comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rei id . ẽ mundi:
Iehis quise cognominant cha¬
rus id ẽ mundus sialiquan¬
do uener int adecclesiã catho¬
lici. placuit scõ & magno con¬
cilia ut in positionẽ manus
accipientes. sic inclero ꝑ ma¬
neant hec autẽ p̾omnib eos
scriptis. Conuenit. profiteri
id .ẽ &uigamis se communian
et his qui inper secutione pro¬
si sunt ergaquos et spatia congi¬
tuta sunt. Et tempora esni
ro in eodem habitu ꝑ seuerit
Vbi autẽ catholicae a ecdesiae
episcopo uł pres bytero consti¬
tuto. quidã ex illis adueniunt
certũ ẽ. quod epis copos. aecdesie
habebit ep̃i dignitatẽ. bisaute
norẽ censeri si uero hocti minime
placuerit. prouidebit ei aut
epis copatus. aut pres byterileĩ
ut inclero. ꝓrsus esse uideatus
ne munaciuitate duo epis cs
probentur existere:
rii sine examine. prouecti sus
Siquis pres biterii. sine exan¬
ne sunt prouectiuł cũ ds¬
cuterentur peccata sua cs¬
fessi sunt & homines conisa
canones commotimanus

Expanded text:
ri, id est mundi. VIII. De his qui se cognominant catharos, id est mundos, si aliquando venerint ad Ecclesiam catholicam, placuit sancto et magno concilio ut impositionem manus accipientes, sic in clero permaneant. Haec autem prae omnibus eos scriptis convenit profiteri,id est, et bigamis se communicare, et his qui in persecutione prolapsi sunt, erga quos et spatia constituta sunt, et tempora definro in eodem habitu perseverent: ubi autem catholicae Ecclesiae episcopo, vel presbytero constituto quidam ex illis adveniunt, certum est quod episcopus Ecclesiae habebit episcopi dignitatem. Is autem nore censeri. Si vero hoc ei minime placuerit, providebit ei aut chorepiscopatus, aut presbyterii locum, ut in clero prorsus esse videatur, ne in una civitate duo episcopi probentur existere. sbyterii sine examine provecti sunt. IX. Si qui presbyteri sine examine sunt provecti, vel, cum discuterentur, peccata sua confessi sunt, et homines, contra canones commoti, manus
Abbreviated transcription (Latin):
zelorectitudinis mou&ur : ad¬
tendat: neira ex tramentis domi¬
num transeat. sed in ultione
peccati: tempus modũ que consi¬
derans: Surgentis animi per¬
turbationẽ subtilius retractan¬
do restringat : animosi tatem
reprimat & motus feruidos
subaequitate disponat Vteo
fiat iustior ultor alienus quo prius
extitit uictor suus qui zelo
rectitudinis mou&ur: Sicul¬
pas delinquentium corrigat:
Vtante ipse quicorrigit perpa¬
tientiam crescat: ut feruorẽ
suum transcendendo duudic&.
ne in temperanter excitatus:
ipso telo rectitudinis longea
rectitudine oberr&:¬

Expanded text:
zelo rectitudinis movetur, atzelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat: ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus, ipso zelo rectitudinis longe a rectitudine aberr
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempus salubriter ammit¬
tit: Num quã commotioni
contemplatio iungitur nec prȩ¬
ual& mens perturbata conspi¬
cere ad quod uix tranquilla
ual& in mare: qui anec solis
radius cernitur : cum mote
nubes Caeli faciem obducunt.
nec turbatus fons respicien¬
tis imaginem reddit quã tran¬
quillus propriam ostendit:
quia quo eius unda palpitat. in se
speciem similitudinis obscu
rat : Cumpertlum animus
mou&ur : curandũ summopere
est: ne haec eadem quemins tru¬
mento uirtutis ad sumitur:
menti ira domin&ur: Nec qua¬
sidomina praeeat: seduelut
ancilla ad obsequiũ parata:
arationis torgonum quã rece¬
dat: Tuncenim robustius
contrauitia egitur cũ subdi¬
tarationi famulatur: quantũ¬
lib& ira ex relo rectitudinis sur¬
gat: immoderatã mentẽ dila
cerat: rationi protinus serui¬
recontẽpnit: & tantose inpu¬
dentius dilatat: quanto in pa¬
tientiȩ uitiorũ uirtutẽ putat:
necesse ẽ ut hoc ante omnia : qui

Expanded text:
ad tempus salubriter amitad tempus salubriter amittit. Numquam vero commotioni contemplatio iungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotę nubes caeli faciem obducunt. Nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitur, unde ad tempus, rat. Cum per zelum animus movetur, curandum summopere est ne haec eadem, quae instrumento virtutis adsumitur, menti ira dominetur; ne quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, immcerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
decruciatur : dum infirmos quis¬
que aeterna deserere: & rebus
temporalib delectari conspunt
Nullũ quippe omnipotentidõ ule
est sacrificiũ quale ẽ telus
animarũ: Sicut psalmistaan
Zelus domus tuae : comedit me:
Paulus a postolus: telo animan
cruciatus dicebat. Quis in fir¬
matur: etego non infirmor:
specta. quanto timidior tan¬
touigilantior uiuat Ipseem̃
tdus rectitudinis : dũ inqui&i¬
tudine mentemagitat: eius mox
aciem obscurat ut altiora in
com motione non uideat: quaȩ
beneprius tranquilla cerne¬
bant: Sedinde subtilius adil¬
tareducitur: unde ad tempus
neuideat reuerberatur: Nã
ipsa rectiemulatio acerna
post paululũ intranquillita¬
te largius aperit: quaehic int̃¬
sum percom motionẽ claudit:
Et un demens turbatur ne uide¬
Qat in deproficit ut aduiden¬
dum uerius clarescat: Sicut
infirmanti oculo cũ colliriũ
mittitur: luxpenitus negat᷑
Sedinde eam post paululum
ueraciter recipit. Vn de hanc

Expanded text:
de cruciatur dum infirmos quosde cruciatur dum infirmos quosque aeterna deserere, et rebus temporalibus delectari conspicit. Nullum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum, sicut Psalmista ait: Zelus domus tuae comedit me . Paulus apostolus zelo animarum cruciatus, dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? specta, quanto timidior, tanto vigilantior vivat. Ipse namque zelus rectitudinis, dum inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius adta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc
Abbreviated transcription (Latin):
em: &interrẽprobos quia hono¬
rem suum noluerunt custodire
proiciam: Horũ & his similiũ
consideratione perterritus:
Timor & tremor uenerunt suꝑ
me: et contexerunt me peccato¬
ac futuri finis recordatus in¬
gemui. & uolui sarcina episco¬
patus mei deposita elongare fu¬
giens: & manere in solitudine:
et ibi expectare dm̃ : qui saluum
me fȩcetr& apusillanimitatemea
et ab ipsa in tolerabilium mihisel¬
licitudinũ tempestate:¬
furo ris disciplinae modũ adi¬
manitatẽ crudelitatis conuer¬
tunt: & unde emendare subdi¬
tos poterant: in de potius uulne¬
rant. Id eo sinemensura ulcisa¬
tur culpas praepositus iracundus
quiacor eius dispersum in rerun
curis : non colligitur in amorem
unius dĩtatis: Mens enĩ soluta
in diuersis. catena caritatis non
ad stringitur. sed malelaxata
male ad omnẽ occasionẽ mouetur
xxxiiii. ERẽs Dozelo pastorilis
OFFICII ERCASUBDITOS
mnis spiritalis telus: doc¬
toris animũ frigit: quiauil¬

Expanded text:
em; et inter reprobos, quia honoem; et inter reprobos, quia honorem suum noluerunt custodire, projiciam? Horum et his similium consideratione perterritus: Timor et tremor ceciderunt super me, et contexerunt me tac futuri finis recordatus ingemui, et volui, sarcina episcopatus mei deposita, elongare fugiens, et manere in solitudine, et ibi exspectare Dominum, qui me salvum faceret a pusillanimitate mea, et ab ipsa intolerabilium mihi sollicitudinum tempestatefuroris, disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt: et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. Ideo sine mensura ulciscitur culpas praepositus iracundus: quia cor ejus dispersum in rerum curis, non colligitur in amorem unius deitatis. Mens enim soluta in diversis, catena charitatis non astringitur: sed male laxata, male ad omnem occasionem moveturXXXVI De zelo pastoralis officii erga subditos. Omnis spiritalis zelus doctoris animam frigit, quia val
Abbreviated transcription (Latin):
acreficiendorũ aquib peruer¬
so ordine uolumus pascidepo¬
nimus: Non sanamus spiri¬
tali consilio: peccatis infirmũ
Non sacerdotali ope consolida¬
mus: aut reficimus diuersis
tribulationib: fractũ Non ad
uiam salutis reuocamus erro¬
neum. Non requirimus solli¬
citudine pastorali ueniae dispe¬
ratione iamperditũ. Ad hoc
tantũ potentes effecti. ut no¬
bis in subiectos dominationẽ
tyrannicam uindicemus.
Vt non afflictos contrauiolen¬
tiam potentũ qui in eos ferarũ¬
more seuiunt defendamus. In¬
de .ẽ. quodtã a potentibus huius
mundi : quã a nobis qđ peuis ẽ :
non nulli grauiter fatigati
depereunt: quos sede manu
nostra dñs requisiturũ terri¬
biliter comminatur dicens:
Requirã oues meas demanupas¬
torum : & cessare eos faciam:
ut ultraiam non pascantgre¬
ges meos: Quod quid .ẽ. aliud
quam pastores : quisem & ipsos
non greges meos pascunt subli¬
mitate suae dignitatis expoli¬

Expanded text:
ac reficiendorum, a quibus perverac reficiendorum, a quibus perverso ordine volumus pasci, deponimus. Non sanamus spiritali consilio peccatis infirmum. Non sacerdotali ope consolidamus, aut reficimus, diversis tribulationibus fractum. Non ad viam salutis revocamus erroneum. Non requirimus sollicitudine pastorali veniae desperatione jam perditum. Ad hoc tantum potentes effecti, ut nobis in subjectos dominationem tyrannicam vindicemus, non ut afflictos contra violentiam potentumore saeviunt, defendamus. Inde est quod non tam a potentibus hujus mundi quam a nobis quod pejus est nonnulli graviter fatigati depereunt, quos se de manu nostra Dominus requisiturum terribiliter comminatur, dicens: Requiram oves meas de manu pastorum, et cessare eos faciam, ut ultra jam non pascant greges meos. Quod quid est aliud, quam pastores qui semetipsos, non greges meos, pascunt, sublimitate suae dignitatis exspoli
Abbreviated transcription (Latin):
ad haec non contremes cat: quis
ista sine intollerabile m&u. fu¬
turae examinationis accipiat.
Uisi quiaut non intellegit aut
futura non credit: Sed omnia
quaed s̃ obseruare uoluit: Tam
aperte posuit. & ita sui nominis
auctoritate firmauit: ut ea fa¬
cilius qđ dictu quoq ne fas est
contẽpnamus quã nos non intel¬
legere uel non credere tãaꝑta
et̃ diuina fingamus. quando
audiuimus haec dicit dñs:
Quis futurũ esse non credit.
quod dicit dñs. Nisi quidõ non
credit: Quod autẽ dicit. Vae
pastoribus istud uȩ promale¬
dicto poni & pastorum nomine
nos signi ficarȩ quis non in¬
tellegat. nisi qui futura non
cogitat. greges dñi pascendos
pastores facti suscipimus et nos
ipsos pascimus quando non gre¬
gum. utilitati pros picimus.
sed qđ foueat & augeat nr̃as
uoluntates attendimus: Lac
et lanas ouiũ xp̃i oblationib
cotidianis ac decimus fide¬
lium gaudentes accipimus:
et curã pas cendorũ gregum

