comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ic ergo dm̃is ex uobis qͥ
nõ renuntiat omnib q̃
possidet. nõ potest meus ẽe cll¬
pulus. Marafestissime dĩs
hac conclusid̃e docet. quid sit
edificdere tiurrem: uel cumugs
fortiore facere pacem siñ ul¬
nat ee discipłm. Preparare
ante sumptus ad ꝑficiẽdam
tutem: ⁊ mittere legaticẽm
ꝙ impetrandam pacem. nõ ẽ
aluid qmͣ renurtiare omnib
qui possidemus. Inter que oĩa
samor proximoꝵ de quo pre¬
dic̾tum est. ⁊ ip̃a anima nr̃a.
qu quidam pro temporalibac
uta dictam putant. intelliga¬
tur necesse est. qͣm sic possidere
itempus oportet: ut nõ nos
impediat ab eterna siquis eã
fuerit auferre minatus. Dist¬
at sane intet renuntiare õĩb
oipostponere: solis desideriis
eeriis inhiare. Cunctoꝵ autẽ
sialium est renuntiare om̃ib
que possident. hoc est sic tenere
que mundi sunt. ut tamen ꝑ
ea nõ teneantur in mundo:
habere rem temporalem ĩusu:
atrnam in desiderio. sic t̾rena
getere: ut tamen tota mente

Expanded text:
Sic ergo omnis ex vobis qui Sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet non potest meus esse discipulus. Manifestissime Dominus hac conclusione docet quid sit aedificare turrim, vel cum rege fortiore facere pacem: sut esse discipulum; praeparare autem sumptus ad perficiendam turrem, et mittere legationem ad impetrandam pacem, non esse aliud, quam renuntiare omnibus quae possidemus. Inter quae omnia et amor proximorum, de quo praedictum est, et ipsa anima nostra, quam quidam pro temporali hac vita dictam putant, intelligatur necesse est, quam sic possidere ad tempus oportet, ut non nos impediat ab aeterna, si quis eam fuerit auferre minatus. Distat sane inter renuntiare omnibusi postponere, solis desideriis aeternis inhiare. Cunctorum autem fidelium est renuntiare omnibus quae possident, hoc est sic tenere quae mundi sunt, ut tamen per ea non teneantur in mundo; habere rem temporalem in usu, aeternam in desiderio; sic terrena gerere, ut tamen tota mente
Abbreviated transcription (Latin):
rere ei. qui cum iugiiti milib
uenit ad se. Alioquin adhuc
illo longe agerite legaticẽm
mittens. rogat ea que pacisft̃.
ex contra
regem ex equo uenit ad
prelium. ⁊ tamen si se perpẽdit
nõ posse sufficere. legaticem mit¬
tit et ea que pacis sunt posmus
Quib ergo nos lacͥmis speran
ueniam debemus. qui in ilon¬
mendo examine cum rege nr̃o
ex equo ad iudicium nõ ueniusꝰ
quos nimirũ conditio infirns¬
tatis ⁊ causa inferiores exhilet
S fortasse iam mali operis cul¬
pas abscidimus. iam praua
queq externs declinaimus
Num quid ad redcendam ra¬
nem cogitationis nr̃e sufficind¬
cum duplo ergo exercitu contira
simplum uenit: qui nos uix
uisolo opere preparatos.simul
de optre ⁊ cogitatione discunt.
Et ideo dlum adhuc longe est le¬
gaticẽm mittamus: rogenui
ea que pacis sunt. Conge enrm
ẽẽ dicitur. quia adhuc presens
ara eius hostias placationis.
hec est nr̃a legatio que regia
utmentem placat.

Expanded text:
ti millibus ti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in ilmendo examine cum rege nostro ex aequo ad iudicium non venimus, quos nimirum condicio infirmitatis et causa inferiores exhibet? Sed fortasse iam mali operis culpas abscidimus, iam prava / quaeque exterius declinamus. Numquid ad reddendam rationem cogitationis nostrę sufficiCum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos vix in solo opere praeparatos simul de opere et cogitatione discutit. Et ideo dum adhuc longe est, legationem mittamus, rogemus ea quae pacis sunt. Longe enim esse dicitur, quia adhuc praesensara ejus hostias placationis. Haec est nostra legatio, quae Regem venientem placat.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. si nõ habita colligamiis:
ad istud sumptus fatimus. sed
⁊ habita relinquamꝰ. Conside¬
randum uero qd̃ dicitur:. ne
postea qͣm posuerit fundamen¬
tum ⁊ no poterit perficere om̃s¬
qui uiderunt incipiant illudere ei
sumus mundo. ⁊ angelis ⁊ hõib.
Et iom̃e quodagimus conside¬
rare occultos aduersarios nr̃os
debemus. qui semper nr̃is operib
intendunt. semper ex nr̃o defectu
gratulantur. Quos proph̾a in¬
tuens ait. Deus meus inte ꝯfido
nõ erubescam neq irrideant me
inimici mei. In bonis enir ope¬
rib interiti. nisi contra malignoᷤᷤ
sp̃c sollicite iugilemus. ipsos iru¬
sores patimur. quos ad malum
ꝑsuasores habemus. S quia
de ꝯstruendo edifitio comparat̃o
data est: nũc ex minori ad maiꝰ
similitudo subditur. ut ex reb
minimis maiora pensentur. Nã
sequitur. Aut quis rex iturus
ꝯmittere bellum aduersum aliũ
regem: nõ sedens prius cogitat:
si possit cum decem milib occur

Expanded text:
mus, si non habita colligamus; mus, si non habita colligamus; ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Considerandum vero quod dicitur: Ne posteaquam posuerit fundamentum, et non poterit perficere, omnequi viderint incipiant illudere ei, sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos nostros adversarios debemus, qui semper nostris operibus insistunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens, ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus committere bellum adversus alium regem, non sedens prius cogitat si possit cum decem mil
Abbreviated transcription (Latin):
aulare ⁊ enim crucem ⁊ pꝰt
ssm ire est uel carrs absai¬
nentiam. uel compassicẽm proxi¬
mo pro studio eerne interctiõis
exhibere. Nam quisquis hec pro
temporali intertione exhibet. cru¬
cem quidem baiulat. s ire post do¬
minũ recusat. Quia uero subli¬
mia precepta data sunt: protinus
comparatio edificande sublimi¬
tatis adiungitur cum dicitur.
uisenim ex uobis
uolens turrem edificare.
nõ prius sedens computat sump
tus qui necessarii sunt: si habe¬
at ad perficiendum: Omne qd̃
agimus: preuenire perstudiũ
ꝯsiderationis debemus. Ecce enĩ
uixta u̾itatis uocem qui turrẽ
edificat: prius edificii sumptꝰ
parat. Si igitur humilitatis tur¬
rem ꝯstruere cupimus. prius nõ
preparare aduersa huius seculi
debemus. Hoc enim inter t̃renũ
⁊ celeste edifitium distat qd̃ ter¬
renum ⁊ celeste edifitium expen¬
sas colligendo construitur. cele¬
ste autem edifitiũ expensas dis¬
ꝑgendo. Ad illud sumptꝰ faci¬

Expanded text:
Bajulare etenim crucem et post Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. 6. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrim aedificare, notus qui necessarii, sunt si habeat ad perficiendum? Omne quod agimus, praevenire per studium comparationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat, prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, prius nos praeparare ad adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste autem aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus faci
Abbreviated transcription (Latin):
melius ducitur. quasi per odl¬
um amatur: Sic sic nimis
exhibere proximis ñr̃is dii
situnit. hocip̃m uero anire
iuim qualiter exhiberi debe¬
a sulsendo u̾itas manifestat
aucns. Et qui nõ bauilat cru¬
amsuam ⁊ uenit post rat nõ
potest meus ẽẽ discipulus.
il mclis crucem dñi baiula¬
mus: cum aut ꝑ abstinentiã
arnem afficimus. aut ꝑcom¬
passionem proximni necessita¬
itu illius nram putamus.
Qui enim dolorem exhibet ĩ
alina necessitate: crucem por¬
tat inmente. Sciendum uero
et quod sunt nõnulli qui
sainis abstinentiam nõ pro
no s pro inani gloriaexhibẽt.
E sunt pleriq qui compassi¬
onem proximo sp̃italiter nõ
hiarnalit̾ impendunt. ut eis
no ad uirtutem s quasi mise¬
rando ad culpas faueant.
Hii itaq crucem quidem ui¬
tenur ferre. s dñm nõ secũt᷑.
Unde ⁊ reste hec eadem u̾itas
dicit. Qui nõ bauilat crucẽ
suam ⁊ uenit post me: non
ptest meus ẽẽ discipulus.

Expanded text:
melius ducitur, quasi per odimelius ducitur, quasi per odium amatur. Sic nimirum exhibere proximis nostris odisistunt. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, subdendo Veritas manifestat dicens: Et qui non bajulat crucem suam et venit post me, non potest obus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent; et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde et recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcunctarilibet. quomodo pa¬
rentes ⁊ carnaliter propinquoᷤ
pretipimur odisse. qui iubem
⁊ inimicos diligere. Et certe de¬
rxore u̾tas dicit. Quod deus cõ-¬
iunxit homo nõ separet. Et
paulus ait. Uiri diligite un¬
Ecce discipulus uxorem dilise¬
dam precipit: cum magister
dicat: qui uxorem nõ odit. nõ
potest meus ẽe cliscipulus
Numquid aliud udex nũtiat
aliud preco clamat. Ansimul
⁊ odisse possumus ⁊ diligere
S si nim precepti perpendu
utrumq agere per discreticẽt
ualemus: ut eos quinobiᷤ car¬
nis cognatione coniuncti sit.
quos ⁊proximos nouimus
diligamus. ⁊ quos adu̾sandᷤ
in na dei patimur. odiendo
⁊ fugiendo nesciamus. ut autẽ
domirus demonstraret. hoc er¬
ga proximos odium nõ de iu¬
affestice procedere. s de caritade
actlidit protinus dicens. ad¬
huc autem: ⁊ animam suan.
odimus: cum eius carrall
desideriis nõ acquiestimꝰ. uil
euis appetitum frangimus.¬
cum euis uoluptatib relucta¬
mur. Que ergo contempia ad

Expanded text:
contari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere? Et certe Veritas de uxore dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite ux. Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nDominus demonstraret, hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad
Abbreviated transcription (Latin):
piuint. ad despectum mundi su¬
blumiter accinguntur. lamentiᷤ
gaudent. incunctis semetipos
humiliant. ⁊ sicut nõnulli pecc̃a
operum. si ipsi peccata cogitationũ
ceplorant. Hinc ergo colligendũ ẽ
quantum dec gaudium faciat.
quando humiliter plangit istꝰ.
si facit in celo gaudiũ. qͣndo hoc
qd̃ male gessit perpeniteritiam
dampnat iniuscus.
ut que mulier habens drag

Expanded text:
puunt, ad despectum mundi supuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi peccata cogitationum deplorant. Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Aut quae mulier habens dra
Abbreviated transcription (Latin):
reb licitis usum prebent: qͣnto
se perpetrasse illicita nulla me-¬
minerunt. Et plerumq pigri
remanent ad exercenda bona p̾¬
cipua: quia ualde securi sunt.
qd̾ nulla ꝯmiserint mala gͣnio¬
ra. At contra nõ nuiqͣm h̃ii qͥ¬
qui se aliqua illicita egisse me¬
minerunt. ex ipso suo dolore cõ¬
puncti: in ardescunt ad amorem
der seseq inmagnis uututib
exertent. Mains ergo de pecratore cõ¬
uerso qͣm de stante iusto gaudium
incelo. quia ⁊ dux inprelio plus e¬
um militem diligit. qui post fugã
reuersus hostem fortit premit: qͣm
illum qui numqͣm terga prebuit.
⁊ numqm aliquid fortit fecit. S
inter hec sciendum est. quia sunt
pleriq iunsti: in quoꝵ uita tantũ
est gaudium. ut eis quelibet pe¬
catorum penitentia preponi nul¬
latenus possit. Nam multi ⁊ nul¬
loꝵ sibi maloꝵ sunt conscii. ⁊ ta¬
men intanti ardoris afflistione
se exerunt. ac si pec̃tis omnibz an¬
gustentur. Cunsta enim licita res¬

Expanded text:
rebus licitis usum praebent, quanto rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse illicita nulla meminerunt; et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt ad amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent. Majus ergo de peccatore converso, quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliqinter haec, sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus angustentur, cuncta etiam licita res
Abbreviated transcription (Latin):
oue ad domum rediit. quia pa¬
stor ñr reparato homine ad re-¬
gnum celeste recdiit. Ibi amicoᷤᷤ
⁊ uicinos inuenit: illos uide¬
lcet angeloꝵ choros qui ami
leuis sunt. quia uoluntatẽ
enis continue in sua stabilitate
tustodiunt. Uicini quoq eitis
sunt: quia claritate iuisioniꝰ illiꝰ
sua assiduitate ꝑfriuintur. Et
notandum qd̃ nõ dicat congra¬
tislamini oui inuente. s michi:
quia uidelicet eius est gaudiũ
uita nr̃a. Et cum nos ad cetum
reducimur. sollempnitatẽ leti¬
cie illius implemus Dico uobiᷤᷤ
quia ita gaudium erit in celo
suꝑ umo peccõre penitentiam a¬
gente. qͣm super nonaginta no-¬
uem iustis. qui nõ indigent pe¬
nitentia. Plus de ꝯuersis pecc̃orib
qͣm destantib ustis gaudiũ est
incelo. quia plerumq hii qͥ mil¬
lis se oppressos pecc̃orum mollib
sciunt. stant quidem in uia iu¬
sticie: nulla illicita perpetrant:
s tamen ad celestem patriam an¬
xie nõ anhelant. Tantoq sibu m

Expanded text:
ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit, ubi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros, qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur, et notandum quod non dicat congratulamini ovi inventae, sed mihi, quia, videlicet, ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis, quod ita gaudium erit in coelosuper uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia. Plus de conversis peccatoribus, quam de stantibus justis gaudium erit in coelo, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum mobilibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in
Abbreviated transcription (Latin):
tor adueniens sathane uinculis
astrictos. omnes inimo ꝯcupis¬
centie puteo demersos inuenit.
Non est enim discinctio. omnes
enim peccauerunt. ⁊ egent gloria
dei. iustificati gratis ꝑ gr̃am ip̃iꝰ.
ꝑ redemptiõem que estinxp̃o ih̃u.¬

Expanded text:
tor adveniens Satanae vinculis tor adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo dimersos invenit. Non est enim distinctio: Omnes enim peccaverunt et egent gloria Dei. Justificati gratis per gratiam ipsius per redemptionem, quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
ltillum die scibbati: Sic ob¬
leuatores sui ph̃iseos ꝯuincit:
ut eoscem etiam auaritie cõ-¬
dempnet. Si uos inquit ĩ sab¬
luto asinum aut bonem aut
aliud quodlibet animal in
puteum decidens eripere festi¬
natis. nõ animali s ur̃e aua¬
ritie ꝯsulentes. qͣntomagis
ego hominem qui multo me¬
lior est pecore debeo liberare:
Congruenterq hidropitum
ammali qd̃ cecidit in puteũ
amparauit. humore enuim la¬
brabat sicut illam mulietẽ
qͣm decem ⁊ octo annis alligatã
dixerat. ⁊ ab eadem alligatione
soluebat. comparauit iumento
qd̃ soluitur ut ad aqͣm ducaturꝰ.
Et bene utroq loco posuit bouem
aut asinum. quia sine sapiẽtes
quosq ⁊ hebetes. siue ut supͣdc̃m
est utrumq popłm eos signifi¬
care seritiamus. eum uidelicet cuiꝰ
ceruitem iugum legis atcriuit.
atq eum quem quilibet secluctor
repperit. quasi brutum animal
⁊ nulla iatione renitens quo uo¬
luit errore substrauit: om̃s salua¬

Expanded text:
ahet illum die Sabbati? Sic obahet illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum, aut bovem, aut aliud quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum animali quod cecidit in puteum comparavit: humore enim laborabat. Sicut illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur ut ad aquam ducatur . Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive, ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamuscervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor reperit, quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salva
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc respicit qd̃ premissum
est. ⁊ ip̃i obseruabant eum. R¬
minꝰ enim nouit cogitatiões
honunũ. S merito interroga¬
ti tacent. qui contra sedictũ
quicquid dixerunt uident.
siam si licet sabbato curare:
quare saluatorem ancuret
obseruant: S nõ licet. qua¬
re ipsi sabbato pecora curat:
Ipse uero apprelensum cura¬
uit eum: ac dimisit. Proui¬
da dispensatione dominꝰ aũi
legis ꝑitos ⁊ phiseos hidropi¬
cum curat. ⁊ mox contra aua¬
riciam disputat: ut uidelicet
ꝑhuius egritudinem corpo¬
iis. in illis exprimeretur egͥ¬
tudo cordis. Deniq post mul¬
tadiputationis eius hortam̃¬
ia. subiunctum est. Audiebãt
autem om̃ia hec ph̃isei qͥerãt
auari: ⁊ deridebant illum.Hy¬
diapicus quo amplus bibit:
ampluis siit. Et om̃is auaruᷤs
sitim multiplicat: qui cũ ea
que appetit adeptus fu̾it. ad
appetenda alia amplius an¬
helat. Et respondens ad illos: dĩ.
Cuiꝰ ur̃m asinus antbos ĩ pu¬
teum cadet ⁊ nõ continuo exͣt¬

Expanded text:
cit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum . Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant. Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretur aegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Hydropicus quippe quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad expetenda alia amplius anhelat. Et respondens ad illos dixit: Cujus vestrum asinus aut bos in puteum cadit, et non continuo extr
Abbreviated transcription (Latin):
panperes eliguntur. Cur lxx.
qua uixta pauli uocem infir¬
na mundi eligit deus. ut con¬
findat fortia. Pauperes autẽ
abiles dicuntur: qui uidi¬
tilio apud semetip̃os infir¬
nisunt. Nam pauperes ⁊ qͣi
fortes sunt: qui ⁊ positi ĩ pau¬
ꝑtate suꝑbiunt. Cecinero sũt
qui nullum ingenii lumen
habent. Claudi quoq qui
ratos gressus inoperatione
ssohabent. S dum morum
uitia in memibroꝵ debilitate
sgnaritur: profecto liquet qꝑ sic̃¬
s̃ illi poc̃ores fuer̃t qͥ nocati ue¬
nur noluert ita htũ quoqꝵ pͤca¬
S pcores suꝑbi respuunt᷑ ⁊ pͤ
atores humiles eligunt᷑ Hos ita¬
ꝙ eligit qͦs despicit mundꝰ: qr
plerũꝙ ip̃a despectio hoĩem re¬
uirat ad semetip̃m. Pauꝑes de
biles. seci ⁊ claudi nocant᷑ ⁊ ue
luint. qr infirmi quiq atꝙ ĩ¬

Expanded text:
pauperes eliguntur. Cur hoc? pauperes eliguntur. Cur hoc? quia, juxta Pauli vocem, infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia. Pauperes autem et debiles dicuntur qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt qui nullum ingenii lumen habent: claudi quoque qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccased peccatores superbi respuuntur, et peccatores humiles eliguntur. Hos itaque eligit quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Pauperes et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique at
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝯuigium. atq: ad propagi¬
dum sobolem prouidentia di¬
uina ꝯscitutum. nõ nulli t̃n
nõ ꝑhoc fetunditatem prolis. s
desideria expetunt uoluptatis.
Et ideo per rem iustam signis¬
cari potest nõ incongrue res ĩ¬
iusta. Ad cenam nos ergo eter¬
ni ꝯuiuiii summus pateifami¬
lias irauitat. s dum hunc ter¬
rena tura occupat: illum alien
astus sagax cogitatio deuastal.
alterius etiam meritem uolup¬
tas carnalis inquinat. fasti¬
diosus quisq ad eterne inte
epulas nõ festinat. Et renstis
seruus nuntianit hoc dr̃o
suo. Tunc iratus paterfani¬
lias dixit seruo suo. Exi eto
in plateas ⁊ iucos ciuitatis:
⁊ parperes ac debiles. ⁊ cecos ⁊
clandos introluc huc. Eate qͥ
trene substantie plus iusto
intumbit. uenaire ad dm̃cam
enam recusat. qui labori curi¬
Qsitatis insudat p̾parata uite
imenta fastidit. qui carna¬
ib desideriis inheret sp̃italis
amriii epulas respuit. Quia
eggo uenire superbi renuunt

Expanded text:
sit conjugium, atque ad propagasit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis; et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam nos ergo aeterni convivii summus paterfamilias invitat, sed dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. Et reversus servus, nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias, dixit servo suo: Exi cito in platees, caecos et claudos, introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae plus justo incubat, venire ad Dominicam coenam recusat. Qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit. Qui carnalibus desideriis in haeret, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
illa: quia indelicet aliqͣndo perti-¬
nere probatio ad curiositatem sõlet.
S notandum. qd̃ ⁊ is qui propt̾
iullam. ⁊ is qui propter probãda
iuga boum acena sui muitatoris
extusat. uerba humilitatis ꝑmis¬
cet dicens. Rogo te habe me excu¬
satum. Dum enim dicit rogo. ⁊
tamen uenire contempnit.humi¬
liras sonat in uoce. superbia in
astione. Et ecce hoc dinidicat pra¬
uus quisq tum audit. nec tamẽ
ea que diuidicat agere desiscit.
Nam dum cuilibet ꝑuerse agenti
dicimus conuertere: deum seque¬
re. mundũ relinque. ubihunc nͥ
ad dñicam cenam uocamꝰ: Sed
cum respondit ora pro me quia¬
iomo pectorsum hc facere non
possum: quid aliud agie nisin
gat ⁊ excusat. Dicens namꝙ p
sator sum. humilitatẽ insinmeti.
subuingens autem ꝯuerti nõ
possum. suꝑbiam demonscrat.
Et alius dixit. Uxorem duxi: et
ideo nõ possum uenire. Quid
ꝑuxorem nisi uoluptas carmiꝰ
accipitur: Nam qͣmuis borũ

Expanded text:
illa, quia, videlicet, aliquando pertiilla, quia, videlicet, aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum quod et is qui propter villam, et is qui propter probanda juga boum, a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat, agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit nisi rogat et excusat? dicens namque Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem Converti non possum, superbiam demonstrat. Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem, nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum
Abbreviated transcription (Latin):
rusantium cansa subiungit᷑
cum protinus subinfertur. Pri¬
mus dixit ei. Uillam emi. ⁊ ne¬
cesse habeo exire ⁊ uidere illam. ro¬
go te habe me excusatum. Qͥd
ꝑuillam insi t̾rena substantia
designatur: Exit ergo uidere
uillam. qui sola exteriora cogi¬
tat propter substantiam. Et
alt̃ dixit. Iuga boum emi qͥnq
⁊ eo probare illa: rogo te habe
me extusatum. Quid inqͥnꝙy
iugis boum nisi quinꝙ corporiᷤ
sensus accipimꝰ: Qui reste quoq
uigaboum uocati sunt: quia in
utroq sensu geminantur. Qui
udelicet corporales sensus. quia
ꝯp̃hend̾e nesciũt int̾na: s sola ext̃¬
ora cognoscũt ⁊ deserentes ĩtuna ea
q̃ extͣ st̾ tang̃t recte ꝑ eos curiosi¬
tas designat᷑ graue nãq curiostta¬
tis est uitium. que dur cuinsli-¬
bet mentem ad inuestigandã
uitam proximi exterius ducit.
semper ei sua intima abscondit.
Propter hoc namq ⁊ de eisdem qͥn-¬
q iugis boum dicitur: eo probare

Expanded text:
cusantium causa subjungitur, cusantium causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam: rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exit ergo videre villam, qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Et alter dixit: Juga boum emi quinque et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum, nisi quinque corporis sensus accipimus? qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sensu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia comprehendere nesciunt interna, sed sola exteriora cognoscunt, et deserentes intima, ea quae extra sunt, tangunt, recte per eos curiositas designatur. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur, Eo probare
Abbreviated transcription (Latin):
lum ꝯuiniũ restat. Et quia
sternum dei ꝯuiuisi nobis
in extremo preparabitur.
iitum fuit. ut hoc nõ pran¬
duim s cena uocaretur. SSed
quis ꝑhunc seruum qui a
patrefamilias ad inuitadũ
lutitur. ⁊ nisi predicatorũ
Qosignatur. ad repellẽdũ
autem fastidium nr̃m iam pa¬
rata sunt omnia: quia ad abster¬
gendum mentis nr̃e teporem in
cena dei ille nobis singularis ag¬
nus occisus est. qui tulit peccata
mundi. Et ceperunt simul oms
excusare. Offert deus ed̃ regari
debuit. nõ rogatus dare nult.
qd̃ ux sperari poterati. quia dig¬
naretur largiri postulatus. Cõ¬
tempratur uero paratus. deliti¬
as refectionis eterne denuntiatꝰ
⁊ tamen simul om̃s extusant. S
dicunt aliqui: excusare nolumꝰ.
ad illud enim suꝑne refectionis
tulamur. Qui nerum profacto
dicunt si nõ plus t̾rena qͣm cele¬
stia diligunt. si nõ amplius reb
corporalib qmͣ spiritalib occu¬
pantur. Unde hic quoq ip̃a ex¬

Expanded text:
vium nullum restat. Et quia vium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo signatur? Ad repellendum autem fastidium nostrum jam parata sunt omnia, quia ad abstergendum mentis nostrae teporem in coena Dei ille nobis singularis agnus occisus est, qui tulit peccata mundi. Et coeperunt simul omnes excusare. Offert Deus quod rogari debuit, non rogatus dare vult quod vix sperari poterat. Quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur vero paratus, delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Sed dicunt aliqui, Excusare nolumus; ad illud enim supernae refectionis tulamur. Qui verum profecto dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritualibus occupantur. Unde hic quoque ipsa ex
Abbreviated transcription (Latin):
re ueraciter gustando fastidi¬
unt subiesta parabola dominꝰ
talium torporem. celestibz epii¬
lis dignum nõ c̃e redargiit.
Sequitur enim.
tipse dixitei. homo qui¬
dam fecit cenam mag-¬
nam. ⁊ uocauit multos Quiꝰ
isde est homo: nisi ille de quo
per proph̃am dicitir. oms
st ⁊ quis ognoscit eum. Q
sint cenam magnam: quia sa¬
ntatem nobis interne dulcedis
parauit. Qui uecat multos.
panci ueniunt: quia nõ nũ
qn ip̃i ei ꝑ fidem subiecti sunt.
Matradicunt. Et misit seruũ
hũ hora cene dicere inuitatiˢ
iouenirent: quia iam para¬
sasunt omĩa. Quid hora cene
usi finis est mundi: In quo
amnirum nos sumus: sicut iã
sldum paulus testatur dicẽs.
sos in quos fines seculorum
deuenerunt. Si ergo iam hora
rne est cum uocamur. tanto
minus debemus extusare a cõ¬
liuo dei. qͣnto propinquas¬
s iam cernimꝰ finem seculi.
Ituro autem hoc ꝯuiuiũ deiñ
prandium. s cena nominat᷑.
quia post prandium cena
restat post cenam uero nul¬

Expanded text:
re veraciter gustando fastidire veraciter gustando fastidiunt, subjecta parabola Dominus talium torporem coelestibus epulis dignum non esse redarguit. Sequitur enim: At ipse dixit ei: Homo quidam fecit coenam magnam, et vocavit multos. Quis iste est homo, nisi ille de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit. Quia vocat multos, sed pauci veniunqui ei per fidem subjecti sunt, contradicunt. Et misit servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent, quia jam parata sunt omnia. Quid hora coenae nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus? sicut jam dudum Paulus testabatur dicens: nos in quos fines saeculorum devenerunt. Si ergo jam hora coenae est, cum vocamur, tanto minus debemus excusare nos a convivio Dei quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena nominatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuiniũ uccant. in futuro pre-¬
miũ percipiet. Qui amicos fr̃s
⁊ diuites uocat: recipit mercedẽ
suam. Sz ⁊ si hoc propt̃ deum
facit in exemplum filioꝵ bĩ
iob. sicut ctera fraterne dilesti¬
onis offitia ipse qui uissit re¬
muerat. Qui gulosos ac lux¬
uriosos propter lascuuam in¬
uitat: pena in futuro plectetur
eterna. Het cum audiss quidã
de simul discumbentib. drr̃ei.
Beatus qui manducabit pa¬
nem in regno dei. Panis qui mã¬
ducatur in regno dei. nõ iuxta
cherintum corporalis intelligẽ¬
dus est cib: s ille utiq quiat
Ego sum panis uinus. qui de
celo descendi Siquis mandu¬
cau̾it ex hoc pane: uiuet inet¬
num. idest siquis mee incar¬
nationis sacramento ꝑfecte
incorporatus mee diuine ma¬
restatis uisione frui meruerit:
hic perpetua uite immortalis
beatituidine gaudebit. S quia
nõnulli hunc panem fideten̾
quasi adorando percipiunt.
dulcedinem uero eius attinge¬

Expanded text:
convivium vocat, in futuro praeconvivium vocat, in futuro praemium percipiet; qui amicos, fratres et divites vocat, recipit mercedem suam. Sed et si hoc propter Deum facit in exemplum filiorum beati Job, sicut caetera fraternae dilectionis officia, ipse qui jussit, remunerat. Qui gulosos ac luxuriosos propter lasciviam invitat, poena in futuro plectetur aeterna. Haec cum audisset quidam de simul discumbentibus, dixit ei: Beatus qui manducabit panem in regno Dei. Panis qui manducatur in regno Dei, non juxta Cerinthum corporalis intelligendus est cibus, sed ille utique qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi, Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum . Id est, si quis meae Incarnationis sacramento perfecte incorporatus meae divinae majestatis visione frui meruerit, hic perpetua vitae immortalis beatitudine gaudebit. Sed quia nonnulli hunc panem fide tenus, quasi adorando percipiunt, dulcedinem vero ejus attinge
Abbreviated transcription (Latin):
mutua fr̃m amicoꝵ cognatoꝵ
uicinoꝵq diuitũ conuiua. que
nõ solum in preseriti retributio¬
nem. s ⁊ dampnatic̃em percipiũt
infuturo. Deniq ab apło intero¬
ꝑa tenebraꝵ annumerantur si¬
cut indie inquit honeste ambrile¬
mus. nõ ĩ cõmessationib ⁊ ebrie¬
tatib. Cõmessatiões quippe sũt.
luxuriosa. Quinia. que aut col¬
latide om̃ium celebrãtur. aut ui-¬
cib solenit ꝯtub̾nalib exhiberi.
nt neminem pudeat inhoneste
aliquid dicere aut facere. quia
ad ho ꝯuenitur ut feda illic gerãt᷑
copia uini. ⁊ inciteturr libidiniᷤ
diuersa uoluptas. S cum fa¬
cis ꝯuiuiũ uoca pauperes. debi¬
les. claudos. cecos ⁊ bratus eris.¬
quia nõ habent retribueretibi.
Retubuetur enim tibi in resur¬
restic̃e iustoꝵ. Resurrecticem ĩtoꝵ
dicit. qui ⁊ si omnes resurgant.
eoꝵ tamen nõ inmerito quasi
propria cognominatur. qui
inhac sebeatos nõ dubitant ẽẽ
futuros. Ergo qui pauperes ad

Expanded text:
m, cognatorum vicinorumque divitum convivia, quae non solum in praesenti retributionem, sed et damnationem percipiunt in futuro: denique ab Apostolo inter opera tenebrarum adnumerantur. Sicut in die, inquit, honeste ambulemus, non in comessationibus, et ebrietatibus . Comessationes quippe sunt luxuriosa conlatione omnium celebrantur, aut vicibus solent a contubernalibus exhiberi, ut neminem pudeat inhoneste aliquid dicere aut facere: quia ad hoc conveniunt, ut foeda illic gerantur, et copia vini incitetur libidinis diversa voluptas. « Sed cum facis convivium, voa pauperes, debiles, claudos et caecos, nt retribuere tibi: retribuetur enim tibi in resurrectione justorum. Resurrectionem justorum dicit, qui etsi omnes resurgant, eorum tamen non immerito quasi propria cognominatur, qui in hac se beatos non dubitant esse futuros. Ergo qui pauperes ad
Abbreviated transcription (Latin):
discipline. S qui egri erant
ita ut egros se ẽe nescirent. que¬
tinus qd̃ erant cognoscerere
celestis eos medicus blancdis
fomentis curat. Benignum
paradigina obicie: ⁊ in eorũ
corde uulneris timorem pͥmtt.
Ait namq
uis exuobis homo qui
habet centum oues. ⁊ si¬

Expanded text:
isciplinae. Sed qui aegri erant, ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo, qui habet centum o
Abbreviated transcription (Latin):
re. Principes sacerdotũ saducei
⁊ scribe. querentes occasiõem ca¬
lumpnie ⁊ u̾bum aliquod in¬
uenire. qd̃ pateret insidiis. qua
in sermonib confurati sunt.
ultra nõ interrogant. s aper¬
tissime comprehensũ romane
tradunt potestati. Ex quo in¬
telligimus uenena iuidie
posse quidem suꝑari. s diffi¬
cile conquiescere.

Expanded text:
Principes sacerdotum, Sadducaei, et scribae quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
ferentiũ importumtate lassa¬
ri. Ih̾c autem ꝯuocans illos:
dlixit. Sinite paruulos fir¬
len uenire ad me. ⁊ nolite eoᷤ
uetare. Talium enim est reg¬
im dei. Significant̾ dixite.
lalium nõ istoꝵ itt oscenderet
niõ etatem regnare s mores:
⁊ hiis qui similem haberent in¬
nocentiam. ⁊ simplicitatẽ p̃mi¬
um repromitti. apło quoq in
eamdem sententiam congruẽte.
Frẽs. nolite fieri pueri sensibus.
s malitia paruuli estote: sen¬
su autem ꝑfecti sitis. Amẽdico
nobis: quicumq nõ acceperit
regnum dei sicut puer: nõ intͣ¬
bit in illud. Sicut puer nõ per¬
seuerat iniracundia. nõ lesus
meminit. nõ uidens pulchrã
mulierem delectatur. nõ aliud
cogitat. aliud loquitur:. sic ⁊
uos nisi talem habueritis in¬
nocentiam. ⁊ animi purita¬
tem: regnũ celoꝵ nõ poteritis
intrarẽ. Aliter. Regnum dei so
est doctrinam eungelii sicut
puer accipere iubemur. quia
puer indiscendo. neq contra¬

Expanded text:
ferentium importunitate lassaferentium importunitate lassari. Jesus autem, convocans illos, dixit: Sinite pueros venire ad me, et nolite eos vetare. Talium est enim regnum Dei. Significanter dixit talium, non istorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores, et his qui similem haberent innocentiam et simplicitatem praemium repromitti. Apostolo quoque in eamdem sententiam congruente: Fratres, nolite pueri fieri sensibus, sed malitia parvuli estote. Sensu autem, ut perfecti sitis. Amen dico vobis, quicunque non acceperit regnum Dei sicut puer, non intrabit in illud. Sicut puer non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur, sic et vos, nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Aliter: Regnum Dei, id est doctrinam Evangelii, sicut puer accipere jubemur, quia puer in discendo neque contra
Abbreviated transcription (Latin):
ad ruinam ita nos nõ ñra se¬
lum pigritia. s melioꝵ iitll¬
tib inspectis humilienur ab
umissus obsetret. Sens ops
miserere supplici tuo: quia nõ
sum sicut in numeri serm tui
contemptu seculi sublimes. iꝰ¬
cicie merito gloriosi. castitatisˢ
lande angelici. uelut etiam mul-¬
tuilloꝵ qui post flagitia publi¬
ca penitendo tibi meruerunt
ẽẽ deuoti. qui etiam siquid ho¬
ni tua gr̃a largiente fecero. qͥ
sine hoc faciam. quaue ate
districtione pensetur ignoro.
fferebant aut̃ lxxii
adillum ⁊ infantes ut
eos tangeret. Quod cum ni¬
derent discipuli: increpabãt
illos. Et hec humilitatis magi¬
serio lestio plena micat. que
nidelicet innocentes ac simpli¬
no ad dñi grara ꝑtingere poᷤ¬
se demonstrat. Increpabant
aute offererites discipuli. nõ
qnouellent infantib salua¬
tous ⁊ manu ⁊ uoce. benelici.
s quo necdum habentes ple¬
uissimam fidem putarent eñ
insimilitudinem hominũ of-¬

Expanded text:
ad ruinam, ita nos non nostra soad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad bmissus obsecret: Deus omnipotens, miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui, contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente, fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur, ignoro. Afferebant autem ad illum et infantes, ut eos tangeret. Quod cum viderunt discipuli, increpabant illos. Et haec humilitatis magisterio lectio plena micat, quae videlicet innocentes ac simplices ad Domini gratiam pertingere posse demonstrat. Increpabant autem offerentes discipuli, non quia nollent infantibus Salvatoris et manu et voce benedici, sed quod necdum habentes plenissimam fidem, putarent eum, in similitudinem hominum, of
Abbreviated transcription (Latin):
Dico uobis: descendit hic iusti¬
ficatus in domum suam ab
illo. Quantam uenie fiduciã
digne penitentib prebet. qd̃
publicanus qui reatum sue
nequitie ꝑfecte cognouit. fle¬
uit. ꝯfessus est ⁊ si iniustuᷤ ad
templum uenit. iustificatus
atemplo rediit. Typice autẽ
ph̾isens iudeorum est popls.
qui ex iustificationib legis
extollit merita sua Publicanꝰ
uero gentilis est: qui longe a
deo positus confitetur peccata
sua. Quorum unus suꝑbiẽ
recessit humiliatus. alter lam̃¬
tando appropinqͣre meruit
exaltatus. Quia omnis qui
se exaltat humiliabitur. ⁊ qͥ
se humiliat exaltabitur. Et
de utroq populo prefato:
de om̃i suꝑbo uel humili: reste
potest intelligi. Sicut ⁊ sllud.
quod alibi legimus. ante rui¬
nam exaltatur cor: ⁊ anteglo¬
riam humiliatur: Quapiopẽ
⁊ de uerbis elati ph̾isei quib
humiliari meruit. possumus
ex diuerso formam humila¬
tis qua sublimemur assime
ut sicut ille consideratis ⁊ palꝰ

Expanded text:
Dico vobis, descendit hic justiDico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet, quod publicanus, qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus, qui ex justificationibus legis extollit merita sua. Publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua. Quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni superbo vel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur . Quapropter et de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum
Abbreviated transcription (Latin):
in salbato: detimas do omiũ
que possideo. Hiercechiel pro¬
ph̃a de ostensis sibi celi animali-¬
b: scribit. Et totum corpus ple¬
num oculis: incircuitu ipsorũ
quatuor. Corpora quippe anima¬
lium. idcuro plena oculis descͥ¬
buntur. quia scor̃um actio ab
om̃i parte circũ specta est.
bona desiderabiliter prouidẽs.
mala sollerter cauens. S nos
sepe dum aliis reb intendimꝰ.:
fit ut alia negligarus ⁊ ubi
negligimus. ibi proculdubio
oculum nõ habemus. Nam coce
ph̾isens ad exhibendam absci-¬
nenitiam. ad impendendãmi¬
sccliam. ad referendas deo gr̃as
ocłm habuerat. s ad humilita¬
tis custodiam nõ habebat. Et
quid prodest qd̃ contra hostiũ
insidias pene tota ciuitas
caute custoditur. si inum fora¬
men aꝑtum relinquitur. ũn
ab hostib intretur. Et publi¬
canus a longe stans. nolebat
nec oculos ad celum leuare.
s ꝑcuciebat pectus suum dicẽs.
Deus propitiꝰ esto michi pecrori.

Expanded text:
in Sabbato, decimas do omnium in Sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit. Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor. Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe, dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus. Et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab hostibus intretur. Et publicanus a longe stans nolebat nec oculos ad coelum levare, sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori.
Abbreviated transcription (Latin):
de quib supra dicitur. Deus
autem nõ faciet uindictam ele¬
ctorum suoꝵ clamantiũ ad se.
Phiseus autem merita iactãs
ad ea de quib tribulis incon¬
clusione sententia subditur.
uerũp tamen filius hoĩs
ueniens. putas inueniet fidẽ
in terra: Ph̾iseus stans: hec
apud se orabat. Deus gr̃as a-¬
go tibi: quia nõ sum sicut ce¬
deri hominũ: raptores. iniusti.
adulteri. uelut etiam hic publi¬
canus. Quatuor sunt species.
quib omnis tumor arrogan¬
tium demonstratur. Cumbo¬
num aut asemetipsis habere
se estimant. aut si sibi datum
desuper credunt. pro sius sehoc
accepisse meritis putant. aut
certe cum iactant se habere qd̃
nõ habent. aut despectis cete¬
ris singulariter uideri poterũt¬
appetunt habere quod nõ hñt.
Qua phiseus iste iactantie pe¬
ste laborasse deprehenditur. qͥ
idcuro de templo absq iustifi¬
catione descendit: quia bonoꝵ
oꝑum merita sibi quasi sin¬
gulariter tribuens. oranti pu¬
blicano se pretrilit. Iemino biꝰ

Expanded text:
de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se. Pharisaeus autem merita jactans ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur. Verumtamen filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisas ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species, quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe cum jactant se habere, quod non habent, aut, despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi, quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis
Abbreviated transcription (Latin):
nem portaritib tradidit. At ũo
ioh̃is supͣ nubila infirmitatiᷤ
humane uelut aquila uolat.
⁊ lucer ĩ cd̃mutabilis ũitatis
acutissimis acq firmissuras
oculis cordis intuetur. Hecbe¬
ati augustini pauca de płib
excepta testimonia ad repellẽ¬
dam quereloꝵ calumpniam
epse prefationis inserui. que
⁊ prisco nr̃o oꝑi ut distum est
tutelam defensionis exhibeãt.
⁊ presenti signatulo nõ igno¬
bile prefigant. Orantem pro
nobis scãm paternitatem ue¬
stram gr̃a suꝑniadiutoris
cõseruare atq ad defensic̃em
eccl̾ie sue sc̃e semper corro borare

Expanded text:
nem portantibus tradidit. At vero nem portantibus tradidit. At vero Joannes supra nubila infirmitatis humanae velut aquila volat, et lucem incommutabilis veritatis acutissimis atque firmissimis oculis cordis intuetur. Haec beati Augustini pauca de pluribus excerpta testimonia ad repellendam querulorum calumniam epistolae praefationis inserui, quae et prisco nostro operi ut dictum est tutelam defensionis exhibeant, et praesenti signaculum non ignobile praefigant. Orantem pro nobis sanctam paternitatem vestram gratia superni adjutoris conservare atque ad defensionem Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ. ⁊ adorandum. qui eis per
stellam natus apparuit. ⁊ ipse rex
herodes regen xp̃m formidat ĩ¬
fantem. atq ut eum possit occid̾e
tot paruulos necat. Quod aut̾
ꝑuitulũ lucas lucas significatꝰ
sit. propt̾ maximam inctimam
sacerdotis nentri dubitauerũt.
Ibi enum a sacerdote zacharia in¬
cipit sermo narrantis. ibi cog¬
natio marie et elisabech ꝯme¬
moratur. Ibi sacramenta pͥmi
sacerdotii ininfante xp̃o imple¬
ta narrantur. ⁊ quecumq alia
possũt diligent᷑ aduerti. quib
appareat lucas intentic̃em cir¬
ca ꝑsonam sacerdotis habus¬
se. Martus uero qui neq stir¬
pem regiam. neq sacerdotalẽ
uel cognatidem. uel conset᷑¬
tionem narrare uoluit. ⁊ tñ
in eis uersatus ostenditur qͥ
tuor animalib significasse
uidetur. Hec autẽ animalia
tria sine leo. siue homs sine
uitulus int̾ra gradiuntur.
me occupati sunt. que xp̃c in
tarne oꝑaitus est. ⁊ que precep¬
tamortalis uite exercende sar¬

Expanded text:
rendum, et adorandum, qui eis per rendum, et adorandum, qui eis per stellam natus apparuit, et ipse rex Herodes regem Christum formidat infantem, atque ut eum possit occidere tot parvulos necat. Quod autem per vitulum Lucas significatus sit propter maximam victimam sacerdotis, neutri dubitaverunt. Ibi enim a sacerdote Zacharia incipit sermo narrantis. Ibi cognatio Mariae et Elisabeth commemoratur. Ibi sacramenta primi sacerdotii in infante Christo impleta narrantur. Et quaecunque alia possunt diligenter adverti, quibus appareat Lucas intentionem circa personam sacerdotis habuisse. Marcus vero qui neque stirpem regiam neque sacerdotalem vel cognationem vel consecrationem narrare voluit, et tamen in eis versatus ostenditur quaatuor animalibus significasse videtur. Haec autem animalia tria, sive leo, sive homo, sive vitulus, in terra gradiuntur. me occupati sunt quae Christus in carne operatus est, et quae praecepta mortalis vitae exercendae car