comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N ec int̾ eccłastica ullomodo reputa¬
bit᷑. nec ullas habebit uires quicqͥd
ei obuiauerit. qm̃ eadẽ sedes testante
ueritatis uoce primatũ obtinuit.
nec prima diceret᷑ si aliã suꝑ se ha¬
beret. Quȩ etiã caput. ẽ. om̃iũ ȩc¬
cłarũ. a qua om̃s sumpser̃ originẽ.¬
rimatũ enĩ ñ sẏnodalib aut aliqͥb
cõm̃tis meruit institutis: sed dño
largiente qͥ ait. Tu es etiros. & suꝑ
hanc petrã edificabo ȩccłam meã¬
& reliqua talia & his similia. Quib
si aliqͥs suꝑbo sp̃ũ obui auerit p̾cepti¬
ut semꝑ primo in accusatione clerico¬
rũ. fides & uita blasphemantiũ ꝑ¬
scrutet᷑. Nã fides om̃s actꝰ hominis
debet p̾cedere. quia dubius infide
infidelis .ẽ. Nec cis om̃ino. c̾ẽ. credendũ
qͥ uer̃tatis fidẽ ignorant aut ñ recte
conuersationis uitã ducunt. qm̃ tales
facile & indifferent᷑ lacerant & cri¬
minant᷑ recte & pie uiuentes & cre¬

Expanded text:
nec inter ecclesiastica ullo modo reputanec inter ecclesiastica ullo modo reputabitur, nec ullas habebit vires quicquid ei obviaverit: quoniam eadem sedes testante veritatis voce primum primatum obtinuit. Nec prima diceretur, si aliam super se haberet: quae etiam caput est omnium ecclesiarum, a qua omnes sumpsere originePrimatum enim non synodalibus aut aliquibus commentatis meruit institutis, sed Domino largiente, qui ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meaet reliqua talia et his similia. Quibus si aliquis superbo spiritu obviaverit, praeceptiut semper primo in accusatione clericorum fides et vita blasphemantium perscrutetur. Nam fides omnes actus hominis debet praecedere, quia dubius in fide infidelis est. Nec eis omnino esse credendum, qui veritatis fidem ignorant, aut non rectae conversationis vitam ducunt, quoniam tales facile et indifferenter lacerant et criminantur recte et pie viventes et cre
Abbreviated transcription (Latin):
El ordiNiatiouem sa¬
accusat inqua constituꝰ ᷤ ͤᷤ¬
untur. qui ep̃os accusat tur.
uł damnat. dũ minus
sp̃ualia quã terrena
sectant᷑. Unde & ꝓpła ait. Nolite
tangere xp̃os meos. & in ꝓpħis meis
nolite malignari. Placuit ut¬
quȩcunq ꝑsona contra ep̃m uł actores
eccłȩ se ꝓpriũ crediderit habere ne¬
gotiũ : prius ad eũ recurrat caritatis
studio. ut familiari colloquio cõmonitꝰ.
ea sanare debeat quȩ inquerimoniã de
sententiã suscipiat ex cõmunicationis.
Nollos ep̃s nͥ canonice uocatꝰ. & in
legitima sy nodo suo tẽpore apłica
auctoritate conuocata. cui iussione
dñi & meritis beati PE TRI apłi singu¬
laris congregandorũ concilioꝵ auctori¬
tas. & scorũ canonũ ac uenerandorũ
patrũ decretis multiplicit̃ priuata
tradita . ẽ. potestas. suꝑ quib libet
criminib pulsatꝰ audiat᷑. uł impe¬
tat᷑. Si alit̾ p̃sũptũ aquib libet
fuerit: inuanũ deducat᷑ qđ egerint

Expanded text:
ei ordinationem accusat, in qua constituuntur, qui episcopos accusat vel condemnat, dum minus spiritalia quam terrena sectantur. Unde Propheta ait: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . II. quaecunque persona contra episcopum, vel actores ecclesiae, se proprium crediderit habere negotium, prius ad eum recurrat charitatis studio; ut familiari colloquio commonitus, ea sanare debeat quae in querimoniam dedsententiam suscipiat excommunicationis.Nullus episcopus, nisi canonice vocatus, et in legitima synodo suo tempore apostolica auctoritate convocata cui jussione Domini, et meritis beati Petri apostoli, singularis congregandorum conciliorum auctoritas, et sanctorum canonum ac venerandorum Patrum decretis multipliciter privata tradita est potestas, super quibuslibet criminibus pulsatus audiatur vel impetatur. Sifuerit, in vanum deducatur quod egerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Siͥs ep̃s iudicauerit uł ordinaue¬
rit alteriꝰ parochianũ sine consilio
&̾ uoluntate ep̃i sui: oportet cũ
ñ sine increpatione incõmuni con¬
cilio admiti. ita ut eecłasticũ
ultra ñ soluat canonẽ. Placurs¬
corũ accusandi sacerdotes & testifi¬
candi in eos uocẽ obstruere: qͦs ñ
humanis sed diuinis uocib mortu¬
os esse scimꝰ. quia uocẽ funestã int̾¬

Expanded text:
iscopus judicaverit vel ordinaverit alterius parochianum sine consilio et voluntate episcopi sui, oportet eum non sine increpatione in communi concilio admitti, ita ut ecclesiasticum ultra non solvat canonem. eorum accusandi sacerdotes, et testificandi in eos, vocem obstruere, quos non humanis, sed divinis vocibus mortuos esse scimus, quia vocem funestam
Abbreviated transcription (Latin):
conciliũ aut̃ non soluatur : nisilocũ
prius elegerint : Quo suc cedente tem¬
distinare simpriori concilio tem¬
p:omnib: ad nunci&ur & locus
sic ecclesiasquas aedificauerint pos¬
tolant consecrari. aAut dorẽ quam¬
euisde ecclesice contulerimt conseant
ad ep̃s oadinatione non ꝑtinere qõ
factũ & in p̃teritũ displic& in futuro
phib&ur: sed omnia secundũ constitutio
antiquam ao qicopar ordinatione & potesta¬

Expanded text:
Concilium autem non solvatur, nisi locum prius elegerint quo succedenti temdestinare, si in priori concilio tempus omnibus denuntietur et locus. sic Ecclesias quas aedificaverint postulant consecrari, ut dotem, quam Ecclesiae contulerint, censeant ad episcopi ordinationem non pertinere. Quod factum et in praeteritum displicet, et in futuro prohibetur; sed omnia, secundum consuetudinem antiquam, ad episcopi ordinationem et potesta
Abbreviated transcription (Latin):
q: huc usq p̃sumptasum denegentur hoc ẽ
neq in angariis pbros ut diconos neq in
aliquib fatigent indictionib: neuit ea¬
mur in ecclesiađi e actores potius : quã
di pontifices numerari: hiuero clerici
tam locales quamlio cesaniquise ab ep̃oga
uaricogouerint querelassuas ad m&ro¬
politanõ differre non differant qui
m& ropolitanus non mor&ur eius modi

