comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui nescitis querre etñam salutem
hinc est qd̃ ⁊ paulus nõ exaucditut:
qr si liberaretur a temptatione ei
non ꝓderat adsalutẽ. Ecce iudemus
fratres kiñi qmͣ multi adsollemp¬
nitatẽ martyris conuenistis: genua
flectitis pectus tunditis uocesoratio¬
nis ac confessionis emutitis faciem
lacrimis rigatis. s pensate queso
peticiones ur̃as. uidete si in noĩe iħu
petitis id est si gaudia salutis et̾̃ne
postulatis. In domo eni iħu xp̃m
non queritis siineternitatis tẽplo
importune pro temporalib oratis
Ecce alius inoratione querit urorẽ
alius petit uillam. alius postulat ues¬
tem. alius dari sibi dep̃catur alim̃tũ
Et quidem cum hec de sunt: ab om̃ĩ¬
potente deo petenda sunt. S memi¬
nisse continuo debemus. quod exman¬
dato eiusdem nr̃i redemptoris accepi¬
mus. Querite primum regnum dei
⁊ iusticiam eius: ⁊ hec omnia addici

Expanded text:
quia nescitis quaerere aeternam salutem. quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si liberaretur a tentatione, ei non proderat ad salutem . 7. Ecce videmus, fratres charissimi, quam multi ad solemnitatem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omn
Abbreviated transcription (Latin):
petieritis patrem in nomine ineoAbiuo¬
bis usq mͦ ñ petitistis quicqmͣ in nomĩe
meo. Si omne quod petimus in nomine
filii dat nobis pater quid gͦ ẽ quod
paulus t̃ dominum rogauit ⁊ exandi¬
ri non merrut: S dictum est illi sus¬
ficit tibi gr̃a: nam uirtus in infirmi¬
tate ꝑficitur. Nunquid ille tam egre¬
gius p̃dicator in filii nomine non pe¬
tiit quare non autem accepit quod¬
petiit: Quomodo gͦ uerum est quia
quicquid petierimus in nomine filii
dat nobis pater. si auferre angelum
sathane petiit apłs innomine filii ⁊
tamen quod petiit non accepit: s quia
nomen filii iesus est. Iħc aut̃ saluator
uel etiam salutaris dicit᷑: ille gͦ in no¬
mine saluatoris petit qui illud petit
quod ad ueram salutem ꝑtinet. Nam
si id quod nonex pecdiat pͥetit᷑ non ĩ
nomine iħ̃u petitur pater. Unde ⁊
eisdem apłis adhuc infirmantib
dominus dicit. Usq mͦ ñ petistis qͥꝙͣ
in nomine meo. Ac si aꝑte diceretur
Non petistis in nonomine salutaris:

Expanded text:
petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine mea . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sublitur. Non uos me elegistis s ego
elegi uos: ⁊ posui uos ut eatis ⁊ fructũ
afferatis. Posui ad grãm plantaui ut
facere iam mente ire est. Qualem uero
fructum afferre debeant subdit᷑ ⁊ fructus
laboramus: ux usq ad mortem suffic̃
Mors namq interuenitns: frurtum nñ
laboris abscidit. Quod uͦ pro et̃na uita
agitur: etiam post mortẽ seruat᷑. Et tũc
apparere incipit: cum laboꝵ carnali¬
um fructus ceꝑit ñ uideri. Ibi gͦ illa
retributio inchoat: ubi ista t̾minat᷑
Quisquis gͥ iam eterna cognouit: ap̃
eiꝰ animũ temporales fructus uilescãt
Tales fructus oꝑemur qui maneant
tales fructus oꝑemur qui cũ mors cuͣcta
intlmat: ipsi exordium a morte sumãt.
Nam qd̾ amorte incipiat fructus dei: tes¬
tatur ꝓpħa qui dicit. Cũ dedĩt dilectis
suis somnũ. hec est hereditas dñi om̃is
qui dormu in mortem ꝑdit heredita

Expanded text:
et subditur: Non vos me elegistis, sed ego et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in mo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib chorruscant .p̃sencia despiciunt.
et̃nam patriam tum uoce morib ꝙ pre
dicant. eametiam moriendo diligunt:
atq ad illam ꝑtormenta ꝑtingunt. Oc¬
cidi possunt ⁊ flecti nequeunt. Nimis gͦ
confortatus est principatus eoꝵ. In ista ip̃a
passione quam ceciderunt in mortem car¬
nis: uidete quantum fuerit culmen m̃n¬
tis. Unde hoc nͥ quia confortatus ẽ pͥncipa¬
tus eorum᷑. S si magni forsitam pauci
sunt: subiunrit. Dinirmerabo eos
⁊ suꝑ harenam multiplicabuntur: Totũ
mundum fr̃s aspicite: martyribus ple¬
nus est. Iam ppene tot qͥ uideamus nõ
sumus: quot u̾itatis testes habemus
Deo gͦ numerabiles nob̃ suꝑ harenam
multiplicati sunt quanti sunt a nob̾
comp̃hendi ñ possunt. S quisquis ad
hanc ꝑuenit dignitatem ut amicus
uocetur dei sese inse conspitiat. Dona
autem q̃ ꝑcipit suꝑ se nichil suis m̾itis
tribuat: ne inimicicias erumpat Unde

Expanded text:
virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patrdicant, eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt, occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione qua ceciderunt in mortem carnis, videte quantum fuerit culmen mtis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit aparre suo q̃ nota fieri uoluit
seruis suis. ut eos effice̾t amicos suos nͥ
gaudia int̾ne caritatis nisi illa festa suꝑ¬
ne patrie. que nr̃is cotidie mentibꝑ aspi¬
rationem sui amoris impͥmit: Dum em̾i
audita suꝑna celestia amamus amata
iam nouimus. quia amor ipse noticia
est. Omĩa gͦ eis nota feterat: qr terrenis.
desideriis inmutati amoris summi fas¬
cib ardebant. Istos uero amicos dei as¬
perat ꝓpħa cum dicebat. Michi autem
minis hanorificati sunt amici tui deus
amicus enim quasi animi custos uoca¬
tur. Quia gͥ psalmista ꝓspexit electos
dei a mundi huius amore separatos
custodire in mandatis celestibus uolun¬
tatem dei miratus est amicos deidicens.
Michi autẽ nimis honorificati sunt ami¬
ci tui deus. Et tanquam si abeo ꝓtinus
causas tanti honoris nob̃ insinuari quere¬
remus ilico aduixit: nimis confortat᷑
principatus eoꝵ Ecte electi dei carnẽ do¬
mant sp̃m roborant. de monib imꝑant.

