comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctis fc̃i sus penitentib unus eoꝵ ad fidem oñsus est Quod̃
⁊̃ tempote monachi Quo es ad boũ custodiam fuerãt depu¬
tats innenili uolũtate ursam ꝗͣd cũ catulis que uitulis
c insidiabatur laq̃is ⁊ ĩgenio capere uoluerunt. Cũ q ills
nocte laãos procendisent ⁊ ursa iñ eos irruens teneretur scc̃
marianus hoc p̾sciens de lecto surreylt ⁊ eam ũu̾ens dieit
ei quid facis hic missera fuge cito ne capiaris ⁊ stati illa hu¬
milit̾ ⁊ mãsuece discessis marianus uero monathos excuban¬
tes ĩ̾ens merepauit ⁊ ursam ꝙͣ capete cupiebant redisse ĩ¬
dumem nũtiauit solebat aũ sigulis dnĩcis ad ꝓpĩquam ecłam
ꝓficists. Quod sos dic iusit Uni ex monathis secũ ire cus slle nõ
possiĩ inquit hodie qr debeo ad mensã frĩb ministtͣe camĩ
init cogente ĩperio sci uiri s cũ essent in eccła finico cuã¬

Expanded text:
ctis facti sui penitentibus, unus eorum ad fidem conuersus est. Quodam ctis facti sui penitentibus, unus eorum ad fidem conuersus est. Quodam etiam tempore monachi qui ei ad boum custodiam fuerant deputati iuuenili uoluntate ursam quandam cum catulis que uitulis eorum insidiabatur laqueis et ingenio capere uoluerunt. Cumque illi nocte laqueos protendissent et ursa in eos irruens teneretur, sanctus Marianus hoc presciens de lecto surrexit et eam inueniens dixit ei: «Quid facis hic, misera? Fuge cito ne capiaris». Et statim illa humiliter et mansuete discessit. Marianus uero monachos excubantes inueniens increpauit et ursam quam capere cupiebant redisse incolumen nunciauit. Solebat autem singulis dominicis ad propinquam ecclesiam proficisci. Quodam itaque die iussit uni ex monachis secum ire. Cui ille: «Non possum», inquit, «hodie, quia debeo ad mensam fratribus ministrare». Tamen iuit cogente imperio sancti uiri. Sed cum essent in ecclesia finito euan
Abbreviated transcription (Latin):
ilam qͥ dͨ mstigie .i. mesigles benes ⁊ uactas libentisĩe
custoditet tanta sanctitate pollebat cid ⁊̃ aues siluestres
ad se uenientes manu xꝑtia nutͥebat. ybs die quod̾ cũ eẽt
in neniore canes cius aprũ latͣtib excitantes cũ us eum
gͣuuiis ꝑurgerent fugit ad cellam scĩ inariani qus ubs ca¬
nes latrãtes audsuit desertis bobus illuc ꝓperans ⁊ canes
ꝯpescuit ⁊ aprĩ scelinẽ abste permist̃ Quid latrones cũ eũ in
tanipe cxpdtiassent ⁊ uestes euis secũ ferendes abirent solum
Epallsolũ dimiseriuit Quil stacim post eos clamautt dicens
reu̾timins dnĩ mes cece denarius ĩ meo pallo colligatus qui
uobis forsitan erit nectͣus qui ꝑtocinus ren̾ss cũ palliũ cũ de¬
nario rapisent eũ nudũ ꝑeitus dsmiserũt. s cũ festinãtꝰ
ad suas latebras ꝓperarent in ip̃d crepusculo ad ostiũ celleeiꝰ
orũ lauans hospitalitatẽ ꝗͣtã pocuit ministͣuit ynde cũ¬

Expanded text:
 id est Mecigles, boues et uaccas libentissime custodiret, tanta sanctitate pollebat quod etiam aues siluestres ad se uenientes manu propria nutriebat. Vbi die quadam cum esset in nemore canes eius aprum latratibus excitantes cum iam eum grauius perurgerent, fugit ad cellam sancti Mariani. Qui ubi canes latrantes audiuuit, desertis bobus illuc properans et canes compescuit et aprum incolumen abire permisit. Quidam latrones cum eum in campo expoliassent et uestem eius secum ferentes abirent solum ei palliolum dimiserunt. Qui statim post eos clamauit dicens: «Reuertimini, domini mei, ecce denarius in meo pallio colligatus, qui uobis forsitan erit necessarius». Qui protinus reuersi cum pallium cum denario rapuissent eum nudum penitus dimiserunt. Sed cum festinantius ad suas latebras properarent in ipso crepusculo ad hostium celle eies eorum lauans hospitalitatem quantam potuit ministrauit. Vnde cun
Abbreviated transcription (Latin):
subilone tres puo̾s liberauit e statiꝰ theodoliis ⁊̃ furtiũ e¬
Aiit ⁊ ceperũt sił laudate deu̾. audiens aũ aurchanꝰ the¬
edslĩ cũ alecandro loquentẽ iratus nĩmnis iussit eos ĩ eit¬
banũ ardencõtem iactari cũt ait alexand̾ ad theddolĩ
epuid eligis aut sanus euad̾e aut mecũ ad deriꝰ gere
Cus theedolꝰ ego iã te nõ deseram. qr lic ĩ p̾ͥncipio qͣnt̃
sini eruciatus tñ ex quo pro me orasti nec dolorẽ setis
nec ardorem Cũnc dixit alex and̾ ministris cessate ala¬
bere ct̃ añꝙͣ nouos ignes suponatis amibo aperamꝰ ad

Expanded text:
 Theodolus in furnum exiliit et ceperunt simul laudare deum. Audiens hoc Aurelianus Theodolum cum Alexandro loquentem, iratus nimis iussit eos in clibanum ardentiorem iactari. Tunc ait Alexander ad Theodolum: «Quid eligis, an sanus euadere an mecum ad deum pergere?». Cui Theodolus: «Ego iam te non deseram, quia licet in principio grauiter sim cruciatus, tamen ex quo pro me orasti nec dolorem sentio nec ardorem». Tunc dixit Alexander ministris: «Cessate a labore, quia antequam nouos ignes supponatis, ambo properamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̾eepit drachoni ut ⁊̃ desertũ locũ disced̾es distedendo n¬
ulls oĩo noceret Qui statĩ exiit ⁊ deĩteps misꝙͣ ꝯpa¬
rust. Tunt phꝰ. sfirmos sanauit ⁊ filiũ põtificis s
duos t̾bunos qͥ erãt mortui susatauit ⁊ sic yniũsis cre¬
dentib ꝑãnũ unũ iłł p̾dicauit ⁊ eis epm̃ cũ pb̃ris ⁊ alt

Expanded text:
precepit draconi ut inde in desertum locum discederet et discedendo nulli omnino noceret. Qui statim exiit et deinceps nunquam comparuit. Tunc Philippus infirmos sanauit et filium pontificis et duos tribunos qui erant mortui suscitauit. Et sic uniuersis credentibus per annum unu
Abbreviated transcription (Latin):
nit angelus ⁊ dixit eũ ad h̾me̾ in carcerem sñu̾ens cos
quiriius miratus est ⁊ cũ h̾mes narraret quirino qͦmodo
alexander ailiũ fuĩ mortuũ suscitass ⁊ ancillam eius ce¬
tam illuminasset dieit es quirinus here se filiam cecam
⁊ gutturnosã. ⁊ promisiti se crede si illa ꝑ eos recipecet.
sanitatem. Dicio es alexander uade ⁊ duc cam ad carcerẽ

Expanded text:
nit angelus et duxit eum ad Hermen in carcerem. Et inueniens eum Quirinus miratus est. Et cum Hermes narraret Quirino quomodo Alexander filium suum mortuum suscitasset et ancillam eius cecam illuminasset, dixit ei Quirinus habere se filiam cecam et gutturosam et promisit se credere si illa per eos reciperet sanitatem. Dixitque ei Alexander: «Vade
Abbreviated transcription (Latin):
lexander. sextus: post beatum petrũ ept̃ cũ esset ã¬
noꝵ crĩgĩta ⁊ iam .uiii. annis sediss ussu aurilians co¬
mitis sub adrsano imperatore missus est in carcerem
⁊ h̾mes p̾fcũs urb̾ qui fer eũ credid̾at. Dũ q h̾emes
eẽt in uiculis apud qusrinũ tribunũ dscit es tribimus
miror te prudentẽ nirũ honorẽ p̃fecture dimittere ⁊
aliam uitam crede ħ mes dixit ⁊ ego añ hos annos hec
omĩa deridebam ⁊ hanr ustam solam ẽẽ putabam. R
quirinꝰs fac gͦ me probare quod credis. ⁊ credam ħ̾mes
dixit scũs alexand̾ quem habes in uĩculis ħ me docuit. an¬
diens qͥrnus ħ cepit ab abexandro maledicere dicens ego tibs

Expanded text:
lexander sextus post beatum Petrum episcopus, cum esset annorum XXX et iam VIII annis sedisset, iussu Aureliani comitis sub Adriano imperatore missus est in carcerem et Hermes prefectus urbis qui per eum crediderat. Dumque Hermes esset in uinculis apud Quirinum tribunum, dicit ei tribunus: «Miror te prudentem uirum honorem prefecture dimittere et aliam uitam condere». Hermes dixit: «Et ego ante hos annos hec omnia deridebam et hanc uitam solam esse putabam». Respondit Quirinus: «Fac ergo me probare quod credis et credam». Hermes dixit: «Sanctus Alexander qui habetur in uinculis hoc me docuit». Audiens hec Quirinus ce
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝯtra batbaros pugnaturo signũ crucis celitus at osten¬
sum cũ teste eusebio ĩ istoria ecc̃astica libro se capło xx.
hac uisione sit lecificatus cũ cͥa pontem morbiũ eẽt cũ
magẽtia oflicturꝰ asserit qo id cusebius se ab ipõ cõ¬
stantino audisse referente ꝙ cͥca meridiem iã declinãte
hoc ui̾ce dũ q cogistaret quid ess uox suꝑuenit e dor¬
mienti xpo̾ apparust cũ signo quod uid̾at in celo iussit¬
q ut illud fignũ depiñgeret quo semꝑ de hostib t̾ũꝑ¬

Expanded text:
per Danubium contra barbaros pugnaturo signum crucis celitus sit ostensum, cum teste Eusebio in hystoria ecclesiastica libro IX capitulo IX hac uisione sit letificatus cum circa pontem Molbium esset cum Maxentio conflicturus. Asserit quoque idem Eusebius se ab ipso Constantino audisse referente quod circa meridiem declinante hoc uinces’. Dumque cogitaret quid esset nox superuenit et dormienti Christus apparuit cum signo quod uiderat in celo, iussitque ut illud signum depingeret, quo semper de hostibus triump
Abbreviated transcription (Latin):
nacus ꝓb̃r nocte ialud rapiens sepelsuit urbanus ĩq
iterũ receptus exgastulo dũ socios ad ꝑseuera̾tiã ĩces¬
sabslit̾ hortaretur Die t̾cia eductus ad sacuificatidũ
opellicur ⁊ simł ydolũ ꝯspuentes þlũbatis crudelissi¬
me u̾berantũ ⁊ statĩ aunctis colla trudentib tru¬
eidantur ⁊ eoꝵ corͣ bestiis ⁊ auib exponũtur set
tediens ⁊ ꝑdolo qͣs uistoꝵi sactificans a demone cor¬
tipitur e deos suos blasphemans e xpĩanos i̾itus
predicans post panlulũ suffocatur Quod uidens mͣr¬
mensa uxor eius perrexit cũ filia sua ad fortunatũ siꝰ¬

Expanded text:
apiens sepeliuit. Vrbanus itaque iterum receptus carceris ergastulo dum socios ad perseuerantiam incessabiliter hortaretur, die tertia eductus ad sacrificandum compellitur; et simul ydolis conspuentes plumbatis crudelissime uerberantur et tandem cunctis colla tendentibus trucidantur et eorum corpora bestiis et auibus exponuntur. Sed ens et ydolo quasi uictor sacrificans, a demone corripitur et deos suos blasphemans et christianos inuitus predicans post paululum suffocatur. Quod uidens Marmenia uxor eius perrexit cum filia sua Lucina ad Fortunatum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cognouit ꝑ spmꝰ ꝑpheticũ lignũ illud unde post ea fa¬
cienda trux erat dnĩca ⁊ cunc nõ indicauit salomoni
e postꝙͣ ten̾sa fuit echiopiam hitens suis sigͣnio es ligĩ
illud cale cẽ. in quo suspendendus erat. ꝑer cuiꝰ mortẽ
regnũ iudeoꝵ destrueretur unde mirũ qͣtuor fuisse lig̃¬
na in cruce dnĩ nͥ forte ut dicit hystꝰ scolastica ĩ totid̾

Expanded text:
per spiritum propheticum lignum illud unde postea facienda erat crux dominica; et tunc non indicauit Salomoni, sed postquam reuersa fuit Ethiopiam, litteris suis significauit ei lignum illud tale esse in quo suspendendus erat, per cuius mortem regnum Iudeorum destrueretur. Vnde mirum quatuor fuisse ligna in cruce domini nisi forte ut dicit hystoria scholastica in totidem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad locum in quo cruces inuenerant. e fcã orõe ela¬
uos ĩeĩens tegine deculit quos illa procsnus adorauit ⁊ te¬
tit ei his ficrĩ frenũ ĩperatori e multã pecunsam reliquẽ¬

Expanded text:
uenit ad locum in quo crucem domini inuenerat et facta oratione clauenit ad locum in quo crucem domini inuenerat et facta oratione clauos inueniens regine detulit; quos illa protinus adorauit et fecit e
Abbreviated transcription (Latin):
dyxĩs uĩtatem. ⁊ sic ꝓiectus ĩ ꝑuteuꝰ sicũ sex dieb sũ cibo per¬
mansit die septĩo pecens extrahi ꝓmisit se ostend̾e crucen.
extractus cũ ueniset ad locũ ⁊ orasset ꝯmotus est locus ille
⁊ fumꝰ a comactũ mits odoris ascendit ⁊ grãs agens sarculo
terram fodit ⁊ tres cruces ĩeniens detulit ad reginam e
cũ nesestent q̃ fuisset crux ꝓpi̾. uł latronũ pofuerĩt eas ÷
qlatea ciuitatis expectantes głam dei ⁊ ecte hora nona qͥd̃
umenis moituus ad tumulũ ferebatur. aric gauisus iudis
miraculo lecarentur audinis est diabolus ĩ aete clamans
e dicens o tuda qr̃ ħ fecisti nous t̾te quid faciã tibi ex¬
faciet cru̾fixum at ille iichil tsmuit s ꝯstant̾ diabdo:
maledixit. bapcitato gͥ uida ꝯmendantõ eũ tegina ep̃õ ie¬
rusalem qus cũ baptitauerat e dũ esset regma sn ierłm.¬

Expanded text:
dixeris ueritatem». Et sic proiectus in puteum siccum, sex diebus sine cibo perdixeris ueritatem». Et sic proiectus in puteum siccum, sex diebus sine cibo permansit. Die septimo petens extrahi promisit se ostendere crucem Christi. Et extractus cum uenisset ad locum et orasset, commotus est locus ille; et fumus aromatum miri odoris ascendit et gratias agens, sarculo terram fodit et tres cruces inueniens detulit ad reginam. Et cum nescirent que fuisset crux Christi uel latronum, posuerunt eas in platea ciuitatis expectantes gloriam dei. Et ecce hora nona quidam iuuenis mortuus ad tumulum ferebatur. Tunc gauisus Iudas miraculo letarentur, auditus est dyabolus in aere clamans et dicens: «O Iuda, quare hoc fecisti? Noui certe quid faciam tibi. Exfaciet crucifixum». At ille nichil timuit sed constanter dyabolo maledixit. Baptizato ergo Iuda commendauit eum regina episcopo Iherusalem qui eum baptizauerat et dum esset regina in I
Abbreviated transcription (Latin):
aiiis meus g̾ ĩ cius noĩe lapidãtem lapidauerũt extͣ
ttiuitatem cõtra quẽ ⁊ saulus curbã ꝯcitauit s post¬
ea credidit sicut pat̾ meus ⁊ ego credsmꝰ ĩ eũ tu ergo
ne blasphemes eñ nec discipulos eius ħ dixit mͥ symõ
pat̾ mens Qd erga uobis uidetur si de cruce s̃t̾rogauĩt
qus dixetũt nos talia nũꝙͣ audisuimus s st ãsierit
inde ne ꝯfitearis c̾tũ est .n. qd̃ ⁊ locũ nouĩs. Uoca¬
ti gͦ ad reginam ⁊ negantes iussii sũt s̃cends at
illis tĩmentes tradiderũt iudã dicentes hic dnã ussti
S ꝑphe filius cͤcissime nouit legem ⁊ de hũs que
q̃siens t̃tissime R̾debit. ⁊ sic om̃s dimitens denuit
usdam ⁊ dixit es mortem tibi elige sĩie uitam sio
us er euãgłio ubi truntiens est ext̃ ostende nuacbi golgo¬
⁊ amplius cr̃asierant. ⁊ nos niinores quoraodo possumꝰ sute
Regina dixit per illũ qui crucifixus est fame te ꝯsumã nͥ mͥ.

Expanded text:
aui mei, quem in eius nomine predicantem lapidauerunt extra ciuitatem contra quem et Saulus turbam concitauit, sed postea credidit sicut pater meus et ego credimus in eum. Tu ergo ne blasphemes eum nec discipulos eius”. Hec dixit michi Symon pater meus. Quid ergo uobis uidetur si de cruce interrogauerit?». Qui dixerunt: «Nos talia nunquam audiuimus. Sed si quesierit, uide ne confitearis. Certum est enim quod et locum noueris». Vocati ergo ad reginam et negantes, iussi sunt incendi. At illi timentes tradiderunt Iudam dicentes: «Hic domina iusti et prophete filius certissime nouit legem et de hiis que quesieris certissime respondebit». Et sic omnes dimittens tenuit Iudam et dixit ei: «Mortem tibi elige siue uitam. Noui enim ex euangelio ubi crucifixus est Christus. Ostende michi Golgoet amplius transierunt et nos minores quomodo possumus scire?». Regina dixit: «Per illum qui crucifixus est fame te consumam nisi michi
Abbreviated transcription (Latin):
e ⁊ illud inoueto potest &s helena staus tbs legitur isticu¬
it ibs ĩ septembii fieri festũ de ĩuencõe sdẽ crucis de
tniꝰ uero mertus resierecto̾ne ꝑ ĩuencõnẽ crucis testat᷑
bitenciũ reedificaret. ⁊ eam ex noĩt suo ostãti nopoli li¬
cuparet helena mat̾ eius ãmonita duiciũs iusionib ie¬

Expanded text:
Sed et illud mouere potest, quod Helena sicut ibi legitur instituit in septembri fieri festum de inuentione sancte crucis. De cuiusdam uero mortui resurrectione per inuentionem crucis testaturByzantium reedificaret et eam ex nomine suo Constantinopolim nuncuparet Helena mater eius diuinis ammonita uisionibus Ihe
Abbreviated transcription (Latin):
uñdictõe. epĩ teu̾tuntur ⁊ sci alnachio p̾sentantur ubi
duris ũberib accͣtati tũ superars nõ possent carceri Itͣ
mancipantur ad quos uenientes tres usri magnifici
crbunscie potestatis cũ duob pb̃ris a scõ urbano sunt
optsine dtortati cuiꝰ u̾ba anoliꝰ carcerarius audiens
pimitus stacim se peciit bapcitari. ⁊ sic simul to

Expanded text:
nedictione episcopi reuertuntur et sancti Almachio presentantur. Vbi duris uerberibus attrectati cum superari non possent, carceri iterum mancipantur. Ad quos uenientes tres uiri magnifici tribunitie potestatis cum duobus presbyteris a sancto Vrbano sunt optime confortati. Cuius uerba Anolinus carcerarius audiens conpunctus statim petiit se baptizari, et sic simul
Abbreviated transcription (Latin):
uisros illa uero dixtõ ut adhuc eligerent cid̾ silli ex eis
regina ingerit nobis hũc laborem unus aũ ex hũs
patres nr̃i suspendetũt tħm s udete ne quis hoc ꝯfi¬
teatur. sin añ certissime sciatis qd̃ lex nrã euacuabit᷑.
tacheus aũ auus meus pficiauit patri meo ⁊ pat̾ mens

Expanded text:
uiros. Illa uero dixit ut adhuc eligerent et illi ex eis uiros. Illa uero dixit ut adhuc eligerent et illi ex eis regina nobis ingerit hunc laborem?». Vnus autem ex hiis patres nostri suspenderunt Ihesum. Sed uidete ne quis hoc confiteatur; sin autem certissime sciatis quod lex nostra euacuabitur. Zacheus autem auus meus prenunciauit patri meo et pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissuri anesus nimis nocte illa fuspiciens uidit aigñ
trucis ⁊ audsuit uocem dicence̾ sibi in hoc uĩces at ille
cogstans tuius di eẽt hot signũ furrexit ⁊ uocatis pͥnci¬
pib eecititus sui ficit̾ ssmlitudieni trucis quam iuidtt ⁊¬
uissit ut añ eũ ferretut ad bellũ. Quo fcõ uictoriam ad¬
eptus est ⁊ uocatis post ħ sacdotib ꝑdoloꝵ qͥssuit cuius
des ess hoc signu̾. at ilłi se nescite dixerunt xpĩans uͦ
miłstes dixerũ̾s ei hoc est signiꝰ di ꝑ quod filius des
mũdũ redemit per quod ⁊ tu uicisti. Eunc uocauito¬
stãtinus ensebsũ papã s audiens ab eo de cruce ꝑfcils
iñ fide misit helenã mrem suã ĩ ierłm ut cruce̾ diũ
requireret uemens gͦ in icrłm. xxiii. die aprilis o mag¬
no ꝯmitatu fecit ꝯgregari om̃s uideos qui erant ꝑ
totam regioneni uidee erat .n. ierłm destructa ualde
⁊ ĩuenta sunt tͥa iilia uid̾oꝵ ⁊ dixit ut eligerent iu¬
deos qus melus legem nossent ac illi elegerũ mille

Expanded text:
mmissuri, anxius nimis nocte illa suspiciens uidit signum crucis et audiuit uocem dicentem sibi: «In hoc signo uinces». At ille cogitans cuius dei esset hoc signum, surrexit et uocatis principibus exercitus sui fecit similitudint ante eum ferretur ad bellum. Quo facto uictoriam adeptus est et post hoc uocatis sacerdotibus ydolorum quesiuit cuius dei esset hoc signum. At illi se nescire dixerunt, christiani uero milites dixerunt ei: «Hoc est signum crucis per quod filius dei mundum redemit, per quod et tu uicisti». Tunc uocauit Constantinus Eusebium papam et audiens ab eo de cruce, perfectus in fide, misit Helenam matrem suam in Iherusalem ut crucem domini requireret. Veniens ergo in Iherusalem XXIII die aprilis cum magno comitatu fecit congregari omnes Iudeos qui erant per totam regionem Iudee. Erat enim Iherusalem destructa ualde et inuenti sunt tria milia Iudeorum et iussit ut eligerent Iudeos qui melius legem nossent. At illi elegerunt mille
Abbreviated transcription (Latin):
tand̾ ꝓeciit a quodo antisiodorensi ciuie ruptilio noĩt
ut aibs ꝯcedet denialiũ qd̾ intͣ claustrũ urbis habe¬
bat amplũ ⁊ excelsit̾. ille staaĩ abnegat & nõ młto post
gͣ iussime ĩfirmatus scõ aniuit ad̾ regarat tu̾t uird̾i
ead̾ domil basilicã ꝯsecͣuit in qͣ scm̃ g̾manũ post ea
secͣuit ħ est hactenꝰ basilica in honorem ꝓtomititis stp̃ħi
xpĩanis ppłis freq̃tata quam dõnus guillꝰ eiusd̾ ciuitatis
post ea parisiensis ept̾ destruens eccͣm mirabils opere fa¬
biscare nĩcepit anno dnĩ .mͦ. ccxxy. amator deniq feb ͤ
penc ꝯuiranis orbis p̾ciceps terre gentes ⁊ regna sex̃ti¬
tus u̾erũt ꝯtra eũ mortiuis est aũ.xlus. anno epãtus sui
posto miłtos agones ⁊ mstas pacientie cotonas anno dni
.ccc. lxx.

Expanded text:
tem, petiit a quodam Autissiodorensi ciue Ruptilio nomine ut sibi concederet domicilium quod intra claustrum urbis habebat amplum et excelsum. Ille statim abnegat, sed non multo post grauissime infirmatus sancto annuit quod rogauit. Tm Germanum postea tonsorauit. Hec est hactenus basilica in honore protomartyris Stephani christianis populis frequentata, quam dominus Willelmus eiusdem ciuitatis postea Parisiensis episcopus destruens, ecclesiam mirabili opere fabricare incepit anno domini MCCXV. Amator denique febre pene coniurauit orbis, principes terre gentes et regna et exercitus coierunt contra eum. Mortuus est autem XLVI anno episcopatus sui post multos agones et multas patientie coronas anno domini CCCLXX.
Abbreviated transcription (Latin):
tũs amator antissodoiensis epc̃. in umenils etate lite¬
tis opesine eruditus coactus est a parentib quãd̾ u̾gs¬
nem. despõsare ⁊ cũ tempis copilatoi̾s urgeret se mutu¬
o adorãtis uotũ u̾ginitatis fecetunt ⁊ ecce angelus
asfuit qus duas eis coronas actulit ꝓpositũ laudãs ⁊
ad ꝑ senerandiĩ adhortans porro puella u̾gsnuꝰ seui
tuit ut post excessũ sã cladis mereretur in põaificatũ
ausistus. fcn̾s gͦ põnifex młcis efulsit̃ miraculis cetos
allunisnãs paralecticos curans mortuos ⁊̃ redute̾s ad us¬
tam Cũ aͥ młto subiectisset ugo fid̾s cñ exibicõe mira¬
tuloꝵ tũ ex instantia p̃dicandi uidetis ꝑuã adhuc ibi

Expanded text:
tus Amator Autissiodorensis episcopus in iuuenili etate litteris optime eruditus coactus est a parentibus quandam uirginem desponsare. Sed cum tempus copulationis urgeret se mutuo adherentes uotum uirginitatis fecerunt. Et ecce, angelus affuit, qui duas eis coronas attulit propositum laudans et ad perseuerandum adhortans. Porro puella uirginum cetui rtutum emicuit ut post excessum sancti Eladii mereretur in pontificatum substitui. Factus ergo pontifex multis effulsit miraculis cecos illuminans, paraliticos curans, mortuos etiam reducens ad uitam. Cum autem multos subiecisset iugo fidei, tum exhibitione miraculorum, tum ex inst
Abbreviated transcription (Latin):
honote põtificals missam ibi celeb̾uit It̃ ques pot est nͥ
tot annis eam celebͣuerit nõ .n. celebͣuit eam ĩ cẽplo
salomonis qr adhut uigebat ritus sacrificioꝵ legali¬
ñ us ad destructo̾nt̃ ierłm nec ip̃ĩ iudei ħ sufferrẽt
Ad hoc dici potest ꝙ xpi aui ꝓpriũ oratoriũ habebant.¬
ubs scũs iacob telebͣbat ⁊ xpĩanos de articulis fides iu¬
legalia osfret ⁊ adhuo stabano põtisices iudoꝵ ⁊ sã anani¬
as poncifer feait cum lapidari. ad hoc diatur qd̃ huic sols¬

Expanded text:
honore pontificali, missam ibi celebrauit. Item queri potest ubi tot annis eam celebrauerit. Non enim celebrauit eam in templo Salomonis, quia adhuc uigebat ritus sacrificiorum legalium usque ad destructionem Iherusalem, nec ipsi Iudei hoc sustinerent. Ad hoc potest ubi sanctus Iacobus celebrabat et christianos de articulis fidei inlegalia offerret et adhuc stabant pontifices Iudeorum. Nam Ananias pontifex fecit eum lapidari. Ad hoc dicitur quod huic sol
Abbreviated transcription (Latin):
eptime gnb̾ nass ĩ ea martirio coronatus est. mareuis ꝙ
a stõ petro missus est alexandri in egyptũ ⁊ inde ren̾tus
romam missus est ĩ asexandriam ⁊ ibs pͥmus p̃ditaust̃.
ipẽ aũ tante humilitatis erat qd pollitem sibs abscidit
ne ad sacrũ ordinem sacdocii poss humano iudicio ꝑtomo¬
neri & p̃ualuit indiciũ d̾s e auctoritas ei petri qus eũ
apłm alexandrie destinanis Quo dũ p̾mitus adueniss
p̃ma die ĩuenit qrienid̾ hominem habentẽ manũ gͣni¬
ter uulnerataꝰ ⁊ cũ feci ⁊ cũ ficisi lutũ ex sputo iiģens ma¬
nũ eius emaute eam unde uͥ si ille osiderans ñtutem di ⁊ ser¬

Expanded text:
 in ea martyrio coronatus est. Marchus autem a sancto Petro missus est in Egyptum et inde reuersus Romam missus est Alexandriam et ibi primus predicauit. Ipse autem tante humilitatis erat quod pollicem sibi abscidit ne ad sacrum ordinem sacerdotii posset humano iudicio promoueri. Sed preualuit iudicium dei et auctoritas sancti Petri, qui eum apostolum Alexandrie ordinauit. Quo dum primitus aduenisset, prima die inuenit quendam hominem habentem manum grauiter uulneratam; et cum fecisset lutum ex sputo ungens manum eius sanauit eam. Vnde uir ille considerans
Abbreviated transcription (Latin):
non bibit ⁊ cͣrͣnes nõ comedit feriũ i caput eius nõ aseñ¬
dit oles non est u̾ctus balneis non est usus huic soli li¬
duaus ni gredicbatur cemplũ e iacebat suꝑ genua sua o¬
rans ita ut orando callos haberet ĩ genib sit̃ in calcaneis
pro hat incredibili ꝯtiuencia e sũma iusticia appellatus
est iustus.
uc est iacob qus scripsit illani epłam que pͥma est
de Uiᵈ ͤ epłis. canonicis hit ta̾te sc̃ĩtatis ⁊ honoris in ppło fu
Eut fibuam uestimenti eius certatĩ cuperent atĩgiꝰ
ut dicit ieronimus de isto dixit paulus ad galatas alium
passionem dnĩ ficird petrus ĩ antiochia ⁊ mͣitus in a¬
lexandria s ħ nõ uecũ uidetur qr longe añꝙͣ ordinare¬

Expanded text:
non bibit et carnes non comedit, ferrum in caput eius non ascennon bibit et carnes non comedit, ferrum in caput eius non ascendit, oleo non est unctus, balneis non est usus, huic soli lius ingrediebatur templum et iacebat super genua sua orans ita ut orando callos haberet in genibus sicut in calcaneis; pro hac incredibili continentia et summa iusticia appellatus est iustus. Hic est Iacobus qui scripsit illam epistolam que prima est de septem epistolis canonicis. Hic tante sanctitatis et rumoris in populo fuit ut fimbriam eius certatim cuperent attingere, ut dicit Ieronimus. De isto dicit Paulus ad Galatos: ‘Alium passionem domini, sicut Petrus in Antiochia et Marchus in Alexandria. Sed hoc uerum non uidetur, quia longe an
Abbreviated transcription (Latin):
pli. ⁊ uoce magna clamantes: dixerũs uiroꝵ iustilsime
cus om̃is obedire debemus qr ppłus errat ꝑost iħm qui
truaficus est eñcia nobis quid tibi uidetur. Tunc iaco
Ecte ipł sedet ad dextãm d̾s ꝑatris uenturus iũdicate
usuos ⁊ mortuos. ħ audientes xpi̾ans gauisi sunt ⁊ libẽtꝰ
iacobũ audienint sccibe uero ⁊ phanses dixenint male fe¬
cimꝰ dare tale testiñ iħu. s ascendamꝰ ⁊ p̾cipitemꝰ eũ decrsũ
ut ceters t̾titi reuocentur ⁊ simul exclamantes dixerũt.
O e iustus errauit. ascenderunt gͦ ⁊ p̾atauerunt eũ Qut de¬
iectus statĩ suꝑ genua se ꝯũtit ⁊ cepit orare pro eis at illi
cũ lapidib obruebant. Tunc ynus de sacerdocib filius rech¬
ab exclamaust parate queso qud facbis ecte poo nobis eauͭ
hic uistus queꝰ lapidamꝰ. Eunc unꝰ ex eis arrepto fuste ful¬
lonis cerebro cius illifit ⁊ sic defunctus beatus iacobus se¬
pultus est uixͣ templũ. Iste iacob ut dicit egesipus in qͥnto

Expanded text:
tes dixerunt: «Virorum iustissime, tibi omnes obedire debemus, quia populus errat post Ihesum qui crucifixus est, enuncia nobis quid tibi uidetur». Tunc IacoEcce ipse sedet ad dexteram dei patris, uenturus iudicare uiuos et mortuos». Hoc audientes christiani gauisi sunt ualde et libenter Iacobum audierunt. Scribe et pharisei dixerunt: «Male fecimus dare tale testimonium Ihesu. Sed ascendamus et precipitemus eum deorsum ut ceteri territi reuocentur». Et simul exclamantes dixerunt: «O et iustus errauit!». Ascenderunt ergo et precipitauerunt eum. Qui deiectus statim super genua se conuertit et cepit orare pro eis. At illi eum lapidibus obruebant. Tunc unus ex sacerdotibus de filiis Rechab exclamauit: «Parcite, queso. Quid facitis? Ecce pro uobis orat hic iustus quem lapidatis». Tunc unus ex eis arrepto fuste fullonis cerebro illius illisit et sic defunctus beatus Iacobus sepultus est iuxta templum. Iste Iacobus, ut dicit Egesippus in quint
Abbreviated transcription (Latin):
lianus ad mrẽm haberet cũ uocata ueniset eile est
duncias ⁊ honores ꝓmictẽt ⁊ nifi osentuent ꝓdolis i¬
ercem aĩ supplicũs intẽptarot renuentib eis iussit̃ qͥria¬
co ieanũ dextram abscidi ditens hac mnanu młtas e¬
płus scripsit auib mmłtos adoꝵ tacrificiis renocaust gi¬
natus uero dixit̃ scio canis iñ sensate quid m eficeris añ¬

Expanded text:
s diuicias et honores promitteret et nisi consentirent ydolis mortem cum suppliciis intemptaret, renitentibus eis iussit Quiriaco manum dexteram abscidi dicens: «Hac manu multas epistolas scripsit quibus multos a deorum sacrificiis reuocauit». Quiriacus uero dixit: «Scio canis insensate quid michi
Abbreviated transcription (Latin):
lio tebedes tñ postĩor axpõ uocatus est ⁊ postior adhesit
es aue ꝯsuetudo adhue tenecur ĩ teligsone .s. qd ille
qus p̾us mit religiouen dicit᷑ maior illo qui postior
miuus in p̃dicacõe fecerat. Cũ gͦ sou̾s iacob cũ aliis in
⁊ omib iudeis ⁊ iam ꝑpe essent ut uellent bapcitani
repente quid ĩgrediens templũ. clamare cepit s dicere
Q usrs ifrłite quid facitis cur tam facile a magis
racõabilit̾ uĩceretur ꝯturbauit ppłm ⁊ sodicionem fs¬
citauit. ita ut iacob non posset auditi dcõ cm̃q fecit ĩ
lus qus post ea fcũ est paulus apłiuis. ⁊ hoc uiderur¬
aũ passũs est beatus iacob seꝑcimo anno post ascensi¬

Expanded text:
i, tamen posterior a Christo uocatus est et posterior adhesit ei. Que consuetudo adhuc tenetur in religione, scilicet ille qui prius intrat religionem dicitur maior illo qui posteriominus in predicatione fecerat. Cum ergo sanctus Iacobus in omnibus Iudeis et iam prope esset ut uellent baptizari, repente quidam ingrediens templum cepit clamare et dicere: «O uiri israelite, quid facitis? Cur tam facile a magis rationabiliter uinceretur, conturbauit populum et seditionem suscitauit ita ut Iacobus non posset audiri. Tantumque fecit ille lus, qui postea factus est Paulus apostolus. Sed hoc starautem passus est beatus Iacobus septimo anno post ascensi
Abbreviated transcription (Latin):
diro ascensũ missus. alesus ĩco ꝑanasit᷑ ⁊ cĩ abs deũ landa¬
tea auris. dixit audiamꝰ quid miser ille i incendio ta¬
buletur sũ q se apficaret facies eiis semiusta est ⁊ medi
A ꝑs clamidis eius exarfit. multi uero ex mihtib infla¬
mati mortui funt eũc aurelanus uissit eũ extͣhi ⁊
Caut̾ furnũ ardentisstinũ mitei qd̾ dũ fieret pocus the¬
odolus stanc iñ ppło cepit flere ⁊ aurehanĩ de ĩusto li¬
dici  incepare. Quod audiens aureł uissit̃ enĩ ĩ eud̾ firmiiꝰ
uctari. ⁊ exclamãs theodolus dieit scẽ alȩxandꝰ adunia me
qE ecc̃or sũ ⁊ ignom ferie nõ possim. scũ alexand̾ dixio
noli iimere sta e nstilit̾ age e cũ orasses nocauis eñꝰ

Expanded text:
duo accensum missus illesus in eo permansit, et cum ibi deum laudaret, Aurelianus dixit: «Audiamus quid miser ille in incendio fabuletur». Cumque se applicaret facies eius semiusta est et media pars clamidis eius exarsit. Multi uero ex militibus in flamma mortui sunt. Tunc Aurelianus iussit eum extrahi et in alium furnum ardentissimum mitti. Quod dum fieret predictus Theodolus stans in populo cepit flere et Aurelianum de iniusto iudicio increpare. Quod audiens Aurelianus iussit eum in eundem furnum iactari. Et exclamans Theodolus dixit: «Sancte Alexander, adiuua me, quia peccator sum et ignem ferre non possum». Sanctus Alexander dixit: «Noli timer
Abbreviated transcription (Latin):
empore sã allodii fuccessoris sc̃i gmani c̾ca annũ dnĩ¬
.ecec. Lxxx. scũ marianus de t̾ritorio bituricenfi uenit ad
monast̾ium sc̃i g̾mani tractus opinione scĩtatis q̃ adhuc
inibi redolebat sũ q̃ ibs toto defid̾io tecipi postularet
E recepts in breus ueteranis monachis sãtate ĩtinabu¬
ob̾iam eiꝰ uiliꝰ es monastñ omisit osficiũ pastorẽ eũ ꝯstitu

Expanded text:
empore sancti Alodii successoris sancti Germani, circa annum domini CCCCLXXX, sanctus Marianus de territorio Bituricensi uenit ad monasterium sancti Germani tractus opinione sanctitatis que adhuc inibi redolebat. Cumque ibi toto desiderio recipi postularet et receptus in breui ueteranis monachis sanctitate imitabiobedentiam eius uilius
Abbreviated transcription (Latin):
nami ⁊ eũ uolent parences temiere eam nõ potuerũt
Q iñ uenit mñ crecas ciũttatem. uͥ cul eẽt ad mnbarium
ciuicats dicit famule sue ut modicũ repausarent. Tuc̃
coiens de urbe nir quid uenerabils licerius dixit eis ̾
mentiris qr loq̃la cua ce indicat eẽ ꝑegnnam sanina. E¬

Expanded text:
re eam non potuerunt. Et inde uenit in Trecas ciuitatem. Vbi cum esset ad miliarium ciuitatis dixit familie sue ut modicum repausarent. Tunc exiens de urbe uir quidam uenerabilis Licerius dixit eis: «mentiris? Quia loquela tua te esse indicat peregrinam». Sauina
Abbreviated transcription (Latin):
ost ascensionẽ dnĩ philippꝰ aptus tũ ꝙx. ãnic
& stichiam p̾dicass tontus est a ꝑaganis ⁊ cũ cogeretur ĩ¬
molare añ statuam marcis exiĩt desibbase statue dt̃hoĩ¬
gens ⁊ octidit filiũ põnficis qui ignẽ ĩ sacrificio ministb᷑ at
⁊ duos tribuno prouĩcie qiuoꝵ msnistri batũ petrũ phisipũ
iuĩculis decinebant de flacu ẽ Sthonis om̃s alis gͣuit̃ egro¬
euis cruce̾ dnĩ adorate Tunt illi qui cniaabatur tm̃¬

Expanded text:
ost ascensionem domini, Philippus apostolus cum XX annis per Scythiam predicasset tentus est a paganis; et cum cogeretur immolare ante statuam Martis, exiit de sub base statue draco ingens et occidit filium pontificis, qui ignem in sacrificio ministrabat, et duos tribunos prouincie, quorum ministri beatum Philippum in uinculis detinebant. De flatu etiam draconis omnes alii grauiter egroeius crucem domini adorate». Tunc illi qui cruciabantur
Abbreviated transcription (Latin):
cuit minisf̾bat ⁊ es panem lõgissimo funt ligacum cũ
cintinabilo potrigebat s diabolus istiꝰ refectõs ⁊ illiꝰ cars¬
tats iuuidens lapidem iactauit ⁊ tĩcinabulũ fregit e eñ
ille monachus xut pocuit miistn̾it. Ciud̾ post hec pb̃ro
diĩs ĩ festo pasche apparuit dicens tu tibs delicias ppar¬
As ⁊ seruus mens ĩ illo loro fame cruciatur Qus protinꝰ
surcexit ⁊ cũ difficultate maxi̾a ad locũ uensens dixit
es ut comedet qd dñs es misit. ⁊ dixi hodie dies pas¬
che est abstine non debes Lõge quiire ab hoĩb positꝰ ig¬
cius auimit̾ ĩcendit ad̵ deserere herenũ uoleiptate iut¬
tus uolebat q subito ad se ꝑ d̾s grãm reu̾sus ce suit se
⁊ nudũ in spinis ⁊ urticis q̃ ios erant se proieat ⁊
ibs diu uolutatus ex magno delore col extiupxit calo¬
dinis iñ se senfit e actcente ĩqs tama cius dũ alras
auusd menasterĩ. obises coris ale ꝯuentꝰ ad eũ uenit

Expanded text:
uit ministrabat et ei panem longissimo funi ligatum cum tintinabulo porrigebat. Sed dyabolus istius refectioni et illius caritati inuidens lapidem iactauit et tintinabulum fregit. Sed tamen ille monachus prout potuit ministrauit. Cuidam post hec presbytero dominus in festo pasche apparuit dicens: «Tu tibi delicias preparas et seruus meus in illo loco fame cruciatur». Qui protinus surrexit et cum difficultate maxima ad locum ueniens dixit ei ut comederet quod ei dominus misit. Et dixit: «Hodie dies pasche est, abstinere non debes». Longe quippe ab hominibus positeius animum incendit quod etiam deserere heremum uoluptate uictus uolebat. Sed subito ad se per dei gratiam reuersus exuit se et nudum in spinis et urticis que ibi erant se proiecit; et ibi diu uolutatus ex magno dolore corporis extinxit calodinis in se sensit. Crebrescente itaque fama eius, dum abbas cuiusdam monasterii obisset, totus ille conuentus ad eum uenit
Abbreviated transcription (Latin):
suã ligandi ⁊ soluendi e ordinauit eũ epm̃ sicut le¬
gicur ĩ ꝑassione sc̃i petri q ieronimus ĩ martilegio e
cronica plane dicũt cos ppͣs fuisse ⁊ singulos xii amiss
sedisse t̾cuus eis successit clemẽs qus sedit ꝑͥ ãnis fitͣ
legitur ĩ cronscis ⁊ ĩpassione ap̃ius hystetia uͦ eccł̃a¬
sica dicit linũ pest petrũ di sedisse annns .xii. ⁊ ei
dicũt linũ sedisse pest petrũ amiss .xu. ⁊ post eñ clecũ

Expanded text:
 soluendi et ordinauit eum episcopum sicut legitur in passione sancti Petri. Sed Ieronimus in martyrologio et chronica plane dicit eos papas fuisse et singulos XII annis sedisse. Tertius eis successit Clemens qui sedit annis IX, sicut legitur in chronicis et in passione ipsius. Hystoria uero ecclesiastica dicit Linum post Petrum sedisse annis XII et eis dicunt Linum sedisse post Petrum annis XV et post eum Cle
Abbreviated transcription (Latin):
ibis fuisset duobe amnis terũ redũt alexandriam ⁊ demẽs¬
plmos nsstiplitatos ganisus est ualde audientes gͦꝰ adue̾tũ
cius temploꝵ põnsites. dũ diu eñ qͣsitũ ĩuienire nõ ꝑossent.
ea die qͣ a xp̃ianss paschalis festiuitas telebtur dũ batus.
in archis mmissam celebrͣet om̃s pagani illuc accturrerũt
⁊ furie misto ĩ collũ eius qͣt latrone̾ usa ad tipã maris
agentem do grãs distraxerũt ⁊ fcõ uespere cũ eẽt missus
⁊ carterem uenst ad cũ media nocte ãgelus dnĩ ꝯfortal
eñ. ⁊ ipõ discedente apparuit es ip̃e dñs ĩ ea forͣ qͣ cũ

Expanded text:
ediit Alexandriam; eanos multiplicatos gauisus est ualde. Audientes autem aduentum eius templorum pontifices cum diu eum quesitum inuenire non possent, ea die qua a christianis paschalis festiuitas celebratur, dum beatus Marchus missam celebraret, omnes pagani illuc accurrerunt et fune misso in collum eius quasi latronem usque ad ripam maris agentem deo gratias distraxerunt. Et facto uespere cum esset missus in carcerem, uenit ad eum media nocte angelus domini confortans eum et ipso discedente apparuit ei ipse dominus in ea forma qua cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ feminas deuorabant Cũq hir dolorost tasus cotidie
fierent aꝓiꝗͣte ascenssonis die sciũs mam̃tus oĩ ppło:¬
galliasñ eccłas hic letame ⁊ icumioꝵ ritus in perpe¬
tuũ tene̾tur Que obseruancia młtũ nectͣ esse cog¬
noscitur tũ ꝑro ꝑace eccłe cũ pro ꝯseruãdis frucib
tũ pro teteraꝵ neccͣitatũ occursib eres isti dies dicũt᷑
re debent ut bella pacificet q̃ ĩ uere freq̃cins ĩ sur¬
gũt. ut teneros adhuc fructus t̾te. dseruando młtipli¬
cet ⁊ ut tecera humane uite nccͣ nobis donet
nõ fuerũt ꝓ᷑ s discipuls scĩ petri apłł ⁊ supplebano ui¬
tem eius ĩ hus q̃ ꝑtinebãt ad actruã uitam unus ĩt᷑¬

Expanded text:
et feminas deuorabant. Cumque hii dolorosi casus cotidie et feminas deuorabant. Cumque hii dolorosi casus cotidie fierent, appropinquante ascensionis die, sanctus Mamertus omni pogallicorum ecclesias hic letanie et ieiunorum ritus in perpetuum teneretur. Que obseruantia multum necessaria esse cognoscitur, tum pro pace ecclesie, tum pro conseruandis fructibus, tum pro ceterarum necessitatum occursibus. Tres isti dies dicunturmaxime deum orare debent ut bella pacificet, que in uere frequentius exurgunt, ut teneros adhuc terre fructus conseruando multiplicet et ut cetera humane uite necessaria nobis non fuerunt pape, sed discipuli sancti Petri apostoli, et supplebant uicem eius in hiis q
Abbreviated transcription (Latin):
cũ młtitudie ad orõnẽ añ gͣdus ec̃ce cũ surrexisset ab ord̃e¬
indit᷑ uidit super castrũ crescentii angelũ qͥ gladiũ tru¬
ent̃ũ dec̾gens reuocabat eũ ĩ uaginam ⁊ ĩdellexto ad̃.
pestit illa cessaret. tñ de sintł estratis ad orõnẽ. lxxx. mor¬
eus ĩuenti sunt. ⁊ deniceꝑs mutatũ est ciom̃ ⁊ uocattũ
est castrũ ãgeli. ⁊ uocatur ħ ꝓcessio eruces nigre qͥa
uestes nigre ⁊ penitenciales ĩdus debent nigre ⁊̃ digͤ
ascensionem longe ĩstituta fuit ⁊ dͤ letania minor qr
scũs mam̃tinus uiennie ept̃ apd muennã eam ĩsicuis
scĩ mam̃ts apd̃ uscinsam maxsmꝰ t̾re motus accidit qͥ mł¬
tas eccł̃as domos es sbn̾tit Deniq cũ ꝑ totũ ãmĩ hocfi¬
eret ad hanc cladẽ młtũ t̾roris addidit qd̃ in ipõ die
pasche regis palaciũ celeste ĩ cendiũ ꝯcremauit diu̾se ⁊̃ fe¬
re per urbem discurrebant. ⁊ passĩ. pueros ⁊ senes utros

Expanded text:
cum multitudine ad orationem ante gradum ecclesie, cum surrexisset ab oratione uidit super castrum Crescentii angelum qui gladium cruentum detergens reuocabat eum in uaginam et intellexit quod pestis illa cessaret. Tunc de simul prostratus ad orationem LXXX mortui inuenti sunt et deinceps mutato nomine uocatum est castrum angeli. Et uocatur hec processio cruces nigre, quia uestes nigre et penitentiales indui debent; nigre etiam dascensionem, longe ante instituta fuit; et dicitur letania minor quia sanctus Mamertus Vienne episcopus apud Viennam eam instituit. sancti Mamerti apud Viennam maximus terremotus accidit, qui multas ecclesias domosque subuertit. Denique cum per totum annum hoc fieret ad hanc cladem multum terroris addidit quod ipso die pasche regis palatium celeste incendium concremauit. Diuerse etiam fere per urbem discurrebant et passim pueros et senes, uiros
Abbreviated transcription (Latin):
scetũ ĩmolare sus p̾ses ĩtelligo fraudem tuam ꝙ adhec ns¬
tus ⁊ ubi sunt quos me adorare uolebas dic nisser estul¬
tissime oĩuĩ dis cus qui se iunare nõ pocuerũt quomꝰ als¬
os iimare peterunt Reclusus gͦ georꝰ ĩ carcẽ. sequenos
die tali sni̾a ꝯdẽpnacur ut ⁊totam urbem distractus
dem̃de capite punirecur Quo ftõ cũ dacianus de loco de
collatus est ad palaciũ ꝓperans rediret cũ siuis ministr
Repente celesti igne osũprus est oꝵiraritatꝰ ost boatꝰ geoi
⁊̃ p̾fida ciuitate diospoli.¬

Expanded text:
iterum immolare». Cui preses: «Intelligo fraudem tuam quam ad hoc niiterum immolare». Cui preses: «Intelligo fraudem tuam quam ad hoc niui sunt dii tui et ubi sunt, quos me adorare uolebas? Dic michi miser et stultissime omnium, dii tui qui se iuuare non potuerunt, quomodo alios iuuare poterunt?». Reclusus ergo Georgius in carcere sequenti die tali sententia condempnatur ut per totam urbem distractus deinde capite puniretur. Quo facto cum Dacianus de loco ubi decollatus est ad palatium properans rediret cum suis ministris, repente celesti igne consumptus est. Martyrizatus est beatus Georgius in Persida ciuitate Diospoli
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os adores ut magnos ab ipĩs ⁊ a nobis oscqͣtis honeres cui
georꝰ subridens ait l gͣne sit dimittere qd̵ diuꝰ stecit ĩ mente
tã faciam quod hortaris. Tunc dacianus hac promissoone de¬
lusus eũ estimãs iã cesurũ qui tet uicerat torm̾ta pena¬
⁊ gaudens nimis iussit sub uote p̾conis ut om̃s oĩo de to¬
ta ciuitate uenirent ⁊ georgiũ tã du reluctãtem tand̾
cede ⁊ sacrificare uidorent ornata gͥ tota ciuitate pre
gaudio. hora sacrisicis astancib cunctis georꝰ uocatꝰ aduit
tencie sie templũ cũ omñb ꝓdolis ita oĩo deleret q̃tinus ad
res. Etce subito ignis de celo destendis ⁊ tatĩ templĩ cũ dus
e ei̾dotib ⁊ multis gentilib ocremauit eta iꝰ debsdens om̃s
coꝵ reniqruias deglutuut hoc gͦ audiens dacianus gergũ uii¬
sit festinant᷑ adduci & ant it q̃ sunt malficia istai opest¬

Expanded text:
nostros adores ut magnos ab ipsis et a nobis consequaris honores». Cui nostros adores ut magnos ab ipsis et a nobis consequaris honores». Cui Georgius subridens ait: «Licet graue sit dimittere quod diu fixum stetit in mente, tamen faciam quod hortaris». Tunc Dacianus hac promissione delusus eum estimans iam cessurum qui tot uicerat tormenta penarum gaudens nimis iussit sub uoce preconis ut omnes omnino de tota ciuitate uenirent et Georgium tamdiu reluctantem, tandem cedere et sacrificare uiderent. Ornata igitur tota ciuitate pre gaudio hora sacrificii astantibus cunctis Georgius uocatus aduenit. tentie sue templum cum omnibus ydolis ita omnino deleret, quatinus ad ret. Et ecce, subito ignis de celo descendit et totum templum cum diis et sacerdotibus et multis gentilibus concremauit, terra uero dehiscens omnes eorum reliquias deglutiuit. Hoc ergo audiens Dacianus Georgium iussit festinanter adduci. Et ait illi: «Que sunt maleficia ista, o pess
Abbreviated transcription (Latin):
calicẽ plenũ ueneno quẽ beatus georꝰ cruce signanit enil
mals paciens tocũ bibit aliũ qͦ calicem forcõrs uenenore¬
plecũ truce signãs fiłr totũ bibit Quo uiso stati magus
añ eũ ueniã petens procidit. ⁊ iuidex eũ protinus decolla¬
rs p̾cipiens. gcorgiũ carceri ma̾tipanit seg̃ti die uisfit eñ
peni ĩ rota gladiis bis acucis u̾diq cͥꝯsepta s stacĩ roca frã¬
gicur ⁊ statĩ b̾atus geor remãsit illesus cũ q ipẽ p̾fidẽ
ad augenda suplicia xuocar iratus iussit eũ ꝓsc̃s ĩ sar¬
taginem plũbo feruente repletam & statĩ fcã orõne se
signans ni sartaginem ĩslluit & u̾tute d̾s cepis ĩ ea qͣ ĩ
balnes refoueri. & cũ dacianus udiss cogitamt ut eñ blã¬
prouocats tñ parati sunt ut tͥ si resspuens idulgeant age gͦ dul¬
cisime fili tid̃ bortor ⁊ moneo ut celicta p̾strna uanitate des

Expanded text:
calicem plenum ueneno. Quem beatus Georgius cruce signauit et nichil calicem plenum ueneno. Quem beatus Georgius cruce signauit et nichil mali patiens totum bibit. Alium quoque calicem fortiori ueneno repletum cruce signans similiter totum bibit. Quo uiso statim magus ante eum ueniam petens procidit et iudex eum protinus decollari precipiens Georgium carceri mancipauit. Sequenti die iussit eum poni in rota, gladiis bisacutis undique circumsepta. Sed statim rota frangitur et sanctus Georgius permansit illesus. Cumque ipse presidem ad augenda supplicia prouocaret, iratus iussit eum proici in sartaginem plumbo feruenti repletam. Qui statim facta oratione uit. Sed uirtute dei cepit in ea quasi in balneo refoueri. Quod cum Dacianus uidisset cogitauit ut eum blanprouocati tamen parati sunt ut tibi si respueris indulgeant? Age ergo, dulcissime fili, quod hortor et moneo ut relicta pristina uanitate deos
Abbreviated transcription (Latin):
dacianus aũ p̾ses om̃s xpĩanos quos s̃nĩre poterat diisis supełi¬
cis usq ad mortem cuciabat ciuꝰ minis ⁊ corn̾tis mults cedẽ¬
tes fideni negalunt. ⁊ pdola adorabant. Cunt uenit de capa¬
docia miles quid noĩe georgius qus uidens xpianoꝵ ãgusti¬
as erogatis omĩb q̃ habebat uestem militarẽ exust ⁊ indut᷑
ueste xp̃ĩanoꝵ ĩ mediũ sacrificaciũ se imecit ⁊ ĩ ꝯspectũ õiĩ
exclamauit dicens om̃s dii genciũ demonia dñs aũ celos fec̃
sui stacĩ pteses ira replecus ait. Qua p̾sũ pco̾e uł dignitate
e milicia capadocius sum s cuncta deserui ut seruirem
ubencius deo celi ꝑreses gͦ tũ eñ ad se mlinare ñ posseo
uiussit eñ ĩ eculeũ leuari ⁊ menbtͣim corꝰ eius ũgulis la¬
terari deinde apposicis ad ladera facib parentib uscerũ
rimis sale uissit plagas eius fricari s sau̾s ita manebat
superare neqͥuero reus ero educto iͣq de carcẽ dedit es

Expanded text:
sis suppliciis cruciabat. Cuius minis et tormentis multi cedentes fidem negabant et ydola adorabant. Tunc uenit de Capadocia miles quidam nomine Georgius. Qui uidens christianorum angustias, erogatis omnibus que habebat, uestem militarem exuit et indutus ueste christianorum in medium sacrificantium se iniecit et in conspectu omnium exclamauit dicens: «Omnes dii gentium demonia; dominus autem celos fecit». Cui statim preses ira repletus ait: «Qua presumptione uel dignitate  Georgius uocor. Genere et milicia Capadocus sum. Sed cuncta deserui ut seruirem liberius deo celi». Preses ergo cum eum ad se inclinare non posset, iussit eum in eculeum leuari et membratim corpus eius ungulis lacerari. Deinde appositis ad latera facibus patentibus uiscerum rimis, sale iussit plagas eius fricari. Sed sanctus ita manebat superare nequiuero, reus ero». Educto itaque de carcere dedit ei
Abbreviated transcription (Latin):
uans l tier i .s. tome ubi cam priis deccetũ est. celebrari. Romani s¬
ciuid ĩ tempore paschali ñ diiudicantes uorꝰ dni ꝙ nuper
susceperant maxie̾ ꝯmessacoĩb ⁊ ludis ⁊ luxse uaccabãt
qus cñ ĩ dieb qͣdragesi̾e̾ ꝯtinenter uixerunt tãꝙͣ t̾minus¬
resuerectõĩs añ fecisset eis ꝯcinencie dũ gͦ ita male se ha¬
berent misit eis deus pestem marinã .s. qrd̃ aposten ma
lous passĩ moriebãtur ⁊ subito ĩ uia ĩ mensa ĩ colloquiis ⁊
iñ sudis uñ ⁊̃ ppͣ pelagius exprrauit cui sustitutus ẽ beatꝰ¬

Expanded text:
i, scilicet Rome ubi eam prius decretum est celebrari. Romani siquidem in tempore paschali non diiudicantes corpus domini quod nuper susceperant, maxime comessationibus et ludis et luxurie uacabant, qui tamen in diebus quadragesime continenter uixerant, te terminum fecisset eis continentie. Dum ergo ita male se haberent, misit eis deus pestem maximam, scilicet quoddam aploris passim moriebantur et subito in uia, in mensa, in colloquis et in
Abbreviated transcription (Latin):
pellecetr ptostratus corĩ eis inpetrauit gram̃ sã amatoris
qui iussit es ut iret ad sciñ g̾manũ. mox gͦ euigillans ⁊
uisione c̾tificatus uenit ad eũ ⁊ procidens añ eñ uemã
postilabat. Et cũ es cuncta ista natrasset perrexerũ simił
cũ mults aliis ad tũbam scĩ corcodoimi ubi serpentes er̃t
⁊ remoco lapide uisiris̃ serpentes octo quoꝵ ymis de¬
cẽ pedũ longitudiem. excedebat ⁊ cũ astantes pͥ esmore
disfugerent beatus gͣmanus stans ĩmobilis uisfit eos illut
secedere ubt nulls pessent omĩe nocere. ⁊ post ħ baptitatꝰ
est ⁊ sanatus scũs mam̾timis ⁊ feũs est monachus scĩ

Expanded text:
pelleretur, prostratus coram eis impetraturus gratiam sancti Amatoris. pelleretur, prostratus coram eis impetraturus gratiam sancti Amatoris. Qui iussit ei ut iret ad sanctum Germanum. Mox ergo euigilans et uisione certificatus uenit ad eum et procidens ante eum ueniam postulabat et cum ei cuncta ista narrasset, perrexerunt simul cum multis aliis ad tumbam sancti Corcodemi ubi serpentes erant et remoto lapide uisi sunt serpentes octo, quorum unus decem pedum longitudinem excedebat. Et cum astantes pre timore diffugerent, beatus Germanus stans immobilis iussit eos illuc secedere ubi nulli possent omnino nocere. Et post hec baptizatus est et sanatus sanctus Mamertinus et factus est monachus