comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueRba VENTOSA Uentosa enĩ uerba
sunt: quȩ inflationi temporali potius quã
rectitudini seruiunt. Sepe autẽ mała &ĩ
bona dicunt: sed quia bene ñ dicunt. uen.¬
tosa uerba ꝓferunt. Nam dicta eoꝵ. & si
qͣndo sana sunt ꝑsententiã.: in flata tamen
iob magisterio docemur: nisi ut qͥsq ꝑ pen¬
dere sollicite sciat. ne luctus tempore uerba
increpationis inferat. Si enĩ sunt quȩdã
quȩ increpari iure debeant. in afflictione
post ponenda sunt. Ne consolator increpan¬
do dolorem augeat. quẽ linire ꝓposuerat.
milib conuitiosa uerba ꝓferunt: eõ citius
obinutescunt. quo esse talia mox audiunt.
qualia suis auditoribꝰ dicunt. Cũ autẽ bo¬
nos uiros ꝑ conuitiosa uerba iaculantur:
nil eis molestiȩ ex conuitio nascit᷑: quia
contra tacentes loquunt᷑. Nec cõpelluntur
audire quod st̃. qͥa iusti conuitia ñ reddt᷑
&iam dũ cogunt᷑ audire qͦđ non st̃. Be¬
ne gͦ dr̃: aut aliquid tibi molestũ est si

Expanded text:
verba ventosa? - Ventosa enim verba sunt, quae inflationi temrectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt; sed quia bene non dicunt, ventosa verba proferunt. Nam dicta eorum et si quando sana sunt per sententiam, inflata tamen Job magisterio docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem lenire proposuerat. milibus conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, quo de se talia mox audiunt qualia suis auditoribus dicunt. Cum autem bonos viros per conviciosa verba jaculantur, nil eis molestiae ex convicio nascitur, quia contra tacentes loquuntur, nec compelluntur audire quod sunt, quia justi convicia non reddunt, etiam dum coguntur audire quod non sunt. Bene ergo dicitur: Aut al
Abbreviated transcription (Latin):
ad terciã & quartã ꝓgeniem eã quã imitent᷑
filis parentũ uitã possunt uidere: usq ad
eos ultio extendit᷑. qui uiderunt qͦđ male
dit. sed inextremũ pęna aperuit. rec te
subiungit᷑. Et cũ reddiderit. tunc sciet.
Nescit enĩ impius mala quȩ fecit: nisi cum
ꝓ eisdẽ malis puniri iã cȩperit. Unde &
ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et tantummͦ sola ueratio:
intellectũ dabit auditui. Tunc nãq intelle̾¬
g& qͦđ audiuit. cũ se iam ꝓ contemptu uera¬
duratꝰ est oculus. dixit auditor sermonũ dĩ.
qͥ usionẽ omĩpotentis intuitꝰ est: qui cadit
& sic aꝑiunt᷑ oculi eiꝰ. Consiliũ qͥpͥpe contͣ
ifrahelitas p̾buit: sed post inpęna uidit.
quid pͥus inculpa cõmiserit. Electi autẽ
quia nec peccare debeant ꝓuident: eis uide.¬
lice oculi ante casum patent. Inquus uͦ post
casũ oculos aperit: qm̃ post culpã iam in pę¬
na sua conspicit. quia malũ debuit uitare

Expanded text:
ad tertiam et quartam progeniem, eam quam imitantur ad tertiam et quartam progeniem, eam quam imitantur filii parentum vitam possunt videre, usque ad eos ultio extenditur, qui viderunt quod male dit, sed in extremum poena aperit, recte subjungitur: Et cum reddiderit, tunc sciet. Nescit enim impius mala quae fecit, nisi cum pro eisdem malis puniri jam coeperit. Unde et per prophetam dicitur: Et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui . Tunc namque intelligit quod audivit, cum se jam pro contemptu vexaturatus est oculus: dixit auditor sermonum Dei, qui visionem Omnipotentis intuitus est, qui cadet: et sic aperientur oculi ejus . Consilium quippe contra Israelitas praebuit, sed post in poena vidit quid prius ex culpa commiserit. Electi autem quia ne peccare debeant praevident: eorum videlicet oculi ante casum patent. Iniquus vero post casum oculos aperit: quoniam post culpam jam in poena sua conspicit, quia malum debuit vitare,
Abbreviated transcription (Latin):
parentis iniqui ñ tim& imitari: cogat᷑ in uita
p̃senti & iam culpas parentis iniqui ꝑ soluere.
Unde & illic dictũ est: anima patris mea est.
anima filiĩ mea est. Anima quȩ peccauerit.
ipsa morietur. Quia incarne ñ nũquã filii &iã
ex patris peccato perimunt᷑: de leto autẽ origi¬
nali peccato. ex parentũ nequitia in anima ñ
dȩmonib arripiunt᷑: nisi qͦđ caro filĩ & patriͦ
pęna multat᷑. a Insem& ipso enĩ ꝑcutit᷑ pater
iniquus : & ꝑcussionis uĩ sentire contempnit.
Plerũq ꝑcutit᷑ infiliis. ut acrius urat᷑: & dolor
patris carni filioꝵ reddit᷑. quatinꝰ ꝑ filioꝵ
pęnas. mens patris iniqua puniat᷑. Cũ uͦ ñ
paruuli. sed iam ꝓuectiores filiĩ ex parentũ
culpa feriunt᷑: qͥđ aliud aꝑte dat᷑ intelligi.
nisi qđ illoꝵ &iam pęnas luunt. quoꝵ facta
secuti sunt.  Unde & recte dr̃. usq ad
terciam & quartã ꝓgeniem. Quia enĩ usq

Expanded text:
parentis iniqui non timet imitari, cogatur in vita parentis iniqui non timet imitari, cogatur in vita praesenti etiam culpas parentis iniqui persolvere. Unde et illic dictum est: Anima patris mea est, anima filii mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur , quia in carne nonnunquam filii etiam ex patris peccato perimuntur. Dejecto autem originali peccato ex parentum nequitia, in anima nodaemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et percussionis vim sentire contemnit. Plerumque percutitur in filiis, ut acrius uratur; et dolor patris carni filiorum redditur, quatenus per filiorum poenas mens patris iniqua puniatur. Cum vero non parvuli, sed jam provectiores filii ex parentum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur intelligi, nisi quod illorum etiam poenas luunt, quorum facta secuti sunt? Unde et recte dicitur: Usque ad tertiam et quartam progeniem. Quia enim usque
Abbreviated transcription (Latin):
÷ anima filii mea est. Anima quȩ peccauerit:
ipsa puniet᷑. Inutraq igit᷑ hac sententia dũ
qͥppe originale a parentibꝰ traimꝰ & nisi ꝑgram̃
baptismatis soluam᷑. & iam parentũ peccatũ por.¬
tamꝰ : qͥa unũ adhuc uidelic& cũ illis sumꝰ. Red.¬
dit gͦ peccata patrum infiliis : dũ ꝓ culpa paren¬
tis exoriginali peccato. anima polluit᷑ ꝓlis.
Et rursũ ñ reddit parentũ peccata infiliis:
qͥa cũ aboriginali culpa ꝑbaptismũ liberamur.
ñ iã parentũ culpas. sed qͦs ipsi cõmittimus
Quia qͥsqͥs parentis praui iniquitatẽ imitat᷑.
etiã ex eius delicto constͥngit᷑. qͥsquis autẽ parentis iniqͥtatẽ
ñ imitat᷑. nequaꝗͣ delicto eiꝰ grãuat᷑. VInde fit. ut iniquus filiꝰ
iniqͥ patͥs imitator: ñ solũ sua quȩ addidit s etiã patͥs peccata
ꝑsoluat: cũ uiis patris quibꝰ iratũ dñm non ignorat. etiam
suã adhuc maliciã ad iungere ñ formidat.
Et iustũ est: ut qͥ sub districto iudice uias

