comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moud id ip̃m ꝑ mirabile est cũ d̾s
nulio spacio sinabaꝵ. s et̾na ĩbi
sui ro̾ ne dix̾it fiat lux. cur tanta
mora fc̃a sit iux douͤ deispaciũ p̾tret
⁊ uesꝑa fieret. ¶ An fortetito quide̾
lux fc̃a est s mora dicerui ep̃it ĩ eo
ꝯsums potuit cũ disc̾neretur a tẽ¬
nebris atq nũꝙͣ discretũ suss uõ¬
in ip̃o utiq opere cũ lux sieret
ꝯsetita est. ñ eĩ lux eẽ potiuit uͥ
discerneret᷑ a tenebris. Qd̾ aũt uo¬
cauit deus lucẽ diẽ ⁊ tenobras nõc
sipiat ut qr sr̃ oia magnꝰ est deus pũ¬
tet ore dei ꝓlatas qmͣuis panculi¬
mas silłas per totũ dicispatiũ põ¬
tiusse distendi. ¶ huc accedit qr

Expanded text:
mo uero id ipsum permirabile est, cum deus nullo spatio syllabarum aeterna uerbi sui ratione dixerit: fiat lux, cur tanta mora facta sit lux, donec diei spatium praeteriret et uespera fieret. an forte cito quidem lux facta est, sed mora diurni temporis in eo consumi potuit, cum discerneretur a tenebris, atque utrumque discretum suis uoin ipso utique opere, cum lux fieret, consecuta est; non enim lux esse potuit, nisi discerneretur a tenebris. Quod autem uocauit deus lucem diem et tenebras noctesipiat, ut, quia super omnia magnus est deus, putet ore dei prolatas quamuis paucissimas syllabas per totum diei spatium potuisse distendi. huc accedit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nobis nox est. Nõ tũ in illa ꝑte ñ
est dies nͥ p̃sencia solis est. ¶ Nisi
forte poeticis figm̃tis cor ĩ aman¬
dũ est. ut credamus sole mari se
alia parte surgere acq sibi eẽt di

Expanded text:
nobis nox est; non tamen in alia parte non est dies, ubi praesentia solis est: nisi forte poeticis figmentis cor inclinandum est, ut credamus solem mari se alia part
Abbreviated transcription (Latin):
susa ꝯtex̾at. Nũ staret. siui̾ circ iũret
ñ erat ex qua parte admutteret noc¬
tem sibi succedait qr nusqmͣ ip̃a dis¬
cedebat ut ei fac̾et locũ. ¶ anex una ¶ alia sxͦ¬
ꝑte fc̃a est ut ip̃a circumiens ⁊̃ noc¬
tem ex alia parte ꝯseq̃nt̾ circiure ꝑ¬
moles exima parte far̾e̾t diẽ lucis
p̾sencia: ⁊ ex alia nocte̾ lucis ab sen¬

Expanded text:
fusa contexerat, sive staret, sive circumiret, non erat ex qua parte admitteret noctem sibi succedere; quia nusquam ipsa discedebat, ut ei faceret locum. An ex una parte facta erat, ut ipsa circumiens, etiam noctem ex alia parte consequenter circumire pmoles ex una parte faceret diem lucis praesentia, ex alia noctem lucis absen
Abbreviated transcription (Latin):
nõ succedente nocte don᷑ diuriñ
spatiũ ꝑ ag̾etur ⁊ tamdiu man¬
sit nox luci succedens donec spa
ne fieret diei seqñtũ uno pͥmo¬
ne deridear ⁊ ab hus qͥ certissime
cognou̾nt ⁊ ab hus qui possũt

Expanded text:
non succedente nocte, donec diurnum spatium perageretur, et tamdiu mansit nox luci succedens, donec spane fieret diei sequentis uno primone deridear et ab his, qui certissime cognouerunt, et ab his, qui possunt
Abbreviated transcription (Latin):
genĩtus. dei filiꝰ. ⁊ qũo pꝰsit ostendi deũ
¶ Et quid significet nõie celi ⁊ t̾re utͦ
tur atq ita dixissecelũ ⁊ t̾rã ut oc̃m
creaturã corporeã sr̃ĩors̃ atq ĩfiore̾sis¬
nificare uoluerit. ¶ An utriꝰos ĩfor

Expanded text:
genitus filius? et quomodo possit ostendi deum ? et quid significetur nomine caeli et terrae? utrum tur, atque ita dixisse coelum et terram, ut omnem creaturam corpoream superiorem atque inferiorem significare voluerit. An utriusque inform
Abbreviated transcription (Latin):
addidi mñ quo diligenciꝰ de para¬
diso dispueatũ est tytulus autho¬
⁊ coꝵ que inuenta sunt paucio¬
ra firmara. cetera uero ita põita
uelud adhuc requirenda sit. hos
sane libros posterł cepi s pͥus
t̃iãui ꝙͣ de rrmitate. ideo eos nẽ
repromissũ est ꝙ dispositũ sit ꝑ
angelos in manu mediatorit ũ
inspexi maxĩe grecos. de lege .n. dic¬
tũ est ꝙ tamꝙ de semĩne dcm̃ mł¬
eriatini codices hñt ꝓ int̃p̃tan
mis ut reforre opꝰ hr̃et. ¶ In .xiiͦ.¬
de inseris magis udeor docẽ debii¬
isse qd̾ sub t̾ris sint qmͣ rõm red¬

Expanded text:
addidi, in quo diligentius de paradiso disputatum est. titulus hoet eorum, quae inuenta sunt, pauciora firmata, cetera uero ita posita, uelut adhuc requirenda sint. hos sane libros posterius coepi, sed prius terminaui quam de trinitate; ideo eos nuncrepromissum est, quod dispositum sit per angelos in manu mediatoris, non inspexi, maxime graecos. De Lege enim dictum est, quod tanquam de semine dictum multi latini codices habent per interpretantmis, ut reformatione opus haberet. In de inferis magis mihi uideor docere debuisse, quod sub terris sunt, quam rationem red
Abbreviated transcription (Latin):
deus fiat. qr formam u̾bi semp
pacri coherentis. quo sempit̃ne
dixit deiis oĩa. noꝙ sono uocis.
n cogitatone tp̃a sonoꝵ uoluẽ¬
tẽ. s coet̾na sibi luce a se genite
ꝑeettio. cũ dissimił ab eo ꝙ summ¬
me ac p̾mitus est ĩ formitate qua

Expanded text:
deus: fiat, quia formam uerbi semper patri cohaerentis, quo sempiterne dicit deus omnia, neque sono uocis neque cogitatione tempora sonorum uoluente, sed coaeterna sibi luce a se genitae fectio, cum dissimilis ab eo, quod summe ac primitus est, inform
Abbreviated transcription (Latin):
satis ostenditur qd̾ lux ꝑ ip̃m fc̃a
cũ dixit deus fiat lux. ¶. Quod sita.
est: et̾nũ est ꝙ ait deus fiat lux. qrb̾
bũ dei d̾s ap̃deũ. siliꝰ uiucꝰ dei pitri
coet̾nus est qͣus deo b̾ in et̾no u̾bx

Expanded text:
satis ostenditur et lux per ipsum facta, cum dixit deus: fiat lux. quod si ita est, aeternum est quod ait deus: fiat lux, quia uerbum dei, deus apud deum, filius unicus dei. patri coaeternus est, quamuis deo haec in aeterno uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
ni multis malis in tantis sc̃ã:¬
dalis in tanta ꝑ mixtione ho¬
minũ peSimoꝵ. nntantis op¬
probriis impioꝵ dd̾ est eã ẽẽ gło¬
riosam. q reges eĩ scrimub¬

Expanded text:
in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis opprobriis impiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiu
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾ata qiͣ que uetustate ip̃a
tantũ robur acceperit ut me¬
rico appelletur trabes. fieri aũ
pot̃ ut si mascaris hoĩ. uelis
oum corrigi. Si aũt o deris ho¬
mine̾: ñ potes eũ uelle corri¬
gere. Et idoo pie cauteq iugi¬
landũ est ut cũ aliquẽ rephon¬
dere uł obiurgare neccessitas
coeg̾it: pͦ cogitenus utrũ tale
iam carunmꝰ. Et si ñꝙͣ hũimus
cogitemꝰ ⁊ nos hoĩes ẽẽ ⁊ habe̾
bemꝰ: tangat memoriã ꝯmu¬
citate oculi nr̃i securisumꝰ. si ã
cogitantes nosmet ꝓp̃os ĩuene¬

Expanded text:
veterata, quasi quae vetustate ipsa tantum robur acceperit, ut merito appelletur trabes. Fieri autem potest ut si irascaris homini, velis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum velle corri. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere bemus, tangat memoriam commucitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuene
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulla eoꝵ que adu̾sus eos
de scripturis ꝓferri solent
homo eẽ sũ peccato ita ꝯme¬
morat. Nam nullus inquit
mundus est a sorde ⁊ ñ estħo
qui ñ peccet. ⁊ ñ est iustusi
t̾ra. Et ñ est qui faciat boũ
Et cetera hus similia inquis
ad ñ ẽẽ ñ ad nõ ad ñ posse
proficiunt. hi enĩ exemplis ostẽ¬
ditur quales hoĩes quidem tp̃r ĩ
aliquo tp̃r fu̾int. ñ qd̃ aliud ec̃
ñ potu̾int. unde ⁊ iure iue¬
nunt᷑ eẽ culpabiles. Nam si
idcirco tales fuerunt. qr aliud
eẽ ñ potuerut culpa carent
bidete quid dixĩt. Ego aũt di
ueniri morte preuentũ. Idcir¬
co talemi fuisse .i. sine lauacro
regenerationis exisse. qr eẽ a¬
luid ñ potuit. absoluat gͦ eũ

Expanded text:
nonnulla eorum, quae adversus eos de Scripturis proferri solent,homo esse sine peccato, jam commemorat: « Nam nullus, inquit, mundus est a sorde , et non est homo, qui non peccet , et non est justus in terra, et: non est qui I a ci at b onu m, et cetera his similia, inquit, ad non esse, non ad non posse proficiunt. huiusmodi enim exemplis ostenditur. quales homines quidam tempore aliquo fuerint, non quod aliud esse non potuerint; unde et iure inueniuntur esse culpabiles. nam si idcirco tales fuerunt, quia aliud esse non potuerunt, culpa carent. Videte quid dixerit. ego autem dicueniri, morte praeuentum idcirco talem fuisse, id est sine lauacro regenerationis exisse, quia esse aliud non potuit. absoluat ergo eum
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m est fad̾e̾ infectũ multũ
ab isto laudata potencia illa
nature ⁊ uolinitas hõis ⁊̃ ip̃o
faciente nõ potͥ. Quare has nec¬
cessitate restat ut oret iguos¬
dũ eẽ ꝯmoneat t̃ut dimittan¬
tur nobis debita nr̃a Ditinã
inducamur in tep̃toronẽul¬
lud ut p̃terita expientiur hoc
ut futura uitenti Qd̾ licet
ñ fiat uͥ uoluntas assiti tñait
tiat uoluntis solañ suffint¬
perã facti actus exp̾mitur dem¬
te aduugit. credo ita est. Et si
ita est inquit quõ potuit hũa¬
nã delibilitare uł mutare na¬
turã qd̃ sub̾a caret. uidete queso
qũo nesciens uitatur eu̾tere
medicinaliũ eloquioꝵ saluber¬
rimas uoces. Ego dixi dñe mi
sanet᷑. unde uiciatũm 2. Ab illo¬
quere unde uiciatũ sit qd̾ sana¬
ri rogat ⁊ audi qd̃ sequit᷑. Qm̃
peccaui tͥ. hũc iste int̾roget. ab
isto querat qd quenand̾ putat¬
⁊ dicat.o tu quion. clamas sa¬
ui tͥ quid est peccatũ: Substen¬
cia aliqua. an om̃i suba carens

Expanded text:
m est facere infectum multum ab isto laudata potentia illa naturae et uoluntas hominis etiam ipso fatente non potest. quare hac necessitate restat, ut oret ignosdum esse commoneat: et ut dimittantur nobis debita nostra et ut non inducamur in temptationem, illud ut praeterita expientur, hoc ut futura uitentur. quod licet non fiat, nisi uoluntas adsit, tamen ut fiat, uoluntas sola non suffiperam facti actus exprimitur. deinde adiungit: credo, ita est. et si ita est, inquit. quomodo potuit humanam debilitare uel mutare naturam, quod substantia caret ? uidete, quaeso, quomodo nesciens nitatur euertere medicinalium eloquiorum saluberrimas uoces: ego dixi: domine,sanetur, unde uitiatum est quaere, unde vitiatum sit, quod sanari rogat: et audi quod sequitur, Quoniam peccavi tibi. Hunc iste interroget, ab isto quaerat quod quaerendum putat, et dicat: O tu qui clamas, Satibi, quid est peccatum? « substantia aliqua, an omnino substantia carens
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Quotqͦt gͦ ꝑfcĩ hoc sapi¬
amus .i. quotquot ꝑfc̃e curri¬
mus. ħ sapiamus qͥd̃ nõdũ ꝑ¬
fcĩ sumꝰ ut illic ꝑficiam᷑ quo̾
ꝑfc̃e adhuc currimꝰ. ut cũ uene¬
rit qd̾ ꝑfcm̃ est. qd̃ ex parte est
destruatur .i. ũ iam ex parte sit
ex toto. Quia fidei ⁊ spei iaires
ip̃a ñ que credatur ⁊ sꝑetur s
que iudeatur teneat᷑ ꝙͣ succe¬
tat. Caritas aũt que in trib ma¬
ior est. ñ auferatur s augeat᷑
⁊ impleatur: ꝯtemplata ꝙ cre

Expanded text:
piamus, id est quotquot perfecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut, cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque succedit, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur, contempla
Abbreviated transcription (Latin):
cã malo aĩo facit. Si gͦ lumer
qd̾ in te est tenebre sunt. tene¬
ure quantes ħest si ip̃a cordis
intentio qua facis qd̾ facisq̃
tibi nota est. sordidatur ap¬
petitu rer̃ t̾renaꝵ ⁊ tp̃aliũ
atq cecatur: qnͣto magis ip̃m
fcm cuiꝰ incertus est exitus.
sordidũ ⁊ tenebrosũ est. Qõ¬

Expanded text:
am facit. Si ergo lumen quod in te est, tenebrae sunt, tenebrae quantae? hoc est, Si ipsa cordis intentio, qua facis quod facis, quae tibi nota est, sordidatur appetitu rerum terrenarum et temporalium, atque caecatur; quanto magis ipsum factum, cujus incertus est exitus, sordidum et tenebrosum est? q
Abbreviated transcription (Latin):
di scriptãꝵ locis satis apparet
dũm nr̃m. nõ hoc ĩ probare si
quis humano corde ista ꝓcuret
⁊ siquis pp̃ ista deo militetaid
in oꝑib suis ñ regnũ dei s
istoꝵ acquisit̾onẽ intueatur

Expanded text:
di Scripturarum locis, satis apparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret; sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitio
Abbreviated transcription (Latin):
loco uehement̃ canendũ est ne
forte cũ uiterimꝰ aliquẽ seruũ
dei prouidere ne ista nc̃cia desint
uł sibi uł eis quoꝵ sibicura qmiᷤ¬
sa est indicemus eũ qͣ p̃ceptum
dñi facere ⁊ de crastino fuisse¬
sollicitũ. Nam ⁊ ip̃o dñs cui nu̾̃s¬
trabant angeli tũ pp̃ exemplũ
ne quis postea scandalũ patere¬
tur. cũ aliquẽ seruoꝵ oius aĩa¬
u̾tisset ista ncc̃ia procimre. locu¬
los habere dignatus est quib
pecuma. Unde usib nc̃us quic¬
quid ꝯpꝰ susset p̃beretur:. Quo¬
rũ loculoꝵ su scriptũ est custos

Expanded text:
loco uehementer cauendum est, ne forte, cum uiderimus aliquem seruum dei prouidere, ne ista necessaria desint uel sibi uel eis quorum sibi cura commissa est, iudicemus eum contra praeceptum domini facere et desollicitum. Nam et ipse Dominus, cui ministrabant Angeli , tamen propter exemplum, ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur: quorum loculo
Abbreviated transcription (Latin):
dam ait. Qd̃ uult faciat. It̃ inquit
ad philenonẽ de onesimo. Qũẽ
ego uoluem̃ ap̃ me detinere: ut
ꝓte mͥ m̾istraret s sine ꝯsilio
tuo n uolui facere. ut ñ qiͣ ex
ncc̃itate bonũ tuũ eẽt. s uolũ¬

Expanded text:
dam ait: Quod vult faciat . Item, » inquit, « ad Philemonem de Onesimo: Quem ego volueram apud me detinere, ut pro te mihi ministraret; sed sine consilio tuo nihil volui facere, ut non quasi ex necessitate bonum tuum esset, s
Abbreviated transcription (Latin):
tur castũ se hr̃e cor. Et ad hoc
Rudit multis testimonus uo¬
lens oitend̾e posse ẽẽ in hoĩe cas¬
tũ cor. Nec tũ dicit qũo accipi¬
endũ sit qd̃ ꝓposuit ꝯͣ se dici

Expanded text:
tur castum se habere cor? » Et ad hoc respondit multis testimoniis, volens ostendere posse esse in homine castum cor: nec tamen dicit quomodo accipiendum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia sit p̃dc̃us ħo. cogitare
d ne aͥd in illo qd̾ ip̃e non uid
iueniat᷑ ẽẽ culpandũ cũ rex
iustus sederit in throno. cꝰ. cogni¬
tionẽ fug̾e delicła nõ possunt
nec illa de quib dcm est delicta
quis intelligit. Cũ gͦ rex iustus
sederit inthrono quis głabit᷑

Expanded text:
ditus homo, cogitare debet, ne aliquid in illo, quod ipse non videt, inveniatur esse culpandum, cum rex justus sederit in throno, cujus cognitionem fugere delicta non possunt, nec illa de quibus dictum est, Delicta quis intelligit ? Cum ergo rex justus sederit in throno, quis gloriabitur
Abbreviated transcription (Latin):
endũ est s ip̃i lum̃̃ ueritati ᷤ
a quo ueĩ denuit̃ ꝓ sui capa¬
citate illustrat᷑ ut uerũ ali¬
quid in rõcinando senciat.
Quidmirũ si diaboli aĩa pͣ¬
ua cupiditate ꝑu̾sa quieꝙͥ¬
tñ uerũ de iusto iuro cogitauit
ce audisse ꝑ hibetur. Quicꝙ aũ
falsũ: illi cupiditati trbintur¬
qua diaboli nom̃ accepit. Quã¬
quã ⁊̃ ꝑcreatum̃ corporalemat¬
rũq locutus est: seu bonis seu
Qͥd gͦ mirũ si qũaquã nõ in ipa
cogitatione ꝑ aliqua certe crea¬
turã tali operi accomodatã deus
locutꝰ cũ diabolo dr̃. Nec dignitatis
da tamqmͣ si loqueretur cũ aĩa
humana stulta aut cupida. aut
ip̃i dicant qũo locutus est cũ illo
diuite cuiꝰ cupiditatẽ stultissi¬
mam arguere uoluit dicens stus¬
te hac nocte hac nocte aĩa tua
expostulat᷑ a te. hec q̃ p̃parasti:
cuius erunt. Certe hoc ip̃e dñs ĩ
euͣgelio dicit cui hereticisti
uelint uelint colla submittũt.

Expanded text:
est, sed ipsi lumini ueritatis, a quo uel tenuiter pro sui capacitate inlustratur, ut uerum aliquid in ratiocinando sentiat: quid mirum, si diaboli anima praua cupiditate peruersa quidqutamen uerum de iusto uiro cogitauit,ce, laudasse perhibetur, quidquid autem falsum, illi cupiditati triqua diaboli nomen accepit. Quanquam etiam per creaturam corporalem at locutus est seu bonis seu am non ipsa. cogitatione, per aliquam certe creaturam tali operi accommodatam deus locutus cum diabolo dicitur? Nec dignitatis da, tamquam si, loqueretur cum anima humana stulta et cupida. aut ipsi dicant, quomodo locutus est cum illo diuite, cuius cupiditatem i stultissimam arguere uoluit dicens: stulte, hac nocte anima tua expostulatur a te; et quae praeparasti . cuius erunt? certe hoc ipse dominus in euangelio dicit; cui haeretici isti, uelint, nolint, colla submittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quid opꝰ sit oĩone si deus
iam nouit quid nobis sit nec¬
cessariũ. nͥ qr ip̃a or̃onis intẽ¬
tio cor nr̃m serenat ⁊ purgat
capacẽ qꝙ efficit ad excipienda
diuina munera q̃ spiritalit̾ no¬
sio cordis ad dm̃ qui semꝑ dare pa¬
nitus est. si nos capiamus qd̾ de¬
derit ⁊ in ip̃a ꝯu̾sione purgatio
int̾ioris oculi. cũ excluduntur
nindũ est. que nos orare ille pre¬
ceperit ꝑ quẽ discimꝰ quid oremꝰ
⁊ ꝯsequimur qd̾ oramus. Sici᷑¬

Expanded text:
sit, quid opus sit ipsa oratione, si deus iam nouit, quid nobis sit necessarium, nisi quia ipsa orationis intentio cor nostrum serenat et purgat capaciusque efficit ad excipienda diuina munera, quae spiritaliter noversio cordis ad eum, qui semper dare paratus est, si nos capiamus quod dederit; et in ipsa conversione purgatio interioris oculi, cum excluduntur ndum est quae nos orare ille praeceperit, per quem et discimus quid oremus, et consequimur quod oramus. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
portumis. ꝑ qd̾ hostiũ ea que
foris sunt improbe se mñgũt
⁊ int̾lora nr̃a appecunt. Clau¬
dendũ est gͦ hostiũ .i. carual
sensui resistendũ est ut or̃ost
ritał oirigat᷑ aod patre̾ q̃ fit ĩ
utimis cordis. uͥorat᷑ pat̾ in ab¬
scondito reddet uobis. ¶Orantes¬
aũt nolite multũ loqui sic̾ eth¬
nici. arbitrant᷑ eñ qd̾ in multi¬
loquio suo exaudiant᷑. Sic̃ ỹpo¬
cutaꝵ est p̃bere se spectandos ĩ
oratõne. quoꝵ fructus est pla

Expanded text:
portunis, per quod ostium ea quae foris sunt improbe se immergunt, et interiora nostra appedendum est ergo ostium, id est, carnali sensui resistendum est, ut oratio spiritualis dirigatur ad Patrem, quae fit in intimis cordis, ubi oratur Pater in absconditoautem nolite, ait, multum loqui, sicut Ethnici: arbitrantur enim quod in multiloquio suo exaudiantur. Sicut hypocritarum est praebere se spectandos in oratione, quorum fructus est plac
Abbreviated transcription (Latin):
ticipos fc̃i: societatẽ sc̃e fr̃nitatis
mierant. Et beatus stephs in
terant n adu̾sus illam ꝯmu¬
nẽ grãm dimicabant. Et apłc
tatẽ oppugnando: peccauerat ꝓ
hus aũt qui nõ abruperant amo¬
rom. s timorẽ succubuerant:
orat ut eis ignostatur. Sic enĩ
dicit alexender erarius: mul¬
ta mala mͥ ostendit. Reddet illi

Expanded text:
ticipes facti societatem sanctae fraternitatis inierant. Et beatus Stephanus derant, neque adversus illam communem gratiam dimicabant. Et aposttatem oppugnando, peccaverat. Pro his autem qui non abruperant, amorem, sed timore succubuerant, orat ut eis ignoscatur. Sic enim dicit: Alexander aerarius multa mihi mala ostendit; reddet illi
Abbreviated transcription (Latin):
sordib luctuosis ẽẽ sactanciã
⁊ eo periculosiorẽ quosub
uõie seruitutis dei decipit. Qͥ
gͥ ĩmoderato cultu corporis
citur reb ip̃is ponpaꝵ secu¬
li ẽ sectator nec quẽqua fallit¬
dolosa ymagnie scĩcatis. Nõ p̃p¬
ea ornatu suꝑfluo debet aspectus
ĩdecipiant. Qr ⁊ ille om̃s ñ debent
deponere pelles suas. si aliqũ lu
ꝑi eis se ꝯtegunt. Queri gͦ solet
qͥd sit qd̃ ait. bos aũt ieumantes
ungite capita ur̃a ⁊ facies ur̃as¬
ꝑtinet. lauare aũt faciem ad nĩ¬
diciã. Et id̾o cap̃ ungit qui leta¬
tur int̾ius mente atq rõne. ħ
eñ tͦte accipimꝰ cap̃. qd̾ ĩ aĩa p̃¬
minet. ⁊ quo cet̾a hõis regi ⁊ gu¬
bernari mainfestũ est. Et hoc
facit qui ñ foris querit letioiam.
gaudeat. Caro enĩ q̃ subiecta eẽ
debet nullo mͦ est tocius natu
hũane cap̃. Nemo quidẽ ñ ꝙͦ cr¬
nem suã odio hu̾it sic̾ apħ dicit:¬

Expanded text:
sordibus luctuosis esse posse jactantiam; et eo periculosiorem, quo sub nomine servitutis Dei decipit. Qui ergo immoderato cultu corporis citur rebus ipsis, pomparum saeculi esse sectator, nec quemquam fallitdolosa imagine sanctitatis: qui ea ornatu superfluo debet aspectus decipiant, quia et illae oues non habent deponere pelles suas, si aliquando eis lupi se contegunt. Quaeri ergo solet, quid sit quod ait: uos autem ieiunantes unguite capita uestra tinet, lauare autem faciem ad munditiam,%et ideo caput unguit qui laetatur interius mente atque ratione. hoc enim recte accipimus caput, quod in anima praeminet et quo cetera hominis regi et gubernari manifestum est; et hoc facit qui non foris quaerit laetitiam, gaudeat. caro enim, quae subiecta esse debet, nullo modo est totius naturae humanae caput. nemo quidem umquam carnem suam odio habuit, sicut aposto
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ est hus p̃ceptis omen
nrãm nitent̾onẽ inĩt̾iora gau¬
dia dirigi. ne foris querentes
mercede huic seculo ꝯforme¬
to solidioris atq firmioris qnͣ¬
to int̾ioris beatitudinis. In hoc¬

Expanded text:
nifestum est his praeceptis omnem nostram intentionem in interiora gaudia dirigi, ne foris quaerentes mercedem huic saeculo conformeto solidioris atque firmioris, quanto interioris beatitudinis, qua no
Abbreviated transcription (Latin):
ne temptationes. Credo cũ bo
aut irritatur in frẽm studio
lac de quib apħs dicit. Temptatõ
uos ũ app̃hendat nͥ hũana. Cũ idẽ
dicat fidelis deus qui nos ꝑmutar¬
nos temptari spͥ. quã potests ser¬
tĩs dollerare. In qua sũia satis os
tendit non id nobͥis orandũ ẽẽ ut
ñ tep̃tem᷑ s ne in cep̃tatonẽ in¬
riculose in quas inferriatq in
mofrangit᷑ adũsaꝵ molestia qͥ
prosperaꝵ deloctatione ñ capit᷑
¶ Ultima ⁊ septima petitio est.s
libera nos a malo. Orandũ enĩ
est ut ñ solũ inducam᷑ in ma¬
lũ quo caremꝰ qd̾ sexto loco peti¬
tur. s ab illo ⁊̃ liberemur quo
inducti sumnis. Qd̃ cũ fom erit

Expanded text:
e temtationes, credo, cum boaut irritatur in fratrem studio lat. de quibus apostolus dicit: temtatio uos non apprehendat nisi humana, cum idem dicat: fidelis deus, qui non uos sinat temtari super quam potestis feretitendit non id nobis orandum esse ut non tentemur, sed ne in tentationem inriculosae in quas inferri atque imo frangitur adversarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur. 35. Ultima et septima petitio est, Sed libera nos a malo. Orandum est enim ut non solum non inducamur in malum, quo caremus, quod sexto loco petitur; sed ab illo etiam liberemur, quo jam inducti sumus. Quod cum fact
Abbreviated transcription (Latin):
tudi ꝙ ħ ess uanitas. Risum repitaui er rorem:
⁊ gaudio dixi cud frustͣ deciꝑis : Cogitaui s̃ corde
meo abilin̾e aiuno aĩam meam. ut animũ meũ
transferrem ad sapĩam deuitarem qi stulitiã do¬
nec uidẽm qͥd ess utile filuĩs homin. Oꝙͣ ꝯtͣ¬

Expanded text:
ue esset vanitas risum reputavi errorem et gaudio dixi quid frustra deciperis cogitavi in corde meo abstrahere a vino carnem meam ut animum meum transferrem ad sapientiam devitaremque stultitiam donec viderem quid esset utile filiis homin
Abbreviated transcription (Latin):
dida figm̃ita poetarũ. ⁊ cliũsis eriubꝰ polluta degma
ogẽtilis ppłi. Occurcꝰ pr̃is: affectus cliuine mis̾atioĩs
anulus fides. stola pͥma: ĩnocẽta. calciamita p̾dicõ. ui¬
tulus saginatꝰ. xͦ. occisio uituli. passioxͥ. Epule partici¬
patio gr̃e. sĩpħia ⁊ corꝰ. de reditu filii gr̃a ⁊ clio de ceditu¬

Expanded text:
dida figmenta poetarum, et diversis erroribus polluta dogmao gentilis populi; occursus patris, effectus divinae miserationis; annulus, fides; stola prima, innocentia; calceamenta, praedicatio; vitulus saginatus, Christus; occisio vituli, passio Christi; epulae, participatio gratiae; symphonia et chorus de reditu filii, gratiarum actio de c
Abbreviated transcription (Latin):
distim̾ sensũ capacem. mtllc̾m fa¬
cuem. memoriã tenacẽ. linguã
disertã. sermonẽ gratũ. doctrinã
suasibilem. esficatiã in opere. gr̾ã
effc̃m inceptis. solam̃ ĩ adu̾sis.
cautelã ĩ prosperis. ⁊ quocũꝙ u̾¬
tebã me. ubiꝙ gr̃ã tua ⁊̃ mĩa p̃.¬
errabam reduxisti me. qñ igno¬
rabam detiusti me. qñ peccaba̾
corripiusti me. qñ tristabar oso¬
latꝰ es me. qñ desꝑabam ꝯfortas¬
time. qñ cecidi erepsisti me. qñ
steni tenusti. qñ iui duxisti me.
qũ ueni suscepisti me. ¶. uerefa¬
teor merito amor iste singula.¬
ris dr qui tũ se ĩ multos diffũ¬
dat. ita tñ unice singłos ample
plens. uͥq p̾sens. om̃iũ curam.
agens. ⁊ tñ singulis q̃i oĩb em

Expanded text:
i sensum capacem, intellectum facilem, memoriam tenacem, linguam disertam, sermonem gratum, doctrinam suasibilem, efficaciam in opere, gratiam effectum in coeptis, solamen in adversis, cautelam in prosperis, et quocunque vertebam me, ubique gratia tua et mierrabam, reduxit me; quando ignorabam, docuit me; quando peccabam, corripuit me; quando contristabar, consolatus est me; quando desperabamti me, quando cecidi erexisti me; quando steti, tenuisti me, quando ivi duxisti me; quando veni, suscepisti me. teor merito amor iste singularis dicitur, qui, cum se in multos diffundat, ita tamen unice singulos amplexplens, ubique praesens, omnium curam agens, et tamen singulis quasi om
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus est deus. sponsa est a ĩa. c
aut sponsus domi est. qñ ꝑ mt̃nũ
gaudiũ mentem ieplet. t̃c rece¬
dit. qñdulcediem ꝯtemplat̾ois
subrrahit. S qua similitudine

Expanded text:
Sponsus est Deus; sponsa est anima. Tunc autem sponsus domi est, quando per internum gaudium mentem replet; tunc recedit, quando dulcedinem contemplationis subtrahit. Sed qua sim
Abbreviated transcription (Latin):
sam. Iuiꝰ fetimditatẽ increpat
huiꝰ pulcritud̾iem ꝯm̃dat. Ilã
ĩcrepando timore ꝯcutit. istam
lsudando ad amorẽ accendit.¬
turpitud̾is. ego toiꝰ speciosus sũ.¬
qr om̃e ꝙ pultrũ est mñ me est. tu
est macula ñ esb inte .¶. ueni de cor
de mũdato ad mũdadorẽ cordiũ.
nis ad me. sẽremanes inte. aicen¬

Expanded text:
am. Illius foeditatem increpat, hujus pulchritudinem laudat. Illam increpando timore concutit. Istam laudando ad amorem accendit.turquia omne quod pulchrum est in me est. Tu est. Macula non est in te. Vede mundato ad mundatorem cordium, nis ad me si remanes in te, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
rice tres sunt partes. pͥma mathe¬
matica. ẜa ꝑdiica. t̾cia theorica
in quib ꝯtẽplatio u̾itatis q̃ m
quibdã ꝯtẽplationũ gradib
ad sũmũ ꝯscendit. pͥma enĩ b
naturas ⁊ est inhus q̃ ꝓgressio
quedã ⁊ ꝓfectus mentis ad cog¬
noscendũ uerũ ꝯscendentis ꝑ
insibiles .n. miusibiliuĩ formas

Expanded text:
rice tres sunt partes. Prima mathematica. Secunda physica. Tertia theologica. In quibus contemplatio veritatis, quasi quibusdam contemplationum gradibus adnaturas. Et est in his quasi progressio quaedam, et profectus mentis ad cognoscendum verum conscendentis. Per visibiles enim visibilium formas
Abbreviated transcription (Latin):
ditis ioqͥ ꝯue̾it. Senes loqͥ debent de disc̾¬
t̾de bene ꝯsiclendi. iuuenes de instan¬
cia benefatiendi. Sapientes de miss̾iis
script᷑aꝵ. Simplices de exemplis bonoꝵ
oꝑm. hii qͥ ext̾iora tractant negocia de
de disciplina iuuendi. p̃lati de prouisi

Expanded text:
i sunt subditi. Senes loqui debent de discretione bene consulendi. Juvenes de instantia benefaciendi. Sapientes de mysteriis Scripturarum. Simplices de exemplis bonorum operum. Ii qui exteriora tractant negotia, de de disc
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ suam faceret in illis. the¬
ologia u̾o̾ dina opera restau¬
nitatẽ ihu⁊t satramenta eius
que ab micio sunt. Naturaali
b q pro modo subiũctis ut in
mentis gr̃e. ⁊ carne u̾bi ⁊ nusti¬
ca operatione ip̃ius ostenditur
quã naturali sp̃e rer̃ p̃dicetur
⁊ idcirco mũdana theo logia
parũ eudenti demĩnt̾one utẽs
ñ ualuit ĩ ꝯp̃ hensibilẽ uerita¬
tem sine ꝯtagione erroris edu¬
cere qũa duuna noscit᷑ theo¬
ac pura assertione p̃dicare.¬

Expanded text:
tionem suam faceret in illis. Theologia vero divina opera restaunitatem Jesu, et sacramenta ejus quae ab initio sunt, naturalibus quoque pro modo subjunctis, ut in mentis gratiae, et carne Verbi, et mystica operatione ipsius ostenditur, quam naturali rerum specie praedicetur. Et idcirco mundana theologia parum evidenti demonstratione utens, non valuit incomprehensibilem veritatem sine contagione erroris educere, cum divina noscitur theoac pura assertione praedicare.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ut ipãm illoꝵ efficatiam
oĩ studio pfendã estimemuis. le¬
ginꝰ artes ⁊̃ studia ⁊ discip li¬
nas ⁊ rõnũ p̃cepta płima que
illisensu ⁊ ingenio suodato
in ħ ip̃o scrutati sunt ⁊ mue¬
nerũt ⁊ niscriserũt inuenta
⁊ legenda post̾is tradiderunt
logicam ⁊ echicam. ⁊ mathe¬
maticam. ⁊ phisicam. de for

Expanded text:
iam iam omni studio praeferendam existimemus. Legimus artes, et studia, et disciplinas et rationum praecepta plurima, quae illi sensu et ingenio suo dato in hoc ipsum scrutati sunt, et invenerunt; et scripserunt inventa, et legenda posteris tradiderunt, logicam, et ethicam, et mathematicam, et physicam, de forma
Abbreviated transcription (Latin):
pexit ⁊ nõ potuit uerũ agnos¬
cere. uoluit eiuĩ ꝯtemplari oꝑa
dei ai q̃ muranda feterat. ⁊ q̃
prgͥfi posuerat imuttanda
uoluit uenerari. Neq enĩ mor¬
bũ suũ atcendit ut pia deuo¬
tione medicinã quereret. s de
falsa sanitate p̾sumeuis dedit se
ut uana curiositate aliena in¬
uestigaret. ⁊ uidebat᷑ extrase ꝓ¬
ficcre. s defecit uise ⁊̃ cũ quierat
supea se ñ inuenit ⁊ ꝓposuit esti¬
mat̾ones de illo quas corde suꝑ
boꝯceperat ne uerũ ignorare
uideretur ⁊ scissus est mnina er
tati. t̃ excellenti duunitati de¬
formia ut error fieret manifes¬
tũ pͥus enĩ lierũ erat ⁊ magnũ
uidebat᷑ ⁊ nouissime successit
falsitas ⁊ ueritas ꝯsũmari de¬
buisset. ⁊ demr̃atũ est qĩ lu¬
men qõdã in parte una ut ibi
norancie uͥerroris laqueus
datiam p̃sup̃tionis sue quase
p̃cipitauerunt ire in illud.
querunt uͥ tam mistta mues¬
tigatione secreta nature et
addita rer̃ ronditaꝵ prosetuti

Expanded text:
t non potuit verum agnoscere. Voluit enim contemplari opera Dei quae miranda fecerat, et quae proposuerat imitanda noluit venerari. Neque enim morbum suum attendit, ut pia devotione medicinam quaereret; sed de falsa sanitate praesumens, dedit se ut vana curiositate aliena investigaret. Et videbatur extra se proficere, sed defecit in se et eum, qui erat supra se, non invenit. Et proposuit existimationes de illo, quas corde superbo conceperat, ne verum ignorare videretur: et secutus est in via errtati, et excellenti majestati deformia, ut error fieret manifestus. Prius enim verum erat, et magnum videbatur et novissime successit falsitas, cum veritas consummari debuisset. Et demonstratum est quasi lumen quoddam in parte una, ut ibinorationis, ubi erroris laqueus daciam praesumptionis suae, qua se praecipitaverunt ire in illud: querunt: ubi tam multa investigatione secreta naturae, et abdita rerum conditarum prosecut
Abbreviated transcription (Latin):
nature erat sp̃es huiꝰ mundi
marirtas u̾bi ⁊ nutroq deꝰ.
monstrabatur. s in utroq
ñ intelligebatur qm̃ natura
quidẽ sp̃e sua artificẽ demĩa¬
uit. s ꝯtemplantis oculos il¬
luminare non potuit huma¬
ciua fuit ut ceci lumine reci¬
ꝑent : ⁊ doctrina ꝑit̾ ut iu¬
tentes agnoscerent uerita¬
tem. liuitũ fecit ex sputo ⁊
linruit oculos ceci. ⁊ lauit
⁊ iudit ⁊ qͥd postea. deinde
uidenti ⁊ nõ cognoscentia
ait. ego sũ. ⁊ qui nõ loquit᷑
tetũ. ip̃e est filus deĩ. prius gͦ
illummauit. post ea dem̃ra¬
uit. Natura enĩ demr̃are po¬
tuit s illuminare ñ potuit
⁊ mundꝰ creatorẽ suũ ip̃e pre¬

Expanded text:
nature erat species huius mundi; nature erat species huius mundi; manitas verbi. Et in utroque deus monstrabatur, sed in utroque; non intelligebatur; quia natura quidem specie sua artificem demonstravit, sed contemplantis oculos illuminare non potuit: humacina fuit, ut ceci lumen reciperent et doctrina pariter, ut videntes agnoscerent veritatem. Lutum fecit ex sputo et linet vidit . Et quid postea? Deinde videnti et nondum cognoscenti ait: Ego sum, et qui loquitur tecum, ipse est Filius Dei . Prius ergo illuminavit, postea demonstravit. Natura enim demonstrare potuit, illuminare non potuit. Et mund
Abbreviated transcription (Latin):
onis int̾ne n archam sapĩe
nouerat ⁊ conditoriũ che¬
lo utens documento lippiani
acie lum̃ nubilũ ⁊ ambigu¬
ũ adducens speculanti in
rer̃ creaturaꝵ sp̃e ꝯtẽ plaba¬
tur pp̃ ea errauerũt ⁊ euanu¬
erunt cũ trausire uellent m̃
te eaq̃ sola nosse atoeꝑant ⁊
palpantes estimationibus
ñ poterant ceti inuenti st̃
qui se uid̾e putauerunt hoc¬
theologia. sic .n. ip̃i nocaue¬
runt studiũ quo diuina scru¬
tari crediderunt uanitatis
eoꝵ ⁊ decept̾onis p̃dicat ue¬
ueranda in quib tam mła¬
p̃t̾ uerũ ⁊ rectũ ⁊ nature
bone ꝯsentaneũ meuas¬
erubescere ꝯpellant᷑ in eis.
dignũ quippeerat ut ꝯfim¬
derent᷑ in sũmis. qui de insini¬
oꝵ cognitione superbi erant
⁊̃ qui hũilitatẽ fidei in mor¬
te saluatoris despiciũt celsi¬
tud̾iem eiꝰ ad mitcent᷑ in agni¬
tione creatoris. duo .ni. simła¬
cra ꝓpoĩta erant hõi in quib
inuisibłia und̾e potuisset ur̃
nature ⁊ unũ gr̃e simulatrũ

Expanded text:
onis interne. Neque arcana sapientie noverat et conditorum thedocumento utens, lippienti acie, lumen nubilum et ambiguum adducens, speculanti, in rerum creatarum specie contemplabatur. Propterea erraverunt et evanuerunt, cum transire vellent mente, per ea que sola nosse acceperant et palpitantes estimationibus n poterat, ceci inventi sunt, qui se videre putaverunttheologia sic enim ipsi vocaverunt studium, quo divina scrutari crediderunt vanitatis eorum, et deceptionis praedicat veneranda; in quibus tam m verum, et rectum, et naturae bonae consentaneum menerubescere compellantur in eis. Dignum quippe erat ut confunderentur in summis qui de infimorum cognitione superbi erant, et qui humilitatem fidei in morte Salvatoris despiciunt, celsitudinem ejus admirentur in agnitione Creatoris. Duo enim simulacra proposita erant homini, in quibus invisibilia videre potuisset, unum nature et alterum gratie. Simulacrum
Abbreviated transcription (Latin):
matio seruabatur ⁊ incho
parabatur ut inue¬
nirent ueritade̾ illam ꝙͣ op
portuit suscipere filios iute
obsequiũ sũ me uoritatis. ciiꝰ
labor ip̃is appõitus est husfiuc¬
tus seruatus ⁊ in õtb hus¬

Expanded text:
matio servabatur et inchoatio parabatur, ut invenirent veritatem illam, quam oportuit suscipere filios vitae ad obsequium summae veritatis. Cujus labor ipsis appositus est, iis fructus servatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ris ẜ formam rõnis ĩsite sub
diderunt ⁊ ut ip̃i putauert
ꝯsũmaturi. s uere amissuri
⁊ uerã nõ muenturi. Iam
ad s de longe ostendens qd̃ q̃¬
rebat᷑ neq luicẽ ingm̃s oculis
caligantib. nacura enĩ ad s̃¬
nitutẽ ꝯditasereatorẽ sinuĩ
demr̃auit s erat similitudo
ꝑegrina ad excellentẽ ⁊ dñã
docenda fuerat natura. qm̃ ⁊
ip̃a sana ñ erat. ut młm tlares¬
ceret in ꝯtẽplationẽ. Non eĩ

Expanded text:
ubtdixerunt, ut ipsi putaverunt, consummaturi; sed vere amissuri, et veram non inventuri. Nam,aliquid, sed de longe ostendens, quod quaerebatur, neque lucem ingerens oculis caligantibus. Natura enim ad servitutem condita, creatorem suum demonstravit; sed erat similitudo peregrina ad excellentem maiestatdocenda fuerant vera, quia et ipsa sana non erat, ut vi sua claresceret in contemplationem. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
fuit enĩ quedam sapientia que sa
ceprt ⁊̃ minuit magnũ se esti¬
mans mea ⁊ p̃sũpsit ⁊̃ dixit ut
ultra p̃cederet ad sapĩam sũmã
ꝯfidens in sapiencia sua qiͣ uia
potuisset eẽ ad illam ⁊̃ ascendit
et eleuatꝰ est. ut alta corde ꝑueni¬
ret ⁊ fecit sibi escalẽa sp̃em cre¬
ature nisens ad inutibilia cre¬
atoris. tunc q̃ manifesta erant
dei ad slluminat̾onẽ processe¬
rint ⁊̃ uota fc̃a sinit ut proba¬
rentur corde nõ puro. Nam il
la q̃ udebantur nota erant. ⁊¬
erant alia: que nota ñ erant ⁊̃
crunt mente ultra possibilem
ñ potuit inueniri sapiencia
dei. ⁊ monstrauit sap̃ĩam illã
que stulticia iudebatur. ⁊ nõ
erat ut uera sapĩa inuenire¬

Expanded text:
Fuit enim quedam sapientia, que sacepit et tumuit; magnum se estimans in ea et presumpsiultra pergeret ad sapientiam summam confidens in sapientia sua, quasi via esse potuisset ad illam. Et ascendit, et elevatus est ut ad alta corde perveniret. Et fecit sibi scalam, speciem creaturae, nitens ad invisibilia Creatoris. Tunc quae manifesta erant Dei, ad illuminationem processerunt; et nota facta sunt ut probarentur corde non la que videbantur nota erant: et erant alia, que nota non erant: euerunt et corruerunt mente ultra possibilem n potuit inveniri sapientiam dei et monstravit sapientiam aliam que stultitia videbatur et non erat ut vera sapientia invenire
Abbreviated transcription (Latin):
mones ad mittant᷑. loca in quibus ua¬
na ⁊ suꝑfiua dici debeant inuenire
ñ possũ. Neq g̾ indiuinis ⁊ sacratis
loci ubi de disciplina agend̾ est ques¬
gocia admiscere debemꝰ. Nec ea que

Expanded text:
mones admittantur. Loca in quibus vana et superflua dici debeant, invenire non possum. Neque igitur in divinis et sacratis locigotia admiscere debemus, nec ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
q̃pere ⁊ corrupt̾onis putredine̾
uenm̃ta plusuilia ꝙͣ p̃ciosa plus
gͦssa. ꝙͣ subtilia. plis aspeni ꝙͣ mol¬
sia. plus fusda ꝙͣ nitida. plus neglec¬
te ꝙͣ aturate ꝯpositaamare.¬
¶ oestuse modus ⁊ sigato m̃oroꝵ cor¬
poris ad om̃agendi ⁊ hñdi modũ
hic sex modis rep̃h ensibił ĩue
solutus. aut tardꝰ aut tacitus
lastuuiam. dissoliꝰ negligenciã
tardꝰ pigriciã. citatꝰ ĩ astanciã. ꝓ

Expanded text:
ere, et corruptionis putredinem,enta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accurate composita ve est motus et figuratio membrorum corporis, ad omnem agendi et habendi modum; hic sex modis reprehensibilis invsolutus, aut tardus, aut citatus, lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, ci
Abbreviated transcription (Latin):
cis exemplificemus ħ ẽ rid̾e sñ aꝑtoe
denciũ nid̾e sñ defixione ocłoꝵ lod sñ ex̃¬
tensione manuũ ⁊ intentat̾one digitoꝵ
sũ ꝯtort̾one labioꝵ. sũ iactat̾one capi¬
tis. sine eleuat̾one sr̃cilioꝵ incedere

Expanded text:
cis exemplis probemus ridere sine apertione dentium. videre sine defixione oculorum, loqui sine extensione manuum et intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capitis, sine elevatione superciliorum; incedere
Abbreviated transcription (Latin):
eł ͭ exħortemur ad ꝯstanciam trandos¬
⁊ ad timorẽ supertos. ad feigaitatẽ pro¬
digos. ad liberalitatem auaros. ad liu
tatonis nimis tacitos. ad alacͥtate̾ seg
cautos. ad sollicitudinẽ obliuiosos.
ad modestiã uerecundos. ¶ Sequit᷑¬

Expanded text:
 Exhortemur ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ad liberalitatem avaros, ad humatationis nimis tacitos, ad alacritatem segcautos, ad sollicitudinem obliviosos, et ad modestiam inverecundos, et
Abbreviated transcription (Latin):
suũ opꝰ tã decent̃ ac modeste imple¬
at qͣrinus ꝑ indiscipiiã aspicien¬
ciũ ocłos ñ osfendat.q. est enĩ facies¬
discipline speculũ cͥ tanto maior cus¬
todia adhibenda est. qnͣtominꝰ si qͥd
dissoluatur: s sẽꝑ hẽat ⁊ rigidã dł¬
qdã res pnͣ.corꝰ hũanũ in quo sin¬
głis menbris sua officia distͥbuca sũt
dũ gͦ unũ menbrũ alt̾ius menbri
offm̾ ĩ ordinate sibi uendicat. ꝙͥ a

Expanded text:
suum opus tam decenter ac modeste impleat, quatenus per indisciplinam aspicientium oculos non offendat. Nam in disciplinae, speculum, cui tanto major custodia adhibenda est, quanto minus si quid dissolvatur, sed semper habeat et rigidam dudam respublica corpus humanum, in quo singulis membris sua officia distributa sunt. Dum ergo unum membrum alterius membri officium inordinate sibi vindicat, quid
Abbreviated transcription (Latin):
exeunteꝰ amitt̾ent. nͨ iacentes
erigere. nͨ ignorantib p̃ dic̾e¬
uentura possent. fonte̾ ꝙ lu¬
cis quẽ egrediens xͥ ip̃i ꝑd̾ent
cecis mlłatenꝰ ꝓpmarent᷑. et mͥ¬

Expanded text:
exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera annuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In
Abbreviated transcription (Latin):
tatisanaloꝵ desid̾ioꝵ carter: lasci¬
uĩe eiatõis iugũ. uinculũ iracun¬
die. q̃ domat ĩ temꝑanciã. ienitatẽ
ligat. ⁊ om̃s mordinatos motus
m̃tis at& illicitos appetitꝰ suffocat.
sic̾ .n. deiꝯstantia m̃tis nascit᷑
in ord̾iata motio corporis. ita quo¬
ꝙr dũ corpꝰ ꝑ disciplinã stringitur
aĩmus ad ꝯstanciã solidat᷑. ⁊ pau¬
latĩ mens intrisecꝰ ad quietem¬

Expanded text:
lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsec
Abbreviated transcription (Latin):
tilia. nł mollia. incolore ne nimis
sint nitida si ñ quol aliomͦ supͣ qmͣ¬
tõis expecit fucata. In format̾õne
ut s̃t decent̾ ⁊ religiose appita .i. ñ¬
ñ ñinis scta. sũ quol aliomͦ ẜ scłi

Expanded text:
tilia vel mollia. In colore, ne nimis sint nitida, sive quolibet alio modo supra qtionis expetit fuscata. In formatione, ut sint decenter et religiose composita, et hunon nimis
Abbreviated transcription (Latin):
mabscondito. ⁊ abiecta ĩ ma¬
initesro fac̾e̾ debemuis. ne uł ola
illa si ostendant᷑ ꝑ aniorẽ̾ ac¬
cepti sauoris mani głe seriure.
incipiant uł ista si abscondant᷑
ꝑtimorẽ nilitatis p̃miũ ret̾bu¬
scolam discipime ĩa intͣais ĩ lec¬
tione dĩna pͥus debetis q̃re̾ ꝙ mo
res nr̃os matrnat ad u̾tutem
ꝙͣ ꝙ sensũ acuat ad subtilita¬
tem. Magis qr uelie informa¬
ri p̃ceptis scriptaꝵ ꝙͣ q̃dib im

Expanded text:
abscondito et abjecta in manifesto facere debemus, ne vel illa si ostendantur per amorem accepti favoris inani gloriae servire incipiant, vel ista si abscondantur per timorem vilitatis, praemium retribuscholam disciplinae jam intrastis, in lectione divina prius debetis quaerere, quod mores instruat ad virtutem, quam quod sensum acuat ad subtilitatem, magisque velle informari praeceptis Scripturarum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dicã mesforib. Colligate pͥmũ zizania ⁊ alliga.
te ea fascituł ad cõburend̾. tͥticũ autẽ og̃gate
ĩ hortel̃ meũ. Tcmꝰ messis est dies resurrectioĩs
qũ messores angłi alligabũt fastitulos demał
ad cõburendũ. ligantes ĩmnũdus cũ imnũdos:
auaros cũ auans. ⁊ sic alios ĩpios cũ suis simili¬
bus. ut qͥ satũ su̾int ĩ culpa: sumil treq̃ant᷑ ĩ pend.
Trincũ aut̃ colligent ĩ horreũ : qr bonis clistͥ¬

Expanded text:
e primum zizania et alligate ea per fasciculos ad comburendum; triticum autem congregate in horreum meum. Tempus messis est dies resurrectionis, quando messores angeli ligabunt fasciculos de malis ad comburendum, ligantes immundos, cum immundis, avaros cum avaris; et sic impios cum suis similibus, ut qui socii fuerunt in culpa, simul torqueantur in poena. Triticum autem colligent in horreum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ħ offtũ homiñ malos auferre de t̃ra. Aĩaduer¬
tũt nõ nosse homĩem ĩ ħͣ uita. quales futiͣ sĩt̃.
cͦt mali sũt. et qͥd etror eoꝵ bonis cõstrat. ⁊ ĩo
non esse tollẽdos. ne boni ĩcticiant᷑. quad forte fu¬
turi sint. uł ne bonis eoꝵ ablatio obsit quib¬

Expanded text:
sit officium hominum malos auferre de terra; animadvertunt non nosse hominem in hac vita quales futuri sint, qui modo mali sunt, et quid error eorum bonis conferat; et ideo non esse tollendos ne boni interficiantur, quod forte futuri illi sunt, vel ne bonis ablatio eorum obsit, quib
Abbreviated transcription (Latin):
gu̾are debuit morieba subito errorũ languore
ost̾nata. S ꝑgẽte dño ad filiã archibynagogi
pleniͦ. tgẽtiũ s̃traret ⁊ sic om̃is ifrł saluꝰ fieret. Mu¬
lier gͦ sangumaria ad̾ curata ecc̃ est de gẽtib: in¬
geati tͦialiũ clelestatõnũ fluxu polluta ⁊ acemu fidͤ¬

Expanded text:
are debuit, moriebatur, subito languore consternata. Sed, pergente Domino ad filiam archisynagogi, plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Mulier ergo sanguinaria a Deo curata Ecclesia est de gentibus ingenti carnalium delectationum fluxu polluta
Abbreviated transcription (Latin):
yhumore trs humectenir ⁊ tale qͣle fiut esse
desinat. ⁊ ꝑ alt̾at̃em uegecatõis aliud fiat. solũ
manet ⁊ fructũ nullũ affert. Si aut̃ fu̾it mor¬
tuũ .i. pĩguedĩe ⁊ humiditate t̃ce putrefactũ
staũ h̾bã g̃mĩat. stipulã roborat. spicas uristas.

Expanded text:
humore terrae humectetur et tale quale prius fuit esse desinat, et per alterationem vegetationis aliud fiat, solum manet et fructum nullum affert. Si autem fuerit mortuum, id est pinguedine et humiditate terrae putrefactum, statim herbam germinat, stipulam robor
Abbreviated transcription (Latin):
destruit᷑. stũ ex affectu ems q̃ parĩt anrã¬
tur qr q̃dã conuptio cõtrahit᷑ ligna ⁊ feñ
⁊ stipła sr̃ etdificant᷑. In ligno pec̃m illiciti
tanonis Instipła illicite culpa cogitatuonis.
m̃iũ om̃ino clestiuit᷑. q amor d̾i ẽẽ ũ p̃. uͥ ñ ÷¬

Expanded text:
affectu eorum quae pariter amantur, quia quaedam corruptio contrahitur, ligna et fenum et stipula superaedificantur. In ligno peccatum illiciti tationis; in stipula, illicitae culpa cogitationis. mentum omnino destruitur, quia amor Dei esse
Abbreviated transcription (Latin):
uestes p̃tiosas. domos. agͦs. ⁊ cet̾a talia. ⁊ uisa
illegrame ꝯ cupistit: multitudĩem languẽ¬
tiũ ht̃ ĩ uisu. Qtqͦt eͥ ĩ uisu illicitoᷤ appe¬
titꝰ ht̃: tot ĩ eodẽ sensu languẽtes ꝯtinet.
Qͥ deł̾tat᷑ ĩ uanis diu̾soꝵ sonoꝵ aũ uocum
modulatõib. aũ illecebͦsis cantib. qͥ aurem
accõmõdat ut aũdiat sanguĩem decͣctionẽ
libẽt aũdiẽdo. ĩ tͣ auditꝰ su ambitum. mul¬
titũomẽ ht lãguẽtiũ. Qͥ delicatis cib̾ ⁊ di¬
gule satissatit: ĩtͣ porticꝰ huiꝰ ambitũ mul¬
truĩdiẽ lãguẽtiũ custodit. Alii diu̾sis odo

Expanded text:
s, et caetera talia, et visa illegitime concupiscit, multitudinem languentium habet in visu. Quotquot enim in visu illicitos appetitus habet, tot in eodem sensu languentes continet. Qui delectatur in vanis diversorum sonorum aut vocum modulatibus, aut illecebrosis cantibus; qui aurem accommodat ut hauriat sanguinem, detractiones libenter audiendo, intra auditus sui ambitum multitudinem habet languentium. Qui delicatis cibis, et digulae satisfacit, intra porticus hujus ambitu multitudinem languentium custodit. Alii diversis odo
Abbreviated transcription (Latin):
licitisũt. de hiis uͦ q̃ ad salutẽ aĩarũ neccͣaris st̃
follicitũdĩem nullã gerũt. Cund̾ ÷⁊ autẽ ne tales
ad antiqͣ uitia relapsi sint: et qd̾ ip̃i iã salute
lib̾atũ istũ imitãt᷑: qui ad uocẽ dͥ salt ĩ se fc̃am
aliĩs stucluit nõtiare. ⁊ ꝑ decapolim p̃dicare.
bolo se lib̾atũ esse u̾bis ⁊ oꝑib bonis demõstrat.
Studeamꝰ ⁊ nos si nõdũ lib̾ati sumꝰ adiabolo
lib̾ari: ⁊ si iam nos lib̾atos cognoscimꝰ salitem
aliis p̃dicem᷑. qͣm nos optinusse gandem᷑. me¬

Expanded text:
sunt; de iis vero, quae ad salutem animarum necessaria sunt, sollicitudinem nullam gerunt! Timendum est autem, ne tales ad antiqua vitia relapsi sunt, et quod ipsi jam salute liberatum istum imitantur, qui ad vocem Domini salutem in se factam aliis studuit nuntiare et per Decapolim praedicare: bolo se liberatum esse verbis et operibus bonis demonstrat. Studeamus et nos si nondum liberati sumus, a diabolo liberari. Et si jam nos liberatos esse cognoscimus, salutem aliis p
Abbreviated transcription (Latin):
sitas ad ĩt̃talẽ amari. ꝑducit᷑. Uidert̃ hoĩes ciuͭis
illiꝰ alegions᷑ lib̾atũ homĩem sede ad pẽdes iħu:
uestitũ. ⁊ sane m̃tis. ⁊ timuer̃t̃. Sessio ad pedes
tus bonã actõem. sanitas ñtis. iustificationẽ
Et rogauerũt iħm. iͭ to disced̾et de finib eoꝵ. Sic̃
uͭ cde finib eor s clisced̾et rogauerũt. Ait iħe
lib̾ato. Uade ĩ dom̃ tuã ad tuos: ⁊ annõtia iłł

Expanded text:
homines civitatis illius a legione liberatum sedere ad pedes Jesu vestitum et sanae mentis, et timuerunt. Sessio ad pedes tus bonam actionem, sanitas mentis justificationem. Et rogaverunt Jesum, ut discederet de finibus eorum. Sicut ut de finibus eorum discederet rogaverunt. Ait Jesus liberato: Vade in domum tuam ad tuos, et a
Abbreviated transcription (Latin):
gẽuiũ ĩ feca actõe ⁊ uana elatõe ĩpudẽt̾ se et̃ ꝓpa¬
labat: ⁊ lapidoꝵ dõ s cult᷑a sem ip̃m lac̾abat.
Grex porcors qͥ uixͤ montẽ pastebat ⁊ ꝙ̃ legio de
homĩe pulsa ĩtit. ⁊̃ ĩ mare p̃cipitaũ: multitu¬
dinẽ iufideliũ ⁊ oͦrslib ĩmũdors expͥmit homi

Expanded text:
ium in foeda actione, et vana elatione impudenter se esse propalabat, et lapideorum idolorum cultura semetipsum lacerabat. Grex porcorum, qui juxta montem pascebat, et quem legio de homine pulsa intravit, et in mare praecipitavit, multitudinem infidelium et quorumlibet immundorum exprimit homi