comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc additur de hac
arbore folia eiꝰ pulcher¬
rima.⁊ fructus eius nimius
& esca uniu̾soꝵ inea. In folis
u̾ba in fructu scientia. ines¬
ca doctrina. Foliis fructus
uestitur. & u̾bis compositis
sententia ornat᷑. Os enĩ sa¬
pientis ornat scientiã. fruc¬
tus bonus sapit & pascit.
& scientia spiritalis spirita¬
lem esuriem ꝑsacram ad¬
monitionẽ suait̃ reficit.
folia itaq pulcherrima st̃
u̾ba diserta. fructus copio¬
sus. sensus eruditꝰ multiplex
in telleccus. Esca uniu̾soꝵ
ẽ plena eruditio omnium.
disereta ad monitio singłoꝵ.
folia uerboꝵ pulcͣ ut arbi¬
tror illa arbor habebat. ⁊ bo¬
noꝵ sensuum utiliũq con¬
silioꝵ fructib abundabat.
que ueracit̾ dicere potuit.
Quime audiebant expecta¬
bant sententiam. & intenti ta¬
cebant ad consilium meum.
Uerbis meis addere nichil au¬
diebant. & suꝑ illos stillabat
eloquium meũ. fructum copi¬
osum illa arbor habuit. que
inu̾itate dicere potuit. Michi

Expanded text:
dhuc additur de hac arbore: Folia ejus pulcherrima, et fructus ejus nimius, et esca universorum in ea. In foliis verba, in fructu scientia, in esca doctrina. Foliis fructus vestitur, et verbis compositis sententia ornatur: Os enim sapientis ornat scientiam . Fructus bonus sapit, et pascit, et scientia spiritalis spiritalem esuriem per sacram admonitionem suaviter reficit. Folia itaque pulcherrima, sunt verba diserta, fructus copiosus, sensus eruditus, multiplex intellectus. Esca universorum est plena eruditio omnium, discreta admonitio singulorum. Folia verborum pulchra, ut arbitror, illa arbor habebat, et bonorum sensuum, utiliumque consiliorum fructibus abundabat quae veraciter dicere potuit: Qui me audiebant exspectabant sententiam et intenti tacebant ad consilium meum. Verbis meis addere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meum . Fructum copiosum illa arbor habuit, quae in veritate dicere potuit: Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
se cõsiste̾ ĩ sĩglaritate ꝑsone.
Nter delicias carita-¬
tis ⁊ sapĩe hoc solet
maxime int̾esse. ꝙ sapiẽcie
delicie ualent ⁊ solent hau¬
riri de corde ꝓprio. Intime au¬
tẽ cautatis delicie hauriũt᷑
de corde alieno. nam qui ĩ¬
time diligit ⁊ ĩtime diligi
cõcupiscit. nõ tã delectat᷑
qmͣ anxiat᷑ si de dilecti sui
corde nõ haurit dilectionis
dulcedinẽ quã si tit. Sa¬
piencie uo̾ delicie tunc ma¬
gis delectant qñ de corde
ꝓpͥo hauriunt: nichil gͦ dif¬
finit᷑ contrariũ nature si
plenitudo sapĩe dicat᷑ pos

Expanded text:
se consistere in singularitate personae. Inter delicias charitatis et sapientiae hoc solet maxime interesse, quod sapientiae deliciae valent et solent hauriri de corde proprio. Intimae autem charitatis deliciae hauriuntur de corde alieno. Nam, qui intime diligit et intime diligi concupiscit, non tam delectatur quam anxiatur, si de dilecti sui corde non haurit dilectionis dulcedinem quam sitit. Sapientiae vero deliciae tunc magis delectant, quando de corde proprio hauriuntur. Nihil ergo definitur contrarium naturae, si plenitudo sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
raiet quomꝰ obtme potuis¬
set qd̃ ei de omĩpocẽcia deess.
Ecõu̾so autẽ absq dubio
careret potencie pleĩtu dine
qui aliquẽ sapĩe defcm̃ poss
ĩuitus sustine. plenitudo i¬
taq unius nõ p̃t haberi si¬
ne plenitudine alti̾us. Qd̾
gͦ de sapĩa diximꝰ cõsequẽs
est ut idem de potencia in¬
telligamꝰ. nã si om̃ipotẽtia
de esse nõ p̃t: ubi plenitudo
sapĩe est. uidetur utiq ꝙ
plenitudo tã potencie ꝙͣ sa¬
piencie possideri possit ĩ sĩ¬
gulautate ꝑsone.

Expanded text:
 obtinere potuisset quod ei de omnipotentia deesset. E converso autem absque dubio caret potentiae plenitudine, qui aliquem sapientiae defectum posset invitus sustinere. Plenitudo itaque unius non potest haberi sine plenitudine alterius. Quod igitur de sapientia diximus, consequens est ut idem de potentia intelligamus. Nam, si omnipotentia deesse non potest, ubi plenitudo sapientiae est, videtur utique quod plenitudo tam potentiae quam sapientiae possideri possit in singula
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ gratuitũ qͥ nichil
accipiens totũ impẽdit.
debitum uõ qui nichil ĩ¬
pendit a quo totũ accepͭ
dicat᷑ itaq illa diuitatis
unda ⁊ sũmi amoris a fflu
ens sed solũ ĩfusa. cũ sit
Et ĩ hiis õib una u̾itas
eciã si sit de ea loꝙ̃di mł¬
tiformitas

Expanded text:
amorem gratuitum qui nihil amorem gratuitum qui nihil accipiens totum impendit. Debitum vero qui nihil impendit a quo totum accepit. Dicatur itaque illa Divinitatis unda et summi amoris affluenens sed solum infusa, cum sit et in his omnibus una veritas, etiam si sit de ea loquendi multiformitas
Abbreviated transcription (Latin):
unũ esse: ita ⁊ unũ uelłe.
Est itaq ĩ illa t̾ͥnitate oĩ¬
b una uolũtas una cari¬
tas una ⁊ indiffe̾ns boni
idẽ amor ĩ om̃ib ꝑsonis
⁊ cũ sit ĩ um̃ib unꝰ atq
sũmꝰ. nõ potest ẽẽ ĩ uno
ĩ aliqͦ melior. Certe si in¬
idẽ uelle unꝰquisq amat
alterũ quomͦ seip̃m ꝙͣtũ
seip̃m. Si eoꝵ unusqͥsq
diligit alterũ ut se totũ
qd̃ coĩcabile ẽ ibi uult cui¬
libet alt̾i ut sibi. Si diligit
qnͣtũ se quitqͣd ibi est cõi¬
cabile nec ardencius desi¬
derat sibi ꝙͣ altĩ nec tepi¬
dius alt̾i ꝙͣ sibi. Eiusmo¬
di itaq amor ex unoeut
talis quo nõ põt esse me¬
lior. ex altõ tantus quo
nõ põt ẽẽ maior. Ent
itaq ut dictũ est qnͣtũ ad
sb̃am dilectionis unus et
do mirabili ĩ singulis ꝓpͥe¬
tatũ discrecione distinctꝰ
nã scd̃m eã accepcionẽ
quã supius assignauimꝰ
unũ uniꝰ ad alterũ gͣtuitꝰ
Iuxta humanũ nãq lo¬
quendi modũ recte dicimꝰ

Expanded text:
esse ita et unum velle? Est itaque in illa Trinitate omnibus una voluntas, una charitas, una et indifferens bonitidem amor in omnibus personis. Et cum sit in omnibus unus atque summus, non potest esse in uno ro aliquo melior. Certe si inidem velle, unusquisque amat alterum quomodo seipsum, quantum seipsum. Si eorum unusquisque diligit alterum ut se, totum quod communicabile est, sibi vult cuilibet alteri ut sibi. Si diligit quantum se, quidquid ibi est communicabile, nec ardentius desiderat sibi quam alteri, nec tepidius alteri quam sibi. Ejusmodi itaque amor ex uno erit talis quo non potest esse melior, ex altero tantus quo non potest esse major. Erit itaque, ut dictum est, quantum ad substantiam dilectionis unus, etdo mirabili in singulis proprietatum discretione distinctus. Nam, secundum eam acceptionem quam superius assignavimus, unum, et ad alterum gratuitus. Juxta humanum namque loquendi modum, recte dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis ĩ om̃ib ẽ amor sũ¬
mus ⁊ unus ꝙͣuis sit in
singulis. ꝓprietatũ discre¬
tione distinctus.
Ropriũ ẽ ueri et
ĩtimi amoris illd̃
effic̾e̾. ĩ illis eciã ꝑsonis qͥ¬
b est diu̾sũ ẽẽ ut sit ĩ eis
idẽ uelle ⁊ idẽ nolle ꝙͣto¬

Expanded text:
ctionis in omnibus est amor summus et unus, quamvis sit in singulis proprietatum discretione distinctus. Proprium est veri et intimi amoris illud efficere in illis etiam personis quibus est diversum esse ut sit in eis idem velle et idem nolle
Abbreviated transcription (Latin):
bat. głam quid̃
eoꝵ qui grati
futuri erant.
ignominiã
eoꝵ qui ingͣti fi
futuri erant.
Datũ ẽ gͦ domui dauid signͣ
ñ quidem. qd̾ tunc intel.lig̾et:
s qd̾ illud qd̾ magni cuiꝰdam sacͣ¬
mͣti signũ futurũ erat. quiddam
singłaris p̃rogatiue ilł conferret.
Quib datum sit audiuimꝰ ñc ⁊
qrͣ datũ sit audiamꝰ. Numquid¬
lestierant. In qͦ molestierant : In
eo qd̾ illi qui de domo dd̾ idola¬
curo signũ pet̾e. sicut ad illiꝰgłam
fieri nolebant. Dabit᷑ itaq signũ
ad id maxime. ad qd̾ maxie
fieri nolebant. Dabit᷑ autẽ ad
maximã głam diuinã dabit᷑
illis ad magnam confiisionẽsuã.
Dabitur ꝓculdubio ad destruc-¬
tionẽ ydolatͥe ad confusionem
omis ydolatre. Confundent᷑ autẽ¬

Expanded text:
bat, gloriam quidem eorum qui grati futuri erant, ignominiam eorum qui ingrati futuri erant. Datum est ergo domui David signum, non quidem quod tunc intelligeret, sed quod illud quod magni cujusdam sacramenti signum futurum erat, quiddam singularis praerogativae illis conferret. Quibus datum sit audivimus, nunc et quare datum sit audiamus: Nunquidlesti erant. In quo molesti erant? In eo quod illi qui de domo David idololacirco signum petere sicut ad illius gloriam fieri nolebant. Dabitur itaque signum ad id maxime ad quod maxime fieri nolebant. Dabitur autem ad maximam gloriam divinam, dabitur illis ad magnam confusionem suam. Dabitur procul dubio ad destructionem idololatriae, ad confusionem omnis idololatrae. Confundentur aute
Abbreviated transcription (Latin):
gle. Et u̾e gła dñi magis cumulat᷑
ex hoc signo. qͣm ineo qd̃ creauit. ce¬
lum ⁊ t̾ram ex nichilo. Ecce quib
datur: ecce pp̃ qͥd dat᷑ Hunc consid̾e¬
mꝰ ⁊ a quo dat᷑i Dabit inquit dñs
ip̃e Nonei potuit suffic̾e. ut diceret

Expanded text:
e. Et vere gloria Domini magis cumulatur ex hoc signo, quam in eo quod creavit coelum et terram ex nihilo. Ecce quibus datur, ecce propter quid datur. Nunc consideremus et a quo datur: Dabit, inquit, Dominus ipse. Non ei potuit sufficere ut diceret
Abbreviated transcription (Latin):
in auro. cuidictũ ẽ a dño. no¬
ui oꝑa tua:⁊ caritatem:i fidẽ.
⁊ minist̾ium. ⁊ pacientiam
tuam: S sunt multi. qui
ad tempus credunt. ⁊ intẽ¬
pore temptõnis recedunt.
Nec tamen qui huiꝰmodist̃
statim se in infima dem̃gc̃.
s priꝰdebono in peiꝰ. de hinc
de minꝰ hono in malum:⁊
demum de malo in det̾ius
corriuint. Mons enĩ cadẽs
paulatim defluit. ⁊ t̾ra allu

Expanded text:
 cui dictum est a Domino: Novi opera tua, et charitatem, et fidem, et ministerium, et patientiam tuam? Sed sunt multi qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Nec tamen qui hujusmodi sunt, statim se in infima demergunt, sed prius de bono in pejus, dehinc de minus bono in malum, et demum de malo in deterius corruunt. Mons enim cadens paulatim defluit, et terra a
Abbreviated transcription (Latin):
gaudentes. spũ ferrientes.
intribulatione patientes.
sollicitos in oꝑe. studiosos
inlectione. deuotos inorati¬
one. Quidisti uident᷑ cͥ nisi
in auro oꝑari. ⁊ incaritate
initiari: Raritas em̃ ut si¬
scriptumẽ paciens ẽ. benig¬
na ẽ. Omina suffert. omnia
credit. omĩa sꝑat. omĩa sus

Expanded text:
gaudentes, spiritu ferventes, in tribulatione patientes, sollicitos in opere, studiosos in lectione, devotos in oratione. Quid isti videntur tibi, nisi in auro operari, et in charitate initiari? Charitas enim, ut scriptum est, patiens est, benigna est, omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, om
Abbreviated transcription (Latin):
nemo repente fit turpissimꝰ. S
qui minima negligit. paula-¬
tundesluit. Sicut quibdam
ꝓfectuum gradib ad alta con-¬
cendit᷑ sicut rursum gͣdatim
ad ima descendit᷑. Attende qͦ¬
mͦ in hacstatua priꝰaurum.
pꝰea argentum. post hec me-¬
diante here sequitur ⁊ frũ.
O qͣnta differentia aurrifer¬
ri. o qnͣtum inter se differt̃
karitas ⁊ crudelitas. Quid tn̾
de hiis ait u̾itas: habunda¬
bit inquit iniquitas. ⁊ refri¬
gescet caritas multoꝵ. Uide q̃¬
so unͣ quo ꝑ uenit᷑. De habun¬
dantia caritatis. ad abundã¬
tiam iniquitatis. karitas ad
aurum. iniquitas ꝑtinet ad
ferrum. O mrabilem unmo
detestabilem commnutõnem
de caritate ad iniquitatem.
⁊ conssumat᷑ in testa ⁊ ferro.
Sic namq describit᷑ pedum
pars ferrea. ⁊ quedam testea.
O confusibiles oꝑarios qui
ininitio conu̾sionis sue opꝰ
suuim inchoant ex auro. ⁊
tandem Consũmant ĩ luto.
Scimꝰquia sepe cũ inmun¬

Expanded text:
nemo repente fit turpissimus. Sed nemo repente fit turpissimus. Sed qui minima negligit, paulatim defluit. Sicut quibusdam profectuum gradibus ad alta conscenditur, sic rursum gradatim ad ima descenditur. Attende quomodo in hac statua prius aurum, postea argentum, post haec mediante aere, sequitur et ferrum. O quanta differentia auri et ferri! O quantum in se differunt charitas et crudelitas! Quid tamen de his ait Veritas? Abundabit, inquit, iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Vide, quaeso, unde quo pervenitur de abundantia charitatis ad abundantiam iniquitatis. Charitas ad aurum, iniquitas pertinet ad ferrum. O mirabilem imo detestabilem commatationem de charitate ad iniquitatem! et consummatur in testa et ferro. Sic namque describitur pedum pars ferrea, et quaedam testea. O confusibiles operarios, qui, in initio conversionis suae, opus suum inchoant ex auro, et tandem consummant luto. Scimus, quia saepe cum immun
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis uiolentiam desig¬
nat. que resistentia queq p̾mit.
ut oppͥmat. Es autẽ argentum
imitatur in sono. s multũdis¬
sonat inp̾cio. Sic sic simulatio
suauem adulationis tinnitum
habet insermone. ⁊ suauiter
reboat. ⁊ dulcit̾ resultat in oꝑe.
s qͣnͣtum ꝓ u̾bum ⁊ exertitium
demulcet extͥnsecꝰ. tantum ꝑ cõsi¬
liũ ⁊ d sideriũ pallet intͥnsecus.
Aigentum quoq quo frequẽ¬
tiori usu atterit᷑. eo utiq clariꝰ
reddit᷑. sic u̾itas uehemͣtidis¬
cussione. quomagis eo meliꝰ cõ¬
mendatur. sicu̾itatis consilia
exꝑientie usu. quo cerciora: eo
clariora reddunt᷑. karitatis
daritatẽ auri fulgor expͥmit.
que celestis desidii igne flam¬
mascit. Et̃ sicut aurũ cet̾is me¬
tallis p̾fertur. Sic caritas cet̾as
iurtutes suꝑgredit᷑. Oqͣnͣtum
ẽ int̾ testam ⁊ aurum. inter
statue finem. ⁊ statue pͥncipi-¬
um. Statua que ex auro inci-¬
pit. intestam desinit. Puto qr

Expanded text:
crudelitatis violentiam desigcrudelitatis violentiam designat, quae resistentia quaeque premit, ut opprimat. Aes autem argentum imitatur in sono, sed multum dissonat in pretio. Sic simulatio suavem adulationis tinnitum habet in sermone, et suaviter reboat, et dulciter resultat in opere; sed quantum per verbum, et exercitium demulcet extrinsecus, tantum per consilium et desiderium pallet intrinsecus. Argentum quoque quo frequentiori usu atteritur, eo utique clarior redditur: sic veritas vehementi discussione quo magis eo melius commendatur, si veritatis consilia experientiae usu certiora, eo clariora redduntur. Charitatis claritatem auri fulgor exprimit, quae coelestis desiderii igne flammescit; et, sicut aurum caeteris metallis praefertur, sic charitas caeteras virtutes supergreditur. O quantum est inter testam et aurum, inter statuae finem et statuae principium! Statua, quae ex auro incipit, testam desinit. Puto, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Uistat ait apłs uideat
ne cadat. De qͣmlibet cel¬
sofastigio facile potest inima
corriu. uł in ꝓfundum dem̾¬
gi. Immo ꝓculdubio qͣntogͣ¬
dus altior tanto casꝰ det̾ior.
Debet nos semꝑ istud nabu¬
godonosor sompniũ ⁊ cau¬
tos reddere. ⁊ sollicitos effic̾e.
Uide obsecro uisionis eiꝰ sta¬
tuam. uide inqm: a qͣnta
sublunitate incipitur ⁊ in
qualem tandem finem de-¬
ducit᷑. Habet sane caput au¬
reum. ⁊ finẽ testenͣ. Quidau¬
ro cariꝰ. quid testa uiliꝰ: At¬
tende ⁊ illd̃ quomͦ gradatĩ
ad det̾iora u̾git. ⁊ qnͣdoq in
fedissimo fine finẽ fac̃. Pri¬
ma pars aurea. Scd̾a argen¬
tea. Tertia erea. quarta fertea.
⁊qͥnta describitur testea:
In auro intelligit᷑ caritas. in ar¬
gento u̾itas. in ere simultas. in
ferro crudelitas. intestea fictili:
fragilitas. lesta enĩ facile fran¬
gitur. ⁊ ꝑ eam recte inpacientie
fragilitas siguratur. ferrũ qd̃
cet̾a omnia metalla comininu
it. ⁊ domat. competent̾ quidẽ

Expanded text:
ui stat, ait Apostolus, videat ne cadat . De quantumlibet celso fastigio facile potest in ima corrui, vel in profundum demergi, imo procul dubio quanto gradus altior, tanto casus deterior. Debet nos semper istud Nabuchodonosor somnium, et cautos reddere, et sollicitos efficere. Vide, obsecro, visionis ejus statuam; vide, inquam, a quanta sublimitate incipitur, et in qualem tandem finem deducitur. Habet sane caput aureum, et finem testeum. Quid auro charius, quid testa vilius? Attende et illud quomodo gradatim ad deteriora vergit, et quandoque in foedissimo fine finem facit. Prima pars aurea, secunda argentea, tertia aerea, quarta ferrea, et quinta describitur testea. In auro intelligitur charitas, in argento veritas, in aere simultas, in ferro crudelitas, in testa fictili fragilitas. Testa enim facile frangitur, et per eam recte impatientiae fragilitas figuratur. Ferrum quod caetera omnia metalla comminuit et domat, competenter quidem
Abbreviated transcription (Latin):
didicit obedientiam. hami ⁊ apo-¬
stolus hoc dicit quis contͣdicat:
Dicat autẽ mͥ. qͦmͦ ex hiis que pã¬
sus eͣ xp̃c obedienciam didicit. &¬
⁊ ego dicam ei quomͦ scd̃m aliquẽ
mod̾ aliqͣm scĩam obtinuit. qmͣ
scł̃meundem moduͣ. eatenꝰ nͣ hũit
Dicit mͥ iudeus. Dicitis qr emanuelu̾r
ds̃ fuit. Cum gͦ scͥptum sit. quia oĩs
sapientia a dño deo ẽ ⁊ cum ipso
fuit semꝑ: quomͦ ex tp̃r aliqͣm ãc¬
mͦ lignũ uetitũ. lignũ scientie bo¬
ni ⁊ mali dictum sit: ⁊ t̾c̾ forte si¬
mul inueniemꝰ qd̵ querit. Certe
lignũ uite. ex eo nom̃ hũit. qd̾ ex
ĩsita sͥ natura. ex ea commedentrũ
uitã seruare posse accepit. S delig¬
no scientie. nichil simile credẽopor¬
tet alioquin exeiꝰesu hominissci¬
entia cresc̾et. ñ decresc̾et. Nongͦ eiꝰ
rei effectum. s occasionẽ p̾stitit. Nã
bona quidem anͣ esum uetitum.
ꝑintelligentiam simul ⁊ exꝑienti¬
am nou̾at mala autem ꝑ exꝑien¬

Expanded text:
didicit obedientiam . Nam et Apostolus hoc dicit, quis contradicat? Dicat autem mihi, quomodo ex his quae passus est Christus obedientiam didicit, et ego dicam ei quomodo secundum aliquem modum aliquam scientiam obtinuit, quam secundum eumdem modum eatenus non habuit. Dicit mihi Judaeus, dicitis quia Emmanuel vester Deus fuit. Cum ergo scriptum sit: Quia omnis sapientia a Domino Deo est, et cum ipso fuit semper , quomodo ex tempore aliquam scmodo lignum vetitum, lignum scientiae boni et mali dictum sit, et tunc forte simul inveniemus quod quaerit. Certe lignum vitae ex eo nomen habuit, quod ex insita sibi natura ex eo comedentium vitam servare posse accepit. Sed de ligno scientiae nihil simile credere oportet. Alioquin ex ejus esu hominis scientia cresceret, non decresceret. Non ergo ejus rei effectum, sed occasionem praestitit. Nam bona quidem ante esum vetitum per intelligentiam simul et experientiam noverat, mala autem per experien
Abbreviated transcription (Latin):
nesciuit Iuxͣ hunc mod̾ ⁊ diclicit
ex usu comestionis. qͥd eẽt inter
malum famis ⁊ bonuͣ refectionis.
b̾utirum ⁊ mel comedendo. eod̾
mͦ cepit edoceri. quale sit ad sumli¬
tudinẽ di creatũ. muscis assimilari.
Expiendo didicit. qͣm incdigna so¬
leat nobilis illa creatura d̾i patisi
eo ip̃o quomͦ oporteat illi compati:
łilliꝰ misereri. Debuit eniͣ ut ait
aliquem modũ scire potuit. qd̾
scd̾m eundem modũ pͥꝰ ignorauit.
serte post resurrectonẽ suam legi¬
tur emanuel n̾r mel comedisse.
Optulerunt enimei partẽ piscis
assi: ⁊ fauuͣ mellis. Qd̃ añ passio¬
nem ⁊ resurrectionẽ comedit. fuit
ad refectionẽ Qd̃ post resurrectio¬
nem comedit. fuit ad solã dispen¬
sationẽ. Qd̾ gͥ añ resurrectionẽ
comedit potuit ualere ad reꝓ¬
bationẽ mali. Nam malũ ñ solũ
cognosc̾r ex qͣlitate sui s pleniꝰat¬
ꝙ ꝑfectiꝰ cognoscit᷑ ex comꝑatõne
⁊ collatione boni. Comestio gͥ que

Expanded text:
nescivit juxta hunc modum didicit ex usu comestionis quid esset inter malum famis et bonum refectionis. Butyrum et mel comedendo eodem modo coepit edoceri quale sit ad similitudinem Dei creatum muscis assimilari. Experiendo didicit quam indigna soleat nobilis illa creatura Dei pati, et eo ipso quomodo oporteat illi compati, vel illius misereri. Debuit enim, ut aitaliquem modum scire potuit quod secundum eumdem modum prius ignoravit. Certe post resurrectionem suam legitur Emmanuel noster mel comedisse, obtulerunt enim ei partem piscis assi, et favum mellis. Quod ante passionem et resurrectionem comedit, fuit ad refectionem, quod post resurrectionem comedit, fuit ad solam dispensationem. Quod igitur ante resurrectionem comedit, potuit valere ad reprobationem mali: nam malum non solum cognoscitur ex qualitate sui, sed plenius atque perfectius cognoscitur ex comparatione et collatione
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ boni. S ñ ibi dictũ ẽ uͥsciat re¬
ꝓbare malũ. ⁊ aꝓpbare bonũ: s eligẽ
bonũ Elig̾e autẽ ẽ ꝓpͥe de bonisop¬
tima sec̾tiere. Illa gͦ comestio pꝰt
resurrectionẽ. ad electionẽ boni
fuit: in qͣ qd̾ optimum fuit ꝓba-¬
uit. Ibi exꝑiendo ꝓbauit. qͥd sit
int̾ illũ statũ. quo infirmitas
comed̾e compellit. ad carnis refe-¬
ctionẽ: ⁊ int̾ illũ quo caritas com¬
medẽ consentit ad solam dispẽ-¬
sationem. S qr malũ ut dictũ
ẽ pleniꝰ cognoscit᷑ ex comꝑatõne
boni. ⁊ bonũ eadem ratione ex
comparatione optimi. illa sane
resuscitati comestio. nͣ solũ ualu¬
it ad mali reꝓbationẽ: ũm ⁊ ad
boni aꝓꝓbationẽ. ⁊ ad eiꝰdem elec-¬
tionẽ. Ad plenitudinẽ itaq eiꝰ
nit qnͣ post głam resurrectio¬
nis cũ discipłis comedit serteut
supiꝰ dictũ ẽ in hanc expͥentiã
pͥmꝰ comedendo noscit᷑ cecidisse:
Ecce ad eandem / adam scd̃s comedẽ¬
do agnoscit᷑ descendisse.

Expanded text:
ni. Sed non ibi dictum est, ut sciat reprobare malum et approbare bonum, sed eligere bonum. Eligere autem est proprie de bonis optima secernere. Illa ergo comestio post resurrectionem ad electionem boni fuit, in qua quod optimum fuit probavit. Ibi experiendo probavit quid sit inter illum statum quo infirmitas comedere compellit ad carnis refectionem, et inter illum quo charitas comedere consentit ad solam dispensationem. Sed quia malum, ut dictum est, plenius cognoscitur ex comparatione boni, et bonum eadem ratione ex comparatione optimi: illa sane resuscitati comestio non solum valuit ad mali reprobationem, verum et ad boni approbationem, et ad ejusdem electionem. Ad plenitudinem itaque ejus nit, quando post gloriam resurrectionis cum discipulis comedit. Certe, ut superius dictum est, in hanc experientiam primus comedendo noscitur cecidisse; ecce ad eamdem Adam secundus comedendo agnoscitur descendisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ed pͥus uellem dum
ex te si placet audire.
quomodo intelligis qͦd in
ꝓph̃a audis. Si fuerunt tͤs
isti uiri in medio eiusnoe.
damel. & iob. ipsi ĩ iusticia
sua lib̃abunt aĩas suas. Nũ¬
quid inttͥb istis uiris: trestm̃
ꝑsonas accipis: ħ. Mini¬
me ĩmo tͥplex gñs hominũ.
uixta uiroꝵ illoꝵ mores
umuentium. R. Qͥd de illo
dicis quod legis ĩ euangło:
Erunt duo in lecto uno.
H. Ee hic eodem modo duo
si iderimus adiacentia hu¬
ic acceptioni ꝯciñ̾e. R. Scimꝰ
certe qi t̾ra isrł regem habuit
scđm geminum modũ. nã
mͦ ut sic dicam legitumũ. mͦ
habebat ad ult̾inum. Legi¬
timum de tͥbu uida & stir¬
pe dauitica. ad ult̾inum: de
qualib tͥbu alia. Illum uix¬
ta dei institutionẽ. istum
autem illi qui qui de isrł erãt
scđm pͥmam ĩstitutionem
regem habebant. regnabãt
sr̃ ipsos simul & sr̃ uidam.
quando uͦ scdm iisurpatio¬
nem regem opti nebant.
sr̃ ipsos tm̃ mͦ regnabant. ñ
itaq regib regi achar p̃¬

Expanded text:
ed prius vellem ex te, si placet, audire quomodo intelligis quod in propheta audis: Si fuerint tres isti viri in medio ejus, Noe, Daniel et Job, ipsi in justitia sua liberabunt animas suas . Nunquid in tribus istis viris tres tantum personas accipis? HUGO. Minime; imo triplex genus hominum juxta virorum illorum mores viventium. RICH. Quid de illo dicis quod legis in Evangelio: Erunt duo in lecto uno? HUGO. Et hic eodem modo duo si viderimus adjacentia huic acceptioni concinere. RICH. Scimus certe quia terra Israel regem habuit secundum geminum modum. Nam modo, ut sic dicam, legitimum, modo habebat adulterinum. Legitimum de tribu Juda, et stirpe Davidica; adulterinum, de qualibet tribu alia. Illum juxta Dei institutionem, istum autem illi qui de Israel erant, secundum primam institutionem regem habebant, regnabant super ipsos simul, et super Judam; quando vero secundum usurpationem regnum obtinebant, super ipsos tantummodo regnabant, non itaque regibus regi Achaz pr
Abbreviated transcription (Latin):
puer scđ̃m quod puer ÷ an¬
cipiat maloꝵ &e bonoꝵ
modi exꝑientie ꝑitiam hre.
incipiet in isrł carnale regnũ
deficẽ. ⁊ decet̾o nũquam ꝯtĩget
uł de tͥbu uida. uł de qualibet
sui gn̾is tͥbu alia illis regem
hr̃e. Circa nascendi nãq ema¬
nueł nostri tempora regnũ
isrł ad alienigenam tͣnsiit. nã
herodes iam in uidaico ppł̃o
ĩꝑͥalia iura suscepit.

Expanded text:
puer, secundum quod puer est, incipiat malorum et bonorum smodi experientiae peritiam habere, incipiet in Israel carnale regnum deficere, et de caetero nunquam continget, vel de tribu Juda, vel de qualibet sui generis tribu alia, illis regem habere. Circa nascendi namque Emmanuelis nostri tempora regnum Israel ad alienigenam transiit. Nam Herodes jam in Judaico populo imperialia jura suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
no nõ fuerũt: cotidiana
expimẽta latere nõ sinũt.
quia qͥtqͥd ab et̾no ñ fuit
a semetip̃o esse nõ possit.
Alioqͥn aꝑte cõuincit᷑ qr
aliqͥd sibi miciũ existẽdi de¬
dedit sub illo ĩ stanti qñ in
chil habuit qñ oĩno nl po¬
tuit. Q qmͣ sit õmo ĩpos¬
sibile sane mentis hominẽ
nullatenꝰ p̃t lat̾e omnib
itaq illis que esse ceperunt
ex tempore. cõstat esse illud
hr̃e cõmune qd̃ nõ ẽ ab et̾¬
no et eo ip̃o uti iam dcm̃¬
dictũ ẽ nec a semetipso.
Ecce de illo essendi modo
iam diximus de qͦ dubita¬
re nõ possumꝰ ut pote illd̾

Expanded text:
o non fuerunt, quotidiana experimenta latere non sinunt. quia quidquid ab aeterno non fuit a semetipso esse non possit; alioquin aperte convincitur quia aliquid sibi initium existenddedit sub illo instanti, quando nihil habuit, quando omnino nil potuit, quod quam sit omnino impossibile, sanae mentis hominem nullatenus potest latere. Omnibus itaque illis, quae esse coeperunt ex tempore, constat illud habere commune, quod non est ab aeterno, et eo ipso, ut jam dictum est, nec a semetipso. Ecce de illo essendi modo jam diximus, de quo dubitare non possumus, utpote de illo,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso nec a semetipso. o
billo itaq rerũ gn̾e
incipere debemꝰ de qͥb
nullo modo dubitare possu-¬
mus et ꝑ illa que ꝑ expe-¬
rienciam nouimꝰ rõcinan

Expanded text:
ipso, nec a semetipso. b illo itaque rerum genere incipere debemus, de quibus nullo modo dubitare possumus, et per illa quae per experientiam novimus, ratiocinan
Abbreviated transcription (Latin):
b nr̃is impͥmere. qͦd maxi¬
me expedit memoriter re¬
tinere: Scimus aũ qr initi¬
um omnis peccati suꝑbi a.
Scimus qr ante ruiam exal¬
tabitur cor. Qui gͥ moꝵ rui¬
nam timet p̃ oĩb contra su¬
ꝑbiã uigilare debr. Ualet
aũ maxime ad conterendã
suꝑbiam. & ad uere humili¬
tatis custodiam. semꝑ aĩmo
retinẽ. quia ille qui solet
suꝑbis refistere. potest cum
uoluerit gradientes insuꝑbia
humiliarez Hoc nos nabugo¬
donosor uerbo. hoc nos docu¬
it exemplo. quod quomͦ uł
q̃n uoluerit gradientes in
suꝑbia humiliare possit:
e triplici uicio mu me

Expanded text:
bus nostris imprimere quod maxibus nostris imprimere quod maxime expedit memoriter retinere? Scimus autem quia initium omnis peccati superbia . Scimus quia ante ruinam exaltabitur cor . Qui igitur morum ruinam timet, prae omnibus contra superbiam vigilare debet. Valet autem maxime ad conterendam superbiam, et ad verae humilitatis custodiam semper animo retinere, quia ille, qui solet superbis resistere, potest cum voluerit gradientes in superbia humiliare. Hoc eos Nabuchodonosor verbo, hoc nos docuit exemplo, quod quomodo vel quando voluerit, gradientes in superbia humiliare possit. e triplici
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius ad eius cognitionẽ ꝓfi¬
cimus. Omĩa gͥ oꝑa eius quia
om̃s uie eius iudicia. & oĩa
iudicia eius uera. qr inueri¬
tate facta. Nos sepe ĩuidiciis
nr̃is erramꝰ. unde fit sepe ut¬
& nocentes absoluamꝰ. & in¬
nocentes condempnemus.
S absq dubio quẽ latere
nicħ pot̾̃. in suo iudicio erra
tradictione ulla pietas illa
diuna in omnib que miseri¬
cordit̾ ĩpendit. equitatis metaᷤᷤ
non deserit. Nos sepe cum
pietate mouem᷑. eqͥtatis limi¬
tes transgredim᷑. & in eo sepe
quod miscl̃iam impendere
nos credimus contra usticiã
actitamꝰ. S suꝑna pietas sic
miscdie sue oꝑa dispensat.
ut in his omnib nicħ contͣ
iustieiam agat nichil iniquũ
committat. Uie itaq eius iu¬
dicia sunt quia ab equitatiᷤ
tenore. & usticie rectitudĩe
non recedunt: Et gradien¬
tes insuꝑbia pot̾ humilia¬
re. Quid queso solum hoc eũ
posse dicit. de quo ueracit̾ ꝯs-¬
to credendumẽ forte illud
illud p̃omnib uoluit sensi¬

Expanded text:
tionem proficimus. Omnia igitur opera ejus, quia omnes viae ejus judicia, et omnia ejus vera, quia in veritate facta. Nos saepe in judiciis nostris erramus, unde fit saepe ut nocentes absolvamus et innocentes condemnemus. Sed absque dubio quem latere nihil potest, in suo judicio errartradictione ulla pietas illa divina, in omnibus, quae misericorditer impendit aequitatis metas, non deserit. Nos saepe, cum pietate movemur, aequitatis limites transgredimur, et in eo saepe quod misericordiam impendere nos credimus, contra justitiam actitamus. Sed superna pietas sic misericordiae suae opera dispensat, ut in his omnibus nihil contra justitiam agat, nihil iniquum committat. Viae itaque ejus judicia sunt, quia ab aequitatis tenore et justitiae rectitudine non recedunt, et gradientes in superbia potest humiliare. Quid, quaeso, solum hoc eum posse dicit, de quo veraciter conerto credendum est, forte illud illud prae omnibus voluit sensi
Abbreviated transcription (Latin):
grã pꝰse ĩtłłige̾: det᷑ exaspirãte gr̃a p̾se
ĩplere.Siuixͣ eiꝰd̾ nabugodonosor
siłitudinẽ regnum tuũ recepisti.
si passionib tus dñari po¬
tiusti si bonos affectꝰ in bono
posse ex̾cere accepisti lauda
magnifica. głifica. ut qui
accepisti grãm ꝓficiendi. ac¬
cipias parit & grãm ꝑ seue¬
randi. Libent̃ ergo lauda
summe bonum. głifica sũme
beatum. magnifica maiesta¬
te ĩmensum. et̾nitate infinitũ.
Quia omnia oꝑa eius uera &
uie eius iudicia.

Expanded text:
intelligere, detur ex aspirante gratia, posse implere. Si juxta ejusdem Nabuchodonosor similitudinem, regnum tuum recepisti, si passionibus tuis dominari potuisti, si bonos affectus in bono posse exercere accepisti, lauda, magnifica, glorifica, ut qui accepisti gratiam proficiendi, accipias pariter et gratiam perseverandi. Libenter ergo lauda summe bonum, glorifica summe beatum, magnifica majestate immensum, aeternitate infinitum. Quia omnia opera ejus vera et viae ejus judicia.
Abbreviated transcription (Latin):
landat magnificat atq głi¬
ficat. Suꝑuis laudaiit cũ
sensum accep̃. & qr beneficiis
duunis in gratꝰ non fuit ad
ma¬
iora ꝓuehi meru¬
it.
nam regnum
amit sum cum magnifi¬
centie amplificatione accepit.
Accepto autem regno it̾m
laudat. it̾m magnificat.
unde & faccum est. ne tt̾m
contumeliose amittat qͦd & hu¬
miliatus recepit. & iam cum
deuotione possedit. Accepto
bñfit̾o lauda ⁊ tu. uͥ m̃eariᷤ admaiora
ꝓfice ꝓmotꝰ adsublimiora nich̃ ominꝰ
lauda. uͥ m̾earĩ ũ p̃is ꝑseu̾are. Si uxxͣ sil̃i¬
tudinẽ nabugodonosor sñsũ tuũ re¬
cepisti. si q̃ agẽda s̃ ĩ tdłig̾e. potiusti.

Expanded text:
dat, magnificat atque glorificat. Superius laudavit cum sensum accipit, et quia beneficiis divinis ingratus non fuit, ad majora provehi meruit. Nam regnum amissum, cum magnificentiae amplificatione accepit. Accepto autem regno, iterum laudat, iterum magnificat. Unde et factum est, ne iterum contumeliose amittat quod et humiliatus recipit et jam cum devotione possedit. Accepto beneficio, lauda et tu, ut merearis ad majora proficere, promotus ad sublimiora nihilominus lauda, ut merearis in ipsis perseverare. Si juxta similitudinem Nabuchodonosor sensum tuum rece
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ est ⁊ qd̃ actualitꝰ nõ ẽ.
t cũ uere om̃ipotẽs
sit quitquid est. aut
euis opatione aut eiꝰ ꝑmis¬
sione subsistit. Nam qͥtqͥd
fit nisi ad nutũ eius fieret
ꝓcul dubio omĩpotens nõ
esset. Eius itaq face̾ est
a se fieri uelle. Eius pati
Et sicut om̃e eus pati: ẽ
sine omni passione. ⁊ cõpa¬
ti sine ꝓpassione. sic omne
euis ag̾e: ẽ sine sui agita¬
cione. ⁊ indeficiens face̾ si¬
ne fatigatione. Sz si eus
face̾ est idẽ qd̃ a se fi̾ uelle:
nũqͥd qñ aliquid facit qd̃
prius nõ fuit. nũqͥd inꝙͣ

Expanded text:
d actualiter non est. Et cum vere omnipotens sit, quidquid est aut ejus operatione, aut ejus permissione subsistit. Nam quidquid fit, nisi ad nutum ejus fieret procul dubio omnipotens non esset, ejus itaque facere est a se fieri velle, ejus autem Et, sicut omne ejus pati est sine omni passione, et compati sine propassione, sic omne ejus agere est sine sui agitatione, et indeficiens facere sine fatigatione. Sed, si ejus facere est idem quod a se fieri velle, nunquid quando aliquid fecit quod prius non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
uelle suũ uariare nõ põt
Qd̃ gͦ semel uoluit: sẽꝑ
uoluit. nũqͥd gͦ q̃ uolẽdo
fecit ab et̾no fecit. quia ut
fieret ab et̾no uoluit. Et
si fecit q̃ fu tura sunt nũqͥd
adhuc facit et faciet que
iam p̃ti̾ta sunt et de cet̾o
futura nõ erũt nũqͥd ꝑse¬
uerat faciendo sicut et uo¬
lendo. Et cũ aliquid esse de¬
sinit. nũquid hr̃e desiit
qd̾ prius habuit uł habe̾
incipit. qñ aliqͥd esse inci¬
pit qd̃ prius nõ fuit. nã
est possideri nõ p̃t. S oĩ¬
potens possessor nec põt
ditesce̾ nec ĩ sua ditione
decresc̾e. Quid gͦ. s uide ne
forte hoc ip̃m qd̃ actualit̾
est excellencius sit ubi¬
actualit̾ nõ est ꝙͣ ubi actu¬
alit̾ est. nã hic est tnͣsito

Expanded text:
elle suum variare non potest. Quod ergo semel voluit, semper voluit. Nunquid ergo quae volendo fecit ab aeterno fecit, quia ut fieret ab aeterno voluit? Et si fecit quae futura sunt, nunquid adhuc facit et faciet quae jam praeterita sunt, et de caetero futura non erunt? Nunquid perseverat faciendo sicut et volendo? Et cum aliquid esse desinit, nunquid habere desinit quod prius habuit? vel habere incipit, quando aliquid esse incipit, quod prius non fuitpossideri non potest, sed omnipotens possessor nec potest ditescere, nec in sua ditione decrescere. Quid ergo? Sed vide ne forte hoc ipsum quod actualiter est excellentius sit ubactualiter non est quam ubi actualiter es
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ quid aliud
ꝙͣ tres aliqͦs significamꝰ
iuxta intelligentiã scd̾m¬
quã accipimus ꝑsonam
in singulari Iuxta eandẽ
ꝓrsus intelligenciã accipi¬
mus eã. ⁊ ĩ płali / nisi ꝙ hic
plures illic unus solus
datur intelligi. Cum dr
ꝑsona: pro certo ĩtlligitͦ
aliquis unus qui tñ sit
tres ꝑsone: absq dubio
intelligunt ᷑ tres aliqui qͦ¬
rum tñ unusqͥsq sit sb̾stã¬
cia rõnalis nature s ut ͫ
sint ples an omnes una
eadẽq sb̾stancia nichil ĩt̾¬
est quantũ ad ꝓprietatẽ
iudicant homines iuxta
iuxta id qd̾ rõcinacio di¬
ctat. ꝑsonas quidẽ hũa¬
nas uidemus: diuina ᷤ au¬
tẽ uidere nõ possimmꝰ. In
natura hũana qͥt ꝑsone
cotidiana exꝑiencia de
diuinis sumilia estimare.
In tantũ enĩ carnał aĩmꝰ
acquiescit eis q̃ ꝑ exꝑien¬
ciam didicit ut uix aliqͣd
credere queat qd̃ eis que ex¬
periendo nouerat ex aliqͣ si¬
militudine nõ appinquat.
sz qui ad fidẽ dormitat. saltẽ

Expanded text:
dicimus, quid aliud quam tres aliquos significamus? Juxta intelligentiam squam accipimus personam in singulari, juxta eamdem prorsus intelligentiam accipimus eam et in plurali, nisi quod hic plures, illic unus solus datur intelligi. Cum dicitur persona, pro certo intelligitur aliquis unus qui tamen sit dubio intelliguntur tres aliqui, quorum tamen unusquisque sit substantia rationalis naturae. Sed utrum sint plures, an omnes, una eademque substantia, nihil interest quantum ad proprietatem judicant homines juxta juxta id quod ratiocinatio dictat. Personas quidem humanas videmus, divinas autem videre non possumus. In natura humana quot sunt quotidiana experientia de divinis similia aestimare. In tantum enim carnalis animus acquiescit eis quae per experientiam didicit, ut vix aliquid credere queat, quod eis quae experiendo noverat, ex aliqua similitudine non appropinquat. Sed qui ad fidem dormitat, saltem
Abbreviated transcription (Latin):
salutꝭ est ꝓuidencia que
nec indyabolo nec ĩmũdo nec in
carne fuit qr et dyaᷝ cecidit ꝑ elacõnẽ
⁊ mũdꝰ ꝓuanitatem corrupit᷑ ⁊ caro per
uoluptatem inf̾mat᷑ dyabola ꝑ suꝑbiani
Que autem suꝑ dyabolo uel mũdo int̾pta¬
ti sumꝰ adhereticos uel carnem referre
possumꝰ. heretiti raptores spiritales t̾rã
sanctam inuadentes ⁊ scpturas canõitas
ꝑuertentes indixerunt linguas suas acu¬
erunt artũ suũ rem amara incenderunt
ut sagictent inotult᷑ in maclatũ. Contra
quos abdias sub ꝑsona filii ꝓpħicum in¬
tentat eloquiũ dicens. surgite inquit ⁊
sanitati fidei ꝓfeit ꝯtͣria ñtilla ad pris
et filii ⁊ sp̃t saucti ꝓfert imuriam Ideo
eoꝵ expugnare decreuit clemetiami. Dur¬
gite ⁊ ꝯsurgamꝰ ⁊cͣ. Arrius minore pr̃e
filiũ macedomiꝰ utroq minorẽ asserit
ꝑaclitum sabelliꝰ ip̃m pr̃em quẽ filium
manicheꝰ n̾ bñ negat carne factũ. ⁊ aliq
ꝙ unũ est ꝑn̾se diuidit alt̾ u̾o ꝙ dĩsum¬

Expanded text:
salutis est providentia, quae nec in diabolo, nec in mundo, nec in carne fuit; quia et diabolus cecidit per elationem, et mundus per vanitatem corrumpitur, et caro per voluptatem infirmatur. Diabolus per superbiam, Quae autem super diabolo, vel mundo interpretati sumus, ad haereticos, vel carnem referre possumus. Haeretici raptores spirituales terram sanctam invadentes, et Scripturas canonicas pervertentes induxerunt; linguas suas acuerunt, arcum suum, rem amaram, intenderunt, ut sagittent in occultis immaculatum . Contra quos Abdias sub persona Filii propheticum intentat eloquium dicens: Surgite, inquit, et sanitati fidei profert contraria, multa ad Patris, et Filii et Spiritus sancti profert injuriam. Ideoeorum expugnare decrevit dementiam. Surgite et consurgamus, etc. Arius minorem Patre Filium, Macedonius utroque minorem asserit Paracletum, Sabellius ipsum Patrem Filium; Manichaeus Verbum negat carnem factum: et alter quod unum est perverse dividit, alt
Abbreviated transcription (Latin):
purgabit᷑ ulconis ⁊ innotens igne Io¬
cundabit᷑ dilecconis. huic saluaton de
sẽ ip̃o. Michi uindictam ⁊ ego retribu¬
am. Item idem. uiuo ego in quit dñs
qr michi flectet᷑ om̃e geno ⁊ omnis
lingua conficebit᷑ michi Et hoc est qd̾
subdit̃ ee nomo scrutati sunt esan in¬
uestigauerunt abstondita t eiꝰ esq ad
tiiũ emiserunt te. Upus eñ ⁊ eius

Expanded text:
ultionis, et innocens igne jucundabitur dilectionis. Hinc Salvator de seipso. Mihi vindictam, et ego retribuam . Item idem: Vivo ego, inquit Dominus, quia mihi flectetur omne genu, et omnis lingua confitebitur mihi . Et hoc est, quod subditur: Quomodo scrutati sunt Esau investigaverunt abscondita ejus; usque ad terminum emiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Uidete qd ego sum solus ⁊ nõ fit
alius deꝮ p̃ter me. Ego occidam ⁊ ego
uiue faciam ꝑcuciam ⁊ ego sanabo et
nõ est qui possit de manũ mea eruere
Si destruxero nemo edificat si inclu¬
sero nemo est qui aperiat Nullꝰ michi
similis infortib nemo inlegis latorib
sc̃itate sum magnifica t̾ribilis atq lau¬
dabilis ⁊ faciens mirabilia Qduec
secularꝭ agere potencia n ͨ suꝑstico pe-¬
scifera nec manis pħiã potuit mea po¬
tencia mea sapiencia mea benignitas
ualuit. Potencia mea destruxit sãpia
eificauit bemgnitas ornauit. destruy
error falsicatem edificauit dogmat u
ueritatem ornauit in frindẽdo Rarisma

Expanded text:
us, et non sit alius Deus praeter me. Ego occidam, et ego vivere faciam; percutiam, et ego sanabo; et non est qui possit de manu mea eruere. Si destruxero, nemo aedificat; si inclusero, nemo est qui aperiat . Nullus mihi similis in fortibus, nemo in legislatoribus; sanctitate sum magnificus, terribilis, atque laudabilis, et faciens mirabilia. Quod nec saecularis agere potentia, nec superstitio pestifera, nec inanis philosophia potuit, mea potentia, mea sapientia, mea benignitas valuit. Potentia mea destruxit, sapientia aedificavit, benignitas ornavit. Destruxit errorum falsitatem; aedificavit dogmatum veritatem; ornavit inf
Abbreviated transcription (Latin):
unde sese deuote cͤatori subst̾ne̾ debu-
it i pigui c̾uice armatꝰ adu̾sꝰ eum
pociꝰ intumuit dicit gͦ ad eũ. Ecce ꝑ¬
milũ sẜ̃u gentilem cultu ꝯtep̃tbilem
actu dedite hot est iusto iudicio
intelligencia ueritat᷑ gentilem ritu¬
accõne inquitat᷑. Ad cumulũ u tue ma¬
licie inflauit te uenta suꝑbie cuiq ex-¬
igente m̾ito in infidelitatis tenebras
⁊ erroꝵo caliginem incidisti nec hus
u̾taten mendatiu aucumando alios
ad ruiam adduxisti. hunic est qd̾ se᷑¬
Suꝑlua cordis tui extulit te habita¬
teiii in scissurꝰ petre exaltanteni solui
tuu qui dicis incorde tuo. Quis me de¬
trahet int̾ram. Intuere ordinem mis¬
ie cursũ cadendi ⁊ forma informem
a deo recedendi Tumor pcedit suꝑ¬¬
bie tenebre secunt᷑ ignorancie ifide
tulit te. tumor ostendit᷑ suꝑbie ꝑ pe-¬
tram infidelitat᷑ ignorancie ꝑ scissu.¬
ras stismata ydolat̾e. ꝑ habitantem
ꝯsensu ĩmũdicie ꝑ exaltantem solui
p̃dicaconem malit̾ie. In eo qͦd dicit in

Expanded text:
unde sese devote Creatori substernere debuit, inde pingui cervice armatus, adversus eum potius intumuit. Dicit ergo ad eum: Ecce parvulum sensu, gentilem cultu, contemptibilem actu, dedi te, hoc est justo judicio intelligentia veritatis, gentilem rituactione iniquitatis. Ad cumulum vero malitiae inflavit te ventus superbiae, cujus exigente merito in infidelitatis tenebras, et errorum caliginem incidisti. Nec hisveritatem mendacium autumando, alios ad ruinam adduxisti. Hinc est quod se habitantem in scissuris petrae, exaltantem solium tuum: qui dicis in corde tuo quis me detrahet in terram? Intuere ordinem miseriae, cursum cadendi, et formam informem a Deo recedendi. Tumor praecedit superbiae, tenebrae sequuntur ignorantiae, infideltulit te, tumor ostenditur superbiae; per petram, infidelitas ignorantiae; per scissuras, schismata idololatriae; per habitantem, consensum immunditiae, per exsultantem solium, praedicatio malitiae. In eo q
Abbreviated transcription (Latin):
qui fus fl̃aye dixant annna tarin ancil¬
or ꝑticipauerant hn astutias demonũ
mudi curas carnis illecebras subtilius
dist̾nit celeriꝰ de phendunt sagaciq uidi¬
cant uiriliꝰ damꝑnant. p̾ꝰ namq collegit

Expanded text:
qui qui orum participaverant, ii astutias daemonum, mundi curas, carnis illecebras subtilius discernunt, celerius deprehendunt, sagacius judicant, virilius damnant. Prius namque collegit
Abbreviated transcription (Latin):
in sidiatores ꝑ uitat doct̾na. hunc ꝑsalo¬
mone de stã młiere dicit᷑ Suidonem
fecit ⁊ uendidit ⁊ cingulũ tͣdidit canaseo
in linteo sindonis subcilitas designatur
p̃dicaconis. hanc sindonem eccia fecit
⁊ bendidit qr fidem quã credendo texne¬
rat loqudo dedit et infidelib uitani
recte qusatonis accepit Que ⁊ cananes
cingulũ tͣdidit qr ꝑ uigorem demonstͣte
iusticie fluxa oꝑa gentilitatꝭ astrinxoit
ut hoc ꝙ p̃cipitur uiuendo teneat᷑. p̃di¬
catores gͦ suos dñs q̃rendo ancillas in-¬
uenit ꝑmutando amicos facit ditando ne¬
gociatores reddit. dicatos u̾tutibus usq
ad ex̾cendim fidei negociũ ꝑducit. ut me¬
bra dyaͭ ⁊ filios huiq seculi intͤpando ⁊
suadendo tanto seuenꝰ incidant qͣnto
et amici facti amort ueritat᷑ semetipsos
ydonei effecti in semetipis amplissimas
u̾tũtũ apoth̾etas mõstrant. Dicit gͦ abdias
sub ꝑsona domini. qui conmedunt panem
tecum ponent insidias subt̾ te qr uidelic

Expanded text:
 doctrinam. Hinc per Salomonem de sancta muliere dicitur: Sindonem fecit et vendidit, et cingulum tradidit Chananaeo . In linteo sindonis, subtilitatis designatur praedicationis. Hanc sindonem Ecclesia fecit et vendidit; quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo dedit, et in fidelibus vitam rectae conversationis accepit. Quae et Chananaeo cingulum tradidit; quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis astrinxit, ut hoc, quod praecipitur, vivendo teneatur. Praedicatores ergo suos Dominus, quaerendo ancillas invenit, permutando amicos facit, ditando negotiatores reddit, ditatos virtutibus usque ad exercendum fidei negotium perducit, ut membra diaboli et filios hujus saeculi increpando, et suadendo tanto severius incidant, quanto et amici facti amore veritatis semetipsos s negotiatores idonei effecti, in semetipsis amplissimas virtutum apothecas monstrant. Dicit ergo Abdias sub persona Domini: Qui comedunt panem tecum, ponent insidias subter te; quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ismuat nũit ⁊ qd ipi agant qui mit¬
tunt᷑ adiungat
Equit᷑ meodem Iob. Concident
eum amiti. ducident illum ne¬
gociatores. Quos dñs per Iob
ancillas amicos negociatores uocat hos
abdias fedãtos pacifitos quiuas nĩcupat
dem eosdem muasores illusores isidi¬¬
atores noĩat. Sancti etem ꝓdicatores
p̾ꝯ fuerunt ancille ꝑ formdinem dem
facti sunt amici ꝑfidem dem̃ negociato¬
res ꝑ pdicatonis actonem p̾ꝰ inꝙͣ fedati

Expanded text:
iam quid ipsi agant, qui mittuntur, adjungit. Sequitur in eodem Job: Concident eum amici, divident illum negotiatores . Quos Dominus per Job ancillas, amicos, negotiatores, vocat: hos Abdias foederatos, pacificos, convivas nuncupat. Deinde eosdem invaseres, illusores, insidiatores nominat. Sancti etenim praedicatores prius fuerunt ancillae per formidinem, deinde facti sunt amici per fidem; deinde negotiatores per praedicationis actionem: prius, i
Abbreviated transcription (Latin):
uocarent qr p̃dicatores inf̾mos abiec¬
cosq hre studuit qͥ fideles populos
Ad spiritalis patrie suꝑna edificia col¬
ligerent. unde dũs in ewangelio natha¬
uaelem laudat n ͨ tñ insorte p̃dicaciũ
mu̾at qr ad p̃dicandũ euum t̃les benire
debuerant qui de luce ꝓp̾a ml habebat

Expanded text:
vocarent, quia praedicatores infirmos abjecvocarent, quia praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, qui fideles populos ad spiritalis patriae aedificia superna colligerent. Unde in Evangelio Dominus Nathanaelem laudat , nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant, qui de laude propria nihil habebant,
Abbreviated transcription (Latin):
illuserunt ei seuia hni qui mũdo cu-¬
riosiq seruierant qui ysolat̾e deno¬
ciꝰ tultũ exhibuerant ꝑqmod contͣ
mudũ p̃dicaconis erexerunt gladium
contͣ cultũ ydolate fidei obieterunt
stutu contͣ boraginem carnalis ꝯcũpiẽ
fidei ueritatem. Scdo miraculor õstẽ¬
dendo claritateu. Testio torporalem
sustinendo passionem. hint dominꝰ
ad iob de dyabolo. Aunꝙ legabis en
ancillis. Inseruis et si despecta ꝗdico
ꝯdicone parit sexq̃ Iacet. dñs antem
dyabolũ uł mũdum antillis suis ligae̾
se asserit qr ad nr̃ani redemp̃cõneoi
ueniens ⁊ suos conͣt mudu p̃dicatores
mittens relict̃ sapientib insipientes
relict̃ fortib debiles. relict diuitib
elegit pauꝑes. Ancillis ergo suis dñs
fortitudinem ⁊ muidi pompa deiecit
quia accestante paulo. infirma mmnidi
elegit deus ut ꝯfundat forcia unde
bene ꝑ salomonem dicit᷑. In edificatoe
domq sapientie int̾ cetera. Ancillas suas
misit que nos ad artem ⁊ ciuitat᷑ mena

Expanded text:
qui mundo curiosius servierant, qui idololatriae devotius cultum exhibuerant, postmodum contra mundum praedicationis erexerunt gladium, contra cultum idololatriae fidei objecerunt scutum, contra voraginem carnalis concupiscfidei veritatem; secundo miraculorum ostendendo claritatem; tertio corporalem sustinendo passionem. Hinc Dominus ad Job de diabolo: Nunquid ligabis eum ancillis tuis? In servis etsi despecta conditconditione sexus jacet. Dominus autem diabolum, vel mundum ancillis suis ligare se asserit; quia ad nostri redemptionem veniens, et suos contra mundum praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortioribus debiles, relictis divitibus elegit pauperes. Ancillis ergo suis Dominus fortitudinem, et mundi pompam dejecit; quia, attestante Paulo: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Unde bene per Salomonem dicitur, in aedificatione domus sapientiae inter caetera: Ancillas suas misit, quae nos ad arcem, et civitatis moenia
Abbreviated transcription (Latin):
possidet uniusa esau ꝑscrutat᷑ abston-¬
dita uñũ ꝙ̃ que ad t̾mini suũ ducit dũ
iusto uidicio ꝓciuꝰ cũq mĩto finem de¬
bĩtũ singulis inꝑonit. huic psalmus
⁊on ẽ inquit qui se abstondat a calo¬
re eiꝯ. Calor dei criplex esse legitur
Est eñi aliꝰ extͤme dãpnaconis alius
pie ultionis alius grate dilectionis
De p̾mo legit᷑ Ignis succensꝰ est ĩfuroe̾
meo ⁊ ardebit usq ad in ferm nouĩssia

Expanded text:
universa; Esau perscrutatur abscondita: unumquemque ad terminum suum ducit, dum justo judicio pro cujuscunque merito finem debitum singulis imponit. Hinc Psalmista: Non est, inquit, qui se abscondat a calore ejus . Calor Dei triplex esse legitur. Est enim alius extremae damnationis; alius piae ultionis, alius gratae dilectionis. De primo legitur: Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima