comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã cõmutat: ut aliimal cibũ. Quid est qd̃ accipitur
⁊ cõuuutat᷑ : ut idẽ cibus. Quid est qd̾ accipitur ⁊ ñ cõ¬
ut aliã aiãm qũa recipiendo ĩ amiciciã sui similẽ fa¬
cit. Et quid est qid̃ ꝑ se ipãm accipit ⁊ ñ cõmutat ᷑ ut
ueritatẽ. Qre cognoscendũ est. et qͥd sit petro dc̃m̃. macta
⁊ mãduca: et qͥd ĩ euãgłio. et uita erat lux hõim. Exl¬
Cũ aĩarũ una natura sit. unde hõim. diu̾se uolũtates.
Ex diu̾sis uisis: diu̾sus appetitꝰ aĩarũ est. Ex diu̾so appeti¬
tu: diu̾sus adipiscendi successus. Ex diu̾so successu: diu̾¬
sa cõsuetudo. Ex diu̾sa cõsuetudine: diu̾sa est uolũtas.
Diu̾sa ã uisa ordo rerũ facit. occultꝰ qͥdẽ. s sub diuina
ꝓuidentia certꝰ tñ. Nou itagi ob hoc putãdũ est diuer¬
sas ẽẽ naturas aĩarũ: qͥa diu̾se st̃ uolũtates: cũ etiam
uniꝰ aĩe uolũtas ꝓ tẽpoꝵ diu̾sitate uarietur. Siqͥdem

Expanded text:
cibum? quid, quod et accipitur et commutatur ut idem cibus? quid est, quod accipitur et non comut aliam animam, quam recipiendo in amicitiam sui similem facit ? et quid est, quod per se ipsam accipit et non commutat, ut ueritatem? quare cognoscendum est et quid sit Petro dictum : macta et manduca, et quid in euangelio: et uita erat lux hominum. hominum diversae voluntates? Ex diversis visis diversus appetitus animarum est, ex diverso appetitu diversus adipiscendi successus, ex diverso successu diversa consuetudo, ex diversa consuetudine diversa est voluntas. Diversa autem visa ordo rerum facit: occultus quidem, sed sub divina providentia certus tamen. Non itaque ob hoc putandum est diversas esse naturas animarum, quia diversae sunt voluntates; cum etiam unius animae voluntas pro temporum diversitate varietur. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥeqͥd est: etiã uiuit. Iam porro q̃ sapiũt. ita illi siłitu¬
diui sũt ꝓxima: ut in creacuris nichil sit ꝓpĩquius.
Qd̾ enĩ ꝑticipat sapĩe: ⁊ uiuit et est. Quare cũ hõ possit
ad imaginẽ d̾i. ut uulla natura int̾posita formet᷑: et
id̾o nichil sit d̾o cõiuctius. Et sapit eñ ⁊ uiuit. ⁊ est. Qͭ
teriorẽ hoĩem siũ scd̾m corpus ꝑticeps dicit᷑ siłitudinis
is apparet. s ãplius qd̾ ad mentẽ cõriertit᷑ se regẽtẽ. qũa
illustrat sapia: qd̃ ĩ bestũs ñ potest rõne carentibus

Expanded text:
quid est, etiam uiuit. iam porro quae sapiunt, ita illi similitudini sunt proxima, ut in creaturis nihil sit propinquius. quod enim participat sapientiae, et uiuit et est; quod autem uiuitad imaginem Dei, ut nulla natura interposita formetur, et ideo nihil Deo conjunctius: et sapit enim, et vivit, et est; qua terior homis apparet, sed amplius quod ad mentem convertitur se regentem, quam illustrat sapientia, quod in bestiis non potest, ratione carentibus
Abbreviated transcription (Latin):
lut cũ capilli nr̃i crescũt. uel corpꝰ uergit ĩ senectutẽ.
uel ĩ iuuẽtutẽ efflorescit: ꝑpetuo id fit. nec oĩo int̾¬
mittit fieri. Qd̾ ã ñ manet: ꝑcipi ñ potest. Ind̾ enim
ꝑcipitur: qd̾ scĩa cõphenditur. Cõprchẽdi ã ũ potest:
qd̾ sñ int̾missione mutatur. Non est gͥ expectanda sĩ¬
ceritas ueritafis: a sensibus corporis. S ne qͥs dicat eẽ
aliqͣ sensibilia eodẽ mͦ semꝑ inanẽtia. ⁊ q̃stiouẽ nobis
de sole atq stellis efferat. ĩ quib facile cõuĩci ñ potest.
uis certe nemo est qͥ ñ cogatur fateri nichil eẽ sensibi¬
le qd ñ hãt siłe falsũ: ita ut int̾nosci ñ possit. Ilam
ut alia p̃cmittã oia q̃ ꝑ corpus sentinꝰ. etiã cũ ea non¬

Expanded text:
li capitis nostri crescunt, vel corpus vergit in senectutem, aut in juventam efflorescit, perpetuo id fit, nec omnino intermittit fieri. Quod autem non manet, percipi non potest: illud enim percipitur quod scientia comprehenditur. Comprehendi autem non potest quod sine intermissione mutatur. Non est igitur exspectanda sinceritas veritatis a sensibus corporis. Sed ne quis dicat esse aliqua sensibilia eodem modo semper manentia, et quaestionem nobis de sole atque stellis afferat, in quibus facile convinci non potest; illud certe nemo est qui non cogatur fateri, nihil esse sensibile quod non habeat simile falso, ita ut internosci non possit. Nam ut alia p
Abbreviated transcription (Latin):
debemus: et cũ audimꝰ pedes. presentatõne : et cũ audimꝰ
oculos usionẽ qua cognoscit: et cũ audimꝰ faciem. no¬
ticiam qua inuotescit. Et si qͥd aliud eadẽ scriptura ta¬
le cõmemorat: puto spiritalit᷑ ĩcelligendũ. Dico etiam¬
qd̃ d̾s totus oculus est: totus manus est. totꝰ pesest. To¬
tus oculus est: quia oĩa uidet. Totꝰ manꝰ est: quia oĩa
oꝑatur. Totꝰ pes est: qͥa ubrq est. Qualis ego sum ĩ¬

Expanded text:
debemus et, cum audimus pedes, praesentationem et, cum audimus oculos. uisionem, qua cognoscit, et, cum audimus faciem, notitiam, qua innotescit; et si quid aliud eadem scriptura tale commemorat, puto spiritaliter intellegendum ned deus totus oculus est, totus manus est, totus pes est. totus oculus est, quia omnia uidet; totus manus est, quia omnia operatur; totus pes est, quia ubique est ergo ui
Abbreviated transcription (Latin):
egritudo macerat. nentilat gestiens ⁊ uana leticia. Si enĩ
cupit. quia nichil aliud est cupiditas nͥ rerũ trãseũtium¬
amor. metuat necc̃e est. ne aut amittat eas cũ adptus
fuerit. aut ñ adipiscat᷑. Nõ ã metuit. Nõ gͦ cuꝑit. Item
si angitur aĩ dolore. necesse est etiã metu agitetur: qũi
quoꝵ maloꝵ p̃sentiũ est anxietudo. eoꝵ est ĩminẽciũ
metꝰ. Metu ã caret. Ergo ⁊ anxietudine. Itẽ si letatur
maniter: de hiis rebus lecatur. qͣs potest amictere.
Qe metuat ne amictat necesse est: ue amittat. Sed
nullo mͦ metuit. scallo mͦ gͥ lecatur maniter. Q. xxx

