comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. Hac sane p̃rogatiua. eum adimaginẽ clĩ ⁊ simi¬
litudinẽ conditum diuinus moyses attestat᷑: Uñ id
etiam bonũ accessit. ut uera bona cognoscat ⁊ diligat.
oportet. ⁊ in quib oportet nondiligat. Ratione siqͥd̃
docemur ea que uirtutis sunt uera eẽ bona. ⁊ hec eẽ
int᷑ nos. Q ue uero temꝑalit̃ possidemus. opinioneeẽ
ex ar̃o uel uenire uelstare arbitrio. NNobcũ tanꝙͣ
pcaria sunt: tanquã seruus alienus. Nich his
uilł: quib uera uel habetur uelamittit᷑ felicitas.
O iuppe: nemo felix. nemo miser. ex alieno ẽ. Suũ ẽ
hominis: quicquid hominem uelbeatũ facit eẽ
uelmiserum. E uũgłi ficulnea ex fecunditate sua
grãm adquirit: ex defectu succidiũ. Sicut scͥ¬
bit philosophus. equũ suafacit insignem ueloci¬
tas. Inertioꝵ: ad moram destinat᷑. Nullus ei ꝯ¬
temptus ex humili. nulla gla ex ambitioso ꝓueñ
apparatu. Ut̃q alienus est. Ut̃q ut equo melius

Expanded text:
tiat. Hac sane praerogativa eum ad imaginem Dei et simitiat. Hac sane praerogativa eum ad imaginem Dei et similitudinem conditum divinitus Moyses attestatur. . Unde id etiam homini accessit, ut vera bona per eam cognoscat, et diligat. oportet, et in quibus oportet non diligat. Ratione siquidem docemur, ea quae virtutis sunt, vera esse bona, et haec esse intra nos. Quae vero temporaliter possidemus, opinione esse ex nostro vel venire, vel stare arbitrio. Nobiscum tanquam precaria sunt, tanquam servus alienus. Nihil his et illis, quibus vera, vel habetur, vel amittitur felicitas. Quippe nemo felix, nemo miser 43 ex alieno. Suum est hominis quidquid vel bonum facit esse, vel miserum. Evangelii ficulnea ex fecunditate sua gratiam acquirit, ex defectu succidium. Sicut scribit philosophus, equum sua facit insignem velocitas, inertior ad molam destinatur. Nullus ei contemptus ex humili, nulla gratia ex ambitioso provenit apparatu. Uterque alienus est. Uterque ut equo melius,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem tenere p̃bibant medulle. ne tandiui pu¬
erum iuuat. donec puer centenarius ad tumulũ
letis deferatur erequiis. Relique aut̃ etates rõne
regunt᷑: nisi ꝑturbatio ꝓpͥidomicilii. uel aliquid
aliunde officium ronis impediat. Qd̃ si contig̾it:
nem p̃fate reipublice suam retinet lib̃tatẽ. totꝰ
homo bñ regit᷑. id est aĩo. siue pulset᷑ adũsis seule¬
tablandiantur. Tunea leges uiuendi p̃scribit. de¬
ẽnit immobilia. dispensandis inclinatur. Cunc
ad componendum pectꝰ humanum circunspet̃¬
tis inuigilat institutis. tunc ⁊c̃at ⁊ educit sa¬
pientem. Que uidelicet instituta c̃ ad me tra¬
ducib paginis ꝓuenirent. publicis conspectibꝰ.
diligentius quid sit ho: nicħ ꝓbabilius occͣrit qͦ
ip̃m eẽ aĩal diuinum. ⁊ quasi quodã paticipio numi¬
nis insigniri. Ossib ⁊ carne: parentem cͥcunfert. etsa¬
pit t̾ram. Ratione: dõ se ꝓpinquũ ⁊ affinem denũ¬

Expanded text:
tudinem tenerae praebibant medullae, ne tandiu putudinem tenerae praebibant medullae, ne tandiu puer vivat, donec puer centenarius ad tumulum laetis deferatur exsequiis. Reliquae autem aetates ratione reguntur, nisi perturbatio proprii domicilii, vel aliquid aliunde officium rationis impediat. Quod si contigerit ine praefatae reipublicae suam retinet libertatem, totus homo bene regitur, idem est animus, sive pulsetur adversis, seu laeta blandiantur. Tunc ea vivendi leges praescribit, decernit immobilia, dispensandis inclinatur. Tunc ad componendum pectus humanum, circumspectis invigilat institutis; tunc et creat et educat sapientem. Quae videlicet instituta cum ad me traducibus paginis pervenirent, publicis conspectibus diligentius quid sit homo, nihil probabilius occurrit, quam ipsum esse animal divinum, et quasi quodam participio numinis insigniri. Ossibus et carne parentem circumfert et sapit terram. Ratione, Deo se propinquum et affinem denun
Abbreviated transcription (Latin):
nit: demostenes lacͥ marum. Absit aũt ut alea
rer̃ talem te efficiat: ⁊ sobolis amissionem seqͥt᷑
amissio sapientis. Grauius naufragiũ passus es in
solo quam insalo filiitui. sifortune tempestas sa¬
pienti sapientẽ extorsit. Q uodfactũ nondubito:
site p̃tiit quib instrum̃tis tuet᷑ sapiens non
p̃sentib admouere ne moreris. Que c̃ nec sẽ¬
tentiaꝵ maiestate scintillent. nec ordine com¬
mendentur. aut arte: fortasse tñ ex eis ex pͥmes aliꝗͥ
quo uellonge speculeris illam sapientis armat᷑ã.
Non omnia contempnencla sunt. quib multa
possunt reperri meliora. Ex aqua plures. quã ex
mulso sitis ardorem extinrisse inuenies. In pͥmisgͥ
neceẽ ẽ attendas. Quam lib ⁊ hominis etatem.
uel extͥnsetꝰ accitis tutorib. uelingenita sͥ rõne gu¬
b̃nari. Quippe quãto tp̃r h̃es paruulus ẽ pedago
monii: ne lingua uaniloquiis assuescat. neturpi¬

Expanded text:
nit; Demosthenes lacrymarum. Absit autem ut alea nit; Demosthenes lacrymarum. Absit autem ut alea rerum te talem efficiat, et sobolis amissionem sequatur amissio sapientis. Gravius naufragium passus es in solo, quam in salo, filii tui, si fortunae tempestas sapienti sapientem extorsit. Quod factum non dubito, si te praeteriit quibus instrumentis tuetur sapiens, nonpraesentibus admovere non moreris. Quae cum nec sententiarum majestate scintillent, nec ordine commendentur, aut arte, fortasse tamen ex eis exprimes aliquid, quo vel a longe, speculeris illam sapientis armaturam. Non omnia contemnenda sunt, quibus multa reperiri possunt meliora. Ex aqua plures, quam ex mulso, sitis ardorem exstinxisse invenies. Imprimis igitur necesse est attendas quamlibet hominis aetatem, vel extrinsecus accitis tutoribus, vel ingenita sibi ratione gubernari. Quippe, quanto tempore haeres parvulus est , paedagogmonii, ne lingua vaniloquiis assuescat, ne turpi
Abbreviated transcription (Latin):
nunquam inhermis inuenitur. Secum ħt quo p̃¬
caueat insidias. quo iacula frustret᷑ inimici. E it̃
se: nullum pugne querit apparatum. In omnicasu:
se ip̃o tutus ẽ. Pectus eius pharet᷑ fertilis ⁊ armam̃¬
tarium copiosum. Semꝑ sagittis exub̃at. semꝑ abũ¬
non desistat. Quib ille munitus uniu̾sa fortune
missilia ꝯtemnit. obseqñte parit̃. ⁊ ꝑsequente suꝑi¬
Ꝙ Dum ea blanditur. ingͣtus est. dum intonat.
asꝑnatur. Nulł rer̃ mouetur euentib insul¬
tans uniuĩsis. Quippe nichil ẽ uñ ñ tͥumphet
aĩ tͥumphator. fortassis aut̃ q̃ris qͥb armis tam
uirilit̾ sapiens dimicet. qua pugnandi forma. bi¬
formi sit hoste potentior Quod si nescis. decep¬
tum me confiteor: quia nec ignota tibi nec tibi
deeẽ credidĩm. Infelix: cuicunq contigit p̃fata
carere armatura. Infelicissimiis. cui etiam igno¬
rare. Apd̃ hꝰ modi. democͥtus matĩam risus inue¬

