comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deuiq ea que mea sunt cogitat: quȩ
mea sunt in pectore suo uoluit. Tecũ
epulatur: & mecũ pascitur. A te panem
accipit.i me pecuniã. Tecum bibit. & in
dicit meus es: qr ea quȩ corporis sunt con¬
cupiscis. In illuis adolescentulȩ amore
te mͥ uendidisti: in illius concubitu me¬
retricis p̃eium ꝓ te adinuimeraus. Sentt
auaricia: & dicit. Argentũ & aurum qđ
habes seruitutis tuȩ p̃cium ẽ: possessio
quã tenes uiris tui emptio: uenditio
libertatis ẽ. Wenit luxuria: & dicit
meus eᷤ Unius diei conuiuiũ: p̃cuun
tue uitȩ ẽ. Ille sumptus epularũ tui ca¬
pitis lictatio. tu ẽ sũma ꝯtractꝰ. &. qd peiꝰ ẽ.
carne ẽptꝰ es: uilior cibo es tuo. Preciosior
est unius diei mensa tua: quã totus tem¬
poris uita. Inter calices te redemi: uiter
epulas ac quisiui. Uenit ambitio & diẽ:
ideo potestatẽ in te contuli: ut mee te
subicerẽ potestat: An ignoras ipsi dño

Expanded text:
denique ea quae mea sunt cogitat, quae denique ea quae mea sunt cogitat, quae mea sunt, in pectore suo uoluit. tecum epulatur et mecum pascitur, a te panem accipit, a me pecuniam, tecum bibit et mihi dicit: \'meus es, quia ea quae sunt corporis concupiscis. in illius adulescentulae amore te mihi uendidisti, in illius concubitu meretricis pretium pro te adnumeraui\'. uenit auaritia et dicit: \'argentum et aurum quod habes seruitutis tuae pretium est; possessio quam tenes iuris tui emptio, uenditio libertatis tuae est\\ uenit luxuria et dicit: \'meus es. unius diei conuiuium pretium tuae uitae est; ille sumptus epularum tui capitis licitatio, tui est summa contractus et, quod peius est, caro emptus es, uilior cibo es tuo; pretiosior est unius diei mensa tua quam totius temporis uita. inter calices te redemi, inter epulas adquisiui\'. uenit ambitio et dicitideo potestatem m m contuli, ut meae te subicerem potestati? an ignoras ipsi domino
Abbreviated transcription (Latin):
nobis patrẽ & sufficit nobis. Numquid
hac uoce utit᷑ auidus pecunȩ: honoris:
potestatis: Multis ñ est satis dm̃ seire:
& quidem plurib. Tanti ppłi. tautȩ na¬
tiones. tanti diuites. pauꝑtatẽ putant
dño seruire: & qui supra om̃s ẽ. illis
exiguus & angustus ẽ. Illis ñ ẽ satis
cłi filius: in quo sunt omĩa. Deniq ille
diues in euuangłio eiu dictum ẽ. si ius
ꝑfectus eẽ. uade uende omĩa que habes
& da pauꝑib: dm̃ sibi  sufficere uidica¬
uit. Deniq & contristatus ẽ: quasi qđ
plus eẽt relinquere. & iuberet᷑ qđ minus
eẽt eligere. Ille gͦ dicit tiuis sum: qui dicẽ
potest. Ecce omĩa reliquimꝰ & secuti sumus
te. Apłorum ttaq uox ista ẽ: nec ominum
tamen apłotum. Nam & uidas apłs fuit:
& in comuiuio xp̃i int̾ apłos recumbelat.
Dicebat & ipse tius sum: s uoce ñ corde.
Ueuit & introiuit in eũ sathanas: & ce¬
pit dicere. Non ẽ tius iħu̾s meus est.

Expanded text:
nobis patrem, et sufficit nobis. numquid nobis patrem, et sufficit nobis. numquid hac uoce utitur auidus pecuniae honoris potestatis ? multis non est satis deum scire, et quidem pluribus. tanti populi, tantae nationes, tanti diuites paupertatem putant domino seruire et qui supra omnes est, illis exiguus et angustus est, illis non est satis dei filius in quo sunt omnia. denique ille diues in euangelio, cui dictum est: si uis perfectus esse, uende omnia quae habes et da pauperibus, deum sibi non sufficere iudicauit. denique et contristatus est, quasi quod plus esset relinquere iuberetur, quod minus esset eligere. ille ergo dicit: \'tuus sum\', qui dicere potest: ecce omnia r eliquimus et secuti sumus te. Apostolorum itaque uox ista est, nec omnium tamen apostolorum; nam et ludas apostolus fuit et in conuiuio Christi inter apostolos recumbebat. dicebat et ipse: tuus sum\', sed uoce, non corde. uenit et introiuit in eum satanas et coepit dicere: \'non est tuus, Iesu, sed meus est.
Abbreviated transcription (Latin):
& quid acceꝑimus. Non enĩ potest plene
quis untelligere qusd acceꝑit: nisi memi¬
nerit ante qͥd fuerit. Non gͦ obliiuscam᷑
quia dñs iħs agnus di. inundi hostia.
soluit nos grauiũ nexib delictorum:
quib pharao ille tet̾rimus ñ unius
eg ypti s scli istus princeps. iuinculo
seruitii grauis uos tenebat asstrictos.
Non obluuscamur in et̃num: utt cũ uene¬
rimus in illam uerã t̾ram repmissionis
ubi ẽ regio uuoꝵ : meminerimꝰ quanta
ꝑpessi in hoc simus scło: quib tandem
ereptimalis: & agamus grãs eripienti
nos dño ihu. qui ꝑturbatorẽ omnium
fecit ẽẽ captiuũ. Sequitur uersus. ui.
Tius sum ego saluum me fac dñe qm̃ u
stificatioues tuas exquisuii. Facilis uox
& cõmunis uidet᷑. s paucorũ ẽ. Satis raru̾
ẽ enĩ qui potest dicere do: tius sum. Ille
enĩ dieit. Qui adhere t̃ deo totis sensib
qui aluid cogitare ñ nouit. Ille hac
uoce utitur. qui potest dicere: osteude

Expanded text:
et quid acceperimus\'. non enim potest plene et quid acceperimus\'. non enim potest plene quis intellegere quid acceperit, nisi meminerit ante quid fuerit. Non ergo obliuiscamur, quia dominus Iesus, agnus dei, mundi hostia, soluit nos grauium nexibus delictorum, quibus Pharao ille taeterrimus, non unius Aegypti, sed saeculi istius princeps, uinculo seruitii grauis nos tenebat adstrictos. non obliuiscamur in aeternum, ut, cum uenerimus in illam uere terram repromissionis, ubi est regio uiuorum, meminerimus quanta perpessi in hoc simus saeculo, quibus tandem erepti malis, et agamus gratias eripienti nos domino Iesu, qui perturbatorem omnium fecit esse captiuum. Sequitur uersus sextus: tuus sum ego, s alu a me, domine, qustificationes tuas exquisiui . facilis uox et communis uidetur, sed paucorum est. satis rarus est enim qui potest dicere deo: \'tuus sum\'. ille enim dicit, qui adhaeret deo totis sensibus, qui aliud cogitare non noueric. ille hac uoce utitur, qui potest dicere: ostende
Abbreviated transcription (Latin):
centiam reseruantẽ: euuis officiis infor¬
matum se eẽ cognosceret. ut maturiorẽ re¬
gere posset etatem. Monet si quidem etiã¬
etiã ipsalex. ut his qui nobis aliquando
ꝓfuerint. nequaquã eẽ debeamus ingra-¬
ti. Nam sicut habemꝰ in ueteri testam̃to
pascha celebratum ẽ in egẏpti finib :
cum adhuc sub rege phara one postri pa-¬
tres nr̃i deplorarent misere seruitittis
iniuriã. & postea liberati. rursus in terra
repmissionis pascha celebrarunt. Su ꝑuis
ad cõmonionẽ. poste rius ad recordati¬
onem. Si quis gͦ introget hebreum. qua
ratione ui egẏpto pascha celebratum ẽ:
respondebit. Quia regi pharaoni adhuc
seruititis uinculo obuoxii tenebamur.
Ille agnus patrũ ppłm liberauit: ille ag¬
nus uocauit adlibertatẽ : ille agnus
maris ꝓfũda solidauit: ut egyptũ tran¬
sire possemus. Quotiens gͦ pascha celebra¬
mus : meminisse debemus ueteris serui¬
tittis & noue liber tatis: quid fuerimus

Expanded text:
centiam reseruantem, cuius officiis inforcentiam reseruantem, cuius officiis informatum se esse cognosceret, ut maturiorem regere posset aetatem. Monet siquidem etiam ipsa lex, ut his, qui nobis aliquando profuerint, nequaquam esse debeamus ingrati. nam sicut habemus in ueteri testamento, pascha celebratum est in Aegypti finibus, cum adhuc sub rege Pharao positi patres nostri deplorarent miserae seruitutis iniuriam, et postea liberati rursus in terra repromissionis pascha celebrarunt, superius ad commonitionem, posterius ad recordationem. si quis ergo interogat Hebraeum, qua ratione in Aegypto celebratum est, respondebit: \'quia regi Pharao adhuc seruitutis uinculo obnoxii tenebamur, ille agnus patrum populum liberauit, ille agnus uocauit ad libertatem, ille agnus maris profunda solidauit, ut Aegyptum transire possemus. quotiens ergo pascha celebramus, meminisse debemus ueteris seruitutis et nouae libertatis, quid fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
innobis: si apłicis eseis iaturitas. iñtis
nr̃e thoros animȩ robusta solidauerit:
si frequenti meclitatione memoria tenax
p̃ceptorum cęlestiũ parata ad tempus exẽ¬
pla deꝓiserit. nulla temptationũ nos¬
poterit ꝑturbare congressio. Sequitur
ꝑueniamus etatẽ. In lege aut̃ mandata
sunt iustificationis testimonia: usticiȩ
p̃cepta. Uiuificamur gͦ uilege: uude &¬
apłsait. Lex aũt ñ ẽ ex fide : s qui facit
illam iuuet in ea. S ꝙ idem supra ait:
qm̃ in lege nemo uistificatur: intelligis
utiq qr iuistifiattio legis spẽs ẽ & unago:
ñ ueritas. Scdm ueritatẽ gͦ ad ꝑfectio¬
nem: nemo ustificatur in lege. Sed̾m
legis iusticationib iuuelit. Uidebat
aũt fulgorem euuangłii: quasi memor
ueteris disciplinȩ. Legi tam quã pedagogo
ittili: grãm seruabat. Considera aliquem
excedentem ex ephebis. in duttiis & hono¬
rib constitutũ: ped agogo suo honorifi¬

Expanded text:
in nobis, si apostolicis escis maturitas nostrae in nobis, si apostolicis escis maturitas nostrae mentis toros, animae robusta solidauerit, si frequenti meditatione memoria tenax praeceptorum caelestium parata ad tempus exempla deprompserit, nulla temptationum poterit nos perturbare congressio. Sequitur quandam ueniamus aetatem. in lege autem mandata sunt, iustificationes, testimonia, iustitiae, praecepta; uiuificamur ergo in lege, unde apostolus ait: lex autem non est ex fide, sed qui facit illam uiuet in ea. sed quia idem supra ait: quoniam in lege nemo iustificatur, intellegis utique quia iustificatio legis species est et imago, non ueritas. secundum ueritatem ergo et perfectionem nemo iustificatur in lege, secundum legis iustificatione uiuebat, uidebat autem fulgorem euangelii, quasi memor ueteris disciplinae legi tamquam paedagogo utili gratiam reseruabat. considera aliquem excedentem ex ephebis in diuitiis et honoribus constitutum paedagogo suo honorifi
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm pia fraude quesiuit. Quid gͥ aliud
melius diceret sc̃s ioseph quã iftud ad
dñm: nisi qr lex tua meditatio mea ẽ.
tunc forsitan ꝑissem in humilitate mea:
nentis urgeret᷑ exitĩ: dixisse diabolũ.
Dic quia ñ a dño locitus es quȩ dixisti:
& omniũ uite mentes affectusq muta¬
bo. ut qui inuiriã indignantur ab solu¬
tionem conferant. S ille gratius uidi¬
cauit ꝓ ueritate supplieiũ: quã ꝑ adula¬
tione beneficium. Quod itiq ñ feciss:
nisi meditatione legis fuisset exercita¬
tus. Sit nobis gͦ eotidiana lectio pro
exerettio: ut quȩ legimus meditemur
imitari. In hac de sudemus uirtutum
palestra: ut eum merebͣuerut tempta¬
menta: ñ tamquã in exereitatos. non
camquã ex ꝑtes ciborum sp̃aliũ. ut
attenuatos ieiunio lectionis. tẽptatio¬
num tempus inueniat. Quod si athle¬
tieis epulis pastam animã nr̃am potue¬
rit inuenure: si sit euuangłieus sucus

Expanded text:
fratrem pia fraude quaesiuit. quid igitur aliud fratrem pia fraude quaesiuit. quid igitur aliud melius diceret sanctus Ioseph quam istud ad dominum: nisi quia lextua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea? nentis urgeretur exitii, dixisse diabolum: \'die quia non a domino locutus es quae dixisti, et omnium in te mentes affectusque mutabo, ut, qui indignantur iniuriam, absolutionem conferant\'. sed ille gratius iudicauit pro ueritate supplicium quam pro adulatione beneficium. quod utique non fecisset, nisi meditatione legis fuisset exercitatus. Sit nobis ergo cotidiana lectio pro exercitio, ut quae legimus meditemur imitari. in hac desudemus uirtutum palaestra, ut, cum increpuerint temptamenta, non tamquam inexercitatos, non tamquam expertes ciborum spiritalium et adtenuatos ieiunio lectionis temptationum tempus inueniat. quodsi athleticis epulis pastam animam nostram potuerit inuenire, si sit euangelicus sucus
Abbreviated transcription (Latin):
pleret : si recusaret incideret offensam:
nexum calumpnie ñ euaderet. Deniq
trusus in carcerem. & iinocens inter
noxios exstimatus: ab eo amplius ee¬
pit urgeri eus fidem suã cum ꝑieulis
p̃stitisset. S qr contumeliȩ iurum
frangere nequiuerunt: mutata ẽ tẽp¬
tatio longe asꝑior. sp̃e ꝑsperorum.
Plurios enĩ supplantauerunt scdȩ
res: quos supplicia acerba ñ fregerant.
Producitur e carcere nutu regio:
int̃precaiur sominiũ: eligit᷑ it honore
p̃stantior ẽẽt omnib egꝰ ptiis: regi
sȩcds. esurientib ppłis alimenta diuidẽt.
Obiciuitt᷑ ei fr̃s̃: qui eũ ad seruitittis inui¬
riam ñ fr̃no amore uendiderant. ut ł eon¬
tumelie & appetite salutis dolore temp¬
tatus excuteret germanitatis affectum.
S uir ustus oblitus ẽ contumeliam.ͥ eu¬
mulauit grãm: eo se magis frẽm uoluit
exhibere. quo fratres ipse ñ fuisset exꝑtꝰ.
Teniq hoc munere & patrẽ recepit: et

Expanded text:
pleret, si recusaret, incideret offensam, pleret, si recusaret, incideret offensam, nexum calumniae non euaderet. denique trusus in carcerem et innocens inter noxios aestimatus ab eo amplius coepit urgeri, cui fidem suam cum periculis praestitisset. sed quia contumeliae uirum frangere nequiuerunt, mutata est temptatio, longe asperior specie prosperorum; plurimos enim subplantauemnt secundae res, quos supplicia acerba non fregerant. producitur e carcere nutu regio, interpretatur somnium, eligitur ut honore praestantior esset omnibus Aegyptiis, regi secundus esurientibus populis alimenta diuideret. obiciuntur ei fratres, qui eum ad seruitutis iniuriam non fraterno amore uendiderant, ut uel contumeliae et adpetitae salutis dolore temptatus excuteret germanitatis affectum. sed uir iustus oblitus est contumeliam, cumulauit gratiam; eo se magis fratrem uoluit exhibere quo fratres ipse non fuisset expertus. denique hoc munere et patrem recepit et
Abbreviated transcription (Latin):
nisi meditatus in lege. grauiora p̾sentib
futura supplicia. credidisset. Quanta sẽs
ioseph ꝑtulit :̃ quã acerba: quã dura. Pri¬
mo fr̃m odia :̃ degeneris seruitutis erum¬
nas: parentib defraudatus. ablegatus
exilio. negotiatoꝵ uernula. & egyptii
ignobilis ule mancipum. Quȩ potuit
nobilis ꝓsapiȩ puero grauior ẽẽ temptatio:
quã ut tanto familiȩ splendore deiectus
seruiret apud egyptios: Est consolabilis
seruitus: seriure uel uistis: equitate dñi.
leuatur inuiria seruitutis. Tanto gͥ ge¬
uere deiectus satis gratũ habebat: si
ministro regio suũ obsequiũ ꝓbaretur.
Hec hoc quidem satis fuit: ad tẽptationis
acerbitatẽ. Nedit adu̾sarus ad suas ar¬
tes: notasq uires suas omni fraude cõ¬
mouet: ut ꝑ mulierẽ laqueos inoxie
necteret conscientiȩ. Coneitauit meũ
libidiuis stimulis irxorẽ dñi sui. que
adultermos a seruulo coneubitus fla¬
gitaret: it si adquiesceret crimen un¬

Expanded text:
nisi meditatus in lege grauiora praesentibus nisi meditatus in lege grauiora praesentibus futura supplicia credidisset. Quanta sanctus Ioseph pertulit, quam acerba, quam dura! primum fratrum odia, degeneris seruitutis aerumnas, parentibus defraudatus, ablegatus exilio, negotiatorum uernula et Aegyptii ignobilis uile mancipium. quae potuit nobilis prosapiae puero grauior esse temptatio, quam ut tanto familiae splendore deiectus seruiret apud Aegyptios? est consolabilis seraitus seruire uel iustis; aequitate domini leuatur iniuria seruitutis. tanto igitur genere deiectus satis gratum habebat, si ministro regio suum obsequium probaretur. ne hoc quidem satis fuit ad temptationis acerbitatem. redit aduersarius ad suas artes notasque uires suas omni fraude commouit, ut per mulierem laqueos innoxiae necteret conscientiae. concitauit in eum libidinis stimulis uxorem domini sui, quae adulterinos a seruulo concubitus flagitaret, ut, si adquiesceret, crimen im
Abbreviated transcription (Latin):
uib tantis ꝑire ñ potuit. Deniq eũ ami¬
carissimo filios. quasi is cui meditatio eo¬
tidiana eẽt inlege diuna ait. Nudus
exiui de utero matris meȩ: nudus ibo.
Dñs dedit: dñs abstulit: sicut dño pla¬
cuit ita factum ẽ: sit nomen diũ bene¬
dictum. Efusus etiã corporis totius ulee¬
rib. cum tẽptaretur uroris alloquiis: eũ
meminisset adam sic ẽẽ deiectum. dum
ꝓpriȩ credit uxori. respondit. Sieut una
ex insipientib mulierib locitta e̾. Qđ si
illami quasi sapientẽ uoluisset audire: ip¬
se sapiens ñ fuisset. Temꝑtatus etiam ad¬
uersis alloquuis amicorũ. cum fide sta¬
bilis immobilis ꝙ pacientiȩ p̃mia meru¬
isset a dũo: ñue dicebat. nisi qr lex tua
meditatio iea ẽ. tunc forte ꝑissem in
humilitate mea: Quã grate hoc dicit:
hodie qui in martirio flagella sustuuit:
eculeo & ungulis. plumbo. laminis ar¬
dentib gladio cõꝑbatus. Potuit enĩ ꝑire:

Expanded text:
nibus tantis perire non potuit. denique cum aminibus tantis perire non potuit. denique cum amicarissimos filios, quasi is, cui meditatio cotidiana esset in lege diuina, ait: nudus exiui de uentre matris meae, nudus ibo eo. dominus dedit, dominus abstulit; sicut domino placuit, ita factum edictum . Perfusus etiam corporis totius ulceribus, cum tentaretur uxoris alloquiis, qui meminisset Adam sic esse dejectum, dum propriae credidit uxori, respondit: Sicut una ex insipientibus mulieribus locuta es . Quod si illam quasi sapientem voluisset audire, ipse sapiens non fuisset. Tentatus etiam diversis alloquiis amicorum , cum fidei stabilis, immobilisque patientiae praemia meruisset a Domino, nonne dicebat: Nisi quia Lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea? Quam grate hoc dicit hodie qui in martyrio plurima flagella sustinuit eculeo et ungulis, plumbo, lamminis ardentibus, gladio conprobatus! potuit enim perire,
Abbreviated transcription (Latin):
mus.: s ei qui dixit. mͥ undictam ego
retribuam. causam undictȩ integrã
reseruemus. Cedimus aerias potestates:
si nosipsos castigare nouerimus. Castiga¬
bat carnẽ suam paulus. ut adu̾sarios uer¬
beraret. & seruititti redigaebat corpus suũ
ut dñaret᷑ in imicis. Exerceamus gͥ in de¬
fesso meditationis usu: exerceamus cer¬
tamen. ut simus certamini semꝑ parati:
& cum frequentior adu̾sarii ictus ingru¬
erit. nunc in opia: nune rapina. nunc orbtta¬
te: nune corporis egritudine. nunc merore
animi: nunc t̃rore mortis. & acerbitate
penarum: dicat unusquisq nr̃m qui potu¬
erit sustinere ac ꝑpeti. Nisi qr lex tua me¬
ditatio mea ẽ: tunc forte ꝑissem in humi-¬
litate mea. Quanta simul coaceruata sunt:
ut in illa afflictione iob sc̃s ꝑirit. S quia
patriarcharum morib informatus: ora¬
culorumq cęlestiũ & naturalis legis erat
institutione formatus: ideo urtemptatio¬

Expanded text:
mus, sed ei, qui dixit: mihi uindictam, ego mus, sed ei, qui dixit: mihi uindictam, ego retribuam, causam uindictae integram reseruemus. caedimus aerias potestates, si nos ipsos castigare nouerimus. castigabat carnem suam Paulus, ut aduersarios uerberaret, et seruituti redigebat corpus suum, ut dominaretur inimicis. exerceamur igitur indefesso meditationis usu, exerceamur ante certamen, ut simus certamini semper parati, et cum frequentior aduersarii ictus ingruerit nunc inopia nunc rapina nunc orbitate nunc corporis aegritudine nunc maerore animi nunc terrore mortis et acerbitate poenarum, dicat unusquisque nostrum qui potuerit sustinere ac perpeti: . nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea. Quanta simul coaceruata sunt, ut illa adflictione Iob sanctus periret! sed quia patriarcharum moribus informatus oraculorumque caelestium et naturalis legis erat institutione formatus, ideo in temptatio
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ. s etiã afflictionis: hoc ẽ ñ seinꝑ uo¬
luntaria: s quȩ etiã ex necessitate susci
pitur. quando aliqua afflictione tempta¬
mur. Alioquin nemo ꝑit inhumilitate.
quȩ magis seruare consueuit. Ergo quan¬
do in afflictionis tẽpore sumus. & quati¬
mur adu̾sis: meditatio nobis in lege
sit: ne imparatos ꝓcella temptationis af-¬
fligat. Achleta nisi exerettio palestre priꝰ
fuerit assue factus: ñ audet subire cer¬
tamen. Ungamur gͥ oleo lectionis nr̃ȩ
mentis lacertos: sit nobis tota die ae noc¬
te exercitii usus in quadã cȩlestiũ scrip¬
turarum palestra: artusq animorum
nr̃oꝵ salubri sp̃alium ferculorũ esea
confirinet: ut cũ adu̾sarius assistere
ceꝑit & puluere nos suȩ tẽptationis asꝑ¬
serit: stemus iuntrepidi: nitamur ñ in¬
incertum. nec ut aera cedentes. Meluis
ꝑeutimus uerberati. si ꝑ cutienti maxillã
alterã p̃beamus. si uindictã ñ requira¬

Expanded text:
tis est, sed est etiam adflictionis, hoc est non semper uotis est, sed est etiam adflictionis, hoc est non semper uoluntaria, sed quae etiam ex nepitur, quando aliqua afflictione tentamur. Alioquin nemo perit in humilitate, quae magis servare consuevit. Ergo quando in afflictionis tempore sumus, et quatimur adversis, meditatio nobis in lege sit; ne imparatos procella tentationis affligat. Athleta nisi 1123 exercitio palaestrae prius fuerit assuefactus, non audet subire certamen. Ungamus igitur oleo lectionis nostrae mentis lacertos. Sit nobis tota die ac nocte exercitii usus in quadam coelestium Scripturarum palaestra, artusque animorum nostrorum salubris spiritalium ferculorum esca confirmet; ut cum adversarius assistere coeperit, et pulvere nos suae tentationis asperserit, stemus intrepidi, nitamur nincertum nec ut aera caedentes. melius percutimus uerberati, si percutienti maxillam alteram praebeamus, si uindictam non requira
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Cum aũt tradiderit regnũ deo
& patri: tunc eruit subiecta ouinia ei.
qui sibi unuiersa subiecit acquireus
onniũ fidem. ꝑ uingentti passionẽ. Sub¬
iectio gͥ mentiũ. facit sedulam seruitutẽ.
Ergo cum onĩs erediderint in dñm
ih̾m. tunc uinuersa do seruient: ut sit
cd̃s omĩa in omnib hune aũt ñ omnes
serui dĩ. qr pleriq serui peccati. Quienĩ
ĩ uult eum aliis consortiũ habere dñatꝰ.
ermanet gͦ dies: inmittabilis. Potuit¬
dicere ꝑmanebit: s ꝓpħis fittura ꝓ p̃sen¬
tib p̃sto eẽ. uidentur in spũ. Sequitur
uersus. iuii. Hisi quia lex tua medita¬
do mea ẽ. tunc forsitan ꝑissem in humi¬
ltate mea. Lucebit ꝓpħa ut dies: eu
meditatio lex erat etenĩ oleum lumi¬
lis accipiebat ex lege. Deniq ne corpore
mortis lux diei posit extuigui: ambulabat ĩlege.:& ĩo abula¬
bat in lumine. Alioquin ꝑissem unquit. iu
humilitate mea. Humilitas ñ semꝑ uirtu¬

Expanded text:
mus; cum autem tradiderit regnum deo mus; cum autem tradiderit regnum deo et patri, tunc erunt subiecta omnia ei qui sibi uniuersa subiecit, adquirens omnium fidem per. unigeniti passionem. subiectio igitur mentium facit sedulam seruitutem. ergo cum omnes crediderint in dominum Iesum, tunc uniuersa deo seruient, ut sit deus omnia et in omnibus. nunc autem non omnes serui dei, quia plerique serui peccati; qui enim non uult cum aliis consortium habere dominatus; permanet ergo dies dicere, permanebit: sed prophetis futura pro praesentibus praesto esse videntur in spiritu. 28. Sequitur uersus quartus: nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea. lucebat propheta ut dies, cui meditatio lex erat; etenim oleum luminis accipiebat ex lege. denique ne corpore mortis lux diei posset extingui, ambulabat in lege et ideo ambulabat in lumine. alioquin perissem, inquit, in humilitate mea. humilitas non semper uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
& plenitudo eius Et uere orbis tra¬
rum in eccłia :̃ in qua ñ uideus tantum¬
modo aut grecus: ñ barbarus. aut scita:
ñ sernus aut liber. s om̃s in xp̃o unum
sumus. Sol omĩb fulget: die s omib lu¬
cet. Ieleoq ał disposttione tua ꝑma¬
net cdies. llam uisi ita accipias. quomͦ
ꝑmanet dies: eũ post breue momentũ.
diei se quatur occasus. & fiat noctis sue
late dum lucem habetis hic ẽ dies quem
iudit abraham: dies remissionis peccato¬
rum de quo legis. Hec ẽ dies quam fecit
dĩs: exultemus & letemur in ea. Sunt
gͦ sc̃ĩ quib sol numquã occidit: qr dñs
lux eorum ẽ. Sicut scͥptum ẽ. Et erit
illis dñs lumeu et̾num. Et exp̃ssit eau¬
sam ꝑmanentis diei: atq subtexuit.
ñ erit ampluis: & ñ idigebitur lucer¬
nȩ uel solis lumine: quoniã dñs illumi¬
nabit eos. Qui sint illi supra. ait diceis:
& serui eius seruient ei: hoc ẽ dñi faci¬
ent uoluittate. Nunc enĩ ñ om̃s serui¬

Expanded text:
et plenitudo ejus? Et vere orbis terraet plenitudo ejus? Et vere orbis terrarum in Ecclesia, in qua non Judaeus tantummodo aut Graecus, non Barbarus aut Scytha, non servus aut liber: sed omnes in Christo unum sumus. Sol omnibus fulget, dies omnibus lucet. 26. Ideoque ait: Dispositione tua permanet dies. Nam nisi ita accipias, quomodo permanet dies; cum post breve momentum diei sequatur occasus, et fiat noctis succlate, dum lucem habetis . Hic est dies quem vidit Abraham, dies remissionis peccatorum , de quo legis: Hic est dies quem fecit dominus; exultemus et laetemur in eo. sunt ergo sancti quibus sol numquam occidit, quia dominus lux eorum est, sicut scriptum est: et erit illis dominus lumen aeternum. Et expressit causam permanentis diei atque subtexuit: non erit amplius et non indigebitur lucernae uel solis lumine, quoniam dominus inluminabit eos. qui sint illi, supra ait dicens: et serui eius seruient ei, hoc est: domini facient uoluntatem. nunc enim non omnes serui
Abbreviated transcription (Latin):
& nolisti. Eur relinquetur uobis do¬
mus ur̃a doierta. Cirauit ͥ adl gentes.
Girando aũt girauit sp̃s cł̃i: sn giros
suos conuersus ẽ: ut fieret ds omĩa &
ui omnib. Ideo sẽs celum diectur. quia
uicinior euin elaritas solis semꝑ illustrat
habet splendorẽ suũ domesticum: ut te¬
uebras noctis ũsentiat. Ideo eccłia et
cȩliun dicitur. & mundus: quod scõs
habeat angłis & arehangłis comparan¬
dos: habeat etiã plerosq trenos. Diett᷑
& orbis t̾rarum. qui ẽ fundatus super
maria. & suꝑ flumina p̃paratus. Deniq
quasi orbis t̃raruin dieit ecelia: uolite
aspicere me. qr fusca sum. qr ñ respexit
me sol: eo quod uelut priunis hẏemalib
geluq conttrictam gentilis erroris. con¬
gregationẽ gentuun sol uisticiȩ diu in¬
dignã estrinauerit: quã serena uultus
sui luce lustraret. Nonne tibi uidebat᷑
hyberni rigor temporis: quando notus
erat in uidea tantũmodo ds̃: Nune aũt
plenitudo lueis fulget estiuȩ: quando

Expanded text:
 relinquetur uobis domus uestra deserta. gyrauit igitur se ad gentes, gyrando autem gyrauit spiritus dei et in gyros suos conuersus est, ut fieret deus omnia et in omnibus. ideo sanctus caelum dicitur, quia uicinior eum claritas solis semper inlustrat; habet splendorem suum domesticum, ut tenebras noctis non sentiat. ideo ecclesia et caelum dicitur et mundus, quod habeat sanctos angelis et archangelis conparandos, habeat etiam plerosque terrenos. dicitur et orbis terrarum, qui est fundatus super maria et super flumina praeparatus. denique quasi orbis terrarum dicit ecclesia: nolite aspicere me, quoniam fusca sum, quia non respexit me sol, eo quod uelut pruinis hiemalibus geluque constrictam gentilis erroris congregationem gentium sol iustitiae diu indignam aestimauerit quam serena uultus sui luce lustraret. nonne tibi uidebatur hiberni rigor temporis, quando notus erat in Iudaea tantummodo deus? nunc autem plenitudo lucis fulget aestiuae, quando
Abbreviated transcription (Latin):
significat latine ẽ: uel ut alibi in¬
uenimus uiuo. Conuenit sibi utraq
interp̃tatio. Qui enĩ ẽ. iiiuit: & qui
iuurt ẽ. Deniq gentiles ñ sunt. & ideo
ñ uiuunt. s mortui sunt. Iħe aũt heri¬

Expanded text:
significat Latine \'est\' uel, ut alibi insignificat Latine \'est\' uel, ut alibi inuenimus, \'uiuo\'. conuenit sibi utraque interpretatio; qui enim est, uiuit et qui uiuit, est. denique gentiles non sunt et ideo non uiuunt, sed mortui sunt. Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
scłares: exc̃minatus mundi ittruspͥncepͤ:
iuttoꝵ cursus impletus ẽ. O rationa¬
biliũ equoꝵs grande certamen: o miran¬
dum inisteriũ. Nota intra rotã curre¬
bat. M unpediebat᷑. Nouũ testamentũ
ui ueteri testam̃to erat. Intra illud eur¬
rebat. ꝑ qđ annuntiabat᷑. In quatuor par¬
res ibant rote. & ñ reu̾te bantur retror¬
sum: qr sp̃s uite erat in his qui eur¬
rebaut in quatuor totius mundi par¬
tes. Et sine offensione currebant. qr¬
bona uita equorũ quadrabat. Curre¬
bant gͥ equi: qr ñ dormiebat qui ascen
equos nr̃os. hoc ẽ eorpora ur̃a: s uigilare
debeinus semꝑ: ne dicatur nobis. dormi¬
tauerunt qui ascenderunt equos. Tran¬
seundum ẽ mare impigre. uix transi¬
tur a iugilantib. Si quis aũt dormie¬
rit. transire ñ poterit. s demergetur
ut egyptius: cuiꝰ & auia & corpus in¬
terut. E quũ enĩ & ascensorẽ in mare
piecit: qui non sequebantur legem.

Expanded text:
saeculares, exterminatus mundi istius princeps, saeculares, exterminatus mundi istius princeps, justorum cursus impletus est. O rationabilium equorum grande certamen! o mirandum mysterium! Rota intra rotam currebat, et non impediebatur. Novum Testamentum in veteri Testamento erat, intra illud currebat, per quod annuntiabatur. In quatuor partes ibant rotae, et non revertebantur retrorsum; quia spiritus vitae erat in his, qui currebat in quatuor partes totius mundi: et sine offensione currebat, quia bona equorum vita quadrabat. Currebant igitur equi, quia non dormiebat qui ascendequos nostros, hoc est nostra corpora, sed uigilare semper, ne dicatur nobis: dormitauerunt qui ascenderunt equos. transeundum est hoc mare inpigre. uix transitur a uigilantibus; si quis autem dormierit, transire non poterit, sed demergetur ut Aegyptius, cuius et anima et corpus interiit: equum enim et ascensorem proiecit in mare, qui non sequebantur legem,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia in exitu canitur: in plateis
aĩit cum fiducia agitur. Platee late
sunt. Non gͥ in uiis: s in cordis latitu¬
dine sapien̾tia decantatur. In hoc gͥ
campo interioris hominis ñ in angu¬
stiis m̃tis eurrendũ nobis ẽ: ut con¬
p̃hendamus. Sexiptum est enuim.
Sie currite: ut om̃s comp̃biencdatis. De¬
nq comp̃hendit. qui eucurrit ita: ut
diceret. eur sum consũmaui. Cueurrit
mari equos tuos. turbantes aquas mul¬
tas: eo quod gentiũ ppłos. qui mouent᷑
ut aquȩ multȩ & excitantur ut fluctus
moniis in xp̃m crederent. Et supra
ait. Ascendisti ui equos tuos. E quitatꝰ
tuus sauttas. O bonorũ equoꝵ duo deca¬
iugũ mirabile: quib frena pacis. habe¬
nę sunt caritatis: constricti ut̃ se
concordiȩ iunculis. & uigo fidei sub¬
iecti: quatuor rotis euuanglii miste¬
rium totius orbis finib inuebentes:
bouũ aurigam portãtes dĩ uerbum.
Cuius flagello fugate sunt illecebre

Expanded text:
sapientia in exitu canitur, in plateis sapientia in exitu canitur, in plateis autem cum fiducia agit. plateae latae sunt; non igitur in uiis, sed in cordis latitudine sapientia decantatur. in hoc igitur campo interioris hominis, non in angustiis mentis currendum nobis est, ut conprehendamus; scriptum est enim: sic currite, ut omnes conprehendatis. denique conprehendit, qui ita cucurrit, ut diceret: cursum consummaui; cucurrimari equos tuos, turbontes aquas multas ; eo quod gentium populos, qui moventur ut aquae multae, et excitantur ut fluctus moniis in Christum crederent. Et supra ait: Ascendi in equos tuos: equitatus tuus sanitas . O bonorum equorum duodecajugum mirabile, quibus frena pacis, habenae sunt charitatis! Constricti sunt inter se concordiae vinculis, et jugo fidei subjecti, quatuor rotis Evangelii mysterium totius orbis finibus invehentes, bonum aurigam portantes Dei Verbum, cujus flagello fugatae sunt illecebrae
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ reiissio: ut ñ solum peccata. s
etiã peccandi affectum auferat. Iusticia
remittat iniquitates: fortitudo tuno¬
rem: temꝑantia impuritates: ut uon
solum tẽporalis. s eciã fiat remissio pec¬
catorum. Intret u animã tuã xp̃c. in¬
habitet un tius iħe mentib: ut in tabͣ¬
naculo uirtutis. peccato locus ẽẽ non
possit. Uiiii. Uiam inquit maiula¬
torum tuorũ euturri: eũ dilatasti cor
meũ. Noq enĩ poterat uiã curre̾: si
cor eus coartaret᷑ augustiis. Deniq &
currentib uiã dñi ait apłs. Bilatamini
& uos: & nolite iugũ ducẽ cũ infideli¬
o coruithii: eor nr̃m dilatatũt Ideo et
salomoni dr̃. Latitudo cordis eius: sic̃
hareua maris. Et uide distantiã. ut iua
sit angustior. cor latiꝰ. ut patris. & filii
& sp̃s̃ scĩ sustiueat inansionẽ: ne ueniat
u̾bum dĩ & pulset: & uidens cordis eiꝰ
angustias dedignetur habitare. Deniq

Expanded text:
peccatorum remissio, ut non solum peccata, sed peccatorum remissio, ut non solum peccata, sed etiam peccandi affectum auferat. iustitia remittat iniquitates, fortitudo timorem, temperantia impuritates, ut non solum temporalis, sed etiam perpetua fiat remissio peccatorum. intret in animam tuam Christus, inhabitet in tuis Iesus mentibus, ut in tabernaculo uirtutis peccato locus esse non possit. Uiam. inquit, mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum ; neque enim poterat uiam currere, si cor eius coartaretur angustiis. denique currentibus uiam domini ait apostolus: dilatamini et uos et nolite iugum ducere cum in fidelio Corinthii, cor nostrum dilatatum est . Ideo et de Salomone dicitur: Latitudo cordis ejus, sicut harena maris. et uide distantiam: uia sit angustior, cor latius, ut patris et filii et spiritus sancti susti- neat mansionem, ne ueniat uerbum dei et pulset et uidens cordis eius angustias dedignetur habitare. denique
Abbreviated transcription (Latin):
uia uer̾itatis honor seli: sollicitudo mũ¬
di. Beniq qui uã ueritatis elegit: pari¬
lopost dicit. duerte oculos meos: ne ui¬
deant uanitates. Uanitaᷤ temporaliũ ẽ:
ueritas et̃norum. Si uoluinus gͥ mam
magis quã dõ: & ambulemis ꝑ fidem.
Qui enĩ ꝑfidem ambulat: dõ p̃sens ẽ.
Qui ambulat ꝑ spẽm: ad ẽ selõ: ꝑegrina¬
tur a dño. Sed hic etto confunditur.
Unde refugus abhuꝰmodi uiro: dauid
dicit. Adhesi testimoniis tuis dñe: ne
confundas me. Adhesi testimoniis dñi.
qui eiꝰ mandata ñ respuit: uidicia ñ ob¬
liuisettur. nec uoluptatib sius indul¬
get. Qui adheret diũ testimoniis. re¬
ad pͥora contendit: ut ꝑueniat adbra¬
uium qđ ẽ insigue uictariȩ. Non gͦ
eonfiuidit᷑ quẽ mundi huuus illecebrosa
ñ ceꝑuit. Non confũdit᷑ etiã si erubescen¬
da cõmiserit: qui ueniã poseit a xp̃o
ita ũ confundit᷑  si fuerit ui eo oꝑata

Expanded text:
uia ueritatis honor saeculi, sollicitudo munuia ueritatis honor saeculi, sollicitudo mundi.denique, qui uiam ueritatis elegit, paulo post dicit: auerte oculos meos, ne uideant uanitates. uanitas temporalium est, ueritas aeternorum. si uolumus igitur amagis quam deo et ambulemus per fidem. qui enim per fidem ambulat deo praesens est, qui ambulat per speciem adest saeculo. peregrinatur a domino; sed hic cito confunditur. Unde refugus ab huiusmodi uiro dicit Dauid: adhaesi testimoniis tuis, domine, ne confundas m e. adhaesit testimoniis domini qui eius mandata non respuit, iudicia non obliuiscitur nec uoluptatibus indulget suis. qui adhaeret domini testimoniis, read priora contendit, ut perveniat ad bravium, quod est insigne victoriae. Non ergo confunditur, quem mundi hujus illecebrosa non ceperint: non confunditur, etiamsi erubescenda comita non confunditur, si fuerit in eo operata
Abbreviated transcription (Latin):
serationi datus ẽ: fecit peccare saul. secca¬
uit enĩ ui ipsa misericordia: & ld̃o peccauit
post miscdiam. Consideremus etiã ne et
ipsumn deteriorẽ faciamus: euiꝰ miserem᷑
iiuste. Nerũq enĩ ñ cohereere delui¬
quentes maioris auctoritatis ẽ: quam
si ulciscare. Trad uitt᷑ enĩ ui passiones ig¬
nominie. quicũq aliquid inhonestum
c̃miserunt: nulluuiq eulpe p̃eium fer̃.
cdeniq eos qui cognitorẽ dm̃ suorum see¬
lerum ñ putabant & quasi sine iudice et
siue lege uiuebant: tradidit inquit illos
iquitatis: uiã aũt ueritatis eligere nolu¬
qui eͥrat in doginate. Non potest arrianꝰ
sclãria & materialia coneupiscit: ñ pot̃
dicere qui negotiatur. Non ẽ enĩ uia
ueritatis habendi stidiũ: cupiditas pos¬
sideudi. Quomͦ uia ueritatis: cum ille
diues in selõ. uequeat suas secum trans¬
ferre diuitias. ec ucipiat m̃dico illo
lararo egentior ẽẽ post mortẽ: Honẽ

Expanded text:
serationi donatus est, fecit peccare Saul: peccaserationi donatus est, fecit peccare Saul: peccauit enim in ipsa misericordia et ideo peccauit post misericordiam. 30 Consideremus etiam, ne et ipsum deteriorem faciamus, cuius miseremur iniuste: plerumque enim non cohercere delinquentes maioris austeritatis est quam si ulciscaris. traduntur enim in passiones ignominiae, quicumque aliquid inhonestum commiserint, nullumque culpae pretium ferunt. denique eos, qui cognitorem deum suorum scelerum non putabant et quasi sine iudice et sine lege uiuebant, tradidit, inquit, illos iniquitatis, uiam autem ueritatis eligere noluqui errat in dogmate, non potest Arrianus saecularia et materialia concupiscit, non potest dicere qui negotiatur; non est enim uia ueritatis habendi studium, cupiditas possidendi. quomodo uia ueritatis, cum ille diues in saeculo nequeat secum suas transferre diuitias et incipiat mendico illo Lazaro egentior esse post mortem? non est
Abbreviated transcription (Latin):
tas sit in nobis: s maiorũ post peceata eur¬
rentiũ. sit attrica uestigiis. Meritoq quia
iuiliuis grande acutus ẽ dui serpens. per¬
fectioris medicine remedia deposcit: obse¬
crans ut dñi legcͥtuna mniseratione euret᷑.
Cito enĩ refricatur uulnus qđ sanxtum
medicinȩ lege ñ fuerit: unino etiã seri¬
ore curatione sentit ꝓfectũ. Ideoq si ui¬
rus in utteriora serpit: medicam̃ta foris
apposita ũ sentit. Exigit gͦ medicinȩ ra¬
tio: ut aut sectione. aut ustione ouret᷑.
hisi enĩ putre facta recidantur: aut humor
mutilis decoquitur. frustra medici inanꝰ
adhibentur ad uulnera. Ideoq bonus me¬
dicus huiꝰmodi egrũ legittune dicit ẽẽ
curandũ: ut possit medicina ꝓfice̾. Lege gͦ
miseret᷑. qui cũ iusticia sapientiaq mise¬
retur. ut ea dimittat que seit uire posse
dimitti: ne cum alteruis miseret᷑.se ipsũ
legi faciat obuoxiũ. Agag postquã mi¬

Expanded text:
tas sit in nobis, sed maiorum post peccata curtas sit in nobis, sed maiorum post peccata currentium sit adtrita uestigiis. Meritoque, quia uulnus grande ac uetus est, diu serpens, perfectioris medic-inae remedia deposcit obsecrans, ut domini legitima miseratione curetur. cito enim refricatur uulnus quod sanatum medicinae lege non fuerit, immo etiam seriorem curatio sentit profectum. ideoque si uirus in interiora proserpit, medicamenta foris adposita non sentit. exigit ergo medicinae ratio, ut aut sectione aut adustione curetur. nisi enim putrefacta recidantur aut umor inutilis decoquatur, frustra medicinae manus adhibentur ad uulnera. ideoque bonus medicus huiusmodi aegrum legitime dicit esse curandum, ut possit medicina proficere. lege ergo miseretur, qui cum iustitia sapientiaque miseretur, ut ea dimittat quae scit iure posse dimitti, ne, cum alterius miseretur, se ipsum legi faciat obnoxium. Agag postquam mi
Abbreviated transcription (Latin):
niehil mobile nichil lubricũ: nichil qd̃
iueio sermonis ex ea possit effundi.
Ideoq confirmari petit in u̾bis suis
ꝓpha. ne moueantur pedes eiꝰ: ne effun¬
dantur gressus eus. Quȩ si quis u¬
geat recto corde. ñ patitur: s radicatus
atq fundatus. aduersus om̃s passio¬
num fluctus inmobilis ꝑseuerat. Con¬
firmatus gͥ in u̾bis art. Uiam iniqui¬
tatis amoue a me: & lege tua miserere
mei. Non ãixit amoue me a uia mi¬
quitatis: s uiã iniquitatis amoue a me.
quasi in nobis sit. & ñ nobis in ẽẽ uideat᷑.
Quandui enĩ exercemus aliqͥd iupbũ.
uia iniquitatis interuis manet. & non
recedit a nobis. Ileoq studiose agamꝰ
ut eã a nobis separemus. S ꝙ heredi¬
tariũ iniquitatis glitinũ mentib in¬
hesit humanis: opus ẽ liberantis auxi¬
liũ p̃cari. Et tu dicito. Infelix ego ho¬
mo: quis amouebit a me iiquitatis
iniquitatẽ: eo qđ ñ quasi naturalis iniqui¬

Expanded text:
nihil mobile, nihil lubricum, nihil quod nihil mobile, nihil lubricum, nihil quod uitio sermonis ex ea possit effundi. ideoque confirmari se petit in uerbis suis propheta, ne moueantur pedes eius, ne effundantur gressus eius. quae, si quis recto uigeat corde, non patitur, sed radicatus atque fundatus aduersus omnes passionum fluctus inmobilis perseuerat. Confirmatus igitur in uerbis ait: u i a m i niquitatis a moue a me et lege tu a miserere mei non dixit: \'amoue me a uia iniquitatis\', sed: uiam iniquitatis amoue a me, quasi in nobis sit et nobis inesse uideatur. quamdiu enim exercemus aliquid inprobum, uia iniquitatis interius manet et non recedit a nobis; ideoque studiose agamus, ut eam a nobis separemus. sed quia hereditarium iniquitatis glutinum mentibus inhaesit humanis, opus est liberantis auxilio. precare et tu, dicito: \'infelix ego homo, quis amouebit a me iniquitatis iniquitatem, eo quod non quasi naturalis iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
suo suscipiat: & molli foueat amplexu.
Unde audeo diẽe: quod caro xp̃i. adclina¬
tio sit ecclie. Trabes domoꝵ nr̃arum cedri.
Cedri spẽ: maiorum qui iusti fueriꝰ gła de¬
claratur. Iustus enĩ ut palma florebit. &
sieit cedrus quȩ in libano ẽ multiplicabit᷑.
Sicut enĩ cedrus ñ putreseit. ita nec
maioꝵ glia. ulla uecustate corrumpitur.
Lacunaria nĩa eup̃ssi. Genus hoc arboris
nũquã amncttit iuriditatẽ suam: hẏeme
ꝑusta. atq estate comã pascit: uec diu̾so
colore mutatur. Solam hanc arborẽ: uentꝰ
ñꝗͣ suo honore dispoliat. Sola numquã
ueteri exiitur amictu. aut nouo flore
uestitur. Sic aplica quoq gr̃a ueseit de¬
fectum: & uenustate sui floret. Anima
gͦ eorrũpi nescia: quȩ florentib merttis
uiget: semꝑ uitticiȩ ceterarũq uirtutũ
culmina. pacientię magnanumitate su¬
sbentat. Et ideo ñ defłut neq deficit:
qr nichil in ea rimosum ẽ. ac remissum:

Expanded text:
o suscipiat et molli foueat amplexu. o suscipiat et molli foueat amplexu. unde audeo dicere, quod caro Christi adclinatio sit ecclesiae. Trabes domorum nostrarum cedri. cedri specie maiorum qui iusti fuerunt gloria declaratur: iustus ut palma florebit et sicut cedrus quae in Libano est multiplicabitur. sicut enim cedrus non putrescit, ita nec maiorum gloria ulla uetustate corrumpitur. Lacunaria nostra cypressi. genus hoc arboris numquam amittit uiriditatem suam; hieme perusta atque aestate comam pascit nec diuerso colore mutatur. solam hanc arborem uentus suo numquam honore despoliat, sola numquam ueteri exuitur amictu aut nouo flore uestitur. sic apostolica quoque gratia nescit defectum et uenustate sui floret. anima ergo corrumpi nescit, quae florentibus membris uiget, semper iustitiae ceterarumque uirtutum culmina patienti magnanimitate sustentat et ideo non defluit neque deficit, quia nihil in ea rimosum est ac remissum.
Abbreviated transcription (Latin):
pres taceudo plus p̃licat. Nam qui archi¬
na diuulgat: imii nuit xp̃i decorẽ. Ideo
nenio mnttat margaritas suas porcis: ne
conculcari faciat ornamenta p̃ciosa. Non
gͦ ui tabernaculo loquacis & garruili. qi
in multiloquio peccatũ adiititt᷑. s in
uiri seriz qui sit pareus alloquiz nee ser¬
monis in temꝑans. & u̾borum sobrietate
temulentiã loquacitatis eutans: caput suũ
xp̃c iueliiat. Et merito opacã significat
adelinationẽ: qr in ecclĩa constitutos uir¬
tus obumbrat altissini. Hac umbra dauitd
ꝓtegi postulabat. ue eum ꝑdiem sol ure
nistrat gr̃a. torrida scli huius & mun¬
di estiua fugientib. Opica gͥ adelinatio
xp̃i & ecclĩe: quib dĩ patris et̃na illa re¬
qui es aspirat. In hac gͦ requiescamꝰ umbra.
peccatorũ nrõrum estib fatigati. Si quos
adusĩtt libidohis dñi crux refrigeret:
ui qua reeliiauit se ut nr̃a delicta susciꝑet.
Si quos eulpa lassauit: hos ihe gremio¬

Expanded text:
pres tacendo plus praedicat; nam qui arcapres tacendo plus praedicat; nam qui arcana diuulgat, inminuit Christi decorem. ideo nemo mittat margaritas suas porcis, ne conculcari faciat ornamenta pretiosa. non ergo in tabernaculo loquacis et garruli, quia in multiloquio peccatum admittitur, sed in uiri serii, qui sit parcus alloquii nec sermonis intemperans et uerborum sobrietate temulentiam loquacitatis euitans, caput suum Christus inclinat. Et merito opacam significat adclinationem, quia in ecclesia constitutos uirtus obumbrat altissimi. hac umbra Dauid protegi se postulabat, ne eum per diem sol urernistrat gratia torrida saeculi huius et mundi aestiua fugientibus. opaca igitur adclinatio Christi et ecclesiae, quibus dei paris aeterna illa requies adspirat. m hac ergo requiescamus umbra peccatorum nostrorum aestibus fatigati. si quos adussit libido, his domini crux refrigeret, in qua se reclinauit, ut nostra delicta susciperet: si quos culpa lassauit, hos Iesus gremi
Abbreviated transcription (Latin):
fluas. Confirmanda ẽ gͥ anuma nr̃a ne stil¬
let: & indiuidua uirtutũ compage soli¬
dauda: ut possit regis et̃ni seruare miste¬
rium. Ceterũ is quicũq ẽ. facilis in u̾bis.
uelut plenus rimarũ. hac atq illae efflu¬
ens. utteriora sua euacuat. & exteriorib
passionib mundatur: degere se neseieus.
uec tenere u̾bum qdđ acceꝑit: sieut seã
maria quȩ conseruabat omĩa uba in cade
suo: ne quid ex eiuis corde deflueret. Tali
se munitã dote uirtittũ eccli̾a loquitur.
lit cdigna iudeatur in cuꝰ inuitatus spoir¬
sus succedat hospiciũ. Hinc primũ se p̃su¬
mit eẽ placiturã: si bene tectã. & fida ser¬
uantẽ silentia. xp̃c aspiciat. Ecce es inq̃uit
formosus consobrinus nĩs: & quidẽ puilcher.
a deliatio nr̃a opaea: trabes domoꝵ nr̃arũ
cedri: lacuuaria ur̃a eup̃si. Laudat spon¬
si decorẽ eccłia: quẽ plus uiuisquisq taetto
laudat affectu: & fidus inisterioꝵ uiter¬

Expanded text:
fluas. confirmanda est igitur anima nostra, ne stilfluas. confirmanda est igitur anima nostra, ne stillet, et indiuidua uirtutum conpage solidanda, ut possit regis aeterni seruare mysterium. ceterum is, quicumque est facilis in uerbis, uelut plenus rimarum hac atque illac effluens interiora euacuat sua et exterioribus passionibus inundatur, tegere se nesciens nec tenere uerbum quod acceperit, sicut sancta Maria, quae conseruabat omnia uerba in corde suo, ne quid ex eius corde deflueret. Tali se munitam dote uirtutum ecclesia loquitur, ut digna uideatur in cuius inuitatus sponsus succedat hospitium; hinc primum se praesumit esse placituram, si bene tectam et fida seruantem silentia Christus aspiciat: ecce es, inquit, formosus, consobrinus meus, et quidem pulcher; adclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cypressi. laudat sponsi decorem ecclesia, quem plus unusquisque tacito laudat affectu et fidus mysteriorum inter
Abbreviated transcription (Latin):
diligenti discussit indagine f̾ illa uit
sequictus ẽ: eo qđ ꝑfecti anima quasi¬
bene composita. & confirmata ñ stillat:
ut fastigia culininũ quȩ beue tecta atq
munita suit. Ceterũ incomposita eito
stillant. Inde usurpatũ ẽ. Stillicidia ei ei¬
unt homuit̃ in die hyemali de domo sua.
in quo frigoris asꝑitate & frequenti aeris
mutatione temꝑtamur. Deniq docemur
ꝓuidere: ne fuga nr̃a fiat hyeme aut sabb̃o.
eꝓbitos enĩ iam nos dies debet reꝑire. uel
uidiei uel mortis: ne uiduatos uiridita¬
tib ꝓsperoꝵ. & omui spoliatos sccłorũ flore
successuũ : exitus mortis uiueniat. Caue¬
amus gͦ ne uiusquisq nr̃m eiciatur de
statu mentis suȩ. & naturali quadã mansi¬
one: si habeat foramina mansio: ex quib
fluentia stillicidia tamquã ex funclam̃¬
tis subruant hominẽ. uulla sapientiȩ soli¬
ditate fundatũ. Ideoq att ꝓpħ̃. Fili ue dͥe¬

Expanded text:
diligenti discussit indagine, stillauit diligenti discussit indagine, stillauit secutus est, eo quod perfecti anima quasibene conposita et confirmata non stillat, ut fastigia culminum, quae bene tecta atque munita sunt, ceterum inconposita cito stillant. inde usurpatum est: stillicidia eiciunt hominem in die hiemali de domo sua, in quo frigoris asperitate et frequenti aeris mutatione temptamur. denique docemur prouidere, ne fuga nostra fiat hieme aut sabbato; probatos enim iam nos dies debet repperire uel iudicii uel mortis, ne uiduatos uiriditatibus prosperorum et omni spoliatos secundorum flore successuum exitus mortis inueniat. Caueamus ergo, ne unusquisque nostrum eiciatur de statu mentis suae et naturali quadam mansione, si habeat foramina mansionum, e quibus fluentia stillicidia tamquam ex fundamentis subruant hominem nulla sapientiae soliditate fundatum. ideoque ait propheta: fili, ne de