comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis ẽ. & concupiscentia oculorũ. & iac¬
tantia uite. Est gͦ in nobis ut & bene
aliquid oderimus: & bene aliquid di¬
ligamus. Sicut enĩ bene amare possu¬
mus seõs dñi. & bene diligere possumꝰ
inunicos nr̃os scđm u̾bum dñiꝰ ita bene
odisse possumꝰ inimicos dĩ: odisse iniqui¬
tatem: odisse ꝑfidiam: odisse turpidi-¬
nes: odisse mundi istius iranitates. Odio
gͥ debent ẽẽ quȩ scłi sunt: ne securis af¬
fectib & ociosis. blanda conciliatricula
uoluptatis irreꝑat illecebra. Facile cep̃
oculos patulantis forma meretricis: nisi eos
oclia p̃mant iusta: & impuritate in¬
dignatus auertat affectus. Inflat ple¬
rũmq homines. & tunido resupinat
fastidio. nobilitatis iactantia. & rerum
affluentia scłarium: nisi pudeat in te
aliena magis quam propria laudari.
xp̃s eum diues eẽt pauꝑ factus ẽ: in pauꝑe
ñ in diuite te redemit. Confitentib dĩ fili¬

Expanded text:
nis et concupiscentia oculorum et iacnis et concupiscentia oculorum et iactantia uitae. Est ergo in nobis, ut et bene aliquid oderimus et bene aliquid diligamus. sicut enim bene amare possumus seruos dei et bene diligere possumus inimicos nostros secundum uerbum domini, ita bene odisse possumus inimicos dei, odisse iniquitatem, odisse perfidiam, odisse turpitudines, odisse mundi istius uanitates. odio igitur debent esse quae saeculi sunt, ne securis affectibus et otiosis blanda conciliatricula uoluptatis inrepat inlecebra. facile capit oculos petulantis forma meretricis, nisi eos odia premant iusta et inpuritatem indignatus auertat affectus. inflat plerumque homines et tumido resupinat fastidio nobilitatis iactantia et rerum affluentia saecularium, nisi pudeat in te aliena magis quam propria laudari. stus cum diues esset, pauper factus est; in paupere, non in diuite te redemit. confitentibus dei fili
Abbreviated transcription (Latin):
uit nequitia: & lingua tua conͣnabat do¬
los: sedens aduersus frẽm tuũ detrabe¬
bas: ñ ẽ hoc eustodire mandata: s p̃uari¬
cari. Statutis facere contraria. ñ ẽ hoc
intelligere. s ignorare. Quomͦ possunt
u̾ba dei dulcia eẽ in faucib tuis: in
quib ẽ amaritudo nequitiȩ: Quomͦ
mel & lac sub lingua tua. cum dolum
tua lingua eomponat: ut aluid pectore
concipias. aliud foruiseeus sermone p̃ten¬
das. ut decipias incautũ: cum tibi petrus
apłs dicat. ut deponas omuẽ malitiã: et
sucum sunulationis abitias: dicens.
Sieut nune gentti infantes. rationabiles
sine dolo: lac concupisette. Ostendit
enĩ nobis. quid sit mel & lac habere sub
lingua: ut ñ maledicere maledicentib
s benedictionẽ referre nouerimus: nes¬
ciamus odisse nisi uiã iniquitatis: ut fa¬
cere qđ execramur reluctanti caueaͣmꝰ.
affectu. Icleo paulus cauebat: inalum
net in epła sua ne diligamus scłm: qr
omne qđ in sclo ẽ concupiseentia car¬

Expanded text:
ua tua concinnabat dolos. Sedens adversus fratrem tuum detrahebas . Non est hoc custodire mandata, sed praevaricari: statutis facere contraria, non est intelligere, sed ignorare. Quomodo possunt verba Dei dulcia esse in faucibus tuis, in quibus est amaritudo nequitiae? Quomodo mel et lac sub lingua tua? cum dolum lingua tua componat: ut aliud pectore concipias, aliud forensi sermone praetendas, ut decipias incautum: cum tihi Petrus apostolus dicat, ut deponas omnem malitiam, et fucum simulationis abjicias, dicens: Sicut nunc geniti infantes, rationabilessine dolo lac concupiscite ? ostendit enim nobis quid sit mel et lac habere sub lingua, ut non maledicere maledicentibus, sed benedictionem referre nouerimus, nesciamus odisse nisi uiam iniquitatis, ut facere quod execramur reluctanti caueamus affectu. ideo Paulus cauebat in carnenet in epistula sua, ne diligamus saeculum, quia omne quod in saeculo est concupiscentia est car
Abbreviated transcription (Latin):
honores: cũ amicitiȩ tirannoꝵ. Qui gͦ
hec euaserit: & ad martiriũ potuerit ꝑue¬
nire: recte dicit. Posuerunt peccatores
laqueũ mͥ. s a tuoꝵs mandatoꝵ semitis¬
futura querenti: regnũ cȩleste diuii¬
uitatis tue piisione reseruatũ q est.
Qui sunt isti peccatores:
qui posuerunt la¬
queos: dꝑuit tib u¬
apłs. auc torẽ omniũ n¬
catorũ: & demon he strauit dicẽs.
ui uolunt diuites m fieri: incidũt

Expanded text:
honores, cum amicitiae tyrannorum. qui ergo honores, cum amicitiae tyrannorum. qui ergo haec euaserit et ad martyrium potuerit peruenire, recte dicit: \'posuerunt peccatores laqueum mihi, sed a tuorum mandatorum nofutura quaerenti, regnum coeleste divinitatis tuae promissione reseratum est. 36. Qui sunt isti peccatores qui posuerunt laqueos? Aperuit tibi Apostolus auctorem omnium peccatorum, et demonstravit dicens: Qui volunt divites f
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditatis et̃nȩ. Istȩ sunt uirtutes:
quȩ in ysaiȩ libro dicunt. Quis ẽ iste qui
sie pẽiosus instola: Istȩ inquã sunt. quȩ
mirait᷑ ex isto confragoso. seopulosoq de¬
serto aliquã ascendere posse anunã. sine
magnorũ labe uitiorum. Et ideo gratu¬
lantur reꝑtam: quȩ uestimenta uinocentis
naturalis ñ pollueret. atram̃to insipien¬
grẽ candore mundaret. Dieit gͦ anima.
iam secura: iam leta. Posuerunt peccato¬
res laqueũ mͥ: & a mancdatis tuis ñ erraui
Digna uox relinquentis hoc scłm: eo qđ
retia ꝑsequentiũ. & insidiatoꝵ laqueos
euaserit. Uax digna martirib quib mul
Trore penarum. & seuȩ mortis horrore. uel
p̃mioꝵ reuocarent᷑ illecebra. Grauis la¬
que us ꝓscptiois: qui sepe fraugit seõs in¬
ope deformitate. quos mortis formido ñ
fregerit. Laqueus alius incendii: laque¬
us carceris: ducturniq supplieii. Gran¬
dis laqueus eũ diuitiȩ ꝓmittuit᷑: eum

Expanded text:
iucunditatis aeternae. istae sunt uirtutes, iucunditatis aeternae. istae sunt uirtutes, quae et in Esaisic speciosus in stola ? Istae, inquam, sunt quae mirantur ex isto confragoso scopulosoque deserto aliquam ascendere animam posse, sine magnorum labe vitiorum; et ideo gratulantur repertam, quae vestimenta innocentiae naturalis non polluerit atramento insipieniae candore mundarit. Dicit ergo ea anima iam secura, iam laeta: po suerunt peccatores laqueum mihi, et de mandatis tuis non erraui i. digna uox relinquentis hoc saeculum, eo quod retia persequentium et insidiaterum laqueos euaserit. uox digna martyribus, quibus mterrore poenarum et saeuae mortis horrore uel praemiorum reuocarentur inlecebra. grauis laqueus proscriptionis, qui saepe frangit sanctos inopiae deformitate, quos mortis formido non fregerit, laqueus alius incendii, laqueus carceris diuturnique supplicii. grandis laqueus, cum diuitiae promittuntur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lio uestiuit᷑: & amictũ huiusmochi. legis
obseruatione meruerunt: qr ñ sunt legis
obliti. s que erant legis oꝑati sunt. Nam
qui ꝓpter legem agit: legis oblitus ẽ. Et
ideo hec anima candida ascendit e terris:
qr fulget amicta ueste sapientiȩ: & di¬
cunt de illa uirtutes illȩ. quȩ portas eu¬
stodiunt eȩli: quȩ ẽ quȩ ascendit candida.
mnttens suꝑ frẽm suũ: cum ea quȩ posuit
suũ caput suꝑ leuam sapientiȩ. ut aꝑiret
manus pauꝑi. ad subueniendũ inopi. par¬
tis ac derelictis sibi ñ inuasis atq direp¬
tis diuttiis uteretur. Quȩ głiȩ cupida
bonis eam oꝑib acquisiuit: ñ inanis
scłaris iactantiam dignitatis ambiuit.
hoc ẽ enum caput suũ. & quod dam sensu¬
um principale: supra manũ sapientiȩ eõ¬
stituere. Ea inquã anima meritis ascenctit
albentib ex isto uitȩ huiꝰ ut habent ple¬
riq deserto: acd illũ florentẽ semꝑ locum

Expanded text:
lio uestiuntur et amictum huiusmodi legis lio uestiuntur et amictum huiusmodi legis obseruatione meruerunt, quia non sunt legis obliti, sed quae erant legis operati sunt; nam qui praeter legem agit, legis oblitus est. et ideo haec anima candida ascendit e terris, quia fulget amicta ueste sapientiae, et dicunt de ea uirtutes illae quae portas custodiunt caeli: quae est quae ascendit candida, innitens super fratrem suum ?, cum ea, quae posuit caput suum super laeuam sapientiae, ut aperiret manus pauperi, ad subueniendum inopi partis aut derelictis sibi, non inuasis atque direptis diuitiis uteretur, quae gloriae cupida bonis eam operibus adquisiuit, non inani saeculares iactantia dignitates ambiuit. hoc est enim caput suum et quod- ,------... dam sensuum principale supra manum sapientiae constituere. ea, inquam, anima meritis ascendit albentibus ex isto uitae huius, ut habent plerique, deserto ad illum florentem semper locum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: nec głiam aliquã istius selĩ requirebat:
qr uenerat ñ in portionẽ. s in uniuersum
humano generi subueniret dieens. Mi¬
chi irascimini: qui totũ homnẽ sanum
feci sabbato: Hoc ẽ totum ñ ut faculta¬
tum collatione ditarer: ñ ut honorum
insignib. ñ ut głiȩ selaris. cumularet
augnento: hec enĩ ñ habent beatitudiniꝰ
& grẽ plenitudinẽ: s totum hoc ẽ quod
longitudinẽ uite complectitur et̃nȩ.
Neq enĩ cõmunis uite similis uuita. in
dextera ẽ. sapientie: s longitudo urtȩ ẽ:
ut qui accipit uitã a sapientia. ñ exigui¬
tatem uitȩ s ꝑpetuitatẽ: et̾nitatis lon¬
gitudiuẽ adipiscatur. Boniis amictus:
et̾nitas uitȩ. Hoc palliũ sponse eustocles
uoluerunt auferre murors. quo primus
homo fuerat exutus: s anima dõ deuota
que stum dui teuendo. & ñ dimittendo
dilectum: p̃cioso caritatis duuinȩ se
uestuitt in uoluero. Beati gͥ qui tali pal¬

Expanded text:
est: nec gloriam istius saeculi requirebat, est: nec gloriam istius saeculi requirebat, quia venerat non ut in portione, sed ut in universum humano generi subveniret, dicens: Mihi irascimini, qui totum hominem salvum feci in Sabbato? Hoc est totum, non ut facultatum collatione ditaret, non ut honorum insignibus, non ut gloriae saecularis cumularet augmento, haec enim non habent beatitudinis et gratiae plenitudinem, sed totum, hoc est longitudinem uitae conplecteretur aeternae. neque enim communis uitae similis uita in dextera est sapientiae, sed longitudo uitae est, ut, qui accipit uitam a sapientia, non exiguitatem uitae, sed perpetuitatem et aeternitatis longitudinem adipiscatur. Bonus amictus aeternitas uitae. hoc pallium sponsae custodes uoluerunt auferre murorum, quo primus homo fuerat exutus; sed anima deo deuota quaesitum diu tenendo et non dimittendo dilectum pretioso caritatis diuinae se uestiuit inuolucro. beati igitur qui tali pal
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram suam posuisset suꝑ effrẽ.
& conuertere eas
deratione uoluisset:
manasse senioris filii
noluit. s & dixit. Scio
erit ui ppł̃m: et hie
exaltabitur: s fr̃ unior. erit maior illo.
eius multitudo gentiũ sit. quȩ in hoc
scło laborem elegit: credens in dĩm iħm.
ut consolationẽ habeat fituroꝵ. Manas¬
ses aũt semen ẽ. ppłs obliui onis: qui ꝓpri¬
um oblitus aᷤctorẽ. ex altatus ad tẽpus
in hoc scło ẽ: daturus in reliquũ penas
graues: qr dm̃ suũ & dñm denegauit.
hoc ideo diximus: it ꝓbaremus ea esse
potiora quȩ futura sunt. Deniq leua sa¬
pientiȩ sub capite sponse ẽ: dextera aũt
suꝑior qua totam conplectitur sponsam.
Itaq illa quasi fulcrũ ẽ quietis p̃sentis:
quo anima innixa requieseit. Habet ubi¬
reclinet capiit suũ. quileua sapientiȩ
diuitie sunt & głia. Ad tempus hec mul¬
cent: & ex parte solatiosunt. Et ideo fi
lius hominis ñ habebat ubi capit suum
reclinaret: qr cum diues ẽẽt. pauꝑ factꝰ

Expanded text:
dexteram suam posuisset super Ephraien et conuertere eas deratione uoluisset, uper caput Manasse senioris filii noluit et dixit: scio. erit in populum et hic exaltabitur. sed frater iunior eius multitudo gentium sit quae in hoe saeeulo laborem elegit. credens in dominum Iesum, ut consolationem habent futurorum. Manasse autem semen est populus obliuionis. qui proprium oblitus auctorem exaltatus ad tempus in hoc saeculo est. daturus in reliquum poenas graues. quia deum suum et dominum denegauit. Hoc ideo diximus, ut probaremus ea esse potiora quae futura sunt. denique laeua sapientiae sub capite sponsae est, dextera autem superior, quae totam conplectitur sponsam. itaque illa quasi fulcrum est quietis praesentis, quo anima innixa requiesreclinet caput suum, quia laeva sapientiae divitiae sunt et gloria. Per id tempus haec mulcent, et ex parte solatio sunlius hominis non habebat ubi caput suum reclinaret, quia cum dives esset pauper factus
Abbreviated transcription (Latin):
sue: cũ se humiliat melinat. Humiliauit
enĩ & ipse se xp̃s. it nouũ conderet testa¬
mentum. Cum lego euuangłium: audio
filium d̃ĩ caruẽ assumpsisse de Maria:
uideor mn cum xp̃o ipse de scendere. Lego
euĩ eum qui cũ eẽt informa łi: semet
ipsum exinaniuit. Exinaniuit ar̃t ut
formã serui acciꝑet: & spẽ inuentus ut
homo. humiliauit se usq ad mortẽ. Lego
licentem: qui se exaltauerit humiliabit᷑.

Expanded text:
suae, cum se humiliat, inclinat. Humiliauit suae, cum se humiliat, inclinat. Humiliauit enim et ipse se Christus, ut nouum conderet testamentum. cum lego euangelium, audio filium dei carnem sumpsisse de Maria, uideor mihi cum Christo ipse descendere. lego enim eum, qui cum esset in forma dei semet ipsum exinaniuit, exinaniuit autem, ut formam serui acci- Peret, et specie inuentus ut homo humiliauit se usque ad mortem, lego dicen
Abbreviated transcription (Latin):
testatus ẽ etiam ds̃ cum legem daret: qr
uiuet. ñ hodie tantũ & cras. s in et̃num:
nec ullis ꝑ nomine dñi contristat᷑ iuuuriis.
Deniq gaudebant apłi cũ uerberarent᷑.
cum in carcerẽ truderent᷑. Ex ultans gͥ
in testimoniis dñi : iure dicebat. Ineli¬
naui cor meũ ad faciendas usticias
tuas in et̾̃num: ꝓpter recribittionẽ. Qui
retributionẽ bonoꝵ oꝑum sꝑat a deo. &
ad eum festinat: inclinat eor suũ ut faci¬
Sine nos inquit implere omnẽ iusticiã.
qua peccatũ minuit᷑ : culpa laxat᷑. Et bene
ait inclinaui: ut ñ sit tibi arduũ atq dif¬
ficile. cũ mentẽ tuã quasi adhumilia et
plana conu̾tas. Aut certe qm̃ sapientia
carnis legidi ñ ẽ subdita: iudet᷑ inelina¬
re corsuũ qui legi facit ẽẽ subiectum.
Excollente se corporis sensu. contugtu re
ligionis inflectitur. atq ille dudũ extol¬
lens se frustra. & inflatus mente caruis

Expanded text:
testatus est etiam deus, cum legem daret, quitestatus est etiam deus, cum legem daret, quiuiuit non hodie tantum et cras, sed in aeternum nec ullis pro nomine domini contristatur iniuriis ? denique gaudebant apostoli eum uerberarentur, cum in carcerem truderentur. Exultans igitur in testimoniis domini iure dicebat: i inclina ui cor meum ad faciendas iustitias tuas in aeternum pr proter r retributi on em. qui retribuad eum festinat, inclinat cor suum, ut faciSine nos, inquit, implere omnem justitiam, qua peccatum minuitur, culpa laxatur . Et bene ait, Inclinavi; ut non sit tibi arduum atque difficile, cum mentem tuam quasi ad humilia et plana convertas. Aut certe, quoniam sapientia carnis legi Dei non est subdita, videtur inclinare cor suum, qui legi facit esse subjectum extollentem se corporis sensum, contuituque religionis inflectit. Atque ille dudum extollens se frustra et inflatus mente carnis
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitatis & pacis quã fecit ad una¬
ginem suã. Noli inquã auferre imaginẽ
cȩlestem: & unaguiẽ mortis imponere.
Recusast hereditatẽ scłi: serua xp̃i testi¬
monia qm̃ in his exultatio atq leticia ẽ:
quandoquidẽ omĩs fletus delebit᷑: et
clamor. Passio xp̃i. regni fuit iago cȩlesti.
Nemo audiuit in plateis uocẽ eius: qr illo
silentio passionis suȩ clamorẽ omnẽ in
potterũ impie uocis abolebat. Nolebat
fleri: qui dicebat ad filias irłm. Filiȩ ie¬
rnsalem uolite me flere: suos ipsas flete
Ablaturus enĩ omnes lacrunas sue bene¬
ficio erucis: in passione ꝓpria fitture
iustar beatitudinis exhibebat. ut nemo
fleret nisi qui xp̃i beneficia ñ teneret.
Merito gͦ uir euuangelicus dicit:
Hereditate quesiui testimonia tua in et̃¬
num: qm̃ exultatio cordis mei suit.
Quis ñ exultet: qui cȩlũ & t̾ram here¬
ditatẽ quesiuit. Que duo elemt̃ta con¬

Expanded text:
tranquillitatis et pacis quam fecit ad imatranquillitatis et pacis quam fecit ad imaginem suam. noli, inquam, auferre imaginem caelestem et imaginem mortis inponere. recusasti hereditatem saeculi; serua Christi testimonia, quoniam in his exultatio atque laetitia est, quandoquidem omnis fletus delebitur et  fletus neque clamor. passio Christi regni fuit imago caelestis. nemo audiuit in plateis uocem eius, quia illo silentio passionis suae clamorem omnem in posterum impiae uocis abolebat. nolebat fleri qui dicebat ad filias Hierusalem: filiae Hierusalem, nolite me flere, sed uos ipsas flete. ablaturus enim omnes lacrimas suae beneficio crucis in passione propria futurae instar beatitudinis exhibebat, ut nemo fleret nisi qui Christi beneficia non teneret. Merito ergo uir euangelicus dicit: hereditate quaesiui testimonia tua in aeternum, quoniam exultatio cordis mei sunt. quis non exultet, quia caelum et terram hereditate quaesiuit, quae duo elementa con
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio mortuoꝵ. Quomͦ gͥ potest
siigłorum eẽ dispendiũ: quȩ ẽ totiuis cor¬
poris & humani generis reformatio:
fiecitet᷑ itaq testam̃tum: & institutioneᷤ
eius consideremus. Testis ẽ aũt nobis &
sp̃s sc̃s. Cum enĩ dixerit hoc aũt testam̃¬
tum qđ testabor ad illos dicit dñs dan¬
do leges meas in cordib eorũ. & in sensib
eoꝵ seribam eas: & peccati & inusticiȩ
eoriun ñ memorabor. Q uere testator eter¬
nus: qui nr̃is cordib leges adfigit suas.
& scribit ui sensib: ut nichil aliud cogi¬
tare nisi diuina p̃cepta possimus. nił ali¬
ud sentire. nisi di oracula debeamꝰ. Dedit
grãm: reformauit naturã sibi: qui obli¬
iusci nichsolet. iemoriã meorum abftulit
peccatoꝵs: mͥ dedit p̃ceptorum suoꝵs. Noli
gͦ tollere de corde tuo legem dĩ: & ad fige
legem peccati. Noli scribere in sensib tuis
diaboli illecebras: & di delere mandata.
Eece ego inquit puxi muros tuos licit

Expanded text:
resurrectio mortuorum. Quomodo igitur potest resurrectio mortuorum. Quomodo igitur potest singulorum esse dispendium, quae est totius corporis et humani generis reformatio? Recitetur itaque Testamentum, et institutiones ejus consideremus. Testis autem nobis et Spiritus sanctus. Cum enim dixerit: Hoc autem testamentum quod testabor ad illos, dicit Dominus. Dabo leges meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas et peccati et iniustitiae eorum non ero memor. o uere testator aeternus, qui nostris cordibus leges adfigit suas et scribit in sensibus, ut nihil aliud cogitare nisi diuina praecepta possimus, nihil aliud sentire nisi dei oracula debeamus! dedit gratiam, reformauit naturam, sibi qui obliuisci nihil solet memoriam meorum abstulit peccatorum, mihi dedit praeceptorum suorum. Noli ergo tollere de corde tuo legem dei et adfigere legem peccati; noli scribere in sensibus tuis diaboli inlecebras et dei delere mandata. ecce ego, inquit, pinxi muros tuos, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
fortes ineos dñs: de medio mei. Uocauit ini
me tempus ut contereret in me electos me¬
os. lacũ calcauit dñs uirginis filie uidȩ.
Non tune abstulit om̃s udeȩ fortes dñs
quando in babiloniã regionẽ eaptiuus
uit & libertatẽ animȩ suȩ captiuã ñ uidit:
nesciens grauib incuruatã peccatis m̃tis
sue erigere ceruieẽ: & quedam fidei colla
ad lucem cogitationis attolłe. Ideo lacus
factus ẽ uideis passio saluatoris. quȩ gentib
portã salutis ostendit: qr crux dñi ñ ere¬
dentib p̃cipiciũ ẽ. uita credentib Hac ra

Expanded text:
fortes meos dominus de medio mei, uocauit in fortes meos dominus de medio mei, uocauit in me tempus, ut contereret in me electos meos; lacum calcauit dominus uirgini filiae Iudae. non tunc abstulit omnes Iudaeae fortes dominus, quando in Babylonnit et libertatem animae suae captiua non uidit, nesciens grauibus incuruata peccatis mentis suae erigere ceruicem et quaedam fidei colla ad lucem cognitionis adtollere. ideo lacus factus est Iudaeis passio saluatoris, quae gentibus portum salutis ostendit, quia crux domini non credentibus praecipitium est, uita c
Abbreviated transcription (Latin):
seuit audire: ait. Audiã quid loquatur
nine ds. id est eognoscam qͥd locittus fu
erit i me ds̃. Ideoq alib ait. quanta
auduumꝰ & cognoiumus ea: ut comp̃¬
henderet ũ solum audisse se s etiã urtel¬
lexisse. HIemo enĩ eognoseit: nisi prius
uitellexerit. Audi gͦ: ne si te uiderit ne¬
gligentẽ ueniat petrus arripiat gladium.
abscidat auriculã tuam: qđ suꝑfluo habeas
aurem corporis. qui audire & examinare
ñ noueris. Et fortasse uir tutẽ animni qua
examinant᷑ quecũq audiuitt᷑ habeant
ampitatã : qui ea altitudine qua scͥptum
ẽ audire ñ possuiit. Meritoq hane litterã
firmam̃tum alii utt̃pretati sunt: qđ cum
unusquisq audierit qđ sequi debeat: nemo
firiat᷑. In officio eiũ audiendi: omuiũ fir¬
mamentũ ẽ. Dicit gͥ tib ii threnis suis¬
iberemias ꝓph̃a. ꝑ litterã audi. Et ut seias
misticum eẽ qd̵ audire debeas: subiecit hu¬
uisiodi seriem huic litterȩ. abstulit om̃s

Expanded text:
ciuit audire, ait: audiam quid loquatur ciuit audire, ait: audiam quid loquatur in me deus, id est: cognoscam quid locutus in me fuerit deus. ideoque alibi ait: quanta audiuimus et cognouimus ea, ut conprehenderet non solum audisse se, sed etiam intellexisse; nemo enim cognoscit nisi prius intellexerit. audi ergo, ne, si te uideat neglegentem, ueniat Petrus, arripiat gladium, abscidat auriculam tuam, quod superfluo habeas aurem corporis, qui audire et examinare non noueris. et fortasse uirtutem animae, qua examinantur quaecumque audiuntur, habeant amputatam, qui ea altitudine qua scriptum est audire non possunt. Meritoque hanc litteram \'firmamentum\' alii interpretati sunt, quod cum unusquisque audierit quid sequi debeat, nemo firmatur. In officio igitur audiendi omnium firmamentum est. 4. Dicit igitur tibi in Threnis Her hanc litteram: \'audi\'. et ut scias mysticum esse quod audire debeas, subiecit huiusmodi seriem huic litterae: abstulit omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ascendebat aid dnm̃. Et ideo dicebat. Piri¬
gaiur oratio mea sicut uicensum in con¬
des suꝑtio digna paradiso: & ileo uocem
quam usuiuamͥ. cui amici intendunt.
Ego quoꝙ eam audir÷ desidero. Eꝑit
mnoris ũ eulsa: postquã in &tis passu.¬

Expanded text:
ascendebat ad dominum, et ideo dicebat: diriascendebat ad dominum, et ideo dicebat: dirigatur oratio mea sicut incensum in condes superno digna paradiso, et ideo uocem tuam insinua mihi cui amici intendunt; ego quoque eam audire desidero. coepit in hortis esse ecclesia, postquam in hortis passu
Abbreviated transcription (Latin):
angl̃is dominũtħm audire posimus:
ecclia puenusset ꝓseciu onis uarĩs resnꝑ.¬
caretur uleo cum ubi gr̃o delectaretur.
subito cerne dusilias ꝑseciriaum: & quȩ
ait. Fuge fraeter m̃s &e similis esto ti capre¬
ole aut hinnulo ceruorum: sun mottes
aromatũ. Proꝑter insirmos fuge: qui
cẽpcamenta grauiora n possent. Ideo
scͥptumẽ. iet de ciuitatib ad ciugcates fu¬
giamus: a si nos in hae cita te fuerit
psecut. fugiamus in aliamt. Propter in firĩ¬
mos gͥ ut diximus fugiat: aut fugiat
ab infirmis. & transeat ad montes ato¬
matũ. qui ꝑ martirio odorem possit beatȩ¬
resurrectionis afferre. Montes aromatũ
seĩsunt. Ad eos confugit xp̃s: qui fundam̃¬
ta eius in montib seĩs. ad eos gͥ confugit.
qui sunt e⁊ st abilia fundam̃ta. In nobio
fugit. in illis fida statione confistit.
ons E aromatũ paulus ẽ. qui ꝑctest
dicere. Bonus odoꝵ xp̃i sumus deo.
Norisaromatũ dauio: cuius oratiõis odar

Expanded text:
cum angelis dominum Iesum audire possimus. cum angelis dominum Iesum audire possimus. ecclesia peruenisset, persecutionibus uariis temptaretur, ideo, cum uerbi gratia delectaretur, subito cernit insidias persecutorum. et quae ait: fuge, frater meus, et similis esto tu capreolae aut hinulo ceruorum super montes aromatum. propter infirmos fugbt, qui temptamenta grauiora ferre non possint. ideoque scriptum est, ut de ciuitatibus ad ciuitates fugiamus et, si nos in hac ciuitate fuerint persecuti, fugiamus in aliam. propter infirmos igitur, ut diximus, fugiat aut fugiat ab infirmis et transeat ad montes aromatum. qui pro martresurrectionis 1618 afferre. Montes aromatum sancti sunt. Ad eos confugit Christus; quia Fundamenta ejus in montibus sanctis . Ad eos igitur confugit, qui sunt ejus stabilia fundamenta. In nobis fugit, in illis fida statione subsistit. Mons igitur aromatum Paulus est, qui potest dicere: Bonus odor Christi sumus Deo . Mons aromatum David, cujus orationis odor
Abbreviated transcription (Latin):
Uttis mea in conspectu meo. mille salomoni
& ducenti seruantib fructum. serfectio
et plenitudo xp̃i. ẽ portio seruulorum. ha¬
bes hoc misteriũ in genes: ub quinq par¬
tes beniamin fr̃i uiniori tribuet ioseph. sin¬
tribuit ipse quẽ diligit. Sicut dilexit et
paulum: eui dedit ad euocandas gentes sa¬
pientie principatum. his gͥ fructib delec¬
tata eccłia: dieit ad xp̃m. Qui sedes in hor¬
tis. amiei intendentes uoertue: uoc̃ẽ tuã
insina mͥ. Delectabatur enĩ qui in hortis
xp̃s sedebat: & in ortis positi amiei inten¬
debant uoci eius. S qr amiei illi de cȩ¬
lestib eraut. archangłi. uel dominationeᷤ.
& throni. homines enĩ expulsi de para¬
audire ñ poterat quã eupiebat audire. iõ
ait. Uocem tuã insinuamͥ. Unde & nos
si uolumus eũ in nobis sedere. simus in¬
hortis elausi atq muniti. feramus urtu¬
tum flores. gr̃ȩ suau:tatẽ: ut disputantẽ

Expanded text:
uitis mea in conspectu meo; mille Salomoni, uitis mea in conspectu meo; mille Salomoni, et ducenti seruantibus fructum. perfectio et plenitudo Christi est, portio seruulorum. habes hoc mysterium in Genesi, ubi quinque partes Beniamin fratri iuniori tribuit Ioseph, sintribuit ipse quem diligit, sicut dilexit et Paulum, cui dedit ad euocandas gentes sapientiae principatum. His igitur fructibus delectata ecclesia dicit ad Christum: qui sedes in hortis, amici intendentes uoci tuae; uocem tuam insinua mihi. delectabatur enim, quod in hortis Christus sedebat et in hortis positi amici intendebant uoci eius.sed quia amici illi de caelestibus erant archangeli uel domi- nationes et throni – homines enim expulsi de paranon poterat quam cupiebat audire -, ideo ait: uocem tuam insinua mihi. unde et nos, si uolumus eum in nobis sedere, simus horti clausi atque muniti, feramus uirtutum flores, gratiae suauitatem, ut disputantem
Abbreviated transcription (Latin):
tuo expetita consensu. Ideoq tamquam
nupłiale canens carmen exultauit sp̃s in
ꝓpha dicens. Uinea facta ẽ. salomoni in
bethlamon: dedit uineã suam his qui ser¬
mansueto colla subiecit. Plantata aũt.
in multitudine nationũ. Hoc enĩ intel¬
ligendum. belam mon. Sy mmachus.
aquila. alieq traditiones: greco sermo¬
ne docuerunt. Repudiata ẽ uetus copu¬
la: quȩ fructum afferre ñ poterat. Data
ẽ uinea nouis fidelibq cultorib: qui ñ so¬
lum facere fructũ possint. s etiã custo di-¬
re. Una gͥ ouis errauit. s reuocata totius
orbis spacia impleuit. Unam ouem error ab¬
duxerat. s multitudinẽ ppłoeum dñi grã
congregauit. Errauit homo: s eccłia iam
murus. ẽ. & murus ualidus. Frrauit adam:
murus ẽ dauid. qui mandata cħ̃ oblitus ñ
ẽ. Custodita gͥ & uallatahȩc uinea muni¬
mine sp̃ali: nulle fructus dat xp̃o: ducen¬
tos aũt fructus custodib. Ideoq ait eccłia.

Expanded text:
tuo expetita consensu. Ideoque tamquam tuo expetita consensu. Ideoque tamquam nuptiale canens carmen exultauit spiritus in propheta dicens: uinea facta est Salomoni in l Belamon; dedit uineam suam his qui sermansueto colla subiecit; plantata autem in multitudine nationum. hoc enim intellegendum \'Belamon\' Symmachus, Aquila aliaeque traditiones Graeco sermone docuerunt. repudiata est uetus copula quae fructum adferre non poterat, data est uinea nouis fidelibusque cultoribus, qui non solum facere fructum possent, sed etiam custodire. una igitur ouis errauit, sed reuocata totius spatia orbis impleuit; unam ouem error abduxerat, sed multitudinem populorum domini gratia congregauit. errauit homo, sed ecclesia iam murus est et murus ualidus. errauit Adam, murus est Dauid qui mandata dei non est oblitus. Custodita igitur et uallata haec uinea munimine spiritali mille fructus dat Christo, ducentos autem fructus custodibus. ideoque ait ecclesia:
Abbreviated transcription (Latin):
bat ad nuptias. Ideoq morarũ & dilatio¬
nis impatiens quas filiȩ ierłm inuectere
gestiebant: dicit. Ego murus: & ubera mea
turres. Hoc ẽ nolete dubitare utrũ murus
sim. Ille dixerant: si murus ẽ. Ego inꝗͥt
murus sum: & ñ parua ubera habeo: s ut
turres ubera mea sunt. Quomͦ diectis
qr ñ habeo uberes sensus: ut turres habeo
sapientie: in quib ẽ habundantia sieut serip¬
tum. ẽ. & habuncdantia in turrib tius.
his uberib id ẽ sensib. habilẽ se tantis
nunptiis estunabat: s filiȩ ierłm adhue ñ
poterant estimare: qr sensuũ eius habun¬
cdautiã ñ uidebant. Et addidit. Ego eram
in oculis eius: taniquã inueniens pacem.
Hoc ẽ deliberatis meis sensib eum pacẽ dĩ
inquit eram in oculis sponsi. qualis quȩ
habet pacem. Scͥptum ẽ enim. Qui rec¬
te querunt pacem. habebunt eam testimo¬
nium. Festinantib gͥ dilectio atq dilec¬
ta. celebrata conuinctio sp̃alis ẽ. mu¬

Expanded text:
bat ad nuptias. ideoque morarum et dilatiobat ad nuptias. ideoque morarum et dilationis inpatiens, quas filiae Hierusalem innectere gestiebant, dicit: ego murus, et ubera mea turres, hoc est: nolite dubitare utrum murus sim — iilae enim dixcrant: si murus est —;ego, inquit, murus sum et non parua ubera habeo, sed ut turres ubera mea sunt. quomodo dicitis quia non habeo ubera ? sensus, ut turres, habeo sapientiae, in quibus est abundantia, sicut scriptum est: et abundantia in turribus tuis. his uberibus, id est sensibus, habilem se tantis nuptiis aestimabat, sed filiae Hierusalem adhuc non poterant aestimare, quia sensuum eius abundantiam non uidebant. Et addidit: ego eram in oculis eius tamquam inueniens pacem, hoc est: deliberatis de meis sensibus, cum pacem dei u. talis, inquit. eram in oculis sponsi qualis quae habet pacem; scriptum est enim. qui recte quaerunt pacem. habebunt eam testimonium festinantibus igitur dilecto atque dilecta celebrata coniunctio spiritalis est mu
Abbreviated transcription (Latin):
poris uoluptatib. hostiles impetus repul¬
sare consueta. Co fulta p̃sidio: eo splendore re¬
fulgens: habilior xp̃i copulȩ iudicatur. et
ipsam patet ppłis aditus ad salitẽ ne here¬
tieorum corrumpantur tineis aut u̾mib:
dieut filiȩ ierłm. uel angł̃i uel amine ui¬
torum. Edificemus suꝑ eã tabulas cectri¬
nas: hoc ẽ fide sublimis bonum odorem.
Est enĩ suauis huius materiȩ odor. quã ñ
uermis ñ tinca corrumpat. Ideo huius ma¬
teriȩ usus eligitur tectorum fastigiis ele¬
uandis: formatisq litterarũ elementis:
quibꝰ etas puerilis ad studium liberalis
eruditionis imbutt᷑. Est gͦ materia ista sub¬
limis ad gr̃am: leuis ad onus: suauis ad odo¬
rem. itilis acd instrumentũ seientiȩ: ha¬
biliꝰ.a d munsteriũ cogntionis eterne.
S quẽ adinodum sponsam suam diligens
xp̃s urgebat ad copulȩ spãlis sollẽpnttatẽ:
ita & eccłia uerbi decore iam capta. festina¬

Expanded text:
poris voluptatibus hostiles impetus repulporis voluptatibus hostiles impetus repulsare consueta. Eo fulta praesidio, eo splendore refulgens habilior Christi copulae judicatur. 38. Et ipsam patet populis aditus ad salutem. sed ne haereticorum corrumpatur tineis aut uermibus, dicunt filiae Hierusalem, uel angeli uel animae iustorum: aedificemus super eam tabulas cedrinas, hoc est fidei sublimis bonum odorem; est enim suauis huius materiae odor, quam non uermis, non tinea corrumpat. ideo huius materiae usus eligitur tectorum fastigiis eleuanais formandisque litterarum elementis, quibus aetas puerilis ad studium liberalis eruditionis inbuitur. est ergo materia ista sublimis ad gratiam, leuis ad onus, suauis ad odorem, utilis ad instrumentum scientiae, habilis ad ministerium cognitionis aeternae. Sed quemadmodum sponsam suam diligens Christus urgebat ad copulae spiritalis sollemnitatem, ita et ecclesia uerbi decore iam capta festina
Abbreviated transcription (Latin):
ecclie ñbeatam putet. S q plenitudo uerbi
uel sp̃s seĩ uibrat & fulget. nichil ẽ quod illis
possit equari. Ideo differre desiderant: ut
illa dilatione uel anima uiel eccłia possĩt ẽẽ
ꝑfectior.Diet̃ gͦ. Si murꝰ ẽ edificemꝰ suꝑ eum re¬
ceptacula: & si tanua est sculpamus sup eam
tabulas cedrinas. Murus. Et at ima
sei. Habet eccłia muros suos. que iam ꝑfecti¬
or dieit. Ego ciuitas muntta. Hic ẽ murus qͥ
habet duodecim porras aplicas. ꝑ quas ppło
nationum patet ingressus in eccłiam. S:
murus quãiuis ambitũ totius orbis inelu¬
dat: cunc tamenẽ inunitior eum recopta¬
cula habuerit p̃parata: in quib: in quib¬
ꝓpugnatores urbis tutũ speculanchac tuen¬
di possuit habere subsidium. S qr hec ratio¬
nabilis cuittas ẽ. & omĩs spes eius in ũbo
di ẽ: ñ ferrea. s argentea ei ꝓpugnacula re¬
quirunt᷑: eloquiis celestib magis quã eor¬

Expanded text:
ecclesiae non beatam putet. sed quia plenitudo uerbi ecclesiae non beatam putet. sed quia plenitudo uerbi uel spiritus sancti uibrat et fulget et nihil est quod ei possit aequari, ideo differre desiderant, ut illa dilatione uel anima uel ecclesia possit esse perfectior. Dicunt ergo: si murus est, aedificemus super eum receptacula; et si ianua est, sculpamus super eam tabulas cedrinas. murus est anima sancti. habet et ecclesia muros suos, quae iam perfectior dicit: ego ciuitas munita. hic est murus qui habet duodecim portas apostolicas, per quas populo nationum patet ingmurus quamvis ambitum totius urbis includat, tunc tamen est munitior, cum receptacula habuerit praeparata, in quibus propugnatores urbis tutum speculandi ac tuendi possint habere subsidium. Sed quia rationabilis haec civitas est, et omnis spes ejus in Dei verbo est: non ferrea, sed argentea ei propugnacula requiruntur, eloquiis coelestibus magis quam cor
Abbreviated transcription (Latin):
erit inte. si ꝑeutienti maxillam alteram
p̃beas: si diligas inimicũ tuũ: si crucemtuã
tollas & sequaris me. Ideo crucẽ ego ꝑ uobis
portaui: ne tu ꝓte portare dubitares. dudi¬
clesiam copulabat. & q considerantes mag¬
nitudinẽ ub imꝑare tantis nuptus. estima¬
bunt ne forte tantȩ copulȩ pondus sustinẽ
ñ possent: exeusant dicentes. Sor or nobis
paruai & ubera ñ habet. Sic enĩ qui uolunt
cdifferre nuptias excusare consueuerunt. ut
p̃tendant imiaturs etatis infirmitates.
& astruant qđ ubera ñ babeant. qm̃ nobis
significãt tempus etatis. Hoc solum cõmu
inminere. t unc coniunction habiles uidi¬
centur. Turbatȩ gͦ qd̃ studio dilectionis
chus. qualoquetures: Hocẽ. qua sponsali¬
um cȩlebritate. solet fieri collocutio. & con¬
firmatio nuptiarum. Quid gͦ faciemus di¬
cunt: turbatȩ. qi urgetur coniunctio spãlis.
a tantis nuptis excusare ñ poffunt. Hemo

Expanded text:
erit in te, si percutienti maxillam alteram erit in te, si percutienti maxillam alteram praebeas, si diligas inimicum tuum, si crucem tuam tollas et me sequaris. ideo crucem ego pro uobis portaui, ne tu propter me portare dubitares. Audiclesiam copulabat: et quia considerantes magnitudinem Verbi, imparem tantis nuptiis aestimabant; ne forte tantae copulae 1256 pondus sustinere non posset, excusant dicentes: Soror nostra parva, et ubera non habet . Sic enim qui volunt differre nuptias, excusare consuerunt, ut praetendant immaturae aetatis infirmitatem, et adstruant, quod ubera non habeat, quae nubilis significant tempus aetatis. hoc solet symboleminere, tunc coniunctioni habiles iudicentur. Turbatae igitur, quod studio dilectionis chus, qua loquitur ei, hoc est: sponsalium celebritate solet fieri conlocutio et confirmatio nuptiarum. quid ergo faciemus, dicunt turbatae, quia urgetur coniunctio spiritalis? a tantis nuptiis excusare non possunt; nemo
Abbreviated transcription (Latin):
tam se mandatorũ tuorum: dicet tibi.
Ueni fr̃ meus: exeamus in agrũ. & in
forib nr̃is: om̃s fetus arborum noua et
uetera fr̃ meus seruaui tibi. Hoc ẽ dicẽ.
Teneo mancdata tua omĩa: uoui & ueteri
testamenti. Sola hoc dicere eccłia po¬
test: ñ dicit alia congregatio: ñ dicit
sy nagoga. nec scđm litteram noua te¬
nens. nec scđ̾m spm̃ uetera. Non dicit
heresis manichea uetera seruaui tibi: que
ꝓpħas ñ suscepit. Mertto dealbata cerni¬
tur: quȩ utriusq fulget gr̃a testamenti.
Respondit ei sponsus. Pone me ut signacu¬
lum in cor tuũ: ut sigillũ in brachiũ tuũ.
Quȩ noua & uetera seruas mͥ: signaculũ
meũ es: ad imaginẽ meã & similitudinẽ.
Fulget in te imago iusticiȩ: imago sipi¬
entiȩ. imago uirtutis. Et qr unago di in
corde ẽ tuo: sit & in oꝑib tius. Sit effigieᷤᷤ
euuangłii ui factis tus: ut in tuis morib
mea p̃cepta custodias. Effigies eiiuangłii

Expanded text:
tam se mandatorum tuorum, dicet tibi: tam se mandatorum tuorum, dicet tibi: ueni, frater meus, exeamus in agrum, et in foribus nostris omnis fetus arborum, noua et uetera, frater meus, seruaui tibi. hoc est dicere: \'teneo mandata omnia noui et ueteris testamenti\'. sola hoc dicere ecclesia potest. non dicit alia congregatio, non dicit synagoga, nec secundum litteram noua tenens nec secundum spiritum uetera. non dicit haeresis Manichea: \'uetera seruaui tibi\', quae prophetas non suscipit. mento dealbata cernitur quae utriusque fulget gratia testamenti. Respondet ei sponsus: pone me ut signaculum in cor tuum. u t sigillum in brachium tuum. quae noua et uetera seruasti mihi. signaculum meum es, ad imaginem meam es et similitudinem. fulget in te imago iustitiae, imago sapientiae, imago uirtutis. et quia imago dei in corde est tuo, sit - operibus tuis, sit effigies euangelii in tuis factis, ut in tuis moribus mea praecepta custodias. effigies euangelii
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. Dicit gͦ & anima dicit & eccłia: er¬
raui sicut oiuis quȩ ꝑierat: s dieit que si
ui quẽ dilexit anima mea. Hoc ẽ enĩ dieẽ:
uiui fica seruũ tuũ: qm̃ mandata tua ñ
sum oblitus. Ego te que siuii: s inueni¬
re ñ possum. nisi tu uolueris inueniri.
Et tu quidem uis inueniri: s uis duique¬
ri: ius diligentius indagari. Nouit hoc
eccłia tua qr ñ uis ut tẽ lormiens querat:
ñ uis ut iacens ce inuestiget. Deniq pul¬
sos ad ianuã ut exettes dormientẽ: ex plo¬
ras si cor uigilat & carodormit. uis iacen¬
tem leuare dicens. Surge qui dormis. ex¬
surge a mortius. Oittis manũ ꝑ cauer¬
nam ut surgat: & si cardius surrexerit
derelinquis. Uis ut querat iterum. &
querat a multis: & ñ obliuiscat᷑ querere.
ñ obliuiscat᷑ sermones tuos: & s tenet
cos offeras te uidendum. ñ refugias
teneri. Quȩ cũ meruerit te amplecti.
ostendet fructus suos. docebit ñ obli¬

Expanded text:
uerit. Dicit ergo et anima, dicit et ecclesia: eruerit. Dicit ergo et anima, dicit et ecclesia: erraui sicut ouis quae perierat; sed et diui quem dilexit anima mea. hoc est dicere: uiuifica seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ego te quaesiui, sed inuenire non possum, nisi tu uolueris inueniri. et tu quidem uis inueniri, sed uis diu quaeri, uis diligentius indagari. nouit hoc ecclesia tua, quia non uis ut te dormiens quaerat, non uis ut iacens te inuestiget. denique pulsas ad ianuam, ut excites dormientem, exploras, si cor uigilat et caro dormit. uis iacentem leuare dicens: surge qui dormis et exsurge a mortuis. mittis manum per cauernam, ut surgat, et, si tardius surrexerit, derelinquis. uis ut quaerat iterum et quaerat a multis et non obliuiscatur quaerere; non obliuiscatur sermones tuos. ut, si tenet eos, offeras te uidendum, non refugias teneri. Quae cum te meruerit amplecti, ostendet fructus suos, docebit non obli
Abbreviated transcription (Latin):
inueni me: suscipe me: porta me. Iotes
inuenire quẽ tu requiris: dignaris sus¬
cipere quẽ inueueris: imponere hume¬
ris. quẽ susceꝑis. Honẽ tib pium onus
fastidio: ñ ẽ tibi oneri. uectura iusticiȩ.
ñ sum oblitus. Spem medicinȩ reseruo.
Ueni dñeͥ qr & ouem erraticã solus es re¬
uocare qui possis: & quos reliqueris non
in estificaris. Et ipsi enĩ: peccatoris reditu
gratulantur. Ueni ut ficias salutẽ in ter¬
ris: in cȩlo gaudium. Seni gͦ & quere
ouem tuã: lam ñ ꝑseruulos: ñ ꝑmercen¬
narios. s ꝑ te ipsum. Suscipe me in carne
quȩ inaclam lapsa ẽ: suscipe me ñ ex sarra.
s ex maria. ut in corrupta sit uirgoͬ. s iur¬
go ꝑ grãm: ab omi integra labe peccati.
Porta me in cruce que salutaris erranti¬
b ẽ: in qua sola ẽ requies fatigatis: in
qua sola uiuent quieũq moriutt᷑. Sulchre
aũt᷑ iuuifica potest dici: eo quod mori ñ
possit quẽ in humeris siuis uirtus porta¬

Expanded text:
inueni me. suscipe me, porta me. potes inueni me. suscipe me, porta me. potes inuenire quem tu requiris, dignaris suscipere quem inueneris, inponere umeris quem susceperis. non est tibi pium onus fastidio, non tibi oneri est uectura iustitiae. en mandata tua non sum oblitus, spem medicinae reseruo. ueni, domine, quia et erraticam solus es reuocare qui possis et quos reliqueris non maestificabis; et ipsi enim peccatoris reditu gratulabuntur. ueni, ut facias salutem in terris, in caelo gaudium. Ueni ergo et quaere ouem tuam non per seruulos, non per mercennarios, sed per temet ipsum. suscipe me in carne quae in Adam lapsa est. suscipe me non ex Sarra, sed ex Maria, ut incorrupta sit uirgo, sed uirgo per gratiam ab omni integra labe peccati. porta me in cruce quae salutaris errantibus est, in qua sola est requies fatigatis, in qua sola uiuent quicumque moriuntur. Pulchre autem etiam uiuifica potest dici, eo quod mori non possit quem humeris suis uirtus porta
Abbreviated transcription (Latin):
uersaris in montib. Dunitte nonagin¬
ta nouem oues tuas: & ueni unã ouem
querere quȩ errauit. Ueni sine canib
sine malis oꝑariis. ueni sine mercenna¬
rio. qui ꝑ ianuam introire ñ nouerit. Lle¬
ni sine aductore. sine nuntio. Iam dudũ:
te expecto uenturũ. Scio enĩ uenturũ:
qm̃ mandatatua ñ sum oblitus. Ueni ñ
cum uirga: s eum caritate. sp̃sq man¬
suetudine. Noli dubttare relinquere
in montib nona guita nouem oues tuã.
qr in montib constititas. lupi rapaces in¬
cursare ñ possunt. In paradiso semel nocu
it serpens: amisit ibi escam. Postquam
adam inde pulsus ẽ: illic iam nocere ñ
poterit. Ad me ueni: quẽ lupoꝵ grauis
tiexat ineursus. Ad me tieni: quẽ eiectũ
de paradiso. serpentiᷤ dixt ulceris uenena
ꝑtẽptass: qͥ erraui a g̃gib tui̾illis suꝑi¬
orib. Nam & me ibidem collocaueras: s
ab ouilib tius lupus nocturnus auer¬
tit. Quere me: qr te requiro. Quere me.

Expanded text:
uersaris in montibus. dimitte nonaginuersaris in montibus. dimitte nonaginta nouem oues tuas et ueni unam ouem quaerere quae errauit. ueni sine canibus, ueni sine malis operariis, sine mercennario, qui per ianuam introire non nouerit. ueni sine adiutore, sine nuntio, iam dudum te expecto uenturum; scio enim uenturum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni non cum uirga, sed cum caritate spirituque mansuetudinis. Noli dubitare relinquere in montibus nonaginta nouem oues tuas, quia in montibus constitutas lupi rapaces incursare nonpossunt. in pit serpens: amisit ibi escam, postquam Adam inde depulsus est: illic jam nocere non poterit. Ad me veni, quem luporum gravium vexat incursus. Ad me veni, quem ejectum de paradiso serpentis diri ulceris venena pertentant; quia erravi a gregibus tuis illis superioribus: nam et me ibidem colab ouilibus tuis lupus nocturnus auertit. quaere me, quia te requiro, quaere me,
Abbreviated transcription (Latin):
uum tuũ. qm̃ mandata tua ñ sum obli¬
tus. Grecus habet quere seruũ tuum
hoc ẽ ⁊ Nit con. ot potuit falli scr̃ip¬
tor ut seriberet ⁊ n con. quod ẽ uirii.¬
fica. Sensus tamen utq cõstat: s opor¬
tunior ẽ hiuic loco quere seruun tuũ:
qm̃ oiuis que errauit querenda est.
a pastore ne pereat. Ideo dicit. erraui.
Die & tu iniquitates tuas: ut iustifice¬
ris. Quod lapsum fateris. in eo tibi cũ
omĩb cõmune consortiũ ẽ: qr nemo sine
peccato. Hegare hoc: sacrilegium est.
Solus enĩ ds̃: sine peccato ẽ. Conftteri hoc
do: impunitatis remediũ ẽ. Errauy inquit.
S qui errauit potest redire in uiam:¬
reuocari potest. Et pulchre addidit: si¬
eut oius quȩ ꝑierat. Non enĩꝑut: que
agnoseit er rorem. Quere iuquit seruũ
tuũ: qm̃ mandata tua ñ sum oblitus:
seruum tuũ: quere lassam
ouem tuã. Ueni pastor que¬
re sicut oues ioseph. Erra¬
uit oius tua dum tu moraris dum tu

Expanded text:
uum tuu m, quoniam mandata tua non sum obliuum tuu m, quoniam mandata tua non sum oblitus. Graecus habet: quaere seruum tuum, hoc est ζήτησον, et potuit falli scriptor, ut scriberet ζῆσον, quod est uiuifica. sensus quidem uterque constat, sed oportunior est huic loco: quaere seruum tuum, quoniam ouis quae errauit quaerenda est a pastore, ne pereat. ideo dicit \'erraui\'. dic et tu iniquitates tuas, ut iustificeris. quod lapsum fateris, in eo tibi cum omnibus commune consortium est, quia nemo sine peccato. negare hoc sacrilegium est - solus enim deus sine peccato est —, confiteri hoc deo inpunitatis remedium est. erraui. inquit — sed qui errauit revocari potest. Et pulchre addidit: Sicut ovis quae perierat; non enim perit qui agnoscit errorem. 28. Quaere, inquit, servum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. seruum tuum, quaere lassam ouem tuam, ueni, pastor, quaere sicut oues Ioseph. errauit ouis tua, dum tu moraris, dum tu
Abbreviated transcription (Latin):
cum dñi in t̾ra aliena: Aduiuant autẽ
uidicia di scõs: cum bonis oꝑib remune¬
ratio uitȩ confert᷑ et̃nȩ. Beatus qui dicit:
& uidicia tua aduiuabunt me. Ego infir¬
mus ego peecator timeo uidicu di: ꝓpter
conscientiã delictoꝵ. Michi terrorem
afferuiit: me exigitant. scõs adiuuant.
S tamen iuuabunt etiã peccatorẽ: li¬
eet diuersomͦ. Sc̃s aduiuabitur dum
ꝓbatur. Peccator adiuuabit᷑ dum humi¬
liatur. dum castigat᷑. ut peccata soluit
duplicia:. dum opus eius exuritur.
ut ipse saluus fiat. sic tamen quasi re
ꝑignem. fortasñs etiã sic conuenit sen¬
sus. Si dignus fuero uidicio ut exurar:
dignus ero consortiis impiorum: qm̃ ñ
resurgunt impii in iudicio. Et uiuabunt
me iudicia: qm̃ qui credit in dũm ñ
iudicatur. Proderit illi fides & suffraga¬
bitur adueniã : etiã si qua in oꝑib offen¬
sa sit. Sequitur uersus ultimus. Er¬
raui sicut oius quȩ ꝑierat: uiuifica ser¬

Expanded text:
cum domini in terra aliena? Adiuuant autem cum domini in terra aliena? Adiuuant autem iudicia dei sanctos, cum bonis operibus remuneratio uitae confertur aeternae. beatus qui dicit: et iudi icia tua adiuuabunt me. ego infirmus, ego peccator timeo iudicia dei propter conscientiam delictorum, mihi terrorem adferunt. me exagitant; sanctos adiuuant. sed tamen iuuabunt etiam peccatorem, licet diuerso modo. sanctus adiuuabitur, dum probatur, peccator adiuuabitur, dum humiliatur, dum castigatur, ut peccata soluat duplicia, dum opus eius exuritur, ut ipse saluus fiat, sic tamen quasi per ignem. fortassis etiam sic conuenit sensus: si dignus fuero iudicio, dignus ero ut exuar consortiis impiorum, quoniam non resurgunt impii in iudicium, et iuuabunt me iudicia, quoniam qui credit in domino non iudicatur. proderit illi fides et suffragabitur ad ueniam, etiamsi qua in operibus offensa sit. Sequitur uersus octauus: erraui s icut ouis quae perierat. uiui fica s er
Abbreviated transcription (Latin):
Tconcupiuit cũ salictari di. dicens. Dis¬
melius. sermanere aũt in carne: magis
necessariũ quã uoluntariũ. Quomͦ ergo
uiuit anima oꝑta mortis inuoluero: aut
quȩ ẽ uita quȩ in umbra ẽ: in regione
umbrȩ mortis sumus: abscondita ẽ uita
nr̃a ñ libera. Erit enĩ libera in regione ui¬
uorum: in qua fiduciam compla cendi
iustus assumit. ut placeat do in regione
uiuors. Ibi gͦ uiuit anima nr̃a. ub nichil
mortale nichil infirmũ amicta sit: nichil
debitũ pene. Ibi laudabit dñm: ub depo¬
sito infirmitatis corpore. conformis esse
ceꝑit głiȩ corporis xp̃i. Nam dum in pecca¬
to sumus: plene laudare quid possumuis:
seccatori enĩ dixit ds. Quare tu enarras
uisticias meas: Iñ umbra sumus hie po¬
siti. in umbra uiuimꝰ: in umbra lauclamus.
serfecte in umbra lauclare ñ possumus: in
t̃ra aliena sumus. Deniq audist in poste¬
riorib dicentes. Quomͦ cantabimꝰ canti¬

Expanded text:
concupiuit salutare dei dicens: disconcupiuit salutare dei dicens: dismelius; permanere autem in carne magis necessarium -quam uoluntarium. quomodo ergo uiuit anima operta mortis inuolucro aut quae est uita, quae in umbra est ? in regione umbrae mortis sumus, abscondita est uita nostra, non libera; erit enim libera in regione uiuorum, in qua fiduciam conplacendi iustus adsumit, ut placeat domino in regione uiuorum. ibi ergo uiuet anima nostra, ubi nihil mortale, nihil infirmum amicta sit. nihil debitum poenae.\' Ibi laudabit dominum, ubi deposito infirmitatis corpore conformis esse coeperit gloriae corporis Christi. nam dum in peccato sumus. plene laudare qui possumus ? peccatori enim dixit deus: quare tu enarras iustitias meas?in umbra sumus hic positi, in umbra uiuimus, in umbra laudamus; perfecte in umbra laudare non possumus. in terra aliena sumus; denique audisti in posterioribus dicentem: quomodo -cantabimus canti