Expanded text:
t anima filii, mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur . In utraque igitur hac sententia dum quippe originale a parentibus trahimus; et nisi per gratiam baptismatis solvamur, etiam parentum peccata portamus: quia unum adhuc duntur peccata patrum in filiis, dum pro culpa parentis ex originali peccato anima polluitur prolis; et rursum non redduntur parentum peccata in filiis, quia cum ab originali culpa per baptismum liberemur, non jam parentum culpas, sed quas ipsi committimus, quia quisquis pravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejus delicto constringitur. Quisquis autem parentis iniquitatem non imitatur, nequaquam delicto illius gravatur; unde fit ut iniquus filius, iniqui patris non solum sua quae addidit, sed etiam patris peccata persolvat, cum viis patris, quibus iratum Dominum non ignorat, etiam adhuc suam malitiam adjungere non formidat; et justum est ut qui sub districto judice vias
Abbreviated transcription (Latin):
Bibet. Qui si in hac uita positꝰ culpã suã
uidere uoluiss&: de om̃ipotentis post modũ
furore ñ biber&. Sed qui hic ñ auertit ocu¬
los arespectu criminis.: illic ñ ual& declina¬
re sententiã dampnationis. Sepe uͦ hi qui
supplicia ȩt̾na ñ metcuunt: praua agere ꝓ
tẽporali saltem ꝑcussione ꝑtimescunt. Sed
st̃ ñ nulli. qͥ ita in iniqͥtate duruerunt:
ut nec inipsis metuant ferire quȩ amant:
dũ mͦ quȩ ꝑuerse cogitauerint expleant.
Unde hoc in loco de iniqui huiꝰ obduratio¬

Expanded text:
positus, culpam suam videre voluisset, de Omnipotentis postmodum furore non biberet. Sed qui hic avertit oculos a respectu criminis, illic declinare non valet sententiam damnationis. Saepe vero hi qui supplicia aeterna non metuunt, prava agere pro temporali saltem 493 percussione pertimescunt. Sed sunt nonnulli qui ita in iniquitate duruerunt, ut nec in ipsis metuant feriri quae amant, dummodo quae perverse cogitaverint expleant. Unde hoc in loco de iniqui obduratio
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ subito fine t̾minat᷑: melius illud ac-¬
cipimus. si hoc de eoꝵ temporali uita sen¬
tiamꝰ: qͥa quicqͥđ transire potuit. subito fu¬
it. Amicis autẽ beati iob qͥ idcirco hunc
iniustũ esse crediderunt. quia flagellatũ
uiderunt : recte eiusdẽ scĩ uiri uoce de
iniquoꝵ flore & ꝑditione ostensũ est: qͥa
p̃sentis uitȩ ꝓsperitas innocentię testis
ñ est. Quia multi ad ꝑhennẽ uitã ꝑfla¬
gella redeunt: & pleriq ad infinita sup¬
plicia ꝑducendi sine flagello moriuntur.

Expanded text:
justorum subito fine terminatur, melius illud acjustorum subito fine terminatur, melius illud accipimus, si hoc de eorum temporali vita sentiamus; quia quidquid transire potuit, subitum fuit. Amicis autem beati Job, qui idcirco hunc injustum esse crediderunt, quia flagellatum viderunt, recte ejusdem sancti viri voce, de iniquorum flore et perditione ostensum est, quia praesentis vitae prosperitas, innocentiae testis non est: quia multi ad perennem vitam per flagella redeunt, et plerique ad infinita judicia perducendi sine flagello moriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
lusibꝰ actibꝰ gaudent. Sed õ beate uir: qͥđ
tã multa nobis de iniquoꝵ uoluptatibꝰ nar¬
ras. Iam diu est. qđ in eoꝵ descriptione lo-¬
queris: post multa breuit̃ distingui quae
bonis dies suos: & inpuncto ad inferna des¬
cendent. Ecce beate uir. eoꝵ gaudia diu
nar raueras: quomͦ nunc asseris qͦđ inpunc¬
to ad inferna descendant: nisi qđ om̃is lon.¬
gitudo temporis uitȩ p̾sentis. punctꝰ esse
qͥa tẽpora cuncta dilapsa st̃. Infuturo nil
hab& : qͥa unius horȩ momenta ñ restant. Ui¬
ta gͦ quę sic angustari potuit : punctꝰ fuit.
Ut enĩ p̃diximus. Inpuncto stilũ ponimus.
& leuamꝰ. Quasi gͦ inpuncto uitã tetigit:
qͥ hanc accepit & amifit. Potest inpuncto
hoc qͦq intellegi: qđ sepe hi qui diu in
iniquitate tolerati st̃. subita morte rapiun
tur : ut nec flere ante mortẽ liceat quȩ
peccauerunt. Sed qͥa ñ nũqũa &iam uita

Expanded text:
ludicris actibus gaudent. Sed, o beate vir, quid ludicris actibus gaudent. Sed, o beate vir, quid tam multa nobis de iniquorum voluptatibus narras? Jam diu est quod in eorum descriptione loqueris, post multa breviter distingue quae bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt. - Ecce, beate vir, eorum gaudia diu narraveras, quomodo nunc asseris quod in puncto ad inferna descendant, nisi quod omnis longitudo temporis vitae praesentis punctus esse quia tempora cuncta delapsa sunt; in futuro nil habet, quia unius horae momenta non restant. Vita ergo quae sic angustari potuit punctus fuit. Ut enim praediximus, in puncto stylum ponimus, et levamus. Quasi ergo in puncto vitam tetigit, qui hanc accepit et amisit. Potest in puncto hoc quoque intelligi, quod saepe hi qui diu in iniquitatur; ut nec flere ante mortem liceat quae peccaverunt. Sed quia nonnunquam etiam vita
Abbreviated transcription (Latin):
ab hort&. uacca peperit. & ñ est priuata
fetu suo. Dñ gregũ pͥma felicitas est: si
grex sterilitatẽ ñ habens concipit: scda si
conceptꝰ ad partũ uenit: tercia autẽ si hoc
qđ partũ est: ꝑ nutrim̃ta ad ꝓuectum
ducat᷑. Ut gͦ tota simul ad esse impii̾s
demonstrar&. eoꝵ greges beatꝰ iob asserit.
concepisse. & ñ ab hortise peperisse & fȩcu
ꝓpͥo ñ esse priuatos. Minor autẽ est felicitas:
si cũ greges crescunt. custodes qͦq gregũ non
ꝓficiunt. Unde ad fecunditatẽ gregũ: moox
fecunditas familiȩ subrogatur. Nã dicitur.¬
EGREDIUNTUR MUASI GREGES PARUULI
Eorum: Et iiifantes eoryor exultant bo¬
Sipus. Ełt sicut maiora ad habendũ conces¬
sa sunt.: ita multi germinent ad custodien¬
dũ. Sed qͥa dixit exultant inlusibꝰ: ipsum
quoq infantiũ lusũ indomo iniquoꝵ ne ui-¬
lẽ ualde esse crederemus. SSubiungens ait.
Cũ dni. honoribꝰ & rebꝰ tument: subiecti in

