obiectu lunaris corporis solis evenire defectum. Neque necessaria vero neque probabilia sunt quae neque in opinione hominum nut hoc, habere quae non perdiderit cornua Diogenem, quoniam habeat id quisque quod non perdiderit; quae quidem nec argumenta dici possunt, argumenta enim rei dubiae faciunt fidem. Ex his autem nulla fides est, quae neque in opinione, neque in veritate sunt constituta. Dici tamen potest, ne illa quidem esse argumenta, quae cum sint necessaria, minime tamen audientibus approbantur. Nam si rei dubiae fit fides, cogendus est animus auditoris, per ea quibus ipse acquiescit, ut conclusioni q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ. ꝓbabile acñne cessariũ. Philo soplius uͦ acdemonstator
desolantũ uertate ꝑ tractat. atq i dõ siuesat ꝓbabidia si ue
ñ sint. nichilreffert mͦ dũ sut necessaria. Hic qͦq has
duabus spetieb: utit᷑ argum̃ti. quȩs̃ ꝓlabile acuecessariũ¬
ac necer sariũ n pbabile. Patet igit᷑ inqͦ philo soplius. ab oritore
acdialestico inppriae sideratione desisideat. In eo selic&
paies arguñti. qͥ neq arguñtũ qͥ dõ reste diei sap̃ monstra

Expanded text:
 ac non necessarium. Philosophus vero ac demonstrator de sola tantum veritate pertractat, atque sint probabilia sive non sint, nihil refert, dummodo sint necessaria. Hic quoque his duabus speciebus utitur argumenti, quae sunt probabile ac necessarium, necessarium ac non probabile. Patet igitur in quo philosophus ab oratore ac dialectico in propria consideratione dissideat, in eo scilicet species argumenti, quam neq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponunt᷑. ñ s̃ talia. ut uihis sponte animꝰ discentis accedit:
Sed qm̃ demononstrant᷑ aliis argum̃tis. illa qͦq scita & cognita
tas̃. ad aliud aliꝗd ad probandũ. argum̃ta ẽẽ non possunt:
tuor facultatib: disserendi omne artificiũ c̃tin& : dicendũ ÷
atq argum̃toꝵ paritur ub̵ tas. eudent̃ appareat. Quatuor iqt
facultatib carũ quȩ uelud opificib dissendi om̃is ratio sab iee¬
caẽ. Idẽ dialectico oratori philosopho sophistȩ. Quor qͥdẽ
dialecticus. adq orator. in c̃muni argum̃toꝵ materia uet sant᷑¬

Expanded text:
non sunt, ut his sponte animus discentis accedat, sed quoniam demonstrantur aliis argumentis, illa quoque scita et cognita,ta sunt, ad aliud aliquid approbandum argumenta esse non possunt; tuor facultatibus disserendi omne artificium continetur, dicendumrum paretur ubertas evidenter appareat. Quatuor igitur facultatibus, earumque velut opificibus disserendi omnis ratio subjecta est, id est dialectico, oratori, philosopho, sophistae. Quorum quidem dialecticus atque orator in communi argumentorum natura versat
Abbreviated transcription (Latin):
quibus nulla uis c̃dicionis ad uingit᷑ ut si qͥs simplit̃ dicat
celũ ẽe uolubile asi liuic ẽ di cio eopulet᷑ fit ex duab ꝓpositi¬
onib una c̃ dicionalis hoc mͦ. Cȩlũ sirotundũsit. ẽẽ uolubile
Hicen ẽdicis id effic̃. ut itademũ cȩlũ uolubi ẽt̃ intellegat᷑
si sit rocundũ. Qm̃ igt᷑ aliȩꝓpropositiones p̃dica ciuꝑ̧ s̃. alis
c̃ditio nales. p̃dicatiuarũ partes t̃minos appellamꝰ
& nomina qͥb ꝓpositio nectit᷑ ut mea propositione
quadicimꝰ. homo itẽ. hac duo nomina .i. homo &itꝰ¬

