comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis nominib dm̃ nẽ quidẽ pa¬
diem nunc magistrũ uocamꝰ aut dñme
ñ illius simplicissime. ⁊ oĩno inuariabit
nature diu̾sitas ulla in causa ẽ. s asfesti¬
onum nr̃aꝵ multipler uariatio. scd̃m
diu̾sos ꝓfectꝰ anime uel defectꝰ Uident᷑
enim quedã anime sub patre familias
agere. quedam sub dño. quedã submagi¬
stro. quedam qͦ subpatie. ⁊ ñ nulle cum
sponso. ut cũ ꝓficientib ꝓfice̾ cũ ĩmuta¬
tis mutari uideat᷑ ⁊ ipse. qui iuxta ꝓpħã
mutat qͥdem creaturas ⁊ mutabunt᷑. licet
idem ipse sit. ⁊ anneiꝰ ñ deficient Deuq
ĩmutabił ipse: secut᷑ adiungit. Qm̃itu

Expanded text:
diversis nominibus Deum, nunc quidem patrem, nunc magistrum vocamus, aut Dominum, non illius simplicissimae et omnino invariabilis naturae diversitas ulla in causa est; sed affectionum nostrarum multiplex variatio secundum diversos profectus animae vel defectus. Videntur enim quaedam animae sub patrefamilias agere, quaedam sub Domino, quaedam sub magistro, quaedam quoque sub patre, et nonnullae cum sponso, ut cum proficientibus proficere, cum immutatis mutari videatur et ipse, qui juxta Prophetam mutat quidem creaturas, et mutabuntur, licet idem ipse sit, et anni ejus non deficiant . Denique ilis ipse, secutus adjungit: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
abb̃i columbensi fr̾ Bernadus
abbas dictꝰ de clareualle uale¬
re indño semꝑ. Resscriptũ meũ adepłas¬
duoꝵ carnotensium quoꝵdã monachoꝵ
uob̾ pͥmũ ut ꝓmiserã destinare curaui.
Ibi & aliud qͣ impletũ est qd̾ iussistis.
hortatu ur̃o in libri ut cernitis longi¬
tudinẽ ꝑtraxi stilum. & ut in plurib
plures ꝑossent edificari. Nd̃ opꝰ cũ ãnob̃
ꝑlectum fuerit. t̾c ñ ipsis ad quos factũ
est. s eoꝵs priꝰ redidatur abb̃i: ⁊ sic demũ
si ipse uisserit abbas. adipsos ꝑueniat.
Monachi quippe sunt: & ex lege sue
regłe sine nutu abbatis sicut dare. ita
⁊ acciꝑe datas ꝓhibent᷑ epłas. Nam &
ob hoc maxime. diu sic̃ scitis. multum
licet rogatꝰ ab eis responde tardaui:
qͦd ut mͥ uidebat᷑ ignorante alb̃e scb̾e
illas epłas & mittere p̃sumpsissent.¬
hec falso idsuspieatꝰ sum: uti pꝰmodũ
liquido comꝑi. Ego cepto oꝑi qd̾ qͥdem
legentib apꝑarebit. epłe nomen indide

Expanded text:
Abbati Columbensi, frater BERNARDUS abbas dictus de Clara-Valle, valere in Domino semper. Rescriptum meum ad epistolas Carnotensium quorumdam monachorum, vobis primum, ut promiseram, destinare curavi: ubi et aliud quoque impletum est quod jussistis. hortatu vestro in libri, ut cernitis, longitudinem protraxi stilum, ut et in pluribus plures possint aedificari. Quod opus cum a vobis perlectum fuerit, tunc non ipsis, ad quos factum est, sed eorum prius reddatur abbati: et sic demum ad ipsos, si jusserit abbas, perveniat. Monachi enim sunt; et ex lege suae Regulae sine nutu sui abbatis sicut dare, ita et accipere datas prohibentur epistolas . Nam et ob hoc maxime diu, sicut scitis, multum licet rogatus ab eis, respondere tardavi, quod ut mihi videbatur ignorante abbate scribere illas epistolas et mittere praesumpsic falso id suspicatus sum, uti postmodum liquido comperi. Ego coepto operi quod quidem legentibus apparebit Epistolae nomen indider
Abbreviated transcription (Latin):
redigere: & si ñ epła breui. Alirũ siqͥdẽ
non÷ si fuero egolongior in exponendo:
cum uos tm̃ eas ponendo. duas ⁊ ipsas
satis longas epłas dexueritis. Prima gͥ¬
questio cirea regłam nrãm uersat᷑: de qͣ
nisi fallor ⁊ relique om̃s uł pene omnes
oriuntur.
ueritis nempe reglaris illa institutio
tanda sint ẽẽ p̃cepta. consequent᷑ ⁊ dãp¬
nosa tͣnsgredienti: an consilia tm̃ uel
culpe ipsoꝵ preuaricatio: an certe q̾dã
sint deputanda imꝑiis. q̾dam ꝓ ꝯsiliis
reputanda. quo partim ea liceat partĩ
non liceat om̃ino pretͥgredi. Et si hoc
ultimũ det᷑ distingui ame. t̾c demum
certos ac ꝓprios cuiusq partis limites
flagitatis. necui forte ꝑuarias sensus¬
sui opiniones licentiꝰ uagandi det᷑ occa¬
sio. sicq liquare culicem: ⁊ camelũ glu¬
tire contingat: si nesciat qͣntũ cure
uel oꝑe sue quibq debeat obseruantiis.
Hic ÷ qͣntum recolo totꝰ ur̃e illiꝰ parti¬

Expanded text:
redigere, etsi non epistola brevi. Mirum siquidem redigere, etsi non epistola brevi. Mirum siquidem non est, si fuero ego longior in exponendo: cum vos tantum eas ponendo, duas et ipsas satis longas epistolas texueritis. CAPUT quaestio circa Regulam nostram versatur, de qua ni fallor et reliquae omnes, aut pene omnes oriuntur. Quaeritis nempe, Regularis illa institutio tanda sint esse praecepta, consequenter et damnosa transgredienti: an consilia tantum vel culpae ipsorum praevaricatio: an certe quaedam sint deputanda imperiis, quaedam pro consiliis reputanda, quo partim ea liceat, partim non liceat omnino praetergredi. Et si hoc ultimum detur, distingui a me tunc 501 demum certos ac propriae cujusque partis limites flagitatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si nesciat quantum curae vel operae suae quibusque debeat observantiis. Hic est, quantum recolo, totus vestrae illius parti
Abbreviated transcription (Latin):
ua mente iam tacebo:Qua
fronte tñ loquar: C rebris
ad ꝓpriam ꝓp̾e imꝑitiam: aut officium
renuere caritatis. At ego malens sine
illa que inflat. qͣm absꝙ illa quȩ edifi¬
cat inueniri: uictus tandem precib
ur̃is. duris. initio nodis ungues deneroᷤᷤ.
⁊ ut uereor ego ñ aliud qͣm terendos.
S hoc incassum. Nam mea me ut scͥ¬
bitis ⁊ p̃ scribitis. tam absentis scͥpta
qͣm uerba p̃sentis arguunt excusantẽ.
quis enim iam relinquit᷑ mͥ uel de
impossibilitate causandi locꝰ. p̃sertĩ
apud uos. qui ex ore ⁊ corde meo satiᷤᷤ
certum tenere uos creditis qͦntũ pos¬
sim intalib : fidei ꝓinde ur̃e non
meo fidens ingenio. abissum ingre¬
dior questionum: nesciens ds scit qͣ emer¬
surus Presto erit caritas: utinam ita &
u̾itas. Siquominꝰ: excuset effectum defe¬
ctus potius ingenii: uoluntatẽ certe non
culpabitis. Temptabo autẽ easdẽ si pot̾o
questiruncłas sub epłari eunctas breuitate

