comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut sint frẽs nr̃i coram nobĩ secere ñ facinds
Et ip̃m dñm nr̃m cui assistunt angeli sedens
nuslier audiebat. Sane si aut breuis sernto¬
sit futurus. aut concessiu locus aptus nõest.
stantes audiant. s cũ mitlti audiuntr t non
tũc mitiandi. Nam cũ inus aut duo aut paua
mur stantib. Tam̃ si iam sic cepimus saiter
animadu̾so auditoris tedio. ⁊ offerenda sessio ẽ
ĩmo uero ꝓrsus nigendus ut sedeat. tditendͤ
aliquid quo renouetur. quo ettã cura si qua
forte irruens es̃ aduocare ceꝑat. fugiat exaño.
Cum enĩ cause incerte sint. curi antacitu te¬
cuset audire. iam sedenti aliquid aduersusm
cidentes cogitationes scłariũ negotioꝵ dicatu
aut hylari ut dixi aut msti medo. si ir̃ sant
que mentẽ eccupaueranti cedant qͣi nõiatim
accusare. Si aũ ige nõ sũt. ⁊ audiendo fanigat᷑¬
ẽ cũ deillis cantisñ ip̃e sint qrñ quidẽ ignoramus

Expanded text:
est, ut sint fratres nostri, coram nobis sedere non facimus; est, ut sint fratres nostri, coram nobis sedere non facimus; et ipsum Dominum nostrum, cui assistunt Angeli, sedens mulier audiebat ? Sane si aut brevis sermo futurus est, aut consessui locus non est aptus, stantes audiant; sed cum multi audiunt, et non tunc initiandi. Nam cum unus, aut duo, aut pauci, mur stantibus. Tamen si jam sic coepimus, saltem animadverso auditoris taedio, et offerenda sessio est, imo vero prorsus urgendus ut sedeat, et dicendum aliquid quo renovetur, quo etiam cura, si qua forte irruens eum avocare coeperat, fugiat ex animo. Cum enim causae incertae sint cur jam tacitus recuset audire, jam sedenti aliquid adversus incidentes cogitationes saecularium negotiorum dicatur, aut hilari, ut dixi, aut tristi modo: ut si ipsae sunt quae mentem occupaverunt, cedant quasi nominatim accusatae; si autem ipsae non suest, cum de illis tanquam ipsae sint quandoquidem ignoramus,
Abbreviated transcription (Latin):
tat euis ueretundiani. aspitate. Aliquã. sĩpotteis
familiaritate conciliet. aut oblata seslione sucoui¬
rere. Suã qͣm sine disitatione meluistiate suti
decenter fien pot̾. ut aprincipio sedens aadiat.
longeq consultius inquibdam eccłua transia¬
riuis. nõ solum antistites setentes loquntum
ad ppłm. sed etiam ip̃i ppło sedinia s bracentume
quiscirm infirmior stando lassatus. adsaubrara
intentione auertatu ⁊ iam cegati a sostedemin
et tamẽ multũ inter est sise qusqm ce utagrei
miltitudine subtrabat ad reperiendas uares.
tam sacram̃toꝵ societate deuiitus ẽ aautre e it¬
cedat qutod płm ꝙ meuitabilit iargetine int̾iore
defectumitus etiam cadat qui pmis a cranrenos
imbitendus ẽ. Et pudore enĩ n dst cuxreentt
et in betillitate stare nõ sintur. Expertuis dico.
Nam fecit hec quidã cũ eum catheatarem homo
nt̃os ist etiam esd̾ maiore sollicitudĩe curandãs

Expanded text:
dat ejus verecundiam asperitate aliqua, sed potius dat ejus verecundiam asperitate aliqua, sed potius familiaritate conciliet; aut oblata sessione succurrere; quanquam sine dubitatione melius fiat, ubi decenter fieri potest, ut a principio sedens audiat; longeque consultius in quibusdam Ecclesiis transmarinis non solum antistites sedentes loquuntur ad populum, sed ipsi etiam populo sedilia subjacent, ne quisquam infirmior stando lassatus a saluberrima intentione avertatur, aut etiam cogatur abscedere. Et tamen multum interest, si se quisquam de magna multitudine subtrahat ad reparandas vires, qui jam sacramentorum societate devinctus est; et si ille discedat quod plerumque inevitabiliter urgetur, ne interiore defectu victus etiam cadat qui primis sacramentis imbuendus est: et pudore enim non dicit cur eat, et imbecillitate stare non sinitur. Expertus haec dico: nam fecit hoc quidam, cum eum catechizarem, homo nostros, vel etiam quod majore sollicitudine curandum
Abbreviated transcription (Latin):
hec alicã iam audterit. ⁊ fortassis esi tanqm
nota ⁊ ꝑuulgata nõ moneant. Et agend̾ ꝓ eĩ
responsione. ut aut planius ⁊ enodatius lo¬
quanuir. aut oppimonẽ contrariã refellamus.
aut ea que illi nota sunt nõ explicemꝰ latius
sed breuit̾ complicemus. Eligamus q aliqua
exhiis que mistice dc̃a sũt in scĩs libus ⁊ maxi¬
me in ip̃a narratione que apiendo ⁊ reuelando
nr̃ sermo dulcescat. Quod sinimis tardus est
et ab om̃i tali suauitate absurdus ⁊ auersus
misedr sufferendits ẽ. brenit᷑ ꝙ decursis oeteris
ea que maxune neccͣria sunt de iutate catholi
fitturum iudiciũ dterribilit᷑ incttleanda suciti
magis ꝙ ꝓ illo ad d̾m qmͣ illi de deo mra di¬
cenda. Sepe etiam fit ut qui pͥmo libenter audre¬
bat ist audiendo uł stando fatigatus nõ iamłae¬
dolendum atꝙ plangendũ. ⁊ magis de ip̃o ut
ꝓpria cura punctus enigileti qdͣ tamẽ nõ often¬

Expanded text:
haec aliquando jam audierit, et fortassis eum tanquam haec aliquando jam audierit, et fortassis eum tanquam nota et pervulgata non moveant; et agendum pro ejus responsione, ut aut planius et enodatius loquamur, aut opinionem contrariam refellamus, aut ea quae illi nota sunt non explicemus latius, sed breviter complicemus, eligamusque aliqua ex his quae mystice dicta sunt in sanctis Libris, et maxime in ipsa narratione, quae aperiendo et revelando noster sermo dulcescat. Quod si nimis tardus est, et ab omni tali suavitate absurdus et aversus, misericorditer sufferendus est, breviterque decursis caeteris, ea quae maxime necessaria sunt, de unitatefuturum judicium terribiliter inculcanda sunt, magisque pro illo ad Deum, quam illi de Deo multa dicenda. 19. Saepe etiam fit ut qui primo libenter audiebat, vel audiendo vel stando fatigatus, non jam laum, vel etiam dolendum atque plangendum; et magis de ipso, ut propria cura punctus evigilet; quod tamen non offen
Abbreviated transcription (Latin):
retexere opus nõ est. ꝑ amibulare debemus. cum
animã miserandami ⁊ errorib scłi fatigatam
ꝑ itinera patis. ip̃o qui nobis eam p̃stitit iuben¬
loq̃ndo usq ad t̾minũ p̃stitutũ cõmoueri nõ
uidemus audientẽ. Qd̾ sire nõ audeat religio¬
nis tunore constrict᷑ uoce aut aliquo motu cor¬
poris significare aꝓpbationem suam. siue hu¬
mana uerecudia repͥmatur. siue dcã ñ intelli¬
git. site contempnat. qñ quidẽ nobis ñ cernen
tib aninũ ens incectũ ẽ. om̃ta sermone trac¬
tanda sũt que ad eũ extitandum. ⁊ tanqͣm dela¬
tebris eruendum possint ualere. Nam ⁊ tumor
minus ato impediens declarationẽ iudicii eĩ
blanda exhortatione pellendus ẽ ⁊ insmitando
frat̾nam soctetatem uerecundia temperandã.
et interrogatione querendũ utrũ intelligati⁊
danda fidicia ut si quid ei contͣdicendã iude¬
tur libere ꝓferat. Querendũ ectam de illo utrũ

