comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tino cum ante in exodo premiserit de matuti¬
no. Quicquid in craticula uel in sartagine
preparatur. erit sacerdotis a quo offertui
Hio distitigue. ut suibinferas alia obłõ siue
oleo consperta. suie auida fuerit cunttis fi¬
liĩs aaron equa mensura diuidetur ꝑ sin¬
gulos. Uel erit sacerdotis. quia ad usum lai¬
coꝵ non peruenit: sicut in ꝑacificis. s filiis
aaron equaliter duuditur Ex quib iuis ꝓ
primicq̃s offertur domino. In sacrificio paci¬
ficoꝵ.iiii. diuersit ates panum offerebãcur
⁊ de uno quoq genere. unus offerebatur sa¬
cerdoti. ita proprius sicut primicie. Reliquos
autem habelut homo qui offerebat de filiis
isbael et comedebat in atoro. Caro q̃ teigenit¬
aliquid immundum non cõmedetur. sed com¬
buretur igni. Qui fuerit immundus: uescet᷑
ex ea. In hebreo sio habetur. Caro que tetigerit oẽ
pollutum: non cõmedetur. sed comburetur igni
et caro: omnis immundus cõmedet carnẽ. ¶x

Expanded text:
tino, cum ante in Exodo praemiserit de matutitino, cum ante in Exodo praemiserit de matutino. Quidquid in craticula, vel in sartagine praeparatur, erit sacerdotis a quo offertur. Hic distingue, ut subinferas; alia oblatio, sive oleo conspersa, sive arida fuerit, cuncta filiis Aaron aequa mensura dividetur per singulos. Vel erit sacerdotis, quia ad usum laicorum non pervenit, sicut in pacificis; sed filiis Aaron aequaliter dividitur. Ex quibus unus pro primitiis offertur Domino. In sacrificio pacificorum quatuor diversitatum panes offerebantur, et de unoquoque genere unus offerebatur sacerdoti ita proprius, sicut primitiae. Reliquos autem habebat homo, qui offerebat de filiis Israel, et comedebat in atrio. Caro quae tetigeritaliquid immundum, non comedetur, sed comburetur igni. Qui fuerit immundus, vescetur ex ea. In Hebraeo sic habetur: Caro quae tetigerit omne pollutum, non comedetur; sed comburetur igni, et caro. Omnis immundus comedet carnem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
immolatione purgatur. Qui indelicet aries of¬
ferri iubetur secundum mensuram et estimati¬
onem peccati. sailicet precedentis. quia idem hio
est peccatum: quamuis non simile dampnum.
utrobiq enim in eodem genere pecoatur ꝙͣuis
diu̾sis modis. ut uerbi gr̃a ibi tollendo ⁊ usurꝰ¬
pando illicite sancta: hic illicite contingendo.
Unde sequitur. Qui scilicet sacerdos orabit pro
eo quod nesciens fecerit et dimitetur ei: qr
per errorem deliquid in domino. In hebreo sio
habetur. Remissionem faciet super eum sa¬
cerdos pro errore quo errauit et nesciuit. et
dimttetur ei culpa illa: qua pecoans pecrauit
in deum. Similiter in sequenti capitulo qͥ
positum negat: et cum que subsequitur a¬
uietis immoꝰatione expiari subetur. quia iu
eadem estimatione dictum est cum sup̃dictis.
Cremabitur in altari tota notte us mane.
De cotidiano intendit holorausto. nec ẽ que¬
rendum: quare hic pretermittat de uesper¬

Expanded text:
immolatione purgatur. Qui videlicet aries ofimmolatione purgatur. Qui videlicet aries offerri jubetur secundum mensuram, et aestimationem peccati scilicet praecedentis; quia idem hic est peccatum, quamvis non simile damnum. Utrobique enim in eodem genere peccatur, quamvis diversis modis. Ut verbi gratia ibi tollendo, et usurpando illicite sancta; hic illicite contingendo, unde sequitur: Qui, scilicet sacerdos, orabit pro eo, quia nesciens fecerit: et dimittetur ei, quia per errorem deliquit in Domino. In Hebraeo sic habetur: Remissionem faciet super cum sacerdos pro errore quo erravit, et nescivit: et dimittitur ei culpa illa qua peccans peccavit in Deum. Similiter in sequenti capitulo. positum negat, et caetera quae subsequuntur, arietis immolatione expiari jubetur; quia in eadem aestimatione dictum est cum supradictis: Cremabitur in altari tota nocte usque mane. De quotidiano intendit holocausto, nec est quaerendum: quare hic praetermittat de vesper
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. Anima que peccau̾it ꝑer ignorantiam.
feceritq unum ex his que lege domini prohi¬
bentiur et peccun rea intellexerit mniquitatẽ
suam. offeret apietem inimatulatum de gregib sa¬
cerdoti iuxta mensuram estimationemq pecoatu
Hoo mandatum ab eo quod superius dixiti animã
de populo terre per ignorantiam pecrantem. pro
expratione sua capram debere offerre: in eo dista¬
re uidetur. quod ibi preuarioans in mandatis do¬
mini offendisse dicitur. Hic autem nõ solum
iu mandatis domini. s etiam in domino deliqͥs¬
se memoratur. Unde: conuenienter intelligitur
in hoc loco delictum signiacari quo in dominoi.
atq in eo solum a precedente distare ꝙ illio damp¬
num inferturi et peccatum comnuttitur: ꝓp¬
terea que dampnum aun quinta parte addi¬
ta restaurari. et peccatum parietis immola¬
tionem expiari iubebetur. Hic autem qr damp¬
num illatum non est: solum peccatum arietis

Expanded text:
ferre. Anima quae peccaverit per ignorantiam: ferre. Anima quae peccaverit per ignorantiam: feceritque unum ex iis quae Domini lege prohibentur, et peccati rea intellexerit iniquitatem suam, offeret arietem immaculatum de gregibus sacerdoti, juxta mensuram aestimationemque peccati. Hoc mandatum ab eo quod superius dixit. Animam de populo terrae per ignorantiam peccantem pro expiatione sua capram debere offerre: in eo distare videtur quod ibi praevaricans in mandatis Domini offendisse dicitur. Hic autem non solum in mandatis Domini, sed etiam in Domino deliquisse memoratur. Unde convenienter intelligitur in hoc loco delictum significari, quo in Domino, iatque in eo solum a praecedente distare, quod illic damnum infertur, et peccatum committitur; proptereaque damnum cum quinta parte addita restaurari, et peccatum per arietis immolationem expiari jubetur: hic autem, quia damnum illatum non est, solum peccatum arietis
Abbreviated transcription (Latin):
non estr s quia falsum factum est iuram̃tum
ignoranter tamen. quod post ea aun iucelligi¬
tur emendari. precipitiui quamuis damcu. nõ
proprie dicatur oblita eius quod non nouitt
Quod autem sequitur: offeret de gregibus agi¬
nam sine capram: non huius soluis delicti ex¬
piatio intelligenda est: S et precedentium tͥ¬
um. Qui primum offerens ꝑro peceatõ. ubi
uos lubemius pro pecoato. in hebreo est pro ex¬
piatione. Uerbum enim latrat: pro expiatõe
sonat. Anima preuaricans cerimonias perer¬
rorem in his que domino sunt sanctifioata pͦ¬
cauerit: offeret pro delicto suo arietem. H. o
peccatum iutelligi uuler cum quis ea que sauo¬
tiacata fuerant domino. in usus proprios tede¬
gerit seu de hostizs de quib solis sacerdotibus
uesa licẽbat manducau̾it. ubi ⁊ quod inculit¬
rit dampnum restituere iubetur. et quĩt am
partem super addere pro delicto autem suo ari¬
etem ilninaculatum quinq siclis empcumios¬

Expanded text:
 est; sed quia falsum est juramentum,  est; sed quia falsum est juramentum, ignoranter tamen: quod postea cum intelligitur, emendari praecipitur, quamvis tamen non proprie dicatur oblita ejus, quod non novit. Quod autem sequitur: Offerat de gregibus agnum, sive capram, non hujus solius delicti expiatio intelligenda est; sed et praecedentium trium. Qui primum offerens pro peccato. Ubi nos habemus pro peccato, in Hebraeo est pro expiatione. Verbum enim hatrat, pro expiatione sonat. Anima si praevaricans caeremonias per errorem, in iis, quae Domino sunt sanctificata, peccaverit; offeret pro delicto suo arietem Hic peccatum intelligi vult, cum quis ea, quae sanctificata fuerant Domino, in usus proprios redegerit, seu de hostiis, de quibus solis sacerdotibus vesci licebat, manducaverit. Ubi et quod intulit damnum, restituere jubetur, et quintam partem superaddere: Pro delicto autem suo arietem immaculatum quinque siclis emptum of
Abbreviated transcription (Latin):
esse cum non sit: nsl postea indicauerit uł u̾¬
tatem ipsam sicut nouit. uel saltem sacerdoti
culpam suam de falso testimonio ꝙ perhibuit
portabit iniquitatem suam. Anima que reti¬
gerit aliquio immuuidum. et e̾. In hoo capitu¬
lo obliuonem reprelende contactus imunũ¬
di consequenti u̾o opus. Que enim tetig̾it im¬
nundum: immundus efflatur. et delinquit si
per incuriam oblitus immnunditie sue munda¬
tionis ritum non obseruat. Rursum si p̾t obli¬
monem reminisatur immunditie sue subiace¬
bit delicto.pro eo quod mundationem nõ ser¬
uauit. ⁊ eget purgari sacrificio. Anima que iũ¬
rau̾it et protulerit labiis suis. ut uł male quid
motie firmauerit oblitaq .s. iuramenti sui
et negligens uerbum suum. post ea intellex̾it
delictum suum. quia .s. non impleuit qd iura¬
uit. aut forte quod male iurauit: agat peui¬
tenciam pro peccato. Quidam hic uolunt eẽ
culpani. non pro eo quod iuramentum factum¬

Expanded text:
esse cum non sit, nisi postea indicaverit, vel veesse cum non sit, nisi postea indicaverit, vel veritatem ipsam sicut novit, vel saltem sacerdoti culpam suam de falso testimonio quod perhibuit, portabit iniquitatem suam. Anima quae tetigerit aliquod immundum, etc. In hoc capitulo oblivionem reprehendit contactus immundi: consequenti vero, opus. Qui enim tetigerit immundum, immundus efficitur, et delinquit si per incuriam oblitus immunditiae suae mundationis ritum non observat. Rursum si post oblivionem reminiscitur immunditiae suae, subjacebit delicto pro eo, quod mundationem non servavit, et eget purgari sacrificio. Anima quae juraverit, et protulerit labiis suis, ut vel valde mamone firmaverit, oblitaque, scilicet juramenti sui, et negligens verbum suum, postea intellexerit delictum suum, quod scilicet non implevit, quod juravit, aut forte quod male juravit: agat poenitentiam pro peccato. Quidam hic volunt esse culpam, non propterea, quod juramentum factum
Abbreviated transcription (Latin):
audierit uocem iurantis testisq fuerit ꝙ
aut ip̃e iudit. aut consaus nisi iudicailit
portabit iniquitatem suam. Quidam hoc
oapitulum ita intelligendum pudant. Si
peccauerit homo in hoo .s. quod audier̃ uo¬
cem iurantis se ut uerum dicati et fuerit
testis .i. unscius. et ueritatem scrat pro eo
quod ip̃e illud de quo rogatur testimonii
ferre iudio aut alio modo. conscius ẽ illius
nisi indicauerit sicut scit uitatem: por¬
dabit iniquitatem suam .i. reus erit. Uel
si peccau̾it anima cum audit uocem iurantis
falsum. ⁊ cum sit .i. eẽ possit testis falsitatus illiꝰ.
quia uidit aut conscius est nisi iudicau̾it illũ
f̾alsum iurare: pecoat. In quo tamen hano nĩ¬
suram. tenere oportet ut ad correctionem nõ ad
lesionem illius pecoatum ipsius manifesteciuł
si peccauerit in hoo. s. si audierit uocem iurã¬
tis falsum: ⁊ concestetur illi dicens se hoo quod
iste falso iurat uidisse. aut alio modo consciũ

Expanded text:
audierit vocem jurantis, testisque fuerit, quod audierit vocem jurantis, testisque fuerit, quod aut ipse vidit aut conscius est, nisi indicaverit, portabit iniquitateintelligendum putant. Si peccaverit homo, in hoc scilicet, quod audierit vocem jurantis coram se, ut verum dicat: et fuerit testis, id est conscius, et veritatem sciat pro eo quod ipse illud de quo rogatur, testimonium ferre vidit, aut alio modo conscius est illius, nisi indicaverit sicut scit veritatem, portabit iniquitatem suam, id est, reus erit. Vel si peccaverit anima cum audit vocem jurantis falsum, et cum sit, id est, esse possit testis falsitatis illius, quia vidit aut conscius est, nisi indicaverit illum falsum jurare, peccat. In quo tamen hanc mensuram tenere oportet, ut ad correctionem non ad laesionem illius peccatum ipsius manifestet. Vel si peccaverit in hoc, scilicet si audierit vocem jurantis falsum, et contestetur illi dicens se quod iste falso jurat vidisse, aut alio modo conscium
Abbreviated transcription (Latin):
frant. Si quidẽ ille qui hoo fecit sacerdos est
qui unctus est. peccans in hoc ⁊ delinq̃re
faciens populum. off̾eret et c̃. Qd̃ autem
dicit peccau̾it delinquere faciens populum.
uel de omni peccato sacerdotis incelligendũ
est quod semper grauius est quia ceteris
prebet exemplum delinquendi. Uel si ħ mũ
plo. unde aliĩ ad peccatidum prouocentur ꝙ
grauius est quani si solus peccauerit. uel¬
certe sicut in hebreo expressius habetur. si sa¬
cerdos qui urctus est pecoauit ad culpam
exemplum debet esse in iusticia: aliis simił
fiat in culpa. Quod dicitur tociens coram
domirio. coram tabernaculo. coram altari. in¬
telligendum est ubi per sacra presencia dĩ
erat. Quod etiam dicitur tociens. rogabit
pio eo sacerdos alio sensu dici potest .ẜ. con¬
donabit. uel remissionem faciet suꝑ eum.
ut ostendatur quod per preces sacerdotis re¬
missio fiat crimiis. Si peccauerit aĩa et

Expanded text:
fiant. Si quidem ille, qui hoc fecit sacerdos est, fiant. Si quidem ille, qui hoc fecit sacerdos est, qui unctus est: peccans in hoc, et delinquere faciens populum offeret, etc. Quod autem dicit, peccaverit delinquere faciens populum, vel de omni peccato sacerdotis intelligendum est, quod semper gravius est, quia caeteris praebet, exemplum delinquendi; vel si hoc moplo, unde alii ad peccandum provocetur: quod gravius est quod quam si solus peccaverit, certe sicut in Hebraeo expressius habetur, si sacerdos, qui unctus est, peccavit ad culpam exemplum debet esse in justitia: aliis simul fiat in culpa. Quod dicitur, toties coram Domino, coram tabernaculo, coram altari, intelligendum est ubi per sacra praesentia Dei erat. Quod etiam dicitur, toties: Rogabit pro eo sacerdos; alio sensu dici potest: scilicet condonabit vel remissionem faciet super eum, ut ostendatur quod per preces sacerdotis remissio fiat criminis. Si peccaverit anima, et
Abbreviated transcription (Latin):
mino cremabatur reliciuum erat aaron
et filioꝵ eius. Sic et de primiciis p̾ter fer¬
mentum.⁊ mel de quib nichil cremabatt᷑
Anima si pecoetuertt per ignorantiam et de
uniu̾sis mandatis domini que precepit ut ũ
fierent quippiam fecerit. Huo usq pendit sẽ¬
Si quidem ille qui hoc feat est sacerdos qͥ unc¬
tus est: offeret. et c̃. Si autem omuis tͣba
isuael. et c̃. Si autem pecoauerit princeps. ⁊¬
c̾. Hec omnia subiuncta: respondent ad primã
propositionem qua dictum est. Anima si pꝰ¬
caueriti Quod autem ait si fecerit quippram
de uniuersis mandatis domin que precepit
ut non fierent. uel sic intelligendum est. qd̾
deus quedam propter solam figuram obserua¬
re precepit que iam post aguitam uerita¬
tem tenere: peccare est. Uel sic: ut mãdatũ
large pio precepto ⁊ piohibitione positum
intelligamus. ac si diceret. Si fecerit quip¬
piam eoꝵ que in mandatis domini ꝯtinen¬
tur: ita quod de his preceptum est ut nou

Expanded text:
mino cremabatur: reliquum erat Aaron, mino cremabatur: reliquum erat Aaron, et filiorum ejus. Sic, et de primitiis praeter fermentum et mel, de quibus nihil cremabatur. Anima si peccaverit per ignorantiam, et de universis mandatis Domini, quae praecepit ut non fierent, quidpiam fecerit; hucusque pendet seSi quidem ille, qui hoc fecit, est sacerdos, qui unctus est, offeret, etc. Si autem omnis turba Israel, etc. Si autem peccaverit princeps, etc. Haec omnia subjuncta respondent ad primam propositionem, qua dictum est: Anima si peccaverit. Quod autem ait: Si fecerit quidpiam de universis mandatis Domini, quae praecepit ut non fierent; vel sic intelligendum est quod Deus, quaedam propter solam figuram observare praecepit, quae jam post agnitam veritatem tenere peccare est, vel sic: ut mandatum large pro praecepto et prohibitione positum intelligamus; ac si diceret: Si fecerit quidpiam eorum, quae in mandatis Domini continentur, ita quod de iis praeceptum est, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum .i. pectusculum et armus dexter
cedebati reliquum erat offerentium.Nam
quo ddam sacrificium erat in quo solus ds̃
participabat in holocaustum et sacrificium
pro pecoato sacerdotis. et sacrificium ꝓ pcc̃o
altari. partim extra castra. Quoddam etiã
sacrificium erat in quo pars deo cedebat. pars
sacerdotib ut in sacrificio pro peccato princi¬
pis. ⁊ singuloꝵ de plebe. Quoddam ĩ quo pars
coram domino cremabatu paus ad esum
sacerdotum ueniebat. pars reliqua off̾entib
remanebat ut in pacifias in quib adeps erat
dei cum quibdam isliis partĩb. pectusculũ ⁊
armus dexter sacecdonis. reliquum offeren¬
dum siait iam superius diximus. Aliarum
uero obłonum de farina preter pugillum
quod in memodale coram domino cremalu¬
tur cum toto chure de quo nichil reseruaba¬
tiur quod reliquum erat. totum cedẽbat a arõ
et filiis eius. Similiter de clibano ⁊ sartagi¬
ne. et craticula pars in memoriam corã do¬

Expanded text:
sacerdotum, id est pectusculum, et armus dexter sacerdotum, id est pectusculum, et armus dexter cedebat: reliquum erat offerentium. Nam quoddam sacrificium erat in quo solus Deus participabat, ut holocaustum, et sacrificium pro peccato sacerdotis, et sacrificium pro peccaltari, partim extra castra. Quoddam etiam sacrificium erat in quo pars Deo cedebat, pars sacerdotibus, ut in sacrificio pro peccato principis, et singulorum de plebe. Quoddam in quo pars coram Domino cremabatur, pars ad esum sacerdotum veniebat, pars reliqua offerentibus remanebat, ut in pacificis, in quibus adeps erat Dei cum quibusdam aliis partibus; pectusculum et armus dexter sacerdotis, reliquum offerentium sicut jam superius diximus. Aliarum vero oblationum de farina, praeter pugillum, quod in memoriale coram domino cremabatur, cum toto thure de quo nihil reservabatur: quod reliquum erat totum cedebat Aaron et filiis ejus. Similiter de clibano, et sartagine, et craticula pars in memoriam coram Do
Abbreviated transcription (Latin):
quib unus pro primitiis offeretur domino ⁊
erit sacerdoris. ut intelligatur quia h scilicet
fermentum et mel. quando pro primitiis of¬
ferebantur nͥl de iꝑsis super altare cremabotur
sicut in aliis primitiis. seõ cedebant in usus
sacerdotis. eleuata prius coram domino. Sĩ
fereus primitias cuas donuuo fundeus suꝑ
eas oleum. et chus imꝑonens. Ideo thus qr
oblatio domino est de qua adolebit sacͥdos
in memoriam muneris parcem farris fracti
et olei .s. partem. thus uero totum ad oleb̾
ut non remaneat de ipso pars aliqua. sicut
de farre ⁊ oleo. sed totum comburatur. Hoo
igitur in primiciis fermenti ac mellis nõ
fielut. Q si hostia pacificoꝵ fuerit eiꝰ obld̃.
et õ. Acifica dicebantur sacrificia que offerelũ¬
tur ab his qui non ex precedente delicto s qrͣ
pacem habentes deo offerebant. Uel ideo pacifi¬
ca: quia pacem faciebant ad omnes. incuiq
suam portionem tribuendo. Ex eis namq ꝑs

Expanded text:
quibus unus pro primitiis offeretur Domino, et quibus unus pro primitiis offeretur Domino, et erit sacerdotis, ut intelligatur quod haec scilicet fermentum et mel, quando pro primitiis offerebantur, nihil de ipsis super altare cremabatur, sicut in aliis primitiis; sed cedebant in usus sacerdotis elevata prius coram Domino. Sin feres primitias tuas Domino, fundens super eas oleum, et thus imponens. Ideo thus; quia oblatio Domino est. De qua adolebat sacerdos in memoriam muneris, partem farris fracti, et olei scilicet partem, thus vero totum adolebis, ut non remaneat de ipso pars aliqua, sicut de farre et oleo, sed totum comburatur. Hoc igitur in primitiis fermenti, et mellis non fiebat. Quod si hostia pacificorum fuerit ejus oblatio, etc. Pacifica dicebantur sacrificia, quae offerebantur ab iis qui, non praecedente delicto, sed quasi pacem habentes, Deo offerebant, vel ideo pacifica; quia pacem faciebant, ad omnes unicuique suam portionem tribuendo. Omnes siquidem e
Abbreviated transcription (Latin):
ueni uero sacerdotes offerẽbant membra ho¬
locausti. omnia bene lota aqua. duo u̾o alii
xii. Decebat autem ut illa que in cultu dei
immolata erant: a plurib etiam sacerdoni¬
b offerentur. Sin autem de craticula sacrr
habetur marhesit quod est proprie sar¬
tago in qua fixura fit. quod et sono ipsius
nominis inuni uidetur. Nam marhesit.
consiliatrix interpretatur. propt̾ stridoremꝰ
uidelicet frixure ⁊ susurrsum siue in mur¬
mur. quo consiliantem inutari uidetur. Ubi
autem in leuitico habetur oblatio de sartagi¬
ne. in hebreo est maħhebat. Potest igiturita
distingui. micthar .i. cribrum uel rete. Mah¬
hebat .i. patelła: ubi decoctio fit liquida. Mar¬
hesit .i. sartago uͥ fripura fit. Nec quicꝙͣ
fermentis ac mellis adolebitur ĩsucrificio¬
domini. primitas tantum eoꝵ offe̾cis ⁊ mun̾a.
RIam in sequentib dicet quod cum hostia gͣci¬
arum panes duo fermentati offerentur. Ex

Expanded text:
vem vero sacerdotes offerebant membra hovem vero sacerdotes offerebant membra holocausti omnia bene lota aqua. Duo vero alii t duodecim. Decebat autem, ut illa, quae in cultu Dei immolata erant, a pluribus etiam sacerdotibus offerrentuhabetur marhesit, , quod est proprie sartago; in quo frixura sit, quod et sono ipsius nominis innui videtur. Nam marhesit consiliatrix interpretatur propter stridorem, videlicet frixurae et susurrium sive murmur, quo consiliantem imitari videtur. Ubi autem in Levitico habetur, oblatio de sartagine, in Hebraeo est mahhebat, . Potest igitur ita distingui, michar, , id est cribrum vel rete. Mahhebat, id est patella, ubi decoctio fit liquida. Marhesit, id est, sartago ubi frixura fit. Nec quidquam fermenti ac mellis adolebitur in sacrificioDomini. Primitias tantum eorum offeretis ac munera. Nam in sequentibus dicet, quod cum hostia gratiarum panes duo fermentari offerentur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
q loco inmo labantur .i. laniabantur a sacerdo¬
tib et offerebantur a populo uictime. tam ho¬
locaustoꝵ quam pacificoꝵ et pio peccato ⁊ ꝓ
delitto. qui locus diuersis nominib designat᷑
Erant autem quinquaginta cubiti ab intro¬
itu atrii ex parte orientis usq ad introitum.
atrii scilicet ⁊ tesumonii erant duo oraria do¬
num uiroꝵ israel. et ialterum mislierum. In¬
ter hec autem. ⁊ introitum tabernacłi ec̃at
altare holocaustoꝵ. non tamen iu ipso in¬
troitu. sed sursum uersus austrum. Uictime
uero offerebantur. iuxta altare ad aquilo¬
uem partem. magis in introitu tabernacłi
et imno labantur.Caput uidelicet et amo¬
ta que adherent iecori. Ideo potius caput no¬
minauit: quam pectus aut armum: quia ca¬
put non solum per se offerebatur ab uno sa¬
cerdotum. uel leuitarum siciro cetera mem¬
bra: sed cum eo ad herentia iecori et pedes ⁊
taui. Alii octo sacerdotes: reliq ua membra No¬

Expanded text:
que loco immolabantur, id est laniabantur a sacerdoque loco immolabantur, id est laniabantur a sacerdotibus, et offerebantur a populo victimae, tam holocaustorum quam pacificorum et pro peccato, et pro delicto: qui locus diversis nominibus designatur. Erant autem quinquaginta cubiti ab introitu atrii ex parte orientis usque ad introitum atrii scilicet, et testimonii: erant duo oraria, unum virorum Israel, et alterum mulierum. Inter haec autem, et introitum tabernaculi erat altare holocaustorum, non tamen in ipso introitu, sed sursum versum austrum. Victimae vero offerebantur juxta altare ad aquilonarem partem magis in introitu tabernaculi, et immolabantur: Caput videlicet, et cuncta, quae adhaerent jecori. Ideo potius caput nominavit, quam pectus aut armum; quia caput non solum per se offerebatur ab uno sacerdotum vel levitarum, sicut caetera membra; sed cum eo adhaerentia jecori, et pede, etare. Alii octo sacerdotes reliqua membra. No
Abbreviated transcription (Latin):
quia filiĩ isrł exeuntes de egypto per desertũ
in tabernaculis habitabant. Q festum a pͥ¬
mo mense quando egressi sunt de egỹpco ad
septimum translatum est. quod duo simub
festa celebati conuenienter non poterant.¬
⁊ quod etiam post festum puimiciuoꝵ nisi
prius collectis melłib toti populo in unum
conuenire facile non erati Quidam idarco
hoc festum septimo mense institutum pu¬
tant propter. Uii. nubes quib populum de
egypto egredientem. obumbratum ex auti¬
qua tradicioue asserunt. Ottauum diem qͥ
contra moren ueteris testamenti ce lebrandus
iudici uidetur: non ad hoc fostum pertiuere pu¬
tant s aliud per se esse festum. et alio tempo¬
re celebrandum. nisi quod ex dispensatione huic
festo coniunctus est. ne force populus tum ex
teronomis auctoritate probant uͥ in festo sce
uiter prelibatis: ad litteram ueniamus. Ad
hostium tabernaculi testimonii. In uno eodẽ¬

Expanded text:
quia filii Israel exeuntes de Aegypto per desertum quia filii Israel exeuntes de Aegypto per desertum in tabernaculis habitabant. Quod festum a primo mense, quando egressi sunt de Aegypto ad septimum translatum est, quod duo simul festa celebrari convenienter non poterant, quod etiam post festum primitivorum, nisi prius collectis messibus, toti populo in unum convenire facile non erat. Quidam idcirco hoc festum septimo mense institutum putant, propter septem nubes, quibus populum de Aegypto egredientem obumbratum ex antiqua traditione asserunt. Octavum diem, qui contra morem Veteris Testamenti celebrandus induci videtur, non ad hoc festum pertinere putant; sed aliud per se esse festum, et alio tempore celebrandum, nisi quod ex dispensatione huic festo conjunctus est, ne forte populus, tum exteronomii auctoritate probant, ubi in festo scviter praelibatis, ad litteram veniemus. Ad ostium tabernaculi testimonii. In uno eodem
Abbreviated transcription (Latin):
moyses a deo hoc eodem tempore impetͣsse esti¬
matur. Sic enim autiqua tradictione ꝑhibet᷑.
quod lex quinquagesima die post quititum
decimum diem primi mensic: qui secundum he¬
breos sextus est tertii mensis data sit in decẽ
mandatis. post quem diem: moyses aftendeus ĩ
duas tabulas lapideas eisdem preceptis iuscͥp¬
tas accepit. quas descendens ad montis radicẽ
uiso uitulo confregit. rursumq ascendens post
alios .xl. dies in aliis tabulis quas domino iu¬
bente ad sinulitudinem prioꝵ fecerat eadem
quemi numerum si duos dies adicias quarũ
prmus inter primam et secundam ascensionẽ.
ecundus: inter secundam et terciam fuisse cͤ¬
ditur decimus septini uiensis dies occurrit. qui
merico dies per singulos aunos celebrari iust
est. et dies expiationis uocatur. pro eo quod
in eo animas suas pro cõmisso affligentes pe¬
nicentia culpami expialunt. Nouissime festũ
agebatur in recordationem peregrinationis

Expanded text:
Moyses a Deo hoc eodem tempore impetrasse existiMoyses a Deo hoc eodem tempore impetrasse existimatur. Sic enim antiqua traditione perhibetur, quod lex quinquagesimo die post quintum decimum diem rimi mensis, qui secundum Hebraeos sextus est tertii mensis, data sit in decem mandatis; post quem diem Moyses ascendens in duas tabulas lapideas ejusdem praeceptis inscriptas accepit, quas descendens ad montis radicem, viso vitulo, confregit. Rursumque ascendens post alios quadraginta dies in aliis tabulis quas Domino jubente ad similitudinem priorum fecerat; eadem quem numerum si duos dies adjicias, quorum primus inter primam, et secundam ascensionem; secundus, inter secundam et tertiam fuisse creditur: decimus septimi mensis dies occurrit, qui merito dies per singulos annos celebrari jussus est, et dies expiationis vocatur pro eo quod in eo animas suas pro commisso affligentes, poenitentia culpam expiabant. Novissime festum agebatur in recordationem peregrinationis,
Abbreviated transcription (Latin):
nes offerre primun ceperunt. sicut in festo¬
ficio addelantur uituli. aries unus. agni .uii.
Quam indelicet diem quinquasimam a sex
tur post quintam decimam. ñ a quinta¬
illam udelicet sextami decimam.eẽ putant in
qua primum falx in segetem mittebatur. ⁊ ma¬
nipulus primiciarum coram domino eleuabatur.
Deinde prima die septimi mensis. hoc est in fe¬
sto tubarum cotidiano sacrificio addebantur ĩ
holocaustum. uitulus unus. aries unus. agni.
.uii. hurus pro peccato preter holocaustum ka¬
lende. hoc autem festum idciro tubare qͥ dam
appellatum credunt quia tunc secundum reuo¬
lutionem anni expleto canone scriptur arum
rursum ab exordio easdem scripturas leg̾e̾ et
recitare ceperunt. De hinc eiusdem mensis de¬
cima die festum expiationis sequitur ubi affbi¬
gere animas suas iubentur filiĩ isbł ut qͥdam
arbitrantur pro pecoato uituli quem fecerũt.
morante moyse in monte cuius reatꝰ ueniam

Expanded text:
nes offerre primum coeperunt, sicut in festones offerre primum coeperunt, sicut in festoificio addebantur vituli duo, aries unus, agni septem. Quam videlicet diem quinquagesimum exisitur post quintam decimam, non a quintillam videlicet sextam decimam esse putant, in qua primum falx in segetem mittebatur, et manipulus primitiarum coram Domino elevabatur; deinde prima die septimi mensis, hoc est, in festo tubarum, quotidiano sacrificio addebantur in holocaustum vitulus unus, aries unus; agni septem, hircus pro peccato, praeter holocaustum Kalendarum. Hoc autem festum idcirco tubarum quidam appellatum credunt; quia tunc secundum revolutionem anni, expleto canone Scripturarum rursum ab exordio easdem scripturas legere et recitare coeperunt. Dehinc ejusdem mensis decima die festum expiationis sequitur, ubi affligere animas suas jubentur filii Israel, ut quidam arbitrantur pro peccato vituli, quem fecerunt morante Moyse in monte, cujus reatus veniam
Abbreviated transcription (Latin):
sacrifialm quod cocidianum dicebatur.
propterea quod illud cocidie offerri oportebat. Si¬
gulis namq dieb. duos aguos deus immolari p̾¬
ceperat in holoraustum. Unum mane. ⁊ alt̾um
uespere. et hoc cotidianum et iuge hac sempit̾¬
num sacrificium uocasbatur Singulis uͦ sabbatis
duos alios in holocaustum adia preter holoo au¬
stum cotidianum ut essent simul .iii. sancitum
fuerat Porro in kalendis .i. in initiis singulo rũ
mensium cotidiano sacrificio addebantur in ho¬
locaustum duo uituli. aries unus. agui .uii. ⁊̃ hir¬
cus pio peccato. Mense autem primo .i. m̃se phu¬
se. qui mensis nouoꝵ dictur: preter agnũ pas¬
chalem. qui quarta decima die ad uesperamim¬
molabatur sequenti .i. quinta decima die in ho¬
loraustum cotidrano sacrificio ad debantur uituli
fiebat. In festo cciam primitiuoꝵ qd̾ septies.uii.
post phase ebldomadib transactis .i. quinqua¬
gesimo die in quo de nouis frugib domino pa¬

Expanded text:
sacrificium quod quotidianum dicebatur, sacrificium quod quotidianum dicebatur, propterea quod illud quotidie offerri oportebat. Singulis namque diebus duos agnos Deus immolari praeceperat in holocaustum, unum mane, et alterum vespere: et hoc quotidianum et juge ac sempiternum sacrificium vocabatur. Singulis vero Sabbatis duos alios in holocaustum adjici, praeter holocaustum quotidianum, ut essent simul quatuor, sancitum fuerat. Porro in Kalendis, id est in initiis singulorum mensium, quotidiano sacrificio addebantur in holocautum duo vituli, aries unus, agni septem, et hircus pro peccato. Mense autem primo, id est mense phase, qui mensis novorum dicitur, praeter agnum pascalem, qui quarta decima die ad vesperam immolabatur; sequenti, id est quinta decima die in holocaustum, quotidiano sacrificio addebantur vituli fiebat. In festo etiam primitivorum, quod septies post phase hebdomadibus transactis, id est quinquagesimo die in quo de novis frugibus Domino pa
Abbreviated transcription (Latin):
iabationem in liquidis acapinus ut po
tiam eoꝵ que offeruntur. consequens
est ut distinguamus etiam personas a quibus
offeruntui hoc est uel eos qui offerunt dona. ł
eos qui pro ministerio offerunt sacrificia. Utoiq
enim offerre dñr. siue udelicet qui dant siue per
quos dant. Sicerdotum est sacrificia offerre. non
unius specialiter ne si uni cocidie necessitas sacͥ¬
ficandi indicetur. a copisla carnalis cõmercii pro¬
hiberi iuderetur secundum illud. quod uir a qͦ
exit seien coitus santta ingredi uel tange̾ pro¬
hibetur. ⁊ immundus usq ad uesperam ẽẽ decer¬
nitur. Cotidrana uero sacrificia et oblationes. ui¬
cissim ab omnib sacerdotib fieri potuerunt. ex¬
cepto illo sacrificio quo semel in anno in santta
sanctoꝵ summus pontifex per sanguinem int᷑¬
re precipitur.t amen: quicumq sacrificium offͣ¬
ret aqua erat portio omnib sacerdotib.⁊ simi¬
liter diuidebatur singulis. De Tempore
empora offerendi diuersa fuerunt. Erat

Expanded text:
ibationem in liquidis accipimus, upottiam eorum, quae offeruntur, consequens est ut distinguamus etiam personas a quibus offerantur: hoc est vel eos qui offerunt dona, vel eos qui pro ministerio offerunt sacrificia. Utrique enim offerre dicuntur, sive videlicet qui dant, sive per quos dant. Sacerdotum est sacrificia offerre; non unius specialiter, ne si uni quotidie necessitas sacrificandi indicetur, a copula carnalis commercii prohiberi videretur, secundum illud quod vir a quo exit semen coitus, sancta ingredi vel tangere prohibetur et immundus usque ad vesperam esse decernitur. Quotidiana vero sacrificia et oblationes vicissim ab omnibus sacerdotibus fieri potuerunt, excepto illo sacrificio, quo semel in anno in Sancta sanctorum summus pontifex per sanguinem intrare praecipitur; tamen quicunque sacrificium offerret, aequa erat portio omnibus sacerdotibus, et similiter dividebatur singulis CAP. empora offerendi diversa fuerunt. Erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
lices nisi et ipse fortis esset. Propter quod ipsum
ceteris omub prefert. quasi fortib fortiorem. qͣ¬
rinus etiam ip̃orum cõmendatio ad gloriam illi
cedait Numerat aũt primum tres seorsur
per se quasi excellenciores omnib in quib damid̃
rum. tercium semma. Hi primi tres. Deinde po¬
nit̃ alios tres et uirtutem eoꝵ exponit. ꝙ per
media hostium castra irrumpentes aquam. de
cisterna que erat in bethleem actulerunt quos
damen licet inter alios .xix. insignes effulserĩt
prinus trib neqmͣqmͣ equandos esse restatuꝵ
Deinde annumerat reliquos ⁊ in sũma .xxui.¬

Expanded text:
lites, nisi et ipse fortis esset. Propter quod ipsum lites, nisi et ipse fortis esset. Propter quod ipsum caeteris omnibus praefert, quasi fortibus fortiorem, quatenus etiam ipsorum commendatio ad gloriam illi cedat. Numerat autem primum tres seorsum per se, quasi excellentiores omnibus, in quibus David prum; tertium Semmaa. Hi primi tres. Deinde ponit alios tres et virtutem eorum exponit, quod per media hostium castra irrumpentes aquam de cisterna, quae erat in Bethlehem, attulerunt; quos tamen licet inter alios triginta insignes effulserint, primis tribus nequaquam aequandos esse testatur. Deinde adnumerat reliquos et in summa tri
Abbreviated transcription (Latin):
pertinens quod non germinet. ⁊ proficiat. p̾¬
uauicatores autem. qualis saul fuit quasi spine
euellentur iuur̾isi qm̃ indigni sunt ut per¬
maneant in agro dei. quia spine non tollim¬
tur manib quia intractabiles sunt. et per
rebellionem pungunt dangentes. Et si quis
tangere eas uoluerit increpando.s. et castigã¬
do armabitur ferro et ligno lauceato. Hast a
lignum est laucea ferrum. Quasi dr̃et Qui
in eos seuire uoluerit utetur non solis u̾bis
quib erudiantur. Sed uindicta exstupent᷑ ut
exstirpati comburentur igne.s. in extinguibłiꝰ
usq ad nichilum consummendi. Nota autem
quod ligno percussio fit.ferro sectio. Lignum gͦ
lanceatum est iundicta non solum crucians s ex¬
teruunans. Heo sunt nomina fotium dauid. Hio
enunerat eos qui in exeratu dauid fortitudine
excellentes erant quib ⁊ ipsum annumerat.qr
perfecta gloria regis non esset forces habere mi¬

Expanded text:
pertinens, quod non germinet et proficiat. Prpertinens, quod non germinet et proficiat. Praevaricatores autem, qualis Saul fuit, quasi spinae evellentur universi, quoniam indigni sunt ut permaneant in agro Dei, quia spinae non tolluntur manibus, quia intractabiles sunt et per rebellionem pungunt tangentes. Et si quis eas tangere voluerit increpando scilicet et castigando, armabitur ferro et ligno lanceato. Hasta lignum est, lancea ferrum quasi diceret. Quin in eos saevire voluerit, utetur non solis verbis quibus erudiantur, sed vindicta exstirpentur, ut exstirpati comburantur igne scilicet, inexstinguibili usque ad nihilum consumendi. Nota autem quod ligno percussio fit, ferro sectio; lignum ergo lanceatum est vindicta non solum crucians, sed exterminans. Haec sunt nomina fortium David. Hic enumerat eos qui in exercitu David fortitudine excellentes erant; quibus et ipsum David annumerat; quia perfecta gloria regis non esset fortes habere mi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dixit michi᷑ hoo udelicet quod ille qui
iustꝰ est debet esse dominator hominũ. Ita
tamen quod dominator sit in timore dei ut sͦ
per iusticiam homines inferiores regat qua¬
tinus semper per timorem deo se subdat sr̃ioxi.
uel hoc dixit michi quod dominator. hominũ
iustus et dominator in timore dei rutilat. ⁊¬
germinat. Hoc dixit michi ut sciam qualr̃
preesse debeam. et qualiter subesse. ⁊ per ħ
et fattus sum germinans sicut pluuiĩs .u. ut
rigatione pluuiarum germinat heclu de t̾¬
ra. Quod tamen factum non est meritis me¬
is quia apud deum cuius est totus mundꝰ
non est tota domus mea .i. familia et pro¬
genies tuea ut pactum etermim ĩ iret me¬
cum. it a firmumin omnib atq munitum
nisi gracia suo hoo fecisset. Ex qua gracia est
cuncta salus mea et omnuis uoluntas mea .i.
quicquid uolo et desidero per eam datur et im¬
pletur ⁊ non est quicquam cura me uł ad me

Expanded text:
Quid dixit mihi? hoc videlicet quod ille qui Quid dixit mihi? hoc videlicet quod ille qui justus est debet esse dominator hominum. Ita tamen quod dominator sit in timore Dei; ut sic per justitiam homines inferiores regat, quatenus semper per timorem Deo se subdat superiori. Vel hoc dixit mihi, quod dominator hominum justus et dominator in timore Dei rutilat et germinat. Hoc dixit mihi ut sciam qualiter praeesse debeam, et qualiter subesse, et per het factus sum germinans, sicut pluviis, id est irrigatione pluviarum germinat herba de terra. Quod tamen factum non est meritis meis: quia apud Deum cujus est totus mundus, non est tota domus mea, id est familia et progenies mea, ut pactum aeternum iniret mecum, ita firmum in omnibus atque munitum nisi gratia sua hoc fecisset. Ex qua gratia est cuncta salus mea et omnis voluntas mea., id est quidquid volo et desidero per eam datur et impletur, et non est quidquam circa me vel ad me
Abbreviated transcription (Latin):
dei oruauit. in psalnus et cantias. et hechleemi¬
tes propter patriam: ipse .s. dauid interfecit
goliath getheum. Quod bellum primum fu¬
isse uidetuꝵ quanuus hic cominemoretur ter¬
ciuni.In .iiii. ionathas interfeat uirum senos
digitos singulis manib pedib q hñtem qui si¬
militer fuit de stupe arepha. Hec sunt uerba
nouissima que dixit dauid. hec uidelicet que su¬
pradicta sunt. uel heo que sequituit Dixit
dauid filius p̃sai. More scripturarum de se loqui¬
tur quasi de alio. Dixit uir aui constitutum est
de xp̃o dei iacob .i. au gracia uel officium concessũ
esti de xp̃o dei iacob. ut uidelicet si xp̃o dei iacob. In
hebo sic est.dixt uir leuatus super xp̃o dei iacob.
id est uir qui est xp̃o dei iacõb quem ipse deus ia¬
cob super lenauit .i. exaltauit. ut esset suꝑiox
ominib. Egregnus psaltes siue psalmista in is¬
ispael dixit michi et fortis ispael locutꝰ est mihi

Expanded text:
Dei ornavit in psalmis et canticis: et BethlehemiDei ornavit in psalmis et canticis: et Bethlehemites, propter patriam. Ipse scilicet David interfecit Goliath Gethaeum. Quod bellum primum fuisse videtur, quamvis hic commemoretur tertium. In quarto Jonathas interfecit virum senos digitos singulis manibus pedibusque habentem qui similiter fuit de stirpe Arepha Araima quae dixit David. Haec videlicet quae supradicta sunt, vel haec quae sequuntur: Dixit David filius Isai, More Scripturarum de se loquitur quasi de alio: Dixit vir cui constitutum est Christo Dei Jacob, id est, cui gratia vel officium concessum est de Christo Dei Jacob; ut videlicet sit Christus Dei Jacob. In Hebraeo sic est: Dixit vir levatus super Christo Dei Jacob, id est vir qui est Christus Dei Jacob; quem ipse Deus Jacob superlevavit, id est exaltavit, ut esset superior omnibus. Egregius psaltes sive psalmista in Isam meam: Deus Israel dixit mihi et fortis Israel locutus est mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendit abiachar hoc est scorsum stetit in lo¬
ipse est p̃sai et iesse p̃r dauid. Ab iuitio messis
doneo stillaret aqua super eos. Nota qd̾ in
illis regionib estate maxime tp̃r messis neo
tonitrua sonant ne pluuie fiunt. usq ad oͥ¬
ca kł septembris. Factum est autem rursũ
prelium ꝑhylistinoꝵ aduersum isrł et descẽ¬
nominat. ip̃a creditur fuisse orphi moabitis
nurus noemi socia puth. De cuius progenie
nati sunt hi .iiiiͦ. gigantes qui hio in ma¬
nu dauid et seruoꝵ eius cecidisse dm̃t siepetit
autem a superiorib scriptura bella ista com¬
memorans. fortassis alio ordine quam gesta st̃.
In primo ab ỹsar filius sarme interfecit iesbi¬
denob. In secundo soblocai interfecit sephi. In
tercio dauid qui hic dicitur a deo natus est qͦ¬
niam ad liberationem israel a deo donatus.
et filius sałtusq de pascuis ⁊ saltu summptus
est et polimitarius quia mũltiplia decore culcũ

Expanded text:
Ascendit Abiathar, hoc est, seorsum stetit in loAscendit Abiathar, hoc est, seorsum stetit in loipse est Isai et Jesse pater David. Ab initio messis donec, stillaret aqua super eos. Nota quod in illis regionibus, aestate, maxime tempore messis, nec tonitrua sonant nec pluviae fiunt, usque ad circa Kalendas Septembris. Factum est autem rursum praelium Philistinorum adversum Israel; et descennominat, ipsa creditur fuisse Orpha Moabitis, nurus Noemi, socia Ruth de cujus progenie nati sunt hi quatuor gigantes, qui hic in manu David, et servorum ejus cecidisse dicuntur. Repetit autem a superioribus Scriptura, bella ista commemorans fortassis alio ordine quam gesta sunt. In primo, Abisai filius Sarviae interfecit Jesbidenob; in secundo, Sobochai interfecit Sephi Zap; in tertio, David qui hic dicitur Adeodatus, quoniam ad liberationem Israel a Deo donatus est, et filius saltus, quia de pascuis et saltu sumptus  et polymitarius, quia multiplici decore cultum
Abbreviated transcription (Latin):
modi rem .i. quod filium tuum eiecisti ꝓ
nece fuatris. quod quidem contra populũ
fu̾it populus similiter hoc agens. Nunc
igitur ueni. Quia bonimi est partere et
mise teri ideo ueni ut loquar ad te regeni dominũ
meum uerbum hoo quod fecc de filio meo. Quod
sequitur presente populo meo. in hebreo exp̾ssius
populo qui filium meum ad mortem exposcunt.
Et dixit antilla tua. Loquar ad regem si quomͦ
faciat rex uerbum aucille sue .i. si forte exaudi¬
at me deprecantem pro filio meo et exaudunt
rex. Dicat enim ancilla tua ut fiat uerbum do¬
muni mei regis. ut iudicium quod de mea cã
feci in tua conserues. quia tu sicut angẽlus dĩ
neo pro ira quam aduersus aliquem hũs. neo
pro gracia a ueritate moueri debes. Per salutẽ
Ut intelligas omnia hoc est quid expediat fi̾
suerunt archam dei. Quidam iccuro archumꝰ
iccuto dixisse dauid ud sadoch reporta archam dĩ
transeuntem prestolaretur. Unde est qd̃ seqñ

Expanded text:
modi rem; id est, quod filium tuum ejecisti pro modi rem; id est, quod filium tuum ejecisti pro nece fratris, quod quidem contra populum fuerit populus, similiter hoc agens. Nunc igitur veni, quia bonum est parcere, et misereri. Ideo veni, et loquar ad te regem Dominum meum verbum hoc, quod feci de filio meo. Quod sequitur: praesente populo, in Haebraeo expressius populo, qui filium meum ad mortem exposcunt. Et dixit ancilla tua. Loquar regem si quo modo faciat rex verbum ancillae suae; id est, si forte exaudiat me deprecantem pro filio meo. Et exaudivit rex. Dicat ergo ancilla tua, ut fiat verbum Domini mei regis, ut judicium quod de mea causa fecisti, in tua conserves; quia tu sicut angelus Dei nec pro ira quam adversus aliquem habeas, nec pro gratia a veritate moveri debes. Per salutem ut intelligas omnia: hoc est quod expediat fiersuerunt arcam Dei. Quidam idcirco arcam Didcirco dixisse David ad Sadoc: Reporta arcam Dei itranseuntem praestolaretur. Unde est quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis isbł ⁊ qualis tu deus eius: Sanctificata
est ab immunditia sua .i. lauit se post coi¬
tum uel quia steterunt menstrua eiꝰ ꝓpt̾
conceptum. In me domine mirex iniqͥtas
et in domo patris mei rex autem et thro¬
nus eius sit simocens Quasi diceret. Ca¬
uene force promissio tua inanis sit qd̾ non
conuenit tibi qui rexes et dominus ut mid¬
tas inueniatur in te. sicut.⁊ deme ⁊ domo
patris mei .i. mei similib. Quanto enim
maior es tanto iniquitas tui deformior
Recordetur rex domini dei sui .i. timent
dominum deum suum ut non multipli¬
centur .i. ut non permictat multiplica¬
ri ⁊ multipliccter insurgere proximos sã¬
gniius .i. cognatos interfecti. adulciscend̃
et tuno non interficient filium meum.
Le quar ancilla tua. et c̃. Accepta securi¬
tate de causa quani suam finperat iumo
infert regem ad pirrenduni cogat proprio
iudicio dicens. Quare cogitasti huiusce¬

Expanded text:
tuus Israel, et qualis tu Deus ejus. Sanctificata tuus Israel, et qualis tu Deus ejus. Sanctificata est ab immunditia sua, id est lavit se post coitum, vel quia steterunt menstrua ejus propter conceptum. In me, domine mi rex, iniquitas, et in domo patris mei; rex autem, et thronus ejus sit innocens. Quasi diceret: Cave ne forte promissio tua inanis sit, quod non convenit tibi, qui rex es et Dominus, ut iniquitas inveniatur in te, sicut, et de me et domo patris mei, id est mei similibus. Quanto enim major es, tanto iniquitas tua deformior. Recordetur rex Domini Dei sui, id est timeat Dominum Deum suum. Ut non multiplicentur, id est, ut non permittat multiplicari et multipliciter insurgere: proximos sanguinis, id est, cognatos interfecti ad ulciscendum; et tunc non interficient filium meum. Loquar ancilla tua, etc. Accepta securitate de causa quam suam finxerat; nunc infert quo regem ad parcendum cogat proprio judicio, dicens: Quare cogitasti hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad resistendum tibi propositi sunt abstułis
Propo suerat enim dauid in die illa premam illi
scilicet qui pecussisset rebrseum et tetigisset
domatum fistislas .i. fistislas caualium prominẽ¬
tes per summntatem muri a domatib .i. testis
domoꝵ ad educendam aquam stilliadiorum:
Illi ergo qui primus usq ad canalia desuper
prominentia ascendens ur̃bem ingrede̾tur
premium proposuerat dauid. quod tamem
premium hic non determinat sed in ꝑalipo¬
menon exponit .s. quod ducem exercitus fa¬
ceret. Uñ ioab primus ascendens princeps mi¬
licie factus est. Amello et intruisecus. Mello
locus erat in ciuitate a quo incipiens edifica¬
re per curuitum. et intrinseais edifioauit:
pulum tuum. ab eo enim sumpsisti causamt
faciendi quem redemisti tibi ex egỹpto. hic sis¬
tenidum est. Deinde subiunge. Gentem ⁊ de¬
um eius. subanditur ubi inuenimus talem
gentem et talem deum eius qualrs popłs

Expanded text:
qui ad resistendum tibi propositi sunt, abstuleris. qui ad resistendum tibi propositi sunt, abstuleris. Proposuerat enim David in die illa praemium, illi scilicet, qui percussisset Jebusaeum; et tetigisset domatum fistulas. Id est fistulas canalium, prominentes per summitatem muri a domatibus, id est tectis domorum ad educendam aquam stillicidiorum. Illi ergo, qui primus usque ad canalia desuper prominentia ascendens urbem ingrederetur, praemium proposuerat David, quod tamen praemium hic non determinat, sed in libro Paralipomenon exponit, scilicet quod ducem exercitus faceret. Unde Joab primus ascendens, princeps militiae factus est. A mello, et intrinsecus. Mello locus erat in civitate a quo incipiens aedificare per circuitum, et intrinsecus aedificavit. id est, propter populum tuum. Ab eo enim sumpsisti causam faciendi. Quem redemisti tibi ex Aegypto. Hic sistendum est; deinde subjunge: Gentem, et Deum ejus, subauditur ubi inveniemus talem gentem, et talem Deum ejus, qualis populus
Abbreviated transcription (Latin):
saisi. Modus dicendo quando aliquid commu¬
niter ꝓponitur cui singularis executio adiũ¬
genda est. hic fit in rerum exaggeratione:
quando quid amĩ intentione narratu Abrec¬
tus est clipeus fortium clipeus saul quasi
non esset mictus oleo. Quasi hominis uł.
Quasi hominis sanctificationem. diuinã
non habentis deinde sequitur. a sanguine ĩ¬
torfectoꝵ ab adipe fortumi sagitta ionache
numquam abiit retrorsum. Ao si drẽt Non
abiit recrorsum sagita ionathe in preliĩs
ut emussa iunquam cassa resiliret a sãgui¬
ne fortium ab adipe medullatoꝵ sed forti¬
ter penetrauit effludens sanguinem et
perstringens adipem fortium quos inter¬
fiaiẽbat. Ionathas in excelsis tus o isuael ĩ¬
terfectus est. Doleo super te frater mi io¬
dos super muros suos posuerunt ut dicerent¬
dauid aduenienti. Non ingredieris huc. Ad ꝯ
repellendam susficerent. Ideoq dixerunt ei nõ in¬
gredieris huo nisi istos iudelicet cecos ⁊ claudos

Expanded text:
Saul. Modus dicendi quando aliquid commuSaul. Modus dicendi quando aliquid communiter proponitur, cui singularis executio adjungenda est. Hic fit in rerum exaggeratione, quando quid cum valida intentione narratur. Abjectus est clypeus fortium, clypeus Saul, quasi non esset unctus oleo. Quasi hominis vilis, quasi hominis sanctificationem divinam non habentis. Deinde sequitur: A sanguine interfectorum ab adipe fortium, sagitta Jonathae nunquam abiit retrorsum. Ac si diceret. Non abiit retrorsum sagitta Jonathae in praeliis ut emissa unquam cassa resiliret a sanguine fortium, ab adipe medullatorum; sed fortiter penetravit effundens sanguinem, et perstringens adipem fortium, quos interficiebat. Jonathas in excelsis tuis, o Israel, interfectus est. Doleo super te, frater mi Jodos super muros suos posuerunt, ut dicerent advenienti. Non ingredieris huc ad conam ejus repellendam sufficerent. Ideoque dixerunt ei: Non ingredieris huc nisi istos videlicet caecos et claudos,