comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad subu̾sionẽ audientium. Et nea facultate
recte. dicendi. eũ ꝓhibuisse putaretur. continuo sub¬
iecit. Satis age te ipsum ꝓbabilem oꝑarium exhi¬
bendo. ñ erubescentẽ u̾bum u̾itatis. recte tractan¬
tem. Nimirum itaq tibi hȩc animi subrepsit affec¬
tio. qd contradicendi studio. ñ quo ita sentires.s.
quo a nob̾ intentionẽ discere uolentis au̾teres. ꝑ hi¬
binsti nos eloquentes. et uituꝑasti eloquentiam.
Nam quomͦ te hoc ex animo fecisse credam cũ sciã
quemadmodũ p̃dicare soleatis eloquentiã donati.
parmeniam. aliorumq ur̃oꝵ: Qua quid eẽt utiliꝰ
so ñne aꝑuisti quam ñ ex animo. s ex contentione ui¬
tuꝑator fueris eloquentię: cum et cȩtera que scripsi¬
sti ꝑ eloquentiam suadere: et eãdem ipsam eloquen¬
tiam eloquent̃ accusare conatus es: Nam qd̃ te di¬
cis. et arte dicendi imparem nob. et exemplis legis

Expanded text:
ad subuersionem audientium. et ne a facultate ad subuersionem audientium. et ne a facultate recte dicendi eum prohibuisse putaretur, continuo subiecit: satis age te ipsum probabilem operarium exhibere deo non erubescentem, uerbum ueritatis recte tractantem. nimirum itaque tibi haec animi subrepsit affectio, quod contradicendi studio, non quo ita sentires, sed quo a nobis intentionem discere uolentis auerteres, perhibuisti nos eloquentes et uituperasti eloquentiam. nam quomodo te hoc ex animo fecisse credam, cum sciam, quemadmodum praedicare soleatis eloquentiam Donati, Parmeniani aliorumque uestrorum? qua quid esset utilius, so nonne aperuisti, quam non ex animo, sed ex contentione uituperator fueris eloquentiae, cum et cetera quae scripsisti per eloquentiam suadere et eandem ipsam eloquentiam eloquenter accusare conatus es? Nam quod te dicis et arte dicendi inparem nobis et exemplis legis
Abbreviated transcription (Latin):
bitror ignorare: s. credo cum me uideres a ñ nullis
putari eloquentẽ. ut a me lectoris auditorisue studi¬
ũ det̾reres. accusandam eristimasti eloquentiã. ut
ia qͥd dicerem ñ attenderet. quisqͥs abs te ꝑt̾ritus
tanꝗͣ eloquent᷑ me dicentem eo ipso iam cauendũ
fugiendũq censeret. Uide gͦ ne hoc qd̾ fecisti sit artis
illiꝰ male: quã sicut de platone commemorasti. non¬
nulli recte iudicauert̃ de ciuitate ac de human ge¬
neris societate pellendam. Hec ñ ẽ. eloquentia. q̃
utinã mͥ ad explicanda ea q̃ sentio ꝓ desiderio ꝑue¬
nisset: s quedã sophistica et maligna ꝓfessio. quȩ
sibi ꝓponit ñ ex animo. s. ex contentione. uł cõmodo.
ꝓ om̃ib et contra om̃ia dicere: De hoc ait sc̃a scͥpt᷑a.
Qui sophistice loquitur. odibilis ẽ. Abhac mͥ uidet᷑
paulꝰ apls iuuentutẽ thimothei ꝓhibere ubi ait.
Noli uerb̾ concendere: Ad nichil enim utile est.

Expanded text:
bitror ignorare. Sed, credo, cum me uideres a nonnullis bitror ignorare. Sed, credo, cum me uideres a nonnullis putari eloquentem, ut a me lectoris auditorisue studium deterreres, accusandam existimasti eloquentiam, ut iam quid dicerem non adtenderet, quisquis abs te perterritus tamquam eloquenter me dicentem eo ipso iam cauendum fugiendumque censeret. nide ergo, ne hoc quod fecisti sit artis illius malae, quam, sicut de Platone commemorasti, nonnulli recte iudicauerunt de ciuitate ac de humani generis societate pellendam. haec non est eloquentia — quae utinam mihi ad explicanda ea quae sentio pro desiderio prouenisset! —, sed quaedam sophistica et maligna professio, quae sibi proponit non ex animo, sed ex contentione uel commodo pro omnibus et contra omnia dicere. de hac ait sancta scriptura: qui sophistice loquitur odibilis est; ab hac mihi uidetur Paulus apostolus iuuentutem Timothei prohibere, ubi ait: noli uerbis contendere; ad nihil enim utile est
Abbreviated transcription (Latin):
re contractũ. Plerunq autẽ loqui amant. etiã qui
nesciunt qͥd loquant᷑. uł quomͦ loquant᷑. siue ad sa¬
nitatẽ sententiarũ. siue ad ipsum qui artem gram¬
maticam discit. integrũ sonũ ordinemq uerborum.
E loquentia uͦ facultas dicendi ẽ. congruent̃ explicãs
que sentimꝰ. qua tunc utendum ẽ: cum recta senti¬
inꝰ. Hoc mͦ ñ ea usi sunt heretici. Nam utiq si recta
sensissent. ñ solum nichil mali. uerũ et boni aliqͥd
cẽt qd̃ eloquent̃ explicare potuissent. frustra gͥ istoꝵ
exemplorũ cominemoratione accusasti eloquentiã.
Neq enim ꝑꝑterea ꝓpatria ñ ẽ: miles armandus. qͥ¬
a contͣ patriam ñ nulli arma sumpser̃t. Aut ideo
uti ñ debent boni et docti medici ferramentis medi¬
cinalib ad salutẽ. quia his ad ꝑniciem. etiã in docti
ciam facultatemq dicendi. sic ẽẽ utilem uł mutilẽ
ut fuerint utilia uł mutilia q̃ dicunt᷑: Qd̾ nec te ar¬

Expanded text:
re contractum. plerumque autem loqui amant etiam qui re contractum. plerumque autem loqui amant etiam qui nesciunt, quid loquantur uel quomodo loquantur siue ad sanitatem sententiarum siue ad ipsum qui per artem grammaticam discitur integrum sonum ordinemque uerborum. eloquentia uero facultas dicendi est congruenter explicans quae sentimus, qua tunc utendum est cum recta sentimus. hoc modo ea non usi sunt haeretici. nam utique si recta sensissent, non solum nihil mali, uerum et boni aliquid esset quod eloquenter explicare potuissent. frustra igitur istorum exemplorum commemoratione accusasti eloquentiam. neque enim propterea pro patria non est miles armandus, quia contra patriam nonnulli arma sumpserunt, aut ideo uti non debent boni et docti medici ferramentis medicinalibus ad salutem, quia his ad perniciem etiam indocti tiam facultatemque dicendi, sic esse utilem uel inutilem, ut fuerint utilia uel inutilia quae dicuntur? quod nec te ar
Abbreviated transcription (Latin):
tatis susciꝑe atq exerere contradictionẽ: quia eius
cõmunionis es. quanuis nulla functione clerica¬
tui adstrictus. quantominꝰ in licuit ꝓ munere sar¬
cine ineȩ: uł contra petilianũ. uł contra te ipsũ ta¬
cere: cum ille oppugnaret eccłiam ꝓ qua milito. tu
aut̃ in simili oꝑe etiam nominatim ad me insticu¬
cres. ꝓmeres. conscriberesq sermonẽ: In cuiꝰ pͥmis par¬
tib laborasti. ut suspecta hominib eloquentia ui¬
deretur. Nam uelut laudans genus dicendi meum.
et rursus uelut timens ne hoc genere te uł quenꝗͣ.
falsa ꝑsuadendo deciꝑem. in accusationẽ ipsius elo¬
quentiȩ ꝑrexisti. adhibens etiã testimoniũ adu̾sus
eum de scripturis sc̃is. ubi dictum putes ex multa e¬
loquentia ñ effugies peccatum. cũ dictũ ñ sit ex mul¬
ta eloquentia. s ex multiloquio. Multiloquiũ aut̃
ẽ. suꝑflua loquurio. uicium scilicet loquendi amo¬

Expanded text:
tatis, suscipere atque exserere contradictionem, quia eius tatis, suscipere atque exserere contradictionem, quia eius communionis es quamuis nulla functione clericatui adstrictus, quanto minus mihi licuit pro munere sarcinae meae uel contra Petilianum uel contra te ipsum tacere, cum ille oppugnaret ecclesiam pro qua milito, tu autem in simili opere etiam nominatim ad me institueres promeres conscriberesque sermonem! In cuius primis partibus laborasti, ut suspecta hominibus eloquentia uideretur. nam uelut laudans genus dicendi meum et rursus uelut timens, ne hoc genere te uel quemquam falsa persuadendo deciperem, in accusationem ipsius eloquentiae perrexisti, adhibens etiam testimonium aduersus eam de scripturis sanctis, ubi dictum putes: ex multa eloquentia non effugies peccatum, cum dictum non sit \'ex multa eloquentia\', sed \'ei multiloquio\'. multiloquium autem est superflua locutio, uitium scilicet loquendi amo
Abbreviated transcription (Latin):
mea scripta ꝑuenire possent ignorans.
ꝑuentura tamen minime desꝑauiqͥa
uenire potuerunt. quȩ tibi uisum ẽ. aduersus ca
scribere: debere: quȩ petiliano cirtensi ep̃o ur̃o. ite¬
rationẽ baptisii astruere molienti. et communi¬
onẽ nr̃am ñ docum̃torũ pondere urgenti. s male¬
dictorum leuitate criminanti. ut potui breuit᷑ ꝓ
parte respondi. Non enim tota eius epła in manꝰ
meas tunc uenerat: s parua pars prior. Qd̾ cur
acciderit quid opus ẽ. querere: quandoquidem
cũ ad nos postea uniuersa ꝑuenit. uniu̾se respon¬
dere ñ piguit: His gͦ litteris tuis quas ad me dedi¬
sti si ñ rescriberem. fortasse contumeliosũ ꝑutares. Qd̾
autem rescribo: rursum uereor ne contentiosũ putes.
S si tu inuentis litteris meis. ñ ad te datis tantum
quia ep̃m partis donati. uł ipsam partem donati¬
redarguere uidebantur. ad officium tuũ ꝑtinere:
arbitraturus es. cũ tibi esses alicuius conscius facul¬

Expanded text:
mea scripta peruenire possent ignorans peruentura tamen minime desperaui, re potuerunt, quae tibi uisum est aduersus ea scribere debere, quae Petiliano Cirtensi episcopo uestro iterationem baptismi adstruere molienti et communionem nostram non documentorum pondere urgenti, sed maledictorum leuitate criminanti ut potui breuiter pro parte respondi. non enim tota eius epistula in manus meas tunc uenerat, sed parua pars prior. quod cur acciderit, quid opus est quaerere, quandoquidem, cum ad nos postea uniuersa peruenit, uniuersae respondere non piguit? his ergo litteris tuis quas ad me dedisti si non rescriberem, fortasse contumeliosum putares, quod autem rescribo, rursum uereor ne contentiosum putes. sed si tu inuentis litteris meis non ad te datis, tantum quia episcopum partis Donati uel ipsam partem Donatiredarguere uidebantur, ad officium tuum pertinere arbitratus es, cum tibi esses alicuius conscius facul
Abbreviated transcription (Latin):
tis. xp̃i. S quia ñ uera s ur̃a sententia ẽ. ꝑ nescio
quoꝵ baptisiũ traditoꝵ ꝑisse. xp̃i baptismũ de or¬
be t̾rarum. merito ñ inuenitis quid respondeatis.
de recepto baptismo maximianistarũ. Nidete. ita¬
q et uigilantissime mementote: quẽ adinodũ peti¬
lianꝰ nec ad ea ipsa responderit quȩ sibi ita ꝓponit
unde aliquid loqui uideatur. Illud autẽ olim di¬
misit omnino. nec nob dicere uoluit. quia utiq
ñ potuit. nec usq ad finem uoluminis sui aliquan¬
do dicturus ẽ. qd̾ ex primis partib epłe meȩ qua¬
si refellendum commemorauit. Additis quippe
etiã duob uerb̾ quȩ me subtraxisse quasi fortis¬
sima sua munimenta iactauit. nichilominus
immunitus iacens ñ inueniens quid responde¬
at. cum queritur si conscientia sc̃e dantis atten¬
ditur que abluat accipientis. unde sit eius ablu¬
luen¬
renti

Expanded text:
tis Christi. sed quia non uera, sed uestra sententia est per nescio tis Christi. sed quia non uera, sed uestra sententia est per nescio quorum baptismum traditorum perisse Christi baptismum de orbe terrarum, merito non inuenitis quid respondeatis de recepto baptismo Maximianistarum. Uidete itaque et uigilantissime mementote, quemadmodum Petilianus nec ad ea ipsa responderit quae sibi ita proponit, unde aliquid loqui uideatur. illud autem olim dimisit omnino nec nobis dicere uoluit, quia utique non potuit, nec usque ad finem uoluminis sui aliquando dicturus est, quod ex primis partibus epistulae meae quasi refellendum commemorauit. additis quippe etiam duobus uerbis, quae me subtraxisse quasi fortissima sua munimenta iactauit, nihilominus immunitus iacet, non inueniens quid respondeat, cum quaeritur, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde sit eius abluenienti
Abbreviated transcription (Latin):
telligant eum ñ habere qđ dicat. Nam si baptismꝰ
qũe p̃texatus et felicianꝰ in maximian commnunio¬
ne ministrauer̃t illorum fuit. eur a uob̃ in eis quos
baptizauer̃t tanquã. xp̃i susceptus ẽ: Si autem ue¬
re xp̃iẽ: sicuti ẽ: nec eis ꝓdesse posset qͥ eũ cũ scelere scis¬
matis habuissent. quid uos potuisse dicitis p̾̃stare
illis: quos cum eodem baptismo suscepistis. nisi ut
ꝑ uinculum pacis deleto crimine scelerate diuisio¬
nis. ñ cogerentur sc̃i lauachri sacramentũ acciꝑe.
quasi ñ haberent. s. sicut erat antea ꝑniciosum.
ita illis iam utile ẽẽ inciꝑet qđ haberent: Aut si hoc
maticis apua scismaticos posset. hoc tamen uob̾ in
catholica communione p̃statur. ñ ut baptismũ ac¬
cipiatis. quasi desit uob̾. s ut ipse quẽ accepistis ꝓ¬
sit uob̾. Omĩa quippe sacramenta xp̃i: ñ ad sa¬
lutem s adiudicium habent᷑. sine caritate unita¬

Expanded text:
tellegant eum non habere quid dicat. Nam si baptismus, tellegant eum non habere quid dicat. Nam si baptismus, quem Praetextatus et Felicianus in Maximiani communione ministrauerunt, illorum fuit, cur a uobis in eis quos baptizauerunt tamquam Christi susceptus est? si autem uere Christi est, sicuti est, nec eis prodesse posset qui eum cum scelere schismatis habuissent, quid uos potestis dicere praestitisse illis, quos cum eodem baptismo suscepistis, nisi ut per uinculum pacis deleto crimine sceleratae diuisionis non cogerentur sancti lauacri sacramentum accipere quasi non haberent, sed sicut erat antea perniciosum, ita illis iam utile esse inciperet quod haberent? aut si hoc maticis apud schismaticos posset, hoc tamen uobis in catholica communione praestatur, non ut baptismum accipiatis quasi desit uobis, sed ut ipse quem accepistis prosit uobis. omnia quippe sacramenta Christi non ad salutem, sed ad iudicium habentur sine caritate unita
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitis. Sententia quippe uincimini. ñ uera
s ur̃a. qua contenditis in eadem communione
sacramentoꝵ. alios aliorũ ꝑire criminib. et talẽ
quenq ẽe qualis ẽ. homo a quo fuerit baptiratꝰ.
Si nocens nocentẽ: si innocens innocentem. Quȩ
si uera sũt. ut alios innumerabiles omittam. ma¬
ximianistarũ certe quoꝵ scelus usq ad illorum
similitudinẽ quos uiuos t̾ra sorbuit. in tam nu¬
meroso concilio ur̃i exaggerarunt: uos crimina
ꝑdiderũr. Si autẽ maximianistarũ crimina uos
ñ ꝑdider̃t. falsa sunt quȩ ita sentis. et mulcominꝰ
nescio quȩ ñ ꝓbata crimina affroꝵ orbem t̾rarum
ꝑdere potuerũt. Ac ꝑ hoc sicut dicit apls. unusqͥsq
suã sarcinam portat. et nullius ẽ. baptismus .xp̃i:
nisi xp̃i. Et frustra ꝓmittit petilianꝰ ex hoc qd̾ de
maximianistis intendimꝰ in scdõ libro ẽẽ dicturũ
nimis male sentiens de cordib humanis. quasi ñ in¬

Expanded text:
inuenitis. sententia quippe uincimini non uera inuenitis. sententia quippe uincimini non uera sed uestra, qua contenditis in eadem communione sacramentorum alios aliorum perire criminibus et talem quemque esse, qualis est homo a quo fuerit baptizatus, si nocens, nocentem, si innocens, innocentem. quae si uera sunt, ut alios innumerabiles omittam, Maximianistarum certe, quorum scelus usque ad illorum similitudinem, quos uiuos terra sorbuit, in tam numeroso concilio uestri exaggerarunt, uos crimina perdiderunt. si autem Maximianistarum crimina uos non perdiderunt, falsa sunt quae ita sentitis et multo minus nescio qua non probata crimina Afrorum orbem terrarum perdere potuerunt. ac per hoc, sicut scribit apostolus, unusquisque suam sarcinam portat et nullius est baptismus Christi nisi Christi et frustra promittit Petilianus ex hoc, quod de Maximianistis intendimus, in secundo libro se esse dicturum, nimis male sentiens de cordibus humanis, quasi non in
Abbreviated transcription (Latin):
taret. ubi ausus ẽ:dicere: nemo ur̃m ẽ. in nocens.
ubi reus nemo damnatur. Qũã obrem ꝑmixti cor¬
poralit̃. separati spualit̃ in catholica eccłia mali:
et quando humana conditione ignorantur. et
quando disciplinȩ consideratione dampnantur.
suas sarcinas portant. Ac ꝑhoc illi securi sunt:
si eorum peccatis imitatione et consensione non
si ab illo qui iustificat impiũ iustificarentur. Cre¬
dentib quippe in eum qui iustificat impiũ: deputa¬
f᷑ fides aa iusticiã. Uos autẽ cum obiciunt᷑ uob̾ man¬
iianiste trecentoꝵ et decem concilii sententia dam.¬
nati. eodem concilio tot ꝓconsulib. tot gestis muni¬
cipalib allegato oppugnati de basilicis quas tene¬
bant. ꝑ iussa iudicum et ciuitatum auxilia ꝓtur¬
bati. rursus cum eis quos extra cominunionem
ur̃am baptirauerant. sine ulla baptismi questi¬
one suscepti et honorati: quid respondeatis ñ

Expanded text:
taret, ubi ausus est dicere: nemo uestrum est innocens, taret, ubi ausus est dicere: nemo uestrum est innocens, ubi reus nemo damnatur. quamobrem permixti corporaliter, separati spiritaliter in catholica ecclesia mali, et quando humana condicione ignorantur et quando disciplinae consideratione damnantur, suas sarcinas portant, ac per hoc illi securi sunt, si eorum peccatis imitatione et consensione non si ab illo qui iustificat impium iustificarentur. credentibus quippe in eum qui iustificat impium deputatur fides ad iustitiam. Uos autem, cum obiciuntur uobis Maximianistae trecentorum et decem concilii sententia damnati, eodem concilio tot proconsularibus, tot gestis municipalibus allegato oppugnati, de basilicis quas tenebant per iussa iudicum et ciuitatum auxilia proturbati, rursus a uobis cum eis, quos extra communionem uestram baptizauerant, sine ulla baptismi quaestione suscepti et honorati, quid respondeatis non
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. Quoꝵ tanta ẽ. multitudo disꝑsa ꝑ t̾ras. ut si ea pe¬
tilianꝰ refrenata paululũ maledicendi temeritate.
cogitaret. nequaquã caderet in tam aꝑte falsam
uanãq sententiã: qua dicendum nob̾ putaret. Ne¬
mo ur̃m ẽ: innocens: ubi reus nemo damnat᷑. Ut
enĩ alios omitam diu̾sis t̾ris habitantes. uix enĩ
alicubi deest hoc genꝰ hominũ quo appareat iniqͦs
p̃positos ac ministros. et in catholica ecclia solere.
damnari. mileuitanũ honoriũ de ꝓximo potuir
intueri. De splendonio uͦ quẽ diaconũ in catholi¬
ca damnatũ et a se rebaptiratũ prb̃rm fecit: euiꝰ
ingallia damnationẽ. ad nos a fr̃ib missam. colle
legendã ꝓposuit. er quem postea idem petilianus
horrendas eius insidias exꝑtus abiecit. de hoc ergo
splendonio quando ñ potuit commoneri. quemad¬
modũ mali et incatholica degradentur. Miror in
quo temeritatis p̃cipitio cor habebat. cum ista dic¬

Expanded text:
sunt. quorum tanta est multitudo dispersa per terras, ut, si eam Pesunt. quorum tanta est multitudo dispersa per terras, ut, si eam Petilianus refrenata paululum maledicendi temeritate cogitaret, nequaquam caderet in tam aperte falsam uanamque sententiam, qua dicendum nobis putaret: nemo uestrum est innocens, ubi reus nemo damnatur. Ut enim alios omittam diuersis terris habitantes — uix enim alicubi deest hoc genus hominum —, quo appareat iniquos praepositos ac ministros et in catholica ecclesia solere damnari, Mileuitanum Honorium de proximo potuit intueri. de Splendonio uero, quem diaconum in catholica damnatum et a se rebaptizatum presbyterum fecit, cuius in Gallia damnationem ad nos a fratribus missam collegalegendam proposuit et quem postea idem Petilianus horrendas eius insidias expertus abiecit, de hoc ergo Splendonio quando non potuit com- 5 moneri, quemadmodum mali et in catholica degradentur? miror in quo temeritatis praecipitio cor habebat, cum ista dic
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. cum eos iniquis criminationib infamatis.
ipsi uelut aurũ ꝓbantur. uob̾ in paleȩ similitudi¬
nẽ ardentib. Alienis tam̃ peccatis ñ maculatur ec¬
cłia. que scdm fidelissimas ꝓpħias toto t̾rarũ orbe
dilatata. finem scłi tanquã litus expectat. quo ꝑ¬
ducta careat piscibus malis. cum quib intra eadẽ
d̾nica recia quãdiu separari ab eisimpatient̃ ñ de¬
buit: nature in commoditas ferri potuit in no¬
cent̾. Nec ꝓpt̾ea tam̃ ȩccłiastica disciplina negligitur
a constantib &. diligentibus et prudentib dispen¬
satorib xp̃i: ubi crimina ita manifestant᷑. ut nulla
possint ꝓbabili ratione defendi. E.xtant innume¬
rabilia documenta ineis qui uł ep̃i uł alteriꝰ hui̾sce¬
modi gradus clerici fuerunt. et nunc degradati. uł
pudore in alias t̾ras abierũt. uł ad uos ipsos. aut
ad alias hereses transier̃t. uł in suis regionib noti

Expanded text:
sunt, cum eos iniquis criminationibus infamatis, sunt, cum eos iniquis criminationibus infamatis, ipsi uelut aurum probantur uobis paleae similitudine ardentibus, alienis tamen peccatis non maculatur ecclesia, quae secundum fidelissimas prophetias toto terrarum orbe dilatata finem saeculi tamquam litus expectat, quo perducta careat piscibus malis, cum quibus intra eadem dominica retia, quamdiu separari ab eis impatienter non debuit, naturae incommoditas ferri potuit innocenter., nec propterea tamen ecclesiastica disciplina neglegitur a constantibus et diligentibus et prudentibus dispensatoribus Christi, ubi crimina ita manifestantur, ut nulla possint probabili ratione defendi. extant innumerabilia documenta in eis, qui uel episcopi uel alterius huiuscemodi gradus clerici fuerunt et nunc degradati uel pudore in alias terras abierunt uel ad uos ipsos aut ad alias haereses transierunt uel in suis regionibus noti
Abbreviated transcription (Latin):
uł quibdã noti ꝓpt̃ bonos quib ignoti stint. & apd̃
qͦs conuinci ñ possunt. ꝓpt̾ unitatis et ꝑacis uncu¬
lum tolerantur. ne cũ zirannis eradicetur et triticũ.
ita sue maliciȩ sarcinam portant. ut eam cumeis
nemo cominunicet. nisi quib eoꝵ iniquitas placet.
Neq eñ metiumꝰ ne quos baptirant iustificari ñ
possint. cũ illi in eũ credant qui iustificat impios:
ut deputetur fides eoꝵ ad iusticiã. Pinde apud nos
nec ille quẽ dixit a nob̾ ꝓpt̃ sodomitarũ crimen
abiectũ. et in locum eiꝰ alterum constitutũ. et rur¬
sus ipsi nr̃o collegio redditum. nesciens quid loqͣ¬
tur. nec ille quẽ apud uos penitentem funisse cõme¬
morat. quocunq modo eorũ cause defendi siue pos¬
sunt siue ñ possint. aliquid p̃iudicant eccłiȩ: quȩ ꝑ
messem. In qua si uere mali sunt quos accusatis:
ñ iam in illa s in paleis eius sunt. Si autem boni

Expanded text:
uel quibusdam noti propter bonos, quibus ignoti sunt et apud uel quibusdam noti propter bonos, quibus ignoti sunt et apud quos conuinci non possunt, propter unitatis et pacis uinculum tolerantur, ne cum zizaniis eradicetur et triticum, ita suae malitiae sarcinam portant, ut eam cum eis nemo communicet, nisi quibus eorum iniquitas placet. neque enim metuimus, ne quos baptizant iustificari non possint, cum illi in eum credant qui iustificat impios, ut deputetur fides eorum ad iustitiam. Proinde apud nos nec ille, quem dixit a nobis propter Sodomitarum crimen abiectum et in locum eius alterum constitutum et rursus ipsi nostro collegio redditum nesciens quid loquatur, nec ille, quem apud uos paenitentem fuisse commemorat, quocumque modo eorum causae defendi siue possint siue non possint, aliquid praeiudicant ecclesiae dei, qmessem. in qua si uere mali sunt quos accusatis, non iam in illa, sed in paleis eius sunt, si autem boni
Abbreviated transcription (Latin):
euaderet. uł ui erumꝑet ñ inuenit. Licet hoc inquit
his quos abicimꝰ ex quirite rationẽ. Sic respondeat
qͥsqͥs nam hominũ. sic respondeat nisi qui ueritati
adu̾satur. contra quã ñ inuenit qͥd respondeatꝰ. Sigͦ
& nos cadem u̾badicamꝰ. interim uos prius a collega¬
rũ ur̃oꝵ criminib que nostiseripite: et sic nob̾ de
his quos putatis apud nos malos ullum crimeno¬
bicite. utriq uicimus. an utriq uicti sum: Immo
uͦ ille uincit ꝓ eccłia sua et ineccłia sua. qui nos do¬
cuit inscriptura sua. ut nemo glorietur in homine.
et ut qui gloriatur in dño głetur. Ecce enim nos qui
cum ueritatis eloquio dicimꝰ ñ iustificari credentem
donante ipso cum głamur in dño głari. quã securi
sumus. qͥcquid de quibdam nr̃e communionis
bominib erroris aut criminis ꝓbare potuerit. A¬
pud nos enim quicunq mali uł penitus latent.

Expanded text:
euaderet uel ui erumperet, non inuenit. licet hoc, inquit, euaderet uel ui erumperet, non inuenit. licet hoc, inquit, his quos abicimus exquirite rationem. sic respondeat quis? quisnam hominum sic respondeat, nisi qui ueritati aduersatur, contra quam non inuenit quid respondeat? si ergo et nos eadem uerba dicamus: \'interim uos prius a collegarum uestrorum criminibus quae nostis eripite et sic nobis de his quos putatis apud nos malos ullum crimen obicite\', utrique uicimus an utrique uicti sumus? immo uero ille uincit pro ecclesia sua et in ecclesia sua, qui nos docuit in scriptura sua, ut nemo glorietur in homine et ut qui gloriatur in domino glorietur. ecce enim nos, qui cum ueritatis eloquio dicimus non iustificari credentem donante ipso, cum gloriamur, in domino gloriari, quam securi sumus, quidquid de quibusdam nostrae communionis hominibus erroris aut criminis probare potuerit! apud nos enim quicumque mali uel penitus latent
Abbreviated transcription (Latin):
clesiã xp̃i que in om̃ib gentib dilatat᷑. qm̃ hoc tan¬
to ante ueracit᷑ ꝓphatum ẽ quã ñ ẽ dubitandum
ab uno ex discipłis tradi oportuisse. xp̃m. qm̃et hoc
nr̃m illud uenit obiectũ. qd̾ maximianistaꝵ baptis¬
mũ qͦs damnauerant susceꝑunt. quãuis in huius
ꝓpositione questionis. sins u̾b̾ quã meis uti malue¬
rit. Neq eñĩ nos dicimꝰ ꝓdesse nob̾ debere baptismũ
peccoꝵ. quem ñ solũ peccatoꝵ.s. nulloꝵ om̃ino ho¬
minum dicimꝰ. qͥa eũ xp̃i ẽẽ cognoscimꝰ. Ita quippe
ꝓposuit. At eñi ꝑtinacit̃ asseueras inquit. quia de¬
bet uob ꝓdesse baptismũ peccatoꝵ. ꝓpterea quia et
nos ut dixisti reoꝵ quos iuste damnauimꝰ baptismũ
conseruamꝰ. Ubi ad hanc questionẽ uenit ut dixi.
om̃is eũ etiam simulata pugna defecit. Quo iret. qͣ
exiret. quo aditu ꝑscrutato aut molito. uł clancło

Expanded text:
clesiam Christi quae in omnibus gentibus dilatatur, quoniam hoc tanclesiam Christi quae in omnibus gentibus dilatatur, quoniam hoc tanto ante ueraciter prophetatum est, quam non est dubitandum ab uno ex discipulis tradi oportuisse Christum, quoniam et hoc nostrum illud uenit obiectum, quod Maximianistarum baptismum quos damnauerant susceperunt, quamuis in huius propositione quaestionis suis uerbis quam meis uti maluerit - neque enim nos dicimus prodesse nobis debere baptismum peccatorum, quem non solum peccatorum, sed nullorum omnino hominum dicimus, quia eum Christi esse cognoscimus; ita quippe proposuit: at enim pertinaciter asse-lteras, inquit, quia debet uobis prodesse baptismum peccatorum, propterea quia et nos, ut dixisti, reorum quos iuste damnauimus baptismum conseruamus —, ubi ad hanc quaestionem uenit, ut dixi, omnis eum etiam simulata pugna defecit. quo iret, qua exiret, quo aditu perscrutato aut molito uel clanculo
Abbreviated transcription (Latin):
dos. uidece si tot nebulis multiplicit̃ offrisis. ullolo¬
co petilianꝰ respondet. unde isti abluti sint. si consci¬
entia scẽ dantis attendit᷑ quȩ abluat accipientis. qua
latens immnundus habere ñ potuit. Nichil gͦ ad
hoc respondens qd̃ ab eo tam instant̃ inquirit de¬
inceps etiam sibi loquendi latitudinem comparars.
fronte tu dicis qd̾ bene credentib sc̃m̃ ẽ baptisina
peccatoris: Quasi ego uł quisꝗͣ catholicus peccatoris
baptisia eẽ dicat. qđ peccatore ministrante tradit᷑
uł accipit᷑. et ñ illius in cuiꝰ credens nomine baptirat᷑.
lnde iam excurrit in iudam t̾ditorẽ. et dicit in eum
qeꝗd potest adhibens testimonia ꝓpħica que de illo
tanto ante p̃missa st̾ tanqͣm eccłiam. xp̃i toto orbe dit¬
fusam. cuiꝰ causa in hac questione uersatur uide tra¬
ditoris impietate ꝑfundat. ñ considerans qd̾ uł hĩc
debuit admoneri. tam ñ eẽ dubitandum illã ẽẽ ec¬

Expanded text:
dos, uidete si tot nebulis multipliciter offusis ullo lodos, uidete si tot nebulis multipliciter offusis ullo loco Petilianus respondet, unde isti abluti sint, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, quam latens immundus habere non potuit. Nihil ergo ad hoc respondens, quod ab eo tam instanter inquiritur, deinceps etiam sibi loquendi latitudinem comparans: fronte tu dicis, quod bene credentibus sanctum est baptisma peccatoris? quasi ego uel quisquam catholicus peccatoris baptisma esse dicat quod peccatore ministrante traditur uel accipitur, et non illius in cuius credens nomine baptizatur. inde iam excurrit in ludam traditorem et dicit in eum quidquid potest, adhibens testimonia prophetica quae de illo tanto ante praemissa sunt, tamquam ecclesiam Christi toto orbe diffusam, cuius causa in hac quaestione uersatur, Iudae traditoris impietate perfundat, non considerans, quod uel hinc debuit admoneri, tam non esse dubitandum illam esse ec
Abbreviated transcription (Latin):
cipientis. Unde gͥ abluti sũt qͥ hodie illo damnato
ñ utiq rursus abluunt᷑: Nonerat necesse ut homi¬
nẽ nominarem. nisi ne petilianꝰ iterũ diceret. Quis
ẽ iste. aur unde ꝓsiluit: Cur istũ baptistã ur̃i ñ dis¬
cussert̃. sicut iohes petiliano ita sentiente discussus
ẽ: An et discusserunt quantũ homines hominem
potuerũt s astuta fictione latitantem diu ñ inue¬
nert̃: Huiꝰ ne aqua ñ erat mendax. aut oleum forn¬
catoris ñ ẽ oleum peccatoris: An qd̾ catholica dicit et
uerum ẽ. et illa aqua et illud oleum ñ eius erat a qͦ
ministrabat᷑. s cuiꝰ ibi nom̃ inuocabatur: Cur illiqͥ
ab isto ficto et occulto baptirabant᷑ ñ ꝓbabant sp̃m
quia exdeo ñerat: Sc̃s enim sp̃s discipline fictũ fugi¬
ebat. Anet illũ fugiebat et sua sacramenta quãuis
ꝑ eum ministrata ñ deserebat: Postremo qm̃ illos ñ
negatis ablutos quos illo damnato ñcuratis abluen¬

Expanded text:
cipientis. unde igitur abluti sunt, qui hodie illo damnato cipientis. unde igitur abluti sunt, qui hodie illo damnato non utique rursus abluuntur? non erat necesse ut hominem nominarem, nisi ne Petilianus iterum diceret: quis est iste aut unde prosiluit? cur istum baptistam uestri non discusserunt, sicut Iohannes Petiliano ita sentiente discussus est? an et discusserunt, quantum homines hominem potuerunt, sed astuta fictione latitantem diu non inuenerunt? Huiusne aqua non erat mendax aut oleum fornicatois non est oleum peccatoris? an, quod catholica dicit et uerum est, et illa aqua et illud oleum non eius erat a quo ministrabatur, sed cuius ibi nomen inuocabatur? cur illi, qui ab isto ficto et occulto baptizabantur, non probabant spiritum quia ex deo non erat? sanctus enim spiritus disciplinae fictum fugiebat. an et illum fugiebat et sua sacramenta quamuis per eam ministrata non deserebat? postremo quoniam illos non negatis ablutos, quos illo damnato non curatis abluen
Abbreviated transcription (Latin):
mendax si aliquid ueri dixerit. ideo negandu est.
quia hoc detestandus sp̃s dix̃. Qd̾ quisqͥs arbitrat᷑
tam deiens ẽ. ut forte contendat petrum ñ debuis¬
se dicere tues. xp̃c filiꝰ dĩ uiui: quia tale aliquidiam
demones dixerant. Cum gͦ baptismꝰ xp̃i. siue ꝑ ini¬
quũ. siue ꝑ iustũ ministratꝰ. nichil aliud sit quam
baptismꝰ xp̃i. ab homine cauto ex fideli. bono iniqui¬
tas hominis ẽ. uitanda. ñ di sacram̃ta damnanda.
In his certe om̃ib ñ respondet petilianus. si consci¬
entia sc̃e dantis attendit᷑ que abluat accipientis.
unde sit abluendus qͥ accipit baptismũ cum dantis
polluta conscientia ẽ: & hoc ille quiẽ. accepturꝰ igno¬
rat. Collega eiꝰ athubur sicubure quidã ciprianus.
cũ turpissima femina in lupanari dep̃hensus. et
primiano carthaginis oblatꝰ. atq damnatꝰ est. Iste.
nanq baptirabat. anteꝗͣ detectꝰ & abiectꝰ eẽt. Non u¬
tiq habebat conscientiã scẽ dantis quȩ abluerit ac¬

Expanded text:
mendax si aliquid ueri dixerit, ideo negandum est, quia hoc detestandus spiritus dixit. quod quisquis arbitratur, tam demens est, ut forte contendat Petrum non debuisse dicere: tu es Christus filius dei uiui, quia tale aliquid iam daemonet» dixerant. cum ergo baptismus Christi siue per iniquum siue per iustum ministratus nihil aliud sit quam baptismus Christi. ab homine cauto et bono fideli iniquitas hominis est uitanda, non dei sacramenta damnanda. In his certe omnibus non respondet Petilianus, si conscientia sancte dantis attenditur quae abluat accipientis, unde sit abluendus qui accipit baptismum, cum dantis polluta conscientia est et hoc ille qui est accepturus ignorat. collega eius a Thubursicubure quidam Cyprianus cum turpissima femina in lupanari deprehensus et Primiano Carthaginis oblatus atque damnatus est. iste quando baptizabat, antequam detectus et abiectus esset, non utique habebat conscientiam sancte dantis quae ablueret ac
Abbreviated transcription (Latin):
adlegem di ꝑtinent: ñ om̃ia om̃ib ꝓsint habentib.
hac questione ꝓposita. intentio nr̃a ẽ. qd̾ nec ipsa
omia om̃ib habentib ꝓsint. Hanc intentionem
nr̃am uide quemadmodũ ꝓbemꝰ ex consensionib
ur̃is. Conceditis enim in om̃ib credendũ ẽẽ apostolo
paulo. Teneo unum. Conceditis etiam eundem apo¬
tasse dices. et neminem posse et in lege ẽẽ: et lege male
uti. Hoc ipso enim qd̾ contra legem uiuit. ñ ẽẽ in lege
monstratur. Contͣ ego dico fieri posse ut quisq in lege
ꝓbo. Conceditis enim memoratũ apłm testimoniũ
posuisse de psalmis adu̾sus eos qui gloriabant᷑ in lege:
& uiuebant contra legem. Sicut scriptũ ẽ inquit. ñ ẽ:
iustus quisquã. ñ ẽ intelligens. ñ ẽ. inquirens d̾m. Om¬
nes declinauert̃ simul mutiles facti sunt. ñ ẽ qͥ faciat

Expanded text:
ad legem dei pertinent, non omnia omnibus prosint ha-. bentibus. ad legem dei pertinent, non omnia omnibus prosint ha-. bentibus. hac quaestione proposita intentio nostra est, quod nec ipsa omnia omnibus habentibus prosunt. hanc intentionem, nostram uide quemadmodum probemus ex consensionibus uestris. conceditis enim in omnibus credendum esse apostolo Paulo — teneo unum —, conceditis etiam eundem apotasse dices neminem posse et in lege esse et lege male uti; hoc ipso enim, quod contra legem uiuit, non esse in lege monstratur. contra ego dico fieri posse, ut quisque et in probo. conceditis enim memoratum apostolum testimonium posuisse de psalmis aduersus eos, qui gloriabantur in lege et uiuebant contra legem: sicut scriptum est, inquit, quia non est iustus quisquam, non est intellegens, non est inquirens deum; omnes declina
Abbreviated transcription (Latin):
bentib sint utilia.i tantũmͦ bene utentibus. Nã
cum eadem luce & sani ocłi ꝑfundunt᷑ et saucii.
istis adiumentũ ẽ illis corm̃tũ. Idem cib alias ua¬
litudines alit. alias ledit. Idem medicam̃tum hos
curat. illos debilitat. Eadem arma. alios munuit.
alios impediunt. Eadem uestis aliis tegum̃to ẽ. alus
implicamento. Sic & baptismus aliis ualet ad reg¬
num. aliis ad iudicium. Hic uideo quid te possit
mouere: fortasse enim dicis. qd̃ in his om̃ib nichil sa¬
cramenti commemorauerim. Baptismꝰ aut̃ sc̃m sacra¬
mentũ ẽ: et ideo ñ eẽ consequens ut si de auro. de lu¬
ce: de alim̃tis. armamentis. indum̃tis. ꝓbari potuit.
qd̾ aliis habentib apta sint. aliis inconuenientia.
quanussint bona et ad utile aliquid instituta. cõ¬
tinuo etiam baptismꝰ aliis ꝓsit. aliis obsit habentibꝰ.
Restat gͦadhuc requirere utrũ etiã illa bona quȩ

Expanded text:
bentibus sint utilia, sed tantummodo bene utentibus. nam bentibus sint utilia, sed tantummodo bene utentibus. nam cum eadem luce et sani oculi perfunduntur et saucii, istis adiumentum est, illis tormentum; idem cibus alias ualitudines alit alias laedit. idem medicamentum hos curat illos debilitat, eadem arma alios muniunt alios inpediunt, eadem uestis aliis tegimento est aliis inplicamento. sic et baptismus aliis ualet ad regnum aliis ad iudicium. Hic uideo quid te possit mouere. fortasse enim dicis, quod in his omnibus nihil sacramenti commemorauerim: baptismus autem sanctum sacramentum est, et ideo non esse consequens, ut, si de auro de luce de alimentis armamentis indumentis probari potuit, quod aliis habentibus apta sint aliis inconuenientia, quamuis sint bona et ad utile aliquid instituta, continuo etiam baptismus aliis prosit aliis obsit habentibus. restat ergo adhuc requirere, utrum etiam illa bona, quae
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ etiam illic accipiendum ẽẽ ubicunq eũ constat
ẽẽ: si om̃s quihabent aliquid boni. etiam bono suo ha¬
bere doceretur. Cum uͦ tam multi tam multa bona
habeant malo suo. qͥs ñ uideat cum queritur ubi
aliquid accipiendum sit. ñ queri ubi sit s ubi ꝓsit:
Quomͦ enĩ si mͥ concederes bonum aurũ. ẽe conce¬
deres etiam latrones quoq: habere aurum. ñ opi¬
nor uelles ut ex his duob concessis concluderem eũ
qui habere: aurum uelit in latronũ societate ẽẽ opor¬
tere: ita cum et ego concedo bonũ ẽẽ baptismũ. con¬
cedo etiam donatistas quoq habere baptismum
ñ debes ex his duob concessis quasi sequatur con¬
cludere:eum qui habere baptismum uelit in soci¬
etate donatistarum eẽ debere: Iam ex hoc etiam tibi
ipsi occurrere multa ñ dubito. quȩ quanuis bona
sint et ad utile aliquid instituta. ñ om̃ib tam̃ ha¬

Expanded text:
autem etiam illic accipiendum esse ubicumque eum constat autem etiam illic accipiendum esse ubicumque eum constat esse, si omnes, qui habent aliquid boni, etiam bono suo habere doceretur. cum uero tam multi tam multa bona habeant malo suo, quis non uideat, cum quaeritur ubi aliquid accipiendum sit, non quaeri ubi sit, sed ubi prosit? quomodo enim, si mihi concederes bonum esse aurum. concederes etiam latrones quoque habere aurum, non opinor uelles, ut ex his duobus concessis concluderem eum, qui habere aurum uelit, in latronum societate esse oportere, ita, cum et ego concedo bonum esse baptismum, concedo etiam Donatistas quoque habere baptismum, non debes ex his duobus concessis quasi sequatur concludere eum, qui habere baptismum uelit, in societate Donatistarum esse debere., Iam ex hoc etiam tibi ipsi occurrere multa non dubito. quae quamuis bona sint et ad utile aliquid instituta. non omnibus tamen ha
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ꝓbare conatus es. qd̾ etiam nos ẽe illic baptis¬
m̃u ũ negamꝰ. Uides certe id te agere uoluisse: ut ex
eo qd concedimus. ad id qd ñ concedebamꝰ crahamur.
id est ut quia concedimus ẽẽ illic baptismũ. etiam
illic ẽẽ hominẽ baptirandum concedere compella
se responde: Puto enim iam hoc ante ocłos constituto.
cernis ꝓ ingenii tui uiuacitate quã ñ consequentia
ꝓ consequentib colligas. Nam reuera dicimꝰ baptis¬
inũ et illic ẽẽ: s ñ dicimꝰ et ꝓdesse: immo uͦ dicimꝰ et ob¬
esse: Cũ autem queritur ubi quisq debeat baptiari.
credo ꝓpt̃ illud queri qd̾ dñs ait. nisi quis renatꝰ fu̾it
exaqua et sp̃u ñ intrabit in regnũ celorũ. Quia gͦ ꝓpt̃
hanc utilitatem accipiendus ẽ baptismus. cũ que¬
ritur ubi accipiendus sit. ñ queritur ubi sit. s ubi ad
regnum cȩloꝵ adipiscendum utilissit. Sequeretur

Expanded text:
hinc probare conatus es, quod etiam nos esse illic Baptishinc probare conatus es, quod etiam nos esse illic Baptismum non negamus. Vides certe id te agere voluisse, ut ex eo quod concedimus, ad id quod non concedebamus attrahamur; id est, ut quia concedimus esse illic Baptismum, etiam illic esse hominem baptizandum concedere compellamse cernis pro ingenii tui uiuacitate, quam non consequentia pro consequentibus colligas. nam re uera dicimus baptismum et illic esse, sed non dicimus et prodesse, immo uero dicimus et obesse. cum autem quaeritur, ubi quisque debeat baptizari. credo propter illud quaeri quod dominus ait: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spihanc utilitatem accipiendus est baptismus, cum quaeritur ubi accipiendus sit, non quaeritur ubi sit, sed ubi ad regnum caelorum adipiscendum utilis sit. sequeretur
Abbreviated transcription (Latin):
consequentia demonstrare: seu uera ueris. seu falsa
falsis. nunquã doctrina. xp̃iana formidat sicur eã¬
in stoicis ñ formidauit apłs quos secum uolentes
conferre ñ respuit. Et ipsa enim fatetur et uerum
ẽ. neminẽ a disputante: ad conclusionem falsam
consequent̃ impelli. nisi prius consenserit falsis. qͥb
eadem conclusio uelit nolit efficit᷑. Ac ꝑ hoc qui cauet
ne se loquentem consequantur falsa q̃ ñ uult. uo¬
lens falsa caueat quȩ p̃cedunt. Si autem p̾cedentibꝰ
ueris inheserit. quecunq consequentia ꝑspexerit q̃¬
amplectatur. si u̾itati ẽ. pacatissime amicior. quam
quod dico. in hac eadem que int̾ nos u̾titur nr̃a ser¬
mocinatione monstrauero. Ecce in ea ipsa questio¬
ne de baptismo tu ꝓposuisti a me requirens ubi te
baptirari conueniat. utrũ apud nos an in parte.
donati. et quia intentio tua ẽ: in parte donati. ho¬
minẽ potius baptizari oportere: hanc intentionẽ

Expanded text:
consequentia. demonstrare seu uera ueris seu falsa consequentia. demonstrare seu uera ueris seu falsa falsis, numquam doctrina christiana formidat, sicut eain Stoicis non formidauit apostolus, quos secum uolentes conferre non respuit. et ipsa enim fatetur et uerum est neminem a disputante ad conclusionem falsam consequenter inpelli, nisi prius consenserit falsis, quibus eadem conclusio uelit nolit efficitur. ac per hoc qui cauet, ne se loquentem consequantur falsa quae non uult, uolens falsa caueat quae praecedunt. si autem praecedentibus ueris inhaeserit. quaecumque consequentia perspexerit, qamplectatur, si veritati est pacatissimae amicior, quam quod dico in hac eadem quae inter nos vertitur nostra sermocinatione monstravero. Ecce in ea ipsa quaestione de Baptismo tu proposuisti a me requirens, ubi te baptizari conveniat, utrum apud nos, an in parte Donati. Et quia intentio tua est in parte Donati hominem potius baptizari oportere, hanc intentionem
Abbreviated transcription (Latin):
ni obicienti nob̾ dialecticam. et ideo p̃dicanti ep̃os su¬
os. qd̃ nobiscum nolint habere sermonem: Si de iu¬
deis fortasse inuenis qͥd dicas. quanuis callide atq
u̾sute dolos int̾rogationum p̃tenderint. ñ eos fuisse
dialecticos. De stoicis certe nichil dici potest.qui ñ so¬
lum dialecti fuerunt. s: etiam cȩteras phylosophorum
sectas. in hac. uł arte: uł facultate incerunt. Sioicus
quippe ut mecum recolis fuit ille crisippus. de quo
achademicꝰ carneades hanc habebat sententiam. ux
quando cum illo sibi ẽẽt disputandum. elleboro cu¬
randum cor ẽẽ censeret. ceteros autem uł pransus fa¬
cile suꝑaret. Sigͦ nos libri stoicorũ dialectice disputare
docuerunt. doctrinam pauli contra nos ꝑferant
ep̃i ur̃i. secum tam̃ nos conferre patrantur. sicut ip¬
sos tunc stoicos ille ñ repulit. Hanc enim artem quã
dialecticam uocant. quȩ nichil aliud docet quam

Expanded text:
ni obicienti nobis dialecticam et ideo praedicanti episcopos suni obicienti nobis dialecticam et ideo praedicanti episcopos suos, quod nobiscum nolint habere sermonem? Sed de Iudaeis fortasse inuenis quid dicas, quamuis callide atque uersute dolos interrogationum praetenderint, non eos fuisse dialecticos. de Stoicis certe nihil dici potest, qui non solum dialectici fuerunt, sed etiam ceteras philosophorum sectas in hac uel arte uel facultate uicerunt. Stoicus quippe, ut mecum recolis, fuit ille Chrysippus, de quo Academicus Carneades hanc habebat sententiam, ut, quando cum illo sibi esset disputandum, helleboro purgandum cor esse censeret, ceteros autem uel pransus facile superaret. si ergo nos libri Stoicorum dialectice disputare docuerunt, doctrinam Pauli contra nos proferant episcopi uestri. secum tamen nos conferre patiantur, sicut ipsos tunc Stoicos ille non reppulit. Hanc enim artem, quam dialecticam uocant, quae nihil aliud docet quam
Abbreviated transcription (Latin):
rum adducit ad uerum. ne dialectice cum iudeis
etiam xp̃m egisse fatearis. Item ñ uis illos agere dia¬
lectice qui captiosis int̾rogationib insidiantes. res¬
pondentẽ deciꝑe moliuntur. ne tibi ostendat᷑ ita
cum xp̃o egisse udeos. quos tam̃ ille ñ declinauit ta¬
cendo. s potius suꝑauit loquendo. ac sic cogaris fat̾i.
ñ recte ep̃os ur̃os quos rectos. doctos atq sapientes
putas. etiam cum dialecticis nolle habere sermonẽ
quo inuictam doceant u̾itatem. Uideo magnos estus
pateris. quomͦ definias dialecticum. ut nec ꝑitus di¬
sputator sit. ne qd̃ uituꝑasti laudare cogaris. nec in¬
sidiosus u̾borum captator. ne tibi dicatur. sicut egit
cum talib xp̃c. sic agat cum isto xp̃ianus. Pinde si
placet ista cura liberari. eum defini ẽẽ dialecticum.
cum quo legis ꝑiti de parte donati nolunt habere col¬
loquiũ. Quid enim tibi aliud suggerendum ẽ: homi¬

Expanded text:
rum adducit ad uerum, ne dialectice cum Iudaeis rum adducit ad uerum, ne dialectice cum Iudaeis etiam Christum egisse fatearis; item non uis illos agere dialectice, qui captiosis interrogationibus insidiantes respondentem decipere moliuntur, ne tibi ostendatur ita cum Christo egisse Iudaeos, quos tamen ille non declinauit tacendo, sed potius loquendo superauit, ac sic cogaris fateri non recte episcopos uestros, quos doctos atque sapientes putes. etiam cum dialecticis nolle habere sermonem, quo inuictam doceant ueritatem. uideo, magnos aestus pateris, quomodo definias dialecticum, ut nec peritus disputator sit, ne quod uituperasti laudare cogaris, nec insidiosus uerborum captator, ne tibi dicatur: \'sicut egit cum talibus Christus, sic agat cum isto christianus\'. proinde si placet ista cura liberari, eum defini esse dialecticum, cum quo legis periti de parte Donati nolunt habere conloquium. quid enim tibi aliud suggerendum est, homi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃orum callidos captatores exemplum nob̾ tale.
pposuit. s ut eos potiꝰ etiam u̾itatis inimicos uigi¬
lanti int̾rogatione: et inuicta ratione testimoniũ
u̾itati ꝑhibere cogamꝰ. Hoc nob̾ faciant ur̃i. si nos
maliciosi et dialectici sumus. Anse timere indicãt
ne hoc eis nos potius faciamꝰ: Si autem .xp̃m dixe¬
ris dialecticum. laudabis dialecticam. quam mͥ pro
crimine obieceras. Qd̃ ne facias. uideo quid fortasse
dicturꝰ sis. Nec illos nec illum in ea sermocinatione
aliquid egisse dialectice: Sigͦ nec illi qui captiose at.¬
q insidiose sermocinantur ut in u̾bo decipiant
eos cum quib agunt. nec illi qui tales eorum respon¬
sione conuincunt dialectice agunt. dic nob̃ tandem
qͥd sit dialectica. et quantum mali habeat. quantũ
noceat. quam fugienda sit doce: Cuiꝰ nomen inui¬
diose subicis ignorantib. crim̃ ostende querentibꝰ.
Nuis fateri qd̾ dialectice agat qui homines auersos
a uero. ꝑite recteq int̾rogans. ac responsionibus eo¬

Expanded text:
rorum callidos captatores exemplum nobis tale proposuit, sed ut eos potius etiam ueritatis inimicos uigilanti interrogatione et inuicta ratione testimonium ueritati perhibere cogamus. hoc nobis faciant uestri. si nos malitiosi et dialectici sumus. an se timere indicant, ne hoc eis nos potius faciamus? si autem Christum dixeris dialecticum, laudabis dialecticam, quam mihi pro crimine obieceras. Quod ne facias, uideo quid fortasse dicturus sis, nec illos nec illum in ea sermocinatione aliquid egisse dialectice. si ergo nec illi, qui captiose atque insidiose sermocinantur, ut in uerbo decipiant eos cum quibus agunt, nec illi, qui tales eorum responsione conuincunt. dialectice agunt, dic nobis tandem quid sit dialectica, et quantum mali habeat, quantum noceat. quam fugienda sit doce, cuius nomen inuidiose subicis ignorantibus, crimen ostende quaerentibus. non uis fateri quod dialectice agat, qui homines auersos a uero perite recteque interrogans ex responsionibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
poris et sanguinis. xp̃i talia bona ẽe que possint ho¬
mines et habere: et mali ẽẽ:baptismũ uero tale bo¬
nũ eẽ: qd quisquis habuerit necessario bonussit: Qd̃
sidicere: uolueritis. falsum dicetis. Et ideo quid aliud
falsum consequatur attende: Qd̃ ñ ideo cõmemorabo
ut ex illo tuo falso ad alia te falsa adducam.s ut hoc
consequens cum falsum ẽẽ cognoueris. ut abhoc te
liberes. illud qd̾ p̃cedit emendes. Qͥd gͦ p̃cedit ex uob̃:
Om̃s qui habent bonũ baptismũ. bonos ẽẽ. Quid est
falsum euidens. qd consequitur: Bonos fuisse scilicet
illos. qui scismata faciebant dicentes. ego quidẽ sum
pauli. ego autem cephe:. ego aut̃ xp̃i. Quos arguens
sum ẽ qd isti boni erant. exceptis eis qui dicebant. ego
autem. xp̃i. et tam̃ baptizati erant scõ baptismo xp̃i.
Hoc itaq falsum quare sequutum ẽ: Quia falsum
p̃cessit. om̃s habentes bonum baptismũ bonos esse.

Expanded text:
poris et sanguinis Christi talia bona esse, quae possint hoporis et sanguinis Christi talia bona esse, quae possint homines et habere et mali esse, baptismum uero tale bonum esse, quod quisquis habuerit necessario bonus sit? quod si dicere uolueritis, falsum dicetis, et ideo quid aliud falsum consequatur adtende. quod non ideo commemorabo, ut ex illo tuo falso ad alia falsa te adducam, sed ut hoc consequens cum falsum esse cognoueris, ut ab hoc te liberes, illud quod praecedit emendes. quid ergo praecedit? ex uobis omnes, qui habent bonum baptismum, bonos esse. quod est falsum euidens, quo consequitur bonos fuisse scilicet illos, qui schismata faciebant dicentes: ego quidem sum Pauli, ego autem Cephae. ego autem Christi, quos arguens sum est quod isti boni erant exceptis eis qui dicebant: \'ego autem Christi, et tamen baptizati erant sancto baptismo Christi. hoc itaque falsum quare secutum est? quia falsum praecessit omnes habentes bonum baptismum bonos esse.