comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõsacerdotes ꝓħetitis reluctari cũ ac¬
tiꝑet tanta ista que nos mouent cur ĩa
moniũ ponderis magni est sic eos ad¬
mitti inp̾teritũ solitos quisquis eiꝰ
sermone cõmotus ħ eticos denuo bap¬
titandos eẽñ dubitat eos quib hec pp̃
tanta que contradicuntur siondum
ꝑsuasum est tales eẽdeputet quales
inp̾n̾tum funt qui baptitatos mb̾e¬
si solo ꝓprio errore correcto simplicit̾
ad miserunt ⁊ cum eis ꝑmittatis iũ¬
culum salui ẽẽ potuerunt. Qiuistͥs
ã ⁊ de p̾terita ec̃c̃e consuetudine ⁊ pos
teriore robore plenarii coneibii ⁊ tot
tantisq sc̃arum scripturarũ testimo¬
niis ⁊ ip̃ius cypriani multis documẽ¬
tis ⁊ ꝑ spiciens rõnib u̾itatis intellig̃¬
eodem unitatis iunculo intelligat
saluos ẽẽ potuisse quib aliud salua
caritate tunt uisum est. Ac ꝑ hec sunl
oportet intelligat eos quoi nulla⁊i¬
rama nulla palea si ni feumenta
ẽẽ uoluissent insocietate ecc̃e toto or¬

Expanded text:
et consacerdotes pro haereticis reluctari, cum acciperet tanta ista quae nos mouent, cur etiam monium ponderis magni est, sic eos admitti in praeteritum solitos, quisquis eius sermone commotus haereticos denuo baptizandos esse non dubitat, eos, quibus hoc propter tanta quae contradicuntur nondum persuasum est, tales esse deputet, quales in praeteritum fuerunt qui baptizatos in haeresi solo proprio errore correcto simpliciter admiserunt et cum eis per unitatis uinculum salui esse potuerunt. quisquis autem et praeterita ecclesiae consuetudine et poteriore robore plenarii concilii, et tot tantisque sanctarum Scripturarum testimoniis, et ipsius Cypriani multis documentis, et perspicuis rationibus veritatis, intelligeodem unitatis vinculo intelligat salvos esse potuisse, quibus aliud salva charitate tunc visum est: ac per hoc simul oportet intelligat, eos quos nulla zizania, nulla palea, si ipsi frumenta esse voluissent, in societate Ecclesiae toto or
Abbreviated transcription (Latin):
nam sp̃c sc̃s discipline fugiet fictum
nec tñ eum fugiet bap̃s. Itaq sicut
pot̾ bap̃a ẽẽ ⁊ unde se aufert sp̃c sc̃s ita
potest eẽ bap̃a ubi non est ec̃c̃a. manꝰ
ã impositio si ñ adhiberetur ab ħesi
uenienti tanquam extra õem cul¬
pam ẽẽ iudicaretur Propter carita¬
tis ã copulationem qd̃ est maxim̃
donum sp̃c sci sine quo ñ ualentad
salutem quecumq alia sc̃a in hoĩe
tati estis xp̃m indiustis: satis dis¬
seruisse me memini. Neq .i. a¬
u̾ari templum dei sunt cũ scrip¬
tum sit que societas templo dei
cum ydolis ⁊ auariciam ydolatriã
ẽẽ testimonium pauli. typrianus
assumpserit. Induunt ã hoĩes xp̃m

Expanded text:
 sanctus disciplinae fugiet fictum , nec tamen eum fugiet Baptismus. Itaque sicut potest Baptisma esse et unde se aufert Spiritus sanctus; ita potest esse Baptisma ubi non est Ecclesia. Manus autem impositio, si non adhiberetur ab haeresi venienti, tanquam extra omnem culpam esse judicaretur: propter charitatis autem copulationem, quod est maximum donum Spiritus sancti, sine quo non valent ad salutem quaecumque alia sancta in homine zati estis, Christum induistis , satis disseruisse me memini. Neque enim avari templum Dei sunt, cum scriptum sit, Quae societas templo Dei cum idolis ? et avaritiam idololatriam esse, testimonium Pauli Cyprianus assumpserit. Induunt autem hom
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem cum scĩs sine qua uͥl
ꝓsunt quecũq sc̃a hr̃e potuerĩt
Qd̃ iam satis atq ub̾rime demons¬
dixit ab inuicem ñ posse separari.
seꝑatos. Qd̃ si ita est cum quisq
inec̃ta catholica bap̃m accepertitaᷤ¬
diu meo manet quam diu ⁊ ip̃e
inecta manet. Si ã inde discesserit
disced̾e a bap̃o. Quod ñ ita est. siam
ideo redeunti ñ redditur qr cum
discederet ñ amisit. Quemad mo
lecti ñ hñt filii maligni ⁊ tamen

Expanded text:
 cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque sancta haberi potuerint, quod iam satis adque uberrime demonsdixit ab inuicem non posse separari separatos. quod si ita est, cum quisque in ecclesia catholica baptismum acceperit, tamdiu in eo manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, si autem inde discesserit, discedit a baptismo. quod non ita est. nam ideo redeunti non redditur, quia cum discederet non amisit. quemadmodulecti, non habent filii maligni et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
satores minist̾ioꝵ qui soli baptita¬
re deb̾ent. S si hoc fieret quamuis eis
paulus grãs agit deo qd̃ neminẽ
ip̃oꝵ baptirauerat: qui tanquã
obliti incuius noĩe baptitati eẽnt.
ꝑ hoĩm se noĩa diuidebant. Cum .ii.
tm̃ ualet bap̃s ꝑ hoĩem contempti¬
bilem quantum ꝑ apłm datus. ita.

Expanded text:
satores mysteriorum, qui soli baptizasatores mysteriorum, qui soli baptizare deberent. sed si hoc fieret, quamuis eis Paulus gratias agit deo, quod neminem ipsorum baptizauerat, qui tamquam obliti in cuius nomine baptizati essent per hominum se nomina diuidebant. cum enim tantum ualet baptismus per hominem contemptibile
Abbreviated transcription (Latin):
fen̾atores. nemo quemquã in ec̃c̃a.
bapuzandum putabit. Nonne cũ ħ
inuidiose cdamauero. Rndetur michi:
Qui hec indignum putas .q. aut io¬
hannes exhonoratus sit. aut auarꝰ
honoratus: s illuis bap̃m. ñ oportu¬
it it̾ari: de quo idem ioh̾es ait. hic est:
de quo dcm̃ est. hic est qui baptizat.
s neq ip̃uis iob̾is bap̃s iteratus est.
tum ab eo haptitatos baptitari inxͦ
sponsi ñ acceꝑant hoc ab ip̃o sponso
accipere debuerunt. De quo ille a¬
mitus dixerat. hic est᷑ qui baptitat
in sp̃u sco. p̾ot̾at .n. si uoluisset dñs
iłx bap̃mi sui potestatẽ dare alicui
ł aliquib p̾cipius seruis suis quos
iam fecisset amicos suos qualibus
ait. Iam ñ dicam uos seruos sed a¬
nucos. ut quemadmodum ꝑ uir¬
gam florentem demonstratus est
daron sa cerdos: ita in eus ecc̃a ubi
pła ⁊ maiora miracula facta st̃ ꝑ
aliquod signum demonstrarentur.
excellencioris scĩtatis ministri ⁊ dispẽ¬

Expanded text:
faeneratores nemo quemquam in ecclesia faeneratores nemo quemquam in ecclesia baptizandum putabit? nonne, cum haec inuidiose clamauero, respondetur mihi: \'quid hoc indignum putas, quasi aut Iohannes exhonoratus sit aut auarus honoratus? sed illius baptismum non oportuit iterari, de quo idem Iohannes ait: hic est qde quo dictum est: hic est qui baptizat. sed neque ipsius Iohannis baptismus iteratus est, cum ab eo baptizatos baptizari in Chsponsi non acceperant, hoc ab eo ipso sponso accipere debuerunt, de quo ille amicus dixerat: hic est qui baptizat in spiritu sancto.\' Poterat enim, si uoluisset, dominus Iesus baptismi sui potestatem dare alicui uel aliquibus praecipuis seruis suis quos iam fecisset amicos suos, qualibus ait: iam non uos dicam seruos sed amicos, ut, quemadmodum per uirgam florentem demonstratus est Aaron sacerdos, ita in eius ecclesia, ubi plura et maiora miracula facta sunt, aliquod signum demonstrarentur excellentioris sanctitatis ministri et dispen
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i iħ̾u xp̃i ꝑ columbe sp̃em spi¬
ritu scõ descendente monstrata est.
i̾mo u̾o isle intime ꝑtinet. isti u̾ol
occ̃one alicuius scandali ł ultima
uentilatione atritico seꝑandi neq̃¬
quam ꝑtinent. Et tñ postillum
baptizatum est: post istos ñ baptita
hoc erat qd̃ ꝑioħem dabatur. Et iõ ine
bap̃m ã ioħis ⁊ ad ip̃o ioħe accipientes
postea xp̃i bap̃o bapurari postea opor¬
tebat. Proinde possum ⁊ ego u̾bis utẽs
ip̃uis cypriani ad cuiusdam miradi
considerationemaudiencium corda
conu̾tere: si dicam. Ille ioh̾es maior ĩ¬
ter ꝓphas hĩtus ille diuina gr̃a inu
tero mr̃is impletus. ille helye sp̃u ⁊
uirtute sub nixus qui ñ ad u̾sarius
dñi s p̾cursor ac p̾dicator fuit qui
oł̃is ostendit qui ip̃m xp̃m ꝑ que̾
baptitantur cet̾i baptitauit sic bap¬
tirare ñ meruit ut posteum ñbapti¬
zarentur qui ab eo fu̾ant baptitati
⁊ post auaros fraudatores.rapaces.

Expanded text:
domini Iesu Christi per columbae speciem spidomini Iesu Christi per columbae speciem spiritu sancto descendente monstrata est? immo uero ille intime pertinet, isti uero uel occasione alicuius scandali uel ultima uentilatione a tritico separandi nequaquam pertinent, et tamen post illum baptizatum est, post istos non baptizahoc erat quod per Iohannem dabatur? et ideo in eaaccipientes postea Christi baptismo baptizari oportebat. Proinde possum et ego uerbis utens ipsius beati Cypriani ad cuiusdam miraculi considerationem audientium corda conuertere, si dicam: ille Iohannes maior inter prophetashabitus, illediuinagratiaadhucin utero matris impletus, ille Heliae spiritu et uirtute subnixus, qui non aduersarius domini sed praecursor ac paedicatorfuit, qui oculis ostendit, qui ipsum Christum per quem baptizantur ceteri baptizauit, sic baptizare non meruit, ut post eum non baptizarentur qui ab eo fuerint baptizati: et post auaros fraudatores rapaces
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inbap̃o ioħis dimissa eẽ pecc̃a s ã¬
pliorem aliquam scĩficationẽ eis
quosuissit paulus denuo baptita
maxime ꝑtinet intuendum est qũo
tem xp̃i ꝑtinere. manifestum sit q̃
cã fecerit ut post ioħ̾em sc̃m baptita¬
ri hoĩes oportuerit ⁊ post ep̃cos aua¬
ros ñ oportuerit. Nemo .ii. negat qd̃
inagro dñico ioħ̾es triticum erat
⁊ si ampluis ñ potest infertilitate
centena. Item nemo dubitat. aua¬
riciam que est ydoloꝵ seruitꝰ ĩmes¬
se dñica int̾ paleas num̾ari. Curgͥ
post triticum baptiratur. ⁊ post pa¬
leam ñ baptitatur si pp̃ea pauł
post ioħem baptitauit.qr iohe me¬
lior erat cur ñ ⁊ cyprians post fene¬
ratores collegas suos baptirauit
quib ultra cõꝑationẽ melior erat.
Si pp̃ea post tales collegas cẏprianꝰ.
ñ baptitauit qr inimitate cum illo
forte fraudatores ⁊raptores ad co¬
lumbe illius unice membra ñ ꝑti¬
nent ⁊ ille ñ ꝑtinet tui potestas ip̃a

Expanded text:
 Iohannis dimissa esse peccata, sed ampliorem aliquam sanctificationem eis quos iussit Paulus denuo baptizarmaxime pertinet intuendum est, quoqtem Christi pertinere manifestum sit, quae causa fecerit, ut post Iohannem sanctum baptizari homines oportuerit et post episcopos auaros non oportuerit. nemo enim negat, quod in agro dominico Iohannes triticum erat et, si amplius non potest, in ubertate centena; item nemo dubitat auaritiam, quae est idolorum seruitus, in messe dominica inter paleas numerari. cur ergo post triticum baptizatur et post paleam non baptizatur? si propterea Paulus post Iohannem baptizauit, quia Iohanne melior erat, cur non et Cyprianus post faeneratores collegas suos baptizauit, quibus ultra conparationem melior erat? si propterea post tales collegas Cyprianus non baptizauit, quia in unitate cum illo forte fraudatores et rapaces ad columbae illius unicae membra pertinent et ille non pertinet, cui potestas ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
si om̃s prius bap̃o ioħis ⁊ deinde xp̃i
rem suuni bap̃m flecteret ⁊ ñ solus
illo bap̃ate tinctus est ne hoc ip̃e supe¬
rius illud ostenderet qd̃ eo solus ip̃e
baptizari meruisset. Et ultra illud
ꝑ seuerare ñ sunt ne hoc unum qͦ
ip̃e baptizat indigere precedente
altero uideretur. Quero itaq:si
bap̃o. ioħis pet̾ca dimitebantur
quid amplius p̾stari potuit per
rant ioħe cypriani tp̃rib dequib
ip̃e dicit quod fundos insidiosis
frandib rapiebant ⁊ usuris mł¬
tiplicantib fenus augebant qͥb
tñ baptirantib fiebat remissi o
pec̃coꝵ. An qr eos unitas ecc̃e tene¬
bat: Cad ergo: Ioħes ñ erat inimi¬
tate. Amicus ille sponsi uie dnĩce
p̾parator ⁊ ip̃ius dñi baptitator
Quis ħ dementissimus dix̾it: Qua¬
pp̃ quamquam ita credam bapti
inspe remitterentur pecc̃a re ipsa
u̾o in dñi bap̃o id fieret sicut resur¬
rectio que expectatur infinẽ speĩ

Expanded text:
si omnes prius baptismo Iohannis et deinde Christi si omnes prius baptismo Iohannis et deinde Christi re suum baptismum flecteret, et non solus illo baptismate tinctus est, ne hoc ipso superius illud ostenderet quod eo solus ipse baptizari meruisset, et ultra illud perseuerare non siuit, ne hoc unum quo ipse baptizat indigere praecedente altero uideretur. Quaero itaque, si baptismo Iohannis peccata dimittebantur, quid amplius praestari potuit per rant Iohanne Cypriani temporibus, de quibus ipse dicit quod fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant, quibus tamen baptizantibus fiebat remissio peccatorum P an quia eos unitas ecclesiae tenebat? quid ergo? Iohannes non erat in unitate, amicus ille sponsi, uiae dominicae praeparator et ipsius domini baptizator? quis hoc dementissimus dixerit? quapropter quamquam ita credam baptizin spe remitterentur peccata, re ipsa uero in domini baptismo id fieret, sicut resurrectio quae expectatur in finem spe i
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudinisdator. Nulli .n. ꝓphare
nulli ꝓrsus hoĩm in scripturis di¬
uinis legimus ẽẽ concessum bap¬
mirabili gr̃a suspendens in se cor¬
da ppłorum uiam ppararet in eis
tlesiam quo accepto nullum alte¬
rum requiratur. ioħes ã talibap̃o
p̾tinguebat quo accepto ẽẽtbap̃a
petatur s ut eis qui ioħ̾is bap̃m
rabat ille traderetur. si .N. xp̃i hu¬
militas comendanda ñ ẽẽt. nec bap̃o
ioh̃is opus ẽẽt. Rursus si in on̾e fi¬
nis ẽẽt post ioħis bap̃a xp̃i bap̾̃ate
opus ñ ẽẽt. S qr finis legis xp̃c ad
iusticiam oĩ credenti abillo demõs¬
tratum est ad ꝙ̃ ꝑ geretur ad hũc
cũ ꝑuentum fuerit ꝑmanetur.
idem̃ igitur iohes ⁊ celsitudinem
dñi predicauit cum eum sibi lõge
p̾posuit ⁊ humilitatẽ cum eum tan¬
qͣm infirmum baptizauit. s si ioħes
xp̃m solum baptirasset melioris bap̃i
dispensator fuisse ioħes putaretur
est quo xp̃iani tinguntur. Et riresꝰ

Expanded text:
celsitudinis dator. Nulli enim prophetarum, celsitudinis dator. Nulli enim prophetarum, nulli prorsus hominum in scripturis diuinis legimus esse concessum bapmirabili gratia suspendens in se corda populorum uiam praepararet in eis ptismo mundat ecclesiam, quo accepto nullum alterum requiratur, Iohannes autem tali baptismo praetinguebat, quo accepto esset baptipetatur, sed ut eis qui Iohannis baptrabat ille, traderetur. si enim Christi humilitas conmendanda non esset, nec baptismo Iohannis opus esset; rursus si in Iohanne finopus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc cum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iohannes et celsitudinem domini praedicauit, cum eum sibi longe praeposuit, et humilitatem, cum eum tamquam infimum baptizauit. sed si Iohannes Christum solum baptizasset, melioris baptismi dispensator Iohannes fuisse putaretur est quo christiani tinguntur. et rursus
Abbreviated transcription (Latin):
dem ioh̾es dicit. Non pot̃ hõ accipere qͥc¬
quam nͥ datum fu̾it ei de de celo ⁊ ne
forsitan hec sic a deo pr̃e accepisse iide¬
retur ut a filio ñ acciperet de ip̃o xp̃o
idemptidem loquensait Nos om̃s
de plenitudine eius accipimꝰ. Accepit
a̾ hoc ioħes certe dispensationis gr̃a
ñ diu mansurum s quantum sa¬
tis cẽt ad parandam uiam dño cuiꝰ
eum cẽ p̾cursorem oportebat. Quam
ille humiliter ingressurus ⁊ se humi¬
liter sequentes ad excellenciam deduc¬
turus sicut seriuis pedes lauit ita serui
bap̃o tingui uoluit. Sicut .a. sesub¬
iecit pedib eoꝵ quos dirigebat sic
ioħis munĩ quod ip̃e donau̾at. Utĩ¬
tellig̾ent om̃s quanto suꝑbie sacͥ¬
legio quisq contempneret ua p̃ma
cepisset qd̃ seruo ut ꝓprium dare
passet ip̃e p̾stiterat. Et cum ioħ es ꝙ
nemo exurrexit maior innatis mu¬
hoĩes inueniretur ⁊ bap̃o euis lo¬
cum offerendo deus altissimuscre¬
teretur idem humilitatis doctor ⁊

Expanded text:
t homo accipere quicquam, nisi datum fuerit de caelo. et ne forsitan hoc sic a deo patre accepisse uideretur ut a filio non acciperet, de ipso Christo identidem loquens ait: nos omnes de plenitudine eius accepimus. accepit autem hoc Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed quantum satis esset ad parandam uiam domino, cuius eum esse praecursorem oportebat. quam ille humiliter ingressurus et se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim se subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic Iohannis muneri quod ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma accepisset, quod seruo ut proprium dare posset ipse praestiterat, et cum Iohannes, quo nemo exsurrexit maior in natis muhomines inueniretur et baptismo eius locum auferendo deus altissimus crederetur, idem humilitatis doctor et
Abbreviated transcription (Latin):
am lib̾o arbitrio maleutens
s se occidendo ñ uiuit. Nec se ip̃m po¬
t̾it resuscitare cum occiderit ita cũ
libero peccaretur arbitrio uictorei
pec̃c̃o ãmissum est ⁊ lib̾ in arbitriũ
Aquo enim quis deuictus est huic c̾
uus ad dictus est. Pecri certe apłi est
ista siũa. Que cum u̾asit qualis q̃lo
potest serui ad dicti ẽẽ lib̾tas iisi qñ eũ
peccare ñ delectat. liberałi .il. serun qui
sui dñi uoluntatem lirent̃ facit ac ꝑ
hec ad peccandum liber est qui pecc̃i seiꝰ
ẽ doñ ad iuste faciendum liber non erit
nisi apec̃co liłutus ẽẽ ustite ceperit
lib̾tas uñ erit hõi abdicto ⁊ uendito
nisi redimat ille cuins illa uox est
si uos filius liberauit tunt u̾e lib̾i
eritis. Qd̃ antequam fĩ iuhoĩe incipi¬
at. Qũo quisq delsbero arbitrio ibo
no głatur opere qui ñoum est liber
ad oꝑandum bñi. Nsi seuana glori¬
a inflatus est extollatur. Quam cohi¬
betapłs dicens. gr̃a salui fcĩ estis ꝑ fidẽ¬

Expanded text:
am libero arbitrio male utenssed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit: ita cum libero peccaretur arbitrio, victore peccato amissum est liberum arbitrium; A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est . Petri certe apostoli est ista potest servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat? Liberaliter enim servit qui sui domini voluntatem libenter facit, ac per hoc ad peccandum liber est qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit, nisi a peccato liberatus, esse justitiae coeperit libertas unde erit homini addicto et vendito, nisi redimat ille cujus illa vox est: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Quod antequam fieri in homine incipiatno gloriatur opere, qui nondum est liber ad operandum bene? Nisi se vana superbia inflatus extollat, quam cohibet Apostolus dicens: Gratia salvi facti estis per fide
Abbreviated transcription (Latin):
sita inomnes uoluntates eiꝰ.
⁊tam sapient̾ exquisita ut euuã¬
gelica ⁊ humana creatura peccas
tem qua fc̃m qd creator noluit ĩ¬
pleret ip̃e q d uoluit bñ utens ⁊ ma¬
lis tanquam summe bonus ad eoꝵ
dampnationem quos iuste adpe¬
quos bengne p̾destinauit ad gra¬
ciam. Quantum .a. ad ip̃os atti¬
net qd̃ deus noluit fecerunt quã¬
tñ u̾o ad oĩpotentiam dei nullomͦ
id efficere ualuerunt. hoc quippe
ip̃o qd̃ contra uoluntatem eius de
ip̃is fc̃a est uoluntas. propt̾ea nã¬
q magna oꝑa dñi exquisita st̃
inꝯm̃s uoluntates eius ut miro
⁊ inesfabili modo non fiat p̾ter
eius uoluntatem qd̃ ⁊̃ contra eius
uoluntatem fit qr hoc ñ fieret si ñ
sineret nec utiq nolens sinit seduo¬
lens non sineret bonus fieri male.

Expanded text:
isita in omnes voluntates ejus , et tam sapienter exquisita, ut cum angelica et humana creatura peccasstem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit, bene utens et malis tanquam summme bonus ad eorum damnationem, quos juste pquos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt; quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra voluntatem Dei fecerunt, de ipsis facta est voluntas ejus. Propterea namque magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus; ut miro et ineffabili modo non fiat praeter ejus voluntatem, quod etiam contra ejus fit voluntatem. Quia non fieret, si non sineret: nec utique nolens sinit, sed volens; nec sineret bonus fieri male,
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ Non solum ergo qui dat esuri¬
enti cibum sitienti potum nudo ues¬
titum ꝑ egrinanti hospitiũ fugiẽ¬
ti latibulum egro ł incluso iusitati¬
onẽ captiuo redẽptionem debili.
subuectionẽ ceco ducatum tristi
consolationem ñ sano medelam er¬
ranti uiam deliranti consiliũ ⁊ cy
dat ueniam pectanti elemosinam
potestas datur ł cohercet aliqua dis
cipluia ⁊ tñ pec̃cm eius quo ab illo
lesus est aut offensus dimitrit excor¬
de ł orat ut ei dimittatur. Non solũ
a pena pletut elemosinam dat qr¬
ñam p̾statadulta. Multa .n bona
p̾stantur inuitis qñ eoꝵ cꝯnsiuit᷑
utilitat ñ uoluntan qr ip̃i sibi in¬
ueniuntur ẽe inimici amin u̾o eoꝵ
potius illi quos inimicos putant¬
⁊ reddunt errando mala ꝓbonis
tum reddere mala ullus xp̃ianus
non deberet nec promalis.

Expanded text:
um, non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliranti consilium, et qdat veniam peccanti, eleemosynam potestas daturciplina, et tamen peccatum ejus quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum a poena plectit, eleemosynam dat, qMulta enim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati, non voluntati: quia ipsi sibi inveniuntur esse inimici, amici vero eorum potius illi quos inimicos putant; et reddunt errando mala pro bonis, cum reddere mala christianus non debeat nec pro malis.
Abbreviated transcription (Latin):
peccuma tua ⁊ tñ iste sol non est deus
tuus. porro si pulchrior est lux ista
quam peccunia tua ⁊ tñ ist quantũ ẽ
pulchrior qui fecit hanc lucem an for¬
te comparareuis peccuniam tuam:
luci. Ecce occidit sol. ostende mͥ peccu¬
niam tuam. Nitet ⁊ necte. s ubtraho
lucernam. Certe diues es Ostendem̾
diuitias tuas. Iam si lumine priueris
iam si ñ habeas unde tid̾ ħ̃s uideas

Expanded text:
pecunia tua, et tamen sol iste non est Deus pecunia tua, et tamen sol iste non est Deus tuus Porro si pulchrior est lux ista quam pecunia tua. quantum est pulchrior qui fecit hanc lucem? An forte comparare vis pecuniam tuam luci? Ecce occidit sol; ostende mihi pecuniam tuam. Nitet, et nocte subtraho lucernam; ecce dives es, ostende mihi divitias tuas. Jam si lumine priveris, jam si non habeas unde quod habes videas,
Abbreviated transcription (Latin):
ris ad quoꝵ corda paures intraredis¬
ponis. O qui accipis u̾bum sanum ĩ
domo in discipline sepi aures tuas
spinis Corrumpunt mores bonos
collo quia mala. sepi aurestiras spuus
sepi ⁊ spinis sepi ut ille qui importune
intrare ausus fu̾it non solum repella¬
tur s ⁊̃ compungatur. repelle illum
a te. Dic xp̃ianus es xp̃ianus sum. Non
hec accipimus indomo discipline ñ hoc
diditimus in illa scola quo gratis intͣ¬
irimus Non hoc didicims sub illo ma¬
gistro tuiuis cathedra incelo est. Nolo mͥ
ista dr̃e aut noli ad me accedere hoc ẽ
autem sepi aures tuas spinis. Conũ¬
tam meadillum. Auarus es. Peccuni¬
am amas. Heatus ẽẽ ius deum tuum
ama. Peccuna te ñ facit beatum. Tu eã
facis ornatam ñ illa te beatum. s qr
multum amas peccuniam ⁊luideo qr ꝑ
gis quo uisserit cupiditas piger ꝑge
quo iubet caritas. Respice ⁊ uide quã¬
multum uit̾ sit int̾ pectuniam tua̾
⁊ deum tuum. Pulchrior est iste sol ꝙͣ

Expanded text:
ris, ad quorum corda per aures intrare disris, ad quorum corda per aures intrare disponis. O qui accipis verbum sanum in domo disciplinae, Sepi aures tuas spinis . Corrumpunt bonos colloquia mala: sepi aures tuas spinis. Sepi, et spinis sepi; ut ille qui importuintrare ausus fuerit, non solum repellatur, sed etiam compungatur. Repelle illum a te. Dic: Christianus es, Christianus sum: non hoc accepimus in domo disciplinae, non hoc didicimus in illa schola quam gratis intravimus; non hoc didicimus sub illo magistro cujus cathedra in coelo est. Noli mihi ista dicere, aut noli ad me accedere. Hoc est enim, Sepi aures tuas spinis. 10. Convertam me ad illum. Avarus es, pecuniam amas: beatus esse vis? Deum tuum ama. Pecunia te non facit beatum: tu eam facis ornatam, non illa te beatum. Sed quia multum amas pecuniam, et video quia pergis quo jusserit cupiditas; piger, perge quo jubet charitas: respice, et vide quantum intersit inter pecuniam tuam et Deum tuum. Pulchrior est iste sol quam
Abbreviated transcription (Latin):
ex minimis meis fecisti michi fecisti.
Non legisti ñ timuisti. Ecce quiseget¬
⁊ filios iuos numeras postremo mĩa
filios iuos addennum illum int̾ il¬
los. dũm deum tuum. unum hs̃ sit
quartus sit. suchil horum uis. Ecce qͦ¬
modo diligis ꝓximum tuum quem
tibi facias socium adistam ꝑditio¬
nem. Quid tibi dicturus sum. Diligiᷤᷤ
ꝓximum tuum. Quid ille inaures.
insusurabis homo auare nisi filius
aut fr̃ aut pater. Bonum est nobis
ut cum uiuimus bñ sit nobis. Quan¬
to habebis tantus eris. frange lunaᷤ
fac fortunam. Ita susurrabis proxi¬
mo tuo que non didicisti indomo dis
ut nulli uingereris corrumpunt .n.
mores bonos colloquia mala sed ñ
possum facere ut nemini ungaris
cui mala ista que ñ us dediscere in¬
susurres ⁊ ñ solum nob̾ de docere sed
affecces ⁊̃ docere. Nolo immo uolo s
ñ possum disuingere ab aurib alio¬
rum. Alios ammoneam ad quoꝵ au¬
res ambis quoꝵ aures penetrare moli¬

Expanded text:
ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Non legistiet filios tuos numeras? Postremo numera filios tuos, adde unum inter illos, Dominum tuum. Unum habes, sit quartus: nihil horum vis. Ecce quomodo diligis proximum tuum, quem tibi facias socium ad istam perditionem. 9. Quid tibi dicturus sum, Diligis proximum tuum? Quid illi in aures insusurrabis, homo avare; nisi, Fili, aut frater, aut pater, bonum est nobis ut cum hic vivimus, bene sit nobis? Quantum habebis, tantus eris. Frange lunam, et fac fortunam. Ista susurrabis proximo tuo, quae non didicisti in domo disut nulli jungereris! Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Sed non possum facere ut nemini jungaris, cui mala ista quae non vis dediscere insusurres; et non solum nolis dedoceri, sed affectes etiam docere. Nolo, imo volo, sed non possum, disjungere te ab auribus aliorum. Alios admoneam, ad quorum aures ambis, quorum aures penetrare moli
Abbreviated transcription (Latin):
cedem. Optat tibi bene pauꝑ. Quid
trepidas. Addo aliquid. Indomo dis¬
tipline es. addoaliquid. qd̃ dixi. da
qui tibi dedit. Erubesce. Ille diues panꝑ
tẽ uoluit ut hr̃es pauꝑes pauꝑes quib
dares. Da aliquid fr̃i tuo da aliquid ꝓ¬
ximo tuo da aliquid comiti tuo. Tu
diues es ille pauꝑ est uita ista uia est
simul ambulatis. s fortedicis. Ego di¬
ues. ille pauꝑ. simul ambulatis an¬
non. Quid est qd̃ dicis Ego diues ille
pauꝑ. nisi ego oneratus ille leis.
Ego diues ille pauꝑ. sarcinam tuae
cõmemoras pondus tuum laudas
sartinam tuam ideo non potes porrig̾e
manum. Onerate. ligate. quid te iactaᷤ.
quid te laudas. Solue uincula tua mi¬
nue de sarcina tua. Da comiti ⁊ illum
aduuias ⁊ tereleuas. Int̾ has uoces tu
tatis crudelib uocib ⁊ dices ⁊ quid ser¬
mofiliis meis xp̃m illi oppone filios
suos mͥ reponit. Ita uero magna ius¬
ticia ut habeat. Uñ luxurietur filius
tuus egeat dñs tuus. Cum enim uni

Expanded text:
cedem. Optat tibi bene pauper, quid cedem. Optat tibi bene pauper, quid trepidas? Addo aliquid: In domo disciplinae es. Addo aliquid his quae dixi, Da qui tibi dedit. Erubesce. Ille dives pauper esse voluit, ut haberes pauperes quibus dares. Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille pauper est. Vita ista via est, simul ambulatis. ves, ille pauper est. Simul ambulatis, annon? Quid est quod dicis, Ego dives, ille pauper; nisi, Ego oneratus, ille levis? Ego dives, ille pauper. Sarcinam tuam commemoras, pondus tuum laudas.sarcinam tuam: ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas. Inter has voces tuatatis crudelibus vocibus, et dicis, Et quid servo filiis meis? Christum illi oppono, filios suos mihi reponit. Ista vero magna justitia, ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum enim uni
Abbreviated transcription (Latin):
deas. Qũo .ii. sotialis erit felicitas tua
quam torquet felicitas aliena. Nonne
times ne transeat te. Certe diligis pro¬
ximum tanquam te ip̃m. S non loqͣr
de inuidis. Au̾tat enim deus hanc peste̾
ab animis oĩm hoĩm nedum xp̃iano¬
rum uicium diaboli cum quo solus
diabolus reus est ⁊ in explicabiłr reus
non .ii. dr᷑ diabolo ut dampnetur. Adul¬
terium cõmisisti furtum fecisti uil¬
lam alienam rapuisti s hoĩ stanti
lapsus inuidisti. inuidencia diaboli cõ
uicium est s ht̃ mr̃em suam suꝑbia uo¬
catur mr̃ iniidie. suꝑ bia inuidos facit
Susfoca nr̃em ⁊ ñ erit filia. Ideo humili¬
tatem docuit xp̃c. Non .n. lo quor inuidis
Bene optantib loquor illis loquor qui
hñit. Ĩ de te iactas homo xp̃rane qr optaᷤᷤ
bñ. Melior te est menditus qui plura
tibi optat ⁊ nͥlht̃. Bene is optare nͥi
ate accipienti. Da aliquid bene optan¬
ti sibonum est bene optare reddem̾¬

Expanded text:
deas. Quomodo enim socialis erit felicitas tua, deas. Quomodo enim socialis erit felicitas tua, quam torquet felicitas aliena? Nonne times ne transeat te? Certe diligis proximum tanquam te ipsum. Sed non loquor de indivis. Avertat enim Deus hanc pestem ab animis omnium hominum, nedum Christianorum; vitium diabolicum, quo solus diabolus reus est, et inexpiabiliter reus. Non enim dicitur diabolo ut damnetur, Adulterium commisisti, furtum fecisti, villam alienam rapuisti: sed, Homini stanti lapsus invidisti. Invidentia diabolicum vitium est: sed habet matrem suam. Superbia vocatur mater invidentiae. Superbia invidos facit. Suffoca matrem, et non erit filia. Ideo humilitatem docuit Christus. Non ergo loquor invidis, bene optantibus loquor. Illis loquor qui habent. Inde te jactas, homo christiane, quia optas bene? Melior te est mendicus, qui plura tibi optat, et nihil habet. Bene vis optare nihil a te accipienti: da aliquid bene optanti. Si bonum est bene optare, redde mer
Abbreviated transcription (Latin):
interra omnia quoꝵ dñi. st̃ peccumi¬
a uocatur. s eriuis sit ager uas ar¬
bor pecus quicquid horum est peccu¬
nia dr᷑. Et unde sit primum uocata
peccuia: ideo pectuna qr antiqui
totum qd̃ ħebant inpeccorib habebãt
Apeccore pectunra uctatur. legimus
antiquos pr̃es diuites fuisse pastores
Ergo peccimiam diligis o homo. Unde
putas te fieri beatum pectunia est.
qr multum eam diligis. uolebas di¬
diuide cum illo pectuniam tuam. Qͥd
est discuciebam te inuenturus es ap¬
pariusti tibi udisti te considerasti
te ñ es paratus diuidere tum ꝓximo
peccuniam tuam. s quid michi R̾¬
dec benigna auaricia. Quid michi
Rendet. si diuisero cum illo minus mͥ¬
erit ⁊ mͥ ⁊ illi. Minuitur qid̾ amo nec
totum habebitille nec totum habebo
ego. S qr diligo eum tanquã me
ip̃m opto illi ut tm̃ ħẽat ut nec ĩ¬
eum inueniatur ⁊ ip̃e michi coe¬
nam u̾m dicas ł optes. Timeo .i. ne inui¬

Expanded text:
in terra, omnia quorum domini sunt, pecuniin terra, omnia quorum domini sunt, pecunia vocatur. Servus sit, vas, ager, arbor, pecus; quidquid horum est, pecunia dicitur. Et unde est primum vocata pecunia. Ideo pecunia, quia antiqui totum quod habebant, in pecoribus habebant. A pecore pecunia vocatur. Legimus antiquos patres fuisse divites pastores. Ergo pecuniam diligis, o homo: unde putas te fieri beatum, pecunia est, et multum eam diligis. Volebas didivide cum illo pecuniam tuam. Quid esses discutiebam: inventus es; apparuisti tibi, vidisti te, considerasti te. Non es paratus dividere cum proximo pecuniam tuam. Sed quid mihi respondet benigna avaritia? Quid mihi respondet? Si divisero cum illo, minus erit et mihi et illi: minuetur quod amo, nec totum habebit ille, nec totum habebo ego. Sed quia diligo eum tanquam me ipsum, opto illi ut tantum habeat; ut nec meum minuatur, et ipse mihi coaeum dicas, vel optes. Timeo enim ne invi
Abbreviated transcription (Latin):
s solam ꝓximi dilectionem dixit
sufficere ad implendam legem. Q̾c¬
quid est aliud mandatum in hoc ser¬
mone recapitulatur inhec sermone
impletur. Inquo. Biliges ꝓximum
tuum tanquam te ip̃m. Ecce unũ ẽ.
plus breiuatumn est. ⁊ adhuc pigri
sumus. Ecce que duo erant unum fc̃m
est ꝓrsus ꝓximum dilige ⁊ sufficit. S
dilige qũo te ip̃m diligis ñ qũo teip¬
sum odisti. Dilige ꝓximum tanquã
te ip̃m s prius est ut diligas teipsum.
Quer̾e hs̃ qũo diligas te ip̃m ⁊ andire
hs. Diliges dñm deum tuum tui exto¬
to cordetuo ⁊ extota mente tua ⁊ exto¬
ta anima tua. homo enim qũo ase
fieri ñ potuit sic nec beatus fi̾ a se pot̃
Alia res fecit eum hoĩem qd̾ non est ip̃e
honio Alia res eum factura beatum ẽ
aliud unde sit beatus. Unde se fieri pu¬
tat beatum hoc amat. Quid putamꝰ
putat. p̾ eccuntam aurum argentũ
possessiones. Breuiter dico peccuniã
Totum .i. quicquid hoĩes possident

Expanded text:
sed solam proximi dilectionem dixit sed solam proximi dilectionem dixit sufficere ad implendam legem. Quidquid est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, in hoc sermone impletur. In quo? Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Ecce unum est. plus breviatum est, et adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erant, unum factum est. Prorsus proximum dilige, et sufficit. Sed dilige quomodo te ipsum diligis, non quomodo te ipsum odisti. Dilige proximum tuum tanquam te ipsum: sed prius est ut diligas te ipsum.te ipsum; et audire habes, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua. Homo enim quomodo a se fieri non potuit, sic nec beatus fieri a se potest. Alia res eum fecit hominem, quod non est ipse homo: alia res eum factura est beatum, quod aliud unde sit beatus. Unde se fieri putat beatum, hoc amat. Quid, putamuPecuniam, aurum, argentum, possessiones: breviter dico, pecuniam. Totum enim quidquid homines possident
Abbreviated transcription (Latin):
beluas .n. deus ꝓstratas infaciem fec̃
pastum querentes de terra tibi duos
pedes erexit deterra tuam. faciem sur¬
sum atrendere uoluit. Non discordet
cor tuum a facie tua non habeas
faciem sursum ⁊ cor deorsum. imo
u̾m audi ⁊ u̾m. fac sursum tor: ne
menciaris indomo discipline. Qñ
sic te dilige ⁊ diliges ꝓximum tan¬
quam te ip̃m. Quid .n. est sursum
hr̃e cor nisi qd̃ prius est dc̃m. diligeᷤᷤ
dũm deum tuum extoto corde tuo
⁊ extota anima tua ⁊ extota mente
tua. Quia ergo duo precepta sunt.
si unum dr̃et ñ sufficeret. sufficit¬
⁊ unum si intelligatur. Nam aliqñ
sic loquitur scriptura sicut paulus
apłs. Nion adulterabis ũ homitidiũ
faties ñ concupisces ⁊ si qd̃ est aliud
mandatum in hoc sermone recapi
tulatur. Diliges ꝓximum tuum ta¬
quam te ip̃m. Diectio ꝓximi ma¬
lum ñ oꝑaum plenitudo autẽ legis
est caritas. Quid est caritas. Dilectio.
Nicħ indetur dixisse de dilectione dei

Expanded text:
Belluas enim Deus prostratas in faciem fecit, Belluas enim Deus prostratas in faciem fecit, pastum quaerentes de terra: te in duos pedes erexit de terra. Tuam faciem sursum attendere voluit. Non discordet cor tuum a facie tua. Non habeas faciem sursum, et cor deorsum: imo verum audi et verum fac, Sursum cor; ne mentiaris in domo disciplinae. Quando Sic te dilige, et diliges proximum tanquam te ipsum. Quid est enim sursum habere cor, nisi quod dictum est prius, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua? Quia ergo duo praecepta sunt, si unum diceret, non sufficeret? Sufficit et unum, si intelligatur. Nam aliquando sic loquitur Scriptura, sicut Paulus apostolus: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces: et si quod est aliud mandatum, in hoc  Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem Legis est charitas . Quid est charitas? Dilectio. Nihil videtur dixisse de dilectione Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem audi u̾itatem u̾itatem
non tepalpantem s aꝑte tibi dicentẽ
odis te. Quanto magis dicis amas tẽ.
animam suam.Quid ditam de car¬
ne que pars iulior est hoĩs. Si aĩam
odit. carnem qu̾o diligit. Ueniq qͥ
amant iniquitatem ⁊ õterunt ani¬
mam suam omnem tuxpitudinẽ
excercent de carne sua.Iam ergo
qui diligis iniquitatem qũo ti¬
bi uolebas cõmuti ꝓximum ut di¬
ligeres eum tanquam te homo qͥ
ꝑdis te : si .n. tu ip̃e sic te diligis
ut ꝑdas te sic ꝓfecto ꝑ diturus es ⁊
eum quem diligis sicut te. Nolo
ergo quemquam quemquam
diligasł solus peri. aut corrige
dilectionem aut resꝑpne sorietatẽ
tanquam meip̃m. Audio plane au¬
dio. Inebriari iuscum illo quem dili¬
gis tanquam me ip̃m. Bene nobis
faciamus hodie. quantum possumꝰ
bibamus. Uide qr sic te diligis ⁊ illũ
ad tetrahis ut ad quod amas uoces
Nect̃e est ut quem diligis tanquam
luimus amtando talia qualia belue.

Expanded text:
iniquitatem, audi veritatem; veritatem iniquitatem, audi veritatem; veritatem non te palpantem, sed aperte tibi dicentem, Odis te. Quanto magis dicis quia amas te, om, odit animam suam. Quid dicam de carne, quae pars vilior est hominis? Si animam odit, carnem quomodo diligit? Denique qui amant iniquitatem, et oderunt animam suam, omnem turpitudinem exercent de carne sua. Jam ergo, qui diligis iniquitatem, quomodo tibi volebas committi proximum, ut diligeres eum tanquam te? Homo, quid perdis te? Si enim tu ipse sic te diligis ut perdas te; sic profecto perditurus es et eum quem diligis sicut te. Nolo ergo quemquam diligas: vel solus peri. Aut corrige dilectionem, aut respue societatem.tanquam me ipsum. Audio plane, audio. Inebriari vis cum illo, quem diligis tanquam te ipsum. Bene nobis faciamus hodie, quantum possumus bibamus. Vide quia sic te diligis, et illum ad te trahis, et ad quod amas vocas. Necesse est ut quem diligis tanquam lluinus, amando talia qualia belluae.
Abbreviated transcription (Latin):
quantoᷤᷤ pximos habeat unus homo
Omnes homines inquos incurrerit.
quib iungi potuerit ꝓximi eius sunt
Qũo ergo discutiendus est utrum dili¬
gat se cui committendi sunt tot pro¬
ximi ut sic cos diligat tanquam se
Non ergo irascatur unus quisq si dis¬
cuno qũo se diligat: Certe ego discu
cutio ut ip̃e se interroget ipse sibi ap¬
pareat ipse senon lateat ipse sibi
se non abscondat. ipse sibi se anteo¬
culos suos non post dorsum ponat.Me
loquente faciat hoc me nesciente fa¬
ciat hec. Qũo te diligis: Quisquis me
audis unmo quisquis deum ꝑ me au¬
dis in hac domo discipline attende te qͦ¬
modo tediligis. p rofecto .tl. si te int̾¬
roget aliquisutrum diligas te. res¬
pondes qr diligis: Quis .il.se odit. hoc
diturus es. quis .n. seodit: Ergo non
diligis iniquitatem. si te diligis.
Nam si diligis iniquitatem ñ ego
dico psalmum audi. Qui diligit ini¬
quitatem aĩam suam. Ergo si diligiꝰ

Expanded text:
quantos proximos habeat unus homo. quantos proximos habeat unus homo. Omnes homines in quos incurrerit, quibus jungi potuerit, proximi ejus sunt. Quomodo ergo discutiendus est utrum diligat se, cui committendi sunt tot proximi, ut sic eos diligat tanquam se? Non ergo irascatur unusquisque, si discutio quomodo se diligat. Certe ego discutcutio, ut ipse se interroget, ipse sibi appareat, ipse se non lateat, ipse sibi se non abscondat, ipse sibi se ante oculos suos, non post dorsum ponat. Me loquente faciat hoc, me nesciente faciat hoc. Quomodo te diligis? Quisquis me audis, imo quisquis Deum per me audis, in hac domo disciplinae, attende te, quomodo te diligis. Profecto enim si te interrogem utrum diligas te, respondes quia diligis. Quis enim se odit? Hoc dicturus es: Quis enim se odit? Ergo non diligis iniquitatem, si te diligis. Nam si diligis iniquitatem, non ego dico, Psalmum audi, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Ergo si diligis
Abbreviated transcription (Latin):
dilgi dilige deum sicut diligis illũ
De ꝓximo inuenta est regula tibi qr
inuentus est ꝓximo tuo par. tu ip̃e.
Queris qũo diligas ꝓximum atten¬
de te ip̃m ⁊ qũo tediigis. Dilige pro¬
ximum non est ubi erres. uolo ego
ut diligas cum tanquam te ip̃muo
lo s ad huc timeo. uoio tͥ dicere. Oilige
lo qũo diligas te ip̃m. Noli ergo egͦ
ferre. Non es tu ip̃e facile dininttendus
cui est ꝓximus cõmitiendus. Non trã¬
sitorie tecum agendum agendum¬
est. Tu nnus homo es ꝓximi nui mri¬
ti sunt. Non enim primo sic debesĩ
homini omnis homo ꝓximi sibi di¬
tuntur pater ⁊ filius socer ⁊ gener.
Nichil tam ꝓxpium quã homo ⁊ix̃
s si putamus non cẽ ꝓximos insi
qui de eisdem parentib nascuntur
adam ⁊ euam intendamus ⁊ omnes
fr̃es sumus. Et quidem fr̃es scd̾m ꝙ
es unus pater fint adam. una mact̾
eua adid qd̃ xp̃ianus es unus pater
est deus una m̃r ec̃ca est. uidete ergo¬

Expanded text:
dici, Dilige Deum sicut diligis illum. dici, Dilige Deum sicut diligis illum. De proximo inventa est tibi regula, quia inventus es proximo tuo par tu ipse. Quaeris quomodo diligas proximum? Attende te ipsum; et quomodo te diligis, sic dilige proximum. Non est ubi erres. Volo jam ut diligas eum tanquam te ipsum: volo, sed adhuc timeo. Volo tibi dicere, Dilige lo quomodo diligas te ipsum. Noli ergo aegre ferre. Non es tu ipse facile dimittendus, cui est proximus committendus: non transitorie tecum agendum est. Tu unus homo es, proximi tui multi sunt. Non enim primo sic debes inhomini omnis homo. Proximi sibi dicuntur pater et filius, socer et gener. Nihil tam proximum, quam homo et homo. Sed si putamus non esse proximos, nisi qui de iisdem parentibus nascuntur; Adam et Evam attendamus; et omnes fratres sumus. Et quidem fratres secundes, unus pater fuit Adam, una mater Eva: ad id quod christianus es, unus pater est Deus, una mater Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
magnus diuinarum diuinarũ scrip¬
turarum hñs inse mirabilia p̾cepta¬
⁊ nulta tanquam multas geminas
⁊ p̾cepta monilia ⁊ uasa ingencia et
magni metalli. S qui potest scruta
o mnia que ibi sunt qñ hanc siłitudi¬
nem dñs dedit ineuuangelio ⁊ dixit.
Siłe estregnum celorum thesauro
inuento inagro: ne quis seminus
ydoncum dr̃et ad ꝑscritandum thes¬
aurum continuo dedit aliam siłi¬
tudinem. Simile est regnum celoꝵ
eras ad ꝑscrutandum thesaurum
ñ sis piger nnam margaritam.
sub lingua ferre ⁊ quouis securus am¬
bula. Quod est ergo u̾bum consumãs
⁊ breuians. Diliges dñm deum tuumex
toto cordetuo ⁊ extota aĩa tua ⁊ exto¬
ta anuna tua ⁊ diliges ꝓximum tuũ¬
tanquam te ip̃m. Inhis duob p̾ceptis
tota lex pendet ⁊ ꝓphete. Ecce qd̃ dis¬
crtur indomo disciplinc diligere de¬
um diligere ꝓximum. Deum tan¬
quam deum: pxinium tanquam te
Non i. inuenis parrn̾deo ut possit tͥ

Expanded text:
magnus divinarum Scripmagnus divinarum Scripturarum, habens in se mirabilia praecepta multa, tanquam multas gemmas, et pretiosa monilia, et vasa ingentia et magni metalli. Sed quis potest scrutaromnia quae ibi sunt? Quando hanc similitudinem Dominus dedit in Evangelio suo, et dixit, Simile est regnum coeloruinvento in agro , ne quis se minus idoneum diceret ad perscrutandum thesaurum, continuo dedit aliam similitudinem: Simile est regnum coeloreras ad perscrutandum thesaurum, non sis piger unam margaritam sub lingua ferre, et quo vis securus ambulare. Quod est ergo verbum consummans et brevians? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua . Et, Diliges proximum tuusicut te ipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce quod discitur in domo disciplinae: Diligere Deum, diligere proximum; Deum tanquam Deum, proximum tanquam te. Non enim invenis parem Deo, ut possit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
morasse qui ergo tales sunt accipi¬
ant qd̃ ꝑ me dñs dicere dignat᷑. Ego
seminantis ip̃e in meponere dignatur
qd̃ uob̾spargat. No lite ergo attenderead
uslitatem cophini s ad qualitatem se¬
minis ⁊ ad potestatem seminatoris. Ed¬
ta multa sunt inlege quib ip̃a uita bo¬
na continetur imꝑatur ⁊ discitur mł¬
ta omiino precepta sunt ⁊ innume¬
rabilia. p̾ceptorum ip̃orum paginas
uix quiq enumerat quanto magis
que ip̃a uoluit. Tamen deus pp̃ eosqui
se possunt excusare ł qr eis ñ uacat
legere. ł qr ñ norunt legere ł qr ñ pos¬
sunt facne intelligere ut excusatio¬
nem nemo habeat indieiudicii uolu¬
it suut scriptum est consuumma re
⁊ breuiare uerbum suꝑ terram sicut
de illo ꝓpħa p̾dixerat. uerbum cõsu¬
mans ⁊ breuians. faciet dñs super t̾¬
ram. hec ip̃m u̾bum consumatum
fbreuiatum nec obscurum ẽẽ deus
uoluit. Ideo breuene non uacaret le¬
ge̾m Ideo aꝑtum nedicat non michi
licuit intelligere. Thesaurus ergo est

Expanded text:
m : qui ergo tales sunt, accipiant quod per me Dominus dicere dignatur. Egoseminantis. Ipse in me ponere dignatur quod vobis spargat. Nolite ergo attendere ad vilitatem cophini, sed ad charitatem seminis et ad potestatem seminatoris. CAta multa sunt in Lege, quibus ipsa bona vita continetur, imperatur et discitur. Multa omnino praecepta sunt, innumerabilia. Praeceptorum ipsorum paginas vix quisquam enumerat, quanto magis ipsa? Quae voluit tamen Deus, propter eos qui se possent excusare, vel quia eis non vacat legere, vel quia non norunt legere, vel quia non possunt facile intelligere, ut excusationem nemo habeat in die judicii, voluit, sicut scriptum est, consummare et breviare verbum super terram, sicut de illo propheta praedixerat: Verbum enim consummans et brevians faciet Dominus super terram . Hoc ipsum verbum consummatum et breviatum, nec obscurum esse Deus voluit. Ideo breve, ne non vacaret legere: ideo apertum, ne dicat, Mihi non licuit intelligere. Thesaurus ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uia ubi semen qd̃ ceciderit ab
auib colligitur qui non sunt petͦ¬
sa loca ubi semen alt̾a radicem hr̃e¬
ñ possunt potest ⁊ ad horam ex̃ ⁊ mes¬
tuare scit qui ñ sunt ager spinosus
ubi semen cum germinau̾it ⁊ in auras
surgere ceꝑit spinarum densitate suf¬
focatur s qui sunt terra bona para¬
ta semen accipere ⁊ fructum reddere.
ł centenum ł sexagenum ł tricenũ.¬

Expanded text:
sunt via, ubi semen cum ceciderit ab sunt via, ubi semen cum ceciderit ab avibus colligitur; qui non sunt petrosa loca, ubi semen altam radicem habere non potest, et ad horam exit, et in aestu arescit; qui non sunt ager spinosus, ubi semen cum germinaverit et in auras surgere coeperit, spinarum densitate suffocatur: sed qui sunt terra bona parata semen accipere, et fructum reddere vel centenum, vel sexagenum, vel tricenu
Abbreviated transcription (Latin):
ocutus est ad nos sermo dei ⁊ deꝓmp¬
tus est ad exhortationem nostram.
dicente scriptura.App̾hendite disci¬
plinam indomo discipline. Dis¬
ciplina adicendo dicta est. Dis¬
cipline domus est ecc̃a dei:Quid
uiuere: propter hoc discitur bñ uiuere:
ut ꝑ ueniatur ad semꝑ uiuere. Discũt
xp̃iani. Docet xp̃c Primo ergo quid sit
bñ uiuere deinde quid sit merces bone
uite tertio quid sint ueri xp̃iani. quar¬
to quid sit u̾s magister pauca loquen¬
tib nobis sicut dñs donat audire dig¬
nemini.Omnes indomo discipline
sumus s multi nolunt hr̃e discipli¬
nam ⁊ qd̃ est ꝑu̾sius nec indomo dis¬
cipline uolunt hr̃e disciplinam cum
pp̃ea debeant indomo discipline ac¬
cipere disciplinam ut seruent illam
⁊ indomib siuis. Ipsi uero contra in¬
disciplinationem ñ solum indonib
suis hr̃e uolunt s nec ferre illam se¬
cum ⁊ addomum cupiunt discipline
Ideo apd̃ quos ñuacat u̾bum dei.
qui cor auro ñ comungunt qui ño

Expanded text:
ocutus est ad nos sermo Dei, et depromptus est ad exhortationem nostram, dicente Scriptura, Accipite disciplinam in domo disciplinae . Disciplina, a discendo dicta est: disciplinae domus, est Ecclesia Christi. Quid vivere. Propter hoc discitur bene vivere, ut perveniatur ad semper vivere. Discunt Christiani, docet Christus. Primo ergo, quid sit bene vivere; deinde, quae sit merces bonae vitae; tertio, qui sint veri Christiani; quarto, quis sit verus magister, pauca loquentibus nobis, sicut donat Dominus, audire dignemini. Omnes in domo disciplinae sumus, sed multi nolunt habere disciplinam; et quod est perversius, nec in domo disciplinae volunt habere disciplinam. Cum propterea debeant in domo disciplinae accipere disciplinam, ut servent illam et in domibus suis; ipsi contra, indisciplinationem non solum in domibus suis habere volunt, sed ferre illam secum et ad domum disciplinae. Ideo apud quos non vacat verbum Dei, qui cor auri conjungunt; qui non