Expanded text:
nunquam inermis invenitur. Secum habet quo prnunquam inermis invenitur. Secum habet quo praecaveat insidias, quo jacula frustretur inimici. Extra se nullum pugnae quaerit apparatum. In omni casu seipso tutus est. Pectus ejus pharetra fertilis, et armamentarium copiosum. Semper sagittis exuberat, semper abunnon desistat. Quibus ille munitus, universa fortunae missilia contemnit, obsequente pariter et persequente superior. Dum ea blanditur, ingratus est; dum intonat, aspernatur. Nullis rerum movetur eventibus, insultans universis. Quippe nihil est, unde non triumphet animi triumphator, Fortassis autem quaeris quibus armis tam viriliter sapiens dimicet, qua pugnandi forma biformi sit hoste potentior? Quod si nescis, deceptum me confiteor, qui ea nec ignota tibi, nec tibi deesse crediderim. Infelix cui contigerit praefata carere armatura; infelicissimus, cui etiam ignorare. Apud hujusmodi Democritus materiam risus inve
Abbreviated transcription (Latin):
cipatum. de quo sic apłs ait. Non enim qđ uolo il¬
ludfacio: s qđ nolo illudago. Tunc ⁊̃ indeclinabiles ho¬
minis miserie: ⁊ oĩa ħ̃ em̃serunt incommoda. q̃c̃ illa¬
tasint ꝓpeccato non tam̃ ablata sunt cum pecc̃o. De
incipiens cũtp̃r labi ac p̃tire. qui nisi peccaret. eoma¬
nente tempora p̃tirent: Uͥ aut̃ pecc̃m peccaũ. licet¬
postea nongentos ⁊ eo amplius uixerit annos: statĩ
tñ amissa stabilitate cumgrã. de die indiem deficẽ.
mini. Neq is tm̃ mutationi p̃scͥpte succubuit. s
intĩorem qͦ hominẽ ꝑtͣbationes ille ͥ uendicarece¬
ꝑunt. quãs noĩe eruce: ⁊ locuste bruchi. ⁊rubiginis.
ꝓpħa iohel siccdecdarat. Residiuim eruce comedit
locusta. residuum locuste. comedit bruchus. residu¬
um bruchi. comedit rubigo. De eisdem doctissimꝰ
poetarum: his loquitur uerbis. hinc metuunt.
adũsus eam quam dicitis fortunam. numꝗͣ ĩpatꝰ.

Expanded text:
cipatum, de quo sic Apostolus ait: Non enim quod volo, ilcipatum, de quo sic Apostolus ait: Non enim quod volo, illud facio, sed quod nolo, illud ago . Tunc etiam indeclinabiles hominis miseriae, et omnia haec incommoda, quae cum illata sint pro peccato, non tamen ablata sunt cum peccato. Deincipiens cum tempore labi et praeterire, qui nisi peccaret, eo manente, tempora praeterirent. Ubi autem peccatum peccavit, licet nongentos et amplius vixerit annos, statim tamen amissa stabilitate cum gratia, de die in diem deficere ris . Neque is tantum mutationi praescriptae succubuit, sed interiorem quoque hominem perturbationes illae sibi vindicare coeperunt, quas nomine erucae et locustae, bruchi et rubiginis, propheta Joel sic declarat: Residuum erucae comedit locusta, residuum locustae comedit bruchus, residuum bruchi comedit rubigo . De eis doctissimus poetarum his loquitur verbis: Hinc metuunt cadversus eam quam dicitis fortunam, nunquam imparatus,
Abbreviated transcription (Latin):
tes sententiam. nullus euasit successorum. Huius
inducias nemo uł annis uel seru ꝑmeruit. In eac̃¬
cipimur. puniendi etiam insepulcro. Attende mi¬
serias hominis. intuere cineres: uectigalia pecci
sunt. P eccm̃ tot secute sũt ultiones: qͦt ex eoĩcõ¬
moda pullularunt. Quarum scł ultionũ eafuit
pͥma. qͥue uelut inhermẽ. ⁊ aurilio destitutum
hosti tͣnsg̾ssorem exposuit. Ex quo enim ħo culpã
cõmisit: amisit ⁊ gr̃am. Qua ille derelictus. factꝰ
est sine tutore puer. sic̃ equus sñ freno: Uñ ⁊ ar¬
bitrii lib̃tas admalum ꝯualuit. piectũ gr̃e patẽ¬
tem aduitia inueniens. NNec ꝓnum fuit ut hiᷤᷤ
amisso auxilio multas uincẽt᷑ illecebras: quẽ una
dati sumus sub pecc̃o. sñ argento redunendi. Ea
sceptrum exactoris ẽ exaltãtum : umpositũ ẽ nob̃
iugum qđ nisi a facie olei computrere non potuit. Tc̃
pͥmum subactus carne sp̃c. illum adhuc deplorat p̾¬

Expanded text:
tes sententiam nullus evasit successorum. Hujus tes sententiam nullus evasit successorum. Hujus inducias nemo vel annis, vel sexu promeruit. In ea concipimur puniendi etiam in sepulcro. Attende miserias hominis; intuere cineres; vectigalia peccati sunt. Peccatum tot secutae sunt ultiones, quot ex eo incommoda pullularunt. Quarum scilicet ultionum ea fuit prima, quae velut inermem et auxilio destitutum hosti transgressorem exposuit. Ex quo enim homo culpam commisit, amisit et gratiam. Qua ille derelictus, factus est sicut sine tutore puer, sicut equus sine fraeno. Unde et arbitrii libertas in malum convaluit, projectum a gratia, potentem ad vitia inveniens. Nec pronum fuit, ut is amisso auxilio, multas vinceret illecebras, quem  aldati sumus sub peccato, sine argento redimendi. Ea sceptrum exactoris est exaltatum, et impositum nobis jugum, quod nisi a facie olei computrere non potuit . Tunc primum subactus carni spiritus, illum adhuc deplorat prin
Abbreviated transcription (Latin):
Illum deponẽ. ⁊ ꝑ habitu uariari fortunaꝵ : non
nat᷑a. s nat᷑e defectꝰ ẽ. Omĩs enĩ nat᷑a bona. qm̃¬
mo qͥdubitet. Et quide pͥꝰquam creatoris int̃¬
dictum letali solut retur edulio. inerat hõi gr̃a
uiuans adbonum arbitrii lib̃tatem. Undett̃
ap̃ eum agebatur. ut quod offenciẽt nich esset
in anima. nich incarne qđ pudẽt. Omnis affectꝰ hos.
anhelans ⁊ ꝑnus aduirtutem. Illicitꝰ ⁊ indetens mo¬
tꝰ longe ꝓrsus a corꝑe. Totum hominem: obediẽtia
S uendicabat. Omnia ei subiecta. quandiu mulieri
subiectus ip̃e nonfuit. C ui post ꝗͣ male morigeratꝰ
est: cepit ẽẽ non suuꝰ: ⁊tot dñis seruire. qͦt uiciis.
Omnis enim qͥ facit peccatũ: seruus est peccĩ. hanc
seruitutem sͥ uir uxoriꝰ suscitauit. cũ inuetitũ do¬
mini sui epulatus: esurire meruit lib̃tatẽ. Onũ¬
quam satis punita tͣnsg̃ssio. P latam in reos parẽ¬

Expanded text:
illum deponere, et pro habitu variari fortunarum, non illum deponere, et pro habitu variari fortunarum, non natura, sed naturae defectus est. Omnis enim natura bona, qmo qui dubitet. Et quidem priusquam creatoris edictum lethali solveretur edulio, inerat homini gratia juvans ad bonam arbitrii libertatem; unde tunc apud eum agebatur, ut quod offenderet nihil esset in anima, nihil in carne quod puderet. Omnis affectus animi anhelans, et pronus ad virtutem. Illicitus et indecens motus longe prorsus a corpore. Totum hominem obedientia sibi vendicabat. Omnia sibi subjecta, quandiu ipse mulieri subjectus non fuit. Cui postquam morigeratus est, coepit esse non suus, et tot dominis servire quot vitiis. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . Hanc servitutem sibi vir uxorius suscitavit, cum in vetitum Domini 40 sui epulatus, esurire meruit libertatem. O nunquam punita satis transgressio! Prolatam in reos paren
Abbreviated transcription (Latin):
confisa quͤm telo. Cetm̃ nichil ea conatu nichil
tm̃ signauit: nequaquã adintĩora ꝑueniens. O
b̃n munitum pectus: quo se fortuna minorem
erubescit. O animum custodem sui: ⁊ignarũt
sapientẽ extorqueri sͥ łregẽ. Neut̃ tͥ ablatꝰ ẽ.
neut̃ immituitus. Alt̾ lib̾tatẽ mentis: alt̃ statuo¬
regni seruat incolum̃. Dubiũ ẽ: qͥs integͦ apud
te suum impleat officiũ. Quppe nulł uerba
ꝑiunt. Inore sua est serenitas: ⁊ animi sollẽpni¬
tatem risus indicat modãtuis. Deniq nonpen¬
dent regni negotia: nec subsidium frustra presto¬
lantur opp̃ssi. Curia lege regitur curie. nec ei a¬
liquid est cũ rapinis: nisi ultio rapinarũ. Mag¬
num ħlegis. magnum sapientis initiũ. Sapi¬
entis enĩ ẽ. nec inꝓsꝑis effluere. nec inaduersis
merore sepeliri. S̾ tatum qñdã ħoi nat᷑a ꝑauit.
quo semꝑ eundem adutrunq se p̃staret euẽtũ.

Expanded text:
confisa quam telo. Caeterum nihil ea conatu, nihil confisa quam telo. Caeterum nihil ea conatu, nihil tum signavit, nequaquam ad interiora perveniens. O bene munitum pectus, quo se fortuna minorem erubescit! O animum custodem sui, et ignarum, vel sapientem extorqueri sibi, vel regem! Neuter tibi ablatus est, neuter imminutus; alter libregni servat incolumem. Dubium est quis integrius apud te suum expleat officium. Quippe nullis verba  operiunt. In ore, sua est serenitas, et animi solemnitatem risus indicat moderatus. Denique non pendent regni negotia, nec subsidium frustra praestolantur oppressi. Curia lege regitur curiae; nec ei aliquid est cum rapinis, nisi ultio rapinarum: magnum hoc regis, magnum sapientis indicium. Sapientia enim est, nec in prosperis effluere, nec in adversis moerore sepeliri. Statum quemdam homini natura paravit, quo semper eumdem ad utrumque se praestaret eventum;
Abbreviated transcription (Latin):
bñ imꝑes: nullimeliꝰ imꝑas ꝗͦ tͥ. Maiori siqͥdẽ
laude potestas exemplum ꝑmit: ꝗͣ gladiũ. Illud
enun doctrina lenis ẽ. ⁊ iniquitatem flagello repͥ¬
mit incruento. Hic autem sepiꝰ odio educit᷑. quã
iudicio: furore ꝗͣ lege. N osti ꝓfecto regis eẽ. sͥ pri¬
ntum. deiñ ppło dñari. NNosti pͥncipem donecdͤ
se ip̃o tͥumphet. obscure de hostib tͥumphare. hĩc
ẽ qđ inadũsis aiõ c̃iusti: qđ aliqͥd magnum de illo
uultus hylaris. ⁊ serenus eloquitur. Nultus int̾¬
pres animi est. ⁊ qualis suus hõ sit intĩor constan¬
tiamelius quam uoce denuntiat. Defortuna siqͥd
tñ fortuna est. celexrime tͥum phasti. Ea nichil ĩ
alium tam hostilit̃. tran frustra conata ẽ. De tot mĩ¬
silib q̃ uictoriam illi accelerant. acutissimũ elegit:¬
⁊ quoneminem recordor an̾a uulnãtũ. Qd̾ ne
tanquam lariꝰ emissum sñuulnẽ uulnãret: totis
uirib collectis illud intorsit: non minus lac̃to

Expanded text:
 imperes, nulli melius imperas quam tibi. Majori siquidem laude potestas exemplum promit quam gladium. Illud enim doctrina lenis est, et iniquitatem flagello reprimit incruento. Hic autem odio saepius educitur, quam judicio; furore, quam lege. Nostis profecto regis esse sibi primum, deinde populo dominari; nostis principem, donec de seipso triumphet, obscure de hostibus triumphare. Hinc est, quod in adversis animo crevisti; quod aliquid magnum de illo vultus hilaris et serenus eloquitur. 39 Vultus interpres animi est, et quam liber suus homo sit interior, constantia melius quam voce denuntiat. De fortuna, si quid tamen fortuna est, celeberrime triumphasti Ea nihil in alium hostiliter, tam frustra conata est. De tot missilibus, quae victoriam illi accelerant, acutissimum elegit, et quo neminem antea recordor vulneratum. Quod ne tanquam laxius emissum sine vulnere vulneraret, totis viribus collectis illud intorsit, non minus lacerto
Abbreviated transcription (Latin):
sał ⁊ orationes inxp̃o. Presentium latores. os. ⁊
cenderunt in lacum mortis: secuti ꝗ̃dam pseu¬
do ꝓpħam. q̃ quisecuti sunt ꝑsecuti sunt sem¬
ip̃os. Henricus his erat magnus diaboli laqueꝰ
⁊ celebris armiger antixͥ. Huic ⁊ habitũ religionẽ.
iũb̃ lutãturam simulanti. tandui p̃scripti fr̃s ad¬
heserunt: donec eis iturpitudo inuita. ⁊error ĩ¬
notuit indoctrina. Ubienim cognouerunt urã
eiꝰ uias ẽẽ non rectas prius adse reuersi sunt. de¬
hinc adnos transierint: cuius diocesim pestis ea ia
infecerat. ut renitens eiclerus iux inter parieteᷤ
eccłiȩ suam tueretur libertatem. Post multas
autem tͥbulationes deo auxiliante serpens illecͤ¬
puit: apud nos patefacta pariter ⁊ignominrauite
⁊ uenenũ doctrine. Extunc idem fr̃s nr̃o parentẽ
consilio adquodꝓposuerant studium redierũt.
uestimento seductionis anglo tenebraꝵ delicto

Expanded text:
 orationes in Christo. Praesentium latores, Cypriacenderunt in lacum mortis, secuti quemdam pseudoprophetam, quem qui secuti sunt, persecuti sunt semetipsos. Henricus is erat, magnus diaboli laqueus et celebris armiger Antichristi. Huic et habitu religionem et verbis litteraturam simulanti tandiu praescripti fratres adhaeserunt, donec eis et turpitudo in vita et error innotuit in doctrina. Ubi enim cognoverunt vias ejus, vias esse non rectas, prius ad se reversi sunt, dehinc ad nos transierunt, cujus dioecesim pestis ea sic infecerat, ut renitens ei clerus vix intra parietes ecclesiae suam tueretur libertatem. Post multas autem tribulationes, Deo auxiliante, serpens ille crepuit apud nos, patefacta pariter et ignominia vitae et veneno doctrinae. Ex tunc iidem fratres nostro parentes consilio, ad quod proposuerunt studium 120 redierunt, vestimento seductionis, et angelo tenebrarum derelicto.
Abbreviated transcription (Latin):
duotorum¬
plenitudinem accessisse conficeor: cui gr̃etue
limen contigit aꝑiri. In eo susceptus: ⁊ site ipm
nonuideam uideo tñ affectum tuũ inpuero mõ.
cui aduentanti beluacum defensionis manum
quotiens oportere attendis. extendig. S plendo¬
rem suffragii cui obscułare est. p̃cib agere ne
desistas. Non uereor huic te ꝓposito defut᷑m.
ciuopp̃ssis concurrere. ⁊ cathedra facit ut uelis:

Expanded text:
otorumplenitudinem accessisse confiteor, cui gratiae tuae limen contigit aperiri. In eo susceptus, etsi teipsum non videam, video tamen affectum tuum in puero meo, cui adventanti Belvacum, defensionis manum quoties oportere attendis, extendis. Splendorem suffragii tui obscurare est, precibus agere, ne desistas. Non vereor huic te proposito defuturum, cui oppressis concurrere et cathedra facit, ut velis,
Abbreviated transcription (Latin):
possum scͥpto imꝓbare quem approbatis errorem.
ꝑiculose delicatus est. quisqͥs nisi eum uenustas
uerboꝵ demulceat. doctrine p̃iudicat salutari:
Qs exustus siti. oblatam fictilib aquam ꝓiecit:
aut quis egrotare maluit: quamnigͣ ⁊ horrenda
manci echiopum p̃ꝑatam sumẽ potionẽ. In pͥmiᷤᷤ
gͥ attendas uidicialem eẽ ꝑtinatiam: consuetudi¬
nemp̃ferre ueritati. Nec liber est usus aculpa.
cui uel auctoritatem constat obsistere: ueladũ sari
rõnem. Nouerat ħ augustinus: in .uͦi. libro de
unico baptismo his scͥbens ũb̃. Ueritate manifeᷤᷤ¬
ta: ceclat consuetudo ueritati. Item. NNemo cõ-¬
suetudinem rõni ⁊ ũtati p̃ponat. quia consuetu¬

Expanded text:
possum improbare, quem approbatis errorem. Periculose delicatus est, quisquis, nisi eum venustas verborum demulceat, doctrinae praejudicat salutari. Quis exustus siti oblatam fictilibus aquam projecit? aut quis aegrotare maluit quam nigra et horrenda manu Aethiopis praeparatam sumere potionem? Imprimis igitur attendas judicialem esse pertinaciam, consuetudinem praeferre veritati, nec liber est usus a culpa, cui vel auctoritatem constat obsistere, vel adversari rationem. Noverat hoc Augustinus in tertio libro de unico baptismo, his scribens verbis: Veritate manifesta cedat consuetudo rationi: nemo consuetudinem veri
Abbreviated transcription (Latin):
pta dolio natuium saporem p̃tenciunt. s ad em se¬
pios de alio inaluid transfusa: degenant Sic ubiꝰ
meum implet desiclium que cͥcauos aguntur
agnoscere pagina ur̃a. quam relatione aliena. Oauc-¬
futurum est. quam si adaures meas idip̃m uulgiru¬
tum deanglia quiuobis uoluntatem regis aꝑiret:
qui de clararet quem affectũ de contumelia filie
patͥs pectus induerit. Hut merear scire: aduoscla¬

Expanded text:
rimo sumpta dolio, nativum saporem praetendunt. Eadem de alio in aliud transfusa degenerant. Sic uberius meum implent desiderium, quae circa vos aguntur agnoscere pagina vestra quam relatione aliena. Quidfuturum est quam si ad aures meas idipsum vulgi rutum de Anglia, qui voluntatem regis nobis aperiret, quive declararet quem affectum de contumelia filiae patris pectus induerit. Haec ut merear scire per vos, cla
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ beatissime pat̃. quod a nob̃ dignatio ura postu¬
lauit. Et enim bracherio p̃bendam quam enor¬
mitate delictorum amiserat. apłicꝰ restituit ĩ¬
tͣuentus. Radulfus qͦ b̃i mauricii detanꝰ.¬
ex precepto ur̃e scĩtatis: it̃ aduos assumpsit
conscĩa securus nonuia: diuino conductu ñ
audientiam: scietis eum non sua fatigari cłpa.
s potius odiis ⁊ delationibus quorundam uuenũ.
dequib dubium est magis ne attͥuerint famam
Cuam malefactis anmaledictis alienam. Hinc est
quod opinionem decani gratuito ꝑsecuntur: qͥsue
nec rogati partere uoluerunt. E idem tam̃ decano
sic dataest incapło decania. sic ipse substitutus in
secde. ut huic eus ꝓmotioni nemo ꝓrsus aut u̾bo
resistẽt aut oꝑe contͣiret. Admensam debite refec¬
tionis equanimit᷑ consederunt omnes cum gr̃aꝵ
actione surrexerunt agenti decano. aliquandu
impensa est u ntegritas obedientie: ⁊ facultas dĩ
captus est. abscisusꝙ nicholaus. De quã scilicet

Expanded text:
est, beatissime Pater, quod a nobis dignatio vestra 141 postulavit. Etenim Bracerio praebendam, quam enormitate delictorum amiserat, apostolicus restituit interventus. Radulfus quoque beati Mauricii decanus, vestrae sanctitatis iter ad vos assumpsit, conscientia securus, non via, divino conductu, noaudientiam, scietis eum non sua fatigari culpa, ed potius odiis et delationibus quorumdam juvenum, de quibus dubium est an magis attriverint famam suam malefactis, an maledictis alienam. Hinc est quod opinionem decani gratuito persequuntur, qui suae nec rogati parcere voluerunt. Eidem tamen decano sic data est a nobis in capitulo decania, sic ipse substitutus in sede, ut huic ejus promotioni nemo prorsus aut verbo resisteret, aut opere contrairet. Ad mensam debitae refectionis aequanimiter sederunt omnes, cum gratiarum actione surrexerunt. Agenti decano aliquandiu impensa est et integritas obedientiae, et facultas dicaptus est, abscissusque Nicolaus. De qua scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a quam docencdi. Q ue dum exorauimus: erora¬
uimus scrutantem renes ⁊ corda. ne patereteri
ineam uos declinare opinionem. ut ascherete
lactantie quod impensum est caritati. Hoc ex¬
cessu libera animamea est. licet se grauioribut
delictis obnoriam non audeat diffiterr uiceme
mithi rependetis sicdiligitis me noratis prome

Expanded text:
quam docendi. Quae dum exaravimus, exoravimus scrutantem renes et corda, ne pateretur vos in eam declinare opinionem, ut ascriberetis jactantiae, quod impensum est charitati. Hoc excessu libera est anima mea, 132 licet se gravioribus delictis obnoxiam non audeat diffiteri. Vicem mihi rependetis, si diligitis me, et oratis pro me
Abbreviated transcription (Latin):
uis formidare. H iõtibi. cla ĩmo clare ualde p̃liba¬
ui. neputares uoluntate potuis ꝗͦ necessitate dilatũ
stili obsequium. ⁊ me sic tedere amico scͥħ̃e tanqͣ si
iamasse peniteret. Ceter̃ cũ diũso tenear lictore.
cũ nec salutare te possim nͥ ꝓpicium habeam pͥus
dimidium mundi c̃multis ate separer aqͥs: aq̃
tũ multe non poter̃t extinguere caritatẽ. ualt¬

Expanded text:
lare-valde, praelibavi, ne putares voluntate potius quam necessitate dictatum styli obsequium, et me sic taedere amico scribere, tanquam si et amasse poeniteret. Caeterum cum diverso tenear littore; cum nec salutare te possim, nisi propitium habeam prius dimidium mundi; cum multis a te separer aquis, aquae tamen multae non poterunt exstinguere charitatem Val
Abbreviated transcription (Latin):
siuᷤᷤ de sathana tͥumphetur. Illius iaculis. scu¬
tum humilitatis oppone. Quod supẽ inue¬
nerit impenet᷑ bile. confundetur ⁊ te ꝑse¬
qui desistet Unde ibeda suꝑ lucam ait. Cõ¬
sumpta omni temptatione. xͥ: diabolus recessit ab illo
ꝑtinac̃t. uere uirtuti solere cede̾. ⁊ si inuidere
ñ desinat. tñ instare formidat. quia frequenti

Expanded text:
riosius de Satana triumphetur. Illius jaculis scuriosius de Satana triumphetur. Illius jaculis scutum humilitatis oppone, quod si ipse invenerit impenetrabile, confundetur, et te persequi desistet. Unde et Beda super Lucam ait: Consummata omni tentatione Christi, diabolus recessit ab illo pertinacem. cedere uerae solere uirtuti. et si inuidere non desinat, tamen instare formidat, quia frequentius
Abbreviated transcription (Latin):
riores partes terre de celesti sublimitate corruit. Pa¬
tͥ eius quedam p̃rogatiua erat b̃itudinis: ex p̃ssius
ẽẽ similem cãtori. Uerum quãto fuit conditione
sublimioꝵ: tanto factus est potentia inferior ⁊igła.¬
imuidet: inferos aut̃ nulli: quos m̾itis est adeptꝰ
Adinferos enim qui eum sponte secunt᷑ multi sũt.
eo quod plures multimodis temptationib ipset᷑¬
hit. In illos autem quoꝵ facies est spectantis adci¬
uitatem dequa non rediturus exiuit. tanta urit᷑
inuidia: ut ei parum sit illis inflixississe mortẽ.
quacorpus non anima moritur: nisi infligat.⁊
illam qua corpus ⁊ anima moriuntur. hinẽ qđ eis
numnquam cessat adũsari. totus inhoc ut cũ urore
loth ad sulphur uignem sodome respiciant: tuni¬
cam ioseph non attendant. ⁊ hostie caudã un mola¬
re desistant. ꝑorro suꝑ omnia elatione pugnat:
qua sola sicut se nouit supatum: sic unuiersos

Expanded text:
riores partes terrae de coelesti sublimitate corruit. Pariores partes terrae de coelesti sublimitate corruit. Patri ejus quaedam erat praerogativa beatitudinis, expressius esse similem Creatori. Verum quanto fuit conditione sublimior, tanto factus est potentia inferior ia; inferos autem nulli quos meritis est adeptus. Ad inferos enim qui eum sponte sequuntur, multi sunt, eo quod plures multimodis tentationibus ipse trahit. In illos autem, quorum facies est spectantis ad civitatem de qua ipse non rediturus exivit, tanta uritur invidia, ut ei parum sit illis inflixisse mortem, qua corpus, non anima, moritur, nisi infligat et illam qua corpus et anima moriuntur. Hinc est quod eis nunquam cessat adversari, totus in hoc, ut cum uxore Lot ad sulphur et ignem Sodomae respiciant, tunicam Joseph non attendant, et hostiae caudam immolare desistant. Porro super omnia elatione pugnat, qua sola sicut se novit superatum, sic universos
Abbreviated transcription (Latin):
Iam petrus ⁊ andreas nauiculam ⁊ recia dimi¬
serant: iam iohes euangelista uirginitatis obtu¬
łãt holocaustum: iam thelonearum matheus
deposuerat: ianicetĩ dixant apli. dñe ecce nosre¬
linquimus omnia. ⁊ se su. te. quid gͦ erit nob̃:
Attende cur adhumilitatem inuitant᷑ carnis
hostes imundi: attende quo egebant. adꝑfec¬
tonis plenitudinem iamsecuti xp̃m. Magnus
hesaurus est magnaeget custodia. fur enĩ sep̃¬
sollicitus est ut effodiat ut furetur ut traducat
Erat apłis p̃ciosus ⁊ inestimabilis thesaurus. ipã
redemptoris gr̃a: ⁊ diuinum eius colloquium.
Erat eis thesaurus nichil abeo doceri nisiodisse
uitum ⁊amplecti uirtutem. Erat eis eu¬
thesaurus: imamorem celestium cotidie ad.¬
miratuls eius ꝓficere ⁊ erempli. Hunis i ñ¬
thes auri custodem oportuit. ee humilitate s
⁊eius ercubus accessum suꝑbie amoiũ: que ubi ipsa
subsistere non potuit. egre sustinet aliquẽ puenire.
Gasiquidem ortaͥ signaculo similitudinis dei: ininfe¬

Expanded text:
retia dimiserant. Jam Joannes virginitatis obtulerat holocaustum. Jam telonearium Matthaeus deposuerat. Jam caeteri dixerant apostoli: Domine, ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? Attende cur ad humilitatem invitantur carnis hostes et mundi. Attende quo egebant ad perfectionis plenitudinem, jam secuti Christhesaurus, magna eget custodia; fur enim sollicitus est ut effodiat, ut furetur, ut traducat. Erat apostolis pretiosus et inaestimabilis thesaurus, ipsa redemptionis gratia et divinum ejus colloquium. Erat eis thesaurus, nihil ab eo edoceri, nisi odisse vitium et amplecti virtutem. Erat eis thesaurus, in amorem coelestium quotidie miraculis ejus proficere et exemplis. Hujus thesauri custodem oportuit esse humilitatem, et ejus excubiis 9 accessum superbiae amoveri, quae ubi ipsa subsistere non potuit, aegre sustinet aliquem pervenire. Ea siquidem orta signaculo similitudinis Dei, in infe
Abbreviated transcription (Latin):
tamen iam ex pleuimus partem: atq adidꝑagẽ¬
dum quod restat ep̃m deponemus. P actumuraᷤ
ueniet inmanus. nec opus erit ut peo deferẽdo
ur̃ legatus at nos usq fatigetur. Officii nr̃ierit
uobis illud ꝑ nr̃m destinari. Ualt̃. Ep̃o. qd reus¬

Expanded text:
tamen jam explevimus partem, atque ad id peragentamen jam explevimus partem, atque ad id peragendum quod restat, episcopum deponemus. Peractum vestras veniet in manus, nec opus erit ut pro eo deferendo vester legatus ad nos usque fatigetur. Officii nostri erit vobis illud per nostrum destinari. Vale. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
ciis. nichil expotestatis licentia. nichil ex leno¬
cinio sexus adhonestatis ꝑiculum surrepit. In ea
preter uirtutem. nichil uirtus inuenit. Quem
uite modum licet interuentu post mortẽ non
egere nouĩmus. ur̃ãm tamen precessimus ex hor¬
tationem. uiti uidicium. nisi orationum seduli¬
tatem. quam a nobis regina ꝓmeruit. spontanei
potius. quam rogati soluemus. Ingͣtum coluit:
a debito. si interuentum nr̃m. alienus ei c̃paret¬
interuentus. Beneficium nanq. ꝓ alio remunãre
quam ꝑseip̃o non soluit s obligat debitorẽ. Sane
ꝓdestinatis nobis scriniis pͥmo pagine nr̃e. capło
gratias ageremus: nisisicut in animo sic ⁊scripto
pͥmum sibilocum regina uendicaret. Seroenĩ
regine meminit. quisquis eius post aliquid re¬
cordatur. E xceptiones autem decretoꝵ quas in
dum ꝑducte. Opus enim hoc liberum curis pect̃
desiderat: cuius nos ep̃c inmunes fecit. Bonam

Expanded text:
ciis, nihil ex potestatis licentia, nihil ex lenociis, nihil ex potestatis licentia, nihil ex lenocinio sexus, ad honestatis periculum subrepsit. In ea praeter virtutem, nihil virtus invenit. Quem vitae modum, licet interventu post mortem non egere noverimus, vestram tamen praecessimus exhortationem, veriti judicium, nisi orationum sedulitatem, quam a nobis Regina promeruit, spontanei potius, quam rogati solveremus. Ingratum coluit, a debito, si interventum nostrum alienus ei comparetinterventus. Beneficium namque pro alio remunerare, quam pro seipso, non solvit, sed obligat debitorem. Sane praedestinatis nobis scriniis primo paginae nostrae capitulo gratias ageremus, nisi sicut in animo, sic et in scripto primum sibi locum regina vindicaret. Sero enim reginae meminit, quisquis ejus, post aliquid, recordatur. Exceptiones autem Decretorum, 125 qdum perductae sunt. Opus enim hoc liberum curis pectus desiderat, cujus nos episcopos immunes fecit. Horum
Abbreviated transcription (Latin):
nitos cogitur accusare: dum seꝑatiõnem suã¬
plum ꝓposuit: nequaquam pauculas oues de¬
S erens. donec nullam omnino cui ꝓdlesse poss
animarum custodes sunt: ⁊ pascendig̃gis onã
susceꝑunt: mutare loca minime ꝑmittuntur.
Memineris gͥ sũma cumfestinatione. ad cõmis-¬
sumtibi gregem reũti. sub distͣcto uidice puniẽ¬
dus. siuel parere. uel q̃ post discessum tuum ꝑꝑã
facta sunt: corrigere distuleris. Ual. Quod maxi
exp̃tĩtis : euentum colligamus futoꝵ. Uñ ⁊ tẽ.
nosueram amicitiam sꝑamus inuob̃: que amico
sepulto non sepelitur inuob̃. D ocet hoc animiuñ
circa reginam sc̃s ⁊ suꝑstes affectus. cui pea inter¬
uenire nonsufficit. nisi ei aliorum ⁊̃ impetret in¬
teruentum. Oratis quidem ꝓ ea orari: s credimuᷤ
iam plus posse suis nos adiuuare. quam egere nr̃i
precib adiuari. fateamur enim necẽe est eam de¬
cessisse reginam: cuinichil exopulentiorib deli¬

Expanded text:
nitos cogitur accusare, dum separationem nitos cogitur accusare, dum separationem plum proposuit, nequaquam pauculas oves deserens, donec nullam omnino cui prodesse posseanimarum custodes sunt, et pascendi gregis curam susceperunt, mutare loca minime permittuntur. » Memineris igitur summa cum festinatione, ad commissum tibi gregem reverti, sub districto Judice puniendus, si vel parere, vel quae post discessum tuum perperam facta sunt, corrigere distuleris. EPISTOLA LIeritis, eventum colligamus futurorum. Unde et nos veram amicitiam speramus ex vobis quae amico sepulto non sepelitur in vobis. Docet hoc animi vestri circa reginam sanctus, et superstes affectus, cui pro ea 124 intervenire non sufficit, nisi ei aliorum etiam impetret interventum. Oratis quidem orari pro ea, sed credimus eam plus posse suis nos adjuvare, quam egere nostris precibus adjuvari. Fateamur enim necesse est eam decessisse Reginam, cui nihil ex opulentioribus deli
Abbreviated transcription (Latin):
cusent: quem uidicasti surrogandum dẽlic̾tis
Eum quidem c̃dimus facile suscepto abreñtiatu¬
rum negotio: ut pote quinouerit oportere trahi.
non ultro ad sarcinam currere pastoralem. Tuaũ
uehementer arguendus es. ⁊duriorib uerbis
inc̃pandus: quisine causa legib tradita: gregicõ¬
misso pastoris p̃sidium subtͣristi. Quo ingrege.
si uel unius uł plurimorum tibi ꝑuesitas displi¬
cuit: augustiñ tñ tua debuit attendẽ faternitaᷤ.
aduincentium sic scribentẽ Pt̃ malos boninõ
sunt deserendi: s ꝓpt̾ bonos mali tolerandi sũt
Si uero totus grex quod absit uias incedit tortu¬
osas. nec insermone tuo requiescit inquietꝰ eoꝵ
causa: quam deponencda custocdia. P orro dedi¬
missione huusmodi: idem. augꝰ. in .iͦi. libro c̃tͣ
danatistam parmenianum sic ait. Qui uult cor¬
poraliter quasi manifestos malos deserere. sp̃ua¬
liter deserit latentes bonos. quos in exꝑtos ⁊inc̃g¬

