comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et huic uetustiͦ apcti prout cõꝑisse potui. successiue pectꝰ et relqua
membra applicui. si alie ueriores suit aut pociorẽ ostendentes ordinẽ
quod nõ nego fore possi ᷝ ͤ ⁊ si multũ uigilauerĩ. plura ⁊ uaria reuoluendo
uolumĩa. nõ uidisse fateor. me noui quo ordine mẽbra tã ingẽtis cork
si iure q̃ sẽpsi dãpuãda st̃. suis fides adhibeat᷑ integra. nam dixisse
multa ẽẽ omissa q̃ appom debuissent hii forsañ suꝑaddent uł a¬
Ego hoc si uelim negare nõ possũ. cũ meminuerĩ saltẽ despectãtib ad
ex prole deoꝵ defutos hoĩes. ⁊ si tñlĩbri reꝑiri dicãt᷑. qui mortaliũ tã
audax erit. ut prorũpẽs dicat bidisse se omes atq legisse Ago ãt
cũ non biderim ⁊̃ qͥͦs alii uidisse potuere. absqz frontis rubore consiteor
multos omissos fore. ⁊ nõ nullos forsan oblabilis memorie culpã. nõ

Expanded text:
et huic vetustissimo capiti, prout comperisse potui, successive pectus et reliqua et huic vetustissimo capiti, prout comperisse potui, successive pectus et reliqua membra applicui. Si alie veriores sint, aut potiorem ostendentes ordinem, quod non nego fore possibile, et si multum vigilaverim, plurima et varia revolvendo volumina non vidisse fateor, nec novi, quo ordine membra tam ingentis corposi iure, que scripsi damnanda sunt, suis fides adhibeatur integra; nam dixisse multa esse omissa, que apponi debuissent, hi forsan superaddent vel alii. Hoc ego si velim negare, non possum, cum meminerim saltem despectantibus ad ex prole deorum defuturos homines. Et si tamen libri reperiri dicantur, quis mortalium tam audax erit, ut prorumpens dicat vidisse se omnes atque legisse? Ego autem, cum non viderim etiam, quos alii vidisse potuere, absque frontis rubore confiteor multos omissos fore, et non nullos forsan ob labilis memorie culpam, non
Abbreviated transcription (Latin):
upueniẽt quid ariolor. et inspectis q̃ alii inspexe dicẽt optabiliꝰ
sdre prudenti hãt concidere molẽ.ꝙͣ consiste du cũ casq defcũs eꝰ¬
sit qͣlile ꝑseueracio demõstrabit ⁊ hũt potissime ꝙ latũ pectus ex craneo
ex pectore tible formate suit. ⁊ pedes ĩ uertitẽ reuoliti. O. sũa socratis.
felices medici quoꝵ t̾ra tegũt᷑ errores. cũ scptoꝵ sepiͣ ͤ ⁊̃ bñdc̃iuqm̃ ĩ¬
ꝓpatulo suit. camiiis lacerẽt᷑ dentib. aut saltẽ infeste̾s latratib. quod
sũmo exquisitũ atq cõpositũ lalore ẽ. ⁊ illustriũ uirorũ aucͣte ubi possile
fuit fiomatũ. p̾tereũ ciũ berbis fere deiectũ ẽ.d quid pacienda st̃ om̃a
ut concultẽt᷑ huilitate prot̾ua. hiis tñ sic aiẽtib. quid rpñsurꝰ sum il
hẽo. p̾ter quod nouerim de pͥncipio genealogie hꝰ. multos multimode

Expanded text:
Supervenient quidam, ariolor, et, inspectis, que alii inspexere, dicent: optabilius Supervenient quidam, ariolor, et, inspectis, que alii inspexere, dicent: optabilius fore prudenti hanc concidere molem, quam consistere diu, cum casus defectus esit, quos perseveratio demonstrabit, et hunc potissime, quod latum pectus ex craneo, ex pectore tibie formate sint, et pedes in verticem revoluti. O sententia Socratis felices medici, quorum terra teguntur errores, cum scriptorum sepissime etiam patulo sint, caninis lacerentur dentibus, aut saltem infestentur latratibus! Quod summo exquisitum atque compositum labore est, et illustrium virorum autoritate, ubi possibile fuit, firmatum, pretereuntium verbis fere deiectum est. Sed quid? patienda sunt omnia, ut conculcetur humilitate protervia. His tamen sic aientibus, quid responsurus sim, nil habeo, preter quod noverim de principio Genealogie huius multos multimode
Abbreviated transcription (Latin):
Regmi totiꝰ asie arc̃e. toti iinãtẽ grecie lapsurã ciciꝰ pauꝑis aglay
tñ scio certissimũ. nisi doꝰ custodierit. cĩtatẽ frustrabigilãt qui custo¬
dũit eam. Ipĩꝰ ẽ ẜuare atq cõterere. Ipius solus ẽ ꝙͣtit᷑ mũdaria om̃ia
in longũ durata sunt. seu ꝙ̃ cito casura. scire. prudentũ ĩ eospes oĩs
ẽ ip̃e uideat Ego quid qr ramosũ opꝰ meũ cognoui eid huilitatẽ
imꝑaui. sciẽs qr deꝰ hũilib dat grãm. S quid ego de longi ͤ eui hꝰ
uerba facio cũ mͥ ꝑmaxĩm sit si adeo rinosũ. adeo nictilid̃. adeo cauer¬
nosum. uti iᵈ cõposuisse potui. ad tuas usq manꝰ mi rex ꝑueĩre queat.
ut. nõ dicã uigilãtiã s obedientiã meã cognosc̃as. satis hoc mͥ temꝑis
erit. Si tand̾ ulteriꝰ ꝑseueret. dĩe bõitati ⁊ fortune regie imputãdũ exi

Expanded text:
regni totius Asye arcem, toti minantem Grecie, lapsuram citius pauperis Aglai regni totius Asye arcem, toti minantem Grecie, lapsuram citius pauperis Aglai tamen scio certissimum, nisi dominus custodiverit civitatem, frustra vigilant, qui custodiunt illam; ipsius est servare atque conterere; ipsius solius est, quantum mundana omnia in longum duratura sint, seu quam cito casura, scire. Prudentum in eo spes omnis est; ipse videat! Ego quidem, quia rimosum opus meum cognovi, eidem humilitatem imperavi, sciens, quia Deus humilibus det gratiam. Sed quid ego de longitudine evi huius verba facio, cum michi permaximum sit, si adeo rimosum, adeo mutilum, adeo cavernosum, uti illud composuisse potui, ad tuas usque manus, O mi rex, pervenire queat, ut non dicam vigilantiam, sed obedientiam meam cognoscas. Satis hoc michi temporis erit; si tandem ulterius perseveret, divine bonitati et fortune regie imputandum exis
Abbreviated transcription (Latin):
iectas de futis p̾uidere belimiꝰ. ĩ longũ ꝑseuerabit hoc opꝰ bidiꝰ
to piscatoria situata domꝰ linãt qui sibi nõ satis firma edificia no¬
runt uigilãtes inspitiũt sepe. 2c si exigat opportuc̃tas. restaurãt
fũdamẽta. Resarciũt parietes tecta tiginis ⁊ solaria bariis adiuuanẽ¬
tiẽ suffarcĩt 2 ͭ q̃ illito casura bidebant᷑. nõnũꝙͣ recta deducũt᷑ ĩse¬
culũ Secꝰ qui forcia se possidere existimãt nãdũ secura quiete te¬
nent᷑ ⁊ ecce lapis unꝰ grandi pondere pressꝰ accoitus crepitat ⁊ õe
secũ trabit edificiũ ĩ riunã. Sunt ⁊ aln casus palacia ambit ĩuidi
et odia excidiũ pant parua domꝰ paucis et possessori coguita.
ꝙͣ diu deo gratũ ẽ ꝑseuerat. Quis arbctrari potuisset ylionem
recẽtẽ adhuc pͥam cĩtatẽ. tot referta birib. tot dĩcus splẽdidam

Expanded text:
iecturas de futuris previdere velimus, in longum perseverabit hoc opus. Vidiiecturas de futuris previdere velimus, in longum perseverabit hoc opus. Vidito piscatoria situata domus. Hi autem, qui sibi non satis firma edificia norunt, vigilantes inspiciunt sepe, et sic, si exigat oportunitas, restaurant fundamenta, resarciunt parietes, tecta tignis et solaria variis adiumentis suffarciunt, et sic, que illico casura videbantur, non nunquam recta deducuntur in seculum. Secus, qui fortia se possidere existimant; nam, dum secura quiete tenentur, et ecce lapis unus, grandi pondere pressus, attritus crepitat, et omne secum trahit edificium in ruinam. Sunt et alii casus; palatia ambit invidia, et odia excidium parant. Parva domus, paucis et possessori cognita, quam diu Deo gratum est, perseverat. Quis enim arbitrari potuisset Ylionem, recentem adhuc Priami civitatem, tot refertam viribus, tot divitiis splendidam,
Abbreviated transcription (Latin):
adem forte pietate loquent᷑ ⁊ alii dicentq pꝯꝙͣ unuosũ opꝰ biderĩt
nec bñ cõpactũ. nec diu mẽsurã. ruiuã p̾mõstr̃ãtil facistentibũs
rins Ego hiis p̾mõitorib libens gr̃ãs ago/ excucũ̃t eĩ ab oculis meis
ceptũ opꝰ. sit euasurũ iᵈ ratus sũ. si satis menior es Rex intlte. istus
Ide ccͣ p̃ncu testatꝰ. hiis quib potui roĩs oñdẽs cur strabũ nutilum¬
cicatricib plenũ existimarẽ illud fũtũ. ⁊ ut satis apparet: ⁊ isti aũit.
mea me nõ fefellit pͥmeditacio ⁊ iõ cẽ deffc̃m hũt iure extusãdꝰ bemo
dane quib admĩculis potui illud ĩ robur deduxi. Nec pꝯꝙ deductũ et
ĩ excogitãdas nouas contraxit rmias ueteres ãt ⁊ p̾iuse. quod ario¬
lant᷑ isti arbitror adõ repẽte nõ facient nã si more mortaliũ per cõ¬

Expanded text:
adem forte pietate loquentur et alii, dicentque, postquam rimosum opus viderint, adem forte pietate loquentur et alii, dicentque, postquam rimosum opus viderint, nec bene compactum, nec diu mansurum, ruinam premonstrantibus fatiscentibus rimis. Ego his premonitoribus libens gratias ago! Excutiunt enim ab oculis meis ceptum opus sic evasurum illud ratus sum, si satis memor es, rex inclite, istud idem circa principium testatus, histi aiunt, mea me non fefellit premeditatio, et ideo circa defectum hunc iure excusandus venio! Sane quibus adminiculis potui, illud in robur deduxi, nec postquam deductum est, inexcogitatas aut novas contraxit rimas, veteres autem et previse, quod ariolantur isti, arbitror, adeo repente non facient, nam, si more mortalium per con
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrabãt᷑ dãpnosos ⁊ distrenter legendo. nullũ ex faibulẽs e molumentũ
sumebat᷑ hoc ãt opꝰ dũ ficcoĩbs uelamẽtũ ãmouet ⁊ eruditos fiusse bios
poetas oũdit ⁊ lege ntib facit fabulas cũ deltcãtõe fouctuosas ⁊ si q̃ fãs¬
sa oppĩone perisse uidebãt poete rei puͭ. Insignes ⁊ q̃i rediuiui reddunt ͤ
⁊ pͥuatimi q̃ inicoguta abitiebãt᷑ btilitas ꝑhoc patesccã collega. ⁊ ad altio¬
res sẜꝰ 2̃. Ingenialegẽtiũ excctãt᷑ ¶ Pret̾ea spo sit uolente dõ utihattenꝰ
optime Cuiꝰ iussu laborẽ sũpsi. tuo ꝑ hoc opus desidio satiffem̃ sit illũd
pnono itoudcõ etto iuatule sit ꝑ laciusse pluribtredit situe cessitudim
mĩme gractũ sit ⁊̃ si placiturũ atq acceptabile ceteris ueniat. pui apus
me momẽtifiet Tuũ ĩ ẽ istud pciosũfac̾e aut si libet abit̾e ¶ꝵͣ. perse¬
uerauere diuciꝰ q̃ minꝰ duratura uident᷑.

Expanded text:
arbitrabantur damnosos, et, discurrentes legendo, nullum ex fabuIis emolumentum summebant. Hoc autem opus, dum fictionibus velamentum amovet, et eruditos fuisse viros poetas ostendit, et legentibus facit fabulas cum delectatione fructuosas. Et sic, qui falsa opinione perisse videbantur poete, reipublice insignes et quasi redivivi redduntur, et privatim que incognita abiciebatur utilitas, per hoc patefacta colligitur, et ad altiores sensus etiam ingenia legentium excitantur. Preterea spero, sic volente Deo, uti hactenus optime, cuius iussu laborem sumpsi, tuo per hoc opus desiderio satisfactum sit, illud preciosissimum duco, esto laudabile sit placuisse pluribus; sic, si tue celsitudini minime gratum sit, etiam si placiturum atque acceptabile ceteris veniat, parvi apud me momenti fiet. Tuum igitur est istud preciosum facere, aut, si libet, abicere. CAP. II Perseveravere sepe diutus, que minus duratura videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
fyoũ sublimii. ⁊ ĩ ead̃ aceto ⁊ felle potatũ. Cuiꝰ cũ sã huãctate uicta sup¬
plicus ĩ finẽ suũ iuisset. seu ⁊ meliꝰ reor. ut thome de aquo placet
cũ uolũtarie collectis uirib spm̃ enusisset trenuit orbis oĩs. ⁊ meridianũse¬
re solis iubaz. ꝑ tres horas iuit ĩ tenebras luna ex oppõito offfustata. Esto
aliter ad policar puuĩ scribat dyoꝰ ariopagita quod ego miror. Inde e a ceto
milite lancea ꝑforatũ pectꝰ. sangͥnẽ aqua mixtũ emisit ex quo sacra oĩa
nõe salutis credo sumpsisse exordiũ. ¶ Nec mĩꝰ certũ hẽo acrute de põtã
atqr sepultũ ac̃ inde uirtute sue dĩnitatis uti pͥsci cecinerãt uates pꝰ diom¬
terciam ceci ionas ex bt̾o ceti sit ex uentre terre surrexisse. suꝑata morte

Expanded text:
 aceto et felle potatum. Cuius cum iam humanitate victa suppliciis in finem suum ivisset seu, et melius reor, ut Thome de Aquino placet, cum voluntarie, collectis viribus, spiritum emisisset, tremuit orbis omnis, et meridianum fere solis iubar per tres horas ivit in tenebras, luna ex opposito offuscata esto aliter ad Policarpum scribat Dyonisius Ariopagita, quod ego miror. Inde eius a ceco milite perforatum lancea pectus sanguinem aqua mixtum emisit, ex quo sacra omnia nostre salutis credo sumpsisse exordium. Nec minus certum habeo, eum a cruce depositum atque sepultum anima terciam, ceu Ionas ex utero ceti, sic ex ventre terre surrexisse, superata morte,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nullis modernorũ ꝑeg̾na st̃ dc̃ã ⁊ fabulas recitasse eo ꝙ ut iam
dictũ ẽ antiquitate bideant᷑ probata. ⁊ hos om̃es. aut bidi ⁊ legi. auta
recenciorib allegatos cõꝑi. quos si hii queruli nõ uiderũt aut eoꝵ nõ
audiuere noĩa. nõ auctoꝵ s desidie eoꝵ tͥmẽ ẽ. ⁊ iõ sibi imputare nõ
corpenciũ. nec qui uideruc̃t debent uisoꝵ noĩa hostiati deferre legant
ꝑscrutent᷑. ⁊ iuuenient quod nõ norũt ⁊ ꝑeg̾nis efficiẽt domestici
Et cõperient eos sic aũcte ualere uti arbitrãt᷑ baleãt quos legerũt¬
¶ hec ĩ hẽo q̃ de auctorib tã nouis ꝙͣ uet̾ib a me productis dicenda
reor. quoꝵ si me ad inducẽdũ nõ ꝓuocarẽt merita ad id opportiũtas
cog̾et hñt eĩtĩles ⁊ cano ͨ ͤ leges p̾ter textꝰ multiplices hoͫ neq̃tia

Expanded text:
non nullis modernorum preregrina sunt, dicta et fabulas recitasse, eo quod, ut iam non nullis modernorum preregrina sunt, dicta et fabulas recitasse, eo quod, ut iam dictum est, antiquitate videantur probata; et hos omnes aut vidi et legi, aut a recentioribus alligatos comperi, quos si hi queruli non viderunt aut eorum non audivere nomina, non autorum, sed desidie horum crimen est, et ideo sibi imputare, non torpentium, nec, qui viderunt, debent visorum nomina hostiatim deferre! Legant, perscrutentur, et invenient, quod non norunt, et peregrinis efficientur domestici, et comperient eos sic autoritate valere, uti arbitrantur valeant, quos legerunt. Hec igitur habeo, que de autoribus tam novis quam veteribus a me productis dicenda reor, quorum si me ad inducendum non provocarent merita, ad id oportunitas cogeret. Habent enim civiles et canonice leges preter textus mu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ lucẽ nouissimꝰ uent᷑ꝰ ẽ. de remediis ad utrãq fortunã. dunt p̾terea
⁊ in officina ple̾s. quos cito eo uiuẽte fabreficoĩs legemꝰ in pu ͨ ͦ quis gͦ hũt
in testem renua. Quis dc̃is eꝰ fidẽ prãre denegẽt. O. inisi paulo a nte
tenui calamo scpsissem. quot. ⁊ qͣs eꝰ possem suꝑaddere laudes, quilz
dccõrũ ab eo fides amplior deueniret s ad pñs dicã sufficiãt. h. i. q̃
de noiis dicerẽ hũi. ¶ uͫne de incognitis antiquis. ab hiis bideatiar
omissum. pauca dicẽda suꝑstͣ Dicent ĩ. hn me iuanditos a se iudut̾e
auctores. qiͣ qz eoꝵ noĩa nõ audiuerãt nõ illis integra p̾stãdasit fides
insipientis eqͥd̃ ẽ credere uil p̾ter quod uiderit fidedig᷑. qi lectis fidẽ le¬
gendo iniũxerit ip̃e. fateor me auctoꝵ pluriũ quoꝵforsan nomĩa

Expanded text:
in lucem novissimus venturus est, De remediis ad utramque fortunam. Sunt preterea in lucem novissimus venturus est, De remediis ad utramque fortunam. Sunt preterea et in officina plures, quos cito, eo vivente, fabrefactos emictet in publicum. Quis ergo hunc in testem renuat? Quis dictis eius fidem prestare deneget? O nisi paulo ante tenui calamo scripsissem, quot et quas eius possem superaddere laudes, quibus dictorum ab eo fides amplior deveniret, sed ad presens dicta sufficiant. Hec igitur, que de novis dicerem, habui, verum, ne de incognitis antiquis ab his videatur omissum, pauca dicenda supersunt. Dicunt igitur hi me inauditos a se inducere autores, quasi, quia eorum nomina non audiverint, non illis integra prestanda sit fides. Insipientis equidem est credere nil preter quod viderit fidedignum, quasi lectis fidem legendo iniunxerit ipse! Fateor me autorum plurium, quorum forsan nomina
Abbreviated transcription (Latin):
ytali omes quoꝵ singulare ⁊ ꝑ hẽne decus ẽ. s ⁊ gallia om̃is atq
germania. ac remotissimꝰ orbis angulus anglia. gretiq plures
poetã nouere p̾cipuũ. nec dubito qͣnbsq ciprũ. ⁊ ad aures usq tue
sublinctatis. nomẽ eꝰ nclita fama decalerit, huiꝰ eĩ iã multa pa¬
tent oꝑa ⁊ metrita ⁊ prosaita memoratu dignissima. Certũ de tele¬
sti eꝰ ingemo. testimoͫ. huic  e ꝯferentia. Stat enĩ exctũcupiẽs adhuc sub cõ¬
claui clausa diuina aff̾ca heroico carmĩe sc̾pta. p̾mi affritam narrãs ma¬
gnalia. Stat bucolicũ carmẽ iã ubiq sua celebritate cognitũ. Stat et
aber oplãꝵ ad amicos metrico sc̃ptarũ stilõ. Stãt p̾tea ingencia duo epla
prosaicaꝵo uolum̃a. tãta sm̃arũ. tãta rerũ gestarũ copia. tãto ornato
artificio splendẽtiũ ut ĩ ullõ ciceronianis postponẽdas eas cẽseat lector
Stãt ĩmedicũ inuectiue. Stat solitarie ucte liber. ⁊ qui paucis post dieb

Expanded text:
Ytali omnes, quorum singulare et perenne decus est, sed et Gallia omnis atque Germania, et remotissimus orbis angulus, Anglia, Grecique plures poetam novere precipuum; nec dubito, quin usque Cyprum et ad aures usque tue sublimitatis nomen eius inclita fama detulerit. Huius enim iam multa patent opera et metrica et prosaica, memoratu dignissima, certum de celesti eius ingenio testimonium hinc inde ferentia. Stat enim, exitum cupiens, adhuc sub conclavi clausa, divina Affrica, heroyco carmine scripta, primi Affricani narrans magnalia; stat Buccolicum carmen, iam ubique sua celebritate cognitum; stat et liber Epistularum ad amicos metrico scriptarum stilo; stant preterea ingentia duo Epistularum prosaicarum volumina, tanta sententiarum, tanta rerum gestarum copia, tanto ornato artificio splendentium, ut in nullo Ciceronianis postponendas eas censeat lector equus; stant in medicum Invective; stat Solitarie vite liber, et, qui paucis post diebus
Abbreviated transcription (Latin):
star nõ mĩꝙ̃ que ad suos deos spectare bident̃ et potissime dũ sacͣ car¬
mina pͥmo ĩ deorũ laudes composuiere atq eoꝵ magnalia sus cortice tex̾e
poetico. ut ĩ suꝑiorib dictũ ẽ. Ex quo a p̾sta gentilitate tholog nũcupati st̃
qosaꝵ pͥ mos fuisse theolortizãtes testãt aristo ͤ ͤ ⁊ ꝙͣꝙͣ a nõ bero dõ. seu a dccãs
de nõ uero dõ nomẽ tale sortitisint. uemiẽtil ueris thõlogis perdidisse um suã
intelligi thologia. se nõ thologos tm̃. s sacre thologie asserũt profes¬
et corpore dato alii gentiles sunt. Israelite ad ⁊ alnagarenr⁊ a uani.¬

Expanded text:
sta et non nunquam, que ad suos Deos spectare videntur, et potissime dum sacra carmina primo in Deorum laudes composuere, atque eorum magnalia sub cortice texere poetico, ut in superioribus dictum est, ex quo a prisca gentilitate theologi nuncupati sunt; eosque primos fuisse theolode non vero Deo nomen tale sortiti sint, venientibus veris theologis, perdidisse nequiveintellegi theologia, se non theologos tantum, sed sacre theologie asserunt profeset corpore, dato alii gentiles sint, et Israelite alii, et alii Agareni, ac ali
Abbreviated transcription (Latin):
Et tñ mllã. sic ões bocantes. xp̃o redẽptori nr̃o inuriã facimꝰ quẽ bit berũ
diũ hoĩem fuisse cot̾iscimꝰ. Equo mõ si quis poetas ditat thologos nulli fa¬
cit smurĩã. si sacros quis illos dic̾et. quis a deo demẽs ẽ. qͣn bideat qm̃ mẽ¬
conditor/ quod fecisse nouimꝰ nõ nullos poetas orthedoxos. a ficioĩb quoꝵ
sacra documenta tegũt᷑ Nec sit hiis audisse difficile. uti ⁊ poete qũꝙ
sacoi pũt appellari thõlogi. Sit et qui sacri st thologi. oportiutate gxi¬
gente deueniũt phĩti. Quod si ał nõ sñgat saltẽ dũ fensũ expͥniũt ex fa

Expanded text:
s vocantes, Christo, Redemptori nostro, iniuriam facimus, quem ultra Deum verum hominem fuisse cognoscimus. Equo modo, si quis poetas dicat theologos, nulli facit iniuriam, Si sacros quis illos diceret, quis adeo amens est, quin videat, quoniam mendum modo velit fabularum conditor. Quod fecisse novimus non nullos poetas orthodoxos, a fictionibus quorum sacra documenta teguntur. Nec sit his audisse difficile, uti et poete quandoque sacri possunt appellari theologi, sic et qui sacri sunt, oportunitate exigente, d
Abbreviated transcription (Latin):
euis ĩcibũ ⁊ sanguinẽ eꝰ ĩ potũ. tam pñtib ꝙͣ fut̾is exhiburt uno so¬
ciorũ neꝙͣ uendẽte. orõe ĩ solitu ͤ ꝑacta. a nepharia turba exquirente
cũ fustib ⁊ lãterins captũ ⁊ ĩ pñciã deductũ pͥncipũ ⁊ ibid nepharie
accusatũ.⁊ sua paciente huilitate false testãtib quid̃ ĩ simulatũ: ⁊ binic
ĩ pretorio p̾sidis lusũ ⁊ uirgis cesũ. Corona spiea insignitũ. sputis¬

Expanded text:
eius in cibum et sanguinem eius in potum tam presentibus quam futuris exhibuit, uno soeius in cibum et sanguinem eius in potum tam presentibus quam futuris exhibuit, uno sociorum nequam vendente, oratione in solitudine peracta, a nepharia turba exquirente cum fustibus et lanternis captum, et in presentiam deductum principum, et ibidem nepharie accusatum, et, sua patiente humilitate, false testantibus quibusdam insimulatum, et hinc in pretorio, presidis lusu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fiꝰ meꝰ diltũs ĩ quo mͥ bñ cõplacui. audite eũ. ¶ Pretera credor ratũ
hẽo. eũ aquis apud cana galiles ĩbr ͫ uersis. ut sacro pectori absc̃oditã
dinitatẽ oñderet sũpto Iã sacro consorcio iudẽa urbesq phenicũ. samariuã
et galileam ambisse. et celesti dogmate ĩ templo et sinagogis docius¬
se pplõs. Lepras mũdasse. Slingues uocales fetisse. lumen cetis seu ña
seu casu ꝑdctũ restaurasse aĩas ab orto ĩ cadauera reuocasse. felris uentis
et undis imꝑasse. et ĩ mulris alus signa sue di intatis monstrasse pꝰ
h ͤ hora eꝰ adueniente. eũ sacerdotũ hebreorũ inuidĩa procurante lo¬
tis ase amicoꝵ pedib. et ingenti illo celebrato cõiuiuo. ĩ quo sius i¬
nib uerbisqz. confectũ ẽ cõmemoracõis nr̃e sacrũ cᵈ ĩ effablẽ quo corꝰ

Expanded text:
est filius meus dilectus, in quo michi bene complacui, audite eum! Preterea credo et ratum est filius meus dilectus, in quo michi bene complacui, audite eum! Preterea credo et ratum habeo eum aquis apud Chana Galilee in vinum versis, ut sacro pectori absconditam divinitatem ostenderet sumpto iam sacro consortio. Iudeam, urbesque Phenicum, Samariam, et Galileam ambisse, et celesti dogmate in templo et synagogis docuisse populos, lepras mundasse, elingues vocales fecisse, lumen cecis seu natura, seu casu perditum restaurasse, animas ab Orco in cadavera revocasse, febribus, ventis, et undis imperasse, et in multis aliis signa sue divinitatis monstrasse. Post hec, hora eius adveniente, eum, sacerdotum Hebreorum invidia procurante, lotis a se amicorum pedibus, et ingenti illo celebrato convivio, in quo suis manibus verbisque confectum est communionis nostre sacrum illud ineffabile, quo corpus
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ atq oñ eq̃ opisicẽ uerũ. earũq ꝓpetua rõe gubernatorẽ. seruatorem
atq rectorẽ. omia intra se cõtinẽtẽ ⁊ a nullo contentũ. et ꝙ mirabilir al
genue uirgĩs uto. p̾mũtiãte celesti nũcio. tarnẽ ficm̃. ⁊ uirgĩs illibata uirg̃i
mio matris. a sabeis regib oblatis munerib adoratꝰ ẽ. r etate crestẽte
inter sacre legis doctores dũ solueret nexꝰ ambiguos. nõ deꝰ. ẜ admmirãde
iidolis puer ab̃ eis creditꝰ ẽ. Nõdũ eĩ u̾itatis splendor et̾nꝰ. caliginẽ ast̾¬
deo serui assũpta forma. qui int̾ hoĩes uti hõ uersatꝰ ẽ. iam tricesim ugẽtem
etatis ãnũ. ab hyspido atq siluicola uate. ⁊ ab ut̾o mõis sacro plenõ sp̃ũas
appiendã eterne salictis ianuam. lotũ Iordams ĩ alueo. dũ celũ ĩtrouut
desup. ⁊ acre murm᷑ suꝑ ĩcũbentis nubis ĩ uocẽ solutũ dĩtatis aientis hic

Expanded text:
eternum atque omnium eque opificem rerum, earumque perpetua ratione gubernatorem, servatorem atque rectorem, omnia intra se continentem et a nulla contentum. Et, quod mirabili et alias ingenue Virginis utero, prenuntiantmio matris a Sabeis regibus, oblatis muneribus, adoratus est, et, etate crescente, inter sacre legis doctores, dum solveret nexus ambiguos, non Deus, sed admirande indolis puer ab eis creditus est. Non dum enim veritatis splendor eternus caliginem absterDeo servi assumpta forma, et qui inter homines uti homo versatus est, iam trigesimum agentem etatis annum, ab hyspido atque silvicola vate, et ab utero matris sacro pleno spiritu ad aperiendam eterne salutis ianuam, lotum Iordanis in alveo, dum celum intonuit desuper, et acre murmur superincumbentis nubis in vocem solutum deitatis aientis: hic
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. s ⁊̃ uacuos ⁊ ocosds offendẽ / Ett idarco ne celsitudĩ tue tediosꝰ sim et ne
bidear hos exͣtbe t̾iõs fugare uelle. cũ Igͦtãtie eorũ potiꝰ cõꝑaciẽd sit ꝙͣ ĩ m¬
ntũ ext̾miniũ procedend̃. hiĩs finẽ prestare mens ẽ. Et quod ip̃i nõ fa¬
cerent ego añ hucꝰ libri finẽ tua cũ grã fecisse bolo. posuisse. si meritam ir̃a
omẽmmi ⁊ eorũ ignouisse nequitie. ⁊ eos aincis alloqui berbis. si forsan ĩ tonfilud
et turgida sedate p̾tora. Satis eĩ ymo miniũ int̾ nões edns deetatũ ẽ.
uot prmiĩ inortes iitusistie. arma. ut eos erm̃auetis orse. Eigo ex aduerso
eb infestis. pellerẽt᷑ hostib astasi adu̾sũ bõs. ipi ĩ eqũ descẽderẽt cãpũ. iptũ¬

