comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur nisimilitudinẽ p̃uaricationis adã
qui ẽ forma futuri. Uolumꝰ scire quȩ
sit hec tra manifestius: Legamꝰ mala¬
chim. Beatos uos dicent om̃s dicit dñs.
qͣm eritis uos in t̾ra uoluntaria. quȩ
significantiꝰ grece appellatur. dͥuͤͦ n fiuͤ
quã uel scĩ desid̾ant. uel quȩ placeat
deo. Isaias quoq inhec uerba consen¬
tit dicens. Q erit uir abscondens ser¬
mones suos. & apparebit in terra syon.
sicut fluuius glosus interra sitienti
quȩ ẽ terra syon inaqua. apparebit flu.¬
uius głosus: In illa udelicet de qua
idem dauid in alio psalmo canit. Gło.¬
sa dicta sunt de te ciuitas dĩ. & iterũ.
Diligit dñs portas syon suꝑ om̃a ta¬
bernacula iacob. Istas portas diligit
as̃. quas uidemꝰ incineres & fauillaᷤ
ẽẽ conuersas: Non dico prudentib s ne
stultis quid̃ hoc ꝑsuaderi potest. Ego
arbitror & illud quod in sexagesimo
quarto legimꝰ. uisitasti terram & in¬

Expanded text:
tur — in similitudinem praeuaricationis Adam, tur — in similitudinem praeuaricationis Adam, qui est forma futuri. uolumus scire, quae sit terra, manifestius? legamus Malachiam: beatos uos dicent omnes, dicit dominus, quoniam eritis uos terra uoluntaria, quae significantius Graece appellatur quam vel Sancti desiderant, vel quae placeat Deo. Isaias quoque in haec verba consentit, dicens: Et erit vir abscondens sermones suos, et apparebit in terra Sion, sicut fluvius gloriosus in terrquae est terra Sion, in qua apparebit fluuius gloriosus? illa uidelicet, de qua idem Dauid in alio psalmo canit: gloriosa dicta sunt de te, ciuitas dei, et iterum: diligit dominus portas Sion super omnia tabernacula Iacob. istas portas diligit deus, quas uidemus in cineres et fauillas esse conuersas ? non dico prudentibus, sed ne stultis quidem hoc persuaderi potest. ego arbitror et illud, quod in sexagesimo quarto psalmo legimus: uisitasti terram et in
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis eiꝰ. & iterum. Assumens man¬
suetos dñs. Et aꝑtius in eugłio. Discite
ame quia humilissum & mansuetus
corde. In cuius typum &e moyses oĩum
hominũ qui erant suꝑ terrã mansue¬
tissimus scribitur. Hȩc ẽ ut diximꝰ t̾ra
uiuentiũ in qua scĩs uiris atq man¬
suetis bona dñi p̾ꝑantur: quȩ ante ad¬
uentũ dm̃ incarne saluatoris nec a¬
braham. nec ysaac nec iacob. nec ꝓpħȩ.
&e alii iusti uiri consequi potuerunt
Deniq & abraham licet diuersis locis
cum lazaro uidetur apud inferos & ia.¬
cob uir iustus dicit. Lugens & gemens
descendam ad infernũ. Sanguis xp̃i cla¬
ius ẽ paradysi. dicentis ad latronem.
hodie mecum eris in paradyso. Ista est
ut diximꝰ terra uiuentium. terra di¬
uitiarũ & bonorũ dĩ quȩ primꝰ adam
ꝑdidit. & scd̾s adam inuenit: immo
abillo ꝑditam. iste restituit: dicente
apło. Regnauit mors ab adam usq
ad moysen sub cuiꝰ ꝑsona lex intelligi.¬

Expanded text:
tudinis eius et iterum: adsumens mantudinis eius et iterum: adsumens mansuetos dominus et apertius in euangelio: discite a me, quia humilis sum et mansuetus corde. in cuius typo et Moyses omnium hominum, qui erant super terram, mansuetissimus scribitur. Haec est, ut diximus, terra uiuentium, in qua sanctis uiris atque mansuetis bona domini praeparantur, quae ante aduentum in carne domini saluatoris nec Abraham nec Isaac nec Iacob nec prophetae et alii iusti uiri consequi potuerunt. denique et Abraham, licet diuersis locis, cum Lazaro uidetur apud inferos et Iacob, uir iustus, dicit: lugens et gemens descendam ad infernum. sanguis Christi clauis paradisi est dicentis ad latronem: hodie mecum eris in paradiso. ista est, ut diximus, terra uiuentium, terra diuitiarum et bonorum dei, quae primus Adam perdidit et secundus inuenit, immo ab illo perditam iste restituit dicente apostolo: regnauit mors ab Adam usque ad Moysen — sub cuius persona lex intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
gibat qui tantȩ potentiȩ fuit ut par¬
tis ꝑ illum opib salomon filius eiꝰ quo
nullus morbe terrarũ ditior fuit con¬
tentus ẽẽt: S in terra uiuentium illa
bona. querebat quȩ nec oculus uidit
nec auris audiuit. nec in corhominis as.
cenderunt quȩ pparauit ds̃ diligentib
se. Quod autẽ in eugłio dicitur. beati
mites qm̃ ipsi possidebunt terram: uix¬
ta litteram sibi uidetur ẽẽ contrarium.
Non enĩ terrȩ possessio mansuetoꝵ ẽ. &
mitiũ. qui sepe etiam aparentib de¬
relicta ꝑdunt ꝓpt̃ mansuetudinẽ: s
uiroꝵ & fortium uolentoꝵ qui st̃
ad bella ꝓmptissimi. Deniq &e in psal¬
mo quadragesimo quarto qui sub
cingere gladio tuo suꝑ femur tuum
potentissime: Specie tua ce decore tuo
intende. & ꝓsꝑare &e regna. ꝓpter man¬
suetudinem & iusticiam & ueritatẽ :¬
& deducet te mirabilit̾ dextera tua.
hic ẽ qui & inalio psalmo loquebatur
Mem̃to dñe daiuid & omĩs mansue.¬

Expanded text:
gebat, qui tantae potentiae fuit, ut pargebat, qui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opibus Salomon, filius eius, quo nullus in orbe terrarum ditior fuit, contentus esset ? sed in terra uiuentium bona illa requirebat, quae nec oculus uidit nec auris audiuit necenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se. Quod autem in Evangelio dicitur: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram ; juxta litteram sibi videtur esse contrarium. Non enim terrae possessio mansuetorum est et mitium, qui saepe etiam a parentibus derelicta perdunt propter mansuetudinem: sed virorum fortium et violentorum, qui sunt ad bella promptissimi. Denique et in psalmo quadragesimo quarto, qui sub cingere gladio tuo super femur tuum, Potentissime. Specie tua et decore tuo, intende, et prosperare, et regna. Propter mansuetudinem et iustitiam et ueritatem et deducet te mirabiliter dextera tua. hic est, qui et in psalmo alio loquebatur: memento, domine, Dauid et omnis mansue
Abbreviated transcription (Latin):
legentib uideis ambiguũ derelinqͣt
quȩ sit illa terra quã iudere cupiebat:
ipso sermone demonstrat dicens. Cre¬
do uidere bona dñi interra uiuentiũ.
Ergo terra uidȩ quȩ ditionis illius e¬
rat. non ẽ terra uiuentium. id ẽ abra¬
ham. ysaac. & iacob. de quib dñs inque¬
stione resurrectionis dicit. non ẽ ds̃ mor
tuoꝵ s uiuentium. uerum terra & re¬
gio mortuoꝵ de quib loquitur ere¬
chiel. Anima quȩ peccau̾it ipsa moriet᷑.
& non mortiui laudabunt te dñe. sed
in resurrectione occursuri sunt dño sal¬
uatori dicente apło. Hoc enĩ dico uobiꝰ
in sermone dm̃. qm̃ nos qui uiuimꝰ qͥ
relinquim᷑. in aduentu dñi non pre.¬
ueniemus eos qui dormierunt. De quib
& ieremias loquitur. Relinquentes su¬
ꝑ terram scribantur. Quodq ꝓmittit:
credo uidere bona dñi. ad sp̃italem nos
ꝑspicue trahit intelligentiam. Que e.¬
nĩ bona rex alia requirebat. aut qͦ indi.¬

Expanded text:
legentibus Iudaeis ambiguum derelinquat, legentibus Iudaeis ambiguum derelinquat, quae sit illa terra, quam uidere cupiebat, ipso sermone demonstrat dicens: credo uidere bona domini in terra uiuentium. ergo terra Iudaeae, quae dicioms illius erat, non est terra uiuentium, id est Abraham, Isaac et Jacob, de quibus dominus in quaestione resurrectiotuorum, sed viventium : verum terra et regio mortuorum, de quibus loquitur Ezechiel: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Et: Non mortui laudabunt te Domine, sed in resurrectione occursuri sunt Domino Salvatori, dicente Apostolo: Hoc enim dico vobis in sermone Domini, quoniam nos qui vivimus, qui relinquimur in aduentum domini, non praeueniemus eos, qui dormiunt. de quibus et Hieremias loquitur: rel inquentes super terram scribantur. quodque promittit: credo u idere bona domini, ad spiritalem nos perspicue trahit intellegentiam. quae enim bona rex alia requirebat aut quo indi
Abbreviated transcription (Latin):
dane xp̃ianoꝵ nobilissime.
nobilium xp̃ĩanissime. quȩ
sit tra reꝓmissionis quã uidei redeim.¬
tes ex etypto possederunt. cum ama.¬
iorib eorũ iam fuerit ante possessa. ac pro¬
inde non sit ꝓmissa s reddita. hisenĩ u¬
teris uerbis in calce epłe tuȩ. quod inter¬
rogans uideris illud sentire qͦd plurimis
nroꝵ placet aliam reꝓmissionis terram
ẽẽ quȩrendam. De qua &e dauid loquit᷑
in psalmo. Credo uidere bona dñi inter¬
ra uiuentiũ. Q dñs in eugłio. Beati
mites q̃m ipsi possidebunt terrã. Uti¬
q dauid quando hec cantabat in sp̃u.
in terra repmissionis erat: & ñ solum
in iuidee finib morabatur. s multarũ
incircuitu nationũ uictor extiterat qr
atorrente egẏpti qui ẽ rinicorꝰ. usq ad
eufraten fluuiũ tendebantur. dicens
in alio loco. In idumeam extendã calci.¬
amentũ meũ michi alienigenȩ serui¬
ent. Quo mͦ gͦ se credebat accipere qͦd
iam uictoria possidebat: & ne forsitã

Expanded text:
dane, Christianorum nobilissime, nobilium Christiamssime, quae sit terra repromissionis, quam Iudaei redeuntes ex Aegypto possiderunt, cum a maioribus eorum iam fuerit ante possessa ac proinde non sit promissa, sed reddita. his enim uerbis uteris in calce epistulae tuae. quod interrogans uideris illud sentiie, quod plurimis nostrorum placet, aliam repromissionis esse terram quaerendam, de qua et Dauid loquitur in psalmo: credo uidere bona domini in terra uiuentium et dominus in euangelio: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. utique Dauid, quando haec cantabat in spiritu, in terra repromissionis erat et non solum in Iudaeae finibus morabatur, sed multarum in circuitu nationum uictor extiterat, quae a torrente Aegypti, qui est Rinocorurae, usque ad Eufraten fluuium tendebantur, dicens in alio loco: in Idumaeam extendam calciamentum meum, mihi alienigenae seruient. quomodo ergo se credebat accipere, quod iam uictoria possidebat? et ne forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
plum ẽ. Ue habitatorib t̾re. Abrahã
ad quẽ primum facta ẽ ista reꝓmissio
dicente dño. tibi dabo t̃ram hanc & se¬
nim tuo iuxta stepham primi in xp̃o
martyris concionem. nec uestigium
quidẽ pedis huius terre dicitur accȩ¬
pisse. Ita enĩ scriptum ẽ. Tunc egressuꝰ
de terra chaldeoꝵ habitauit inchar¬
ran. & inde postquã mortuus ẽ pater
eius migrauit interrã in qua uos nc̃
habitatis. & non dedit ei possessionem.
nec uestigium quidẽ pedis quã reꝓmi¬
sit dare ei inpossessionem. & semini eiꝰ
pꝰ eum. At ne forsitan lectoris tacita co.¬
gitatio trahat eum ad illam intelligen¬
tiam. ut qđ non ẽdatum parenti. red¬
datur posteris: uas electionis loquitur
adhebreos. Fide qui uocatur abraham:
obȩdiuit egredi in locum quẽ accepturꝰ
erat in possessionẽ: & egressus ẽ nesciens
quo iret. Fide ꝑegrinatus ẽ interra reꝓ.

Expanded text:
plum est: uae habitatoribus terrae. Abraham, plum est: uae habitatoribus terrae. Abraham, ad quem primum facta est promissio dicente domino: tibi dabo terram hanc et semini tuo, iuxta Stephani, primi in Christo martyris, concionem ne uestigium quidem pedis dicitur accepisse. ita enim scriptum est: tunc egressus de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in terram, in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei possessionem, ne uestigium quidem pedis, quam repromisit dare ei in possessionem et semini eius post ipsum. ac ne iorsitan lectoris tacita cogitatio trahat eum ad illam intellegentiam, ut, quod non est datum parenti, reddatur posteris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uocatur Abraham, oboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in possessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terr
Abbreviated transcription (Latin):
Uos estiꝰ sal t̾rȩ. ⁊ in alio loco. In patientia
ur̃a possidebitis anmas ur̃ãs. Quoꝵ u.¬
nus uas electionis confidentissime loqͦ¬
batur. Dei enĩ cooꝑatores sumꝰ. dĩ agri¬
cultura dei edificatio estis. & multa a¬
lia que ircirco non replico ne sensum
uidear legentis obtundere. & memo¬
riȩ illuis diffidere. Illud quoq sollici.¬
ta mente tractemꝰ. & scripturarũ nos
doceat auctoritas: scõs huius terre ꝗͣ
uidei t̾ram reꝓmissionis autumant
ñ habitatores eẽ. s accolas atq ꝑegri.¬
nos. Ex iusti uiri ꝑsona legimꝰ. Adue.
na ego sum. & ꝑegrinus. sicut omnes
patres mei. Quicum diu int̾rȩ huiꝰ
tenebris uersaretur. flebiliter inge¬
miscit & dicit: Heu me quia ꝑegͥna¬
tio mea ꝓlongata ẽ habitaui cum
habitantib cedar. multũ accola fuit
anima mea. Ubicumq autẽ habita¬
tor terre legitur. & priora & media &
extrema tractemꝰ. & liquido scriptu
Dequib in apocalypsi ioħis. illud exẽ¬

Expanded text:
uos estis sal terrae et in alio loco: in patientia uestra possidebitis animas uestras, quorum unus, uas electionis, confidentissime loquebatur: dei enim cooperatores sumus, dei agricultura, dei aedificatio estis et multa alia, quae idcirco non replico, ne sensum uidear legentis obtundere et memoriae illius diffidere. Illud quoque sollicita mente tractemus et scripturarum nos doceat auctoritas, sanctos huius terrae, quam Iudaei terram repromissionis autumant, non habitatores esse, sed accolas atque peregrinos. ex iusti uiri persona legimus: aduena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei. qui cum diu in terrae huius tenebris uersaretur, flebiliter ingemiscit et dicit: heu me, quia peregrinatio mea prolongata est, habitaui cum habitantibus Cedar, multum accola fuit anima mea. ubicumque autem habitator terrae legitur, et priora et media et extrema tractemus et liquido scripturde quibus in Apocalypsi Iohannis illud exem
Abbreviated transcription (Latin):
lat salute contentus ẽ. s querit głam
filioꝵ id ẽ seruoꝵ dĩ. Filios autẽ non
tam illos qui de eoꝵ stirpe generati
s̃. quã discipłos debemꝰ acciꝑe. de qui¬
b & paulus loquebat᷑. filioli mei qͦs
iterum parturio. Unde &e ioħs apłs
ꝑum singłoꝵ. scribit ad paruulos. scͥ¬
bit adiuuenes. scribit ad patres. &
sit decor dñi dĩ nr̃i suꝑ nos. & opus ma¬
nuũ tuarũ fac stabile suꝑ nos. & opus
manuũ tuarũ confirma. lxxͣ. & sit
nuũ nr̃arũ dirige suꝑ nos. & opus ma¬
nuũ nr̃arũ dirige. Ubi sunt qui lib̾i
arbitriĩ sibi potestate plaudentes in
beant potestatẽ faciendi. uł non faci¬
endibona siue mala: Ecce hic beatus mo¬
yses pꝰ resurrectionẽ quã postulauerat
dicens. imple nos matutina miscłia
tua & laudabimꝰ & letabimur ĩ cunc¬
tis dieb nr̃is. nequaquã surrexisse cõ¬
tentus ẽ. s eternȩ uitȩ p̾mia consecutꝰ

Expanded text:
lat, salute contentus est, sed quae sit gloria lat, salute contentus est, sed quae sit gloria filiorum, id est seruorum dei. filios autem non tam illos, qui de eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere, de quibus et Paulus loquebatur: filioli mei, quos iterum parturio. unde et Iohannes aoperum singulorum scribit ad paruulos, scribit ad iuuenes, scribit ad patres. E t sit decor domini dei nostri supernos et opus manuum nostrarum f ac stabile super nos et o pus manuum nostrarum con firma. Septnuum nostrarum dirige super nos et opus manuum nostrarum dirige. ubi sunt, qui liberi arbitrii sibi potestate plaudentes in beant potestatem faciendi uel non faciendi bona siue mala ? ecce hic beatus Moyses post resurrectionem, quam postulauerat dicens: imple nos matutina misericordia tua et laudabimus et laetabimur in cunctis diebus nostris, nequaquam surrexisse contentus est se et aeternae uitae praemia consecutum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tinens inscribitur ꝓ assumptione
matutina. Letifica nos ꝓ dieb quibꝰ
afflixisti nos. & annis in quib uidimꝰ
receꝑat mala sua ĩuitasua. ĩsinu abrabe tt̃¬
no qͥescit gaudio. Mala aũ ñ ea appellat
q̃ contraria bonis s̃. s ꝓafflictione po¬
nit & angustiis. qͥb malis sara afflixit
agar ancillã suã. & de quib in eugłio
scribitur. Sufficit diei malicia sira
¶tate. ininicoꝵ potentia. uł morboꝵ
cruciatib fuerimꝰ afflicti. tanto pꝰt re¬
surrectionẽ in futuro maiora p̃mia
consequam᷑. Pulchre autẽ ñ dixit susti.¬
nuimꝰ mala. s uidimꝰ mala. Quis est
homo qui uiuat & ñuideat mortẽ:
Quȩ non tam ad dissolutionẽ corꝑis re¬
ferenda ẽ. quã ad multitudinẽ pecca¬
toꝵ uixta quã dr̃. Anima quȩ peccaue¬
rit. ipsa morietur. Apud seruos tuos
appareat opus tuum. ce gła tua super
filios eoꝵ. Ergo in seruis suis ipse dñs
oꝑatur opus suũ. nec ꝓpͥa qui postu.¬

Expanded text:
tinens inscribitur: pro assumptione tinens inscribitur: pro assumptione matutina.. L aet if ica no s pro diebus, quibus afflixisti no s, et annis, in quibus uidimus eperat mala in uita sua, in sinu Abrahae aeterno quiescit gaudio. mala autem non ea appellat, quae contraria bonis sunt, sed pro afflictione ponit et angustiis. quibus malis et Sarra afflixit Agar, ancillam suam, et de quibus in euangelio scribitur: sufficit diei malitia sua. tate, inimicorum potentia uel morborum cruciatibus fuerimus afflicti, tanto post resurrectionem in futuro maiora praemia consequemur. pulchre autem non dixit \'sustinuimus mala\', sed \'uidimus\'. quis est enim homo, qui uiuat et non uideat mortem? quae non tam ad dissolutionem corporis referenda est quam ad multitudinem peccatorum, iuxta quam dicitur: anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Appareat apud s eruos s tuos opus tuum et gloria tua super filios eorum. ergo in seruis suis ipse dominus operatur opus suum nec propria, qui postu
Abbreviated transcription (Latin):
pensius dep̾catur. ut cito aduitorem
dñm sentiat. & nequa quã iratum u¬
dicem s placatum. Imple nos matuti
Repleti sumꝰ mane miscłia tua: & ex¬
ultauimꝰ & delectati sumꝰ in omĩb dieb
nr̃is. Incunctis pene locis hanc habeñ
Lx ͫx. consuetudinẽ. ut qđ apud hebreos
infuturũ ostendit᷑. ħ illi quasi iam fac
tum referant. Hic gͦ ñ ut illi uoluert
dicunt se impletos ẽẽ matutina mise.¬
ricordia dĩ. atq letatos. Alioquin si ħ
factum erat. quomͦ pꝰea dep̃cantur &
dicunt. Respice in seruos tuos & ino¬
pera tua: S totum qđ postulant ideo
dep̃cantur. ut mereant᷑ matutinam
misccłiam eiꝰ. Quã cum fuerint conse-¬
cuti. laudent eũ atq letent᷑ incunc¬
tis dieb uitȩ suę. Uidetur autẽ michi
resurrectionis spe ȩt̾nȩ uitȩ p̾mia de-¬
p̃cari dicens. Imple nos miscdia tua
psalmi titulus sonat qui ꝓprie ad
mysteriũ dñi & ad resurrectionẽ eiꝰ ꝑ¬

Expanded text:
pensius deprecatur, ut cito adiutorem pensius deprecatur, ut cito adiutorem dominum sentiat et nequaquam iratum iudicem, sed placatum. Imple nos matutinrepleti sumus mane misericordia tua et exultauimus et delectati sumus in omnibus diebus nostris. in cunctis paene locis hanc habent Septuaginta consuetudinem, ut, quod apud Hebraeos in futurum ostenditur, hoc illi quasi iam factum et praeteritum referant. hic ergo non, ut illi uoluerunt, dicunt se impletos esse matutina misericordia dei atque laetatos — alioquin, si hoc factum erat, quomodo postea deprecantur et dicunt: respice in seruos tuos et in opera tua? — sed totum, quod postulant, ideo deprecantur, ut mereantur matutinam misericordiam eius, quam cum fuerint consecuti, laudent eum atque laetentur in cunctis diebus uitae suae. uidetur autem mihi resurrectionis spem et aeternae uitae praemia deprecari dicens: imple nos matutina mispsalmi titulus sonat, qui proprie ad mysterium domini et ad resurrectionem eius per
Abbreviated transcription (Latin):
rigere pęnitentia. Si enĩ hoc feceris. in¬
uentus indelictis meis eẽ cessabo. Non
quo spem resurrectionis neget. s quod
deo se neget posse subsistere. apud quẽ
om̃s qui inuiciis ꝑseueraũint ꝓnicħo
computant᷑. Ubi nos interp̃tati sumꝰ e
ruditos corde in sapientia alii transtule.¬
runt cõpeditos. uerbi ambiguitate de¬
2 uͦ c̃. compeditos significat. Reuertere
dñe usq qͦ & exorabilis esto suꝑseruos tuoᷤ.
Septuaginta similit̾. Quia agimꝰ pęniten.¬
tiam & scientes uitȩ nr̃ȩ breuitatẽ ad te
corde sapienti cupimꝰ ꝑuenire. & tu dñe
reũtere ad nos. Peccatis enĩ nr̃is longe
recesseras & dimiseras nos. ut ambulare¬
mꝰ scđm uoluntatẽ & cogitationes nr̃as
Quod autẽ infert usq quo illã habet
intelligentiam ꝗͣ in duodecimo psalmͦ¬
diximꝰ. Usqueqͦ dñe obliuisceris me infi¬
nẽ: Qui eñi in angustia constitutus ẽ.
serum ei dĩ uidetur auxiliũ. & ꝑꝑea im¬

Expanded text:
rigere paenitentia. si enim hoc feceris, inrigere paenitentia. si enim hoc feceris, inuentus in delictis meis esse cessabo, non quo spem resurrectionis neget, sed quod deo se neget posse subsistere, apud quem omnes, qui in uitiis perseuerauerint, pro nihilo computantur. ubi nos interpretati sumus: eruditos corde in sapientia, alii transtulerunt compeditos uerbi ambiguitate deημένους, compeditos significat. Reuertere seruos tuos. Septuaginta similiter. quia agimus paenitentiam et scientes uitae nostrae breuitatem 25 ad te corde sapienti cupimus peruenire, et tu, domine, reuertere ad nos. peccatis enim nostris longe recesseras et dimiseras nos, ut ambularemus secundum uoluntatem et cogitationes nostras. quod autem infert usque quo, illam habet intellegentiamdiximus: usque quo, domine, obliuisceris me in finem? qui enim in angustia constitutus est, serum ei dei uidetur auxilium et propterea in
Abbreviated transcription (Latin):
cens. quia si scribatur extrema
littera quȩ appellatur num. exhͥ¬
mit dexterã. sicut ẽ illud in nomine
beniamin. qui int̾pretat᷑ filius dexter
Smn aut̃ mem habeat. diem uł dies bo¬
nat. Est autẽ sensus. Numerũ annoꝵ
mꝰ nos aduentui tuo. & contemptoe¬
rore mortaliũ ad te ꝑegre festinemus.
cupiamiꝰq p̃sentiam tuam. &e ad te festi¬
nemꝰ corde sapienti. Nicħ enĩ ita decipis
humanũ genꝰ. quã dum ignorant spi¬
sessionẽ repinittunt. Unde & illud egre¬
gie dictumẽ. nullũ tam senẽ eẽ. & sic de¬
crepite senectutis. ut non se adhuc uno
plus anno uiuere suspicetur. Adhunc
sensum ꝑtinet & illud qđ dicitur me¬
mento mortis tuȩ & non peccabis. Qui
contempit p̃sentia. & ad futura festi¬
nat. Hoc ẽ quod & dauid in alio loco
p̃catur dicens. Ne auferas me in dimi¬
dio dierũ meoꝵ priusquã abeam & ñ
subsistam. Quod ita exponitur. Ne eotẽ¬
pore me facias mori quando adhuc pu
tabam me eẽ uicturũ. & peccata cor-¬

Expanded text:
ero si scribatur, extrema littera, quae appellatur nun, exprimit dexteram, sicut est illud in nomine Beniamin, qui interpretatur \'filius dexterae\'. sin autem mem habeat, \'diem\' uel \'dies\' sonat. est autem sensus: numerum annoruemus nos aduentui tuo et contempto errore mortalium ad te pergere festinemus cupiamusque praesentiam tuam et ad te festinemus corde sapienti. nihil enim ita decipit humanum genus, quam, dum ignorant spasessionem repromittunt. unde et illud egregie dictum est: nullum tam senem esse et sic decrepitae senectutis, ut non se adhuc uno plus anno uiuere suspicetur. ad hunc sensum pertinet et illud, quod dicitur: memento mortis tuae et non peccabis. qui contemnit praesentia et ad futura festinat. hoc est, quod et Dauid in alio loco precatur dicens: ne auferas me in dimidio dierum meorum, priusquam a b eam et non subsistam. quod ita exponitur: ne eo tempore facias me mori, quando adhuc me putabam esse uicturum et peccata cor
Abbreviated transcription (Latin):
morat᷑ anna uidua uirgines ꝓphetissȩ
geminꝰ samuel nutͥtus in templo. O
tecta felicia in quib cernimꝰ macbabe¬
oꝵ martyrũ coronis cinctã martyrẽ
matrẽ. Nam licet cotidie xp̃m confi¬
teamim dum eiꝰ p̃cepta seruatis tam̃
urbe ur̃a arriani quonda dogiatis
uirꝰ exclusũs est. & miremini forsitan
qͦd infine iam epłe rursus exorsus sim.
Quid faciam: uocẽ pectori negare ñ
ualeo. Epłȩ breuitas compellit tacere:
desid̃ium ur̃i cogit loqui. Preꝓperꝰ ser¬
mo. confusa turbatur oratio. amor or.¬

Expanded text:
morantur Anna uidua, uirgines prophetissae, morantur Anna uidua, uirgines prophetissae, geminus Samuhel nutritus in templo! o tecta felicia, in quibus cernimus Macchabaeorum martyrum coronis cinctam martyrem matrem! nam licet cotidie Christum confiteamini, dum eius praecepta seruatis, tameurbe uestra Arriani quondam dogmatis uirus exclusum est. et miremini forsitan, quod in fine iam epistulae rursus exorsus sim. quid faciam? uocem pectori negare non ualeo. epistulae breuitas conpellit tacere, desiderium uestri cogit loqui. praeproperus sermo; confusa turbatur oratio; amor or
Abbreviated transcription (Latin):
tandam litteras exigatis. Nostis puella¬
res aĩos in his reb plerũq solidari. si se
intelligant curȩ eẽ maiorib. In mea e.¬
m̃ patria rusticitatis uernacula. deus
uent̾ ẽ. & dedie uiuitur. Sanctior est
ille qui ditior ẽ. Accessit huic patelle
uxta tritum ppłi sermonẽ. ꝓuerbium:
dignũ oꝑculum. Lupicinus sacerdos
scłm illud quoq de quo semel inuita
crassum ait risisse lucilius: similes ha¬
bent labra lactucas asino carduos ueco¬
medenti. uidelicet ut ꝑforatam/ nauẽ
debilis gub̃nator regat. & cecus cecos du¬
cat infoueam. talisq sit rector quales
illi qui regunt᷑. Matrẽ cõmunẽ quȩ cũ
uob scĩtate socientur. in eo uos pͣuent
quia tales genuit. cuiꝰ uere uent᷑ aureꝰ
potest dici. eo salutamꝰ honore qͦ nos¬
tis. Una quoq suspiciendas cunctas
sorores. quȩ sexum uincere c̃ scło. quȩ
oleo ad lampadas largit᷑ p̃parato spon.¬
si oꝑiunt᷑ aduentũ. O beata domꝰ inqͣ