Expanded text:
cusent, quem judicasti subrogandum derelictis. cusent, quem judicasti subrogandum derelictis. Eum quidem credimus suscepto abrenuntiaturum negotio, utpote qui noverit oportere trahi, non ultro ad sarcinam currere pastoralem. Tu autem vehementer, arguendus 160 es, et durioribus verbis increpandus, qui sine causa legibus tradita, gregi commisso pastoris praesidium subtraxisti. Quo in grege, si vel unius, vel plurimorum perversitas tibi displicuit, Augustinum tamen tua debuit attendere fraternitas ad Vincentium sic scribentem: « Propter malos boni non sunt deserendi, sed propter bonos mali tolerandi sunt. » Si vero totus grex, quod absit! vias incedit tortuosas, nec in sermone tuo requiescit inquietus eorcausa, quam deponenda custodia. Porro de dimissione hujusmodi idem Augustinus in tertio libro contra Donatistam Parmenianum sic ait: « Qui vult corporaliter quasi manifestos malos deserere, spiritualiter deserit latentes bonos, quos inexpertos et incog
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes inueniuntur humane redemptionis
obtinuisse principatum. Sidiligent̃ attñdis:
tota xp̃i uita nichil aliud interris. quam exem
tendis iherłm. mentis oculos habe ut illud salo¬
monis. inte compleatur. O culi sapientis incapi¬
te eius. stultus autem intenebris ambulat. Uał.
icut reprimende presumptionis ẽ
adanimarum regimen accecdẽ nonuocatũ.
sic iam susceptum deponere nulli nͥ quẽ sua
deicit culpa: canonicis ꝑmittitur institutis.
Unde ⁊ apud fr̃s qui subdatatibi ꝑfessione ui¬
tam iniunt communem. grauissimum noue¬
ris exortum eẽ. scandalum: quia eos in consul¬
tos relinquere. ⁊ inuitis ac renitentib ꝓcͤato¬
rem substituere decreusti. Qui poͣst quã
sic se dimitti. sic summuti. quorundã
relatione didicerunt ad nos usq fati¬
gati grauem nimis : iplenam gemitu dep̃sere
querelam. Indubiumnamq uenit: magis ne-
tuum accusent abscessum. anaccesum illius re¬

Expanded text:
virtutes inveniuntur humanae redemptionis virtutes inveniuntur humanae redemptionis obtinuisse principatum. Si diligenter attendis, tota Christi vita nihil aliud in terris quam exempltendis Jerusalem, mentis oculos habe, ut illud Salomonis in te compleatur: Oculi Sapientis in capite ejus. Stultus autem in tenebris ambulat . icut reprimendae praesumptionis est ad animarum regimen accedere non vocatum, sic jam susceptum deponere; nulli, nisi quem sua dejicit culpa, canonicis permittitur institutis. Unde et apud fratres, qui sub data tibi professione vitam vivunt communem, gravissimum noveris exortum esse scandalum, quia eos inconsultos relinquens, et invitis ac renitentibus, procuratorem substituere decrevisti. Qui postquam se sic dimitti sicut submitti quorumdam relatione didicerunt, ad nos usque fatigati, gravem nimis et plenam gemitu deprompsere querelam. In dubium namque venit, magisne tuum accusent abscessum, an accessum illius re
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissime: exitum bonum de bono ꝓmereri pͥn¬
cipio. Eg̃dienti tibi demedio nationis pͣue atq
ꝑuerse. congratulatur. ⁊ applaudit sp̃us m̃s. lau¬
tu egyptiacam aduersata seruitutem. ad terrã
ꝓmissionis iterassumpsisti. Confido autem in
um tuum. quod ꝑficiet gressus tuos insemitis
aliauia filiam abrahe. de egypto egressuram: s
filia abrahe compendiosiorem uiam elegit. Cre¬
didi enim desidĩo desidãre te sepulcrum salua¬
toris inuisere. ⁊ nr̃e redemptionis officinas obse¬
fuio uenãrixͥan .o. S ciebam quod ineo recte of
ferres. s ne recte ⁊̃ diuideres dubitabam. Tu
Nacte etiam diisisti: quia xpistum sepultum magi
quam xͥ sepulcrum sequi maliusti. Porro saluta
cis. ⁊ plena consilu hec diisio. Ut enim efficia¬
mur discipuli xͥ baiulare monemur. ip̃ius crucẽ
ñquere sepulcrum. Quam scł crucem ut tu et
poitare. ⁊ sequi xpistum possis. patientiam ample¬
ctere. amplectẽ ⁊ humilitatem. que inter cetãs

Expanded text:
um de bono promereri principio. Egredienti tibi de medio nationis pravae atque perversae congratulatur et applaudit spiritus meus, laugyptiacam adversans servitutem, ad terram promissionis iter assumpsisti. Confido autem in ium tuum, quod perficiet gressus tuos in semitisalia via filiam Abrahae de Aegypto egressuram; sed filia Abrahae compendiosiorem viam elegit. Credidi enim te desiderio desiderare sepulcrum Salvatoris invisere, et nostrae Redemptionis officinas obsequio venerari Christiano. Sciebam quod offerres recte, sed ne recte etiam divideres dubitabam. Tu cte etiam divisisti, quia Christum sepultum, quam Christi sepulcrum sequi maluisti. Porro salutaris haec et plena consilii divisio. Ut enim efficiamur discipuli Christi, bajulare monemur ipsius crucem, non quaerere sepulturam. Quam scilicet crucem, ut tu et portare et sequi Christum possis, patientiam amplectere, amplectere et humilitatem, quae inter caeteras
Abbreviated transcription (Latin):
tantia. neq futura. neq altitudo. neq ꝓfundum.
caritatem simul exuunt ⁊i carnẽ. Et qͥ ꝑꝑ nomẽ
domini mortificati sunt totadie atq estimati sunt. sic̃
oues occisionis tunc desinunt dilige̾ dm̃. cump̃cip̾e
cognoscunt. qđ diligendus sit ⁊̃ inimicus ꝑꝑdłm¬
Cum eni teste g̃gorio nichil foris sit quodigno
eis primũ diligi q̃ pximi clamores aucliũt. inq̃
eraudiũt pulsari sciunt ⁊ aꝑire nesciũt: angusi¬

Expanded text:
neque futura, neque altitudo, neque profundum, charitatem simul exuunt et carnem. Et qui propter nomen Domini mortificati sunt tota die, atque aestimati sicut oves occisionis, tunc desinunt diligere Deum cum praecipue cognoscunt, quod diligendus sit etiam inimicus Cum enim, teste Gregorio, nihil foris sit quod ignoeis proximum diligi, qui proximi clamores audiunt, et nunquam exaudiunt; pulsari sciunt et aperire despiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Itm̃. Hoc mandatum habemus adõ. ut qͥ cdiligit
dm̃ diligat ⁊ frẽm suũ. Quisquis gͦ scĩs aĩab al¬
tm̃ subtͣhit. neutrum derelinquit. Satis iam nisi
fallor aĩadũtis qͦ tua euagetur doctrina: quã lutu¬
lentam bibas aꝗͣ ibi caritatem excidẽ sõpnians ubi
caritas nunꝗͣ exce̾dit. ubi gaudium ẽ. ꝓpeccatoribꝰ

Expanded text:
andatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . Quisquis ergo sanctis animabus alterum subtrahit, neutrum derelinquit. Satis jam, nisi fallor, animadvertis, quo tua evagetur doctrina, quam lutulentam bibas aquam, ibi charitatem excidere somnians, ubi charitas nunquam excidit , ubi gaudium est pro peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
dicinicla uarute sublinis it̃ ut fercuras sumpsitie
aioidios bonum quid non negamus. S quisqus
admarisi aciorem suscip̃ alligatur obedientio ꝗs
colcirus non ecessatia. cdispensationi otium. ebie¬
saiilias diribut cutuire uagumn or bent pedeũ
opalus lotor nulla omnino scptura cobam cercuaĩt¬
eronumi testimonio beatus hylaris eo qu ieie norat
lialat. finon uides plenam ꝑiculosit calibs aslũptã
cios carimnationem ꝑmunitiones ducis aqi alann
tansituarus es. suius tibi inuuidiam susel ati cehatoꝵ

Expanded text:
dicanda virtute sublimis, iter, ut fertur, assumpsisti. Quod nos bonum quidem non negamus, sed quisquis administrationem suscipit, alligatur obedientiae, qcessaria non necessariis, dispensationi otium, debitfamilias distribuit, circuire vagum orbem terrarum nullus doctor, nulla omnino scriptura commemorat. Hieronymi testimonio beatus Hilarion, cum esset proxiligavit, si non vides plenam periculosis casibus assumptam tibi peregrinationem. Per munitiones ducis Aquitanorum transiturus es, cujus tibi invidiam suscitasti, factus
Abbreviated transcription (Latin):
latione gͥ facta uĩtatis. cedat err or ueritatis
quia ⁊petrꝰ qui circuncidebat cessit paulo iũ¬
ueritatem quam c̃suetudinem sequi debemꝰ.
quia cunsuetudinem ratio: iueritas semper
excedit. de eodem ciprianus. Quelibet cumsu¬
etudo quantum uis uetusta. quantum uis uul
gata. ueritati est omnino postponenda. Et us
qui iũtati ẽ cuntrarius. abolendus est. Ysido¬
rus insinonimis libro. iͦi. Usus actoritati cedat.
prauumusum lexiratio uincat. Quia gͥ noxie
cunsuetudini tammulta resistit actoritas. uob̃
beatissime p̃sul incombit de domo dmini he¬
ditarium amouere piaculum. inquod negligẽ¬
ter agere pontificem. pontificicedit adpenam

Expanded text:
 facta veritatis, cedat error veritati, quia et Petrus qui circumcidebat, cessit Paulo ververitatem, quam consuetudinem sequi debemus, quia consuetudinem ratio et veritas semper excludit. De eodem Cyprianus: « Quaelibet consuetudo nenda, et usus qui veritati est contrarius abolendus. » Isidorus in Synonymis, libro secundo: « Usus auctoritati cedat. Pravum usum lex et ratio vincat. » Quia igitur noxiae consuetudini tam multa resistit auctoritas, vobis, beatissime praesul, incumbit de domo Domini haereditarium amovere piaculum. In quod negligenter agere pontificem, pontifici cedit ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
suffiagatur. De hoc augustinus in .iiͦii. libro
de baptismo sic ait. frustra quidam qui ratione
uincuntur. cunsuetudinem nobis obitiunt
quasi cunsuetudo maior sit ueritate. aut nõ
sit inspũalib sequendum. quod inmelius fue¬
rit. a spũ scõ reuelatum. Idem intercio librode
unico baptismo. Ueritate manifestata. cedat c̃

Expanded text:
ratio suffragatur. De hoc Augustinus in quarto libro ratio suffragatur. De hoc Augustinus in quarto libro De baptismo sic ait: « Frustra quidam, qui ratione vincuntur, consuetudinem nobis objiciunt, quasi consuetudo major sit veritate, aut non sit in spiritualibus sequendum, quod in melius fuit a Spiritu sancto revelatum. » Idem in quarto libro 130 De unico baptismo: « Veritate manifestata, cedat
Abbreviated transcription (Latin):
optans: Quem non moueat in eccłia. xp̃i laicũ
pͥncipari. qui dum mea substituit canonicum
heredem. pontificis euacuat libertatem.: At tñ
quod laicis addisponendas res eccłiasticas nul¬
lum parauerit auctoritas accessum. stephanu
Ppi martir his ostendit uerbis. Laicis quam¬
ius religiosi sint. nullis tamen de eccłiasticis fa¬
cultatib aliquid disponendi legitur attͥbuta
facultas. neq deinceps fieri ꝓmittimus. Siqͥs
g pͥncipum uel laicorum dispositionem seudo¬
minationem rerum siue possessionum eccłiasti¬
carum sibi uendicauerit. ut sacͥlegus iudicet᷑
Clerici uero seu monachi. qui eas ꝑ illorum potẽ¬
tatem susceꝑint: ex conmunicationi subiciant᷑
Porro berectitaria illam canonicorum substitu¬
tionem cunfuetudine uelle tueri: uelignorare
uelꝑsequi ẽ scarum tenorem regularum. Uo¬
lunt ille noriam aboleri cunsuetudinem. n
irricum fieri usum. cuinec actoritas adẽ. nec

Expanded text:
optans? Quem non moveat in Ecclesia Christi laicum optans? Quem non moveat in Ecclesia Christi laicum principari, qui, dum in ea substituit canonicum haeredem, pontificis evacuat libertatem. Attamen quod laicis ad dipsonendas res ecclesiasti cas, nullum paraverit auctoritas accessum, Stephanus papa et martyr his ostendit verbis: « Laicis, quamvis religiosi sint, nulli tamen de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur unquam attributa facultas, neque deinceps fieri permittimus. Si quis ergo principum laicorum dispositionem seu dominationem rerum sive possessionum ecclesiasticarum sibi vindicaverit, ut sacrilegus judicetur. Clerici vero seu monachi, qui eas per illorum potestatem susceperint, excommunicationi subjiciantur. Porro haereditariam illam canonicorum substitutionem consuetudine tueri velle, vel ignorare vel persequi est sanctarum tenorem regularum. Nolunt illi noxiam abolere consuetudinem, et irritum fieri usum, cui nec auctoritas adest, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lucas cominemorat. Stepħm ⁊i cum eo .ui. dia¬
conos nulli dubium est apłos elegisse. In his
riorum sacerdotum seu diaconorum. non cꝰ¬
todiri. causalis est. ⁊ uicinus ruine ꝓuectus
Ceterosqͦ gradus aminimo usq adclericũ.
ꝓ ep̃orum deliberatione substituendos. ⁊ dis¬
tribuendos. iudicandos. ⁊ reformandos. cano¬
nica censent. ⁊ p̃dicant instituta. Pit autem
solis pontificib collata ħ a domino potestas. si
substituendi canonicum. uel aliquid in eccłia¬
dĩ disponendi. hereditas alicui facultatei .i¬
acquirat. Quid enim ep̃o in commissa sibi lice¬
bit eccłia inqua cłicus arbitrio assignatur a¬
lieno.: Q uidibi sacͤ pot̾unt sanctiones. ubi nascit
non fit canonicus. ubi plus nuptus debetur.
quam meritis: plus geniture quam gratie. pl
foro quam celo: Nonquid oblaturus est gͣ¬
tum dõ sacͥficium. cui altaria cubile destinat. cui
sacerdotium natales spondent. non mores. parẽ¬
tela nonscientia. laicus generans. non p̃sulad¬

Expanded text:
Lucas commemorat . Stephanum et cum eo sex diaconos nulli dubium est apostolos elegisse . In hisrio rum sacerdotum, seu etiam diaconorum non custodiri, casualis est et vicinus ruinae provectus. Caeteros quoque gradus ad minimum usque clericum pro episcoporum deliberatione substituendos et distribuendos; judicandos et reformandos canonica 129 censent et praedicant instituta. Perit autem solis pontificibus collata haec a Domino potestas, si substituendi canonicum vel aliquid in Ecclesia disponendi haereditas alicui facultatem acquirit. Quid enim episcopo in commissa sibi licebit Ecclesia, in qua clericus arbitrio assignatur alieno? Quid ibi sacrae poterunt sanctiones, ubi nascitur, non fit canonicus, ubi plus nuptiis debetur quam meritis, plus geniturae quam gratiae, plus foro quam coelo? Nunquid oblaturus est gratum Deo sacrificium, cui altaria cubile destinat, cui sacerdotium natales spondent, non mores, parentela, non scientia, laicus generans, non praesul ad