Expanded text:
ua mente jam tacebo? qua fronte tamen loquar? Crebris aut propriam prodere imperitiam, aut officium renuere charitatis. At ego malens sine illa quae inflat, quam absque illa quae aedificat, inveniri; victus tandem precibus vestris, duris injicio nodis ungues teneros, et, ut vereor ego, non aliud quam terendos. Sed hoc incassum. Nam mea me, ut scribitis et praescribitis, tam absentis scripta quam verba praesentis arguunt excusantem. Quis enim jam relinquitur mihi vel de impossibilitate causandi locus, praesertim apud vos, qui ex ore et ex corde meo satis certum tenere vos creditis, quantum possim in talibus? Fidei proinde vestrae, non meo fidens ingenio, abyssum ingredior quaestionum; nesciens Deus scit qua emersurus. Praesto charitas erit, utinam ita et veritas. Si quominus, excuset effectum defectus potius ingenii: voluntatem certe non culpabitis. Tentabo autem easdem, si potero, quaestiunculas sub epistolari cunctas brevitate
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ei uacabat tempꝰ uel locus.
dere arma. et scutum. & exsur¬
gere inadiutoriũ suoꝵ. et ut¬
pote dñs fortis & potens dñs
potens inp̾lio expugnare in¬
pugnantes ex̾citum suũ. cla¬
mantib cotidie sͥ qui sui erãt.
Exurge dñe adiuua nos ec lib̾a¬

Expanded text:
non ei vacabat tempus, vel locus anon ei vacabat tempus, vel locus adere arma et scutum, et exsurgere in adjutorium suorum, et utpote Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio expugnare impugnantes exercitum suum, clamantibus quotidie sibi qui sui erant: Exsurge, Domine, adjuva nos, et lib
Abbreviated transcription (Latin):
erig̃e. quo digni uł idonei simꝰ.
qͥs dominꝰ dignet᷑ p̃finiti dilu¬
uii inhabitatores effic̃e. Dñs
enĩ solus ut suꝑus iam diximꝰ
diluuiũ in habitare facit. duo
nifallor in hoc uno ũbo mone¬
mur ne desꝑpemꝰ tam mirabue
opꝰ posse impleri. et ne p̾suma¬
mꝰ tam singłare negotium a¬
liqua humana industria con
sũmari. Sed uideamꝰ mͦ qͥd se¬
quat᷑ hꝰmodi diluuii inunda¬
tionem. uel potiꝰ quid sẽqͥ soleat.
hꝰ mͦi diluuii inhabitatõnẽ.
& sedebit inqͥt dñs rex inȩt̾nũ.
Idocente scͥptura sacra didicimꝰ.
qͥa anima iusti sedes ẽ sapĩe.
Qd itaq ẽ qͦd rex ille regum. &
dñs disantium qͥ ẽ dei uircuᷤ
&. dei sapĩa. ñ nisi post diluuiũ
in hac sua sede dicit᷑ sedere: Cur
ñ etiam antediliuium sedebat
rex inet̾num: Anforte qͥa gigã¬
tes erant suꝑt̾ram ante dilu¬
uium. ñ sinebat᷑ regnũ suum
sapiã possidere qͥ etum. et iccͥco

Expanded text:
erigere quo digni, vel idonei simus erigere quo digni, vel idonei simus quos Dominus dignetur praefiniti diluvii inhabitatores efficere. Dominus enim solus, ut superius jam diximus, diluvium inhabitare facit. Duo, ni fallor, in hoc uno verbo monemur, ne desperemus tam mirabile opus posse impleri, et ne praesumamus tam singulare negotium aliqua humana industria posse consummari. Sed videamus modo quid sequatur hujusmodi diluvii inundationem, vel potius quid sequi soleat hujus diluvii inhabitationem. Et sedebit, inquit, Dominus rex in aeternum. Docente Scriptura sacra, didicimus quia anima justi sedes est Sapientiae. Quid itaque est quod Rex ille regum, et Dominus dominantium, qui est Dei virtus et Dei sapientia, nonnisi post diluvium in hac sua sede dicitur sedere? Cur non etiam ante diluvium sedebat Rex in aeternum? An forte quia gigantes erant super terram ante diluvium non sinebatur regnum suum Sapientia possidere quietum, et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ quis putas erit idoneꝰ. & qͥs
hꝰ modi diluuii in habitatõne
inueniet᷑ dignus. Nemo hoc
speret de uirtute sua. nemo hoc
psumat de industria ꝓpria. Nõ
ẽ hoc negotium meriti hũani
sed muneris diuini. Dñs soluᷤ
ẽ quihoc dare pot̃.Siqͥdem soł
dñs diluuiũ in habitare facit.
Ad hꝰ mͦi nifallor diliuum in habi¬
tatonem dño instigante. et in¬
struente fabricatur illa archa.
conscĩȩ bonȩ si tam̃ uiuat & ui¬
geat in nobis uir ille noe. qͥ solꝰ
ad tm̃ negotium ꝑdiuinũ dũ¬
tarat adiutorium pot̃ suffic̾e.
Noe reqͥes interpr. et constat sa¬
tis qͥa sine quietis amore arce fa¬
brica nullo mͦ ꝑficit᷑. ferueat
gͦ in nobis amor qͥ etis. delectem᷑
illo int̾no ocioso negotio uł ne¬
gotioso ocio inuestigandȩ u̾ita¬
tis. et illud qͦd inpsalmo legit᷑
studiose impleamꝰ. Uacate ec ui¬
dete qm̃ ego sũ ds. Si tñ dispom¬
mꝰ arche huiꝰ in nobis fabricam

Expanded text:
opus quis, putas, erit idoneus, et quis opus quis, putas, erit idoneus, et quis hujusmodi diluvii inhabitatione invenietur dignus? Nemo hoc speret de virtute sua, nemo hoc praesumat de industria propria. Non est hoc negotium meriti humani, sed muneris divini. Dominus solus est qui hoc dare potest. Siquidem solus Dominus diluvium inhabitare facit. Ad hujusmodi, ni fallor, diluvii inhabitationem, Domino instigante et instruente, fabricatur illa arca conscientiae bonae, si tamen vivat et vigeat in nobis vir ille Noe, qui solus ad tantum negotium per divinum duntaxat adjutorium potest sufficere. Noe requies interpretatur, et constat satis quia sine quietis amore arcae fabrica nullo modo perficitur. Ferveat ergo in nobis amor quietis; delectemur illo interno otioso negotio, vel negotioso otio investigandae veritatis, et illud quod in psalmo legitur studiose impleamus: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus . Si tamen disponimus arcae hujus in nobis fabricam
Abbreviated transcription (Latin):
genter discute ĩmo supra ui¬
res nras detanta mat̾ia dig¬
num aliqͥd dicere. Dicamꝰ gͦ aliqͥd
de eo qͦd int̾im occurrit. qͦd huic
forte loco sufficere possit ꝓeo qͦs
dictumẽ. dñs diliuium ĩ habita¬
re facit. hec itaq salutariᷤ sapĩe.
aqua si scͥpture sacrȩ credimꝰ i
moq ei om̃i ãbiguitate pꝰpõita
credere debemꝰ. hec inqͣm sapĩe
aqua intanta q̃nq erumpit co¬
pia. intanta se dilatat habun¬
dantia. ut ñ solumualles ĩple¬
at. campos oꝑiat. sed et om̃s col¬
les et montes longe transcẽdat.
ita ut omniũ carnaliũ cogitatõ¬
nũ incursus om̃s frenos affectꝰ
penitꝰ absorbeat. ĩ moetiã qͥcqͥd
hõib ẽ altum cacumina ipsa
tis si qͥdem animꝰ supͣ se attollit᷑
cum incelestib totꝰ suspendit᷑.
se ip̃m nimirũ et q̃ sub ip̃o sũt
obliuiscit᷑. & intanto sap̃e dilu¬
uio ni nͥ cȩlum aspicit᷑. et ipsa
sapĩe aqua qua ꝑlustrat᷑. aqͣ &
inaltum subleuat᷑. Sed ad hoc