Expanded text:
tandam litteras exigatis. nostis puellatandam litteras exigatis. nostis puellares animos his rebus plerumque solidari, si se intellegant curae esse maioribus. In mea enim patria rusticitatis uernacula deus uenter est et de die uiuitur: sanctior est ille, qui ditior est. accessit huic patellae iuxta tritum populi sermone prouerbium dignum operculum, Lupicinus sacerdos — secundum illud quoque, de quo semel in uita Crassum ait risisse Lucilius: \'similem habent labra lactucam asino cardus comedente\' —, uidelicet ut perforatam nauem debilis gubernator regat et caecus caecos ducat in foueam talisque sit rector, quales illi qui reguntur. Matrem communem, quae, cum uobis sanctitate societur, in eo uos praeuenit, quia tales genuit, cuius uere uenter aureus potest dici, eo salutamus honore, quo nostis; una quoque suspiciendas cunctis sorores, quae sexum uicere cum saeculo, quae oleo ad lampadas largiter praeparato sponsi opperiuntur aduentum. o beata domus, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
me uͦ nabuchodonosor ad babylonẽ idẽ
confusionẽ mentis meȩ catenatũ dux̃.
lbimͥ captiuitatis iugũ imposuit. ibi
circulũ ferri innectens. de canticis sy¬
on cantare p̃cepit. Cui ego dixi. Dñs
soluit compeditos. dñs illuminat cecos.
& ut breuit᷑ ceptã dissimilitudinẽ fi¬
niam: ego ueniã dep̾cor. ille expectat
coronã. Soror mea. scĩ iuliani in xp̃o
fructus ẽ. Ille plantauit. uos rigate.
dñs autẽ increm̃tum dabit. Hanc mi¬
chi iesus ꝓ eo uulnere qͦd diabolus in fli¬
xerat prestitit. uiuã reddendo ꝓmor¬
tua. Huic ego ut ait gentilis poeta. oĩa
etiam tuta tumeo. Scitis ipsilubricũ
adolescentiȩ it̃. inquo & ego lapsus sũ.
&e uos ñ sine timore transistis. Hoc illa
c̃ maxime ingreditur omniũ fulcienda
p̃ceptis. ommũ ẽ sustentanda solaciis. id
ẽ crebris ur̃ȩ sc̃ĩtudinis epłis roboranda
Q quia caritas omĩa sustinet. obsecro
ut etiam apapa ualeriano ad eã confor.¬

Expanded text:
me uerus Nabuchodonosor ad Babylonem, id est me uerus Nabuchodonosor ad Babylonem, id est confusionem mentis meae, catenatum duxit; ibi mihi captiuitatis iugum inposuit, ibi ferri circulum innectens de canticis Sion cantare praecepit. cui ego dixi: dominus soluit conpeditos, dominus inluminat caecos; et, ut breuiter coeptam dissimilitudinem finiam; ego ueniam deprecor, ille expectat coronam.- Soror mea sancti Iuliani in Christo fructus est: ille plantauit, uos rigate, dominus incrementum dabit. hanc mihi Iesus pro eo nulnere, quod diabolus inflixerat, praestitit uiuam reddendo pro mortua. huic ego, ut ait gentilis poeta, oetiam tuta timeo. Scitis ipsi lubricum adolescentiae iter, in quo et ego lapsus sum et vos non sine timoris transitis. Hoc illa cum maxime ingrediens omnium fulcienda praeceptis, omnium est sustentanda solaciis, id est crebris vestrae sanctitudinis epistulis roboranda, et quia caritas omnia sustinet, obsecro ut etiam a papa
Abbreviated transcription (Latin):
o. ut aut uospiguerit. aut ego ñ meru
tis. quã me condẽnare ñ meritũ. faci¬
lius enĩ neglegentia em̃dari potest qͣm
stina contagione sordentes quasi reguli
& scorpiones arentia quȩq sectamus.
Ile iam calcat suꝑ colubri caput. nos¬
serpenti terrã exdiuina sententia co-¬
medenti adhuc cib sumꝰ. Ille iam po¬
test summũ graduũ. psalmũ ascende.
nob̾ adhuc inpͥmo ascensu flentib. ne¬
scio an dicere aliquando contingat. le.¬
uaui ocłos meos admontes unde uemet
auxiliũ mͥ. Ille int̾ minaces scłi fluctꝰ
in tuto insulȩ idẽ eccłiȩ gremio sedens.
adexemplum ioħis librũ forte iam de.¬
uorat: ego inscelerũ meoꝵ sepulchro ia¬
cens & peccatoꝵ uinculis colligatꝰ. dm̃¬
cum de eugłio expecto clamorẽ. Ieroni¬
ubi illud in foramine petrȩ abscondenꝰ
& postea scissum inueniens: cecinit. dñe
tu possedisti renes meos. dirupisti um¬
cula mea tibi sacrificabo hostiã laudis.

Expanded text:
o, ut aut vos pigucrit aut ego, ut aut vos pigucrit aut egtis, quam me condemnare non meritum. Facilius enim negligentia emendari potest, quam stina contagione sordentes, quasi reguli et scorpiones arentia quaeque sectamur. Ille jam calcat suserpenti terram ex diuina sententia comedenti adhuc cibo sumus. ille iam potest summum graduum psalmum scandere, nobis adhuc in primo ascensu flentibus nescio an dicere aliquando contingat: leuaui oculos meos in montes, unde ueniat auxilium mihi. ille inter minaces saeculi fluctus in tuto insulae, hoc est ecclesiae gremio, sedens ad exemplum Iohannis librum forte iam deuorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens et peccatorum uinculis. conligatus dominicum de euangelio expecto clamorem: \'Hieronyibi illud in foramine petrae abscondens et postea scissum repperiens cecinit: \'domine, tu possedisti renes meos; Epistula nincnla mea; tibi sacrificabo hostiam laudis\',
Abbreviated transcription (Latin):
tum latinȩ loqui sciunt. hic enĩ aut bar¬
barus semisermo dicendus ẽ: aut tacen¬
dum ẽ. Quotienscunq carissimos mi.¬
chi uultus notȩ manꝰ referunt imp̃ssa
uestigia. totiens aut ego hic non sum
aut uos hic estis. Credite amori uera di.¬
centi. & cumħ scriberem̃ uos uidebam.
Quib hoc primũ queror cur tot int̾ia¬
centib spaciis maris atq t̾rarũ tam par¬
uam epłam miseritis. nisi qđ ita merui.¬
qui uob̾ ut scriberetis ante ñ scripsi.
Cartam desuisse ñ putẽ egypto minis¬
trante cõmercia. & si alicui ptolomeuᷤᷤ
maria clausisset tam̃ rex athalus mẽ.¬
liranas aꝑgamo miserat. ut penuria
cartȩ pellib pensaretur: unde ꝑgame.¬
narũ nom̃ adhanc usq diẽ tradente si¬
bi inuicẽ posteritate seruatũ est. Quid
gͥ arbitrer.: Bauilum festinasse. quãuis
longe epłȩ una nox sufficit. anuos a¬
liqua occupatione detentos: Hulla
necessitas maior ẽ caritate. Restant du¬

