comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e uouenda talia ñ sunt a coniugatis. nisi
t consensu & uoluntate communai: & si pre¬
hpere factum fuerit magis ÷ corrigenda ce¬
ntritas. quam ꝑsoluenda ꝓmissio Neq enĩ
nis exigit si quis ex alieno aliquid uoue¬
. s potius usurpare uetat alienum: di¬
n habet potestatem corporis sui: s uir. Si¬
illis et uir ñ ht̃ potestatẽ corpũs sui .s imilier
Sexum nomine corporis nuncupauit:
Sed cum illam tam ꝑatam ẽẽ audiam deo
dicare continentiam. ut eo solo impediat᷑
si tibi debitum reddere conuigali ure cõ¬
pellitur. ambo deo reddite quod ambo uo¬
iustis: ut illi ꝑsoluatur. quod ab alcerucro¬
ñ exigitis: Si continentia uirtus ẽ. sicuti ẽ:
cur ad eam sit ꝓmptior sexꝰ infirmior. cũ
uirtus a uiro potius cognominata iudea¬
tur:⁊ sicut similitudo uocabuli resonat: no¬
li ergo uir abhorrere a uirtute: quã muli
er ẽꝑata susciꝑe Sit ur̃ consensꝰ oblatio

Expanded text:
et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi ex consensu et uoluntate communi et, si praepropere factum fuerit, magis est corrigenda temeritas quam persoluenda promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare uetat alienum. dinon habet potestatem corporis sui sed uir; similiter et uir non habet potestatem sui corporis sed mulier. sexum nomine corporis nuncupauit. sed cum illam tam paratam esse audiam deo dicare continentiam, ut eo solo impediatur, si tibi debitum reddere coniugali iure compellitur, ambo deo reddite, quod ambo uouistis, ut illi persoluatur, quod ab alterutro non exigitis. si continentia uirtus est, sicuti est, cur ad eam sit promptior sexus infirmior, cum uirtus a uiro potius cognominata uideatur, sicut similitudo uocabuli resonat? noli ergo uir abhorrere a uirtute, quam mulier est parata suscipere. sit uester consensus oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
sses uoti reus liberum fuit quo eẽs inferi¬
or: quamuis ñ sit gratulanda libtas quafit
ut ñ debeatur quod cum lucro redditur Nẽ
uero quia tenetur apud deum sponsio tua
ñ te ad magnam iusticiam inuito: s a mag¬
na iniquitate deterreo. Non enun tał eris
iñ feceris quod uouisti: quał mansisses si
achil tale uouisses: Minor enĩ cunc esses
ñ peior modo autem tantum quod absit
miserior si fidem deo fregeris. quanto bea¬
uor si ꝑsolueris: Nec ideo te uouisse perite
.immo gaude iam tibi ñ licere. quod cũ
tuo detrimento licuisset: Aggredere itaꝙ
intrepidus. & dicta imple factis: ipse ad u¬
iubit qui uota tua expetit Felix ẽ necessi¬
us. quȩ in meliora compellit: Una sola cau
sa eẽ posset. qua te id quod uouisti ñ solum
ĩ hortaremur. uerum etiam ꝓhibemus im¬
Iere: si forte tua coniux hoc tecum susciꝑe
inimi seu carnis infirmitate recusaret. Nã

Expanded text:
esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferiesses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, quamuis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur apud deum sponsio tua, non te ad magnam iustitiam inuito, sed a magna iniquitate deterreo. non enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor enim tunc esses, non peior; modo autem tanto — quod absit — miserior, si fidem deo fregeris, quanto beatior, si persolueris. nec ideo te uouisse paeniteat, immo gaude iam tibi non licere, quod cum tuo detrimento licuisset. adgredere itaque intrepidus et dicta imple factis; ipse adiuuabit, qui uota tua expetit. felix est necessitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa posset, qua te id, quod uouisti, non solum non hortaremur, uerum etiam prohiberemus implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam
Abbreviated transcription (Latin):
arenam: descendit pluuia. uenerunt flu¬
mina. flauerunt uenti. & impegerunt il
domum illam & ñ cecidit: & facta ẽ ruina
eius magna: Audire gͥ uerba illa: edificar e t
ph uidiq pares sunt: In faciendo autẽ
n fciendo quod audiunt. tantum dispar
untum ȩdificium petre solidãte funda¬
isi dispar ẽ ei quod une ullo fundamerdo
sel arene mobilitate subuertitur. Nec ido
uqͥs omuino ñ audit: tucius sibi aliquid¬
amꝑat. Nichil eium ȩdificãs sine ullo tecto
nulto facilius obruendus. rapiendus & dis¬
igendus imbrib fluiuis. uentisq donatur
Possem ȩtiam ꝑ modulo meo eosdem ipsos ꝑ¬
tuentes ad dexteram regnumq cęloꝵ.ĩ suis
indib ineritisq distinguere: atq ostendẽ
uo differat uita coniugalis filios ꝓcreanti¬
im. patrum matrumq familias. uerum tn
religiosoꝵ ac pioꝵ ab ea uita quam uos deo
uouistis: si nunc ad eam uouendam exhor¬
tndus eẽs: Sed quia iam uouisti. iam te
astrinxisti: aliud tibi facere ñ licet: Priusꝗͣ

Expanded text:
a, venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et cecidit, et facta est ruina ejus magna . Audire ergo illa verba, aedificare est; hoc utrique pares sunt: in faciendo autem, et non faciendo quod audiunt, tantum dispares, quantum aedificium petrae soliditate fundatum dispar est ei quod sine ullo fundamento facili arenae mobilitate subvertitur. Nec ideo quisquis omnino non audit, tucomparat; nihil enim aedificans sine ullo tecto multo facilius obruendus, rapiendus et dispergendus imbribus, fluuiis uentisque donatur. Possem etiam pro modulo meo eosdem ipsos pertinentes ad dexteram regnumque caelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis filios procreantium patrum matrumque familias uerum tamen religiosorum ac piorum ab ea uita, quam uos deo uouistis, si nunc ad eam uouendam exhortandus esses; sed quia iam uouisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
irbitrium: Nisi enam lib̾o arbitrio intelli¬
geremus atq saꝑemus: ñ nob preciꝑetur
diente scriptura. intelligite ergo qui in¬
sipientes estis in popło: & stulci aliquando
apite: Eo ipso quippe quo preceptum ꝙ
imꝑatum ẽ ut intelligamus atq sapiamꝰ.
obedientiam nram requirit: quȩ nulla po¬
cest ẽẽ sine libo arbitrio: S ed si posset hoc
arbitrium. ut indelligeremus atq saꝑemꝰ:
ñ diceretur deo da mͥ indelictum ut discã
nundata tua: neq in euangłio scriptum
ũt. tunc aꝑuit illis sensum ut indelligent

