comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis lucide nora ẽ que sit in huius rei diligentia sancti gregis sollicitia docto
rio Neo fitũ aed orclines uetat sactos actedere Sicut aut nnc neophituo dicebat
qua minio in santre fidei erat conuersanone plantat sic modo neophitus habẽ¬
dus ẽ qui repente religions habitu plãtatus ad ambiendos honores sacros s¬
repserit Giamote ergo ad ordines accedendũ est Nã cosum appetit quia ad sũ¬
ma loci fastigia postposicis gradib ꝑ abrupta q̃rit astensũ et cũ ide apłus do¬
ceat inter alia sacri ordims instituta discipulũ manũ nõ ẽẽ cui ꝙ titius ĩporien¬
dã q hos telerius ꝗa p̃cipitantius quã ut ꝯeoriatur ad sũmitatẽ pñcipiũ et ante
incipiat eẽ ep̃us quã minister ꝗsquis igitur sacerdotũ nõ ad elarionis pompar
ẜ ad unbitatẽ epõtũ adipisci desiderat prius uires suas cũ eo qui subiturus est¬

Expanded text:
tis liquido notum est quae sit in hujus rei diligentia sancti et egregii sollicitudo doctoris, tis liquido notum est quae sit in hujus rei diligentia sancti et egregii sollicitudo doctoris, qui neophytum ad ordines vetat sacros accedere. Sicut autem tunc neophytus dicebatur qui in initio in sanctae fidei erat conversatione plantatus, sic modo neophytus habendus est qui repente in religionis habitu plantatus, ad ambiendos honores sacros irrepserit. Ordinate ergo ad ordines ascendendum est; nam casum appetit qui ad summa loci fastigia postpositis gradibus per abrupta quaerit ascensum. Et cum idem Apostolus doceat inter alia sacri ordinis instituta discipulum, manum non esse cuiquam citius imponendam, quid hoc celerius, quidve praecipitantius quam ut exordiatur a summitate principium, et ante incipiat esse episcopus quam minister? Quisquis ergo sacerdotium non ad elationis pompam, sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vires suas cum hoc quod est subiturus
Abbreviated transcription (Latin):
derio honoris impleti de cunctis epĩs ꝙpĩs tonsurantur et fiunt repente ex la¬
s saardores atq iuerecunde religiosi p̃positi ducatũ arripiunt qui necesse add¬
huc mlites didicer quid puramus ꝗd isti subiectis p̃stituri sunt qui anteꝙ̃ dis¬
ciplinatus limẽ attingant tenere locũ magistri nõ foriudant Qua de re necesse ẽ
ut eo si quãuis in culpati quis ꝗs meriti sit ante tamẽ ꝑ distinctos ordines eccle¬
fiasticis exerceantur officiis. Uideat qł imitetur discat qđ doceat informetur qđ
reneat ut postra non debear errare qui eligitur uiam errantib demonstrare. Pui
ergo religiosa meditatione polleatur ut plateat et sic luceraa supra cen delabrũ
posita lucear ut aduersa uentoꝵ uis irruens conceptã erudicionis flãmã non
cerdores mali. Mulla igitur contra hoc excusatio. nullo pot ee defensio quia cũe¬

Expanded text:
derio honoris inflati, defunctis episcopis tonsurantur, et fiunt repente ex laderio honoris inflati, defunctis episcopis tonsurantur, et fiunt repente ex laicis sacerdotes, atque inverecunde religiosi propositi ducatum arripiunt, qui nec esse adhuc milites didicerunt. 1009 Quid putamus quod isti subjectis praestituri sunt, qui antequam discipulatus limen attingant, tenere locum magisterii non formidant? Qua de re necesse est ut si et quamvis inculpati quisquam sit meriti, ante tamen per distinctos ordines ecclesiasticis exerceatur officiis. Videat quod imitetur, discat quod doceat, informetur quod teneat; ut postea non debeat errare, qui eligitur viam errantibus demonstrare. Diu ergo religiosa meditatione poliatur ut placeat, et sic lucerna super candelabrum posita luceat, ut adversa ventorum vis irruens conceptam eruditionis flammam non cerdotes mali. Nulla igitur contra hoc excusatio, nulla potest esse defensio, quia cunc
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab eo pecuniã ordiuarionis accepir. Nos ergo sub obtentu elemosine cĩ pecõ
liquid studeamus acceꝑe a ꝑte sacra scriptura nos ꝓhiber dicens Hostie inpioꝵ
ab hominabiles que offerunt̃ ex scelere guitꝗd enĩ in dei sacrifitio ex scolere offec
ur omĩpotens dei nõ platat iracũdiã s irrita huic rursus scriptu ẽ houorai
deum de tus iustis laborib. Qui ergo male tollit ut quasi bene pbrar constar siue
tantia pauperis ac si uictumet filiũ in conspectu pactis guantus aũt dolor patris
sit ꝓpendimus si in conspectu cius filius ictimetur et hiuc facile cognouumies
quantus aput dm dolor exasperatur quãdo ei saccifiriũ rapina rribiuitiur nunis
tigo declinandũ ẽ dilectissime fratr sub obtentu clemosine pectata sumoniatri
De quoq a nob̃ non dissimili dignũ derestatione complectitur qđ quidã desi¬

Expanded text:
qui ab eo pecunias ordinationis accipit. Ne ergo sub obtentu aelemosinę cum peccato qui ab eo pecunias ordinationis accipit. Ne ergo sub obtentu aelemosinę cum peccato aliquid studeamus accipere, aperte sacra scriptura nos prohibet, dicens: Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Quicquid enim in dei ndiam non placat, sed irritat. Hinc rursus scriptum est: Honora Dominum de tuis justis laboribus . Qui ergo male tollit ut quasi bene praebeat, constat sine ficium de substantia pauperis, ac si victimet filium in conspectu patris . Quantus autem dolor patris sit, perpendamus, si in ejus conspectu filius victimetur; et hinc facile cognoscimus quantus apud Deum dolor exasperatur quando ei sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis ergo declinandum est, dilectissime frater, sub obtentu eleemosynae, peccata simoniacae  non dissimili dignum detestatione complectimur, quod quidam, desi
Abbreviated transcription (Latin):
piscaror caperet si aũt ille laq̃ũ in aꝑto ponerer aut ille amũ esca abs cõditũ non
haberet Omnino ergo meruenda et cauẽda ẽ hostis astutia ne quos apta nat
temptatione sub uerrere latente telo seuius naleat truadare. Neq enĩ elemosina
reputanda ẽ si pauꝑib dispenser qđ ex illicitis rebus accipr quia qui hac ĩt¬
sione male accipit ut quasi bene dispenset grauatur potius ꝙ̃ uiuat. Eemosina
redemptoris nrĩ ocuł illa placer que nõ de illicitis et iniquitate cõgeritur ẜ que
de rebo concessis et bene acquisitis impends. Unde et iã illud certũ ẽ quia aut sĩ
monasteriũ aut xenodochiũ uł quid aliud cõstruatur mercedi nõ ꝓficit. gm̃ dũ
puersus omptor hororis in lotũ transmititur et alios ad suam silitdinẽ sub cõ¬
modi datione constituit plura male ordinando destruit quã ille põt edificare