Expanded text:
aegritudo macerat, nec ventilat gestiens et vana laetitia. Si enim aegritudo macerat, nec ventilat gestiens et vana laetitia. Si enim cupit, quia nihil aliud est cupiditas nisi amor rerum transeuntium, metuat necesse est, ne aut amittat eas cum adeptus fuerit, aut non adipiscatur. Non autem metuit: non ergo cupit. Item si angitur animi dolore, necesse est etiam metu agitetur: quoniam quorum malorum praesentium est anxietudo, eorum est et imminentium metus. Metu autem caret: ergo et anxietudine. Item si laetetur inaniter, de iis rebus laetatur, quas potest amittere: quare metuat necesse est ne amittat. Sed nullo modo metuit: nullo modo igitur laetatur inaniter. XXX
Abbreviated transcription (Latin):
dici solent: qͥ ñ bñ utũt᷑. slec enĩ cuiquã ꝓdest id qͦ male
utitur. Et qd̾ a prodest: ñ utiꝙ utile est. Utile ã qͥ cqͥd est: utẽ
do utile est. Ita nemo utit᷑ nͥ utili. Nõ gͦ utit᷑. qͥsqͥs male uti¬
tur. Perfcã gͥ hoĩs ratio q̃ uirtꝰ uocatur utit᷑ pͥmo se ip̃a ad
iud endũ dñi ut eo fruat᷑. a quo etiã fc̃a est. Utit᷑ ⁊̃ ceteris rõ¬
est. Nõ est ã utẽoũ d̾o s fruendũ. Neq enĩ ad aliqͥd aliud
d̾s referendus est. qm̃ õc̃ qd̾ ad aliud referendũ est: ĩferiꝰ est
ꝙͣ id ad qd̾ referẽdũ est. Nec est aliqͥd d̾o superiꝰ: ñ loco. sed
excellentia substãtie. Omĩa gͦ q̃ fcã sũt i usũ hõĩs fcã st̃.¬
Q. xxxiii. De metu. Nulli dubiũ est ñ aliam metuen¬
di ẽẽ cãm. nͥ ne id qd̾ amauiꝰ. aut ad eptũ amittamꝰ. aut ñ
adipiscam᷑ speratũ. Necesse est ut qͥ metuit aliqͥd fugi¬
at. Qũẽ examinat metꝰ. nec cupiditas cũ uastat. nec

Expanded text:
dici solent, qui non bene utuntur. Non enim cuiquam prodest id quo male utitur; et quod non prodest, non utique utile est. Utile autem quidquid est, utendo est utile: ita nemo utitur nisi utili. Non ergo utitur, quisquis male utitur. Perfecta igitur hominis ratio, quae virtus vocatur, utitur primo se ipsa ad intelligendum Deum, ut eo fruatur a quo etiam facta est. Utitur autem caeteris ratt; nec eo utitur, sed fruitur. Neque enim ad aliquid aliud Deus referendus est. Quoniam omne quod ad aliud referendum est, inferius est quam id ad quod referendum est. Nec est aliquid Deo superius, non loco, sed excellentia suae naturae. Omnia ergo quae facta sunt, in usum hominis fact. XXXIII. De metu. Nulli dubium est non aliam metuendi esse causam, nisi ne id quod amamus, aut adeptum amittamus, aut non adipiscamur speratum. Quare qu non exanimat metus, nec cupiditas eum vastat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝗͣtũ potes eam mẽtis acie intueri. Quã ñ id̾o magnã
nosti: ꝙ ĩgentẽ aliꝗͣ molẽ cõspiciendo illustrasti. Nec cũ
ut ca cernas corpoealiũ lumeu erigis oculoꝵ. nec ut cã
uenit ĩ mentẽ sentis eiꝰ incessũ. Ecce etiam caritas quã¬
tulacũꝙ ĩ nr̃a uolũtate cõsistit. nobis qi cõspicua est: nec
ĩ loco uidetur. nec corꝑalib oculis q̃rit᷑. nͨ circũscribit᷑
uisu. nec tactu tenetur. nec audit᷑ affacu. uec sentitur
ĩcessu: ꝙͣto magis d̾s ip̃e cꝰ hoc pignꝰ ĩ nobis est. Nam
si interior hõ nr̃ quaculacũq imago dĩ ñ de illo genita.
s ab illo creata: qͣuis adhuc renouetur de die in diem. iã
cñ ĩ tali luce habitat. qͦ nullus oculoꝵ carnaliũ sensus

Expanded text:
 potes mentis acie contueri. Quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec cum sonis, nec ut eam cernas corporalium lumen erigis oculorum; nec ut eam venit in mentem, sentis ejus incessum. Ecce etiam charitas quantulacunque in nostra voluntate consistit, nobisque conspicua est, nec in loco videtur, nec corporalibus oculis quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu.. quanto u magis deus ipse, cuius hoc pignus in nobis est! nam si interior homo noster, quantulacumque imago eius non de, illo genita sed ab illo creata, quamuis adhuc renouetur de\' die in diem, iam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus
Abbreviated transcription (Latin):
creditur. Augꝰ. In nuisibilis est d̾c ꝑ propriam deitatis na¬
turã: et cũ uideri uult potest inderi ꝑ assũptã sic̃ pla¬
cuerit creturã. Porro si nature ip̃ius est ĩuisibilitas si¬
cut ĩ corruptibilitas: ñ mutabitur utiq ĩ futuro scło il¬
la natura. ut de ĩuisibili uisibilis fiat: qr neq poterit
de ĩ corruptibili corruptibilis fieri. simul enĩ ⁊ imuta¬
bilis est. Et utiq naturã eiꝰ cõmẽdauit apłs: cũ duo

Expanded text:
ratur, quia et inuisibilis est per propriam deitatis naturam et, cum uult, uideri potest per adsumptam, sicut placuerit, creaturam. Porro si naturae ipsius est inuisibilitas sicut incorruptibilitas, non mutabitur utique in futuro saeculo illa natura, ut de inuisibili uisibilis fiat, quia neque poterit de incorruptibili corruptibilis fieri; simul enim et incommutabilis est. et utique naturam eius commendauit apostolus, cum duo
Abbreviated transcription (Latin):
firmitati aĩe corꝑalẽ cõu̾satõnẽ introrsus uel mittere
uel admittere. ñ ubi saua cõsistat: s ubi laguida quo¬
dã m aut ĩ cũbat aut iaceat. Forro si ea q̃ ĩ aĩo nr̃o st̃¬
cõtmẽtur. nec ĩterualis localib ĩ nr̃a memoria repo¬
ñtur: ꝗͣtomagis illa q̃ nullã ger̃t siłitudinẽ corpoꝵ.
tas. fides. mãsuerudo cõtinẽtia. nulla locoꝵ spacia te¬
uẽt. nulla ĩt̾capedine seꝑant᷑. aut aliq oculi cordis quo
radios suos mittãt. ⁊ ea uidcant int̾ualla conqͥrũt.¬