Expanded text:
abortivit; vacca peperit, et non est privata abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Dominis gregum prima felicitas est, si grex sterilitatem non habens concipit; secunda, si conceptus ad partum venit; tertia autem, si hoc quod partum est per nutrimenta ad provectum ducatur. Ut ergo tota simul adesse impiis demonstraret, eorum greges beatus Job asserit concepisse, et non abortisse; peperisse, et fetu proprio non esse privatos. Minor autem est felicitas, si cum greges crescunt, custodes quoque gregum non proficiunt. Unde et ad fecunditatem gregum mox fecunditas familiae subrogatur. NaEgrediuntur quasi greges parvuli eorum, et infantes eorum exsultant lusibus. 48. Ut sicut majora ad habendum concessa sunt, ita multi germinent ad custodiendum. Sed quia dixit Exsultant lusibus, ipsum quoque infantium lusum in domo iniquorum ne vilem valde esse crederemus, subjungens, ait: Cum domini honoribus et rebus tument, subjecti in
Abbreviated transcription (Latin):
PERoranet coram tis. Inaugmentũ magnȩ
felicitatis: cũ magno patrimonio dant᷑ &
heredes. Ac nequã necessitas temporis. sal¬
tẽ ab oculis subtrahat eos. in quibꝰ animus
exultat: de hoc eoꝵ semine dicit᷑. ꝑman&
corã eis. Qđ autẽ si filii dati sunt: sed ipsi
ster ilitate feriunt᷑.  Sic in eis genus extin¬
guit᷑: sic̃ parentũ sterilitate extingui time¬
uita. ad st̃ honores & diuitiȩ : ad st̃ filii. ad¬
st̃ nepotes. Qͥđ si qua mentẽ intestina cogi¬
tatio exurat : & securitatis gaudia domestica
rixa transuerber&: Quȩ est huiꝰ mundi fe¬
SEOURE ST̃ & PACͣTE. ET NON EST UIRGA
dĩ syꝑ illos. Securȩ & pacͦste st̃: quia pec¬
cantes uiuunt. lugenda agunt. & gaudia
ñ relinquunt. Uirga eos suꝑnȩ disciplinȩ
ñ ꝑcutit. & tanto amplius inculpa ꝓficiuit.
qͣntominꝰ ex culpa feriunt᷑. Sed quia intꝰ
Vulgaris locutionis usus est. ut bouẽ mas
lat. Unde nc̃ dr̃. Bos eoꝵ concepit & ñ

Expanded text:
permanet coram eis. 46. In augmentum magnae felicitatis, cum magno patrimonio dantur et haeredes; ac ne qua necessitas saltem temporalis ab oculis subtrahat eos in quibus animus exsultat, de hoc eorum semine dicitur: Permanet coram eis. Quid autem si filii dati sunt, sed ipsi sterilitate feriuntur? Sic in eis genus exstinguitur, sicut parentum sterilitate exstingui timevita, adsunt honores et divitiae, adsunt filii, adsunt nepotes. Quid si qua mentem intestina cogitatio exurat, et securitatis gaudia domestica rixa transverberet? Quae est mundi hujus fesecurae sunt et pacatae, et non est virga Dei super illos. 47. Securae et pacatae sunt, quia peccantes vivunt, lugenda agunt, et gaudia non relinquunt. Virga eos supernae disciplinae non percutit, et tanto amplius in culpa proficiunt, quanto minus ex culpa feriuntur. Sed quia intus Vulgaris locutionis usus est ut bovem masculat. Unde nunc dicitur: Bos eorum concepit, et non
Abbreviated transcription (Latin):
cyitor Et syf ueniet eis iNUDatio.
et polores diuiott Fyroris. Inundatio
impiis suꝑ uenit: cũ doloꝵ fluctꝰ exaliqua¬
aduersitate paciunt᷑. Omp̃s enĩ ds̃ cun se
despici & interrena uid& concupiscentia
lȩtari: & hoc quoq doloribꝰ ꝑcutit. quod
sibi uid& in cogitatione impii p̃ferri. Be¬
Nne autẽ dr̃: & dolores diuid& furoris sui.
Qui enĩ ȩternos dolores impio ꝑ retributio¬
nẽ seruat. & aliqͣndo eiꝰ mentẽ ciam tem¬
poralẽ dolore transuerberat: quia hic qͦq
& illic ꝑcutit. furoris sui suꝑ impiũ dolo¬
cires diuidit. Meq enĩ pęna presens quae
iniusti animũ a prauis desideriis ñ inmu

Expanded text:
itur: Et superveniet eis inundatio, et dolores dividet furoris sui. - Inundatio impiis supervenit, cum dolorum fluctadversitate patiuntur. Omnipotens enim Deus cum se despici et in terrena videt concupiscentia laetari, hoc quoque doloribus percutit quod sibi videt in cogitatione impii praeferri. Bene autem dicitur: Et dolores dividet furoris sui. Qui enim aeternos dolores impio per retributionem servat, et aliquando ejus mentem etiam 491 temporali dolore transverberat: quia hic quoque et illic percutit, furoris sui super impium dolores dividit. Neque enim poena praesens, quae injusti animam a pravis desideriis non
Abbreviated transcription (Latin):
uentionũ suarũ. sic & sustinebunt. Non
enĩ inuenir& iniquitatẽ nouã. nisi &
quȩrer&: & ñ quęrer&e. nisi ex studio ꝑpe¬
trare festinar&. Pensat᷑ gͦ intorm̃to eiꝰ
nimietas malȩ cogitationis: & dolorem
recipit dignȩ retributionis. Et quãuis
dãpnatoꝵ omĩũ sit dolor infinitꝰ: gra¬
uora tam̃ tormenta recipiunt. qͥ mul¬
ta in iniquitatib ex suis quoq desiderii̾s
inuenert̃. Sed quia sophar huiꝰ hypo¬
critȩ intulit pęnã. ꝓtinus adiungit cul¬
pã:Nec unã quãlib& narrat. sed eam
de qua om̃s oriunt᷑. Scriptũ qͥppe est.
Radix om̃iũ maloꝵ est cupiditas. Cui
gͦ cupiditas dominari dicit᷑: subiectus
ꝓcul dubio malis om̃ibꝰ demonstratur.

Expanded text:
um suarum, sic et sustinebit. Non enim inveniret iniquitatem novam, nisi et quaereret; et non quaereret, nisi ex studio perpetrare festinaret. Pensatur ergo in tormento ejus nimietas malae cogitationis, et dolorem recipit dignae retributionis. Et quamvis damnatorum omnium sit dolor infinitus, graviora tamen tormenta recipiunt, qui multa in iniquitatibus ex suis quoque desideriis invenerunt. Sed quia Sophar hujus hypocritae intulit poenam, protinus adjungit culpam, nec unam quamlibet narrat, sed eam de qua omnes oriuntur. Scriptum quippe est: Radix omnium malorum est cupiditas . Cui ergo cupiditas dominari dicitur, subjectus procul dubio malis omnibus demonstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
solari ñ poterant : in quo suis sermonibꝰ
ueritati contra ibant. Cumq hunc hypo-¬
critã uł impiũ dicerent. ꝑ hoc qđ ipsi
mentientes ꝑ petrabant culpã: augebant
ꝓcul dubio pęnã iusti uulneribꝰ afflicti.
Nã scõꝵ mentes quia ueritatẽ diligua :
& iam culpa fallatiȩ torquos alienȩ. Qn-¬
to enĩ graue mendatii esse crimen as.¬
piciunt. tanto hoc non solũ in se. sed
&iam in aliis oderunit.

Expanded text:
solari non poterant, in quo suis sermonibus veritati contraibant. Cumque hunc hypocritam vel impium dicerent, per hoc quod ipsi mentientes perpetrabant culpam, augebant procul dubio poenam justi vulneribus afflicti. Nam sanctorum mentes, quia veritatem diligunt, etiam culpa fallaciae torquet alienae. Quanto enim grave mendacii esse crimen aspiciunt, tanto hoc non solum in se, sed tiam in aliis oderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tatib dediti. qͣsiꝰ semꝑ a flumine ad ima
detrahunt᷑  Qui enĩ contra uoluptates huiꝰ
scłi stare fortiter nolunt. glareȩ cocyti fi¬
unt: quia suis cotidie lapsib ad luc tum
tendunt. ut in ȩternũ lugeant: qͥ mͦ se ĩ
suis uoluptatib delectabilit̃ relaxant. Et
quia antiquus hostis suũ uas illũ reꝓ-¬
bũ hominẽ ingressus : dũ dona ꝑuersis
tribuit. dũ eos in hoc mundo honoribus
extollit. dũ eoꝵ oculis ꝓdigia ostendit. dũ¬
flure mentes hunc in suis ꝓdigiis ad miran¬
tur & secunt᷑: bene de eo dicit᷑. dulcis fu¬
it glareis coquicyti. Cũ enĩ hunc electi
despiciunt. cũ mentis calce contempnunt:
illi eum sequentes diligunt. qui uelut ab
aqua uoluptatis ad ꝑpetuũ luctum trahun¬
tur. qͥ ꝑ terrenã concupiscentiã more gla¬
reȩ. cotidianis lapsibꝰ adima delabuntur.

Expanded text:
tatibus dediti, quasi semper a flumine ad ima tatibus dediti, quasi semper a flumine ad ima detrahuntur? Qui enim contra voluptates hujus saeculi stare fortiter nolunt, glareae Cocyti fiunt qui suis quotidie lapsibus ad luctum tendunt, ut in aeternum post lugeant, qui modo se in suis voluptatibus delectabiliter relaxant. Et quia antiquus hostis suum vas illum reprobum hominem ingressus, dum dona perversis tribuit, dum eos in hoc mundo honoribus extollit, dum eorum oculis prodigia ostendit, fluxae mentes hunc in suis prodigiis admirantur et sequuntit glareis Cocyti. Cum enim hunc electi despiciunt, cum mentis calce contemnunt, illi eum sequentes diligunt, qui velut ab aqua voluptatis ad perpetuum luctum trahuntur, qui per terrenam concupiscentiam more glareae quotidianis lapsibus ad ima dilabuutur.
Abbreviated transcription (Latin):
inreꝓboꝵ cordibꝰ malitiȩ suȩ astutias exerce¬
Glantis cocyti. Greca lingua cocytus. luctꝰ
dicit᷑. Quia tam̃ luctus feminarũ. uł quoꝵ¬
lib& infirmantiũ sol& intellͥgi : sapientes
uero huiꝰ scłi ã luce ueritatis exclusi: quasi
umbras qͣidã de ueritatis inquisitione te¬
nere conati sunt. Unde cociton fluuiũ.
eurrere apud inferos putauerunt: uideli¬
c& designantes. qđ hi qui digna doloribus
oꝑa faciunt. in infernũ adluctum decur¬
runt. Sed nos despiciamus umbrã carnalis
sapientiȩ. qͥ iã de ueritate lucẽ tenemus:
& cognoscamus uoce beati uiri cocyton luc¬
tũ infirmantiũ dici. Scriptũ qͥppe est.
Uirilit̾ agite. & confortetur cor urm. Qui
enĩ in dõ confortari rennuunt: ad luc tũ
ꝑ animi infirmitatẽ tendunt. Glareas uͦ
lapillos fluminũ appellare consueuimus:
qͦs aqua defluens trahit. Qui gͦ ꝑglare¬
ascocyti. nisi repbi designant᷑ qͥ suis uolup¬

Expanded text:
in reproborum cordibus malitiae suae astutias exercein reproborum cordibus malitiae suae astutias exerceglareis Cocyti. - Graeca lingua Cocytus, luctus dicitur, qui tamen luctus feminarum vel quorumlibet infirmantium solet intelligi. Sapientes hujus saeculi a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam de veritatis inquisitione tenere conati scurrere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce beati viri Cocyton luctum infirmantium dici. Scriptum quippe est: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . Qui enim in Deo confortari renuunt, ad luctum per animi infirmitatem tendunt. Glareas vero lapillos fluminum appellare, consuevimus, quos aqua defluens trahit. 499 Quid ergo per glareas Cocyti nisi reprobi designantur, qui, suis volup
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud ꝑsepulchra. quã reproboꝵ corpo¬
ra signantur : in quibꝰ extinctȩ auita beatitu¬
dinis animȩ. uelut insepulcris latent.
Iniquus g̃ iste ad sepulelra ducetur.: quia
in prauoꝵ cordibꝰ recipietur. Om̃ soli eũ illi
suscipiunt. in quib mortuȩ a dõ animȩ rep¬
periunt᷑. De quo recte &iam dũ eius sup¬
ipsũ sunt. in quibꝰ isdẽ malignꝰ sp̃s mortuus
iac& : qui iniquitatis eiꝰ gladio ꝑcussi cecide¬
runt. Unde scriptũ est. Qui liberas da-¬
uid seruũ tuũ : de gladio maligno. Rec¬
te autẽ dicit᷑. & incongerie mortuoꝵ uigi¬
labit : quia nunc incongregatione peccan.¬
tiũ astutiȩ suȩ insidias exerit. Pro eo au.¬
tẽ qͦđ inmundo earitas bonoꝵ est. & mul¬
titudo maloꝵ: recte mortuoꝵ congeries no-¬
minat᷑. ut ipsa iniquoꝵ multitudo signet᷑.
Lata enĩ uia est. quȩ ducit ad ꝑditionem:
& multi st̃ qui ingrediunt᷑ ꝑ eã. Satanȩ
itaq incongerie mortuoꝵ uigilare est.¬

Expanded text:
liud per sepulcra quam reprobi designantur, in quibus exstinctae a vita beatitudinis animae velut in sepulcris latent? Iniquus ergo iste ad sepulcra ducetur, quia in pravorum cordibus recipietur, quoniam soli eum illi suscipiunt, in quibus mortuae a Deo animae reperiuntur. De quo recte etiam, dum ejus supillum sunt, in quibus idem malignus spiritus mortuus jacet. Qui iniquitatis ejus gladio percussi ceciderunt. Unde scriptum est: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Recte autem dicitur: Et in congerie mortuorum vigilabit, quia nunc in congregatione peccantium astutiae suae insidias exerit. Pro eo autem quod in mundo raritas bonorum est, et multitudo malorum, recte mortuorum congeries nominatur, ut ipsa iniquorum multitudo signetur. Lata enim via est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui ingrediuntur per eam . Satanae itaque in
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ est. multo atrotior inꝑsecutione erit.
quã nunc cũ minime cernit᷑. quia specialit̃
adhuc illo uase suo ꝓpͥo ñ gestatur: bene
dictũ est corã eo. Multi enim nunc uias
antixp̃i diuidicantes corripiunt: sed hoc
quasi in eis absentia faciunt. dũ illũ argu¬
unt. quẽ adhuc specialit᷑ ñ intuent᷑. Cũ uͦ ĩ
illo dampnato homine uenerit. qͥsqͥs eiꝰ pre¬
sentiȩ resistit. corã eo uiã eiꝰ arguit: cuiꝰ
uires & conspicit & contempnit. Uel certe
uiã eiꝰ arguere est: ꝓsperitatẽ cursus eiꝰ
ȩt̃no supplitio in t̾ueniente turbare. Qͦđ
qͥa solus dñs ꝓpͥa uirtute facturꝰ est. de qͦ
scriptũ est.: quẽ dñs iħc int̾fici&e spũ oris
sui. & destru& inlustratione aduentꝰ sui.
recte dicit᷑: qͥs argu& coram eo uiã eiꝰ. Uir¬
de & sequit᷑. Et quȩ fecit qͥs redd& ei
Quis nimirũ nisi dñs. qui solus illi ꝑdito
homini quȩ fecit reddit: dũ potestatẽ eius

Expanded text:
turus est, multo atrocior in persecutione erit turus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui , recte dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Unde et sequitur: Et quae fecit, quis reddet illi? Quis nimirum, nisi Dominus? Qui solus illi perdito homini quae fecit reddet, dum potestatem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
&iam signa ostensȩ scĩtatis. Et ait. Quis
arguit corã eo uiã eius.  Quis uidelic&e.
hominẽ illũ increpare audeat: cuiꝰ uisum
ferre ꝑtimescit. Sed tam̃ eiꝰ uiam ñ so.¬
lũ helias & enoc. qui in eiꝰ exꝓbratione
ad mediũ reducunt᷑. sed &iam om̃s electi¬
arguunt dũ contempnunt: dũ uirtute
mentis eiꝰ malitiȩ resistunt. Sed quia hoc
ex diuina grã & ñ suis uiribꝰ faciunt: rec¬
te nunc dr̃. Quis arguit coram eo uiam erꝰꝰ
Qs & enĩ nisi ds: cuiꝰ adiutorio electi ut
resistere ualeant. fultiunt᷑.  Aliqͣndo enĩ
inscriptura sacra cum int̾rogando qͥs ponit᷑.
omps designat᷑. Unde scriptũ est. Quis
suscitauit eũ De quo ꝑ paulũ dicit᷑: quẽ
ds̃ suscitauit amortuis. In eo gͦ qͦđ scĩ uiri
eiꝰ iniquitati contradicunt: ñ ipsi st̃ qui uã
eiꝰ arguunt: sed ille est ex cuiꝰ grã confor¬
tant᷑. Ꝙ quia p̾sentia eiꝰ qua in homine uen¬

Expanded text:
iam signa ostensae sanctitatis. Et ait: Quis iam signa ostensae sanctitatis. Et ait: Quis arguit coram eo viam ejus? Quis videlicet hominum illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Helias et Enoch, qui in ejus exprobratione ad medium perducuntur, sed etiam omarguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis etenim, nisi Deus, cujus adjutorio electi, ut resistere valeant, fulciuntur? Aliquando enim in Scriptura sacra cum interrogando Quis ponitur, Omnipotens designatur. Unde scriptum est: Quis suscitabit eum ? De quo per Paulum dicitur: Quem Deus suscitavit a mortuis . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine ven
Abbreviated transcription (Latin):
auis Repott illi  Sepe malus indignati¬
onẽ conditoris sui quã in ȩternũ passurus
est. & in hac quoq uita positus experitur:
dũ ꝓsperitatẽ quã amat amittit. & aduer¬
sitatẽ quã formidat inuenit: Et quauis
increpareͥ de suis prauitatibꝰ. a iustoꝵ lingua
minime in ꝓsperis ualeat: scimꝰ tamen qͦđ
cum facta sua ꝑuersũ quemq deiciunt.
iustoꝵ increpatio conualescat. Qua autẽ
ratione nunc dicit᷑. qͥs arguit corã eo uiã
eiꝰ: dũ &iam iustis tacentib hoc quoq no-¬
tũ sit. quia tocies hic iniqui uia arguit᷑.
quoties eiꝰ ꝓsperitas interueniente aduer-
ũ iniquoꝵ caput uerba conuertit. Ui¬
dit enĩ qͦđ infine mundi satan homi¬
nẽ ingrediens. quẽ sacra scriptura anti-¬
xpm̃ appellat: tanta elatione extollit᷑.
tanta uirtute principat᷑. tantis signis
& ꝓdigũs insc̃i̾tatis ostensione se eleuat.
utꝰ argui ab homine eiꝰ facta ñ ualeant.¬
Quia cũ potestate terroris. adiungunt᷑¬

Expanded text:
us est. --Saepe malus indignationem conditoris sui, quam in aeternum passurus est, et in hac quoque vita positus experitur, dum prosperitatem quam amat amittit, et adversitatem quam formidat invenit. Et quamvis increpari de suis pravitatibus a justorum lingua etiam in prosperis valeat, scimus tamen quod cum facta sua perversum quemque dejiciunt, justorum increpatio convalescat. Qua autem ratione nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties hic iniqui via arguitur, quoties ejus prosperitas interveniente adversium iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antitum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatus, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione se elevat, ut argui ab hominibus ejus facta non valeantquia cum potestate terroris adjunguntur et
Abbreviated transcription (Latin):
sed qͣsi patriã adtendunt. luctũ cordis elec¬
toꝵ considerare nesciunt. Illos gͦ ut dolo-¬
rem suũ considerent exquirit: quos
in hoc mundo contigit. animũ non
firisse. Hinc ꝑ salomonẽ dr̃. Aꝑi os tuum
muto: & causis omĩũ filioꝵ qui ꝑtranseunt.
Muti enĩ dicunt᷑: qui p̃dicatoꝵ uerbis contͣ¬
dicendo minime resistunt. Qui &iam ꝑ-¬
transeuntes sunt: quia intentionẽ mentis
in amore uitȩ p̾sentis figere dedignantur.
lgit᷑ qͥa malus ad diem ꝑditionis seruatur.
& ad diem furoris ducit᷑: hoc ñ nisi qui
est uuator intellegit.: Qm̃ qui cor inp̃senti¬
bꝰ firit. quȩ iniquũ sequant᷑ supplicia ñ
dep̃hendit. De quo adhuc subdit᷑. Quis ar

Expanded text:
sed quasi ad patriam tendunt, luctum cordis elecsed quasi ad patriam tendunt, luctum cordis electorum considerare nesciunt. Illos ergo ut dolorem suum considerent exquirit, quos in hoc fixisse. Hinc per Salomonem dicitur: Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt . Muti enim dicuntur qui praedicatorum verbis contradicendo minime resistunt. Qui etiam pertranseuntes sunt, quia intentionem mentis in amore vitae praesentis figere dedignantur. Igitur quia malus ad diem perditionis servatur, et ad diem furoris ducitur, hoc non nisi qui est viator intelligit, quoniam qui cor in praesentibus fixit, quae iniquum sequuntur supplicia non deprehendit. De quo adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
piscit. Qui enĩ in hac uita uiator esse ñ
appetit. huiꝰ uitȩ ꝓsꝑa minime contẽp¬
nit : & ea quȩ ipse desiderat. cũ habunda¬
sierat : iniqui głam describens dicebat. Ui
di impiũ suꝑ eraltatũ: & eleuatũ: suꝑ ce¬
dros libani. Sed quia cor huic mundo ñ
subdidit. hunc iure desperit dicens. Tran¬
siui & ecce ñ erat. Ess& qͥppe aliquid in
eiꝰ ȩstimatione impius. si ipse ab hoc scło
ꝑ intentionẽ minime tranfisso. Sed is
quinon tͣnsuntimagnũ aliqͥd ess tr̃ascunti animo qͣm nil
e̾et apparuit: quia dum ȩterna retributio cogitatur.
p̃sens gła quã sit nulla cognoscitur. Hinc
moyses cũ suꝑnȩ contẽplationis głam quȩ.¬
rer&. dirit. Transiens uidebo uisionem.
Nisi enĩ gressũ cordis a scł̃i amore remo¬
uiss&: nequaquã intelligere suꝑna potuis¬
s&. hinc hieremias luctũ cordis sui consi-¬
derare depostens. ait. Quos om̃s qui transi-¬

Expanded text:
piscit. Qui enim in hac vita viator esse non piscit. Qui enim in hac vita viator esse non appetit, hujus vitae prospera minime contemnit, et ea quae ipse desiderat, cum abundasierat, iniqui gloriam descdi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani. Sed quia cor huic mundo non subdidit, hunc jure despexit, dicens: Transivi, et ecce non erat. Esset quippe aliquid in ejus aestimatione impius, si ipse ab hoc saeculo per intentionem minime transisset. Sed is qui non transeunti magnum aliquid esset, transeunti animo quam nihil esset apparuit, quia dum aeterna retributio cogitatur, praesens gloria quam sit nulla cognoscitur. Hinc Moyses, cum supernae contemplationis gloriam quaereret, dixit: Transiens videbo visionem . Nisi enim gressum cordis a svisset, nequaquam intelligere superna potuisset. Hinc Jeremias luctum cordis sui considerari deposcens, ait: O vos omnes qui transi
Abbreviated transcription (Latin):
Ris oycttyr. Sepe &enĩ dui diuina pa¬
tientia tolerat: quos iã adfupplicia pref¬
cia condempnat. Permittit florere: qͦs
adhuc cernit de teriora ꝑpetrare. Quia enĩ
uidit ad quã dãpnationis foueã tendant:
hoc eis ꝓ nichilĩ estimat. qͦđ hic ꝑuer se
reliquenda multiplicat. Sed qͥsqͥs p̾sentis
uitȩ głam diligit: magnã esse felicitatẽ
deputat. hic scđm uotũ florere: quãuis co¬
gat᷑ post modũ supplicia ȩt̃na tolerare.
Solus gͦ ille conspicit nichil esse qͦđ iniqus
flor&: qui iã gressũ cordis ab amore p̾sentiᷤ
scłi amouit. Unde recte cũ de sequenti
dãpnatione impiĩ diceret᷑: p̃mittit᷑. Inter¬
rogate quemlib& de uiatoribꝰ: & hȩc eadẽ
illũ intelligere cognoscetis. Ciator qͥppe
dicit᷑. qui presentis uitȩ uiã sibi esse & ñ
patriã adtendit: qui indilectione p̃tereun.¬
tis scłi cor figere despicit: qͥ ñ remanere
intranseuntibꝰ. sed adȩt̾̃na ꝑuenire coneu¬

Expanded text:
riam cogitant. --Saepe etenim diu divina patientia tolerat quos jam ad supplicia praescita condemnat, permittit florere quos adhuc cernit deteriora perpetrare. Quia enim videt ad quam damnationis foveam tendant, hoc eis pro nihilo esse existimat, quod hic perversi relinquenda multiplicant. Sed quisquis praesentis vitae gloriam diligit, magnam esse felicitatem deputat hic secundum votum florere, quamvis cogatur postmodum supplicia aeterna tolerare. Solus ergo ille conspicit nil esse quod iniquus floret, qui jam gressum cordis ab amore praesentis saeculi amovit. Unde recte cum de subsequenti damnatione impii diceretur, praemittitur: Interrogate quemlibet de viatoribus, et haec eadem illum intelligere cognoscetis. Viator quippe dicitur qui praesentem vitam viam sibi esse et non patriam attendit, qui in dilectione praetereuntis saeculi cor figere despicit, qui non remanere in transeuntibus, sed ad aeterna pervenire concu
Abbreviated transcription (Latin):
recte quoq ꝑ salomonẽ dicit᷑. Quomͦ in
aqͥs resplendent uultꝰ ꝓspicientiũ: sic corda
hominũ manifesta st̃ prudentibꝰ. Proinde
beatꝰ cũ amicoꝵ conloquentiũ cogitationes
nosse se dicer&. adiunxit. & sententias
contra me iniquas: ut expatenti re osten¬
der&. quia hoc qͦđ in eis latebat inueniss&.
Unde ipsas quoq eoꝵ iniquas sententias.
adiungit dicens. Dicitis enĩ. ubi est domꝰ
principis: & ubi tab̾nacula impioꝵꝰ Infirmi¬
quiq qui in hoc mundo florere appetunt.
sicut magna mala. sic flagella ꝑtimescunt.
In eis qͦs flagellatos aspiciunt: culpas ex
pęna metuunt. Qͦs enĩ ꝑcussos cernunt:
dõ displicuisse suspicant᷑. Unde amici beati
iob quẽ ꝑcussũ uiderunt. impiũ fuisse cre¬
diderunt : Cidelic& ȩstimantes. quia si im¬
pius ñ fuiss&. eiꝰ tabnacula ꝑmanerent. Sed
ista ñ cogitat. nisi qui adhuc infirmitatis
tedio laborat : qui inp̃sentis scłi delecta¬

Expanded text:
recte quoque per Salomonem dicitur: Quomodo in recte quoque per Salomonem dicitur: Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus . Proinde beatus Job, cum amicorum colloquentium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: Et sententias contra me iniquas, ut ex patenti re ostenderet quia hoc quod in eis latebat 496 invenisset. Unde ipsas quoque eorum iniquas sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: Ubi est domus principis, et ubi tabernacula impiorquique, qui in hoc mundo florere appetunt, et sicut magna mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus tabernacula permanerent. Sed ista non cogitat nisi qui adhuc infirmitatis taedio laborat, qui in praesentis saeculi delecta
Abbreviated transcription (Latin):
mul inpuluerẽ dormiunt. & uermes ope¬
rient eos.Quia & si ñ simul rebꝰ tẽpora.¬
libꝰ subleuant᷑. simul tam̃ in cura rerũ
temporaliũ mentis torpore sopiunt᷑. Si¬
mulq eos uermes operiunt: quia uł istũ
ut concupita habeat. uł illũ ne habita
amit tat: carnales cogitationes premunt.
quia nullis exterioris dampni cogitationibꝰ
mordet᷑. eũ uermes cordis ñ operuerunt.
Et quia int̾rena cura mentẽ suã ñ deiece¬
rat : nequaquã inpuluere dormiebat. Sedͥt᷑.
Certe noui cogitationes ur̃as: & sententias
contra me iniquas. Cũ scriptũ sit qͥ scit
hominũ quȩ sunt hominis. nisi fp̃s homi-¬
nis qui in ipso est: qua ratione nc̃ dicit᷑.
certe noui cogitationes ur̃as.  Sed tunc
sps̃ hominis ignorat᷑ ab altero: cũ uerbis
uł oꝑibꝰ ñ demonstrat᷑. Nã cũ scriptũ sit.
ex fructibꝰ eoꝵ cognoscetis eos: ꝑ hoc quod
foras agit᷑. quicquid intꝰ lata aꝑit᷑. Unde

Expanded text:
ere dormient, et vermes opeere dormient, et vermes operient eos, quia etsi non simul rebus temporalibus sublevantur, simul tamen in cura rerum temporalium mentis torpore sopiuntur. Simulque eos vermes operiunt, quia vel istum ut concupita habeat, vel illum, ne habita amittat, carnales cogitationes premunt. quia nullis exterioris damni cogitationibus mordebatur, eum vermes cordis non operuerant. Et quia in terrena cura mentem suam non dejecerat, nequaquam in pulvere dormiebat. Sequitur: Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Cum scriptum sit: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est ? qua ratione nunc dicitur: Certe novi cogitationes vestras. Sed tunc spvel operibus non demonstratur. Nam cum scriptum sit: Ex fructibus eorum cognoscetis , per hoc quod foras agitur, quidquid intus latet aperitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
addicit. Talis & enim qͥsq plerũq iđo affli¬
git᷑: quia ditiscere ac suꝑbire ñ preual&.¬
De quo & subdit᷑. Alius uͦ morit᷑ in amari¬
tudinȩ animȩ: absq ullis opibꝰ. Ecee unde
diues suꝑbo corde inanit̾ gaud&: inde pauꝑ
alius suꝑbo corde in anius affligit᷑. Bene
autẽ de utrisq subiungit᷑: & tamen simul
inpuluere dormiunt. & uermes operient
eos. Inpuluere enĩ dormire est: interrenis
desideriis oculos mentis claudere. Unde
unicuiq peccanti & inculpa sua dormienti.
dicit᷑. Surge qui dormis. & exsurge amor¬
qui de carne nascunt᷑. eos simul operiunt.
quia siue diuitis siue pauperis suꝑbien¬
tis animũ. curȩ carnales p̃munt. In reb
enĩ terrenis pauꝑ & diues reꝓbꝰ. qũauis
ñ pari ꝓsperitate fultiant᷑: pari tamen
anxietate turbant᷑:. Quia qͦđ ille iã cum
metu hab&. iste cũ anxietate appetit.
& quia habere ñ ual&e. dol&. Dicat᷑ gͦ. si¬

Expanded text:
addicit. Talis etenim quisque plerumque ideo affliaddicit. Talis etenim quisque plerumque ideo affligitur, quia ditescere ac superbire non vale quo et subditur: Alius vero moritur in amaritudine animae suae absque ullis opibus. Ecce unde dives superbo corde inaniter gaudet, inde pauper alius superbo corde inanius affligitur. Bene autem de utrisque subjungitur: Et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. In pulvere enim dormire est in terrenis desideriis oculos mentis claudere. Unde unicuique peccanti et in culpa sua dormienti dicitur: Surge qui dormis, et exsurge a morqui de carne nascuntur eos simul operiunt, quia sive divitis, sive pauperis superbientis animum curae carnales premunt. In rebus etenim terrenis pauper et dives reprobus, quamvis non pari prosperitate fulciantur, pari tamen anxietate turbantur, quia quod ille jam cum metu habet, iste cum anxietate appetit; et quia habere non valet, dol
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ possident: Sed si in exteriori dignitate
desint terrenȩ & domesticȩ diuitiȩ: qͣntũ
adiudiciũ suũ ossa quidẽ habent. sed medul¬
las in ossib ñ habent. Quia gͦ sic iste ama¬
tor huius scłi exteriori potestate fulcitur.
ut &iam interiori terrenȩ domus habun¬
dantia saginet᷑: dicit᷑. & medullis ossa illius
inrigant᷑. Uel certe ossa sunt huiꝰ diuitis:
prauȩ & durȩ consuetudines. Medullȩ uͦ
inossibꝰ sunt. ipsa desideria mala uiuendi.
quȩ neq ex prauitatis factione saciantur.
Quȩ medullȩ qͣsi ossa iñrigant: eũ praua
desideriał ꝑuersas consuetudines suas. ĩ
uoluptatũ delectatione conseruant. Et st̃
non nulli. qui in hoc mundo diuitias non
habent : sed habere concupiscunt. Elati esse
appetunt. quãuis in hoc mundo qͦđ cupiuis
optinere ñ possint: Et cum nullis rebus
uł honoribꝰ fulti sint: ꝑ mala tam̃ desideria
inconspectu in term iudicis reos conscientia

Expanded text:
tatum possident. 495 Sed si in exteriori dignitate tatum possident. 495 Sed si in exteriori dignitate desint terrenae et domesticae divitiae, quantum ad judicium suum ossa quidem habent, sed medullas in ossibus non habent. Quia ergo sic iste amator hujus saeculi exteriori potestate fulcitur, ut etiam interiori terrenae domus abundantia saginetur, dicitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Vel certe ossa sunt hujus divitis pravae et durae consuetudines, medullae vero in ossibus sunt ipsa desideria male vivendi, quae neque ex pravitatis satisfactione satiantur. Quae medullae quasi ossa irrigantdesideria perversas consuetudines suas in voluptatum delectatione conservant. Et sunt nonnulli qui in hoc mundo divitias non habent, sed habere concupiscunt, elati esse appetunt, quamvis in hoc mundo quod cupiunt, obtinere non possint. Et cum nullis rebus vel honoribus fulti sint, per mala tamen desideria in conspectu interni judicis, reos conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
Impiũ enĩ crediderunt: quẽ ablatis rebus
tẽporalit̾ destructũ uidebant. Sed sc̃s uir
tanto eos alta consideratione diiudicat.
qͣnto int̾ dãpna quȩ ꝑtulerat. infracta
rectitudine stabat. Quid enĩ ei foris rerũ
dãpna nocuerant. qͥ illũ ñ amiserat quem
inpuluerẽ dormient. & uermes operient
eos si quis forsitan accipere ꝑ allegoriam
uelit. explere breuiter possumus: si de mi¬
quo hoc diuite ea quȩ iam sunt dicta re¬
plicemus. Dicit᷑ nãq: uiscera eius plena st̃
adipe. Sicut enim exhabundanti cybo adeps.
ita exhabundantia rerum suꝑbia nascitur.
Quȩ inpinguat mentẽ diuitis. dũ eleuat᷑
animus suꝑbientis. Suꝑbia qͥppe cordis. qͣsi
quȩdã pinguedo est crassitudinis. Unde qͥa
pleriq ex habundantia peccata ꝑpetrant.¬
ꝑ ꝓpħam dr̃. Prodiit qͦsi exadipe. iniquitaᷤᷤ
eoꝵ. Sequit᷑. Et otoyllis ossa illiys
inRisantor. Amatores huiꝰ scłi qͦsi ossa ha¬
bent. qͣndo in hoc mundo fortitudinẽ digni¬

