comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
militas ⁊ timor. Ne aut timor humilitatẽ: aut
suꝑbia lib̾tatẽ fingat. Herechiel itaq qr non
solumpopło. sed etiam seniorib loqͥ mit tebat᷑:
Ne incautũ timorẽ humilitatẽ crederet. ut
Ac neforte de rogationis eoꝵ u̾ba ꝑtimescat. ad¬
iungit᷑. Neq sermones eoꝵ metuas. Cur autẽ
linguas derogantiũ timere ñ debeat: etiã cau.¬
sa subiungit᷑. cũ ꝓtinꝰ sub infertur. Qm̃ in cre-¬
duli & subuersores sunt tecũ. ⁊ cũ scorpionib
habitas. Timendi enĩ ẽẽnt hi quib lo qͥ mit.¬
tebatur: si infide & oꝑe d̃o omĩpotenti pla-¬
cuissent. Quia aut̃ in creduli &e subuersores
sunt: in suis sermonib derogantes tim̃di ñ
sunt: quia stultũ ualde ẽ. si illis placere quę¬
rimꝰ : quos ñ placere dño scimꝰ. Debent enin
haberi in metu ⁊ reuerentia iudicia iustoꝵ:
qr membra oĩpotentis di st̃. Et hoc ipsi in t̾ra

Expanded text:
militas etmilitas etsuperbia libertatem fingat. Ezechiel itaque quia non solum populo, sed etiam senioribus loqui mittebatur, ne incautum timorem humilitatem crederet, ut eas eos. » Ac ne forte derogationis eorum verba pertimescat, adjungitur: « Neque sermones eorum metuas. » Cur autem linguas derogantium timere non debeat, etiam causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Quoniam increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Timendi enim essent hi quibus loqui mittebatur, si in fide et opere Deo omnipotenti placuissent. Quia autem increduli et subversores sunt, in suis sermonibus derogantes, timendi non sunt, quia stultum valde est si illis placere quaerimus quos non placere Domino scimus. Debent autem haberi in metu et reverentia judicia justorum, quia membra omnipotentis Dei sunt, et hoc ipsi in terra
Abbreviated transcription (Latin):
attendens. ñ metitur sensũ tumoris: ifte lo¬
cũ suȩ subiectionis considans. timet dicere
bona que sentit. ⁊ ignorat qͣntũ caritatis reu
efficiturꝰ tacendo. Sic uero sub auctoritate su¬
ꝑbia. ⁊ humanꝰ timor sub humilitate se pal¬
liat: ut sȩpe nec ille ualeat considare qͥd deo:
nec iste quid debeat ꝓximo. Nam ille eos qͣ
sibi subiecti sunt conspicit: & ei cui omnia
subiacent ñ intendit. In elatione attollit᷑: ⁊ de
elatione sua uelut de auctoritate głatur. Ite
uͦ ñ nũꝗͣ dũ timet ne maioris grãm amittat.
atq ꝑ hoc aliquid tẽporalis dampni sustineat:
recta quȩ intelligit occultat. atq apud se ta¬
citus ipsũ timorẽ quo ꝯstringit᷑. humilitatẽ
nominat. Sed eũ cui nil uult dicere: tacen.¬
do incogitatione diuidicat. Fitq ut unde
se humilẽ existimat: inde grauius sit suꝑb.
Discernenda gͦ semꝑ sunt lib̾tas ⁊ suꝑbia. hu¬

Expanded text:
attendens, non metitur sensum tumoris; iste, loattendens, non metitur sensum tumoris; iste, locum suae subjectionis considerans, timet dicere bona quae sentit, et ignorat quantum charitati reus efficitur tacendo. 13. Sic vero sub auctoritate superbia, et humanus timor sub humilitate se palliat, ut saepe nec ille valeat considerare quid Deo, nec iste quid debeat proximo. Nam ille dum eos qui sibi subjecti sunt conspicit, et ei cui omnes subjacent non intendit, in elatione attollitur, et de elatione sua velut de auctoritate gloriatur. Iste vero nonnunquam dum timet ne majoris gratiam amittat, atque per hoc aliquid temporalis damni sustineat, recta quae intelligit occultat, atque apud se tacitus ipsum timorem quo constringitur humilitatem nominat. Sed eum cui nil vult dicere, tacendo in cogitatione dijudicat; fitque ut unde se humilem existimat, inde gravius sit superbus. Discernenda ergo semper sunt libertas et superbia, hu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuimꝰ organa ueritatis sumꝰ. ut sepe ꝑaliũ
mͥ. sepe uͦ aliis loquat᷑ ꝑme: Sic nob̾ boni uer¬
bi ineẽ auctoritas debet. ut & is qui preest
dicat recta lib̾e: & is qui subest inferre bona
humilit̾ ñ recuset. Bonũ enĩ qđ maiori a mi¬
nore dr̃. tuno uere bonũ ẽ. si humilit dicat᷑.
Nam si rectitudo sentiendi humilitatẽ loq̃ndi
ꝑdiderit: radicẽ sensus in ramo linguę uitia¬
uit. Qđ uidelicoe uitiũ iã ñ ex ramo sedex ra¬
dice ẽ: Quia nisi cor intumescer&e. lingua mi¬
mine suꝑbiret. In ẽẽ gͦ ad loquendũ priori hu¬
milis auctoritas: ineẽ aut̃ minori lib̾a humi¬
litas deb&. Sed sepe in hominib ipse loq̃ndi
ordo confunditur sic̃ ⁊ longe suꝑius dixintꝰ
Nã aliqͣndo quis ꝑtumorẽ elationis loquitur:
⁊ loqͥse ꝑ auctoritatẽ lib̾tatis existimat. It
aliqͣndo alius ꝑstultũ timorẽ tacet ⁊ tacere
se ꝑ humilitatẽ putat. Ille locũ sui regiminꝰ

Expanded text:
vivimus organa veritatis sumus, ut saepe per alium vivimus organa veritatis sumus, ut saepe per alium mihi, saepe vero aliis loquatur per me; sic nobis boni verbi inesse auctoritas debet, ut et is qui praeest 1254 dicat recta libere, et is qui subest inferre bona humiliter non recuset. Bonum enim quod majori a minore dicitur tunc vere bonum est, si humiliter dicatur. Nam si rectitudo sentiendi humilitatem loquendi perdiderit, radicem sensus in ramo linguae vitiavit. Quod videlicet vitium jam non ex ramo, sed ex radice est, quia nisi cor intumesceret, lingua minime superbiret. Inesse ergo ad loquendum priori humilis auctoritas, inesse autem minori libera humilitas debet. Sed saepe in hominibus ipse loquendi ordo confunditur, sicut et longe superius diximus. Nam aliquando quis per tumorem elationis loquitur, et loqui se per auctoritatem libertatis existimat; et aliquando alius per stultum timorem tacet, et tacere se per humilitatem putat. Ille locum sui regiminis
Abbreviated transcription (Latin):
prius cęlestis inhabitator replebat. Ynde
etiã sicut ueritatis uoce cognouimus.
imquissimꝰ sp̃s cũ septẽ aliis rediens domũ scopis
mundatã inuenit: qr m̃ tẽ a uirtutib alienam
riũ salutis ꝓficere. aut ad testimoniũ dãpnati¬
onis sol&e. Sciant qͦ quia in medio eoꝵ ꝓpħa
fuerit. ut audita p̃dicatione aut adiuuent᷑
ut surgant : aut fic dãpnent᷑ ut excusatione
habitas. Patet ad quã ꝑuersos inp̃dicationẽ
mittit᷑: qui ne timeat admonetur. Et qr p̾ui
quiq bona sibi loquentib alia iniqua faciunt.
& adhuc alia minant᷑: ꝓpt̃ illa que faciunt.
dicit᷑ ne timeas eos. & ꝓpt̃ hoc qđ minantur:
adiungitur. Neq sermones eoꝵ metuas. Uel
certe qr repbi & mala bonis ingerunt. ⁊ eoꝵ
semꝑ actib derogant: ꝓpħa missus ad monet᷑.
Ne eoꝵ uł crudelitatẽ metuat. uł u̾ba ꝑtimes¬
auctoritas p̾dicationis. Et qr om̃s qui indo

Expanded text:
prius coelestis inhabitator replebat. Unde prius coelestis inhabitator replebat. Unde etiam, sicut Veritatis voce cognovimus nequissimus spiritus cum septem aliis rediens, domum scopis mundatam invenit , quia mentem a virtutibus alienam rium salutis proficere, aut ad testimonium damnationis solet. Sciant ergo quia in medio eorum propheta fuerit, ut audita praedicatione aut adjuventur ut surgant, aut sic damnentur ut excusatione mnentes. Patet ad quam perversos in praedicationem mittitur, qui ne timeat commonetur. Et quia pravi quique bona sibi loquentibus alia iniqua faciunt et adhuc alia minantur, propter illa quae faciunt dicitur: « Ne timeas eos. » Et propter hoc quod minantur adjungitur: « Neque sermones eorum metuas. » Vel certe, quia reprobi et mala bonis ingerunt, et eorum semper actibus derogant, Propheta missus admonetur ne eorum vel crudelitatem metuat, vel verba pertimesauctoritas praedicationis. Et quia omnes qui in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tes nr̃os ad iniqͥtates sequim᷑. ab eoꝵ elatio¬
ne quã uidimꝰ ñ mutam᷑. Et illi quidem
int̃gaudia : Nos uͦ qđ c̃ grauiꝰ. & int̾ flagel
la peccamꝰ. Sed ecce omp̃s ds̃ iniquitatẽs
iudicans. iam pͥores nr̃os abstulit. iã ad ui¬
diciũ uocauit: Nos adhuc ad pęnitentiã
expectat. ad reuertendũ sustinet. ce qui
in illis iam iudiciũ exercuit: nob̾ suę pati
⁊ si forte quiescant. quia domꝰ ex asꝑans est.
Om̃is aĩa etiã pꝰ acceptã fidẽ in ꝑuersitate
sua. aut ꝑmanens aut reuertens. domꝰ exas.¬
perans uocat᷑: qr eũ quẽ ꝑ fidẽ susceperat.
repellit a se pͣuis morib habitatorem din.
Nam domus in habitatur adño. Si qͦ domꝰ.
quare exasperans : Si uero exasꝑans. qͣre
domꝰ: Quȩ utiq iam ñ habitator. domꝰ.
quia in eads̃ ꝑfidem habitare cȩperat. Ex¬
asꝑans uero ẽ: quia ab ea Puis morib re.¬
pulsus exiit. ut uacua remaneat: quam

Expanded text:
tes nostros ad iniquitates sequimur, ab eorum elatiotes nostros ad iniquitates sequimur, ab eorum elatione quam vidimus non mutamur. Et illi quidem inter gaudia, peccamus. Sed ecce omnipotens Deus iniquitates judicans jam priores nostros abstulit, jam ad judicium vocavit: nos adhuc ad poenitentiam exspectat, nos ad revertendum sustinet; et qui in illis jam judicium exercuit, nobis suae patiet si forte quiescant, quia domus exasperans est 10. Omnis anima etiam post acceptam fidem in perversitate sua aut permanens, aut revertens, domus exasperans vocatur, quia eum quem per fidem susceperat repellit a se pravis moribus habitatorem Deum. Nam domus inhabitatur a domino. Si ergo domus, quare exasperans? Si vero exasperans, quare domus, quae utique jam non habitatur? Sed domus, quia in ea Deus per fidem habitare coeperat; exasperans vero est, quia ab ea pravis moribus repulsus exiit, ut vacua remaneat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
signa p̃dicatoꝵ antixp̃i tẽptabunt᷑ adcadendũ.
ł hoc gͥ qđ dr̃ si fieri potest: hoc expͥmit᷑ quod
electi in corde temptabunt᷑. Nutant enĩ. sed ñ
sermonis a dño: mnelectis expͥmit trepidatio¬
nẽ m̃tis. Quos ⁊ electos nominat. qr acrnit qd̾
pauci audituri st̃ demonstrat᷑. ꝑdubitationẽ
gͦ sermonũ dĩ. quid significat᷑ aliud nͥ pauci
rentũ defunctoꝵ dixerat. mittens ꝓpħam
ad filios dicat: si forte uł ipsi audiano. ⁊ si
forte quiescant. Quid ẽ dicere uł ipsi. nisi
quia eoꝵ patres qͥ inculpa defuncti ft̃. audi¬
re noluerunt. Pensemꝰ rogo quȩ iurtꝰ sit
in hoc dñici sermonis defectu. ut dicat si
forte ł ipsi audiant. Nob̾ hoc apte dicitur
qui affucti. oppssi. conclusi. omĩa que in
hoc mundo habuimꝰ bona ꝑdidimꝰ. Yrbes
erutas. euersa castra. depopulatos agros.
suffossas ȩccłias uidemꝰ: & tñ adhuc paren¬

Expanded text:
signa praedicatorum Antisigna praedicatorum Anti dicitur, Si fieri potest, hoc exprimitur, quod electi in corde tentabuntur. Nutant enim, sed non sermonis a Domino in electis exprimit trepidationem mentis. Quos et electos nominat, quia cernit qupauci audituri sint demonstratur. Per dubitationem ergo sermonum Dei quid significatur aliud, nisi paucitrentum defunctorum dixerat, mittens prophetam ad filios dicat: Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant. Quid est dicere Vel ipsi, nisi quia eorum patres qui in culpa defuncti sunt audire noluerunt? Pensemus, rogo, quae virtus sit in hoc dominici sermonis defectu, ut dicat: Si forte vel ipsi audiant. Nobis hoc nobis aperte dicitur, qui afflicti, obsessi, conclusi, omnia quae in hoc mundo habuimus bona perdidimus. Urbes erutas, eversa castra, depopulatos agros, suffossas Ecclesias videmus; et tamen adhuc paren
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur. Quia si exte despiceris. ex mea
uoce necẽẽ ẽ ut loquaris. Ne contẽpnaris
ipse qui nutteris: uerba mea ꝓferens. ostñ¬
randũ ualde ẽ cur dicit᷑. si forte audiant
⁊ si forte quiescant. Qua ꝓpt̾ sciendũ nob̾¬
ẽ: qr ista dubitatio locutionis di ñ ex igno¬
rantia. sed ex aliqͣ significatione descendit.
Nã quis nesciat qđ qui fecit & uidet om̃ia.
om̃ia sciat: Et ꝑ semetipsã in euangłio ue-¬
ritas de antixp̃i p̃dicatorib dicit. Dabunt
signa magna ⁊ ꝓdigia: ita ut in errorem
inducantur. si fieri potest etiã electi. Cur
hoc sub dubitatione dr̃. cũ quid futurũ sit
adño p̃̾sciatur. Unũ uͦ eduob ẽ : quia si
electi sunt. fieri ñ potest. Si aut̃ fieri pot̃:
electi ñ sunt. Et tñ dr̃. ut in errorẽ inducan¬
tur sifieri pot̃ etiã electi. Ita gͦ dñici ser¬
monis dubitatio. exelestoꝵ cõrdib designa.
teptationis fuit: qͥa qui electi st̃ ad psistendũ per

Expanded text:
diceretur: Quia ex te despicieris, ex mea voce necesse est ut loquaris, nec contemnaris ipse qui mitteris, verba mea proferens, ostendrandum valde est cur dicitur, « si forte audiant, et si forte quiescant. » Quapropter sciendum est nobis, quia ista dubitatio locutionis Dei, non ex ignorantia, sed ex aliqua significatione descendit. Nam quis nesciat quod qui fecit et videt omnia, omnia sciat? Et per semetipsam in Evangelio Veritas de Antichristi praedicatoribus dicit: Dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Cur hoc sub dubitatione dicitur, cum quid futurum sit a Domino praesciatur? Unum vero e duobus est, quia si electi sunt, fieri non potest; si autem fieri potest, electi non sunt. Et tamen dicitur: Ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Ista ergo Dominici sermonis dubitatio, ex electorum cordibus designatio tentationis fuit, quia qui electi sunt ad persistendum, per
Abbreviated transcription (Latin):
inheres. si adhuc t̾renis uoluptatib delecͤ¬
taris: amare ñ potes gaudia ȩt̃na quȩ
audis. Cognosce gͦ in hoc uolumine ue
qdđ ineo scriptũ ẽ. atq ab animo ꝑtimo.¬
rẽ expelle qđ diligis. ut possis ex iudicio
carmen amare quod legis. Ii qͥppe sub
umus dãpnatispetie multitudo om̃is expͥmit᷑
reꝓboꝵ: cũ uoce ueritatis dr̃. Tigatis pedib eiꝰ

Expanded text:
inhaeres, si adhuc terrenis voluptatibus delecinhaeres, si adhuc terrenis voluptatibus delectaris, amare non potes gaudia aeterna quae audis. Cognosce ergo in hoc volumine vae quod in eo scriptum est, atque ab animo per timorem expelle quod diligis, ut possis ex judicio carmen amare quod legis. Ibi quippe sub unius damnati specie multitudo omnis exprimitur reproborum, cum voce Veritatis dicitur: Ligatis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tationes uidelicet. qr in eo scripta ẽ. pęni.¬
tentia peccatoꝵ. Carm̃ uero: qr ibi p̾nunti¬
antur gaudia iuistoꝵ. Ye aut̃. quia illic ex¬
p̃ssa.ẽ. dampnatio reꝓboꝵ. Ut ergo peccata
punias: lege quȩ in hoc uolumine scripta
sunt lam̃ta. Scindite corda ur̃a ⁊ ñ uesti.¬
m̃ta urã. Etrursus. Miseri estote: ⁊ luge¬
te. risus ur̃ in luctũ conuertat᷑. ⁊ gaudiũ
in merorẽ. Ut autẽ de ꝓmissione gaudii
sequentis hilarescas: cognosce quȩ in hoc
uolumine scripta sunt carmina laudis
ȩt̃nȩ. Beati qui habitant indomo tua
diiẽ. in scłm scłi laudabt̃ te. Et sic̃ ꝑ quen
dã sapientẽ. de cȩlesti ierłm dr̃. Ex lapide
p̃cioso ⁊ mundo om̃s plateȩ eiꝰ sternentur:
⁊ ꝑ om̃s uicos eiꝰ allelina cantabit᷑. Hoc no¬
bis carm̃ cȩlestis patriȩ nunciare ciues eiꝰ
uenerant: qui concordit̃ clamabant. Gła
in excelsis dõ. ⁊ int̾ra pax hominib bone
uoluntatis. Sedsi adhuo p̾senti scło m̃te

Expanded text:
mentationes videlicet, quia in eo scripta est poenitentia peccatorum; carmen vero, quia ibi pronuntiantur gaudia justorum; vae autem, quia illic expressa est damnatio reproborum. Ut ergo peccata punias, lege quae in hoc volumine scripta sunt lamenta, « Scindite corda vestra et non vestimenta vestra . » Et rursus: « Miseri estote et lugete; risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Ut autem de promissione gaudii sequentis hilarescas, cognosce quae in hoc volumine scripta sunt carmina laudis aeternae: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saeculum saeculi laudabunt te . Et sicut per r: Et lapide pretioso et mundo omnes plateae ejus sternentur, et per omnes vicos ejus alleluia cantabitur . Hoc nobis carmen coelestis patriae nuntiare cives ejus venerant, qui concorditer clamabant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Sed si adhuc praesenti saeculo mente
Abbreviated transcription (Latin):
bona quippe assurgere ꝑfecte ñ possumꝰ : nisi
nos sp̃s ⁊ p̾ueniendo eleuet. ⁊ subsequendo
confortet. S quęrendũ ẽ. cũ suꝑius de uolu¬
mine qđ acceꝑit scriptũ sit. Et factũ ÷ in os
meũ sic̃ mel dulce: qua ratione pꝰmodũ dicit᷑.
Abii amarꝰ in indignatione sp̃s mei. Mirum
qͥppe ualde ẽ. si dulcedo simul ⁊ amaritudo
ꝯueniant. S iuxta suꝑiorẽ sensũ sciendũ est.
qr cũ sermo di in ore cordis dulcis ẽẽ ceꝑit: hꝰ
Quo enĩ in illo subtilit̾ discit qualit̾ rep̾hende¬
se debeat. eo se duriꝰ ꝑ amaritudinẽ penitentiȩ
castigat. Qui tanto sibi mag̃ displicet: qͣnto
insacro uolumine ampliꝰ de om̃ĩpotente deo
uidor qđ amet. Sed quia ad ista ꝓficere sua
cro eloquio. aliqͣndo etiã unigenitꝰ filiꝰ appel.¬
lat᷑. qr om̃ia ꝑ ipsũ facta st̃. Et de cuiꝰ ascensio¬
ne ꝑ morsen pat̾ om̃ps loquit᷑ dicens. Tollã

Expanded text:
bona quippe assurgere perfecte non possumus, nisi bona quippe assurgere perfecte non possumus, nisi nos spiritus et praeveniendo elevet, et subsequendo confortet. Sed quaerendum cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit, « Et factum est in os meum quasi mel dulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei. » Mirum quippe valde est, si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcescere coeperit, hQuo enim in illo subtiliter discit, qualiter se reprehendere debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet; sed quia ad ista proficere sua cro eloquio aliquando etiam unigenitus Filius appellatur, quia omnia per ipsum facta sunt, et de cujus ascensione per Moysen Pater omnipotens loquitur, dicens: « Tollam
Abbreviated transcription (Latin):
hensus ẽ : ita ut ꝓpħȩ suo dñs dicer&. Non.¬
ne uidisti humiliatũ achab corã me. Quia
igit᷑ humiliatꝰ ẽ mei causa: ñ inducã malũ in
dieb eł. In quib dnĩ u̾bis pensandũ ẽ. quomͣ
⁊ in electis suis meror amaritudinis placeat.
qͥ amittere timent dñm: si sic ei & reprobi
penitentia placuit. qͥtimebat ꝑdere p̃sens scłm.
Auc quomͦ ei grata sit spontanea afflictio pro
culpis ineis qui placent: si hȩc adtempꝰ placuit
ꝓ amore om̃ipotentis dñi ex toto corde agere
p̃ualce: nͥ is cuiꝰ animũ sp̃s sõs assũpserit. Nam
qͣndo homo ex sua uirtute sufficiat t̾rena despi¬
cere. cęlestia amare. pacẽ cũ d̾o quęrere. secũ
rixã subire. incogitatione semet ipsũ rep̃hende.
⁊ gemitib punire.: Nullus hȩc agere nͥ quẽ
diuina grã roborauerit ualet. Uñde ⁊ subdit᷑.¬
Manꝰ enĩ dm̃ erat mecũ. confortans me. Ad

Expanded text:
ressus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonressus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonne vidisti humiliatun inducam malum in diebus ejus. In quibus Domini verbis pensandum est, quomodo ei in electis suis moeror amaritudinis placeat, qui amittere timent Deum, si sic ei et reprobi oenitentia placuit, qui timebat perdere praesens saeculum; aut quomodo ei grata sit spontanea afflictio pro culpis in eis, qui placent, si haec ad tempus placuit pro amore omnipotentis Domini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus animum Spiritus sanctus assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere et gemitibus punire? Nullus haec agere, nisi quem divina gratia roboraverit, valet. Unde et subditur: « Manus Domini erat mecum confortans me. » Ad
Abbreviated transcription (Latin):
natio: qr qͣntũ plus ꝓficimꝰ incognitione. tãn
to nob̾ indignam ampliꝰ de ꝑuerso oꝑe. Aq
cũ scientia dolor crescit. qr qͣnto magis et̾na
cognoscimꝰ : tantomag̃ ẽẽ nos in hũiꝰ exilii
miseria dolemꝰ. Ut sic̃ intͣns latione alia dr̃.
Et qͥ addit scientiã: addit labore. Quo enĩ
scire incipimꝰ quȩ sint cȩlestia gaudia: eo
flendo laboramꝰ. In multa gͦ sapientia mul¬
ta ẽ indignatio. quia si ȩt̾na iã sapimꝰ: concu¬
piscere tẽporalia dedignam᷑. Si ȩt̾̃na iã sapimꝰ.
nosmet ipsos despicimꝰ egisse hoc qđ nos pota¬
it ab ȩt̾nitatis amore separare. Rep̃hendit
senet ipsã conscientia. accusat qđ egit. dãp¬
nat ꝑ penitentiã qđ accusat. fit rixa in aĩo.
parturiens pacẽ cũ do. Dic achab rex iniqꝰ
a ꝓpħa rep̾hensus cũ contͣse diuinã sententi¬
am audissee ꝑtimuit. ⁊ magno merore dep̃¬

Expanded text:
natio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto natio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicut in translatione alia dicitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. 44. Sic Achab , rex iniquus, a propheta reprehensus, cum contra se divinam sententiam audisset, pertimuit, et magno moerore dep
Abbreviated transcription (Latin):
& sibimet ipsi displicet: cũ ei ille placere iam
cȩꝑit qui oĩa creauit. Rep̃hendit se de cogi¬
tationib. insequit᷑ de u̾bis. ⁊ punit flendo de
factis. Suꝑnis in hiat. t̾rena iã oĩa ꝑmentis
despectũ calcat. Et ꝗdiu illud qđ desid̾at ad¬
huc ꝑspeciẽ ñ habet: flere dulce habet. seseq
continuis lam̃tis affligere. & quia necdũ se
ẽẽ in patria ad quã creatꝰ ẽ iudoe: in huiꝰ ui.¬
tȩ exilio. nil ei plus illud quã sua amaritudo
placet. Dedignat᷑ itaq subiacere tẽporalib
⁊ ardent̃ suspirat ȩt̾nis. Unde recte quoq ꝑ
salomonẽ dr̃. Eo qđ in multa sapientia mul¬
ta sit indignatio. ⁊ qui apponit scientiã: ap¬
ponit dolorẽ. Cȩlestia & enĩ cognoscentes: tre¬
nis animũ subdere de dignamͣ. Et dũ plus sa¬
pere incipimꝰ: debis quę male egimꝰ nob̃ ipsis
irascimꝰ. Q fit in multa sapientia multa indiq.¬

Expanded text:
et sibimetipsi displicet, cum ei ille placere jam et sibimetipsi displicet, cum ei ille placere jam coeperit qui omnia creavit. Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit flendo de factis. Supernis inhiat, terrena jam omnia per mentis despectum calcat. Et quandiu illud quod desiderat adhuc per speciem non habet, flere dulce habet, seseque continuis lamentis affligere. Et quia necdum se esse in patria ad quam creatus est videt, in hujus vitae exsilio nil ei plus aliud quam sua amaritudo placet. Dedignatur etenim subjacere temporalibus, et ardenter suspirat aeternis. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Eo quod in multa sapientia multa sit indignatio, et qui apponit scientiam apponit dolorem . Coelestia etenim cognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indig
Abbreviated transcription (Latin):
assumptꝰ: iã qualis inp̃dicationẽ ꝑgat au.¬
diamꝰ. Et abii amarꝰ in in dignatione sp̃ss
uerant: cur amarus abibat. An om̃e cor
qđ idẽ sp̃s assumit. amarũ in indignatione
sui seĩsp̃s facit: Unde sciendũ ẽ. qr cui adhuc
p̃sens uita dulcis ẽ: etiã si uerbũ dĩ loqui
uideat᷑. eleuatꝰ ⁊ assũptꝰ p̃dicator ñ ẽ. Men¬
tẽ enĩ quã sc̃s sp̃s replet: in amaritudinem
tẽporaliũ delectatione ȩt̾noꝵ cõmouet.
Dulce enĩ ẽ esse in reb humanis: s ei qui
adhuc de celestib gaudia nulla gustauit.
Quia qͣntominꝰ ȩtña intelligit: tanto delecta¬
bilius intẽporalib requiescit. At si quis iam
cordis ore gustauerit quȩ sit illa dulcedo cȩ¬
lestiũ p̃mioꝵ. qͥ illi hymnidici angłoꝵ chori.
que in cõphensibił uisio sc̃ȩ trinitatis. huic
qͣnto illud dulce sit qđ intꝰ uidet: tanto in
amaritudinẽ uertit᷑ om̃e qđ foris sustinet.
Rixat᷑ secũ de his quȩ male egisse se recolit.

Expanded text:
at audiamus. « Et abii amarus in indignatione spiritus verant, cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit, amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etiamsi verbum Dei loqui videatur, elevatus et assumptus praedicator non est. Mentem enim quam Spiritus sanctus replet in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam cordis ore gustaverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit,
Abbreviated transcription (Latin):
& quẽ uidet hab̾e qđ ñ habet. eũ diuino
iudicio sibi p̾latũ putet. Alis ergo suis ui¬
cissim se animalia feriunt: cũ scę mentes
alt̾nis se urtutib tangunt. ⁊ tangendo excitañ:
tatꝰ fuerat : qͥ mala p̾t̾itȩ ꝑsecutionis suę. ad
apłoꝵ in nocentẽ uitã consid̾ans dicebat. Ego

Expanded text:
et quem videt habere quod non habet, eum divino et quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo excitant, tatus fuerat, qui, mala praeteritae persecutionis suae et apostolorum innocentem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
mit exerere. Et qui id̾o plus loqui libere
debuit qr iã ñ habet unde in hoc mundo
teneat᷑: loqui contͣ alios lib̃e recusat. ne
ipsã uitȩ suȩ quietẽ ꝑdat. Isti uirtꝰ ꝓpħiȩ
data ẽ. multa iã quȩ uentura ft̃ p̃uidet. s
tñ p̾sentis ꝓximi egritudinẽ conspiciens.
atq cõpatiens: ñ ualet curare. Illi data ẽ
curationis grã. atq a corpore ꝓximi mole.¬
stiã quȩ in p̾senti ẽ orationib repellit. s tñ
qͥd seipsũ paulo pꝰ sequat᷑ ignorat. Mira
itaq dispensatione omp̃s ds̃ sic in electis
suis sua dona dispensat: ut & isti det qd̾ illi
denegat. ⁊ alt̾i maiꝰ : qđ aldi minꝰ tribuit.
Quatinꝰ dũ uł iste hab̾e illũ conspicit qđ
ipse ñ habet. ł ille hunc maiꝰ accepisse con¬
siderat qđ sibi minꝰ ad eẽ pensat: dona dei
alt̃ in alt̾o id ÷ uicissim om̃s admirent᷑. atq
ex hac ipsa admiratione humiliet᷑ alt̃ alt̾i.

Expanded text:
mit exercere, et qui ideo plus loqui libere mit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae data est, multa jam, quae ventura sunt praevidet, sed tamen praesentis proximi aegritudinem conspiciens atque compatiens, non valet curare. Illi data est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã elatꝰ cadat. S huic dat᷑ qđ tibi non
datur. ⁊ tͥ dat᷑: qđ illi denegatur. Ut dum
iste considat bonũ qđ habes ⁊ ipse ñ habet:
de sibi in cogitatione p̾ferat. Et rursũ dũ
tu hab̾e illũ conspicis qđ ipse ñ habes. te
illi in tua cogitatione post ponas: & fiat qđ
scriptũ ẽ. Sũꝑiores sibi inuicẽ arbitͣntes.
Ut enĩ pauca ex multis loquar. isti mirȩ abs.¬
stinentie uirtꝰ tribuit᷑. ⁊ tam̃ uerbũ scien¬
tiȩ ñ habet. Illi aũ dat᷑ uerbũ scientiȩ: &
tũ uirtutẽ ꝑfectȩ abstinentiȩ app̃hendẽ
ut opp̃ssis quibq ꝓtectionis solatia impen¬
dens ad defensionẽ iusticiȩ lib̾e loquatur.
s tñ adhuc multa in hoc mundo possidens.
relinquere oĩa uult.⁊ ñ ualet. Illi uero iã
datũ ẽ oĩa t̾rena relinquere. ⁊ nicħ in hoc
mundo cupit hab̾e: s tñ adhuc auctori.¬
tatẽ uocis contͣ peccantes quosq ñ p̃su.¬

Expanded text:
superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes, et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat. Et rursum, dum tu habere iilum conspicis, quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: « Superiores sibi invicem arbitrantes; » ut enim pauca ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi datur sermo scientiae, et tamen virtutem perfectae abstinentiae adprehendere ut oppressis quibusque protectionis solatium impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult et non valet. Illi vero jam datum est omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupiat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesu
Abbreviated transcription (Latin):
castitatis bonũ insuo corpore custodit. con-¬
tra luxuriantes zelo accendit᷑: ut ab ĩmun-¬
ditiȩ maculis expient᷑. Et sȩpe dũ quosdã
in lapsib inuenit: edomat. affligit. atq
ad castitatis munditiã restringit᷑. Cuiꝰ si
forte mens de ĩmunditia. luxuriȩ fuerit
tẽptata. ex ipso zelo quo alios correxit.
semet ipsũ conuenit. ⁊ erubescit in munda
cogitare: quȩ se in alus recolit correxisse.
In ħoc gͥ ala alã ꝑcutit. dũ uirtꝰ uirtutẽ
pulsat: ⁊ abĩmunditia custodit. Sin uͦ
ut p̃fati sumꝰ uicissim se alissuis animalia fe¬
riunt. ⁊ alt̾a ad alt̾am ala ꝑcutit᷑ singuloꝵ:
huiꝰ quoq descriptionis largiente dño sensus
patet. Quid ẽ. ergo qđ hȩc pennata animalia¬
uicissim alas alt̾a ad alt̾am feriunt. Nisi qđ
onĩs scĩ se inuicẽ suis urtutib tangunt. et
sese ad ꝓfectũ excitant. ex considatione uir¬
tutis alienȩ : Non enĩ uni dant᷑ om̃ia. Ne in

Expanded text:
castitatis bonum in suo corpore custodit, contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso docet zelo quo alios correxit, semetipsam convenit et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit, dum virtus virtutem pulsat, et ab immunditia custodit. Sin vero, ut praefati sumus, vicissim se alis suis animalia feriunt, et ala altera ad alteram alam percutitur singulorum: hujus quoque descriptionis largiente Domino sensus patet. Quid est ergo quod haec pennata animalia alas alteram ad alteram feriunt, nisi quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsit. S hoc loco assũpsit dictũ ẽ. ꝯstant
tenuit. Nã sunt ñnulli quos eleuat sp̃s. sed¬
ñ assumit: Quoꝵ & intellectꝰ adspiritalia e¬
micat. s tñ uita infactis carnalib remaneis
intellectui ñ concordat. Balaã mãq ꝑpro¬
phetiȩ sp̃m eleuatꝰ erat. s assũptꝰ ñ erat. qr
⁊ ueracit̾ potuit longe pꝰ futura ꝓspicere. &
tñ a t̾renis desidiis mtẽ noluit separare. Sed

Expanded text:
assumpsit? Sed hoc loco assumpsit dictum est constanter assumpsit? Sed hoc loco assumpsit dictum est constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remanens, intellectui non concordat. Balaam namque per prophetiae spiritum elevatus erat, sed assumptus non erat, quia et veraciter potuit longe post futura prospicere, et tamen a terrenis desideriis mentem noluit separare . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
unt. fideliũ numerꝰ auget᷑: quȩ scã ȩccła in
suis stillicidiis letat᷑. In stillicidio &e enĩ aqua
de tecto int̾rã uadit. quȩ de cȩlo ceciderat
nos int̾cedendo ⁊ admonitionib muniendo
ꝓtegunt. S quia illoꝵ cor diuinitꝰ inp̃dica¬
tione infundit᷑: qͣsi aqua de cęlo uenit in
tectũ. Quia uͦ nos eoꝵ u̾bis irrigam᷑. qͣsi aqͣ
de tecto defluit in t̾ra. Sc̃a itaq eccła dum
exorit᷑ instillicidiis sius lecat᷑. qr cũ infide
& bonis oꝑib nascit᷑: ea quȩ accepit dona
considat. ⁊ in uerbis p̃dicantiũ exultat. Quia
gͦ auditorib ad meliora surgentib eoꝵ quoq
p̾dicatorib grã multiplicat᷑. ꝓpħa dicat.
Sp̃s quoq eleuauit me ⁊ assũpsit me. Inde
enĩ p̃dicator mag̾ ac mag̃ eleuat᷑ ⁊ assumit᷑.
unde auditor ad meliorẽ uitã mutat᷑. Sed
quȩrendu nob. ẽ. cũ sp̃ mentẽ ñ eleuet nisi
assũpserit: cur priꝰ eleuauit. & pꝰmodũ dicit᷑

Expanded text:
unt, fidelium numerus augetur. Quae sancta Ecclesia in suis stillicidiis laetatur. In stillicidio etenim aqua de tecto in terram cadit, quae de coelo ceciderat itionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditur, quasi aqua de coelo venit in tectum. Quia vero nos eorum verbis irrigamur, quasi aqua de tecto defluit 1279 in terram. Sancta itaque Ecclesia, dum exoritur, in stillicidiis suis laetatur, quia cum in fide et bonis operibus nascitur, ea quae accepit dona considerat, et in verbis praedicantium exsultat. Quia ergo auditoribus ad meliora surgentibus, eorum quoque praedicatoribus gratia multiplicatur, propheta dicit: Spiritus quoque elevavit me, et assumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. 42. Sed quaerendum nobis est, cum spiritus mentem non elevet nisi assumpserit, cur prius elevavit et postmodum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ quisq sua acta diuidicans: in afflictione
penitentiȩ ꝑturbat᷑. Sed quid uox ipsadicat.
audiamꝰ. Benedicta gła dñi de loco suo.
Loc̾ enĩ maligni sp̃s fuerant corda peccanti¬
um. Sedcũ sibimet ipsis irati ꝑ pęnitentiã
redȩunt ad uitã: głȩ dñi loc̃ fuint. Iam enĩ
se contra se erigunt. iã penitentiȩ lacrimis
insequunt᷑ mala quȩ cõmiserunt. Inde gͦ
auditur benedictio głȩ in laude dñi. unde
priꝰ sonabat creatoris iniuria de amore pre.¬
sentis scłi. Et corda penitentiũ fiunt iã dño
locus suus. quȩ priꝰ in peccata posita: fuerad̃

Expanded text:
unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per poenitentiam redeunt ad vitam, gloriae Domini locus fiunt. Jam enim se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ luctus audiuntur. Qui enĩ priꝰ quieti
iacebant inuulnere: tacti pꝰmodũ manu
medicine. cũ dolore redeunt ad salutem.
De hac cõmotione penitentiũ ꝑpropħã aliũ
dr̃. Pedes eiꝰ steterunt. & cõmota ẽ t̾ra: Quia
cũ ueritatis uestigia in m̃te audientiũ figunt᷑.
ipsa mens in sui consid̾atione turbata como¬
uetur. Hinc psalmista ꝓpeccatorib exorat
dicens. Qui sedes suꝑ cherubin. moueat᷑ t̾ra.
hinc ꝓ afflictis ⁊ penitentib dep̃cans ait.
Coriouisti trã ⁊ conturbasti eã. sana contri.
⁊ turbata . ẽ. peccator de cognitione reatꝰ sui
anxius. ⁊ ad penitentiȩ lam̃ta ꝑductꝰ. Pec¬
cantĩ eñ homini dictũ ẽ. Terra es. ⁊ in t̾rã
ibis. Ex oret gͦ ut sanet᷑ contritio t̾rȩ quia
mota ẽ. quatinꝰ peccator qui de culpissius
affligitur: de cęlestis miscdĩȩ gaudio ꝯsolot᷑.¬
hȩc ÷ itaq uox cõmotionis magnȩ. quando

Expanded text:
tium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti tium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salutem. De hac commotione poenitentium per prophetam alium dicitur: Pedes ejus steterunt, et commota est terra , quia cum veritatis vestigia in mente audientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et contuet turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti enim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator, qui de culpis suis affligitur, de coelestis misericordiae gaudio consoletHaec est itaque vox commotionis magnae, quando
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃ quȩ futura st̃. Quid ÷ ergo qđ post se pro.¬
pheta uocẽ audiuit cõmotionis magnȩ̨. nisi
qđ post sermonẽ p̾dicationis qͥ fit ad corda
peccantiũ. lam̃ta penitentiũ sequunt᷑: Iuer.¬
si & enĩ quiq dũ praua agunt. & aiustis rec¬
ta ñ audiunt: Resciunt quã sint grauia quȩ
cõmittunt. atq exipsa sua ignorantia in suo
stupore securi sunt: & lacentes inculpis. qͣsi
mollit̾ quiescunt. Sicut de quodã peccato¬
re & securo popło dicit᷑. requieuit in fetib
suis: quia securꝰ iacet inpeccatis. Cũ uero
audire ꝑuersi uerbũ p̃dicationis cȩperint.
quȩ sint supplicia ęt̾na cognoscere. qui t̾ror
uidicii. quã subtilis examinatio de singulis
quibq peccatis: ilico contremiscunt. un¬
plentur gemitib. & ñ se capientib suspirus
anxiantur. atq magno fauore concussi : in
luctu ⁊ fletib erũpunt. ꝓpħam ergo uox
magnȩ cõmotionis sequitur. quia post uer.¬
bũ pͦredicationis: conuersoꝵ atq peniten.¬

Expanded text:
ergo, quod post se propheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? Perversi enim quippe, dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia in suo stupore securi sunt, et jacentes in culpis quasi molliter requiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in fecibus suis, quia securus jacuit in peccatis. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt. Prophetam ergo vox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conversorum atque poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã tritici tẽꝑat: Quatinꝰ in sacro u̾bo
dũ hodie intelligimꝰ qđ hesterno die nescie¬
bamꝰ. cras quoq cõp̃hendimꝰ qđ hodie nesci¬
mus: ꝑ diuinȩ dispensationis grãm. cotidi¬
ano alim̃to nutriam᷑. Omp̃s & enĩ ds̃ quasi
totiens ad oscordis nr̃i manũ porrigit:
quotiens nob̾ intellectũ aꝑit. ⁊ cibũ sacri
eloquii in nr̃is sensib mittit. Cibat ꝙ nos
uolumine. cũ sensũ nob̾ scripture sue dis¬
pensando aꝑit. & eꝰ dulcedine nrãs cõgitati

Expanded text:
mensuram tritici temperat, quatenus in sacro verbo mensuram tritici temperat, quatenus in sacro verbo dum hodie intelligimus, quod hesterno die nesciebamus, cras quoque comprehendamus, quod hodie nescimus, per divinae dispensationis gratiam quotidiano alimento nutriamur. Omnipotens enim Deus, quasi toties ad os cordis nostri manum porrigit, quoties nobis intellectum aperit, et cibum sacri eloquii in nostris sensibus mittit. Cibat ergo nos volumine cum sensum nobis scripturae suae dispensando aperit, et ejus dulcedine nostras cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
cunꝰ: uitemꝰ ne alia faciamꝰ. Et cũ iã ex magno
usu lacrimarũ de peccatoꝵ remissione cȩperit
eẽ fidutia: ꝑ u̾bad̾i quȩ intelligimꝰ. ad uttã
quoq & alios trahamꝰ. Ad hoc enĩ intelligen
da funt. ut & nob̾ ꝓsint. & intentione spirita.¬
li aliis conferant᷑. Unde bene nc̃ dr̃. Comede
uolum̃ istud. & uade loquere ad filios isrł. Aesi
ei de sacro cibo diceret᷑. Comede ⁊ pasce: satu¬
rare. ⁊ eructa. Accipe. & sparge. confortare.
&ł labora. Et notandũ. qđ ꝓpħa subiunqit de¬
cens. & aꝑui os meũ. & cibauit me uolumine
illo. Os incorde ẽẽ alius ꝓpħa testat᷑ dicens.
deria inhiant: ut de cibo uitȩ aliqͥd sumañ.
Sed tñ hoc ipsũ sumere nr̃arũ uiriũ ñ est:
nͥ ipse cibauerit. qui ut comedatur iussit.
Iue ⁊enĩ cibat᷑: qui ꝑse edere ñ potest. Et
qr ad capienda u̾ba cȩlestia idonea nra infir¬
mitas ñ ẽ: ipse noscibat. qui nob̾ in tẽpore

Expanded text:
imus, vitemus ne alia faciamus. 4. Et cum jam ex magno imus, vitemus ne alia faciamus. 4. Et cum jam ex magno usu lacrymarum de peccatorum remissione coeperit esse fiducia, per verba Dei quae intelligimus ad vitam quoque da sunt ut nobis prosint, et intentione spiritali aliis conferantur. Unde bene nunc dicitur: « Comede volumen istud, et vadens loquere ad filios Israel. » Ac si ei de sacro cibo diceretur, Comede et pasce, saturare et eructa, accipe et sparge, confortare et labora. Notandum quod propheta subjungit dicens: « Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo. » Os in corde esse alius propheta testatur, dicens: deria inhiant ut de cibo vitae aliquid sumant. Sed tamen hoc ipsum sumere nostrarum virium non est, nisi ipse cibaverit, qui ut comedatur jussit. Ille etenim cibatur, qui per se edere non potest. Et quia ad capienda verba coelestia idonea nostra infirmitas non est, ipse nos cibat, qui nobis in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
minatur. Mittã famẽ interram. non famẽ
panis. neq situn aque. s audiendi uerbũ dñi.
Qui ergo subtracto suo eloquio fame ac siti
nos dicit atteri : quia eiꝰ uerba & cibus nr̃ & pot̾
sint demonstrat. Sed notandũ qđ aliqͣndocibꝰ.
aliqͣndo potus sunt. In reb enĩ obscuriorib quȩ
intelligi nequeunt nͥ exponant᷑. scriptura sa cra
cibus ẽ: Quia qͥcqͥd exponit᷑ ut intelligatur.
quasi mandit᷑ ut glutiat᷑. In reb uͦ aꝑtiorib:
potus ẽ. Potũ enĩ ñ mandendo glutimꝰ. Aꝑti.¬
ora gͦ mandata bibimꝰ. qr etiã ñ exposita in.¬
telligere ualemꝰ. Pro eo aut̃ qđ multa here.¬
chiel ꝓpħa obscura atq ꝑplexa auditurꝰ erat:
nequaquã ei de sacro uolumine dicit᷑ bibe. s
id ẽ. prius mande. & tunc degluti. Sed in
u̾bis sacri eloquii iste debet studii nr̃i ordo ser.¬
uari: ut hȩc id̾o cognoscamꝰ: quatinꝰ de iniqͥ¬
tate nr̃a cõpuncti. cognoscentes mala quȩ fe.¬

Expanded text:
minatur: Mittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Domini . Qui ergo, subtracto suo eloquio, fame ac siti nos dicit atteri, quia ejus verba et cibus noster et potus sint demonstrat. Sed notandum quod aliquando cibus, aliquando potus sunt. In rebus enim obscurioribus quae intelligi nequeunt nisi exponantur, Scriptura sacra cibus est, quia quidquid exponitur ut intelligatur, quasi manditur ut glutiatur. In rebus vero apertioribus potus est. Potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandato bibimus, quia etiam non exposita intelligere valemus. Pro eo autem quod multa Ezechiel propheta obscura atque perplexa auditurus erat, nequaquam ei de sacro volumine dicitur, bibe, sed ntellige, id est prius mande, et tunc degluti. Sed in verbis sacri eloquii iste debet studii nostri ordo servari, ut haec ideo cognoscamus, quatenus de iniquitate nostra compuncti, cognoscentes mala quae fec
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ: Quia illis nra actio displicet. quib
Nec iusticia creatoris placet. Quid gͦ tim.¬
dũ ẽ. si nob̃ ingrati st̃. qui do amabiles ñ st̃:
Unde recte nunc dr̃. Uerba eoꝵ ne timeas. ⁊¬
i ultꝰ eoꝵ ne formdes. qr domꝰ exasꝑans ẽ.s
Acsi aꝑte diceret᷑. Timendi cẽnt. nͥ me us
sius actib exasꝑarent. De qͥb adhuc subdit᷑.
Loqueris gͦ uerba mea ad eos. si forte au¬
diant ⁊ quiescant: quia irritatores sunit.
Om̃is qͥ peccat. qͥd aliud ꝗͣ conditoris sui
inse iracundiã irritat : Et scimꝰ qr quotieos
actu. quotiens u̾bo. quotiens cogitatione
delinquimꝰ: dm̃ contͣ nos totiens irritamꝰ.

Expanded text:
debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus nec justitia creatoris placet. Quid ergo timendum est, si nobis ingrati sunt, qui Deo amabiles noh sunt? Unde recte nunc dicitur: Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperans est. As actibus exasperarent; de quibus adhuc subditur: « Loqueris ergo verba mea ad eos, si forte audiant et quiescant, quia irritatores sunt. » Omnis qui peccat, quid aliud quam conditoris sui in se iracundiam irritat? Et scimus, quia quoties actu, verbo, quoties cogitatione delinquimus, Deum contra nos toties irrita
Abbreviated transcription (Latin):
tas eiꝰ. & sumas scandalũ animȩ tuȩ. Sic̃ gͦ
ꝑfecti uiri ꝑuersos ꝓximos ñdebent fugere.
qr & eos sepe ad rectitudinẽ trahunt. ⁊ ipsi
ad ꝑuersitatẽ nũꝗͣ trahunt᷑: ita infirmi qͥq
societatẽ declinare debent pͣuoꝵ. ne mala
quȩ frequent̃ aspiciunt ⁊ corrigere ñualent.
delectent᷑ unitari. Sic eñi u̾ba ꝓximoꝵ au¬
diendo cotidie sumimꝰ in iñte. sicut flando
atq respirando aerẽ trahimꝰ corpore. Et
sic̃ mal aer assiduo flatu tractꝰ inficit corpꝰ.
ita ꝑuersa locutio assidue audita. infirman¬
tiũ inficit animũ. ut tabescat delectatio.¬
ne pͣui oꝑis. assidui iniqͥtate sermonis. Seq̃r¬
Uerba eoꝵ ne timeas. ⁊ uultꝰ eoꝵ ne formideᷤ. S¬
qr domꝰ exx asꝑans ẽ. Ido boni tim̃di sunt ne
offendant᷑: ne forte ꝑ eos ille ꝓuocet᷑ adirã.
qui eoꝵ corda semꝑ inhabitat᷑. Nã sic̃ suꝑius
dictũ ẽ. simalos offendimꝰ. timere minime

Expanded text:
tas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Sicut ergo tas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Sicut ergo perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quia et eos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem declinare debent pravorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari. Sic enim verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita, infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis, et assidui iniquitate sermonis. Seqerba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperans est. 24. Ideo boni timendi sunt ne offendantur, ne forte per eos ille provocetur ad iram, qui eorum corda semper inhabitat. Nam, sicut superius dictum est, si malos offendimus, timere minime
Abbreviated transcription (Latin):
qui & in paradiso cecidit. Sed minꝰ funt om̃a
quȩ loquim᷑ ext̾ra. Nã si locꝰ saluare potuis¬
set: sathan de cęlo ñ caderet. Unde psalmi¬
sta ubiq in hoc mundo tribulationes eẽ. con¬
spiciens: quȩsiuit locũ quo fuger&. sed sine
do inuenire ñ potuit munitũ. Ex qua re
& ipsũ sibi locũ fieri petuit. ꝓpt̾ quẽ locum
quesiuit dicens. Esto mͥ indm̃ ꝓcectorẽ. ⁊ in
locũ munitũ. ut saluũ me facias. Tolerandi
gͥ ubiq sunt ꝓximi. qr abel fieri ñ ualet:
quẽ cam malitia ñ exercet. Unũ uero est:
ꝓ quo uitari societas debet maloꝵ. Nesi fortas.¬
se corrigi ñ ualent: ad imitationẽ trahant.
Et cũ ipsi a sua malitia ñ mutant᷑: eos qui sibi
coniuncti fuerint ꝑuertant. Unde paulꝰ ait.
Corrũpunt mores bonos colloqͥa mala. Et sic̃
ꝑ salomonẽ dr̃. Noli ẽẽ amicꝰ homini rracundo.
nec ãbules cũ uiro furioso Ne forte discas semi.¬

Expanded text:
qui et in paradiso cecidit . Sed minus sunt omnia qui et in paradiso cecidit . Sed minus sunt omnia quae loquimur ex terra. Nam si locus salvare potuisset, Satan de coelo non caderet. Unde Psalmista ubique in hoc mundo tentationes esse conspiciens, quaesivit locum quo fugeret, sed sine Deo invenire non potuit munitum. Ex qua re et ipsum sibi locum fieri petiit, propter quem locum quaesivit dicens: Esto mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum me facias . Tolerandi ergo ubique sunt proximi, quia Abel fieri non valet quem Cain malitia non exercet. 23. Unum vero est pro quo vitari societas debet malorum, ne si fortasse corrigi non valent, ad imitationem trahant; et cum ipsi a sua malitia non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Et sicut per Salomonem dicitur: Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum viro furioso, ne forte discas semi