comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsus laudecre corpus. lauocre fostunã : Er go huistropis aut lauocemͦ aliquẽ : auio¬
perecmꝰ ł ostentim̃ łornãm̃ p̃ substçcatis illis: : Synee doche dr̃ significato
quaedẽ quae aut minus t̃t & plus significat. aut plustt̃ & minus significat hoc heb&
rio ubiplus dicit & minus significat ut ẽillio ingens aues ticepontus in puppimferit : Vent
ergo haec significatio ẽ. hui : tropi ut aut plusdicat & minus signific& ut fontẽ q
n omactopeia dr̃ Nom̃ desono fastũ hecbe m apuo uirgiliũ milies. & apud alios po&as
quẽ ceomodũ ipsaressonat sidicas clangor tubccrũ clange sic paene resonat :
Onomactopeia c̃ istco quoties ipse sermo ex primit sensũ suũ : eryfrces r far̃
circũ lotia hacautẽ fit aut cohonestcente alicui : rei. autuitensoe turpissimȩ. pito
honestares ẽ. siuis cam magis honestã facire ꝑifrcesin facis. resturpis ẽ. honeflc̃ si
honesius dix̃ ꝑistũ tropũ : E contncrio rẽturpisimẽ isto rẽ uitocmꝰ Voluit

Expanded text:
re fortunam. ergo his tropis tribus aut laudamus aliquem aut uituperamus uel ostendimus uel ornamus {sed substantis illis}. synecdoche dicitur significatio quaedam, quae aut minus dicit et plus significat aut plus dicit et minus significat. hoc haberio ubi plus dicit et minus significat, ut est illud, ingens a uertice pontus in puppim ferit Vergilergo haec significatio est huius tropi, ut aut plus dicat et minus significet, ut fontemque nomatopoeia dicitur nomen de sono factum. habemus apud Vergilium milies et apud alios poetas: quem ad modum ipsa res sonat. si dicas clangor tubarum, clangor sic paene resonat. onomatopoeia est ista, quotiens ipse sermo exprimit sensum suum. periphrasis dicitur circumlocutio. haec autem fit aut cohonestandae alicuius rei aut uitandae turpissimae. puta honesta res est; si uis eam magis honestam facere, periphrasin facis: res turpis est; honestam si honestius dixit per istum tropum. e contrario rem turpissimam uitamus: uoluit
Abbreviated transcription (Latin):
hceba a uerbo eo is qucendo trensit in ꝑfestũ tẽp: deb&l ipsc̃ syllceb̃ trahere
ut hecbeat. Bene quidẽ argumentactus est terrentiaenus. T ecm̃ si hoc quaerees
credere incipi& uersus uirgilii. ñ siare superesq adlum̃ ituras siꝑ .i. scribat¬
poteritstare Siautẽ oi prongos ẽ Nullccratione corripitur &em̃ nastat:
Ergoistars sy llebae breues. Istae longae ubiinueneris syllebã rũ haberdẽ
ꝓdustc̃ uocalẽ autduces consoncedes ni sequentes. aut .x duplicẽ rõ sequentẽ:

Expanded text:
habet a uerbo eo is quando transit in perfectum tempus, debet ipsam syllabam trahere, habet a uerbo eo is quando transit in perfectum tempus, debet ipsam syllabam trahere, ut habeat . bene quidem argumentatus est Terentianus. tamen si hoc quaeras credere, incipiet uersus Vergilii non spoterit stare; si autem diphthongos est, nulla ratione corripitur, et non stat. ergo istae erunt syllabae breues, istae longae. ubi inueneris syllabam non habentem productam uocalem aut duas consonantes non sequentes aut x duplicem non sequente
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃q eontncrio confident &iude sic eẽ longers. putce d̃os a uocali longec inchoat
idereo tõs n on possum̃ dicere breuẽ ec̃. Ergo uocalis longecẽ & longccest sillaba
qͥm̃ uocalis longe t̃ : qua dĩbreuis fuerit & sequinur duae consencenes ut pita
post .o quide mi breuis est. si sequit᷑ .s. &t. duce consoncerles & longẽ fecor̃:
Quid sidicas pex ł. qui dembriusẽ sp sequit .x. longẽt fec̃: Quid sidicas aio a
quidem breuis ẽ s sequit᷑ .i. int̃ duas uocales constituteo & longac̃ fecit : Ergo
scire debes quicequib reb contingentib: longaefiun : e contreri obreiues potes
muemie:Plcene seie debes oe ꝓtongos longaseẽ. Saitẽ copudlatinos quauor
usitcte Nccm unce perut ae ae neccs oe. poena au. aurũ eu. ut ẽ eurus
istaes usitactae unc ⁊ .ei. quacperiit: Quaesitũ ẽ enũ quã cedmodũ serbetꝰ
Itur aitterrenticenus ꝑ .e. &i. debere sorbi. Itir in cerliquã siluã qt i originẽ

Expanded text:
des sic esse longas. puta dos a uocali longa inchoat; idcirco dos non possumus dicere breuem esse. ergo uocalis longa est, et longa est syllaba, quoniam uocalis longa est. quid si breuis fuerit et sequuntur duae consonantes? ut puta post: o quidem breuis est, sed sequitur s et t, duae consonantes, et longam fecerunt. quid si dicas pix? i quidem breuis est, sed sequitur x et longam fecit. quid si dicas aio? a quidem breuis est, sed sequitur i inter duas uocales constituta et longam fecit. ergo scire debes quia, quibus rebus contingentibus longae fiunt, e contrario breues potes inuenire. plane scire debes diphthongos longas esse. sunt autem apud Latinos quattuor usitatae; nam una periit: ae, Aeneas, oe, poena, au, aurum, eu, ut est eurus. istae sunt usitatae; una est ei quae periit. quaesitum est enim, quem ad modum scribatur itur. ait Terentianus per e et i debere scribi, «eitur in antiquam siluam», quoniam originem
Abbreviated transcription (Latin):
ledaeNł lõngecẽ. Ncctunelit̃ duoheeb& tẽporec : Sic &ic̃ syllacbec quae positione fit
longa duo hecb& tẽpora. Quomedo uriũ hceb& auocali. & unĩ heb& adiucebus
consnaentib: Idcircofit ut nũ quaeret apositione Nisiduae consoncentes quic ediue
consoncentes dimidĩ & dimidũ hebenl tẽp & faciut longẽ s llecbẽ p̃cederlem
Obhcene causc̃ogximꝰ duocẽtẽpora & natunelit longas & posinone longae. Illuda i c̃
ipsũ Nuccuireliter duo te pores heeba. .X. quaecluicrũ consoncentiũ fungit loco uirũ heba
toi Ecceiniuenĩ istasy llecbe habere tric tẽpora. quae rehocdexi ẽ quidẽ trestatus¬

Expanded text:
a longo est naturaliter, duo habet tempora, sic etiam syllaba, quae positione fit longa, duo habet tempora. quo modo? unum habet a uocali, et unum habet a duabus consonantibus. idcirco fit ut non quaerantur a positione nisi duae consonantes, quia duae consonantes dimidium et dimidium habent tempus et faciunt longam syllabam praecedentem. ob hanc causam diximus duo esse tempora et naturaliter longae et positione longae. illud etiam ipsum naturaliter duo tempora habet; x, quae duarum consonantium fungitur loco, unum habet tempus: ecce inuenitur ista syllab
Abbreviated transcription (Latin):
p:se aliaes consoncentes asperrinos faciunduersus ̃ ferendos: quecre: tẽpontenũ
cresconticc ultre modũ incipiud gntucere nrãs aures & obruere: pute. siqͥ todẽ
uersũ faciat. Lex primcc ẽ qđ cũq potest : quat tuors tẽpora lex .e. duo tẽporee¬
quaeretione hoc dixi quotie scũq inciderit tele aliquid. debemꝰ uerbec sequentia ceuc calib
inchoare. Vt depereat cdiquid deille sũne: Vt pute sidicas. Leximec ẽ qđ cũ udis¬

Expanded text:
ciunt uersus, non ferendos. quare? tempora enim crescentia ultra modum incipiunt grauare nostras aures et obruere. puta siqui talem uersum faciat, lex prima est quodcumque potest, quattuor sunt tempora. lex, e duo habet tesper est. qua ratione hoc dixi? quotienscumque inciderit tale aliquid, debemus uerba sequentia a uocalibus inchoare, ut depereat aliquid de illa summa, ut puta si dicas lex im
Abbreviated transcription (Latin):
modi sistu faciunt: conueste in .or. & facit sarior. Nũqud
pates inuenie ccliquec contrariaectẽ : Inde illec questio
solutur quac indubitatione ẽ : canoa canto fiquesti
sibistultac̃ questionẽ cum uerbee diuersisint N  beogd
est cano & canto diuersi sut gerendi modi : fac gerendimodi
cebeo qđ estcano. canendi do .dum. cantum. cantu. cantor fac:
cantectum cantatu. cantactor. & non est contrarium:

Expanded text:
modi sartu facit: conuerte in or, et facit sartor. numquid modi sartu facit: conuerte in or, et facit sartor. numquid potes inuenire aliquam conatione est. cano et canto: faciunt sibi stultam quaestionem, cum uerba diuersa sint. nam ab eo quod est cano et canto diuersi sunt gerundi modi. fac gerundi modi ab eo quod est cano. canendi canendo canendum cantum cantu: cantor facit. o cantandum cantatum cantatu: cantator. et non est contrarium.
Abbreviated transcription (Latin):
quod pastem r&n& ut puta pars animclis est homo ergo
homo specule nom̃ est. Pcers animalis est coruus. ergo
coruus specialeẽ nom̃: Nãc̃que iste species collestȩ ge¬
nerale nomenfaciunt. Hoc enim interest qđ generale
nomen facit desespecies. Specicdenomen cegenere des¬
cendit. aliunde uenit: DEUERIALIBUS
st &iam uerbicle nom̃. Uerbicledicitur nomen
quod de uerbo nascitur & intor semꝑ exit dicimus iã
istam regulã quomodo fit hoc nomen. ita gerendi
futurũ legendido dum. lestũ lestu. ueste istec̃ ultimc̃e
sy llaebec̃ in .or & facis lestor: Scriptu ueste ultimcem
in .or. scriptor. Audituauditor. Lestu lestor & sic
fiunt istenomina. Id circo &icm sarciendi do dum
sastorfacit.: Saepeenĩ hincsibi faciunt quastionem
& dubitan frequentissime quid debeadicere utrũ
sarsor dicimus aut sarcinator aut scestor. Non potest
fieri nisi ut facuat sastor: ultimum enim tempus gerendi

Expanded text:
quod partem retinet: ut puta pars animalis est homo; ergo quod partem retinet: ut puta pars animalis est homo; ergo homo speciale nomen est: pars animalis est coruus; ergo coruus speciale nomen est. namque istae species collectae generale nomen faciunt. hoc enim interest, quod generale nomen facit de se species; speciale nomen a genere descendit, aliunde uenit. est etiam uerbiale nomen: uerbiale dicitur nomen quod de uerbo nascitur et in tor semper exit. dicimus iam istam regulam. quo modo fit hoc nomen? ita: de gerundi legendi legendo legendum lectum lectu: uerte istam ultimam syllabam in or, et facis lector: scriptu, uerte ultimam in or, scriptor: auditu, auditor: lectu, lector. et sic fiunt ista nomina. idcirco etiam sarciendi sarcien quid facit? sartor facit. saepe enim hinc sibi faciunt quaestionem et dubitant frequentissime, quid debeant dicere. utrum sarsor dicimus aut sarcinator aut sartor? non potest fieri nisi ut faciat sartor. ultimum enim tempus gerundi
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sensus : Sed cdhuceg& ut cõpleatur : hic ñ naescit᷑
sensus sine alic ꝑsona: Aliudẽ eẽccliquid. sed suꝑ eẽ
ut cõpleatur : Aliud est penitus noneẽ Nec nascipossẽ
nisi acciperit alicm ꝑsonco : Eccedarusẽ sensus & ñẽ
plenus & tam̃tunosti quid sit darus: E contario
pat̃ non potestẽẽ Nisi habeat filiũ. ergo hocinter est
quod illicminus: quid dec̃. hic nihil est nisi ac cidet
alia ꝑsona Est &icẽ aliud quod appellatiur ud ad
aliquid quc Elier sehab& hoc ut cedaliquid quali¬
tersehecb& contrari&atẽ significat tantum pihil
ccliud puta uiuus mostuus : quid tam contrarium uiuo
quam mostuus : Niger candidus dies nox. ista dicuntur
ut cedaliquid qualiter sehabentic: Sunt generalice :¬
eneralia dicuntur : quae multa insesignificant ut alnimcl:
Ipotest conimel ẽẽ & homo. Animad ẽe & caballus
Animcleẽ &burdo: Estitem speciale. Specialeđr

Expanded text:
quidem sensus, sed adhuc eget ut conpleatur; hic non nascitur quidem sensus, sed adhuc eget ut conpleatur; hic non nascitur sensus sine alia persona. aliud est esse aliquid, sed superesse ut conpleatur. aliud est penitus non esse nec nasci posse, nisi acceperit aliam personam. ecce clarus est sensus et non est plenus, et tamen tu nosti, quid sit clarus. e contrario pater non potest esse, nisi habeat filium. ergo hoc interest, quod illic minus est quiddam, hic nihil est, nisi accedat alia persona. est etiam aliud quod appellatur ut ad aliquid qualiter se habet. hoc ut ad aliquid qualiter se habet contrarietatem significat tantum, nihil aliud: puta uiuus mortuus: quid tam contrarium uiuo, quam mortuus? niger candidus, dies nox. ista dicuntur ut ad aliquid qualiter se habentia. sunt generalia: generalia dicuntur quae multa in se significant, ut animal. potest animal esse et homo, animal esse et caballus, animal esse et burdo. est item speciale: speciale dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Nam non denomine ꝓunciae ceppellat᷑ homo sed ipsapuincia
denomine hominis coppellactur. ut uid eat᷑ cẽdiriuatio
Ergo istosunt gentis nomince Accidit &icem pa¬
triae utsidicas romanus thebanus. Ac cidit &iã
numeri ut puta quinque decim. osto nomina sunt
numerorũ. Accidit &icc̃ ordinis quintus decim
unt clia quaedicunt᷑ adaliquid quae cdꝑsoncõ refe¬
runtur. & ꝑse intellestũ non habent. ut sidicas
filius: non potest filius eẽ nisi poctrẽ habeat Pater
non potest eẽ nisi filiũs habeat: istacadcdiquid sun:
Quidergo inter est inter ad aliquid & inter adiestiuũ
Adiestiuũ non potest ꝑse plenũ habere sensum
Sidicas clarus: quidclarus : scis quidem hoc ipsum
quid sit clarus id est splendidus. Sed non est tecm̃
plenus sensus. Nisia dieceris clarusiuir: quidergo
inter est. int̃hoc qđ c eppellact᷑ ad ccliquid: &illud
quod appellatur a diectiuũ : quid inter ẽ : quod illic ÷

Expanded text:
nam non de nomine prouinciae appellatur homo, sed ipsa prouincia nam non de nomine prouinciae appellatur homo, sed ipsa prouincia de nomine hominis appellatur, ut uideatur esse deriuatio. ergo ista sunt gentis nomina. accedit etiam patriae, ut si dicas Romanus Thebanus. accedit etiam numeri, ut puta quinque decem octo: nomina sunt numerorum. accedit etiam ordinis, quintus decimus. sunt alia quae dicuntur ad aliquid, quae ad personam referuntur et per se intellectum non habent, ut si dicas filius; non potest filius esse, nisi patrem habeat; pater non potest esse, nisi filium habeat. ista ad aliquid sunt. quid ergo interest inter ad aliquid et inter adiectiuum? adiectiuum non potest per se plenum habere sensum. si dicas clarus, quid clarus? scis quidem hoc ipsum, quid sit clarus, id est splendidus, sed non est tamen plenus sensus, nisi adieceris, clarus uir. quid ergo interest inter hoc quod appellatur ad aliquid et illud quod appellatur adiectiuum? quid interest? quod illic est
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc dicas quantitictis: ꝓprie hoc amensura trahit᷑
Siaũt catachrei cos &i cẽqua litctidat᷑ mensura Legimꝵ
enim magnam me aenea. Cũ magnus non possit eẽ Nisi
in mensura Animeaũt mensurã nemo potest scire: quomodo
ergo dixit magnanime : sed abusiue ẽ. hoc po&ice fecit si c̃¬
descendit greca ÷ ratio sed ñ ꝑtin& ad nos. phi lo sophorũ:
Tunt gentis grecus degrecia hispcon deispinia : Ianstis
nominib: puinciarũ inuenimus in regulis nescio q̃ rai¬
tione diriuatiuorũ quare ita fecer̃ : Apud om̃s constat
qui scripser deregulis quia deb& nom̃ hoc ꝓiuncialiũ min eẽ
u Alaebis ã nominepuinciae : Puta afer duce sllabac sunt̃
asrica tress̃ italus tressyllabaes Itcelicc quattuo surt
fillus. Contrariũ est ut nom̃ driuatiuũ i inusit sillabis
a principali sed dicis hoc quicc diriuatio est ab austore. Namhoc
quod dicitur ergo dico diriucctir uũ cẽ ab ipsicis austore

Expanded text:
si hoc dicas, quantitatis: proprie hoc a mensura trahitur: si autem catachresticos, etiam qualitati datur mensura. legimus enim «magnanime Aenea», cum magnus non possit esse nisi in mensura. animi autem mensuram nemo potest scire. quo modo ergo dixit magnanime? sed abusiue est; hoc poetice fecit, sicdescendit: Graeca est ratio. sed non pertinet ad nos: philosophorum esttis. sunt gentis, Graecus de Graecia, Hispanus de Hispania. in istis nominibus prouinciarum inuenimus in regulis nescio qua ratione deriuata. qua re ita fecerunt? apud omnes constat, qui scripserunt de regulis, quia debet nomen hoc prouincialium minus esse syllabis a nomine prouinciae. puta Afer duae syllabae sunt, Africa tres sunt; Italus tres syllabae sunt, Italia quattuor sunt. contrarium est ut nomen deriuatiuum minus sit syllabis a principali. sed dicis hoc, quia deriuatio est ab auctore. nam hoc quod ita dicitur ego dico deriuatiuum esse ab ipso auctore.
Abbreviated transcription (Latin):
derum exhis duae sunt pastes orationis princi pales nomen & uerbũ
Areuera m̃ on poteststare ipsce lotutio Nisi aut nomen habrat: &it
rueboscion P neselun ꝓmomen. Poneputa pasticipium. Coniunstione

Expanded text:
uerum ex his duae sunt partes orationis principales, nomen et uerbum. uerum ex his duae sunt partes orationis principales, nomen et uerbum. et re uera non potest stare ipsa elocutio, nisi et nomen habeat et uerbum. pone solum pronomen, pone participium, coniunctio
Abbreviated transcription (Latin):
apud multos nouem inuenimus. Apud multos
decłm. Apud multos undecim: Inuenimus & quinq:
Puacs aliidicunt eepastes orationis: Aliidicunt quinq ee par¬
tes orationis. Ali osto : Aliinouem. Aliidecim a lii undecim
tamendonctus ait oslo: E quidemuaritas. Multidicunt
duccseẽ pastes orationis. Nomen & uerbum. ut interphiloso¬
phos. &iam arist telicidicunt. Multidicunt quinq Quidi¬
cunt quinq: ee pastes orauonis ꝓnomentollunt quiccpastem nomi¬
nis uolunt ee Ad uerbium tollunt & pasticipiũ quiccpastem uerbi ẽe
uolunt Remcenentergo quinq: Nomen Verbum Prȩpositio
oniunstio Interiestio. Alidicunt̃ nouem ẽȩ sepecrantes asticulos
ap̃nominib: Alii viIii dicunt ee pastesorattonis sepecroentes asti¬
culos aꝓ nominib: & interiestiones ab aduerbus. Nostienim qđ es¬
quod apud gregos similiter interiestiones & ad uerbia ȩꝗdem siNTU
nterimdo ncetus secutus est & ait. ostosunt pastes orationis qđ uerumẽ: V

Expanded text:
apud multos nouem inuenimus, apud multos decem, apud multos undecim; inuenimus et quinque. duas alii dicunt partes esse orationis; alii dicunt quinque esse partes, alii octo, alii nouem, alii decem, alii undecim. tamen Donatus ait octo. est quidem uarietas. multi dicunt duas esse partes orationis, nomen et uerbum, ut inter philosophos etiam Aristotelici dicunt; multi dicunt quinque. qui dicunt quinque esse partes orationis, pronomen tollunt, quia partem nominis uolunt esse; aduerbium tollunt et participium, quia partem uerbi esse uolunt. remanent ergo quinque, nomen uerbum praepositio coniunctio interiectio. alii dicunt nouem esse, separantes articulos a pronominibus. alii decem dicunt esse partes orationis, separantes articulos a pronominibus et interiectiones ab aduerbiis. nosti enim quod apud Graecos similiter interiectiones et aduerbia idem sunt. interim Donatus secutus est et ait: octo sunt partes orationis, quod uerum est;
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ dic̃ terrentius p̃terea ipsomeridiȩ fociim
nosti pulas colligat ipsomeridie geũ posunt sino dubio
cipiunr a sis ̃ habere quaratione : qua nomina
modononpronominib posita sunt s proadurbus
Aaduerbia autem custs non habent : debere &iam llanomina
que funguaꝰ
usce aduerbiorum casus non hcebere. Itemuideamus uirum ȩcontrario
hoc ipsud possit fieri: Vtuͥ aduerbia possunt ꝓ nominib: ponĩ ͣ onpo

Expanded text:
ad modum dicit Terentius «praeterea / ipso meridie faciam ad modum dicit Terentius «praeterea / ipso meridie faciam ut stipulas colligat»: ipso meridie, genus posuit, sine dubio cipiunt casus non habere. qua ratione? quia, si nomina modo non pro nominibus posita sunt, sed pro aduerbiis, aduerbia autem casus non habent, debent etiam illa nomina, quae funguntur uicem aduerbiorum, casus non habere. item uideamus, utrum e contrario hoc ipsum possit fieri, utrum aduerbia possint pro nominibus poni. non po
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt: unaq̃ temporib: seruit: quat tuor: q̃ omnino
neo temporib: nec casib: seruiunt : trescasib: seruiunt iste:
Nom̃ ꝓ nom̃ pasticipium : Nam & nom̃ hab& casum hic
aeneas hui aeneae huic aeneae : & pro nom̃ hic hui huib:
& pasticipium amans amantis : tres istȩ casib: seruiunt.
tem porib: una seruit uerbũ : lego legis legit : r elique
om̃s Ñ seruiunt nec casib: nec tẽporib: it sunt istae
Aduerbiũ p̃positio coniunctio int̃iectio. Idcrco non nob
deb& fallere. illa elocutio : Iam &iã suepius hoctrac¬
tauimꝰ: Plerũq contingit. ut nominib: utamur
ꝓaduerbus & iterum ad uerbiis utamur pronominibus :
horrende reronat : Ecce nomina ponis pro aduerbus
Item aduerbia ponis ꝓ nominib: E contrario sidicas cras
sinomini. Exe quoddx̃ mane nouũ ostendit genꝰ
si ostendi genꝰ fcc̃ nom̃. Item quar iodo dic̃ prius aliud
cras aliud cras si habegenꝰ sine dubio noñ e. temquẽ

Expanded text:
seruiunt, una quae temporibus seruit, quattuor quae omnino seruiunt, una quae temporibus seruit, quattuor quae omnino nec temporibus nec casibus seruiunt. tres casibus seruiunt istae, nomen pronomen participium: nam et nomen habet casum, hic Aeneas huius Aeneae huic Aeneae, et pronomen, hic huius huic, et participium amans amantis: tres istae casibus seruiunt. temporibus una seruit, uerbum, lego legis legit. reliquae omnes non seruiunt nec casibus nec temporibus, ut sunt istae, aduerbium coniunctio praepositio interiectio. idcirco non nos debet fallere illa elocutio, {iam} et iam saepius hoc tractauimus: plerumque contingit ut nominibus utamur pro aduerbiis et iterum aduerbiis utamur pro nominibus. horrende resonat. ecce nomina ponis pro aduerbiis. item aduerbia ponis pro nominibus e contrario, si dicas cras sed nomini. ex eo quod dixit mane nouum ostendit genus: si ostendit genus, fecit nomen. item quo modo dcras»: aliud cras si habet genus, sine dubio nomen est. item quem
Abbreviated transcription (Latin):
ns ler subcant abilis prinepalib: Tolle uon aprionem̃i nihil ost
qm̃ fungit᷑ officio nomins. Aduerbiũ res ẽ quȩ iungit᷑ uerbo
Tolle uerbũ & nonerit aduerbiũ. Pasticipium non patest ẽẽ
nisi pastes suscipiat nominis pastesq uerbi Tolle istas
pastes añerit pas ticipiũ. Prae positiones p̃ponunt᷑ nomini
Coniunstiones uerba coniungunt. Uidesergo quodnulla
alia pars potest habere plename locutionem nec officium
nisi sint iste partes orationis principales inte Nomen
& uerbum Osto partes orationis habent greci octo &am
latini. Sed hoc differ̃ illi grecihabent articulũ quẽ conpu¬
tant int̃pastesorationis Nos eũ ñ conputamꝰ int̃parterora¬
tionis. Octo habent partes orationis. Nomen pronomen
uerbũ aduerbiũ participiũ coniunctionẽ. p̃postaonẽ
ar ticulũ. Sed araculũ nos non conputamꝰ. s partem ꝓno¬
minis credimꝰ Uit puta hic: A quis dicit hoceꝵ ꝓnomineẽ
hic autẽ dicitnͦ ẽ pronom̃. s ẽ asticub hic aeneas hui aeneae

Expanded text:
ipalibus. tolle nomen, et pronomen nihil est, quoniam fungitur officio nominis. aduerbium res est quae iungitur uerbo: tolle uerbum, et non erit aduerbium. participium non potest esse, nisi partem accipiat nominis, partem uerbi: tolle istas partes, et non erit participium. praepositiones praeponuntur nomini, coniunctiones uerba coniungunt. uides ergo quod nulla alia pars potest habere plenam elocutionem nec officium, nisi sint istae partes orationis principales iunctae, nomen et uerbum. octo partes orationis habent Graeci, octo etiam Latini, sed hoc differunt illi: Graeci habent articulum, quem conputant inter partes orationis; nos eum non conputamus inter partes orationis. octo habent partes orationis, nomen pronomen uerbum aduerbium participium coniunctionem praepositionem articulum. sed articulum nos non conputamus, sed partem pronominis credimus, ut puta hic et quis. dicit hoc in pronomine, hic autem, dicit, non est pronomen, sed est articulus, hic Aeneas huius Aeneae.
Abbreviated transcription (Latin):
sumo quando facio aduerbiii & nequẽo alioscasus adstmere : sic&ia
aduerbiuꝰ. quando tranfero in nomen᷑. Nõmihi licebat decli¬
nare sed hoc ipsũ ad uerbiuͥ ꝓ nomine ponere :
Tomen est pars orationis cu casiçcorpus autrem ꝓprie cominunt̃ ue
significans: Omne nomen quodest iunrerũ naetura sinetribreb et
non podesi  Nolicas ut casu careat. Nequa quã inuenit᷑ nomen. ut nonst aut̃
corporale. aut in corporale. Nequa qua inienitur ut non sit autꝓpriũ ait
aopellaetiũi. Non potest ergo nomen eͥt sineistiftrib reb Istus trestnht¬

Expanded text:
sumo, quando facio aduerbium, et nequeo alios casus adsumere, sic etiam sumo, quando facio aduerbium, et nequeo alios casus adsumere, sic etiam aduerbium quando transfero in nomen, non mihi licebit declinare, sed hoc ipsum aduerbium pro nomine ponere. de nomen est pars orationis cum casu corpus aut rem proprie communiterue significans: omne nomen, quod est in rerum natura, sine tribus rebus esse non potest: non licet ut casu careat; nequaquam inuenitur nomen, ut non sit aut corporale aut incorporale; nequaquam inuenitur, ut non sit aut proprium aut appellatiuum. non potest ergo esse nomen sine istis tribus reb
Abbreviated transcription (Latin):
test fieri nominem casus recipiunt : Ne quistibi dicat siali quotiens
fungimur aduerbio ꝓnomine. debemus &iam declinare hoc ipsũd ad¬
uerbium. non potest : Namnomen quando ꝓ aduerbio ponitur. p̃¬
ten& casus : Aduerbiũ uero qucendo transit in nomen : Nequa quam
potest accipere casum. Nedicas mihi hoc mane : Ergo si hoe mane nom̃ẽ
debesdedinare. huius manis huic mani. Non inuenimus rationẽ ista
Non potest sequi ut declin&ur : Tamen legimus apud plautũ dedinatio:¬
nem ipsam a primomani. undeuenit amani : Nisi sit declinatio mane
Manis manimane undeuenit a primomaniꝰ fec̃ declinatione: sed tam
declinari : Nec ille declincet qui nomen ad sumit: Quando dicimus toruui
cdamect. Toruii modo ad uerbiũ ẽ & positũ toruũ ꝓtorue: Numquid
lic& mihi dicere putatoruiclamat. Toruoclamat. A toruoclamat e
Non lic& sedillum unum casũ sumo adusurpatione̾. Siergo unũ casũ

Expanded text:
test fieri: nomina enim casus recipiunt. nequi tibi dicat: si aliquotiens fungimur aduerbio pro nomine, debemus etiam declinare hoc ipsum aduerbium. non potest. nam nomen quando pro aduerbio ponitur, tenet casus; aduerbium uero quando transit in nomen, nequaquam potest accipere casum. ne dicas mihi, hoc mane: ergo si hoc mane nomen est, debes declinare huius manis huic mani. non inuenimus rationem istam, non potest sequi ut declinetur. tamen legimus apud Plautum declinationem ipsam, «a primo mani». unde uenit a mani, nisi sit declinatio mane manis mani? mane, unde uenit «a primo mani», fecit declinationem. sed tamen  penitus non potest declinari, nec ille declinat, qui nomen adsumit. quando dicimus «toruum clamat», toruum modo aduerbium est, et positum est toruum pro torue. numquid licet mihi dicere puta torui clamat, toruo clamat, a toruo clamat? non licet, sed illum unum casum sumo ad usurpationem. si ergo unum casum
Abbreviated transcription (Latin):
cuius gentis homo esta fricanae: eccegeñs̃ e genus inde expri¬
mimus: Scire debemus quodiste casus a pud latinos simplicem
hab& sensum: Apud grecos duplicem: Aliquando sichaba
quasi indecre& : Aliquando sic hab& quacsi non in decre&¬

Expanded text:
cuius gentis homo est? Africanae; ecce genetiuus est, et genus inde expricuius gentis homo est? Africanae; ecce genetiuus est, et genus inde exprimimus. scire debemus quod iste casus apud Latinos simplicem habet sensum, apud Graecos duplicem. aliquando sic habet, quasi inde creet; aliquando sic habet, quasi non inde cre
Abbreviated transcription (Latin):
Nisiqm̃ scisti ante hic dostus non esse inflexum casum e un descimꝰ
qmmotatio fasta ẽ. in geñto singłi. Nisi scieris qm̃ principale illud
ita fuit hab& hoc &icm exemplũ degradib: Cradus đr
ascensus quidam: sed hocnon est: positiuus non deb& dicigradus
Ncc̃ positiuus nullus ascensus ÷ : Incipit eẽ ascensus a cõnparatiuo
& suꝑ latiuo: Sed tamen ipse positiuus non estascensus. tam̃
qm̃ ꝑ ipsum positiuum fit ut intellegamus postea quid ẽ. ascenidere
in comparatiuũ & suꝑlatiuũ. Idcirco appellatur & ipse gradus:
Ideo ergo nominatiuus qm̃ non est casus. tamen qm̃ facit nomenstare
& facit postea cadere. ideo appellatus est casus: Ceñs distus est ab
eqđ ꝑ ipsum exprimus genera : Ideo distus estgñs putacuius filius ẽ
ile oratoris: ecce gñs est & genus inde intellegimus: puta

Expanded text:
nisi quoniam scisti ante hic doctus non esse inflexum casum? unde scimus nisi quoniam scisti ante hic doctus non esse inflexum casum? unde scimus quoniam mutatio facta est in genetiuo singulari, nisi scieris quoniam principale illud ita fuit? habet hoc etiam exemplum de gradibus. gradus dicitur ascensus quidam. si hoc est, positiuus non debet dici gradus: nam positiuus nullus ascensus est. incipit esse ascensus a conparatiuo et superlatiuo. sed tamen licet ipse positiuus non est ascensus, tamen, quoniam per ipsum positiuum fit ut intellegamus postea, quid est ascendere in conparatiuum et superlatiuum, idcirco appellatur et ipse gradus. ideo ergo nominatiuus, licet non est casus, tamen, quoniam facit nomen stare et facit postea cadere, ideo appellatus est casus. genetiuus dictus est ab eo, quod per ipsum exprimamus genera; ideo dictus est genetiuus. puta cuius filius est ille? oratoris; ecce genetiuus est, et genus inde intellegimus. puta
Abbreviated transcription (Latin):
Nllum dicut d sextum anumero. Aluillu latinũ uocanequa
co qđ̃anrec iillo ⁊ on habears . s. specialis. latuntatis. Planequestes
utrum nominatiuus casus ess& : & siuerum quaeras non pot̃
Nominatiuus casus dici: NNam casus distus est ab eo quod fac̃ nom
cadere idest dedincere & flesti: quaado enum dico dostus integrũ ẽ
cadit & facit dosti: Iterum cadit & facit dosto: Item cadit & fac̃
dostum : Casus dicuntur inflexiones ipsae : er go ideo distis quod
facicea nomina cadere & inflesti. constut nominatiuũ casum ñ ẽẽ
Non enim inflestitur. si sic quem ad modum iniuenitur sic constat.
utputa sdictes dostus: quae ẽ inflexio  nulla est: Incipit a geñto
in nominatiuo non ẽ casus : Sed tam̃ estratio quadicitur: Lic&
non inflestat ipse. sed tamen ꝑ ipsum scimus quid sit inflestere:
N on enim potes intellegere quid est inflexum. Nisi ante intellexeris
quid est integrum: Vnde scisti qm̃ huiuis dostiinflexus est casus.

Expanded text:
um uocant ab eo, quod Graeci illum non habeant, sed specialis est Latinitatis. plane quaesitum est, utrum nominatiuus casus esset. et si uerum quaeras, non potest nominatiuus casus dici. nam casus dictus est ab eo, quod faciat nomen cadere, id est declinari et flecti. quando enim dico doctus, integrum est; cadit et facit docti; iterum cadit et facit docto; item cadit et facit doctum. casus dicuntur inflexiones ipsae. ergo si casus idcadere et inflecti, constat nominatiuum casum non esse. non enim inflectitur, sed sic, quem ad modum inuenitur, sic constat. ut puta si dicas doctus, quae est inflexio? nulla est, incipit a genetiuo in nominatiuo, non est casus. sed tamen est ratio, qua dicitur casus, licet non inflectat ipse; sed tamen per ipsum scimus, quid sit inflecti. non enim potes intellegere, quid est inflexum, nisi ante intellexeris, quid est integrum. unde scisti quoniam huius docti inflexus est casus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & dosto dicimus dat̃o & dosto dicimus abłto hic dostus hui
dosti huic dosto hunc dostũ & õ doste. ecce hcebes pentapto tũ
T&raptotũ ẽ quoties quacttuors̃ uari&cctes sex tecmer casus
quem ad modum autem fit: quoties nom̃s &uocs & dat̃selgeas¬
similess̃ puta hicdies & odies ines ex utrũq hui : diei & huicdiq
ecceducos uari&cctes hunc diem & ab haccdie ecce quattuor uari&a¬
tesTriptotũ ẽ quoties tressuari &utes & sex casus ut est
teplũ. hoc templũ hoc templũ otẽplũ idẽ nom̃s aes & uoc̃s
dissimilis hui: tepli: Diptotũ ẽ quoties tres similes s̃ casus &
tres dissimiles hoc autẽ inauenitur intemporib: Ñin declinationib
quod a ppellatur aptotore poenitus ubi nulla ireflexio est utnequã

Expanded text:
hoc docto: nam et docto dicimus datiuo et docto dicimus ablatiuo. hic doctus huius hoc docto: nam et docto dicimus datiuo et docto dicimus ablatiuo. hic doctus huius docti huic docto hunc doctum et o docte; ecce habes pentaptotum. tetraptotum est, quotiens quattuor sunt uarietates, sex tamen casus. quem ad modum autem fit? quotiens nominatiuus et uocasimiles sunt: puta hic dies et o dies; in es exit utrumque; huius diei et huic diei; ecce duas uarietates; hunc diem et ab hoc die, ecce quattuor uarietates. triptotum est, quotiens tres sunt uarietates et sex casus, ut est templum: hoc templum, hoc templum, o templum, id est nominatiuusdissimilis, huius templi. diptotum est, quotiens tres similes sunt casus et tres dissimiles. hoc autem inuenitur in temporibus, in declinationibus oducuntur. item est quod appellatur aptoton, penitus ubi nulla inflexio est, ut nequam:
Abbreviated transcription (Latin):
quod elocutio ẽ. Aliquotiens quod ostauus casus est:
Scire debemus quod omnes casus uarios haben hacbere exitus
Ipsu ẽ optimcdelo tio quae in omni casu exitusuariat. puta
nom̃s inus ut exeat genĩs in .i. dat̃s in .o.: quotiescumq mutant᷑
omnes casus tuncoptima .ẽ. declinatio ut ẽ unus : Etce
unus mutauit unius. mutauit unii. mutauit unum. erun
inflexiones inultimis syllabis uidene consideres priores sy llabas
illȩ enim non in flestuntur: Omnes inflexiones inultimis syllabis
funt ibi considerec exitus uccrios : Ergo unus mutauit unius
mutauit unii mucauit unũ: Om̃s casus uarii sunt & drista
dedinatio ex aptota quae sex hab& casuũ uari&ates : Inueniunt
aliquotiens pentaptota : Penaptotas quoties quinq sua
uccri&cctes & sex casus : & quo modo potest fieri ut sex casus
quinq habeantuari&utes  & quomodo potest hoc fieri
quem admodũ fit pentaptotũ ut huc dosto & ab hoc dosto

Expanded text:
quod elocutio est, aliquotiens quod octauus casus est. quod elocutio est, aliquotiens quod octauus casus est. scire debemus quod omnes casus uarios habent exitus. ipsa est optima declinatio, quae in omni casu exitus uariat puta nominatiuus in us ut exeat, genetiuus in i, datiuus in o. quotienscumque mutantur omnes casus, tunc optima est declinatio, ut est unus: ecce unus, mutauit unius, mutauit uni, mutauit unum. erunt inflexiones in ultimis syllabis: uide ne consideres priores syllabas; illae enim non inflectuntur: omnes inflexiones in ultimis syllabis fiunt. ibi considera exitus uarios. ergo unus, mutauit unius, mutauit uni, mutauit unum: omnes casus uarii sunt, et dicitur ista declinatio hexaptota, quod sex habet casuum uarietates. inueniuntur aliquotiens pentaptota. pentaptota sunt, quotiens quinque sunt uarietates et sex casus. et quo modo potest fieri ut sex casus quinque habeant uarietates? et quomodo potest fieri quem ad modum fit pentaptotum, ut huic docto et ab hoc docto.
Abbreviated transcription (Latin):
dicui ostauũ eẽ casũ. multi genus eẽ locutionis. si anim adueste
&icãparbitriotuo ẽ siue ut hoc dicas ostauus est casus. siue ut
dicas genuseẽ elocutionis : INterim adueste quemadmodufit
ut in potestate tua sit uel illum casum facere. uel elocutionem itafit
Omnia quae acõ possumus cum praepositione iungere. siiungamꝵ
datiuosine praepositione eccesicfit Er gohde ẽ elocutio quae
potest iungi acõcum praepositione. si iungatur datõ sine prae¬
positione it clamor caels̃. illeit submurum. it clamor in
caelum: In. praepositio est. caelum. a c̃s est: Tolle in dep̃positionẽ
muta acm̃ casum indato & fecisti illud. it clamor caelo. it ille
submurum. sub: prae positio est murũ ac̃sẽ ⁊ tolle inde sub
muta illum casum fac muro & habes illud sub eun muro
& indefit ista omnis elocutio: Acmen legimus aliquando

Expanded text:
dicunt octauum esse casum, multi genus esse elocutionis. sed animaduerte, dicunt octauum esse casum, multi genus esse elocutionis. sed animaduerte, et iam pro arbitrio tuo est, siue ut hoc dicas, octauus est casus, siue ut dicas genus esse elocutionis. interim aduerte, quem ad modum fit ut in potestate tua sit uel illum casum facere uel elocutionem. ita fit: omnia quae accusatiuo possumus cum praepositione iungere, si iungamus datiuo sine praepositione, ecce sic fit. ergo haec est elocutio, quae potest iungi accusatiuo cum praepositione, si iungatur datiuo sine praepositione. it clamor in caelum, ille it sub murum: it clamor in caelum, in praepositio est, caelum accusatiuus est: tolle inde praepositionem, muta accusatiuum casum in datiuum, et fecisti illud, «it clamor caelo». it ille sub murum, sub praepositio est, murum accusatmuta illum casum, fac muro, et habes illud, «subeunt muro». et inde ista omnis elocutio fit. tamen legimus aliquotiens
Abbreviated transcription (Latin):
differunt pleriq dicunt nihil diffene utrũq casũ. syunũ
habre sensum: Ncem reuera idem est abłs qui est & septimꝰ
INuenitur tamen clocutio ubi aliud signific& abłs & aliud
septimus sutaloquaris illo praefente sũscepi: qucendo dico
illo praesente suscepi. septimus est. Non hab& praepositionem
illo praesente suscepi. None id quod ab illo praesente suscepi
Sienim dicam illo praesente susce pi. tresꝑsonaesunt. illo prae¬
sente ego suscepi ab illo: Sidicam ab illo praesente suscepi duae
ꝑsonae sunt egosus cepi ab illo qui praesenis fuert: Ergo
uides ali quotiens in ueniri elocutionẽ ubi consentiant illicasus
Aliquotiens inueniri ubi differcci : Legimus in quib dũ
as tib Ñ quidem frequentatis &icm ostauũ eẽ casum . multi
dicunt sextũ eẽ multi adduat septimũ : Addunt pleriq¬
&icm ostauũ ut it clamor caelo sub eunt muro: Multi

Expanded text:
differunt? plerique dicunt nihil differre utrumque casum, sed unum differunt? plerique dicunt nihil differre utrumque casum, sed unum habere sensum. nam re uera idem est ablatiuus, qui est et septimus, inuenitur tamen elocutio, ubi aliud significet ablatiuus et aliud septimus, si ita loquaris: illo praesente suscepi. quando dico: illo praesente suscepi, septimus est, non habet praepositionem; illo praesente suscepi, non est id quod: ab illo praesente suscepi. si enim dicam: illo praesente suscepi, tres personae sunt, illo praesente ego suscepi ab illo; si dicam: ab illo praesente suscepi, duae personae sunt, ego suscepi ab illo qui praesens fuerat. ergo uides aliquotiens inueniri elocutionem, ubi consentiant illi casus, aliquotiens inueniri ubi differant. legimus in quibusdam artibus non quidem frequentatis etiam octauum esse casum. multi dicunt sex etiam octauum, ut «it clamor caelo», «subeunt muro». multi
Abbreviated transcription (Latin):
s auferat hocuere grecum est: habesunum librũ ꝓbi deistogeñto
dicuntita: sed dicunt tulit ab illius. Haec autẽ discretio non est
in casu. s ẽ in sensu tantũ modo: Scire autẽ debemus qm̃ hoc
officium auferentis quod auferenti ẽ trans lactum ẽ a geñto
in abłm. quo greci hoc ꝑgent̃m utuntur :. Dat̃s distus ẽ. ab eqd
ꝑ ipsum ostendu musnos aliquid dare. puta du illi. damihi:
Ideo dat̃s distus est quod ꝑipsum demus. puta da oratori. da grã
Võcs quod ꝑ ipsum uocemus ocicero orator : Abs distus est
quod ꝑ ipsum celiquid auferamus. ut aufero acicerone
quemadmodum sidicas dostior oratore dostior oratore
septimus s inplerisq elocutionib: Ñ inomnib: : InueniuN
enim eloquutiones ubi longe alit̃ sit abłs qũ septimus
nisi sola prȩpositio : Septimus ẽ. dostior oratore : Absdostior
ab oratore : Erit septimus derasta praepositione : s quo

Expanded text:
 auferat. hoc uero Graecum est. habes unum librum Probi de isto genetillius dicunt Graeci. haec autem discretio non est in casu, sed est in sensu tantum modo. scire autem debemus quoniam hoc officium auferentis quod auferentis est translatum est a genetiuo in ablatiuum, quod Graeci hoc per genetiuum utuntur. datiuus dictus est ab eo, quod per ipsum ostendamus nos aliquid dare, puta da illi, da mihi: ideo datiuus dictus est, quod per ipsum demus, puta da oratori, da grammuocatiuus, quod per ipsum uocemus, o Cicero, o orator. ablatiuus dictus est, quod per ipsum aliquid auferamus, aufero a Cicerone. quem ad modum si dicas doctior oratore: doctior oratore septimus; sed in plerisque elocutionibus, non in omnibus. inueniuntur enim elocutiones, ubi longe aliter sit ablatiuus, quam septimus. il interest nisi sola praepositio: septimus est doctior oratore, ablatiuus doctior ab oratore; erit septimus detracta praepositione. sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut scias pauca eẽ quae differendas̃ : & dicit absq istis omnia
in is ꝓferenidas̃ : uix quinq aut sex inueniuntur nomina
quacita ꝓferantur mula mularũ mulab: equa equacrũ equab
filic filiarũ filiab:. dea dearũ deab: & reliquac unũ aut duo
lam ipse dixit quae sunt excepta discretionis causcc: Item . e.
ẜ ista e aliquando in .i. conuestitur & sic accpuun dbeu caplo
perit & sic accipit um perit .e. idest ab hoc parente horũ parentũ
mutat e in i. ut abhacdade dadum Dt Cad pig¬

Expanded text:
ut scias pauca esse quae differenda sunt, et dicit: absque istis omnia ut scias pauca esse quae differenda sunt, et dicit: absque istis omnia in is proferenda sunt. uix quinque aut sex inueniuntur nomina quae ita proferantur, mula mularum mulabus, equa equarum equabus, filia filiarum filiabus, dea dearum deabus, et reliqua unum aut duo. iam ipse dixit, quae sunt excepta discretionis causa. item e sed ista e aliquando in i uertitur et sic accipit um, aliquando perit et sic accipit um: perit e, id est ab hoc parente horum parentum; mutat e in i, ut ab hac clade cladium. de numeri
Abbreviated transcription (Latin):
dignus es cumtua religione odium quinodũ in scirpo quaeris
posuit pabłto: sed tacmen hoc scire debesqm̃ naturaliter hoc
lcs istas colligis quem ad modũ declincentur isticasus geris aoais
his nominib: in quib: genera discernenda sunt. ut dea de arũ
deccb mula mularum mulab filic filicrũ fililb
equa equacrum equab. Nc̃c ab eoquod est equa sidexerimꝰ
equis. filic filiarum filiis sisic dixerimus. sexum potius
mccsculinum intellegimus. quã femininum: sed scire debes
qm̃pb: istam regulc̃ ex pressit &dixit: siuo lueris sequi
ut omnic ubi genera discernendes̃ alit̃ ꝓferamus in abto
uel indãto. Incipiemus dicere romanab: sienim dixerim
romanis mascłm sexũ intellegimus. quodsi hoc est incipi¬
emus dicere &icem in ꝓnominib: ipsab: illab. qm̃ si
dixerimus illis ipsis magis erit mascłm quãc fem̃: Vride
discer nenda sunt alit̃ ꝓferenda: & quidergo faciendũ est

Expanded text:
dignus es / cum tua religione odium, qui nodum in scirpo quaeris»posuit pro ablatiuo. sed tamen hoc scire debes, quoniam naturaliter hoc latiuo regulas istas colligis, quem ad modum declinantur isti casus, genetiuus his nominibus in quibus genera discernenda sunt, ut dea dearum deabus, mula mularum mulabus, filia filiarum filiabus, equa equarum equabus. nam ab eo quod est equa si dixerimus equis, filia filiarum filiis, si sic dixerimus, sexum potius masculinum intellegimus, quam femininum. sed scire debes quoniam Probus istam regulam expressit et dixit, si uolueris sequi ut omnia, ubi genera discernenda sunt, aliter proferantur in ablatiuo uel in datiuo, incipiemus dicere Romanabus. si enim dixerimus Romanis, masculinum sexum intellegimus. quodsi hoc est, incipiemus dicere etiam in pronominibus ipsabus illabus, quoniam si dixerimus illis ipsis, magis erit masculinum, quam femininudiscernenda sunt, aliter proferenda. et quid ergo? faciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
ut inimicus malis Nonpossum dicere inimicus tuus est. sed inimicus
Sunt aliqua quaenisi ꝑdatm casum non possum dicere
sic enim dicimus exosus illac̃ rem: Similit̃ & praescius futura
ħ figurate a cõ iungitur. honestius autem gent̃o iungitur. praes¬
cius futuracrũ rerum: Sun aliqua quae abłtm casũ secunt᷑
ut secundus aromulo alter absilla istcsunt quae abłm secunt᷑
Istacergos quae abłm secuntur secundus a romulo alt̃ absillac
Aliquando quae septimũ secunt᷑ ut dignus munere mastusius tute
dignus ẽ illccrẽ : Qucc̃ qucc̃ legerimus acm̃ iunstũ intenentio

Expanded text:
icus malis: non possum dicere inimicus tuus est, sed inimicussunt aliqua quae nisi per datiuum casum non possumus dicersic enim dicimus, exosus illam rem. similiter et praescius futura; sed figurate accusatiuo iungitur, honestius autem genetiuo iungitur, praescius futurarum rerum. sunt aliqua quae ablatiuum casum secuntur, ut secundus a Romulo, alter ab Sylla: ista suntista ergo sunt quae ablatiuum secuntur, secundus a Romulo, alter ab Sylla. sunt aliqua quae septimum secuntur, ut dignus munere, mactus uirtute: dignus illa re, quamquam legerimus accusatiuo iunctum in Terentio
Abbreviated transcription (Latin):
teentũ : Lie filius autẽ dex̃ cendũ & enumentũ onis. exstat liber ipsius dicitillo
uocabula uersib scriptis aste & ibi enumercũ illec omnia : Interĩ i stebtut̃
strinxit: Omnissolo ecis m̃ fit duob modis. aut ꝑ accio eNia pastiũ oratis ait¬
ꝑ pcestes orcctionis. It ẽ taentũ imerĩ antequã treestem deistis ouab: pastib: uoi
elocutiones &ic̃ in singulis constaetT uerbis. & nihi lominus soloecis nos faciuia . Quo mo

Expanded text:
tantum. Lucilius autem dixit centum et enumerauit omnes: extat liber ipsius, dicit illud rx 1100 , et currunt ipsa uocabula uersibus scriptis arte, et ibi enumerauit illa omnia. interim iste breuiter strinxit, omnis soloecismus fit duobus modis, aut per partes orationi<duobus> tantum. interim antequam tractemus de istis duabus partibus, uide, elocutiones etiam in singulis c
Abbreviated transcription (Latin):
qui mc sculũ uenientẽ hominẽ & dic̃ hcenc : etcehecnc une ꝓcersorationis ẽ & iililomiuns
soloccis mus ẽ : Quiodici sergo uis uitũ soloscis mũ eẽ : autbaerbccrisiũ : Interrogam
nescio qui quoucedis & tuticisintus: ꝓeo qđ ẽ intro: eccei incepaersẽ . orationis iuitios:
Putac quoucdis romeo : ꝓec qđ ẽ ronicc̃ ecceunco paersẽ orationis uitiosa : A put aesai¬
tedbuteunus & ticas. lliua lase ecceunae parsẽ orationisuitiosa : qued ergopicem desis

Expanded text:
 hominem et dicit hanc; ecce hanc una pars orationis est et nihilo minus soloecismus est. quid dicis ergo? uis uitium soloecismum esse aut barbarismum? interrogat te nescio qui: quo uadis? et tu dicis intus pro eo quod est intro, ecce una pars est orationis uitiosa. puta quo uadis? Roma pro eo quod est Romam, ecce una pars est orationis uitiosa. aut puta salutauit te unus, et dicas illi ualete, ecce una pars est orationis uitiosa. quid ergo dicemus de is
Abbreviated transcription (Latin):
pracpositionẽ accipit quac̃ praepositionẽ accipit &istc paersorationis Ergo
debem̃ cesticẽ adhcos pocstesorationis id est praepositiones quaefiunt deistis con¬
positionib : Plerũq ipse conpositiones aut longaes autbreues & non debes
sic pc̃ ssimdicere s ꝓqueditaete exemplorũ : pucc qm̃ inuenistullc̃ breũe sicilã
ꝓfor: debessollicitus eẽ ꝓpt hcesres : Similiter&icẽ omitu: T ẽ dimitatomttit
simliter estdimittit. & tam̃ hccbem apudoratiũ exemplũ omiteit N ũ dexit.
Omitut ꝑ cõpositionẽ anuenim omittit praesens suaculpe ire deceptus omittit¬
&ueri : Ergoscire debemus omnes istes p̃positiones loquelares condi dis
uelis dicere .o. uox ẽ quaed c̃ confusec : tccm̃ significans dolorẽ : Cia uox ẽ quae¬
decm confusco tccmen significans l&iticc̃ : Ergo sunt cliquae uoces in conditȩ¬

Expanded text:
praepositionem accipit, quam praepositionem accipit et ista pars orationis. ergo praepositionem accipit, quam praepositionem accipit et ista pars orationis. ergo debemus cauti esse ad has partes orationis, id est praepositiones, quae fiunt de istis conpositionibus. plerumque ipsae praepositiones aut longae sunt aut breues et non debes sic passim dicere, sed pro qualitate exemplorum, puta quoniam inuenisti illam breuem, sic illam profer; debes sollicitus esse propter has res. similiter etiam omittit est dimittit omittit similiter dimittit est, et tamen habemus apud Horatium exemplum omittit; non dixit o, mittit: per compositionem inuenimus omittit, «praesens sua culpa ire deceptus omittit etueri». ergo scire debemus omnes istas praepositiones loquellares, con di dis ndita. si uelis dicere o, uox est quaedam confusa, tamen significans dolorem; ua uox est quaedam confusa, tamen significans laetitiam. ergo sunt aliquae uoces incondit
Abbreviated transcription (Latin):
a trib reb: trechitꝰ ab animo a corpore extrinsecus : Eprth&or similit̃
Qui dergo erit intanto nomasiã &epeth&or dicit qđ antonomaesia¬
uice nominis ponitur : Epsth&oai cũ nomine põnitur: put cc si quidicat uerbi
causa eccepius uenit iuuenis & uelit significare aeneam. dicendo eccepiusuenit
iuiuenis. modo antonomasiaẽ sidicat eccepius uenit᷑ ae ne as. Lã ñ ẽ anto nomasia¬
p̃ epe deorai tulil ÷ eni eptchielon nisiantomasia lunstes nomini hocint᷑ ẽ unt̃ antno¬
masic̃ & epetheota qd a ono masie uicenominis fungiur Epe th&oruero cũ ipso
nomine ponitur. uice nominis posita potest fola ipseardiuus alteq pulset stoeret it¬

Expanded text:
a tribus rebus trahitur, ab animo, a corpore, extrinsecus. epitheton similiter. quid ergo erit inter antonomasian et epitheton? dicit quod antonomasuice nominis ponitur, epitheton cum nomine ponitur. puta siqui dicat uerbi causa: ecce pius uenit iuuenis, et uelit significare Aenean dicendo: ecce pius uenit iuuenis, modo antonomasia est; si dicat: ecce pius uenit Aeneas, iam non est antonomasiaest enim epitheton nisi antonomasia iuncta nomini. hoc interest inter antonomasian et epitheton, quod antonomasia uice nominis fungitur, epitheton uero cum ipso nomine ponitur. uice nominis posita, id est sola, ipse arduus altaque pulsat sidera