Expanded text:
Impium enim crediderant quem, ablatis rebus, temporaliter destructum videbant. Sed sanctus vir tanto eos alta consideratione dijudicat, quanto inter damna quae pertulerat infracta rectitudine stabat. Quid enim ei foris rerum damna nocuerant, qui illum non amiserat quem in pulvere dormient, et vermes operient eos, si quis forsitan accipere per allegoriam velit, explere breviter possumus, si de iniquo hoc divite ea quae sunt jam dicta replicemus. Dicitur namque: Viscera ejus plena sunt adipe. Sicut enim ex abundanti cibo adeps, ita ex abundantia rerum superbia nascitur, quae impinguat mentem divitis, dum elevatur animus superbientis. Superbia quippe cordis quasi quaedam pinguedo est crassitudinis. Unde quia plerique ex abundantia peccata perpetrant dicitur: Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum . Sequitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Amatores hujus saeculi quasi ossa habent, quando in hoc mundo fortitudinem digni
Abbreviated transcription (Latin):
sos abstatu suȩ celsitudinis inȩternȩ dãp¬
nationis ultione ꝓstrauit. Nobiscũ gͦ inius¬
te nil agit: qui & subtiliorẽ nobis naturã
iuste iudicauit. Dicat gͦ. Hũquid dm
qͥspiã docebit scientiã : qui excelsos iudicat
Qui enĩ suꝑ nos mira facit: constat ꝓcul
dubio. quia de nobis scient̃ omĩa dispo-¬
nit. His itaq p̃missis adiungit᷑.: ubi huma¬
nus animꝰ inrequisitione fatigat᷑. Nam

Expanded text:
sos a statu suae celsitudinis in aeternae damsos a statu suae celsitudinis in aeternae damnationis ultione prostravit. Nobiscum igitur injuste nil agit, qui et subtiliorem nobis naturam juste judicavit. Dicat ergo: Nunquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? Qui enim super nos mira facit, constat procul dubio quia de nobis scienter omnia disponit. His itaque praemissis, adjungitur ubi humanus animus in requisitione fatigatur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris ceruicẽ cordis inclinare. Sed ecce
cũ hȩc audiuimus: cordi nr̃o questio orit᷑.
cur omp̃s & misericors d̾s. intantã cȩcitatẽ
cadere rationẽ mentis humanȩ ꝑmiserit.
Ne uͦ qͥsqua ultra quã deb& occulta di
iuditia discutere p̾sumat. recte subiun¬
Scit ntiam oui exeelsos iuoicat.
Cũ in his quȩ de nobis agunt᷑ ambigimus.
debemus alia quȩ nobis sunt certa conspi¬
cere: & eã quȩ de nr̃a nobis incertitudme
surrererat cogitationis querelã placare.
Ecce enĩ qͦđ electos ad uitã flagella reuo.¬
cant. & amalis actibꝰ reꝓbos nec flagella
cõpescunt: omĩpotentis di iuditia suꝑ nos
ualde occulta sunt. & iniusta ñ ft̃. Sed
tendamus oculum mentis ad suꝑiora : in
illis aspiciamus. quia de nobis qđ iuste con¬
queri ñ habemus. Omp̃s enĩ d̾s angłoꝵ
merita discernens. alios in ȩt̃na luce sine
lapsu ꝑmanere constituit: alios sponte lap¬

Expanded text:
ditoris cervicem cordis inclinare.  Veditoris cervicem cordis inclinare.  Veus al., audimus, cordi nostro quaestio oritur, cur omnipotens et misericors Deus in tantam caecitatem cadere rationem humanae mentis permiserit? Ne vero quisquam ultra quam debet, occulta Dei judicia discutere praesumat, recte subjunscientiam, qui excelsos judicat? Cum in his quae de nobis aguntur, ambigimus, debemus alia quae nobis sunt certa conspicere, et eam quae de nostra nobis incertitudine surrexerat, cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant; et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt: omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et injusta non sunt. Sed si tendamus oculum mentis ad superiora, in illis aspicimus, quia de nobis quid juste conqueri merita discernens, 494 alios in aeterna luce sine lapsu permanere constituit, alios sponte lap
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris : eiꝰ animꝰ ad paululũ ꝑturbatur.
Cogitat qͥa si hoc egerit. unde offensam
sui conditoris incurrat. in domo. infiliis.
inuita ꝑcutiat᷑. sed suꝑbia sua ꝓtinꝰ insti¬
gatꝰ obdurescit. & quãlib&e indomo. quãlib&
inuita. ꝑcussionẽ sentiat. nequaquã curat:
dũ mͦ quȩ cogitauerit expleat. & quo usq:
uiuit uoluptates suas ꝑficere ñ desistit.
Ecce enim domus eiꝰ ꝓculpa ꝑcutit᷑: sed
quid ad eũ ꝑtin& de domo sua post seie
Ecce ꝓ ultione praui oꝑis ea quȩ esse po¬
tuit uitȩ longitudo breuiat᷑. sed quid ad
eũ ꝑtin&. si numerus dierũ eiꝰ dimidiet᷑
Et in hoc gͦ se peccator contra dm̃ erigit.
ubi ds̃ omp̃s eiꝰ erectionẽ frangit: Q nec
in lata ꝑcussio mentẽ humiliat. quã in
deliberatione contra dnm̃ obstinatio ob¬
durat. Et notandũ quã grauis culpȩ re-¬
atꝰ sit. & pęnã ꝓculpa menti ꝓ ponere:
& tam̃ nec tormenti metu sub iugo con-¬

Expanded text:
ditoris ejus animus ad paululum perturbatus ditoris ejus animus ad paululum perturbatus cogitat, quia si hoc egerit hic, unde offensam sui conditoris incurrat, in domo, in filiis, in vita percutitur. Sed superbia sua protinus instigatus obdurescit; et quamlibet in domo, quamlibet in vita percussionem sentiat, nequaquam curat, dummodo quae cogitaverit expleat; et quousque vivit, voluptates suas perficere non desistit. Ecce enim domus ejus pro culpa percutitur; sed quid ad eum pertinet de domo sua post se? Ecce pro ultione pravi operis ea quae esse potuit vitae longitudo breviatur; sed quid ad eum pertinet, Si numerus dierum ejus dimidietur? Et in hoc ergo se peccator contra Deum erigit, ubi Deus omnipotens ejus erectionem frangit; et nec illata percussio mentem humiliat, quam in deliberatione contra Dominum obstinatio obdurat. Et notandum quam gravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo con