comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑa portantũ onera sua qmuis ip̃a diu̾sa
nõ sit infirmitas. In ambob enĩ ab inuicem
ira ꝑtatur. ad diu̾sum aũ infirmitatis genus
Altud exemplũ uidendum ẽ ueluti si quis
in se loquacitatẽ uicerit. ⁊ ꝑtinatiam ñ dimi ui¬
cerit. alius u̾o adhuc loquax. s iam ꝑtinax
nõ fit. Debet ille huĩ loquacitatẽ ⁊ iste alius ꝑ¬
tinatiam. donec illud millo ⁊ hec misto sanet᷑
caritate portare. Par quippe infirmitas ĩ duo¬
h. si uno accidit temꝑe tolerare se ĩuicẽ ñ ua¬
sent. cũ adu̾sum se nitenditu. Nam adu̾sus
aliquẽ terciũ Duo irani sib conueniunt. ⁊ se
tolerant. qmqm nec tolerant ĩuicem dicendi
sũti s potius se inuitem consolari sicut ⁊ tristes
de re una magis seportant. ⁊ qĩ incumbunt
sibi. qmn si unus tristis eẽt. ⁊ aluis gauderet.
s aũ adu̾sus setristes sint ꝓrsus se tolerare ñ
possunt: ⁊ ideo in huiꝰmodi affcõnib suscipienda

Expanded text:
onera portantium onera suaonera portantium onera suanon sit infirmitas: in ambobus enim ad invicem ita portatur. Ad diversum autem infirmitatis genus aliud exemplum videndum est: veluti si quis in se loquacitatem vicerit, et pertinaciam nondum vicerit alius vero adhuc loquax, sed jam pertinax non sit; debet ille hujus loquacitatem, et iste illius pertinaciam, donec illud in illo, et hoc in isto sanetur, charitate portare. Par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se invicem non valent, cum adversum se intenditur. Nam adversus aliquem tertium, et duo irati sibi conveniunt, et se tolerant: quanquam nec tolerare se invicem dicendi sunt, sed potius se invicem consolari. Sicut et tristes de re una, magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet: si autem adversus se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. Et ideo in hujusmodi affectionibus suscipienda
Abbreviated transcription (Latin):
hẽat cui cap̃ inclinet uicib ducuntur id agere.
ut lassatus sui capitis onere ille qui p̃cedit
post om̃s redeat. ⁊ et succedat cuiꝰ ferebat caput
cũ ip̃e p̃iret. Ita inuicem onera sua portantes
fretũ transeint donec ueniant ad t̾re stabilita¬
ten. Istam ceruoꝵ naturani fortasse nutenderat
salomon cũ art. Ceruus amicitie. ⁊ pullus gr̃aꝵ
colloquatur tecũ. Nicħ enĩ sic ꝓbat amicũ quẽ¬
admodũ oneris amici portatio. Nec tam̃ inui¬
cemi portaremus onera nr̃a. siunũ tꝑs ẽet
infirmitatis amboꝵ. qui onera sua su̾stinẽt
aut unũ infirmitatis genus. s diu̾sa temua
et diu̾sa genera infirmitatis faciunt ut õne¬
ra nr̃a inuicem portare ualeamus. Uerbi gr̃a.
Iram frĩs tui tunc portabis cũ tu aduersus eũ
nõ irasçeris. ut rursum eo temꝑe quo te ira p̃¬
occupau̾it. ille te lenitate ⁊ tranciuillitate sub¬
portet. Exemplũ hoc ad id ꝑtinet cũ diu̾sa st̃

Expanded text:
habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum tuarum colloquatur tecum. nihil enim sic probat amicum quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diuersa tempora et diuersa genera infirmitatis faciunt, ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum non irasceris, ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ille te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad id pertinet, cum diuersa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
plebitis legeni xp̃i. Hanc enĩ legem xp̃i xp̃i.
dicere intesligitur. qua ip̃e dñs p̃cepit ut lxx¬
nos inuicem diligamits. Tantũ in ea sña .i.
p̃cepti pondus constituens ut dic̾et. In hoc aog¬
noscitur qm̃ discipłi mei estis si uros inuic̾e
diligatis. Huĩ aũ dilc̃õnis officiũ ẽ inuicem
onera ur̃a portare. sed hoc officiũ nõ ẽ sempit̃¬
num. ꝑducet sane ad bĩtudinem sempit̾nam
i qua muslla erunt onera nr̃a qite inuicem
portare uheamut. Nunc ergo cũ ushcͣ uita
Nihat uia sumꝰ oneta ĩuicẽ nr̃a portemꝰ.
ut ad eam uitam q̃ caret om̃i onere ꝑue¬
nire possimus. Sicut enĩ decernis nõ nulli
talium cogitationũ studiosi scripserũt. cũ fre¬
tum ad insilã transeunt pascuaꝵ gr̃a. sic se
ordinarit. ut onera capttum suoꝵ q̃ gestãt
in cornib suꝑĩuicẽ portent ita ut postior suꝑ
anteriorẽ ceruice ꝓiecta caput collocet. ⁊ qr
necd̾e ẽ unũ eẽ qui cet̾os p̾cedens. ñ antese

Expanded text:
plebitis legem Christi; hanc enim legem Christi dicere intelligitur, qua ipse Dominus praecipit ut nos invicem diligamus. Tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: In hoc cognoscitur quoniam discipuli mei estis, si vos invicem diligatis. Hujus autem dilectionis officium est invicem onera nostra portare. Sed hoc officium quod non est sempiternum, perducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera nostra quae invicem portare jubeamur: nunc vero cum in hac vitan hac uia sumus, onera nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere, perueniamus. sicut enim de ceruis nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulas transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum, quae gestant in cornibus, superinuicem portent, ita ut posterior super anteriorem ceruice proiecta caput collocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se
Abbreviated transcription (Latin):
uita que scd̾m carnem temꝑali conditõe pagit᷑
sexta etate senectute concluditur. Qua senectute
reꝑator aduenitiut moriente .s. uet̾i homine no¬
uũ i se constitueret quẽ exutũ labe t̾rena ince
lestia regna transferret. Eigo nũc puteus ut
dc̃m ẽ mundi huiꝰ t̾renũ laborem ⁊ errorem
tenebrosa ꝓfuditate ⁊ obscuritate significat

Expanded text:
vita, quae secundum carnem temporali conditione peragitur, vita, quae secundum carnem temporali conditione peragitur, sexta aetate senectute concluditur. Qua senectute, reparator advenit; ut moriente scilicet vetere homine, novum in se constitueret, quem exutum labe terrena inlestia regna transferret. Ergo nunc puteus, ut dictum est, mundi hujus terrenum laborem et errorem tenebrosa profunditate significat
Abbreviated transcription (Latin):
dictis fc̃ĩs ꝙ signata nõ om̃ib patent. ⁊ ea
nõ tulli minus diligent̾. minus ꝙ sobrie inter¬
p̃tando afferunt. płm ꝙ ꝓ salute ꝑntiem. ⁊ ꝓcet
nitione u̾itatis errorem. Int̾ que ĩllud ẽ sacramẽ¬
tum qd̾ scciptum est. dñm hora diei sexta itenis¬
se ad puteum iacob. fessum q abitinere sedisse. ⁊
amuliere samaritana potum petisse. ⁊ cet̃a que
m eodem sccipturaꝵ loco dis cuttenda ⁊ ꝑtractanda
dicuntur. de qua re id pͥmũ tenendum ẽ quod
in om̃ib scripturis sũma ugilantia custodir
oportet. ut scd̾m fidem sit sacram̃ti diuini exposi¬
tio. Hora gt diei sexta uenit ad puteũ dñs nõ
uideo inputeo tenebrosã ꝓfunditatẽ. Amoneor
g ͦ intellig̾e mundi huiꝰ infimas partesi. t̾renas
quo uenit dñs iħx hora sexta .i. sexta etate gen̾is
humani tanqm senectute uet̾is hominis quous¬
bemur exui ut induamur nouo. qui scd̃m dm
iuuentus. quinta grauitas. Uet̾is itaꝙ hõias

Expanded text:
dictis factisque signata, non omnibus patent; et ea nonnulli minus diligenter minusque sobrie interpretando afferunt plerumque pro salute perniciem etnitione veritatis errorem: inter quae illud est sacramentum, quod scriptum est, Dominum hora diei sexta venisse ad puteum Jacob, fessumque ab itinere sedisse, et a muliere Samaritana potum petisse, et caetera quae in eodem Scripturarum loco discutienda et pertractanda dicuntur. De qua re id primo tenendum est, quod in omnibus Scripturis summa vigilantia custodiri oportet, ut secundum fidem sit sacramenti divini expositio. 2. Hora igitur diei sexta venit ad puteum Dominus noster. Video in puteo tenebrosam profunditatem. Admoneor ergo intelligere mundi hujus infimas partes, id est, terrenas, quo venit Dominus Jesus hora sexta, id est, sexta aetate generis humani, tanquam in senectute veteris hominis, quo jubemur exui, ut induamur novo, qui secundum juventus; quinta, gravitas. Veteris itaque hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Si tam̃ imitiũ sub̾e usq infinẽ firmũ retincam̃.
fllis aũ. Nolite pueri effici sensib. sed malitia
infantes estote. ut sensib ꝑfecti sitis. Et ideo
neq ĩuet̾i neq ĩ nouo testam̃to tales admittũ¬
turꝰ ad numerũ. s siuie ibi qͥnq mĩnia. si uohic¬
suie hic quatitor milia exceptis mislierib et

Expanded text:
stantiae ejus usque in finem firmum retineamus . Illis autem: Nolite, pueri, effici sensibus, sed malitia infantes estote, ut sensibus perfecti sitis . Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerum, sed sive ibi quinque millia, sive hic quatuor millia, exceptis mulier
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ cus tanqͣm morte possideat hereditatẽ ma¬
nifestumẽ. Non enĩ nos coheredes eẽ eius possimĩ
nisi ⁊ ip̃e heres sit Si aũ pietas nõ admititut
pͥmo expate uiderit homo dñitus. demde exto¬

Expanded text:
non est, cujus tanquam morte possideat haereditatem, manon est, cujus tanquam morte possideat haereditatem, manifestum est. Non enim nos cohaeredes ejus esse possumus, nisi et ipse haeres sit. Si autem pietas hoc non admittit, ut primo ex parte videret homo Dominicus, deinde ex to
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝑs hereditatis mee. S qm̃ cũ uocati sumus
adhuc parusli. ⁊ ad sp̃italia contemplanda mi¬
nus ydonei usq adhumilimas nr̃as coꝑitano¬
nes si miscd̃ia diuina porrexitiut quomicũq
cernere niteremur qd nõ euident᷑ atq ꝑspicue
dernebamus. Id ip̃m moritur qd̾ in eingmate
cernebamus. cũ facie ad faciem cernere cepuus
Cõnuenient᷑ enĩ dicitur moriturũ eẽ ꝙ ãuferet᷑
eum aũuenerit qd̃ ꝑfectum ẽ. auferetur ꝙ expar¬
te est Ita nobis quodam mͦ moritur pat̾ in enig¬
mate. ⁊ idem ip̃e fit hereditas cũ facie ad fatiem
possdetur. Non quia ip̃e moritur. s imꝑfecta ĩ
eũ nr̃a iusio ꝑfecta usione ꝑimitur. et tamẽ
iicittia pornos nutriret. ad aliam plenissimã
et enidentissimam nõ efficerem̃ ydoner Qd̾ si ⁊̃¬
ap d̃i. sed icom p̾uetũ qui ꝓficiebat etate ⁊ sa¬
mentia puuts incellectus admittit. ꝓpria illa sus¬
ceptione. sed nata que coĩs ei cũ ceteris hominib

Expanded text:
ditatis meae : sed quoniam, cum vocati sumus adhuc parvuli, et ad spiritualia contemplanda minus idonei, usque ad humillimas nostras cogitationes se divina miseratio porrexit, ut quomodocumque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus, idipsum moritur quod in aenigmate cernebamus, cum facie ad faciem cernere coeperimus. Convenienter ergo dicitur moriturum esse quod auferetur: Cum autem venerit quod perfectum est, auferetur quod ex parte est . Ita nobis quodam modo moritur Pater in aenigmate, et idem ipse fit haereditas, cum facie ad faciem videtur; non quia ipse moritur, sed imperfecta in eum nostra visio perfecta visione perimitur: et tamen nisi illa prior nos nutriret, ad aliam plenissimam et evidentissimam non efficeremur idonei. 2. , sed secundum puerum, qui proficiebat aetate ac sapientia , pius intellectus admittit, propria illa susceptione servata, quae communis ei cum caeteris hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
torem dicit enĩ. Scto qm̃ messias uenit qui d̾r ⁊ꝓp̃e.¬
Cũ uen̾it ip̃e nobis annũtiabit om̃ia. S adhuc
adult̾ expellitur. Dicit enĩ ei iłx. Ego sum qͥ lo¬
quor tecũ. Quo audito illa nõ respondit. Sed
statim relicta ydria sua abiit inciuitatẽ festĩ¬
nans. ut euigelium ⁊ dñi aduentũ nõ tm̃ cre¬
deret s etiam p̃dicaret. Ne hoc qd̾ telicta ydria
discessit negligent̃ p̃tereundum ẽ. Hydria. il
maginem puteus gent. hoc ẽ de t̾tena conu̾sati¬
one hauriunt uosuptatem. qua ꝑcepta ĩ eius
rit siciet it̾. Oportebat aũ ut xp̃o credens scło
renunttaret. ⁊ relicta ydria cupiditatẽ scłarem
se reliquisse monstraret nõ solum cordens redẽs
adiusticram. s etiam ad salutẽ ore confessura ⁊

Expanded text:
torem. Dicit enim: « Scio quia Messias venit, qui dtorem. Dicit enim: « Scio quia Messias venit, qui d venerit, ipse nobis annuntiabit omnia. Sed adhuc adulter expellitur. Dicit enim ei Jesus: Ego sum, qui tecum loquor. Quo audito, illa nihil respondit, sed statim, relicta hydria sua, abiit in civitatem festinans, ut Evangelium et Domini adventum non tantum crederet, sed etiam praedicaret. Nec hoc, quod relicta hydria discessit, negligenter praetereundum est: hydria enim maginem puteus gerit, hoc est de terrena, conversatione hauriunt voluptatem: qua percepta, iteruit, sitiet iterum . Oportebat autem ut Christo credens, saeculo renuntiaret, et relicta hydria cupiditatem saecularem se reliquisse monstraret; non solum corde credens ad justitiam, sed etiam ad salutem ore confessura et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̃sens ẽ .i. intentus ẽ ⁊ se pietate subiait deo
intelligit homo que sp̃italit᷑ dicuntur. Cum aũ
diaboli error tanqͣm absente intellectu in aĩa
.i. sp̃m qui ẽ in te quo potest homo intelligere
sp̃italia si eũ lux ueritatis illustret. p̃e assittũ
loquor tͥ ut sp̃italem aqmͣ possis acciꝑe. Et cũ
nra etate rexerunt. ⁊ mnc quẽ habes nõ ẽ tiuis
uie qr nõ ẽ inte sp̃e qui intelligit d̾m cũ quo le¬
gritimũ possis hr̃e cõnubium. S ertor diaboli po¬
tius dũatur qui te adult̾ina contaminatione cor¬
rumpit. ⁊ fortasse ut intelligentib indicaret.
ista mułr sexta responsione nominat xp̃m. N am
pͥma eius responsio ẽ. Tu cũ sis uideus qũo ame
neq sitiam. neq ueniam huc haurire. Quarta
carnalis ẽ. Carnalib enĩ datus fuerat locus ter¬
turos dñs dixit. Qd̾ post ea qm̃ locutus ẽ sexra
mulieris responsio. xp̃m fatetur oĩm istoꝵ ẽẽ doc¬

Expanded text:
 est, intentus est et se pietate subjicit Deo, intelligit homo quae spiritaliter dicuntur; cum autem diaboli error, tanquam absente intellectu in anima  id est, spiritum, qui est in te, quo potest homo intelligere spiritalia, si eum lux veritatis illustret. Ipse adsit cum loquor tibi, ut spiritalem aquam possis accipere. Et cum ima aetate rexerunt, et nunc, quem habes, non est tuus vir, quia non est in te spiritus qui intelligat Deum, cum quo legitimum potes habere conjugium: sed error diaboli potius dominatur, qui te adulterina contaminatione corrumpit. Et fortasse ut intelligentibus indicaret ista mulier sexta responsione nominat Christum. Nam prima ejus responsio est: Tu cum sis Judaeus, quomodo a me non sitiam, neque veniam huc haurire. » Quartcarnalis est. Carnalibus enim datus fuerat locus terturos esse Dominus dixit. Quod posteaquam locutus est, sexta mulieris responsio, Christum fatetur omnium justorum esse doc
Abbreviated transcription (Latin):
e.et p̃ea io hr̃e nõ possunt nisi ea re qua p̃st̃¬
tiores sumus id meute. quicqͥd aũ mite habet᷑
noscendo hẽatur:. Nullum q honũ ꝑfecte noscitur.
quod nõ ꝑfecte amatur. Neq ut sola mens pot᷑¬
teris animni partib messe appetitum. Quod si m̃¬
ti rõniq consentiat uitali pace ⁊ tranquillitate
uacabit mente contemplari qd̾ eternum ẽ. eigo
etiam cet̾is suis partib amare aminus debetaer
tam magnũ qd̾ mente noscendum ẽ. Et qm̃ id ꝙ
amatur afficiat ex se amantẽ nec̃ce est. fiat ut
sic amatum qd̾ eternũ est. eternitate animum
affitiat. Quo cica ea demũ uita beata q̃ et̃na ẽ
Quid u̾o et̾numẽ quidem et̾nitate afficiat am¬
mũ nisi deus: Amor aũ rerũ amandaꝵ caritas
ũt dilectio melius d̾r. Qua re om̃ib cogitatio¬
nis urtib conssderandum ẽ salub̾rimũ allud
p̃ceptum. Diliges dñm d̾m tuũ in toto corde¬

Expanded text:
ropterea id habere non possumus, nisi ea re qua praestantiores sumus, id est, mente; quidquid autem mente habetur, noscendo habetur, nullumque bonum perfecte noscitur quod non perfecte amatur; neque ut sola mens potteris animi partibus inesse appetitum, qui si menti rationique consentiat, in tali pace et tranquillitate uacabit mente contemplari quod aeternum est. ergo etiam ceteris suis partibus amare animus debet hoc tam magnum quod mente noscendum est. et quoniam id quod amatur afficiat ex se amantem necesse est, fit, ut sic amantem quod aeternum est aeternitate animum afficiat. quocirca eadem uita beata, quae aeterna est. quid uero aeternum est, quod aeternitate afficiat animum, nisi deus? amor autem rerum amandarum caritas uel dilectio melius dicitur. quare omnibus cogitationum uiribus considerandum est saluberrimum illud praeceptum: diliges dom
Abbreviated transcription (Latin):
ce uirũ. Quinq enĩ uuiros hũisti ⁊ nũc quem
hãbes nõ ẽ tuus uir. Hoc uerũ dixisti. S nõ
sũt hec carnalit accipienda. ne huic ip̃i ad huc
mulieri s amatitane similes eẽ iuideamur. sed
deillo dono dei si aliqͥd iam gustauimꝰ sp̃italit̃
ista tractemus. Quinq uiros qͥnq libros qͥ
ꝑ moysen ministrati sunt ñ nulli accipiunt.
sus. Srimo .d. łibris moysi qiͣ qͥnq uiris
setiusti. nũt aũ quẽ habes .i. quẽ audis ñ est¬
tuus uir. qr nõ dum ĩ eum credidisti. S q̃m
pot᷑ mou̾e quom̾ dici poti̾it qͥnt uiros ha¬
buisti qi nunc eos iam nõ hr̃et. cũ ad hucuti¬
qp ip̃is subddita uiueret. Deide cũ qͥntꝑ libri
suoysi nicħ aluud qͣm xp̃m p̾dicent situt ip̃e

Expanded text:
 viros habuisti, et nunc quem habes non est tuus vir; hoc verum dixisti. Sed non sunt haec carnaliter accipienda, ne huic ipsi adhuc mulieri Samaritanae similes esse videamur. Sed de illo dono Dei si aliquid jam gustavimus, spiritualiter ista tractemus. 6. Quinque viros, quinque libros qui per Moysen ministrati sunt, nonnulli accipiunt. sus: Primo quinque libris Moysi, quasi quinque viris servisti; nunc autem quem habes, id est, quem audistuus vir, quia nondum in eum credidisti. Sed quoniam potest movere quomodo dici potuerit: Quinque viros habuisti, quasi nunc eos jam non haberet, cum adhuc utique ipsis subdita viveret. Deinde cum quinque libri Moysi n
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ ẽ ab apło. Et si ext̾ior homo nõ corrumpit᷑
s int̾ior renouatur de die in diem. Rectissime
om̃ino qm̃ om̃ia uisibilia ad ext̾iorem hoĩem
ꝑtinent. quib xp̃iana disciplina remuntiatur
Hora sexta uenit dñs ad puteum .i medio die
unde iam nitipit sol iste uisibilis declinare in
cccasum. qm̃ ⁊ nobis uocatis a xp̃o uisibiliũ delec¬
tatio minuitur. ut nuisebiliũ amore homo nice¬
ror recreatus ad it̾iorem lucem q̃ nũqm̃ occidit
reittatur. scd̾m apłicam disciplinam ñ q̃rens que
iudentur. s que nõ uidentur. Que enĩ uidentut᷑¬

Expanded text:
m ab Apostolo, Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem: rectissime omnino quoniam omnia visibilia ad exteriorem hominem pertinent, quibus christiana disciplina renuntiatur hora sexta venit Dominus ad puteum, id est, medio die, unde jam incipit sol iste visibilis declinare in occasum: quoniam et nobis vocatis a Christo visibilium delectatio minuitur, ut invisibilium amore homo interior recreatus, ad interiorem lucem quae nunquam occidit, revertatur, secundum apostolicam disciplinam, non quaerens quae videntur, sed quae non videntur
Abbreviated transcription (Latin):
obaliud uerbi gr̃a discernere mimeros insuit
eadem disciplmia pecumosi fiant. aut hominib
plateant. ⁊ d̾ cum didicerint ad eundẽ finẽ refe¬
prut quẽ sibi cũ discerent ꝓposuerant. neq ił¬
lam disciplinam aliud sit hr̃e qm nosse. fieri
pot᷑ ut habeat quisq aliquid qd̾ hr̃e. hoc sit qd̾
nosse. noc amet tamẽ qͣmqmͣi bonũ qd̾ nõ ama
tur nemo pot̃ ꝑfecte hr̃e uł nosse. Quisquis
eiũ potest nosse qͣntum sit bonũ quonõ fruit᷑.
Nłon aũ fruit᷑ sinõ amat. nec ht̃ gͥ qd̾ aman¬
dumẽ. qui nõ amat ⁊̃ si amare possit qui ñ
qm̃ si amanda ẽ siciniẽ. hoc est eam nosse quod
hc̃e. Que cũ ita sint. quid ẽ aluid beate uiuere
nsi et̃ium aliquid hr̃e cognoscendo. Et̾num¬

Expanded text:
ob aliud uerbi gratia discernere numeros, nisi ut ob aliud uerbi gratia discernere numeros, nisi ut eadem disciplina pecuniosi fiant aut hominibus placeant; quam cum didicerint, ad eundem finem referant, quem sibi, cum discerent, proposuerunt; neque ullam disciplinam aliud sit habere quam nosse: fieri potest, ut habeat quisque aliquid, quod habere hoc sit quod nosse, neque amet tamen, quamquam bonum, quod non tur nemo potest perfecte habere vel nosse. Quis enim potest nosse quantum sit bonum quo non fruitur? Non autem fruitur, si non amat. Nec habet igitur quod amandum est, qui non amat, etiamsi amare possit 105 quiquoniam si amanda est sicuti est, hoc est eam nosse quod habere. Quae cum ita sint, quid est aliud beate vivere, nisi aeternum aliquid cognoscendo h
Abbreviated transcription (Latin):
ͣ pͣse amor appetendus ẽ cũ qñ desit quod
ꝯmatur ea sit indubitata miseria. Demde cũ
amor motus quidam sit. neq ullus sit motus
ais ad aliquid. cũ q̃rimus quid amandum
sit quid sit allud ad quod moueri oporteat q̃¬
tunus. Quare si amandus ẽ amor. nõ utiq
om̃is amandus ẽ. Est enĩ ⁊ turpis quo animꝰ
se ip̃o infetiora sectatur que magis ꝓprie cupi¬
ditas dicitur. om̃ium .s. maloꝵ radix. Et ideo ñ
amandum ẽ qd̃ amtanti ⁊ fruenti amatori au¬
ferei potest. Suiꝰ ergo rei amor amandus ẽ. nisi
corpits nõ hocẽ hr̃e qd̾ nosse. nõ itaq amandũ ẽ.
Et qm̃ potest aliquid amari nechr̃i nõ solum
echus que amanda nõ suntrut pulchrũ aliqd̃
corpiis. sed coꝵ etiam q̃ amanda sũt. ut beata ui¬
ta. ⁊ rursus potest aliquid haberi. nec amari
ut compedes. Iure q̃ritur utrũ possit quispiam
do qd̃ hre nicħ est usi nosse nõ amare cũ hẽat.
idem nõ erit S cum uideamus nõ nullos nõ

Expanded text:
psum amor appetendus est, cum quando desit quod amatur, ea sit indubitata miseria? Deinde cum amor motus quidam sit, neque ullus sit motus nisi ad aliquid; cum quaerimus quid amandum sit, quid sit illud ad quod moveri oporteat, quaerimus. Quare si amandus est amor, non utique omnis amandus est. Est enim et turpis, quo animus se ipso inferiora sectatur, quae magis proprie cupiditas dicitur, omnium scilicet malorum radix. Et ideo non amandum est, quod manenti et fruenti amori auferri potest. Cujus ergo rei amor amandus est, nisicorpus non hoc est habere quod nosse: non itaque amandum est. Et quoniam potest aliquid amari, nec haberi, non solum ex his quae amanda non sunt, ut pulchrum aliquod corpus, sed eorum etiam quae amanda sunt, ut beata uita, et rursus potest aliquid haberi nec amari, ut compedes: iure quaeritur, utrum possit quispiam id quod habere nihil est nisi nosse, non amare, cum habeat, id est nouerit. sed cum uideamus nonnullos non
Abbreviated transcription (Latin):
uid ẽ quod accrpit eam rem.
itñ cõmutat ut animal cibũ. quid ẽ
quod accipitur ⁊ ꝯmutatur. Ut idem cibus.
Quid ẽ qd̃ accipitur ⁊ ñ cõmutatur. ut
ocislis lux. somis aurib. S hec ꝑcorpus ac¬
cipat amia. Qud ẽ aũ qd̾ ꝑ seipãm acci¬

Expanded text:
uid est quod accipit eam rem uam commutat, ut animal cibum? quid est quod accipitur et commutatur, ut idem cibus? quid est quod accipitur et non commutatur, ut oculis lux, et sonus auribus? Sed haec per corpus accipit anima. Quid est autem quod per seipsam acci
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m est. nescire filiũ. sic dcm ẽẽ quia facit nesci¬
re homines idem. nõ eis ꝓdit qd̾ mutilit̾ scirent.
mathematicos ueteres. qui nunc cos. Lii.¬
appeslantur. s illos qui tempoꝵ nimeros motu
celi ac sẏderum ꝑuestigauerunt. de quib rectissi¬
me d̾r inscripturis scĩs. It̾m nec hiis debet ignosci

Expanded text:
m est nescire Filium, sic dictum est, quia facit nescire homines, id est, non eis prodit quod inutiliter scirent. ematicos ueteres qui nunc appellantur, sed illos qui temporum numeros motu caeli ac siderum peruestigarunt: de quibus rectissime dicitur in scripturis sanctis: iterum nec his debet i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiserationẽ dei ut exhsbeatis corpora ur̃a hostrã
uiuam scãm deo placentem. ⁊ totus fere ip̃ius exhor¬
tationis locus: temꝑatũ ht̃ elocutionis genus. ubi
ełla pislcriora sũt. inquib ꝓpͥa ꝓpriis tanqm debita
reddita decent̾ excurrũt. sicuti ẽ. Habentes dona di¬
itersa scd̃m gr̃am que datã ẽ nobis. siue ꝓpħiam scd̃¬

Expanded text:
miserationem Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam miserationem Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem. Et totus fere ipsius exhortationis locus temperatum habet elocutionis genus: ubi illa pulchriora sunt, in quibus propria propriis tanquam debita reddita decenter excurrunt, sicuti est, Habentes dona diversa secundum gratiam quae data est nobis; sive p
Abbreviated transcription (Latin):
que forcassis incederint. ne id qd̾ ditimus ĩ ꝓbetur ꝑ
illas aut reffallatur occurtere. si tam̃ ⁊ ip̃a eax sour̃¬
tio part̾ occurreritne moueamꝰ qd̾ auferre ñ possumꝰ
fit aũ ut cũ incidentes questioni alie q̃stiones ⁊ a¬
lie ruisus cĩcidentib incidentes ꝓtractant᷑ atq sol¬
uuitur̾ ut in eam longitudinem ratiocinationis
extendatur intentio. ut ubi mnemoria płimũ ualeat
atquigeat. ad cap̃ unde agebatur disputator redare
ñ possit. Ualde aũ bonũ ẽ ut quicqd contradici potest
si occurrerit refutetur. ⁊ ñ sbi occutrat ubi nõ ent
qui respondeat. aut p̾senti quidẽ. s tam̃ tacenti occur¬
rat. ⁊ mmus sanatus abscedat. Inillis aũ apłicis ũ̾¬
bis dictio temꝑata ẽ. seniorem ne intrepau̾is. s ob¬
secra ut patrem. tuntores ut fres. anus ut matres
adolescentulas ut sorores. Et illis. Obsetro aũ nos fres

Expanded text:
quae fortassis inciderint, ne id quod dicimus, improbetur per quae fortassis inciderint, ne id quod dicimus, improbetur per illas aut refellatur, occurrere: si tamen et ipsa earum solutio pariter occurrerit, ne moveamus quod auferre non possumus. Fit autem, ut cum incidentes quaestioni aliae quaestiones, et aliae rursus incidentibus, incidentes pertractantur atque salvuntur, in eam longitudinem ratiocinationis extendatur intentio, ut nisi memoria plurimum valeat atque vigeat, ad caput unde agebatur, disputator redire non possit: valde autem bonum est, ut quicquid contradici potest, si occurrerit, refutetur, ne ibi occurrat, ubi non erit qui respondeat: aut praesenti quidem, sed tacenti occurrat, et minus sanatus abscedat. In illis autem Apostolicis verbis dictio temperata est, Seniorem ne increpaveris: sed obsecra ut patrem, iuniores ut fratres, anus ut matres, adolescentulas ut sorores. Et in illis, Obsecro autem vos fratres
Abbreviated transcription (Latin):
ni tito qui ẽ xp̃c. Haxx aũ dico testam̃tum confiriatũ
a deo que post quadringinta ⁊ triginta ãnos fc̃a est
lex: ñ infiriat ad euacuandas ꝓmissiones.Si enĩ
entis cogitationi. ut quid ergo lex data ẽ. si exilla ñ
ẽ hereditas. Ip̃e sibi hoc obicit atq ait uelud ĩterrngãs
Quid ergo lex: deinte respondit transgressionis gr̃a ꝓpo¬
sita ẽ. donet ueniret sem̃ cui ꝓmissũ ẽ disposita ꝑange¬
los ĩmanu mediatoris. Mediator aũ unius ñ ẽ. deus
deus ũo unus ẽ. Et hoc occurrebat qd̾ sibi ip̃e ꝓposuit
lex ergo adũsus ꝓmissa dei: It respondit. absit᷑. Reddi¬
ditq rationens dicens. Si enĩ data eẽt lex que posset
nificare: oĩno eẽt exlege iusticia. S conclusit scp¬
tura om̃ia sub pcc̃o ut ꝓmissio ex fide sħ̾u xp̃i daret᷑
credentib. ⁊c̃. Uł si quid eius modi ẽ ꝑtinet ergo ad
docendicuram ñ solum a ꝑire clausa. ⁊ nodos solu̾e
q̃stionum. s etiam dum hoc agituraliis q̃stionib

Expanded text:
onfirmatum a Deo, quae post quadringentos et triginta annos facta est Lex, non infirmat ad evacuandas promissiones. Si enimentis cogitationi, Utquid ergo Lex data est, si ex illa non est haereditas? ipse sibi hoc objecit, atque ait velut interrogans: Quid ergo Lex? Deinde respondit: Transgressionis gratia proposita est, donec veniret semen cui promissum est, disposita per Angelos in manu mediatoris. Mediator autem unius non est, Deus vero unus est. Et hic occurrebat, quod sibi ipse proposuit, Lex ergo adversus promissa Dei? Et respondit, Absit: reddiditque rationem, dicens, Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Stura omnia sub peccato, ut promissio ex fide IESU Christi daretur credentibus, etc. vel si quid eiusmodi est. Pertinet ergo ad docendi curam non solum aperire clausa, et nodos salvere quaestionum: sed etiam tum hoc agitur aliis quaestionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃is. Qui comeditis agnũ degrege. qͥ uitulos
de medio armenti. Qd̾ si ita diceret᷑. esset quidẽ
et hoc pisicrũ. ⁊ ab u̾o ꝓ nomine repetito omina
sex menbra decurrerent᷑. ⁊ꝓmintiantis uoce singł
finirentur. S pisichirus fc̃m ẽ ut esdem ꝓnõi
ẽẽnt bina subnexa que tres sententias explica¬
rũti unam ad captiuitatis p̃mintiationẽ. qui
seꝑati estis in diem malũ. ⁊ appinquatis solio mi¬
quitatis. Alteram ad libidinem. qui dormitis
illectis ebumeis ⁊ lascuntis instratis ur̃is. Ad itora¬
citatem u̾o t̾ciam ꝓtinentẽ. Qui comeditis ag

Expanded text:
ege, et vitulos de medio armenti. Quod si ita diceretur, esse quidem et hoc pulchrum ut ab uno pronomine repetito omnia sex membra decurrerent, et pronuntiantis voce singula finirentur; sed pulchrius factum est ut eidem pronomini essent bina subnexa, quae tres sententias explicarent: unam, ad captivitatis praenuntiationem, « qui separati estis in diem malum et appropinquatis solio iniquitatis; » alteram, ad libidinem, « qui dormitis in lectis eburneis et lascivitis in stratis vestris; » ad voracitatem vero tertiam pertinentem, « qui comed
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia situt leguntur p̃dicta ꝓpħica ita cernunitir
impleta. Atq exhiis iam totͣ actantis q̃ restant
expectantur nplenda. Que tandẽ mens auida e¬
terntatis uteq p̾sentis breuitate ꝑmota contͣ
huĩ diume auctoritatis lumen tulmenq cõtẽdat
Que disputationes que litcere. quoꝵlibet philoso¬
pħoꝵ. que leges quaꝵlibet ciutatũ duob preceptis
exquib xp̃c ditit totam legem ꝓpħas q pendere ul¬
lo modo sũt compande. Diliges dñm d̾m tuũ exto¬
to corde tito. ⁊ extota ammatua ⁊ extotam̃tetua.
et dsliges ꝓximũ tnũ tanqͣm te ip̃m. Hic phisica

Expanded text:
omnia sicut leguntur praedicta, ita cernuntur omnia sicut leguntur praedicta, ita cernuntur impleta atque ex his iam tot et tantis, quae restant, expectantur implenda. quae tandem mens auida aeternitatis uitaeque praesentis breuitate permota contra huius diuinae auctoritatis lumen culmenque contendat? Quae disputationes, quae litterae quorumlibet philosophorum, quae leges quarumlibet ciuitatum duobus praeceptis, ex quibus Christus dicit totam legem prophetasque pendere, ullo modo sunt comparandae? Diliges dominum deum tuum ex toto corda tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃iam ⁊ temꝑantiã iugilant᷑ exercent. mmido de
clinante inextrema. fessisq reb etatẽ illtimam
hec om̃ia cont᷑ eccłiam xp̃i imꝑiaꝵ genttum ĩfide¬
litas frenut. unicit om̃ia paciendo. ⁊ ĩ concussã
fidem nnt᷑ obsistentiũ seuitiam ꝓfitendo. Reitela¬
te ueritatis que diu ꝓmissis mistitis tegebatur
sacrifitio. succedente ilia sacrifitia quib hec figu¬
rabatur templi ip̃ius euersione tollunt᷑. Repba
ꝑ infidelitatem gens ip̃a iudeoꝵ a sedsb extupãta.
pmundũ usꝙ quaꝙ disꝑgitur ut ubiꝙ portet codi
sis adu̾sariis ꝓferatur. ubi ettã ip̃os p̃dictũ ẽ ñ fuis¬
se credituros. cempla demonũ ⁊ symulachra demo¬
nũ titusꝙ sacrilegi pailatim atq alt̾natim scd̃m
p̃dicta ꝓpħ̃ica subũtuntur. Hereses adu̾sus nom̃ xͥ.¬
subuelam̃to tñ nõis xp̃i ad exercendam doctrinam
sc̃e ueligionis sicut p̾nuntiate sũt pullulant. hec

Expanded text:
patientiam et temperantiam uigilanter exercent, mundo depatientiam et temperantiam uigilanter exercent, mundo declinante in extrema, fessisque rebus aetatem ultimam haec omnia, contra Ecclesiam Christi impiarum gentium infidelitas fremit: evincit illa patiendo, et inconcussam fidem inter obsistentium saevitiam profitendo. Revelatae veritatis, quae diu promissis mysticis velabatur, sacrificio succedente, illa sacrificia quibus hoc figurabatur, templi ipsius eversione tolluntur. Reproba per infidelitatem gens ipsa Judaeorum a sedibus exstirpata, per mundum usquequaque dispergitur, ut ubique portet Codicsis adversariis proferatur; ubi etiam ipsos praedictum est non fuisse credituros. Templa et simulacra daemonum, ritusque sacrilegi paulatim atque alternatim secundum praedicta prophetica subvertuntur. Haereses adversus nomen nominis Christi ad exercendam doctrinam sanctae religionis, sicut praenuntiatae sunt, pullulant. haec
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ⁊ xp̃c. complentur eius ortu uita. fcĩs dc̃is.
rassionib morte. resucrectione. ascensione. om̃ia
repente linguis õuim gentium. aiguunt fident᷑
errores. p̃dicant salubertimã s̾ltatem. exhortan¬
turad penitentiã. Dreterite culpabilis uite ĩdũl¬
gentiam de diuma gr̃a pollicent᷑. p̃dicationẽ pie¬
tatis u̾e q religionis signa congruentia miracula
consecuntur. Excitatur adusus eos seua ĩ fidelitas
tolerant p̃dicta spant ꝓmissa. docent p̃cepta nũo
exiqui ꝑmundũ disseminant᷑. Sopłos mirabili
faciitate comi̾ctunt. int̾ iimicos augent ꝑsetu¬
tionib crescunt. Pafflictionũ angustias iũq in
t̾rarũ extrema dilatantur. eximprtissimis illu¬
munantur̃ uobllitantur misttiplicant᷑ p̃claris¬
sima ingenia cisttissima eloquia. Mirabllesq
picies. acutoꝵ. facundoꝵ atq doctoꝵ subiugant
xp̃o. ⁊ ad p̃dicandam uiam pietatis salutisq con¬
uctunt. Alterns adu̾sitatib ⁊ ꝓspitatĩb perum

Expanded text:
Venit et Christus, complentur in eius ortu, uita, factis, dictis, passionibus, morte, resurrectione, ascensione omnia prepente linguis omnium gentium, arguunt fidenter errores, praedicant saluberrimam ueritatem, exhortantur ad paenitentiam praeteritae culpabilis uitae, indulgentiam de diuina gratia pollicentur. praedicationem pietatis ueraeque religionis signa congruentia et miracula consequuntur. excitatur aduersus eos saeua infidelitas, tolerant praedicta, sperant promissa, docent praecepta. numero exigui per mundum disseminantur, populos mirabili facilitate conuertunt, inter inimicos augentur, persecutionibus crescunt, per afflictionum angustias usque in terrarum extrema dilatantur. ex inperitissimisminantur, nobilitantur, multiplicantur. prae. clarissima ingenia, cultissima eloquia mirabilesque peritias acutorum, facundorum atque doctorum subiugant Christo et, ad praedicandam uiam pietatis salutisque conuertunt. alternis aduersitatibus et prosperitatibus rerum
Abbreviated transcription (Latin):
potest ita comiersetur ut nõ solũ sibi p̃miũ com¬
paretiset ⁊ p̃beat alits exemplũ. ⁊ sit eius qͣi co¬
ꝑia dicendi: forma uiuendi. sũt sane qui dẽ qui
bene ꝓnuntiare possunt. eind aũ ꝓnuntient exe¬
xcorde nõ possut. Qd̾ si ab aluis sumant eloq̃nter
sapient̾ ꝙ conseriptũ memorie ꝙ cõmendent atq
ad ppłm ꝓferant. si eam ꝑsonam gerunt. ñ imp̾be
faciut: etiam sic qd̾ ꝓfecto utilis ẽ. mũlti p̃di¬
catores u̾itatis fumnt. nec miati magr̃i s unius¬

Expanded text:
potest, ita conversetur, ut non solum sibi praemium comparet, sed etiam praebeat aliis exemplum, et sit ejus quasi copia dicendi forma vivendi. 62. Sunt sane quidam qui bene pronuntiare possunt, quid autem pronuntient, excogitare non possunt. Quod si ab aliis sumant eloquenter sapienterque conscriptum, memoriaeque commendent, atque ad populum proferant; si eam personam gerunt, non improbe faciunt. Sic enim, quod profecto utile est, multi praedicatores veritatis f
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ideo dc̃m ut aduersaruis oppugnantib uerita¬
tem. nicħ itos ꝓũitate dicamus. Et ubi erit quod
cũ oftenderet qualis eẽ ep̃c debeat ait int̾ cetera
Porro qui nõ uerbis contendit. sute sũmisse sũ
temꝑate. siue grandit dicat. id agit u̾bis ut u̾i¬
tas pateat. u̾itas placeat. u̾itas moueat. qm nec

Expanded text:
hoc ideo dictum est, ut adversariis oppugnantibus veritatem, nihil nos pro veritate dicamus. Et ubi erit, quod cum ostenderet qualis esse episcopus debeat, ait inter caetera,Porro qui non verbis contendit, sive submisse, sive temperate, sive granditer dicat, id agit verbis ut veritas pateat, veritas placeat, veritas moveat. » C
Abbreviated transcription (Latin):
facete capsilã tuũ album aut iugrum. ⁊ tu ad
uincendam dñrtui utem iuste c̃ẽ pottorem
audaci conatu ⁊ saerslego contentu crines tuos
enficis malo p̃sagio futuroꝵ capillos iam tibi
lit q̃sitis colorib ora depingant. dum uires
displicere formiderat. ⁊ de adulterio uultus
meditentur adult̃ium castitatis. Quantahi
amentia effigiem muctare nature ulturam
qͣtere. Et dum uerentur matitale uedicrum
pdidere suĩ prior enĩ de se ꝓm̃tiat que cupit mu¬

Expanded text:
facere capillum unum album aut nigrum: et tu ad facere capillum unum album aut nigrum: et tu ad uincendam Domini tui uocem uis te esse potiorem, audaci conatu et sacrilego contemptu crines tuos inficis, malo praesagio futurorum capillos iam tibi ut quaesitis coloribus ora depingant, dum viris displicere formidant, et de adulterio vultus meditentur adulterium castitatis. Quanta haec amentia, effigiem mutare naturae, picturam quaerere; et dum verentur maritale judicium, prodere suum? Prior enim de se
Abbreviated transcription (Latin):
infeccet ut iam formata iam picta qͣi ꝑitior refor¬
maret grauis pͥoris artificis in uiria ⁊ iusta ĩdig¬
natio uideretur. Cu te existimas impune laturã
tam imꝓbe temeritatis audatiam dei artifitis offẽ¬
sam Utenĩ impudita cura hot̃es ⁊ incesta furis le¬
nocinantĩb ñsis corruptis uolatisꝙ que del sũt pe¬
ior adatera detineris. Qd̾ ornari te putas comi in¬
pugnatio ẽ ista diuinĩ oꝑis p̾uaricatio ẽ ueritatis
oxonentis apłi uox est. Expurgate uetus fermentũ
ut sitis noua cõspersio sicut estis arimi. siam pas¬
cha nr̃m ĩmolatus ẽ xp̃c. Itaꝙ festa celebremus. Nõ¬
inferm̃to uet̾i.: neq ĩfermento malitie ⁊ nequntie
s marimis sinceritatis ⁊ ueritatis. Num sicertaᷤ
ꝓseuerat ⁊ u̾itas qñ que sincera sunt polliuumtur¬
et calorem adultermis medicaminũ fucis ĩmen¬
dactum tiera mutantur. dñs tiuis dicit. Nõ potes

Expanded text:
inferret, ut jam formata, jam picta quasi peritior reforinferret, ut jam formata, jam picta quasi peritior reformaret, gravis prioris artificis injuria et justa indignatio videretur. Tu te existimas impune laturam tam improbae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? Ut enim impudica circa homines, et incesta lucis lenocinantibus non sis, corruptis violatisque quae Dei sunt, pejor adultera detineris. Quod ornari te putas, quod putas comi, impugnatio est ista divini operis, praevaricatio est veritatis. Monentis Apostoli vox est: « Expurgate vetus fermentum, ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi. Etenim Pascha nostrum immolatus est Cin fermento ueteri neque in fermento malitiae et nequitiae sed in azymis sinceritatis et ueritatis. num sinceritas perseuerat et ueritas, quando quae sincera sunt polluuntur colorum adulteriis, medicaminum facis in mendacium uera mutantur? Dominus tuus dicit: non potes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsymoniam. offictoꝵ redimdantiam. alterũ uistra
natua suꝑfunse alcerũ pene ip̃i nature defusse.
minatueuinio dies ⁊ si qñ reficiendi successisset
uolutas cibus plerumq obuius qͥ mortẽ arceret
gmitatem uoueant. que ñ ilouerunt s quales
ẽẽ debeant. que iam uote sũt. Nam ut aggrediatur
animꝰ tantũ at tale ꝓpositum grandi utiq dicen¬
di genere debet excitari ⁊ accendi. s martyr cypri¬
anus de httu usirginũ. ñ desuscipiendo ugmitatis
ꝓposito scripsit. Iłte u̾o ep̃c etiam ad het eas magno
accendit eloquio. uerũ exeo qd̃ ambo egenint dicti¬
onis grandis exempla memorabo. Ansbo quippe
ĩuectisunt meas q̃ formã pigm̃tis colorant. ut pocĩ
decolorant. Quoꝵ prior ille cũ hoc ageret: aitinter
cet᷑a. Si quis pngendi artifexuultum alicuĩ ⁊ sp̃em ⁊
corporis equalitatem emiło colore signasset. ⁊ signa¬
to iam cõsũmatoq symulachro manus alius

Expanded text:
parcimoniam, officiorum redundantiam: alterum ultra parcimoniam, officiorum redundantiam: alterum ultra naturam superfuisse, alterum pene ipsi naturae defuisse: minati jejunio dies; et si quando reficiendi successisset voluntas, cibus plerumque obvius qui mortem arceret, rginitatem voveant quae nondum voverunt; sed quales esse debeant quae jam votae sunt. Nam ut aggrediatur animus tantum ac tale propositum, grandi utique dicendi genere debet excitari et accendi. Sed martyr Cyprianus de habitu virginum, non de suscipiendo virginitatis proposito scripsit. Iste vero episcopus etiam ad hoc eas magno accendit eloquio. 49. Verum ex eo quod ambo egerunt, dictionis grandis exempla memorabo. Ambo quippe invecti sunt in eas quae formam pigmentis colorant, vel potius decolorant: quorum prior ille cum hoc ageret, ait inter caetera: Si quis pingendi artifex vultum alicujus et speciem, et corporis qualitatem aemulo colore signasset; et signato jam consummatoque simulacro, manus alius
Abbreviated transcription (Latin):
humalis. u̾bis grauis. animno pridens. leoq̃ndi ꝑtior
legendistudiosior. nõ in incerto dunitraꝵ. s in prete
parps spem resonens. Intenta oꝑi uerecunda ser¬
moni. arbitrũ mentis nõ hoĩem. sed d̾m querere.
ralũ. ledere os. Bene itelle om̃ib assurgere . Iorib
nati: equalib natu ñ inuidere. fug̾e iactantiã. rati¬
onem sequi. aniare uirtutẽ. Qñ ista uł uultu lesit
pearentes qñ dissensit aꝓpinguts. qñ fastidiuit hu¬
mllem qn risit debilem. qn uitauit mopẽ eos
solos solit᷑a cetus uiroꝵ ininscre quos miscd̾ia ñ
erisbesceret neꝙ p̃teriret uerecundia. nicħ toruũ
mocislis. nicħ in uerbis ꝓcax nicħ in actu ĩuerecũ¬
dum. nõ gestus frattior. nõ iacestus solutior ñ uox
petitlantior ut ip̃a corporis sp̃es symulachrũ fu̾it
mentis ⁊ figura ꝓbitatis. Bona quippe donĩ ĩ ip̃o
uestibulo debet agnosci: ac pͥmo ꝑͣtendat ĩgressu

Expanded text:
humilis, verbis gravis, animi prudens, loquendi parcior, humilis, verbis gravis, animi prudens, loquendi parcior, legendi studiosior; non in incerto divitiarum, sed in prece pauperis spem reponens; intenta operi, verecunda sermoni; arbitrum mentis solita non hominem, sed Deum quaerere; nullum laedere, bene velle omnibus; assurgere majoribus natu, aequalibus non invidere; fugere jactantiam, rationem sequi, amare virtutem. Quando ista vel vultu laesit parentes? quando dissensit a propinquis? quando fastidivit humilem? quando risit debilem? quando vitavit inopem? Eos solos solita coetus virorum invisere, quos misericordia non erubesceret, neque praeteriret verecundia. Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, nihil in actu inverecundum: non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior; ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, figura probitatis. Bona quippe domus in ipso vestibulo debet agnosci, ac primo praetendat ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃itas. portat ⁊ u̾utas. portant discipline deimemo¬
res. iusticiam cũ religione retinentes. Stabiles ĩfide.
hrimiles intimore. adomirẽ tolerantiam fortes. ad
sustinendas inuirias mites. ad faciendam mĩam
faciles frat᷑na pace unanimes atꝙ concordes. Que
uos singule õ bone uirgines obseruare.diltg̾e mi¬
plere debetis. que deo ⁊ xp̃o uacantes ad dñmn cuiuos
dicastis maiore ⁊ meliore pate p̃ceditis. ꝓuecte an¬
nis: iumorib facite magist̾ium. Minores natu
is extitate: emulas deuritute decim̃ĩtis adgłiam
ꝓuecate. durate fortiter. sp̃ualit̾ sigite. ꝓuenite fe¬
utiter tm̃ mem̃tote tunc nrr̃i cũ incipietĩ uobis
uirgnitas honorari. Ambrosius etiam genere
dicendi temꝑato ⁊ ornato ꝓfessis urrgmib ꝓponit
tantm subexpli forma qd̃ morib mutent᷑ tͥdicit.
Uirgo erat nõ solum corpore s ettam m̃te. que nul¬
lo doli amibitu sincerum adulteraret affectũ. corde

Expanded text:
sanctitas portat et veritas; portant disciplinae Dei memosanctitas portat et veritas; portant disciplinae Dei memores, justitiam cum religione retinentes, stabiles in fide, humiles in timore, ad omnem tolerantiam fortes, ad sustinendas injurias mites, ad faciendam misericordiam faciles, fraterna pace unanimes atque concordes. Quae vos singula, o bonae virgines, observare, diligere, implere debetis, quae Deo et Christo vacantes, ad Dominum cui vos dicastis, majore et meliore parte praeceditis. Provectae annis, junioribus facite magisterium; minores natu,is excitate, aemulis de virtute documentis ad gloriam provocate; durate fortiter, spiritualiter pergite, pervenite feliciter; tantum mementote tunc nostri, cum incipiet in vobis virginitasicendi temperato ei ornato professis virginibus proponit, tanquam sub exempli forma, quod moribus imitentur, et dicit: Virgo erat, non solum corpore, sed etiam mente, quae nullo doli ambitu sincerum adulteraret affectum: corde
Abbreviated transcription (Latin):
sua tocius mundi peccata crucifixus aboleret. nec
cupditatũ. sicut scrptum ẽ. qr concupiuit ppłs cu¬
ꝑptoitatem pessimam ⁊ dixerunt. Quis nos aibabit
carne. Qd̃ ergo extendit angelus urrgam ⁊ tetigit
petram de quła ignis exiit oftendit qd̾ caro dñi sp̃u
repleta diuino: peccata oñua humane conditionis
exueret.unde ⁊ dñs ait. Ignem ueni mitt̾e int̾ram
De genere temꝑato ẽ aputcprianũ urgmitatisilla
laudatio. Nunc nobis aduirgines sermo ẽ quaꝵ qͦ
sublror głia ẽ maior ⁊ cura. Nlos ẽ ille eccliastiai
rncortuptum dei ymago respondens ad scimoniã
dñi illustrior portio gregis xp̃i. Gaudet ꝑ ipãs atꝙy
in illis largit᷑ floret eccłie matris głosa feriniditas.
qͣnto q plus głosa uirgiitas nũo suo addititãto
gaudium matris augescit. Et alto loco infine epłe
limo ẽ. portemus ⁊ ymagntem eiꝰ quide celo esti
Hanc ymagritẽ uirgrritas portat. portat integritas.

Expanded text:
sua totius mundi peccata crucifixus aboleret. Nec cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit carne ? Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram, de qua ignis exivit: ostendit, quod caro Domini spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exurit. Unde et Dominus ait: Ignem veni mittere in terram De genere temperato est apud Cyprianum virginitatis illa laudatio: Nunc nobis ad virgines sermo est, quarum quo sublimior gloria est, major et cura. Flos est ille ecclesiastici incorruptum, Dei imago respondens ad sanctimoniam Domini, illustrior portio gregis Christi. Gaudet per ipsas, atque in illis largiter floret Ecclesiae matris gloriosa fecunditas: quantoque plus gloriosa virginitas numero suo addit, tanto plus gaudium matris augescit. Et alio loco in fine epislimo est, sic portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Hanc imaginem virginitas portat, portat integritas,
Abbreviated transcription (Latin):
illo modo recta ẽẽ potest. si ea que diligunt᷑ nõ
uera s falsa st̃. Situt aũ cuiꝰ pracrũ corpꝰ ⁊ defor
mis ẽ animꝰ magis dolendus ẽ. qm si deforme hrẽt
et corpus ita qui eloq̃nter ea que falsa sũt dicunt.
magis miserandi qͣm sitalia deformit̾ dic̾e̾nt. qͥd
ẽ ergo nõ solum eloq̃nter uerũ etiã sapient̾ dice
nisi uerba in sũmisso genere sufficientia. intẽpera
to sp̃lendentia in grandi uehem̃tia ueris tam̃ reb¬

Expanded text:
non vera, sed falsa sunt. Sicut autem cujus pulchrum corpus et mis est animus, magis dolendus est, quam si deforme haberet et corpus; ita qui eloquenter ea quae falsa sunt dicunt, magis miserandi sunt, quam si talia deformiter dicerent. Quid est ergo non solum eloquenter, verum etiam sapienter dicere, nisi verba in submito splendentia, in grandi vehementia. 90
Abbreviated transcription (Latin):
inspectione diiudicantur. Nam ingreco ñ stoma
sed oston positum ẽ Unde plerumq loq̃ndi cõ¬
suetudo iuilgaris utilior ẽ sig̃candis reb. qmͣ
integritas litterata. Mallem quippe cũ batba¬
rismo diti. nõ ẽ absconditũ ate ossũ mest:. qm¬
ut ideo isset minus aꝑtum. quia magis lati¬
nũ ẽ. S aliqͣn dibius sillabe sonus. etta uici¬
no uerbo ad eamdẽ sũam ꝑtinente diiudicat᷑¬
sicut ẽ apłi q̃ p̃dito uobis situt ẜ̃dixi. qm̃ qui
talia aglint regnũ dei ñ possidebũt. Si tm̃ mͦ
dixisset que p̾̃dico uobis. neq sisbumxisset sic̃
p̃dixi. nõ nisi ad coditem p̃cedentis lingue retur¬
rendum ẽẽt: ut cognosceremus utrũ meo qd̃
dixit p̃dico ꝓdicenda an corripienda ẽẽt silła
media. Nunc aũ manifestum ẽ ꝓducendam cẽ
Non enĩ ait sicut p̾dicaub sed sicut p̃dixi. Nõ solũ
aũ iste. s etiam ille ambiguitates que ñ addis

Expanded text:
inspeinspesed daxovv positum est. unde plerumque loquendi consuetudo uulgaris utilior est significandis rebus quam integritas litterata. mallem quippe cum barbarismo dici: non est absconditum a te ossum meum, quam ideo esset minus apertum, quia magis latinum est. sed aliquando dubius syllabae sonus etiam uicino uerbo ad eandem sententiam pertinente diiudicatico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt. si tantummodo dixisset: quae praedico uobis, neque subiunxisset: sicut praedixi, non nisi ad codicem praecedentis linguae recurrendum esset, ut cognosceremus, utrum in eo quod dixit: praedico producenda an corripienda esset syllaba media. nunc autem manifestum est producendam esse. non enim ait: sicut praedicaui, sed: sicut praedixi. Non solum autem istae s