Expanded text:
piscator caperet, si aut ille laqueum in aperto proponeret, aut ille hamum aesca absconditum non piscator caperet, si aut ille laqueum in aperto proponeret, aut ille hamum aesca absconditum non haberet. Omnino ergo metuenda et cavenda est hostis astutia, ne, quos aperta nequit temptatione subvertere, latenter telo saevius valeat trucidare. Neque enim elemosina reputanda est, si pauperibus / dispensetur, quod ex inlicitis rebus accipitur, quia qui hac intentione male accipit, ut quasi bene dispenset, adgravatur potius quam iuvatur. Aelemosina redemptoris nostri oculis illa placet, quae non de inlicitis et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene adquisitis impenditur. Unde etiam illud certum est, quia, etsi monasterium aut xenodochia vel quid aliud construatur, mercedi non proficit, quoniam, dum perversus emptor honoris in locum mittitur et alios ad sui similitudinem sub commodi datione constituit, plura male ordinando destruit, quam ille potest aedificare,
Abbreviated transcription (Latin):
as uõ cogit uendere qđ decepit ut emerent. Et dũ nõ attendit qđ duuna uoce
p̃cipitur grans accepistis gratis cdate auger̾ ut crescat et gemina fiat in uno eod¬
q delicto conditio ementis scilicet et uendentis. Et liquer hanc heresĩ ante om̃s
radice pestifera surrepsisse atq in ip̃a origine sua. aplica eẽ detestatione dap̃¬
natã. Cur nõ cauetur cur nõ ꝑpenditur quia benedictio illi in maledictũ cõu̾tit
qui ad hoc ut fiar herentus ꝓmouetur. Pleꝵq igitur adũsarnis animaꝵ dũ nõ
pot̃ in his que ad fatiem sunt praua surriꝑe callida spetie quasi pietatis ĩiccta
nititur supplantare. Suacder iraq forsitan debere ab habontibo accipi ut sit qd
possit nõ habentib erogare dũmodo uł sic uenena mortifera elimosine colerata
obumbratione nãsfuudat. Nã nec uenator ferã aut auẽ auteps deciꝑit uł piscẽ

Expanded text:
as. Nam cogit vendere, quos decepit ut emerent. Et dum non attenditur quod divina voce as. Nam cogit vendere, quos decepit ut emerent. Et dum non attenditur quod divina voce praecipitur: Gratis accepistis, gratis date , agitur ut crescat, et geminata fiat in uno eodemque delicti contagio, ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat hanc haeresim ante omnes radice pestifera surrepsisse, atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur quia benedictio illi in maledictionem convertitur, qui ad hoc ut fiat haereticus promovetur? « Plerumque igitur adversarius apotest in his, quae ad faciem sunt, surripere, callida specie quasi pietatis invecta nititur supplantare suadetque forsitan debere ab habentibus accipi, ut sit, quod possit non habentibus erogari, dummodo vel sic venena mortifera elemosinę celata obumbratione transfundat. Nam nec venator feram aut avem auceps deciperet, vel piscem
Abbreviated transcription (Latin):
la de actu ꝓbatio nulla sollicituio de moribo nulla de uita sir discussio. ẜ ille so¬
lũmõ dignus qui cͥare p̃riũ sufficerit estimetur Ex hac re quosi recta liberationis
examin acione pensatur Dũ enĩ imꝓbe obinanẽ glam locũ fistinat utilitatis arripe¬
eo ip̃o magis qeł honorẽ q̃rit indignus ẽ Sicur antẽ his qui inuntatus tenuit q̃situs¬
refugit sacris est alrarib ad mouendis sic qui ultio ambit uł in porinne se ingerit ẽ
ꝓculdubio repellendus Nam qui sic nititur ad altiora constendere quid agit nsi
ut crescendo decrescar et ascendendo extius interius in ꝓfunda descendar. Itaq
frater kanẽ in sacerdotib ordinandis sinteritas iugeat et sit simplex sine uena¬
uelle p̃tio cõparare uł uendere euangdim õ testis auctoritas Templũ aũt lñs er
redemptor nr̃ ingressus cathedras uendentiũ columbas cuertit quid aluid ẽ colũ
q parenter euersione signatũ ẽ. Et ramẽ exerit adhuc neꝗtie prauicas iures su¬

Expanded text:
icitudo de moribus, nulla sit de vita discussio, sed ille solummodo dignus qui dare pretium suffecerit aestimetur? Ex qua re si recti ibraminis examinatione pensetur, dum improbe ad inanem gloriam locum festinat utilitatis arripeeo ipso magis quod honorem quaerit, indignus est. Sicut autem is qui invitatus renuit, qrefugit, sacris est altaribus admovendus: sic qui ultro ambit vel importune se ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora conscendere, quid agit, nisi ut crescendo decrescat, et ascendendo exterius, interius ad profunda descendat. Itaque, frater charissime, in sacerdotibus ordinandis sinceritas vigeat, sit simplex sine venavel pretio comparare, vel vendere, evangelica est testis auctoritas. Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit . Quid aliud est colique patenter eversione signatum est; et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires su
Abbreviated transcription (Latin):
s potuis ad exemplũ debet correctionis adduci.
sque eñ hoc qd similiter corngendũ est putemno niglegenter abmissit
nã quic ꝓdẽ cuncta munisse si ꝑ unũ locũ ꝑuinoso hosti p̾beat acessus
Cuim his iraqo qui in sacro sunt orcline constituta habitate mulieres atbencu
de quib ne antiqus hostis humani generis imico exultet omaiũ defmiendu
consensu ẽ ut prarras quas satia ordlines cõplectuntur alias secũ muligernl asbi¬
tart nõ sinant Que initedictio et si forte aliqub ad rompus omara ẽ cortuã est

Expanded text:
tionis adduci. Neque autem hoc quod similiter corrigendum est patimur negligenter omittere. Nam quid prodest cuncta muniisse, si per unum locum perniciosus hosti praebeatur accessus? Cum his itaque qui in sacro sunt ordine constituti habitare mulieres prohibeantur. De quibus, ne antiquus humani generis inimicus exsultet, omnium definiendum consensu est ut praeter eas quas sacri canones complectuntur, alias secum mulieres habere non debeant. Quae interdictio etsi forte aliquibus ad tempus amara est, certum est
Abbreviated transcription (Latin):
declistis qđ uoro rransitissos abbates qui oblationẽ uram̃ beato petro apło de¬
ferebant ni maris dicins fatigatos ex ipo itinere ad hispanias remeasse nõ mu¬
nera urã repulsa sunt q̃ post modũ uenerunr. ẜ coꝵ qui t ttismnissi fuerãt costã
tio ꝓbata ut scuent sancto dosiderio obiecta pericula uincere et in farigatiorie cor¬
porios merlrs mimaue lossar. Aluer situo enĩ que bonis uons obicitut ꝓbatio inrtutis

Expanded text:
dedisti. Quod vero transmissos abbates, qui oblationem vestram beato Petro apostolo dededisti. Quod vero transmissos abbates, qui oblationem vestram beato Petro apostolo deferebant, in mari, dicitis fatigatos ex ipso itinere, ad Hispanias remeasse, non munere vestra repulsa sunt quae postmodum venerunt, sed eorum qui transmissi fuerant constantia est probata, ut scirent sancto desiderio objecta pericula vincere, et in fatigatione corporis mente minime lassari. Adversitas enim quae bonis votis objic
Abbreviated transcription (Latin):
ño ddebitores existimus qui et si nobiscũ nichil boni egunus urõ ramen operi
congaudentes participes sumus.
fatus uero petrus apłoꝵ pruceps quã libir munera excllentie ut̃e susceꝑit
ira cunctis liquet ur debita ur̃a testannir. Scriptũ quipꝑe ẽ.nota iustoꝵ
placabilia. Neque eiũ in omĩpotentis dei indicio quid datur ẜ a quo dacur aspi¬
citur huic ẽ enĩ qd scriptũ. Respexit deus ad abel et ad munera pius. ad cau
at & ad muuera eins respexit. Dicturus quippe quia dũs respexit ad munera
p̃misit solliate quia respexir ad abel Et qua re patenter ostendes quia nõ offrer
a munerib. ẜ munera ab offerente platuerunt. Urã utiq oblatio quã sit grata
ostendistis. quia daturi auꝵ pͥus ex cõuersione geutis subdice animaꝵ munera

Expanded text:
Domino debitores existimus, quia etsi vobiscum nihil egimus, vestro tamen operi Domino debitores existimus, quia etsi vobiscum nihil egimus, vestro tamen operi congaudentes participes sumus. II. Beatus vero Petrus apostolorum princeps quam libenter munera excellentiae vestrae susceperit, ita cunctis liquet, ut debita vestra testantur. Scriptum quippe est: « Vota justorum placabilia , » neque enim in omnipotentis Dei judicio quid datur, sed a quo datur, aspicitur. Hinc est enim quod scriptum est: « Respexit Deus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem, et ad munera ejus non respexit ; » dicturus quippe quia Dominus respexit ad munera, praemisit sollicite quia respexit ad Abel. Ex qua re patenter ostenditur quia non offerens a muneribus, sed munera ab offerente placuerunt. Vestra itaque oblatio quam sit 275 grata ostenditis, quia daturi vestra prius ex conversione gentis subditae animum cum munere
Abbreviated transcription (Latin):
re molloscar hec me fatror que ꝑ uos acta sunt sepe cõueniontibo filiis meis dicore
sepe cum eis parites admirari delectat. hec me pleꝵq contra me exatana pie
patrie reges elaborant ꝗd itaq ego in illo nemẽdo ex amine uidici uenienti dictu¬
tus sum si tune illic uacius uenero ubi tua txtellentia greges post se fidelũ dn¬
cet quos modo ad uere ficler grãm ꝑ studiosã et cõtinuã p̃dicationẽ trax. Sed
est michi bone uir hoc in dei munere magna consolatio quia opus scum̃ qđ ĩ m
nõ habco diligo in te. Cũq de bonis nius actibo megna ecultatione gaudeo ea
que ꝑ labors̃ tua sunr mea ꝑ caritate fiunt. De cõuersione igitur gothoꝵ ĩ urõ
ope et nrã exulranione liber cũ angelis exclamare Gla ĩ excelsis deo et in terra
pax hom̃ĩb bone uoluntatis. fer uos enĩ ur estimo nos grãꝵ ampliꝰ om̃ipotenti

Expanded text:
re mollescat? Haec me fateor quae per vos acta sunt, saepe convenientibus filiis meis dicere, re mollescat? Haec me fateor quae per vos acta sunt, saepe convenientibus filiis meis dicere, saepe cum eis pariter admirari delectat. Haec me plerumque etiam contra me patriae reges elaborant. Quid itaque ego in illo tremendo examine Judici venienti dicturus sum, si tunc illuc vacuus venero ubi tua excellentia greges post se fidelium ducet, quos modo ad vere fidei gratiam per studiosam et continuam praedicationem traxit? Sed est mihi, bone vir, hoc in Dei munere magna consolatio, quia opus sanctum quod in me non habeo, diligo in te, cumque de bonis actibus tuis magna exsultatione gaudeo, ea quae per laborem tua sunt, mea per charitatem fiunt. De conversione igitur Gothorum in vestro opere, et nostra exsultatione libet cum angelis exclamare: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . » Per vos enim ut aestimo nos gratiarum amplius omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
statur epła qn qua et ei quẽ multũ diligo paꝵ loquor. Deus te ĩ colomẽ custodiat
reuerentissime frater
E laude euisdõ prinçipis qđ ꝑ eũ ad carolicã fidẽ gẽs gothor conuersa sic
DE munerib brato petro apło a memorato principe missis.
DE constitutione eus aduersus uideos qđ auri dono nõ sit corrupta
¶prinçipes moderan er mires erga sbiectos existant
¶S elaue hostioli bean petri et de cruce cdnĩ missa siue de pallio beato leandro.
Udita quippe noui diebo nrĩs uirtute miraculi qđ ꝑ excellẽtiã tuã cũcta go¬
thor gens ab error arrians hecescos in fider recte solibtatẽ translota ẽ exe¬
clamare cũ ꝓpheta libet hec ẽ muratio dextre excelsi. Cuius enĩ uł saxeũ pectus tan¬
to hos oꝑe ognito nõ stati in onũpotentis dei laudib ate in tue excellentie amo¬

Expanded text:
statur epistolae: in qua et ei, quem multum diligo, parum loquor. Deus te incolumem custodiat, statur epistolae: in qua et ei, quem multum diligo, parum loquor. Deus te incolumem custodiat, reverendissime fraterejusdem principis quod per eum ad catholicam fidem gens Gothorum conversa est. 2. De muneribus beato Petro apostolo a memorato principe missis. 3. De constitutione ejus adversus Judaeos quod auri dono non sit corrupta.Ut principes moderati et mites erga subjectos existant. 7. De clave ostioli beati Petri, et de cruce Domini missa, sive de pallio beato Leandro eis novi virtutem miraculi, quod per excellentiam tuam cuncta Gogens ab errore haereseos Arianae, in fidei rectae soliditatem translata est. Exclamare cum propheta libet: « Haec est immutatio dexterae Excelsi . » Cujus enim vel saxeum pectus, tanto hoc opere cognito, non statim in omnipotentis Dei laudibus atque in tuae excellentiae amo
Abbreviated transcription (Latin):
quia nauĩ intra diues puemie nõ merui saltĩ post dãna ad litꝯ per tabulã re
daecar. De podagre morbo moleste sanctitas ura ut scribit affligitur auo dolore
assiduo et ip̃e uehementer aatrituo sũ. Sed facisꝰ erit consolatio si inter flagella
que patimn q̃d fecimus ad memoriã delicta reuotamus Atq hec nõ iam fagel¬
la sed dona eẽ conspicimus si que carms delectatione poctauimus carnis dosore
purgantur. Ptorea ex benedictione beati peti apłoꝵ principis palliũ uob transini¬
simus ad sola missaꝵ solep̃mia utendu. euo transiisso ualde debui qualt nobio
iuuendũ eẽt odmonore ẜ locutionẽ sub primo ꝗo uerba morib ente iris. omp̃s
deus sua nos ꝓfercione custoliar. atq ad celestis remunerationẽ patrie mulapli¬
ci onimaꝵ fructu ꝑducat Ego aũt qͣnta occupanone p̃mor et debilitate breuis te¬

Expanded text:
qui navi integra dives pervenire non merui, saltem post damna ad littus per tabulam requi navi integra dives pervenire non merui, saltem post damna ad littus per tabulam reducar. De podagrae vero molestia sanctitas vestra, ut scribit, affligitur, cujus dolore assiduo et ipse vehementer attritus sum; sed facilis erit consolatio, si inter flagella quae patimur quaeque fecimus ad memoriam delicta revocamus, atque et non jam flagella, sed dona esse conspicimus, si quae carnis delectatione peccavimus, carnis dolore purgantur. Praeterea ex benedictione beati Petri apostolorum principis pallium vobis transmisimus ad sola missarum solemnia utendum. Quo transmisso valde debui qualiter vobis vivendum esset admonere, sed locutionem supprimo, quia verba moribus anteitis. Omnipotens Deus sua vos protectione custodiat, atque ad coelestis remunerationem patriae multiplici animarum fructu perducat. Ego autem quanta occupatione deprimor et debilitate, brevitas te
Abbreviated transcription (Latin):
nalia. despensare. Aliqñ ueto fostidio exigente cõpellitur q̃dã et iã culpancia dus¬
ponere ꝗd multa loqͦr uicta suo pondere sanginẽ sudar. Nisi enĩ sangius noũ
culpo censerctur psalmista nõ dicerer. libera me de sanguibo. Cũ uero culpas culpis
iuungrinus Hoc quoꝙ qd ꝑ aluĩ ꝓphetã dictũ ẜ ĩplemꝰ Sanguis sanguin ẽ terigi
Danguis enĩ saguinẽ tãgere dr cũ culpa culpe ungitur ut iniquitatis cumu¬
lus muls plicetur. Sed inter hec ꝑ omĩpotentẽ dm̃ dep̃cor in ꝑturbationis flucti¬
bus elapsus tuc oranõis manũ sennã. Et enĩ quasi ꝓspero flatu nauigaba cũ
tranquillã uicam ĩ monasterio ducerẽ. Sed ꝓcellosis subito montib tempestas ĩ
sua ꝑturbatione me rapuit. Et ꝓsperitatẽ inneris amisi ꝗa qrte ꝑdita mẽtis
naufingiũ pruili. At nunc in undis uersor et tue intercessionis tabula q̃ro Ut

Expanded text:
nalia dispensare. Aliquando vero fastidio exigente compellitur quaedam etiam cum culpa disnalia dispensare. Aliquando vero fastidio exigente compellitur quaedam etiam cum culpa disponere. Quid multa loquor? victa suo pondere sanguinem sudat; 159 nisi enim sanguinis nomine culpa censeretur, Psalmista non diceret: Libera me de sanguinibus. Cetam dictum est implemus: Sanguis sanguinem tetigit. Sanguis enim sanguinem tangere dicitur, cum culpa culpae adjungitur, ut iniquitatis cumulus multiplicetur. Sed inter haec omnipotentem Deum deprecor: in perturbationis fluctibus elapsum tuae orationis manu me tene. Quasi enim prospero flatu navigabam cum tranquillam vitam in monasterio ducerem: sed procellosis subito motibus tempestas exorta in sua perturbatione me rapuit, et prosperitatem itineris amisi, quia, quiete perdita, mentis naufragium pertuli. Ecce nunc in undis versor, et tuae intercessionis tabulam quaero, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uiteruis tecidi Meq de eorũ numero ꝑtimesco de quibo scriptũ c̃ Deircisti eos
capitis seques sũmopo eẽ decituerã obꝓbriũ homunũ et abiectio pleb. Atq un
eiuis sortẽ currẽ de quo rursũ ꝑ psalmistã dr̃. Ascensus in corde eius disposus¬
te la eiualle laciumaꝵ. Ut uidelicet tanto uehemẽtius intus ascendẽ quãto ꝑ ual
le lateraiax foris humilius iacerẽ. et nunc multã deprimit honor honero siuia
cure tcrunere ꝑstrepunt et cũ se se al dm̃ animꝰ colligit hunc suis impulsib
quas quibusdã gladiis sciudũt Nullo tordi quies ẽ estratũ uni infiunis et sui
togitationis pondere depressum aut rara ualde aut nulla hunc ĩ sublunib pẽ¬
no cõtem plotionis leuar Torpet ignauia mens er artulatrantib curis tẽꝑalibus
iõ porne ad staporẽ declucta cogitur modo terreua agere modo et iã q̃ sunt cat¬