Expanded text:
quae hucusque praesumpta sunt denegentur, hoc est neque in angariis presbyteres aut diacones neque in aliquibus fatigent indictionibus, ne videamur in Ecclesia Dei exactores potius quam Dei pontifices nominari. Hi vero clerici tam locales quam dioecesani qui se ab episcopo gravari cognoverint, querelas suas ad metropolitanum deferre non differant, qui metropolitanus non moretur ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
cere ux orib uel quod hii qui semꝑ ehatolici
fuerunt incellulis suis cum mulier es exira
neis non morentur: Quod liberti ab ep̃is uel¬
t ab aliis factiec desus commendati ꝑma.¬
nere debeant liberi. Quod leccio in omnib:
sacer dota lib mensis ligi debeant. Qd
clericis & familus fircinr̃i nullus umqna
arege postul& & quiacceperit irritalis

Expanded text:
ceri uxoribus: vel quod hi qui semper catholici ceri uxoribus: vel quod hi qui semper catholici fueruneis non morentur, quod liberti ab episcopis vel ab aliis facti, et ecclesiis commendati permanere debeant liberi, quod lectio in omnibus sacerdotalibus mensis legi debeat, quod clero ex familiis fisci nullus unquam a rege postulet: et qui acceperit, irrita talis
Abbreviated transcription (Latin):
Exĩminanda omnino ẽ.
in religiose consuctudo quam uulgus perscoru
solemnitatibus agere consueuit U
populi quidebent officia diuina ad tende¬
re saltitiomib: & turpibus inuigilent
canticis. Nonsdum sibi nocentes sed
& religiosorum officiis perstrepentis
hoc & enim ut ab omnihis pania depel¬
latur sac̃dotum & iudicũ a concilioscõ
cure commitetur Inẽpeoictũ Recis
inconpirmatone concilii
rex uniuersorum subregninri po¬
Atestate consistentium amores
nos suas diuina faciens ueritas nr̃is
principaliter sensib: inspirauitut
causa in stauran de discipline aecles¬
asticae epõs omnes hp̃aniae non p̃sentan¬
grauiate constantes : sed e gesta nr̃a. ꝓinde
conlio habita in urbe toletanam annoreg
ninr̃i felicit quasto nulli contemmere
liceat nullus p̃terire p̃sumat: Capitulaeñ¬
toriate si ue clericor siue laicoa siue corũ¬
cumq: hominũ obseruentus & maneant:
Idẽ deopseruatione pricã canonũ. desim¬
bolũ ꝓferende ad populis inaecdesia :

Expanded text:
Exterminanda omnino est irreligiosa consuetudo quam vulgus per sanctorum solemnitates agere consuevit, ut populi qui debent officia divina attendere saltationibus et turpibus invigilent canticis, non solum sibi nocentes sed et religiosorum officiis perstrepentes: hoc enim ut ab omni Hispania depellatur, sacerdotum et judicium a concilio sancto curae committitur. Edictum regis in confirmationem concilii. rex. Universorum sub regni nostri potestate consistentium amatores nos suos divina faciens veritas, nostris principaliter sensibus inspiravit, ut causa instaurandae fidei ac disciplinae ecclesiasticae, episcopos omnes Hispaniae nostro praesentangravitate constant esse digesta, nostra proinde concilio, habito in urbe Toletana, anno regni nostri feliciter quarto, nulli contemnere liceat, nullus praeterire ptoritate, sive clericorum, sive quorumcumque omnium observentur, et maneant, id est, de observatione priorum canonum, de symbolo proferendo a populis in ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
festinare. ut abhumana seruitute
sim dimittimꝰ. omnib fugiendi ec
bemꝰ. Siuͦ festinantes ad om̃potentis
dĩ seruicium in caute retinemꝰ:
illi inuenimur negare quȩdam. qui
dedit om̃ia. Unde necesse. ẽ. ut siquis
seruicium conuerti desiderat. ꝓbet᷑
priꝰ in laico habitu constitutus. Et
simores illius atq conuersatio bono
desiderio eiꝰ testimonium fer̃: absq
& abhumano seruicio lib̾ recedat.
qui ꝓdiuino obsequio districtiorẽ
subire appetit seruitutem.

Expanded text:
festinare, ut, ab humana servitute festinare, ut, ab humana servitute sim dimittimus, omnibus fugiendi eccaebemus. Si vero festinantes ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimus negare quaedam, qui dedit omnia. Unde necesse est ut quisquisservitium converti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus, et si mores ejus atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferant, absq ab humano servitio liber recedat, qui in divino obsequio districtiorem subire appetit servitutem.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil unquam de ordinationib
accipiendum. eẽ. constituo. neq exda¬
tione pallii. neq extraditione carta¬
rũ. neq exea quam noua ꝑambitionẽ
simulatio inuenit appellatione pastel¬
li. Quia enim ordinando ep̃o ponti¬
fex manum imponit. euangłicã uͦ
lectionem minist᷑ legit̃. confirma
sicut pontificem manũ ñ decet quã
imponit uendere. ita minister
uł notariꝰ ñdebet mordinatione
eius uocem suam uł calamum
uenundare. Pordinatione gͦ uł
reb Si quis aliqͥd commodi appella¬
tione exigere uł petere forte pͣsump¬
serit: in districto omnipotentis dĩ¬
examine reatui subiacebit. Isautem
qui ordinatꝰ fuerit. siñ explacito neq
exactꝰ aut petitꝰ post acceptas cartas
& pallium. offerre aliquid cuilibet
exclero gr̃ę tantummͦ causa uoluerit:
hoc accipi nullo mͦ ꝓhibemꝰ. Quia eiꝰ
oblatio nullam culpe maculã gerit.
quę exaccipientis ambitu non
processit.
mus adomnipotentis dĩ seruiciũ

Expanded text:
nihil unquam de ordinationibus nihil unquam de ordinationibus accipiendum esse constituo, neque ex datione pallii, neque ex traditione chartarum, neque ex ea quam nova per ambitionem simulatio invenit appellatione pastelli. Quia enim ordinando episcopo pontifex manum imponit , evangelicam vero lectionem minister legit, confirmatisicut pontificem non decet manum quam imponit vendere , ita minister vel notarius non debet in ordinatione ejus vocem suam vel calamum venundare. Pro ordinatione vero, rebus si quis hinc aliquid commodi appellatione exigere vel deferre forte praesumpserit, in districto Dei omnipotentis examine reatu subjacebit. Is autem qui ordinatus fuerit, si non ex placito, neque exactus, neque petitus, post acceptas chartas et pallium, aliquid cuilibet ex clero gratiae tantummodo causa dare voluerit, hoc accipi nullo modo prohibemus, quia ejus oblatio nullam culpae maculam ingerit, quae ex accipientis ambitu non processit. mus ad omnipotentis Dei servitium
Abbreviated transcription (Latin):
aduersione neglexerit: anathe¬
ma sit. Et responderunt omnes.
anathema sit.i
Cicyt indignos nos ꝓbeati apłi et¬
&i reuerentia mens fidelium
uenerat᷑: ita nram infirmitat̾e de¬
cet semet ipsam semꝑ agnoscere. &
impensȩ sibi uenerationis honorem
dedinare. Examore quippe fideliũ
huius sedis rectorib mos ultra
meritum erupit. ut cum eor
corpora humanda deferunt᷑. hȩc
dalmaticis contegant. easdemq
dalmaticas ꝓscĩtatis reuerentia
sibimet partiendas popłs semdat.
Et cũ assint multa a sacris corpo¬
rib apłorum martyrũq uelami¬
na: apeccatorꝰ corpore sumit᷑. qđ
ꝓmagna reuerentia reseruetur.
De qua re p̾senti decreto constituo:
ut feretrũ qͥ romani pontificis
corpͥ ad sepeliendũ ducit᷑. nullo teg¬
mine uelet᷑. Quam decreti mei cu¬
ram gerere. sedis hinus prbros ac
diaconos censeo. Siquis uͦ ex eor ordine
hoc curare neglexerit: anathema sit.
Et responder̃t omnes anathema sit.
Niaxa patrum regulam sequens.