Expanded text:
retexere non opus est, perambulare debemus; cum retexere non opus est, perambulare debemus; cum animam miserandam et erroribus saeculi fatigatam per itinera pacis, ipso qui nobis eam praestitit jubenloquendo usque ad terminum praestitutum, cum moveri non videmus audientem; quod sive non audeat, religionis timore constrictus, voce aut aliquo motu corporis significare approbationem suam, sive humana verecundia reprimatur; sive dicta non intelligat, sitibus animum ejus incertum est, omnia sermone tentanda sunt, quae ad eum excitandum et tanquam de latebris eruendum possint valere. Nam et timor nimius atque impediens declarationem judicii ejus, blanda exhortatione pellendus est, et insinuando fraternam societatem verecundia temperanda, et interrogatione quaerendum utrum intelligat, et danda fiducia, ut si quid ei contradicendum videtur, libere proferat. Quaerendum eum de illo utrum
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio meoꝵ nouitatis delectatione renouets᷑.¬
uincilũ inqnͣtum nillis sumus in tantũ ⁊ no¬
bis noua fiunt que uetera fuerunt. s si mrẽb
contemplandas aliqͣntum ꝓficimus nõ uolum̃
cos quos diligimnus letari ⁊ stupere cũ intuent᷑
oꝑa manuũ hõim. S uolum̃ eos inp̃am aitem
consiliumi uemstiͣt᷑oris attollere. atq inde exsur¬
gere in admitatoem laudemq om̃i creantis del.
ubi amoris fructuosissimus finis ẽ. Qnͣto ergo
magis delectare nos oportet cũ ip̃m d̾m iam dis¬
fuigidior ẽ solita nr̃a p̃dicatio. insolita eoꝵ au¬
ditione feruescat. Huc accedit ad comꝑandam
leticiam quod cogitamus ⁊ cõsideramus de qua
erroris morte in uitam fidei transeat homo. Et
si incos usitatissimos cũ benifica hẏlaritate tran¬
simus. qñ alitui forte qui errando laborauerat
demonstramus utam: qnͣto alacrius ⁊ cũ gaudio
matore in decttina salutari ⁊̃ flla que p̃p̃ nos

Expanded text:
electatio in eorum novitatatis delectatione renovetelectatio in eorum novitatatis delectatione renovetvinculum in quantum in illis sumus, in tantum et nobis nova fiunt quae vetera fuerunt. Sed si in rebus contemplandis aliquantum profecimus, non volumus eos quos diligimus laetari et stupere, cum intuentur opera manuum hominum; sed volumus eos in ipsam artem consiliumve institutoris attollere, atque inde exsurgere in admirationem laudemque omnicreantis Dei, ubi amoris fructuosissimus finis est: quanto ergo magis delectari nos oportet, cum ipsum Deum jam disfrigidior est solita nostra praedicatio, insolita eorum auditione fervescat? Huc accedit ad comparandam laetitiam, quod cogitamus et consideramus, de qua erroris morte in vitam fidei transeat homo. Et si vicos usitatissimos cum benefica hilaritate transimus, quando alicui forte qui errando laboraverat, demonstramus viam: quanto alacrius et cum gaudio majore in doctrina salutari, etiam illa quae propter nos
Abbreviated transcription (Latin):
ni nr̃o p̃ponere uolentes cũ pigricia uł tedio lo¬
quamur: alacriores nos suscipiet iocundior q
p̃stabitur post laborem ⁊ maiore fidutia dep̃ca¬
binuir ut loquatur nob̃ deus qũo uolum̃ si sus¬
cipiamus hylarit̾ ut loquatur ꝑ nos quõ possu¬
mus. Ita fit ut diligentib d̾m om̃ia cõcurrant
sepe repẽtere fastidimus: congruamus eis ꝑfra¬
ternũ. pat̾mum. maternũ q amorẽ. ⁊ copulatis
corde eoꝵ ⁊̃ nobis noua uidebuntur. Tantũ emĩ
ualet animi cõpatientis affectus ut cũ ali affiti¬
untur nõbis loq̃ntib ⁊ nos illis discentib hĩte¬
mus inmuicẽ. atq ita ⁊ illi q̃ audiunt qiͣ leqͣnt᷑
in nobis. ⁊ nos in illis discamus quodã mͦ que do¬
cemus. Hõne accscere hoc solet. cumrlora q̃dam
ampla ⁊ pilcra ut urbiũ uł agroꝵ. que tam nos
sepe uidendo sine aliqua uotuptate p̃teribamꝰ ostẽ¬
dimus eis qui antea munqͣm uiderant ut nr̃a¬

Expanded text:
ni nostro praeponere volentes, cum pigritia vel taedio loni nostro praeponere volentes, cum pigritia vel taedio loquamur, alacriores nos suscipiet, jucundiorque praestabitur post laborem; et majore fiducia deprecabimur ut loquatur nobis Deus quomodo volumus, si suscipiamus hilariter ut loquatur per nos quomodo possumus: ita fit ut diligentibus Deum omnia concurrant saepe repetere fastidimus; congruamus eis per fraternum, paternum, maternumque amorem, et copulatis cordi eorum etiam nobis nova videbuntur. Tantum enim valet animi compatientis affectus, ut cum illi afficiuntur nobis loquentibus, et nos illis discentibus, habitemus in invicem; atque ita et illi quae audiunt quasi loquantur in nobis, et nos in illis discamus quodam modo quae docemus. Nonne accidere hoc solet, cum loca quaedam ampla et pulchra, vel urbium vel agrorum, quae jam nos saepe videndo sine aliqua voluptate praeteribamus, ostendimus eis qui antea nunquam viderant, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
letur nos dñicũ ilud exemplum qut offensis
hominib exũbo suo ⁊ tanguã durũ refugien¬
tib etiam hiis qui remanserantait. Numqͥd
et itos uultis ire: Satis enĩ fixum atq ĩmobile
debet ẽẽ corde retineri iecłm captuuã ab hut̃
scłi babylonia decursis temporib liberari mil¬
lum q extlla ẽẽ piturũ. quia qui ꝑierit ñ ex
ella erit. firiũ enĩ fundam̃tum dei stat. hñs¬
signatulũ hoc. ⁊pouit dñs qui sũt enus. ⁊ rece¬
dat abimquitate om̃is qui nõiat qui nõiat no¬
men dñi. Ista cogitantes ⁊ ĩuocantes dñm ĩ cor
nr̃m mius timebimꝰ incertos exitus sermonis
nr̃i ppõ incertos motus auditoꝵ. delectabitq nos
stram głiam requiramus. Tunc uere ẽ opus bo¬
num cũ a caritate iaculatur agentis intentio
et tanqͣm ad locũ suũ rediens rursus ĩcaritate
requiescit. Lectio u̾o que nos delectat. aut aliqua
auditio meliorts eloquii ut eam ꝓmundo sermo¬

