comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i: Item opuscula beati gregorii nazanzeni
epĩ.Item opuscula beati anathasu alexan¬
drini ep̃i: Item opuscula beati ioħis constan¬
tinopolitani ep̃i. Item opuscula beati teo¬
phyli alexandrini ep̃i. Item opusculabeati
cẏrilli alexandrini ep̃i. Item opuscula
beati hilarii pictauensis epĩ Itẽ opuscula
beati ambrosii mediolanensis ep̃i. Item
opuscula beati augustini ypponensis
ep̃i: Item opuscula beati ieronimi prb̃i.
Item opuscula beati ꝓsꝑi uiri religiosis¬
sumi. Itemepła beati leonis . p̃p. ad flauiañ
constantinopolitanũ ep̃m. destinata. cuiꝰ
textum quispiam siusq adunũ iota
disputauerit : & non eam in om̃ib uene¬
rabilit̃ receꝑit: anathema sit. Itẽ opꝰcula
atq tractatus om̃ium patrum orthodoxoꝵ
ꝑ grãm dĩ usq adultimũ diem uite suȩ
fuere participes. legendos decernimus:
Itẽ decretales epłas quas beatissimi pp̃.
diũsis temporib ab urbe roma ꝓdiũsoꝵ

Expanded text:
episcopi. Item, opuscula beati Gregorii Nazianzem episcopi. Item, opuscula beati Gregorii Nazianzem episcopi. Item, opuscula beati Joannis Constandrini episcopi. Item opuscula beati Joannis Constantinopolitani episcopi. Item opuscula beati Theophili Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Cyrilli Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Hilarii Pictaviensis episcopi. Item opuscula beati Ambrosii Mediolanensis episc. Item opuscula beati Augustini Hipponeregiensis ep. Item opuscula beati Hieroneligiosissimi. Item epistola B. Leonis papae ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum destinata. Cujus textum quispiam si usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. Item opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum per gratiam Dei usque in ultimum diem vitae suae fuere participes, legendos decernimus. Item decretales epistolas, quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃a romana eccła pꝰ illas uet̃is ł noui
Itestam̃ti quas regularit̃ suscipimus
eciã bas suscipi non ꝓhiboe scripturas:
mediante maximo constantino augusto
inqua arrius hereticꝰ condempnatus ẽ:
Scam sy nodum constantinopolitanã medi¬
ante theodosio seniore augusto. in qua
macedonius hereticiis debitã dampnatio¬
nem excepit: Scãm sẏ nodum ephesinam
inqua nestorius dampnatus ẽ. cũ consenso
beatissimi celestini. p̃p. mediante cyrillo
alexandrinȩ sedis antistite. & archadio
ep̃o. abitalia destinato. Scãm sy nodum
calcedonensem mediante martiano au¬
gusto. & anatholino constantinopolitano
epo. inqua nestoriana & eutichiana
cibus dampnatȩ sunt: Sed &e siqua sunt
concilia ascĩs patrib hactenꝰ instituta
pret̃ istorũ .iiͦiͦͬi. auctoritatẽ. & custodienda
& recipienda decreuimꝰ. Iam nunc subi¬
ciendum de opusculis scõrũ patrũ quȩ in
eccła catholica recipiuntur. Opuscula
beati cypriani martẏris. & cartagmensis

Expanded text:
cta Romana Ecclesia, post illas Veteris vel Novi Testamenti, quas regulariter suscepimus, etiam has suscipi non prohibet Scripturas: mediante Maximo Constantino Augusto, in qua Arius haereticus condemnatus est. Sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit. Sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est, cum consensu beatissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antistite, et Archadio episcopo ab Italia destinato. Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto, et Anatholio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana cibus damnatae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus instituta, praeter istorum quatuor auctoritatem, et custodienda et recipienda decrevimus. Jam nunc subjiciendum de opusculis sanctorum Patrum, quae in Ecclesia catholica recipiuntur. Opuscula beati Cypriani martyris, et Carthaginensis
Abbreviated transcription (Latin):
I septuagesima ponunt eptaticum.
decima die ante pascha. ponunt
ieremiã usq incenã dñi. In cena dñi
legunt tres lectiones de lamentatione
ieremiȩ. quomodo sedet sola ciuitas¬
scĩ augustim inpsalmo. li. Exaudi
ds̃ orationẽ meã cũ deprecor. Et tresde
apło ubi ait ad corintħ. Conuenientbo
uob̾ inunũ. Scd̃a lectio sic incipit:
autem nolumꝰ ignorare fr̾s. In paras¬
ceuen. tres lectiones delam̃tatione iere¬
miȩ. & tres de tractu scĩ augustini in
psalmo. Lxiii. & tres de apło ubi ait in
epła. ad ebreos. festinemus ingredi in
illã requiẽ. Scđa lectio. Om̃is namq
pontifex. Tertia. De quo grandis nob
sermo ẽ.I In sabbato sco. tres lectioẽs
de lamentatione ieremiȩ. & tres de

Expanded text:
 Septuagesima ponunt Eptaticum u. Quinta decima die ante Pascha, ponunt Jeremiam usque in Coenam Domini. In Coena Domini legunt tres lectiones de Lamentatione Jeremiae: Quomodo sedet sola civitassancti Augustini in Psalmum LIV: Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris; et tres de Apostolo, ubi ait ad Corinthios: Convenientibus vobis in unum . Secunda lectio sic incipit: autem, nolumus vos ignorare, fratres . In Parasceve, tres lectiones de lamentationibus Jeremiae ; et tres de tractatu sancti Auguprecor, et tres de Apostolo, ubi ait in epistola ad Hebraeos: Festinemus ingredi in illam requiem, etc. Secunda lectio: Omnis namque pontifex. Tertia: De quo grandis nobis sermo. In sabbato sancto tres lectiones de lamentatione Hieremiae prophe
Abbreviated transcription (Latin):
assistens pontifex. Scda lectio ubiait
Testamentũ enĩ. Tertia. Umbrã enim
habens. lex bonorũ futurorũ In pascha
domini. omelias ad ipsum diẽ ꝑtinentes:
Infra ebdomadã omelias. In octabis¬
regum & paralipomenon usq inkaug̾ti.¬
In dominica prima mensis augusti.
hesidram. usq in kalendis octobris: It
dominica prima mensis octobris. ponunt

Expanded text:
assistens pontifex , etc. Secunda lectio ubi ait: Testamentum enim , etc. Tertia: Umbram enim habens, lex futurorum bonorum . In Pascha Domini homilias ad ipsum diem pertinentes. Infra hebdomadamRegum et Paralipomenon, usque in KaIn Dominica prima mensis Augusti et Ezra, usque in Calend. Octobris. In Dominica prima mensis Octobris ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
in kł decembris. In dominica prima m̃sis
decembris ponunt ỹsaiam ꝓpham. usquȩ
innatiuitatẽ dñi. Inuigilias natł domini
legunt primum de ysaia treslectiones.
snma lectio: Primo t̃ꝑe alleuiata ẽ. terra
abuloN. Scd̾a. Consolamini. Tertia. Con¬
surge. Deinde leguntur sermones ł ome¬
liȩ ad ipsum diem ꝑtinentes. Innatđ scĩ
stephani. Omelias de ipso die. In natł scĩ
ioħis similit̃. Innatł scĩ siluestri similit̃.
Inoctb dñĩ omelias deipso die. Indñica
prima pꝰ natiuitatẽ dñi. ponunt epłas pau¬
liusq in septuagesimã. In epẏphania lecti¬
ones tres de ysaiã. Prima lectio sic incip̃.
Unis sicientes. Scd̾a. Surge illuminare.
tertia. Gaudens gaudebo in domino.
Deinde leguntur sermones. ł omeliȩ
adipsum diẽ ꝑtinentes: De libris¬

Expanded text:
nd. Decemb. In Dominica prima mensis Decembris, ponunt Esaiam prophetam usque in Natalem Domini. In vigilia Natalis Domini legunt primum de Esaia tres lectiones. Prima lectio: Primo tempore alleviata est terra Zabulon. Secunda: Consolamini. Tertia: Consurge, consurge. Deinde leguntur Sermones vel Homiliae ad ipsum diem pertinentes. In Natali sancti Stephani Homiliae de ipso die. In natali sancti Joannis similiter. In natali Innocentum similiter. In octavas Domini Homiliae de ipso die. In Dominica prima post natalem Domini ponuntur epistolae Pauli usque Septuagesimam. In Epiphania lectiones tres de Esaia. Prima lectio sic incipit: Omnes sitientes. Secunda, Surge, illtertia, Caudens gaudebo in Domino. Deinde leguntur sermones vel homiliae ad ipsum diem pertinentes. CAP. XCI
Abbreviated transcription (Latin):
sub altare recondatur. & qui neglexerit.
quatnis dieb suã negligentiã soluat Si¬
cũ amissione saporis decolorat᷑ sacrificiũ:
xx. dies expleantur ieiunio conglutina¬
terratenus ut non conculcetur: om̃e
quodcũq inuentũ fuerit in loco in qͦ
ceciđit comburatur. & cinis ut supͣ abscon¬
Satur & eui accidit. mediũ anñpenit᷑.¬
Diuͦ sacrisicium inuentũ fuerit. locus
scopis mundetur. & stramen ut supͣ ignetur.
ut communicet si uoluerit. Ex conci¬
lio cartaginensi. Cap̃.¬

Expanded text:
sub altare recondatur, et qui neglexerit, sub altare recondatur, et qui neglexerit, quaternis diebus suam negligentiam solvat. Sicut amissione saporis decoloratur sacrificium, XX dies expleantur jeterra tenus ut non conculcetur, omne quodcunque inventum fuerit in loco in quo ceciderit comburatur, et cinis, ut supra, abscondatur, et cui acciderit medium annum poenit sacrificium inventum fuerit, locus scopis mundetur, et stramen, ut supra, igni detur, ut communicet si voluerit. Ex concilio Carthaginensi.
Abbreviated transcription (Latin):
di in ignẽ ꝓicit: c. psalmos cantet .
Siuͦ canes lambuerint talem uomitum.
dies qui euomit penit᷑. De eucharistia
mne sacrificiũ sordida uetustate
ꝑditum igne comburendum est:
& cinis uixta altare sepeliendus De illis
qui non bene custodierint corpꝰ &e san¬
guinem dnĩ. Ex eodem. Capitulo .ui.
uinon bene custodierint sacrificiũ
& mus uł aliqđ aliud animal co-
ꝑfundens aliquod suꝑ altare de calice
quando offertur sexdies penit. Aut si
abundantius .uii. dies penit. Qui autẽ
neglexerit acciꝑe sacrificiũ: similit̃ .xl.¬
dies penit̃. Et qui accepit sacrificium
pollutus noctuno tempore: uii. đpent̃.
Diaconus si obliuiscens orationẽ offerre
donec offeratur linteamen. quando reoi¬
tantur nomina pausantiũ. similit̃ pent̃.
Qui negligentiã erga sacrisiciũ fecerit.
ut in eo uermis confumptꝰ sit. & ad nichilõ
deuenerit. tres quadragesimas cũ pane ce
aqua penit̃. Si integrum inuentum
fuerit in eo uermis comburatur: & cinis

Expanded text:
 ipsum proicit, C psalmos cantet. Si vero canes lambuerint talem vomitum, C dies, qui evomit, peniteat. De ReconciliaOmne sacrificium sordida vetustate perditum, igne comburendum est, et cinis juxta altare sepeliendus. CAP. 60. - De illis qui non bene custodiunt corpus et sanguinem Domini. Ex eodem, cap. 6. Qui non bene custodierit sacrificium, et mus vel aliquod aliud animal comepoeniteat. Perfundens aliquid super altare de calice, quando offertur, sex dies poeniteat, aut si abundantius, septem dies poeniteat. Qui autem neglexerit accipere sacrificium, similiterponat; et qui acceperit sacrificium pollutus nocturna visione sic poeniteat. Diaconus obliviscens oblationem afferre, donec auferatur linteamen quando retantur nomina pausantium, similiter poeniteat. Qui negligentiam erga sacrificium fecerit, ut in eo vermis consumptus sit, et ad nihilum devenerit, tres quadragesimas cum pane et aqua poeniteat. Si integrum inventum fuerit, in eo vermis comburatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Cacratas dõ feminas uł monachas
sacra uasa uł sacratas pallas penes
uos contingere. & incensum contra
altaria deferre ꝑ latum ẽ. ad apłicam
sedem. Quȩ omĩa reprehensione &
uitu peratione plena eẽ. nulli recte
sapientium dubium ẽ. Qua ꝓpter
huuisscẽ sedis auctoritate hȩcom̃a
uobis resecare fundittꝰ quanto cius
poteritis censemus:

Expanded text:
acratas Deo foeminas vel monachas sacra vasa, vel sacras pallas penes vos contingere, et incensum circum altaria deferre perlatum est ad apostolicam sedem. Quae omnia reprehensione et vituperatione plena esse nulli recte sapientium dubium est. Quapropter hujus sanctae sedis auctoritate haec omnia vobis resecare funditus, quantocius poteritis, censemus:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut sacra uasa ñ ab aliis quã asacratis
dominoq dicatis contrectent᷑ homini-¬
bus: Indignum eñi ualde ẽ. ut¬
sacra domini uasa quȩcũq sint hu¬
manis usib seru̾ant. & ab aliis quam
ãd omino famulantib eiq dicatis
tractentur uiris. ne ꝓtalib p̃sumpti¬
onib iratꝰ dñs plaga imponat płosoo¬
tali suo. Nocte uͦ sc̃ã natinitas dm̃
saluatoris missas celebrent. & hymnu
angłicum in eis solennit᷑ decantent.
qm &e eadem nocte abangło pastorib