Expanded text:
genter discutere, imo supra vires nostras de tanta materia dignum aliquid dicere. Dicamus ergo aliquid de eo quod interim occurrit, quod huic forte loco sufficere possit, pro eo quod dictum est: Dominus diluvium inhabitare facit. Haec itaque salutaris sapientiae aqua, si Scripturae sacrae credimus, imo quia ei omni ambiguitate postposita credere debemus; haec, inquam, sapientiae aqua in tanta quandoque erumpit copia, in tanta se dilatat abundantia, ut non solum valles impleat, campos operiat, sed et omnes montes et colles longe transcendat. Ita ut omnium carnalium cogitationum incursus, omnes terrenos affectus penitus absorbeat, imo etiam quidquid hominibus est altum, cacumina ipsa tis siquidem animus qui supra se attollitur, cum coelestibus totus suspenditur, seipsum nimirum et quae sub ipso sunt obliviscitur, et in tanto sapientiae diluvio nil nisi coelum aspicitur, et ipsa sapientiae aqua qua perlustratur, a qua et in altum sublevatur. Sed ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cet qͥ ꝯficebitur. Ueniat gͣ iħe ⁊ dicat.
ueni foras. & aduocẽ enis ilico susci¬
tabit᷑ mortuus. Excipiat hic nr mor¬
tuus exhortationẽ: ⁊ ñ differa ꝯfes¬
sionẽ. Dicat᷑ gͦ illi. quẽ pridor afficit.
Cur te pudet pecc̾m tuũ dice. quẽ ñ
puduit face̾: Aut cur erubescis dõ
ꝯfiteri. cuiꝰ ocłis ñ ꝑͣ abscondi: Q dͥ
peccatori. pece̾m tuũ expon̾e. qͥd fac¬
turꝰ es in die iudicii. uͭ om̃ib expõita
ratiõĩs. reuentia intuentis dei. ꝯꝑatio
maioris ꝯfusioĩs. Simiłr ꝯ timorẽ. oꝑ¬
pouenda st̃ tria. Considandũ enimẽ
qua sit longa pena inferui. ꝗͣ gͣuis
ꝗͣ. infructuosa. Econt᷑rio uͭ p̾sentis
tẽꝑis. penitentia breuis : & leuis. &
fructuosa. Cont᷑ sꝑem qͦ: itidẽ tria
opponunt᷑: bona scił futuri seculi.
p̃sentis uite bonis. maiora.certiora. du¬
rabiliora. ad quoꝵ ꝯꝑationẽ. quicqͥd in
hoc mundo desidari p̃. modicũ ÷ & in¬
certũ. ⁊ ut ita dicã mom̃taneũ. Itẽ ꝯtra

Expanded text:
cet qui confitebitur. Veniat ergo Jesus, et dicat, Veni foras : et ad vocem ejus illico suscitabitur mortuus. Excipiat hic noster mortuus exhortationem, et non differat confessionem. 2. Dicatur ergo illi quem pudor afficit: Cur te pudet peccatum tuum dicere, quem non puduit facere? aut cur erubescis Deo confiteri, cujus oculis non potes abscondi? Quod peccatori peccatum tuum exponere, quid facturus es in die judicii, ubi omnibus exposita rationis, reverentia intuentis Dei, comparatio majoris confusionis. Similiter contra timorem opponenda sunt tria: considerandum enim est quam sit longa poena inferni, quam gravis, quam infructuosa. E contrario vero praesentis temporis poenitentia brevis est, et levis, et fructuosa. Contra spem quoque itidem tria opponuntur: bona scilicet futuri saeculi, praesentis vitae bonis majora, certiora, durabiliora: ad quorum comparationem, quidquid in hoc mundo desiderari potest, modicum est et incertum; et, ut ita dicam, momentaneum. Ita contra
Abbreviated transcription (Latin):
pulu̾is pigm̃tarii. Confessionẽ seꝑ
deb& comitari myrra ⁊ thus: id:
mortificatio carnis & oratio cordis.
Alt̾m enĩ sine alt̾o̾: aut parũ aut
nichil ꝓdest. Nam siquis carnẽ mor¬
tificet ⁊ orare dissimulet: suꝑb: &¬

Expanded text:
pulveris pigmentarii. Confessionem debet pulveris pigmentarii. Confessionem debet semper comitari myrrha et thus, id est mortificatio carnis et oratio cordis. Alterum enim sine altero aut parum aut nihil prodest. Nam si quis carnem mortificet, et orare cesset, su
Abbreviated transcription (Latin):
missiones
tue ꝑadisꝰ. Uox illiꝰ celestis ie¬
rłm. congaudentis huic quȩ ꝑegri¬
nat᷑ int̾ris. Sunt aũt tres emissioneᷤ:
Tercia p̃latoꝵ p̃dicantiũ. ⁊ orantiũ
ꝓd̾ĩ ppło. De pͥma emissione. id÷ pe¬
nitentia. dict̾ angłi. quib gaudiũ:
suꝑ uno pecc̃ore. pen̾. ag̾. Que ⁊ ista
que ascendit ꝑ desertum sic̃ uirgła
fumi ex aromatib myrre ⁊ churis.
& uniu̾si pulu̾is pigm̃tarii: Ascend̾e
aũ dr hec aĩa penitens ꝑ desertũ. t̾rã
scił inuiã ⁊ in aquosam. pecc̾oꝵ suoꝵ
recordando. Ascendit sic̃ uirgła fumi
eadem pecc̃a humiłr ꝯfitendo. Quȩ
ꝯfessio recte fieri sic̃ uirgła fumi dr᷑.
qr ꝑ plures pecc̃or spẽs. tanꝗͣ fumꝰ
de thuribulo ꝑplura foramina diru¬
at᷑. & notandum qd̃ fumꝰ nunꝗͣ ha¬
beat splendorẽ: ñ nunꝗͣ t̾n hr̃e pos¬
sit odorem. Qd̃ hic autẽ fumꝰ ꝯfessi¬
innuit᷑ ex his que subiungunt᷑. Ex
aromatib mirre ⁊ thuris. ⁊ uniu̾si

Expanded text:
ssiones tuae paradisus . Vox illius coelestis Jerusalem, congaudentis huic quae peregrinatur in terris. Sunt autem tres emissiones. tertia, praelatorum praedicantium, et orantium pro Dei populo. De prima emissione, id est poenitentia, dicunt angeli, q ista, quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii? Ascendere autem dicitur anima poenitens per desertum, terram scilicet inviam et inaquosam, peccatorum suorum recordando. Ascendet sicut virgula fumi, eadem peccata humiliter confitendo. Quae confessio recte dicitur fieri sicut virgula fumi, quia per plures peccatorum species tanquam fumus de thuribulo per plurima foramina derivantur. Et notandum quod fumus nunquam habeat splendorem, nonnunquam tamen habere possit odorem. Quod autem hic fumus confessiinnuitur ex his quae subjungitur: Ex aromatibus myrrhae, et thuris et universi
Abbreviated transcription (Latin):
minimꝰ tñ ausꝰ : dice. Grã dei in me
uacua ñ fuit: s habundantiꝰ o̾ib illis
laboraui. Magne ⁊ ut ita dicã deliciose
deliciȩ.S ne illas amittas. innit̾e suꝑ
dilectum tuũ innitere. Non aũ ego ĩqͥt:
s gr̃a dei mecũ. Rursum afflue. Qm̃
ut uerũ fatear. delectant ualde tales
diuitiȩ. Oĩa possum ait. It̾m in nitere
In eo inqͥt qui me ꝯfortat. Itẽ diẽ idẽ¬

Expanded text:
minimus, tamen ausus es dicere: Gratia Dei in me minimus, tamen ausus es dicere: Gratia Dei in me vacua non fuit, sed abundantius omnibus illis laboravi. Magnae, et, ut ita dicam, deliciosae deliciae! Sed ne illas amittas, innitere super dilectum tuum. Non autem ego, inquit, sed gratia Dei mecum . Rursum afflue; quoniam, ut verum fatear, delectant valde tales deliciae. Omnia possum, ait. Iterum innitere. In eo, inquit, qui me confortat . Item dici
Abbreviated transcription (Latin):
gr̾e auxilio a scͥbat᷑ opꝰ eĩ. aquo oĩa. ꝑ
quẽ oĩa.⁊ adquẽ oĩa referunt᷑. Cur aũ
suꝑ eũ inniti debeat ip̾e dilectꝰ qͥ docet
hominẽ scientiã plenius nos doceat.
Ait ille discpłis suis. qͦs hꝰmoĩ delicriᷤ
implebat. Elgo sum uitis. uos palmiteᷤ
Sic̃ palmes non potest face̾ fructũ nͥ
Ac si aꝑte dic̾et. Si deliciis multis af
affluant ⁊ mnnitant᷑. Ueniat in mediũ
unꝰ ꝓ oĩb ille p̾dicator egregĩ. Elia
beatissime paule. afflue deliciis tuis.
⁊ ille ad illiricũ p̃dicasses. cũ sine sũp¬
tu ip̃m euͣgłium posuisses. cũ celes¬
tes thesauros fideiq sacm̃tũ grecis
ac barbaris. sapientib ⁊ in sipientib
ut prudens ac fideł dispensator ero¬
gasses. cũ mortificationẽ iħu intuo
mortali corꝑe circũ tulisses. int̾ mul¬
tas ⁊ ãmirandas uͥtutes tuas quas tu
potuisti fac̾e̾. nos uix possumꝰ enar¬
rare. &̃ illd̾ cũ oĩ auctoritate. sine oĩ
arrogantia. cũ eẽs apłoꝵ tuo iudicio

Expanded text:
e auxilio ascribatur opus ejus, a quo omnia, per quem omnia, et ad quem omnia referuntur. Cur autem super eum inniti debeat, ipse dilectus qui docet hominem scientiam, plenius nos doceat. Ait ille discipulis quos hujusmodi deliciis implebat: Ego sum vitis, vos palmites. Sicut palmes non potest faceAc si aperte diceret: Si deliciis vultis affaffluant et innitantur. Veniat in medium unus pro omnibus ille praedicator egregius. Eia, beatissime Paule, afflue deliciis tuis. cuitum ad Illyricum praedicasses; cum sine sumptu ipsum Evangelium posuisses; cum coelestes thesauros fideique sacramentum Graecis ac Barbaris, sapientibus et insipientibus, ut prudens ac fidelis dispensator, erogasses; cum mortificationem Jesu in tuo mortali corpore circumtulisses; et inter multas admirandas virtutes tuas, quas tu potuisti facere, nos vix possumus enarrare, etiam illud cum omni auctoritate, sine omni arrogantia, cum esses Apostolorum tuo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
Tali quippe aĩe de eẽ ñ possunt dun¬
tie salutis sapientia ⁊ scientia. ⁊ eiꝰdẽ
salutis optimꝰ chesaurꝰ timor dñi. Qh
deliciis. cũ habundau̾it & repleta fu¬
erit: exalcet iã ineccłiis dñm. ⁊ inca¬
tbedra senioꝵ collaudet. Qd̾ in aure
audiũ incubicłis p̾dicet iã suꝑ tecta:
& sic affluet deliciis. Affluere enim
dictum ẽ u̾bo ⁊ doctrine in sistere.¬
⁊ exẽplo uite lucere: opꝰ sp̃uale in¬
stanter ex̾cere. S necesse ÷ ut in his
om̃ib. ñ suã. s auctoris sui qͥrat głam.
Ipse ÷ enim dilectꝰ eiꝰ : de qͦ scriptum ẽ
Eigo dilecto meo. ⁊ dilectꝰ m̃s m̃:de¬

Expanded text:
Tali quippe animae deesse non possunt divitiae salutis, sapientia et scientia, et ejusdem salutis optimus thesaurus, timor Domini. Quibus deliciis cum abundaverit et repleta fuerit, exaltet jam in ecclesiis Dominum, et in cathedra seniorum laudet eum. Quod in aure audivit in cubiculis, praedicet jam super tecta, et sic affluet deliciis. Affluere enim dictum est, verbo doctrinae insistere, exemplo vitae lucere, opus spirituale instanter exercere. 6. Sed necesse est ut in his omnibus non suam, sed auctoris sui quaerat gloriam. Ipse est enim dilectus ejus, de quo scriptum est: Ego dilecto meo, et dilectus me
Abbreviated transcription (Latin):
designat. noe. daniel. ⁊ iob. annuntiãte
fectis possint ñ in ꝯuenient̃ assignari.
& in his qͦ pͥma emissio ẽ penitentia.
scda iusticia. t̾cia doctrina. Primoenĩ
penitendo ꝯu̾̃tunt᷑. scd̾o bene uiuendo
iusticiã ex̾cent: t̾cio si bñ ꝓfec̾int ipsã
Iusticiã qͣm uita tenent. u̾bo docent.
S qm̃ uirtutib in sidiant᷑ uicia. ⁊ ita
iusta sunt posita. ut qͥ ab ilł deuiau̾it.
istoꝵ laq̾os incurrat: oportet ut sit
penitentia sine pudore: ne scił eru¬
bescat ꝯfit̾i ꝯmissa pec̾c̃a. Caueat iu¬
sticia simulationẽ: eliminet p̃lacio
elationẽ. Ubi enĩ magnitudo grãꝵꝵ
est: ibi &̃ magnitudo discͥminis est.

Expanded text:
designant Noe, Daniel, et Job , adjuvante perfectis possint non inconvenienter assignari. Et in his quoque prima emissio est poenitentia; secunda, justitia; tertia, doctrina. Primo enim poenitendo convertuntur; secundo bene vivendo justitiam exercent; tertio, si bene profecerint, ipsam justitiam, quam vita tenent, verbo docent. Sed quoniam virtutibus insidiantur vitia, et ita juxta sunt posita, ut qui ab illis deviaverit, istorum laqueos incurrat, oportet ut sit poenitentia sine pudore, ne scilicet erubescat confiteri commissa peccata; caveat justitia simulationem, eliminet praelatio elationem. Ubi enim magnitudo gratiarum est, ibi etiam magnitudo discriminis est.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r. Neq enĩ parui estimande st̃. quȩ
a suꝑnis ciuib delicie nominant᷑. Si¬
qͥdem hꝰmõi delicie m̃tis sc̃. ñ uentris
ñ sensualitatis. int̾ioris. ñ extͥioris hois.
Quas ut breuit̾ aliqͦ mͦ descͥbant ip̃e

Expanded text:
parvae aestimandae sunt, quae a supernis civibus deliciae nominantur. Siquidem hujuscemodi deliciae mentis sunt, non ventris;non sensualitatis, interioris, non exterioris hominis. Quas ut breviter aliquo modo describam, ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝗͣ t̾rent᷑ & fugant᷑ demones acqͥrunt᷑
⁊ ꝯseruant᷑ uirtutes. Possent ⁊ alia mul¬
ta in hac scda emissioe̾ ꝯgrue ⁊ ĩcelligi
⁊ dici: s hec pauca de multis dixisse suf¬
ficiat. Tercia emissio ꝯuenit scĩs p̾di¬
catorib. de qͦꝵ uita ⁊ doctrina &̃ uox
illa sub ãmiratioẽ ꝓfert᷑. Que ÷ ista
que ascendit de deserto deliciis afflu¬
ens. innixa suꝑ dilectum suũ: In pͥma
emissione dictum fuerat quȩ ⁊ istaq̃
ascendit ꝑ desertũ. in hac autẽ dr. quȩ
ascendit de deserto: quia nimirũ ibi
penitentes cõpungunt spine ꝑqͣs in¬
cedunt. hic uͦ doctores quicqͥd de scło¬

Expanded text:
terrentur et fugantur daemones, acquiruntur et conservantur virtutes. Possunt et alia multa in hac secunda emissione congrue et intelligi et dici; sed haec pauca de multis dixisse sufficiat. 5. Tertia emissio convenit sanctis praedicatoribus, de quorum vita et doctrina etiam vox illa sub admiratione profertur: Quae est ista quae ascendit de deserto deliciis affluens, innixa super dilectum suum? In prima emissione dictum fuerat, Quae est ista quae ascendit per desertum; in hac autem, Quae ascendit de deserto: quia nimirum ibi poenitentes compungunt spinae, per quas incedunt; hic vero doctores quidquid de s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯfessionẽ pecc̃oꝵ pꝰ mortificationẽ
⁊ orationẽ. ex hibendꝰ est fructꝰ ele¬
mosinarum. Quȩ bene puluis di¬
eunt᷑. quia de t̾rena sub̾a fiunt
Pigm̃tariꝰ uͦ: quia suauissimũ odorẽ
emittit. hinc ÷ qͦd ab angło cornelio
bene argenti dicendũ est. Orationes
tue ⁊ elemosine tue ascendert in memo¬
riam in conspectu dñi. Nisi enĩ elemo

Expanded text:
nem et orationem exhibendus est fructus eleemosynarum. Quae bene pulvis dicuntur, quia de terrena substantia fiunt. Pigmentarii, qui suavissimum odorem emittunt. Hinc est quod ab angelo Cornelio bene agenti dictum est: Orationes tuae et eleemosynae ascenderunt in conspectu Dei . Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mundicia. Rursꝰ trinitas qͥ cecidit id.
memoria. ratio. uoluntas: singłe cuꝰq
spẽs cogitationũ: affetuosas. onerosas.
otiosas. Racio intriplicẽ ignorantiã. bo¬
ni ⁊ mali. ueri ⁊ falsi. comodi.⁊ in ꝯmodi.
Uoluntas in ꝯcupiscentiã carnis. ꝯcupis¬
centiã ocłoꝵ. ambitionẽ scli. Est tͥnicas
ꝑ qͣm resurgit: scił. fides. spes. caritas.
que tͥmembris sunt diuisiones. Est enĩ

Expanded text:
munditia. Rursus trinitas quae cecidit, id est memoria, ratio, voluntas. Singulae cujspecies cogitationum, affectuosas, onerosas, otiosas. Ratio in triplicem ignorantiam: boni et mali, veri et falsi, commodi et incommodi. Voluntas in concupiscentiam carnis, concupiscentiam oculorum, et ambitionem saeculi. Est trinitas per quam resurgit, scilicet fides, spes, charitas. Quae trimembres habent subdivisiones. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ⁊ ficte. Mlortua fides ⁊ quȩ sine
oꝑib ẽ: fides ficta quȩ ad tẽpꝰ credit.
& in tp̾r tẽptatiõis recedit. Uñ &̃ fic
nitas memoria ratio. & uoluntas:
& ẽ trinitas ꝑ qͣm cecidit: ꝑsuggesti

Expanded text:
 fictae. Mortua fides est, quae sine operibus est: fides ficta, quae ad tempus credit, et in tempore tentationis recedit; unde etiam nitas, memoria, ratio et voluntas. Et est trinitas per quam cecidit, videli
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. reꝓbat᷑ malũ. ꝑ logicã cognoscit̃
uerũ ⁊ falsum: ꝑ phisicã omodũ. ⁊ in¬
cõmodũ. id÷ qͥd inusum assum̃dũ sit.
qͥd respuendũ. Seqͣr uoluntas. cuiꝰ rui¬
na similit̾ triꝑtita. ẽ. Quȩ enĩ sum me
benignitati ⁊ puritati in herere. ⁊ eam
solam dilig̃e debuit ꝑ ꝓp̾am iniqͥtatẽ¬
a suꝑnis in hec infima lapsa. ꝯcupiscen
potest estimari. uͥ ꝑeunte memoria. ra¬
sordidũ lapsum. nĩx nature reparauit
illa beata trinitas. memor mĩe sue in¬
ꝑ hec duo. id: fidẽ. ⁊ caritatẽ facta est
spes redeundi ad patrẽ: & hec ⁊ tͥnitaᷤ.
scił fides. spes. caritas. ꝑ ꝙͣ uelut ꝑtridẽ¬
tem reduxit de limo ꝓfundi. ad missã
beatitudinẽ. illa in ꝯmutabił. ibeata
tͥnitas. mutabilẽ. lapsam : ⁊ miserã tͥm

Expanded text:
bonum, reprobatur malum; per logicam cognoscitur verum et falsum; per physicam commodum et incommodum, id est, quid in usum assumendum sit, quid respuendum. 3. Sequitur voluntas, cujus ruina similiter tripartita est. Quae enim summae benignitati et puritati inhaerere, et eam solam diligere debuit; per propriam iniquitatea supernis in haec infima lapsa, per concuppotest aestimari, ubi pereunte memoria, rasordidum lapsum nostrae naturae reparavit illa beata Trinitas, memor miseriper haec duo, id est fidem et charitatem, facta est spes redeundi ad 1181 Patrem. Et haec est trinitas, scilicet fides, spes, charitas; per quam velut per tridentem reduxit de limo profundi ad amissam beatitudinem illa incommutabilis et beata Trinitas mutabilem, lapsam, et miseram t
Abbreviated transcription (Latin):
triplex casꝰ ẽ. Elius siqͥdem ÷ examinare
bonũ ⁊ malũ. uerũ ⁊ falsũ. cõmodũ &
in ꝯmodũ. In quib discernendis. tanta
caligine cecatur. ut sepe in ꝯͣriũ ducat
iudiciũ. recipiens malũ ꝓbono. falsũ ꝑ

Expanded text:
triplex casus est, ejus siquidem est examinare triplex casus est, ejus siquidem est examinare bonum et malum, verum et falsum, commodum et incommodum. In quibus discernendis tanta caligine caecatur, ut saepe in contrarium ducat judicium, c
Abbreviated transcription (Latin):
ẏmaginẽ ⁊ similitudinẽ suã: aiãm
uidł rationalẽ. quȩ in eo p̃fert uesti¬
giũ qd̾dam illiꝰ sũme tͥnitatis. qd̾ ex
memoria rõne ⁊ uoluntate ꝯsistit:
Creauit aũ eã hoc mͦ: ut manens
in illo. participatioe eiꝰ eẽt beata. a¬
uersa ab illo quocũq se ꝯferret re¬
man̾et misera. S hec t̾ͥnitas creata.
elegit potiꝰ ꝑ motũ ꝓpͥe uoluntatis
lectationẽ. ꝯsensum. ab illa summa
⁊ pulchra tͥnitate. scił potentia. sapi¬
⁊ tenebrosa: uoluntas impura. Porro
memoria que simplicit̾ diuinitatis
potentiã stans cogitabat ab illa cadẽs.
& uelut suꝑ saxa corruens intres par¬
tes ꝯfracta dissiliit. scił incogitatiõs
affectuosas. onerosas. ociosas. Affectuosaᷤ
uoco illas inquib ipsa afficit᷑. ut in
oribꝰ amministratiõib ⁊ occupationib
duris. Otiosas: quib nec afficit᷑. nec¬
distendit᷑. ut si cogitet ubi gr̾a equum
currentẽ. aut auẽ uolantẽ. Ratiõĩs qͦ

Expanded text:
ilitudinem suam, animam videlicet rationalem: quae in eo praefert vestigium quoddam illius summae Trinitatis, quod ex memoria, ratione et voluntate consistat. Creavit autem hoc modo, ut manens in illo, participatione ejus esset beata: aversa ab illo, quocunque se conferret, remaneret misera. Sed haec trinitas creata elegit potius per motum propriae voluntatis lectationem, consensum, ab illa summa et pulchra Trinitate, scilicet potentia, sapiet tenebrosa, voluntas impura. Porro memoria, quae simplicis divinitatis potentiam stans cogitabat, ab illa cadens et velut supra saxa corruens, in tres partes confracta dissiliit, scilicet in cogitationes affectuosas, onerosas, otiosas. Affectuosas voco illas, in quibus ipsa afficitur, ut in oribus administrationibus et occupationibus duris; otiosas, quibdistenditur, ut si cogitem equum currentem, aut avem volantem. Rationis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Confessionẽ ⁊ decorẽ induisti. E alibi.
Confessio ⁊ magnificentia .o.e. Alios
imꝑedit timor. Timent enĩ si ꝯficeañ.
ne grauis eis penitentia in iungatur.
&e hos arguit iob dicens. Q timet prui¬
nam: irruet suꝑ eũ nix. Sunt autẽ
ñ nulli qui in hoc mundo adhuc ali¬
quid ꝯcupiscunt: nec putant se adep¬
turos qd̾ desid̾ant. si hõib quales sint
innotescant. hor ꝯfessionẽ impeait
spes: id÷ cupiditas potiendi desidĩi
Sunt itẽ ali qui nil hor uerent᷑: sed
solum hoc timent. qr pꝰ pecc̾or ꝯfessio¬
nẽ ab ipsis abstin̾e minime possent. ⁊
his ob÷ desꝑatio. Quib ñ inꝯgrue ills
potest aptari. Peccator cũ uenit in ꝓ¬

Expanded text:
Confessionem et decorem induisti : et alibi, Confessio et magnificentia opus ejus . Alios impedit timor. Timent enim si confiteantur, ne gravis eis poenitentia injungatur; et hos arguit Job, dicens: Qui timet pruinam, irruet super eum nix . Sunt autem nonnulli, qui in hoc mundo adhuc aliquid concupiscunt, nec putant se adepturos quod desiderant, si hominibus quales sint innotescant. Horum confessionem impedit spes, id est cupiditas potiendi desideriiSunt item alii qui nil horum verentur, sed solum hoc timent, quia post peccatorum confessionem ab ipsis abstinere minime possent. Et his obest desperatio. Quibus non incongrue illud potest aptari: Peccator, cum venerit in p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinentiũ. in claustro uł heremo. In
hac emissione nulla fit m̃tio deserti
aut fumi seu penitentie: s lucis splẽ¬
doris atq uirtutis. Deniq in hꝰ laude
angłica uoce cantat᷑. Quȩ: ista qͥ ascendit
sic̾ aurora ꝯfurgens. pulc̾ ut luna. electa
ut sol. t̾ribił ut castroꝵ acies ordinata:
Inquib u̾bis. triplex eiꝰ uirtꝰ ostendit᷑.
humilitas. castitas. caritas. Aurora qͥp¬
pe finis ⁊ noctis: & mitium fugat te

Expanded text:
tinentium in claustro vel cremo. In hac emissione nulla fit deserti mentio, aut fumi seu poenitentiae; sed lucis, splendoris, atque virtutis. Denique in hujus laude angelica voce cantatur: Quae est ista quae ascendit sicut aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata? In quibus verbis triplex virtus ejus ostenditur, humilitas, castitas, charitas. Aurora quippe finis est noctis et initium lucis.
Abbreviated transcription (Latin):
offerat᷑ intuenda: sñ dubio ex iuscere illiꝰ
admitat ꝓtinꝰ in se decꝰ qd̾dã pulchritu¬
dinis ⁊ uenustatẽ casticatis: Uñ fit ut ex
eiꝰ lumine crescens ⁊ ꝓficiens. &̃ ad ꝑfec¬
tionẽ ꝓueat᷑: ut recte dicat᷑ de illa qdͥ
seqr̃. Electa ut sol. Quare ut sole An iõ
quia fulgebt̃ iꝰti sic̾ sol in regno patseoꝵ:
S ibi un̾ sic̃ sol fulgebt. nͥ de splendore
uestis nuptiał: Ipsa ⁊ enĩ q̃ utiq int̾ris¬
adhuc posici uestiendi erant: illi quibꝰ
dictum ẽ. uos aut̃ sedete inciuitate. do¬
nec in duamini uirtute exalto. hac uir¬
tute caritatis ꝙͣ. uestis illa nuptiał sig¬
nificat. qͥsqͥs in dutꝰ fuerit. eãq in se rec¬
te ordinau̾it: erit ꝓculdubio t̾ribił ho¬
stib suis ut castroꝵ acies ordinata. lã
de cet̾is qͥdem uirtutib qͣntascũq sine
caritate habuerit: ñ curant demones.

Expanded text:
e illius admittit protinus in se decus quoddam pulchritudinis, et venustatem castitatis. Unde fit ut ex ejus lumine crescens et proficiens, etiam ad perfectionem provellatur, ut recte dicatur de illa quod sequitur: 4. Electa ut sol. Quare ut sol? An ideo quia fulgebunt justi sicut sol in regno Patris corum? Sed ibi unde sicut sol fulgebunt, nisi de splendore vestis nuptialis? Ipsa est enim, qua utique in terris positi vestiendi erant illi, quibus dictum est: Vos autem sedete in civitate, donec induamini virtute ex alto . Hac virtute charitatis, quam vestis illa nuptialis significat, quisquis indutus fuerit, eamque in se recte ordinaverit, erit procul dubio terribilis hostibus suis ut castrorum acies ordinata. Nam de caeteris quidem virtutibus quantascunque sine charitate habuerit, non curant daem
Abbreviated transcription (Latin):
mi. aut ad honorẽ fiat dei. Maxime t̾n
exhibenda ẽ ꝓximo: qr deo manifesti¬
sumꝰ. ꝓximo aut̃ ñ possumꝰ. nͥ inqͣn
tũ nos illi cor nr̃m aꝑimꝰ. Conscientiã
punienda ñ ꝯmittimꝰ. ⁊ hãc debemꝰ not.
Post hȩc suꝑ÷ fides ñ ficta. qͥ deo iugi

Expanded text:
mi, aut ad honorem fiat Dei, maxime tamen mi, aut ad honorem fiat Dei, maxime tamen exhibenda est proximo, quia Deo omnisumus; proximo autem non possumus, nisi in quantum illi cor nostrum aperimus. Conscientiam punienda non committimus: et hanc debemus nobis. Post haec superest fides non ficta,
Abbreviated transcription (Latin):
medicꝰ dedit p̃cepta: quib obseruatis
reformaret᷑ salꝰ amissa. Ut uͦ p̃ceptis
face̾t fidẽ. ex hibuit signa: ut eoꝵdẽ
p̾ceptoꝵ ꝑsuad̾et utilitatẽ ꝑmisit
beatitudinẽ. Est gͦ fides. alia p̃ceptoꝵ
alia signoꝵ. alia ꝓmissoꝵ: id: qͣ cre¬
dimꝰ in dm̃. qͦ credimꝰ dm̃. qͣ credimꝰ
deo. ꝑ fidẽ preceptoꝵ. credimꝰ in dm̃.
Crede autẽ in dm̃ ÷: in eũ sꝑare. ⁊ eũ
dilig̾e. ꝑ fidem signoꝵ credimꝰ dm̃:
qui talia pͭ: i oĩa potest. ꝑ fidẽ ꝓmis¬
soꝵ credimꝰ deo: qui qͥ cqͥd ꝑmictit.
ueracit̾ complet. Si miłr qͦ spes tͥplex ẽ.
& ꝓcedit de p̃dicta tͥplici fide. siam
deꝰ fide p̾ceptoꝵ orit᷑ spes uenie. de fide
signoꝵ spes gr̃e: de fide ꝓmissor spe
głe. Caritas itidem t̾nario numero
colligit᷑ de corde puro. de ꝯscientia bo¬
na. ⁊ fide ñ ficta. Puritatẽ debemꝰ pxi¬
mo ꝯscientiã nob̾: fidẽ deo. Puritas aũ
ẽ: ut quicqͥd agͣr. aut ad utilitatẽ ꝑri¬

Expanded text:
 dedit praecepta, quibus observatis reformaretur salus amissa. Ut vero praeceptis faceret fidem, exhibuit signa; ut eorumdem praeceptorum persuaderet utilitatem, promisit beatitudinem. 5. Est igitur fides alia praeceptorum, alia signorum, alia promissorum: id est qua credimus in Deum, qua credimus Deum, qua credimus Deo. Per fidem praeceptorum credimus in Deum. Credere autem in Deum est in eum sperare et eum diligere. Per fidem signorum credimus Deum, qui talia potest, et omnia potest. Per fidem promissorum credimus Deo, qui quidquid promittit, veraciter complet. Similiter quoque spes triplex est, et procedit de praedicta triplici fide; nam de fide praeceptorum oritur spes veniae, de fide signorum, spes gratiae, de fide promissorum, spes gloriae. Charitas itidem ternario numero colligitur, de corde puro, de conscientia bona, de fide non ficta. Puritatem debemus proximo, conscientiam nobis, fidem Deo. Puritas autem est, ut quidquid agitur, aut ad utilitatem proxi
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃tũ meũ et refugiũ meũ
& lib̾ator meus. & tc̃ fiducialit̾
psallo. ñ timebo qͥd faciat mͥ
si consistant adũsũ me castra
ñ timebit cormeũ. et siexurgat
Tu qͦq si illi regi militare uolo¬
eris: ñ timebis milia ppłi. qͥni¬
mo cadent a latere tuo mille.
& decẽ milia adextris tuis. et
tc̃ inte ip̃o ꝓbare poteris. qͣm
ueracit̾ scͥptum sit. dñs uirtu¬
tem ppło suo dabit. Ut autem
pleniꝰ agnoscas qͣlem untutẽ
dedñi sui dono accipiant. cogi¬
ta qͣles adu̾sarios hãnt. et contͣ
eos qͣm uirilit̾ agant. Honehꝰ
regis milites sunt contra qͦs se¬
uit mund̾. insanit diabol: s
confortat eos rex suus dicens
confidite ego uicimũdũ. Nne
isti st̃ contraqͦs ille quinma¬
ligno positus ẽ mundꝰ formidã¬
dam illamtriplicis cohortis
aciem ꝓducit inconcupiscẽtia
ocłorum. incõcupiscentiã car¬
nis. insuꝑbia uitȩ: Isti st̃ qui
destruunt nicħominꝰ regnũ
pecc̃i. ut ñ regnet pecc̃m in

Expanded text:
irmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus, et tunc fiducialiter psallo: Non timebo quid faciat mihi si consistant adversus me castra, non timebit cor meum, et si exsurgat Tu quoque si illi Regi militare volueris, non timebis millia populi, quinimo cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, et tunc in teipso probare poteris quam veraciter scriptum sit: Dominus virtutem populo suo dabit . Ut autem plenius agnoscas qualem virtutem de Domini sui dono accipiant, cogita quales adversarios habeant et contra eos, quam viriliter agant. Nonne hujus Regis milites sunt, contra quos saevit mundus, insanit diabolus? Sed confortat eos Rex suus dicens: confidite, ego vici mundum . Nonne isti sunt contra quos ille, qui in maligno positus est mundus, formidandam illam triplicis cohortis aciem producit, in concupiscentia oculorum, in concupiscentia carnis, in superbia vitae? Isti sunt qui destruunt nihilominus regnum peccati, ut non regnet peccatum in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ciuile. uͥ regnum sp̃c diui¬
dit᷑ adũsum se ip̃m. ubi sp̃s
concupiscit adu̾sus carnẽ &.
caro adu̾sus sp̃m. ubi appetitꝰ
carnis rebellant adu̾sus de¬
creta rõnis. Subacto ã pͥmo
& sccdo p̾lio. restat ad huc t̾ci¬
um ĩ manissimũ atq duriꝰsi¬
mũ contra aerias potestates.
rectores tenebrarũ harũ. cc
spũalia neqͥciȩ incelestib. hi
animȩ hostes omniũ crude¬
lissimi contratirones xͥ. tanto
acrius seuiunt. qͣnto eos inge¬
mina uictoria gloriosiꝰ trium¬
phasse conspiciũt. Sed absit
uel istos cont᷑ͣ xp̃i militeᷤ pose
p̾uase quis credat. qͥb eoꝵ rex
iam agmine constituto. p̃lio¬
q conserto. ꝑiacobũ unũ ex
magnis eiꝰ ducib de dubio
bellieuentu ñ dubiam sen¬
tentiã mandat. Resistite in¬
qͥens diabolo et fugiet auo¬
bis. Uñ est qͦd huiꝰ regiꝰᷤ mag¬
nus allecha głabatur dicẽs
Inimicos meos dedisti mͥ .d.¬
& od. in disꝑ. Hinc ẽ qͦd ille
alius int̾ principes ppłorũ

Expanded text:
e, ubi regnum spiritus dividitur adversus seipsum, ubi spiritus concupiscit adversus carnem, et caro adversus spiritum, ubi appetitus carnis rebellant adversus decreta rationis. Subacto autem primo et secundo praelio, restat adhuc tertium immanissimum atque durissimum contra aerias potestates, rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus. Hi animae hostes omnium crudelissimi, contra tirones Christi tanto acrius saeviunt, quanto eos in gemina victoria gloriosius triumphasse conspiciunt. Sed absit ut vel istos Christi milites posse praevalere, quis credat, quibus eorum rex jam agmine constituto, praelioque conserto per Jacobum unum ex magnis ejus ducibus de dubio belli eventu non dubiam sententiam mandat: Resistite, inquiens, diabolo, et fugiet a vobis . Unde est quod ille hujus Regis magnus athleta gloriabatur, dicens: Inimicos meos dedisti midisti . Hinc est quod ille alius inter principes populorum
Abbreviated transcription (Latin):
dei uidet amor ad iungit᷑: que
q̃so hostium multitudo eoꝵ ĩ¬
petꝰ ferre ualebit: Qui timet d̾m
inqͥt scriptã nicħ negligit. Ecce
qͣlis p̾liator timor dei qui ñ so¬
lum neqͥtias. sed etiam negligẽ¬
tias omnes ante se fugare con¬
sueuit. longe tam̃ eũ singulariꝰ
fortitudinis p̾rogatiua p̾cedit
ille deimiles electꝰ in milib qͥ
omia credit. omĩa sꝑat. oĩa sus¬
tinet. Si ergo tm p̾̃ualent. unꝰ
uel duo. ut nec eis resistere ua¬
leant decẽ milia. qͣntũ ẽ queso
qd efficere ualeat inunũ collec¬
ta regis huiꝰ militia uniu̾sa:
Mirabilis rex qui sic suos mag¬
nificare potuit. amabilis proesꝰ
qui suos sic magnificare uolu¬
it. Puto qͦd huic regi militabat
qͥ dicebat. Non timebo milia
ascribe int̾ suos ille qͥ suscitat

Expanded text:
Dei videlicet amor adjungitur? Quae, Dei videlicet amor adjungitur? Quae, quaeso, hostium multitudo eorum impetus ferre valebit? Qui timet Deum, inquit Scriptura, nihil negligit . Ecce qualis praeliator timor Dei, qui non solum nequitias, sed etiam negligentias, omnes ante se fugare consuevit. Longe tamen cum singularis fortitudinis praerogativa praecedit ille Dei miles electus in millibus, qui omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Si ergo tantum praevalent unus vel duo, ut nec eis resistere valeant decem millia, quantum est, quaeso, quod efficere valeat in unum collecta regis hujus militia universa? Mirabilis rex, qui sic suos magnificare potuit; amabilis prorsus, qui suos sic magnificare voluit. Puto quod huic regi militabat qui dicebat: Non timebo milliaascribere inter suos, ille, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ. Datur᷑ ipło suo dñs uͥ
tutẽ et pacem. priusdat uin¬
tutẽ.& postea pacem. ht̃ nã¬
q adu̾sarios in numeroᷤ. ppłs
iste dei et qͦd adhuc grauiꝰ ẽ
inuici eorũ fortissimi. Opuᷤ
gͦ hñt uirtute et fortitudine
magna contͣ quos iugi sollici¬
tudine ugilat. tot adu̾sarioꝵ
tamꝑiniqua constantia. uul¬
tis autẽ audire qͣlem ut qͣn¬
tã uurtutẽ eis eorum dux pro¬
mittat. ita tam̃ si eiꝰ p̃cepta
mandataq custodiant. ꝑseq̃¬
mini inqͥt inimicos urõs. et
corruent corã uob̃. ꝑsecunt᷑
qͥnq deuob centũ alienoᷤ. & cẽ¬
tum de uob̃ decem milia. Ca¬
dent inimici inconspectu ũro
gladio. Parumẽ hoc. audi ad¬
huc aliqͥd maiꝰ de hꝰ regis mili¬
garent decẽmilia. Unrtꝰ mi¬
rabilis. et prorsꝰ stupenda. ut
unꝰ contra mille. et duo p̾ua¬
leant ccͣ decẽ milia. Quis tam̃ ig¬
norat qͣntã inimicoꝵ stragem̃
efficiat cum egregiꝰ ille hꝰ regiᷤ
les p̃cipuus. & pͥnceps miliciȩ

Expanded text:
ordinem. Daturus populo suo Dominus virtutem et pacem, prius dat virtutem et postea pacem. Habet namque adversarios innumeros populus iste Dei, et, quod adhuc gravius est, inimici eorum fortissimi. Opus ergo habent virtute, et fortitudine magna, contra quos jugi sollicitudine vigilat tot adversariorum tam periniqua constantia. Vultis autem audire qualem, vel quantam virtutem eis eorum dux promittat, ita tamen si ejus praecepta mandataque custodiant: Persequemini, inquit, inimicos vestros, et corruent coram vobis. Persequentur quinque de vobis centum alienos et centum de vobis decem millia. Cadent inimici in conspectu vestro gladio . Parum est hoc, audi adhuc aliquid majus de hujus Regis miligarunt decem millia. Virtus mirabilis, et prorsus stupenda, ut unus contra mille, et duo praevaleant contra decem millia. Quis tamen ignorat quantam inimicorum stragem efficiat cum egregius ille hujus Regis les praecipuus, et princeps militiae,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uum. illigña linguarũ. In hc̃
itaq modũ ille gare sp̃alium
carismatũ ab aliis & aliis ua¬
ria sorte diripiunt᷑. ut constet. qͦd
ueritaᷤᷤ attestat᷑ quia regnum
celoꝵs umpatit᷑. et iuolenti di¬
ripiunt illud. Direpto itaq ce¬
lesti thesauro. auututum p̾do¬
nib om̃s onerati spoliis . & onꝰ¬
ti p̃da cum alacritate redeunt.
& ꝑ aliam uiam reu̾tunt᷑ in
regionem suã. Qui enĩ ꝑsemi¬
tam ueritatis ascenderãt. ꝑ
rat fortitudiniᷤ qͦd descendt̃
opꝰ est pietatiͤ. Siqͥdem qͦd m̃¬
te excedunt deo. qͦd sobrii sũt
nob̾. Nobis et enĩ infirmis cõ¬
descendt̃. Amordei rapit eos
sursum. amor ꝓximi retrahit
eos deorsum. Propt̾ dm̃ itaq
ẽ qͦd ascendt̃ usq ad celoꝰ. &.
descendt̃ usq ad abyssoᷤ. ꝓpt̃
primũ adiusitandũ eos. qͥ in

Expanded text:
spirituum, illi genera linguarum. In hunc spirituum, illi genera linguarum. In hunc itaque modum illae gazae spiritualium charismatum ab aliis et aliis varia forte diripiuntur, ut constet quod Veritas attestatur: Quia regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . Direpto itaque coelesti thesauro a virtutum praedonibus, omnes onerati spoliis, et onusti praeda cum alacritate redeunt, et per aliam viam revertuntur in regionem suam. Qui enim per semitam veritatis ascenderant, per rat fortitudinis; quod descendunt, opus est pietatis. Siquidem quod mente excedunt Deo, quod sobrii sunt nobis. Nobis etenim infirmis condescendunt. Amor Dei rapit eos sursum; amor proximi retrahit eos deorsum. Propter Deum itaque est quod ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssum propter proximum, ad visitandum
Abbreviated transcription (Latin):
deiciunt᷑. & illa alta ꝓfunditaᷤ.
& ꝓfunda altitudo minist̾ioꝵ
diuinoꝵs penetrat᷑. et murꝰ ille
spissus et altꝰ infiguriᷤ et enig¬
matib constructus dirũpit᷑.
Ruptoitaq muro irruunt un¬
diq fortes & ꝑscrutanteᷤ scry¬
tinio penetrãt usq ad int̾iora
austri. his et aliis dumtaxat
qui ineis audatiore ᷤᷤ st̃ irrum¬
pentib penetralia diuini pa¬
lacii. ubi et audiunt archana
illa ũba q̃ ñ licet hoĩ loqͥ. Di¬
uidunt᷑ cet̾i ꝑuicos. & plateaᷤ
ciuitatiꝰ ꝑscrutanteꝰ omĩa. pe¬
netrantes abdita q̃q locorum
& edium secreciora. nicħ intac¬
tum p̾tereunteᷤ. nicħ indiscuᷤ¬
sum relinq̃nteᷤ. Intrant tand̾̃
nullo obstante in et̾na garofi¬
lacia cȩlestium thesauroꝵ ĩ
quib abscondita iacet altitudo
diuiciarũ sapĩe et scĩe dei. Rapit
itaq quisq quod pot̃. Ab alio
sermo sapĩe. abalio sermo scĩe
uendicat᷑. huic cedit discrecio

Expanded text:
dejiciuntur, et illa alta profunditas, dejiciuntur, et illa alta profunditas, et profunda altitudo mysteriorum divinorum penetratur, et murus ille spissus et altus in figuris et aenigmatibus constructus dirumpitur. Rupto itaque muro, irruunt undique fortes et perscrutantes scrutinio, penetrant usque ad interiora austri. His et aliis duntaxat qui in eis audaciores sunt irrumpentibus penetralia divini palatii, ubi et audiunt arcana illa verba quae non licet homini loqui. Dividuntur caeteri per vicos, et plateas civitatis perscrutantes omnia, penetrantes abdita quaeque locorum, et aedium secretiora, nihil intactum praetereuntes, nihil indiscussum relinquentes. Intrant tandem nullo obstante, in aeterna gazophylacia coelestium thesaurorum, in quibus abscondita jacet altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei. Rapit itaque quisque quod potest. Ab alio sermo sapientiae, ab alio sermo scientiae vindicatur. Huic cedit discretio
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Sed ne spiculis exdiũso
uenientib aliqua erroꝵ uul¬
nera suscipiant induti lori¬
ca fidei ꝓtegunt᷑ galea speite
nis. illis e ꝓpugnaculiᷤ fortit̾
dimicantib uicissim feriũt
& feriunt᷑. utͥnq uulnerant.
& uulnerant᷑. his compũctõ¬
nis. illis pietatis uulnera suᷤ¬
cipientib. His itaq in hc̃ mo¬
dum decertantib alii ad tor¬
q̃ndos lapides. balistas erigc̃.
et ex script᷑arum canone ra¬
tas irrefragabilis auctoritatiᷤ
sentencias eruunt. feriunt᷑
itaq in muros ingenteᷤ saxoꝵ
moles. lapides lapidib illidũ¬
tur: ut excrebra scͥpt᷑aꝵs colla¬
tione secͤtioris scĩe secreta pa¬
tescant. Sed nec ista sufficiũt.
Admouet᷑ pretẽa admurum.
aues. et int̾currente directa rõci¬
natõne ualide argum̃tat̃oniᷤ
ictib muroꝵ firmitaᷤᷤ tandẽ di¬
soluit᷑. & crebrescentib cͥcũ quaq
reuelatõnũ ruͥnis. urb̃ int̾iora

Expanded text:
tatis. Sed, ne spiculis ex diverso tatis. Sed, ne spiculis ex diverso venientibus aliqua errorum vulnera suscipiant, induti lorica fidei proteguntur galea spei, tnis, illis e propugnaculis fortiter dimicantibus, vicissim feriunt et feriuntur, utrinque vulnerant et vulnerantur, his compunctionis, illis pietatis vulnera suscipientibus. His itaque in hunc modum certantibus, alii ad torquendos lapides balistas erigunt, et ex Scripturarum canone ratas, irrefragabilis auctoritatis sententias eruunt. Feruntur itaque in muros ingentes saxorum moles, lapides lapidibus illiduntur, ut ex crebra Scripturarum collatione secretioris scientiae secreta patescant. Sed nec ista sufficiunt. Admovetur praeterea ad murum aries, et intercurrente directa ratiocinatione validae argumentationis ictibus murorum firmitas tandem dissolvitur, et crebrescentibus circumquaque revelationum rimis urbis interiora