comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illam confusionem que ante dei oculos & sc̃oꝵ
angelorum peccatorib uentura est.timere Ad.¬
hue non didicit. ulis ess e inocutis hominũ
erubeseit. Et prohis euitandis laborant ho¬
mines queseruis dei non solum fugienda nõ
sunt. ĩmo etiã non numquam cum fructuse¬
orum agnoscitur appetenda. Similiter sunt
mutti qui animȩ suȩ ieiunium ignorant. et
ꝓ cibo uentris comparando uehementer insu-¬
dant. Et sepe homines ꝓcarnalib desiderus
adimplendis plurimos labores graues &e ama¬
ros libenter tolerant. quos ꝓamore ȩderne uitȩ
uł admodicũ subire recusant cum econtra
electi sine intermissione laborent et affligant
semetipsos ne desideria carnis ꝑficrant qui oẽ
neccitatib suis non sine timore deseruiunt. ti¬
mentes ne usq ad delectationem effluat uo¬
luptates quod exigit infirmitas conditionis
Carales autem quiq quiꝓadimplendis de¬
sideriis suis libenter labores tolerant foris ñ

Expanded text:
illam confusionem, quae ante Dei oculos et sanctorum illam confusionem, quae ante Dei oculos et sanctorum angelorum peccatoribus ventura est, timere adhuc non didicit, vilis esse in oculis hominum erubescit. Et pro his evitandis laborant homines, quae servis Dei non solum fugienda non sunt, imo etiam nonnunquam cum fructu eorum agnoscuntur appetenda. Similiter sunt multi, qui animae suae jejunium ignorant, et pro cibo ventris comparando vehementer insudant. Et saepe homines pro carnalibus desideriis adimplendis plurimos labores graves et amaros libenter, tolerant, quos pro amore aeternae vitae, vel ad modicum subire recusant, cum e contrario electi sine intermissione laborent, et affligant semetipsos, ne desideria carnis perficiant. Qui etiam necessitatibus suis non sine timore deserviunt, timentes ne usque ad delectationem effluat voluptatis, quod exigit infirmitas conditionis. Carnales autem quique, qui pro adimplendis desideriis suis libenter labores tolerant, foris non
Abbreviated transcription (Latin):
extrur .i. timore. necessitate. affectu. nascit᷑ qͥrtũ.
i ẽcura. Qd̾ em̃ timemus incidere. sollicite stu¬
demꝰ euitare. & qd̃ dolemus ad eese sollicite stu¬
demus a nobis remouere. & qd̃ desid̾amꝰ adipisci
sollicite studemꝰ obtine. & sic pꝰ affectionẽ passioni se¬
qͥt᷑ cura sollicitudis. ⁊ pꝰcurã sollicitudinis sequi¬
tur ornatus in exercitio oꝑationis. & ꝑexerciti.¬
um operationis crescit cautela circumspectiõis
Et quia ex uitio nr̃e corruptionis. hoc nobis inest
ut magis solliciti simus pro eo adipiscendo qd̃ ꝑ¬
uers e cupimus uel eo euitando quod suꝑflue for-¬
midamus: fit ut cautelam circum spectionis qͣm
in bonis studiis comparare negleximus. perma-¬
la studia facie acquiramus. Sepe qui amme-
mortem non metuit mori in carne ꝑtimescit.
et qui ꝓpetuos gehennȩ cruciatus nõ confid̾at
penas temporales pati reformidat. Sepe qui

Expanded text:
x tribus, id est timore, necessitate, affectu, nascitur quartum, x tribus, id est timore, necessitate, affectu, nascitur quartum, id est cura. Quod enim timemus incidere sollicite studemus evitare, et quod dolemus adesse sollicite studemus a nobis removere, et quod desideramus adipisci, sollicite studemus obtinere; et sic post affectionem passionis requiritur cura sollicitudinis et post curam sollicitudinis sequitur conatus in exercitio operationis, et per exercitium operationis crescit cautela circumspectionis. Et quia ex vitio nostrae corruptionis hoc nobis inest ut magis solliciti simus pro eo adipiscendo, quod perverse cupimus, vel eo evitando, quod superflue formidamus, fit ut cautelam circumspectionis, quam in bonis studiis comparare negleximus per mala studia facile acquiramus. Saepe etenim qui animae mortem non metuit, mori in carne pertimescit, et qui perpetuos gehennae cruciatus non considerat, poenas temporales pati reformidat. Saepe qui
Abbreviated transcription (Latin):
confuctus uitioꝵ exercitia sunt uututum. et sic̃t
sepe cadendo dicit homo qualiter gressum figere
et caure ambulare debeat. et in conflictu belui qͥ
frequenter plagatus ẽ cautius uenientem ictum
excipit. sic qui a diaboro sepe decipitur subtiluiꝰ
post modũ uensutias eis dep̃hendit. & machi¬
nationes subuertit. et hoc est qd̾ multos inde¬
mus post magna scelera ad uirtutum sũmam
conscendere. & tanta untute omnes diabolico¬
natus contra se erectos atterere. ut in quose priꝰ
uncisse gaudebat. iam non spoliasse. sed contra
se potius armasse uideatur. Hoc quippe altum
hoc secretum dei consilium ẽ. ut illud eciã electis
suis ꝓficiat ad coronam qd̾ mimicus sibi głabat᷑
cecidisse ad uictoriam. libetitaq nunc considerare
qualtter ex ipsis quas supra memoraumnus pas.¬
sionib exercitia nascantur ac deinde qualiter
ꝑipsa exercitia circumspectio augeatur. Quatu¬

Expanded text:
conflictus vitiorum exercitia sunt virtutum. Et sicut conflictus vitiorum exercitia sunt virtutum. Et sicut saepe cadendo discit homo qualiter gressum figere, et caute ambulare debeat, et in conflictu belli qui frequenter plagatus est, cautius venientem ictum excipit, sic qui a diabolo saepe decipitur, subtilius post modum versutias ejus deprehendit, et machinationes subvertit. Et hoc est quod multos videmus post multa scelera ad virtutum summam ascendere, et tanta virtute omnes diaboli conatus contra se erectos atterere, ut in quo saepius vicisse gaudebat, jam non spoliasse, sed contra se armasse potius videatur. Hoc quippe altum, hoc secretum Dei consilium est, ut illud etiam electis suis proficiat ad coronam, quod inimicus sibi gloriabatur cecidisse ad victoriam. Libet itaque nunc considerare qualiter ex ipsis, quas supra memoravimus, passionibus exercitia nascantur, ac deinde qualiter per ipsa exercitia circumspectio augeatur. Quatu
Abbreviated transcription (Latin):
affligendo ꝓbant non subuertunt. Iste siqͥdem pa̾¬
siones omnes uidelicet timor cura et desiderium
illicitum male sunt. et ipsa quoq nec̃citas uite
p̃sentis a domino malitia appellat᷑ appellat᷑. S
d̃s idcurohec ad tempus electoꝵ suoꝵ mentib
dñari ꝑmittit. ut cum ꝑ experimentum didicerit.
.qͣnta miseria falsis istis delectationib insit. ar¬
dentius eterna illa et uera gaudia requirant.q̃
nuua tristicia corrumpit. et salubriter aliqͣndo
delicti ꝑmittunt᷑ ad tempus seruire passionib
carnis suȩ ut agnoscant infirmitatẽ suam et de
se non psumant. & tanto deuotius post modũ¬
diuinȩ gratie se subitiant. qͣnto manifestius ex p̃.¬
cedenti casu didicerint ex sua iurtute non esse qd̃
stant. Est etiam adhuc aliud ꝓ quo non numꝙͣ ser.¬
uis dei utue ẽ ut temptentur. ut uidelicet ipse tẽp¬
tationes eos exerceant. & cauciores: reddant. qͥa

Expanded text:
affligendo probant, non subvertunt. Istae siquidem pasaffligendo probant, non subvertunt. Istae siquidem passiones omnes, videlicet timor, cura et desiderium illicitum malae sunt, et ipsa quoque necessitas vitae praesentis a Domino militia appellatur. Sed Deus idcirco haec ad tempus electorum suorum mentibus dominari permittit ut cum per experimentum didicerint quanta miseria falsis illis delectationibus insit, ardentius aeterna illa et vera gaudia requirant, quae nulla tristitia corrumpit. Et salubriter, aliquando derelicti permittuntur ad tempus servire passionibus carnis suae, ut agnoscant infirmitatem suam, et de se non praesumant, et tanto devotius postmodudivinae gratiae se subjiciant, quanto manifestius ex praecedenti casu didicerint ex sua virtute non esse quod stant. Est etiam adhuc aliud, pro quo nonnunquam servis Dei utile est, ut tententur, ut videlicet ipsae tentationes eos exerceant, et cautiores reddant; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ra. cura. q pondus subtus appensum. Neccessitaᷤᷤ
est sumius stipiti quiligat. affectus ẽ quasi suitu¬
lus qui ifirus uulnerat. Ista quatuor nascunt᷑
ex quatuor generib maloꝵ que homo sustinet
in hoc mundo. Que sunt iradei:. Uanitas mun¬
di: infirmitas humane conditionis: Inuidia di¬
aboli. Ira dei est c̃ flagellis aterimur: Uanitas mũ¬
di ẽ cum modũ nrcessitatis excedendo in uolupta¬
tem abimus. Infirmitas humane conditionis ẽ.
quod facile ledimur aduersis. et difficile ad bona
agenda conualescimus. Inuidia diaboli ẽ cum ip̃o
instigante ad uitia inflãmamur. Igitur ira dei
timore premit. uanitas mundi curas suꝑfluas
ĩmittendo deorsum trahit. Infirmitas nostre cõ¬
ditionis diris nos necc̃itatib ligat. Inuidia dia.¬
boli illicitis defideriis nos inflamando uulnerat.
Sed in hnis omnib dei seruus exercetur ad premiũ.
& tunc quoq ei mala subiecta seruiunt. cum eũ

Expanded text:
ra quasi pondus subtus appensum. Necessitas ra quasi pondus subtus appensum. Necessitas est similis stipiti qui ligat. Affectus est quasi surculus, qui infixus vulnerat. Ista quatuor nascuntur ex quatuor generibus malorum, quae homo sustinet in hoc mundo. Quae sunt ira Dei, vanitas mundi, infirmitas humanae conditionis, invidia diaboli. Ira Dei est dum flagellis atterimur. Vanitas mundi est eum modum necessitatis excedendo in voluptatem abimus. Infirmitas humanae conditionis est quod facile laedimur adversis, et difficile ad bona agenda convalescimus. Invidia est dum ipso instigante ad vitia inflammamur. Igitur ira Dei timore premit, vanitas mundi curas superfluas mittendo deorsum trahit. Infirmitas nostrae conditionis diris nos necessitatibus ligat. Invidia diaboli illicitis desideriis nos inflammando vulnerat. Sed in his omnibus Dei servus exercetur an praemium, et tunc ei quoque mala subjecta serviunt, cum eum
Abbreviated transcription (Latin):
tior. quanto circum spectione ornatior. ita ut õe
ipoa precisio sua ei ꝓfiuos e uideatur:. Sed ꝗtua ip̃a
sapientia ꝓcircum spectionẽ ramos suos expandit.
diffinamus nunc quosdam generales modos qͥb
curumspectio exertetur. Sunt autẽ quatuor. ẽi¬
mor. sura. necessitas. affectus. Timor est anxietaᷤ.
pielttandi. Cura ẽ sollicitudo euadendim cõmodi
aut commodi adipiscendi. Nectitas est debitum
dandi. aut indigentia accipiendi. affectus ẽ defide¬
rium ꝓfruendi. Timor premit: Quratrahit. Meces¬
sitas ligat. Affectus uulnerat. Sic solent agrico¬
le quando uolunt expandere ramos arboꝵ aut suꝑ¬
ponerteis pondera que deorsum premane. aut sub¬
tus alligare que deorsum trabant. aut urcca afti¬
gere stipites &e alligare ramos ne sursum eleuent᷑.
sed in latum ie diffundant. aut ipsi nudo trunco
intigere surculoᷤ ut ꝑbi contrescentes arborem ue¬
stiant. Timor gͥ est. qͣgi: pondus suppositum. cu¬

Expanded text:
tior, quanto circumspectione ornatior, ita ut etiam tior, quanto circumspectione ornatior, ita ut etiam ipsa praecisio sua ei profuisse videatur. Sed quia ipsa sapientia per circumspectionem ramos suos expandit, diffiniamus nunc quosdam generales modos, quibus circumspectio exercetur. Sunt autem quatuor. Timor, cura, necessitas, affectus. Timor est anxietas periclitandi. Cura est sollicitudo evadendi incommodi aut commodi adipiscendi. Necessita est debitum dandi, aut indigentia accipiendi. Affectus est desiderium perfruendi. Timor premit, cura trahit, necessitas ligat, affectus vulnerat. Sic solent agricolae quando volunt expandere ramos arborum, aut supernonere eis pondera quae deorsum premant, aut subtus alligare quae deorsum trahant, aut juxta affigere stipites et alligare ramos, ne sursum eleventur, sed in latum se diffundant, aut ipsi nudo trunco infigere surculos, ut ubi concrescentes arborem vestiant. Timor igitur est quasi pondus superpositum. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. ut discat esse ꝓuidus et circum spectus & ñ
torpecat otio. ut ante ꝑiculum animũ firmet.
ut non solum quid eueniat. sed quid euenire pos¬
Sit. attendat. anidenti fortunȩ non nimiũ credat.
in aduersis fidutiam non amittat. et quicquid
finem habiturum ẽ. sue bonum siue sit malum
eqͣ despitiat. omnẽ euentum consilio suo p̾ueni.¬
at amicos ante necessitatem comparare studeat.
inꝓprio sensu non plusquam oportet confidat :
omnes diligere. non omnibz eque credere maiori¬
bus obedientiam debitamequalib dilectionem.
subiectis paternam sollicitudinẽ impendat. et
sic ꝑ diuersa initutum studia sapientie sue
ramos diffundat. & tunc demum arbor illa sapi¬
entiȩ que prius in modum flexibilis artindinis
nudo stipite male excreuerat. iugi iam studio iur¬
tutum roborata. et frondib curumspectionis un-¬
diq uestita. rursum adalta cacumen eleuet. tan¬
to nunc melior quãto robustior quanto exercita¬

Expanded text:
ceat, ut dicat esse providus et circumspectus, et non ceat, ut dicat esse providus et circumspectus, et non torpescat otio, ut ante periculum animum firmet, ut non solum quid eveniat, sed quid evenire possit, attendat. Arridenti fortunae non nimium credat, in adversis fiduciam non amittat, et quidquid finem habiturum est, sive bonum sit sive malum, aeque despiciat. Omnem eventum consilio suo praeveniat, amicos ante necessitatem comparare studeat, in proprio sensu non plusquam oportet confidat, omnes diligere, non omnibus aeque credere. Majoribus obedientiam debitam, aequalibus dilectionem subjectis paternam sollicitudinem impendat. Et sic per diversa virtutum studia sapientiae suae ramos diffundat, et tunc demum arbor illa sapientiae, quae prius in modum flexibilis arundinis nudo stipite male excreverat, jugi jam studio virtutum roborata, et frondibus circumspectionis undique vestita, rursum ad alta cacumen elevet, tanto tunc melior quanto fortior, quanto robustior, quanto exercita
Abbreviated transcription (Latin):
laudabilis et gloriosus deus solus misericors
et puis qui gratis largitur donum. et gratis
restaurat amissum. et qui indigni eramus
et iã id recipere qd ꝑdidimus nc restituit. ut
non ao interitum. sed adincrementũ cecidisse ui.¬
deamur. Igitur iste qui ꝑ sapientiam excreuerat.
de altitudine sua superbunt. et ideobonum ẽ ei
lt precidatur. et assuescat in latum expandere
ramos suos. Bonum est ei ut intermisso studio
contemplationis ad tempus foras exire compel¬
latur. et exteriora dispensanda suscipiat. ut discat
exꝑimento quã difficile sit ꝑ officium exterioribꝰ
inseruire. et tam̃ ꝑdesiderium interiora non desẽ¬
re. Et cum se ad turam suscepti regiminis impa¬
rem esse agnouerit. tunc sciat quid dehis sensis¬
se debuerat quos prius in eodem ioco positos incõ¬
siderate despiciebat. Et quia maiorẽ potestatẽ ma¬
ior solet sollicitudo comitari. ipsa eum cura excer¬

Expanded text:
laudabilis et gloriosus Deus, solus misericors laudabilis et gloriosus Deus, solus misericors et pius, qui gratis largitur donum, et gratis restaurat amissum, et qui indigni eramus etiam id recipere, quod perdidimus, sic restituit ut non ad interitum, sed ad incrementum cecidisse videamur. Igitur iste, qui per sapientiam excreverat, de altitudine sua superbivit, et ideo bonum est ei ut praecidatur, et assuescat in latum expandere ramos suos. Bonum est ei, ut intermisso studio contemplationis ad tempus foras exire compellatur, et exteriora dispensanda suscipiat, ut discat experimento, quam difficile fit per officium exterioribus inservire, et tamen per desiderium interiora non deserere. Et cum se ad curam suscepti regiminis imparem esse agnoverit, tunc sciat quid de iis sensisse debuerat, quos prius in eodem loco positos inconsiderate despiciebat. Et quia majorem potestatem major solet sollicitudo comitari, ipsa eum cura exer
Abbreviated transcription (Latin):
sibile ees et aufugere uellet semet ipsum. Igitur
relicta conscientia foras funditus terrenis se in¬
miscet actionib. ut uel occupatus obliuisci poᷤ¬
sit maiorum suoꝵ. Et quia leuius esse iudicat
omne malum eo ipso quod intus tolerat. iam
miseretiam dolores suȩ occuꝑationis foris a.¬
mat. et quia ueram duicedinem longo tedio
palatum cordis gustare dedidicit. carnalis concu¬
piscentie acetum siciens anima cum desiderio
bibit. Inuentam igit᷑ in curis exteriorib drabo.¬
lus corrumpit. et iam nullo sibi iuditio rationis
renitentem. ad quelibet erroris p̃cipitia trahit.
Sed quia nunc diximus ad quanta nos mala su¬
perbia precipitat. dignum ẽ ut eciam consid̾emꝰ
qd̾ sit medicamentum. ꝑ qd̃ nos gratia diuina
restaurat. Tale ẽ enini antidotum hoc. ut non so-¬
lum pͥstinam reformet sanitatem. sed et maiorẽ
addat fortitudinem. non solum reparet qd̾ ꝑiit
sed etiam supaddat quod defuit. Unde: ꝑ omĩa

Expanded text:
sibile esset, vellet aufugere semetipsum. Igitur sibile esset, vellet aufugere semetipsum. Igitur relicta conscientia foras funditus terrenis se immiscet actionibus, ut vel occupatus oblivisci possit malorum suorum. Et quia levius esse judicat omne malum eo ipso quod intus tolerat, jam miser etiam dolores suae occupationis foris amat. Et quia veram dulcedinem longo taedio palatum cordis gustare dedidicit, carnalis concupiscentiae acetum sitiens anima cum desiderio bibit. Inventam igitur in curis exterioribus diabolus corrumpit, et jam nullo sibi judicio rationis renitentem, ad quaelibet erroris praecipitia trahit. Sed quia nunc diximus ad quanta nos mala superbia praecipitat, dignum est ut etiam consideremus quid sit medicamentum, per quod nos gratia divina restaurat. Tale est enim antidotum hoc ut non solum pristinam reformet sanitatem, sed et majorem addat fortitudinem. Non solum reparet quod periit, verum etiam superaddat quod defuit. Unde per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
pe quamuis nichil inuemat quod iuste rep̃hen¬
dere possit. ꝑuersa tamen suspicari non de¬
siftit. Siuero aliquid dignum reprehensione in¬
uenerit. statim tumidam mentẽ non ad compaᷤᷤ.¬
sionem. sed ad contemptũ tranit. Contemptus
autẽ iram excitat. quia typo supexbie inflatus
animus intolerabile esse. credit qͥcqͥdab eo ft̾met
qͦm despicit. Deinde ira inindignationem crescit
Indignatio in contumeliã ꝓcedit. contumelia
odium parit. odium autẽ inueteratum in in¬
uidiam transit. In uidia uero animo tedium
gignit. Tedium autem cũ insederit cordi. quasi
tinea demolitur illud. & suffocato gaudio inter¬
no in semet ipsa conscientia tabescit. fit sibi ip.¬
a grauis aminus. et quasi plumbã immobilis
ꝑmanens sursum erigi non ualet. ce qui peuis pen¬
nis contemplationis celos penetrare consueũat.
nunc graui pressus pondere sub se cadit. horreᷤ¬
cit tenebras suas quas intus patitur. et si pos.¬

Expanded text:
pe, quamvis nihil inveniat quod juste reprehenpe, quamvis nihil inveniat quod juste reprehendere possit, perversa tamen suspicari non desistit. Si vero aliquid dignum reprehensione invenerit, statim tumidam mentem non ad compassionem, sed ad contemptum trahit. Contemptus autem iram excitat, quia typo superbiae inflatus animus intolerabile esse credit, quidquid ab eo sustinet, quam despicit. Deinde ira in indignationem crescit, indignatio in contumeliam procedit, contumelia odium parit, odium autem inveteratum in invidiam transit, invidia vero animo taedium gignit, taedium autem cum insederit cordi, quasi tinea demolitur illud, et suffocato gaudio interno in semetipsa conscientia tabescit. Fit sibi ipsi gravis animus et quasi plumbum immobilis permanens sursum erigi non valet. Et qui prius pennis contemplationis coelos penetrare consueverat, nunc gravis pressus pondere sub se cadit. Perhorrescit tenebras suas, quas intus patitur, et si pos
Abbreviated transcription (Latin):
mordo dum primũ errata alioꝵ inmoderate ꝑsẽc
Assuesctt. postremo ad hoc deducitur. ut quicqrid
uiderit uel aperte calumpmari uei sinistre in¬
tet pretari conetur ut si forte aliquos ꝓcõmuni
utiutate aliquantulum sollicitari uiderint. hos
cupsdos uocant. Quos ꝓuidos ẽẽ ꝑsperennt .a.¬
uaros nominant. Cos autem qui se affabiles et
hilares omnib p̃bent: uitio adulationis inser¬
uire dicunt. Iuos uero qui sepius tristiciam uultu
p̃ferunt. inuidia tabescere credunt. et quos ala.¬
cres et deuotos inministrando ꝑspexerure. leueᷤᷤ
ce inquietos ess e asserunt. Quos debiles aut gra¬
ues inuenerint. quasi pigros et mertes accusane.
abstenuos morbo hypocͥsis laborare. ce eos qͥ plus
necessitati indulgent. luxu deseruire existimant.
Et hunc qͥdem errorem multiplex confusio sequi.¬
tur. Mala si quidem et pestilens curiositas quȩ
secretum auienum imꝓbe scrutari contendit. se.¬

Expanded text:
morbo, dum primum errata aliorum immoderate persequi morbo, dum primum errata aliorum immoderate persequi assuescit, postremo ad hoc deducitur, ut quidquid viderit vel aperte calumniari, vel sinistre interpretari conetur; unde, si forte aliquos pro communi utilitate aliquantulum sollicitari viderint, hos cupidos vocant. Quos providos esse perspexerint, avaros nominant. Eos autem qui se affabiles et hilares omnibus praebent, vitio adulationis inservire dicunt. Illos vero qui saepius tristitiam vultu praeferunt, invidia tabescere credunt. Et quos alacres et devotos in ministrando perspexerint, leves et inquietos esse asserunt. Quos debiles aut graves invenerint, quasi pigros et inertes accusant. Abstemios, morbo hypocrisis laborare, et eos qui plus necessitati indulgent, luxui deservire existimant. Et hunc quidem errorem multiplex confusio sequitur. Mala siquidem et pestilens curiositas, quae secretum alienum improbe scrutari contendit, sae
Abbreviated transcription (Latin):
militer nolunt agnoscere.s d̾ dei munere qd̃
acceperant. incaute se extollunt. Necesse enim ẽ
ut inoculis eorum uilescant facta aliena qui de
suis mecitis sentiune tam inmoderata. Nec fie¬
ripossetut uitã alienam udicare p̃sumerent.
nisi pruis in se tumuissent. hic igitur erire se¬
mei illapsus animo late uenena sua diffundit
Et oecuite serpens et inmiscens se cunctis moti¬
b anime uoluntates immutat. consilia dissi¬
pet cogitationes intorquet. et corrumpit desi.¬
deria curasq inducit suꝑsluas. Et qr semel in.¬
flatus animus magna de Ze existimare didicit.
facta sua adexamen rationis reuocare contẽp
l et psurad et decepte menti nonẽe ꝑfectum a¬
mateae ẽ iusticie. qui consensum prebet culpȩ a¬
liene. eumautẽ delido alieno omĩmodo consen¬
tire. qui n egligit dum põt delinquentem argue¬
i. hoc igitur male ꝓuidamens errore decepta
toram securiositati dedit et pauiatim crescente

Expanded text:
militer nolunt agnoscere, sed de Dei munere, quod militer nolunt agnoscere, sed de Dei munere, quod acceperunt, incaute se extollunt. Necesse enim est ut in oculis eorum vilescant facta aliena, qui de suis meritis sentiunt tam immoderata. Nec fieri posset, ut vitam alienam judicare praesumerent, nisi prius in se tomuissent. Hic igitur error semel illapsus animo late venena sua diffundit, et occulte serpens, et immiscens se cunctis motibus animae, voluntates immutat, consilia dissipat, cogitationes intorquet, et corrumpit desideria, curasque inducit superfluas. Et quia semel inflatus animus magna de se existimare didicit, facta sua ad examen rationis revocare contemnili, et persuadet deceptae menti non esse perfectum amatorem justitiae, qui consensum praebet culpae alienae. Eum autem delicto alieno omnimodo consentire, qui negligit, non potest, delinquentem arguere. Hoc igitur male provida mens errore decepta, totam se curiositati dedit, et paulatim crescente
Abbreviated transcription (Latin):
spectionem frondescit et expandit ramos:
Quidam sunt in quib sapientia in altum crescit.
qui damuero in qͥbꝰin latum se expandit. In con¬
templatiuis in attum surgit. qui per acumen
mentis penetrant.usq ad contemplanda secre¬
ta celestia. In actuus: in latum se expandit. qr
hii intentionem mentis suȩ multipliciter fo¬
ras spargunt ad dispensanda terrena. Sunt
uero non nulli qui ꝑ quietem diuinitus sibi cõ¬
cessam primo multum incontemplatione ex.¬
crescunt. s dum uident alios simplitiores fra¬
tres terrenis actionib occupari. eos incomꝑa¬
tione sua despiciunt. et dum ipsi steriles sunt a
bono opere. bonatamen opera in aliis non per¬
timescunt iudicare. Qui ergo inhumilitate sta¬
re negligunt. uento elationis conquassati a fa-¬
stigio contemplationis cadunt. Deiectiq uari¬
is patent errorib et multipliciter ab iua inter¬
na pace distrahuntur. Quorum iidelicet erroꝵ
principium hoc ẽ. quod infirmitatẽ suam hy¬

Expanded text:
mspectionem frondescit, et expandit ramos suos. Quidam sunt, in quibus sapientia in altum crescit, quidam vero, in quibus in latum se expandit. In comtemplativis in altum surgit, qui per acumen mentis penetrant usque ad contemplanda secreta coelestia. In activis in latum se expandit, quia illi intentionem mentis suae multipliciter foras spargunt ad dispensanda terrena. Sunt vero nonnulli, qui per quietem divinitus sibi concessam, primo multum in contemplatione excrescunt, sed dum vident alios simpliciores fratres terrenis actionibus occupari, eos in comparatione sui despiciunt, et cum ipsi steriles sint a bono opere, bona tamen opera in aliis non pertimescunt judicare. Qui ergo in humilitate stare negligunt, vento elationis conquassati, a fastigio contemplationis cadunt. Dejectique variis patent erroribus et multipliciter ab illa interna pace distrahuntur. Quorum videlicet errorum principium hoc est, quod infirmitatem suam hu
Abbreviated transcription (Latin):
insensibilem reddendo constantiam pristat. Pos¬
sumus si uolumus in his octo gradib octo beati¬
tudines ꝑ ordinem expressas notare itaut id qd̃
dictum est pertimorẽ seminatur ꝑtineat ad id
quod dicitur. Beati pauperes sp̃u. qͣm ipsoꝵ ẽ reg¬

Expanded text:
insensibilem reddendo constantiam praestat. Posinsensibilem reddendo constantiam praestat. Possumus si volumus in his octo gradibus octo beatitudines per ordinem expressas notare, ita ut id quod dictum est, per timorem seminatur, pertineat ad id quod dicitur. Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum e
Abbreviated transcription (Latin):
ctauo loco adiunctum est ꝑcaritatẽ roborat᷑.
Caritas similis est uino. Uinum namq eos
quos in ebriauerit reddit hilares.audaces. fortes
obliuiosos. et quodãmodo insensibiles. Siccaritas
mundando conscientiã mentẽ exhilarat. Deinde
audacem reddit. q̃n ꝑmunditiam conscientiȩ fidu¬
tiam p̾stat. Deinde uires auget. qr sic̃t testatur scͥp¬
tura fortis ẽ ut leo qui confidit in dño. Conscĩa e¬
nim munda nullis aduersis suꝑari potest. quia
cum intus de dei semꝑ aduitorio presumit. qͥcqͥd
aduensi foris tolerat facile contempnit et uincit.
Obliuionem quoq generat. quia dum totã animi
intentionem ad desideria eternoꝵ trahit omniũ
que transeunt memoriã ab animo funditus euel¬
lit. Insensibilem reddit. qr dum mentẽ ꝑ internã
dulcedinem medullitus replet. quicquid exterius
amarum infertur contempnit quasi non senciat᷑.
Caritas ergo sapientiã roborat: dum mentiet fi¬
dutiam et fortitudinem. & insuꝑabilem quodã mͦ

Expanded text:
ctavo loco adjunctum est: per charitatem roboratur. Charitas similis est vino. Vinum namque eos, quos inebriaverit reddit hilares, audaces, fortes, obliviosos, et quodammodo insensibiles. Sic charitas mundando conscientiam mentem exhilarat, deinde audacem reddit, quando per munditiam conscientiae, fiduciam praestat. Deinde vires auget, quia, sicut testatur Scriptura, fortis est ut leo qui confidit in Domino . Conscientia enim munda nullis adversis superari potest, quia cum intus de Dei semper adjutorio confidit, quidquid adversi foris tolerat facile contemnit, et vincit. Oblivionem quoque generat, quia, dum totam animi intentionem ad desideria aeternorum trahit, omnium quae transeunt memoriam ab animo funditus evellit. Insensibilem reddit, quia dum mentem per internam dulcedinem medullitus replet, quidquid exterius amarum infertur contemnit, quasi non sentiatur. Charitas ergo sapientiam roborat, dum menti et fiduciam, et fortitudinem, et insuperabilem quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
Onoloco adiunctum est ꝑ spemurret. Spes futu.¬
norum bonoꝵ inmente quasi scintillatio q̃dam
est que nutetur in fomite. Est enim spes quasime¬
moria quedam inuisibilium gaudioꝵ que in cor¬
de hominis recondita. calefacit illud intrinsecus.
et non sinit a rescere frigorelfidelitatis inhyeme
p̃sentis uitȩ. et quamdiu hec spes uiuit. innr̃a mẽ¬
te. nuiquã arescit arbor sapientiȩ. sed quẽadmo¬
dum lignum illesum seruat uirorem suum dũ
equalem habet contemperantiam humoris & ca¬
loris. sic animus arescere non potest. quem et ca

Expanded text:
ono loco adjunctum est, per spem viret. Spes futurorum bonorum in mente quasi scintillatio quaedam est, quae nutritur in fomite. Est enim spes quasi memoria quaedam invisibilium gaudiorum, quae in corde hominis recondita calefacit illud intrinsecus, et non sinit arescere frigore infidelitatis in hieme praesentis vitae. Et quandiu haec spes vivit in nostra mente, nunquam arescit arbor sapientiae, sed quemadmodum lignum illaesum servat virorem suum, dum aequalem habet contemperantiam humoris et caloris, sic animus arescere non potest, quem et cal
Abbreviated transcription (Latin):
s sempiternus horror in habitans. Legimus autẽ
qd̾ illeantiquus hebreorum populus prius in egip¬
to in luto et latere seruiunt. ac deinde multis an-¬
nis intercurrentib captuius inbabilonem abdu¬
ctus ẽ. Quod factum quid aliud nobis innuit qͣm
tocius humani generis casum quod ꝓpter peõci
originale a celesti patria exulando prius in hac
uita mortali. per ignorantiam et concupiscen¬
tiam subditur uitiis. ac deinde post hanc uitã
apud inferos captiuatur intormentis. hoc ẽ in babi¬
lone ad aquilonem scilicet ubi ille primus apostata
angelus sedem posuit. Igitur ordo dignitatis ad alti-¬
tudinem arche ꝑtinet. ordotemporis ad longitudi-¬
nem arche ꝑtinet. ordo loci ad aftitudinẽ simul ce
longitudinem. Ad longitudinẽ arce ꝑtinet. Simi-¬
le est regnum celoꝵ homim patri familias. qui exi¬
it primomane conducere operarios in uineã suã.

Expanded text:
sed sempiternus horror inhabitans. Legimus autem, sed sempiternus horror inhabitans. Legimus autem, quod ille antiquus Hebraeorum populus prius in Aegypto in luto et latere servivit, ac deinde multis annis intercurrentibus captivus in Babylonem abductus est. Quod factum quid aliud nobis innuit, quam totius humani generis casum? quod propter peccatum originale a coelesti patria exsulando, prius in hac vita mortali, per ignorantiam et concupiscentiam subditur vitiis, ac deinde post hanc vitam apud inferos captivatur in tormentis, hoc est in Babylone, ad aquilonem scilicet, ubi ille primus apostata angelus sedem posuit. Igitur ordo dignitatis ad altitudinem arcae pertinet, ordo temporis ad longitudinem arcae, ordo loci ad altitudinem simul et longitudinem. Ad longitudinem arcae pertinet: Simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui exiit primo mane conducere operarios in vineam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
collocatꝰ ut ab ulo principio ꝓpago posteritatis in
orbem proflueret. Item post diluuium principiũ
regnoꝵ. et caput mundi in assiriis et caldeis & me.¬
dis in partib orientis fuit. Demde ad grecosuenit.
postremo cuta finem seculi ad romanos in occiden¬
te. quasi in fine mundi habitantes potestas sum¬
ma descendit. Atq ita serie rerum ab oriente in
occidentẽ rectalinea decurrente ea que a dextris
uel a simstris. hoc ẽ ad aquilonem uel ad austrũ
gesta sunt. ita suis significatõnib respondent.
ut si qͥs ħ diligentius considerauerit. ꝑ diinam
ꝓuidentiam ita disposita ẽẽ ambigere non poffit.
uerbi gr̃a. Ue de multis pauca dicamꝰ. Egiptꝰ airłm
tus autem interp̃tatur tenebre. &e ausser uentus
ẽ calidus. Designat ergo egiptus mundũ istum
intenebris ignorantiȩ et caiore carnalis concu-¬
piscentie positum. Babuonautẽ interprecatur
confusio et significat infernum ubi nullus ordoẽ

Expanded text:
collocatur, ut ab illo principio propago posteritatis in collocatur, ut ab illo principio propago posteritatis in orbem proflueret. Item post diluvium principium regnorum et caput mundi in Assyriis, et Chaldaeis, et Medis in partibus Orientis fuit. Deinde ad Graecos venit, postremo circa finem saeculi ad Romanos in Occidente, quasi in fine mundi habitantes, potestas summa descendit. Atque ita serie rerum ab Oriente in Occidentem recta linea decurrente, ea, quae a dextris vel a sinistris, hoc est ad aquilonem vel ad austrum gesta sunt, ita suis significationibus respondent, ut si quis diligentius consideraverit, per divinam Providentiam ita disposita esse ambigere non possit. Verbi gratia ut de multis pauca dicamus. Aegyptus ab tus interpretatur tenebrae, et auster ventus est calidus. Designat ergo Aegyptus mundum istum in tenebris ignorantiae, et calore carnalis concupiscentiae positum. Babylon autem interpretatur confusio, et significat infernum, ubi nullus ordo est,
Abbreviated transcription (Latin):
quid mirabilius. quid rarum. quidrarius. quid diffici¬
le. quid difficilius. quid credibile. quid credibilius. qͥd
magnũ. quid maius. quid obscurum. qͥd obscurius &
siqua sunt talia &e hic ordo quidem qui ẽ scđdm dignitatẽ
uidet᷑ ad altitudinem arche pertinere. ut si dixerimus
ea que sancta sunt in prima mansione computari. q̃
sunt sanctiora in secunda. que uero sanctissima sunt
intercia. et sic de ceteris que enumerauimus: Ondo
autem loci &e ordo temporis fere ꝑ ominia scđm rerũ
gestarum seriem concurrere udentur. & ita duu
nam ꝓuidentiam uidet eẽ dispositum. ut que in
principio temporum gerebant᷑ moriente. qͣsi in
principio mundi gererent᷑. ac deinde ad finẽ ꝓflu-¬
ente tempore. usq ad occidentem rerum sũma descẽ-¬
deret. ut ex ipso agnoscamus appropinquare finem
seculi. quia recum curzus iam attigit finẽ mundi.
Ideo primus homo inoriente mortis edem conditꝰ

Expanded text:
quid mirabilius, quid rarum, quid rarius, quid difficiquid mirabilius, quid rarum, quid rarius, quid difficile, quid difficilius, quid credibile, quid credibilius, quid magnum, quid majus, quid obscurum, quid obscurius, et si qua sunt talia. Et hic ordo cuidem, qui est secundum dignitatem, videtur ad altitudinem arcae pertinere, ut si dixerimus ea, quae sancta sunt in prima mansione computari, quae sunt sanctiora in secunda, quae vero sanctissima sunt in tertia, et sic de caeteris quae enumeravimus. Ordo autem loci, et ordo temporis fere per omnia secundum rerum gestarum seriem concurrere videntur, et ita per divinam providentiam videtur esse dispositum, ut quae in principio temporum gerebantur in Oriente, quasi in principio mundi gererentur, ac deinde ad finem profluente tempore usque ad Occidentem rerum summa descenderet, ut ex ipso agnoscamus appropinquare finem saeculi, quia rerum cursus jam attigit finem mundi. Imo primus homo in Oriente, in hortis Eden jam conditus
Abbreviated transcription (Latin):
re incipiemus de operib restaurationis relictis
oyerib conditionis de quibz quas⁊ de quodam
subterfluente diluuio egressi sumus. et nunc in
opera restaurationis quasi in archã ingredimur:
mundi usq ad finem seculi facta sunt uel facien¬
da ꝓ restauratione hominũ in quib et res gestas
et ꝑsonas ipsas ꝑquas ce propter quas. ce apud qͣs
geste sunt. Loca simulet tempora ubi et qͥndo geste
sunti considerare oportet. In operib restauratio¬
nis trib modis ordo consideratur. Sođd̾m locum. Secũ¬
dum tempus. scđ̾m dignitatem. Secundum locum
ut quid ꝓpe. quid longe gestum eit. Scd̾m tem pris
quid prius. quid posterius gestum sit. Scd̾m digni¬
tatem. quid humilius. quid excellentius sit. hoc pꝰ¬
tremũm multas partes dunditur quid sc̃m. quid
sanctius. quid utite. quid utilius. quid honestum. qͥd
honestius. quid pulcium. quid pulcrius. quid mirabile.

Expanded text:
re incipiemus de operibus restaurationis relictis re incipiemus de operibus restaurationis relictis operibus conditionis, de quibus quasi de quodam subterfluente diluvio egressi sumus, et nunc in opera restaurationis quasi in arcam ingredimur. Cmundi usque ad finem saeculi facta sunt, vel facienda pro restauratione hominum, in quibus et res gestas, et personas ipsas, per quas, et propter quas, et apud quas gestae sunt, loca simul, et tempora, ubi et quando gestae sunt, considerare oportet. In operibus restaurationis tribus modis ordo consideratur, secundum locum, secundum tempus, secundum dignitatem. Secundum locum, ut quid prope, quid longe gestum sit. Secundum teinpus, quid prius, quid posterius gestum sit. Secundum dignitatem, quid humilius, quid excellentius sit. Hoc postremum in multas partes dividitur, quid sanctum, quid sanctius, quid utile, quid utilius, quid honestum, quid honestius, quid pulchrum, quid pulchrius, quid mirabile,
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam eius de corde nr̃o. ne forte dum freq̃nt̃
de eo cogitamus ad eiusconcupiscentiã in flecta¬
mur. Satis ut reor aperte iam demonstratumẽ.
unde hec infinita quam patimur cogitationum
nrarum distractio oriatur amundo uidelicet et
concupiscentia eius. hoc ẽ ab operib condi tioneͤ
ruisumq quid sit illud per quod colligi possint in¬
inunum cogitationes nr̃e. hoc ẽ per opera resta¬
urationis. Et quia sicut supra dictum ẽ ordo ẽẽ
non pot ubi finis non ẽ. suꝑ ẽ. ut relictis oꝑibus
conditionis. queramus ordinem cogitationum
nrãrum ibi ubi finite sunt. Hec ẽ in operib re¬
staurationis. hoc est qd̃ supenꝰinuestigare ꝓposinmꝰ
quisnam uidelicet cogitatonum nr̃arum ordo ẽẽ
deberet. quatinus exeis spũalis domus sapientiȩ
in nobis edificari possit. Et quia ex rebus cogitatio¬
nes ueniuint. oportec ut exordine rerum sumatur
ordo cogitationum nrãrum. Deinceps ergo tracta¬

Expanded text:
memoriam ejus de corde nostro, ne forte dum frequente memoriam ejus de corde nostro, ne forte dum frequente de eo cogitamus, ad ejus concupiscentiam inflectamur. Satis, ut reor, aperte jam demonstratum est, unde haec infinita, quam patimur, cogitationum nostrarum distractio oriatur, a mundo videlicet et concupiscentia ejus, hoc est ab operibus conditionis. Rursumque quid sit illud, per quod colligi possunt in unum cogitationes nostrae, hoc est per opera restaurationis. Et quia, sicut supradictum est, ordo esse non potest, ubi finis non est, superest ut relictis operibus conditionis quaeramus ordinem cogitationum nostrarum ibi, ubi finitae sunt, hoc est in operibus restaurationis; hoc est, quod superius investigare proposuimus, quisnam videlicet cogitationum nostrarum ordo esse deberet, quatenus ex eis spiritualis domus sapientiae in nobis aedificari possit. Et quia ex rebus cogitationes veniunt, oportet ut ex ordine rerum sumatur ordo cogitationum. Deinceps ergo tracta
Abbreviated transcription (Latin):
recordatione amplius corrumꝑatur. Ceterum qͣn.¬
tum ad ipsas res pertinet. quia omnis creatura
dei bona est. nullares ẽ que cogitari non possit sine
peccato. Rursumq si prauos affectus attendimꝰ.
nulla res ẽ in qua peccare non possimus cogitan¬
do. Nã et demalobene. et debono male.&e de
in mundo ininunde: de inmundo inmunde
possumus cogitare. Cogitationes enĩ non ex re
de qua surgunt. sedͤ affectu quem gignunt iu¬
dicande sunt. Legimus scõs uiros non solum
cogitasse. sed et locutos esse. ce scripsisse de re-¬
bus inmundis quod utiq non fecissent. si cogitatõ¬
nes rerum ĩmundarum animã inquinarent. Ni¬
chil inter est. quale sit illud quod cogitatur: sed qua¬
lis ex ipsa cogitatõne affectus consequat᷑. quia co¬
gitatio mentem non polluit. ubi delectatõ cõscien-¬
tiam non corrumpit. Expedit tam̃ nobis sicut dixi¬
mus ut oblunscamur mundũ istum. et deleamuᷤ

Expanded text:
recordatione amplius corrumpatur. Caeterum quanrecordatione amplius corrumpatur. Caeterum quantum ad ipsas res pertinet, quia omnis creatura Dei bona est, nulla res est, quae cogitari non possit sine peccato. Rursumque si pravos affectus attendimus, nulla res est, in qua peccare non possimus cogitando. Nam et de malo bene, et de bono male, et de immundo munde, et de mundo immunde possumus cogitare. Cogitationes enim non ex re de qua surgunt, sed ex affectu quem gignunt, judicandae sunt. Legimus sanctos viros non solum cogitasse, sed et locutos esse et scripsisse de rebus immundis quod utique non fecissent, si cogitationes rerum immundarum animam inquinarent. Nihil interest, quale sit illud quod cogitatur, sed qualis ex ipsa cogitatione affectus consequatur, quia cogitatio mentem non polluit, ubi delectatio conscientiam non corrumpit. Expedit tamen nobis sicut diximus, ut obliviscamur mundum istum, et deleamus
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. Sicut ignem ligna nutriunt. sic cogitationeᷤ
desideria pascunt. Sibone cogitationes in medita.¬
tione fuerint. ex ardescit ignis caritatis. Sin autem
male fuerint cogitationes ex ardescet ignis cupidita.¬
tis. Nam sieut oculus pascitur ex specie. sic ammuᷤ
pascitur ex cogitatione ce turpi quodam commer¬
tio. inpudica mens desiderio suo fruitur: dum quo¬
dam modo intus ꝑ cogitationem rem concupitã
amplexatur. sit etiam non nũqͣm ut qd̾ freq̃nder
cogitamus otiose aliquando concupiscamꝰ: illici¬
te. reusq facti iudicatur. qui ꝑ consensum in cogi¬
tione delectatur. Sicut ergo infirmi a quibꝰdam
cibis abstinent. non quia mali sunt ipsi cibi. s qr
ipsis ad utendum idonei non sint. sic et nos terre.¬
narum rerum spẽm a cogitatõnil nostriᷤ arcere de¬
bemus. nõ quia res ipse malȩ sint. sed ne animꝰ
nr̃ qui ex semet ipso intirmatur ex earum rerum

Expanded text:
ignis . Sicut ignem ligna nutriunt, sic cogitationes ignis . Sicut ignem ligna nutriunt, sic cogitationes desideria pascunt. Si bonae cogitationes in meditatione fuerint, exardescet ignis charitatis. Sin autem malae fuerint cogitationes, exardescet ignis cupiditatis. Nam sicut oculus pascitur ex specie, sic animus pascitur ex cogitatione, et turpi quodam commercio impudica mens desiderio suo fruitur, dum quodammodo intus per cogitationem rem concupitam amplexatur. Fit etiam nonnunquam, ut quod frequenter cogitamus otiose, aliquando concupiscamus illicite, reusque facti judicatur, qui per consensum in cogitatione delectatur. Sicut ergo infirmi a quibusdam cibis abstinent, non quia mali sint ipsi cibi, sed quia ipsis ad utendum idonei non sint; sic et nos terrenarum rerum speciem a cogitationibus nostris arcere debemus, non quia res ipsae malae sint, sed ne animus noster, qui ex semetipso infirmatur, ex earum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
maneamus. Quid est non manemus: Quisman. e ⁊
inconcupiscentia mundi. Qui delectationem animi su
imnea ponit qui ad eam explendam iugiter intendit.
Qurde ea assidue cogitat. et ꝓpositum amii sui in ea
confirmat. Qui eam ex diliberatione sequit᷑. atq in
ea ꝑconsensum delectatur. Heo ergo mundus in sa-¬
cra scriptura maledicit᷑. Ideo inimicus dei appella.¬
tur indelicet non quia sub̃a mundi mala sit. sed qͥa
pultͥcudo mundi aĩas seducit. Srib̾a enĩmũdi fugi¬
enda ñ eẽt. si cõcupiscentia mũdimala ñ eẽt. Cũ gͦ cõ¬
cupiscentiã mũdi fugimꝰ iõ fugimꝰ qr mala ẽ. cum uero
subam mundi fugimus. ideo fugimus: non quia ma¬
la. s quia occasio mali ẽ. Excogitata enim mundi spe¬
cie nascitur affectus concupiscentie. ꝓinde si concu¬
piscentiam mundi declinare uolumus prius neces¬
se ẽ. memoriã mundi huius acogitatõne nr̃a excla¬
udamus. In meditat̃one mea ait ꝓpheta exardescet

Expanded text:
maneamus. Quid est non maneamus? Quis manet maneamus. Quid est non maneamus? Quis manet in concupiscentia mundi? Qui delectationem animi sui in ea ponit, et ad eam explendam jugiter intendit. Qui de ea assidue cogitat, et propositum animi sui in ea confirmat. Qui eam ex deliberatione sequitur, atque in ea per consensum delectatur. Ideo ergo mundus in sacra Scriptura maledicitur, ideo inimicus Dei appellatur, videlicet non quia substantia mundi mala sit, sed quia pulchritudo mundi animas seducit. Substantia enim mundi fugienda non esset, si concupiscentia mundi mala non esset. Cum ergo concupiscentiam mundi fugimus, ideo fugimus quia mala est, cum vero substantiam mundi fugimus, ideo fugimus non quia mala sed quia occasio mali est. Excogitata enim mundi specie nascitur affectus concupiscentiae. Proinde, si concupiscentiam mundi declinare volumus, prius necesse est memoriam mundi hujus a cogitatione nostra excludamus. In meditatione mea ait Propheta, exardescit
Abbreviated transcription (Latin):
gat. diu extra custodiam interne meditationis mo-¬
rari reformidat. s si forte aliquando ꝑcogitationem ex¬
iuerit. cito quasi columba a uolans. & elongans ad so-¬
litudinem conscientie redit: ibiq astrepitu exceriori qͣi
in archa a fluctib requiescit. Intelligamus ergo in no-¬
bis ẽẽ quod fugimus. in nobis ẽẽ quo fugere debemus.
concupiscentiam et fidem. Concupiscentiam quam
fugere debemus. fidem quam debemus apprehende.
De concupiscentia ascendere. ut illam ꝓficiendo relinqͣ¬
mus per fidem ascendere ut illam tenendo in meluiᷤ
semper ꝓficiamus. Concupiscentia ꝑtinec ad oꝑa
conditionis. tides pertinet ad oyera restaurafõnis.
quia et illa inordinate amando perconcupiscenti.¬
am diffluimus. et ita pie credendo per fidem solidam᷑
&e idcirco diuina monita tociens clamant nobis et
suadent mundum fugere. non utiq ut extra celum
et terram exeamus. sed ut ĩ cõcupiscentia mundi nõ

Expanded text:
gat, diu extra custodiam internae meditationis mogat, diu extra custodiam internae meditationis morari reformidat; sed si forte aliquando per cogitationem exiverit, cito quasi columba avolans, et elongans ad solitudinem conscientiae redit ubique a strepitu exteriori, quasi in arca a fluctibus requiescit. Intelligamus ergo in nobis esse quod fugimus, in nobis esse quo fugere debemus concupiscentiam, et fidem. Concupiscentiam quam fugere debemus; fidem, quam debemus apprehendere. De concupiscentia ascendere, ut illam proficiendo relinquamus; per fidem ascendere, ut illam tenendo in melius semper proficiamus. Concupiscentia pertinet ad opera conditionis, fides pertinet ad opera restaurationis, quia et illa inordinate amando per concupiscentiam difluimus, et ista pie credendo per fidem solidamur. Et idcirco divina monita toties clamant nobis, et suadent mundum fugere, non utique ut extra coelum et terram exeamus, sed ut in concupiscentia mundi non
Abbreviated transcription (Latin):
suum inuemiet ibi tempestuosum salum seins in¬
undantium passionum et defidiorum maloꝵ ꝓcelliˢ
exagitari que tociens animũ deorsum mergunt. Q¬
tiens eum ꝑ consensum sibi subitiunt. In omnienĩ
homine quamdiu in hacuita corruptibii uiuit. ub
caro concupiscit aduentus sp̃m. hoc diluinum est¬
uel potius omnis homo in hoc diluuio ẽ. sedbonim¬
es in eo sunt sicut hii qui in mariportant᷑ anauib ma¬
liuero meo sunt sicut naufragi qui uoluuntur in fluc¬
tib. Inbonis quidem aquȩ huius diluuii in hac uita
minui incipiunt et scđm differentiam gr̃arum in
singulis plus minusue de. crescunt. plene tam̃ nũ¬
quam ex siccari potest interra humani cordis qͣmdiu
in hac uita uiuunt. Et iõ colunba emissa non inue-¬
nt hic ubi requiescat pes eius. sed semper ad archam
reuertit᷑. quia mens pura dum in hoc mundo nicħ
reperire potest. ubi affectionis sue pedem secure fi.¬

Expanded text:
suum inveniet, ibi tempestuosum salum saevis msuum inveniet, ibi tempestuosum salum saevis mundantium passionum et desideriorum malorum procellis exagitari, quae toties animum deorsum mergunt, quoties eum per consensum sibi subjiciunt. In omni enim homine, quandiu in hac vita corruptibili vivit, ubi caro concupiscit adversus spiritum, hoc diluvium estvel potius omnis homo in hoc diluvio est, sed boni in eo sunt sicut ii, qui in mari portantur a navibus, mali vero in eo sunt sicut naufragi, qui volvuntur in fluctibus. In bonis quidem aquae hujus diluvii in hac vita minui incipiunt, et secundum differentiam gratiarum in singulis plus minusve decrescunt, plene tamen nunquam exsiccari potest terra humani cordis, quandiu in hac vita vivunt. Et ideo columba emissa non invenit hic, ubi requiescat pes ejus, sed semper ad arcam revertitur, quia mens pura, dum in hoc mundo nihil reperire potest, ubi affectionis suae pedem secure fi