comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głio suo dicit. dimisi tibi omne debitũ qr ro¬
orit̾ ad monemur ꝙ pocõres sumus. qui ꝓ
pt̾is rogare ꝯpellimur. ut dum indulgentia
de deo petimus: conscĩe sue animus recordet᷑.
ne quis enĩ sibi qͣi innocens placeat ⁊ se extol¬
lendo plus piret. instruitur ⁊ docetur peccare

Expanded text:
ngelio suo dicit: dimisi tibi omne debitum, qungelio suo dicit: dimisi tibi omne debitum, qubriter admonemur, quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare compellimur; ut dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur! Ne quis sibi quasi innocens placeat, et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare
Abbreviated transcription (Latin):
mam iustam. Es tc̃m. Iunior fui ⁊ senui e
nõ uidi iustũ delictum. nec sem̃ etus q̃rer
panem. It̾m osis repmitrat ⁊ dicat solia
cogitare dicentes quid edemus. aut q̃nidli¬
bemus. aut quid uestienr. Hec enĩ nati¬
nes querunt. Scit enĩ pr ur̃ qr oĩm hoꝵii¬
digetis. Querite pͥmũ regnũ dei ⁊ institia
eius ⁊ hec omnia aditientur nob̃. Euetẽ¬
tib regnũ dei ⁊ iustitiam dei: omnia pmit
leonũ lacu iussu regis incluso: pͣndiadi¬
uinitus ꝓcuratur. ⁊ int̾ feras esurientes
homo der pascitur. Sic alitur helyas in fi
nncritur: ⁊ ohumane malitie detesanis
aisaeltas fere parrunt ⁊ aues palcunt. ⁊ h̃es
isidiantur ⁊ seuiunt. Post hec ⁊ ꝓ pcc̃is nr̃is
dep̾camit dicentes. ⁊ remitte nob̃ pcc̃a nr̃a sic̃
⁊ nos remittimus debitorib nr̃is. post sb̾sidiuĩ
aibi: petitur ⁊ uenia delicti a ut qui a deo pas¬
nentur. que debita dñs appellat. sicut in eim¬

Expanded text:
imam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et imam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et non panem. Iterum Dominus repromittit et dicit: Nolite cogitare dicentes, Quid edemus, aut quid bibemus, aut quo vestiemur? haec autem nationes quaerunt: scit enim Pater vester qui. Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis . Quaerentibus regnum et justitiam Dei omnia promittleonum lacu jussu regis incluso, prandium divinitus procuratur, et inter feras esurientes et parcentes homo Dei pascitur . Sic alitur Helias in fugadque — o humanae malitiae detestanda crudelitas ! – ferae parcunt, aues pascunt, et homines insidiantur et saeuiunt! Post haec et pro peccatis nostris precamur dicentes: et remitte nobis debita nostra, sicut et nos remittimus debitoribus nostris. post subsidium cibi petitur et uenia delicti, ut qui a Deo pasnentur quae debita Dominus appellat, sicut in eua
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ spreu̾unt infidelit̾: s etiam crudeliẽ ne¬
cai̾uit qui nõ possunt prẽm dm̃ nocare
cũ dñs eos ꝯfimdat ⁊ redarguat dicens
uos de pre dyabolo nati estis. ⁊ ꝯcupĩas
it ab initio. ⁊ in u̾itate nõ stetit. qr u̾itai
nõ est mn illo. Et ꝑ ysaiam ꝓpħam dñs¬

Expanded text:
infideliter, sed etiam crudeliter necaverunt: qui non possunt patrem Deum vocare, cum Dominus eos confundat et redarguat dicens: Vos de patre diabolo nati estis, et concupisit ab initio et in veritate non stetit, quia veritas non est in illo: et per Isaïam p
Abbreviated transcription (Latin):
De diuite ad cutius ianuam iacebat la¬
xarus ulcerosus.
de illo qui in cecto est ⁊ trasa eiꝰm domo

Expanded text:
De divite ad cujus januam jacebat Lazarus ulcerosus. XLI. De illo qui in tecto est, et vasa ejus in domo
Abbreviated transcription (Latin):
Ad̾ ait de statitra corporis cui nõ possũt
aliquid addere.
Qd̾ ait. nolite in sblime extolli.
De inuitatis ad cenam.
de sumptib ad turrim edificandam

Expanded text:
d ait de statura corporis cui non possint aliquid addere. XXIX. Quod ait, Nolite in sublime extolli. XXX. De invitatis ad coenam. XXXI. De sumptibus ad turrem aedificandam,
Abbreviated transcription (Latin):
lium creatorem. ut ip̃m ꝓbarem pet
ari nõ solum iusibilia. sim etiam in¬
utubria potitunt ao he tu pesponde¬
E
conatus qͣm multa que ad rem nõ ꝑti¬
nent dix̾ts: intueantur qui leginit s
tñ de moyse cut sibi dm̃i cum quolaque¬
batur uellet ostendi si eius naturams
sb̾am q cernebat. prsus nicħ ausus ei

Expanded text:
lium creatorem, ut ipsum probarem per lium creatorem, ut ipsum probarem per eari non solum visibilia, verum etiam invisibilia potuerunt. Ad haec tu respondee conatus, quam multa quae ad rem non pertinent dixeris, intueantur qui legunt: et tamen de Moyse, cur sibi Deum cum quo loquebatur, vellet ostendi, si ejus naturam substantiamque cernebat, prorsus nihil ausus e
Abbreviated transcription (Latin):
uartodecimo loco ad illud quod dixe¬
filius qui diligitur respondens dia . Ols
trem. deinde addidi. Si ambo se iniicẽ
diligunt cur nogatis eos imius ẽẽ na¬
ture. Quod utiq iõ dixi. ne hinc imnam
naturam negaretis amboꝵ qz illũ dili¬
gere. hunc diligi ip̃e dixisti Ad hoc tu
respondens consensisti quid̃ ꝙ ⁊ filius
diligat prẽm sicut creatura creatorem
nõ sicut imigenitus genttorem. qm̃ di¬
Uintodocimo loco dixi ꝑit̾ ẽẽ inuisi¬
bilem trinitatem. non solũ prẽm
s apparnisse tñ iusibilem filiũ pp̃ for¬
bat: dixi ꝑ sb̃tectam creaturam id ẽẽ
fcm. nõ ꝑ naturam suam qua est mui¬
sibilis trinitas atq ut hoc ꝓbarẽ moy¬
sen cõmemoraui et dicentem. Si inue¬
ni grãm añ te: ostende mͥ teimz ip̃m ma¬
nifeste. ut intssig̾es quõ eum tudebat
quem sibi cupiebat ostendi. Altia rtiq
si dm̃ in sba qua ds̃ est uid̾e̾t: ꝓfecto
ut se illi ostend̾et nõ rogaret᷑. Dixi
etiam xp̃m cẽ uisibilium ⁊ inuisibi¬

Expanded text:
uarto decimo loco ad illud quod dixeet Filius qui diligitur; respondens dixi: Sic trem. Deinde addidi: Si ambo se invicem diligunt, cur negatis eos unius esse naturae? Quod utique ideo dixi, ne hinc unam naturam negaretis amborum, quia illum diligere, hunc diligi ipse dixisti. Ad hoc tu respondens consensisti quidem, quod et Filius diligat Pnon sicut unigenitus genitorem, quem diuinto decimo loco dixi pariter esse invisibilem Trinitatem, non solum Patrem: sed apparuisse tamen visibilem Filium in forabat, dixi per subjectam creaturam id esse factum, non per naturam suam, qua est invisibilis Trinitas. Atque ut hoc probarem, Moysen commemoravi ei dicentem, cuni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste : ut intelligeres quomodo eum videbat, quem sibi cupiebat ostendi; quia utique si Deum in substantia qua Deus est videret, profecto ut se illi ostenderet non rogaret. Dixi etiam esse Christum visibilium et invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum multa porã in corpus admiti uideã¬
tur. omnis enĩ qui sibi ex qͣcũq ꝑte cor¬
poris iuim intulerit: in corpus utiq sim̃
pectat. est enĩ qui se abscidit. est qui laq̃o
uitam finiuit. est qui ferrũ in senueait
qͣre apłs omne inquit pcc̃m quodcũq.
fec̾it homo. extra corpus est. qui aut̃ for¬
nicatur: in corpus suũ peccat.¬

Expanded text:
Cum multa peccata in corpus admitti videantur: omnis enim qui sibi ex quacumque parte corporis vim intulerit, in corpus utique suum peccat; est enim qui se abscidit, est qui laqueo vitam finivit, est qui ferrum in se injecit: quare Apostolus, Omne, inquit, peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat
Abbreviated transcription (Latin):
Quare saluator orat ⁊ ait. ne fiat fuga
huius differri nõ possit. dicente apło.
sabbõ exire nõ liceat significat
Certe qui filius dei nõ est: dyaboli est

Expanded text:
QVARE SALUATOR: \'ORATE\', AlT, \'NE FIAT FUGA HUIUS DIFFERRI NON POSSIT DICENTE APOSTOLO: SABBATO EXIRE NON LICEAT SIGNIFICATCerte qui filius Dei non est, diaboli est:
Abbreviated transcription (Latin):
formam etiam parentib sb̃oitus erat.
Et de illo scoiptũ est. Minorasti eñ paulo
minus abangłis. ad quod tu qi respon¬
dens dixisti me optime ꝑsecutũ qm̃¬
⁊ parentib pp̃ formam scrui eẽt sbiactꝰ
demde noleus uelut ꝑ te eẽ ostende quod
contra te eẽ cernebas. acsic incautis mi¬
turi tamqͣm respondentem te face̾ ubi
quod dicos nõ hebas adungis ⁊ dicio.
Si enĩ pentib sb̃iectus inuenitur qs
ip̃e creauit qr omnia ꝑ ip̃m frã sunt᷑¬
Rec enĩ post tp̃ra s añ tp̃ia nouimus
filiũ genitũ a pre. Si ergo pentib i
quis sõditus erat ut diuinaꝵ scrip¬
tumꝵ auctoritas luce clarius p̾oicat.
qnͣtomagis utq illi suo genitori est
sb̃recta. tunc ⁊ ipẽ filius sb̃iectus enit
illi qui sibi sb̃iecit omina. hec u̾batia
possent a me putari dõa oẽ ⁊ oĩa mea
cẽ msi te audientib cum dicetur. et
postea hec cuncta legentib euidenter
apparẽt te illa dixisse Quis enĩ credẽt
consentire posse uos nob̾ sod̾ formam

Expanded text:
formam etiam parentibus subditus : et de illo sit scriptum, Minorasti eum paulo minus ab Angelis . Ad quod tu quasi respondens dixisti me optime prosecutum parentibus propter formam servi esset subjectus. Deinde volens velut pro te esse ostendere, quod contra te esse cernebas; ac sic incautis mituri, tanquam respondentem te facere, ubi quod diceres non habebas; adjungis et dicis: Si enim parentibus subjectus invenitur quos ipse creavit, qnec enim post tempora, sed ante tempora novimus Filium genitum a Patre: si ergo parentibus, inquis, subditus erat, ut divinarum Scripturarum auctoritas luce clarius praedicat: quanto magis utique illi suo genitori est subjecta, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui sibi subjecit omnia ? Haec verba tua possent a me putari dicta esse, et omnino mea esse, nisi te audientibus cum dicerentur, et postea haec cuncta legentibus, evidenter appareret te illa dixisse. Quis enim crederet, consentire posse vos nobis, secundum formam
Abbreviated transcription (Latin):
superes t insi ut dum huiuis uite de¬
fectus appropiat nchil aliuid cori¬
tare ꝙͣ quõ future uite aditus properi
comprehendatur: quis q sener appetat
Iuuemib eĩ incertus. huuis uitete¬
minus ĩstat. semb uero cunctĩs ma¬
turus ex hac uita eritus breuiter
concordat. Cauende ergosunt hoĩ
Due particule q̃ et in illius carne
non ueterascũt et totum homme¬
secum ad peccandũ trabunt corui¬
desicet et ingua. Quia cor no
sinq cor machinari senscrit. Caue¬
it eego semlis et as ne iste iuuenestẽ¬
tes parcicule totam sui armomiã De¬
cipiant et per res meptas reliquã cor¬
poris grauitatẽ illudant. Uinciq
nãq considerand est quid etati emi¬

Expanded text:
superest, nisi at, dum huius uitae desuperest, nisi at, dum huius uitae defectus adpropiat, nihil aliud cogitare quam quomodo futurae aditus prospere conprehendatur quisque senex appetat ? iuuenibus enim incertus huius uitae terminus instat, senibus uero cunctis maturior ex hac luce recessus breuiter concordat. cauendae sunt ergo homini duae particulae, quae in illius carne non ueterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nontur quodcumque cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate emi
Abbreviated transcription (Latin):
regin dispersione solo suo merito
stitit. Quib ergo cõmictũtur mue
maiora perdunt si non recte dis¬
sauerĩt rectoris su munera ꝙ pe.¬
ceperunt. Cui eĩ plus cõmictitur
plus ab eoerigitur. Et seruut q
est si sine religione senere
Inuemiatur. Cuicũ multa meb.
exterioris hominis ueterascunt u.¬
res amim: id est interioris homĩs
mẽbra ĩcremeta roboris nõ capiũt
psus eĩ omĩb religiom operã Qnt
sembz conuenit quos presentis sc
florida etas trãsacta deseruit. Sicil
nãq in lignis ip̃a reproba arborc̃¬
paret q̃ post flores fructus optime
stolidius pt̃ fieri si mens ad ꝑfecte¬
nẽ festinare non ꝯtendat quand
totius corpis habitus senectut
fectus ad interitum properat. di
ocusi casigant. aures gramteru
diunt capissi fluuĩt: facies ĩ paui¬
re mutatur. dentes sapsi muc
ss omnib aggrauatur. Et hec
omĩa ruiturã ĩam iãq domũ cor¬
poris cito premĩciãt. Qiid ergo

Expanded text:
regni dispersionem solo suo merito regni dispersionem solo suo merito praestitit. quibus ergo committuntur multa, maiora perdunt, si non recte dispensauerint rectoris sui munera, quae perceperunt. cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur. et seruus quest, si sine religione senex esse inueniatur, cui cum membra exterioris hominis ueterescunt, uires animi id est interioris hominis membra incrementa roboris non capiunt. plus enim omnibus religioni operam dare senibus conuenit quos praesentis saeculi florida aetas transacta deserit. sicut namque in lignis ipsa reproba arbor\'conparet quae post flores fructus optimosstolidius fieri potest, si mens ad perfectionem festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus ad interitum properat? dum oculi caliginant, auris grauiter audit, capilli fluunt, facies in palore mutatur, dentes lassi numehis omnibus adgrauatur. et haec omnia ruituram iam iamque domum corporis cito praenuntiant. quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
et predicator fuerit qui qd̾
opa a predicationis u̾bis discrepae̾
conspicunt. Nunꝙͣ enĩ si efficax
predicantis auctoritas insĩ eam
esfectu operis cordi affirerit audiẽt
presertini cum et ip̃e doctor si in ui¬
ciorũ amorẽ desapsus fuerit: alterius
doctoris medicamẽtũ sius uulnerib
adhibere piupendit. Ande et ipe dñs
in euangesio de doctrina pariter et
bono opere discipulos ĩstruere. uolens
qualem in his cautelã haberent ad¬
monehat dicens. Qdsi sul euannie¬
rit in quo salietur. Soc est si doccor
errauerit a quo iterum doctore emẽ¬
Sabitur. Et si lumen qd in te est
tenebre sunt: ip̃e tenebre ꝙte erunt
Si nanq oculus a uidendi officio
Sesmerit quis a mamui uel apedẽ u
Are si quo corpore ulud minislerum
exiget. Qu apropter doctores cogitẽt
ne ampliori uindicte sbiaceat
plurmus perditionis occasionẽ abũ¬
Santius prestent. Nam et ipẽ sa¬
Lomon dum multe sapĩe transares¬
sione currit totius israelitice ꝑlebis

Expanded text:
et praedicator fuerit: qui quod opera a praedicationis verbis discrepare conspiciunt. Nunquam enim fit efficax praedicantis auctoritas, nisi eam effectu operis cordi affixerit audientis: praesertim cum et ipse doctor, si in vitiorum amorem delapsus fuerit, alterius doctoris medicamentum suis vulneribus adhibere parvipendit. Unde et ipse Dominus in Evangelio de doctrina pariter et bono opere discipulos instruere volens, qualem in his cautelam haberent admonebat, dicens: Quod si sal evanuerit, in quo salietur ? Hoc est, si doctor erraverit, a quo iterum doctore emendabitur? Et, Si lumen quod in te est, tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt ? Si namque oculus a videndi officio desiverit, quis a manu, vel a pede, vel a reliquo corpore illud ministerium exiget? Quaprne ampliori uindictae subiaceant, si plurimorum perditionis occasionem abundantius praestent. nam et Salomon dum multae sapientiae transgressionem incurrit, totius Israeliticae plebis
Abbreviated transcription (Latin):
sic et in seneccute honorẽ legitimiũ
assequi non poterit qui m adolescen¬
tia discipline alicuiis exercitatioĩb
non laborauerit. Disciplina igit
absq obẽdiertia qualiter sierĩ p̃t
Adosescens qͦ sine obedientia ado¬
lescens sine discipsina est. Quomã
et ipã obedientia q̃ om̃i discipimnar
mater maqua excercitatione ĩdigce
est diues. sine elemosrna
qui superflua usus sñi que
dit celestis patrie pereniẽ thesaurũ
amictat. Ad que thesaurum dñs
lesus adolescentẽ diuitẽ qui illum
De ꝑfectione in terrogauerat ita re¬
spondens ĩuitauit. Si uis perfectus
c̃ẽ uade et uende omĩa que hares et
Sa puperibz et uem sequere me et

Expanded text:
ute honorem legitimum consequi non poterit qui in adulescentia disciplinae alicuius exercitationibus non laborauerit. disciplina igitur absque oboedientia qualiter fieri potest? adulescens ergo sine oboedientia adulescens sine disciplina est: quoniam et ipsa oboedientia quae omnium disciplinarum mater est magna exercitatione indigeest, dives sine eleemosyna; qui superflua usus sui quae dit, coelestis patriae perennem thesaurum amittat. Ad quem thesaurum Dominus Jesus adolescentem divitem, qui illum de perfectione interrogaverat, ita respondens invitavit: Si vis perfectus esse, vade, et vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, sequer
Abbreviated transcription (Latin):
qente admonitiõe. et et ate. De patre
nãq naturasi. Iacob ad Laban lo¬
quitur. Nisi timor patris mei ysaac
affuisset: tulis ses omña que mea
sunt. Gente uero pater dr̃:. qñ dñs
ad moysen de rulx loqueratur E go
sum ĩqͣuiens deus patrum tuoꝵ deus
cum moyses in cantio deuterononno
Lequitur. Interrogu prẽm tuũ et ã¬
nũciabit tĩbi maiores tuos et dicẽt
tibi. Qd si ergo naturass pater su¬
perstes fuerit auc indiquus fuerit
admonẽti tamẽ semorĩ adolescentis
obediẽtia prebenda erit. Quomodo
ei sonoratus in sẽnectute apparebit
qui disciplme la bore in adolescentia
non sostimuerit. Qd̾cunq eĩ homo
Laborauerit hoc et metet. Omnis
nãq discipiina in presẽti non uidet
ee quudn sz meroris postea autem
fructũ pacatissimũ erercitatis ꝑ

Expanded text:
gente admonitione aetate. de patre gente admonitione aetate. de patre namque naturali Iacob ad Laban loquitur : nisi timor patris mei Isaac adfuisset, tulisses omnia quae mea sunt. gente uero pater dicitur, quando Dominus ad Moysen de rubo loquebatur, ego sum, inquiens, Deus patrum tuorum, Decum Moyses in cantico Deuteronomii loquitur: interroga patrem , tuum, et adnuntiabit tibi maiores tuos, et dicent tibi . Quod si ergo naturalis pater superstes non fuerit, aut indignus fuerit, admonenti tamen seniori adolescentis obedientia praebenda erit. Quomodo enim honoratus in senectute apparebit, qui disciplinae laborem in adolescentia non sustinuerit? Quodcumque enim homo laboraverit, hoc et metet. Omnis namque disciplina in praesenti non videtur esse gaudii, sed moeroris: postea autem fructum pacatissimum exerci
Abbreviated transcription (Latin):
Tertius gradus.
Ertus abusiomis gradus
est si adolescens sinẽ obediẽtia¬
arecco rations ordine deprauat
sperabit in senectute qui ĩ adolescetia
simorib obedientiã eyhibere cõtẽmt
Dnĩ et in prouerbns apud ueteres
hubetur. Ꝙ dommari nequeat qui
prius a licui seruitutẽ prebere denegat
Mropter qd et dñs. iesus in tp̃rib sue.
carins. dum adhuc ad leqitimã etatẽ
Doctoris non perucint obediẽter mim¬
strationẽ suis parentibz erhibuit.
Sicut ergo in semb sobrietas et mor
perfectio requiritur ita etiã in ado¬
Lescentib obsequiũ sbiectio ⁊ obedi¬
entia rite debetur. Quapropter et in
mandatis. Legis primũ mhis. que
ad homines ꝑtinent prĩs et mrĩs ho¬
nor impatur. qr ꝙ̃ius carnalis pr̃
non superiurerit aut indiqnus suer
asiciu tñ prĩ digno et uiuenti pater¬
mis honor usq̃ ad diqnã et atẽ a
siliis prebendus cẽ ostenditur Qua¬
tuor emĩ modis per scripturas diui¬
nas patres uocatur hoc est natura

Expanded text:
ur. Tertius abusionis gradus est, adolescens sine obedientiaa recto rationis ordine depravatusperabit, qui in adolescentia senioribus oboedientiam exhibere contemnit? unde et in prouerbio apud ueteres habetur, quod seruiri nequeat qui prius alicui seruitutem praebere denegat. propter quod et Dominus Iesus in temporibus suae carnis, dum adhuc ad legitimam aetatem doctoris non peruenit, oboedienter ministrationem parentibus suis exhibuit. sicut ergo in senibus sobrietas et morum per fectio requiritur, ita in adulescentibus obsequium et subiectio et oboedientia rite debetur. quapropter et in mandatis legis primum in his quae ad homines pertinent patris et matris honor imperatur, quia quamuis carnalis pater non superuixerit aut indignus fuerit, alicui tamen patri digno et uiuenti paternus honor usque ad dignam aetatem a filiis praebendus esse ostenditur. quattuor etenim modis per scripturas diuinas patres uocantur, hoc est natura
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃smn meũ et non pasebant grectu
Dominus super familiã suã dare
illis cibum in tpẽ suo mensurã tr¬
tici. purã sc et probatã doctrinã
quatenus uemente dño mercãt᷑
audire. Euge serue bonc et fidelis

Expanded text:
pulum meum; et non pascebant gregem Dominus super familiam suam dare illis cibum in tempore suo mensuram tritici , puram scilicet et probatam doctrinam, quatenus veniente Domino mereantur aud
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Decet ergo episcopũ om̃ quib¬
in speculã positus est peccata di¬
ligenter actendere. et postꝙͣ attẽ¬
derit sermone. si potuerit et actu
corrigere: et si non potuerit iuxta
cuangelui regulã scelerũ oꝑarios
Declinarc. Si eĩ inquit in euan¬
gelio dnĩs: peccauerit in te frater
tuus. corripe illum inter te et ip̃m¬
solum. Si te audierit lucratus eris
fratrem tiũ. Si te non audierit
adhibe tecum unũ uel duos ut in ore¬

Expanded text:
sti . Decet ergo episcopum qui osti . Decet ergo episcopum qui omnium speculator positus est, peccata diligenter attendere: et postquam attenderit, sermone si potuerit et actu corrigere; si non potuerit, juxta Evangelii regulam scelerum operarios declinare. Si enim, inquit in Evangelio Dominus, peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum adhuc u
Abbreviated transcription (Latin):
Attamen sciat rer ꝙ sicut in thro¬
no hom̃i primus constitutus est
sic et in peis si iusticiã non fecerit
primatũ habiturus est. Omnes nã
supra se mõ ĩplacabili in illa futura
pena habebit.
est. Episcopus negligens qui
Deo pro quo legatione funditur nõ
custodit. Primo nãqz ab episcopo
quid sui nominis dignitas tenet
nomen sit speculator interpretat᷑
Quare uero speculator ponitur: et
quid a speculatore requiritur dñs
ip̃e demidat cum sub Ezechielis
ꝓphete persona Episcopo ofsieni sui
rationẽ denxĩciat ita in quiens
Epeculatorẽ dedi te donnui israel
Audiẽs ergo er ore meosermonẽ mĩ¬
ciabis eis erme. Si autem uideris
gladium uemẽtem: et tu non ãm̃¬
ciaueris ut reuertatur ĩpius a uia
sua: ip̃c quid imꝑius ĩ imiquitate
sua morietur. Sanguine euis de
manu tua requirã. Si autem tu
ãmĩciaueris: et ille nõ fuerit reuer¬
sus: ipẽ quid in miquitate sua mo¬
rietur sed tu ammã tuam libera¬

Expanded text:
Attamen sciat rex quod, sicut in throAttamen sciat rex quod, sicut in throno hominum primus constitutus est, sic et in poenis, si justitiam non fecerit, primatum habiturus est. Omnes namqsupra se modo implacabili, in illa poena futura habebit. est episcopus negligens; qui Deo, pro quo legatione fungitur, non custodit. Primum namque ab episcopo, quid sui nominis dnomen sit, speculator interpretatur. quare uero speculator ponitur et quid a speculatore requiritur Dominus ipse denudat, cum sub Ezechielis prophetae persona episcopo officii sui rationem denuntiat, ita inquiens: speculatorem dedi te domui Israel. audiens ergo ex ore meo sermonem adnuntiabis eis ex me. si autem uideris gladium uenientem et tu non adnuntiaueris ut reuertatur impius auia sua, ipse quidem impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requannuntiaveris, et ille non fuerit reversus, ipse quidem in iniquitate sua morietur, sed tu animam tuam libera
Abbreviated transcription (Latin):
rum mors tristiciã confert. hostiĩ
ĩcursus promĩcias undiq uastant
bestie armẽtorũ et pecudũ ureges
Silacerant tempestas aeris et eii¬
et maris mimisteria prohirẽt et a¬
liquando fulminũ ictus segetes et
arborũ flores et pãpinos exurit. Su¬
per onna uero regis ĩuis ticia non
solum presentis ĩmperii faciem os¬
Fuscat. sedetiã filios suos et nepotes
ne post se regni hereditatẽ teneant
obscurat. Propter ꝑiaculum emim¬
regm susomonis regiũ comus
Israel dommus de mambz filior¬
suorum dispersit Et propter iustĩ¬
ciam dauid regis. Lucernã dese¬
mine eius semper in hicrusalem re¬
liquit. Ecce ꝙtum iusticia reg
seculo ualet intuentibz perspicue
patet. Est eĩ par pp̃soꝵ tutamen
patrie ĩmunitas plebis. mumiẽ¬
tum gentie. cura languoꝵ: gaudiũ
hominũ temperies aeris. seremtas
maris terreq fecunditas: solatiũ
pauperim: hereditas filioꝵ: et sibi¬
met ip̃i spes future beatitudinis

Expanded text:
rum mortes tristitiam conferunt, hostium rum mortes tristitiam conferunt, hostium incursus prouincias undique uastant, bestiae armentorum et pecorum greges dilacerant, tempestates ueris et hiet maris ministeria prohibent, et aliquando fulminum arborum flores et pampinos exurunt. Super omnia vero regis injustitia, non solum praesentis imperii faciem offuscat, sed etiam filios suos et nepotes, ne post se regni haereditatem teneant, obscurat. Propter piaculum enim Salomonis, regnum domus Israel Dominus de manibus filiorum ejus dispersit. Et propter justitiam David regis, lucernam de semine ejus semper in Hierusalem reliquit . Ecce quantum justitia regis saeculo valeat, intuentibus perspicue patet. Est enim pax populorum tutamen patriae, immunitas plebis, munimentum gentis, cura languorum, gaudium hominum, temperies aeris, serenitas maris, terrae foecunditas, solatium pauperum, haereditas filiorum, et sibimetipsi spes futurae beatitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
rios habere magor et arioloꝵ phito¬
inssarũq supeestionib non interidẽ
Tracundiã suam disserre patriam
fortiter et iuste contra aduersarios
Sefendere. per onña in deo confidere
prosperitatib non eleuare am̃m cucta
aduersa patienter tolerare: sidem ca¬
tholicã in deum habere: silios suos nõ
sinere impie agere certis horis oro¬
mor ĩsistere ante horas congruas
non gustare. cibũ. De enĩ terre cuiꝰ
rer est puer et cuius prĩcipes mane
comidũt. Hec regni prosperitatem
in presenti faciũt. et regẽ ad celestia
regna menora perducũt. Quĩ uero
regnũ secũd̾ hãc Legcẽ non dispẽsat
mmultas minirã aduersitates ĩperii
toserat: Idcirco eĩ par populoꝵ sepe rũ¬
pitur. et offendicula de regno suscitã¬
tur terrarum quoq fructus. Dumi¬
mĩtur. et seruitia ppiorũ impediũ¬
tur: multi et uaru dolores presperi¬
tatẽ regmi ĩficimt charoꝵ et libero¬

Expanded text:
rios habere, magorum et ariolorum pythorios habere, magorum et ariolorum pythonissarumque superstitionibus non intendere, iracundiam differre , patriam fortiter et iuste contra aduersarios defendere, per omnia in Deo uiuere, prosperitatibus non eleuare animum, cuncta aduersa patienter ferre, fidem catholicam in Deum habere, filios suos non sinere impie agere, certis horis orationibus insistere, ante horas congruas non gustare cibum. uae enim terrae, cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt. haec regni prosperitatem in praesenti faciunt et regem ad caelestia regna meliora perducunt. qui uero regnum secundum hanc legem non dispensat, multas nimirum aduersitates imperii tolerat. idcirco enim saepe pax populorum rumpitur et offendicula etiam de regno suscitantur, terrarum quoque fructus diminuuntur et seruitia populorum praepediuntur,, multi etiam dolores prosperitatem regni inficiunt, carorum et libero
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Quai pauper ergo in multis di¬
uitiis est diues humils spũ. Et m ͤ
habens quasi diues est pauper suꝑbz
mẽtis affectu. N obilis ergo mopia
est mentis humilitas. et mepte di¬
utie sunt amioꝵ enormitas Pro¬
uidend̃ ergo pauperib est. ut semet¬
ip̃os. quales sint ĩtelligant: et quia
reb consequi qd cupiũt noñ ualent
mentis tumore superbire designãt
Onus abusionis gradus
semẽtipo nominis suuidignitatẽ nõ
custodit. Nomen eĩ regis ĩtessec
masiter hoc retimet. ut sbiectis oĩb
rectoris officiũ procuret. S quali¬
ter alios corrigere poterit: qui propͥos
mores si iiqui sint non corrigit. Qm̃
nacula populoꝵ. Iusticia uero re¬
gis est neminẽ ĩuuste per potentiã
opprimere sine acceptatione per soãr
Inter uirum et prorimũ suũ iidica
rantes uiuere non sinere ecclesias
defendere pauperet elemosyme ale
Iustos super regni negocia constitue᷑
senes et sapiẽtes et sobrios consilia¬

Expanded text:
sit . Quasi pauper ergo in multis disit . Quasi pauper ergo in multis divitiis est dives humilis spiritu; et nihil habens quasi dives est pauper superbus mentis affectu. Nobilis ergo inopia est mentis humilitas, et ineptae divitiae sunt animorum enormitas. Providendum est ergo pauperibus, ut semetipsos, quales sint, intelligant; et quia rebus consequi quod cupiunt non valent, mentis tumore superbire desinant. Nonus abusionis semetipso, nominis sui dignitatem non custodit: nomen enim regis hoctualiter hoc retinet, ut subiectis omnibus rectoris officium procuret sed qualiter alios corrigere poterit qui proprios mores ne iniqui sint non corrigit? quonnacula populorum. iustitia uero regis est neminem iniuste per potentiam opprimere, sine acceptione personarum inter uirum et proximum suum iudicarrantes uiuere non sinere, ecclesias defendere, pauperes eleemosynis alere, iustos super regni negotia constituere, senes et sapientes et sobrios consilia
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ issis cõmictit quib regni
terrar participationẽ ĩter mortales
abstusit ut ipẽ diues in celi sede ap¬
pareat qui in terra nchil penitus
procurat. Cauẽdum ergo pauperis
est ne duni per egestatem et nc̃citã¬
lẽ tarremĩ regnũ pretereũt permetis e¬
tiq̃ prudẽtiã celorũ regnũ amittant
sum ei dei dispẽsatione paupertatem
nccĩam acceperĩt in ip̃oꝵ arbitrio pẽdet
utrũ pauperes spiritu sint. Non eĩ qui¬
buscũꝙ pauperib celi regna promittũt
sis tantũmodo ĩ quib diuitiarũ
Inopiã animoꝵ humilitas comitat
auper eĩ humilis pauper spũ appel¬
satur: qui cũ egems foris ceritur
nũꝙ̃ in superbiã eleuatur. Qñ ad ap
humisitas ꝙͣ presẽtiari diuitiarum
temporaas. paupertas. Etemĩ humiles
nichil habentes haud dubiũ ist beati¬
tudine paupertatis priuari. De quib
Utrisq sancta scriptura ita loquitur
est quasi diues nichil habens et est
quasi pauper cumm multis diuitiis

Expanded text:
regnum illis committit, quibus regni terrarum participationem inter mortales abstulit: ut ipse dives in coeli sede appareat, qui in terra nihil penitus procurat. Cavendum ergo pauperibus est, ne dum per egestatem et necessitatem terrenum regnum perdunt, per mentis eimprudentiam etiam caelorum regna amittant. cum enim Dei dispensatione paupertatem necessariam acceperint, in ipsorum arbitrio pendet utrum pauperes spiritu sint. non enim quibuscumque pauperibus caeli regna promittuntur, sed his tantummodo quibus diuitiarum inopiam animorum humilitas comitatur. pauper enim humilis pauper spiritu appellatur, qui cum egenus foris cernitur, numquam in superbiam eleuatur: quoniam ad humitas, quam praesentium divitiarum temporalis paupertas. Etenim humiles nihil habentes, haud dubium est beatitudine paupertatis privari. De quibus utrisque sancta Scriptura ita loquitur: Est quasi dives nihil habens, et est quasi pauper, cum in multis divitiis
Abbreviated transcription (Latin):
Tas ordine expellendus est quicũ¬
q doctori. uel ep̃o ad herere nosuerit
Et qui tali ordine expulsus fuerit
ab aliquo alio doctorẽ uel. episcopo
non defet recipi. Se sacerdote nã
in qd christianoꝵ genis electum est
ercedit. Hac ratione ep̃m ad eos quib
in speculatiõe positus est eẽ oportet
Ceterum uero qualis in semetipo esse
Debrat paulus apostous erpoint ut
ad gradum epĩ uemẽs sit sobrius pri¬
spitalis filios habens subditos cũm
onini castitate: testimoniũ hales
non ebriosus non neophicus ut per
hec ipẽ ostendat in opere qd alios do

Expanded text:
Tali ordine expellendus est quicumque doctori vel episcopo adhaerere noluerit. Et qui tali ordine expulsus fuerit, ab alio aliquo doctore vel episcopo non debet recipi. De sacerdote namqin quo Christianorum genus electum est, excedit. Hac ratione episcopum, ad eos quibus in speculationem positus est, esse oportet. Caeterum vero, qualis in semetipso esse debeat, Paulus apostolus exponit: ut ad gradum episcopi veniens sit sobrius, prspitalis, filios habens subditos cum omni castitate, testimonium habensnon ebriosus, non neophytus : ut per haec ipse ostendat in opere, quod alios do
Abbreviated transcription (Latin):
uertit. Per que exempla euidenter
ostenditur quosd in sublinnori sta¬
tu ad maiorẽ perfectione crescere.
quosd uero per superciliũ Donma¬
tioms ad deteriora deflucre. Per qd̃
utrũqz intelugitur eos qui ad melo¬
ra conscendunt per uirtutem aĩ et dei
aurili posse id facere: et eos qui
ad decerioradiuertũtur: permentis
ĩsrcilitatẽ pariter et negugẽtiã erra¬
re. Ande dmñ absq u̾tute fieri non
decet: quam uircutem sine dei auxi¬
lio millatemis hz. Qui ei̾ multa
tuetur si non h fortitudinẽ aĩ non
ualet id agere quĩ magna magnnis
ĩfestationibz uel aduersitatibz solẽt
baborare. Omnis iguur qui preest
hoc primicus tota aĩ ĩtentione procu¬
ret ut per onĩa de dei adiitorio õmo
non dubicet. Si nãqz ceperit in accibz
sius auxiliatorẽ habere dñmn dñoꝵ¬
eius dominatũ. Non enĩ est ptãs
insi a deo. Ipẽ enĩ cleuat de stercore
egenĩ et sedere facit cum prĩcipibz

Expanded text:
verterat. Per quae exempla evidenter verterat. Per quae exempla evidenter ostenditur, quosdam in sublimiori statu ad majorem perfectionem crescere, quosdam vero per supercilium dominationis ad deteriora defluere. Per quod utrumque intelligitur eos qui ad meliora transcendunt, per virtutem animi et Dei auxilium posse id facere, et eos qui ad deteriora devertuntur, per mentis imbecillitatem pariter et negligentiam errare. Unde et dominum absque virtute fieri non decet, qui virtutem sine Dei auxilio nullatenus habet. Qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem animi, non valet id agere, quoniam magna magnis infestationibus, vel adversitatibus solent laborare. Omnis ergo qui praeest, hoc primitus animi tota intentione procuret, ut per omnia de Dei adjutorio omnino non dubitet. Si namque coeperit in actibus suis auxiliatorem habere Domineius dominatum. non est enim potestas nisi a Deo. ipse eleuat de stercore egenum et sedere facit cum principibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuit qui ad portand multoꝵ onera
ip̃m ueliti fortiorẽ solidauit. Pa¬
rillus eĩ insi bene firus firmiter a
licui fortiori adhereat omne quod
in eo pendet cito dilabitur et ipse
solutus a rigore sue firmitatis cũ
oneribz ad terram Silabitur. sic
et priceys in si suo conditori pertinaci¬
ter adheserit. et ip̃e et omnnis qui con
sentit uicio cito deperit Quidã nãq
per dommadi officium plus Deo
appinquant: quidã impoĩto sibi di¬
gnitatis honore deteriores fuint¬
U oyses nãq accepto populi duca¬
tu familiarius dei locutionibz utẽ¬
batur. Saul uero filius suus postꝙ̃
Iceptrum regni suscepit per ĩobedic̃cie
superbiã deum offendit. Rex salomõ
postꝙͣ patris sui daiidsedem obtimut
Deus illum ultra ommes mortales
uesut ad ĩmimicrosi pplĩ gubernationẽ
sapĩe munere duauit. Econtrario
uero hieroboã seruus salomonis posi¬
pauit ad idolorum culturã decẽ tribz
Israel que erant in parte samarie di¬

Expanded text:
tuit, qui ad portanda multorum onera tuit, qui ad portanda multorum onera ipsum ueluti fortiorem solidauit. paxillus enim nisi bene fixus firmiter alicui fortiori adhaereat, omne quod in eo pendet cito labitur; et ipse solutus a rigore suae firmitatis, cum oneribus ad terram delabitur. Sic et princeps nisi suo Conditori pertinaciter adhaeserit, et ipse, et omne quod continet, cito deperit. Quidam namque per dominandi officium plus Deo appropinquant, quidam imposito sibi dignitatis honore deteriores fiunt. Moyses namque, accepto populi ducatu, familiarius Dei locutionibus utebatur: Saul vero, filius Cis, postquam sceptra regni suscepit, per inobedientiae superbiam Deum offendit. Rex Salomon postquam patris sui David sedem obtinuit, Deus illum ultra omnes mortales velut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere ditavit. E contrario vero Hieroboam, servus Salomonis, postpartem, ad idolorum cultum decem tribus Israel, quae erant in parte Samariae, di
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem in celestibz a deo sperare.
Pudicicia ornamentũ nobiliũ est.
exaltatio humisiũ: nobilitas iano¬
bilium pulcritudo Sebiliũ prosperi¬
tas larorantium solamẽ mestoꝵ
augmẽtũ omĩs pulcritudĩs. Decus
reugionis defensio criminũ multi¬
Dominus. smne uirtute. Quia
nichis proficit dommãdi habere ptãtẽ
si dñs ip̃e non habxat uirtutis rigo¬
rem. Sed hic uirtutis rigor non tã
exteriori fortitudine que et ipã secu¬
laribus domnis necĩa est idiget ꝙͣ
aĩ interiori fortitudĩe bonis morib
se comprobatur. Qui dum per seue¬
ritatẽ iudien peccantes filios non
coercuit in eorũ umidictã dñs. uelut
consentiẽti ferociter non pepercĩt Tria
ergo necĩa his qui dommãtur ha
affabilitatẽ ꝓcuret ut dilgatur
et per iustas uindictas non proprie
Innuiric s legis dei studeat ut me¬
tuatur. Propterea quoqz dum
multi pendent in eo: ip̃e deo adherẽ
Debet qui illimi in ducatum cõsti¬

Expanded text:
mercedem in caelestibus a Deo sperare. mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, pulcritudo uilium, prosperitas laborantium, solamen maerentium, augmentum omnis pulcritudinis, decus religionis, defensio criminum, multidominus sine uinihil proficit dominandi habere potestatem, si dominus ipse non habeat virtutis rigorem. Sed hic virtutis rigor, non tam exteriori fortitudine, quae et ipsa saecularibus dominis necessaria est, indiget, quam animi interiori fortitudine bonis moribus se comprobatur : qui dum severitate judicii peccantes filios non coercuit, in eorum vindictam Dominus, velut consentienti, ferociter non pepercit. Tria ergo necessaria hos qui dominantur habaffabilitatem procuret ut dilet per iustas uindictas non propriae iniuriae, sed legis Dei studeat ut metuatur. propterea quoque dum multi pendent in eo, ipse Deo adhaerere debet qui illum in ducatum consti
Abbreviated transcription (Latin):
bono opere apparere. Iulli con¬
tumeliã aut ruborẽ ĩcutere. Ne¬
minẽ. blaphemare. Doms non ĩ¬
uidere: senes non irridere. In. esiore
non controuersari. De his que iqͦ¬
ras non tractare: Et ea que scis
non omma proferre. Hec prormmuis
amabilẽ hominẽ reddũt et deo ac¬
ceptabilẽ facũt. Pudiciciã uero
amme est plus propter dei oculoe
turpiũ cogitationuĩ cõpescere. Oẽs
meliores esse extimare. Nemĩ
ĩuidere. De semetipõ nichil con¬
fidere. Dei semper consilio res ãs
cõmitere. Ante dei oculos scmnctipm̃
cõstituere. heretica prauitate sensum
nõ maculare. Catholicis per omma
cõsentire. Deo soli adherere. Casticatẽ
ĩterne mentis dño iesu christo offerre
Omima ĩcepta bona opera mortis tã¬
tũ termĩo finire. Presentis tribulati¬
ones aĩ fortitudine paripendere. In
terra preter proximos nichil amare
Cuncti amoris sui thesaurũ in celo¬
constituere et pro ommi bono accu

Expanded text:
bono apparere, nulli conbono apparere, nulli contumeliam aut ruborem incutere, neminem blasphemare, bonis non invidere, senes non irridere, meliori non controversari, de his quae ignoras non tractare, et ea qunon omnia proferre. haec cum proximis amabilem hominem reddunt, et Deo acceptabilem faciunt. pudicitia uero animae est, plus propter Dei oculos turpium cogitationum compescere, omnes meliores esse se aestimare, nemini inuidere, de semet ipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes committere, ante Dei oculos semet ipsum constituere, haeretica prauitate sensum non maculare, catholicis per omnia consentire, Deo soli adhaerere, castitatem internae mentis Domino Iesu Christo offerre, omnia coepta bona opera mortis tantum termino finire, praesentes tribulationes animi fortidudine paruipendere, in terra praeter proximos nihil amare, cuncti amoris.in caelo thesaurum constituere et pro omni bono actu
Abbreviated transcription (Latin):
mabilem relinquit. Boms semp
moribz delectatur et consentit ⁊ as¬
sidiis scripturaꝵ medicationib et
eloquiis am̃i ficcit. Bonoꝵ precedẽ¬
tium erempla cus todit: et insẽpabi¬
lia perfectis contuberia nectit.
Duob ergomodis constat uere pu¬
dicicie excercitatio. id ẽ corporis ha¬
bitu in superficie et aĩ affectu inter¬
no. Per exteriorẽ mod iuxta apl̃m
corã hominibz exempla. per ĩterio¬
rẽ modum corã deo prouidemus opa
bona. Pudicicia nãqz corporis est
asienas res non appetere et omnem
ĩmũdiciciã Deuitare Inte horã
cõgruã non gustare uelle: Risum
non ercitare. Uerba uana et falsa
non loqui. Dabitum per omĩa ordi¬
natũ compõnemq conuemẽtẽ tam
capilloꝵ ꝙͣ uestum sicut decet ha¬
bere. Cum ĩdignis contuberina nẽ
inue. Supercilioso intuitu nemiñẽ
aspicere. Uagari oculos. non punt¬
tere. Pompatico et illecebroso a res
non incedere. Nulli ĩferior ĩmccui

Expanded text:
mabilem relinquit. Bonis semper mabilem relinquit. Bonis semper moribus delectatur et consentit, et assiduis Scripturarum meditationibus et eloquiis animam vegetat. Bonorum praecedentium exempla custodit, et inseparabilia perfectis contubernia nectit. Duobus ergo modis constat verae pudicitiae exercitatio, id est, corporis habitu et superficie, et animi affectu interno. Per exteriorem modum, juxta Apostolum, coram hominibus exempla, per interiorem modum coram Deo providemus opera bona. Pudicitia namque corporis est, alienas res non appetere, et omnem immunditiam devitare, ante horam congruam non gustare velle, risum non excitare, verba vana et falsa non loqui, habitum per omnia ordinatum, compositionemque convenientem tam capillorum quam vestium sicut decet habere, cum indignis contubernia non inire, supercilioso intuitu neminem aspicere, vagari oculos non permitttere, pompatico et illecebroso gressu non incedere, nulli inferior in incepto
Abbreviated transcription (Latin):
trario. Beati sunt misericordes qm̃
ipĩ misericordiã consequẽtur Felir
est misericors. dum in hac u̾tute nõ
sũstantiã sed affectum dñs requir
est femina sine pudicitia
Sicut eĩ ommes mores bonos procu¬
rat et cus todit in uiris prudentia
sic et in feminis cunctos hones tos
actus mitrit et fouet et custodit pu¬
Dicitia. Pudicicia nãq castitatẽ
cus todit muariciã refrenat Lites
deuitat iram mitigat libidinem
occupat cupiditate temꝑat Lascina
casticcat. ebrietatẽ cauet. uerba non
multiplicat qule concupiscẽtias op¬
pugnat furtum om̃o dannat Ed
plura. Omma uicia restrĩgit et oẽs
u̾tutes: et quicquid corã deo et ho¬
mimbz bonis laudabile est mitrit
Impudica uita nec laudem ab hoĩb
in presenti seculo nec remuneratiõ¬
nẽ a deo expectat in futuro. Pudica
uero uita famã bonam inter hoĩes
possidet et spe future beatitudinis
gaudet. Presentibz semetipam ĩmi¬
tabilem facit posteris memoriã a¬

Expanded text:
trario beati sunt misericordes, quoniam trario beati sunt misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. felix est misericors, dum in hac uirtute non substantiam sed affectum Deus requiriest femina sine pudicitia. sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit in uiris prusic et in feminis cunctos honestos actus nutrit, et fovet, et custodit pudicitia. Pudicitia namque castitatem custodit, avaritiam refrenat, lites devitat, iram mitigat, libidinem occupat, cupiditatem temperat, lasciviam castigat, ebrietatem cavet, verba non multiplicat, gulae concupiscentias oppugnat, furtum omnino damnat. Quid plura? Omnia vitia restringit; et omnes virtutes, et quidquid coram Deo et hominibus bonis laudabile est, nutrit. Impudica vita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo, nec remunerationem a Deo exspectat in futuro. Pudica vero vita famam bonam inter homines possidet, et de spe futurae beatitudinis gaudet. Praesentibus semetipsam imitabilem facit, posteris memoriam a
Abbreviated transcription (Latin):
dilexerit et hec omĩa uicẽ sibi amoris
rependere non posse ip̃aa rerum nã
ostendit. Qͥd ergo a ratioẽ longiꝰ
est ꝙ̃ diucere qd te amare non ualz
et neccligere ilum qui tue ditiom
cum dilectione omĩa prebet: Sropt.
hoc non diligi mũdus sed dicĩgi pro¬
rimus a dño precipitur qr prorimꝰ
uicem sui amoris p̃t reppendere qd̾
mũdus mĩme posse non dubicat
sic eĩ immicũ ẽẽ diligend dñs pre¬
cepit ut illa dilectio amicum illũ
er ĩminico efficiat. Quisquis aͦ
Diues cupidus qui uult eternas
habere duitias distribuendo egeĩs
prestet interĩ non mansuras Si
enĩ qd diligit non uendit nemo einẽ
p̃t qd̾ cupit. Auari nãq ideom̃ Iu¬
dicio a rectissimo iudice mĩcupant᷑
maledicti quia qui preteribant eos¬
non dicebant. Denedictio dnĩ super
uos benedicimus uobis in nomine dñ
Infelices sunt ergo auari diuites
qui propter res transitorias in eter¬
nã danmationẽ dilabuntur. Et ecõ¬

Expanded text:
dilexerit, haec omnia uicem sibi amoris dilexerit, haec omnia uicem sibi amoris rependere non posse ipsa rerum natura ostendit. quid a ratione longius est quam diligere quod te redamare non ualet, et neglegere illum qui tuae dictioni cum dilectione omnia praebet? propter hoc igitur non diligi mundus sed diligi proximus a Deo praecipitur, quia proximus uicem sui amoris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. sic etenim inimicum esse diligendum Dominus imperat, ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diuitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, quia qui praeteribant eonon dicebant: benedictio Domini super uos, benediximus uobis in nomine Domini. infelices ergo sunt auari diuites qui propter res transitorias in aeternam damnationem dilabuntur, et e con
Abbreviated transcription (Latin):
pt insi qui pauperibz solatia prestat
tem pauper est. Non ergo dormiat
in thes auris sius qd pauperes dormire
non sunt. Siues nãq et si multa
conreguuerit his frui solus neqͣꝙͣ
poterit qr uiius hoĩs nacura mlt
ees non succurrit. Quid ergo
stultius est ꝙͣ ppt̃ uinus hois
uictum et uestitum totã ream ce¬
lestis perdere iocunditatẽ et etnos
Inferm cruciatus absq̃ consolati¬
oms pres tolatione subire. Qd̾
ergo aliqñ per nc̃citatẽ amictẽd est
pro eccrna remuneratioe sponte di¬
stribuend̾ est. Omĩa eĩ quẽ uident
temporalia sunc que aũt non uidẽt
eterna sunt. Quãdu nãq tpr̃ales
sumus temporaub temporalia de¬
seruiũt etcum hinc trãsiernius et̾¬
nis eterna solatia pres tabunt. Idc̃co
Diligere non debemus ea que non
semper habebimus preserc̃ cum exꝑ¬
tem rationis auarũ dunitẽ thesaui¬
ri sui et aari et omĩa que h ostendẽ
argẽtum ⁊ agros et uestimẽta et ci¬
bos et metalla et bruta aĩalia qͥs

Expanded text:
isi qui pauperibus solatia praestat, m pauper est. Non ergo dormiat in thesauris tuis, quod pauperi prodesse potest. Dives namque, etsi multa congregaverit, his frui solus nequaquam poterit; quia unius hominis natura multis rebus non succurrit. Quid ergo stultius est, quam propter unius hominis victum et vestitum, totam regni coelestis perdere jucunditatem, et aeternos inferni cruciatus absque consolationis praestolatione subire? Quod ergo aliquando per necessitatem amittendum est, pro aeterna remuneratione sponte distribuendum est. Omnia enim quae videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna sunt . Quamdiu namque temporales sumus, temporalibus temporalia deserviunt: et cum hinc transierimus, aeternis aeterna solatia praestabuntur. Idcirco diligere nosemper habebimus, praesertim cum expertem rationis auarum diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant,  et argentum agros et uestimenta cibos et metalla et bruta animalia quis
Abbreviated transcription (Latin):
qui es in celis sanctificetur nomen
se haberẽ in terra qui prẽm et patri
profitetur se habere in celo. Cuius
patrie nemo possessor efficitur isi
qui de terrene patrie contentionese
curus hasetur
cum econtrario diuitibz seculi non su¬
perhe sapere per aplmn paulum imꝑat¬
Quid ergo stolidius potest ficri ꝙͣ
ilum qui per infimiã miseriã uelut
in terrã abiectus ertremus. et huĩ
superbie tumore ĩflatam mẽtẽ cõtri
Deum erigere per qd̾ uiciũ laꝑsi cor¬
ruũt qui in sũmo ceũ conditi erant
culmine. Quid ergo uult̃ quasi
potens in terra superbire qui pre oĩ¬
u hominib Debuerat humilis
ãpparere. Sz ne de paupertate sua
tristiciã habeãt: quid a deo receptu¬
ri sunt pauperes actendãt ĩ pẽ etei
ĩquit. Beati pauperes spũ quomo¬

Expanded text:
qui in caelis es sanctificetur nomen qui in caelis es sanctificetur nomen se habere in terra, qui patrem et patriam profitetur se habere in coelo. Cujus patriae nemo possessor efficitur, nisi qui de terrenae patriae contentione securus habetur.cum e contrario divitibus saeculi non superbe sapere per apostolum Paulum imQuid ergo stolidius potest fieri, quam illum, qui per infimam miseriam velut in terram abjectus, extremus et humilisuperbiae tumore inflatam mentem contra Deum erigere? Per quod vitium lapsi corruerunt, qui in summo coeli conditi erant culmine. Quid ergo vult quasi potens in terra superbire, qui prae omnibus hominibus debuerat humilis apparere? Sed ne de paupertate sua tristitiam habeant, quid a Deo recepturi sunt pauperes attendant: ipse enim inquit, Beati pauperes spiritu