comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et causa litis regibus crise lacet.¬
Ecꝰ nõta fana tenetos. et que pascuo
Fecunda pingui tracios nutris greges.¬
Ee cara phebo psissa . qͣuit qͦͣuas aluit
Uernis caicuͤ  ig urgite actoles aquis.
Hec tanta clados gentiu ac tancus pauor
Sparse tot urbes turbinis nasti modo¬
Alteriu cet glora acsumu tecus.
Iter est achillis. sic mcuo ueit pateri.
Et tanta gesit bella du bellii purat.
Ut alia scilea merita noz unue  satis
h ccto suisset: illiu uicit patces.
U os diruistis. inclicas laudes iunat
Et clara magni fcã genitoĩs sequ n
I acuit perẽ pͣtus lector añ oculos pͥatris.¬

Expanded text:
et causa litis regibus Chryse iacetnota fama Tenedos et quae pascuo fecunda pingui Thracios nutrit gregeset cara Phoebo Cilla; quid quas alluit vernis Caycus gurgitem attollens aquis? haec tanta clades gentium ac tantus pavor, sparsae tot urbes turbinis vasti moesset gloria ac summum decus: iter est Achiilis; sic meus venit pater et tanta gessit bella, dum bellum parat. ut alia sileam merita, non unus satis Hector fuisset? Iliun vicit pater, vos diruistis. inclitas laudes iuvat et facta magni clara genitoris sequi: iacuit peremptus Hector ante oculos patris
Abbreviated transcription (Latin):
Lactis liquorez. fundit et bachu in anu
Leua canitq rursus. et tͣm ĩtues
Grauiore manes uoce et attonita ciẽt ͦ al¬
Latrauit ecs ates turba. etiaz uales caue
Sonuere mestuz. totu sũcuso soloͬ
Pulsat᷑a tellus. audior uatcs ait.
Rata uerba fudi mũpicus cecu chaos
terq ppłis ditis ad supeid datur.
Subsedit omĩs silua. et eretit  comaͣ.¬
Duxere rimas robora. et totuz nemus
Concussit hoeror ͤ terra se retro dedit᷑.
Gemͤuitq penicus sinc tẽptari abaitu
A chero ꝓfundu mente no equa tulit
Siue ip̃a tellus ue daret finnctis  maz¬
Compage rupta sonuit aut ira furẽs
Sriceps citenas cerberus monit graues¬
Subito dehĩscit tra. et ĩ menso sinu
Laxͦata patuit. ip̃e᷑ palẽtes deos
Drdi inter ũbras. ip̃e torpentes lacus
Noctez q ueraz. gelrous iuenis

Expanded text:
lactis liquorem, fundit et Bacchum manu laeva canitque rursus ac terram intuens graviore manes voce et attonita citat. latravit Hecates turba; ter valles cavae sonuere maestum, tota succusso solo pulsata tellus. 'audior' vates ait, 'rata verba fudi: rumpitur caecum chaos iterque populis Ditis ad superos datur' subsedit omnis silva et erexit comaduxere rimas robora et totum nemus concussit horror, terra se retro dedit gemuitque penitus: sive temptari abditum Acheron profundum mente non aequa tulit, sive ipsa tellus, ut daret functis viacompage rupta sonuit; aut ira furens triceps catenas Cerberus movit grasubito dehiscit terra et immenso sinu laxata patuit— ipse torpentes lacus vidi inter umbras, ipse pallentes deos noctemque veram; gelidus in venis
Abbreviated transcription (Latin):
Partita regez. sequit᷑ et bachas lacer
Peuthens tenetq seuus et nũc minas
Sandez u̾cratss sepe pudibũdu extulit
Caput atq ab onũ disitet curba procul.
Celatq semet instat. et stigias p̾ces
Seminat sacerdos  donce ĩ apertu eferat
Uultus apertos laius fari hortoꝰ
S tetitq artus sanguine effu so horidus
Petore fe co squalida obcectus comaz.
Et ore rabioo fatur. o caoii effera
Cruore simꝑ leta cͤognato domus
Bibrate tirsos cthcnca gͥnatos manu
Iacerate potius. maximu thebis scelus
Mat̾nus amor est. patria noz ira deuz
Sco scelcre raperis no flatu tibi graui¬
Iuctificus austei nec paru pluiuio ethere
Saciata tellus habitu sico nocet.
Seo rexͦ cruenitus p̃mia qui seuc necis
Sceptra et ne fandos occupat thalamos patris

Expanded text:
partita regem: sequitur et Bacchas lacer partita regem: sequitur et Bacchas lacer heus tenetque saevus etiam nunc minas, tandem, vocatus saepe pudibundum extulit caput atque ab omni dissidet turba procul celatque semet instat et Stygias preces geminat sacerdos, donec in apertum efferat vultus opertos Laius— fari horreo: stetit per artus sanguine effuso horridus, paedore foedo squalidam obtectus comam, et ore rabido fatur: 'O Cadmi effera, cruore semper laeta cognato domus, vibrate thyrsos, enthea gnatos manu lacerate potius— maximum Thebis scelus maternus amor est. patria, non ira deum sed scelere raperis: non gravi flatu tibi luctificus Auster nec parum pluvio aethere satiata tellus halitu sicco nocet, sed rex cruentus, pretia qui saevae necis sceptra et nefandos occupat thalamos patris
Abbreviated transcription (Latin):
Tnz tõta berimns sonuis. e cecus furor
Horroͣq. et una quidqd etͣnc ereant
Celantq tenebre luctlia uellẽs comaz.
Egreq lassu sb̃stinẽs morb cͤaput.
Audacq damno conuocit ditis feri
Exangne uulgus. illico utͣ nebule leues
Uolitãt. et auras libero celo tra bunt᷑
Noz tot caducas cducat frondes erixͫ.
Nec uere floros yblaꝰ tot medio creat
Cuz exaneͤn alto nectit᷑ densu globo.
Fluctus ꝙno tot fragit ioniu mare
Noc tanca gelidi strimouis fugiẽs minas
Pmutat hicmes alcͤs Et cellu secãs
Tc perte nillo pen sat arthoas nute¬
Quot ille pplos uatis ecdluͦcit sonuo.
Paiude sa tebtas nemoris ũbrosi petũt
Anime trementes. pͥmus emergit solo
Dextra ferocez cornib tauru p̾mens¬
U  eths. manuq sp̃stinet leua cheli
Qui sara dulci trarit amphios sono.
Interq natos tͣaͣntalis tande suos
Buco superba fert caput fastu graui.
Ec numerit ubris ꝓcior at genitrit adest¬
F uribundi agaue. tota qua sequit᷑ manus¬

Expanded text:
tum torva Erinys sonuit et caecus Furor Horrorque et una quicquid aeternae creant celantque tenebrae: Luctus avellens comam aegreque lassum sustinens Morbus caput, udaxque damno convocat Ditis feri exangue vulgus, ilico ut nebulae leves volitant et auras libero caelo trahunt. non tot caducas educat frondes Eryx nec vere flores Hybla tot medio creat, cum examen arto nectitur densum globo, fluctusque non tot frangit Ionium mare, nec tanta gelidi Strymonis fugiens minas permutat hiemes ales et caelum secans tepente Nilo pensat Arctoas quot ille populos vatis eduxit sonus. avide latebras nemoris umbrosi petunt animae trementes.; primus emergit solo, dextra ferocem cornibus taurum premensZethus, manuque sustinens laeva chelyn qui saxa dulci traxit Amphion sono; interque natos Tantalis tandem suos tuto superba fert caput fastu grave et numerat umbras, peior hac genetrix adesturibunda Agaue, tota quam sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
Egitq i ortus semet. et matri impios
Ectus roazessit quiq uix mos eͦ feris¬
Fratres sibi ip̃e genuit. iplicitu in alu
Maiusq monstiu spinge ꝑplexu sua.
Tete cruenta sceꝑtra qui dextra regis
De pater ĩultus urse cu tota petaz
Et mecuz heniues pronubas thalami trahaz.
Traham sonãtes uerbera. ĩ certa domu
Desta et penantes ĩpios marte obtera.
I urdc pulsu  finib rege ocius
gite crule. quocũq funesto gradu

Expanded text:
in ortus semet et matri impios fetus regessit, quique, vix mos est ferisfratres sibi ipse genuit— implicitum malum magisque monstrum Sphinge perplexum sua. te, te cruenta sceptra qui dextra geris, te pater inultus urbe cum tota petam et mecum Erinyn pronubam thalami traham, traham sonantis verbera, incestam domum vertam et penates impio Marte obteram. proinde pulsum finibus regem ocius agite exulem quocumque funesto gradu
Abbreviated transcription (Latin):
Q uotiõs ignis sꝑgendus erat
I n me saltem iaculare facez
S emelezq puta
Iam ne elysias o nate dom̾
I am littus hẽs ad quod ppłos
Natura uocat an post raptuz
S tre atra canez p̃clusit iter
T eq in pͥmo limine ditis
E xtra morant̾ quis nũc ũbras¬
N ate tumultus manesq tenẽt¬
Eugit abducta nauita cimba¬
E t centauris thesala motis
F erit attonitos ungula manes
Anguosq suos ydra subũdas
T errita mersit teq labores
O nate timent¬
E allor fallor uessana parẽs
N ec te manos umbre q timẽt
Non argolico rapta leomi
F ulua pellis ꝯtecta iuba
L euos opit dura lacertos
Uallantq ferri tp̃ra dentes
Donnz pharetre cessere tue
T elaq mutent iam dextra minor
Uadis mermis nare ꝑ umbras
Ad quas semp mansurus eris
Quid me tenetez regni sydere poli
Celoq tander reditũ plantu iulxy
S entire fatum ꝑce nam uirtus michi
I n astra ⁊ ipõs fecit ad supos iter

Expanded text:
quotiens ignis spargendus erat! in me saltem iaculare facem Semelenque puta. iamne Elysias, o nate, domus, iam§ litus habes ad quod populos natura vocat? an post raptum Styx atra canem praeclusit iter teque in primo limine Ditis fata morantur? quis nunc umbrasnate, tumultus manesque tenetugit abducta navita cumbaet Centauris Thessala motis ferit attonitos ungula manes anguesque suos hydra sub undas territa mersit teque labores, o nate. timent? fallor, fallor vaesana furens. nec te manes umbraeque timent. non Argolico rapta leoni fulva pellis contecta iuba laevos operit dira lacertos vallantque ferae tempora dentes: donum pharetrae cessere tuae t telaque mittet iam dextra minor; vadis inermis, nate, per umbras, ad quas semper mansurus eris. Quid me tenentem regna siderei poli ' caeloque tandem redditum planctu iubes sentire fatum? parce: iam virtus mihi in astra et ipsos fecit ad superos iter
Abbreviated transcription (Latin):
Se ftons hirta decet. ce breuior coma
Nulla lege iacens tu licͤct asperos
Pugnacesq deos uiribs arceas.
Et uasci spacio mncere corporis.
E quas herculeos na iuuenis toros
Martis belligeri pectorr latior.
Si torso libeat cormpedłis uehi¬
renis castorea mobilior manu
S partariu poteris flcctere cillaru.
A meͣntu digitis tende prioribus
Et totis iaculu dirige uiribus
Tam lonͣge doci les spicula figere
Non mittent graci lez cretes harundinez
Aut si tella modo spargere ꝑ thico
In celluz placuit nulla sine alite
Descendent teproo uisceit conditas
Preda de mediis nubib auferes
Raris forma uiris secula ꝓspice

Expanded text:
te frons hirta decet, te brevior coma te frons hirta decet, te brevior coma nulla lege iacens; tu licet asperos pugnacesque deos viribus audeas et vasti spatio vincere corporis: aequas. Herculeos nam iuvenis toros, Martis belligeri pectore latior, si dorso libeat cornipedis vehirenis Castorea mobilior manu Spartanum poteris flectere Cyllaron. ammentum digitis tende prioribus et totis iaculum dirige viribus: tam longe, dociles spicula figere, non mittent gracilem Cretes harundinem. aut si tela modo spargere Parthico in caelum placeat, nulla sine alite descendent, tepido viscere condita praedam de mediis nubibus afferent. Raris forma viris saecula perspice
Abbreviated transcription (Latin):
S empus te tacitu subruit. horaqͦ
Semp peeterita deterior subit.
Qurodeserta petis: tutior aniis¬
Non est forma locis. te nemore abdituz
Cuz citan mediu ꝯsticuit diez
Cinget turba liceus. naiades iniprobr
Formosos solite claudere fontibꝰ. anget te¬
Ec somnis facient insidias tuĩs
Panesq driades monciuagos petunt.
Nut te steliꝰfero despiciens polo
Scidus post neteres archadas edituz
Currus non potetis flectere canditos
Et nuper rubuit nullaq lucidis
Nubes sordidior uultib ꝯstitit.
At nos soliciti luͣmineͣ furbido¬
T tacta chesalicis carminib rati¬
gnitus dedimus. tu fueras labor
Ec tu causa more. te dea  noctiuz
Duz spectat celeres substuiuit uas.
Uecent kanc faciem frigora ꝑcius.
Hec sole̾ ficies rarius appetat
Iucebit pario maimore clatue
Q̾ grata facies est corua irliter.
Et pondus neteris triste supercilii.
Phebo colla ucct splendida comͣpares.
Illu cesaries nestia colligi
Per funde̾s humeros ornat et incegrat.

Expanded text:
empus te tacitum subruit. horaque semper praeterita deterior subit. Quid deserta petis? tutior aviin est forma locis: te nemore abdito, cum Titan medium constituit diem, cingent turba licens Naides improbae, formonsos solitae claudere fontibus, et somnis facient insidias tuis Panas quae Dryades montivagos petunt, aut te stellifero despiciens polo sidus post veteres Arcadas editum currus non poterit flectere candidos. et nuper rubuit, nullaque lucidis nubes sordidior vultibus obstitit: at nos solliciti numine turbido, tractari! Thessalicis carminibus ratinitus dedimus: tu fueras labor et tu causa morae, te dea noctium dum spectat celeres sustinuit vias. Vexent hanc faciem frigora parcius, haec solem facies rarius appetat: lucebit Pario marmore clarius, quam grata est facies torva viriliter et pondus veteris triste supercili! Phoebo colla licet splendida compares: illum caesaries nescia colligi perfundens umeros ornat et integit;
Abbreviated transcription (Latin):
ed maior alius incubat meste dolor᷑.¬
on me qͥuies noccurna non alcus sopor¬
oluerc curis. alitur et crescit malu
s ardet intus qualis etheneo uapor s. igni¬
eardat anͣtro. pallasis celła uacant᷑.
sas pen᷑sã labuntur maͬnus.
on co lere donis cempła uotiuis libetꝰ¬

Expanded text:
ed maior alius incubat maestae dolon. me quies nocturna, non altus soporolvere curis: alitur et crescit malum et ardet intus qualis Aetnaeo vapor ndat antro. Palladis telae vacant sas pensa labuntur manus; non colere donis templa votivis libet
Abbreviated transcription (French):
staui minos horribilmẽte. exingia
Examina le colpe nel intrata.
Iudica e manda secõdo chauigia.
Uico che quãdo lanima coal nata
Liuer dinanti tuta si confessa.
Equei cogniscitor dele pectata

Expanded text:
Stavvi Minòs orribilmente, e ringhia: essamina le colpe ne l'intrata; giudica e manda secondo ch'avvinghia. Dico che quando l'anima mal nata li vien dinanzi, tutta si confessa; e quel conoscitor de le peccata
Abbreviated transcription (Latin):
celeris nocentes debitas penas dare
ius iste ueri rethor atq eqm  arbiter :¬
on unus alta sede quesito: scdens
udicia creprdis sera sortitur reis
adamantus illo tdxtidis hoc audic sceer ẜ ua¬
uod quisq fecit patitur auctorem scelus
epetit.suoq premitur exemplo nocens.
idi cruentos carcere includi duces.
c impotentis terga plebeia manu
cindi tiramni. quis quis placide potroes.¬
ominusq uite seruat innocuas manis
Et incͣrentum mitis imperium regit
Animoq parcie lonca zerien suc ara¬
Felicis eiuspafĩas nel celum perit
U el leta felix nemoris elixii loca. els¬
Iuder fũcunis sanguine humano abstine
Q uicumq regna. scelcra tarantur modo maiore uestra.
ertua inclusos tenet locus nocentes:
Otq fert fama impios
Suplicia uinclis sena perpetius doniꝰant:

Expanded text:
celeris nocentes debitas poenas dare? quis iste veri rector atque aequi arbiter? Non unus alta sede quaesitor sedens udicia trepidis sera sortitur reis. damanthus illo, Thetidis hoc audit socer. quod quisque fecit, patitur; auctorem scelus repetit suoque premitur exemplo nocens: vidi cruentos carcere includi duces et impotentis terga plebeia manu scindi tyranni, quisquis est placide potominusque vitae servat innocuas manus et incruentum mitis imperium regit animoque parcit, longa permensufelicis aevi spatia vel caelum petitvel laeta felix nemoris Elysii loca, iudex futurus, sanguine humano abstine quicumque regnas: scelera taxantur modo maiore vestra, Certus inclusos tenet locus nocentes? utque fert fama. impios supplicia vinclis saeva perpetuis domant?
Abbreviated transcription (Latin):
ur animam iista liice detincam plus.
Morerq nichil estaunca lam ami si bona¬
encem arma famam coniugem natos manus
E tiam᷑ furore neno poluto queat
Se ru es parentem. he. facere ne possim occida.
nuceutores coram⁊. her. cernere  hiuie docui nephas.
Memoranda potius omnibus fc̃a infuens
nius ate criminis ueniam peto.
eniam dabit sibi qui iilli dedit ip̃se .no. no¬
Succure gen̾itor siue pietas mouet te¬
Seu triste fatum sine uiolate decus
Uirtu᷑tis. efferꝰ arma uĩcatur᷑ mca
Fortuna uertera the. sunt quioem patric preces
Satio eͥsfficaces. sedtamen nostro quoq
Mouere flctu. sirge. et aduersa impetu
P er fnaae solito. nine cuum nulli imparez¬

Expanded text:
imam in ista luce detineam amplius morerque nihil est: cuncta iam amisi bonaentem arma famam coniugem gnatos manus, etiam furorem, nemo polluto queat Perimes parentem, Facere ne possim, occidam. Genitore coram? Cernere hunc docui nefas. Memoranda potius omnibus facta intuens unius a te criminis veniam pete. Veniam dabit sibi ipse, qui nulli dedit? lsuccurre, genitor; sive te seu triste fatum sive violatum decus virtutis: effer arma; vincatur mea fortuna dextra, Sunt quidem patriae preces satis efficaces, sed tamen nostro quoque movere fletu, surge et adversa impetu perfringe solito, nunc tuum nulli impare
Abbreviated transcription (Latin):
Sub tracta redcli. sana simens est michi
Reuerte manibus tella. si remanet furor
P ater recete mortis inueniam uiam. ut me octida.¬
Pcr sancta generis sacra per ius nominis
Uciunq nostri sie me auctorem uocas
S eu tu parenͣfemꝰ perq uenerandos piis¬
Canos senecte parce deserte prccorꝰ
Annisq fessis unicum lapse domus
F irmamen unum lumen afflictoᷤ malis
Temet reserua nullus exte contigit᷑
Fructus laborum. scmper auc dubiũ mare
A ut terram tunui. quis quis incoto furit

Expanded text:
subtracta reddi, sana si mens est mihi, referte manibus tela; si remanet furor, pater, recede: mortis inveniam viam. r sancta generis sacra, per ius nominis utrumque nostri, sive me altorem vocas seu tu parentem, perque venerandos pcanos, senectae parce desertae, precor, annisque fessis; unicum lapsae domus firmamen, unum lumen afflicto malis temet reserva. nullus ex te contigit fructus laborum; semper aut dubium mare aut monstra timui; quisquis in toto furit
Abbreviated transcription (Latin):
nimum malo resume. nunc magna cibi
ͦe srucc agendum ẽ hercule irasci actaᷤᷤ
Si uiuo feci scclera si morior tuli.
Purgarc terras propero iam dudum michi
Obẽtat. agedum dextera conarcaggred
nges opus laborebisseno amplius. maus.¬
gnaue cessas fortis inpueros modo
auidaq matrez̾ armͦaꝰ nisi dentur michi¬
ut omne pͣidi tracis excidam nemus.
achis qr lucos ⁊ citheronis iuga
Occum cremabo. tota cum tomibus suis

Expanded text:
nimum malo resume, nune magna tibi virtute agendum est: Herculem irasci veta. Si vivo, feci scelera; si morior, tuli. purgare terras propero, iamdudum mihi oberrat: agedum dextra, conare aggredi ingens opus, labore bis seno amplius. ignava cessas, fortis in pueros modo pavidasque matres? arma nisi dantur mihiut omne Pindi Thracis excidam nemus Bacchique lucos et Cithaeronis iuga mecum cremabo, aut tota cum domibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
uis nomen unꝙͣ̃ sceleris eriori dcdit :¬
e erior ugens sceleris obtinuit locum
imc hercule opus. ꝑer fer hane molem mali¬
Non sic furore cesit ertinctus pudor
Populos uͭt omne  s impio aspectu fuge.
K eode arma theseu. flagito propere michi

Expanded text:
uis nomen usquam sceleris errori addidit? Saepe error ingens sederis obtinuit locum. Nunc Hercule opus est: perfer hanc molem malNon sic furore cessit extinctus pudor, populos ut omnes impio aspectu fugem. arma, arma, Theseu, flagito propere mihi
Abbreviated transcription (Latin):
la salus hello cipiti cane talia demens dardanio: quotiens argum̃tura nõ possum soluere.
dinna sinde itaq et est ordo nulla salus bello. proinde omĩã magio ne cecisa tirebare ine¬
iu ettra ꝑ paretibxsim elcã sunt extollẽ iutes gentis bił uictę conta pie arma latine dec ẽ
uirtis eloqñnȩ. Arma aũt latini ĩuidiose dix̃. ut drancem latino reddat ĩui sum. Lum debiut¬
mea dicẽ Synnidonũ proceres: coꝵ prcipes. dic̃ aũt ptocluta et Achillem. Nama lic& ip̃i aliũ de
fuerint m̃ myrmidonib ĩperarũt. hoc aũt ponit ĩter possibilia et uat᷑ ereo ꝓuerbio t¬

Expanded text:
LA SALVS BELLO CAPITI CANE TALIA DEMENS DARDANIO quotiens argumentum non possumus solvere, LA SALVS BELLO CAPITI CANE TALIA DEMENS DARDANIO quotiens argumentum non possumus solvere, ne’ pro ‘divina’. PROINDE itaque. Et est ordo ‘nulla salus bello; proinde omnia magno ne cessa turbare metu’: cetera per parenthesin dicta sunt. EXTOLLERE VIRES GENTIS BIS VICTAE CONTRA PREMERE ARMA LATINI haec est virtus eloquentiae. ‘Arma’ autem ‘Latini’ invidiose dixit: n‘mea’ dicere. MYRMIDONVM PROCERES Graecorum principes. Dicit autem Patroclum et Achillem: nam licet ipsi aliunde fuerint, tamen Myrmidonibus imperarunt. Haec autem ponit inter inpossibilia. Et utitur Graeco proverbio
Abbreviated transcription (Latin):
ddestinet. arcet depellit prope extra tenet Nam dis seperantis est: unde diduco distraho dicimus.
Neq timoris argue: ut cantando tu illũ arguo aũt gtm̃ recipit ut arguo te cedis in sidiaset ẽ de
greco: Nam dñt
et pulsus abi. et agit ꝯiectura Nlatai uult hoc intelligi nõ posse dici merito puilsum esse cũ: qui
seqñdo bella deseruit. Aperte aũt hoc dic̃ pł merito credi ꝙ pulsus is sit cuiꝰ tot extant trophea
cum stirpe. occiso n. pallanite interut cuncta eius posteritas. bitias subaudi ingens aꝯseꝗsitibꝰ:
Aille.finitus numerus ꝑĩfinito Aggere septus. ut uestris o ciues undiq septis aggenb dul¬

Expanded text:
ἔπεα πτερόεντα προσηύδα. DISTINET arcet, repellit, proprie extra tenet. Nam ‘dis’ separantis est, unde et ‘diduco’ et ‘distraho’ dicimus. ἔπεα πτερόεντα προσηύδα. DISTINET arcet, repellit, proprie extra tenet. Nam ‘dis’ separantis est, unde et ‘diduco’ et ‘distraho’ dicimus. MEQVE TIMORIS ARGVE TV DRANCE ut «cantando tu illum»? ‘Arguo’ autem genetivum regit, ut ‘arguo te caedis, insidiarum’. Et est de Graeco: nam itet pulsus abi». Et agit coniectura: nam hoc vult intellegi, non posse dici merito pulsum eum, qui insequendo bella deseruit. Aperte autem hoc dicit: potest merito credi quod pulsus sit is, cuius tot extant tropaea? CVM STIRPE occiso enim Pallante interiit eius cuncta posteritas. BITIAS subaudis ‘ingens’ a consequentibus. MILLE finitus numerus pro infinito. AGGERE SAEPTVS supra et «vestris, o cives, undique saeptus aggeribus». NVL
Abbreviated transcription (Latin):
gnu latini sic alibi Nam hec dotał regia amate scilicet et turnio contingat regia coniunxihes
cum quadata rõne irrisione dña nhuctiata ĩfletaq tirba. Atqui sepulti sutit omnes ꝗĩ bel¬
lo perierant ut legimꝰ s̃. Sed hoc factũ ẽ encȩ bñficio ꝗ sepulture eoꝵ reddidit socios ergo q̃ tu
ad iumũ ꝑtinet isepulti sunt. Nam campos sua põtate retinebat ȩneis. etiam ui eia
Nam et̃ est horatiꝰ aduerbiũ hoc loco ałs adhuc sig̃t. et est temporis ut ctiam currus & arma apud
tus. Imo pectore uoces: more suo hĩtum furure orõnis oñdit. larga quidem drances semꝑ ibi co
pia fandi tum cum bella manus poseatit: sunt multa sua ui optima q̃ qñ ꝑ se nõ pt̃t uitriꝑari ab ac¬
eloqñtiȩ cum manus bella deposcunt. patribusꝗ uoatis pͥmus ades: bella penitus igtioras atq for¬
midãs pͥmus es inter senes ad cdanda consilia. agna uolant homerus

Expanded text:
gnum Latini: sic alibi «non haec dotalis regia Amatae». SCILICET VT TVRNO CONTINGAT REGIA CONIVNX haec gnum Latini: sic alibi «non haec dotalis regia Amatae». SCILICET VT TVRNO CONTINGAT REGIA CONIVNX haec cum quadam inrisione dicuntur. INHVMATA INFLETAQVE TVRBA atqui sepulti sunt omnes qui in bello perierant, ut legimus supra. Sed hoc factum est Aeneae beneficio, qui sepulturae eorum reddidit socios. Ergo quantum ad Turnum pertinet, insepulti sunt: nam campos in sua potestate retinebat Aeneas. ETIAM TV heia: nam hortantis adverbium est hoc loco. Alias ‘adhuc’ significat et est temporis, ut «etiam currus, etiam arma tus. IMO PECTORE VOCES habitum futurae orationis pia fandi tum, cum bella manus poscunt, is eloquentiae, cum manus bella deposcunt. PATRIBVSQVE VOCATIS PRIMVS ADES bella penitus ignorans atque formidans, primus es inter senes ad danda consilia. MAGNA VOLANT Homerus
Abbreviated transcription (Latin):
añt dicto latenter etiam latini pudore tn exonerat ꝗ turno etiam suã promisẜat filiã. dicens
ror est qui aliis infert᷑. ut si dicas ille hẽt terrorem i. tmendus est: unde & terribił dr̃ metus
la cuies prouas qĩ uiles & abiiciendos et ingenti ponde̾ uniuersa uerba sunt posita. lano. nõ
utu ciuitiu. caput. ꝓncipiũ et est antiquũ serẽ. Ñ si hic mali ẽ ꝗcꝗͣ ille huic rei caput est.
nuilli silus bello. plus est ꝙͣ si spes dicẽt. aceni te poscimus omnes. te poscintus qui solus es cã ita
gis ne ei tamꝙ̃ inimico minime credat᷑. ha dic̃ non sum quidem inimicꝰ sed si uelis eẽ nõ te¬
cuso nã boc est et esse nihil moror Fusi sugati. desolauimus agros: uel dũ occidũt uel dum
corint ad militam. slam legim et latos uastant cultoribus agros: dotalis regia cordi ẽ. hac ẽ re¬

Expanded text:
 autem dicto latenter etiam Latini pudorem exonerat, qui Turno etiam suam promiserat filiam, dicens autem dicto latenter etiam Latini pudorem exonerat, qui Turno etiam suam promiserat filiam, dicensproprie qui aliis infertur, ut si dicas ‘ille habet terrorem’, id est timendus est: unde et terribilis dicitur. ‘Metus’ LA CIVES PROICIS quasi viles et abiciendos. Et ingenti pondere universa verba sunt posita. LATIO non uni civitati. CAPVT principium. Et est antiquum: Terentius «nam si hic mali est quicquam, illic huic rei est caput». NVLLA SALVS BELLO plus est, gis’, ne ei tamquam inimico minime credatur. Et hoc dicit: non sum quidem inimicus, sed si velis esse, non recuso: nam hoc est ‘et esse nil moror’. FVSI fugati. DESOLAVIMVS AGROS vel dum occiduntur, vel dum coguntur ad militiam: nam legimus «et latos vastant cultoribus agros». DOTALIS REGIA CORDI EST hoc est re
Abbreviated transcription (Latin):
concedat quiꝰ obauspiciũ: ĩ uidiose turni auspicus ĩputat. et ꝙ tattꝰ perit exercinis. Acsi dicẽt
simalis tuis oibus nõ egrederẽt᷑ possent forsitan suꝑare uirtute. Sane sciendũ hũc expͥmere
quieꝗd ueretũde celauit latinus Ioresq sinistros. cõtrarios qr ĩpncipio latino obtẽꝑare noluit.
fidens ẜ̃ t glum territat aritiis. dictum ꝗdem uirgilii grauitati nõ ꝯgruit. Setd perite hec Dranci
data surit uerta qui tum ida uti orõne inducit. Unde ei paulopꝰ surnus dic̃ quȩ tuto tibi ma¬
gra nolant srem pro inde tona eloquio. Item uentosa in lingua deinde diximꝰ Draticẽ librare se
ad orõnem latini unde nũc dic̃. et clũ territat armis: qr audierat bellũ sportuinũ ciuies cũ gẽ¬
te deoꝵ Ati dardanidis duciq ubes: mitti aurũ eburq sellã et cętera duci de nauib ulagio.

Expanded text:
concedat. CVIVS OB AVSPICIVM invidiose Turni auspiciis inputat quod tantus periit exercitus, ac si diceret: concedat. CVIVS OB AVSPICIVM invidiose Turni auspiciis inputat quod tantus periit exercitus, ac si diceret: si malis tuis ominibus non egrederentur, possent forsitan superare virtute. Sane sciendum hunc exprimere quicquid verecunde celavit Latinus. MORESQVE SINISTROS contrarios, quia in principio Latino obtemperare noluit. TERRITAT armis dictum quidem Vergilii gravitati non convenit, sed perite Dranci haec data sunt verba, qui tumida uti oratione inducitur: unde ei paulo post obicit Turnus, «quae tuto tibi magna volant», item «proinde tona eloquio», item «ventosa in lingua». Deinde diximus Drancem librare se ad orationem Latini: unde nunc dicit ‘et caelum territat armis’, quia audierat ‘bellum inportunum, cives, cum gente deorum'. MITTI DARDANIDIS DICIQVE I. ‘mitti’ aurum, ebur, sellam et cetera, ‘dici’ de navibus vel agro.
Abbreviated transcription (Latin):
rebarit sp̃iq tellus obliqua ĩuidia hoc ẽ q̃ nõ exaꝑto ĩpugnabat turtiũ sel cũ rei ꝑ. dissimulata
auctor non i atus. Nam funs quoddã uas est lato ore fido anguisto quo utebãt ĩ sacris ue¬
sie qr aqua ad sacra hausta ĩterra nõ ponit᷑. quod si fut piaculũ est. Unde excogitatũ uas esti
dr. Contranon futulis bonus inconsiliis nõ inanis fedinone potets ppotens ĩmouendam
nõ in ꝯprimendã sedinonem: Incertum de patre ferebat. nõ ignobile sed penitus igtioratum.
onerat dictis: hec sermone oñdit eum & exhotatione grauatũ latini. rem nulli obscurã. calli¬
de et oratorie agit in omĩbus et adulatorie m̃det dictis latini. Sup̃ n ille dixerat ante ocu¬
los interq manꝰ sũt omĩa uestras. Sane qĩ p̃dictũ oratorẽ expͥmit. qr s̃ de eo dix̃ et lingua me¬
lior. bone rex bene addidit bone et auxit epitheton digtatẽ. Rex n mediũ est nã et botiꝰ esse

Expanded text:
rat. Ad v. 337 Obliqua invidia hoc est qui non ex aperto inpugnabat Turnum, sed eum reipublicae simulata auctor non inanis: nam futtile vas quoddam est lato ore, fundo angustae, quia aqua ad sacra hausta in terra non ponitur, quod si fiat, piaculum est: unde excogitatum est vas, tilis dicitur, contra ‘non futtilis’ bonus in consiliis, non inanis. SEDITIONE POTENS praepotens in movenda, non in conprimenda seditione. INCERTVM DE PATRE FEREBAT non ignobile, sed penitus ignoratum. ONERAT dictis hoc sermone ostendit, eum etiam exhortatione gravatum Latini. REM NVLLI OBSCVRAM callide et oratorie agit et in omnibus adulatorie respondet dictis Latini: supra enim ille dixerat «ante oculos interque manus sunt omnia vestras». Sane quasi praeditum oratorem exprimit, quia supra de eo dixit ‘et lingua melior’. O BONE REX bene addidit ‘bone’, et auxit epitheto dignitatem: ‘rex’ enim medium est; nam et bonus esse
Abbreviated transcription (Latin):
loca illa eẽ ĩcampestrii. nec ꝑredit illud qđ dic̃ celsi plaga pinea mõts Unde seqñda ẽ potius li¬
uũ Sisẽnȩ & Catonis auctas. Nam pene omes acitiquȩ historis̨ scriptores ĩ hoc osentiũCato
n in onginibus dic̃ Troianos a latino accępisse agrũ ꝗ est uiter laurẽtũ & castra trorana.hic
en ã medum agri ꝯmemorat: et dic̃ eũ huĩsse iugera. tusco mihi ꝓximꝰ amant̃ iberino lotigꝰ.
in ecasum. ea pte qua in ceciden tẽ tendit longior. fines suꝑusq sica nos iusꝙ add fineau

Expanded text:
illa loca esse campestria, nec procedit quod dicitur ‘celsi plaga pinea montis’. Vnde sequenda est potius Liilla loca esse campestria, nec procedit quod dicitur ‘celsi plaga pinea montis’. Vnde sequenda est potius Livii, Sisennae et Catonis auctoritas: nam paene omnes antiquae historiae scriptores in hoc consentiunt. Cato enim in originibus dicit Troianos a Latino accepisse agrum, qui est inter Laurentum et castra Troiana. Hic etiam modum agri commemorat et dicit, eum habuisse iugera IIDCC. TVSCO MIHI PROXIMVS AMNI Tiberino. LONGVS IN OCCASVM ea parte, qua in occidentem tenditur, longior. FINES SVPER VSQVE SICANOS usque ad fines,
Abbreviated transcription (Latin):
lemaũt statuisse sic dix̃ ut uellem fecisse. et ẽ compẽdiosa locuͦ. Cũ q̃riñ nõ eẽ factũ qđ fieri de¬
buit. bellum ĩportunũ. concępit grauẽ iracũdiã et sic ĩ hec uerba prorup̃. Importunũ aũt quod
ho quodã mõ dic̃ ĩ naufragiũ fert᷑ ista ꝯtentio: qr s̾ audierat ꝑiculũ cẽ &̃ saperare troiatios. e ũ
gente deoꝵ qui aliis originẽ ducũt inuictisq Atqui sup̃ legimus: bis capti phryges sed ĩuictos
in se tm̃ spem hẽat: Sed hec ꝗ̃ sit angusta udetis. Cętera absolute dix̃ idest exercitũ auxilia:
uires imperii quę sic uidetis afelicta. quid restat: nisi ut pacem petamꝰ a nteoculos interq
incuso: excusatio hec oũdit obliquã eẽ in surnũ orõnem latini. fuit: ex hausta &ꝯsumpta est:
toto certatũ est in corpore regni imꝑii oĩbus uirib dubiȩ meni: meȩ s cogitanii. Estantiquis
ager mihi tusco proximus ãuie hoc loco Ponatꝰ errauit. dicens agrũ quẽ latitius donar dispo¬

Expanded text:
em ‘statuisse’ sic dixit ut ‘vellem fecisse’: et est conpendiosa elocutio, cum querimur non esse factum quod fieri debuit. BELLVM INPORTVNVM coepit grandem iracundiam, et sic in haec verba prorupit. ‘inportunum’ autem est quod um quodammodo fertur ista contentio, quia supra audierat periculum esse etiam superare Troianos. CVM GENTE DEORVM qui a diis originem ducunt. INVICTISQVE VIRIS atqui supra legimus «bis capti Phryges». Sed invictos in se tantum spem habeat quam sit augustum, videtis. cetera absolute dixit, id est exercitus, auxilia, vires imperii: quae quia sic videtis adflicta, quid restat, nisi ut pacem petamus? Ad v. 311 Ante ocuINCVSO excusatio haec ostendit obliquam esse in Turnum orationem Latini. FVIT exhausta et consumpta est. TOTO CERTATVM EST CORPORE REGNI imperii omnibus viribus. DVBIAE MENTI meae, scilicet cogitanti. ESager tusco mihi proximus amni hoc loco Donatus erravit dicens, agrum quem Latinus donare dispo
Abbreviated transcription (Latin):
git et deuictã :ꝙ si ita est intelligimꝰ ut subsedit sic solo possedit. luca. subsidẽ regnũ calchi¬
dos euboice unde et subsessores dicunt᷑ ꝗ insidus tauros interimũt. & hostiũ dolo sub ses¬
sos uocamus. ut sit syus ab Agamẽnone deuictam Asiam adulrer: egystus factione. Aut.¬
os. ut .g̃. Ouidius. pr̃is sed rursus ab agris pellor et antiquo memores de uulnẽ poenas exigit
etiam horribili uisu portenta: hoc loco nullus dubitat fabule huiꝰ ordinẽ a uirgilio esse cõuer¬
sum. Nam diomedis sotios cõstat ĩ aues esse cõuersos post ducis sui interitũ. quẽ extinctum
ĩpacienter dolebant hichȩ aues hodieq latine diomedee uoant. gręci eas erodios dicũt. cuiꝰ¬

Expanded text:
si est, ita intellegimus ut ‘subsedit’ sit dolo possedit - Lucanus «subsidere regnum Chalcisi est, ita intellegimus ut ‘subsedit’ sit dolo possedit - Lucanus «subsidere regnum Chalcidos Euboicae»: unde et subsessores dicuntur, qui insidiis tauros interimunt, et hostium dolos subsessas vocamus - ut sit sensus: ab Agamemnone devictam Asiam adulter Aegisthus factione s eripuit, patriis sed rursus ab agris pellor, et antiquo memores de vulnere poenas exigit ETIAM HORRIBILI VISV P. S. hoc loco nullus dubitat fabulae huius ordinem a Vergilio esse conversum: nam impatienter dolebant. Hae aues hodieque latine Diomedeae uocantur, Graeci eas herodios dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
atcurisset. quẽ cum mox ut alui dñt imolasset uł ut alii imolare uoluisset ob crudelitatẽ reo
a ciiibꝰ pulsus est. Unde ẽ fima uolat pulsũ regnis cecidisse paternis idomenea duicẽ. Alii diñt
ꝗ abiedienis cuidã siuĩ comẽ diuerat rtegnũ ꝗ ꝑꝰ cuis absentũ ecupauit iperiũ exreuisuĩ pepulit
ergo uersos penates aut euersos et funditus dirrectos accipiendum est aut certe in aliena
ura cõuersos libico ne hĩtintes luttore locros: ut &̃ in . uiͦ diximꝰ locri socii aiacisoilei fue¬
rnt epyrephiri et oroli sed hi intempestate diuisi suntadeo ut epyrephirii teneret bry¬
tos de quibus ait in .uiͦ hinc & nariti posuerũt menia locri: oroli uero deferent᷑ pentapolĩ
De quibiis nũc grit diceno lybicone hĩtiates lutore locros deuicta asia subsedit adulter. le

Expanded text:
occurrit: quem cum, ut alii dicunt, immolasset, ut alii, immolare vellet, ob crudelitatem regno occurrit: quem cum, ut alii dicunt, immolasset, ut alii, immolare vellet, ob crudelitatem regno a civibus pulsus est: unde est «fama volat pulsum regnis cessisse paternis Idomenea ducem». Alii dicunt quod abscedens cuidam suum commendaverat regnum, qui per eius absentiam occupavit imperium et reversum pepulit. Ergo ‘versos penates’ aut eversos et funditus dirutos accipiendum: aut certe in aliena iura conversos. LIBYCONE HABITANTES LITORE LOCROS ut etiam in tertio diximus, Locri, socii Aiacis Oilei, fuerunt Epizephyrii et Ozolei; sed in tempestate divisi sunt adeo, ut Epizephyrii tenerent Bruttios, de quibus ait in tertio «hic et Narycii posuerunt moenia Locri», Ozolei vero deferrentur Pentapolim, de quibus nunc queritur dicens ‘Libycone habitantes litore Locros’? DEVIC
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. dusq colũnas prothei. usq ad sines cgypti hoc est usq ad pharoti ante in sulam nũc parten
Alexandne lucanus Nũc cliustrũ peligi cępti pharon in sula quõdã ĩmedio stent illa mari sub
tem pore uatis protheos At nũc peleis est pioxima muris prothxis aũt gts̃ est latitꝰ ꝯstruetꝰ ꝑsyne
resim. Adusq aũt sic ẽ dañ ꝗ̃ad mõr siculo prospexit abusq pachitio. Nã cũ p̃positio p̃posicioni
nũq̃ cohereat Abusq uel adusq licenter admissum ẽ. exulat: prop̃e. Nam exulare dñr ꝗ extra
ptholemi subaudiꝰ euersa. quod ex supiotib intellr̃. Pyirho aũt quid contigerit manifestũ estp
Nat ut in uiꝰ legimꝰ cũ uellet duicẽ hermionem Menclai & helenȩ siliã et horesti ante despõsatã
truncat ad aras. Uersos q penates idomenei: Idomeneus rexs cretensiũ fuit ꝗ cũ tem pestate labo¬
raret nouit se sacrificatu& de re q̃ ei pmũ occutrisset. si reuersus fuisset. Sed cũ casu ei pͦ filis

Expanded text:
dictum. ADVSQVE COLVMNAS PROTEI usque ad fines Aegypti, hoc est usque ad Pharon, ante insulam, nunc partem Alexandriae: Lucanus «nunc claustrum pelagi cepit Pharon: insula quondam in medio stetit illa mari sub tempore vatis Proteos, at nunc Pellaeis est proxima muris». ‘Protei’ autem Latinus est genet dictum quemadmodum "Siculo prospexit abusque Pachyno" : nam cum praepositio praepositioni numquam cohaereat, 'abusque' et 'adusque' licenter admissum est. Ad v. 263 Exulat proprie: nam exulare dicuntur qui extra PTOLEMI REFERAM subaudis ‘eversa’, quod ex posterioribus intellegitur. Pyrrho autem quid contigerit manifestum est: nam, ut in tertio legimus, cum vellet ducere Hermionen, Oresti ante desponsatam,truncat ad aras». VERSOSQVE PENATES IDOMENEI Idomeneus rex Cretensium fuit: qui cum tempestate laboraret, vovit se sacrificaturum de ea re quae ei primum occurrisset. Casu ei primus filius
Abbreviated transcription (Latin):
cculos deiecta decoros sic̃ oculos suffusa nitẽ tes
de lumine ad preces festi nantiũ mulic& oñdit̃ desideriũ. armipotens p̃ces belli Antoniymasia

Expanded text:
OCVLOS DEIECTA DECOROS sicut «oculos suffusa nitentes». DE LIMINE ad preces festinantium mulierum ostenditur desiderium. ARMIPOTENS PRAESES BELLI TRITONIA VI
Abbreviated transcription (Latin):
ĩarmis et cutti sratre coras latis diffuindite campis eꝗtem ĩarmis: ⁊ armatũ. Nati sigura ẽ Nesappꝰ

Expanded text:
IN ARMIS ET CVM FRATRE CORAS LATIS DIFFVNDITE CAMPIS ‘equitem in armis’, id est armatum; nam figura est. ‘Messapus’ IN ARMIS ET CVM FRATRE CORAS LATIS DIFFVNDITE CAMPIS ‘equitem in armis’, id est armatum; nam figura est. ‘Messapus’
Abbreviated transcription (Latin):
pistosoue ãne padusȩ: Padusa pars est padi. Nam lic& unus sit fluuiꝰ hẽt tñ fluenta płima
um ĩ utrãq significauoẽm. Naia mõ canoros sig̃t ałs uocis pessime Iuuenał rauci thescide co¬
dri sic̃ uenenũ et de bono & de malo dr̃ ut odor bonus et odor malus uocat᷑. arrepto tempore in¬
uenta oportunitate. sedentes. pigri. ut ĩmucisq sedens aliena ad pabula sucuis. armari edic
sigurate dic̃ ut armẽt̾ edice aũt plenus est ĩꝑauiuis. Nã ab oĩum ꝯiũcnonũ ĩfinitiuo detracta
re. syllaba ultima fit ĩꝑatiuus ut amare ama docẽ doce. legere lege audire audi. cum aũt fac
uel dic uel duc dicimꝰ appocopen ũba petiũt᷑ mani plis. ars ꝗͥdem exigebat ut ma lẽret accentum
licet in his rebus accessu tpris dicũ uarietas semꝑ muta uerit milinȩ disciplitũ. ꝗtem messappꝰ

Expanded text:
PISCOSOVE AMNE PADVSAE Padusa pars est Padi: nam Padus licet unus sit fluvius, habet tamen fluenta plurima, PISCOSOVE AMNE PADVSAE Padusa pars est Padi: nam Padus licet unus sit fluvius, habet tamen fluenta plurima, ων est: nam modo canoros significat, alias vocis pessimae: Iuvenalis et «rauci Theseide Cordi»: sicut ‘venenum’ et de bono et de malo dicitur, ut ‘odor’ et bonus et malus vocatur. ARREPTO TEMPORE inventa oportunitate. SEDENTES pigri, ut «inmunisque sedens aliena ad pabula fucus». ARMARI EDICE figura est, dic ut armentur. ‘Edice’ autem plenus est imperativus; nam ab omnium coniugationum infinito detracta ‘re’ ultima sillaba fit imperativus, ut ‘amare ama’, ‘docere doce’, ‘legere lege’, ‘audire audi’. Cum autem ‘fac’ vel ‘dic’ dicimus, apocopen verba patiuntur. MANIPLIS ars quidem exigebat ut ‘ma’ haberet accentum: licet in his rebus accessu temporis ducum varietas semper mutaverit militiae disciplinam. EQVITES MESSAPVS
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ hoc turnus nõ ignoret quod nõ tũ idoneũ ualde compbat᷑ nobis aĩãm hanc soceroq latino:
bñ sibi et fauorem concilaiuit popuili &ad soreri nomĩs p̃iudicio laturi im plicat uolũtatẽ
ulli ueter uolutate secundꝰ. et dicimis secundus ulli et secundus ab ullo nec drances po¬
tius. siue est hec ira deoꝵ morte luat siue hac uirtus et głia tollat: Sen sus obscure ꝗdem dictus
sed facilis. et qui de usu nũqͣ recedit. Nam ita irati de inimico dice̾ cõsucrimꝰ abeat nec bonis
mouebat: idest ducebat exercitũ. ut nos castra mouemiꝰ luca. brundusiũ decimis iubet bãc
attingere castris xͥ deductione remit arma uiuẽtus hoc est fre mebant ad artua. Arma uox
militaris est Mussant: mõ q̃runt᷑. iscessu uario. Alii n. turni dicta. et alii Drancis probaat.

Expanded text:
quod hoc Turnus ignoret; quod tamen non valde quod hoc Turnus ignoret; quod tamen non valde bene sibi et favorem conciliat populi, et a soceri nominis praeiudicio Latini inplicat voluntatem. VLLI VETERVM SECVNDVS dicimus et ‘secundus illi’ et ‘secundus ab illo’. NEC DRANCES POTIVS SIVE EST HAEC IRA DEORVM MORTE LVAT SIVE EST VIRTVS ET GLORIA TOLLAT sensus obscure quidem dictus, sed facilis et qui de usu numquam recedat: nam ita irati de inimico dicere consuevimus ‘abeat tamen, nec bonis MOVEBAT id est ducebat exercitum, ut «nos castra movemus»: Lucanus «Brundisium decimis iubet hanc attingere castris», decima deductione. FREMIT ARMA IVVENTVS hoc fremebant ‘arma arma’. Et militaris vox est. MVSSANT modo ‘queruntur’. DISSENSV VARIO alii enim Turni dicta, alii Drancis probabant.
Abbreviated transcription (Latin):
di et multos & est ssus nam ĩsolidũ reuocauit opp̃ssos. et pauloante derelictos lusit uero &
deepit felices. noti erit auxilio nodis etholus & arpi: raddit ad rem qr occunebat sed negant
auxilia. Et holum aũt dicendo et uires et gręte gentis ꝯmemoratione debilitat. at messappus
ent felixqꝙ tolũn ẜ bñ duo iũxit q̃ q̃runt᷑ i bello fortitidineni & fodicitatẽ. Nã de lessapro iã
gloria: lyptotes figura inius .n. dix̃. ꝙ uoluit: Nam hoc sigt̃ latina pubes celerrie uito
gente. qđ si me solũ teucri ĩcertamina poscũt. qr audũt illũ aspice contra ꝗ uocit et utiuis
ductu. Nam oblique promittit se singulari certamĩe dimicire uelle cũ nolit simiłr & ĩxuiͦ
corporis uires U el magnũ p̃stet achillem: & p̃sto illũ. et melior illo sum. & p̃sto illi dicimꝰ

Expanded text:
dis ‘multos’. Et est sensus: in solidum revocavit oppressos paulo ante derelictos, lusit vero et dis ‘multos’. Et est sensus: in solidum revocavit oppressos paulo ante derelictos, lusit vero et decepit felices. NON ERIT AVXILIO NOBIS AETOLVS ET ARPI redit ad rem, quia occurrebat: sed negantur auxilia. Aetolum autem dicendo eius vires ex Graecae gentis commemoratione debilitat. AT MESSAPVS ERIT FELIXQVE TOLVMNIVS bene duo iunxit quae quaeruntur in bello, fortitudinem et felicitatem: nam de MeGLORIA litotes figura: minus enim dixit quam voluit. Nam hoc significat: Latina pubes celerrime victgente. QVOD SI ME SOLVM TEVCRI IN CERTAMINA POSCVNT quia audivit «illum aspice contra qui vocat». Etiam utitur ductu: nam oblique promittit se singulari certamine dimicare velle, cum nolit. Similiter etiaVEL etiam. MAGNVM PRAESTET ACHILLEM et ‘praesto illum’, idest melior illo sum, et ‘praesto illi’ dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
ac si dicẽt nõ est indicanda uictoria q̃ ꝑ ĩmensa detrimenta ꝯtingit & foc est uade laudat
legitur et illi aut enee ĩtelligamus. Aut aduerbiũ loci ꝓ illie ut in uͦ pitet ist aanua leto pistie.¬
iꝯpositione indecor indecoris: indecus in decoris gͦ ĩneutro .co. bieuis est. ĩ masculino ꝓdutit̃.
Nam nc̃ põt hic indecus face̾: Neutrũ n ĩ us terminatũ masculinũ ex se nõ fac̃. Aut aerte di¬
tu foclicitatis et ad illud respexit quod s dixerat Et semel agmine uerso fonditus ocidimꝰ iul¬
ta dies: illi rei uelementes ĩ cunibit quam dixerat. nec hẽt fortiina regressum: dicens sortunã
tam labores ꝙ̃ felicitates pro temporis qualitate mutare. dies: tempus: Iusit. decępit. ut ꝗd na¬
tum tociens crudelis tu ꝙͦ falsis ludis imaginibus: et in solido rursus fortina lerauit subau¬

Expanded text:
ac si diceret: non est iudicanda victoria quae per inmensa detrimenta contingit. et hoc est unde laudat ac si diceret: non est iudicanda victoria quae per inmensa detrimenta contingit. et hoc est unde laudat legitur et 'illi', et aut 'Aeneae' intellegimus, aut adverbium loci est pro 'illic', ut iter facit et in compositione ‘indecor’ indecoris, ‘indecus’ indecoris. Ergo in neutro ‘co’ brevis est, in masculino producitur: nam non potest ‘hic indecus’ facere: neutrum enim ‘us’ terminatum, masculinum ex se non facit. Aut certe din ipso initio et aditu infelicitatis: et ad illud respexit quod supra dixerat «et semel agmine verso funditus occidimus». MVLTA DIES illi rei vehementer incumbit, quia dixerat «neque habet Fortuna regressum», dicens Fortunam tam labores, quam felicitates pro temporum qualitate mutare. ‘Dies’ tempus. LVSIT decepit, ut «quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis ludis imaginibus?» ET IN SOLIDO RVRSVS FORTVNA LOCAVIT subau
Abbreviated transcription (Latin):
quod m̃ dr̃ conferens se ad alias ꝑsonas. et laudans eos quibus contigit petire ne ista cõspic̃nit
nit alios melior omibus p̃ferendiis. fortunatusꝗ laboꝵꝵ: sicut lȩtor bonoꝵꝵ et est gretũ.
tale uideret.: te laudare uel hostes rogare. uel ꝙ latenteri si¬
nuat tradi alteri sibi antea desponsatã. settiel ore momordit. cito cõsestum .i. ꝙ. tota mortis oe¬
lentate cõsumptiis est uulnerati aũt solent uel terram uel arma mordere ne dolorer eoꝵ
indicet gemitis lucinꝰ de pompeio timuit ne quas effuadẽ uoces uellet et ȩternam flcetuu
Urbes italię.
qr Diomedes pegrinus suerat. Nam hoc dic̃ hẽmus robus italũ nõ grecũ militem inertẽ et
post confirmatis partes suas troianoꝵ uires ĩminuens. Quidn proderat dixisst ꝙ supessẽt¬
latinis auxilia. si &̃ noiano& integre uires esse probarent. cum multo gloniauenit sanguĩẽ:

Expanded text:
quod tamen dicit, conferens se ad alias personas et laudans eos quibus contigit perire, ne ista conspicerent. quod tamen dicit, conferens se ad alias personas et laudans eos quibus contigit perire, ne ista conspicerent. ANTE ALIOS melior, omnibus praeferendus. FORTVNATVSQVE LABORVM sicut «laeta laborum»: et est Graecum. TALE VIDERET vel hostes rogari: vel, quod latenter insinuat, tradi alteri sibi ante desponsatam. SEMEL ORE MOMORDIT cito, confestim, id est qui tota mortis celeritate consumptus est. Vulnerati autem solent vel terram vel arma mordere, ne dolorem eorum indicet gemitus: Lucanus de Pompeio «timuit, ne quas effundere voces vellet et aeternam fletu VRBES ITALAE quia Diomedes peregrinus fuerat. Nam hoc dicit: habemus robur Italum, non Graecum militem, inermem et post confirmatas partes suas Troianorum vires inminuens. Quid enim proderat dixisse, quod sLatinis auxilia, si etiam Troianorum integrae vires esse probarentur? cum multo gloria venit sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc lytie sortes nũc et i. m. ab .i. xetro fugit aufidus undas. Apuliȩ eluuiꝰ cadens i adrat¬
cum peligusuelcum se pauidiin contra mea uirgia singit contra illud qualaite aet li bia ree
sundi flatusꝙ remittat. Nam hoc dic̃ tunorẽ suũ nãlem ĩuidiose ĩ meam cãta retoũt ut mae
pessima et uilis anima hĩtet it ne mbris congrius Tim talem uilem et pessicnã accipio ⁊ qua
meluis ssti in serire q̃ pacem regare quod qr apte nõ audet latenter. et paulani ac hes serpi
Nanꝗ inter principiũ e in sinuationẽ hoc interest. ꝙ pncipiũ est apta rerenũ da in sinua¬
desert quictisi q diomedem qui solus denegauit auxilia dieꝗ hẽt sortuta regressũ oimiũ q̃
sibi possucit obiici ponit sed cũ solutionibus suis. Nam et fortuna non ẽ imutabil et ꝗ se¬
cuis oronem. Nam exarsit dolore qr aꝑre nõ potuit dicẽ moriendũ potiꝰ ẽe ꝙ hostes regandos:

Expanded text:
FVGIT AVFIDVS VNDAS Apuliae fluvius est, cadens in Adriaticum pelagus. VEL CVM SE PAVIDVM CONTRA MEA IVRGIA FINGIT contra illud quod ait «det libertatem fandi flatusque remittat». Nam hoc dicit: timorem suum naturalem invidiose in meam causam retorquet, ut meae  isto id est pessima et vilis anima habitet in membris congruis: nam 'talem' vilem et pessimam accipimus, quam melius esse interire, quam pacem rogare. quod quia aperte non audet, latenter et paulatim ad hoc serpit. namque inter principium et insinuationem hoc interest, quod principium est aperta rei enuDESERTI SVMVS propter Diomedem, qui solus negavit auxilia. NEQVE HABET FORTVNA REGRESSVM omnia quae sibi possunt obici, ponit, sed cum solutionibus suis; nam et fortuna non est inmutabilis, et qui seeius orationem: nam exarsit dolore, quia aperte non potuit dicere moriendum potius esse, quam hostes rogandos:
Abbreviated transcription (Latin):
nos socictate uersem idest ut sit neuter inserior eocios ꝗ in regna uacemuo nõ stiperadiarios¬
a fauno extorq ut nicat gencri et ab ilioneo ddl fata deuca uestras exqunrẽ terrao iiuge ruo
aũt quod aiꝑ sossit uacet omñis adundã materies: Ien extenuat Est aũt materies st mabema
no sunt seed mõ de greco rranstulit et naualia posuit pro trabibꝰ de qbus pauese uo atohra hobii¬
mesunt seel mõ dic tiauale lignũ prima degenit: et ex numero et er nobilitate legato e ttelli¬
pitre negocu magnitudo et sellata rgni tribramꝗ isignia nr̃i. Romanote nihone st rell¬

Expanded text:
OSa Fauno «externi venient generi» et ab Ilioneo «sed nos fata deum vestras exquirere terras imperiis autem quod ait ‘possunt’. IACET OMNIS AD VNDAM MATERIES iterum extenuat. NAVALIA DEMVS ‘navaves sunt; sed modo de Graeco transtulit et ‘navalia’ posuit pro trabibus de quibus naves fiunt: nam Homerus νήιον dicit navale lignum. PRIMA DE GENTE et ex numero et ex nobilitate legatorum intellegitur negotii magnitudo. ET SELLAM REGNI TRABEAMQVE INSIGNIA NOSTRI bene ‘nostr