comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatione eiꝰ ex uirgine. ñ de passione. de mor¬
te crucis. de sepultura. de tercii diei resurrectone
de ascensione ac sede ad dexterã prĩs aliquid di¬
cendum est catheriranti ac ꝑfitendũ credenti:
Si .ii. spado cũ respondisset credo filiũ dei ẽe ihe¬
sum xpm̃. hoc ei sufficere uisũ est. et ꝯtinuo ba¬
ptidatꝰ abscederet. cur nõ id seqͥmur: Cur non
int̾rogando ut baptitandꝰ ad cuncta resp̃õdeat. eci¬
am si ea memorie mandare n̾o uacat. Si autẽ
scͥptura tacuit atq intelligenda dimisit cetera
õ cs̃ĩ illo spadone baptirando philippꝰ egit atq ĩ
eo o ait baptirauit eũ philippꝰ intelligi uoluit
ĩpleta om̃ia q̃ licet taceantur in scͥpturis grãbͤ
uitatis. tñ serie traditionis scimꝰ implenda pa¬
rimodo ociã in eo qd̃ scͥptum est euuͣgelitasse phi¬
lippũ spadoni dnm̃ ihm̃ nullo mõ dubitandũẽ:

Expanded text:
incarnatione ejus ex virgine, non de passione, de morte crucis, de sepultura, de tertii diei resurrectione, de ascensione ac Sede ad dexteram Patris aliquid dicendum est catechizanti, ac profitendum credenti? Si enim Spado cum respondisset, Credo Filium Dei esse Jesum Christum, hoc ei sufficere visum est, ut continuo baptizatus abscederet; cur non id sequimur? cur non interrogando, ut baptizandus ad cuncta respondeat, etiamsi ea memoriae mandare non vacavit? Si autem Scriptura tacuit, atque intelligenda dimisit caetera, quae cum illo Spadone baptizando Philippus egit, atque in eo quod ait, Baptizavit eum Philippus , intelligi voluit impleta omnia, quae licet taceantur in Scripturis gratia brevitatis, tamen serie traditionis scimus implenda; pari modo etiam in eo quod scriptum est evangelizasse Philippum Spadoni Dominum Jesum, nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is spoliatio ut noua induant᷑ qui baptitantur᷑
dilectio m̃di huiꝰ ĩuoluit᷑: S infidelitatis ĩ qͥu̾t
tm̃ modo qua in xpm̃ ñ crediderunt: eos uoluit a¬
ge̾ penitentiã. Mira p̾sũptio. Nolo qͥcqũa gͣuiꝰ
dice̾. qñ eo audito qd̃ dcm̃ est. agite pñam. soliꝰ¬

Expanded text:
teris spoliatio, ut noua induantur qui baptizantur. dilectio mundi huius inuoluitur? Sed infidelitatis, inquiunt, tantummodo, qua in Christum non crediderunt, eos uoluit agere paenitentiam. mira praesumptio — nolo quicquam grauius dicere —, quando eo audito, quod dictum est: agite pa
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ. qñ erimꝰ equales angeł d̾i. Qnͣtũ gͦ nob̾ cred̾e
debeas us ñ debeas fortassis ignoras. et us plꝰ ułmi
ms a scripturis ⁊̃ ñd̾ ꝑspicue ĩtellestis. credond̾ ẽe
ñ dubitas ¶ ha̾c t̾te ꝯsid̾atom credendi uł ñ crede¬
di et disficultatẽ sc̃ie et dubitat̾ois estꝰ et piã fidẽ
q̃ diuinis debetur asfatib ĩ tua m̃te ita ut st̃ atr̾e¬
dis et nides. nec de hiis oĩo ꝙ ap̃ te ita sint. sine
racp fidem tuã. uides dubiatom tuaᷤ. uides stu¬

Expanded text:
nem, quando erimus aequales Angelis Dei? Quantum ergo nobis credere debeas, vel non debeas, fortassis ignoras; et vel plus velm scripturis etiam nondum perspicue intellectis credendum esse non dubitas. sed hanc certe considerationem credendi uel non credendi et difficultatem scientiae et dubitationis aestus et piam fidem, quae diuinis debetur affatibus, in tua mente, ita ut sunt, adtendis et uides nec de his omnino, quod apud te ita sint, siue itaque fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides stu
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ qmͣ sit hoc malũ: ĩaq baptiratꝰ de mutãdis
ĩmelius morib instruat᷑. Pu̾sum .n. putant at¬
q p̃posterũ prius dot̾e ꝙ̃ admodũ debeat uiu̾e
xanꝰ: et deinde baptirari. Sed censent p̾ced̾e
deb̾e baptismi sacram̃tũ: ut demde sequatur
fide xͥana sine qua ĩ eternũ ꝑiret. ĩ quolibet¬
scelere ĩmũdiciaq ꝑmanserit. saluũ eũ futurum
tanqm ꝑ ignem. uelut qui edificat suꝑ fundam̃¬
tũ qd̃ ẽ xp̃c ño aurũ argentũ lapides p̾ciosos. s
ligna fenũ stipulũ idẽ ñ uistos. castosq mores
sed iniquos et pudicos. ad hanc aũ disputatõm
uidentur ĩpuisi qd̃ eos mouerit ñ admitti ad ba¬
ptisinũ illos qͥ dimissis uxorib alias duxerind
uł feminas q̃ dimissis uiris auis mipserum. qr¬

Expanded text:
atur quam sit hoc malum, jamque baptizatus de mutandis atur quam sit hoc malum, jamque baptizatus de mutandis in melius moribus instruatur. Perversum enim putant atque praeposterum prius docere, quemadmodum debeat uiuere christianus et deinde baptizari. sed censent praecedere debere baptismi sacramentum, ut deinde sequatur fide scelere immunditiaque permanserit, salvum eum futurum tanquam per ignem, velut qui aedificaverit super fundamtus, non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam, id est non iustos castosque mores, sed iniquos et inpudicos. Ad hanc autem disputationem uidentur inpulsi, quod eos mouerit non admitti ad baptismum illos, qui dimissis uxoribus alias duxerint, uel feminas, quae dimissis uiris aliis nupserint, q
Abbreviated transcription (Latin):
dam fr̃ib laicis quid̃. sed diuinoꝵ ctatio eiꝰd¬
eloquioꝵ studiosis scͥpta ñ nulla: in libꝰ de¬
q̃ ita distinguerent aũt bonis oꝑib fide et¬
panam fidem. ut sine hac ñ posse sũ operi¬
ilł aũ posse ꝑueniri suad̾et᷑ ad et̾nã uitã.b.
Quib respondens librũ sc̾psi: cui nom̃ est
de fide et oꝑib. In qͦ dispuraui ñ solũ ꝙ̃ ad¬
am quales ad lauachrũ regnat̃ois admitti. Hͥ
lib̾ sic incipit quibdã uidetur. Explicit recͤcta¬
eciã si malam turp̃eq uitam
facmnorib et flagitiis euiden¬
tissimis notã mutare nolue
se ꝑseueraturos. aꝑta ⁊̃ ꝓfessio¬
ne declauerũt u̾bi gr̃a. Si qͥsqũa meretͥci ad¬
herz. ñ ei pͥus p̾cipiatur. ut ab ea discedat et t̾c
ueniat ad bapm̃: sed eciã cũ ea manens. man¬
suetũ q se ꝯfitens. siue eciã ꝓfitens. admitta¬
tur eo baptiretur. Nec ĩpediat᷑ fieri m̃brũ xͥ.
eciam si m̃brũ meretͥcis ẽe ꝑstiterit: s postea doce¬

