comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnis. quia in circumcisus pontifex esse non po¬
terat. Habebat ergo iste duas tunicas. unam mni¬
nisterii carnalis. & aliam intelligentiȩ spũalis.
Sciebat quia & sacrifitia spũalia offerri debent
dõ. offerebat tamen nichilominus & carnalia.
Non enim poterat esse pontifex eoꝵ qui tumc
crant. nisi hostias inmolaret. Ita eigo conue¬
nient᷑ ile pontifex duab indutus tumicis dicit᷑.
Apłł uero qui dicturi erit. quia si circumcida¬
mini ap̃s uobis nichil ꝓderit. & qui dicturi
dici festi. aut neomenia. aut sabbato. quȩ sunt
nec occupurent discipłos uidaicis fabulis. & impo¬
nerent eis uigum. qđ neq ipsi neq patres eotum
portare potuerunt. merito duas tunicas habere
ꝓhibent᷑. sed sufficit eis una. &. hȩc interior. Nam
istam quȩ foris est. &. quȩ desuꝑ apuret. legis tuni¬
cam nolunt. Unam namq eis iħs. & ipsim ute¬
riorem habere ꝑmittit. Imponit tamen moyses

Expanded text:
carnis, quia incircumcisus pontifex esse non pocarnis, quia incircumcisus pontifex esse non poterat. Habebat ergo iste duas tunicas, unam mysterii carnalis, et aliam intelligentiae spiritualis. Sciebat quia et sacrificia spiritalia offerri debent Deo, offerebat tamen nihilominus et carnalia. Non enim poterat esse pontifex, qui tunc erat, nisi hostias immolaret. Ita ergo convenienter ille pontifex duabus indutus tunicis dicitur: Apostoli vero, qui dicturi erant: Quia si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit , et qui dicturi diei festi, aut neomenia, aut sabbato: quae sunt nec occuparent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas habere prohibentur, sed sufficit eis una, et haec interior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tunicam nolunt, unam namque Jesus et ipsam interiorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
uel. ut alibi legimus interiorem. Ouab ut uideo
nicis. & direramus qđ moyses &. iħs. idest lex et euan-¬
gelia sibi inuicem consonarent. Potest fortasse dici.
est contrarium legi. sed ꝑfectiꝰ lege. Sicut & cum
lex homicidium uetat. ib̾s. autẽ etiam iracundiam
resecat. & cumler ꝓhibi. adulterium. iħs &. iam
concupiscentiam cordis abscidit. Sic ergo uidet᷑¬
& duab ibi tunicis pontificem hic una apłs indu¬
isse. Sit quidem & iam iste sensus ꝓbabilis. si ui¬
detur. E.go tamen non intra huius intelligen¬
tiȩ angustian pontificalia sacramenta concludo.
Amplius michi aliquid ex ista forma uidetur osten¬
di. Pontifer est. qui scientiam legis tenet. &.
uniꝰ cuiusq misterii intelligit rationes. & ut
breuit᷑ explicem. qui legem &. secundum sp̃m &
secundum litteram nouit. Sciebat ergo pontifex
ille. quẽ tunc ordinabat moyses. quȩ esset cir¬
cumcisio spũalis. seruabat tamen & circumcisionẽ

Expanded text:
vel ut alibi legimus, interiorem. Duabus video vel ut alibi legimus, interiorem. Duabus video nicis? et dixeramus quod Moyses et Jesus, id est lex et Evangelia sibi invicem consonarent? Posset fortasse dicereest contrarium legi, sed perfectius lege; sicut et cum lex homicidium vetat, Jesus autem etiam iracundiam resecat; et cum lex prohibet adulterium, Jesus etiam concupiscentiam cordis abscindat: ego tet duabus ibi tunicis pontificem, hic una apostolos induisse. Siquidem etiam sensus probabilis sibi videtur, ego tamen non intra hujus intelligentiae angustiam pontificalia sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista forma videtur ostendi. Pontifex est, qui scientiam legis tenet, et uniuscujusque mysterii intelligit rationes; ut breviter explicem: qui legem et secundum spiritum et secundum litteram novit. Sciebat ergo pontifex ille, quem tunc ordinabat Moyses, quia esset circumcisio spiritalis; servabat tamen et circumcisionem
Abbreviated transcription (Latin):
eminentior. ille eligit᷑ ad sacerdotiũ. & hoc astan¬
te popło. nequa postmodũ retractatio ciuquam
nequis scrupulus resederit. Hoc ẽ autẽ qd̃ ꝙ apłs
precipit inordinatione sacerdotis dicens. Opor¬
det autẽ et testimoniũ habere bonũ. ab his qui
foris sunt. Ego tamen &. amplius aliquid uideo
ineo qđ dicit: quia conuocauit moyses omnẽ si¬
uagogam. Et puto qđ conuocare sinagogã hoc sit.
uirtutes. ut cum sermo desacerdotalib sacra¬
mentis habet᷑. uigilent omnes animi uirtutes.
& intentȩ suit. Nichil inhis sapientiȩ. niebil sci¬
entiȩ. nichi desit industriȩ. sed assit omnis mul¬
titudo sensuum. assit om̃ĩs congregatio scãrũ
cogitationum. ut quid sit pontifex. quid unctio.
quid indumenta eiꝰ. conferens intra sicrarium cor¬
dis sui possit aduertere. Lauit ergo eum. & induit.¬
Quali indumento :. Tunica inquit. R. precinxit eũ
zona. Et tterum uestiuit eum tunicam talarem.

Expanded text:
eminentior, ille deligitur ad sacerdotium, et hoc astaneminentior, ille deligitur ad sacerdotium, et hoc astante populo, ne qua postmodum retractatio cuiquam, ne quis scrupulus resideat. Hoc est autem quod et Apostolus praecipit in ordinatione sacerdotis, dicens: Oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt . Ego tamen et amplius aliquid video in eo quod dicit, quia convocavit Moyses omnem synagogam, et puto quod convocare synagogam, hoc sit ct congregare in unum virtutes, ut cum sermo de sacerdotalibus sacramentis habetur, vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possit advertere. » CAP. quali indumento? Tunica, inquit, et praecinxit eum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ fecisse. Fecit enim inquit ds̃ tunicas pellice¬
as. & indiut adam & mulierem eiꝰ. Illȩ eigo tuni¬
cȩ depellib erant. exanimalib sumptȩ. talibus
eram oportelut indui peccatorẽ pelliciis inquam
tunicis. quȩ essent mortalitatis. quam ꝓpeccato
acceperat. & fragilitatis eius. quȩ ex carnis corrup¬
cione ueniebat. inditium. Siuero iam lotus
abhis fueris. & purificatus ꝑ legem dĩ. induet
te moyses indumento incorruptionis. ita ut
nusquam appareat turpitudo tua. & ut absor¬
beatur mortale hoc auita. Vlideamus eigo quali
ordine pontifex constituit᷑. Conuocat inquit
moyses sinagogam. &. dicit adeos. Hoc ẽ uerbũ
qđ precepit dñs. Licet ergo dñs de constituendo
pontifice precepisset. & dñs elegisset. tamen con¬
uocatur & sinagoga. Requirit᷑ enim in orliuãdo
sacerdote. & presentia popłi. ut sciant om̃s & cer¬
ti suit. quia qui prestantior est exomni popło.¬
qui doctior. qui sanctior: qui monini uirtute

Expanded text:
is: Fecit enim, inquit, Deus, tunicas pelliceas, et induit Adam et mulierem ejus . Ille ergo tunicae de pellibus erant, ex animalibus sumptae. Talibus enim oportebat indui peccatorem. Pelliciis, inquit, tunicis, quae essent mortalitatis indicia quam pro peccato acceperat, et fragilitatis ejus quae ex carnis corruptione veniebat indicium. Si vero jam lotus fueris ab his et purificatus per legem Dei, induet te Moyses indumento incorruptionis, ita ut nusquam appareat turpitudo tua, et ut absorbeatur mortale hoc a vita. Videamus ergo quali ordine pontifex constituitur. Convocavit, inquit, Moyses synagogam, et dicit ad eos: Hoc est verbum quod praecepit Dominus. Licet ergo Dominus de constituendo pontifice praecepisset, et Dominus elegisset, tamen convocatur et synagoga. Requiritur enim in ordinando sacerdote, et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint quia qui praestantior est ex omni popqui doctior, qui sanctior, qui omni virtute
Abbreviated transcription (Latin):
num genus. Secundo inloco post illius
carnem. mundus cybus ẽ petrus et paulus.
omnesq apłi. tertio loco discipłi eoꝵ. Et sic
ꝙyb. Hoc qui audire nescit. detorqueat for-¬
tassis & auertat auditum. secundum illos
ȩccłẽ. sieuengelicis imbuti misterũs. si uer¬
bum caro factum habitat inuobis. agnosci¬
te quȩ dicimus quia diũ sunt. ne forte qui
ignorat ignoretur. Agnoscite quia figure
sunt. quȩ indiuinis uolumiib scripta s̃.¬
& ideo tamquam spũales. et non tanquam¬
carnales examinate & intelligite que di¬
cuntur. Si enim quasi carnales ista susci¬
pitis. ledunt uos. et non alunt. Ost eium
& ineuangeliis littera quȩ occidit. Non so¬
lũ inueteri testamento occidens lutera
deprehenditur. Est et in nouo testamento
intera. quȩ occidat̾ eum. qui nõ spũalit̃¬
sequaris. hoc ipsum qđ dictum est. nisi
manducaueritis carnem meam. ꝙ. biberitis
sanguinem meum. occidit hȩc littera. Uis
quȩ occidit.: qui non habet inquit gladiũ.

Expanded text:
 omne hominum genus. Secundo loco post illius carnem mundus cibus est Petrus et Paulus, et omnes apostoli. Tertio discipuli eorum, et sic cibus. Hoc qui audire nescit, avertit forsitan auditum secundum eos  evangelicis imbuti mysteriis, si Verbum caro factum habitat in vobis, agnoscite quae dicimus quia Domini sunt, ne qui ignorat ignoretur. Agnoscite quia figurae sunt, quae in divinis voluminibus scriptae sunt: ideo tanquam spirituales, et non carnales , intelligite quae dicuntur. Si enim tanquam carnalia ista suscipitis, laedunt vos, non alunt. Est enim et, in Evangeliis littera quae occidat . Non solum in Veteri Testamento littera occidens deprehenditur, est et in Novo Testamento littera quae occidat eum, qui non spirit litteram sequaris hoc ipsum quod scriptum est: Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis meum sanguinem: occidit haec littequae occidit? Qui non habet gladium, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Expectabis enim ꝙ tu alios. sicut ipse expecta¬
tus es. Qđ si tibi qui menbrum es non uidetur
esse ꝑfecta leticia. si desit aliud menbrum.
quanto magis dñs. ꝙ saluator nr̃ qui capud et¬
auctor ẽ totius corporis. non sibi ꝑfectam duc̃
esse leticiam. donec aliquod ex menbris de esse

Expanded text:
Exspectabis enim et tu alios, sicut et tu exspectaExspectabis enim et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis, non sibi dicit perfectam esse laetitiam, donec aliquid ex membris deesse
Abbreviated transcription (Latin):
unum corpus. Non potest oculus dicere ma¬
nui. non est michi necessaria. & im sisanus
sit oculus. et nonsit turbatus. quantũ ꝑtinet
aduidendum. si desint ei reliqua menbra. quę
erit oculo leticia: utq uidebitur esse ꝑfectio.
simanus non babeat. si pedes desint. aut reliqͦ
menbra non assint: quia et si est precellens.¬
aliqua oculi głi. ineo maxime ẽ. ut uel ipse
dur sit corporis. uel ceteroꝵ menbroꝵ nonde-¬
seratur offitiis. Hoc autem & ꝑ illam ezechibelis¬
ꝓpħȩ uisionem doceri puto. cum dicit congre¬
gandum esse os ad os. & iuncturam adiunc¬
turam. et neruos. et uenas. &. pellem. ac sin¬
gula locis suis esse reparanda. Deniq uide quid
addidit ꝓpħa. Ossa inquid ista. Non dixit
om̃s homines. sed dirit. ossa isti domus isrł
sunt. Habebis ergo leticiam dehac uita decedens.
si fueris sanctus. Sed tunc erit plena leticia.
cum nullum tibi menbrum corporis deerit.

Expanded text:
unum corpus » . Non potest oculus dicere maunum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitia, cum nullum tibi corporis membrum deerit.
Abbreviated transcription (Latin):
discedentes hinc scĩ. continuo integra meritoꝵ
suoꝵ premia consecunt᷑. sed expectant & lam
nos. licet morantes. licet desides. Non enim
illis ꝑfecta leticia. donec ꝓerrorib nris dolent.
&. lugent nr̃a peccata. Hoc fortasse michi di¬
centi non credis. Quis enim ego sum. qui con¬
firmare seutentiam tanti doginatis audeam.
sed adhibeo hoꝵ testem. dequo non potes
dubitare. Magistet enim gentium ẽ infide
et ueritate apłs paulus. Ip̃se igitur adhebreos
scrbens. cum enumerasser omnes scõs patres:
qui ꝑfidem iustificati sunt. addidit post
omnia &iam hoc. Sed isti inquit omnes
abraham. ut quȩ ꝑfecta sunt consequatur.
Expectat ysiac & iacob. & omnes ꝓpħe expec¬
tant nos. ut nobiscum ꝑfectam beatitudinem
capiant. Propter hoc & iam misterium illud
iultimam diem dilati iuditii custoditur.
Unum enim corpus ẽ. quod iustificari expec¬
tatur. Unum corpus ẽ. qđ resurgere dicitur
iiuditio. Licet enim sint multa menbra. sed

Expanded text:
discedentes sancti continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enumerasset omnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnesAbraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bam. Memento fili. qm̃ tu recepisti bona¬
Nunc autem tu quidem cruciaris. hic uero
requiescit. & solent homines ignorantes ui-¬
ditia dĩ. quȩ sunt abyssus multa conqueri
aduersus dm̃ .x. dicere. Cur homines iniqui.¬
nichil patiantur aduersi. sed cuncta eis ꝓ¬

Expanded text:
a? Memento, fili, quoniam recepisti bonnunc autem tu quidem cruciaris, hic vero requiescit . Et solent homines, ignorantes judicia Dei quia sunt abyssus, multa conqueri adversus Deum et dicere: Cur homines iniquihil patiuntur adversi, et cont
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. Non enim sufficit pontifici habere sapi¬
entiam. & scire omniũ rationem. nisi possit xiũ
popło manifestare quȩ nouit. Ideo ergo imponit᷑
ricionali & minifestatio. ut possit respondere om̃i
poscenti se rationem defide & ueritate. Ponitur
autem suꝑ illud & ueritas. ut nonila astruat quȩ
quȩ ꝓprio ᷑ cogitare quiuit ingenio. sed quȩ ue¬

Expanded text:
ificet; non enim sufficit pontifici habere sapientiam, et scire omnium rationem, nisi possit etiam populo manifestare quae novit. Ideo ergo imponitur rationali et manifestatio ut possit respondere omni poscenti se rationem de fide et veritate. Ponitur autem super illud et veritas; ut non illa astruat quae proprio excogitare quivit ingenio, sed quae ve
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ergo conuersis apeocato purificatio qui¬
dem ꝑilla omnia datur quȩ supetius diximꝰ.
don ũ autem gratiȩ sp̃s ꝑolei imaginem de¬
signatur. ut non solum purgationem conse¬
qui possit is qui conuertitur a peccato. sed
nulum possit & ꝑomnia reconciliatus pa¬
tri in locũ filũ reparari. ꝑ ipsum dñm nr̃m¬

Expanded text:
Sic ergo conversis a peccato purificatio quiSic ergo conversis a peccato purificatio quidem per illa omnia datur quae superius diximus. Donum autem gratiae Spiritus per olei imaginem designatur, ut non solum purgationem consequi possit is qui convertitur a peccato, sed olam et annulum possit, et per omnia reconciliatus Patri in locum Filii reparari. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
rificatur. Uides quomodo ultimȩ & summę
purisicationis est. aurem purificari. ut purꝰ
ꝙ mundus seruetur auditus. & manũ clex¬
tram. ut munda sint oꝑa nr̃a. nec aliqd
iminundum his admisceatur. & sordicdũ.
Sed et pedes purificandi sunt. ut adopus
bonum tantummͦ dirigantur: nec ultra
lapsus iuuentutis incurrant. Septies au¬
tem resꝑgit sacerdos contra dñm exoleo.
post omnia & enim quę ꝓpurificatione ce¬
lebrata sunt. postquam conuersus & re¬
conciliatus ẽ dõ. post immolatas hostias
ordinis erat̾. ut et uirtutem suꝑ eũ septẽ¬
plicem sc̃ĩ sp̃s inuitaret: secundum eum
qui dixerat. Redde michi leticiam saluta¬
ris tui. & sp̃u principali confirma me.
Uel certe qm̃ peccatoꝵ corda dñs meuan¬
gelio testatus. aseptem demonib obside¬
ri. competenter septies ante dñm sacer¬
dos inpurificatione resꝑgit. ut expulsio
septem sp̃uum malignorum depurificati
corde. septies excusso digitis oleo declaretur

Expanded text:
ra. Vides quomodo ultimae et summae purificationis est aurem purificari, ut purus et mundus servetur auditus; et manum dextram, ut munda sint opera nostra, nec aliquid immundum his admisceatur et sordidum; sed et pedes purificandi sunt, ut ad opus bonum tantummodo dirigantur, nec ultra lapsus juventutis incurrant. Septies autem respergit sacerdos contra Dominum ex oleo: post omnia etenim quae pro purificato celebrata sunt, postquam conversus et reconciliatus est Deo, post immolatas hostias, ordinis erat ut et virtutem super eum septemplicem sancti Spiritus invitaret, secundum eum qui dixerat: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Vel certe quoniam peccatorum corda Dominus in Evangelio testatur a septem daemonibus obsideri, competenter septies ante Dominum sacerdos in purificatione respergit, ut expulsio septem spirituum malignorum de purificati corde septies excusso digitis oleo declaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
toritate apłica. atq euangelica. compro¬
batis. udeamus quomodo unus quisq¬
hominum uel mundus uel inmundus.
possit ostendi. Omĩs homo kibet inse ali¬
quem cybum. quem accedenti ad se ꝓxi-
mo prebeat. Non enuim potest fieri. ut cũ
accesserimus adinuicem nos homines. et
aut prebeamus. Ꝙ si quidem. mundus ho

Expanded text:
toritate Evangelica atque apostolica comprobatis, vide quomodo unusquisque vel mundus, vel immundus, possit ostendi. Omnis homo habet in se aliquem cibum, quem accedenti ad se proximo suo praebeat. Non enim fieri potest ut, cum accesserimus adinvicem nos homines, et aut praebeamus
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ipsius iuget quosclam qui ante peccaueruas.
nec penitentiam egerunt. inus quȩ gesserunt.
quid dicam deipso qui silius dicitur caritatis.
ita quȩ nr̃a sunt quesierit. nunc iam nos non
queritꝰ. nec quȩ nr̃a sunt cogitat. nec de errorib

Expanded text:
s ipsius luget quosdam qui ante peccaverunt, nec poenitentiam egerunt in his 1155 quae gesserunt : quid dicam de ipso, qui Filius dicitur charitatis? quae nostra sunt quaesierit, nunc jam nos non quaerit, nec quae nostra sunt cogitat, nec de erroribus
Abbreviated transcription (Latin):
renouatur. inebrietatis uero egritudine.
corpus simul & anima corrumpitur. sp̃s
pariter cum carne uitiatur. Omiia men¬
bra debilia. pes. manus. lingua resoluta.
oculos tenebre. menten uelat obluno.
ita ut hominem se nesciat esse. nec sentiar.

Expanded text:
reddit. In ebrietatis enim aegritudine corpus simul et anima corrumpitur, spiritus pariter cum carne vitiatur. Omnia membra fiunt debilia, pedes, manus, lingua resoluta. Oculos tenebrae, mentem velat oblivio, ita ut hominem se nec sciat esse, nec sentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tu lotus fucris ꝑmoysen. & fueris ita mundus.
quasi quem moyses lauerit. tantus ille ac talis. ut¬
possis & iam ꝑuenire. adhec indumenta que ꝓfert
moyses. & stolas istas. quib induit aãron frẽm
suum. & fillos eius. Sed non solum indumentis
opus ẽ ad sacerdotales infulas. uerum et cingulis.

Expanded text:
tu lotus fueris per Moysen et fueris ita mundus quomodo quem Moyses laverit, tantus ille ac talis possis etiam pervenire ad haec indumenta quae profert Moyses, et stolas istas quibus induit Aaron fratrem suum et filios ejus. Sed non solum indumentis opus est ad sacerdotales infulas, verum et cingulis:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo fieri ꝙ in boc loco. ut quod mandat᷑ nequis
adipes edat. ex iis que dño offerurit᷑. hoc sit
quod &. dñs dicit. nequis scandali et unũ ex
iis minimis. qui credunt inme. Qd̃ autẽ san¬
guis nullius animalis eeli iubet᷑. uide ne illud
fortasse sit qd̾ deisrahelitis dicit apłs. Dicisergo.
Fracti sunt rami. ut ego inserar. Bene. ꝓpt̃ incre¬
dulitatẽ fractisunt. tu autẽ fidestaᷤ. Noli altum
sapere. sed time.Xiterũ. Noli gloriari aduers
ramos. quo scilicet casui eorũ. nullus insultet. ne
forte sicut idem apłs dicit. Et tu excidaris. & il¬
ii sinon ꝑmanserint inincredulitate inserantur.
Sanguis autem puto qd̾ popuł ille competenter
intelligat᷑. nõ enim exfide. neq exspũ abraham.
sed tantũ exsanguine eiꝰ descendunt. Post haec¬

Expanded text:
ergo fieri et in hoc loco, ut quod mandatur ne quis adipes edat ex his quae Domino offeruntur, hoc sit quod Dominus dicit: Ne quis scandalizet unum ex his minimis qui credunt in me . Quod autem sanguis nullius animalis edi jubetur, illud fortasse sit quod de Israelitis dicit Apostolus: Dicis ergo: Si fracti sunt rami, ut ego insererer, bene propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide stas. Noli altum sapere, sed time . Et iterum: Noli gloriari adversus ramos, quod scilicet casui eorum nullus insultet, ne forte sicut idem Apostolus dicit: Et tu excidaris, et illi si non permanserint in incredulitate, inserantur. Sanguis autem puto quod populus ille competenter intelligatur. Non enim ex fide neque ex spiritu Abraham, sed tantum ex sanguine ejus descendunt. CAPUT IX
Abbreviated transcription (Latin):
euangeliis similis mysterii ꝓferamus
gexemplar : Recolamꝰ dm̃ uoces ubi
ait. quia medio nocꝰ tis uenit quidam
ad amicũ suum. pulsans hostiũ eiꝰ &
dicens. amice cominoda michi trespa¬
nes. qm̃ amicus michi suꝑ uenit de
uia. & ñ habeo qđ apponam ei. Inqui¬
bus ubieuiter ꝑstringamꝰ: nox est
tempꝰ hoc uitȩ. t̾res panes sunt: i inus
qui inclibano. alius qui insaitagnie.
tertius qui incraticula eoquit᷑. Pst
hee: &omne inquid sacrificium factũ
moleo. siue nũ facꝰtũ: omnib filiis aa.¬
ron erit singulis equalit̾. Qđ sacrificiũ
sicut supra iãdiximꝰ: sacrificiũ uero
ꝓpeccato: nũfit moleo. Dicit enĩ. Num
ergo ꝓpeceato est. nec oleũ letieie ei nec
thus. suauitatis imponitur. Peccanti¬
b enĩ dicit apłs. & lugeam eos qui ante
peccauerunt. & ñ egerunt penitentiã.
Nec odor ueis suauitatis est: quia ex
ꝑsona peccatoris dicit᷑. conputrueruns

Expanded text:
evangeliis similis mysterii proferamus evangeliis similis mysterii proferamus exempla? Recolamus Domini voces ubi dicit: Quia medio noctis venit quidam ad amicum suum, pulsans ostium ejus, et ait: Amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus mihi supervenit de via, et non habeo quod apponam ei ; in quibus ut breviter perstringamus, nox est tempus hujus vitae, et tres panes sunt, unus qui in clibano, alius qui in sartagine, tertius qui in craticula coquitur. Post haec: et omne, inquit, sacrificium factum in oleo sive non factum, omnibus filiis Aaron erit singulis aequaliter, quod sacrificium sicut supra jam diximus: sacrificium vero pro peccato non fit in oleo. Dicit enim, non ergo pro peccato est, nec oleum laetitiae ei, nec thus suavitatis imponitur: peccantibus enim dicit Apostolus: Et lugeam eos qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam . Nec odor in eo suavitatis est, quia ex persona peccatoris d
Abbreviated transcription (Latin):
Et puto qđ clibanꝰ scđm sui formã: pro¬
fundiora et ea quȩ sunt in enarrabilia
significet inscripturis diuinis. Sarta¬
go uero: ea quȩ sifrequenter acsepe
uersent᷑. incelligi &explicari possunt.
Craticula aut̃: ea quȩ palam sunc & absq
aliqua obtectione cernuntur. c̃ripli.¬
cem nãq inseripturis diuinis intelligen¬
tiȩ inueniri sepe diximꝰ modum histori
cum. moralem. mnystieũ Unde &̾ corpꝰ
mẽe ei & animã ac sp̃m intelleximus:
cinꝰ intelligentię criplicem formã. sacri¬
ficiorum triplex hic apparatꝰ ostendit.
S &alibi inuenimꝰ. idest inus ipsis quȩ
de sacrificiis memorant᷑: dici canistrũ
sc̃m ꝑfecꝰtionis. in quo tres panes hab̾i
mandantur. Uides consonare sibi sacra¬
mento omniũ formas: Canistrum
ꝑfecꝰtionis inquo tres panes poni iuben¬
tur. quid aliud habemus accipe nisi
scripturas diuinas. eybos auditoribus
tripliciter apponences : Uistibi & de