Expanded text:
interius cecidi, meque de eorum numero esse pertimesco, de quibus scriptum est: Dejecisti eos,interius cecidi, meque de eorum numero esse pertimesco, de quibus scriptum est: Dejecisti eos,capitis sequens summopere esse decreveram opprobrium hominum et abjectio plebis, atque in ejus sorte currere, de quo rursum per Psalmistam dicitur: Ascensus in corde ejus deposuisti in convalle lacrymarum, ut videlicet tanto verius intus ascenderem quanto per convallem lacrymarum foris humilius jacerem. At nunc multum me deprimit honor onerosus: curae innumerae perstrepunt, et cum sese ad Deum animus colligit, hunc suis impulsibus quasi quibusdam gladiis scindunt. Nulla cordis quies est: prostratum jacet in infimis suae cogitationis pondere depressum. Aut rara valde, aut nulla hoc in sublimibus penna contemplationis levat. Torpet ignara mens, et circumlatrantibus curis temporalibus jam pene ad obstuporem deducta cogitur modo terrena agere, modo etiam quae sunt car
Abbreviated transcription (Latin):
debar Boni cuĩt sapientes q uiri cũ legeretur affuerunt quoꝵ stati us¬
cera ĩ cõpunctione cõmota sunt Cepit quisq amoris manu in suo corde te raꝑe
quia in illa epła tue mentis cdultedinẽ nouerat andire s cernere. Accendebãt᷑
et mirabantur sitiguli ãtq ip̃e ignis auclientiũ demonstrabar qui fuerit ar¬
dor dicentis uisi enĩ prius in se faces ardeant. nõ. aliũ sucendũt. Ibi eigo.
uidimus quanta caritate tua mens arserit q̃ sic et alios incendit. Uitã uero
urãm cuius ego sum cũ magna ueneratione reministor minime nouerãt. secd
eis altitudo urĩ cordis patut ex humilitote sermoĩs. Uitã aut̃ meã cunctis
eẽ imitabilẽ. illa urã epła loquitur. ẜ qł nõ ẽ ita ut dr̃ sit ira quia dr̃ ne qͥ
nõ solet mõtiatur. Ad hec cuĩt breiter cuiusdã ueteris mulieris uerba loquor
sũ Neꝙ enĩ bone uir ego sũ ille quẽ nosti Omnino fateor exterius ꝓficiendo

Expanded text:
ientesque viri cum legeretur adfuerunt, quorum statim viscera in compunctione commota sunt. Coepit quisque amoris manu in suo corde te rapere, quia in illa epistola tuae mentis dulcedinem non erat audire, sed cernere. Accendebantur et mirabantur singuli, atque ipse ignis audientium demonstrabat, qui fuerit ardor dicentis. Nisi enim prius in se faces ardeant, alium non succendunt. Ibi ergo vidimus quanta charitate tua mens arserit, quae sic et alios accendit. Vitam vero vestram, cujus ego semper cum magna veneratione reminiscor, minime noverant, sed eis altitudo vestri cordis patuit ex humilitate sermonis. Vitam autem meam cunctis esse imitabilem illa vestra epistola loquitur. Sed quonon solet mentiatur. Ad haec autem breviter cujusdam bonae mulieris verba loquor:sum. Neque enim, bone vir, hodie ego sum ille, quem nosti. Multum, fateor, exterius proficiendo,
Abbreviated transcription (Latin):
sanctitas inuigilet ut benecepta ꝑfiriar. Nic se de ꝑfectis bors operib ex tollat
quatinus post multa annoꝵ curricula de regno ad regnũ transeat De trina
uero mersione baprismaris nͤ respondi uerius p̃t ꝙͣ ip̃i sensistis. quia in unai
re sacramenta signamus Ut dũ yͦ ab aquis infans eduarur resurrectio tri¬
duani temporis exprimitur

Expanded text:
sanctitas vestra evigilet, ut bene coepta perficiat, nec se de perfectis bonis operibus extollat, sanctitas vestra evigilet, ut bene coepta perficiat, nec se de perfectis bonis operibus extollat, us ostendat, quatenus post multa annorum curricula de regno ad regnum transeat. De trina vero mersione baptismatis, nil responderi verius potest quam ipsi sensistis, quia in una nae sepulturae sacramenta signamus, ut dum tertio ab aquis infans educitur, resurrectio triduani temporis exprimatur
Abbreviated transcription (Latin):
latere minas fluctuũ ex aliquo declinare. Sed in gemisco quia sentio qđ negli¬
genrie mee crescit sẽnna uitioꝵ et tempestate fortiter obuionte iã pro putrediẽ
patrũ tabule naufragiũ tabule senant flens reminiscor qđ ꝑdidi mec placidũ
litus quiens et suspirando terrã conspicito quã tñ reꝵ euẽtib aduersãtib renere
nõ possum. Si cigo me frater lmẽ diligis me michi orationis in his fluctibus
manii tendas quo laborãtẽ me aduiues quia ex ipã nice mercedis ĩ cius quoq
laborib ualentior existis Explere aũt loquentlo nullatenus naleo gaudiũ me
rima agnoui deuorione cõũsũ Cuius dũ michi ꝑscripta urã mores oxprimi¬
tis amare me et iam quẽ nescio fecistis. Sed quia annqui hostis insidias sci¬
nis quã bellũ duruis contra uictores ꝓponit nũc ergo cũdẽ filiũ urim̃ ur̃a sole

Expanded text:
latere, minas fluctuum ex obliquo declinare. Ingemisco, quia sentio quod neglilatere, minas fluctuum ex obliquo declinare. Ingemisco, quia sentio quod negligente me crescit sentina vitiorum, et tempestate fortiter obviante, jamjamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum littus quietis, et suspirando terram conspicio, quam tamen rerum ventis adversantibus tenere non possum. Si ergo me, frater charissime, diligis, tuae mihi orationis in his fluctibus manum tende; ut quo laborantem me adjuvas, ex ipsa vice mercedis in tuis quoque laboribus valentior existas. Explere autem loquendo nullatenus valeo gaudium meurima agnovi devotione conversum. 532 Hujus dum mihi per scripta vestra mores exprimitis, amare me etiam quem nescio fecistis. Sed quia antiqui hostis insidias scitis, quoniam bellum durius contra victores proponit, nunc erga eumdem solertius
Abbreviated transcription (Latin):
ligit captiuus ex delectatione quã portat ĩuitꝰ huc usꝙ responsiones beati
Euerentissimo et sanctissio fratri le audro coepõ gregorius seruio seruo¬
rũ dei Reaspondere eplis ur̃is tota ĩtẽtione uoluissẽ nisi pastorał cure
ita me labor attererer et ni magis flere libeat ꝙͣ aliꝗd dicere qđ ur̃a ꝙͦ¬
euerẽtio in ip̃o litteraꝵ meatũ texna ugilanter intelliger qñ ei neglegenter lo¬
quor ꝙ̃ uehement diligo Tantis quippe ⁊ hoc loco huius mundi fluctib quatior
ut uerustã ac fatiscentẽ nauĩ ꝙ̃ regendã occulta dei dispensarione suscepi ad por¬
tũ cdirigere nullatenus possum. Nunc ex aduerso fluctus irruũt nũc ex latere.
camuli spumosi maris intumescũt nuc̃ a tergo tempestas inseꝗtꝰ Inter q̃ hec oĩã
tarbatus cogor modo in ipãs undaꝵ moles naui dirigere modo curuato nauis

Expanded text:
ligit, captivus ex delectatione quam portat invitus. CAPUT XXVIII. Ut papa ligit, captivus ex delectatione quam portat invitus. CAPUT XXVIII. Ut papa everendissimo et sanctissimo fratri LEANDRO coepiscopo GREGORIUS servus servorum Dei. Respondere epistolis vestris tota intentione voluissem nisi pastoralis curae ita me labor attereret, ut mihi magis flere libeat quam aliquid dicere. Quod everentia in ipso litterarum mearum textu vigilanter intelligit, quando ei negligenter loquor, quem vehementer diligo. Tantis quippe in hoc loco hujus mundi fluctibus quatior, ut vetustam ac putrescentem navem, quam regendam occulta Dei dispensatione suscepi, ad portum dirigere nullatenus possim. Nunc ex adverso fluctus irruunt, nunc ex latere cumuli spumosi maris intumescunt, nunc a tergo tempestas insequitur. Interque haec omnia turbatus cogor modo in ipsam clavum adversitatem dirigere; modo, curvato navis
Abbreviated transcription (Latin):
si nulla pectati delectatio sequatur pectatũ om̃i modo ꝑpetranĩ ñ ẽ Cum uero caro de¬
nutrimẽtũ in consensu ꝑfectio. Et sepe contingit ut hoc qđ malignus spũs semiat
in cogitatione caro in delectationẽ trahat. nec ram̃ anima eidẽ delectationi consen¬
tiat. Et cũ caro sine anima delectari neq̃at ipẽ tñ animꝰ tarnis uoluptatib relu¬
ans in delectatione carnali aliqñ ligatur inuitꝰ ur ei ee ratione contrudicat nec
consentiar et taiiẽ delectatione ligatus sir sed ligatũ se uehemẽter ĩ gemiscat. Un¬
le et ille celestis exercitus p̃cipus miles gemebar dicẽs Uidco aliã legẽ ĩ mem¬
bris meis repugnantẽ legi mentis mee et captuuĩ me ducentẽ in lege peccati
quẽ ẽ inmẽbris meis Si ciũt captuus erat minime pugnabat. Sed et pugna¬
mentis cui lex que in membris ẽ repugnabat. Si aut̃ pugnabat captuus nõ
rar. Ecce itaq homo ẽ ut ita dixerĩ et captuus et lib lib ex iustitia quã di¬

Expanded text:
si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est. Cum vero caro denutrimentum, in consensu perfectio. Et 1163 saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat, nec tamen animus eidem delectationi consentiat. Et cum caro sine anima delectari nequeat, ipse tamen animus, carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, nec consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in quae est in membris meis . Si autem captivus erat, minime pugnabat; sed et pugnamentis, cui lex quae membris est, repugnabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Ecce itaque homo est, ut ita dixerim, captivus et liber; liber ex justitia quam di
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid ex natuit suꝑfluitate uel infirimtate uenerit omnino hec illusio no est
monendo ⁊ ma hanc animũ nescienten ꝑtulisso magis dolendũ ẽ ꝙ̃ fecisse. Cum¬

Expanded text:
em cum ex naturae superfluitate vel infirmitate evenerit, omnino haec illusio non est em cum ex naturae superfluitate vel infirmitate evenerit, omnino haec illusio non est timenda, quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ituedine grauẽtur hunc et iam ad douid de puerio sius ꝓ sacetdorẽ dr us si a n¬
herib fatrretur. Tunc aũt uir qui post cõmixionẽ m̃iugis lotus aqua fuerir eti
sacre romunionis misteriũ ualde accipe cũ ci iuxta pfinitã sententiã ecłom hicu¬
Nrerrogatio angustini ep̃ĩ si post illusionẽ q̃ ꝑ sompnũ solot actidere uł cor¬
pus dnĩ qslibet acciꝑe ualear uł si sacerdos sir sacra misteria clebrarre
Isponsio gregorĩ pape hunc quidẽ testamẽtũ ueteris legis sicur in suꝑiori
ccpitulo iam diximus pollutũ dicit et nis lotũ aqua eiusq ad uesperum
pas cogitationis lacrimis abluat et nisi prius ignis tempratioms recedat reũ se
usc ad uospeꝵ cognoscat. Sed ẽ in cadem illusione necessatia ualde disceno q̃
subriliter pensare debeat ex quare accidit menti doriientis. Aliquã do enĩ ex cra¬
pula aliquando ex nature suꝑfluitate uł infirmitate aliqñ ex cogicatione uent

Expanded text:
terii graventur? Hinc etiam ad David de pueris suis per sacerdotem dicitur, ut si a mlieribus fateretur . Tunc autem vir qui post admistionem conjugis lotus aqua fuerit, etiam sacrae communionis mysterium valet accipere, cum ei juxta praefinitam sententiam, etiam ecresponsio Gregorii. Si post illusionem quae per somnium solet accidere, vel corpus Domini quislibet accipere valeat, vel, si sacerdos sit, sacra mysteria celebrare? Responsio beati Gregorii papae. Hunc quidem Testamentum veteris legis, sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, et nisi lotum aqua etiam usque ad vesperam pas cogitationis lacrymis abluat, et, nisi prius ignis tentationis recedat, reum se quasi ad vesperam recognoscat. Sed est in eadem illusione valde necessaria discretio, quam subtiliter pensare debeas, ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate vel infirmitate, aliquando ex cogitatione cont
Abbreviated transcription (Latin):
uia qurapere utacoies nacuos expectant. ẜ eos qui auri uascula uł argõti ferũt
o encuuppe ẽ nrta posens et ranto quisquis necesse ẽ ut insidiantes sp̃s caueat qi¬
ro marora sunt dono q̃ poriat o porter eigo excollentiã uraũ in tãto hoc de ꝙ¬
uersione gentis subdite munere qd accepit sũ moꝑe custodue primã humilitatẽ
didas tas deide mũditiã corpis. Cum enĩ scciptũ si omnis qui se exaltat hu¬
ulrabitus et qui se humiliat exaltabitur ꝓfecto liquet: quia ille ueraciter olta
mar por menes suam ab humilitatio radico nõ defecat. Sepe nãq inalignus
peter bona edestruar quib prius aduersari non ualuir ad operatis mrtin

Expanded text:
in via capere viatores vacuos expetunt, sed eos, qui auri vascula vel argenti ferunt. in via capere viatores vacuos expetunt, sed eos, qui auri vascula vel argenti ferunt. Via quippe est vita praesens. Et tanto quisque necesse est, ut insidiantes spiritus caveat, quanto maiora sunt dona, quae portat. Oportet ergo excellentiam vestram in tanto hoc de conversione gentis subditę munere, quod ais. Cum enim scriptum sit: Omnis, qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur, profecto liquet, quia ille veraciter alta amat, qui mentem suam ab humilitatis radice non resecat. Sepe namque malignus spiritus, ut bona destruat, quibus / prius adversari non valuit, ad operantis mentem
Abbreviated transcription (Latin):
filio meo ꝓ bino pbr̃o uarrante cognoni qui cũ mẽ excellenie constitutionẽ
uandã conira uideoꝵ ꝑfideam dedisser hi de quib ꝓlata fuerat ircitudinẽ uũ
mentis fectere pecumiaꝵ sũmã offerenda moliti sunt Quã excelieria uta com¬
gis factũ ad memoriã uenit cui dũ concupita aqua de asterna bothleemitica
q̃ inter hostiles cuncos habebat᷑ ab obsequẽtib mibitibo fuisset oblota ꝓtins dix
est libauut eam dño Si igitur ab armaro rege in sacrificio dei uersa e aqͥ cõtep¬
ta pensomus quale sacrificuĩ omp̃n deo rex obtulit qui ꝓ amore illis nõ aquat
si curonatt pe pontempsit dta fili er cellentissime fideat dicã ꝗa libasti aux dnõ
qđ contra eum hahore noliusti.
igira sunt ec et omĩpotentio dei laudibo tubueada. sed inter hec iugilãti
uni studio antiqui hostio in sidie cauende. Su quanto maiora in omuibus
louã conspicit tanto hec anferte subriliorib insidiis ecquirit neq enĩ latrũ culi

Expanded text:
titutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, et hi de quibus prolata fuerat, rectitudinem vestrae mentis inflectere pecuniarum summam offerendo molirentur, excellentia vestra congis factum ad memoriam venit, cui dum concupita aqua de cisterna Bethleemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset allata, protinus dixit: est: Libavit eam Domino . Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit, qui pro amore ipsius non aquam, sed aurum accipere contempsit. Itaque, fili excellentissime, fidenter dicam: Libasti aurum domino, quod contra eum / habere noluisti. Magna sunt haec et omnipotentis dei laudi tribuenda. Sed inter hęc vigilanti sunt studio antiqui hostis insidię cavendę, qui, quanto maiora in hominibus dona conspicit, tanto hęc auferre subtilioribus insidiis exquirit. Neque enim latrunculi
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ nõ ẽ ut ab ingressu eccłe pͥuetur Nonimꝰ nãq quia mulier q̃ flux ii patieba¬
tur sangius post ctergũ dnũ huĩłr ueniens uestumnẽn cuis fimbriã tetigit atq ab
ea stacĩ sua infirmitas recessit. Si ergo in fluxu sangiunis posita laudabilr poriut
licis Illa infumutas cõpulit has uero de quib loquimur cõsucrudo constringit
iure se digno dei uidicio post culpã ordinatũ. Esurut uãq sitite estuarr algere
lassessere ex infirmitate nature ẽ Et quid ẽ aluid contra famẽ alim̃ta conita situn
potũ contra estũ auras contro friguo uestẽ.contra lassitudimẽ itꝗe ẽ q̃rere nisi me
rigiu ꝙ uni ꝑsone infirmanti concecde cur nõ concedarur cunctis mulieribo q̃ no¬
re sue uutio ini firmantur. Sancte aũt cõminionis misteriũ in hisdẽ diebo ꝑcipere

Expanded text:
ut ecclesiae ingressu privetur. Novimus namque quod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit. Si ergo in fluxu sanguinis posita laudabiliter potuit dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit.turae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi metigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis
Abbreviated transcription (Latin):
aqua intrare ecłam non deber sol neq lotus intrare statĩ debet. lex cuĩt ueteri
ppło p̾cipit ut mixtus uir mulieri et lauari aqua debeat et anre solis occasũ e

Expanded text:
aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum e
Abbreviated transcription (Latin):
roscar E homo qui culpom sponte ꝑpetrauit reatũ culpe partut unuito Aeq icdeo
femine cĩ semer ipãs considerãt et si menstrua consueruidine ad saciumẽtũ do¬
mitue cor poris et songnĩs accedere nõ psumunt de sua recta consideratione.
louil oode sũt . Dũ uero ad ꝑcipiendũ ex religiose uite consuotudiẽ cuisde taiste
uoterueuii a great sollicita ⁊̃tennione artendr subtili sentẽtia puutur NÕ c̃ multai
lox uelut t̃ munda manducars phibcat in euãgelio taiã duso dict Nõ ꝙ in trati ĩ¬
ogitatiotus radice generatur Unde paulꝰ quoq cipłus dicit. omnia mũda mũ¬
dis coinꝗnatis aũt et infidelibo nichil ẽ mũdũ. Atq mox eiusdẽ causã toĩqui¬
nationis annũtiãs subuiagir Coingnata sunt eã et mens eoꝵ et oscientia Si g
⁊ cib ĩmũdus nõ ẽ cui mens ĩ mũda nõ fuerit cur qđ mũda mere mulier ex na¬
tura patitur ei ĩ inmũditiã repetetur. Uir aũt cũ ꝓpria cõiuge doriniens nisi lotꝰ

Expanded text:
pam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae seipsas considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum Dominici corporis et sanguinis accedere non praesumant, de sua recta consideratione laudandae sunt; dum vero ad percipiendum ex religiosae vitae consuetudine ejusdem mysteinterius cogitatur sollicita intentione attenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut immunda manducari praecipiat, in Evangelio tamen Dominus ait: Non quod intrat cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinatioei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus
Abbreviated transcription (Latin):
eius in secccto conuetsationẽ uideant quiq ex uisione sedula exẽplũ ꝓftm̃ĩ sumat
Onsuetudo noua in hac ecła et ualde rephonsibił erupit ut cũ roctores eius
parrimonii ul urbana uł rustica p̃cdia iuri illius cõpetere posse suspicantur
fiscali more titulos imprimant atꝙ qdͥ competere paupib estimant nõ uiditio
si manibo defendãt. Et cũ ꝑ p̃dicatores suos ueritas nł ꝑ contentionẽ agi p̃cipiat¬
et iã ipũm lirgiose contẽtionis malũ ttanscen dr. Et res q̃libet cum estimatur ecłe
posse cõperere ꝑ uim tenetur Fuide pñti decreto constituo ut si quis eclasticoꝵ ũ ꝙͥ
ritulos ponere siune in rustico siue in urbano p̃lio sua sponte p̃sumpserit anatħ si

Expanded text:
ejus in secreto conversationem videant, qui ex visione sedula exemplum profectus sumant. ejus in secreto conversationem videant, qui ex visione sedula exemplum profectus sumant. Consuetudo nova in ecclesia hac et valde reprehensibilis erupit, ut cum rectores ejus pafiscali more titulos imprimant, atque hoc, quod competere pauperibus existimant, non judicio, sed manibus defendant, et, quum per praedicatores suos veritas dicat: Nihil etiam ipsum litigiosae contentionis malum transcenditur, et res quaelibet, cum aestimatur ecclesiae posse competere, vi tenetur. Proinde praesenti decreto constituo, ut si quis ecclesiasticorum unquam titulos ponere sive in rustico, sive in urbano praedio sua sponte praesumpserit, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ter dm̃ moribo stimulet cũ ppłum uocib delectar oua de repũti decteto constituo.
ut ia se de hac sacri alcaris ministri cantare non debeant solũ q euangelice lectionis
exesoluanr ẜsalmos uero ec reliquas secniones senseo ꝑ sub diaconos uł si necessitas
exigit ꝑ itinores ordines exhiberi. Si quis aũt contra hoc decretũ meũ uenirs tp̃¬
auerit anathema sit. Et responderũt omẽs anathema si
Erecunduo mos torpors discretionis molent ut huiis sedis pontificib ad se¬
Acreta cubiculi sernitia laici puor ac seculares obsequantur. Et cũ pastoris ui¬
ta eẽ discipuł semꝑ debeat in exemplũ pleꝵq clerici quał in secreto sit uita sin¬
pontifitis nesciunt ꝙ̃ tamẽ ta ut dictũ ẽ scłares pueci sciunt De qua repsenti de¬
reto costituo ur quidã ex clericis uł et iam ex monachis electi mini steno cubicu¬
li pontificał obsequantur ut is qui in loco ẽ regiminis habeat testes tales qui uite

Expanded text:
ter Domini moribus stimulet, cum populum vocibus delectat. Qua de re praesenti decreto constituo, ut in sede hac sacri altaris ministri cantare non debeant, solumque evangelicae lectionis solvant. Psalmos vero ac reliquas lectiones censeo per subdiaconos, vel si necessitas exiget, per minores ordines exhiberi. Si quis autem contra hoc decretum meum venire tentaverit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sierecundus mos inolevit, ut huius sedis pontificibus ad secreta cubiculi sui servitia laici pueri eis seculares obsequantur, et cum pastoris vita esse discipulis semper debeat in exemplum, plerumque clerici qualis in secreto sit vita pontificis sui nesciunt, et ut dictum screto constituo ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubiculi pontificalis obsequantur, ut is, qui in loco est regiminis, habeat testes tales qui veram
Abbreviated transcription (Latin):
filios quos gignuir nutrire cotẽnant eosq aliis mulierbo ad ninriẽdũ tradanr. qc
uidelicet ex sola causa incontinene uidenir inuẽruĩ. quia dũ se cõtinere nolunt: despͥr¬
ciunt lattare quos gignũt. Et his itaq que filios suos ex praua cõsuetudine aliis
ad nutriendũ tradũt nisi purgationis tempus transierit. iuris suis nõ debent ad¬
uusceri. Quippe ꝗa et sine partus causa cũ ĩ consuens menstrius detinẽtur iurisi¬
suis muisceri ꝓhibentur. ita ut morte lex sacra feriat. si quis uir ad mestruatam
mulierẽ accedar eue tanic̃ mulier dũ cõsuetudinẽ mẽstruã patitur eclam ĩ rare

Expanded text:
filios quos gignunt nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod filios quos gignunt nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum, quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierint, viris suis non debent admisceri, quippe suis misceri prohibeantur, ita ut morte lex sacra feriat si quis vir ad menstruatam mulierem accedat. Quae tamen mulier dum ex consuetudine menstrua patitur, prohiberi e
Abbreviated transcription (Latin):
exir actura grãs itret ecłam. nullo pectan pondere granatur Uoluptas et eñĩ car¬
gemitus Unde et ipi prune marri omniũ dictũ ẽ in dolorib paries. di itaq enyx¬
am muliet ̃ ꝓhibemus eclam intrare ipãm ci pena suã ĩ culpã deputamꝰ Bapri art¬
aũt erxã mulierẽ uł hoc qđ genuerit si mortis periculo iugetur uł ipõm hora eaci¬
qua senir uł hoc qd gignunit eodẽ qua natũ ẽ hora nullo modo ꝓhibenur quia sc̃
ministeri grã sic niuentib arq discetnentib cũ magna discretione ꝓ uidenda ẽ
ita his quibus mors ĩminer sine ulla chlatione offerenda ne dũ ad huc rempus
od p̃bendũ redemptionis misteriũ q̃ritur intẽueniente paululũ mora inueniri nõ
ualeat qui redmatur. Ad euis uͦ cõcabitũ uir suus accedere nõ deber quo ad usq ꝯ
gigiuitur lactetur. Praua d̾ũt in cõiugatoꝵ moribo consuerudo surrexir ut mulieres

Expanded text:
erit actura gratias intrat ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur. Voluptas etenim carerit actura gratias intrat ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur. Voluptas etenim caru dolor et gemitus. Unde et ipsi primae matri omnium dicitur: In doloribus paries. Si itaque enixam mulierem prohibemus ecautem vel enixam mulierem, vel hoc quod genuerit, si mortis periculo urgetur, vel ipsam  Ahibetur, quia sicut sancti mysterii gratia viventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est, ita his quibus mors imminet sine ulla dilatione offerenda, ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Ad ejus vero concubitum vir suus accedere non debet, quoad usque proles, quae gignitur, ablactetur. Prava autem in conjugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres