comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et enim mori est. ante som¬
num uõ dormitare est. ante
mortem. a salute langues¬
cere. quia per pondus egritu¬
dinis peruemtur ad somp¬
num mortis. Media autẽ
nocte clamor factus est. et¬
ce sponsus ueiit exite obui¬
am ei. De aduentu sponsi cla¬
mor in media nocte fit. qr
sic dies udicii furrepit ut p̾¬
uideri non ualeat quando
uenit. Unde scriptum est.
ita ueniet. Tunc omnes
uirgines furgunt quia ele¬
cti et reprobi a sonino sue
mortis extitantur. Lampa¬
des ornant quia sua secum
opera ninerant proquib
eternam recipere ueatitudine
expectant . s lampades fa¬
tuarum uirginum extingũ¬
tur. quia earum opera que
clara hominibus foris ap¬
paruerant in aduentu indi¬
cis intus obscurantur. et a
deo retributionem non mue¬
munt. quia pro eis receper̃t
ab hominib laudes quas
amauerunt. Quid̃ autem
ꝙ tunc aprudentibus oleum
petunt insi ꝙ in aduentu in¬
ditis cum se intus uatuas in¬
uenerunt. testimonium foris

Expanded text:
etenim mori est. 1478 Ante sometenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris
Abbreviated transcription (Latin):
um secum. prudentes uero
acceperunt oleum inuasis
sis cum lampadibus. ꝑ
oleum quippe intor eccłie de¬
signatur. uascula autem
nostra sunt corda. inquib
ferimus cuncta que cogita¬
mus. Prudentes ergo olemn
inuasis habent quia nito¬
rem głe itra stientiam
retinent. Paulo attestante
qui ait. gła nostra ħ' est te¬
stimonium conscientie nr̃e
fatue autem uirgines ole¬
um secum non sumunt qr
gloriam intra conscientiã
non habent . dum hane ab
ore proximorum querunt.¬
i lo tandum uero qd̃ omnes
lampades hñt. s omnes ole¬
um nou habent. Quia ple
rumq opera bona in secum
electis et reprobi ostendũt.
s soli ad sponsum ueniunt
cum oleo. qui de his que foris
egerint intus gloriam re¬
quirunt. Unde perpsalmi¬
stam qͣqͣ de sancta electorum¬
et ecclesia dicitur. Omins
gloria eius filie regum ab
intus. Moram autem faci¬
ente sponso dormitauerunt
omnes et dormierunt. Q
dum uenire uidex ad iudici¬
lecti et reprobi amortis sõp¬
no sopiuntur. Dormre et

Expanded text:
udentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non harumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremlecti et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Ibi iam a deo non po¬
test mereri ꝙ petit. qui hic
noluit audire quod iussit.
tentie perdidit. frustra añ
regni ianuam cum preci¬
bus uenit. Hinc est enim
ꝙ per salomonem domnius
dicit. uocaui et non reti¬
mustis. extendi manum
meam et non fuit qui as¬
piceret. despexistis omne
consilium meum ⁊ increpa¬
tiones meas negleristis. e¬
go quoꝵ in ĩteritu uestro ri

Expanded text:
dit. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit. itentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. Ego quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
quinnarius denarium ꝑ¬
ficit. Et quia exutraꝵ se¬
xui fidelium multitudo col¬
ligitur sancta ecclesia decẽ
uirginibus similis deuũti¬
atur. In qua quia mali cũ
loins et reprobi cumeles¬
tis commnixtisunt. recte
similis uirginibus prudẽ¬
tib et fatius esse perhibe¬
tur. Sunt namq pleriq
continentes qui ab ex terio¬
ri se appetitu custodiunt et
ipse ad interiora rapiuntur.
carnem macerant et toto
de siderio ad supernam patͥã
anhelant. eterna preuna
expetunt pro laboribus suis
recipere laudes humanas no¬
lunt. Hii ninurum głam
suam non in honore homiñ
ponunt. s initra conscienti¬
am contegunt. Et sunt ple¬
riq qui corpus per abstinen¬
tiam affligunt. s de ipsa su¬
a abstinentia humanos fa¬
uores expetunt doctrure in¬
seruuint indigentibus ml¬
ta largiuntur. s fatue ꝓ¬
fecto sunt uirgines quia
solam laudis transitorie re¬
tributionem querunt.
Unde et apte subditur . qͣnz¬

Expanded text:
umerus denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur.
Abbreviated transcription (Latin):
quo alio in loco dominus dͭ
Mutet filius homnus an-¬
gelos suos et colligent de
regno eius ommna scandala.
Neq enim in illo regno bĩ¬
tudinis in quo par summa
est. mueniri scandala pote¬
runt que colligantur. Et
unde rursum dicitur. Qui
ergo soluerit unum de mã¬
datis istis minimis et docu¬
erit sit homines minimꝰ
uocabitur in regno celoꝵ.¬
erit magins uocabitur
in regno celorum. Manda¬
tum quippe soluit et docet
qñ ħ quisq uoce predicat
quod uiuendo non implet
S ad regnum eterne b̾eati¬
tudinis peruenire non ua¬
let. qui non uult opere mm¬
plere ꝙ docet. quomodo er¬
go meo minimꝰ uocatur qui
ad hoc nullo modo intrare ꝑ¬
mittitur. Quid itaq per
hanc sententiam insi pre
datum soluerit mimimus
uocatur. Quia et cuius
uita despicitur. restat ut
et predicatio contempna¬
tur. In quinq autem cor

Expanded text:
quo alio in loco Dominus dicit: quo alio in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabitur in regno coelones, minimus vocabitur in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi presdatum solverit minimus vocabitur, quia, cuius vita despicitur, restat ut et predicatio contemnatu
Abbreviated transcription (Latin):
fratres karissum ãnro¬
neo praua opera fugere mũ¬
di huius inquinamenta de¬
uitare. S hodierna die scĩ¬
sci euuangelii lectione com¬
pellor dicere. ut et bona que
agitis cum magna caute¬
la timeatis. ne per ħ quod
auobis rectum geritur. fa¬
uor aut gratia humana re¬
quiratur. ne appetitus lau¬
dis subripiat. et quod foris
ostenditur. intus amercede
uatuetur. Ecce enim redẽp¬
toris ucce decem urgines
et omnes dicuntur uirgineᷤ
et tamen intra bĩtudims
lanuamn non omnes recep¬
te qui earum quedam dñ
de uirginitate sua gloriam
foras expetunt. inuasis suis
habere noluerunt. Sed pri¬
us querendum nobis est ꝙͣ
sit celorum regnum. aut
cur decem uirgimbus com¬
paretur que etiam uirgineᷤ
prudentes. et fatue dican¬
tur. Dum enim celorum reg¬
num constat quia reprobo¬
rum nullus ingreditur ⁊
fatius uirgimbus. cur siłe
esse perhibetur. S sciend̾
est quod sepe in sacro eloquio
regnum celorum presentis
temporis eccłia dicitur. de

Expanded text:
fratres charissimi, admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De
Abbreviated transcription (Latin):
accepta predicatione ite¬
rum ditunt. nunc cogno¬
uimus qr demomum habe᷑
Quia enim et̾ne morti in¬
heserant et eaudem mortẽ
cui inheserant non uidebãt
dum solam mortem cartus
aspicerem inueritatis ser¬
mone caligabant dicentes.
Abraham mortuus est et ꝓ¬
nem meum seruauerit mor¬
tem non gustabit meterñ :
Unde et ipsi ueritati emdẽ
abraham et prophetas qͣi
uenerantes preferunt. Sed
aperta nobis ratione osten¬
ditur quia qui deum nesci¬
lnit. dei quoꝵ famulos fal¬
so uenerantur. Et notandũ
quod uidit eos dominus a¬
ꝑta sibi impugnatione re¬
sistere. et tamen eisse itera¬
ta non desut ucce predicare
dicens. Abraham pater ur
exultauit ut uideret diem
meum. ⁊ iudit ⁊gauisus ẽ
Tunc quippe diem domii
abraham iudit.cum infi¬
gura sumine trinitatis tͤs
angelos hospicio suscepit
quibus profecto susceptis sic
tribus quasi unus loq̃utus
est. Quia et si iꝑsonis mi¬
merus truitatis est. in na¬
tura unitas duinitatis.

Expanded text:
accepta praedicatione iteaccepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant non videbant, dum solam mortem carnis aspicerent, in Veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mortuus est, et pnem meum servaverit, mortem non gustabit in aeternum? Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est.
Abbreviated transcription (Latin):
so nobis dommus patien¬
tie prebuit exemplum. qͥ
ait s honorifico patrem
meum et uos inhonoratis
me. Sed quid nobis adista
fatiendum sit. ad huc exem¬
plo nos ammonet cum sb̾¬
iungit. Ego autem głam
certe quod scriptum est . qr
pater omne iudicium de¬
dit filio et tamen idem fi¬
lius iniuriam accipiens.
gloriam suam non querit.
Illatas contuuelias patriꝰ
iudicio reseruat. ut nobis
profecto in sinuet quantñ
nos esse patientes debeamus
dum se ad huc ulcisci non
uult et ipse qui iudicat.
Cum uero malorum peru̾¬
sitas crescit non solum fñ¬
gi predicatio non debet s
etiam augeri. Qd̾ suo do¬
minus exemplo uos ãmo¬
net. qui postquam habere
demonum dictus est. pre¬
dicationis sue beneficia lar¬
gius impendit dicens. Ain
amen dico uobis. siquis
sermonem meum seruaint
mortem non iudebit met̾¬
nũ. Sed sicut necresse est¬
bonis ut meliores etiam
per contumelias existant.
ita semper reprohi de bene¬
ficio peiores fuint. Mamn

Expanded text:
so nobis Dominus patienso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non qcerte quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum se adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit non solum praedicatio frangi non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est praedicationis suae beneficia largius impendit, dicens: Amen, amen dico vobis, si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ensate fratres karissimi
mansuetudinem der re¬
larare peccata uenerat. et
dicebat. Quis ex uobis ar¬
guet me depcc̃o .⁊ lon dedig¬
natur ex ratione ostendere se
peccatorem non esse qui ex
iurtute diuinitatis poterat
peccatores iustificare. Sed tͥ

Expanded text:
ensate, fratres charissimi, mansuetudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. S
Abbreviated transcription (Latin):
turamus : accepta ergo cõ¬
tumelia meditemur in ope¬
re uccem dei. ego non quero
głam meam. est qui que¬
rat et iudicet. Hoc autem
ꝙ de deo scriptum est abscõ¬
dit se intelligi ⁊ aliter põt.
Multa quippe ideis predi¬
cauerat. sed predicationis
eius uerba deridebant. Dete¬
riores quoꝵ expredicatione
fam sunt. qui usq ad iatiẽtoᷤ
lapides peruenerunt. Et quid
abscondendo se dommus sig¬
nat. insi quod eis ipsa ueri¬
tas abstonditur qui eius uer¬
ba sequi contempnunt. Eã
qiuppe quam non inuemit
hunulem ueritas fugit mẽ¬
tem.: qmͣ multi sunt hodie
qui uideoꝵ duritiam detestã¬
tur. quia predicationem do¬
mmi audire noluerunt. et
tamen quales illos arguũt
fuisse ad fidem. tales ipsist
ad operationem. Precepta
dei audiunt. miracula ceg¬
noscunt. s conuerti a sius pͣ¬
urtatibus renuuint. Ecce uo¬
cat. ⁊ redire nolumus . ecce
sustinet et eius patientiam
dissimulamus. Dum ergo
tempus est fratres. prainta¬

Expanded text:
curamus? Accepta ergo concuramus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravita
Abbreviated transcription (Latin):
dantium non se absconden¬
do euadere cur abscondit se.
insi ꝙ honco inter hommnes
factus redemptor noster ali¬
ud nobis uerbo loquitur. a¬
luid exemplo: Quid autem
nobis hoc exemplo lequitur.
nisi ut etiam cum refistere
possumus iram superbien¬
tium humiliter declinemꝰ.
uude et spaulum dicitur. date lo¬
cum ire. Quanta humili¬
tate iram proximi fugere
debeat perpendat homo si fu¬
rores irascentim abscon¬
dendo se declmauit deus . nle¬
mo gͦ se ccͣ acceptas contu¬
melias erigat nemo c̃uitus
c̃urtium reddat. mutatione
etemm dei gloriosius est
miuriam tacendo fugere.
quam respondendo superare.
Sed contra ħ superbia dicit
incorde. turpe est ut accepta
iniuria taceas quisquis con¬
spicitz. quia contuuelias acci¬
pis et ⁊ taces. non putat
quia patientiam exhibes
sed crimina cognoscis. Sed
unde uox ista in corde nostro
ccͣ patientiem nascitur. nͥ
quia mimiis cogitationem
figinus et dum interra glo¬
riam querimus. placere ei
qui nos de celo conspicit n̾o

Expanded text:
dantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non
Abbreviated transcription (Latin):
ba lectionis sub breuitate
transcurrere ut post diutins
liceat incontemplatione tã¬
te sollemnntatis imorari
Hodie namq spiritus sanctꝰ
repentino sonitu super discipu¬
los uenit. mentes q carnali¬
um in sin amore permutauit.
Et foris apparentibus lignis
igneis. uitus facta sunt cor¬
da flaminantia. Quia dum
dñi mignis iusione suscipiũt
per amorem suauit arserunt
ipse namq spiritus sanctus
amor est. Unde ⁊ iohannes di¬
cit. deus caritas est. Qui ergo
mente integra dm̃ desiderat
ꝓfecto iam habet quem ama.
Neq enim quisquam posset
deum diligere. si eum quem
diligit non haberet. sed ecce
sumus quisq nr̃m requirit᷑
andiligat deũs tota fidutia

Expanded text:
ba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spiritus sanctus amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat, profecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota
Abbreviated transcription (Latin):
pimus. Ad istum finem to¬
to amore tendamus. Inquo
sine fine letabimur. Ibi super¬
norum ciuium societas san¬
cta. ibi sollemintas certa. ibi
requies setura ibi pax uera
que nobis iam non relinque¬
tur s datur. ꝑ dominum no¬
strum i hm xpistum qui ini¬

Expanded text:
pimus. Ad istum finem topimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur per Dominum nostrum Jesum Christum
Abbreviated transcription (Latin):
uemus. S in offenso pede
it̾ nostrum interra agitur.
si deus ac ꝓximus integra
mente diligatur. Nec deus
enm uere sine proximio nec
proximus uere diligitur sñ
deo. Hinc est enim ꝙ sicut
in alio sermone iain diximꝰ
idem spiritus secundo legit᷑
discipulis datus. prius ado¬
mino interra degente post
modum a domino celo presi¬
dente. In terra quippe datur
spiritus ut diligatur pro¬
ximus ecelo uero ut diliga¬
tur deus. Sedcur prius in
terra et post modum ecelo.
nisi ꝙ patenter datur intel¬
ligi qui iuxͣ iohannis nocẽ
qui fratrem suum non diligͭ
quem uidet. deum quem ño
uidet quomodo potest dili¬
gere: Diligamus proximũ
fratres. amemus eum qui
ixͣ nos est. ut peruenire ua¬
leamus ad amorem fici illiꝰ
qui super nos est. Meditet᷑
mens in ptoximo qd̃ exhibe¬
at deo ut persecte mereamur
in deo gandere cum proximo¬
ut tunc ad illam superneti¬
uitatis frequentem letitiã
perueniamus de qua nunc
sancti spiritus pignus acce¬

Expanded text:
vemus. Sed inoffenso pede vemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domimodum a Domino, coelo praesidente . In terra quippe datur spiritus, ut diligatur proximus: e coelo tur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus acce
Abbreviated transcription (Latin):
agere. certum nob̾ sit in eoꝵ
mentibus deum habitare.
Iure enim incorporea a rebus
corporalibus usum trahamꝰ.
Nemo ⁊ enim nostrum oriẽ¬
tem clare solem in speram
illius intendendo ualet con¬
spicere. quia tensi ineius ra¬
dus oculis reuerberantur.
S sole illustratos montes
aspicimus. et quia iam sol or¬
tus est uidemus. Quia ergo
solem iusticie in ipso indere
non possumus. illustratos mõ¬
tes claritate illius uideamus.
sanctos uidelicet apostolos qͥ
urtutib emicant. miraculis¬
choruscant. quos nati solis
claritas perfudit. Et cum in
se sit innisibilis per eos no¬
bis quasi per illustratos m̃o¬
tes se iusibilem prebuit. Uir¬
tus enim diuinitatis in se
quasi sol incelo est uirtus
diuuntatis in hommmibus
sol interra. Solem ergo iusti¬
cie intueamur in terra. quẽ
udere non possumus ince¬
lo ut dum in offenso pede o¬
peris per hunc int̾ra gradi¬
mur ad intuendum illũd
qũdoq cculos ⁊ in celum le¬

Expanded text:
agere, certum nobis fit in eorum agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculiscoruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum le
Abbreviated transcription (Latin):
susceperunt deum. In illa deꝰ
naturaliter factus est homo.
in ista homines facti sunt
peradoptionem dii. Si ergo re¬
manere carnales in morte no¬
lumus. Hunc fratres karis¬
simi uiuificantem spiritum
amemus. Sed quia caro spi¬
ritum nescit dicat fortasse
carnali cogitatione apud se¬
ipsos aliquis. Quomodo dili¬
gere ualeo qiuem ignoro. ħ
nos concedimus qinia mens
usibilibus intenta uidere neᷤ¬
cit inuisibilem. Nulla enim
insi insibilia cogitat. eaq ⁊
tum non agit. eorum ima¬
gines introrsus trahit. dum¬
q inimaginibus corporis ia¬
cet. surgere adincorporea nõ
ualet. Unde fit ut tanto de¬
terius treatorem nesciat
quanto incegitatione sua
famliarius corpoream crea¬
turam portat. S cum deum
uidere non possumus habemꝰ
aliquid quid agamus unde
it̃ fiat quo adeum nr̃e intel¬
ligentie oculus ueniat. Certe
quem inse uidere millo mo¬
do ualemus. hunc in seruis
suis uidere iam possumus
quos dum mira conspitimꝰ

Expanded text:
susceperunt Deum. In illa Deus susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines facper adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumus, hunc, fratres charissimi, vivificantem Spiritum amemus; sed quia caro spiritum nescit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Certe qui in unoconcla¬
ui pro udeorum metu reside¬
bant natiuitatis sue singuli
linguam nouerant. et tam̃
nec ea ipsa lingna quam
nouerant aperte xpistum lo-¬
qui presumebant. Uenit spi¬
ritus et inore eos per diuersi¬
tatem linguarum docuit in
mente autem ex auctoritate
roborauit. Ceperunt et ma
liena xpistum elcqui qui de
illo prius et insua lingua
loqui metuebant. Inflamin¬
tum etenim cor despexit tor¬
menta corporis que aute me¬
tuebat. iicit uim carnalis
formidinis amore creditoris.
Et qui prius suis aduersarus
succumbebant formidine eis
iam preerant aucoritate.
Qui ergo eos ain tante celsi¬
tudinis culmen erexit. quid
aliud dixerim insi quod mẽ¬
tes terrenorum hominum
celos fecit: pensate fratres
karissimi post incarnationẽ
unigeniti filii quał sit hodi¬
erna sollemnitas de aduentu
spiritus sauci. sicut enim il¬
la itaquoꝵ ⁊ hec honorabił.
In illa quippe deus in se susce
mines uenientem desuper

Expanded text:
fecit. Certe qui in uno conclafecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate, fratres charissimi, post incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanmines venientem desuper
Abbreviated transcription (Latin):
sancti spiritus uires printi¬
pum cesus premit. Libet o¬
culos fidei inuirtutute opi¬
ficis huius attollere. atq
sparsim patres testamentrue
teris ac noui considerare. E¬
ce aꝑtis eisdem oculis fidei. dd̾.
amos. damelem. petrum. pau¬
lum: matheumi intueor.⁊
sanctus iste spiritus qualis
sit artifex considerare uolo.
s in ipsa mea consideratione
defitio. Implet namq cytha¬
redum puerum et psalistã
facit. Implet pastorem arm̃¬
tarium sycomoros uellicantẽ
et prophetam facit. Implet
abstinentem puerum et
iudicem senrum facit. Impleͭ
piscatorem ⁊ predicatorem
gentum facit. Oquał est
artifex iste spiritus. nulla
ad discendum mora agitur. ⁊
omne quod uoluerit. mox ut
tetigerit mentem dccet. solũ¬
q tetigisse. docuisse est. Nam
humanum animum subito
ut illustrat. mimutat. abne¬
gat repente ꝙ erat. exhibet re¬
pente quod non erat. Pensemꝰ
sanctos predicatores nros qua¬
les hodierna die repperit qualeᷤ

Expanded text:
sancti Spiritus vires princisancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicatorem m facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales
Abbreviated transcription (Latin):
pus sedemus quante debili¬
tatis quanteq formidinis
ante aduentum spiritus fue¬
rit. ancilla hostiaria requisi¬
ta dicat. Una enim mulieris
uoce percussus. dum mori ti¬
muit. uitam negauit. Et
pensandum quia comprehẽ¬
sum petrus negauit interra.
quem suspensim̃ latro ẽ cõfestꝰ
incruce. S uir iste tante for¬
mdinis quał post adiumẽ
tum spiritus existat audiamꝰ.
fit conuentus magistratus
atq seniorum cesis denuntia¬
tur apostolis ne in nomine
iħu loqui debeant. Petrus mag¬
na auctoritate respondit . Obe¬
dire oportet deo magis qm
homimibus. Et rursum. ei
uistum est inconspectu dei uoꝰ
potius audire quam dñi iudi¬
cate. Non enim possumus q̃
iudimus et auduuimꝰ non lo¬
qui. Et illi quid̃ ibant gau¬
dentes aconspectu concilii qm̃
digtii habiti sunt pro nõie
iħu contumelias pati. Ecce
gaudet petrus iuerberibus
qui ante mu̾bis timebant
et qui prins ancile uoce reqͥ¬
situs timuit post aliuentũ

Expanded text:
pus sedemus, quantae debilipus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavipensandum quia comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum sancti Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum
Abbreviated transcription (Latin):
des in eodem spiritu. Alii gr̃a
sanitatum in imo spiritu.
alii operatio uirtutum. alii
prophetia. alii discretio spi¬
rituum. alii geuera lingua¬
rum. alii interpretatio sermo¬
num. Hec autem omma
operatur unus atq idem sp̃c
diuidens singulis prout
uult. Quot ergo sunt bona
predicantium tot sunt orna¬
menta celorum. Hinc rursꝰ
scriptum est. Uerbo donini
Uerbum enim domini filiuis
est patris. sed eostem celos u¬
delicet sanctos apostolos ut
tota simul trinitas ostenda¬
tur operata. repente de sanci
spiritus diuuntate adiungi¬
tur. ⁊ spiritu oris eius omĩs
uirtus eorum. Celorum igi¬
tur uirtus de spiritu sumpta
est. qui amundi huius potesta¬
tibus contraire non presume¬
rent. nisi eos sancti spiritus
fortitudo solidasset. Quales
namq doctores sc̃e eccłie añ
aduentum huius spiritus
fuerint scimus. Et post ad¬
uentum illius cuius fortitu¬
dinis sint facti conspicimus.
Certe iste ipse pastor ecclie
ad cuius satratissimum cor¬

Expanded text:
des in eodem Spiritu, alii gratia des in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spiritu, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Quot ergo sunt bona praedicantium, tot sunt ornamenta coelorum. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini Verbum enim Domini, Filius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum cor
Abbreviated transcription (Latin):
magistro. Iohanne attestan¬
te qui ait. Si dixerimus quia
peccatum non habemus. nos
ipsos sedutimus et ueritas ĩ
nobis non est. Inique ergo ue¬
uit in hominib incolumba
uero apparuit in dommo. Ꝙ
peccata nr̃a que pie dominꝰ
per mansuetudinem tolerat
nos per ⁊ elum rectitudinis
debemus caute conspitere et
per ardorem semper peniten¬
tie cremare. Igitur per colum¬
bam spiritus i redemptore
monstratus est. Per ignem
uero in homimibus quia qnͣ¬
to nobis nostri uiditis facta
est seueritas temperata tan¬
to erga se debet fieri nr̃a infir¬
mitas accensa. Quatuor ita¬
q propositionum expleta rõ¬
ne ad dona eiusdem spiritus
contemplanda transeamus.
deisto quippe spirctu scriptũ
est spiritus eius ornauit celoᷤ
Oruamenta enim celorum st̃
uirtutes predicantium que
uidelicet ornamenta paulus
enumerat dicens. Alii datur
ꝑ spiritum sermo sapientie.¬
alii sermo scientie secundum
eundem spiritum. alteri fi¬

Expanded text:
magisterio, Joanne attestanmagisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum nipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientialii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fi
Abbreviated transcription (Latin):
dei et hominum per colum¬
bam apparuit. in discipulis
uero per ignem. Certe un¬
genitus dei filius uidex est
generis humani s quis eiꝰ
iustitiam ferret. si prius ꝙͣ
nos per mansuetudinem tol¬
ligeret culpas nr̃as perz elũ
rectitudinis examinare uo¬
luisset. Hono ergo ꝓco homi¬
nbus factus mttẽ se homi¬
mbus prebuit. noluit pecca¬
tores pocores ferire. sedcollige
prius uoluit manfuete cor¬
rigere. ut hret quos post mod̾
in uiditio saluaret. Incolum¬
debuit spiritus qui non uemi¬
ebat ut peccata iam per ⁊elũ
pertuteret s ad huc per man¬
suetudinem toleraret. At con¬
tra super discipulos inigne de¬
buit spiritus sanctus demou¬
strari ut hii qui erant simpli¬
citer homines. atq ideo pecca¬
tores. eꝯs contra semetipsos sp̃a¬
lis feruor accenderet. et pecca¬
ta que deus per mansuetudi¬
nem parceret. ipsi ipse per pe¬
intentiam punirent. Nec ip¬
si quippe esse poterant sine pec¬
cato. qui ad herebant celesti

Expanded text:
Dei et hominum per columDei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corripere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columdebuit Spiritus, qui non veniebat ut peccata jam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis servos accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato qui adhaerebant coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate. hinc ipsa ue¬
ritas dicit. Estote prudentes
sicut serpentes et simplices
situt columbe. Qua inreno¬
tandum quos discipulos suoᷤ
nec de columba sine serpente.
nec de serpente sine columbit
dominus uoluit ammonere
quatinus et columbe simpli¬
citatem astutia serpentis ac¬
cenderet.⁊ serpentis asiritiam
columbe simplicitas tempeta¬
ret. hinc paulus ait. Nolite
pueri effici sensibus. Ecce pru¬
dentiam serpentis audiuimꝰ
nunc de simplicitate tolumbe
moneamur. sed malitia par¬
uuli estote. Hinc debeato iob
dicitur. Eoce uir simplex rec¬
tus. Que est autem restitudo
sine simplicitate aut que fĩ¬
plicitas sine rectitudine. Q̾
ergo ⁊ rectitudinem docet iste
spiritus ꝯ simplicitatem et
in igne moustraret debuit
⁊ incolumba quatinus ꝯm̃e
cor ꝙ eius gratia tangitur
et inansuetudus lenitate
tranquillũ et zelo iustitie ac¬
censum fiat. Ad extremum
u̾ querendum est cur in ĩpo
redemptote nr̃o mediatore

Expanded text:
simplicitate. Hinc ipsa Vesimplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore
Abbreviated transcription (Latin):
centũs terreis aliena. a¬
mor uerus qui hanc repleue¬
rit infletibus crutiat s dũ
tali ardore crutiatur. ipsis
suis cruciatibus pascitur.
audire ei libet precepta cele¬
stia. et quot mandatis inctͣi¬
tur quasi tot fatibus inflã¬
matur. Et que torpebat pͥ¬
us per desideria. ardet post¬
modum peruerba. Unde
bene per moysen dicitur. In
dextera eius ignea ler. Si¬
instra quippe reprobi. qui
et ad sinistram ponendi
sunt. dextera autem dei ap¬
pellantur eleai. In dextera
ergo lei lex ignea est.quia
electi mandata celestia ne¬
quaqͣm frigido corde audi¬
unt. S ad ħ amoris intimni
fatibus iuardescunt. Ser¬
mo ad aurem ducitur. et
mens eorum sibimet irata
ex interne dulcedinis flam¬
ma concrematur. In colum¬
bauero spirctus sanctus
migne monstratus est qͥr
omnes quos repleuerit sim¬
plicem et ardentes facit. Sĩ¬
plices puritate ardentes e¬
mulatione. Neq et enm
placet deo aut simplicita¬
tis sine ⁊elo. aut zelus sine

Expanded text:
centiis terrenis aliena; acentiis terrenis aliena; amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pasAudire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columba vero Spiritus sanctus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit, simplices et ardentes facit, simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque enim placere Deo potest aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine
Abbreviated transcription (Latin):
tionem maximam lingna
cum uerbo. Uerbum quppe
patris filius est. et quia uma
est spiritus et uerbi substan¬
tia. idem spiritus monstrari
debuit inluigua. Uel certe
quia perliguam procedit
uerbum in linguis apparuit
spuitus quia quisquis sc̃o
spiritu tangitur dei uerbum
id est uingenitum filumi
confitetur.⁊ negare dei fili¬
um ñ ual quia iam sanca
spiritus linguam habet. Uł
certe in lingins igneis appa¬
ruit spiritus quia omnes qͦs
repleuerit ardentes pariter
et loquentes facit. Linguas
igneas ⁊ doctores hñt quia
dum dm̃ amandum predicãt.
corda audientium inflãmant
Nam cciosus sermo docentis ⁊
si prebere non ualet incendiũ
amoris. Hoc dotrine incendi¬
um ab ipso ueritatis ore co¬
ceperant qui dicebant. nõne
cor nostrum ardens erat ĩ
nobis cum loqueretur inuia
et aperiret nobis scripttiras:
Exaudito quippe sermone in¬
ardescit aminuis. torporis fu¬
gus recedit. si mens in super¬
no desiderio anxia aconcupis¬

Expanded text:
tionem maximam lingua tionem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis sancto Spiritu tangitur, Dei Verbum, id est unigenitum Filium confitetur; et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret noEx audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupis
Abbreviated transcription (Latin):
filio coeternus spiritus inig¬
ne moustratur. quia incorpo¬
reus ⁊ ineffabilis atq inuisi¬
bilis ignis est deus. Attestã¬
te paulo deus noster iguis ⁊¬
sumens est. Deus quippe ig¬
nis dititur. qr per hunc pecca¬
torum rubigo consumitius.
de ħ igne ueritas dicit. ignẽ
uem mittere in t̾ram. et qͥd
uolo nisi ut ardeat:Terca
enim uocata sunt corda ter¬
rena que dum semper infi¬
mas inse cogitationes con¬
gerunt amalignis spiritib
contulcantur. S ignem
dommnus interram misit.
cum afflatu sancti spiritus
cor carnalium incendit. Et
terra ardet cum cor carnale
in sis uo luptatibus frigi¬
dum. relinquit concupiscen¬
tias presentis seculi et in¬
cendit ad amorem dei. Re¬
ne ergo inigne apparuit spi¬
ritus quia ab omni corde quod
replet torporem frigorem ex¬
cutit. et hoc indesiderio sue et̾¬
nitatis accendit. In igneis
autem lingnis monstratus
est quia idem spiritus coet̾¬
nis est filio . et habet cogni¬

Expanded text:
Filio coaeternus Spiritus in igFilio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis sumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae, dum semper infimas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium incendit. Et terra ardet cum cor carnale in suis pravis voluptatibus frigidum, 1578 relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cogna
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia cum lectione euu¬
gelica uobis est etiam actu¬
um apostolorum lectio recita¬
ta. ex ea ergo aliquid inusum
nr̃e contemplationis traha¬
mus. Audistis et enim quia
spiritus sanctus super disci¬
pulos inigneis lingnis appa¬
rint. ominũq linguarum
scientiam dedit. Quid scilicet
ħ miraculo designans. insi ꝙ
sancta ecclesia eodem spiritu
repleta ominum gentumm
erat uoce locutura. Qui u̾o
ꝯtra deum turrem edifica¬
re conati sunt. comumonẽ
uuus lingue perdiderunt.
Inhis autem qui deum humi¬
liter metuebant. lingue om̃s
unite sunt. Hic ergo humili¬
tas urtutem meruit illic
superbia confusionẽ. Sed que¬
rendum nobis est cur spiritꝰ
sanctus patri: filio coeternꝰ
in igne apparuit cur inigne
sumul et linguis cur aliqnͣdo
incolimiba aliquando in igne
moustratur. tur super uinge¬
nitum filium apparint in co¬
lumbe specie ⁊ super discipulos
incolumba. Per quatuor itaq
ħ que proposuimius. soluendo
redeamus. Patrinamq et

Expanded text:
Sed quia cum lectione evaSed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia Spiritus sanctus super discipulos in igneis linguis apparuit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confusionem. 5. Sed quaerendum nobis est cur sanctus Spiritus, Patri et Filio coaeternus, in igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae spn columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et