Expanded text:
ad haec non intremiscat? Quis ad haec non intremiscat? Quis ista sine intolerabili metu futurae examinationis accipiat? nisi qui, aut non intelligit, aut futura non credit: sed omnia quae Deus observare voluit, tam aperte posuit, et ita sui nominis auctoritate firmavit, ut ea facilius, quod dictu quoque nefas est, contemnamus, quam non intelligere, vel non credere. Jam aperta et divina fingamus, quando audimus, Haec dicit Dominus. Quis futurum esse non credat quod dicit Deus, nisi qui Deo non credit? Quod autem dicit: Vae pastoribus, istud, vae, pro maledicto poni, et pastorum nomine, nos significare, quis non intelligat, nisi qui futurum non cogitat? Greges Domini pascendos pastores facti suscipimus, et nos ipsi pascimur quando non gregum utilitati prospicimus, sed quid foveat et augeat nostras voluptates attendimus. Lac et lanas ovium Christi oblationibus quotidianis ac decimis fidelium gaudentes accipimus, et curam pascendorum gregum,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod crassumerat occidebatis
gregem autemmeũ non pasceba¬
tis: Quod infirmũ fuit non con
solidastis & qđ e grotũ non sanas¬
tis. Quod fractũ est non alligis¬
tis & qđ ab iectũ non reduxis tis
Quod perierat non que sistis sab
cum austeritate imperaba tises
et cũ potentia. & disperse sunt
ouesmeae eo qđ nom e& pastor¬
Et facte sunt in deuorationem
omniũ bestiarũ agri & puuio
post propterea pastores audite
uerbum dñi : uiuo ego dicitdñs
ds̃ quia proco qđ factis unt gre¬
ges mei in rapinã. aouesmeae
in deuorationẽ omniũ bestiarũ
agri. eo quod noness& pastor:
Nequeenim quaesierunt pasto¬
res gregemmeũ . sed pascebant
pastores sem& ipsos & gregem
meũ non pascebant:. Propte¬
rea pastores audite uerbũ dñi:
hacdicit dñs ds̃: Ecceego ipse
superpastores requirã gregẽ
meũ demanueorũ. & cessare
eos faciam: Vtultra non pas¬
cant gregem nec pascant ampli¬
us pastores sem& ipsos: Quis

Expanded text:
quod crassum erat, occidebatis, quod crassum erat, occidebatis, gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit, non solidastis; et quod aegrotum, non sanastis, quod fractum est non alligastis, et quod abiectum est non reduxistis, quod perierat non quaesistis: sed cum austeritate imperabatis eis et cum potentia. et dispersae sunt oues meae, eo quod non eEt factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri. Et paulo post: Propterea, pastores, audite verbum Domini: Vivo ego dicit Dominus Deus. Pro eo quod facti sunt greges mei in rapinam, et oves meae in devorationem omnium bestiarum agri, eo quod non esset pastor. Neque enim quaesierunt pastores gregem meum: sed pascebant pastores semetipsos, et gregem meum non pascebant. Propterea, pastores, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores, requiram gregem meum de manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem: nec pascant amplius pastores semetipsos. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus. Nec ta menesse con¬
tendimus. Officii nr̃i uita¬
mus laborem. app&imus dig¬
nitatẽ: Inmundorum spi¬
rituũ feras agrege dilaceran¬
do non pellimus: & qđ eis re¬
manserit ipsi consumimus.
quando peccan tes diuites uel
potentes: non solũ non argui¬
mus sed &iam ueneramur:
Nenobis aut inunera solita offen¬
si non dirigant. Aut obsequia
desiderata subducant. Ac siemu
neribus eorũ & obsequiis capti In¬
mo perhaec illis ad dicti loqui cis
depeccato suo: aut de futuro iudicu
formidamus Ei de ominaciter
superbiam nrãm diuinus sermo
contundit: Sed ñr auditus nihil
unde proficiamus admittit : quu
praesentis uitae capti dulcedine
que poena neglegentiae nr̃ae mane¬
at in adernũ nolumus cogitare:
Inpastoresergo istadicuntur de
quorũ nobis in aniappellatione
blandimur: Haec dicit dñs ds̃
Vae pastoribus isrł quipasce¬
bant sem& ipsos: Non ne greges
pascuntur apastorib: laccome¬
debatis: & lanis operie bamini:

Expanded text:
volumus, nec tamen esse convolumus, nec tamen esse contendimus. Officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem. Immundorum spirituum feras a grege dilacerando non pellimus: et quod eis remanserit, ipsi consumimus, quando peccantes divites vel potentes, non solum non arguimus, sed etiam veneramur, ne nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desineribus eorum et obsequiis capti, imo per haec illis addicti, loqui eis de peccato suo, aut de futuro judicio formidamus: et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit: sed noster auditus nihil, unde proficiamus, admittit, quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena negligentiam nostram maneat in aeternum, noluimus cogitare. In pastores ergo ista dicuntur, de quorum nobis inani appellatione blandimur. Haec dicit Dominus Deus: Vae pastoribus Israel qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pastoribus? lac comedebatis, et lanis operiebamini:
Abbreviated transcription (Latin):
excessisse cognoscunt: Sita¬
menpatrum facta non diligant.
sed tantũ operiant nec imitent᷑
Nam sunt qui praepositos suos
peruerse iudicant dum terre¬
nis studiis eos plus uiderint
es se intentos. siuel parũ iã ipsi
de sp̃italib cognouerint: Rec¬
tores ergo iudicandi adõ sunt.
asuis autẽ subditis nequaquam
iudi candisunt: Exemplo dñi
quiper seuendentes colũbas
et nummolariorum mensas
proprio euertit flagello : et pro¬
Quod sia fide exorbitauerit
rector tuncerit arguendus
a subditis. Promoribus uero
reprobis tollerandis magis
quam dis tinguendus ciplebe ẽ :
SACIRDO TIIU
ednos praesentibus delec¬
tati dũ in hacuita cõmoda
nr̃a & honores inquirimꝰ¬
non ut meliores sedutditiores:
Necut sanctiores seduthonora¬
tiores simus c&eris praees se
festinamus: Nec gregem dñi
qui nobis pascendus tuendus¬
que commissus est. sed nr̃ãs uo¬
luntates dominationẽ diuitias.
et c& erablandimenta carnali¬
ter cogitamus: Pastores dici

Expanded text:
excessisse cognoscunt, si taexcessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritalibus cognoverint. Rectores ergo judicandi a Deo sunt, a suis autem subditis nequaquam judicandi sunt, exemplo Domini, qui per se vendentes columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagello , et proQuod si a fide exorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subditis. Pro moribus vero reprobis tolerandus magis quam distringendus a plebe est. sacerdotum. Sed nos praesentibus delectati, dum in hac vita commoda nostra et honores inquirimnon ut meliores, sed ut ditiores, nec ut sanctiores, sed ut honoratiores simus, caeteris praeesse festinamus. Nec gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est, sed nostras voluptates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus. Pastores dici
Abbreviated transcription (Latin):
spiritales reb interiorib sine
in pedim̃to rerũ terrenarum
de seruiant: Dĩ ergo ordinẽ ac¬
cusat. a quo instituuntur qui epis¬
copos condempnat. dumminusspi¬
ritalia sed magis terrena sectan¬
tur. Ex diuini enĩ tabernaculi
dispositione obiniurias mundi
ferendas : & turbines quosdam
institui. epõs secularibus curis
insistentes uthi qui interius suꝑ¬
nadesiderant : Nulloterreno
obsistente negotio. liberuis
hoc qđ amant intendant: Non
est itaq iudicandus apleberec¬
tor inordinatus dũ magisno¬
uerunt populi sui fuis semeri¬
tperuersi regimen suscepisse
pontificis: Nam pro meritis
plebium disponitur adõuita
canti ad conparationẽ princi¬
pum qui ex merito plebis prae¬
uaricantur: Sententiadam¬
nantur chamfilii noe qui suoꝵ
praepositorũ culpas inpublico
produnt: sicutcham qui patris
pudenda non operuit. sed deri¬
denda monstrauit: Habituri
semmeritũ & iafeth qui reueren¬
ter operiunt quae patres suos

Expanded text:
spiritales rebus interioribus sine spiritales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserviant. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui episcopos condemnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divina enim constat tabernaculi dispositione, ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam institui episcopos, saecularibus curis insistentes: ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant, intendant. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti, perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium, disponitur a Deo vita cantis, ad comparationem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt, sicut Cham qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit. Habituri sunt Sem meritum et Japhet, qui reverenter operiunt quae patres suos
Abbreviated transcription (Latin):
IO DOCTONU
ecolite ergo quanta & qua¬
li ame audiente. atq: pro¬
bante dicere solebatis.
de adminis tratione pontifi¬
cis: qui populi sibi commissi
cura : posthabita ardentius
bona p̃sentia desiderat quam
futura. & oblitus qđ non solũ
dese sed &iam de grege sibiere¬
dito rationem pastori. pasto¬
rum omnium reddat sua suo¬
rumque detrimenta non cog¬
t& quem non delinquentium
peccata contristant. Nee pri¬
ficientium bonal&ificant
sed desetantum: Plerumq
autẽ nec descomnino sollici¬
tus quid a suis boni maliuegt¬
ratur ignorat. qui non prȩdi
MI IIUISI DORI DOPREPORI¬
TIS CAR UAILI BUS
ro uidentia plerum que
diuini consilii. ordinantur
praepositi mundana & exteri¬
ora sec tantes: Vt dumtẽ po¬
ralibus rebus setotos inpendunt.
spiritales tuitiorẽ uitã contẽpla¬
tionis exerceant: Quia dura sunt
qui& euiuere uolentiũ sarcina
curarũ episcopaliũ. prouid& sae
peds̃ curis deditos saecularibus
ad susceptionẽ regiminis : utdũ
hi exteriora sinetedio procurant.

Expanded text:
 doctoris. Recolite ergo quanta et qualia, me audiente atque probante, dicere soleatis de administratione pontificis, qui populi sibi commissi cura posthabita, ardentius bona praesentia desiderat quam futura; et oblitus quod non solum de se, sed etiam de grege sibi credito rationem Pastori pastorum omnium reddat, sua suorumque detrimenta non cogitat: quem non delinquentium peccata contristant, nec proficientium bona laetificant; sed de se tantum, plerumque autem nec de se omnino sollicitus, quid a suis boni malive geratur, ignorat: qui non praedim Isidori de praepositis carnalibus, Providentia, etc. plerumque divini consilii ordinantur praepositi, mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spiritales tutiorem vitam contemplationis exerceant. Quia durae sunt quiete vivere volentibus sarcinae curarum episcopalium, providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis: ut dum hi exteriora sine taedio procurant,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i pbri. diaconi uel quicũq
clerici quinihil habentes
ordinantur. & tem pore epis¬
copatus uel lericatus sui
agros: uel quecũq: praedia no¬
mine suo conparant. tam quã
rerum dominicarũ inuasio¬
nis crimine teneantur: Nisi
ad moniti in ecclesia eadem ip¬
sa contulerint. Si autẽ ipsis
propriae aliquid liberalita¬
te alicuius uł successione cog¬
nationis obuenerit fiat inde
quod eorũ proposito congruit.
quod sia suo proposito retror¬
sum exorbi tauerint. honore
ec desiastico indignitã quã
reprobi iudicentur¬

Expanded text:
eri, diaconi, vel quicunque clerici, qui nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros, vel quaecunque praedia, nomine suo comparant, tanquam rerum Dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti in ecclesia eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis proprie aliquid liberalitate alicujus, vel successione cognationis obvenerit, faciant inde quod eorum proposito congruit. Quod si a suo proposito retrorsum exorbitaverint, honore ecclesiastico indigni, tanquam reprobi judicentur
Abbreviated transcription (Latin):
emanumissionib: sane in ecle¬
sia dicendis siid nr̃i consacer¬
dotes peritaliã facere repperiunt᷑
nr̃ae a&iam erit fiduciae storũ or¬
dinẽ sequidata plane licencia
missolegato ut quecũq: dignafi¬
dem pros tato ecclesiae & salute
animarũ agere potuerit nos lau¬
dabiliter in conspectudnĩ acceptu¬
rus que omnia si scĩtatiure placen¬
te dicite ut& meã sugges tionem
rectã esse uobis aduertã & nr̃a
omniũ confessionẽ sinceritasor
libenteraccipiat ab uniuersis qp̃is
dictũ est omnib placent haec que
inuincta sunt ꝑagenda & prudent
atua sc̃i tate enarrata¬

Expanded text:
De manumissionibus sane in eccleDe manumissionibus sane in ecclesia dicendis, si id nostri consacerdotes per Italiam facere reperiuntur, nostrae etiam erit fiduciae istorum ordinem consequi: data plane licentia misso legato, ut quaecunque digna fide pro statu Ecclesiae, et salute animarum agere potuerit, nos laudabiliter in conspectu Domini accepturos. Quae omnia, si sanctitati vestrae placent, edicite: ut et meam suggestionem ratam esse vobis advertant, et nostram omnium consensionem sinceritas eorum libenter accipiat. Ab universis episcopis dictum est: Omnibus placent haec, quae injuncta sunt peragenda, et prudenter a tua sanctitate enarrata
Abbreviated transcription (Latin):
Nec non & illud p&endũ ut spectacula.
theatrorum e&erorum queludorũ¬
diedominica uel c&eris religionis
xp̃iane dieb celeberrimis ammoueant᷑
maxime quia scĩ pasche. octauarũ
die populi ad circum magisquã ad ec¬
clesiã conueniunt debere trans ferri
deuotionis corũ dies si quando occur¬
rerint. nec oportere &iam quem quã
xp̃i anorũ cogiad hec spectacula
maxime quia in eis exercendis que con¬
tra precepta dĩ sint nulla ꝑsecutio¬
nis necessitas a quo quã adhibenda
est seducioport& hominẽ libera
uoluntate subsistat sibi diuitiis
concessa corparatorum enimmaxi¬
me periculũ considerandum est.
qui contra precepta dĩ magno terro¬
re coguntur ad spectacula conuenire:
honoris. quonec adatẽ. nec sexum
quis ex qualib& ludicra arte ad xp̃i¬
anitatis gratiã uenire uoluerit. ac
liberabilla macula ꝑ manere non cum
liceat a quo quã iterũ ad eandem exer¬
cenda reduci uł cogi
D. MANUMIS NONI BIIN
ecclesia caelebrandis abimperator e

Expanded text:
Necnon et illud petendum, ut spectacula theatrorumdie Dominica, vel caeteris religionis Christianae diebus celeberrimis amoveantur, maxime quia sancti Paschae octavarum diebus populi ad circum magis, quam ad ecclesiam conveniunt, debere transferri devotionis eorum dies, quando occurrerint, nec oportere etiam quemquam Christianorum cogi ad haec spectacula: maxime quia in his exercendis, quae contra praecepta Dei sunt, nulla persecutionis necessitas a quocunque adhibenda est: sed uti oportet hominem libera voluntate qua subsistit, sibi divinitus concessa: corporatorum enim maxime periculum considerandum est, qui contra praecepta Dei magno terrore coguntur ad spetacula convenirhonoris, quo nec aetatem, nec sexum quis ex qualibet ludicra arte ad christianitatis gratiam venire voluerit, ac liber ab illa macula permanere, non eum liceat a quoquam iterum ad eadem exercenda reduci vel cogi. De manumissionibus in ecclesia celebrandis, ab imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
offerre non possunt nec panẽ
scĩ ficatũ darecalicẽ que porri¬
ge siuero absentes hufuerint
et addandam orationẽ uocentur
solidare debebunt corepĩ quoꝙ¬
adexem plũ quidem & for
septuaginta uidenturesse
cum ministri autẽ propt̃ sd

Expanded text:
offerre non possunt, nec panem offerre non possunt, nec panem sanctificatum dare, calicemque porrigere. Si vero absentes hi fuerint, et ad dandam orationem vocentur, soli dare debebunt. Chorepiscopi quoad exemplum quidem, et formam septuaginta videntur esse: ut comministri autem, pr
Abbreviated transcription (Latin):
Presbiter si preocupatus cor¬
porali peccato promoueatur
et confessus fueritdese qđ an¬
te. ordinationẽ deliquerit.
oblata non consecr& manens
in reliquis officiis propt̃ studi¬
umubonũ nã peccata reliqua
pleriq: dixerunt permanus
in positionẽ possedimitti qđ si
dese non fuerit ipse confessus
uet arguimani feste nequiuenit.
potes tatis sue iudicio relinquat᷑
sieodem peccato sub cubuerit
ad ordine minis terii subtrahat᷑:
annũ a&atis suae. nullatenus or¬
din&ur lic& ualde sit dignus
sed hoctẽ pus obseru& nã dñs nr̃
triesimo adatis sue anno bapti¬
zatus ẽ & sic capit docere:
DIHIS QUIIN CCRITUDINO
baptisma consecuntur:
Siquis inegritudine fuerit bap¬
tizatus adhonorem pres biterii
non potestpromoueri quia non
exproposito. fideseius. sed ex
ne cessitate descend&. nisi for¬
te propt̃ sequens studium eius
et fidem atq hominũ caritatem
talis possit amitti:
sia. ciuitatis ep̃o presente.
uel presbiteris urbis ipsius

Expanded text:
Presbyter, si praeoccupatus corporali peccato provehatur, et confessus fuerit de se quod ante ordinationem deliquerit, oblata non consecret; manens in reliquis officium propter studium bonum, nam peccata reliqua plerique dixerunt per manus impositionem posse dimitti. Quod si de se non fuerit ipse confessus, et argui manifeste nequiverit, potestatis suae judicio relinquatursi eodem peccato succubuerit, ab ordine ministerii subtrahatur.aetatis suae annum nullatenus ordinetur, licet valde sit dignus: sed hoc tempus observet. Nam Dominus noster tricesimo aetatis suae anno baptizatus est, et sic coepit docere. De his qui in aegritudine baptisma consequuntur. LVI. Si quis in aegritudine fuerit baptizatus, ad honorem presbyterii non potest promoveri, quod non ex proposito fides ejus, sed ex necessitate descendit: nisi forte propter sequens studium ejus, et fidem, atque hominum raritatem talis possit admitti.sia civitatis, episcopo praesente, vel presbyteris urbis ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis qui in ecclesiis inquib ꝓuec¬
ti sunt minime ꝑdurarunt:
declericis usuras accipientib:
Depriuilegiis presbyterorũ
dehis quia paulos amosathe no
ad ecclesiam ueniunt.
Deflectendo ienu:¬

Expanded text:
De his qui in ecclesiis in quibus provecti sunt minime perduraverunt. 17. De clericis qui usuras accipiunt. 18. De privilegiis presbyterorum. 19. De his qui a Paulo Samosateno ad ecclesiam veniunt. 20. De flectendo genu
Abbreviated transcription (Latin):
ad stantib: &iã dia conib aduenienti¬
bus quo que uictore sene puopua nen¬
setutomiger pense euangelio a su¬
ritano Alocutio adepis copos
lii consedimus ut recordami
fratres bcatissimi & arbi trabams
omnium prouinciarũ ꝑasticã leg¬
tionis conuenis scaddiem utdixit

Expanded text:
t, astantibus etiam diaconibus, advenientit, astantibus etiam diaconibus, advenientibus quoque Victore sene Puppianense, Tuto Migirpense, Evangelo Assuritano. Allocutio ad episcopos stitutam concilii consedimus, ut recordamini, fratres beatissimi, et arbitrabamur omnium provinciarum per Africam legationes convenisse ad diem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eccle siae. inqua sunt constituti.
nonuendant & nulli epo. liceatrẽ
uindantrẽ ecclesiae ubi sunt cons¬
tituti nescientib epĩs suis quo¬
modo & episcopis non liceat uen¬
dere prȩrdia eccłẽ ignorante
concilio uel presbyteris suis non
tituli sui usurpare: Recitata
sunt etiam insta synodo diuer¬
sa concilia uniuerse prouincie
a frica & trans actis temporibus
aurelii chartaginensis epĩ cebrata
econcilio quod hippone refiofac¬
tum .ẽ. Glorio sissimo im̃o theo¬
dosio aug̃ .iii. et habundantia uẽ
consuiii. iđoctobris hyppone
regio insecretarioba silicecis
et cetera gestahuius conci li i. idõ
deseripta non sunt quia eaque sib
statu ta sunt in superiorib proban¬
tur inserta.
De concilio chartaginensi ubilgati
chartagine in hoc concilio. legati
dilecti sunt epĩ pro consularis adion¬
ciliũ adrum&inum.
Ne concilio chartaginensi. ubinal¬
tas constituta. cesario & attico uũco
insecre tario basilice. restit ute:¬
Cum a urelius ep̃s unacũ ep̃is consedssa

Expanded text:
Ecclesiae in qua sunt constituti non vendant, et nulli episcopo liceat rem vendant rem Ecclesiae ubi sunt constituti, nescientibus episcopis suis, quomodo et episcopis non licet vendere praedia Ecclesiae, ignorante concilio, vel presbyteris suis. Nontituli sui usurpare. Recitata sunt etiam in ista synodo diversa concilia universae provinciae Africae, transactis temporibus Aurelii Carthaginensis episcopi celebrata. De concilio quod Hippone Regio factum est. Gloriosissimo imperatore Theodosio Augusto III, et Abundantio v. c., VIII idus Octobris, Hippone Regio, in secretario basilicae pacis, et caetera. Gesta hujus concilii ideo descripta non sunt, quia ea, quae ibi statuta sunt in superioribus probantur inserta. De concilio Carthaginensi, ubi legaCarthagine. In hoc concilio legati delecti sunt episcopi proconsulares ad concilium Adrumetinum. De consilio Carthaginensi, ubi multa sunt constituta. Caesariin secretario basilicae Fausti, cum Aurelius papa una cum legatis Roma
Abbreviated transcription (Latin):
TAN TIBUS I IIII
Si quis ep̃s damnatus a synodo
Duł pbt aut diaconus a suo ep̃o
ausi fuerint deminis terio sa¬
cro contingere: siue ep̃s iuxta
pracedentẽ consu&udinẽ. siue
pbt aut diaconus. nullo modo
liceatei nec in alia synodo res¬
titucionis spemaut locũ habere
satis factionis: Sed et cõmuni¬
cantes. & om̃ sabici de eccła:
et maxime sipostea quã dedi¬
cerint. aduersum me moratos
prolatam fuisse sententiam:
eisdem cõmunicare tẽptaue¬
rint :¬
t illud petendum ut statue¬
redign&ur. Vt siquiscu¬
ius lib& honoris cleracus iu¬
dio epõrum quocũq crimine
fuerit damnatus. non liceat
eum siue ab ecclȩsiis quib prȩ¬
fuit: siuea quolib& homine
de fensari. interposita poena
damni pecuniae atq honoris
quinec a&atẽ: nec sexũ excu¬
sandum esse ꝑcipiant:¬

Expanded text:
tantibus. XXCII. Si quis episcopus damnatus a synodo, vel presbyter, aut diaconus, a suo episcopo ausi fuerint aliquid de ministerio sacro contingere: sive episcopus, juxta praecedentem consuetudinem, sive presbyter, aut diaconus, nullo modo liceat ei, nec in alia synodo, restitutionis spem aut locum habere satisfactionis: sed et communicantes ei omnes abjici de Ecclesia, et maxime si posteaquam didicerint adversum memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicare tentaverintt illud petendum est, ut statuere dignentur, ut si quis cuiuslibet honoris clericus iudicio episcoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab ecclesiis, quibus prefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum excusandum esse precipiant
Abbreviated transcription (Latin):
esse ut proximo uniuersali a fri¬
cano concilio suam presentiam
non differat exibere qđ siuenire
contẽ pserit in secognus eat senten¬
tiam promulgandam
DEUOCLEISI AI
hypponiensiũ diar & orum
ursum placuit utqm̃ irpponis¬
ensium diardorũ eclesie desi¬
tucio non ẽ diutius neglegenda
et ecde siȩ ibi abhis r&inenturqui
quiti focinoro sam communiont̃
decli nauerint missis ex presersi
concilio epis regino alypio augus¬
tino materno theasio euhodo¬

Expanded text:
esse, ut proximo universali Afriesse, ut proximo universali Africano concilio suam praesentiam non differat exhibere: quod si venire contempserit, in se cognoscat sententiam promulgandam. De Ecclesia Hipponensium Diaretorumursum placuit, ut quoniam Hipponensium Diaretorum Ecclesiae destitutio non est diutius negligenda, et Ecclesiae ibi ab his retinentur, qui Equitii facinorosam communionem declinaverunt, missis ex praesenti concilio episcopis, Regino, Alypio, Augustino, Materno, Theasio, Evod
Abbreviated transcription (Latin):
sine intermissione fatigatur ec¬
clesia ut defensoris eis aduersus po¬
tentias diuitũ cũ epis coporũ pro¬
uisione delegentur:¬
non occurrunt:
tem placuit ut quotiens cum que
conciliũ congregandũ ẽ epĩ qui neꝙ
etate : Ne que egritudine nequeali¬
qua. grauiore necessitate impedi¬
untur cũ petenter occurrant & pri¬
matib suarũ quarũ que prouincia¬
rum intim&ur ut deuniuersis ep̃is
ueldue uel tres tune fiant acde
singulis turmis uicis sim quod quod¬
electi fuerint ad diem concilu
instantis simeoccurrat quod si
non opor tuerit occurrere excu¬
sationes suas intractoru consere¬
bant. uel sipos taduentũ tractoriȩ
aliquenece s sitates repenteforsi¬
tanortȩ fuerint nisi rationẽ inpi¬
dimenti sui aput suũ primatem
red dider int ecclesiae suȩ cõmunio¬
nem debere. eẽ. contentos:
omnib: uisuũ ẽ uthincquoq
primatui numidie intim& ur
quod cognus cat memoratũ eresca¬
nium scriptis suis conueniendum

Expanded text:
sine intermissione sine intermissione clesia, ut defensores eis adversus potentias divitum cum episcoporum provisione delegentnon occurrunt. LXXXVI. Item placuit, ut quotiescunque concilium congregandum est, episcopi qui neque aetate, neque aegritudine, neque aliqua graviori necessitate impediuntur, competenter occurrant, et primatibus suarum quarumque provinciarum intimetur, ut de universis episcopis vel duae, vel tres turmae fiant, ac de singulis turmis vicissim, quotquoelecti fuerint, ad diem concilii instantissime occurrant. Quod si non potuerint occurrere, excusationes suas in tractatoria conscribant, vel si post adventum tractatoriae aliquae necessitates repente forsitan ortae fuerint, nisi rationem impedimenti sui apud suum primatem reddiderint, Ecclesiae suae communione debere esse contentos. omnibus visum est, ut hinc quoque primati Numidiae intimetur, quo cognoscat memoratum Cresconium scriptis suis conveniendum
Abbreviated transcription (Latin):
bapti zati:
templacuit deinfantib quociens
non in ueniuntur certissimi testis
qui eos baptiratosesse sine dubita¬
tione testentur neque ipsi sunt per
a&atem de traditis sibi sa cramentis
idonei respondere absque ullo scri¬
pulo eos es sebapti tandos nestatre¬
pitatio eos faciat sacram̃ torũ pur¬
gatione priuari hinc enĩ legati
maurorũ fratres nr̃i consoluerint
quia multos tales ab arbaris redimuNt
cilii nuntian dum.
tem placuit ut dies uencrabiles pasche
formatarũ. suscriptione omnibus
intim&ur dies uero concilii idem
seru&ur qui in rpponiensi concilii
constitutus ẽ idestx kłendarum
septem brium & scribendũ ad singu¬
larũ quarũq prouinciarũ pri¬
mates ut quando apudse concilium
pediant:
tum sit cathedrã cui intercessor
datus ẽ quib: lib& populorũ studiis
uel seditionib: r&inere sed dare¬
operã ut intraunũ eis dem. episcopũ.
prouideat qđ sine glexerit anno
exemto interuentor aliustribuat᷑
nem pauperũ. quorũ molestiis.

Expanded text:
baptizatos. Item placuit de infantibus quoties non inveniuntur certissimi testes qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem de traditis sibi sacramentis idonei respondere, absque ullo scrupulo eos esse baptizandos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentorum purgatione privari. Hinc enim legati Maurorum fratres nostros consuluerunt, quia multos tales a barbaris redimuntcilii nuntiandum. LXXIII. Item placuit, ut dies venerabilis Paschae formatarum subscriptione omnibus intimetur, dies vero concilii idem servetur, qui in Hipponensi concilio constitutus est, id est X cal. Septembris. Et scribendum ad singularum quarumque provinciarum primates, ut quando apud se concilium pediant. tum sit cathedram cui intercessor datus est, quibuslibet populorum studiis vel seditionibus roperam ut intra annum eisdem episcopum provideat; quod si neglexerit, anno exempto interventor alius tribuatunem pauperum quorum molestiis
Abbreviated transcription (Latin):
Iis sas die dominica saccula
tis egredipopulus non p̃sumat.
qui si fecerint ab ep̃opublic ꝑcon¬
fundantur. xluiiii.
sitis quit quid eps desuo proprio
hab& adheredessuos uoluerint
dere linquat. quiduero deproui¬
sione eclesiac suae siued eagris si¬
uede frugib: siuede ob lationibus

Expanded text:
Missas die dominico a saecularibus Missas die dominico a saecularibus tis egredi populus non praesumat: qui si fecerint, ab episcopo publice confundantur. XLVIII. sitis. Quidquid episcopus de suo proprio habet, ad haeredes suos si voluerit derelinquat; quidquid vero de provisione Ecclesiae sive de agris sive de f
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Hoc quicũq clericus uł laicꝰ
detectus fuerit uł consulere uł doce¬
re ab ecclesia habeatur extrancos
diNetur eturpres Biter alta¬
e paenitentib: id placuit obser¬
aut internuptarũ mariti locũ te¬
neantꝰ ministrare dia conus aut con¬
secrare altare prbt non presumat:
XLU. NEPRÕT. BENEDICTIONÕ uł pie¬
pitentiã inecclesidinc p̃suidx
enedictionẽ suꝑ plebẽ in eade¬
Osia fit dere aut paenitentẽ in ec¬
clesia benedicere praesbitero pae¬
nitus non licȩ bit: xlui.
ut ep̃s exiouũ aliquid sinecle¬
errulas autuiniolas exiguas ecđȩ
minus utiles aut longe positas
paruas. ep̃s sine consilio fratrũ sine¬
cessitas fuerit distrahendi habe
ugitiuos &iã domossuas. aut fa¬
milias deserentes qui& iam sire¬
uocati fuerint teneri non possu
Similiratĩone ab ep̃is si uoluerint
aut suta illi meruerint distrahant᷑
xliiii. VTNTEΙSSΑ eXpLETRCC
dipopulus NONΡRESUMAT

Expanded text:
tunt: hoc 239 quicunque clericus vel laicus tunt: hoc 239 quicunque clericus vel laicus detectus fuerit vel consulere vel docere, ab Ecclesia habeatur extraneus.ricus ordinetur, et ut presbyter altae poenitentibus id placuit obseraut internuptarum mariti locum teneant. Ordinare diacones aut consecrare altare presbyter non praesumat. XLIV. Ne presbyter benedictionem vel poenitentiam in ecclesia dare praesumat. enedictionem super plebem in ecclesia fundere, aut poenitentem in ecclesia benedicere presbytero penitus non licebit. XLV. Ut episcopus exiguum aliquid sine cleerrulas aut vineolas exiguas et Ecclesiae minus utiles aut longe positas parvas episcopus sine consilio fratrum, si necessitas fuerit, distrahendi habeaugitivos etiam domos suas aut familias deserentes, qui etiam si revocati fuerint teneri non possunt, simili ratione ab episcopis, si voluerint aut si ita illi meruerint, distrahantur. XLVII. Ut ante missam expletam egredi populus non praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
mnes deinceps clericis uł laici u¬
leorũ conuiuia cuetent. Neceas ad
conuiuiũ quisquis excipiat quiacum
a put xp̃ianos ciuis conmunibus non
utantur. In dignũ ẽ atque sacrilegũ
eorũ erbos axpianis simi cũ eaq a postolo
permittente. Nos sumimus ab illis iu¬
dicentur inmunda acsic inferio res
incipient eẽ. xp̃ĩ aniquã iudei sinos
que ab illis ad ponuntur utamur. illiuero
anobis oblata contẽꝑ nant:
Itaq tũ quẽ ebriũ fuis se constiterit
ut ordo patitur aut triginta dierum
spatio a cõmunione statiumꝰ submo¬
undũ : aut corporali subdendum
sup plicio. xliii. desortile¬
GIS ULAGURIAS INSER UANTIB
UT ABECCLESIA SEPARAN TUR
cdi fortas se uideatur õmissũ
qđ maxime fidem cat holicae re¬
legionis infestat quod aliquanti
derici siuelaici student agurus. et
sub nomine fi& relegionis quas sc̃õ¬
rum sortes diuinationes scientiam
profitetur. autquarũ cũq seriptu¬
rarũ inspectione futora promit¬

Expanded text:
Omnes deinceps clerici sive laici JuOmnes deinceps clerici sive laici Judaeorum convivia evitent, nec eos ad convivium quisquis excipiat, quia cum apud Christianos cibis communibus non utantur, indignum est atque sacrilegum eorum cibos a Christianis sumi, cum ea quae Apostolo permittente nos sumimus ab illis judicentur immunda, ac sic inferiores incipiant esse Christiani quam Judaei, si nos quae ab illis apponuntur utamur, illi vero nobis oblata contemnant. XLItaque eum quem ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut triginta dierum spatio a communione statuimus submovendum, aut corporali subdendum supplicio. XLII. De sortilegis vel auguria observantibus ut ab ecclesia separentur. Ac ne id fortasse videatur omissum quod maxime fidem catholicae religionis infestat, quod aliquanti clerici vel laici student auguriis, et sub nomine fictae religionis, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promit
Abbreviated transcription (Latin):
nachis neis ad solitarias cellulas
liceat congregatione discedere:
nisi forte probatis postemeritos
labores. aut propt̃ infirmitatis
necessitatẽ asperior abbatis regu¬
la uł abbatib: remittatur: quod
ita demũ fi& ut intracadem mo¬
nas terii septã manentes : Tam̃
sub abbatis potestate separatas
habere cellulas ꝑmittantur. Abba¬
tibus quoq singulis diuersas cllulas
aut plura monasteria habor e nonli¬
ceat. nisitantũ ꝓpt̃ incur sum hospita¬
litatis intramuros receptacula con¬
locare .XL VTLΕRΙCΙ NUpTALIA
ra esbiteri diacones subdia conẽs
uł de inceps quib: ducendi uxores
licentia non ẽ. &iã alienarũ nuptia¬
rum euitent conuiuia neque scientib
misceantur ubiamatoria cantantur
et turpia aut oscenimotus & corpoꝵ
choris & saltationib: efferuntur.
Neauditus a obtutus sacris mysteriis
deputatus turpiũ expectaculoꝵ atq
uerberũ contagione polluantur. xli
Ut xp̃iani iudeorũ uetent conuiuia:

Expanded text:
nachis ne eis ad solitarias cellulas nachis ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos labores aut propter infirmitatis necessitatem asperior ab abbatibus regula remittatur: quod ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate separatas habere cellulas permittantur. Abbatibus quoque singulis diversas cellulas aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hospitalitatis intra muros receptacula collocare. XXXIX. Ut clerici nuptialia resbyteri, diacones, subdiacones vel deinceps quibus ducendi uxores licentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, neque his coetibus admisceantur ubi amatoria cantantur et turpia, aut obscoeni motus corporum choris et saltationibus efferuntur, ne auditus et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum atque verborum contagione polluatur. XL. Ut Christiani Judaeorum vitent convivia.
Abbreviated transcription (Latin):
non differant. Quiside fueridꝰ
sicut prisca canonũ precepit aue¬
toritas. usquead proximã syno¬
dũ a caritate fratrũ et ecclesiȩ
communione priu& ur : xxiii.
ut stipendia clerico rũ
UIX TAMERITṼ DISTRIBUANT
lerici&iam omnes qui ecclesiȩ
fideliter uigilanter quedeser¬
uiunt stipendia scĩs la oribus
debita secundũ seruituti sui meri¬
tum ułordinationẽ canonũ a sacer¬
dotibus consequantur. xxxuii.
dehomicidi Sedpalsis testis.
taque censuimus homicidas et fal¬
sos testes a communione ecclesias¬
tica submouendos. nisi peniten¬
ciae satis factione crimina admis¬
sadiluerint: XXXUIII. VTSine
epis tula ep̃isui NOΝLiceatcle¬
uicũ uł moNachũ proficisci. et
DEMONACHIS UTABBATISUS
lericis sine conmendaticiis epis¬
tulis ep̃i sui. licentia non pateat
euagandi. Inmonachis quoque
pra sentis sententiae forma seruet᷑
uossi uerborũ increpatione men¬
dauerit: &iam uerberib: statuimꝰ
coerceri. Seruandũ quoq demo¬

Expanded text:
non differant: qui si defuerint, non differant: qui si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximam synodum a charitate fratrum et Ecclesiae communione priventur. XXXVI. Ut stipendia clericorum juxta meritum distribuantur. Clerici etiam omnes, qui Ecclesiae fideliter vigilanterque deserviunt, stipendia sanctis laboribus debita secundum servitii sui meritum vel ordinationem canonum a sacerdotibus consequantur. XXXVII. De homicidis vel falsis testibus. Itaque censuimus homicidas et falsos testes a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina admissa diluerint. XXXVIII. Ut sine epistola episcopi sui non liceat clericum vel monachum proficisci: et de monachis vel abbatibus. Clericis sine commendatitiis epistolis episcopi sui licentia non pateat evagandi, in 238 monachis quoque praesentis sententiae forma servetur; quos si verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de mo