comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut unius diei uiolator accusatur:
sed ut totius quad ragesimȩ trans¬
gressor arguitur. Unde bonũ.ẽ.
homini. ut et diem sine labore ieui¬
nec. et totius quadragesimȩ conse¬
quatur pariter sanctitatẽ. Haec
autẽ nontere sacerdotũ p̃cepta
quã dei sunt. atq idõ qui sꝑuit.
Non sacerdotem spernit sed xp̃m.
qui in suo loquitur sacerdote.
Yideamus igitur quo tẽpore hano
obseruantia nobis indixerit dñs.
si non uelut ꝑ istam deuotionem.
cuncta elementa uoluerit habere
ꝓfectum. Ecce eñĩ indicta quadra¬
gesima constricta hiemali gelu
terra resoluttir. et aquarũ fluen¬
ta. meatus suos glacie liquefacta
recipiunt. Sic quoq corpoꝵ pr̃oꝵ
hoc eodem tẽpoꝵ contracta scele¬
ribus peccata soluuntur. et uitę
nr̃ȩ purior cursus liquefacto rigore
diaboli. matũ suũ pristinũ recog¬
noscit. Terra in quã indicta quad¬
ragesima asperitatem deponit
hiemis. ego indicta quadragesima
asperitatem reicio lelictorum

Expanded text:
ut unius diei violator accusatur, ut unius diei violator accusatur, sed ut totius Quadragesimae transgressor arguitur. Unde bonum est homini, ut dictum numerum sine labore jejunet, et totius Quadragesimae consequatur 111 pariter sanctitatem. Haec autem non tam sacerdotum praecepta quam Dei sunt. Atque ideo qui spernit, non sacerdotem spernit, sed Christum, qui in suo loquitur sacerdote. Videamus igitur quo tempore hanc observantiam nobis indixerit Dominus, si non veluti per istam devotionem cuncta elementa voluerit habere profectum. Ecce enim indicta Quadragesima, constricta hiemali gelu terra resolvitur, et aquarum fluenta meatus suos, glacie liquefacta, recipiunt; sic quoque corporum nostrorum hoc eodem tempore contracta sceleribus peccata solvuntur, et vitae nostrae purior cursus, liquefacto rigore diaboli, meatum suum pristinum recognoscit. Terra, inquam, indicta Quadragesima, asperitatem deponit hiemis, ego, indicta Quadragesima, asperitatem relinquo delictorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sed non discrepat fruacus oꝑum.
larum oportunitate uirtutũ.
sunt et aliarũ insignia uirtutũ.
piantur. si repellartur lasciuia.
si ab dicetur ebrietas. et carnalis
concupiscentia castitatis legib
edometur: Si odia transeant
in dilectionẽ. si inimicitiȩ con¬
uertantur in pacem: si tranquil¬
litas extinguat irã. simansuetu¬
do remittat in iuriã. si dominorũ
deniq atq seruorũ tam ordinati
inores sint. ut et illorũ potestas
mitior. et istorũ sit disciplina
deuotior. Hac igitur obseruan
et abolito peccatorũ reatu. religi¬
ose uenerandu pascha cęlebrabitur¬
sçẽ quad ragesimȩ p̃dicantes.
sacrarũ litterarũ exempla ꝓtulimꝰ
quib ap ꝓbaremus hunc quadra¬
genarium numerũ non. ẽẽ. ab hõ¬
minib constitutũ. sed diuinitus
consecratũ. uec terrena cogitatrone
initũ. sed cȩlesti maiestate p̃ceptũ.
Atq. ideo qui constitutũ numerum
una die manducando p̃terit. non

Expanded text:
sed non discrepat fructus operum, sed non discrepat fructus operum, darum opportunitate virtutum, sunt et aliarum insignia coronarum,piantur; si repellatur lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remittat injuriam, si denique dominorum atque servorum tam ordinati sint mores, ut et illorum potestas mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantcordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabiturnctae Quadragesimae praedicantes sacrarum litterarum exempla protulimus, quibus approbaremus hunc quadragenarium numerum non esse ab hominibus constitutum, sed divinitus consecratum; nec terrena cogitatione inventum, sed coelesti majestate praeceptum. Atque ideo qui constitutum numerum una die manducando praeterit, non
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo dĩ. prompta deuotione et
a lacri fide suscipiamus solemne
ieiuniũ. nonsterili mȩdia quã
plerũq et in becillitas corporis et
auaritiȩ morb indicit. sed in lar¬
ga beniuolentia celebrandum.
ut simus de illis. de quib et ipsa
ueritas dicit. Beati qui esuriunt
et siciunt iustitiã. qm̃ ipsi satura¬
buntur. Delitię igitur nr̃ȩ sint
oꝑa pietatis. et illis cibis qui uos ad
xt̾nitatem nutriant impleamur
Lętemur in refectionib pauꝑum.
quos impendia nr̃a saciauerint.
Iocuindemur i uestiti eorũ. quoꝵ
nuditatem in dum̃tis necessarus.
texerimus. Sentiant humanitatẽ
nrãm egritudines decũbentiũ. in¬
becillitates debiliũ. labores exsulũ.
destitutio pupillorũ. et desolatarũ
dis nemo. ẽ. qui non aliqua posiit
exsequi beniuolentiȩ portionem:¬
lto. uͭiͦ. N ulli enĩ paruus. ẽ. census. cui mag¬
nus. ẽ. animus. nec de reifamili¬
aris modo pendet mensura pieta¬
dia diuitũ. et mi nora mediocrũ.

Expanded text:
corporeo, prompta devotione et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet simus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Deliciae igitur nostrae sint opera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum dis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris modo mensura miseradia sunt divitum, et minora mediocrum;
Abbreviated transcription (Latin):
quid cęco uenienti dicat. Quid
tibi uis faciã. Nũquid quilum̃
reddere poterat. quid uelit cęcus
ignorabat : Sed pea uult. hoc
quod et nos petere. et se concedere
p̃noscit. In portune nãq ad orati¬
onem pos admonec et tam̃ dicit.

Expanded text:
quid caeco venienti dicat: Quid quid caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
matum in oratione patimur. iħm
aliquatenus transeuntem sentimiss.
um uero orationi uehem̃ter insistimꝰ.
stat iħc ut lucem restituat. quia
dum mens incorde figitur. lux
amissa reparatur. Qua tam̃ ire.¬
et aliud aliquid nobis dñs innuit.
quod intelligi de humanitate ac
diuinitate illiis utiliter possit.
lamantem et enĩ cęcũ transiens au¬
diuit. sed stans miraculũ illumi¬
nacionis exhibuit. Transire nãq
humanitatis. ẽ. stare diuinitatis:
Per humanitatẽ quippe habuit nasci.
crescere. mori. resurgere. deloco
ad locũ uenire. Quia ergo iu diui¬
nitate mutabilis non. ẽ. atq hoc ip¬
sum mutare transire: ẽ. ꝓfecto iste
transetus ex carne. ẽ. non ex diuiui¬
tate Por diuinitatẽ uero ei sẽpeꝵ
igitur clamantẽ dñs transiens audi¬
uit. stans illuminauit. quia per
humanitatem suã uocib nr̃ȩ cȩci¬
tatis cõpatiendo misertus. ẽ. sed
lumen nobis gr̃ȩ ꝑ diuinitatis po¬
tentiam infudit. Et notandum

Expanded text:
matum in oratione patimur, Jesum matum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto ille transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei sigitur clamantem Jesus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est. Sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. Et not
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. quia quanto maiori tumul¬
tu cogitationũ carnaliũ p̃mimua
tanto orationi insistere ardentius
debemus. Contradicit turba ne
clamemus. quia peccatoꝵ nr̃orum
fantasmata plerũq et inoratione
patimu&. Sed nimirũ necesse. ẽ. ut
uox cordis nr̃i quo durius repellitur.
eo ualentius insistat. quatinus cogi¬
tationis in licitȩ tumultũ superet.
atq ad pias aures dñi pimietate sua&
iuportunitatis erũpat: Inse ut suspi¬
cor recognoscit unus quisq qđ dicimꝰ.
quia dũ ab hoc mundo animũ ad
dm̃ mutamus. dũ ad orationis opus
conuertimu&. ipsa quȩ prius delec¬
tabiliter gessimus. ix portuna postea
eorũ cogitatio manu scĩ desiderui
aboculis cordis abicitur. uix eorũ
fantasma. ꝑ pęnitentię lam̃ta supe¬
raptur. Sed cũ inoratione pr̃a
uehementer insistimus. transeuntẽ
Stans autem iħc. ussit eũ adduci
ad se Ecce stat qui ante transie¬
bat. quia cũ ad huc turbas fantas¬

Expanded text:
clamat, quia quanto graviori tumulclamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus, transeuntem Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantas
Abbreviated transcription (Latin):
cȩco subiungitur. audiamus
Et qui p̃ibant. increpabant eũ ut
taceret. Quid autẽ signant isti
qui iħm uenientẽ p̃cedunt. pisi de¬
sideriorũ carnaliũ turbas tumul¬
tusq uiciorũ. qui priusquã iħe ad
cor pr̃m ueniat. tẽptationib suis
cogitationẽ pr̃am dissipant. et uo
ces cordis in oratione perturbant:
Sȩpe uãq̃ dũ conuerti ad dm̃
post ꝑ petrata uitia uolumus.
dũ contra haec eadem exor re uitia
quȩ ꝑpetrauimus conamur. occurr̃
cordi fantasmata percatoꝵq facinus
mentis prẽ aciem reuerberant. con¬
fundunt animũ. et uoces nr̃ȩ dep̃ca¬
tionis p̃munt. Qui p̃ibant ergo
increpabant eũ ut taceret. quia pͥus
cimus cogitationi pr̃ȩ suis imaginib
inlisa in ipsa pñr oratione conturbanT.
Sed quid adhaec illuminandus cȩcus
felat. audiamus. Sequit᷑. Ipse uero
magis ac magis clamabat. Filida¬
uid. miserere mei. Ecce quẽ turba
increpat ut taceat. magis ac magis

Expanded text:
caeco subjungitur audiamus: caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissices cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum, quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum ut taceret, quia priuscimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis
Abbreviated transcription (Latin):
cõ ap ꝓpinquare dicitur. cęcus
illuminatur Hiericho quippe.
interp̃tatur luna. Luna aut̃
iusacro eloquio ꝓdefectu car¬
nis ponitur quia dũ menstriuis
mortalitatis designat. Dũ igitur
conditor nr̃ apꝓpinquat hiericho.
cȩcus ad lumeni redit. quia dum
diuinitas defectũ nr̃ȩ carnis sus¬
cepit. humanũ genus lumeri qđ
amiserat recepit. Unde enĩ ds̃
humana patitur. inde homo ad
diuina subleuatur. Qui uidelic&
cerus recte et iuxta uiã sedere
et mendicans. eẽ. describitu&. Ipsa
enĩ ueritas dixit Ego sũ uial Qui
ergo at̾nȩ lucis claritatem nescit.
cȩcus ẽ. Sed si iã in redẽptorem
piat rogare dissimulat. atq ap̃¬
cibus cessat cacus equidem iuxta
Quiam sedet. sed minime mendicat.
Quisquis ergo cacitatis suȩ tenebras
agnoscit. quisquis hoc qđ sibi de.ẽ.
lumeri xt̃nitatis intelligit. clamet
medullis cordis. clamet uocibus
mentis dicens. iħu fili dauid. mi¬
serere mei. Sed quid clamante

Expanded text:
cho appropinquare dicitur, caecus cho appropinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in sacro eloquio pro defectu carnis ponitur, quia dum menstruis mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Hiericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem piat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante
Abbreviated transcription (Latin):
tionis głam p̾dicit. ut cũ morien¬
tem sicut p̃dictũ.ẽ. cernerent.
etiã resurrecturũ uondubitarent.
Sedd quia carnales adhuc discipuli
pullomodo ualebant capere uerba
mysterii. ułnitur ad miraculum
nte eorũ oculos cęcus lumen rece¬
pit. ut qui cȩlestis mẏsterii uer¬
ba non caperent. eos ad fidem
caelestia facta solidarent. Sed
tamen ꝑ significationẽ nobis ali¬
quid iunuant. Oꝑa quippe eius.
et ꝑ potentiã aliud ostendunt.
et ꝑ mysteriũ aliud loquuntur
Ecce enĩ quis iuxta historiã cęcus
iste fuerit ignoramus. sed tamen
quem ꝑ mysteriũ significet nouimꝰ
Cȩcũ quippe. ẽ. genus humanũ.
quod in parente primo a paradisi
gaudiis expulsũ claritatẽ suꝑne
licis ignorans. dampnationis
suȩ tenebras patitur. sed tam̃
ꝑ redẽptoris sui p̃sentiã illuminat᷑.
ut internȩ lucis gaudia iã per
desideriũ uideat. atq in uia uitȩ
boni oꝑis gressus ponat. Notan¬
dum uero. ẽ. quod cũ iħc hieri¬

Expanded text:
am praedicit, ut cum eum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus ponat. 2. Notandum vero est quod cum Jesus Jeri
Abbreviated transcription (Latin):
nec aescarũ seculariũ epulas con¬
cupiuit. sed animarũ desiderauit
cȩlestiũ scĩtatem. Cib enĩ xp̃i. ẽ.
redẽptio popłorũ. Cib xp̃i. ẽ.
paternȩ uoluntatis affectus. sicut
ipse ait. Meus cib . ẽ. ut faciam
uoluntatem patris qui me misit.
Unde et nos esuriamus cibũ. non
qui terrenis epulis apparatur. sed
qui diuinarũ scripturarũ lectione
colligitur. Ille enĩ corpus ad tẽpus
nutrit. hic autẽ animã resicit
in ȩternũ. PEEM IX .XI.

Expanded text:
nec escarum saecularium epulas connec escarum saecularium epulas concupivit, sed animarum desideravit coelestium sanctitatem. Cibus enim Christi est redemptio populorum: cibus Christi est paternae voluntatis effectus, sicut ipse ait: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei, qui me misit . Unde et nos esuriamus cibum, non qui terrenis epulis apparatur, sed qui divinarum Scripturarum lectione colligitur; ille enim corpus ad tempus nutrit, hic autem animam reficit in aeternum. SERMO XXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimã. largitus. ẽ. nobis
dñs. ut huius temporis spatio ip
mortłm totius creaturȩ. nunc con¬
cupiscamus uirtutũ germina.
ut in diem paschȩ fructũ iustitiȩ
ꝓferamus: Hoc autẽ quadrage¬
exercuit. non ut ꝓfectũ ipse cape¬
ret. sed ut ꝓfectũ salutis nobis
ostender&. Nec enĩ erat in illo
spina peccati. quȩ uerteretur in
florem Ipse enĩ erat flos natus.
non de spina sed uirga. sicut ait
ꝓpħa. Exiet uirga de radice
iesse. et flos de radice eius ascen¬
det. Uirga enĩ erat maria. p¬
tida. subtilis et uirgo. quȩ xp̃m
uelut florem integritate sui cor¬
poris germinauit. Continuatis
ergo quadraginta dieb & noctib.
hȩc ieiunia non esuriens dñs pro¬
curauit. Sed dicit illũ euange¬
lista. esurisse postea. Quomgs
ergo potest fieri. ut qui tantorũ
dierũ numero. famen situq non
senserit. postea esurierit: E suri¬
ebat plane. nec negare possumus.
quod non esurierit. Esurut enĩ.
non cibũ hominũ sed salutem.

Expanded text:
 est nobis Dominus, ut hujus temporis spatio in morem totius creaturae nunc concipiamus virtutum germina, ut in die paschae fructum justitiae proferamus. 6. Hoc autem quadragestus exercuit, non ut profectum ipse caperet, sed ut profectum salutis nobis ostenderet. Nec enim erat in illo spina peccati, quae verteretur, in florem; ipse enim erat flos natus non de spina, sed de virga, sicut ait propheta: Exiit virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; virga enim erat Maria, nitida, subtilis et virgo, quae Christum velut florem integritate sui corporis germinavit. 7. Continuatis ergo quadraginta diebus et noctibus, haec jejunia non esuriens Dominus procuravit: sed dicit illum evangelista esurisse postea. Quomodo ergo potest fieri, ut qui tantorum dierum numero famem sitimque non 431 senserit, postea esurierit. Esuriebat plane, nec negare possumus quod esurierit; esuriit enim non cibum hominum, sed salutem:
Abbreviated transcription (Latin):
sitͣ iħic ductus in desertũ. ꝓpt̃ hoc
qđ subditur. assũpsit eũ diabolus
ix scãm ciuitatem. et rursus assũpsit
eũ in montem excelsum. Sed uere
& absq ulla questione conueni¬
enter accipitur. ut a scõspũ in
desertum ductus credatur. ut
illuc eũ suus sp̃s duceret. ubi
hunc ad tẽptandũ sp̃s malignus
iu ueniret. Sed ecce cũ dicitur
dĩ homo uel in excelsũ montem.
uel in scãm ciuitatem adiabolo
assũptus. mens refugit. humanȩ
hoc audire aures expauescunt.
Qui tamen pon. ẽẽ. in credibilia ista
cognoscimus. si in illo & alia facta
pensamus. Certe iniquorũ om̃iũ
diabolus caput.ẽ. & huius capi¬
tis menbrir sunt om̃s iniqui
An non diaboli menbrũ fuit pila¬
tus: An non menbra diaboli

Expanded text:
pter hoc quod subditur: Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et rursum, assumpsit eum in montem excelsum . Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatilluc eum suus Spiritus duceret, ubi nunc ad tentandum malignus spiritus inveniret. Sed ecce cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
clantur igitur dic filiidiaboliatq
discipuli. qui repleti inspiratione
uiperea. simplices quosq decipi¬
unt. negantes in xp̃o utrãq uerã
.eẽ. naturã. dũ aut deitatẽ homi¬
ne. aut hominẽ deitate despoliant :
cũ unius tẽporis gemino docum̃to
utraq falsitas sit ꝑ empta. quia
et ꝑ famen corporis ꝑfecta huma¬
nitas. et ꝑ famul antes angłos
de monstrata. ẽ. manis esta diuinitas

Expanded text:
dantur itaque filii diaboli atque dantur itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas
Abbreviated transcription (Latin):
gregib neglegentius euagantes.
quas ꝑ ꝓcluia uoluptatũ et deue¬
xa luxuriȩ. in diuersoria mortis
inducat. Inflãmat imq iras. nu¬
trit odia. acuit cupiditates. in ridet
continentiã. incitat gulam. Quẽ
euangelica pate fecit historia. cum
rum noctiũq ieiuniũ infirmitatis
prẽ inse recepisset esuriem. gaui¬
sus diabolus signũ se i eo passibilis
atq mortalis in uenisse naturȩ ut
exploraret potentiã quã timebat
Si filius inquit dĩ es. dic ut lapides
isti panessiant. Poterat itaq
istud omp̃s. et facile erat. ut ad
creatoris imꝑiũ. in quã iuberetur
speciem cuius libet generis patura
trrnsiret. sicut cũ uoluit in conui¬
iuo puptiarũ aquã mutauit in
uinũ. Sed hoc magis salutiferis
dispensationib congruebat. ut
nequissimi hostis astutia. non po¬
tentia deitatis. sed humilitatis mys¬
terio uinceretur. Deniq fugato
diabolo. et om̃ib artib callidi
angłi. et ministrabant ei. Confun

Expanded text:
gregibus negligentius evagantes, gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, incitat gulam. CAP. evangelica patefecit historia, cum rum noctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia, non potentia Deitatis a Domino, sed humilitatis mysterio vinceretur. Denique fugato diabolo, et in omnibus artibus suis angeli, et ministrabant ei; ut
Abbreviated transcription (Latin):
in quib bellũ ũ indicitur. et
om̃ium uircutũeẽtus augetua.
Semꝑ quidem tibiuanima xpiana
uigilandũ contra salutis tuȩ ad uer¬
sarium fuit. ne ullus pateret locus
tẽ partoris insidis. sed modo tibi ma¬
or cautio. et sollicitior ẽ assum̃da
prudantia. quando idem hostis tu¬
us. acriore seuit inuidia. Nunc enĩ.
in toto mundo potestas ei antiquę
dominationis ausertur. et innumera
illi captiuitatis uasa rapiuntur
Renuntiatur a trocissimo p̃doni a po¬
pras omniũ uationũ om̃iumq lin¬
guarum. et nullũ iam genus homi¬
num repperitur. qđ non iã tyran¬
nicis legibiisrelucxtur. dũ ꝑ om̃s
fines terrarũ regenerando iu xp̃o.
multorũ miliũ milia p̃parantur
&̾ apꝓpinquante nouȩ creaturȩ ortũ.
spiritalis nequitia et abhis quos pos¬
sidebat ȩxtrudituꝵ. Fremit ergo
expoliati hostis impius furor. et
pouũ querit lucrũ. quia ius ꝑdit
antiquũ. Captat indefessus et ꝑ¬
uigil. siquas repperit oues a sacris

Expanded text:
 bellum indicitur, et omnium virtutum profectus augetur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda in Christo multorum millium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris
Abbreviated transcription (Latin):
quã nec ipitiũ in choat. nec finis
angustat. Ad quã ꝓfecto lucem
uia. fides. ẽ. Unde recte et illu¬
minato cęco. ꝓtinus respondetur.
Respice. fides tua te saluũ fecit.
Sed ad hȩc. cogitatio carnalis dicit.
Quomodo possũ lucem spiritalem
quȩrere. quã uidere non possũ.¬

Expanded text:
nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possu
Abbreviated transcription (Latin):
tioñ exciret. Unde et cęcus.
ꝓtinus adiungit: Dñe. ut uideã
Eccecȩcus a dño non aurũ. sed lucẽ
quęrit. Parui pendet extra lucẽ
aliud quęrere. quia et si habere
cęcus quod libet potest. sine luce
non potest uidere quod habet
N on falsas diuitias. non terrena dona:
non fugitiuos honores a dño. sed
lucem quęramus. Nec lucem quȩ
loco clauditur. quę tẽpon finitue
quȩ noctiũ in terruptione uariat᷑.
quȩ a nobis cõmuniter cũ pecorib

Expanded text:
ecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quodlibet potest, sine luce videre non potest quod habet. Non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecori
Abbreviated transcription (Latin):
suetrdinis ur̃ẽ. uetessariis aliquid¬
ad damus augmentis. Parũ enĩ
religiosus alio in tempore demons¬
tratur. qui in his dieb non religio
tionis. in sonuit dicens. Ecce punc
tempus acceptabile. ecce nuncdies
salutis. Quid enĩ acceptius hoc

Expanded text:
suetudinis nostrae necessariis aliquidsuetudinis nostrae necessariis aliquidaddamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiostionis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
paschaieiuniũ quad ragesime
ipse legitimi temporis cursus indi¬
cat. cohortatio tamen etiam pr̃i
sermonis ad hibenda .ẽ. quȩ auxi¬
liante dño nec in utilis sit pigris.
pec onerosa deuotis Nam cum
omnẽ obseruantiã prãm ratio
istorũ dierũ poscat aligeri. uemo
ẽ. ut confido de uobis. qui se ad
opus horũ uongaudeat in citari.
Iatura enĩ pr̃a ad huc manente
mortalitate mutabilis. etiã si ad
sũma quęq uirtutũ studia ꝓueat᷑.
semꝑ tamex sicut potest habere quo
recedat. ita potess habere quocres¬
cat. Et hiec.ẽ ꝑfectorũ uera iusti¬
tos. ne abitineris nondũ finiti in¬
tentione cessantes. ibi incidant
deficiendi periculũ. ubi ꝓficiendi
deposuerint appetitũ. Quia ergo
nemo nr̃m dilectssimi tam ꝑfectus
et sc̃s. ẽ. ut ꝑfectior sanctiorq eẽ.
non possit. om̃s simul sine differentia
graduũ. sine discretione meritorũ.
abhis in quę ꝑuenimus. ea quę
Nondũ app̃hendimus pia auidita¬
te curramus. et ad mensuram con¬

Expanded text:
paschali jejunium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo nostrum, dilectissimi, tam perfectus et sanctus est, ut perfectior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram con
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi : in uirgine maria. Inde ergo aliquid
loquamur. si forte possimus. Angłs
nuntiat. uirgo audit. credit & concipit
concepit. miramini Uirgo perman¬
sit. plus iniramini. Post partum
uirgo permansit. Generationem
istam quis en arrabit: Dico qđ¬

Expanded text:
. Ubi? In virgine Maria. Inde ergo aliquid . Ubi? In virgine Maria. Inde ergo aliquid loquamur, si forte possumus. Angelus nuntiat, virgo audit, crediconcepit, miramini: virgo peperit, plus miramini: post partum, virgo permansit. Generationem ergo istam quis enarrabit? CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ erat uerbum. Cuius uerbum :
ipsius patris. Quod uerbum: ipse
filius. Nũquã pater sine filio. & tam̃
qui nũquã sine filio. genuit filium
Et genuit. & non concepit. Sine initio
generatio. Nullũ . ẽ. initium: & tam̃
filius. & tam̃ genitus dictus. ẽ
Ohomo. quomodo genitus. & non ha¬
b& initium: Si genitus hab& initiũ.
Si non hab& initiũ. quomodo genitus:
Q uomodo: nescio. Quęris ab homine
quomodo sit genitus ds̃. in terrogati¬
eni mecũ ad istam generationem hu¬
manam. ueni mecũ ad istam. in qua
se ipsum exinaniuit formã serui acci¬
piens. si forte uel ipsã capere possimus
si forte uel de ipsa aliquid loqui uale¬
amus. Et enĩ quis capiat. qui cum
in forma dĩ e&̃. non rapinã arbitra¬
tus. ẽ. eẽ. &qualis dõ Quis hoc ca¬
piat: quis hoc digne cogita:
Cuius mens hoc audeat ꝓnuntiare :
hoc omittamus. Multũ. ẽ. ad xos
Sem& ipsũ exinaniuit formã serui ac¬
cipiens insimilitudinẽ hominũ factus

Expanded text:
Deus erat Verbum . Cujus Verbum! Deus erat Verbum . Cujus Verbum! Ipsius Patris. Quod Verbum? Ipse Filius. Nunquam Pater sine Filio. Et tamen qui nunquam sine Filio, genuit Filium. Et genuit, et non coepit. Sine initio generato nullum est initium. Et tamen Filius, et tamen genitus. Dicturus est homo: Quomodo genitus, et non habet initium? Si genitus, habet initium: si non habet initium, quomodo genitus? Quomodo, nescio. Quaeris ab homine quomodo sit genitus Deus? Interrogatibit? Veni mecum ad istam generationem humanam, veni mecum ad istam, in qua se ipsum exinanivit formam servi accipiens: si forte vel ipsam capere possimus, si forte vel de ipsa aliquid loqui valeamus. Etenim quis capiat, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Quis hoc capiat? quis hoc digne cogitet? Cujus mens hoc audeat perscrutari?hoc omittamus: multum est ad nossemetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus
Abbreviated transcription (Latin):
nauiũ. uiroꝵ cornua. subfigura
nr̃ȩ crucis uolitant. Aues quoq
ipsȩ quando insublimiora tollunt᷑.¬
& pendent. per aerem extensis alis
imitantur crucem. Sed & trophea
ipsa uictoriȩ triũ phoꝵ ornatȩ cruces
sunt. quas non solum in frontib sed
in animab quoq nr̃is habere debe¬
mus. ut cũ sic fuerimus armati.
calcemus suꝑ aspidem & basiliscũ.
odiernus dies natalis dñi pr̃i DNIT
iħu xp̃i. nobis festus illuxit.
Natalis dies. quo natui. ẽ. dies. & idõ
hodie. quia ex hodiero crescit dies
Una diuina. altera iumana. Ambȩ
mirabiles. Illa sinefemina matre.
ista sine uiro patre. Quod ait sẽs
isaias ꝓpħa. generationẽ eius quis
enarrabit: ad anbas generationes
referri potest. Quis digne uarr&
generationem.: Quis digne
Narr& uirginis partũ : Illud sine
die. hoc. ẽ. tõqdie. Utrũq sine
humanaestinatione: Et cũ mag¬
na ad miratioie. illã primã atcen¬
dite generatinẽ. In priacipio erat

Expanded text:
navium et velorum cornua sub figura navium et velorum cornua sub figura nostrae crucis volitant. Aves quoque ipsae, quando in sublimiora tolluntur, et pendent per aerem, extensis alis, imitantur crucem. Sed et tropaea et victoriae triumphorum ornatae cruce sunt, quam non solum in frontibus, sed in animabus quoque nostris habere debemus, ut cum sic fuerimus armati, calcemus super aspidem et basiliscum Hodiernus dies Natalis Domini nostri Jesu Christi nobis festus illuxit. Natalis dies, quo natus est dies. Et ideo hodie, quia ex hodierno crescit dies.una divina, altera humana: ambae mirabiles; illa sine femina matre, ista sine viro patre. Quod ait sanctus Isaias propheta, Generationem ejus quis enarrabit ? ad ambas generationes referri potest. Quis digne enarret generantem Deum? Quis digne enarret virginis partum? Illud sine die, hoc certo die: utrumque sine humana aestimatione, et cum magna admiratione. Illam primam attendite generationem: In principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
constat ad liquidum. quod siue hodie
natus ex uirgine. siue renatus ixbap¬
nr̃a.ẽ. Dei filius non habebat neces¬
sarium ut pasceretu&. ut baptizaretu&
N eq enĩ peccatũ fecerat. quod ei remite¬
retur in baptismo: sed illius humilitas.
nrã sublimitas. ẽ Illius crux. pr̃a
uictoria.ẽ. Illius patibulũ. ẽ. Ñ tri¬
umphus Gaudentes leuemus hoc
signũ in humeris nr̃is. uictoriarum
cͥrum portenus infrontibus. Cũ hoc
tolia non tinint. crucem timent.¬
Qui contẽpnuna sceptra regalia & pur¬
puras cesarum & dapes: xpiani sortes.
& ieiuna pertinescunt. Deniq & eze¬
chiel ꝓpħa. cũ añs qui missus fuerat
angłs occidiss& & int̾fectio cepisso&
a scis. illi tantũ nodo sospites reseruant᷑.
quos tau littera .d. ẽ. eruers pictura
leuemus manus. trerũ nos sic demones
armatos uiderint opirimantur: Quando
morses erectas habelit manus. uin¬
cebat amalech Si par ulũ ille concider&.¬
inualescebat. Antennem quoq¬

Expanded text:
constat ad liquidum, quod sive hodie constat ad liquidum, quod sive hodie natus est ex Virgine, sive renatus in bapmea est. Dei Filius non habebat necessarium ut nasceretur, ut baptizaretur, neque enim peccatum fecerat quod ei remitteretur in baptismo; sed illius humilitas nostra sublimitas est. Illius crux nostra victoria est; illius patibulum est noster triumphus. Gaudentes levemus hoc signum in humeris nostris, victoriarum crum portemus in frontibus. Cum hoc tolia non tiqui contemnunt sceptra regalia; et purpuras Caesarum, et dapes, Christi sordes et jejunia pertimescunt. Denique in Ezechiel propheta , cum omnes qui missus fuerat angelus occidisset, et interfectio coepisset a sanctis, illi tantummodo sospites reservantur quos Tau littera, id est crucis pictura levemus manus. Cum sic nos daemones armatos viderint, opprimentur. Quando Moyses erectas habebat manus vincebatur Amalech; si paulum illae concideranconvalescebat. Antennae
Abbreviated transcription (Latin):
uerus sol ortus. ẽ. mundo.
hodie in tenebris scłi lumer egres¬
sum . ẽ. Ds̃ factus. ẽ. homo. ut ho¬
uit in terris. ut homo colonus t̃rȩ
migrar& ad cęlos. O dies om̃i sole
lucidior. o tempus cunctis scłis
expectantib. quo prestolabantua
angłi. quo cherubin & seraphum cȩ
lorumq mysteria nesciebant. hoc in
nr̃o tempore reuelatũ.ẽ. Quod illi
uidebant per speculũ & per imaginẽ.
nos cernimus in ueritate. Qui loque
israhelitico popło per isaiam. hiere¬
miam. & ceteros ꝓpħas. Nunc nobis
per filiũ loquitu&. Udete quid sit
inter uetus testam̃tũ. & nouũ.
In illo loquebatur per nubilũ. nobis
loquitua per serenũ. Ibi ds̃ uidebat᷑
in robo. hic de uirgine ds̃ nascitur.
bi ignis erat popłi peccata consumepꝰ
hic homo. ẽ. popli peccata dimittens.
immo ds̃ ignoscens serius suis. Nemo
enĩ potest peccata dimitaere. nisi solus
hodie baptitatus. duersa quippe opano¬
offertur ix mundum. & ꝓtrirditione
uarietatis sententia. ẽ. Nobis illud

Expanded text:
erus sol ortus est mundo; hodie in tenebris saeculi lumen egressum est: Deus factus est homo, ut hovit in terris, ut homo colonus terrae migraret ad coelos. O dies omni sole lucidior! O tempus cunctis saeculis expetitum! Quod praestolabantur angeli, quod cherubim et seraphim et coelorum mysteria nescierunt, hoc in nostro tempore revelatum est. Quod illi videbant per speculum, et per imaginem, nos cernimus in veritate. Qui loquebatur Israelitico populo per Isaiam, Jeremiam et caeteros prophetas, nunc nobis per Filium loquitur. Videte quid intersit inter Vetus Testamentum et Novum. In illo loquebatur per nubilum; nobis loquitur per serenum. Ibi Deus videbatur in rubo; hic de virgine Deus nascitur. Ibi ignis erat populi peccata consumens; hic homo est populi peccata dimittens; imo Deus ignoscens servis suis. Nemo enim potest peccata dimittere, nisi solus hodie baptizatus est: diversa quippe opinio fertur in mundo, et pro traditionum varietate sententia est nobis, illud
Abbreviated transcription (Latin):
Si pudicitiam coniugalem quęris. ha¬
bes susannam. Si uidualem. habes
annam. Si uirginalem. habes mariã.
In principio erat uerbũ. & uerbum
erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbum.
O cibus. & panis angłorum. De te im¬
plentua angłi. dete saciantur. & non
fastidiunt. De te uiuunt. de te sapi¬
unt. de tebeati sunt. Ubi es ꝓpter
me: In diuersorio angusto. in parnis.
ii p̃sepio Propter quẽ qui sibi regit
sidera sugit ubera. impl& angłos.
fertur in sinu patris. iac& insinu
matris. Sed locuturus . ẽ. cõpetenti
ȩtate. impleturus. ẽ. euangłiũ nobis.
ꝓpter nos passarus. ꝓpt uos moriturus.¬

Expanded text:
Si pudicitiam conjugalem quaeris; haSi pudicitiam conjugalem quaeris; habes Susannam: si vidualem; habes Annam: si virginalem; habes Mariam. In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. O cibus et panis Angelorum: de te implentur Angeli, de te satiantur, et non fastidiunt; de te vivunt, de te sapiunt, de te beati sunt. Ubi es propter me? In diversorio angusto, in pannis, in praesepio. Propter quem? Qui regit sidera, sugit ubera: implet Angelos, fatur in sinu Patris, tacet in sinu matris. Sed locuturus est competente aetate, impleturus Evangelium nobis. Propter nos passurus, propter nos moriturus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsȩ uitȩ. ipsȩ pudicitię. futurȩ
erant. in scĩs menbris xp̃i. Om̃s
istȩ uitȩ tres. ad testatȩ sunt xp̃m
Prima coniugalis. quando maria
uirgo concepit. & elisabeth uxor
Zacharię conceperat: Huius iudi
cis preconem. ferebat in utero
tauit infans in ittero elisabeth
Ille exultauit. illa ꝓphetauit:
Habes ad testantem. pudiciciam con¬
nigalem. Ubi uidualis: inanna
cum uiro suo frequentans templũ
dĩ. seruiens ixorationib nocte
idit paruũ. & agnouit magnũ. &
ipsa ad testata ẽ. Habes & in istã
uitã uilualem. in maria uirgina¬
lem Eligac sibi quisq de istis trib
qđ uoluerit. Qui preca istas. eẽ.
uoluerit ii menbrisxp̃i. eẽ. non
disponat. Non dicant coniugati.
nos ad xp̃m non pertinemus. Habuer̃
maritos scẽ feminȩ. non se extillant
urgines. Quanto magnȩ sunt.¬
tantũ se humilient in om̃ib: Om̃ia
exempla salutis. ꝓposita sunt ante
oculos pr̃os. Nemo exorbit&. nemo
ꝓpter quem uxorem melius sine uxore

Expanded text:
itiae futurae erant in sanctis membris Christi; omnes istae vitae tres attestatae sunt Christum. Prima, conjugalis: quando Maria virgo concepit, Elisabeth uxor Zachariae et ipsa conceperat; hujus Judiccis praeconem ferebat in utero.tavit infans in utero Elisabeth. Ille exsultavit, illa prophetavit. Habes attestantem pudicitiam conjugalem. Ubi vidualis? In Anna. vixerat cum viro suo; frequentans templum Domini, serviens in orationibus nocte Vidit parvum, agnovit magnum. Et ipsa attestata est. Habes et in ista vitam vidualem. In Maria, virginalem . Eligat sibi quisque de istis tribus quam voluerit. Qui praeter istas esse voluerit, in membris Christi esse non disponit. Non dicant conjugatae: Nos ad Christum non pertinemus. Habuerunt maritos sanctae feminae. Non se extollant virgines. Quanto magnae sunt, humilient se in omnibus . Omnia exempla salutis proposita sunt ante oculos nostros. Nemo exorbitet. Nemo praeter uxorem: melius sine uxore.
Abbreviated transcription (Latin):
quo uasceretur elegit. Et ipse con¬
didit quos elegit ut illinc ꝓceder&¬
uelut sponsus de thalamo suo. quo
mortalib oculis possit uideri. &
augmento lucis annuę se lucem
mentiũ uenisse testari. Prophetę
cecinerunt conditorem cęli & t̾rę
in terrr cũ homuub futurũ. angłs
puntiauit creatorem carnis & sp̃s
in carne uenturum. Salutauit
uidua uirginem matrem. Hac suNt
testimonia patiuitatis tuȩ dñe łiu:
ante quã tibi fluctus substernerent᷑
calcanti. cederent imꝑanti. ante quã¬
gente tremuiss&. celũ te ascendente
patuss&. Ante quã ista & alia mira¬
bilia. iã iuuenili tui corporis etate
fecisses. ad huc portabaris ix manib
matris. & iam dñs orbis agnosce¬
baris. Ipse puea paruulus exsemine
quẽ pia fides agnouit & tenuit. in¬
fidelitas autẽ risit. suꝑbia timuit
superata: Quȩ nã ẽ. illa generatio.
qua in principio erat uerbũ. & uerbũ¬
Quid .ẽ. hoc uerbum: quod dicturũ

Expanded text:
quo nasceretur elegit. Et ipse conquo nasceretur elegit. Et ipse condidit quod elegit, ut illinc procederet ut sponsus de thalamo suo, quo mortalibus oculis posset videri, et augmento lucis annuae se lucem mentium venisse testari. Prophetae cecinerunt Conditorem coeli et terrae in terra cum hominibus futurum: angelus annuntiavit Creatorem carnis et spiritus in carne venturum. Salutavit vidua virginem matrem. Haec sunt testimonia nativitatis tuae, Domine Jesu, antequam tibi fluctus substernerentur calcanti, cederent imgente tremuisset, coelum te ascendente patuisset; antequam ista et alia mirabilia jam juvenilis tui corporis aetate fecisses. Adhuc portabaris in manibus matris, et jam Dominus orbis agnoscebaris; ipse puer parvulus ex seminequam pia fides excepit et tenuit, infidelitas autem irrisit, superbia timuit superata? Quaenam est illa generatio, qua in principio erat Verbum apud DQuod est hoc Verbum, quod dictur
Abbreviated transcription (Latin):
aluator noster. Natus de patre
sine die. ꝑ quem factus. ẽ. om̃is
dies. uoluit habere in terra natalem
Hunc diem. hodie celebramus. Quisquis
in die miraris ȩterno. mirare potius
ante omnẽ diem ꝑmanentem. omnẽ
diem creantem. in die Nascentem.
a malitia diei liberantem: Ad huc
mirare. Quȩ peperit. & mater &
uirgo. ẽ. quem peperit & infans &
uerbum.ẽ. Merito cęli locuti sunt.
angłi graetulati. pastores lȩtati.
magi mutati. reges turbati. par¬
uuli coronati. Lacta matea cibũ
nr̃m. lacta panem de cęlo uenien¬
tem. & in presepi positũ. uelut pioꝵs
cibaria iumentoꝵ. Illic enĩ agno¬
uit bos possessorem suũ. & asinus
p̃sepe dñi sui. Circũcisio scilic& &
p̃putium. coherendo lapidi angu¬
lari. quoꝵ primitiȩ fuerunt pastores
& magi. Lacta eum qui talem fe¬
cit te. ut & ipse fier& ipte: qui tibi
munus fecunditatis attulit concep¬
tus. & decus uirginitatis non astulit
natus. Qui sibi prius quã nasceretur.
& uterũ de quo nasceretur. & diem

Expanded text:
alvator noster natus de Patre sine die, per quem factus est omnis dies, voluit in terra habere natalem hunc diem, quem hodie celebramus. Quisquis hunc diem miraris, aeternum mirare potius ante omnem diem permanentem, omnem diem creantem, in die nascentem, a malitia diei liberantem. Adhuc mirare: quae peperit, mater et virgo est; quem peperit infans et Verbum est . Merito coeli locuti sunt, angeli gratulati, pastores lMagi mutati, reges turbati, parvuli coronati. Lacta, mater, cibum nostrum; lacta panem de coelo venientem, et in praesepi positum velut piorum cibaria jumentorum. Illic enim cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui ; circumcisio scilicet et praeputium, cohaerendo lapidi angulari, quorum primitiae fuerunt pastores et Magi. Lacta eum qui talem fecit te, ut ipse fieret in te, qui tibi et munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus: qui sibi, priusquam nasceretur, et uterum de quo nasceretur, et diem
Abbreviated transcription (Latin):
cuius hodiernã celebramus diem. hic
inquã dignatus. ẽ. uenire per isrł.
& fieri emmanuhel nobiscũ ds̃. in
carnis infirmitate. non nobiscũ in
cordis iniquitate. accedens ad nos pes
id quod assũpsit ex pr̃o. & liberans
nos per quod mansit in suo. Uisitauit
quippe dñs seruos. per mortalem infir¬
mitatem. ut eos liberos facer&. peR
in cõmutabilem ueritatem. Hanc
ergo generationem. cuius ut cũq capax
.ẽ. humana fragilitas. non illã quȩ
sine tẽpore man& sine matre suꝑ omĩa.
sed ista quȩ in tẽpore facta.ẽ. sine patre
inter om̃ia. Hunc uirginis filiũ &
uirginũ sponsũ. de incorrupta matre
nascentem. & in corruptibili ueritate
triũphemus. Diabolus ad nos decipi¬
endos corrupta feminea mente subrepsit.
xp̃c ad nos liberandos. de incorrup¬
ta feminea carne ꝓcessit. cui. ẽ. gła¬

Expanded text:
cujus hodiernum celebramus diem; hanc, cujus hodiernum celebramus diem; hanc, in qua dignatus est venire per Israel, et fieri Emmanuel, nobiscum Deus, in carnis infirmitate, non nobiscum in cordis iniquitate; accedens ad nos per id quod assumpsit ex nostro, et liberans nos per id quod mansit in suo visitavit quippe Dominus servos suos per mortalem infirmitatem, ut eos liberos faceret per incommutabilem veritatem; hanc ergo generationem, cujus utrumque capax est humana fragilitas; non illam quae sine tempore manet, sine matre super omnia, sed istam quae in tempore facta est sine Patre inter omnia. Hunc Virginis Filium, et virginum sponsum, de incorrupta matre nascentem et incorruptibili veritate triumphemus. Diabolus ad nos decipiendos corrupta feminea mente subrepsit: Christus ad nos liberandos incorrupta feminea etiam carne processit, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
hic qđ dicere uolumus. sed tameni
non longe positũ .ẽ. ab uno quoq
nr̃m. In illo enĩ uiuimus. & morim᷑
& sumus. Transcendamus carnem
nrãm. in qua parentes ante filios ui
uunt. qui ut filios possint generare
creuerunt. & filuis crescentib iã senes¬
cunt. Nondũ natis filuis. parentes
uixerunt. quia & parentib mortuis.
filii uicturi sunt. Transcendamus¬
& CD animas nr̃as. pariunt &
& ipie aliquid cogitando. qđ secũ habeNł
sciendo Sed possunt amatere obliuis
deam us super om̃ia. pea quem facta
sunt om̃ia. Ascensus pĩẽ incorde. ẽ.
quia & ille ad quem ascendimus ꝓpe. ẽ
Longe autẽ abillo sumus. in quantum
dissimiles sumus. Ascendat ergo ad
eum sua similitudo. quam in nobis
infirmus aspectus. & inesfabilem can¬
dorem lucis ȩt̃nȩ non potest intueri:
Cuius ergo fulgore mentis acies nondũ
cand&. generationem eius quis enarire¬
bit: Sed uerbum carofactũ. ẽ. & habi¬
tauit in nobis. Hanc ergo generationẽ

Expanded text:
hic quod dicere volumus; sed tamen hic quod dicere volumus; sed tamen non longe positum est ab unoquoque nostrum: In illo enim vivimus, et movemur et sumus . Transcendamus carnem nvunt, quia ut filios possent generare creverunt, et filiis crescentibus jam senescunt. Nondum natis filiis parentes vixerunt, quia et parentibus mortuis filii victuri sunt. « Transcendamus et animas nostras; pariunt enim et ipsae, aliquid cogitando, quod secum habent sciendo; sed possunt amittere oblivisdeamus super omnia, per quem facta sunt omnia. Ascensus noster in corde est, quia et illud quo ascendimus prope est; longe autem ab eo sumus, in quantum dissimiles sumus. Ascendit ergo ad eum sua similitudo quam in nobis itat animi infirmus aspectus, et ineffabilem candorem lucis aeternae non potest intueri. Cujus ergo fulgorem mentis acies nondum capit: Generationem ejus quis enarrabit ? Sed Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . « Hanc ergo generationem,