comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ent̃ acciꝑet. rogaui eum ut abste ueniens ꝑ nos ad ꝓpͥa
remearet. Quam eiꝰ pollicitationem tenens. occasionẽ
mͥ credidi a dño ẽẽ concessam. qua tͥ scriberem de his
que ꝑte scire cupio. Querebam enim quẽ ad te mite¬
rem. nec mͥ facile occurrebat idoneus. et fide agendi.
et alacritate obediendi. et exercitatione ꝑegrinandi.
Vbigͦ istum iuuenem exꝑtussum: eũ ipsum ẽe qualẽ
a dño petebam dubitare ñ potui. Accipe igit᷑ quȩ mͥ
yeto aꝑire: ac disserere ñ graueris. Questio de anima
multos mouet: in quib et me ẽe confiteor. Nam qͥd
de anima firmissime teneam ñ tacebo: deinde sub¬
iungam quid mͥ adhuc expediri uelim. Anima ho
minis immortalis ẽ: scđm quendã modũ suum. Ñ
enim om̃imͦ sic̃ ds̃ de qͦ dictũ ẽ. quia solus habeat im¬
mortalitatẽ. Nam de anime mortib: sc̃a scriptura
multa cominemorat. Unde illud ẽ. Sine mortuos

Expanded text:
enter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria enter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis immortalis est secundum quemdam motum suum, non tamen omni modo sicut Deus, de quo dictum est, quia solus habeat immortalitatem . Nam de animae mortibus sacra Scriptura multa commemorat. Unde et illud est: « Sine mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
dierum
ñ mensiũ. s aliqͦt annoꝵ cum si fieri posset. cotidie
p̃sentẽ te habere uellem.cũ qͦ loquerer quicqͥd uellẽ.
Nec ideo tam̃ ñ debui facere qͦd potui. si ñ potui totũ
qͦd uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis. catho¬
lica pace fr̃. ȩtate filiꝰ. honore comprb̃r nr̃ orosius. ui¬
gil ingenio. paratus eloquio flagrans studio. utile
uas indomo dñi ẽẽ desiderans. ad refellendas falsas
ꝑniciosasq: doctrinas.quȩ animas hispanoꝵ mul¬
to infeliciꝰ. quam corpora barbaricus gladiꝰ trucidar̃t.
Nam inde ad nos usq ab occean littore ꝓꝑauit. fama
excitus. qͦd a me posset de his quȩ scire uellet. qͥcqͥd
uellet audire. Neq nullum cepit aduentus sui fruc¬
tum. Primo ne de me multum famȩ crederet. Dein¬
de docui hominem qͦd potui. Qd̃ autem ñ potui: unde
discere posset admonui.atq ut ad te iret hortatꝰ sum.
Qua in re consiliũ uł p̃ceptum meũ. cũ libent̃ et obedi¬

Expanded text:
dierum, non mensium, sed aliquot annorum, cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, trucidarunt. nam inde ad nos usque ab oceani littore properauit fama excitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum, primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedi
Abbreviated transcription (Latin):
onem sꝑnere et indiscussam relinquere ñ oportet. que¬
rendum ẽ ab istis qui ꝓpterea nolunt animam ex i¬
chilo factam credere. ne uoluntatem di qua facta est
nichil ẽẽ asserant. querendum ẽ gͦ ab eis utrum nil¬
lam creaturam ex nichilo factam ẽẽ fateantur. Si eñi
id putant. uerendum est ne aliam quandam naturã
conentur inducere: quȩ neq d̾s sit. nec tam̃ nichil sit.
quam uelut materiam sibi subiectam nisi ds haberet
unde faceret. quicquid fecit inuenire ñ posset. Nãq
dum queritur unde creaturam suam d̾s fecerit. que¬
dam materies queritur. sicuti est fabro lignum. uł
quodlibet corpus. Quod nisi habuerit. ea facere que
ab eiui

Expanded text:
onem spernere et indiscussam relinquere non oportet; quaeonem spernere et indiscussam relinquere non oportet; quaerendum est ab istis, qui propterea nolunt animam ex nihilo factam credere, ne voluntatem Dei qua facta est nihil esse asserant, quaerendum est ergo ab eis, utrum nullam creaturam ex nihilo factam esse fateantur. Si enim id putant, verendum est ne aliam quamdam naturam conentur inducere, quae neque Deus sit, nec tamen nihil sit, quam velut materiam sibi subjectam nisi Deus haberet, unde faceret quidquid fecit invenire non posset. Nam dum quaeritur unde creaturam suam Deus fecerit, quaedam materies quaeritur: sicuti est fabro lignum, vel quodlibet corpus, quod nisi habuerit, ea facere quae ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscit. neq illi. neq isti inueniunt unde suas faba¬
las texant. Quid autem opus est ire ꝑ amputandosra¬
mos loquacissimi erroris. cuius radicem effodere at¬
q extirpare compendium ẽ. cum p̃sertim et ipse gra¬
tuleris. iam illa fabulosissima deliramenta apuduoᷤᷤ
sari. utrum eam ds. q̃m particulam uł defluxionẽ eiꝰ
ñ ẽẽ iam constat. ex nichilo creasse dicendus sit. eoqͦd
durum et impium uideatur uoluntatem di dicere
nichil ẽe: quo uolente creata ẽ: Hoc quidem ĩa ñ ꝑtinet
ad redarguendam priscilliam sacrilegam uanitate.
Siue enim ex nichilo facta sit anima. siue hoc ꝓpterea
dicendum ñ sit quia di uoluntate facta ẽ. quȩ uolun¬
tas utiq ñ ẽ. nichil: tam̃ quia facta ẽ. et di natura ñ ẽ.
ꝓfecto heresis illa refellitur. que animam primitꝰ natu¬
ram di ẽẽ contendit. ut habeat unde conectat. quicqͥd
aliud falsitatis adiungit. Nerum quia et istam questi¬

Expanded text:
agnoscit, neque illi, neque isti inveniunt unde suas fabuagnoscit, neque illi, neque isti inveniunt unde suas fabulas texant. Quid autem opus est ire per amputandos ramos loquacissimi erroris, cujus radicem effodere atque exstirpare compendium est; cum praesertim et ipse gratuleris, jam illa fabulosissima deliramenta apud vos sari, utrum eam Deus quoniam particulam vel defluxionem ejus non esse jam constat ex nihilo creasse dicendus sit, eo quod durum et impium videatur voluntatem Dei dicere nihil esse, quo volente creata est: hoc quidem jam non pertinet ad redarguendam Priscilliani sacrilegam vanitatem. Sive enim ex nihilo facta sit anima, sive hoc propterea dicendum non sit, quia Dei voluntate facta est, quae voluntas utique non est nihil: tamen quia facta, et Dei natura non est, profecto haeresis illa refellitur, quae animam primitus naturam Dei esse contendit, ut habeat unde concinnet ibi quidquid aliud falsitatis adjungit. Verum quia et istam quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
espondere tibi querenti dilectissime oro¬
si. nec ad om̃ia debeo que in tuo commo¬
nitorio posuisti. nec omnino ñ debeo. ne
studium tuũ qͦd mͥ gratissimum ẽ. contẽp¬
sisse uidear. et ob hoc intemꝑant̾ offendã.
Nam in qͥbdam opusculis nr̃is
que uł legis. uł legere poteris. multa dicta sunt. q̃
ualeant adu̾sus heresim priscillianistarum. quã¬
uis ñ mͥ eos ꝓposuerim refellendos. S: cum aliud age¬
rem. etiam hoc me egisse nunc intelligo: quando ex
te audio quid illi sentiant. Qd̾ enim ẽ. aduersus mani¬
cheos multis a me locis de anima disputatum. quȩ
licet scdm quendam modum suum sit immortalis.
tam̃ in deterius deficiendo. et in meliꝰ ꝓficiendo mu¬
tabilis ẽẽ conuincitur. et ꝑ hoc ñ ẽẽ di substantia dilu¬
cidissime ostenditur: simulquoq pͥscilliani dogna
subu̾tit. hoc enim uno firmissime constituto. qͦd et ue¬
rissimũ ẽ. et in se ipso unusquisq admonitꝰ. facillime

Expanded text:
espondere tibi quaerenti, dilectissime fili Orosi, nec ad omnia debeo, quae in tuo Commonitorio posuisti, nec omnino non debeo, ne studium tuum, quod mihi gratissimum est, contempsisse videar, et ob hoc intemperanter offendam. Nam in quibusdam opusculis nostris, quae vel legisti, vel legere poteris, multa dicta sunt, quae valeant adversus haeresim Priscillianistarum: quamvis non mihi eos proposuerim refellendos; sed cum aliud agerem, etiam hoc me egisse nunc intelligo, quando ex te audio quid illi sentiant. Quod enim est adversus Manichaeos multis a me locis de anima disputatum, quae licet secundum quemdam modum suum sit immortalis, tamen in deterius deficiendo et in melius proficiendo mutabilis esse convincitur, et per hoc non esse de Dei substantia dilucidissime ostenditur, simul quoque Priscilliani dogma subvertit. Hoc enim uno firmissime constituto, quod et verissimum est, et in seipso unusquisque admonitus facillime
Abbreviated transcription (Latin):
numerare
ñ possum. Et hoc tolerabilit̃ ignorarem. nisi metue¬
rem ne aliqua istarum opinionũ contra illud qd
firmissima retinemꝰ fide incautis obreꝑet mentibꝰ.
S: antequã sciam que nam earum potius eligenda
sit. hoc me ñ temere sentire ꝓfiteor.eam quȩ uera ẽ.
ñ adusari robustissime ac fundatissime fidei. qͣ xp̃
eccłia nec paruu los homines recentissime natos a dam¬
natione credit. nisi ꝑ gr̃am nominis. xp̃i. quam in suis

Expanded text:
numerare non possum; et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ araore iusticie se sentit abstinere: ab oꝑe peccati. non¬
dum liber: nec alienus a uoluntate peccandi. In ipsae¬
nĩ uoluntate reus est. qua mallet si fieri posset non ẽẽ
qͦd timeat. ut libere faciat. quod occulte desiderat. Et¬
go si sp̃u inquit ducimini. ñ adhuc estis sub lege. uti¬
q lege quȩ timorem incutit. ñ tribuit caritatem. que
caritas di diffusa ẽ. in cordib nr̃is. ñ ꝑ legis litteram.

Expanded text:
non amore iustitiae sc sentit abstinere ab opere peccati, nonnon amore iustitiae sc sentit abstinere ab opere peccati, nondum liber nec alienus a uoluntate peccandi. in ipsa enim uoluntate reus est, qua mallet, si fieri posset, non esse quod timeat ut libere faciat quod occulte desiderat. ergo sispiritu. inquit, ducimini, non ad huc estis sublege, utique lege, quae timorem incutit, non tribuit caritatem, quae caritas dei diffusa est in cordibus nostris non per legis litteram,
Abbreviated transcription (Latin):
lat liberari. Neruntam̃ etiã illud uideamus. utrum
illi qui baptirati sunt faciant bona quȩ uolunt. nulla
carnis concupiscentia repugnante. S: quid hinc dica¬
mꝰ: Ipse commemorat. ubi concludens hunc locũ ut
diximꝰ inquit. Illud quo continetur caro concupiscit
adu̾sus sp̃m. ñ de carnis substantia.s. de oꝑib sentiri
necesse ẽ. Hoc et nos dicimꝰ. ñ de carnis substantia. s
de oꝑib dictum. que ueniunt de carnali concupiscen¬
tia. de peccato scilicet. de quo p̃cepit ut ñ regnet in
nr̃o mortali corpore ad obediendum desideruis eiꝰ. S. at¬
tendat etiam ipse baptiratis fuisse dictum caro con¬
cupiscit adu̾sus sp̃m. et sp̃s adu̾sus carnem. ut ñ ea quę¬
uultis faciatis. Et ne ab ipsa pugna desides facere. et ꝑ
hanc sententiam laxamentum peccandi dedisse uidẽ¬
retur adiungit. Quodsi sp̃u ducimini: ñ adhuc estis sue
lege. Sublege enĩ ẽ: qͥ timore supplicu qͦd lex minatur.

Expanded text:
lat liberari. Verum tamen etiam illud uideamus, utrum lat liberari. Verum tamen etiam illud uideamus, utrum illi qui baptizati sunt faciant bona quae uolunt nulla carnis concupiscentia repugnante. sed quid hinc dicamus. ipse commemorat, ubi concludens hunc locum: ut diximus, inquit, illud quo continetur: caro concupiscit aduersus spiritum, non de carnis substantia, sed de operibus sentire necesse est. hoc et nos dicimus non de carnis substantia, sed de operibus dictum, quae ueniunt de carnali coucupiscentia, de peccto scilicet, de quo praecipit ut non regnet in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius. Sed adtendat etiam ipse iam baptizatis fuisse dictum: caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut non ea quaenultis faciatis. et ne ab ipsa pugna desides faceret et per hanc sententiam laxamentum peccandi dedisse uideretur, adiungit: quodsispiritu ducimini, non ad huc estis sub lege. sub lege est enim, qui timore supplicii quod lex minatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Condelectatur enim legi di scđm interiorem homin̾e.
uidet autem aliam legem in membris suis. repugnan¬
tem legi mentis suȩ. Hidet ẽẽ: ñ recolit fuisse. Presen¬
tib urgetur: ñ preterita reminiscit᷑. Nec tantum re¬
pugnantem uidet. uerum etiam captiuantem se in
legem peccati. que ẽ: in membris eiꝰ. ñ que fuit. Hincẽ
qͦd clamat. Infelix homo quis me liberabit de corpore
mortis huius: Sinatur orare:sinatur adiutoriũ medi¬
ci potentissui flagitare. Quid contradicit᷑. quid ob¬
qͥ cecos lum̃ clamando petere ꝓhibebant. S: etiã inter
tumultũ contradicentiũ audit ille clamantẽ: Unde hu¬
rent auxilium gr̃e saluatoris. ñ est hoc quidem parum
adũsus illam falsam defensionem tanquam sibi suffici¬
entis naturȩ: et potestatis liberi arbitrii. Aeq enĩ sibi
sufficit qͥ dicit. infelix homo quis me liberabit. aut ple¬
nam libertatem habere dicendus ẽ. qui se adhuc postu¬

Expanded text:
condelectatur enim legi dei secundum interiorem hominem, condelectatur enim legi dei secundum interiorem hominem, uidet autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; uidet esse, non recolit fuisse: praesentibus urgetur, non praeterita reminiscitur. nec tantum repugnantem uidet, uerum etiam captiuantem sc in lege peccati, quae est in membris eius, non quae fuit. hine est quod clamat: infelix homo! quis me liberabit de corpore mortis huius ? sinatur orare, sinatur adiutorium medici potentissimi flagitare. quid contradicitur? quid obqui caecum lumen clamando petere prohibebant; sed etiam inter tumultum contradicentium audit ille clamantem. unde humplorent auxilium gratiae saluatoris, non est hoc quidem parum aduersus illam falsam defensionem tamquam sibi sufficientis naturae et potestatis liberi arbitrii; neque enim sibi sufficit qui dicit: infelix homo! quis me e liberabit? aut plenam Jibertatem habere dicendus est, qui se adhuc postu
Abbreviated transcription (Latin):
& ille substantiam carnis accusat. cum dicit liberari
se cuꝑe de corpore mortis huius. cum etiam corporis sic̃
anime natura. dõ bono auctori tribuenda sit:s utiq
de uicus corporis dicit. Nam de corpore mors corporis
separat. s contracta ex illo uicia coherent.quib iusta
pena debetur.quam etiam in inferno ille diues inue
nit. Hinc se ñ poterat utiq liberare qui dicit. Quis
me liberabit de corpore mortis huĩ: ubicunq autem¬
istam ꝑdiderit libertatem certe inseparabilis ẽ. possi¬
bilitas illa nature:habet posse ꝑnaturale subsidiũ
habet uelle ꝑ liberum arbitrium.Cur querit baptis¬
matis sacramentum: Anꝓpt̃ commissa p̃terita. ut
ea tantum ignoscant᷑. que fieri infecta ñ possunt: Di¬
mitte hominẽ: clamet qͦd clamat. Non em̃ hoc tantũ
desiderat. ut ꝑ indulgentiã sit de p̃teritis ĩpunit᷑.s. eti¬
am ut sit de cetero ad ñ peccandum fortis et ualidus.

Expanded text:
et illo substantiam carnis accusat, cum dicit liberari et illo substantiam carnis accusat, cum dicit liberari se cupere de corpore mortis huius, cum etiam corporis sicut animae natura deo bono auctori tribuenda sit, sed utique de uitiis corporis dicit. nam de corpore mors corporis separat; sed contracta ex illo uitia cohaerent, quibus iusta poena debetur, quam etiam in init . Hinc se non poterat utique liberare qui dicit, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Ubicumque autemistam perdiderit libertatem, certe inseparabilis est possibilitas illa naturae, habet posse per naturale subsidium, habet velle per liberum arbitrium; cur quaerit Baptismatis sacramentum? An propter commissa praeterita, ut ea tantum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? Dimitte hominem, clamet quod clamabat. Non enim tantum desiderat, ut per indulgentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de cetero ad non peccandum fortis et ualidus.
Abbreviated transcription (Latin):
cunq baptitato carnem ñ posse ẽẽ contrariam. ut hoc
mͦ uob̾ ñ baptiratis contrariam confiterer. s sine ulla
exceptione dicere debui. carnem nulli ẽẽ contrariam.
Ecce quo se ipse compingit. ecce que loquitur. qui ñ
uult clamare cum apło. quis me liberabit de corpore
inquit clamem iam baptiratus in xp̃o: Illi hoc clamẽt
qui nondũ tale beneficium ꝑceꝑunt. quoꝵ in se uoces
figurabat apłs: si tam̃ uł hoc dicunt. S: nature ista
defensio. nec illos hac uoce exclamare ꝑmittit. Neq e¬
nim inbaptiratis natura est: & in ñ baptiratis natu¬
ra ñ est. Aut si ułm ulis uiciata ẽẽ conceditur. ut ñ si¬
ne causa clament. infelix homo quis me liberabit de
corpore mortis huiꝰ. ut eis subueniatur in eo qͦd sequit᷑.
aliquando humanã medico xp̃o indigere naturã. Que¬
ro autẽ ubinat᷑a ista ꝑdiderit libertatem. quam sibi
dari exoptat cum dicit. quis me liberabit. Non enim

Expanded text:
cumque baptizato carnem non posse esse contrariam, ut hoc cumque baptizato carnem non posse esse contrariam, ut hoc modo vobis non baptizatis contrariam confiterer; sed sine ulla exceptione dicere debui, carnem nulli esse contrariam. Ecce quo se ipse compingit; ecce quae loquitur, qui non vult clamare cum Apostolo, Quis me liberabit de corpore inquit, clamem iam baptizatus in Christo? illi hoc clament, qui nondum tale beneficium perceperunt, quorum in se uoces figurabat apostolus; si tamen uel hoc dicunt. sed naturae ista defensio nec illis hac uoce exclamare permittit. neque enim in baptizatis natura est et in non baptizatis natura non est. aut si uel in illis nitiata esse conceditur, ut non sine causa clament: infelix homo! quis me liberabit de corpore mortis huius ? eisque subueniatur in eo quod sequituraliquando humanam medico Christo indigere naturam. Quaero autem, ubi natura istam perdiderit libertatem, quam sibi dari exoptat, cum dicit: quis me liberabit ? non enim
Abbreviated transcription (Latin):
baptitato. cum posset etiam hoc ñ addito dicere: qui
fieri potest ut cuicunq sit caro contraria. atq ad hoc
ꝓbandum subicere illam ratiocinationem suã. quia
utrũq bonum ẽ. a bono conditum. et ideo ñ potest int̾
se ẽẽ contrariũ: Sigͦ ñ baptirati. quib certe facetur car¬
nem ẽẽ contrariam. suis illum int̾rogationib urgeãt
et dicant. quis fecit hominis sp̃m. iste respondebit. ds.
Itemq illi. Carnem quis creauit: Respondet iste: ide
credo d̾s. Illi t̃cio. Bonꝰ ẽ quiutrunq creauit ds: Et
iste nulli dubium est. Atq illi unum qͦd restat inqͥ¬
rant. et utrunq quod bonus auctor creauit bonũ ẽ:
Iste fatebitur. Tunc illi eum suo gladio iugulabunt.
inferentes conclusionem eiꝰ et dicentes. Sigͦ sp̃s bonꝰ.¬
test ut duobona sibi possint ẽẽ contraria: Hic forte ille
respondebit. Date ueniam. quia ñ debui dicere cui¬

Expanded text:
baptizato, cum posset etiam hoc non addito dicere: \'qui baptizato, cum posset etiam hoc non addito dicere: \'qui fieri potest, ut cuicumque sit caro contraria\' atque ad hoc probandum subicere illam ratiocinationem suam, quia utrumque bonum est a bono conditum et ideo non potest inter se esse contrarium? si ergo 11011 baptizati, quibus certe fatetur carnem esse contrariam, suis illum interrogationibus urgeant et dicant: \'quis fecit homini spiritum ? iste respondebit: \'deus\'. itemque illi: \'carnem quis creauit ? respondet iste: \'idem, credo, deus\'. illi tertio: \'bonus est qui utrumque creauit deus? et iste: \'nulli dubium est. atque illi unum quod restat inquirunt: \'et utrumque quod bonus auctor creauit bonum est?\' iste fatebitur. tunc illi cum suo gladio iugulabunt inferentes conclusionem eius et dicentes: \'si igitutest ut duo bona sibi possint esse contrarirespondebit: Date veniam, quia non debui dicere, cui
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem ñ affirmamꝰ. s ut ratiocinationẽ eiꝰ ñ necessa¬
ria illatione conclusam ostenderemꝰ. hoc diximꝰ. Pos¬
sunt enim contraria ñ inuicẽ adu̾sari. s ex alter u¬
tro temperari: & bonam ualitudinem reddere:Si¬
cut in corpore siccitas & humiditas. frigus et calor.
quoꝵ omniũ temꝑatione: bona corporis ualitudo con¬
sistit. S: qͦd contraria est caro sp̃ui. ut ñ ea quȩ uo¬
lumꝰ faciamꝰ. uicium ẽ: ñ natura. gr̃a medicinalis q̃¬
rat᷑: & controu̾sia finiat᷑. Duo quippe ista bona. a bo¬
no dõ condita. quomͦ contra huius ratiocinationem
inñ baptiratis hominib possunt sibi ẽe contraria:
An et hoc eum dixisse penitebit. qͦd affectu aliqͦ fidei xp̃i¬
ane loquutus ẽ: Cũ enim dixit qui fieri potest ut cui¬
cunq iam baptitato sit caro contraria. significauit ñ
baptiratis carnem ẽẽ contrariam. Nam curaddidit ĩa

Expanded text:
quidem non affirmamus, sed ut ratiocinationem eius non necessaquidem non affirmamus, sed ut ratiocinationem eius non necessaria inlatione conclusam ostenderemus, hoc diximus. possunt enim et contraria non inuicem aduersari, sed ex alterutro temperari et bonam ualitudinem reddere, sicut in corpore siccitas et humiditas, frigus, calor, quorum omnium temperatione bona corporalis ualitudo consistit. sed quod contraria est caro spiritui, ut non ea quae uolumus faciamus, uitium est, non natura. gratia medicinalis quaeratur et controuersia finiatur. Duo quippe ista bona a bono deo condita quomodo contra huius ratiocinationem in non baptizatis hominibus possunt sibi esse contraria? an et hoc eum dixisse paenitebit, quod affectu aliquo fidei christianae locutus est? cum enim dixit: qui fieri potest, ut cuicumque iam baptizato sit caro contraria, significauit non baptizatis carnem posse esse contrariam. nam cur addidit iam
Abbreviated transcription (Latin):
interrogat. carnem quis creauit : Itemq respondet.
Idem credo ds. Int̾rogat t̾cio.bonus est qui utrunq
creauit ds. Respondet. nulli dubium ẽ. Adhuc int̾¬
rogat. Et utrunq quod bonus auctor creauit.bonũ
ẽ : Ad hoc respondet. Confitendum ẽ. Deinde conclu
contrariaꝰ. Omitto dicere. quia tota huiꝰ ratiocinatio
turbaretur. si quis ab eo quereret. estus et frigus qui
fecit: Responderet enim sine dubiod̃s.Non ego mul¬
ta int̾rogo. ipse concludat. utrum aut ista possint
dici ñ bona. aut ñ appareãt int̾ se ẽe contraria. Hic
forte dicit. qualitates sũt iste substantiaꝵ. ñ substan¬
tiȩ. Ita ẽ. uerum ẽ. S qualitates naturales. et ad di cre¬
aturã sine dubio ꝑtinentes. Substantiȩ quippe: ñ ꝑ
se ipsas. s ꝑ suas qualitates. sicut aqua et ignis di¬
cunt᷑ sibi ẽẽ contrarie. Quid si ita sunt caro et sp̃s: Qd̃

Expanded text:
interrogat: carnem quis creauit? itemque respondet: interrogat: carnem quis creauit? itemque respondet: idem. credo, deus. interrogat tertio: bonus est qui utrumque creauit deus ? respondet: nulli dubium est. adhuc interrogat: et utrumque quod bonus auctor creauit, bonum est? et ad hoc respondet: confitendum est. deinde concludcontraria? omitto dicere quia tota huius ratiocinatio turbaretur, si quis ab eo quaereret: \'aestus et frigus quis fecit?\' responderet enim sine dubio: \'deus\'. non ego multa interrogo, ipse concludat, utrum aut ista possint dici non bona aut non appareant inter se esse contraria. hic forte dicit: qualitates sunt istae substantiarum, non substantiae. ita est, uerum est, sed qualitates naturales et ad dei creaturam sine dubio pertinentes; substantiae quippe non per se ipsas, sed per suas qualitates, sicut aqua et ignis, dicuntur sibi esse contrariae. quid, si ita sunt caro et spiritus ? quod
Abbreviated transcription (Latin):
Gr̃a gͦdi. ñ qua instituatur. s qua restituatur. querat᷑.¬
quȩ ab isto sola clamatur ñ necessaria cum tacetur. Q
si omnino nichil de gr̃a diceret. nec eam questionem sol¬
uendam sibi ꝓponeret. et a se de hac re inuidiam re¬
moueret. posset putari hoc quidem sentire. qͦd u̾itas
habet. s: ñ dixisse. quia ñ ubiq om̃ia dicenda sunt. ꝓpo¬
suit de g̃ra questionem. id respondit quod habebat in
corde: finita questio est. ñ quam uolebamꝰ. s ubi quid
sentiret dubitabamus. Deinde multis uerbis apł̃i cona¬
tur ostendere: unde ñ est controu̾sia. qͦd caro ab illo ita
sepe nominetur. ut uelit intelligi ñ substantiam s oꝑa
carnis. Quid hoc ad rem: Nicia carnis contraria sunt
uoluntati hominis. ñ natura accusatur. s uiciis me¬
dicus queritur. Quid ẽ. quod interrogat. quisfecit ho¬
minis sp̃m. et respondet sibi sine dubio ds : Et item

Expanded text:
gratia ergo dei, non qua instituatur, sed qua restituatur, quaeraturgratia ergo dei, non qua instituatur, sed qua restituatur, quaeratur;quao ab isto sola clamatur non esse necessaria, cum tacetur. qui si omnino nihil de gratia dei diceret nec eam quaestionem soluendam sibi proponeret, ut a se de hac re inuidiam remoueret, posset putari hoc quidem sentire, quod ueritas habet, sed non dixisse. quia non ubique omnia dicenda sunt. proposuit de gratia quaetionem, id respondit quod habebat in corde; definita quaestio est, non quam nolebamus. sed ubi quid sentiret dubitabamus. Deinde multis uerbis apostoli conatur ostendere, unde non est controuersia, \'quod caro ab illo ita saepe nominetur, ut uelit intellegi non substantiam, sed opera carnis\'. quid hoc ad rem? uitia carnis contraria sunt uoluntati hominis; non natura accusatur, sed uitiis medieus quaeritur. quid est quod interrogat: uitiis fecit homini spiritum? et respondet sibi: sine dubio deus. et item
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. fideles enim orantes dicunt. ne nos inferas in tẽp¬
tationẽ: s libera nos a malo.Si ad est possibilitas. ut
quid orant. aut a quo malo se liberari orant. nisi maxi¬
me de corpore mortis huius. unde ñ liberat nisi gr̃a d̾i
ꝑ iħm xp̃m dñm nr̃m: Non utiq de substantia corpo¬
ris quȩ bona ẽ. si de uicus carnalib. unde ñ liberat᷑
homo sine gr̃a saluatoris. nec quando ꝑ mortẽ corpo¬
ris discedit a corpore. Et hoc ut diceret apłs. quid supͣ
dixerat: Nideo aliam legem in membris meis repug¬
nantem legi mentis meȩ. et captiuum me ducentem in
legem peccati quȩ est in membris meis. Ecce quod uici¬
um nature humanȩ inobedientia uoluntatis inflixit.
Orare sinatur. ut sanetur. Quid tantum de nature pos¬
sibilitate p̾sumitur: Uulnerata. sauciata. uexata. ꝑdi¬
ta ẽ. Uera confessione. ñ falsa defensione opus habet.

Expanded text:
m dominum nostrum. fideles enim orantes dicunt: ns o nos inferas in tempm dominum nostrum. fideles enim orantes dicunt: ns o nos inferas in temptationem, sed libera nos malo. si adest possibilitas ut quid orant? aut a quo malo se liberari orant nisi maxime de corpore mortis huius, unde non liberat nisi gratinostrum ? non utique de substantia corporis, quae bona est, sed do uitiis carnalibus, unde non liberatur homo sine gratia saluatoris nec quando per mortem corporis discedit a corpore. et hoc ut diceret apostolus, quid supra dixerat ? uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege paceati, quae est in membris meis.ecce quod uitium naturae humanae inoboedientia uoluntatis inflixit. orare sinatur, ut sanetur. quid tantum de naturae possibilitate praesumitur? uulnerata, sauciata, uexata. perdita est. uera confessione, non falsa defensione opus habet.
Abbreviated transcription (Latin):
loqui et quib ds̃ tribuerat sp̃m. Ergo etiam bapti¬
ratis. E cce et baptiratis caro inuenitur ẽẽ contraria.
& ñ adesse illa possibilitas quam inseparabit̃ insi¬
tam dicit ẽe naturȩ.Ubi est quod ait. qui fieri potest
ut cuicunq baptirato sit caro contraria: Quomͦlibet
intelligat carnem. quia reuera ñ natura eius que bo¬
na est.s uicia carnalia. carnis hoc loco nomine nun¬
cupantur. ecce tam̃ etiam baptiratis caro contrari¬
a est. Et quomͦ contraria. Ut ñ quod uolunt faciãt.
Ecce adest uoluntas in homine: Ubi est possibilitas
illa nature: fateamur gr̃am necessariam. Clamemꝰ.
Miser ego homo quisme liberabit de corpore mortis
huius: Et respondeatur nobis gra dei ꝑ iħm xp̃m
re sine adiutorio gr̃e d̃ĩ dicitis hominẽ posse ẽẽ sine
peccato p̃ tunc de illa gr̃a questio est qua est homo
conditus s. de ista qua fit saluus ꝑ ib̃m xp̃m añm

Expanded text:
loqui et quibus deus tribuerat spiritum, ergo etiam baptiloqui et quibus deus tribuerat spiritum, ergo etiam baptizatis. ecce et baptizatis caro inuenitur esse contraria et non adesse possibilitas illa, quam inseparabiliter insitam dicit esse naturae. ubi est quod ait: qui fieri potest ut cuicumque baptizato sit caro contraria? quomodolibet intellegat carnem, quia reuera non natura eius, quae bona est, sed uitia carnalia carnis hoc loco nomine nuncupantur, ccco tamen etiam baptizatis caro contraria est. et quomodo contraria? ut non quod uolunt faciant. ecce adest uoluntas in homine; ubi est possibilitas illa naturae? fateamur gratiam nccessariam, clamemus: miser ego homo! quis me liberabit de corpore mortis huius? et respondeatur nobis: gratia dei per Iesare sine adiutorio gratiae dei dicitis hominem posse esse sine peccato\'? non tunc de illa gratia quaestio est, qua est homo conditus, sed de ista, qua fit saluus per Iesum Christu
Abbreviated transcription (Latin):
cors samaritanꝰ aduexit. Porro si uł istis concedit carnẽ
ẽẽ contrariam. dicat quid contigerit. cum sit utrunq
hoc est et sp̃s et caro creatura unius eiusdemq creato¬
ris. ꝓculdubio bona quia boni. nisi quia hoc ẽ. uicium.
quod ꝓpͥa inflictum est uoluntate. Et hoc ut in natura
sanetur. eo ipso opus est saluatore: a quo instituta est.
natura creaturȩ: Hoc saluatore. eaq illius medicina
qua uerbum caro factum est ut habitaret in nobis.
si opus ẽe fateamur paruis et magnis. id est a uagitib
infantum. usq ad canos senum. tota quȩ int̾ nos est
huius questionis controu̾sia. dissoluta est. Nunc ĩa
uideamus. utrum et baptiratis: legatur caro ẽe con
cem aduersantur. ut ñ ea quȩ uultis faciatis.Ad ga¬
lathas ut opinor id scripsit: quibus dicit. Qui gͦ tri¬
buit uob̾ sp̃m. et uirtutes oꝑatur in uobis. exoꝑib
legis. an ex auditu fidei : Unde apparet eum xp̃ian

Expanded text:
cors Samaritanus aduexit. porro si uel istis concedit carnem cors Samaritanus aduexit. porro si uel istis concedit carnem esse contrariam, dicat quid contigerit, cum sit utrumque, hoc est et caro et spiritus, creatura unius eiusdemque creatoris procul dubio bona, quia boni, nisi quia hoc est uitium, quod propria inflictum est uoluntate; et hoc ut in natura sanetur, co ipso opus est saluatore, quo instituta est natura creatore. hoc saluatore eaque illius medicina, qua uerbum caro factum est, ut habitaret in nobis, si opus esse fateamur paruis et magnis, id est a uagitibus infantum usque canos senum, tota quae inter nos est huius quaestionis controuersia dissoluta est. Xunc iam uideamus, utrum et baptizatis legatur caro esse concem aduersantur, u t non ea quae uultis faciatis. ad Galatas, ut opinor, id scripsit, quibus dicit: qui ergo tribuit uobis spiritum et uirtutes operatur in uobis, ex operibus legis an ex auditu fidei? unde apparet eum Christianis
Abbreviated transcription (Latin):
S: caro
nobis scd̃m apłm contraria ẽ: inquies. Deinde respon¬
det. Qui fieri potest. ut cuicunq baptirato sit carocon¬
traria. cum scđm eundem apłm. in carne ñ ẽẽ intelli¬
gatur: Ita enim ait. Nos autem in carne ñ estis. Bene.
quod baptiratis dicit carnem contrariam ẽẽ ñ posse.
potuit penitus se obliuisci ẽẽ: xp̃ianum. s id licet tenui¬
ter recordatus ẽ: recessit a defensione nature. Ubi est gͦ
inseparabilitas possibilitatis: An forte nondũ bapti¬
rati in natura ⟦inatura hominũ ñ sũt: Hic ꝓrsus. hic
posset euigilare: et si aduertat potest.Qui fieri potest
inquit. ut cuicunq baptirato sit caro contraria : Er¬
go ñ baptiratis potest caro ẽe contraria.Exponat quẽ¬
admodum. cũ sit etiam in ipsis illa ab eo mulcum de¬
fensa natura. Certe uł in eis concedit ẽe uiciatam. si ĩa
in baptiratis ille saucius sanus de stabulo egressus
est. aut sanus in stabulo ẽ:. quo eũ curandum miseri¬

Expanded text:
Sed caro nobis secundum Apostolum contraria est , inquies » . Deinde respondet: « Qui fieri potest, ut cuicumque baptizato sit caro contraria, cum secundum eumdem Apostolum in carne non esse intelligatur? Ita enim ait: Vos autem in carne non estis » . Bene, quod baptizatis dicit carnem contrariam esse non posse; potuit penitus se oblivisci esse christianum, sed id licet tenuiter recordatus est, recessit a defensione naturae. Ubi est ergo inseparabilitas possibilitatis? An forte nondum baptizati in natura hominum non sunt? Hic prorsus, hic posset evigilare, et si advertat potest. Qui fieri potest, inquit, ut cuicumque baptizato sit caro contraria? Ergo non baptizatis potest caro esse contraria. Exponat quemadmodum; cum sit etiam in ipsis illa ab eo mulfensa natura. certe uel in eis concedit esse uitiatam. si iam in baptizatis ille saucius sanus de stabulo egressus est, aut sanus in stabulo est, quo cum curandum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
mio suo semina confouere: quia sator immunda
ea ꝑiccerit manu. elegantissima similitudo ẽ. quã
et ante quam legerem. nullas in obiectio ista de ad¬
ulterinis fetib in hac questione faciebat angustiaᷤ.
generaliter intuenti multa bona dm̃ facere: etiam
de nr̃is malis nr̃isq peccatis. Animalis autẽ cuiꝰ¬
cunq creatio si habeat pium prudentemq consi¬
deratorẽ: ineffabilem laudem creatori excitat. Quã¬
tomagis creatio ñ cuiusubet animalis. s hominis:
Si aut̃ causa creandi querit᷑. nulla citiꝰ & meliꝰ respõ¬
det᷑: nisi quia om̃is creatura di bona ẽ. Et quid aig¬
nius quã ut bona faciat bonus ds. que nemo potest
facere nisi ds: Hec et alia quȩ possum. sic̃ possum dico
adu̾sus eos qui hanc opinionẽ qua creduntur anime
sicut illa una singulis fieri labefactare conantur.S:
cum ad penas uentum ẽ. paruulorũ. magnis in cre¬
de coartor angustuis: nec quid respondeam ꝓrsus in¬

Expanded text:
mio suo semina confovere, quia sator immunda mio suo semina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu; elegantissima similitudo est. Quam et antequam legerem nullas mihi objectio ista de adulterinis foetibus in hac quaestione faciebat angustias, generaliter intuenti multa bona Deum facere, etiam de nostris malis nostrisque peccatis. Animalis autem cujuscumque creatio, si habeat pium prudentemque consideratorem, ineffabilem laudem Creatori excitat; quanto magis creatio non cujuslibet animalis, sed hominis? Si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia. omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus in
Abbreviated transcription (Latin):
siserubescebat discere qui docere consueuerat. Me
autem potiꝰ magistrum audire: quam uelut mas¬
strum delectat audiri. Recolo enim quid dixerit
eis: quos p̃ cȩteris elegit. Uos autem inquit nolite
alius docuit moysen etiam ꝑ iethro. nec alius cor¬
nelium etiam ꝑ pͥorem petrum. nec alius petruin
etiam ꝑ posteriorem paulum. Aquocunq uerum
qr. iuo donante dicitur: qui est ipsa ueritas. Quis¬
si ideo a

Expanded text:
sis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me sis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, quos prae ceteris elegit: uos autem, inquit, nolitealius docuit Moysen etiam per Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. a quocumque uerum dicitur, illo donante dicitur, qui est ipsa ueritas. quisi ideo a
Abbreviated transcription (Latin):
hoc abs te tam longe posito inquireret:si tam̃ sot
ex affrica scͥpsit. Nam quando scͥpserit nescio. lan¬
tum scio qͦd de hoc bene cognouerit cunctatione
meam. Unde me inconsulto facere uoluit. Enquã
etiã si consuleret magis hortarer. et gr̃as agerem
qͦd nob̾ conferri om̃ib posset. nisi tubreuit resebere
quam respondere maluisses. Credo ne suꝑfluo la¬
borares ubi ego eẽm. quem putabas id optime sci¬
re qͦa ille quesiuerat. Ecce uolo ut illa sententia e¬
tiã mea sit: s nondum ẽẽ confirmo. Misisti ad ie
g qͦd doceam. Nam ut doceam multi a me fiagi¬
tant: eisq me sicut multa alia et hoc ignorare con¬
fiteor. Et fortasse quamuis in os meum uerecunden¬
tur: tam̃ apud se dicunt. Tu es magister in isrł
et hec ignoras: Qd̾ quidem dñs ei dix̃. qui erat unꝰ
illoꝵ quos delectabat uocari rabbi. Unde etiam
aduerum magistrum nocte uenerat. quia foras¬

Expanded text:
hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam, etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: tu es magister in Israhel et haec ignoras? quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortas
Abbreviated transcription (Latin):
te qua capta est.corruptam et opp̃ssam et ad peccan¬
di necessitatem ꝑductam ẽẽ contendant. Hoc itaq
excepto hereticȩ opinionis errore. ex quatuor reliquis
opimonib quȩ nam sit eligenda scire desidero. Que¬
cunq enim eligenda ẽ. absit ut impugnet hancti¬
dem de qua certi sumꝰ om̃i animȩ etiã paruuli infan¬
tis. necessariam ẽẽ liberationẽ ex obligatione pecca
Pinde ne longum faciam. hoc certe sentis quod sin¬
gulas animas singłis nascentib etiam mͦ d̾s faciat
Cui sententiȩ ne obiciat᷑ qͦd om̃s creaturas sexta die
consũmau̾it ds. et septimo requieuerit. adhibes tes¬
timoniũ ex euangłio: pat̃ m̃s usq nunc oꝑatur. Sie
enĩ ad marcellinum scͥpsisti. In qua epła etiam ma
cõmemorationẽ beniuolentissime facere dignate.
qͦd hic me haberet in affrica. qui et ipsam facillyx¬
sem explicare sententiam. Qd̃ si potuissem. ñ ille

Expanded text:
te, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccante, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse contendant. hoc itaque excepto hereticae opinionis errore ex quattuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda, scire desidero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut inpugnet hanc fidem, de qua certi sumus omni animae etiam paruuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione peccatcifixum. Proinde, ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat. cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus, septimo requieuerit, adhibes testimonium ex euangelio: pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei possem istam facilius explicare sententiam. quod si potuissem, non ille
Abbreviated transcription (Latin):
tunc aduersus eos quantis poteram uirib agebam.
qui naturam mali suo principio p̃ditam adu̾sus dm̃
conant᷑ inducere: id est contra manicheos. Nam de
priscillianstis adhuc nichil audieram. qui ñ multũ
ab istis dissimiles blasphemias fabulant᷑. Ideo quin¬
tam oꝑinionẽ ñ addidi. quam in tua epła int̾ cęt̾as
commemorasti. ne aliquam p̃terires. ubi de hac queᷤᷤ¬
tone int̾roganti. rescripsisti religiosȩ memoriȩ ui¬
ro. nobisq in xp̃i caritate gratissimo marcellino. qͦd
anima ñ sit pars di. primo quia ñ de incarnatio.¬
ne eiꝰ. s de natura querit᷑ cum hoc queritur. deinde
quia hoc sentiunt illi contra quos agebam. et id ma¬
xime agebam. ut creatoris inculpabilem inuiolabi¬
lemq naturam. a creaturȩ uiciis et labe secernerẽ:
cũ illi a substantia mali cui ꝓpͥum principiũ pͥn¬
cipesq tribuunt. ipsam boni di substantiam ex par¬

