comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se quis dicat. Si dauid imaginẽ xͥ gerebat.
qͦmͦ multas uxores ⁊ concubinas habuisse scri¬
bit᷑: cũ has rex. xp̃c & horrescat ⁊ dãpnae: Hoc
enĩ ꝑfigurã fiebat. Multe enĩ uxores dauid.
multarũ gentiũ ⁊ nationũ imaginẽ indica-¬
bine uͦ eiꝰ. significant hereticoꝵ eccłias: q̃ sub
concubine uocant᷑. Deniq si nc̃ reges plures
habeant uxores uł concubinas crimenẽ: qr
iam tͣnsierunt figurȩ ꝓquib uxoꝵs uł concu¬
binarum uenia concedebat᷑. At nc̃ qr figurȩ
tͣnsierunt: uenia nulla dat᷑. De pugna dđ ꝯtͣ¬

Expanded text:
se quis dicat: Si David imaginem Christi gerebat, quomodo multas uxores et concubinas habuisse scribitur, cum has res Christus et horrescat et damnet? Hoc enim pro figura fiebat. Multae enim uxores David multarum gentium et nationum imaginem indicabinae vero ejus significant haereticorum Ecclesias, qui sub concubinae vocantur. Denique nunc reges si plures habeant uxores et concubinas, crimen est, quia jam transierunt figurae, pro quibus uxores vel concubinarum venia concedebatur. At nunc, quia figurae transierunt, venia nulla datur. Audient
Abbreviated transcription (Latin):
seis. ⁊ reedificans ciuitatẽ eã iherosolimam
nuncupauit: ⁊ omĩ tpr̃e in ea sui habitauit
imꝑii. Mistice aũ dd̃ iebuseũ habitatorem
t̾rȩ de iherłm ectiens. significat redemptorẽ
nrm̃ cont̾rias potestates de cordib fideliũ
expellere: fic ibidem suã mansionẽ consti¬
tuere. Iebuseus enĩ. int̾p̃tat᷑ calcatꝰ. Il xiłm. ui¬
sio pacis. Honsolum enĩ dñs nr̃ ꝑmistei iũ cru

Expanded text:
saeis, et reaedificans civitatem, eam Jerosolymam saeis, et reaedificans civitatem, eam Jerosolymam nuncupavit, et omni tempore in ea sui habitavit imperii. » Mystice autem David Jebusaeum habitatorem terrae de Jerusalem ejiciens significat Redemptorem nostrum contrarias potestates de cordibus fidelium expellere, sic ibidem suam mansionem constituere. Jebusaeus enim interpretatur calcatus; Jerusalem, visio pacis: non solum
Abbreviated transcription (Latin):
cananeoꝵ ⁊ claudentib ei portas: & cecos as¬
pectu ⁊ claudos oms̃q leꝓsos ad derisionẽ re¬
gis constituentib suꝑ murũ ⁊ dicentib: qr ꝓ
hibuert̃ eũ ceci ingredi ciuitatẽ : q̃ tñ agebars
despicientes eũ ꝓ maxima munitione muroꝵ:
so pͥncipatꝰ uutio suã fortitudinẽ demonstrars.
Int̃minatꝰ itaq ⁊ ipsis si qͥ forte hab̾ent adu̾sus
eũ resistendi conamẽ: inferiorem ciuitatẽ mag¬
na uirtute cepit. Cumq adhuc arcẽ obtin̾e
ñ possa: cepit honores ⁊ mun̾a ꝓmittendo. rex
ꝓnos ad opꝰ bellicum milites ꝓuocare: ut qͥcũq
ꝑ subiectos colles in arcẽ conscendẽt eãq caꝑet:
pͥncipatum miliciȩ tociꝰ ppłi possidẽt. Cunctis
itaq conscendẽ festinantib ⁊ nullo labore ꝓmu
neris ꝓinissi retributione tardantib: saruiȩ
filiꝰ ioab p̃uenit uniu̾sos: d ascendens in cacumi¬
ne clamauit ad regẽ: exigens militiȩ pͥncipa¬
tum. E.rpulsis itaq rex de summa arce iebu¬

Expanded text:
Chananaeorum, et claudentibus eis portas et caecos aspectu et claudos, omnesque leprosos, ad derisionem regis constituentibus super murum dicentibus, quia prohiberent eum caeci ingredi in civitatem, quae tamen agebant despicientes eum pro maxima munitione murorumso principatus initio suam fortitudinem demonstraret. t ipsis et aliis, si qui forte haberent adversus eum resistendi conatum, inferiorem civitatem magna virtute cepit. Cumque adhuc arcem obtinere non posset, coepit honores et munera promittendo rex pronus ad opus bellicum milites provocare, ut quicunque per subjectos colles in arcem conscenderet, eamque caperet, principatum militiae totius populi possideret. Cunctis itaque conscendere festinantibus, et nullo labore pro muneris promissi retributione tardantibus, Sarviae filius Joab praevenit universos, et ascendens in cacumine clamavit ad regem, exigens militiae principatum. Expulsis itaque rex de summa arce Jebu
Abbreviated transcription (Latin):
Facta ẽ qͥdẽ ñ nulla unago rei futurȩ &̃ in sa¬
lomone: in eo qd templũ edificauit. ⁊ pacem
nabiut scđm nom̃ suũ. Salomon qͥppe. pacifiõ
ẽlatine: ⁊ in exordio regni sui mirabilit̃ lau

Expanded text:
Facta est quidem nonnulla imago rei futurae etiam in SaFacta est quidem nonnulla imago rei futurae etiam in Salomone, in eo quod templum aedificauit et pacem habuit secundum nomen suum Salomon quippe pacificus est Latine et in exor
Abbreviated transcription (Latin):
usq inȩt̾num coram me. ⁊ thronꝰ eiꝰ erit erec¬
.iõs. tus usq inȩt̾̃nũ. Hanc tã gͣndem ꝓmissionẽ.
qͥ putat in salomone fuisse completã: multũ
xit: q ñ attendit qd̃ dic̃. fidelis erit domꝰ eiꝰ.
⁊ regnũ eiꝰ usq inȩt̾̃num coram me. Adtendat
gͦ ⁊ aspiciat salomonis domũ. plenã mulie¬
rib alienigenis colentib dõs falsos: & ipsũ
ab eis regẽ aliqñ sapientẽ in eandẽ idolatͥam
seductũ atq deiectũ: & ñ audeat existima¬
re dm̃ uł hoc ꝓmisisse mendacit᷑. uł t̾alẽ sa¬
lomonis domũ futurã eum ñ potuisse p̃scire.
rimus ista cõpleri: ne uane atq inanit̃ hic
aliũ aliquẽ reqͥramꝰ sic̃ carnales iuidei. Nam
⁊ ipsi usq ad eo filiũ quẽ loco isto regi dđ̃ ꝓmis¬
sum legunt. intelligunt ñ fuisse salomonẽ: ut eo
qͥ ꝓmissus ẽ tanta iam manifestacione declara¬
to. adhuc mirabili cecitate aliũ sꝑare se dicant.

Expanded text:
ernum coram me: et thronus ejus erit erectus in aeternum. » Hanc tam grandem promissionem qui putat in Salomone fuisse completam, multum xit; et non attendit quod dicit: « Fidelis erit domus ejus et regnum ejus usque in aeternum coram me. » Attendat ergo et aspiciat Salomonis domum plenam mulieribus alienigenis colentibus deos falsos, et ipsum ab eis regem aliquando sapientem in eamdem idololatriam seductum atque dejectum et non audeat existimare Deum, vel hoc promisisse mendaciter, vel talem Salomonis domum eum futuram non potuisse praescire. rimus ista compleri, ne vane atque inaniter hic alium aliquem requiramus, sicut carnales Iudaei. Nam et ipsi usque adeo filium, quem loco isto regi Dauid promissum legunt, intellegunt non fuisse Salomonem, ut eo, qui promissus est tanta iam manifestatione, declarato adhuc mirabili caecitate alium sperare se dicant.
Abbreviated transcription (Latin):
eugło discipłis suis. ait. Ecce dedi uob̃ potesta¬
tem calcandi suꝑ serpentes ⁊ scorpiones. ⁊ suꝑ
d. cep̃ arcem syon. suãq ciuitatẽ eã uocaue¬
rit: qr cũ saluator nr̃ malignos sp̃c cum turba
uitioꝵ de anima qͣlib&e expulerit. sͥq eam ꝑ
illuminationẽ sapientie usur pauerit: meri-¬
to ałr syon id ÷ speculationis. uisio pacis tunc¬
ipsa uocabit᷑. atq de ea tc̃ recte ꝑ psalmistã
dr̃. Notus in uidea ds̃: in isrł magnũ .n. eiꝰ.

Expanded text:
Evangelio discipulis suis ait: Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et super scorpiones et super David, cepit arcem Sion, suamque civitatem eam vocaverit, quia dum Salvator noster malignos spiritus cum turba vitiorum de anima qualibet expulerit, sibique eam per illuminationem sapientiae usurpaverit; merito arx Sion, id est, speculationis et visio pacis, vocabitur, atque de ea tunc recte per Psalmistam d
Abbreviated transcription (Latin):
meũ istł de manu philistiim. ⁊ omniũ inimi¬
cors eiꝰ. & cet̾a. Qd ẽ gͦ qd̃ abner ppłm uniuer¬
sum isrł exortat᷑. ut relicto isboset filio saul
ad dd̃ ꝓmpto ac deuoto animo conueniat:
nͥ qd̾̃ doctores scĩ qͥ patris lucerna merito dñr.
lumine fidĩ ⁊ scientiȩ plenissimi. inuniu̾sis
gentib nom̃ diuĩ p̃dicant & exortant᷑: quatinꝰ
spreta idoloꝵ cultura ⁊ relicto errore confusi¬
onis cũ auctore suo diabolo. ad dd nrm̃ qui
nent uenire: ⁊ sub eiꝰ imꝑio ꝑpetuo studeant
ꝑman̾e: Nam ⁊ ioab qͥ abner dolo loqͤns. ⁊ ꝑ¬
cutiens ininguine int̾fecit: ñ aliũ qͣm hostẽ
antiquũ significat: qͥfictis suasionib cotidie
fideles subuert̾e satagit: ⁊ ꝑlibidinis noxie con¬
tagionẽ int̾ficere molit᷑. Ioab enĩ inunicus.
uł idẽ pater int̾p̃tat᷑. Omniũ enĩ iniquoꝵs.¬

Expanded text:
listhiim et omnium inimicorum ejus, » etc. Quid est ergo quod Abner populum universum Israel exhortatur, ut, relicto Isboseth filio Saul, ad David, prompto ac devoto animo, conveniat? nisi quod doctores sancti, qui patris lucerna merito dicuntur, lumine fidei, et scientiae plenissimi, in universis gentibus nomen Domini praedicant et exhortantur, quatenus, spreta idolorum cultura, et relicto errore confusionis cum auctore suo diabolo, ad David nostrum, qui nent venire, et sub ejus imperio perpetuo studeant permanere? Nam et Joab, quem Abner dolo loquens et percutiens in inguine, interfecit, non alium quam hostem antiquum significat, qui fictis suasionibus quotidie fideles subvertere satagit, et per libidinis noxiae contagionem interficere molitur. Joab enim inimicus, vel idem pater interpretatur. Omnium enim iniquo
Abbreviated transcription (Latin):
cast᷑. Transdurit eũ: intelligendũ ẽ ult iorda¬
nem. ⁊ inmanaum eũ regẽ constituisse suꝑ ga¬
laad ⁊ suꝑ iessuri. Hebreus ht̃ esuri:. id ÷ suꝑ
tͥbũ aser. Sola aũ domꝰ iuda sequebat᷑ dauid.
sola sequebat᷑ dd. nͥ qd solis credentib ⁊ uere
c& dnm̃ saluatorẽ sequentib. incet̾is ad huo
error confusionis regnat diabolo instigante
qͥ sepe se tͣnsfigurat in angłm lucis: ᷤ Et fuit nu
Et bene dđ̃ .uii. annis ⁊ sex m̃sib regnauit in
ebron. q̃ int̾p̃tat᷑ coniugiũ ut sup diximꝰ arit
uisio sempit̾na: qr saluator nr̃ mȩccłia. qr

Expanded text:
ransduxit eum, intelligendum est, ultra Jordanem: et in Manaim regem eum constituisse, super Galaad, et super Gessuri. Hebraeis Assuri, id est super tribum Aser. « Sola autem domus Juda sequebatur David.sola sequebatur David? nisi quod solis credentibus, et vere  et Salvatorem sequentibus, in caeteris adhuc error confusionis regnat, diabolo instigante, qui saepe se transfigurat in angelum lucis. « Et fuit num» Et bene David septem annis et sex mensibus regnavit in Hebron quae interpretatur conjugium, ut supra diximus, aut visio
Abbreviated transcription (Latin):
ietraam de egla uxore dauid. Querit᷑ cum
aliȩ uxores dd̃ sup̃ notate sint ⁊ ñ dicant᷑ uxo¬
res dd̃: cur hȩc sola egla uxor dicat᷑ dd̃. Egla
enĩ ipsa ẽ michol: q̃ ido uxor eiꝰ hic sola uocat᷑:
eoqd̃ in adolescentia pͥmũ ipsam sortitꝰ fuerit
in uxorem: q̃ etiã partu occubuisse dr̃. Uñ &¬
in sequentib scͥptũ ẽ. Igit᷑ michol filie saul
ñ ẽ natus filiꝰ usq ad diem mortis suȩ. qr in ip¬
so partu occubuit. Et qͥd sex filii dđ qui ei
nati sunt in ebron. nͥ ꝑfectionẽ sc̃oꝵ infide.
sermone. ⁊ oꝑe significant: Quȩ ab ute¬
ro ȩccłȩ matris sponso suo. saluatori uideli¬
cos nr̃o cotidie generat᷑ ex coniugio spali:¬

Expanded text:
ethraam de Egla uxore David. Quaeritur cur aliae uxores David supra notatae sint, et non dicantur uxores David: et hic sola Egla uxor dicatur David? Egla enim ipsa est Michol, quae ideo uxor ejus hic sola vocatur, eo quod in adolescentia primum ipsam sortitus fuerit in uxorem, quae etiam partu occubuisse dicitur. in sequentibus scriptum est: « Igitur Michol filiae Saul non est natus filius, usque ad diem mortis suae, quia in ipso partu occubuit. » Et quid sex filii qui ei nati sunt in Hebron, nisi perfectionem sanctorum in fide, sermone et opere significant, quae ab Ecclesia matre sponso suo, Salvatori videlicet nostro, quotidie generatur. Ex conjugio
Abbreviated transcription (Latin):
decrescens coudie. Domꝰ gͦ dđ̃ quȩ ẽ alia qͣm
ciuitas dĩ ierłm uidelic& cȩlestis. q̃ partĩ ad¬
huc ꝑegrinat᷑ in terris: partim iã cum dnõ
regnat incęlis. Et ꝗͦ ẽ domus saul suꝑbi ⁊ un¬
pii regis: nͥbabilon illa confusionis plena. quȩ
seducit ⁊ fornicari facit om̃s gentes in ꝓstitu¬
tione sua : Longa gͦ concertacio int̾ domũ sa¬
nẽ ẽ. eam q̃ scdm spm. S domꝰ dd̃ eo magis
ꝓfectu filioꝵ suoꝵ gaudet: qͦdomꝰ saul ꝑsecu¬
tionib contͣ eã seuit. Illa aũ cotidie deficiens
ininiqͥtate sua tabesc&: ⁊ ad extremũ scđm
merita sua simul cũ capite suo in ꝓfundum
abyssi merget᷑. Nati qͦ sunt filii dd̃ in ebron.
Fuitq pͥmogenitꝰ eiꝰ ammon de achinoe ie¬
rraelitide: & pꝰ eum thelaab de abigail uro¬
re nabal carmeli. Porro t̾ciꝰ filiꝰ maacha filie

Expanded text:
lia quam civitas Dei? Hierusalem videlicet coelestis, quae partim adhuc peregrinatur in terris, partim jam cum Domino regnat in coelis. Et quae est domus Saul superbi et impii regis, nisi Babylon illa confusionis plena, quae seducit et fornicari facit omnes gentes in prostitutione sua? Longa ergo concertatio inter domum Saeo magis profectu filiorum suorum gaudebit, quo domus Saul persecutionibus contra eum saevit. Illa autem quotidie deficiens in iniquitate sua tabescet, et ad extremum secundum merita sua simul cum capite suo in profundum abyssi mergetur. « Natique sunt filii David in Hebron: fuitque primogenitus ejus Ammon de Achinoam Jezraelitide, et post eum Cheleab de Abigail, uxore Nabal Carmeli. Porro tertius Absalon, fili
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt uobiscũ sum om̃ĩb dieb: usq ad consum¬
mationẽ scłi. E qr pꝰ expletionẽ senarii num̾i
hoc ẽ ꝑfectionẽ boni oꝑis om̃s electos suos ad
ciitas intͥbu iuda q̃ qͦndam uocabat᷑ arbe:
lic& male ingrecis codicib habeat᷑ arboc.¬
Corrupte gͥ innrĩs codicib arboc scribit᷑. cũ ui
ebreis legat᷑ arbe id ẽ quatuor. ex eo qd̃ ibi tres
patriarthȩ abraham.ysaac ⁊ iacob sepulti ft̃.
& adam magnꝰ ut in iħu libro scͥptũ ẽ. licae eũ
qͥdam conditũ in loco caluariȩ suspicent᷑. Hec¬
ẽ aũ eadem ebron olĩ metropolis philistinoꝵ¬

Expanded text:
 ad consummationem saeculi , » et post expletionem senarii numeri, hoc est perfectionem boni operis, omnes electos suos ad civitas in tribu Juda, quae quondam vocabatur Arbae, licet male in Graecis codicibus habetcorrupte in nostris codicibus scribitur, dum in Hebraeis legatur arbe, id est quatuor, eo quod ibi tres patriarchae Abraham, Isaac et Jacob sepulti sunt, et Adam magnus, ut in Jesu libro scriptum est, licet enim quidam conditum in loco Calvariae suspicentur; hoc autem Hebron olim metropolis Philisthino
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas sac̾dotalis & fugitiuoꝵs: distat ad me¬
ridianẽ plagam ab helia milib circit̾ .xxͣ. du¬
soleum eiꝰ inp̃sentiarũ cernit᷑. Cumq a nrĩs
ibidẽ eccłia iam exstructasit. incircuitu ⁊ cunc¬
tis gentib therebinthi locus suꝑsticione colit᷑:¬
eo qd̃ sub ea abraham angłos qͦndã hospitio susce¬
ꝑit. Hecgͦ pͥmũ harbȩ. pea hebron ab uno filio¬
rum caleph sortita uocabulũ ẽ. Lege u̾ba dierũ.
Condita aut̃ ẽ ante septem annos: ꝗͣ. tamnis urbᷤ

Expanded text:
civitas sacerdotalis et fugitivorum, distat ad meridianam plagam ab Aesia millibus circiter viginti dusoleum ejus impraesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem Ecclesia jam constructa sit, in circuitu a cunctis gentibus terebinthi locus superstitione colitur, et sub ea Abraham angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbe, postea Hebron ab uno filiorum Caleb sortita vocabulum est. Lege Verba Dierum . Condita est autem ante septem annos, quam ea urbs
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in conspectu dñ insuꝑ t̾ele etiã moab in
manib urĩs. & cet̾a. Non enĩ sufficit seruis
d̃ĩ abdita mist̾ia scire.: qͥn s̃ debent ea aliis
ciuitatẽ munitã. ⁊ õem urbẽ electã. Et cet̾a.¬
Ciuitates munitas ⁊ urbes electas possumꝰ scła¬
rem prudentiã intellig̾e: in qͣ maxime pbilo¬
sophi ⁊ heretici confidunt. He gͦ ꝑ p̃dicatores

Expanded text:
 etiam Moab in manus vestras. » Non enim sufficit servis Dei abdita mysteria scire, quinetiam debent ea aliis civitatem munitam et omnem urbem electam. » Civitates munitas rem prudentiam intelligere, in quam maxime philosophi et haeretici confidunt. Hae ergo per praedicatorem
Abbreviated transcription (Latin):
in obedientiã. Uniu̾sa ligna fructifera succi¬
dent᷑. Non illa ligna q̃ faciunt fructũ bonũ:
s q̃ mortiferũ gen̾ant pastũ. Quȩ radicitꝰ¬
securi diuini examinis succisa: pabulũ fient
ignis ȩt̾ni. Cunctiq fontes aqͣrũ obturant᷑:
cũ heresiarches simul cũ suis seq̃cib ꝑ catholi¬
cos doctores dãpnant᷑. E õs agͥ egregii lapidi¬
bus oꝑient᷑. cũ uenustas locutionis hereticȩ
atq philosopbicȩ. anathematis pondere obru¬
etur: nichilq remanebit int̾ra moab nͥ mu¬
ri tm̃ fictiles. hoc ẽ false ratiocinationes fragi¬
liũ doctͥnarũ: q̃ a fundibulariis id ẽ sc̃ĩs p̃di¬
catorib eccłiȩ circundate: maxima ex parte
refutant᷑. & ad nichilũ redigent᷑. Qd̃ aũ moa¬
qd̾ tres reges qui contͣ se uenert̾ ad pugnã in¬
uicẽ se occidissent ⁊ sic delusi sunt. ita ⁊ pbilo¬
sophi u̾bũ crucis xͥ stulticiã existimantes. de.¬

Expanded text:
inobedientiam . » « Universa ligna fructifera succidentur. » Non illa ligna, quae faciunt fructum bonum, sed quae mortiferum generant pastum, quae radicibus divini examinis succisa, pabulum fient ignis aeterni. Cunctique fontes aquarum obturantur, cum haeresiarchae, simul cum suis sequacibus, per catholicos doctores damnantur. Et omnes agri egregii lapidibus operientur, cum venustas locutionis haereticae atque philosophicae anathematis pondere obruetur; nihil remanebit in terra Moab, nisi muri tantum fictiles, hoc est, falsae ratiocinationes fragilium doctrinarum, quae a fundibulariis, id est, sanctis praedicatoribus Ecclesiae circumdatae, maxima ex parte refutantur, et ad nihilum rediguntur. Quod autem Moaquod tres reges, qui contra se venerunt ad pugnam, invicem se occidissent, et sic delusi sunt, ita et philosophi verbum crucis Christi stultitiam existimantes, de
Abbreviated transcription (Latin):
ponat. ⁊ credat fidelit̾ passionẽ resurrectionẽ
⁊ ascensionẽ eiꝰ ad patrẽ: peticionis suȩ fructum
ũ capi&e. qd subsequens ratio designat. Helias enĩ
secũ comitante heliseo ad aqͣs iordanis ueniens:
tulit palliũ suũ ⁊ inuoluit illũ ⁊ ꝑcussit aqͣs ⁊ ̃ di¬
uise sunt inutͣmq partẽ: ⁊ tͣnsierunt ambo ꝑsic¬
cũ. Cũq helias raptꝰ eẽt: heliseus leuauit palliũ¬

Expanded text:
deliter passionem, resurrectionem et ascensionem ejus ad Patrem, petitionis suae fructum non capiet; quod subsequens ratio designat. Elias enim, secum comitante Eliseo, ad aquas Jordanis veniens, « tulit pallium suum, et involvit illud, et percussit aquas, quae divisae sunt in utramque partem, et transierunt ambo per siccu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ incredulitate ⁊ confessione sc̃ẽ. tͥnitatis ser¬
uat. Hic gͦ uir uiro dĩ panes pͥmitiarũ offert:
cũ redẽptori nrõ ꝑ grãm eiꝰ inspirat᷑. offert li¬
bros de origine creaturarũ cõpositos.⁊ offert
.xx. panes ordeaceos: hoc ẽ decalogũ legis in mo¬
ysi ⁊ ꝓpħarũ scͥptis cõp̃hensũ. Offert frum̃tũ no¬
sent: id ẽ ut scdm illd̾ eugłii de thesauro suo
uelut scͥba doctꝰ in regno cęloꝵ ꝓferant noua

Expanded text:
is servat. Hic ergo viro Dei panes primitiarum offert, cum Redemptori nostro per gratiam ejus inspiratus offert libros de origine creaturarum compositos. Offert viginti panes hordeaceos, hoc est decalogum legis in Moysi et prophetarum scriptis comprehensum. Offert frumentum nosent, ut secundum illud Evangelii , de thesauro suo velut scriba doctus in regno coelorum proferant nova
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ñ .c. condẽpnabr̃. Iordanis itaq agͦ sacrũ bap¬
tisma significant: qr in eis saluator nr̃ baptisinũ
nob̾ consec̾uit. Qd̾ aũ naaman indignatꝰ de tali
responso. lauationẽ aq̃ iordanicȩ despexit: sim¬
plicitatẽ significat rudiũ: qͥ spũalem ñ potu¬
erunt intellig̾e efficatiã: qr animał hõ ñ ꝑci

Expanded text:
 condemnabitur . » Jordanis itaque aquae sacrum baptisma significant, quia in eis Salvator noster baptismum nobis consecravit. Quod autem Naaman indignatus de tali responso, lavationem aquae Jordanicae despexit, simplicitatem significat rudium, qui spiritualem non potuerunt intelligere efficaciam; « quia ani
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrentes eũ: inp̾sentia diũ saluatoris semꝑ
iuuunt. Eg̃dit᷑ puer in agrũ ut colligat her¬
bas aggrestes. qͣtinꝰ iñ coqͣt pulmentũ: inue¬
nitq qͣsi uitẽ siluestrẽ:⁊ collegit ex ea colocin¬
tidas agͥꝰ q̃s concidens in ollã pulmentũ faci.
cum qͥs litt̾is legis intent᷑. uł philoᷤphicis discipli¬
nis studiosus. pastũ u̾bi qͦrensꝰ amaritudinẽ lit¬
t̾e legalis. uł mortiferũ qͥdã inphilosophioꝵ li¬
bris inueniens: int̾misca ueritati euglĩce.⁊
in olla cordis sui coqͣns tale pulm̃tũ hoc ẽ docu¬
mentũ p̃ꝑat ad refectionẽ auditorib suis. Diẽ¬
Prudentia inqͥt carnis morsẽ. Prudentia aut̃
sp̃c: uita ⁊ pax. Hoc itaq sencientes fideles ppłi
mortẽ in olla exclamant. cũ talẽ doctͥnã qͣsi
deceptionẽ animarũ detestantes. uociferant᷑.
S iubente heliseo farina inollã mittit᷑: cũ scien¬
tia sp̃ãlis intale condim̾tũ intͦmittit᷑: ut ex¬

Expanded text:
quirentes eum, in praesentia Domini Salvatoris semper vivunt. « Egreditur puer in agrum ut colligat herbas agrestes, quatenus inde coquat pulmentum. Invenitque quasi vitem silvestrem, et collegit ex ea colocyntidas agri. Quas concidens in ollam, plumentum facit. » Cum quis litterae legis intentus, vel philosophicis disciplinis studiosus, pastum verbi quaerens, amaritudinem litterae legalis vel mortiferum quiddam in philosophorum libris inveniens, intermiscet veritati Evangelicae, et in olla cordis sui coquens tale pulmentum, hoc est documentum, praeparat ad refectionem auditoribus suis. DiPrudentia, inquit, carnis mors est. Prudentia autem spiritus, vita et pax . » Hoc itaque sentientes fideles populi mortem in olla exclamant, cum talem doctrinam, quasi deceptionem animarum, detestantes vociferantur. Sed, jubente Eliseo, farina in ollam mittitur, cum scientia spiritalis in tale condimentum intromittitur, ut, ex
Abbreviated transcription (Latin):
haptismi scires sacͤm̃ta p̃monstrata. in qͦ ab¬
reñtiare sathanȩ. ac fidem dĩ confiteri p̃cipi¬
mur: negat se naaman ultͣ diis alienis lita
corꝑis participatione confirmari. Dix̃q gieri
puer uiri dĩ. Peꝑcit dñs m̃s naaman syro is¬
ti. ũ ñ acciꝑet ab eo q̃ attulit. Uiuit dñs qr cur

Expanded text:
baptismi scires sacramenta praemonstrata, in quo abrenuntiare Satanae, ac fidem Domini confiteri praecipimur, negat se Naaman ultra diis alienis litatcorporis participatione confirmari. « Dixitque Giezi puer viri Dei: Pepercit dominus Naaman Syro isti, ut non acciperet ab eo quae attulit. Vivit
Abbreviated transcription (Latin):
Qo si gnficat rex isrł. qͥ audita legatione syriȩ de
silute. a ꝓpħia isrł querente expauit. ñ sac̃doteᷤᷤ
cbas⁊ phariseos rectores iudeoꝵ: qͥ considanteᷤ
qdundiq plebes adredẽptorem nr̃m salutis
sue causa ꝯueniebant. qͣsi blasphemiã existimã¬
tes uestim̃tasua scindebant: sic̃ in eugłio pͥnci¬
pem sac̾dotũ audita x p̃dicatione fecisse legi¬
nus. SS lica rex isrł in tali auditu ꝑtimescat:

Expanded text:
 significat rex iste Israel, qui audita legatione Syriae, de salute a propheta Israel quaerente expavit, nisi sacerdotes, scribas et pharisaeos, rectores Judaeorum? Qui, considerantes quod undique plebes ad Redemptorem nostrum salutis suae causa veniebant, quasi blasphemiam existimantes, vestimenta sua scindebant, sicut in Evangelio principem sacerdotum, audita Christi praedicatione, fecisse legimus. Sed licet rex Israel in tali auditu pertimescat
Abbreviated transcription (Latin):
cabulũ istud: salus di int̾pr̃. Salus aũ dĩ qͥs ẽ
alius nͥ filius eiꝰ: qͥ ⁊ saluator uͥq uocat᷑. ᷤ Par¬
uuli uͦ illi illudentes saluti di id ẽ heliseo. iudeox
habuere ꝑsonã: qͥ ad crucẽ dñõ saluatori sub¬
sannabant: qͥ dict̃. Ascende calue. ascende cal¬
ue: qr in caluariȩ locũ. xͦ ascensurꝰ erat ii crucẽ.
Qd̃ uͦ conu̾sus maledixit eis heliseus ⁊ exierunt
suȩ inmisit duosursos de siluis gentiũ. uespali¬
anũ scilicos ⁊ titũ: qͥ eos crudeli strage deiecert̃.¬

Expanded text:
us Dei interpretatur. Salus autem Dei quis est alius nisi Filius ejus, qui et Salvator ubique vocatur? Parvuli vero illi illudentes saluti Dei, id est Elisaeo, Judaeorum habuere personam, qui ad crucem Domino Salvatori subsannabant, qui dicunt. « Ascende, calve, ascende, caluia in Calvariae loco Christus ascensurus erat in crucem. Quod vero conversus maledixit eis Eliseus, et exierunt suae immisit duos ursos de silvis gentium, Vespasianum scilicet et Titum, qui eos crudeli strage dejecer
Abbreviated transcription (Latin):
ppłoꝵ id ẽ iudaici ⁊ gentilis qͣsi duoꝵ filioꝵ
mat̾. Quȩ pͥus ex ꝑu̾so oꝑe consentiendo calli¬
di sp̃c ꝑsuasioni qͣsi qͦndã peccati numtnũ a
creditore accłꝑiat. & duos qͦs infide genuit
olei nacua uasa infundit: qi dũ ab uniꝰ ore doc¬
toris parũ qͥdem amorẽ diuinitatis multoꝵ
uacue m̃tes hauriunt: exuberante grã unguen¬
to diuni amoris usq ad sũmũ replent᷑. E iam
nẽ multoꝵ corda q̃ priꝰ fuerãnt uacua uascula
unguento sp̃c plena sunt: ꝗ̃ ex paucitate olei
solũm᷑ infusa uidebant᷑. Qd̾ dũ aliis atq aliis dat.
⁊ ab auditorib fides accipit᷑: erepta mulier ui¬
delic& scã eccłia subcreditoris sui iã debito nos
tenet᷑. Facta ẽ q̃dam dies ⁊ tͣnsiebat heliseus ꝑ
sunã: erat aũ ibi mulier magna q̃ tenuit eum

Expanded text:
 id est, Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum mater? Quae prius ex perverso opere, consentiendo callidi spiritus persuasioni, quasi quemdam peccati nummum a creditore acceperat, et duos, quos in fide genuit,olei vacua vasa infundit, quia dum ab unius ore doctoris parvum quidem amorem divinitatis multorum vacuae mentes hauriunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque ad summum replentur. Etiam nunc multorum corda, quae prius fuerant vacua vascula, unguento Spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam debito non est autem quaedam dies et transiebat Heliseus per Sunam erat autem ibi mulier magna quae tenuit eum
Abbreviated transcription (Latin):
ruit susciꝑe. Nã abraham ⁊ sara tres uiros iux¬
ta conuallem mãbre susciꝑe:⁊ pascere merue¬
ruit. Huic gͦ mulieri ñ habenti filiũ:. ꝓpħa ꝓ
misit dicens. Intprẽ isto ⁊ in hac eadẽ hora si
uita comes fuerit: habebis in ut̾o filiũ. Cui illa
respondit. Noli q̃so dnẽ mi uir dĩ: noli menti¬
ri ancillȩ tuȩ. Et concepit mulier ⁊ peꝑit filiũ
intp̃re:⁊ inhora eadẽ q̃ dix̾at heliseus. His ꝙͦ
similia dñs ad abrahã retulit dicens. Reu̾tenᷤ
ueniã adte tpr̃e isto uita comite: & habebit
filiũ sara uxor tua. Quo audito sara: risit pꝰ ostiũ

Expanded text:
scipere meruit. Nam Abraham et Sara tres viros juxta convallem Mambrae suscipere et pascere meruerunt . Huic ergo mulieri, non habenti filium, propheta promisit dicens: « In tempore isto et in hac eadem hora, si vita comes fuerit, habebis in utero filium. Cui illa respondit: Noli, quaeso, domine mi, vir Dei, noli mentiri ancillae tuae. Et concepit mulier, et peperit filium in tempore, et in hora eadem, qua dixerat Eliseus. » His quoque similia Dominus ad Abraham retulit, dicens: « Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua . Quo audito, Sara, risi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ repulsi angłi uocant᷑: qr ⁊ ipsi qͣmiuis ab ethe¬
reo cȩlo expulsi sint: adhuc tñ in aerio cȩlo de¬
monstͣnt᷑. sic̃ paulus ait. Cont̃ sp̃alia neqͥtiȩ in
expositionis eiꝰdẽ hoc in loco finiamꝰ. ut de seqͦn¬
tib reb simul cũ hystoria aliud sumamꝰ exor¬
e ochoria rege qͥ cecidit ꝑ cancellos domꝰ sue.⁊ ꝓ hac
turbinẽ incelũ: ⁊ de postulatione helisci qͣ postulauit dupli¬
cẽ spm̃ heliȩ inse fieri.IIi.Miracłm helisei in iherico uͥ
inuocauit dnm̃ ⁊ conu̾tit aqs indulcedinẽ ⁊ de pueris
nentib laceratist̃. iii. De bello tͥũ regũ id ẽ iudȩ ⁊ ist ł
atq edom cont̃ regẽ moab: ⁊ de uictoria collata eis a dño.¬

Expanded text:
etiam repulsi angeli vocantur, quia et ipsi, quamvis ab aetheetiam repulsi angeli vocantur, quia et ipsi, quamvis ab aethereo expulsi sint, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: « Contra spiritalia nequitia in expositionis ejusdem hoc in loco finiamus, ut de sequentibus rebus simul cum historia aliud sumamus exore Ochozia rege, qui cecidit per cancellturbinem in coelum, et de postulatione Elisei qua postulavit duplicem spiritum Eliae in se fieri. Miraculum Elisei in Jericho, ubi invocavit Dominum et convertit aquas in dulcedinem; et de pueris nt. CAPUT III. De bello trium regum, id est, Judae et Israel atque Edom, contra regem Moab, et de victoria collata eis a Do
Abbreviated transcription (Latin):
remotũ ẽ ꝗͣ płimũ genꝰ humanũ: uerã fidem
publice fatet᷑: subdi lignis ⁊ lapidib uł cuilib&
creat᷑ȩ in aboratione renuit. Securꝰ gͦ iã ꝓpb̃am
qͥlibas infide positꝰ consulet. qr hoc auditurꝰ ẽ¬
qd̾ audire fidelẽ deces. Fident̃ dicã. si ab ĩmun¬
diciis aliis atq ap̃uis actib recessissae. securꝰ eẽt.
N am cũ pandus ec̃ giꝰ p̃ilicator clam&. ⁊ auaritia
anhelat. infide qͥdẽ positꝰ ẽẽ uidet᷑. si aliena am¬
bit acciꝑe: honores mundi desid̾at cõp̃hendere.
sui ore audiat. uñ ampliꝰ obligatꝰ cadat᷑. dũ spe
semꝑ ducat᷑. Neq aũ botiꝰ fuit ille sp̃c: qͥ m̃dax
citꝰ celi stecit adextͥs ⁊ a sinistͥs eiꝰ. Ds̃ enĩ qͥ in¬
pliceat pot̾. S qr simul oĩa contuet᷑.simul cunc
exercitꝰ cȩli a dextris ⁊ sinistͥs hab̾e descbit᷑: ut
ꝑdext̾am intelligamꝰ anglos electos: ꝑ sinist̃m

Expanded text:
remotum est quamplurimum genus humanum, veram fidem remotum est quamplurimum genus humanum, veram fidem publice fatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in adoratione renuit. Securus ergo jam prophetam quilibet in fide positus consulat, quia hoc auditurus ed audire fidelem decet. Fidenter dicam, si ab immunditiis aliis atque pravis actibus recessisset, securus esset. Nam Paulus egregius praedicator clamat: Et avaritia anhelat, in fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores mundi desiderat comprehendere, sui ore audiat, unde amplius obligatus cadat, dum spe secitus coeli stetit a dextris et sinistris ejus. » Deus enim, qui inpliceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cunctexercitus coeli a dextris et sinistris habere describitur, ut per dexteram intelligamus angelos electos, per sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ut tali debuissa deceptione dãpnari: qͣtinꝰ
qͥsepe uolens cecid̾at inculpã. qͣndoq nolens ca¬
ꝑet᷑ ad penã: occulta iusticia licentia malignis
spĩb dat᷑: ut qͦs uolentes in peccati laqͣo st̃ngu
lant: inpeccati penã &̃ nolentes trahant. Deniq
is qͥ uitã repbam ñ mutat: a ꝑpetͣndis peccatis
animũ ñ au̾tit: cũ a ꝓpħa aliqͥd reqͥrit: illa au¬
dit do disponente q̃ meret᷑ audire dãpnandus.
Ecce enĩ ut unũ uł duo ex multis loqͣm᷑: ab oĩpo¬
tentis dĩ cultu domꝰ isrł sub idoloꝵ seruitute
suꝑna iudicia agebant. nͥ ut peccator ppłs in suo
corde caꝑet᷑: q̃tinꝰ qui ꝑfidiã seqͦndo deliquerat.
sic ꝓpħarũ suoꝵ blandis sermonib deciꝑet᷑. ut iã
nec ꝑtimescerae qi deliqͥss&s: ⁊ tanto pꝰ duriꝰ ra
ꝑet᷑ ad penã: qͣnto nc̃ securiꝰ uiuere inculpa:
S ecce iã largiente dõ oĩpotenti ab idoloꝵ cultu

Expanded text:
erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpa, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia, licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes lant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Denique is qui vitam reprobam non mutat, et a perpetrandis peccatis animum non avertit, cum a propheta aliquid requirit, illa audit Deo disponente, quae merebatur audire damnandus. Ecce enim, ut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute superna judicia agebant, nisi ut peccator populus in suo corde caperetur, quatenus qui perfidiam sequendo deliquerat, sic prophetarum suorum blandis sermonibus deciperetur, ut jam nec pertimesceret, quia deliquisset: et tanto post durius retur ad poenam, quanto nunc securius viveret in culpa. Sed ecce jam, largiente omnipotente Deo, ab idolorum cultu
Abbreviated transcription (Latin):
exercitꝰ celi a dextͥs ⁊ a sinist̾seiꝰ stare ꝑhibet᷑:
Ds̃ enĩ qͥ ita ẽ int᷑ omĩa. ut ꝙ̃ sit extͥ omia. nec dex¬
t̾a nec sinistra concludit᷑. S dext̾a dĩ. angłoꝵ
parselecta. Sinistra aũ di. pars arigłoꝵ repba
aesignat᷑ Non enĩ ministrant dõ solũmꝰ boni qͥ
uimꝰ aues cȩli nominamꝰ. E de eisdẽ spĩb pau¬
caput enumerans. ait. Scđm pͥncipẽ potestatis¬
aeris hꝰ. A dext̃ gͦ ⁊ sinist᷑ angłoꝵ exercitꝰ stat.
qr ⁊ uoluntas electoꝵ spũũ diuine pietati con¬
cordat: ⁊ reꝓboꝵ sensus suȩ malitiȩ seruiens: iu¬
dicio districtionis eiꝰ obtẽꝑat. Uñ ⁊ mox fallax
spc̃ inmediũ ꝓsilisse descͥbit᷑: ꝑ quẽ achab rex
exigentib siuis meritis decipiat᷑. Neq enĩ fas
ẽ crede bonũ spm̃ fallatiȩ deseriuire uoluisse.
⁊ dic̾et. eg̾diar s ero m̃dax sp̃c̃ in ore omiũ ꝓpħa
rũ eiꝰ: s qr achab rex peccatis p̃cedentib dignꝰ

Expanded text:
dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim, qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur, sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui vimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paucaput enuntians, aitera ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat, quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prositiisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar et ero mendarum ejus; sed quia Achab rex peccatis praecedentibus dignus
Abbreviated transcription (Latin):
ppło siti fatigato ꝑ miracłm factũ a dño con¬
sulit. sic ⁊ ppħica clicta consiliũ p̃bent fidelib:
qͣlit̃ spãli doctͥna sitim suã extingunt. atꝙ
animũ reficiant. Iubet gͦ fossas fac̾e intorren¬
tis alueo: & ita p̃dicit absq uentis ⁊ pluuia
aqrũ largitatẽ. Qt ẽ fossas in alueo torren¬
tis fac̾e. nͥ ꝓfunda mistia in sacͥs scͥpturis bono
studio querere. Quȩ absq pluuia ⁊ uento aqͣ
replent᷑: qr sepe absq humano solatio. sapien¬
tiam confert sus inuestigatorib potencia

Expanded text:
pulo siti fatigato per miraculum factum a Domino consulit; sic et prophetica dicta consilium praebent fidelibus, qualiter spirituali doctrina sitim suam exstinguant atque animum reficiant. Jubet ergo fossas facere in torrentis alveo, et ita praedicit absque ventis et pluvia aquarum largitatem. Quid est fossas in alveo torrentis facere, nisi profunda mysteria in sacris Scripturis bono studio quaerere? Quae absque pluvia et vento aqua replentur, quia saepe absque humano solatio sapientiam confert suis investigatoribus potentia
Abbreviated transcription (Latin):
incendii incineres fauillasq dissoluit᷑: ut ꝓbit̾¬
urichil qd̃ putabat᷑ eẽ fortissimũ. S ⁊ ysaias su¬
pbiã moab arguit dicens. Auduumꝰ contume¬
liũ moab: contumeliosus ẽ nimis. Suꝑbiã eius
ab. luli. Iheremias qͦ contͣ õs uaticinans natio¬
ues: ꝓpͥe loqͥt᷑ ad moab. qd̃ confidebas in muni¬
tionib tius. E pꝰ pauca: habes fiduciã in gła¬
Iurta ẽ dies inoab ut ueniat: ⁊ malitia eiꝰ ni¬
tũ ẽ cornu moab. Hȩc aũ dñr sub nomine mo¬
ab: ut stulta scłi ⁊ incęlũ se semꝑ efferens ma¬

Expanded text:
cineres favillasque dissolvitur, ut probetur nihil, quod putabatur esse fortissimum. Sed et Isaias superbiam Moab arguit dicens: « Audivimus contumeliam Moab, contumeliosus est nimis. Superbiam ejus abstuli . » Jeremias quoque contra omnes vaticinans nationes, proprie loquitur ad Moab: « Quod confidebas in munitionibus tuis . » Et post pauca: « Habes fiduciam in gloJuxta est dies Moab ut veniat, et malitia ejus velox niitum est cornu Moab. » Haec autem ab, ut stulta saeculi, et in coelum semper ferens ma
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ cont᷑ mundi pͥncipem ⁊ cont᷑ ppłm eiꝰ hoc
ẽ philosophos. hereticos scismaticos. atq õs in¬
i quos. cũ scuto fidi atq armis sp̃alib confli¬
patre: bene ilłis conuenit ad qͦs dñs dix̃. Cos
Hi gͦ adu̾sant᷑ eccłiȩ: partim minis. partĩ ꝑse¬
cutionib: partĩ dolo ac falsis fictionib. s ꝑ¬

Expanded text:
fidem, contra mundi principem, et contra populum ejus, hoc est philosophos haereticos, schismaticos, atque omnes iniquos, cum scuto fidei atque armis spiritalibus conflipatre, bene illis convenit ad quos Dominus dixit: « Vos Hi ergo adversantur Ecclesiae partim minis, partim persecutionibus, partim dolo ac falsis fictionibus:
Abbreviated transcription (Latin):
cendit aũ iñ bethel. Cumq: sceudit ꝑ uiam.
pueri parui egressi sunt de ciuitate.⁊ illude¬
bant ei dicentes. Ascende calue. ascende calue.
E cũ se respexissa: uidit eos ⁊ maledixit eis ii no¬
mine dnĩ. E gressiq st̃ duo ursi de saltu: ⁊ la¬
cerauert̾᷑ ex eis .xl.⁊ duos pueros. Heliseus qͦ

Expanded text:
cendit autem inde Bethel cumque ascenderet per viam pueri parvi egressi sunt de civitate et inludebant ei dicentes ascende calve ascende calve qui cum se respexisset vidit eos et maledixit eis in nomine Domini egressique sunt duo ursi de saltu et laceraverunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
turio de cesarea in ioppen ad petrũ misit:⁊ pau¬
lo pꝰ uisionẽ uir macedo apparuit: qͥeũ exhor¬
tabat᷑ ut ueniens adiuuiame eos qͥerant in mace¬
donia: sic̃ in actib apłoꝵ legr̃. Cumq legisset

Expanded text:
turio de Caesarea in Joppen ad Petrum misit et Pauturio de Caesarea in Joppen ad Petrum misit et Paulo per visionem vir Macedo apparuit, qui eum exhortabatur, ut veniens adjuvaret eos qui erant in Macedonia, sicut in Actibus Apostolorum legit
Abbreviated transcription (Latin):
truncłĩ qͥppe de siria q̃ unt̾p̃tat᷑ sublimitas eq̃s¬
si sunt. cũ cupiditate ducti ⁊ diu̾sis negociis im¬
pliciti. sꝑantes inincerto diuitiarũ. gentiles ꝑ
totã t̾rã uagabant᷑: nĩc ⁊ t̾rã isrł uenientes. cap¬
tiuã muliercłam duxert̃. Quȩ in captiuitate
posita de ꝓpħa inifrł testabat᷑: qr fama dĩ isrł ꝑ
negociatores gentiũ tͣnslata in toto orbe.curiosi¬
tati hom̃ ꝗͣ uxor naaman significatꝰ. uerũ ꝓpħã
⁊ saluatorẽ omniũ iniudea man̾e patefecit.
Ingressus ẽ itaq naaman ad dnim̃ suũ: ⁊ ũtiauit¬
cet̾a: cũ hi ad qͦs noticia u̾bi dĩ puenit. his qͥs
p̃sunt. suggerunt scientiȩ sp̃ãlis magnitudi¬
nẽ mittit rex syriȩ litt̾as ad regẽ isrł ꝓ salute
serui sui: cũ pͥmatꝰ gentiũ audiens dm̃ ẽẽ in isrł.¬
p̃uidens legationẽ in iideã mittit: ut ꝑ apłicã
doctͥnã saluatoris fidẽ accipiat. Uñ corneliꝰ cen-¬

Expanded text:
Syria, quae interpretatur sublimitas, egressi sunt, cum cupiditate ducti, et diversis negotiis impliciti, sperantes in incerto divitiarum, gentiles per totam terram vagabantur. Hinc ad terram venientes captivam mulierculam duxerunt. Quae in captivitate posita de propheta in Israel testabatur, quia fama de Israel per negotiatores gentium translata in toto orbe curiositati hominum, quam uxor Naaman significat, verum prophetam et salvatorem omnium in Judaea manere patefecit. « Ingressus est itaque Naaman ad dom» Cum hi ad quos notitia verbi Dei pervenit, his qui sibi praesunt, suggerunt scientiae spiritualis magnitudinem. Mittit rex Syriae litteras ad regem Israel pro salute servi sui. Cum primatus gentium audiens Deum esse in Isrpraevidens, legationem in Judaeam mittit, ut per apostolicam doctrinam Salvatoris fidem accipiat. Unde Cornelius cen
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ castitatis excrescere: in ipã qͦ eoꝵ tͣnslatio¬
ne qͥ ascensior ẽ dñcã ut nidelica famuli desig¬
nauerunt.⁊ inse ip̃o qͥ ad cęlũ ascendit dñs osten¬
dit. Nam enoch qͥdẽ uxorẽ ⁊ filics habuit. Heli¬
as uͦ ieq uxorẽ neq filios legit᷑ habuisse. Pensa¬
te gͦ qͦmͦ ꝑ increm̃ta creuit munditia castitatiᷤ:
qd ⁊ ꝑ tͣnslatos famulos. ⁊ ꝑ ascendentis diũ ꝑso¬
nã patent̾ ostendit᷑. Translatꝰ nãq ẽ enoch ꝑco¬

Expanded text:
virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch
Abbreviated transcription (Latin):
Hac gͦ fiducia accepta a dnõ postulat heliseus. hoc
pecc̃m neq pecc̃m fecit. neq dolus uiuent᷑ ẽ ui ore
eiꝰ. remissione peccõꝵ ñ eguit: qr peccm̃ nullum¬
habuit. Oꝑa aũ uirtutũ in spũ scõ fec̃: sic̃ ipse in
eugłio dic̃ iudeis. Si ego indigito dĩ eicio demonia:
ꝓfecto ꝑuenit inuosregnũ di. Inseꝑabilia sunt gͥ¬

Expanded text:
ducia accepta, a Domino postulat Eliseus, hoc peccatum, neque peccatum fecit, nec dolus inventus est in ore ejus , » remissione peccatorum non eguit. Opera habuit. Opera autem virtutum in Spiritu sancto fecit, sicut ipse in Evangelio dicit Judaeis: « Si ego in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . » Inseparabilia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rorem legis ꝓtulit. qͣsi ꝑ puerũ uirgã misit.
ꝑ legẽ qͥppe uirgã ds̃ tenuerat: cũ dicebat. Si
qͥs hec uł illa fecerit: morte moriat᷑. A peccuati
gͥ morte timor nos suscitare ñ ualuit: s ad
statũ uite aspirata mansuetudinis grã erexit.
S puer cũ bacło mortuũ suscitare ñ ualuit. qr
paulo attestante nichil ad ꝑfectũ adduxit lex.¬
liter sternens: ad exeqͣnda sͥ mortui m̃bra se

Expanded text:
terrorem legis protulit, quasi per puerum virgam misit. terrorem legis protulit, quasi per puerum virgam misit. Per legem quippe virgam Deus tenuerat, cum dicebat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. » A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit: « Quia, » Paulo attestante, « nihil ad liter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se
Abbreviated transcription (Latin):
.xui. De tͣnssatione decẽ tͥbuũ q̃ regnabant insamaria in assirios
ꝑ salmanasar rege̾̃ assyrioꝵ: in qͥb locis itidẽ ipẽ rex alios
colonos ad ductos substituit. qͥ deos ꝓpͥos qͦs int̾ra sua coluert̾.
ibi colebant.⁊ nichilominiꝰ dom̃ isrł.xuii. De ezechia rege¬
manu ualida ut blasphemarent dm̃ uiuentẽ. xuiii. Oratio
filiꝰ amos ꝓpħa responsionẽ dnĩ suꝑ contumatia regis assyrioꝵ

Expanded text:
I. De translatione decem tribuum quae regnabant in Samaria, in Assyrios per Salmanasar regem Assyriorum, in quibus locis itidem ipse rex alios colonos adductos substituit qui deos proprios quos in terra sua coluerunt, ibi colebant, et nihilominus Deum Isrmanu valida ut blasphemarent Deum viventem. « Anno tertio fil
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ optima ẽ: sic̃ tu ipse dnẽ ꝑspicis: s aqͦ pessime
sunt.⁊ t̾ra sterilis. At ille ait. Afferte mͥ uas no¬
ium:⁊ mntttite in illd̾ sal. Postul abat᷑ heliseus a
pso: ut aq̃s iherico steriles:⁊ malignas sanar&s.
Accepit uas nouũ fictile: ⁊ iecit in eo sal ⁊ demer¬
st ilud influmine: &s statĩ influimne aqͦ saua¬
de sunt. Quo facto p̾nuntiabat ꝓpłia. qr ũbũ ca

Expanded text:
spicis; sed aquae pessimae sunt, et terra sterilis. At ille ait: Afferte mihi vas novum, et mittite in illud sal. » Postulabat Eliseus a populo ut aquas Jericho steriles et malignas sanaret. Accepit vas novum fictile, et jecit in eo sal, et demersit illud in flumine, et statim in flumine aquae sanatae sunt. Quo facto praenuntiabat propheta quia
Abbreviated transcription (Latin):
rex iste ppłm iudeoꝵ ⁊ maxime pͥncipes significat.
qͥpectatis ⁊ uiciis dediti. ueritatẽ a se repellebaut:
mo ꝑsequebant᷑. ¶ñ legit᷑ in eugłio. qd̃ miserunt
pͥncipes ⁊ pharisei ministros. ut app̃hendent iħm.
ẜ rit̾m. Querebant gͦ eũ apphendẽ: nemo miste¬

Expanded text:
e populum Judaeorum, et maxime principes significat, qui peccatis et vitiis dediti, veritatem a se repellebant, imo persequebantur. Unde legitur in Evangelio, quod « miserunt principes et Pharisaei ministros, ut apprehenderent Jesum . » Et item: « Quaerebant ergo eum apprehendere, et nemo mi
Abbreviated transcription (Latin):
pite eũ uos ⁊ crucifigite: ego enĩ ñ inuenio in eo
causã. responder̃ ei iudei. Nos legẽ habemꝰ ⁊ scłm
legẽ debas mori: qr filiũ dĩ se fecit. Lapidatꝰ ẽ itaq
naboth extͣ ciuitatẽ instigante iez abel: ut eo
mortuo achab uineã eiꝰ possidẽt. Sic ⁊ saluator¬
nr̃ extͣ portã passus ẽ. crucifixꝰ uidelicq in
lococaluariȩ: excitante ꝑ zelũ synagoga
curiꝰ iuuerer. Uñ qͣsi sͥ consulentes aiebant.
Ecce mundꝰ totꝰ pꝰ  eũ abiit. E si dimittimꝰ eũ
sic: os credent ĩ eũ. U Hereditas gͦ. xͥ eccłia ẽ:
cunctis ei data degenꝰ tib: ꝗͣ ñ moriens illi
pat̾ dimisit uł reliqͥt:s ipẽ sua morte mira¬
bilit̾ adqͥsiuit: qr resurgendo possedit. Hanc aũ
occiso eo mali coloni p̃riꝑe moliebant᷑: cũ cruci¬
figentes eũ udei. fidem q̃ ꝑ eũ ẽ extinguere: ⁊
suã magis q̃ ex lege ẽ iusticiã p̃ferre. ac gentib

Expanded text:
n invenio in eo causam. » Responderunt ei Judaei: « Nos legem habemus, et secundum legem debet mori: quia Filium Dei se fecit. » « Lapidatus est itaque Naboth extra civitatem, instigante Jezabel, ut eo mortuo, Achab vineam ejus possideret. » Sic et Salvator extra portam passus est, crucifixus videlicet in loco Calvaricurius viverent. Unde quasi sibi consulentes, aiebant: « Ecce mundus totus post eum abiit. Et si dimittimus eum sic, omnes credent in eum . Haereditas ergo filii Ecclesia est cunctis ei data de gentibus, quam non moriens illi Pater reliquit, sed ipse sua morte mirabiliter acquisivit, quia resurgendo possedit. Hanc autem occiso eo mali coloni praeripere moliebantur, cum crucifigentes eum Judaei fidem quae per eum est exstinguere, et suam magis quae ex leg
Abbreviated transcription (Latin):
bub dm̃ acharon: Quã obrẽ hȩc dic̃ dñs. De lec¬
tulo suꝑ ꝗ ascendisti ñ descendes: s morte morie¬
ris. Ireł. Mortuo qͦ impiissimo rege achab. in¬
piꝰ heres ei successit. filiꝰ utiq eiꝰ ochorias: de quo
scͥpt᷑a narrat qd̃ fecerit malũ in conspectu diũ.
⁊ ambulauerit inuia patͥs sui ⁊ mat̾s suȩ: & in
uia iheroboã filii nabath qͥ peccare fecte isrł.

Expanded text:
c dicit Dominus: De lectulo super quem ascendisti, non descendes, sed morte morieris, etc. » Mortuo quoque impiissimo rege Achab, impius haeres ei successit, filius utique ejus Ochozias, de quo Scriptura narrat quod fecerit malum in conspectu Domini, et ambulaverit in via patris sui et matris suae, et in via Jeroboam filii Nabat
Abbreviated transcription (Latin):
egit: qr ꝑ cancellos cenacłi sui qd̃ habebat in sa¬
maria cecidit ⁊ egrotauit. Misitq nuntios ad
beelzebub dm̃ accaron. ut consulerent eũ: utrũ
uiuere poss& de hac infirmitate. Cui cũ helias
nuntiis suis obuians de morte uicina respondis¬
s&.: misit ad eũ qͥnqͣgenariũ pͥncipẽ cũ militib
: subiectis ut eũ adduc̾ent. S his igne celesti con

Expanded text:
egit, quia per cancellos coenaculi sui, quod habebat in Samaria, cecidit et agrotavit. « Misitque nuntios ad Beelzebub deum Accaron, ut consulerent eum utrum vivere posset de hac infirmitate. » Cui cum Elias nuntiis suis obvians de morte vicina respondisset, misit ad eum quinquagenarium principem, cum militibus sibi subjectis, ut eum adducerent. Sed his igne
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ regẽ isrł. regẽ iuda.⁊ regẽ edom contͣ mo¬
ab. Consultusq ab eis heliseus ꝓph̃a.pꝰ alia hȩc
subdidit di ens. Facite alueũ torrentis hꝰ. fos¬
sas ⁊ fossas. ħ̃ enĩ dic̃ dñs. Non uidebitis uen¬
tũ neq pluuiã: ⁊ alueꝰ iste replebit᷑ aqͥs: c&e bi

Expanded text:
hoc est regem Israel, regem Juda et regem Edom, contra Moab. Consultusque ab eis Eliseus propheta, post alia haec subdidit, dicens: « Facite alveum torrentis hujus, fossas et fossas. Haec enim dicit Dominus: Non videbitis ventum, neque pluviam; et al
Abbreviated transcription (Latin):
effrem. Domꝰ gͦ ochorie sinagoga ẽ iudeoꝵ. q̃le
galib p̃ceptis. q̃si cancellis cenadi undiq cirtun¬
dara erat. S sic̃ ochorias ꝑ cancellos qͥb tueri de¬
buit ruens egͥtudinẽ nimiã incurrit: ita ⁊ ppls
iudeoꝵ legis custodiã excedens. in langorẽ desꝑa¬
bilem peccatoꝵ cecidit. U qi diuina p̾sidia dere¬
lqͥt. salutis remedia inuenire ñ meruit. Confu¬
gir enĩ sic̃ rex impiꝰ fec̃ ad falsoꝵ dõꝵ p̾sidia: a
qb magis lesus ꝗ̃ adiutꝰ ẽ. Et ido ꝓpħico ore corri

Expanded text:
esum. Domus ergo Ochoziae Synagoga est Judaeorum, quae legalibus praeceptis quasi cancellis coenaculi undique circumdata erat; sed sicut Ochozias per cancellos, quibus tueri debuit, ruens aegritudinem nimiam incurrit, ita et populus Judaeorum, legis custodiam excedens, in languorem desbilem peccatorum cecidit. Ubi quia divina praesidia dereliquit, salutis remedia invenire non meruit. Confugit enim, sicut rex impius fecit, ad falsorum deorum praesidia, a quibus magis laesus quam adjutus est. Et ideo