Expanded text:
letur nos dominicum illud exemplum, qui offensis letur nos dominicum illud exemplum, qui offensis hominibus ex verbo suo, et tanquam durum refugientibus, etiam iis qui remanserant ait, Numquid et vos vultis ire ? Satis enim fixum atque immobile debet corde retineri, Jerusalem captivam ab hujus saeculi Babylonia decursis temporibus liberari, nullumque ex illa esse periturum; quia qui perierit, non ex illa erat. Firmum enim fundamgnaculum hoc: novit Dominus qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate, omnis qui nominat nomen Domini . Ista cogitantes, et invocantes Dominum in cor nostrum, minus timebimus incertos exitus sermonis nostri propter incertos motus auditorum; delectabitque nosstram gloriam requiramus. Tunc enim est vere opus bonum, cum a charitate jaculatur agentis intentio, et tanquam ad locum suum rediens, rursus in charitate requiescit. Lectio vero quae nos delectat, aut aliqua auditio melioris eloquii, ut eam promendo, sermo
Abbreviated transcription (Latin):
insllentio rep̃hendimus. ita curandũ ẽ ut etiã
illi sensũ corrigant᷑. qr nõ dei u̾bis. s plane nr̃is
in aliqͣm lapsi sunt falsitatem. Si u̾o aliquiliuo¬
re uresano ceci errasse nos gaudent susurtones de¬
tractores. deo odibiles p̃beant nobis mat̾iam exer
eos adducit. Quid enĩ est detestabilius ⁊ qd̾ ma¬
gis thessauriret iram ĩ die ire ⁊ reuelationis iusti
uidicii dei. qm de malo alt̾us mala diaboli si¬
mulitudine atq imitationẽletari. Nõ numqͣm
etiam cũ recte om̃ia uereq dicantur. aut ñ intel¬
lectum aliqͥd. aut cont᷑ oppinionẽ ⁊ consuetudi¬
nem uet̾is erroris ip̃a nouitare asꝑmi offendit
et ꝑturbat audientẽ. Qd̾ si apparuent palpabi¬
leniq p̃bet se. auctoritatum rõnũq copia sine
ulla dilatione sanandus ẽ. Si aũ tacita ⁊ occul¬
ta sanatio ẽ offensio: dei medicina oppitulan po¬
test̃. aut si resilierit. ⁊ curari recusauerit conso¬

Expanded text:
in silentio reprehendimus, ita curandum est ut etiam in silentio reprehendimus, ita curandum est ut etiam illi sensim corrigantur, qui non Dei verbis, sed plane nostris in aliquam lapsi sunt falsitatem. Si vero aliqui livore vesano caeci errasse nos gaudent, susurrones, detractores, Deo odibiles ; praebeant nobis materiam exereos adducit. Quid enim est detestabilius, et quod magis thesaurizet iram in die irae et revelationis justi judicii Dei , quam de malo alterius mala diaboli similitudine atque imitatione laetari? Nonnunquam etiam, cum recte omnia vereque dicantur, aut non intellectum aliquid, aut contra opinionem et consuetudinem veteris erroris ipsa novitate asperum, offendit et perturbat audientem. Quod si apparuerit, sanabilemque se praebet, auctoritatum rationumque copia sine ulla dilatione sanandus est. Si autem tacita et occulta offensio est, Dei medicina opitulari potest. At si resiluerit, et curari recusaverit, conso
Abbreviated transcription (Latin):
tellecta contempirendũ. si munus integre. aut si
munus ꝓpͥe sonare potuit. qd̾ ideo sonabat ut res
intelligeretur. Qd̾ si humane infirmitatis in¬
tentio ettam ab ip̃a rerũ ueritate aberraũit
qͣmqͣm in cathezitandis rudib ubi uta strictissi¬
ma tenenda ẽ. difficile potest accͥedere. tam̃ ne for¬
te accidat ut etian huic offendatur auditor nõ
aliunde nobis debet iuderi accidisse. nisi qr deus
exꝑiri nos uoluit utrũ tũ mentis placiditate corri¬
gamus ⁊re indefensionẽ nr̃i erroris maiore p̃cipi¬
temur errore. Qd̾ si nemo nobis dixerte. nos ꝙ
et illos qui audiennt om̃ino latuerit nullus
dolor ẽ. si nõ fiat it̾m. płm q aũ nos ip̃i recosen¬
tes que dixerimus rep̃bendimꝰ aliqͥd. ⁊ ignoramꝰ
qũo cũ diceret᷑ acceptum sit. magisq dolemꝰ qñ
ĩ nobis feruet caritas. si cũ falsum eẽt libenterac¬
ceptum ẽ. Ideo q oportimitate reꝑta sic̃ nos ip̃os

Expanded text:
tellecta contemnendum, si minus integre, aut si tellecta contemnendum, si minus integre, aut si minus proprie sonare potuit, quod ideo sonabat ut res intelligeretur. Quod si humanae infirmitatis intentio etiam ab ipsa rerum veritate aberraverit; quanquam in catechizandis rudibus, ubi via tritissima tenenda est, difficile potest accidere: tamen ne forte accidat ut etiam hinc offendatur auditor, non aliunde nobis debet videri accidisse, nisi quia Deus experiri nos voluit, utrum cum mentis placiditate corrigamur, ne in defensionem nostri erroris majore praecipitemur errore. Quod si nemo nobis dixerit, nosque et illos qui audierunt omnino latuerit, nullus dolor est, si non fiat iterum. Plerumque autem nos ipsi recolentes quae dixerimus, reprehendimus aliquid, et ignoramus quomodo cum diceretur acceptum sit; magisque dolemus, quando in nobis fervet charitas, si cum falsum esset, libenter acceptum est. Ideoque opportunitate reperta, sicut nos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
optant homines hr̃e infantes. quib id exhibe¬
ant. Et suauiꝰ est matri minitta marisa ĩspmiere
ꝑuulo suo qmͣ ip̃am mandere ac deuorare grandi¬
ora. Non ergo recedat depettore etiã cogitatio ga¬
line alĩ que languidulis plumis teneros fetus
et sussuitantes pisslos confracta uore aduocat
cuiꝰ blandas alas refugientes suꝑbi p̃da fuuĩt
alitib. Si enĩ intellectus delectat in penetralib
sincerissimis hoc etiam intelligere delectat quom̾
caritas qͣnto officiosius descendit in infima tan¬
to tobustius retirent mintima ꝓ bonã conscsam
nicħ querendi ab eis. Ad quos descendit p̃tertoꝵ
sempit̾nam salutem. Si aũ magis appetimꝰ ea¬
qute iam ꝑata sunt. ⁊ melius dc̃a legere uł audi¬
re. ⁊ id̾o p̃iget incerto exitu ad tempus ccaptare.
que logutmur. tantũ aueritate tecũ ñ abertt
animits. facile ẽ ut si inuerdis auditorẽ aliꝙͣ
offenderit. ex ip̃a occasione discat qm sit re in¬

Expanded text:
optant homines habere infantes, quibus id exhibeoptant homines habere infantes, quibus id exhibeant: et suavius est matri minuta mansa inspuere parvulo filio, quam ipsam mandere ac devorare grandiora. Non ergo recedat de pectore etiam cogitatio gallinae illius, quae languidulis plumis teneros fetus operit, et susurrantes pullos confracta voce advocat; cujus blandas alas refugientes superbi, praeda fiunt alitibus . Si enim intellectus delectat in penetralibus sincerissimis, hoc etiam intelligere delectat, quomodo charitas, quanto officiosius descendit in infima, tanto robustius recurrit in intima per bonam conscientiam nihil quaerendi ab eis ad quos descendit, praeter eorum sempiternam salutem. CAPUT quae jam parata sunt et melius dicta legere vel audire, et ideo piget incerto exitu ad tempus coaptare quae loquimur: tantum a veritate rerum non aberret animus, facile est ut si in verbis auditorem aliquid offenderit, ex ipsa occasione discat quam sit re in
Abbreviated transcription (Latin):
celerrimo haustu mentis inbibit᷑. ⁊ qr musitum
dissimilit̾ exit tedet loqui ⁊ libet tacere. Cogite¬
mus quid nõbis p̃rogatum sit ab illo qui de¬
monstrauit nobis exemplũ ut sequam itestigi¬
a eius. Qͣnͣtum uis enĩ differat articulata uox
nr̃a abintelligentie nt̃e uiuatitate. longe diffe¬
rentior ẽ mortalitas carnis ab equalitate dei.
Et tam̃ cum meadẽ forma eẽt semet ip̃m exĩani¬
qr fcũs ẽ infirmis infirmus ut infirmos lucrifa¬
ceret.: Eudi eius imitatorem alibi etiã dicentem.
siue enĩ mente excessimus deo. sute temꝑantes
sumus nobis. Caritas enĩ xp̃i compellit nos uidi¬
cantes hoc. qr inius ꝓ om̃ib mortuus ẽ. Qũo enĩ
paratus eẽt impendi ꝓanimab nũseoꝵ. si eũ¬
pigeret inclinari ad aures eoꝵ. Hinc gͦ fc̃ns est
parurlus in medio nr̃m tanqm nutrix fouens
filios suos. Num enĩ delectet nsi amor inuitet
decurtata ⁊ mutilata u̾ba ĩmurmurare. Et tam̃

Expanded text:
celerrimo haustu mentis imbibitur, et quia multum celerrimo haustu mentis imbibitur, et quia multum dissimiliter exit, taedet loqui, et libet tacere; cogitemus quid nobis praerogatum sit ab illo qui demonstravit nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Quantumvis enim differat articulata vox nostra ab intelligentiae nostrae vivacitate, longe differentior est mortalitas carnis ab aequalitate Dei. Et tamen cum in eadem forma esset, semetipsum exinaniquia factus est infirmis infirmus, ut infirmos lucri faceret? audi eius imitatorem alibi etiam dicentem: siue enim mente excessimus, deo, siue temperantes sumus, nobis. caritas enim Christi compellit nos iudicantes hoc, quia unus pro omnibus mortuus est. quomodo enim paratus epigeret inclinari ad aures eorum? Hinc ergo factus est parvulus in medio nostrum, tanquam nutrix fovens filios suos . Num enim delectat, nisi amor invitet, decurtata et mutilata verba immurmurare? Et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Item exaliquo scandalo meror pectus obsedit. ⁊
tuno nobis dicit᷑ ueni loq̃re huic xp̃ianus mili
fieri. Dicitur enĩ abignorantib quid nos clau¬
sum iirtus exurat. Quib si affectũ nt̃m aꝑire
nõ oportet suscipimus ingratis qd̾ uolunt. ⁊ ꝓ¬
fecto languidus ⁊ insuauis ille sermo eridꝑ ue¬
nam cordis estuantẽ fumantẽ q traicitus. Cot
gͥ excausis quelibet eaꝵ serenitatẽ ur̃e mentis
obnubilet. scd̃m d̾m sunt q̃renda remedia qui¬
b relaxetur illa contractio ⁊ feruore spc̃ exulte¬
mus ⁊ iocundemur intranquillitate boni oꝑts.
Hylarem enĩ datorem diligit deus. Si enĩ causa
illa contristat qd̃ intellectũ nr̃m auditor nõ ca¬
pit. a cuiꝰ acumine quodã modo descendentes co¬
gimur in sillabaꝵ longe infra distantiũ tardita¬
te demorari ⁊ citram gerimus quemadmod̾ lon¬
gis ⁊ ꝓplexis amfractib ꝓcedat exore camis. qd̾

Expanded text:
item ex aliquo scandalo moeror pectus obsedit, et item ex aliquo scandalo moeror pectus obsedit, et tunc nobis dicitur, Veni, loquere huic; christianus vult fieri. Dicitur enim ab ignorantibus quid nos clausum intus exurat: quibus si affectum nostrum aperire non oportet, suscipimus ingratius quod volunt; et profecto languidus et insuavis ille sermo erit per venam cordis aestuantem fumantemque trajectus. Tot igitur ex causis, quaelibet earum serenitatem nostrae mentis obnubilet, secundum Deum sunt quaerenda remedia, quibus relaxetur illa contractio, et fervore spiritus exsultemus et jucundemur in tranquillitate boni operis. Hilarem enim datorem diligit Deus . 15. Si enim causa illa contristat, quod intellectum nostrum auditor non capit, a cujus cacumine quodam modo descendentes cogimur in syllabarum longe infra distantium tarditate demorari, et curam gerimus quemadmodum longis et perplexis anfractibus procedat ex ore carnis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃nti tedium auditor ĩmobilis. Non qr huma.
ne laudis nos ẽẽ aiuidos decet. sed qr ea que mi¬
nistramus dei sũt. ⁊ qnͣto magis diligius illo
quib loquim᷑. tanto magis eis cupim̃ ut pła¬
ceant que ad eoꝵ porrriguntur salutem. Quod
si nõ succedit contristamur.⁊ in ip̃o cursu debi¬
litamur ⁊ frangimur. qiͣ frustra oꝑam ꝯteramꝰ.
diõ numqͣm etiã cũ aũtimur ab altqͣ re qm
desideramus agere ⁊ cuiꝰ actio nos aut delecta¬
bat aut nobis magis nectͣria uidebatur ⁊ cgiũ
aut iussu eius quem offendere nolumus. aut a
liquoꝵ in euitabili instantia catheritare Aliqnẽ
iam conturbati accedimus ad negotiũ. cui ma¬
gia tranquillitate opis ẽ. dolentes qd̾ neq or¬
dinem actionum nobis conteditur terere qitẽ
nolumus. nec sufficere om̃ib possumus. Atq
ita exip̃a tristicia sermo ꝓcedens minus gratus
ẽ. qr de ariditate mestitie nimiis exiberat aliq̃n

Expanded text:
loquenti tloquenti tae laudis nos esse avidos decet, sed quia ea quae ministramus, Dei sunt, et quanto magis diligimus eos quibus loquimur, tanto magis eis cupimus, ut placeant quae ad eorum porriguntur salutem; quod si non succedit contristamur, et in ipso cursu debilitamur et frangimur, quasi frustra operam conteramus. Nonnunquam etiam cum avertimur ab aliqua re quam desideramus agere, et cujus actio aut delectabat nos aut magis nobis necessaria videbatur, et cogimur aut jussu ejus quem offeliquorum inevitabili instantia catechizare aliquem; jam conturbati accedimus ad negotium, cui magna tranquillitate opus est, dolentes quod neque ordinem actionum nobis conceditur tenere quem volumus, nec sufficere omnibus possumus: atque ita ex ipsa tristitia sermo procedens minus gratus est, quia de ariditate moestitiae minus exuberat. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
uilis abiectus q uideret᷑. cũ aliquẽ xp̃rano nõie
mibueres. Hoc aũ scio nõ tam rerum que dicende
sunt quib tefatis noui ꝑatum ⁊ instructũ. net
ip̃ius lecutionis mopta. s amii tedio fieri uł
iłla causa qͣm dixi. qr magis nos dẽlectat ⁊ te¬
net qd̾ insclentio cermimus mente nec inde uo¬
lumus auocari ad u̾boꝵ longe disparẽ strepitũ
ict quid etiam cũ sermo iocũndus ẽ magis nos
libet audire uł legere que melus dc̃a sunte⁊ que
sine nr̃a cura ⁊ sollicitudine ꝓmuntur. qmͣ ad ali¬
enũ sensum repentina u̾ba ccaptare mncerto exitu
siue utrũ occuirant ꝓsñta. siue utrũ accipiant᷑
utalit̃. uł qr illa que rudib insimuantur. eo qd̃
nobis notissima sunt.⁊ ꝓuectui nr̃a iam ñ neccͣ¬
ria piget ad ea sepissime redire. nec i eis tam
usitatis. ⁊ tanqͣm infantib cũ aliqͣ uoluptate
iam grandiusculus animus graditur. facit enĩ

Expanded text:
vilis abjectusque videretur, cum aliquem christiano nomine vilis abjectusque videretur, cum aliquem christiano nomine imbueres. Hoc autem scio, non tam rerum quae dicendae sunt, quibus te satis novi paratum et instructum, neque ipsius locutionis inopia, sed animi taedio fieri; vel illa causa quam dixi, quia magis nos delectat et tenet, quod in silentio mente cernimus, nec inde volumus avocari ad verborum longe disparem strepitum; vel quia etiam cum sermo jucundus est, magis nos libet audire aut legere quae melius dicta sunt, et quae sine nostra cura et sollicitudine promuntur, quam ad alienum sesive utrum occurrant pro sententia, sive utrum accipiantur utiliter; vel quia illa quae rudibus insinuantur, eo quod nobis notissima sunt, et provectui nostro jam non necessaria, piget ad ea saepissime redire, nec in eis tam usitatis et tanquam infantilibus cum aliqua voluptate jam grandiusculus animus graditur. Facit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
randa sũt abeis qui didicerũt ut sono inforo sic
uoto meccłia benedici. Itaꝙ forensis illa ñ numqͣ
fortebona dictio. numiqͣm tam̃ bonedictio diti pot̃
De sacram̃to aũ qd̃ accepturi sũt sufficit prudenti¬
orib. audite quid res illa significet. Cũ tardiori¬
emplum aliqd̾ sermonis desideras. ut ip̃o tibi oꝑe
ostendam qũo facienda sint ista que monui. Qd̃ qͥ
itla hẏlaritate comꝑanda qd̃ pollicitus sũ dit̾e de¬
beo. Iam enĩ de ip̃is p̾ceptis explicandi sermonis
incathezitando eo qui sic uenit ut xp̃ianus siat.
qnͣtum satis uisũ est qd̾ ꝓmiserani ex salui. Indebi¬
tum quippe ẽ ut etiam ip̃e fatiam in hoc uolumĩe
qd̃ fieri oportere p̃cipio. Si ego fecero ad cumulũ
ualebit. Cumulus aũ quo pacto anie suꝑfundi
pot̃. anteqm m̃surã debiti expleuero. Neq enĩte
maxime conq̃ri audiui nisi trd̃ tĩbi sermo tiuis

Expanded text:
randa sunt ab eis qui didicerint, ut sono in foro, sic randa sunt ab eis qui didicerint, ut sono in foro, sic voto in Ecclesia benedici. Itaque forensis illa nonnunquam forte bona dictio, nunquam tamen benedictio dici potest. De Sacramento autem quod accepturi sunt, sufficit prudentioribus audire quid res illa significet: cum tardioriemplum aliquod sermonis desideras, ut ipso tibi opere ostendam quomodo facienda sint ista quae monui. Quod qilla hilaritate comparanda, quod pollicitus sum, dicere debeo. Jam enim de ipsis praeceptis explicandi sermonis, in catechizando eo qui sic venit ut christianus fiat, quantum satis visum est, quod promiseram exsolvi. Indebitum quippe est, ut etiam ipse faciam in hoc volumine, quod fieri oportere praecipio. Si ergo fecero, ad cumulum valebit: cumulus autem quo pacto a me superfundi potest, antequam mensuram debiti explevero? Neque enim te maxime conqueri audivi, nisi quod tibi sermo tuus
Abbreviated transcription (Latin):
de etiam misteria notant᷑. quid ualeant enigniatũ
latebre ad amorem u̾itatis acuendũ. decutiendũ¬
q fastidii torporem ip̃a experientra ꝓbandum est
talib cũ aliquid eis qd̃ inꝓmptu positũ nõ ita
monebat enodattone allegorie alicuiꝰ eruitur
Hus enĩ maxime utile ẽ nosse ita ẽẽ p̃ponendas
uerbis siñas ut p̃ponitur animꝰ corpori. Exqͦ fit
ut ita malle debeant ueriores qͣm dissenttores
audire sermones sic̃ malle debent pridentiores
qm formosiores hr̃e amicos. Nouerint ⁊̃ nõ ẽẽ
uotem ad aures dei nsi amini effectũ. Ita enĩ nõ
uridebunt si aliqͥs antistites ⁊ innustros ecc̃e
forte ammadũterint. uł cũ barbarismis ⁊ soloe¬
cismis d̃m inuocare. uł eadem u̾ba que ꝓnunti¬
ant nõ intelligere ꝑturbate ꝙ distinguere. ⁊on
qr ista miniie corrigenda sunt ut ppłs adid ꝙ
plane intesligit dicat amen: sed tamẽ pie tole¬

Expanded text:
de etiam mysteria uocantur — quid ualeant aenigmatum de etiam mysteria uocantur — quid ualeant aenigmatum latebrae ad amorem ueritatis acuendum discutiendumque fastidii torporem ipsa experientia probandum est talibus, cum aliquid eis, quod in promtu positum non ita mouebat, enodatione allegoriae alicuius eruitur. his enim maxime utile est nosse ita esse praeponendas uerbis sententias, ut praeponitur animus corpori. ex quo fit, ut ita malle debeant ueriores quam disertiores audire sermones, sicut malle debent prudentiores quam formonsiores habere amicos. nouerint etiam non esse uocem ad aures dei nisi animi affectum. ita enim non irridebunt, si aliquos antistites et ministros ecclesiae forte animaduerterunt uel cum barbarismis et soloecismis deum inuocare uel eadem uerba, quae pronuntiant, non intellegere perturbateque distinguere: non quia ista miniplane intelligit, dicat Amen; sed tamen pie tole
Abbreviated transcription (Latin):
quidã descolis usitatissimis gramaticoꝵ ora¬
toꝵq uenientes qitos neq inter ydiotas mi¬
metare audeas. neq int̾ illos doctissimos quoꝵ
mens magnaꝵ retum ẽ exercitata q̃stionib. hi¬
is ergo qui leq̃ndi arte ceteris hominib excel¬
lere uidentur cũ ueniũt ut xp̃rani fiant. hoc
amplius qma illis illiteratis imꝑtire debemus.
qd̃ sedislo monendi sũt ut humilitate induti
xp̃iana discant nõ contempñe quoẜ cognoue¬
unt moꝵ uitia qm u̾boꝵ ampli deuitare. ⁊
cordi casto linguã excitatam. nec ⁊ ferre audeant¬
qm̃ etiã p̃ferre consueuerant. Maxtie aũ isti docẽ¬
disunt scripturas audire diuinas ne sordeat ers¬
solidum eloquiũ qr nõ ẽ inflatũ neq arbitrent᷑
carnalib integum̃tis inuoluta atq oꝑta dicta
ut fc̃a hominũ que in illis libris legunt᷑ nõ euol¬
uenda atꝙ aꝑienda ut intelligantur. s sit accipi¬
enda ut littere sonat de ip̃a utilitate secreti. Un¬

Expanded text:
quidam de scholis usitatissimis grammaticorum, oratorumque venientes, quos neque inter idiotas numerare audeas, neque inter illos doctissimos quorum mens magnarum rerum est exercitata quaestionibus. His ergo qui loquendi arte caeteris hominibus excellere videntur cum veniunt ut Christiani fiant, hoc amplius quam illis illitteratis impartiri debemus, quod sedulo monendi sunt, ut humilitate induti Christiana discant non contemnere quos cognoverunt, morum vitia quam verborum amplius devitare, et cordi casto linguam exercitatam nec conferre audeantm etiam praeferre consueverunt. Maxime autem isti docendi sunt Scripturas audire divinas, ne sordeat esolidum eloquium, quia non est inflatum, neque arbitrentur carnalibus integumentis inuoluta atque operta dicta uel facta hominum, quae in illis libris leguntur, non euoluenda atque aperienda, ut intellegantur, sed sic accipienda, ut litterae sonent; de qua ipsa utilitate secreti — un
Abbreviated transcription (Latin):
nata delectat laudabilit̾ in notesce more mul¬
titudinis. inde nos beatos putat. deus aũ in
cuis conspectũ intrat gemitus compedicoꝵ
uideat humilitatẽ nr̃am. ⁊ laborem rrc̃m ⁊
diictat om̃ta pec̃a nr̃a. Qmnobrem si qurd
tibi ĩ nobis placuit ut aliqm̃a opseruationẽ
tui fermonis a nobis audire q̃reres melĩ
uidendo ⁊ andiendo nos cũ hec agurꝰ. qͣna¬
qͣm legendo cũ hoc dictamits edisceres qẽo
tamẽ faciamus aliquẽ itenisse ad nos ciue¬

Expanded text:
nata delectat laudabiliter innotescere in ore mulnata delectat laudabiliter innotescere in ore multitudinis, inde nos beatos putat: Deus autem, in cujus conspectum intrat gemitus compeditorum , videat humilitatem nostram et laborem nostrum, et dimittat omnia peccata nostra . Quamobrem si quid tm sermonis nostri a nobis audire quaereres, melius videndo et audiendo nos cum haec agimus, quam legendo cum haec dictamus edisceres. Sed tamen faciamus aliquem venisse ad nos qu
Abbreviated transcription (Latin):
quendam qi isltũ gerat. ⁊ ꝓ eadem diu̾sitate
teridsb mibuendis nũt agimus de me tp̃o d̾
testis sum alit᷑ atq alit̾ me moueri. cũ ante
me catherirandũ utdeo eruditũ ĩ hertem ci¬
uem. peregrinũ. diuitem pauꝑem. priuatũ
honoratum inpotestate aliqua constitutum
ccuts aut illiꝰ gentis hoĩem illĩ aut ilis eta¬
tis aut sexus. exilla aut exctia secta exillo
aut exillo mulgari errore uementem. ac ꝓdi
uersitate motus mei sermo ip̃e ⁊ ꝓcedit ⁊ ꝓare¬
ditur ⁊ fiuitur. Et quia cũ eadem om̃ib debea¬
turcaritas. nõ eadem ẽ om̃ib adhibenda me¬
dicina. Item ip̃a caritas alios ꝑturit. cũ alits
infirniatur. alios curat edificare. alios contre¬
miscit offendere. ad alios se inclinat ad altos
se engit alits blanda. aliis seuera. null a ĩmi¬
ca om̃ib mat᷑. Et qui nõ exꝑtus ẽ eadẽ caritate
qd̾ dito cũ uidet nos. qr faciltas aliqͣ nob̾ do¬

Expanded text:
quemdam quasi vultum gerat, et pro eadem diversitate quemdam quasi vultum gerat, et pro eadem diversitate de rudibus imbuendis nunc agimus, de meipso tibi testatus sum aliter atque aliter me moveri, cum ante me catechizandum video eruditum, inertem, civem, peregrinum, divitem, pauperem, privatum, honoratum, in potestate aliqua constitutum, illius aut illius generis hominem, illius aut illius aetatis, aut sexus, ex illa aut illa secta, ex illo aut illo vulgari errore venientem, ac pro diversitate motus mei sermo ipse et procedit, et progreditur, et finitur. Et quia cum eadem omnibus debeatur charitas, non eadem est omnibus adhibenda medicina; ipsa item charitas alios parturit, cum aliis infirmatur, alios curat aedificare, alios contremiscit offendere, ad alios se inclinat, ad alios se erigit, aliis blanda, aliis severa, nulli inimica, omnibus mater. Et qui non expertus est eadem charitate quod dico, cum videt nos, quia facultas aliqua nobis do
Abbreviated transcription (Latin):
onemi dictantis cũlector futuris ogitatur ⁊ ali¬
am loq̃ntis cũ p̾sens auditor aitendatur. ⁊ ĩeo
ip̃o aliam ĩ setreto monentis. dũ mullus alius¬
qui de nobis iuditet p̃sto est aliã palã decentis¬
qñ aliquid dissimslit oppinantiũ cutũstat au¬
ditus. Et inhoc genere aliam cũ decetur unus cẽti
aũ tanqͣm iudicantes aut aitestantes que sibi
itota sunt audiunt aliam cũ om̃s cõmuniter
quid ad eos ꝓferamis expectant. Et rursus in lx
ip̃o aliam cũ qiͣ priuatim concedet᷑ ut sermoci¬
natio conseratur. Aliam cũ ppłus tacens iniĩ de
laco suꝑiore dcũrum suspensus inuet᷑ multumꝙ
int̾estrtcũita dicimus utrũ pauci assunt aniuł¬
ti. decti an indocti. an exutroq gͥenere mycti mba¬
niꝰ an tustici. aishis ⁊ illi simul an ppłs exom̃
hominũ genere temꝑatus sit. fieri enĩ nõ potest
nto qui ꝓfertur affectionis ammi aquo ꝓfert᷑

Expanded text:
onem dictantis cum lector futurus cogitatur, et alionem dictantis cum lector futurus cogitatur, et aliam loquentis cum praesens auditor attenditur, et in eo ipso aliam in secreto monentis, dum nullus aliuse nobis judicet praesto est, aliam palam docentis aliquid, ubi dissimiliter opinantium circumstat auditus, et in hoc genere aliam cum docetur unus, caeteri autem tanquam judicantes aut attestantes quae sibi nota sunt, audiunt, aliam cum omnes communiter quid ad eos proferamus exspectant, et rursus in eo ipso aliam, cum quasi privatim consideretur ut sermocinatio conseratur, aliam cum populus tacens unum de loco superiore dicturum suspensus intuetur, multumque interest, et cum ita dicimus utrum pauci adsint, an multi, docti an indocti, an ex utroque genere mixti, urbani an rustici, an hi et illi simul, an populus ex omni hominum genere temperatus sit, fieri enim non potest, mo qui profertur affectionis animi a quo profertur
Abbreviated transcription (Latin):
tis instruamus. Huc accedit qi si tantũ modo
ꝓdesset hoc face. nõ fac̾e aũ nicħ obẽet: infelui¬
ter ipicislo salutis. nõ iam ꝓximi sed ur̃e. obla¬
tum remedium sgneremus. eũ u̾o exore dñi
tam minatit᷑ sonet. Serue neqm ⁊ piger dares
pecuniam meã nũmislariis que tandẽ demẽtia
est. qm̃ peccatũ ntm nos angiti deo rinsus uel¬
le peccare nõ dando pecimiã dñicam uolentr⁊
tionib depielsa caligine tedioꝵ ad cathetitan¬
dum aptatire intentio ut suauit̾ iubibatur
qd mipigre atq hylart᷑ de caritatis ubertare
ꝓtumiit. Hxt enĩ nõ tan ego tibi qm̃ om̃ib
nobis dicit ip̃a dllectio q̃ disfusa ẽ incordeb¬
ctis qd priusqͣm ꝓmitt̾em ñ debebã. Iam for¬
tasse debitũ fiagitas ut alicd̃ sermonis exem¬
plur. tanqm si ego aliquẽ carhernem ñnte
pigeat explicare ⁊ intuendũ tdi ꝓpote. suod
prius qͣm faciam uolo cegites aliam ẽẽ intenti¬

Expanded text:
tis itis iprodesset hoc facere, non facere autem nihil obesset, infeliciter in periculo salutis, non iam proximi, sed nostrae oblatum remedium sperneremus. cum uero ex ore domini tam minaciter sonet: serue nequam et piger, dares pecuniam meam nummolariis, quae tandem dementia est, quoniam peccatum nostrum nos angit, ideo rursus uelle peccare non dando pecuniam dominicam uolenti et tionibus depulsa caligine taediorum ad catechizandum aptatur intentio, ut suaviter imbibatur quod impigre atque hilariter de charitatis ubertate prorumpit. Haec enim non tam ego tibi quam omnibus nobis dicit ipsa dilectio quae diffusa est in cordibillud quod priusquam promitterem non debebam, jam fortasse debitum flagitas, ut aliquod sermonis exemplum tanquam si ego aliquem catechizem non me pigeat explicare, et intuendum tibi proponere. Quod priusquam faciam volo cogites etiam esse intenti
Abbreviated transcription (Latin):
griores nõ simus. s eo ip̃o dicamꝰ aitentius
atq uehem̃ttuis quo securiores frigidiꝰ tlenti
diceremius. gaudeamus q nobis occõneni dari
ubi motus anmi nr̃isine fructificatõe nõ trau¬
seat. Si aũ de aliquo etratu nr̃o. uł pcc̃o nos in¬
estitudo comp̃hendit nõ tm̃ meminerimꝰ saccifi¬
cium deo sp̃m ẽẽ conrubulatũ. sed etram illud.
qr sicat aqua ignem. sit el emosina extiugioq
Satrificii. Sicut ergo si ꝑiclitarem̃ mcendio ad
a qm̃a utiq currenius quo posset extingni ⁊gͦ
tiuaremier si quis eam de ꝓximo offerret. ita
side nr̃o feno aliqua peccati flãma surrexir
it pp̃ea conturhamur data cecasione unsd̾issi¬
mi opis tanqͣm de õblato fonte gandeamus.
tt mare illud qd̾ exarserat opprmatur. ansi
forte tam stutti sumus ut alacrius arreen
cũ pane cutendũ quo uentrẽ esurientis m¬
pleamus qm cũ ũbo dei quo mentẽ istud eden¬

Expanded text:
griores non simus, sed eo ipso dicamus accensius griores non simus, sed eo ipso dicamus accensius atque vehementius, quod securiores frigidius et lentius diceremus; gaudeamusque nobis occasionem dari, ubi motus animi nostri sine fructificatione non transeat. 22. Si autem de aliquo errato nostro vel peccato nos moestitudo comprehendit, non tantum meminerimus sacrificium Deo spiritum esse contribulatum , sed etiam illud, Quia sicut aquasacrificium . Sicut ergo si periclitaremur incendio, ad aquam utique curreremus, quo posset exstingui, et gratularemur si quis eam de proximo offerret; ita si de nostro feno aliqua peccati flamma surrexit, et propterea conturbamur, data occasione misericordissimi operis, tanquam de oblato fonte gaudeamus, ut inde illud quod exarserat opprimatur. Nisi forte tam stulti sumus, ut alacrius arbitremur cum pane currendum, quo ventrem esurientis impleamus, quam cum verbo Dei, quo mentem istud eden
Abbreviated transcription (Latin):
lens eos p̃tio sanguius sui ab eriore scłariũ
morte redimere ut hx ipm̃ qd̾ nobis tristib
nuntiatur p̃sto ẽẽ aliquem qui desideret sieri xͥa¬
nus. ad consolationem iilius refectionẽ q trit¬
ticie ualere debeat. sicut solent lucroꝵ gaudia
dolorem lenire decpnoꝵ. Nõ enĩ scandalũ nos
contristat. alit̾ nisi quẽ ꝑire. aut hnẽ pirem
rem deficientis abstergat. qr ⁊ si timor ille sug¬
geritur ne fiat ꝙselitus filius gehenne. dũ mul¬
ti talles u̾santur ante crilos exquib ortuntur
ea quib urimur scandala. Non ad retandos nosper¬
tinere debet. s magis ad excitandos quateñ quẽ
mibumius moneamꝰ ut caueat mutationẽ eoꝵ
qui nõ ip̃a uttate s solo noĩe xp̃iam sũt nec
coꝵ tiuba cõmorus. aut sectari uelit eos. aut xp̃o
nolit sectar pp̃ eos. ⁊ qut nolit eẽ in eccl̃ia dei u̾
ali sunt. aut talis łielit ẽẽ quales illi sunt
tem sicbmmistrat p̾sens dolor ut nõ solum pi¬

Expanded text:
lens eos pretio sanguinis sui ab errorum saecularium morte redimere, ut hoc ipsum quod nobis tristibus nuntiatur praesto esse aliquem qui desideret fieri Christianus, ad consolationem illius resolutionemque tristitiae valeri debeat, sicut solent lucrorum gaudia dolorem lenire damnorum. Non enim scandalum nos contristat alicujus, nisi quem perire, aut per quemrem deficientis abstergat. Quia et si timor ille suggeritur, ne fiat proselytus filius gehennae , dum multi tales versantur ante oculos, ex quibus oriuntur ea quibus urimur scandala, non ad retardandos nos pertinere debet, sed magis ad excitandos et acuendos: quatenus quem imbuimus moneamus, ut caveat imitationem eorum qui non ipsa veritate, sed solo nomine christiani sunt; nec eorum turba commotus, aut sectari velit eos, aut Christum nolit sectari propter eos; et aut nolit esse in Ecclesia Dei ubi illi sunt, aut talis ibi velit esse quales illi sunt.tem subministrat praesens dolor: ut non solum pi
Abbreviated transcription (Latin):
lis gͥuisio ẽ que fit per corpus. Sp̃italis cũ ymagines
eoꝵ que uidemus ĩ memoria condimus. Intellectuał
nempe cũ ea que corpalit̾ uidemus. ⁊ ymaginaliter
ĩmemoria retinemus. intellectu discemimꝰ. Intellc̃u
gͥ discernimꝰ qd̃ illud sit corpus. sllud simslitudo cor¬
poris. Hunt quoꝙ intellectũ bestie ⁊ pecora atq uola
tilia nullatenus hñt. Uident ⁊ ip̃a ꝑcorpus. ⁊ eoꝵ q̃
uidentur ymaguialit̾ sp̃ẽs conformatur. Unde ⁊ pe¬
cora p̾sepia recognoscunt. ⁊ aues adiidos suos rede¬
unt. S nec se ip̃ãm que sint intelligunt nec illa q̃
ocislis cernunt. Postremo corporalis uisio sine sp̃ita¬
li ẽẽ nõ potest. Statim ergo ut aũtinius oculos ab eis.
que uidemus ymagines eoꝵ que uidemus ĩmemo¬
ria retinemus. Sp̃italis uero uisio sine corporali ẽẽ
potest. unde ⁊ absentes homines recordamur. ⁊ inte¬
nebris ea que iudimus ymagmalit̾ cernimus. In¬
tellectualis nempe nec corporali indiget nec sp̃ĩtali

Expanded text:
le igitur est, quod fit per corpus; spiritale, cum imagines eorum quae videmus in memoria condimus; intellectuale nempe, cum ea quae corporaliter videmus, et imaginaliter in memoria retinemus, intellectu discernimus. Intellectu igitur discernimus, quod illud sit corpus, illud similitudo corporis. Hunc quoque intellectum bestiae et pecora atqutilia nullatenus habent. Vident ipsa per corpus; et eorum quae vident imaginaliter species formatur, unde et pecora praesepia recognoscunt, et aves ad nidos suos redeunt: sed nec se ipsa intelligunt quae sint, nec illa quae oculis cernunt. Postremo corporalis visio sine spirituali esse non potest. Statim ergo ut avertimus oculos ab eis quae videmus, imagines eorum quae vidimus, in memoria retinemus. Spiritualis vero visio sine corporali esse potest; unde et absentes homines recordamur, et in tenebris ea quae vidimus, imaginaliter cernimus. Intellectualis nempe nec corporali indiget nec spirituali.
Abbreviated transcription (Latin):
mert oru fatsuat menses ix ⁊dies .ui. somputa
excto as ootauo bat aprais. qñ ppssus ẽ dñs. tũc etã
endicur fiuase conceptus usq in diem . uiii. Hl ia¬
cudatir ⁊ reperies dies.cc. L ixui. qui constant ꝑ se¬
naerũ numerũ. eiuid de itia muriere meungelio

Expanded text:
em et dies decem. Computa ergo ab octavo kal. Aprilis, quando passus est Dominus, tunc etiam creditur fuisse conceptus usque in diem VIII Kal. Januarii, et reperies dies CCLXXVI, qui constat per senarium numerum. Quid de illa muliere in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
tertium celũ .i. ad intellectualem uistonem ut d̾m
nõ ꝑcorpus. ñ ꝓsimilitudinẽ corporis. s ficut est
ip̃a ueritas cerneret. Tres gͥ celi. tria sũt uisionũ
de quo loquimͣ genera. ad hoc ꝓfecto ꝑuenerat pau¬
lus. ut d̾m sic in ista uita usderet sicut sci posthãt
uitam uidebunt. orosius Quot genera sũt apłatꝰ
ist quale nom̃ sit apłs uolo cognoscere. aug̃usti¬

Expanded text:
 est ad intellectualem visionem, ut Deum non per corpus, non per similitudinem corporis, sed sicut est ipsa veritas cerneret. Tres ergo coeli, tria sunt visionum de quibus loquimur, genera. Ad hoc profecto pervenerat Paulus, ut Deum sic in ista vita videret, sicut sancti post hanc vitam videbunt. QUAEST. LXIV. Quot genera sunt Apostolatus, vel quale nomen sit Apostolus, volo cognoscere. RES
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cat qd̃ archa in longitudine hũit. ccc. fubitos.
uatur sp̃u dei. dicente psalmographo. Uiam mã¬
datoꝵ tuoꝵ cuturri cũ dilatasti cor meũ. Nisi
dilatatum corhũisset: uiam dñi minine cucur¬
risset. Et unde dilatatur cor nisi ꝑ caritatẽ sp̃i¬
talem. Hiic etiam beatus parlus apłs simili
psalmigrapho uoce consentit. Os nr̃m patet ad
uos o corrurchii. cor nt̃m dilatatum ẽ. Unde q̃so
sp̃u scõ oꝑatur eccłia cũ dilcõne p̃cepta dei que

Expanded text:
significat quod arca in longitudine habuit trecentos cubitos, vatur Spiritu Dei, dicente Psalmographo: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum . Nisi dilatatum cor habuisset, viam Domini minime cucurrisset. Et unde dilatatur cor, nisi per charitatem spiritualem? Hinc et beatus Paulus apostolus simili Psalmographo voce consentit: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est . Unde, quaeso, Spiritu sancto operatur Ecclesia cum dilatatione praecepta Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo medius qr nec pͥmatũ apłoꝵ tenuit nec ulti
sit in nece xp̃i enuntiauit fr̃ĩb sius. ẜ eũ quippe
tione tua ⁊ de domo pr̃is tui. Ang̃s Abraham ꝑ¬
sonam xp̃i portabat. Sicut enĩ abraham t̾rant ⁊
cognationem dimisit. ⁊ doniũ prĩs sui. ⁊ utenitĩ
terram qͣm ignorabat. ita ⁊ xp̃c dimisit gentem
ł consangiunitate
mundi huĩ q̃ oculoꝵ eccurrit obtutib. oros. Quot¬

Expanded text:
Judaeorum ideo medius, quia nec primatum Apostolorum tenuit, nec ultimJudaeorum ideo medius, quia nec primatum Apostolorum tenuit, nec ultimsit in necem Christi. Et nuntiavit fratribus suis. Per eum quippe tione tua, et de domo patris tui ? RESP. Abraham personam Christi portabat. Sicut enim Abraham terram et cognationem suam dimisit, et domum patris sui, et venit in terram quam ignorabat: ita et Christus dimisit gentem et consanguinitate mundi hujus, quae oculorum occurrit obtutibus. QU
Abbreviated transcription (Latin):
quit spm̃ nõ hñtes. ⁊ idcuro eos eccłia ñ rebapti¬
r̾at. qr in noĩe trinitatis baptuati sunt. Ip̃a ẽ ꝓtectio
forma sacram̃ti. ideo dum reu̾si fu̾int accipiunt uit¬
tutẽ sp̃c sc̃i. quẽ hii qui foris eccͤam bapturantur
nõ dimi hñt. Morosius Quid significat quod noe
uir iustus plantauit uineam bibens ꝙ uinũ me¬
briatus ẽ. ⁊ nudatus intabernaculo suo. aug̃s
Deus quodam modo plantauit gentẽ udeoꝵ segregã¬
do eam atuctis gentib. Unde ⁊ circũcisionis lignũ
indidit. legem dedit sacrificia instituit. se ip̃m in
carne uenturũ in lege p̃dixit. Cui nõ credentes ui¬
nee sue uino .i. malicia ppłi sui passus ẽ crucifycusẽ
uaan uidens uerenda patris sui exiit foras ⁊ nu¬
tiauit fr̃ib suis. aug̃. In duob filus maximo ⁊
minimo duo ppłi figurati sũt unã uestem a tergo
portantes satram̃tum. scił iam p̃terite atq tnͣsacte
tes unde sint nati. Medius filius .i. ppłs uideoꝵ

Expanded text:
ntes . Et idcirco eos Ecclesia non rebaptizat, quia in nomine Trinitatis baptizati sunt. Ipsa est profecto forma Sacramenti: ideo dum reversi fuerint, accipiunt virtutem Spiritus sancti, quem ii qui foris Ecclesiam baptizantur, nondum habent. QUAEST. LX. Quid significat quod Noe vir justus plantavit vineam, bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in tabernaculo suo ? RESP. Deus quodam modo plantavit gentem Judaeorum, segregando eam a cunctis gentibus. Unde et circumcisionis signum indidit, Legem dedit, sacrificia instituit, se ipsum in carne venturum in Lege praedixit: sed cui non credentes, vineae suae vino, id est, malitia populi sui passnaan, videns verenda patris sui, exivit foras, et nuntiavit fratribus suis . RESP. In duobus filiis maximo et minimo, duo populi figurati sunt, unam vestem a tergo portantes, sacramentum scilicet jam praeteritae atque transactae tes unde sint nati. Medius filius, id est populus