comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edificio similem dixisse. ubi primum fundamẽto
posito structura in altum leuatur. Plane edifitio
simulem. nam ⁊ ipsa stoucturam habet. Non gͦ
pigeat si hanc similitudinem paulo diligentius
prosequamur Respice opus cementarii collacato
fundamento lineam extendit in directum. perpen¬
diculum danittit. Ac deinde lapides diligenter politos
su ordinem ponit. Alios deinde atq alios querit. et
si forte aliquos pͤ dispositioni non respondentes in¬
ueneriti accipit lunam preminentia piecidit. as ꝑa
planat. ⁊ in forma ad formam reducit. Sic q demũ
reliquis in ordinem dispositis adiungit. Si uero a¬
liquos tales inuenerit. qui nec cõminui ualeant
nec congrue coaptari eos non assumit ne forte
dum silicem frangere laborat. limam frangat. In¬
tende rem tibi proposui intuentib contemptibilẽ.
sed intelligentib mutatione dignant. fundament̃
in terra est. nec sempet politos hc̃ lapides. Fabrica¬

Expanded text:
aedificio similem dixisse, ut primum fundamento aedificio similem dixisse, ut primum fundamento posito structura in altum levetur, plane aedificio similem; nam et ipsa structuram habet. Non ergo pigeat, si hanc similitudinem paulo diligentius prosequamur: respice opus caementarii. Collocato fundamento lineam extendit in directum, perpendiculum demittit, ac deinde lapides diligenter politos in ordinem ponit; alios atque alios deinde quaerit: et si forte aliquos primae dispositioni non respondentes invenerit, accipit limam, praeeminentia praecidit, aspera planat, et informia ad formam reducit; sicque demum reliquis in ordinem dispositis adjungit. Si vero aliquos tales invenerit, qui nec comminui valeant, nec congrue coaptari, eos non assumit, ne forte dum silicem frangere laborat, limam frangat. Intende: rem tibi proposui intuentibus contemptibilem, sed intelligentibus imitatione dignam. Fundamentum in terra est, nec semper politos habet lapides. Fabrica
Abbreviated transcription (Latin):
tante iam seculo. filium in carnem misit. uitam
eternam peritentib missis in mundum unincr¬
sum apostolis promisit. uenturum se in fine scłor
ad iudicium predixit riddere uniciuq secundumꝰ
opera sua. peccatorib uidelicet ignem ecernum
iustus autem intam eteruam. et regnum auus
non erit fins. Uide quia ex quo mundus cepit usq¬
Aiperest allegonariun mysteria ĩuestigars
ubi mea exhortatione opus esse non puto. cun ip̃a
res satis per se digna apparcat. Nosse tamen de
uolo o lector hoc studium non tardos et hebetes sen¬
sus. sed matura expetere ingenia. que sic ĩ ĩuestigã¬
do subtilitatem teneant ut in disceruendo pruden¬
ciam non amictant. Solidus est abus iste et nisi
masticetur tranglutiri non potest. Tali ergo te mo¬
deramine uti oportet ut dum inquirendo subtilis
fueris in presumendo temeratius non inueĩaris.
Recolens quod ait psalmista. Arcum suum teten¬
dit et parauit illum. et in eo parauit uasa mortis.
Memnusti ut estimo supra me diuinam scripturã

Expanded text:
tante jam saeculo filium in carnem misit, vitam aeternam poenitentibus, missis in mundum universum apostolis promisit, venturum se in fine saeculorum ad judicium praedixit, reddere unicuique secundum opera sua, peccatoribus scilicet ignem aeternum, justis autem vitam aeternam, et regnum cujus non erit finis . Vide quest allegoriarum mysteria investigare, ubi mea exhortatione opus esse non puto, cum ipsa res satis per se digna appareat. Nosse tamen te volo, o lector, hoc studium non tardos et hebetes sensus, sed matura ingenia expetere; quae sic investigando subtilitatem teneant, ut in discernendo prudentiam non amittant. Solidus est cibus iste, et nisi masticetur, transglutiri non potest. Tali ergo te moderamine uti oportet, ut dum inquirendo subtilis fueris, in praesumendo temerarius non inveniaris, recolens quod ait Psalmista: Arcum suum tetendit, et paravit illum; et in eo paravit vasa mortis . Meministi, ut autumo, supra me divinam Scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
in celo. et filii hominum deutes eoꝵ arma ⁊ sa¬
gitte .i. filioꝵ hominum deutes. ⁊ homo sicut
fenum dies eius. id est dies homiius. Nomi¬
natiuus salicet nomunis. ⁊ genituus pronoĩs
pro uno genitiuo nominis positi et młta alia
similiter. Ad literam construttio et continua¬
tio pertinet. De sensu.
ensus. alius congruus. alius incongruus
Incongruus alius incredibilis alius im¬
possibilis. Alius ab surdus. alius falsus. Multa
huius inuenis in scripturis. Ut illud. Comeder̃t
iacob. ⁊ illud. Sub quo airuatur hiĩ qui portant
orbem. et illud. Elegit suspendium anima mei
sensus esse uidetiu uel propter inusitatum mo¬
dum loquendi. siue propter aliquam artonstan

Expanded text:
in coelo; et filii hominum, dentes eorum arma et sain coelo; et filii hominum, dentes eorum arma et sagittae , id est filiorum hominum dentes; et: Homo sicut fenum dies ejus, id est dies hominis . Nominativus scilicet nominis, et genitivus pronominis, pro uno genitivo nominis positi, et multa alia similiter. Ad litteram constructio et continuatio pertinet. CAP. X. De sensu. Sensuum, alius congruus, alius incongruus. Incongruorum alius incredibilis, alius impossibilis, alius absurdus, alius falsus. Multa hujusmodi invenies in Scripturis, ut illud: Comederunt Jacob . Et illud: Sub quo curvantur hi qui portant orbem . Et illud: Elegit suspendium anima mea ; sensus esse videtur, sive propter inusitatum modum loquendi, sive propter aliquam circumstan
Abbreviated transcription (Latin):
sensum. ⁊ sententiam ht. ubi. ⁊ aꝑte aliquid sig¬
iuficatur. et aliquid aliud sub intelligendum re¬
ittera aliquando perfecta est. quando ¶ix¬
ad significandum id quod dicitur nichil
pieterea que posita sunt uel addere uł minuere
oportet. ut omuis sapientia a domino deo est Alñ
ĩminuta quando subaudiendum aliquid relĩ¬
quitur. Ut senior electe domine. Aliquando suꝑ¬
flua. quando nel propter inconculcationem uel
longuam interpositionem idem repetitur. uł ã
non necessarium adiungitur ut paulus ĩ aine
epłe ad romanos dicit. Ei autem. ⁊ post ea mł¬
tis interpositis infert. cui est honor et glĩa. alt̾
hic superfluum esse ur᷑ superfluum dico .i. nõ
necessarium ad enuntiationem faciendam. Alũ
talis est lictera. ut nisi in aliam resoluatur ui¬
chil significare uel incongrua eide iudeatur. ut
est illud. Domitius in celo sedes eius .i sedes dñi

Expanded text:
sensum et sententiam habet, ubi aperte aliquid sigsensum et sententiam habet, ubi aperte aliquid significatur, et aliquid aliud subintelligendum re. De littera. Littera aliquando perfecta est, quando ad significandum id quod dicitur, nihil praeter ea quae posita sunt, vel addere, vel minuere oportet. Ut, Omnis sapientia a Domino Deo est . Aliquando imminuta, quando subaudiendum aliquid relinquitur, ut: Senior electae dominae . Aliquando superflua, quando vel propter inculcationem, vel longam interpositionem idem repetitur, vel aliud non necessarium adjungitur, ut Paulus in fine Epistolae ad Romanos dicit: Ei autem; et postea multis interpositis infert: cui est honor et gloria . Aliquid hic superfluum esse videtur, superfluum dico, id est non necessarium ad enuntiationem faciendam. Aliquando talis est littera, ut nisi in aliam resolvatur, nihil significare, vel incongrua esse videatur, ut est illud: Dominus in coelo sedes ejus , id est sedes Domini
Abbreviated transcription (Latin):
e ordine uarrationis illd̃ rationis ¶u¬
maxime hoo loco considerandum est quod
duune pagine textus nec naturalem semper
nec continum loquendi ordinen seruat. quia
⁊ sepe posteriora priorib anteponit sicut cum
aliqua enumerauerit subito ad superiora qua¬
si subsequentia narrans sermo recurrat. Sepe
eciam ea que longo distant interuisllo. qͣsi mor
abi succedentia cõnectit. Ut nideantur nullum
nit ulłimi suceruallum sermonis: axceu¬
Literam. sensum. Sentenciam. nis. ¶uiii.¬
ni omui narratione lictera est. Nam ip̃e uoces
eciam lictere sunt. Sed sensus ⁊ senteatia non in
continet. Ounis autem narratio ad minꝰ duo
habere debet. Illa uarratio litteram et sensum
tantum ht̃. ubi per ip̃am prolationiem sic aꝑ¬
te aliquid significat᷑. ut nilalud reliuquatur cb̃¬
iutelligendum. Illa uero litteram et ĩentẽciam
dantum lst. ubi ex sola pronintiatione nichil ꝯ¬
cipere potest auditor. nisi addatur expositio. Illa

Expanded text:
e ordine narrationis illud maxime hoc loco considerandum est, quod divinae paginae textus, nec naturalem semper, nec continuum loquendi ordinem servat, quia et saepe posteriora prioribus anteponit; sicut cum aliqua enumeraverit, subito ad superiora quasi subsequentia narrationis sermo recurrat. Saepe etiam ea quae longo distant intervallo, quasi mox sibi succedentia connectat, ut videantur nullum rnit nullum intervallum sermonis. Cteram, sensum, sententiam. In omni narratione littera est. Nam ipsae voces etiam litterae sunt, sed sensus et sententia non in continet. Omnis autem narratio ad minimum duo habere debet. Illa narratio litteram et sensum tantum habet, ubi per ipsam prolationem sic aperte aliquid significatur, ut nihil aliud relinquatur subintelligendum. Illa vero litteram et sententiam tantum habet, ubi ex sola pronuntiatione nihil concipere potest auditor, nisi addatur expositio. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
considerare oportet que hoꝵ alia ordiue legendi
precedant. in quo illud ad memoriam reuoca¬
re non inutile est quod in edificiis fieri conspicit᷑
ubi primum quidem. fiidaiitum ponitur. De¬
hinc fasbrica superedificatur ad ulterum consum¬

Expanded text:
considerare oportet, quae harum aliam ordine legendi praecedat. In quo illud ad memoriam revocare non inutile est, quod in aedificiis fieri conspicitur, ubi primum quidem fundamentum ponitur, dehinc fabrica superaedificatur; ad ultimum consum
Abbreviated transcription (Latin):
damentum hystorie pone. deinde per agnificatõem
typicam in arcem fidei fubricam mentis enige. ad ex¬
tremum uero per moralitatis gr̃am quasi pulcher¬
rsio superducto colore edificium pinge. Habes in
hystoria quo dei fatta mireris. in allegoria qͦ eius
sacramenta credas. iumoralitate quo perfectionem
ipsius imiceris. Lege ergo ⁊ dide. quia in pͥncipio
fecit deus celum et terram. Lege quia in prĩcipio
plant auit paradysum uoluptatis. in quo posuit
hominem quem formauerat. peccantem expulit.
et in erumpnas huius seassi deieat. Lege qualiter
ab uno homine uniuersu humani gencris propago
descenderit. Qualicet deinde peccantes uuda obruit.
quisliter noc iustum cum filiis suis in mediis aqͥs
diuina clementia sertiauit. Qualiter deiide abra¬
ham fidei signaculum suscepit. Post uero istua in
egyptum descendit. Quomodo deinide deus filios is¬
rael de egypto in manu moya ⁊ aarou per mare

Expanded text:
damentum historiae pone; deinde per significationem damentum historiae pone; deinde per significationem typicam in arcem fidei fabricam mentis erige; ad extremum ergo per mortalitatis gratiam quasi pulcherrimo superducto colore aedificium pinge. Habes in historia quo Dei facta mireris, in allegoria quo ejus sacramenta credas, in moralitate quo perfectionem ipsius imiteris. Lege ergo et disce quod in principio fecit Deus coelum et terram . Lege quod in principio plantavit paradisum voluptatis, in quo posuit hominem quem formaverat ; peccantem expulit, et in aerumnas hujus saeculi dejecit. Lege qualiter ab uno homine universa humani generis propago descendit, qualiter deinde peccantes unda diluvii obruit, qualiter Noe justum cum filiis suis in mediis aquis divina clementia servavit, qualiter deinde Abraham fidei signaculum suscepit, post vero Israel in Aegyptum descendit; quomodo deinde Deus filios Israel de Aegypto in manu Moysi et Aaron per mare
Abbreviated transcription (Latin):
Surit quedam loca in diuina pagina que sedĩr
litteram legi non possunt. que magnia discretio¬
ne disderuere opoicet. ne uel per uegligentram
aliqua pretereamus. aut per importunam diligẽ¬
tiam ad id ad quod sccipta non sunt uiolenter ui¬
torqueamus. Hoc est ergo olector quod tibi piopoĩ¬
mus. Hio campus tui laboris nomere bene fulcatus
multiplicem tibi fructum refert. Ordine cuncta
gesta sunt. ordine incede. per umbram uenitur
ad corꝰ. figuram disce. et inuemes ueritatern. Nec
hoc nunc dico ut prius ueteris destamenti figuras
labores euoluere. et tiustica eius dicta scruteris ꝙͣ
ad euuangelis fluenta potanda accedas. sed sicut
uides quod omnis edificatio fundamento carens
stabilis esse non potest. Sic est eccam in doctrina
fundamentum autem. ⁊ principium doclrine sa¬
cre. hystoria ẽ. de qua quasi melde fauo u̾itas alle¬
gorie exprimitur. Edificilturus ergo primum fũ¬

Expanded text:
Sunt quaedam loca in divina pagina, quae secundum Sunt quaedam loca in divina pagina, quae secundum litteram legi non possunt, quae magna discretione discernere oportet, ne vel per negligentiam aliqua praetereamus, aut per importunam diligentiam ad id, ad quod scripta non sunt, violenter intorqueamus. Hoc ergo, o lector, quod tibi proponimus: hic campus tui laboris vomere bene sulcatus, multiplicem tibi fructum referet. Ordine cuncta gesta sunt; ordine incede, per umbram venitur ad corpus. Figuram disce, et invenies veritatem. Nec hoc nunc dico; ut prius Veteris Testamenti figuras labores evolvere, et mystica ejus dicta scruteris, quam ad Evangelii fluenta potanda accedas. Sed sicut vides, quod omnis aedificatio fundamento carens stabilis esse non potest; sic est etiam in doctrina. Fundamentum autem et principium doctrinae sacrae historia est, de qua quasi mel de favo veritas allegoriae exprimitur. Aedificaturus ergo primum fun
Abbreviated transcription (Latin):
queris. hos magis frequentandos existimo. Ge¬
nesim. erodum. iosue librum. iudicum. ⁊ regui.
et ꝑaliponienon. Noui testamenti primum
quatuor euuangelista. De hino actus apłoꝵ¬
Hiĩ .xi. magis ad hystoriam michi pertinere iu
dentur. exceptis his quos hystonographos ꝓpͥe
appellanius. Si tamen huius uocabuli signifi¬
catione largnis utilnur: nullum est inꝯens uͤ
scilicet hystoriam esse dicamus nou tantum
tetum gestarum narrationem. sed illam pri¬
mam significationem cuiuslibet narrationis
que secimdum piopriet atem uerboꝵ expiuut᷑
Secundum quam acceptionem omnes utriꝰq
testamentt libios eo ordine quo supra enu̾ati
sunt ad hauo lectionem secundum litreralem
sensum pertinere puto. Et fortasse nisi pueri¬
le uidetur in hoc loco aliqua de modo construe¬
di piecepta interponerem. quia noui diuinam
scripturam magis ceteris omnib in textu suo.
lo. ne nimia propositum inderpositione extendã.

Expanded text:
quaeris; hos magis frequentandos existimo: Gequaeris; hos magis frequentandos existimo: Genesim, Exodum, Josue, librum Judicum, et Regum, et Paralipomenon. Novi vero Testamenti primum, quatuor Evangelia, dehinc Actus apoHi undecim magis ad historiam pertinere mihi videntur, exceptis his quos historiographos proprie appellamus. Si tamen hujus vocabuli significatione largius utimur, nullum est inconveniens, ut scilicet « historiam » esse dicamus, « non tantum rerum gestarum narrationem; sed illam primam significationem cujuslibet narrationis, quae secundum proprietatem verborum exprimitur. » Secundum quam acceptionem omnes utriusque Testamenti libros eo ordine, quo supra enumerati sunt ad hanc lectionem secundum litteralem sensum pertinere puto. Et fortasse nisi puerile videretur, in hoc loco aliqua de modo construendi praecepta interponerem; quia novi divinam Scripturam magis caeteris omnibus in textu suo lo, ne interpositione nimia propositum extendam.
Abbreviated transcription (Latin):
uel parua est iacticem. sed ut ostendam tibi illũ
incedere aptissime qui incedit ordinate. neq u
cuudam dum magnum saltum facere uolunt.
precipicium incidunt. Sicut in uirtutib it a
in scienciis quidam gradus sunt. Sed dicis.
Milda inuenio in hystoriis que nullius udẽ¬
tur esse utilitatis. Quare in huius modi occu¬
pabor. Benedictus. Multa si quidem sunt in soͥp¬
turis que in se considerata nichil expetendum
hĩe uidentur que tamen si aliis quib coh̾ent
comparaueris. et in toto suo trucinare ceperis.
necessaaria pariter et competentia esse uidebis.
Alia propter se scienda sunt. illia autem ꝙͣ uis
propter non uideantur nr̃o labore digna. Q
t amen sine ipsis illa enucleate sciri ñ possũt.
nullatenus debent negligentet preteriri. Omĩa
disce. indebis post ea nichil esse super fluum. Co¬
arta sciencis iocunda non est. De libris autem qͥ
ad hano lectionem utiles sunt. si ꝙ michi udeã

Expanded text:
est, vel parva est, jactitem; sed ut ostendam tibi ullum est, vel parva est, jactitem; sed ut ostendam tibi ullum incedere aptissime, qui incedit ordinate, neque ut quidam, qui dum magnum saltum facere volunt, in praecipitium incidunt. Sicut in virtutibus ita in scientiis quidam gradus sunt, sed dicis: Multa invenio in historiis, quae nullius videntur esse utilitatis, quare in hujusmodi occupabor? Bene dicis. Multa siquidem sunt in Scripturis, quae in se considerata nihil expetendum habere videntur, quae tamen si aliis quibus cohaerent, comparaveris, et in toto suo trutinare coeperis, necessaria pariter, et competentia esse videbis. Alia propter se scienda sunt, alia autem quamvis non propter se videantur nostro labore digna, quia tamen sine ipsis illa enucleate sciri non possunt, nullatenus debent negligenter praeteriri. Omnia disce, videbis postea nihil esse superfluum. Coarctata scientia jucunda non est. De libris autem qui ad hanc lectionem utiles sunt, si quid mihi videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ecram scienciarum questionum. et oppositõñ
omnium fere quas didiceram. et solutiones
memoriter denerem et mumerum. Cdusas
sepe informami. et dispositis isd iniucem con¬
tronersiis quod rechoris. quod oratoris. qd
sophistẽ officium esset diligenter distĩx. Cal¬
cudos in numerum posui. et ingris piluimẽ¬
tum carbonib deꝑiax et ipso ẽxemplo ocłis
subiecto que ampligonui. que orchogonii. que
origonii. differencia esset. patenter demõstra
ob in se laterib multiplicacis embadum iiu¬
pleret utrobiq procurrente podismo didici Se¬
pe nocturnus horoscopus ad hyberua per iglĩa
ex cubami. Sepe ad numerum protensum in ligno
magadam ducero solẽbam. ut ⁊ uocum differẽ¬
ciam aure perciperem. et animum pariter melli
dulcedine oblectarem. Hec puerilia quidem fue¬
rant sed tamen non inutilia. Neq ea iunc sa¬
re stomachum meum honerat. Hec autem non
tibi replico. ut meam scienciam que uel nulla

Expanded text:
etiam sententiarum, quaestionum et oppositionum etiam sententiarum, quaestionum et oppositionum omnium fere quas didiceram, et solutiones memoriter tenerem et numerum. Causas saepe informavi, et dispositiones ad invicem controversiis; quod rhetoris, quod oratoris, quod sophistae officium esset, diligenter distinxi. Calculos in numerum posui, et nigris pavimentum carbonibus depinxi; et ipso exemplo oculis subjecto, quae ampligonii, quae ortogonii, quae oxigonii differentia esset, patenter demonstravaterum duobus in se lateribus multiplicatis embadum impleret, utrobique procurrente podismo didici. Saepe nocturnus horoscopus ad hiberna pervigilia excubavi. Saepe ad numerum protensum in ligno Magadan ducere solebam, ut et vocum differentiam aure perciperem, et animum pariter meli dulcedine oblectarem. Haec puerilia quidam fuerant, sed tamen non inutilia. Neque ea nunc scire stomachum meum onerant. Haec autem non tibi replico, ut vel meam scientiam, quae vel nulla
Abbreviated transcription (Latin):
uegotium. tempus ⁊ locus Neq ego te ꝑfc̃ẽ
subtilem posse fieri puto in allegorra. nusi prius
fundatus fĩus in hystoua. Noli contempnere
minima ħ. Paulatim defluit qui minima cõ¬
tempuit. Si primo alfabetum discere contẽp¬
sisses. nunc inter gramaticos tantum nomen
non hr̃es. Scio quosdam esse qui statim phio¬
sophari uolunt. fubulas ꝑsendo apostolis reliu¬
quendas aisunt. Quoꝵ sciencia forme afiui si¬
nulis est. Noli huiusmodi mutari. Parius im¬
butus temptabis grandia tutus. Ego tibi affir¬
mare auded nichĩ me umquam quod ad eru
milia uderentur. Memini me dum ad huc sco¬
laris essem elaborasse. ut omnium rerum os¬
culis subiettarum. aut in usum nemientium
uooabula scirem perpendens libere rerum na¬
turam illum non posse prosecui. qui earum¬
dem nomina ad huc ignoraret. Quocient so¬
phismatum meoꝵ que gracia ureuitatis uria
riel duab in pagina dictionib signaueram
amemet ipso cotidianum exegi debitum. Ut

Expanded text:
egotium, tempus et locus. Neque ego te perfecte subtilem posse fieri puto in allegoria, nisi prius fundatus fueris in historia. Noli contemnere minima haec. Paulatim deficiunt, qui minima contemnunt. Si primo alphabetum discere contempsisses, nunc inter grammaticos tantum nomen non haberes. Scio quosdam esse qui statim philosophari volunt, fabulas pseudoapostolis relinquendas aiunt. Quorum scientia formae asini similis est. Noli hujusmodi imitari. Parvis imbutus tentabis grandia tutus. Ego affirmare audeo nihil me unquam quod ad erumilia viderentur. Memini me dum adhuc scholasticus essem elaborasse, ut omnium rerum oculis subjectarum, aut in usum venientium vocabula scirem, perpendens libere rerum naturam illum non posse prosequi, qui earumdem nomina adhuc ignoraret. Quoties sophismatum meorum, quae gratia brevitatis una vel duabus in pagina dictionibus signaveram, a memetipso quotidianum exegi debitum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
es tui. Quid enim ꝓdest dum malus esssi bonus pre¬
diceris. Qualis hrĩ uis talis esto. Si sapiens fueris
te semper habebis eundem. Stude locuu non qd̾lib
s quod oportet. Qui ociosum u̾bum noure pͥmitr
ad noxia cito transit. Magna uirtus est si ñ ledas
a quo lesus es. Magna es glia: si cui nocere potusti
paroas. Nobile uinditte gems est ignoscere uicto.
Quicquid mͥ contigent adu̾si: pio cuo pcc̃o euenit
tibi. Temꝑa ergo dolorem ⁊ dic: iuxͣ modũ delictor
parua datur ulcio. Mala alioꝵ: bono tuo suꝑa uni¬
ce maliciam bonitate. Detrahentium errores dissi¬
mulando calea. Non sis in pace infidus nͨ leuis
in amicicia. Odientes ad pacem inuita. Discordan.¬
re magnum est ⁊ spaciosum manib illio reptilia
quor non est numerus. Sicut enim reptile laten¬
ter reppit. ⁊ sumosis anfrattib huc ⁊ illuc deam¬
bulat. it a consciam hominis uenenate cogitati¬

Expanded text:
es tibi. Quid enim prodest dum malus es, si bonus praees tibi. Quid enim prodest dum malus es, si bonus praediceris? Qualis haberi vis, talis esto. Si sapiens fueris, te semper habebis eumdem. Stude loqui non quod libet, sed quod oportet. Qui otiosum verbum non reprimit, ad noxia cito transit. Magna virtus est, si non laedas a quo laesus es: magna gloria est, si cui nocere potuisti, parcas. Nobile vindictae genus est ignoscere victo. Quidquid tibi contigerit adversi, pro tuo peccato evenit tibi. Tempera ergo dolorem tuum, et dic: Juxta modum delictorum parva datur ultio. Mala aliorum bono tuo supera. Vince malitiam bonitate: detrahentium errores dissimulando calca: non sis in pace infidus, nec levis in amicitia. Odientes ad pacem invita, discordanur. Mare magnum est, et spatiosum manibus; illic reptilia quorum non est numerus . Sicut enim reptile latenter repit, et sinuosis anfractibus huc et illuc deambulat: ita conscientiam hominis venenatae cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
delitta. s ꝓpͥa certie. Nunquam enim aliis detra¬
hes: si te bene insper̾is. De malo alieno: os tuum nõ¬
Multos seduat curiositas. Tam du quisq peccata¬
sua ignorat: quam dui curiose alieua considerat.
Qui semet ip̃m aspicit. ñ querit cuud in alii fre¬
quent̾ reprehendat: s in semet ip̃o quid lugeat.
Qd̾ inter se locuntur homines: nunquam sare desi¬
deres. Ome eciam genus m̃dacii sum oꝑe fuge Neo
casu nec studio loquaris falsum: quia os qd̾ m̃titur
edificat audientes. Uanus enim sermo: cito pollu¬
it m̃tem ⁊ facile agitur quod libenter aditur. ua¬
nus enim sermo: uane conscientie est uidex Mures
hominis lingua pandit: ⁊̃ quialis sermo ostenditur
talis animus approbatur cuũ ex hũndantia cordis
dilabuntur. Qui landem ñ appetit nec contumeliam
sentit. Discerne te tuo iudicio: non alieno. Nemo
enim mag̃ scire potest quis sis. quam tu qui ꝯsciꝰ

Expanded text:
delicta, sed propria cerne. Nunquam enim aliis detradelicta, sed propria cerne. Nunquam enim aliis detrahes, si te bene inspexeris. De malo alieno os tuum non coMultos seducit curiositas. Tamdiu quisque sua peccata ignorat, quamdiu curiose aliena considerat. Qui semetipsum aspicit, non quaerit quid in aliis frequenter reprehendat; sed in semetipso quid lugeat. Quod inter se loquuntur homines, nunquam scire desideres. Omne etiam genus mendacii summopere fuge. Nec casu, nec studio loquaris falsum: quia os quod mentituaedificat audientes. Vanus enim sermo cito polluit mentem: et facile agitur, quod libenter auditur. Vanus enim sermo, vanae conscientiae est index. Mores hominis lingua pandit; et qualis sermo ostenditur, talis animus comprobatur: quoniam ex abundantia cordis dilabuntur. Qui laudem non appetit, nec contumeliam sentit. Discerne te tuo judicio, non alieno. Nemo enim magis scire potest quis sis, sicut tu, qui conscius
Abbreviated transcription (Latin):
quet superbia. Quantalib sit iusticia operis apd̾
int̾numm iudicem in illa est: si hanc eleuat tumor
Om̃tis. Perit reueta omne quod agiturr si ñ solli¬
n⁊̃ cite in humilidate custoditur. Signa superbie ħ
sunt. Clamor. in locutione amartudo in silentio.
dissolutio in hylaritate. furor in tristicca honestas
in ẜmagine: inhonestas in attione. rancor in rep̃¬
hensione. Inuidia est animi tinea᷑ sensum come¬
dit. pectus urit. mentem afficit. cor hominis qua¬
si quedam pestis depasat. ⁊ cuncta bona ardore pe¬
stifero deuorat. Inuidus aliemim bonum. suũ faat
muidendo pacm. Cum poc̃ores quosq conspicimus. ñ
ẜacile eos iudicemus. s mag̃ defleamus: quia in
similib aut laysi slimus aut labi. possirnus.
Si ius delinquentem cortipere aperte increpa: ne atł
gere uitam: ⁊ alioꝵ non desunt detrectare. Si ius
detrahere intuate pcc̃a recorque. Non aliorumꝰ

Expanded text:
quet superbia. Quantalibet sit justitia operis apud quet superbia. Quantalibet sit justitia operis apud internum judicem nulla est, si hanc elevat tumor mentis. Perit revera omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custodiatur. Signa superbiae haec sunt: clamor in locutione, amaritudo in silentio; dissolutio in hilaritate, furor in tristitia; honestas in imagine, inhonestas in actione, rancor in reprehensione. 49. Invidia est animi tinea. Sensum comedit, pectus urit, mentem afficit: cor hominis quasi quaedam pestis depascit, et cuncta bona ardore pestifero devorat. Invidus alienum bonum, suum facit invidendo peccatum. Cum peccatores quosque conspicimus, non facile eos judicemus, sed magis defleamus; quia in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus. Si vis delinquentem corripere, aperte increpa, nec occgere vitam, et alienae non desinit detrahere. Si vis detrahere, tua in te peccata retorque: non aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
iacere nr̃e attinet uoluntati ⁊ ꝓpͥe deputatur culpe.
uoluntate namq sua oadit qui cadit: ⁊ uolunta¬
te dei stat qui stat. Cogitatio tamen immunda
mentem ñ inquinat cum pulsat: nisi cum hano
ita est ruina omnium uͥtutum. Ip̃a est enim
in pcc̃o pͥma: ip̃a in conflittu postrema. Ipa aut ĩ
exordio m̃tem per pcc̃m prost̾nit: aut in fine de
uirtutib deiat. Iccuro est omnium poc̃oꝵ maxãa:
quia tam per uictutes quam per uicia humanã
m̃tem ext̾minat. Cetera uicia solas illas uirtutes ĩ¬
petunt. quib ip̃a destruuntur: ut luxuria pudiaa¬
am ira pacientiam. Sola u̾o superbia contra cunctas
animi uitutes se erigite ⁊ quasi gn̾alis ac pestifer
morb om̃s corrumpit. Iccuto nsi omnia oꝑa err̃a
humilitas precessent: comitata ⁊ consecura fuenti
ꝓposita quam intueamur apposita. cui adhereamꝰ.
imposita quam repͥmanur. totum de maiii extor¬

Expanded text:
jacere, nostrae attinet voluntati, et propriae deputatur culpae. jacere, nostrae attinet voluntati, et propriae deputatur culpae. Voluntate namque sua cadit qui cadit, et voluntate Dei stat qui stat. Cogitatio tamen immunda mentem non inquinat cum pulsat, nisi cum hanc ita est ruina omnium virtutum. Ipsa enim est in peccato prima: ipsa in conflictu postrema. Ipsa autem in exordio mentem per peccatum prosternit: aut in fine de virtutibus dejicit. Idcirco est omnium peccatorum pessima; quia tam per virtutes, quam per vitia humanam 354 mentem exterminat. Caetera vitia solas illas virtutes impetunt, quibus ipsa destruuntur; ut luxuria pudicitiam, ira patientiam: sola vero superbia contra cunctas animi virtutes se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus omnes corrumpit. Idcirco nisi omnia opera nostra humilitas praecesserit, comitata et consecuta fuerit; proposita quam intueamur; apposita cui adhaereamus; interposita qua reprimamur: totum de manu extor
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sepe cogita. Ibi namq est cogitatio tua ubi est
affectio tua. Ibi est cor tuum᷑ ubi est desi deriũ tuũ.
Qm̃ illud sepius in cogitatione uolucnus: cuius¬
amore plus affecti sumus. In cogitatione sua cadit
quisq uelstat. Si bona cogĩtas: cogitatio scã custodiet
templum dei spelunca diaboli: qm̃ quem deus deserit:
diabolus arripit. Sp̃o sanctus sugg̾it bona et dulcia
sencias illi. nec sinas eam in corde tuo manere. s ilico
Nam ante dei occulos: si uolant uacue cogitatoẽs
nostre. Et nulla mom̃ta temporis in auimũ trãs¬
cendunt sine statu retributionis. Cogitatio prana
delectationẽ parit. delettatio consensum ꝯsensus
actionem. attio consuetudinem. consuetudo necessita¬
tem. necessitas mortem. Sicut uiꝑa a filiis suis in
utero positis lacerata ꝑ unitur ita nos cogitatões
ilico illas expellere. Nam in animo nrõ eas

Expanded text:
 saepe cogita. Ibi namque est cogitatio tua, ubi est  saepe cogita. Ibi namque est cogitatio tua, ubi est affectio tua; ibi cor tuum, ubi est desiderium tuum: quoniam illud saepius in cogitatione volvimus, cujusamore plus affecti sumus. In cogitatione sua cadit quisque, vel stat. Si bona cogitas, cogitatio tua sancta custodit intellectu ; eritque templum Dei spelunca diaboli: quoniam quem Deus deserit, diabolus arripit. Spiritus sanctus suggerit bona et dulcia:sentias illi: nec sinas eam in corde tuo manere, sed illico Nam ante Dei oculos non volant vacuae cogitationes nostrae: et nulla momenta temporis in animum transcendunt sine statu retributionis. Cogitatio prava delectationem parit, delectatio consensum, consensus actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem, necessitas mortem. Sicut vipera a filiis suis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes m est illico illas expellere. Nam in animo nostro eas
Abbreviated transcription (Latin):
pria constĩa ⁊ testib occulis ip̃ius iudias fug̾e̾ non
pot̾is: s tremens ⁊ araus stabis suspensus ad gra¬
uissimam sententiam in angusto ꝑicilo ⁊ ĩꝑiculo¬
sa angustia. tanquam ilico recepturus qd̾ impepe¬
tuum amtit̾e nom pot̾is. Index ent uehement̾ irat̾.
⁊ t̾ribiliter districtus: sententia enis semel lataent
ĩmudabilis. Tortores homribiles qui nũquam mise¬
rentur erunt parati: ut dalta sentencra te damp¬
natum ad tormenta rapiant. Tormenta erunt sñ
in t̾uallo: ⁊ sine temꝑamento. Tnnor concur besbit
te cum t̾ra aꝑietur coram te ⁊ tu mes ⁊ cades ir
stagnum siusi phuris ardontis ⁊ fetentis. Ignis exc̾iꝰ
carnem tuam comburet: u̾mis int̾ius conscientiam
corudet. Ibi eris sine fine: sine spe uenie ⁊ miscdĩe
Omnia uero gehenne supplicia suꝑabit: deum nõ
uid̾eet bonis carere que in potestate hũisti optin̾e

Expanded text:
ropria conscientia, et testibus oculis ipsius Judicis, fugere non ropria conscientia, et testibus oculis ipsius Judicis, fugere non poteris: sed tremens et anxius stabis suspensus ad gravissimam sententiam in angusto periculo et in periculosa angustia, tanquam illico recepturus quod in perpetuum amittere non poteris. Judex tunc erit vehementer iratus, et terribiliter districtus: sententia ejus semel lata erit immutabilis: tortores horribiles, qui nunquam miserentur, erunt parati, ut, data sententia, te damnatum ad tormenta rapiant. Tormenta erunt sine intervallo et sine temperamento: timor conturbabit te, cum terra aperietur coram te, et tu rues et cades in stagnum sulphuris ardentis et fetentis. Ignis exterius carnem tuam comburet; vermis interius conscientiam corrodet: ibi eris sine fine, sine spe veniae et misericordiae. Omnia vero gehennae supplicia superabit, Deum non videre, et bonis carere, quae in potestate habuisti obtine
Abbreviated transcription (Latin):
no oꝑe. Tot arguentib confunderis: quot tͥ p̾buert̃
bñ uiuendi exemplum. Tot conunceris cestĩb: quot
te monuerunt bonis sermonib ⁊ iustis attionibus.
Cnnib ppłis midabuntur iniquitates tue: ⁊ cuno¬
tis agnimib patebunt uniu̾sa sceła tua: nonsolum
attuum uerum eciam cogitationum ⁊ locutionum
Multa n̾o poc̃a tunc pioruent ex improuiso quasiex
insidiĩs que modo ñ uides: ⁊ forsitan plura ⁊ tnbłiora
inde terrens iusticia᷑ subtus patens horridum chaos
inferni desuper iratus iudes. intus urens conscientia :
foris ardens mundus. Iustus uix saluabitur: poc̃or
sio deprehensus in quam partem se premetur. lat̾e
erit impossibile apparere intolerabile. In tanto discri¬
mine torquebit te consciencia tua male sibi conscia:
cruciabunt cordis archana. Cogente eaam conscĩat
tu ip̃e eris accusator ⁊ uidex tuns Coniuttus teste ꝓ¬

Expanded text:
ere bono. Tot arguentibus confunderis, quot tibi praebuerunt ere bono. Tot arguentibus confunderis, quot tibi praebuerunt bene vivendi exemplum. Tot convinceris testibus, quot te monuerunt bonis sermonibus, et justis actionibus. Omnibus populis nudabuntur iniquitates tuae, et cunctis agminibus patebunt universa scelera tua, non solum actuum, verum etiam cogitationum et locutionum. 46. Multa vero peccata tunc proruent ex improviso, quasi ex insidiis, quae modo non vides, et forsitan plura et terribilinde, terrens justitia: subtus, patens horridum chaos inferni; desuper, iratus Judex: intus, urens conscientia; foris, ardens mundus. Si justus vix salvabitur, peccator sic deprehensus in quam partem se premet? Latere erit impossibile: apparere intolerabile. In tanto discrimine torquebit te tua conscientia male sibi conscia, cruciabunt cordis arcana. Cogente etiam conscientia, tu ipse eris accusator et judex tuus. Convictus teste p
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ubiles. ⁊ hombiles. Cogita quis eam defendet a rug¬
entib p̾paratis ad escam. Quis consolabitur cum te¬
tec̾iima illa monstra demonioꝵ occursantia sibi cat̾¬
uatim ruere udebit: aut quis deducet perignotaur
regionem: Attende quam subito uenit dies ultima :
subito uenit. ⁊ forsitan hodie erit. Iam ad est᷑ iam p̃¬
sentab̾is ante tremendum iudic̾em. Accusabĩs mł¬
tis ⁊ magnis offensis. Non uno non ꝑaucis: s in¬
numiis criminib. Non paruis s imm̃sis. Non
dubiĩs s certis. Non breui accusatione: sed tam
longa est quam cota uita tua. Non uno accusa¬
toie. s tot quot saiũt delictatua. Ipẽ uidex erit distͥcͥ¬
tus accusator tuus. Omnes eciam sp̃o boni ⁊ maliͥ co¬
ram deo te accusabunt cum eo. Bom: qui a deo debent
equitatem. Mali: quia tuam seouant iniquitatẽ Tot
iudicib ppłis astubis: quotquot p̾cesserunt de in bo¬

Expanded text:
terribiles et horribiles. Cogita quis eam defendet a rugterribiles et horribiles. Cogita quis eam defendet a rugientibus praeparatis ad escam: quis consolabitur eam, cum teterrima illa monstra daemoniorum occursantia sibi catervatim ruere videbit: aut quis deducet per ignotam regionem. Attende etiam quam subito venit dies ultima: subito venit, et forsitan hodie erit. Jam adest; jam praesentaberis ante tremendum Judicem: accusaberis multis et magnis offensis; non uno, non paucis, sed innumeris criminibus; non parvis, sed immensis; non dubiis, sed certis; non brevi accusatione, sed tam longa, quam longa est tota vita tua, non uno accusatore, sed tot quot sunt delicta tua. Ipse Judex erit districtus accusator tuus. Omnes etiam spiritus boni et mali coram Deo te accusabunt cum eo. Boni, quia 353 Deo debent aequitatem; mali, quia tuam servant iniquitatem. Tot judicibus et populis astabis, quot praecesserunt te in op
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ad illicitam delectationem affici᷑ tociens pone
ante occlos tuos. quomodo xp̃o in cruce crucifixus est
prote. Intuere quomodo a uida uideis traditin ⁊ qm
ulit̾ pertractatur blasphematur blasphemat᷑ et¬
colafixatur. indicatur ⁊ condempnatu expoliatur
⁊ flagellatur: ⁊ ad ultanum u̾o contumeliis ⁊ oꝑꝑ¬
briis affectus int̾ duos latrones suspenditur. clait
crrici affixus. sputis deusus spinis coronatus lancea ꝑ¬
foratus. ex omnib partib sangius emanat. ⁊ incli¬
nato capite einisit spm̃. Ita redemptor tuus moritur
prote: ⁊ tu nescio anusmodi sordida cogitations sor¬
didaris. in mente. Sufficere posset ħ cogitatio ad ex¬
ram proiectus. int̾ longa suspiria ⁊ difficiles singul¬
tus int̾ diuersos dolores ⁊ timores animã expirabis.
capient. ⁊ rapient iaruales illo facies. que eam in
ꝯxitu ꝑstolantur. Ex omni ꝑte t̾rebũt eã demones

Expanded text:
et ad illicitam delectationem allici; toties pone et ad illicitam delectationem allici; toties pone ante mentis oculos quomodo Christus in cruce crucifixus est pro te. Intuere quomodo a Juda Judaeis traditur, et quam viliter pertractatur, blasphematur et colaphizatur, judicatur et condemnatur, exspoliatur et flagellatur; ad ultimum vero contumeliis et opprobriis affectus inter duos latrones suspenditur: clavis cruci affixus, sputis derisus, spinis coronatus, lancea perforatus. Ex omnibus partibus sanguis emanat, et inclinato capite emittit spiritum. Ita Redemptor tuus moritur pro te: et tu nescio cujusmodi sordida cogitatione sordidaris in mente! Sufficere posset haec cogitatio ad exram projectus, inter longa suspiria et difficiles singultus, inter diversos dolores et timores animam exspirabis.capient et rapient larvales illae facies, quae eam in exitu praestolantur: et ex omni parte terrebunt eam daemones
Abbreviated transcription (Latin):
didans: Cur minus erubesas pudenda cordis: ꝙͣ pudẽda
carnis: Cur magis uereris. uultus hominum ꝙͣ uult᷑
anglõrum: Talis confulio separat a deo Omãtũ spes
uenie ⁊ miscdĩe: est in confessione u̾a. Simulata namq
confessio ñ est confessio: s dupplex confusio. Excludit᷑
enim nuserationem miserie simulatior nec dignatõ lo¬
cum ht. ubi fu̾it dignitatis p̾sumptio. Prouodat uero
compassionem: humilis misie confessior Nulla est
tam grauis culpa que non h̾ẽat ueniam per ꝯfessio¬
nem. uicua igitur cordis tui ⁊ prauas cogitationes ilico
manifesta. Poc̃m enim ꝓditum: ato cudatur Crimen
u̾o tacendo ampliati Uicium si patet᷑ fit &x magno
pusillum. Si latet. fit ex minimo magnum. Nã uelox
confessio: uelocit̾ medicinam facit. Melius ẽ ut uites
ucium quam ut emendes: ne forte cum incurceris.
reuoare ñ possis. ¶⁊¬
uociens te sentis turpib cogitationib pulsari

Expanded text:
didaris? cur minus erubescis pudenda cordis, quam pudenda didaris? cur minus erubescis pudenda cordis, quam pudenda carnis? cur magis vereris vultus hominum, quam vultus angelorum? Talis confusio separat a Deo. Omnis spes veniae et misericordiae est in confessione vera. Simulata namque confessio non est confessio, sed duplex confusio. Excludit enim miserationem Dei miseriae simulatio: nec dignatio locum habet, ubi fuerit dignitatis praesumptio. Provocat vero compassionem humilis miseriae confessio. Nulla est enim tam gravis culpa, quae non habeat veniam per puram confessionem. Vitia igitur cordis tui et pravas cogitationes illico manifesta. Peccatum enim proditum cito curatur: crimen vero tacendo ampliatur. Vitium si patet, fit ex magno pusillum: si latet, fit ex minimo magnum. Nam velox confessio velociter medicinam facit. Melius est ut vites vitium, quam ut emendes: ne forte cum incurreris, revocare non possis. uoties te sentis turpibus cogitationibus pulsari,
Abbreviated transcription (Latin):
consciencta mundatur amaritido tollitur pocoatũ
fugatur tranquillitas redit spes reuiuiscit. animus
hyilarescit. Post baptismum nullum aliud nob̃ con¬
stitutum ẽ remedium qmͣ confessionis refugium. Sit
ergo deuota cordis ꝯpunctio uera oris confessio. discre¬
tacarnis mortificatio: repentina uitioꝵ extirpatõ. le¬
ta bonorum oꝑm exhibitio. Non eiubescas dõ ꝯfit̾i
cui ñ potes abscondi. Ip̃e enim nouit abscondica cordiuło
cui omnia nuda. ⁊̃ aꝑta. aute cuius conspectum cũcta
nr̃a pcc̃a sunt scripta. S quod ibi sccipsit transg̾ssio:
hic debet confessio. Non te pudeat dicere: ꝙ ñ puduit
facere. Quod si pudor est tͥ michi soli pocõri pxc̃a tuiu
exponere: quid fcũrus es in die uidicii ubi omnib opoĩ¬
ta tua apparebit consciencia: Si coge̾ris coram multitudĩe
nuido corpore transire: ñ posses ñ erubescere. Cur gͦ mi¬
nus confrmd̾is: quando ĩmũda cogitatione in mente sor¬

Expanded text:
conscientia mundatur, amaritudo tollitur, peccatum conscientia mundatur, amaritudo tollitur, peccatum fugatur, tranquillitas redit, spes reviviscit, animus hilarescit. Post baptismum nullum aliud nobis constitutum est remedium quam confessionis refugium. Sit ergo devota cordis compunctio, vera oris confessio, discreta carnis mortificatio, repentina vitiorum exstirpatio, laeta bonorum operum exhibitio. Non erubescas Deo confiteri, cui non potes abscondi. Ipse enim novit abscondita cordium, cui omnia nuda sunt et aperta; ante cujus conspectum cuncta nostra peccata sunt scripta. Sed quod ibi scribit transgressio, hic delet confessio. Non te igitur pudeat dicere, quod non puduit facere. Quod si forte pudor est tibi, mihi soli peccatori peccata tua exponere; quid facturus es in die judicii, ubi omnibus exposita tua apparebit conscientia? Si cogereris coram multitudine nudo corpore transire, non posses non erubescere: cur ergo minus confunderis, quando immunda cogitatione in mente sor
Abbreviated transcription (Latin):
illi accepisse. Sic enim festinat misi̾cors deus ab solu̾e
reum a tormento conscĩe sue: cuiasi plus cruciet miseri¬
cordem compassio misen quam ip̃m miserum passlo
sii. Qui enim u̾e penitet. u̾accter dolet. absq dubio
⁊ absq mora indulgentiam accipiet Et qnͣtum aius
frequentius quantoq uehementius de suo yeatu int̾¬
no dolore afficitur: tanto cercior tantoq seciuior de
indulgentie ueme efficitur. Inde est quod animam
penitentie lacrunis. afflictam. tam frequenter qmͣ
libenter consolatur spõ paraclitus. Illã frequenter
iufitat. illam libenter confortat. ⁊ ad ueiie fiduciã
plene reformat: quan sira scelera flendo dampnure
⁊ dampnando flere considerat. Incipit ex tunc q̃ dam
samiliaritas int̾ deum ⁊ animam eo qd̾ ħ se sen¬
ciat ab illo sepus iisit ari ⁊ ex eis aduentu nõ tm̃
iani consolan. imino aliquotiens qd̾dam mneffa¬
uere penicens. Omnia eiam in confessione lauãt᷑:

Expanded text:
ille accepisse. Sic enim festinat misericors Deus absolvere ille accepisse. Sic enim festinat misericors Deus absolvere reum a tormento conscientiae suae, quasi plus cruciet misericordem Deum compassio miseri, quam ipsum miserum compassio sui. Qui enim vere poenitet et veraciter dolet, absque dubio et absque mora indulgentiam accipiet. Et quanto quis frequentius, quantoque vehementius de suo reatu interno dolore afficitur, tanto certior, tantoque securior de indulgentiae venia efficitur. Inde est quod animam poenitentiae lacrymis afflictam, tam frequenter quam libenter consolatur Spiritus paracletus. Illam frequenter visitat, illam libenter confortat, et ad veniae fiduciam plene reformat, quam sua scelera flendo damnare, et damnando fiere considerat. Incipit extunc quaedam familiaritas inter Deum et animam, eo quod haec se sentiat ab illo saepius visitari, et ex ejus adventu non tantum jam consolari, imo aliquoties quodam ineffavere poenitens. Omnia etenim in confessione lavantur:
Abbreviated transcription (Latin):
tifũis. Connat me reum ⁊ dei mimicum mea ũ qͥtas.
Peccatum meum sepe separauit me a deo. Iccuro obse¬
crote pater ut me instruas: quomodo possim aũ sẽꝑ
stare cum deo meo. aut redire. cum ab eo percatis mĩs
exigentib motus fuera .¶ xxiii.¬
onfessor. confessio tua fili ad lacrimas me com¬
mouit: tum ꝓpter me. tum ꝓpterte Piopt̾
ine fleo: qm̃ quecumq dixisti de te eadem fere aut si¬
milia reꝑio in me: ⁊ multa ad nremoriam reuocasti
quoꝵ oblitus fuieram. Propt̾ te gaudco: qm̃ iustauit
te oriens exalto. Non enin longe es a regno dei. Noti¬
cta namq pcc̃i: nutium est salutis. Confido in domino:
enũ quioquid minus est in te feruoris ⁊ bom oꝑis. hu¬
militas supplebit pure confessionis. Quacimiq nã¬
q hora pec̾or conu̾sus fu̾it: ⁊ ingeniuent siluus erit:
qm̃ cor contoitum ⁊ humiliatum deus non despiaet
Tar dius si quidem uidetur doo ueniam pccõri dedisse: ꝙͣ

Expanded text:
fratris. Convincit me reum et Dei inimicum mea iniquitas; fratris. Convincit me reum et Dei inimicum mea iniquitas; peccatum meum saepe separavit me a Deo. Idcirco obsecro te, pater, ut me instruas, quomodo possim, aut semper stare cum Deo meo, aut redire, cum ab eo, peccatis meis exigentibus, motus fuero. o. 42. Confessio tua, fili, ad lacrymas me commovit, tum propter me, tum propter te. Propter me fleo, quoniam quaecumque de te dixisti, eadem fere aut similia reperio in me; et multa ad memoriam revocasti, quorum oblitus fueram. Propter te gaudeo, quoniam visitavit te Oriens ex alto. Non enim longe es a regno Dei. Notitia namque peccati, initium est salutis. Confido in Domino, quoniam quidquid minus est in te fervoris et boni operis, humilitas supplebit purae confessionis. Quacumque namque hora peccator conversus ingemuerit, salvus erit , quoniam cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Tardius siquidem videtur Deo veniam peccatori dedisse, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iram reducta. cor meum ñ paruo nełio miquitatis
maculare. Et in ħ miserabiliter miserabilis sum. quia
ñ tantum deleo. quantum me dolendo cognosco: sed
securus torpeo uelud quid patiar ignorem. ħ uero mͥẽ
omni infelicitate misi̾us. quod it a oꝑe peru̾sus. ore
pollutus. corde ĩmundus ad altare accedo: ⁊ corpus xͥ
ad humilem. t̾ratus ad nutem. crudelis ad miscde̾m:
⁊ tamen patitur humilis elatum. mitis iratum. con¬
delem misericors Accedo seruus ad dñm. non amore s
timore. ñ deuotione. s usu. Accedo ad dominum cuins
ꝑcussi seriu: ad prẽm accedo auus aridi filium. Per¬
cussi u̾bo. occidi exemplo. neo tumen pertimesco do¬
minum nec reu̾eor prẽm. Manens in turba fratrum.
curlans aliquos ⁊ ab aliquo turbatus: qñq accedo ad
pacificum. Appropinquo eciam talis ad oscłm pacis:
qui pͥus reconciliatus accedẽ debuissem ad oscłim turbi

Expanded text:
riam reducta, cor meum non parvo veneno iniquitatis riam reducta, cor meum non parvo veneno iniquitatis maculavere. Et in hoc miserabiliter miserabilis sum, quia non tantum doleo quantum dolendum me cognosco; sed sic securus torpeo, velut quid patiar ignorem. 41. Hoc vero mihi est omni infelicitate miserius, quod ita opere perversus, ore pollutus, corde immundus ad altare accedo, et Christi cad humilem, iratus ad mitem, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo servus ad Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad Dominum cujus percussi servum. Ad Patrem accedo, cujus occidi filium; percussi verbo, occidi exemplo: nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati
Abbreviated transcription (Latin):
studium. ⁊ m placent anguli ⁊ diu̾ticula. Sio sic ex qͦ
pectare potui. nunquama pcc̃is ⁊ malis oꝑib cessaui.
pcc̃is pc̃ra semper accumulaui ⁊ pcc̃a que aliqñ oꝑib
implere si potui inalis uoluntatib ⁊ malis desiderĩs
ñquam perficere cessam. ¶ xxii.
uper omnia mala delettatio carnis q̃ ab ipsis
cunabulis semper mocum creuit. mͥ semꝑadhe sit
neo ad ħ iam p̾senettute deficientib membris me dese¬
nt: multis ⁊ uariĩs modis infelicem animam meam ma¬
culauit. dissolint. captiiauit ⁊ omni uͥtute destitinam
manem ⁊ debilem reddidit fateor huius oꝑione fariĩ
smundis recordationib me sepe esse ꝯmotum. ĩ censũ.
ardores non modicos ⁊ inhonestos. passum ⁊ nõ solimi
mearum delectationum malas memorias. ⁊ stultas re¬
cordationes michi nocere. s eciam aliorum mala facta
michi narrata. ⁊ per recordationes soididas ad memo¬

Expanded text:
studium: et mihi placent anguli et diverticula. Sic, sic ex quo studium: et mihi placent anguli et diverticula. Sic, sic ex quo peccare potui, nunquam a peccatis et malis operibus cessavi. Peccatis peccata semper accumulavi; et peccata quae aliquando operibus implere non potui, malis voluntatibus et malis desideriis nunquam perficere cessavi. 40. Super omnia mala delectatio carnis, quae ab ipsis cunabulis semper mecum crevit, mihi semper adhaesit, nec adhuc jam prae senectute deficientibus membris me deserit, multis et variis modis infelicem animam meam maculavit, dissolvit, captivavit, et omni virtute destitutam, inanem et debilem reddidit. Fateor hujus operis nefarii immundis recordationibus me saepe esse commotum et incensum, ardores non modicos et inhonestos passum: et non solum mearum delectationum mala memoria et stultae recordationes mihi nocuere; sed etiam aliorum malefacta mihi narrata, et per recordationes sordidas ad memo