comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec nota reputat dum illum quẽ diligit intenta suspirat. ꝑ no
ctes inqͥt. Multe sunt noctes eius. nec est una nox illi iugis ⁊con¬
tinua. Noctes eiꝰ freq̃nt̃ int̃polant᷑ p̃sentia sponsi. Cum adest.lux
est: cum abest. nox est. Ideo multe sunt noctes sponse. qͥa multi
sunt elapsus sponsi. multe latebre. Beata plane. q̃ dilecto adhe¬
ret totadie & q̃rit illum totis noctibꝰ. Prouocent studiũ tuũ
qͥ audis ista. & instructꝰ exemplo sponse consurge & tu in no-¬
cte in pͥncipio ugiliarũ tuarum. & effunde cor tuum: ut liq̃fi¬
at. & currat. & decurrat usq in conspectũ di tui. Illi liba pͥnci¬
pium uigiliarũ tuarũ. nichil in te ꝑegͥne cure decerpant. Quere
ꝑ singłas noctes dilectũ tuũ. Qͥd dico ꝑ singłas: Totas noctes
tuas in hoc opꝰ continua. Ne cesses & ne qͥescas donec egrediat᷑
ut splendor dilectus tuus. & ut lampas accendatur tͥ.Tunc po¬

Expanded text:
nec nota reputat, dum ad illum quem diligit intenta suspirat. 4 6. Per nec nota reputat, dum ad illum quem diligit intenta suspirat. 4 6. Per noctes, inquit. Multae sunt noctes ejus, nec est una nox illi jugis et continua. Noctes ejus frequenter interpolantur praesentia sponsi. Cum addest, lux est: cum abest, nox est. Ideo multae sunt noctes sponsae; quia multi sunt elapsus sponsi, multae latebrae. Beata plane, quae dilecto adhaeret tota die, et quaerit illum totis noctibus. Provocent studium tuum qui audis ista, et instructus exemplo sponsae, Consurge et tu in nocte, in principio vigiliarum tuarum, et effunde cor tuum , ut liquefiat et currat, et decurrat usque in conspectum Dei tui. Illi liba principia vigiliarum tuarum: nihil in te peregrinae curae decerpant. Quaere per singulas noctes dilectum tuum. Quid dico, per singulas? Totas noctes tuas in hoc opus continua. Ne cesses et ne quiescas, donec egrediatur ut splendor dilectus tuus, et ut lampas accendatur tibi. Tunc po
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ dicit. Sub umbra eiꝰ quẽ desidaueram sedi. & fructus eiꝰ dulcis
guituri meo. fructꝰ iste suauit pascit: si t̃n pͥus umbra ꝓtererit.
Bona umbra q̃ carnis prudentiam obscurat. concupiscentiã
refrigerat. Intelligis q̃ sit umbra. inde t̾ refulget occasio:qͣm̃ &
hic noctem intelligas. Nisi qd q̃dam occultiores latebre & magis ab¬
dite. & accõmodate magis ad inuestigationes & contemplationis. u¬
sum sub noctis expͥmuntur qͣm sub umbre uocabulo. In umbra
rerum uisibilium obliuionẽ aliqͣntam accipe. in nocte om̃imodã.
Qͥs mͥ dabit sic aduesꝑascere: Qͥs inqͣm dabit mͥ ut rerum tẽpora¬
lium memoria obliuionis huiꝰ uergat in uesꝑam:
Sona qͥdem nox qͣndo imaginationes uane animũ ñ uexant nec
uersantur in eo. qͣndo abscondite sunt ab ocłis q̃rentis dilectum.
Dilectio ipsa hanc noctem inducit.:q̃ reliqua omnia nec respicit.

Expanded text:
bus dicit: Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis bus dicit: Sub umbra ejus quem desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo . Fructus iste suaviter pascit, si tamen prius umbra protexerit. Bona umbra, quae carnis prudentiam obscurat, concupiscentiam refrigerat. Intelligis quae sit umbra? Inde tibi refulget occasio, quomodo et hic noctem intelligas; nisi quod quaedam occultiores latebrae et magis abditae, et accommodatae magis ad investigationis et contemplationis usum sub noctis exprimuntur, quam sub umbrae vocabulo. In umbra, rerum visibilium oblivionem aliquantam accipe: in nocte, omnimodam. Quis mihi dabit sic advesperascere? quis, inquam, dabit mihi ut rerum temporalium memoria oblivionis hujus vergat in vesperam? Bona quidem nox, quando imaginationes vanae animum non vexant, nec versantur in eo; quando absconditae sunt ab oculis quaerentis dilectum. Dilectio ipsa hanc noctem inducit, quae reliqua omnia nec respicit,
Abbreviated transcription (Latin):
carnalem appetitum ñ ꝓuocant. sed tn sp̃ualem tardant intuitũ.
Alia turbant. alia deturpant. alia tardant. hoc est lacerant. alli¬
ri. ceca obliuionis inuolui caligine qͣm memorit recenseri:
Sona gͦ nox q̃ prudenti obliuione dissimulat cuncta dempo¬
ralia ad illum qui et̃nus est q̃rendum tempꝰ expediens & expli¬
cans occasiones. Que mundi concupiscentiã abscondit. curam.
cogitatum. hoc est enim mundũ habere absconditũ. uł mundo
Sicetiam abscondi pot̾imꝰ in abscondito faciei tue dñe. ñ dico ple¬
na notione: sed tñ tota deuotione. & libera inuestigatione. & ali¬
qͣnta inuentione. Hanc absconsionẽ. hoc secretum. has latebras.
quibꝰ mundani diei declinamꝰ uł amorem uł imaginationẽ qͥb
humanũ diem aut ablatũ ñ repetimꝰ. aut oblatum respuimꝰ: no¬
ctis nomine appellari nunc a sponsa credidim. Deniq in suꝑiori¬

Expanded text:
carnalem appetitum non provocant, sed tamen spiritualem tardant intuitum. carnalem appetitum non provocant, sed tamen spiritualem tardant intuitum. Alia turbant, alia deturpant, alia tardant; hoc est, lacerant, alliari, caeca oblivionis involvi caligine, quam memoriter recenseri? 5. Bona ergo nox, quae prudenti oblivione dissimulat omnia temporalia, ad illum qui aeternus est quaerendum tempus expediens, et explicans occasiones: quae mundi concupiscentiam abscondit, curam, cogitatum. Hoc est enim mundum habere absconditum, vel mundo abscondi. Sic etiam abscondi poterimus in abscondito faciei tuae, Domine: non dico plena notione, sed tamen tota devotione, et libera investigatione, et aliquanta inventione. Hanc absconsionem, hoc secretum, has latebras, quibus mundani diei declinamus vel amorem vel imaginationem, quibus humanum diem aut ablatum non repetimus aut oblatum respuimus, noctis nomine appellari nunc a sponsa crediderim. Denique in superiori
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentie sollicitantẽ ingessit materiam:¬
Heu me qͦmͦ me circumfulget dies ista. qͦmͦ affectum ad se meum
abripuit: qͣm claro uersantur in lumine ante mentis ocłos ⁊ qͥdẽ
satis importune impacata simul & impudica. Husqͣm fere decli¬
nandi. nusqͣm delitescendi copia. nulle satis tute sunt latebre.ita
ubiq erumpunt & emergunt in cogitatum cuncta q̃ sp̃m uł tur¬
bent uł deturpent siue diligent̃ attrectata siue tacta leuit᷑. Licet
enim animꝰ castigatiore repellat illa ꝓposito: solo t̾̃n irruentium co¬
gitationũ sordidatur attactu. Qͥ tetigerit picem: inqͥnabit᷑ ab illa.
Deniq scdm legis scita qͣrumdam rerum tenuis etiam inqͥnat at¬
tactꝰ. Non imputant᷑ cum uiolent̃ important᷑ culpam ñ inferunt
tales cogitatꝰ. aliqͣm tñ iniuriam irrogant affectate mundicie. Qd
cum se contemplanti animo corporee offundunt imagines: forte