Expanded text:
sunt, sed etiam vacuos et ociosos offendere. Et id circo, ne celsitudine tue tediosus sim, et ne sunt, sed etiam vacuos et ociosos offendere. Et id circo, ne celsitudine tue tediosus sim, et ne videar hos extra terre terminos fugare velle, cum ignorantie eorum potius compatiendum sit, quam in meritum exterminium procedendum, his finem prestare mens est; et, quod ipsi non facerent, ego ante huius libelli finem tua cum gratia fecisse volo, posuisse scilicet meritam iram omnem, et eorum ignovisse nequitie, et eos amicis alloqui verbis, si forsan in consiliumturgida sedate pectora, satis enim, imo nimium inter nos odiis decertatum est. Vos primi in insontes intulistis arma, ut eos exterminaretis orbe, ego ex adverso ene meriti ab infestis pellerentur hostibus, esto, si adversum vos ipsi in equum descenderent campum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut cuidẽciꝰ appareret qũ de 2 ͣ card spẽ loq̃ret᷑ ꝑsepe ĩsequẽtib phĩa ad c̾am
et ꝯsolõe boecii ĩ eod liͦ oblectamẽta carminũ ⁊ ficcionẽs poeticas introducit gͦ
suit/ ⁊ hn quib familiares st̃ ut hor bidẽt᷑ uelle deduccio. honesti fuit hoĩes ncce ẽ
Et sit honeste st muse. ⁊ poete honesti st hoĩes. quas ⁊ quos ĩucem turpi nota
ĩ uiciũ labefactare conati sunt ¶ R alloquit᷑ actor regem.
iubus potui poĩb clementissime rex. horũ zelanciũ maledicta retudi
Et in honestati pepcissem mee intemerariã eoꝵ p̾sũpcõe ⁊ uitã moresq
suos loncte acriorib uerbis ⁊ aculeis acuciorib ĩuexissem Reor tñ nos pͥt̾ dccã
musta dccũros Quib oĩb rudere uolusse. ĩ longũ ninis protẽderet᷑ or̃o. ⁊ nul¬
titudo uerboꝵ nima ꝑsĩpe consueuit. nedũ aĩõs magius occupatos ut regũ

Expanded text:
rsepe in sequentibus phylosophia ad curam et consolationem Boetii in eodem libro oblectamenta carminum et fictiones poeticas introducit. Ersint, et hi, quibus familiares sunt, ut horum videtur velle deductio, honesti sint homines necesse est. Et sic honeste sunt muse, et poete honesti sunt homines, quas et quos invicem turpi nota in vacuum o labefactare conati sunt! CAP. XXI Alloquitur auctor regem. uibus potui rationibus, clementissime rex, horum zelantium maledicta retudi, et, ni honestati pepercissem mee, in temerariam eorum presunptionem et vitam moresque suos longe acrioribus verbis et aculeis acutioribus invexissem. Reor tamen eos preter dicta multa dicturos, quibus omnibus respondere voluisse, in longum nimis protenderetur oratio, et multitudo verborum nimia persepe consuevit nedum animos magnis occupatos, ut regii
Abbreviated transcription (Latin):
maioriben̾acõe dignas facerẽt ⁊ quod sacro testimoĩo roborarẽt. Int̾ eas non
nũꝙͣ homeri carmĩa miscuere. ut ĩ fine ꝑhẽm codicis iustimami yliadis legitur
carinẽ. ⁊ ĩ eodẽ sub titulo de Iustĩa rsure sic ⁊ de ꝯͣhẽda empcõe. ⁊ de legatis et
fidei cõmissis. ⁊ alus locis ut mĩꝰ credẽtes. pũt ĩpendecta pysana cognofere.¬
⁊ hũc insuꝑ ĩ suũ ciuẽ. ples g̾corũ eggie cĩtates. eo ⁊̃ mortuor pauꝑe. bolue
re. ⁊ de hoc int̾se mouere litigiũ ut cõprchẽdi p̃t liquido ꝑu̾ba citeronis ĩ
orõe pro archiadũ dicit homerũ colophonii dicũt ciuẽ suũ ẽẽ. Chn suũ dẽ¬
dicãt Salaminii repetũt Sinirimi suũ ẽẽ confirmãt Itaq eciã delubrũ es¬
ĩ eꝰ opido deditauerũt ꝑmulti aͥͥ pret̾e̾a pugnͣt int̾ se atq contendunt.

Expanded text:
maiori veneratione dignas facerent, et quodam sacro sancto testimonio roborarent, inter eas non maiori veneratione dignas facerent, et quodam sacro sancto testimonio roborarent, inter eas non nunquam Omeri carmina miscuere, ut in fine prohemii codicis Iustiniani Yliadis legitur carmen, et in eodem sub titulo de iustitia et iure, sic et de contrahenda emptione, et de legatis et fidei conmissis, et aliis locis, ut minus credentes possunt in pandecta Pisana cognoscere. Hunc insuper in suum civem plures Grecorum egregie cire, et de hoc inter se movere litigium, ut comprendi potest liquido per verba Ciceronis in oratione pro Archia, dum dicit: Omerum Colophonii civem dicunt esse suum, Chii suum vindicant, Salaminii repetunt, Smirnii vero suum esse confirmant, itaque etiam delubrum eius in oppido dedicaverunt; permulti alii preterea pugnant inter se atque contendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
abiit insignẽ gallie solituᵗ . locũ. ubi sorgia fonciũ rex orit᷑. ⁊ ibid̃ omez fere
floridã iuuentutẽ sua uillici bniꝰ contentꝰ obsequio. meditãdo atq compo¬
nẽdo consũp sit fecit equid stãt bestigia. stabãtq diu ꝑua domꝰ ⁊ ortuli
Et dũ deo placet testes biuũt plurimi. Si gͦ ne plures recitẽ sic ẽ nunẽ
cdepol opportunũ ẽ ut ĩ hoc quis labores impẽdat ut abeũtes ustro pos¬
tas. brbib pellat uellẽ ego tñ ab istis audire. nũquid exi stimẽt platonẽ
dũ librũ sue rei pu ͨ ͤ sepsit ĩ quo hoc mãdat᷑ ꝯuod isti aũit Intellexiss
de homero. s. si brbs illi placiuisẜ̾. eũ brb̃e fuisse pellend nestio quid pͥñ¬
suoi sunit. Ego at non coedo. cũde eo multa laudãda iã segebĩ. hunt et̃
sacrati ͤcesarũ leges om̃ uirtutũ prẽm uocitãt ⁊ sepⁿ ͤ carũ latores ut illas

