comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec ulla diuina humanaq lex unius
testimonio etiã idoneo quẽpiã con-¬
dempnat. uł iustificat. quantomagis
ꝑ istum flagiciosissimũ & scelestũ
nec illa uiua debuit condempnari.
nec tu pꝰ mortẽ eius ex cusari : Prius
causa criminis subtilit̾ erat inuesti¬
ganda. & tunc si ita fuisset inuenta:
scđm legis tramitẽ debuit excipere
ultionis uindictã. Nãsi uerũ quod
absit fuisset : sicut adult̃ mentitꝰẽ
post octo annos pęnitentia forsitan
ꝑacta dimittere eam ꝑ approbatam
causam poteras siuoluisses. occidere
tam̃ eã nullatenꝰ debiusti. Non enim
ds̃ uult mortẽ peccatoris. sed ut con-¬
ũtatur adpenitentiam & uiuat:
Iccirco placeat tͥ consilium nr̃m. &
faciat hoc quod tibi meliꝰ & leuius
uidĩ potest. Miserere animȩ tuę
ut nonsis tuus tibimetipsi homicida.
Relinquere qua ꝓpt̃ te rogamꝰ hoc
malũ: scđm quod te traxit ad tam
immanissimum peccati facinus:
Ingrede inmonasteriũ. humiliare

Expanded text:
nec ulla divina humanaque lex unius nec ulla divina humanaque lex unius testimonio etiam idoneo, quempiam condemnat, vel justificat: quanto magis per istum flagitiosissimum et scelestum, nec illa viva debuit condemnari, nec tu post mortem ejus excusari. Prius causa criminis: subtiliter erat investiganda, et tunc si ita fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam, si verum, quod absit, fuisset, sicut adulter mentitus est, post octo annos poenitentia forsitan peracta dimittere eam per approbatam causam poteras, si voluisses, occidere tamen eam nullatenus debuisti. Non enim vult Deus mortem peccatoris, sed ut convertatur ad poenitentiam et vivat. Idcirco placeat tibi concilium nostrum, et fac hoc quod tibi melius et levius videri potest, miserere ut non sis tuus tibimet ipsi homicida. Relinque quapropter te rogamus hoc malum seculum, quod te traxit ad tam immanissimum peccati facinus, ingredere monasterium, humiliare
Abbreviated transcription (Latin):
cum ñ addis ad ulterarũ. uł aliquid
huius modi. quid aliud habendi
nisi homicidȩ : Ac ꝑ hoc adpenitentiã
redigendi. quib cõnugiũ penitus
denegatur : exceptis ad olescentib
de quib ÷ beati pp̃. leonis. xxu. regu¬
la decretaliũ immo indigentia ob¬
Agemitu cordis curamꝰ fili aistulphe
s ñ filius dici debes. qui tã crudelit̃
infelix homicidiũ ꝑpetrasti Nã occidisti
uxorẽ tuã partẽ corporis tui legitimo
matrimonio tͥ sociatã. sine causa mortis.
uitȩ tuȩ. Noninuenisti eã cũ alio iuro
nefariã rẽ facientẽ s contͥa tꝰ adiabo¬
lo. impio furore flaminatus. latronũ
more atrociꝰ eã gladio tuo crudelior
omi bestia intẽmisti : ⁊ nc̃ pꝰmortẽ eiꝰ
addis inquitatẽ suꝑ iniquitatem:
filiorũ tuorũ imꝓbe predo qui matri
ñ peꝑcisti. & filios tuos orphanosfe¬
cisti. Inducere suꝑ eã uis mortis
causam pꝰmortẽ. ꝑ unũ homicidã
& reꝓbum testẽ. Qm̃ nec euangłium

Expanded text:
cum non addis adulterarum, vel aliquid hujusmodi, quid aliud habendi nisi homicidae? Ac per hoc ad poenitentiam redigendi, quibus conjugium penitus denegatur, exceptis adolescentibus, de quibus est beati Leonis papae XXV, regula decretalium, imo indulgentia obmulto cordis curamus, fili Astulphe, sed non filius dici debes qui ter crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam, partem corporis tui, legitimo matrimonio tibi consociatam sine cvitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed concitatus a diabolo, impio furore inflammatus, latronum more atrocius eam gladio tuo, crudelior omni bestia, interemisti, et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem, filiorum tuorum improbe praedo. Qui matri non pepercisti, et filios tuos orphanos fecisti, inducere super eam vis mortis causam, post mortem, per unum homicidam et reprobum testem. Quoniam nec Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
Adult̾ pꝰ quinquennium quã cõmissy
adult̃ium dr̃ qđ continuũ nume¬
ratur : accusari non potest Rxi.¬
Irimen adulteru maritũ retenta
inmatrimonio uxore inferre
non posse : nemini dubium ẽ. Lxxxix.
Ne uolentib temere liceat fedare
conubia: ꝓximis necessarusq ꝑsonis
solum modo placet deferri copiam
necñ patruo & auuncło. quos uerus
dolor ad accusationẽ impellit. s & his
ꝑsonis legem imponimus. ut crim̃
ab olicione siuoluerint compescant.
In pͥmis maritum thori genitał indicẽ
eẽ. oportet. cui quidẽ ex suspicione¬
reã coniugẽ facere licet. Nicholaus

Expanded text:
Adulter post quinquennium, quam commissum adulterium dicitur, quod continuum numeratur, accusari non potest: Crimen adulterii maritum retenta in matrimonio uxore, inferre non posse nemini dubium est. Lex ne volentibus temere liceat foedare conubia, proximis necessariisque personis solummodo placet deferri copiam nec non patruo et avunculo, quos verus dolor ad accusationem impellit. Sed et his personis legem imponimus, ut crimen abolitione, si voluerint, compescant. In primis maritum genialis tori vindicem esse oportet, cui quidem ex suspicioream coniugem facere licet, vel eam,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾siis requiruntur. Hȩc ic circo diximꝰ
ut ostendamus quem legũ conflictũ
lotharius congrei posse autumat
cum ꝑsona quã in suis penetralibus
cotidie fatigat & conterit. Quando
uult adiudicium. quando uułt ad
claustra reducit: & quando educta
fuerit. nisi ea ꝓfiteatur quȩ ipse
preceꝑit: punit.  prie gͥ libertati
cominitti. & ab om̃i opp̃ssione atq
potestate illius cumqͫ initur c̃flictꝰ
oportet lib̾ari. atq suis lib̾alit̃ uti.
& suspectas ꝑ sonas conuenit declinare:
quȩ se ab obiectis ostende cupit ĩmunẽ¬

Expanded text:
versiis requiruntur. Haec idcirco diximus, versiis requiruntur. Haec idcirco diximus, ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat, cum personam, quam in suis penetralibus quotidie fatigat, et conterit, quando vult ad judicium educit, quando vult ad claustra reducit: et quando educta fuerit, nisi ea profiteatur quae ipse praeceperit, punit. Propriae igitur libertati committi, et ab omni oppressione ac potestate illius, cum quo initur conflictus, oportet liberari, atque suis liberaliter uti, et suspectas personas convenit declinare, quae se ab objectis ostendere cupit immune
Abbreviated transcription (Latin):
icut multorũ relatu didicimus
lotharius rex conuentũ celebrare
disponit. & theib̾gã reginã. examini
ꝓpͥo & iudicio meditatur subicere. &
siquidẽ eam prestigiis falsitatis suȩ
potuerit ex hib̾e quasi ñ fuerit legi
tima sua uxor. uult eã penitꝰ a se
sequestrare Sin autem uult eã tãqͣm
propͥã uxorẽ dimittere. sed deinde
quasi mechata fuerit insimulare:
atq prohoc hominẽ suum &e hominẽ
theib̾ge ad monomachiã impellere.
& si homo ipsius reginȩ ceciderit
disponit hanc sine dilatione ꝑmiere.
Iteor. Pret̾ea siue de comugu fędere
siue de adulteru crimine uidiciũ
sit agitandum. nulla ratio patet
thecb̃gã cum lothario posse inire con
flictum. uł legitimũ controuersiȩ
inire certamen: nisi prius ad tempus
uidendus ẽ. in quo nulla sit uis mul¬
titudinis formidanda. & ñ sit difsicile
testes ꝑ ducere. uł cȩt̾as ꝑsonas que
tam a scĩs canonib quã auenerandis
romanis legib in huusmodi contro¬

Expanded text:
icut multorum relatu didicimus, Lotharius rex conventum celebrare disponit, et Theibergam reginam examini proprio et judicio meditatur subjicere: et siquidem eam praestigiis falsitatis suae potuerit exhibere, quasi non fuerit legtima sua uxor vult penitus a se sequestrare. Sin autem vult eam tanquam propriam dimittere uxorem, sed deinde quasi moechata fuerit insimulare atque per hoc hominem suum et hominem Thebergae ad monomachiam impellere, et si homo ipsius reginae ceciderit disponit hanc sine dilatione perimere. Item, praeterea sive de conjugum foedere sive de adulterii crimine judicium sit agendum, nulla ratio patet Thebergam cuflictum, vel legitimum controversiae inire certamen, nisi prius ad tempus videndus est, in quo nulla sit vis multitudinis formidanda, et non sit difficile testes producere, vel caeteras personas, quae tam a sanctis canonibus, quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi contro
Abbreviated transcription (Latin):
mpicło defensoris uł clericorum.
ut̃ auditos udex mittat ad religi¬
osum ciuitatis epm̃m. & auctoritãte
ipsius accipiat eos. & penis contra
adultos positis utroq afficiat. nullo
Est aut̃ iustissimũ. neq ad ulteros
neq raptores mulierũ scõrũ septis
uindicare. & multomagis si qͥs de
ipso adultĩo intra scã alienȩ mulieri
locutꝰ ẽ. Et generalit̃ diffinimꝰ. siquis
inuenerit uxorẽ suã uł filiã uł nept̾ae
colloquium habentẽ. & suspicatus
fuerit turpitudinis causa eosconue¬
nisse : liceat ambos eccłȩ trade defen¬
innotescere fecerit. & ille scđm leges
ꝑsonas acceꝑit. & causam discusserit:¬

Expanded text:
periculo defensoris vel clericorum, periculo defensoris vel clericorum, ut aditus iudex mittat ad religiosum civitatis episcopum, et auctoritate ipsius accipiat eos, et poenis contra adulteros positis utrosque afficiat, nullo Est autem iustissimum, neque adulterum, neque raptores mulierum, sanctorum septis vindicari, et multo magis, si quis de ipso adulterio intra sanctos alienae mulieri locutus est. Et generaliter definimus, si quis invenerit uxorem suam, vel filiam, vel neptem, colloquium habentem, et suspicatus fuerit turpitudinis causa eos convenisse, liceat ei ambos tradere vel defeninnotesceret, et ille secundum leges personas acceperit, et causam discusserit
Abbreviated transcription (Latin):
quas mulier pͥassura fuisset. si coniuicta
fuisset. Itẽ. Sim eadẽ domo inqͥ mulier
cum ipso habitat contempnens eam
modi turpitudine ñ abstinuerit:
uxoris suȩ illude. liceat ipsi marito
testationes inscriptis habitas adsus¬
pectum hominem mittere: & ter ei
denuntiare ꝑtestationes ipsas idoneos
testes continentes. ne cũ uxore sua
inueniatur. Et si pꝰ iii. testationes
inscriptis habitas & idoneos homines
habentes. inuenerit eum quẽ conte¬
status ẽ. cum uxore sua uł insua
domo. uł indomo mulieris uł indo¬
mo illuis adultĩ uł inpropina. uł
inprastio. liceat marito sine ullo
ꝑiculo manib sius eũ occidere.
eum cum uxore sua colloquium
habentẽ : tradat eũ iudici. & si
uidex inuenerit: pꝰ .iii. testationes
suspectum hominẽ colloqutum
mulieri fuisse nullo alio exquisito:
ꝗͣ si adulterũ puniat. Cap̃ xu.
homine colloquiũ habentẽ. tra¬
dat eos eccłȩ defensori. uł aliis le¬
ricis. ut separatim custodiantur

Expanded text:
quas mulier passura esset, si convicta fuisset. Si in eadem domo, in qua mulier cum ipso habitat, contemnens eam,modi turpitudine non abstinuerit, uxoris suae inludere, liceat ipsi marito testationem in scriptis habitam ad suspectum hominem mittere, et ter ei denuntiare per ipsas testationes idoneos testes continentes, ne cum uxore sua inveniatur. Et si post tres testationes in scriptis habitas et idoneos homines habentes invenerit eum, quem contestatus est, cum uxore sua vel in sua domo, vel in domo mulieris, vel in domo illius adulteri, vel in popina, vel in proastio, liceat marito sine ullo periculo suis manibus eum occidere. eum cum uxore sua colloquium habentem, tradat eum iudici, et si iudex invenerit post tres testationes suspectum hominem collocutum mulieri fuisse, nullo alio exquisito, quasi adulterum puniat, marito homine colloquium habentem, tradat ambos ecclesiae defensori vel aliis clericis, ut separati custodiantur
Abbreviated transcription (Latin):
iquisquã fecerit adult̾iũ. etiã si
nũquã deinceps faciat reus est
adulterii. donec reatus ipsiꝰ indulgen¬
tia remittatur. Habet ergo peccatum.
cũ tẽꝑe quod factũ ẽ. periit:¬

Expanded text:
ia, fecerit adulterium, etiamsi nunquam deinceps faciat, reus est adulterii, donec reatus ipsius indulgentia remittatur. Habet ergo peccatum, cum tempore quo factum est praet
Abbreviated transcription (Latin):
imadultĩo maritꝰ putauerit suã
uxorẽ conuinci. prius debet inscrip¬
tiones deponere. uł contͣ mulierem
uł contra adulterũ. & si talis accusatio
uera comꝓꝓbata fuęrit: tunc repudiũ¬

Expanded text:
suam posse convinci, prius debet inscriptiones deponere vel contra mulierem, vel adversus adulterum; et si talis accusatio vera comprobata fuerit, tunc repudi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. regna illi cęlestia minime ne¬
gabuntur Nouit enim om̃ps. siquis¬
libet ur̃oꝵ morietur. quod ꝓueritate
fidei & saluatione patriȩ ac defensione
xp̃ianorum. mortuus ẽ. Idõ ab eo łrecitu
latum premium consequetur.
e ilł trib iam publice condẽpnatis.
& reꝓbis uiris. georgio. Ad riano. &
petro. ut ur̃a nobis mandauit subli¬
mitas quod adhuc ad aliud ẽfiteri
udicium debebant. omĩno mirati sumꝰ.
quib iam missis ur̃is presentib iuxta
legem romanã sententia prefixa ac
ꝓmulgata ẽ. Et nisi tunc paschalis
ad eẽt. festiuitas. qua mortis ꝓ hibente
lege sententiam dare licitum non ẽ.
uiuere eos illorum malitia atq iniqͣ
presumptio nonsineret:  hac itaq
ratione. solummodo usq ad tempus
suspensa ẽ. sententia utrorumq:

Expanded text:
fuerit, regna illi coelestia minime nefuerit, regna illi coelestia minime negabuntur. Novit enim omnipotens, si quislibet vestrorum morietur, quod pro veritate fidei et salutatione patriae ac defensione Christianorum mortuus est, ideo ab eo praetitulatum praemium consequetur. De illis tribus jam publice condemnatis et reprobis viris Georgio, Adriano, et Petro, ut vestra nobis mandavit sublimitas quod adhuc ad aliud confiteri judicium debebant, omnino mirati sumus, quibus jam missis vestris praesentibus juxta legem Romanam sententia praefixa ac promulgata est. Et nisi tunc Paschalis adesset festivitas, qua mortis prohibente lege sententiam dare licitum non est, vivere eos illorum malitia atque iniqua praesumptio non sineret. Pro hac itaque ratione, solummodo usque ad tempus suspensa est sententia utrorumque.
Abbreviated transcription (Latin):
quia nr̃i gregis in om̃ib ultores
nr̃os a uob̃ lacerari aut oppͥmi
a implius aliquas opp̃ssiones p̃fatis
uel aliis nr̃is hominib feceritis: pre¬
sentialit̃ eos uindicabimꝰ. & om̃nanr̃a eri.¬
Item uidici sardinię
Uelsitudinem ur̃am duiximꝰ obsecrandã
ut nob̾ quantos tua p̃uidit magni¬
ficentia armatos. siue pueros siue adultos
ac iuuenes. cum armis suis mandare
dignemini. qui nob̾ cotidiana ussa
possint explere. Itẽ exercitui francorũ.¬
mni timore ac terrore deposito.
contra inimicos scẽ fidei & aduer¬
sarios omĩum regionum: uirilit̾ agere
studete Iteoo Ubi usq nunc parentes
urĩ publicum mouerunt ꝓcinctum:
semꝑ uictores exstiterunt. nullaq eos
multitudo popłi suꝑare potuit. Noni
enim auduimus ut aliquando sine
fama uictoriȩ reu̾si fuissent. Item:
Om̃ium urm nosse uolumꝰ caritatem.
qm̃ quisquis quod non optantes dicimꝰ
in hoc belli certamine fidelit̃ mortuus

Expanded text:
quia nostri gregis in omnibus ultoresquia nostri gregis in omnibus ultoresnostros a vobis lacerari aut opprimiet amplius aliquas oppressiones praefatis, vel aliis nostris hominibus feceritis, praesentialiter eos vindicabimus, et omnia Idem judici Sardiniae. Celsitudinem vestram duximus obsecrandam, ut nobis quantos tua praeviderit magnificentia, armatos sive pueros, sive adultos, ac juvenes cum armis suis mandare dignemini, qui nobis quotidiana jussa possint explere. CAP. Omni timore ac terrore deposito contra inimicos sanctae fidei et adversarios omnium regionum viriliter agere studete. Item. Ubi usque nunc parentes vestri publicum moverunt procinctum, semper victores exstiterunt, nullaque eos multitudo populi superare potuit. Non enim audivimus ut aliquando sine fama victoriae reversi fuissent. Item. Omnium vestrum nosse volumus charitatem, quoniam quisquis quod non optantes dicimus in hoc belli certamine fideliter mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
regis aduentũ appropinquasse cognos¬
cens. agg̃gans unnu̾sum popłm tusciȩ
campanie. & ducatus ꝑusini. & ali¬
quantos deciuitatib penta poleos:
muniuit hanc ciuitatem romanã.
om̃sq armati parati erant. uł si
ipse rex adueniret fortiter ei oum
Nam ȩccłias beati petri & pauli ex¬
ornare fecit eiis scĩtas. & cuncta
& deintus seris subponi. ac minuri
ussit. ut suꝑ se ꝓteruus rex sine
commeatu & ꝑ missu pontifiois
aduenisset. minime aditũ in eandẽ
eccłiam introeundi hab̾et. insi
brachio ad suȩ animȩ in teritum
ipsas confringeret ianuas:
partib ꝑueniant nuntia: quidã
in romanum portum sarracenos¬
clam furtiueq uenturos eẽ. dicebant
pro quo nr̃m congregari p̃cepimꝰ
popłm. maritimumq ad lictꝰ descen¬
dere decreuimꝰ. & egressi sumꝰ roma.
cire uos oportet quod numquã
ab aliquib nr̃os homines simmꝰ
opprimi. s si necesfitas illis incur¬
rerit: presenti alit̃ indȩdicamus.

Expanded text:
regis adventum appropinquasse cognosregis adventum appropinquasse cognoscens, aggregans universum populum Tusciae, Campaniae, et ducatus Perusini, et aliquantos de civitatibus Pentapoleos, munivit hanc civitatem Romanam, omnesque armati parati erant vel si ipse rex adveniret, fortiter ei cum Nam ecclesias beati Petri et Pauli exornare fecit ejus sanctitas, et cuncta  de intus seris supponi ac muniri jussit, ut si ipse protervus rex sine commeatu et permissu pontificis advenisset, minime aditum in eamdem ecclesiam introeundi haberet, nisi brachio ad suae animae interitum ipsas confringeret januas. partibus perveniant nuntia, quidam in Romanum Portum clam, furtiveque venturos esse dicebant; pro quo nostrum congregari praecipimus Portum, maritimumque ad littus descendere decrevimus, et egressi sumus Roma. Scire vos oportet, quod nunquam ab aliquibus nostros homines sinimus opprimi; sed si necessitas illis incurrerit, praesentialiter vindicamus;
Abbreviated transcription (Latin):
uions nutriendis parcit & fouet.
ne contristet ꝑeccantiũ uoluntatẽ.
tã ñ ẽ miserioors. quã qui ñ uult
cultrum raꝑe puero ne audiat
plorantẽ. & non timet ne uulneratũ
doleat uł extinctum. Iaug̃ adementr̃.¬
Nostri adũsus illicitas & p̃riuatas
ur̃orũ iuolentias quas & uos ibi
qui talia. facitis doletis & gemitis.
apotestatib ordinatis uinctionẽ
petunt: non qđ hos ꝑsequantur.
beati amsrosii
rius in urbe mediolanensi libi¬
carum ferarum exhiberet munus.
popło illic concurrente.data copia
e. missis militib abstilicone comite.¬
hortatu eusebii prefecti. ut cresconius
quidã de eccłia raꝑetur. quẽ confu¬
dum circũdedit. S multitudo mili.¬
tum quȩ duces suos habebat de ꝑfi¬
dia arrianorum. preualuit adu̾sum
paucos. atq ab lato cresçonio exul¬
tantes ad amphẏteatrũ reuersi st̃:
eccłȩ luctum non modicũ relinq̃ntes.
I Gesta adriani pp̃. Adrianus desiđu

Expanded text:
uitiis nutriendis parcit et fouet, uitiis nutriendis parcit et fouet, ne contristet peccantium uoluntatem, tam non est misericors, quam qui non uult cultrum rapere puero, ne audiat plorantem, et non timet, ne uulneratum doleat uel extinctum. serua erNostri adversus illicitas et privatas vestrorum violentias quas et vos ibi qui talia non facitis, doletis et gemitis a potestatibus ordinatis tuitionem petunt, non quod hos persequantur, beati Ambrosii rius in urbe Mediolanensi Lybicarum ferarum exhiberet munus, populo illuc concurrente, data copia est missis militibus ab Stilicone comitehortatu Eusebii praefecti, ut Cresconius quidam de ecclesia raperetur, quem confudum circumdedit. Sed multitudo militum, quae duces suos habebat de perfidia Arianorum, praevaluit adversum paucos, atque ablato Cresconio exsultantes ad amphitheatrum reversi sunt, Ecclesiae luctum non modicum derelinquentes. gestis Adriani papae. Adrianus Desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
Resistere enim debuit ingratis
seruis. & ad dnm̃ necandum armatis:
apłi petri. eum qui gladio usus
fuerit gladio dixit ꝑire. cũ non
imuste ꝑcussisse uideatur : na sicut
significatur in luca. ipso dño ꝑmit.¬
tente ꝑcussit : & sic ꝓhibitus hec
audiuit. Idõ &enim ꝑmissum est:
ut & uindicare se posse iuideretur
s nolle : & uirtus ostenderetur in eo
manere in quo fuerat. & in utroq
undicare se posse non anbigeretur.
Inimici uͦ procerto haberent datã
abeo potestatem ut hec facerent:
non enim uictꝰ apparebat s tradens
se uoluntati eoꝵ. Quare ergo senten¬
tia data ẽ. ut qui accipit gladiũ
gladio ꝑ eat. nisiquia nulli licet
excepto iudice gladio quemquã
occide. Apło aut̃ petro usq ad hoc
ꝑmissum ẽ. quod dolorẽ faceret :
non quod occidet. Hoc enĩ audiens
ne iterum ꝑcuteretꝰ : dic̃. Pretea
quia xp̾ianis iam factis occide non
licet : in miscđia enim positis. lege
iuris mundo çrediti uti non licẽt

Expanded text:
Resistere enim debuit ingratis servis, et ad Dominum necandum armatis apostoli Petri eum, qui gladio usus fuerit, gladio dixit perire, cum non iniuste percussisse uideatur. nam sicut significatur in Luca, ipso domino permittente percussit et sic prohibitus haec audiuit. ideo etenim permissum est, ut et uindicare se posse uiderentur, sed nolle, et ut uirtus ostendemanere in quo fuerat, et in utroque vindicare se posse non ambigeretur. Inimici vero pro certo haberent datam ab eo potestatem ut haec facerent, non enim uictus apparebat, sed tradens se uoluntati eorum. quare ergo sententia data est, ut qui accipit gladium gladio pereat, nisi quia nulli licet excepto iudice gladio quemquam occidere ? apostolo autem Petro usque ad hoc permissum est, quod dolorem faceret, non quod occideret. hoc enim audiens, ne iterum percuteret, didicit praeterea, quia Christianis iam factis occidere non licet in misericordia enim positis lege iuris mundo crediti uti non liceat
Abbreviated transcription (Latin):
simul habitandi: cooꝑantes & coni¬
bentes raptorib decre̾uit scã sẏnodꝰ.¬
de gradu ꝓpͥo. Siuͦ laici: anathema¬
trzentur. Quib u̾b̾ datur intelligi.
qualiter huiusmali auctores dãp¬
nandi sunt : quando participes
consilium conibentes tanto ana-¬
themate feriuntur. & iuxta cano¬
nicã auctoritatẽ ad coniugia legi¬
a sacro conuentu. ut si aliqͥs
sponsã altĩus rapuerit: publica
penitentia multetur. & sine spe
licencia nubendi alii ñ negetur.
Desponsatas puellas aep̃ ab aluis
raptas: placuit erui. & eis reddi. qͥb
ante fuerant desponsate. etiã si arap¬
torib uis illata constiterit De eadẽ re.

Expanded text:
simul habitandi cooperantes et conhibentes raptoribus, decrevit sancta synodude gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis datur intelligi, qualiter hujus mali auctores damnandi sint, quando participes consilii et conniventes tanto anathemate feriuntur, ut juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legia sacro conventu ut, si aliquis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia multetur, raptae verolicentia nubendi alii Desponsatas puellas, et post ab aliis raptas, placuit erui, et eis reddi quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis illata constiterit. De eadem re.
Abbreviated transcription (Latin):
Exconcł toletano .u. Cap̃ xLU.
i quis clericus indemoliendis
sepulchris fugerit dep̃hensos:
quia facinꝰ hoc prosa crilegio legib
publicis sanguine uindicatur
oportet intalĩ scelere proditũ acleri¬
catus ordine submoueri. & penitentiȩ
monachis si furtum fecerint. Ex con¬
Siquis clericus aut monachus fur¬
tum fecerit. quoo potiꝰ sacrilegiõ¬
dici potest: id censiumꝰ ordinan¬
dum ut unior uirgis cesus: tanti
criminis reus. ñ quã officium
eccłiasticũ excipiat Si uero iam
ordinatus in hoc facinore fucrit
deprehensus: nominis ipsius
dignitate priuetur Cui suffi¬
cere potest ꝓ actꝰ sui leuitate:
impleta pęnitentie satisfactione
sola cominunio. De ilł qͥ demini-

Expanded text:
Ex concilio Toletano IV, cap. 45. Ex concilio Toletano IV, cap. 45. Si quis clericus in demoliendis sepulcris fuerit deprehensus, quia facinus hoc pro sacrilegio legibus publicis sanguine vindicatur, oportet in tali scelere proditum a clericatus ordine submoveri, et poenitentiae clericis vel monachis si furtum fecerint. Ex conSi quis clericus aut monachus furtum fecerit quod potius sacrilegidici potest id censuimus ordinandum, ut junior virgis caesus tanti criecclesiasticum accipiat. Si vero jam ordinatus in hoc facinore fuerit deprehensus, nominis ipsius dignitate privetur, cui sufficere potest, pro actus sui levitate, impleta poenitentiae satisfactione, sola communio. De eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Sunfringens fur domum siue effo¬
dins fuerit inuentus. & accepto
uulere mortuus fuerit: ꝑ cussor
sonnt reus sanguinis. Q uod si orto
use fecerit : homicidium ꝑpetrauit
sipse morietur. Siñ habuerit qđ
ꝓfurto ui reddat: uenundabitur
Simuentum fuerit ap̃ eũ qđ furatꝰ
ẽ uiuens. siue bos siue asimis. siue
ouis: duplum restituet D seruo¬
qui fugerit dnm̃ suũ. Ex epła hieronimi:
alexandrinum. De seruo qͥ dnm
suum fugerit interrogabas. si ille
iilla fuga mortuus fuerit. utrũ
liceret ꝓeo orare an non. hoc. indi¬
uinis libris. noninuenimus ꝓhibitũ
s tam̃ scimus ab apłis firmiter p̃cep¬
tum : ut serui subditi sint inomni
timore dominis. non tantum bonis &e
modestis: sed etiam discolis Et ingan¬
grensi concilio ita scriptum eftͦ Si
quis seruum subpretextu diuini
cultus doceat dominum propͥum
contempnere ut discedat ab eiꝰ obseqͥo:
anathema sit Unde datur intelligi.
quod si ille anathema meruit qui
endis sepulchiis comprehensi fuerint.

Expanded text:
fringens fur domum siue suffodiens fuerit inuentus et accepto uulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpetrauit et ipse morietur. si non habuerit quod pro furto reddat, uenundabitur. si inuentum fuerit apud eum quod furatus est uiuens, siue bos siue asinus siue ouis, duplum restituet. squi fugerit dominum suum. Ex epistola Hieronymi Alexandrinum. De servo qui dominum suum fugerit, interrogabas, si ille in illa fuga mortuus fuerit, utrum liceret pro eo orare, an non. Hoc in divinis libris non invenimus prohibitum, sed tamen scimus ab apostolis firmiter praeceptum, ut servi subditi sint in omni timore dominis: non tantum bonis et modestis, sed etiam discolis. Et in Gangrensi concilio ita scriptum est: Si quis servum sub praetextu divini cultus doceat dominum proprium contemnere, ut discedat ab ejus obsequio, anathema sit. Unde datur intellquod si ille anathema meruit qui endis sepulcris comprehensi fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
nno dominicȩ incarnationis.
.d cccc .xxii. apud confluentiã
iussu uenerabilium principum
karoli uidelicet. & henrici reouon
reuerentissimorũ. congregati sunt
ep̃i numero.uiii. herimannꝰ. agri¬
ep̃s. Doto osneburgensis ep̃s. Rihgoy¬
uuno. Warmacensis ep̃c. Rihuunꝰ
stras burgensis ep̃c. Unauuanus
padebrunensis ep̃c.cum abbatib
aliisq sacri ordinis uirisꝗͣ. plurimis:
Cap̃.i. qui inipso cooꝑante & senten¬
in synodali residentes conuentu.
saluberrimo tractantes consilio ⁊ int̃
cȩtã quȩ statuert̃. hoc maxime ne
tionis incestum. summa cautela
uitandum firmauer̃. hoc ẽ. neullus
copulare presumat: De muliere¬
quȩ cum duob frib fornicata est¬
Aulier si duob frĩb mipserit:
quod facta incolumis huiꝰ ꝯiunctiõis
uincula dissoluat: fructũ penitentię
consequatur. & comimunio ei concedat
Q uod si defecerit uir. aut mulier
intalib nuptiis: difficilis erit peniten¬

Expanded text:
nno Dominicae incarnationis DCCCCXXII, apud Confluentiam jussu venerabilium principum Caroli videlicet, et Henrici regum reverendissimorum, congregati sunt episcopi numero VIII: Hermannus Agripepiscopus, Doto Osneburgensis episcopus, Richgouwo Wormaciensis episcopus, Richwinus Strazburgensis episcopus, Unwano Padebrunensis episcopus, cum abbatibus aliisque sacri ordinis viris quamplurimis. Cap. 1. Qui, ipso cooperante et sentenin synodali residentes conventu rofutura saluberrimo tractantes consilio inter caetera quae statuerunt, hoc maxime necmum cognationis incestum, summa cautela vitandum firmaverunt: hoc est, ne ullus copulare praesumat. FINIS LIBRquae cum duobus fratribus fornicata estulier si duobus fratribus nupserit, quod facta incolumis, hujus conjunctionis vincula dissolvat, fructum poenitentiae consequatur, et communio ei concedatur. Quod si defecerit vir, aut mulier in talibus nuptiis, difficilis erit poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
eriuuis qui ad aeccłam confugerit
ꝓ qualibet culpa. si adomino ꝓcõ¬
missa culpa eccłiasticã sacramentum
susceꝑit: statim adseruitium dñi sui re¬
dire cogatur. & pꝰꝙ. dato sacramento dño
suo fuerit consignatus. si aliquid ꝓ eadẽ
culpa qui accusatur ꝓbatus fuerit ꝑtulisse :
ꝓcontemptu eccłȩ & preuaricatione fidei.
a comimunione uł comuiuo catholicorũ
sic̃ suꝑiꝰ comprehensum ẽ. extraneus ha¬
beatur. Si uͦ seruus ꝓculpa sua abȩccła
defensatus. sacramentum dñi sui clericis
exigentib deimpunitate ꝑceꝑit : exire
nolentem adomino liceat occupari.
imilit̃ inmaticense sẏ nodo decretũ ẽ.
ut hi qui fugͥunt suos inimicos.
aut inȩccłiam aut inatrium ȩccłȩ. aut
indomum ep̃i. aut in claustrũ regulariũ
ñ inde abstrahatur. nisi prius supr a
sacra securitate accepta aꝑsecutoribus
de morte. debilitate. & om̃i penarum
genere. sint securi. etiã si serili sint illorũ
qui eos insequuntur. ita ut ei cui rei

Expanded text:
ervus qui ad ecclesiam confugerit et pro qualibet culpa, si a domino pro commissa culpa ecclesiasticum sacramentum susceperit, statim ad servitium domini sui redire cogatur, et postquam dato sacramento domino suo fuerit consignatus; si aliquid pro eadem culpa qui accusatur, probatus fuerit pertulisse, pro contemptu Ecclesiae et praevaricatione fidei a communione Catholicorum, sicut superius comprehensum est, extraneus habeatur. Si vero servus pro culpa sua ab Ecclesia defensatus, sacramenta domini clericis exigentibus de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat occupari. imiliter in Matiscensi synodo decretum est ut hi qui fugiunt suos inimicos, aut in Ecclesiam, aut in atrium Ecclesiae, aut in domum episcopi, aut in claustrum regularium non inde abstrahantur, nisi prius super sacra accepta securitate a persecutoribus de morte, de debilitate, et omni poenarum genere, sint securi: etiam si servi sint illorum, qui eos insequuntur, ita ut ei cui rei
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationis eorũ denominati uł intro¬
licet clericis contẽpto ep̃o semote colligere¬
priuatim ap̃ se collectis popłis altare
erigere ausus fuerit. & nichilominus ep̃o
suo exhortante. & semel &e iterũ reuocante
in obediens extiterit : hunc modis om̃ib
deponendum. nec aliquando consequi
curationẽ aut ꝓpriũ honorem recipere
sꝑet: Qd si etiam ꝑ seuerauerit : ꝑturbans
ascĩs patrib statitũ ẽ. statuimus. ita
habeat. capellȩ uͦ uelminores eccłȩ¬
xxx. Qui autem consinium eorũ con¬
fringere temptauerit. aut ꝑsonã hoĩs
uł bona eius inde abstraxerit. nͥ publicꝰ
latro fuerit. quousq emendet. & quod
rapuerat reddat. ex comiunicetur.

Expanded text:
ordinationis eorum denominati, vel introordinationis eorum denominati, vel introlicere clericis contempto episcopo semote colligereprivatim apud se collectis populis  U., presbyteris altare erigere ausus fuerit, et nihilominus, episcopo suo exhortante et semel et iterum 44 revocante, inobediens exstiterit; hunc modis omnibus deponendum, nec aliquandcurationem aut proprium honorem recipere speret. Quod si etiam perseveraverit perturbans a sanctis Patribus statutum est, statuimus ita: habeat, capellae XXX. Qui autem confinium confringere tentaverit, aut personam hominis, vel bona ejus inde abstraxerit, nisi publicus latro fuerit, quousque emendet, et quod rapuerit reddat, excommunicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
offitio precium de terra concessa
luctu compendium: Hoc autem uitium
&e nospꝰq dõ auctore ad ep̾atus honorem
accessimus de eccła nr̃a omĩno uetiumꝰ.
& prauã denuo consuetudinẽ nequaquã
usurpari ꝑmisimus. memores quia dum
abraham a filus efron. hoc ẽ. filios seor.
sepulchrum precio adhumandũ corpus
coniuigis postularet. preciũ acciꝑe renuit¬
ne commodum uideretur de cadauere
consequutus: Si ergo tantȩ consideratiõis
paganus fuir fuit. quantomagis nosqͥ
sacerdotes dicimur. hoc facere ñ debemꝰ:
Unde ne hoc auaritiȩ uitium uł inalienis
rint: acciꝑe nonuetamus. Peti uͦ aut
aliquid exigi. om̃imͦ ꝓhibemus. ne qđ
ualde irreligiosum ẽ. aut uenalis quod
ab sit dicatur ęccła. aut uos de humanis
uideamini mortib gratulari. si ex eorũ
cada uerib studeatis quolibae mͦ cõpendiũ
querere Rarolo regi leo .iiii.¬
Sontra scõrum patrum censuras uide¬
tur existere. si secularis homo. uł
laicus. prbos abȩccłiis inquib tempore

Expanded text:
orii , pretium de terra concessa luctu cet nos, postquam Deo auctore ad episcopatus honorem accessimus, de Ecclesia nostra omnino vetuimus, et pravam denuo consuetudinem nequaquam usurpari permisimus, memores quia dum Abraham a filiis Ephron, hoc est, filio Seor, sepulcri pretium ad humandum corpus conjugis postularet, pretium accine commodum videretur de cadavere consecutus . Si ergo tantae considerationis paganus vir fuit, quanto magis nos qui sacerdotes dicimur, hoc facere non debemus? unde ne hoc avaritiae vitium, vel in alienis rint, accipere non vetamus. Peti vero, aut aliquid exigi omnino prohibemus: ne quod valde irreligiosum est, aut venalis quod absit Ecclesia dicatur, aut vos de humanis videamini mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus studeatis quolibet modo compendium quaerere. Contra sanctorum Patrum censuras videtur existere, si saecularis homo vel laicus, presbyteros ab ecclesiis in quibus tempore
Abbreviated transcription (Latin):
statim liberetur depotestate raptoris.
& parentib reddatur. & raptor mortis uł
pęnarum impunitate concessa liberam
habeat eundi facultatẽ: Siuero parentes
mulieris ȩccłiasticis uiris obȩdire nolueria:

Expanded text:
statim liberetur de potestate raptoris, statim liberetur de potestate raptoris, t parentibus reddatur: et raptor, mortis vel poenarum impunitate concessa, liberam habeat eundi facultatem. Si vero parentes mulieris ecclesiasticis viris obedire noluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
De ilł qui ꝓaliquo reatu fuguint adȩccła.
Nsy nodo aurelianensi prima fub clodo¬
id constitutũ ẽ. obseruandũ. quod antiqͥ
canones decreuer: & lex romana c̃stituit.
eos abstrahi ominoñliceat. sed nec alt̾i
consignari. nisi ad euangłia datis sacramtis
demorte. & debilitate. & om̃i penarum
genere sint securi. ita ut ei cui reus fue¬
rit criminosus consignatus. de satisfactiõe
conueniat. Qđ si sacramenta sua conuictꝰ
fuerit uiolasse. reus ꝑiurii non solum
a communione eccłe. uł om̃ium clericorũ
uerum etiã achatholicorũ conuiuo sepa¬
retur. Quod si cui reus ẽ. noluerit sibi
intentione faciente componi. & ipse
reus deȩccłia actus timore discesserit.¬
ab eccłe clericis non requiratur. De
raptore qui cum rapta adeccłam con¬
fugerit. Ex eodem Cap̃ . .iii.
e raptorib autẽ feminarũ idcon¬
stituendũ eẽ. censuimus. ut si ad
eccłam raptor cũ rapta  fugerit. &
feminã ipsam uiolentiã ꝑtulisse c̃stiterit.

Expanded text:
De illis, qui pro aliquo reatu fugiunt ad Ecclesiam. In synodo Aurelianensi prima sub Clodoid constitutum est observandum, quod antiqui canones decreverunt, et lex Romana constituit,eos abstrahi omnino non liceat, sed nec alteri consignari, nisi ad Evangelia datis sacramentis, de morte, et debilitate, et omni poenarum genere sint securi, ita, ut ei cui reus fuerit criminosus, de satisfactione conveniat. Quod si sacramenta sua convictus fuerit violasse, reus perjurii non solum a communione Ecclesiae, vel omnium clericorum, verum etiam, et a catholicorum convivio separetur. Quod si cui reus est, noluerit sibi intentione faciente componi, et ipse reus de Eccab ecclesiae clericis non requiratur. CAP. 108. - De raptore qui cum rapta ad ecclesiam confugerit. Ex eodem, cap. 4. De raptoribus autem feminarum id constituendum esse censuimus, ut si ad ecclesiam raptor cum rapta confugerit, et feminam ipsam violentiam pertulisse constiterit,
Abbreviated transcription (Latin):
er singulas eccłas rusticanas parrochi¬
as siue possessiones manere immobiles
ap̃ eos qui eas retment epõs. & maxime
qui eas sine iuolentia iã ꝑ xxix. annos
tenentes gub̾nauer̃. Si uero intra.xxx.
annos facta fuerit. aut fiat dehis alt̾cacio.
licere eis qui se dixerint lesos ꝓpter eas
mouere ap̃ synodũ ꝓuinciȩ certamen:¬

Expanded text:
Per singulas ecclesias rusticanas, parochianas, sive possessiones manere immobiles apud eos qui eas retinent episcopos et maxime qui eas sine violentia jam per XXX annos tenentes gubernaverunt. Si vero intra XXX annos facta fuerit aut fiat de his altercatio, licet eis qui se dixerint laesos, propter eas movere apud synodum provinciae certamen
Abbreviated transcription (Latin):
dõ omĩpi offerre uoluerit: licentiã
habeat. Sin aut̃: uirũ accipiat. domi
infantes suos nutriat. & ñ aliã infra
monasterium mittere nutriendi gratia
sresumat. nisi eã quã firmit̾ in ipso loco

Expanded text:
otenti offerre voluerit, licentiam habeat. Sin autem virum accipiat, domi infantes suos nutriat, et non alias infra monasterium mittere nutriendi gratia praesumat, nisi eam quam firmiter in ipso loco
Abbreviated transcription (Latin):
siquis ꝓqualibet conditione de reb
eccłȩ aliquid alienare presumpserit:
side suo ꝓpͥo tantum eccłȩ contulerit
quantum uisus ẽ. abtulisse. tunc de¬
mũ istud stare licebit. lib̾tos tñ quos
sacerdotes uel diacones de eccła sibi cõmissa
facere uoluerint: actus eccłe ꝓsequi iubemꝰ:
Quod si facere contempserint: placuit eos
ad proprium reuerti seruitium De prb̃is¬

Expanded text:
si quis pro qualibet conditione de rebus si quis pro qualibet conditione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumpserit, si de suo proprio tantum ecclesiae contulerit, quantum visus est abstulisse, tunc demum istud stare licebit, libertos tamen quos sacerdotes vel diaconi de ecclesia sibi commissa se facere voluerint, actus ecclesiae persequi jubemus. Quod si facere contempserint, placuit eos ad proprium reverti servitium. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
de monachis ordinari. cũ consensu & uolun¬
tate abbatis presumat ep̃s. Cap̃ .xxuiii.
onasteria puellarũ longius amona¬
sterio monachorum autẽ ꝓpter
insidias diaboli. aut ꝓpt̃ obloquutiones
hominum collocentur. Cap̃ xxuiiii.
ib̃tos legitime ad ominis suis factos.
eccła si necessitas exegerit tueatur. Qd̃
eps exiguum aliquid sine clericorum coni¬
errulas aut uineolas exiguas eccł ȩ
minus utiles. aut longe positas paruas.
ep̃c sine consilio fratrum si necessitas fu¬
erit distrabendi habeat potestatem:¬
De non alienandis ab epõ reb eccłȩ. &
iaconi uel prb̃i inparrochia con¬
stituti de reb eccłȩ sibi creditis.
nichil audeant commutare. uenđe.
quia res sacrate dõ ẽẽ. nosountur
Similit̾ & sacerdotes nichil de reb ecołȩ
sibi commsse ut suꝑius comprehens
ẽ. alienare presumant: Qđ si fecerint:
cuncti in concilio & abhonore depositi
de suo ꝓpͥo aliud tantũ restituant.
quantum uisisunt presumpsisse. Sane

Expanded text:
de monachis ordinari, cum consensu et voluntate abbatis praesumat episcopus. XXVIII. Monasteria puellarum longius a monasterio monachorum, aut propter insidias diaboli, aut propter oblocutiones hominum collocentur. XXIX. Libertos legitime a dominis suis factos, ecclesia, si necessitas exigerit, tueatur; qs exiguum aliquid sine clericorum etiam connierrulas aut vineolas exiguas et Ecclesiae minus utiles aut longe positas parvas episcopus sine consilio fratrum, si necessitas fuerit, distrahendi habeat potestatemDe non alienandis ab episcopo rebus Ecclesiae, et aconus vel presbyter in parochia constituti de rebus ecclesiae sibi creditis nihil audeant commutare, vendere vel donare, quia res sacratae Deo esse noscuntur. Similiter et sacerdotes nihil de rebus ecclesiae sibi commissis, ut superius compreheest, alienare praesumant. Quod si fecerint cuncti in concilio, et ab honore depositi, de suo proprio aliud tantum restituant quantum visi sunt praesumpsisse. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
cui p̃sidet di tauerit. ñ amplius ibidem
quã quadragesimã partẽ dare debebit.
ut hac temꝑantiȩ equitate seruata & cui
tribuit competens subsidium conferat.¬
& cui tollit dampna grauia ñ infligat.
adeccłam uͦ quȩ monasticis ñ informabit᷑
regulis. aut quã suis magnificare uolu¬
erit scripturis. ñ ampliusquã centesimã
partẽ census eccłȩ cui presidet ibidem
conferre licebit. Ea tam̃ cautela seruata
ut unã tantũ modo quȩ placuerit ex his
duab remunerationẽ assumat. Ut¬

Expanded text:
cui praesidet ditaverit, non amplius ibidem cui praesidet ditaverit, non amplius ibidem quam quadragesimam partem dare debebit, ut hac temperantiae aequitate servata, et cui tribuit competens subsidium conferat: et cui tollit damna gravia non infligat. Ad ecclesiam vero quae monasticis non informabitur regulis, aut quam suis magnificare voluerit scripturis, non amplius quam centesimam partem census ecclesiae cui praesidet ibidem conferre licebit; ea tamen cautela servata, ut unam tantummodo quae placuerit ex his duabus remunerationem assumat.
Abbreviated transcription (Latin):
Si eps umna de partochitanis eccłiissius
monasteriũ dedicare uoluerit. ut in ea
monachorum regularit̾ congregatio uiuat.
hoc deconsensu concilisui habeat licentiã
faciendi Qui etiam si de reb eccłȩ ꝓ eorum
substantia aliquid qd decrimentũ eccłȩ non
exhibeat. eidem loco donauerit stabile. rei
bonȩ statuendũ scm̃ conciliũ dat consensũ.
conquisitis reb int̾ ȩccłam & sac̾dotis
heredes equa diuisio fiat:
acerdotes uł quiq illisunt quibus
ad eccłȩ nom̃ cui presunt cartarũ c̃ficere
instrumenta ꝓcurent. Non enĩ conuenit
ut eccła quȩ suscepit ext̃nũ. efficiat in
alieno diuitẽ. & in suo recineat fraudatorẽ.
Si ep̃c monasterium faciat uł parro¬
chitanã eccłam ditet. quadragesimã
partẽ de reb eccłȩ ibidẽ conferat. cp̃.u.
Quite subsidium & et̃nȩ remimeratioĩs
expectare cernitur premium Quisquis
itaq ep̃orum inparrochia sua monasteriũ
construere forte uoluerit. & hoc reb eccłȩ

Expanded text:
scopus unam de parochianis ecclesiis monasterium dicare voluerit, ut in ea monachorum regulariter congregatio vivat, hoc de consensu concilii sui habeat licentiam faciendi, qui etiam si de rebus ecclesiae pro corum substantia aliquid quo detrimentum ecclesiae non exhibeat, eidem loco donaverit, sit stabile. Rei bonae statuendae sanctum concilium dat consensum.conquisitis rebus inter ecclesiam et sacerdotis haeredes divisio fiat. Sacerdotes vel quicunque illi sunt quibus ad ecclesiae nomen cui praesunt chartarum conficere instrumenta procurent; non enim convenit ut ecclesia quae suscepit externum efficiat in alieno divitem et in suo retineat fraudatorem. scopus monasterium faciat vel parochitanam ecclesiam ditet, quantam partem de rebus ecclesiae conferat. Conc. vitae subsidium, et aeternae remunerationis exspectare cernitur praemium. Quisquis itaque episcoporum in parochia sua monasterium construere forte voluerit, et hoc rebus ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Ium p̃teritis sanctionib notissimũ
habeatur. quȩ de reb parrochiala᷑
eccłiarũ pars ep̃o conferatur. oportune
tam̃ duximꝰ decernendũ. ut ep̃s tertiã¬
quã dereb eisdẽ. sanctione parit̃̾ sibi de¬
cabile robur eius sententia ferat:
iquis ep̃s nulla eccłiasticȩ rationis ne-¬
cessitate compulsus. in suo clero. aut
ubi forte ñ ẽ. prb̃r de reb eccłiasticis. aliqͥd
p̃sumpserit uende. resipsas eccłȩ ꝓpriȩ
restaurare cogatur. ⁊ iniudicio ep̃orũ dei¬
ciatur auditus. ⁊ tãꝗ furti aut latrocinis

Expanded text:
um praeteritis sanctionibus notissimum habeatur, quae de rebus parochialium ecclesiarum pars episcopo conferatur, opportune tamen duximus decernendum ut, si epiquam de rebus eisdem sanctione pariter sibi decabile robur ejus sententia ferat. episcopus, nulla ecclesiasticae rationis necessitate compulsus, in suo clero, aut ubi forte non est presbyter, de rebus ecclesiasticis aliquid praesumpserit vendere, res ipsas ecclesiae propriae restaurare cogatur, et in judicio episcoporum dejiciatur inauditus, et tanquam furti aut latrocinii
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc scã synodus nulli ep̃orũ licentiã
Itribuit res alienare eccłȩ. qm̃ &
quid uͦ quod utilitatẽ non grauet eccłȩ
ꝓsusfragio monac horum uł eccłus ad
parrochiam suam ꝑtinentium dederint.
firmum maneat. ꝑ egrinorum uł cbericoꝵ¬
& egenorum necessitati saluo iure eccłȩ
prestare ꝑmittuntur. ꝓtempore quȩ
potuerint᷑. Ut liceat epo unã exparro

Expanded text:
ec sancta synodus nulli episcoporum licentiam tribuit res alienare ecclesiae, quoquid vero quod utilitatem non gravet ecclesiae, pro suffragio monachorum, vel ecclesiis ad parochiam suam pertinentium dederint, firmum maneat. Peregrinorum, vel clericot egenorum necessitati salvo jure Ecclesiae praestare permittuntur pro tempore quo potuerint. IV. Ut liceat episcopo unam ex paro
Abbreviated transcription (Latin):
enditionib quas abbates facere p̃su
tem epĩ reuocetur. Mancipia uͦ monachis
donata ab abbate nonliceat manumitti.
Iniustum enim putamus. ut monachis coti¬
dianum rurale opꝰ facientib serui eorũ
lib̾tatis ocio pa̾tiantur: Cap̃ .luii.
num abbatem duob monasteriis
int̃dicimꝰ presidere. Capł .luiii.
Dellulas nouas aut congregatiunculas
Imonachorũ absq ep̃i notitia ꝓhibe¬
mus institui: Cap̃. Luiiii.
lerici quilib& quęcũq diuturnita¬
te tẽꝑis eccłe remuneratione posse¬
derint᷑. in ius ꝓpriũ prescriptione
temporis non uocetur. dummͦ pateat
eccłȩ rem fuisse. Ne uideantur etiã epi
administrationes ꝓlixas aut p̃catorias
cum ordinati sunt facere debuisse. aut
diu recentas facultates inius propͥetatis¬

Expanded text:
enditionibus, quas abbates vel abbatistem episcopi revocetur. Mancipia vero monachis donata ab abbate non liceat manumitti. Iniustum enim putamus, ut monachis cottidianum rurale opus facientibus servi eorum libertatis otio potiantur. VIIII. Vnum abbatem duobus monasteriis interdicimus praesidere. X. Cellas novas aut congregatiunculas monachorum absque episcopi notitia prohibemus institui. XI. Clerici Clerici quilibet quantacunque diuturnitate temporis, Ecclesiae remuneratione aliqua possederint, in jus proprium praescriptione temporis non vocetur, dummodo pateat ecclesiae rem fuisse, ne videantur etiam episcopi administrationis prolixae aut precatorias, cum ordinati sint, facere dediu retentas facultates in jus suae proprietati
Abbreviated transcription (Latin):
dotib excomimunicatur sathane
tradi dr̃. Quomodo: scił quia
dr̃. qui abȩccliastica communione
remouetur Unde illos qͦs tc̃ apłs
sathane eẽ. traditos predicat. excom

Expanded text:
dotibus excommunicatur, Satanae traditur. Quomodo? Quia traditur qui ab ecclesiastica communione removetur; unde illos quos tunc Apostolus Satanae traditos praedicat, excom
Abbreviated transcription (Latin):
etiam moritura. Sp̃italis autem
pena qua fit quod scriptum ẽ.
quȩ ligaueris suꝑ terram erunt
ligata & incęlo. animas obligat
de quib dictum ẽ anima patris
mea ẽ. & anima filii mea ẽ. anima
quȩ peccauerit ipsa morietur
Audistis fortassis aliquos magni
nominis sacerdotes cum domo sua
quempiam anathematizasse pec
quesierit utrum recte fiat: qͥd ei
respondeam noninuenio Nũ quã
hoc facere ausus sum dequorundã
facinorib unanimit̃ adũsus eccłiã
ꝑpetratis nisi grauissime cõmouerer.
Item. Quomodo possumꝰ uł dõ uł
hominib iustã redđe rationem
si animas innocentes ꝓscelere
alieno quod non trahunt. sic itt
ex adam in quo om̃s peccauert̃
originale peccatum sp̃itali suppli¬
cio puniamus : Et enim classiciani
filius &e si traxit ex patre noxam
primi hominis. sacro fonte baptis¬
matis expiandã: tam̃ quicquid
pꝰea qui eum genuit peccati
pater eius admisit ubi particeps
iste nonfuit. ad eũ non ꝑtinere

Expanded text:
etiam moritura. Spiritualis autem etiam moritura. Spiritualis autem poena, qua fit quod scriptum est: Quae ligaveris super terram erunt ligata et in coelo , animas obligat, de quibus dictum est: Anima patris mea est; et anima filii mea est; Anima quae peccaverit ipsa morietur . Audistis fortasse aliquos magni nominis sacequempiam anathematizasse peccquaesierit utrum recte fiat, quid ei respondeam non invenio. Nunquam hoc facere ausus sum de quorumdam facinoribus unanimiter adversus Ecclesiam perpetratis, nisi gravissime commoveret. Item, quomodo possumus vel Deo, vel hominibus justam reddere rationem, si animas innocentes pro scelere alieno quod non trahunt, sicutex Adam in quo omnes peccaverunt , originale peccatum spirituali supplicio puniamus? Etenim Classiciani filius et si traxit ex patre noxam primi hominis sacro fonte baptismatis expiandam, tamen quidquid postea qui eum genuit, peccati pater ejus admisit, ubi particeps iste non fuit, ad eum non pertinere