comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q du uirta non ausa cadendi Terre sperint opes ñuitus Robore nũctus quãius
staret erat ⁊c᷑. ¶ Apparet n ͦ per lucam caruen ꝙ̃ grandis ꝙ̃ꝙ fortis ⁊ seous
fu̾it autheꝰ ad quem ut idem testatur lucanꝰ ut cũ eo luctã iniret accissit᷑
hercules laborũ bictor ⁊ t̃d in agont eent eĩq sepiꝰ prostratũ Robustiorem
surgẽtem c̾ueret adu̾tens ꝙ aterra uires Recuꝑaret Iain fessum uluis ĩ altĩo

Expanded text:
que diu virtus non ausa cadendi Terre spernit opes. invictus robore cunctis Quamvis que diu virtus non ausa cadendi Terre spernit opes. invictus robore cunctis Quamvis staret erat etc. Apparet ergo per Lucani carmen quam grandis quamque fortis et ferus fuerit Antheus, ad quem ut idem testatur Lucanus, ut cum eo luctam iniret accessit Hercules laborum victor, et cum in agone essent eumque sepius prostratum robustiorem resurgentem cerneret, advertens quod a terra
Abbreviated transcription (Latin):
sidiue colebant deo auctore nobilitarent ¶ Rͣ. de antheo quĩto tiroe filio
Ntheũ oñs terre dicut silũ ⁊ quia ntino illi piem designat increnitoᷤ
ne̾to prẽ eidappone̾ nãe fuit de quo sic stoibit sucanꝰ Nondt post ieni¬
tos tellus effeta gigãtes foibilem libitis ꝑtũ in autris nec tam Iussa
fuit terraꝵ glia tiplon/ ac̾ ticios briareno ꝙ strox celo q peꝑtit. Quod non flegreis
antheum sustulit aruis hoc quoz tam uastas ciłauit nuimi̾e uires Cexra sui
fitus q̃ tr̃ tetige̾ parẽtem Iam defeta uigent Renouato Robore m̃bra hec iel. spe¬
ludca domꝰ latusse sus acta Rupe seruut epulas raptos hudsse ltones/ ad som¬
puos non lya fere prebere cubili assuerunt non silua thoꝵ uires q rest̃psit in
nuida tellure Iacens poriẽ coloni abuoꝵ libie pereut quos apulit equor auxilio¬

Expanded text:
quam summe colebant deo autore nobilitarent. CAP. XIII. De Antheo V Terre filio. quam summe colebant deo autore nobilitarent. CAP. XIII. De Antheo V Terre filio. Antheum omnes terre dicunt filium, et quia nemo illi patrem designat, inter genitos ncerto patre eum apponere necesse fuit; de quo sic scribit Lucanus: Nondum post genitos tellus effeta gigantes Terribilem Libicis partum concepit in antris. Nec tam iusta fuit terrarum gloria Thyphon, Aut Titios Briareusque ferox celoque pepercit, Quod non Flegreis Antheum sustulit arvis. Hoc quoque tam vastas cumulavit munere vires Terra sui fetus que cum tetigere parentem, Iam defeta vigent renovato robore membra. Hec illi spelunca domus; latuisse sub alta Rupe ferunt, epulas raptos habuisse leones. Ad somnos non terga fere prebere cubile Asserunt non silva torum viresque resumpsit, In nuda tellure iacens, periere coloni, Arvorum Libie pereunt quos appulit equor, Auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
anns aliquo exire uissus est / t̾re puerperiũ fictũ est uel in oculos agrũ coleut̾is
moppiuatus affuit qyͣ prod iss ex glebis a ludi Wlgo t̾re filiꝰ daus est ⁊ ideo ab¬
sꝙ prẽ quia incognita fuit euie origo Consuene̾ precta uet ext̾os ignotes t̾restri
Inuere uemientes ad se t̾re filios uoctare uti neptum qui aducheutur nauigio ĩsãs
auĩ dictus quia nouꝰ ⁊ ꝯfestim ꝓuectus ⁊ senex es ꝙ eruditꝰ ⁊ prudeus qd scmuĩ
est comꝑtus sit Ce in agro tarquinẽ si contingerit seu quia aut sie fuit ibid .s. tage¬
tem pͥmo coguitũ seu quia etousti aruspicina clarissum fue̾ In breui aũt fuũs
mort designat᷑ affitio grandis incołaꝵ od ẜeũ nã dilat̾ rei mor̾a et si lougi sã
sit diligenti uidetur breuissima eũ aut̃ deũ hĩtum ob id ꝯtingisse puto ut doctnã

Expanded text:
antro aliquo exire visus est, Terre puerperium fictum est, vel in oculos agrum colentes antro aliquo exire visus est, Terre puerperium fictum est, vel in oculos agrum colentes inopinatus affuit, quasi prodisset ex glebis a rudi vulgo Terre filius dictus est, et ideo absque patre quia incognita eius fuerit origo. Consuevere preterea veteres exteros ignotos terrestri itinere ad se venientes Terre filios vocitare, uti Neptuni qui adveherentur navigio. Infans autem dictus quia novus et confestim provectus et senex, eo quod eruditus et prudens, quod senum est, compertus sit. Quod in agro Tarquiniensi contigerit, seu quia aut sic fuit ibidem scilicet Tagetem primo cognitum, seu quia Etrusci aruspicina clarissimi fuere. In brevi autem termino more designatur affectio grandis incolarum ad eum. Nam dilecte rei mora etiam si longissima sit, diligenti videtur brevissima. Eum autem deum habitum ob id contigisse puto, ut doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙͣ du expectauit tãdem ĩpaciẽs more ugone sup̃to locũ cepit seusim essodere
uec multũ effodit ⁊ ecce ex glebis ꝓsilit infantulus quo mõstro ꝑteroitus Rudis
hõ uocauit affines n ͨ dui ⁊ is qͥ modo infans euit etate ꝓuectꝰ uisus est ⁊ inde se¬
nex cũ incolas aruspiciuã docuissi r̾eperite iuisꝙͣ cmparuit auditores aut̃ arbitrati
numẽ ⁊ t̾re credidert filiũ ⁊ nomĩauẽ tagitẽ qd ide olim luigua sonabat etousta qd
latiua deꝯ eũ q postea loco sĩmi minũs coluere ¶ ꝓsidorus uero ab aratore globa uo¬
me̾ sũ mota infantẽ ꝯꝑtũ dicit nec aiuixlius unae die ab erustis uisũ est ⁊ ĩ al¬
illa cos auoi spicniã docusse ⁊ ex ea libros etꝭ Releq usse quos postra Romana in
lurguã ꝓpͥa transtule ¶ huiꝰ sigmẽti talem suisso seussum existimo quẽdem
homñ sasꝑnato doctut Repente unde mĩme credbatur comparunt ⁊ quia forsan ex

Expanded text:
aliquandiu expectavit, tandem impatiens more, ligone sumpto, locum cepit sensim effodere, nec multum effodit, et ecce ex glebis prosilivit infantulus. Quo monstro perterritus rudis homo vocavit affines, nec diu et is qui modo infans erat, etate provectus visus est, et inde senex, et cum incolas aruspicinam docuisset repente nusquam comparuit. Auditores autem arbitrati numen et terre credidere filium et nominavere Tagetem, quod idem olim lingua sonabat etrusca, quod latina deus; eumque postea loco summi numinis coluere. Ysidorus vero ab aratore gleba vomere summota infantem compertum dicit, nec amplius una die ab Etruscis visum, et in illa eos aruspicinam docuisse et ex ea libros etiam reliquisse, quos postea Romani in linguam propriam transtulere. Huius figmenti talem fuisse sensum existimo. Quendam hominum aspernato doctus repente unde minime credebatur comparuit, et quia forsan ex
Abbreviated transcription (Latin):
ex pautis faina conficit᷑ Seu pociꝰ mõstrũ horrendũ hãc uocat quia fere nũꝙͣ su¬
pari pt̾ nã ꝙͣto magꝭ quis conatur illã oppͥmet tanto mags ex iide fit maior qͥd
mõstruosum est ¶ Dicit insuꝑ oñis eius octos uigiles esse/ eo ꝙ non nͥ aui¬
fitm̃ aliquid ⁊ mane ecꝭ in remotissmus ꝑtib cognitũ non aliter ꝙͣ si nocte uola¬
uerit seu id dicit ut oũ dat uigilãciã geruloꝵ In die aũt eã sedere dicit custo¬
dẽ ut oũdat ꝙ ob eiꝰ relata custodes portis ferarũ urbiũ apponãtur / ecꝭ in turrib¬
uelad excitãd uigiles uel speculãd̃ a longe ⁊ cũ int̾ u̾i̾tatẽ ⁊ ñdaciũ nõ distu¬

Expanded text:
fere nunquam superari potest. Nam quanto magis quis illam conatur opprimere tanto magis exinde sit maior quod monstruosum est. Dicit insuper omnes eius oculos vigiles esse, eo quod non nisi a vifactum aliquid, et mane etiam in remotissimis partibus cognitum non aliter quam si nocte volaverit. Seu id dicit ut ostendat vigilantiam gerulonum. In die autem eam sedere dicit custodem, ut ostendat quod ob eius relata custodes portis territarum urbium apponantur, et in turribus ad excitandum vigiles vel ad speculandum a longe
Abbreviated transcription (Latin):
uoliuẽ sic destribit oiidia orbe locus medio d̃ aut̾ terras qz fretũq celestesq pla
peuetrat ꝙ cauas uex ouũs ad aurais fama tenet sidma ꝙ locũ sibi legit ĩ arce
Ium̾os aditus ac nulle forana tettis addidit ⁊ nublis Inclusit lumua port
Nocte die qo paret tota est ex er̃e sonãti cota foruus uoces qi Ressit Iieoat q
qued audit nulla quies intus nullaꝙ silencia parte Non tñ est clauior sz ꝑue nĩ¬
nura uots qualia de plagis si quis procul audiat uidis Esse folent qualem ue so¬
nũ cũ Iupr̃ acras Increpuit nbes ext̾ma toritoua reddũt atria turba tenet ueĩ¬
fusa qi uba uolutat̃ ex quib ln uacuas Replent ẜmonib auras ħn narrata ferĩ
alus mensura ꝙ futi Cuestit ⁊ auditꝭ aliquid nouꝰ addistit auctor Illit roedi¬
litas Illrc cim̾arius ergor una qr lotitia est consternati qr tumores Sedicio q ue
ces dubio qr auctoe̾ susurri Ipã quid in celo Reꝵ pelago q geratur ⁊ telliue uil

Expanded text:
otiuntur harena. Orbe locus medio est inter terrasque fretumque caelestesque plagpenetratque cavas vox omnis ad aures. Fama tenet summaque domum sibi legit in arce, innumerosque aditus ac mille foramina tectis addidit et nullis inclusit limina portis: nocte dieque patet. Tota est ex aere sonanti, tota fremit vocesque refert iteratque quod audit. Nulla quies intus nullaque silentia parte, nec tamen est clamor, sed parvae murmura vocis, qualia de pelagi, siquis procul audiat, undis esse solent, qualemve sonum, cum Iuppiter atras increpuit nubes, extrema tonitrua reddunt. Atria turba tenet: veniconfusaque verba volutant. E quibus hi vacuas inplent sermonibus aures, hi narrata ferunt alio; mensuraque ficti crescit, et auditis aliquid novus adicit auctor. Illic Credulitas, illic temerarius Error vanaque Laetitia est consternatique Timores Seditioque recens dubioque auctore Susurri. Ipsa, quid in caelo rerum pelagoque geratur et tellure, videt
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ fyynigã esse cirta nos agẽtib suꝑcelestib corporib nature opus tãto orgãi¬
cũ ordinẽ ut dũ in c̾tũ ⁊ det̾imĩatũ finem ꝯtinuo deduci᷑. tractu non alit̾ pͣ
faciãt uite cauẽtes armoniã faciãt faccꝰ qd deo gͣtissiiũ fore credend est ¶Cur
aũt hanc mpham archadem fuisse dix̾ũt ⁊ in calamos uersam / iõ dictũ pũto
qr ut placet theodb̃cio archades primi fuc̾ qui ex cogitato cantu emuctẽtes per
calamos longos ⁊ breues sp̃m quatuo uotũ ĩuenire disconnña ⁊ demũ addidc̃
tria ⁊ ad postiemũ ꝙ ꝑ multos faciebant calamios in unã ꝯtraxe̾ fistulã foranũ¬
bus ori flantis ꝓxmue ⁊ remo cioub eo cogitatis ¶ N racrobius uero hoc
reptũ dicit prtagore ad utus malleoꝵs grauiũ atq leuiũ ¶ Iescpħus bero antiquiꝰ

Expanded text:
tius Siringam esse circa nos agentibus supercelestibus corporibus nature opus tanto organitius Siringam esse circa nos agentibus supercelestibus corporibus nature opus tanto organizatum ordine, ut dum in certum et determinatum finem continuo deducitur tractu, non aliter quam faciant rite canentes armoniam facere, quod deo gratissimum fore credendum est. Cur autem hanc nynpham Arcadem fuisse dixerint et in calamos versam, ideo dictum puto quia, ut placet Theodontio, Arcades primi fuere, qui excogitato cantu emittentes per calamos longos et breves spiritum, quatuor vocum invenere discrimina, et demum addidere tria, et ad postremum quod permultos faciebant calamos, in unam contraxere fistulam, foraminibus ori flantis proximis, et remotioribus excogitatis. Macrobius vero hoc repertum dicit Pictagore, ad ictus malleorum gra
Abbreviated transcription (Latin):
pendulam ⁊ loco pallii pellem distictã maculis ꝙͣ nebridem uocauere pͥsti sit et
manu uirgã at septem calamoꝵ fistulã p̾te̾a inferiorib mebris hirfutũ atq
hispidũ dicit ⁊ pedes hẽre capreos ⁊ ut addit uirgiliꝰ purpureã faciẽ hũc uiũ
ridem cũ siluano arbitrabatur rabanꝰ si dui̾sos esse describit uiogiliꝰ dicens
ueuit ut agresti capiti siluanꝰ honore florentes ferulas ⁊ gnͣdia lilia cassans ⁊ illi¬
co sequitur pan deue archadie uenit ⁊ alibi panaq siluanũ ꝙ senem in phas q so¬
pores ¶ hus gͥ premissis ad intruseca ueniens est ⁊⁊ qm̃ supͣ pana naturã uatriua¬
tã esse dictũ est quid sͥ uoluerũt fuigẽtes eã eũ acupidiue seꝑatũ facile R̾eor uidi
ctata oꝑe illus cepit amare ⁊ sic adelitãtõe irritata amori succubuit ¶ Syrĩga

Expanded text:
pendulam, et loco pallii pellem distinctam maculis, quam nebridem vocavere prisci, sic et pendulam, et loco pallii pellem distinctam maculis, quam nebridem vocavere prisci, sic et manu virgam atque septem calamorum fistulam. Preterea inferioribus membris yrsutum atque hyspidum dicit, et pedes habere capreos et, ut addit Virgilius purpuream faciem. Hunc unum et idem cum Silvano arbitrabatur Rabanus, sed diversos esse describit Virgilius dicens: Venit et agresti capitis Silvanus honore, Florentes ferulas et grandia lilia quassans. Et illico sequitur: Pan deus Arcadie venit. Et alibi: Panaque Silvanumque senem nynphasque sorores etc. His igitur premissis, ad intrinseca veniendum est. Et quoniam supra Pana naturam naturatam esse dictum est, quid sibi voluerint fingentes eum a Cupidine superatum, facile reor viderictata opere illud cepit amare, et sic a delectatione irritata amori succubuit. Siringa
Abbreviated transcription (Latin):
Ana demogorgonis fuisse filiũ Iam satis supͣ monstratũ de quo talẽ
theodõcius Recitat fabulam dicit enĩ eũ uerbis iroitasse cupidinẽ ⁊ ũto
cum eo etamũe suꝑatũ ⁊ uictoris iussu syrugã m̃pham archadem adamassc̃a
cũ saciuis aũ lesisset euis etꝭ spreuit cõiigiũ pan añt cũ illa urgente amore fugi¬
ẽtem sequetur contingit ut ip̃a aladone fluuio impedita ꝯsistet ⁊ nñphaꝵ auxi¬
liũ precib Imploraret Cuaꝵ oꝑe fctm est ut in palustres calamias u̾teretur quos
cũ pan motu uentoꝵ sensisset dũ ĩuicẽ collide̾ntur esse canioros tã affectiõe pues¬
le ase dilecte ꝙͣ deleta tõe som ꝑ motus talanos libens assĩpfit ⁊ exeis septem dis¬
sines uiri mirabilem descripẜe figuram Nami ut rabana in libro de orignuie iero
aĩt Is añ alia fronti be infixa cormua in celũtendencia barbam ꝓlixam ⁊ in peto

Expanded text:
Pana Demogorgonis fuisse filium iam satis supra monstratum est. De quo talem Pana Demogorgonis fuisse filium iam satis supra monstratum est. De quo talem Theodontius recitat fabulam. Dicit enim eum verbis irritasse Cupidinem et inito cum eo certamine superatum, et victoris iussu Syringam nynpham Archadem adamasse, que cum satyros ante lusisset, eius etiam sprevit coniugium. Pan autem cum illam urgente amore fugientem sequeretur, contigit ut ipsa a Ladone fluvio impedita consisteret, et nynpharum auxilium precibus imploraret, quarum opere factum est ut in palustres calamos verteretur. Quos cum Pan motu ventorum sensisset dum invicem colliderentur esse canoros, tam affectione puelle a se dilecte quam delectatione soni permotus, calamos libens assumpsit, et ex eis septem diserea poete et alii insignes viri mirabilem descripsere figuram. Nam ut Rabanus in libro De origine rerum ait: Is ante alia fronti habet infixa cornua in celum tendentia, barbam prolixam et in pectus
Abbreviated transcription (Latin):
emittentem Iuspiria inlaliud incelligat reor ꝙͣ elementoꝵ seggacionem pͥmã ut
sudore sensiantꝰ aꝙͣ ꝑ ignita u̾o̾ suspioia aerem atq ignem ⁊ que de sursũ sũt cor
⁊ ꝑ grossiciem molis huiꝰ terram que pãnis consilio confescim creatori fues sui don̾
⁊ sedes facta est ¶ Eductũ aũt pana post litigiũ / credo Ratos uete̾s/ ea in sepatõne ele¬
mentoꝵ naturã nat᷑atam hũisse miciũ ⁊ ẽ uestigio donui .i. orbi demogor gons
positã ꝙͣ eiꝰ opere sic uolente deo om̃ia producũtur mortalia/ parcas aũt eos ꝑtui
ꝓductas ⁊ pedissecas fratri datas iõ fictũ existimo ut intelligã. naturã hus
cũ legib ꝓductã ut ꝓciret seu gignat/ mictat ⁊ in sinem nata deducat que tria
sũt partaꝵ officia in quib cõtumũ nature prestant obsequiũ ut laciꝰ in seq̃tib
apparebit ¶ Roͬ de pãne scdõ demogorgonis filio

Expanded text:
emittentem suspiria nil aliud intelligat reor quam elementorum segregationem primam, ut emittentem suspiria nil aliud intelligat reor quam elementorum segregationem primam, ut per sudorem sentiamus aquam, per ignita vero suspiria aerem atque ignem, et que desursum sunt corpora, et per grossitiem molis huius terram, que Panis consilio confestim creatoris sui domus et sedes facta est. Eductum autem Pana post Litigium credo ratos veteres ea in separatione elementorum naturam naturatam habuisse initium et evestigio domui, id est orbi, Demogorgonis prepositam, quasi eius opere sic volente deo omnia producantur mortalia. Parcas autem eodem partu productas et pedissequas fratri datas ideo fictum existimo, ut intelligatur naturam his cum legibus productam ut procreet seu gignat, nutriat et in finem nata deducat. Que tria sunt Parcarum officia, in quibus continuum nature prestant obsequium, ut latius in sequentibus apparebit. CAP. IV. De Pane secundo Demogorgonis filio.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ abiectũ obturpẽ faciẽ quia turpe sit ut płmiũ litigare euolasse ad sublima /
pociꝰ uidetur fabulo so ordim prestare decorẽ ꝙͣ aluis uelle significare p̾teͬa de
eiectũ quo se afferret ni in altũ tende̾t non hẽbat cũ in infi̾orib Iam ꝓducti
orb̾ ꝑtib in lucẽ ꝯstet eũ fuisse ꝓductũ ¶ Ee asuperis in t̾ram demiũdeiectum
sic stribit homerꝰ ob id fitm ꝙ oꝑe suo añ herculem euristeus natꝰ sit ut suo
naurabitur loco ueꝵ ꝙͣtũ ad intrnisecũ sẜͫ hoc ego sensio ꝙ a motu suꝑioꝵ
corporũ apud mortaleᷤ sepissime oriantur litigia In suꝑ dici p̃t illud in t̾ras
eiectũ a sciperit cĩr apud supos omia c̃to ⁊⁊ p̃petuo agantur ocd̃me ubi apud
mortales uix ĩuenitur ad esse concorde ¶ Dẽm̃ cum dicit sudore madefit̃a chaos ⁊ ig̾ta

Expanded text:
Eum abiectum ob turpem faciem, quia turpe sit ut plurimum litigare; evolasse ad sublimia Eum abiectum ob turpem faciem, quia turpe sit ut plurimum litigare; evolasse ad sublimia potius videtur fabuloso ordini prestare decorem, quam aliud velle significare. Preterea eiectum quo se efferret ni in altum tenderet non habebat, cum in inferioribus iam producti orbis partibus in lucem constet eum fuisse productum. Quod a superis in terras demum deiectum sit, scribit Homerus ob id factum, quod opere suo ante Herculem Euristeus natus sit, ut suo narrabitur loco. Verum quantum ad intrinsecum sensum, hoc ego sentio, quod a motu superiorum corporum apud mortales persepe oriantur litigia. Insuper dici potest illud in terras eiectum a superis, cum apud superos omnia certo et perpetuo agantur ordine, ubi apud mortales vix inveniatur aliquid esse concorde. Demum cum dicit sudore madefactam Chaos et ignita
Abbreviated transcription (Latin):
creatõem designare uoluisse scdm̃ erroneam eoꝵ oppĩone̾ qui rati sut deũ ex
matia pp̾arata produxisse que creata sũt nam senssisse demogorgonẽ tumul̃t
fi in utero chaos nl alius reor ꝙͣ dĩnam sapĩa aliqua eã mouente causa ut pnͣ
que ĩnixta erant c̾to ordiune segregare Et huic extendisse manũ .i. oꝑam uolũta¬
ti dedisse ut ex ĩ forn collume formo sũ atz ordinatum ꝓduce̾t opus ⁊ aute alia
enulsit ex utero laborãt᷑ .i. laborem confusionis paciẽtis litigiũ qd tociẽs aufft̃.
areb quociẽs amotis discordãcie cauisis Illis debitus mmiponitur ordo pater g
hoc aute alia fecisse disgregasse si que init̾ se erãt elemẽta confusa calida eñ
frigidis suta huidis ⁊ leuia grauib repugnabãt ⁊⁊ cũ pͥmꝰ dei uidetur actꝰ a di¬
scordãtib ordinando subtraxisse litigiũ qui demogorgonis pͥmꝰ filiꝰ dcts est

Expanded text:
creationem designare voluisse, secundum erroneam eorum opinionem, qui rati sunt deum ex creationem designare voluisse, secundum erroneam eorum opinionem, qui rati sunt deum ex materia preparata produxisse que creata sunt. Nam sensisse Demogorgonem tumultum fieri in utero Chaos, nil aliud reor quam divinam sapientiam, aliqua eam movente causa, ut putque immixta erant certo ordine segregare, et hic extendisse manum, id est operam voluntati dedisse, ut ex informi colluvie formosum atque ordinatum produceret opus, et ante alia evulsis ex utero laborantis, id est laborem confusionis patientis Litigium, quod totiens aufertur a rebus quotiens amotis discordantie causis illis debitus imponitur ordo. Patet igitur hoc ante alia fecisse, disgregasse scilicet que inter se erant elementa confusa, calida enim frigidis, sicca humidis, et levia gravibus repugnabant. Et cum primus dei videretur actus a discordantibus ordinando subtraxisse Litigium, Demogorgonis primus filius dictus est.
Abbreviated transcription (Latin):
est mulcipliciũ senssuũ Nam sensus pͥmus hẽtur per corticem ⁊ hic lralis
uocatus est alii per significata per corticem ⁊ hii allegorici mĩcupãtur ⁊ ut qͥs
uelum faciliꝰ assumatur pouemꝰ exemplũ ꝑsens Iouis filius figniento poetico oc¬
cidit gorgouẽ ⁊ uictor euolauit in ethã hoc dũ legit᷑ ꝑlrãm hystoriał senssus pre¬
statur Si moralis ex hac lrã queritur mellats uictoria oũditur prudẽtꝭ in uiciũ
⁊ ad uirtutem accessio allegorice aũtcupãtuy si uelimꝰ assume̾ pie mentꝭ spret
mũdanis delicus ad celestia eleuacio designatur p̾cerea poss ⁊ anagogice dici ꝑ
fabulũ xͥ ascensum ad pr̃em mũdi prncipe suꝑato sigurari Qui tñ sensus
unũ ex plurib explicasse esto aliĩ apponẽtur fortasse plures Nñt aũt quid ꝓua¬
pidem sensisse putem explicabo parcꝭ uidetur et eñ michi ꝓuapidem mũd

Expanded text:
est moltiplicium sensum. Nam sensus primus habetur per corticem, et hic licteralis est moltiplicium sensum. Nam sensus primus habetur per corticem, et hic licteralis vocatus est; alii per significata per corticem, et hi allegorici nuncupantur. Et ut quid velim facilius assummatur, ponemus exemplum. Perseus Iovis filius figmento poetico occidit Gorgonem, et victor evolavit in ethera. Hoc dum legitur per licteram hystorialis sensus prestatur. Si moralis ex hac lictera queritur intellectus, victoria ostenditur prudentis in vicium, et ad virtutem accessio. Allegorice autem si velimus assummere, pie mentis spretis mundanis deliciis ad celestia elevatio designatur. Preterea posset et anagogice dici per fabulam Christi ascensum ad patrem mundi principe superato figurari. Qui tamen sensus unum ex pluribus explicasse, esto aliquando apponentur fortasse plures. Nunc autem quid Pronapidem sensisse putem, explicabo paucis. Videtur etenim michi Pronapidem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuꝑ sõpnio scypiõis scribẽs sacꝭ apte causam uidetur oũde̾ dũ dicit de diis aũt dixi
ceteris ⁊ de aĩa non frustrasse n ͨ ut oblectent ad fabulosa cõu̾tunt sz qr stuĩt mi¬
nucã esse nature a ꝑtã undiq expõitõnem sui que sic uulgaribz hom̃ sensibus
incellctm sui uario ieꝵ tegiũe oꝑimiẽto subtraxit. ita pouden ͤ archana sua¬
Iubdit uoluit ꝑ fabulosa tractari sic ip̃a misteria fabulaꝵ tuicłis opiũtur ne¬
uel hadeptis nudam R̾eꝵ taliũ nacurã se p̾beat s sumatib tm̃ uiris sapĩa int̾pre¬
ce ueri archan constris contẽpti sũt reliqui hec macrobius quib ⁊ si mlta pla¬
dici possuit satis uñsum arbitror ex quirẽtib ¶ Insuꝑ Rex p̾cipue scieus
est hus fictonib nõ esse tm̃ unicũ intellctm qͥn ymo dici p̃t pociꝰ policenũ hͦ

Expanded text:
super Somnio Scipionis scribens satis apte causam videtur ostendere dum dicit: De diis autem dixi super Somnio Scipionis scribens satis apte causam videtur ostendere dum dicit: De diis autem dixi ceteris, et de anima non frustra se, nec ut oblectent ad fabulosa convertunt, sed quia sciunt inimicam esse nature apertam undique expositionem sui, que sicut vulgaribus hominum sensibus intellectum sui vario rerum tegmine operimento subtraxit, ita a prudentibus arcana sua voluit per fabulosa tractari. Sic ipsa misteria fabularum cuniculis opuel haec adeptis nudam rerum talium natura se praebeat, sed, summatibus tantum uiris sapientia interprete ueri arcani consciis, contenti sdici possent, satis responsum arbitror exquirentibus. Insuper, rex precipue, sciendum est his fictionibus non esse tantum unicum intellectum, quin imo dici potest potius polisenum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sidem licigiũ uo̾ qdͣ uulgatõri uotabulo discordiã dicimꝰ as honiero ĩ ylade lis
euristei ⁊ herculis de celo in t̾ras derectam ¶ Theddõtiꝰ aut de litigio plura ep
fecitat que ubi decenciꝰ in ꝓcessu pouenda uidebũtur/ apponã que hit de eo ad pus
obunctũtur ¶ Habes Rex niclite Ridiculã Iabulã es ueꝵ eo uentũ est ubi opportu¬
poete dei oꝑa uel nature uel honn sub fabulaꝵ uelanũe nadidere non erat eiꝰ mõdn
alius ¶ Exat equidem s⁊ uti non equa facies om̃ib stic̃ nec ãos Iudicia
achilles arma p̃posuit octio Egistus disidiam armis plato phĩam omissit cet̾is
secutus est scatuas celte scipere phidias appelles pĩnicło ymagies pr̃ge̾ sic ut Reliq̃
honñ scudia sinam poeta delitatus est tege̾ fabul it ui̾tatẽ ¶ Cuiꝰ delctatõis matrobre

Expanded text:
sedem. Litigium vero, quod nos vulgatiori vocabulo Discordiam dicimus, ab Homero in Yliade sedem. Litigium vero, quod nos vulgatiori vocabulo Discordiam dicimus, ab Homero in Yliade Euristei et Herculis de celo in terras eiectam. Theodontius autem de Litigio plura insuper recitat, que ubi decentius in processu ponenda videbuntur, apponam, que hic de eo ad presens omittantur. Habes, rex inclite, ridiculam fabulam, verum eo ventum est, ubi oportupoete dei opera vel nature vel hominum hoc sub fabularum velamine tradidere? Non erat eis modus alter? Erat equidem, sed uti non equa facies omnibus, sic nec animorum iudicia. Achilles arma preposuit ocio, Egisthus desidiam armis, Plato phylosophiam omissis ceteris secutus est, statuas celte sculpere Phydias, Apelles pinnaculo ymagines pingere. Sic ut reliqua hominum studia sinam, poeta delectatus est tegere fabulis veritatem, cuius delectionis Macrobius
Abbreviated transcription (Latin):
pmu eu ex chaos pregnantꝭ utero ex nc̾to iñ prẽ eductu ueliũt de cuiꝰ .ducto¬
ne tlis atheo doncio recitatur fabula dicit em̃ aꝑnapide poeta in ꝓthocosino scbi
y lemel resedente demogorgõe ut quiesiet met̾itat᷑ antro sansit mnuto chal
tinultuari pͣ obrem cõmotus extensa manii chaes uentrem appuit ⁊ enilsoaai¬
gio tumltum faciẽte es ꝙ turpem ⁊ thonestam ħeret faciem abiecit in ailasiqͣ
cenfestumn uolauit in altum non em̃ poterat ad inferiora destende̾ m̃ orm sed
inferior is esse uide̾tur qui illũ ex ut̾õ matris exement ¶ Ast inde chao atr
fessa laore cum non hr̃et ꝙͣ ĩuocaret lucmiã madens tota in sudorem uidedatur
resolui dedꝰ iguita exalaut infiita suspioua Insistente soiti mami deuiegior¬
goue x quo fc̃tm est utͣ dimissolicigio t̾s partas⁊ pãnem eoucẽt unatũ rie
dedit pedissecas/ chaot aũt liba̾ta pondeꝰ Iussu panis demogorgonis tessit ͤ in

Expanded text:
 ex incerto tamen patre eductum velint. De cuius eductione talis a Theodontio recitatur fabula. Dicit enim a Pronapide poeta in Prothocosmo scribi quod semel residente Demogorgone, ut quiesceret in Eternitatis antro, sensit in utero Chaos tumultuari, quamobrem commotus extensa manu Chaos ventrem aperuit, et evulso Litigio tumultum faciente, eo quod turpem et inhonestam haberet faciem, abiecit in auras. Qui confestim evolavit in altum; non enim poterat ad inferiora descendere, cum omnium rerum inferior is esse videretur, qui illum ex utero matris exemerat. Ast inde Chaos acri fessa labore, cum non haberet quam invocaret Lucinam, madens tota in sudorem videbatur resolvi debere, ignita exalans infinita suspiria, insistente forti manu Demogorgone, ex quo factum est ut iam divulso Litigio, tres Parcas et Panem educeret una cum eis. dedit pedissequas. Chaos autem liberata pondere, iussu Panis, Demogorgonis cessit in
Abbreviated transcription (Latin):
dixere ꝯuigẽ eam ꝙ ex pris cõcubitu ut p̾monstratũ est sustepisse filios s⁊ ex
octeano nepote atq ex a cherõte infernali fluio ⁊ nõ ex aluis ĩcognitis ut decẽti
de mõstrabitur loco uocare̾ eã p̾te̾a mltis noĩb ut puta terra tellurem / tellumonẽ
dea E qͥs c̾ta p̾dc̃ta theologi uoluerũt uetes uidendũ est Diciuit eã tibanis qui
sel est ꝯuigẽ eo ꝙ se in eam sol agat tꝙͣ in dispõitam materiã ad ꝓducẽd̃ c̃antia
quecũq atq metalla ⁊ p̾ciosos lapides ⁊ hnior Nõ nulli uolũt titanũ hoĩe ĩgẽt
po ͤ fuisse ⁊ t̾re uiꝵ dccm eo ꝙ młtũ t̾re posside̾t ⁊ filios sustepiss tanta pstãt
fortitudine ⁊ corpotꝭ mole uo non ex młie̾ s ex ingẽciori corpore ut puta t̾ue su¬

Expanded text:
dixere coniugem, eamque ex patris concubitu, ut premonstratum est quosdam suscepisse filios; et ex dixere coniugem, eamque ex patris concubitu, ut premonstratum est quosdam suscepisse filios; et ex Occeano nepote atque ex Acheronte infernali fluvio, nec non ex aliis incognitis, ut decenti demonstrabitur loco. Vocavere eam preterea multis nominibus, ut puta Terram, Tellurem, Tellumonem, dea. Sed quid circa predicta theologi voluerint veteres, videndum est. Dicunt eam Titanis, qui sol est, coniugem, eo quod in eam sol agat tanquam in dispositam materiam ad producendum animantia quecunque atque metalla et preciosos lapides et huiusmoet filios suscepisset tanta prestantes fortitudine et corporis mole ut non ex muliere sed ex ingentiori corpore, ut puta terra, su
Abbreviated transcription (Latin):
Erra ut supra pr demogorgois fuit sedes ⁊ filia de qua staciꝰ in the¬
baide stribit sic Ohom̃i diuũ qr et̾na creatrix que fliuuos siluas q aĩap
sem̃ia mũdi Cũcta ꝓ metheas q manꝰ piryẽa qr saxa gignis ⁊ ĩ pastis
q̃ pͥm̃a aliẽta dedisti Mutastiq uires que pontũ aibis ꝙ uehiys qz tepenes et
pectudũ gẽs mitis ⁊⁊ ira feraꝵ ⁊ uolucrũ Requies firmũ atq ĩmobile mũdi Robur
ĩoctidiu te uelox machina celi aere pẽdẽtem uacuo te currꝰ ut̾q / ciocuit o reꝵ media
indiuisa q magnis fratrib gͦ suuł tot gẽtib aliua tot altis urbib ac ppłis subt̾
⁊ de suꝑ una Sufficis astrifeꝵ ꝙ domos athlanta suꝑuas ferre laborãtem nuillo
uehis ip̃a labore ⁊c̃ ¶ In quib ꝓsecto carmũb satis t̾re opus ⁊ lundes oñdũtur de¬
cuiꝰ gu̾acõe qñ sapͣ ubi de litigio dctm est reitand non censeo Eamꝙ uet̾es titãnis

Expanded text:
Terra, ut supra patet, Demogorgonis fuit sedes et filia, de qua Statius in Thebaide scribit sic: o hominum divumque eterna creatrix, Que fluvios silvasque animarum semina mundi Cuncta Prometheasque manus Pyrreaque saxa Gignis, et impastis que prima elementa dedisti Mutastique viros, que pontum ambisque vehisque: Te penes et pecudum gens mitis et ira ferarum Et volucrum requies; firmum atque immobile mundi Robur inoccidui, te velox machina celi Aere pendente vacuo, te currus uterque Circumit, o rerum media indivisaque magnis Fratribus! ergo simul tot gentibus alma, tot altis Urbibus ac populis subterque et desuper una Sufficis, astriferumque domos Athlanta supernos Ferre laborantem nullo vehis ipsa labore etc. In quibus profecto carminibus satis terre opus et l quoniam supra ubi de Litigio dictum est reiterandum non censeo. Eam tamen veteres Titanis
Abbreviated transcription (Latin):
deatur Iude dĩc de latu ultra taꝓbanẽ ut oñdat ubi cueatũ opinetur Est em̃ tap¬
baues oriental ĩ iula hostio gangis sliũs opposita qua ex ꝑte nob̃ in equinopus sol
outur ⁊ sic ĩoriente compor̃tũ uideatur uelle Mersum em̃ ibi sexus undis dicit
ĩmictata fable ᷤ actus qui ad durandũ ferrũ illus ferũ feruidũ aquis ĩmiͣgũt et
in hoc arbitror ꝓuapidem uoluisse perfectiõem ⁊ et̾intatem corporꝭ hiꝰ designassẽ es
artifit᷑ ⁊ arcificiati ꝑsctiõem ꝙ aũt sexies Rotatũ sit puto ꝑ num ꝑfctm Rotate¬
ĩo uoluĩt eui. circularem ⁊ indefficientẽ motũ destribꝰ a quo nũꝙͣ̃ exorbitasse
aut descitisse cõꝑtũ est ¶ Qob ingẽtꝭ ⁊ iguiti corporꝭ deiisiouem aque pͥmo dl¬
ces amare fĩtẽ sut̾ non ob aliud dct̃m puto insi ut oũdatur ob ꝯtinuã radioꝵ soł¬

Expanded text:
deatur. Inde dicit eum delatum ultra Taprobanem, ut ostendat ubi creatum opinetur; est enim Tapdeatur. Inde dicit eum delatum ultra Taprobanem, ut ostendat ubi creatum opinetur; est enim Taprobanes orientalis insula hostio Gangis fluminis opposita, qua ex parte nobis in equinoctiis sol oritur: et sic in Oriente compositum videtur velle. Mersum tamen ibi sexies undis dicit, imitatus fabrilis actus qui ad durandum ferrum illud fervidum aquis immergunt. Et in hoc arbitror Pronapidem voluisse perfectionem et eternitatem corporis huius designasse, estartificis et artificiati perfectionem. Quod onis, voluerit eius circularem et indeficientem motum describere, a quo nunquam exorbitasse aut destitisse compertum est. Quod ob ingentis et igniti corporis demersionem, aque primo dulces amare facte sint, non ob aliud dictum puto, nisi ut ostendatur quod ob co
Abbreviated transcription (Latin):
hũc lactanciꝰ uocat Quod quid̃ nomen soli optime competit ip̃e eñĩ est qui surges
aꝑꝑet eo aũt cessante nulla euit cecarũ creaturaꝵ mortaliũ a ꝑparicio seu etꝭ siderit¬
Egi Ergo solie creacionem uolt oñdere pronapides Circa ꝙͣ ut eoꝵ sequatur op̃ie
qui ex t̾ra uolũt omia condita Inducit deũ seu terre dĩnam mente ex at᷑cerãnis
montib sũpsisse mat̾iam Ratus ignitã mento terrã ad componẽdũ lucidũ corꝰ
apciorem ¶ Qeaũt hanc molem forcipib uotũdass intelligo dñiã artem qua
adeo solis globus spercus fitũs est ut nulla suꝑfluitate eius suꝑficies gilbosa
sit equo modo et malleus dici p̃t sũmi artifias intẽtũ quo ĩcancaso mõnte .i.
in celi sũmitate a deo corꝰ ĩ solidũ formauit ut nulla ex ꝑte dissolui ãt minui ui¬

Expanded text:
hunc Lactantius vocat. Quod quidem nomen Soli optime competit, ipse enim est qui surgens hunc Lactantius vocat. Quod quidem nomen Soli optime competit, ipse enim est qui surgens apparet, eo autem cessante, nulla erit ceterarum creaturarum apparitio mortalium, seu etiam syderum. Ergo solis creationem vult ostendere Pronapides. Circa quam ut eorum sequatur opinionem qui ex terra omnia volunt condita, inducit deum seu terre divinam mentem ex Acroceraunis montibus sumpsisse materiam, ratus ignitam terram ad componendum lucidum corpus aptiorem. Quod autem hanc molem forcipibus rotundasset intelligo divinam artem, qua a deo solis globus adeo spericus factus est, ut nulla superfluitate eius superficies gibbosa sit. Equo modo et malleus dici potest summi artificis intentum, quo in Caucaso monte, id est in celi summitate adeo corpus illud solidum formavit ut nulla ex parte dissolvi aut minui vi
Abbreviated transcription (Latin):
esse ⁊ ab ip̃o cũcta fuisse ꝓducta atq treata qd forsan hoc in oꝑe locũ illi p̾mut q̃¬
fiss tanto asserente teste Ni ip̃emz orpheus ninꝰ adu̾tens reor seu quia nequiret
ais cõciꝑe quẽꝙͣ fuisse ingeĩtũ scripsisset ꝓthogonos phiton peruuetheos uer̃os
et yos qd in latiũ uersum sonat principio genitꝰ phiton longo aere Natus ⁊ ͤ
non natus pͥmꝰ ut dix̾at si aere gẽĩtus est hũc p̾tẽa lactãciũs ubi suꝙꝵͣ pħẽta
uocat ¶ S iã sup̃tus expetit ordo ut uideamꝰ quid ꝯtegat fictio qd explicato sẜi
nomm fere appebit liquido ugucio in libio uocabuloꝵ dicit plretonem soltm cẽ
⁊ hoc illi que sitũ nomen a phitone serpente ab eodem sẽꝑato Sic et paulus in libro quem
collectionũ intitulat dicit phanos seu phanes idem esse ꝙ apparĩcõ sic em̃ phritonẽ

Expanded text:
esse, et ab ipso cuncta fuisse producta atque creata. Quod forsan hoc in opere locum illi primum quesse, et ab ipso cuncta fuisse producta atque creata. Quod forsan hoc in opere locum illi primum quesisset, tanto asserente teste, ni ipsemet Orpheus, minus advertens reor, seu quia nequiret animo concipere quenquam fuisse ingenitum, scripsisset: Prothogonos Phyton perimetheos neros iyos. Quod in latinum versum sonat: Principio genitus Phyton longo aere natus. Et sic non primus ut dixerat, si aere genitus est. Hunc preterea Lactantius ubi supra Phaneta vocat. Sed iam sumptus expetit ordo ut videamus quid contegat fictio, quod explicato sensu nominum fere apparebit liquido. Ugucio in libro vocabulorum dicit, Phytonem solem esse, t hoc illi quesitum nomen a Phytone serpente ab eodem superato. Sic et Paulus, in libro quem Collectionum intitulat, dicit: Phanos seu Phanet idem esse quod apparitio. Sic enim Phytonem
Abbreviated transcription (Latin):
talem Recitat fabulam dic̾ em̃ demogorgonem contuiue calignus afft
lẽdio acrocantios astendisse mõtes ⁊ ex eis ingẽtem niiũ ⁊ ignitã enulsisse m̃o¬
le cãq pͥmo Rotũdasse forcipib deide ĩ cancasso mõte ⁊ malleo solidasse post hͭ
ultra tapbanẽ detutisse ⁊ globũ illũ lucidũ sexies undis m᷑fisse totidẽq c̾cũro¬
tasse ꝑ auras ⁊ hoc ĩo ne ulla unꝙͣ poss c̾cuicõe dĩnui aut eui labefactari rubigĩe¬
t ut agilis ferretur undiq qui confestim se tolleris in alcũ domũ intrauit poli
pr̃is qz sedem om̃em cõpleuit fulgore Ex ĩmersionib aũt eiꝰ aque añ dulces ama¬
uitudiuem sũp ẜe salsitudinis ⁊ aer ad ꝑcipiendos lucꝭ Radios ex rotationib aptꝰ
fitus est ¶ Orpheus aũt uõ qui fere poetarũ oñ uetustissimꝰ fuit ut lactẽ ciꝰ
libro dĩnaꝵ institucõnũ stribit oppinatꝰ est phitouẽ hũt pͥmũ maxi ͫ ⁊ uerũ dẽũ

Expanded text:
em continue caliginis affectum tedio Acroceraunos conscendisse montes, et ex eis ingentem nimium et ignitam evulsisse molem, eamque primo rotundasse forcipibus, deinde in Caucaso monte malleo solidasse; post hec ultra Taprobanem detulisse, et globum illum lucidum sexies undis mersisse, totidemque circum rotasse per auras, et hoc ideo ne ulla unquam posset circumitione diminui, aut evi labefactari rubigine, et ut agilis ferretur undique. Qui confestim se tollens in altum, domum intravit Poli, patrisque sedem omnem complevit fulgore. Ex immersionibus autem eius, aque ante dulces amaritudinem sumpsere salsedinis, et aer ad percipiendos lucis radios ex rotationibus aptus affectus est. Orpheus vero, qui fere poetarum omnium vetustissimus fuit, ut Lactantius in libro Di
Abbreviated transcription (Latin):
lare oñis sum fito collegit ⁊ in domũ suã detulit eã q ex ilł ouiauit om̃ĩem hẽde
rex niclite quid r̾iderem uidens compoĩti orb tam meptũ ordinẽẜ ante cessatus

Expanded text:
lare, omnes sinu facto collegit, et in domum suam detulit, eamque ex illis ornavit omnem. Haberem, lare, omnes sinu facto collegit, et in domum suam detulit, eamque ex illis ornavit omnem. Haberem, rex inclite, quid riderem, videns compositi orbis tam ineptum ordinem, sed ante testatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓute̾ eaꝵ uires ⁊ ordinẽ fatũ aũt aut fata a for faris tractũ est nomen ꝙͣy ueluit
qui id imposũe nomen qd ab eis agitur adeo quasy ĩrenocabile detmsit sẽn pre¬
insum ut ꝑ u̾ba boetii sat assiñtur ut etꝭ sentire uidetur augustmꝰ ubi de ci.
dei si abhiorret ip̃e uocabulũ admouẽs ut siqui sꝙ̃ uolũtatẽ deĩ seu ptatem noĩe
icũt in super polum demogorgonis fuisse filiũ et hoc/ ms silio¬
in ꝓthocosmo a¶sere pnapĩdem ex hoc fabulam uecitãtem E dũ secus
in Iede sua consiscet demogorgon ⁊ ex exili lmo sperulã composuss ẽã
mĩcupauit polu qui spretis pr̃is cauerius ⁊ inhercia euolauit ĩ altĩ ⁊ ex ꝙ ad huc
mollis ẽẽt in tam grande corpus euolans cõflatus est ut om̃ia q̃ a pr̃e Iuerãt añ
compoĩta circũdciret uerũ nũd s̃ erat a̾s omatus cũ fabritanti pri lut globu¬
assistens uide̾t ꝙ ignitas płimũ ad ictũ mallei fabulis huic in faullulis eno¬

Expanded text:
e earum vires et ordinem. Fatum autem aut Fata a for faris tractum nomen est, quasi velint, qui id imposuere nomen, quod ab eis agitur a deo quasi irrevocabile dictum sit seu previsum, ut per verba Boetii satis assumitur, et etiam sentire videtur Augustinus, ubi De civitate dei. Sed abhorret ipse vocabulum admonens, ut si quisquam voluntatem dei seu potestatem nomine lio. Aiunt insuper Polum Demogorgonis fuisse filium, et hoc in Prothocosmo asserere Pronapidem, talem ex hoc fabulam recitantem: quod dum secus undas in sede sua consisteret Demogorgon, et ex exili limo sperulam composuisset, eam nuncupavit Polum. Qui, spretis patris cavernis et inertia, evolavit in altum, et eo quod adhuc mollis esset, in tam grande corpus evolans conflatus est, ut omnia que a patre fuerant ante composita circundassistens, videretque ignitas plurimum ad ictum mallei fabrilis hinc inde favillulas evo
Abbreviated transcription (Latin):
bitari uideatur. diei pretite an uementi nocti attribuend sit ⁊ hoc nõ de ẜuit quieti Scdm
aut cũ Iam obscurũ fit fax priia dicitur eo ꝙ faces tũc actendantur nec hoc qti
accomodũ Certiũ uo̾ cũ Iam nox densior sit nox ꝯtubia nũcupã eo ꝙ quieturi uadaim
cubitũ Quartũ nox dicitur ĩtempesta eo ꝙ nulli oꝑi ip̃us aptũ sit Qmĩtũ autem
galliamũ uocitatus eo ꝙ a medio sui nocte in diem tendente i⁊ gallitãtent sextũ deio
dd ꝯticinũ Iam aurore ꝓxiniũ ⁊ ideo sic dictũ eo ꝙ tũt uideatur ut płinũ grata
quies ⁊ ob id om̃ia ꝯticescũt ⁊ h iiii ͦ. quieti prestantur Septimũ appellatur diliculũ
adie Iam lucescente in quo solertes assurgũt operi qd mime sompuo aptũ est et
sic totidem uote suĩ currui noct᷑ quot in ea sũt tempora quieti tm̃ͦ ẜuuetia Sen uo¬

Expanded text:
bitari videatur diei preterite, an venienti nocti attribuendum sit, et hoc non deservit quieti. Secundum autem, cum iam obscurum sit, fax prima dicitur, eo quod tunc faces accendantur, nec hoc quieti accommodum. Tercium vero, cum iam nox densior sit, nocte concubia nuncupatur, eo quod quieturi vadamus concubitum. Quartum nox dicitur intempesta, eo quod nulli operi tempus aptum sit. Quintum autem gallicinium vocitatur, eo quod a medio sui nocte in diem tendente, galli cantent. Sextum vero dicitur conticinium iam aurore proximum, et ideo sic dictum, eo quod tunc videatur ut plurimum grata quies et ob id omnia conticescunt et hec quattuor quieti prestantur. Septimum appellatur diluculum a die iam lucescente, in quo solertes assurgunt operi, quod minime somno aptum est. Et sic totidem rote sunt currui Noctis quot in ea sunt tempora quieti tantummodo se
Abbreviated transcription (Latin):
dicu trrtrpan alia eã absos cogunto pre tere filiam quod os is arbitrese gutun
quia terra dempsitate sui corpouis oꝑatuo ut radi solares nequcat hu parte etpon¬
alia retãta absꝙ tognito prẽ noctis tm̃n filia arbituatus ¶ tis aũt a phan
pastore dult̃si se e hot modo nitelligendũ feor phanetẽ ego solem puto iõ pastore
dorsũ quia suo ope uiuencia cĩcta pastũtur eũ aũt a d amas se noctene iuturs
exifiis quiia tꝙͣ dilectã sͥ uideꝰ cuꝑiens Rapido cur su sequitus ⁊ ille uidetur a¬
refere copulari illa uero Remut n mimis uolucor passu fugit ̃ Iequatur

Expanded text:
Dicunt igitur ante alia eam absque cognito patre terre filiam; quod ob id arbitror dictum, quia terra densitate sui corporis operatur ut radii solares nequeant in partem oppoalia re causata absque cognito patre Noctis tantum filia arbitratur. Quod autem a Phanete pastore dilecta sit, hoc modo intelligendum reor. Phanetem ego solem puto ideo pastorem dictum quia suo opere viventia cuncta pascantur. Eum autem adamasse Noctem fictum existimo quia tanquam dilectam sibi videre cupiens rapido cursu sequitur, et illi videtur appetere copulari. Illa vero renuit, nec minus volucri passu fugit quam sequat
Abbreviated transcription (Latin):
rep oñm essecãm/ ei q ut de aqͣ dicit taletes mẽtem messe dr̃nã existuuãtes cre¬
diderũt eius oꝑt oĩa fuisse ꝓducta at creata ¶ Porro ut de Reliquis taceamiꝰ poete
qͥ taletis opĩonem secuti sũi aque elementũ occeauũ uocane̾ ⁊ rep onu hom

Expanded text:
de aqua dicit Thales, mentem inesse divinam existimantes, crede aqua dicit Thales, mentem inesse divinam existimantes, crediderunt eius opere omnia fuisse producta atque creata. Porro ut de reliquis taceamus, poete qui Thaletis opinionem secuti sunt, aque elementum Occeanum vocavere et rerum om
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreari ¶ Post hos crisipus affuit int̾ p̾stae famosus homo qui rogatus ait Iign¬
se uerũ om̃i conditorẽ credcꝰ eo ꝙ absqs calore inlaꝑpeat gigni posse mortale uel geĩtũ
posse consiste̾ ¶ Alanoũ aũt cooconieusem cũ cõuenissem cet̾is celsiotꝭ aĩ hoĩem
comperi nã elemẽtꝭ tnͣsuolatis repẽte intlitũ se mistuit astois Int̾que que nouu̾
nestio s retulit se arbitrari solem liuã ⁊ stellas ⁊ om̃e celũ reꝵ oñi fuisse fabros
O. libalis homo ꝙͣͣ uni tm̃ elemẽto cet̾iꝰ deda̾nt hic oĩb suꝑcelestiũ corporib deitate
largitus est ¶Post hos ego macrobiũ iumore oñn adorior Ille aut̾ solosoli atbuit
qd dedatꝰ alcioꝰ toti celo ¶ Theodoriꝰuero ut arbitror nouus homo s tliũ ĩuestiga¬
tor p̾cipuꝰ nem̃iem nom̃ando rũdit uetustissimoꝵ archadũ suisse opĩonẽ t̾ram

Expanded text:
procreari. Post hos Crisippus affuit inter priscos famosus homo, qui rogatus ait: Ignprocreari. Post hos Crisippus affuit inter priscos famosus homo, qui rogatus ait: Ignem se omnium conditorem credere, eo quod absque calore nil appareat posse gigni mortale, vel genitum posse consistere. Alcinoum autem Crotoniensem cum convenissem, ceteris celsioris animi hominem comperi. Nam elementis transvolatis repente intellectu se miscuit astris, inter que, que noverit nescio sed retulit se arbitrari solem, lunam et stellas et omne celum rerum omnium fuisse fabros. O liberalis homo, quam uni tantum elemento ceteri dederant, hic omnibus supercelestium corporibus deitatem largitus est. Post hos ego Macrobium iuniorem omnium adorior. Ille autem solo soli attribuit quod dederat Alcinous toti celo. Theodontius vero, ut arbitror, novus homo sed talium investigator precip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diu̾simode oppuãtes fuc̾ de neccessitate fecutũ est ut plures ⁊ diũsos deos diu̾se
in mõstrũ longe pluriũ capitũ destribere conati sunt ¶ Quorũ dũ antiquissi¬
astrisq fauiliarissmiũ ⁊ quẽ ego audieram multa de uero deo Ingeĩo mag̾ quã
side Iam dudũ ex quisiuisse hũc ego Rogaui ut dicẽt᷑ quẽ ratus sit deorũ fuisse
priũ qui e uestigio inquit ueꝵ oñm causam pͥmã aquã fuisse ueor eãqr inse dĩa
hre mentem om̃ia producẽtem n alit̾ ꝙͣ apud nos płatas hũectet sic ex abisso sa¬
curigĩb emissis in celũ usq sidera ⁊ ornatũ reliq̃ũ manu madida fabricassẽ
Ihuicanaximene al doctissiũ uirũ cõuent ⁊ dũ hoc idem a talete ꝑcontor Rudit¬
Atr̃e uoꝵ onni productore eo ꝙ aĩancia ꝑdito aert moriãtur illico ⁊ absq eo uequeãt

Expanded text:
et diversimode opinantes fuere, de necessitate secutum est ut plures et diversos deos diverse et diversimode opinantes fuere, de necessitate secutum est ut plures et diversos deos diverse in monstrum longe plurium capitum describere conati sunt; quorum dum antiquissiastrisque familiarissimum et quem ego audieram multa de vero Deo ingenio magis quam fide iam dudum exquisivisse Hunc ego rogavi ut diceret quem ratus sit deorum fuisse primum. Qui e vestigio inquit: Rerum omnium causam primam aquam fuisse reor, eamque in se divinam habere mentem, omnia producentem nec aliter quam apud nos plantas humectet, sic ex abisso scaturiginibus emissis in celum usque sydera et ornatum reliquum manu madida fabricasse. Hinc Anaximenem alium doctissimum virum conveni et, dum hoc idem quod a Talete percontor, rrerum omnium productorem eo quod animantia aere perdito moriantur illico et absque eo nequeant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ e sublum mẽtis specl̃a om̃iem fere orbis intuebar ãbicũ surgẽtes q ex tĩplo płi¬
mos uidi/ nec tñi uniꝰ ueligionis hoĩes cuiꝰ cũq tñ utritat fide dignissimos
testes gͣuitate asẜentes sua uiicũ deũ esse quem nemo uidit ũꝙͣ ⁊ hũi uerum
esse principio fine ꝙ carẽtem potentem om̃ia Reꝵ pr̃õm at c̃atorem tã patenciũ
ꝙͣ non patenciũ nobis qd cũ optime credc̃m ⁊ ab ip̃is puilib aiis crediderim
biuiẽ dignitatẽ Nec om̃e uni s diui̾sis du̾̃sis conãtur Impindere ¶ Tui iroori
cansam ituã sse plulo sophantes ⁊ diuãfuo de seusientes e xistiuo dũ oftende̾nt
p̾ste Rudicati ⁊ post eos poete / iuos prnuo theologicãtes aristotiles dicit sc̃ dĩn suas coe¬
dulitates esse deos pͥmos quos ip̃i arbitrabrãtur rerũ pͥmas fuisse cãs Et hic si płas

Expanded text:
et e sublimi mentis speculo omnem fere orbis intuebar ambitum, surgentesque extemplo pluriet e sublimi mentis speculo omnem fere orbis intuebar ambitum, surgentesque extemplo plurimos vidi nec unius tantum religionis homines cuiuscunque tamen veritatis fidedignissimos testes, gravitate asserentes sua deum unicum esse quem nemo vidit unquam et hunc verum esse principio fineque carentem, potentem omnia, rerum patrem atque creatorem tam patentium quam non patentium nobis. Quod cum optime crederem et ab ipsis puerilibus annis crediderim,ibuunt dignitatem nec omnes uni sed diversi diversis conantur impendere. Cucausam intulisse phylosophantes et diversimode sentientes existimo, dum ostenderent prisce ruditati et post eos poete, quos primos theologizantes Aristotiles dicit, secundum suas credulitates eos esse deos primos quos ipsi arbitrabantur rerum primas fuisse causas. Et hinc, si plures