Expanded text:
t a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant,
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥmit cum subuingit. Maiorẽ hae
dilectionẽ nemo habet qmͣ ut animã
suam ponat quis ꝓ amicis suis. Mori¬
⁊ enĩ ꝓ inimicis dominus uenerat ⁊ tñ
nobis ostencłet qr cũ diligendo lucrum
facere de inimicis possumus etiã ispsi
amici sunt qui ꝑ secuntur. Sz ecce nos
usꝙ ad mortẽ nemo ꝑsequitur. Unde
gͦ ꝓbare possumus an cdiligamus ininu¬
cos:ꝰ S ẽ. qd in pace scẽ eccłie fieridebe¬
at unde clarescat si ꝑsecutionis tẽpore
mori pro dilectione ualeamus. Certe isdẽ
iob̾esi dicit. Qui habuerit sub̾am mũ¬
di huius ⁊ uiderit fratrẽ suũ necesse
habere ⁊ clauserit iuscera sua abeo
qͦm caritas dei manet in eo: hinc etiam
ioh̾es baptista ait. Qui habet duastu¬
nicas det non habenti. Qui gͦ tranqͥl¬
licatis tempore nonclat pro deo tuni¬
cam suam qnͣdo in ꝑsecutione daturus
est animam suamͤ uirtus gͦ caritatis
ut inuicta sit in ꝑturbatione nutͥatur
ꝑ misccłiam in qͥtranquillitate: qͣtenus

Expanded text:
gitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tanobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
A mici mei estis si ea que p̃cipio uobis
faciatis. Ac si aꝑte clicat. Gaudetis de
culmine: pensate quib laborib ue¬
nicur acd culmen. Certe dũ filii ⁊ebedei
interueniente matre querrent. ut
unus a dextris dei ⁊ alius a sinistris
sedere debuissent: audierunt. Potestis
bibere calicem quem ego bibiturus
sum: Iam locum celsitudinis querebãt
acd uiam illos uui̾tas reuocat. ꝑ quam
ad celsitudinem uenirent. Ac si dicat᷑.
Iam uos loc delectat celsitudinis: s pꝰ
uia exerceat laboris. ꝑ calicem ꝑtingit᷑
ad maiestatẽ. Si mens uestra appetit.
qd̃ de mulcet. pͥus bibite qd̃ dolet. ⁊ sic
ꝑ amarũ poculum confectionis: ꝑueni¬
tur adgaudiũ salut is. Iam ñ ñ dicã
uos seruos: qr seruus nescit quid fatiat
dominus eius uos autẽ clixi amitos:

Expanded text:
ecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat laboris. Per calicem pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet. Sic sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat domi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis quid est qd̃ dedilectione qͣsi
desinglari mandato dñs dic̃. hoc ẽ p̃cep¬
tum meum ut diligatis in uicem. nͥ quia
omne mancdatum de sola dilectione ẽ et
omĩa unum p̃ceptum sunt: Quia qͥcqͥd
p̃cipitur: in sola caritate soliclatur yt
enim multi arboris rami. ex una radice
ꝓdeunt: sic multe uirtutes ex una carita¬
te gen̾ant᷑. Nec habet aliquid iuridita¬

Expanded text:
d de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ñ multũ loqͣris. Y auditꝰ ñ est: ñ effũclas s̃monẽ.
⁊ importane noli extolli in sapiencia tua. Lei .d.
Discat aliqñ reticescere: qͥ ñꝙͣ didicit loqͥ. Ambꝵ¬
d̾. Est homo qͥ silentiũ affectat qͥdẽ. s cor eiꝰ mltũ
se ꝯdempnat. Iste talis multũ loqͥt᷑ ⁊ c̃ discͤtione¬

Expanded text:
non multum loquaris. Ubi auditus non est, non effundas sermonem, et importune noli extolli in sapientia. HIERONYMUS. Discat aliquando recte cessare, qui nunquam didicit loqui. AMBROSIUS. Est homo qui silentium affectat quidem, sed ejus cor multum se condemnat. Iste talis multum loquitur. Et est
Abbreviated transcription (Latin):
net iudicare ꝙ̃ legerit. Iysid̾. Scito qͦ tẽpore
loqͣris. Sonsicdã qñ dicas. Tẽpore ꝯgrno loq̃re tꝑ̃e
ꝯgruo tace. Nõ loqͣris: nisi int̾rogatus fui̾s. Nõ di¬
cas pͥusꝙͣ auclias. Int̾rogatio ostuũ aꝑiat. lingnosꝰ
monẽ scĩa fac̃: loqͥ multũ stulticia : Uox .it. ĩ sipiẽ¬
tis: ĩ mltiplicatione smonis. Maneat gͦ ĩ u̾bo m̃sura:
ĩ smone sic stat᷑tera. semꝑ u̾ba tua sint mod̾ata. MNo¬
dũ loquẽdi: ñ transeas. plus dilige audireꝙͣ. dice̾:
plꝰ auscultare ꝙͣ loqͥ. In pͥncipio audi ⁊ loquere
nouissimꝰ: finis plus habet habet honorẽ. Melior

Expanded text:
ligit. ISIDORUS. Scito quo tempore oquaris, considera quando dicas. Tempore congruo loquere: tempore congruo tace. Non loquaris nisi interrogatus fueris: non dicas priusquam audias: interrogatio os tuum aperiat. Linguosus monem scientia facit. Loqui multum stultitia est. Vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in sermone sit statera. Semper verba tua sint moderata, modum loquendi non transeas. Plus dilige audire quam dicere; plus auscultare quam loqui. In principio audi et loquere. Novissimus finis plus habet honoris. Melior
Abbreviated transcription (Latin):
in hac nouitate ad solatiũ tͥ sit. ⁊ edificet ad salutẽ Ego qͥdẽ latitãs
ĩ obscis. ⁊ sub modio fumigans. luc̃ne suꝑ candelabrũ poite denebͣs
meas opellor ingerẽ. doctũ indoctꝰ doc̃e p̾cipioꝵ ⁊ egͦtus bñ hñti reme¬
dium medicinale ꝯfit̃ẽ. habundas uino ⁊ oleo sp̃uali. te q unctio do¬
cuit de oĩb. ⁊ tñ ame pꝰtulas unctionẽ. Ego ã sͣuus scĩtatis tue. ñ ha
heo nͥ modicũ olei qͦ ungar. ĩmo modic aceti qͦ sub dieb estiuis liceat
mͥ c̃ messorib boo bucellã panis ĩtingẽ. Illd̾ uͥ tantillũ ñ recipit por¬
tiones. Caritas tñ nꝙͣ excidit. ⁊ qͣnto q̃ sua surto manu largiore dispen¬
sat: tãto pleniꝰ cscit ex ĩpendio lib̾ali farina uidue. ⁊ olei lechytꝰ exube¬
rat. Manna qͥd̃ put᷑scit. ⁊ u̾mib scat. si fũit resuatũ. Erogatũ uͦ uti¬
liter: fit panis celestis ⁊ refect̃o angłoꝵ. Scio nimirũ qd̾ gr̃a dĩ ob

Expanded text:
in hac novitate solatium tibi sit, et aedificet ad salutem. Ego siquidem latitans in obscuro, et sub modio fumigans, lucernae super candelabrum positae tenebras meas compellor ingerere. Doctum indoctus docere praecipior, et aegrotus bene habenti remedium medicinale conficere. Abundas vino et oleo spirituali, teque unctio docuit de omnibus, et tamen a me postulas unctioaceti, quo sub diebus aestivis liceat mihi cum messoribus Booz buccellam panis intingere; illud vero tantillum non recipit portiones; charitas tamen nunquam excidit; et quanto, quae sua sunt, manu largiore dispensat, tanto plenius crescit, et ex impendio liberali, farina viduae et olei lecythus exuberat. Manna quidem putrescit, et vermibus scatet, si fuerit reservatum ; erogatum autem utiliter, fit panis coelestis et refectio angelorum. Scio quod gratia Dei obest,
Abbreviated transcription (Latin):
rit s ministi sui dignitatẽ coram ꝓ quo legatiõe
fingit᷑ ñ ctod̾. Pͥmũ nãꝙ ab ep̃o qͥd srii nominis
denuntiat. Ita inqͥens specłatorẽ d̾dite domus
isrł. Audiens gͦ exore meo sermonẽ. ãnũtiabis
eis ex me. Si autẽ uideris gladiũ uenientẽ. ⁊ ñ
annuntiauis ut reu̾tat᷑ impiꝰ ã ĩua sua: ipse
qͥd̾ ip̃iꝰ in iniqͥtate sua moriet᷑. sangͥnẽ aut̃ eiꝰ

Expanded text:
ii sui dignitatem coram Deo, pro quo legatione fungitur, non custodit. Primum namque ab episcopo, quid sui nominis denuntiat, ita inquiens: Speculatorem dedi te domui Israel. Audiens ergo ex ore meo sermonem, nuntiabis eis ex me. Si autem videris gladium venientem, et tu non annuntiaveris ut revertatur impius a via sua, ipse quidem impius in impietate sua mori
Abbreviated transcription (Latin):
eñ qd̾ appetit᷑. aut ꝓpt̃ ꝓpͥã eiꝰ rei dilectionẽ deqͣ agit᷑ aut
ꝓpt̃ alt̾us amorem q̃ sub odiosa sp̃ẽ latet appetitur.
quẽadmodũ u̾bi gra. bellum animos oppugnantium
cũ luctuiosa res fit. ꝓpt amorẽ uictarie ⁊ lib̾tatis ꝑagit᷑.
Et multe alie dilecte spe̾s subodioso labore ł fortitu

Expanded text:
enditur aut propter propriam eius rei dilectionem de qua agitur aut propter alterius amorem quae sub odiosa specie latet appetitur. quemadmodum uerbi gratia bellum animoso conpugnantium conflictu cum odiosa res sit, propter amorem uictoriae et libertatis peragitur, et multae aliae dil
Abbreviated transcription (Latin):
mã. Sic atens totidie. qͣi semꝑ incipias. freqͥns ⁊ int̃ ep̃os alqͣsn
fẽs sit aguiꝰ: inuẽtatꝰ aliqͦt dierũ fit rapacissimꝰ lupꝰ. De tali
scͥptũ ÷. ante messẽ totꝰ esloruit ⁊ ĩmat᷑a ꝑfectio g̃mĩabit.
⁊ de eod̾. Si fructũ fecĩt. alii comedent illũ. In oĩ angͥtia totã sẽ
dare u̾ba. qͦꝵ amictaa q̃tuaria ÷ ⁊ famibiaritas suptuosa. Inclłigis

Expanded text:
mma, sic agens quotidie, quasi semper incipias. Frequens est inter episcopos aliquem De tali scriptum est: Ante messem totus effloruit, et immatura perfectio germinabit. Et de eodem: Si fructum fecerit, alii comedent illum. In omni angustia, totam sdare verba, quorum amicitia quaestuaria est et familiaritas sumptuosa. Intelligis
Abbreviated transcription (Latin):
mutui reciprat. Si forte ex sarte modica. ubior accessio usure ꝓueniat.
desid̾io. iacẽtẽ q stilũ eriget accensa cari. deuoto. Nũꝙͣ ex ꝑte m̃a de
dignitas ñ successit. atq familiaritatis antiq̃ uĩcłm. tua cathedͣ ñ dis¬
soluit. Si ambłas sr̃ pẽnas uentoꝵ. si ascendas ĩ celos. uł descendas in
abyssos. mit̃onẽ loci statꝰ affectio ñ agnoscit. Iam f̾u iã ebullit aũis
ĩpudent ꝙͣ ĩpͥdent̃ ꝓdire appetit ad palpebs popłares. seq tem̃aria au¬
dientie uulgari exponit. Ipsa secͣius lat̾et ĩ sim ꝯscĩe mee. ⁊ pͥdentiꝰ¬

Expanded text:
mutui recipiat, si forte ex sorte modica uberior accessio usurae proveniat: desiderio, dignitas, non successit, atque familiaritatis antiquae vinculum tua cathedra non dissolvit. Si ambules super pennas ventorum, si ascendas in coelos, vel descendas in abyssos, mutationem status affectio non agnoscit. Jam fervet, jam ebullit animus imprudenter quam impudenter prodire appetit ad palpebras populares, seque temeraria audientiae vulgari exponit. Ipsa tamen securius lateret in sinu conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
cole illd̾ ⁊ rcm̃  sedechie. Uiri tui paeisici feduxerr̃it.
Si te lactau̾it peceator ñ ad qͥscas. ħ laux ulł potiꝰ fraue duula¬
toria te seducat. ꝑnitiosũ est ĩ p̃lato libent᷑ midire de se supͣ id
Sic̃ aut̃ uentꝰ dissipat nubes. Sͦ tui uultꝰ abstitas uentũ ad¬
ulãtorus. ⁊ uenenũ detͣctõnis ext̾mĩẽt. Int̾rũpe smões malitie.