Expanded text:
tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manicheos. nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uitiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni dei substantiam ex par
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾ram. deinde adiunxisti. tenemurq rei insimi¬
litudinem p̃uaricationis adȩ. et liber tuus in ionã
ꝓpħam satis hoc insignit̃ dilucideq declarat. ubi
ieiunare paruulos ꝓpt̃ ipsum originale peccatum
merito coactos ẽe dixisti. ñ inconuenient̃ abste que¬
ro.hunc reatũ anima ubi contraxerit. unde oporte¬
at eã etiã inilla etate ꝑsacram̃tũ xp̃iane gr̃ȩ libera¬
ri. Ego quidem ante aliquot annos.cum libros qͦs¬
dam scriberem de libero arbitrio. qui in multorum
manus exierunt. et habent᷑ a plurimis.quatuor opi¬
niones de anime incarnatione: utrum ex illa una
quȩ primo homini data ẽ.cȩterȩ ꝓpagentur. an sin¬
głis quibusq noue etiam modo fiant. an alicubi ĩa
existentes. uł immittantur diuinitꝰ uł sponte laban¬
tur in corpora. ita putaui ẽẽ tractandas. ut quelibet
earum uera ẽẽt. ñ impediret intentionem meã qua

Expanded text:
super terram, deinde adiunxisti: \'tabernaculo rei in simisuper terram, deinde adiunxisti: \'tabernaculo rei in similitudinem praeuaricationis Adae\', et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non inpediret intentionem meam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
te de corpore exierit. et in penam futuram. & in ulti¬
mo iudicio recepturã corpus ad pęnam. Si aut̃ post
generationẽ humanam quȩ facta ẽ ex adam regene¬
retur in xp̃o. ad eius ꝑtinens societatem. et requiem
post mortẽ corporis habituram. et corpꝰ ad głam re¬
cepturam. Hȩc sunt quȩ de anima firmissime teneo.
Nunc accipe obsecro quid requiram. et nolime sꝑne
traxerit anima reatum quo trahat᷑ in condemnatio¬
es ex illis qui mͦ noua quedam garrire ceꝑunt. di¬
centes nullũ reatum ẽẽ ex adam tractum. qui ꝑ bap¬
tis inũ in infante soluatur. Qd te saꝑe si scirem. immo
nisi te id saꝑe ñ scirem. nequaquã hoc abs te quere¬
rem. aut querendum putarem.S: quia tenemꝰ de
hac re sententiam tuã concinentẽ catholice funda¬
tissime fidei. qua et iouiniani uaniloquia redar¬
guens adhibuisti testimoniũ ex libro iob: nemo mũ¬
dus in conspectu tuo. nec infans cuiꝰ ẽ. diei uniꝰ uita

Expanded text:
 in ultimo iudicio recepturam corpus ad poenam. si autem post generationem humanam, quae facta est ex Adam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime teneo. Nunc accipe, obsecro, quid requiram, et noli me spertraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnatioes ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaererem aut quaerendum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro lob: nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita
Abbreviated transcription (Latin):
fenum. animalia. S qͦd ea quȩ ñ erant. tc̃ fecerit
manifestum ẽ. Nulla erat auis enim. nullus piscis.
nulla arbor. nullũ animal. Et bene intelligit᷑ ab
his creatis requieuisse que ñ erant & creata sũc. idẽ.
cessasse: ne ultra quȩ ñ erant crearent᷑. S: nũc qͦd dr̃
animas ñ in nescio qͦ fonte. iam existentes mittere
nec de ipso tanquam suas particulas irrogare. nec
de illa una originalit trahere: nec ꝓ delictis ante
carnem commissis. carneis uinculis compedire:.si
nouas creare:singłas singlis suam cuiq nascenti. ñ
aliqͥd facere dr̃. qd̾ ante ñ fecerat. Iam enim sexto die
fecerat hominẽ ad imaginem suã: qͦd utiq scđm ani¬
m̃a rationalem fecisse intelligit᷑. Tandem post longã¬

Expanded text:
faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, tunc fecerit, faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, tunc fecerit, manifestum est. nulla enim erat auis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal et bene intellegitur ab his creatis requieuisse, quae non erant et creata sunt, 2 id est cessasse, ne ultra, quae non erant, crearentur. sed nunc quod dicitur animas non in nescio quo fonte iam existentes mittere nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec pro delictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas singulis suam cuique nascenti, non aliquid facere dicitur, quod ante non fecerat. iam enim sexto die fecerat hominem ad imaginem suam, quod utique secundum animam rationalem fecisse intellegitur. hoc et n
Abbreviated transcription (Latin):
nistrando.ñ nouas instituendo naturas. ne scrip¬
ture geneseos contradicatur. ubi aꝑtissime legitur
consummasse dm om̃ia oꝑa sua. Nam et quod eum
scriptum ẽ. requieuisse: utiq a creandis nouis crea¬
turis intelligendum ẽ. ñ a gubernandis: quia tũc
ea que ñ erant fecit. A quib faciendis requieuit qͥa
om̃ia consummauerat. que antequam eẽnt uidit
ẽẽ facienda. ut deinceps ñ ea quȩ ñ erant. s ex his
que iam erant crearet. et faceret quicquid faceret.
ita utrunq uerũ ẽe monstratur. et qͦd dictum est re
Uerum his qui hȩc ideo dicunt. ne credatur mͦn ds̾
sicut ullam uña nouas animas quȩ ñ erant facere.
sieu illa una que iam erat eas creare. uł ex fonte a¬
iiquo siue thesauro quodam que tunc fecit eas
mitere facile respondetur etam uis sex dicbus
multa dm̃ creasse ex his naturis quas iam creaue¬
rat. sicut ex aquis alites et pisces. ex t̾ra autẽ arbores

Expanded text:
nistrando, non nouas instituendo naturas, ne scripnistrando, non nouas instituendo naturas, ne scripturae Geneseos contradicatur, ubi apertissime legitur consummasse deum omnia opera sua. nam et quod eum scriptum est requieuisse, utique a creandis nouis creaturis intellegendum est, non a gubernandis, quia tunc ea, quae non erant, fecit, a quibus faciendis requieuit, quia consummauerat omnia, quae, antequam essent, uidit esse facienda, ut deinceps non ea, quae non erant, sed ex his, quae iam erant, crearet et faceret, quicquid faceret. ita utrumque uerum esse monstratur, et quod dictum est: reUerum his, qui haec ideo dicunt, ne credatur modo deus sicut illam unam nouas animas, quae non erant, facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare uel ex fonte aliquo siue thesauro quodam, quem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa deum creasse ex his naturis, quas iam creauerat, sicut ex aquis alites et pisces, ex terra autem arbores,