comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possum Incrũ istud nou est appositũ sceleri sed ĩmixtũ Ruod dñ cõ¬
sequi uolumus in multa mala incidimus id bonũ non est Sũ autẽ
diuitias consequi nolumius in multa nos mala incidere In multa
anͣt mala incidimus dũ et nrtutẽ consequi nolumꝰ dlliquis dum
nanigat studii cansa naufragiũ fecit aliquis captus est altera sig¬
inficacio talis est ꝑ quod in malũ incidimus id uonũ non est Huic
ꝓpõm non erit consequens ꝑ diuicias nos autẽ ꝑr noluptates in ma¬
la inicidere dint si ꝑ diuitias in multa mala incidimus non tm̃ di
esse Preterca inꝙͣ conceditis diuicias habere aliquid usus/ inter cõ¬
moda illas nuimeratis atq eadem rõe cõmodũ quidem erunt ꝑ
illas enĩ multa nobis cõmoda euemũt hiis quidã hoc rñdent
Frratis qui incõmoda diuicis imputatis Ille neminẽ ledũt aut
sua nocet cuiq stulticia aut aliena nequicia Dic quemadmodũ

Expanded text:
possum. Lucrum istud non est adpositum sceleri, sed inmixtum. "Quod dum conpossum. Lucrum istud non est adpositum sceleri, sed inmixtum. "Quod dum consequi volumus, in multa mala incidimus, id bonum non est. Dum diviautem mala incidimus et dum virtutem consequi volumus. Aliquis dum navigat studii causa, naufragium fecit, aliquis captus est. Altera significatio talis est: per quod in mala incidimus, bonum non est. Huic propositioni non erit consequens per divitias nos aut per voluptates in mala incidere; aut si per divitias in multa mala incidimus, non tantumesse. Praeterea," inquit, "conceditis divitias habere aliquid usus. Inter commoda illas numeratis; atqui eadem ratione ne commodum quidem erunt. Per illas enim multa nobis incommoda eveniunt." His quidam hoc respondent: " Erratis, qui incommoda divitiis inputatis. Illae neminem laedunt; aut sua nocet cuique stultitia aut aliena nequitia, sic quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
differs Statim pumũtur cũ fcã sunt ĩmo dũ funt Non nastitur
ĩq ex bono malũ non magis ꝙͣ fitus ex olea did semẽ nata rñ¬
dent Bona degencrare non possunt Quemadmodũ ex turpi honestũ
non nastitur ita nec ex malo quidem bonũ Nam idem est honestũ
nã esse undmũq sumptã non tñ ideo ex sacalegio pecuma est etiam
si ex sacrilegio sumitur hoc sit intellige In eadem urna et aurũ est et
iuꝑa Si aurrã ex urna sustuleris qui illic et iuꝑa est non idco inꝙͣ
uina mͥ aurũ dat quia uiꝑam habet si aurã dat est et iperam
habeat Eodem modo ex sacrilegio lucrũ sit/ non quia turpe et sceła¬
tũ est sacrilegiũ sed quia et lucrũ habet Quẽadiodũ in illa urna
iꝑa malũ est non aurũ qd cũ iuꝑa iacet sit in sacrilegio malũ nõ¬
illic aurũ possum sine uiꝑa tollere illic lucrũ sine sacrilegio facere nõ

Expanded text:
differs; statim puniuntur, cum facta sunt, immo dum fiunt. Non nascitur differs; statim puniuntur, cum facta sunt, immo dum fiunt. Non nascitur itaque ex malo bonum, non magis quam ficus ex olea. Ad semen nata respondent, bona degenerare non possunt. Quemadmodum ex turpi honestum non nascitur, ita ne ex malo quidem bonum. Nam idem est honestum num esse undecumque sumptam; non tamen ideo ex sacrilegio pecunia est, etiam si ex sacrilegio sumitur. Hoc sic intellege: in eadem urna et aurum est et vipera. Si aurum ex urna sustuleris, quia illic et vipera est, non ideo, inquam, mihi urna aurum dat, quia viperam habet, sed aurum dat, cum et viperam habeat. Eodem modo ex sacrilegio lucrum fit, non quia turpe et sceleratum est sacrilegium, sed quia et lucrum habet. Quemadmodum in illa urna vipera malum est, non aurum, quod cum vipera iacet, sic in sacrilegio malum Illic aurum possum sine vipera tollere, hic lucrum sine sacrilegio facere non
Abbreviated transcription (Latin):
nec ubi ferrũ Qius sit sũmi boni locus queris. aĩmus. Hic insi pu¬
rus ac scũs est. deũ non capit Bonũ ex malo non fit Diuicie fiint
nũ ex malo non nasti Ex sacrilegio enĩ et furto pecunia nascitur Ita
q quidẽ malũ est sacrilegiũ et furtũ sed ideo quia plura mala fa¬
cit ꝙͣ bona. Dat eiũ lucrũ sed cũ uetu solicitudine formentis aĩim
et corꝑis Quisquis hoc dicit nce est recipiat sacrilegiã sicut malũ
sit quia multa mala facit ita uonũ quoq ex aliqua ꝑte esse quia ali
erubescunt ꝙͣ multi adulterio gloriantar Nam sacrilegia iimita
Pr̃a enĩ acio est ꝙ nillius mortaliũ cogitacio recipit ergo bona
nasti ex malo non possunt Nam si ut dicitis ob ħ unũ malũ
securitatẽ sposponderis ex toto bonũ erit dłtqui maximũ scelerũ
suppliciũ in ip̾sis est Erras inꝙͣ si illa ad carmficẽ aut tarterem

Expanded text:
nec ubi ferrum. Quis sit summi boni locus quaeris ? Animus. Hic nisi punec ubi ferrum. Quis sit summi boni locus quaeris ? Animus. Hic nisi purus ac sanctus est, deum non capit. " Bonum ex malo non fit. Divitiae fiunt verum, bonum ex malo non nasci. Ex sacrilegio enim et furto pecunia nascitur. Itaque malum quidem est sacrilegio enim et furtum, sed ideo, quia plura mala facit quam bona. Dat enim lucrum, sed cum metu, sollicitudine, tormentis et animi et corporis." Quisquis hoc dicit, necesse est recipiat sacrilegium, sicut malum sit, quia multa mala facit, ita bonum quoque ex aliqua parte esse, quia alierubescunt, quam multi adulterio gloriantur! Nam sacrilegia minuta nostra enim actio est. Quod nullius mortalium cogitatio recipit. Ergo bona nasci ex malo non possunt. Nam si, ut dicitis, ob hoc unum sacsecuritatem spoponderis, ex toto bonum erit. Atqui maximum scelerum supplicium in ipsis est. Erras, inquam, si illa ad carnificem aut carcerem
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris Qualia quisq habet talis est fiscus tanti est qnͣtũ habet. ĩ¬
mo ĩ accessionẽ eius uenit quod habet Qnis pleno sacculo ullũ pre¬
sapiens magnus est quia magnũ aĩm habet Werũ est ergo ꝙ con¬
temptissimo cuiq contigit bonũ non esse Itaq indolenciã nuĩꝙͣ bonũ
dicam habet illam citada habet pulex Ne quietem quidẽ et molestia
ni oẽs bonũ cadit nec quemlibet possessorem patitur Bide et ꝙͣ q̃q
ferat regio et queq quid recuset Hic segetes hic nemũt felicins une
arboreĩ fetus alibi atq inussa uirescunt grania Nõne indes cro¬
ceos ut chinolus odores idia nuitat ebur molles sua thura sabei
dit calibes idiferrũ Ista in regiones descripta sunt ut ncͣcrĩ mor¬
libus esset inter ipõs cõmertiũ si ĩuicem alius aliꝙͣ ab alio peteret
Sũmũ iͦ bonũ habet et ip̃m suam sedem Non nastitur nbi ebur

Expanded text:
dixeris; qualia quisque habet, talis est. Fiscus tanti est, quantum habet; imdixeris; qualia quisque habet, talis est. Fiscus tanti est, quantum habet; immo in accessionem eius venit, quod habet. Quis pleno sacculo ullum presapiens magnus est? Quia magnum animum habet. Verum est ergo quod contemptissimo cuique contingit, bonum non esse. Itaque in dolentiam numquam bonum dicam; habet illam cicada, habet pulex. Ne quietem quidem et molestia in omnes bonum cadit nec quemlibet possessorem patitur. Vide Et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset: Hic segetes, illic veniunt felicius uvae. Arborei fetus alibi atque iniussa virescunt Gramina. Nonne vides, croceos ut Tmolus odores, India mittat ebur, molles sua tura Sabaei? At Chalybes nudi ferrum. Ista in regiones discripta sunt, ut necessarium mortalibus esset inter ipsos commercium, si invicem alius aliquid ab alio peteret. Summum illud bonum habet et ipsum suam sedem. Non nascitur, ubi ebur,
Abbreviated transcription (Latin):
est inquiũt quod ꝓponitis Nam et in granatica et in arte medñ¬
di aut gubernandi iudeminus bona huilinus quibusq contingere d
iste artes non suut magintudinẽ aũm ꝓfesse Non consucgunt in al¬
tũ nec fortuita fustidiãt uirtus extollit hocc̃m et suꝑ cara mõlibus
collocat nec ea que boua nec ea que mala notantur aut cuꝑit in¬
nus aut expanescit Chelidon. unius ex cdeoparre moslibus pr̃imoniũ
grande possedit nnꝑ uatalis tam ĩprobe lingue q ĩpnre in cuiꝰ ore se¬
nũe purgabantur. et multoꝵ heres fuit et multos habuit heredes
Qiud ergo inter est utrũ illũ peciĩa impiũ fect au ip̃e penũam in¬
spurtauit que sit in quosdam hoĩes quom̃o denarius in oatam des¬
cendit uel cadit uirtus suꝑ ista consistis suo ere censetur Nichil ex istis
cules ꝙͣ coquus Cui contigit habere rem insi quãlibet et hũc qũib

Expanded text:
est," inquiunt, "quod proponitis. Nam et in grammatice et in arte medenest," inquiunt, "quod proponitis. Nam et in grammatice et in arte medendi aut gubernandi videmus bona humillimis quibusque contingere." Sed istae artes non sunt magnitudinem animi professae, non consurgunt in altum nec fortuita fastidiunt. Virtus extollit hominem et super cara mortalibus conlocat; nec ea, quae bona, nec ea, quae mala vocantur, aut cupit nimis aut expavescit. Chelidon, unus ex Cleopatrae mollibus, patrimonium grande possedit. Nuper Natalis tam inprobae linguae quam inpurae, in cuius ore feminae purgabantur, et multorum heres fuit et multos habuit heredes. Quid ergo ? Utrum illum pecunia inpurum effecit an ipse pecuniam inspurcavit ? Quae sic in quosdam homines quomodo denarius in cloacam cadit. Virtus super ista consistit. Suo aere censetur. Nihil ex istis rcules quam cocus. Cui contingit habere rem non quamlibet, hunc non quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ fortuita bonũ non faciũt ergo non sut bona diouersus ħ sit rñ¬
dent pypothetici ut quod pͥmũ ꝓponimus falsũ qsse ditant dib eo inq̃¬
unt quod est est bonũ non utiq fiunt bom In musica est aliͣ bonũ
tamꝙͣ tibia aut corda aut organũ aliquod aptatũ ad nsus cancndi
nichil tamen loꝵ facit iisitũ Hic respondebinus Non intelligitis
quonĩo posuerimus qd̃ bonũ est in inusica Non enĩ id dicius qd in¬
struit imusicũ sed quod facit Tu ad suꝑlectisẽ artis nͥ ad artem uenis
Si quid autẽ in ip̃a arte imusita uonũ est id ntiq imuisicũ faciet. Et iã¬
dicitur dlltero quo efstũs imissuti adiunatur sulto quo ars dĩo esstm̃
ꝑtinent instrumenta tibie et organa et corde ad artcra ip̃ama non ꝑ¬
mẽt Est autẽ artiscx enã sine hus uti forsitan non potest arte ħ
Opes autem et leom et laniste contiagũt ergo non sunt bona falfũ

Expanded text:
sicum. Fortuita bonum non faciunt. Ergo non sunt bona." Adversus hoc sic ressicum. Fortuita bonum non faciunt. Ergo non sunt bona." Adversus hoc sic respondent Peripatetici, ut quod primum proponimus, falsum esse dicant. " Ab eo," inquiunt, " quod est bonum, non utique fiunt boni. In musica est aliquid bonum tamquam tibia aut chorda aut organum aliquod aptatum ad usus canendi. Nihil tamen horum facit musicum." Hic respondebimus: " Non intellegitis, quomodo posuerimus quod bonum est in musica. Non enim id dicimus, quod instruit musicum, sed quod facit; tu ad supellectilem artis, non ad artem venis. Si quid autem in ipsa arte musica bonum est, id utique musicum faciet." Etiamdicitur, alterum, quo effectus musici adiuvatur, alterum, quo ars. Ad effectum pertinent instrumenta, tibiae et organa et chordae, ad artem ipsam non pertinent. Est enim artifex etiam sine istis; uti forsitan non potest arte. Hoc Opes autem et lenoni et lanistae contingunt. Ergo non sunt bona." "Falsum
Abbreviated transcription (Latin):
Hic sine dubio culcior comitacior q ꝙͣ .M. tato iudcretur hic qui inter il¬
los apparatus delicatus est maxime dubitat utrũ se ad gladiũ loter
an ad cultum O quantũ errat seculi decus ĩꝑatorẽ tasipha lem cẽsorĩ
qd suꝑ oĩa hoc est catonẽ uno caballo esse contentũ et ne toto quidc̃
Partem enĩ sartnc ab utroq latere dependentes occupabant Ita nõ
oĩbus obesis mãnis et asturconibus et collutariis p̃ferres unicũ illum
equũ ab ip̃o catone defrictũ uideo non fututũ sinem in ista materia
ulłũ nisi quẽ ip̃e mͥ fecero hic itaq conticescam quantũ ad ista qui
sine dubio talia diuinauit futura qualia ñc sunt qui pͥmus appella¬
uit ĩpedimenta Nñt nolo pancissimas ad huc interrogationes nroꝵ
tibi reddere ad u̾tutem ꝑtinentes quam satisfacere uite bc̃e contendimꝰ
Quod uonũ est bonos facit pram et in arte musica quod est facit mu¬

Expanded text:
! Hic sine dubio cultior comitatiorque quam M. Cato videretur, hic, qui inter il! Hic sine dubio cultior comitatiorque quam M. Cato videretur, hic, qui inter illos apparatus delicatos cum maxime dubitat, utrum se ad gladium locet an ad cultrum. O quantum erat saeculi decus, imperatorem triumphalem, censorium, quod super omnia haec est, Catonem uno caballo esse contentum et ne toto quidem ! Partem enim sarcinae ab utroque latere dependentes occupabant. Ita non omnibus obesis mannis et asturconibus et tolutariis praeferres unicum illum equum ab ipso Catone defrictum ? Video non futurum finem in ista materia ullum, nisi quem ipse mihi fecero. Hic itaque conticescam, quantum ad ista, quae sine dubio talia divinavit futura, qualia nunc sunt, qui primus appellavit " inpedimenta." Nunc volo paucissimas adhuc interrogationes nostrorum tibi reddere ad virtutem pertinentes, quam satisfacere vitae beatae contendimus. "Quod bonum est, bonos facit. Nam et in arte musica quod bonum est, facit mu
Abbreviated transcription (Latin):
liber uoluitur quia tm̃. suburbani agri possidet quantũ ĩuidiose in de¬
sertis apulie possideret Cum oĩa dixeris pauꝑ est Quare. Quia deb
Quantũ iniquis oĩa Risi forte iudicas interesse utrũ aliquis ab hõi
an a fortuna mutuũ sũpserit Quid ad rem ꝑtinẽt mule saginate õ¬
nes unius coloris Quid ista nchicula celata Iustͣto ostro alipedes
pictisq tapetis aurea pectoribus demissa monilia pendent tecta
auro. faluũ mandant subdentibus aurũ Ista nec dñm meliorẽ
possunt facere nec mulam m catho quem tã e rep. fuit nasti ꝙͣ¬
scipionẽ dllter em̃ cũ hostibus nr̃is uellũ gessit alter cũ moribus
cantherio uehebatur et ippoꝑis quidẽ ĩpositis ut secũ utilia porta¬
ret O quam cuꝑem illi nũc occurrere aliquẽ ex hiis trossulis in uia¬
diuitibus / cursores et nuidas et multũ añ se pulueris agentem

Expanded text:
liber volvitur, quia tantum suburbani agri possidet, quantum invidiose in deliber volvitur, quia tantum suburbani agri possidet, quantum invidiose in desertis Apuliae possideret. Cum omnia dixeris, pauper est. Quare ? Quia debet. " Quantum ? " inquis. Omnia. Nisi forte iudicas interesse, utrum aliquis ab homine an a fortuna mutuum sumpserit. Quid ad rem pertinent mulae saginatae unius omnes coloris ? Quid ista vehicula caelata ? Instratos ostro alipedes pictisque tapetis, Aurea pectoribus demissa monilia pendent, Tecti auro fulvom mandunt sub dentibus aurum. Ista nec dominum meliorem possunt facere nec mulam. M. Cato Censorius, quem tam Scipionem, alter enim cum hostibus nostris bellum, alter cum moribus gessit, cantherio vehebatur et hippoperis quidem inpositis, ut secum utilia portaret. O quam cuperem illi nunc occurrere aliquem ex his trossulis in via cursores et Numidas et multum ante se pulveris agentem
Abbreviated transcription (Latin):
et quo ciens in aliquẽ comitatũ lauciorẽ intidimus ĩnitus erubesto
quod argumentũ est ista que ꝓbo que laudo nondũ habere certã
sedem et ĩmobilem Qui sordido uehiculo erubescit p̃cioso gloriabi¬
tur Parũ adhuc ꝓfeci nondũ audeo frugalitatem palam ferre enã¬
nũc curo opiniones uiatoꝵ Contra tocius hũam generis opiniones
mittenda nox erat Insanatis erratis scupetis ad suꝑnacua. nemi¬
nẽ estimatis suo Cũ ad pr̃ioniũ uentũ est Diligentissimi computa¬
tores sic rõnem ponitis singuloꝵ. quibus ant pecuniam credituri est̃
aut bñficia Non ħ quoq iam expensa fertis late possidet sed mul¬
tũ debet habet domũ formosam sed aliens mĩmis patan familiã
uenio tito speciosorẽ ꝓducet sed noĩbus nec rñdet Si creditoribus sol¬
ĩmã sequitur quia in oĩbus ꝓnũciis arat quia magnus kalendarii

Expanded text:
et quotiens in aliquem comitatum lautiorem incidimus, invitus erubesco, et quotiens in aliquem comitatum lautiorem incidimus, invitus erubesco, quod argumentum est ista, quae probo, quae laudo, nondum habere certam sedem et inmobilem. Qui sordido vehiculo erubescit, pretioso gloriabitur. Parum adhuc profeci. Nondum audeo frugalitatem palam ferre. Etiamnunc curo opiniones viatorum. Contra totius generis humani opiniones mittenda vox erat: " Insanitis, erratis, stupetis ad supervacua, neminem aestimatis suo. Cum ad patrimonium ventum est, diligentissimi conputatores sic rationem ponitis singulorum, quibus aut pecuniam credituri estis aut beneficia, nam haec quoque iam expensa fertis: late possidet, sed multum debet; habet domum formosam, sed alienis nummis paratam: familiam nemo cito speciosiorem producet, sed nominibus non respondet; si creditoribus in via sequitur, quia in omnibus provinciis arat, quia magnus kalendari
Abbreviated transcription (Latin):
unũ caꝑe uchiculũ potuit sine ullis rebus iusi que corye ur̃o conti¬
nebantur Ego et maxinuis mens uidnũ iam br̃issimũ agnnus Cultit᷑
in terra iacet ego in cilcit᷑. Ex duabus pemulis altera stragulũ diltera
oꝑtoriũ fc̃a est De pndio nichil detrahi potuit natũ fuit non magis
ora nũꝙͣ sine caritis. nũꝙ̃ sine pugillaribus tribns Ille si panem
habeo pro pulmentario sut. Si non habeo ꝓ pane Cotidie nonũ ã¬
mĩ mñ faciant. quemi ego felucmi et fanscũ reddo bonis cogitacioĩbꝰ
et aĩmi magiitudine qui nũꝙͣ maio est ꝙͣ ubi aliena sc posuit et
fecit sibi pacem nichil timendo fecit sibi diuicias nichil concupisceu¬
do. Dehiculũ in quo positus simmi rusticũ est mule uiuere se ãbulan¬
do testantur mulio excalieatus non ꝓpter estatem uix a me opiineo
ut hoc uchiculũ nolimꝰ iuderi meũ Durat adhuc ꝓuersa uerctũdia

Expanded text:
unum capere vehiculum potuit, sine ullis rebus, nisi quae corpore nostro contiunum capere vehiculum potuit, sine ullis rebus, nisi quae corpore nostro continebantur, ego et Maximus meus biduum iam beatissimum agimus. Culcita in terra iacet, ego in culcita. Ex duabus paenulis altera stragulum, altera opertorium facta est. De prandio nihil detrahi potuit; paratum fuit non magis hora, nusquam sine caricis, numquam sine pugillaribus. Illae, si panem habeo, pro pulmentario sunt, si non habeo, pro pane. Cotidie mihi annum novum faciunt, quem ego faustum et felicem reddo bonis cogitationibus et animi magnitudine, qui numquam maior est, quam ubi aliena seposuit et fecit sibi pacem nihil timendo, fecit sibi divitias nihil concupiscendo. Vehiculum, in quod inpositus sum, rusticum est; nudae vivere se ambulando testantur; mulio excalceatus, non propter aestatem. Vix a me obtineo, ut hoc vehiculum velim videri meum. Durat adhuc perversa re
Abbreviated transcription (Latin):
demde libalius sternenda uitis ut eciam ex corꝑe radicescat. Et iudi
non tm̃ mense februario positas sed enam martio exacto tenent et
complexe sunt non suas ulmos Dc̃s autem arbores istas que ut ita
dicam grandis cope sunt ait aqua adiauandas cisteruina que si
ꝓdest habemus pluuiam in nr̃a pt̃ate plura te docere non cogito
ne quemadinodũ egialus me sibi aduersariũ ꝑauit sit ego parem
te michi. Bale. Seneca lucibio suo salutem
aufragiũ anteꝙͣ nauem ascenderem feti Qũo acciderit non
adicio ne et hoc putes inter storta padoxa ponendũ quorũ
mullũ esse falsũ nec tam inmbile ꝙ ꝑͥma facie idetur. Cũ uolucris
approbabo ĩmo eciam si nolueris Interĩ hoc me iter docuit ꝙͣ multa
haberenius supuatua et ꝙͣ facile iudicio possemus deponere. que si
qñ nctitas abstulit non sentimus ablata cũ paucissimis ferius qͥs

Expanded text:
deinde liberalius sternenda vitis, ut etiam ex corpore radicescat. Et vidi deinde liberalius sternenda vitis, ut etiam ex corpore radicescat. Et vidi non tantum mense Februario positas, sed etiam Martio exacto; tenent et conplexae sunt non suas ulmos. Omnes autem istas arbores, quae, ut ita dicam, grandiscapiae sunt, ait aqua adiuvandas cisternina, quae si prodest, habemus pluviam in nostra potestate. Plura te docere non cogito, ne quemadmodum Aegialus me sibi adversarium paravit, sic ego parem te mihi. VALE. Seneca Lucilio suo salutem Naufragium, antequam navem adscenderem, feci. Quomodo acciderit, non adicio, ne et hoc putes inter Stoica paradoxa ponendum, quorum nullum esse falsum nec tam mirabile quam prima facie videtur, cum volueris, adprobabo, immo etiam si nolueris. Interim hoc me iter docuit, quam multa haberemus supervacua et quam facile iudicio possemus deponere, quae, si quando necessitas abstulit, non sentimus ablata. Cum paucissimis servis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
indelicet frigus excludit et uentũ mimus p̃terea mouetur et ob hoc
nascentes radices ꝓdur patitur ac solũ apphendere quas ncc̃e est te¬
ua̾s ad huc et p̃tario herentes leiuis quoq reuellat agitacio parã
autem arboris anteꝙͣ obruat radit ex õm enĩ matena que nidata
et ut ait radices exeũt noue Non plures aut suꝑ terrã eminere
debet trũcus ꝙͣ tres aut quatuor pedos Statim euĩ ab ymo uestie¬
tur uet magna pars ꝙ̃admodũ in oliuetis netenbus anda et re¬
torada erit allter ponendi modus hic fuit siamos fortes nec torticis
duri quales esse nouellaꝵ arboꝵ solent eodem genere deposint hni
paulo tardius surgũt sed tamꝙ a planta ꝓcesseñt mcil habent ĩ
se abhorridũ aut triste Illud eciam mĩc uidi uitem ex arbusto suo ã¬
nosam tñfferri huius capillamẽta quoq si fieri pt̃ colligenda sunt

Expanded text:
videlicet frigus excludit et ventum. Minus praeterea movetur et ob hoc videlicet frigus excludit et ventum. Minus praeterea movetur et ob hoc nascentes radices prodire patitur ac solum adprendere, quas necesse est cereas adhuc et precario haerentes levis quoque revellat agitatio. Rapum autem arboris, antequam obruat, radit. Ex omni enim materia, quae nudata est, ut ait, radices exeunt novae. Non plures autem super terram eminere debet truncus quam tres aut quattuor pedes. Statim enim ab imo vestietur nec magna pars quemadmodum in olivetis veteribus arida et retorrida erit. Alter ponendi modus hic fuit: ramos fortes nec corticis duri, quales esse novellarum arborum solent, eodem genere deposuit. Hi paulo tardius surgunt, sed cum tamquam a planta processerint, nihil habent in se abhorridum aut triste. Illud etiamnunc vidi, vitem ex arbusto suo annosam transferri; huius capillamenta quoque, si fieri potest, colligenda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aut deponere de quoq ꝓ¬
reget illa que tarda uenit seris stũra ueponbus unibram ut ait uax¬
giliris noster qui non quid uerissime sed quid decentissime diceretur
aspexit uec agricolas docere uoluit sed legentes delc̃are N̾am ut oĩa
alia tũseam hoc quod mͣ hodie ncc̃e fuit dep̃heudere asstribã uere fa¬
bis satio est tunc te quoq medica putres accipiũt sulsi et milio ne¬
unt ãnna cura din uno tꝑe ista ponenda sut ⁊ͫ utriusq uerna fut sa¬
no huic estimes licet Inmus nuĩꝙͣ est quo tibi scribo iam ꝓ ciis ĩ
iulĩ Eodem dic iudi fabam metentes miliũ serentes dld̾ oliuetũ i¬
uertar quod iudi duobus modis dispositũ maguatũ arboꝵ trũcos
crtũcisis ramis et ad unũ redactis pedem cũ rapo suo trinstulit
ãputatis radicibus relicto tm̃ capite ip̃o ex quo ille pependerant
hot simo tinctũ in scrobem demisit dem̃ t̾rã non aggessit tãtũ sed
calcauit et p̃ssit Megat quidꝙͣ esse hac ut ait spissacione efficucius

Expanded text:
aut deponere. Te quoque proteget illa, quae Tarda venit seris factura nepotibus umbram, ut ait Vergilius noster, qui non quid verissime, sed quid decentissime diceretur aspexit nec agricolas docere voluit, sed legentes delectare. Nam, ut alia omnia transeam, hoc quod mihi hodie necesse fuit deprehendere, adscribam: Vere fabis satio est: tunc te quoque, medica, putres Accipiunt sulci, et milio venit annua cura. An uno tempore ista ponenda sint et an utriusque verna sit satio, hinc aestimes licet: Iunius mensis est, quo tibi scribo, iam proclivis in Iulium; eodem die vidi fabam metentes, milium serentes. Ad olivetum revertar, quod vidi duobus modis depositum : magnarum arborum truncos circumcisis ramis et ad unum redactis pedem cum rapo suo transtulit amputatis radicibus, relicto tantum capite ipso, ex quo illae pependerant. Hoc fimo tinctum in scrobem demisit, deinde terram non adgessit tantum, sed calcavit et pressit. Negat quicquam esse hac, ut ait, pisatione efficacius;
Abbreviated transcription (Latin):
opposuit Parũ est sumere unguentũ nisi bis die terq renonatur.
ne euanescat in corꝑe Qudꝙͣ hoc odore tamꝙͣ suo gloriantur ħ si
tibi niiũ tristia indebuntur uille ĩputabis in qua didici ab egia¬
lo ailigentissimo pr̃efamilie is enĩ nũt huiꝰ agri possessor est ꝙͣus
uetus arbustã posse tñfferi hoc nobis sembus distere necessariũ ẽ
quoꝵ nemo non olietũ alteri pouit ꝙ uidi illud arboꝵ triuiũ et
quadriuiũ fastidiendi. fructus

Expanded text:
opposuit. Parum est sumere unguentum, nisi bis die terque renovatur, opposuit. Parum est sumere unguentum, nisi bis die terque renovatur, ne evanescat in corpore. Quid, quod hoc odore tamquam suo gloriantur ? Haec si tibi nimium tristia videbuntur, villae inputabis, in qua didici ab Aegialo, diligentissime patre familiae, is enim nunc huius agri possessor est, quamvis vetus arbustum posse transferri. Hoc nobis senibus discere necessarium est, quorum nemo non olivetum alteri ponit. Quod vidi illud arborum trimum et quadrimum fastidiendi fructus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ multa luce decoqnebat᷑ et spectabat ut in balueo concoqueret O
hoĩem calamitosũ Resut uiuere Puĩc sictata aqua lauabatir sed sepe
turbida et cñ plueret uehementius pene luculenta Nec multũ eius
iutererat an sic lauaretur ueniebat enĩ ut sudorẽ illic ablueret non
ut uaguentũ Quas nũt quordam uoces futuras credis Non ĩuideo
priscos mores urbis fradiderũt brachia et crura cotidie abluebant q̃
.s. sordes opere tollegerãt Cetcrũ toti nũdinis lauabantur hoc loco
dicet aliquis liquet mͣ ĩmũdissiros fuisse Qiud pritas illo soluisse
uliciã laborẽ uirũ Postꝙͣ mũda baluea ĩuenta sunt puriores
sunt. Descripturus in famẽ et nims notabilẽ deliciis horacius
flectus quid agit pastillos buccillus olet. dares nũc bucalłũ. ꝓinde
esset ac si hirtũ dares Sorgonii loco esset quem idem horus buccillo

Expanded text:
non in multa luce decoquebatur et expectabat, ut in balneo concoqueret. O non in multa luce decoquebatur et expectabat, ut in balneo concoqueret. O hominem calamitosum! Nesciit vivere. Non saccata aqua lavabatur, sed saepe turbida et, cum plueret vehementius, paene lutulenta. Nec multum eius intererat, an sic lavaretur; veniebat enim ut sudorem illic ablueret, non ut unguentum. Quas nunc quorundam voces futuras credis ? " Non invideo priscos mores urbis tradiderunt, brachia et crura cotidie abluebant, quae scilicet sordes opere collegerant, ceterum toti nundinis lavabantur. Hoc loco dicet aliquis: "olim liquet mihi inmundissimos fuisse. Quid putas illos oluisse?" Militiam, laborem, virum. Postquam munda balnea inventa sunt, spurciores sunt. Descripturus infamem et nimiis notabilem deliciis Horatius Flaccus quid ait ? Pastillos Buccillus olet. Dares nunc Buccillum; proinde esset ac si hircum oleret, Gargonii loco esset, quem idem Horatius Buccillo
Abbreviated transcription (Latin):
ullo cultu exornata sur enĩ exoruaretur res quadrantaria et inusũ nõ
oblectamentũ reꝑta Ron sussundebatur aqua nec recens semꝑ uelut
ex calido fonte currebat nec refferre credebant in quã ꝑlucida sordes de¬
ponerent Sed diĩ boni quã inuant illa ualuea intrare obstura et gre¬
tali tectorio inducta qui scires tibi catonẽ ediłe aut fabiũ maximũ aut
ex corueliis aliquera manu sua tꝑasse Nam hoc quoq nobilissimi edi¬
les sũgebantur officio uitanda ea loca que ppłm receptabant exigendi¬
q mũdicias et utilem ac salubrem tꝑaturam non hanc que imperĩ¬
uenta est sumil incendio adeo quidem ut cõĩctũ in aliquo scelere
seruũ mĩmi lauari oporteat Nichil michi iudetur iam interesse ardeat
ualneñ an caleat Quante nũc aliquis rusticitatis dampuat scipio¬
nem ꝙ non in caldariũ suũ latis spetularibus diem admiserat ꝙ

Expanded text:
ullo cultu exornata. Cur enim exornaretur res quadrantaria et in usum, non in ullo cultu exornata. Cur enim exornaretur res quadrantaria et in usum, non in oblectamentum reperta ? Non suffundebatur aqua nec recens semper velut ex calido fonte currebat, nec referre credebant, in quam perlucida sordes deponerent. Sed, di boni, quam iuvat illa balinea intrare obscura et gregali tectorio inducta, quae scires Catonem tibi aedilem aut Fabium Maximum aut ex Corneliis aliquem manu sua temperasse ? Nam hoc quoque nobilissimi aediles fungebantur officio intrandi ea loca, quae populum receptabant, exigendique munditias et utilem ac salubrem temperaturam, non hanc, quae nuper inventa est similis incendio, adeo quidem, ut convictum in aliquo scelere servum vivum lavari oporteat. Nihil mihi videtur iam interesse, ardeat balineum an calcat. Quantae nunc aliqui rusticitatis damnant Scipionem, quod non in caldarium suum latis specularibus diem admiserat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as circũdedit in quas multa sudacione corꝑa exinauita demitti¬
mus nisi aquam argentea epiconia fuderũt᷑ Et adhuc plebeas fis¬
tulas loquor Quid cũ ad balnea libertinoꝵ ꝑuenero Euantũ statuaꝵ¬
est quantũ colũpnarũ nichil sustinenciũ sed in oruamentũ positaꝵ
impense causa quãtũ aquarũ ꝑ gradus cũ fragore labenciũ Eo de¬
liciarũ ꝑueimꝰ ut insi gẽmas calcare nolimus In hoc balueo scipio¬
is mĩme sunt rime magis ꝙͣ feuestre muro lapideo exsecte ur smñe
ĩuiria iũmenti lumen admtterẽt dłt uũt blactaria uocant baluea si
qua nisi ista aptata sunt ut tocius diei solem fenestris amplissumis rec¬
prãt. nisi et lauantur simul et colorantur usi ex solio agros et maria
simul ꝓspiciũt Itaq que concursũ et admiracionẽ habuerant cũ dedica
menta est quo ip̃a se obrueret dit olim et pauca erant balnea nec

Expanded text:
nostras circumdedit, in quas multa sudatione corpora exinanita demittinostras circumdedit, in quas multa sudatione corpora exinanita demittimus, nisi aquam argentea epitonia fuderunt. Et adhuc plebeias fistulas loquor; quid, cum ad balnea libertinorum pervenero ? Quantum statuarum, quantum columnarum est nihil sustinentium, sed in ornamentum positarum inpensae causa! Quantum aquarum per gradus cum fragore labentium ! Eo deliciarum pervenimus, ut nisi gemmas calcare nolimus. In hoc balneo Scipionis minimae sunt rimae magis quam fenestrae muro lapideo exsectae, ut sine iniuria munimenti lumen admitterent; at nunc blattaria vocant balnea, si qua non ita aptata sunt, ut totius diei solem fenestris amplissimis recipiant, nisi et lavantur simul et colorantur, nisi ex solio agros ac maria prospiciunt. Itaque quae concursum et admirationem habuerant, cum dedicavi luxuria commenta est, quo ipsa se obrueret. At olim et pauca erant balnea nec
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere in usũ uel excerctus posset Balneolũ angustũ tenebrosũ ex
consuetudine antiqua non iidebatur maioribus nrĩs calidũ insi ob¬
sturũ magna ergo me uolaptas subiit contemplantẽ mores scipionis
ac nr̃os In hoc angulo me karthagnuis horror cui roma debet ꝙ
tm̃i semel capta est abluebat corpus laboribus rusticis sessum Ex̾ce¬
bat enĩ oꝑe se t̾ramq ut mos frat p̃scis ip̃e subigebat Sub h ille ter¬
to tã sordido stetit ħ illũ parumentũ tam uile sustinuit dit nũt quis
est qui si  lauari sustineat Pauꝑ sibi iuidetur ac sordidus usi parie¬
tos magnis et p̃ciosis orbibus refulserũt nisi allexandrina marmoa
murudicis crustis distrncta. sunt insi illis undiq oꝑosa. et in picture
modũ nariata circũliteo p̃texitur nnsi iutro absconditur cauia insi
thasius lapis qnͣdam rarũ in aliquo spectatulũ templo piscinas

Expanded text:
sufficere in usum vel exercitus posset, balneolum angustum, tenebricosum ex sufficere in usum vel exercitus posset, balneolum angustum, tenebricosum ex consuetudine antiqua; non videbatur maioribus nostris caldum nisi obscurum. Magna ergo me voluptas subiit contemplantem mores Scipionis ac nostros. In hoc angulo ille Carthaginis horror, cui Roma debet, quod tantum semel capta est, abluebat corpus laboribus rusticis fessum. Exercebat enim opere se terramque, ut mos fuit priscis, ipse subigebat. Sub hoc ille tecto tam sordido stetit, hoc illum pavimentum tam vile sustinuit. At nunc quis est, qui sic lavari sustineat ? Pauper sibi videtur ac sordidus, nisi parietes magnis et pretiosis orbibus refugerunt, nisi Alexandrina marmora Numidicis crustis distincta sunt, nisi illis undique operosa et in picturae modum variata circumlitio praetexitur, nisi vitro absconditur camera, nisi Thasius lapis, quondam rarum in aliquo spectaculum templo, piscinas
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ob egregiam moderationẽ pietatemq ꝙͣ magis in illo admira¬
bilem dico cũ reliquit pr̃iam ꝙͣ cũ defendit dlut scipio rome deesse
debebat aut roma in libertate Nichil inꝙ̃ nolo derogare legibus
nichil institutis equũ inter oẽs cues ius sit utere sine me bñficio
pia pr̃ia causa tibi libcrtatis fui ero et argumentũ ex eo si plus
ꝙͣ tibi expedit creui Quid ni ego admirer hanc magnitudinẽ aĩ¬
mi qua in exiliũ uolũtariũ secessit et cuitatem exonerauit Eo ꝑduc¬
tares erat ut aut libertas scipioni aut scipio libertati faceret in¬
uiriã Nentrã fas erat Itaq locũ dedit legibus et se lit̾iũ recepit
tam suũ exiliũ reip. ĩputaturas ꝙͣ hãmbalis Bidi iillam siructã
lapide quadrato murũ circũdatũ silue turres quoq in ꝓpugnaculũ
uille utrũq subrcãs Cisternã edificus ac uridibus subdilã. quo

Expanded text:
sed ob egregiam moderationem pietatemque, quam magis in illo admirased ob egregiam moderationem pietatemque, quam magis in illo admirabilem iudico, cum reliquit patriam, quam cum defendit; aut Scipio Romae esse debebat aut Roma in libertate. " Nihil," inquit, " volo derogare legibus, nihil institutis. Aequum inter omnes cives ius sit. Utere sine me beneficio meo, patria. Causa tibi libertatis fui, ero et argumentum; exeo, si plus quam tibi expedit, crevi." Quidni ego admirer hanc magnitudinem animi, qua in exilium voluntarium secessit et civitatem exoneravit ? Eo perducta res erat, ut aut libertas Scipioni aut Scipio libertati faceret iniuriam. Neutrum fas erat. Itaque locum dedit legibus et se Liternum recepit tam suum exilium rei publicae inputaturus quam Hannibalis. Vidi villam extructam lapide quadrato, murum circumdatur, silvae, turres quoque in propugnaculum villae utrimque subrectas, cisternam aedificiis ac viridibus subditam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Di mius mules. Di poterit integer. si uniiis debilis Eauacũq
fortunã acceꝑit aliꝙͣ ex illa memorabile efficiet Certi sunt dori¬
tores ferarã qui senissima aĩalia. et ad occursum expanenda
hõiem pati. subugũ nec aspitatẽ excussisse contenti usq in cõ¬
tubermũ iitigant leonibus magister manũ inẜ̃tat Oscula¬
tur tigrũ suus custos Elephantũ mĩmꝰ ethioris ĩubet et sub¬
sidere ingenua et ambulare ꝑ funem Sic sapicus artifex est domã¬
di mala Bolor/ egestas ignominia carter exilũ nbi et huc ꝑueriẽ¬
re mausueta sunt. Uale. Dencca Iucilio suo saluten
Ir ip̃a suponis affricani uilla iacens hec tibi stribo ad oratis
manibus eius et ara ꝙͣ sepulchrũ esse tanti uiri susceptor dlm̃m
pudeni eius in celũ ex quo erat redisse ꝑsuadeo mͥ Non quia magnos
excitus duxit hos enĩ et cãbises furiosus ac furore feliciter usus habuit

Expanded text:
si minus, miles; si poterit, integer, si minus, debilis. Quamcumque si minus, miles; si poterit, integer, si minus, debilis. Quamcumque fortunam acceperit, aliquid ex illa memorabile efficiet. Certi sunt domitores ferarum, qui saevissima animalia et ad occursum expavescenda hominem pati subigunt nec asperitatem excussisse contenti usque in contubernium mitigant. Leonibus magister manum insertat, osculatur tigrim suus custos, elephantum minimus Aethiops iubet subsidere in genua et ambulare per funem. Sic sapiens artifex est domandi mala. Dolor, egestas, ignominia, carcer, exilium ubique horreere, mansueta sunt. VALE. Seneca Lucilio suo salutem In ipsa Scipionis Africani villa iacens haec tibi scribo adoratis manibus eius et ara, quam sepulchrum esse tanti viri suspicor. Animum quidem eius in caelum, ex quo erat, redisse persuadeo mihi, non quia magnos exercitus duxit, hos enim et Cambyses furiosus ac furore feliciter usus habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tractanda sit ros publica did illud docet quẽadmodũ sit tractanda
pauꝑtas ꝑ totam iitam opus eius extenditur ĩ nulla sortima uulla
res actus sapientis exludit Id enĩ ip̃m agit alia agere ꝓhibetur.
dłd utrosq casus apl est bonoꝵ rector est et maloꝵ uictor
Sic iuꝙͣ se excertuit ut ututem tam in secãdis ꝙͣ in adu̾sis exhi¬
beret. nec materiã eius sed ip̃am intueretur Itaq neq panꝑtas il¬
lũ nec dolor nec ꝙ̃ꝙͣ aliud ĩꝑitos anetit et p̃cipites agit prohibet
Cu illũ p̃mi putas malis. utitur Nori ex ebore tantũ phydias sc¬
ebat facere simulachra saciebat et ex ere Si marior illi si ad huc
iuliorẽ materiã optulisses fecisset quale ex illa ficri optimũ posset
Sic sapiens iurtutẽ si ncebit in duiciis explicabit Si minus in
pauꝑtate. si poterit in patria. si minus in exilio Si potent ĩꝑator

Expanded text:
tractanda res publica sit, at illud docet, quemadmodum sit tractanda tractanda res publica sit, at illud docet, quemadmodum sit tractanda paupertas. Per totam vitam opus eius extenditur. Ita nulla fortuna, nulla res actus sapientis excludit. Id enim ipsum agit, quo alia agere prohibetur. Ad utrosque casus aptus est: bonorum rector est, malorum victor. Sic, inquam, se exercuit, ut virtutem tam in secundis quam in adversis exhiberet nec materiam eius, sed ipsam intueretur. Itaque nec paupertas illum nec dolor nec quicquid aliud imperitos avertit et praecipites agit, prohibet. Tu illum premi putas malis ? Utitur. Non ex ebore tantum Phidias sciebat facere simulacra; faciebat ex aere. Si marmor illi, si adhuc viliorem materiam obtulisses, fecisset, quale ex illa fieri optimum posset. Sic sapiens virtutem, si licebit, in divitiis explicabit, si minus, in paupertate; si poterit, in patria, si minus, in exilio; si poterit, imperator,
Abbreviated transcription (Latin):
tinet et exarmat Non tamꝙͣ gubernatori sed tamꝙͣ namgani
rectori eius q̃ rector est Duas ꝑsonas habet gubernator dilterã
cõmunẽ cũ õĩbus qua eaudem ascenderũt nauẽ Ip̃e quoq uector
est daterã ꝓpͥam uubernator enĩ est Tempestas tamꝙ̃ uectori no¬
cet non tamꝙͣ gubernatori Deinde gubernatoris ars alienũ bonũ
est ad eos quos uehit ꝑtinet Rũo medici ars ad eos quos curat
natori fortasse noceat cuiꝰ misteriũ aliis ꝓmissũ tempestatem ĩpedit᷑
Sapienti non nocetur a pauꝑtate non a dolore non ab aliis tẽpes¬
tatibus inte Non enĩ ꝓhibentur oꝑa eius oĩa sed tantũ ad alios ꝑti¬
nencia Iñe semꝑ in actu est non in efstũ Tunc maxinus cũ fortũa
esse et suũ põterea ne aliis quidem tñt ꝓdesse ꝓhibetur cũ illũ ali¬
que nc̃citates p̃mũt ꝓpter pauꝑtatẽ ꝓhibetut docere. quẽadmodũ

Expanded text:
tinet et exarmat ? " Non tamquam gubernatori, sed tamquam naviganti tinet et exarmat ? " Non tamquam gubernatori, sed tamquam naviganti rectori eius, qua rector est. Duas personas habet gubernator: alteram communem cum omnibus, qui eandem conscenderunt navem: ipse quoque vector est; alteram propriam: gubernator est. Tempestas tamquam vectori nocet, non tamquam gubernatori. Deinde gubernatoris ars alienum bonum est: ad eos, quos vehit, pertinet, quomodo medici ad eos, quos curat.natori fortasse noceatur, cuius ministerium aliis promissum tempestate inpeditur; sapienti non nocetur a paupertate, non a dolore, non ab aliis tempestatibus vitae. Non enim prohibentur opera eius omnia, sed tantum ad alios pertinentia; ipse semper in actu est, in effectu tunc maximus, cum illi fortuna esse et suum. Praeterea ne aliis quidem tunc prodesse prohibetur, cum illum aliquae necessitates premunt. Propter paupertatem prohibetur docere, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
Riubus pypathetitus ergo inꝙͣ et sapientem detenorẽ facit pauper¬
tas dolor et quidꝙͥ aliud tale fuerit. uirtutem eũ ilti non cripiet
sod oꝑa eius ĩpediet hoc recte diceretur uisi dissinils esset guberna¬
toris condicio et sapientis huic enĩ. ꝓpositũ est in inta agenda non
utiq quod temptat efficere sed oĩa recte facere Gubernatori ꝓposi¬
tũ est utiq nauem in portũ ꝑducere dłrtes mĩstre sunt pr̃are de¬
ris deteriorẽ ulla ptate fieri nec ip̃am aduũsiracionẽ actis Gub̃¬
nator non tibi felicitatẽ ꝓmisit sed utilem oꝑam et nauis regen¬
de scĩam Hoc eo magis apparet ꝙ illi magis aliqua fortiita iuis¬
obstitcit Qui ħ potun duere neptune nũꝙͣ haut uauẽ iusi rectã
arti sacsfecit Tempestas oi non opus gubernatoris impedit sed su
portũ uetat que conatus ei irritus efficit que aut rest̾ illũ aut de¬

Expanded text:
Quibus Peripateticus "ergo," inquit, "et sapientem deteriorem faciet pauperQuibus Peripateticus "ergo," inquit, "et sapientem deteriorem faciet paupertas, dolor et quicquid aliud tale fuerit. Virtutem enim illi non eripiet, sed opera eius inpediet." Hoc recte diceretur, nisi dissimilis esset gubernatoris condicio et sapientis. Huic enim propositum est in vita agenda non utique, quod temptat, efficere, sed omnia recte facere. Gubernatori propositum est utique navem in portum perducere. Artes ministrae sunt, praestare deris deteriorem ulla tempestate fieri nec ipsam administrationem artis. Gubernator tibi non felicitatem promisit, sed utilem operam et navis regendae scientiam. Haec eo magis apparet, quo illi magis aliqua fortuita visobstitit. Qui hoc potuit dicere "Neptune, numquam hanc navem nisi rectam," arti satis fecit; tempestas non opus gubernatoris impedit, sed suportum vetat, quae conatus eius inritos efficit, quae aut refert illum aut de
Abbreviated transcription (Latin):
Non dubitarent quid conueniret forti iuro si scirent quid esset sortitudo
Non est enĩ inconsulta temeritas nec periculoꝵ nec formidaliũ appelici
Dtientia est extinguendi quid sit malũ et quid non sit Diligentissĩa¬
est in tutela sui fortitudo et eadem pacieatissima eoꝵ quibus falsa
spẽs maloꝵ est Quid ergo si fenũ incentatur teritibus uni fortis si
pars subinde alia atq alia suffoditur si instera sua in simi suo udet¬
re Iste uero dolet Sensũ enĩ hoĩs nulla exunt uirtus ses ⁊̃ timet ĩut¬
tus ex alto dolores suos spectat Queris quis tunc aãmus illi fit Qͥ
egrũ amicũ adhortantibus Quod malũ est nocet Quod nocet deteri¬
orẽ facit Dolor et pauꝑtas deteniorẽ non faciũt ergo mala nõ sũt
falsũ est inquid quod ꝓponitis Non enĩ si quid nocet etiã deteriorem
net teuere cursũ suũ deteriorem illũ in arte sua non sieri in oꝑe ficri

Expanded text:
Non dubitarent, quid conveniret forti viro, si scirent, quid esset fortitudo. Non dubitarent, quid conveniret forti viro, si scirent, quid esset fortitudo. Non est enim inconsulta temeritas nec periculorum amor nec formidabilium adpetitio; scientia est distinguendi, quid sit malum et quid non sit. Diligentissima in tutela sui fortitudo est et eadem patientissima eorum, quibus falsa species malorum est. " Quid ergo ? Si ferrum intentatur cervicibus viri fortis, si pars subinde alia atqre?" Iste vero dolet. Sensum enim hominis nulla exuit virtus. Sed non timet; invictus ex alto dolores suos spectat. Quaeris quis tunc animus illi sit ? Qui aegrum amicum adhortantibus. " Quod malum est, nocet. Quod nocet, deteriorem facit. Dolor et paupertas deteriorem non faciunt; ergo mala non sunt." "Falsum est," inquit, "quod proponitis; non enim, si quid nocet, etiam deteriorem nec tenere cursum suum; deteriorem illum in arte sua non fieri, in opere fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
olut si stult et amẽtis est mala non timere quos quis prudeucior
est hec uiinebit magis ut nobis inquid iudetur p̃bebit se ꝑiculis
fortis mĩme non timebit illa sed uitabit Caucio illũ decet timor
non decet Quid ergo inquid mortem unicula ignes atiaq tela for¬
tune non tuebit. Non. Scit eñ illa non esse mala sed iuderi Bĩa
ista hũane nice formdines putat Sescribe captiuuitatem uerbera
tatheuas egestatem inembroꝵ lacerationes uel ꝑ morbũ uel per
ĩuriam et quidꝙͣ aliud attulers inter liphatitos metus nuimerat
Ita tuudis timenda sunt dłn id existimas malũ ad qd̾ aliqñ nobis
nr̃a sponte ueniendũ est Queris quid sit malũ Cedere hiis que mala
nocantur et illis libectatem suam dedere pro qua cuncta pacienda sũt
Perit libertas insi illas contempnimus que nobis igũ imponũt.

Expanded text:
Aut si stulti et amentis est mala non timere, quo quis prudentior Aut si stulti et amentis est mala non timere, quo quis prudentior est, hoc timebit magis. " Ut vobis," inquit, " videtur, praebebit se periculis fortis." Minime; non timebit illa, sed vitabit. Cautio illum decet, timor non decet. "Quid ergo?" inquit, "mortem, vincla, ignes, alia tela fortunae non timebit ? " Non. Scit enim illa non esse mala, sed videri. Omnia ista humanae vitae formidines putat. Describe captivitatem, verbera, catenas, egestatem et membrorum lacerationes vel per morbum vel per iniuriam et quicquid aliud adtuleris: inter lymphatos metus numerat. Ista timidis timenda sunt. An id existimas malum, ad quod aliquando nobis nostra sponte veniendum est? Quaeris quid sit malum ? Cedere iis, quae mala vocantur, et illis libertatem suam dedere, pro qua cuncta patienda sunt. Perit libertas, nisi illa contemnimus, quae nobis iugum inponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ti anni btm̃ fecerunt ꝙ̃ hũc pauci Ille quem tu minus uocas btm̃
non est utũs Non p̃t nomẽ hoc minui Qui fortis est sine timore ẽ
Qui sine timore est sine tristicia est Qui sine rristicia est beatus est
Nr̃oꝵ hec interrogatio est dlduersus hanc sic respondere conantur
falsam nos rem et contron̾sam ꝓconfessa indicare eũ qui fortis ẽ
sine timore esse Quid ergo inquis imuencia mala non timebit.¬
Istud dementis alienatiq non fortis est Ille uero inꝙͥ moderatissime
timet sed in totũ extra metũ non est Quod ħ dicunt rursus in idẽ
rarius et minus non caret malicia sed lemiore uexatur dłt enĩ demẽ¬
tem pnto qui mala ĩminencia non extimesut uerũ est quod dicis si
mala sunt Sed si scit mala illa nor esse et umã turpitudinẽ malũ
iudicat debebit secure ꝑicala aspicere et aliis timenda concempnere

Expanded text:
ti anni beatum fecerunt quam hunc pauci. Ille, quem tu minus beatum vocas, ti anni beatum fecerunt quam hunc pauci. Ille, quem tu minus beatum vocas, non est beatus; non potest nomen inminui. " Qui fortis est, sine timore est. Qui sine timore est, sine tristitia est. Qui sine tristitia est, beatus est." Nostrorum haec interrogatio est. Adversus hanc sic respondere conantur: falsam nos rem et controversiosam pro confessa vindicare, eum, qui fortis est, sine timore esse. "Quid ergo?" inquiIstuc dementis alienatique, non fortis est. Ille vero," inquit, "moderatissime timet, sed in totum extra metum non est." Qui hoc dicunt, rursus in idem t quidem, sed rarius et minus, non caret malitia, sed leviore vexatur. " At enim dementem puto, qui mala imminentia non extimescit." Verum est, quod dicis, si mala sunt; sed si scit mala illa non esse et unam tantum turpitudinem malum iudicat, debebit secure pericula aspicere et aliis timenda contemnere.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut hic alterius beacioris uitara magis concupistat s ꝙͣ suam
B̾tũs autem rachil sue p̃fert utrũlib ex hiis incredibile est aut
aliꝙͣ bto restare ꝙ esse ꝙͣ qd est malit arit id illũ non malle qd
illo melius est u̾tiq enĩ quo prudentior est hoc magis se ad id
quod est optimũ extendet et id oĩmodo consequi cupiet Quoniõ
autem beatus est qui etͣam nũc potest ỹmo qui debet Dicam qͥd
sit ex quo uemiat hic etror presnũt uitam bra utãm unam esse
In optimo illam statu ponit qualitas sua non magnitudo Ita¬
q in equo est longa et breiuis diffusa et angustior ĩ iuata lota
multasq ꝑtes distributa et in unũ coacta Qui illam mĩo estimat e
mensura et ꝑtibus id illi quod habet eximũ eripit Quid autẽ est
in uta uita eximiũ Quid plena est sinis ut puto edendi bibendiq
sacietas est hic plus edit ille minus eriud refert uterq non sicit ħ¬

Expanded text:
tur, ut hic alterius vitam beatioris magis concupiscet quam suam. tur, ut hic alterius vitam beatioris magis concupiscet quam suam. Beatus autem nihil suae praefert. Utrumlibet ex his incredibile est: aut aliquid beato restare, quod esse quam quod est malit, aut id illum non malle, quod illo melius est. Utique enim quo prudentior est, hoc magis se ad id, quod est optimum, extendet et id omni modo consequi cupiet. Quomodo autem beatus est, qui cupere etiamnunc potest, immo qui debet ? Dicam, quid sit, ex quo veniat hic error: nesciunt beatam vitam unam esse. In optimo illam statu ponit qualitas sua, non magnitudo. Itaque in aequo est longa et brevis, diffusa et angustior, in multa loca multasque partes distributa et in unum coacta. Qui illam numero aestimat et mensura et partibus, id illi, quod habet eximium, eripit. Quid autem est in beata vita eximium ? Quod plena est. Finis, ut puto, edendi bibendique satietas est. Hic plus edit, ille minus; quid refert ? Uterque iam