Expanded text:
simpliciter dicat coelum esse volubile. At, si huic conditio copuletur, fit ex duabus propositionibus una conditionalis, hoc modo: coelum si rotundum sit, esse volubile; hic enim conditio id efficit ut ita demum coelum volubile esse intelligatur, si sit rotundum. Quoniam igitur aliae propositiones praedicativae sunt, aliae conditionales, praedicativarum partes terminos appellamuset nomina quibus propositio nectitur; ut in ea propositione qua dicimus: Homo justus est: haec duo nomina, id est
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ. c̃argum̃ti sedes. Lunde adpositã questionẽ c̃ueniens
tra hit᷑ argum̃tũ. Quecũ itasint. singuloꝵ diligentius
natura tractanda ẽ. eoꝵq ꝑspeties. acm̃bra. figurasq
fatienda diuisio. Ac primũ deꝓpositione ẽ dis se.edũ¬
Hanc eẽ diximꝰ orationẽ ueritatẽ ł m̃datiũ ẽtinent̾em
uiꝰ duaes̃ speties una affirmatio. altera uͦ negatio
Affirmatio ẽ siquis sic efferat. cȩlũ uolubile ẽ
Neg atio hoc mͦ utsiquis ita pronunti &. cȩlũ uolusꝰ¬
bile ñ est Hlarũ uͦ aliȩs̃ uniuersales. alise particullares
aliȩ indiffinite aliȩ singulares. Vniuersalis quidẽ¬

Expanded text:
vero est argumenti sedes, vel unde ad propositam quaestionem conveniens vero est argumenti sedes, vel unde ad propositam quaestionem conveniens trahitur argumentum. Quae cum ita sint, singulorum diligentius natura tractanda est, eorumque per species ac membra figurasque facienda divisio. Ac prius de propositione est disserenduhanc esse diximus oratioUS DUAE SUNT SPECIES, AFFIRMATIO UNA, ALTERA VERO NEGATIO. AFFIRMATIO SI 1175A QUIS SIC EFFERAT: 'CAELUM VOLUBILE EST'; NEGATIO SI QUIS ITA PRONUNTIET: 'CAELUM VOLUio. Harum alie sunt universales, alie particulares, alie indefinite, alie singulares. Item
Abbreviated transcription (Latin):
positio est oratio ueru falsũ uesignificarse esi qus dicat
cȩlũ cẽ uolubilẽ Hȩc nuncutio & proloquim nuncupat᷑.
Questio uero est. indubitationẽ ambiguitatẽq adducta ꝓpo¬
sitio. Utsiquis quȩ rat. ansit cęlũ uolubile. Con clisio ẽ
argumentis adybati ꝓpotitio. Vt siquis exalus rebus ꝓb&
cȩlũ et̃ uolubile. Enunciatio quippe siue suitantum. causa
dr̃ siue ad aliud ad fercur  ꝓbandum. ꝓpositio ẽ: Side
ipsa qͥrit. questiõẽ. Si ipsaẽ adꝓbata conclusio. Idẽ igit᷑
ꝓpositio questio & c̃clusio sed int̃se differ̃ hoc mͦ. Argam̃¬
tũ ẽ. oratio reidubiȩ fatiens fidem. Nuero idẽ ẽ argum̃cũ.
qđ argum̃tatio. Nã ius sententiȩ. ratioque eaq clauditur
oratione. cũ aliquod ꝓbat᷑ ambiguũ. argum̃ tũ uocat᷑
Ipsa uero argum̃ti elocutio argum̃tatio dr̃. Quo fit . ut
argum̃ tũ quidẽ mens argum̃tationis sit. atq sententia.
argum̃ tatio uero argum̃ti ꝑorationẽ explicatio. Locus

