comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpͥmant. dentib ⁊ obmorde¬
ant. Unde ⁊ nefrendes dicti ad¬
huc lactentes portuli qd̾ ñdũ
aliquid frendant. y ꝯminuãt
dentib. Hinc ⁊ fabafresa aͦ
molita est. Tupati st̃ frem as¬
ꝑrimi. Duti aũ luꝑati alupi¬
nis dentib qͥ meqͣles st̃. Unde
etiam eoꝵ morsus uehemẽt
obest. Camꝰ. Habenas ab ha¬
bendo dictas. qd̃ his eqͦs habe¬
amꝰ. hoc est teneamꝰ. Unde ⁊
etiͥ habiles dicti. Hec ⁊ retina¬
tula a retmendo. Lora. Capistͥ
a capite iumẽtoꝵ dicti. Sella
a sedendo .q sedda. Antela qͣi au¬

Expanded text:
imant dentibus et obmordeant. Unde et nefrendes dicti, adhuc lactentes porculi, quod nondum aliquid frendant, id est, comminuant dentibus. Hinc et faba fresa, quae molita est. Lupati sunt freni asperrimi: dicti autem lupati a lupinis dentibus, qui inaequales sunt, unde etiam eorum morsus vehementer obest. Camus. Habenas ab habendo dictas, quod his equos habeamus, hoc est teneamus; unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula a retinendo. Lora. Capistri a capite iumentorum dicti. Sella a sedendo, quasi sedda. Antela quasi an
Abbreviated transcription (Latin):
deus dr᷑ͣ qr tͣctim sonat. Slam
spondeꝰ tractus quidã dr̃. id est
sonꝰ qui fundebat᷑ cuta aures
sacͥficantiũ. Unde ⁊ hii quiti¬
biis canebant in sacris gentili¬
um. spondeales nominabant᷑.
Trocheus u̾o ab eo dictꝰ ẽ qd̃ ce¬
lerem ꝯu̾sionem faciat cantile¬
ne: ⁊ qͥuasi rota uelocit̾ currat
i metͥs. Trochos enĩ grece ro¬
tum aũ nom̃ ab eo qd̃ ueluti
uenenũ qͦdã m maledicti aũ
liuoris infundat. Tribracus
qͥ ⁊ choriꝰ appellat᷑: dictꝰ tͥbra¬
cꝰ quia ex trib breuib fit.
Molosus dr᷑ a saltatione molo

Expanded text:
sonat. Nam spondeus tractus quidam dicitur, id est sonus qui fundebatur circa aures sacrificantium. Unde et ii qui tibiis canebant in sacris gentilium spondiales nominabantur. 3. Trochaeus vero ab eo dictus est, quod celerem conversionem faciat cantilenae, et quasi rota velociter currat in metris, τροχός enim Graece rotum autem nomen ab eo, quod veluti venenum quodammodo maledicti aut livoris infundat. Tribrachys qui et chorius appellatur, dictus tribrachys, quia sit ex tribus brevibus. Molossus dictus a saltatio
Abbreviated transcription (Latin):
ox est aer ictus: sensibilis an¬
ditu qnͣtũ in ip̃õ est. Om̃us nox
aut articulata est aut ꝯfusa. Articu¬
lata est hoĩum: confusa aĩaliũ. Ar¬
ticulata est que scribi potest. con
siue complexio  dr̃. slam sil¬

Expanded text:
ox est aer ictus sensibilis auditu, quantum in ipso est. Omnis vox, aut est articulata, aut confusa. Articulata est hominum, confusa animalium. Articulata est quae scribi potest, confsive complexio dicitur. Nam syl
Abbreviated transcription (Latin):
sentenciasq ꝯiuĩgat. Hec
enĩ ꝑse nicħ ualet. S in copu¬
latione sermonũ qrͣ quodã exhi¬
bet gbatnũ. Aut .ii. noĩa so¬
oĩum siue copulent siue disum¬
gant. Copulatiue aũ ꝯuindiões
dicte. eo qd̃ sensum uł ꝑsonas cõ¬
iungant. ut ego ⁊ tu eamꝰ ad fo¬
rum. ipm̃ sensum ꝯuiuxit. Disuic¬
tiue aũ dicte qr disuingũt res aũ
ꝑsonas. ut ego aut tu faciamuᷤ

Expanded text:
gat. Haec enim per se nihil valet, sed in copulatione sermonum quasi quoddam exhibet glutinum. Aut enim nomina soomnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniunctiones dictae eo, quod sensum vel personas coniungant, ut 'ego et tu eamus ad forum'. Ipsud 'et' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res aut personas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut q. Dicimꝰ enĩ regiq. hoĩq.
dõ. Expletiue dicte qr explent
ꝓpositam rem. ut puta: si hoc ñ
sales dnr̃ a causa: eo qd̃ aliquid
cogitent fac̾e. ut puta occido il¬
les dnr a rõne qͣ quisq utit᷑ ĩ fa¬
ciendo: ut quomͦ eũ occidam ne
agnoscar. ueneno an fr̾o.
nat᷑ ⁊ u̾bis. Accusatiue aũ¬
⁊ ablatiue p̾positiões: a casib qͥb
seruiũt dicte. Loqͤllares u̾o qr lo¬
quelis idest u̾bis semꝑ coherent
n ͨ aliquid ualent sole posite ut
exultante ua. a dolente heu. ab
irascente hem. A tim̃te ei. Eͤuo.

Expanded text:
. Dicimus enim 'regique hominique ni'. Expletivae dictae, quia explent propositam rem, ut puta, 'si hoc non sales dicuntur a causa eo, quod aliquid cogitent facere, ut puta, 'occido illes dicuntur a ratione, qua quisque utitur in faciendo, ut 'quomodo eum occidam, ne agnoscar? veneno an ferro?natur et verbis. Accusativae eet ablativae praepositiones a casibus quibus serviunt dictae. Loquelares vero, quia loquelis, id est, verbis semper cohaerent, nec aliquid valent solae positae, ut exsultante vah! a dolente, heu! ab irascente hem! a timente hei! Quae
Abbreviated transcription (Latin):
dũbiũ dictum ẽ eo qd̾ u̾bũ
accedat. ut puta bene lege
tum adimpleat᷑. Uerbũ sensũ
solũ implet. ut scͥbo. Adu̾bium
aũ sine u̾bo ñ ht̃ plenam signi¬
ficationem ut hodie. Adicis il¬
li u̾bum ut hodie scribo ⁊ iunc¬
to u̾bo implesti sensũ De ꝑtici

Expanded text:
bium dictum est eo, quod verbis accedat, ut puta, 'bene legtum adinpleatur. Verbum enim solum sensum inplet, ut 'scribo'. Adverbium autem sine verbo non habet plenam significationem, ut 'hodie'. Adicis illi verbum, 'hodie scribo', et iuncto verbo inplesti sensum. § 11 De
Abbreviated transcription (Latin):
Silsaban in enĩ dr᷑ conciꝑe. Unde
u̾e illa est sillaba que expłib nas¬
cit᷑ lit̾is. Nam unam uocalem
ꝓ sillaba abusie ñ ꝓprie dicimuᷤ
q̃ ñ tam sillaba dicenda est qmͣ rõ
temꝑum. S̾illabe aũt aũ breues st̃
aut longe aut ꝯmunes. Breues uo¬
cate. qr nũqmͣ ꝓduci possũt: lon¬
ge quia nũqmͣ corripi possũt. Cõ¬
munes aũ quia ꝓscribentis arbi¬
t̾o cũ nccͣitas cogit. ⁊ ꝓducunt᷑ ⁊ cor¬
spatia temꝑis hr̃e uident᷑. Siptõ¬
ge sillabe greto nõie dicte. qd̾ in
eis bine uocales uingant᷑. Ex hiᷤ
lebrata fuit. Sillaba aũt ap̃ me¬
diꝰ pes. Nam pes duab constat
sillabis. Cum gͤ sitiaba una ẽ. qiͣ
dimidiꝰ pes est. Dyonisius lutuiᷤ.
sillabaꝵs̾ oĩum singulas forͣs ap¬
tissimas fecit. ⁊ ob id statua hono¬

Expanded text:
nim dicitur concipere. Unde vere illa est syllaba, quae ex pluribus nascitur litteris. Nam unam vocalem pro syllaba abusive, non proprie, dicimus, quae non tam syllaba dicenda est quam ratio  Syllabe autem aut breves sunt, aut longe, aut communes. Breves vocate, quia nunquam produci possunt. Longe, quia nunquam corripi possunt. Communes autem, quia pro scribentis arbitrio, cum necessitas cogit, et producuntur et corspatia temporis habere videntur. Dipthonge syllabe greco nomine dicte, quod in eis bine vocales iungantur: et ex his lebrata fuit. Syllaba autem apud medius pes. Nam pes duabus constat syllabis. Cum ergo syllaba una est, quasi dimidius pes est. Dionysius Lintius syllabarum omnium singulas formas aptissimas fecit, et ob id statua hono
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ ogilos fingi in ouis ui¬
dr̃ folliculus qͥ simł cũ infan¬
te nascitur ꝯtinet eũ. dictus
qr ⁊ cum editꝰ sequitꝰ. Nasci
aũ patrib siłes aũt. Si pat̾¬
nũ sem̃ ualidiꝰ sit matrib.
Gi matris: hac rõe siłes exp¬
tis figuram reddũt eqͣliter
mina celant᷑ figuras paren¬
tũ redditura. Ex pat̾no aũt
seĩe puellas nasci. ⁊ ex mat̾¬
no pueros. qr oĩs ꝑtus ꝯstat
duplici seĩe. cuiꝰ ꝑs maior cũ
mualu̾it eccupat siłitudine

Expanded text:
mum oculos fingi in ovis vidae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exptis figuram reddunt, aequaliter mina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
edam tñ decoris : ut mamil
bilicus. Qͤdam discretiorus.
ut in uiris genitalia barba
plixa. Pectus amplũ: ĩmuli¬
eb lenes geue. ⁊ angustũ
petus ad concipiendos aũ ⁊
portandos fetus renes ⁊ lat̾a

Expanded text:
edam tantum decoris, ut mamillae bilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus, ad concipiendos autem et portandos fetus renes, et lat
Abbreviated transcription (Latin):
nis studiis ꝯtulit
demde de moct᷑ꝰ.
magꝰ quo cartagniensis ĩ uig̃¬
tiecto uoluminib studiũ ag̾¬
colationis ꝯscͥpsit. Ap̃ roma¬
nos aut̃ de agricultura pͥmꝰ
cato instituit. quẽ deinde mar¬
cus terentius expolunt: mox
uirgiliꝰ laude carminũ extu¬
lit. Nec minꝰ studiũ hũerũt.
post mod̾ corneliꝰ celsus ⁊ iuliꝰ
articus emilianꝰ sine coromei¬
la insignis orator qui totũ cor¬
pus discipline eiꝰdem ꝯplexꝰ
ẽ. Nimũ ad aratrũ boues iun¬
xisse ferũt qͣmidã p̾uatum hoͣ
⁊ fulminatũ noĩe homͣgirũ
Qͥdam aũ osirim dñt ẽẽ artũ
huiꝰ ĩuentorẽ: qͥdam treptol
fr̾o ingͤcia u̾t̾e c̾ram instituit.
aut aratro. Stercorandi agͥ rõ¬
nẽ pͥmꝰ induxit qͥdam noĩe stͥ¬
tutus in itatia. cuiꝰ ara apico
dedicata ẽ rome. Hic plura in¬
q agros forͣuit. Eũdẽ quidã sa¬
turnũ putauerũt ut maiorẽ
illi nobilitatem fac̾ent ħ noĩe
qꝰ splendide sonaret ⁊ dignita¬

Expanded text:
nis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorferro in Graecia vertere terram instituit, aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura in agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignita
Abbreviated transcription (Latin):
ne supposita cuncta ꝯcutiũt. Ter¬
re quo hẏatꝰ aut motu aq̃ infi̾.¬
oris fit aut crebris tonitruis aut

Expanded text:
nae superposita cuncta concutiunt. Terrae quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
funib tabulis int̾stantib appẽ¬
de̾tur qͤ tentoria susti̾ent. Ten¬
toriũ uocatũ eo qd̾ tendatur fu¬
nib atq palis. Unde ⁊ hodie p̾¬
tendere dñr. Papiliones uocan¬
tur a siłitudie ꝑiuili aĩalis uo¬
lantis qͤ maxĩe hũndant florẽ¬
tibz maluis. Hee st̾ auicule que
lumine accenso ꝯueniũt. ⁊ cuca

Expanded text:
funibus, tabulis interstantibus appenderentur, quae tentoria sustinerent. 2. Tentorium vocatum quod tendatur funibus atque palis. Unde et hodie praetendere dicitur. 3. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quod maxime abundat florentibus malvis. Hae sunt aviculae quae lumin
Abbreviated transcription (Latin):
collocant᷑ oblata. sic̃ lectistͥma
Ab infendis gͥ ⁊ deportandis
sacris. Satͣrium nũcupat᷑. do¬
nariũ u eo qd̃ ibi dona repo¬
nant᷑. qͤ in templis offerri cõ¬
sueuerũt. Aerariũ uocatũ qͥa
pͥus ẽ signatũ ibi recondebat᷑
Hoc enĩ olim in usu erat au¬
ro argentoq nũdũ signato. ex
qͦꝵ metallis ꝙͣuis postea fcã
fuisset pecuina nom̃ tam̃ era¬
rii ꝑmansit abeo metallo un¬
de pecunia mitiũ sũpsit. ⁊ no¬
men. Armariũ locus ẽ. ubiqͣ¬
rumq artiũ instrumenta po¬
nuĩtur. Armam̃tariũ i ubi
tantũ tela armoꝵ. Unde iuue
mẽtaria celi Dicta aũ utraq
ab armis .r brachiis quib ex̃¬
centur. Bibliotheca ẽ locus uͥ
reponũtur. Siblio enĩ grece
liber. theca repositoriũ dicit᷑.
Imptuariũ dictũ eo qd̾ inde
necessaria pactui ꝓmũt᷑. hoc

Expanded text:
conlocantur oblata; sicut lectisternia Ab inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo unde pecunia nomen initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumcumque artium instrumenta ponuntur. Armamentarium vero, ubi tantum tela armorum. Unde Iuvementaria caeli. Dicta autem utraque ab armis, id est brachiis, quibus exercentur. Bibliotheca est locus ubi reponuntur libri. Biblio enim grece liber, teca repositorium dicitur. Promptuarium dictum eo quod inde necessaria victui promuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
theca aũt uł horrea a greco u̾¬
bum ex u̾bo repositoria uł re¬
conditoria dici possũt. eo qd̾̃ ĩ
his hoĩes elaboratas fruges re¬
ponũt. Inde ⁊ enticam gͤco
noĩe repositam yei copiosam

Expanded text:
theca autem vel horrea a Graeco, verbum e verbo repostoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam
Abbreviated transcription (Latin):
te cͥculi dc̃s. qr sic̃ rota est.
Inde breuis etiam rotella orbi¬
culus appellatꝰ. Nudiq enĩ occe¬
anꝰ cͥcum fluens eiꝰ in cͥtulo am

Expanded text:
te circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo am
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ ꝯcitatus ognes ⁊ toutrua ꝯ¬
tractus nubila ꝯspissatus pluni¬
am: ꝯgelantib nubib niuem
turbulentꝰ congelantib densi¬
orib nubib grandinem distẽ¬
tus serenũ efficit. Namaerem

Expanded text:
citatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ eius calore flagrantior
fit. hyemps septemtͥoni: eo
qd̃ frigorib ⁊ ꝑpetuo gelu tor¬
pet. Autumpnꝰ occiduo ꝓpt̾
qd̾ gͣues morbos ht̃. Unde ⁊
tunc om̃ia folia arboꝵs deflu¬
unt. ut aũt autumpnꝰ hũu¬
det morbis facit hoc confini
fractus cum ꝑactis tre
centis sexagnita qͥnq dieb
ad eadem loca sỹderum redit.
tas litt̾as picto drachone cau¬
dam suam mordente quia in
se recurrit. Alii annũ dicũt.
ad innouatione. Renouatur
enĩ semꝑ. Tria st aũt gen̾a
amtioꝵ. Aut enĩ lunaris an¬
nus est .xxx. dierũ. aut solsti¬
cialis qui .xii. ꝯtinet mñses.
Aut magnꝰ om̃ib planetis
meundem locumi recurrenti¬
b qui fit post annos pluri¬
mos.Aera singuloꝵ annoꝵ
est constituta a cesare augꝰ¬
to: qnͣdo pͥmũ censum exegͭ¬
ac Romanũ orbem descͥpsit
Dicta aut aera ex or eo qd̾ oĩs
orbis es reddere ꝓfessus est
bei publice. De olimpiadibꝰ

Expanded text:
eo quod pars ejus calore flagrantior eo quod pars ejus calore flagrantior sit; hiems Septentrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpeat; autumnus Occiduo, eo quod graves morbos habet; unde et tunc folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit 229 hoc confiniufractus, cum peractis ter centum sexaginta quinque diebus ad eadem loca siderum redit. tas litteras, picto dracone caudam suam mordente, quia in se recurrit. Alii annum dicunt ab innovatione; renovatur enim semper. Tria sunt autem genera annorum. Aut enim lunaris annus est triginta dierum; aut solstitialis, qui duodecim continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum censu exagitato Romanum orbem descripsit. Dicta autem aera ex eo, quod omnis orbis aes reddere professus est reipublicae. § 37 De olympiadib
Abbreviated transcription (Latin):
humore siccitate. calore ⁊ fri¬
gore temꝑent. Hec ⁊curricu¬
la dnr. qr ñ stant s currũt.
Constat aũt post factum m̃¬
dum ex qͣlitate cursus solis
temꝑa int̾nos m̃ses fuisse
diuisa quoꝵ temꝑum talem
uet̾es discretionem fatiũt. ut
tumpnꝰ. nouus. ad ultus. et¬
p̾ceps. Item hyemps. noua¬
adulta. ⁊ p̾ceps siue extma.
Nnde est illud. Extremae sb
casu uyemis. Ueraũt dictũ.
qd iuret. Tũc enĩ post hyemẽ
utitur tellus. ⁊ in florem cũc¬
ta rumpunt᷑. Estas d̾ ab estu.
.i. a calore. Et estas qͣi usta .u ex
usta ⁊ arida Nam calor ari¬
dus est. Autumpnꝰ a tempes¬
tate uocatus. qñ ⁊ folia arboꝵ
cadunt. ⁊ om̃ia maturescũt.
Nyemẽ ratio hemisꝑii nũcu¬
pauit. quia tunc breuiore sol
uoluitur circulo. Unde ⁊ hoc
sit tunc uescendi appetitꝰ. Cor¬
tam hiene significat. Hec
temꝑa singulis etiam celi ꝑti¬
b adscribunt᷑: Uer quippe o¬
rienti datur. qr tũc ex t̾ris oĩa
oriunt᷑. Estas u̾o meridiano:

Expanded text:
re, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. Constat autem, post factum mundum ex qualitate cursus solis tempora in ternos menses fuisse divisa, quorum temporum talem veteres discretionem faciunt, ut tumnus nopraeceps; item hiems novaadulta et praeceps, sive extrema. Unde est illud: Extremae sub casum hiemis. Ver autem dictum, quod viret. Tunc enim post hiemem vestitur tellus herbis, et in florem cuta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore; et aestas quasi usta, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus quando et folia arborum cadunt et omnia maturescunt. Hiemem ratio hemisphaerii nuncupavit, quia tunc breviori sol volvitur circulo. Unde et hocsit tunc tam hiemem significat. Haec tempora singulis etiam coeli partibus ascribuntur. 8. Ver quippe Orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero Meridiano,
Abbreviated transcription (Latin):
dinis uocate. Nndine enĩ
st̃ publice ꝯuentiones siue
mercimonia. De solsticiis ⁊ e
qiͣ solis statio. qd̾ tũc so¬
le stante crescant dies uł nos¬
tes. Aequinoctium appellatũ
sticia. unũ estiuũ uuii. Rł. iu¬
I. de quo temꝑe remeare sol
ab infĩores mcpit cicurosa
ianuariarum quo temꝑesol
altiores incipit orrcules pe¬
tere. Unde hyemalis solsticu
dies minin. sicut estiui ma¬
xmiꝰ inuenit᷑. Item duo st̃¬
equinoctia. unum u̾nale ⁊ aͤ
autumpnale. que gre eycriia¬
equmoctia die octaua błarx
brum. qr annius olim ĩduas

Expanded text:
dinis vocatae. Nundinae enim sunt publicae conventiones sive mercimonia. De solstitiis et aum quasi solis statio, quod tunc sole stante crescant dies vel noctes. Aequinoctium appellatum stitia: unum aestivum, VIII Kal. Iul., deo quo tempore remeare sol ad inferiores incipit circulos; Ian., quo tempore sol altiores incipit circulos petere. Unde hiemalis solstitii dies minimus, sicut aestivi maximus invenitur. Item duo saequinoctia: unum vernale, et aliud autumnale, quae Graeci ἰσηaequinoctia die octava Kalend. b., quia annus olim in duas
Abbreviated transcription (Latin):
pestinĩ. gallicmiũ. matutinũ.
diluculum. Crepusculũ ẽ du¬
bia lux est. Nam creperũ dubi¬
um dicimsꝰ: hoc est int̾ lucem
occidentali uõcatum. que solẽ
atiduũ sequit᷑ ⁊ tenebras se
te diem clauso componit ues¬
per olimpo. Tenebre aut̃ dube
um est qñ om̃s silent. Conti
⁊ om̃ia sopore quieta st. Nã
tempꝰ ꝑ se ñ intelligit᷑ insi ꝑ
actus humanos. Mediũ aũt
noctis actu caret. Ergo ĩtem¬
pesta. in actuosa: qiͣ sine tem¬
pore hoc est sine effectu ꝑ ꝙ̃
dinoscit᷑ tempꝰ lade ẽ. Intẽ¬
pestiue uenisti. Ergo intẽ¬
actu. Galliciniũ ꝓpt̾ gallos
lucis p̃nũtios dcm. Matutinĩ
est int̾ abscessum tenebͣꝵ ⁊ au¬
rore aduentũ. Et dcm̃ matuti¬
nũ qd̾ hoc tempus inchoante
mane sit. Diuuiculũ qiͣ iam ĩ¬
cipiens ꝑua diei lux. Hec et
aurore que solem p̾cedit. Est
aũ aurora diei clarescentis ex¬
ordiũ. ⁊ splendor pͥmus aeris.
qui grece eoos dr. qmͣqmͣ nos
qͥ diriuationẽ auroram uecamꝰ.

Expanded text:
pestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Crepusculum est dubia lux, nam crepusculum dubium dicimus, hoc est inter lucem occidentali vocatum, quae solem occiduum sequitur et tenebras seqte diem clauso conponit vesper Olympo. Tenebras autem dictas, ium est quando omnes silent. Contictest et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intellegitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actum caret. Ergo intempesta inactuosa, quasi sine tempore, hoc est sine actu, per quem dinoscitur tempus; unde est: 'Intempestive venisti.' Ergo intemactum. Gallicinium propter gallos lucis praenuntios dictum. Matutinum est inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum; et dictum matutinum quod hoc tempus inchoante mane sit. Diluculum quasi iam incipiens parva diei lux. Haec et aurora, quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium et primus splendor aeris, qui Graece ἡὼς dicitur; quam nos per derivationem auroram vocamus,
Abbreviated transcription (Latin):
S ex his festos dies hoĩm cãs
institutos feriatos aũt diui¬
noꝵ sacroꝵ. Partes diei tres
sũt. Mane.meridies. ⁊ suppre¬
ma. Mane lux matura. ⁊ple¬
na nec iam crepusculũ. Et dic¬
tũ mane a manii. Manũ eiũ
antiqui bonũ dicebant. Qͥd .n
meliꝰ luce Alii mane existi¬
mat̾ uotari a manib quoꝵ
ꝯu̾satio a luna ad t̾ram est. a¬
uł quia tunc purior ẽ dies. Me¬
rũ enĩ purũ dr. In toto enĩdie
nichil clarius m̾idie. qñ solm
medio celo rutilat.⁊ ommẽ ꝯ¬
bem pari claritate illustrat. s¬
prema est postrema ꝑs diei qͣn¬
do sol cursum suũ in occasum
u̾tit. dc̃a qd̾ suꝑest ad ꝑtem u¬
timã dici. Serum uocatũ a
clausis seris: qñ qn iam nox
uenit ut unꝰ quisq sompno
tutior sit. Hodie qiͣ hoc die:
ex quo qͦtidie ñ cotidie. ut sit
quot dieb. Cras qd̃ est pꝰea
ab eo qd̃ iam dies ipẽ sit nob̾.
alienꝰ. Pridie aũ qiͣ pͥori die.
antecessum. id prius . .iiii.
ox a nocendo dcã. eo qd̃ o¬

Expanded text:
 ex his festos dies hominum causa institutos, feriatos divinorum sacrorum. Partes diei tres sunt: mane, meridies et suprema. Mane lux matura et plena, nec iam crepusculum. Et dictum mane a mano; manum enim antiqui bonum dicebant. Quid enim melius luce? Alii mane aestimant vocari a Manibus, quorum conversatio a luna ad terram est. Avel quia tunc purior dies est. Merum enim purum dicitur. In toto enim die nihil clarius meridie, quando sol de medio caelo rutilat et omnem orbem pari claritate inlustrat. Suprema est postrema pars diei, quando sol cursum suum in occasum vertit: dicta quod superest ad partem ultimam diei. Serum vocatum a clausis seris, quando iam nox venit, ut unusquisque somno tutior sit. Hodie quasi hoc die; et quotidie, non cotidie, ut sit quot diebus. Cras quod est postea. ab eo quod iam dies ipse sit a nobis alienus. Pridie autem quasi priori die. antecessum, id est prius. De nocte . Nox a nocendo dicta, eo quod o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaret᷑. Noctis aũt ⁊ diei ait̾¬
natio ꝓpt̾ uitissitudinẽ dormi¬
endi uigilandiq effecta est.
⁊ ut oꝑis diurni. laborẽ noc
mĩ celi spaciũ ꝑuenit elau¬
quescit aut rarẽstũo eal at suos
ignes. aut quia eadem ui fub
tras cogitꝰ qm̃ suꝑ tͥras ꝑtu¬

Expanded text:
Resp. Noctis autem et diei alternatio propter vicissitudinem dormiendi vigilandique effecta est, et ut operis diurni laborem noctmum coeli spatium pervenit, elanguescit, ac tabefactus efflat suos ignes: aut quia eadem vi sub terras cogitur, qua super t
Abbreviated transcription (Latin):
pollutoꝵ uinctores .i. cadauerum
curatores. Unde ⁊ apuleuis ĩ her¬
nagora aitꝰ pollctore sus fu¬
nere domuitionẽ ꝑanius. Qued¬
nas etruscas tgetis ⁊ ba des.
tactidis qͥndetim uoluminibꝰ ita
explanauit ita ait. fibrei iecoris
sandarati coloris dũ fuerint ma¬
naies. tũc uerrere opus ẽ petras
.i. qͣs solebant antiqͥ ĩ modũ ci¬
lindroꝵ ꝑ liites trah̾e ꝓ pluuie
ꝯmutanda ĩopia. Quid̾ sint ue¬
fit ait ap̃ athenas marti solere
sacrificari sacrum. qd̾ ecatonpe¬
fo neuma appellatur. Siqͥs enĩ
centum hostes int̾fecisset mar¬
ti de hoĩe sacrificabat ap̃ ĩsulam
bleminon. qd̃ sacrificatum est
a duob cretensib ⁊ imolocro.i
tunmne cortiẽsi ꝓculo locro sic̃
solicͣtes scͥbit. S postꝙͣ ħ athe¬
niensib displicuit. ceꝑunt of¬
fͣre porcũ castratũ: qũe ueferen

Expanded text:
pollutorum unctores, id est cadauerum pollutorum unctores, id est cadauerum curatores, unde et Apuleius in Ermagora ait: ‘Pollincto eius funere domuitionem paramus’. Quidnas Etruscas Tagetis et Bacitidis quindecim uoluminibus explanauit, ita ait: ‘Fibrae iecoris sandaracei coloris dum fuerint, manales tunc uerrere opus est petras’, id est quas solebant antiqui in modum cilindrorum per limites trahere pro pluuiae commutandam inopiam. Quid sint sit, ait aput Athenas Marti solere sacrificare sacrum quod ecatonpefoneuma appellatur; si quis enim centum hostes interfecisset, Marti de homine sacrificabat aput insulam Blennon, quod sacrificatum est a duobus Cretensibus et uno Locro, id est Timne Cortiniensi, Proculo Locro, sicut Solicrates scribit. Sed posteaquam hoc Atheniensibus displicuit, coeperunt offerre porcum castratum quem ne
Abbreviated transcription (Latin):
łcqm curasse ĩ¬
obedientia pu¬
taretur libellũ
ẽtiam quẽ de
astrusis sermo
toibui. ñ tam faleratis sermonũ
studentes spumis qmͣ rerũ mam¬
festationib dantes oꝑam diluci¬
anda. Qͥd sit sanda s dandis.¬
ñ in quo nobiliũ corꝑa. s in quo
plebeioꝵ atq dampnatoꝵ cada¬
uera portabant᷑. sic̃ stesmmbro¬
tus stasuis de morte policͣti sami
deportatus est. Qͥd fit iuspiro.
ipillones dicti st̃ bauili ꝙͣ¬
uis antidamꝰ eratlepolites
iuspillones dix̾it iidatores ca¬
dauerũ sic̃ in histoͣ alexand̾ ma¬
cedonis scͥpsit dicens. Plus qmͣ
trecentos cadauerũ iuspillones
reppiens trucib fixit. tam̃ inna¬
seas scͥbit in europe libro appol¬
linẽ postea qmͣ a ioue uictꝰ at
int̾fectus ẽ a inspillonib ad se¬
pulturã delatũ eẽ. Quid sit pol
ollinctores dicti st̾ linctor
qͥ funia morientiũ accurãt.
Inde ⁊ plautꝰ ĩ menetĩ comedia
fut. Sit̃ pollmctor dix̃. qͥ eum
pollinx̾at. Pollinctores duti st̃ qͣ

Expanded text:
m curtasse inoboedientia putaretur, libellum etiam quem de abstrusis sermonretribui, non faleratis sermonum studentes spumis quam rerum manifestationibus dantes operam lucidandis. Quid sit sandapila. Sanda, non in. quo nobilium corpora, sed in quo plebeiorum atque damnatorum cadauera portabantur, sicut Stesimbrotus Tasius de morte Policratis regdeportatus est’. Quid sit uispillo. Vispillones dicti sunt baiules, quamuis Antidamas Eracleopolites uispillones dixerit nudatores cadauerum, sicut in historia Alexandri Macedonis scripsit dicens: ‘Plus quam trecentos cadauerum uispillones repperiens crucibus fixit’. Tamen Mnaseas scribit in Europae libro Apollinem, posteaquam a Ioue uictus atque interfectus est, a uispillonibus ad sepulturam delatus est. Quid sit pollinctor. Pollinctores dicti sunt qui funera morientia accurant; unde et Plautus in Menecmi comoedia ait: ‘Sicut pollinctor dixit qui eum pollinxerat’. Pollinctores dicti sunt quasi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s cupidos om̃s demq p̃ꝓbos
ẽẽ seruos: An ille mͥ siber. cui
mulier imꝑat. cui leges ĩponit.
p̾scribit. iubet. uetat qd̾ uidet᷑.
qui nicħ imꝑanti negare potͥ.
nicħ recusare audet. Poscit᷑. dã¬
dum ẽ: uocat ueniendũ. eicit.
abeundũ. minat᷑ extimescen¬
dũ. Ego uꝰ istum ñ mͦ seruũ

Expanded text:
omnis cupidos, omnis denique inprobos esse servos? an ille mihi liber, cui mulier imperat? cui leges inponit, praescribit, iubet, vetat quod videtur? qui nihil imperanti negare potest, nihil recusare audet? poscit, dandum est; vocat, veniendum; eicit, abeundum; minatur, extimescendum. ego vero istum non modo servum,
Abbreviated transcription (Latin):
pecume nullũ nuestũ turpem
putas. cũ ordini isti ne honestͦ
quid̃ possit ẽẽ ullus si cotidie.
fraudas. decipis. poscis. pascisce¬
ris. aufers. eripis. si socios spoli¬
as. erariũ expilas. Si testamen¬
ta amicoꝵ expectas quid̃ ates
ipẽ subponis: hec utrũ hũndã¬
tis an egentis signa st̃ Amicꝰ
minꝰ diues ñ archa appellanͣs o¬
let: ꝙͣuis illa plena sit. Dũ te
inanem uidebo diuitẽ ñ putabo
Et enĩ ex eo qnͣtum ciuiq satis ẽ.
metiũt᷑ hoĩes diuitiaꝵ modũ.
Filiani qͥs ħt: Pecunia ẽ opuᷤ.
Duas: Maiore. Plurimas ma¬
iore. Etiamsi ut auĩt cdanaum
qͥnqͣgnnita suit filie tot dotes
magnã qͤrũt pecunia. Qntum
enĩ cuiq opꝰ ẽ. ad id accomodatur.
ut ante dixi diuitiaꝵ mod̃. Qui
gͥ ñ filias plures s ĩnum̾abłes
cupiditates ht̃ qͤ breui temꝑe
maximaᷤ copias exhaurire pꝰ
suit: hũc qnͣdo appellabo diui¬
tem cũ ip̃e se egere sentiat.¬

Expanded text:
pecuniae nullum quaestum turpem putas, cum isti ordini ne honestus quidem possit esse ullus; si cotidie fraudas, decipis, poscis, pacisceris, aufers, eripis, si socios spolias, aerarium expilas, si testamenta amicorum ne exspectas quidem atque ipse supponis, haec utrum abundantis an egentis signa sunt? animus hominis dives, non arca appellari solet. quamvis ilia sit plena, dum te inanem videbo, divitem enim ex eo, quantum cuique satis est, metiuntur homines divitiarum modum. filiam quis habet, pecunia est opus; duas, maiore; pluris, maiore etiam; si, ut aiunt Danao, quinquaginta sint filiae, tot dotes magnam quaerunt pecuniam: quantum enim cuique opus est, ad id accommodatur, ut ante dixi, divitiarum modus. qui igitur non filias pluris, sed innumerabilis cupiditates habet, quae brevi tempore maximas copias exhaurire possint, hunc quo modo ego appellabo divitem, cum ipse egere se sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatescat. De libris ꝯficiendi.
Uidam nomina librorum
apud gentiles c̾tis modu¬
lis conficiebant᷑ breuiore for¬
ma atq carmina atq eplẽ.
At u̾o bistorie maiore modulo
scribebant᷑ ⁊ ñ solum in carta¬
mentis ⁊ in homentis ele ele¬
phantinis. textibulusq mal¬
uarũ foliis atq palmarum.
nis nouimꝰ aeriis. Leuis in
aridulo malue descͥpta dlibel¬
lo. Pruxaica uexit mum̾a na¬
uicula. Cirrumcidi libros fa¬
cile sicilie pͥmũ increbuit.
Nam initio pumicabant᷑.
Onde ⁊ catulus ait. Cui do¬
UI
no lepidum nouũ libellum
arido mͦ pumice expolitum.¬
dictus codix ꝑ translationẽ
a corticib arborum seu uiti¬
um qiͣ caudex qd̾̃ in se młti¬
tudinẽ libroꝵ quasi ramoꝵ
contineat. Uolumẽ liber ẽ
a uoluendo dictus. sicut ap̃
hebreos uolumina legis uo¬
lumina ꝓphaꝵ. Liber est
int̾ior tumca corticis q̃ lig
Unde ⁊ lib̾ dr̃ in quo scribi¬
mus: qr ante usum carte ł
mẽbrarum de libris arboꝵ
uolumina fiebant .i. ꝯpagi¬

Expanded text:
T XII. De libris conficiendis. 1. Quaedam genera librorum apud gentiles certis modulis conficiebantur. Breviore forma, carmina atque epistolae. At vero historiae majori modulo scribebantur, et non solum in chartaet in omentis elephantinis textilibusque malvarum foliis atque palmarum. nis novimus aerios, levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. Circumcidi lbros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et Catullus ait 1, 1Cui no lepidum novum libellum arido mdictus codex per translationem a codicibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod in se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen dicitur a volvenHebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, quae lUnde et liber dicitur in quo scribimus, quia ante usum cartae vel membranarum de libris arborum volumina fiebant, id est conpagi
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs ponit᷑ ne fastidi¬
um faciat nom̃ iftud dũ ite¬
rat᷑. Nam cum dicimꝰ uir¬
giliꝰ scripsit bucolica. Addi.¬
mꝰ ꝓ nom̃ ipẽ scͥpsit georgi¬
ca. Sicq uarietas signifi
st̃ aut infinita. Emita ꝓnoĩa
dicta eo qd̃ definiũt c̾tam ꝑso¬
nam. Ot ego me enĩ intelligiᷤᷤ¬

Expanded text:
nis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica'; sicque varietas significsunt, aut infinita. Finita pronomina dicta eo, quod definiunt certam personam, ut 'ego'; me enim stati
Abbreviated transcription (Latin):
piens. Cum u̾o ñ ꝯuingit᷑ de¬
monstratiuũ ꝓ nom̃ est. ut hic
aut p̾mogenia aut deductiua
Infinita .uii. quis. qͣlis. talis.
qmͣ finita .ui. iste. ip̃e. hic Is.
idem . sui. possessiua .u. meus.

Expanded text:
ens. Cum vero non conjungitur, demonstrativum pronomen est, ut hic, aut primigenia, aut deductiva Infinita septem: quis, qualis, talis, quam finita sex: iste, ipse, hic, is, idem, sui. Possessiva quinque: meus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiua dur᷑ eo qd hñt demonstnͣ¬
tem hic demonstramꝰ. ut ħ ⁊
hec ⁊ hoc. que tria ⁊ articuli no¬
minant᷑. Articuli aũt dcĩ qd̾
nõib ar̃tant᷑ id colligant᷑ cũ
dicimꝰ. hic orator. Int̾ articłm̃¬

Expanded text:
t demonstratem his demonstramus, ut 'hic', 'haec', 'hoc': quae tria et articuli nominantur. Articuli autem dicti, quod nominibus artantur, id est conligantur, cum dicimus 'hic orator'. Inter artic
Abbreviated transcription (Latin):
grũ uitiũ p̾fig̾e theta. Cũ
aũt imꝑiciam significare uel¬
lent A lauta lita usi st̃ sic̃
mortem significabãt ꝯponebãt.
se uet̾es faciebat. ut qͥcꝙͥ
occulte ĩuicem ꝑ sĩpturas sig¬
nificare uellent. mutue scri¬
berent. testis est brutus qͥ m
his lict̾is ea q̃ acturus erat no¬
tabat ignorantib aliis qͥd sͥ
uellent he lit̾e. Cesar quoz
augustus ad filiũ. Qm̃ ĩquit
ĩnumerabilia accidũt assidue
q̃ scrib̾e alt̾utrũ oporteat ⁊ eẽ

Expanded text:
heta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut mortem significabant, cum ponebant se veteres faciebant, ut quidquid occulte invicem per scripturas significare vellent, mutue scriberent. Testis est Brutus, qui in his litteris ea quae acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi vellent haec litterae. Caesar quoque Augustus ad filium, 'quoniam' inquit, 'innumerabilia accidunt assidue quae scribi alterutro oporteat et esse
Abbreviated transcription (Latin):
ta erat ap̃ uet̾es qͣ inspicet᷑ qnͣti
ex militib suꝑ eẽnt. qnͣtiq ĩ
bello cecidissent. Ttau nota ĩ
capite u̾siculi suppoĩta suꝑsti¬
tem designabat. S. theta u̾o
ad unscuiꝰq nom̃ defuncti ap
ponebat᷑. Unde ⁊ ht̃ ꝑ medi¬
um telum idẽ mortis signum.

Expanded text:
ta erat apud veteres, qua inspiceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur. Unde et habet per medium telum, id est mortis sig
Abbreviated transcription (Latin):
Mula sagmaria. Capulũ fumᷤ
a capiendo. qd̾ eo ĩ domita ium̃¬
ta ꝯp̾hendant᷑. Calcaria dista
qr ĩ calce hoĩs ligant᷑ .i. in pedis
post̾iore ꝑte ad stimulandos e¬
qͦs quib aut pugnandũ aut
currendũ ꝓpt̃. ꝓpt̾ pigciam aĩa¬
liũ aut timorem. Nam ex ti¬
more stimłi nũcupati licet sĩt
⁊ libidinis stimuli. Strigiles
nũcupati a t̾gendo. qd his eqi
t̾gant᷑. Caratt̾ est fr̾um colo

Expanded text:
mula sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli. Strigiles nuncupati a tergendo, quod his equi tergantur. Character est ferrum calo
Abbreviated transcription (Latin):
excellit. Unde ⁊ legit᷑ in gene¬
put etiam si cũ duob euaserͭ
digitis nicħomiꝰ iuuit. Inde ⁊
totũ corpꝰ obicit ꝓ capite feri¬
entib. Ingnib umu̾sis hebeᷤᷤ
uisꝰ ⁊ raro in adu̾sum ꝯtuen¬
tur nec frustͣ cũ oculos ñ ĩ frõ¬
te hẽant. S in timporib adeo
ut citius audiant qmͣ aspiciãt.

Expanded text:
excellit. Unde et legitur in Geneput, etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus objicit pro capite ferienti. Anguibus universis hebes visus est, raro in adversum contuentur: nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus, adeo ut citius audiant quam aspiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
Mphitheatrũ locꝰ
est a spectatuli ubi
pugnant gladiato¬
res. ⁊ inde ludum
gladiatorĩ dictũ
qd in eo uuienes
usum armoꝵ diu̾so motu ꝯdiscãt
⁊ mͦ int̾ se aut gladiis aut pugnis
c̾tantes. mͦ contͣ bestias inceden¬
tes ubi ñ odio s p̾ͥmio illecti sube¬
Nam amphitheatrum rotundũ
ẽ. theatrum uͦ ex medio amphithe¬
atro est semicͥtuli figuram hñs
eu̾a gladiatoꝵ plura.¬
quoꝵ pͥmꝰ ludꝰ equest̾ium. Du¬
o enĩ equites p̾cedentib pͥus sig¬
nis nilitarib. Unꝰ a porta oriẽ¬
tis. alt̾ ab occidentis ꝓcedebant
in equis albis. cũ aureis galeis
bant pugnam dimicantes qus
alt̾ in alt̾uis morte ꝓsiliret. ut
hrẽt qui crederet casum głam
qͥ ꝑim̾et. Qͤ armatura pugna

Expanded text:
mphitheatrum locus est spectaculi, ubi pugnant gladiatores; et inde ludus gladiatorius dictus, quod in eo iuvenes usum armorum diverso motu condiscant et modo inter se, aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes, ubi non odio sed premio illecti, subenam amphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figuram habens. Genera gladiatorum pluraum ludus equestrium: duo enim equites, precedentibus signis militaribus, unus a porta orientis, alter a porta occidentis, procedebant in albis equis cum aureis galeis te sua inibant pugnam, dimicantes quousque alter in alterius mortem prosiliret, ut haberet qui caderet casum, gloriam qui perimeret: qua armatura pugna
Abbreviated transcription (Latin):
Cur aũ eccłia cũ una sit. A io ħe
septem scͥ bunt᷑. nisi una cafbo¬
lica septifarmni plena spũ desig¬
rietur sic̃ ⁊ de dño nouimꝰ dixis
Dicente apło. Q eccłia d̾i uiui q̃
ẽ columpna ⁊ firmam̃tũ u̾ita

Expanded text:
Cur autem Ecclesia, cum una sit, a Joanne septem scribuntur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? Sicut et de Domino novimus dixissdicente Apostolo: Ecclesia Dei vivi, quae est columna et firmamentum verita
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑtotum t̾rarum orbem dila¬
bat ad romanos dicens. Gr̃as
ago dõ meo ꝓ om̃ib uob qꝵ fi¬
des urã anũtiat᷑ ĩ uniu̾so m̃¬
do. Piic ⁊ uniu̾̃sitas ab uno

Expanded text:
 totum terrarum orbem dilaolus approbat ad Romanos dicens : Gratias ago Deo meo pro omnibus vobis: quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. Hinc et universitas ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
rantes suã ⁊ illoꝵ kingͣm uitio¬
se in ꝯseqñt᷑q ꝯfunderẽt. soloe¬
cisms nom̃ dedert̃. Unde ⁊ siłr
loqñtes soloetismos fac̾e dñr.
dr᷑. qtiens in u̾sũ necessitate
uenit᷑ nccͣitas. ꝑmanet soloe¬
cismi culpa. Soloecismꝰ fit duo¬
b modis: aut ꝑ ꝑtes or̃onis
aut ꝑ accidentia. ꝑ ꝑtes or̃ois
applicemꝰ. ⁊ accidentia fit id ẽ
meros .⁊ figͣas. ⁊ casus. Per
tũ gn̾a soloecismoꝵ dix̃. qͦs
¶regłam recte loqñdi ten̾e

Expanded text:
rantes et suam ea illorum linguam uitiorantes et suam ea illorum linguam uitiose inconsequenterque confunderent, solecismo nomen dederunt. unde et similiter loquentes solecismos facere dicitur, quoties inversu necessitate venitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis applicemus. Per accidentia fit, id esmeros, figuras, et casus. Per tum genera soloecismorum dixit, quos regulam recte loquendi tene
Abbreviated transcription (Latin):
trahat᷑ il eẽ oꝑtet. ꝑ hyatum.
qͣtiens in ꝓnũtiatõe scinditur
u̾sus anteqmͣ ꝯpleat᷑. sine qͦti¬
ens uoralis uocalem sequit᷑ ut
muse aonides. Fit barbaris mꝰ
⁊ ꝑ moytacismos. iotatismos.
lautacismos Moytatismꝰ est
quotiens .m. litt᷑am uocalis se¬
quit᷑. ut bonũ aurũ. iustum
amicũ. S hoc uitiũ aut suspẽ¬
sione .i. lut̾e. aut detͣctione
uitamꝰ. Iotatismꝰ est qͦtiens
m iota sitt̾a duplicat᷑ sonus.
lt troia maiia. Ubi earũ lit¬
ut unũ iota. ñ duo sonare ui
ens unũ .b. exils. diso larguis
nũ largius. duo exiliꝰ ꝓferre
uescendũ. Conlisio est qͦtiens
nouissime sillabe fims in alt̾inꝗ
oloecismus. De solcescismi.¬
ueniens ꝯpositõ: sit barbaris m¬
ñ recta lege ꝯumcta. soloecisnłꝰ
est ut siquis dicat int̾ nob̾ ⁊
int̾ nos. Aut date ueniam sce¬
leratoꝵ ꝓ sceleratis. Dictꝰ aũt
solcecismꝰ a auib qͥ ex urbe so¬
loe lque nc̃ pompeiopolis appel¬
latur ꝓfecti: cũ ap̃ alios ꝯmo¬

Expanded text:
e oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus et per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut Troia, Maia ubi earum litut unum iota non duo sonare uidens unum l exilius, duo largius num largius, duo exilius proferre s. Conlisio est, quotiens novissimae syllabae finis in alterius soloecismis. Soloeveniens conpositio, sicut barbarismnon recta lege coniuncta soloecismus est, ut si quis dicat 'inter nobis' pro 'inter nos', aut 'date veniam sceleratorum' pro 'sceleratis'. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Soloe, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commo
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq cognoscit᷑. ut cum q̃¬
rit᷑ qͥd int̾ regem sit ⁊ tõran¬
nũ adiecta diffe̾ntia qͥd ut̾q
sit definit  ut rex modestus ⁊
temꝑatꝰ. tyrannꝰ u̾o crudelis.
Int̾ hec enĩ duo disfentia cum
posita fu̾it. qͥd sit ut̾q cognoᷤᷤ¬
arlarismꝰ est u̾bũ corruptami
lict̾a. uł sono enũtiatum.
Lut̾a. ut floriet. dum florebit
dic̾e̾ oporteat. Sono si ꝓ me¬
dia silła pͥma ꝓducat᷑. ut la¬
tebre tenebre. Appellat᷑ aũ bar¬
barismus a barbaris gentib
dum latine orõnis integritatẽ
nescirent.Unaqueq gens ro
transmisit. Int̾ harbarismũ
aũ ⁊ brbaralexinp hoc int̾est
qd̃ barbarismꝰ in ubo latino
fit dum corrumpit᷑ qñ aũ bur¬
bara u̾ba latmis eloquiis in¬
serunt᷑. barburalixis dicit᷑. Itẽ
qñ in ꝓsa uitiũ sit sermons
barbarismꝰ nocat᷑ qñ aũ ĩ me¬
tro: methaplas me dr̃.

Expanded text:
ognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur, ut 'rex modestus et temperatus, tyrannus vero crudelis'. Inter haec enim duo differentia cum posita fuerit, quid sit utrumque cognosBarbarismus est verbum corrupta littera vel sono enuntiatum. Littera, ut 'floriet', dum 'florebit' dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum latinae orationis integritatem nescirent. Unaquaeque enim transmisit. 2. Inter barbarismum autem, et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo Latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba Latinis eloquiis inseruntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, m
Abbreviated transcription (Latin):
Et bellum ingens gerit italia
omonins cum uno nõie mł¬
ta fignificant᷑ ut acies. ⁊ ñ
addas aut ferri aut oculoꝵ aũ
militum. De methaplasreis
etaplasmus g̾ce lingͦ la¬
tine tͣnsformatio dr᷑. qui
fit in uno u̾bo ꝓpt̾ metri neces¬
sitatẽ. ⁊ licentiam portarũ. cuiꝰ
spẽs iste st̃. ꝓthesis. appositio¬
dio. ut maneant in religione
no. Sincope abstisio de medi¬
o ut forsan ꝓ forsitan. Apoco¬
pe est abscisio de fine ut sat
ꝓ satis. Ectasis ꝓdutio. q̃ nats¬
ꝓduci debeat. Dieresis. discissio

Expanded text:
ut: bellum ingens geret Italia homonyma, quo uno nomine multa significantur, ut 'acies' et non addas aut ferri, aut oculorum, aut militum. De metaplasmis . Metaplasmus Graeca lingua, Latine transformatio dicitur. Qui fit in uno verbo propter metri necessitatem et licentiam poetarum; cuius species istae sunt.   Maneant in relligione no'. Syncope abscisio de medio, ut 'forsan' pro 'forsitan'. Apocope abscisio de fine, ut 'sat' pro 'satis'. Ectasis, productio conte dici debeat. Diaeresis, discissio
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa n ab oriente n ab occidẽ¬
te n a desertis montib. Deẽ
em̃. patet uia fugiendi qm̃
humilitas. statum rei magne
rari ñautes in gurgite uasto. Gͣ¬
gitem posuit ꝓ mari. Et luca

Expanded text:
quia neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montibus deest enim: patet uia fugienti, quhurari nantes in gurgite vasto. 'Gurgitem' posuit pro 'mare'. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
sis collisio ꝯsonantium cũ uo
positio. litt̾e ꝓ ala lict̾a ut im¬
plasmũ eẽ qui muno sermo¬
ne fit ratõne uitiosa. Int̾ so¬
loescismũ item ⁊ scemã idest
ꝑscãm sermonũ conexionem
figura est q̃ fit i ꝯtextu ser¬
monũ ratione iutiosa. Ergo¬
rõne metaplasii ⁊ scemata

Expanded text:
sis conlisio consonantium cum vocpositio litterae pro alia littera, ut 'inplasmum esse, qui in uno sermone fit oratione vitiosus. Item inter soloecismum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est, quae fit contextu sermonum oratione vitiosa. Ergo metaplasmi et schemata
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiuat ruben ⁊ ñ moriatur.
gati ñ impecła pace retͦ unde
uen̾ant dom̃ ren̾si st̃. Tantolo¬
si fala iurũ seruant. siuesci
tur aura. etherea. neq ad huc
de corꝑe matrũ. deposuit. sulcis
hic stirpes obruit. aruo acuit.¬
trifidasq sudes ⁊ acuto robore

Expanded text:
, Vivat Ruben, et non moriatur, gati, non impetrata pace, retro unde venerant domum reversi sunt. 9. TautoloSi fatur aura / aetheria neque adhuc de corpore matrum / deposuit sulcis; hic stirpes obruit aruo / quadrifidasque sudes et acuto robore
Abbreviated transcription (Latin):
multis pedib innitunt᷑. Itẽ
rationale ꝓp̃t illa que tõne
egent. Mortale aũt ꝓpt̾ id
qd̾̃ angłs ñ est. Postea discͤ¬
tis atq disclusis adiectum ẽ
ꝓpriũ in ꝑte postrema. Est¬
em̃ solum hõis qd̾ ridet. Sic
ꝑfecta est om̃is ex ꝑte diffini¬
tio ad hoĩem declarandum.
Qulꝰ discipline disfiitõem ple¬
nam existimauerũt aristoti¬
les ⁊ tulluis ex gen̾e ⁊ dife¬
rentiis consistere. Qͥdam ptͣ
ea pleniores indocendo eiꝰ ꝑ¬
fectam substancialẽ diffimi¬
pͥma est de gen̾e. scd̃a de sp̃e.
t̾cia de diff̾entia. qͣrta de ꝓp̾o
qͥnta de accidente. Genꝰ ut
aĩal. Est enĩ uocabulũ gene¬
iale ⁊ ꝯmune oĩum aĩam ha¬
bentiũ. Spẽs ut homo. Est
enĩ spãlitas qͣ seꝑatur a cete¬
ris aĩantib. Diffe̾ntia ut rõ¬
nale mortale. His enĩ duobꝰ
difft̾ homo a cet̾is. Cum enĩ
ab angłis qui nesciũt mortẽ.
riũ ut risibile. Homo est
enĩ qͥuod ridet : ⁊ hoc p̾t̾ hoĩ¬

Expanded text:
multis pedibus innituntur. Item rationale, propter illa quae ratione egeant: mortale autem propter id quod angelus non est. Postea discretis atque seclusis adiectum est proprium in enim solum hominis quod ridet; sic perfecta est omnis ex parte definitio ad hominem declarandum. Cujus disciplinae definitionem plenam existimarunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. 5. Quidam pea pleniores in docendo eius perfectam substantialem definiprima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidenti. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a ceteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a ceteris. Cum enim ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter homi
Abbreviated transcription (Latin):
Satũ enĩ ap̃ eos noĩat᷑ sumꝑ¬
tio siue lenatio. eo qd̃ qui me¬
tit᷑ eandem m̃surã sumãt ac
ieuet. Est ⁊ aliud satum mẽ¬
sura sextarioꝵ uigniti duoꝵ
capax. qiͣ modiꝰ. Batꝰ uocatur
hebraica lingꝰ ab olearia mo
m̃sura una mole uice ꝓt̾it᷑.

Expanded text:
um enim apud eos nominatur sumptio sive elevatio, eo quod qui metitur exinde mensuram sumat ac elevet. Est et aliud satum mensura sextariorum vigintiduorum capax quasi modius. Batus vocatur hebraica lingua, ab olearia molmensura una mole vice proteritur.
Abbreviated transcription (Latin):
Oude postea peciũa beneficii gͣ¬
cia dari cepta conglariũ appel¬
inrꝑator fauorẽ ppłi captans ad¬
iclebat. ut langor largior uid̾e¬
tur in donis. Congiariũ aũ spã¬
mł ⁊ nom̃ a romanis ĩpositũ
ĩuenimꝰ. Metrũ ⁊ m̃sura liqui¬

Expanded text:
a beneficii gratia dari coepta congiarium appelimperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specmul et nomen a Romanis inpositum invenimus. Metrum
Abbreviated transcription (Latin):
ling̾s q orbem mꝑpleuerũt. Go
ra complet᷑. Hic ex hebraico ser¬
mone descendit: q̃ uocat᷑ cori a si¬
militudine collis. Coria emĩ heb¬
ice colles appellant᷑. Coaceruati
enĩ madu tͥginta mstar collis ui¬
dentur ⁊ onꝰ cameli efficrunt. De
¶latinũ sigc̃at obolos tres. Elati¬
nũ sig̾cat obolos ties. Platiũ¬
monstrat opolos qͥnq. Oboli itͦ¬
ĩ una dragmia sex ueniant. qd̾ ẽ
pondꝰ denarii argenti . N. ⁊ a. lrã
sigc̃at siliqͥs acto id tremissem.Nl.
latinũ sigcat nomisma grecũ.
i solidũ. I. ħ. iota aduracta. Be¬
ta sigc̃at dimidiũ solidũ. ⁊S
uirgule due ex uno anglilo a
leua m dextam se diuidentes
sigͣcant draginã qmͣ etiam olcen

Expanded text:
 orbem impleverunt. 17.  impletur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur cora a similitudine collis. Cora enim Hebraice colles appellantur. Coacervati enim modii XXX instar collis videntur, et onus cameli efficiunt. 307T Latinum significat obolos tres. F Latinum significat obolos quatumonstrat obolos quinque. in una dragma sex veniant, quod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant drag