comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. Eegosum d̃s abra¬
ham patris sui. ⁊ds
ysaac. t̾ram inquador¬
tuo. Ueniens autem
inmesopotainiam.
liam ⁊ rachel duxit.
ꝑ quib oues labandi¬
u paũ. qui eum mex¬
cede sua fraudulent̾
opibus rediit¬

Expanded text:
sibi: Ego sum Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac; terram in qua dortuo . Veniens autem in Mesopotamiam Liam et Rachel duxit, pro quibus oves Laban diu pavit. Qui eum mercede sua fraudulenteropibus rediit
Abbreviated transcription (Latin):
ila quasi insompnis uide ⁊ uigilabis.
omni uita tua. dilige dm̃ ⁊ inuoca
eum. insalute tua. Omne animal
diligit simile sibr: sic ⁊omnis homo
ꝓximum sibiOmnis caro adsimi¬
lem sͥ coniunget᷑ ⁊ omĩs hõsimili fui
sociabit᷑: Sicomunicabut lupus ai¬
no aliquando: sic peccator iusto. Que
communicatio sc̃o homini ad carnẽ:
aut que pars bona diuiti ad pauꝑem:
Uenatio leonis onager inheremo:
sic pascua sunt diuitum pauꝑes. Et
sicut abhominatio ẽ suꝑbo humili¬
tas: sic execratio diuitis pauꝑ. Diues
commotus confirmatur ab amicis:
humił autẽ cum ceciderit: expelletur
⁊anotis. diuiti decepto. młti recuꝑa¬
tores. locutus ẽ suꝑbe. ⁊ iustificauer̃t

Expanded text:
la quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sibi sociatur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communicatio sancto homini ad carnem? aut quae pax bona diviti ad pauperem venatio leonis onager in heremo sic pascua sunt divitum pauperes et sicut abominatio est superbo humilitas sic execratio divitis pauper dives commotus confirmatur ab amicis humilis autem cum ceciderit expellitur et a notis diviti decepto multi recuperatores locutus est superba
Abbreviated transcription (Latin):
¶Rapacitas lupi
cum agnunnocen¬
tia simplicis. nulla
enĩ ꝯmunicat̾o m̃¬
dicie cum inmun¬
dicia.Sic̃ enĩ canis
reu̾tit᷑ aduomitũ.
ita qͥ it̾at stulticiã

Expanded text:
Rapacitas lupi cum agni innocentia simplicis. Nulla enim communicatio munditiae cum immunditia: Sicut enim canis revertitur ad vomitum, ita qui iterat stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
humut in sapientia tua. ne humiliatꝰ¬
instulticiam seducaris. Ad uocatus
apotentiore discede: ex hoc enim magi
te ad uocabit. N e inꝑbus sis ⁊mpin¬
guaris: ⁊ ne elonges abeo ⁊ eas inobli¬
uionen. Ne ueiag̃as exeqͥloqui cum
illo: necredas multis ũbis illius. Ex
multa enim loquela temptabit te: ꝙ
subridens interrogabit te de abscondi

Expanded text:
humilis in sapientia tua ne humiliain stultitiam seducaris advocatus a potentiore discede ex hoc enim magis te advocabit ne inprobus sis ne inpingaris et longe abesto ne eas in oblivionem ne retineas ex aequo loqui cum illo ne credas multis verbis illius ex multa enim loquella temptabit te et subridens interrogabit te de abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
tis tius. Ihmitis animus illiuscon¬
seruabit u̾ba tua: ⁊ non parcet de ma¬
licia ⁊ de uincuł. caue tibi. ⁊ adtende
diligenter auditui tuo: qm̃ cum sub¬
uersione tua ambulã. Audiens uero

Expanded text:
tis tuis inmitis animus illius conservabit verba tua et non parcet de malitia et de vinculis cave tibi et adtende diligenter auditui tuo quoniam cum subversione tua ambulas audiens vero
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe.si enim pigri
nob̃ solacia tẽꝑalia:
immo ãie nr̃e. bona
elemosina. remune¬
rabitur m̃cede eter¬
na:¬

Expanded text:
iae. Si enim pigri nobis solatia temporalia, imo animae nostrae bona eleemosyna remunerabitur mercede aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
sensati inu̾b ⁊ ipsi sapienter egerunt:
⁊ intellexerunt ueritatem ⁊ iusticiam.
⁊ inplorauerunt ꝓ u̾bia ⁊ iudicia. de
continentia anime. Post concupis¬
tua auertere. Si prestes animie tue¬
concupiscentias eius: faciet te ingau¬
dium inimicis tuis. Ne oblecteris

Expanded text:
sensati in verbis et ipsi sapienter egerunt et intellexerunt veritatem et iustitiam et inploraverunt proverbia et iudicia de continentia animae post concupistua aconcupiscentias ejus, faciet te in gaudium inimicis tuis. Ne oblecteris
Abbreviated transcription (Latin):
enim comiissio illorum. De fueriᷤ¬
mediocris incontentione exfenore:
⁊ non est tibi nicħ inscło. eris enu
inuidus tue uite. Operarius ebriosuˢ
non locupletabitur: ⁊ qui sꝑnit mo

Expanded text:
enim commissio illorum. Ne fuermediocris in contentione ex fenore, et non est tibi nihil in saeculo. Eris enim invidus tuae vitae. Operarius ebriosus non locupletabitur, et qui spernit mo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Adult̃. libicdinosus. deqͥ
suꝑius dictum ẽ. qui qͣi
equus ⁊mulus lasciui¬
endo discurrit: ꝑ latam
Ispaciosam uiam. que du¬
cit ad mortem:¬

Expanded text:
 Adulter libidinosus, de quo superius dictum est, qui quasi equus et mulus lasciviendo discurrit per latam et spatiosam viam, quae ducit ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
sasent fili eius radices ⁊ rami eius ñda
suctum. De relinqͤnt inmaledictum me¬
um ilius ⁊ dedecus illius non delebitur.
poscent qui cdelicti st̃. qm̃ nicħ melius¬
intimor cłi. & nichil dulcius: quam res¬
re unmnandatis dñi. O la magna ẽ sequi¬
n. longitudo enim dierum: assũmetur abeo.

Expanded text:
adent filii eius radices et rami eius non dabunt fructum derelinquent in maledictum memoriam illius et dedecus illius non delebitur et agnoscent qui derelicti sunt quoniam nihil meliutimor Dei et nihil dulcius quam respicere in mandatis Domini et gloria magna est sequilongitudo enim dierum adsumetur ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
ħetica pͣuitate decepta. ab¬
hominabił ẽ do. qr relin¬
qͥt uirum pͥorẽ qͥs eã in
baptismate copulauit.
Iornam̃to uirtutũ decorauit:¬

Expanded text:
etica pravitate decepta, abominabilis est Deo, quia relinquit virum priorem, qui sibi eam in baptismate copulavit, et ornamento virtutum decoravit
Abbreviated transcription (Latin):
tis: remuui̾abit᷑.
sennui elisis. nonerucdietur qui nonẽ sa¬
piens inbono. Est autem insipientia.
que habundat inmalo ⁊ non ẽ sensus u¬
bi habundat amaritudo. Scientia sa¬

Expanded text:
tione remunerabitur. « Et sensus ejus non erudietur, qui non est sapiens in bono. Est autem insipientia, quae abundat in malo; et non est sensus, ubi abundat amaritudo. » His
Abbreviated transcription (Latin):
me. Stuspa collecta. synagoga peccantiũ.
psũmatio illorum flamma ignis. ua¬
peccantium conplantata lapidib. ⁊ in
finem illorum: inferi ⁊tenebre ⁊ penae.¬
Qui custodit iusticiam continebit sensũ

Expanded text:
me stuppa collecta synagoga peccantium et consummatio illorum flamma ignis peccantium conplanata lapidibus et in fine illorum inferi et tenebrae et poiustitiam continebit sensum
Abbreviated transcription (Latin):
inamano monte. feruleq eiusdem no¬
minis. resine m quod stagolithim: ap¬
pellant. quod maxuna laudant. carti¬
laginosum. purum adsimilitudinem
amonice. minimeq lignosum:¬

Expanded text:
in Amano monte; ferulaeque ejusdem nominis resinae modo, quod stagonitin appellant: maxime laudant cartilaginosum, purum, ad similitudinem ammoniacae, minimeque lignosum
Abbreviated transcription (Latin):
nasci. spina candida. magnitudine
arboris modice. flore rose. radix el ort
unguentis expet᷑: tradunt in qͦcumq funitice
curuet᷑ arcꝰ celestis. eandem quecũq sitas¬
palti suauitatẽ odoris existere. Quidã eli
fo. ł igneo. tactu spisso. ⁊ odore castorei. ħ¬

Expanded text:
nascitur, spina candida, magnitudine arboris modicae, flore rosae, radix ejus unguentis expetitur. Tradunt in quocunque frutice curvetur arcus coelestis, eamdem quocunque aspalatho suavitatem odoris existere, sed ifo vel igneo, tactuque spisso, et odore castorei.
Abbreviated transcription (Latin):
finis inuentus ẽ. Acerbo enim luctu dolens
pater cito sibi rapti filii fecit imaginẽ. Ii llũ
qui tunc homo mortuus fuerat: nunc tanꝗͣ
dm̃ colere cẽpit. ⁊ constituit inter seruos suoᷤ
sacra ⁊ sacrificia. Deinde int̾ueniente tẽꝑe:
conualescente iniqua consuetudine. hic
error tanqͣm lex custoditus ẽ. ⁊ tyrannoꝵ
impio colebantur figmenta t hos inpa¬
lam honorare non poterant. homines. ꝓpi̾
honorare uolebant fecerunt. ut illum qͥ¬
tudine in signes. ł feminas castitate mirabiles. sũma uen̾at̃oe coluerunt ũ egiptii isidẽ
peni. uraniam. romani quirinum. samos. uinonẽ. naros libum in auri uba. latim. fau

Expanded text:
finis inventus est acerbo enim luctu dolens pater cito sibi filii rapti faciens imaginem illum qui tunc homo mortuus fuerat nunc tamquam deum colere coepit et constituit inter servos suos sacra et sacrificia deinde interveniente tempore convalescente iniqua consuetudine hic error tamquam lex custodita est et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam honorare non poterant homines propterhonorare volebant fecerunt ut illum qtudine insignes erant, seu feminae castitate mirabiles, summa veneratione coluerunt, ut Aegyptii Isidem, Poeni Uraniam, Romani Quirinum, Samos Junonem, Liberum Naxos, Mauri Jubam, Latini Fau
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ reꝑborũ. paruꝰ
ci eñĩ ft̃. qui uiã uite
inueniunt. aqͣdilu¬
uii extͣ positos occi¬
dit. qr ħeticũ licet
hñtem baptismi sa¬
cram̃itum. ip̃e aq̃ de¬
nĩgunt ad inferoᷤᷤ.
q̃ archã leuant ad
celos. Octonariꝰ qͦ¬

Expanded text:
onem reproborum parvus ci enim sunt qui viam vitae inveniunt. Aqua diluvii extra positos occidit, quia haereticum licet habentem baptismi sacramentum, ipsae aquae demergunt ad inferos, quae arcam levaverunt ad coelos. Octonarius q
Abbreviated transcription (Latin):
ruir prudens magis quam fortis. Audit̾e
ergo reges ⁊ intelligite discite iudices
e. Prebete aures uos
continetiꝰ his multitudines: ⁊ placetis¬
uobis inturbis nationum. Qm̃ data ẽ¬
a dño potestas uobis ⁊ iurtus abaltis¬
simo. Qui interrogabit oꝑa ur̃a. ⁊cogi¬
taciones iascrutabit᷑. Qm̃ cumessetis

Expanded text:
ir prudens magis quam fortis. Audite ergo, reges, et intelligite, discite, judices, . praebete aures, uos inetis multitudinem et placetisuobis in turbis nationum. quoniam omino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera uestra et cogitationes scrutabitur. quoniam cum essetis
Abbreviated transcription (Latin):
ilius instola głe. Decor enim uite est
inilla:. ⁊uincula illius fila iacinctina¬
alligatura salutaris. Stola gle indues eã:
⁊ coronam gratulationis suꝑ pones tibi.
fili si adtenderis michi disces:  si accomo¬
daueris animam tuam sapiens eris. ⁊sum
clinaueris aurem tuam excipies doctri

Expanded text:
lius in stolam gloriae. Decus enim aureum est in illa, et vincula illius fila hyacinthinillius netura salutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris et si inclinaveris aurem tuam excipies doctri
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾at pͥmũ catholi¬
cis magistͥs sehumi¬
liter subdat. ⁊ om̃s af¬
fectꝰ aĩe sue discipline
coꝵ. dehinc intencio¬
nẽ cordĩ abom̃i pͣuo
desidio aũtens adau¬
cionẽ legiꝰ ñ ꝑt̾rena

Expanded text:
desiderat, primum catholicis magistris se humiliter subdat, et omnes affectus animae suae disciplinae eorum. Dehinc intentionem cordis ab omni pravo desiderio avertens ad autionem leg
Abbreviated transcription (Latin):
incompedes illius. ⁊ intorques illius tu
Subice humerum tuum:⁊
porta illam: ⁊ nedderis uincula eius.
Nomni animo tuo accede ad illam: &e
inomni uirtute tua serua uias eiꝰ. In¬
uestiga illam.⁊ manifestabitur tibi:⁊¬
continens factus nonderelique̾ris eam.¬
Ni nouissimis enim inuenies requiem
iea: ⁊ conuertetur tibi in oblectacionẽ.
⁊erunt tibi conpedes in ꝑtectione for¬
titudinis: eius ⁊ bases uirtutis. ⁊ torqueᷤ¬

Expanded text:
es illius et subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris uinculis n omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi,continens factus ne dereliqueris eamnouissimis enim inuenies requiem ea, et conuertetur tibi in oblectationem. et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases uirtutis et torque
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie: ⁊ melior omni auro: ⁊ argento. ⁊ edppi
ualidum quam census inmensus. Non ẽ ensi¬
suꝑ cordis gaudium. Melior ẽ mors qun muul
amara ⁊ requies eterna: quamlabegu peoscies

Expanded text:
iustitiae et melior omni auro et argento, et corpus ualidum quam census inmensus. non es cordis gaudium. Melior est mors quam amara, et requies aeterna quam languor perseverans.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Contra eos loquit᷑
qͥ talentum u̾bi abso¬
dunt. quorum scĩa. ui¬
uentib inutił. sicut
epule mortius:¬

Expanded text:
 Contra eos loquitur, qui talentum verbi abscondunt; quorum scientia virtutibus inutilis, sicut epulae mortu
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Quam magna misccłia di. &¬
ꝓpiciatio illius conu̾tentib ad se: Nec
enim omnia possunt esse inomnib:¬
qm̃ nonẽ inmortał filius hominis.¬
⁊ inuanitate malicie plac̾uerunt. Qd
lucidius sole: ⁊ hic deficiet. aut quid
nequius excogitabit caro ⁊ sanguis:¬
Ihoc arguetur. Uirtutem altitu¬
dinis celi ipse conspicit: Iomnes

Expanded text:
illius quam magna misericordia Dpropitiatio illius convertentibus ad se nec enim omnia possunt esse in hominam non est inmortalis filius hominis in vanitate malitiae placuerunt quid lucidius sole et hic deficiet aut quid nequius excogitabit caro et sanguishoc arguitur virtutem altitudinis caeli ipse conspicit et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Osteneit mundi
machinam transito
petuo eadem manet.
quantominꝰ uana
cogitacio humane
fragilitatis:¬

Expanded text:
Ostendit mundi machinam transitoralis perpetuo eadem manet; quanto minus vana cogitatio humanae fragilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
congresationẽ filiorum isrł dare głam cło alabiis
suis.⁊ innomine ipsius: glari. ⁊ it̾auit: orationem
suãuolens ostende uirtutem cłi. ⁊pꝰ rursum: ora
uit dm̃ om̃ium qui magna fec̃ inomni t̾ra. qui
auxit dies nĩos: auentre matͥs nr̃e. ⁊fecit nobiscũ
scđm suam miscdiam. det nob̃ iocunditatẽ cor¬
piternos. credẽ isrł nobiscum ẽẽ misccł̃iam cdĩ
ut sanet nos: indieb suis. Q uas gentes odit

Expanded text:
congregationem filiorum Israhel dare gloriam Deo a labiis in nomine ipsius gloriari et iteravit orationem suam volens ostendere virtutem Dei et nunc orate Dominum omnium qui magna fecit in omni terra qui auxit dies nostros a ventre matris nostrae et fecit nobiscum secundum suam mispiternos; credere Israel nobiscum esse misericordiam Dei ut liberet nos in diebus suis. » Tunc enim coet
Abbreviated transcription (Latin):
cium de rapina:. ñẽẽ
acceptabile qui offert
derapina: uidet᷑ sib
edificium uirtutum
p̃parare ñcrimen aua¬
ricie attendit. ⁊ rapi

Expanded text:
cium de rapina non esse acceptabile. Qui offert de rapina, videtur sibi aedificium virtutum praeparere, non crimen avaritiae attendit et rapi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. hinc petrus ait.
Ciuitatem sodomoꝵ.
⁊gomorreorum inci¬
nerem redigens. eu̾¬
sione dampnauit.
exemplum eorum
qui impie atit sunt.
ponens. ⁊ iustum loch
oppressum anefan

Expanded text:
c. Hinc Petrus ait: Civitatem Sodomorum et Gomorrhaeorum in cinerem redigens eversione damnavit; exemplum eorum qui impie acturi sunt ponens, et justum Lot oppressum a nefan
Abbreviated transcription (Latin):
xa femori canis. sic u̾bum incorde
stulti. Corripe amicum. ne forte
si fecerit: neiterum addat facere. Cor¬
ripe ꝓximum ne forte non dixerit:⁊
si dixerit: ne forte iteret. Corripe
amicum. sepe enim fit commissio. &
nouomni ubo credas est qui labitur
lingua sua: sed non exanimo. Quis¬
est enim qui nondeliquerit inlingꝰ
suaͦ Corripe ꝓximum antequam

Expanded text:
xa femori carnis, sic verbum in corde stulti. Corripe amicum, ne forte si fecerit, ne iterum addat facere. Corripe proximum, ne forte non dixerit: et si dixerit, ne forte iteret. Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas. Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo. Quisest enim qui non deliquerit in lingua sua? Corripe proximum, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ int̾ eum qui pec¬
ut quis offendat
magis peccat: qui
plenus : dolo ⁊ne¬
inte: fideus: qm̃ uonte disrumpet. Afa¬
cie u̾bi parturit fatuus: tanquam ge¬
mitus. partus infantis. D agitta infe

Expanded text:
et eum qui pecut quis offendat magis peccat qui plenus est dolo et nein te fidens, quoniam non te disrumpet. A facie verbi parturit fatuus tanquam gemitus partus infantis. » Non ae
Abbreviated transcription (Latin):
sepe deangꝰtiis libatũ ẽ.
Uñ moyses ꝑpecc̃is ppłi
oran. abraam.isaac. ⁊la¬
cob: reducit ad memoriã
ũ eoꝵ m̃itis ds placatꝰ
filiis peccantib daret
indulgentiam ⁊ patͥs dd̾
m̃itũ. filiis młto tẽꝑe
seruauit regnũ. s sacra¬
tiore sensu. uiri mĩe st̃.¬

Expanded text:
saepe de angustiis liberatum est. Unde Moyses pro peccatis populi orans, Abraham, Isaac et Jacob reducit ad memoriam, ut eorum meritis Deus placatus, filiis peccantibus daret indulgentiam. Patris David meritum filiis multo tempore servavit regnum. Sed sacratiore sensu, viri mis
Abbreviated transcription (Latin):
¶dic̃ fenũ int̾ra.ł fo¬
lium marbore nas¬
citur: crescit uirescit.
siccatur. ⁊deicitur
ita caro ñra nascit᷑
exꝓgenie parentũ.
crescit ininfancia.
⁊ puericia. florescit
inadolencia mat᷑a¬
scit ĩiuiuentute aresc̃.
ĩsenectute. deicit᷑. in

Expanded text:
icut fenum in terra vel folium in arbore nascitur, crescit, virescit, siccatur et dejicitur, ita caro nostra nascitur ex progenie parentum, crescit infantia et pueritia, florescit in adolescentia, maturescit in juventute, arescit in senectute, dejicitur in
Abbreviated transcription (Latin):
sa. inmittere illis multitudinem urso¬
aut audaces leones. Iut noui generis
ira plenas: aut ignotas bestias. autꝰ uapͥo¬
iem igneum spirantes. Aut̃ oo eni fuim¬
las eifurtentes. Quarum non solum le¬
sura poterat illos exterminare: sed & as¬
pectus ꝑ timorem occidere. S ⁊ sine his
uno sp̃uꝰ occidi poterant. ꝑsecutionem ab¬
ipsis passi factis suis ⁊ disꝑsi ꝑ spm̃ uir

Expanded text:
sa inmittere illis multitudinem ursaut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas bestias aut vapoem igneum spirantes aut odorem fumlas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem psis factis suis et dispersi per spir
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sidum potenciã ostend̾
c̾atoris. s mag̃ decor eccł̃e in
cellenciã manifestat redẽp¬
toris qͥ splendore suo illustrat
credentes ⁊ ardore iuidicii pu¬
niet pecc̃ores. Uñ subiungit. sol inaspectu. ⁊ c̃:

Expanded text:
um, potentiam ostendit Creatoris, sed magis decor Ecclesiae, in cellentiam manifestat Redemptoris, qui splendore suo illustrat credentes et ardore judicii puniet peccatores. Unde subjungit: Sol in aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. uade ⁊ reu̾tere.cũ
cito possis dare. ⁊alibi.
Qui despicit ꝑximũ pec¬
cat. qui miseret᷑ pau¬
ꝑi beatꝰ erit. elemosi¬
na aũt facienda ẽ. ñ¬
sitate. Ilarem enĩda

Expanded text:
tuo: Vade et revertere, cum cito possis dare . Et alibi: Qui despicit proximum, peccat: qui miseretur pauperis, beatus erit . Eleemosyna autem facienda sitate, Hilarem e
Abbreviated transcription (Latin):
manebit confidens. Si credidit ei ħedi¬
tabit illam: zerunt inconfirmatione
creature illorum. Qm̃ intemptatione¬
ambulat cumeo: oe inprimis eligit eũ.
Timorem ⁊ metum ⁊adꝑbacionem inde¬
cet suꝑ illum: ⁊cruciabit illum intri¬
bulatione doctrine sue temiptet illum
incogitacionib illius: ⁊credat anime
illius ⁊ firmabit illum. Et iter addu

Expanded text:
it ei, hereditabit illam et erunt in confirmatione creaturae illorum. quoniam in temptationeambulat cum eo et in primis eligit eum. timorem et metum et probationem inducet super illum et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec temptet illum cogitationibus illius et credat animae illius. et firmabit
Abbreviated transcription (Latin):
Iapĩa in habitan
dirig̃ oꝑa inuariis
temptacionib p̃¬
parat. exercendo. ⁊
ꝑbando: ad future
uite gaudia. qd̃
hac sentenciacon¬
firmatur. timorẽ.⁊.
bulatio pacientiã
bationem. ꝑbatio
u. spem. que non
confundit. qr cari¬

Expanded text:
ia inhabitans dirigit opera, in variis tentationibus praeparat exercendo et probando ad futurae vitae gaudia, quod hac sententia confirmatur: Timorem et bulatio patientiam robationem, probatio vero spem, quod non confundit, quia chari
Abbreviated transcription (Latin):
ardentẽ extinguit aqua: ⁊ elemosina resis¬
tit peccatis. Et ds. conspector eius. qui¬
reddidit gr̃am: memunt inposterum:⁊
intempore casus sui inueniet firmam̃tũ.
tilia elemosinam pauꝑis nefraudes: ⁊ocłoᷤ¬
rientem nedispexeris. ⁊ nonaspere s pauꝑẽ¬
n ĩinopra sua. Cor inopis nead flixeris. ⁊ non
ꝑtrahas datum angustianti. Rogationẽ¬

Expanded text:
esistit peccatis: et Deus prospector ejus qreddit gratiam, meminit in posterum; et in tempore casus tui invenies firmamentum. leemosynam pauperis ne fraudes, rientem ne despexeris, et non exasperes pauperem in inopia sua. Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti. Rogatione
Abbreviated transcription (Latin):
studet uitare: quiea
dilig̾ queducunt ad
int̾itum. ut ħeses:⁊
ꝓphane nouitates.
Uñ sequitur. cor .i.¬

Expanded text:
studet vitare, et quod ea diligit, quae ducunt ad interitum, ut haereses et profanae novitates; unde sequitur: Cor i
Abbreviated transcription (Latin):
diens cluas uias non habebit iucinstun. at¬
praui cordius illitis scandalitabitur. Corne
quani graitabitur indolorib: ⁊peccator adi¬
ciet ad pecandum. Synagoge sũꝑtrcrum¬
nonẽ sanitas: frutex enim peccati eratacab¬

Expanded text:
diens duas uias non habebit successus: prauicordius in illis scandalizaquam gravabitur doloribus et peccator adciet ad peccandum synagogae superborumt sanitas frutex enim peccati eradicab
Abbreviated transcription (Latin):
U ne contristes eum inuita illius. ⁊ si defece¬
rit sensutueniam da. ⁊ ne sꝑnas eum intua
puifiite. Elemosina enim patris. ñ erit in
oblinone. nam ꝓpeccato matris restituet᷑
tibi bonum ⁊ iniusticia edificabitur tibi.
Indie tͥbulationis commemorabitur tut. et¬
sicut insereno glacies: soluentur tua peccã.¬
ua male fama ee qui relinquit patrem:

Expanded text:
ita illius et si defecerit sensu veniam da et ne spernas eum in tua ute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccafamae est qui relinquit patrem
Abbreviated transcription (Latin):
Nonẽ absodenta
sap̾ia. his qͥ audire
uolunt. Qui enim
abscondit frumtis:
maledicetur inppłiꝰ.
benelictio autem
suꝑ capud uenden¬
tium. Uñ negocia¬

Expanded text:
Non est abscondenda sapientia his, qui audire volunt. Qui enim abscondit frumentum, maledicetur in populis, benedictio autem super caput vendentium; unde: Negotia
Abbreviated transcription (Latin):
sum iitui liuet longiore: ⁊qui obedit pat¬
iesrigerabitur matͤ ui timet dñm ho¬
norat parentes: ⁊ quas dominis seruiet hi
qui se genuerunt. iñoꝑe ⁊ sermone ⁊omĩpa¬
ciencia. Honora patrem tuum. ut suꝑueni¬

Expanded text:
ui obaudit patrefrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone tientia honora patrem tuum, ut superueni
Abbreviated transcription (Latin):
ħeticorum. qui pͣuis doc¬
trinis ⁊cupiditate noci
enuim .i. grauiat. qui ad¬
ulando imipedit. H lau¬
dando decipit. Uñ cur
donum inuidi cruciat

Expanded text:
haereticorum, quae pravis doctrinis et cupiditate nocivenim, hoc est gravat, qui adulando impedit, vel laudando decipit. Legimus Donum invidi cruciat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt contraria. Horum autẽ uasorum quisit
terra factus fuerat. Et post pusillum seducit¬
unde acceptus ẽ respecͥtus debitum anime
quem habebat. Sed & ẽ illi cura. non quia
laboraturus ẽ: nec qm̃ breuis illius uita est:
ed concertatur aurificibus & argentariis.
sed ⁊erarios imitatur. ⁊ głiam prefrert: qm̃
res suꝑuacuas fingit. Cinis ẽ cor eius. & t̾ra
suꝑ uacua spes illius. luto uilior uita illius.
qm̃ ignorauit qui sefincxit: ⁊ qui inspirauit¬
illi animã que oꝑatus.: ⁊ qui flauit ei sp̃m ui¬
talem.  ed estimauerunt ludum ẽẽ uitã
nr̃am. ⁊ conu̾sationem uite compositam ad
lucrum. ⁊ oportere undecumq ⁊ iam exmalo
adquirere. hic enim suꝑ omnes scit se delin¬
quere qui ⁊terre materia: fragilia uasa c&e
scultiplia fingit. mnes enim insipientes¬

Expanded text:
sunt contraria horum autem vasorum qui sit terra factus fuerat et post pusillum se ducitacceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius quoniam ignoravit qui se finxit et qui inspiravitilli animam quae operatur et qui insuflavit spiritum vitalem sed aestimaverunt ludum esse vitam nostram et conversationem vitae conpositam ad lucrum et oportere undecumque etiam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quasi meliorẽ ho¬
mo idolis scđm crea¬
tionem creationis. Qͥ¬
iuiuit. ⁊ intelligit. illa
autẽ numqͣm. S quia
magis sequit᷑ uani¬
tatem erroris. quam
cuminhonore sit
non intelligit. ⁊ com¬
ꝑatur uim̃tis insipi¬
entibus:¬

Expanded text:
Quia melior est homo idolis secundum rationem creationis; quia vivit et intelligit, illa autem nunquam. Sed quia magis sequitur vanitatem erroris, quam cum in honore sit, non intelligit: et comparatur jumentis insipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
neq oculorumꝰ uisus ẽ ad uidendum. ueq na¬
res ad ꝑcipiendum sp̃m: neq aures adaudi¬
endum. neqdigiti manuum ad tractandum:
sed ⁊ pedes eorum pigri ad ambulandum.
omo enu: fecit illos ⁊ qui sp̃m mutatꝰ
ẽ. is finexit illos. Nemo enim sibi similem
homo poterit dm̃ fingere. cum sit enim mor¬
talis. mortuum fingit. manib iniquis. eli¬
or ẽ enim ipse his quos colit. quia ipse quidẽ
upat cum eẽt mortalis. illi autem numqͣm.¬
Sed ⁊ anuimalia nuserrima colunt. insen¬
satẽ enm comparata his: Allis sunt deterio
ra. ed nec aspectu aliqͥdis exhis animalib̾
bona potest conspicere. effugeit᷑ aute di lau

Expanded text:
visus est ad videndum neqres ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numqet animalia miserrima colunt insensate enim ra. Sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere. Effugerunt autem Dei lau
Abbreviated transcription (Latin):
¶eꝑbauit suꝑiꝰ lig¬
nea ᷤ. lapidea. Terea
ydola. nunc ⁊̃ fictili¬
a d̾apnat. Iuste enĩ
retributum ÷ eis. ut
qui det̾ra fc̃i fu̾ant.
qr meliorem sui par¬
ginẽ di creatam ad
uum. sequi noleban:
uiliorem sui partẽ
.i. corpꝰ t̾renum imi z¬
R tando. luteum ad¬
orarent dm̃.⁊ sine
boni oꝑis fructu.
t̾re insensibili: de
qua sũpti st̃. insen¬
sati.⁊ inutiles red¬
derentur. Mistice
tici. qui u̾itatẽ łi
ininiusticia deti¬
nent.⁊ mendaciũ
ꝑũitate indoctͥne
sue simulacͥs colt̃.
licet eloquentia. aut
ficta uirtute palli¬
ent.fragilia tñz
no sordidior.qr ig¬
norant fac̾torem
suũ.⁊ euanescunt
incogitationibus
suis. Sensum scoꝵ¬

Expanded text:
bavit superius lignea, lapidea, vel aerea idola, nunc etiam fictilia damnat. Juste enim retributum est eis; ut qui de terra facti sunt, quia meliorem sui parginem Dei creatam ad vum, sequi nolebant; viliorem sui partem, id est, corpus terrenum imitando, luteum adorarent Deum, et sine boni operis fructu terrae insensibili, de qua sumpti sunt insensati, inutiles redderentur. Mystice tici, qui veritatem Dei in injustitia detinent, et mendacium pro veritate in doctrinae suae simulacris colunt, licet eloquentia aut ficta virtute pallient, fragilia tamen et no sordidior; quia ignorant factorem suum, et evanescunt in cogitationibus suis. Sensum
Abbreviated transcription (Latin):
eos legere qui aut prodesse uolunt aut deleccare poetas et
simul et iocunda et idonea digere uite. et illum nichilominꝰ¬
pecudes unde mmber et ignes Ariturum pluadas yadas ge¬
minosq triones quid tantũ occeauo properent se tinge soles
hiberiii uel que tardis mori noctibus obstet. nec obid tam

Expanded text:
e Horatio: ‘aut prodesse uolunt aut delectare poetae aut simul et iocunda et idonea dicere uitae’, nonpecudes, unde imber et ignes, Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones, Quid tantum Oceano properent se tingere soles Hyberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. Quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
lium. si obleccatio queritur animi requiesq eurarum quid
conferri cum corũ studiis potest qui semper aliqued inquirunt
quod spectet ⁊ ualeat ad bene beateq uiuendum: Si uero ratio
constantie uirtutisq ducitur. aut hec est ars, aut nulla om¬
exelamat. O. philosophia dux inquit o. uirtutis indagatrix
expultrix q uiciorum: quid non modo nos sed omĩno uita homi¬
num sine te esse potuisset: tu iuentuix legum / tu magistra
morum et discipline fuisti: Si ergo eam pħie partem lingne

Expanded text:
nam si oblectatio quaeritur animi requiesque curarum, quae conferri cum eorum studiis potest, qui semper aliquid anquirunt quod spectet et ualeat ad bene beateque uiuendum? siue ratio constantiae uirtutisque ducitur, aut haec est ars aut nulla ome philosophia dux inquit o uirtutis indagatrix expultrixque uitiorum! quid non modo nos, sed omnino uita hominum sine te esse potuisset? — tu inuentrix legum, tu magistra morum et disciplinae fuisti: quasi uero aliquid per se
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am mentem in desideriũ dicendi compellere peregrinas ⁊
mauditas inuentiones exeogitare meditatas ordine c̾to
componere ornare compositum mufitato quodam uerborũ
atq sententiarũ concextu uelamento fabuloso atq decenti
ueritatem contegere. preterea si exquirat inuentio re¬
ges armare in bella deducere, e naualibus classes enutt̾e
celũ terus et equora describere uigines sertis ⁊ floribus
insignire accus hominũ pro qualitatibus designare iru¬
tare torpentes desides meitare temerarios retrahere
sontes uincire et egregios meritis extollere laudibus.

Expanded text:
a mentem in desiderium dicendi compellere, peregrinas et inauditas inventiones excogitare, meditatas ordine certo componere, ornare compositum inusitato quodam verborum atque sententiarum contextu, velamento fabuloso atque decenti veritatem contegere. Preterea, si exquirat inventio, reges armare, in bella deducere, e navalibus classes emittere, celum, terras et equora describere, virgines sertis et floribus insignire, actus hominum pro qualitatibus designare, irritare torpentes, desides animare, temerarios retrahere, sontes vincire, et egregios meritis extollere laudibus,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ip̃e omnium mater artium quid est aliud insi ut
plato ait donũ ut ego inuentum deorum. hec nos primum
ad illorum cultum deinde ad ius hominũ quod situm est in
generis humani societate. tum ad modestiam magnitudinẽ¬
q animi erudiut. eademq ab animo tanꝙͣ ab oculis caligi¬
nem dispulit ut omia supera infera prima ultima media
uideremus. prorsus hec diuina michi uidetur uis que tot effi¬
uite pħia dux o. uirtutio indagatux expultrixq uiciorũ
quid non modo nos. sed om̃no uĩta hom̃ sine te ẽẽ potuisfet
Tu urbes peperisti. tu dissipatos homines in societatem uite
conuocasti. tu eos inter se primo donuiciliis/ deinde cõnigiis
tu lrãrum et uõeum comunone uixisti. tu iuentrix legum
tu magr̃a morum et discipline fuisti. I eigo et tu tãm cano

Expanded text:
, omnium mater artium, quid est aliud nisi, ut Plato, donum, ut ego, inventum deorum? haec nos primum ad illorum cultum, deinde ad ius hominum, quod situm est in generis humani societate, tum ad modestiam magnitudinemque animi erudivit, eademque ab animo tamquam ab oculis caliginem dispulit, ut omnia supera infera prima ultima media videremus. prorsus haec divina mihi videtur vis, quae tot res effiilosophia dux, o virtutis indagatrix, expultrixque vitiorum! Quid non modo nos, sed omnino vita hominum sine te esse potuisset? Tu urbes peperisti, tu dissipatos homines in societatem vitae convocasti, tu eos inter se primo domiciliis, deinde conjugiis, tum litterarum et vocum communione junxisti; tu inventrix legum; tu magistra morum et disciplinae fuisti. Ad te co
Abbreviated transcription (Latin):
uerificatur dicentis. Ita enim iusticia rarescet ira impie¬
tas/ et auaricia ⁊ cupiditas et libido crebrescet ut si qui
forte tum fuerint boni. prede sunt sceleratis ac uerentur
undiq ab iniustis. soli autem mali opulenti suit . bomi uo
in om̃ibus contumeliis atq in egestate uersentur. non

Expanded text:
udicari. ita enim iustitia rarescet, ita inpietas et auaritia et cupiditas et libido crebrescet, ut si qui forte tum fuerint boni, praedae sint sceleratis ac diuexentur undique ab iniustis, soli autem mali opulenti sint, boni uero in omnibus contumeliis atque in egestate iactentur. con
Abbreviated transcription (Latin):
sisse. nũquã uenisse sõnũ insi unus efrat̾bus licteris sucris
ꝑsonaret. hec diebus egisse uel noctibus ut et lectio oroem sus¬
tuta nisticitas. extra psalmos silonciũ est: quocũq te uer¬
teris arator stiuã retinens alleluya decantat. sudans messon
psalmis se aduocat. et curua actondens uitem falce uniton
aliquid dauiticũ canit. het sũt in hac prouĩcia carmĩã. he ut
uulgo dicitur amatorie cantiones: Sed oꝙͣ uera est sentencia¬

Expanded text:
sisse, 371 nunquam inisse somnum, nisi unus e fratribus sacris Literis personaret. Hoc diebus egisse vel noctibus, ut et lectio orationem sustota rusticitas et extra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmina, hae, ut uulgo dicitur, amatoriae cantiones, hic pastorum si
Abbreviated transcription (Latin):
netur. T celo enĩ descendit nochigelithos. quod est dice. Stulta sciã
est et insipiens sapiẽcia suꝑuacua nosc̾e̾: necͣiis ignoyatis. Quid
enĩ prodest inquit helmãdus homini scire metiri mũdũ. et nestire se¬
ip̃m e absq hac sciã subiũgit ip̃e. Nichil mortalib est utile. Nichil
hoĩbus salutare. hec in pͬmis neccessaria est / et si sola sit: sufficit.
Docet enĩ hoĩem timere deũ. cauere pcc̃m. dilige̾ ꝓximũ t̾rena

Expanded text:
us: e coelo descendit, γνῶθι σεαυτὁν. Quod est dicere: Stulta scientia est, et insipiens sapientia supervacua noscere, necessariis ignoratis. Quid enim prodest homini scire metiri mundum, et nescire seipsum? et absque hac scientia nihil mortalibus est utile, nihil hominibus salutare. Haec in primis necessaria est, et si sola sit sufficit. Docet enim hominem timere Deum, cavere peccatum, diligere
Abbreviated transcription (Latin):
raptu uenatu ꝙ uiuentes. horum pliime gentes Sarie
arauis distolores habitu, lingnis dissone et orignie Roca¬
bulorum mneerte ut tolorates, aismari quadrungii
marcomagui uruti camasi blangiane tubanteo qͦrũ
immanitas baibarie etiam in ip̃is uocabulis houorem q̃ne¬

Expanded text:
raptu venatuque viventes. Horum plurime gentes varie armis, discolores habitu, linguis dissone et origine vocabulorum incerte, ut Tolosates, Amsivari, Quadi, Turingi , Marchomanni, Bruteri, Canusi, Blangiani, Tubantes, quorum immanitas barbarie etiam in ipsis vocabulis terrorem quen
Abbreviated transcription (Latin):
sine mercenario gallorũ exercitu ulla bella gesserunt Niec
pulsi Regno ad alios ꝙͣ ad gallos confugerunt: tantus terror
gallici nominis siue armorũ inuicca felicitas erat ut aliter
nec maiestatem suam tutam nec amissam recuperare se posse
sine gallica uirtute arbitrarentur. Sed que posteaꝙ̃ catholica¬

Expanded text:
sine mercennario Gallorum exercitu ulla bella gesserunt, neque pulsi regno ad alios quam ad Gallos confugerunt. Tantus terror Gallici nominis et armorum invicta felicitas erat, ut aliter neque magestatem suam tutam, neque amissam recuperare se posse sine Gallica virtute arbitrarentur. Itaque in auxili
Abbreviated transcription (Latin):
ut quem tantopere amaret. ab eo iuieem non diligeretur¬
. ẜpostiemo cum ad iusuirandum mnimiei asserentis ma¬
lignitas confugisset. ne de eins periurio disputaret
affirmauit nũꝙͣ zenoeratem illa diccurum fuisse/ inisi
ea dici expedur sibi iudicaret ÷ Et ut quorodo bonus iste

Expanded text:
ut, quem tantopere amaret, ab eo inuicem non diligeretur. postremo, cum ad ius iurandum inimicitias serentis malignitas confugisset, ne de periurio eius disputaret, adfirmauit numquam Xenocratem illa dicturum fuisse, nisi ea dici expedire sibi iudicasset. non in corpore mortali, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt eiũ ingeniis nr̃ĩs semina innata uirtutum que
si adolestere liceret. ip̃a nos ad beatam uitam natura
perduceret. nunc autem atq editi in lucem et suscepti
sumus in om̃i contio prauitate et in sũma opinionũ
peruersitate uersannuir, ut pene cum lacte nuitricis eur¬

Expanded text:
Sunt enim ingeniis nostris semina innata virtutum, quae si adolescere liceret, ipsa nos ad beatam vitam natura perduceret. Nunc autem simul atque editi in lucem et suscepti sumus, in omni continuo pravitate, et in summa opinionum perversitate versamur, ut pene cum lacte nutricis erro
Abbreviated transcription (Latin):
bachi munera nõ illis epule
notuere Eposte. Frondibus Il
uictu pastinitur simplicis hbe
pocula suui fontes liquidi atq
ex̾cita cursa slum̃a. nec sõpnos

Expanded text:
Bacchi munera, non illis epulae nocuere repostae: frondibus et victu pascuntur simplicis herbae, pocula sunt fontes liquidi atque exercita cursu flumina, nec somnos
Abbreviated transcription (Latin):
ta tulerut secula. qui tanti talẽ
gennere parẽtes : Infreta dum
flum cuirent. dum montibus
umbre lustrabunt. conuexa po¬
lus dum sidera pastet. semper
lxues nomenq tnũ landesq

Expanded text:
ta tulerunt saecula? Qui tanti talem genuere parentes? In freta dum fluvii current, dum montibus umbrae lustrabunt convexa, polus dum sidera pascet, semper honos nomenque tuum laudesque
Abbreviated transcription (Latin):
pibus italiã nimierat antea nata
non sine aliquo dirino numẽ. Mam
si ille editus gallorũ ĩmanitati mẽ¬
titudimq patuisset unꝙͣ hec urbe.
sũmo ĩperiõ domialũt ac sidem pͥ¬
buisset. Si gͦ Romane uires in suo¬

Expanded text:
pibus Italiam munierat antea natura non sine aliquo divino numine; nam si ille aditus Gallorum immanitati multitudinique patuisset, numquam haec urbs summo imperio domicilium ac sedem praebuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recẽtiores ꝯmiare: exãtiquioribus/
ge̾nadiũ massilieñ. Radulphũ flama¬
sceusem prospũ et cassianũ. Ex retẽ¬
ciorib aut̃ p ͦ beruardꝰ occ̾ uit edeind̾e
hildebertꝰ cenomauẽp yno caruotensis
odilo. hugo ⁊ petrꝰ uen̾abłis abbates
clumacẽẜ hugo demq ⁊ Richardꝰ cauo¬
iice saucti augustĩ regule sectatores

Expanded text:
ribus Gennadium Massiliensem, Radulphum Flaviacensem, Prosperum et Cassianum. Ex recentioribus autem primo Bernardus occurrit, deinde Ildebertus Coenomanensis, Ivo Carnotensis, Odilo, Hugo, et Petrus venerabilis abbates Cluniacenses, Hugo denique et Ricardus canonici sancti Augustini regulae sectatores.
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩe meditari secũ o. quo pacto
ad icersũ erũpnon ferant: picula¬
Rediens sꝑ cogites. at̃ filii percatum
at uxoris mort.̃. aut morbũ silie
cõmuina esse hec et fieri posse
ut nequid aĩõ sit nonũ: quiqͣuid
prẽt spem eneuerit our̃e id de putare

Expanded text:
maxime. Meditari secum opertet, quo pacto adversam aerumnam ferant: Pericularediens semper cogitet, Aut filii peccatum, aut uxoris mortem, aut morbum filiae: Communia esse haec: fieri posse, ut nequid animo sit novum. Quidquid prater spem eveniat, omne id deputare
Abbreviated transcription (Latin):
Dedi te domni isrł et audies de
ore meo uerbum et ãnũciabis eis ex
me si dicente me ad impñ morte
morieris nõ ãmĩciaueris ei neq lo¬
cutus fu̾s ut audtatur a uia sua ĩ¬
pia et uiat ip̃e imꝑius ĩampui ͭ ͤ
na morietur , saugniem̃ aut̃ eins

Expanded text:
dedi te domui Israhel: et audies de ore meo uerbum, et annunciabis eis ex me. Si, dicente me ad impium: Morte morieris, non annunciaueris ei neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sang
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩ ecor ꝙpłib hodie testimoĩans euidẽtia maĩfestati u
eo p̾cipur tp̃e cũ ĩ eod̾ regno p̾łtim ap̃ neapolitttũ tiu¬
tates cuiꝰ amẽitas scolares alliciebat ⁊̃ a remotis iuge¬
bat studiũ gn̾ale. Cũ aũt dñs de rogno ip̃o tenebras ex
ato sugauit ⁊ finẽ dieb maus ĩ põito ĩ qͥb idẽ regnũ flo¬
tib ⁊ ftuctib studioꝵ cariusse dinoscit᷑ suꝑ dixit miẜitoe

Expanded text:
identia manifestat, et eo precipue tempore, cum in eodem regno presertim apud Neapolim civitatem cuius amenitas scolares alliciebat etiam a remotis, vigebat studium generale. Cum autem Dominus de regno ipso tenebras ex alto fugaverit et fine diebus malis imposito, in quibus idem regnum floribus et fructibus studiorum caruisse d
Abbreviated transcription (Latin):
cutib p̃sig̾tes ut fortes ꝯsilus et sirigła ꝯsulta ꝓuidẽtia
ditig̃ tes sb̾ potis pͥncipe gn̾osi regnẽt ⁊ ĩpent ĩ sue cul¬
mine maiestatił Tales ꝓfecto uiros ĩfusa eis celitꝰ gr̃ai
nitale studiũ efficit ꝑuiuos suauitatis utt̾as dulcedine
cibaris adultos ub̃ius et ꝓuectos maioris ub̾tatis dełcta¬
cõne feꝯdãs dũ cͥca ip̃m sedulitate studiosa u̾sat᷑ Inter
alias qͥppe regiones italicas regnũ tuũ ueluti fons sc̃ĩaꝵ:

Expanded text:
t fortes consiliis et singula consulta providentia dirigentes sub pacis principe gloriosi regnent et imperent in sue culmine maiestatis. Tales profecto viros infusa eis celitus gratia litterale studium efficit, parvulos suavitatis lactans dulcedine, cibans adultos uberius et provectos maioris ubertatis delectatione fecundans, dum circa ipsum sedulitate studiosa versantur. Inter alias quippe regiones Ytalicas regnum tuum veluti fons scientiarum
Abbreviated transcription (Latin):
egi pͥmũ plasma suꝑne manꝰ oꝑatõne formatũ
ñs añ laplum ueluti paulominꝰ creature coeqͣtũ
na celestiũ ⁊ ex illuĩati ꝓfunditate p̾toris scĩaꝵ notitiã
obtinebat. sͭ aũt ebuit pꝰt petitũ ut qd̾ pͥus ubo ⁊ plpi
mutata. s oium ꝯditoris ĩ m̃ła bẽignntas noleas ꝙt
tã ĩgenna creatura ꝙ suc lilitudĩ ꝯfcemarat cudit te
tuditute uilesc̾et. ⁊ repans ꝯͦdam cͥeu ip̃am srole per
accidẽs qd anexũ nat᷑e mortiteri gustus excu̾at ꝑtep¬
tione depditũ rudẽ hoĩem ꝙ̃ ad ꝓfectõuẽ disc̾ tdił uit
effice nał rõ potat scĩaꝵ artiũ ue decreuit deginatib
etudm sicq tono tato diuinitꝰ płiũ ydiomata nation

Expanded text:
Primum plasma, superne manus operatione formatum, habens ante lapsum, veluti paulominus creature coequatumna celestium et ex illuminati profunditate pectoris scientiarum notitiam obtinebat. Sic autem hebuitliginis absque medio non poterat intueri. In cuius casu letifero humane compago nature corruptionis vulnera pertulit, suntque, sibi duris conclusa signaculis que primitus nullo prepediente serarum obice, sub intelligentie claritate patebant, et quantomagis excursu temporum, a primordiali formatione dilabitur, tanto quadam efficitur fluxibilitate debilior et maiori fragilitate tabescit, in variam mutabilitatem defectuum, nat
Abbreviated transcription (Latin):
ceret ang̃ langͥno ⁊ regaies ĩtecit. uideat gͥ excellẽcia
ut̃a regia ꝯi patius monitis ista repende fuiꝰ. si auũ¬
culi bnticus ĩo pr̃is ista nepos debuit ꝯpensate. at¬
tendat negalis indust̾a qͣlis euentꝰ qͣloꝙ fid̾i̾ cã ni¬
dis tã enormis ĩ uiuẽtute ꝓcesius munita ꝓmitent

Expanded text:
ces Augusti sanguinis ac regalis inficit. Videat igitur excellentia vestra regia, si paternis meritis ista rependere filius, si avunculi beneficiis, imo patris illa nepos debuit compensare. Attendat regalis industria, qualis eventus, qualisque fidei iam rudis, tam enormis in juventut
Abbreviated transcription (Latin):
minuficẽne uigor arc̾e̾t exteriꝰ ut exactux ĩpotuna dᷤ¬
tinue fames eos int̾ius lac̾aret ut destituti spe qͣliti
ext̾ioris aucilii ⁊ ad solonẽ ĩtestini debiti ex diutius
oͣcta penuria fci penitꝰ penitꝰ ĩpotẽtes nr̃e potẽtie ui¬
tib ultͣ resiste̾ ñ ualerent nos tũ qͦs ad ultionis iu¬
diciũ eoꝵ ĩcauta tem̾itas n̾ito pot̾at iuitasse piagͦ¬

Expanded text:
nostrae rigor arceret exterius, et exactrix et importuna continue fames interius laboraret, et destituti spe qualibet exterioris auxilii, et ad solutionem intestini debiti, ex diutius contrada penuria facti penitus impotentes, nostrae potentiae viribus ultra resistere non valerent: nos tamen quos ad ultionis judicium eorum incauta temeritas merito poterat invitasse, p
Abbreviated transcription (Latin):
discidio ã giulitaꝵ uitiũ tã ꝓtimũ sb̾sidiũ ex poc¬
cabat deuotis affectib odolemꝰ. Ista tñ uaria rela¬
cõne ppieti crede̾ oimplitit̾ loquacis fame relata
noluimꝰ donͣ suꝑ huis u̾itas que dubietatis hiꝰ cur¬
biẽm abluat nos lucidior patefiat pp̃ qd̾ iatore

Expanded text:
bsidium expectabat, devotis affectibus condolemus. Ista tamen varia relatione perplexi, credere simpliciter loquacis famae relationi noluimus, donec super his veritas, quae dubietatis hujusmodi turbines abluat, nobis lucidior patefiat: propter quod latorem
Abbreviated transcription (Latin):
utatẽ fiduã sͭ strenuos actuc tuos ergga honceẽ nr̃m
prudent᷑ accotodes sic induft̾ͥe iaudate pͥncipiũ ia
erga te tuos amplissime dext̾am nr̃e ubalitatis iu¬
ntetent.
rati satis et moti qͦdãm̃o
Ifuimꝰ uñ potuer̾t u̾ba illa deformia
ꝯscĩam tuã lisuta ꝓced̾e et cue m̃tis stabilic
sic sb̾ito turbare hͥetẽ s geuisi mlto mag̃ fuiꝰ¬

Expanded text:
litate fiduciam, sic strenuos actus erga honorem nostrum prudenter accommodes, sic industriae laudabile principium, erga te et tuos, amplissimae dexteram nostrae liberalitatis invitet. rati satis et moti quodammodo fuimus, unde potuerunt verba illa deformia, conscientiam tuam laesura, procedere, et tuae mentis stabilis sic subito turbare quietem. Sed gavisi multo magis fui
Abbreviated transcription (Latin):
ñlu pleno colligitꝰ intllectu. qͦꝵ industna n im
diligens et mtcessio studiosa recte np̃os tante igo
nũcios facebant᷑ dũ ostñdentes altã mictentiũ
et ope digͥtatẽ corã nos sue legͣtõrs osm̃ peudentĩ
⁊ fidelit ĩ pleuerũt. Cũꝙ tã ex ip̃oꝵ relatib c ex ip̃a¬

Expanded text:
erba pleno collegimus intellectu. Quorum industria diligens et intercessio studiosa, recte ipsos tantae urbis nuncios fatebatur, dum ostendentes alta mittentium verbo et opere dignitatem, coram nobis suae legationis officium prudenter et fideliter impleverunt. Cumque ta
Abbreviated transcription (Latin):
ciatr̃es ereptas cassis regie fideliũ dud̾ scõ ꝓpoĩto
nõ sine magͥs iaboꝵ et sũptuũ ꝓfusionib ogrega¬
tuit disgregatũ. ex ꝯͦ tanto uebemẽtioris cõm tur¬
batõis assũpsimꝰ qnͣto ꝑsonã ur̃a p̃ cet̾is mũdi re¬
gib ⁊ pͥncipibr sinc̾iori crutate diligimꝰ. et qnͣto ꝑ

Expanded text:
strum fidelium dudum sancto proposito non sine magnis laborum et sumptuum profusionibus congregatorum asseruit disgregatum. Ex quo tanto vehementioris causam turbationis assumpsimus quanto personam vestram pro cunctis mundi regi
Abbreviated transcription (Latin):
t si ad ꝑfectionẽ studi gu̾alis
ꝓͣuidimꝰ reformand̾ ꝑticiaria studia
onie ñ fuit sᷤ loca q̃libet depaupare dectorib
ut artis saicẽ gͣmatice ruditũta nouicus ueluit
uictantis matris ubera famelicis ĩfantib p̾ci¬
dant᷑. ꝯi ad illd̾ tm̃ extendi uolumꝰ nr̃e ẜenitutis
edictũ qͥ auditceib suis rudicate depoĩta ĩ fa¬

Expanded text:
tsi ad perfectionem studii generalis, providimus reformandum, particularia studia onis non fuit, sic loca quaelibet depauperare doctoribus, ut artis Grammaticae, rudimenta noviciis velut lactantis vestris ubera famelicis infantibus praecidantur: sed ad illos tantum extendi volumus vestrae Serenitatis edictum, qui auditoribus suis rudi
Abbreviated transcription (Latin):
oonicitꝰ expedis et fc̃us qͣi iã nob̾ de nr̃e felicitatio
ꝓmotõnc domesticꝰ negecia nra magͥfice et pͥdenter
untet placida cordis et frcͥtuosa opis attẽtione ꝓ¬
curas. Ex hoc gͥ fc̃i iam tibi et cuis qͣi ꝑ debitũ ad
comoda q̃ libet applicanda beniuoli nũcios ꝓuidos ⁊¬

Expanded text:
 et factus quasi jam nobis, de nostrae felicitatis promotione, domesticus, negotia nostra magnifice et prudenter ubilibet, placida cordis et fructuosa operis attentione procuras. Ex hoc igitur nos facti tibi et tuis, quasi per debitum, ad commoda quaelibet applicanda benevoli, etc. nuncios tuos