Expanded text:
est, ut sacra vasa non ab aliis, quam a sacratis Dominoque dicatis contrectentur hominibus. Indignum enim valde estsacra Domini vasa, quaecunque sint, humanis usibus serviant, aut ab aliis, quam a Domino famulantibus eique dicatis tractentur viris, ne pro talibus praesumtionibus iratus Dominus plagas imponat pouo. Nocte vero sancta nativitatis Domini salvatoris missas celebrent et hymnum Angelicum in eis solemniter decantent: quoniam eadem nocte ab angelo pastoribus
Abbreviated transcription (Latin):
lexander passionem dñi miscuit inp̃ca¬
tione sacerdotum quando misse celebran¬
tur. Diricius constituit ut nullus prbt̃
missam celebraret ꝑ omne ebdomadã. nisi
consecratum epĩ loci designati susciperet.
declaratum qd nominatur fermentum:¬

Expanded text:
lexander passionem Domini miscuit in precatione sacerdotum, quando missae celebrantur. Siricius constituit, ut nullus presbyter missas celebraret per omnem hebdomadam, nisi consecratum episcopi loci designati susciperet declaratum, quod nominatur fermentum
Abbreviated transcription (Latin):
quia hancanimꝰ nesciens ꝑtulisse magis
dolendus ẽ. quã fecisse: Cum uͦ ultͣ mods
appetitus gulȩ insumendis alimentis
rapitur. atq iccirco humorũ recepta¬
cula grauantur. habet exinde aliquẽ
tionem ꝑcipiendi corporis xp̃i. uł mis¬
sarum solennia celebrandi. cũ fortasse
aut festus dies exigit. aut exhiberi
mysterium ꝓ eo quod sacerdos alius in
loco deest ÷ ipsa necessitas compellit.
mutatis uestib cantet. Nã si ad sunt
alui qui implere mysteriũ ualeant.¬
illusio ꝑ crapulã facta. ãꝑceptione
sacri mysterui abstinere arbitror. humilit̃
Debet. si tam̃ dormientis mentẽ turpi
imaginatione concusserit: Nã sunt
quib ita plerũq illusio nascitur. ut eorũ
animus eciã in somno corporis positꝰ t᷑pib¬

Expanded text:
quia hanc animus nesciens pertulisse magis quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Quum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus tionem percipiendi corporis Christi vel missarum solemnia celebrandi, quum fortasse, aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit, mutatis vestibus cantet. Nam si adsunt alillusio per crapulam facta a perceptione sacri ministerii abstinere, ut arbitror, humiliter debet; si tamen dormientis mentem turpi imaginatione concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus etiam in somnio corporis positus turpib
Abbreviated transcription (Latin):
uel corpꝰ dnĩ quilibet accipere ualeat᷑.
⁊si sac̃dossit sacra mysteria celebrare. De¬
eadem re. Responsio Greoorii pape.¬
t quidẽ hunc testamentũ ueceris legis
sicut suꝑiori capitulo iã diximꝰ pollittũ
dicit: & nisi lotꝰ aqua &usq ad uesperum
intrare ęccłam non conceditur. Quod tam̃
aliter popłs spĩialis intelligens sub eodẽ
intellectu accipiet qđ p̃fati sumꝰ. qui qͣsi
ꝑsomnium illuditur. cũ tłptatꝰ immu¬
ditia ueris imaginib incogitatione inqͥ¬
natur. S lauandus ẽ. aqua. ut culpas
cogitationis lacrimis abluat. & nisi priꝰ¬
temptationes recesserint. reu̾ se usq
one necessaria ualde discretio. quȩ fubti¬
liter pensari debeatur. exqͣ re accidat¬
menti dormientis. Nam aliquando ex
crapula. aliquando ex naturȩ suꝑflui-¬
tate uł infirmitate. aliquando excogi¬
tatione contingit Et quidẽ cũ exnaturȩ
suꝑ fluitate uł infirmitate euenerit.
omnino hȩc illusio non ȩstimanda est.

Expanded text:
vel corpus Domini quislibet accipere valeat, vel, si sacerdos sit, sacra mysteria celebrare? Responsio Gregorii. Et quidem hunc Testamentum Veteris legis, sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, nisi lotum aqua. Ei usque ad vesperum intrare ecclesiam non conceditur: quod tamen aliter populus spiritualis intelligens, sub eodem intellectu accipiet quo praefati sumus: quia, quasi per somnium illuditur, qui tentatus immunditia, veris imaginibus in cogitatione inquinatur: sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat. Et nisi pritentationes recesserint, reum se quasione necessaria valde discretio, qua subtiliter pensari debeat, ex menti dormientis. Nam aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. Et quidem quum ex naturae superfluitate, vel infirmitate evenerit, omnimodo haec illusio non est timenda:
Abbreviated transcription (Latin):
consecratam in altari porrigat. Ex decrecis
Iullus acolitorum uł subdiaconorum rẽ
consecratã aprbo iam aliis porrigat.
quia aliud ẽ. minister. alud assistens nisi
tantum subportet. quod ei sac̃dos ĩposuerit
missam celebrare ñ debeat. Exdecretis fabiani
acrificium non ẽ. accipiendũ de manu
Osacerdotis qui orationes uł lectiones.
&e reliquas obseruationes. in missa scđm

Expanded text:
consecratam in altari porrigat. Ex decretis consecratam in altari porrigat. Ex decretis Nullus acolythorum, vel subdiaconorum rem consecratam a presbytero jam aliis porrigat, quia aliud est minister, aliud assistens, nisi tantum supportet quod ei sacerdos imposuerit ebret. Ex decretis Fabiani acrificium non est accipiendum de manu sacerdotis, qui orationes, vel lectiones, et reliquas observationes in missa secundum
Abbreviated transcription (Latin):
horribile quãq de testabile : om̃uum
religiosorum animaduertit prudentia:
Igitur int̾dicit ꝑ omĩa synodus ne talis
temeraria p̃sumptio ulterrus fiat. s om̃i¬
modis prb̃ ꝑsemetipsum infirmum com¬
municet. Qd̃ si aliter fecerit : gradus fui
nondetur. Exconcilio Cartagensi. cap̃ ui.
tem placuit ut corporib defunctorum
eucharistia nondecur Scriptum est enim
Accipite & edite: Cadauera autem nec
accipere possunt nec edere Et nec ia mor¬
tuos homines baptizari facia t prborum
ignauia. Ut oblationes inmaiorib festis
sexus offeratur in ȩccła Singulis singulas
oblationes offerentes. finita missa ãprb̃o.
oblationes accipiantur Omis autẽ qͥ hanc
diffinitionem ꝑ inobedientiã euacuare
presumpserit : a nachemate ꝑcellatur
qd̾ munistis altaris supra altare solis comunicate
liceat. Ex concilio laodicensi. Cap̃. Xuiiii
Colis autem ministris sacro ordini deditis.

Expanded text:
horribile, quamque detestabile omnium horribile, quamque detestabile omnium religiosorum animadvertit prudentia. Igitur interdicit per omnia synodus, ne talis temeraria praesumptio ulterius fiat, sed omnimodis presbyter per semetipsum infirmum communicet. Quod si aliter fecerit, gradus sui pnon detur. Ex concilio Carthaginensi III, cap. 6. Item placuit, ut corporibus defunctorum eucharistia non detur. Scriptum est enim: Accipite et comedite . Cadavera autem nec accipere possunt nec edere. Et nec jam mortuos homines baptizari faciat presbyterorum I.-- Ut oblationes in majoribus festis sexus offeratur in ecclesia; singulis singulas oblationes offerentibus, finita missa a presbytero oblationes accipiantur. Omnis autem qui hanc diffinitionem per inobedientiam evacuare praesumpserit, anathemate percellatur ministris altaris super altare communicare liceat. Ex concilio Laodicensi, cap. 19. Solis autem ministris sacro ordini deditis a
Abbreviated transcription (Latin):
digneris hunc panem tua sca &e spu¬
ali benedictione. ut sit om̃ib salus mentis
& corporis. atq contra om̃s morbos &e uniũ¬
sas inimicorum insidias tutetur ꝑ dnm
uitȩ qui decęlo descendit. & dat uitã &
offerendus ẽ. Ex dec̃ anicii. pp̃. cap̃ .iii.
anes quos dõ sacrificium offertis. aut
auob̾metipsis. aut aur̃ĩs pueris coram
uobis nitide. ac studiose fiant & diligent̃
obseruentur. ut panis & uinum. & aqua
sinc quib missȩ nequeunt celebrari. mun¬
dissime atq studiose tractentur. & nicbil
in eis uile. nichil nisi ꝓbatum inueniatur.
uixta illud qđ ait scriptura. Sit timor dñi
uob̾cum. & cum diligentia cuncta facite
De prb̃is qui corpus dominicũ addeferendõ
prb̃i intantum paruipendunt diuina
mysteria. ut laico aut feminȩ sacrũ corpꝰ
d omini tradunt. addeferendũ infirmis &
quib ꝓhib& ne sacrartum ingrediantur
nec ad altare appropinquent. illass c̃a-
scõrum committuntur. Qđ quam sit

Expanded text:
digneris hunc panem, tua sancta et spirituali benedictione, ut sit omnibus salus mentis t corporis, atque contra omnes morbos et universas inimicorum insidias tutamen. Per Dvitae, qui de coelo descendit, et dat vitam et offerendus est. Ex decretis Aniceti papae, cap. 3. Panes quos Deo sacrificium offertis, aut a vobismetipsis, aut a vestris pueris coram vobis, nitide ac studiose fiant, et diligenter observentur: ut panis, et vinum, et aqua sine quibus missae nequeunt celebrari, mundissime atque studiose tractentur, et nihil in eis vile, nihil non probatum inveniatur, juxta illud quod ait Scriptura: Sit timor Domini vobiscum, et cum diligentia cuncta faciteeris qui corpus Dominicum ad deferendum presbyteri in tantum parvipendunt divina mysteria, ut laico aut feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis; et quibus prohibetur ne sacrarium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, illis sancta sanctorum committuntur. Quod quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
rb̾os immolantes. & iterũ luctamen
ad euntes. si hȩc non ꝑ illusionẽ aliqu̾a
sed ex ueritate fecerunt. nec ante parentes
& affectantes. atq suadentes ut estimaren
quidc̃ torm̃tis aptari. sed his qui tantũ¬
uisu & habitu subici. hosplacuit quidẽ
honorem retinere ꝓpriȩ sedis. offerreaut̃
aut alloqui popłm. aut om̃mo sacerdo¬
talib fungi officiis non licere De eadẽre
honorem quidem habeant. cessent uͦ
abomi sacro mẏstĩo. siue apane. siue a calice
laboris eorum & humilitatis. & mansuetu¬
dinis. & uoluerint eis aliquid ampliꝰ tribue¬
re. uł adimere. panes ipsos erit potestas:¬

Expanded text:
ros immolantes, et iterum luctamen adeuntes, si hoc non per illusionem aliquam, sed ex veritate fecerint, nec ante parantes, et affectantes atque suadentes ut aestimentur quidem tormentis aptari, sed hujus visu tantum, et habitu subjici, hos placuit honorem quidem retinere propriae sedis, offerre vero, aut alloqui populum, aut omnino sacerdotalibus fungi officiis non licere. LXXXII. De honorem quidem habeant, cessent vero ab omlaboris eorum, et humilitatis, et mansuetudinis, et voluerint eis aliquid amplius tribuere, vel adimere, penes ipsos erit potestas
Abbreviated transcription (Latin):
on debet ut apatrib accepimus.
& ipsa ratio docet incalice dñi aut
uinum solũ. aut aqua sola offerri. sed
utrumq ꝑmixtũ. quia utrũq ex latere
eius sua inpassione ꝓfluxisse legitur.
Itẽ Nichil enim insacrificuis mauis eẽ
potest : quã corpꝰ & sangius xp̃i. Neculla
oblatio hac potior ẽ: sed hȩc om̃s p̃cellit:
Quȩ pura conscientia domino offerenda
ẽ: & pura mente sumenda. atq ab om̃ib
ueneranda: & sicut potior ẽ. cętis. ita
potius excoli. & uenerari debet. De¬
ut ea cuncti asꝑsi scĩficentur ac puri¬
ficentur : quod & omĩb sacerdotibus
bat. multo magis aquasale asꝑsa diui-¬
nisq precib sacrata: popłm scĩficat
atq mundat. Ꝙ si sale aꝑso ꝑheliseum

Expanded text:
 debet ut a Patribus accepimus, et ipsa ratio docet in calice Domini aut vinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in passione sua profluxisse legitur.tia. Nihil enim in sacrificiis majus esse potest quam corpus et sanguis Christi. Nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit. Quae pura conscientia Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda. Et sicut potior est caeteris, ita potius excoli et venerari debet. Aqut ea cuncti aspersi sanctificentur ac purificentur, quod et omnibus sacerdotibus bat, multo magis aqua sale aspersa divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et, si sale asperso per Elisaeum
Abbreviated transcription (Latin):
hatem ibi Altaris palla cathedra cande¬
labrum. & uelum. sifuerint uetustate
consumpta. incendio dentur. An acletus¬
sacrificanit non soli hoc agere debent.
sed testes secũ adhibeant : ut dño ꝑfecte
insacratis dõ sacrificare locis ꝓbentur:
Ait namq auctoritas legis diuinȩ
Uide ne offeras holocausta tua inomni
ut prefixum ẽ. secũ habeat. & plures quã
alius sacerdos Sicut enim maioris honoris
gradu fruitur. sic maioris testimonu
incrementatione indiget: Insollenni¬
orib quippe dieb aut quattuor aut
quinq aut tres diaconos qui euis ocłi
dicuntur. &e subdiaconos atq reliquos
ministros secum habeat. qui sacris inditi
uestimentis afronte & atergo. & prb̃i ere¬
gione dextra leuaq contrito corde ce humibato
spũ ac prono stent uultu. custodientes
eum amalis hominib & consensum eius
prebeant sacrificio: Pacta autẽ consecła¬
tione om̃s communicent. qui noluerint
eccłiasticis carere luminib Alexander¬

Expanded text:
gerendum est: altaris palla, cathedra, candelabrum et velum, si fuerint vetustate consumpta, incendio dentur, qusacrificant, non soli hoc agere debent, sed testes secum adhibeant, ut Deo perfecte in sacratis Domino locis sacrificare probentur. Ait namque auctoritas legis Divinae: Vide, ne offeras holocausta tua in omni ut praefixum est secum habeat, et plures quam alius sacegradu fruitur, sic majoris testimonii incremento incrementatione indiget. In solemnioribus vero diebus, aut quatuor, aut quinque, aut tres diaconos, qui ejus oculi dicuntur, et subdiaconos, atque reliquos ministros secum habeat, qui sacris induti vesti mentis a fronte et a tergo, et presbyteri e regione dextra laevaque contrito corde, et humiliato spiritu, ac prono stent vultu, custodientes eum a malis hominibus, et consensum ejus praebeant sacrificio. Peracta autem consecratione omnes communicent, qui noluerint ecclesiasticis carere liminibus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
eos ꝑtinet & uirtute iuncere. &
exemplo regere feminas. Itẽ. Not
erit turpis neq difficilis etiam post
patrata atq purgata adulteria
reconciliacio comugũ. ubi ꝑ claues
regni celoꝵ non dubitatur fieri
remissio peccatorũ: non ut pꝰ uiri
diuortic̃ adult̾a reuocetur. s ut pꝰ
xp̃i consortium adultã non uocetur.
Itẽ. Puto xp̃ianũ neminẽ reluctari
adult̾ium eẽ. qui uł diu languente
uł diu absente uł continent̃ uiuere
cupiente uxore sua: alt̃i cõmixtꝰ ẽ.
feminȩ Itẽ. Si quod ueriꝰ eẽ. dr̃.
non licet homini xp̃iano adult̾am
conuigẽ occide. s tantũ dimigtere:
quis ÷ tã demens qui ei dicat. unt qͥ
non licet ut liceat tibi qd nonlicet:
Cum enimutrumq scđm legem xp̃i
illicitum sit. siue adulterã occidere.
siuie illa uiuente atilterã ducere:
ab utroq ẽ. abstinendũ. non illicitũ
pro illictto faciendum: Si enim facturꝰ
ẽ quod non licet. iam faciat adultis

Expanded text:
eos pertinet et virtute vincere, et eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. Item . Non erit turpis neque difficilis, etiam post patrata atque purgata adulteria reconciliatio conjugum, ubi per claves regni coelorum, non dubitatur fieri remissio peccatorum, non ut post viri divortium adultera revocetur, sed ut post Christi consortium, adultera non vocetur. Item . Puto Christianum neminem reluctari adulterum esse qui vel diu languente, vel diu absente, vel continenter vivere cupiente uxore sua, alteri commistus est feminae. Item . Si quod verius esse dicitur non licet homini Christiano adulteram conjugem occidere, sed tantum dimittere, quis est tam demens, qui ei dicat: Fac quod non licet, ut liceat tibi quod non licet? Cum enim utrumque secundum legem Christi illicitum sit, sive adulteram occidere, sive illa vivente alteram ducere, ab utroque est abstinendum, non illicitum pro illicito faciendum. Si enim facturus est quod non licet, jam faciat adulterium,
Abbreviated transcription (Latin):
uod tͥ durũ uidetur ut pꝰ adult̾iõ
reconcilietur coniugi coniunx:
si fides assit. non erit durũ. Cur enĩ
deputamus adhuc adult̾os. quos uel
baptismate ablutos. uł penitentia cre¬
dimus eẽ. sanatos: Hȩc crimina in uetĩ
dĩ lege nullis sacrisiciis mundabantur
quȩ noui testam̃ti sanguine sine
dubitatione mundantur : & ideo tc̃
omnimodo ꝓhibitũ ẽ. ab alio conta¬
minatã uiro reciꝑe uxorem Quãius
dauid saulisfiliã quã pat̾ eiusdem
mulieris abeo separatã dederat alteri
tanquã noui testam̃ti presigurator:
sine contaminatione receꝑit. Nunc aut̃
condemnabo. uade deinceps noli
peccare: quis ñ intelligit debe ignos¬
cere maritum quod uidet ignouisse
dominum amborũ. nec iã se debere
adult̾am dicere. cius penitentis crim̃
diuina credit miseratione deletũ:
Itẽ. Indignantur mariti si audiant
adult̃os uiros pendẽ similes adult̾is
feminis pęnas. cum tanto grauiꝰ eos
puniri oportuerit: quantomagis ad

Expanded text:
uod tibi durum videtur, ut post adulterium reconcilietur conjugi conjux, si fides adsit non erit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros quos vel baptismate ablutos, vel poenitentia credimus esse sanatos? Haec crimina in veteri Dei lege nullis sacrificiis mundabantur, quae Novi Testamenti sanguine sine dubitatione mundantur, et ideo tunc omnimodo prohibitum est ab alio contaminatam viro recipere uxorem, quamvis David Saulis filiam, quam pater ejusdem mulieris ab eo separatam dederat alteri , tanquam Novi Testamenti praefigurator sine contaminatione receperit. Nunc autcondemnabo, vade, deinceps noli peccare , quis non intelligit debere ignoscere maritum, quod videt ignovisse Dominum amborum, nec jam se debere adulteram dicere, cujus poenitentis crimen divina credit miseratione deletum? Item, ibid. c. 8. Indignantur mariti, si audiant alteros viros pendere similes adulteris feminis poenas: cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad
Abbreviated transcription (Latin):
acuset. in scriptione uidelicet p̾missa.
Neq ullus unquam uidicetur. ante-¬
quam legitimos accusatores p̃sentes
habeat. locumq defendendi accipiat
ad abluenda crimina. De curialibus

Expanded text:
cuset, inscriptione videlicet praemissa: neque ullus unquam judicetur, antequam legitimos accusatores praesentes habeat, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. Hic s
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ñ sunt idonei parentes: ep̃c eã reci¬
piat. ⁊ inusum ȩccłȩ diligentar distri¬
ȩccliastico sine testamento & sine cogna-¬
tione discesserit: hereditas eius ad eccłiã
ubi seruiuit deuoluatur. Si militer de
t laicalib uestim̃tis clerici ñ utantur
id ÷ mantello. uł cotto. siue cappa.
nec preciosis & ineptis calciamentis. &
aliis nouitatum uanitatib s religioso
& decenti habitu induti incedant:

Expanded text:
Et si non sunt idonei parentes, episcopus eam reciEt si non sunt idonei parentes, episcopus eam recipiat, et in usum Ecclesiae diligenter distrieccltione discesserit, hereditas eius ad ecclesiam ubi servivit, devolvatur. Similiter de Ut laicalibus vestimentis clerici non utantur, id est, mantellum vel cottam sine cappa, nec pretiosis et ineptis calciamentis et aliis novitatum vanitatibus, sed religioso et decenti habitu incedant.
Abbreviated transcription (Latin):
rint. quot testib se excusare debuerini.¬
iqui prb̃i. uł diaconi fuerint accusati.
ꝓpͥus legitimo numero collegarũ. quos
ab eodẽ accusati petierint. id÷ una secũ
inprbii nomine sex. indiacoñ trib ipsoꝵ
causas discutiat. eadẽ dierum & dilationũ
& a communione remotionũ & discussione
ꝑsonarum int̃ accusatores & eos qͥ accusant᷑
forma seruata Reliquorũ aut̃ clericorũ
causas. etiam solus epc̃ loci agnoscat. &
imꝓbe agant contra prb̃ossuos. ita
ut demorientium prb̃oꝵ substantia
partes sibi. uendicent: sic̃ de ꝓpͥis seruis.
Interdicumis itaq canonica auctoritate
ne hoc ulterius fiat s sicuti libi facti st̃
ad suscipiendũ gradũ. & agendũ diuinũ
officium: ita nichil abeis exigatur pt̃
diuinum officium. De peculiari uero
sacerdotum nichil sibi usurpent: s totũ
in .iIͦIͦI. diuidatur partes. una ep̃o. alia
altari. tertia pauꝑib quarta parentib

Expanded text:
rint, quot testibus se excusare debuerint.rint, quot testibus se excusare debuerint.teri vel diaconi fuerint accusati, ius episcopus legitimo numero collegarum, quos ab eodem accusati petierint, id est una secum in presbyteri nomine sex, in diaconi tribus, ipsorum causas discutiat eadem dierum et dilationum et a communione remotionum, et discussione personarum, inter accusatores et eos qui accusantur forma servata. Reliquorum autem clericorum causas etiam solus episcopus loci agnoscat et improbe agant contra presbyteros suos, ita ut de morientium presbyterorum substantia partes sibi vindicent, sicut de propriis servis. Interdicimus itaque canonica auctoritate, ne hoc ulterius fiat, sed, sicuti liberi facti sunt ad suscipiendum gradum et agendum divinum officium, ita nihil ab eis exigatur, praeter divinum officium. De peculiari vero sacerdotum nihil sibi usurpent, sed totum dividatur in quatuor partes: una episcopo, alia altari, tertia pauperibus, quarta parentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
pauli apłi duo uł tria testimonia reqͥrant᷑
ab illo. Qd si non potuerit datis testimoniis
apꝓbare quod dixit: accusationẽ accusati
accusator accipiat: Ut sicut laici clericos
Sane dignum ẽ. ut sic̃ sacerdotes uł
clericos insua accusatione uł scłarib iudi¬
cus laici non recipiunt. ita ipsi insac̃dotũ
uł clericorum accusationib seu eccłiasticis
negotiis nisi sponte collaudetur ñ reci-¬
piantur. qm̃ inconueniens ẽ. ut hi qͥhos
respuunt ab his recipiantur. Ut testimo
estimonium laici adũsus clericũ: nemo
concł. cui int̾fuit rex arnulfus:
recipimus uob̾ ut unusquisq urm̃
suꝑ duas seu tres ebdomadas dieb
dominicis. seu festiuitatib scõrũ. popłm
sibi commissum doctrinis salutiferis ex
sacra scriptura sumptis in eccłia sibi com¬
missa pꝰ euangłm ꝑlectũi instruere
studeat. & iubeat illis. ut nullus deȩccłia
exeat. antequã aprbo siue diacono ultima
laus id÷ benedicamꝰ dño. aut ite missa est

Expanded text:
Pauli, duo vel tria testimonia requirantur ab illo . Quod si non potuerit datis testimoniis approbare quod dixit, accusationem accusati accusator accipiat. CAP. 277. - Ut sicut laici clericos Sane dignum est ut, sicut sacerdotes vel clericos in sua accusatione vel saecularibus judiciis laici non recipiunt, ita ipsi in sacerdotum vel clericorum accusationibus, seu ecclesiasticis negotiis, nisi sponte collaudentur, non recipiantur: quoniam inconveniens est ut hi qui hos respuunt, ab his recipiantur. CAP. CCIV.-nium laici adversus clericum nemo concilio, cui interfuit Arnulfus rex. Praecipimus vobis ut unusquisque vestrum super duas seu tres hebdomadas diebus Dominicis seu festivitatibus sanctorum, populum sibi commissum, doctrinis salutiferis ex sacra Scriptura sumptis, in ecclesia sibi commissa, post evangelium perlectum, instruere studeat, et jubeat illis, ut nullus de ecclesia exeat antequam a presbytero sive a diacono ultima laus, id est Benedicamus Domino, aut Ite missa est
Abbreviated transcription (Latin):
lericus qui non ꝓemendo aliqͥd in
nundinis uł inforo deambulat: ab
officio suo degradetur. Ut nullus ex
clero arma militaria portet. Excon¬
uicumq exclero eẽ. uidentur
arma militaria non sumant.
nec armati incedant. s ꝓfessionis suȩ
uocabulũ religiosis morib & regioso
habitu prebeant. Qđ si contempserint:
tanquã sacrorũ canonum contẽptores.
& eccłiasticȩ scĩtatis ꝓfanatores propͥi
gradus amissione multentur. qr ñ poss
simul dõ & scło militare:¬

Expanded text:
lericus, qui non pro emendo aliquid in nundinis vel in foro deambulat, ab offclero arma militaria portet. Ex conuicunque ex clero esse videntur, arma mnec armati incedant, sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant; quod si contempserint, tanquam sacrorum canonum contemptores, et ecclesiasticae sanctitatis profanatores proprii gradus amissione multentur, quia non possunt simul Deo et saeculo militare
Abbreviated transcription (Latin):
licentia concedatur. ugor canonice
procul dubio frangitur disciplinȩ. dũ
ꝑ reu̾sionis spem prauȩ actionis desi-¬
deria quisq conciꝑe non formidat.
ut lapsos insacrum ordinẽ nulliꝰ uob
supplicatio aliquomͦ Reuocare suadeat.
ne huiusinodi non statuta sed temꝑalit̾
dilata credatur eẽ. iundicta Cumqͥb
feminis sacerdotes possint habitare
dotes ꝓ hib̃i debeant ne cum mulierib
conuersentur. excepta dum taxat ma.¬
tre uł sorore. uł uxore. quȩ caste regenda

Expanded text:
licentia concedatur, vigor canonicae procul dubio frangitur disciplinae, dum pro reversionis spe, pravae actionis desideria quisque concipere non formidat. ut lapsos in sacrum ordinem nullius vobis supplicatio aliquo modo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata credatur esse vindicta. CAP. 81. - Cum quibus feminis sacerdotes possint habitare.dotes prohiberi debeant, ne cum mulieribus conversentur, excepta duntaxat matre vel sorore, vel uxore quae caste regenda
Abbreviated transcription (Latin):
Ad fontẽ muisođiȩ recurrentes. euangłi¬
cã ꝓferamꝰ sententiã. Gaudebo inquit
suꝑ uno peccatore penitentiã agente
errantib relictis. humero ad ouile re¬
portauit. Si ouis errans pꝰ inuentionẽ
adouile humero reportatur. cur
filium negare ⁊ in quo peccato
ipsum beatũ principẽ apłoꝵ pecrũ
lapsum eẽ. cognoscimꝰ. S pꝰnegationẽ
quẽ ante seipsum negaturũ eẽ. predixit.
Tibi hec fili km̃e dicta sufficiant. ut
illum quẽ conspicis delicta fletu delere.
non dubites inconspectu diuinitatis
miscđiam consequi: quia nullũ peccantẽ
reũsum despit᷑it. qui peccatores sangui¬
i qui sunt clerici extra sacros ordines
constituti qui se contine  nͣ possunt.
sortiri uxores debent. & stipendia
quod diuidebatur singulis ꝓ ut cuiq
opus erat. De eorum quoq stipendio
cogitandum atq ꝓuidendũ ẽ. ut sub
eccłiastica regula sunt tenendi. ut
bonis morib uiuant. & canendis¬

Expanded text:
Ad fontem misericordiae recurrentes, EvangeliAd fontem misericordiae recurrentes, Evangelii proferamus sententiam: Gaudebo, inquit, super uno peccatore poenitentiam agente, errantibus relictis, humero ad ovile reportavit. Si ovis errans post inventionem, ad ovile humero reportatur, cur Filium timendo negare? In quo peccato ipsum beatum principem apostolorum Plapsum esse cognoscimus. Sed post negationem quem ante seipsum negaturum esse praedixit. Tibi haec, fili charissime, dicta sufficiant, ut illum quem conspicis delicta fletu diluere, non dubites in conspectu divinitatis misericordiam consequi, quia nullum peccantem reversum despicit, qui peccatores suo sanguii qui sunt clerici extra sacros ordines constituti, qui si continere non possunt, sortiri uxores debent, et stipendia est: Dividebatur singulis, prout cuique opus erat. De eorum quoque stipendio cogitandum atque providendum est, et sub Ecclesiae regula sunt tenendi, ut bonis moribu
Abbreviated transcription (Latin):
offitia cominissa sunt. nec cũ eiꝰ uoluerit
agere consilio: anathema sit: De eadẽ re
epm̃ uł eum qui constitutus ẽ. ab eo
ad dispensandam miscđiam pauꝑibus :
& qui dat. & qui accipit. anathema sit.

Expanded text:
officia commissa sunt, nec cum ejus voluerit agere consilio: anathema sit. De his quae episcopum, vel eum qui constitutus est ab eo, ad dispensandam misericordiam pauperibus: et qui dat, et qui accipit, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ps emm res fidelium oblationesappellant᷑
quia dõ offeruntur: Non gͦ debent in alios
usus quã eccłiasticos &e p̃dictorũ xp̃ianoꝵ
fratrum uł indigentitim conũti. quia uota
sunt sidelium & precia peccatorũ. atq ad
predictum opus explendũ dõ traditȩ
Si quis aut̃ quod ab sit secus egerit. uideat¬
ne dampnationẽ animȩ annaniȩ & saphire
ꝑcipiat. & reus sacrilegu efficiatur. Sicut
illi fecer̃ qui pretia predictarũ rerũ
fraudabant. de quib: ita p̃dictis legitur

Expanded text:
reddunt, tanquam egentium necatores quia Domino offeruntur. Non ergo debent in alios usus quam ecclesiasticos et praedictorum Christianorum fratrum vel indigentium converti, quia vota sunt fidelium et precia peccatorum atque ad praedictum opus explendum Domino traditae. Si quis autem, quod absit, secus egerit, ne damnationem Ananiae et Saphyrae percipiat, et reus sacrilegii efficiatur sicut illi fecerunt qui pretia praedictarum rerum fraudabant, de quibus in praedictis legitur
Abbreviated transcription (Latin):
uoustinus dicit in libro deheredib
noli sub imagine pietatis auge re
pecuniam dicens. filiis meis seruo has
res. Quare non potius seruas illi qui te
exichilo fecit. qui te pascit
& filios seruat : Nonne melius cre¬
atori tuo thesaurizabis quã silus:¬
Item i dẽ. Qua fronte hereditatẽ a xp̃o
queris. cum xp̃m tua hereditate frau-¬

Expanded text:
ugustinus dicit in libro De haeredibus: « Noli sub imagine pietatis augere pecuniam, dicens: Filiis meis servo has res. Quare non potius servas illi, qui te ex nihilo fecit, qui te pascit, et filios reservat? Nonne melius Creatori tuo thesaurizabis quam filti ait: Qua fronte hereditatem a Christo queris, cum Christum tua hereditate frau
Abbreviated transcription (Latin):
offeruntur in terris. inuineis man¬
cipiis. peculuis. antiquorũ canonũ instituta
seruentur : ut om̃ia in epĩ potestate
consistant. Dehis autẽ quȩ altarib offerun-¬
tur. tertia pars fidelit̾ ep̃is deferatur.
duȩ clericis. decimȩ aut̃ scđm quosdam
singulis annis tertia pars: aut in tertio
tota. S tam̃ nos sequentes romanos. singłis
annis quartã partẽ. aut in quarto totã

Expanded text:
offeruntur, in terris, vineis, mancipiis, peculiis, antiquorum canonum instituta serventur, ut omnia in episcopi potestate consistant. De his autem quae altaribus offeruntur, tertia pars fideliter episcopis deferatur, duae clericis, decimae autem secundum quosdam singulis annis tertia pars, aut in tertio tota. Sed tamen nos sequentes Romanos, singulis annis quartam partem, aut in quarto totam
Abbreviated transcription (Latin):
De his qui scĩmoniales inmatrimonium
Hi qui scientes scimonialib feminis
inmatrimonio sunt adiniuria xp̃i
copulati: iuxta censurã xp̃iani zeli¬
separentur. & nũquã eis concedatur
iugali iunculo religari: s inpenitentiȩ
se lam̃tis uehement dũ uuiunt afficians.
irginib sacris temere sequosdã
sociare cognouimꝰ. &e pꝰ dicatũ dõ
ꝓpositum incesta fȩda sacrilega que
miscere: quos ꝓtinꝰ ȩquum ẽ. asacra
comiminione detrudi : & nisi ꝑpubli¬
cam ꝓbatamq pęnitentiã õĩno ñ recipi

Expanded text:
i sanctimoniales in matrimonium Hi qui scientes sanctimonialibus feminis in matrimonio sunt ad injuriam Christi copulati, juxta censuram separentur, et nunquam eis concedatur jugali vinculo religari, sed in poenitentiae se lamentis vehementer, dum vivunt, afficiant. irginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus, et post dicatum Deo propositum, incesta foedera sacrilegaque miscere. Quos protinus aequum est a sacra communione detrudi: et nisi per publicam probatamque poenitentiam omnino n
Abbreviated transcription (Latin):
tenore & ratione uelam̃ sibi ĩposuisse.
ut iterũ posset deponere. De nobilib
domi indeliciis reside delectantur.
Exconoł ap̃ a qͥsgrani ludoiuco pio
e nobilib feminis quȩ amissis uiris
repente uelantur. & inꝓprus domib
diu̾sas necessitates opponentes reside¬
delectantur: dequib inaliis conuentib
coram serenitate ura iã dudũ uentila¬
tum &e definitũ ẽ: maiori sollertiq stu¬
dio ammonendas & instruendas ab ep̃is
statuimus. quatinus suȩ saluti consulant.
nec sic indiscrete uiuendo. & propia
noxiaq lib̾tate utendo. & ꝑdiuersa
uagando ꝑiculũ animarũ suarũ incur.¬
rant. semꝑ illud apłicũ ante ocłos haben¬
tes quo dĩcitur. uidua quȩ indeliciisẽ:

Expanded text:
tenore et ratione velamen sibi imposuisse, tenore et ratione velamen sibi imposuisse, ut iterum posset deponere. CAP. 56. - domi in deliciis residere delectantur. Ex concilio apud Aquisgranum Ludovico Pio e nobilibus feminis quae amissis viris repente velantur, et in propriis domibus diversas necessitates opponentes residere-delectantur, de quibus in aliis conventibus coram serenitate vestra jamdudum ventilatum est et definitum, majori solertique studio admonendas et instruendas ab episcopis statuimus, quatenus suae saluti consulant, nec sic indiscrete vivendo, et propria noxiaque libertate utendo, et per diversa vagando periculum animarum suarum incurrant, semper illud apostolicum ante oculos habentes quo dicitur: Vidua, quae in deliciis est,
Abbreviated transcription (Latin):
ne sexiis instabilis non t̃a de terreri¬
ab altari sacrȩ conũsationis uelam
suscipiunt : decreuit scã synodus in eodẽ
ꝓposito eas ꝑmanere. Non enĩ fasesse
eas uelare ap̾tẽptet. Ex concilio
magontiensi. Capitulo .ui.
iduas autẽ uelare pontisicũ nullus
attemptet. ꝓut statutũ ẽ. indecretis
gelasii. cap̃.xiii. qd nec auctoritas diuina.
nec canonum forma p̃sticit. Quȩ si ꝓpͥa¬
fuerit uoluntate continentiã professa
ut in eiusdem gelasi. cap xxi. legitur
euis intentio ꝓse reddat rationẽ dõ qr
nullateniis nbe uetabatur: sic secum
habita de libatione ꝓmissam sidẽ pu¬
dicitie deo debet oustodire. Nos autem
auctoritate patrum suffulti. in hoc sacro
conuentu sancimꝰ & lib̾e udicamus.
sisponte uelam̾ quãsus non consecratũ
sibi imposuerit. & inȩccłia int̾uelatas
oblationẽ dõ obtulerit: uelit nolit
scĩmoniȩ habitũ ulteriꝰ hab̃e debet.
licet sac̾ramento consirmare uelit eo

Expanded text:
ne 404 sexus instabilis non tane 404 sexus instabilis non taab altari sacrae conversationis velamen suscipiunt, decrevit sancta synodus in eodem proposito eas permanere. Non enim fas esse viduas velare attentet. Ex concilio Magontiensi, cap. 6 . iduas autem velare pontificum nullus attentet, prout constitutum est in decretis Gelasii, capitulo XIII, quod nec auctoritas divina, nec canonum forma praestitit. Quae si profuerit voluntate continentiam professa, ut in ejusdem Gelasii capitulo XXI legitur, ejus intentio pro se reddat rationem Deo: qunullatenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione, promissam fidem pudicitiae Deo debet custodire. Nos autem, auctoritate Patrum suffulti, in hoc sacro conventu sancimus, et libere judicamus, si sponte velamen, quamvis non consecratum, sibi imposuerit, et in ecclesia inter velatas oblationem Deo obtuleritsanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit eo
Abbreviated transcription (Latin):
prborũ deinceps huius constitutionis¬
normȩ contumacit᷑ transgressor ex:¬
tuerit. scilicet ut aliquas uiduas uela¬
it p̃sumat: quia hoc & ep̃is ñ licet.
gradus sui ꝑiculũ incurrat. Similit̃
e de puellis uirginib ãprbis ñ uelanđ̾
statutum ẽ: ut siquis hoc facere tẽp¬
tauerit : tãquã transgressor canonũ
benedictione sint uelandȩ. Exdecrͣ¬
a de uidius sub nulla benedicti¬
one uelandis: suꝑiꝰ latius duximus
disserendum Que si ꝓpͥa uoluntate
ꝓfessã pristini comugii castitatem
mutabili mente caleauerint: ꝑ iculi
earum int̾erit quali dñi debeant
satisfactione placare. Sic̃ enĩ sise forsi¬
tan continere non poterant. scđm apłm
bita secũ delibatione ꝓmissã deo
pudicitiȩ fidẽ debuerunt custodire:
Nos aut̃ nullũ talib laqueũ debemꝰ
micere. s solas ad hortationes p̃mu
sẽpit̾ni. pęnasq proponere duni
iudicii : ut nr̃a sit absoluta c̾scientia
& illarum ꝓse rationẽ deo reddat inten

Expanded text:
presbiterorum deinceps huius constitutionis contumaciter transgressor extiterit, scilicet ut aliquam viduam re praesumat, quia hoc et episcopis non licet, gradus sui periculum incurrat. Similiter et de puellis virginibus a presbyteris non velandis statutum est ut si quis hoc facere tentaverit, tanqbenedictione sint velandm de viduis sub nulla benedictione velandis, superius latius duximus disserendum. Quae si propria voluntate professam pristini conjugii castitatem mutabili mente calcaverunt, periculi earum intererit, quali Deum debeant satisfactione placare. Sicut enim si se forsitan continere non poterant secundum Apbita secum deliberatione, promissam Deo pudicitiae fidem debuerunt custodire. Nos autem nullum talibus laqueum debemus injicere, sed solas adhortationes praemii sempiterni, poenasque proponere divini judicii, ut nostra sit absoluta conscientia, et illarum pro se Deo rationem reddat intent
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. & postea habitum scłarem
sumpserunt. & idẽ asacerdote cõpre¬
hensi ad cultum religionisꝓ acta priꝰ¬
penitentia reuocentur. Quod si reuerti
nolunt: uere ut apostate anathema¬
tis sententię subiciantur Que forma
seruabitur etiam muidius. uirginib¬
q sacris ac penitentib feminis. quȩ
sc̃ĩmonialẽ habitum induerunt:
& postea aut uestem mutauerunt
aut adnuptias transierunt Ut¬

Expanded text:
verunt, et postea habitum saecularem verunt, et postea habitum saecularem sumpserunt, ut iidem a sacerdote comprehensi, ad cultum religionis, acta pripoenitentia, revocentur. Quod si reverti nolunt, vere ut apostatae anathematis sententiae subjiciantur. Quae forma servabitur etiam in viduis virginibusque sacris ac poenitentibus feminis quae sanctimonialem habitum induerunt, et postea aut vestem mutaverunt aut ad nuptias transierunt.