Expanded text:
ncupiscentiae sollicitantem ingessit materiamncupiscentiae sollicitantem ingessit materiamHeu me! quomodo me circumfulget dies ista, quomodo affectum meum ad se abripuit! quam claro versantur in lumine ante mentis oculos, et quidem satis importune impacata simul et impudica! Nusquam fere declinandi, nusquam delitescendi copia; nullae satis tutae sunt latebrae. Ita ubique erumpunt et emergunt in cogitatum cuncta quae spiritum vel turbent vel deturpent, sive diligenter attrectata, sive tacta leviter. Licet enim animus castigatiore repellat illa proposito, solo tamen irruentium cogitationum sordidatur attactu. Qui tetigerit picem, inquinabitur ab illa . Denique secundum legis scita quarumdam rerum tenuis etiam inquinat attactus . Non imputantur cum violenter importantur, culpam non inferunt tales cogitatus; aliquam tamen injuriam irrogant affectatae munditiae. Quid, cum se contemplanti animo corporeae offundunt imagines? Forte
Abbreviated transcription (Latin):
paulus in anteriora extenditur nisi pͥus eoꝵ q̃ retro sunt oblitus.
Miraris qd bona nox: & dies malus est. Diem hominis inqͥt ꝓpħa
ñ concupiui. Nescio qͦ pacto sibi aduersantur & alt̾utro se obscu¬
rant dies dñi & dies hominis. Siqͥdem dum alt̃ exorit᷑: alter re¬
conditur. Diem inqͥt hominis ñ concupiui. hoc est humanum fa¬
uorem. hominũ głam. & int̾ reliqͦs. ĩmo pre reliqͥs spectabilis uide¬
ri. Recte hanc diem ꝓpħa abiurat q̃ ꝑturbationis ministrat ma¬
teriam. Melior gͦ hec nox die. si qͥdem nox a ꝑturbatione abscon¬
dit. dies exponit. Deniq pͥmi parentes nr̃i statim ut eoꝵ ocłin
hanc aꝑti sunt lucem: erubescentes confundebant᷑. Qnͣto feliciꝰ
clausa priꝰ tenuere lumina ⁊ meliori cooꝑta nocte peccati prurigi¬
ginem nescientes. Abinde sumpsit hic malus dies originem qͥ ui¬
cioꝵ denudauit semitas. illicientes demonstrauit species. ocłorũ¬

Expanded text:
Paulus in anteriora extenditur, nisi prius eorum quae retro sunt oblitus . Paulus in anteriora extenditur, nisi prius eorum quae retro sunt oblitus . Miraris quod bona nox, et dies malus est? Diem hominis, inquit propheta, non concupivi . Nescio quo pacto sibi adversantur, et alterutro se obscurant dies Domini, et dies hominis. Siquidem dum alter exoritur, alter reconditur. Diem, inquit, hominis non concupivi, hoc est, humanum favorem, hominum gloriam; et inter reliquos, imo prae reliquis spectabilis videri. Recte hanc diem propheta abjurat, quae perturbationis ministrat materiam. Melior ergo haec nox die: siquidem nox a perturbatione abscondit, dies exponit. Denique primi parentes nostri statim ut eorum oculi in hanc aperti sunt lucem, erubescentes confundebantur . Quanto felicius clausa prius tenuere lumina, et meliori cooperta nocte, peccati pruriginem nescientes! Abinde sumpsit hic malus dies originem, qui vitiorum denudavit semitas, illicientes species demonstravit, oculo co
Abbreviated transcription (Latin):
si scire ñ potes. Nox ñ p̃scribit deliciis. Nlam & ip̃is aliqͦtiens illu¬
stratur. Nox inqͥt illuminatio mea in deliciis meis. In deliciisait
ñ in scientiis. Ita & tu noctem si ñ potes scientiis: ꝓtempta illumi¬
nare deliciis. Qͥ cquid hic uidemus ꝑ specłm & in eniginate: totũ
in nocte est. Et in hac nocte potest iħc meus magis dulci qͦdam
affectu suauit sentiri: qͣm sciri ad purum. Ideo & si ñdum ad con-¬
tuitum admittitur: contactum tñ sectatur: dilectum in lectulo
& ꝑ noctes q̃rens. Qͥd si adinuentionẽ dilecti & nox oꝑat᷑: Coo¬
ꝑatur plane: ⁊ accõmodate satis.Sicut in lectulo scẽ quietis
accipis ocium: sic obliuionem qͣmdam intellige in nocte. Utrũ¬
q sapientie & contemplationis negocio oportunitatẽ ministrat.
Nec salomon uult te scribere sapientiam nisi in tempore ocii. nec

Expanded text:
si scire non potes. Nox non praescribit deliciis, nam et ipsis aliquoties illusi scire non potes. Nox non praescribit deliciis, nam et ipsis aliquoties illustratur. Nox, inquit, illuminatio mea in deliciis meis . In deliciis, ait; non, In scientiis. Ita et tu noctem, si non potes scientiis, pertenta illuminare deliciis. Quidquid hic videmus per speculum et in aenigmate, totum in nocte est. Et in hac nocte potest Jesus meus magis dulci quodam affectu suaviter sentiri, quam sciri ad 3 purum. Ideo etsi nondum ad contuitum admittitur, contactum tamen sectatur, dilectum in lectulo et per noctes quaerens. 4. Quid, si ad inventionem dilecti et nox operatur? Cooperatur plane, et accommodate satis. Sicut in lectulo sanctae quietis accipis otium, sic oblivionem quamdam intellige in nocte. Utrumque sapientiae et contemplationis negotio opportunitatem ministrat. Nec Salomon vult te scribere sapientiam, nisi in tempore otii : nec
Abbreviated transcription (Latin):
explicat. Explicita desideria in q̃ putas increm̃ta se dilatant:
ides qͣnta bona contineant᷑ in lectulo: Quies. libertas. illecebra.
In lectulo enuim qͥetis & uacuitatis uota magis in ardescunt. Locꝰ
accõmodatus oblectam̃to caritatis: sponsam ad q̃rendum urget
ardentiꝰ. Iuic enim egriꝰ caret dilecto: uͥ pot̾at ub̃ius frui. In le¬
ctulo inqͥt meo: & ꝑ noctes. Que ꝑ noctes q̃rit: ñ uidetur mͥ
tam aspectus qͣm amplexꝰ sectari. Tenere magis optat qͣm intu¬
eri. Bona qͥdem uisio est: sed adhesio artior. Nlam qͥ adheret do¬
mino: unꝰ est sp̃c. Melior t̾n utraq. Nam coniuncte uicissim: in¬
crementis se cumulant gr̃arum. Utͣmq si te app̃hensurũ ñ arbitra¬
ris: sectare tu qd sponsa sectatur. Amplexus q̃re dilecti. Ignorantie
tue nox. ĩmo noctes ignorantiarũ tuarũ serenam tͥ uisionem adi¬
mit secretoꝵ celestium. tu suauia sequere. Quere ut ꝑsentias illa:

Expanded text:
explicat. Explicita desideria in quae putas incrementa se dilatant? 3. explicat. Explicita desideria in quae putas incrementa se dilatant? 3. Vides quanta bona contineantur in lectulo? Quies, libertas, illecebra. In lectulo enim quietis et vacuitatis vota magis inardescunt. Locus accommodatus oblectamento charitatis sponsam ad quaerendum urget ardentius. Illic enim aegrius caret dilecto, ubi poterat uberius frui. In lectulo, inquit, meo, et per noctes. Quae per noctes quaerit, non videtur mihi tam aspectus quam amplexus sectari. Tenere magis optat quam intueri. Bona quidem visio est, sed adhaesio arctior. Nam qui adhaeret Domino, unus est spiritus . Melior tamen utraque. Nam conjunctae vicissim incrementis se cumulant gratiarum. Utramque si te apprehensurum non arbitraris, sectare tu quod sponsa sectatur. Amplexus quaere dilecti. Ignorantiae tuae nox, imo noctes ignorantiarum tuarum, serenam tibi visionem adimit secretorum coelestium. Tu suavia sequere. Quaere ut persentias illa,
Abbreviated transcription (Latin):
requiras. In lectulo enim & secreto qͦdam mentis qͥete: potest in¬
uestigari liberiꝰ. inueniri citiꝰ. & tutius teneri. forte & diutiꝰ. si t̃n
potest clui nominari in deliciis illis: q̃ fere solent in ipsis int̾cidi
principiis. Nam & hec uelut int̾ ip̃os elapsa amplexus. & fugien¬
tes insectans delicias: dilectum rursus anxiꝰ q̃rit. & hoc in lectulo.
Bene collocaris in lectulo: si ocio qͦdam ab occupationib mens
tua libere feriat᷑. Libtate & ocio qͥd accõmodatius ad usum amo¬
ris: Et ub̾tas illecebram parit. In ocio. & expeditur affectꝰ:. & nõ
parum impendit᷑ illi. Sic est. Qnͣto fuerit expeditior animus. tan¬
to qͥdem impensior erit in id qd amat. Usu euenit ut cum fue¬
rimus ocio redditi: tunc sentiamꝰ acriorem morsum amoris diui¬
ni. E contra insensibilem pene reddit affectũ freq̃ns cura mundi.
& qi callum qͣmdam menti obducit. Animũ cura implicat:qͥes

Expanded text:
requiras. In lectulo enim et secreta quadam mentis quiete potest inrequiras. In lectulo enim et secreta quadam mentis quiete potest investigari liberius, inveniri citius, et tutius teneri; forte et diutius, si tamen potest diutius morari in deliciis illis quae fere solent in ipsis intercidi principiis. Nam et haec velut inter ipsos elapsa amplexus, et fugientes insectans delicias, dilectum rursus anxius quaerit, et hoc in lectulo. Bene collocaris in lectulo, si otio quodam ab occupationibus mens tua libere feriatur. Libertate et otio quid accommodatius ad usum amoris? Et libertas illecebram parit. In otio et expeditur affectus, et non parum impenditur illi. Sic est. Quanto fuerit expeditior animus, tanto quidem impensior erit in illud quod amat. Usu evenit ut cum fuerimus otio redditi, tunc sentiamus acriorem morsum amoris divini. E contra insensibilem pene reddit affectum frequens cura mundi, et quasi callum quemdam menti obducit. Animum cura implicat, quies
Abbreviated transcription (Latin):
lectatio sapientie: nec intranqͥllus in illam aspectus dirigit᷑. Ni¬
chil inqͥnatum incurrit in illam: ne impacatũ qͥdem. Illa uͦ in
animũ qͥetũ & purum ultro incurrere solet: & gratis influere.
In pace enim locꝰ eiꝰ. & habitatio eiꝰ in syon: hoc est in speculatio¬
ne. Pax p̃ponitur quasi p̃paratio quedam speculationis.
Iculus turbatus uł ira uł cura. qͦmͦ lucem illam in accessam intue¬
bitur: q̃ nisi serenis ñ attingit᷑ mentibꝰ. nec illis tñ semꝑ ad libitum:
Qͥd inquies paci ad lectulum: Multum plane sc̃dm hunc modũ
qd sicut in lectulo: sic in pace dormit᷑. & qͥescitur. In pace inqͥt in
id ip̃m: dormiam & reqͥescam. Qͥd ni libent̃ qͥescat anima sc̃a. ubi
locus est dilecti: In pace enim locus eiꝰ. Ideo hunc tͥ locum pͥmo accͥ¬
re: ut in eo quem diligit anima tua. uł allapsum teneas: uł elapsũ

Expanded text:
lectatio sapientiae, nec intranquillus in illam aspectus dirigitur. Nilectatio sapientiae, nec intranquillus in illam aspectus dirigitur. Nihil inquinatum incurrit in illam, nec impacatum quidem. Illa vero in animum quietum et purum ultro incurrere solet, et gratis influere. In pace enim locus ejus, et habitatio ejus in Sion , hoc est, in speculatione. Pax praeponitur quasi praeparatio quaedam speculationis. Oculus turbatus vel ira, vel cura, quomodo lucem illam inaccessibilem intuebitur, quae nisi serenis non attingitur mentibus, nec illis tamen semper ad libitum? Quid, inquies, paci ad lectulum? Multum plane secundum hunc modum, quod sicut in lectulo, sic in pace dormitur et quiescitur, In pace, inquit, in idipsum dormiam et requiescam . Quidni libenter requiescat anima sancta, ubi locus est dilecti? In pace enim locus ejus. Ideo hunc tibi locum primo acquire, ut in eo, quem diligit anima tua, vel allapsum teneas, vel elapsum
Abbreviated transcription (Latin):
fructu ñ caret. Mulier illa euangłica felici furto attigit fimbriam
iħu: & statim stetit in illa fluxus sanguinis. fluxus carnis illecebre:
carnalis delectationis & cure. & restricta sunt & desiccata sunt que
pͥus in illa fluida erant: & totum hoc contigit ex contactu fimbri-¬
e. Qͥd si caput ip̃m amplexari contigisset: Non mͦ staret & exsic¬
caretur sanguinis fluxus: sed emanaret impetꝰ fluminis illius qd
letificat ciuitatem d̃ĩ. Bonus gͦ tactus: sed attrectatio melior. In
turba. in publico uix tangit᷑ iħc: ideo sponsa q̃ ñ t̃m tang̃e. sed
amplexari &e attrectare uerbũ uite desiderat. deuitans publicum:
secretum elegit. secretum & lectuli noctis. Bonũ opꝰ uł querere ie¬
sum uł tenere: sed oportunitas & loci & temporis huic adhiben¬
da est oꝑi. Et q̃ maior & accõmodatior ad usum amoris. qͣm le¬
ctuli & noctis oportunitas: sisi qͥeta mente queri ñ potest de¬

Expanded text:
fructu non caret. Mulier illa evangelica felici furto attigit fimbriam fructu non caret. Mulier illa evangelica felici furto attigit fimbriam Jesu, et statim stetit in illa fluxus sanguinis , fluxus carnalis illecebrae, carnalis delectationis et curae; et restricta et desiccata sunt quae prius in illa fluida erant: et totum hoc contigit ex contactu fimbriae. Quid, si caput ipsum amplexari contigisset? Non modo staret et exsiccaretur sanguinis fluxus, sed emanaret impetus fluminis illius, quod laetificat civitatem Dei . Bonus ergo tactus, sed attrectatio melior. In turba, in publico vix tangitur Jesus. Ideo sponsa quae non tantum tangere, 2 sed amplexari et attrectare Verbum vitae desiderat, devitans publicum, secretum elegit, secretum et lectuli et noctis. Bonum opus vel quaerere Jesum, vel tenere: sed opportunitas et loci et temporis huic adhibenda est operi. Et quae major et accommodatior ad usum amoris, quam lectuli et noctis opportunitas? Nisi quieta mente quaeri non potest de
Abbreviated transcription (Latin):
re
ego tñ ñ hic accipio lectum doloris: nisi forte doloris illiꝰ quẽ amor
parturit de absente sponso. Deliciari uidetur magis uelle qͣm sana¬
ri: & amicum q̃sisse ñ medicum. Iuxta hunc sensum sic continuare
potes. De montib se raptim contulerat ad lectulum sponse: ubi il¬
la ex̃citata. & deficiens ub̃tate delectationis obdormiuit: exhausta
int̾ amplexus dilecti. Oblectata obdormiuit sompnum dulcem:
sed exꝑgefacta ñ inuenit illum hec mulier deliciarum in manibuᷤ
suis. Gaudia itaq illa gaudia ineffabilia silentio tͣnsiens: in hanc
t̃n uocem erupit. In lectulo meo ꝑ noctes q̃siui quem diligit aĩa
mea. ꝑcontinuatione nunc ista sufficiant. Iam ũba singła cõsiðea
N lectulo meo ꝑ noctes q̃siui qͦm diligit anima mea. Dulce sa¬
tis est te bone iħu q̃rere. dulciꝰ tenere. In uno pius labor: in alc̃o
ꝑfecta leticia. Dulcis utiq est attrectatio tui: nam & ipse tactus

Expanded text:
r. Ego tamen non hic accipio lectum doloris, nisi forte doloris illius, quem amor parturit de absente sponso: deliciari videtur velle magis quam sanari, et amicum quaesisse, non medicum. Juxta hunc sensum sic continuare potes. De montibus se raptim contulerat ad lectulum sponsae, ubi illa exercitata, et deficiens ubertate delectationis obdormivit, exhausta inter amplexus dilecti. Oblectata obdormivit somnum dulcem, sed expergefacta non invenit illum haec mulier deliciarum in manibus suis. Gaudia itaque illa, gaudia ineffabilia silentio transiens, in hanc tandem vocem erupit: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea. Pro continuatione nunc ista sufficiant. 2. Jam verba singula consideremus. In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea. Dulce satis est te, bone Jesu, quaerere, dulcius tenere. In uno pius labor, in altero perfecta laetitia. Dulcis utique est attrectatio tui: nam et ipse tactus
Abbreviated transcription (Latin):
mabilem delectationẽ & m̃ti & sensui infundebat cernẽtis.
nec nisi quoꝵ mund̾ erat aniꝰ apparebat obtutib. Nam &
post resurrectionem. in ipsa carnis sue ueritate. ñ nisi testibꝰ p̃or¬
dinatis a do apparuisse legit᷑. elices illi custodes. siquib tñ
apparet freq̃nt̾ &e familiarit talis uisio. p̃sertim illa q̃ in carnis
iam glificate aspectu: qualem eum petrꝰ & ioħes uiderunt in
monte tͣnffigͣatum. Sed t̾n & illa pͥor ñ ũ̾a: & ista ñ plena. llam
illa moyses delectabilit detentꝰ. ñ tn contentꝰ. ostende mͥ inqͥt
te ip̃m. De alt̃a uͦ ipse dominꝰ. Expedit uob̃ ut ego uadam: alio

Expanded text:
ensui infundebat cernentis: nec nisi quorum mundus erat animus, apparebat obtutibus. Nam et post resurrectionem in ipsa carnis suae veritate nonnisi testibus praeordinatis a Deo apparuisse legitur . Felices illi custodes, si quibus tamen apparet frequenter et familiariter talis visio, praesertim illa quae est in carnis jam glorificatae aspectu, qualem eum Petrus et Joannes viderunt in monte transfiguratum : sed tamen et illa prior non vera, et ista non plena. Nam illa Moyses delectabiliter detentus, non tamen contentus: Ostende mihi, inquit, te ipsum . De altera vero ipse Dominus: Expedit vobis ut
Abbreviated transcription (Latin):
dici beniuolentiã. sollici¬
tui te ꝓuocantis: etiã me¬
ritum desiderat acquies¬
centis. dignantissimi qͦ¬
medici studium:. infirmi¬
sui requirit assensum.

Expanded text:
 benevolentiam sollicitas provocantis etiam meritum desiderat acquiescentis, et dignantissimi medici studium, infirmi requirit assensum.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ esse dicerent. De qualib dicit
apłs. Carnalis aut̃ homo non ꝑci¬
pit ea que sunt sp̃s clei. Deqͥtur.
Et E go dico tͥ. qͥa tues petrus .&. suꝑ
hanc petrã edificabo eccl̃am meam.
Petrus qͥ symon antea uocabat᷑. ob for.¬
titudinẽ fidei.ꝙ. confessionis suȩ
constantiã. a dño petrinom̃ acce-¬
pit. qͥa uideliced firma illi ac te¬
nacimente adhesit : de qͦ scriptũ
ẽ. Petra autẽ erat xp̃c. Et suꝑ
hanc petrã. id est suꝑra dñm salua

Expanded text:
eum esse dicerent; de qualibus dicit Apostolus: Carnalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Sequitur: Et ego dico tibi quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Petrus qui Simon antea dicebatur, ob fortitudinem fidei et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit de quo scriptum est: Petra autem erat Christus . Et supra hanc petram, id est super Dominum Salva
Abbreviated transcription (Latin):
ensrex qui has suo filio nup¬
tias fecit. si uderit nos nup¬
cialem caritatis uestem ñ
habere eitiat nos: et ligatis
a bene agendi facultate pe¬
dib nr̃is ac manib. ex ceri¬
ores mittat incenebras.
Mundem᷑ fide. sordida cordi¬
purificationem p̃ceptorum
celestium. Impleamꝰ hec aqͦ
sapientiȩ salutaris: sacre lecti¬
om crebriꝰ attendendo. Ro¬
gemꝰ dm̃. ut ipsam quã no¬
bis scientie grãm contulit
ne forte inflec caritatis suȩ
feruore calefaciat. et ad su¬
ꝑna querenda sola. ac sapi¬
enda conuertat. quati nus
spiritalicer mebriati possi¬
mͦ et ip̃si cum ꝓpħa canta¬
re: potasti nos uino com¬
punctionis. Sic.q fit ut
nobis quoq benefacienti¬
b et nunc exparte ꝓuc ca¬
pere sufficimꝰ. et infuturo
ꝑfecte iħs manifestet gloriam
suam in qua uiuit et regnat
cum patre in unitate sp̃s sci

Expanded text:
ens rex, qui suo filio nupens rex, qui suo filio nuptias fecit, si viderit nos nuptialem charitatis vestem non habere, ejiciat nos, et ligatis a bene agendi facultate pedibus nostris ac manibus exteriores mittat in tenebras. Mundemus fide fortia cordipurificationem praeceptorum coelestium, impleamus haec aqua scientiae salutaris, sacrae lectioni crebrius attendendo. Rogemus Dominum ut ipsam quam nobis scientiae gratiam contulit ne forte inflet charitatis suae fervore calefaciat, et ad superna quaerenda sola ac sapientia convertat, quatenus spiritualiter inebriati, possimus et ipsi cum Propheta cantare: Potasti nos vino compunctionis . Sicque fit ut nobis quoque bene proficientibus, et nunc ex parte prout capere sufficimus, et in futuro perfecte Jesus manifestet gloriam suam, in qua vivit et regnat cum patre in unitate Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
signorum. quȩ mortalis
ad huc mortalibus erat
o stensurus. aquam conuer¬
tit in uinũ. Ipse initiũ sig¬
norũ. qui inmortalis iam ꝑ
resurrectionem effectus: in¬
mortalis uite studia sola
insipidam mentẽ eorum sa¬
Nam et pͥmo consistensin
cerra. siu sp̃s munere appe¬
ruit illis sensum ut intelli¬
gerent scriptirras. et post¬
modum misso eodem de celis.
maiorẽ suꝑm amoris. simul
et sapientiȩ spiritalis. stagran¬
tiam eorum cordibis infudit:
datainsuꝑ omnium cognitione
linguarum. quib uniuerso
orbi eam quam ꝑceꝑant uice
grãm ꝓpinare susficerent.
et nunc uniuerso cele¬
brantur in orbe terrarum.
tota mence diligam᷑ harum
gaudiis celestib indefessa operũ
bonorum intencione iunga¬
mur. Has gͦ quia per fidẽ
uocati intrauimusmundo
dilectionis habitu celebra¬
re curemꝰ nrẽq actionis simul
et cogitationis macusas ante
diem extrems difcraminis ipłi
sollicitius ex aminando dilu¬
amꝰ. ne forte tunc ingredi¬

Expanded text:
signorum quae mortalis signorum quae mortalis adhuc mortalibus erat ostensurus, aquam convertit in vinum: ipse initio signorum quae immortalis jam per resurrectionem effectus, immortalis vitae studia sola insipidam mentem eorum saNam et primo consistens in terra, sui Spiritus munere aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas: et postmodum misso eodem de coelis majorem superni amoris simul et sapientiae spiritualis flagrantiam eorum cordibus infudit, data insuper omnium cognitione linguarum, quibus universo orbi eam, quam perceperant, vitae gratiam propinare sufficerent. et nunc universo celebrantur in orbe terrarum, tota mente diligamus, harum gaudiis coelestibus indefessa bonorum operum intentione jungamur. Has quia per fidem vocati intravimus mundo dilectionis habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis maculas ante diem extremi discriminis ipsi sollicite examinando diluamus; ne forte tunc ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
dum talibus uerbũ euuan¬
głii credit᷑. quod in litterale¬
gis et ꝓphetiȩ latebat occul¬
tum: uinũ utiq architricli¬
no de aqua factum ꝓpinat᷑
Unde conuenienter ꝑhibe¬
cur: quod architridinus uo¬
cato sponso dixerit. O mĩs
homo ꝓͥmum bonũ uinũ
ponic. Et cum mebriaci
fuerint : cunc id quod dece¬
rius ẽ. Tu autẽ seruasti
uinũ bonũ usq adhuc:
quia doctorum ẽ cognosce¬
re distantiam legis. et euũ¬
głii.ueritatis et umbre.
cunctisq ueterib institu-¬
tis. cunctis regni terreni ꝑro¬
missis. nouam eruiam geli¬
ce si dei grãm. et ꝑpetua cȩ¬
lestis patrie dona ꝓferre.
Hoc fecit inicium signo¬
rum iħs in chana galilȩȩ:
m. manifestauit głam suã.
Manifestauit hoc signo. qͥa
ipse esset rex głȩ. et ideo sp̃o-¬
sus eccłȩ: qui ut homo com-¬
munis ueniret adnuptias.
sed quasi dñs celi et terrȩ.
elementa ꝓut uoluissec
conuerteret᷑. Pulera autem rerũ
conuenientia : qui mitio

Expanded text:
dum talibus verbum Evandum talibus verbum Evangelii creditur quod in littera legis et prophetiae latebat occultum, vinum utique architriclino de aqua factum propinatur. Unde convenienter perhibetur quod architriclinus vocato sponso dixerit: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc. Quia doctorum est cognoscere distantiam legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona proferre. Hoc fecit initium signorum Jesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam. Manifestavit hoc signo quia ipse esset rex gloriae, et ideo sponsus Ecclesiae, qui ut homo communis veniret ad nuptias, sed quasi Dominus coeli et terrae elementa prout voluisset, converteret. Pulchra autem rerum convenientia, qui initio
Abbreviated transcription (Latin):
que retur inuia & aperiret
nobis scripturas.: Dicit gͦ
iħs ministris. Implete hỹdri¬
asaqua. Et impleuerunt eas
usq ad summũ. Quid per
ministros qui hec uibentur
facere. nisi xp̃i signantur dis
cipuli. qui imple uert̃ hy dri¬
as aqua. Non quidem ipsi
pͣceritas mundi ȩtates. legalib
sed intelligendo prudender. et
aꝑiendo fideliter. quia scriptura
quȩ ã ꝓpħis ministrata est.&
salubris esset ad haustũ sapi¬
en tiȩ celestis: et ad operum casti¬
gationẽ utilisͦ. Impleuerunt
autẽ eas usq ad sũmũ. quia
recte incellexerunt nullũ fuss¬
sse tempꝰ scłi. a sanclis alienũ
doctoribus: quisiue uerbis siue
exemplis. siue eciam scriptis.
uite uiam mortalib pandereis
Et dicit eis. Ite. haurice nunc:
ꝙ ferte archicriclino. Et cu¬
lerunt. Architrirlinus aliqs
legis peritꝰ ẽ. illius temporis:
fortasse nichodemꝰ uel gama¬
lihel. uel discipulus tunc. eiꝰ
saulus. nunc autẽ magister
cocius eccłe paulus apłs. Et

Expanded text:
queretur in via, et aperiret queretur in via, et aperiret nobis ScriJesus ministris: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad summum. Quid per ministros qui haec jubentur facere, nisi Christi signantur discipuli, qui impleverunt hydrias aqua? Non quidem ipsi praeteritas mundi aetates legalibus sed intelligendo ipsi prudenter et aperiendo fideliter: quia Scriptura, quae a prophetis ministrata est, et salubris esset ad haustum sapientiae coelestis et ad operum castigationem utilis. Impleverunt autem eas usque ad summum; quia recte intellexerunt nullum fuisse tempus saeculi a sanctis alienum doctoribus, qui sive verbis, sive exemplis, sive etiam scrviam vitae mortalibus panderent. Et dicit eis: Ite, et haurite nunc, et ferte architriclino. Et tulerunt. Architriclinus aliquis legis peritus illius temporis est, fortasse Nicodemus vel Gamaliel, vel discipulus tunc ejus Saulus, nunc autem magister totius Ecclesiae Paulus apostolus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ad condenplandam ꝑ pe cuo spe¬
ciem diuine maiestacis cũ
bonorũ operũ muneribus
in trabunt. mirandũ ꝓfecto
uinũ de aqua fieri uidebis.
cuiꝰ conditori recte ꝓcesteris
et dicas. et poculum cuum
arum. non de nichilo facereuo¬
luit. sed hydrias sex implere
aqua precipiens. hanc mira¬
bile conuercit in uinum. qͥa
sex mundi ȩtaces sapientiȩ
salutaris largitate donauit.
quam tam̃ ipse ueniens. sub¬
limioris sensus uirtute fecũ
naliter tantum sapiebant.
reserauit. Uultis audire fr̃s.
qualiter de aqua fecit uinũ.
Apparuit post resur rectionẽ
suam. duobus discipulis am¬
bulantibus in uia. ibatq cu
illis. Et incipiens a moy se
et in omnibus ꝓpħis. inter¬
p̃cabat᷑ illis in omĩb scrip¬
turis que de ipso erant.
Uulcis iterũ audire. qͦmͦ
eodem sunt uino mebriatiͣ
Post modum cognoscentes
quis esset. qui eis uerbũ ui¬
te ꝓpinabat : dicebant ad
inuicem. Nonne cor nr̃m
ardens erat innobis cũ lo¬

Expanded text:
ad contemplandam perpetuo spead contemplandam perpetuo speciem divinae majestatis cum bonorum operum muneribus intrabunt; tunc profecto vinum de aqua fieri videbis, cujus conditori recte protesteris, et dicas: Et poculum tuum arum, non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua praecipiens, hanc mirabiliter convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit, quam tamen ipse veniens, sublimioris sensus virtute fecundnaliter tantum sapiebant, reseravit. Vulqualiter de aqua fecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis, et incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire, quomodo eodem sunt vino inebriati? Postmodum cognoscentes quis esset, qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum lo
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ȩ sacramenta susciꝑe si¬
mul et cradere curauit. Ec¬
ce. hẏdria sexta: ad abluen-¬
da peccati contagia. ad pocan¬
da uite gaudia.mundiorẽ
ceteris afferens undam. Ue-¬
rũ si in octaui diei circum¬
cisione. baptisma quod in
misterium dominicȩ resurrec¬
cionis. a pecracorũ nos morce
redemit incelligis. in inducti¬
one in cemplum & oblatione
hostiȩ purificantis sigurricũ
cognoscis. fideles quosq de
baptisterio ad alcare scm̃ nñgre¬
di. ac dominici corꝑis ꝙ. sangui¬
nis iuictima salutari debere con¬
secrari. uino quidem de aqua
facto: eqͥdem meracissimo do¬
natuses Porro si circumcisi
onis diem. ad generalem
humani generis resurrecti¬
onẽ quando mortalis ꝓpago
cessabit. mortalitas toca in
inmortalitatẽ in ucabitur
inter p̃ceris. et circumcisos
indiei in templũ cũ hosti¬
is incellexeris quando post
resurrectionẽ un iersalem.
ex plẽto iudicio. et sancti
iam in corruptibiles facti.

Expanded text:
gratiae sacramenta suscipere sigratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta ad abluenda peccati contagia, ad potanda vitae gaudia mundiorem caeteris afferens undam. Verum si in octavi diei circumcisione baptisma, quod in mysterium Dominicae resurrectionis a peccatorum nos morte redemit, intelligens, in inductione in templum et oblatione hostiae purificantis figuratum cognoscis, fideles quosque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac Dominici corporis et sanguinis victima singulari debere consecrari, vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo donatus es. Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resurrectionem, quando mortalis propago cessabit, mortalitas vero tota in immortalitatem mutabitur, interpretaris; et circumcisos induci in templum cum hostiis intellexeris, quando post resurrectionem, universali expleto judicio, sancti jam incorruptibiles facti,
Abbreviated transcription (Latin):
na largiunt᷑. uideliced ꝓpter
decalogũ. et septiformẽ eiꝰdẽ
sp̃s grãm. uideritq hoc codi¬
die fieri. aliis nimirũ a diabo¬
lo. de ȩccła peccando raptis.
sipiscendo. ac penitendo recon¬
ciliatis. uinũ de aqua faclũ
habet: quia ad se ꝑtinere quȩ
scripta sunt intelligens. mag¬
no mox compunctionis ardõ¬
re quasi musto incalescens.
quicquid sͥ peccati captiuan¬
tis inesse deprehenderit. per
xp̃i grãm liberari deposcit
S̾ exca inchoante sclĩ ȩtate
dominꝰ incarne apparens. oc¬
taua dienatiuitatis iux ca
legem circumcisus ẽ. tricesi¬
ma et tercia post hec ad tem¬
plum delatus:.& legalia pro
eo sunt miinera oblaca. Hec
incuentes ad licteram aperce
discimꝰ. quanta nobis dili-¬
gentia sunt euuangłicȩ fidei
subeunda misteria. quando
ipse benedictionem gr̃e affe-¬
rens. qui lege̾ littere dedit.
ue cerem pͥmo cerimoniarũ
ritu conserari. qͥ cunctadi¬
uinitꝰ conserat. et sic noua

Expanded text:
na largiuntur, videlicet propter na largiuntur, videlicet propter decalogum et septiformem ejusdem Spiritus gratiam, videritque hoc quotidie fieri, aliis nimirum a diabolo de Ecclesia peccando raptis, hristum resipiscendo ac poenitendo reconciliatis, vinum de aqua factum habet; quia ad se pertinere quae scripta sunt intelligens, magno mox compunctionis ardore, quasi musto incalescens, quidquid sibi peccati captivantis inesse deprehenderit, per Christi gratiam liberari deposcit. Sexta inchoante saeculi aetate Dominus in carne apparens octava die nativitatis juxta legem circumcisus est, tricesima et tertia post haec ad templum delatus, et legalia pro eo sunt munera oblata. Haec intuentes ad litteram, aperte discimus quanta nobis diligentia sunt evangelicae fidei subeunda mysteria, quando ipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litterae dedit, veterum primo caeremoniarum ritu consecrari, quo cuncta divinitus consecrat, et sic nova
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. illorum ob ꝑsid iam
et carnale simul inperium.
autẽ ꝙ eccłȩ regnum semper
esse mansurũ. poculũ iitiq
uini deaqua factum sentiet.
quia se suamq uitã & reg¬
nũ. sed et ipsum regem ibi
scriptũ legere nouit: ubi
prius quasi dealiis ueterem
lege bat hẏstoriam. Q uinta
etate scłi populus peccans.
capciuante nabugodonosor.
babiloniam trans migratur.
sed post septuaginta annos
penitens et correptus. ad pa¬
triam ꝑ iħm sacerdotẽ magnũ
reducitur: ubi domũ dei que
incensa ẽ. et cuitatẽ sanctam
que destructa est reedificat.
Hec legens siue audiens qͥsq.
peccandi metum corripit. ad
penitendi remediũ confugit:
aqua hy driȩ purificantis
abliitus est. Si enĩ incelli:¬
gere didicerit iherłm ꝙ. tem¬
plum dei. eccłam xp̃i. babilo¬
nem. confusionem peccatorũ.
nabugodonosor. diabolum.
iħm sacerdocem magnum.
uerum eternũq pontificẽ
esse iħm xp̃m. septuaginta
annos. bonorum plenitudi

Expanded text:
verit, illorum ob perfidiam, verit, illorum ob perfidiam, et carnale simul imperium autem et Ecclesiae regnum semper esse mansurum, poculum utique vini de aqua factum sentiet; quia se suamque vitam et regnum, sed et ipsum regem ibi scriptum legere novit, ubi prius quasi de aliis veterem legebat historiam. Quinta aetate saeculi populus peccans, captivante Nabuchodonosor, in Babyloniam transmigrat: sed post septuaginta annos poenitens et correctus, in patriam per Jesum sacerdotem magnum reducitur, ubi domum Dei, quae incensa est, et civitatem sanctam, quae destructa est, reaedificat. Haec legens sive audiens quisque cum peccandi metum corripit, et ad poenitendi remedium confugit, aqua hydriae purificantis ablutus est. Si vero intelligere didicerit Hierusalem et templum Dei Ecclesiam Christi, Babylonem confusionem peccatorum, Nabuchodonosor diabolum, Jesum sacerdotem magnum, verum aeternumque pontificem esse Jesum Christum, septuaginta annos bonorum plenitudin
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ intelligis. de quo dicit
pader Hic est filiꝰ meus clilecꝰtus
in quo m bene complacui:
Inquo qͥa diuinitate in passi-¬
bili ꝑmanente. sola huma¬
nitas mortem passa ẽ ꝙ dolo¬
rem. quasi filius offertur:
sed aries mactat᷑. Si intel¬
ligis benedictionẽ que ꝓ mis-¬
sa ẽ habrahȩ. intẽ de gentib
credendis. mͣmꝰ esse completũ:
nimirũ deaqua tͥ uinũ fe¬
cit: qͥa sꝑitalem sensũ. cuiꝰ
noua flagrantia debriaris ap¬
paruit. Quartȩ etatis initiis.
dauid ꝓ falute regnũ israheli¬
ticȩ gentis sortitur: humilis.
innocens. et mictis exul ꝓ illo
cuiꝰ in iusta diu ꝑ secutione
cruciabat᷑. Ecre hydria quar¬
ta: fonte salutari replẽta.
Quisqͥs hec audiens. humi¬
licati atq in nocenciȩ studẽ¬
re .&. suꝑbiam ceperit atq in¬
uidiã suo de corde repellere.
quasi haustũ aquȩ limpidis¬
simȩ. quo reficiatur inue¬
nit. At si in saule iudeos
ꝑ senquentes. in dauid xp̃m

Expanded text:
ejus intelligis, de quo dicit ejus intelligis, de quo dicit Pater: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui ; in qua quia divinitate impassibili permanente, sola humanitas mortem passa est et dolorem, quasi filius offertur, sed aries mactatur. Si intelligis benedictionem, quae promissa est Abrahae, in te de gentibus credendis munus esse completum, nimirum tibi de aqua vinum fecit, quia spiritualem sensum, cujus nova fragrantia inebriaris, aperuit. Quartae aetatis initiis David pro salute regnum Israeliticae gentis sortitur, humilis, innocens et mitis, exsul pro illo cujus injusta diu persecutione cruciabatur. Ecce hydria quarta fonte salutari repleta. Quisquis haec audiens humilitati atque innocentiae studere, et superbiam coeperit atque invidiam suo de corde repellere, quasi haustum aquae limpidissimae, quo reficiatur, invenit. At si in Saule Judaeos persequentes, in David Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto aquȩ. qua mundaret᷑¬
uel reficeretur accẽꝑit. At
uͦ dũ altius aspicere ceperit
et in archa eccłam. in noȩ
xp̃m. in aqua di luente pec¬
catores. aquã baptismi que
peccatadiluit. in hominib
uel in animalibus que ar-¬
cha continebat. multi fariã
baptizatorum differentiam.
in columba que post dilu-¬
uiũ ramũ oliue intulit
in archam. unctionẽ sp̃s sci.
qua baptizati inbuuntur.
intellexerit. uinum ꝓfecto
de aqua factũ mirãtur:
quia in ueteris hẏstoria facti.
locaustum sͥ offerre p̾cepit.
Non differt habraham face¬
re que iubetur. sed ꝓ filio
in molatur aries : ipse camen
ꝓ obedientie uirtute eximia.
ꝑ petuȩ benedicꝰtionis heredi¬
cade donatur. Ecce habes
hy driam derciam. Audiens
enim quanta ẽ uirtꝰ obedi¬
entiȩ.ꝙ quanta mercede re-¬
muneretur: .ꝙ. ipse obedien¬
tiam discere atq habere sa¬
tagis. Quod si immo lati¬
onẽ filii unici dilecti. passio

Expanded text:
profecto aquae, qua mundaretprofecto aquae, qua mundaretuvero cum altius respicere coeperit, et in arca Ecclesiam, in Noe Christum, in aqua delente peccatores aquam baptismi, quae peccata diluit, in hominibus vel in animalibus, quae arca continebat, multifariam baptizatorum differentiam, in columba, quae post diluvium ramum olivae intulit in arcam, unctionem Spiritus sancti qua baptizati imbuuntur, intellexerit, vinum profecto de aqua factum miratur, quia in veteris historia facti slocaustum sibi offerri praecepit. Non differt Abraham facere quod jubetur, sed pro filio immolatur aries, ipse tamen pro obedientiae virtute eximia perpetuae benedictionis haereditate donatur. Ecce habes hydriam tertiam. Audiens enim quanta sit virtus obedientiae, quanta mercede remuneretur, et ipse obedientiam discere atque habere satagis. Quod si immolationem filii unici dilecti passionem
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nȩ maledictionis pęnas
luit. Quicumq his audi¬
tis metuunt cum inpiis dãp¬
nari. cupientes benedici cum
piis. omnium odiorum et
inuidiȩ fomitẽ abiciunt. deo
placere ꝑ sacrificium iusticiȩ.
modestiȩ. in nocentiȩ. ac pa-¬
tientie curant. uas plenum
briter abluti potatiq gaude¬
ant. S̾ ed si intellexerint cha¬
in homicidam iudeorũ esse
ꝑfidiam. occisionẽ abel pas¬
sionem esse dñi saluatoris.
terram que aperuit os suu̾ ꝙ.
suscẽpit eiꝰ sanguinẽ de ma¬
effusum a iudeis xp̃i san¬
guinem. in ministeriũ suȩ
renouacionis accepit. ni mi
legis sacratius intelligunt.
Scd̾a ȩtate scłi inchoande. de¬
lecus est aquis diluuii mun¬
dus ob peccatorum magnitudi
nem: sed solus noe ẽ ꝓpcer
iusticiam cum domo sua li¬
beratus in archa. H uiꝰ ꝑ la-¬
ge audita uastatione horri¬
bili. paucorũq liberatione
mirabili. quiqͥs emendatius
iuuere cepit. liberari deside¬
ininaricum repbis : ydriã

Expanded text:
aeternae maledictionis paeternae maledictionis pluit. Quicunque his auditis metuunt cum impiis damnari, cupientes benedici cum piis, omnium odiorum et invidiae fomitem abjiciunt, Deo placere per sacrificium justitiae, modestiae, innocentiae ac patientiae curant, vas plenum briter abluti potatique gaudeant. Sed si intellexerint Cain homicidam Judaeorum esse perfidiam, occisionem Abel passionem esse Salvatoris, terram quae aperuit os suum, et suscepit ejus sanguinem de maeffusum a Judaeis Christi sanguinem in mysterium suae redemptionis accepit; nimirulegis sacratius intelligunt. Secunda aetate saeculi inchoante, deletus est aquis diluvii mundus, ob peccatorum magnitunem ; sed solus Noe propter justitiam cum domo sua liberatus in arca. Hujus plagae audita vastatione horribili, paucorumque liberatione mirabili, quisquis emendatius vivere coeperit, liberari desidetimens cum reprobis, hydriam
Abbreviated transcription (Latin):
totã qͦ unus ds̃ ẽ incellige
trinicatẽ. Sed quantum inter
aquam et uinum. tamtum
distat. inter semsũ illũ quo
scripture ante aduentum sal¬
uatoris incelligebant᷑. et eum
quem ueniens ipse reuelauit
apłis: eorumq discipulis ꝑpe-¬
cuo sequendum reliquit.
Et quidem potuit dñs uacuas
mplere ẏdrias uino: qui in
ex ordio mundanȩ creationis ꝓ fect¬
cuncta creauit ex nichilo.
Sed maluit de aqua facere ui¬
nũ: quo typice doceret non¬
sed ad implendum potius legẽ
ꝓpħasq uenisse. Neq alia
se ꝑ euuangłicã grãm facere
et docere: quã que legalis
et ꝓphetica scriptura eum
facturũ docturũq signaret.
scripturarũ aqua salutari re-¬
pletas. Wicdeamꝰ eamdem
aquam. in suauissi mum
uini odorem gustũq con¬
uersam. In pͥma ȩtate scłi
ab el iustum. frater inui¬
dens occidit: et ob hoc ipse
ꝑpetuam martirii głam.
beatus in euuangelicis et
apłicis luteris iusticie lau¬
dem accepit. Fracricidampiꝰ.

Expanded text:
totam, quae unus Deus est, intellige Trinitatem. Sed quantum inter aquam et vinum, tantum distat inter sensum illum, quo Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem veniens ipse revelavit apostolis, eorumque discipulis perpetuo sequendum reliquit. Et quidem potuit Dominus vacuas implere hydrias aquae, vino, qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo: sed maluit de aqua facere vinum, quo typice doceret se nsed implendam potius legem prophetasque venisse ; neque alia se per evangelicam gratiam facere, et docere, quam quae legalis et prophetica Scriptura eum facturum docturumque signaret. Scripturarum aqua salutari repletas. Videamus eamdem aquam in suavissimum vini odorem gustumque conversam. In prima aetate saeculi, Abel justum frater invidens occidit ; et ob hoc ipse perpetua martyrii gloria beatus, etiam in evangelicis et apostolicis litteris justitiae laudem accepit, fratricida impius
Abbreviated transcription (Latin):
Capientes inquit singulȩ
me crẽtas binas uel ternas.
quia scripturȩ sancte aucto
ut ẽ. illud. Omnia insapien-¬
tia fecisti. Uirtus et enĩ dei

Expanded text:
Capientes, inquit, singulae metretas binas vel ternas: quia Scripturae sanctae auctorut est illud : Omnia in sapientia fecisti virtus enim Dei
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ds̃ humanȩ naturȩ
coniunctus eͣ. et ex quo ad
sociandam sibi eccłam. tã quã
sponsus ꝓcessit. Primꝰ nup-¬
tiarum locus iudea excitit:
in qua filius dei homo fieri.
et eccłam sui corporis partici¬
patione consecrare. et sru
sp̃s pignore in fide consir-¬
mare dignatus ẽ. Sed uoca¬
tis ad fidem gentibus usq ad
fines orbis derre. earumdem
nuptiarum uotiua gaudia
ꝑuenerunt. Nec uacat a-
misterio. quod die tertia post
ea que suꝑ ior euuangłi lec¬
tio descripserat nuptie factȩ
referuntur: seo dercio tempo¬
re scłi dnm ad aptand am sͥ
ec łam uenisse designat. Pͥ¬
mũ quippe scł̃i cempꝰ ance le¬
gem patriar charũ exemplo.
scd̃m sub lege ꝓpħarũ scrip¬
tis. tercium su̾b grã p̃conus
euuangłistarũ quasi terciȩ

Expanded text:
in quo Deus humanae naturae in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dei homo fieri, et Ecclesiam sui corporis participatione consecrare, suique Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est: sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae earumdem nuptiarum votiva gaudia pervenerunt. Nec vacat a mysterio quod die tertia, post ea quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi t