comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonis astruit. si recte intelligatur. Nam
ipsi et pat̃ et filius ẽẽ non posset. Sed qͥs
sensus ħ capiat: quomͦ unus ad alium
sit alius in ꝑsona idem in essentia: Si
exemplũ queris nusꝗͣ creaturarũ inue¬
nis. qd̾ tͥ satisface ualeat. si rationẽ con¬
sulas. omĩs humana rõ reclamat. In¬
ret. Merito gͦ in huiꝰ misterii reuelatio¬
ne auditor cadit. sensus deficit. humana
rõ succumbit. Merito tał reuelatio ñ ẽ
facta nͥ in monte: neq enĩ mist̾ii huiꝰ
tam ꝓfunda. sublimitas. et tam subli¬
mis ꝓfunditas debuit manifestari ĩ
ualle. Qui enĩ ꝯu̾satione uł cogitatio¬
ne adhuc in imo st̃: huiꝰ muneris
dignatione in dignos se eẽ ostendt̃.
Ascendat gͦ homo ad cor altum. ascẽclat ĩ
montẽ istum: si uult illa caꝑe. si uult illa
cognosce̾. que sunt supra sensum huma¬
num. Ascendat ꝑsemet ipsũ. sup̃ semet ip¬
sum. ꝑcognitionẽ sui: ad cognitionẽ di.

Expanded text:
personis astruit, si recte intelligatur. Nam personis astruit, si recte intelligatur. Nam ipsi, et Pater et Filius esse non posset. Sed quid sensus hoc capiat, quomodo unus ad alium sit, alius in persona, idem in essentia? Si exemplum quaeris, nusquam creaturarum invenis, quod tibi satisfacere valeat, si rationem consulas, omnis humana ratio reclamat. Inret. Merito ergo in hujus mysterii revelatione auditor cadit, sensus deficit, humana ratio succumbfacta nisi in monte neque enim mysterii hujus, tam profunda sublimitas, et tam sublimis profunditas debuit manifestari in valle. Qui enim conversatione vel cogitatione adhuc in imo sunt, hujus muneris dignatione indignos se ostendunt. Ascendat ergo homo ad cor altum ascendat in montem istum, si vult illa capere, si vult illa cognoscere, quae sunt supra sensum humanum. Ascendat per semetipsum supra semetipsum. Per cognitionem sui, ad cognitionem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
io mͦ euangłista hoc dic̾e auderet. Hic
est inquit filius ms̃ in q̃ m̃ cõplacui.
Certe si filiꝰ aliud quam pat̾ ẽet: pos¬
set patri in filio cõplace̾. s ipse sibi pa¬
ter in filio complac̾e̾ ñ posset Quid ẽ
dicere complacui. nͥ qͣmꝰ pacui michi
in memet ipso. ita placu mͥ in filio:
An forte in eo qd̃ dicit mͥ cõplacui. in
hoc suo bñ placito sotiũ se habere o¬
stendit: Quia quomͣ pat̾ cõplacet in
filio. sic in filio complaet et spũi sc̃õ.
Uel forte iccirco dr̃ cõplacui ut iñ
detur intelligi quia. quom̃ pat̃ sibi com¬
placet in filio. sic sibi nimirũ ꝯplacet in
spũ scõ. Quid horum rectiꝰ dr̃. An po¬
tius totũ hoc quã unũ hoꝵ aliqd̃ singła¬
rit intelligitur: Hec adhuc u̾ba alit̾
atq aliter distingui possent: si ad miste¬
rii ꝓfunditatẽ intimandã minus ista
suffic̾e̾nt. Certum est autẽ qr qͥcqͥd hoꝵ
eligitur: ũnitatẽ substantiȩ in diu̾sis

Expanded text:
lo modo evangelista hoc dicere auderet: Hic lo modo evangelista hoc dicere auderet: Hic est, inquit, Filius meus in quo mihi complacui. Certe si Filius aliud quam Pater esset, posset Patri in Filio complacere, sed ipse sibi Pater in Filio complacere non posset. Quid est dicere complacui, nisi quomodo placui mihi, in meipso, ita placui mihi in Filio. An forte in eo quod dicit, mihi complacui, in hoc suo beneplacito socium se habere ostendit? Quia quomodo Pater complacet in Filio, sic in Filio complacet et Spiritui sancto. Vel forte idcirco dicitur complacui, ut inde detur intelligi, quia quomodo Pater sibi complacet in Filio, sic sibi nimirum complacet in Spiritu sancto. Quid horum rectius dicitur? An potius totum hoc, quam unum horum aliquod singulariter intelligitur? Haec adhuc verba aliter atque aliter distingui possent, si ad ministerii profunditatem intimandam, minus ista sufficerent. Certum est autem, quia quidquid horum eligitur, unitatem substantiae in diversis
Abbreviated transcription (Latin):
discipłoꝵ figuratur.: nͥ quod trium
in tͥbꝰ discipłis. sensus uidelicet. me¬
morie. rõĩs defectꝰ ostendit᷑. Ibi enĩ
sensus corporeus. ibi ext̾iorum memoria.
ibi ratio humana int̾cipitur: ubi meis
supra semet ipsam rapta insuꝑna. ele¬
uatur. Attendamꝰ quam incõp̃hen¬
sibile sit quod pat̾̃na uox insonuit:
et intelligemus quam recte auditor
succumbit. Hic ẽ inqͥt filiꝰ ms̃ dilectꝰ in
qͦ mͥ complacui. Aliud ẽ dic̾e cõplacui.⁊
aliud ẽ dice̾ complacuit et tam̃ hoc unꝰ.
aliud alt̃ euangłistiposuit. Consequens
est autem. ut si ibi ueracit᷑ dictũ ẽ com¬
placii sensiis qui ab alio ȩuangłista
ponitur. possit ueracit̃ intelligi. s ñ
potest ꝯũti. Ue et absq itͣictione. in
ipso mͥ complacuit in quo ipse mͥ con¬
placui: sed non statim in quocũq mni¬
chi complacuit. in illo ipse mͥ compla¬
cui. Si gͥ complacui ibi dictũ ñ eẽt. nul¬

Expanded text:
discipulorum figuratur, nisi quod trium discipulorum figuratur, nisi quod trium in tribus discipulis, sensus videlicet, memoriae et rationis defectus ostenditur. Ibi enim sensus corporeus, ibi exteriorum memoria, ibi ratio humana intercipitur, ubi mens supra semetipsam rapta in superna elevatur. Attendamus quam comprehensibile sit quod paterna vox insonuit, et intelligemus quam recte auditor succumbit: Hic est, inquit, Filius meus dilectus in quo mihi complacui . Aliud est dicere complacui, et aliud est dicere complacuit: et tamen hoc unus, illud alter evangelista posuit. Consequens est autem ut, si ibi veraciter dictum est complacui, sensus qui ab alio evangelista ponitur, possit veraciter intelligi, sed non potest converti. Vere et absque contradictione, in ipso mihi complacuit, in quo ipse mihi complacui, sed non statim in quocunque mihi complacuit, in illo ipse mihi complacui. Si igitur complacui ibi dictum non esset, nul
Abbreviated transcription (Latin):
in duob testib Apparent itaq moyses
et hehyas cum dño in hoc moutẽ. apparẽt
autẽ in maiestate. non in obscuritate
litt̾e. s in claritate sp̃alis intelligentie¬
Ecce quã magna sunt quȩ in hoc mon¬
te geruntur .s. ad huc his maiora sunt
quȩ sequunt᷑. Hoc enim totũ discipłi
stantes aspiciunt: nondũ in faciem ca¬
dunt. Nondum paterna uox audit᷑:
ñdũ auditor ꝓsternit᷑. Nondũ rachel
moritur. ñ dum beniamin uascit᷑. Mox
eium ut pat̾na. uox intonuit. discipłos
ꝓstrauit. Ad tonitruũ itaq diuine
uocis auditor cadit: qr ad id qd̃ diui¬
nitus inspirat᷑. humani sensus capaci¬
tas succumbit: et nͥ humane raciocina¬
tionis angustias deserat. ad capiendũ
diuine aspirationis archanũ intelligen¬
tie sinũ non dilatat. Ibi itaq auditor
cadit. uͥ humana rõ deficit. Ibi rachel
moritur. ut beniamun oriatur. Idem
itaq ni fallor ꝑ mortẽ rachel. et casũ

Expanded text:
in duobus testibus. Apparent itaque Moyses in duobus testibus. Apparent itaque Moyses et Elias cum Domino in hoc monte; apparent autem in majestate, non in obscuritate litterae, sed in claritate spiritualis intelligentiEcce quam magna sunt, quae in hoc monte geruntur, sed adhuc his majora sunt ea quae sequuntur. Hoc enim totum discipuli stantes aspiciunt, nondum in faciem cadunt. Nondum paterna vox auditur, nondum auditor prosternitur. Nondum Rachel moritur, nondum Benjamin nascitur. Mox enim ut paterna vox intonuit, discipulos prostravit. Ad tonitruum itaque divinae vocis auditor cadit, quia ad id quod divinitus inspiratur, humani sensus capacitas succumbit, et nisi humanae ratiocinationis angustias deserat, ad capiendum divinae inspirationis arcanum intelligentiae sinum non dilatat. Ibi itaque auditor cadit, ubi humana ratio deficit. Ibi Rachel moritur, ut Benjamin oriatur. Idem itaque, nisi fallor, per mortem Rachel, et casum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m sine teste: nec rata pot̾it ẽẽ quã¬
libet ueri similis reuelatio sine attes¬
testimonia in transtiguratione sua:
siuult ut ñ sit mͥ suspecta claritatis
suȩ lux illa tam magna et tam inso¬
lita. Ut gͦ scđm huius docum̃tum.
in ore duorum uł triũ suũ confirmet
testimonur̃ ad complundã reuelatio¬
nis suȩ u̾itatẽ: non solum figuratiue.
setiã aꝑte scͥpture exibeat auctorita¬
tem. Pulchrũ spctacłm ualdeq iocũ¬
dum. cum in reuelatione ueritatis hĩc
ꝓcedit manifesta ratio: et ad confirma¬
tionẽ reuelationis. illinc occurrit tã
iaꝑta quã figurata locutio. Auoqͥn
ab altitudine timebo. uerens ne for¬
te seducar a demonio meridiano. Uñ enĩ tot
hereses. uñ tot errores. nͥ qr spͣc erroris trans¬
figurat se in angłm lucis: Uides certe q
uterq se transfigurat. xp̃c uidelicet et dia¬
bolus: s. xp̃c lucis suȩ ueritatẽ confirmat

Expanded text:
Christum sine teste, nec rata poterit esse quamChristum sine teste, nec rata poterit esse quamlibet verisimilis revelatio sine attesistus duo testimonia in transfiguratione sua, si vult ut non sit mihi suspecta claritatis suae lux illa tam magna, et tam insolita. Ut ergo secundum hujus rei documentum, in ore duorum vel trium suum confirmet testimonium, ad comprobandam revelationis suae veritatem, non solum figurative, sed etiam apertae Scripturae exhibeat auctoritatem. Pulchrum spectaculum, valdeque jucundum, cum in revelatione veritatis, hinc procedit manifesta ratio, et ad confirmationem revelationis illinc occurrit tam aperta, quam figurata locutio. Alioquin ab altitudine diei timebo, verens ne forte seducar a doemonio meridiano. Unde enim tot haereses, unde tot errores, nisi quia spiritus erroris transfigurat se in angelum lucis? Vides certe, quia uterque se transfigurat, Christus videlicet, et diabolus, sed Christus lucis suae veritatem confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ de reb t̾renis et infimis. S si iam¬
te existimas ascendisse ad cor altum.
et app̃hendisse montẽ illum excelsum:
magnũ: si iam te c̾dis xp̃m uidẽ tͣnsfi¬
guratũ: quicqͥd in illo uideas. qͥcqͥd ab
illo audias non ei facile credas nisi oc¬
currant ei moyses et helias. Scimus
qr in ore duoꝵ uł tͥum stat omne te¬
stimoniũ. Suspecta ẽ mͥ omĩs u̾itas
quã non confirmat scͥpturarũ aucto¬
ritas: nec xp̃m in sua clarificatione reci¬
pio. si non assistant ei moises et helias.
Et in ualle et in montis ascensione xͣ
sepe recipio sine teste: nonquã autem
mmontis u̾tice uł in sua głorificatio¬
ne. Si xp̃c docet me de reb exteriori¬
bus uel de intimis meis facile recipio.
ut pote in his quȩ cõpbare possum ꝓ¬
pͥo exꝑim̃to: uerũ ubi ad alta mens
ducitur. qñ de celestib questio uenti¬
latur. ubi de ꝓfundis reb agitur. in
tante sublimitatis u̾tice non recipio

Expanded text:
nisi de rebus terrenis et infimis. CAPUT nisi de rebus terrenis et infimis. CAPUT te existimas ascendisse ad cor altum, et apprehendisse montem illum excelsum et magnum, si jam te credis Christum videre transfiguratum, quidquid in illo videas, quidquid ab illo audias non ei facile credas, nisi occurrant ei Moyses et Elias. Scimus quia in ore duorum vel trium stat omne testimonium. Suspecta est mihi omnis veritas quam non confirmat Scripturarum auctoritas nec Christum in sua clarificatione recipio, si non assistant ei Moyses et Elias. Et in valle, et in montis ascensione Christum saepe recipio sine teste, nunquam autem in montis vertice, vel in sua clarificatione. Si Christus docet me de rebus exterioribus, vel de intimis meis facile recipio, utpote in his quae comprobare possum proprio experimento, verum ubi ad alta mens ducitur, quoniam de coelestibus quaestio ventilatur, ubi de profundis rebus agitur, in tantae sublimitatis vertice non recipio
Abbreviated transcription (Latin):
ab alto speculationis uertice ꝓspi¬
citur. omĩno diffiniri non pot̃ per
humani sensus prudentiã. Animad¬
u̾te gͦ qr aliam in ualle. et aliam uestẽ
xp̃c habet in monte. In ualle sane ħt
ritas scismatũ scissuras: et iccirco si¬
ue in ualle. siue in monte. ñ induitur¬
xp̃c nͥ uestes integras. S multũ est
int̃ uestẽ integ̃m et uestẽ głosam. Wl¬
tis uestiũ eius differentiã nosse et int̾
uestẽ et uestẽ distinctionẽ aꝑtã acci¬
ꝑe: Si terrena inquit dixi uob̾ et ñ
creditis: quomͦ si dixero uobis cȩlestia
credetis: Distingue gͦ int̾ doct̾nã et doc¬
tnam: et inuenies uestiũ differentiã.
Oquantũ ẽ int̾ doctrinã qua docent̃
t̃rena. et int̾ doct̾nã qua docent̃ cȩle¬
stia: et quidẽ non sine xp̃o. qr sine ue¬
ritate non cognoscunt᷑ uel ista uł illa.
Quid enim uerũ scit᷑: ubi ueritas non
gͦ adhuc in ualle moraris. quãdiu ad
alta non ascendis: non te docet xp̃c

Expanded text:
ab alto speculationis vertice prospiab alto speculationis vertice prospicitur, omnino definiri non potest per humani sensus prudentiam. Animadverte ergo quia aliam in valle, et aliam vestem Christus habet in monte. In valle sane habritas schismatum scissuras, et idcirco sive in valle, sive in monte non induit Christus nisi vestes integras. Sed multum interest inter vestem integram et vestem gloriosam. Vultis vestium ejus differentiam nosse, et inter vestem, et vestem distinctionem apertam accipere? Si terrena, inquit, dixi vobis, et non creditis, quomodo si dixero vobis coelestia credetis? Distingue ergo inter doctrinam et doctrinam, et invenies vestium differentiam. O quantum est inter doctrinam qua docentur terrena, et inter doctrinam qua docentur coelestia, et quidem non sine Christo, quia sine veritate non cognoscuntur, vel ista, vel illa! Quid enim verum scitur, ubi veritas non ergo adhuc in valle moraris, quandiu ad alta non ascendis, non te docet Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ducit eos xp̃c: qui ascendei e ñ uult. nͥ
cum discipłis tͥbꝰ. lungat gͦ studio lec¬
tionis. studiũ oꝑis. et orationis: qui xp̃m
querit hab̾e ducẽ itineris. ductorem
ascensionis. Absq dubio sine ingenti
exercitio. sine frequenti studio sine ar-¬
denti desiderio ad ꝑfectam scientie al¬
titudinẽ mens non subleuat᷑: qr xp̃i ue
sfigia. ꝑfecte non sequit᷑. qui uiã ueri¬
silendũ qd̃ multi montis huiꝰ iam se
credunt app̃hendisse sup̃ma: cum ꝯstet
eos eius uix tetigisse extrema. Sit tͥ
certum signũ ꝙ montis huiꝰ u̾ticem
minime app̃hendisti: si xp̃m clarifi¬
catum ñdũ uidere merusti. Mox
ut te dux tuus xp̃c collocauerit in
summo. apparet tͥ in habitu alio. et
te coram indut᷑ lumine sic̃ uestim̃to:
et sicut euangłista testat᷑. fiunt mox
uestim̃ta eius alba sicut nix. et qua¬
lia non pot̾ fullo fac̾e̾ suꝑ terrã: qr
ille dine sapientie splendor. que

Expanded text:
ducit eos Christus, qui ascendere non vult, nisi ducit eos Christus, qui ascendere non vult, nisi cum discipulis tribus. Jungat ergo studio lectionis studium operis et orationis, qui Christum quaerit habere ducem itineris, ductorem ascensionis. Absque dubio sine ingenti exercitio, sine frequenti studio, sine ardenti desiderio, ad perfectam scientiae altitudinem, mens non sublevatur, qui Christi vestigia perfecte non sequitur, qui viam verisilendum, quod multi montis hujus jam se credunt apprehendisse suprema, cum constat eos ejus vix tetigisse extrema. Sit tibi certum signum quia montis hujus verticem minime apprehendisti, si Christum clarificatum nondum videre meruisti. Mox ut te dux tuus Christus collocaverit in summo, apparet tibi in habitu alio, et te coram induitur lumine sicut vestimento, et sicut evangelista testatur, fiunt mox vestimenta ejus alba sicut nix, et qualia non potest fullo facere super terram, quia ille divinae sapientiae splendor, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in hc̃ montẽ ascendẽ noluit. nec plus ꝙͣ
in hoc oꝑe docem̃ quod sine tͥplici stucdo
ad huius cognitionis celsitudinẽ non
ꝑducim̃. Pstudiũ oꝑis: ꝑstudiũ medi¬
tationis. ꝑ studium rationis paulatim
tionẽ cognitionis. Multa enĩ exꝑuñ
oꝑando: multa inuenimꝰ inuestigando:
multa extorquemꝰ orando. Innumera
siquidẽ que nec ꝑ exꝑientiã oꝑis. nec
ꝑ inuestigationẽ rõnis iuenire uale¬
mꝰ. ꝑ importunitatẽ orationis edoceri
meremur. ex reuelatione diuine inspi¬
rationis. His tͥbꝰ comitib sibi adiunc¬
tis. ueritas in nobis ꝓficit. et in alta se
attollit: et eo usq se ꝑ cotidiana incre¬
m̃ta exaltat. donec p̃dicti montis uer¬
ticem tangat. Q quam multos hodie
uidemꝰ studiosos in lectione. desidiosos
in oꝑe. tepidos in oratione p̃sum̃tes
tam̃ montis huius cacumina posse
app̃hendẽ. S qñ queso app̃hendent:
qui xp̃m ducem non hñt: Neq enum

Expanded text:
in hunc montem ascendere noluit, nec plus quain hunc montem ascendere noluit, nec plus quain hoc opere docemur, quod sine triplici studio ad hujus cognitionis celsitudinem non perducitur. Per studium operis, per studium meditationis, per studium orationis paulatim tionem cognitionis. Multa enim experimur operando, multa invenimus investigando, multa extorquemus orando. Innumera siquidem, quae nec per experientiam operis, nec per investigationem rationis invenire valemus, per importunitatem orationis, edocere meremur, ex revelatione divinae inspirationis. His tribus comitibus sibi adjunctis, veritas in nobis proficit, et in alta se attollit, et eousque se per quotidiana incrementa exaltat, donec praedicti montis verticem tangat. O quam multos hodie videmus, studiosos in lectione, desidiosos in opere, tepidos in oratione, praesumentes tamen montis hujus cacumina posse apprehendere. Sed quando, quaeso, apprehendent, Christum ducem non habent? Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ta: quȩ ducit ad montis euis fastigia Illi
soli ut arbitor sine errore currt̃. illi soli
ipsa fu̾stra laboras. Tam non uult falle̾.
ascensionis: audi et attende qͥs sit fruc tꝰ
ꝑuentionis. ln huuis montis cacumine
iħc transfĩgurat᷑: in ipso moy ses cum
helia uidetur. et sine indice ut̃q cogno¬
seitur: ni ipso uox patris ad filiũ audit̃.
Quid horum non mirabile: quid hoꝵ
non desiderabile: Uis uidẽ xp̃m trans¬
siguratum : Ascende in montẽ istum:
disce cognosc̾e te ipsum. Uis uidẽ et abs¬
ꝙ ullo indice cognosee moysen et hely¬
am: uis absq doc tore. sine expositore
intellig̾e legem et ꝓpħam: Ascende
in montẽ istum: disce cognosc̾e teipsũ.
Uis audire paterni secreti archanum:
Ascende in montẽ istum: disce cogn̾. t ipsũ.
quantum ualeat montis huiꝰ ascensio:
quã utilis sit sui ipsius plena cognitio:¬
S quid hoc eẽ dm̃s qd̃ sine tͥb discipłis

Expanded text:
ta, quae ducit ad montis hujus fastigia. Illi ta, quae ducit ad montis hujus fastigia. Illi soli ut arbitror, sine errore currunt, illi soli ipsa frustra laboras. Tam non vult fallere,ascensionis, audi et attende quis sit fructus perventionis. In hujus montis cacumine Jesus transfiguratur; in ipso Moyses cum Elia videtur, et sine indice uterque cognoscitur, in ipso vox Patris ad Filium auditur. Quid horum non mirabile? quid horum non desiderabile? Vis videre Christum transfiguratum? Ascende in montem istum, disce cognoscere teipsum. Vis videre et absque ullo indice cognoscere Moysen et Eliam, vis absque doctore, sine expositore intelligere legem et prophetiam? Ascende in montem istum, disce cognoscere teipsum. Vis paterni secreti arcanum, ascende in montem istum, disce cognoscere teipsum. quantum valeat montis hujus ascensio, quam utilis sit suis ipsius plena cognitio quid hoc esse dicimus, quod sine tribus discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendẽ et stare fortitudo: inhabitare et
raqiuesce o quanta qualisq beatitudo.
Qiuis ad id oꝑis idoneus. quis hoc mun̾e
digniis: Dñe quis ascendet. dñe quis
requiescet in monte sc̃o tuo: Emitte
lucem tuã et u̾itatẽ tuã: ipsa med ad
nͥ u̾itas in hc̃ montẽ deducit et adducit:
Ipsa duc̃: ipsa ẽ q̃ ꝑduc̃. Libent̃ sequor
ueritatẽ: non habeo suspectum talem
ducẽ. Nouit ueritas duc̾e nescit u̾itas
seduce. S quid est u̾itas: Quid tu di¬
cis doctor bone. doctor. xp̃e quid ẽu̾itas:
Ego sum inquit uia. ueritas. et uita.
Sequatur gͣ u̾itatẽ. qui uult. ascende
n montem. Sequere xp̃m quicumq cu¬
pis ascende in montẽ istum. Docente euã¬
głista didicimꝰ quia assumpsit iħc disci¬
płos suos. petrum uideł. iacobũ et ioħem:
et duxit eos in montẽ excelsum seorsum.
Ducunt᷑ gͦ discipłi iłu sursũ et seorsum
ut possint app̃hendẽ montẽ istũ exelsum.
Uia ardua. uia secreta. et multis incogni¬

Expanded text:
alisque fortitudo, inhabitare, et requiescere, o quanta, qualisque beatitudo! Quis ad id opus idoneus, quis hoc munere dignus? Domine, quis ascendet; Domine, quis stabit in monte sancto tuo? Emitte lucem tuam et veritatem tuam, ipsa me dnisi veritas in hunc montem deducit, et adducit? Ipsa ducit, ipsa est quae perducit. Libenter sequor veritatem non habeo suspectum talem ducem. Novit veritas ducere, nescit veritas seducere. Sed quid est veritas? Quid tu dicis, doctor bone, doctor Christe, quid est veritas? Ego sum, inquit, via, veritas et vita . Sequatur ergo veritatem, qui vult ascendere in montem. Sequere Christum, quicunque cupis ascendere in montem istum. Docente evangelista, didicimus? Quia assumpsit Jesus discipulos suos, Petrum videlicet, Jacobum et Joannem, et duxit eos in montem excelsum seorsum . Ducuntur ergo discipuli Jesu sursum et seorsum, ut possint apprehendere montem istum excelsum. Via ardua, via secreta et multis incogni
Abbreviated transcription (Latin):
tis euagatione abstrac tus. illuc semꝑ
redire. Absq dubio ꝑ multũ usum
tum ut absq ulla laboris difficultate
possis ibi assiduus eẽ: quin immo pe¬
na potius tͥ sit alibi ꝗ̃ ibi morã aliq̃.
face̾. Mira iocunditas in hoc monte
sine labore morari posse: petro atestan¬
te qui tanta et tam insolita suauita¬
te allectus exclamat. bonũ ẽ nos hic
cẽ. O felicem qui potuit in hunc montẽ
ascendere: et mente requiesce. O quã mag
est ascende posse et stare: mauis tamen ẽ
posse inhabitare. posse requiesce̾. Ascendẽ
et stare ẽ uirtutis: in habitare et reqͥesce̾ ẽ
felicitatis. Utrumq utiq magnum.
utrumq ad iniraatione dignũ. Utrũq
ꝓpħa miratur: s illud ꝓmagnituidine
difficult.atis: istud ꝓ magnitudine iocũ¬
ditatis. Ad miratio difficultatis ẽ illa
exdamatio. Quis ascendet ĩ m .d.a. ꝗsĩ¬

Expanded text:
tis evagationem abstractus illuc super tis evagationem abstractus illuc super redire. Absque dubio per multum usum tum, ut absque ulla laboris difficultate possis ibi assiduus esse, quinimo poena potius tibi sit alibi, quam ibi moram aliquam facere. Mira jucunditas in hoc monte sine labore morari posse. Petro attestante, qui tanta et tam insolita suavitate allectus, exclamat: Bonum est nos hic esse . O felicem qui potuit in hunc montem ascendere, et mente requiescere! O quam magnest ascendere posse et stare; majus tamen est posse inhabitare, posse requiescere. Ascendere et stare, est virtutis; inhabitare et requiescere, est felicitatis. Utrumque utique magnum, utrumque admiratione dignum. Utrumque Propheta miratur, sed illud pro magnitudine difficultatis, istud pro magnitudine jucunditatis. Admiratio difficultatis est illa exclamatio: Quis ascendet in montem
Abbreviated transcription (Latin):
in tui cognitione ꝓficis: tantũ ad al¬
tiora semꝑ tendis. Qui ad ꝑfectam
cognitionẽ suꝑuenit. iam montis u̾ti¬
uł qr nequeunt. qui huc usq ascendunt.
Rarum ualde in hc̃ montẽ ascende sed
multo rarius ii eius uttice stare. et ibi mo¬
ram face: rarissimũ autẽ ibi habitare. et
m̃de reqͥesc̾e. Quis inqͥt ascendet in mon¬
tem dñi. aut qͥs . s .i. l.s. eius: Priꝰ ascende ẽ
postea stare. In stando quidẽ laboe s in
ascendendo maior. Multi quidem in
ipsa ascensione defecert̃. ꝓpt̃ ninium
laborẽ ascendendi: multi ab arduo eiꝰ
uertice otius descendert̃. ꝓpt̃ laborẽ stan¬
di. Hoc foctassis eis intolerabile uideba¬
tur: qm̃ ñ solum in hunc montẽ nisi
ꝑ magnum laborem non ascenditur:
uerum etiam non sine magna diffi¬
cultate ibi immorari non datur.S
forte iam ascendisti. iam ibi stare didi¬
cisti: nec hoc sufficiat tͥ. Disce ibi habi¬
tare et mansionẽ face. et qualicũq men¬

Expanded text:
in tui cognitionem proficis, tantum ad alin tui cognitionem proficis, tantum ad altiora super tendis. Qui ad perfectam sui cognitionem pervenit, jam montis vertivel quia nequeunt qui hucusque ascendunt. Rarum valde in hunc montem ascendere, sed multo rarius in ejus vertice stare, et ibi moram facere; rarissimum autem ibi habitare et mente requiescere: Quis, inquit, ascendet in montem Domini, aut postea stare. In stando quidem labor, sed in ascendendo major. Multi quidem in ipsa ascensione defecerunt, propter nimium laborem ascendendi, multi ab arduo ejus vertice ocius descenderunt, propter laborem standi. Hoc fortassis eis intolerabile videbatur, quoniam non solum in hunc montem, nisi per magnum laborem non ascenditur, verum etiam sine magna difficultate ibi immorari non datur. Sed forte jam ascendisti, jam ibi stare didicisti, nec hoc sufficiat tibi. Disce ibi habitare et mansionem facere, et qualicunque men
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ altitudinẽ nititur ascendere: pͥmum
et pͥncipale sit ei studiũ seipsum cogno¬
sc̃e. Magna altitudo scientiȩ: semet ipsũ
ꝑfecte cognouisse. Mons magnus et al¬
tus: plena cognitio rõnalis sp̃e Om̃ĩum
mundanarũ scientiarũ cacumina mors
iste transcendit: omnẽ philosofiã. omnẽ
mundi scientiã ab alto despicit. Nuid
tale aristotiles. quid tale plato inuenit:
quid tanta philosophoꝵ turba tale in¬
uenire potuit: Ue et absq dubio si hc̃
montẽ ingenii sui acumine ascendere
potuissẽt. si ad seipsos inueniendos eoꝵ
eis studia sufficent si seipsos plene cog¬
nouissent numquã idola coluissent.
nunꝗ̃ creaturȩ collum inclinarent.
nonꝙͣ. contra creatorẽ ceruicẽ erigerẽt.
Hic defecert̃ scrutantes scrutinio. Hhic
inquã defecert̃. et in hunc montem
minime ascendẽ potuerunt. Ascendat
tare. disce cogitare te ipsum: et ascen¬
disti ad cor altũ. Quantũ cotidie

Expanded text:
tiae altitudinem nititur ascendere, primum tiae altitudinem nititur ascendere, primum et principale sit ei studium seipsum cognoscere. Magna altitudo scientiae seipsum perfecte cognovisse. Mons magnus et altus, plena cognitio rationalis spiritus. Omnium mundanarum scientiarum cacumina mons iste transcendit, omnem philosophiam, omnem mundi scientiam ab alto despicit. Quid tale Aristoteles, quid tale Plato invenit, quid tanta philosophorum turba, tale invenire potuit? Vere, et absque dubio, si hunc montem ingenii sui acumini ascendere potuissent, si ad seipsos inveniendos, eorum eis studia sufficerent, si seipsos plene cognovissent nunquam idola coluissent, nunquam creaturae collum inclinassent, nunquam contra Creatorem cervicem erexissent. Hic defecerunt scrutantes scrutinio. Hic, inquam, defecerunt, et hunc in montem minime ascendere poterant. Ascendat tare, disce cogitare teipsum, et ascendisti ad cor altum. Quantum quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio angusta ẽ et in imo iacet: et t̾rȩ
more in celi respectu. iux puncti uicẽ tenet.
Ad cognitionẽ si quidẽ creatoris quan¬
talibet cognitio creaturarum. quid ali¬
uo est quã qd̃ terra ad celum: quod cen¬
irum ad totius circuli ambitũ: Habet
tam̃ hec terra. ħt hȩc inferior inferioꝵ
scientia. montes et colles campos et ualles.
Sodm differentiã creaturarũ: erit et
differentia scientiarũ. Ut enim ab imo
incipiamꝰ: magna ẽ distantia int̾ corpꝰ
et corpꝰ. Siquidẽ sunt corꝑa celestia. st̃
et corꝑa t̾restria. Maior tam̃ ẽ distantia
cuiuslibet corꝑis ad sp̃m: quam quoꝵ¬
libet et quãlibet dissimiliũ coeporum.
Sͨ ipsorum spũum alii sunt irrationa¬
les ali sunt rationales. Oculos gͣq̃sim
imo defixos hab̾e uidentur: qui sola ad¬
huc corꝑea mirantur. S iam quasi ad
alta ascendunt: qui se ad spũaliũ inuesti¬
gationẽ coni̾tunt. Animꝰ qui ad scien¬

Expanded text:
cognitio angusta est, et in imo jacet, terrae cognitio angusta est, et in imo jacet, terrae morae in coeli respectu, et vix puncti vicem tenet. Ad cognitionem siquidem Creatoris, quantalibet cognitio creaturarum, quid aliud est quam quod terra ad coelum, quod centrum ad totius circuli ambitum? Habet tamen haec terra, habet haec inferior inferiorum scientia, montes et colles, campos et valles. Secundum differentiam creaturarum, erit et differentia scientiarum. Ut enim ab imo incipiamus, magna est distantia inter corpus et corpus. Siquidem sunt corpora coelestia, sunt et corpora terrestria. Major tamen est distantia cujuslibet corporis ad spiritum, quam quorumlibet, et quamlibet dissimilium corporum. Sed et ipsorum spirituum alii sunt irrationales, alii sunt rationales. Oculos ergo quasi in imo defixos habere videntur, qui sola adhuc corporea mirantur. Sed jam quasi ad alta ascendunt, qui se ad spiritualium investigationem convertunt. Animus qui ad scien
Abbreviated transcription (Latin):
num et scđm. ñ enim possunt usq
ad tercium. Ad hoc utiq celũ homi¬
nes rapi posst̃: nam ipsi ascendẽ om̃ino
non posst̃. Pssumꝰ tam̃ illam quȩ in
hac uita haberi potest dĩ cognitionẽ
tͥbus gradib distinguere: et scđm tri
plicẽ graduũ differentiam ꝑ tres cȩlos
diuidere. Alit̃ siquidẽ ds̃ uidetur ꝑ
fidem. aliter cognoscit᷑ prationem¬
atq aliter cernitur ꝑ contemplationem.
prima g̃ uisio ad pͥnum celum scł̃a ad
scs̃m tertia ꝑtinet ad tercium. Prima ẽ
iifra rationẽ tercia sup̃ rationẽ. Ad pͥmũ
itaq et scd̃m contemplationis cȩlum homi¬
nes sane ascende possunt .s. ad illud qͦd ẽ
supra rationẽ nisi ꝑmentis excessum sup̃
se ipsos rapti numꝙ̃. ꝑtingͥt. Quod autẽ
ꝑbeniamin illud contẽplationis genus
qd̾ sup̃rationẽ est intelligere debeamus.
ex matris eius morte conuenient satis coni¬
tionis celsitudinẽ quelibet creaturarum

Expanded text:
imum et secundum, non enim possunt usque imum et secundum, non enim possunt usque ad tertium. Ad hoc utique coelum homines rapi possunt: nam ipsi ascendere omnino non possunt. Possumus tamen illa quae in hac vita haberi potest, Dei cognitionem, tribus gradibus distplicem graduum differentiam per tres coelos dividere. Aliter enim Deus videtur per fidem, aliter cognoscitur per rationematque aliter cernitur per contemplationem. Prima ergo visio ad primum coelum, secunda ad secundum, tertia pertinet ad tertium. Prima est infra rationem, tertia supra rationem. Ad primum itaque et secundum contemplationis coelum, homines sane ascendere possunt, sed ad illud quod est supra rationem, nisi per mentis excessum supra seipsos rapti nunquam pertingunt. Quod autem per Benjamin illud contemplationis genus, quod supra rationem est, intelligere debeamus, ex matris ejus morte convenienter satis conjitionis celsitudinem quaelibet creaturarum
Abbreviated transcription (Latin):
pus nescio ds scit: raptũ huiusmodi
usq ad tercium cęlũ S quod ẽ celum
hoc tercium: Quod ẽ int̃ terrã et cȩlum:
hoc est inter corpus et sp̃m. S alia est
dignitas sp̃c humani: alia autẽ sp̃e ange¬
lici: et longe alia ẽ excellentia sp̃c diui¬
ni.Humani siquidẽ sp̃c dignitatem
qui subiacet penȩ et culpe. longe suꝑg̾¬
ditur utriusq exꝑs excellentia. scilicet
angłicȩ naturȩ: s. in comꝑabiliter utros¬
q p̃cedit sp̃c ille qui fecit utrũq Ad
tunc ueracit᷑ erigitur: qñ terrenarum
cogitationũ ima deserens. in eorum
contemplatione defigitur. Ad pͥmum
itaq cęlũ ꝑtinet cognitio sui: ad tc̃iũ
autẽ ꝑtinet contemplatio đi. Ad hoc
itaq terciũ celũ quis putas ascendit.
nisi qui et descendit. filius hominis
qui est in celo: ltaq et si sint qui ascen¬
dunt usq ad celos et descendunt usq
ad abissos: non ascendunt nͥ foete. ad pͥ¬

Expanded text:
pus; nescio, Deus scit, raptum hujusmodi pus; nescio, Deus scit, raptum hujusmodi usque ad tertium coelum . Sed quod est coelum hoc tertium quod est inter terram et coelum, hoc est inter corpus et spiritum. Sed alia est dignitas spiritus humani, alia autem spiritus angelici, et longe alia est excellentia spiritus divini. Humani siquidem spiritus dignitatem qui subjacet poenae et culpae longe supergreditur utriusque expers, excellentia scilicet angelicae naturae, sed incomparabiliter, utrosque praecedit spiritus ille qui fecit utrumque. Atunc veraciter exigitur, quando terrenarum cogitationum ima deserens, in eorum contemplatione defigitur. Ad primum itaque coelum pertinet cognitio sui, ad tertium autem pertinet contemplatio Dei. Ad hoc itaque tertium coelum quis putas ascendit, nisi qui et descendit Filius hominis qui est in coelo, itaque et si sint qui ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos, non tamen ascendunt nisi forte ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑: qr cum mens hominis sup̃seipsam
rapitur: om̃s humane ratiocinascionis an¬
gustias suꝑg̾ditur. Ad illud enĩ qd supra
se eleuata. et inextasi rapta. de diuinita¬
tis lumine conspicit: omĩs humana rõ
succũbit. Quid est enĩ rachelis int̾itus.
nͥ ronis defectus: Beniamin itaq nascen¬
te rachelmorit᷑: qr mens ad contẽplationẽ
rapta: quantus sit humane rõnis de¬
fectus exꝑitur. Nonne rachel mortua
tẽ erat. et omĩs humanȩ ronis sensus
in apło defecerat cum dicebat: siue in cor¬
pore siue extra corpus nescio deus scit:
Nemo gͦ se existimet. ad illius diuimi
luminis claritatẽ argum̃tando posse
penetrare: nemo se credat humana
illud ratiocinatione posse comp̃hen¬
dere. Si enim aliqua argum̃tatiõe
adiri potiusset: lum̃ illud diuinum
utiq inaccessibile non fusset. Deniq
s absq dubio raptũ fuisse. Scio inqͥt
hominẽ suie in corꝑe. siue extra cor¬

Expanded text:
moritur, quia cum mens hominis supra seipsam moritur, quia cum mens hominis supra seipsam rapitur, omnes humanae ratiocinationis, angustias supergreditur. Ad illud enim quod supra se elevata, et in extasi rapta, de divinitatis lumine conspicit, omnis humana ratio succumbit. Quid est enim Rachelis interitus, nisi rationis defectus? CAPUT te, Rachel moritur, quia mens ad contemplationem rapta, quantus sit humanae rationis defectus experitur. Nonne Rachel mortua tunc erat, et omnis humanae rationis sensus in Apostolo defecerat, cum dicebat: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Nemo ergo se existimet ad illius divini luminis claritatem, argumentando posse penetrare; nemo se credat humana illud ratiocinatione posse comprehendere. Si enim aliqua argumentatione adiri potuisset lumen illud divinum, utique inaccessibile non fuisset. Deniqused absque dubio raptum fuisse: Scio, inquit, hominem, sive in corpore, sive extra cor
Abbreviated transcription (Latin):
um suũ laxare: nec desideriũ suũ tempe¬
rare potest. Hinc illa tanta parientis
anxietas: et doloris immensitas. Uñ nãtq
putas tanta doloris magnitudo.: nisi ex
indesinenti studio. et impatienti deside¬
rio: Trescit cotidie et ex desiderio labor:
et ex labore dolor. Augm̃tatur assidue.
et ex studio desideriũ: et ex desidio studiũ.
Scit tam̃ rachel hoc negotiũ sup̃iures su¬
aseẽ: nec tamen ualet studiũ suũ uel de¬
sideriũ temꝑare. Ad tantã namq grãm:
nunꝗ̃ ꝑtingit mens ꝑ ꝓpͥam industriã.
Dei est hoc donũ: non hominis meritũ.
S absq dubio talem tantãq gram acci¬
pit nemo: sine ingenti studio. et aitlenti de¬
siderio. Nouit hrachel et iccircostudium
multiplicat: et desideriũ suũ cotidianis
inc̾m̃tis acͥus inflãmat. In tanta nãq co¬
tidiani conatꝰanxietate in huiusmodi do¬
loris imm̃sitate et beniamin nac̾it᷑ et rachel

Expanded text:
um suum laxare, nec desiderium suum tempeum suum laxare, nec desiderium suum temperare potest. Hinc illa tanta parientis anxietas et doloris immensitas. Unde namque putas tanta doloris magnitudo, nisi ex indesinenti studio, et impatienti desiderio? Crescit quotidie, et ex desiderio labor, et ex labore dolor. Augmentatur assidue, et ex studio desiderium et ex desiderio studium. Scit tamen Rachel hoc negotium supra vires suas esse, nec tamen valet studium suum, vel desiderium temperare. Ad tantam namque gratiam, nunquam pertingit mens per propriam industriam. Dei est hoc donum, non hominis meritum. Sed absque dubio talem, tantamque gratiam accipit nemo, sine ingenti studio et ardenti desiderio. Novit haec Rachel, et idcirco studium multiplicat, et desiderium suum quotidianis incrementis acrius inflammat. In tanta namque quotidiani conatus anxietate, in hujusmodi doloris immensitate, et Benjamin nascitur, et Rachel
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicebat. Signatũ est suꝑ nos.l. u.t¬
dd.l ĩ.c. m̃o. Ex huiꝰ gͥluminis uisione ꝙͣ
admirat᷑ in se. mirũ inmodũ accenditur
animꝰ: ⁊ animatur ad uidendũ lumen
quod ẽ sup̃se. Ex hac inquã uisiore
indendi dm̃ flamnã desiderii conspicit.
et fiduciam sumit. Mensitaq quȩ iam uisi¬
oms huius desiderio flagrat. si iam sꝑat
qd̃ desiderat: iam sebeniamin concepisse
cognoscat Sꝑando enĩ concipit. desideran¬
do parturit. et quanto amplius crescitdesi¬
deriũ tanto appropinquat ad partum.¬
ra docente didicimꝰ quia spesquȩ differt᷑
affligit animũ. Nichil enim sic afficit a¬
nimũ: quomͦ impatiens desideriũ. Quid
autẽ huius uisionis duçedine expetitur
salubrius quid sentitur suauius quid
animus exꝑitur iocundius: Nouit hoc
rachel nam nec rationẽ hoc lat̾e potest. qr
in huius suauitatis comꝑatione omnis
dulcedo a mara est. Hinc est qͦd nec studi¬

Expanded text:
qui dicebat: Signatum est super nos luqui dicebat: Signatum est super nos lude meo . Ex hujus igitur luminis visione quam admiratur in se, mirum in modum accenditur animus, et animatur ad videndum lumen, quod est supra se. Ex hac, inquam, visione videndi Deum flammam desiderii conspicit et fiduciam sumit. Mens itaque, quae jam visionis hujus desiderio flagrat, si jam sperat, quod desiderat, jam se Benjamin concepisse cognoscat. Sperando enim concipit, desiderando parturit, et quanto amplius crescit desiderium, tanto appropinquat ad partum.ra docente, didicimus: Quia spes quae differtur, affligit animum . Nihil enim sic afficit animum, quomodo impatiens desiderium. Quid autem hujus visionis dulcedine expetitur salubrius? quid sentitur suavius? quid animus experitur jucundius? Novit hoc Rachel, nam nec rationem hoc latere potest, quia in hujus suavitatis comparatione omnis dulcedo amare est. Hinc est quod nec studi
Abbreviated transcription (Latin):
in eus imagine cognitionis uestigia exp̃s¬
sius imp̃ssa reꝑunt᷑: Hominẽ scđm a¬
iumã ad dei similitudinẽ factum et legi¬
nus et trelimus: et icarco quamdiu ꝑfidẽ
it non ꝑspẽm ambulamꝰ. quamdiu ad huc
ꝑspecłm et inenigiate uidemꝰ ad eius ut
ita dix̾im imaginariã usionẽ. aptius spe¬
culũ quã sp̃m rationalẽ inuenire non possu¬
mus. Tergat gͦ specłm suum mundet sp̃m̃
sium: quisqͥs sitit uidedm̃ suũ. Hoc itaq
specłm non desinit uerus ioseph ten̾e. t̾ge:
niadesinent̃ inspice̾. Tenere. ne deorsum cor¬
ruens terre ꝑ amorẽ inhereat: terg̾e ne ini¬
anium cogitationũ pulue sordescat: inspi¬
cere ne ad in ania studia intentionis suȩ
oulũ reflectat. Exterso autẽ speculo et diu
diligent̃ inspecto. incipit ei quedã diuini
luminis claritas interluc̾e et inm̃sus. qui¬
dam insolite iusionis radius oculis eiꝰ appa¬
rere. Hoc lum̃ oculos ens irradiauerat.

Expanded text:
in ejus imagine cognitionis vestigia expresin ejus imagine cognitionis vestigia expressius impressa, reperiuntur? Hominem secundum animam ad Dei similitudinem factum et legimus , et credimus, et idcirco quandiu per fidem, et non per speciem ambulamus , quandiu adhuc per speculum et in aenigmate videmus , ad ejus, ut ita dixerim, imaginariam visionem aptius speculum, quam spiritum rationalem invenire non possumus. Tergat ergo speculum suum, mundet spiritum suum, quisquis sitit videre Deum suum. Hoc itaque speculum non desinit verus Joseph tenere, tergere, indesinenter inspicere. Tenere, ne deorsum, corruens terrae per amorem inhaereat; tergere, ne in inanium cogitationum pulvere sordescat; inspicere, ne ad inania studia intentionis suae oculum reflectat. Exterso autem speculo et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius, oculis ejus apparere. Hoc lumen oculos ejus irradiaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad contẽplationẽ di. Sicut enim ꝑ io¬
seph gram̃ disc̾tionis: sic ꝑ beniamin in¬
telligimꝰ gram̃ contemplationis. Utenp
de eadem matre nascit᷑. q et dĩ cogni¬
tio et sui ex ratione ꝑcipit᷑. Longe post
ioseph ben iamin gignit᷑. qr animꝰ qui
in sui cognitione dui exercitatus plene¬
q eruditꝰ non ẽ. ad dĩ cognitionẽ non
sustollit᷑. Frustra cordis oculũ erigit ad
iudendũ dm̃: qui nondum idoneus ẽ
ad uidendũ se ipsum. Eriꝰ discat homo
cognosc̾e inuisibilia sua: quã p̃sumat
posse app̾hende inuisibilia diuina. Priꝰ
est ut cognoscas inuisibilia sp̃c tui: quã
possis eẽ idoneus ad cognoscenda inuisi¬
bilia dei. Alioquin. si ñ potes cognosc̾e
te. qua fronte p̃sumis app̃hendere ea
que sunt supra te: Precipuũ et pͥn¬
apale speculũ ad uidendũ dm̃: animus
rationalis absq dubio inuenit se ipsum.
Sienim inuisibilia dei ꝑea quȩ facta st̃
ntellecta conspiciuntur: ubi queso qͣm

Expanded text:
. Sicut enim per Joseph gratiam discretionis, sic per Benjamin intelligimus gratiam contemplationis. Uterque de eadem matre nascitur quia et Dei cognitio, et sui ex ratione percipitur. Longe post Joseph Benjamin gignitur, quia animus qui in sui cognitione diu exercitatus, pleneque eruditus non est, ad Dei cognitionem non sustollitur? Frustra cordis oculum erigit ad videndum Deum, qui nondum idoneus est ad videndum seipsum. Prius discat homo cognoscere invisibilia sua, quam praesumat posse apprehendere invisibilia divina. Prius est ut cognoscas invisibilia spiritus tui, quam possis esse idoneus ad cognoscendum invisibilia Dei. Alioquin si non potes cognoscere te, qua fronte praesumis apprehendere ea quae sunt supra te? CAPUT cipale speculum ad videndum Deum, animus rationalis, absque dubio invenit seipsum. Si enim invisibilia Dei per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur , ubi, quaeso, quam
Abbreviated transcription (Latin):
s ordinatã. Solum peccatũ erubesc̾e̾:
est bonã. ẽ orcdinatã u̾ec̃diã habere.
S qui ⁊abulon nondũ gign̾e meru¬
it frustra dinã se posse gign̾e credit.
Disce pͥus peccatũ odisse: et tẽ illud in¬
cipies ueracit̃ erubesc̾e. Si ueraciter
odis. citiuꝰ erubescis illud. Ille pudor
uerus eẽ cognoscit᷑ quẽ uitioꝵ odium
p̃aedit et comitatur. Alioquin si in
peccato dep̃henderis. et dep̃hensus
pudore confunderis: non te credo eru¬
besc̾e culpam. s infamiã. Non enim
u̾ec̾dia. talis descendit. tam de ipso pec¬
cato: quam de fame detͥm̃to. Non est
gͦ unde głeris. quasi dinã genieris. ha¬

Expanded text:
sed ordinatam; solum peccatum erubescere, sed ordinatam; solum peccatum erubescere, est bonam, est ordinatam verecundiam habere. Sed qui Zabulon nondum gignere meruit, frustra Dinam se posse gignere credit.Disce prius peccatum odisse, et tunc illud incipies veraciter erubescere. Si veraciter odis, erubescis citius illud. Ille pudor verus esse cognosciutr, quem vitiorum odium praecedit et comitatur. Alioquin, si in peccato deprehenderis et deprehensus pudore confunderis, non te credo erubescere culpam, sed infamiam. Non enim verecundia talis descendit tam ab ipso peccato quam de famae detrimento. Non est ergo unde glorieris quasi Dinam genueris. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
pas corripiunt. se ab om̃i peccati conta¬
gio penitus exuunt: lnmo eos sepe
ꝑ quos ds̃ alioꝵ errata corrrig̾e dispo¬
nit. ex magne pietatis dispensatione q̃¬
uiter cade ꝑmittit: ut ex ꝓpͥa culpa dis¬
cant. quã misericordes in alioꝵ. correp¬
tione eẽ debeant. S quantũ putas
erubescunt. cum quali se humilitate
deiciunt. cum se in id unde alios cor¬
ripiunt. uł fortẽ in aliquod grauius
lapsos conspiciunt: qui aliis instatu
rectitudinis formã p̃b̾e debuerunt:
Quis putas digne pensare sufficiat.
quanta confusio corda eoꝵ transfigat
cum in sua uita uideant qͦd iure uale¬
at abipsis etiam rep̃hendi:. quos pro
culpa eoꝵ reminiscunt᷑ a se sepe et acer¬
bius corripi et duriꝰ castigari: Hine ẽ
quod post ⁊ abulon nascitur dina: quia
nmirum sepe ⁊ elum. interueniente cul¬
pa sequit᷑ uerecundia. Nichil enim
aliud intelligimus ꝑ dinã nͥ u̾ec̃diã:

Expanded text:
pas corripiunt se ab omni peccati contapas corripiunt se ab omni peccati contagio penitus exuunt? Imo eos saepe per quos Deus aliorum errata corrigere disponit, ex magnae pietatis dispensatione graviter cadere permittit, ut ex propria culpa discant quam misericordes in aliorum correptione esse debeant. Sed quantum putas erubescunt, cum quali se humilitate deliciunt, cum se in id unde alios corripiunt, vel forte in aliquid gravius lapsos conspiciunt, qui aliis in statu rectitudinis formam praebere debuerunt? Quis putas digne pensare sufficiat quanta confusio corda eorum transfigat, cum in sua vita videant quod jure valeat ab ipsis etiam reprehendi, quos pro culpa eorum reminiscuntur a se saepe et acerbius corripi et durius castigari? Hinc est quod post Zabulon nascitur Dina, quia nimirum saepe nimium zelum, interveniente culpa, sequitur verecundia. Nihil enim aliud, intelligimus per Dinam nisi verecundiam,
Abbreviated transcription (Latin):
it celestẽ sponsũ sponse suȩ dotẽ aliã
donare. quã ut ꝑ adoptionis grãm pos
sit multos do filios gign̾eꝰ. et de filiis irȩ
filiisq gehennȩ. regni celestis heredes as¬
scͥb̾e. Merito gͦ ⁊ abulon nato excla¬
mat mater eiꝰ lia. Ditauit me ds̃ dote
bona. Uides ne quale quantũ ue sit.
zelum iusticiȩ ueracit̃ possidẽ. et ui¬
toꝵ odiũ ex corde gerere: inueritate
exercere: Qui talẽ filiũ genuit. cũ
ꝓpħa fiducialiter psallit. Omnẽ uiam
sex urtutum soboles saltẽ dabitur cui¬
uis sine peccato uiu̾e. ut saltẽ post uitioꝵ
odium possit sine uitio eẽ: Quis hoc p̃¬
sumat: Quis in hacuita uł sꝑare au¬
deat cum apłs dicat᷑. si dixerimꝰ peccatũ
non habemꝰ nos ipsos seducimꝰ et u̾itas
in nob̾ non ẽ: Quis est ut de cȩt̾is taceam
qui ipsa saltẽ percata ignorantie pos¬
sit in hac uita plene deserere ꝑfecte de¬
uitare: Numqͥd uel ipsi qui alioꝵ eul¬

Expanded text:
it coelestem sponsum sponsae suae dotem aliam it coelestem sponsum sponsae suae dotem aliam donare, quam ut per adoptionis gfilios gignere, et de filiis irae filiisque gehennae, regni coelestis haeredes ascribere. Merito ergo Zabulon nato exclamat mater ejus Lia: Ditavit me Deus dote bona . Videsne quale, quantumve sit zelum justitiae veraciter possidere, et vitiorum ex corde gerere, in veritate exercere? Qui talem filium genuit, cum Propheta fiducialiter psallit: Omnem viam sex virtutum soboles, saltem dabitur cuivis sine peccato vivere, ut saltem post vitiorum odium, possit sine vitio esse? Quis hoc praesumat? Quis hoc in hac vita vel sperare audeat cum apostolus dicat: Si dixerimus quia peccatum non habemus nosipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Quis est, ut de caeteris taceam, qui ipsa saltem peccata ignorantiae possit in hac vita plene deserere, perfecte devitare? Nunquid vel ipsi qui aliorum cul
Abbreviated transcription (Latin):
in statione nauium: ꝑtingens usq ad
sidonẽ. Cogitet qui potest qualis
sit hic filius quanta sit eius iurtꝰ.
cuius officio quisq non solum seip¬
sum contra uitia munit. s etiã alios
a peccati laqueis eriꝑe contendit: et quoꝵ
non potest malitiã inmelius mutare.
nititur saltim resistendo repͥme. Nescio
si potest h̾o aliquitadeo in hac uita maiꝰ
acciꝑe. ĩgnoro an possit hac grã ut̾im ma¬
iorem aliquã ds homini conferre: quã
ut eius ministerio ꝑu̾si homines in meliꝰ
mutentur. ut de filiis diaboli filii di effi¬
ciantur. Anforte cuiquã magis uidebit᷑
eẽ moetuos suscitare . Ergone maiꝰ erit
animȩ restituere gaudia cęli: Ergone
maius erit restituere carm bona tran¬
seuntia it̾m ꝑitura: quam anime red¬
dere bona eterna ineternũ mansura:
O qualis dos. quanta dignitas. talem
grãm adõ acciꝑe: non debuit dei spon¬
sa a sponso suo dotẽ aliã acciꝑe: ñ decu¬

Expanded text:
in statione nain statione naimarum. Cogitet qui potest qualis sit hic filius, quanta sit ejus virtus, cujus officio quisque non solum seipsum contra vitia munit, sed etiam alios a peccati laqueis eripere contendit, et quorum non potest malitiam in melius mutare, nititur saltem resistendo reprimere. Nescio si potest homo aliquid a Deo in hac vita majus accipere; ignoro an possit hac gratia interim majorem aliquam Deus homini conferre quam ut ejus ministerio perversi homines in melius mutentur, ut de filiis diaboli filii Dei efficiantur. An forte cuiquam magis videbitur esse mortuos suscitare? Ergone majus erit animae restituere gaudia coeli? Ergone majus erit restituere carni bona transeuntia iterum peritura, quam animae reddere bona aeterna in aeternum mansura? O qualis dos, quanta dignitas talem gratiam a Deo accipere! Non debuit Dei sponsa a sponso suo dotem aliam accipere, non decu