comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icitas. autquos nit rcipubli¬
ce  xdministratoresulĩ hacregi¬
Acintate uł in pronintus ui
uidcatur ip̃cquiindicem destiã¬
uerit ut pote protribimnalicog̾¬
scens ⁊ ĩ integium darc restiti¬
tionemet cansas ciis cxamiã¬
re sicetoim non difficilgit
causarum cxaminatio szncq
ita cffuse intellectum nr̃c con¬
stitutionis andeat cc̃ trabenḋ

Expanded text:
aut nostrae rei publicae administratores vel in hac regia civitate vel in provinciis, ut videatur ipse, qui iudicem destinaverit, utpote pro tribunali cognoscens et in integrum dare restitutionem et causas eius examinare: sic etenim non difficilis erit causarum examinatio. Sed ne quis ita effuse intellectum nostrae constitutionis audeat esse trahend
Abbreviated transcription (Latin):
numctimperialibꝰscionibus
nr̃sq dispositionibꝰ in condẽ¬
dis cestis cauta sun tobseruai
nullamq expresentilege ficra
innouatoem Millis ucro locie
inquibꝰ raro inueniuntur ho¬
mines litteratippresentemle¬
gem rusticams cocedpnus an¬
tiquam corum consuctudine
legis incemoptinere itatant
uuiscientes luteras muentifu¬
crint septem testes ad quos.ad
testationum uccarinecesscest
ad hibeantor⁊umsquisq pro
ũtur litt̾ati. septem testes et surxe
scrip̃turtestimonium adhitẽ¬
tes  admitti.siant nullo locomi¬
usq ad quinq moĩs oĩb̾testes

Expanded text:
num et imperialibus sanctionibus nostrisque dispositionibus in condendis testamentis cauta sunt, observari nullamque ex praesenti lege fieri innovationem. In illis vero locis, in quibus raro inveniuntur homines litterati, per praesentem legem rusticanis concedimus antiquam eorum consuetudinem legis vicem obtinere, ita tamen, ut, ubi scientes litteras inventi fuerint, septem testes, quos ad testimonium vocari necesse est, adhibeantur et unusquisque pro untur litterati, septem testes et sine scriptura testimonium adhibentes admitti. Si autem in illo loco miusque ad quinque modis omnibus testes
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Incorrigẽdi
qualitate deuctisemori¬
orib ꝓpinquis tribium
ptatem utquos adintede¬
coradomestice  laudis erc̃p¬
l non pronocant saltemcor¬
rectõis medicina compellat n
nos impuniendis minorum
uitus põtatem immensamex¬
tendi nolumus.s ure patrioan¬
ctoritas cornigat ꝓpinquiume¬
nis crratumet et priuataanura¬
nersioe ꝯpescat qd siatrocitas fr̃i

Expanded text:
m. In corrigendis qualitate delicti senioribus propinquis tribuimus potestatem, ut, quos ad vitae decora domesticae laudis exempla non provocant, saltem correctionis medicina compellat. Neque nos in puniendis morum vitiis potestatem in immensum extendi volumus, sed iure patrio auctoritas corrigat propinqui iuvenis erratum et privata animadversione compescat. Quod si atrocitas f
Abbreviated transcription (Latin):
reliquissent unuisquisq suui
onus nonalienumagnoscat
nam sicc̃ium uolebat nulla e¬
ntaifficultas conuincumea
dispoere.¶que auteminan¬
tiquis legib dẽa sunt debiis

Expanded text:
reliquisse, ut unusquisque suum onus, non alienum agnoscat. nam si contrarium volebat, nulla erat difficultas coniunctim ea disponere. Quae autem antiquis legibus dicta sunt de his
Abbreviated transcription (Latin):
notitia continentur. ¶adhec
cmolum̃ta suace tributis affric̃¬
instantis felicissime tertiedecĩe
indcionis ꝑcipiantet hec noturi¬
adcouolente debet allegar̃du¬
stitutis proannonis ⁊ capitap
singlos annos prebendis ita

Expanded text:
notitia continentur. Ad haecemolumenta sua ex tributis Africainstantis felicissimae tertiae decimae indictionis percipiant. Et est notitia: deo volente debent delegari duconstitutis pro annonis et capitu per singulos annos praebendis ita
Abbreviated transcription (Latin):
dopr. Lc̃modcincestar¬
diores fortassis affatus nr̃t
per̃nitatis expectet excquã
iudices qd̃ indulgere ꝯsue¬
nimus ubiprimus dies
scauis exticit nulluintencat
carterinclusum ompamur
cula dissoluanturs. abhis sẽ¬
pocius gandialetitiamq cõ¬
muncm sidimittantur.uad¬
utimus quis cumsacrilcgo
dicbꝰscis indulgeat quis ĩd¬
ulteni uł strupriuel incestuto
tprecastitatis ignoseat quis
non raptorem urginis insu¬
maquicte ⁊ gaudia comuni
psequatur instantius nullã
accipiat requiom iunculorũ
quiquiescere scpultos quadã
paciãtur cormenta ueneficur:
maleficus. aAdultor iuolatõq
monete homicida ⁊ panicida

Expanded text:
p. Nemo deinceps tardiores fortassis adfatus nostrae perennitatis expectet: exsequantur iudices, quod indulgere consuevimus. ubi primum dies paschalis extiterit, nullum teneat carcer inclusum, omnium vincula solvantur. Sed ab his secpotius gaudia laetitiamque communem, si dimittantur, animadvertimus. Quis enim sacrilego diebus sanctis indulgeat? quis adultero vel stupri vel incesti reo tempore castitatis ignoscat? quis non raptorem virginis in summa quiete et gaudio communi persequatur instantius? Nullam accipiat requiem vinculorum, qui quiescere sepultos quadam sceleris patiatur tormenta veneficus, maleficus, adulterator violatorque monet
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶mis qui ubiq sũc
postbaec fuintorthodore fidi
sacdotes ⁊ cliciciunscũq gra¬
dus sint monachi quoq in
caĩs cuulibꝰ exnullius peni¬
tus maioris minoris uesñ¬
aiidicis adextranca uditia
locum. aut regionem quaha¬
bitant crire cogancurnullus
quereligionis intuitu habi

Expanded text:
. Omnes qui ubique sunt vel posthac fuerint orthodoxae fidei sacerdotes et clerici, cuiuscunque gradus sint, monachi quoque, in causis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis ad extranea iudicia locum aut regionem quam habitant exire cogantur. nullus quae religionis intuitu habi
Abbreviated transcription (Latin):
csse uindicos illos tm̃manc
feriarumdies fas ertquos
geminis mensib ad requi ẽ
laboris indulgentior ansn
accepitestiios quidem feruo¬
ribmitigandis et antump¬
nos fctibꝰ decerpendis. ¶a¬
lendarumquoq ianiariam
consuctos dics ociomãcipaz
his adicimus natalitios dice
urbium maximanim rome
atqz constantinopolcos inq¬
bydebentuira difteri quia ÷
abip̃isnatasunt. ¶Sacros
quoqz pascedies quiscptem
ul precedunt numcro ul scẽ¬
tur. ¶dies ctiamnatalis at
it commemoratio aplicepai

Expanded text:
sse iuridicos. Illos tantum manere feriarum dies fas erit, quos geminis mensibus ad requiem laboris indulgentior annus accepit aestivis fervoribus mitigandis et autumnis fetibus decerpendis. kalendarum quoque Ianuariarum consuetos dies otio mancipamus. His adicimus natalicios dies urbium maximarum Romae atque Constantinopolis, quibus debent iura differri, qui et ab ipsis nata sunt, sacros quoque paschae dies, qui septeno vel praecedunt numero vel sequuntur, dies etiam natalis atqre commemoratio apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
consules ⁊nchominus omnce¬
uirispectabiles duces ⁊ niriclaĩ¬
simi recrores prouintiarum. nec
noaln cuslibet ordinis indice
qui millis locis inuentifuint si
similcstudium cum magnasol¬
licitudme adhibeant utcos po

Expanded text:
proconsules, et nihilominus viri spectabiles duces, et viri clarissimi rectores provinciarum, nec non alii cujuslibet ordinis judices, qui in locis illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos po
Abbreviated transcription (Latin):
ansi sint rapere quiaduplicicri¬
minc tenertur tamadulteruq̃
rapine ⁊ oportet acerbius adui¬
raperc ausus fruĩt. ¶Sinantez
postcõmissum tam detestabile¬
crimenant potentaturaptorse
defendere aut fugacuadere potr¬
it: in bacquidem regia urbeta

Expanded text:
ausi sunt rapere, quia duplici crimine tenentur tam adulterii quam rapinae et oportet acerbius adulrapere ausus fuerit. 1c . Sin autem post cocrimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam
Abbreviated transcription (Latin):
guium boc̃starum ulir¬
genuarum sũiiamdespõ¬
libet iuduanim feminarũ
licet libertine nel seruealie¬
nesint pessia criminũ pec¬
cantes capitis su fͤplitio plectẽ¬
dos decermmus et maxime siḋo
fuint uirgines uclidue dediẽ
tequodnonsolum adiniuriam
hominumsz adipsius omnipo¬
tr̃tis dei ituentiam ꝯmititur ma¬
ximccumunrginitas ulcastitas
corrupta restitu non põt⁊ meri¬
to mortis dampnabitur suppli¬
tio cumnccab homiciducrimiẽ
buusmoiratores sintiraciriẽt
neigitur sinciundictatalis cres¬
cat in sama scĩmus phancgnale

Expanded text:
ginum honestarum vel ingenuarum, sive iam desponlibet viduarum feminarum, licet libertinae vel servae alienae sint, pessima criminum peccantes capitis supplicio plectendos decernimus, et maxime si deo fuerint virgines vel viduae dedicatae  quod non solum ad iniuriam hominum, sed ad ipsius omnipotentis dei inreverentiam committitur, maxime cum virginitas vel castitas corrupta restitui non potest: et merito mortis damnantur supplicio, cum nec ab homicidii crimine huiusmodi raptores sint vacui. Ne igitur sine vindicta talis crescat insania, sancimus per hanc ge
Abbreviated transcription (Latin):
ut m̃alus quidem caĩbꝯ uet̾a
iuãsupĩtimandis doationib
intctamaneant. siquis ucõ
donatoes usq. ad quingẽtos
solidos inquibuscumq cor

Expanded text:
ut in aliis quidem casibus vetera iura super intimandis donationibus intacta maneant: si quis vero donationes usque ad quingentos solidos in quibuscumque rebus
Abbreviated transcription (Latin):
at isiacris intimata siũt nul¬
lidandaliua quacumq alia caq̃
quasipictatis uut subnitã p̃c̃
cas quas spalicor eeposuimus
introducenda uẽcerum scita sr̃
intimandis  donationib per¬

Expanded text:
mata fuerit: nulli danda licentia quacumque alia causa quasi pietatis iure subnixa praeter eas, quas specialiter exposuimus, introducenda veterum scita super intimandis donationibus per
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Eĩquis ꝯtra
cuidentissimam iussi¬
onem suscipere plebem
et adusus publicam di¬
sciplpian defendere forta¬
uissumam sustinebit.
mpr. Anullis locis antci¬
nicatibꝰ tumultuosis clamo¬
abꝰcmuspiam int̾pellatio cõ¬
cumeliosa procedat nccadsclã
cuiusquam inuidiam petulan¬
tiañbaiactentur scitunis hiis
qui huuismõioces emiserĩt
mou̾intq tum ultum siquidẽ
fructumechus quepostulant
nullatenus hitliros subdendos
aut peis hisqua descoitionum
et tumultus anctorib netustĩ¬
sima deorcta sanx̾unt. Qncuuł¬

Expanded text:
. Si quis contra evidentissimam iussionem suscipere plebem et adversus publicam disciplinam defendere fortaravissimam sustinebunt. nullis locis aut civitatibus tumultuosis clamoribus cuiusquam interpellatio contumeliosa procedat nec ad solam cuiusquam invidiam petulantia verba iactentur : scituris his, qui huiusmodi voces emiserint moverintque tumultus, se quidem fructum ex his quae postulant nullatenus habituros, subdendos autem poenis his, quas de seditionum et tumultus auctoribus vetustissima decreta sanxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a maiestate petitur ut. adimi¬
serabilecessionis bonorumho¬
mincs uoniant auxilium ⁊ cle¬
ctio detur creditoribꝰutquinq̃¬
nale spatiumcis indulgoreri

Expanded text:
ra maiestate petitur, ut ad miserabilis cessionis bonorum homines veniant auxilium et electio detur creditoribus vel quinquennale spatium eis indulger
Abbreviated transcription (Latin):
consistunt. malus antem reb
nullamhret comunionem.
bolongcuasit constituta s ins
spebocortis annalispatio cõcla¬
dercturecum dubitarctur. siꝑ
debito subconditõc uł indicy
constituto campossibilrect fi¬
enet sipurcconstituta ꝑecuia
contractanascrct. ¶Bacaper¬
tissimalege  definimus ut licc¬
acomnib: constituere non so¬
lumres quepondere numero
mensurauesunt. sctiamalias
omnes siuc mobiles suc ĩꝑio¬
biles uł semouentes siucinst¬
mentanclalias quascumqzre
quas instipulationem possĩt
homines deducere et neq sit
inquocumq casuannalis. s
siucproscquis constituat su
proalio sit et ip̃aintaliute m̃¬
surainquaos persoales sunt
actocs positeidest mannoruz
mentis. poc etliceat pro debi¬
to puroułindiomuclcondi¬
tionali constitin.etut nõad¬
similem penitus stiploniha

Expanded text:
s autem rebus nullam haberet communionem bus longaeva sit constituta, sed in speciebus certis annali spatio concluderetur, et dubitaretur, si pro debito sub condicione vel in diem constituto eam possibile est fieri et si pure constituta pecunia contracta valeret, hac apertissima lege definimus, ut liceat omnibus constituere non solum res quae pondere numero mensura sunt, sed etiam alias omnes sive mobiles sive immobiles sive se moventes sive instrumenta vel alias quascumque res, quas in stipulationem possunt homines deducere: et neque sit in quocumque casu annalis, sed sive pro se quis constituat sive pro alio sit et ipsa in tali vitae mensura, in qua omnes personales sunt actiones, id est in annorum metis triginta: et liceat pro debito puro vel in diem vel condicionali constitui: et non absimilem penitus stipula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiol crm contraquesupplica
exancia natum cẽ exprciicrit.
triñominicognomquoliberidr̃¬
taxat nuncupantur. adidorit q
non scruumeẽ s s eruilimacula
aspersum comprchenderit cont̾
cumquiscruus nonest suppli¬
casscte intelligitir.
dem. Uiberõs prinatis pacͥtiᷤ
ul actuquocumq admustra
tionis non possemutatacon
tum siadciuiles honorcs illici¬
te atq improbeaspĩraiunt.n
un ustatus moucaturqo in¬

Expanded text:
t eum contra quem supplicas ex ancilla natum esse expresserit, tamen nomini cognomen, quo liberi dumtaxat nuncupantur, addiderit et non servum esse, sed servili macula adspersum comprehenderit, contra eum qui servus non est supplicasse te intellegitur.. Liberos privatis pactis vel actus quacumque administrati ratione non posse mutata contum, si ad civiles honores illicite atque improbe adspiraverint. unde si status moveatur
Abbreviated transcription (Latin):
placuisseuirs iurandireli¬
giõegenensetingeniutatis
uixta decietumarbitri aduo¬
luntatis ur̃ȩ placitumamite
tuc filus ꝯsulet.
dem. I ee filuis necquisqͣ
alius neq itigando neq ꝑa¬
ciscẽdosnec iꝰ uirandum cit
uoluntatem dominireidefe¬
rendo preurditium facerc ci¬
põtunde si contramandatũ

Expanded text:
placuisse iurisiurandi religione generis et ingenuitatis iuxta decretum arbitri ad voluntatis vestrae placitum amitae tuae filiis consulet.e. Nec filius nec quisquam alius neque litigando neque paciscendo, sed nec iusiurandum citra voluntatem domini rei deferendo praeiudicium ei facere potest. unde si citra mandatu
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. I crupulosam in quisi¬
tõcm utrum post mortem ancũ
moricturul pridieq̃ morietur
scipulatus sit aliquis ułintest̃¬
mentolegatiul fideicomissino¬
mine aliquid dereliquenit peni¬
tus amputantes omniaque
tuul pacti sunt cchentes nelte

Expanded text:
p. Scrupulosam inquisitionem, utrum post mortem an cum morietur vel pridie quam morietur stipulatus sit aliquis vel in testamento legati vel fideicommissi nomine aliquid dereliquerit, penitus amputantes omnia, quae ti vel pacti sunt contrahente
Abbreviated transcription (Latin):
S im̾solucum nom̃
debitoris sintibidebitor de¬
dit tuus acte mrem tuamp¬
curatorom fecit pignora q̃re
spalicer ulgñaliterhabes ob¬
L

Expanded text:
 in solutum nomen debitoris sui tibi debitor dedit tuus ac te in rem tuam procuratorem fecit, pignora, quae specialiter vel generaliter habes obl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinc̃tib .adsimilitudinem
iotichibtissimc memoriẽqͥ
prius huuismoipictatis oͥf¬
fitium inucnissedicitur per
hanc pragmaticam scioncrr
firma illibataq inppetuum
sbstẽcatio uleducatio orpha¬
nis atq egenis ⁊ usib cc̃castꝰ¬
cis ac ptochus ul assisterus cõ¬
pareturdomus ⁊ aliasqz res
supenius nominatas ad cura
memorati uiriptinentes uł p̃¬
modumquolibet moad cis.
sollicitudinem niquiposteuz
ad euisdem orphanatrophu
curam uocati fucrit puenturaᷤᷤ
ad instar maioris nonerabilis
cc̃c̃c huismocuinclite urbis
cta ccc̃a ułnunc adipiscit᷑ uel
postea mebitur ꝓpetuo ppotiri
pietatis intrutu decrumus.

Expanded text:
tinentibus ad similitudinem Zotici beatissimae memoriae, qui prius huiusmodi pietatis officium invenisse dicitur, per hanc pragmaticam sanctionem firma illibataque in perpetuum sustentatio vel educatio orphanis atque egenis et usibus ecclesiasticis vel ptochiis vel asceteriis comparetur. Domus etiam aliasque res superius nominatas ad curam memorati viri pertinentes vel postmodum quolibet modo ad eius sollicitudinem vel qui post eum ad eiusdem orphanotrophii curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris venerabilis ecclesiae huius inclitae urbis cta ecclesia vel nunc adipiscitur vel postea merebitur, perpetuo potiri pietatis intuitu decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. SSundebitã pecumam
quasiexcãfidciussionis obste¬
tus incautocm per crrorẽ dedu¬
xistitamdoli maliexceptocuti
quamcondicerc utobligatio
tibi accepto feratur potrs. ¶N
mictendibois adfiscum  dcuo¬
lutis sudem fiscus obdebitu
restituen dumfiũt conuctus
adusus om̃s fideuissores lis
cõtestarctur ununicorumeli¬
gere cditorisimo ceteros min
ydocos cristimaret at nuncpt
postlitis ꝯtestationez peririoẽ

Expanded text:
. Si indebitam pecuniam quasi ex causa fideiussionis obstrictus in cautionem per errorem deduxisti, tam doli mali exceptione uti quam condicere, ut obligatio tibi accepto feratur, potes. Non promittendi bonis ad fiscum devolutis si idem fiscus ob debitum restituendum fuerit conventus adversus omnes fideiussores lis contestaretur, unum eorum eligere creditori, si modo ceteros minus idoneos existimaret. at nunc post litis contestationem petitionem
Abbreviated transcription (Latin):
strum census. inꝑiũtis uõ ap̃
modcratores canimul defen¬
sores canm locoris res corui
cis tradantur aquib sunt cũ¬
stodiende ut siquas carumde
rcrum ꝓpt̃ fenus forsitanuł
ucebiteis alienatos mire qͥt̾¬
ccumut p̃cia num que exin
colliguntar abhisdomponis
custodiantrir. ¶huiusmodi
autem pium atq itligiosum
tõribꝰ obñoxii sint. graueerũ
atq iniquum ẽcallidis quo¬
rumdam sutao tingerit mach̃

Expanded text:
strum census, in provinciis vero apud moderatores earum vel defensores locorum res eorum eis tradantur, a quibus sunt custodiendae: ut, si quas earundem rerum propter fenus forsitan velicebit eis alienationis inire contractum, ut pretia eorum quae exinde colliguntur, ab isdem personis custodiantur. Huiusmodi autem pium atque religiosum tionibus obnoxii sint. grave enim atque iniquum est callidis quorundam, si ita contigerit, mach
Abbreviated transcription (Latin):
limi filii municipalibꝰ cumnolu¬
itagarc muncribꝰ ⁊ doare patric⁊
p̃ncipalommanifestauit notũq
fecit sincdubio professi õccortissiã
facultatumsuarumõumelegisse
ułrepudindiprnas hrditates a
idoatocs ifrande cune ecc̾dat facł¬

Expanded text:
lii municipalibus eum voluit adgregare muneribus et donare patriae principalem, manifestavit notumque fecit sine dubio professione certissima facultatum suarum omnium elegisse vel repudiandi paternas hereditates aut donationes in fraudem curiae concedatur fac
Abbreviated transcription (Latin):
sixit sitũ reip̃a fumnt partimantu
datequis enimcis nonmiscretꝰ
ꝓpterobscquia que maritis prat
ꝓpterpartus periculum⁊ ip̃amli¬
berorumꝑcatiõcm pro qua multa

Expanded text:
si tamen re ipsa fuerint parti mariti datae? quis enim eas non miseretur propter obsequia, quae maritis praestant, propter partus periculum et ipsam liberorum creationem, pro qua multa
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr Quisquis uultesse
patronos oportet ẽẽ desectuz
Cantronima.antem uniũ¬
siad nocatiita prebeant patro¬
cuna uirgantibꝰ ut nonult
quamlicium possit uͣtiuitas
cendi cum temcritate proru¬
patagant quod mcansa desi¬
derat temperent scabiniuna
namsiquis adco procax fr̃t
ut nonrationcsprobris pr¬
teteccertandumoppinionie
cim commuentia accomo¬
danda estut quisquam negõ
derclicto inadueriansin con¬
tumcliam aut palampagat
aut subdõlore. ¶precerea
nullum cumcolitigatorẽ cͥõ¬
tractumquem inppria icep̃
fideincat aduocatus nullaz
conferat pactõcm. ¶nemo
ochus quos licebit accipert
qd sibiscmcioffitugratia ubo
arbitrio obtulit litigator.mi
¶nomo exindustria protra

Expanded text:
 Quisquis vult esse patronos oportet esse delectum. Ante omnia autem universi advocati ita praebeant patrocinia iurgantibus, ut non ultra, quam litium poscit utilitas, icendi temeritatem prorumpant: agant, quod causa desiderat: temperent ab iniuria. nam si quis adeo procax fuerit, ut non ratione, sed probris putet esse certandum, opinionis enim coniventia commodanda est, ut quisquam negotio derelicto in adversarii sui contumeliam aut palam pergat aut subdole. Praeterea nullum cum eo litigatore contractum, quem in propria recepit fide, ineat advocatus, nullam conferat pactionem. Nemo ex his, quos licebit accipere quod sibi semel officii gratia libero arbitrio obtulerit litigator. Nemo ex industria protra
Abbreviated transcription (Latin):
restitui. ¶ Siquis arit crutis¬
torib detectus fuĩt separatim
tractassc cum plunbetaduor¬
sano sno tali frande subtraxis¬
se pans dertusionis copiam
ondet et proculdubioniuiq̃
asclicem foucri ⁊ auctem udi¬
cianam ase lusam expenetur.

Expanded text:
restitui. Si quis autem ex litigrestitui. Si quis autem ex litigatoribus detectus fuerit separatim tractasse cum pluribus et adversario suo tali fraude subtraxisse paris defensionis copiam, ostendet procul dubio iniquam a se litem foveri et auctoritatem iudicis a se lusam experietur.
Abbreviated transcription (Latin):
boemromana⁊ honoratis qui
hoc putaucrint cligend cousq̃
liceatorirequousq malucrit.
iidelut nonadturpe compen
augmentaquerantur. ¶Nã
silucro pecumaqz capiantur
ueluti abicctiatq degeneres ĩ¬
toriilissimos nuãbunturn
¶Quisquis igiturerhusqs
agere ꝓmisimus uultc̃e causi¬
dicuscamsolam quam sum
tempore agendi sibisciat cẽper¬
sonamquousq causidicus c
nccputetquisquam honorisr.¬
o aliquid cẽ detractum cumipe
nccitatemeleg̾it standictipe
contemꝑscri ius scdendi.
dem Proludendum est ne
huques in foro. iut mentum
nobilissimos fecit. antuctustĩ
duo tin precetens fuint uł plu¬
res quorum fama sit xlanor
iudicantis offitio arbitio sit.
ut parcansidicorum distrubr¬
tiofiat ctexequatur ꝑtib auxi¬
lium singulorum ⁊ cquadun¬
siopcedeat. ¶Siqs u mon¬
tus aiudice ca crcusatoc que
ncqueat comprobancuicum¬
qz parti patrocimum denȩgare¬
nt eũcat foro.sciat ctiam nunq̃
sibiadagendumcopiam pose

Expanded text:
Romam etiam honoratis, qui hoc putaverint eligendum, eo usque liceat orare, quousque maluerint, videlicet ut non ad turpe compendaugmenta quaerantur. nam si lucro pecuniaque capiantur, veluti abiecti atque degeneres inter vilissimos numerabuntur. Quisquis igitur ex his, quos agere permisimus, vult esse causidicus, eam solam, quam sumit tempore agendi, sibi sciat esse personam, quousque causidicus est, nec putet quisquam honori suo aliquid esse detractum, cum ipse necessitatem elegerit standi et ipse contempserit ius sedendi. Providendum est, ne hi, quos in foro aut meritum nobilissimos fecerit aut vetustas, duo tantum prae ceteris fuerint vel plures, quorum fama sit Hilarior, in iudicantis officio sit, ut par causidicorum distributio fiat et exaequetur partibus auxilium singulorum et aequa divisio procedat. Si quis vero monitus a iudice ea excusatione, quae nequeat comprobari, cuicumque parti patrocinium denegaverit, careat foro, sciat etiam numquam sibi ad agendum copiam posse
Abbreviated transcription (Latin):
qr it de principalicade
nuoquoͣrtur qd si non docile¬
ens prcuanicatum et calump¬
manõtabens ⁊ reb iudicatĩ
aquibono est prouocatum
stabitur.

Expanded text:
 ita de principali causa denuo quaeretur. Quod si non docueris praevaricatum, et calumnia notaberis et rebus iudicatis, a quibus non est provocatum, stabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipales litigantium ꝑtes ꝑunã¬
mentumlites cẽceant⁊ carum
ris tamtotius cãc faciant exa¬
minatoẽm. quãsuum proferãt
arbitrium quid alius nisipro

Expanded text:
cipales litigantium partes per iuramentum lites exerceant et causarum ris tam causae totius faciant examinationem quam suum proferant arbitrium, quid aliud, nisi pro
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ilũ papis testin re¬
scindendi. si hoc moffõsumꝓ
bare non possint nullam hñt
facultatem.s et sicam circate¬
stamentum quam ⁊cica çodi¬
cillos inditiumeius defitłat.
uerum quibuscumq uerbi
uoluntꝗs cius declarata sit. li¬
cet abitͬcitato eifĩt successy
exsenatus consulto retentioi̾
o aditum iudicemsequinolũ¬
tatem o portere uiris au c̃te sig̾¬
ficatur.

Expanded text:
. Filii patris testamentum rescindendi, si hoc inofficiosum probare non possunt, nullam habent facultatem. sed si tam circa testamentum quam etiam codicillos iudicium eius deficiat, verum quibuscumque verbis voluntas eius declarata sit, licet intestato ei fuerit successum, ex senatus consulto retentioniso aditum iudicem sequi voluntatem oportere iuris auctoritate significatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Siq̃ui aduocatoruir
cristimatioĩsuc inm̃sa atq
illicita compendia pretrlisse
sub noĩc honoranorum ex
ip̃is negocus que tuenda su¬
scepornt omolumentum si¬
bicerte partis cumgranidap¬
no litigatoris et depredarior
poscentes fucrint inuenti i
placuitutomis qui mhuisce¬
modi scucritatepmansorint
ab hac professione penitri ar¬
ccantur.

Expanded text:
. Si qui advocatorum existimationi suae immensa atque illicita compendia praetulisse sub nomine honorariorum ex ipsis negotiis quae tuenda susceperint emolumentum sibi certae partis cum gravi damno litigatoris et depraedatione poscentes fuerint inventi, placuit, ut omnes, qui in huiusmodi scaevitate permanserint, ab hac professione penitus arceantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipata co defuncto bono¬
rum possessioem no agro¬
lusti frustra ncteris nehere¬
ditatipaternesis obligat
Qd serum eius nullo uire
maumisisti resq et mancipi¬
aquedamꝓpter funeris impẽ¬
sas distraristi

Expanded text:
cipata eo defuncto bonorum possessionem non agnovisti, frustra vereris, ne hereditati paternae sis obligata, quod servum eius nullo iure manumisisti resque et mancipia quaedam propter funeris impensas distraxisti
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Pisis tp̃rib cademi
reduobriure pignoris oblio¬
tacum quiprius  datamutua
pecumapignus accepit pocio¬
rembricertiac manifesti uuris
est. nec ał scõm̃ distrabendi po¬
testatem huiusmõipignoris
consequinisi prioricreditori
debita fuĩt soluta quantitas¬

Expanded text:
ersis temporibus eadem re duobus iure pignoris obligata eum, qui prior data mutua pecunia pignus accepit, potiorem haberi certi ac manifesti iuris est, nec alias secundum distrahendi potestatem huius pignoris consequi, nisi superiori creditori debita fuerit soluta quantitas
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Cumpatrempro filia.
dotem tibidantem sipost suam
mortem mmĩno costituta reb
humanis cademecimatur ꝓtẽ
dunidiam dotis annuc iedlia
alus ⁊ annamlrdẽscripsisse. nec
Aniiam quicqua exstipłoe petẽ
uellesanxisse siquidemprchaẽ
sibiredliscom fidom pactistipu¬
latamannuam nopbetur exali¬
cno pacro necprsus cuilla ꝯ petit

Expanded text:
. Cum patrem pro filia dotem tibi dantem, si post suam mortem in matrimonio constituta rebus humanis eadem eximatur, partem dimidiam dotis ammiae reddi aliis ammiam quicquam ex stipulatu petere velle sanxisse, si quidem hanc sibi reddi secundum fidem pacti stipulatam ammiam non probetur, ex alieno pacto nec prorsus ei ulla competit
Abbreviated transcription (Latin):
et siqua alialexul senatuscon al
ectcamcfficax quãtum incani
ꝑtẽremancat. et tplex aña uia
libertatis quemulciplices int̾¬
ducebat.ambuges uno diecto
tramitediscat ambulareqd̃si
aliqua lexulconstitritio libtagͥ
faciat mentõem. non aũtlatimi¬
tatis ca prociutate romanalo¬
qui incelligatur. ¶S siquiḋ
liberti iam mortin sñt etboacor
quasilatinorũhiis quorumir¬
nich̾ exbaclege innonctur s mãe¬
ant apudcos ureantiquo firm¬
terdetentactucdicanda. infutu¬
ns autemlibertis presens ꝯstitu¬
tiolocum sibiuendicet. iaũt.

Expanded text:
et si qua alia lex vel senatus consulea inefficax quantum in eam partem remaneat et triplex antea via libertatis, quae multiplices itroducebat ambages, uno directo tramite discat ambulare. Quod si aliqua lex vel constitutio libertatis faciet mentionem, non autem Latinitatis, ea pro civitate Romana loqui intellegatur. Sed si quidem liberti iam mortui sunt, et bona eorum quasi Latinorum his quorum innihil ex hac lege innovetur, sed maneant apud eos iure antiquo firmiter detenta et vindicanda. In futuris autem libertis praesens constitutio locum sibi vindicet. IUST.
Abbreviated transcription (Latin):
tibiamatre debitam fu¬
issedicis ab hercdib ci
cobrdibtus proparte
tibi competenti pererede¬
bes. sctres siquetibiobi¬
dem debitum obligatesũt
pscquinon prohibers.¬
mp̃r. P robrditanis parti¬
b seredes onera hereditana co¬
gnoscorectiam infisciratiõibꝰ
placuit in su intercedat pignuᷤᷤ
ułypotheca tuncenm possor
obligitericonueniendus ẽ¬

Expanded text:
tibi a matre debitam fuisse dicis, ab heredibus eius coheredibus tuis pro parte tibi competenti petere debes. Sed et res, si quae tibi ob idem debitum obligatae sunt, persequi non prohiberPro hereditariis partibus heredes onera hereditaria agnoscere etiam in fisci rationibus placuit, nisi intercedat pignus vel hypotheca: tunc enim possessor obligatae rei conveniendus e
Abbreviated transcription (Latin):
est utalicnis bonis subgratio¬
saactõe distractis paru̾accedat i¬
publico nõi cumtotum pereat
debitori.

Expanded text:
est, ut alienis bonis sub gratiosa auctione distractis parum accedat publico nomini, cum totum pereat debitori
Abbreviated transcription (Latin):
tiam dependerit dubitabatũ
cuius rridaturalegib cirepe¬
titio.utrum ne serui anpecuĩe
et utrumstipulator an promiᷤᷤ¬
sorbãt huius rei facultatem.

Expanded text:
tiam dependerit, dubitabatur, cuius rei datur a legibus ei repetitio, utrumne servi an pecuniae, et utrum stipulator an promissor habeat huius rei facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶Ala fide possidens
depprictate nictus proertan¬
tious fructibꝰ uendicatione¬
proconsumptis ucro cond¬
tocconuentus bohorumre
stitutiomi parerc compellit̾

Expanded text:
e. Mala fide possidens de proprietate victus extantibus fructibus vindicatione, consumptis vero condictione conventus horum restitutioni parere compellitur
Abbreviated transcription (Latin):
mpr S iutallegas latrocira¬
tem pemistidubium noẽcum
qui ingerende cedis uoluntae
pcesserat iure çesum uideni
micidiu seno uoluntate set
can fortuito  fecissecum calcis l¬
ctumortis occ̃o prebitauideat.
sihoc ita estnz suphoc ambigipo¬
titommi metu ac suspitõem ꝙ̃
examine rcidiscriminesustinet

Expanded text:
. Si, ut adlegas, latrocinantem peremisti, dubium non est eum, qui inferendae caedis voluntate praecesserat, iure caesum viderimicidium se non voluntate, sed casu fortuito fecisse, cum calcis ictu mortis occasio praebita videatur, si hoc ita est neque super hoc ambigi poterit, omni metu ac suspicione, quam ex admissae rei discrimine sustinet
Abbreviated transcription (Latin):
lbertatem non inmerito flagi¬
tart. sicum peritiorib tractatr̃
ingenuum fem palmurencfa¬
ctionis dominatoc ulut capti

Expanded text:
bertatem non immerito flagitare, si cum peritioribus tractatum ingenuum, factum Palmyrenae factionis dominatione velut capti
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. ¶atis notum est̾idẽ it¬
ꝯstitutum boãcarum indotẽda¬
taquenuptesũthus quip̾mi¬
ꝑilisarcinam subcũtobnoxia
utscili tuꝵc demumadh̃ muli¬
eris prim̃onum penculum Re

Expanded text:
. Satis notum est et idem constitutum bona earum in dotem data, quae nuptae sunt his qui primipili sarcinam subeunt, obnoxia ut scilicet tunc demum ad hoc mulieris patrimonium periculum r
Abbreviated transcription (Latin):
lumus intimari qdsiquie
posthanclegem aliquemo
corum fctalomeffugerit se¬
ctam ⁊ ad dcicultum prospe¬
xerit saxis aut alio furoris
gnc̃qd nuncficri cognoui:

Expanded text:
lumus intimari, quod, si quis, post hanc legem, aliquem qui eorum feralem fugerit sectam et ad Dei cultum respexerit, satis aut alio furoris genere, quod nunc fieri cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
npr.Ethibitiois nccitat
tenctur qui facultatẽ hñs cxibẽ¬
diculpamuldolum in explen¬
doprecept᷑ committit.itautq
rem deteñorem exhibit. cqui¬
tas exhibitionis profitiat utq̃
uic ant eposint cuius ispcibuᷤᷤ
meministraducisus tenentem
ad exhibendum ueluerdicator
ntipotes qd̃ sipactus sit ut tibi
restituãtursiquidemciqui depo¬
suit successistiuurehereditano
depoĩtiactoe utino prohiberis
siucro necciilince honorano
iire adtehereditas ciis ꝑtinet.
intelligis nullamte excius pa¬
ctocontraquem supplicas accõ¬
nemstricto nire hr̃e utilis autẽ

Expanded text:
no. Exhibitionis necessitate tenetur, qui facultatem habens culpam vel dolum in explendo praecepto committit, ita ut, qui rem deteriorem exhibuit, aequitas exhibitionis proficiat, ut, vit aut deposuit is, cuius precibus meministi, adversus tenentem ad exhibendum vel vindicatione uti potes. Quod si pactus sit, ut tibi restituantur, si quidem ei qui deposuit successisti, iure hereditario depositi actione uti non prohiberis: si vero nec civili nec honorario iure ad te hereditas eius pertinet, intellegis nullam te ex eius pacto contra quem supplicas actionem stricto iure habere: utilis autem
Abbreviated transcription (Latin):
nentia partem diu̾sam inuasis¬
se asscucrans siquidom omẽ
intendis sollempinbo accatio¬
nib impletis fidcm asseñatõiꝰ
tue facitosinu̾o adcxhibendu
intẽndis. iuditorum morcexpe

Expanded text:
nentia partem diversam invasisse adseverans, si quidem crimen intendis, sollemnibus accusationibus impletis fidem adseverationi tuae fac, sin vero ad exhibendum intendis, iudiciorum more expe
Abbreviated transcription (Latin):
npmutatatõis ⁊ multomas
donatoisnec alio quoquomo
possunt. ¶Igitur ⁊ si tufribus
tius ꝑ transactõem fundũdedi¬
stiuendicare cum potes.s siqd

Expanded text:
mutatione et multo magis donatione nec alio quoquo modo possunt. Igitur et tu si fratribus tuis per transactionem fundum dedisti, vindicare eum potes. sed si quid
Abbreviated transcription (Latin):
excepta uidcl calicapitis du¬
diminutõc queul libertatem ul
cuntatem romanam possitad¬
imcre timncctenim uiusfructũ

Expanded text:
Excepta videlicet tali capitis deminutione, quae vel libertatem vel civitatem Romanam possit adimere: et tunc enim usus fructu
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r.¶Sanccimꝰ creatõe tutor
⁊curatorum cumoipecdẽteaca¬
utalelicere debitorib pupillor
uładultorñad cos solutoem fa
sima securitas ut nemo impõte¬
estexalio euentu resuscit᷑ari nor
anthanclegem extendimus ⁊̃ ĩ
hus solutoib que ulexredlitibꝰ
moĩcãis pupillonł adulto ac¬
cediit. s siextraneus debitor ex
feneratitia forsitancautõe uła
liis silib cãis solutoem facẽ qse
lib̾are desiderat. tunconim eandẽ
¶b tilitatem obseruarecensemꝰ.¬
testõ ꝯdito filium suum preteĩ¬
sctͣidemaũt filius quipretitus
eratuł fratris ulcenciẽet tutor
nłcuratorquiscriptus amatre
tutoris fũat br̃s inpresentiañt
sp̃cmanifestissimũerat staretr¬
torem ułcuratorem inpcipitilo
uoluent ne exhacca suauira a¬
in minet periculum tudeleuł
utilis negorum gestoracti

Expanded text:
. Sancimus creatione tutorum et curatorum cum omni procedente cautela licere debitoribus pupillorum vel adultorum ad eos solutionem facsima securitas, ut nemo in posteest, ex alio eventu resuscitari. Non autem hanc legem extendimus etiam in his solutionibus, quae vel ex reditibus modi causis pupillo vel adulto accedunt: sed si extraneus debitor ex feneraticia forsitan cautione vel aliis similibus causis solutionem facere et se liberare desiderat: tunc enim eandem subtilitatem observari censemondito filium suum praeterisset, idem autem filius, qui praeteritus erat, vel fratris vel extranei esset tutor vel curator, qui scriptus a matre tutoris fuerat heres, in praesenti specie manifestissimum erat stare tutorem vel curatorem in praecipiti lovoluerit, ne ex hac causa sua iura aimminet periculum tutelae vel utili
Abbreviated transcription (Latin):
orantiq animo delubria
queiamolim clausasunt.
reseret ab sit ab scculonio
fandis exsecrandisq sunu¬
lacrishonorem pristinum
impios postes ꝓphanos sa¬
cris acccougnes adolcrimnhis

Expanded text:
orantisque animo delubra, quae olim iam clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infandis exsecrandisque simulacris honorem pristinum impios postes, profanis aris accendi ignes, adoleri in is
Abbreviated transcription (Latin):
que placitiseruandi causa se¬
cuta est scuañcessit pactum se¬
i poststãtim incerpoĩtum sic
recte sccundumscrerrsmam

Expanded text:
quae placiti servandi causa secuta est, seu antecessit pactum seu post statim interpositum sit, recte secundum se ferr
Abbreviated transcription (Latin):
tiquorum bonorum tenorem
abhus quiprobrde uł propos¬
sessore possident dolouemalo
feceñtquomagis desierint po¬
sidere tibuector prouintie re¬
stitu efficiet.

Expanded text:
ti quorum bonorum tenorem ab his, qui pro herede vel pro possessore possident dolove malo fecerint, quo magis desierint possidere, tibi rector provinciae restitui efficiet.
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Alleͥgatis gentĩduo
portint octauam uectigalacg¬
piantquas u̾o exromanoso¬
loquesũt tmn legecocesse adꝓṗ¬
adeferunt has habeantaprati¬
onesempĩmucs aclibas.

Expanded text:
. A legatis gentium devotportant, octavarii vectigal accipiant : quas vero ex Romano solo, quae sunt tamen lege concessae, ad propria deferunt, has habeant a praestatione immunes ac liberas.
Abbreviated transcription (Latin):
quepriuatadegunt uitamĩ
pubucis functionibo equad
ẽẽ inspectio  hocioeo dicimus
qr nonnulliprinatorillicitͣs
suffragio  proferunt scĩcẽs qb
huuismõiquem ferrifisco no¬
ris est sibi asscrantẽeconcessa
siquis ergo prinatorum huĩ¬
modirescripcõenitaturcassan
cadem fit uectigalium enim ñ
paruafunctio est que debetab
om̃iboquinegõatois sentns¬
ferendarum mercium hntcu
nauiculariis cum sibiremge

Expanded text:
quae privatam degunt vitam, in publicis functionibus aequa debet esse inspectio. Hoc ideo dicimus, quia nonnulli privatorum elicitas suffragio proferunt sanctiones, quibus eiusmodi, quae inferri fisco moris est, sibi adserant esse concessa. Si quis ergo privatorum eiusmodi rescriptione nitatur, cassa eadem sit. Vectigalium enim non parva functio est, quae debet ab omnibus, qui negotiationis seu transferendarum mercium habentnaviculariis, cum sibi rem ge
Abbreviated transcription (Latin):
ses pronintiesciens
furti quidem actoc̃m si¬
gulos quosqz insolro
tencriconditionisncõ
nummorum furtim sub̾¬
tractorum clectionem ẽe
ac tunc demum siabimosat¬
ft̃m fucrit ceteros liberare iur

Expanded text:
ses provinciae, sciens furti quidem actione singulos quosque in solidum teneri, condictionis vero nummorum furtim subtractorum electionem esse ac tum demum, si ab uno satisfactum fuerit, ceteros liberari, iure
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Qu̾idamne¬
tuitiuins ordie preter¬
misso obreptõc prccun
nuptias q̃s se in tellig̾t
lesponsalium genus presente
legis  diffinitoe prohibemus. si
quisigiturotrahãc diffinitõe
nuptias pcum sbrectõe morunt
amissicembonoru⁊ peñadepor¬
tatois sbiturum scosse ño am

Expanded text:
p. Quidam vetusti iuris ordine praetermisso obreptione precum nuptias, quas se intellegunt le sponsalium genus praesentis legis definitione prohibemus. Si quis igitur contra hanc definitionem nuptias precum subreptione meruerit, amissionem bonorum et poenam deportationis s
Abbreviated transcription (Latin):
nõ biturum necum quampo¬
tieadnotationis ut indultees¬
ficacom scueniceffectum meũ¬
isse exemptis his qui parctu
sponsiccm denuptus filiarum
implere desiderant uł sponsali
lpocest arrmdata nominere¬
disibi pecptolegucun statuta
penadeposcunt

Expanded text:
potiae adnotationisve indulto efficacem se veniae effectum meruisse: exceptis his, qui parentum sponsionem de nuptiis filiarum impleri desiderant vel sponsalia, hoc est arrarum data nomine, reddi sibi praecepto legum cum statuta poena deposcunt
Abbreviated transcription (Latin):
colonorum ⁊cuilib ordinis⁊
audicefiĩt aliquaroe cocussu
siquis scit uenalemdeiur fiis
se miam siquis penam ulpcioi
remissam aiitio cupiditatis
tucritapprobar Uuł ad̾mini¬
stranteco uł postadmini strai¬
onemdepoitam inpublico pro¬
deat crimendeferat. delatuma
am reportatunis ⁊ gloriam.
Mpr. Unusquisq ꝓcuratõ
ꝓpoitus ginetio tabulanus
susceptorcolonus ułquicu
se a comite domorum menũ¬
ñitesse concussum cumipe cui
pecumam num cranitadmĩ¬
stratõe discesserit intraanm
spatia adinditium spectabilit¬
tis tuequicquid dederit Iepcti¬
turus occurrat prosit pensioi¬
bus quicquid illedederit sin
uero extpre depoite administ̾

Expanded text:
colonorum aut cuiuslibet ordinis a iudice fuerit aliqua ratione concussus, si quis scit venalem de iure fuisse sententiam, si quis poenam vel pretio remissam vel vitio cupiditatis tuerit adprobare, is vel administrante eo vel post administrationem depositam in publicum prodeat, crimen deferat, delatum am reportaturus et gloriam.m. Vnusquisque procurator praepositus gynaecei tabularius susceptor colonus vel quicumque se a comite domorum meminerit esse concussum, cum ipse cui pecuniam numeraverit administratione decesserit, intra anni spatia ad iudicium spectabilitatis tuae quidquid dederit repetiturus adcurrat, ut prosit pensionibus quidquid ille reddiderit. Sin vero ex tempore depositae administ
Abbreviated transcription (Latin):
te lacerandam ẽccxistimaunt s
strorum beniuolẽtia aliquidac¬
sterum nr̃o ꝑfiuatur remedio.

Expanded text:
te lacerandam esse existimaverunt. sed strorum benivolentia aliquid acsterum nostro perfruatur remedio.
Abbreviated transcription (Latin):
quins forma satis nõ datrco¬
iliatucela si mo̾pia hoc faciat
siñ infamia si fraude⁊̃ cumro¬
ta aditus ꝓuunticrector iube¬
bit et in locum defunctor alios

Expanded text:
et iuris formam satis non dat, removeri a tutela si inopia hoc faciat, sine infamia, si fraude, etiam cum nota aditus provinciae rector iubebit: et in locum defunctorum alios
Abbreviated transcription (Latin):
Eut iincogite allegatoes ab¬
sentibꝰ põnis sique ꝯpetũt ser¬
ncturintacte his insupor. qui¬
cumqr apudiuros gloriosos
ꝓtp̃reosules man cipiasnalibe¬
tatẽ dõat uoluintanlatos fis¬
cipatronos ad casdon lib̾tates
pagoidas ꝓpriamaduocatõis
uocom accomodare alus nich̾¬

Expanded text:
absentibus personis, si quae competunt, serventur intactae. His insuper, quicumque apud viros gloriosos pro tempore consules mancipia sua libertate donare voluerint, antelatos fisci patronos ad easdem libertates peragendas propriam advocationis vocem accommodare Aliis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
carecontouersiaest. prius agi
calibertasis debet. s ersi dehere¬
ditate agetur ordinanda qui¬
dem esteansalibertatis. s suffic̃
eiquilibercate utitur adicto¬
nam deberedetate secundum

Expanded text:
ate controversia est, prius agi causa libertatis debet. Sed si de hereditate agetur, ordinanda quidem est causa libertatis, sed sufficit ei, qui libertate utitur, ad victoriam de hereditate secundum
Abbreviated transcription (Latin):
dem. E cimus omnes indi¬
ces suie inhac florentissimaci¬
uitate sine in pronintus siqñ
absc̃s ꝑsõa citãta põstta appa¬
ruerit non aliteriudicialem al¬
itum ei reuelare szomem clau¬
dere ciuiditiorum copiam. ni¬
siprius omiia dampna restitu¬
at exhuiusmonntio adũsani
eius inflicta seucurea in gressꝰ¬
ciuslitis suiecuca honoraria
aduocatornmułalias cãs que¬

Expanded text:
. Sancimus omnes iudices sive in hac florentissima civitate sive in provinciis, si quando absens persona citata postea apparuerit, non aliter ei iudicialem aditum revelare, sed omnem claudere ei iudiciorum copiam, nisi prius omnia damna restituat ex huiusmodi vitio adversariis eius inflicta sive circa ingressus litis sive circa honoraria advocatorum vel alias causa, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uenur. ¶ncaũtquãtitas sez¬
uuł pretu sit incertas manife¬
stascimus seru pciim sican¬
cille. sinulla atesuntimburi.
iigintisoliois taxarhus uide¬
ñedis. ¶Sinautaliquaarte p¬
ditisũt exceptis notmnis ⁊ me
muus. ¶S inauit notanus
situlmcdicus siuemasculus
ad quinquagĩtamedicus ant
usq  ad lx. tuxetur. ¶Sinucro
sin aucartificesusq ad. bocani¬

Expanded text:
nire. Ne autem quantitas servilis pretii sit incerta, sed manifesta, sancimus servi pretium sive ancillae, si nulla arte sunt imbuti, viginti solidis taxari, his videnendis: sin autem aliqua arte praediti sunt exceptis notariis et medminis. Sin autem notarius sit vel medicus sive masculus ad quinquaginta, medicus autem usque ad sexaginta taxetur. Sin vero sin autem artifices, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
natis quibus pcedens uĩditim̃
confirmauent pretor nich con¬
traius fecit. si nouissima cuis yo¬
luntapem secutus relictum te¬
stamentorcipu . fiocicommissỹ
ut excodicillis relictum prandy
ec̃pronntiauit.

Expanded text:
natis, quibus praecedens iudicium confirmavit, praetor nihil contra ius fecit, si novissimam eius voluntatem secutus relictum testamento rei publicae fideicommissum ut ex codicillis relictum praestandum esse pronuntiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
eorum hr̃s insticutus ẽ
adire canoluĩt. s abinte¬
stato succedentes uemunt.
mosuncius loco substigutu
noncs ⁊ liquido probaturfi¬
fr̃em tuum castrensiabonaa
teptinere noluissenamuolũ¬
tas militis cxpeditoe occupa¬
ciprouireseruacir.

Expanded text:
eorum heres institutus est adire ea noluerit: sed ab intestato succedentes veniunt, modo si in eius loco substitutus non est et liquido probatur fratrem tuum castrensia bona ad te pertinere noluisse. nam voluntas militis expeditione occupati pro iure servatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ab cẽquereris ꝯpetẽti in remac¬
tc̃cuł sidolomalo fecit quomi¬
nus its mobiles possideret ad
cribendumpsequere. frnctus a
rerumquas mala fide tenuit.
lerpilate hereditatis nontenc¬
aturcrimincsuos nõ facit. s ex¬
tintes quidemnendicar cõsĩ¬
ptos uõ condiciposse ꝓildubi¬

Expanded text:
abesse quereris, competenti in rem actione vel, si dolo malo fecerit, quo minus res mobiles possideret, ad exhibendum persequere. Fructus autem rerum quas mala fide tenuit, licet expilatae hereditatis non teneatur crimine, suos non facit, sed extantes quidem vindicari, absumptos
Abbreviated transcription (Latin):
dem O atremqui filiam expo¬
uingifilio desiderantis fauere
noto conuenit qlusirentatur
alimentorum solutionun hoc
pronepte. Itemq matreaiual
proamiactex latert amita acma¬
tertera sorore sororis  filia aexca
nepte ꝓpt̾ea fr̃is  filia ⁊ excancp¬
te.itemq exaffinbo pruugna
noũcanuni socruccterisq qre

Expanded text:
 Patrem, qui filiam expomonio coniungi filio desiderantis favere voto convenit. qui si renitatur, alimentorum solutioni in hoc pronepte, itemque matre avia proavia et ex latere amita ac matertera, sorore sororis filia et ex ea nepte, praeterea fratris filia et ex ea nepte, itemque ex adfinibus privigna noverca nuru socru ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
sõam domne sustincat abhrdi¬
tarioseruo priusquã priuro suc¬
cesseritis resꝯmendatas scõmi
bonar fidem abcius qui suscepe¬
rat succõribapudrectorempro¬
nntie peterepotestis.
dem. Qui dcpoitum nõ restitu¬
it suo nomincconuetus ⁊ odem
periculourgeti.

Expanded text:
sonam dominae sustineat, ab hereditario servo, priusquam patri vestro successeritis, res commendatas secundum bonam fidem ab eius qui susceperat successoribus apud rectorem provinciae petere potestis. malo depositum non restituit, suo nomine conventus ad periculo urguet
Abbreviated transcription (Latin):
imotas eẽdicisabhis quos
seruos tuos cẽcontẽdis huq
inlibtatem proclamaunt c̃a
libalis prius adusus ad eor
tunc dampnidatircrũ queam¬
motarm lis apud presidem

Expanded text:
amotas esse dicis ab his, quos servos tuos esse contendis, hique in libertatem proclamaverunt, causa liberalis prius adversus eos et tunc damni dati rerumque amotarum lis apud praesidem
Abbreviated transcription (Latin):
adire malucrit brditatem⁊ spe
Eccruissima hoc feccrit.uł̃ sesc̃mi¬
scueritut non posteacam repu¬
diet nullo indiget inucntano
cumom̃ib crcoitoribo suppoĩt
est. ut potchereditare ci exiuaue¬
luntateinfixa. ¶ Sim̃iliq nrẽ
sinon titubante anmno respue¬
damulabstinendam cẽcredide¬
rit hereditatemet aptissimcint
t̃ium mensium spatium exqro
cicognitum fucrit scripcum sceẽ
ułuocatum hertdom remintiet
nulloncemuentano faciendo

Expanded text:
adire maluerit hereditatem et spe certissima hoc fecerit vel sese immiscuerit, ut non postea eam repudiet, nullo indiget inventario, cum omnibus creditoribus suppositus est, utpote hereditate ei ex sua voluntate infixa. Similique modo, si non titubante animo respuendam vel abstinendam esse crediderit hereditatem, ei apertissime intra trium mensuum spatium, ex quo ei cognitum fuerit scriptum se esse vel vocatum heredem, renuntiet nullo nec inventario faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
dem. E um cuimutuamd¬
disti pecumamadsolocm ur¬
guere ꝯpetentidebes actione
nam aduersus negociatores
quos crmertib pecunias ab̾¬

Expanded text:
. Eum, cui mutuam dedisti pecuniam, ad solutionem urguere competenti debes actione. nam adversus negotiatores, quos ex mercibus pecunias ab