comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taterius nihil potes dici praesttintius : nam sicut in indignatione mors. ituinuo¬
luntate eius uita essedinoscitur : quaett men non inmeritis nr̃is. sed in ipsius uolun¬
tate consistit : Hoc argumentum intopicis dicitur ex contrario: Adiecit : Adues¬
perum demorabitur fletus : ues perumdicimus cumper accodie solocudit set
noctistencbre consequuntur : Quo accidis se constatec desiae : quudo repsañse¬
perem ptusr łuncenimueredei oratus fletus dumpertriduum fidelican derba
congemuit et mundiisticis natura concussaẽ : ut et ipsa orbis cum humanogeneni
am̃ lugereuideretur exitium : Matutinum uerodicimus : quando discedentibus
tencbris crepusculum ceperit elucere : Quotempore resurrecio dñĩ euange¬
lie coste uulgatae : S equa partebeatis creuis seconstat sine dubitationelaet¬
tiã Sicinuno uersu : tuntarum rerum ingens explicata perfectio ẽ¬

Expanded text:
tate ejus. Nihil potest dici praestantius. Nam sicut in indignatione mors, ita in votate ejus. Nihil potest dici praestantius. Nam sicut in indignatione mors, ita in voluntate ejus vita esse dignoscitur; quae tamen non in meritis nostris, sed in ipsius voluntate consistit. Hoc argumentum in topicis dicitur ex contrario. Adjecit, ad vesperum demorabitur fletus. Vesperum dicimus, cum peracto die sol occidit, et noctis tenebrae consequuntur; quod accidisse constat Ecclesiae, quando Chrisperemptus. Tunc enim vere demoratus est fletus, dum per triduum fidelium turba congemuit, et mundi ipsius natura concussa est, ut et ipse orbis cum humano genere Domini lugere videretur exitium. Matutinum vero dicimus, quando discedentibus tenebris crepusculum coeperit elucere. Quo tempore resurrectio Domini, Evangelio teste, vulgata est: de qua parte beatis crevisse constat sine dubitatione laetitiam. Sic in uno versu tantarum rerum ingens explicata perfectio e
Abbreviated transcription (Latin):
mortis qua si indensa peccatorum caligineuer sabumur : Non enimnos illius mec¬
mores fuimus quinos creciuit sedille n ripotius quo scretuut sicut ipse in euange¬
lio dicit  non uos meclegistis sed egoelegiuos : Et ideo confitenda et glorificanda
ẽ memoria scĩttitiseius  humunumgenus in recordationem suam deducens quod
nos saluurepotuis set effecit uimurameinoi quatiꝯneeius eturtainuolux
Partibus suis intellegamus huncuersum in quomalorum retributionem iustorũ
Ipraemia passionis suae tristitiam resurrectionis leta cominemorat : Eoque. fit
operetur : in primo cõmate pertrop ologiam hoc ded nõdicitur quia reuera
indignatio illius mors ẽ utique peccatoris : Dignatio enim ȩ̃ quando nosclement
suscipit in dignatio cum nos iratus abiecerit : Non quia illeirascitur sed deeius
auersione morseuenit quaedeira humana procedit: sequitur: Etuita in uolun¬

Expanded text:
mortis, quasi in densa peccatorum caligine versabamur. Non enim nos illius memortis, quasi in densa peccatorum caligine versabamur. Non enim nos illius memores fuimus, qui nos creavit; sed ille nostri potius, quos creavit; sicut ipse in Evangelio dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Et ideo confitenda et glorificanda est memoria sanctitatis ejus, quae humanum genus in recordationem suam deducens, quod nos salvare potuPartibus suis intelligamus hunc versum, in quo malorum retributionem, justorum praemia, passionis ejus tristitiam, resurrectionis laeta commemorat; eoque fit, operetur, in primo commate per tropologiam hoc de Domino dicitur, quia revera indignatio illius mors est utique peccatoris. Dignatio enim est, quando nos clementer suscipit; indignatio cum nos iratus abjicit; non quia ille irascitur, sed de ejus aversione mors evenit, quae de ira humana procedit. Sequitur, et vita in volun
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dicimus deillis qui dnm̃ xp̃m animam habuis se noncredunt : ULA¬
iecceipse totieł clamat ad inferos sehumana nlege perductum ex indequeani¬
mamsuam potestate suae diui nittitis ab stractum et uide quia abstractam dicit
scilicet qm̃ daustris inferni disruptis ad caelumus que perducra ẽ descendentes uero
in lacum sunt : qui in scłi istius iniquitateuersantur : Et benedixit. Descendentibas quna
in profundẽ cuntibus qui praessi pondere peccatorum : altissima pro funditate detioram̃
Sed quomodos aluatus ẽ quem constat occisum : saluatus ẽ utique atalibus id ẽ abeorũ
communione liberatus ẽ cumre surrexit amortis et morei ultra nocere non potuit:¬
Icapite membralaetarentur : Maximecum spes eorum talidespensatione firma¬
tasit : qm̃ et ipsos constat in laccitia resurgere quos contigit eius praedicatione ere¬
didisse : Memoriae scĩ tatis eius dixit : quia nr̃i memor esse dignatus ẽ qui in umbra

Expanded text:
Quid dicimus de illis qui Dominum Christum animam habuisse non credunt? Ecce ipse toties clamat ad inferos se humana lege perductum, exindeque animam suam potestate suae divinitatis abstractam. Et vide quia abstractam dicit; scilicet quoniam claustris inferni diruptis, ad coelum usque perducta est. Descendentes vero in lacum sunt qui in saeculi istius iniquitate versantur. Et bene dixit, descendentibus, quasi in profundum euntibus, qui pressi pondere peccatorum, altissima profunditate devorantur. Sed quomodo salvatus est, quem constat occisum? Salvatus est utique a talibus, id est ab eorum communione liberatus est, cum resurrexit a mortuis, et mors ei ultra nocere non potuitcapite membra laetarentur, maxime cum spes eorum tali dispensatione firmata sit: quoniam et ipsos constat in laetitia resurgere, quos contigit ejus praedicationi credidisse. Memoriae sanctitatis ejus dixit, quia nostri memor esse dignatus est, qui in umbra
Abbreviated transcription (Latin):
Oculiponuntur dñĩ : prouolunta te diuina quia quos gratos habemus ipsos
si nedubitatione respicimus : et contraab illis aspectus auertimus quinris
mentibus orruerunt: Ergo oculidnĩ sunt supertimenteseum : quid pietus
ipsius eos protegit : quos setimere cognoscit : Sed qm̃ dixit detimentibus
opontunae sequitur detimantibus qui a utrum que in dnĩ dilectione coniun¬
ume nam qui dm̃ benetimet : et amat: quibene amat : et timet : Resistat
inbcmanis actibus diuiduntur : Ceterum in caelesti de uotiones ociate sunt :
qusd sint enim timentes exponit : Id ẽ sperantes inmiseri cordiacius quod ar

Expanded text:
omini ponuntur 109 pro voluntate divina: quia quos gratos habemus, ipsos sine dubitatione respicimus; econtra ab illis aspectus avertimus, qui nostris mentibus horruerunt. Ergo oculi Domini sunt super timentes eum: quia pietas ipsius eos protegit, quos se timere cognoscit. Sed quoniam dixit de timentibus, opportune sequitur de amantibus, quia utrumque in Domini dilectione conjunctum est; nam qui Deum bene timet et amat, qui bene amat et timet. Res istae in humanis actibus dividuntur; caeterum in coelesti devotione sociatae sunt. Qui sint
Abbreviated transcription (Latin):
phetas utique mandauit legem : per quam fideles dño uolente creati sunt : uides
quam salubriter propheta a dõ petiit omnia commoueri qui solus creaturarum
Dissipat reuera consilia quae mala uel pessima sunt : Nambona semperadiuuat
atquȩ confirmat : nimis apta suis causis uerbaiunguntur : Dissipauit consiliage¬
tium quando etis inido lorum cultura non permisit diutius permanere : Repro¬
bauit cogitationes populorum : quia licet uolunta siudacorum in necednĩ ne fanda
completa sit resurrectione tamen ipsius constat essere probatam .: Et quia degentib
dixerat et depopulis nequidrelinquere uideretur intactum : postetium de prin
c̃ipibus dicit : si ued etrrannis qui legen dñi seuis persecutionibus impecebant siuen
despiritibus in mundis quorum consilio semperinmalo eribus in petobanti e siuo
Sicut hominum pracia consila dixit esse frustranda : itancinc incutornum dicit

Expanded text:
phetas utique mandavit legem, per quam fideles, Domino volente, creati sunt. Vides phetas utique mandavit legem, per quam fideles, Domino volente, creati sunt. Vides quam salubriter propheta a Deo petiit omnia commoveri, qui solus creaturarum  consilia principum. Dissipat revera consilia quae mala vel pessima sunt; nam bona semper adjuvat atque confirmat. Nimis apta suis causis verba junguntur. Dissipavit consilia gentium, quando eas in idolorum cultura non permisit diutius 108 permanere. Reprobavit cogitationes populorum, quia licet voluntas Judaeorum in nece Domini nefanda completa sit, resurrectione tamen ipsius constat esse reprobatam. Et quia de gentibus dixerat et de populis, ne quid videretur intactum relinquere, post etiam de principibus dicit, sive de tyrannis, qui legem Domini saevis persecutionibus impetebant: sive de spiritibus immundis, quorum consilium semper in malo est. Vers. 11. Coicut hominum prava consilia dixit esse frustranda, ita nunc in aeternum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
bolo commoueri : de quo esa ias dicit Ihic ẽ qui commouebat terram: Quapropt̃
prophettimerito petit ad nõ omni a commoueri: quia omne quod eius ordinatione
disponitur rebus semper utilibus adplicatur : Sedlicet prius dixisset genera¬
lite romnia nunc descendit ad homines : Nam quamuis uniuersacius impeno
aministrari egetant : maximehumanum genus quod a natura scia de prauatum
subripientibus uitiis culpis probatur obnoxium :uodanatura sua depr
gmpocdixit et factasunt ipdemandauiretutatasupt
ed dit causam quare ad nõ debecnt omnia commouere : uti quequia corum ipsecrea¬
eo tore etnecesse est : ut utiliter anministret existentias quicas dignatus ẽ crea¬
repergratiam : Dixit et factu sunt significat initiumrerum : quan do uniuer¬
sa filii psius imperio iussa proruperunt : Ipsemandauit et creatu sunt: perpro¬

Expanded text:
bolo commoveri: de quo et Isaias dicit: Hic est qui commovebat terram . Quapropter bolo commoveri: de quo et Isaias dicit: Hic est qui commovebat terram . Quapropter propheta merito petit a Domino omnia commoveri, quia omne quod ejus ordinatione disponitur, rebus semper utilibus applicatur. Sed licet prius dixisset generaliter omnia, nunc descendit ad homines. Nam quamvis universa ejus imperio administrari egeant, maxime humanum genus, quod a natura sua depravatum surripientibus vitiis, culpis probatur obnoxium. Vers. 9. Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Reddit causam quare a Domino debeant omnia commoveri: utique quia eorum ipse creator est, et necesse est ut utiliter administret existentias, qui eas dignatus est creare per gratiam. Dixit, et facta sunt, significat initium rerum, quando universa Filii ipsius imperio jussa proruperunt. Ipse mandavit, et creata sunt: per pro
Abbreviated transcription (Latin):
uter ẽ exutum pecoris tergus quodusibus humanis deseruit aliquores aliquos
congregundos hicuter ecclesiae comparatur : quic sicut iste susceptas aquas siuo
aliquiditile complectitur : ĩ taet illa adunationẽ populi credentis induditꝰ
Aquae uero maris populum significant xp̃ianum qui inmundi salo flutu alter¬
nante concutitur: Abissum uero dicimus nimis aliquid profundum quodalti¬
tudinesua humanos inse descendero non permittit aspectus: Ergo inthescuiris
suis id ẽ sapientiae et scientiae ponit altitudines profundas : ut probotquis eiꝰ
erra hicdurum significat per omni a peccatorem : qui merito terradicitur :
qui a cadestis gratiae largitate fraudatur: ergo peccator isteterrenus quia¬
marenescit tim eat dnm : ut si non desiderio praemiorum apeccatis abstinet
saltim uindicte consideratione reuocetur : Dicendo enim ab ipso indicat et adia¬

Expanded text:
uter est exutum pecoris tergus, quod usibus humanis deservit ad liquores aliquos uter est exutum pecoris tergus, quod usibus humanis deservit ad liquores aliquos congregandos. Hic uter Ecclesiae comparatur: quia sicut iste susceptas aquas, sive aliquid tale complectitur, ita et illa adunationem populi credentis includit. Aquae vero maris populum significant Christianum, qui in mundi salo fluctu alternante concutitur. Abyssum vero dicimus nimis aliquid profundum, quod altitudine sua humanos in se descendere non permittit aspectus. Ergo in thesauris suis, id est sapientiae et scientiae ponit altitudines profundas; ut probet quis ejus nes qui habitant orbem. Terra hic durum significat per omnia peccatorem, qui merito terra dicitur, quia coelestis gratiae largitate fraudatur. Ergo peccator iste terrenus qui amare nescit, timeat Dominum; ut si non desiderio praemiorum a peccatis abstinet, saltem vindictae consideratione revocetur. Dicendo enim, ab ipso, indicat et a dia
Abbreviated transcription (Latin):
et spu onis etus omxis uratus conum
Quamuis et ad conditionem rerum uersus istepertinere uideatur : tamen et spi¬
tiritaliter decenter accipitur : Verbo dnĩ hoc est afilio dĩ : cacli firmati sunt
Id ẽ a postoli siue scĩ sttibiliti sunt qui orbem terrarum salutari praedicatione comple¬
rent : sequitur : et spũ oris eius omnis uirtufeorum. Vtique quando ab spũ scõeorũ
doctrina ueniebant. Virtusenim et ad miracula pertinet quce faciebant : et ad legẽ
qucmgentibus praedicabant: nam sidiligentius perscrutemur et sc̃am hic significat᷑
trinitatem : Dicendo enim uerbo filium declarat ad iungendo dñi : patremdicitun
intribus personis manifesta intelligeres unitatem eius non eorum dix
conenecans sicut inut reaquas manis ponens inthesauuo Ibo
Quod cut congregtns sicut in utrea quĩs maris. si ad litteram uelis aduertere
Acdausum significat marelitoribus: namsi hoc spiritaliter uelli sagnoscere

Expanded text:
tu oris ejus omnis virtus eorum. Quamvis et ad conditionem rerum versus iste pertinere videatur, tamen et spiritualiter decenter accipitur. Verbo Domini, hoc est a Filio Dei coeli firmati sunt, id est apostoli, sive sancti stabiliti sunt, qui orbem terrarum salutari praedicatione complerent. Sequitur, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum: utique, quando a Spiritu sancto eorum doctrina veniebat. Virtus enim et ad miracula pertinet quae faciebant, et ad legem Domini quam gentibus praedicabant. Nam si diligentius perscrutemur, et sanctam hic significat Trinitatem. Dicendo enim Verbo, Filium declarat; adjungendo Domini, Patrem dicit: in tribus personis manifestam intelligeres unitatem, ejus dixCongregans sicut in utrem aquas maris; ponens in thesauris abyssos. Quod ait, Congregans sicut in utrem aquas maris, si ad litteram velis advertere, clausum significat mare littoribus. Nam si hoc spiritualiter velis agnoscere,
Abbreviated transcription (Latin):
i potest fiemi categoricus sillogis mis uetartñ dalor are uogenternquo dila
diuinarum seripturarũm seruitium quasi fugatia mancu arr quo contnis i go tunis
dustna taot sotiptin dnõ omnis quilaetiitur indno : rectocordeest pandos seneti
iustus latete cortianõ : Qnomi nerimus autem sillogisosausoripinilos menena
srtquentius qui a diligens lector creberrime repberrese ieturs lloes anle
cos sibiposssdeicere at in formam similitudinis quameraediximdscoelocoie far¬
ficit aitensnos qucemausrarius ostendis se inter logicas antes ellauda ettinore¬
tim scri pmupas diinas et si nonspeciem uirtute ta menpro culdabieo olaengene
Rorselapitor acteim ammonet : ut non in seiusa. sed latente rondno mamqra
insegtuidet fallacisi cut se pedictum est praesumptione . decapitest enumiero
indno ladetur perpetua delectatione perfruiturin derariesteninitacite
melne scauiatemulcori exultarsest concitatia rimi fen apocina ndee a cõ

Expanded text:
st fieri categoricus syllogismus, ut artis dialecticae regulae in quoddam divinarum Scripturarum servitium, quasi fugacia mancipia revocentur. Omnis justus laetatur in Domino; omnis qui laetatur in Domino recto corde est: omnis igitur justus recto corde est. Meminerimus autem syllogismos usurpandos non esse frequentius: quia diligens lector creberrime reperit in Scripturis sacris, unde eos sibi possit elicere, et in formam similitudinis, quam praediximus, collocare. Sufficit autem nos, quamvis rarius, ostendisse inter logicas artes hanc quoque partem Scripturas divinas, etsi non specie, virtute tamen procul dubio continere. Regulariter autem admonet, ut non in se justi, sed laetentur in Domino; nam qui in se gaudet, fallaci, sicut saepe dictum est, praesumptione decipitur; qui vero in Domino laetatur, perpetua delectatione perfruitur. Laetari est enim tacitae mentis suavitate mulceri. Exsultare est concitati animi fervo
Abbreviated transcription (Latin):
do saltononoeitis peruelinopis et hanorabilis indicatur: psallimus quoque etdo¬
tsncordis  quando inquinque sensibus carncdibus. et in quinquesouensuibties̃

Expanded text:
psalterii virtus perfecta nobis et honorabilis indicatur. Psallimus quoque et depsalterii virtus perfecta nobis et honorabilis indicatur. Psallimus quoque et decem chordis, quando in quinque sensibus carnalibus, et in quinque spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
pero deca cordum esse diximus : qđo ordine conuerso aluumcithare in sũperioribus
babet unde adinferiorempartem canore fila des cendunmi citharra cosptetdeeriberi
conuenienter apitintur : Quia secundum formaminstrumentihuius desupernis
uenientia dnñius sasuscipimus : et considera qui a solume instrumentesm mausicum
quod pro excellentia sui deca cordumdicatur. Fion enim is oc decuhantumn rausicum
buius cemodi instrumentis lectum esse meminimus : Decicordum uero psadeeriũ
sicut ueteres dixerunt. et illud nobis indicat sacramentum utreferam usartariã
dm̃ quitrinitas ẽ: Id ẽ triã quodait nonh abebis deo salie noscorimme a fecundũ
non faciestibi sculptile : tertium non assumestibi nomen ditui inuacuum. In quoiuingo¬
tine facies nbnlo qupatscentra peoxiatimitti uim fal scintestimonium penconcipises¬
domum prexumnita drei desidenbis cnto nemcius et cetera. Sietotius decacorib etde

Expanded text:
vero decachordum esse diximus, quod ordine converso alvum citharae in superioribus vero decachordum esse diximus, quod ordine converso alvum citharae in superioribus habet, unde ad inferiorem partem canora fila descendunt; cui praecepta Decalogi convenienter aptantur. Quia secundum formam instrumenti hujus, de supernis venientia Domini jussa suscipimus. Et considera quia solum est instrumentum musicum, quod pro excellentia sui decachordum dicatur: Non enim hoc de cithara, vel aliis hujuscemodi instrumentis lectum esse msicut veteres dixerunt et illud nobis indicat sacramentum, ut referamus tria ad Deum, quia Trinitas est. Id est primum quod ait: « Non habebis deos alienos coram me. » Secundum: Non facies tibi sculptile. » Tertium: « Non assumes tibi nomen Dei tui in vacuum . » In quo conjtum facies, non loqueris contra proximum tuum falsum testimoniumdomum proximi tui, nec desiderabis uxorem ejus, etc. Sic totius decachordi
Abbreviated transcription (Latin):
prae sentem modis omnibus inuenimus : Et intende quiddicat Inquisiuidñm
et ex audiuit meꝰ qm̃ intellectus eius uniuer complectitur nec corporalibus sens̃¬
bus. sed spiritalibus uirtutibus operatur : sequitur : quantum dm̃ quaesurd
profuit : quando eum ex omnibus liberauit angustiis : qui senim sufficeret pae¬
ticulatim tanta petere qua n ta istesi mul meruit impetraro: Dicendoem exomino
nihil relictum ẽ : quod remansis sesuspiceris aduersum

Expanded text:
praesentem modis omnibus invenimus. Et intende quid dicat: Inquisivi Dominum, praesentem modis omnibus invenimus. Et intende quid dicat: Inquisivi Dominum, et exaudivit me: quoniam intellectus ejus universa complectitur, nec corporalibus sensibus, sed spiritualibus virtutibus operatur. Sequitur quantum Deum quaesisse profuit, quando eum ex omnibus liberavit angustiis. Quis enim sufficeret particulatim tanta petere, quanta iste simul meruit impetrare? Dicendo enim, ex nihil relictum est, quod remansisse suspiceris adversum
Abbreviated transcription (Latin):
tilitasista carnalis singulariter perfruidesiderat : quod delectatione auida
concupiscit : Spiritalis autemgratia non uult sola facere : quod multis proficit
ad salutem : ne inter officia scĩtatis de testabilis inuidia miscetitur : quo d nunc
uersus iste explanat : Vocat enim fratres hortatur populos oboedientes ut no¬
mendñĩ gloriosa societute magnificent: Sequitur. et exalte mus nomeneius
in inuicem: Suauis commonitio iustissima regala ut ab omnibus incinum
fiat quod scae unitate constat offerri : In inuicem uero significat compositos
choros quando et psalmodiam dnĩ alterna sibi successione respondent quae
figuradicitur energia. Id ẽ imaginatio quae actum rei incorporeis oculis sub
la tionibus meis. ori purt crseo
t inuitatus populus adpsalmodiam dnĩ festinaret nunc dicit quae sibi ex indebo¬
na prouenerint: In qui siui dnm̃ non spatio longo terrarum : non perso coruto
latitudines fortedis tensas : sed incor de ubisim aiestatem ipsius cogitamus. Ibieã

Expanded text:
tilitas ista carnalis singulariter perfrui desiderat, quod delectatione avida concupiscit. Spiritualis autem gratia non vult sola facere quod multis proficit ad salutem, ne inter officia sanctitatis detestabilis invidia misceatur, quod nunc versus iste explanat. Vocat enim fratres, hortatur populos obedientes, ut nomen Domini gloriosa societate magnificent. Sequitur, et exaltemus nomen ejus in invicem. Suavis commonitio, justissima regula, ut ab omnibus in unum fiat, quod sanctae unitati constat offerri. In invicem vero significat compositos choros, quando et psalmodiam Domini alterna sibi successione respondent. Quae figuralationibus meis eripuit me. Ut invitatus populus ad psalmodiam Domini festinaret, nunc dicit quae sibi exinde bona provenerint. Inquisivit Dominum, non spatio longo terrarum, non per locorum latitudines forte distentas, sed in corde, ubi si majestatem ipsius cogitamus, ibi eam
Abbreviated transcription (Latin):
nedominica: breuiter faciunt mentionem : DiUISTODS Ingressumraecatur
Neruniuer sumpscilmum: uerba sunt dnĩ saluitoris: primo ingres supractatun
patrem ut demclis imiminentibus liberctur : adeinde exciuditum seindubitan¬
ter exultat : Secundo redit ad paissionem sucm actumquereiper allusionesue¬
rias mirabili narrationedescribit : Tertio generaliter agit gratias proseatpo¬
pulo fideli qm̃ uniuersaliecdesiae misericordiae suae donal argitus ẽ. Commo¬
nens etiam scõs ut incaritatednĩ per seuerent qui et bonorum praemia et mulorum

Expanded text:
ne dominica breviter faciunt mentionem. Divisio psalmi. Per ne dominica breviter faciunt mentionem. Divisio psalmi. Per universum psalmum verba sunt Domini Salvatoris. Primo ingressu precatur Patrem ut de malis imminentibus liberetur, ac deinde exauditum se indubitanter exsultat. Secundo redit ad passionem suam, actumque rei per allusiones varias mirabili narratione describit. Tertio generaliter agit gratias pro sepulo fideli, quoniam universali Ecclesiae misericordiae suae dona largitus est, commonens etiam sanctos ut in charitate Domini perseverent, qui et bonorum praemia et malorum
Abbreviated transcription (Latin):
Haruus quidem psalmus sed caclestis doctrinae ubertato repletus ẽ habensin
uersibus gratiam breuitatas etinsensibus extensas omninolatitudines: hicen
scaȩ resurrectionis gratiadicitur : hic passio dñi glorio samemoratur ut nullit
tribulatio passionisterrett : quos resurrectionis spes magna lactificat : etintu¬
re proptergloriam nouitatis hic ordinem fuisse conuersum ut inciperet are¬
surrectionẽ quam post passi onemdm̃ conseait euenis senus Nraferenda cui
totus hicpsalmus aptindusẽ quando eius passionem resurrectionem que decen¬
tat : Tioquienim ex nr̃a humilitate dignatus ẽ qui etiam sustinuit humanicorporis
passionem persuci nos eloquia bonus magister erudiens ut nos imittntes rerum
caclestium disciplinam humiles ac deuoti nr̃i capitis dictas equ eremus : Intu¬
endume uero psalmum hunc quartumesse eorum : quidepcissione etresurrectio¬

Expanded text:
Parvus quidem psalmus, sed coelestis doctrinae ubertate repletus est: habens in Parvus quidem psalmus, sed coelestis doctrinae ubertate repletus est: habens in versibus gratiam brevitatis, et in sensibus extensas omnino latitudines. Hic enim sanctae resurrectionis gratia dicitur, hic passio Domini gloriosa memoratur; ut nulla tribulatio passionis terreat, quos resurrectionis spes magna laetificat. Et intuere propter gratiam novitatis hic ordinem fuisse conversum, ut inciperet a resurrectione, quam post passionem Domini constat evenisse. EXPOSITIO Itotus psalmus aptandus est, quando ejus passionem resurrectionemque decantat. Loqui enim ex nostra humilitate dignatus est, qui etiam sustinuit humani corporis passionem: per sua nos eloquia bonus Magister erudiens, ut et nos imitantes rerum coelestium disciplinam, humiles ac devoti nostri capitis dicta sequeremur. Intuendum est vero psalmum hunc quartum esse eorum qui de passione et resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
De su perioribus pendit iste uersiculus id eo enimpcino ⁊ nac inicoxficenti¬
tum sedixit esselaetitia  : ut humanitas cantaret dĩ tati quae est eius gloria. cantare ii¬
enindiximus: ad mentis laetitiã propriae pertinere Gloria uersxp̃ꝰ patris maia¬
tas ẽãquo audiuit. Hicẽ filius meus dilectus inquomihibene conplaciu : Raquai sme
promundisalute conpunctus ideo crucifixus ẽ nulli s eulterip subia cert na eomel¬
domincibitur : Sed nepraedictam concantilenam putares existerentem ponallan
in aeternum seconfiteridicit : confitebor autem : bic accipiendum ẽ aptemẽbrorĩ
qua si confabor : idẽ cum sc̃is aeterna te uocelaudabo : quod ab solutecreditur esse
uenturum : cum illaciuitas hierusalem fuerit dedicata quando uistis omnibus in¬
deficiens promitaitur psalmodia: Sicenim frequenter promii sefacdneuis
eccdesiamcagna : in populo graui laudabote conlus enletuse habensin

Expanded text:
De superioribus pendet iste versiculus. Ideo enim praecincDe superioribus pendet iste versiculus. Ideo enim praecinctum se dixit esse laetitia, ut humanitas cantaret Deitati, quae est ejus gloria. Cantare autem diximus, ad mentis laetitiam proprie pertinere. Gloria vero Christi, Patris majestas est, a quo audivit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Et quia semel pro mundi salute compunctus, id est crucifixus est, nulli se ulterius subjacere memomors ei ultra non dominabitur . Sed ne praedictam cantilenam putares existere temporalem, in aeternum se confiteri dicit. Confitebor autem hic accipiendum est a parte membrorum, quasi confabor, id est, cum sanctis aeterna te voce laudabo. Quod absolute creditur esse venturum, cum illa civitas Jerusalem fuerit dedicata, quando justis omnibus indeficiens promittitur psalmodia. Sic enim frequenter promittit se facereecclesia magna; in populo gravi laudabo te . Conclusio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
Planctus ad mortem adtinet : gaudium adresur erpetaxistimcletira¬
reitonem quodiam utrumq: constat impletum : Saccus uero ẽ textrina gros¬
sissima atque aspera in humanosusus labores quede putata quicarnehum a necon¬
gidenter aptatur : Conscisus ẽergo saccus id ẽcorpus ipsius cumpronobiripsemo¬
ridignatus ẽ: Ante oius quippeexitium mors nostortuosis ligtiminibuis ambiebat
ex ueludaliqui d frumentum in solubilicarcere tenebat indusum. Sedut intelligas
saccum protristitia mortis fuis sepositum: contrabunc dicit deresurrectione prae¬
cinexistimelaetitia. perpende uerbum : praecinexisticinculum significat quod
adiudicis portinet dignitatem : Nam cuncta potestas : in ipsouo cabulo nofeitqno
constituta: Sienim cinctum dicimus iudicem : quando eius fasces honores quedo¬
daramus: Etuide quia nondicit cincxisti sed praecincxisti id ẽ supra omnes po¬
testates et uirtutes eleucsti : propter illud a płi : et dedit ei nomen quod ẽ supsra

Expanded text:
Planctus ad mortem attinet, gaudium ad resurrectionem; quod jam utrumque constat impletum. Saccus vero est textrina grossissima atque aspera, in humanos usos laboresque deputata, qui carni humanae congruenter aptatur. Conscissus est ergo saccus, id est corpus ipsius, cum pro nobis ipse mori dignatus est. Ante ejus quippe exitium, mors nos tortuosis ligaminibus ambiebat, et velut aliquod frumentum insolubili carcere tenebat inclusos. Sed ut intelligas saccum pro tristitia mortis fuisse positum, contra hunc dicit de resurrectione: Praecinxisti me laetitia. Perpende verbum praecinxisti; cingulum significat quod ad judicis pertinet dignitatem. Nam cincta potestas in ipso vocabulo noscitur constituta. Sic enim cinctum dicimus judicem, quando ejus fasces honoresque declaramus. Et vide quia non dixit cinxisti, sed praecinxisti, id est, supra omnes potestates et virtutes elevasti, propter illud Apostoli: Et dedit ei nomen quod est super
Abbreviated transcription (Latin):
stactihs̃ mortuus : quasi fractumuas abiciendus putabatur aperfidis: quid enĩ
dicipotest mediocrius quam ut illa maiestas omnipotens testis fragilibus aequa¬
retur ÷ sed haec sic adementibus putataꝑ :pende : ceterum in illo sem perfuit
omni potentia singularis et diuina plenitu domirabilis. sicut apłsdicit in quo ha¬
bitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter Id ẽ substantialiter et moni¬
feste: Diuinitas enim essenon potest corporalis: sequitur : Qm̃ audiui ui tupera¬
tionem multorum circumhabitantium : Significat perfidos iudaeos quisina¬
gogam circum habitant non habitant : Circum enim : acircuitu peccatores uult
intelligi de quibus inalio lococut : In circuitu impiiambulant. Meritoelgor
talescircum habitantes dicuntur quilegemdĩ non spiritaliter sedcar naliter
ad uerterem aluerunt : sic perhaec uerbalucentia tenebrosa facinora iud aici

Expanded text:
ita et Jesus mortuus quasi fractum vas abjiciendus putabatur a perfidis. Quid enim ita et Jesus mortuus quasi fractum vas abjiciendus putabatur a perfidis. Quid enim dici poterat mediocrius quam ut illa majestas omnipotens testis fragilibus aequaretur? Sed haec sic a dementibus putata perpende. Caeterum in illo semper fuit omnipotentia singularis et divina plenitudo mirabilis, sicut Apostolus dicit: In quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter , id est substantialiter et manifeste. Divinitas enim esse non potest corporalis. Sequitur, quoniam audivi vituperationem multorum circumhabitantium; significat perfidos Judaeos, qui synagogam circumhabitant, non inhabitant. Circum enim a circuitu, peccatores vult intelligi, de quibus in alio loco ait: In circuitu impii ambulant . Merito ergo tales circumhabitantes dicuntur, qui legem Dei non spiritualiter, sed carnaliter advertere maluerunt. Sic per haec verba lucentia, tenebrosa facinora Judaici
Abbreviated transcription (Latin):
Et in isto altero que uersu qui sequitur : figura ẽ metri amos q̃ualatinedi¬
citum medio critas quoties remmagnam medio crirelatione proferimus Dic̃¬
enim et nunc quiuidebant me foras fugierbint ame: Scilicet : quiminus scrip¬
turis credentes. dnm̃ uiderunt incrucepositumforas adĩtateipsius ex ierum¬
sperantes spemsuam morte ipsius fuis se finitam : Siue hereticos significat:
qui audientes ineccles ia scripturas diuinas uidentes que magnalia fora sexeunt
a diniquas praedicationes fugientes ueritatem inquã minime perseuerare
padiqur: Benecuitem sequitur: exciditam quam mortuos acorde: considera¬
qnuodsolet illis contingere quidefuncto sc̃homines obruendo cum corporeisi¬
mul eorum memoriam recordationem que sepeliunt facius sugicua oper
Vasperditum ẽ : quod fractum et ad nullos usus necessarium semper ab icitur:

Expanded text:
Et in isto alioque versu qui sequitur, figura est metriasmos, quae Latine diEt in isto alioque versu qui sequitur, figura est metriasmos, quae Latine dicitur mediocritas, quoties rem magnam mediocri relatione proferimus. Dicit enim: Qui videbant me foras fugiebant a me: scilicet qui minus Scripturis credentes, Dominum viderunt in cruce positum, foras a deitate ipsius exierusperantes spem suam morte ipsius fuisse finitam. Sive haereticos significat, qui audientes in Ecclesia Scripturas divinas, videntesque magnalia, foras exeunt ad iniquas praedicationes, fugientes veritatem, in qua minime perseverare patiuntur. Bene autem sequitur, excidi tanquam mortuus a cordeum mss. A., F. et B., fidelium, quod solet illis contingere qui defunctos homines obruendo, cum corpore simul eorum memoriam recordationemque sepeliunt. Vers. 16. Factus suVas perditum est quod fractum et ad nullos usus necessarium semper abjicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
abhominabile facinus quod d nõ saluatori inter iniquos iudacos euenis semo¬
nifestum ẽ cum dicerent : Hic homo adõ non ẽ quis abbatum noncustodit: etalibi
samaritanuses : et dae monium babes : uicinos autem illo sdicit : qui eiuicinitate
fide propinquabant : quid adhiunc non crediderant sed crederedisponebant
Seduidentes eum incrucepependisse : adcredulitatis uicinitate remoti snt
dumpatiuidebcunt quemadorandum esseputtiuerant Ie naricum fideliter
pia edicta netessaria cernerent consecuta: tuncmaegis a firmacredulitate
sus pensisunt : et nota quod prius dixit inimicos: de inde uicinos nunc acce¬
ddendo penuenit ad notos. Notos autem : a postolos significat qui passione ip¬
sius omnino turbatisunt De quibus scriptum ẽ : Percutiam pastorem et du¬
perganturouis gregis: Sic figura diaty posis perhos quattuor uersus
pamtame excidittam quam montuds a conde

Expanded text:
abominabile facinus, quod Domino Salvatori inter iniquos Judaeos evenisse maabominabile facinus, quod Domino Salvatori inter iniquos Judaeos evenisse manifestum est, cum dicerent: Hic homo a Deo non est, qui sabbatum non custodit ; et alibi: Samaritanus es, et daemonium habes . Vicinos autem illos dicit qui ei vicinitate fidei propinquabant, qui adhuc non crediderant, sed credere disponebant; sed videntes eum in cruce pependisse, a credulitatis vicinitate remoti sunt, dum pati videbant quem adorandum esse putaverunt. Ignari cum fideliter praedicta necessario cernerent consecuta, tunc magis a firma credulitate suspensi sunt. Et nota quod prius dixit inimicos, deinde vicinos, nunc accedendo pervenit ad notos. Notos autem 100 apostolos significat, qui passione ipsius omnino turbati sunt; de quibus scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sic figura diatyposis per hos quatuor versus, as fugiebant a me: excidi tanquam mortuus a corde.
Abbreviated transcription (Latin):
citur ossauero : fortitudo ẽ qua compago corporis sustinetur : Quod utrũ que
pulchre positumẽ : ad exprimendam in becillitatem humanesubstantiao
quia neque in animi robore neque in carnis speulla debet esseprae sumptio
Sicut prophetadicit: Maledictus qui confidit in homine : et ponit spemcar¬
nembrachiisui et ad nõ recedit coreius. Superocos tricpicoseneos tac
tudsũ or propniu eruicixis meis nmnũ erticonpotis mcis
Nonuacat quod super omnes et non inter omnesait Super omnesinimicos
meos permodum ex aggeratiuum dicitur qm̃dum essent illi uere obprobri
sene fario scelere polluebant: sequitur : Factus sum obprobrium ̃ nonquia
ego uere obprobrium fui: sed qm̃ ab illis putabar esse quod non eram : quide¬
ceptiuanis persuasionibus errauerunt : Contra probum dicimus probrum
id ẽ in honestum atque in decorum. obprobrium autem : significat uelde

Expanded text:
citur? Ossa vero fortitudo est qua compago corporis sustinetur. Quod utrumque citur? Ossa vero fortitudo est qua compago corporis sustinetur. Quod utrumque pulchre positum est ad exprimendam imbecillitatem humanae substantiae: quia neque in animi robore, neque in carnis spe ulla debet esse praesumptio, sicut propheta dicit: Maledictus qui confidit in homine, et ponit spem carnem brachii sui, et a Domino recedit ctus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor notis meis. Non vacat quod super omnes, et non inter omnes ait. Super omnes inimicos meos, per modum exaggerativum dicitur, quoniam dum essent illi vere opprobriuse nefario scelere polluebant. Sequitur, factus sum opprobrium: non quia ego vere opprobrium fui, sed quoniam ab illis putabar esse quod non eram, qui decepti vanis persuasionibus erraverunt. Contra probum dicimus probrum, id est inhonestum atque indecorum. Opprobrium autem significat valde
Abbreviated transcription (Latin):
tati dis peratiopr quen uatuo tdnisque metus olua defilit longas et grauis simn
significat passiones: Deficerecuutem ẽ paulatimminus facere et ad finem per¬
ducendo aliquas ualitudines minutias que peruenire : quoduita ehumanae accs¬
derepossemani festumẽ q uaetid terminum mortis usque perducitur : Supe¬
riora uero declarans subiungit : et aniinae ingemitibus quod multitudinem
significat dierum : considera quod dixit in gemitibus : quia non fuit leuis dol
ubi continuus gemitus in sonabat : Siuehoc magis ad martrrum pertinet passio¬
nes : Qui in capite merito intelleguntur qm̃ i psimembra sunt xp̃i. Et considera
qui a non inuocibus sed ingemitibus posuit : ut dõfieret amplius notum quod
mea etos samca contur bata sunt
Uirtus animi infirmatur in pau pertate : qm̃ omnibus bonis indigethuma¬
na fragilitas : quid enim illa pauperi usquȩnihilidoneum desehabere cognos¬

Expanded text:
ttsignificat passiones. Deficere enim est paulatim minus facere, et ad finem perdendo aliquas valetudinis minutias pervenire; quod vitae humanae accidere posse manifestum est, quae ad terminum mortis usque perducitur. Superiora vero declarans subjungit: Et anni mei in gemitibus, quod multitudinem significat utique dierum. Considera quod dixit, in gemitibus, quia non fuit levis dolor ubi continuus gemitus insonabat. Sive hoc magis ad martyrum pertinet passiones, qui in capite merito intelliguntur, quoniam ipsi membra sunt Christi. Et considera quia non in vocibus, sed in gemitibus posuit, ut Deo fieret amplius notum quod mea, et ossa mea conturbata sunt. Virtus animi infirmatur in paupertate, quoniam omnibus bonis indiget humana fragilitas. Quid enim illa pauperius quae nihil idoneum de se habere cognos
Abbreviated transcription (Latin):
Lubirebus personis ue subiectis et formcipsȩ ethabits exerimuntuus Pae pten
discribere quialis fuerit periculimaignitudo : Acsidicereto confusas ẽamutor
ieus cum mcinse quentium furor appeteret : Tram siquidem posert on uniceru
indignationem Oculus autem : intellectum significat : quem semperconturbam
atqueconfundimus quan do inminentia pericula formidamus ioeite rantar
nrt alonisinin quo edulia de glũtita retondimus quae apteme monaeonpar¬
tur quia sicutilo transmissas escas recipit :sic et memoria ese ue meriam seam
conpetenter as summit : conturbatum ergodicit uentrem. Id e memoriam suam
ai babebat reposita que illidñs desuaciarificatione promiserati⁊ed piamu
dero abetasibi posinerepericula consequens fiutetantrepudatione quodide et
noret curo sebintur berum frequenter dicit. desperasse dusquepta duedester
abipsodictum a uit hobus n ane immitandiformulammagisder inele stuifosteso¬
dore sodiam coertur batis huma nitatem familia riter pecit Idiui naccutem scĩ¬

Expanded text:
onisve subjectis, et formae ipsae et habitus exprimuntur. Incipit enim describere qualis fuerit periculi magnitudo. Ac si diceret: Confusus est animus meus, cum me insequentium furor appeteret. Iram siquidem posuit inimicorum indignationem. Oculus autem intellectum significat, quem semper conturbamus atque confundimus, quando imminentia pericula formidamus. Venter vero noster alvus est, in quo edulia deglutita recondimus, qui apte memoriae comparatur, quia sicut ille transmissas escas recipit, sic et memoriae sinus notitias rerum competenter assumit. Conturbatum ergo dicit ventrem, id est memoriam suam, ubi habebat reposita quae illi Dominus de sua clarificatione promiserat. Sed cum videret caro sibi imminere pericula, consequens fuit eam trepidatione turbari. Et nota quia se conturbatum frequenter dicit, desperasse nusquam. Quod ideo ab ipso dictum est, ut nobis hanc imitandi formulam Magister coelestis ostenderet. Nam conturbatio humanitatem familiariter petit, divinae au
Abbreviated transcription (Latin):
ecessitas dicitur: ab eo quod in necesit positas manueiuimiciii
Idẽ in mortis angustiis constituta : nam quando peccatorum laqueis innodam̃
nec ab ipsis possumus nr̃a uirtutedis solui necessitas appellatur: Ergo tunc
ambiuntur : nec conclusisti ergo dicit : qui cliber effectus ẽ a potestate diaboli
sic ipseineuangelio ait : ec ceueniet princeps huius mundi : et in meñ in ueniet
o st liberationis suae decursam exultationem : ad scđm oncuena
uenit in gres sum hubidepassionesua multadicturus ẽ ut em frequenti memo¬
riapiissimus commoneret: quam proomnium salute suscepit : Statuisti hoc
corpors tribulationissuae postulat sub ueniro sicut et in eungeliodicesu
tripose animametius quetid mortem et his similia si uepedes suo sap ostolos dicit
qui in socospatuo Id eperuniuer salemec clesiam certissimas tabilitate fideicons

Expanded text:
ecessitas dicitur ab eo quod in nece sit posita, id ecessitas dicitur ab eo quod in nece sit posita, id est in mortis angustiis constituta. Nam quando peccatorum laqueis innodamur, nec ab eis possumus nostra virtute solvi, necessitas appellatur. Ergo tunc ambiuntur. Nec conclusisti ergo dicit, quia liber effectus est a potestate diaboli, sicut ipse in Evangelio ait: Ecce veniet princeps mundi hujus, et in me non inveniet ost liberationis suae decursam exsultationem, ad secundum venit ingressum: ubi de passione sua multa dicturus est, ut eam frequenti memoria piissimus commoneret, quam pro omnium salute suscepit. Statuisti, dicstulat subveniri, sicut et in Evangelio dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem , et his similia. Sive pedes suos apostolos dicit, qui in loco spatioso, id est per universalem Ecclesiam certissima stabilitate fidei cons
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas quam superius dixit : si potes tatediabolicae delictis traderetur obno¬
xius ÷ Condusi suntenim : qua si carcere poenuli : qui illius seuis sime magibus¬
Inbocspatioso id ẽ libero et a potestatediaboli semper excepto : Ipseenim liber
locus ẽ: quem hostis ille non in sidet : Ipsespatiosus : quamilleno noccupat: etinten¬
de quia non dixit inuia sedlocospatioso. Idẽ in patria uirtutum in regionebeti
tressibus ambulauit quibus diaboli aduersitas impedire non potuit : Sed qua¬
uis mundum inculpabiliter ambularet : nec essarium fuit ut eius in firmitatib
diuinagratia subueniret: nec in becilla caro acaelestis propositi integrirater
spm̃ scm̃ toties antedamncsse : Intendamus etiam : quidicit hum ilitatem suem¬
potes tates supernȩ seruiunt: Sed ideo erat in altissimohumilitas : quia illi
et humanitas ueraciter ad herebat ab ipsa conceptione ꝑ fecte: atque

Expanded text:
necessitas quam superius dixit, si potestati diabolicae delictis traderetur obnonecessitas quam superius dixit, si potestati diabolicae delictis traderetur obnoxius. Conclusi sunt enim quasi carcere poenali, qui illius saevissimi manibusIn loco spatioso, id est libero et a potestate diaboli semper excepto. Ipse enim liber locus est quem hostis ille non insidet; ipse spatiosus quem ille non occupat. Et intende quia non dixit in via, sed in loco spatioso, id est in patria virtutum, in regione beatgressibus ambulavit, quos diaboli adversitas impedire non potuit. Sed quamvis mundum inculpabiliter ambularet, necessarium fuit ut ejus infirmitatibus divina gratia subveniret, ne imbecilla caro a coelestis propositi integritate dsanctum toties ante damnasse. Intendamus etiam qui dicit humilitatem potestates supernae serviunt. Sed ideo erat in Altissimo humilitas, quia illi et humanitas veraciter adhaerebat ab ipsa conceptione perfecta. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc et superiore uersu iterum categoricus syllogissimus humnlatareco¬
cuna scocur cuius diffinitionem partes que in primo psclmoiam diximus qui nea¬
etian hodoco si miliratione colligitur. Ide ego ind ños peraui damts spreransindño¬
exultabit ed aetabitur inmiseri cordia eius Egonigitur exultabos Ceaanspdno
inniseri cordia eius : Pulchrum plane dicendigenus in breuitate complecti qđ
nulla possit aduersitate disrumpi: nuncpsalmi uerba tractemus. Exaltare est : cum
magna animi a lacritate gtiudere : Laetariẽ : temperata mentis affectionimulceri
Sed consideremus  quoties commonemcr in humanis cuiribus minime confidendũ:
nam quem admodum ut su pradictumẽ quis quam desedebect praesum mere
unde sca incarnatio legitur abstinere : : Qua propter execranda est pelagia¬
ne prauitatis intentio. dum illa temptat praesumere : quȩ cognosceredebuit
modis omnibus aliena : sequitur: Nec condusistime in manus inimici. Ipsaerat

Expanded text:
hoc et superiori versu, iterum categoricus syllogismus enascitur, cujus definitionem partesque in primo psalmo jam diximus, qui etiam hoc loco simul ratione colligitur, id est, ego in Domino speravi. Omnis spexsultabit, et laetabitur in misericordia ejus. Ego igitur exsultabo, et laetabor in misericordia ejus. Pulchrum plane dicendi genus in brevitate complecti, quod nulla possit adversitate dirumpi. Nunc psalmi verba tractemus. Exsultare est cum magna animi alacritate gaudere; laetari est temperata mentis affectione mulceri. Sed consideremus quoties commonemur in humanis viribus minime confidendum. Nam quemadmodum, ut supra dictum est, quisquam de se debeat praesumere, unde sancta incarnatio legitur abstinere? Quapropter exsecranda est Pelagianae pravitatis intentio, dum illa tentat praesumere quae cognoscere debuitmodis omnibus aliena. Sequitur, nec conclusisti me in manus inimici. Ipsa erat
Abbreviated transcription (Latin):
sedin potestate ponit dñ temporauitaesuae : Ipso enim creante existimus upso
disponente uetigamur : eodem etiam iubente transimus. Vnde netes segraio
utspom fixam habe retindño quiuitam mortem quesuam in eius essepotestate nos

Expanded text:
sed in potestate ponit Domini tempora vitae suae. Ipso enim creante existimus, ipso sed in potestate ponit Domini tempora vitae suae. Ipso enim creante existimus, ipso disponente vegetamur, eodem etiam jubente transimus. Unde necesse erat ut spem fixam haberet in Domino, qui vitam mortemque suam in ejus esse potestate nos
Abbreviated transcription (Latin):
eddamus ordinem uerborum : ut planius intellegantur sperauio¬
sibi dicta coherentia : Dumsimulomnes congregarentur ad uersum me:
in eo consiliati sunt ut acciperent anim cimm eam : In eo consilia tam dicit partẽ
maximam iuda eorum : ut dnm̃ neci traderent quando om̃ fscaelus grauius est
quod consilium geriturplurimorum : Namdicendo omnessimul: non uult pac¬
cos intelligi ut sceleratam turbam ultio debita subsequatur.: Ut acciperertado¬
mameam : significat ut ad imerent si ue tollerent. Mirabilis et scissimusorde
dictorum : cum inimici circum habittrent synagogam et spemsuam haberent
muiribus suis sedicit speras sedednõ. Sciens quia potestas eorum nulla erat
et insi dis talibus semetipsos magis interficere conabantur:
Dñsi xp̃s dicit tues ds̃ meus sed a partescilicet humanitatis assum ꝑtepalae
sicut ait inferius et tempori subiacebat et morti : Nonenim quema dinodiora
inimici putabant eorumpersecutionem ui tam suam finiendam essecom memorat

Expanded text:
eddamus ordinem verborum, ut planius intelligantur sibi dicta cohaerentia. Dum simul omnes congregarentur adversum me, in eo consiliati sunt, ut acciperent animam meam. In eo consiliatam dicit partem maximam Judaeorum, ut Dominum neci traderent, quando omne scelus gravius est quod consilio geritur plurimorum. Nam dicendo, omnes simul, non vult paucos intelligi, ut sceleratam turbam illam ultio debita subsequatur. Ut acciperent animam meam, significat ut adimerent, sive tollerent. Mirabilis et sanctissimus ordo dicendi. Cum inimici circumhabitarent synagogam, et spem suam haberent in viribus suis, se dicit sperasse de Domino, sciens quia potestas eorum nulla erat, et insidiis talibus semetipsos magis interficere conabantur. stus dicit: Tu es Deus meus, sed a parte scilicet humanitatis assumptae, quae, sicut ait inferius, et tempori subjacebat et morti. Non enim, quemadmodum inimici putabant, eorum persecutione vitam suam finiendam esse commemorat,
Abbreviated transcription (Latin):
cationemet credentes in uio labilem firmitatea Miogatero dne psqeu demfic¬
sus confundatun. ed quonoddo sderedit auidiri qͥm̃ inuo caũ dnm siquidem fidelit¬

Expanded text:
cationem, et credentis inviolabilem firmitatem. Rogat ergo ne praetermiscationem, et credentis inviolabilem firmitatem. Rogat ergo ne praetermissus confundatur. Sed quomodo se credit audiri? Quoniam in