Expanded text:
et puto quod clibanus secundum sui formam, proet puto quod clibanus secundum sui formam, profundiora et ea quae sunt inenarrabilia, significet in Scripturis divinis; sartago vero ea quae si frequenter ac saepe versentur, intelligi et explicari possunt; craticula autem, ea quae palam sunt et absque aliqua obtectione cernuntur; triplicem namque in Scripturis divinis intelligentiae inveniri saepe diximus modum, historicet, moralem, mysticum, unde et corpus inesse ei et animam ac spiritum intelleximus, cujus intelligentiae triplicem formam, sacrificiorum triplex hic apparatus ostendit. Sed et alibi invenimus, id est, in iis ipsis, quae de sacrificiis memorantur dici canistrum sanctum perfectionis, in quo tres panes haberi mandantur. Vides consonare sibi sacramentorum omnium formas; canistrum perfectionis, in quo tres panes poni jubentur, quid aliud debemus accipere, nisi Scripturas divinas, cibos auditoribus tripliciter apponentes? Vis tibi et de
Abbreviated transcription (Latin):
Cor gͦ est hominis clibanꝰ Istud aut̃ eor. si
uitia succenderint. uel zabulus inflãma¬
uerit: non coquet. s exura: Siuͦ ille id suc¬
cenderit. qui dixit ignem ueni mittere
sermonũ di. quos in corde suscipio. ñ exur
ad ꝑditionem. s coquo ad sacrificium: Et
fortalse illa coqui dicunt᷑ in clibano quȩ in¬
teriora sunt ꝙ recondita. nec ꝓferrifacile ad
uulgus possunt: Sunt enĩ multa inscrip.¬
turis diuinis huiꝰ modi. sic̃ apud erechielem.
cũ uel de cherubim. uel de deo. & de illa mag¬
nifica uisione describit᷑: Hec si in clibano ñ
coquant᷑: comedi ita ut sunt cruda non
possunt Neq enĩ credendũ est. qd sit ani¬
mal qͥ ddam in forma leonis positum. quo
uehatur ds: uel aliud informa uituli
aut aquile. Hȩc ergo & siqua huus modi
sunt ñ sunt cruda ꝓferenda: sed incor-¬
dis clibano sunt coquenda. Tria itaq st̃
hȩc in quib dicit sacrificia debere p̃para¬
ri: in clibano. insartagine. incraticula.

Expanded text:
Cor ergo est hominis clibanus, istud autem cor, si vitia succenderint, vel diabolus inflammaverit, non coquet, sed exuret; si vero ille id succenderit qui dixit: Ignem veni mittere sermonum Dei, quos in corde suscipio, non exuro ad perditionem, sed coquo ad sacrificium. Et fortassis illa coqui dicuntur in clibano, quae interiora sunt et recondita, nec proferri facile ad vulgus possunt. Sunt enim multa in Scripturis divinis hujusmodi: sicut apud Ezechielem, cum vel de cherubin, vel de Deo et de illa magnifica visione describitur. Haec si in clibano non coquantur, comedi ita ut sunt cruda non possunt, neque enim credendum est quod sit animal quoddam in forma leonis positum quo ehatur Deus vel aliud in forma vituli, aut aquilae. Haec ergo et si qua hujusmodi sunt, non sunt cruda proferenda, sed in cordis clibano sunt coquenda. Tria itaque sunt haec in quibus dicit sacrificia debere praeparari: in clibano, in sartagine, in craticula;
Abbreviated transcription (Latin):
dos nominari. Q& eigo est sacerdotis pectus aut
quale.: ego taleputo esse qđ plenum sapientia sit.¬
plenum scientia. plenum omni diuna intelligentia.
Quale est ꝙ brachium sacerdotis. qđ ei offerunt filii
is sͣ ꝓ salute sua qua saluant᷑: forme sunt singula ista
que seribunt: inlege eorum quȩ inȩccłia geri debent.
Alioquin nec fuisse necessarium legihȩc ineccła. nisi
erhis hecdificatio aliqua aucdientib preberet᷑. Piergo
sacerdos ȩcclẽ ꝑuerba & doctrinam. et multam solli¬
citudinem aiam. & iaborem uigiliarum suarum con¬
uertere potuerit peccatorem. & docere eum ut me¬
liorem uiam sequat᷑. adtimorem dei redeat. cogitet
spem futuram. amalis actib desinat. ẜ conuertat᷑ ad
honos. siumquam talc opus fecerit. consequens ẽ eum
qui ipsi labore saluat᷑ dõ gratias agere. x offerre ho

Expanded text:
o salutari. Quid ergo est sacerdotis pectus aut quale? ego tale puto esse quod plenum sit sapientia, plenum omni divina intelligentia; Quale est et brachium sacerdotis, quod ei offerunt filii Israel pro salute sua qua salvantur? Formae sunt ista singula quae scribuntur in lege eorum, quae in Ecclesia geri debent; alioquin nec fuisset necessarium legi haec in Ecclesia, nisi ex his aedificatio aliqua audientibus praeberetur. Si ergo sacerdos Ecclesiae per verba et doctrinam et multam sollicitudinem suam et laborem vigiliarum, convertere potuerit peccatorem et docere eum ut meliorem vitam sequatur; ad timorem Dei redeat, cogitet spem futuram, a malis actibus desinat, et convertatur ad bonos: si, inquam, tale opus fecerit, consequens est eum qui in ipsius labore
Abbreviated transcription (Latin):
& generationes eiꝰ: Dicit gͦ lex: Sacerdos qͥ
obtulerit. eda illud in loco scõ. in atrio ta¬
bernaculi testimonii Consequens enĩ est.
ut scdłm imaginemeiꝰ qui sacerdotiũ exdȩ
dedit. etiã ministri & sacer dotes ȩccliȩ pec
cata popłi accipiant. & ipsi imitantes ma¬
gistrum. remissionem peccatoꝵ popło
tribuant: Debent gͦ  ipli ȩccłe scerdotes
ita ꝑfecti ẽẽ. & in officiis sacerdotalib
eruditi. ut peccata popłi in loco scõ in atrũs
tab̾naculi testimonii. ipsi ñ peccando
consumant: Quid aut̃ est in locosco
manducare peccatũ: Locus erat sc̃s.
in quem ꝑuenerat moyses. scđm qđ dic¬
tum ẽ ad eũ Locꝰ enĩ in quo stas. t̾̃ra sc̃ã ẽ:
Similit̃ gͦ & in eccła dĩ locꝰ sc̃s est. fides per¬
fecta. & caritas de corde puro. & consci¬
entiabona Qui in his stat in ȩcclesia:
in loco scõ se stare agnoscat: Neq eni in
terra querendusẽ locꝰ sc̃s. in qua semel
datasententia est adõ dicente: Male¬

Expanded text:
edit et absumit. Dicit ergo lex: Sacerdos qui obtulerit, edet illud in loco sancto, in atrio tabernaculi testimonii; consequens enim est ut secundum imaginem ejus qui sacerdotium Ecclesiae dedit, etiam ministri et sacerdotes Ecclcata populi accipiant, et ipsi imitantes magistrum, remissionem populo peccatorum tribuant. Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto in atriis tabernaculi testimonii, ipsi non peccando consumant. Quid autem est in loco sancto manducare peccatum? Locus erat sanctus in quem pervenerat Moyses, secundum quod dictum est ad eum: Locus enim in quo stas terra sancta est . Similiter ergo et in Ecclesia Dei locus sanctus est, fides perfecta, et charitas de corde puro, et conscientia bona. Qui in his stat in Ecclesia, in loco se sancto stare cognoscat. Neque enim in terra quaerendus est locus sanctus, in quo semel data sententia est a Deo dicente: Male
Abbreviated transcription (Latin):
actib implicent. sedsciant se in nullo
alio partem habituros apud dm̃. nͥ in eo
qd offerunt ꝓpeccatis. idest qđ a uia pec¬
eati conuerterint peccatores: Notandum
etiam illud est. quod que offerunt᷑ in holo¬
caustum. interiorasunt. qđ uͦ exteriꝰ est.
dño non offert᷑ Pellis dño non offertur.
neccedit in bolocaustoma Calis & fuit &¬

Expanded text:
actibus implicent, sed sciant se in nullo actibus implicent, sed sciant se in nullo alio partem habituros apud Deum, nisi in eo quod offerunt pro peccatis; id est, quod a via peccati converterint peccatores. Notandum etiam illud est, quod quae offeruntur in holocaustum, interiora sunt; quod vero exterius est, Domino non offertur. Pellis Domino non offertur, nec cedit in holocautomata. » CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
interiorib uscerũ: tunc uere purgatꝰ om̃i
uitio libidinis. iugulasti hostiam ꝓ delicto.
ꝙ obtulisti sacrificiũ dñõ in odorem suaui¬
tatis: Sacerdotis inquit qui offert illud
& repropiciauit ꝓ delicto. ipsius erit: Dis.¬
cant sacerdotes anĩ. qui ȩccłus p̾sunt. quia
pars eis data est cum his quoꝵ delicta reppi¬
tiauerint:. Quid aut̃ est reppitiare delictũ
Si assumpseris peccatorem. & monendo. or¬
tando. docendo. instruendo. adduxeris eũ
ad penitentiam. ab errore corrȩxeris. a uitũ
emendaueris: ꝙ effeceris eũ talem. ut ei con¬
uerso ꝓpieiꝰ fiat deus: ꝓ delicto reꝓpitiasse
diceris: Sigͦ talis fueris sacerdos. ꝙ talis
fuerit doctrina tua & sermo tuus. pars tͥ
dabit᷑ coꝵ quos correxeris. ut illoꝵ meritũ
tuamerces sit. & illoꝵ salus tua gła: A ut
non & apłs hec ostendit ubi dicit. quia
si suꝑ edificauerit quis. mercedem acci
operam dent. non se ianibus & suꝑfluᷤ

Expanded text:
interioribus viscerum, tunc vere purgatus omni interioribus viscerum, tunc vere purgatus omni vitio libidinis jugulasti hostiam pro delicto, et obtulisti sacrificium Domino in odorem suavitatis, Sacerdotis, inquit, qui offert illud, et repropitiavit pro delicto ipsius erit. Discant sacerdotes Domini qui Ecclesiis praesunt, quia pars eis data est cum iis quorum delicta repropitiaverint. Quid autem est repropitiare delictum: si assumpseris peccatorem, et monendo, hortando, docendo, instruendo adduxeris eum ad poenitentiam, ab errore correxeris, a vitiis emendaveris, et effeceris eum talem ut ei converso propitius fiat Deus, pro delicto repropitiasse diceris; si ergo talis fueris sacerdos, et talis fuerit doctrina tua et sermo tuus, pars tibi datur eorum quos correxeris, ut illorum meritum tua merces sit, et illorum salus tua gloria. Aut non et Apostolus haec ostendit ubi dicit: Quiaquod superaedificaverit quis, mercedem accipoperam dent; non se inanibus et superfluis
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ: peccatũ uͦsit. cũ cõmittimꝰ ea quȩ
cõmittere ñ debemꝰ: Sed hec qm ñ semꝑ in
scripturis diuinis sub ista distinctione
inuenimꝰ: iccirco generalit̾ ad firmare ñ
one. de sacrificio qđ ꝓ delicto offert᷑ accipi¬
endum est. qđ & supͣ exposuimꝰ de eo qđ ꝓ
peccato est: Similit̾ enĩ iubent᷑ adipes arie¬
tis. ii qui circa renes sunt. & hiĩ qui interi¬
ora oꝑiunt imponi suꝑ altare. utq tu qͥ
hec audis. scias omne qd est intrate crassiꝰ
& operit interiora tua debere te offerre igni
altaris. ut purgent᷑ omĩa interiora tua.
ꝙ dicas & tusic̃ ꝙ dauid dicebat Benedic
anima mea dnm. & omĩa interiora mea no.¬
men scm̃ eiꝰ: Nisi enĩ ablata fuerit crassitudo
illa. quȩ tegit interiora tua: ñ possunt sub.¬
tilem & spualem capere sensum. nec possunt
intellectum capere sapientiȩ. & ideo dnm̃
laudare ñ possunt: Quod si ablatũ fuerit
omne qđ pingue est de renib ꝙ de om̃ib

Expanded text:
 peccatum vero sit, cum committimus ea quae committere non debemus. Sed haec quoniam non semper in Scripturis divinis sub ista distinctione invenimus, idcirco generaliter affirmare non one de sacrificio quod pro delicto offertur accipiendum est, quod et supra exposuimus de eo quod pro peccato est. Similiter enim jubetur adipes arietis hi qui circa renes sunt, et ii qui interiora operiunt, imponi super altare, ut et tu qui haec audis scias omne quod est intra te crassius, et operit interiora tua, debere te offerri igni altaris, ut purgentur omnia interiora tua, et dicas et tu, sicut et David dicebat: Benedic, anima mea, Dominum, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus . Nisi enim ablata fuerit crassitudo illa quae tegit interiora tua, non possunt subtilem et spiritalem capere sensum, nec possunt intellectum capere sapientiae, et ideo Dominum laudare non possunt. Quod si ablatum fuerit omne quod pingue est de renibus et de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
gite que dicunt᷑. Caro quȩ & sacrificũs
sacerdotib deputatur: uerbum dĩ
est quod in ecelesia docent. Pro hoc ergo
figuris misticis conmonentur. ut cum
proferre ad populum sermonem cepe¬
ruit: non hesterna proferant: ñ uetera
que sunt secumdum litteran pro¬
loquantur: sed ꝑ gratiam dĩ noua sẽꝑ
proferant. & ẜũalia semp inueniant. Si
enim eaque didiceris auideis hesterno.
hec hodie in ecclesia proferas: hoc est hest̃¬
nam carnẽ sacrificĩ edere: Simeministĩ.¬

Expanded text:
 edent. Caro quae ex sacrificiis sacerdotibus deputatur, verbum Dei est quod in Ecclesia docent. Per hoc ergo, figuris mysticis commonentur, ut cum proferre ad populum sermonem coeperint, non hesterna proferant, non vetera quae sunt secundum litteram proloquantur; sed per gratiam Dei nova semper proferant, et spiritalia semper inveniant; si enim ea quae didiceris a Judaeis hesternae die haec hodie in Ecclesia proferas, hoc est, hesternam carnem sacrificii edere. Un
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ fructum. serqđ ostendit non posse dnõ offerre
omnẽ fructum eum qui infructuosꝰ est. qui non affert
fructum iustitiȩ. fructum misericordie. rel& ian fructꝰ
sp̃s. quos eñnumerat apłs. caritatem. gaudium. pacem.
pacientiam. ynanimitatem.x. cet̾a his similia. Unde¬

Expanded text:
omnem fructum, per quod ostendit non posse Domino offerre omnem fructum, per quod ostendit non posse Domino offerre omnem fructum eum qui infructuosus est : qui non affert fructum justitiae, fructum misericordiae, vel etiam fructus spiritus, quos enumerat Apostolus: charitatem, gaudium, pacem, patientiam, et unanimitatem, et caetera his similia. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ qd̾ dicit᷑ salutare. qđ sacrifitiũ nemo offert
dñõ. nisi quisanus ẽ. & salutis suȩ conscius grãs dno
resfert. Nemo eigo qui eger ẽ animo. & languidꝰ inoꝑib.
offerre potest sacrifitium salutare. Uis uidere. quia
nemo eger & languidus. potest istud offerre sacrifitiũ:
non poterat offerre hostiam. donec lepre egritudine
tenebat᷑. Cum autẽ accessiss& adiħm & mundatus ẽ.
tunc iubet᷑ ei ad nõ offerre munus ad altare. qđ precep̃
inquit moyses intestimoniũ illis. Audisti qui sit qui of¬
ferre debeat hostiam salutaris. audi nunc quomodo
debeat offerre. Manus inquit eiꝰ offerent hostiam dño.
Numꝗd non euident᷑ clamat legis lator: quia non homo
est qui offert hostiam. sed manus eiꝰ. idẽ opera eiꝰ: Oꝑa
namq sunt. que commendant hostum dõ. Si enim
attracta sit manus tua addandũ. & expansa adaccpi¬
endũ. intra te est adhuc lepra tua. & offerre non potest
Ingrecis habet᷑ prohostia holo car põmati. qđ intelligit᷑

Expanded text:
Sacrificium quod dicitur salutare nemo effert Domino nisi qui sanus est, et salutis suae conscius, gratias Domino refert. Nemo ergo qui aeger est animo et languidus in operibus, offerre potest sacrificium salutare. Vis videre quod nemo aeger et languidus, potest illud offerre sacrificium? non poterat offerre hostiam, donec leprae aegritudine tenebatur; cum autem accessit ad Jesum et mandatus est, tunc jubetur a Domino offerre munera ad altare, Quod praecepit, inquit, Moyses in testimonium illis. Vidisti qui sit qui offerre debeat hostiam salutaris? Audi nunc quomodo debeat offerre: Manus, inquit, ejus offerunt hostiam Domino. Nunquid non evidenter clamat legislator, quia non homo est qui offert hostiam, sed manus ejus, id est, opera ejus: opera namque sunt quae commendant hostiam Deo. Si enim attracta sit manus tua ad dandum, et expansa ad accipiendum, intra te est adhuc lepra tua, et offerre non potes ecis habetur pro hostia holocarpomata, quod intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Tertia ẽ immundiciȩ speties. sus ꝗ mũ
dus ẽ aliquid contingit immundũ. ꝙ nõ tam
suo peccato quam aliena contagione polluitur.
ut puta siquis sotietur amicitiis & consortioho¬
minis liuidi. uel iracundi. uel adulteri. Y ip¬
se quidem ꝓpriis actib nõ inserat᷑ scelerib eiꝰ.
uideat tamen eũ. & intelligat. quomodo
fratrẽ suum odit. Y homicida ẽ. uelquomodo
insidiatur aliene mulieri & adulterẽ. uel qͦmͦ
in ceteris quibq sacrilegus ẽ. nec dep̃hensis
his discedat abeiꝰ consortio: iste.ẽ. qui contin¬
git immundum. uel aimabuel auem uel
morticinũ. &aliena inimundicia ipse pollutꝰ

Expanded text:
s. Tertia est immunditiae species qua is qui mundus est aliquid contingit immundum, et non tam suo peccato quam aliena contagione polluitur, ut puta si quis societur amicitiis et consortio hominis lividi, vel iracundi, vel adulteri, et ipse quidem propriis actibus non inferatur sceleribus ejus; videat tamen eum et intelligat quomodo fratrem suum odit et homicida est, vel quomodo insidiatur alienae mulieri, et adulter est, vel quomodo in caeteris quibusque sacrilegus est, nec deprehensis his discedat ab ejus consortio; iste est qui contingit immundum, vel animal, vel avem, vel morticinum, et aliena immunditia ipse pollutus
Abbreviated transcription (Latin):
quid in ipso sacrificio qd memor iale apellat᷑
qđ offerri dño dicit᷑ Egosipossem die ac nocꝰ¬
te in lege dnĩ meditari. & om̃es scripturas
memoria retinere: memoriale sacrificii mei
d ño obtulissem Certe si non omĩa possumꝰ.
saltemea que nunc docent᷑ in eccłia. ꝙ que
recitant᷑ : memorie cõmendemꝰ. ut exeun.¬
tes de ȩccłia. & agentes opera miscdđiȩ. ꝙ
implentes diuina p̾cepta. sacrificiũ cum
thure & oleo offeramꝰ in memoriam dño.
Ex his gͦ edocemini. ut que auditis in eccłia.
tanqͣm inunda animalia. ueluti ruminan¬
tes. ea reuocetis ad memoriam. & cũ corde
uestro que dicta sunt conferatis Quod si
aliqua memorie suꝑfuerint. & intellectũ
ur̃m suꝑauerint: facite qͦd p̾sentis man.¬
dati a uctoritas p̃cipit dicens Quod aut̃
suꝑfuerit ex eo: manducabit aaron. &
filiĩ eius: Si qͥd suꝑauerauerit & ex¬
cesserit intellectũ tuũ. uel memoriã tuã.
serua aarori. hoc est reserua sacerdoti. reser.¬

Expanded text:
quid in ipso sacrificio, quod memoriale appellatur, quod offerri Domino dicitur. Ego si possim in lege Domini meditari, et omnes Scripturas memoria retinere, memoriale sacrificii mei Domino obtulissem. Certe si non omnia possumus, saltem ea quae nunc docentur in Ecclesia, vel quae recitantur, memoriae commendemus, ut exeuntes de Ecclesia, et agentes opera misericordiae, et implentes divina praecepta, sacrificium cum thure et oleo offeramus in memoriam Domino. Ex his ergo edocemini, ut quae auditis in Ecclesia, tanquam munda animalia, velut ruminentes ea, revocetis ad memoriam, et cum corde vestro, quae dicta sunt, conferatis. Quod si aliqua superfuerint, et intellectum vestrum superaverint, facite quod praesentis mandati authoritas praecipit, dicens: Quod aut superfuerit, ex his manducabit Aaron et filii eius. Si quid superaverit et excesserit intellectum tuum vel memoriam tuam, serva Aaron: hoc est, reserva sacerdori. reserv
Abbreviated transcription (Latin):
iam fuerint in eccła dnĩ Egiptiꝰ enĩ tercia
generatione intrabit in eccła dñi Credo fi.¬
dempatris. &. filii. & sp̃s scĩ. in quã credit oĩs
qui sotiat᷑ eccłȩ dĩ. t̾ciam generatione misti.¬
ce dictam: Uerũtam̃ sciendum ẽ. qđ ex hostũs
quȩ offerunt᷑. lica. concedant᷑ sacerdotib ad
edendum. ñ tam̃ omĩa concedunt᷑. s pars
ex ipsis aliqua deo offert᷑. & altaris ignib tra¬
dit᷑. ut sciamꝰ etiam nos. qđ &. si conceditur
nob̾ aliqua ex diuinis scripturis apphendẽ
& cognoscere: sunt tam̃ aliqua. que do re¬
seruanda sunt: Quȩ cum intelligentiam
nr̃am superent. sensusq eoꝵ supͣ nos sit. ne
forte alit̾ a nobis qͣm se haba ueritas ꝓferant.
meliꝰ igni ista seruant᷑ Et id̾o etiã in hoc loco
que qͥdem concessa sunt hominib ad edendũ
ꝓut potuimꝰ in tab̾naculo dñi consumpsimꝰ.
Si qua uͦ suꝑsunt. & uel uos in audiendo. uel

Expanded text:
jam fuerint in Ecclesia Domini: Aegyptius enim tertia jam fuerint in Ecclesia Domini: Aegyptius enim tertia generatione intrabit in Ecclesia Domini . Credo fidem Patris et Filii et Spiritus sancti in quem credit omnis qui sociatur Ecclesiae Dei, tertiam generationem mystice dictam. Verumtamen sciendum est quod ex hostiis quae offeruntur, licet concedantur sacerdotibus ad edendum, non tamen omnia conceduntur, sed pars ex ipsis aliqua Deo offertur, et altaris ignibus traditur, ut sciamus etiam quod et si conceditur nobis aliqua ex divinis Scripturis apprehendere et cognoscere, sunt tamen aliqua quae Deo reservanda sunt, quae cum intelligentiam nostram superent, sensusque eorum supra nos sit, ne forte aliter a nobis quam se habet veritas proferantur, melius igni ista servamus; et ideo etiam in hoc loco, quae quidem concessa sunt hominibus ad edendum, prout potuimus, intra tabernaculum Domini consumpsimus. Si qua vero supersunt, et vel nos in audiendo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos carnes sacrificiĩ inatrio tabnadi
testimonii. cũ intelligere potuerit quȩ sit
ratio in his uel quȩ misteria quȩ describunt᷑
de atriis tab̾naculi testimonii Ad hec enĩ
atria secreta & recondita. nullus accedit.
nulli hec nisi sacerdotib patent: Si tam̃
pateant. scientia sua & intellecti mystico
poterint eoꝵ secreta penetrare: Scio ait̃
ẽẽ & alia quedam in eccłia dogiata secre¬
ciom. que adire nec ipsis sacerdotib liceat
illa dico. ubi archa recondit᷑. ubi uirga.
manna . &. tabulȩ testamenti Illic ne ipsis
quidem sacerdotib dat᷑ accessus. s uni tan¬
tum pontifici. & huic semel in anno. certis
quibq & misticis purificationib conce¬
dit᷑ istud intrare secretum: Sunt & alia
ȩccłe dogmata ad que possunt ꝑuenire¬
etiã leuite: Sed inferiora sunt ab his quȩ
sacerdotib adire concessum est: Scio & alia ẽẽ.
ad que possunt accedere etiã filii isrł. hoc ẽ
laici. non tam̃ alienȩ generationis. si ascripti

Expanded text:
sacerdos carnes sacrificii in atrio tabernaculi testimonii, cum intelligere potuerit quae sit ratio in his, quaeve mysteria, quae describuntur de atriis tabernaculi testimonii: ad haec enim atria secreta et recondita nullus accedit, nulli haec nisi sacerdotibus patent, si tamen pateant, si scientia sua et intellectu mystico potuerint eorum secreta penetrare. Scio autem esse et alia quaedam in Ecclesia dogmata secretiora, quae adire nec ipsis sacerdotibus liceat; illa dico ubi arca reconditur, ubi urna mannae et tabulae testamenti. Illic ne ipsis quidem sacerdotibus datur accessus: sed uni tamen pontifici et huic semel in anno, certis quibusdam et mysticis purificationibus conceditur istud intrare secretum; sunt et alia Ecclesiae dogmata, ad quae possunt peretiam Levitae, sed inferiora sunt ab his quae sacerdotibus adire concessum est. Scio et alia esse ad quae possunt accedere etiam filii Israel, hoc est, laici, non tamen alienigenae, nisi si ascripti
Abbreviated transcription (Latin):
seruit: solidus eyb est: & carnes sc̃ȩ sunt.
Hoc uero qł his addit resurrectione m
carnis negando. quia alienum. ẽ afide:
suꝑiorib iuncꝰtum ꝑfectis &fidelib uer¬
bis. scãs carnes contaminauit &polluit.
Ideo ergo p̾cepit legis lator ne manducent᷑
huiꝰ modi carnes. quib immunditia infi¬
delitatis alicuiꝰ adiungit᷑. Propterea &a.
postolis dicit. & enĩ diem festũ celebremꝰ.
non infermento ueteri neq infermento
malitie et nequitie. sed inazimis since¬
ritatis & ueritatis. Secundũ immũditi¬
ȩ genus ẽ. neipse qui carnes edit inmundꝰ
sitꝰ. & immunditia eius inipsosit. Quod
hoc modo intelligi potest. uerbi gr̃a. si sit
aliquis nature florentis & ardentis ingenii.
nõ continuo aptus uidebit᷑ ad suscipienda
uerbi dĩ misteria. sed querit᷑ ꝙiã hoc ut pri¬
us aprofanis actib ꝙ inmundis operib sepa.¬
retur. & ita demũ eruditionis capax fiat. si

Expanded text:
seruit, solidus cibus est, carnes sanctae sunt; seruit, solidus cibus est, carnes sanctae sunt; hoc vero quod his addit resurrectionem carnis negando, quia alienum a fide est, superioribus junctum perfectis et fidelibus verbis, sanctas carnes contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur hujuscemodi carnes quibus immunditia infidelitatis alicujus adjungitur. Proptera et Apostolus dicit: Etenim diem festum celebremus non in fermmalitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Secundum immunditiae genus est, ne ipse qui carnes edit immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit, quod hoc modo intelligi potest verbi gratia, si sit aliquis naturae florentis et ardentis ingenii, non continuo aptus videbitur ad suscipienda verbi Dei mysteria; sed quaeritur etiam hoc, ut prius a profanis actibus et immundis operibus separetur, et ita demum eruditionis capax fiat, si