comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem habent / fides crgo: sacramentũ est futu¬
re ꝯtemplationis. ⁊ ipsa ꝯtẽplatio res ⁊uir¬
trs sacram̃ti. Et accipimus nunc int̾im
sacromentum scificandi. ut ꝓfecte stĩfica¬
ti ip̃ãm rem capere posssimꝰ. Si cigo sũmũ
bonũ hominis otẽplatio creatoris sui me¬
nto creditur non inouenient̾ fides ꝑquã
ab sentem quodamodo uidere incipit in¬
itium boni et principiũ restaurationis
eius memoratur. Que uidelicet restaurõ
scd̃m incrementa fidei crescit.dum homo
et ꝑ agnitionem amplius illuminatur
ut plemus agnoscat: et inflamatur ꝑ
dilectionẽ ut ardentius diligat. Sicer¬
go iustus quãdu in hoc corpore existens
pegrinatur. a dño: uiucre hñt ex fide quẽ¬
admod̾ cum eductus de hoc ergastulo fu¬
erit et introductus in gaudium dm̃ sui
iuere h̾ebit ex ꝯtẽplatioẽ. S mira dei di¬
spẽsatioẽ agitur. quod nũc int̾im mali¬
tia hostis antiqui ad impugnandos ⁊ per¬

Expanded text:
rem habent. Fides ergo sacramentum est futurem habent. Fides ergo sacramentum est futurae contemplationis; et ipsa contemplatio res et virtus sacramenti; et accipimus nunc interim sacramentum sanctificandi, ut perfecte sanctificati rem ipsam capere possimus. Si ergo summum bonum hominis contemplatio creatoris sui merito creditur, non inconvenienter fides per quam absentem videre quodammodo incipit, initium boni, et principium restaurationis ejus memoratur. Quae videlicet restauratio secundum incrementa fidei crescit, dum homo per agnitionem amplius illuminatur, ut plenius agnoscat, et inflammatur per dilectionem, ut ardentius diligat. Sic er justus quandiu in hoc corpore existens peregrinatur a Domino vivere habet ex fide, quemadmodum beatus cum eductus de hoc ergastulo fuerit et introductus in gaudium Domini sui, vivere habebit ex contemplatione. Sed mira Dei dispensatione agitur quod nunc interim malitia hostis antiqui ad impugnandos et per
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur inre res sacram̃ti. Quod ergo in¬
demus nũc ꝑ speculũ in eniginate sacram̃¬
tumest ad illud quod uidebunus facie ad
faciem in manifesta comtẽplatioẽ. Set qd̾
est enigma. et quodest speculũ in quo ude¬
tur ymago donec ipsa resuiden possit: E¬
nigina est scriptura sacra quia obscuram
habet significationẽ. Speculum est cortu¬
um. si tamen mundum fũit et ex tersum.
et clanificatum. ymago inspeuilo fides in
corde tuo. Ipã enimfides ⁊ ymago ẽ: et sa¬
crimentũ. Comtẽplatio aũt futura. resꝯ
uirtus sacramenti. Qui fidem non hñt:
nichil uident. Qui fidem hñt. iam aliꝗd
uidere incipiunt. set ymaginem solam.
sienim fidelis nichil uderet: ex fide illo¬
ir.matio non esset. net dicerentur illumi¬
nat sideles Si aũt iam ip̃ãm rem uiderẽt
et non amplius uidendũ aliquid expet¬
tarẽt non ꝑspeculũ inenigiate s facie¬
ymaginẽ indent̃. Qui contẽplationẽ habẽt

Expanded text:
videtur in re, res sacramenti est. Quod ergo vividetur in re, res sacramenti est. Quod ergo videmus nunc per speculum in aenigmate, sacramentum est ad illud quod videbimus facie ad faciem in manifesta contemplatione. Sed quod est aenigma, et quod est speculum in quo videtur imago donec ipsa res videri possit? Aenigma est Scriptura sacra. Quare? quia obscuram habet significationem. Speculum est cor tuum, si tamen mundum fuerit et extersum et clarificatum. Imago in speculo fides in corde tuo. Ipsa enim fides imago est, et sacramentum. Contemplatio autem futura, res et virtus sacramenti. Qui fidem non habent nihil vident; qui fidem habent jam aliquid videre incipiunt, sed imaginem solam. Si enim fidelis nihil videret, ex fide illuminatio non esset, nec dicerentur illuminati fideles. Si autem jam ipsam rem viderent, et non amplius videndum aliquid exspectarent, non per speculum in aenigmate, ssacramentum habent; qui contemplationem habent,
Abbreviated transcription (Latin):
nec uides facie ad faciem facie tua ad faciẽ
illus aũsa est enim facies tua ab illo. et si
forte ille respicit ad te non tu similit̾. ad il¬
lũ. Quam diu igitur sic eris nõ pot̾is illũ
uidere facie ad faciem. Exhibe speculũ et
ponc antete. Statim uidebis in eoymagi¬
nem illius qui est adorsum cuum. uel supͣ
u̾ticem tuum. et dices udeote. Quid uid̾s:
lam aliquid uides. Set ymaginẽ solam.
uides illum. Set inymagine sua nondũ
infacie sua. Nondum cognoscis sicut co¬
gnoscens. non dum iudes sicut uidens.
uideris ire. indesinymagine. Ille adteres¬
picit quite uidet. tu aũt au̾suses ab illo.
Com̾tert ad illũ et poẽ faciẽ ad faciem. et
uidebis iam non ymaginem set ipsamrẽ
Prius iudisti illum set mnymagine sua mõ¬
touides illum in facie sua. Tamen cum ipã
rem uidere incipis agnoscis quia aliquid
similicudinis fuit illi quod uisum est iny
magine adid quod uident ire. Quod in̾¬
detur inymagine sacramentum est. Quod

Expanded text:
nec vides facie ad faciem, facie tua ad faciem illius. Aversa est enim facies tua ab illo: et si forte ille respicit ad te, non tamen tu similiter ad illum. Quandiu igitur sic eris, non poteris illum videre facie ad faciem. Exhibe speculum et pone ante te, statim videbis in eo imaginem illius, qui est ad dorsum tuum, vel supra verticem tuum, et dices: Video te. Quid vides? Jam aliquid vides, sed imaginem solam. Vides illum, sed in imagine sua, nondum in facie sua. Nondum cognoscis sicut cognosceris; nondum vides, sicut videris. Videris in te, vides in imagine. Ille ad te respicit qui te videt; tu autem aversus es ab illo. Converte te ad illum, et pone faciem ad faciem; et videbis jam non imaginem, sed ipsam rem. Prius vidisti illum, sed in imagine sua: modo vides illum in facie sua. Tamen cum ipsam rem videre incipis, agnoscis quia aliquid similitudinis fuit illi quod visum est in imagine, ad id quod videtur in re. Quod videtur in imagine sacramentum est: quod
Abbreviated transcription (Latin):
Acramentum fidei duplicit̾ intelłip¬
test. Dacramentum enim fidei uel
ipsa fides intelligitur que sacramentũ
est uel sacramenta fidei intelliguntur q̃
cum fide ꝑcipienda sunt. ⁊ ad scĩficatice
fidelium pparata sũt. Nam ⁊ quedam sacrͣ¬
menta nilitaria dnrͣ. quib milites insu
aoditicẽ imperatori suo ad fidem ꝯseruã¬
dam obligantur. et infideles quoꝵ sacta¬
menta quedã habent que sacramena
dicuntur. quamius nec sacra suit nec
sacre rei signa set erecrationes. potini et
ab hominationes quib non satratuur
homines set polluuntur. Tamen ad
gipossunt que afidelib tractantur et
ade ad sc̃ificationẽ susciputur.Fi
ergo ꝯsideremus qua ratioe ipsa fids sora¬
mentũ dr̃. nel cuius reisacramentũ eĩse ĩ¬
telligatur. Apostolus dicit. Uitens eĩ
ꝑ speculũ in enigmate tũc aũt quando¬
iudebimus ꝑ ꝯtemplationẽ uidebimus
facie ad faciem. Quid est ꝑspeculũ ue̾
ymaginc̃ uidere. Quid ẽ facie ad ficioa

Expanded text:
acramentum fidei dupliciter potest intelligi. Sacramentum enim fidei vel ipsa fides intelligitur quae sacramentum est, vel sacramenta fidei intelliguntur quae cum fide percipienda sunt, et ad sanctificationem fidelium praeparata sunt. Nam et quaedam sacramenta militaria dicuntur, quibus milites in sua conditione imperatori suo ad fidem conservandam obligantur; et infideles quoque sacramenta quaedam habent, quae sacramenta dicuntur, quamvis nec sacra sint, nec sacrae rei signa. Sed exsecrationes potius et abominationes: quibus non sacrantur homines, sed polluuntur. Tamen adgi possunt quae a fidelibus tractantur, et cum fide ad sanctificationem suscipiuntur. Primum ergo consideremus qua ratione ipsa fides sacramentum dicatur, vel cujus rei sacramentum esse intelligatur. Apostolus dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autvidebimus per contemplationem videbimus facie ad faciem. Quid est per speculum videre? Imaginem videre. Quid est facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩ iudicio non forma dei s forma filii hoĩs
apparebit Nõ qr ñ iudicabit qui dedic om̃e
iudiciũ filio. cũ de illo dicat filius. est qui
q̃rat ⁊ iudicet. s ita dcm est pacer ñ iudicat
quẽquã s om̃e iudiciũ dedit filio. ac si dr̾et᷑¬

Expanded text:
 in judicio non forma Dei, sed forma filii hominis apparebit. Non quia judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius. « Est qui quaerat et judicet: » sed ita dictum est: « Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio » : ac si dice
Abbreviated transcription (Latin):
uiuos ⁊ mortuos indicabit. Siue mortu¬
os incaligimꝰ qͦs ħ nũdũ mortuos. s adhuc in
ista carne uiuentes ĩuenturꝰ est eiꝰ aduencus
Mortuos autem qui de corꝑe pͥus ꝙͣueniat
exierũt. uł exituri sũt. Siue uiuos iustos. et
mortuos iniustos. qm̃ iudicabũt iusti. et

Expanded text:
vivos et mortuos judicabit. Sive vivos intelligimus quos hic nondum mortuos, sed adhuc in ista carne viventes inventurus est ejus adventus; mortuos autem qui de corpore priusquam veniat, exierunt vel exituri sunt. Sive vivos justos et mortuos injustos, quoniam judica bunt justi,
Abbreviated transcription (Latin):
xpõueniente uiuentes. eiq in obuiã rapiẽt᷑
õdid̃imꝰ in eodem raptu de mortalib corꝑsbͦ
exituros. ⁊ adeadem inꝗx ĩmortalia redicos.
nullas in u̾b̾ apłis patiem᷑ angustias. siue uͥ
dicit. tu ꝙ seminas nõ uiuificat᷑ nͥ moriat᷑.
siue ubi dicit. om̃s resurgemꝰ. aut om̃es dor¬
miemꝰ. qr nec ili per ĩmortalicatem uiuifi¬

Expanded text:
Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: Tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: Omnes resurgemus ant: Omnes dormiemus; quia nec illi per inmortalitatem uiuifi
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ uidendus est. Cetũ illam dei formã in qͣ
equał est patri ꝓcusdubio impii ñ uidebũt
ipĩdeũ uidebũt. Alioqͥn si filius dei iudex in
suo poslicetur dicens. ego diligam eũ. ⁊ ostẽ¬
dam me ip̃it ill ͤ Duapp̃ filiũs boũ udicatũ
ẽ. nec tñ ex hũamana potestate. s ex ea¬

Expanded text:
e videndus est. Caeterum illam Dei formam in qua aequalis est Patri, procul dubio impii non videbunt. ipsi Deum videbunt? Alioquin si Filius Dei judex in suo pollicetur dicens: « Ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . » Quapropter Filius hominis judicaturus est, nec tamen ex humana potestate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ance aduentũs iudicis saluatoris non
ñ ĩmĩco creditur. Curru nãq igneo raptus
ẽ de rebus huãnis. ꝙ euidentissue sacra s¬
scriptura cestatur. Cum uenĩt gͦ exponẽdo
legem spũalic̾ quã nũc uder carnalit̾ sa¬
punt. ꝯuercet cor pacris ad filiũ .i. cor pa¬

Expanded text:
pe ante aduentum iudicis saluatoris non non immerito creditur. curru namque igneo raptus est de rebus humanis, quod euidentissime sancta scriptura testatur. cum uenerit ergo expo- nendo legem spiritaliter, quam nunc Iudaei carnaliter sapiunt, conuertet cor patris ad filiu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥora. tardius ad longiora. s utraq int̾¬
ualla parili celi̾cate contingit. ita cũ in ictu
ocłi sicut apłs dicit fit resurrectõ mortuoꝵ.
onũpotencie dei ⁊ ineffabili nucui tam facile
est q̃q recentia ꝙͣ diuturno cp̃r dilapsa cada¬
uera suscitare.

Expanded text:
quiora, tardius ad longiora, sed utraque interquiora, tardius ad longiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit: ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutu facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare.
Abbreviated transcription (Latin):
seritate in nonissima tuba. b ẽ in nouissio
signo. qd̾ dabitur ut ista compleant᷑. Can
lius sine dubitatõneo intelligi. qm̃ omẽs
⁊ iusti ⁊ iniusti resurrectur sũt. s sicut dũs¬
ĩ ewͦ loquitur qui bñ fecerũt in resurrectõ¬
uem uite. qui male fecerũt in resurrectio¬
nem iudicii. iudiciũ appellans penam sempi¬
ternam. sic̃ alio loco. qui ñ credit inqͥt iamn
iudicatus ẽ. ꝓm̃ illi qui ad iudiciũ resurrec¬
turi sunt. non ꝯmutabũtur ĩ illam ĩcortui¬
celam. que nec doloris corruptõnem pacip
Illanamq fideliũ est acq scõꝵ. Isti uõ perpe¬
tua dampnatõne cruciabunt᷑. qr ignis eoꝵ
Ac ꝑ h incorrupti quid̃ resurgent integri¬
tate m̃broꝵ s cñ corrũpendi dolore penaꝵ.
cũ audierĩt ite ĩ ignẽ eternũ. qui paratus ẽ
dxabolo ⁊ angłis eiꝰ. a quo anditu malo iust̃
ñ cimebit..¬
t radius ocłiuñ nõ cicius ꝑuenit ad ꝓpĩ¬

Expanded text:
leritate, novissima tuba, hoc est in novissimo leritate, novissima tuba, hoc est in novissimo od dabitur, ut ista compleantur. Canet lius sine dubitatione oportet intelligi, quia omnes, et justi et injusti, resurrecturi sunt. Sed sicut Dio loquitur, qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae, qui male egerunt. in resurrectionem iudicii, iudicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidelium est atque sanctorum, isti uero perpetua corruptione cruciabuntur, quia ignibuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. radius oculi nostri non citius peruenit ad propin
Abbreviated transcription (Latin):
ab impiis uideri. cum ⁊ illi uidebũt in quẽ
pupugerũt. Om̃e ergo iudiciũ dedit filio.
qr uidex in forma hoĩs apparebit. q̃ forma
non est pacris s filii. nec ea filii in qua eqͣr
est patri. s in qua minor est pacre. ut sit in
iuidicio conspicuus ⁊ bonis ⁊ malis. Qũ ac̃
iudicem uidebũt mali. nõ eis uidebitur
se plangent om̃es crib terre: in nuo utiq
maloꝵ omiũ ⁊ infideliũ. uisio illa filii hoĩs
nec bonũ erit impiis qui mictentur ĩ ignẽ
eternũ. nec sũmũ bonũ erit iustis. Ad huc
enĩ uocat eos ad regnũ ꝙ eis paratũ est ab
origine m̃di. Sicut .n. uł dicet ite in ignem
eternũ. sic istis uenite benedã pacris mei ꝑci.
p̃p̃a. uob̾ regnũ. ꝙ sicut ibũt illi in combus¬
tionem eternam sic iusti in uicam eternam.
Quid ẽ aut̃ eterna uica nͥ uc cognoscant de
habui apud ce priusqͣm mũdus fieret Tũc
enĩ cradet regnũ deo patri. ut increc seruus
ebonus in gaudiũ dĩ sui. De celitate indicii

Expanded text:
idebunt in quem pupugerunt. Omne igitur judicium dedit Filio, quia judex in forma Filii hominis apparebit, quae forma non est Patris sed Filii; nec in ea Filii in qua aequalis est Patri, sed in qua minor est Patre, ut sit in judicio conspicuus bonis et malis. Quando autem judicem videbunt mali non eis videbitur se plangent omnes tribus terrae . In numero utique malorum omnium et infidelium; visio illa Filii hominis nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet: Ite in ignem aeternum ; sic istis: Venite, b vobis regnum . » Et sicut illi ibunt in combustionem aeternam, sic justi in vitam aeternam. Quid est autem vita aeterna nisi ut recognoscant te,habui apud te priusquam mundus fieret . » Tunc enim tradet regnum Deo et Patri, ut intret servus bonus in gaudium Domini sui. DIVISIO
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere qualos stĩ sunt. ingeli tũc inipso
primordio. et prima subsistentia. ⁊ initio
ꝯditionis suc meo qd primum esseceperũt

Expanded text:
ostendere quales facti sunt angeli tunc in ipso primordio et prima subsistentia et initio conditionis suae; in eo quod primum esse coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilib que rationalia sunt: ꝓpingora
sunt inuifibilib. qr in ipso inuisibiliasunt.
ꝙ rationalia sunt. Ponuntur ergo pennolo¬
co cause primordiales. et inuifibiles. et ĩ¬
create creandor omĩum in mente diuma
Scd̾o loco angelica natura inuisibił quidẽ
s creata. Bertio locohumana uisibiliset c̃¬
atri. scd̃m aliquid uisibilis. et ẜ aliquid in¬
nisibił. Quarto leco creatura corporea. ĩ to¬
to inuisibił. et in toto tp̃alis. Post primas gͦ
causas increatas et inuisibiles exibit ꝯsidera¬
tio. et procedet. adangelicam natuxĩ ratiõ¬
lcm et inuisibilem. De inde adhumanam
nisibilem et irtioĩlem. de qua ꝓpositum pri¬
mum fuit ut ꝯsũmet᷑. Nam deusibilib qd̾
que postrema sunt. idcuto primã ꝓpositionẽ
fecimus: ut de hiisque patent: ad letentim
ꝯgnitionem humanam mentem ꝯmodius
duceitinus. Incipit pars quinta de cita¬

Expanded text:
visibilibus quae rationalia sunt propinquiora visibilibus quae rationalia sunt propinquiora sunt invisibilibus, quia in ipso invisibilia sunt quae rationalia sunt. Ponuntur ergo primo loco causae primordiales et invisibiles et itae creandorum omnium in mente divina. Secundo loco angelica natura invisibilis quidem sed creata. Tertio loco humana visibilis et creata, secundum aliquid invisibilis et secundum aliquid visibilis. Quarto loco creatura corporea in toto visibilis et in toto temporalis. Post primas ergo causas increatas et invisibiles exibit consideratio, et procedet ad angelicam naturam rationalem et invisibilem. Deinde ad humanam visibilem et rationalem, de qua propositum primum fuit ut consummetur. Nam de visibilibus quidem quae postrema sunt idcirco primam propositionem fecimus, ut de his quae patent ad latentium cognitionem humanam mentem commodius duceremus. PARS QUINTA. DE CREA
Abbreviated transcription (Latin):
dine reꝵ in primis et inscd̃is. et ĩttus
Ic igitur ostat ordo rerũ: ut post prima
posteriorascquantur. Prima omñum ẽ.
uolũtas creatoris. quomamex ipsa sunt
oĩa. Post ipsam sequuntur: que sunt cri¬
dum habent: nec successionẽ. quomam in
unitate ꝯsistunt. et met̾nitate non transe¬
unt. Que exca sunt: creata sũt ꝑeam. que
causam sumpfunt ex ipsa non substanti¬
am in ip̃a. qr diuina natura sub̾alit̾ ex se
non genuit: que causalit̾ creauit. qr non
potest naturalit̾ idem esse qui fecit: ⁊ quod
stm̃ est. Que igitur ft̃a sunt unũ non siit.
et in husquedam prima sunt. quedam sa.
non prima ad prima. s ad scda prima. Quc
enm ad prima ante so scd̃asunt: ad scõa
a se sunt prima. et scd̾a ab ip̃ĩs. tertia sũt
ad prima. Que in uoluntate dei eterna.
et inisibilia sunt: prima omĩum sunt.
Que ex uolũtate dei et tp̃alia et inuisibi¬
lia sunt: Scãsi: sunt post prima. Que tẽpo¬
ralia et iisibilia t̾tia post scd̃a. Et inp̃ts̃

Expanded text:
dine in primis et secundis et tertiis. Sic igitur constat rerum ordo, ut post prima posteriora sequantur. Prima omnium rerum est voluntas Creatoris, quoniam ex ipsa sunt omnia. Post ipsam sequuntur quae sunt ex idum habent nec successionem, quoniam in unitate consistunt et in aeternitate non transeunt. Quae ex ea sunt creata sunt per eam, quae causam sumpserunt ex ipsa non substantiam in ipsa; quia divina natura substantialiter ex se non genuit quae causaliter creavit; quia non potest naturaliter idem esse qui fecit et quod factum est. Quae igitur facta sunt unum non sunt, et in his quaedam prima sunt, quaedam secunda; non prima ad prima sed ad secunda prima. Quae enim ad prima ante se secunda sunt ad secunda, a se sunt prima; et secunda ab ipsis; tertia sunt ad prima. Quae in voluntate Dei aeterna et invisibilia sunt, prima omnium sunt. Quae ex voluntate Dei temporalia et invisibilia sunt secunda sunt post prima, quae tes
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat cuius dilectio incorde eius nõ sus¬
cepit sotium ^ eius oꝑatio incarne illuis
non habebat exemplum. hoc igitur iolũ
uirgo concepit. quod de sua carne ꝑ amo¬
rem et oꝑationẽ sp̃c̃ sancti accepit. de quo
etiam solo sinc uirilis seminis ad miti¬
dẽ filium genut. Non ergo libido car¬
nis conceptionẽ inuirgine oꝑata ẽ. q̃
nec de carne uiri semen. accepit. nec de
slia carne ꝑ amoremiur ꝯcepit. s pera¬
morem et operationem sp̃t sancti. Nec
ipse spc̃ sanctus. idcuto pat̾ xpĩdicendꝰ¬
est. quia enis amor eceptionẽ uirginuis
operatus est. quia nõ de sua essentia uirgi¬
ni semen ꝑtus tribuit. set ipĩ decarne ꝓ¬
pria uirgini ꝑ amorem suum atq urt᷑u
quod esdem uirgini pariture ꝑ angelũ
dicitur. Sp̃t. sanctus suꝑueniet inte
et iurtus altissimi obu̾brabit tibi. Sp̃
opationẽ caro xp̃i decarne uirginis for¬
maretur. et uitus altissimi obũbrabit

Expanded text:
ciebat. Et cujus dilectio in corde illius non susciebat. Et cujus dilectio in corde illius non suscepit socium, ejus operatio in carne illius non habebat exemplum. Hoc igitur solum virgo concepit, quod de sua carne per amorem et operationem Spiritus sancti accepit; de quo etiam solo sine virilis seminis admistione filium genuit. Non ergo libido carnis conceptionem in virgine operata est, quae nec de carne viri semen accepit, nec de sua carne per amorem viri concepit, sed per amorem et operationem Spiritus sancti. Nec ipse Spest, quia ejus amor conceptione Virginis operatus est, quia nec de sua essentia Virgini semen partus tribuit, sed ipsi de carne propria Virgini per amorem suum atque virtuquod eidem Virgini pariturae per angelum dicitur: « Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . » Spiritus operationem caro Christi de carne Virginis formaretur, et virtus Altissimi obumbravit
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris. id agere solet. ut quia in altero
solum natura sibi sufficiens non. alt̾ut᷑.
neutra ꝑse potuit. mutraq ꝑ se cũ alt̾a
posset. Igitur semen humani ꝑtus asola
muliere formand̾ ꝯcipitur. quod simul a
uro et mułre seminatur. Quod quidem
sicut iam dcm̃ est in mułre ꝑ amorẽ uii:
in uiro ꝑ amorẽ mulieris natiua oꝑatin:
pp̃ quod etiam mulier non nisi auiro ꝯ¬
cipere dicitur. licet tam dese quã auiro ac¬
cipiat unde fecundatur. Et recte d̾ solo¬
uiro ꝯcipit. quia id quod concipit mal¬
tero quidem de carne iiri sunutur in al¬
tero aũt ꝑ amorẽ um ministratur. Non
itaq hoc solum de uiro concipit quod de
uiro accipit. set hoc et iamde iuro conci¬
pit quod ex se de amore uiri accipit. Hox
mariam de spũ sancto concepisse. Conce¬
pit ergo maria de spñ sancto. non qd̃de
ministrauit. Nam quia incorde cius a
carne eius iurtus sp̃c sancti mirabłia fa¬

Expanded text:
mulieris id agere solet, ut quia in altero mulieris id agere solet, ut quia in altero solum natura sibi sufficiens non est, uterqneuter per se potuit, uterque per se cum altero possit. Igitur semen humani partus a sola muliere formandum concipitur, quod simul a viro et muliere seminatur. Quod quidem, sicut jam dictum est, in muliere per amorem viri, et in viro per amorem mulieris natura operatur. Propter quod etiam mulier non nisi a viro concipere dicitur, licet tam de se quam de viro accipiat unde fecundatur. Et recte de solconcipit, quia id quod concipitur, in altero quidem de carne viri sumitur, in altero autem per amorem viri monstratur. Non itaque hoc solum de viro concipit, quod de viro accipit, sed hoc etiam de viro concipit, quod ex se de amore viri accipit. Hoc Mariam de Spiritu sancto concepisse. Concepit ergo Maria de Spiritu sancto, non quod dministravit. Nam quia in corde, quo acarne ejus virtus Spiritus sancti mirabilia fa
Abbreviated transcription (Latin):
sustantiam ministrat partui creando.
nt exutriusq carne procedat. que solũ
in unius carne formanda est caro. Tam̃
hoc uectigal quod naturi quasi debitum
quoddã ex instituto creatoris ad fabri¬
cam humani corporis ad soluendam ĩ¬
p̃ẽdit. ita prorsus sine ulla necessitate
aut coactioẽ ab ea requiritur. ut nisiso¬
la dilecticẽ. et ut sic dixerim spontanea ra¬
ritate adtribuend̾ idnon inclinetur.
Nichilenim est pret̾ solam dilectionẽ
quod hoc debitũ anatura extorquert pos¬
sit. set cum spontanea fuerit karitate ꝑ¬
suasa. tunc nimirũ sibi ad inuicẽ ad op̾
ꝯsumand̃ ex utraq ꝑte libent̾ atꝙ gratan¬
ter occurnit. Sane quicquid uuolent̾ uo¬
lenti abripitur ad eiusmodi cae effẽc¬
tum incongruum prorsus atq in efficar
demostratur. Sola ergo dilectio est quo
naturam ꝑsuadere et nolentem quodãmõ
cogere. potest ad seminand̃ ꝑtum. Et qdẽ
inmuliere amor uiri. in uiro aũt amo

Expanded text:
substantiam ministrat partui creando, substantiam ministrat partui creando, ut ex utriusque carne procedat, quae solum in unius carne formanda est caro. Tamen hoc vectigal quod natura quasi debitum quoddam ex instituto Creatoris ad fabricam humani corporis absolvendam impendit ita prorsus sine ulla necessitate aut coactione ab ea requiritur, ut non nisi sola dilectione, et, ut sic dixerim, spontanea charitate ad id tribuendum inclinetur. Nihil est enim, praeter solam dilectionem, quod hoc debitum a natura extorquere possit; sed cum spontanea fuerit charitate persuasa, tunc nimirum sibi mutuo ad opus consummandum ex utraque parte libenter atque gratanter occurrit. Sane quidquid violenter nolenti abripitur, ad ejusmodi causae effectum incongruum prorsus atque inefficax demonstratur. Sola ergo dilectio est, quae naturam persuadere, et volentem quodammodo cogere potest ad seminandum partum. Et quidem in muliere amor viri, in viro autem amor
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo maria despũ scõ concepit. et
si de sp̃u sc̃o concepit. Quõ spc̃ sanctus p̃¬
xpi non fuit. Hec omĩa magna ꝯsidera¬
tione iidigent. ne forte iire diffĩcili. et
ualde obscura sensus humanus aliquid
amplius sua possibilitate presumat. Nec
ideo de hus dubitand̾ est. qr obscura sũt:
Nec ideo aliquid temere diffimendũ
quia credenda sunt. Queramus ergo quid
concepit maria. aut carnem ñ ꝯcepit. et
carnem non genuit. aut sicarnẽ genu¬
it. carnemo cepit. Quod enim ocepit: h
genuit. Set quomodo in carnẽ minist̃¬
it potuit non caro: aut non carnẽ gig¬
nere card: Ista ꝓplexa inquisitio siue qͦ¬
rendi ratio. quemad̾m sane et ꝯpetent̾
intelligi ualeat ꝯsideremus. Et primũ ĩ
re operationem ꝑagitur conceptione eĩ¬
demnature opus quomodo ꝯpleatur in¬
tueamur. In parentib carnalit̾ generã¬
tib. et ꝑcarnis coytum nascituram. car¬
nẽ excarne fabricantib utrobi natura

Expanded text:
Quomodo Maria de Spiritu sancto concepit? Et Quomodo Maria de Spiritu sancto concepit? Et si de Spiritu sancto concepit, quomodo Spiritus sanctus Pi non fuit? Haec omnia magna consideratione indigent, ne forte in re difficili et valde obscura sensus humanus aliquid amplius sua possibilitate praesumat. Nec ideo de his dubitandum est, quia obscura sunt, nec ideo aliquid temere definiendum, quia credenda sunt. Quaeramus ergo quid concepit Maria. Aut enim carnem non concepit, et carnem non genuit; aut si carnem genuit, carnem concepit. Quod enim concepit, hoc genuit? Sed quomodo carnem ministrare potuit non caro, aut non carnem gignere caro? Ista perplexa inquisitio sive quaerendi ratio, quemadmodum sane et competenter intelligi valeat consideremus. Et primum quirae operationem peragitur conceptione ejusdem naturae opus quomodo compleatur intueamur. In parentibus carnaliter generantibus et per carnis coitum nascituram carnem ex carne fabricantibus utrobique natura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingit. s deuotio fidei amplius presu
intelligi oporteat quod dcm̃ estbeatam
et om̃es iamfrequẽtissimo usunature
didicimus: quod cum mulier auiro cõ¬
cepisse dr᷑: ñ aliud nisi substantiã canis
adgnandam carnem. ꝓcarnis coytũ sus¬
cepisse memoratur. Et hec quidẽ carnis
fisa. cum carne mułris una caro efficit᷑.
ut id quod nasciturũ est. ex utriusq sba
ueracit̾ originẽ sumens ab illa ꝑistam
etiam ab ista generetur: Ergo mulier
auiro concipit. cum acame um ꝑcoytũ
carnis semen suscipit ad generandam
carnẽ. Nec aliud ꝯcipit quam ille ẽ aqͦ
concipit. aut ip̃a que concipit et quod
concipit hoc parit. Quid ergo dicemus
Nũquid spc̃ sanctus de sua sub̾a semen
partus infudit. aluo uirginis: Quomõ
orgo semen carnis ministrare potuit
substantia spũalis: An forte semen car¬
ius non fuit quod conceptũ est. et caro
fiut quod natum est: Quid dicemus.

Expanded text:
contingit, sed devotio fidei amplius praesucontingit, sed devotio fidei amplius praesuintelligi oporteat quod dictum est beatamet omnes jam frequentissimo usu naturae didicimus, quod cum mulier a viro concepisse dicitur, non aliud nisi substantiam carnis ad generandam carnem per carnis coitum suscepisse memoratur. Et haec quidem carnis  coitum transfusa, cum carne mulieris una caro efficitur et id quod nasciturum est ex utriusque substantia veraciter originem sumens ab illo, per istam etiam ab ista generetur. Ergo mulier a viro concipit cum a carne viri per coitum carnis semen suscipit ad generandam carnem, nec aliud concipit, quam ille est a quo concipit: aut ipsa quae concipit, et quod concipit hoc parit. Quid ergo dicemus? Nunquid Spiritus sanctus de sua substantia semen partus infudit alvo Virginis? Quomodo ergo semen carnis ministrare potuit substantia spiritalis? An forte semen carnis non fuit quod conceptum est et caro fuit quod natum est. Quid dicemus?
Abbreviated transcription (Latin):
sit. set ut dampnabilis non sit: quia
si culpa oĩo nonesset non haberet excu¬
sari. qr non deberet imputari. Quia p̃p
illam in firmitatem humane natu¬
re que pena est solum̃ cum susceptiõe
carnus xp̃m assũpsisse ueracit̾ dicumꝰ
illani u̾o que sic pena est. ut etiamtul¬
pa sit. nuslatemis amisisse indubitan¬
ter affirmamꝰ. Neq enim sic nictor̃
uitiorum dicere uolumus. ut cũ ipsa q̃
iuncet uitia portasse aliquãdo ac sensisse
dicamus. ꝓpterea enim ꝑsolam penã
infirmari ꝯsensit: ut eosqui et inculpa
et inpena egrotabant. primũ aculpam
stificaret. postea apena libaret. Quomõ¬
intelligendum est quod scriptum ẽ
põ ꝯceptus est de spiritu sancto.¬
nationẽ filiicum ipso filio pater
simulet sp̃c sanctus oꝑitus sit. ⁊ m̃ito
ouentur quare inscriptura sacra sin¬
gularit̾ de sp̃u sc̃o oceptus memoratur.
P doc quidem sicut et cetera que de ip̃o di¬
cuntur humana intelligentia timide

Expanded text:
sit, sed ut damnabilis non sit, quia sit, sed ut damnabilis non sit, quia si culpa omnino non esset, non haberet excusari, quia non deberet imputari. Quapropter illam infirmitatem humanae naturae quae poena est, solum cum susceptione carnis Christum assumpsisse veraciter dicimus; illam vero quae sic poena est ut etiam culpa sit, nullatenus admisisse indubitanter affirmamus. Neque enim sic victorem vitiorum dicere volumus, ut cum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui et in culpa et in poena aegrotabant: primum a culpa justificaret, postea a poena liberaret. um sit quod scriptum est « conceptus est de Spiritu sancto.nationem Filii cum ipso Filio, Pater simul et Spiritus sanctus operatus sit, merito queritur quare in Scriptura sacra singulariter de Spiritu sancto conceptus memoratur. Haec quidem sicut et caetera quae de ipso dicuntur, humana intelligentia timide
Abbreviated transcription (Latin):
sua uoluntarie sustinuisse. ut quasi ilł
tem ptantib resistendo uctor ex istereti
quatimis et sibi teptationẽ iutiorum
suꝑando premiũ iustitie acquireret et
nobis intemptatione positis resistẽdi
et incendi in semetiplo exẽplum for¬
maret. Set absit a sen suxp̃iano. ut ul¬
lam inilla carne sacrosc̃a agni imma¬
culati mordinate delect᷑tõis.⁊ ꝯcupiscẽ¬
tie illicite titillationẽ aliquomodo fin
sse dicat aut credat. quia siuel aliꝙͣ pri¬
ne delectionis. radicem aut motum
profecto abonũ iuitio liberam negare¬
mus. Quomodo aũt untium mũdaret.
si uitiũ portaret. Motus quippe mordi¬
natus ex infirmitate ꝯcupiscendi suigẽ.
cum ip̃a corruptioẽ de qua oritur. non
solum pena est. s culpa. que tñ inbapti¬
zatis ad dampnationẽ non imputat᷑.
quia ꝑgratiam noue regenerationis
excusatur sicut dicit apostolus. Iam in¬
chil dampnationis et.husqui sunt
sacram̃ti non quidẽ accepit. ut culpan

Expanded text:
sua voluntarie sustinuisse, ut quasi illis sua voluntarie sustinuisse, ut quasi illis tentantibus resistendo victor existeret, quatenus et sibi tentationem vitiorum superando praemium justitiae acquireret, et nobis in tentatione positis resistendi et vincendi in semetipso exemplum formaret. Sed absit a sensu Christiano ut ullam in illa carne sacrosancta agni immaculati inordinatae delectationis et concupiscentiae illicitae titillationem aliquo modo fuisse, aut dicat, aut credat; quia si vel aliquam pravae delectationis radicem aut motum profecto ab omni vitio liberam negaremus. Quomodo autem vitium mundaret, si vitium portaret? Motus quippe inordinatus ex infirmitate concupiscendi, surgens cum ipsa tantum corruptione de qua oritur non solum poena est, sed culpa; quae tamen in baptizatis ad damnationem non imputatur: quia per gratiam novae regenerationis excusatur. Sicut dicit Apostolus: Jam nihil damnationis est iis qui suntsacramenti non quidem accipit ut culpa non
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ ẜ quam caro passionẽ timiu
c.a. infirma: Isti ergo qui negant in salua¬
tore scd̃m infirmitatẽ. carius ueram fuis¬
se passionẽ quantũ in se est eam que ꝑ pas¬
signẽ xpĩ. facta est. negare ꝯuinc untur
redernrriotiẽ. Sunt alii qui nõ irunori
s u̾itatem natuit cum humanitate. et
ini humanitate suscepit. quedim non
solum falsa. set horituda etiam blasphe¬
mare non timuerunt. Quia enin a¬
postolus ait. non habemus pontificem.
qui non possit ꝯpatiinfirmitatib nr̃is.
tẽptatũ aut̃ ꝑ omnia. asserunt huma¬
num affectum inxp̃o. motus aũt uiti¬
orum sensisse absq ꝯsensu tñ ratioĩs
scd̾nicam ꝯcupiscendi insirmitatem
qua nos qui pectatores sumus ex illa
carniali corruptioẽ quam portamus.
illicitos appetitus ⁊ motus ꝯcupisçen¬
tie uigentis et iuitii temptantis delec¬
tione etiam ininti sentue solemul.
Hos aũt motus id circo xp̃m incarnc

Expanded text:
infirmitatem secundum quam caro passionem timuitinfirmitatem secundum quam caro passionem timuitcaro autem infirma? Isti ergo qui negant in Salvatore secundum infirmitatem carnis veram fuisse passionem, quantum in se est eam quae per passionem Christi facta est, negare convincuntur redemptionem. Sunt alii qui non minori itatem naturae cum humanitate et in humanitate suscepit quaedam non solum falsa, sed horrenda etiam blasphemare non timuerunt. Quia enim Apostolus ait: Non habemus pontificem qui non possit compati infirmitatibus nostris; tentatum autem per omnia ; asserunt humanum affectum in Christo; motus etiam vitiorum sensisse, absque consensu tamen rationis, secundum eam concupiscendi infirmitatem qua nos qui peccatores sumus ex illa originali corruptione quam portamus, illicitos appetitus, et motus concupiscentiae surgentis, et vitii tentantis delectationem etiam inviti sentire solemus. Hos autem motus idcirco Christum in carne
Abbreviated transcription (Latin):
ri non posset. Set quia card peccatrix a
pena peccati liberari non potuit. nisi eius
caro que sne peccato erat pateretur. et in¬
sumitatem possibilitatis et mortalita¬
tis inc.arne assumpta retiniit potestate
sustimut uoluntate ñ passus est necessi¬
tate. De sensui aũt passionis incarne xp̃i
quidam male sensisse. in uenut᷑. asserẽ¬
tescarnem illam. in omnib husque in
ea et cuta eam exhibita sunt passionis ge¬
nera similitudinem queq passionis et
doloris suscepisse. s nullũ omĩno dolorẽ
aut passionẽ sustinuisse. Set non atten¬
dunt quanta ab surditas euismodi asser¬
tionẽ consequatur. Quomodo enimm
fuit. Quomodostabit quod dicit ꝓpħa.
Uere langores nrõs ip̃e tulit. ⁊ delicta
ce dolorẽ passus nõ fuit: quare tanto o¬
pere calicem passionis transferri a se po¬
stulanit. Quid sibi uoluit sangiis desu¬
tinis: angistiam imminentis mortis ꝯte¬
status: Q uid sibi uoluit quod ipse xp̃c et

Expanded text:
ri non posset. Sed quia caro peccatrix a ri non posset. Sed quia caro peccatrix a poena peccati liberari non potuit, nisi ejus caro quae sine peccato fuit, pateretur infirmitatem passibilitatis et mortalitatis in carne assumpta, retinuit potestate, sustinuit voluntate, non passus est necessitate. De sensu autem passionis in carne Christi quidam male sensisse inveniuntur, asserentes carnem illam, in omnibus his quae in ea et circa eam exhibita sunt passionis genera, similitudinem quidem passionis et doloris suscepisse, sed nullum omnino dolorem aut passionem sustinuisse. Sed non attendunt quanta absurditas ejusmodi assertionem consequatur. Quomodo enim ifuit? Quomodo stabit quod dicit propheta: « Vere languores nostros ipse tulit, et uce dolorem passus non fuit, quare tantopere calicem passionis transferri a se postulavit? Quid sibi voluit sanguis desudans angustiam imminentis mortis contestatus? Quid sibi voluit quod ipse Christus et
Abbreviated transcription (Latin):
pro banduserat et ntrũ mobedientia ꝑãs¬
teret ixpeccabatur. caro quoq illius. et
ẜ aliquid mortalis erat. quia silicet mo¬
ripoterat. et scd̃m aliquid ininortalis
quia poterit non moei. quamuis ereo
quod moripoterati moreetur sipectant.
et exeo similit̾ quod non moripoterat.
cipio et probatus innentus est ad ꝑfecti¬
onem uel ad probationem ex pectatus
non est. Et idtuto sicut lib̾m arbitrium
habint. nec tñita ut peccare posset. ita
quoq et immortalitatẽ quantum inse
erat habere debuit. itaut moriomĩio non
posset: Unde constat quod xp̃o homini
a principio non solum illa immortali¬
tas debebitur quam primus homo hũit
ante preuancationem. set illa quoq quã
nunc scd̃s habet. post resurrectionem ut
udelicet. sicut exconsortio deitatis sp̃us
sirmatus erit adn̾itatem ut pectare non
posset. ita quoꝙ ex m̃ito uirtutis carneꝯ
firmatus esset adincorruptionẽ ut mo¬

Expanded text:
probandus erat, et utrum in obedientia persprobandus erat, et utrum in obedientia persisteret exspectabatur, caro quoque illius et secundum aliquid mortalis erat; quia sci licet mori poterat; et secundum aliquid immortalis erat, quia poterat non mori, quatenus ex eo quod mori poterat moreretur si peccaret, et ex eo similiter, quia non mori poterat,obatus inventus est ad perfectionem vel ad probationem, expectatus non est, et idcirco sicut liberum arbitrium habuit, nec tamen ita ut peccare posset ita quoque et immortalitatem, quantum in se erat, habere debuit, et ita ut mori omnino non posset. Unde constat quod Christo homini a principio non solum illa immortalitas debebatur, quam primus homo habuit ante praevaricationem, sed illa quoque quam nunc secundus habet post resurrectionem, ut videlicet sicut ex consortio Deitatis spiritu confirmatus erat ad veritatem, ut peccare non posset, ita quoque ex merito virtutis carne confirmatus esset ad incorruptionem, ut mo
Abbreviated transcription (Latin):
firmu itenz non assũpsisse.S raninẽ
gloria mimortalitati mdusse ẜ¬
mus quippe homo quia probarons ca
talis esse debuit. quiet peccart et nũ pc¬
care potuisset. ut uolũtatis non necesi¬
tatis ess et utm̃ĩq. Neꝙ enim uel cledit̃¬
ti mentum. uel non obedicuti cuipa ee
potuisset nisi et obedientia. ⁊ preuarc¬
tio noluntaria finfset. Itaꝙ qui id pro¬
bationẽ utraq uoluntas eius ersectala¬
tur ad utrũq ei possibłitas presaratur
Quia uero peccandi ⁊ nõ pectano pom̃¬
bilitatem habuit. oportebat ut ⁊ moe¬
endr ⁊ non moriendi possibilitatẽ hr̃cu
di enim ex necefsitate immortalis nus¬
set. et preuaricator ⁊ poccator moriũ ec.
tuisset. atq ita inobedientia penar de¬
tam non haberet. nec se recognosc̾et aliꝙͣ¬
do peccator simortuus intus semꝑfoer
iueret. Item si ex necessitate mortalis so¬
isset. ctiam inobedientia psistens morĩ
debuisset et iniuste sine culpapuniti᷑
sinon peccans moreretur. Qua pp̃quia

Expanded text:
firmitatem, non assumpsisse; sed eam non gloriam immortalitatis induisse. Primus quippe homo quia probandus erat, talis esse debuit, qui et peccare et non peccare potuisset, ut voluntatis non necessitatis esset utrumque. Neque enim vel obedienti meritum, vel non obedienti culpa esse potuisset, nisi et obedientia, et praevaricatio voluntaria fuisset. Itaque quia ad probationem est utrumque voluntas ejus exspectabatur, ad utrumque ei possibilitas praestabatur. Quia ergo peccandi et non peccandi possibilitatem habuit, oportebat ut et moriendi et non moriendi possibilitatem haberet. Si enim ex neceset, et praevaricator et peccator mori non potuisset, atque ita inobedientia poenam debitam non haberet, nec se recognosceret aliquando peccator si mortuus intus, foris semper viveret. Item si ex necessitate mortalis fuisset, etiam in obedientia persistens, mori debuisset; et injuste sine culpa puniretur, si non peccans moreretur. Quapropter quia
Abbreviated transcription (Latin):
psum. et fuit una unio: et oꝑatio una.
.ꝓpterea unio una: quia quod imitum
est uni unitum est ꝓ̾pterea oꝑatio una:
quia quod ftm̃est: muno factum est.
Gres operabantur. et non tria. set unũ
operabantur. et quod fiebat: et unius e¬
rat quantũ ad illum solum factum est.
et trium erat. quantũ ab illis factũ est.
legitur inlibro iidicũ: quod manue
uxorẽ accepit. sansoni filio suo. nec tñsi¬
bi urorem accepit. qui filio urorẽ accepit.
Et postulat filius patrẽ ut sibi uxorem
accipiat: quasi ꝑ se solus hoc facere nõ po¬
ssit. Et nemo est qui argum̃teturut di¬
cat. Si pat̾ filio urorẽ accepit: ergo uxo¬
rẽ accepit pat̾. ⁊ otendat uxoratũ esse pa¬
tit̃: quia filio cepit uxorẽ. Quarc ergo ĩ¬
carnatus esse dicatur pat̾. quia filio suo
carnem uniuit: sicut ip̃e filius incar¬
natus dr̃ quia sibi carnẽ copulauit.
Opõsa quippe u̾bi caro est. ⁊ assũpsit illi

Expanded text:
psum, et fuit una unio, et operatio una. psum, et fuit una unio, et operatio una. Propterea unio una, quia quod unitum est, uni unitum est. Propterea operatio una; quia quod factum est, in uno factum est. Tres operabantur et non tria, sed unum operabantur; et quod fiebat et unius erat quantum ad illum solum factum est; et trium erat, quantum ab illis factum est. Legitur in libro Judicum , quod Manue uxorem accepit Samsoni filio suo, nec tamen uxorem accepit sibi qui filio uxorem accepit. Et postulat Filius Patrem, ut sibi uxorem accipiat, quasi per se solus hoc facere non possit, et nemo est qui argumentetur ut dicat: si Pater Filio uxorem accepit, ergo uxorem accepit Pater, et contendat uxoratum esse Patrem, quia Filio accepit uxorem. Quare ergo incarnatus esse dicatur Pater, quia Filio suo carnem univit, sicut ipse Filius incarnatus dicitur, quia sibi carnem copulavit? Sponsa quippe Verbi caro est, et assumpsit illam
Abbreviated transcription (Latin):
unita dr̃. quia sicut alius ẽ inꝑsona pr̃¬
⁊ alius filius. sic aliud dicitur cum flliꝰ
incarnatus dr̃. quam diceret ᷤ si pat̾ in¬
carnatus diceretur. Nonigit᷑ ꝯsequens
est si filius carnem assumpsit idcirco ca
mem assumpsisse et patrem: Sicut ꝯse¬
quens non est si fllius carnem sibi uni¬
uit. carnem sibiunisse et patrẽ. Conse¬
quens aũt est quia si filius sibi carnem
uniuit: cadem carnem sip̃i filio uniui¬
sse et patrem. quia dumuna utriusq o¬
peratio ostenditur. nec filius sine patre:
nec pater sine filio oꝑatus demostratur
Si aũt pater carnem sibi induisset. et
filius sibi: non hoc idem esset. s aliud qm̃
in eo ipso non eadem demostraretur oꝑa¬
tio: quod non ad eundem utrimꝙ facta
probaretur relatio. Nunc aũt assũpti¬
onem siuc unionem carnis. et pat̾ oꝑa¬
tus est. quia carne induit filium. et filiꝰ
operatus est. quia carne induit semeti¬

Expanded text:
unita dicitur, quia sicut alius est in persona Patunita dicitur, quia sicut alius est in persona Pater, alius Filius, sic aliud dicitur cum Filius incarnatus dicitur, quam diceretur, si Pater incarnatus diceretur. Non igitur consequens est si Filius carnem arnem assumpsisse et Patrem, sicut consequens non est, si Filius sibi carnem univit, carnem sibi unisse et Patrem. Consequens autem est, quia si Filius sibi carnem univit, eamdem carnem ipsi Filio univisse et Patrem, quia dum una utriusque operatio ostenec Pater sine Filio operatus demonstratur. Si autem Pater carnem sibi induisset, et Filius sibi, non hoc idem esset, sed aliud; quoniam in eo ipso non eadem demonstraretur operatio, quod non ad eumdem utrinque facta probaretur relatio. Nunc autem assumptionem sive unionem carnis, et Pater operatus est, quia carne induit Filium; et Filius operatus est, quia carne induit semeti
Abbreviated transcription (Latin):
peratioẽ sepirri non posst̃. Oe ergo qd fi¬
lius facit pat̾ facit. quia indiuinitate qͣ
filius est patris. quia cũ patre unũ est.
nichil facit sine operatiõe patris. fecit q̃.¬
dam inhumanitate ẜ quã filius patris
non erat. quia illam nascendo a patre ñ
turam fecit quam cum patre comunẽ
non huĩt. set solus extp̃r ꝓpriam singula¬
tute fecit: ideo solus non fecit: quia indi¬
uinitate solus non fuit. setidẽ cum ipso
fecit. qui cum põ idem fuit. Si ergo filiꝰ
induinitate humanitatẽ assũpsit. quõ
ĩcade diumitate pat̾ id̾ cũ ip̃o non fec̃
qui cũ ipõ idem fuit: An forte cum dicit᷑
filius carnem assũpsit exui occulte relati¬
oms qua intelligit᷑ quia sibiuminit.idẽ
de patre nondr̃: quia sid̾ diceretur pat̾¬
carnem assũpsit: intelligeretur similit̾ o
qd̾ pat̾ sibi carnc̃ ununt. Quodiã idẽ
nonesset. set aliud. Aliud quippe esset si
patri caro unita diceretur. qua cũ filio

Expanded text:
peratione separari non possunt. Omne ergo quod Filius facit, Pater facit, quia in divinitate qua Filius est Patris, quia cum Patre unum est nihil facit sine operatione Patris. Fecit quaedam in humanitate secundum quam Filius Patris non erat; quia illam nascendo, a Patre noturam fecit, quam cum Patre communem non habuit, sed solus ex tempore propriam singulatate fecit, ideo solus non fecit; quia in divinitate solus non fuit, sed idem cum ipso fecit, qui cum ipso idem fuit. Si ergo Filius in divinitate humanitatem assumpsit, quomodo in eadem divinitate Pater idem cum ipso non fecit, qui cum ipso idem fuit? An forte cum dicitur: Filius carnem assumpsit, ex vi occultae relationis qua intelligitur, quia sibi univit; idem de Patre non dicitur, quia si idem carnem assumpsit, intelligeretur similiter quod Pater sibi carnem univit, quod jam idem non esset, sed aliud. Aliud quippe esset, si Patri caro unita diceretur quam cum Filio
Abbreviated transcription (Latin):
cũq fint inuocabulis multiplicia nõ plu¬
ri significant: s unũ. ¶ Idem neꝙ ꝑsona
patrs. neꝙ põa spt̃ sancti. s sola filii ꝑsona
carnem suscepit. Et ut hoc intelligas: ꝯ¬
parationib utar. ut excreatura creatorem
intelligas. In anima est ratio. et cũ sint
unumt aliud anima agit. aliud ratio. a¬
nima niuimus. ratioẽ sapimus. Ita pat̾
et fllius et sp̃c sanctus. Set cum sit una
substantaa tota trinitas operata est homi¬
nem quem assũpsit. eumq non totatri¬
nitas assũpsit set sola ꝓsõa filii. ¶ Idẽ in
libro quinto de tritate. Deo aliquid ac¬
cidere non potest.Dicitur ad aliquid
sicut pater adfliũ. et filius ad patrem.
quod accidens non est: quia et ille semꝑ
pater. et ille semꝑ filius. Si u̾o pat̾. ad se¬
ipm̃ diceretur. scom substantiam dice
retur. ¶ Itẽ quãuis diu̾sum sit esse patrẽ
et esse filium. non tñ est diu̾sa substan¬
tia. quia hec non scd̃m substantiam di¬

Expanded text:
aecunque sint in vocabulis multiplicia; non pluaecunque sint in vocabulis multiplicia; non plura significant, sed unum. Idem: Neque persona Patris neque Spiritus sancti, sed sola Filii persona carnem suscepit, et ut hoc intelligas comparationibus utar, ut ex creatura creatorem intelligas. In anima est ratio: et cum sint unum, aliud anima agit aliud ratio: Anima vivimus, ratione sapimus: ita Pater et Filius et Spiritus sanctus, cum sit una substantia: tota Trinitas operata est hominem quem assumpsit, eumque non tota Trinitas assumpsit, sed sola persona Filii. Idem in libro quinto de Trinitate: Deo aliquid accidere non potest. Dicitur ad aliquid: sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, quod accidens non est, quia ille semper Pater, et ille semper Filius. Si vero Pater ad seipsum diceretur, secundum substantrsa. Unde, quamvis diversum sit esse Patrem et esse Filium, non est tamen diversa substantia, quia hoc non secundum substantiam di