Expanded text:
firmitati animae corporalem conuersationem introrsus uel mittere firmitati animae corporalem conuersationem introrsus uel mittere uel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodam modo aut incumbat aut iaceat. Proinde, si non potcontinentur, nec intervallis localibus in nostra memoria reponuntur, quanto magis illa, quae nullam gerunt similitudinem corporum, tas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur, aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea videant, intervalla conquirunt
Abbreviated transcription (Latin):
oculi iudices sit̃ exterioꝵ oculoꝵ. istiã illis qoam officio ñ¬
ciandi ⁊ ministerio famulentur. multaq illi uideant q̃
isti ñ uidẽt. nichil isti uideant. unde ñ illi tãꝗͣ p̃sides iu.¬
dicent: qͥs ñ illos istis ĩcõꝑabili estiniatõe p̃ponat: Ex¬
istimo ã qd̾ uera c̾ta ⁊ aꝑta: inderi mence sñ luce ñ posst̾.
Ip̃am gͥ lucẽ ĩ qua cucicta uera ĩtrĩsetꝰ ꝑspicis ĩ tuere. ⁊ ui¬
de utrũ ad eam possit acced̾e ullus corporeoꝵ radius ocu¬
loꝵ. Profecto ñ potest. Attende ⁊̃ ⁊ utrũ ĩ ca uideas ulla
locoꝵ spacia. uel ĩterualla. respõde. Nichil ibi tale ut ar¬
bitror ĩuenis: si uigilant̾ abigis ab aspectu intinio. qͥcquid
imaginũ corꝑaliũ exterioris sensus hõis ĩuexit. S forte
difficile est. Irruit eiuĩ de cõsuetudine carualis uite in
ip̃os qͦq interiores oculos turba fantasmatũ ĩ siłitudini¬
bus corpoꝵ: cui resistere cognat᷑ saltĩ auctoritate diui¬

Expanded text:
oculi iudices sint exteriorum oculorum, isti autem illis quodam officio nuntiandi et ministerio famulentur multaque illi uideant, quae isti non uident, nihil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent, quis non illos istis incomparabili aestimatione praeponat? . Ipsam igitur lucem in qua cuncta illa perspicis, intuere; et vide utrum ad eam possit accedere ullus corporeorum radius oculorum: profecto non potest. Attende etiam; et utrum in ea videas ulla locorum spatia vel intervalla, responde. Nihil ibi tale, ut arbitror, invenis, si vigilanter abigis ab aspectu intimo quidquid imaginum corporalium exterioris hominis sensus invexit: sed forte difficile est. Irruit enim de consuetudine carnalis vitae, in ipsos quoque interiores oculos turba phantasmatum in similitudinibus corporum: cui resistere conatus, saltem auctoritate divi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ñ defendo s rep̃hendo: hoc ñ excuso. s accuso: ut ig¬
noscatur peto. Recordetur nr̃an pristinã dilectõnẽ
pristinã : ⁊ obliuiscatur offensionẽ nouam. Sc̃s iers¬
nimus ait. Uidere dñi sicut est ĩ natura sua: oculus ho¬
minis ñ potest. Non solũ hõ: s nec angeli. net throm.
nec potestates. nec dominationes. nec õe nomen qd̾
noĩatur. Neq enĩ creatura pocest aspicere creatorẽ

Expanded text:
hoc non defendo, sed reprehendo; hoc non excuso, sed accuso. Ignoscatur, peto; recordetur nostram dilectionem pristinam, et obliviscatur offensionem novam. Faciat cernymus ait: Videre Deum sicuti est in natura sua, oculus hominis non potest: non solum homo, nec Angeli, nec Throni, nec Potestates, nec Dominationes, nec omne nomen quod nominatur; neque enim creatura potest aspicere Creatorem
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ꝑ hoc cũ sit nr̃n uisibile sic̾ hoc corꝑꝰ. Aliqͥd uͦ ĩuisibi¬
le sic hõ ĩcerior. et cũ optimũ nr̃m hoc eit mens atq in¬
telligentia ĩuisibile sit oculis corporis: qͦmi id qd eit in¬
cõꝑabilit̾ suꝑeminẽs ⁊ meliꝰ optimo nr̃o. uisibile erit
ulla sui cõmutatione ꝑ quasse ut cũ ꝙ ostendat. ex ꝑri¬
mit uotes: ꝙto faciliꝰ d̾s oi potẽs sua latẽte. atq ĩ cõmu¬
tabilit manẽte natura ĩ qua uoluerit sp̃ẽcie pocest eui
nichilo creauit oĩa. atq ĩ se manẽs ĩnouat oĩa: Quia

Expanded text:
 aliquid uero inuisibile sicut homo interior et cum optimum nostrum, hoc est mens atque. intellegentia, inuisibile sit oculis corporis, quo modo id, quod est melius optimo nostro, uisibile erit ulla sui commutatione, per quas se utcumque ostendat exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, cui nihilo creauit omnia atque in se manens innouat omnia
Abbreviated transcription (Latin):
añ te ostende m te ip̃m .i. sicuti es. Ip̃e ciũ erat ĩ ea sp̃e qͣ
apparere uoluerat: ñ ã ip̃e apparebat ĩ natura ꝓpria:
quã moyses uidere cupiebat. Ea qͥppe ꝓmittitur sc̃is iu
alia uita. Unde qd̾ respõsũ est moysi uer̃ est: qr nemo
potest faciem di uidere ⁊ uiuere: id gst neno pocest
eũ ĩ hac tuta uiuens uidere sicuti est. Eusꝗͣ est absens
qͥ celũ ⁊ t̾rã ĩplet: nec spaciis ĩ dudit᷑ ꝑuis magnis ue
diffũditur. s ubiq totꝰ est. ⁊ nullo cõtinetur loco. Hoc
ad hoĩem disputatorẽ pulset. ut qd̾ ñ legit legat. s ad
dm̃i saluatorẽ: ut qd̾ nõ ualet ualeat. Sicit it̾m abrosi

Expanded text:
. ipse ergo erat in ea specie, qua apparere uoluerat, non autem ipse apparebat in natura propria., quam Moyses uidere cupiebat; ea quippe promittitur sanctis in alia \' uita. unde, quod responsum est Moysi, uerum est, quia nemo potest faciem dei uidere et uiuere, id est nemo potest eum in hac uita uiuens uidere, sicuti est. nam qui caelum et terram implet nec spatiis includitur paruis magnisue diffunditur, sed ubique totus est et nullo continetur loco. hoc ad hominem disputatorem pulset, ut, quod non legit, legat, sed ad deum saluatorem, ut, quod non ualet, ualeat. unde autem di
Abbreviated transcription (Latin):
habitat xp̃s. ubi ñ est uidrus ⁊ grecꝰ. seruus ⁊ liber. mas.¬
culus ⁊ femina: ubi ñ morieris cũ solui corꝑe ceperis. qr nͤ
ibi marcusti. cũ sis annis grauis. Non est cõcẽpnẽda uisio.¬

Expanded text:
habitat Christus, ubi non est Iudaeus et\' Graecus, seruus liber, mashabitat Christus, ubi non est Iudaeus et\' Graecus, seruus liber, masculus femina, ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interio
Abbreviated transcription (Latin):
deo utrũ ꝑ oculos corporeos possit uideri ꝓlixe ali¬
quid copiose ꝙ aliqͥd scberẽ negare ñ potui. ne scm̃ stu
diũ tuũ offenderẽ. Priũ ã mͥ uidet᷑ plus ualere in hac
inqͥsitione. uiuendi ꝗͣ loq̃di modũ. Nã qͥ didicer̃t adño deo
ihu xp̃o mittes ẽẽ ⁊ humies corde plus cogitãdo ⁊ orando
ꝓficiũt: ꝗͣ legendo ⁊ audiendo. Nec id̾o tñ agere ꝑtes suas
sermo cessauerit: s cũ plantatte ⁊ rigator officiũ sui gesse.¬
rit muneris. cetera illi qͥ dat ĩcrementũ relinquit. Sid̾m¬
gͥ interiorẽ hoĩem ꝑcipe u̾ba intellectꝰ. ip̃e enĩ renouat᷑ de
die in diem: etiã cũ sste exterior corrũpit᷑. siue castigatõe ab¬
stmẽtie. siue aliqͣ morbida ualicudine. siue qͦibet casu uł
certe qd̾ necesse est etiã huis qͥ sano corꝑe diu uiuũt. ipso
etatis accessu. Erige itaꝙ spm̃ mẽtis tue. qͥ renonat᷑ in
agnitõe d̾i scd̾m ymagiñe eiꝰ. qͥ creauit eũ. ubi ꝑ fid̾e ĩ cte

Expanded text:
Deo, utrum per oculos corporeos possit videri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum  quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere in hac inquisitione uiuendi quam : loquendi modum. nam qui didicerunt a domino Iesu Christo mites esse et humiles corde, plus cogitando et orando proficiunt quam legendo et audiendo. nec ideo tamen agere partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat incrementum, relinquit; igitur hominem percipe uerba intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam his, qui sano corpore diu uiuunt, ipso aetatis accessu. erige itaque spiritum mentis tuae, qui renouatur in agni-I tione secundum imaginem eius, qui creauit eum, ubi per fidem in te
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a scĩa ⁊ uisis rebus ⁊ creditis. s ĩ hiis q̃ uidimꝰ uel
uidemꝰ. nos ip̃i testes sumꝰ: in hus ã q̃ credimꝰ aliis
testib mouemur ad fidẽ: cũ earũ rerũ quas nec
uidisse nos recolimꝰ nec uidemꝰ. dant᷑ signa uel ĩ uocib
uel ĩ litteris. uel ĩ qͥbuscũq documẽtis. qͥb uisis ñ uisa
credantur. Nõ ã ĩnerito scire nos dicunꝰ. ñ solũ ea que
uidnnꝰ aut iudemꝰ: uerũ ⁊ illa q̃ idoneis ad quãq rẽ
cõmoti restimoniis eredimꝰ. fides ip̃a mente utiq ui¬

Expanded text:
creditis. sed in his, quae uidimus uel uidemus, nos ipsi testes sumus, in his autem, quae credimus, aliis testibus mouemur ad fidem, cum earum rerum, quas nec uidisse nos recolimus nec uidemus, dantur signa uel in uocibus uel in litteris uel in quibusque documentis, quibus uisis non uisa credantur. non autem inmerito scire nos dicimus non solum ea, quae uidimus aut\' uidemus, uerum et illa, quae idoneis ad quamque rem commoti testimoniis uel testi
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ repit᷑ abraham aliquo se cõtaminasse adulterio. qm̃
uñ lubrico libidinis adamauit aucillã. s ab uxore accepit:
qũ uxor eiꝰ fecit de suo uire qd̾ uoluit. uolens hr̃e filios
de marito suo: ꝗͣuis ex utero alieno. ybi nulla oĩo lasci¬
uiandi: s sola cognita est causa generãdi. Qui rebus cõ¬

Expanded text:
nim reperitur Abraham aliquo se contaminasse adulterio: quoniam non lubrico libidinis amavit ancillam; sed ab uxore accepit, quando uxor ejus fecit de jure suo quod voluit, volens habere filios de marito suo, quamvis ex utero alieno : ubi nulla omnino lasciviendi, sed sola cogitata est causa generandi. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
cut d̾s. Penitentia dei nulla est pꝰ errorẽ. ira d̾i ñ ht̃
ꝑturbati ai ardorẽ: miscd̾ia d̾i ñ ht̃ cõpacientis mise¬
rũ cor: unde in latiua lingua nomen accepit. zelus d̾i nõ
ht̃ mentis luiorẽ. S penitentia d̾i dicit᷑ rerũ ĩ eiꝰ potesta.¬
te cõstitutarũ. hõib mopinata uiutatio. Ira d̾i est uin¬
dicta pecc̃i. Miscdia d̾i est bonitas opitulandi. zelus d̾i est
ꝓuidentia qua ñ sinit eos quos subditos ht̃ ĩpime ama¬

Expanded text:
enitentia Dei non est post errorem: ira Dei non habet perturbati animi ardorem: misericordia Dei non habet compatientis miserum cor, unde in latina lingua nomen accepit: zelus Dei non habet mentis livorem. Sed poenitentia Dei dicitur, rerum in ejus potestate constitutarum hominibus inopinata mutatio: ira Dei est vindicta peccati: misericordia Dei est bonitas opitulandi: zelus Dei est providentia, qua non sinit eos quos subditos habet, impune ama
Abbreviated transcription (Latin):
siũ iã ñ offert d̾i populus d̾o. postea ꝗͣ uenit unicũ sacri¬
ficiũ. cꝰ umibue fuer̃t illa oĩa: ñ hoc ĩꝓbantia. s hoc signi.¬
ficantia. Sic̃ enĩ res una multis locutõib ⁊ młtis lĩgius.
significari pocest: sic uñ uerũ ⁊ sĩgulare sacrificium
młtis est antea sacrificioꝵ significatũ figuris. Demon¬

Expanded text:
 posteaquam venit unicum sacri posteaquam venit unicum sacrificium, cujus umbrae fuerunt illa omnia, non hoc improbantia, sed hoc significantia. Sicut enim res una multis locutionibus et multis linguis significari potest; sic unum verum et singulare sacrificium multis est antea sacrificiorum significatum figuris. De
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ⁊ strage corpori eos qͥbus hu̾modi terror utilis:
flagellat. ⁊ horrorẽ ĩcutit mortalib sensibus. Ite maledc̃ĩ¬
plicĩ q̃rens cãm esuriui inquit ⁊ ñ dedisti mͥ manducare.
Ecce ꝓ esta tẽporali ñ ab lata s ñ data: et̃nũ ⁊ horrendũ
suppliciũ cõminatur. Et recte si cõsulas ueritatẽ: ꝑpar.¬
uũ est hoc qdͥ ĩ elemosinis datur. s cũ pie datur et̾uins
uelut infructuosarũ arboꝵ. iguis et̾ni supꝑ liciũ p̃para¬
tur. Ibi nemo cruciatib salten moriendo subtrahit᷑. ne in
moriente simul etiã ip̃a pena moriatur. Sic̃ d̾s unꝰ ⁊ uerꝰ
creator bonoꝵ est ⁊ temporaliũ ⁊ et̾noꝵ: ita idẽ ip̃e au¬
ctor est amboꝵ cestam̃toꝵ. qͥa ⁊ noũ ĩ ueteri est figuratũ.
t̾rã erũt ligata ⁊ ĩ celis: qͥa bona est ⁊ iũdicandi iusticia.
meretur. si feris subiceret᷑. Ecce alligat᷑ hõ amarius et¬
simis ferreis uel adamãtinis nexibus. Sacrificia anima¬

Expanded text:
ibus mortibus eos quibus hujusmodi terror utilis fuerat, flagellabat, horrorem incutit mortalibus sensibus, et aliquis causam. Esurivi, inquit, et non dedistis mihi manducare; ecce pro esca temporali non ablata, sed non data aeternum et horrendum supplicium comminatur, et recte, si consulas veritatem. Perparum est enim quod in eleemosynis datur; sed cum pie datur, aeternum velut infructuosarum arborum, ignis aeterni supplicium praeparatis; sed nemo cruciatibus saltem moriendo subtrahitur, ne in moriente simul etiam ipsa poena moriatur. Cur non hic creator bonorum est, et temporalium et aeternorum, ita idem ipse auctor est amborum Testamentorum, quia et Novum in Veteri est figuratum, terra, erunt ligata et in coelo; quia bona est et vindicandi justitia. meretur, si feris subrigeretur. Nam ibi simis ferreis vel adamantinis nexibus. Absit, i
Abbreviated transcription (Latin):
lut sua quadã fame atqi egestate cõpellit᷑ comedere
q̃ de suis carnalibus cogitatõibus tãꝗ᷑ de femoribus ex.¬
ad uefanda illa cõpellat. Ista uͦ fame qua miseroꝵ aĩe
ĩopes ueritatis ea ꝓueritate comedũt. q̃ carnalibus sen¬
sibiis ꝑiunt. usꝙrquꝙ plena st̃. oĩa: tanto infeliciꝰ q̃to no¬
cet ampliꝰ. ⁊ horretur minus. Nescio quo mͦ ita libri ter
mino reficitur lectoris intentio: sicut labor uiatoris

Expanded text:
lut sua quadam fame atque egestate compellitur comedere, quae de suis carnalibus cogitationibus, tanquam de femoribus exad nefanda illa compellat: ista vero fame, qua miserorum animae inopes veritatis ea pro veritate comedunt, quae carnalibus sensibus pariunt, usquequaque plena sunt omnia, tanto infelicius, quanto nocet amplius, et horretur minus. 53. Sed puto me mino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris
Abbreviated transcription (Latin):
se exaltato corde recessisset a d̾o. Uera qͥipe qñi diuia
est illa sentẽtia: ante ruinã exaltatur cor. Et ubi
cõtra dm̃ exaltat᷑. ibi ab illo descrit ᷑: ⁊ ĩ se tenebra¬
tur. Qͥd ã mirũ si dũ tene brat᷑ uescit qͥd scqͣtur. qm̃i
ñ a se ip̃o lumen est. s ab illo illiuat᷑ Qd̾ gͦ d̾s sꝑ¬

Expanded text:
se exaltato corde recessisset a Deo. Vera quippe, quoniam divina est, illa sententia: Ante ruinam exaltatur cor . Et ubi contra Deum exaltatur, ibi ab illo deseritur, et in se tenebratur. Quid autem mirum, si dum tenebratur, nescit quid sequatur: quoniam non a se ipso lumen est, sed ab illo qu
Abbreviated transcription (Latin):
sũma utiq diuinitate p̃sciuit. Nec ĩstuit qd̾ obeẽt si hõ
sibi obẽe noluisset: s potius ĩstituit qͥd ꝓdesset. qͥa hõ
ñ sũ bona mercede obedientiã custodisset: ⁊ ñ sũ ucili exẽ.¬
plo. ut eã scĩ ciꝰ posteri custodirẽt penas ĩ obedientie ꝑ¬
soluisset. Nec uoluit: qd̾ ñ potuit. Hoc ciũ uoluit. ita¬
ut obediens hõ eẽt : aut ĩ obediens ĩpune ñ ẽẽt. Nec
ĩfructuose uoluit qd̾ hõ ñ fuerat seruatuiꝰ iubere:
Ia pena cõtẽptoris docuit alios obedire. Si hoĩ aĩa ꝑs

Expanded text:
Nec instituit quod obesset, si homo sibi obesse noluisset: sed potius instituit quod prodesset; quia homo non sine bona mercede obedientiam custodisset, et non sine utili exemplo, ut eam sancti ejus posteri custodirent, poenas inobedientiae persolvisset. Nec voluit quod non potuit: hoc enim voluit, ut aut obediens homo esset, aut inobediens impune non esset. Nec infructuose voluit, quod homo non fuerat servaturus, jubere: quia poena contemptoris docuit alios obedire. Nec in homine pars
Abbreviated transcription (Latin):
hibẽt bonitati naturarũ. Qd̾ enĩ malũ est ꝑ uitiũ ꝓ¬
fecto boñ est ꝑ naturã. Uitiũ qͥppe cont᷑ naturã est:
qr nature nocet. Nec noceret: nisi boñ eiꝰ minueret.
Nõ est gͦ malũ. nͥ prauatio boni. Ac ꝑ hoc nusꝗͣ est
nͥ ĩ reliqua bona: ⁊ siñ sũme bona. qm̃ sũme bona ĩ¬
cõmutabilis ⁊ ĩnutabilis ꝑscuerat. ut d̾s. ñ tñ nͥ bona.
mala uͦ sñ bonis eẽ ñ posst̃. Si eñ nichil nocẽt: ma¬
la ñ st̃. Si ã nocẽt: boñ minuũt. Et si ãpliꝰ nocent:
hñt adhuc qd̾ minuãt. Et si totũ cõsumãt: nͥ na¬
ture remanebit. cui noceatur. Ac ꝑ hoc nͨ malum
erit a tͦ noceat᷑: qñ natura defuerit. cuiꝰ boñ nocẽdi
boñ qd̃ est deus. Porro bona nuitabilia ꝓptere bona
st̃: qr a sũmo bono fcã st̃. Propterea nutabilia: qr¬

Expanded text:
um. Quod enim malum est per vitium, profecto bonum est per naturam. Vitium quippe contra naturam est, quia naturae nocet: nec noceret, nisi bonum ejus minueret. Non est ergo malum nisi privatio boni. Ac per hoc nusquam est nisi in re aliqua bona: et si non summe bona, quoniam summe bona incorruptibilis et immutabimala vero sine bonis esse non possunt. Si enim nihil nocent, mala non sunt: si autem nocent, bonum minuunt: et sinum quod minuant: et si totum consumunt, nihil naturae remanebit cui noceatur; ac per hoc nec malum erit a quo noceatur, quando natura defuerit, cujus bonum nocendo bonum, quod est Deus. Porro bona mutabilia propterea bona sunt, quoniam a summo bono facta sunt; propterea mutabilia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
do torpuit. net operando laborauit. nec sũ celo sedis in¬
diguit: nec fcõ celo sedẽ tãqm finitis erroribus peregrinus
inuenit. Potens est enĩ beatissime manere ĩ semet ipso.¬
Ideo st̃ oĩa bona qͥa st̃ alia aliis meliora: Et bonitas ĩferioꝵ
additur laudibus melioꝵ. et ĩ laudib rerũ bonarũ me¬
qualitate ip̃a est iocũda gradatio. ubi minoꝵ cõparatio

Expanded text:
do torpuit, nec operando laboravit: nec sine coelo sedis indiguit, nec facto coelo sedem tanquam finitis erroribus peregrinus invenit. Potens est enim beatissime manere in semetipsoideo sunt omnia bona, quia sunt aliis alia meliora, et bonitas inferiorum addit laudibus meliorum: et in rerum bonarum inaequalitate ipsa est jucunda gradatio, ubi minorum comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
guit apłł a gr̃a. Eo qd̾ sub illa elidant᷑ elaci. sub ista eri¬
gant᷑ elisi : et qd̃ illa intãtũ bona sit. ut bona iubeat:
hec intãtũ ut bona cõferat. Illa iusticie facit auditorẽ:
ista factorẽ. Et sub illa id̾o peccator ĩsuꝑ etiam p̃uari¬
cator. amissa excusatõe ignorãtie cõuictꝰ iacet: sub ista
uͦ ⁊ ꝑcente ⁊ opitulãte. ñ qr mala est oꝑatꝰ extĩguitur:
ministratio morris ubi lit̾a occidit malũ ꝓ hibẽdo qd̾

Expanded text:
go lex a gratia, eo quod sub illa elidantur elati, sub ista erigantur elisi; et quod illa in tantum bona sit ut bona jubeat, haec in tantum ut bona conferat: illa justitiae faciat auditorem, ista factorem. Et ideo sub illa peccator, insuper etiam praevaricator, amissa excusatione ignorantiae convictus jacet; sub ista vero et parcente, et opitulante, nec qui mala est operatus, exstinguitur; ministratio mortis, ubi littera occidit, malum prohibendo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ũdẽ cibũ diuoscende sanitatis ⁊ ĩbecillitatis. eo qd̾ per
ip̃m hõ cũ egrotare cepisset experiendo dinosceret.
qͥd int̾ esset int̾ cõtractã malã ualitudinẽ ⁊ ꝑditam
sanitatẽ. qd̃ utiq meliꝰ ignorasset. ⁊ ĩ illa quã ꝑdi¬
dit sanitate ꝑmãsisset. credẽs medico ꝑ obedieuti¬
ani. ñ morbo ꝑ experientiã: ñ qd talẽ medicũ ĩuidisse nobis
dita ĩ semet ip̃o: ut ei uiciłĩ ñ obediatur nͨ a semec ip̃o ħ
entia. Unde ligũ nomen accepit: a cꝰ cibo est hõ phibitus.
ut obedientia cõmẽdaretur. q̃ maxima est uirtus: ⁊ ut
sic dixerĩ õiũ origo mat̾ ꝙ uirtutũ. Deus ⁊ malis bene.

Expanded text:
umdem cibum dignoscentiae sanitatis et imbecillitatis, eo quod per umdem cibum dignoscentiae sanitatis et imbecillitatis, eo quod per ipsum homo cum aegrotare coepisset, experiendo dignosceret quid interesset inter contractam malam valetudinem et perditam sanitatem; quod utique melius ignorasset, et in illa quam perdidit sanitate mansisset, credens medico per obedientiam, non morbo per experientiam: numquid talem medicum invidisse nobis dita in semetipso, ut ei vicissim non obediatur nec a semetipso. entia: unde lignum nomen accepit, a cujus cibo est homo prohibitus, ut obedientia commendaretur quae maxima est virtus, et, ut sic dixerim, omnium origo materque virtutum, in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ã putandus d̾s ĩformẽ pͥus fecisse materiã : et ĩcerual¬
lo aliqͦ int̾poĩto tẽporis formasse qd̾ ĩforme prius fe¬
cerat: s sic̾ loꝗ̃te fuĩt u̾ba sonãtia. ubi ñ pͥus uox ĩ¬
formis post accipit formã. s formata ꝓfertͣͦ ita in¬
telligendus est d̾s de materia qͥdẽ ĩformi fecisse mũ¬
dũ. s simul eã cõcreasse cũ mũdo Nsõ tñ ĩutilit̾ pͥus
narrat᷑ unde aliqͥd fit. et postea qd̾ inde fit: qͥa ⁊¬
si pͭ utrũq simł fieri. ñ simui potest urrũq nar¬
meliora ñ t̾nimꝰ : ꝗͣuis modus quo ea fecerit cõphẽdi
humana mẽte ñ possit. dubitare fas ñ est. Uasaire
permictũt᷑ garrire. ut tanꝗͣ de negligentie somno ex¬
citeut᷑ uasa misid̾ie. et studio respodẽdi pestilentibris
maledictis. ad hibeant curã salubrib dictis. De ligno¬
hcuis nesciremꝰ: Si me dicꝰ nos ab aliqͦ cibo ꝓhiberet.
qͦ accepto egrotaturos ee p̃sciret. ⁊ ob hoc appellaret ẽ.¬

Expanded text:
Nec putandus est Deus informem prius fecisse materiam, et intervallo aliquo interposito temporis formasse quod informe prius fecerat: sed sicut a loquente fiunt verba sonantia, ubi non prius vox informis post accipit formam, sed formata profertur; ita intelligendus est Deus de materie quidem informi fecisse mundum, sed simul eam concreasse cum mundo. Non tamen inutiliter prius narratur unde aliquid fit, et postea quod inde fit; quia etsi potest utrumque simul fieri, non simul potest utrumque narmeliora non cernimus, quamvis modus quo ea fecerit comprehendi humana mente non possit, dubitare fas non est. Sepermittuntur ista garrire, ut tanquam de negligentiae somno excitentur vasa misericordiae , et studio respondendi pestilentibus maledictis, adhibeant curam salubribus dictis. Elicius nesciremus? Si ergo medicus nos ab aliquo cibo prohiberet, quo accepto aegrotaturos esse praesciret, et ob hoc appellaret e
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. ãbo decepti st̃. recedẽdo ab co qͥ ñ pͭ uĩci. a quo
uriq qͥ plus recedit plus iũcit᷑: quia tãto est ĩferor.
ꝗ̃to deterior. Et id̾o necesse est. ut qͥ malũ alterĩus
pͥus ĩfcrendo uĩcere uidet᷑: amplꝰ ip̃e boñ anuitẽdo ui̾¬
catur. Nec fieri potest ut sit ei locꝰ melior: cũ cã sit
peior. Et qd̾ ad tempꝰ p̾ualusse uisus est diabolus hoĩe
superato: etiã sic ĩet̾nũ uictꝰ est hoĩe reparato. Nec
dei cõfitẽtis uerba st̃ s pocius exprobrãtis: ecce adam

Expanded text:
et ambo sunt victi, recedendo ab eo qui non potest vinci. A quo utique qui plus recedit, plus vincitur; quia tanto est inferior, quanto deterior. Et ideo necesse est, ut qui malum alteri prius inferendo vincere videtur, amplius ipse bonum amittendo vincatur: nec fieri potest ut ei sit locus melior, cum causa sit pejor. Et quod ad tempus praevaluisse visus est diabolus homine superato, etiam sic in aeternum victus est homine reparato. Nec Dei confitentis verba sunt, sed potius exprobrantis: Ecce Adam
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾m peccat. Sic diligendi sunt hoĩes ut ñ diligã
noxium est corpoream escam nou posse ꝑcipere.
ita aĩe ꝑiculosũ est spĩtales delicras fastidire. Boñ¬
intelle̾m ht̃. qui qd̃ faciend̾ est recte intelligit et
facit. alioqn̾ talis est sine oꝑe intelłura quał sine
timore sapĩa. cũ scͥptũ sit mitiũ sa .ti. do. Quisqͥs¬
bñ cogitat quid uoueat d̾o ⁊ que uota ꝑsoluat.
se ip̃mi uoueat ⁊ reddat. hoc exigit᷑ hoc debet᷑. yma¬
go cesaris reddat᷑ cesari. ⁊ ymago dei reddat᷑ deot̃
s sicut uidend̾ est quid offeras ⁊ cui offeras. ita
⁊̃ ꝯsid̾a̾nd̾ est ubi offeras. qr ueri sacrificii extra
catholicam eccłiam locus non est. Hoc affectur¬
⁊ desidi̾o colendꝰ est d̾s. ut sui cultꝰ ip̃e sit m̾ces. nã
qui dm̃ id̾o colit ut aliud magis qmͣ ip̃m prouie̾atur
nõ dm̃ colit. s illud qd̃ assequi concupiscit. RRecti¬

Expanded text:
alium peccat. Sic diligendi sunt homines, ut eorum nonnoxium est corpoream escam non posse percipere, ita animae periculosum est spiritales delicias fastidire. intellectum habet qui quod faciendum est, recte intelligit et facit. Alioqui talis est sine opere intelligentia, qualis sine timore sapientia, cum scriptum sit: Initium sapientibene cogitat quid voveat Deo, et quae vota persolvat, se ipsum voveat et reddat. Hoc exigitur, hoc debetur. Imago Caesaris reddatur Caesari; imago Dei reddatur Deo. Sed sicut videndum est, quid offeras, et cui offeras; ita etiam considerandum est, ubi offeras: quia veri sacrificii extra catholicam Ecclesiam locus non est. XVI. De juhoc desiderio colendus est Deus, ut sui cultus ipse, sit merces. Nam qui Deum ideo colit, ut aliud magis quam ipsum promereatur, non Deum colit, sed id quod assequi concupiscit. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
qm mi. uoluntas ip̃a nͥ dei gr̃a liberet᷑ a seruitute.
qua fcã est serua pcti. et nisi uicra suꝑet abiuuet᷑¬
ratõne pieꝙ uiui a mortalibꝰ non põt. et hoc diuinũ
bũsicium quo lib̾a̾t᷑ nͥ eam p̃ueniret iam nũitis eiꝰ
daret᷑ ⁊ non eẽt gr̃a que utiq gratis datur. Hic opor¬
tet ht̃ aĩa au̾tere se a carnalibꝰ sensibꝰ ad intelligibi¬
lra sapienda. ꝙ infirma est et minꝰ ydonea utrisq
simul adhib̾e̾ intentõnẽ siã. ⁊ in hiis corꝑalibꝰ nr̃c
illecebra cauenda est. qmͣ duu aĩa illiei ad delectatio¬
nẽ turpẽ potest. ts̃e aũ cã firma erit atq perfc̃ã
ut niu̾s corꝑalibꝰ non au̾tat᷑ a ꝯtemplatõne sapĩe. ⁊
ita sentiat eos ut non illicrat᷑ ab eis nec eis carendo
fiat melior. si ita sit bona ⁊ recta ut nec latere
possint eam nec occupare. Ouisqͥs screns pͤcat si pͤ
cogenti ad pccm sine pẽco resistere uec tñ facit. u¬
tiq uoleus peccat qm̃ qui põt resiste̾ non cogit᷑

Expanded text:
mus, uoluntas ergo ista nisi dei gratia liberetur a seruitute, qua facta est serua peccati, et, ut uitia superet, adiuuetur, recte pieque uiui a mortalibus non potest. et hoc diuinum beneficium, quo liberatur, nisi eam praeueniret, iam meritis eius daretur et non esset gratia, quae utique gratis datur. quous habet auertere se a carnalibus sensibus ad intellegibilia capienda, quia infirma est et minus idonea utrisque simul adhibere intentionem suam, et in his corporalibus nunc inlecebra cauenda est, quamdiu anima inlici ad delectationem turpem potest. tunc autem firma erit atque perfecta, ut numeris corporalibus non auertatur a contemplatione sapientiae et ita sentiat eos, ut non inliciatur ab eis nec eis carendo fiat melior, sed ita sit bona et recta, ut nec latere possint eam nec occupare. Item quod dixi: cogenti ad peccatum sine peccato resistere nec tamen facit, utique uolens peccat, quoniam qui potest resistere, non cogitur
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i penam intulit mũdo. genitrix dñi nostri
salutẽ actulit mũdo. Auctrix pcei eua. auctrix
nũti maria. eua occidendo obfuit maria uiuifi¬
cando profuit. percussit illa. ista sanauit. Pro ĩ obe¬
dientia. marie obedientia ꝯmutat᷑. fides ꝑ ꝑfidia
cõpensat᷑. maria scłm om̃e captiuũ tuũ dep̾cat᷑

Expanded text:
ri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia co
Abbreviated transcription (Latin):
infelicitatis elogiũ de qua dr̃. In tͥsticia paries fi¬
lios. qr ista in leticia dñm ꝑturiuit. eita eñĩ
luxit ista exultauit. Qua lacͥmas maria gaudi¬
um in uentre portauit. qr illa poc̃orẽ ista edidit
m̃ocentẽ. Ugo quippe genuit qr u̾go concepit. ĩ¬
uiolata peꝑit qr in conceptu libido non fuit.

Expanded text:
itatis elogium quo dicitur, In tristitia paries filios : quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui primas non potuit hr̃e sapĩe. scd̾as habeat
da non fuisse. In multiloquis non effugietur¬
pcc̃or. Absit ut multiloquiũ deputetur qm̃ ne¬
cessaria dicunt᷑. Qñtalibet sermonũ multitudine ac
bro multa colligi possunt. que si non falsa. ac certe
uideant᷑ siue ⁊̃ conuincant᷑ nõ necessaria. Nolite
existimo. cum diuersa ateꝵ int̾ se adu̾sa sentiunt.
cum u̾o id ip̃m dicunt om̃s ⁊ um̾i dieunt ab uniꝰ
ueri magist̾ magist̾i̾o nõ recedunt. Offendũt aũt
ñ eñ illiꝰ multa dicunt s cũ addunt sita. Aagis

Expanded text:
ui primas non potuit habere sapientiae, secundas habeat anon  enim, ut multiloquium deputetur, quando necessaria dicuntur, quantalibet sermonum multitudine ac bio multa colligi possunt, quae si non falsa, at certe uideantur siue etiam conuincantur non necessaria. queexistimo, cum diuersa atque inter se aduersa sentiunt. cum uero ipsum dicunt omnes et uerum dicunt, ab unius ueri magistri magisterio non recedunt. offendunt autem, non cum illius multa dicunt, sed cum addunt sua. s
Abbreviated transcription (Latin):
rificatꝰ est. Crux xp̃i nob̾ tociꝰ beatitudinis causa
est. hec nos a cecitate. lib̾auit erroris. hec e te¬
nebris reddit luci. hec debellatos reddidit quieti
hec alienos d̾o ꝯiinixit. longe constitutos proxĩos
p̃sentauit. hec ꝑegͥnantes ciues ostendit. ħ discor¬
dre amputatõ est. ħ pacis firmam̃tũ. ħ donorum
cunctis. si iutatẽ non habeat pacis nec ꝑuenit ad
uocabulũ filii nͥ ꝑ nomen pacifici. Pax est q̃ expoli¬
at hominẽ seruitute. dat nomen ĩgenii.mutat cũ
ꝯditõne ꝑsoiã.ex famulo liberũ filiũ facit ex seruo.¬
Id̾ in quodã sermone. Penes dm̃ neꝙ pietas sine
iusticia est. neq sine pietate iustiera. Celesti sensu
sine bouitate equitas. sine eqͥtate bonitas non habet᷑.

Expanded text:
icium est. Crux enim nobis totius beatitudinis causa est. Haec nos a caecitate liberavit erroris, haec ex tenebris reddidit luci, haec debellatos quieti sociavit, haec alienatos Deo conjunxit, longe constitutos proximos praesentavit; haec peregrinantes cives ostendit, haec discordiae amputatio est, haec pacis firmamentum, haec bonorum cunctis, si unitatem non habeat pacis, nec pervenit ad vocabulum filii, nisi per nomen pacifici. Pax est, quae exspoliat hominem servitute, dat nomen ingenuum, mutat cum conditione personam; ex famulo liberum, filium facit ex servoio, non divino. Penes Deum neque pietas sine justitia est, neque sine pietate justitia; coelesti sensu sine bonitate aequitas, sine aequitate bonitas non habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dorem. Sicut enĩ piscis cũ auidas fauces profert
ut glutiat escas repente hoĩm fauces repperit.¬
⁊ ita ebriosus initnͣte uino suscipit inimicũ qui
intrans mox eũ impellit ad om̃e opꝰ nefaudissi¬
mũ. ⁊ sic homo ratõnalis ut irratõnale capitur¬

Expanded text:
dorem. Sicut enim piscis cum avidis faucibus properat, ut glutiat escam, repente hamum intra fauces reperit: ita ebriosus intra se vinum suscipit inimicum, quod intra eum mox impellit ad omne opus nefandissimum: et sic homo rationalis capitur ut irrationale ani
Abbreviated transcription (Latin):
Tunor seruus est caritas libera est s fac ł timore
pene si nũdũ potes amore iusticie. p̃cedat seruus ĩ¬
altitudo exercet studiũ. non denegat intellectum.
si eñ om̃ia clausa eẽnt nicħ eẽt unde reuelarẽt᷑
obseura. rirsus si om̃ia tecta eeñt. ñ eẽt uñ alimẽtũ¬
homo. non ut morbus sanaretur. s ut morbo cres¬
cente medicꝰ queretur: hoc est legitime ut lege:¬

Expanded text:
Timor servus est, charitas libera est. Fac vel timore poenae, si nondum potes amore justitiae. Veniet altitudo exercet studium, non denegat intellectum. Si enim omnia clausa essent, nihil esset unde revelarentur obscura. Rursus si omnia tecta essent, non esset unhomo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aeg
Abbreviated transcription (Latin):
mei discuttite uos semꝑ sine dolo. sine adulatõe.
sine palpatõne. ñ eñi aliquis est tocũ nitꝰ cui e
rubescas. Si diuitem aliqũe hospicio suscipias pa¬
go inquis: Quo eo quo migrabo. Suscipe diuitem
spm̃ dei dilataberis. non angustiabis. dices hospiti
tuo. dilatasti gressus meos. qñ hic nõ eras angustias
patiebar. implesti cęllam meã. ⁊ non me exclusisti
reris nͥ prius accepisses. gr̃a p̃cessit m̾itũ tuũ. nõ

Expanded text:
mei, discutite vos semper sine dolo, sine adulatione, sine palpatione. Non enim aliquis est intus tecum, rubescas, et go? inquis, quo eo? quo migrabo? Suscipe divitem Spiritum Dei, dilataberis, non angustiaberis; dices hospiti tuo: Dilatasti gressus meos ; quando hic non eras, angustias patiebar; implesti cellam meam, at non imo exclusisti, rereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum: non
Abbreviated transcription (Latin):
nulla uiratõ secura est. Pluit in illo loco int̾rogaᷤᷤ
hominẽ ⁊ putat nõ pluisse. ⁊ ad nogotium ip̃ius
competit ut dicat pluit s putat non pluisse dicit᷑
ei u̾e̾ pluit et uere iurat. ⁊ tũ pluit ibi. s ille ne¬
scit ⁊ putat non pluisse. ꝑ iurꝰ est. Auarꝰ ĩ mari¬

Expanded text:
ut intelligatis: Pluit in illo loco. Interrogas hominem et respondit pluisse, et ad negotium illius competit ut dicat, pluit, sed putat non pluisse. Dicitur enim vere pluit, vere et jurat, et tamen pluit ibi, sed ille nescit, et putat non pluisse, perjurus est. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dibꝰ illuc curre̾ non possũt. alienis pedibꝰ currũt
it sanent᷑. accõmodat ilłis uat̾ eccłia ⁊ alioꝵ pedes
ut ueniant ⁊ alioꝵ cor ut credant. ⁊ alioꝵ lĩguã
flua uł nequissima om̃ta ilłi p̃t̾i̾ta pcc̃a dimittunt᷑
⁊ om̃ino tanqsũ donatis debitis fiunt cũ illo tabu¬

Expanded text:
pedibus illuc currere non possunt, alienis pedibus currunt, ut sanentur. Accommodat illis mater Ecclesia aliorum pedes ut veniant, aliorum cor ut credant, aliorum linguam flua vel nequissima, omnia illi praeterita dimittuntur, et omnino, tanquam donatis debitis, fiunt cum illo tabu
Abbreviated transcription (Latin):
medio. Innumerabiles sunt in sẽptura sacra que¬
stiones que non fiuiende sunt ante fidẽ ne fiiatur
uita sine fide s plane retenta iam fide ad ex̾cendã
delectatõnẽ fidelium mentiũ studiosissime reqͥrẽde
et quod latuerit sine salutis dispendio tolerandr̃.

Expanded text:
m: Innumerabiles sunt in sacra Scriptura quaestiones, quae non finiendae sunt ante finem, ne finiatur vita sine fide; sed, plane retenta jam fide, ad exercitandam delectationem fidelium mentium studiose requirendae sunet quod latuerit sine salutis dispendio tolerandum.
Abbreviated transcription (Latin):
et leuet. Aliud est reprehendere uł improbare aliud
accusare quẽcũq quia p̃simunt p̃lati non debe̾
se reprehendi. pro eo qd̃ cauones non eos passim con¬
stituunt accusandos. Quod tñ solum negat᷑ c̾mino¬
sis cũ de reprehendendo ui̾tas ip̃a coustituat. Si
male locutꝰ sum testimoniũ ꝑhibe de malo. Cui¬

Expanded text:
 ait: « Aliud est reprehendere vel improbare, aliud accusare quemcunque; quia praesumunt praelati non debere se reprehendi, pro eo quod canones non eos passim constituunt accusandos, quod tamen solum negatur criminosis, cum reprehendendo Veritas ipsa constituat: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo . C
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fac bonũ. finis ꝑfecte iusticie est. intra se ita ẽẽ pacificum
ut caro ꝯcordet cũ aĩo ⁊ animꝰ cũ deo. ut iam nulla possit
adn̾sitate moueri ab hac quiete. Humiliabã in ieumio a.¬
meã. Nullũ maiꝰ aut meliꝰ negociũ est in tͥbulatõe qm̃
recede̾ ab eo strepitu qui foris est ⁊̃ int̾i̾ora secreta m̃tis
pugnare ⁊ ẽẽ in pace uera atq ꝑpetua. aliud pugnare
⁊ uince̾. aliud pugnare ⁊ uinci. aliud nec pugnare sed

Expanded text:
 autem perfectae justitiae est, ita intra se esse pacificum, ut caro concordet cum animo, et animus cum Deo, ut jam nulla possit adversitate moveri ab hac quiete. Vel pacis nomim autem majus aut melius negocium est in tribulatione, quam recedere ab eo strepitu, qui foris est: et in interiora secreta mentis pugnare, et esse in pace vera atque perpetua. Aliud pugnare, et vincere. Aliud pugnare et vinci. Aliud nec pugnare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gitatis impendit. s et qui inimicũ diligit ⁊ qui lugenti
astem̃ cõpassionis ⁊ consolatõnis imꝑtit. aut in quibus¬
lib necesłitatib aliis consiliũ adhibet. elemosinã sine dubi¬
pro defunctis fidesib iubeat. fides tñ pro eis lugere uetat.
Illi deplorandi sũt in morte quos miseros infernꝰ ex hac
uita recipit. noñ quos celestis auła letificandos mcludit.
Est pñia medicam̃tũ uultu̾s. spesies salutis ꝑ qmͣ peccatores
saluant᷑ ꝑ qm̃ deus ad miscd̾iam prouocat᷑. que non tẽꝑe
eundi discriminis s poti ad augende uirtutis. Qui citra¬

Expanded text:
gitur, sed et qui inimicum diligit: et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubipro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit.tentia medicamentum vulneris, spes salutis, per quam peccatores salvantur, per quam Deus ad misericordiam provocatur: quae non tempore eundi discriminis, sed potius agendae virtutis  I