comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um. E cum die quadam nr̃i agg̾dentur. sarraceni desiuꝑ
uirũ ꝓiecert eis multas pecudes. plurimaꝙ animalia. pu¬
ntes quia nr̃i nil aliud quererent nͥ uictualia. Quȩ nr̃i gra¬
aut᷑ acceꝑunt.⁊ ad tentona ꝯduxert̃. In die altera collegerunt
imiserunt. Ibi celebrauert̃ m̃i purificationem sc̃ȩ mariȩ dĩ ge¬
nela cuntate misit comitib nuncios suos dum ibi erant. roganᷤ
quȩ pacis sunt. p̃mittens dona concupiscibilia ⁊ eqͦs & au¬
urum. Mꝯisitetiam arcum aureum. ⁊ uestes p̃ciosas. & mican¬
ia tela. Que om̃ia nr̃i receꝑunt. s nil certi tunc ilł renunciaue¬
unt. Rextripoł eodem t̾rore ꝑmotus. misit equos decẽ.⁊ mu¬
as quatuor similiter rogans ea quȩ pacis sunt s dona rece¬

Expanded text:
num. Quod cum die quadam nostri aggrederentur, Sarraceni de muro num. Quod cum die quadam nostri aggrederentur, Sarraceni de muro projecerunt eis multas pecudes, plurimaque animalia, putantes quod nostri nil aliud quaererent nisi victum: quae nostri gratanter receperunt, et ad tentoria conduxerunt. In die altera collegerunt dimiserunt. Ibi celebraverunt nostri Purificationem sanctae Mariae Dei geV. Rex de Camela civitate misit comitibus nuntios suos, dum ibi erant, rogans ea quae pacis sunt, praemittens dona concupiscibilia, et equos et aurum. Misit arcum aureum, vestes pretiosas, et micantia tela; quae omnia nostri receperunt, sed nil certi tunc illis renuntiaverunt. Rex Tripolis eodem terrore permotus, misit equos decem et mulas quatuor; similiter rogans ea quae pacis sunt. Sed dona
Abbreviated transcription (Latin):
beunt. s nec uiros nec mulieres nec bestiam aliqͣm intꝰ inue¬
nert. Pulchros quidem apparatus ibi inueniut̃. horrea scilica
frumento plena. torcularia uino redundantia. arcas plenas
nucib. caseis & farina. Tunc concito ad comites redeunt. ⁊ qͥ
inuenert referunt. Non fuit opus ibi tentoria figere. qm̃ ds
faciebat illos in labores aliorũ sine ferro uł pugna introire.
Ibi actũẽ qͦd dicitur in ꝓuerbiis salomonis. conseruat᷑ iusto
substantia peccatoris. Ibi inuener̃t ortos plenos olerib & fa¬
bis. alisꝙ leguminib ad p̃cocitatẽ maturantib. Ibi quis¬
auerunt trib dieb ⁊ custodib deputatis qͥ urbem custot irefl.
uerim a iaua montana ꝯsceudunt.⁊ in uallem densam des¬
Nuat enum ala uallis gratuita.⁊ om̃im frugũ fructuũꝙ
ubtate plenissima. Manseruntq ibi ꝑ dies qͥndecie.
rope uallem erat castellum sarracenorum multitudine ple¬

Expanded text:
beunt; sed nec viros nec mulieres, nec aliquam bestiam intus invebeunt; sed nec viros nec mulieres, nec aliquam bestiam intus invenerunt. Pulchros quidem apparatus ibi inveniunt, horrea scilicet frumento plena, torcularia vino redundantia, arcas plenas nucibus, caseis et farina. Tunc cito ad comites redeunt, et quod invenerunt referunt. Non fuit ibi opus tentoria figere, quoniam Deus faciebat illos in labores illorum sine ferro vel pugna introire. Ibi actum est quod dicitur in proverbiis Salomonis: Conservatur justo substantia peccatoris . Ibi invenerunt hortos plenos oleribus et fabis, aliisque leguminibus jam ad praecocitatem maturantibus. Ibi quietaverunt tribus diebus, et custodibus deputatis qui urbem custodirent, quaedam ardua montana conscenderunt, et in vallem descendeutem illa vallis gratuita, et omnium frugum fructuumque ubertate plenissima; manseruntque ibi per dies quindecim. Prope vallem erat castellum, Sarracenorum multitudine ple
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ in qͣdam uallespeciosa &e spaciosa ꝯstitutam murise
turrib bene munitam.⁊ om̃i genere fructuũ habundantissime
refertam. qͣm incole illi appellant caphaliam. Huius urb̃ ha¬
bitatores audito rumore francorum ꝑt̾riti ꝓpͥas sedes dese¬
ruerant:⁊ ad alienas confugerant. Quippe infelicitas ce in¬
fortuniũ qͦd contigerat antiochiȩ ce marre. om̃s ꝑt̾ruerat. &̾
fuge domesticos effecerat. Cumq nr̃i circa eam uellent ten
toria fig̾e. ⁊ in girum obside. mirati sunt qͥa de tanta ciuita¬
de nec aliqͥs obuiam ueniebat: nec in excelsis turrib aut me¬
nium ꝓpugnacłis apparebat. altumq silentiũ intꝰ habebat᷑
nec ullius uocis sonus audiebatur. Tunc misert̃ explorato¬
res qui rem diligenter inquirerent. ⁊ inqͥsitam renunciareis
Illi aut̃. ꝓfecti cum porte ip̃ius accessissent. ianuam qͥdẽ
aꝑtam inuenert. s intus neminem ẽȩ uidunt. Tunc scuta
uultib p̃ponentes. cum aliqua adhuc cunctatione portas su¬

Expanded text:
civitatem, in quadam valle speciosa et spatiosa constitutam, muris et turribus bene munitam, et omni genere fructuum abundantissime refertam, quam incolae appellant Caphaliam. Hujus urbis habitatores audito rumore Francorum perterriti, proprias sedes deseruerant, et ad alienas confugerant. Quippe infelicitas quae contigerat Antiochiae et Marrae, omnes perterruerat, et fugae domesticos effecerat. Cumque nostri tenere, et in gyrum obsidere, mirati sunt quod de tanta civitate non aliquis obviam veniebat, nec in excelsis turribus aut moenium propugnaculis apparebat; altumque silentium intus habebatur, nec ullius vocis sonus audiebatur. Tunc miserunt exploratores qui rem diligenter inquirerent, et inquisitam renuntiarent. Illi autem profecti, cum portae propius accessissent, januam quidem apertam invenerunt, sed intus neminem esse viderunt. Tunc scuta vultibus praeponentes, cum aliqua adhuc cunctatione portas su
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ianis ꝑegͥnantib eisq sicut & hominib sue gentis p̃bent
nercatum:⁊ hospitium. Mansert̃ aut̃ ibi ꝑdies quinq Sex
uͦ dic oneratis camelis & iumentis frumento. farina. ordeo.
ł caseis. rebꝙ aliis ad edendum idoneis: gaudentes exieruil.

Expanded text:
Christianis peregrinantibus, eisque sicut et hominibus suae gentis praeberent Christianis peregrinantibus, eisque sicut et hominibus suae gentis praeberent mercatum et hospitium. Manserunt autem ibi per dies quinque. Sexto vero die oneratis camelis et jumentis, frumento, farina, et oleo, et caseis, rebusque aliis ad edendum idoneis, gaudentes exierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
poeret ⁊ oñis concordiam laudarent.⁊ quoma fieri debet non
orent ab inuicem discessert ⁊ ad antiochiam redierunt. S
pmnannus comes cum sius om̃ib remansit cum raunundo.
ens &e intelligens qͥa iusticia erat cum eo Comes noriuanus
sponunt:⁊ ad cesaream tendunt. Rex enim cesareȩ sepiꝰ man
de suo gratanter seruire. Hac fiducia illuc ꝑrexert̃ .i ꝓpeci¬
tretur ꝓhibuit. In crastinum misit comites duos de suis. qui
uada fluminis insinuarent: &e uͥ p̃dam caꝑe possent condu¬
rent. Erat autẽ nomen fluminis farfar. Conduxeruntq illos
uallem satis idoneam. bonisq temporalib satis locupletem.
uie preerat qͦddam munitissimũ castellum. sub qͦ inuener̃t
sꝙ ad.xͦ. milia animalium in ea ualle fertili pascentium.
ue om̃ia nr̃i rapuert. ⁊ cum castellum obside uellent. ilico ca¬
ellani se reddidert̃. pactumq huiuscemodi tenendi inꝑpe¬
lium fedis cum comitib habuert̃. In fide sua. ꝓmiserunt

Expanded text:
eret, et omnes concordiam laudarent, et quomodo fieri deberet non dicerent, ab invicem discesserunt, et Antiochiam redierunt. Sed Northmannus comes cum suis omnibus remansit cum Raimundo, sciens et intelligens, quia justitia erat cum eo. Igitur hi sponunt, et ad Caesaream tendunt. Rex enim Caesareae saepius sde suo gratanter servire. Hac fiducia illuc perrexerunt, et prope citaretur, prohibuit. In crastinum misit comites duos de suis, qui eis vada fluminis ostenderent, et ubi praedam capere possent conducerent. Erat autem nomen fluminis Farfar. Conduxeruntque illos in vallem satis idoneam, bonisque omnibus locupletem. Huic praeerat quoddam munitissimum castrum sub quo invenerunt viginti millia animalium, in valle fertili pascentium, quae omnia nostri rapuerunt. Et castellum obsidere vellent, illico castellani se reddiderunt, pactumque hujuscemodi tenendi in perpetuum foederis, cum comitibus habuerunt. In fide sua promiserunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
iougnandum uenirent: om̃ino uacuam inuenert. Srimmas
e que dicitur maraclea cutꝰ pͥnceps pacem cum i iuit ipos¬
a ex onm uexilla introrsus recepit. O mira di urtꝰ miranda. y
potentia. cum ꝓcul abessent pͥcipes qͥ uidebaritur regere po¬
pulumti sustentare. ꝑ pauciores &e quasi minores cepit dũs
itiam ipõs reges suꝑare ne dicat humana p̾sumptio. nos an¬
tiochiam. aliasꝙ urbes subegimꝰ nos tot ac tanta bella deuicimꝰ
euentꝰ insigniaq: trophea pugnantium zelo uictoriandi animat .¬
tam ip̃e qͥta fiandrensis comes c&ẽ beamundꝰ cast̃abantiochia mo¬
uert̃: ⁊ ad liciam ciuitatẽ uenert̃. Ibi quippe diuisit se boamim¬
bus ab eis & ab omĩ exercitu dĩ. habuitq a patre suo qͥ franeige¬
na fuit optima pͥncipia s amatre sua q̃ apuliensis extitit. re

Expanded text:
xpugnandam venerunt, omnino vacuam invenerunt. Summasxpugnandam venerunt, omnino vacuam invenerunt. Summasea quae dicitur Maraclea, cujus princeps pacem cum eis iniit, ipsosque et eorum vexilla in urbem recepit. O mira Dei virtus, mirandaque potentia! Cum procul abessent principes, qui videbantur regere populum et sustentare, per pauciores et minores coepit Dominus etiam ipsos reges superare, ne dicat humana praesumptio: « Nos Antiochiam aliasque urbes subegimus: nos tot ac tanta bella devicimuseventus, insignesque triumphos pugnantium, zelo victoriae animattam ipse quam Flandrensis comes et Boamundus, castra ab Antiochia moverunt, et ad Liciam civitatem venerunt. Ibi quippe divisit se Boamundus ab eis et ab omni exercitu Dei, habuitque a patre suo qui fuit Francigena, optima principia;
Abbreviated transcription (Latin):
ad castra cum minensa p̃da remeauert̃. Ingens gaudiũ frait in
om̃i exercitu. de paucorum magna uictona ⁊ młta rapina :¬
plures de exercitu raimundi ⁊elo ꝓbitatis eua iniuenitur¬
accensi. quib p̾fuert raiminidꝰ piletus.⁊ raniundꝰ uicecomes di
tentoria.⁊⁊ uexilł in altum. ꝓtensis: eqͥtauert adu̾sũs ciuitatem
quȩ tortosa dicitur ad qͣm ꝑuenientes forti impetu aggͥdiuit᷑¬
S die illa nichil fecert̃. nocteq suꝑ¬
angło secessert. feceruntq tota nocte
inmensos r¬
gos ignium. acsi totꝰ adeẽt retro cõmunis
exercitꝰ
xp̃ianorsi. Qͥb flãmar globis. gens que erat
in ei¬
uitate ꝑt̾rita. existimantes qͦd oñs nr̃i ad ẽẽnt.
om̃s subito fugert̃. ciuitatẽq plenam bonis opib reliquerunt.
s aut cuuitas illa omni necessitatẽ prorsus aliena.anopt a
sno portu pelagi ꝯstituta. In erastinum eum rr̃iad eam siẽ as¬

Expanded text:
ad castra cum immensa praeda remeaverunt. Ingens gaudium fuit in ad castra cum immensa praeda remeaverunt. Ingens gaudium fuit in omni exercitu de paucorum magna victoria, et multa rapina. Cplures de exercitu Raimundi zelo probitatis accensi, quibus praefuerunt Raimundus Piletus, et Raimundus vicecomes de Tentoria, et vexillis in altum protensis, equitaverunt adversus civitatem quae Tortosa dicitur. Ad quam pervenientes forti impetu aggrediuntur; sed illa die nihil fecerunt; noctoque suangulum secesserunt; feceruntque tota nocte immensos rogos ignium, ac si totus adesset retro commanens exercitus Christianorum. Quibus flammarum globis gens quae erat in civitate perterrita, existimantes quod nostri omnes adessent, omnes subito confugerunt, civitatemque plenam bonis opibus reliquerunt. Est autem civitas illa omni necessitate prorsus aliena, ut in optimo portu pelagi constituta. In crastinum cum nostri ad eam e
Abbreviated transcription (Latin):
expłic itis. qͥnto decimo exiert̃ de optima ualle.
&e abierunt. ad qͦddam antiquissimum castrum. cui archas erat
uocabulum. Qd̃ licet haberet nomen castri. tam̃ egͥguis ciuitati¬
bus poterat equiꝑari.⁊ loci positione:⁊ clausura iurorum:i emi¬
nentia turrium. In hoc ꝓpt̾ fortitudinem gens magna confluxe¬
rat. qͥa nec arma. nec hostem. nec aliqͦd ingenium metuebat. Hoc
s eõrm impetum castellani uiriliter fustinuert̃. Sepiꝰ illos ĩua¬
quam lucrarentur ꝑdidunt. Tunc quatuordeci de nr̃is militib
ocie uacare nescientes. erga tripolim ꝑrexert. ⁊ seraginta turcos
inuenenert̃. qͥ multos captiuos.⁊ plus qͣm mille qͥnquaginta an¬
malia rapuerant.:⁊ ante se ducebant. Quos ut nr̃i uidunt lic&e
ꝓpauci essent in cȩlum manus ꝓtendentes regẽq sabbaoth in¬
uocantes. militariter inuasert: ⁊ dño exercituum adiuuante su¬
ꝑauerunt. Sex de ilł occidłunt: ⁊ eoꝵ equos retinuert. & ouantes

Expanded text:
explicitis, quinto decimo exierunt de optima valle, et abierunt ad quoddam antiquissimum castrum, cui nomen erat Archas; quod licet haberet nomen castri, tamen egregiis urbibus poterat aequiparari, et loci positione, et clausura murorum, et eminentia turrium. In hoc propter fortitudinem gens magna confluxerat, quia nec arma, nec hostem, nec aliquod ingenium metuebat. Hoc sed eorum impetum castellani viriliter sustinuerunt. Saepius illos invaquam lucrarentur perdiderunt. Tunc quatuordecim de nostris militibus otio vacare nescientes, erga Tripolim perrexerunt, et sexaginta Turcos invenerunt, qui multos captivos, et plus quam mille et quinquaginta animalia rapuerant, et ante se ducebant. Quos ut nostri viderunt, licet perpauci essent, in coelum manus protendentes, regemque Sabaoth invocantes, militariter invaserunt; et Domino exercituum adjuvante, superaverunt, et sex de illis occiderunt, et eorum equos retinuerunt, et ovantes
Abbreviated transcription (Latin):
fusũ est qͥa aqͣrubicunda facta ẽ quȩ in ciuitatem fluebat. ⁊ eoꝵ
cisternas replebat. Nobiliores ipsius ciuitatis ibi mortui sunt
&& qui uiui remanser̾t: de contaminatione cisternarum młtũ
ingemuert. Qua cede pacta nr̃i minime ꝯtenti qͥa nichil ibi lu¬
crati erant: nͥ tela ce indiuuentoꝵ spolia: in supͣ dictam uallem
densem cucurrert. ⁊ absꝙ numero oues & boues asinos. diu̾siq
geueris pecudes dep̾dati sunt.⁊ tria milia cameloꝵ simul rapue¬
runt. T̃anta copia bestiarum unde couenerat: nr̃i uehementer
mirati sunt. qͥa in eadem ualle. xuͦ. dieb fuerant hospitati. Illi
cum tanta redeunt ad castra rapina. Nulla unqͣm inopia fuit in
obsidione illa. qͥa naues ad quendam portum ueniebant. q̃ om̃ia
necessaria afferebant. Dĩicum pascha celebrauerunt ibi. qͦd fuit

Expanded text:
fusum est quod aqua rubicunda facta est, quae in civitatem fluebat, et eorum fusum est quod aqua rubicunda facta est, quae in civitatem fluebat, et eorum cisternas replebat. Nobiliores ipsius civitatis ibi occisi sunt, et qui vivi remanserunt, de contaminatione cisternarum multum ingemuerunt. Qua caede peracta, nostri minime contenti, quia nihil ibi lucrati erant, nisi tela et indumentorum spolia, in supra dictam vallem Desen cucurrerunt, et absque numero oves, boves, asinos, diversique generis pecudes depraedati sunt, et tria millia camelorum simul rapuerunt. Tanta copia bestiarum unde convenerat, nostri vehementer mirati sunt, quia in eadem valle quindecim diebus hospitati fuerunt. Illi cum tanta redeunt ad castra rapina. Nulla unquam inopia fuit in obsidione illa, quia naves ad quemdam portum veniebant, quae omnia necessaria afferebant. Dominicum Paschae celebraverun
Abbreviated transcription (Latin):
unc dux ce comes ad urbem quȩ tatauit:
gibellum uocatur acies suas direxert̃. eamq obsidione
einxert̃. Illa siquidem temꝑis hora uenit nuncius ad comitẽ
uncium duci &e flandrensi comiti. ut celerrime ad illud p̃¬
ium ꝯueniret sibiꝙ auxiliumq ferrent. Qd uͥ duxaudiuit:
pͥncipi cuntatis pacem quam sepe quesierat mandauit. Pace
gͥ facta. pacteq ꝓmissionis munerib receptis ad sꝑartũ bel¬
lum conuolarunt.⁊ ad obsidionẽ quȩ erat apd̃ supradictum
castrum ꝯuenert̃ri in alteram fluminis ripam quod ei p̃terfluit:¬
castra posuer̃t. S cum dux uid̾it qͥa nichil ibi ꝓficeret. contͣ tri¬
polim duxxit acies. cunctosq paratos ibi repperit hostes. Tensis
& sagitas uelut stipłas contempsert. Pugna itaq cõmittitur s
ñ equa lance. qm tractis sagittis illi ut eorum consuetudo ẽ fugͥ
uoluert. s nr̃i uiter ip̃os & ciuitatem obstacłm se statuerunt
& qͥd plurib uterer uerbis: Tantum ibi humaui sanguinis es¬

Expanded text:
unc dux et comes ad urbem, quae Gibellum vocatur, acies suas direxerunt, eamque obsidione cinxerunt. Illa siquidem hora, venit nuntius ad comitem nuntium duci et Flandrensi comiti, ut celerrime ad illud venirent praelium, sibique auxilium ferrent. Quod ubi dux audivit, principi civitatis pacem, quam saepe jam quaesierat, mandavit. Pace igitur facta, pactaeque promissionis muneribus receptis, ad speratum bellum convolarunt, et ad obsidionem, quae erat ad supra dictum castrum, convenerunt, et in alteram fluminis ripam castra posuerunt. Sed cum dux videret quod nihil proficeret, contra Tripolim direxit acies, cunctosque ibi paratos reperit hostes. Tensis  sagittas velut stipulas contempserunt. Pugna itaque committitur, sed non aequa lance, quoniam tractis sagittis illi, ut eorum consuetudo est, fugere voluerunt, sed nostri inter ipsos et civitatem obstaculum posuerunt. Et quid pluribus utar verbis? tantum ibi humani sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
indoluit. ⁊ discalciatis pedib a marra usꝙ caphardam ꝑue¬
nit. Ibi .iiͦii. dieb ꝑendinatis. cum pͥncipes iterũ ꝯuenerunt.
& de eadem re uerborum conflictus haberetur dix̃ raimundꝰ.
amorem dei. ostendite m̃ si sine ꝑuurio possum cum bcamunos
duit requirit pacificari. aut si alter fieri uou pocest isi. ꝓeius¬

Expanded text:
indoluit, et discalceatis pedibus a Marra usque Capharda perveindoluit, et discalceatis pedibus a Marra usque Capharda pervenit. Ibi quatuor diebus perendinatis, cum principes iterum convenirent, et de eadem re verborum conflictus haberetur, dixit comes Raamorem Dei, ostendite mihi an sine perjurio possum cum Boamundo, si requirit, pacificari; aut si aliter fieri non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
incommoditate ꝓ motus comes scĩ egidii mandauit pͥncipib eu¬
&e de uia sẽĩ sepulchri ibi uiter se disponerent. Illi quidem illic
conuenerunt. ẜ de quo & ꝓ qͦ uenerant minime locuti sunt. s
de pace ct concordia int̾ comitem & boamundũ colloquiũ habue¬
runt. Quib minime dciliatis. om̃s pͥncipes antiochiam reu̾si
sunt. ⁊ comitem && uiam dimiserunt. Remanserunt aut̃ eũ con¬
de ñ solũ sui s imłta uiuentus. ciu merat aidor uiam ꝑficieno
Ipse gͥ plus in dño confidens qͣm in pͥncipib. ad marrã ubi
eum ꝑegͥni p̃stolabantur est reuersus. fuitq dolor magnus
in om̃iu exercitu xp̃ianorum de dissensione pͥncipum. Oñs
qͥdem nouerant qͥa pura iusticia cum raimudo erat. nec uleꝰ¬
eum amoraut ambicio ad indebitum inclinare poterat Q
tam̃ ut uidit qͥa ꝓpter eumi remanebat uia sepulchri admodũ

Expanded text:
igitur incommoditate permotus comes Sancti Aegidii mandavit cunctis igitur incommoditate permotus comes Sancti Aegidii mandavit cunctis et de via sancti sepulcri ibi inter se disponerent. Illi quidem illic convenerunt, sed de quo et pro quo venerant minime locuti sunt, sed de pace et concordia inter comitem et Boamundum colloquium habuerunt. Quibus minime conciliatis, omnes principes Antiochiam reversi sunt, et comitem et viam dimiserunt. Remanserunt autem cum comite non solum sui, sed et multa juventus, cui inerat ardor viam perficiendi. Ipse igitur plus in Domino confidens, quam in principibus, ad Marram, ubi eum peregrini praestolabantur est reversus, fuitque dolor magnus in omni exercitu Christianorum de dissensione principum. Omnes quidem noverant quod pura justitia cum Raimundo erat, nec ullus amor aut ambitio eum ad indebitum declinare poterat. Qui tamen ut vidit quod propter eum impediretu
Abbreviated transcription (Latin):
mi aut̃ qͥcũꝙ in quib cumq locis inueniebant᷑. eidem ple¬
oni capitis subiciebantur. Nullus locus erat in urbe tota. nul¬
ꝙ: fouea. quȩ eorum cadauerib seu cruorib non ẽẽt inqͥnata:
acem comitis reqͥsiuit. ut scilicet autiochiam absolutam sibi
clderet. ⁊ in pace eam sibi hab̾e ꝑmitteret. Comes uͦ econtra di¬
bat id nullatenus sine ꝑuirio posse fieri ꝓpter sacramentũ.
qͦd ipso etiam mediante factum fuerat. constantinopolitano inp¬
tor Boamund̾ itaꝙ reu̾sus est ad antiochiam suamꝙ ibi socier
dereliqͥd. Dietauit aut̃ in illa ciuitate exercitus fiancorum. ꝑ me¬
sem unum &e dies. iͦii.i in hac mora temꝑis obiit morte p̾ciosa e
oriensis. Longo quidem tempore nimiũꝙ: ꝓlixo hiemauerunt h
qͥa nil qͦd ederent qͦd rapent pot̾at inueniri. Sicꝙ fanus miura
compellũte contigit qͦd etiam dictu horribile ẽ qͥa corpora gn¬
dilium in frustra seindebant:⁊ coquebant. & comedebant. Hac

Expanded text:
que in quibuscunque locis inveniebantur, eidem poenae capitis subjiciebantur. Nullus erat locus in urbe tota, nullaque fovea quae eorum cadaveribus seu cruoribus non esset inquinata. acem comitis requisivit, ut scilicet Antiochiam absolutam sibi redderet, et in pace eam sibi habere permitteret. Comes vero contra dicebat id nullatenus sine perjurio posse fieri, propter sacramentum, quod ipso etiam mediante factum fuerat imperatori Alexio. Boamundus itaque reversus est Antiochiam, suamque ibi dimisit societatem. Dietavit autem in illa civitate exercitus Francorum per mensem unum et dies quatuor; et in hac mora temporis obiit morte pretiosa episcopus Oriensis. Longo quidem tempore, nimiumque prolixo hiemaverunt ibi, quia nihil quod ederent, quod raperent, poterat, inveniri. Sicque famis injuria compellente, contigit, quod etiam dictu horribile est, quod corpora gentilium in frusta scindebant et comedebant. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
appropiare ceꝑunt. illi barbari contra eos exierunt. s confu¬
ctum diu cum nr̃is tenere noluerunt: qͥa in fugam uersi
initra urbem se receꝑunt. Nr̃i uͦ ibi reside non potuerunt.
quia estutum cauia eos uehementer urgebat. nichilq ĩuens¬
ri pot̾at ad bibendum. Iamq die inclinante: reuersi sunt ad
castrum suum talamania. Plurimi quidem xp̃iani patͥi
illiuis incole cum nr̃is ierant. s cum eis redire contempse¬
runt: qͦs turci in insidiis positi ceꝑunt. & occid̾unt. Stul¬
ticia siquidem sua ꝑierunt. qͥa si cum nr̃is reu̾terentur:
nemo tunc morsretur. S sicut in cominun uerbo dicit᷑
nichil tumnet gens stolida. donec eam oppͥmit infelix for¬
tuna. Raimundus uͦ ad illam ulterius non rediit ciuita¬
tem: qͥa non habebat exercitum quo obsidet eam. In castro
suo usq ad p̃finitum tempus kalendarum nouembrium
Illi ant̃ qui in antiochiam remanserunt. cum magna

Expanded text:
appropriare coeperunt, illi barbari contra eos exierunt; sed confliappropriare coeperunt, illi barbari contra eos exierunt; sed conflictum diu cum nostris tenere noluerunt, quia in fugam versi intra urbem se receperunt. Nostri vero diu ibi residere non potuerunt, quia aestivum cauma eos vehementer urgebat, nihilque inveniri poterat ad bibendum. Jamque diei inclinante umbra, reversi sunt ad castrum suum Talamania. Plurimi quidem Christiani patriae illius incolae cum nostris ierant, sed cum nostris redire contempserunt. Quos Turci in insidiis occultati ceperunt et occiderunt: stultitia siquidem sua perierunt, quia si cum nostris reverterentur, nemo tunc moreretur, sed sicut in communi verbo dicitur: « Nihil timet gens stolida, donec eam opprimit infelix fortuna. » Raimundus vero ad illam ultra non rediit civitatem, quia non habebat exercitum quo obsideret eam, sed in castro suo usque ad praefinitum tempus Kalendarum Octobrium Illi autem qui in Antiochia remanserunt, cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
nmicabatur: nec diutius tolerare potuit. ut longo temꝑe
riarent᷑. Hic plurimum alligauit sibi militum peditũq
iultitudinem:⁊ in t̾ram sarracenoꝵ transduxit eam. Transiitq
alamania uocatur. cui gens suriana pͥncipabatur. Suriani no-
titabat multitudo magna sarracenorum. Ad qͦd ꝑuenientes
militari impetu inuaserunt:i in remissa manu tota die pug¬
nantes. uesꝑascente die expugnauert. Quo ita capto om̃s occide¬
runt. p̃ter illos qui xp̃ianitatem reciꝑe uoluerunt. Hac itaꝙ di¬
popłatione facta: reuersi sunt ad pͥus castrum. qͦd talamania di¬
ximus nuncupatum. In quo duob ꝑendinatis dieb die t̾cia¬
inde om̃s exierunt:⁊ ad urbem quȩ marra dicit᷑ ꝑrexerunt
Erat aut̃ ibi congregata non minima turcorum multitudo. &
sarracenorum: abaleph aliisq ciuitatib. ⁊ castellis. que in curu¬
tu eius sunt: allorum p̃stolantes occursum. Ad quam cum

Expanded text:
inimicabatur, nec diutius tolerare potuit ut longo tempore inimicabatur, nec diutius tolerare potuit ut longo tempore feriarentur. Hic plurimam alligavit sibi militum peditumque multitudinem, et in terram Sarracenorum transduxit eam; transiitqueastrum, quod Talamania vocabatur, cui gens Suriana principabatur. Suriani nosttitabat multitudo magna Sarracenorum. Ad quod pervenientes, militari impetu invaserunt, et in remissa manu tota die pugnantes, vesperascente die expugnaverunt. Quo ita capto omnes occiderunt, praeter eos qui Christianitatem receperunt. Hac itaque depopulatione facta, reversi sunt ad castrum, quod Talamania diximus nuncupatum. In quo duobus perendinatis diebus, die tertia omnes exierunt, et ad urbem quae Marra dicitur perrexerunt. Erat autem ibi aggregata non minima multitudo Turcorum et Sarracenorum, ab Aleph aliisque civitatibus et castellis, quae in circuitu ejus sunt, illorum praestolantes occursum. Ad quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
urbe residentes. tractare ceꝑunt de iua scĩ sepulchri qͥd agent:
it mox incuꝑent: aut quando tempꝰ t̾minarent. Ad hoc si qͥdẽ
nmimis assensus adducitur. ut usq kłas octobris reinceptũ
le. ꝓtelaretur. Estatis ẽtenim ardor nimius incanduerat: t̾ra
arracenorum qͣm ingressuri erant: inaquosa ⁊ nimis arida
at. Propterea tempꝰ expectauert. qd̃ tunc humidum fit: ⁊ qͦ
alus absconsos latices erumpit. Diffimendum simili mͦ erat:
dtantus ppłs int̾im ageret:⁊ ubi & quomͦ uiueret. Accepto
ide consilio: p̃co queritur qui dicat. qd inde diffinitur. sreco
lesitus: iinuentꝰ ascenditi p̃conatus ẽ. ut qͥ om̃ino egens erat.
i urbe remaneret: ilłq qui ditiores erant seruiret. Principes¬
rat autem quidam miles. de exercitu pileto. sociisq eius.¬
comitis sc̃ egidii nomine raimundus. cognomine aut̃¬
iletus: animo uirił. ⁊ corꝑe spectabił. Hic ꝑfecto odio turcis

Expanded text:
urbe residentes, tractare coeperunt de via Dominici sepulcri: quid agerent, urbe residentes, tractare coeperunt de via Dominici sepulcri: quid agerent, an mox inciperent, aut quando tempus terminarent. Ad hoc siquidem communis assensus adducitur, ut usque ad Kalendas Octobris reinceptum viae protelatur. Aestatis siquidem ardor nimis incanduerat; et terra Sarracenorum quam ingressuri erant, inaquosa et nimis erat arida. Propterea tempus exspectaverunt quod tunc humidum fit, et quo tellus absconditos latices erumpit. Definiendum simili modo erat, quid tantus populus interim ageret; et ubico quaeritur inde, qui dicat, quid inde definitur. Praeco quaesitus et inventus, ascendit et praeconatus est, ut qui omnino egens erat, in urbe remaneret, cumque illis qui ditiores erant conventirat autem quidam miles de exercitu comitis Santi Aegidii, nomine Raimundus, cognomine Piletus, animo virilis, et corpore spectabilis. Hic perfecto odio Turcis
Abbreviated transcription (Latin):
o surani habitatores t̾re illius. ꝑ dies plurimos scrutati sunt
parte capitis carentes: alios uentri suo ne omnino uitalia ex¬
rent manus suas apponentes: ⁊ detractis eorum spoliis interfiꝗ¬
ebant. Itaq umici dei depopulati sunt:⁊ xp̃iani serui dei excel¬
si in głorsa urbe cum gaudio ⁊ leticia aggͥgati sunt: Mors hugo¬
conciliauerunt ut ad constantinopolitanũ imꝑatorem
legatos mitterent. suamq ciuitatem ut reciꝑe ueniret denu
regalis nuicius debebat ire:⁊ helectus est hugo magnus. uere
regalis & genere &e morib. Quem nullatenus misissent: si nol
u̾surum p̃scissent. Hic cum regi legationem suam adimplesset:
orte intceptus occubuit:⁊ quo regredi disposuerat. ad extremum
urb ñ p̃sumpsit uenire: qm̃ recognoscebat fidem ce sacrament i
data pignora francis. se nequaquam custodisse. Sieq omnescon¬
utiones delete fuerunt. quȩ inter eos facte sunt. Interea pͥncipe

Expanded text:
et Surani habitatores terrae illius, per dies plurimos scrutati sunt et Surani habitatores terrae illius, per dies plurimos scrutati sunt parte capitis carentes, alios ventri suo, ne omnino vitalia exirent, manus suas apponentes, et detractis eorum spoliis interficiebant. Itaque inimici Dei depopulati sunt, et Christiani, servi Dei excelsi in gloriosa urbe cum gaudio et laetitia aggregati sunt. Cumqconsiliaverunt ut ad Constantinopolitanum imperatorem legatos mitterent; suamque civitatem ut recipere veniret, denuregalis nuntius debebat ire; et electus est Hugo Magnus, vere regalis et genere et moribus. Quem nullatenus elegissent, si non reversurum sciissent. Hic cum regi legationem suam complesset, morte interceptus occubuit, et quo regredi disposuerat, ad extremum urbis non praesumpsit venire, quoniam recognoscebat se fidem, et sacramenti jura, et data pignora Francis ventiones deletae fuerunt, quae inter eos factae sunt. Interea in
Abbreviated transcription (Latin):
iati sunt gentiles cum leticia magna: ⁊ creuit ibi laus dĩ c
arce bellum aspicerent: innumera subito canditatorum militum
milia uidisse. quorum intuitus ip̃os uehementer terruit: nec fi¬
it mirum. qͥa omne castellum funditus intremuit. Cumq ui¬
derent eos agminib xp̃ianorum ꝯsociatos. suosq inexitium &¬
fugam conuerti: ꝓtinus intellexerunt cȩlestia numina ẽẽ. dm̃ꝙ
ctum est siquidem bellum hoc. quarto kalen bellũ antioi¬
das iulii augilia scilicet apłorum petri & rauli. Sicq diui¬
na inspirante miscdia. ꝓcella antiochene tͥbulationis. que fe¬
re ꝑ decem menses intumuerat sedata fuit: iregia ciuitas qui
longo tractu temporum iugo diabolice captiuitatis inclinata
fuerant: amissam pͥstine lib̾tatis grãm recuꝑauit. hostes uͦq
eam captiuau̾ant. fuint & ip̃i captiui.⁊ in latebris siluarum
cal̾mmisq petraꝵ. ⁊ fossis montum. sunt difꝑsi. Armenii quos

Expanded text:
tizati sunt gentiles cum laetitia magna, et crevit ibi laus Dei, etizati sunt gentiles cum laetitia magna, et crevit ibi laus Dei, earce bellum aspicerent, innumera subito candidatorum militum millia se vidisse, quorum intuitus ipsos vehementer terruit. Nec mirum fuit, quia omne castellum funditus intremuit. Cumque viderent eos agminibus Christianorum consociari, suosque in excidium fugamque verti, protinus intellexerunt coelestia numina esse, Chrisctum est siquidem bellum hoc, quarto Kalendas Julii, vigilia scilicet apostolorum Petri et Pauli. Sicque, divina respiciente misericordia, procella Antiochenae tribulationis, quae fere per decem menses intumuerat, sedata fuit, et regia civitas quae longo tractu temporum jugo diabolicae captivitatis subjecta fuerat, amissam pristinae libertatis gratiam recuperavit. Hostes qui eam incaptivaverant, fiunt et ipsi captivi; et in latebris silvarum, cavernisque petrarum, et fossis montium sunt dispersi. Armenii quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Ille uicuio pede legationi ambulauit:⁊ quid dicere uel¬
entił fide pactum requirit: ut qui cum eo
erant. ⁊ discedłe uellent. nullius inuirie lesionem pate¬
entur:i usq in t̾ra sarracenorum conducerentur. Qͥ uͦ secum
p̃ianus fieri uellet: faciendi licenciam haberet. Boamundus
nienso gaudio repletus: ait. Amice: qd̾ exposcis libentertͥ fiet.
 pͥstolare modicum: qͥa istud pͥncipib nr̃is renunciabo: i cele¬
iter reuertar ad te. Ille uͦ festinanter cucurrit:⁊ aggregatis in
num pͥncipib t̾iba gentilis enarinuit. Placuit om̃ib deo¬
m̃ipotenti grãs suꝑ hoc agentib. Boamundꝰ ad iam domesticũ
ag̾dit᷑ gentilẽ: ⁊ reqͥsite ab eoduñtoiꝰ ꝯfirmat sponsionem. Ille uͦ¬
audium de eorum xp̃ianitate: quam de castelli recuꝑat̾one.
damundꝰ castellum recepit: ⁊ illos qui xp̃ianitari noluert̃.
n t̾ram sarracenorum ꝯdixit. Triduano gͥ ꝑacto ieumio: bap¬

Expanded text:
niret. Ille vicino pede legationi ambulavit, et quid dicere veniret. Ille vicino pede legationi ambulavit, et quid dicere velis fidei pactum requirit, ut qui cum eo erant, et discedere vellent, nullius injuriae laesionem paterentur, et usque in terram Sarracenorum conducerentur; qui vero secum Christianus fieri vellet, faciendi licentiam haberet. Boamundus immenso gaudio repletus dixit: « Amice, quod exposcis libenter concedimus tibi; sed praestolare modicum, quia istud principibus nostris renuntiabo, et celeriter revertar ad te. » Et mox festinanter cucurrit, et aggregatis in unum principibus verba gentilis enarravit. Placuit omnibus, omnipotenti Deo gratias agentibus. Boamundus ad jam domesticum regreditur gentilem, et requnc majus gaudium de eorum Christianitate quam de castelli traditione. Boamundus castellum recepit, et eos qui Christiani fieri noluerunt, in terram Sarracenorum conduxit. Triduano peracto jejunio, bap
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ compares fuert: qͥa nulli in tam breui temꝑe. tot belli
tantaꝙ bellati sunt. quanta &e uos ꝑegistis. ex quo mare const.¬
tinopolitanum tͣnsistis. Multum quippe ẽ a fide xp̃iana ꝙ¬
traneus. qui uidet qd̾ hodie uidistis. ⁊ in dei dilectione non est
contininis. Hec ⁊ consimilia. uenerandꝰ pontifex dicebat. uerbisq
talib ppłm sibi cominissum instruebat: iocos & risus illorum
generis pecora:ͥ qͥs dinumeraret: Inuenta sunt uasa aurea ⁊ ar¬
⁊ abhis qui remanserant. clericis. ⁊ p̃soiteris & monachis: cum
fuga diu̾ti. iuditꝙ innumera albatorum militum milia cũ
uerillis nr̃is ob tutelam. donari sibi poposcit. Comes iͦ sanch
iuĩ qui illic ad custodiendam eiuitatem remanserat. sum
i. uexillum porrexit. ⁊ gratanter accepit acceptumꝙ muro
stesli affixit. s ut cognouit a quibdam longobardis qui ibi
num reddidit comiti: ⁊ signum quesunt boamundi. ⁊ boamun¬
uis misit ei. Qs cum reciꝑet boamundo mandauit. ut ad se ue¬

Expanded text:
obis compares fuerunt, quia nulli in tam brevi tempore tot tantaque bella bellati sunt, quanta et vos peregistis, ex quo mare Constantinopolitanum transiistis. Multum quippe est a fide Christiana alienus, qui videt quae vos hodie vidistis, et in Dei dilectione non est continuus. » Haec et his similia venerandus pontifex dicebat, et verbis talibus populum sibi commissum instruebat, et jocos, et risus eorum eneris pecora quis dinumeraret? Inventa sunt vasa aurea, et aret ab his qui remanserant clericis et presbyteris et monachis, cum fuga diverti, viditque innumera albatorum equitum millia, cum e de vexillis nostris ob tutelam dari sibi poposcit. Comes Sancti Aegidii qui illic ad custodiam civitatis remanserat, suum illi vexillum porrexit, et gratanter accepit, acceptumque muro castelli affixit. Sed ut cognovit a quibusdam Langobardis, qui astsuum reddidit comiti, et signum quaesivit Boamundi; et Boamundus misit ei. Quod, cum reciperet, Boamundo mandavit ut ad se ve
Abbreviated transcription (Latin):
scrᷤ cepit. nri ad arma currunt.⁊ ꝑ uicos & plateas dectacꝙ
ure. teu lecua raptis catuł seuiendo discuneriurr dulaniat.
mntq neci pueros intuienesq. Quosq grauat longeua dies
ruatq senectus. Nulli parcebant. s plures ut citiꝰ fiuirentur:
queis sispendebant. Mua res magnũꝙ spestacłm qͦo ranta
atis mnustitudo ⁊ armata. sic impune occidebatur. No mileꝰ
se extahebant. O decestanda auri cupiditas. Om̃s ie utb
uis sanguinum inficiebantur ⁊ cadauerib decubantiũ ster¬
ebantur. S ogens ceca om̃ino morti destinata. nullꝰ extanta
ultitudine fuit. qͥ nomini iħu xp̃i uoluiss confiteri. Boa¬
untꝰ deniq illos quos in turris palatioiusserat includi. ad se
enire fecit. annoseq etatis mulieres & decrepitos seues ⁊ ĩualido
rꝑe inbeciles p̃cepit int̾sici. puberes cẽ maniscłe etatis adul¬

Expanded text:
cescere coepit, nostri ad arma currunt, et per vicos et plateas, tectaque cescere coepit, nostri ad arma currunt, et per vicos et plateas, tectaque domorum, ceu leaena raptis catulis, saeviendo discurrunt: Dilaniant, traduntque neci pueros juvenesque, Quosque gravat longaeva dies, curvatque senectus. Nulli parcebant, sed plures, ut citius finirentur, laqueis suspendebant. Mira res, mirumque spectaculum, quod tantae gentis multitudo et armata, sic impune occidebatur quod nullus inde eruebant. O detestanda auri cupiditas! Omnes viae urbis rivis sanguinum inficiebantur, et cadaveribus cadentium sternebantur. Et o gens caeca, et omnino morti destinata! Nullus ex tanta multitudine fuit, qui nomini Jesu Christi voluerit confiteri. Boamundus denique illos quos in turris palatio jusserat includi, ad se venire jussit, annosaeque aetatis mulieres et decrepitos senes, et invalido corpore imbecilles, praecepit interfici; puberes et majusculae aetatis adul
Abbreviated transcription (Latin):
faceret gens data neci. sensusq aliena. qͣm sui undiq hostes ur¬
gebant.⁊ in t̾ra cẽ ur muio: Gulferiꝰ enim qui paulo ante fatio¬
tus deficiebat. nouas tt̾m resumpserat uires:⁊ iam ñ clipeoꝓ
dectus aut galea. s ensem rubeum tenens in dextͥa. fugientem
celer insequitur hostem. pluresꝙ mortificauit formidine quꝰ
gladio qui se ipõs p̃cipitauert̃ de muro. Erat aut̃ supͣ portan
una turris. q̃ p̃stantissima &e fortior uidebatur cet̾is. in ea mal¬
dauit hoaminidꝰ diciorib ciuib ꝑ int̾pretem ut fugerent. qm̃s¬
se eos a morte liberaret. si se ab eo redimerent. Qd ee illi fecl̃s
seq illius fidei crediderunt. Cessauit gͥ tunc illa feruens ꝑl¬
cutio qͥa ultra ꝓtendi abnuebat uesꝑi obtenebratio. Salia¬
tum uͦ cum eẽt nec uictorib nec uictis poterat ẽẽ requies.
ligeret.⁊ spolia urb̃ secum afferret. In crastiuum ut dies lu¬

Expanded text:
faceret gens data neci, sensuque aliena, quam sui undique hostes urfaceret gens data neci, sensuque aliena, quam sui undique hostes urgebant et intra et in muro? Gulferius enim qui paulo ante fatigatus deficiebat, novas interim resumpserat vires, et jam non clypeo protectus aut galea, sed ensem rubeum tenens in dextera, fugientem celer insequitur hostem; pluresque mortificavit formidine quam gladio, qui seipsos praecipitaverunt de muro. Erat autem super portam una turris quae praestantissima et fortior caeteris videbatur, in eam mandavit Boamundus ditioribus civibus per interpretem, ut fugerent, quoniam eos a morte liberaret, si se ab ipso redimerent. Quod et illi fecerunt, seque fidei illius crediderunt. Cessavit igitur tunc illa persecutio, quia ultra protendi abnuebat vesperi obtenebratio. Sabbatum vero cum esset, nec victoribus nec victis poterat esse requies. ullus fugeret, et spolia urbis secum auferret. In crastinum ut dies lu
Abbreviated transcription (Latin):
m fuis contra om̃s. Clipeus eiꝰ erat om̃iũ suoꝵ fortis ꝓtectio:
his uidelicet qͥ erant in in muro. Muri breuis ⁊ arta la¬
titudo. socium sibi conungi ñ admittebat. nec adu̾sarium nisi
unum uenire ꝑmittebat. S de gulferio nullus hostium t¬
umphauit: cum tam̃ ip̃e de complurib tͥumphau̾it. Propt̾ea
nemo iam illi occursare p̃sumebat. qͥa infortimium qͦd aliis
euse illius otigerat: unusquisq sibi metuebat. Tela. sagittaᷤ fu
iam ab uno homine leuari non poterat: De urbe capta. et¬
sudores toto corpore in t̾ram defluebant: iamq ut ei alter fuc¬
ced̾et pugnandi necessitas exigebat cum illi qui mursi suffi¬
Derant. cuiitatem cum magno impetu intrauert̃: detruncantiꝰ
uniu̾sos qͦs pͥmitus inuenert̃. Q inopinate rei admiratione st¬
pefacti sunt om̃s qui erant suꝑ mutos &e concito uitał caloros¬
sa reliquit eorum. frigidꝰ atq pauor possedit corda eorum. Q

Expanded text:
cum suis contra omnes. Clypeus ejus erat omnibus suis protectio fortis, cum suis contra omnes. Clypeus ejus erat omnibus suis protectio fortis, his videlicet qui erant in muro. Muri brevis et arcta latitudo, socium sibi conjungi non admittebat, nec adversarium, nisi unum, venire permittebat: sed de Gulferio nullus hostium triumphavit, cum tamen ipse de compluribus triumphaverit. Propterea nemo illi jam occursare praesumebat, quia infortunium quod aliis ense illius contigerat, unusquisque sibi metuebat. Tela, sagittas, sut ab uno homine levari non potuerit. Jamque fortisssudores toto de corpore in terram defluebant, jamque ut ei alter succederet grandis necessitas exigebat, cum illi qui murum suffoderant, cum magno impetu intraverunt, detruncantes universos quos primitus invenerunt. Qua inopinatae rei admiratione stupefacti sunt omnes qui erant super muros, et Concito vitalis calor ossa reliquit eorum, Frigidus atque pavor possedit corda reorum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
anitũꝙ eos iacłis & sagittis coartauert̃: qd qͥdam nr̃oꝵ qͥ mu¬
im ꝯscenderant. se ip̃os ad t̾ram deposuert̃: ⁊ mortem quã eua¬
cre putabant. confracti ad t̾ram inuenert̃. Qs cum uidess cla
iuiuentus nr̃orum. gulferium scilicet cum paucis pugnare
ꝑ ꝓpugnacła murorũ. imnnemor sui. s memor sociorum. con¬
tum ascendunt: partemq muri. sua multitudine cooꝑiunt.
tabant aut̃ uixta ligneam turrim sacerdotes & leuite mini¬
me:⁊ salus nr̃a in temꝑe tͥbulationis. Effinide iram tuam
gentes que te ñ nouerunt:i in regna que nom̃ tuum non ĩ¬
cauerunt. Disꝑge illos in uirtute tua: & depone eos ꝓtector
st̾ dñe. Dum sic ageretur. qͦd alii pugnabant. alii uͦ plorabais
psallebant. alii muros suffodiebant Uulferiꝰ grauiori pug
desudabat. qͥa om̃s adu̾sarii in eum & in eiꝰ consortes᷑.i ipse

Expanded text:
tantumque eos jaculis et sagittis coarctaverunt, ut quidam nostrorum qui mutantumque eos jaculis et sagittis coarctaverunt, ut quidam nostrorum qui murum ascenderant, seipsos ad terram dejecerint, qui mortem, quam evadere putabant, collisi ad terram invenerunt. Quod cum vidisset clara juventus nostrorum, Gulferium scilicet cum paucis pugnare super propugnacula murorum, immemores sui, sed memores sociorum, confestim ascendunt, partemque muri sua multitudine cooperiunt. Stabant autem juxta ligneam turrim sacerdotes et levitae, minimane, et salus nostrae in tempore tribulationis. Effunde iram tuam in gentes quae te non noveruntvocaverunt . Disperge illos in virtute tua, et depone eos, protector noster Domine . » Dum sic ageretur, quod alii pugnabant, alii plorabant et psallebant, alii muros suffodiebant, Gulferius graviori pugna desudabat, quia omnes adversarii in eum et in ejus consortes, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eorum om̃sq machinationes frustratẽ sunt: & ad nichilum i¬
dacte. Nam turris lignea uͥ muro ꝓxima fuit: om̃s qui ĩ ll̃
parte muri erant. ut sub se despiciens ꝓstrauit. Do mirabil¬
ipse fuit cum multis aliis an supiori solario. Erat ait̃
dim eã uenator quidam nomine eurardꝰ qͥ spu buccinandi erat
pitus Nam sono tumultuose uocis & aduersarios exterrebat:
suos ad bella incitabat. & dum guillermus cum siuis quȩ
rea se sunt cdeuastat. nam missis molarib saxis: ip̃a domoꝵ
eta confringebat. Q sub eo erant murum fodiebant: et
lii ad muri ꝓpiignacła scalam erigebant. Qꝰ erecta cum nullꝰ
uidet ascensionis ẽs pͥor. ñ ꝑtulit quidã gulferiꝰ de natura
niles honestus. s incunctanter ascendit murum: pluresq uiri for¬
s secuti sunt eum. Gentiles uͦ ut uidunt eos suꝑ murũ ascen¬
eutes ira uehementi cõmoti sunt:⁊ undiꝙ in illos insurguri.

Expanded text:
eorum omnesque machinationes frustratae sunt, et ad nihilum reorum omnesque machinationes frustratae sunt, et ad nihilum redactae. Nam turris lignea ubi muro proxima fuit, omnes qui in illa parte muri erant, ut sub se despiciens prostravit. Gipse fuit cum multis aliis in superiori solario. Erat autem cum eo venator quidam, nomine Ewardus, qui spiritu buccinandi erat praeditus. Nam sono tumultuosae vocis et adversarios exterrebat, et suos ad bella incitabat. Et dum Guillelmus cum suis quae circa se sunt devastat; nam missis molaribus saxis, ipsa domorum tecta confringebat; qui sub eo erant, murum fodiebant, et alii ad muri propugnacula scalam erigebant, quam erectam, cum nullus auderet ascendere prior, non pertulit quidam Gulferius de la Turre miles honestus, sed incunctanter ascendit murum, pluresque viri fortes secuti sunt eum. Gentiles vero, ut viderunt eos super murum ascendentes, ira vehementi commoti sunt, et undique in illos consurgunt,
Abbreviated transcription (Latin):
oisus tecta domoꝵ. S obsistente hostiũ inm̃sa multi¬
tudine. illa die nichil nr̃i p̃ualuert̃: s lassi ad tentoria re¬
ibi ꝑuenerunt: ⁊ castra metantes. urben undiq uallauerus
Quod uidentes qͥ introrsus erant. nimio t̾rore ꝑcelluntur.
om̃sꝙ porte ciuitatis obiectu lapidum ab eis obstrituntur.
Acceꝑunt gͥ comites in inuicem consilium: q̃m ex equo ñ
fiebat p̃lium. Precipiuntur fieri arietes. idest ferrate tbes
facta: & lignea turris. lapideis turrib satis altior:i mach¬
nis om̃ib q̃ introrsus erant eminentior. Habebat aut̃ tra
solaria. que bene erant scutis. ⁊ trodeis. p̃munita. In luob
suꝑiorib erant loricati. cũ telis.  sudib. ⁊ sagittis & lapsolt
piłis. & facib. Subtꝰ erant nichilominus armati. qui rotas in¬
pingebant: suꝑ quas ip̃am turrim constituerant. Alii qͥ den
eam arcderent emittebant. S di gr̃a ꝓtegente. om̃is conatus

Expanded text:
arderent introrsus tecta domorum. Sed obsistente hostium immensa multiarderent introrsus tecta domorum. Sed obsistente hostium immensa multitudine, illa die nostri nihil praevaluerunt, sed lassi ad tentoria rervenerunt, et castra metantes undique urbem vallaverunt. Quod videntes qui introrsus erant, nimio terrore percelluntur, omnesque portae civitatis objectu lapidum ab eis obstruuntur. Acceperunt igitur comites in invicem consilium, quoniam ex aequo non fiebat praelium. Praecipiuntur fieri arietes, ferratae scilicet tntur. Facta est et lignea turris, lapideis turribus satis altior, et machinis omnibus quae introrsus erant eminentior. Habebat autem tria solatia quae erant bene scutis et trochleis praemunita. In duobus superioribus erant loricati cum telis et sudibus et sagittis, et lapidibus, pilis, et facibus; subtus erant nihilominus armati qui rotas impingebant, super quas ipsam turrim constituerant. Alii quidem eam arderent, emittebant. Sed Dei gratia protegente, omnis conatus
Abbreviated transcription (Latin):
litari impetu illos irrumpunt. sicq ꝑ medium subeun
disrumpunt. Ibi confregit dñs potentias arcum scutũ.
ladium. & bellum. Ea postquam gladiis agit᷑ pugna:
itilis ẽ arcus. ⁊ sagitta. Qui porte cuutat ꝓpinquior fuit:
itiorem se existimauit. Qui uero longe aberat. toto affectu ꝓ¬
tabat. aut. ut porte uicumor fieret. aut. ut ad se porta ue
ta fuit. Tamen ñ omnes qͥ incolumes fuerant egͥssi: saluta
uccessu st̃ regͥssi. Illi potissimum malos regressus habuer̃t:
r̃i in pͥmo impetu inuenert̃. De nr̃is equis plurimos sagit¬
ert̃. s de suis sessorib ad t̾ram deuolutis. multo plures re¬
ierunt. Ip̃is itaq intra urbem receptis: nr̃i ad iactum sagit
imiꝰ. tentoria ponunt. Excubata gͥ nocte tota. cũ ui crasti¬
n diurne luci. solis uibar se immiscuit: nr̃i armis instru
urbem undiq uallauert.: acerrimoꝰ congͥssu. inuaserunt.

Expanded text:
militari impetu in illos irrumpunt, sicque per medium subeuntes militari impetu in illos irrumpunt, sicque per medium subeuntes disrumpunt. Ibi confregit Dominus potentias arcuum, scutum et gladium et bellum, quia postquam gladiis agitur pugna, inutilis et arcus et sagitta. Qui portae civitatis propinquior fuit, beatiorem se esse existimavit; qui vero longe aberat, toto affectu peroptabat ut aut portae vicinior fieret, aut ad se porta venfacta fuit. Tamen non omnes qui incolumes fuerant egressi, salutari recessu sunt regressi. Illi potissimum malos regressus habuerunt, quos nostri primo impetu invenerunt. De nostris equis plurimos sagittaverunt, sed de suis sessoribus ad terram devolutis, multo plures reliquerunt. Ipsis itaque intra urbem receptis, nostri ad jactum sagittae unius tentoria ponunt. Excubata igitur nocte tota, cum in crastinum diurnae luci solis se jubar immiscuit, nostri armis instructi urbem undique vallaverunt, acerrimoque congressu invaserunt.