Expanded text:
tum Latine sciunt. hic enim aut bartum Latine sciunt. hic enim aut barbarus seni sermo discendus est aut tacendum est. quotienscumque carissimos mihi uultus notae manus referunt inpressa uestigia, totiens aut ego hic non sum aut uos hic estis. credite amori uera dicenti: et cum has scriberem, uos uidebam. quibus hoc pnmum queror, cur tot interiacentibus spatiis maris atque terrarum tam paruam epistulam miseritis, nisi qqui vobis, ut scribitis, ante non scripsi. Chartam defuisse non puto Aegypto ministrante commercia. Et si aliqui Ptolomaeus maria clausisset, tamen rex Attalus membranas e Pergamo miserat, ut penuria chartae pellibus pensaretur; unde pergamenarum nomen ad hanc usque diem tradente sibi invicem posteritate servatum est. Quid igitur? Arbitrer baiulum festinasse? Quamvis longae epistulae una nox sufficit. An vos aliqua occupatione detentos? Nulla necessitas maior est caritate. Restant du
Abbreviated transcription (Latin):
mor mutuus copulauit nec
ꝑ singłos officia mei sunt par¬
ticipanda sermonis. cũ sic uos inuicẽ a
metis. ut ñ minꝰ tres caritas uingat
quã duos natura sociauit. quin potiꝰ
sirei conditio pateret᷑. sub uno litteru¬
lȩ apice noĩa indiuisa concludem ur̃is
quoq ita me litt̾is ꝓuocantib ut & in
uno tres. & tres inuno. & intribꝰ unum
putarẽ. Nam pꝰquã scõ euagrio trans.¬
mittente in ea ad me heremi parte de¬
latȩ s̃. quȩ int̾ syros saracenosq uastũ
ducit lunitẽ: sic gauisus sum ut illũ
diem romane felicitatis quo pͥmũ mar¬
celli apud nolã p̃lio. pꝰ cannensem pug¬
nam hanmibalis agnuna concidint:
ego uicerim. Q licet supͣdictus fr̃ sepe
me uisitet. atq me ita ut sua in xp̃o
uiscera foueat. tam̃ longo ame spacio se¬
uinctus ñ minꝰ mͥ reliqͥt abeundo desi¬
deriũ quã attulerat ueniendo leticiam.
Nc̃ cum ur̃is litteris fabulor. illasam.¬
plexor: ille mecũ loquunt᷑. ille hie tan.¬

Expanded text:
mor mutuus copulauit, nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic inuicem uos ametis, ut non minus tres caritas iungat, quam duos natura sociauit. quin potius, si rei condicio pateretur, sub uno litterulae apice nomina indiuisa concluderem uestris quoque ita me litteris prouocantibus, ut et in uno tres et in tribus unum putarem. nam postquam sancto Euagrio transmittente in ea ad me heremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Sarracenos uastum limitem ducit, sic gauisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam proelio post Cannensem pugnam superba Hannibalis agmina conciderunt, ego uicerim. et licet supra dictus frater saepe me uisitet atque ita ut sua in Christo uiscera foueat, tamen longo a me spatio seiunctus non minus mihi dereliquit abeundo desiderium, quam adtulerat ueniendo laetitiam. Nunc cum uestris litteris fabulor, illas amplexor, illae mecum loquuntur, illae hic tan
Abbreviated transcription (Latin):
riguntur. si forte qd̃ ꝓcul absit aliqͥd
fuerit impedim̃to queso ut quos ca¬
ritas uingit terrarũ longitudo non
separet: & absentẽ lucinum nr̃m sẽꝑ
p̃sentem litterarũ uicissitudine sen¬
suꝑ rogatus a fr̃ib ut aduer¬
sus libellum cuiusdã helui¬
dii responderem: facere disti¬
li. non quod difficile fuerit hominẽ
rusticanũ. & uix primis quoq inbu¬
tum litteris suꝑiori asertione conuin¬
cere: s ne respondendo dignus fieret
quin uinceret᷑. Huc accedebat. qͦd ho.¬
mo turbulentꝰ & solus in uniu̾so mũ¬
do sibi & laicus & sacerdos. qͥut ait ille
loquacitatẽ facundiam existimat & ma
bitratur accepta materia disputandi
amplius inciꝑet blasphemare. & quasi
de sublimi loco intotum orbem ferre
dalum fr̃m qui ad eius rabiem moue¬
bantur. iustiori fine cessarunt. iam ad
radices infructuose arboris euangłii
securis ẽ ad mouenda. & cum infecum¬
ditate folioꝵ tradenda flammis ut diꝰ¬

Expanded text:
riguntur, si forte - quod procul absit - aliquid riguntur, si forte - quod procul absit - aliquid fuerit inpedimento, -quaeso, ut, quos caritas iungit, terrarum longitudo non separet et absentem Lucinum nostrum semper praesentem litterarum uicissitudine senNuper rogatus a fratribus, ut adversus libellum cujusdam Helvidii responderem, facere distuli: non quod difficile fuerit, hominem rusticanum, et vix primis quoque imbutum litteris, super veri assertione convincere; sed ne respondendo dignus fieret, qui vinceretur. Huc accedebat quod homo turbulentus, et solus in universo mundo sibi et laicus et sacerdos qui, ut ait ille, loquacitatem facundiam existimat  Al.onscientiae signum arbitratur accepta materia disputandi, amplius inciperet blasphemare, et quasi de sublimi loco in totum orbem ferre dalum fratrum, qui ad ejus rabiem movebantur, justiori fine cessarunt, jam ad radices infructuosae arboris Evangelii securis est admovenda , et cum infecunditate foliorum tradenda flammis, ut dis
Abbreviated transcription (Latin):
q condemnatione nr̃i &e pungente con¬
scientia semꝑ acciꝑe. & psalmistam au¬
dire dicentem. gustate & uidete qm su¬
auis ẽ dñs & cum eocanere. eructauit
cor meũ uerbum bonũ. Nec hoc dico qͦd
festis dieb ieunandũ putem. & contex¬
tas quinquaginta dieb ferias auferã.
s una quȩq ꝓuincia abundet in sensu
suo. & precepta maioꝵ leges apłicas ar.¬
bitretur. Duo palliola & amphimallũ
de tuis usib uł utenda uł sc̃is danda
suscȩpi. Ego insignia pauꝑtatis & cotidi¬
ani simboli acpenitentiȩ tibi & sorori
tuȩ misi quatuor ciliciola. apta ꝓposito
&e usib urĩs: & codicem hoc ẽ uisionis
isaiȩ ualde obscurissimas quas nuper
hystorica explanatione disserui questi¬
ones. ut quotienscumq mea opuscu.¬
la uid̾is. totiens amici dulcissimi re¬
cordatus nairigationẽ quã parum per
distuleras pares. & quia ñ est inhoĩe
uia eius. & adño gressus hominis di.¬

Expanded text:
ue condemnatione nostri et pungente conue condemnatione nostri et pungente conscientia semper accipere et psalmistam audire dicentem: gustate et uidete, quam suauis est dominus, et cum eo canere: eructuauit cor meum uerbum bonum! nec hoc dico, quo festis diebus ieiunandum putem et contextas quinquaginta diebus ferias auferam, sed unaquaeque prouincia abundet in sensu suo et praecepta maiorum leges apostolicas arbitretur. Duo palliola et amphimallum de tuis usibus uel utenda uel sanctis danda suscepi. ego insignia paupertatis et cotidianae symbola paenitentiae tibi et sorori tuae misi, quattuor ciliciola apta proposito et usibus uestris et codicem, hoc est uisiones Esaiae ualde obscurissimas, quas nuper historica explanatione disserui, ut, quotienscumque mea opuscula uideris, totiens amici dulcissimi recordatus nauigationem, quam parumper distuleras, pares. et quia non est in homine uia eius et a domino gressus hominis di
Abbreviated transcription (Latin):
tradidi. Nouũ testamentũ grece red.¬
didi auctoritati. Ut enim ueterum libroꝵ
fides dehebreis uoluminib examinan.¬
da ẽ. ita nouoꝵ greci sermonis normam
desiderat. De sabbato qđ queris utrũ ie.¬
iunandum sit. & de eucharistia anac.¬
cipienda cotidie. quod romana eccłia
&e hispanie obseruare ꝑhibentur: scrip.¬
sit quidẽ & ypolitus uir disertissimus.
&e carptim diuersi auctores in uariis
auctorib edidere. S ego illud breuit᷑
te ãmonendum puto. traditiones eccle¬
siasticas p̾sertim quȩ fidei non officiant
ita obseruandas ut amaiorib traditȩ s̃
nec alioꝵ consuetudinẽ alioꝵ contrario
more subuerti. Atq utinam om̃i tem¬
pore ieunare possimꝰ qđ in actib apłoꝵ
dieb pentecostes & die dm̃co apłm pau¬
lum & cum eo credentes fecisse legimus:
nec tam̃ manicheȩ hereseos accusandi
sunt. cumcarnał cib p̃ferri non de-¬
buerit sp̃itali eucharistiam quoq abᷤ.¬

Expanded text:
tradidi. nouum testamentum Graecae redtradidi. nouum testamentum Graecae reddidi auctoritati. ut enim ueterum librorum fides de Hebraeis uoluminibus examinanda est, ita nouorum Graeci sermonis normam desiderat. De sabbato quod quaeris, utrum ieiunandum sit, et de eucharistia, an accipienda cotidie, quod Romana ecclesia et Hispaniae obseruare perhibentur, scripsit quidem et Hippolytus, uir disertissimus —-{\' in carptim diuersi auctores in uariis auctoribus edidere-, sed ego illud breuiter te admonendum puto, traditiones ecclesiasticas — praesertim quae fidei non officiunt - ita obseruandas, ut a maioribus traditae sunt, nec aliarum consuetudinem aliarum contrario more subuerti. atque utinam omni tempore ieiunare possimus, quod in Actibus apostolorum diebus pentecostes et die dominico apostolum Paulum et cum eo credentes fecisse legimus — nec tamen Manicheae hereseos accusandi sunt, cum carnalis cibus praeferri non debuerit spiritali -, eucharistiam quoque absq
Abbreviated transcription (Latin):
uix dieb quadragesimȩ quib ipsi
ꝓficiscebantur respirare cepi. Unde si
paragrãmata repꝑeris. uel minꝰ aliqͦ
descripta sunt quȩ sensum legentis im.¬
pediant nonmͥ debes imputare s tuis.
& imꝑitiȩ notarioꝵ librariorũq incu.¬
riȩ: qui scribunt ñ qđ inueniunt sed
qđ intelligunt. & dum alienos errores
emendare nituntur. ostendunt suos.
Porro iosephi libros & scõrum papiȩ &
policarpi uolumina falsus ad te ru¬
mor ꝑtulit ame eẽ translata: quia
nec ocii nec uirium ẽ tantas res eadẽ
in alteram linguã exprimere uenu¬
state. Origenis & scĩ didimi pauca tns¬
tulimus. uolentes nr̃is ex parte ostendere
quid greca doctrina retineret. Canonem
hebraicȩ ueritatis excepto octatheuco.
quẽ nunc inmanib habeo: pueris tius
& notariis describendũ dedi. Septua¬
ginta interp̃tum editionem & te ha¬
bere ñ dubito. & ante annos plurimos
diligentissime emendatam studiosis

Expanded text:
uix diebus quadragesimae, quibus ipsi uix diebus quadragesimae, quibus ipsi proficiscebantur, respirare coepi. unde, si paragrammata reppereris uel minus aliqua descripta sunt, quae sensum legentis inpediant, non mihi debes inputare, sed tuis et inperitiae notariorum librariorumque incuriae, qui scribunt non, quod inueniunt, sed, quod intellegunt, et, dum alienos errores emendare nituntur, ostendunt suos. porro Iosephi libros et sanctorum Papiae et Polycarpi uolumina falsus ad te rumor pertulit a me esse translata, quia nec otii nec uirium est tantas res eadem in alteram linguam exprimere uenustate. Origenis et Didymi pauca transtulimus uolentes nostris ex parte ostendere, quid Graeca doctrina retineret. canonem Hebraicae ueritatis excepto octateucho, quem nunc in manibus habeo, pueris tuis et notariis describendum dedi-septuaginta interpretum editionem et te habere non dubito — et ante annos plurimos diligentissime emendatum studiosis
Abbreviated transcription (Latin):
tis possessionib credentes afferebant
pecunias atq fundebant ante pedes a¬
postoloꝵ. ostendentes auariciam eẽ
calcandam. Si dñs magis quȩrit ãas
credentiũ quam opes. Legimꝰ. Redẽp.¬
tio animȩ uiri ꝓpriȩ diuitiȩ. Possumꝰ
quidem diuitias ꝓp̾rias intelligere quȩ
non de alieno. non de rapinis funt. iux¬
ta illud. Honora dm̃ de tuis iustis labori¬
h. Sed melior ẽ illa intelligentia. ut
diuitias ꝓprias cognoscamus thesau.¬
ros absconditos quos nec fur possit suf¬
fodere. nec latro iuolentus eriꝑe. Opꝰ¬
cula mea quȩ non sui merito s bonita.¬
te tua desiderare te dicis. ad describen¬
dum hominib tuis dedi: & descripta
uidi incartaceis codicib ac frequent
ad monui ut conferrent diligentius
&e emendarent. Ego enĩ tanta uolumi.¬
na p̃ frequentia comeantũ & ꝑegrinoꝵ
turbis relegere ñ potui. & ut ipsi ꝓba.¬
uere p̃sentes: longo tentus incõmodo

Expanded text:
tis possessionibus suis credentes afferebant tis possessionibus suis credentes afferebant pecunias atque fundebant ante pedes apostolorum ostendentes auaritiam esse calcandam. sed dominus magis quaerit animas credentium quam opes. legimus: redemptio animae uiri propriae diuitiae. possumus quidem diuitias proprias intellegere, quae non de alieno, non de rapinis sunt, iuxta illud: honora dominum de tuis iustis laboribus, sed melior est illa intellegentia, ut diuitias proprias cognoscamus thesauros absconditos, quos nec fur possit suffodere nec latro uiolentus eripere. Opuscula mea, quae non sui merito, sed bonitate tua desiderare te dicis, ad describendum hominibus tuis dedi et descripta uidi in chartaceis codicibus ac frequenter admonui, ut conferrent diligentius et emendarent. ego enim tanta uolumina prae frequentia commeantium et peregrinorum turbis relegere non potui et, ut ipsi probauere praesentes, longo tentus incommodo
Abbreviated transcription (Latin):
ne deuicta ẽ. de deo libere cogitare non poᷤ¬
sumꝰ. Quȩ enĩ participatio iusticiȩ eũ
iniquitate: aut quȩ societas luci ad tẽ¬
nebras: Qui consensus xp̃i ad belial: qe
pars fidelicum infideli: Non potestis
inquit dñs deo seruire & mammone.
durum deponere incipientiũ ẽ non ꝑ.¬
fectoꝵ. fecit hoc thebanus crates. fecit
antistenes. Se ipsum offerre deo ꝓprie
i pauꝑtatis suȩ ingarophilacium era
mittentes. totum censum quẽ habue.¬
rant dño tradiderunt: & merent᷑ audi¬
re. Selebitis suꝑ duodecim. solios. iudi¬
cantes .xii. trib isrł. Hȩc & ipse intelli¬
gis quo animo replicem. & qd sub aliis
uerbis te ad scõꝵ locoꝵ inuitẽ habita.¬
culum. Abundantia tua multoꝵ su.
tiȩ intuam indigentiam redundare.¬
nt. fecisti tibi amicos de iniquo mam¬
mona. qui te reciꝑent inȩterna tab̃na¬
cula. Laudanda res & apłicoꝵ tempoꝵ
uirtutib coequanda. quando uendi¬

Expanded text:
ne deuincta est, de deo libere cogitare non posne deuincta est, de deo libere cogitare non possumus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebras? qui consensus Christi ad Belial? quae pars fideli cuinquit Dominus, Deo servire et mamonae . Aurum deponere incipientium est, non perfectorum. fecit hoc Thebanus Crates, fecit Antisthenes. se ipsum offerre deo propria paupertatis suae in gazophylacio aera mittentes totum censum, quem habuerant, domino tradiderunt et merentur audire: sedebitis super duodecim solios iudicantes duodecim tribus Israhel. Haec et ipse intellegis quo animo replicem et quod sub aliis uerbis te ad sanctorum locorum inuitem habitaculum. abundantia tua multorum tiae in tuam indigentiam redundarent. fecisti tibi amicos de iniquo mammona, qui te reciperent in aeterna tabernacula. laudanda res et apostolicorum temporum uirtutibus coaequanda, quando uendi
Abbreviated transcription (Latin):
non queras ea quȩ tua sunt.s que alie.¬
na. & illos putes parentes. fr̃s. affines.
atq cognatos. qui tibi inxp̃o copulati
sunt. Mat̾ inquit mea &e fr̃s mei his̃
qui faciunt uoluntatẽ patris mei.
habes tecum prius incarne nunc in
sp̃u sociam. de conuige germanã. de
femina uirũ. de fubiecta parem. quȩ
subeodem iugo ad cȩlestia simul reg¬
na festinet. Cauta rei familiaris dispen¬
satio. & ad calculos rediens. non cito de¬
ponitur. Ioseph cum tunica egipti effu¬
gere non potuit. Adolescens ille qui o¬
ꝑtus sindone sequebatur iħm quia
tentus fuerat aministris. t̾renum ab¬
iciens oꝑimentum: nudus euasit. he¬
lẏas igneo curru raptus ad cȩlum me¬
lotem reliquit interris. Helyseus bo¬
ues & uiga prioris oꝑis. uertit inuota
Loquitur sapientissimꝰ uir. Qui tan¬
git picem inquinabitur ab ea. quã¬
diu uersamur in reb seculi & anima
nr̃a possessionũ ac redituum ꝓcuratio.¬

Expanded text:
non quaeras ea, quae tua sunt, sed, quae alienon quaeras ea, quae tua sunt, sed, quae aliena, et illos putes parentes, fratres, adfines atque cognatos, qui tibi in Christo copulati sunt. mater, inquit, mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. Habes tecum prius in carne, nunc in spiritu sociam, de coniuge germanam, de femina uirum, de subiecta parem, quae sub eodem iugo ad caelestia simul regna festinet. cauta rei familiaris dispensatio et ad calculos rediens non cito deponitur. Ioseph cum tunica Aegyptiam effugere non potuit. adulescens ille, qui opertus sindone sequebatur Iesum, quia tentus fuerat a ministris, terrenum abiciens operimentum nudus euasit. Helias igneo curru raptus ad caelum melotem reliquit in terris. Heliseus boues et iuga prioris operis uertit in uota. loquitur sapientissimus uir: qui tangit picem, inquinabitur ab ea. quamdiu uersamur in rebus saeculi et anima nostra possessionum ac redituum procuratio
Abbreviated transcription (Latin):
ris patior. Ruth inlacrimis uerba
ꝓrumpant. Tacheus publicanus ad
uniꝰ horȩ conuersionem. hospitẽ ha¬
bere meruit saluatorẽ. Martha & ma¬
ria conuiuuio p̃ꝑato dñm suscepere.
Meretrix lauat fletib pedes & un
sepulturã. Symon leꝓsus inuitat ma¬
gistrũ cum discipulis &e ñ conteminit᷑.
Abrahȩ dicitur. Egredere deterra tua &
de cognatione tua. & de domo patris tui
&e uade in terrã quã monstrauero tibi.
Relinquit chaldeam. relinqͥt mesopota¬
miã. querit qͦd nescit ne ꝑdat quẽ inue¬
nerat. Non enĩ arbitratus ẽ. simul se ha¬
bere posse & patriã ce dñm: s iam tunc
illud ꝓpħȩ dauid opere complebat. Ad¬
uena sum apud te & ꝑegrinꝰ sicut om̃s
patres mei. Hebreus idẽ perotes atq
transitor dum non ẽ presenti uirtute
contentus. s p̾teritoꝵ obliuiscens in
futurum se extendit. & scit illud. ibt
de uirtute inuirtutẽ. mysticum sorti¬
tus ẽ nomen: & uiam tͥ aꝑuit quomodo

Expanded text:
ris patior, ut in lacrimas uerba ris patior, ut in lacrimas uerba prorumpant. Zacheus publicanus ad unius horae conuersionem hospitem habere meruit saluatorem, Martha et Maria conuiuio praeparato dominum suscipere. meretrix lauat fletibus pedes et usepulturam. Symon leprosus inuitat magistrum cum discipulis et non contemnitur. Abrahae dicitur: egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui et uade in terram, quam monstrauero tibi. relinquit Chaldaeam, relinquit Mesopotamiam; quaerit, quod nescit, ne perdat, quem inuenerat. non enim arbitratus est simul habere se posse et patriam et dominum, sed iam tunc illud prophetae Dauid opere conplebat: aduena sum apud te et peregrinus sicut omnes patres mei. Hebraeus, id est nzeQavrjg atque transitor, dum non est praesenti uirtute contentus, sed praeteritorum obliuiscens in futurum se extendit et scit illud: ibunt de uirtute in uirtutem, mysticum sortitus est nomen et uiam tibi aperuit, quomodo