comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vt quando aliud dicitur & seriptũ aliud inuentur ad pastũ
ip̃italir intellegentie. animus erigitur. Sextur de
primus ꝓsecundo aut secundus intellegatus ꝓprimo ubi
grandi intentione regula discr&ionis ÷ adhibenda. Hinceni
& iud ȩorumentes aduenientedño caligabant & nuncurque
cadem ignorantix cecitate laboram Intantũ ut nonnũ quam
deipsis quoq peccatis hominum: & trans gresnonib: aliquorũ
ꝓph&ix pratendatur operũ futurorũ. aut ster&a ip̃itali¬
um sensuũ. Ille porromodur id ÷ septimus quo sic diuinis
p̃ceptis instruimur ut aestis uita agenda forma aliis
uero uitae siginficandȩ figura regulariter in notiscat sol¬
licita intentione tractandur ÷ in hir & quid foris scriptũ
& quid inturnit discr&e cognorcitur: Sediam &emplirpra¬
fator modor nos conuenient edocere: Storicur idem
q primur. indicat nob̵unum dm̃eẽ hoc modo: Auduisrł dñr

Expanded text:
ut quando aliud dicitur, et scripto aliud invenitur, ad pastum ut quando aliud dicitur, et scripto aliud invenitur, ad pastum spiritalis intelligentiae animus erigatur; sextus de primus pro secundo, aut secundus intelligatur pro primo, ubi grandi intentione regula discretionis est adhibenda. Hinc enim et Judaeorum mentes adveniente Domino caligabant, et nunc usque eadem ignorantiae caecitate laborant, intantum ut nonnunquam de ipsis quoque peccatis hominum et transgressionibus aliquorum prophetia praetendatur operum futurorum, aut secreta spiritalium sensuum. Ille porro modus, id est, septimus, quo sic divinis praeceptis instruimur, ut certa vitae agendae forma, aliis vero vitae significandae figura regulariter innotescat, sollicita intentione tractandus est, in his et quid foris scriptum, et quid intus sit discrete cognoscitur. Sed jam exemplis praefatos modos nos convenit docere. Historicus idem qui primus est, indicat nobis unum Deum esse hoc modo: Audi, Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
modis congruenter copiosius adplicari. Hac in quã inuerbis
faciler eperimur. Hoc autẽ minc iustus ordodeposcit ut in
ipsis ꝓpriereb: tamquã septẽ signis regulares intellegentiae
formas congrir testimonus coaptemus: uel ipra potiur testi¬
monia eisdem regulis seruire : ꝓbabiliter doceamus: Praȩ¬
mirsor enĩ loquutionis modor & si congruũ utcũq uid&ur
adillud tamen qđ quaerimur exiguum iudicatur. Ideo
nãq: librũ signatũ signis septẽ dicit: quia secr&or altiur modor
quiibidem antelatuirre ipsius autẽ xp̃i dirpenratione ad se¬
rit patuirse ad mon& indigandor: Inquaerentib: itaq nob̵
scipaurã primus instorixactionis textur occurrit. Secun
dur allegor ix gestur Testiur utriusq modur agnorentur
Quistur dein comutabilidiuinx trinitatis ersentia quando
pprie quando tropice Pacrir insinuaur oraculis: Qum¬
tur parabularũ quiatam relatu quam actuconficitur

Expanded text:
modis congruenter copiosius applicari. Haec, inquam, verbis modis congruenter copiosius applicari. Haec, inquam, verbis facile reperimus; hoc autem nunc justus ordo deposcit, ut in ipsis proprie rebus tanquam septem signis regulares intelligentiae formas congruis testimoniis coaptemus, vel ipsa potius testimonia eisdem regulis servire probabiliter doceamus. Praemissos enim locutionis modos, etsi congruum utcunque videtur, ad illud tamen quod quaerimus, exiguum judicatur. Ideo namque librum signatum signis septem dicit, quia secretus altius alius modus, qui ibidem ante latuisse, ipsius autem Christi dispensatione asserit patuisse, admonet indicandus. Inquirentibus itaque nobis Scripturam primus historiae actionis textus occurrigestus; tertius, utriusque modus agnoscitur; quartus de incommutabili divinae Trinitatis essentia, quando proprie, quando tropice sacris insinuetur oraculis; quintus parabolarum, quia tam relatu quam actu conficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uocentuam. Optatiuus: ut inam adtendiries mandata mea
facta fuiss& sicut flumen paxtua & iustitiatux sicutgurgiter
maris : Et ut inã dirigant᷑ uix mexe adcustodiendar iusti fica¬
tonestuar: Et quis dabit mihipinnar sicut colũbre & uolabo
& requiescam: Coniunctuur. si audieritis uocẽ meam
& custo dieritis pactũ meũ eritis mihim peculũ. decunctis
populis: Meaest enĩ omnisterra & uoreritis mihi reg¬
num sacer dotale & genrscã: Alibi quoq habitabo m illis
& inambulabo & ero illorũ dr̃ & ipneruntmihi populus
Vd s̃ ftuirsene in substantiamex utiq auestirsem eora
pessimis cogitationib: suis . Infinitus porromodur qui& inor¬
dinem sextur est scire & intelle geredñm & facere iudiciũ & iusti¬
tiam in medioterra Itemq: continere amalo intellegentia
est seriptum: Quis÷ in uob qui audiat hoc adtendit & abscult&
suturai & quis ÷ homo quitimeat dñm. legem statuit ei inuia
quã elegit. Vel intellegerelegem senrs ÷ optimi. Et quirlo

Expanded text:
ambulas utinam adtendisses mandata mea facta fuisset sicut flumen pax tua et iustitia tua sicut gurgites maris ; et, Utinam dirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas ; et: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Conjunctivus, Si audieritis vocem meam, et custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis; mea est enim omnis terra, et vos eritis mihi regnum sacerdotale et gens sancta . Alibi quoque: Habitabo in illis et inambulabo, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus . Vel, Si stetissent in substantia mea, utique avertissem eos a pessimis cogitationibus suis . Infinitivus porro modus, qui et in ordine sextus est: Scire et intelligere Dominum, et facere judicium et justitiam in medio terrae . Itemque, Continere a malo, intelligentia . ui audiat hoc, attendat et auscultet futura ? Et, Quis est homo qui timet Dominum, legem statuit ei in via quam elegit ? Vel, Intelligere legem, sensus est optimi; et, Quis l
Abbreviated transcription (Latin):
desia praedicatꝰ: totiens idem agnus ꝓmundierimine qua¬
simmo lariuid&ur. Qua & rudib: ignota pandunt᷑ & filio¬
rũ memoria deuoto culture sculpitur: Nĩ &iã quandoco¬
desia quã xp̃s induit seipsa mosti sicat mundo ut uiuat dõ
agnus dicitur :mmolari: tãquã ꝓcorporecaput: Deniq
ficans excellentirsima scĩ sp̃rmunera : quib: ꝑ orbem in suaxpͥr
regnat ecdesa: sequitur . qui sunt septẽ s̃p̃rdi. Non est enĩ qui p
redlatata specialiter glori&ur nisi eclesiaxp̃i. Septemsano
puniuersoponi dictũ meminimus. Verum quia cornua lu ꝑ
caput sunt recte & altatio singularis ecdesiax suꝑ xp̃mcon¬

Expanded text:
clesiae praedicatur, toties idem Agnus pro mundi crimine quaclesiae praedicatur, toties idem Agnus pro mundi crimine quasi immolari videtur. Quae rudibus ignota panduntur, et Fili memoria devoto cultore sculpetur; nam etiam quando Ecclesia, quam Christus induit, seipsam mortificat mundo, ut vivat Deo, Agnus dicitur immolari tanquam pro corpore caput. Denique ficans excellentissima sancti Spiritus munera, quibus per orbem in sua Christus regnat Ecclesia. Sequitur, Qui sunt septem spiritus Dei. Non est enim quae per  sancti munere dilatata specialiter glorietur, nisi Ecclesia Christi. Septem sane pro universo poni, dictum meminimus. Verum quia cornua super caput sunt, recte exaltatio singularis Ecclesiae sup
Abbreviated transcription (Latin):
cendisti requiescens accubuisti utleo & quasilehena quirsur¬
citauit cũ: Idem quippeagnus dices &ur & leo quim nocen¬
tiamostẽ deuote suscepit. & potentia susceptã occidit Cui
iustas pridemminas ueraciter intentiuit dicens ꝑoscae.
Eromorstua omors. eromor sustuus inferne: Eteruas
ecceradixierse ascendit in salute populorũ. Ipsũ gentes de¬
precabuntur. &erit sepuldrũ eius gloriosum Nam& par¬
ticulariter quisque fideliũ cum sua stud& Nlere peccata &
ꝓmissa redemptionis meminit. ꝑ consolationẽ scripturarũ¬
spem acerna salutis habere cognoscitur ab uno seniorũ¬
simili ut itadicam responso firmatur: Propterea autẽ p̃te¬
ritare fert cũ & futura ꝓmiserit quia subtiliter sp̃s inprȩ¬
Quod estthronus hoc animalia hoc seniores id ÷ ecdesia
Inmedio enĩ eclesia est : qđ sequitꝰ & describit dicens ag¬
nũ stantẽ quasi occi sũ. Quotiens eñ occisus xp̃s in medio ec¬

Expanded text:
cendisti; requiescens accubuisti ut leo et quasi leaena, quis suscendisti; requiescens accubuisti ut leo et quasi leaena, quis suscitabit eum? Idem quippe agnus dicitur et leo, qui innocens mortem devotam suscepit, et potentiam susceptam occidit, cui justas pridem minas veraciter intentavit, dicens per Oseam : Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne. Et Isaias : Ecce radix Jesse ascendet in salutem populorum; ipsum gentes deprecabuntur, et erit sepulcrum ejus gloriosum. Nam et particulariter quisque fidelium, cum sua studet flere peccata, et promissae redemptionis meminit per consolationem Scripturarum, aeternae salutis simili, ut ita dicam, responso firmatur. Propterea autem praetecum et futura promiserit, quia subtiliter SpiriQuod est thronus, hoc animalia, hoc et seniores, id est, Ecclesia. In medio enim Ecclesia est, quod sequitur et describit, dicens: Agnum stantem quasi occisum. Quoties enim occisus Christus in medio Ec
Abbreviated transcription (Latin):
RΑ Nullus scõrũ &am defunctorũ librũ aperire dignur
hendere. Vnde paulus in conphensibilerdicit diuitias xp̃i
segentib praedicare: De quib dñrdicit Id est claritatẽ
nouitestamenti qua in legelatebat : & quã sua xp̃r praerenta
reseruauerit: Nullus sic idoneo potuit ii su conspicere
ut ualer& actuquoq ꝑagere : eo qđ eam sua xp̃r dispensatio¬
ne potuit adimplere: Abillis enim praeuideri tantũ potuit.
non &iam ꝑfici: Et ego Rebã multũ qđ nemo dignus inuen¬
turerr& quia perir& librũ. cut solueret sicnacula
ecius: Ecclera in iohanne flebat grauata onerib: pec¬
libri consisterede monstrauit Et unus ex semori¬
b dicit mihi uefleuerir. Ecce ui creleo detri¬
buiuda Radix dauid aperirelibrũ et septẽ
sic nciculcieius: VInum & seniorib totũcorpus
He quo p̃dictũ legimus: catulur leonis iuda. Ad praedam filimiar¬

Expanded text:
ra. Nullus sanctorum etiam defunctorum librum aperire dignus ra. Nullus sanctorum etiam defunctorum librum aperire dignus hendere. Unde Paulus incomprehensibiles dicit divitias Christi se gentibus praedicare, de quibus Dominus dicit, id est charitatem Novi Testamenti, quia in lege latebat, et quam suae Christus praesentiae reservaverit, nullus sic idoneo potuit visu conspicere, ut valeret actu quoque peragere, eo quod eam sua Christus dispensatione potuit adimplere; ab illis enim praevideri tantum potuit, non etiam perfici. Et ego flebam multum, quod nemo dignus inventus esset, qui aperiret librum aut solveret signacula ejus. Ecclesia in Joanne flebat, gravata operibus peclibri consistere demonstravit. Et unus ex senioribus dixit mihi: Ne fleveris; ecce vicit leo de tribu Juda, radix David, aperire librum et solvere septem signacula ejus. Unus ex senioribus, totum corpus De quo praedictum legimus : Catulus leonis Juda, ad praedam, fili mi, as
Abbreviated transcription (Latin):
tariȩ pasnonisimpleuit: Soluens inimicitias in carnesia
legẽ mandatorũ in decr&is euacuans utriusq testamenti
p̃conia inscipso ꝑfici conꝓbauit. Templiq uelo sua parsio¬
ne rescispo tãquã remoto legaliũ figurarũ uel amento
Signa septem id est omnia diuinȩlegis ꝓsunda misteria
reuelarre affectu pariter actuq ꝓbatur. Nullus pinde
dignus dicitur suis se reppestur neque in celo hoc angelica so¬
lica ngnificans ecedere facultatẽ: Non qđ futurũ dominica
incarnationis & dispensationis misteriũ angelii gnorarent
sed qd ꝑangelicĩ creaturã implendũ nonerr&. Hominer erim
redempturur filiurdĩ uerahumanitate suscepta cunctapre uo¬
lut admplere. Hinc eruias, Non angelur inquid nonlegatis
Iullus utiq &iam ꝑfecte iustorũ in haciuta morantiũ Resci¬
endurem homo soluis creatoris egebut auxilio Neq Sisen¬

Expanded text:
tariae passionis implevit, solvens inimicitias in carne sua, tariae passionis implevit, solvens inimicitias in carne sua, legem mandatorum in decretis evacuans , utriusque Testamenti praeconia in seipso perfici comprobavit, templique velum sua passione recessit, tanquam si remoto legalium figurarum velamento, signa septem, id est omnia divinae legis profunda mysteria revelasse affectu patitur actuque probatur. Nullus proinde dignus dicitur fuisse repertus, neque in coelo, hoc est angelicam scilicet significans excedere facultatem, non quod futurum dominicae incarnationis et dispensationis mysterium angeli ignorarent, sed quod per angelicam creaturam implendum non esset. Homines enim redempturus Filius Dei, vera humanitate suscepta, cuncta per se voluit adimpleri. Hinc Isaias dicit : Non angelus, inquit, nonullus utique etiam perfecte justorum in hac vita morantium. Reficiendus enim homo, solius creatoris egebat auxilio, neque sub ter
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s inuob Spes caritatis quẽ nos adnuntiamur. corripien¬
tes omne hominẽ & docentes in omni sapientia ut &xhibea
cundũ operationẽ eius quã operatur inme inuir tute.
Inu&eri autẽ dicit. Pns creauitme : mitiũ uiarũ suarũ: Cũ
itaq ipse sit principaliter uia inqua nob est salubriter
ambulandũ ab ipsonihil ominus uite id est ꝓsectũ gradus
& instituta uiuendi & legaliũ misteriorũ arhana aperiri
nouimi atq conferri. Et uidincelũsor tẽ. prȩdi¬
RiRelibrũ et soluere sicnaculacius ⁊ Angelũ for¬
tem. legis praeconiũdicit. Si quidem eandem legem. in
edictis angelorũdatam scõste sano tractante memimur
& acceptã nectamen abomni populo custoditã. Cuius nunc
praco flagitans iurecustodiã nullũ ciur a ꝑtione dignũ se
inuenis setestatur. Cũ autẽ primo signa soluantur. de¬
indeliber aperiatur. cestaratione praeposterauit mu¬
tatũ or dinẽ. Quia tunc xp̃s aperuit librũ cũ opus uolun¬

Expanded text:
s in vobis spes charitatis, quem nos annuntiamus, corripientes omnem hominem et docentes in omni sapientia, ut exhibeacundum operationem ejus, quam operatur in me in virtute. In Veteri autem dicit: Dominus creavit me initium viarum suarum . Cum itaque ipse sit principaliter via in qua nobis est salubriter ambulandum, ab ipso nihilominus viae, id est profectum gradus et instituta vivendi et legalium mysteriorum arcana aperiri novimus atque conferri. Et vidi angelum fortem, praedirire librum, et solvere septem signacula ejus? Angelum fortem, legis praeconium dicit, siquidem eamdem legem in dictis angelorum datam, S. Stephano tractante, meminimus et acceptam, nec tamen ab omni populo custoditam. Cujus nunc praeco flagitans jure custodiam, nullum ejus apertione dignum se invenisse testatur. Cum autem primo signa solvantur, deinde liber aperiatur, certa ratione praeposteravit usitatum ordinem, quia tunc Christus aperuit librum, cum opus volun
Abbreviated transcription (Latin):
sũmeã. Ic sidicer&. Suꝑme aedificabote. Sp̃r autẽ dñi
repleuit orbemter rarũ. Quod ut fier& confractir cornib:
peccatorũ &x altaridicuntur cornua iusti. De quoe saias pra¬
dixerat. Asinib: terra lauder audiuimus ad nuntianter glori¬
amnsti: Septẽ ergo cornua habere tã quã omnẽ mundũ intel¬
puto: Septẽ istioculid̃ qui discurrunt inuniuerratrã
Sed & ipsius &cellentiae dignitatẽ: non in congrue corni¬
b: uid&ur exprimere: Cornua enĩ naturalia locorum
iura tamquã rumpendo nascuntur: Nec carnis &qua¬
litate contenta resedunt. sed crescendo altior a magis
ac magis p&cunt: Sp̃italis enĩ omnia iudicat : ipse autẽ
a nemine iudicatur : Nec iudicarequem quã poss& Ni¬
si non iam carnalis incorpore quadam praestantiore

Expanded text:
siam meam , ac si diceret, Super me aedificabo te . Spiritus autem Domini replevit orbem terrarum . Quod ut fieret, confractis cornibus peccatorum, exaltari dicuntur cornua justi. De quo Isaias praedixerat : Ex finibus terrae laudes audivimus annuntiantes gloriam justi. Septem ergo cornua habere tanquam omnem mundum intelputo : Septem isti oculi Domini, qui discurrunt in universam terram. Sed et ipsius excellentiae dignitatem non incongrue cornibus videtur exprimere. Cornua enim naturalia locorum jura tanquam rumpendo nascuntur, nec carnis aequalitate contenta residunt, sed crescendo altiora magis ac magis petunt. Spiritualis enim omnia judicat, ipse autem a nemine judicatur . Nec judicare quemquam posset, nisi non jam carnalis in corpore, quadam praestantiore
Abbreviated transcription (Latin):
b sacris indita in illis septẽ modis tã quã septẽ signis la¬
tentia umbrosius. opa cantur. siue omnis suma ꝑfectioq
uistutũ. quib homo interiorib faeris ꝓficit incrementis:
non in difcr&e confusis. sed gradatim specialiter ordina
te & semꝑ in singulis operante & reuelare & cognosci.
& ad quiri & ꝑficipotuirse uel porse cognoscitur. illa sig¬
na in ipso & ꝑ ipsũ reulataatq ꝑsecta ueraciter prx¬
dicatur : qđ testimonus estimo ꝑdocendũ Inter alia enĩ

Expanded text:
bus sacris indita, in illis septem modis tanquam septem signis labus sacris indita, in illis septem modis tanquam septem signis latentia, umbrosius opacantur, sive omnis summa perfectioque virtutum, quibus homo interioribus proficit incrementis, non indiscrete confusis, sed gradatim specialiter ordinatte, et semper in singulis operante, et revelare, et cognosci, et acquiri, et perfici potuisse vel posse cognoscitur. Illa signa in ipso et per ipsum revelata atque perfecta veraciter praedicantur. Quod testimoniis aestimo perdocendum, inter alia
Abbreviated transcription (Latin):
rebitur ubi consilium ÷ adiuuiandi ut adiuuarimerear ir
sunc ad sextũ ꝑuenitur gradũ. in quodicitur beatimundo
corde qnm ipsidm̃ uidebunt. Vbi purur intellectur & hab¬
lis ad intellegendũ quantulacũq ex paste trinitatẽ rerua¬
re non potest nisi & laudem humanã non ad p&amus quĩ¬
uis laudanda faciamus. Proinde septimo gradu ꝑuenim
ad pacis illius tranquillitatẽ quamdare nom potest mundur
Nã cuam illir iustutib: quattuor quas memorabili pridem
industria philosophiquoq: indicare potuerunt. Idest pru
dentiae. fostitudine temperantix atq iuistitie siad ꝑfec¬
tũ relegionis cultũ triahaec iungentes addamus id est
fidem. spem & caritatẽ septenariũ ꝓfecto numerũ inue¬
nimus Pecte enĩ hactria non omittuntur. sine quib nec
dm̃ colere nec eiquẽ quã nouimus posseplacere. Quae
cũitasint. siue scientia salutaris archana quae uolum ini¬

Expanded text:
rebitur deus, ubi consilium est adiuuandi, ut adiuuari merearis. rebitur deus, ubi consilium est adiuuandi, ut adiuuari merearis. tunc ad sextum peruenitur gradum, in quo dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, ubi purus intellectus et habilis ad intellegendum quantulacumque ex parte trinitatem seruari non potest, nisi et laudem humanam non appetamus, quamuis laudanda faciamus. proinde septimo gradu peruenimus ad pacis illius tranquillitatem, quam dare non potest mundus. nam etiam illis uirtutibus quattuor, quas memorabili pridem industria philosophi quoque indagare potuerunt, id est prdentiae, fortitudini, temperantiae atque justitiae. Si ad perfectum religionis cultum tria haec jungentes addamus, id est fidem, spem et charitatem, septenarium profecto numerum invenimus. Recte enim haec tria non omittuntur, sine quibus nec Deum colere, nec ei quemquam novimus posse placere. Quae cum ita sint, sive scientiae salutares, arcanaque volumini
Abbreviated transcription (Latin):
dis ipsamundatio : ut autẽ in lucẽ uerã rectur & purus diriga¬
tur aspectur neq: illã quae beneatq laudabiliter facimus ne¬
q illa qua acut e sagacit̃q dispicimus ad finẽ placendi homi¬
nib: uel subueniend necessitatib: corporis referendar̃
gradib: uenerimur siue tardiur siuecelerius. Tunc dicere
audeamus ualerenos aliquantũ mente contingere : sũmȩ
atq: inessabilis trinitatis unitatẽ: Vbi sũ ma paxerit quia ul¬
traqđ ex pectedur non est : Cũre forinati ad suigeneris
imaginẽ. filidĩ & hominib: facti paterna in cõmutabilitate
ꝑ fruuntur: Primus enibeati pauperer sp̃u ubitimordĩest
Heindebeatimiter ubi pi& as docilis. Testiobeatilugente r
ubi sciẽntiã ꝓprix infirmitatis. Quasto beatiquie sariunt
& sitiunt iustitiã ubi fostitudo conandi domitar habere
libidimir. Quinto beatimisericorder qm̃ ipsorũmise¬

Expanded text:
dis ipsa mundatio. Ut autem in lucem ueram rectus et purus dirigadis ipsa mundatio. Ut autem in lucem ueram rectus et purus dirigatur aspectus, neque illa, quae bene atque laudabiliter facimus, neque illa, quae acute sagaciterque dispicimus, ad finem placendi hominibus uel subueniendi necessitatibus corporis referenda sunt. gradibus uenerimus siue tardius siue celerius, tunc dicere audeamus ualere nos aliquantum mente contingere summae atque ineffabilis trinitatis unitatem, ubi summa pax erit, quia ultra, quod expectetur, non est, cum reformati ad sui generis imaginem filii dei ex hominibus facti paterna incommutabilitate perfruuntur. primus enim: Beati pauperes spiritu, ubi timor dei est; deinde: Beati mites, ubi pietas docibilis; tertio: Beati lugentes, ubi scientia propriae infirmitatis; quarto: Beati, qui esuriunt et sitiunt iustitiam, ubi fortitudo conandi domitas habere libidines; quinto: Beati misericordes, quoniam ipsis mise
Abbreviated transcription (Latin):
cedatur: Vt non solũ onero sum non sit uerum &iam
delect& abstenere a uoluptate omnis corruptionis sue¬
suȩ puealterius uel obluctando: quodut faciledi¬
tando. quod ut faciledi¬
uinitur tribuatur
quintus adiungitꝰ consi¬
liũ & hibendȩ miscricordix: ut in eo qđ potes adiuues mopem.
quia ineo qđ nondũ potes abomni potentea diuuaricupis: Munus
autẽ misericordiae zeminũ est: cũ uindictadonatur & cũ humani¬
tas exhib&ur. Qua duo breuiter dñs ita cõnplexur est. Dimntite
& dimitt&ur uob. Date & dabitur uob. hoc autẽ opus. &iã ad mun¬
dationẽ cordisual& & quantũ in hac uitalic& in cõmutabilẽdĩ
substantiã pura intellegentia cernereualeamus. sen&ur enĩ
aliquid aduersusnor qđ relaxandũ est ut acies nostra erũ¬
pat in lucẽ unde ipsedñs: Uerũdatem quid elimosinã & ecce
omnia munda sunt uob̵ Quaꝓpter. sexta conrequiturcor¬

Expanded text:
cedatur, ut non solum onerosum non sit, uerum etiam cedatur, ut non solum onerosum non sit, uerum etiam delectet abstinere a uoluptate omnis corruptionis e alterius uel obluctando uel aduersando. quod ut facileuinitus tribuatur, quintus adiungitur conslium exhibens de misericordia, ut in eo, quod potes, adiuues inopem, qui in eo, quod nondum potes, ab omnipotente adiuuari cupis. munus autem misericordiae geminum est, cum uindicta donatur et cum humanitas exhibetur. quae duo breuiter dominus ita complexus est: Dimittite et dimittetur uobis; date et dabitur uobis. hoc autem opus etiam ad mundationem cordis ualet, ut, quantum in hac uita licet, incommutabilem dei substantiam pura intellegentia cernere ualeamus. tenetur enim aliquid aduersus nos, quod relaxandum est, ut acies nostra erumpat in lucem, unde ipse dominus: Verum date, inquit, elemosynam et ecce omnia munda sunt uobis. quapropter sexta consequitur cor
Abbreviated transcription (Latin):
& debilitatur humana supbia. Demnde ut picate maniuauita
nitir &iã que nondũ intellegir & quae mn peritir uidemtur a ford
sibiq contraria inscripturi f sc̃is non oblucterir ãmimo sa con¬
tentione pec suꝑimponar sensũtuũ sensib: diumoru librorũ
sedcedas potiur atq intellectũ mitir disferas quã seer&ũ inm¬
tis accuser estĩo cũtibiad cognitionẽ tui aperirĩ coeperi
in firmitar humana & sciris ubiactar quã poenalua uinculamor¬
nantẽ legimentistux & captiuũ teducentẽ in lege peccati quẽ
est ininem bristuis exclamer. Niser ergohomo quisieli¬
berabit decorpore mostis huiur hinur. Vt telugentẽ console
tius adq feruentius quã anequissimis hominib: uolup¬
tates carnis desiderare solent Nis quod inspe adiutoru
diuiniest inistoad p&itur tranquillus ardor & flãmare¬
curior Inisto autẽ quas to uite gradu orationib: instanter
incũbitur ut esurientib: & ntientib: saturitas iustitia con¬

Expanded text:
e ut pietate mansuetus et mitis, etiam quae nondum intellegis et quae inperitis uidentur absurda sibique contraria in scripturis sanctis, non oblucteris animosa contentione nec superinponas sensum tuum sensibus diuinorum librorum, sed cedas potius atque intellectum mitis differas, quam secretum inmitis accuses. tertio, cum tibi ad cognitionem tui aperiri coeperit infirmitas humana et scieris, ubi iaceas, quam poenalia uincula mornantem legi mentis tuae et captiuum te ducentem in lege peccati, quae est in membris tuis, exclames: Miser ego homo! quis me liberabit de corpore mortis huius? ut te lugentem consolettius atque feruentius, quam a nequissimis hominibus uoluptates carnis desiderari solent, nisi quod in spe adiutorii diuini est in isto appetitu tranquillus ardor et flamma securior. in isto autem quarto uitae gradu orationibus instanter incumbitur, ut esurientibus et sitientibus saturitas iustitiae con
Abbreviated transcription (Latin):
sus pectur. ut intussit modis omnib: reputandur.
Sextus de geminoxp̃i aduentu ceftirclar & testimoniis
foris in prũptũ pontus cestirintur lat& occultur:
VItaꝑtis dubitationẽ auferat abditis fideles & erceat
fastidiaq d&ergat: Septimur in praceptis uitȩ
agende sicut iã pracmisimus foris appar & : hinc¬

Expanded text:
suspectus, ut intus sit modis omnibus reputandus. suspectus, ut intus sit modis omnibus reputandus. Sextus de gemino Christi adventu certis claret testimoniis, foris in promptu positus, certis intus latet occultis, ut apertis dubitationem auferat, abdita fidelis exerceat, tergat. Septimus in praeceptis vitae agendae, sicut jam praemisimus foris apparet, in
Abbreviated transcription (Latin):
intentio. Hanc interim speciem speciem intrahunc modum
iã quã genere suo condudi nordixirit rirficiat. Sc Ripiii
iuius et foris: Iure porro quaeritur deistir se ptẽ quor
pmisimus modis quid ebcant intur qu forin secur repitare
est autẽ primus storicursoris: sccundur allegoricu
totus intus .iii. Testu putrisq geminã infor &in & sormã
ut & prasentis tunc temporir̃ congruũ suppler& osso¬
ura & aliquid ngurategerer& suturorũ III Quastus
dedõ apud quẽ non est commutatio nec momentobumbr¬
tio. side atq pi&ite uterq: sensur intus dehcat accipi: NI
intellectu non potest comphendi. Pax enĩdi. ait apostolur
qui& superat omnẽ sensũ qui& eiur ossentiã nostrae ca¬
pacitatis m&as &cedit & eiusdementiã quadest tropice
multa narrauit . pullus conp&enter ad tingit: V.
Sumitur sane. ubialiud qualegitur inuenitur. uel mpa¬
rabolir rȩpediffusus. itaest abstrusa quadĩ ambiguaate

Expanded text:
intentio. Hanc interim speciem intra hunc modum intentio. Hanc interim speciem intra hunc modum tanquam genere suo concludi, nos dixisse sufficiat, scriptum intus et foris. Jure porro quaeritur de istis septem, quos praemisimus modis, qui debeant intus, qui forinsecus reputari. Est autem primus historicus foris. Secundus allegoricus, totus intus. Tertius utriusque geminam in se retinet formam, ut et praesentis tunc temporis congruum suppleret officium, et aliquid figurate gereret futurorum. Quartus de Deo, apud quem non est commutatio, nec momentatio, fide atque pietate. Uterque sensus intus debet accipi, nam intellectu non potest comprehendi. Pax enim Dei, ait Apostolus , superat omnem sensum, quia et ejus essentia nostrae capacitatis metas excedit, et ejus clementiam, qua de se tropice multa narravit, nullus competenter attingit. Quintus sane, ubi aliud quam legitur invenitur, vel in parabolis saepe diffusus, ita est abstrusa quadam ambiguitate
Abbreviated transcription (Latin):
quisquã uirib ad signar&. Apostolus dicit. Omnes peccaue¬
runt: & egent gloriadi. Ostenditur quippe in nob primũ.
uoluntas in firma ꝑlegem. Sed uoluntatẽ gratia sanauit
& legem uoluntas impleuit. Ideotimere nolentib: impus
lex inponitur. ut eismpune peccare nonliceat. Ideo autẽ
iustis non inponitur: eo qđ sc̃i sp̃s caritate ꝑcepta eos ultrapec¬
care non libeat Ntuntur autẽ legem iusti ad alior uel erudi¬
endos monitis prxceptorũ uel in formandos imitabiliũ for¬
mauistutũ: Sicut apostolus utrũq discernit: cũ dicit
Hoc orante a postoli consilio delectati: &iã dicit a postolur¬
ponenter potiora dilegimur: Vndeidem : De uirginib:
inquid p̃ceptũ dñi non habeo: consiliũ autẽdo Exostatio¬
neidagens: non p̃cepto conpellens: monentir dñi ma¬
gisteriũ sequenr quodixit. Qui potest capere capiat:
Vnde quianime opero sius c̃ tractare sarceptioperis non sint

Expanded text:
quisquam viribus assignaret, Apostolus dicit : Omnes enim peccavequisquam viribus assignaret, Apostolus dicit : Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. Ostenditur quippe in nobis primum voluntas firma per legem, sed voluntatem gratia sanavit, et legem voluntas implevit. Ideo timere nolentibus impiis lex imponitur, ut eis impune peccare non liceat. Ideo autem justis non imponitur, eo quod sancti Spiritus charitate praecepta, eos ultra peccare non liceat. Utuntur autem lege justi ad alios vel erudiendos monitis praeceptorum, vel informandos imitabilium forma virtutum. Sic Apostolus utrumque discernit, cum dicit Hoc orante Apostoli consilio delectati, etiam dicit, ea postponentes, potiora dileximus. Unde idem : De virginibus, inquit, praeceptum Domini non habeo, consilium autem do, exhortatione id agens, non praecepto compellens monentis Domini magisterium sequens, quo dixit : Qui potest capere, capiat. Unde quia nunc operarius est, tractare suscepti operis non sinit
Abbreviated transcription (Latin):
ut saluatio quarer&ur. Istis uero significantib: tãquã in in¬
teriora uelaminis xp̃m pasturiebant. soreuenturũ
Quoueniente: remota celebratio destitit figurarũ: quae
umbra fuerat futurorũ. Nec est ulteriur querenda ex
quo ipsius uiui corporis ueritas. claruit manifesta Fmis
enĩ legis xp̃radiustitiã: omnicredenti : Ad hoc ꝑtinere pu¬
to illorũbi ꝑtitã p̃ceptorum distributionẽ dequib trac¬
Nixerat enĩ sinis p̃ceptiest caritas. decor depuro & conrci¬
entiaboma & fide non ficta. Quod dicgolegem fidei euidenter
insinuans legẽ quoq factorũ. mox sequitus expraxynt di¬
cens Iustirlexnon ÷ posita sed iniustir. impur & peccatori¬
Inde quȩri potestr ut slex iusto non ponitur quo modo e a
legitime iustur ut dicatur . Nos qua terrere non indig& poe¬
na moenaciũ p̃ceptorũ qui ꝑ gratiã libereiam fruitur ꝑ¬
sectione uistutũ . Iam quippe ei si derimp& rauit : qđ ne suis

Expanded text:
ut salvatio quaereretur. Istis vero significantibus, tanquam in inut salvatio quaereretur. Istis vero significantibus, tanquam in interiora velaminis Christum parturiebant fore venturum, quo veniente, remota celebratio destitit figurarum, quae umbra fuerat futurorum. Nec est ulterius quaerenda, ex quo ipsius vivi corporis veritas claruit manifesta . Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Ad hoc pertinere puto illorum bipartitam praeceptorum distributionem, de quibus tracDixerat enim : Finis praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Quo dicto legem fidei evidenter insinuans, legem quoque factorum mox secutus expressit, dicens: Justis lex non est posita, sed injustis, impiis et peccatoriUnde quaeri potest, cum lex justo non ponitur, quomodo ea legitime justus uti dicatur, quia nos terrere non indiget poena poenantium praeceptorum, qui per gratiam libere jam fruimur perfectione virtutum. Jam quippe ei fides impetravit, quod ne suis
Abbreviated transcription (Latin):
ratis pecoruuctinuis offerendr agnu sille uenturur ex peta¬
batur euir eponta furse uericiter p̾nuntiabantur. Vt iproue¬
niente inquosunt omner therauri sapientix & scientie abr¬
conditi uitrazende p̃cepta litagratia cõmplerentur Figi¬
peauiẽ t̃ quaumbrar manisestata ueritate ptinur fugirent᷑
Qliud quippe suit inu&eritestamento qđ sic occidente litter
iubebatur: ut uiuisicante sp̃uporsi qmplere sicutiest postcon¬
cupiitentiastuar nonear : Vnde paulurdicit. Lex enĩ irã operit
Ibi autẽ non ⁊ lex nec praeuaricatio. Quodlic& sorirnne te¬
mine audienti clarer & impleretamen suis uirib: humana m¬
firmitar non ualebat. Aliud quod intus mystico uela mine tectũ
aduentũ dm̃ flagitabat : cui &emplar & umibra deseruiunt
Inillo enĩ nob̵ uitxcelestis forma consistit excuiur fide iustur
uiuit: Illis aptirlex conuincebat reor ꝓdebat infirmor

Expanded text:
ratis pecorum victimis offerendis, Agnus ille venturus exspectaratis pecorum victimis offerendis, Agnus ille venturus exspectabatur, cui reposita fuisse veraciter praenuntiabantur, ut ipso veniente in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , vitae agendae praecepta data gratia complerentur, figurae autem tanquam umbrae , manifestata veritate, protinus fugarentur. Aliud quippe fuit in Veteri Testamento, quod sic occidente littera jubebatur, ut vivificante Spiritu, posset implere, sicuti est: Post concupiscentias tuas non eas . Unde Paulus dicit : Lex enim iram operatur. Ubi autem non est lex, nec praevaricatio. Quod licet foris sine tegmine audienti clareret, implere tamen suis viribus humana infirmitas non valebat. Aliud quod intus mystico velamine tectum, adventum Domini flagitabat, cui exemplar et umbrae deserviunt . In illo enim nobis vitae coelestis forma consistit, ex cujus fide justus vivit . Illis apertis lex convincebat reos , prodebat infirmos,
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ. ille&iã redigendur ad sidem. Propter ea & iacob
a postolus inuicem utrũq discernit dicens: Fidersio¬
peranon habeat. mostua est in se m& ipsa: Nam circũcisi¬
one carnalium derutio uitiorum. Sabbato illarequier
intellegitꝰ animarũ dequadicitur. Vlacate & iud&e qum̃
ego sũdñs. Victimis autẽ ut &xlbeamus corporanostra
hostiã uiuã scãmdo placentem. Alia quiꝰq: fuerunt inu&er
testamento p̃cepta uitxactib adimplenda alia uitae sig¬
nificationib: adumbrata. Illis implendis suã xp̃s grati¬
am porrigi istis remouendis sep̃nuntiatũ suotẽpore
uoluit prarentari: Lex enim ꝑ moysendata est tã quã
exterior in pasteforis id ÷ non concupiscis: uel poti¬
usilluo post concupiscentiastuar non eas. Cratia &¬
nenitens pilmap̃m factaest tã quã in paste intur occulta adic¬
bat quigemenr sublegr ponderelaborabit: In illir uero s eg¬

Expanded text:
tantum, ille etiam redigendus sit ad fidem. Propterea et Jacobus tantum, ille etiam redigendus sit ad fidem. Propterea et Jacobus apostolus invicem utrumque discernit, dicens : Fides, si opera non habeat, mortua est in semetipsa; nam circumcisione carnalium detruncatio vitiorum, sabbato autem illa requies intelligitur animarum, de qua dicitur : Vacate et videte quoniam ego sum Dominus; victimis autem, ut exhibeamus corpora nostra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem . Aliaque ea quae fuerunt in Veteri Testamento praecepta, vitae actibus adimplenda, alia vitae significationibus adumbrata. Illis implendis suam Christus gratiam porrigi, istis removendis se pronuntiatum suo tempore voluit praesentari. Lex enim per Moysen data est , tanquam exterior in parte foris, id est, Non concupisces , vel potius illud: Post concupiscentias tuas non eas . Gratia per Jesum Christum facta est , tanquam in parte intus occulta, advbat, qui gemens sub legis pondere laborabat, in illis vero figu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ liudemi illeuthoc facerent intenderunt aliudełi qui
hoc fieri ꝑmisit ut &iã inde aliquid de monstrar&: manente
recto iudicio suꝑ peccata hominis tunc p̃sentiũ. &uigilante ꝓui¬
dentiasia ꝓsignificatione futurorũ. Proide illud factũ cũ
in sc̃ascriptura narratur : ꝓph&ia est Cũuero millor ũuita
qui hoc cõmiserunt consideratur: Nlagitiũ est Et haec quidem
sc̃ fagustinur sic intellegenda prxmisit ut de nur u iude uel
similib: hoc doceat sentiendũ. UII. Septimus pindemo¬
dus qui geminã prȩceptorũ r&in & qualitatẽ ille est uitae
agendȩ ut exempligratia diligis. ꝓximũtuũ. tã quãte ipsũ
Qu enĩ diligit ꝓximũ legemadim pleuit sicut apostolus ple¬
nius disputat & uita figurandacircũcisionis & sabbati
uel carnaliũ uictimarũ. Quimodus cũ secundo similis uidea¬
tur. illatamen ratione discernitur: qđ hic admores

Expanded text:
t. aliud enim illae, ut hoc facerent, intenderunt, aliud deus, qui t. aliud enim illae, ut hoc facerent, intenderunt, aliud deus, qui hoc fieri permisit, ut etiam inde aliquid demonstraret manente recto iudicio suo super peccatum hominum tunc praesentium et uigilante prouidentia sua pro significatione futurorum. proindein sancta Scriptura narratur, prophetia est: cum vero in illorum vita qui hoc commiserunt, consideratur, flagitium est. Et haec quidem S. Augustinus sic intelligenda praemisit, ut de nuru Judae vel similibus hoc doceat sentiendum. Septimus proinde modus, qui geminam praeceptorum retinet qualitatem, ille est vitae agendae, ut, exempli gratia: Diliges proximum tuum tanquam teipsum ; qui enim diligit proximum, legem adimplevit, sicut Apostolus plenius disputat ; et vita figurandae circumcisionis et sabbati, vel carnalium victimarum. Qui modus cum secundo similis esse videatur; illa tamen ratione discernitur, quod hic ad mores
Abbreviated transcription (Latin):
auts aliud ge nur hominib meuir uxore figuratumest. eorũ
scilit quip gratũ di uociti rarorer piciunt: nonsicut paulis
quiea quaerarosunt obliurcitur & inea qua antesun: &ten¬
ditur. Abn de& i predñr: Nemoinquid inponens manũ suꝑ
aratrũ rerpiciens rero aptust regnicelorũ, Nec illud
otemplutacuit : quonor tãquã fale condir& : ut non fatiu nec¬
legerimur ied prudenter caue renur hoc malũ: Vnde &
illa ut hoc admoner& instatuã salir conuer a est Sic
qd cuma sodomirliberatur sed aliud aliquid figuratũe st̃.
Namtunc illei preloth futurtelegir uidaur gestarre ꝑronĩ
quã quidam & illa pcreati & sublege positimale intellegen¬
do quodã modo in ebriante aqua non legitime utendo in¬
fidelitatis opera pariunt. Hona est cnilex ait a postolur
n quis ealegiti meutatur: Nec ideo tamen hoc factũ uel
ipsiur loth ueleur filiaril iustificamur q significauit ali¬
quid quod fiiturã quorundam ꝑuersitatẽ pnuntia &¬

Expanded text:
autem aliud genus hominum in ejus uxore figuratum est, eorum scilicet qui per gratiam Dei vocati, retro respiciunt, non sicut Paulus, qui ea, quae retro sunt, obliuiscitur et in ea, quae ante sunt. extenditur. unde et ipse dominus, nemo, inquit. inponens manum super aratrum et respiciens retro aptus est regno caelorum. nec illud exemplum tacuit, quo nos tamquam sale condiret, ut non fatui neglegeremus. sed prudentes caueremus hoc malum. unde et illa, ut hoc admoneret, in statuam salis conuersa est. quod cum a Sodomis liberatus est, sed aliud aliquid figuratum est. nam tunc ille ipse Loth futurae legis uidetur gestasse personam, quam quidam ex illa procreati et sub lege positi male intellegendo quodam modo inebriant eaque non legitime utendo infidelitatis opera pariunt. bona est enim lex, ait apostolus, si quis eam legitime utatur. Nec ideo tamen hoc factum uel ipsius Loth uel eius filiarum iustificamus, quia significauit aliquid, quod futuram quorundam peruersitatem praenuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
iusmorticinã ineirtantũ latere ꝑmittit : quos stabiler non ẽe
cognoscens. mobilitate arena ueraciter conparauit: Hoc
&iã intamar nuru iuda Aliisq: conplurib: nouimus fuisse
ꝑactum Vtilis culpa cadentib adõ quinouit beneuti &iã ma¬
lis nostris aliut᷑ deillis misterio gerereur : Omnia enĩ illiur
temporis in eodem populo gesta: ꝓph&ia esse futurorũ doc&
apostolusdicenr: Omnia enĩlec in figura contingebancillis:
Et lic& illi. aut purgaturias ꝓcomnirso poenas luerent:
aut uenian pententiae remedur in pararent nobtamen di¬
ura lem enitua dispeniationir xp̃i pra parauit e pfcatueno
Teris ergo peciata parebunt : intur aute nimisterulatitabant:
Qur ideodemur uiude m aliu pra&erire nehocopur anuilto
ampbono longur ier mone distendim. Peunius demncif

Expanded text:
ejus morticinam in eis tantum latere permittit, quos stabiles non esse ejus morticinam in eis tantum latere permittit, quos stabiles non esse cognoscens, mobilitate arenae veraciter comparavit. Hoc etiam in Thamar nuru Judae , aliisque compluribus novimus fuisse peractum, ut illis culpa cadentibus a Deo, qui novit bene uti etiam malis nostris, aliud de illis mysterio gereretur. Omnia enim illius temporis in eodem populo gesta prophetiam esse futurorum docet Apostolus dicens : Omnia enim haec in figura contingebant illis. Et licet illi aut purgatorias pro commisso poenas luerent, aut veniam poenitentiae remediis impetrarent, nobis tamen divina clementia dispensationis Christi praeparavit effectum. Foris ergo peccata parebant, intus autem mysteria latitabant. Quae ideo de nuru Judae malui praeterire, ne hoc opus multo ampliore longius sermone distendam. De unius denique
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia merito abrisur est: Siueca dendoueris uerib ꝑditir
tranr sigurat so uelut angelulucis. aud enradhuc dicere : lux
meadiest : Su ꝑtectũ itaq domur. delauantẽ semulierẽ: dauid
rex manu fostis p&ulantioculo uidit. concupiuit & abstulit.
Xp̃r fanerex regum ecclepã lauacro aqua inuerbo munditã
terrena calcantem caelestib in hi antem praediftinans uidit
pudur uocatã dilocit sponsur ut iustificatã sibi coniungere
legnus coniungio sp̃italimaritus. Sicut &iã moyrer in ꝑso
naxp̃i deaqua susceptur xgyptũ insidiantẽ hebreo idestdia¬
bolum israhelitis infensum. calcis ictu ꝓsternens. subare¬
natecit occisum Omnis enimdicit apostolus qui baptilati
estir xp̃m indiustis: In quo faciemus uistutem: ut considenter
dicamus inidumea extendam calciamentũ meũ mihi alieni¬
goͥ nȩ subditisunt: Qui conter enssatanan subpedib: nostris

Expanded text:
superbiae merito abscisus est, siue quod cadendo ueris uiribus perditis superbiae merito abscisus est, siue quod cadendo ueris uiribus perditis transfigurat se tamen in angelumea Dei est. Super tecta itaque domus delavantem se mulierem David rex manu fortis, petulanti oculo vidit, concupivit et abstulit . Christus sane Rex regum, Ecclesiam lavacro atque in verbo mundatam, terrena calcantem, coelestibus inhiantem praedestinans vidit, providus vocatam dilexit sponsus, ut justificatam sibi conjungeret legitimus conjugio spiritali maritus, sicut etiam Moyses in persona Christi de aqua susceptus, Aegyptium insidiantem Hebraeo, id est diabolum Israelitis infensum, calcis ictu prosternens, sub arena texit occisum. Omnes enim, dicit Apostolus , qui baptizati estis, Christum induistus. In quo faciemus virtutem, ut confidenter dicamus: In Idumaeam extendam calceamentum meum, mihi alienigenae subditi sunt . Qui conterens Satanam sub pedibus nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
tulegimur: ds mani festus ueni&. dr̃ noster & non silebit
Et aspicient adte quem con sixerunt: malachias quoq dicit
Accedam aduor iniudicio &erotestis uelox suꝑmalesicor &
adulterir & ꝑiuriy & quicalũniantur mercedem mer ce¬
narus & c&era : Quod autẽ diximus depeccatir quorundam
tunchominũ Aliquid sepe figurare ꝓph&icũ ibi maximeni¬
tur & foris indiciauidentur emicare signorũ : Publicũ
nãq peccatũ dauid deuxore urix c&thei parebat. sed de
ipsiur operemalo ꝓph&ia nob boni aliquid sigurabat
Sah sabe quippe: inter p̃tatir puteur rati&ttis. siue puteus repti¬
mus. Quod ꝓprie significatur eclesa quã xp̃r reparatoabea
occisaq diablo cuius non legitimoconsostio tenebatur. sibi
& gentib sociauit. Pehac &iã incantico canticorũ legimus
thei eudenter ostenditur diaboli nignificare ꝑsonam. Vri nãq
quia inueritate non st&it. sed aluceria suꝑna quã dedõ habebat

Expanded text:
tu legimus: Deus manifestus veniet, Deus noster, et non silebit . Et, Aspicient ad te quem confixerunt . Malachias quoque dicit: Accedam ad vos in judicio, et ero testis velox super maleficos et adulteros et perjuros, et qui calumniantur mercedem mercenarii , etc. Quod autem diximus de peccatis quorumdam hominum, aliquid saepe figurare propheticum, ibi maxime intus et foris indicia videntur emicare signorum. Publicum namque peccatum David de uxore Uriae Hethaei patebat, sed de ipsius opere malo prophetia nobis boni aliquid figuravit. Bethsabee quippe interpretatur puteus satietatis, sive puteus septimus, quo proprie significatur Ecclesia. Quam Christus separato ab ea, occisoque diabolo, cujus non legitimo consortio tenebatur, sibi ex gentibus sociavit. De hac etiam in Cantico canticorum legimus thaei, evidenter ostenditur diaboli significari persona. Urias namquod in ueritate non stetit, sed a luce sua superna, quam de deo habebat,
Abbreviated transcription (Latin):
& habundantam caritatir ꝑ quam cooperireꝰ abundam¬
ani legimus peccatorum: Porsunt autẽ intra illor
trimodor istiquoq conpraehensi manere: quilatiur
clarean expediti Quorum ista pmiserim: sequen¬
tir mox lectionem docebit & currur. Exponendir nãq
locir ardus ꝓperanter uolumus aut temeritatir pro¬
dentir suꝑthronũ scriptũ iutur et soris.
sicucetum sicuis septem Indextera rxp̃o dicit
ipreest enimbrahiũ dr̃ ipsedextera patrir nue in sũma
beatitudine: Librũseriptũ intur & poris utrũq ter¬
tamentum: Iforis ueuus qđ uidebatur. ahintur nouũ
qđ intra u&cur latebat: Hinc apostolus: hebreorad¬
loquitur dicens. Nonem̃ accorpiftis ad tractabilem
iignem & turbinem. & caliginẽ & ꝓcellã & tuba ronũ
& uocem uerborum : quã qui audierunt excusauerunt se
ne eis sier & uerbum Non enim postabant qđ dicebat¬
& c&era. Nunc autem sp̃italib: sp̃italia conparanter

Expanded text:
et abundantiam charitatis, per quam cooperiri abundanet abundantiam charitatis, per quam cooperiri abundantiam legimus peccatorum . Possunt autem intra illos tres modos isti quoque comprehensi manere, qui latius clareant expediti. Quorsum ista praemiserim, sequentis mox lectionis docebit excursus; exponendis namque locis arduis properantes nolumus aut temeritatis prodentis super thronum, scriptum intus et foris, signatum signis septem. In dextra, in Christo dicit, ipse est enim brachium Dei, ipse dextera Patris; sive in summa beatitudine. Librum scriptum intus et foris, utrumque Testamentum. A foris, Vetus quod videbatur; ab intus, Novum quod intra Vetus latebat. Hinc Apostolus Hebraeos alloquitur, dicens : Non enim accessistis ad tractabilem ignem et turbinem et caliginem, et procellam, et tubae sonum, et vocem verborum: quam qui audierunt, excusaverunt se, ne eis fieret verbum; non enim portabant quod dicebatur, etc. Nunc autem spiritalibus spiritalia comparantes,
Abbreviated transcription (Latin):
locorũ ueritate resleant: Quin potius auctor is animum. in¬
tentione sobria penaranter sa lubriter ꝓferant. & qui fi¬
deiregulis coaptati. consona semꝑ ueritate respondeant:
N eq enĩ & illud sibi contrariũ uideri putandum ÷. qđ cum sp̃s
dĩ legiliter in sinuur unicur uel simplex. mox ꝑhibeur &ã
multimodur uel multiplex, sicut setranrlationũ diuer ntas
hab&. Simplex utiq sngulari ꝓpri&ate naturxe. multipley
distributionib: gratrx : Velcũtrib modirlegatur peccato¬
rũ remisso calebrari baptismate penitudine : atque mar¬
terio iuxta pralmum qđ canimur, Becctiquorũ remirpe
sunt iniquitater & quorũ tecta sunt peccata becctur uir cui non
inpitabit dñs peccatũ ut baptirmoremitti paenitentuto
mastrrio nonm putarieredantur: Aliitamon patre
reptẽ modis dixerunt relaxari addentes climosinar. de¬
bitiremirsionẽ ad quaesitionẽ ꝓximi ab errore cohibiti

Expanded text:
locorum veritate resiliant: quin potius auctoris animum inlocorum veritate resiliant: quin potius auctoris animum intentione sobria penetrantes, salubriter proferant, et qui fidei regulis coaptati, consona semper veritati respondeant. Neque enim et illud sibi contrarium videri putandum est, quod cum Spiritus Dei legaliter insinuetur unicus vel simplex, mox perhibetur etiam multimodus vel multiplex, sicut se translationum diversitas habet. Simplex utique singulari proprietate naturae, multiplex distributionibus gratiae; vel tum tribus modis legatur peccatorum remissio celebrari, baptismate, poenitudine atque martyrio, juxta psalmum, quod canimus : Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata; beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum, ut baptismo remitti, poenitentia tegi, martyrio non imputari credantur. Alii tamen Patres septem modis dixerunt relaxari, addentes eleemosynas debitae remissionis acquisitioni, proximi ab errore cohibiti,