Expanded text:
erit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. 4. Sicut indignos nos beati apostoli Petri reverentia mens fidelium veneratur, ita nostram infirmitatem decet semetipsam semper agnoscere, et impense sibi venerationis onera declinare. Ex amore quippe fidelium hujus sedis rectoribus mos ultra meritum erupit, ut cum eorum corpora humanda 1290 deferuntur, haec dalmaticis contegant, et easdem dalmaticas pro sanctitatis reverentia sibimet partiendas populus scindat; et cum adsint multa a sacris corporibus apostolorum martyrumque velamina, a peccatorum corpore sumitur quod pro magna reverentia reservatur: de qua re praesenti decreto constituo ut feretrum quo Romani pontificis corpus ad sepeliendum ducitur nullo tegmine veletur. Quam decreti mei curam gerere sedis hujus presbyteros ac diaconos censeo. Si quis vero ex eorum ordine haec curare neglexerit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. 5. Antiquam Patrum regulam sequens,
Abbreviated transcription (Latin):
xx̃i. imꝑande domno piissimo au¬
gusto lEone adõ coronato. magno¬
& pacifico imꝑatore. anno .ui. fost
stantino nouo imꝑatore filio eius
anno scdo. m̃se aprili. indictione. uiiͬ.
papa inbasilica beati es Ri apłor
principis ante confessionẽ. c̃sidentib

Expanded text:
imperante domno piissimo Augusto Ludovico, a Deo coronato, magno, pacifico imperatore, anno quartstantino, novo imp. ejus filio, anno secundo, mense Aprili, indictione quarta.papa, in basilica beati Petri apostolorum principis, ante confessionem consedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Siq̃ prbt autdiãc autquis lib& denumero
dericoũ relinquens propriũ parocbiã
ꝑgat adadienam & omnino demigrans
p̃ter epĩ sui conscientiã in alienã paro¬
chiam commor&ur. hunc ulterius¬
minis trer enom patimur. p̃cipue si uoca¬
tus ab epõ redire contẽpserit in suai¬
qui&udine ꝑseuerans. VerumtumeN
contra eos decr&tm cessationẽ ꝓnihilũ
reputuns tũquã lericus forte sisepe¬
rit udut magisterinquiedidinis coritiu¬

Expanded text:
sbyter, aut diaconus, aut quilibet de numero clericorum, relinquens propriam parochiam pergat ad alienam, et omnino demigrans, praeter episcopi sui conscientiam, in aliena parochia commorministrare non patimur, praecipue si vocatus ab episcopo redire contempserit, in sua inquietudine perseverans, verumtamen rit, si contra eos decretam cessationem pro nihilo reputans, tanquam clericos forte susceperit, velut magister inquietudinis commu
Abbreviated transcription (Latin):
onSuE Typo noua in hac eccła
& ualde rep̾hensibił erupit. ut
cum rectores eiꝰ patrimonii ur¬
bana uł rustica prędia iuri illius
competere suspicant᷑: fiscali mort
titulos imprimant. atq hoc qđ
competere pauꝑib estimant: non
iudicio sed manib defendant.
& cũ ꝑ pͣdicatores suos ueritas dicat.
nichil ꝑ contentionẽ. etiam ipsum
litigiose contentionis malum tran¬
scendit᷑. & res quȩlibet cum estimat᷑
eccłȩ posse competere: ꝑuim tenet᷑.
Pinde p̾senti decreto constituo. ut
siquis eccłasticorum unquam titu¬
los ponere siue inrustico siue in
suburbano p̾dio sua sponte prę¬
sumpserit. a nathema sit. Et res¬
ponder̃ omnes anathema sit.

Expanded text:
onsuetudo nova in ecclesia hac onsuetudo nova in ecclesia hac et valde reprehensibilis erupit, ut cum rectores ejus patrimonii urbana vel rustica praedia jure illis competere posse suspicantur, fiscali more titulos imprimant, atque hoc, quod competere pauperibus aestimant, non judicio, sed manibus defendant. Et cum per praedicatores suos Veritas dicat: « Nihil per contentionem , » etiam ipsum litigiosae contentionis malum transcenditur, et res quaelibet, cum aestimatur Ecclesiae posse competere, per vim tenetur. Proinde praesenti decreto constituo ut si quis ecclesiasticorum unquam titulos ponere sive in rustico sive in urbano praedio sua sponte praesumpserit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ministri cantare ñ debeant. solumq
euangłicȩ lectionis officium intermis¬
sarum solennia exoluant. Psalmos uͦ
ac reliquas lectiones. censeo ꝑ subdia¬
conos uł si necessitas exigit ꝑmino¬
res ordines exhiberi. Siquis uc̃tra
hoc decretum meum uenire temp¬
tauerit: anathema sit. Et responder̃
omnes. anathema sit.: .iI.¬
CREcundus mos torpore indis¬
cretionis moleuit. ut huius sedis
pontifici ad secreta cubilisseruicia.
laici pueri ac scłares obsequantur.
Et cum pastoris uita : e̾e. discipłis semꝑ
debeat in exemplum: plerunq cleri¬
ci quał insecreto sit uita sui pontifi¬
cis nesciunt. qu̾a tam̃ ut dictum. ẽ.
scłares pueri sciunt. De qua re pͣ¬
senti decreto constituo. ut quidam
exclericis uł etiam ex monachis e¬
lecti. ministerio cubiculi pontificał
obsequant᷑. Ut is qui in loco est regi¬
minis habeat testes tales. qui ueram
eius insecreto conuersationem ui¬
deant. qui exuisione sedula exem¬
plum ꝓ fectus sumant. iii.¬

Expanded text:
ministri cantare non debeant, solumque Evangelicae lectionis officium inter missarum solemnia exsolvant. Psalmos vero ac reliquas lectiones censeo per subdiaconos, vel si necessitas exigit, per minores ordines exhiberi. Si quis autem contra hoc decretum meum venire tentaverit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. Verecundus mos torpore indiscretionis inolevit, ut hujus sedis pontificibus ad secreta cubili servitia laici pueri ac saeculares obsequantur. Et cum pastoris vita esse discipulis semper debeat in exemplo, plerumque clerici qualis in secreto sit vita sui pontificis nesciunt, quam tamen, ut dictum est, saeculares pueri sciunt. De qua re praesenti decreto constituo ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubiculi pontificalis obsequantur, ut is, qui in loco est regiminis, habeat testes tales qui veram ejus in secreto conversationem videant, qui ex visione sedula exemplum profectus sumant. C
Abbreviated transcription (Latin):
bere. Quodiquis abbas muliorẽ
inmonusteri osuo ingredi permiscrit
aut sestiuitictes aliquas ibi expectu
preceporit i tribus mensibus malio
monusterio recruditur panẽ & aqua

Expanded text:
Si quis abbas mulierem in monasterio suo ingredi permiserit, aut festivitates aliquas ibi spectare praeceperit, tribus mensibus in alio monasterio recludatur
Abbreviated transcription (Latin):
ribus natu laicorumducos inunum eiꝰ
tus. qualic̃ nos hoctem pore uictoria
Illi uero ecłs a edificantes indm̃ om
nem spemponentes mastrres hono¬
rantes: sacerdo tesuenerantes uel¬

Expanded text:
ribus natu laicorum, duces discutere s: Qualiter nos hoc tempore victoriamIlli vero ecclesias aedificantes, in Deum spem omnem ponentes, martyres honorantes, sacerdotes venerantes
Abbreviated transcription (Latin):
tinuerunt gentesq: aduersas diuino
oppitulante adiutorio : Inense &
armasepius subdiderunt: Nos uero
non solumdm̃ nonm & uemus uerum
aetiam sacraeius uastamus minis¬
tros interficimus ipset quoq: scõrum
pignera in ridiculo discerpimus ac
uastamus: Nonenim potest obtinese
iuictoria ub icaliaꝑ pecrantur: si q̃
Siq̃ contempnit iamultio publica cer¬
uicem eius inmineat : sacius ẽ etum
ut parui contumaces pereant quũ
iradĩ suꝑ omnem regionem depen
dat. siq̃ sequitur iustitiã uiu& : siq̃
legem mandatumq: nrm̃ respuit
iampereat nec nos diutius hoc blasphe¬

Expanded text:
tinuerunt gentesque adversas, divino opitulante adiutorio, in ense et parma saepius subdiderunt. Nos vero non solum Deum non metuemus, verum etiam sacra eius vastamus, ministros interficimus, ipsa quoque sanctorum pignera in ridiculo discerpimus ac vastamus. Non enim potest obtenere victuria, ubi talia perpetrantur; ideo si quis contemnit, jam ultio publica cervici ejus immineat. Satius est enim ut pauci contumaces pereant, quam ira Dei super omnem regionem depens sequitur iustitiam , vivat; si quis legem mandatumque nostrum respuit, iam pereat, ne nus diutius hoc blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
iuoei zare nonliceat. uel publica ossi
Siserui ficmmr̃i ecclesias fecerint eaq
depeculio suo ditauerint Qd idolatrie
culturie a sacerdotib uel aiud is ib: & qui¬
renoa sunt atq & tminanda : O qui fi¬

Expanded text:
judaizare non liceat, vel publica officsi servi fisci nostri ecclesias fecerint easque de peculio suo ditaverint. XVI. Quod idolatriae cultura a sacerdotibus vel a judicibus exquirenda est atque exterminanda.
Abbreviated transcription (Latin):
aut diaconꝰ. uł quilibet clerici. apud
ep̃os qͥa alibi ñ oportet a qualibet
ꝑsona fuerint accusati: quicunq
fuerit ille. siue sullimis uir honoris.
siue ullius alterius dignitatis. qͥ hoc
genꝰ lisaucdabilis intentionis arripue
docum̃tis se debere inferre. Si qͥs uͦ
circa huiꝰmodi ꝑsonas ñ ꝓbanda de¬
tulerit: auctoritate huiꝰ sanctioniᷤᷤ
intelligat se iacturã infamię ꝓpͥȩ
sustinere. ut dãno pudoris. existi¬
mationis dispendio discat sibi alie¬
nę uerecundiȩ impunȩ insidiari
saltẽ de cȩtero ñ licere. sed qualem
fr̃i parauerit dãnationẽ. talẽ in se
nͥ qui pͥiis sedes tenent appelletur
primas. aut pͥnceps sacerdotũ. aut
sũmꝰ sacerdos uł aliqͥd huiusmodi.
sed tantũ ille qͥ in metropoli sedet
aut metropolitanꝰ aut arcbi ep̃s uoce¬
tur. & suũ incanonib p̾fixũ ñ exce¬
dens teneat cũ humilitate modũ.
Ꝙ ille qͥ primã sedẽ retinet tantũ mͦ
pͥmȩ sedis appellet᷑ ꝙp̃s. salua sẽꝑ in

Expanded text:
aut diaconus, vel quilibet clerici, apud episcopos, quia alibi non oportet, a qualibet persona fuerint accusati quicunque fuerit ille, sive sublimis vir honoris, sive ullius alterius dignitatis, qui hoc genus illaudabilis intentionis arripuerdocumentis se debere inferre. Si quis vero circa hujusmodi personas non probanda detulerit, auctoritate hujus sanctionis intelligat se jacturam infamiae propriae sustinere; ut damno pudoris, existimationis dispendio, discat sibi alienae verecundiae impune insidiari saltem de caetero non licere, sed qualem fratri paraverat damnationem, talem in se  qui primas sedes tenent, appelletur primas, aut princeps sacerdotum, aut summus sacerdos, vel aliquid hujusmodi: sed tantum ille qui in metropoli sedet, aut metropolitanus, aut archiepiscopus vocetur, et suum in canonibus praefixum non excedens teneat cum humilitate modum. Et ille qui primam sedem retinet, tantummodo primae sedis appelletur episcopus, salva semper in
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ nisi desponsauerit rapue¬
rit uł furatꝰ fuerit in uxorẽ: ana
cis diuersis temerauerit. & ñ in om¬
nib obseruauerit : anathema sit.
A drianꝰ filius exhilarati qui post prȩ¬
stitũ sacram̃tũ in apłica c̃fessione.
epiphaniã diaconã illicito ausu in
uxorẽ habet: anatħ sit. Epiphania¬
diacona quȩ post prestitũ sacramen¬
tũ cũ adriano exhilarati filio fuga
uerit comã: anatłi sit. Et responder̃
& latinis canonib & synodis roma¬
nis atq decretis p̾sulũ ac principũ
st̃. & ingilranno medio matricȩ urbis

Expanded text:
sibi non desponsaverit rapuerit vel furatus fuerit in uxorem, una cis diversis temeraverit, et non in omnt omnes tertio, anathema sit. XIV. Hadriano filio Exhilarati, qui post praestito sacramento in apostolica confessione Epiphaniam diaconam illicito ausu in uxorem habet, anathema sit; ediacona, quae post praedictum sacramentum cum Adriano Exhilarati filio fuga verit comam, anathema sit. Et responderunt et Latinis canonibus, et synodis Romanis, atque decretis praesulum ac principum no Ingilramno Mediomatricae urbis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Ut siquis clericorũ in accusatio¬
ne pulsatꝰ fuerit: ñ statĩ reus estime¬
tur qͥ accusari potuit. ne subiectã
innocentiã faciamꝰ. Sed qͥsquis ille.ẽ.
qͥcrim̃ intendit: in iudiciũ ueniat.
nom̃ rei indicet. uinculũ inscriptio¬
nis arripiat. custodiat similitudinẽ
habita tam̃ dignitatis estimatione
potiat᷑. Nec sibi fore nouerit licentiã
mentiendi. cũ calũniantes ad uindictã
poscat similitudo supplicii. Sieuis¬
clericꝰ suꝑ quib libet criminib pul¬
satꝰ fuerit: in ꝓuintia inqua c̃sistit
ille qͥ pulsat᷑. suas exerat actiones.
Nec estimet cũ accusator suus alibi aut
longius ꝑtrãhendũ adiudiciũ. Ille uͦ
qͥ pulsatus fuerit. si iudicẽ suspectũ
habuerit : liceat appellare.
Saluo Romanȩ eccłȩ in omĩb pͥmatu:
dus dispenset. sic̃ in niceno constat de¬

Expanded text:
st, si quis clericorum in crimine impetitur non statim reus aestimetur, quia accusari potuit ne subjectam innocentiam faciamus. Sed quisque ille est qui crimen intendit, in judicium veniat, nomen rei indicet, vinculum inscriptionis arripiat, cushabita tamen dignitatis aestimatione potiatur: nec forte sibi noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicit. Haeclericus super quibuslibet criminibus pulsatus fuerit, in provincia qua consistit ille qui pulsatur, suas exerat actiones, nec aestimet eum accusator suus alibi aut longius pertrahendum ad iudicium. Ille vero, qui pulsatus fuerit, si iudicem suspectum habuerit, liceat appellare.Salvo Romanae Ecclesiae in omnibus primatu, dus dispenset, sicut in Nicaeno constat de
Abbreviated transcription (Latin):
Iccr&o concil hocstatuitur : ut ecdesi
asq sucrunthherese arrianã : Nunc aũt
sunt cathlicas ad eos eps cum suis reb
ꝑtineam ad quos par rochiȩ ipse in¬
quib &clesice ipse fund attiesunt ꝑti
tocastitatis quod maxime hortam¬
o concilu ꝓsitere deb& annuente glo
ad firmat conciliũ. ut urouue qua¬
rũ placuerit ꝓfiteri castiratẽ nul¬
la ui ad nupti us ierandus uenire
cogantur: Qo sipsius qua ꝓfiteantur.¬
continentia nubere elegerint illis
nubcũ quos ꝓpria uoluntate & uo¬
luerint habere maritos: similis
condicio & deuirginib: habeatur nec
extra uoluntatiparentũ uel suã¬
ꝓppositum castiaaus uiduae uel uirgi
Vtquociensq peccare libuerit Tociens
a prbo reconciliare expostol&. Etideo
ꝓcoercenda tam ex setrabili p̃suptione.
Ittias cõconcilio iub&ur ut secundum for¬
mam canonum antiquorum d&urpaeri¬
tentia hoc est ut prius eum a commnunione
admanus in ꝓpositione crebo recurre.
Explao aut̃ satis factionis tempore secutisa¬

Expanded text:
hujus concilii hoc statuitur, ut ecclesiae quae fuerunt in haeresi Ariana nunc autem sunt catholicae, ad eos episcopos cum suis rebus pertineant, ad quos parochiae ipsae inquibus ecclesito castitatis quod maxime hortamento concilii proficere debet, annuente gloraffirmat concilium, ut viduae quibus placuerit tenere castitatem nulla vi ad nuptias iterandas venire coganturcontinentiam nubere elegerint, illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos, similis conditio et de virginibus habeatur, nec extra voluntatem parentum, et suampropositum castitatis viduae vel virginet quotiens peccare libuerit, totiens a presbyteris reconciliari expostulent, et ideo pro coercenda tam exsecrabili praesumptione, id a sancto concilio jubetur, ut secundum formam canonicam antiquorum detur poenitentia, hoc est ut prius eum quem sui poeniad manus impositionem crebro recurrere; expleto autem satisfactionis tempore, sicuti sa
Abbreviated transcription (Latin):
Romanꝰ. lango lardus. uł cuiꝰcunq sit
gentis sacriq baptismatis unda lotꝰ at¬
temꝑtet. ut ñ tanti piaculi mole op¬
pressus p̃cipitationẽ incidat. aut uo¬
ragine mergat᷑ iniquitatis. uetari de¬
bet & radicitꝰ euelli. Post hanc om̃iũ
consonã responsionẽ. GRESORIUS papa¬
apłicus ante corpus memoratũ uene
do sententiã dix̃. Siquis presbiterã
duxerit in coniugiũ: anathama sit.

Expanded text:
Romanus, Longobardus, vel cujuscunque sit Romanus, Longobardus, vel cujuscunque sit gentis, sacrique baptismatis unda lotus attentet, ut non tanti piaculi mole oppressus praecipitationem incidat, aut voragine mergatur iniquitatis, vitari debeat, atque radicitus evellat. Post hanc omnium consonam responsionem Gregorius apostolicus papa ante corpus memoratum venerdo sententiam dixit: I. Si quis presbyteram duxerit in conjugium, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
meream᷑. & uocẽ audire inquientẽ.
Fuge serue bonc & fidelis. qͥa suꝑ pauca
fuisti fidelis. supra multa te constituã
intra in gaudiũ dñi tui. Hinc nanq
ẽ. qđ ingemiscens dico. qͥa popłi ap̃ia¬
ni aliquos ꝑ ꝓuintiã italiã cõmoran¬
tes. audio temere contra catholicã fi¬
dẽ & patrũ statuta patrare. ita ut dõ.na.
sacratas feminas ducere p̾sumant mu¬
lieres. & ꝓpinquas coniugio socient.
Qđ opportunũ. ẽ. sp̃uali amputari mu¬
crone. atq si ur̃e placet scĩtati radicitꝰ
cuelli. ne seges boni agricolȩ tiranio¬
rũ mixta horrentib: frutectis: sor¬
descat. Sc̃issimi ep̃i seu uenerabiles
prbri responder̃. Uere cognoscimus
Ut gͦ radicitꝰ tantȩ miseriȩ squalores
a fideliũ m̃tib abstergantur. & qua¬
fi uulnꝰ corpori infixũ aditu talis mi
seriȩ obserato salutari antidoto cure¬
tur: sicut bene ꝓuisũ. ẽ. int̾dictione
anithematis. ne denuo quispiã hoc¬

Expanded text:
mereamur, et vocem audire inquientem: « mereamur, et vocem audire inquientem: « Euge, serve bone, et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam: intra in gaudium Domini tui . » Hinc namque est quod ingemiscens dico: Quia populi Christiani aliquos per provinciam Italiae commorantes, audio temere contra catholicam fidem, et Patrum statuta patrare, ita ut Deo sacratas feminas ducere plieres, et propinquas in conjugio socient, quod opportunum est spiritali amputari mucrone, atque si vestrae placet sanctitati, radicitus evelli: ne seges boni agricolae zizaniorum mista horrentibus fructibus sordescat . Sanctissimi episcopi, seu venerabiles presbyteri responderunt: Vere cognoscimus ut tantae miseriae squalores a fidelium mentibus detergantur, et quasi vulnus corpori infixum seriae obserato salutari antidoto curetur, sicut bene praevisum est interdictione anathematis, ne denuo hoc quispiam
Abbreviated transcription (Latin):
cuncto dero: GAEGORꝰ scĩssimꝰ ac
beatissimus papa ante corp beatissimi
eE THi apłi insy nodo residens dixit.
Cum simus dominicȩ pleb̾ suꝑna mise¬
ratione rectores. studiosius nos conue¬
uit dĩ pręsidium ꝓeor̾ sepe cogitare sa¬
lute. ne de creditis frustratisq qđ absit
aniraab insidiis antiqui hostis. ante om¬
niũ pastorẽ nisi succelit p̃ueniendo de
offensis correstio: districtã cogam᷑ solue¬
re rationẽ. Dũ itaq ꝑpendo uł ad ani¬
mũ reduco. quanta circũ spectione nos
oporteat in uigilando contra sui cuiꝰq
sceleris nequiciã obuiare. & siquando
insilierit ad ꝑturlandas fideliũ m̃tes
adiutorio suꝑno ictui eiꝰ resistere:
ualde concutior atq nimis tabesco. ne
serpentina calliditate qđ absit. leuiores
qͦsq decipiat. Deo uͦ fauente sollicitu¬
dine nimia freti. anĩequiore m̃te diui¬
no iuuamine ꝓsalute omiũ studere¬
t debemꝰ ut inconfuso uultu ñ de frau¬
de cuiꝰquã ꝑculsi assistere et̃no iudici

Expanded text:
cuncto clero, Gregorius sanctissimus, ac beatissimus papa, ante corpus beatissimi Petri in synodo residens Cum simus dominicae plebis superna miseratione rectores, studiosius nos convenit Dei praesidio pro eorum saepe cogitare salute, ne de creditis frustratis quod absit animabus, insidiis antiqui hostis ante omnium pastorem, nisi succedat praeveniendo de offensis correctio, destrictam cogamur solvere rationem. Dumque perpendo, vel ad animum reduco, quanta circumspectione nos oporteat in vigilando contra sui cujusque sceleris nequitiam obviare, et siquando insilierit ad perturbandas fidelium mentes adjutorio superno ictui ejus resistere, valde concutior, atque niserpentina calliditate quod absit leviores quosque decipiat, Deo vero favente sollicitudine nimia freti, animam aequiore mente divino juvamine pro salute omnium studere debemus, ut inconfuso vultu non de fraude cujusquam perculsi assistere aeterno judici
Abbreviated transcription (Latin):
piudidas menier consultu pisssimi & gloriosis
simire carediregis scã constituit sy nodus
poms̃ aecclesias his pamȩ galiue uel galleciae
secundum formã orientaliũ ecclesiarũ con¬
cilii constatino politani. hoc ẽ .c. ep̃or
accedant: III. Hȩc sc̃a synodus nullili

Expanded text:
invalidas mentes consultu piissimi et gloriosissimi domini Recaredi regis sancta constituit synodusut per omnes ecclesias Hispaniae et Gallaeciae secundum formam orientalium ecclesiarum concilii Constantinopolitani, hoc est centum quaccedant. III. Haec sancta synodus nulli ep
Abbreviated transcription (Latin):
fragio mona corũ uel ec clests ad sua par¬
pocbia puinentiũ dederiot irmũ mane¬
cessitatẽ salio pre aecclesia prestare ꝑmit¬
tuntur puotemere quaepotuerint: ain
Si ep̃s unã de parrochianis eedesus susmo¬
nasterio duare uoluerit ut in eamonachõ
regulanter congregantuiuant. hocde con¬
senso concilnsui babeat licentiã facienti
qui&iã siderid: ecclesiae ꝓeoũ substantia
aliquio quoo de trim̃tũ ecclesia non guibeat

Expanded text:
fragio monachorum ab ecclesiis ad suam parochiam pertinentium dederint, firmum manecessitati salvo jure Ecclesiae praestare permittuntur pro tempore quae potuerunt. IV. Si episcopus unam de parochianis ecclesiis suis monasterium dicare voluerit, ut in ea monachorum regulariter congregatio vivat, hoc de consensu concilii sui habeat licentiam faciendi, qui etiam si de rebus ecclesiae pro corum substantia aliquid quo d
Abbreviated transcription (Latin):
arriane & fioei catholice & positionẽ
hoc scm̃ p̃epit concilium ut quia in nont¬
nullis uel heesis uel gentilitatis necessita¬
te ꝑ his panirũ ecclesias canonicus p̃to¬
mis ss ẽ orda dum & licencia habunda¬
ret trans greliendi & discipline optio
negaretur Sũ om̃s ex cessus heresis
foueretur paticinio & abũndantiũ. Alit̃
reparatu omne suod priscorũ canonũ
auctoritas pib& sit resur gente discipli¬
na in ibitũ &agtus omne qđ p̃cepitfieri:
mane antinsuo ugore concilior omniũ
constituta simul resino dice: Scor̃ p̃solũ
roma nor epistolihullus de inceps ad p¬
merendos honons aecclesiasticos con¬
trau&itũ canonũ lto spir& indignus
Nihil & hoc sict. diod sc̃i patres spũ¬

Expanded text:
sanctae catholicae expositionem, hoc sanctum praecepit concilium: Ut quia a nonnullis vel haeresis, vel gentilitatis necessitate per Hispaniarum ecclesias canonicus praetermissus est ordo, dum et licentia abundaret transgrediendi, et disciplinae optio negaretur, dum omnis excessus haeresis probaretur patrocinio, et abundantia mali reparata, omne quod priscorum canonum auctoritas prohibet sit resurgente disciplina inhibitum, et agatur omne quod praecepit fieri; maneant in suo vigore conciliorum omnium constituta, simul et synodicae sanctorum praesulum Romanorum epistolae; nullus deinceps ad promerendos honores ecclesiasticos contra vetita canonum aspiret indignus; nihil ex hoc fiat, quod sancti Patres sp
Abbreviated transcription (Latin):
mierit cumixore patrissui. Cum priuigna
uel sorore uxoris suae & reliqua his simiba
Quosit ut quo ds̃ malexit nosnis emenda¬
tos bonedicere non possumus. Necadnup
tiurum ornatum ministeria diuina praes¬
tentur : &dum in proberum tactu pomipa
seculuris lixoriae polluuntur adofficia

Expanded text:
mierit cum uxore patris sui, cum privigna mierit cum uxore patris sui, cum privigna vel sorore uxoris suae, et reliqua his similia: quo fit ut quos Deus maledixerit nos nisi emendatos benedicere non possumus. tiarum ornatum ministeria divina praestentur, ne ut dum improborum tactu vel pompa saecularis luxuriae polluuntur, ad officia
Abbreviated transcription (Latin):
Deliccum patris filiã uxoris. Relictã sratris
scroremuxoris: Consobrinã aut sobrinã
Telicitĩ auunculi uel patrui. Quodsiqui iro
hoc incesti adulterio potiusquam coniugio
fuerint sociati. Quamdiu non sequestraue¬
rint a comiuniohe ecclesicstica repellantꝰ:
Illuo quoq adiciendum eẽ credimus ut in epir̃
discussione consistat debis qui inciuitatesua
ac terr&urio consistunt & tali sunt ordine
sociati utrsimignoranter ad inlicitu coniu¬
giauenerint. apꝑcontu natiã quȩ sunt in¬
terdiciti p̃sumpserint: Quia sicuchis qui
ꝑ ignoruntium lapsi sunt subuenitur
Itullis quib prius patrum statuta in noti¬
tiam uenerunt: Quiq: &aam contra sa¬
cerdotum in terdicta intuliꝑ mistione uer¬
santur. Priorum canonum in omnib statu¬
iti seruentur ut non prius a communionem
recipiant quam in cestiua dulterio sicutscrip¬
tum est separatione senauerint.. Quia inlige
dm̃ manifeste legitur: Maledictus quidor¬

Expanded text:
relictam patris, filiam uxoris, relictam fratris, relictam patris, filiam uxoris, relictam fratris, sororem uxoris, consobrinam aut sobrinam, relictam avunculi vel patrui. Quod si qui in hoc incesti adulterio potius quam conjugio fuerint sociati, quandiu se non sequestraverint, a communione ecclesiastica repellantur: illud quoque adjiciendum esse credidimus, ut in episcopi sui discussione consistant. De his qui in civitate sua aut territorio consistunt et tali sunt ordine sociati, utrum ignoranter ad illicita conjugia venerint, an per contumaciam quae sunt interdicta praesumpserint, quia sicut his qui per ignorantiam lapsi sunt subvenitur, ita illis quibus prius Patrum statuta in notitiam venerunt, quique etiam contra sacerdotum interdicta in tali permixtione versantur, priorum canonum in omnibus statuta serventur: ut non prius communione recipiantur quam incesti adulterium, sicut scriptum est, separatione sanaverint; quia in lege Domini manifeste legitur: Maledictus qui dor
Abbreviated transcription (Latin):
accipere meruit. qui proco quod filos su¬
os leniter castigauit. Et eos nec cedere
nec ex communicare uoluerit &ipsi filii uno
terfeta sunt & arcatestum̃ti incaptiuita¬
temducta est & ipser& rocadens fractis
ceruicib mortuus est & nom̃ ipsius delibro
uitae del&um est.: Et econtra finees
qui pro eo quod telodĩ commotus duosad¬
ulteros pariter inter fecit totum populũ
dedĩ iracundic̃ liberauit: Nec hoc ideo di¬
co ut sicut illlfeccit a etiã nunc ꝑ mortem
corporum sucerdo tes dnĩ debeantu indica¬
re sed quia melius ẽ . ut unusquisq par¬
uotem pore donecuiuit in hoomundo ue¬
recundic̃ uł confusionem sustineat:
& multoeiutilus est ꝓrt̃ alioiũ exẽplũ
quam diu uiu& remotus ab honore paenitentiã
agat &remedium sibi indice necessitatis ad quirat
Quicumq paruitatimeae in haccausa uoluerit
onerosus existere aliud ei responsum nonde¬
libro nisi quod su pradict canonis continere

Expanded text:
accipere meruit . Qui pro eo quod filios suaccipere meruit . Qui pro eo quod filios suos negligenter castigavit, ut eos nec caedere, nec excommunicare voluerit, ipsi filii una terfecta sunt, et arca testamenti in captivitate ducta est, et ipse retro cadens fractis cervicibus mortuus est, et nomen ipsius de libro vitae deletum est. Et econtra Phinees, qui pro eo quod zelo Dei commotus duos adulteros pariter interfecit, totum populum de Dei iracundia liberaverit . Nec hoc ideo dico, ut sicut ille fecit, etiam nunc per mortem corporum sacerdotes Domini debeant vindicare; sed quia melius est ut unusquisque parvo tempore, donec vivit in hoc mundo, verecundiam vel confusionem sustineat,  multo ei utilius est propter aliorum exemplum, quandiu vivit, remotus ab honore poenitentiam agat, et remedium sibi in die necessitatis acquirat. Quicunque parvitati meae in hac causa voluerit onerosus existere, aliud ei responsum dare non delibero, nisi quod suprascripti canones continere
Abbreviated transcription (Latin):
ta qua c absit a nobis autrep̃hendere
aut discutere audetimus eumquẽ credi¬
mus adiuitã a&c̃nã postactã paenitentiũ
uenireadhonorem clericatus secundũ
t aatorũ patrũ p̃ceptu nouimus nion
debere reuesti: Intantũ ut inca nomb
scriptumo sit Neullus umquã pexiteps
ł pordin&ur. & si illequi ultro p&oc
paenitentiã quãuis eã ꝑ fectũ agat.
conuincitur paenitentiũ accepis sed eicitur
illequi inuitus ad paepitentiã agendã in mo¬
nasterio mitatur. Qutiq quid aliud quã
paenitens dicendus ẽ : quu conscientia ad
sacerdotium redire ꝑmicutur Nemomi¬
hi alia quaelib& contra auccoritutom se¬
dis a postolicae uł contra trecentorũ decĩ
&octo e põrum p̃cepta uelreliquorum
canonum statutu obiciat̃: Quia quicquid
Non solum temerarium sedactiã periculo¬
sum eẽ non dubito. Valde enimm&uo &
contremesco illã dampnationem quam
heli sacerdos ꝓpt̃stuldũ indulgentiam

Expanded text:
ta, quae absit a nobis ut reprehendere ta, quae absit a nobis ut reprehendere aut discutere audeamus, eum quem credimus ad vitam aeternam post actam poenitentiam venire, ad honorem clericatus secundum tantorum Patrum praecepta novimus non debere reverti. In tantum ut in canonibus scriptum sit: Ne ullus unquam poenitens clericus ordinetur. Et si ille qui ultro petit poenitentiam, quamvis perfecte agat, dejiciatur: ille qui invitus ad poenitentiam agendam in monasterium mittitur, et utique qui aliud quam poenitens dicendus est, qua conscientia ad sacerdotium redire permittitur? Nemo mihi alia quaelibet contra auctoritatem sedis apostolicae, aut contra trecentorum decem et octo episcoporum praecepta, vel reliquorum canonum statuta objiciat, quia quidquid non solum temerarium, sed etiam periculosum esse non dubito. Valde enim metuo et contremisco illam damnationem quam Heli sacerdos propter stultam indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Clericitam̃ ordinare non p̃sumunt autsi
ordinati fuerint deiciuntur De quib:
Perdidit gratiã consegrati quiad huc
offitiũ uult exercere mariti: Cũ huec
lte sint qui conscientia quisquã dicerer
poterit quodillequi adulteriũ cõmiserit
iterum adhonorem redirepossit hoc loco
si aliquis fueric quidicat: Ergonegas mi¬
sericordiam: quidixit. nolo mortem pec¬
catoris sed ut conuertantur &uiucant : & il¬
luo. pumquid cadat non adiciat ut resorgait:
Etilluo petcator inquacũq die c̃uersus fu¬
erit oms̃ iniquitates illius obliuione tra¬
dentur : Adhaeclibera uoce responde¬
re & possumus & debemus: ab sit a nobis
ut deistis sententus uid eamur uel leuiter
dubitre: Definitissime enum credim
quod quiusq ad finem uitue sucie pyniten¬
tiã aegerlt. ponsolum in dulgentium
accipi& sed c&iũ ad p̃mia aderna ꝑ̃¬
ueniat : Propter regulũ tum̃ ecde si¬
asticũ & ꝓpt̃antiquorũ patrũ statu¬

Expanded text:
clerici tamen ordinari non possunt, aut si clerici tamen ordinari non possunt, aut si ordinati fuerint, dejiciuntur, de quibuPerdit gratiam consecrati, qui adhuc officium vult exercere mariti; cum haec ita sint, qua conscientia quisquam dicere poterit, quod ille qui adulterium commiserit iterum ad honorem redire possit? Hoc loco si aliquis fuerit qui dicat: Ergo negas misericordiam Dei qui dixit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat ? et illud: Nunquid qui cadit non adjiciet ut resurgat ? et illud: Peccator in quacunque die conversus fuerit, omnes iniquitates illius oblivioni tradentur . Ad haec libera voce respondere et possumus et debemus: Absit a nobis ut de istis sententiis videamur vel leviter dubitare. Definitissime enim credimus quod qui usque ad finem vitae suae poenitentiam egerit, non solum indulgentiam accipiat, sed etiam ad praemia aeterna perveniat. Propter regulam tamen ecclesiasticam, et propter antiquorum Patrum statu
Abbreviated transcription (Latin):
Praccipuecũ sullor trecentorũ xuii¬
ciperunt tamscã decr&a neglegi¬
mundum proadesicstica disciplina
Aliquid statuert̃ cum peccatũ ani¬
maenraẽ contempnimus. Egomein
hoc periculo mittere omnino ñ audeo
quia nectalia sant meritamea. uta¬
liorum peccatti in ine excipere p̃sumã :
Neccantũ eloquentiã habeo utante
tribima lxpĩ contratantos actalisscõs
sacerdotes qui canones statuert̃ cau¬
sasdicerepossim Videat unus quisq
quedit̃ sentire uel obseruare dispo¬
nit qualit̃ possit in diȩiuditu redde¬
se rationem: Egom quantum uires
dare dignatur. studere uolo eorũ
p̃cipititionib obodire. quiacũ illis
non rixum : sed pacẽ &qualõ cũq par¬
tẽ babere desidero & hocdiligent̃ ad¬
tendendum est: Quosi secundũ quod
sũpra seciptum ẽ. Illilerici quiadix ets
proprias redcunt adiptogrum ab offitio
suspenduntur & siaetiãbigami & int̃ nuptia¬
rum mariti quiuti quire licitũ faciunt

Expanded text:
praecipue cum si illorum trecentorum praecipue cum si illorum trecentorum aeceperunt, tam sancta decreta negligimundum pro ecclesiastica disciplina aliquid statuerunt, cum peccato animae nostrae contemnemus. Ego me in hoc periculo mittere omnino non audeo, quia nec talia sunt merita mea, ut aliorum peccata in me excipere praesumam; nec tantam eloquentiam habeo, ut ante tribunal Christi contra tantos ac tam sanctos sacerdotes qui canones statuerunt, causas dicere possim. Videat unusquisque qui aliter sentire vel observare disponit, qualiter possit in die judicii reddere rationem. Ego, in quantum Deus vires dare dignatur, studere volo eorum praeceptionibus obedire, quia cum illis non rixam, sed pacem et qualemcunque partem habere desidero. Et hoc diligenter attendendum est, quod si, secundum quod supra scriptum est, illi clerici qui ad uxores proprias redeunt, ad integrum ab officio suspenduntur, et si etiam digami, aut internuptarum mariti, qui utique rem licitam faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
riculo sos adolationes ipsorũ accepimus
noseos : Dumillis inutiliter indulgem:
inpeccatis ꝑmanere autipsa peccatu aecũ
augere ꝑmiserimus non recordantes
llid quos inu&ere testamento scriptũ ẽ.
quia uno peccante contraomĩs. dĩirade¬
stuiunt: Opiactas omiscricordia umipar¬
cere & om̃s ꝑ exemplummalum indiscri¬
min ad ducere. ponita suad& scs̃ bea¬
tissimus eypriamus mastrr dicens qui
pecantem uerbis adulantib palpat
peccandi fomitem subministrat neqie
nerum sinus manu parcente contractat
& abscoriditum in profundis recessib
uirosdum seruat exagerat. unde eestẽ
dicens: Imperitus ẽ medicus qui
ante digestam putritudinem suꝑduc̃
uulnericicatricem. &ideo diligent̃
ꝑpendite si aut potest aut deb&e ficri
ut tamorum acculium quos supra
memorauimus sacerdotũ canones
contempnentes alit̃ quãilli statuert
obseruare uelagere p̃summamus:

Expanded text:
riculosas adulationes ipsorum libenter accepimus, riculosas adulationes ipsorum libenter accepimus, nos eos, dum illis inutiliter indulgemus, in peccatis permanere, aut ipsa peccata etiam augere permiserimus, non recordantes illud quod in Veteri Testamento scriptum est, quia uno peccante contra omnes Dei ira desaeviit . O pietas! o misericordia! uni parcere, et omnes per exemplum malum in discrimen adducere! Non ita suadet sanctus ac beatissimus Cyprianus martyr dicens Lipeccantem verbis adulantibus palpat, peccandi fomitem subministrat, nec rnerum sinus manu parcente contrectat, et absconditum in profundis recessibus virus dum servat exaggerat. Unde et sanccopus arguit dicens: Imperitus est medicus qui ante digestam putredinem superinducit vulneri cicatricem. Et ideo diligentius perpendite, si aut potest, aut debet fieri, ut, tantorum ac talium quos supra memoravimus sacerdotum canones contemnentes, aliter quam illi statuerunt observare vel agere praesumamus: