comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mensis ecdę diocesim uisitar&: & quȩ di¬
dicerat ꝓ pace eccłę contra illã hercieͣm
p̃dicar&: factum est ut medio itinere eoꝵ
insidias incurriss&. Puasũ cum omnib illi
cõmitantib subleuatũ illis animantib &
reb in iurus & cede tum grauissima affecis¬
ges non siluit: & p̃ceptus est crispinus qͥ
isdem donastitis in calam̃u ciuitate & re¬
gione Ss fuit. p̃dicator scilic&. & multiꝰtẽ¬
poris doctor. ad multam teneri auaritia.
publicis legib contra her&icos estitutam:
ui resultans legib p̾sentatus. cũ apud ꝓ¬
consulem senegar& hercicũ. oborta est
cum esse quod se fusse negauerat. Qm̃ si
ab eodem dissimular&ur forte catholicus
ep̃s. ab ignorantib her&icis creder&ur:
Illose quod erat negante. atq ita ex hac de¬
sidia infirmis scandalũ nascer& Et memorato¬
rabili augustino antistite omnunodis instan¬
te. ad controuersiã ãbo illi cal amses ep̃i

Expanded text:
mensis Ecclesiae dioecesim visitaret, et quae dimensis Ecclesiae dioecesim visitaret, et quae didicerat pro pace Ecclesiae contra illam haeresim praedicaret, factum est ut medio itinere eorum insidias incurrisset, et pervasum cum omnibus illi comitantibus, sublatis animalibus et rebus, injuriis et caede eum gravissima affecisnter leges non siluit. Et praeceptus est Crispinus, qui eisdem Donatistis in Calamensi civitate et regione episcopus fuit, praedicatus scilicet et multi temporis, et doctus ad mulctam teneri aurariam publicis legibus contra haereticos constitutam. Qui resultans legibus praesentatus cum apud Proconsulem se negaret haereticum, oborta est eretur eum esse, quod se fuisse negaverat: quoniam si ab eodem dissimularetur, forte catholicus episcopus ab ignorantibus haereticus crederetur, illo se quod erat negante, atque ita ex hac desidia infirmis scandalum nasceretur. Et memorabili Augustino antistite omnimodis instante, ad controversiam ambo illi Calamenses episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. dentib suis sremebat. & tabescebat:
erui aut̃ ut dictum est. cum his qui ode¬
rant pacem erant pacifici. & cũ loque¬
rentur de bellabant gratis ab eis dliq¬
tiens uero & iam uias armati idem crr
instruendas. & exhotandos catholicas faciebat¬
plebes quod ipsum freqntissime facere euenleba
Caliquando contigit ut ili succentunati
actenus ꝑderent captionem Euenit enim
quidem dĩ ꝓuicdentia. seductoris hom inis
errore. ut ꝑ aliã uiam cum suis comitib
sacerdos quo tendebat ueniss&&: atq phc̃
quem postea cognouit errore. marius impi¬
as euasiss& & cum omib liberatori dõ gr̃as
egiss&e. cum om̃ino suo more illi nec la¬
icis nec dericis peꝑterunt. sicut publica
contestant̾ gesta: Interea silendum non eͣ.
quod ad laudem dĩ ꝑ illius tam egregii in
eccła uiristudium domusq dĩ tetit aduer¬
sus p̃dictos rebaptiratores donastitas ges¬
tum & ꝑfectũ ẽ Cum forte unus ex his qͦs

Expanded text:
tur, dentibus suis frendebat, et tabescebat : tur, dentibus suis frendebat, et tabescebat : servi autem Dei, ut dictum est, cum his qui oderant pacem, erant pacifici; et cum loquerentur, debellabantur gratis ab eis ties vero etiam vias armati iidem Cirinstruendas et exhortandas catholicas plebes; quod ipse frequentissime faciebat. Et aliquando contigit, ut illi succenturiati hactenus perderent captionem: evenit enim Dei quidem providentia, sed ducatoris hominis errore, ut per aliam viam cum suis comitibus, sacerdos quo tendebat venisset, atque per hunc quem postea cognovit errorem, manus impias evasisset. Et cum in omnibus liberatori Deo gratias egisset, omnino suo more illi nec laicis nec clericis pepercerunt, sicut publica contestantur gesta. Inter ea silendum non est, quod ad laudem Dei per illius tam egregii in Ecclesia viri studium domusque Dei zelum adversus praedictos rebaptizatores Donatistas gestum et perfectum est. Cum forte unus ex iis quos
Abbreviated transcription (Latin):
Proficiente porro doctrina diuina sub
sc̃o & cum st̃o augustino. in monasterio
dõ seruientes: ecctae hipponiens̃ derici
odinareͥ ceꝑunt. ac de inteͫ al csares¬
cente de die indiem catholica p̾dica¬
nasterio quod ꝑ illum memorabilem
uirum & esse & crescere ceꝑat: mag¬
no desiderio poscere atq accipe ep̃os
& clericos. pax eccłe atq unitas &
cepit primo: & postea consecuta est
Ham sgͦ mȩ decẽ qͣlios ipse nob sc̃os ac ue¬
ne rabiles uiros continentes & doctis¬
simos beatus augustinus diuersis
ecctus. ñ nullis quoq eminentioribus
rogatus dedit. Similit̾q & ipsi ex illoꝵ
Et seudio crescente adisficationis uerbi
qr. cecris ecctiis ꝓmotos fr̃es adsuscipi¬
endum sacet dotiũ prestiter̃ Vnde
ꝑ multos & in multis salubris fide i
non solum ꝑ om̃s affricę partes. uerũ
&iam intransmarinis & libros ȩclitos atq¬
ł ingreco sermone translatos:. dtq hinc
ut scriptũ est peccatoo uiddens israsceba¬

Expanded text:
Proficiente porro doctrina divina, sub sancto et cum sancto Augustino in monasterio Deo servientes, Ecclesiae Hipponensi clerici ordinari coeperunt. Ac deinde innotescente enasterio quod per illum memorabilem virum et esse et crescere coeperat, magno desiderio poscere atque accipere episcopos et clericos pax Ecclesiae atque unitas et coepit primo, et postea consecuta est. Nam ferme decem, quos ipse novi, sanctos ac venerabiles viros continentes et doctissimos, beatus Augustinus diversis Ecclesiis, nonnullis quoque eminentioribus, rogatus dedit. Similiterque et ipsi ex illoruet studio crescente aedificationis verbi Dei, caeteris Ecclesiis promotos fratres ad suscipiendum sacerdotium praestiterunt. Unde per multos et in multis salubris fidei, non solum per omnes Africae partes, verum etiam in transmarinis, et per libros editos atque in graecum sermonem translatos, ab ut scriptum est, peccator videns irasceba
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus dĩ sc̃os iudex questionem intende¬
rit: scir &q auctorẽ huius rei ce. aureliũ.
gr auius ex hoc interius uulneratus. p̃cepit
eos quam ꝓpere suis ẽspectib psentari Ec̃
milites rapido cursu domum scĩ aurelu oc¬
cupantes qua om̃s scĩ collecti manebant
in forib adhuc clamare ceꝑunt. Exite mii¬
seri. exite cõminus morituri. Quib uita

Expanded text:
dversum Dei sanctos judex quaestionem intenderet, sciretque auctorem hujus rei esse Aurelium, graviter ex hoc interius vulneratus praecepit eos quampropere suis conspectibus exhiberi. Tunc milites rapido cursu domum beati Aurelii occupantes, qua omnes sancti collecti manebant, prae foribus clamare coeperunt: « Exite, miseri; exite cominus morituri, quibus vita
Abbreviated transcription (Latin):
obsecrar& Et ecce subito adstare
sibi mirae pulchritudinis uirginem
cernit anglico uegolatam decore. ac¬
primeuȩ ut putabat᷑ florẽ adolescen
tiȩ gerentem: Cui illa dicer& tu quis
es filia. & si euicino accedis causas tui
aduentus edissere: ꝓtinus expecta¬
aerunnis scis olim exemptã. quamq
eaclem hora qua sup̃mis uexabar
angustus priusquã ꝓpius uisitares.
repperisti exanimẽ: Et cum te scto
tam̃ obitus mei momͣ̃to quae esses re¬
tente pͣuia nunciatrix palmȩ̨ tua
accesñ Instat namq iam uob tempus
exequendę uictorię. assunt dies. publite
prositendi fidem catholicam hostemq ex¬

Expanded text:
obsecraretur, subito astare sibi mirae pulchritudinis virginem cernit, angelico vegetatam decore, primum, ut putabatur, adolescentiae florem gerentem. Cui cum illa diceret: « Tu quis es filia? Et si e vicino accedis, causas tui adventus edissere. » Protinus spectaaerumnis scis olim exemptam, quamque eadem hora, qua supremis vexabatur angustiis, priusquam propius visitares, reperisti exanimem. Et cum te ego sso tamen obitus mei momento quis esses, Dotente, praevia nuntiatrix palmae tuae accessi. Instat namque jam vobis tempus exsequendae victoriae; adsunt dies publice profitendi fidem catholicam, hostemque
Abbreviated transcription (Latin):
elabitur a conspectu ipsius illa uirgmalis
pͣlium excitat̾: quanto patrata actionis
ueritate cernit᷑ informari Uerum ut at
tentius scopon dest mationis suae inten
nus coꝵ asciscit᷑. & incͣuulsibilit᷑ illis quo¬
legenda mandoeur. Vt in eo catholicorum
religiositas increm̃to fidei augeatur: in qͦ
sui redemptoris oraculum speciali quodã¬
modo ueritate: cernit esse impl& um:¬
multi ab oriente & occidente uenientes
recoberent cum abraham & isaac & iacob
in regno caloꝵ Quod testimoniũ certis
contuem̃ indiciis. in ipso monacho atq
lus bethlecmitica ortum: & incolatum
Hic inquam uir ab adolescentia sua serui¬
tutem dñi amplectens: uiginti &e septem
annis apud monasteriũ scĩ saba quod ab
iberosolimis in partem australẽ octomi¬
lib disparat̾ sub regulari magisterio
monacͥoꝵ. africam directus. nullomodo
tot inter iacentia trarũ & mariũ dĩ¬
tulit subire discrimina: quib utiq incunc¬
tant᷑ se cõmodũ sũma uirtutis id÷ ob¬

Expanded text:
labitur a conspectu ejus illa virginalis praelium excitatur, quanto sese patratae actionis veritate cernit informari. 22. Verum ut magis magisque scopo praedestinationis suae intenderniis eorum asciscitur, et inconvulsibiliter his quolegenda mandari: ut in eo catholicorum religiositas incremento fidei augeatur, in quo sui Redemptoris oraculum speciali quodammodo cernit esse veritate impletummulti ab Oriente et Occidente venientes, recumberent cum Abraham, Isaac, et Jacob, in regno coelorum . Quod testimonium revelatis contuemur effectibus in ipso monacho atque rus Bethleemiticum ortum, et incolatum icus, qui ab adolescentia sua servitutem Dei amplectens, viginti et septem annis apud monasterium Sancti Sabae, quod ab Hierosolymis in partem australem octo millibus disparatumonachorum Africam mittens, is nullo modo tot interjacentia terrarum mariumque distulit subire discrimina, quibus utique incunctanter commodum summae virtutis ob
Abbreviated transcription (Latin):
implere: Qua de re: libamina sacer¬
dotum laborib ur̃is adsciscite: suffra¬
gia implorate scoꝵ ubiq uos precib
seruientiũ xp̃o cõmittite Uotiuo ue¬
neranda dĩ sc̃uaria discur su incolite.
& omniũ religiosoꝵ in quirite obsecra
posse contingere: Prmq sermonẽ
huiuscemodi certum e̾e indico. certũ ee.¬
contestam̾ quod instanti die certaminis ur̃i¬
mam martrrii celitus ordinatus est
Lost hȩc ut uisio oculis intuentis ab¬
ducta: uehem̃tius tantae rei miraculo
exurgens aug& oꝑa sc̃itatis Fragilẽq¬
fortem ad pugnam erigit sexum: ac su¬
ꝑno munere uires adcertandum cor¬
roborat. Hinc iam spe certiori fiduci¬
principio mundi cęlestib dedicati. mi¬
litis erant: continuo post uictoriã
caelicolis admiscerent̾ at̾nis. Quo cir¬
ca magis magisq fruendi redẽptore.
nebant quic ꝗd mundiali peritura spe¬
cie continceur Om̃ia distrahunt. uen¬
quo liberiooes inse quendo xpͣm existe¬

Expanded text:
istere. Quapropter libamina sacerdotum laboribus vestris asciscite; suffragia implorate sanctorum; ubique vos precibus servientium Christo committite; votivo veneranda Dei sanctuaria discursu incolite, et omnium religiosorum inquirite obsecratposse contingere, nostrumque sermonem hujuscemodi certum esse; indicio contestantes, instanti vobis certamine, rus martyrii coelitus ordinatus est. » 14. Post hanc visionem oculis intuentis abductam, vehementius tantae rei miraculo exsurgens, auget opera sanctitatis, fragilem ad pugnam erigit sexum, supernoque munere vires ad certandum corroborat. Hinc jam fiduciata spe firmiprincipio mundi coelestibus dedicati militiis, continuo post victoriam coelicolis admiscerentur. 15. Hinc magis magisque fruendi Redemptore, nunt quidquid mundialis peritura species continet. Omnia distrahunt, venquo liberiores in assequendo Christum exsiste
Abbreviated transcription (Latin):
nos quamdiu nulla nobiliũ cl austra
carcerum habuere non desister&
uisitare: frequentius tamͣ prudentissi
cratissimae uirgines flora & maria de¬
te. quasi una e cõpeditis incoluit: Qu¬

Expanded text:
em, quandiu illa horribilium claustra carcerum habuere, non desisteret visitare, frequenter tamen prudentisimacratissimae virgines Flora et Maria detu quasi una e compeditis incoluit, u
Abbreviated transcription (Latin):
ra sum: gratissimis deflorate. si plac&¬
querit. & aliud merita expectant. cu
enim ds̃ plus meritis quam praęcibus
um sponsionis urae spes nob fida subsi¬
stit enarrare stud&e. quo prontius ego¬
us in certam̃ roboremꝰ. Tunc eã sc̃a uir¬
gines calestiũ diffusione grͣarũ affatib
p̾ditis demulcentes cõmoda in quiunt
ur̃i laborisaethere reposi¬
ta: tempore necessar io hͥobis m&enda
seruatur. Hec labatur p̾ser iptorũ