Expanded text:
sumve significans, ut si quis dicat coelum esse volubile: haec enuntiatio et proloquium nuncupatur. Quaestio vero est, in dubitationem ambiguitatemque adducta propositio; ut si qui quaerant, an sit coelum volubile. Conclusio est argumentis approbata propositio, ut si quis ex aliis rebus probet coelum esse volubile. Enuntiatio quippe sive sui tantum causa dicitur, sive ad alios affertur ad probandum, propositio est; cum de ipsa quaeritur, quaestio; si ipsa est propositio, quaestio et conclusio, sed differunt modo. Argumentum est oratio rei dubiae faciens fidem. Non vero idem est argumentum quod et argumentatio. Nam vis sententiae ratioque ea quae clauditur oratione, cum aliquid probatur ambiguum, argumentum vocatur; ipsa vero argumenti elocutio argumentatio dicitur; quo fit ut argumentum quidem mens argumentationis sit atque sententia, argumentatio vero argumenti per orationem explicatio. Locus
Abbreviated transcription (Latin):
it cuit in et exeunt ut statur restat contin¬
ꝯit pud& Sed que inet exeunt. cilia t̃uerb ueni¬
unt ut miser& &ia cise oriunt᷑ ut pudet penit&
dec&. O Quȩ sunt sõpina ł participalia sibsunt
ei modi uoces ut legendi legendo legendum lectũ
lectu. Quas pͥscitinus omĩno nomina uult. eẽ
Quia temporib carent & ꝑsonais ñ discernunt
& p̃posicionib separtitis iungunt᷑ Vt tidlegendũ
uado alegendo uenio .ꝙ. Intentus sum despecierum
ticione audire maxime quia hoc accidens uerbi donat̾
dimisit .s. Ñ dimisit sed in formis at tigit Nam species
uerboꝵ dua s̃ unci pͥncipalis quã donat̾ ꝑfectã for¬
mcm nominat ut lego altera diriuatiuci quã
ciae s̃ coniugtcionis ut calesco. calescis uesꝑtsco ues¬
ꝑciscis & p̃teritum non hñt temp̾ nec participia ficti
cionis sunt. ut lectirrio is esurio .is. quod abedo diriut᷑
ro ltisso cibarteo arcesso cibaccio. accerso Quȩ sre¬
quentatiua non tẽ coniugucio ostendit. Sunt qqͣ

Expanded text:
it, aut in et exeunt: ut, statur, restat, contingit, pudet. Sed quae in et exeunt, alia a verbis veniunt, ut miseret. Alia a se oriuntur, ut pudet, poenitet, decet. FR. Quae sunt supina et pamodi voces; ut: legendi, legendo, legendum, lectum, lectu. Quas Priscianus omnino nomina vult esse, quia temporibus carent, et personas non discernunt, et praepositionibus separatis junguntur; ut, ad legendum vado, vel legendo venio. FR. Intentus sum de specierum ratione audire maxime, quia hoc accidens verbi Donatus dimisit.--SAXO. Non dimisit, sed in formis attigit. Nam species verborum duae sunt: una principalis, quam Donatus perfectam formam nominat; ut, lego. Altera derivativa, quam rtiae sunt conjugationis; ut, calesco, calescis; vesperasco, vesperascis. Et praeteritum non habent tempus, nec participia futuri tionis sunt; ut, lecturio, is; esurio, is, quod ab edo derivatro, lacesso; ab arceo, arcesso; ab acceo, accesso. Quae frequentativa non esse conjugatio ostendit. Sunt quoq
Abbreviated transcription (Latin):
me uolo & uolebam & legis se me uolui & uoluerã
Fsn in omĩb uerbis haec quinaria tempoꝵ diuisio
p̃terito ꝑsecto &plusquam ꝑ fecto deficiunt. Itẽ
omĩa in ꝑ soncilia quae ã seintiscunt᷑ infuturo infi¬
nitiui deficiunt: ut penitere peni tuisse: & plertiq
neutra in futuro infinitiui deficiunt. ut horreo
horrere horruisse. Nam poenitũ ire ñ dicimus¬
& ceterti Sunt quoq uerba quȩ p̃teritum tem¬
ꝑcussi sic statuo sttitui sisto stactui. Sustulo sustuli
& suffero sustuli tollo tuli & fero fers fert tuli
sticit in scinio insciniui & furio insciniui Cerno creui
et cresco creui stcit Item qqͣ inchocitiua & medita¬
tiua non solum in p̃terito sed etiam in futuro infinitiui
desiciunt ut tepescere parturire. Item uerbis in or

Expanded text:
me volo et volebam: et legisse me volui et volueram. me volo et volebam: et legisse me volui et volueram. FR. An in omnibus verbis haec quinaria temporum divisipraeterito perfecto et plusquamperfecto deficiunt. Item omnia impersonalia, quae a se nascuntur, in futuro infinitivi deficiunt, ut poenitere, poenituisse; et pleraque neutra in futuro infinitivi deficiunt, ut horreo, horrere, horruisse. Nam poenitum ire non dicimus, etc. Sunt quoque verba quae praeteritum tempercussi. Sic statuo, statui; sisto, statui; sustollo, sustuli; et suffero, sustuli; tollo, tuli; et fero, fers, fert, tuli facit; insanio, insanivi, et fureo insanivi; cerno, crevi, et cresco, crevi facit. Item quoque inchoativa et meditativa non solum in praeterito, sed etiam in futuro infinitivi deficiunt: tepescere, parturire. Item verbis in or
Abbreviated transcription (Latin):
tid tẽpora curre ꝑ sicit O. Pͥmo dic mihi unde dictũ
sit temp̃. S. Atemꝑ timento: quia omĩa mortalici
ut legum. Quadam tm̃ necessitte p̃teritum temp̾
intres diuiditur dis tanticis. Quia quaedam sunt
quȩ multo ante dicimꝰ transcacta ut legeram
aliquando. Quae dam paulo ante . ut legiheri. Quȩdũ
Et ideo .i. tempora ad numertibimꝰ in uerbis ꝙ Quoc
quimur dep̃terito & futurbm. Et ap̃ senti dicunt᷑
p̃teritum & futurum. Quamuis itaq p̃sens tempꝰ
instabili motu naturaliter uolutitur. Et pars eiu
ium p̃teriat parsq sequatur. Tam̃ ad ordinacio¬
quaquam. Nam imꝑatiuus natͬaliter necessicai¬
te non hab& p̃teritum. quici eti sola imꝑaimus
quȩ inp̃senti s̃ ł in futuro. Ceterum indicatiuus
& sub iunctiuus ꝑ omĩa temporti currunt. Opta¬
tiuus qq̃ & infinitiuus licet confusa uoce. Inquib.¬
dam tm̃ omĩa habent tempora ut ut inam le¬
gerem nunc &heri: Et utinam legissem ante an¬
num & ante quin quaginta annos. Item legere

