comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tias desolatã. nõ dum utiq app̾hensa illa uita
ubi est uerum certumq solatium: ubi ĩplebr
quod in ꝓpħa dcm̃ est: saciati sumus mane mi¬
sericordia tua. et exultauimꝰ et iocondati sumꝰ
in om̃ib dieb nr̃is. iocondati sumus ꝑ dieb
quib nos humiliasti. amus quib iudimus
mala. Anteqũa ergo ista conso latio ueniat ꝙͣ¬
tacumq tẽporalium bonoꝵ felicitate circim
tam te ẽẽ memineris. Non .n. aplł qualitũ
iudue tribuit hoc munꝰ. sed que uere inquit
iuidua est et desolata sperabit in dño et psister
in or̃onib die ac nocte. Quod uero sequitur.
uigaantissime caue. Que aũ m oelitiis ag̃
inuens mortua est. Agit eñi homo mhis q̃ dilig̾
que pro magno appetii. quib se beatum ẽẽ cred̾.
Quapp̃ quod sctiptura dixit de diuitiis. diuitie si
affluant ne apponatis cor hoc eciã de delitiis tibi
cor. Slon ideo te magmipendas quod non desunt. qd̾

Expanded text:
tias desolatam nondum utique adprehensa illa uita, tias desolatam nondum utique adprehensa illa uita, ubi est uerum certumque solacium, ubi implebitur, quod in prophetia dictum est: Satiati sumus mane misericordia tua et exultauimus et iucundati sumus in omnibus diebus nostris. iucundati sumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis, quibus uidimus mala. Antequam ergo ista consolatio ueniat, quantacumque temporalium bonorum felicitate circumftam te esse memineris. non enim apostolus qualicumque uiduae tribuit hoc munus, sed quae uere, inquit, uidua est et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte et die. quod uero sequitur, uigilantissime caue: Quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est; agit enim homo in his, quae diligit, quae pro magno appetit, quibus beatum esse se credit. quapropter quod scriptura dixit de diuitiis: Diuitiae si adfluant, ne adponatis cor, hoc etiam de deliciis tibi cor. non ideo te magni pendas, quod non desunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
inquit dño. in regione uiuoꝵ. ubi tunc ermuis ñ
ni deserto mortuoꝵ. ubi nunc sumus. Mortui .n.
tur bonis oꝑib apprehendere diuites. et ibi ẽ ue¬
rum solatium. quo solatio nunc uidua deso lata
eciam que filios et nepotes ħt et domil suam pie
tractat agens cũ omĩb suis ut ponant ĩ d̾o spem
suam. dicit tñ in orone. sitiuit tibi aĩa mea qũa
multipliciter et caro mea in terra deserta. et sine
iua. et sine aqua. quod ẽ ista moribunda uita qͥb¬
libet mortalib solatiis frequentetur. quib lib
itinerantib comitetur. quantalibet rerũ copia
cumuletur. Nosti quippe ista om̃ia quã incerta
sint. Et millius ꝑmisse felicitatis comꝑatione
quid eẽnt eciã si incerta non eeñt: Hec dixi. qm̃
sermonem meũ uidua diues et nobilis et tãte
familie m̃r de orone quesisti. ut eciamtecũ in
hac iuta tius ꝑmanẽtib ed obsequentib te sẽ¬

Expanded text:
inquit, domino in regione uiuorum, ubi tunc erimus, non inquit, domino in regione uiuorum, ubi tunc erimus, non in deserto mortuorum, ubi nunc sumus. mortui enimtur bonis operibus adprehendere diuites, et ibi est uerum solacium, quo solacio nunc uidua desolata, etiam quae filios et nepotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo spem suam, dicit tamen in oratione: Sitiuit tibi anima mea, quam multipliciter tibi caro mea in terra deserta et sine uia et sine aqua, quod est ista moribunda uita, quibuslibet mortalibus solaciis frequentetur, quibuslibet itinerantibus comitetur. quanta libet rerum copia cumuletur. nosti quippe ista omnia, quam incerta sint; et in illius promissae felicitatis comparatione quid essent, etiamsi incerta non essent? Haec dixi, quoniam sermonem meum uidua diues et nobilis et tantae familiae mater de oratione quaesisti, ut etiam tecum in hac uita permanentibus et obsequentibus tuis te sen
Abbreviated transcription (Latin):
sRielius eñ facimus uoluntat̾ẽ dm̃ monentis
ut uos ad eiuis ouile redire cogamus. qu̾a consẽ¬
timus uolimtati ouiũ errantiũ ut perire uos
mittamus. soli ergo iam dicere quod te assidu¬
e audio ditere. Sic uolo ertare. ac uolo perue¬
¶Nelius enĩ nos hoc omio nonꝑmittimus. quantũ
possumꝰ. Modo quod te mputeum ut moreris misi¬
sti. utie libera uoluntate fecisti. Sed qua crudeles es¬
sent serui dei si huis te male uosuntati te ꝑmitt̾ent
et non te de illa morte liberarent: Quis eos nõ mi¬
to culpares: quis non impios recte udicaret: Et tñ
tu te uolens in aquam misisti ut morereris. illi te
nolentem de aqua leuauerunt ne morerens. Tu fe¬
cisti scd̾m uolũtatem tuam scd in ꝑniciem tuam:
illi contra uolintatẽ tuam. sod pp̃ salutem tuam
Si etgo salus ista corporas sic custodienda e̾̃. ut ec¬
am in nolentib ab cis qui eos diligunt seruetur
quanto magis illa spirtias in cuius desertione ⁊¬

Expanded text:
m�lius enim facimus uoluntatem domini monentis. m�lius enim facimus uoluntatem domini monentis. ut uos ad eius ouile redire cogamus, quam consentimus uoluntati ouium errantium, ut perire uos permittamus. noli ergo iam dicere, quod te assidue audio dicere: \'Sic uolo errare. sic uolo perirmelius enim nos hoc omnino non permittimus. quantum possumus. Modo quod te in puteum, ut morereris, misisti, utique libera uoluntate fecisti. sed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uoluntati te permitterent et non te de illa morte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut morereris, illi te nolentem de aqua leuauerunt, ne morereris; tu fecisti secundum uoluntatem tuam sed in perniciem tuam, illi contra uoluntatem tuam sed propter salutem tuam. si ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magis illa spiritalis, in cuius desertione
Abbreviated transcription (Latin):
elite recusantes et murmurantes tam duris fla¬
gellis a malo ꝑhibebantut et ad terrã ꝓmissio¬
nis compellebantur. Si uolũtas malã semper
sue ꝑmittenda est libertati. quare paulus no
ẽ ꝑmissus uti pessima uoluntate qua ꝵ
qualia fecerat in errore talia pro ueritate pate¬
est libertati. quare pater monetur ĩ scripturis
sc̃is filiumdurum non solum uerbo corripere
sed eciam latera eis tundere et ad bonam dis¬
cplinam coactus et domitus dirigatur: Unde¬
et idem dicit. Tu quidem ꝑcutis eum iurga a¬
mimã aũ eius liberas a morte. Si maia uolũ¬
tas sue semper ꝑmittenda ẽ lib̾tati. quare cor¬
rũpuntut negligentes pastores. et dicitur eis.
errantem ouem non reuocastis. ꝑditam nõ in¬
quisistis. Et uos oues xp̃i estis caracterẽ dĩ¬
cum portastis in sacramento quod accepistis.s
erratis en peritis. Nonideo nobis displiceamus
quia reuocamꝰ errantes. et querimus ꝑditos.i

Expanded text:
helitae recusantes et murmurantes tam duris flahelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur et ad terram promissionis compellebantur? si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima uoluntate, qua put, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateest libertati; quare monetur pater in Scripturis sanctis, filium durum non solum verbis corripere, sed etiam latera ejus tundere, ut ad bonam disciplinam coactus et domitus dirigatur ? Unde idem dicit: Tu quidem percutis eum uirga, animam autem eius liberabis a morte. si mala uoluntas semper suae permittenda est libertati. quare corripiuntur neglegentes pastores et dicitur eis: Errantem ouem non reuocastis, perditam non inquisistis? et uos oues Christi estis; characterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis, sed errastis et peristis. non ideo uobis displiceamus, quia reuocamus errantes et quaerimus perditos;
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o p̾camur ip̃am obedientiã. ut sic a nob̾ fiat
uoluntas enis. quẽad modũ fit incelestib ab a¬
gelis eius. Cũ dicimꝰ paneni ur̃m cotidianum
da nobis hodie. per hoc quod dicttur hodie. sig̃¬
ficatur hoc tẽpore. ubi uł sufficientiã illã pe¬
timus a parte qua excellis idẽ nomine pans
totam significantes. uel sacram̃tũ fidelium quod ĩ loc
tempore necessariũ est: non tñ ad huius tẽporis. s ad

Expanded text:
illo precamur ipsam oboedientiam, ut sic in nobis fiat uoluntas eius, quem ad modum fit in caelestibus ab angelis eius. cum dicimus: Panem nostrum cotidianum da nobis hodie, per id,. quod dicitur \'hodie\', significatur \'hoc tempore>, ubi uel sufficientiam illam petimus a parte, quae excellit, id est nominepanis totam significantes uel sacramentum fidelium, quod in hoc tempore
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatus quidem carne. niuificatus aũ spũ
nn quo et his qui in cartere conclusi erant spiriti¬
b aduemiens p̾dicauit. et illis qui increduli fue¬
rant aliqñ in dieb quib exspectabat dei pacien

Expanded text:
mortificatus quidem carne, uiuificatus autem spiritu, mortificatus quidem carne, uiuificatus autem spiritu, in quo et his, qui in carcere erant conclusi. spiritibus adueniens praedicauit, qui increduli fuerant ali
Abbreviated transcription (Latin):
berate sunt. quõ in illa cu̾gelica similitudine de
ouili. idem ip̃e xp̃c est pastor et ianua. Nec mo¬
ueat ad impediendum istum intellectũ. qd̃ e
cere conclusis qui quondam non crediderũt
in dieb noe ut ĩo non arbitrenuir hoc intelli¬
gendum. qr eo tẽpore nondũ uenerat xp̃c. Nõ
dum uenerat. sed in carne. sicut uenit qñ pͦt
hec in terra nisus ẽ. et cũ honũb conu̾satꝰ est.
U̾intũ ab initio gn̾is humaui. uel ad arguen¬
dos malos sicut ad chaym. et prius ad ipm̃ adã
uxoremq eius. uel ad consolandos bonos. uel
ad utrosq ammonendos. ut alii ad salut̾e suã
crederent. alii ad penam suã non crederent. ip̃e
utiq non carne sed in spũ ueniebat. uisis cõgru¬
ũd est. utiq sp̃c est. Sed quid facti filius sine spũ
sc̾o uł sine pre. cum iiseꝑabilia suit onũa oꝑa
tunitatis: Ip̃a quoq scripture uerba de quibus
agitur. satis hoc ut puto indicant eis qui diligent̾

Expanded text:
beratae sunt, qup modo in illa euangelica similitudine de beratae sunt, qup modo in illa euangelica similitudine de ouili idem ipse Christus est et pastor et ianua. Nec moueat ad impediendum istum intellectum, quod ecere conclusis, qui quondam non crediderant in diebus Noe, ut ideo non arbitremur hoc intellegendum, quia illo tempore nondum cut uenit, quando post haec in terra uisus est et cum hominibus conuersatus est. uerum tamen ab initio generis humani uel ad arguendos malos sicut ad Cain ac prius ad ipsum Adam uxoremque eius uel ad consolandos bonos uel ad utrosque admonendos, ut alii ad salutem suam crederent, alii ad poenam suam non crederent, ipse utique non in carne sed in spiritu ueniebat uisis congrut filius sine spiritu sancto uel sine patre, cum inseparabilia sint omnia opera trinitatis? Ipsa quoque scripturae uerba. de quibus agitur, satis hoc, ut puto, indicant eis, qui diligente
Abbreviated transcription (Latin):
bris uelut carcere concluduntur. frustra nituẽ¬
tes etc̃am toto mundo constitui. ĩminente iudi¬
cio tanqũa diluino. quo tunc om̃s increduli ꝑie¬
runt. ait quippe dñs. Sicut in dieb noe ita erit
ĩ dieb filii hominis. Manducabant. bibebãt
nubebant uxores ducebant: donet intrauit noe
in archam. et uenit diluiuum et ꝑdidit om̃s. Sed
quia ea res gesta eciam rem futuram significabai.
id̾o ibi diluuium et baptismũ sig̃ficauit fidelib
et infidelib penam: sicut in figura non rei geste
s tm̃modo dicte. quod de lapide scriptum quo sig̃¬
ficatus ẽ xp̃c. duo quedam p̾nũtiata sunt : et ĩ fide¬
lib offendiculũ. et fidelib edificium. Aliqũ aũ ĩ
eadem figura uel gesta. uel dicta. eciam due resu¬
nun aliquid significant. sicut fideles significa¬
uerunt ligna que in arche fabricam coaptata it
eosdemq ip̃os octo amme que meãdem archali¬

Expanded text:
bris uelut carcere concluduntur frustra intuenbris uelut carcere concluduntur frustra intuentes ecclesiam toto mundo construi imminente iudicio tamquam diluuio, quo tunc omnes increduli perierunt; ait quippe dominus: Sicut in diebus Noe ita erit et in diebus filii hominis. manducabant, bibebant. nubebant, uxores ducebant, donec intrauit Noe in aream; uenit diluuium et perdidit omnes. sed quia ea res gesta etiam rem futuram significabat, ideo ibi diluuium et baptismum significauit fidelibus et infidelibus poenam, sicut in figura non rei gestae sed tantum modo dictae, quod de lapide scriptum est, quo significatus est Christus, duo quaedam praenuntiata sunt, et infidelibus offendiculum et fidelibus aedificium. aliquando autem in eadem figura uel gesta uel dicta etiam duae res unum aliquid significant, sicut fideles significauerunt ligna, quae in arcae fabricam coaptata sunt, eosdemque etiam octo animae, quae in eadem arca li
Abbreviated transcription (Latin):
dicetur quasi et ibi sit ecc̃a constituta. Ad illu
ͦ sensum qui te mouet. id̾o uidentur actrati
qui hoc petrum sensisse crediderunt. quia dixit. co¬
clusis in carcere spititib p̾dicatum. quasi non possi̾t¬
amme intelligi spuitus qui tunc erant in carne at¬
q ignorantie tenebris uelut carcere claudebantur.
De quali cartere se desiderabat liberari. ille qui dic̃
edus de carcere animam meam. ut confiteatur
nomini tuo. que alibi umbra mortis appellatur
De qua non utiq apud inferos. sed hic liberati
sunt. de quib scriptum est. qui sedebant in u̾bra
mortis. lumen ortum est eis. Illis aũt in dieb
noe frustra p̾dicatũ ẽ. qr nõ crediderũt cũ exspe¬
ctaret eos dei pacia per tempus tot aunoꝵ. qui¬
b archa fabricata est. Nam enis eciã fabricatio
quodãmodo p̾dicatio furo. sicut modo similes eoꝵ
ño credunt. qui sb̃ eadem forma ignorantie tene¬

Expanded text:
raedicetur, quasi et ibi sit ecclesia constituta. Ad illum raedicetur, quasi et ibi sit ecclesia constituta. Ad illum ergo sensum, qui te mouet, ideo uidentur adtracti, qui hoc Petrum sensisse crediderunt, quia dixit conclusis in carcere spiritibus praedicatum, quasi animae non possint intellegi spiritus, quae tunc erant in carne atque ignorantiae tenebris uelut carcere claudebantur. de quali carcere se desiderat liberari ille, qui dicit: Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo, quae alibi umbra mortis appellatur, de qua non utique apud inferos sed hic liberati sunt, de quibus scriptum est: Qui sedebant in umbra mortis, lumen ortum est eis. illis autem in diebus Noe frustra ptaedicatum est, quia non crediderunt, cum expectaret eos dei patientia per tempus tot annorum, quibus arca eadem fabricata est — nam eius etiam fabricatio quodam modo praedicatio fuit —, sicut modo similes eorum non credunt. qui sub eadem forma ignorantiae tene
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos cogitando uł quos dignũ est et possummꝰ
consulendo queramꝰ. Consid̾a tñ ne forte totum
illud quod de conclusis in cartere spiritib quim
dieb noe non crediderant petrꝰ apss dicit om̃io
ad inferos ñd pertineat. sed ad illa pocuis tẽpora
quoꝵ formam ad hec tẽpora transtulit. Illa qͥpꝑ
res gesta forma fuerat futuroꝵ. ut hii qui m̃o ñ
credunt eu̾głio dumi om̃ib gentib edificat᷑
ecc̃a. illis intelligantur ẽẽ similes qui tuns nõ
crediderunt cũ fabricaretur archa: illi aut̃e qͥ
crediderint et ꝑbaptismũ salui fiunt illis com¬
parentur qui ĩ cadem archa salui facti sũt per
aqũa. Unde ait. sic et uos simili forma saluos fa
cit baptisia. Ad hane gͥ forme similitudmn̾̃e. cet̾a
eciam de incredulis coaptemus. et non suspitem᷑
quod apud inferos ad faciendos fideles atq libe¬
randos eũgłium p̾dicatũ sit uel adhuc eciamp¬

Expanded text:
apud nos ea cogitando uel quos dignum est et possumus, apud nos ea cogitando uel quos dignum est et possumus, consulendo quaeramus. Considera tamen, ne forte totum illud, quod de conclusis in carcere spiritibus, qui in diebus Noe non crediderant, Petrus apostolus dicit, omnino ad inferos non pertineat, sed ad illa potius tempora, quorum formam ad haec tempora transtulit. illa quippe res gesta forma fuerat futurorum, ut hi, qui modo non credunt euangelio, dum in omnibus gentibus aedificatur ecclesia, illis intellegantur esse similes, qui tunc non crediderunt, cum fabricaretur arca, illi autem, qui crediderunt et per baptismum salui fiunt, illis comparentur, qui tunc in eadem arca salui facti sunt per aquam. unde ait: Sic et uos simili forma baptisma saluos facit. ad hanc igitur formae similitudinem cetera etiam de, incredulis coaptemus et non suspicemur. quod apud inferos ad faciendos fideles atque liberandos euangelium praedicatum sit uel adhuc etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
q curam gerer atq instanter hortari. ut eã hoĩes
priusquam moriantur percipiant: ne sempit̾¬
sibi annuntiato hio credere noluerunt: illis a
prodent credere. qui non hio contempserũt qd̃
audire minime potuerunt: aliud sequiturab¬
surdius ut hic ño sit eu̾głiũ p̾dicandũ. qm̃ om̃s
utiq morituri sũt et sinc ullo reatu contẽpti
eũgłii uemire ad inferos debent: ut eis prodesse
possit. cum ibi credideruit. Quod sentire ĩpie ua¬
nitatis est. Qũa obrem teneamus firmissime
quod fides haber fundatissima auctoritate fũ
turas. et cetera que de illo testatissima i̾̃tate
conscripta sunt: ii quib eciam hoc ẽ quod apd̾̃
inferos fuit. solutisq eoꝵ dolorib quib eum
erat impossibile detmneri a quib eciam rec̾te in¬
telligitur soluisse et liberasse quos uoluit. corpꝰ
quod inttuce reliquerat in sepulchro positũ rece
se si diligentius discutiantur possunt mouere.

Expanded text:
que curam gerere atque instanter hortari, ut eam homines, que curam gerere atque instanter hortari, ut eam homines, priusquam moriantur, percipiant, ne sempitesibi adnuntiato hic credere noluerunt, illis autem proderit credere, qui non hic contempserunt, quod audire minime potuerunt, aliud sequitur absurdius, ut hic non sit euangelium praedicandum, quoniam omnes utique morituri sunt et sine ullo reatu contempti euangelii uenire ad inferos debent, ut eis prodesse possit, cum ibi crediderint, quod sentire impiae uanitatis est. Quam ob rem teneamus firmissime, quod fides habet fundatissima auctoritate firmturas et cetera, quae de illo testatissima ueritate conscripta sunt. in quibus etiam hoc est, quod apud inferos fuit solutisque eorum doloribus, quibus eum erat inpossibile teneri, a quibus etiam recte intellegitur soluisse et liberasse, quos uoluit, corpus, quod in cruce reliquerat, in sepulcro positum recepse, si diligentius discutiantur, possunt mouere, uel
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenisset. qi añ ño audierant in nifernod̾r
p̾dicasse. nisi forte dicatur eciã isbos qui post
tui sunt siue moruintur. illic apud inferosi
audire potiusse uel posse. ut illic credant. quod
de ueritate credendũ est. et habeant eciam remis¬
sionem ac salutem. qũa illi meruerim quib xp̃c
ab inferis. ideo ibi fama eius extincta ẽ. Nam et
hinc ascendit in celũ. et tñ eus ãnu̾tiatione qͥ
meum crediderunt. salui erunt. Id̾o quippe ex¬
altatus est. es donatũ est ei nomen quod ẽ suꝑ
om̃e nomen. ut in nomine eius om̃e genu flecta¬
tur non solum celestium. et terrestrun: uerũe¬
ciam infernoꝵ. Sed hanc oppinionem ⁊ admitta¬
mus. qua putari potest homines qui cum uiueret
minime crediderunt posse in xpm̃ apud inferos
credere quis ferat que consecuntut absurda fidei¬
q contraria: Primum ne frustra dolere uideam̃
eos qui sine ista gr̃a de corpore exierunt. frustra¬

Expanded text:
cum uenisset, quia ante non audierant, in inferno dicitur cum uenisset, quia ante non audierant, in inferno dicitur praedicasse, nisi forte dicatur etiam istos, qui posttui sunt siue moriuntur, illic apud inferos audire potuisse uel posse, ut illic credant, quod de Christi ueritate credendum est, et habeant etiam ipsi remissionem ac salutem, quam illi meruerunt, quibus ibcendit Christus ab inferis, ideo ibi fama eius extincta est; nam et hinc ascendit in caelum et tamen eius adnuntiatione, qui in eum crediderint, salui erunt. ideo quippe exaltatus est et donatum est ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine eius omne genu flectatur non solum caelestium et terrestrium uerum etiam infernorum. sed hanc opinionem si admittimus, qua putari potest homines, qui, cum uiuerent, minime crediderunt, posse in Christum apud inferos credere, quis ferat, quae consequuntur absurda fideique contraria? primum, ne frustra dolere uideamur eos, qui sine ista gratia de corpore exierunt, frustra
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorauit. qui tunc increduli fuerunt. cũ fa¬
bricaretur archa. Moues eciam illud. qd̃ hii qui
penalia tanqu̾a carceres exmanitos. quia non
audierant esigelium. qd̃ illis uiuentib nõdũ
toto orbe p̾dicabatur. et iuistas habebant causas.
cur non credidissent quod eis non fuerat arũtti¬
atum: deinceps aũ nõ habituros excusationem
qui p̾dicationem eũgelii per om̃s gentes celebͣ¬
tam diffusamq contempnunt. et so illis tunc
euacuatis carcerib iam iustum restare iudiciũ
quo contumaces et infideles eciam et̾no igne
puniantur. Nec attendunt qui hoc sentiũt ha
extusatione hr̃e posse om̃t. qui eciam post rrͦ¬
hac uita enugrauerunt. Neq .n. postea quam
dñs remeauit ab inferis nemo ꝑmissus ẽ ire
ad inferos. nisi audito eũgelio cum tam mul¬
ti morerentur toto orbe terraꝵ. antequã ad eos
hec amuntiatio ꝑueniret: qui om̃s habebũt
extusationem q̃ ab lata dicitur eis. quib dñs

Expanded text:
commemorauit, qui tunc increduli fuerunt, cum facommemorauit, qui tunc increduli fuerunt, cum fabricaretur arca. Mouet etiam illud, quod hi, qui poenalia tamquam carceres exinanitos, quia non audierant euangelium, quod illis uiuentibus toto orbe praedicabatur, et iustas habebant causas, cur non credidissent, quod eis non fuerat adnuntiatum; deinceps autem non habituros excusationem, qui praedicationem euangelii per omnes gentes celebratam diffusamque contemnunt; et ideo illis tunc euacuatis carceribus iam iustum restare iudicium. quo contumaces et infideles etiam aeterno igne puniantur. nec adtendunt, qui hoc sentiunt, hanc excusationem habere posse omnes, qui etiam post rhac uita emigrarunt. neque enim, posteaquam dominus remeauit ab inferis, nemo permissus est ire ad inferos nisi audito euangelio, cum tam multi morerentur toto orbe terrarum, antequam ad eos haec adnuntiatio perueniret. qui omnes habebunt excusationem, quae ablata dicitur eis, quibus dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
ferni soluti sunt: Neq si ut querendo dicis exi¬
naniti sunt inferi. om̃s eciã qui tunc ibi fu̾nt
in carne resurrexisse credendi sunt: aut quire
quod nec de illis uideo quomodo accipi possit qͥ ĩ¬
creduli fuerunt in dieb noe. Non enm in carne eos¬
uixisse scriptum ẽ. aut credi potest id̾o solutos do¬
lores inferui ut qui inde liberantur. carnem ad
luendam penam reciperent. Quid est ergo ut iu
apud inferos xp̃c iuenit ut ꝑ eu̾geliũ. uiuifica¬
rentur spũ. quamuis in futura resurrestione ĩ
carne iudicandi sint: ut per aliqũa penam carnis
transcant in regnum dei: Quod si ita est. cur hoc tm̃
de illis qui quondam nõ crediderunt in dieb noe.
ac non eciam de ceteris quos illis uisitatio xp̃i com¬
perii: per eu̾gelii p̾dicationẽ spũ reuixerunt pꝰea
transitoria pena in carne iudicandi. Quod si de õi¬
b acceperimus. manet q̃d quare petrꝰ eos tantum

Expanded text:
ferni soluti sunt? neque enim, si, ut quaerendo dicis, exiferni soluti sunt? neque enim, si, ut quaerendo dicis, exinaniti sunt inferi, omnes etiam, qui tunc ibi fuerunt, in carne resurrexisse credendi sunt aut, qui rquod nec de illis uideo quo modo accipi possit, qui increduli fuerunt in diebus Noe, non enim eos in carne uixisse scriptum est aut credi potest ideo solutos inferni dolores, ut, qui inde liberarentur, carnem ad luendam poenam reciperent. quid est ergo u t iuapud inferos Christus inuenit, ut per euangelium uiuificarentur spiritu, quamuis futura resurrectione in carne iudicandi sint, ut per aliquam carnis poenam transeant in regnum dei? quod si ita est, cur hoc tantum de illis, qui quondam non crediderunt in diebus Noe, ac non etiam de ceteris, quos illic Christi uisitatio t comperit per euangelii praedicationem spiritu reuixerunt postea transitoria poena in carne iudicandi? quod si de omnibus acceperimus, manet quaestio, quare Petrus eos tantum
Abbreviated transcription (Latin):
est. in carne desiit a pccĩs. ut iam nõ hominum
desidenis. sed uoluntate dei uuat quod reliquũ
est in carne tempꝰ. Deinde addidit. Sufficit enim
preteritũ tempus ad uoluntatẽ dei hominũ c̾õ¬
summatũ. ambulantes inlibidinib et concupiᷤ¬
centiis. et ebrietate. comessationib potationib
et illicitis ydoloꝵ seruitutib in quo stupescunt
non concurrere uos inoandem luxurie confusi¬
onem blasphemantes. qui reddent rõnem eiqͥ
paratus ẽ iudicare uiuos et mortuos. His dcĩs
sb̾uectit. Propter hoc .n. et mortuis eũgelitatũ
est ut uidicentur quid̃ ẜmhomines ĩ carne. ui¬
ista profunditas: Mortuis dicit eugelizatum
quos profecto si intellexerimꝰ qui de corpore exi¬
erunt: illi opinor erunt de quib supra dixit. qͥ
increduli fuerunt in dieb noe: aut certe om̃s
quos apud inferos xp̃c muenit. Quid sibi ergo
in carne qũa non hñt si apud inferos sunt: uel
qu̾a nondum recepenunt: si eciam a dolorib in¬

Expanded text:
hoc, ut iam non hominum desideriis sed uoluntate dei quod reliquum est in carne uiuat tempus; deinde addidit: Sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem hominum consummatum, ambulantes in libidinibus et concupiscentiis et ebrietate, comessationibus, potationibus et inlicitis idolorum seruitutibus, in quo stupescunt non concurrere uos in eandem luxuriae confusionem blasphemantes. qui reddent rationem ei. qui paratus est iudicare uiuos et mortuos; his dictis subnectit: Propter hoc enim et mortuis euangelizatum est, ut iudicentur quidem secundum homines in carne, uiista profunditas? mortuis dicit euangelizatum. quos profecto si intellexerimus, qui de corpore exierunt, illi opinor erunt, de quibus supra dixit: Qui increduli fuerunt in diebus Noe, aut certe omnes, quos apud inferos Christus inuenit. quid sibi ergo in carne, quam non habent, si apud inferos sunt, uel quam nondum receperunt, si etiam a doloribus in
Abbreviated transcription (Latin):
princeps mũdi mortisq p̃positus nicħ ĩueniu
neq enim absurdum ẽ ut qui primo homini
aĩam creauit. crearet et sͥ. aut si et ip̃a in de est.
eam suscipiendo mundauit. ut sine ullo pror¬
sus pec̾o uł ꝑpetrato uł traducto ad nos ueni¬
ens de uirgine nasceretur. Si aũt anme nõ
ex illa una ꝓpagantur et sosa ex adam caro tra¬
hit origniale pcom̃: ita dͥ creauit aĩam dei filiꝰ
ut ceteris creat. non tũ eam carni pecĩ miscuir.

Expanded text:
princeps mundi mortisque praepositus nihil inuenit; princeps mundi mortisque praepositus nihil inuenit; neque enim absurdum est, ut, qui primo homini animam creauit, crearet et sibi — aut, si et ipsa inde est, eam suscipiendo mundauit, ut sine ullo prorsus peccato uel perpetrato uel traducto ad nos ueniens de uirgine nasceretur. si autem animae non ex illa una propagantur et sola ex Adam caro trahit originale peccatum, ita sibi creauit animam dei filius, ut ceteris creat, quam non tamen carni peccati miscuit
Abbreviated transcription (Latin):
uit et illis spuitib qui increduli fuerant alicũ
in dieb noc. qm̃ priusqu̾a ueniret in carne pro
nob̾ morͥtuus. quod semel fecit sepe antea uenie¬
bat in spũ. ad quos uolebat. iusis eos ammonens
sicut uolebat. sicut uolebat utiq in spũ: quo spũ:¬
et uiuificatus est. cum in passione eẽt carne mor¬
tificatus. Quid est em̃ quod uuuficatꝰ ẽ spũ. nisi
quod eadem caro qua sola fuerat mortificatus
uuificante spũ resurrexir: Nam quod fu̾it aĩa
mortificatus iħc. hoc est eo spũ qui in homine ẽ
quis audeat dicere cum mors anime uonsit nͥ
pcci : a quo ille om̃io ĩmunis fuit. cum ꝓ nob̾
carne mortificaretur. Siem̃ om̃ium homniũ
amie ex illa una simt̾ que insufflata est pͥmo
homini per quem peciñ intrauit in mundum
et per pocm̃ mors: et itllĩ om̃s homines ꝑtrani¬
buit om̃io pcom̃ uel orignale. uel ppriũ: ꝓpt̾
quod ei mors debita inderetur: prõ nob̾ c̾am
quippe quam non debebat exsoluit. in quo

Expanded text:
vit et illis spiritibus qui increduli fuerant aliquando in diebus Noe: quoniam prius quam veniret in carne pro nobis moriturus, quod semel fecit, saepe antea veniebat in spiritu ad quos volebat, visis eos admonens, sicut volebat, et uiuificatus est, cum in passione esset carne mortificatus. quid est enim, quod uiuificatus est spiritu, nisi quod eadem caro, qua sola fuerat mortificatus, uiuificante spiritu resurrexit? Nam quod fuerit anima mortificatus Iesus, hoc est eo spiritu, qui hominis est, quis audeat dicere, cum mors animae non sit nisi peccatum, a quo ille omnino immunis fuit, cum pro nobis carne mortificaretur? si enim omnium hominum animae ex illa una sunt, quae sufflata est primo homini, per quem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertranbuit omnino peccatum uel originale uel proprium. propter quod ei mors debita uideretur — pro nobis eam quippe, quam non debebat, exoluit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
latius. alterum breuuis. de petri scłt apsi uerb.
et de amina dm̃. Etempium sane litteraꝵ tuaꝵ
que continent interrogationem. utrum dei sb̃ stanti¬
a corporaliter uelut in loco uderi possit. et ap nos
nescio qũo aberrarunt nec inueniri cũ du drere¬
̾ut potuerunt: iterum ãmoneo mittere ñ gͣueris.

Expanded text:
latius alterum breuius, de Petri scilicet apostoli uerbis latius alterum breuius, de Petri scilicet apostoli uerbis et de anima domini. exemplum sane litterarum tuarum, quae continent interrogationem, utrum dei substantia corporaliter uelut in loco uideri possit, et apud nos nescio quo modo aberrarunt nec inueniri, cum diu quaererentur, potuerunt, iterum admoneo mittere ne graueris.
Abbreviated transcription (Latin):
inferos intelligi. Propter hoc em̃ in hac uita et
mortuis eũgłidatum est. idẽ. infidelib et iniqͥs.
ut cũ crediderint. iudicentur quidem ẜm hõĩes
in carue: hoc est in diuersis tribulationib et ip¬
sa morte carnis. unde idem apłs alio loco dicit
mortificati. cum morte infidelitatis et impie¬
tatis detinerentur. Hec expositio u̾boꝵ petri. cu¬
i displicen uel cuieciam si non displicet tũ non
ligere. Qui si ualuerit ea que superius me mo
uere cõmemoraui: ita soluere: ud eoꝵ auferat
dubitationem: impertiat et michi. Quod fi fa¬
ctum fuerit. potuerunt illa uerba utroq m̃o
intelligi. Ista sententia de nulla falsitate comũ¬
citur. Ad illas autem q̃ ones quas aute misisti.
excepta dei insione per corpus. unde mauis opꝰ
moliendũ est. ut potui. respondi. et per assellũ
dyaconum misi: quod te iam accepisse puto. In re¬
centi aut cõmonitorio tuo cui nunc respondi du¬
o quesieras. quoꝵ utrumq tractatum est. unum

Expanded text:
inferos intellegi. propter hoc enim in hac uita et mortuis euangelizatum est, id est infidelibus et iniquis, ut, cum crediderint, iudicentur quidem secundum homines in carne. hoc est in diuersis tribulationibus et ipsa morte carnis. unde idem apostolus alio loco dicit o fuerant mortificati, cum morte infidelitatis et impietatis detinerentur. Haec expositio uerborum Petri cui displicet uel cui, etiamsi non displicet, non tamen legere. qui si ualuerit illa, quibus me moueri supra commemoraui, ita soluere, ut eorum auferat dubitationem, impertiat et mihi. quod si factum fuerit, poterunt illa uerba utroque modo intellegi; ista sententia de nulla falsitate conuincitur. ad illas autem quaestiones, quas ante misisti, excepta dei uisione per corpus, unde maius opus moliendum est, ut potui, respondi et per Asellum diaconum misi, quod te accepisse iam puto. in recenti autem commonitorio tuo, cui nunc respondi, duo quaesieras, quorum utrumque tractatum est, unum
Abbreviated transcription (Latin):
non arbitror uehementissime comnouere qͦ
modo illa uerba accipienda sint tanquam de ĩ¬
feris dicia. Replico ergo tibi eandem q̃onemut
siue ip̃e potueris. siue aliquem qui possit inuene¬
ris: auferas de slla ate fimas dubitationem me¬
am. Quod si prior potueto. cum id donauerit doꝰ
tibiq imꝑtire ualuero: non fraudabo dilectio¬
nemi tuam. Nunc autẽ que me ibi moueant
intimabo. ut scd̾m hec de illis uerb̾ apłicis uel
ip̃e cogites uel quẽ ydoneum inueneris. consu¬
las. Cum dixisser xpm̃ mortificatum carne. uiui¬
ficatum spũ. continuo sbiecit. In quo et his spi¬
ritib qui in cartere erant conolusi aduemiens

Expanded text:
non arbitror, uehementissime commouere, quo modo illa uerba accipienda sint tamquam de inferis \' dicta. replico ergo tibi eandem quaestionem, ut, siue ipse . potueris siue aliquem, qui possit, inueneris, auferas de illa atque finias dubitationem meam. quod si prior potuero, cum id donauerit dominus, tibique inpartire ualuero, non fraudabo dilectionem tuam; nunc autem, quae me ibi moueant, intimabo, . ut secundum haec de illis uerbis apostolicis uel ipse cogites uel, quem idoneum reppereris, consulas. -Cum diiisset Chrficatum spiritu; continuo subjecit, In quo et iis qui in carcere erant conclusi, s
Abbreviated transcription (Latin):
bat. et p̃dicabat. eciam ip̃a caro uiuificata surre¬
xit: in qua modo ad homines uenit. Proide e¬
ciam illud quod postea dictum ẽ. de incredulis.
qui reddent rom ei qui paratus est iudicare ui¬
uos et mortuos. non est consequens ut eos hie ĩ¬
telligamus mortuos. qui de corꝑe exierunt. fi¬
eri .n. potest ut mortuos dixerit infideles. idest. ĩ
anima mortuos. de qualibet dicitur. dimitte
mortuos ut sepeliant mortuos suos: uiuant aũ
qui credunt i dm̃ non frustra audientes. sur¬
ge qui dormis. et exurge a mortius: et illumina¬
bit te xp̃c. De qualibet etiam ip̃e dñs dicit uenit
hora et nunc est: qũ mortui audient uocem falii

Expanded text:
bat et praedicabat, etiam ipsa caro uiuificata surrebat et praedicabat, etiam ipsa caro uiuificata surrexit, in qua modo ad homines uenit. to Proinde etiam illud, quod postea dictum est de incredulis: Qui reddent rationem ei, qui paratus est iudicare uiuos et mortuos, non est consequens, ut eos hic intellegamus mortuos, qui de corpore exierunt. fieri enim potest. ut mortuos dixerit infideles, hoc est in anima mortuos, de qualibus dicitur: Dimitte mortuos, sepeliant mortuos suos, uiuos autem, qui credunt in eum non frustra audientes: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis et inluminabit te Christus, de qualibus etiam ipse dominus dicit: Veniet h
Abbreviated transcription (Latin):
caruem qi non ex carnali concupĩa siue semi¬
natam siue conceptam. mortalem sane. ac per
etates mutabilem. tanqũã carm pccĩ sine pcc̃o
simillimam. Ac per hoc quecumq de aĩa opĩo
uera sit:. quaꝵ millam temere affirmare adh
audeo: nisi tm̃ illam repudiare qua credũtur
amime pro meritis nescio quoꝵ suꝑioꝵ actuum
suoꝵ singule in singula corpora tͥan qu̾a ĩ car¬
ceres ttudi. certe anima xp̃iuo solum ĩmor¬
talis scd̾m ceteraꝵ natutam. sed co iam nissio morti¬
ficata pccõ uel dampnatione punita ẽ: quibus
duob cauas mors aĩe intelligi potest. et ideo ñõ
scd̾m ip̃am dici potuit xp̃c uiuificatus spũ. In ea re
quippe iniuficatus est. in qua fuerat mortificatus
Eigo de carne dictum est. Ip̃a .n. reiuixit anima
redeunte. quia ip̃a erat mortua amina recedẽte
Mortificatus ergo carne dictus est. quia scd̾mso¬
lam carnem mortuus est. niuificatus aũ spũ. qr
illo spũ operante in quo ad quos uolebat ueme¬

Expanded text:
carnem, quia non ex carnali concupiscentia siue seminatam siue conceptam, mortalem sane ac per aetates mutabilem tamquam carni peccati sine peccato simillimam. Ac per hoc, quaecumque de anima opinio uera sit, quarum nullam temere adfirmare adhuc audeo nisi tantum illam repudiare, qua creduntur animae pro meritis nescio quorum superiorum actuum suorum singulae in singula corpora tamquam in carceres trudi, certe anima Christi non solum inmortalis secundum ceterarum naturam sed etiam nullo mortificata peccato uel damnatione punita est, quibus duabus causis mors animae intellegi potest, et ideo non secundum ipsam dici potuit Christus uiuificatus spiritu. in ea re quippe uiuificatus est, in qua fuerat mortificatus. ergo de carne dictum est; ipsa enim reuixit anima redeunte, quia ipsa erat mortua anima recedente. mortificatus ergo carne dictus est, quia secundum solam carnem mortuus est, uiuificatus autem spiritu, quia illo spiritu operante, in quo, ad quos uolebat, uenie
Abbreviated transcription (Latin):
substantiam corpore iudere. Sed respondebitur
rationẽ posse reddi. quia corporea re nacorpore¬
amrem nequaquam cernere liceat. Metuo ne
respondeatur quia conceptio illa ratione ex¬
poni. et exemplis possit firinari. aut enim in bo¬
minib ratio deficiet. et exempla cessabunt. et ꝯ¬
firmabunt in corpore suo unigentum uid̾e p̾se
dum. aut si ratio hic reddita fu̾it consequetur
tationem reddi posse ab aliquib minis sapien¬
tib uiris. et illiui conceptionis. et consequen¬
tis generationis. Quid ergo talib respondea¬
tut percunctor. Non enm tertamina semi¬
uo. sed quemadmodum insidiosis respondea¬
tur interrogo. Ego autem sic credo uirgins
conceptionem et partum quomodo semper
credidi: et corpore quoq modo clarificato dr̃
iuderi non poste ut cumq ratione colligo. Ob¬
miandum tñ censeo homib. qui aut seditio¬
res ex questionib solent excitare. aut feruen¬
ti studio ad discendum eugilare. Ora ꝑ nob̾

Expanded text:
substantiam corpore uidere. sed respondebitur substantiam corpore uidere. sed respondebitur rationem posse reddi, quia corporea re incorpoream rem nequaquam cernere liceat; metuo, ne respondeatur, quia et conceptio illa ratione exponi et exemplis possit firmari. aut enim in hominibus ratio deficiet et exempla cessabunt et confirmabunt corpore suo unigenitum uidere posse deum aut, si ratio hinc reddita. fuerit, consequetur rationem reddi posse ab aliquibus nimis sapientibus uiris et illius conceptionis et consequentis generationis. quid ergo talibus respondeatur, percontor. non enim certamina semino, sed, quem ad modum insidiosis respondeatur, interrogo. ego tamen sic credo uirginis conceptionem et partum, quo modo semper credidi, et corpore quoquo modo clarificato deum uideri non posse utcumque ratione collegi. obuiandum tamen censeo hominibus, qui aut seditiones ex quaestionibus solent excitare aut feruenti studio ad discendum euigilare. ora pro nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis. ut qui non credidissent uirginem
concipere posse his exemplis coniuncerentur
ẽe quiddam mirabile. Sed tñ non erit singulare.
sam om̃ia dei opera mrabilia. quia in sapienti¬
a facta sunt. Siergo hoc nobis obiciatur quidres¬
pondebimus. Illud eciam me urget uehementis¬
sire quod sic dici potest in corporis ip̃ius dñi cla¬
rificata sb̃stantia. quia et ip̃a poterit uderi dei sb̾¬
stantia. Aisti enim in epłaad ytalicam ño pos¬
se. Et certum est un cum r̾om reddere ceperimus
quia ño potest. hoc nobis obiciatur. quia si quod
ĩlla conceptione es natiuitate fcm̃ est. mitabile
est et singulare. nec rõne queri uoluit nec exem¬
plo. quia unico hoc prestitum ẽ. quemadinodũ
cis de conceptione et generatione ratio non red¬
ditur sed in illo solo inuenitur singłare. sic de eiꝰ
uisione ratio nõ reddatur. nec exemplum requi¬
ratur: sed sõli illi singulanter licere diuiuitatis

Expanded text:
exemplis, ut, qui non credidissent uirginem exemplis, ut, qui non credidissent uirginem concipere posse, his exemplis conuincerentur esse quidem mirabile, sed tamen non erit singulare; nam omnia dei opera mirabilia, quia in sapientia facta sunt. si ergo hoc nobis obiciatur, quid respondebimus? Illud etiam me urget uehementissime, quod sic potest dici de corporis ipsius domini clarificati substantia, quia et ipsa poterit uidere dei substantiam — aisti enim in epistula ad Italicam non posse et certum est —, ut, cum rationem reddere coeperimus, quia non potest, hoc nobis obiciatur, quia, si, quod in illa conceptione et natiuitate factum est, mirabile est et singulare, rationem quaeri nolunt nec exemplum, quia unico hoc praestitum est, ut, quem ad modum de eius conceptione et generatione ratio non redditur, sed in illo solo inuenitur singulare, sic de eius uisione ratio non reddatur nec exemplum requiratur, sed soli illi singulariter licere diuinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
emipolum poscitur nõ erit simplex singulare. qũa¬
totot exempla procedint. Nasci eciam m corpo¬
rid non solum in femineis. uerum etiam in uiro¬
tiimntri secus dico quedam animalia. notũ
es om̃ib. Alunquid et ibi semen facit conceptio¬
nem. Ecce exempla. ecte miratula. de quib nul
latenus ratio redditur. Aut si ad hoc redditur. qui
a muirgine homine nicha tale unquam con¬
tingis. tamen sunt in aliis rerum naturis. qui¬
anata et sine seminib concipuntur ex quibꝰ
penitus ratio reddi nequaquam potest. Tam̃
quod sis edat partus. ut integritas non iuoletur
Qoleo enim audire quod aranea sine ulla ui¬
Nli conceptione. et partus corruptions. illa oĩa
ture sue modum proferat nurabiliter et sibi
tantum quasi singulari prestitum ẽe demon¬
tret. Ergo ex si hoc queratur non tm̃ mirabi¬
lest. et exempla talia rerum dari nullatemuᷤ
bosunt. Metuo em̃. ne ob hoc ipsa p̾cesserit i

Expanded text:
emplum poscitur, non erit singulare\', quanemplum poscitur, non erit singulare\', quando tot exempla procedunt? nasci etiam in corporibus non solum in femineis uerum etiam in uirorum intrinsecus dico quaedam animalia notum est omnibus. numquid et ibi semen facit conceptionem? ecce exempla, ecce miracula, de quibus ratio nullatenus redditur, aut, si ad hoc redditur, quia in uirgine homine nihil tale umquam contingit, tamen sunt exempla in aliis rerum naturis, quia nata et sine seminibus concipiuntur, ex quibus penitus ratio reddi nequaquam potest. potest quod sic edat partus, ut integritas naturae non uioletur. soleo enim audire, quod aranea sine ulla uirili conceptione et partus corruptione illa omnia turae suae modum proferat mirabiliter et sibi tantum quasi singulari praestitum esse demonstret. ergo si et hoc quaeratur, non tantum mirabile est et exempla talia rerum dari nullatenus possunt? metuo enim, ne ob hoc ipsa praecesserint in
Abbreviated transcription (Latin):
ceptionis aliquando quod in secreto forma¬
tur. ratione poterit exponi. At uero seminũ
ex terra nascentium primitus putrestentiũ
postea frustificantium. nulla ratio iueniet᷑
Non enĩ et hoc mirabile non ẽ. uermem un¬
um sine ullo parente si ad singularitatem
aliquid requiratut intra pomum uirgineo
conceptu formatum perfectum inueniri.
Unde ad exemplum arbitror dictum. egou̾¬
mis. et non homo. De conceptionib ergo
siue comunctoꝵ. siue singularium. nescioq̃¬
iam postet ratio exhiberi. Non ergo de con¬
ceptione uirginis tantum non reoditur. s
di nulla arbitror conceptione posse per sol¬
ui rationem. Sed exemplum poscitut. Ecce
et de uento dicuntur eque. et de ciere galli¬
ne et de aqua anates. et alia nõ nulla amma¬
lia sine iuirili semine fetus proprios edere. Cer¬
te siintegire non reddunt tamen ñõ possũs
ãlibate concipere. Quomodo ergo ponitur. si ex¬

Expanded text:
ceptionis aliquando quod in secreto formaceptionis aliquando quod in secreto formatur, ratione poterit exponi; aut uero seminum ex terra nascentium primitus putrescentium, postea fructificantium ulla ratio inuenietur? non enim et hoc mirabile non est uermem unum sine ullo parente, si ad singularitatem aliquid requiratur, intra pomum uirgineo conceptu formatum perfectum inueniri, unde ad exemplum arbitror dictum: Ego uermis et non homo. de conceptionibus ergo siue coniunctorum siue singularium nescio quaenam possit ratio exhiberi. non ergo de conceptione uirginis tantum non redditur, sed de nulla quidem arbitror conceptione posse persolui rationem. Sed exemplum poscitur. ecce et de uento dicuntur equae et de cinere gallinae, de aqua anates et alia nonnulla animalia. sine uirili semine fetus proprios edere. certe, si integrae non reddunt, tamen possunt inlibatae concipere. quo modo ergo ponitur: \'Si ex
Abbreviated transcription (Latin):
duectionem. quam semper habendam ip̃a ro
docet uel teus precepit oiectionem uel ex hi¬
uenerabiliter dilectissimo frĩ et con¬
sacerdoti augustino. et fr̃ib qui tedi
sunt: euodius et fr̃s qui mecum sunt in dño
salutem. Per iouinum qui ad possessionem
marcianensem missus est erat. dudum unam
q̃onem deratione et deo missa epła mea inter¬
rogaui. Huius autem responsum nõ meru s
quia epłas scĩtatis tue. unam ad illustrem ni¬
ium uolusianum. et alteram ad ytalicam il¬
lustrem in xp̃o feminam in manib legenteᷤ¬
nauitate posiusti. si ratio queritur non erit
mirabile. si exemplum poscitur non erit sin¬
gulare. et uisum est poste de om̃i natiuitate
et hominis uel cuiuslibet animantis uel semi¬
nis tale anquid dici. Si enim ratio eius que¬
ratur. non indagabitur. et utiq eut nurabile.
et si exemplum poscatur: quia nichil tale sit
in exemplis: erit singulare. Neq enim quis
conuentus uiri et femine. uel ciuuslibet con¬

Expanded text:
ectionem, quia semper habendam ipsa ratio docet uel deus praecipit dilectionem uel exhiVENERABILITERQVE DILECTISSIMO FRATRI ET CONSACERDOTI AUGUSTINO ET FRATRIBUS QVI TECUM SUNT EVODIUS ET FRATRES QVI MECUM SUNT IN DOMINO SALUTEM. Per Iobinum, qui ad possessionem Marcianensem missus fuerat, dudum unam quaestionem de ratione et -deo missa eprogavi; cujus adhuc responsum non merui. Sed quia epistolas Sanctitatis tuae, unam ad illustrem virum Volusianum, et alteram ad Italicam illustrem in natiuitate posuisti : Si ratio quaeritur, non erit mirabile; si exemplum poscitur, non erit singulare\\ et uisum est posse de omni natiuitate et hominis uel cuiuslibet animantis uel seminis tale aliquid dici. si ratio enim eius quaeratur, non indagabitur et utique erit mirabile et, si exemplum poscatur, quia nihil tale sit in exemplis, erit singulare. neque enim qui conuentus uiri et feminae uel cuiuslibet con
Abbreviated transcription (Latin):
se credidisser. Quin etiam dicit. Ego fallere non
didici: quod sencio loquor. Non est ergo discipulꝰ
xp̃i si: quẽ falsas cicatrices dubitantib discipu¬
lis demõstrasse insanus opmnatur. Et nõ solum
de cet̾is uanitatib suis. sed eciã de ip̃a xpĩ falla¬
cia sͥ tanꝙͣ nõ fallenti uult credi: utrũ xp̃o meli¬
cisse fallere głatur. lib. uiiꝰ. faustus.¬

Expanded text:
se credidisset. quin etiam dicit: ego fallere non se credidisset. quin etiam dicit: ego fallere non didici; quod sentio loquor. non est ergo discipulus Christi sui, quem falsas cicatrices dubitantibus discipulis demonstrasse insanus opinatur et non solum de ceteris uanitatibus suis, sed etiam de ipsa Christi fallacia sibi tamquam non fallenti uult credi: utrum Christo melicisse fallere gloriatur. LIBER SEPTIMUS. FAUSTUS
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura dicit. Et utiq imprũ est ut nõ legamꝰ noᷤ:
quod scͥptum ẽ pp̃̾ nos. Mag̾ .n. pp̃ nos quib ma¬
infestatur. qmͣ pp̃ illos in quib figurabatur. bo¬
uem quippe et asmũ si necẽ sit: unus quisq sm̃
detͥmento oꝑis ũgit. Sapientem uero et stultũ
ñ ut unus p̾cipiat et alt̾ obtẽꝑet. sed parit̾ ex eqͣ¬
li potestate ut annũcient uerbũ dei: si sine scãda¬
lo quid̾ comites facit. Itaq eandem scͥptuã tene¬
mꝰ.et tunc potestate p̾cipientẽ umbris tegendũ
quod nũc aꝑiretur et nũc austoritate attestantẽ
luce aꝑtum quod tunc tegebatur. De caluo aũ
et reburto ꝙ eos ĩmũdos lex dixerit paꝵ faustus
attend̾at: aut ĩmẽdosum codicem inciderat. Sed
utinam ip̃e caluũ frontem hr̃e noluisser atq ĩ
mantẽ. ego sum ueritas. nec cũ faisis uulneri¬
b occubuisse. nec cũ faisis cicatricib resurrexis¬

Expanded text:
ter nos scriptura dicit. et utique inpium est, ut non legamus nos, ter nos scriptura dicit. et utique inpium est, ut non legamus nos, quod scriptum est propter nos; magis enim propter nos, quibus manifestatur, quam propter illos, in quibus figurabatur. bouem quippe et asinum, si necesse sit, unusquisque sine detrimento operis iungit; sapientem uero et stultum, non ut unus praecipiat et alter obtemperet, sed pariter ex aequali potestate, ut adnuntient uerbum dei, non sine scandalo quisque comites facit. itaque eandem scripturam tenemus et tunc potestate praecipientem umbris tegendum, quod nunc aperiretur. et nunc auctoritate adtestantem luce apertum, quod tunc tegebatur. De caluo autem et reburro. quod eos inmundos lex dixerit, parum Faustus adtenderat aut in mendosum codicem inciderat. sed utinam ipse caluam frontem habere uoluisset atque in  clamantem: ego sum ueritas, nec cum falsis uulneribus occubuisse nec cum falsis cicatricibus resurrexis