Expanded text:
dam fratribus laicis quidem, sed divinorum eloquiorum studiosis, scripta nonnulla, quae ita distinguerent a bonis operibus christianam fidem, ut sine hac non posse, sine illis autem posse perveniri suaderetur ad aeternam vitam. Quibus respondens librum scripsi, cujus nomen est, de Fide et Operibus. In quo disputavi non solum quemadam quales ad lavacrum regenerationis admitti. Hic liber sic incipit: Quibusdam videtur. CAPUT , etiamsi malam turpemque vitam facinoribus et flagitiis evidentissimis notam mutare nolueseveraturos aperta etiam professione declaraverint. Verbi gratia, si quisquam meretrici adhaeret, non ei prius praecipiatur ut ab ea discedat, et tunc veniat ad Baptismum, sed etiam cum ea manens mansurumque se confidens, seu etiam profitens, admittatur et baptizetur, nec impediatur fieri membrum Christi, etiamsi membrum meretricis esse perstiterit : sed postea doce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uenenatam aculeatã retrorsũ ht caritas ĩ pa¬
ne. maior .ni. hoꝵ ẽ caritas et ĩ cibis utiq uincit
da resprĩt caritatẽ sie alind anqrad ꝯgrue¬
cius ista significent. tñ qmi nouit bona data da¬
re filiis suis. pet̾e nos et q̃rere et prilsare ⁊ pel¬
lit. Quod quare faciat qui noiut craid nob̾ noc̃e

Expanded text:
 uenenatam et aculeatam retrorsum habet, caritas in pane, maior enim horum caritas et in cibis utique uincitda respuunt caritatem, siue aliud aliquid congruentius ista significent, tamen, qui nouit bona data dare filiis suis, petere nos et quaerere et pulsare compellit. Quod quare faciat, qui nouit, quid nobis nece
Abbreviated transcription (Latin):
debũt. Namq sicut alibi id̾ ieroꝰ breuit̾ ant u̾aci¬
t̃ diffimuit. res ĩ corporał corporalib ocuł ñ uide¬
tur¶Has sm̃as de re tanta miroꝵ cantoꝵ ñ ob ħ
int̾ponere uolui. ut cuiꝰ qmͣ hõis sensũ catiqm
scͥpture canonice auctoritatẽ seqñdũ arbitre¬
ris. s ut illi qͥ ałr sapiũt conẽtur m̃te uidere

Expanded text:
debunt. namque, sicut alibi idem Hieronymus breuiter ac ueracidebunt. namque, sicut alibi idem Hieronymus breuiter ac ueraciter definiuit, \'res incorporalis corporalibus oculis non uidetur. Has sententias de re tanta uirorum tantorum non ob hoc interponere uolui, ut cuiusquam hominis sensum tamquam scripturae canonicae auctoritatem sequendum arbitreris, sed ut illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
T¶ u̾ba sci uiri q̃ ñ carnalia s spr̃alia sf.ĩ qnͣtũ
ĩtelligis. et ueraẽe. ñ qr ip̃e dixit. s qi u̾tas ñ soni¬
tu clamat. agnoscit. ĩ tiñ ĩtelligis uñ ad hereas do
teq ipãm intͥnsecus p̃paras ĩ corporalem locũ mã¬
dam ĩ iusibilẽ formã enis. b̃i .ii. m̾do corde qm̃
ip̃r dm̃ indebũt. Non cũ eis sicut corpꝰ ex aliquo
loci ĩt̾uallo apparebit. s cũ ueuit ad eos. et m̾a¬
sionẽ fec̾it apud eos qm̃ sic ĩplebũtur ĩ oẽm̃o
plemrudinẽ dei. ñ cũ fiu̾nt et ipi plenꝰ d̾s. s cũ
ꝑfcẽ fiu̾i pleui d̾o ¶Si ã ñ nͥ corpora cogitamus
et ne illud saltẽ digne cogitare possum᷑. uñ ł̾
sos loquaminis ab hac pociꝰ sarnali ꝯsuetu¬
dine orando et iant̾iora nos extendendo corda
sc̾c icroꝰ dicã: ñ solũ prĩs diuinitatẽ. s nec fili
pꝰsunt oculi carnis aspitere. s oculi m̃tis de
quib ip̃e saluator ait. bi mũdo corde qm̃ ip̃i dm̃ ni¬

Expanded text:
 uerba sancti uiri, quae non carnalia sed spiritalia sunt, in quantum intellegis et uera esse, non quia ipse dixit, sed quia ueritas sine strepitu clamat, agnoscis, in tantum intellegis, unde adhaereas domino, teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum madam invisibilem formam ejus. Beati enim mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Non cum eis, sicut corpus, ex aliquo loci intervallo apparebit; sed cum venerit ad eos, et mansionem fecerit apud eos: quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem dei, non cum fuerint et ipsi plenus deus, sed cum perfecte fuerint pleni deo. si autem nonnisi corpora cogitamus et nec illud saltem digne cogitare possumus, unde uel sos loquamur, sed ab hac potius carnali consuetudine orando et in anteriora nos extendendo corda sit dicam, non solum Patris divinitatis, sed nec Filiiatura est, possunt oculi carnis aspicere, sed oculi mentis, de quibus ipse saluator ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum ui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsid̾ate d̾r. quid tũc uidebũt oculi carnales. si
profecto illi oculi nõ erunt corporales. Si autẽ
crunt corpora. erit qd̾ uidero possuit oculi corpo¬
tales. S hec iami satis dc̃a sint. que ab mitio.
huiꝰ opusculi mei diligent̾ lecta et relecta co¬
sid̾ans. sine ulla fortacre dubitatione perspicis
ad iudendum deum por eius auxiliũ te debe
mundum preparare. De corpore uero spĩs¬
an. si dominus inuenerit. opere alio experis¬
inur quid disputare ualeamus. occiuoos¬

Expanded text:
siderate dicitur: Quid tunc uidebunt oculi corporales, si profecto illi oculi non erunt corporales; si autem erunt corpora, erit, quod uidere possint oculi corporales. sed haec iam satis dicta sint, quae ab initio huius opusculi mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali, si dominus iuuerit, opere alio experiemur, quid disputare ualeamus. C
Abbreviated transcription (Latin):
brtatõne testatur. Cũ .ii. negare nõ possent eẽ
adult̾iũ quod u̾itas adult̾iũ ẽẽ sine ambigui¬
tate confirmat eisq suffragan uellent ad acci
rent ut si ñ admut̾ent᷑ ad bapm̃ sine ullo sacra¬
mĩto mallent iiuere uł etiã mori. ꝙͣ dirupto
adust̾ii uinculo libari. humana quadã misa¬
t̾one cõmoti sunt ad eoꝵ causã sic suscipiendã
ut cũ eis om̃s facmorosos et flagitiosos eciã¬
bapñ admitend̾ ẽẽ censerent existimãtes e¬
os insi fieret in et̾nũ ẽẽ ꝑituros. si ã fieret.
eciã in illis mał ꝑ seuerãtes. saluos ꝑ ignem

Expanded text:
testatur . Cum enim negare non possent esse adulterium, quod Veritas adulterium esse sine ambage confirmat, eisque suffragari vellent ad acciprent, ut si non admitterentur ad Baptismum, sine ullo sacramento mallent vivere vel etiam mori, quam disrupto adulterii vinculo liberari: humana quadam miseratione commoti sunt ad eorum causam sic suscipiendam, ut omnes cum eis facinorosos et flagitiosos,Baptismum admittendos esse censerent; existimantes eos, nisi fieret, in aeternum esse perituros; si autem fieret, etiam in illis malis perseverantes sa
Abbreviated transcription (Latin):
quo corꝑales c̾nũtur ymagines ꝑ aliqũa l ĩcorpoream
tñ słitudinẽ corporis sic̃ ĩ sõis us ĩ extasi secreuit ille
uir sc̾s dei nmͣ ab huiꝰ moĩuisionib easq dixit ẽe quas
dei uolinitas elegiss. ñ quas na formass. facit .n. ista
d̾s quib uult ut uult. cui uult qñ nult appatz. sua la¬
ꝑ quas se ut cũ ostendat expͥmit uoces: qnͣto faciliꝰ
d̾s oĩpotens sua latente atos ĩꝯmutabiłr. manẽte
n᷑a. ĩ qua uolu̾it sp̾e p̃ot cui uolu̾it appar̾e. qͥ ex ni

Expanded text:
quo corporales cernuntur imagines, per aliquam licet incorpoream tamen similitudinem corporis sicut »I in somnis uel in extasi, secreuit ille uir sanctus a dei natura huius modi uisiones easque dixit esse, quas dei uoluntas : elegisset, non quas natura formasset. facit enim istas deus. quibus, ut uult, cui uult, quando uult, appareat sua laper quas se utcunque ostendat, exprimit voces: quanto facilius Deus omnipotens, sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua voluerit s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd adhuc nestias. siue qi cũ dixi. sine qr ñ ĩtellexi¬
sti. sine qr ñ indicasti ẽe credend̾. Et ea qͥ u̾a ẽe
iudisti. ad huc dist̾ne uñ ind̾is. utr̃ recolendo illa
te udiise ꝑ corpꝰ. sic̾ corpora celestia uł t̾restria.
anu̾o ñoͣ ea corporalib attigis nisib. s sola m̃te ĩ¬
tuens u̾a et c̾ta ẽẽ ꝑspex̾is sic̃ uolũtatẽ tuã de qua
ego t̾ cred̾e loqñti possũ. eã u̾o ut abste uidetur¬
ip ridere ip̃e ñ possum. Et cũ ħ utrat discreuis
eciã id attende uñ disc̾nas. Qmͣuis .n. alia corꝑe

Expanded text:
siue quia non dixi siue quia non intellexisti siue quia non iudicasti esse credendum. et ea, quae uera esse uidisti, adhuc discerne, unde uideris, utrum recolendo illa te uidisse per corpus sicut corpora caelestia uel terrestria, an uero numquam ea corporalibus adtigeris uisibus, sed sola mente intuens uera et certa esse perspexeris sicut uoluntego tibi credere loquenti possum, eam vero, ut abs te videtur, videre ipse non possum. Et cum haec utraque discreveris, etiam id attende unde discernas. Quamvis enim alia corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
uisu. nec tactu tenetur. nec auditur affatu. nͨ sẽ¬
titur ĩ cessu. Talẽ quippe cẽ ĩtenex uł credidit dm̃.
ne ĩ hiis diuinis eloq̾is ad min dilucide ĩ telliga¬
mꝰ. et ño sic̃ dc̃a ff.s sic̃ suspicamͣ exponãt᷑ a nob̾. for¬
te .ii. dicis ap̾te ipãm. Quid: Si et m̃do corde indet᷑

Expanded text:
nec auditur affatu nec sentitur incessu\'. talem quippe esse intellexit uel credidit deum, ne in his diuinis eloquiis aliquid minus dilucide intellegamus et, non sicut dicta sunt, sed sicut suspicamur, exponantur a nobis. fort
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. cur nõ etiam illud conseꝙ̃t̾ intelligunt
ip̃am ab egyptiis seꝑationẽ significare disces¬
sionẽ a pcc̃is. ꝙͣ baptirandi ꝓfitent᷑. Ad hoc .n.
ꝑtinei qd̃ a petro dcm̃ est. Agite pñam et bap¬

Expanded text:
tatis, cur non etiam illud consequenter intellegunt tatis, cur non etiam illud consequenter intellegunt ipsam ab Aegyptiis separationem significare discessionem a peccatis, quam baptizandi profitentur? ad hoc enim pertinet, quod a Petro dictum est: agite pae
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ad mũdi huiꝰ dilectionẽ: Ac per hoc illud pͥ¬
mũ p̾ceptũ qd̾ ad baptizandos ꝑtine̾ arbitn᷑¬
tur. sinc bomis oꝑib obseruari nullo pacto
põt. Nolo plurib ĩmorari. Nam diligent̾ ꝯsi¬
d̾ata ista duo p̾cepta. ita ex alterutro ꝯnexa
reꝑiũtur. ut nec dilectio dei possit in homine
si nõ diligit ꝑximũ. nec dilectio ꝑximi si non
diligit dm̃. s ad rem qͥ nunc agitur: qd̾ de his
duob p̾ceptis diximꝰ. sufficit. ¶at .n. ppłs isrł.
pͥmil per mare rubrum dilectus est quo sig̃¬
ficatur baptismꝰ: et postea legem accep̃ ubi disce¬
ret ꝙ̃ admodũ uiueret. Cur gͦ baptirandis uel
simbolũ tradimꝰ reddendumq poscimꝰ: Nich .n.
tale fcm̃ est erga illos. quos ꝑ mare rubrũ d̾s
ab egiptiis lib̾auit. Si aũt recte intelligunt
hoc significari p̾cedentib mistiis sangune
ouis postib illito et de azimis sinc̾itatis et ui¬

Expanded text:
nisi ad mundi huius dilectionem? ac per hoc illud prnisi ad mundi huius dilectionem? ac per hoc illud primum praeceptum, quod ad baptizandos pertinere arbitrantur, sine bonis moribus obseruari nullo pacto potest. nolo pluribus inmorari; nam diligenter considerata duo ista praecepta ita ex alterutro conexa reperiuntur, ut nec dilectio dei possit esse in homine, si non diligit proximum, nec dilectio proximi, si non diligit deum. sed ad rem, quae nunc agitur, quod de his duobus praeceptis diximus sufficit. At enim populus Israhel primum per mare rubrum ductus est, quo significatur baptismus, et postea legem accepit, ubi disceret, quemadmodum uiueret. cur ergo baptizandis uel symbolum tradimus reddendumque poscimus? nihil enim tale factum est erga illos, quos per mare rubrum deus ab Aegyptiis liberauit. si autem recte intellegunt hoc significari praecedentibus mysteriis de sanguine ouis postibus inlito et de azymis sinceritatis et ueri
Abbreviated transcription (Latin):
qui ea ꝯsecͣntur. peccare desinant ita loquẽs
Xp̃õ gͦ passo in carne et uos ead̾ cogitat̾one
armamini: qr qui mortuus ẽ carne desiit pͤ¬
care ut iam ñ hoĩm desidiis sed uoluntate
dñi dei reliquum in carne uiuat: eo ẽ. quib
hoo est per carnem passum qui in eiꝰ corpore
crucifixis carnalib desid̾iis bene uiuit pere¬
iͣgłm. Quid quod eciã duo illa p̾cepta in
quib dñs ait totam legem ꝓpħ̾asq pend̾e.
huic sue opinioni suffragari arbitrantur
a. scd̃m aũ simile est huic. diliges ꝓximũ
baptizandos ubi duectio dei p̾cipit᷑ scd̃m
auͦ ad baptiatos ubi uidentur c̾e mores ꝯu̾sati¬
onis humane sic obliti qd̾ scͥptũ est. Si frem̃ tu¬
um ꝙ̃ uides ñ diligis. dm̃ ꝙ̃ nõ uides quo di
ligere pot̾is. Et illud aluid in eadem epła iohis.
Si quis diligit mũdũ. nõ est caritas prĩs in illo
Quo aũ ꝑtinent om̃ia flagitia maioꝵ morũ

Expanded text:
qui ea consecrantur peccare desinant, ita loquens: qui ea consecrantur peccare desinant, ita loquens: Christo ergo passo in carne et uos eadem cogitatione armamini, quia qui mortuus est carne desinit peccare, ut iam non hominum desideriis, sed uoluntate domini dei reliquum in carne uiuat et cetera, quitum crucifixum, hoc est per carnem passum, qui in eius corpore crucifixis carnalibus desideriis bene uiuit per euangelium. Quid? quod etiam duo illa praecepta, in quibus dominus ait totam legem prophetasque pendere, huic suae opinioni suffragari arbitrantur? a. secundum autem simile huic: diliges proximum baptizandos, ubi dilectio dei praecipitur, secundum autem ad baptizatos, ubi uidentur esse mores con. uersationis humanae, sic obliti quod scriptum est: si fratrem tuum quem uides non diligis, deum, quem non uides, quomodo diligere poteris? et illud aliud in eadem epistula Iohannis: si quis diligit mundum, non est caritas patris in illo. quo autem pertinent omnia flagitia morum malorum
Abbreviated transcription (Latin):
neminem ip̃oꝵ baptitauerit nisi gaium et cris¬
pum et stephane domũ nicħ eos ampliꝰ docirt
qũa xpm̃ crucifixũ. quid si dicat aliqͥs net restir¬
et qr resurrexit tͦcia die s scͥpturas: si ricħ nͥ
crucifixũ docuerat. Si aũ ñ ita ĩtelliginti sed
hoc quoq ad xpm crucifixũ ꝑtin̾e̾ ꝯtendunt.
sciant in xp̃o crucifixo multa homines dicere
et maxĩe qd̃ uetꝰ homo nr̃ simł crucifix᷑ est ut
euacuetur corpꝰ pcã et ultra ñ ẜuiamꝰ pcc̾o.
uñ eciã de sc ipõ diciti m aũ absit głari. nisi
in crute dñi nri iħu xp̃i ꝑ ꝙ̃ mͥ mũdꝰ crucifix᷑
ess. et ego mũdo. Sinde attendant et uideãt
ꝙadmnodũ doceatur atq discatur xp̃e cruci¬
corpore crucifigim᷑ mũdo. uͥ intelligit᷑ omins
coħ̾citio malaꝵ ꝯcupiscentiaꝵ. ac per ħ fĩ nõ
p̃ot: ut eis qui nicruce xpi formãt᷑ ꝓfessa adul¬
t̾ia ꝑmittant᷑. Nam et apłs petrꝰ de sacram̃to
ip̃its crucis. hoc est passionis xp̃i admonet ut

Expanded text:
aptizaverit nisi Crispum et Gaium, et Stephanae domum , nihil eos amplius docuit quam Christum crucifixum; quid si dicat aliquis, nec resuret quia resurrexit tertia die secundum scripturas, si nihil nisi crucifixum docuerat? si autem non ita intellegunt, sed hoc quoque ad Christum crucifixum pertinere contendunt, sciant in Christo crucifixo multa homines discere et maxime, quod uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, et ultra non seruiamus peccato. unde etiam de se ipso dicit: mihi autem absit gloriari nisi in cruest et ego mundo. proinde adtendant et uideant, quemadmodum doceatur atque discatur Christus crucigitur omnis cohercitio malarum concupiscentiarum. ac per hoc fieri non potest, ut eis, qui cruce Christi formantur, professa adulteria permittantur. nam et apostolus Petrus de sacramento ipsius crucis, hoc est passionis Christi, admonet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
orislos turba fantasmatũ ĩ siłitud̾ia corporũ
cui resist̾e conatꝰ saltẽ auct̾e̾ dĩa exclamauido¬
lens ĩ illabreui et dixi. audiat caro carnalib
cogitatõnib ebria. sp̃c ẽ deus. Neq .n. cuiꝰꝙͣ mas

Expanded text:
oculos turba phantasmatum in similitudinibus coi-porum, oculos turba phantasmatum in similitudinibus coi-porum, cui resistere conatus saltem auctoritate diuina exclamaui dolens in illa breui epistula et dixi: \'Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Spiritus est deus\'. neque enim cuius
Abbreviated transcription (Latin):
oesoꝵ. iti ã ilł cͦdã officio ñ ciandi et mistio fa¬
mulẽtur. mistac illi uideamt q̃ isti ñ indẽt. nicħ̾
isti uideant. iñ ñ illi tancͣ p̾sides iudicent: qͥs ñ
nlos istis ĩ ꝯꝑabili estimat̾oe p̃ponati Qł eũ na
suit. ob secro tecũ agit᷑ ĩ teip̃a ħ tã gͣue negosi¬
ũ cũ ab extiorib ĩtiora distingins. atq ula ndi
ĩ effabisr añponis. cũq istis foris relic̾tis ĩ uł ĩtͥnoe¬
cus demorans et ea sius qub dã ĩ corporalib fimib
metiendo diidicas. ĩ nnta te pritas cñ. an ĩ aũ
luce ĩisari. Ego .ii. existimo ꝙ tantaiͥ et taliatã
nera tam clara. tã c̾ca mud̾i sne luce ñ possĩt ¶ Ip¬
samgͥ lucẽ ĩ qua illa cuntta ꝑspicis ĩtuere. ex
ude ntr̃ ad eã pꝰ sit acced̾e ullꝰ corporeoꝵ radiꝰ
tale ut arbitroe ĩuenis. si ingilant̾ abigis ab as¬
pectu intimo qͥeqͥd ymagiũ corliũ ext̾ioris ho¬
m̃is sensus ĩex̃s S fortasse difficde ẽ. Irruit¬

Expanded text:
isterio famulentur multaque illi uideant, quae isti non uident, nihil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent, quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? Quae cum ita sint, obsecro te, cum agitur in te ipsa hoc\' tam grande negotium, cum ab exterioribus interiora distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo diiudicas, in nulla te putas an in aliqua luce uersari? ego enim existimo, quod tanta ibi et talia tam uera, tam clara, tam certa uideri sine luce non possunt. ipsam igitur lucem, in qua illa cuncta perspicis, intuere et uide, utrum ad eam possit accedere ullus corporeorum radius tale, ut arbitror, invenis, si vigilanter abigis ab aspectu intimo quidquid imaginum corporalium exterioris hominis sensus invexit: sed forte difficile est
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ maloꝵ ꝯmixtionẽ in ecc̃a demonscͣtam
dicernit q̃ ita nos f̾missimos reddũt ut eciã
auuro fides aut caritas nr̃a. aut qm̃ tirama esse¬
endã putant ecc̃e disciplinã. qñ cyͣdam ꝑuer¬
sissimã securitatẽ p̃positis tribuentes. ut ad eos
nõ ꝑtineat nisi dice̾ quid cauendũ. quid ue faci¬
endũ sio quodlibet aũ quisq faciat ñ curare ¶NLos
u̾o ad sanã doctnã ꝑtrnere arbit᷑mur ex ut̾sq te¬

Expanded text:
ommixtionem in Ecclesia demonstratam dicerint quae ita nos firmissimos reddunt, ut etiamaut fides, aut charitas nostra, ut quoniam zendam putant ecclesiae disciplinam, quandam peruersissimam securitatem praepositis tribuentes, ut ad eos non pertineat nisi dicere, quid cauendum quidue faciendum sit, quodlibet autem quisque faciat non curare. Nos uero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur ex ut
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑi głe sue ut possit sͥ sb̾ic̾e oĩa. Cũ .n. et d̾s p̃r
nideat filiũ. et filius pr̃em. ꝓculdubio ñ st̾ audi¬
endi. qͥ uisionẽ nolunt tribuere nͥ corꝑib. N
uideat corpore ĩduitꝰ ẽ. Si ñ nͥ ad corpꝰ ꝑtin iustis
quid ꝙ ĩipo m̃di exordio añqũa a filio eet ulla fõr
ẜui suscepta. uidit d̾s lucẽ qr bona ẽ. et firmanĩ¬
tũ. et mare. et aridam. et õe fenũ. acq oẽ lignũ
solẽ. lunã. stellas. reptilia. aĩaꝵ uiuaꝵ. uolatili¬
a celi. aĩam nuã. P ostremo ud̾ d̾s om̃ia q̃ fec̃
et ecce omña bona ualde. Ꝙ cũ ꝑ quas creat᷑as.
tociens scͥptura repetiss: miror im̃ nata fuit illa
opĩo qua putatũ ẽ tm̃ ad corpora ꝑtin̾e uisionẽ
Qe opĩo de quocũ loqũdi more orta sit. scͥp ture tñ

Expanded text:
e omnia. Cum enim et Deus Pater videat Filium, et Filius Patrem; procul dubio non sunt audiendi qui visionem nolunt tribuere nisi corporibusvideat, corpore indutus est, si nonnisi ad corpus pertinet visus. Quid quod in ipso mundi exordio, antequam a Filio esset ulla forma servi suscepta, vidit Deus lucem quia bona est; et firmamentum, et mare, et aridam, et omne fenum, atque omne lignum, solem, lunam, stellas, reptilia animarum vivarum, volatilia coeli, animam vivam: postremo vidit Deus omnia quae fecit; et ecce bona ualde. quod cum per quasque creaturas totiens scriptura repetisset, miror, unde nata fuerit illa opinio, qua putatum est tantum ad corpora pertinere uisionem. quae opinio de quocumque loquendi more orta sit, scripturae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatõis sue. solẽ. lunã. stellas. aunes. maria.n
mõtes. colles. urbes. parietes demq domͦꝰ sue. ł
nit et tenz: ut locoꝵ spaciis atq ĩtuallis su̾i stẽt
ũẽtur. nec ĩ tͥuau localib ĩ nr̃a memoria repoñ¬
tur: qnͣto mag̾ ma q̃ nullã ger̃ siłitudinẽ corpo¬
r̃. caritas. gaudiũ. pax. longanimitas. benignitaᷤ
bonitas. fides. ma suetudo. ꝯtinecia. ninla locoꝵ
spacia tenent. nulla it̾ capedine seꝑant᷑ aut ali¬
qua oculi cordis quo radios suos mũttãt et ea uide¬
aut ĩt̾uaila ꝯc̾irũt: Nõne omĩa ĩ uno st̃ sũ angͦ¬
ta et suis t̾is nota stͣ sine cͥcuitu regionũ: Aut
dic ĩ qͦ loco indeas caritatẽ q̃ tũ ĩ tm̃ t̾ cognita ẽ:
ĩ ꝙͣtũ eã potes m̃tis acie ꝯtueri. Qmͣ ñ ĩo ma¬
gnã nosti. qr ĩgentẽ anꝙͣ molẽ ꝯspiciendo lustra
sonis. nec ut eã cernas corporaliũ lum̃ erigis ccłoꝵ
nec ut eã fortit̾ teneas corꝑaliũ iures p̃paras lac̾¬

Expanded text:
cogitationis suae solem, lunam, stellas, amnes, maria, montes, colles, urbes, parietes denique domus suae uit et tenet, ut locorum spatiis atque interuallis siue stent nentur nec interuallis localibus in nostra memoria reponuntur, quanto magis illa, quae nullam gerunt similitudinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt! nonne omnia in uno sunt sine angustia et suis terminis nota sunt sine circuitu regognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri. Quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrassonis, nec ut eam cernas corporalium lumen erigis oculorum; nec ut eam fortiter teneas, corporalium corporal
Abbreviated transcription (Latin):
bitas iudicet. Et cũ uolet ⁊̃ duo ista disc̾nit. qͥd ĩ sp̾e
coͣrli foras reliq̃rit. qͥd eiꝰ słe intꝰ aspiciat. et illd̾ ab¬
sens. hoc p̾sens ẽẽ dinosrit. sic̾ me ab sente faciem
mei corporis cogitas. et illa tͥ ẽ ymago p̾sens. absẽs
a facies cuiꝰ ymago ẽ. Et hoo corpꝰ. illa u̾o ĩcorꝑea
ꝑspectis atq distinstis: aitẽde q̃ credis. In hoc ip̃o
ẜmone toto ex quo ad te loqui hiis littis cepi. et
ĩ eis ip̃is quib ñ uisis accõmodas fidẽ: ip̃a testiũ
ponda disc̾nendo ꝑpende. Neq .n. nͥ sic credis ꝙ̃
admodũ ambrosio. de cuiꝰ libris tanta illa testĩa po¬
sui. aut si ambroꝰ nob̾ equa lance pritas ẽẽ eredẽd̾.
canonitis coequab̾. ꝓfecto si recte ĩ iudicando sapis
longe nos infia uides ab illa auct̃e. distare. Et me

Expanded text:
iudicet. et cum ualet, etiam duo ista discernit, quid in specie corporali foris reliquerit, quid eius simile intus aspiciat, et illud absens, hoc praesens esse dinoscit, sicut me absente faciem mei corporis cogitas et illa tibi est imago praesens, absens autem facies, cuius imago est; et haec corpus, illa uero incperspectis atque distinctis adtende, quae credis in hoc ipso sermone toto, ex quo ad te loqui his litteris coepi. et in eis ipsis, quibus non uisis accommodas fidem, ipsa testium pondera discernendo perpende. neque enim mihi sic credis quem ad modum Ambrosio, de cuius libris tanta illa testimonia posui; aut si ambobus nobis aequa lance putas esse credendum, canonicis coaequabis? Profecto si recte in dijudicando sapis, longe nos infra vides ab illa auctoritate distare. Et me
Abbreviated transcription (Latin):
ficat̃om. In longrudine ab ip̃o us ĩ t̾rã uͥ totũ corꝰ
crucifixũ stare uidetur. ꝙ significat ꝑfist̾e: hoc est
longanimit̾ ꝑman̾e. In altitudine ab ip̃o tnͣsu̾so
ligno sursũ u̾sus ꝙ ad caput eminet. pp̃ expectatõ¬
nem suꝑnoꝵ: ne illa bona oꝑa atq ĩ eis ꝑseueran¬
tur s pocius pp illd̾ ꝙ desuꝑ sẽpit̾nũ sperat fides q̃
ꝑ dilectom oꝑatur. In ꝑfũdo ã ꝑs illa ligni q̃ in
t̾re ab dito defixa lati: s inde ꝯstirgit om̃e illud
cy enunet. sic̃ ex occulta dei uolũtate uocatur ħo
ad ꝑticipationẽ tante gr̃e alius sic. aliꝰ aũ sic. Su¬

Expanded text:
m; in longitudine, ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare videtur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine, ab ipso transverso ligno sursum versus quod ad caput eminet, propter exspectationem supernorum, ne illa bona opera atque in eis perseverantius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sic; su
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ siue diligentiã soluendam om̃io ad¬
q omittendã nõ illis edoctus litt̾is sed sua o¬
pmatõne decept᷑ existimet. Neq .n. qr illam
pͥmi ppsi ꝑmixtõnẽ moyses dei famulꝰ paciẽ¬
tissime ꝑferebat ĩo si in multos eciã gladio
iũdicaui: et finees sacerdos adultos si mul
ĩuentos feno ultore confix̃. Qd̃ utiq de gra¬
datõnib es ex ꝯĩcatõnib significatũ est eẽ
faciendũ hoc tp̃e: cum ĩ ecc̃a e disciplina. uisi

Expanded text:
ueritatem siue diligentiam soluendam omnino atque omittendam non illis edoctus litteris, sed sua opinatione deceptus existimet. neque enim, quia illam primi populi permixtionem Moyses dei famulus patientissime perferebat, ideo non in multos etiam gladio uindicauit; et Phinees sacerdos adulteros simul inuentos ferro ultore confixit. quod utique degradationibus et excommunicationibus significatum est esse faciendum hoc tempore, cum in ec
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. nlła omĩo credidissemꝰ: uñ sciremꝰ ẽẽ cuitates
ꝓpitiorib loquar ꝯstantiopolĩ a ꝯstantino. uñ
postremo sciremꝰ qui nam ꝑentes nos ꝑcreauissẽc
quib prĩb. auis. maiorib gei̾ti eẽmꝰ: Taliũ qͥipe
cũ płima sciamꝰ. nõ tñ ea uł ullo senẜr p̾sentia.
sicut solem. sic̃ aĩ nr̃ĩ uolũtatẽ. uł canonicoꝵ elo¬
quioꝵ anctoritare. sicut adam fuisse pͥm̃ hoiẽm

Expanded text:
e ciuitates, propioribus loquar, Constantinopolim a Constantino? unde postremo sciremus, quinam parentes nos procreauissent, quibus patribus, auis, maioribus geniti essemus? talium quippe cum plurima sciamus, non tamen ea uel ullo sensu praesentia sicut solem, sicut nostri animi uoluntatem uel canonicorum eloquiorum auctoritate sicut Adam fuisse primum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ĩ d̾o ħitat plenitudinẽ diuinitatis nemo aspexio
nemo m̃te aut ocłis ꝯp̾hend̾. uid̾ .ni. ad utr̃q refe̾n¬
d̾ ẽ. Deniq cũ additur unigẽituss filius ip̃e enarraũ.
m̃tiũ mag̃ qm̃ ocłoꝵ isio declaratur. Sp̃es .n. indetur
nitate dicam. Seraphĩ quoꝙ uoluit apparint. et uo¬
cem eiꝰ ysaias solus andunt. apparuit angelꝰ et ñc
gͣm meruit copiã. Nos copiã ñ m̾emur. qr deum

Expanded text:
diuinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis conprehendit; uidit enim ad utrumque referendum est. denique cum additur: unigenitus filius ipse enarrrauit, mentium magis quam oculorum uisio declaratur; species enim uidetur, ed quid de trinitate dicam? Seraphin quando uoluit apparuit et uocem eius Esaias solus audiuit. apparuit angelus et nunc gratiam meruit copiam; nos copiam non meremur, quia deum
Abbreviated transcription (Latin):
pͤtu corꝑis nũ sic̾ abẽ corpꝰ ĩ duelo xp̃t resurrex. et
ab aspectu m̃tis alt̾iꝰ. sic̃ ab ẽ ab aspͨtu m̃tis mee
fides tua. omiuis eam ẽe ĩ te credam. cũ eã ñ uideam
corpore. ꝙ nec tu potes. nec ñite ꝙꝑ tu potes. sic̃ ego
meã ꝙ tu ñ potes. Nemo .n. scit qͥd agatur ĩ homĩe.¬
dita tenebraꝵ et mãifest cogitafoes cordis ut eas nõ

Expanded text:
 resurrexit, et ab aspectu mentis u alterius, sicut abest ab aspectu mentis meae fides tua, quamuis eam esse in te credam, cum eam non uideam corpore, quod\' nec tu potes, nec mente, quod tu potes, sicut ego meam, quam tu non potes. nemo enim scit, quid agatur in hominedita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis , ut eas non
Abbreviated transcription (Latin):
płe mee q̃ tͥ insa ẽ diligẽtiꝰ et ub̾iꝰ explicanda .i
¶uis ne gͦ attend̾e q̃ ap̃ alios int̾im ꝯꝑi diuinar̃ sc̃p¬
turaꝵ egregios tractatores. quid de uisione d̾i sen¬
ẜuit. ne forte sufficiant desid̾io tuo. cpͣuis ea forsi¬
tã nonis. Pꝰauca gͦ attẽde si ꝑlacet. Cũ exoͫ expo¬

Expanded text:
 diligentius et uberius explicanda. Visne ergo attendere quae apud alios interim comperi divinarum Scripturarum egregios tractatores, quid de visione Dei senserint, ne forte sufficiant desiderio tuo, quamvis ea forsitan noveris? Pauca ergo ista attende, si placet. Cum Evange
Abbreviated transcription (Latin):
aut cuiꝰ tines aitospiei p̾sunt. sic̾ te nch̾ later p̾¬
sentis noluntatis tue. cirꝯ spit̾e ã potes fines a¬
nulitui. Exempligͣ duo posui. qnoꝵ alt̾m ad
matis obtutũ. alt̾ui ad corporales oculos ꝑtinet.
uilus .n. licuto ille aro ad ntru̾co ad refendꝰ e̾. ndo

Expanded text:
aut cujus fines circumspici possunt; sicut te nihil latet praesentis voluntatis tuae, circumspicere autem potes fines annuli tui. Exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales oculos pertinet: visus enim, sicut ille ait, ad utrumque referendus est, id
Abbreviated transcription (Latin):
sit et ꝙ nũc uraiat ĩ ceł̾. nec ĩa moriatur. et mors
ii uitra ñ dñetur. Res a ip̃a nec corporis nr̃i se̾si¬
b adest. sicut adẽ hoc celũ et t̾ra. nec nr̃e m̃tis ob¬
tutib sicut adẽ fides ip̃a qua hoc credimꝰ¶ Si am
sat᷑ ut puto ista mea p̃locutione cogno iusti qͥd sit
uid̾e uł m̃te uł corpore. et qͥd ab eis dister credere
ꝙ quidꝰ fit m̃te. et uidetur m̃te. qm̃ m̃ti nr̃e fides¬

Expanded text:
sit et quod nunc uiuat in caelis nec iam moriatur et mors ei ultra non dominetur. res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc caelum et terra, nec nostrae mentis obtutibus, sicut adest fides ipsa, qua hoc credimus. Sed iam satis, ut puto, ista mea praelocutione recognouisti, quid sit uidere uel mente uel corpore et quid ab eis distet; credere. quod quidem fit mente et uidetur mente, quoniam me
Abbreviated transcription (Latin):
dicemꝰ. Non sat̾ ẽ ut mt̾ uide et cred̾e̾ ħ distare d̾¬
forsitan sat̾ ẽ. si p̾sentia illa hoo in loco intelliganuis
dõa. q̃ p̾sto st̃ sensib fiue aĩ siue corporis. uñ ĩ ducto
uocabulo p̾sentia noĩatur. Sic .n. hano lucẽ corꝑis
sensu. sic eo meã uolũtatẽ plane uideo. qr p̃sto ẽ ami¬
mi mei sensib atq intus mͥ p̾cens. Si quis u̾o mͥ ĩ¬

Expanded text:
 num satis est, ut inter aidere et credere hoc distare diforsitan satis est, si praesentia illa hoc loco intellegamus dicta, quae praesto sunt sensibus siue animi sine corporis, unde etiam ducto uocabulo praesentia nominantur. sic enim hanc lucem corporis sensu, sic et meam uoluntatem plane uideo, quia praesto est animi mei sensibus atque intus mihi praesens est. si
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ opl et alud m̃tis intuitu rẽ nicħoꝰ euidẽ¬
tem. sicut ura uoluntas a nob̾m ipĩs nitꝰ aspi¬
citur: cũ anqͥd uolumꝰ uł cogitatio oũ cogitamꝰ
uł memoria ñ recordamur. uł talequid ĩ aĩo sñ
ad est nec affuisse recolitur. sicut sñ ꝑentib cre¬
atũ adam. et natũ ex uirg̾ie passũq resuerexi

Expanded text:
odlibet et aliud mentis intuitu rem nihilo minus euidentem, sicut nostra uoluntas a nobismet ipsis intus aspicitur, cum aliquid uolumus, uel cogitatio, cum cogitamus, uel memoria, cum recordamur, uel tale aliquid in animo sine adest nec adfuisse recolitur; sicut sine parentibus creatum Adam, et natum ex Virgine passumque resurrexi
Abbreviated transcription (Latin):
trumq disterne. Uides homiñe cuiꝰ andit uocẽ¬
er p̾t uox i uiłis corꝑa sib depuratur ẜ ea q̃ supomiꝰ
H duo sũt testis et testĩm. quoꝵ ad ocłos imũ. ad a
nẽt corꝑis ocłoꝵ. si eas legit᷑ uł auriũ si audiune
Tidet ã a aĩo quicqͥd figuris lũm litt̾aꝵ. sons ue
significare ĩ teitig̾. Uidet ipãm fidẽ suã. quale cre¬
d̾e sñ cunctat̾oe syndet. Uidet cogitat̾om. qua cogi
accessit ad suscĩpiẽdã religionẽ. Uidet ⁊̃ ip̃iꝰ rꝰns

Expanded text:
trumque discerne. uidet hominem, cuius audit uoctrumque discerne. uidet hominem, cuius audit uocipsa uox in uisis corporalibus deputat duo sunt, testis et testimonium, quorum ad oculos unum, ad aunent corporis: oculorum, si eas legit, uel aurium, si audiuit. uidet autem animo. quicquid figuris litterarum sonisue significari intellexit; uidet ipsam fidem suam, qua se credere sine cunctatione respondet; uidet cogitationem, qua cogitaccessit ad suscipiendam religionem; uidet etiam ips
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt illa deputẽtur. q̃ aliqñ iudimꝰ. et nos iudisse
retiuemꝰ. certiq simiꝰ. qm̃ius tũc ñ p̃sto sint cũ
recoluntur a nob̾. Neq .ii. int̾ credita. s nit̾ iusa
deputantur. Et io nota st̃. nõ qi fidem ad hibuimꝰ
aliis testib. s qr nos uidisse sñ dubio recordamur
tis. S i hiis q̃ udimꝰ uł uidemꝰ. nos ipĩ testes su¬
mͦ. In hiis aũ q̃ credim᷑ aliis testib mouemur
ad fidem. cũ eaꝵ rer̃ quas nec uidisse nos reco¬
tur. Non a ĩm̾ito nos scire dñs. ñ solũ ea q̃ uide¬
rem ꝯmoti testimoniis uł testib credimꝰ. Porro
si scire nõ mogruent̾ dicminir eciã illud ꝙ certis¬
simũ credimi. hinc fcm̃ est ut eciã recte creditu et
si ianĩ assint sensib mĩs uid̾e m̃te dicanrar. Scĩa
ꝯuppe m̃ti tributtur siue ꝑ corporis sensus siue
ꝑ ipm̃ ãim auquid ꝑceptum cognitũ ꝙ retine¬
ao. Et fides ip̃a mente utiq iuidecur qñnuis hoc
attende quid uideat. attende quid credat. et u¬

Expanded text:
eputentur quae aliquando vidimus, et nos vidisse retinemus certique sumus, quamvis tunc non praesto sint cum recoluntur a nobis. Neque enim inter credita, sed inter visa deputantur; et ideo nota sunt, non quia fidem habuimus aliis testibus, sed quia nos vidisse sine dubio recordamur tis, sed in iis quae videmus vel vidimus nos ipsi testes sumus. In iis autem quae credimus, aliis testibus movemur ad fidem, cum earum rerum quas nec vidisse nos recotur. Non autem immerito nos scire dicimus, non solum ea quae vidirem commoti testimoniis vel testibus credimus: porro si scire non incongruenter dicimur etiam illud quod certissimum credimus, hinc factum est ut etiam recte, et si non adsint sensibus nostris, uidere mente dicamur. scientia quippe menti tribuitur, siue per corporis sensus siue per ipsum animum aliquid perceptum cognitumque retineat, et fides ipsa mente utique uidetur, quamuis hoc adtende, quid uideat, adtende, quid credat, et u
Abbreviated transcription (Latin):
hac snĩa me de diuina auctoritate ꝯ scripta st̃
cui ñ cred̾e nifas ducimꝰ. cred̾e aũ pietatis ẽẽ mi¬
nime dubitam᷑ Hano ita distinct̾omtene nt
si quid te admonnero dise̾ndo. ꝙꝑ ita indeas o¬
cuł carnis. uł ullo alio senso eiꝰ sc̾cias. seu te sẽsisse
recolas. sic̃ senciũtur colores. fragores. odores. ssi¬
pores. fuores. et si quid alud ꝑ corpꝰ c̾niẽdo. audiẽ¬
do. olfaciendo. gͦtando. tangẽdo. sentimꝰ. aut ita
iudeas m̃tis intuitu. ut uides uitã. nolũtate̾. cogi¬
tationẽ. memnoriam. ĩ tenigẽciã. scłam. fidẽ tuã.
et qͥeqͥo aliud m̃te ꝯspicis. atq ita ẽẽ ñ tm̃ credẽ¬
disse. Oꝵ aͥ ñ sic ostend̾o. ut aut corporis aut aĩ sẽ¬
sui. nisũ ꝑceptũꝙ teneatur. et tñ dixͥo ad ꝙ aut¬

Expanded text:
t, cui . non credere nefas ducimus, credere autem pietatis esse minime dubitamus ? Hanc itaque distinctionem tene, ut, si quid te admonuero disserendo, quod ita uideas oculis carnis uel ullo alio sensu eius sentias seu te sensisse recolas, sicut sentiuntur colores, fragores, odores, sapores, feruores et si quid aliud per corpus cernendo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo sentimus, aut ita uideas mentis intuitu, ut uides uitam, uoluntatem, cogitationem, memoriam, intellegentiam, scientiam, fidem tuam et quicquid aliud mente disse. Quod autem non sic ostendero, ut aut corporis, aut animi sensu visum perceptumque teneatur, et tamen dixero aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
uidens et g̾tus. Euus et liber. małculus et feĩa d uͥ
ñ morieris cũ solui ceperis coepore. qi nec ibi mar¬
cinsti cũ sis amno grauis M int̾iore tuo crecta. in¬
tendo et uide qͥ loquor. Nolo .n. ut anctoritat̾e me¬
ꝙͣ sio u̾m uides. aut ntius demõstnti nt̃iatidoc hoc
plane nideas: exẽpli gr̃a dicam ãd ꝙ adħ c̾ciꝰ p̾stru¬
aris et uide potissim̃. uñ nod ĩ hoc pp̃o oꝑe poĩtus ẽ
uid uolentẽ. ind qirentẽ. uid scientẽ. uidet nes¬
cientẽ. T̃uita ip̃alectis hiis lñs. solem qͥd te ui¬

Expanded text:
udaeus et Graecus, servus et liber, masculus et femina ; ubi non morieris, cum solvi corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis gravis. Hoc interiore tuo erecta intende, et vide quae loquor. Nolo auctoritatequam sit uerum, uides, aut interius demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. ! Exempli gratia dicam aliquid, quo aris, et inde potissimum unde nobis in hoc ipso opere propositus est videt volentem, videt quaerentem, videt scientem, videt nesciente
Abbreviated transcription (Latin):
rat. S rursus ne desid̾iũ nrm̃ a corporis sensu ad ali¬
ñ corporis sensũ migͣtz. hoc ẽ ad aures ab ocuł. ĩo cũ
m unigẽitũ filiũ qui ẽ ĩ sinui prĩs. sic intelligamꝰ na¬
itantẽ. qũo et u̾bũ ẽ ño sonus aurib ĩstrepẽs. s yma¬
go m̃tib ĩnotescens. ut illic ĩ t̾tia et ĩ effabili luce.

Expanded text:
rat. Sed rursus ne desiderium nostrum a corporis sensu ad alium corporis sensum migraret, hoc est ad aures ab oculis, ideo cmus, unigenitum Filium qui est in sinu Patris sic intelligamus narrantem quomodo et Verbum est non sonus auribus strepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce
Abbreviated transcription (Latin):
t mea ꝓmissione den do
os possit uid̾i plixe aliquid copio se q ad te scrib̾em
nogare ñ pot᷑m: ne scm̃ studiũ tuũ offend̾em. S pro¬
missum distuli: siue pp̃ alias occupationes meas. siue
ꝙ ame id fiagitaretur: uñ aliqñto duiciꝰ cogitario¬
ꝑtebat. S cũ tanta res ẽẽt q̃ cogitando ñ tam quid
de ca senciẽd̃ dũdũ ue eẽt qũa quo nã mõ ꝑsuadẽd̾
hiis qui diu̾sa sentirẽt. fier difficilior. finẽ aliqñ
dilationi adhibend̾ putaui: sperans diuinũ adiu¬
toriuĩmag̾ mͥ scrbenti qm̃ diffe̾nti affuturũ. Qmͣ
obrem mͥ pͥm̃ udetur plus uale ĩ hac inquisitione
ũ sui gesẜit munis. cet̾a illi qͥ dat ĩcrem̃tũ relinqͥt
Ine quuppe ⁊̃ ipm̃ plantatorẽ rigatorẽ ꝙ furmauit. i

Expanded text:
t mea promissione factum os possit uideri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum studium tuum offenderem; sed promissum distuli o sine propter alias occupationes meas siue quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. sed cum tanta res esset, quae cogitandode ea sentiendum dicendumue esset, quam quonam modo persuadendum his, qui diuersa sentirent, fieret difficilior, finem aliquando dilationi adhibendum putaui sperans diuinum adiutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere in hac inquisitione um sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat incrementum, relinquit; ille quippe etiam ipsum plantatorem rigator
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝙ dẏaꝰ postularat: ut ꝓbandꝰ eius famulu
sũt ne forte quiscꝙẜ se magmipe̾dat si exauditus
aut se abiciat. aut de diuina erga se misãtione des¬
ꝑet si ño exaudiatur cũ forte aliquid petit ꝙ acci¬
piendo affligatur atroti uł ea ꝓsꝑitate corruptꝰ pe̾it᷑
eu̾tatur. In talib gͦ quid oremꝰ sicut o nescimis.
Uñ si anquid ꝯͣ ꝙ oramꝰ accioit: pacient̃ ferẽdo et ĩ

Expanded text:
diabolus postulauit, ut probandus eius famulus sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si ali
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾io ardebat et philippꝰ. et sic saciari cupiebat dicẽs
Ostende nob̾ prem̃. ex suffic̾ nob̾. De hac uisione
loqũs eiꝰ eciã ip̃e a mator et desid̾ator ambroꝰ. ñ ĩ loco
ĩquit d̾s indetur sicut ad ilicẽ m̃abee. sic̃ ĩ mõte sy¬
nai. s m̃do corde ¶ Et seqͥtur. sciens qͥd desid̾ et. qͥd estu
deb̾. Nec tactu tenetur. sic̾ ĩ luctatꝰ ẽ cũ iacob. Noc
auditur affatu. sic̾ ño solũ a tot sãs. uer̃ ĩ a dyabło
audioꝰ ẽ. Nec sẽtitur ĩ cessu. sic̾ aliqñ cũ ĩ ꝑadyso de¬
faciat ad uidend̾ dñi: Et tñ quid agit tał extͥnsecus
plantator et rigator nͥ intͥnsecꝰ oꝑetur qͥ dat ĩcrem̃tũ
d̾ꝰ: Quis .n. sñ aduitorio sp̃c d̾i cogitare ualeat eẽ¬
loco uideatur. nec q̃rẽd̾ sit ocuł. nec audiatur affatu

Expanded text:
io ardebat et Philippus, et sic satiari cupiebat dicens: « Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . » De hac visione ejus loquens etiam ipse amator et desiderator Ambrosius, non in loco, inquit, Deus videtur et sicut ad ilicem Mambre, sicut in monte Sina; sed mundo corde, et sequitur, sciens quid desideret, et quid aestuet debis; nec tactu tenetur, sicut etiam luctatus est cum Jacob, nec auditur affatu, sicut non solum a tot sanctis, verum etiam a diabolo auditus est, nec sentitur incessu, sicut aliquando cum in pafaciat ad videndum Deum, et tamen quid agit talis extrinsecus plantator et rigator, nisi intrinsecus operetur qui dat incrementum Deus: quis enim sine adjutorio spiritus Dei cogitare valeat eloco uideatur nec quaerendum sit oculis nec audiatur affatu
Abbreviated transcription (Latin):
scoq c̾tamine. Non .n. ꝯͣ alt̾utr̃ c̾tatis. s ad ũsus
dyabolũ sc̃s õib mimicã ĩ iermiis et ugiliis et
oĩcastigatõe corporis qd płimũ adiuuatur or̃o. fa
q̃ minꝰ ual ñ ĩpediat plꝰ ualentẽ. et q̃ plꝰ uai̾et
ñ uxgeat minꝰ ualentẽ. Consciam qͥ ipe urãm
So debetis. Nemiin a ut̾m aliqͥd̃ debetis. ñ ut m̃i¬
cem debets diligatis. Exaudiat te dñs qui potẽs ẽ
face supra ꝙẜ petimꝰ et ĩ telligimꝰ. Explicit epła b̾¬

Expanded text:
sed aduersus diabolum sanctis omnibus inimicum. in ieiuniis et uigiliis et omni castigatione corporis, qua plurimum adiuuatur oratio, finus valet, non impediat plus valentem, et quae plus valet, non urgeat minus valentem. Conscientiam quippe vestram Deo debetis; nemini autem vestrum aliquid debeatis, nisi ut invicem diligatis. Exaudiat te Dominus, qui potens est facere supra quam petimus aut intelligimus . EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ añ udua ẽ inquit et desolata sperabit in dum̃. et
ꝑastet in orõnib noste ac die. Et dñs cũ sꝑ orandũ
et ñ deficiendũ nos hortaret᷑ iuduam ꝯmemorant
q̃ l iniquũ et ĩpiũ uidicem ac dei eo hoĩm ꝯtẽpto¬
rem ad audiendam cam suã assidue int̾pellãdo
ꝯn̾tit. Qmͣ gͦ p̾ cet̾is uidue debeant uacare orõib.
sat̾ hinc intelligi põt ꝙ om̃ib ad suscipiend̾ orã¬
distudiũ de nidus ꝓpõitũ ẽ exhortationis exc̃plũ
Quid a ĩ ħ oꝑis gn̾e ĩ indius electum ẽ. nͥ destitu¬
des. Licet h̾eas filios et nepotes. nũo sãꝙ multitu

Expanded text:
 uidua est, inquit, et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte ac die. et dominus cum semper orandum et non deficiendum nos hortaretur, uiduam commemorauit, quae licet iniquum et impium iudicem ac dei et hominum contemptorem ad audiendam causam suam assidue interpellando conuertit. quam ergo prae ceteris uiduae debeant uacare orationibus, satis hinc intellegi potest, quod omnibus ad suscipiendum orandi studium de uiduis propositum est exhortin hoc operis genere in uiduis electum est nisi destitudes; licet habeas filios et nepotes numerosamque familia