comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos. sedterritus fugiat ⁊ abscedat inconfusionẽ.
Mundus quoq ipse qui seuire incõmotionib
suis consueuerat pacabitur. ⁊ carnis desid̾ia sp̃u
roborato sopientur. Tunc intempore pacis nrȩ
itrordabimur tempoꝵ antiquoꝵ quando bellũ
fuit.⁊ non penitebimus tunc seo lecabimur ⁊
exultabimus ꝓdiebus inquib uidimꝰ mala.
Ppter hoc tempus belli ẽ :⁊ tempus pacis. Ed
habet amplius homo de labore suo: Quidam¬
plius habet quã bellum. ⁊ pacem. dilectionem
⁊ odium. & uniu̾sa alia quȩ tempoꝵ ꝓuent᷑
roca fuȩ uolubilitatis educit  Non gͦ amplius ht̃
delabore suo quã bellum ⁊ pacem. qm hoc labo¬
re suo habere non potest ut habeat solam pac̃e.
legitur nec labore suo pacem habet. Sic̃ uolun¬
sate sua bellum ñ habet. Omnia c prii enim
nutum sequuntur dispositionis suꝑne. neq arbitͥo
humano tempoꝵ mom̃ta subdunturuit hoc uel il¬
lud eueniat. sed patitur legem homo inomnibus

Expanded text:
nos; sed territus fugiat, et abscedat in confusionem. nos; sed territus fugiat, et abscedat in confusionem. Mundus quoque ipse, qui saevire in commotionibus suis consueverat, pacabitur, et carnis desideria spiritu roborato sopientur. Tunc in tempore pacis nostrae recordabimur temporum antiquorum, quando bellum fuit, et non poenitebimus tunc: sed laetabimur, et exsultabimus pro diebus in quibus vidimus mala; aborum. Propter hoc tempus belli est, et tempus pacis Quid habet amplius homo de labore suo? Quid amplius habet quam bellum et pacem, dilectionem et odium, et universa alia, quae temporum proventus rota suae volubilitatis educit? Non ergo amplius habet de labore suo quam bellum et pacem: quoniam hoc labore suo non potest, ut habeat solam pacem. Igitur nec labore suo pacem habet, sicut voluntate sua bellum non habet. Omnia enim nutum sequuntur dispositionis supernae: neque arbitrio humano temporum momenta subduntur, ut hoc, vel illud, eveniat; sed patitur legem homo in omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut pax continuo ẽe posdit: s̃ed temptant iterum
ꝯit̾m moliuntur o conantur quomodo possusł.
& sepe quasi audentes cum sint timidi ipsi cum
terrore impecum faciunt. ut ꝓbent quid sit aĩ
in nobis sepe insidias struunt ⁊ ꝓgreddiunt᷑ occul¬
te adexplorandum.⁊ celant se & uolunt ẽẽ occulti
donec imꝑuisi suꝑueniant. Et inhiis omnib
pericula multa oriuntur. ⁊ cutuis pectio cotidi¬
ana & timor undiq & fitbellum magnum ⁊
diuturna concertatio. donec pars nr̃a conuales¬
cat omnimodo ⁊ desꝑati. prsus cessadlit. ⁊ discedant
aspesua. ut aut decerreantur a nobis. aut in
nĩam ditionem subiciantur. Nam ⁊ hoc sine du¬
bitatione ꝓueniet. si non defecerimꝰ aspe nĩa &
patientia bona. ut tandem paxplena ⁊ integra
restituatur ptͦ consummatum laborem concer¬
tationis. Tunc enĩ fugabitur a nobis diabolus
diuina uircute ut ñ audeat presumere adũsũ

Expanded text:
ut pax continuo esse possit; sed tentant iterum, ut pax continuo esse possit; sed tentant iterum, et iterum moliuntur, et conantur quomodo possunt: et saepe quasi audentes, cum sint timidi, ipsi cum terrore impetum faciunt, ut probent quid sit animi in nobis; saepe insidias struunt, et progrediuntur occulte ad explorandum, et celant se, et volunt esse occulti, donec improvisi superveniant. Et in his omnibus pericula multa oriuntur, et circumspectio quotidiana, et timor undique: et fit bellum magnum, et diuturna concertatio, donec pars nostra convalescat omni modo, et desperantes prorsus cessent, et discedant a spe sua; ut aut deterreantur a nobis aut in nostram ditionem subjiciantur. Nam, et hoc sine dubitatione proveniet, si non defecerimus a spe nostra et patientia bona, ut tandem pax plena et integra restituatur post consummatum laborem concertationis. Tunc enim fugabitur a nobis diabolus divina virtute, ut non audeat praesumere adversum
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊inseruitutem redigo. neforte cum aliis pre.¬
eicauerim ipse repbus efficiar. Eres gͥ sunt tyran¬
ni qui contra nos exercitus suos ꝓducunt in prȩ.¬
lium. ⁊ habent singuli acies suas instructas ad
faciendum bellum animȩ: Diab lus siquidem
adu̾sus fideem animam suggestionum agmi¬
na instruit. muncdus ꝓsꝑa ⁊ aclu̾za ad nos supat¬
dos ꝓctucit. caro uͦ desid̾ioꝵ carnalium turbas
eretans cortra nos inptȩlium exurgit. Sed contͦ
hos omnes ꝯportet fidelem autmam uiriliter de¬
cetate nagͣpellandas aduersş potestits uirs
uitutum iacula cd ꝓtectione munitam exer ere.
Diabolum quippe uincimus. sicum uirtutum¬
ꝑseuerantia eus suggestiones suscipere recusamꝰ.
odundum uincimus. Si ⁊ constanter: ꝓsꝑa eius
despicimiis : patient̃ aduers a toleramus. Carnẽ
autẽ uincimus. si prauis eius desid̾iis ñ consenti.¬
mus. Sed hostes semel uicti non statim cessant

Expanded text:
um, et in servitutem redigo: ne forte cum aliis praeum, et in servitutem redigo: ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Tres igitur sunt tyranni, qui contra nos exercitus suos producunt in praelium: et habent singuli acies suas instructas ad faciendum bellum animae. Diabolus siquidem adversus fidelem animam suggestionum agmina instruit: mundus prospera et adversa ad nos superandos producit: caro vero desideriorum carnalium turbas excitans, contra nos in praelium exsurgit. Sed contra hos omnes oportet fidelem animam viriliter decertare, et ad debellandas adversae potestatis vires, virtutum jacula, Dei protectione munitam, exercere. Diabolum quippe vincimus, si cum perseverantia ejus suggestiones suscipere recusamus. Mundum vincimus, si et constanter prospera ejus despicimus, et patienter adversa toleramus. Carnem autem vincimus, si pravis ejus desideriis non consentimus. Sed hostes semel victi non statim cessant,
Abbreviated transcription (Latin):
eñi pt᷑ tempus belli tempus pacis ponitur:. ut
qui de concertationis ponders frangi poterat de.
pacis dono consoletur. Tempus belli tempus
pacis. Tres sunt quibellum suscitant contra nos.
uidelicet chabolus ⁊ mundus ⁊ caro nĩa. Hos
eñ omnes hostes se habere paulus cognouit. qui
pugnam se contra omnes suscepissẽ asseruit.
Pugnam eñi contia cdemones sibi part̃ cũ om̃ib
fidelibus uigem ẽẽ testabatur cum dicẽt. Non
enim ẽ nobis colluct̾atio centra carnem ⁊ sanguuĩe
Sed aduetsum potestates ⁊ principatus. aduersũ
reccores tenebrarum barum contra sp̃alia nequi¬
tie incelestib. Rursum aduersus mundũ idẽ ho¬
mines ꝑu̾sos amatores mundi pugnam sibi fu¬
isse asseruit. qui se esfesi contra bestias puguasse
narrauit. Item acluersus catnem ꝓpriam pugña
Sibi incess abilem ẽe testatur dicens. Sic pugno.
non quasi aerem uerberans. sed castigo corpris mne¬

Expanded text:
enim post tempus belli tempus pacis ponitur, ut enim post tempus belli tempus pacis ponitur, ut qui concertationis pondere frangi poterat, de pacis dono consoletur. Tempus belli, et tempus pacis. Tres sunt qui bellum suscitant contra nos: videlicet diabolus, et mundus, et caro nostra. Hos enim omnes hostes se habere Paulus cognovit, qui pugnam se contra omnes suscepisse asseruit. Pugnam enim contra daemones sibi pariter cum omnibus fidelibus jugem esse testabatur, cum diceret: Non enim est nobis colluctatio contra carnem, et sanguinem: sed adversum potestates, et princiores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Rursum adversus mundum, id est homines perversos amatores mundi, pugnam sibi fuisse asseruit, qui se Ephesi contra bestias pugnasse narravit . Item adversus carnem propriam pugnam sibi incessabilem esse testatur, dicens: Sic pugno non quasi aerem verberans; sed castigo corpus me
Abbreviated transcription (Latin):
&i seretione pensare. quando ⁊ fatiscentẽ naturã
ꝑ compassionem fouere debeamus neconcidat.¬
⁊ quando rursum surgentem in carne motum
uitioꝵ affligendo premere ne n conuiales cat.
Seriptum quippe ẽ. Nemo carnem suam odio
habut. & rursum d̾r. Carnis curam ne fecerti
indesideriis. Unde patenter ostenditur quia & di¬
ligenda caro ẽ quantum ꝑtinet ad compassionem
nature ⁊ rursum quantũ ad castigationem culpe
spectat odienda. Inquo quia magno discietionis
moderamine opus ẽ. tempus prescribitur dilecti¬
onis mocdii. ut medio incedentes limite neq suffo¬
cemus naturam dum culpam ꝑsequimur:. neq
culpam nutriamus quando natura fouetu. Sed
quia hoc sine labore magno ⁊ lucta graui fieri non
potest. subiungitur tempus belli ⁊ tempꝰ pacis.
ut simul agnoscat homo ⁊ quod nemo sine pugna
adiictoriam ꝑuenit. & quia qui legitune ctitat
pͦs adeptam uictoriam inpacs reuescit. Idcuto

Expanded text:
discretione pensare, quando et fatiscentem naturam discretione pensare, quando et fatiscentem naturam per compassionem fovere debeamus, ne concidat, et quando rursum surgentem in carne motum vitiorum affligendo premere, ne convalescat. Scriptum quippe est: Nemo carnem suam odio habuit . Et rursum dicitur: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Unde patenter ostenditur quod et diligenda caro est, quantum pertinet ad compassionem naturae: et rursum quantum ad castigationem culpae spectat, odienda. In quo quia magno discretionis moderamine opus est, tempus praescribitur dilectionis et odii, ut medio incedentes limite neque suffocemus naturam, dum culpam persequimur, neque culpam nutriamus, quando naturam fovemus. Sed quia hoc sine labore magno et lucta gravi fieri non potest, subjungitur: Tempus belli, et tempus pacis, ut simul agnoscat homo, et quod nemo sine pugna ad victoriam pervenit, et quod qui legitime certat, post adeptam victoriam in pace requiescit. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpt̾ẽa ambigua sunt tempora. qm ipsoꝵ est
mincertum ꝑcurtere. Nichil tam̃ sine temꝑore
ẽ. suis. duectio sit siue odium. Tempus eñi h̃t
eslectio :⁊ tempus odium. Cui enim precipitur
ut ꝓocimum cliligat tamquam seipsum. eidem
dr̃ ut ocdiat semetipsum. Unde constat qͥa qui
d̃m amat. sicut sȩcum indo diligit ꝓorimum. sic
contra Am̃ nec diligere nouit semetipsum. Cp̃s
eigo ẽ cilectionis & tempuis ocdii. ut qui ꝓ deo
studei nis inimicos diligere. cũ causa di leditur
ñ preditmamus etiam amicos amare. Est ad huc
alia clilectio ⁊ olium aliud. ut quisq carnem
suain ⁊ inhñis diligat quȩ infirmitati sustentan.¬
de neces saria siuit. ⁊ octiat inhiis quȩ desid̾ĩa
praua exposcunt. Tempus itaq dilectionis est.
ntempus octĩ. qm opeotet nos quamdiui subhꝰ
mortalitatis defectu uiuinius ⁊ contradictionẽ
peccati incatne nr̃a portamus magna adhibita

Expanded text:
Propterea ambigua sunt tempora, quoniam ipsorum est Propterea ambigua sunt tempora, quoniam ipsorum est in incertum percurrere. Nihil tamen sine tempore est, sive dilectio sit, sive odium. Tempus enim habet dilectio, et tempus odium. Cui enim praecipitur ut proximum diligat sicut seipsum, eidem dicitur ut odiat semetipsum. Unde constat quod qui Deum amat sicut se, cum in Deo diligit proximum: sic contra Deum nec diligere novit semetipsum. Tempus ergo est dilectionis, et tempus odii, ut qui pro Deo studemus inimicos diligere, cum causa Dei laeditur, non praesumamus etiam amicos amare. Est adhuc alia dilectio, et odium aliud: ut quisque carnem suam, et in iis diligat quae infirmitati sustentandae necessaria sunt, et oderit in iis quae desideria prava exposcunt. Tempus itaque dilectionis est, et tempus odii, quoniam oportet nos, quandiu sub hujus mortalitatis defectu vivimus, et contradictionem peccati in carne nostra portamus, magna adhibita
Abbreviated transcription (Latin):
siuit. Igitur prius ẽ tempus tacendi. ut discat¬
homo quod doceat. & deinde tempus loquendi.
ut qui ueritatem iam cognouit loqiui eam intem.¬
pore suo noñ erabescat. Qtrumq enim culpaẽ.
⁊ cum uiddelicet homo temere presumit quod
non debet. ⁊ cum ꝑ neggligentiam corpet ab eo
quod debet. & ideo prius cauendum ne c̃omit¬
tamus illicita postmodum studendum nede¬
bita negligamus. Tempus tacendi ⁊ tempus
loquendi. Succedunt sibi tempora.⁊ uenit pꝰt
tempora tempus. Tempus dilectionis ⁊ tempꝰ
odii. Si quis cdix̾it intempore dilectionis tp̃s
ẽe loquendi ⁊ tempus tacendi intempore odũ.
ut non detur sc̃m canibus. neq margarite ꝓi-¬
ciantur ante porcos. sedponat iustus digatum
suꝑ ossuum quando dies mali suntr⁊ obmu¬
tescat cum consistit peccator aduersus eum. ñ ne
icdeo iusticia uiuit interra ut peccatores argn.¬
anttir⁊ut conũtantur iniqui ne pereant:

Expanded text:
sumit. Igitur prius est tempus tacendi, ut discatsumit. Igitur prius est tempus tacendi, ut discathomo quod doceat; et deinde tempus loquendi, ut qui veritatem jam cognovit, loqui eam in tempore suo non erubescat. Utrumque enim culpa est, et cum videlicet homo temere praesumit quod non debet, et cum per negligentiam torpet ab eo quod debet. Et ideo prius cavendum ne committamus illicita, postmodum studendum ne debita negligamus. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Succedunt sibi tempora et venit tempus post tempora. Tempus dilectionis, et tempus odii. Si quis dixerit in tempore dilectionis tempus esse loquendi, et tempus tacendi in tempore esse odii, ut non detur sanctum canibus, neque margaritae projiciantur ante porcos , sed ponat justus digitum super os suum, quando dies mali sunt, et obmutescat, cum consistit peccator adversus eum: nonne ideo justitia venit in terram, ut peccatores arguantur, et ut convertantur iniqui, ne pereant?
Abbreviated transcription (Latin):
Sic utrumq ꝑforatur ⁊ utrumq transfigitur.
alterum dolore quo reatus eruitur. alt̾m desid̾io
quo concupita requiruntur. Posthec succedit
filum amoris. quo utrimq uinculum unitatis
efficitur ut abinuicem deinceps iuncta ñ separent᷑.
Utri nq enum amor surgit. ⁊ concurrit uinculum
dilectionis in unum. quia mens humana respi.¬
ciens uidet illic quanta sibi ꝯimissa sint ꝑmĩam.
sibi sint ꝓmissa adgłam. Et utrumq cdiligit :¬
fit nexus caritatis inambobus. quia dulcis est
ꝯfirmastant uincula caritatis eterne. Tempusgͥ
scindendi tunc fuit. nunc autem tempus consu¬
endis Tempus tacendi. & tempus loquendi. Q
audit inquit scriptura dicat ueni. Qui eñi prius
aurem cordis ꝑobedientiãm aduerbum dĩ aꝑit.
ille postmodum recte adloquendum porimo
linguam resoluit. Nam qui prius ꝑobȩdien¬
tiam in uerbo edificationis alteri tacere ñ didicit.
nore subiacere conuincitur si alios ipse docere pre¬

Expanded text:
Sic utrumque perforatur, et utrumque transfigitur: Sic utrumque perforatur, et utrumque transfigitur: alterum dolore, quo reatus eruitur, alterum desiderio, quo concupita requiruntur. Posthaec succedit filum amoris: quo utrinque vinculum unitatis efficitur, ut ab invicem deinceps juncta non separentur. Utrinque enim amor surgit, et concurrit vinculum dilectionis in unum, quia mens humana respiciens videt illic quanta sibi commissa per misericosibi sint promissa ad gloriam. Et utrumque diligit, et fit nexus charitatis in ambobus, quia dulcis est et firma stant vincula charitatis aeternae. Tempus igitur scindendi tunc fuit, nunc autem tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Qui audit, inquit Scriptura, dicat: Veni . Qui enim prius aurem cordis per obedientiam ad verbum Dei aperit, ille postmodum recte ad loquendum proximo linguam resolvit. Nam qui prius per obedientiam in verbo aedificationis alteri tacere non didicit, noxae subjacere convincitur, si alios ipse docere prae
Abbreviated transcription (Latin):
Et facit uiam acus & ꝑforat utrũrq. ut filum utrũq
contineat. Neq enĩ consutio aliter fieri potuiss et.
nisi utrumq foraretur ⁊ utrumq contiueretur. quia
discedeiet alt̾m abaltͣo. & facile se abunitate diuid̾et.
siutrumq uinculum non contineret. Prop̃t hoc
utrunq ꝑforat acus compunctionis ⁊ filum dilecti¬
onis connectit utrumq ut stent simul ⁊ nondisce¬
dant abinuicem. Humana quippe ꝑforat acus
compunccionis. quando culpam ꝑsequitur. diui¬
na ꝑforat quando occulta ẽt̃noꝵ scrutatur. Sic eñĩ
rantur diuina. & ꝑirriguum inferius ꝑforant᷑
humana. Percompunctionem quippe quȩ de
culpa surgit tranffigitur peccatrix conscientia. &
ꝑcompunctionem quȩ surigit de desictio ẽt̃norũ
penetrantur occulta. Tila subtiliter conscientiam
penetret ut pellat noria. ista ꝓfunda consid̾atiõe
inuisibilia scrutatur ut apprehendat amata.

Expanded text:
et facit viam acus, et perforat utrumque, ut filum utrumque et facit viam acus, et perforat utrumque, ut filum utrumque contineat. Neque enim consutio aliter fieri potuisset, nisi utrumque foraretur et utrumque contineretur, quia discederet alterum ab altero, et facile se ab unitate divideret, si utrumque vinculum non contineret. Propter hoc utrumque perforat acus compunctionis, et filum dilectionis connectit utrumque, ut stent simul, et non discedant ab invicem. Humana quippe perforat acus compunctionis, quando culpam persequitur; divina perforat, quando occulta aeternorum scrutatur. Sic enim rantur divina, et per irriguum inferius perforantur humana. Per compunctionem quippe, quae de culpa surgit, transfigitur peccatrix conscientia; et per compunctionem, quae surgit de desiderio aeternorum, penetrantur occulta. Illa subtiliter conscientiam penetrat, ut pellat noxia; ista profunda consideratione invisibilia scrutatur, ut apprehendat amata.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gͦ ut homo qui acarnalib ad spũalia conu̾titur.
prius animo abhiis quib ꝑaffectum inheserat
auellatur. Tunc siquidem libere se spũalib ꝑamo¬
tem conglutinat. cum deterrenis affectib nicbil
suꝑẽ quodeius mentem indesicłia aliexia aũitat.
Itaq tempus ẽ scindendi. ut prius homo nien¬
tem adessderiis terrenis auellat. postea tempus
consuenti ut animo ꝑamor̃ẽ spũalem ȩc̃nis ⁊ ꝑma¬
nentib bonis adherere incipiat. Nec hoc p̾tereun¬
ctum uidetur. quod ea quidem quȩ scinduntur
substantialit̾ unum sunt. ea uͦ quȩ consuuntur
essentialĩt quidem diu̾za sunt. sed mediante uincu¬
lo fili quasi accidentalit̾ unum fiunt. Sic enim
omnis homo corruptibilib ⁊ ꝑituris unitur per
Sic quippe consuuntur humana ⁊ diuina inunũ.
ut que duo fuerant ꝑnaturam fiant unũ ꝑgr̃am.
Compunetio si quidem ipsa acus ẽ & dilectio filũ.

Expanded text:
est ergo ut homo qui a carnalibus ad spiritualia convertitur, est ergo ut homo qui a carnalibus ad spiritualia convertitur, prius animo ab iis quibus per affectum inhaeserat avellatur. Tunc siquidem libere se spiritualibus per amorem conglutinat, cum de terrenis affectibus nihil superest quod ejus mentem in desideria aliena avertat. Itaque tempus est scindendi, ut prius homo mentem a desideriis terrenis avellat; postea tempus consuendi, ut animo per amorem spiritualem aeternis et permanentibus bonis adhaerere incipiat. Nec hoc praetereundum videtur quod ea quidem quae scinduntur, substantialiter unum sunt; ea vero quae consuuntur, essentialiter quidem diversa sunt, sed mediante vinculo fili quasi accidentaliter unum fiunt. Sic enim omnis homo corruptibilibus et perituris unitur per Sic quippe consuuntur humana et divina in unum, ut quae duo fuerant per naturam, fiant unum per gratiam. Compunctio siquidem ipsa acus est, et dilectio filum;
Abbreviated transcription (Latin):
custodire debet qiuȩ postea in tempore suo abiciat q̃
& suo tempore custodita pos sint seruanti ferre subsi¬
dium nrursuni nisi tempore suo abiciantut facere
impedimentum. Terrena namq substantia recte ꝓ
tempore ⁊ ad carnis sustentationẽ custodienda ẽ. &
tursum tempore suo si periculum animȩ inilla con¬
stare cognoscitur sine dubitatione abicienda. Mul¬
ta quoq inspuali disciplina ⁊ studio uirtutum
sunt. que ꝓtempore nunc custodire nunc uero
abicere oportet. ne siforte opus uirtutis si ne discre¬
tione agatur. idipsum adculpam constet quod pro
merito reputari potuisset. Omĩa eñi tempors mu¬
tantur. ⁊ non ẽ aliquid quod semꝑidipsum ꝑmane.¬
at ⁊ ideo qui uiuit subtempore debet causas : pro¬
uentus rerum omnium temporib compens are.
Tempus scindendi ⁊ tempus consuendi. Omnis
qui incarne scd̃m carnem uiuit. ꝑcarnis affectum
quasi unum ẽ cũ hiis quȩ caro concupiscit. Necẽe

Expanded text:
custodire debet, quae postea in tempore suo abjiciat: quae custodire debet, quae postea in tempore suo abjiciat: quae et suo tempore custodita possint servanti ferre subsidium; et rursum, nisi tempore suo abjiciantur, facere impedimentum. Terrena namque substantia recte pro tempore et ad carnis sustentationem custodienda est; et rursum tempore suo, si periculum animae in illa constare cognoscitur, sine dubitatione abjicienda. Multa quoque in spirituali disciplina et studio virtutum sunt, quae pro tempore nunc custodire, nunc vero abjicere oportet: ne si forte opus virtutis sine discretione agatur, idipsum ad culpam constet, quod pro merito reputari potuisset. Omnia enim tempore mutantur, et non est aliquid quod semper idipsum permaneat; et ideo qui vivit sub tempore debet causas et proventus rerum omnium temporibus compensare. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Omnis qui in carne secundum carnem vivit, per carnis affectum quasi unum est cum iis quae caro concupiscit. Necesse
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ꝙ constans ẽ. quia si quando aliquid boni
recte agenddo adcquirunt. eito ilud quia in bono cep¬
to ꝑceuerantiam non hñt aunttunt. Qaubus ꝓ¬
fectotempus adquirencdi n i pͤ otuit. quia ili tp̃s
ꝑdendti adquistta successit. Quos seꝑe in hoc ipso
maius detrim̃tum sequitur: quia ꝓhiis queadqͥ¬
Sierint intumescunt. Sedphiis quȩ ꝑdunt non
humiliantur: Tempus custodiendi. & tempus abi.¬
eiendi. Tempus ẽ ut electos suos ds qiuia foreitan
dou̾sis ftangi potuisent atemptatione eustoliat.
& rusum tempus ẽ abiciendi ut eos cũ molestis
excercendi sunt uelut iratus salubrit ad tempus ad
temptationem exponat. Sed: malos d̃s in hac uita
Sepe amolestiis ingruentib tutos atq quietos cus¬
todit. ut eos postiodum iniudicio tanto grauius
abitiat. quanto patientius hic etiam dum ꝓtegit
adu̾sarios portat. Sed: homo ipse multa. ꝓtempore

Expanded text:
quibusque constans est: quod si quando aliquid boni quibusque constans est: quod si quando aliquid boni recte agendo acquirunt, cito illud, quia in bono coepto perseverantiam non habent, amittunt. Quibus profecto tempus acquirendi prodesse nil potuit, quia illi tempus perdendi acquisita successit. Quos saepe in hoc ipso majus detrimentum sequitur, quia pro iis quae acquisierunt intumescunt, sed pro iis quae perdunt non humiliantur. Tempus custodiendi et tempus abjiciendi. Tempus est ut electos suos Deus, quia forsitan adversis frangi potuissent, a tentatione custodiat; et rursum tempus est abjiciendi, ut eos, cum molestiis exercendi sunt, velut iratus salubriter ad tempus ad tentationem exponat. Sed et malos Deus in hac vita saepe a molestiis ingruentibus tutos atque quietos custodit, ut eos postmodum in judicie tanto gravius abjiciat quanto patientius hic etiam, dum protegit adversarios, portat. Sed et homo ipse multa pro tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uita in ꝓle boni oꝑis fecunda ẽ. sed contemplatiua
incognitione uitatis ꝑspicua. Et quia inutracs
uita uicissim sc̃oꝵ uirtus exercetur. & alterna qͦ¬
dammodo mutuatione conũtitur: ut scilicet ño
eius patientia ꝓbetur in labore oꝑis. nunc uͦ eius
ddesid̃ium reficiatur indulcedine contemplationis.
recte nunc d̾r. T̃empus ad quirendi & tempus ꝑ¬
denchi. Tempus em̃ aoquirendi ẽ. eum deuoca mets
instucdio boni oꝑis mentoꝵ lucra multiplicar. &
quasi deinde tempus ꝑdendi sequitur. eũ ꝓamore
quietis intimȩ libenter sustinet decrimenta oꝑati¬
onis. Quasi eñĩ uolunt̾arie ciuitias postponit bo¬
ni oꝑis. ut possit uelcum mocdico requiescere in
dulcedine contemplationis. Cui tamen exhoc ni¬
chil meritoꝵ suoꝵ minuitur. quȩ ipso desid̾io ⁊ amo¬
re summiboni amplius quã oꝑis stucdio ꝓmereturt.
Tempus acoutirencdi. & tempus ꝑdendi. Deꝑu̾sis

Expanded text:
vita in prole boni operis fecunda est, sed contemplativa vita in prole boni operis fecunda est, sed contemplativa in cognitione veritatis perspicua. Et quia in utraque vita vicissim sanctorum virtus exercetur, et alterna quodammodo mutatione convertitur, ut scilicet nunc ejus patientia probetur in labore operis, nunc vero ejus desiderium reficiatur in dulcedine contemplationis; recte nunc dicitur: Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus enim acquirendi est, cum devota mens in studio boni operis meritorum lucra multiplicat, et quasi deinde tempus perdendi sequitur, cum pro amore quietis intimae libenter sustinet detrimenta operationis. Quasi enim voluntarie divitias postponit boni operis, ut possit vel cum modico quiescere in dulcedine contemplationis. Cui tamen ex hoc nihil meritorum suorum minuitur, quae ipso desiderio et amore summi boni amplius quam operis studio promeretur. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. De perversis
Abbreviated transcription (Latin):
cesdus iuirtutum tollitur. melius ꝑhumilitatẽ
inurtute soudettir. Sic itaq mens sc̃a intus in
amplexu sap̃iȩ requiescens iuitutum diuitis
augetur. stris aut̃e sparsa ꝑoccupatioñe stri¬
gtut egestate. ⁊ artenuatur inopia. quĩedmo¬
dum econtiario carnalłs quiq ꝑituras opes laboran¬
ddo colligunt. ⁊ dlum amplerib uoluptatum uacare
cepint. easdem mox ociose ⁊ luxuriose uiuendo con¬
sumunt: Rossumus ⁊ alio intellectu tempora ad qui.¬
rencli ⁊ tempota ꝑdencdi conuenient̃ accipere. Due
quippe uite sunt. actiua scaicet ⁊ contemplatiua.
quarum una .i. actiua instudiobonoꝵ oꝑum labo¬
nosa exercitatione meritoꝵ sc̃oꝵ lucra colligit. alt̃a
dilectione requiescit. Quas uidelicet uitas recte
ꝑcluas iacob uxores liam scilicet ⁊ racbel sĩg̃catas
accipimus. quarum una .i. lalippis quidẽ oculis.
pulchris ⁊ stenilis fuisse ꝑbibetur. Actiua quipps

Expanded text:
cessus virtutum tollitur, melius per humilitatem cessus virtutum tollitur, melius per humilitatem in virtute solidetur. Sic itaque mens sancta intus in amplexu sapientiae requiescens, virtutum divitiis augetur; foris autem sparsa per occupationem stringitur egestate, et attenuatur inopia: quemadmodum e contrario carnales quique perituras opes laborando colligunt, et dum amplexibus voluptatum vacare coeperint, easdem mox otiose et luxuriose vivendo consumunt. Possumus et alio intellectu tempora acquirendi et tempora perdendi convenienter accipere. Duae quippe vitae sunt, activa, scilicet, et contemplativa: quarum una, id est activa, in studio bonorum operum laboriosa exercitatione meritorum sanctorum lucra colligit; alteradilectione requiescit. Quas videlicet vitas recte per duas Jacob uxores, Liam scilicet et Rachel, significatas accipimus: quarum una, id est Lia, lippis quidem oculis, pulchris, at sterilis, fuisse perhibetur. Activa quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ amplexandi : Ec rursum tempus ꝑdendi qͣn¬
do ẽ. nisi quando tempus ẽ longe fieri abam¬
plexibus: Quando enim dilectus presens est.
successus omnium uitutum multiplicatur.
s repletur domus int̾ior habundantia ⁊ ub̾ta¬
te. Cunc sterilia fructum faciunt.⁊ quȩ emartu.¬
erant impinguantur fecunditate. ⁊duutias suas
antma ipsa miratur quas possidet. Flagrant af¬
fectus sc̃i ⁊ desid̾ia casta. motus aut̃ aduerdiso.¬
piuntur. & quicquid repugnare consueuerat
uel inportunum obsistere longe fit ut pacata
Sint ⁊ quieta uniu̾sa. Bene agendi facuttas
ꝓrioto suppeditat ⁊ diuitis uoluntatis copiausq
ad oꝑum sc̃oꝵ multiplicationẽ rectundat. Hoc gͦ
tempus ẽ acdiquirencdi. quando merta sc̃a cumu¬
lantur: bonoꝵ oꝑum mertes muttiplicatur in
thes auris ẽt̃narum diuitiarum. Sed neftrte sue.¬
cesdus continuus aliquatenus cor humanum
pelationem p̃cipitit sequitur tempus ꝑdendi. ut
dum abeo adtempus salubri dispensatione suc¬

Expanded text:
amplexandi? Et rursum, tempus perdendi quando est, nisi quando tempus est longe fieri ab amplexibus? Quando enim dilectus praesens est, successus omnium virtutum multiplicatur, et repletur domus interior abundantia et ubertate. Tunc sterilia fructum faciunt, et quae emarcuerant impinguantur fecunditate, et divitias suas anima ipsa miratur quas possidet. Flagrant affectus sancti, desideria casta, motus autem adversi sopiuntur; et quidquid repugnare consueverat, vel importunum obsistere, longe fit, ut pacata sint et quieta universa. Bene agendi facultas pro voto suppeditat, et divitis voluntatis copia usque ad operum sanctorum multiplicationem redundat. Hoc ergo tempus est acquirendi, quando merita sancta cumulantur, et bonorum operum merces multiplicatur in thesauris aeternarum divitiarum. Sed ne forte successus continuus aliquatenus cor humanum per elationem praecipitet, sequitur tempus perdendi, ut dum ab eo ad tempus salubri dispensatione suc
Abbreviated transcription (Latin):
maxime actiones contemplemur. quia inillis est
quod ingemiscimus totum uanitatis. Tempus
occidendi : ⁊ tempus sanandi. Quȩ fuerunt temꝑa
occidendi :⁊ tempora sanandi : Gis erabile princi.¬
pium humanarum actionum. ab occisione ⁊ int̃¬
fectione. Sic incipere debuit opus uite morti addic¬
tȩ ut sententiam sequeretur auctoris. maledicta se¬
uiens innecem suam. Curramus animo tempora
precĩta. & uideamus bella & int̾fectiones abinitio
factas usq adhuc gentium ngentium ⁊ innume¬
rabilium ppłoꝵ. Et sustinuit ds humanũ genus
seuire inuiscera sua ⁊ inhiis ommnibus oꝑatus est

Expanded text:
maxime actiones contemplemur: quia in illis est, maxime actiones contemplemur: quia in illis est, quod ingemiscimus, totum vanitatis. Tempus occidendi et tempus sanandi. Quae fuerunt tempora occidendi, et tempora sanandi? Miserabile principium humanarum actionum, ab occisione et interfectione. Sic incipere debuit opus vitae morti addictae, ut sententiam sequeretur auctoris: Maledicta saeviens in necem suam. Percurramus animo tempora praeterita, et videamus bella et interfectiones ab initio facta, usque adhuc, gentium et gentium, et innumerabilium populorum. Et sustinuit Deus humanum genus saevire in viscera sua: et in his omn
Abbreviated transcription (Latin):
iusti sĩgcentur. ꝑhieremĩa manifeste oft̾ndr̃ cũdĩc̃.
Disꝑsi sunt omnes lapides scũarii incapite omĩũ
platearum. Et isayas rursum. Ponam om̃s mu-¬
ros tuos inlapides sculptos. omnes filios tuos doc¬
tos adño. Ergo tp̃s ẽ spargendi lapides ut iusti
inhac uita ueram requiem non ẽs exipsa suȩ dis.¬
ꝑzionis ⁊ concuszionis labore intelligant. & rur¬
sum tempus ẽ lapides colligendi ut post attri¬
tionem exilii corꝑalis nedeficiant animo iterum
pace reddita temporali beneficio ad et̾na conuales.¬
cant. Sic quod occultum ẽ cifficile inunam aliꝗͣ
partem iudicart potest. qm̃ iocirco sermo diuinus
inquibusdam locis se ãnobis dissimulat. ut etĩã
illic. ubi manifestus putabatur scrutatione dig¬
larum istarum duriciam attemptare. donec forsi¬
tan usu sermonis aterito cortice uerbi eius int̾iora
patescant. Intemporibus enim sumus: ⁊ uoluitur
nobiscum sermo ñr. donec stabiliamur in eo qd̃
tempore non mutatur. Hoc aut̃ẽ ẽ ut humanas

Expanded text:
centur, per Jeremiam manifeste ostenditur, cum dicit: Dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum . Et Isaias rursum: Ponam omnes muros tuos in lapides sculptos, omnes filios tuos doctos a Domino . Ergo tempus est spargendi lapides, ut justi in hac vita veram requiem non esse ex ipso sui dispersionis et concussionis labore intelligant. Et rursum tempus est lapides colligendi, ut post attritionem exsilii corporalis, ne deficiant animo iterum pace reddita temporali beneficio ad aeterna convalescant. Sic quod occultum est difficile in unam aliquam partem judicari potest: quoniam idcirco sermo divinus in quibusdam locis se a nobis dissimulat, ut se etiam illic ubi manifestus putabatur, scrutatione diglarum istarum duritiam attentare: donec forsitan usu sermonis attrito cortice verbi ejus interiora patescant. In temporibus enim sumus, et volvitur nobiscum sermo noster, donec stabiliamur in eo quod tempore non mutatur: hoc autem est, ut humanas
Abbreviated transcription (Latin):
in homine corpus ⁊ anima cuoinunum. &da¬
tum ẽ cogori beneficium societatis. ut participa.¬
ret de umnmoralitate ammȩ adincorruptionem.
& hoc totum ad qam anime factum ẽ. quia pla¬
cita erat do miutticia ⁊ uerttate consistens ut ñ
atceretũs uestim̃tum eius si ꝑzeueraret obeclien¬
tiaillius. Et eooꝑtum ẽ gła incorruptionis qd̃
erat simiitudo iumenti in homine. ut quasi
dissimularecur nec uideret ulud inconfusionẽ
ailettionis: sed intoto conspiceret illius formã
quos amabat ⁊ non eongaret aucubi. Posta aũ¬
tit se anima in abalienationem amoris. & obli¬
ta ẽ quod melius eiat suũ ⁊ intuita ẽ foras pul¬
chitucine alienam. Et intendit infucum pal¬
li si ut se oblectatet ibi. & cepit fornicari ad
uecebras corporales ⁊ subtiacta ẽ ab ociaiseius

Expanded text:
in homine corpus et anima, duo in unum: et dain homine corpus et anima, duo in unum: et datum est corpori beneficium societatis, ut participaret de immortalitate animae ad incorruptionem: et hoc totum ad gloriam animae factum est, quia placita erat Deo in justitia et veritate consistens, ut non attereretur vestimentum ejus si perseveraret obedientia illius. Et coopertum est gloria incorruptionis, quod erat similitudo jumenti in homine ut quasi dissimularetur; nec videret illud in confusionem dilectionis, sed in toto conspiceret illius formam, quod amabat, et non elongaret alicubi. Postea avertit se anima in abalienationem amoris, et oblita est quod melius erat suum, et intuita est foris pulchritudinem alienam. Et intendit in fucum pallii sui, ut se oblectaret ibi; et coepit fornicari ad illecebras corporales, et subtracta est ab oculis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ homo: deo moruntur filii hominum si¬
militer ut uimenta. ut ꝓbentur ⁊ ostendantur
dimiles ẽẽ bestis. Duo quippe inhomine facta
erant. unum ad similitudinem dĩ. alterum ad
similitudm̃s ium̃ti. Et alud quidem quod era.¬
tum ẽ ad dimuitudinẽ di natura sactum ẽ immorta¬
le. Sicut immortalis fuit ds̃ ad cuius similitudinẽ
factum ẽ. Iuud uͦ quod adsimilitudinẽ iumenti
factum fuerat coruptibile erat natura: sieut ila
ad quoꝵ siilitudinẽ factum erat: Depẽria em̃
uttaq sumpta sunt. & eiat terra utriusq mat̾ia.
q ipsa terra natura erat corruptibilis sicut illa
quȩ factasunt detena. Ita gͦ duo in homine facta
dunt. unum tertenum aliud celeste. Cnum na¬
tura ccrtuptibie. aliud immortale. Unum simili.¬
tudo iumenti. aliuo dĩ. Et erat quid̾e corpus terte¬
numnatura corruptibile factum adsimilitudinẽ
nimenti. Anima uͭ cȩlestis erat natura immorta.¬
lis condita adimaginem dĩ. Et coniuncta sunt

Expanded text:
 homo, et ideo moriuntur filii hominum similiter ut jumenta ut probentur, et ostendantur similes esse bestiis. Duo quippe in homine facta erant, unum ad similitudinem Dei, alterum ad similitudinem jumenti. Et illud quidem quod creatum est ad similitudinem Dei, natura factum est immortale, sicut immortalis fuit Deus, ad cujus similitudinem factum est. Illud vero, quod ad similitudinem jumenti factum fuerat, corruptibile erat natura, sicut illa ad quorum similitudinem factum erat. De terra enim utraque sumpta sunt, et erat terra utriusque materia; et ipsa terra natura erat corruptibilis, sicut illa, quae facta sunt de terra. Ita ergo duo in homine facta sunt, unum terrenum, alterum coeleste; unum natura corruptibile, alterum immortale; unum similitudo jumenti, alterum Dei. Et erat quidem corpus terrenum natura corruptibile, factum ad similitudinem jumenti; anima vero coelestis erat, natura immortalis, condita ad imaginem Dei. Et conjuncta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uintuum ⁊ patriam recuras aiam. Pcito ca¬
limpnis furnt hic & oppregiones inuiste. ut
umpetant ai alios sine causa. & opptiman. d
onem hic imnocentib ds. quua auis alsi recer¬
uit consolationes suas: & nuinc interimcunctẽ.
ardeslio defitutos relinciuit nemalieno areiio
concolertur quod suim non habere. & mmorais
gemn autrisuisapitent es desterete eius consontꝰ

Expanded text:
um tuum, et patriam requiras aliam. Idcirco calumniae fiunt hic et oppressiones injustae, ut impetant alii alios sine causa et opprimant sionem hic innocentibus Deus, quia illis alibi reservat consolationes suas, et nunc interim cunctorum auxilio destitutos relinquit, ne in alieno auxilio consolentur, quod suum non habent, et minus gemant, et suspirent, et desidere
Abbreviated transcription (Latin):
exnatura. & quoo similiter habent ex simili
cauda nonhabent. quia homo ut mouatur excul¬
pahabuit. uumentum uͦ exnatira ut moriał
acepte. Tam pbatur homo & ostenditur simais
ee bestuis. quia unus ẽ int̾tus homitus & ium̃¬
coꝵ si simslis uatuns c conditio. & sic homo mort᷑
simile uiiificationis. Et inbiũs omnib nicbil
habet homo umento amplius. quia cõmuinis
peuris aiua simias pmnia uantati eꝓmitapili¬
matiofinis eadem quia mortuntur fumaliter &
reuestuntut adtertam de aua primum sumpta
fuerunt. Sic & prius homini cum iuñtis una
ougo erat incorpote quod sumptum ẽ deteria. &
nauiuendi conditio cumiumentis. ut similiter
corpus terrenum aleretir de cera. Edunus finis
cum iumentis hommi nonerat. quua factus erat
homo ut non moteretur neꝙ interram ieũterecur
acmia factus ẽ. Tta tunc ꝑincortuptionẽ cororis
humilus ongo tigetatue. eꝙ cislimilatũ ent

Expanded text:
ex natura. Et quod similiter habent ex simili ex natura. Et quod similiter habent ex simili causa non habent; quia homo ut moriatur ex culpa habuit, jumentum vero ex natura ut moriatur, accepit. Tamen probatur homo, et ostenditur similis esse bestiis; quia unus est interitus hominis et jumentorum, et similis utriusque conditio: et sic homo moritusimile vivificationis. Et in his omnibus: Nihil habet homo jumento amplius. Quia communis uuia simul: Omnia vanitati, et mutabilimatio finis eadem moriuntur similis, et revertuntur ad terram de qua primum sumpta fuerunt. Sic, et prius homini cum jumentis una origo erat in corpore, quod sumptum est de terra, et una vivendi conditio cum jumentis, ut similiter corpus terrenum aleretur de terra; sed unus finis cum jumentis homini non erat, quia factus erat homo ut non moreretur, neque in terram reverteretur de qua factus est. Ita tunc per incorruptionem corporis humilis origo t
Abbreviated transcription (Latin):
uerum erit ut semꝑ non hereres suꝑimagines fu¬
catas intuitus fallacis. Et abstraxit gam indumnti
euis ut iret in coruptionem. & uissit aĩam reũti
ne uegearet ilud ⁊ portaret adet̾nitatem: ꝙ concidit
uestimentum eius ut ostenderet homini quia ñ
ẽet ineo ꝗa eiudui di se bestiis similem ẽe uideret.
Et cecidit homo ⁊ cdilapsumẽ quod erat terrenĩ.
curuptanle. & ftuere cepit ut rediret unde uenerat.
factumq ẽ ut ꝓse̾tur homo simeminisset boni
eui  sinosc et requirere liud clum cogitũr spẽm
uanam relinquere. & exire abeo cui ꝑu̾ae inhese¬
rat Eroptea ut ꝓbaret s̃ flios hominum ⁊ oftende¬
ret eos simies ẽe bestũs tocuto unus ẽ interitĩ bo¬
nums & uimentoꝵ e equa utrius q concditio.
Sicit morttr homo dic Sila moruntur. bimor
tegͥ una ẽ hominis ⁊ iumenti conditio. quia sĩ
homo mortur ita etiã & sila moruntut: Sedcam
conditio mortalitatis homimi exiudicio ẽ. ium̃to

Expanded text:
verum erat, ut semper non haereret super imagines fucatas intuitus fallacis. Et abstraxit gloriam indumenti ejus ut iret in corruptionem, et jussit animam reverti ne vegetaret illud, et portaret ad aeternitatem; et concidit vestimentum ejus ut ostenderet homini quod non esset in eo gloria ejus ubi se bestiis similem esse videret. Et cecidit homo, et dilapsum est quod erat terrenum corruptibile, et fluere coepit ut rediret unde venerat. Factumque est ut probaretur homo, an meminisset boni sui, et si nosset requirere illud dum cogitur speciem vanam relinquere, et exire ab eo qui perverse inhaeserat. Propterea ut probaret Deus filios hominum, et ostenderet eos similes esse bestiis. Idcirco unus est interitus hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio; sicut moritur homo, sic et illa moriuntur. In morte ergo una est hominis et jumenti conditio; quia sicut homo moritur, ita etiam et illa moriuntur. Sed tamen conditio mortalitatis homini ex judicio est, jumento
Abbreviated transcription (Latin):
bona ⁊ malis partter ⁊ bonis incerta sorte contin¬
gant. Omnia ista dum de tempoꝵ uolubilitate ⁊
uicissitudine eoꝵ quȩ intempore uariantur dis¬
tinctionem quandam ꝓponeret ecclastes ꝓexemplo
uniũsoꝵ diligenter expressit. ut ⁊ bonoꝵ ⁊ malõr
simul sortem ꝓuectumq incontraria currentem os.¬
tenderet. Cum enim dycisset omnia que sub celoᷤ
sunt temporis rotatu uariari. ⁊ incontraria ferri.
subiunx̃ exempla ⁊ enumerauit multa de om̃ib
ut omnium natura patesceret. Et in hiis quȩ enu¬
merauit quȩdam sunt in quib cõmemoranturbo.¬
na ⁊ mala. quedam in quib mala ⁊ bona. ut &
carnalium ⁊ spũalium parit status ⁊ conditio ag¬
nos catur. Septem eñi sunt in quib bona prius
cominemorant᷑. postea mala ⁊iterum septem in qͥb
mala prius dicuntur. pꝰcea bona. ut unu̾isitas
inutraq parte usq infinem clecurrat. Septena.¬

Expanded text:
bona, et malis pariter et bonis incerta sorte continbona, et malis pariter et bonis incerta sorte contingant. Omnia ista dum de temporum volubilitate, et vicissitudine eorum, quae in tempore variantur, distinctionem quamdam proponeret Ecclesiastes, pro exemplo universorum diligenter expressit, ut et bonorum et malorum simul sortem provectumque in contraria currentem ostenderet. Cum enim dixisset omnia quae sub coelo sunt temporis rotatu variari et in contraria ferri, subjunxit exempla, et enumeravit multa de omnibus ut omnium natura patesceret. Et in iis quae enumeravit, quaedam sunt in quibus commemorantur bona et mala - quaenam in quibus mala et bona, ut et carnalium et spiritualium pariter status et conditio agnoscatur. Septem enim sunt in quibus bona prius commemorantur, postea mala; et iterum septem in quibus mala prius dicuntur postea bona, ut universitas in utraque parte usque in finem decurrat. Septena
Abbreviated transcription (Latin):
& si se hio flagello castigationis iniudicio u̾itatis
sponte supponetet. infutura uita torm̃ta damp.¬
nationis non sentiret. Reꝓbi autẽ qui uitam
temporalem diligunt ⁊ eius iocunditatẽ uitȩ ꝑ¬
petuȩ gaudiis anteponunt. bona p̃sentia t̾oto
cdestõio amplestuntur. atꝙ ineis omñe felicitatẽ
siam constituunt. Elesti uͦ temporales cdolores
patient sustinent ut adea que ꝓmissa sunt
non metuunt. sidulce non concupiscunt. In¬
ce accidit ut carnalis uitȩ amatores prius habe¬
ant bona cdeincde mala accipiant: Sp̃uales uͦ
prius adu̾sis exeretantur deinde bona ꝑtin¬
gant. Iuis prima bona ultuna mala iftis
prima mala uitima bona. Sed quia rursum om̃ia
que in tempore trans eunt confusa sunt ⁊ ꝑmixta
ut ordinem ñ seruent. suis de bono inmalum: Si.¬
ue demalo inbonum. idcirco nunc interim inter
pͥncipium & finem multiplex uicissitudo incur¬
rit. ut scilicet nunc pꝰt bona mala nunc pꝰt mala

Expanded text:
et si se hic flagello castigationis in judicio veritatis et si se hic flagello castigationis in judicio veritatis sponte supponeret, in futura vita tormenta damnationis non sentiret. Reprobi autem qui vitam temporalem diligunt, et ejus jucunditatem vitae perpetuae gaudiis anteponunt, bona praesentia toto desiderio amplectuntur, atque in eis omnem felicitatem suam constituunt: electi vero temporales dolores patienter sustinent, ut ad ea, quae promissa sunt,non metuunt; si dulce, non concupiscunt. Unde accidit ut carnalis vitae amatores prius habeant bona, deinde mala accipiant: spirituales vero prius adversis exerceantur, deinde ad bona pertingant. Illis prima bona, ultima mala: istis prima mala, ultima bona. Sed quia rursum omnia, quae in tempore transeunt, confusa sunt et permista, ut ordinem non servent, sive de bono in malum, sive de malo in bonum, idcirco nunc interim inter principium et finem multiplex vicissitudo incurrit: ut scilicet nunc post bona mala, nunc post mala
Abbreviated transcription (Latin):
Placuit enĩ ło ut ostenderet diuitias glẽ suꝑuen¬
ture inuasa miscdiȩ etĩa uada ue insustentatione
ꝑtemporalem miscd̃iam transclucere ⁊ ipsa similiter
uasamiscd̃iȩ ut iusticia ⁊ ueritas adimpleatur ñc̃
interim molestũis temptationum exercere. ut habeat
honitas relinquatur incognita ⁊ quod deiusticia
difristum sentiat ut ueritas fiat manifesta. Proꝑ¬
terea itaq. ꝓposuit d̾ omn homini ⁊ bona ⁊ ma¬
la ut utrumq demonstraret miscd̾iam seillicet ⁊
ueritatem. ast̾m quosine mento gratis beneficiũ
tribuit. alt̾m quomalo merito penam dignam
reꝑendit. ⁊pt̾ea cdisposuit ut utrumq accipiat
homo ⁊ reliquit potestatem homini cuid prius
uelit ut accipiat. Apposuit aut̃ẽ conditioñs̃ el ecti¬
onis inutroq neforte extusabilis sit concupiscen¬
tia praua. aitsihomo bona temporalia in hacuita
acliocunditatem eligeret. et̾na adipisci ñ ualeret.

Expanded text:
Placuit enim Deo ut ostenderet divitias gloriae supervenPlacuit enim Deo ut ostenderet divitias gloriae superventurae in vasa misericordiae, etiam vasa irae in sustentatione per temporalem misericordiam traducere: et ipsa similiter vasa misericordiae, ut justitia et veritas adimpleatur, nunc interim molestiis tentationum exercere: ut habeat ccipiat, ne bonitas relinquatur incognita; et quod de justitia districtum sentiat, ut veritas fiat manifesta. Propterea itaque proposuit Deus omni homini et bona et mala, ut utrumque demonstraret, misericordiam scilicet et veritatem: alterum, quo sine merito gratis beneficium tribuit; alterum, quo malo merito poenam dignam rependit. Propterea disposuit ut utrumque accipiat homo; et reliquit potestatem homini quid prius velit ut accipiat. Apposuit autem conditionem electionis in utroque, ne forte excusabilis sit concupiscentia prava: ut si homo bona temporalia in hac vita ad jucunditatem eligeret, aeterna adipisci non valeret;
Abbreviated transcription (Latin):
uit incarne uel scd̾̃m carnem ambulat ⁊ uitam
sp̃ualem nondum attigit. uel scd̾m sp̃m ambu¬
lat ⁊ uitam carnalem abdicauit. Qua ꝓpt̃ omĩs
spũalis ex carnali spualis factus ẽ. sed non om̃is
carnalis exspuali carnalis effectus ẽ. Uita enim
carnalis semꝑue sola ẽ uel prima. ut ilam om̃is
homo ue solam teneat ut sp̃ualem uitam nũꝙͣ.
inchoet. uel prius habitam sp̃ualis uite studio
subsequente commutet. Utrac hec uita sectapores
suos habet. Cainalis quidem eos qui uitȩ p̃sentis
gaudia ciligunt sp̃ualis uͦ eos qui future tutȩ io¬
cunditatem inquirunt. Quoꝵ illi quidem blandi¬
m̃tis terrenarum delectationum carnem fouent.
hũ uͭ stuctio uitutum inspe ac desid̾io futurorum
sp̃m exeicent̃. Cum duobris istis ppłis muncius per
tempoꝵ mutabilitatem adfinem decurrit donec ue¬
niat ut statuto pacto usticiȩ amboꝵ iudicium fiat

Expanded text:
vit in carne, vel secundum carnem ambulat, et vitam vit in carne, vel secundum carnem ambulat, et vitam spiritualem nondum attigit: vel secundum spiritum ambulat, et vitam carnalem abdicavit. Quapropter omnis spiritualis ex carnali spiritualis factus est: sed non omnis carnalis ex spirituali carnalis est effectus. Vita enim carnalis semper vel sola est, vel prima, ut illam omnis homo vel solam teneat, ut spiritualem vitam nunquam inchoet: vel prius habitam spiritualis vitae studio subsequente commutet. Utraque haec vita sectatores suos habet: carnalis quidem eos qui vitae praesentis gaudia diligunt; spiritualis vero eos qui futurae vitae jucunditatem inquirunt. Quorum illi quidem blandimentis terrenarum delectationum carnem fovent, hi vero studio virtutum in spe ac desiderio futurorum spiritum exercent. Cum duobus istis populis mundus per temporum mutabilitatem ad finem decurrit, donec veniat ut statuto pacto justitiae amborum judicium fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ualde metuendum bellum cui potest paxsuccede.
neq pacemillamueram quam bellum subsequen
potest ꝑturbare. quia cuncta quȩ transeunt᷑ ua¬
nain hoc ipso reputanda sunt. quod inbono simi¬
liter ⁊ inmalo semꝑ ꝑ manere non possunt. Qͥd
habet amplius homo delabore suo: Eigo min¬
certo currit labor hominis. quia amplius habe¬
re non potest de labore suo. ne contentus sit hõ
hiis quȩ labore suo constant. quia uana sunt
omĩa ⁊ tempore transeunt tempore fimenda.
Sediam tempus ẽ ut pt excursum temporũ
Scd̃m ea quȩ foris uoluuntur in tempore Sp̃alis
etiam intelligentiş recordemur. Paulatim ñaq
ꝓmouet se sermo sap̃ie ad sp̃ualia contingenda.
ut exertitatum animum adint̾iora subducat.
Ouas gͦ uitas supra distipximus. unam scd̾m car¬
nem. aliam scd̾m sp̃m. Qita aut̃ẽ carnalis tp̃re
prior ẽ. ꝓeo quodomnis homo prius incarns
nascitur quã inspũ renas catur. ⁊ omnis qui ui¬

Expanded text:
valde metuendum bellum, cui potest pax succedere: valde metuendum bellum, cui potest pax succedere: neque pacem illam veram, quam bellum subsequens potest perturbare: quia cuncta, quae transeunt, vana in hoc ipso reputanda sunt quod in bono, similiter et in malo, semper permanere non possunt. Quid habet amplius homo de labore suo? Ergo in incerto currit labor hominis: quia amplius habere non potest de labore suo, ne contentus sit homo iis quae labore suo constant: quia vana sunt omnia, et tempore transeunt, tempore finienda.Sed jam tempus est ut post excursum temporum, secundum ea quae foris volvuntur in tempore, spiritualis etiam intelligentiae recordemur. Paulatim namque promovet se sermo sapientiae ad spiritualia contingenda, ut exercitatum animum ad interiora subducat. Duas ergo vitas supra distinximus: unam secundum carnem, alteram secundum spiritum. Vita autem carnalis tempore prior est, eo quod omnis homo prius in carne nascitur quam in spiritu renascatur: et omnis qui vi