Expanded text:
 Ms., curre. FR. Fiat. Primo dic mihi, unde dictum sit tempus?--SAXO. A temperamento. Quia omnia mortalia tut legam. Quadam tamen necessitate praeteritum tempus in tres dividitur distantias; quia quaedam sunt quae multo ante dicimus transacta, ut legeram. Aliquando quaedam quae paulo ante, ut legi heri. QuaedamEt ideo quinque tempora annumerabimus in verbis. FR. Quod quimur de praeterito et futuro. Et a praesenti ducuntur praeteritum et futurum. Quamvis itaque praesens tempus instabili motu naturaliter exsolvatur  Ms., volvatur, et pars ejus jam praetereat, parsque sequatur, tamen ad ordinatioaturali necessitate non habet praeteritum. Quia ea sola imperamus quae in praesenti sunt vel in futuro. Caeterum indicativus et subjunctivus per omnia tempora currunt. Optativus quoque et infinitivus, licet confusa voce, in quibusdam tamen omnia habent tempora, ut utinam legerem nunc et heri; et utinam legissem ante, ante, et ante quinquaginta annos. Item legere
Abbreviated transcription (Latin):
citẽ T am̃ siquis clcius consideratꝰ & mactiuis uerb̃
passionẽ & inpassiuis actionẽ sic̃ supͣ diximus in¬
inse ipsis. habentia passionẽ & non tibalio extrin¬
secus ut rubeo. ferueo caleo egroto ruo. deponen¬
cia quoq unam semꝑ habent significticionem.
cuit actiuam. ut sequorte. prestulor. tẽ ł sine
adiectione casus ut luctor loquor dut passiuam
ut nciscor atẽ. pacior ate mereor atẽ. Communiass
duts habent inun uoce significticiones agentis
& pacientis ut osculortẽ osculor atẽ. O. Omõ dedli¬
nantur uerba S duob modis Nam neutra actiuoꝵ
Deponentia et cõmunia ꝑtissiuoꝵ regulam indecli¬
nacione maxime sequunt᷑ Sunt p̃t̾eti neutra
siui declinaicionẽ habent & sunt ħ̃ sola ciudeo

Expanded text:
 si quis altius consideret et in activis verbis passionem, et in passivis actionem, sicut supra diximus, inin seipsis habentia passionem, et non ab alio extrinsecus, ut, rubeo, ferveo, caleo, aegroto, ruo. Deponentia quoque unam semper habent significationem, aut activam, ut, sequor te, praestolor te: vel sine adjectione casus, ut, luctor, loquor: aut passivam, ut, nascor a te, patior a te, mereor a te. Communia duas habent in una voce significationes agentis et patientis, ut, osculor te, osculor a te. FR. Quot modis declinantur verba.--SAXO. Duobus modis. Nam neutra activorum, deponentia et communia passivorum regulam in declinatione maxime sequuntur. Sunt praeterea neutra sivi declinationem habent
Abbreviated transcription (Latin):
nec alterius partis indiget ad significandum. Etideo
secundum ten& locum in modis. Et hoc orantes
sepissime utimur. ut musa mihi memora causcis.
Deinde optatiuus ꝑ quem optamꝰ. Qui ideo t̾cius in or¬
dine ponitur. Quia inferior ẽ. quioptut quam qͥ
imꝑat & tid uerbio obttndi indiget ad complendũ
sensum ut utinam legerẽ quarto loco sub iunctatiũ
ponitur &iure. Eg& enĩ modo ad uerbio ł coniunccion
Uerum etit̃ alt̃o uerbo ut ꝑfectum significet sensum¬

Expanded text:
e alterius indiget partis ad significandum: et ideo secundum tenet locum in modis. Et hoc orantes saepissime utimur; ut: Musa, mihi causas memora . . . Deinde optativus, per quem optamus. Qui ideo tertius in ordine ponitur, quia inferior est qui optat quam qui imperat; et adverbio optandi indiget ad complendum sensum, ut, utinam legerem. Quarto loco subjunctivus ponitur et jure. Eget enim non modo adverbio vel conjunctione, verum eti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfrugib ipse uenito & omĩb ałiis modis sciciari potest
ut dum legerẽ scripsi & dum legam scribe & dum legerẽ
ut inam scriberem. Infinitiuus qui & ꝑ sonis & numeris
deficit et eget uno ex supra dictis ii modis ut plenius
a̾ neutris actiuȩ signisicaiciones ł ab aactiuis nascit᷑
ut currit᷑ uiuit᷑ legit᷑ mat᷑ & ꝑ om̃s modos & ꝑso¬

Expanded text:
frugibus ipse venito. Et omnibus aliis modis sociari potest; ut dum legerem, scripsi: et, dum legam, scribe; et, dum legerem, utinam scriberem. Infinitivus est, qui et personis et numeris deficit, et eget uno ex supradictis quatuor modis, ut plenum a neutris activae significationis vel ab activis nascitur, ut curritu
Abbreviated transcription (Latin):
fido si sus sum sio sitctus sum & siqua exeis. coponunt᷑
Sunt uliti pussiua neutra suꝑiori sentencia contraria
Comꝑeor mereor deuertor sticiunt enim p̃teritum
semꝑ uerba significationes SNequaquã semꝑcerto¬
S ed culiti s̃ qua una uoce ł coniugitione diuersas
habent signi ficationes ut colo ꝓdiligo ut habito &uro
accipit᷑ commito ꝓcredo & cõmendo Condo pedifico
& celo Grcitulor ꝓꝯuudeo & grticias aigo ponitur. Sunt
cilia quȩ cum coniugtcione mutut significationem
Haec in scđa ꝑ sona discernunt᷑ ut mando mandas timan¬
longtu Appello & cõpello apellas & cõpellas i⁊ cla¬

Expanded text:
 fisus sum. Fio, factus sum: et si qua ex his componuntur. Sunt alia passivo neutra superioribus contraria: Compereor, mereor, divertor; faciunt enim praeteritum,semper verba significationes?--SAXO. Nequaquam semper certas. Sed alia sunt quae una voce vel conjugatione diversas habent significationes, ut colo, pro diligo, et habito, et aro accipitur. Committo, pro credo et commendo. Condo, pro aedifico et celo. Gratulor pro gaudeo et gratias ago ponitur. Sunt alia quae cum conjugatione mutant significationem. Haec in secunda persona discernitur: ut mando, mandas, a manlonga di; appello et compello, compellas, id est, cla
Abbreviated transcription (Latin):
accio Siugacio et ceta Gł d p̃positiso si mutat o ii
in obliquis casib feminina s̃ ut uirgo uligo dulcedo
homo latro Itẽ duo cmbo octo pondo cõmunia
ut stellio cicero carbo sermo in u. neutra s̃ & quar¬
t& declinacionis ut cornu genu gelu: et s aptota u sin¬
gulari numero G. Placetꝰ ꝙdicis licet ui diccas¬
ncutra quid quod aliud. Quȩ nõa eẽ multis mo¬
dis racio ꝓbatt In cil si latina neutra s̃ tribu¬
nul uertigtl et sal quod masculinũ e neutrũ
inuenet s barbarti siunt masculia sunt ut

Expanded text:
actio, conjugatio, etc. G vel d praepositis o, si mutatur o in i in obliquis casibus, feminina sunt, ut: virgo, uligo, dulcedo,unia, ut: homo, latro. Item: duo, ambo, octo, pondo communia ut: stellio, Cicero, carbo, sermo. In u neutra sunt et quartae declinationis, ut: cornu, genu, gelu. Et sunt aptota in singulari numero. FR. Placet quod dicis, licet IIneutra, ut: quid, quod, aliud; quae nomina esse multis modis ratio probat. In al, 275 si Latina, neutra sunt, ut: tribunal, vectigal et sal, quod masculinum et neutrum invenitur. Si barbara fiunt, masculina sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut hic senit̾ huiꝰ senatus. Quinta in .ei diuisas ut hic
rũ masculini feminini. et cõmunis O. Discerna quȩ
ꝑtinecint ud hoc uel illud genꝰ. Hominũ nominai¬
in .a desinentia masculini s̃ generis. ut silli senecha
iusticia nisi ħ quȩ ad officia uiroꝵ ꝑtinenł ut lixci
scriba Collega et quȩ aig̃cis sũpsimꝰ in mutticione
Ssinał in a ut poetes citharistes slos poeta citha¬

Expanded text:
ut: hic senatus, hujus senatus. Quinta in ei divisas, ut: hic rum, masculini, feminini, communis. FR. Discerne quae pertineant ad hoc vel illud genus. SAXO. Hominin a desinentia masculini sunt generis, ut: Sylla, Senecajustitia: nisi haec quae ad officia virorum pertinent, ut: lixa, scriba, collega, et quae a Graecis sumpsimus mutatione s finatis in a, ut poetes, citharistes; nos poeta et citha
Abbreviated transcription (Latin):
Pta orci reclude. Et huc usq clauscis ad uerbioꝵ
regulas enuclea mihi s. ꝑaciam srtince
Ad uerbũ ẽ pcrs ortionis semꝑ uerbo coherens & hoc
aigit uerbis additum qđ adiectiua nõa tippellatiuis
ad iuncta Vt prudens homo prudent̃ agit felixiur
selicit̃ uuit. S. aduerbio quot accidunt Trea
pecies Signisicatio figura O Speciẽ ꝓtinde s qͥtis¬
p̃mitiua cuit diriuatiua Primitua qͥdẽ s̃ que

Expanded text:
ta ora reclude, et hucusque clausas adverbiorum regulas enuclea mihi.--SAXO. Faciam, France. Adverbium est pars orationis semper verbo cohaerens: et hoc agit verbis additum, quod adjectiva nomina appellativis adjuncta: ut, prudens homo prudenter agit, felix vir feliciter vivit. FR. Adverbio quot accidunt?--SApecies, significatio, figura. 9 Species primitiua et deriuatiua: primitiua que
Abbreviated transcription (Latin):
stions sest̾  uclde icitꝰ cibnegittionẽ qq̃ significat in cõpõ¬
sitionẽ ut ꝑsidus post cõponitur et sepcirait᷑ et locũ sionisi¬
cut ut uirgł. Post montẽ oppositũ significat et tẽpꝰ ut
post multũ tẽpꝰ cis. localẽ habet significationẽ ut cis
cilpinã gullicm etpultra accipit᷑ ut cis diffinitũ tẽpͥ
hoc ẽ ułtra et exeo citra trans cõponit᷑ et sepcircitur
ut ttns sero et truns padũ et ĩcõpositionẽ sepe Ñ et
apud numantiũ tuite tẽp̃ & locũ significat ut tnte
quariꝰ nõa citra etindẽ pene significutionẽ habet
quã cis Nisi quod ꝓpͥis nominib: cis. et cppellatiuis
citta sepius p̃ponisolet cisrenũ cis dpes citrai forũ
etacis citra diriucit᷑ cĩcitra citer citerior. citimꝰ circa
adulterũ et contradico extrũ tipponit᷑ ut ex trame
int̃ utrũq ut int̃cimicos int̃utillũ int̃ps Cuiꝰ sim¬
plex in usu ñ ÷ etubin. int̃ et intru nascunt᷑ a sub

Expanded text:
id est, valde scitus. Abnegationem quoque significat in compositione, ut, perfidus. Post componitur et separatur, et locum significat. Virgilius : Post montem oppositum. Significat et tempus, ut, post multum tempus. Cis localem habet significationem, ut, cis Alpinam Galliam. Et pro ultra accipitur, ut, cis definitum tempus, hoc est, ultra. Et ex eo, citra. Trans componitur et separatur, ut, transfero, et trans Padum. Et in compositione saepe n et apud Numantiam. Ante locum et tempus significat, ut, ante quarius, nomina. Citra pene eamdem significationem habet quam cis, nisi quod propriis nominibus cis, et appellativis citra, saepius praeponi solet: cis Rhenum; cis Alpes: citra forum. Et a cis, citra derivatur; a citra, citer, citerior, citissimus. Circa,adulterium, et contradico. Extra apponitur, ut, extra me. Inter, utrumque, ut, inter amicos, intervallum, interpres, cujus simplex in usu non est. Et ab in inter et intra nascuntur; a sub
Abbreviated transcription (Latin):
ante pedes magistri iacuia ł. Audiui & timui. motũs
animi in exclamatione uocis intellȩxi Attam̃ re&s
diũsas ẽe in tiectionũ significationes sic̃ diũsi s̃ animimo
.S sunt irt dicis ut aue s̃ gaudendi ut xuax aliȩrisus uth
ha he. aliȩ respuendi. Ut phie. hor. Alȩ hortantdi. Uteia
Alix̧ in ludendi. Ut euge. Aliȩ doloris. ut ae heii. ei
nisi qđ incertis & ꝓaffectꝰ qualitate. longius
uł breuius. acutius uł grauius. in¬

Expanded text:
ante pedes magistri jacui? FR. Audivi et timui, motumque ante pedes magistri jacui? FR. Audivi et timui, motumque animi in exclamatione vocis intellexi. Attamen reor diversas esse interjectionum significationes, sicut diversi sunt mo. Sunt, ut dicis. Et aliae sunt gaudii, ut, Evax. Aliae risus: Ha, ha, he. Aliae respuendi, ut, Phy, ehoê. Aliae hortandi, ut, Eia. Aliae illudendi, ut, Euge. Aliae doloris, ut, Vae, heu, ei. rti sunt et pro affectus qualitate longius et brevius, acutius et gravius in
Abbreviated transcription (Latin):
Omponuntur et sunt sex . di dis re se . .cm.
con: ut diduco. distraho recurro secubo
& dis. cõponit᷑ quando sequit᷑ .c.f.p. s.t. & i loco
consonantis. Vt discutio differo diffundo .s. in .f.
mutata eufoniȩ causa. Disputo. dissero. distraho.
disiungo. In alliis consonantib di. p̃ponit᷑. Ut di¬
duco digero diluo dimitto diruo: &ubiq di
ꝓducit᷑ p̃t̃ dirimo & disertꝰ Re uidet᷑ a retro
ꝑ apocopã factũ sic̃ ipse sensus ꝓbat Quid ẽ respitio.
nisi retro spicio & Reuertor retro uertor ił se sepa¬
ratiua ẽ. Vt separo seiungo Est & abnegatiuũ ut secu¬
turus & a se seorsũ. sic̃ ade deorsũ: & a suꝑ fursũ ad¬
ũ biũ uenit: am̃ circũ. uł circa signific̃. Ut amplec¬
tor. amputo. ambio. Inquo etiã additio .b. consonas
cũ in cõpositione ponit᷑. Vt concurro c̃iungo .S. Ecce
habes de p̃positione. quantũ breuitas disputatioñ sinebat
ne quantas meaudisti in condita uoce ꝓferre dũ

Expanded text:
componuntur, et sunt sex: di, dis, re, se an Ms., am, componuntur, et sunt sex: di, dis, re, se an Ms., am, con, ut, diduco, distraho, recurro, recubo, Et dis componitur, quando sequitur c, f, p, s, t et i loco consonantis, ut, discurro, differo, diffundo, s in f mutata euphoniae causa; disputo, dissero, distraho, disjungo. In aliis consonantibus di praeponitur: diduco, digero, diluo, dimitto, diruo; et ubique di producitur, praeter dirimo, disertus. Re videtur a retro per apocopam factum, sicut ipse sensus probat. Quid est respicio, nisi retro spicio: revertor, retro vertor? 300 Se separativa est, ut, separo, sejungo. Est et abnegativum, ut, secus. Et a se, seorsum; sicut a de deorsum, et a super sursum adverbium venit. Am circum vel circa significat, ut, amplector, amputo, ambio: In quo etiam additio b consonantiscum praepositionis ponitur, ut, concurro, conjungo. Ecce habes de praepositione, quantum brevitas disputationis sinebat. ne? Quantas me audisti incondita voce proferre, dum