comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui xpm̃ shm misio in hunc mũdum pccͥores sai¬
uos fat̾e quos p̾scinit et p̾destinauit et uocauit
et iusti ficauto es gloriticauit. Quis gͥ usq ado
demetialme insaniat ut nõ agat ineffabiles gͣs
seo culpate iusticiam umiu̾sos om̃io dampnan¬
tis. ¶hoc si ẜm scͥpturas sapiamꝰ ño cogmuit con¬
tra xp̃ianam gr̃am disputare. et ea dic̾e quib
demonstrare conemur nin humanã. neq in ꝑ¬
nulis medico indig̾e. qr sana est. et in maiorib
S ip̃am ad iustĩam si uelio posse suffic̾e̾. Acurẽ
quippe uident᷑ hec dici. sed in capĩa ũbi qua ena¬
quatur crux xp̃i. Non est ista sapĩa desursum des¬
tentens. Nolo oꝑ sequitut dice̾ ne amicis nr̃is qͦ¬
rũ fortissima et celeruima ingenia non in ꝑuer¬
sum. s inditestum currere uolumꝰ. face̾ existim¬
emur niuuam. Qnͣto gͥ zelo accensus ẽ libri
huiꝰ ꝙ̃ misisus conditoradu̾sus eos qui pcc̾as su¬
is patrocimũ de nature humane infirmitate

Expanded text:
um Iesum misit in hunc mundum peccatores saluos facere, quos praesciuit et praedestinauit et uocauit et iustificauit et glorificauit? quis igitur usque adeo dementissime insaniat, ut non agat ineffabiles gratsset culpare iustitiam uniuersos omnino damnantis. Hoc si secundum Scripturas sapiamus, non cogimur contra Christianam gratiam disputare et ea dicere quibus demonstrare conemur, naturam humanam neque in paruulis medico indigere, quia sana est, et in maioribus sibi ipsam ad iustitiam si uelit posse sufficere. acute quippe uidentur haec dici, sed in sapientia Verbi, qua euacuatur crux Christi. non est ista sapientia de sursum descendens. nolo quod sequitur dicere, ne amicis nostris, quorum fortissima et acerrima ingenia non in peruersum sed in directum currere uolumus, facere existimemur iniuriam. Quanto igitur zelo accensus est libri huius quem misistis conditor aduersus eos qui peccatis suis patrocinium de natura humanae infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ibi ẽ q̃o: q̃ u̾satur. Illud ẽ ꝙ expesto ab isto
in carne ño sunt: utrũ gr̾a dei uiuant scdm
sibilitate nature et sua ppria uolũtate. Cũ
plenitudo legis nõ sit msi caritas. et caritas
dei diffusa ẽ in cordib nĩs. Non ꝑ nos ip̃os
de pocĩs ignorantie et dicts hõiem p̾iuguare
debere ne ignoret. Id̾oq õe culpandã ignorã¬
ciã: qr id homo nescit negligentia sua. qd̃ ad
ut discam m̾adata tua. Alud ẽ.ni. ñ curasse
scire q̃ negligentie pcc̃a eciã per sacrificia q̃¬
dam legis indebantur expiari. auud ĩtelli¬
geꝰ uelle nec posse. et face̾ contͣ legẽ: ño ĩ¬
telligendo quid fĩ uelit. unde ãmonemur
a d̾o pete̾ sapĩam. qui dat o̾ĩb affluenter
utiq hiis o̾ib: qͥ sic petũt. qũo et onͣtũ res¬

Expanded text:
aestio, quae uersatur. illud est, quod expecto ab isto in carne non sunt, utrum gratia Dei uiuant secunssibilitate naturae in sua propria uoluntate; cum plenitudo legis non sit nisi caritas, et caritas Dei diffusa sit in cordibus nostris, non per nos ipsos de peccatis ignorantiae, et dicit, « hominem praevigilare debere ne ignoret; ideoque esse culpandam ignorantiam, quia id homo nescit negligentia sua, quod adhiut discam mandata tua . Aliud est enim, non curasse scire, quae negligentiae peccata etiam per sacrificia quaedam legis videbantur expiari: aliud, intelligere velle, nec posse, et facere contra legem, non intelligendo quid fieri velit. Unde admonemur a Deo petere sapientiam, qui dat omnibus affluenter, utique his omnibus qui sic petunt et tantum pe
Abbreviated transcription (Latin):
intentione ꝑlegi. Et iudi hoĩem od¬
Delo ardentustmo accessum adu̾sus eos: qui cũ
in suis poc̾is humanã uoluntatem debcant ac¬
cusare. nm̃ pociꝰ accusantes honiniũ: ꝑ illam se
excusare conantur. Ilimis exarsit aduetsus hãc
pestuentiam qm̃ eciam lit̾taꝵ selariũ auctores gͣ¬
uitꝰ arguerist̃ exclamantes. sło q̃ritur de natu

Expanded text:
erlegi et uidi hominem zelo ardentissimo accensum aduersus eos, qui cum in suis peccatis humanam uoluntatem debcant accusare. naturam potius accusantes hominum per illam st excusare conantur. nimis exarsit aduersus hanc pestilentiam. quam etiam litterarum saccularium auctores grauiter arguerunt exclamantes: falso querit
Abbreviated transcription (Latin):
manducami. Hec portentassencientes et docẽtes
et ẜm hec iuentes. audetis uos dicere. eusige¬
lica p̾cepra seruare et catholice ecc̃e detogare
in qua sunt tam multi pusilli cum maioribue
quos utrosq dñs bñdicit ꝓ sius gradib eunͣge.¬
lica mandata ẜuantes et eutigłica ꝓmissa spe¬
rantes: Sed urm̃ ocłm maliuolus erroe nõ solam in¬
paleam nr̃e segetis ducit. Nam er tͥcicũ ibi cito
uideretis: si et ẽe uelletis. In uob̾ aũ: et qui ma¬
nichoi ficti sunt ed mali sumt: eo qui ficti nõ sũt
uani sunt uͥ .ii. fides ip̃a ficta est. et qui ea simu¬
late utitur fallit. et qui eam uerã existumat falli¬
tur. Nec ex ea potest existere bona uita: qr ex amo¬
re suo quisꝙ uiuit uel bene. uel maie. uos añ
s spũalis atq intelligibilis bom caritate. ac nõ
corꝑaliũ fantasmatũ cupiditate arderetis. ut
oito dicam quod de uob̾ notissimũ est: solẽ istũ

Expanded text:
manducaui. Haec portenta sentientes et docentes manducaui. Haec portenta sentientes et docentes et secundum haec uiuentes audetis uos et dicere euangelica praecepta seruare et catholicae ecclesiae derogare, in qua sunt tam multi pusilli cum magnis, quos utrosque dominus benedicit pro suis gradibus euangelica mandata seruantes et euangelica promissa sperantes. sed uestrum oculum maleuolus error in solam paleam nostrae segetis ducit; nam et triticum ibi cito uideretis, si et esse uelletis. in uobis autem et qui Manichaei ficti sunt, mali sunt; et qui ficti non sunt, uani sunt. ubi enim fides ipsa ficta est, et qui ea simulate utitur, fallit et qui eam ueram existimat, fallitur; nec ex ea potest existere bona uita, quia ex amore suo quisque uiuit uel bene uel male. uos autem si spiritalis atque intellegibilis boni caritate, ac non corporalium phantasmatum cupiditate arderetis, ut cito dicam, quod de uobis notissimum est, solem istu
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquos alios cibos uenant quos nos mãdu¬
caturi estis. nt ur̃is ructab cito purgentur: m̾ito
eos a mandatis enuͣgłicis auenatis: sed et uos
ip̃os talia sentientes atq suadentes: maxime iñ
seꝑare debetis. Si .n. hec nanitas ad fidem euuã¬
głicam ꝑtinereti nõ debuit dicere dñs. Esuriui
et dedisti mͥ mandare. s esuristi et mãducastis
me. aut esuriu et manducaui uos. Neq .n. ex illo
iam mistrationis mito scd̾m ur̃a deliram̾̃ita quis¬
qmͣ recipietur in regnũ dei qr manducare scĩs
dedit. sed qr uel mãducauit quos auhelaret uł
mãducatus est a quib anhelaret᷑ in celũ. Nec illi
dicerenti dũe qñ te uidimꝰ esurientẽ et dedimꝰ tibi
manducare: sed dicerent. qũ te uidimꝰ essirientẽ
et mãducasti nos: Quib ille nõ respond̾er quod
uni ex minimis meis dedistis mͥ dedistis: sed cã
unꝰ ex minimis meis uos mãducauit ego uos

Expanded text:
in aliquos alios cibos ueniant, quos uos manduin aliquos alios cibos ueniant, quos uos manducaturi estis, ut uestris ructatibus cito purgentur: merito eos a mandatis euangelicis alienatis; sed et uos ipsos talia sentientes atque suadentes maxime inde separare debetis. si enim haec uanitas ad fidem euangelicam pertineret, non debuit dicere dominus: esuriui et dedistis mihi manducare, sed: esuristis et manducastis me, aut: esuriui et manducaui uos. neque enim ex illo iam ministrationis merito secundum uestra deliramenta quisquam recipietur in regnum dei, quia manducare sanctis dedit, sed quia uel manducauit, quos anhelaret. uel manducatus est, a quibus anhelaretur in caelum. nec illi dicerent: domine, quando te uidimus esurientem, et dedimus tibi manducare? sed dicerent: quando te uidimus esurientem, et manducasti nos? quibus ille non responderet: cum uni ex minimis meis dedistis, mihi dedistis, sed: cum unus ex minimis meis uos manducauit, ego uos
Abbreviated transcription (Latin):
non tulenit crucem suã et secutus me fuent:
non põt meus ẽe discipulus exhortans f̾imioroᷤᷤ
ad ꝑfc̃onem: ibi statim et istos consolatus est
dicens. Qui recepent iustũ in nõie iusti: mer¬
cedem iusti accipiet.. Sͣ non tm̃ qui modicum¬
uini thimotheo dederit pp̃stomachũ et freꝙ̃¬
tes infm̾itates eius: sed eciam qui samori at¬
q fortiori calicem aque frigide porrexerto tm̃
in nõie discipuli: sicut ibi cequitur nõ ꝑdet
m̃cedem suam¶ Quid aũt fallitis auditores
uids qui cũ suis uxorib et aliis eo familiis
et domib. et agris. uob̾ seruiũt. si quisquis ista oĩa
non dimiseriti nõ accipieo euu᷑geliũ: Sed qr eis ñ
resurrectõnem. sed reuolutionem ad istam morta¬
litatem ꝓmittitis. ut rursus nasdantur et uita ele¬
ctoꝵ nr̃oꝵ uiuant tam uana et inepta et sacrilega
quã uos inuitis qñ ualte laudamini. aut si me¬
lioris m̃iti sunt. et in melones. et cucumeres uel

Expanded text:
non tulerit crucem suam et secutus me fuerit. non tulerit crucem suam et secutus me fuerit. non potest esse discipulus meus, exhortans firmiores ad perfectionem, ibi statim et istos consolatus est dicens: qui receperit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet; et qui uini Timotheo dederit propter stomachum et frequentes infirmitates eius. sed etiam qui saniori atque fortiori calicem aquae J'rigidae porrexerit tantum in nomine discipuli, sicut ibi sequitur non perdet mercedem suam. Quid autem fallitis auditores uestros, qui cum suis uxoribus et filiis et familiis et domibus et agris uobis seruiunt, si quisquis ista omnia non dimiserit, non accipiet euangelium? sed quia eis non resurrectionem, sed reuolutionem ad istam mortalitatem promittitis, ut rursus nascantur et uita electorum uestrorum uiuant, tam uana et inepta et sacrilega, quam uos uiuitis, quando ualde laudamini; aut si melioris meriti sunt, in melones et cucumeres uel
Abbreviated transcription (Latin):
idem apłs dicit. Iam quidem omĩo delictumẽ:
qr iuidicia ħetis uobcum. Et eoꝵ portans infir¬
mitatem paulo post dicit. Scsaria gͥ iudicia si
hũeritis: eos qui cõtẽptibiles sunt in ecc̃a coi
locate. Neq .n. illi soli qui ut sint perfc̃i uen¬
dunt uł dunittũt om̃ia sua. et secuntur dum̃
ꝑtinent ad regnũ celoꝵ: sed huic milicie xpĩa
eciam quedam stipendia multitudo cui dicetur
in finẽ. Esuiui et dedisti mͥ manducare. et cer̾a.
alioqͥn dampnandi erunt illi quoꝵ domos t̾ã
diligenti et sollicita cura ꝯpouit apłs. in oñes
mulieres sb̾ditas cẽ uiris suis. iuros dilig̾e uxo¬
res suas. filios obtẽꝑare parentib. parentes
filios nutrire in disciplina et correstione domini
seruos oͣdire cũ metu dñis carnalib. dños qd̾
iustum est. et equũ seruis pͥstare. Sed ab sit uti¬
stos a mandatit euugłicis alienos et a uita et¬
na separandos iudicet. Quia ubi ait dñs. Si qͥs

Expanded text:
idem apostolus dicit: iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. et eorum portans infirmitatem paulo post dicit: saecularia igitur iudicia si habueritis. eos qui contemptibiles sunt in ecclesia hos conlocate. neque enim illi soli, qui ut sint perfecti, uendunt uel dimittunt omnia sua et sequuntur dominum, pertinent ad regnum caelorum, sed huic militiae chrisetiam quaedam stipendiaria multitudo, cui dicetur in fine: esuriui et dedistis mihi manducare et cetera. alioquin damnandi erunt illi, quorum domus tam diligenti et sollicita cura conponit apostolus monens mulieres subditas esse uiris suis, uiros diligere uxores suas; filios obtemperare parentibus, parentes filios nutrire in disciplina et correptione domini; seruos oboedire cum metu dominis carnalibus, dominos quod iustum est et aequum semis praestare. sed absit, ut istos a mandatis euangelicis alienos et a uita aeterna separandos iudicet, quia ubi ait dominus: si quis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾põis car et ab apłis p̃dicatur hoc est et uerũ dei filiũ.
et uerum hom̃is fuiũ. uos manichei qui creditis
in falsum. et fallacem faisi et fanacis hom̃s fi¬
lumi. cum et ipm̃ dĩ gentis ad uerse tumultu
ꝑterritũ. mẽbra sua misisse crucianda. nec postea
na qũa ꝑmittit xp̃c illis qui credũt in eũ. at n.
dixit petro confitenti eũ filiũ dei. Beatus os sy¬
mon bariona. Nunquid iõ mob̾ ꝓmisit eis qui
meum fuiũ hom̃is credent. cũ ĩdem ip̃e sit et fi¬
lius dei et filius hom̃is. Habes cciã aꝑte uitam

Expanded text:
raedicat et ab apostolis praedicatur, hoc est et uerum dei filium raedicat et ab apostolis praedicatur, hoc est et uerum dei filium et uerum hominis filium: uos, Manichaei, qui creditis in falsum et fallacem, falsi et fallacis hominis filium, cum et ipsum deum gentis aduersae tumultu perterritum membra sua misisse crucianda nec postea rna, quam promittit Christus illis, qui credunt in eum. at enim dixit Petro confitenti eum filium dei: beatus es, Simon Bariona. numquid ideo nihil promisit eis, qui in eum filium hominis crederent, cum idem ipse sit et filius dei et filius hominis ? habes etiam aperte u
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob̾. qr uenit hora et nũc est. ꝙãmortui au¬
dient uocem filii doi. et qui audierint uiuent.
Sicuit .n. pr̃ ht uitam insemet ip̃o: sic dedit et fi¬
lio uitã hr̃e in semeo ip̃o. Et potestatem dedit
ei et iudicium facere: q filius hom̾is est. Diy
uocem filii dei audient. et dixit qr filius hom̃ĩs¬
n hoc n. ꝙ esslaccepit potestatẽ iudiciũ fatiendi qr ĩ ip̃a
lius hoĩs forma uentur᷑ est ad iudicium. ut et abonis. et
a malis iuideatur in qua forma eciam ascendit
in celum. ex uox ccia discipulic sonuit. Sic ueni¬
n et ꝙ̃admodũ indistis eum euntem in celum. Nã
ym id quod faius dei eͣqͣualis est pr̃i: et cũ patren
muim: non uidebitur a malis. beati .n. m̃do corde
qm̃ ip̃i dm̃ uidebunt. Cum ergo credentib in se
pmittat uitam et̾nam. nec aliud est cred̾e in eũ:
qm credere inuerum xpm̃  qualem se ip̃e p̾di¬

Expanded text:
dico uobis, quia uenit hora et nunc est, quando mortui audico uobis, quia uenit hora et nunc est, quando mortui audsicut enim pater habet uitam in semet ipso, sic dedit et filio uitam habere in semet ipso; et potestatem dedit ei et iudicium facere, quia filius hominis est. dixit: uocem filii dei audient, et dixit: quia filius hominis est', accepit potestatem iudicium faciendi, quia in ipsa forma uenturus est ad iudicium, ut et a bonis et a malis uideatur. in qua forma etiam ascendit in caelum et uox illa discipulis sonuit: sic ueniet, quemadmodum eum uidistis euntem in caelum. nam secundum id, quod filius dei deus aequalis est patri et cum patre unum, non uidebitur a malis; beati enim mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. cum ergo credentibus in se promittat uitam aeternam nec aliud sit credere in eum quam credere in uerum Christum, qualem se ipse p
Abbreviated transcription (Latin):
biħe xp̃c fuiũ hom̃is dicat. et crsĩta uani¬
tate manichci fabulã nefandi su erroris inducant
de nescio quo cõmenticio primo hoĩe. que nõ t̾renũ
sed fallacib elementimdutum contra apłm pre¬
dicant dicentem. Pmmus homo de terra t̾renus. et
quita cura nos idem mouuerit apłs dicens. Si qͥs
nathena sit. Quapp restat ut filiũ hom̃is xpm̃ ita¬
credamꝰ. sicnt apłica ueritate p̃dicatur: ñõ sicut ma¬
intbeoꝵ fłiate confingitur. Cũ gͥ eũ euuͣgeliste.
annũcient natumm ex femina de domo daiuid. hoc
est de familia dauid: paulusq ad thimoteũ scri¬
bat dicens. Memor esto xpm̃ iħm resurrexisse a
amꝰ. qui filius dei per quẽ fcĩ sumus: eciam filius
hom̃is per assũptionem carnis fcũs est ut more¬
retur pp̃ delista nr̃a. et resiugeret pp̃ istificatio¬
nem nr̃am. Ideo utr̃q se dicit. et filiũ dei. et fi¬
liũ hom̃is. Cnde ne ꝑ gam per plurina: uno lo¬
co in euũgelio ẜm ioħ̾em ita scriptũ est. am̃ am̃

Expanded text:
istus filium hominis dicat et quanta uanitate Manichaei fabulam nefandi sui erroris inducant de nescio quo commenticio primo homine, quem non terrenum, sed fallacibus elementis indutum contra apostolum praedicant dicentem: primus homo de terra terrenus, et quanta cura nos idem monuerit apostolus dicens: si quis nathema sit. quapcredamus, sicut apostolica veritate praedicatur, non sicut Manichaeorum falsitate confingitur. Cum igitur eum Evangelistae annuntient natum ex femina de domo David, hoc est, de familia David; Paulusque ad Timotheum scribat dicens, Memor esto Christum Jesum resurrexisse a amus, qui filius dei, per quem facti sumus, etiam filius hominis per adsumptionem carnis factus est, ut moreretur propter delicta nostra et resurgeret propter iustificationem nostram. ideoque utrumque se dicit, et filium dei et filium hominis. unde ne pergam per plurima, uno loco in euangelio secundum Iohannem ita scriptum est: amen, amen
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ reddas. hiis lñs tius lectis et qnͣtũ sinebam tp̃i
angͦtie ꝯsidatis recordatꝰ sũ nebridiũ amicũ meñ.
cͥcũ eẽt rer̃ o̾scuraꝵ ad doct̾nã pietatis max̃ie ꝑtiñ¬
tiũ diligentissimꝰ et ac̾tim̃ in quisitor ualde oderat de
q̃one magna respõsionẽ ẜ̾uem. Et qͥsqͥs id popopis¬
nabũdꝰ et uoce cohibebas ĩdignũ deputans qͥ taua
q̃rerer cũ te retanta ꝙ multa dici possent deb̾ent¬
Esrn. ep̃c multis curis octupaꝰ ut ego. uñ nec t̾ na¬
car facile plixũ alicͥo lege̾ nec mͥscribe. Nam o¬
illecũc adoiescent qͥ tana b̾uitꝰ ualebat andire ÷
et młta in nr̃a ẜmocinatõe q̃rebat ab ociosis q̃rebat
ociosus. Tuuo cogita ñc qͥs et a quo ista flagites b̾¬
uitꝰ te retanta snt̾e me iubes. Ecce facio ꝙͣptũ posssĩ
dñs adinues ut qd̾ postuias p̾sim. Nempe sepe ita
locͥmut ut pascha ꝑpinqnͣte dicam. Ctastinã uł re

Expanded text:
nem reddas.\' His litteris tuis lectis et relectiangustiae, consideratis recordatus sum Nebridium amicum meum, qui cum esset rerum obscurarum ad doctrinam pietatis maxime pertinentium diligentissimus et acerrimus inquisitor, ualde oderat de quaestione magna responsionem breuem. et quisquis id poposcisnabundus et uoce cohibebat indignum deputans, qui talia quaereret, cum, de re tanta quam multa dici possent deberentes enim episcopus multis curis occupatus ut ego; unde nec tibi facile uacat prolixum aliquid legere nec mihi scribere. nam ille tunc adulescene multis in nostra sermocinatione quaerebat, ab otioso quaerebat otiosus: tu vero cogitans nunc quis et a quo ista flagites, breviter de re tanta respondere me jubes. Ecce facio quantum possum; Dominus adjuvet ut quod postulas possim. 9. Nempe saepe ita loquimur, ut Pascha propinquante di
Abbreviated transcription (Latin):
s eciã añcm ep̃os qͥ ꝑuesti st̃ uideas ꝙͣ pͥmũ p̾stãtis¬
simã tuã pro xͥ m̃bris ĩ tribłone maxima cõstitutis
uguantia potu̾it accelerand̾. suggeto. peto. obse¬
cto. flagito. Neq .n. ꝑ uũ in hiis mał solatiũ dñs ob¬
tuliti qd̾ te uoluit młto ampliꝰ posse ꝙͣ pot̾as qm̃i
ĩa te tius multis et magnis oꝑib bonis gaudeba¬
mͦ. Multũ sane de quoꝵdã neq paucoꝵ fide fiͥnis

Expanded text:
stantissima pro Christi membris in tribulatione maxima constitutis uigilantia potuerit, accelerandum suggero, peto, obsecro, flagito. neque enim paruum in his malis solatium dominus obtulit, quod te uoluit multo amplius posse, quam poteras, quando iam de tuis multis et magnis bonis operibus gaudebamus. Multum sane
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ toctor ip̃e gentiũ dicit. Neq qui plantat ẽ aͥd
neq quirigat. sed qͥ inctem̃tũdat deus: hoc et
ille meminit quĩ natis ilierũ qntomagnꝰ
erat tanto se iom̾ib humiliabat indignũ se
affirmans qui xͥ calciam̃ta portaret. Quid .n.
aluid ostũdit ubiait. Qui ht̃ sp̃osam spõsus ẽ
amit᷑ aũ sp̃osi stat et audio eũ. et gaudio gau¬
det pp̃ uocem ꝙosi. Hic est ile auditꝰ de qͦ paulo
an cõmenorami in psalmo põito. Auditu meo
dab̾ exiritatõm et leticiam et exultabũt ossai¬
humiliata. Pm̃ me tanto c̾cius. tanto sondius
tanto samꝰ gaudere scias de fite et spe eo duectõe
tua. qnͣtominꝰ indigneris si tm̃ a me qͥcqͣm disce¬
sem te quid̃ ꝑ eratem u̾econdantẽ boni ꝑentes
et amatissimi bonoꝵ studioꝵ tuoꝵ esntoq pi¬
eratis u̾eq sap̃ie ardore flagrares mͥ intrmate
dignati st et belnuolentissime petier oͥ instru

Expanded text:
ipse doctor gentium dicit: Neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hoc et ille meminit, qui in natis mulierum, quanto magnus erat, tanto se in omnibus humiliabat indignum se adfirmans, qui Christi calciamenta portaret. quid enim aliud ostendit, ubi ait: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem sponsi? hic est ille auditus, de quo paulo ante commemoraui in psalmo positum: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam et exultabunt ossahumiliata. Proinde tanto me certius, tanto solidius, tanto sanius gaudare scias de fide et spe et dilectione tua, quanto minus indigueris non tantum a me quicquam discesem, te quidem per aetatem uerecundante boni parentes et amantissimi bonorum studiorum tuorum, quanto pietatis ueraeque sapientiae ardore flagrares, mihi intimare dignati sunt et beniuolentissime petierunt, ne tib
Abbreviated transcription (Latin):
sbiecit. Oxuitabunt ossa humiliata  uidron. in
audiendo facillime ẜuari humilitatẽ q̃ difficile ẽ
indocendo. Qm̃ necẽ est ut doctor heat suꝑiorẽ lo¬
cum: ubi laboriosũ est obtin̾e ne sb̾repat elatio.i
uides ne ꝙ̃ admodũ ꝑ ilitemur a quib hoc exspe¬
ctatur ut nd soisi doctores simꝰ u̾meciã cũ simus
atis. ubi nulliꝰ hom̃is doctoris egeatis. Isto au ꝑi
ille doctor gentiũ ꝑielitatũ se e̾e testatur cli dic̃.
Ne magintudine reuelatonũ extollardatus ẽ¬

Expanded text:
subiecit: Et exultab unt ossa humiliata. uidit enim in subiecit: Et exultab unt ossa humiliata. uidit enim in audiendo facillime seruari humilitatem, quae difficilis est in docendo, quoniam necesse est, ut doctor habeat superiorem locum, ubi laboriosum est obtinere, ne subrepat elatio. Videsne. quem ad modum periclitemur, a quibus hoc expectatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, cum simus atis, ubi nullius hominis doctoris egeatis. isto autem o sed etiam ille doctor gentium periclitatum se esse testatur, cum dicit: Ne in magnitudine reuelationum mearum extollar, datus e
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o ꝑlocutꝰ summ ne te pro cetto spẽs qͥcqͥd a me
q̃sieris audituram. Et cũ ħ ñõ ꝓuen̾it audast᷑
potiꝰ qm prudentꝰ me fecisse arbitters qd̾ cͥ que¬
rendi si quid uoles facultatẽ dedi. Hoc .n. fecit
nõ doctor perfcũs. sed cũ docendis ꝑficiendus
dña eximia m̃itoq honorabił in xp̃o ac suscipiẽ¬
da filia. Et quidem eciã in hiis reb quas ut cũ
gentẽ. Neq .n. ut qd̾ scimꝰ doceamꝰ aloꝵ ignorã¬
ciam optare debemꝰ. Multo quispe meliꝰ om̃s
sumꝰ docibiles d̾o. qd̾ utiq milla suꝑna patria
cũ in uob̾ cõpletũ fu̾it qd̾ ꝑmissũ est ꝑficiet᷑
ut nõ dicat homo ꝓximo suo cognosce dnm̃¬
est indocendo suꝑbie uitiũ qd̾ indiscendo nõ
ita ẽ. Uñ et scã scriptura nos admonet dict̾s.
Sit om̃is homo uelox ad audiendũ. tardut ad
loqudũ. Et ilłe i ꝑsalmo dicẽs U ait. Auditĩ
meo dabis leticiam et exultat̃om S. Continuocp

Expanded text:
ideo praelocutus sum, ne te pro certo speres, quicquid a me ideo praelocutus sum, ne te pro certo speres, quicquid a me quaesieris, audituram et, cum hoc non prouenerit. audacter potius quam prudenter me fecisse arbitreris, quod tibi quaerendi, si quid uoles, facultatem dedi. hoc enim feci non doctor perfectus sed cum docendis perficiendus, domina eximia meritoque honorabilis in Christo ac suscipienda filia. equidem etiam in his rebus, quas utcugentem. neque enim, ut, quod scimus, doceamus, aliorum ignorantiam optare debemus; multo quippe melius omnes sumus docibiles deo, quod utique in illa superna patria, cum in nobis completum fuerit, quod promissum est, perficietur, ut non dicat homo proximo suo: \'Cognosce domest in docendo superbiae vitium, quod in discendo non ita est. Unde et sancta Scriptura nos admonet, dicens: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum : et ille in Psalmo ait, meo dabis exultationem et laetitiam continuoque
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m eciã in admonitõnib ad te ipm̃ nõ mediocͥ¬
s̾ suscitan qd̾ quid in epłis meis quas ad matrẽ
reuerentie tue debito mͥ cũ honore noĩandã de¬
di. ñ semel feci. sed qr hoc mͥ rescrib̾e dignata est¬
nerando studio tuo oĩmq taliũ qnͣtum possũ lib̾a
seruitute deb̾e me nom. nõ te ẽẽ taciturã et restri¬
bendo insinuaturã. Ecce feci td̾ te uoluisse cyͣuis
ñ ꝑte comꝑi. ne inderer tͥ ostiũ fiducie in huma¬
intꝰ claudere. suꝑest ut ꝓmas ip̃a si quid ex me
q̃rendũ putas. aut .n. scio qd̃ inqͥsieris nec nega¬
bo. aut ita nescio ut nulło fidei saltifisq decri¬
m̃to nesciam. Et de hoo eciam te ip̃am teip̃am si
potuero faciam reddita rõne securam. aut c̾te
si eo nescio et tñ sciendũ est us impetrabo a dño
ne tͥ desim. Nam se officiũ ĩꝑciendi m̃itũ ẽ ac¬
cipiendi. Uel ita respondebo t̾ ut nõ eris ꝓ hac ip¬
ca re ꝯmͣ parit̾ nescimꝰ aliꝙ̃ pulsare debemꝰ. Hes

Expanded text:
verum etiam in admonitionibus ad te ipsam non mediocriter suscitat. Quod quidem in epistolis meis, quas ad matrem Reverentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. Sed quia hoc mihi rescribere dignata estpossum, libera seruitute debere me noui, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam, ecce feci, quod te uoluisse quamuis non per te comperi, ne uiderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere. superest, ut promas ipsa. si quid ex me quaerendum putas: aut enim scio, quod inquisieris. nec negabo aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam et de hoc etiam te ipsam, si potuero. faciam reddita ratione securam. aut certe, si et nescio et tamen sciendum est. uel impetrabo a domino. ne tibi desim nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi , uel ita tibi respondebo, ut noueris, pro hac ipsa re, quam pariter nescimus; ad quem pulsare debeamus. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ obsecratommoã ne q̃ so asꝑuant̾ aspicias
n .n. te arbitror ño retine magnã me ad te et
młtũ qm ñc es altiꝰ sblimatũ. eciã si ep̃c nõ eem
fiduciã tñ hr̃e potuisse cito int̾im p̾dc̃e excellen¬
tie tue noui̾nt hetici donatiste man̾e leges ꝯtra
errorẽ suũ latas qͣs ĩa nicħ uałe arbit᷑ntur et ia¬
ctalm ne uł sic nob̾ ꝑc̾e auqͦten᷑ possuit. Pͥsimũ
aũ labores et ꝑicła nr̃a qͦ fructuo sa sunt adiuua

Expanded text:
tionem, obsecrationem meam ne, quaeso, aspernanter actionem, obsecrationem meam ne, quaeso, aspernanter acre magnam me ad te et multo, quam nunc es, altius sublimatum, etiam si episcopus non essem, fiduciam tamen habere potuisse. cito interim per edicta excellentiae tuae nouerint haeretici Donatistae manere leges contra errorem suum latas, quas iam nihil ualere arbitrantur et iactant, ne uel sic nobis parcere aliquatenus possint. plurimum autem labores et pericula nostra, quo fructuosa sint, adi
Abbreviated transcription (Latin):
obsectam̃ . n.ii. u̾idc̃am de inunicis in hac t̾rare¬
qͥrimꝰ. aut uͦ ad cas angustias ãs debent coarta¬
ac legũ ne ĩ et̾m uidicii penas incidant corrigi
eos cupimꝰ ñne cari nec disciplinam cͥca eos ne
nephatis minriis appetitamuł a fflictam ẽẽ cogno¬
i̾se potestatem occidendite hr̃e obliuisdaris peti¬
fili honorabisr dilestissime qd̾ uos rogamꝰ ne occi¬
dantur ꝑ quib dnm rogam᷑ ut corrigant᷑ excep
to ĩ qd aꝑpetuo ꝓpoĩto reced̾e si debemꝰ iũcendi ĩ
bono malũ. Inud qͦ prudẽcia tua cogitet qͦc̃as
ecc̃asticas insinuare uob̾ nemo p̾t̾ eccasticos cu¬
rat. pͥm̃ si occidendos ĩ hiis hoĩes putau̾itis de¬
t̾rebitis nos ne ꝑ oꝑam nr̃am ad urm̃ iudiciũ
aliquid tale ꝑueniat quo cõꝑto illi in nr̃am ꝑ ui¬
ciem licentiore audacia grassabũtur ncc̃itate no¬
b̾ ĩpacta ut eciã occidi ab eis eligamꝰ qm eos occidẽ¬
dos nr̃ĩs uidiciis ĩgeramꝰ. Hano ãmonitom. peti¬

Expanded text:
obsecramus. Neque enim vindictam de inimicis in hac terra requirimus, aut vero ad eas angustias animi nos debent coarctaet legum, ne eterni iudicii penas luant, corrigi eos cupimus, non necari, nec disciplinam circa eos negnefariis iniuriis appetitam uel afflictam esse cognoueris, potestatem occidendi te habere obliuiscaris, petifili honorabiliter dilectissime, quod uos rogamus, ne occidantur, pro quibus dominum rogamus, ut corrigantur. excep a perpetuo proposito recedere non debemus uincendi in bono malum, illud quoque prudentia tua cogitet, quod causas ecclesiasticas insinuare uobis nemo praeter ecclesiasticos curat. proinde si occidendos in his homines putaueritis, deterrebitis nos, ne per operam nostram ad uestrum iudicium aliquid tale perueniat, quo comperto illi in nostram perniciem licentiore audacia grassabuntur necessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus, quam eos occidendos uestris iudiciis ingeramus. hanc admonitionem, peti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯplexionem dcũ breuissimi intellestu facillimã ar¬
tñdite diligent᷑ poo nr̃a prudentia qimi incħ sobri¬
ñ respond̾i possis et tñ maliis polemo magꝰ ebri
etate ĩeratieroris euestitur. Datt uemã ꝓli¬
xiori fortassis epse qm igcodiori. uetũptsi ut arbit᷑e
utiliori. qm blandiori. Dm̃ honorabiles et m̃itosꝰ
cipiendi kiñi et desid̾antissimi frẽs. De aduentua̾
ad uos nr̃o uttoꝵq desid̾ium deus impleat. Qnͣto
.n. caritatis ardore acrendanur ad uidendos uos
u̾iẜ explicare nõ possumꝰ. sed uos benigne credere

Expanded text:
complexionem dictu breuissimam, intellectu facillimam adcomplexionem dictu breuissimam, intellectu facillimam adtendite diligenter pro uestra prudentia quam nihil sobrium resetate inveterati erroris evertitur. Date veniam prolixiori fortassis epistolae quam jucundiori; verumtamen, ut arbitror, utiliori quam blandiori, domini honoscipiendi, carissimi ac desiderantissimi fratres. de aduentu autem ad uos nostro utrorumque desiderium deus impleat. quanto enim caritatis ardore accendamur ad uisendos uos, uerbis explicare non possumus, sed uos benigne credere
Abbreviated transcription (Latin):
timete ne deficiatis. amate ut ꝑficiatis. Si autẽ
fanunti nec uidicem fugiũt. Si qͥd aũ illos de q̃o¬
ne ip̃ius humanitatis ꝑ sue salutis sollicitud̾ie
ꝑmouea Hoc s qnͣtum existimo iustissimũ extor¬
q̃aut. Unte catholica ecc̃a .i. toto orbe diffusa id pociꝰ
credant qd̃ scuptute diuine dñt ñd qd̾ lingue hu¬
mane maledũt. De ip̃a u̾o dissensione q̃ int̾ hoi̾es
dei qui dixit ad abiahã. In semine tuo bñdicent᷑
om̃s gentes. Qd̃ creditũ est cũ audiretur p̾dictũ
eo negatur cũ indeatur ĩpletũ. hoc tñ int̾imb̾uis
simũ eo nsi falior ñũctissimũ cogitent. aut istã
ño ẽẽ actam. Si actasdiño est mocens est xp̃o sociemᷤ
ꝑ om̃s tͦnsmarinas gentes cmꝰ societatis ꝯmue
lega diteptõne seꝑantur. Si u̾o acta ẽ ibi ista causa
qͥs ñ intelligat. quis ñ sentiat. qͥs nõ uideat eosĩ
anqd̃ imurmtant instilitigatores. adu̾sus istã

Expanded text:
timete, ne deficiatis, amate, ut proficiatis. Si autem timete, ne deficiatis, amate, ut proficiatis. Si autem fallunt nec iudicem fugiunt. si quid autem illos de quaestione ipsius unitatis pro suae salutis sollicitudine permouet, hoc sibi, quantum existimo, iustissimum extorqueant, ut de catholica ecclesia, id est toto orbe diffusa-id potius credant, quod scripturae diuinae dicunt, non quod linguae humanae maledicunt. de ipsa uero dissensione, quae inter homines dei, qui dixit ad Abraham: In semine tuo benedicentur omnes gentes, quod creditum est, cum audiretur praedictum, et negatur, csimum, et, nisi fallor, invictissimum cogitent; aut actam non esse actam. Si acta ibi non est, innocens est Christi societas per omnes transmarinas gentes, cujus societatis nos lega diremptione separantur; si uero acta ibi est ista causa, quis non intellegat, quis non sentiat, quis non uideat eos in an quod murmurant uicti litigatores. aduersus istam
Abbreviated transcription (Latin):
sius namq corporis qd̾ est infirmũ nrm. si qua bona
dia si putau̾it cũ carne pulcrũ faciat d̾s hoĩem
aĩo castum ab hoĩe fi̾ hoc in libro xpĩane sapĩe¬
sicut scriptũ est. Cũ scirem inquit qr nemo põt
ẽẽ continens nͥ deus ter et hoc ip̃m erat sapĩe sci¬
re cuiꝰ eẽt hoodonũ. Postremo gͦ si ex luxurioso ꝯ¬
tinens fcũs ita sotret cuiꝰ eẽt hoc donũ. et cũ abie¬
ctis suꝑstit̾onib gentiũ pie coleret. Nonsolũ
cõtinens. s eciã u̾acit̾ sapiens et salubrit̾ religi¬
osus existeret qd̾ ei ñ tm̃ ad p̃sentis uite honesta¬
tem. uerũ ad future ĩ mortalitatem uałet. Qnͣ
uł ppłiuũ qm mõ nũciastis q̃ me nec loqnͣte nec
salutem p̃sente ꝑculdubio diuinitꝰ fc̃a est in qͥb
ueracitꝰ fc̃a est. hoo itaq p̃cipue cognoscite. hoc pi¬
e hunulitꝰq cogitate. d̾o frẽs. d̾o grãs agite. Om̃

Expanded text:
sius namque corporis, quod est infirmum nostrum, si qua bona sius namque corporis, quod est infirmum nostrum, si qua bona dia, si putaverit cum carne pulchrum faciat Deus hominem, animo castum ab homine fieri? Hoc in libro Christianae sapientiae scriptum est: Cum scirem, inquit, quia nemo esse est continens, nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum. Polemon ergo si ex luxurioso continens factus ita sciret, cuius esset hoc donum, ut eum abiectis superstitionibus gentium pie coleret, non solum continens sed etiam ueraciter sapiens et salubriter religiosus existeret, quod ei non tantum ad praesentis uitae honestatem uerum et ad futurae inmortalitatem ualeret. qu nobis modo nuntiastis, quae me nec loquente nec saltem praesente procul dubio diuinitus facta est, in quibus ueraciter facta est! hoc itaque praecipue cognoscite, hoc pie humiliterque cogitate. deo, fratres, deo gratias agite, deum
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Si duricia cordis humani resistens manife¬
stissime et quodam mõ publice u̾itati eiusdẽ po¬
tentia uitatis cuncta ẽ. si sapit dulcedo pociꝰ imi¬
tatisq caritas ño ĩa teu̾berat ocłos saucios sed
ꝑ m̾istros suos rerũ signis extͥnsecͦ ãmonet. re¬
dabile fcm̃ est. ñ a nob̾. s ab illo fcm̃ est qui fac̃
mirabilia solus. Multo .n. alacriꝰ debeni occur¬
rere ad exspestanda oꝑa diuina qmͣn̾a. Qͥ a et
nos si quid bom opus sumꝰ illius ñ hõim sumꝰ¬
uñ apłs dicto Neq qui plantat ẽ aliqͥd. neq qͥ
rigat. sed qͥ mcrem̃tũ dat deusi xenoctates pole¬
monẽ ut scribitis et nos ex ilł litt̾is recordamur
de fruge tẽperantie disputando nõ solũ ẽbrio¬
sum u̾m et timo ebriũ. ad mores alios repente
lexistis nõ d̾o fu̾it adquisitus. sed tm̃a dñatu lu¬
xutie lib̾atus. tñ ne id ip̃m fidem quid qd meli¬
ineo qd̃ stm̃ est humano oꝑi tribueri. sed diuino. Ip¬

Expanded text:
tum est, si duritia cordis humani resistens manifestissimae et quodam modo publicae ueritati eiusdem potentia ueritatis euicta est, si sapit dulcedo pacis unitatisque caritas non iam reuerberat oculos saucios, sed per ministros suos rerum signis extrinsecus admonet, redabile est factum, non a nobis, sed ab illo factum est qui facit mirabilia solus . Multo enim alacrius debemus accurrere ad spectanda opera divina quam nostra; quia et nos, si quid boni sumus opus, illius, non hominum sumus dixit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat, Deus . II. Xenocrates Polemonem, ut scribitis, et nos ex illis litteris recordamur, de fruge temperantiae disputando, non solum ebriosum, verum etiam tunc ebrium, ad mores alios repente lexistis, non Deo fuerit acquisitus, sed tantum a dominatu luxuriae liberatus: tamen ne id ipsum quidem, quod melieo factum est, humano operi tribuerim, sed divino. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
maiifestusimis docimĩtis ap acta uł p̃stantie tuc
uł minor uidicũ ꝯũci atq ĩstrui paciaris ut et
ipĩ qui te iubente aitinetur durã si fł̾ põt flec
ut magnũ deseratur malũ et magnũ bonũ
tencatur cogitantiũ homines nõ doceri.

Expanded text:
manifestissimis documentis apud acta uel praestantiae tuae uel minorum iudicum conuinci atque instrui patiaris, ut et ipsi, qui te iubente adtinentur, duram, si fieri potest, flecut magnum deseratur malum et magnum bonum teneatur, cogi tantum homines, non doceri.
Abbreviated transcription (Latin):
sis nũo inimicitiaꝵ guiores ĩpetꝰ sustinem᷑ ũ qͦs
ñ nulli eoꝵ uob̾cũ pacientissime sustinent s płm̃
infirmitati metuimꝰ donec discant et uateant ad
diem robore cordis ualentiore cõtẽpn̾e. Cõmoni
imietate tua ilł tradatur cĩ uenerinti Tantã qͥppe
tui sincerissimi pectoris hñis fiduciã ut ad uiũa¬
te dño d̾o nr̃o ñ solũ ĩꝑatorẽ auxilii te uelimus

Expanded text:
nimicitiarum grauiores impetus sustinemus, quos nonnulli eorum nobiscum patientissime sustinent; sed plurimum infirmitati metuimus, donec discant et ualeant adidiem robore cordis ualentiore contemnere. commonitimietate tua illis tradatur, cum nenerint. tantam quippe tui sincerissimi pectoris habemus fiduciam, ut adiuuante domino deo nostro non solum impertitorem auxilii te uelimus
Abbreviated transcription (Latin):
ligentissima accełetur ĩstantia qͦ monuerĩt ĩnui
et ectẽ leges illas q̃ de ydoł ꝯfringendis et ħeticis
corrigẽdis ĩ uostilicono in affrica misse st̃ uolũta¬
te ĩꝑatoris piissimier fidelissimi ꝯsecutas qͦ nes¬
ciẽte et nolente fessiue dolose iactant. siue li¬
bñt̾ putant. atq huic aĩds ĩꝑatoꝵ trubulentissio ᷤᷤ
reddunt nob̾q ꝑicłose ac uehem̃t̾ ĩ festos. hoc a̾
ꝙ petendo uł sugg̾endo ãmoneo p̃stantiã tuam
ñ dubito oĩm ꝑ affricacollegaꝵ meoꝵ fi̾ uolũtta¬
et adu̾santiũ salt reqͥrimꝰ et leges q̃ peccĩa xͥ misse

Expanded text:
ligentissima acceleretur instantia, quo nouerint inimici ecclesiae leges illas, quae de idolis confringendis et haereticis corrigendis uiuo Stilichone in Africam missae sunt, uoluntate imperatoris piissimi et fidelissimi constitutas; quo nesciente uel nolente factum siue dolose iactant siue libenter putant atque hinc animos inperitorum turbulentissimos reddunt nobisque periculose ac uehementer infestos. Hoc autem, quod petendo uel suggerendo admoneo praestantiam tuam, non dubito omnium per Africam collegarum meorum fieri uoluntaet aduersantium salutem requirimus, et leges, quae pro e
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio et m̾ito p̾stantissimo młtũ
to sblimatũ. cũ ip̃a fama nõdũ c̾tissima uob̾ ẽẽt nicħh
aliud de aĩo tuo credidimꝰ erga ecrãm d̾i cuiꝰ te u̾acit᷑
filiũ ẽe gaudemꝰ ꝙ̃ qd̾ tius litt̾is mox aꝑuisti tũ q̃ ilł¬
lectis qͥb ultro dignat᷑ es eciãsi pigriet cũctantes
eẽm᷑ ex hortatõm beniuolentissimã mitt̾e et ĩstru¬
ente huĩlitate nt̃a ꝑ teligiosam ohed̾iam tuamd̾o¬
cuiꝰ munere tał es eccẽ fue iam ĩaq sb̾uentat ma¬
iore fiducia tͥ scribimꝰ dñe eximie et mito p̾̃stantis¬
sime młtũq in x caritate honorande fili. Et fr̃es
qͥdẽ młti scĩ college meigrauit᷑ etc̃a ꝑturbata ꝓ¬
fecti sũt pene fugientes ad głosissimũ comitatũ
qͦs siue ĩa uid̾is. siue lr̃as eoꝵ ab urbe tomana opor¬
tunitate ciuiꝰdã occõnis acceꝑis. Ego tñ l nullum

Expanded text:
OMINO EXIMIO ET MERITO PRAESTANTISSIMO MULTUMto sublimatum, cum ipsa fama nondum certissima nobis esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga ecclesiam dei, cuius te ueraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti, tamen lectis, quibus ultro dignatus es, etiamsi pigri et cunctantes essemus, exhortationem benevolentissimam mittere ut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuamcuius munere talis es, ecclesiae suae iam iamque subueniat, maiore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime multumque in Christi caritate honorande fili. Et fratres quidem multi sancti collegae mei grauiter ecclesia perturbata profecti sunt paene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos siue iam uideris siue litteras eorum ab urbe Roma opportunitate cuiusquam occ
Abbreviated transcription (Latin):
se societatẽ mediante a rea ꝑducantur. Inud aũit
nolo te sallat ut existimes reatꝰ ĩcłm ex adam
sicut pentes fun̾t austores ad eoꝵ penã ꝑ fidem ꝑẽ¬
tũ idc̃tidẽ i̾tficẽtur. Cũ uideas multos ñ offerri
liqñ offer̃tur et ñ ñ qusi mortuis ꝑentib suis par:¬
usli baptizantur ab eis oblati qͥ mus ħi mĩam p̾be
neo hr̃e disponũt ao ꝑ hec nicħ aliud hic fi̾uides nͥ
nib sauciato eo semiuiuo ĩ ura delicto ꝓxim̃ fu¬
sit̾ons tue ea udes intñtõe qua soles uehem̃t᷑ cau̾e̾
m̃daciũ. Si quis ꝯscituat ĩquit añ te ꝑuulũ et int̾¬
rogeo utr̃ ꝯcreu̾it futuꝰ sio castus uł fur ñ sit futurꝰ
sine dubio respondeb̾ nescio. Et u tr̃ mead̾ ꝑuula era¬
te ꝯstitutꝰ cogitet aliqͥd bomuł mali dices nescio. Si
itaq te morib eiꝰ futiris ncħ audes certe ꝑmittere
et te eiꝰ pͥsenti cogitatõe quid ẽ illud qd̾ qnͣ ad bapm̃

Expanded text:
sae societatem mediante area perducantur? 6. Illud autem nolo te fallat, ut existimes reatus vinculum ex Asicut parentes fuerunt auctores ad eorum poenam, per fidem parentum identidem justificentur: cum videas multos non offerri aliquando offeruntur. Et nonnunquam mortuis parentibus suis parvuli baptizantur, ab eis oblati qui illis hujusmodi mnec habere disponunt: ac per hoc nihil aliud hic fieri vides,nibus sauciato, et semivivo in via derelicto proximus fuisitionis tuae ea uidelicet intentione, qua soles uehementer cauere mendacium. si constituam\', inquis, ante te paruulum et interrogem, utrum, cum creuerit, futurus sit casine dubio respondebis: Nescio. Et utrum in eadem parvula aetate constitutus, cogitet aliquid boni vel mali; dices: Nescio. Si itaque de moribus ejus futuris nihil audes certi promittere, et de ejus praesenti cogitatione; quid est illud quod q
Abbreviated transcription (Latin):
et dñt illos fac̾e ad̃ ina eras cogitare si pot. Aut si pͥ
occultũ ẽ. Int̾rogamꝰ.n. eos a quib offr̾aitur et dm̃s
credit in dm̃. de mla etate q̃ utr̃ sit ds ignorat. sꝑntẽt
credit et ad cet̾a sic sendetur singła q̃ gerũtur. Uñ
mitor pentes ĩistis reb tam fitent᷑ pro ꝑuuł respõ¬
t̾e ut dicant eũ fac̾e̾ tanta bona q̃ ad horã qͣ bapti¬
datur bapti ator ĩt̾rogat. Ta ead̾ hora subito ane
rto castus qͥ baptizatur an ñ ent fur nescio utr̃ au¬

Expanded text:
a aetas cogitare non potest aut, si potest, occultum est? interrogamus enim eos, a quibus offeruntur, et dicimus: Credit in deum? de illa aetate, quae, utrum sit deus, ignorat; respondent: Credit; et ad cetera sic respondetur singula, quae geruntur. unde miror parentes in istis rebus tam fidenter pro paruulo respondere, ut dicant eum facere tanta bona, quae ad horam, qua baptizatur, baptizator interrogat; tamen eadem hora si subiciam: Erit castus, qui baptizatur
Abbreviated transcription (Latin):
stmere debent nes cũ tale aliqͥo diuina ꝑucc̃ẽ¬
tia ꝑ infantulos agit ip̃os id ag̾e scĩa uł rõne
tanda ess asmoꝵ sapia. Porto si amimal itid nale so¬
nunt aliqiud hõĩ simillimũ qd̾ miracło diuino ño
cordi asinino tribuend̃ sit. Ita potuit oip̃c ꝑ infantiꝰ
aiãm ñ ubi rõ nulla erati sed ubi adhuc sopitaerat
gesta corporis ostñt̾e. qͥd illi qͥ et in se et in ꝑuuloᷤᷤ
suos peccaueram curare deb̾em. ¶et̾im eo ĩfans
ñ redeat in pentemut cũ illo et ĩ illo unꝰ homosit
s oĩo alt̾ sit hñs carnẽ suã et aĩam suã. aĩa que
quidã ñ ea fide ad bap̃m pcipiend̾ puulos fersto
ut gr̃a speciali ad uitã regeneretur et̾nã. Sed qd̾¬
eos putant hoc remedio tp̃alem retin̾e us recipe
sanitatẽ. Non .n. pp̃ea illi ñ regenerant᷑ qͥ ño ab
istis ac intũtõne offersitur. ¶elebrant᷑ .n. ꝑ eos.¬
ex quib una ina columba deargentata canita¬

Expanded text:
stinere deberent. nec cum tale aliquid diuina prouidenstinere deberent. nec cum tale aliquid diuina prouidentia per infantulos agit, ipsos id agere scientia uel ratione sapientia. porro si per animal inrationale sonuit aliquid homini simillimum, quod miraculo diuino, non cordi asinino tribuendum sit, ita potuit omnipotens per infantis animam, non ubi ratio nulla erat, sed ubi adhuc sopita erat, gestu corporis eius ostendere, quid illi, qui et in se et in paruulos suos peccauerant, curare deberent. ceterum cum infans non redeat in parentem, ut cum illo et in illo unus homo sit, sed omnino alter sit habens carnem suam et animam suam, anima, ququidam non ea fide ad baptismum percipiendum parvulos ferunt, ut gratia spirituali ad vitam regenerentur aeternam, sed eos putant hoc remedio temporalem retinere vel recipere sanitatem. Non enim propterea illi non regenerantur, quia non ab istis hac intex quibus una illa columba deargentata carita
Abbreviated transcription (Latin):
Pdidio nos aliena ꝑfidia parentes sensim̃ prĩai¬
das. illi nob̾ ecc̃am inrẽm illi prẽm dñm̃n nega¬
uer̃ ut dum pui et ĩpuidi eo tanti facinori igna¬
riperalios ad ꝯsortũ crmiis iigimur aliena
nsi iistissimã cred̾es es ĩ deiuidicio ꝑuus ꝑfutu¬
ram. Sic .n. uere dr nos nicħ fecim̃. aĩa q̃ percau̾it
ip̃a morietur. Nec illi ꝑibunt sb̃iusto d̾i iudicio
quos pentes suo scełe qnͣtũ ad ip̃os ꝑtinet ꝑdi¬
ꝑ mĩam in fuga ꝑentib nutͥti derelictã. atq ab
ead̾ nutͥre demonũ sacrilegiis ĩpactam. postea
ĩ ecc̃a illatam sͥ eucharistiam miris motib res¬
puisse. Idem mͥuidetur diuinitꝰ fcm̃ ne minoreᷤ
putarent per sein ꝑuulos incħ illa iniquita¬
te poccare. sed poti intellig̾ent ꝑ illũ significã¬
tem quodãm̃o gestũ corporis coꝵ qui loquiũ
pot̾ant sed mirabiłr ãmoneri. quid ip̃i fat̾e de¬
berent qui post tm̃ illud nephas cactam̃ti sa¬
lutarib n uebamt. uñ se utiq penitendo ab¬

Expanded text:
didit nos aliena perfidia, parentes sensimus parricidas: illi nobis ecclesiam matrem, illi patrem Deum negauerunt, ut dum parui et inprouidi et tanti facinoris ignari per alios ad consortium criminum iungimur, aliena crederet et in Dei judicio parvulis profuturam. Si enim vere dicitur, Nos nihil lecimus; Anima quae peccaverit, ipsa morietur, nec illi peribunt sub Dei justo judicio, quos parentes suo scelere quantum ad seipsos attinet, perdiis in fuga parentibus nutrici derelictam atque ab eadem nutrice daemonum sacrilegiis impactam postea in ecclesia inlatam sibi eucharistiam miris motibus respuisse, ideo mihi uidetur diuinitus factum, ne maiores putarent nihil se in paruulos illa iniquitate peccare, sed potius intellegerent per illum significantem quodam modo gestum corporis eorum, qui loqui non poterant, se mirabiliter admoneri, quid ipsi facere deberent, qui post tantum illud nefas sacramentis salutaribus inruebant, unde se utique paenitendo ab
Abbreviated transcription (Latin):
peccau̾it ip̃a moriet᷑ Non aũ peccat ip̃a cũ ꝑen¬
tes ei omĩo nescienti: uł quil aliꝰ adhibet sacri¬
ficia demonioꝵ. S io ex adam traxio qd̾ sacra¬
m̃ti illi gr̃a solu̾etur qr ñdũ erat aĩa seꝑatim
ip̃o ẽ ab eo qͥ genuit alt̾ effc̃s: pcc̃o alt̾uis sine
sua cõsensione ñtenetur obnoxi. Traxit gͦ re¬
atũ qr erat unꝰ cũ illo et ĩ illo a quo trax qũo qd̾
traxit omissũ ẽ. Nor aũ trahio altꝰ ab alt̾o qñ
suia uno quoq ꝓpria uita uusete ĩa ẽ unde dica¬
tur. Aĩa q̃ peccau̾it ip̃a morietur. ut aũ possit
regenerar ꝑofficii uolinitatis aliene cũ offsi᷑
ex parentũ uoluntate aut ex offe̾ntiũ uł m̾istnͣti¬
um fite: s ed insi quis renatꝰ fu̾i ex aqua et spũ.¬
aqua gͥ exibens forisetꝰ᷑ sacram̃tũ gr̃e et sp̃c ope¬
rans int̾nsecus bñficiũ gr̃e. soluens uĩcłm eulpe.
iorib offe̾ntib et puulo oblato renatoq ꝯĩs est

Expanded text:
peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum, sed ideo ex Adam traxit, quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim ipso est, ab eo qui genuit alter effectus, peccato alterius sine sua consensione non tenetur obnoxius. Traxit ergo reatum, quia unus erat cum illo et in illo a quo traxit, quando quod traxit admissum est. Non autem trahit alter ab altero, quando sua unoquoque propria vita vivente jam est unde dicatur, Anima quae peccaverit, ipsa morietur. 2. Ut autem possit regenerari per officium voluntatis alienae, cum offertur ex parentum voluntate, aut ex offerentium vel ministrantium fide; sed, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spaqua igitur exhibens forinsecus sacramentum gratiae et spiritus operans intrinsecus beneficium gratiae, soluens uinculum culpae, ioribus offerentibus et paruulo oblato renatoque communis est;
Abbreviated transcription (Latin):
ño dilectissimo et uenerabili fñ et cõ¬
tẽꝑare uolunt cogitandũ ẽ qmͦ ꝙ̃ admodũ eis
ostñdas nõ lic̾e qd̾ faciunt. Sed nũc epła sc̃ita¬
tis tue occupatissimũ me reppent et celerrimꝰ
gari cupientes cogitare tebent quõ placeant
iurl uxorib us mulieres maritis nisi qd̾ capilloᷤ
nudare feminas quas eciã caput uelare apꝰ
iubet. nec maritatas decet fucare aũ pigm̃tis
quo uł rubicõdior uł candidior appareat: ad ult̾i¬
na fallatia est qua ñ dubito eciã ip̃os maritos
se nolle decipi quib sos ꝑmittẽde sr̃ feĩe ornari

Expanded text:
NO DILECTISSIMO ET VENERABILI FRATRI ET CONtemperare nolunt, cogitandum est, quam quem ad modum eis ostendas non licere, quod faciunt. sed nunc epistula sanctitatis tuae et occupatissimum me repperit et celerrimusgari cupientes cogitare debent. quo modo placuiri uxoribus uel mulieres maritis, nisi quod capillos nudare feminas, quas etiam caput uelare apostolus iubet, nec maritatas decet; fucari autem pigmentis, quo uel rubicundior uel candidior appareat, adulterina fallacia est, qua non dubito etiam ipsos maritos se nolle decipi, quibus solis permittendae sunt feminae ornari