comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deicommissa fu¬
eritbereditas de
tis nũtiet ⁊gesta
prodat ⁊ꝯtinuo qd actu fuĩt
renũtiet p̾t hanc fidẽ.ttia ab
oĩb defuctibois pcipiat põtõe
Ꝙ si abuxõe defctu ist̃ ad offro
uotiomis tuefuerit reuclatẽ
tus essc uoluit brdem. siges¬
ta apparuerit tali premio mri¬
cipetur. ut exomni patrimo¬
nio medium consequatur.
et cum fisconostro celebret
diuisionem.Idem etiam ha¬
bitura priuilegium. utpriõ¬

Expanded text:
dei commissa fuerit hereditas, tuae nuntiet et gesta prodat et continuo quod actum fuerit renuntiet, et post hanc fidem tertiam ab omnibus defuncti bonis percipiat portioneore defuncti istud officio devotionis tuae fuerit revelatum, ctus esse voluit heredem, si gesta aperuerit, tali praemio mancipetur, ut ex omni patrimonio medium consequatur et cum fisco nostro celebret divisionem, id etiam habitura privilegium, ut prio
Abbreviated transcription (Latin):
uninersadelicta ⁊omnemcq¬
tatem seruabosccundum qd
uistum fuerit michinstum
etcos quidem qui innoxusut
undiqz mnorios illesesq con¬
seruado norus antem impo¬
nam supplicium secundum
legenictominem iustitiam si¬
curdictum ẽipublicis p̾ua¬
perofiscum et iminstitiam pati
noegosolum hoc agoquidem
talem studebo assumere et cu¬
ca meomnisut nocgo qdem
punissim qui uocirca me fu¬
rentur et deunquãt. Siquis
auteminncinaturcirca mei
tal et qdsitabcome sanarea

Expanded text:
universa delicta, et omnem aequitatem servabo, secundum quod visum fuerit mihi iustum: et eos quidem, qui innoxii sunt, undique innoxios illaesosque conservabo, noxiis autem impono supplicium secundum legem; et omnem iustitiam, sicut dictum est, in publicis privaperero fiscum iniustitiam pati. Non ego solum haec ago, sed talem studebo adsumere et circa me omnes, ut non ego quidem purus sim, qui vero circa me sunt, furentur et delinquant; si quis autem inveniatur circa me talis, et quod fit ab eo me sanare,
Abbreviated transcription (Latin):
pscam et gloriosamdi
gemirncem et semperiu
neo et scos archanglos. Mich
clazabrielꝓuramconsciam
germanumq meseruaturum
serunium sac̃tissimis domini
nñs. Iustimano ertheodore c̃õ¬
ingi cius occasione tͣdite mb
corum pictate admĩstronis
⁊ omnemlaborem acsudorez
cum fauoresine dolo et sine ar
gloriosissimis prefectis.n ali¬
is famosissimis uins. admis¬
sicctiampiure meerhibeocur¬
ca subicctos piissimorumdo¬
bus q̃statura sunt indefisco
annonisetprimumomne
hebostudiumut fiscalia igi¬
iant̃ inspiciam⁊ indeuotos. q¬
dem et indigentes nec̃citate
cumomnerigam uehem̃tia
ncquaq̃m sb̾inclinatuꝰ nob¬

Expanded text:
am gloriosam dei genitricem et semper vineo, et sanctos archangelos Michael et Gabriel, puram conscientiam germanumque servitium me servaturum sacratissimis nostris dominis Iustiniano et Theodorae coniugi eius occasione traditae mihi ab eorum pietate administrationis; et omnem laborem ac sudorem cum favore sine dolo et sine artgloriosissimis praefectis neque aliis famosissimis viris adminisam pure me exhibeo circa subiectos piissimorum nohis quae statutae sunt mihi de fisco annonis. Et primum omne habebo studium ut fiscalia vigilanter inspiciam, et indevotos quidem et indigentes necessitate cum omni exigam vehementia, nequaquam subinclinatus n
Abbreviated transcription (Latin):
nez.siuedomumq̃m donaui¬
mus. integrostatudonatam.
hoc ubo ea ius contincbr quã
antescribebamus .s. cum adia¬
centib⁊ mancipiis ⁊ pecorib̾
adinstructum ponis uldom̾¬

Expanded text:
nem sive domum, quam donaverimus, "integro statu" donatam, hoc verbo ea vis continebitur, quam ante scribebamus "cum adiacentibus et mancipiis et pecoribus ad instructum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
inquirat cuius uacans ca¬
densꝙ fuent primoniũ. Qr̃¬
tur ut cum datareclamanti
copͥia nuilum idiure possi¬
dere ułundicare constiteĩt.
locumꝙ errario factum cẽ
tam ip̃ius relatione ꝙ̃ pubͥ¬
corum monumtoꝵ fide cõ¬
stiteritrerum nobis notitia
intimec̃. ut iussimrouacaia
norum uisinuna. altaue re
siue  actionc una suiectiam
inplunbzseructur Iam si
quid ꝑfraudem indispediuĩ
cirarii fucrit admissum. mi¬
si quidem executores non e¬
uitabunt indignatõez pses¬
dia mulctabitur fisciũcõpa¬
tionus  detrimencum qd pro¬
utio eius fisco ingeritim: re¬
sarcire irgebirur decelatõĩ
commissum
relictum est
cessat delato.
hiis enim prohibetur tacite
relinqui quia palam relict
onente officii soilici¬
tudinequinimmo
uissũ procuratorisut causã
abalio delatam cõgruentid¬
ligentia instiueres. non ip̃m
uoluntanum delatioĩs mu¬
nus suscepisse te actoꝵ lectõ
que precibus inserta st̾ maĩ¬
feste declarat Ea propt neꝗd¬

Expanded text:
inquirat, cuius vacans cadensque fuerit patrimonium, quatur. Et cum data reclamandi copia nullum id iure possidere vel vindicare constiterit locumque aerario factum esse tam ipsius relatione quam publicorum monumentorum fide constiterit, rerum nobis notitia intimetur, ut iussu nostro vacantia norum in una alterave re seu actione una vel etiam pluribus servetur. Nam si quid per fraudem in dispendium aerarii fuerit admissum, missi quidem executores, non vitante indignationem procdia multabuntur: fisci vero patronus detrimentum, quod vitio eius fisco ingeritur, resarcire urguebitur aut si commissum relictum est, cessat delatio. his enim prohibetur tacite relinqui, qui palam relictum onente officii sollicitudine, quin immo iussu procuratoris, ut causam ab alio delatam convenienti diligentia instrueres, non ipsum voluntarium delationis munus suscepisse te actorum lectio, quae precibus intexta sunt, manifeste declarat. Eapropte
Abbreviated transcription (Latin):
palatinus ex ac¬
tor accederet aũ
illustriumiurorum apparitor
uagaretur ułmilitaris terror
mterret formidinem aclege
sc̃imus utom̃s memoratintẽ¬
coagant ip̃om sistente disponẽ

Expanded text:
palatinus exactor accederet aut illustrium virorum apparitor vagaretur vel militaris terror inferret formidinem, hac lege sancimus, ut omnis memoratis inteneo agant, illo insistente disp
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus exilio tradatur consi¬
lianis cius simile substinebiti
supplitim si feis auidicecontra
legib in scnptis consentiato ffi¬
tuim uo eius et alii quicirca hec
ꝓp lucrum ꝓprium eiobsecunda.
non solumdampna lesis cõpel¬
lantur restituere. s culpabiliorẽ
eorum legalib supplicus sbrec¬
ti exilio tradentur ¶Suo quis
comprehensorum cminum
latucritaut reliquent ꝓuntiaz
illam in qua criminateliquid ⁊
ibemus legittmis edi actis a
cognoscaturqḋ inaliampuin
psona deget.Ille uero qui publi¬
cas susccp̾it lictas piculo suo et
offitii sui comprehendere huius¬
moĩctad iudicem prouuntictn¬
mittere in qua peccauit suppliti¬
is legitimis subitiendum.
¶Siuero qui publicameplaz¬

Expanded text:
exilio tradetur, et consiliarius eius simile sustinebit supplicium, si factis a iudice contraria legibus in scriptis consentiat, officium vero eius et alii, qui circa haec propter lucrum proprium ei obsecundant, non solum damna laesis compellentur restituere, sed culpabiliores eorum legalibus suppliciis subiecti exilio tradentur. Caput V Si vero quis comprehensorum criminum latuerit aut reliquerit provinciam illam in qua crimina deliquit, iubemus legitimis edictis a iucognoscatur quod in aliam provincpersona degit, illum vero qui publicas susceperit litteras periculo suo et officii sui comprehendere huiusmodi et ad iudicem provinciae transmittere, in qua peccavit, suppliciis legitimis subiciendum. Si vero qui publicam epis
Abbreviated transcription (Latin):
tunc autem illa procedant incaq̃
ꝑcriminali quolibet mo.aut incã¬
ccitm mitti concedimus. au aui
accoem trabi concedimus deꝓpͥi
monastenis aut assisteris. ¶Si¬

Expanded text:
tunc autem illa procedant in ea qpro criminali quolibet modo aut in carcerem mitti concedimus aut a viractionem trahi concedimus de propriis monasteriis aut asceteriis.
Abbreviated transcription (French):
tarum quam.⁊palatinorum sco¬
laet prouintiarum iudicibo ⁊ of¬
ficus corum scicntib qd si negle¬
ruit huius moi alicuius delic̾ti.
et nomniab eustodiernt ꝯcxili¬
umet proscuptõem sostinebũt.
rlm scissimos epos utpuidentie
corum traoitepsone immõastũ

Expanded text:
palatinorum schola et provinciarum iudicibus et officiis eorum, scientibus quod si neglexerint huiusmodi alicuius delicti et non omnia haec custodierint, et exilium et proscriptionem sustinebunt. rum sanctissimos episcopos, ut providentia eorum traditae
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem diuidi piculo sicut p̃¬
dicimus tam comitis priuata
moi quedam in ferre supplicia
p que articulidissoluunturq
menbrorumdissolutio gramior
cutnusq manus. abscisidem ꝓp
qdiubemus siquid talc aliquid
delinquaturxñ leges mortemd¬
linquentibo in ferunt secunduz
legum ututem substinceurpcas

Expanded text:
ordinem dividi, periculo sicut diximus tam comitis privataruiusmodi quaedam inferri supplicis per quae articuli dissolvuntur, quia membrorum dissolutio gravior est utriusque manus abscisione. Piubemus, si quidem tale aliquid delinquatur unde leges mortem delinquentibus inferunt, secundum legum virtutem sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
sunt locis uatores. aut ioculitas.⁊¬
utlationum expulsores Siuco
contigent neccitate fatientesiue
magios militum sincdices d̾sti¬
nait ꝑnram uissioem in aliis loci:
tuncfien locisnatores ab seentes.
et hoc secundum nr̃am pccptõem¬
¶ Nulliucro liceat cunlit aut mi¬
litmr indicicirenur ꝑuntiam si¬
ne causa neccia. ¶Siuo aliqua

Expanded text:
 loci servatores aut biocolytas aut latronum expulsores. Si vero contigerit necessitate faciente sive magistros militum sive duces destinari per nostram iussionem in aliis locis, tunc fieri loci servatorem absentis, et hoc secundum nostram praeceptionem. Nulli vero liceat civili aut militari iudici circuire provinciam sine causa ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siionz  descendentes niasce¬
dentes inuenianturet ascencen¬
tes consenẜint facto.iu bemus
contemptum ⁊ dcuuditium cõ¬
dempaturct nia lex tns grediatũ
S et ministros talis solutois
nuptiarum aut quihuius iroĩ
incta instrumenta composiuit
corpalibo penis subici ubemu
incrilium destinan. suio biiq¬

Expanded text:
 descendentes neque ascendentes inveniantur, vel ascendentes consenserunt facto, iubemus contemptum et dei iudicium contemnatur et nostra lex transgrediatur. Sed et ministros talis solutionis nuptiarum aut qui huiusmodi incesta instrumenta composuerint corporalibus poenis subici iubemus et in exilium destinari. Si
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quiauo et biuius  modu nio¬
tatem induisis locis nre rcipub¬
licc cognonimus ad mitti.quia
creditor cs filios debitorum pre¬
sumunt retincreautimpignus
aut in ẜuile ministium autcon¬
dictoem hoc mois omnibophib¬
mus.utsiquis huius aliquidi
deliquentnonsolum debito cad¬
dat. s tam quam aliam quanti¬
tatem ad dicatdandam eiquir
retentus cab eo aut parentibur
cius et postħ ctiam corpora libo
penis ip̃m subdi aloci uidiceq
psonam libam pro debito p̾sũp¬
sit retinere aut locare aut pigro

Expanded text:
Quia vero et huiusmodi iniquitatem in diversis locis nostrae reipublicae cognovimus admitti, quia creditores filios debitorum praesumunt retinere aut in pignus aut in servile ministerium aut conductionem, hoc modis omnibmus, ut si quis huiusmodi aliquid deliquerit, non solum debito cadat, sed tantam aliam quantitatem adiciat dandam ei, qui retentus est ab eo aut parentibus eius; et post hoc etiam corporalibus poenis ipsum subdi a loci iudice, quia personam liberam pro debito praesumpserit retinere aut locare aut pigno
Abbreviated transcription (Latin):
uoptem tciam monastio ingro
muttiturdan Sirio descendentes
n fucunt.s. iscententes inueniat̃
ñ con senticures buius moĩmni¬
quitati quatuor untias eos scõm
leges duusas aecipcieocto uero.
uncias dan monasteno inquoĩ¬
cluditurbuius moĩmulier ¶Si
uo n descendentes n ascentrres¬

Expanded text:
o mittitur dari. Si vero descendentes non fuerint, sed ascendentes inveniantur non consentientes huiusmodi inquitati, quattuor uncias eos secundum leges divisas accipere, octo vero uncias dari monasterio in quo includitur huiusmodi mulier. Si vero neque descendentes neque ascende
Abbreviated transcription (Latin):
din cam. s legitama uir⁊ ĩꝯpetẽ¬
tib eisrebpcede. ¶Siuicro crim
sitqd in feitur mulicri inquone
sedare  fideuissoremiuratoriam
cautocm fatiat. deobsuator iudi¬
tu. ¶Siuo grauissimum inucĩ¬
acurcrmem in quo accusatu
inmonastium aut assistenum
mitaturaut mulienb tradatũ
ꝑ quas pot publice et liberecusto¬
dirdonec ea ciuus manifestetur

Expanded text:
diri eam, sed legitima in competendiri eam, sed legitima in competentibus ei rebus procedere. Si vero crimen sit quod infertur mulieri, in quo se dare fideiussorem. iuratoriam cautionem faciat de observatione iudicii. Si vero gravissimum inveniatur crimen in quo accusatur, in monasterium aut in asceterium mittatur, aut mulieribus tradatur, per quas potest pudice et libere custodiri donec causa eius manifestetur
Abbreviated transcription (Latin):
rare. ¶Et illud uo puidimus
pro subicctorum utilititecorni¬
gereut si quamuliereditunstr¬
mento consentiat ꝓprio uiroaũ
scrbat ⁊ppriam substantiam aỹ
sc ip̃am obligatamfatiat iubemꝰ
nullatenus huius moĩuale ant
tenere siue semlsu multociens
huius moi aliquid peadem re
fiat siue prina tum sinc publicsi
sit debicum sitace acsineq serp¬
tum ectnisi manifeste probetur
quia pecuncimpropria ipius i¬
muliens utilitatem expensestĩt.
¶Recc̃ariumuo c̃dimus ⁊ illõ
competentiad iutorio emendaẽ
ut nullamulier de qualib re ĩcly¬
suum aut ꝓse aut ꝓquam uolu¬
eritpsonam legittime respodeat
et transigat rem. ¶ Siuoiudra
sitaut naprincipio coniuncta¬
iuiro liceat similit et mulieri aut
obedientes autem eis impredcis
ciusis spoliatos cingulo penis:
subiciet inccilium destinan. ¶si
uo mulierp̃t legittimam. ad mo¬
nitoem uoliut instituere aliquer
qui pro ea respondeat. aut litigac
addicta sit. necsic incluoi aucusto¬

Expanded text:
VIII Et illud vero praevidimus pro subiectorum utilitate corrigere, ut si qua mulier crediti instrumento consentiat proprio viro aut scribat et propriam substantiam aut se ipsam obligatam faciat, iubemus nullatenus huiusmodi valere aut tenere, sive semel sive multotiens huiusmodi aliquid pro eadem, re fiat, sive privatum sive publicum sit debitum, sed ita esse ac si neque scriptum esset: nisi manifeste probetur quia pecuniae in propria ipsius mulieris utilitate expensae sunt.essarium vero credimus et illud competenti adiutorio emendare, ut nulla mulier de qualibet re inclusuum aut per se aut per quam voluerit personam legitime respondeat et transigat rem. Si vero vidua sit aut non a principio viro coniuncta, liceat similiter mulieri aut edientes autem eis in praedictis causis spoliatos cingulo poenis subici et in exilium destinari. Si vero mulier post legitimam admonitionem noluerit instituere aliquem, qui pro ea respondeat, aut litigans addicta sit, nec sic includi aut custo
Abbreviated transcription (Latin):
infem quas constantinus diuc
memoriedisposuit. ⁊ illis similib̾
subitiendis penis qui medu mi
instri buius moumpio cumini
fcisunt. de substantia uo. ad ultu
sub secũta sunt residuam uocius
substantiam siquidem sint asceu¬
dentes  aut descendentes usq ad
iubemus adultam uo mulierem
competentibo uulibr subactam
inmonastio mittiet si quidemint
bicuium itcipecam uirsuus uo¬
lsuc potestatemdamus cibocfaco
et copulari cinullum picłin ethoc¬

Expanded text:
i, quas Constantinus divae memoriae disposuit; et illis similibus subiciendis poenis, qui medii aut ministri huiusmodi impio crimini facti sunt. De substantia vero adulteri, subsecuta sunt; residuam vero eius substantiam, si quidem sint ascendentes aut descendentes usque ad haec iubemus. Adulteram vero mulierem competentibus vulneribus subactam in monasterio mitti. Et si quidem intra biennium recipere eam vir suus voluerit, potestatem ei damus hoc facere et copulari ei, nullum pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓplucrum hiius ꝑsonam non
comprchendar. autcompreher¬
dens non transmittatetboc age
conuinciturspoliatus cingło
mus obẜuan. ab ommiadmist̃¬
tocut sicontigitinscriptis nr̃am
iussionem fic̾n ad aliquenoice
et intea iste quiescat. ab admini¬
strationemis quip̾t illum sus¬
scepit dignicatem accipieteam
ctinsimiet. Et siquidem priuaa¬
modum ad cum promenutit
inscriptis ussio publicum res
sioSiuo et p̾cepta cuiuislib iudi¬
cis sit apriusquam insinuentur
huit precipicntem. aut ad que
pecpta facta sunt contigent re¬
moin decingulo et sic qui factu
fiut uidex hoc suscipiat etcrigit
silegittimefacta sint. ¶Siuo co¬

Expanded text:
lucrum huiusmodi personam non comprehendat aut comprehendens non transmittat, et hoc agens convincatur, spoliatus cingulo mus observari ab omni administratione, ut si contigerit in scriptis nostram iussionem fieri ad aliquem iudicem, et interea iste quiescat ab administratione, is qui post illum susceperit dignitatem accipiat eam et insinuet. Et si quidem privamodum ad eum promeruit in scriptis iussio publicum respSi vero et praecepta cuiuslibet iudicii sint, et prius quam insinuentur haec, aut praecipientem aut ad quem praecepta facta, sunt contigerit removeri de cingulo, et sic qui factus fuerit iudex haec suscipiat et exigat, si legitime facta sint; si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio piculo has discutiant et
legittimum fincmcis imponãt¬
tiarum uidices moxrqui futura
sunt cingula suscipe sinepsentes
siuc absentes sintcautelamim¬
pendere tam prefccture quam ni
largitionib et comittipͥuataru
proinferendis  peccuniis unicu¬
iq predc̃arum dignicatum cum
etsi non caucanttam quam fati¬
crites cautlamita ibemus cos
et corum offitia subiaccre pretcis

Expanded text:
utiant et legitimum finem eis inponantciarum iudices mox quod futuri sunt cingula suscipere, sive praesentes sive absentes sint, cautelam impendere tam praefecturae quam nostris largitionibus et comiti privatarum pro inferendis pecuniis unicuique praedictarum dignitatum, cum etsi non caveant, tamquam facientes cautelam ita iubemus eos et eorum of
Abbreviated transcription (Latin):
quidam prouintiarum uidices
itamiqr agunt occasione lucioꝵ
ut n testamenta concedant fac̃e.
nfacta insinuare.neq nuptias
aliquos facere autsup nuptialib̾
donationib monumta compoẽ
re n defunctorum corpora sepul¬
ture tradi.n rerum descriptione
concedunt ficri.aut aliud quid
huius moĩ agi. antergestis añ
extestimonisꝓptea in telicinu
omnib iuditibꝰ tam cuulib ꝙͣ
militarib et eorum offitiis aut
alii cuilibi tale aliquid psume.
¶Suio quidam huins molo
dibilem itminquolibet loco no¬
stit itipublice presumpẜitage
aut ministrare ei qui ħ p̾sumpꝰse¬
rt facert. Iubenius huiusmoi et
extracingulum factus mnexiliũ
destinan.et desubstantia eorum
eueniens dispendium lesis ĩdu¬
plum restituinon sublatocisnz
alio quidem erlegibo ad uitorio.
omnemucro ce damus licetiaz
locorum scissimis ep̃is et prima¬
cib cuutatum huius moĩ p̃sup¬
ciones prohiberectstudere ut hec
omnia sine im pedimentoꝰ sine

Expanded text:
quidam provinciarum iudices ita inique agunt occasione lucrorum, ut neque testamenta concedant facere neque facta insinuare, neque nuptias aliquos facere aut super nuptialibus donationibus monumenta componere, neque defunctorum corpora sepulturae tradi neque rerum descriptionem concedant fieri aut aliud quid huiusmodi agi aut ex gestis aut ex testimoniis. Propterea interdicimus omnibus iudicibus tam civilibus quam militaribus et eorum officiis aut alio cuilibet tale aliquid praesumere. Si vero quidam huiusmodi odibilem rem in quolibet loco nostrae rei publicae praesumpserit agere aut ministrare ei qui haec praesumpserit facere, iubemus huiusmodi extra cingulum factos in exilium destinari, et de substantia eorum eveniens dispendium laesis in duplum restitui, non sublato eis neque alio quod est ex legibus adiutorio. Omnem vero damus licentiam locorum sanctissimis episcopis et primatibus civitatum huiusmodi praesumptiones prohibere, et studere ut haec omnia sine impedimento et sine
Abbreviated transcription (Latin):
uidices quam competentes cis
dispendio grauarinros subiectos.
In ucro consuctudines nomin&̃
autquertrtquas forsitam aliqui
predictorum impprium lucrum
in uste.ad inuenciunt malecn
⁊ suctudinc confinanturscientib̾
omnib p̾d̾cis iundicib cuulibus
et militanb qd sialiquid pret b̾
dens propria substantiaccilio sb
spositionis cautclam iubemusp
loca epos etprouintiarum rectore
et cos qui cuntates hĩtant nullu
ec presentem nram dispositocm
suscipe iccolitam iut latronum.¬

Expanded text:
iudices quam competentes eis dispendio gravare nostros subiectos, neque vero consuetudines nominare aut quaerere, quas forsitan aliqui praedecessorum in proprium lucrum iniuste adinvenerunt: male enim suetudine confirmantur. Scientibus omnibus praedictis iudicibus civilibus et militaribus, quod si aliquid praeter haec dens propria substantia exilio suspositionis cautelam iubemus, per loca episcopos et provinciarum rectores et eos qui civitates habitant nullum contra praesentem nostram dispositionem suscipere biocolytam aut latronum
Abbreviated transcription (Latin):
hãt aut ascecentes consccusint
buius mõi iniquitatiomnem.
cius sb̃stantiam acciꝑ moasteĩ¬
um illiconsuandam ut ponis
casus upo pacta dotalib illataĩ
stuceret inqua euitent causas c¬
numatumus ex quib solumre¬
pudia possunt transmiccant in
io aut amulicrtaubemus p̾tilla
cãs nullo mo repudia ficn. aut
ꝑconsensumnuptias so luicto
cedere in ucem celicti GSiu̾o pret̾
anob diffinitas cãs psumpsent
aliquis soluort matumonium

Expanded text:
at, aut ascendentes consenserint huiusmodi iniquitati, omnem eius substantiam accipere monasterium illi conservandam, ut per omnes casus viro pacta dotalibus illata istudent, in qua evidenter causas enumeravimus ex quibus solum repudia possunt transmitti aut a viro aut a muliere, iubemus praeter illas causas nullo modo repudia fieri, aut per consensum nuptias solvi et concedere invicem delictis. Si vero praeter a nobis definitas causas praesumpserint aliqui solvere m
Abbreviated transcription (Latin):
psecutores. omiocium nullum
iudicum ciuilium militarium
consticutum prountia hr̃e locis¬
uatorem concedimus precipuc
quidem inbemus ꝓuntianim ir¬
it debentem quer autgubnan ad
piuntia aliquem descinari. ¶ Si
uo opus fint tasmita. iliquos i

Expanded text:
secutorem; omnino enim nullum iudicum civilium et militarium constitutum in provincia habere loci servatorem concedimus. Praecipue quidem iubemus provinciarum rere debente quaeri aut gubernari ad provincias aliquem destinari. Si vero opus fuerit transmitti aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
um ualere iubemus. s cum quib
delinquere presumpẜit. et siprĩ
pfugit.at tam licentiam dam̃r
omni iudiciet comprhendecu
et posttrormenta ulamis suppli¬
tus subicere nulla a lia crcusati¬
oncant probatoc fatiente⁊ mu
liciem castigatam etotrusam ĩ¬

Expanded text:
um valere iubemus, sed et eum qui hoc delinquere praesumpsit, etsi prius perfugit, attamen licentiam damus omni iudici et comprehendere eum et post tormenta ultimis suppliciis subicere, nulla alia excusatione aut probatione faciente; et mulierem castigatam et detonsam
Abbreviated transcription (Latin):
aut alia quelibet crimina imp¬
untis committi.Iubemus ꝓ¬
uintiarum iudices ommiaẜm
leges iundicart et pecantes ttre
et nonalios proaliis aut exqb̾
natisunt uicis quicrmina pre¬
sumpserint.alium proalio cõp̃¬
bendercaut dampnum corum
infereuiciss: nz pignoratices
facere ꝑ peccantem.aut crimis
iudicatam proprii luciicausaz
infentaut oclinquentium res
proprium lucrum facerenos eĩ
reos quidem exlegib penas sub¬
stinere uolumus dampna uero
subicctis niis autlucrum exh
idicib autcorum hominibo
siue offitialib fieri nullatenus

Expanded text:
aut alia quaelibet crimina in provinciis committi, iubemus provinciarum iudices omnia secundum leges vindicare, et peccantes tenere, et non alios pro aliis, aut ex quibus nati sunt vicis qui crimina praesumpserunt alium pro alio comprehendere, aut damnum eorum inferre vicis sed neque pignerationes facere propter peccantem, aut criminis vindictam proprii lucri causa inferre aut delinquentium res proprium lucrum facere. Nos enim reos quidem ex legibus poenas sustinere volumus, damna vero subiectis nostris aut lucrum ex hoc iudicibus aut eorum hominibus sive
Abbreviated transcription (Latin):
prouintiis creditis locis ẜuatore
tmitte inquan libercicatemsso¬
p̃fecturc inhos diuina et inmeso¬
potamia ersinccc̾itas nocauit m
allis locis tempore erpeditionis
pronutrmentis eius destinato
et becquidem pnram uissicema
bus insup ubemus ut neq ma¬
gistumilitumn duces impum.¬

Expanded text:
iis loci servatores emittere in qualibet civitate. Sopraefecturae in Osroena et in Mesopotamia, et si necessitas vocaverit, in aliis locis tempore expeditionis pro nutrimentis eius destinatos, et hoc quidem per nostram iussionem. His insuper iubemus, ut neque magistri militum neque duces i
Abbreviated transcription (Latin):
forte. accusatum transmitatur.
tunc iubemus et prouintialcoffi¬
tium o bedireciquemad modu
cnimphibemus loci ẜuatores fi
ita omncpiculum iubemus hrc
iudices prouintiarum et corum
offitium utet sollicitudicm fati¬
anttampublicarum cractõnũ
quam locorum quictem. ccutoĩs
iniustitia et lesiosuspendaturan
quibouo prouuntie autiudices
aut erccutores suntfiscalium et
opus buintaliqd ad iutorium.
iubemus iudices proniciar ⁊ of¬
fitia corum ec solatium et studi¬
umcis conferre. utetsine impe¬
dimento fiscalium cractio pro¬
çedatctomines quemote fiunt
competentes prouintiarum udi

Expanded text:
forte accusatum transmittatur, tunc iubemus et provinciale officium oboedire ei. Quemadmodum enim prohibemus loci servatores fieri, ita omne periculum iubemus habere iudices provinciarum et eorum officium, ut sollicitudinem faciant tam publicarum exactionum quam locorum quietis, et ut omnis iniustitia et laesio suspendatur. In quibus vero provinciis aut vindices aut ecleptores sunt fiscalium, et opus habuerint aliquod adiutorium, iubemus iudices provinciarum et officia eorum omne solacium et studium eia conferre, ut sine impedimento fiscalium exactio procedat. Et omnes quae motae fuerint competentes pr
Abbreviated transcription (Latin):
constat qĩcxitum uoluntas
defuncti põt hr̃e. ¶Siremsy¬
am legauĩt testator. posteaq
can alienauerit. celsus existi¬
mat.siño. adimendianimo

Expanded text:
constat, quia exitum voluntas defuncti potest habere. Si rem suam legaverit testator posteaque eam alienaverit, Celsus existimat, si non adimendi animo
Abbreviated transcription (Latin):
rinda publica mema dispensara
profitiat indefensauocura pros¬
pitientes nequis adisus com¬
moda ciuitatum quicquam
molinp̃sir in commodi. Sed

Expanded text:
randa publica moenia dispensata proficiat. Indefessa vero cura prospicientes, ne quis adversus commoda civitatum quicquam moliri possit incommodum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicanturinferre. mprtor.
tasingui dieb. aur ete compere¬
titempore .i. priusquam annus
elabarindeorreis consequant
aursi pceptionemiuam acside¬
bitam studionoluint protelae
it qd competenti tpre minmep¬

Expanded text:
digantur inferre. Dat. ta singulis diebus aut certe competempore, id est priusquam annus elabatur, de horreis consequantur: aut si perceptionem suam ac si debitam studio voluerint protelare, id, quod competenti tempore minime p
Abbreviated transcription (Latin):
Olidos uere¬
rum pricipũ
ueneratõne
formatos it
tradi ac susci¬
pi abementi
bodistrahentib iubemus nti
nichilomininorefragationiso¬
naturmont debitiponders sir̃
ꝯspecici probescituris uniuersi
qui aliterfecernt aur leuterin
se ũdicandum. ¶Dem.¬
erstimationesollidi for¬
tetracraturommum queq spe¬
cierum precia decrescere oporte
to commoncat obriuatorum
omium sollidorumun forme
preci postulare.s.capirali sy¬
pplicio pumendo quiucluissa

Expanded text:
olidos veterum principum veneratione formatos ita tradi ac suscipi ab ementibus et distrahentibus iubemus, ut nihil omnino refragationis oriatur, modo ut debiti ponderis sint et speciei probae: scituris universis, qui aliter fecerint, haud leviter in se vindicandum. aestimatione solidi forte tractatur, omnium quoque specierum pretia decrescere oportetto commoneat obryziacorum omnium solidorum uniforme pretium postulare, scilicet capitali supplicio puniendo, qui vel iussa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tracie dioceseos passim ꝯ prosro
ubitu exommimltitudine eligẽ¬
dorum adiutorum tribuatur fai¬
spiciendi. tidemꝙ subseribendi.⁊
uorum quoq qui una cum eotrt¬
tent meadem subsenptione men¬
tione bndanecẽitatem in cumbẽ
siquidaũt sinehacobseruatione

Expanded text:
racicae dioeceseos passim et pro suo libitu ex omni multitudine eligendorum adiutorum tribuatur facinspiciendi itidemque subscribendi, aliorum quoque, qui una cum eo tractant, in eadem subscriptione mentione habenda, necessitatem incumbere. Si quid autem sine hac observatione
Abbreviated transcription (Latin):
Simnucere demeeps iube¬
mus iquacumꝙ iniutia
connumerato sollicitudmnẽ. acti¬
ani subntulpostde põitam subeã¬
dem curam admilitiam aspirare
quatenus int̾priuatos agens oĩ
ꝙmilitar primilliodenidatus
nich nũdiati oms.efraudis ciica
comindandaronia quibꝰ obuori

Expanded text:
icere deinceps iubemus in quacumque militia connumeratio sollicitudinem actuarii subire vel post depositam eandem curam ad militiam adspirare, quatenus inter privatos agens omnique militari privilegio denudatus nihil nundinationis vel fraudis circa commendanda ratiocinia quibus obnoxi
Abbreviated transcription (Latin):
otiẽs indis¬
ceptatõc osti¬
isse confectã
protinurgeatur.in quoalter
pperam fecit debitorem.
E cau amissa secũta¬
sorib. sen appantoribo erposi¬
te rõciniis publicis continẽtur
nusus piniuriam nõpetantũ.

Expanded text:
otiens in disceptatione constiisse confectam protinus urgeatur, in quo alterum perperam fecerit debitorem. Ne casu amissa secussoribus seu apparatioribus expositae ratiociniis publicis continentur, rursus per iniuriam non petantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nsurpantess
nommamag¬
strorumimpy¬
blic magr̃ati¬
onib cellulis¬
qz collectosuncumq discipy¬
los c̃cum ferre consueuerunt
fratus que prohibemusatqr
dampnamus ittrum fortetẽp¬
turmfanne notam subeat. ui
ulicite ur becognoscat. ¶Illo
cadem excere priuatim studia
consucuenint su ip̃is iinmodo.

Expanded text:
surpantes sibi nomina magistrorum in publicis magistrationibus cellulisque collectos undecumque discipulos circumferre consuerunt,adfatus quae prohibemus atque damnamus iterum forte temptur infamiae notam subeat, verum illicite urbe cognoscat. Illos eadem exercere privatim studia consueverunt, si ipsis tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
disscipuluacaremaliunt. quos
nulla hurusmoimonmatione
probibemus. sin aũtercorum
numero fiunt qui uidenturint̾
capirolii audicorium constitu¬
ti iiominib moĩs prinatarũ
edum studia sibiin terdicta c̃ẽ
cognoscantsciumqd̃si aduers
celestia statura facientes fiunt
deprehensinchilpemtus exipis
pruiliisconsequentur quehii¬
doce mirodefemmtur. ¶habeãt
loquentiedoctrina commẽdat
oratores quidemtres numero
turquinqz numerosintsophi¬
ste ⁊gramatici equedecemꝗ in
tiãgloriosam optamus institr¬
iprofundioris quoq scientici
arq doctrinememoratis magi¬
stris  sociamus auetor es unuz
igituradiungi ceteris uolum
quiphilosophiearchanarẽt
duos quoqz quiniris aclegũ
uoluntates pandanturitaun
signari faciat masnblimitas.
nequiddiscipulisibimicem
quorũdã aut m̃ tes astudio lraꝵ

Expanded text:
discipulis vacare maluerint, quos nulla huiusmodi interminatione prohibemus. Sin autem ex eorum numero fuerint, qui videntur intra Capitolii auditorium constituti, ii omnibus modis privatarum aedium studia sibi interdicta esse cognoscant scituri, quod, si adversum caelestia statuta facientes fuerint deprehensi, nihil penitus ex illis privilegiis consequentur, merito deferuntur. Habeat loquentiae doctrina commendat, oratores quidem tres numero,tur, quinque numero sint sophistae et grammatici aeque decem. Et tiam gloriosam optamus institui, profundioris quoque scientiae atque doctrinae memoratis magistris sociamus auctores. Unum igitur adiungi ceteris volumus, qui philosophiae arcana rimetur, duo quoque , qui iuris ac legum voluntates pandant, ita utata adsignari faciat tua sublimitas, ne discipuli sibi invicem quorundam aut mentes a studio litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
titur stipulatio inomib. s ⁊
siquis stipuleturalii cum eis
inteet placuit. stiplone uale
nam⁊ sus qui pupillitutela
ammnistrare ceꝑat concessit
admistratõemo tutorisuo
scipulatus ẽrempupilu sa¬

Expanded text:
titur stipulatio. Sed si quis stipuletur alii, cum eius interesset, placuit stipulationem valere. nam si is qui pupilli tutelam administrare coeperat, cessit administratione contutori suo et stipulatus est, rem pupilli sa
Abbreviated transcription (Latin):
ãticcene ciiratis precidendi uł
quolibz molapsas tñsferrendili¬
centiam sibinier deneganda. s ⁊
nec alitoreunamcupressim aliis
plantatis excidere sibilice contẽ¬
dat aenesolauoantiquitus ei cõ¬
cesso  priuan  pommnaindeaturp

Expanded text:
civitatis praecidendi vel quolibet modo lapsas transferendi licentiam sibimet denegandam. Sed nec alytarcha unam cupressum aliis plantatis excidere sibi licere contendat. Ac ne solacio antiquitus ei concesso privari per omnia videatur
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. Panrõe ⁊ sincpos neptisq sit
ex filio⁊ exnepote auoꝓnepos p¬
sui locum succedẽ ꝯueniens eẽ
usum ẽ. ñ icapita. s istirpes br¬
midia brditatis hat.⁊ ex alto fi¬
loduoplesq nepotes extanti¬
altam dimidiam. ⁊tsiexduob
filiis nepotes. neptesue extat.s.
tres auq̃tuoradunuz aũaddu¬
os dimidia psꝑtinet adtres auii
ad q̃tuoralta dimidia. ¶Cũ at¬

Expanded text:
 ratione et si nepos neptisue sit ex filio et ex nepote pronepos psui locum succedere, conueniens esse uisum est non in capita, sed in stirpes hermidiam hereditatis habeat et ex altero filio duo pluresve nepotes alteram dimidiam. item si ex duobus filiis nepotes extant et tres aut quattuor, ad unum aut duos dimidia pars pertinet, ad tres vel ad quattuor altera dimidia. Cum a
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃tqͣm deserennt ellectos urd¬
ces biemni transeattempus
mus. aliis omnb qre deappel¬
lationis ctaminib priscisdic¬
rasunt legibz ⁊ mnobiniegumi

Expanded text:
am deseruerint electos iudices biennii transeat tempus, mus, aliis omnibus, quae de appellationis certaminibus priscis dicta sunt legibus et a nobis i
Abbreviated transcription (Latin):
m̾cede ꝓope consticuta dubi¬
uni no ẽ quinlocatio ⁊ odutõ
sit. ¶Conductor aũt omnia
sccundum legem conductõ¬
ius facere d. et siquidinlege
autiument mercedem. aut
dedit. aut ꝓmisit ab eo custo¬
diatalis desideratur qualem
diligentissimus pater fa. sui
reb adhiberet quam si p̾stitꝰ
remamiserit. derestituendae¬
a non tenebitur. ¶Mortuo¬
aũt conductore intratpra cõ¬
ductioms hr̃s eius eodemi
nire in condutione suscedit.

Expanded text:
mercede pro opera constituta, dubium non est quin locatio et conductio sit. Conductor omnia secundum legem conductionis facere debet et, si quid in lege aut iumenti mercedem aut dedit aut promisit, ab eo custodia talis desideratur qualem diligentissimus paterfamilias suis rebus adhibet. quam si praestiterit rem amiserit, de restituenda ea non tenebitur. Mortuo conductore intra tempora conductionis heres eius eodem iure in conductionem succedit.
Abbreviated transcription (Latin):
optionem sededent. legitti¬
ma cmñ cutela pent. Cẽte.au¬
temnõ pereunt. s pupuli
pupille capitis diminutõ
ii minima sitomnes tuter¬
finito eo deponunt tute¬
iam. ¶Desinunt aut ee tu¬
tores quiul remouentur a
tucela obid qd suspecti insi
sunt. uleriustacã sese ercus¬

Expanded text:
ederit, legitima tantum tutela perit, ceterae non pereunt. sed pupilli et pupillae capitis deminutio, licet minima sit, omnes tutefinito eo, deponunt tutelam. Desinunt autem esse tutores, qui vel removentur a tutela ob id quod suspecti visi sunt, vel ex iusta causa sese excu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis spe opportet fidemiocatio¬
nis infringi prescram eum tm
iamtempis excontractu dcessise
proponas. Imperator

Expanded text:
menti specie oportet fidem locationis infringi, praesertim cum tantum iam temporis ex contractu decessisse proponas Imp. Leo
Abbreviated transcription (Latin):
berauentꝯ in hoc cauacto ꝓpo¬
nitur. At siquis ẜuoouitium
fecent. ulpugno eum pcussit
qua dominus quisq est exti¬
mationem inuine fien. S ex
dominorum psonaq ipisi¬
ꝓprietas ant meini e magis
meuio ininriafi intelligitm.
silibohomin quitibi bonafi¬
de ẜuit inuina fea fit. nulla ti¬
biactiodabitur. S suo nom¬
liam tuam punitus sit tucẽ
competit tibi imuriarumac¬
tio ⁊ demergo e⁊ inseruo alic
ciens admittatur inurianĩ

Expanded text:
et in hunc casum actio proponitur. at si quis servo convicium fecerit vel pugno eum percusserit, qua dominus quisque est aestimationem iniuriae fieri, sed ex dominorum persona, qprietas Maevii est, magis Maevio iniuria fieri intellegitur. Sed si libero, qui tibi bona fide servit, iniuria facta sit, nulla tibi actio dabitur, sed suo nomliam tuam pulsatus sit, tunc enim competit et tibi iniuriarum actiotiens admittatur iniuriarum
Abbreviated transcription (Latin):
quam gcixbpi .n. appellant
⁊. duit. sicut in lege acquiliar
cipitur.al iniquitas.⁊ inius¬
cant. Cum enum pretorulu
dex.nõuire contra quem pro¬
nuntiat iniuriam quiodẽp¬
aaut comittitur ñ solumcu
famiam alicuius libelluzau
carmen. scripsent ulcõposuc¬
nt. edident doloue malo fec¬
it. quo quid eorum fieret. sũ
temptata eẽ dicetim: Et dẽiq
aliis plurb mois admitti
inunam manifestum ẽst.

Expanded text:
quam Graeci ὕβριν appellant; dicunt, sicut in lege Aquilia cipitur; alias iniquitas et iniuscant. cum enim praetor vel iudex non iure contra quem pronuntiat, iniuriam accepautem committitur non solum, cum famiam alicuius libellum aut carmen scripserit, composuerit, ediderit, dolove malo fecerit quo quid eorum fieret; sive tentata esse dicetur: et denique aliis pluribus modis admitti iniuriam manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
retersollempnes ⁊cano¬
nicas pensitationes mi¬
ta a proumntialib indignissiẽ
postulaturaboffitialibꝰ ꝯscolã¬
sticis nõmoinciuirarib singy
es ỹ mansionibꝰ dumipis qa
nimalibꝰ corundemalimonie
sñ pretioministrentin prom̃t¬
ales itaꝙ cuncti udices tue¬
anturnecinurrias iuitas trã¬

Expanded text:
eter sollemnes et canonicas pensitationes multa a provincialibus indignissime postulantur ab officialibus et scholasticis non modo in civitatibus singulis, sed et mansionibus, dum ipsis et animalibus eorundem alimoniae sine pretio ministrantur. Provinciales itaque cuncti iudices tueantur nec iniurias inultas tra
Abbreviated transcription (Latin):
tiociens compuisori
arguitur inde predã¬
tione conuctus ⁊ noncon¬
sultaclementiam a penami
subeat legib competentem

Expanded text:
tiens conpulsor arguitur in depraedatione convictus, non consulta clementia nostra poenam subeat legibus conpetentem
Abbreviated transcription (Latin):
patus. tunc bii quidem qui
potestate eius cadere noni
possunt. sui uins fuint.
¶Cum autez is qui obali¬
quod maleficium in in sulã
deportatur cuitatem amit¬
tit. Squitur. ut quicomoi

Expanded text:
patris, tunc hi, quia in potestatem eius cadere non possunt, sui iuris fiunt. Cum autem is, qui ob aliquod maleficium in insulam deportatur, civitatem amittit, sequitur ut, quia eo
Abbreviated transcription (Latin):
beant quam debeatis debitõ
ꝑquoobliganturnametco¬
rum obligatio accessioc prir¬
cipalis obligationis nec plr
iaccessionecẽpocquam in
principalure atexdiuso. uti
ne promittere potest contra
ueronon potest.nonsolum
cnim in quantitate. sctiam

Expanded text:
beant, quam debet is pro quo obligantur: nam eorum obligatio accessio est principalis obligationis nec plus in accessione esse potest quam in principali re. at ex diverso, ut ne promittere potest: contra vero non potest. non solum enim in quantitate, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
intempore minus et plus un¬
celligitur plus enim est stati
aliquiddare minus est post
tempus dare. ¶ Siquidaut
fideussor ꝓ reosoluent eius it

Expanded text:
in tempore minus et plus intellegitur. plus est enim statim aliquid dare, minus est post tempus dare. Si quid autem fideiussor pro reo solverit, eius
Abbreviated transcription (Latin):
tenus  abhinusmoĩprimiliis ꝗ⁊
excusationib summoueanrur
uromnes spes.innonarias eursi¬
rationes ⁊debitas atq integra
inpruate.⁊ q̃rũ collonũ excusa

Expanded text:
tenus ab huiusmodi privilegiis et excusationibus submoveantur, ut omnes species annonarias, cursitationes etiam debitas atque integram i privatae et quarum collationum excusa
Abbreviated transcription (Latin):
Alatinos qui auud illustͥ
commitererum puaraꝵ
cum public̾lris destinanturad
commoniuonem uidic̃quosa
dequorum nominib sitemerer¬
iatifiunt ad sublimitatem tuã
refem pordinanos iudices opõ¬
rebir urmeos seuerissime iundi¬
cetur. Impr.

Expanded text:
alatinos, qui a viro illustri comite rerum privatarum cum publicis litteris destinantur ad commonitionem iudicis, de quorum nominibus, si temere versati fuerint, ad sublimitatem tuam referri per ordinarios iudices oportebit, ut in eos severissime vindicetur. Dat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta nõpurdicaturaquacumq gc¬
neralitate pragmatica nͭ ãganãs
ułpanganas sui parauedos ulla
eis. implissime preceptionis im¬
ponatanctas sordidis quoqr m¬
mimib excoctione caicis ⁊supi¬
del grauamine eos libamus don

Expanded text:
aeiudicatura quacumque generalitate pragmatica. Nec angarias vel parangarias sive paraveredos ulla eis amplissimae praeceptionis imponat auctoritas. Sordidis quoque muneribus, excoctione calcis et superindicti gravamine eos liberamus Domus
Abbreviated transcription (Latin):
Ostre serenitati
sollicitudo itrre¬
dus iniugilat
subicctorum nͨ
cessamus inqre
res appetimusnt quietem alii
preparemus.un adumisoru
utilitates ptinort respeximus
tissimi questoris ad iitores. n
paliam cuiuslibet militie arit
dignitatis  autoffituꝑsonam
culuscumq uidici confectam
aquolibet suscipi cognitore ciu
magnificurin questoris an no¬
tatio subiccta non fint qua con¬
tincaturet interquos et adquẽ
urdicem uł ꝑ quam fucrit di¬
iectapsonã quatenus omipt¬
bac ambiguitatem sumotam
nulla ciulibet excusationis re

Expanded text:
ostrae serenitatis sollicitudo remediis invigilat subiectorum, nec cessamus inquirere, res adpetimus, ut quietem aliis praeparemus. Vnde ad universorum utilitatem pertinere perspeximus,nifici quaestoris adiutores neque per aliam cuiuslibet militiae aut dignitatis aut officii personam cuicumque iudici confectam a quolibet suscipi cognitore, cui magnifici viri quaestoris adnotatio subiecta non fuerit, qua contineatur et inter quos et ad quem iudicem vel per quam fuerit directa personam, quatenus omni posthac ambiguitate submota nulla cuilibet e
Abbreviated transcription (Latin):
marent se audiuisse dicentẽ
aliquem reliquere sebona cr
dus ⁊mutus miles testin face
possunt. Sz actenus hulis ap̾¬
cipalib cõsticutoib cocedut

Expanded text:
ment se audisse dicentem aliquem, relinquere se bona cutus et surdus miles testamentum facere potest. Sed hactenus hoc illis a principalibus constitutionibus co
Abbreviated transcription (Latin):
alienainit. auferre liccat s ca¬
lis contracus. quiait̾ uet̾e
dubitabaturtaqribodam lo¬
catiacta quibdam uencliti¬
o existimabat lex cenoniara
iatae que emphiteosecs cc̃¬
tus ppriam statuit cẽ natur¬
ram nrad locationem n ad
uenditõem inclinantem s i
sins pictionib fulciendam
et siquidem aliquid pactu

Expanded text:
 auferre liceat. sed talis contractus quia inter veteres dubitabatur et a quibusdam locatio, a quibusdam venditio existimabatur: lex Zenoniana lata est, quae emphyteuseos contractui propriam statuit naturam neque ad locationem neque ad venditionem inclinantem, sed suis pactionibus fulciendam, et si quidem aliquid pactum
Abbreviated transcription (Latin):
dominum sup hoc redoũda¬
re piculum. Sinautptieula¬
nsa demphitcocicarum hi¬
mõidampnum uenie quo
ut is exauro suo certiponde¬
ns certeq forme. anulos cifa¬

Expanded text:
dominum super hoc redundare periculum, sin particularis, ad emphyteuticarium huiusmodi damnum venire. quo ut is ex auro suo certi ponderis certaeque formae anulos ei fa
Abbreviated transcription (Latin):
patronorum.ac¬
cepta est ꝯalia tr¬
tel quect ipale¬
gittima uocatur.nam siqui
filium aut filiam nepotem
aut neptem exfilio ⁊ deĩcers
impuberes emancipaituc
gittimus. corum tutorent.
latur nam si pare
filium ul filiam¬
ulnepotemulneptem ulde¬
inceps impuberes manu¬
miscrit. legittima naciscitu
corum tutclam.Quodefuc¬
to siliben uirlis sexus ci cxi¬
tant fidutian: tutores filio

Expanded text:
patronorum recepta est et alia tutela, quae et ipsa legitima vocatur. nam si quis filium aut filiam, nepotem aut neptem ex filio, et deinceps, impuberes emancipaverit, legitimus eorum tutor eritlatur. nam si parens filium vel filiam, nepotem vel neptem, et deinceps, impuberes manumiserit, legitimam nanciscitur eorum tutelam: quo defuncto, si liberi virilis sexus extant, fiduciarii tutores filio
Abbreviated transcription (Latin):
bentur mscrimis memorienum¬
qu ammminus eẽ quam quatu¬
orsuprascriptiaũt memoriales
nuuo mõduplicifungantur off¬
nonee geminis cartis  irepserinti
urnõoceupentur pluramunumi
secommodacollatimnlq reliꝗs¬
memorie dispõitionum epi¬
scolarum ⁊libelloru statutis iar
connumatus abhachaclucesue¬
rit subtͣctus ab eo quicumq urpe¬
proximidiffinitam sacreq cõstiri¬
ciomidic memorie⁊ theodosii q
ualentimam principum inserrã
qntiratem desunctihrdes ulsucc̃o¬
res ulliberi eius sen c̃ditores quii
fenus cum mortuo prostatutilo¬
coei acquirendum contraxernt
rogariua sibiseruatauiben aurul
agnatisencognatinohrditatiss
tioneretractanda senuolanda

Expanded text:
bentur in scrinio memoriae, numquam minus esse quam quattuor. Supra scripti autem memoriales nullo modo duplici fungantur officio nec geminis chartis inrepserint, ut non occupentur plura in unum se commoda collaturi nihilque relimemoriae dispositionum epistularum et libellorum, statutis iam connumeratus ab hac luce fuerit subtractus, ab eo, quicumque utpoproximi definitam sacraeque constitutioni divae memoriae Theodosii et Valentiniani principum insertam quantitatem defuncti heredes vel successores vel liberi eius seu creditores, qui fenus cum mortuo pro statuti loco ei adquirendo contraxerint, rogativa sibi servata, liberi autem vel agnati seu cognati non hereditatis sed tione retractanda seu violanda,
Abbreviated transcription (Latin):
rentib prc̃poni prccipinius qro¬
ium sub potate fut qui defunctr̃
alias nias leges patrbꝰ nonac¬
quinintur:.nam musui harum re¬
nim que debentacquin. aut suaĩ
nras debus leges parentib cust¬
odimus sic tamen nt siquam bo¬
nim descendentium filios relinq̃¬
itm moricontigent illius filios
autfilias aut alios descendentes
impropriparentis loco succede
siuc subpotate defimeti siue suci
potestatis inuenianturtantam
dcbrditate morientis accipientẽ
ptem quanticumq sint ꝙ tami
corum pares si uucret habiuiss
quam successionem instupemi
uocauit antiquitus. in hocenumi
ordincgradum quennon uolu¬
mus s cum filus et filiab expre¬
mortuo filio. aut filia nepotes ro¬
canscimus.Nulla in troducenda
differentia suic masculi  finc femi¬
nc sint ⁊siuc et masculorum ꝓle¬
scu feminarum descendant. sicsx

Expanded text:
 praeponi praecipimus, quorum sub potestate fuit qui defunctus alias nostras leges patribus non adquiruntur. Nam in usu earum rerum, qui debet adquiri aut servari, nostras de his leges parentibus custodimus, sic tamen ut si quem horum descendentium filios relinquentem mori contigerit, illius filios aut filias aut alias descendentes in proprii parentis loco succedere, sive sub potestate defuncti sive suae potestatis inveniantur, tantam de hereditate morientis accipientes partem, quanticumque sint, quantam eorum parens si viveret habuisset: quam successionem in stirpes vocavit antiquitas. In hoc enim ordine gradum quaeri non volumus, sed cum filiis et filiabus ex praemortuo filio aut filia nepotes vocari sancimus, nulla. introducenda differentia sive masculi seu feminae sint, et sive ex masculorum seu feminarum prole descendant, sive
Abbreviated transcription (Latin):
nim numcium uti⁊ aseendentũ
et fratium singulicqualem beat
portionem. nullumusum exfili¬
orum aut filiarum portionem ĩ
hoccasu ualente pr̃c sibipenitus
uendicar qm prohacusus por¬
tioncbrditatis uis et sccundu
proprictatem ꝑpresentem dei¬
ne siue masculi fiunt qui aheit¬
ditatem uocantur.et sic p ma¬
sculisiuc ꝑfemincpsonam co¬
pulanturetsiuc suc potestatis se

Expanded text:
m numerum, uti et ascendentium et fratrum singuli aequalem habeant portionem. Nullum usum ex filiorum aut filiarum portione in hoc casu valente patre sibi penitus vindicare, quoniam pro hac usus portione hereditatis ius et secundum proprietatem per praesentem dedinae seu masculi fuerint qui ad hereditatem vocantur, et sive per masculi seu per feminae personam cop