Expanded text:
hiae: Viri tui pacifici seduxerunt te. Si te lactaverit peccator, non acquiescas, nec laus, vel potius fraus adulatoria te seducat. Perniciosum est praelato, libenter audire de se supra id Sicut autem ventus dissipat nubes, sic tui vultus austeritas ventum adulationis et venenum detractionis exterminet. Interrumpe sermones mali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑtinar. Alicuiꝰ rei scĩam te habere: nec
ignotu sit nec molestum. Omnes tibi pares
facies. Inferiores suꝑbiendo ñ otempnas: Suꝑioes
recte uiuendo ñ timeas. In reddenda officiosi¬
tate. neꝙ negligens: neq exactor apparea
Eunctis esto henignus. nemini blandus.
paucis familiaris: omnib equus. Seuerior¬
ultor clemens seuitie detestatar. fame hone¬

Expanded text:
non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores superbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blanduPaucis familiaris sis, omnibus aequus; severiorultor clemens, saevitiae detestator, o
Abbreviated transcription (Latin):
resoluũt. Nulliꝰ ꝑ assentationẽ amiciciã uiearis.
Non eris auclar. non arrogans submittes te non
ꝓpicies. Grauitate seruata:. ad monebis libenter
rep̃hendes sapient̃. Si m̾ito te oburgauit aliquis.
scito qr ꝓfuit. Si inm̾ito: fcito qr ꝓdẽe uoluit. sõ
acerba s blancla timeb̃. Esto iutiorum fugax ip̃e
Alioꝵ uͦ neq curiosus scrutatar: neq acerb rẽp̃¬
hensor s si ne ex ꝓbratione corrector. Ita ut ad¬
monitionẽ hylaritate p̃uenias. ⁊ errori facile
ueniam dones. Nec extollas quemqͣm: ñ deicias.
Dicentium esto tacitus auditor audientium ꝓnitꝰ
auditor. Requirenti facile responde. ꝯtendenti:
facile celele. nec in iuirgia disceptationesꝙ descen¬
cdas. Si ꝯtinens es.⁊ animi tui.⁊ corporis motus
obserua: ne in detori sint nec ideo illos ꝯtẽpnas.
qr latent. Nam nicħ differt si nemo uideat. cũ
ipse illos uideas. Mobilis esto. non leuis ostans.

Expanded text:
resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam merearis, resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam merearis, Non eris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba, sed blanda timebis verba. Esto vitiorum fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens es, animi tui motus corporisque observa, ne indecori sint. Nec illos ideo contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans,
Abbreviated transcription (Latin):
tuis: qͣm obsecundantes. Misceb int̃dũ seriaᷤ
iocos. s temꝑatos ⁊ sine detͥmento dignitatis
ac u̾ecundie. Nam rep̃hensibił risus ẽ. si in mo¬
dicus. si puerilit̾ effussus si mulieribrit̃ fractus
Odibilem quoq hominẽ facit risus aut suꝑbus
malis euocatus. Si g tempꝰ iocos exigit: in his ꝙͦ¬
cũ clignitate sapientie gere. ut te nec grauet qͥs
urbanitas. Sales tui sine dente sint. Ioci sine uti¬
litate. risis sine cachino. uox si ne clamore. in ces¬
sus sine tumultu. Quies tͥ ñ desidia erit. ⁊ eũ abaliis
ludit᷑: tu sc̃ĩ aliqͥd honestiq tͣctab̾. Si ꝯtinens es ad¬
ulationes euita. sitꝙ tibi tam cͥste laudari atͦ¬
pibus: qͣm si lauderis obturpia. letior esto quo¬
ciens displices malis. ⁊ malorum de te estimationes
malas: ueram tibi laudationẽ asscribe. Difficilli¬
mumotinentie opꝰ :: assentationes ad ulantium
reppelłe. qͦꝵ sermones animũ q̃dam uoluptate.

Expanded text:
tius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis tius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem quoque hominem facit risus, aut superbmalis evocatus. Si ergo ipsos jocos exigis, hoc quoque dignitate sapientiae gere, ut te nec gravent tanurbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt: reice. Eum sobrietate bibe: citͣ ebr¬
etatẽ. Obserua ne inconuiuio ł inqͣlib uite
ꝯmunitãte quos imitaris: dampnare uidearis.
Nec p̃sentib deliciis i n ħebis: nec desid̾ab̃ ab¬
sentes. Uictus tibi ex facili sit. nec ad uoluptatẽ
s ad cibũ accede. palatum tuum fames exectet.
ñ sapores desicłia tua paruo redime. qr tãtũ
amene. s salubrit̃. Nec dñm notum uelis ẽẽ
a domo: s domum a domino. Non tibi affingas
gis obserua: nec epauꝑtas tibi ĩ munda fit. nec
parsimonia sordida nec simplicitas neglecta. nec
lenitas languida. Et si ros tibi exigue sunt: ñ¬
sunt tamen anguste. Nec tua defleas: nec alie¬
na mireris. Si ꝯtinentiã diligis turpia fugito:
anteqͣm accedant. nec quẽ qͣm alium u̾eb eris
plusqͣm te. Omĩa tolerabilia p̃ter tͦpidudinẽ
crede. A u̾bis quoꝙ turpib abstineta. qr licen¬
tia eoꝵ: imprudentiam nutrit. Sermones uti¬
les magis qͣm facetos ⁊ amabiles ama. rectos po¬

Expanded text:
 bibe citra ebrietatem. Observa ne in convivio aut in qualibet vitae communitate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum amoene, sed salubriter: nec dominum esse velis notum a domo, sed domum a domino. Non tibi ascribas jus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; et si tibi res exiguae sunt, non tamen sint angustae. Nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant; nec quemquam alium vereberis plus quam te. Omnia tolerabilia praeter turpitudinem crede. A verbis quoque turpibus abstineto, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos po
Abbreviated transcription (Latin):
corde habitare n possunt. Quemadmodũ idẽ ocłi ce¬
lum parit̃ ⁊ t̾ram neqͣqͣm aspiciunt. S querendũ¬
siu̾e inmundum aliqͥd sit qd̾ amari debeat. ⁊ qͥs
sit ille mundꝰ quem diligi diuina eloquia uetant
Terra gͦ cũ nascentib ex ea ⁊ metallis animantib
⁊ pulctudine uestium ⁊ oblectatiorib ciborum ⁊ his
que ad hec ꝑtinent ñ diligi p̃cipiunt᷑. si ꝓrimus quẽ¬
ñ mansura ad celestẽ pat̾am ꝑgentes comitar
nequeũt. Primi uͦ uelut mansuri regis cohe¬
redes. semet ipsos licent̾ inuicẽ diligunt. Q̾gͦ sẽꝑ
parit̃ deficiet. ⁊ ip̃e mundꝰ ñ amanti imꝑat᷑.
ꝓrimus qui ÷ aut̃ pars regni celestis ĩtra ĩtdm reg¬
nũ celoꝵ appetentib ñ in ogrue amat᷑. dũ in
sũma illa patͥa inet̾nũ coheres habebit᷑. p̃te̾a
uͦ mũdꝰ p̃sens idcirto non diligi imꝑat᷑: ne adi
dilectione alieñ scl̃i dilector efficiat᷑. Nõ gͦ de¬
bet otendi ũ qd̾ ñ licet amari. Igit᷑ ranꝰ qui

Expanded text:
corde habitare non possunt quemadmodum oculi celum pariter et terram nequaquam conspiciunt’. Dsi uere in mundo aliquid sit quod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuina eloquia uetant. terra ergo cum nascentibus ex ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectationibus ciborum et his quae ad haec pertinent non diligi praecipitur, sed proximus non mansura ad caelestem patriam pergentes comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis coheredes semet ipsos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper pariter deficiet et ipse mcaelestis in terra interim a regni caelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa illa patria in aeternum coheres habebitur. propterea uero mundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione alienus saeculi dilector quisque efficiatur. non ergo debet contendi quod non licet amari. igitur Christianus qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑponses. ⁊ dignitatem reb ñ ex opinione mł¬
ctorum: s ex eorum natura ꝯstituas. Nam scire
Quecumꝙ autem ex reb transitoriis possides:
ũ mireris: nec magni estimes: qd̾ caducum ẽ.
Nec apudte que habes tanqͣm tua ⁊ dispenses¬
aliena seruabis. s ꝓte tanqͣm tua ⁊ dispẽses
⁊ utaris. Si prudentiam ampletteris: ubiꝙ
accomodes tempori. nec te in aliquib mites
s potius aptes. sicut manus que eadem ⁊̃ ⁊ cũ
in palmam extendit᷑. ⁊ cum impugnum astrĩ¬
gitur. Prudentis ꝓprium est examinare con¬
silia ⁊ non cito facili creclulitate ad fassa ꝓla¬
in credibile uidet᷑. ñ ꝯtinuo falsũ ÷. Erebͦ siqͥdꝰ
faciẽ m̃dacii. ui̾tas retinet cͥbro mñclatiũ sp̃e
uĩtatis occultat᷑. Nam sicut aliqͦciens tͥstem
frontẽ a micꝰ ⁊ blancdam adulator ostendit.
tum intende ⁊ q̃ possunt contingere: animo

Expanded text:
et perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione muet perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire Quaecunque autem ex rebus transitoriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolaincredibile videtur, non continuo falsum est. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blandam adulator ostendit; tum intende; et quae possunt contingere, animo
Abbreviated transcription (Latin):
cor machinari senserit. Caueat gͣ semilis etas
ne iste iuuenescentes particule totam sibi
armoniam decipiant. ⁊ ꝑ res ineptas reliꝙ¬
partes corporis gͣuitati uludant. Unicuiq nãꝙ
ꝯsidandum est. quid etate ⁊ eminentia dis¬
nũ t ut ħ agat ꝙ nͨ uitã. nͨ etatẽ. nͦ mnistĩũ
uile reddat.
scribi: quia non illa ardua ⁊ ꝑfecta que a
paucis ⁊ egregiis deicolis patrant᷑ iustituit:
s ea magis ⁊ monet. que ⁊ sine diuinarũ
scͥpt᷑aꝵ p̾ceptis: nat᷑ali tm̃ humane intelli¬
gentie lege: etiam alaicis recte honestateq
iiuentib ualeant ad impleri
yatuor uirtutum sp̃es multorum sapi¬
entium sentenciis diffinite sunt. quib
humanus animus contemptus: ad honestatẽ
uite possit accede. Haꝵ pͥma ÷ prudentia. Sccl̃a
magnanimitas. Tercia ꝯtinentia. Quartaꝰ iti¬
cia. Singule gͥ his officiis q̃ subt̃ ad nexa sũt¬
honestum ac bene moratum uirum efficĩt

Expanded text:
cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate eminenti iam dignum est, ut hoc agat quod nec uitam nec aetatem nec ministerium uile reddat.scribi, quia non illa ardua et perfecta, quae a paucis et peregregiis Deicolis patrantur, instituit; sed ea magis commonet, quae et sine divinarum Scripturarum praeceptis, naturali tantum humanae intelligentiae lege etiam a laicis recte honesteque viventibus valeant adimpleri. Quatuor virtutum species multorum sapientium sententiis dhumanus animus comptus ad honestatem vitae possit. Harum prima est prudentia; secunda magnanimitas; tertia, continentia; quarta, justitia. Singulae tibi in officiis quae subsunt, annexae sunt, ac bene moratum virum efficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
otendat qñ totiꝰ cmporis habitus senctute ꝯfectus
ad int̾itum ꝓperat᷑. Dum oculi calig̾ant. aures gͣuit
audiunt capilli fiuũt. facies in pallorem nitat᷑
dentes lassi numero defluunt cutis arescit. flatꝰ
ñ suauit̾ olet. Pectꝰ suffocat᷑. tussis cachunat genua
trepidant. talos ac pedes tumar inftag. honio in¬
terior qui ñ se nescit his omib aggrauat᷑. Et hec
ruituram iam iamꝙ domũ corporis cito p̃nũ¬
tiant. Quid gͦ suꝑ est. nisi ut dum iuius uite
defectiis aꝓpriat. nicħ aliud cugicare. quod
quomodo future uite ad itus ꝓpere ap̃p̃henda¬
tur quisq sener appetat᷑. Iuuenib autem
incertus huiꝰ uite t̃minus instat. shenibrs
Cauende gͦ sunt homini due particule que
nullus carne non uet̾ascunt. ⁊ totum hõĩem
ad peccatum ꝑtͣhunt. cor uidelicet. ⁊ lingua.
quia cor nouas semꝑ cogitationes machinare
ñ desinit. lingua impigre. loquit᷑: quod ariuꝙ

Expanded text:
contendat, quando totius corporicontendat, quando totius corporiad interitum properat? Dum oculi caligant, aures graviter audiunt, capilli fluunt, facies in pallorem mutatur, dentes lapsi numero minuuntur, cutis arescit, flatus non suaviter olet, pectus suffocatur, tussis cachinat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat; etiam homo interior qui non senescit, his omnibus aggravatur. Et haec omnia ruituram jamjamque domum corporis cito praenuntiant. Quid ergo superest, nisi ut dum hujus vitae defectus appropiat, nihil aliud cogitare, quam quomodo futurae aditus prospere conprehendatur quisque senex appetat ? iuuenibus enim incertus huius uitae terminus instat, senibus cauendae sunt ergo homini duae particulae, quae in illius carne non ueterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ solius sui mitis p̃stitit: Quib gͦ ꝯmittitt᷑ mul¬
ta maiora ꝑdunt. dñ ñ recte dispesau̾nt rectoris sus
erigit᷑. ⁊ qui doi seruus qui domini sui uolũtatem in¬
telligens ñ facit artis ⁊ gͣuius uapulabit¬
Cetundus abusionis gradus ẽ. si sine religione se¬
uex ẽt̃ inueniat᷑. cui cũ m̃bra extĩoris hominis
uet̾ascunt. uires aninis .i. inti̾oris hominis m̃bra
intc̾m̃tum roboris noncapiunt. plꝰ.tł. oĩb religioni
cultort sus ñ exthet quos p̃sentis scl̃i fiorida etas tͣnsac¬
ta deserit. Sic̃ namq in lignis ip̃a rȩpba arbor ꝯpa¬
ret que pꝰ flores fluctꝰ optimos cultori suo ñ ex hibr
sic ⁊ ĩ oĩb ip̃e reꝑb est quẽ fios iuuentutis desent
⁊ tam̃ in sui corporis scnectute bonoꝵ oꝑum matu¬
ros fructus ꝓferre paruipendit. Quid eñĩ stolidꝰ
fieri potest. si tunt meris ad ꝑfectionẽ festinare ñ

Expanded text:
onem solius sui merito praestitit. Quibus ergo committuntur mulonem solius sui merito praestitit. Quibus ergo committuntur multa, majora perdunt; si non recte dispensaverint rectoris sui exigitur. Et servus qui domini sui voluntatem intelligens non facit, acriecundus abusionis gradus est, si sine religione senex esse inueniatur, cui cum membra exterioris hominis ueterescunt, uires animi id est interioris hominis membra incrementa roboris non capiunt. plus enim omnibus religioni conuenit quos praesentis saeculi florida aetas transacta deserit. sicut namque in lignis ipsa reproba arbor\'conparet quae post flores fructus optimos cultori suo non exhibet, sic et in hominibus ipse reprobus est quem flos iuuentutis deserit et tamen in sui corporis senectute bonorum operum maturos fructus proferre paruipendit. quid enim stolidius fieri potest, si mens ad perfectionem festinare non
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑibus. Primus abusionis gͣd̾÷. si sine bonis
oꝑib sap̃iens ⁊ p̃dacator fui̾t. qui qd̾ sermone
dacet: actib orplere negligit Iauditores enim
a p̃dicationis u̾b̾ discrepare cmspiciunt. Nuꝙ̃
enim fit efficat p̃dicantis auctoritas. nͥ eã affectu
oꝑis: cordi affuxẽit audientis. p̃sertĩ ⁊ ip̃e doctor
si inuitioꝵ amore dilapsus fui̾t. altiꝰ doctoris medi¬
camentum suis uuln̾ib adhib̃e paruipendit.
Unde ⁊ ip̃e dñs ineuangłio de doctrina: parit̃ ⁊
bono oꝑe. discipłos instruere uolens: qͣlẽ in his
cautelam hab̾ent: ad monebat ditens. Si sal eua¬
nuerit: inqͦ saliet᷑. h: si doctor errauerit. aqͥ
auidendi officio destiterit. quis a manu ł pede
uel reliquo corpore. illud ministerũ eriget: Qua
ꝓpt̃ cogitent ne ampliori uindicte subiateant. si
płimaꝵ ꝑditionis occasionẽ habuudantius p̃s¬
tant. Nam ⁊ salomõ dũ multe sapienae trans
gresionẽ in currit: totꝰ isrłitice pleb̾ regni disꝑli¬

Expanded text:
eribus. Primus abusionis gradus est, si sine bonis operibus sapiens et praedicator fuerit: qui quod sermone docet, actibus explere negligit. Auditores enim a praedicationis verbis discrepare conspiciunt. Nunquam enim fit efficax praedicantis auctoritas, nisi eam effectu operis cordi affixerit audientis: praesertim cum et ipse doctor, si in vitiorum amorem delapsus fuerit, alterius doctoris medicamentum suis vulneribus adhibere parvipendit. unde et ipse Dominus in euangelio de doctrina pariter et bono opere discipulos instruere uolens qualem in his cautelam haberent ammonebat dicens: si sal euanuerit, in quo salietur? hoc est, si doctor errauerit, a quo a uidendi officio desiuerit, quis a manu aut pede uel reliquo corpore illud ministerium exiget? quapropter doctores cogitent ne ampliori uindictae subiaceant, si plurimorum perditionis occasionem abundantius praestent. nam et Salomon dum multae sapiengressionem incurrit, totius Israeliticae plebis regni dispersi
Abbreviated transcription (Latin):
det̃ tͥb ibł q̃ erant in parte samarie adtͣrt. ꝑͥ
ã etẽpla euident̃ ostendit᷑. qͣsdã in sublimiori sta
cillitatem parit̃ ⁊ negligentiã errare. Uñdñs
adbse ultute fieri ñ debet. ꝙͣ iͥtitẽ sine dei au¬
nilio mullatenus ħt. Qui ⁊ enim multa tuet᷑. si nõ
habet farcitudinẽ: ñ ualet ad agẽ gm̃ magni magnis
in festationib ⁊ adu̾sitatib solent laborare. Dnĩs sͥ qͥ
suis antiliatirẽ ħre dominum dominorum: nullus ho¬
minũ ⁊ temptui ħre potit eius dominatum. ñ: ei potes¬
tas nͥ ades. Ip̃e elenat desfr̃ore egenum. ⁊ sed̾e fac̃ cũ pr̃ĩ
cipibus suis. potentes deponit ⁊ exaltat humiles. ut sub
qui cũ participationẽ noĩs xͥ ꝑfidẽ ⁊ baptismum

Expanded text:
el quae erant in parte Samariae adtraxit. per quae exempla euidenter ostenditur quosdam in sublimiori statcillitatem pariter et neglegentiam errare. unde dominus absque uirtute fieri non debet, quam uirtutem sine Dei auxilio nullatenus habet. qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem, non ualet id agere, quoniam magna magnis infestationibus et aduersitatibus solent laborare. omnis igitursuis auxiliatorem habere dominum dominorum, nullus hominum contemptui habere poterit eius dominatum. non est enim potestas nisi a Deo. ipse eleuat de stercore egenuponit potentes de sede et exaltat humiles, ut subdqui cum participationem nominis Christi per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
stet oẽ u̾bũ. Ad si ⁊ illos ñ audierit: dioeccłie¬
Si aut̃ eccł̃iã ũ audierit: sit tͥ sicut ethncꝰ
⁊ puplicanꝰ. talli ordine expellend̾᷑. qͥc̃q
expulsus fuĩt: ab alia doc̃tore sine ep̃o reci¬
pi ñdebr. De saĩdote ĩ lege scͥbit᷑. uiduam
aut repudiatã nõ accipiat urorẽ. Q gͦ ex co
municatum a catholico illo ñ ꝑmitẽte
recipit ꝯtͣ scͥpt᷑e statuta agit hͣ rõne ep̃m adeoᷤᷤ¬
insemetip̃õ eẽ debeat paulus apłs exponit ut
ad gͣdũ ep̃i ueniens sit sobͥus. prudẽs. castus. sa¬
piens. modestꝰ. speciales filios hñis subditos cũ
onuĩ castitate. testimoniũ hñs bonũ ab his qui
foris sunt ꝓferens doctnaꝵ fidelẽ sermonem
pͥus ostendat inoꝑe qd̃ alios docet sermone
doctͥne. Caueant gͦ negͥligentes ep̃i ꝙ ĩtẽpe¬

Expanded text:
illos non audierit, dic ecclesiae: si ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. tali ordine expellendus est qui expulsus fuerit ab alio aliquo doctore siue episcopo recipi non debet. de sacerdote in lege scribitur: uiduam aut repudiatam non accipiet uxorem. qui ergo mmunicatum a catholico illo non permittente recipit contra scripturae statuta agit ac iura sain semetipso esse debeat, Paulus apostolus exponit, ut ad gradum episcopi veniens sit sobrius, prudens, castus, sapiens, modestus, hospitalis, filios habens subditos cum omni castitate, testimonium habens bonum ab his qui foris sunt, proferens doctrinae fidelem sermonem,ipse ostendat in opere, quod alios docet in sermone doctrinae. Caveant ergo negligentes episcop
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm reliqͥt. Ete qͣntũ ĩticia regis in sc̃ło ualet
utuentib ꝑspicue patet. par popłoꝵ. ticantũ
patrie. Iumunitas pleb̾. mitu m̃itũ gẽtis ⁊ cura
languidoꝵ gaudiũ hominũ cẽꝑies aeris. serenitas
maris. t̾re fec̃clitas. solatiũ pauꝑũ ħoditas filioꝵ¬
⁊ sibimet ip̃i spes fucẽ btitud̾is. at tũ sciat. ꝙ sicut
ineuo hõiũ pͥmꝰ ⁊ stitutꝰ ÷. sic ⁊ in penis si iusticiã
subse i ꝑsenti hu̾it supͣ se mͦ nulla pena ħabebit¬

Expanded text:
erborum. Ecce quantum justitia regis in saeculo valeat, intuentibus perspicue patet. Pax populi est tutamentum patriae; immunitas plebis, munimentum regis; cura languorum, gaudium hominum; temperies aeris, serenitas maris; terrae fecunditas, solatium pauperum; haereditas filior sibimet ipsi spes futurae beatitudinis. attamen sciat quod sicut throno hominum primus constitutus est, sic et in poenis, si iustitiam sub se in praesenti habuit, supra se modo plagali
Abbreviated transcription (Latin):
ex dõ sit. ne forte uet̃ator ille s̾pens aͥd ꝑ malitie sue ĩstͣm̃ta
ĩ sibilet. cꝰ astutas facile pot̾is dep̾hend̾e ex mͦ suggestiõis. Ex
facie. ex gestu. ex obłone p̃cũ. ex ipͣ ꝯsilũ qͣlitate. ⁊ ut oĩo ebu¬
das machinitõnes apostate angłi: sint qͣi ĩ uultu ꝯscĩe tue timae
di. ignis geheñe. utte bͤuitas. ĩc̾tissimꝰ uite finis. ⁊ expͥtatio
tͣm̃di uiditii. Contͣ salutẽ aut p̾t̾ salutẽ nicħ fatias ai pa

Expanded text:
o sit, ne forte veterator ille serpens aliquid per malitiae suae instrumenta insibilet; cujus astutias facile poteris deprehendere ex modo suggestionis, ex facie et gestu, ex oblatione precum et ex ipsa consilii qualitate. Et, ut omnino elidas machinationes apostatae angeli, sint quasi in vultu conscientiae tuae timor Dei, ignis gehennae, vitae brevitas, incertissimus vitae finis, et exspectatio tremendi judicii. Contra salutem et praeter sal
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia uͦ regis ẽ neminẽ i uꝰte ꝑ potẽtian
opͥnie sine acceptione ꝑsonaꝵ. int̃ uirũ
⁊ ꝓrimum suũ iudicare. aduenis ⁊ pupilł
⁊ iudius. defensorẽ ẽe: furtã cohihe. ad ulti̾a
punire. Iniqͦs ñ eraltare. inipudicos ⁊ ilt¬
ones ñ nutͥre Impios dẽ t̾ra ꝑd̾e. parricidas
⁊ ꝑiurantes uiu̾e ñ sin̾e eccłias defendere
paupes elemosinis ałe. Iustos suꝑ regni nego¬
tia ostituere. senes ⁊ sapientes ⁊ sobos ꝯsilianos

Expanded text:
ia uero regis est neminem iniuste per potentiam opprimere, sine acceptione personarum inter uirum et proximum suum iudicare, aduenis et pupillis et uiduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, iniquos non exaltare, inpudicos et histriones non nutrire, impios de terra perdere, parricidas et periurantes uiuere non sinere, ecclesias defendere, pauperes eleemosynis alere, iustos super regni negotia constituere, senes et sapientes et sobrios consiliarios
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nis et̃na p̃stabunt᷑. Iccirco dilige̾ ñ debemus ea
que ñ semꝑ habebimꝰ. p̃sertĩ cũ eyꝑtem rationis
auarũ diuitẽ thesauri ⁊ agri. ⁊ omĩa que ht̃
ostẽdũt qͥtoto cordis ĩtuitu illa diligãt qͥ se ñꝙͣ dilig̃t
Si .ii. aur̃ ⁊ argẽt᷑ agͦs ⁊ uestim̃ta. cibos ⁊ metalla.⁊⁊¬

Expanded text:
ia praestabuntur. idcirco diligere non debemus ea quae non semper habebimus, praesertim cum expertem rationis auarum diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant, qui toto cordis intuitu illa diligit quae se numquam diligunt. si enim aurum et argentum agros et uestimenta cibos et metalla
Abbreviated transcription (Latin):
Nec altior te rei imponas. inqua stanti tibi
tremendum: descendenti cadendũ sit. Tunc osi¬
lia tibi salutariti ad uoca. cũ tͥ alludit hiuiꝰ uite¬
ꝓsꝑitas. Tunc te uelut in lubrico retineb̾ nec

Expanded text:
Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salutifera advoca. Cum tibi alludit vitae prosperitas, tunc te velut in lubrico retinebis ac
Abbreviated transcription (Latin):
uagas. ⁊ sorapno similes: ñ recipicias. Quib si
auimum duũ oblectauĩs: cũ omĩa disposueris:
moueat: aut osolet᷑: aut p̃cipiat. Lauda parce
uituꝑa partuis. Nam similit̃ rep̃hensibilis
est numia laudatio: sic̃ immod̾a culpatio. Iua si¬
ciuidem adulatione. ista malignitate suspee¬
ta est. Testimonium ui̾tati: ñ amicicie reddas.
ta Si prudens: aĩis tuus: tͥb tẽꝑoribꝰ dispẽset̃.
p̃sentia ordina. fut᷑a p̃uide. p̃tita recordare. Nã
qua uach̃ de p̃terito cogitat: ꝑdit uitam. Qui
nich de fut᷑o p̃meditat᷑: in ominia incautus in¬
ut illa sustin̾e possis. ista mod̾ari. Nor semper
in actu. sis s int̃cdũ animo tuo requiẽ data.S¬
tationib bonis. Nã prudẽs nũꝙͣ otio marcet.
ex sequat. dura mollit. Scit enĩ quid: qͣ uia
Consilia imꝑatorum ex aꝑtis. obscura existria¬
Id q̃re quod pot̃ inueniri. id disce qd pot̃ disci.¬
uł sciri. id opta qd̃ optari coram om̃ĩb pot̃

Expanded text:
vagas et velut somno similes non recipias, quibus si animum oblectaveris, cum omnia disposueris, moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. ta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus inut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem datotationibus bonis; nam prudens nunquam otio marcet, exaequat ardua. Scit enim quid qua via Consilium peritorum, ex apertis obscura aestimaId quaere quod invenire possis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest.
Abbreviated transcription (Latin):
custodit inuirs prudentia. sic infeminis
refrenat lites deuitat. iras mitigat. libidinẽ
occupat. cupiditatẽ lasciuã castigat. ebrietatẽ
cauet. u̾ba ñ multiplicat. gule ꝯcupiscencias
ꝓpurgat. furtũ dampnat. Quid plura: Omĩa
laudẽ abhõib inp̃senti scło. nͨ remun̾atõnem
a deo expectat in futo᷑. pudica uͦ uita: famã bonã
int̾ homines possidr.⁊ despe fut᷑e batitudinis gau¬
det. p̃sentib semet ipãm ĩ mitabilẽ fac̃. Posteris
a mabilẽ memoriam relinquit. bonis semꝑ meri¬
bus delectat᷑. ⁊ ꝯsentit ⁊ assidius scͥptaꝵ meditat̾oib
⁊ eloqͥis aĩam iuget. ⁊ bonoꝵ p̃cedentiũ exẽplactodit¬

Expanded text:
ustodit in uiris prudentia, sic in feminis refrenat, lites deuitat, iras mitigat, libidinem occupat, cupiditatem temperat, lasciuiam castigat, ebrietatem canet, uerba non multiplicat, gulae concupiscentias propurgat, furtum omnino damnat. quid plura ? omnia laudem ab hominibus in praesenti saeculo nec remunerationem a Deo expectat in futuro: pudica uero uita famam bonam inter homines possidet, de ope futurae beatitudinis gaudet. praesentibus semet ipsam imitabilem facit , posteris memoriam amabilem relinquit. bonis semper moribus delectatur et consentit et adsiduis scripturarum meditationibus et eloquiis animam uegetat. bono
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ ñ dispesauit: młtas nimit̃ adu̾sitates ĩ¬
⁊ lib̾oꝵ mortes tͥsticiã ꝯserũt. hostiũ ĩ cͤsus pro¬
uincias undiq uastant. Bestie arm̃orum
⁊ pecoꝵ greges dilac̾ant. Tempestas aeris
ministeria ꝓhibent.⁊ aliqũ ful minum

Expanded text:
at, multas nimirum adversitates imet liberorum mortes tristitiam conferunt, nostium incursus provincias undique vastant, bestiae armentorum et pecorum greges dilacerant, tempestas aeris ministeria prohibent, et aliquando fulminum