Expanded text:
arbitrium. Nisi enim libero arbitrio intelliarbitrium. Nisi enim libero arbitrio intelligeremus atque saperemus, non nobis praeciperetur dicente Scriptura: Intelligite ergo qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite . Eo ipso quippe quo praeceptum et imperatum est, ut intelligamus atque sapiamus, obedientia nostra requiritur, quae nulla potest esse sine libero arbitrio. Sed si posset hoc  liberum arbitrium, ut intelligeremus atque saperemus; non diceretur Deo, Da mihi intellectum, et discam mandata tua ; neque in Evangelio scriptum esset, Tunc aperuit illis sensum, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
enodare conatur Ipsa ẽ enim questio de
gratia dei. que fecit ut homines ñ intelli¬
gentes putarent apłm paulum dicere: fael¬
amus mala ut ueniant bona: Unde apts
petrus in scda epła sua. qua ꝓpter inquis
Harissimi hȩc expectantes. satis agite inuu¬
olati & ĩmacłati apud eum reꝑiri in pace
&e drũ nr̃i pacientia. salutẽ existimantes.
sicut & dilectissimus fr̃ nr̃ paulus. scdi
et & instabiles homines ꝑuertunt.
u &. ceteras sc ripturas ad ꝓprium suũ
nteritum: Cauete ergo quod̾ tancus apłs
an terribiliter dicit & ubi sentitis non
nos intelligere. interim credite diuinis elo¬
quiss quia et lib̾m hominis est arbitriũ.
⁊ grã dei sine cuius adiutorio libm arbi¬
trum nec conu̾ti potest ad dm̃ nec ꝓficepet
in deo: & quod pie creditis. ut etiã intelli¬
gatis orate: & ad hoc ipsum enun. id: ut
sipienter intelligamus: est utiq liberum

Expanded text:
enodare conatur. ipsa est enim quaestio de enodare conatur. ipsa est enim quaestio de gratia dei, quae fecit, ut homines non intellegentes putarent apostolum Paulum dicere: Faciamus mala, ut ueniant bona. unde apostolus Petrus in secunda epistula sua: Quapropter, inquit, carissimi, haec expectantes satis agite inuiolati et inmaculati apud eum reperiri in pace et domini nostri patientiam salutem existimate, sicut et dilectissimus frater noster Paulus secundum et instabiles homines pervertunt sicut et caeteras Scripturas, ad proprium suum interitum . 7. Cavete ergo quod tantus apostolus tam terribiliter dicit; et ubi sentitis vos non intelligere, interim credite divinis eloquiis, quia et liberum est hominis arbitrium, et gratia Dei, sine cujus adjutorio liberum arbitrium nec converti potest ad Deum, nec proficere in Deo. Et quod pie creditis, ut etiam sapienter intelligatis orate. Et ad hoc ipsum enim, id est, ut sapienter intelligamus, est utique liberum
Abbreviated transcription (Latin):
quod dñs coronabit qñ iudicabit᷑ mu¬
dus: Multa erant quȩ uob̃ mitere cupie¬
bam. quibus lectis totã ipsam causã que cĩ¬
cili is episcopalib acta ẽ. aduersꝰ cosdem
pelagianos hereticos. diligentius & pler
nosse possitis: s festina uerunt fr̃s qui
numero urõ ad nos uenerunt. ꝑ quos u¬
bis ñ rescripsimus ista s scripsimus Nul
las enim ad nos ur̃e haritatis litteras at¬
tulerunt. tamen suscepimus eos: quoniã
simplicitas eoꝵ satis indicabat nichil il¬
los nob̃ potuisse confingere. Ideo autem
festinauerunt ut apud uos agerent pas
quo possint adiuuante dño tam sc̃ĩ dies ur̃e
pacem quam dissensionem potius inueni
re: Melius aucem facitis quod multũ rogl.
s ipsum a quo dicunt se fuisse turbatos. ad
me mictere ñ grauemini: Aut enim ñ in¬
telligit librum meum. aut forte ipse nol
intelligitur: quando diffic illunam questio¬
nem & paucis indelligibilem soluere adx

Expanded text:
quod dominus coronabit, quando iudicabitur munquod dominus coronabit, quando iudicabitur mundus. Multa erant, quae uobis mittere cupiebam, quibus lectis totam ipsam causam, quae conciliis episcopalibus acta est aduersus eosdem Pelagianos haereticos, diligentius et plenius nosse possetis, sed festinauerunt fratres, qui ex numero uestro ad nos nenerant, per quos uobislas enim ad nos vestrae Charitatis litteras attulerunt: tamen suscepimus eos, quoniam simplicitas eorum satis indicabat, nihil illos nobis potuisse confingere. Ideo autem festinaverunt, ut apud vos agerent Pascha, quo possit adjuvante-Domino tam sanctus dies vestram pacem quam dissensiore. Melius autem facietis, quod multum rogo, si ipsum, a quo dicunt se fuisse turbatos, ad me mittere non grauemini. aut enim non intellegit librum meum aut forte ipse non intellegitur. quando difficillimam quaestionem et paucis intellegibilem soluere atque
Abbreviated transcription (Latin):
qui se aseipsis iustificari putant: ac ꝑhoc in
semet ipsis ñ in dño głantur. P ropter quod
ego in hac epła quȩ ad uos ꝑuenit: ꝓbaui
ꝑ cestimonia scripturarum scãrumꝰ quȩ ibi
pͥotestis inspicere. & bona oꝑa nr̃a. & piadora¬
ciones. & rectam fidem. nullo modo ĩnobis
et̃ potuisse: nisi hȩc acciꝑemus ab illo. de qͥ
dicit apłs lacob omne datum optimum.
& omne donum ꝑfectum de sursum ẽ des¬
cendens a patre luminum: ne quisquam
dicat meritis oꝑum suoꝵ uł meris oratio¬
num suarum. uel meris fidei sue sibi dra¬
ditam dei grãm. et putetur uerum ẽẽ qd̾
illi heretici dicunt. grãm dei scđm meri¬
ca nr̃a dari: quod omnino falsissimũ ẽ.
non quia nullum ẽ meritum uł bonum
dei conuertit hominem. de qua psalmus
dicit deus meus miscđia eus preueniet
me. ut iustificetur impius. hoc ÷ ex inpi
fiat iustus: & incipiat habe meritum bon

Expanded text:
qui se a se ipsis justificari putant; ac per hoc in qui se a se ipsis justificari putant; ac per hoc in semetipsis, non in Domino gloriantur. 4. Propter quod ego in hac epistola, quae ad vos pervenit, probavi per testimonia sanctarum Scripturarum, quae ibi potestis inspicere, et bona opera nostra, et pias orationes, et rectam fidem nullo modo in nobis esse potuisse, nisi haec acciperemus ab illo, de quo dicit apostolus Iacobus: Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a patre luminum, ne quisquam dicat meritis operum suorum uel meritis orationum suarum uel meritis fidei suae sibi traditam dei gratiam et putetur uerum esse, quod illi haeretici dicunt, gratiam dei secundum merita nostra dari, quod omnino falsissimum est, non quia nullum est meritum uel bonum dei conuertit hominem, de qua psalmus dicit: Deus meus, misericordia eius praeueniet me, ut iustificetur impius, hoc est ex impio fiat iustus et incipiat habere meritum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
in homine ñ in dño. quod ꝓhibet apłs di¬
cens: Nemo glecur in hoimine: & alio lo¬
co: qui głatur inquit in dño gliet᷑. Illi ue¬
ro heretici se ipsos ad se ipsis iustos fieri
putantes. quasi hoc eis ñ deus dederit. s
ipsi sibi: non utiq in dño s in semetipsis
głantur. Talib enim dicit apłs: Quis enĩ
te discernit: qͥ uod ideo dicit. quia de mas¬
sa illius ꝑdicionis quȩ facta ẽ ex adam. ñ
disceruit hominem. ut cum faciat uas in
honorem ñ in contumeliam: nisi ds̃: Sed
quoniam homo carnał. & in aniter inflatꝰ.
cum audisset quis enum te discernit. pos¬
set respondere uel uoce uł cogitatione. &
dicere discernit me fides mea. discernit
me oratio mea. discernit me iusticia mea:
mox apłs occurrit cogitacionib eius. et
dixit: Quid enim habes. quod ñ accepisti:
Si autem accepisti. quid głaris quasiñ acce
peris:s ic enim głantur quasi ñ acceꝑint.

Expanded text:
in homine, non in domino. quod prohibet apostolus diin homine, non in domino. quod prohibet apostolus dicens: Nemo glorietur in homine et alio loco: Qui gloriatur, inquit, in domino glorietur. illi uero haeretici se ipsos a se ipsis iustos fieri putantes, quasi hoc eis non deus dederit sed ipsi sibi, non utique in domino sed in semet ipsis gloriantur. talibus dicit apostolus: Quis enim te discernit? quod ideo dicit, quia de massa illius perditionis, quae facta est ex Adam, non discernit hominem, ut eum faciat uas in honorem non in contumeliam, nisi deus. sed quoniam homo carnalis et inaniter inflatus, cum audisset: Quis enim te discernit? posset respondere uel uoce uel cogitatione et dicere: Discernit me fides mea, discernit me oratio mea, discernit me iustitia mea\', mox apostolus occurrit cogitationibus eius et dixit: Quid enim habes, quod non accepisti? si autem et accepistiperis ? Sic autem gloriantur quasi non acceperint,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabit deus mundum. quando uenturꝰ ẽ
sicut toca ȩccłia in simbolo conficetur. ui¬
dicare uiuos & morcuos: Si ergo ñ ẽ dei
grã: quoinodo saluat mundum: & si ñ :
lib̾um arbitrium: quomodo iudicat mun¬
dum: ꝓinde librum uł epłam meam quã
secum᷑ ad nos supradicti acculerunt. sedm
hanc fidem intelligite. ut neq negetis dei
gratiam. neq liberũ arbitrium sic defen¬
datis ut a dei gratia separetis: tamquam
sine illa uel cogitare aliquid ul agere se¬
cundum dm̃ ulla ratioe possimꝰ: qd oĩno ñ
possumꝰ. Ept̃ hoc enĩ dñs cum de fructu ius¬
ticie lo queretur: ait disciplis suis: Sine
me nichil pocestis facere: Unde supradic¬
tam epłam ad xistum pb̃rũ eccłiȩ romane
contra nouos hereticos pelagianos noue¬
ritis ẽẽ conscriptam. qui dicunt gratiam
dei secundum merita nr̃a dariͥut qͥ gła-¬
tur non in dño s in seipso głietur: hoc ÷

Expanded text:
iudicabit deus mundum. quando \'uenturus est\', iudicabit deus mundum. quando \'uenturus est\', sicut tota ecclesia in symbolo confitetur, \'iudicare uiuos et mortuos\'. si ergo non est dei gratia, quo modo saluat mundum? et si non est liberum arbitrium, quo modo iudicat mundum? proinde librum uel epistulam meam, quam secum ad nos supra dicti adtulerunt, secundum hanc fidem intellegite, ut neque negetis dei gratiam neque liberum arbitrium sic defendatis, ut a dei gratia separetis, tamquam sine illa uel cogitare aliquid uel agere secundum deum ulla ratione possimus, quod omnino non possumus. propter hoc enim dominus, cum de fructu iustitiae loqueretur, ait discipulis suis: Sine me nihil potestis facere. Unde supra dictam epistulam ad Sixtum presbyterum ecclesiae Romanae contra nouos haereticos Pelagianos noueritis esse conscriptam, qui dicunt gratiam dei secundum merita nostra dari, ut, qui gloriatur, non in domino sed in se ipso glorietur, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
bris honorando fr̃i ualentino.
& frĩb qui decum sunt: augusti¬
nus in dño salutem: Uenerunt
ad nos duo iuuenes cresconius & felix. de
urã congregatione se ẽẽ dicentes. qui no¬
bis retulerunt monasterium urm nõnul¬
ladissensione turbatum. eo quod quidam
in uob sic grãm predicent ut negent hõis
ẽẽ libum arbitrium: & quod ÷ grauiꝰ dicãt
quod in die iudicii ñ sit redditur deus uni
cauerunt quod plures urm̃ non ita senti¬
ant: s libum arbitrium adiuuari fateant᷑
ꝑ dei gratiam. ut recta sapiamus atq facia¬
mus: ut cum uenerit dominus redd̃e uni¬
cuiq scđđm oꝑa eius. inueniat oꝑa nr̃a bona
quȩ preꝑauit deus ut in illis ambulemus:
hoc qui sentiuint. bene sentiunt. Obsecro
itaq uos fr̃s sicutchorintios obsecrauit
mo erã dñs iħs sicut scriptũ ÷ in euanglio ioħis apłi
ñ uenit ut iudicaret mũdũ. s ut saluaret᷑ mundus
ꝑ ipsum. postea uero sicut seribit apłs paulꝰ

Expanded text:
bris honorando fratri VALENTINO, et fratribus qui tecum sunt, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Venerunt ad nos duo juvenes, Cresconius et Felix, de vestra congregatione se esse dicentes, qui nobis retulerunt, monasterium vestrum nonnulla dissensione turbatum, eo quod quidam in vobis sic gratiam praedicent, ut negent hominis esse liberum arbitrium; et, quod est gravius, dicant, quod in die judicii non sit redditurus Deus uniccaverunt, quod plures vestrum non ita sentiant, sed liberum arbitrium adjuvari fateantur per Dei gratiam, ut recta sapiamus atque faciamus; ut cum venerit Dominus reddere unicuique secundum opera eius, inueniat opera nostra bona, quae praeparauit deus, ut in illis ambulemus. hoc qui sentiunt, bene sentiunt. Obsecro itaque uos, fratres, sicut Corinthios obsecrauit mo enim dominus Iesus. sicut scriptum est in euangelio Iohannin uenit, ut iudicaret mundum. sed ut saluaretur mundus per ipsum; postea uero. sicut scribit apostolus Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
dibitur ei. Potens ẽ autem dñs qu̾i & uob̃
donet & nob̃. ut de ur̃a pace & pia consen¬
sine. nuntiis celerrimis gaudeamꝰ Salu
duos ñ solum meo nomine. s ętiam frm̃
qui mecum sunt: & rogo ut ꝓ nob concor¬
diter atq instanter oretis: S it uobc̃ũ dñs:¬

Expanded text:
dabitur ei. potens est autem dominus, qui et nobis donet et nobis, ut de uestra pace et pia consensione nuntiis celerrimis gaudeamus. saluto uos non solum meo nomine sed etiam fratrum. qui mecum sunt, et rogo, ut pro nobis concorditer atque instanter oretis. sit uobiscum dom
Abbreviated transcription (Latin):
rimala oꝑa diligatis: quod ipsa grã dei auer¬
d a uob Talium quippe uerba sibi ꝓponẽs
aps. alt: Quid gͦ dicemus: ꝑmanebimus in
iuto: ut gratia habundet: acq his uerb
nominum errancium. & dei gratiam ñ intel¬
lgentium. respondit ut debuit: dicens. Absit:
Si enim mortui sumus peccato: quomͦ uiue¬
mus in eo: nichil dici potuit breuius & me¬
lius: ꝗ uid enim nob̃ gratia dei utilius cõferc
in hoc presenti scło maligno: nisi ut moria¬
mur peccato: ac ꝑ hoc ip̃si gr̃ȩ inuenietur in¬
uenietur ingratus: qui ꝓpter illam uult ui¬
uere in peccato. ꝑ quam᷑ moruur peccato:
Dcus autem qui diues ẽ in miscd̃ia. det uob̾
s sanum saꝑe:& usq in finem ꝑseueranter
inbono ꝑposito ꝑmanere: hoc ꝓ uob hoc pro
nob hoc ꝑ omĩb qͥ uos diligunt. & ꝓeis qͥ
los oderũt. instant̃ in pace fr̃na et iugilant̃¬

Expanded text:
ri, mala opera diligatis: quod ipsa gratia Dei averri, mala opera diligatis: quod ipsa gratia Dei avertat a vobis. Talium quippe verba sibi proponens Apostolus, ait: Quid ergo dicemus? per manebimus in peccato, ut gratia abundet? Atque his verbis hominum errantium et Dei gratiam non intelligentium respondit ut debuit, disi enim mortui sumus peccato, quo modo "uiuemus in eo? nihil dici potuit breuius et melius. quid enim nobis gratia dei utilius confert in hoc praesenti saeculo maligno, nisi ut moriamur peccato? ac per hoc ipsi gratiae i inuenietur ingratus, qui propter illam uult uiuere in peccato, per quam morimur peccato. deus autem, qui diues est in misericordia, det uobis et sanum sapere. et usque in finem proficienter in bono proposito permanere. hoc pro uobis hoc pro nobis hoc pro omnibus, qui uos diligunt, et pro eis, qui uos oderunt, inst
Abbreviated transcription (Latin):
uidem tua in pace ꝓducet: Sie ergo intelli¬
I⁊ quod tibi preceptum ẽ rectos curs fac
pedibus tuis. & uias tuas dirige: ut noueris
cum hoc facis adũo deo clio prestari ut hoc
facias: & ñ declinab ad dexteram quamius
imbules in ui is dextris. ñ confidens in uir¬
uit cua: & ipse erit uirtus cua. qui rectos fa¬
ciet curs tuos. & itinera tua in pace ꝓducet:
quappter dilectissimi quicumq dicit uolũ¬
as mea in sufficit. ad facienda oꝑa bona: de¬
dnat in dexteram: Seo rursꝰ illi qui putãt
henam uitam eẽ deserendam. quando audi¬
unt sic dei gratiam predicari ut credatur &
indelligatur uoluntae hominum ipsa ex mał
bonis facere: ipsa etiam quas fecerit custodi¬
re: & ꝓoterea dicunt faciamus mala ut ue¬
niant bona: in sinistram declinant: Ideo uo
uidiri ñ declinetis in dexteram neq in sinis¬
ram. hoc ÷ ne sic defendatis liberum arbi¬
nium ut eibona oꝑa sine dei grã tribuatis:
nec sic deffendatis grãm ut quasi de illa secu¬

Expanded text:
ua in pace producet. Sic ergo intellige quod tibi praeceptum est, Rectos cursus fac pedibus tuis, et vias tuas dirige, ut noveris, cum hoc facis, a Domino Deo tibi praestari ut hoc facias; et non declinabis ad dexteram, quamvis ambules in viis dextris, non confidens in virtute tua: et ipse erit virtus tua, qui rectos faciet cursus tuos, et itinera tua in pace producet. 8. Quapropter, dilectissimi, quicumque dicit, Voluntas mea mihi sufficit ad facienda opera bona, declinat in dexteram. Sed rursus illi, qui putant bonam vitam esse deserendam, quando audiunt sic Dei gratiam praedicari, ut credatur et intelligatur voluntates hominum ipsa ex malis bonas facere, ipsa etiam quas fecerit custodire, et propterea dicunt, Faciamus mala, ut veniant bona ; in sinistram declinant. Ideo vobis dixit, Non declinetis in dexteram, neque in sinistram, hoc est, non sic defendatis liberum arbitrium, ut ei bona opera sine Dei gratia tribuatis; nec sic defendatis gratiam, ut quasi de illa secu
Abbreviated transcription (Latin):
te inflat: uerum ȩtiam inspiratione ha¬
ntats ipsius quȩ plenitudo legis ẽ. & quȩ
ur nr̃m ut scientia non inflet ȩdificat. S
iohuc nusquam cale aliquid in eoꝵ licte¬
ris potuimus inuenire: maxime autem
hoc in isto libro eẽ uellemus: ex quo descͥp¬
sa ila uerba posuimus. ubi uirginẽ. xp̃i
ita lauclans tanquam sp̃ales diuitias nul-¬
lus ei preter ipsam conferre possit: & tan¬
quam nisi ex se ipsa eẽ ñ possint ñ uult
cam in dño głari: s sic głari quasi ñ acce¬
ꝑit. In quo libro quamuis nec ipsius nec
tuȩ reuerentiȩ nomen expresserit: tamen
amatre uirguus ut ad eam scribet. a se
postulatum eẽ cominemorat. In quadam uͦ
cpła sua idem pelagius ubi & nom̃ suum
aꝑtissime ponit. nec nomen sacre uirgi¬
nuis tacet dicit ad eam se scripsisse: et eius¬
dem sui oꝑis destimonio ꝓbare nicitur se
sam dei. quam uł tace̾re uel negare as¬
britur aꝑtissune conficeri. S utrũ ipse sit

Expanded text:
te inflat, uerum etiam inspiratione cate inflat, uerum etiam inspiratione caritatis ipsius. quae plenitudo legis est et quae cor nostrum. ut scientia non iuflet, aedificat. sed adhuc nusquam tale aliquid in eorum litteris potuimus inuenire. Maxime autem hoc in isto libro esse uellemus, ex quo descripta illa uerba posuimus, ubi uirginem Christi ita laudans. tamquam spiritales diuitias nullus ei praeter ipsam conferre possit et tamquam nisi ex ipsa esse non possint. non uult eam in domino gloriari, sed sic gloriari, quasi non acceperit. in quo libro quamuis nec ipsius nec tuae reuerentiae nomen expresserit, tamen a matre uirginis, ut ad eam scriberet, a se postulatum esse commemorat. in quadam uero epistula sua idem Pelagius, ubi et nomen suum apertissime ponit nec nomen sacrae uirginis tacet, dicit ad eam se scripsisse et eiusdem sui operis testimonio probare nititur se gratiam dei. quam uel tacere uel negare adseritur, apertissime confiteri. sed utrum ipse sit
Abbreviated transcription (Latin):
u. uel quid faciendum eẽt scire cu¬
is. cum iam se scire fateretur cuius
hoc donum. s utiq tantas uoluntatis
iss tantum dilectionis ardorem uole¬
us acciꝑe sp̃u sapientiȩ: qui sufficeret ad
inplendam magnitudinem continentiȩ.
Sitrgo tale aliquid illic inueiure potue¬
ntis. uberrimas grãs agimus. si rescribendo
insinuare dignemini. Satis enim dici nõ
pitest quantum cupiamus in eoꝵ homi¬
num scriptis qui ꝓpter acrimoniam atq
acundiam leguntur a plurumis. aꝑtã con¬
fesionem illius gr̃ȩ reꝑiri. quam uehemen-¬
t commendat apłs: qui ȩtiam ipsius men-¬
prinfidei sine qua impossibile ẽ placere¬
de er qua iustus uiuit. quȩ ꝑ dilectionẽ
qatur: ante quam & sine qua. omnino
nuila cuiusquam oꝑa bona ex istimanda
sint. qm̃ omne qd non ẽ ex fide peccatũ ẽ.
dm̃ dicit unicui partitum. nec sola reue¬
latione scientiȩ nos diuinitus adiuuari.
ut piȩ iustȩq uiuamus: quȩ sine karita¬

Expanded text:
tabat, uel, quid faciendum esset, scire cutabat, uel, quid faciendum esset, scire cupiebat. cum iam se scire fateretur, cuius esset hoc donum, sed utique tantas uoluntatis uires. tantum dilectionis ardorem uolebat accipere spiritu sapientiae, qui sufficeret ad implendam magnitudinem continentiae. si ergo tale aliquid illic inuenire potueritis, uberrimas gratias agimus, si rescribendo insinuare dignemini. \' Satis enim dici non potest, quantum cupiamus in eorum hominum scriptis, qui propter acrimoniam atque facundiam leguntur a plurimis, apertam confessionem illius gratiae reperiri, quam uehementer commendat apostolus, qui etiam ipsius mensuram fidei, sine qua impossibile est deo placere, ex qua iustus uiuit, quae per dilectiouem operatur, ante quam et sine qua omnino nulla cuiusquam bona opera existimanda sunt, quoniam omne, quod non est ex fide, peccatum est, deum dicit unicuique partitum nec sola reuelatione scientiae nos diuinitus adiuuari, ut pie iusteque uiuamus, quae sine carita
Abbreviated transcription (Latin):
deant adiuuari: quatinus orantib atqui
pulsantib nob̃ aꝑiatur intelligentia ue¬
tatis. ubi discamus quid facere debeami
non ut uires accipiat uoluntas nr̃a qu
plum. ad eandem doctrinam reuocant qi
scilicet in eius exemplo discimus quemadi
dum uiuere debeamus: non autem achoc
uolunt nos adiuuari: ut quod discendo ce¬
noscimus. ȩtiam diligendo faciamus. Aut
certe in eodem libro inuenite aliquid si
potestis ubi excepta natura. excepto quo
ad candem naturam ꝑtinet arbitrio ui¬
tatis. excepta remissione peccatoꝵ et
uelatione doctrine tale dei adiutoris
confiteatur quale conficetur ille qui dia¬
cum scirem quia nemo potest eẽ cõͥ tis
precatus sum illum. Neq enim iste aus il¬
turam precando uolebat acciꝑe in qua col¬
dicus erac: aut de naturali uoluntatis as¬
bitrio satẽgebat cum quo conditus era
aut remissionem peccator desideraba
qui potius continentiam ne peccaret oy¬

Expanded text:
deant adiuuari, quatenus orantibus atque deant adiuuari, quatenus orantibus atque pulsantibus nobis aperiatur intellegentia ueritatis. ubi discamus, quid facere debeamus, non ut uires accipiat uoluntas nostra, quibus ropositum exemplum, ad eandem doctrinam reuocant, quia scilicet in eius exemplo discimus, quem ad modum uiuere debeamus; non autem uolunt ad hoc nos iuuari, ut, quod discendo cognoscimus, etiam diligendo faciamus. Ant certe in eodem libro inuenite aliquid. si potestis. ubi excepta natura. excepto, quod ad eandem naturam pertinet. arbitrio uoluntatis. excepta remissione peccatorum et reuelatione doctrinae tale dei adiutorium confitetur, quale confitetur ille, qui diCum scirem quia nemo potest esse continenprecatus sum illum. neque enim iste aut naturam precando uolebat accipere. in qua conditus erat, aut de naturali uoluntatis arbitrio satagebat, cum quo conditus erat, aut remissionem peccatorum desiderabat, qui potius continentiam, ne peccaret, op
Abbreviated transcription (Latin):
tacis. Sed non hinc solum error humanꝰ
orrepit: ut aliquid secus sentiatur de indi¬
iuidua trinitate. sunt enim & alia in quib
ꝑnitiosissime erratur: sicuci hoc ÷ unde di¬
quam qui bonum quod ex deo ẽ negat et
deo: nescunus cui faciat inuiriam nisi deo.
ꝑ hoc illi utiq trinitati. Quod malũ absi
a uob: sicut abeẽ credimus. Absit omum
ut tale aliquid in animo non dicimus du
uł sacre uirginis filiȩ tuȩ. s in cuiusq q¬
tremi meriti famuli uel famulȩ uestre.
ille fecerit: ex quo nonnulla uerba quȩ p¬
lius intelligi possent. ponenda credidin
Si autem diligentius intendatis. etiam
quȩ ibi uidetur uelut ꝓ grã siue aduito
dei dicererẽ. sic inuenietis ambigua ut ps¬
sint referri. uel ad naturam ut ad docã¬
nam. uł ad remissionem peccator. Nams
quod coguntur confiteri orare nos debe
ne intremus in cẽptationem. possunt ad
hoc referre ut hactenus nos ad id refpan¬

Expanded text:
tatis. sed non hinc solum error humanus tatis. sed non hinc solum error humanus obrepit, ut aliquid secus sentiatur de indiuidua trinitate. sunt enim et alia, in quibus perniciosissime erratur, sicuti hoc est, unde diquam qui bonum, quod ex deo est, negat esse ex deo, nescimus, cui faciat iniuriam nisi deo ac per hoc illi utique trinitati, quod malum absit a uobis, sicut abesse credimus. absit omnino, ut tale aliquid in animo. non dicimus tuo uel sacrae uirginis filiae tuae sed in cuiusque extremi meriti famuli uel famulae uestrae liber ille fecerit, ei quo nonnulla uerba, quae facilius intellegi possent. ponenda credidimus. Si autem diligentias intendatis etiam illa, quae ibi uidetur uelut pro gratia siue adiutorio dei dicere. sic inuenietis ambigua, ut possint referri uel ad naturam uel ad doctrinam uel ad remissionem peccatorum. nam et quod coguntur confiteri orare nos debere, ne intremus in temptationem, possunt ad hoc referre, ut hactenus nos ad id respon
Abbreviated transcription (Latin):
eius in ipsa ẽ non in uerb̃ alienis: sicut apłs
dicit: opus autem suum ꝓbet unus quisque.
& cunc insemet ipso habebit głam. & nou in
altero. S absit ut gła sua ipsa sit: & ñ ille cui
dicitur. gła mea et exaltans caput meũ. Ita qͥp¬
pe ẽ in ea salubrider gła eiꝰ. cum ds qui in illa
est ipse ẽ gła eiꝰ. a quo habet omnia bona qui¬
bus est bona: & habebit omnia quibus meli-¬
or erit. in quantum in hac uita melior eẽ po¬
terit: & quib ꝑfecta erit quando fuerit diui¬
na grã non humana laude ꝑfecta. In dño
enim laudabitur anima eius. qui saciabit
in bonis desiderium eius: quia & hoc deside¬
rium ipse inspirauit. ne uirgo eius sic in
aliquo bono glietur. quasi non acceꝑit. De
hoc gͦ eius affectu utrum ñ fallamur: inde
nos fac potius rescribendo cerciores. Nam
illud optime nouimus. cum omnib uestris
culiores uos ẽẽ. et fuisse indiuidue crini¬

Expanded text:
eius in ipsa est non in uerbis alienis, sicut apostolus eius in ipsa est non in uerbis alienis, sicut apostolus dicit: Opus autem suum probet unusquisque et tunc in semet ipso habebit gloriam et non in altero. sed absit, ut gloria sua ipsa sit et non ille, cui dicitur: Gloria mea et exaltans caput meum. ita quippe est in ea salubriter gloria eius, cum deus, qui in illa est, ipse est gloria eius. a quo habet omnia bona, quibus est bona, et habebit omnia, quibus melior erit, in quantum in hac uita melior esse poterit. et quibus perfecta erit, quando fuerit diuina gratia, non humana laude perfecta. in domino enim laudabitur anima eius, qui satiauit in bonis desiderium eius. quia et hoc desiderium ipse inspirauit, ne uirgo eius sic in aliquo bono --glorietur, quasi non acceperit. De hoc ergo eius atfectu utrum non fallamur, inde nos fac potius rescribendo certiores. nam illud optime nouimus cum omnibus uestris cultores uos esse et fuisse indiuiduae trini
Abbreviated transcription (Latin):
lo: quia nemo potest ẽẽ continens. nͥ ds det.
Isteͥ autem de spĩcalib diuitiis. in quib est
utiq ȩtiam ipsa luminosa et spetiosa cõtinẽtia
ñ ait ĩ te et exte ẽẽ possut. s ait nͥ exte & ĩce ẽẽ ñ
posst̃. ut quẽadmodũ ñ ei st̃ alibi nͥ in illa. sic ei
non aliunde nisi ex illa ẽẽ posse çredant᷑ &
ob hoc qd miserator dñs a corde eiꝰ auertat. sic
głecur quasi non acceꝑit. & nos quidem de
sc̃ę uirginis disciplina. et humilitate xp̃ia¬
na. in qua nucrita et educata ẽ. hoc existima¬
mus quod illa uerba cum legeret si tam̃ legit
ingemuit : peccus humiliter cũtudit. ac for¬
tassis et fleuit: dm̃q cui dicata et a quo scĩ¬
ficata ẽ. fidenter orauit. ut quomodo illa non
sunt uerba ipsius s alterius: ita non sit talis
et fides eius qua se aliquid hab̾e credat de
quo in se non in dño głetur. Nam gła quidẽ

Expanded text:
lo; quia nemo potest esse continens, nisi Deus det. lo; quia nemo potest esse continens, nisi Deus det. Iste autem de spiritualibus divitiis, in quibus est utique etiam ipsa luminosa et speciosa continentia, non ait, In te et ex te esse possunt: sed ait, nisi ex te et in te esse non possunt\\ ut. quem ad modum non ei sunt alibi nisi in illa, sic ei non aliunde nisi ex illa esse posse credantur et ob hoc — quod miserator dominus a corde eius auertat! - sic glorietur, quasi non acceperit Et nos quidem de sanctae uirginis disciplina et humilitate Christiana, in qua nutrita et educata est, hoc existimamus, quod, illa uerba cum legeret, si tamen legit. ingemuit et pectus humiliter tutudit ac fortassis et fleuit deumque, cui dicata et a quo sanctificata est, fidenter orauit, ut, quo modo illa non sunt uerba ipsius sed alterius, ita non sit talis et fides eius, qua se aliquid habere credat, de quo in se non in domino glorietur. nam gloria quidem
Abbreviated transcription (Latin):
do laritatem: ut ea quȩ discendo nouimꝰ.
etiam diligendo faciamus. Nam utiq noue¬
rat ille quam magnum bonum eẽt conti¬
nentia qui dicebat: & cum scirẽ quia nemo
potest ẽẽ continens nisi deus det. Nõ solũ
gͦ nouerat quantum eẽt hoc bonum. & quã
desiderabiliter eẽt cõcupiscendum: uerum
etiam quod nisi dante deo eẽ non posset. do
cuerat enun eũ sapientia. Nam hoc dicit.
hoc ipsum erat sapientię: scire cuiꝰ eẽt hoc
donum. Nec tamen ei scientia suffecit: sait:
Adis dnm̃: et deprecatus sum illium. Nõ gͥ
tantumm᷑ in hoc nos aduiuat ds̃. ut sciam᷑
quid agendum sit: uerum ȩtiam ut amando
agamus. qd discendo iam scimus. Nemo
itaq potest ẽẽ non solum sciens. uerũ ȩciam
continens: nisi ds̃ det. Unde cum iam ille
haberet scientiam. precabatur ut hab̾et et
continentiam: ut eẽt in illo quod sciebat qx
aliquantum et ex illo⁊ non tamen nisiꝰ ex il¬

Expanded text:
do caritatem. ut ea, quae discendo nouimus. do caritatem. ut ea, quae discendo nouimus. etiam diligendo faciamus. Nam utique nouerat ille, quam magnum bonum esset continentia, qui dicebat: Et cum scirem, quia nemo potest esse continens, nisi deus det. non solum ergo sciebat, quantum esset hoc bonum et quam desiderabiliter esset concupiscendum, uerum ecuerat enim eum sapientia; nam hoc dicit, Et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum. Nec tamen ei scientia suffecit; sed ait: Adii Dominum, et deprecatus sum illum . Non igitur tantummodo in hoc nos adjuvat Deus, ut sciamus quid agendum sit, verum etiam ut amando agamus quod discendo jam scimus. Nemo itaque potest esse non solum sciens, verum etiam continens, nisi Deus det. Unde cum jam ille haberet scientiam, precabatur ut haberet et continentiam, ut esset etiam in illo quod sciebat quia ium, proprium aliquantum et ex illo, non tamen nisi ex il
Abbreviated transcription (Latin):
surus ẽ bona uoluntas mea. fides mea ius¬
dicia mea: et non continuo quod sequicur
bes quod non accepisti: si autem & acce¬
pisti. quid głaris quasi non acceꝑis: nolu¬
mus gͦ ut uirgo sacra cum audit uł legit
spĩtales diuitias nullus tibi preter te cõn¬
ferre potest. in his iure laudanda in his
merito ceteris preferenda es. quȩ nisi ex ce
et in te esse non possunt: nolumus ꝓrsꝰ ita
glietur quasi non acceꝑit. Dicat quidem
in me sunt ds̃ uota cuã quȩ reddã laudes
tibi: s quia in illa non ȩtiam ex illa memi¬
nerit ȩtiam dicerez dñe in uoluntate tua
prestitisti decori meo uirtudem. quia et si
etiam ex illa ꝓpter arbitrium ꝓprium sine
quo non oꝑainur bonum: non tamen sieut
iste dixit non nisi ex illa. Proprium qͥppe
arbitrium nisi dei gr̃a iuiuetur. nec ipsa
bona uoluntas ẽẽ in homine potest. Ds ÷ enĩ
tum modo scientiam reuelando ut noueri¬
mus quid facere debeamus: si ȩtiam spiran¬

Expanded text:
surus est: \'Bona uoluntas mea. fides mea, iussurus est: \'Bona uoluntas mea. fides mea, iustitia mea\' et non continuo, quod sequitur, bes, quod non accepisti? si autem et accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? nolumus ergo, ut uirgo sacra, cum audit uel legit: \'Spiritales diuitias nullus tibi praeter te conferre poterit; in his iure laudanda, in his merito ceteris praeferenda es, quae nisi ex te et in te esse non possunt\'. nolumus prorsus ita glorietur. quasi non acceperit. dicat quidem: In me sunt, deus, uota quae reddam laudis tibi, sed, quia in illa non etiam ex illa, meminerit etiam dicere: Domine, in uoluntate tua praestitisti decori meo uirtutem, quia etsi etiam ex illa propter arbitrium proprium, sine quo non operamur bonum, non tamen, sicut iste dixit, non nisi ex illa\'. proprium quippe arbitrium nisi dei gratia iuuetur, nec ipsa bona uoluntas esse in homine potest. deus est etum modo scientiam reuelando. ut nouerimus. quid facere debeamus, sed etiam inspiran
Abbreviated transcription (Latin):
qed in te ẽẽ non pocuit. Illa quippe carna¬
l non nupsit. ut non tantum sibi. s ȩtiã
ustra te sp̃italiter augeretur. quoniam et
uel compensadione minor illa es: quod ita
psisti ut nasceretur. Hȩx dei dona sunt:
et ur̃a quidem sunt s non ex uob̃. Habetis
enum thesaurum istũ in terrenis corporibꝰ
Cahuc fragilib tanquam in uasis ficcili¬
bus ut eminentia uirtutis dei sit. & si ex
uob ec miremini quia dicimus et ur̃a ẽẽ
t ex uob̃ non eẽ. Nam et panem quotidia
num dicimus nrm. s tamen addimus da no¬
b: ne pucetur ex nob̃. Proinde sicut scriptũ
E sine intermissione orate: in omnibꝰ grãs
igice. Oratis enim ut ꝑseueranter et ꝑficien
er habeatis: grãs agitis quia non ex uobis
habeti. Quis enim uos ab illa ex adã massa
mortis ꝑditionisq discernit: nonne ille
qui uenit querere & saluare facere quod
ꝑierat:An uero quando apło dicente au¬
dierit homo quis enum te discernit. respõ¬

Expanded text:
quod in te esse non potuit. illa quippe carnaquod in te esse non potuit. illa quippe carnaliter non nupsit, ut non tantum sibi sed etiam tibi ultra te spiritaliter augeretur, quoniam et tu ea compensatione minor illa es, quod ita nupsisti, ut nasceretur. haec dei dona sunt et uestra quidem sunt sed non ei uobis; habetis enim thesaurum istum in terrenis corporibus et adhuc fragilibus tamquam in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex uobis. nec miremini, quia dicimus et uestra esse et ex uobis non enum dicimus nostrum, sed tamen addimus, Da nobis , ne putetur esse ex nobis. 7. Proinde sicut scriptum est, Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite : oratis enim ut peter habeatis, gratias agitis, quia non ex uobis habetis. quis enim uos ab illa ex Adam massa mortis perditionisque discernit? nonne ille, qui uenit quaerere et saluare, quod perierat? an uero quando apostolo dicente audierit homo: Quis enim te discernit? respon
Abbreviated transcription (Latin):
tum: cundem audiat ueracem piumq doc¬
torem. qui cũ hinc ageret ait. Uellem om̃s
ẽt̃ sieut me ipsum: s unusquisq ꝓprium
donum habet adeo. alius sic. alius aut̃ sic:¬
Audiat etiam ipsum. non tantũ suum. sed
uniu̾se eccłie unicum sponsum: de tali cas¬
utate atq integritate dicendem. ñ omnes
upiunt uerbum hoc s quib datum ẽ: ut
nlligat ex eo quod habet tam magnũ bo¬
nimato preclarum se potius deo & dño nr̃o
uelut ex se ipsa id habeat. ut non dicamus¬
sentantis adulatoris. ne de occultis ho¬
ninum temere iuidicare uideamus: certe
arantis laudatoris audire. Omne quippe da¬
uim optimum et om̃e donum ꝑfectum sic̃
diae etiam apłs iacob desursum ẽ: des¬
indens apatre luminũ. Hinc gͦ & sc̃a uir¬
ginitas qua te filia uolentem gaudentẽq
uicit. natu posterior actu prior: genere ex
a. honore ante de. etate subsequens. scĩta¬
te precedens: in qua ȩtiam tuum ẽẽ cȩpit.

Expanded text:
tum, eundem audiat ueracem piumque doctum, eundem audiat ueracem piumque doctorem, qui, cum hinc ageret, ait: Vellem omnes esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a deo alius sic alius autAudiat etiam ipsum, non tantum suum, sed universae Ecclesiae unicum sponsum, de tali castitate atque integritate dicentem. Non omnes capiunt verbum hoc, sed quibus datum est ; ut intelligat ex eo quod habet tam magnum bonum atque praeclarum, se potius Deo et Domino nom verba, quod velut ex seipsa id habeat, ut non dicamus assentantis adulatoris, ne de occultis hominum temere judicare videamur, certe errantis laudatoris audire. Omne quippe datum optimum, et omne donum perfectum, sicut dicit etiam apostolus Iacobus, desursum est descendens a patre luminum. hinc ergo et sancta uirginitas. qua te filii uolentem gaudentemque uicit natu posterior. actu prior. genere ex te, honore ante te, aetate subsequens, sanctitate praecedens, in qua etiam tuum esse coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
quanta in his uerb̾ sit cauenda ꝑucies sũ
utiq quod dictum ẽ non possunt et̃ isti
bona nisi inte: optime et uerissime dieb
ẽ. Istud plane cybus ẽ: qd̾ uero ait i
nisi exte. hoc omnino uirus ẽ. absit i
hȩc libenter audiat uirgo. xp̃i quȩ pit
indelligit ꝓpriam pauꝑtatem cordis hi¬
mani. & ideo illic nisi sponsi sui donis il¬
cit ornari. Audiat gͦ potius apłm dicen¬
dem. Desponsaui uos uni uiro uirginem
castam exib̾e. xp̃o: timeo audem ne sicut set¬
pens euam seduxit in uersucia sua. sic et
urẽ mentes corrumpantur. a castitate qu
ẽ in xp̃o. Et ꝓpterea de his quoq sp̃ĩcallł
diuituis nonꝰ istum qui dicit nullus tibi
eas preter te conferre pocest. et nisi ert
habemus thesaurum istum in uasis
nlb uł eminentia uirtus sit dei. & nõ
nob. De ipsa quoq sacra continentia
iirgiiali. quod non sit ex se ipsa s sit dei
donum. quamuis credenti uolentiq colla¬

Expanded text:
quanta in his uerbis sit cauenda pernicies. eam quanta in his uerbis sit cauenda pernicies. eam utique, quod dictum est: Non on possunt esse ista bona nisi in te\', optime et uerissime dictum est: iste plane cibus est; quod uero ait non nisi ex te\\ hoc omnino uirus est. absit, ut haec libenter audiat uirgo Christi, quae pie intellegit propriam paupertatem cordis humani et ideo illic nisi sponsi sui donis nescit ornari. audiat ergo potius apostolum dicentem: Desponsaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, n e, sicut serpens Euam se-duxit in uersutia sua, sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo, et propterea de his quoque spiritalibus diuitiis non istum, qui dicit: Nullus tibi eas praeter te conferre potest\' et: \'Nisi Habemus thesaurum istum in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex nobis. De ipsa quoque sacra continentia uirginali, quod non sibi sit ex se ipsa, sed sit dei donum quamuis credenti uolentique conla
Abbreviated transcription (Latin):
se habere non nisi ꝓprium pucaret an¬
trium: continuo subiunxit ꝑ spm sans
captiuauit captiuitatem. & dedit ddoni
minib. quis quis nondum conficetur. s¬
tum & quam exiciabiliter erret iucelli
debemus admonendis ut talia cauea
dissimulare possemus: cum legissemus
brum quem ad scam̃ demetriadem quis
scripserit. uel utrum ad uos ꝑueneritis
potius rescriptis nosse uolumus. in quos
uirginalem suam scĩtatem. om̃sq sp̃ital
diuicias non nisi ex se ipsa sibi eẽ. atq n
prius quam sit plenissime beata. discat an
eẽ qd absit ingrata: u erba enun ad illa
ta. in eodem libro sunt ista. Habes gͦ ea
hinc magis. Nam corporał nobilitas as
opulentia. duoꝵ intelligerentur ẽẽ nonciu
spĩtales uero diuicias nullus tibi preet
conferre poterit. In his ergo iure laude¬
da. in his merito ceteris preferendaes. qu
nisi exte et in ce eẽ ñ possunt. Cerns nc̃e

Expanded text:
am habere nonnisi per proprium putaret arbiam habere nonnisi per proprium putaret arbitrium, continuo subiunxit: Per spiritcaptiuauit captiuitatem et dedit dona hominibus, quisquis nondum confitetur, quantum et quam exitiabiliter erret, intelledebemus, admonendis, ut talia caueatis, dissimulare possemus, cum legissemus librum, quem ad sanctam Demetriadem quisnam scripserit uel, utrum ad uos peruenerit, uestris potius rescriptis nosse uolumus. in quo lredat uirginalem suam sanctitatem omnesque spiritales diuitias non nisi ex se ipsa sibi esse, atque ita. priusquam sit plenissime beata, discat deo esse - quod absit! — ingrata. uerba enim ad illam scripta in eodem libro sunt ista: \'Habes ergohinc magis; nam corporalis nobilitas atque opulentia tuorum intellegentur esse non tua, spiritales uero diuitias nullus tibi praeter te conferre poterit. in his ergo iure laudanda. in his merito ceteris praeferenda es, quae nisi ex te et in te esse non possunt\'. Cernis nempe.
Abbreviated transcription (Latin):
apud uos de his qui ȩtia illa quȩ sana suns
iuiciare conantur. Domum enim urãm. ñ
paruam xpi eccłiam deputamus. Nec sane
paruus ẽ error illors qui putant ex nob̃
ipsis nos hab̾e si quid iusticiȩ. concinentiȩ.
pietatis. castitatis in nob est: eo qd̃ ita nos
condidit ds̃. ut ultra preter ꝗd nob̃ reue¬
lat scientiam. nichil nos aduiuet. ut ea q̃
do faciamus: naturam scilicet adq doctri¬
nam definientes tantũmodo ẽẽ dei gratiã
et adiutorium. ut iuste recteq uiuamus:
ad habendam uero bonam uoluntatẽ ubi
ẽ hoc ipsum quod iuste uiuimus. & ipsa ha¬
ritas quȩ in omĩb donis dei ita excellit. ut
etiam ds̃ dicta sit: qua una impletur ĩ nob̃
si quid diume legis & admonicionis implenꝰ.
nolunt nos diuinitus adiuuari. s nos ip¬
sos dicunt arbitrio ꝓprio nob ad ista suffi¬
cere. Non nob uideatur error iste medioers
fusa ẽ in cordib nrĩs. ne quisquam es¬

Expanded text:
apud uos de his. qui etiam illa, quae sana sunt. apud uos de his. qui etiam illa, quae sana sunt. uitiare conantur. domum enim uestram non paruam Christi ecclesiam deputamus. nec sane paruus est error illorum. qui putant ex nobis ipsis nos habere, si quid iustitiae, continentiae, pietatis. castitatis in nobis est, eo quod ita nos condiderit deus, ut ultra. praeter quod nobis reuelat scientiam, nihil nos adiuuet, ut ea, quae do faciamus, naturam scilicet atque doctrinam definientes tantum modo esse dei gratiam et adiutorium, ut iuste recteque uiuamus. ad habendam uero bonam uoluntatem. ubi est hoc ipsum, quod iuste uiuimus, et ipsam caritatem. quae in omnibus dei donis ita excellit, ut etiam deus dicta sit, qua una impletur in nobis, si quid diuinae legis et admonitionis implemus, nolunt nos diuinitus adiuuari, sed nos ipsos dicunt arbitrio proprio nobis ad ista sufficere. non uobis uideatur error iste mediocris, iffusa est in cordibus nostris. ue quisquam e
Abbreviated transcription (Latin):
instare precipiat: nõ tamen in eors hominũ
numero uos habemus. quib sermo uł pa¬
gina nra importuna undeatur. quando id
ꝗd ad sanam doctrinam non ꝑtinet. uos ut
uigilanter auitetis alloquimur. Hinc ergo
ẽ qd ad monitionem nrãm tam grato animo
suscepistis: ut in epła tua ad quam nunc res¬
cribimus diceres. Sane quoͥd me hortatur
reuerentia ur̃a ne aures indulgeam his hõi¬
nib qui prauis tractatib uenerandã fidẽ
sepe corrumpunt: grãs uberes ago tampiȩ
admonicioni. Quod itaq adiungis &s dicis
s nouerit sacerdotium urm longe me ac
domuncłam meam ab huius modi ꝑsonis
eẽ discretam. omĩsq familia nr̃a adeo catho¬
licam sequitur fidem: ut in nullam heresim
aliquado deuiauerit. nec uiquam lapsa
sit non dico in eas sectas quȩ uix expiantur.
s nec in eas quȩ paruos uidentur errores:
hoc ẽ quod nos magis compellit ũ tacere

Expanded text:
instare praecipiat, non tamen in eorum hominum instare praecipiat, non tamen in eorum hominum numero nos habemus, quibus sermo uel pagina nostra importuna uideatur, quando id, quod ad sanam doctrinam non pertinet, uos ut uigilanter euitetis adloquimur. hinc ergo est. quod admonitionem nostram tam grato animo suscepistis, ut in epistula tua, ad quam nunc rescribimus, diceres: Sane, quod me hortatur reuerentia uestra, ne aures indulgeam his hominibus, qui prauis tractatibus uenerandam fidem saepe corrumpunt, gratias uberes ago tam piae admonitioni.\' i Quod itaque adiungis et dicis: \'Sed nouerit sacerdotium uestrum longe me ac domunculam meam ab huius modi personis esse discretam: omnisque familia nostra adeo catholicam sequitur fidem, ut in nullam haeresim aliquando deuiauerit nec umquam lapsa sit, non dico in eas sectas, quae uix expiantur, sed nec in eas, quae paruos habere uidentur errores\', hoc est, quod nos magis magisque compellit non tacere