Expanded text:
ra sum, gratissimis deflorate quaerat, aliud merita expetant. Quia cum Deus plus meritis quam praecibus fum sponsionis vestrae spes nobis fida subsistit, enarrare jubete: quo promptius us in certamine roboremur. » 13. Tunc eam sanctae virgines coelestium diffusione gratiarum affatibus praeditis demulcentes: « Commoda, inquiunt, vestri laboris in aethereis reposita, tempore necessario vobis metienda, servata sunt. Nec labetur praescriptorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut pillum tantum ac talem antistitem
ambirosium. & doctrinam salutarẽ ecȩ
cat holicoe & diuina ꝑcip& sacramenta.
M oxi ex intimis cordis medullis spem om
nem quã habebut inscło dereliqt iam
nom ipxcoẽ non filios carnis. non diuitias
non honores scti querens. sed cõcũ sus
eriure statuit. & in ilo ex illo pusiuo
grege et̃. studens. quem dñs auoquit ur
dicens. Nolitimere pusilius grex: quoniã

Expanded text:
ut per illum talem tantumque antistitem ut per illum talem tantumque antistitem Ambrosium, et doctrinam salutarem Ecclesiae catholicae, et divina perciperet Sacramenta. Moxque ex intimis cordinem quam habebat in saeculo, dereliquit; jam non uxorem, non filios carnis, non divitias, non honores saeculi quaerens; sed Deo cum suis servire statuit, et in illo, et ex illo pusillo grege esse studens, quem Dominus alloquitur, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ne postea docuit Consequenti &iam
cempore dtans mare in urben roma
de apiud irecliolamum. ubi tunc impa¬
toris palent iniani minton ualeus
erat᷑ eonstitutus. In qua urbe. tunc
cipnstopatum administr abat accepris¬
simus dõ. & in obtimis uirs pclarnũ¬
mus sacerdos ambrosius : Huius inte¬
rea uerbi dĩ p̾dicatoris frequentissimis
in etcta disputationib astans popto.
intendebat suspensus atq affixus Ve¬
rum aliquando manicheoꝵ ipud char¬
taginem adolescens fuerat errore dullus
& idõ ceeris suspensior aderat. ncquio
Ec ꝓuenit dĩ liberatoris cem̃tia sui sacer¬
dotis dar ꝑtractantis. ut contra ilium erro¬
rem mordentes legis soluerent᷑ questiones
atq ita edoctus. sensim atq paulatim ne¬
resẽs illa miseratione diuina cius ex animo
pulsa est. Protinusq infide catholica con¬
firmatus. ꝓficiendo iligione eiuscdem
airis ardor uatus  quo ꝓpinquantib
Et tactum est diuina p̾stante opitul atione

Expanded text:
ne postea docuit. Consequenti etiam ne postea docuit. Consequenti etiam tempore trans mare in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubi tunc imperatoris Valentiniani minoris comitatus fuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Deo, et in optimis viris praeclarissimus sacerdos Ambrosius. Hujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in ecclesia disputationibus astans in populo, intendebat suspensus atque affixus. Verum aliquando Manichaeorum apud Carthaginem adolescens fuerat errore seductus: et ideo caeteris suspensior aderat, ne quidEt praevenit Dei liberatoris clementia sui sacerdotis cor pertractantis, ut contra illum errorem incidentes legis solverentur quaestiones: atque ita edoctus, sensim atque paulatim haeresis illa miseratione divina ejus ex animo pulsa est; protinusque ipse in fide catholica confirmatus, proficiendi in religione eidem amoris ardor innatus est, quo propinquantiEt factum est, divina praestante opitulatione,
Abbreviated transcription (Latin):
sum. quamplur imis annis eius inherens
caritati ut cdñs cdonauerit explicandum
suscepi Uer summam queso maiestar ẽ.
quo munus huiusmodi ame arreptũ ita
geram & pagam. ut nec patris lum inum
ostẽndam ueritatem. nec bonorũ ecctae
filioꝵ ulla ex parte fraudare uidea.
caritatem Hec attingam ea oñna insinua¬
ispmpta uiuer&. designauit: Hoc enim
facere uoluit. ut ait apłs: Ne de se qsqͣm
hominum supra quam se ee nouerat aut
de se auditum fuisse creder& ut puta
secdi sui dm̃ de ppria liberatione ac mu
bis quȩ accipe cupiebat: Sacram̃tum gͥ
regis ut euuangłica auctoritate piatũ
est. bonum est abscondere. oꝑa autẽ.
am̃i reuelare. & confiteri honorificũ ÷¬
xpuncia treg affricana. ciuitate bar¬
gentia in pensisq scłarib Itteris erudi¬
tus: Vd prime om̃ib uidȩlic& discipli¬
nis imbutus. quas lberales uocant
em & gramaticam prius in sua cuutate.
se roencoicam in astricȩ capite. carcagi¬

Expanded text:
sum, quam plurimis annis ejus inhaerens sum, quam plurimis annis ejus inhaerens charitati, ut Dominus donaverit, explicandum suscepi. Verum summam quaeso majestatem, quo munus hujusmodi a me arreptum ita geram et peragam, ut nec Patris luminum offendam veritatem, nec bonorum Ecclesiae filiorum ulla ex parte fraudare videar charitatem. Nec attingam ea omnia insinuasumpta viveret, designavit. Hoc enim facere voluit, ut ait Apostolus, ne de se quisquam hominum supra quam se esse noverat, aut de se auditum fuisset, crederet vel psed sui Domini, de propria liberatione ac muniis quae accipere cupiebat. Sacramentum igitur regis, ut angelica auctoritate prolatum est, bonum est abscondere: opera autem Domini revelare et confiteri, honorificum ncia ergo hic Africana, civitate Taggentia impensisque, secularibus litteris eruditus apprime, omnibus videlicet disciplinis imbutus, quas liberales vocant. Nam et grammaticam prius in sua civitate, et rhetoricam in Africae capite Carthagi
Abbreviated transcription (Latin):
trinitati seruire decreui.
& antea in uita laicorũ. & nunc
in officio episcopor. studens
ex qualicũq accepto ingemo.
& sermone edificationi ꝓdesse
eccłȩ. de uita & morib p̃desti¬
nati & suo tempore p̃sentati sacerdo¬
tis optimi augustini. quȩ in eodẽ uidi.
ab eoq audiui. minime r&icere uolui.
denim & iam ante nos sactitatũ fuisse
a religiosissimis sc̃ę matris ecctę catho¬
licȩ uiris legimus & comꝑimꝰ qui di¬
uino afflati sp̃u. sermone proprio
atq stilo. & aurib & oculis scire
uolentiũ dicendo &scribendo simi¬
lia studi  noticię intulerunt. qua¬
ies quantiq uiri ex communi domini
gr̃a in reb humanis & uiuere & usq
in finem obitus su ꝑseuerar e merue¬
runt: Idcirco ip̃se quoq anpensatoꝵ
omniũ minimus. fide non ficta. qua.
dño lominantiũ. om̃ib bonis seruien¬
dum & placendũ fidelib. de p̃dicti¬
uenerabilis uiri & exortu. & ꝓcursu. &
debito fine. quȩ ꝑ eum didici & exꝑtus

Expanded text:
Trinitati servire decrevi, et antea in vita laicorum, et nunc in officio episcoporum, studens ex qualicumque accepto ingenio et sermone aedificationi prodesse Ecclesiae, de vita et moribus praedestinati, et suo tempore praesentati sacerdotis optimi Augustini, quae in eodem vidi, ab eoque audivi, minime reticere debeo. Id enim etiam ante nos factitatum fuisse a religiosissimis sanctae matris Ecclesiae catholicae viris legimus et comperimus, qui divino afflati Spiritu, sermone proprio atque stilo, et auribus et oculis scire volentium, dicendo et scribendo similia studiosorum notitiae intulerunt, quales quantique viri ex communi Domini gratia in rebus humanis, et vivere, et usque in finem obitus perseverare meruerunt. Idcirco ipse quoque dispensatorum omnium minimus, fide non ficta, qua Domino dominantium omnibusque bonis serviendum et placendum est fidelibus, de praedictvenerabilis viri et exortu, et procursu, et debito fine, quae per eum didici, et expertus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s parit᷑ in domo. sc̃i aurelii c̃gregati
reddebamus dño cum iocumditate uo¬
ta laudationis. Repperi &iam apud
illos beatum felicem. cum sua cͥiuge
nomine liliosa. Qui & ipsi iam omnia
sua uendiderat̃. & ꝑ loca sc̃a seu pauꝑib
erogauerant. parati om̃e genus tormͣtoꝵ
ꝓptͣ filium clĩ. & clilectionem eius susci

Expanded text:
omnes pariter in domo sancti Aurelii congregati, reddimus Domino cum jucunditate vota laudationis. Ibi apud illos reperi beatum Felicem cum conjuge sanctissima Liliosa, qui et ipsi jam omnia sua vendiderant, et locis sanctis, seu pauperibus erogaverant, parati omne genus tormentorum propter Filium Dei et dilectionem ejus susci
Abbreviated transcription (Latin):
cissima regula & regimine sc̃i patris¬
nrͣi clauid hierosolimã degitifaquo afri¬
cam missus. deinceps ad hispaniã conmi¬
graui: Sed hanc ipsam regionẽ nimis af¬
fictam repꝑiens: cepi cogitationib uariis
estuari. siaut ꝓprium solum reuiserem.
suꝑ hac re consulerem: non nuluime ꝑ¬
agrare eam iubebant: pleriq ad coeno
bium reuerti in uitabant: Hinc uelut
ebrius diuerso p̃peditus tractatu cui
me primum cogitationi submitterem
prexi de corduba ad tebanense cenobiũ.
quatinus fr̃m & sc̃arũ sororũ ibidẽ de¬
lo martinus. eiusq soror lõ licata he¬
benecdictionem itineris ancillȩ dĩ natha¬
liȩ: Quȩ mox ut me intuita est: ꝓmissus
in quit nri certaminis comes. & collega:
hic monachus est Ego uero agnita
i lico pedib eius aduolutus. ꝓme dñm
tu il lustratus. ad ea qua pollicebant᷑
ꝑuenire meruissem: Et illa: Vnde
ruit mihi inuisione noctis ipsa uene
ram̃ti p̃ciosissimi ligni ac com modans:

Expanded text:
ctissima regula, et regimine sancti patris David Hierosolymis degitis. A quibus Africam missus, deinceps in Hispanias commigravi. Sed hanc ipsam insulam nimis afflictam reperiens, coepi cogitationibus variis aestuare, ut aut proprium solum reviserem, os super hac re consulerem, nonnulli peragrare jubebant, plerique ad coenobium meum revertere cogebant. Hinc velut dubius diverso praepeditus tractatu, cui me primo cogitationi submitterem, rrexit ad Tabanense coenobium, quatenus fratrum et sanctarum sororum ibidem delo Martinus, ejusque soror Deo dicata Ebenedictionem ancillae Dei Sabigothonis. Quae mox ut me intuita est: Promissus inquit nostri certaminis comes et collega hic monachus erit. 26. Ego vero agnita illico pedibus ejus advolutus, pro mtu illustratus, ad ea quae illa praestolabatur, pervenire meruissem. Et illa: Unde ruit mihi in visione noctis ipsa venerramenti pretiosissimi ligni accommodans
Abbreviated transcription (Latin):
festim subiunxi t si ꝓuida facultas
suppceit. qua hec om̃ia magistra in¬
tͣcedente discrceione ordinentur:
util ius primum iudico sobolẽ ad tu¬
sciscitanti se iuueni qualit̾ uitã at̾nã¬
si uis inquit ꝑfectus esse. uade uende
ni sequere me: & habebis thesauri
in cȩlis: Nam & si pars aliqua instipen¬
cdium relinquantur infantũ. culpabile
esse non poterit. quod multa patrũ
insinuant documͣta. Idõq si ad hanc dis¬
pensationem potestis attingere: op
enim cunctandum est. sꝑnere patri¬
moniũ. quod multo melius &e latiũs
cȩlo quo nitimini ꝓficisci repperitur.
Hȩc niliarum aftectus soci&ati sc̃oꝵ pͣpo

Expanded text:
festim subjunxi: « Si provida facilitas suppetit, qua haec omnia, magistra intercedente discretione, ordinentur; utile primo judicamus sobolem tusciscitanti se juveni quatenus vitam aeternavende veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelis . Sed etsi pars aliqua in stipendium relinquatur infantium, culpabile esse non poterit, quod multa Patrum insinuant documenta. Ideoque si ad hanc dispensationem potestis attingere, optn cunctandum est spernere patrimonium, quod multo melius et latius in coelo, quo vos nitimini proficisci, reperitur. Non filiarum affectus societati sancto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuti de creuimus. quȩ om̃s facultates
eius publicis titulis degignari: Ampu¬
tato igit̾ tapite sc̃ę & uencrabilis famu¬
no corpus eius sustuler̃: & posuer̃ in mo¬
num̃to ipsius. in oppido uendinerisi
ad arcũ faustini. ubi ipsa uenerabil iter
tiptissima iurgine feraphia a xp̃o: qui om¬
nib in se credentib uir tutẽ dat &e p̾mia
sempiterna Ipsi honor ce gta sum potre¬

Expanded text:
percuti decreuimus, atque omnes facultates percuti decreuimus, atque omnes facultates eius publicis titulis presignari». Amputato igitur capite sanctae et uenerabilis famuno corpus eius sustulerunt et posuerunt in monumento ipsius in oppidum Vendinense, ad Arcum Faustini, ubi ipsa uenerabiliter fortissima uirgine Seraphia Christo, qui omnibus in se credentibus uirtutem dat et premia sempiterna: ipsi honor et glor
Abbreviated transcription (Latin):
noras. quos adorant clm̃i. & augusti nͣri. ͤ
potestate demonũ libare dignatus est:
ut non amplius errarẽ. ñcut & uos ui¬
deo errare adorando demones Prefec¬
cus cdixit: Ut tu dicis. non solum nos. sed
& non deos:: Sauina respondit: Uti¬
nam dm̃ adorar&is qui fecit omnia.
cuius nutu cuncta regunt̾ atq guber¬
nantur. uisibilia & miisibilia & non
stulta. ut insensata & uana simulachra
clemonũ adoreis. quia cum ipsis parit᷑
in gehenna ignis arcdentib uos critis:
& imꝑatores ur̃i Prafcctus dixit Per
dõs om̃s quod sinon sacrificaueris. non
elungabo ate capitalẽ subire sententiã.
sed mox te faciã gladio uita priuari:
Sauma respondit Hon sacrificabo diabolo.¬
& cultrix & illi soli me oport& sacri¬
ficare: Tunc diaboli minister pͣfectus.
protulit in eam sententiam dicens Sa¬
uinam dus in obedientem. dños Quoq &
augustos nr̃os blasphemante᷑. gladio

Expanded text:
noras, quos adorant domini et Augusti nostri?». noras, quos adorant domini et Augusti nostri?». potestate demonum liberare dignatus est, ut non amplius errarem, sicuti et uos uideo errare adorando demones». Prefectus dixit: «Vt tu dicis, ergo non solum nos, sed  non deos!». Sauina respondit: «Vtinam Deum adoraretis, qui fecit omnia, cuius nutu cuncta reguntur atque gubernantur uisibilia et inuisibilia, et non stulta aut insensata simulacra demonum adoraretis, quia cum ipsis pariter in gehenna ignis arsuri eritis uos et imperatores uestri!». Prefectus dixit: «Per deos omnes! Quod si non sacrificaueris, non elongabo a te capitalem subire sententiam, sed mox te faciam gladio uita priuari!». Sauina respondit: «Non sacrificabo, diabolet cultrix, et illi soli me oportet sacrificare!». Tunc diaboli minister prefectus protulit in eam sententiam, dicens: «Sauinam diis inobedientem, dominos quoque et Augustos nostros blasphemantem, gladio
Abbreviated transcription (Latin):
nlustrissima aut̃ femina saui¬
na. colligens reliquias scaͣr &
lato celebratis uenerabil ib
exequiis ut thesaurum sem¬
pic̃nũ. uł margaritam p̃ciosã
reposuit in monum̃to suo: qd
ipsa sibi cum sũmo studio &
Qnatu fecerat. & non cessabat ex co
cdie elemosynas facere multas cͣfidens
de quã ei tradiderat. sc̃a uII gO XPi
seraphia Stuelebat aut̃ cotidie uisi¬
tare in firmos. & in carcerib relisos.
pitans eis om̃ia quȩ necessaria crant
habunde: Ueniente igit̾ p̃fecto el pidio¬
i apidissimo cane: cęco animo & corporeis
oculis Tunc p̾ses indicauit ei. de religi¬
osissima femina sauina. om̃ia quę̧ gesta
fuerant: Quȩ cum exhibuiss&&. introduxe¬
runt in p̃torium. & uidens eam p̾fectus.
int̃r ogauit dicens Eu es sauina uxor
quondã ualent im illuttrissunç memoriae
& filia herodis: Sauina respondit: Ego
sum: Pfectus dixit Quare oblita es
Tui. & sotiasti te xpͣianis. quoꝵ uit a
mors est. & non adoras magis dõs & ho¬

Expanded text:
lustrissima autem femina Sauina, colligens reliquias sanctae re>, celebratis uenerabilibus exequiis, ut thesaurum sempiternum uel margaritam pretiosam reposuit in monumento suo, quod ipsa sibi cum summo studio et ornatu fecerat. Et non cessabat ex eo die facere elemosinas multas, confidens de, quam ei tradiderat sancta uirgo Christi Seraphia. Studebat autem cotidie uisitare infirmos et in carceribus reclusos, prestans eis omnia, quae necessaria erant abunde. 94 Veniente igitur prefecto Helpidio, rabidissimo cane, cecus animo et corporis oculis: tunc preses indicauit ei de religiosissima femina Sauina omnia, quae gesta fuerant. Quam cum exhibuissent, introduxerunt in pretorium, et uidens eam, prefectus interrogauit dicens: «Tu es Sauina, uxor quondam Valentini illustrissimae memoriae, et filia Herodis?». Sauina respondit: «Ego sum». Prefectus dixit: «Quare oblita es tui et sociasti te Christianis, quorum uita mors est, et non adoras magis deos, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ianus dãpnatis passionib d&erioras ui¬
statim ꝑ cleuia gradu exorbitante iacta
reminerare merita. ita nouit punire
peccata Nomini suo obedientes uiuifi¬
cat. rebelles int̾ficit In cuius confessio¬
ne firma stabilitate ꝑclurans. Cutũ mihi
est sempit̾ni regis tenere portũ. quam
mortiferum diaboli seuientis inire nau¬
anum. iussionib suis non p̃bere famu¬
eb p̾sentari fuis iussit obtutib: Produce¬
batur e tenebris filius lucis de illo ues
in aetnitate mansurus. Artiones nexus
liuentium lacertoꝵ. macie cutis attenu¬
ada laxauauerat: Et dum animũ suui
ad suꝑna gaudio alacritatis attoller&.
int̾ beata supplicia non minus fuit con¬
sũpsisse sanguinẽ quam fudisse: Cui iu¬
dex ait: Quantum rectius faceres ut¬

Expanded text:
christianus damnatis passionibus derelictis uichristianus damnatis passionibus derelictis uiStatim per ima gradum exorbitante| iactare| munerare merita ita nouit ponere peccata. Nomine| suo obidientes uiuificat rebellis interfecit. In cuius con| fessione firmissima stabelitate durante s tutum| mihi est sempiterni regis tenere portum quam mortiferum| diaboli seuientis intrare nauanum iussionibus suis non prebere famuebus . praesentari| suis iussit obtutibus. Producibatur e tenebris filius luces| de illo\\ uein ae| ternitate mansurus artiores. Nexus libentium lacerdorum| aciae cotis adtenuata laxauerat et dum animo suo| ad superna gaudio alacritatis adtolleret. Inter beata| supplicia non minus fuit consumpsisse sanguinem quam| fudisse. Iudex ait quantum rectios faceres
Abbreviated transcription (Latin):
bellis conat̾ existere An hunus loci
cuius sit. edicat officium Ex officio dic̃¬
tum est: hinc est. & nobilis familiac
udex ait locaris tibi srmphoriane:
G tosa indolis. hȩc tibi sub ambiguo fam:
cȩpisti suadẽre mendatio Ignoras for¬
sitan quid principium nostroꝵ decre¬
ancerunt: Officio recitante pandat̾:
Ex officio recitatum est durclianus
impator singulis administratoribus
suis. atq rectorib: Compinus ab his
legum p̃ccpta uiolaru hos comp̃hen¬
sos insidus nr̃is sacrificauerint. di¬
uersis purate cruciatib quatemus
habeat. & districtio platam iusticiã.¬
& in resecandis crimi̾nib ultio ter¬
minata iam finem Lectis igitur¬
Quid ad hȩc symphoriane respondise
Numquid possumus principum decr&ea con¬
tis satisfeceris. hȩc om̃ia sanguinis tui pla
nisi diabolica ꝑsuasionis infaustum srmu¬
lachrum & publica ꝑditionis execran¬
semita uergente conlabitur: Quisquis

Expanded text:
bellis illum| conatur exsistere an huius loci bellis illum| conatur exsistere an huius loci ciues sit edicat offi| cium . ex officio dictum est hinc est et nobelis familie| Iudex dixit. Iocaris tibi synforiani gloriosa indolis| haec tibi sub ambiguae fame coepit suadere men| dacium . ignoras forsitan quid principum nostruxerunt. Officio recitante pandatur| ex officio recitatum est. Aurilianus imperatur| singulis administratoribus suis atque rectoribus| conperimus . ab his legum praecepta uiolare. Hos con| praehensus nisi diis nostris sacrificarent. Diuersis| punite cruciatibus quatinus habeat et districtio| prolata iusticia et in resecandis crimenibus ultio| terminata iam finem lectis imperQuid ad haec symforiani respondis| numquid possumus decreta contis satisfeceris. Haec omnia san| guinis tui placNisi diabolicis| persuasionibus infaustum simulacrum et puplice| perdicionis execranaos semper semita uergentem conlabitur quisquis|
Abbreviated transcription (Latin):
fragium mundi male blandientes elap
sus est. Erat tunc ͭ adua ciuitas antiꝗ
nobilitatis titulis & sacrilegȩ̨ religi¬
onis. referta cerimoniis: Errori famu
lons diuersis idoloꝵ templis uanȩ su¬
a pollinis. & dianȩ cultum speciali
dilcii uenerata est : Vd berocin
tiie matris demonum ꝓfanam soilẽ
rirtut ẽ poplos multitudo conuenerant:¬
Herat lius tempors uiuu condilaene sar
hat urbe residebat: & ad qutendos¬
sollicitus Sc̃s aut̾ srmphorianus ad fuit
Ed cera statuam berccinthis quȩ carpenco
pcecabatur agminib stipata popłoꝵ ds¬
pectam adoare noluiss& Publica sedi¬
cionis obtentu comp̃hensus tenaeur.
latiuisti nos Nominis huius non mag¬
ne pfessio est: Cur deȩmatris efsigiẽ
pfana abusione despiciens adorare no
Paulo ante iam dixi xp̃ianus sum. Dm̃¬
nat in celis. Simul achrum uero demo¬
nu non solum non adoro. uerũ &iam
si ꝑmittis malleis illum mea auctori¬
tate cõminuo ludex aut̃ dixit: lste
non solum sacrilegis. uerũ &eiamre¬

Expanded text:
fragium mundi mali blandi elap| sus est. Erat tunc edua ciuitas antique nubilitatis titu| li et sacrelege relegionis referta caerimonies errore famu| lans . diuersus idolorum templis uana suapollonis . et diane cultum| spiciali dileccione ueneratifragium mundi mali blandi elap| sus est. Erat tunc edua ciuitas antique nubilitatis titu| li et sacrelege relegionis referta caerimonies errore famu| lans . diuersus idolorum templis uana sucitus sanctus symforianos adfuit| et quia statuam byrecenthiae quae carpento porta| batur agmenibus. Stipata populorum dispectam .| adorare noluisset publicae sedicionis obtentu con| praehensus tenetur latuisse nobis nominis huius . non magna| professio est cur deae matris effigiem . profana abusi| one despiciens adorare nolpaulo ante iam dixi christianus sum dnat in caelis . simulacrum uiro demonis| non solum non adoro uirum etiam si permittis mal| leis illum mea auctoritate comminuo. Iudex dixit.| Isti non solum sacrilegus . uirum etiam re
Abbreviated transcription (Latin):
cum ex iussione p̾fecti ductus fuisi& ad
templum serapii uixta secr&ariũ ubi se
debat pͣsectus dum coger&ur ad sacrifi¬
cium exsufflauit infaciem statuȩ̨ ȩrea
& statim cecidit. Item ductus est in ali

Expanded text:
cum ex iussu prefecti ductus esset ad templum Serapis ut sacrificaret erapis, dum cogeretur ad sacrificandum, exsufflavit in faciem statuae aereae, et statim cecidit. Item ductus ad
Abbreviated transcription (Latin):
senes qui succensi spiritali gr̃a satro¬
sc̃m corpus: sepulture mancipauerant.
nes haberentur Hic igit᷑ xp̃i mar¬
Tyr & testis: ibidem studiose reconditꝰ
lȩta cotidie fidelium deuotione: ue¬
neratur: Ubi tanta beneficia uirtu¬
tesq patrant̾ assidue: ut cas humana
lingua nullatenus sufficiat enarrare:
nloco autͣ illo quo beatus martrr ꝑ¬
cussus est. fons hab&ur splendidus. lenis.
De quib aquis. multę sanitates tribuun¬
tur infirmis Ham sepe cȩcoꝵ oculi ab
his tacti illuminati sunt. Tertianar̾um
quartanariarũ ue febrium accensi: ut
potati qui patiuntur fuerint conqui¬
escunt: Nam & siquis grauis laborans
in cõmodo: inspirante martrre desideriũ.
habuerit hauriendi: ꝓtinus ut hauserit:
conualescit. Et ita uelocit᷑ extinguitur
iis febrium. ceu si uideas suꝑ inm̃sum ro¬
gum. ꝓicctis undis. incendia uniuersa
restingui: Semꝑ enim de tanti patroni
pulus gaud& Et quos locus meren

Expanded text:
senes qui, succensi spiritali gratia, sacrosenes qui, succensi spiritali gratia, sacrosanctum corpus sepulturae mancipaverant, nes haberentur. Hic igitur Christi martyr et testis ibidem studiose reconditus, laeta quotidie fidelium devotione veneratur: ubi tanta beneficia virtutesque patrantur assidue, ut eas humana lingua 1269 nullatenus sufficiat enarrare. In loco autem illo, quo beatus martyr percussus est, fons habetur splendidus, lenis, de quibus aquis multae sanitates tribuuntur infirmis Nam saepe caecorum oculi ab his tacti illuminati sunt; tertianarum, quartanarumve febrium accensi, ut potati qui patiuntur fuerint, conquiescunt. Nam et si quis gravi laborans incommodo, inspirante martyre, desiderium 1270 habuerit hauriendi, protinus ut hauserit convalescit, et ita velociter exstinguitur vis febrium, ceu si videas super immensum rogum projectis undis incendia universa restingui. Semper enim de tanti patroni pulus gaudet; et quos locus ille
Abbreviated transcription (Latin):
militare collegium. parit᷑ &iam ibi re¬
tiner &. sepulturȩ consortium: Nam sicut
ei ulla cliscretione minor est incęlo: ita
maxima & ꝑpeeua corporis parte so¬
ciatur in tumulo O quam feliciter
beatissimus uir quãq concito gradur
ad sũmum uenit meruit ꝑuenire fasti
militiȩ uereranus Quod strenui cõ¬
militones uix multo tempore mul¬
to labore ꝑcipiunt. ꝓpositum uicto¬
rib p̾mium breui conflictu fortis
bellator obtinuit: In mortalitatis sti¬
pendia ꝑcepturus. in exercitata prin¬
cipia. uictrici auctoritate inclitissc̃oꝵ
finib exequauit: Quib itaq sicut p̃¬
dicanda martrris patientia c̃secratis
ita ꝓfana ꝑsecutoꝵ atrocitate ꝑactis:
intrib ut ita dicam partib gloriosus
diuidit᷑ miles Nam caput uiennȩ de¬
fertur: Corpus aloco in quo ꝑcussus
est priuatĩ delęatũ ÷: Felix anima
a xp̃o conditore susc ipit᷑ Beatissimͥ uͦ

Expanded text:
militare collegium, pariter etiam ibi remilitare collegium, pariter etiam ibi retineret sepulturae consortium. Nam sicut ei nulla discretione minor est in coelo, ita maxima et praecipua corporis parte sociatur in tumulo. O quam feliciter beatissimus vir, quamque concito gradu ad summum meruit pervenire fastigmilitiae veteranus! quod strenui commilitones vix longo tempore multoque labore percipiunt propositum victoribus praemium, brevi conflictu fortis bellator obtinuit, immortalitatis stipendia percepturus, inexercitata principia victrici auctoritate inclytis sanctorum finibus exaequavit. Quibus itaque sicut praedicanda martyris patientia consecratis, ita profana persecutorum atrocitate peractis, in tribus, ut ita dicam, partibus gloriosus dividitur miles. Nam caput Viennae defertur, corpus a loco in quo percussus est Brivatim delatum est, felix anima a Christo conditore suscipitur. Beatissimi vero
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmanitatẽ cruentosq insanentiũ ani¬
mos non constantia pi ꝓpositi. non
tam mira in sui oblatione fiducia. ab
effusione in nocui sanguinis reflexit.
sed eductam uibranti dextera frameã
inceruicem eius uibrant: Scͣm uero
caput desecto gutture abscisum: in
Fontẽ qui forte ꝓpt̾ locũ effusi san¬
guinis emanat. carnifices abluunt.
Et quia nec patrata nece ꝑsecutorum
animus ut pote insaciabilit̃ astuans
parcere nouit. corpus truncũ relin¬
quentes ad sc̃m̃ ferreolum illud quod par¬
ricidales manus abluerant. caput defer
quatinus non dubitar& casum: quem
ense ueritatis acltestante uidebat de¬
sectum: & agnoscer& hoc excepturum
s̃e mortem: quod ꝑpassionem eius cerne¬
bat in corpore: R. uod totum uixta di¬
uinam uoluntatẽ. carnifices nesciendo
fecerunt: ut uidelic& fons sacro sãgui¬
ne inroratus. futura salus multis fier&.
& p̃ciosius. quos scoͬs dĩ quos c̃iuncerat

Expanded text:
immanitatem, cruentosque insanientium aniimmanitatem, cruentosque insanientium animos non constantia pii propositi, non tam mira in sui oblatione fiducia, ab effusione innocui sanguinis reflexit; sed eductam vibranti dextera frameam in cervicem ejus vibrant. Sanctum vero caput, desecto gutture, abscissum in fontem, qui forte propter locum effusi sanguinis emanat, carnifices abluunt: et quia nec patrata nece persecutorum animus, ut pote insatiabiliter aestuans, parcere novit, corpus truncum relinquentes, ad sanctum Ferreolum illud, quod parricidales manus abluerant, caput deferunt; quatenus non dubitaret caesum, quem ense, veritate attestante, videbat desectum, et agnosceret hoc excepturum se in morte, quod per passionem ejus cernebat in corpore. Quod totum juxta divinam voluntatem carnifices nesciendo fecerunt, ut videlicet fons sacro sanguine irroratus, futura salus multis fieret, et pretiosius sanctos Dei, quos conjunxerat
Abbreviated transcription (Latin):
lent Quib nutantib ac remorantib
cum quidem ille minaci irrumpentiu
terrore p&er&ur: nequid periculi ex¬
cusantib imminer&. continuo foris exi¬
liens inquit: Quem poscitis: quẽ que¬
ritis: en coram ad sum. in me cͣuertite
ferrum Optatas penas iam mihi date.
impetrata supplicia de me assumite:
Reatum a potasiae ur̃a. nullatenus ad¬
scribi patientię. innocentis sanguinis
sinat effusio: At illi cum ad tãtam
constantiam beati martrris obstupes¬
centes hesissent: ille constantior subinde
adiecit: Holo ultra cõmorari in hoc
scto. quia xp̃m tora animi auiditate
sentio. Ecce occurro obuius. capud
subcdo intrepidus Hab&is quod tota
m̃te poistis: Ictus tantum exerite. &
uram cdeuotionem meumq desideriũ
compl&e Et cum huius modi confes¬
sione beatissimus uir animã suam
studer& consecrare martrrio sub¬
iuncta nihil ominus religiosa oratione
cõmendauit eam xp̃o Barbarã uero

Expanded text:
lent. Quibus nutantibus ac remorantibus, lent. Quibus nutantibus ac remorantibus, cum quidem ille minaci irrumpentium terrore peteretur, ne quid periculi excusantibus immineret, continuo foris exsiliens, inquit: Quem poscitis? quem quaeritis? En coram adsum; in me convertite ferrum, optatas poenas jam mihi date, imperata supplicia de me sumite: reatum apostasiae vestrae nullatenus ascribi patientiae innocentis sanguinis sinat effusio. At illi cum ad tantam constantiam beati Martyris 1268 obstupescentes haesissent, ille constantior subinde adjecit: Nolo ultra commorari in hoc saeculo, quia Christum tota animi aviditate sitio. Ecce occurro obvius, caput subdo intrepidus: habetis quod tota mente petistis; ictus tantum exerite, et vestram devotionem meumque desiderium implete. Et cum hujusmodi confessione beatissimus vir animam studeret consecrare martyrio, subjuncta nihilominus religiosa oratione, commendavit Christo. Barbaram vero
Abbreviated transcription (Latin):
reb uł parentib spͣtis. obtati stadiũ cer¬
taminis liberius cucurrissoe: Porro cris¬
pinus consularis cõꝑto quod uir sc̃s clan¬
clestino difessu fugiens in aruernas ur¬
bis t̾ritorio latitar &: ad hoc statim exi¬
ciale dedit p̾ceptum. ut ubi repꝑi&
insequens eum ꝑsẽcutor extingueret:
t quidem ille iuxta sui furoris in saniã
quatotus in sc̃oꝵ. sanguine p̃ceps in ue¬
hebatur: de beati iuliani martrris ne¬
ce dictabat: Sed occulta dĩ dispensatio¬
ne agebatur: quo & ille dampnat ionis
riter puenir& Festinus itaq lictor. cum
inloco qui uinicella uocat᷑ scm̃ uliant̃
conse quente. aspectu in primens contem¬
plar&ur. ille quoꝵdam senum. quasi occul¬
tandus ingredit᷑ tuguriũ: Sel quia nutu
dĩ aduersar ios. insequi se senciebat. nec
iam euocante dõ quia ad cęlum paratũ
habebat ascensum. immorari ꝑeliuortiũ
clelic& eum senes cercatim ocũlere uei¬

Expanded text:
rebus vel parentibus spretis, optati stadium cerrebus vel parentibus spretis, optati stadium certaminis liberius cucurrisset. Porro Crispinus consularis comperto quod Vir sanctus, clandestino discessu fugiens, in Arvernae urbis territorio latitaret, ad hoc statim exitiale dedit praeceptum, ut ubi reperiretur, insequens eum persecutor exstingueret. Et quidem ille, juxta sui furoris insaniam, qua totus in sanctorum sanguinem praeceps invehebatur, de beati Juliani nece dictabat. Sed occulta Dei dispensatione agebatur, quod et ille damnationis riter perveniret. Festinus itaque, lictor, cum in loco qui Vinicella vocatur sanctum Julianum consequenti aspectu imprimens contemplaretur, ille quorumdam senium quasi occultandus ingreditur tugurium. Sed quia nutu Dei adversarios insequi se sentiebat, nec jam evocante Deo, qui ad coelum paratum habebat ascensum, immorari per divortiudelicet eum senes certatim occulere vel
Abbreviated transcription (Latin):
r& p̾dictus uir clĩ occulte discedes &
stes ucsam furoris impeeuĩ ꝑiiulisꝑ euit ar &:
Hoc ergo consilus suad&. hoc p̃cib exorat:
Iue uero quia uircute temꝑantię p̾̃ditꝰ
erat : quamuis certam᷑ martrrii.
toto cordis affectu. iam
ciudum sitir&. tamͣ ainicabilib monitis
parere non clistulit: Uidebat inim quia
nec hoc sine diuino mandato ꝑegissoe.
quandoquidẽ tunc ꝑsecutio in uiennensi
cate fugite in aliam: M&uebat enim. ne
uero om̃ib apud se collatis. ꝓpria quȩq
ruinquens: & carnales affectus. solius
VP̃I succensus amore: paruipendens. uixta
beati ferreoli consilium. clam discessit :¬
& in aruernę urbis territorio diuertens.
non alicubi nisi ad briuatensem uicum.
in quo fanatici erroris nenia colebant̃
latitare disposuit. Vnde manifestum ẽ.
quia non m&eu mortis ab urbe uiennen¬
si subt̾ fugerat sed obhoc potius ut xp̃i
p̾ceptum de ciuitate inciuitatem fugi¬
endo compless&. Et sui nihil hominus ut

Expanded text:
raedictus vir Dei occulte discederet, et stes, vesani furoris impetum paulisper evitaret. Hoc ergo consiliis suadet, hoc precibus exorat. Ille vero, quia virtute temperantiae praeditus erat, quamvis certamen martyrii toto cordis affectu jam dudum sitiret, tamen amicabilibus monitis parere non distulit. Videbat enim quia nec hoc sine divino mandato peregisset, quandoquidem tunc persecutio in Viennensi tate, fugite in aliam . Metuebat enim ne evero omnibus apud se collatis, propria quaeque relinquens, et carnales affectus solius Christi succensus amore parvipendens, juxta beati Ferreoli consilium clam discessit, et in Arvernae urbis territorio divertens, non alicubi nisi ad Brivatensem vicum, in quo fanatici erroris neniae colebantur, latitare disposuit. Unde manifestum est quia non metu mortis ab urbe Viennensi subterfugerat, sed ob hoc potius, ut Christi praeceptum de civitate in civitatem fugiendo complesset, et suis nihilominus vel
Abbreviated transcription (Latin):
gatu liberii. includit eusebiũ pb̃r m.
in quodam cubiculo domus suã. quod
humile erat in latitudine pedib iiiͤi.
& ibi multis mensib in oratione constan¬
ter ꝑseuerans inclusus. tamͣ post mͣses
septẽ. dormitionẽ accepit: nono deci
eius. && sepeliert̃ incripta. uixta corpꝰ
beati sicti martrris & ep̃i : uia apia.
in crmiterio calisti. ubi & titulũ ip¬
sius scribentes. posuer̾ ꝓ cõmemoratio¬
ne illius eusebii hominis dĩ: Codẽ tem¬
pore aucditum a constantio imperatore
eo quoͦd gregorius & dosius ꝑdri. col¬
cripta: uiuũ includi p̃cepit gregoriũ:
C unc orisius prbt collegit semiuiuum
gregoriũ. noctu occulte ꝓpt̾ c̃stantiũ
augustum. & emisso siñi. sepeliuit eum

Expanded text:
gatu Liberii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, quod humile erat in latitudine pedibus quatuor, et ibi multis mensibus in oratione constanter perseverans, inclusus tamen post menses septem dormitionem accepit, Nona decima in crypta juxta corpus beati Sixti martyris et episcopi, via Appia in coemeterio Callisti, ubi et titulum ipsius scribentes posuerunt pro commemoratione ejus: Eusebio homini Dei. Eodem tempore auditum est a Constantio imperatore eo quod Gregorius et Orosius prcrypta vivum includi praecepit Gregorium. Tunc Orosius presbyter collegit semivivum beatum Gregorium noctu occulte propter Constantium Augustum, et emisso spiritu sepelivit eum
Abbreviated transcription (Latin):
petere: Vnde crebris interuentiburs.
p̃cum celeste numen exorans: p&ebat
uitalib p̃podiens uotis conunx illida¬
r&ur. quȩ secr&um suum in melius cẽ¬
gere contender&. fauer&q m̃te & cor¬
pore cultori latenti: Hic itaq cliumo¬
respectu tandem adiutus repperit sibi¬
honesto germine uirginem. Morib cõp¬

Expanded text:
mittebat, crebris interventibus precum coeleste numen exorans, ut talibus praepollens votis conjux sibi daretur, quae secretum suum in melius proficere contenderet, faveretque mente et corpore cultori latenti. Cujus favore tandem adjutus, reperit honesto germine virginem constipa
Abbreviated transcription (Latin):
extirpans priuignã xp̃o asignare stu¬
duit. Eamq ex sacro baptismate natha¬
gionem. Hanc ergo sibi puellam me¬
mooatus iuuenis iure conugalitatis
asscunt. compl&is sponsalium titulis.¬

Expanded text:
exstirpans, privignam Christo assignare studuit, eamque ex sacramento baptismatis Sabiggionem. Hanc sibi puellam venerabilis juvenis, juro conjugalitatis asciscens, completis sponsalium titulis
Abbreviated transcription (Latin):
ut impioꝵ rabies ꝑdiuersas mundi
partes callido in exsaturabilis seuitis
glachio discurrebat: urbi nihil hominꝰ
uiennensi ꝓximare fama uulgante.
nunciatur Itaq cum dubium non
haberceur. quis eximius xp̃icola iulla¬
nus martrru amore flagrans nulla¬
tenus ocultari ᷤᷤ pater&ur: cepit sc̃s

Expanded text:
ut impiorum rabies per diversas mundi partes callido inexsaturabilis saevitiae gladio discurrebat, urbi nihilominus Viennensi proximare, fama vulgante, nuntiatur. Itaque cum dubium non haberetur quin eximius Christicola Julianus, martyrii amore flagrans, nullatenus occultari se pateretur; c
Abbreviated transcription (Latin):
lere manu inimisi contemder&e sic¬
ut impioꝵ rabies ꝑdiuersas mundi
partes callido in exsaturabilis seuitis
gladio discurrebat: urbi ninl hominꝰ
uiennensi ꝓximare fama uulgante.
nunciatur. Itaq cum dubium non
haberceur. qui eximius xp̃icola iulia¬
nus martrrii amore flagrans nulla¬
tenus ocultari ᷤ pater&ur: cepit sc̃s
ferreolus om̃i modis agere̾. quat entis
antequam rabies ꝑsẽcutoꝵ illo ꝑtende

Expanded text:
nu inimica contenderet; sicut impiorum rabies per diversas mundi partes callido inexsaturabilis saevitiae gladio discurrebat, urbi nihilominus Viennensi proximare, fama vulgante, nuntiatur. Itaque cum dubium non haberetur quin eximius Christicola Julianus, martyrii amore flagrans, nullatenus occultari se pateretur; coepit sanctus Ferreolus omnimodis agere, quatenus antequam