Expanded text:
lem clausam abiit, insignem Gallie solitudine locum, ubi Sorgia, fontium rex, oritur, et ibidem omnem fere lem clausam abiit, insignem Gallie solitudine locum, ubi Sorgia, fontium rex, oritur, et ibidem omnem fere floridam iuventutem suam, villici unius contentus obsequio, meditando atque componendo consumpsit ? Fecit equidem, stant vestigia stabuntque diu, parva domus et ortulus, et, dum deo placet, testes vivunt plurimi! Si ergo, ne plures recitem, sic est, minime edepol oportunum est, ut in hoc quis labores impendat, ut abeuntes ultro poetas urbibus pellat. Vellem ego tamen ab istis audire, nunquid existiment Platonem, dum librum sue Reipublice scripsit, in quo hoc mandatur, quod isti aiunt, intellexisse de Homero, scilicet, si urbs illi placuisset, eum urbe fuisse pellendum ? Nescio, quid responsuri sint, ego autem non credo, cum de eo multa laudanda iam legerim. Hunc enim sacratissime Cesarum leges omnium virtutum patrem vocitant, et sepissime eorum latores, ut illas
Abbreviated transcription (Latin):
neapoli campanie inclita cĩtate. tc̃ ⁊̃ delicus hundãte. ⁊ ocio semotũ lõcũ.
quieto atq solitario litori proxiͫ. ut magm spũs hõ Iohẽs barilis aiebat
inter promõctoriũ prosisipi ⁊ puteolos uetustissimũ grecorũ coloniã ad quẽ
nemo fere insi eũ quereret accedebat. In quo pꝰ georgicũ carinẽ. celestẽ
decãtauit eneidã. Cuiꝰ selecte solitudĩs octauianꝰ p̾stare test̾io ͫ uolens.
cũ fecisset ed birgilii abrũdusio ossa refferri. hautprocul ab electa solitu ͤ
tu mulaxi iussit. secus eã uiã q̃ adhͭ puteolina dr. ut eo Iaterẽt mortua
Cuꝰ elegissent ĩ uicimo uiuere. Et ne sꝑ ꝑ antiqua uagemͦ q̃ oppugna¬
tores. ꝙͣtũcũq fausto testĩomio roborata sint. negant facile francistus
petrarcha celestis hõ profecto ⁊ nr̃o euo poeta clarissimꝰ/ nõne spreta babilone

Expanded text:
Neapoli, Campanie inclita civitate tunc etiam deliciis abundante et ocio, semotum locum Neapoli, Campanie inclita civitate tunc etiam deliciis abundante et ocio, semotum locum quieto atque solitario litori proximum, ut magni spiritus homo, Iohannes Barrilis, aiebat, inter promontorium Posilipi et Puteolos, vetustissimam Grecorum coloniam, ad quem nemo fere, nisi eum quereret accedebat; in quo post Georgicum carmen celestem decantavit Eneydam. Cuius selecte solitudinis Octavianus prestare testimonium volens, cum fecisset eiusdem Virgilii a Brundisio ossa referri, haud procul ab electa solitudine tumulari iussit, secus eam viam, que adhuc Puteolana dicitur, ut eo iacerent mortua, cuius elegissent in vicinio vivere. Et, ne semper per antiqua vagemur, que oppugnatores, quantumcunque fausto testimonio roborata sint, negant facile, Franciscus Petrarca, celestis homo profecto et nostro evo poeta clarissimus, nonne, spreta Babilone
Abbreviated transcription (Latin):
profecto hii. aut n ͤ aut ꝑuerse sentuc̃t ut aꝑꝑebit Onsũ tñ illis ẽi poetas
sponte sua solitudĩes habctare. quã obrẽ illos mõtanos ⁊ ĩeptos honnes
nũcupabõet. Si ãt uiolenter urbes incolerẽt quid dic̾ent morsores hii dice¬
rent eos ẽẽ tirãnos/ Si u̾o nũc ueli̾t̾ sm̃am uertere. ⁊ eos cultores brbiũdic̾e.
falsũ ẽ/ Constat homerũ inter aspreta scopuloꝵ ⁊ mõtana nemorũ pꝰ ꝑagra¬
tũ orbem. extrema cũ pauꝑtate litus archadũ hĩtasse. ⁊ ibid̃ mẽtebidens
lumĩb tã eg̾tudine captꝰ. Ingencia illa atq admirãda bolumĩa nõ ybler sed
castalio melle ꝑlita yliadis ⁊ odissee dictasse ¶ Uirgiliꝰ ãt ingenid nõ mĩoꝵ
homero. uibe roma t̾t rerũ dña neglecta. atq octauiano cesare tociꝰ orbis
pͥncipe. Cuiꝰ singulari letabat᷑ amicitia omisso q̃suit sibi haud longe a

Expanded text:
profecto hi, aut nichil, aut perverse sentiunt, ut apparebit. Ostensum tamen illis est, poetas profecto hi, aut nichil, aut perverse sentiunt, ut apparebit. Ostensum tamen illis est, poetas sponte sua solitudines habitare, quam ob rem illos montanos et ineptos homines nuncupabant. Si autem violenter urbes incolerent, quid dicerent morsores hi ? Dicerent eos esse tyrannos! Si vero nunc velint sententiam vertere et eos cultores urbium dicere, falsum est. Constat Homerum inter aspreta scopulorum et montana nemorum, post peragratum orbem, extrema cum paupertate litus Arcadum habitasse, et ibidem mente videns, luminibus tamen egritudine captus, ingentia illa atque admiranda volumina non Ybleo, sed Castalio melle perlita Yliadis et Odissee dictasse. Virgilius autem, ingenio non minor Homero, urbe Roma, tunc rerum domina, neglecta, atque Octaviano Cesare, totius orbis principe, cuius singulari letabatur amicitia, omisso, quesivit sibi haud longe a
Abbreviated transcription (Latin):
suũ atq smãm ore terencii fuisso prolatũ. ut appareat nõ oĩd ẽẽ cibũ
demonũ carimĩa poetarũ. Quid nuĩc inqͥent boatores illustres, cla¬
mitabunt ne. Insultabũt adu̾sꝰ carinĩa poetaꝵ a suomet teste reꝓbaa
⁊ alioꝵ płuriũ sanctorũ uiroꝵ testĩo uica atq repussi. Clamabut̃ equidem.
Insuꝑablis eoꝵ rabies ẽ. S ꝙͣ iuste tu uideas rex optime. Uideantq quibus
rõ mag̃ amica ẽ ꝙͣ obstinata hoꝵ proterua. hiis tã absolite dampnãtib
Iustissimꝰ Iudex deꝰ aliqñ retribuet inuidencie meritũ ⁊ eadẽ eis meciet᷑ mẽẜa¬
cer minimũ uisũ ẽ latratorib nr̃is conatus exposuisse om̃es. ut e
donuib ac manib honm si potuissent poetas excluderent et ideo
ce sterũ agnñe sto Ioriũt ⁊ armati plõis aucte ĩfando guttẽ sonoras
uoces eruttãt. aientes plõĩs Iã dca iussa. poetas urbib ẽẽ pellendos inde

Expanded text:
Terrentii fuisse prolatum, ut appareat non omnino esse cibum demonum carmina poetarum. Quid nunc inquient boatores illustres? Clamitabuntne? insultabunt adversus carmina poetarum a suomet teste reprobati et aliorum plurium sanctorum virorum testimonio victi atque repulsi? Clamitabunt equidem, insuperabilis eorum rabies est! Sed quam iuste, tu videas, rex optime, videantque, quibus ratio magis amica est, quam obstinata horum protervia. His autem tam absolute damnantibus iustissimus iudex, deus, aliquando retribuet invidentie merituPerminimum visum est latratoribus nostris conatus exposuisse omnes, ut e domibus ac e manibus hominum, si potuissent poetas excluderent! Et ideo ecce, iterum agmine facto, irruunt, et, armati Platonis autoritate, infando guttare sonoras voces eructant, aientes, Platonis iam dicti iussu poetas urbibus esse pellendos; inde,
Abbreviated transcription (Latin):
dolet iston cõq̃õ. ⁊ si fit sapũt mẽte. ut uerba sonãt q̃pula. uig̾et adhur ⁊̃ nõ
nusit eopor ille infanis. quẽ q̃o ausferat. Seꝰ ⁊ resosuat i inthisũ. Osiet¬
tie at respondisse facillimũ ẽ. agit eĩ temerarie. qui nimiũtimos excest
qui de quedab õ ncc̃tate concessũ ẽ. nõ c̃ temerarie agere. Nem̃i prositiu lere
seu honestasint seud̃ uñꝰ honesta regũ gesta destribere. Tuuit tñ regis saci
su egisse ut iul de eis refferri posset preter honestũ.  gõat de ħns nõ ordiã¬
to pet phos dispoito stilo sripsi. d suimotenꝰ ⁊ ꝑfũctorie. uti nõ nĩꝙ oedo ai¬
sunticepis eougebat. recitausi qua isẽruu. S esto feter̃i. nõ nouũ aut iustta¬
tr̃ faitire feci Dtant. ã antiqua ꝙͣ magna lustriũ st̃ptorũ rotui m̃it Ista

Expanded text:
dolet ista conquestio, et, si sic sapiunt mente, ut verba sonant querula viget adhuc in non nullis error ille infamis, quem queso auferat Deus et resolvat in nichilum. Obiectis autem respondisse facillimum est. Agit enim temerarie, qui in nimium terminos quidem, quod ab omni necessitate concessum est, non est temerarie agere. Nemini prohibitum legi, seu honesta sint, seu etiam minus honesta, regum gesta describere; erat tamen regibus satius sic egisse, ut nil de eis referri posset preter honestum. Ego autem de his non ordinato, nec in hoc disposito stilo scripsi, sed summo tenus et perfunctorie, uti non nunquam ordo assumpti operis exigebat, recitavi, si qua inserui. Sed, esto fecerim, non novum aut inusitatum facinus feci; stant tam antiqua quam magna
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quid ⁊uat᷑am rerũ discretissimã. ⁊̃ ccͣ suꝑflua ãbitõ / a uelimꝰ dicere
Et q̃so ad quid capitis capillaciũ opportunũ sit nemo dicet Illud oĩ
illud firmãt adeo p̾ciosũsore. ut si abs eo benus incedat suis ⁊̃ comita¬
tata gracus marti plucere nõ possit/ eũq tãti estiãtũ acesare dicta¬
tore. ut ad contegendũ caluitiũ ꝓpetuã laureã a senatorib impee̾uit
ded quid hoͫ bapba. qua si quis etate prouectꝰ careat/ nõ abꝭ q rubore
hoĩb ĩmiscet᷑ aluis Ad quid corma ceruo adquid picte bolut̾t pẽne

Expanded text:
nunquid et naturam rerum discretissimam etiam circa superflua ambitiosam velimus dicere. nunquid et naturam rerum discretissimam etiam circa superflua ambitiosam velimus dicere. Et queso, ad quid capitis capillicium oportunum sit? nemo dicet! Illud tamen multi firmabunt adeo preciosum fore, ut, si absque eo Venus incedat, suis etiam comitata Gratiis, Marti placere non possit, eumque tanti extimatum a Cesare dictatore, ut ad contegendum calvicium perpetuam lauream a senatoribus impetrarit. Ad quid hominum barba, qua si quis etate provectus careat, non absque rubore hominibus, inmiscetur aliis? Ad quid cornua cervo? Ad quid picte volucribus penne
Abbreviated transcription (Latin):
consistẽ Sic si concessero iᵈ mĩꝰ oportunũ. multa ⁊̃ nõ opportuua ⁊ hec int̾
opus hoc p̾ciosissima foro mõstrabo ⁊inde hoc opꝰ qm̃ btiletã rei puͭ ͤ. ꝙ pa
ẽi lapicidas. cõmẽtario. dolatores. ⁊ architectos insignes. uolẽtes domos
cõstruere. quas rudis uillitꝰ ex lutor palustrib calannis oportirias eri¬
g̾et. Templa capitolia. palacia regũ populorũ atq pͥncipũ. maximis
suẽptib constoucta. pictura suꝑflua decoraꝰ aurers celatis ꝙ uases btmmͣ
cũ oportũctati possint deẜiuire sauima dic carns purpẽts uestib
⁊ armillis aureis delectam̃. cũ lanicũt simꝑlex cuicũq pectoris op¬
portiũtati suffĩciat 2 ͨ artes et ⁊ ornamẽta q̃ mĩme opportuna suuit
⁊ p̾tiũ deuenere /. S qr hec hom ambitõe. quis po p̾ciosa dic̾e bideamꝰ

Expanded text:
consistere; sic si concessero illud minime oportunum, multa etiam non oportuna et hec inter consistere; sic si concessero illud minime oportunum, multa etiam non oportuna et hec inter opus hoc preciosissima fore monstrabo, et inde hoc opus, quoniam utile tam rei publice quam . Exquirimus enim lapicidas, cementarios, dolatores, et architectos insignes, volentes domos construere, quas rudis villicus ex luto et palustribus calamis oportunas erigeret. Templa, capitolia, palatia regum, populorum atque principum, maximis sumptibus constructa, pictura superflua decoramus. Aureis celatisque vasis utimur, cum oportunitati possint deserviresamia. Sic coronis, purpureis vestibus, et armillis aureis delectamur, cum lanitium simplex cuiuscunque pecoris oportunitati sufficiat; et sic artes et ornamenta, que minime oportuna sunt, in precium devenere. Sed, quia hec hominum ambitione quis posset preciosa dicere, videamus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ confragosa scopulis freta eymbã ĩ tictũ deducere. ne iuste redarguipos¬
sit Scio tñ quia multarũ rerũ ignarꝰ sit ⁊ idõex multis eo mĩꝰ aduertẽte
camino egnis ardẽtis eripuit illesos. isplitas pũos spãtes ĩse ⁊ ĩfinẽ laboris
extremi me dedutat. ĩ sui scc̃issimi noĩs gloriã ⁊ honorẽ ¶R. Mmꝰ oportũa
dicturi suit. pia forsan intencõe. Durũ eĩ hõi ẽ hom mẽtes cogͦstere.
Cã grãde opꝰ mĩme oportunũ ẽẽ. ⁊ iõ ĩ p̾tio nõ futurũ. hn quid̃ pautis
ubis hiis. fere opꝰom̃e contutiẽt cũ a quad̃ nõ satis expͥssa ueritate bideã
abiectio nõ so ͫ colorari. s ⁊̃ approbari. Quis eĩ nõ indicat intuctu primo
nõ dicam nõ opportunas. s ⁊̃ suꝑfluas fore poetarũ fabulas. ex qͥb hoc
opus om̃e consistit uͫ ego aliter fenciend reor. fateor ẽĩ fabulis opꝰ hoc õe

Expanded text:
et confragosa scopulis freta cimbam in tutum deducere, ne iuste redargui poset confragosa scopulis freta cimbam in tutum deducere, ne iuste redargui possit, scio tamen, quia multarum rerum ignarus sit, et ideo ex multis eo minus advertente camino ignis ardentis eripuit illesos Israelitas pueros sperantes in se, et in finem laboris extremi me deducat in sui sanctissimi nominis gloriam et honorem! CAP. dicturi sint pia forsan intentione durum enim homini est hominum mentes cognoscere tam grande opus minime oportunum esse, et ideo in precio nomne concutiunt, cum a quadam non satis expressa veritate videatur obiectio non solum colorari, sed etiam approbari. Quis enim non dicat intuitu primo, non dicam non oportunas, sed etiam superfluas fore poetarum fabulas, ex quibus hoc apus omne consistet? Verum ego aliter sentiendum reor. Fateor enim fabulis opus hoc omne
Abbreviated transcription (Latin):
undaui strenuissime Rex. quib potui armamentis bnit
inde nauiculã. ne estu procellost maris. aut uentorũ
aduerso impetu pellerẽt᷑ ẽlceus. ⁊ illisa ruptis cõpggi¬
b soluerẽt. Et ne crepitantib desuꝑ nubibꝰ ĩ ymbrẽ
solictis ĩfestũ aut corustũ fubmm̃antib ignẽ. delueret
aut uerteret᷑ ĩ cuerẽ. Tegumenta suꝑaddidi q̃ oppãꝵ¬
tuna intus sum . Net nõ ⁊ ploresus atq radentib illã illigaui scopulis me
ab undis se retrahentib unacũ illis trahet᷑ ĩ pelagꝰ. Aduersꝰ uo dei iram
nil mortaliũ obstatula iuuãt Et ob id sus ĩ maĩb lĩquẽdã censu. ip̃e aqs
Quis ẽĩ dubitet qͥn petat᷑ a multis. Sane uti forte miꝰ eqͦ aĩo uisas sid
qũq tulisse. q̃ ĩ poesim ⁊ ĩpoetas ĩmissa fuere. Sic sũma cũ ĩpatĩa q̃ ̃¬
abest Indigno meo iuidicio pultra poesis ⁊ esegantes ĩhat facultate bior lacess¬
sit. Nã si pro uirib conatꝰ sit arte nautica. ꝑ maris ueriiginosos anfract

Expanded text:
ndavi, serinissime rex, quibus potui armamentis hinc inde naviculam, ne estu procellosi maris aut ventorum adverso impetu pelleretur in litus, et illisa ruptis compagibus solveretur. Et, ne, crepitantibus desuper nubibus in imbrem solutis infestum aut coruscum fulminantibus ignem, dilueretur aut verteretur in cinerem, tegumenta superaddidi, que oportuna ratus sum. Nec non et proresiis atque rudentibus illam illigavi scopulis, ne ab undis se retrahentibus una cum illis traheretur in pelagus. Adversus vero Dei iram nil mortalium obstacula iuvant, et ob id suis in manibus linquendam censui. Ipse, absque Quis enim dubitet, quin petatur a multis? Sane uti forte minus equo animo visus sum quandoque tulisse, que in poesim et poetas inmissa fuere, sic summa cum patiabest. Indigne quippe meo iudicio pulchra poesis et elegantes hac in facultate viri lacessisic. Nam si pro viribus conatus sit arte nautica per maris vertiginosos anfractus
Abbreviated transcription (Latin):
duo suit ⁊ hii qũq a sopore tacito bĩtãt᷑. mira ͭ ͤ nõ ẽ ¶ Exprimant
ĩ queso quoda me p̾t̾missũ ẽ. ⁊ fubularũ enucleationes suppleant
aut si miꝰ debite quid expositũ sit ĩnutẽt ⁊ ĩ meliꝰ quod m̃ꝰ decẽti
oppiõe firmatũ ẽ. reformãtes emẽdent. Ego quid̃ ⁊ si non ꝓlene.
uere tñ atq scc̃e scribere ratus sum. quod si mĩe ficm̃ ẽ. nõ adeo obstĩato
ꝑtinox sum. qͣn meũ hũilit fateor cͥmen . ⁊ gͣto aĩo emendaͭ᷑ suscipiam¬

Expanded text:
um sint, et hi quandoque a sopore tacito vinciantur, mirabile non est. Exprimant igitur queso, quod a me pretermissum est, et fabularum enucleationes suppleant, aut, si minus debite quid expositum sit, inmutent, et in melius, quod minus decenti opinioni firmatum est, reformantes emendent. Ego quidem, et si non plene, vere tamen atque sancte scribere ratus sum; quod si minime, factum est, non adeo obstinate pertinax sum, quin meum humiliter fatear crimen, et grato animo emenda
Abbreviated transcription (Latin):
tes hii hac p̾sũptuosa ac gn̾ali prohĩcõe sua. uelle ex uitate fieri men¬
daciũ. si dyoerit aliqñ poeta. ymo eos dixisse toto denegant ore. Ridicu¬
lũ ẽ audire huaĩ generis hostẽ dyabolio potuisse u̾bũ bonũ aliqñ dixisse.
poetas ãt. esto adu̾sꝰ cõst̃ĩam paulo añ malos ẽẽ cõcesserĩ. cũ forte non
nullis. p̾ter gentiliciã maculã ml in honestũ iure possit obiti. uerbũ bo ͫ
dicere nequiuisse uocat᷑ ⁊̃ nõnũꝙͣ a sacris hõĩb ĩ testĩo ͫ dỹaꝰ ĩuocasse poe
tam. hoꝵ accusanciũ aucͣte inremissale̾ cͥmen ẽ us nũt hos ꝓhibitores
natoyo fidissima ẽ poesis Si mĩꝰ recte senciat illa nõ potuit rectum
ista seruasse pedisequa ẽ dñe bestigia iitẽt᷑ nccẽ ẽ. Si deuiet illa. ⁊ hec
ut exorbitet a ncãitate cogit̃. quidgͦ cũ gentiles phõs allegemꝰ ore pleno

Expanded text:
retes hi hac presumptuosa atque generali prohibitione sua velle ex veritate fieri menretes hi hac presumptuosa atque generali prohibitione sua velle ex veritate fieri mendacium, si dixerit aliquando poeta, imo eos dixisse toto denegant ore! Ridiculum est audire humani generis hostem dyabolum potuisse verbum bonum aliquando dixisse, poetas autem, esto adversus conscientiam paulo ante malos esse concesserim, cum forte non nullis preter gentilitiam maculam nil inhonestum iure posset obici, verbum bonum dicere nequivisse. Vocatam horum accusantium autoritate irremissibile crimen est! Sed nunc hos prohibitores  velamine servatrix fidissima est poesis; si minus recte sentiat illa, non potuit rectum ista servasse. Pedissequa est, domine vestigia imitetur necesse est; si deviet illa, et hec, ut exorbitet, a necessitate cogitur. Quid ergo, cum gentiles phylosophos allegemus ore pleno
Abbreviated transcription (Latin):
intueri ꝑmissũ ẽ poctarũ inuẽta. ornatis lincta bõĩs. plus a sapiẽtib
lecta. uolũt mentos inficiãt ꝙͣ picta ab ignaris inspecta. Ee iud mt̾ta.
Seficio fateor uolens si possem adu̾tere. quil uirib. qua potẽtia. liuor edax
et ignorancia. hos boatores ĩ tã grandẽ demẽtiã potuerit impellere.
Sare saltem debuerant. qr uas eleccionis testatꝰ ẽ. scire malũ. malũ nõ
ẽẽ. s oꝑari. ⁊ ipĩ noui ͦ ssum p̾ceptores. credo ut asuis muliertulis pruden¬
ciores habeãt. ⁊ inde pĩguiores cõseꝙͣt᷑ offas. nõ berẽt᷑ dic̾e. nedũ dicam
saire. si poetas legere ꝑniciosissimũ ẽẽ.C.fastidiũ audire. eciã si oĩo de¬
spiciendi sunit ꝑdete. nephariũ fore. si uideris margaritã ex luto collĩ¬
gere. qͣiͣ astergibile lutũ. Illã m̃ꝰ fecerit p̾ciosam. nec erubescũt Int̾p¬

Expanded text:
intueri permissum est; poetarum inventa, ornatis linita licteris, plus a sapientibus intueri permissum est; poetarum inventa, ornatis linita licteris, plus a sapientibus lecta volunt mentes inficiant, quam picta ab ignaris inspecta. Quid multa ? Deficio, fateor, volens, si possem, advertere, quibus viribus, qua potentia, livor edax et ignorantia hos boatores in tam grandem dementiam potuerit impellere. Scire saltem debuerant, quia vas electionis testatus est, scire malum, malum non esse, sed operari; et ipsi novissimi preceptores, credo, ut a suis mulierculis prudentiores habeantur, et inde pinguiores consequantur offas, non verentur dicere, nedum dicam scire, sed poetas legere perniciosissimum esse! O fastidium audire, etiam si omnino despiciendi sint poete, nepharium fore, si videris, margaritam ex luto colligere, quasi astergibile lutum illam minus fecerit preciosam. Nec erubescunt interp