comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ili occupatione districtis ut nicħ aliud ag̾e̾
aleamꝰ: neq enĩ quia dixit ds ĩuoca me ĩdie
ibilacõis ⁊ eximã te ⁊ glorificab̾ me. ꝓp̾ea
cet ut comprehond̾et᷑ ⁊ eum sĩc̃ tres pueros
de medus ignib lib̾aret. qut ꝓp̃t hoc nec doꝰ
dic̾e debuit. Si uos ꝑsecuti fuerint ĩ una cun ͤ
digite in aliam qr ip̃e dixit. si quid petieritᷤᷤ
Recissent pocius ⁊ ĩ uocato deo ꝑ eiꝰ mirabłia
Iceruerent᷑. ut daniel aleonib ut petiꝰ ex
uiclis respondent nõ se oportuisse temptare
mñ. s tc̃ eũ talia si uellet ẽẽ fcũrum c̃ ip̃i
quid facerent non haberent. Cum gͥ eis fugã
ĩpotestatẽ dedisset. ⁊̾ si ꝑ ipãm lib̾arent᷑. nõ

Expanded text:
d agere ualeamus. Neque enim quia dixit deus: inuoca me in die tribulationis, et eximam te, et glorificabis me, propterea potius, ut conprehenderetur et eum sicut tres pueros de mediis ignibus liberaret. aut propter hoc nec dominus dicere debuit: si uos persecuti fuerint in una ciuitate, fugite in aliam, quia ipse dixit: si quid petieritis stetissent potius et inuocato deo per eius mirabilia sic eruerentur ut Danihel a leonibus, ut Petrus ex uinculis, responderent non se oportuisse temptare deum, sed tunc eum talia si uellet esse facturum, cum ipsi quid facerent non haberent; cum uero eis fugam in potestatem dedisset, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
aut ẽ aliquid ĩ aĩo ꝙ ĩ p̾senti cogitatõne ñ ẽ.
aut non ẽ ierudito aĩo ais musica cum desola
geometͥa cogitat. hoc aut̃ fłui est. illd̾ autem
in animo ꝙ eẽ inse animꝰ ip̃e non senciat.
id aut̃ quam diu sit nicħ inter est. Ilam quod
si duiciꝰ. fu̾it inaliis animꝰ occupatus quam
ut intentionẽ in arte cogitata possit facile
reflecte obliuio ut imnꝑicia noĩatur. set cũ
Uel nos ip̃i uobiscum ro̾cinantes uł ab alio i

Expanded text:
Aut est aliquid in animo, quod in praesenti cogitatione non est; aut non est in erudito animo ars musica, cum de sola geometrica cogitat: hoc autem falsum est; illud igitur in animo, quod esse in se animus ipse non sentiat. Id autem quamdiu sit, nihil interest. Namque si diutius fuerit in aliis animus occupatus, quam ut intentionem suam in ante cogitata facile possit reflectere, oblivio vel imperitia nominatur. Sed cum vel nos ipsi no
Abbreviated transcription (Latin):
Nlam si ex asbo ingrũ colorẽ ducat. Aluinde¬
cera. non minꝰ cera est. ⁊ si exquadratura
rocundam fomã sumat. et ex molli dures ⁊
ꝯmutatõ fleret. ut illud quod sub eẽ dicelũ
dici iam omĩo non possit. ueluti cum calore
ignis cera ĩ auras discedit. eamq mutatõn
patit᷑ ut recte intelligat᷑ mutatum eẽ. subm
manere putarent᷑. Quamobrẽ si aĩa sub̾ m ẽ¬

Expanded text:
Nam si ex albo cera nigrum colorem ducat alicunde, non minus cera est; et si ex quadrata rotundam formam sumat, et ex molli durescat, commutatio fieret, ut illud quod subesse dicebatur, dici jam omnino non posset; veluti cum calore ignis cera in auras discedit, eamque mutationem patitur ut recte intelligatur mutatum esse subjectum, remanere putaretur. 9. Quamobrem si anima subje
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs aliquid domũ ꝙ sibi ꝯq̃ndo p̃paret
ꝯ radicib quod ĩ escam sunni possit ĩ coctũ.
aut certe tanca ex̾citatõ corꝑis adhibeatur
ut ea que coqñda sunt. eciam cruda assĩp¬
ta nõ noceant. possunt ⁊̃ hyemalib quib¬
lib asꝑitatib ad pabula ꝓcedi. atq ita fis
ut nicħ pp̃arando auferatur. nicħ in cͣstinũ
reponatur non poterũt ista seruare. qui
se ꝑ młtos dies a ꝯspcũ hoĩm seꝑatos ⁊ illi
ad se p̾bentes accessura. includunt seipos
iuentes ̃ magna intentiõe oratõnum .hi. dł

Expanded text:
Quisquis aliquid domum quod sibi coquendo praeparet Quisquis aliquid domum quod sibi coquendo praeparet sque radicibus quod in escam sumi possit incoctum, aut certe tanta exercitatio corporis adhibeatur, ut ea quae coquenda sunt, etiam cruda assumpta non noceant, possitque etiam hiemalibus quibuslibet asperitatibus ad pabula procedi; atque ita fiat ut nihil praeparandum auferatur, nihil in crastinum reponatur: non poterunt ista servare qui se per multos dies a conspectu hominum separatos, et nulli ad se praebentes accessum, includunt se ipsos viventes in magna intentione orationum. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ taꝑe ꝙͣ ab hoĩb appõita ⁊ apparata sumere
ꝑinde rurdꝰ istos alio subhamore gradir o¬
sticie suꝑabunt qui seita ꝯsticuer̃t. ut coꝵ¬
die in agro tancͥͣ ĩ pastu ꝑgant. ⁊ quatõr¬
uen̾int carꝑant ac posita fame reutant᷑
S plane ꝓp̃ agroꝵ custodes quẽ bomłeẽt
si eciam pẽnas largui dñs dignaret᷑. it
serui dei ĩ alienis agris ĩuenti nõ tanqu
fures ꝯp̾hend̾ent᷑. s tanꝙͣ sturni fugarat
quam caꝑe uenator non potuerit. S eer
concedant om̃s serui dei ut cum uolunt:
agtos eoꝵ excant. atq inde securi refetiq
ut inagris suis furem nlłs teneret. nͥ qͥ
secum aliquid uellet tenere. Nam qͥ incħ
aliud atigisset. quam id ꝙ comedisset. libe¬
rum impunitũq abire sineret. uñ ⁊̃ spi¬
cas uellentib discipłis dñi de die sabb̾i po¬
quam quam de furto calũpniati sunt iud̾i¬
S quid erit agend̾ de his temporib anni
quib esca que statuim suũ possit nõ uenit̾¬

Expanded text:
am ab hominibus apposita et apparata sumere. 28. Proinde rursus istos alio sublimiore gradu justitiae superabunt, qui se ita instituerint, ut quotidie in agros tanquam in pastum pergant, et quoita fame reuertantur. sed plane propter agrorum custodes quam bonum esset, si etiam pinnas largiri dominus dignaretur, ut serui dei in agris alienis inuenti non tamquam fures conprehenderentur, sed tamquam sturni fugarentur. quem capere uenator non potuerit. sed ecce concedant omnes serui dei. ut cum uolunt in eorum agros exeant atque inde securi refectique ut in agris suis furem nullus teneret, nisi qui secum aliquid uellet auferre; nam qui nihil aliud adtigisset quam id quod comedisset, liberum inpunitumque abire sinerent. unde etiam spicas uellentibus discipulis domini de sabbato potius quam de furto iudaei calumniati sunt. sed quid erit agendum de his temporibus anni, quibus esca, quae statim sumi possit, i
Abbreviated transcription (Latin):
possũt. Cur gͦ isti manꝰ ociosas ⁊ plena re¬
postoria uolunt hẽre cur ea que sumũt
ex labore alioꝵ recõdunt. ⁊ seruãt unde
coquunt. hec aut̃ aues nõ faciũt. Aut¬
ꝑ singulos diea. escas afferant p̃paratas. sal
non faciunt. s hoc plac studeãt. ⁊̃ bom
fideles ⁊ regis et̃ni deuocissimi ꝓuincialeᷤᷤ
fortissimis eiꝰ. militib usq ad ista seruire
ut ⁊ͥ nequaꝙͣ implere cogant᷑ suã eciã
illos qui tunc erant. ierosolume nouo gͣdu
iusticie suꝑgressi aĩt. Nam illi fame muñ
fidelẽs ex grecia fcim̃ita fec̾unt miserit
ex quib credo ꝙ illi panẽ fecerunt iorte

Expanded text:
possunt. cur ergo isti manus otiosas et plena repostoria uolunt habere? cur ea, quae sumunt ex laboribus aliorum, recondunt et seruant, unde coquuntper singulos dies escas afferant praeparatas; saltnon faciunt. Sed si hoc placet, studeant etiam boni fideles et regis aeterni deuotissimi prouinciales fortissimis eius militibus usque ad ista seruire, ut sibi nec aquam inplere cogantur, si iam etiam illos, qui tunc erant Hierosolymae, nouo gradu iustitiae supergressi sunt. nam illi fame inminfideles ex Graecia frumenta miserunt, ex quibus credo quod illi sibi panem fecerunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
eaborant ferat si quid defuerit ei. de coũi
distributa siue ampla siue qualiꝰq opulẽtra
int̾ pauꝑes xp̃i praet salubri hũilitate uo¬
luerunt numerari. si corpore ita ualent ⁊ ab
num animi sui docum̃tum afferentib ⁊ eid
scĩtatis indigencie de hus reb quas hẽbant. ł
plurimũ uł non paruũ conferentib uicẽ
debeat. tamẽ si et ip̃i manib oꝑent᷑ ut pigͥs
ex inta humiliore ⁊ ob hoc excertitatõne ue¬
nientib auferat excusationẽ młto miscd̾uis
agunt quam cum oĩa sua indigentib diui
serunt. quod quidem si uolunt. quis audeat
cogere quib tam̃ ĩ uenienda sunt oꝑa ĩ mõa¬
sterio ⁊̃ si a corꝑali functione liberiora. set
nec attendend̾ ÷ in quib mõast̾iis uł ĩ quo
loto indigentib frib quisq id ꝙ hẽbat im¬
penderit. Oĩim enim xͥanorum una res¬
publica ẽ. ⁊ idem quisqͥs xp̃ianus nccia
ex quoꝵ nrmero plures ad monast̾ia ue¬
niũt. qr ⁊ in ip̃o humano gen̾e plure

Expanded text:
atre et, si quid ei defuerit, de communi distributa siue ampla siue qualicumque opulentia inter pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, si corpore ita ualent et ab num animi sui documentum adferentibus et eiusdem societatis indigentiae de his rebus, quas habebant, uel plurimum uel non parum condebeat —, tamen, si et ipsi manibus operentur, ut pigris ex uita humiliore et ob hoc exercitatiore uenientibus auferant excusationem, multo misericordius agunt, quam cum oserunt. Quod quidem si nolint, quis audeat cogere? Quibus tamen invenienda sunt opera in monasterio, etiamsi a corporali functione liberiora, sed Nec attendendum est in quibus monasteriis, vel in quo loco, indigentibus fratribus quisque id quod habebat impenderit. Omnium enim Christianorum una respublica est. Et ideo quisquis Christiaex quorum numero plures ad monasteria veniunt, quia et in ipso humano genere plures
Abbreviated transcription (Latin):
Est in hominic animo disciplina. ẽ antem aia¬
disciplina põt ¶ It̃ semꝑ ẽ disciplina. Non ce
atq ĩmutabile ẽ. semꝑ sit necẽ est. ẽẽ aũt disa¬
plinam nemo negat. ⁊ qͥs qͥs fatet᷑ siͥ nõ posse
ut ducta ꝑ mediũ cͥcłm linea q̃ nõ ꝑ mediũ¬

Expanded text:
est in hominis animo disciplina. Est autem alicdisciplina potest. Item semper est disciplina. Nam quod est atque immutabile est, semper sit necesse est. Esse autem disciplinam, nemo negat. Et quisquis fatetur fieri non posse, ut ducta per medium circulum linea non si
Abbreviated transcription (Latin):
latilia celi. s ꝑ suꝑbiam se in altum extol¬
lendo et fenũ agri. s carnalit̾ senciendo.
Contigit enĩ eis ꝙ ĩuidius iuniorib ĩ disci¬
⁊ occiose ẽẽ discunt. Non solum aut̃ ociose
s eciam curiose ⁊ u̾bose loqñtes que ñ oꝑte¬
at. hoc ille de malis femĩs dicebat. quod nos
etiam ĩ malis uiris dolemꝰ ⁊ plangimꝰ. qui
adu̾sus eum ip̃m incuiꝰ epłis ista legimꝰ.
ociose ⁊ u̾bose que non oportet loqunt᷑. ⁊ qͥst
int̾ eos qui eo ꝓposito ad scãm miliciam uener̃t.
ut placeant cui se ꝓbau̾nt cum ita ugeãt
uirib corꝑis ⁊ iategͥtate ualitudĩs ut non
possint. exceptõ istoꝵ ociosis corruptisq sił
sermoĩb quos uidicare ꝑ imꝑitum tyro¬
ciniũ nõ ualent ĩ eadem labem pestit᷑am

Expanded text:
uolatilia caeli, sed per superbiam se in altum extoluolatilia caeli, sed per superbiam se in altum extollendo, et fenum agri, sed carnaliter sentiendo. Contigit enim eis, quod in uiduis iunioribus indisciet otiosi esse discunt; non solum autem otiosi, sed etiam curiosi et uerbosi, loquentes quae non oporteat. hoc ille de malis feminis dicebat, quod nos etiam in malis uiris dolemus et plangimus, qui aduersus eum ipsum, in cuius epistulis ista legimus, otiosi et uerbosi quae non oportet loquuntur. et qui sunt inter eos, qui eo proposito ad sanctam militiam uenerint, ut placeant cui se probarunt, cum ita uigeant uiribus corporis et integritate ualetudinis, ut non postolum possint, excepti istorum otiosis corruptisque sermonibus, quos iudicare per inperitum tirocinium non ualeant, in eandem labem pestifera
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ in quit coĩcauerũt gentes. debent ⁊ in
carnalib mĩstrare eis. Nc̃ aut̃ uenũt plerũq
ad hanc ꝓfessionẽ seruitutis dea. ex conditiõe
seruili u eciam lib̾ti. uel pp̃ hoc adñis lib̾ati.
siue lib̾andi et ex uita rusticana. ⁊ ex opific̃
ex̾citatione ⁊ plebeio labore. tanto utiq felciꝰ
qnͣto forciꝰ educati. qr si nõ ad mittant᷑. gͣue
delictũ est. mlt̾i enĩ ex eo numero uere mag¬
ni ⁊ imnitandi exstiterunt. Nam ꝓp̃ea ⁊ in
ro coram deo. hec itaq pia et scã cogitatio fac̃.
ut eciam tales imitantant᷑. qͥ nlłm asferãt
mutate ĩ meliꝰ iute docum̃tum. neq enĩ ap¬
paret utr̃ ex ꝓpoĩto seruitatis d̾i uenerĩt
an uitam ĩopem ⁊ laboriosam fugientes
uacui pasci atq uestiri uoluerint. ⁊ ĩ suꝑ ho¬
norari ab eis. aquib ꝯtempni conteriq consu¬
ꝯsuctudĩe uite ꝯuncunt᷑. umbracło male
discipline se contegunt. ut male intellc̃õ

Expanded text:
eorum, inquit, communicauerunt gentes, debent et in eorum, inquit, communicauerunt gentes, debent et in carnalibus ministrare eis. Nunc autem ueniunt plerumque ad hanc professionem seruitutis dei et ex condicione seruili, uel etiam liberti uel propter hoc a dominis liberati sine liberandi et ex uita rusticana et ex opificum exercitatione et plebeio labore, tanto utique felicius quanto fortius educati: qui si non admittantur, graue delictum est; multi enim ex eo numero uere magni et imitandi extiterunt. nam propterea ero coram deo. haec itaque pia et sancta cogitatio facit, ut etiam tales admittantur, qui nullum adferant mutatae in melius uitae documentum. neque enim adparet utrum ex proposito seruitutis dei uenerint, an uitam inopem et laboriosam fugientes uacui pasci atque uestiri uoluerint et insuper honorari ab eis, a quibus contemni conterique consusuetudine conuincuntur — umbraculo malae disciplinae se contegunt, ut ex male intellecto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eiꝰ modi hañt pͣtatem. Si enĩ euãgłiste sunt.
fateor habent. Si mĩstͥ altaris dispensatores.
sacram̃toꝵ. bñ sibi ista non arrogant. set plane
uendicant potestatẽ. Si saltem hẽant aliquid
inhoc seculo quo facile sine opificio sustentarẽt
istam uitam. qud̃ ꝯu̾si ad dm̃ indigentib ꝑis¬
ꝑtiti sunt. ⁊ credenda ẽ eoꝵ infirmitas ⁊ ferẽ¬
dͥa. Solent enĩ tales noirmeliꝰ sicut młti pu¬
tant. set quod ẽ uerum languidiꝰ educati la¬
borem oꝑum carnaliũ inducati. sustiere ñ
posse. Tales fortasse multi erant ĩ ierosolimã.
Nam ⁊ scͥptum ẽ ꝙ p̃dia sua uendiderũt. ⁊ p̃cia
coꝵ ante pedec apłoꝵ posuer̃t. ut distribueret᷑
Unicuiq sic̃ opus erat. qr ꝓpe ĩuenti sunt ⁊
utiles fuert̃ gentib que ab ẏdoloꝵ cultu ex
ꝓdiet lex. ⁊ u̾bum dñi ex iersm. Debitores eoꝵ
dixit apoꝰ ex gentib xp̃ianos. debitores eoꝵ
inquid sunt. ⁊ addidit quare. Si enĩ spũalib

Expanded text:
quod ejusmodi habeant potestatem. Si enim evangelistae sunt, fateor, habent: si ministri altaris, dispensatores sacramentorum, bene sibi istam non arrogant, sed plane uindicant potestatem. Si saltem habebant aliquid in hoc saeculo, quo facile sine opificio sustentarent istam uitam, quod conuersi ad deum indigentibus dispertiti sunt, et credenda est eorum infirmitas et ferenda. solent enim tales non melius, sicut multi putant, sed, quod est uerum, languidius educati laborem operum corporalium sustinere non posse. tales fortasse multi erant in Hierosolyma. nam et scriptum est, quod praedia sua uendiderint et pretia eorum ante pedes apostolorum posuerint, ut distribueretur unicuique, sicut opus erat. quia prope inuenutiles fuerunt Gentibus, quae ab idolorum cultu ex prodiet lex et uerbum domini ex Hierusalem, debitores eorum dixit apostolus ex gentibus christianos. debitores, inquit, eorum sunt, addidit quare; si enim spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
ssunt uenientib ad se ex alio gu̾e uite fr̃ĩb
uł diãs lectiones exponere. uł de aliquib
q̃stionibꝰ salubrit̾ disputare. Qñ ergo nõ om̃s
possunt. cur sub hoc obtentu om̃s uaccare
uolunt. qmꝙͦ ⁊ si om̃s possu̾nt incissitudĩe
dientib unus unꝰ loquat᷑. Dem̃ ip̃i apło.
quomꝰ uacaret oꝑari manib suis. nͥ ad de¬
rogandum u̾bum dei certa tempora ꝯsti¬
tueret. Neq enĩ et hoc d̃s nos latere uosuit
Nam ⁊ cuiꝰ artis opifex fui̾t. ⁊ quib tem¬
non tacuit. Nam cum eũ dies ꝓfcõis iurg̾et
introade constitutum ⁊̃ ĩ una sabb̃i ꝯgregatis
ftib ad frangend panẽ tanta fuit intentõ.¬
⁊ tam nccia diputatio. ut sermo ꝑdicera.

Expanded text:
ssunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus ssunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine dientibus pluribus unus loquatur. deinde ipsi apostolo quomodo uacaret operari manibus suis, nisi ad erogandum uerbum dei certa tempora constitueret? neque enim et hoc deus latere nos uoluit. nam et cuius artis opifex fuerit et quibus temnon tacuit. nam cum eum dies profectionis urgeret in Troade constitutum, etiam in una sabbati congregatis fratribus ad frangendum panem tanta fuit intentio et tam necessaria disputatio, ut sermo produceretur
Abbreviated transcription (Latin):
manducand̾ ẽ. nec ip̃e esce cotidiane parande
ut possint apponi ⁊ assum ¶Si ad ista autem
uactare seruos dei certis in t̾uallis tempoꝵs
ip̃is uniu̾sitatis ncc̃itas cogit. cur nõ ⁊ p̃cep
decẽ milia ꝯtemptoris¶Cantica enĩ diuina
fices in quib uanitatib ⁊ plerumq eciam
turpitudĩb teatͥtaꝵ fabularum dent corda
⁊ linguas cum manꝰ ab oꝑe non recedant. ꝙͥ
gͥ impedit seruũ dei. manib oꝑantem in le¬
ge dm̃ meditari. ⁊ psallere nomini dñi al¬
tissimi. ita sane ut ea addiscenda que me¬
morit̾ recolat. habeat seposita tempora ¶Io
lia geri non possunt. non opͥmant᷑ egestate.
Qui autem se dicunt uacare lectioni. nõne
ꝑu̾sitas lectioni nolle obtemꝑari. dum uult
ei uaccare. ⁊ ut quod bonũ ẽ duciꝰ legatur
ideo nolle façere ꝙ legitur. quis enĩ nesciat
errogandus ẽ. ⁊ ita occupat ut manib oꝑari
non uacet. nnꝙͥ hoc om̃s in monasfio po¬

Expanded text:
manducandum est nec ipsae escae cotidie praeparandae, manducandum est nec ipsae escae cotidie praeparandae, ut possint adponi et adsumi. si autem ad ista uacare seruos dei certis interuallis temporum ipsius infirmitatis necessitas cogit, cur non et praecdecem milia contemptoris. cantica uero diuina fices in quibus uanitatibus et plerumque etiam turpitudinibus theatricarum fabularum donent corda et linguas suas, cum manus ab opere non recedant? quid ergo inpedit seruum dei manibus operantem in lege domini meditari et psallere nomini domini altissimi? ita sane ut ad ea discenda, quae memoriter recolat, habeat seposita tempora. ad lia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne a est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincialiũ xp̃i hinc de reb carnalib in
illos Unde aut̃ de spũalib ĩ istos. ut excla
taret dicens. Grãs deo suꝑ ĩ enarraͥ dono eiꝰ
qͥ celsiorẽ scĩtatis gradũ ĩ eccłia tenere uolu¬
erunt ut spei secularis uincła cuncta
p̃ciderent. ⁊ animũ liberũ diuine milicie
p̃dicarent. Sic debent ⁊ ip̃i p̃ceptis eiꝰ o¬
bedire ut compaciant᷑ infirmis. ⁊ amore
pͥuate rei nõ illigati maĩb sius in coũe
laborare p̃positis suis sine murmure ob¬
temꝑare. ut hoc suppleat᷑ ex oblatõmbꝰ¬
laboranciũ infideliũ quod laborantib ⁊ ad
inde uictum exigant oꝑantib ꝑꝑ ĩfirmi¬
cas occupatões. uł erudicionẽ doct̾ne
salutaris deẽẽ putauerũt. Qmb enĩ agãt
qui enim oꝑari corporałi: uolunt. cui rei uacẽt sci¬
re desidero. Orationib inquiũt ⁊ psalmis. ⁊ lec¬
tioni ⁊ u̾bo dei Scã plane uita ⁊ xp̃i suauita¬
te laudabił. set si ab hiis auocandi nõ sumꝰ. nec

Expanded text:
uincialium Christi, hinc de rebus carnalibus in illos, inde autem de spiritalibus in istos, ut exclamtaret dicens: gratias deo super inenarrabili dono eius! qui celsiorem sanctitatis gradum in ecclesia tenere uoluerunt, ut spei saecularis uincula cuncta praeciderent et animum liberum diuinae militiae dedicarent: sic debent et ipsi praeceptis eius oboedire, ut compatiantur infirmis, et amore priuatae rei non inligati manibus suis in commune laborare, praepositis suis sine murmure obtemperare, ut hoc suppleatur ex oblationibus bonorum fidelium. quod laborantibus et aliquid unde uictum transigant operantibus, prcas occupationes uel eruditionem doctrinae salutaris deesse putauerint. Quid enim agant, qui operari corporaliter nolunt, cui rei uacent scire desidero. orationibus, inquiunt, et psalmis et lectioni et uerbo dei. sancta plane uita et Christi suauitate laudabilis; sed si ab his auocandi non sumus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
qui possit int̾ frẽm suũ iudicare. s frͣ cum¬
cum fr̃e iuidicat᷑. ⁊ hoc apud infideles. Sapi¬
entes gͦ qui in locis consut᷑ebunt fideles ⁊ scõs.
rebant. taliũ negocioꝵ examinatores eẽ no¬
luit. Unde unꝙͣ de illo scriptum ẽ. qr aliqũ
talib uacauit aquib excusare nos nõ pos

Expanded text:
qui possit inter fratrem suum iudicare? sed frqui possit inter fratrem suum iudicare? sed frcum fratre judicatur, et hoc apud infideles ! Sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sanctorebant, talium negotiorum examinatores esse voluit. Unde nunquam de illo scriptum est quod aliquando talibus vacaverit, a quib
Abbreviated transcription (Latin):
incuiꝰ noĩe securꝰ hec dico hec dico. testem ĩ¬
uoco suꝑ animã meã. qm̃ qnͣtum attinet
ad meum cõmodum mlto mallẽ ꝑ singłos
dies c̾tis horis quantum ĩ bene mod̾atis mo¬
naff̾us ꝯftitutũ est aliquid manib oꝑari: et
certas horas hẽre ad logendum ⁊ ad orandum.
aut aliqͥd de diuinis litt̾is agendum liberas ꝙͣ
tumultuo sissimas ꝓplexitates cãꝵ alienaꝵ pa¬
ti. de negociis secularib uł iudicando dirim̃¬
dis uł int̾̃ueniendo p̃cidendis quib nos mo¬
lestiis idem asflixit apłs. non utiq suo secelꝰ
qui ꝑ eum loquebatur arbitͥo. quas tam̃ ip̃m
ꝑꝑesum fuisse nõ legunꝰ. alit̃ enĩ sehẽbant a¬
postolatꝰ eiꝰ discarsus. nec dixit scłaria gͥ ui
dicia si habueritis ad nos deferce aut nos ꝯ¬
stituite ad iudicand̾. s eos qui ꝯtemptibiles
sunt ĩ eccłia. hos inquit collocate ad reueren¬
ciam uob̃ dico. sic non ẽ int̾ uos quĩcꝙͣ sapiẽs

Expanded text:
in cujus nomine securus haec dico, testem invoco super animam meam, quoniam quantum attinet ad meum commodum, multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari, et caeteras horas habere ad legendum et orandum, aut aliquid de divinis Litteris agendum liberas, quam tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati de negotiis saecularibus vel judicando dirimendis, vel interveniendo praecidendis: quiblestiis idem adfixit apostolus non utique suo, sed eius qui per eum loquebatur arbitrio, quas tamen ipsum perpessum fuisse non legimus. aliter enim se habebant apostolatus eius discursus. nec dixit: saecularia igitur iudicia si habueritis, ad nos deferte aut nos constituite ad iudicandum, sed eos, qui contemptibiles sunt in ecclesia, hos, inquit, collocate? ad reuerentiam uobis dico. sic non est inter uos quisquam sapiens,
Abbreviated transcription (Latin):
ceri statuer̃t sufficiant qd̾ anes nõ faciunt.
non sõlum non rep̃hendendo. s gnͣtũ dignũ
mandare non possum. quid tam̃ de his dicimꝰ
dm istoꝵ intellectum ex eũgłicis u̾bis an
core quo sunt sanctiores eo sunt uolucdres
dies includere se ita ut faciũt. non ualebt̃
iitiq nobisꝯ audiũt. nolite cogitare ĩtͣ¬
stinum. Quaꝓpt̾ ut breuit᷑ ꝯplectar. isti qui ex
emiangłio ꝑu̾so intelcũ tam maĩfesta apłica p̃ce¬
ita ꝑ uertere molumt᷑. aut nõ cogitent ĩ crasti¬
ñ ficut uolatilia celi. aut obtemꝑent apło
cordat. Neq enĩ contraria dño suo moneres

Expanded text:
ant: quod aues non faciunt. non solum non reprehendo, sed, quantum dignum est, laudare non possum. quid tamen de his dicimus secundum istorum intellectum ex euangelicis uerbis? an forte quo sunt sanctiores, eo sunt uolucribus dies, includere se ita, ut faciunt, non ualebunt? et utique nobiscum audiunt: nolite ergo cogitare in crastinum. Quapropter, ut breuiter conplectar, isti, qui ex euangelio peruerso intellectu tam manifesta apostolica praecepta peruertere moliuntur, aut non cogitent in crastinum, sicut uolatilia caeli, aut obtemperent apoconcordat. neque enim contraria domino suo moneret
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. Ita en̾ĩ mirabilia sunt oꝑa pigroꝵ. ut
nabunt ᷑. que nõ ita ñmt intelligenda ut¬
illi incelliglint᷑. Certe enĩ pp̃ea se dicunt.
oꝑari non debere. qr nec uolucres celi semi¬
nãt. nec metunt. de quib nob̃ dñs siłitudĩẽ
dedit. ne detalib nccͣus cogitemꝰ. cur gͦ ñ

Expanded text:
. ita enim mirabilia sunt opera pigrorum, ut nabuntur, quam non ita sint intellegenda, ut intellegunt. certe enim propterea se dicunt operari non debere, quia nec uolucres caeli seminant neque metunt, de quibus nobis dominus similitudinem dedit, ne de talibus necessariis cogitemus. cur ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
infirmoꝵ qui fame bone seruoꝵ dei ꝯsu¬
lit. quam erga corpora qui panem esuriẽ¬
tib frangit. Qua ꝓpt̃ utinã isti qui uacare
Uolunt manib oĩo uactarent. ⁊ linguis.
neq enĩ tam multos ad unitationẽ in¬
uitarent. si eis non tantũ exͣ pigra sec¬

Expanded text:
infirmorum, qui famae bonae seruorum dei consulit, quam erga corpora egentium, qui panem esurientibus frangit. quapropter utinam isti, qui uacare uolunt manibus, omnino uacarent et linguis! neque enim tam multos ad imitationem inuitarent, si eis non tantum exempla pigra, se
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ turbulentis implicatõnib ĩ uoluta
ꝑturbent. ibi etiam dr̃ quid oꝑabittur aposto.
post hec in quit egressus ab athenis. uenit o¬
rinthum. Et cum ĩuenisset q̃dam uideũ nẽ
aquilam ponticũ gen̾e recens uenientẽ abi¬
lia. ⁊ pͥscam uxorem ip̃iꝰ. pp̃ea quod uisset da¬
dius discedere om̃s uideos a roma. accessit qd
illos et pp̃ artis siłi tudinẽ mansit apud illo:¬
opus faciens. erãt enĩ tab̾na culoꝵ artifices
hoc si conati fuerint allegorice int̃pretari.
ostendunt quomo ᷑ ꝓficiant ĩ eccłiasticis lnt̾s.
quib se uacare głiant᷑. Et certa illa que su¬
pͣ dcã sunt. nunquid solus ego et barnabas

Expanded text:
humanum turbulentis inplicationibus inuoluta perturbent. Ibi etiam dicitur quid operabatur apostolus. posthaec, inquit, egressus ab Athenis uenit Corinthum. et cum inuenisset quendam iudaeum nomine Aquilam, Ponticum genere, recens aduenientem ab Italia, et Priscillam uxorem ipsius, propterea quod iussisset Claudius discedere omnes iudaeos ab Roma, accessit ad illos et propter artis simiopus faciens: erant enim tabernaculorum artifices . Hoc si conati fuerint allegorice interpretari, ostendunt quomodo proficiant in ecclesiasticis litteris, quibus se vacare gloriantur. Et certe illa quae supra dicta sunt, Numq
Abbreviated transcription (Latin):
ion posunt. saltẽ illos qui uolũt meliores. qͥ at et
atemn sit decipi. ⁊ sic decipe: ut insuꝵ deo uideat᷑.
nfenus dei maior ẽẽ insticia . q potuit int̃pre
ucat. non imitat᷑ ut malus nõ sit. ⁊ nõ si ei¬
t fallacem ꝓutat. ac nichoꝰ non imuitatur.
u llo uero qui dicit. hec ẽ uera iusticia u nͭ¬

Expanded text:
et autem sic decipi et sic decipere, ut insuper ideo uideatur in seruis dei maior esse iustitia, quia potuit inter putat, non imitatur ut malus sit, et non si ei credit, fallacem putat. ac nihilominus non imitatur. ab illo uero, qui dicit: haec est uera iustitia, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
quos̾ noui qͥnta nobꝯ dilc̃one parturias. done
ineic apostolica disciplina formet᷑. O. seruid̾i.
milites xp̃i. ita ne dissimulatis calidissĩ
hostis infidias. qui bonam famã ur̃am tã
bonuĩ xp̃i odorem nec dicant anime bone ptꝰ
odorem. unguentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. ⁊ sic laq̾os
eiꝰ euadant. omĩo cupientes obscurare puto¬
rib suis. tam młtos ypocͥtas sub habitu mo
mr̃m uendicant alii fimb̾as ⁊ filacteria sua mag¬
nificatit. alii suos ꝑentes uł ꝯsangͥneos ĩ illa re
gione ist in illa se audisse uiuere. ⁊ ad eos ꝑgere
m̃ciut᷑. ⁊ orñs petunt om̃s exigunt. aut sũptꝰ
lucrose egestatis aut simulate p̃cium scĩtatis
cum int̾ea ĩ malis fcĩsq suis ubicũq dep̃hensi

Expanded text:
quos noui quanta nobiscum dilectione parturias, donec in eis apostolica disciplina formetur. o serui dei, milites Christi, itane dissimulatis callidissimi hostis insidias, qui bonam famam uestram, tam bonum Christi odorem, ne dicant animae bonae: post odorem ungentorum tuorum curremus, et sic laqueos eius euadant, omni modo cupientes obscurare putoribus suis, tam multos hypocritas sub habitu monmartyrum, uenditant; alii fimbrias et phylacteria sua magnificant; alii parentes uel consanguineos suos in illa uel in illa regione se audisse uiuere et ad eos pergere mentiuntur. et omnes petunt, omnes exigunt aut sumptus lucrosae egestatis aut simulatae pretium sanctitatis, cum interea in malis factis suis ubicumque de
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ submĩstrat semen semĩãti ⁊ panẽ
ui escam sub mĩstrat. ⁊ młtiplicabit semi¬
nationem urãm ⁊ augebit crescentes fru¬
ges isticicie nr̃e. ut in om̃ib ditati ĩ
oẽm simplicitatẽ que oꝑat᷑ ꝑ nos gr̃aꝵ
actionẽ deo quoniã in ministeriũ functõ¬
nis non solum supleat ea que desunt scĩs
glorificantes dm̃ in obsequio ꝯfessionis
use ĩ eũgłium xp̃i. ⁊ simplicitatẽ cõica¬
tõnis ĩ illos ⁊ in om̃s. ⁊ ip̃oꝵ p̃dicatione

Expanded text:
autem subministrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit, et multiplicabit seminationem vestram, et augebit crescentes fruges justitiae vestrae, ut in omnibus ditati in omnem simplicitatem, quae operatur per nos gratiarum actionem deo, quoniam ministerium functionis non solum supplet ea quae desunt sanctis, glorificantes deum in obsequio confessionis uestrae in euangelium Christi et simplicitate communicationis in illos
Abbreviated transcription (Latin):
u s ⁊ coram hõib sin hiis u̾bis apparet
lierit mĩstrare ncci̾a sc̃is dei seruis:
sonsilũ in hoc dans. qr ħ magis ał qui ħ
faciebat ꝓderat ꝙͣ ilł erga quos faciebũt. ilł
eũ aluis ꝓderat. id est hoc erga se obsequio
sta sumi̾e: nͥ ad supplendam nccĩtatẽ. non
ad piscendam pigriciam. set etiam curã¬

Expanded text:
 coram hominibus. in his uerbis adparet, uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat quam illis erga quos faciebant — illis enim aliud proderat, id est hoc erga se obsequio ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
i hoc ordinatũ comittẽ qͥ teuitaret hor̃m
rep̃hensiones ne sine testiͦ scõꝵ ĩ hoc mĩ¬
sterio socioꝵ tanꝙͣ sibi acciꝑe. ⁊ ĩsuos usꝰ
ꝯu̾tere ab infirmis ⁊ impus putaret que
accipiebat. ad supplendas nccĩtates scõꝵ ⁊
Et paulopt᷑ ait. Nam de mĩst̾io ꝙ fit ĩ scõs
&x habundanti ẽ mͥ scrib̾e uob̃. scio ꝓmpt̃¬

Expanded text:
illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere et in suos sinus conuertere ab infirmis et inpiis putaretur. quae accipiebat ad supplendas necessitates sanctoEt paulo post dicit: nam de ministerio quod fit in sanctos ex abundanti est mihi scribere uobis. scio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmemorat. ad ħ emĩ dix̃ illa osa ne portarent ⁊
bitret᷑ solis .xii. hoc funisse ꝯcessũ: quid eciam
lucas narret. Post hec inquid designanit
dñs ⁊ alios septuagĩcta duos ⁊ misit illos
binos añ faciem suã. ĩ om̃em ciuitatẽ ⁊ locũ

Expanded text:
memorat. ad hoc enim dixit illa omnia ne portarent, ubitretur solis duodecim hoc fuisse concessum, uide quid etiam Lucas narret. post haec, inquit, designauit dominus et alios septuaginta duo et misit illos binos ante faciem suam in omnem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hẽbat restat ut deo ꝑe corꝑali hũerit ⁊ in de
dicat. neq panẽ gratis ab aliquo mandutanimꝰ
set in labore ⁊ fatigatõne nocte ⁊ die oꝑantes ne
quẽ ur̃m grauaremꝰ non qr nõ habuerimꝰ pͭ¬
tatem. s ut nos formã daremꝰ uob̃. qua nos
eciam. atq ⁊̃ comendat quod sibi liceat ⁊ tamẽ
nõ facit. Nescitis in quit qm̃ qui ĩtemplo oꝑãtur

Expanded text:
non habebat, restat ut de opere corporali habuerit, et inde dicat: Neque panem gratis ab aliquo manducavimus, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem uestrum grauaremus: non quia non habuerimus potestatem, sed ut nos formam daremus uobis, qua nos etiam atque etiam commendat, quid sibi liceat et tamen non faciat. ne scitis, inquit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ob angustia set ꝑ eqrualitate in hoc tẽpore
et ara habundãcia sit ad illoꝵ ĩoꝑiam. ut
plloꝵ habundantia fiat ĩ ur̃am ĩopiam ut
qit equalitas sĩt scͥptum est. qui multum
as habundanit ⁊ qui moditum nõ defunrt
ssi Gr̃as antem deo qui dedit idem studiũ ꝓ
ob̵ incorde titi qr ꝯsolationẽ quidẽ suscepit.
acudiosio aut̃ cum eẽt sponte exiit ad
us mifimꝰ aut̃ cum es fiẽm cuiꝰ saus ⁊̃ eũ¬

Expanded text:
 angustia, sed pro aequalitate in hoc tempore, ut vestra abundantia sit ad illorum inopiam, ut et illorum abundantia fiat in vestram inopiam, ut fiat aequalitas. sicut scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modicum, non defuit illi. gratias autem deo, qui dedit idem studium pro nobis in corde Titi, quia consolationem quidem suscepit; studiosior autem cum esset, sponte exiit ad uos. misimus autem cum eo fratrem, cuius laus in eu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ scĩs. Et non quomͦ sꝑauimꝰ s se ip̃o
tradiderunt pͥmũ dño. ⁊ nob̾ ꝑ uolũtatẽ
dei : ad pͣdicand̾ titum ut quomiodo cepit
sic et ip̃e consũmet ⁊̃ uos eciã grãm istã.
S quomodo semꝑ habundatis ĩ om̃ĩb fi¬
de. ⁊ u̾bo et sciencia ⁊ oĩ studio ex ea que
ex nob̃ ẽ ĩuos caritate. ut in hac gr̃a ha¬

Expanded text:
s: et non quomodo speravimus, sed se ipsos tradiderunt primum Domino, et nobis per voluntatem Dei, ad deprecandum Titum, ut quomodo coepit, sic et consummet in vos etiam gratiam istam. Sed quomodo semper abundatis in omnibus fide, et verbo, et scientia, et omni studio, et ea quae ex vobis est in nos charitate, ut et in hac gr
Abbreviated transcription (Latin):
siue rusticanũ aliꝙ opus agredi. siue ĩopificũ¬
agre labore uersari. Qui .ii. ait. sine offensione
arche pauerunt. si g̃cos quos eciam paganos
fuit. Quicqͥ erga hoꝵ cum ĩ nocencia ⁊̃ sine frau¬
de hoĩes oꝑabant᷑ bonũ ẽ. Nam p̃cauet ⁊ ip̃e apłs
ne quiscͣ ex ncc̃itate sustentande uite ĩ mala
oꝑa dilabat᷑. qui furabat᷑ inquit iam nõ fureõ
mag̃ aut̃ laboret manib suis quod bomĩ ẽ
ut heãt unde tͥbuat cui opus est ¶hoc ergo scire
sufficit. qr ⁊ ĩ ip̃o oꝑe corꝑali id quod bonũ ẽ¬

Expanded text:
siue rusticanum aliquod opus adgredi siue in opificusiue rusticanum aliquod opus adgredi siue in opificum labore uersari. qui enim ait: sine offensione pecora pauerunt; si Graecos, quos etiam paganos fuit. quidquid horum ergo cum innocentia et sine fraude homines operantur, bonum est. nam praecauet hoc et ipsne quisquam ex necessitate sustentandae uitae in mala opera delabatur. qui furabatur, inquit, iam non furetur; magis autem laboret manibus suis bonum, ut habeat unde tribuere cui opus est. hoc ergo scire sufficit, quia et in ipso opere corporali id quod bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ut xp̃i apłi. Infirmoꝵ enĩ ꝑiculis ne falsic
suspicionib agitati odissent quasi uenale euã¬
głis tanꝙͣ pat̾nis mat̾nisq uiscerib treme¬
fõ hoc fecits Sic eciam ĩ atib apłoꝵ idem loqͥt᷑.
tum a mileto mittens ephesum. uocass inde p̃s¬
biteros ecch̃e quib int̾ multa argentũ in qͥt uł
urũ uł uestem nulliꝰ concupiui. ip̃i scitis qm̃
ncc̃itatib meis ⁊ eoꝵ qui metũ fuerunt he ma¬
nus seruier̃t. oĩa ostendi uob̃ qm̃ sic laborantes
ulla dubitatõne testant᷑. neq aut uno loco aut
breuit̾ dcm̃ ẽ ut possit cuiꝰuis astutissimi tergi¬
uersatione ĩ aliam tnͣsduci ꝑuertiq sñiam : Cũ
gͥ tante auctoritatis tam magnis ⁊ crebris mo¬
lib qͣdicencium conterat᷑ aduersitas. qͥd ame
tum faciebat. nec esfractor aut latro erat nec
auriga aut uenator. aut histͥo. nec turpilucrus
set innocent̃ ⁊ honeste que apta sunt hũanis
usib oꝑabat᷑. sicut sese hñt oꝑa fabroꝵ. structoꝵ.

Expanded text:
sti apostoli. infirmorum enim periculis, ne falsis suspicionibus agitati odissent quasi uenale euangelium, tam quam paternis maternisque uisceribus tremefactus hoc. fecit. sic etiam in Actibus apostolorum idem loquitur, cum a Mileto mittens Ephesum uocasset inde presbyteros ecclesiae, quibus inter multa, argentum, inquit, uel aurum uel uestem nullius concupiui. ipsi scitis, quoniam necessitatibus meis et eorum qui mecum fuerunt, hae manus seruierunt. omnia ostendi uobis, quoniam sic laborantes ulla dubitatione testantur. neque enim aut uno loco aut breuiter dictum est, ut possit cuiusuis astutissimi tergiuersatione in aliam traduci peruertique sententiam. cum igitur tantae auctoritatis tam magnis et crebris molibus contradicentium conteratur aduersitas, quid a me ta faciebat nec effractor aut latro erat nec auriga aut uenator aut histrio nec turpilucrus; sed innocenter et honeste quae apta sunt humanis usibus operabatur, sicut sese habent opera fabrorum, structorum,
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ spacus ne ab euuangłi ando impediretur
quis possit comp̃hende sine qr et diurnis et
nocturnis horis oꝑabat᷑ apłe ip̃e non tatuit.uͦ¬
tñ isti qui tanq̾m młtũ negociosi ⁊ oocupati
de temꝑe oꝑatõĩs inqͥrunt agͦunt. Nunqͥd
ip̃i ab iehrłm ꝑ circuitũ usq ad illiricum t̾ras
eugłio repleuerũt. aut qͥcqͥd genciĩ barbarũ
reruansit. ad huc obeundũ ⁊ ĩplendũ de pace
eccłie susceꝑunt: Nouimꝰ eos ĩ qnãdã societatẽ
apłs. qui reuera ĩ tanta sollicitudine oñi et
cum apud corinthios eẽt ⁊ egeret. nemĩ q̃dẽ
eoꝵ apud quos erat grauis fuit. s sane qd̾
illi deerat. suppleuer̃t fr̃s qui uener̃t ex ma¬
cio oꝑantes ꝑanẽ manducent : possũt tamẽ
m̃ltis ex cansis m̃digere. suplem̃tis aliquo ca¬
sium sustentatõnũ cum dixisset talia docens
hẽbant unde necessaria seruis dei: p̃berent
hanc occasione pigresc̾ent p̃uidens ꝯtinuo
subiecit. uos autem fr̃s nolite infirmari

Expanded text:
 spatiis, ne ab evangelizando impediretur, quis possit comprehendere? Sane quia et diurnis et nocturnis horis operabatur, ipse non tacuit . Verumtamen isti, qui tanquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirunt, quid agunt? Numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimus eos in quandam sanctam tolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eorum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Matio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens habebant unde necessaria seruis dei praeberent, hac occasione pigrescerent, praeuidens continuo subiecit: uos autem, fratres, nolite infirmari
Abbreviated transcription (Latin):
indigencias supleri a bonis fidelib set e
ip̃e nõ usum. tui tam̃ seruiend̾ eẽ afides¬
ei qui se cathecizat ĩ om̃ib bonis: Exceo¬
⁊ sanctis qui omĩa sua uendita distbunt
⁊ ierosolimis hĩtabant.: ĩ scã ꝯmiũone ute
non dicentes aliquid ꝓprium quib ertt
hortatur.Inde ⁊ illud ad romanos. snuio¬

Expanded text:
indigentias suppleri a bonis fidelibus, sed ipse non usum, cui tamen serviendum esse a fideei qui se catechizat in omnibus bonis, excepestatur, etiam sanctis qui omnia sua uendita distribuerant et Hierosolymis habitabant in sancta communione uitae, non dicentes aliquid proprium, quibus erant hortatur. Inde est et illud ad Romanos: Nu
Abbreviated transcription (Latin):
disserentem ⁊ mag̃ ꝓp̾e quã figurate loquentꝰ
rent aͥd unde ꝓbarent eum de uictu et uetil
corꝑali non curando locutũ fuisse cum die
nolite solliciti ẽẽ quid manducetis aut qͥ d
bibatis. aut quo uestiamini. uest̾ si aĩs aduc̃t
possenit ħ u̾ba in aliam tnͣsduci sentenciãs Cñ
daet nõ solũ face̾ nolũt. s nec intelligere ip̃i:
qs A alis intelligi uelit non timentes ꝙ scͥpt̃
ereꝑiri uoluisse que finẽ habent ĩ magnam
pusum mercedem adhoc ut ip̃i uidu ⁊ tegu¬
ndo anlło indigerent. set manib sus hͨ ꝓcur¬
sonsłi non solum pigriciã s ⁊̃ arroganciã

Expanded text:
disserentem et magis proprie quam figurate loquentemirent aliquid, unde probarent eum de uictu et uestitu corporali non curando locutum fuisse, cum diceret: nolite solliciti esse quid manducetis et quid bibatis, et quo uestiamini, uelut si animo aduertpossent haec verba in aliam traduci sententiam: cum monet non solum facere nolint, sed nec intelligere ipsi, aut ab aliis intelligi velindei operari uoluisse, quae finem haberent in magnam spiritalem mercedem ad hoc, ut ipso uictu et tegumento a nullo indigerent, sed manibus suis haecnonnulli non solum pigritiam, sed etiam adrogantiam
Abbreviated transcription (Latin):
stis non pp̃ hoc eũgłiantib set q̃rentib res¬
num dei. ut hec omĩa appon̾ent᷑ tis. ⁊̃ uenis¬
unit ali occasionem de quib idem dicit. neq enĩ
qeo seruiũt set suo uentri. quib banc octasi onẽ
Se. suas. uenerat enĩ sic̃ apparet ad tantam
sum quid peccat᷑ inquit feci me ip̃m hũilando
t nos exaltaremini. qm̃ gratis eũgłĩ dei ewã¬
gelaui nob̾ alias eccłias spoliaui accipiens sti¬
endiũ ad nrãm mĩstrationẽ. ⁊ cum apud uos
fussem ⁊ egerem nemini grauis fui. Nam id
quod deerat mͥ ad impleuerunt fĩ qui uener̃t
dun ẽ custodiui ⁊ custodiam. Et u̾itas xp̃i ĩ me.
q. glia hec non infriget᷑ ĩ me ĩ regionib acha
⁊ qre qr uos non diligo. ds̾ scit. Q aut̃ facio
ficiam ut amputẽ occasionẽ eoꝵ qui uolũt
atssionẽ in quo głiant᷑ ut ĩueniant᷑ sic̃ ⁊ nos.
eenac gͥ occasione qua ħ dicit. uelle se amputa¬
s nohit intelligi quod ibi ait. neq ĩ occasione

Expanded text:
izantibus, sed quaerentibus regnum dei, ut haec omnia adponerentur eis, inuenint alii occasionem, de quibus idem dicit: neque enim isti deo seruiunt, sed suo uentri. quibus hanc occasionem  necessitates suas. uenerat enim, sicut adparet, ad tantam numquid peccatum, inquit, feci me ipsum humiliando, ut uos exaltaremini, quoniam gratis euangelium dei euangelizaui uobis? alias ecclesias spoliaui accipiens stipendium ad uestram ministrationem; et cum apud uos fuissem et egerem, nemini grauis fui. nam id quod deerat mihi adinpleuerunt fratres qui uenerunt uobis custodiui et custodiam. est ueritas Christi in me, quia gloria haec non infringetur in me in regionibus Achaiae. quare? quia uos non diligo? deus scit. quod autem facioasionem eorum qui uolunt occasionem, ut in quo gloriantur, inueniantur sicut et nos. de hac igitur occasione, quam hic dicit uelle se amputare, uoluit intellegi quod ibi ait: neque in occasione
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostendat quid sibi iure dñco licet. ⁊ ip̃e ñ
faciat. ut non abutar inquit p̾tate mea ĩ
esans iam uero quia infirmitati hoĩum ꝯpa¬
tiens id faciebat audiamꝰ seqũcia. Cum lb
sim inquit ex om̃ib om̃iũ me seruũ feci:
Ut plures luc̾rifaciã. hus qui sub lege sunt.
.q. sul sũ lege. cum sine lege dei nõ simi. set¬

Expanded text:
ut ostendat, quid sibi iure dominico liceat et ipse non ut ostendat, quid sibi iure dominico liceat et ipse non faciat. ut non abutar, inquit, potestate mea in euangelio. Iam uero quia infirmitati hominum conpatiens id faciebat, audiamus sequentia. cum enim liber sim, inquit, ex omnibus omnium me seruum feci, ut plures lucrifacerem: his qui sub lege sunt quasi sub lege, cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicie. uolentẽ se dicit facere. sie uita huiꝰ
fug̾iende ncc̃itate ꝯpulsus facit ⁊ꝰ hoc hr̃e m̃ce¬
dem̃ utiq apud deum głie sempit̾ne. Si autem
ĩ uitus inquit. dispensatõ mͥ credita est .i. si ncc̃i¬
tate transigende hꝰ uite ĩuitus cogor eugłizare
dispensatõ michi credita ẽ ut .s. ex dispensatiõe
mea qua xp̃m qua uertatem p̃dico: qmͣuis ex
occasione. qͣuis mea q̃rens. qͣuis terreni emolu¬
menti nccĩtate ꝯpulsus alii ꝓficiam. ego aut̃
m̃cedem apud deum głiosam illam sempit᷑nãq
gans dixit. ꝓp̃ea suspendenda ẽ ꝓniniciatio douͤ
respondeat. quod ut faciliꝰ intelligat᷑ tanquã
no eum in t̾rogemꝰ. que gͦ tͥ merces erit᷑ apłe
quando mercedem istam t̾renam ⁊̃ euãgłistic
tib tu ñ accipis. Que gͦ tͥ merces erit. Uide
uendere uideant᷑. tam̃ redit eciã. atq eciam

Expanded text:
m habeo. uolentem se dicit facere, sine ulla uitae huius m habeo. uolentem se dicit facere, sine ulla uitae huius fulciendae necessitate conpulsus facit, et ob hoc habere mercedem, utique apud deum gloriae sempiternae. si autem inuitus, inquit, dispensatio mihi credita est, id est si necessitate transigendae huius uitae inuitus cogor euangelizare, dispensatio mihi credita est, ut scilicet ei dispensatione mea, quia Christum, quia ueritatem praedico, quamuis ex occasione, quamuis mea quaerens, quamuis terreni emolumenti necessitate conpulsus, alii proficiant, ego autem mercedem apud deum gloriosam illam sempiternamqugans dixit; propterea suspendenda est pronuntiatio, donec respondeat. quod ut facilius intellegatur, tamquam nos eum interrogemus: quae ergo tibi merces erit, apostole, quando mercedem istam terrenam etiam euangelistis ntibus tu non accipis? quae ergo tibi merces erit? uide,e quasi uendere uideantur. et tamen redit etiam atque etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m spũalem uitam uolũt int̾pretari. nlłã
spem hẽbat apłs hẽbat ad dm̃ qui de eugłio
niuebat. qr dixit ulłiꝰ hoꝵ usus sum. Qua¬
ꝓpt᷑ ut spes ili c̃ta eẽt inte et̃ne. de eugłio
ne agitur sñ dubitatõne facit intlłigi. Qd̾
dixit dñm ordinasse his qui eugłm annũ
÷ iuctu uictu ⁊ tegum̃to de ewangelio tran¬
sigere sicut suꝑuis de suis coapłis dixit. Up̃
ip̃e dñs ait. Dignꝰ ẽ oꝑariꝰ cibo suo. ⁊ dignꝰ
ẽ mertennariꝰ mercede sua. hunc itaq ci¬
bum ⁊̃ hanc m̾cedem sustentande uite hinꝰ
accepit apłs uerũ dicẽs. Ego autem ullius
hoꝵ usus sum. ⁊ sequit᷑. ⁊ adiungit. ne forte
tis arbitret᷑ ideo nõ accepisse quia nõ deerant
Non autem scͥpsi hec ut ita fiant ĩme. bonũ¬
ẽ i enĩ michi magis mori ꝙͣ głiam meã
apud deum in xp̃o compaciens infinais sic̃ mox
abor ⁊ unde uuiã nõ heo. sam sequit᷑ ⁊ dicit. si
enĩ uolens hoc facio. mercedem hẽo. stam feq᷑.

Expanded text:
uolunt interpretari, nullam spem habebat apostolus ad deum, qui de euangelio non uiuebat, quia dixit: nullius horum usus sum. quapropter ut spes illi certa esset uitae aeternae, de euangelio ne agitur, sine dubitatione facit intellegi, quod dixit dominum ordinasse his qui euangelium a est uictu et tegumento, de euangelio transigere, sicut superius de suis coapostolis dixit, unde ipse dominus ait: dignus est operarius cibo suo, et: dignus est operarius mercede sua. hunc itaque cibum et hanc mercedem sustentandae huius uitaccepit apostolus uerum dicens: ego autem nullius horum usus sum. Et sequitur et adiungit, ne forte quisquam arbitretur ideo non eum accepisse, quia illi non dederant: non autem scripsi haec, ut ita fiant in me; bonum est mihi magis mori quam gloriam meam apud deum, in Christo conpatiens infirmis, sicut mox abor et unde uiuam non habebo. nam sequitur et dicit: si enim uolens hoc facio, merc e d e
Abbreviated transcription (Latin):
uauer̃t morem illũ pat̾ũ s honera insolita cee¬
dentib gentib non imposueĩt ⁊ idõ ⁊ illi quie¬
cumcisi sunt. sine lege aut̃ gentes q̃ nõ di.
crediderũt quib tam̃ se apłis ꝯgruisse cei¬
ꝑ miscd̾em ꝯpissionẽ non ꝑ u̾sipellem simis¬
nem. idẽ ut eomͦ subueniret carnali uids
portans utiq eoꝵ infirmitatẽ ĩ apassionis ali¬
tudine. nõ fallens ĩ mendacii fictõne fic̃ ẜ ꝯtinus

Expanded text:
ruauerunt morem illum patrium, sed onera insolita credentibus gentibus non inposuerunt; et ideo et illi circumcisi sunt; sine lege autem gentes, quae nondum crediderunt, quibus tamen se apostolus c compassionem, non per versipellem simulationem; id est, ut eo modo subveniret carnali Judaeo portans utique eorum infirmitatem in compassionis similitudine, non fallens in mendacii fictione; sicut continuo
Abbreviated transcription (Latin):
uiũt altari ꝯparciũt᷑. Sic ⁊ dñs ordinauit hic
mislꝰ horꝵ usus sum. quid aꝑtiꝰ quid clarius.
Uereor ne forte cum dissero uolens id expon̾e
obscurimi fiat ꝙ ꝑ se luicet. ⁊ clamat. Qui em̃
hec u̾ba non ĩcelligunt. uł seͥ mtelligere ꝯfitẽt᷑
possunt ⁊̃ clara ⁊ maĩfesta obscura ⁊ inc̾ta ẽẽ
respondẽt. qr pͣua et ꝑu̾sa nõ audent. Clamat
dere serena nubilare. Spũale inqͥt opus fa¬
ciebat. ⁊ in de uiuiebat. Si ita ẽ de ewͦ iuebat¬

Expanded text:
partiuntur? sic et dominus ordinauithis nullius horum usus sum. quid hoc apertius? quid clarius? uereor, ne forte, cum dissero uolens id exponere, obscurum fiat quod per se lucet et clamat. qui enim haec uerba non intellegunt aut se non intellegere fingunt, possunt, etiam clara et manifesta, obscura et incerta esse respondent, quia prava et perversa non audent. Clamat dere, serena obnubilare. Spirituale, inquit, opus faciebat, et inde vivebat. Si ita est, de Eva