comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eE INE Mͦ gͦ ingredi in illã
requiem: ut ne in idipsũ
quis incidat infidelitatis
exemplum. Magna qͥde res
esalutaris est fides: qm̃ sine hac non
est saluari possibile alicui. sic̃ scrip¬
tũ est. Sine fi dei inpossibile ẽ place¬
re do. Quisquis ñ credit non saluatur:
s ad salutem ñ sufficit sola fides. Neces¬
sarium est enĩ operari ꝑdilectionem
fidei & conuersari digne do: qr fides
sine operibꝰ mortua est. Considerans
hortatur dicens. festinemꝰ fide recta.
operatione sc̃ã. introire in illam requi-¬
em. patriȩ cȩlestis. nobis ꝓmissam:
ne aliquis nr̃m incidat in idipsum
exemplũ in credulitatis & despera-¬
tionis. in qđ illi ceciderunt: festine¬
mꝰ inquid. qm̃ ñ sufficit sola fides:
s debet addi & uita fidei condigna.
Sufficient̃ enĩ exemplo parentũ nr̃oꝵ
docemur: ne in idipsum incidentes
in qd̾ illi ceciderunt: talia patiamur
qualia &e ipsi passi sunt. Uiuus ẽ enĩ
sermo cłi &e efficax: ce penetrabilior

Expanded text:
estinemus ergo ingredi in illam requiem ut ne in idipsum quis incidat incredulitatis exemplum. Magna quidem res et salutaris est fides, quoniam sine hac non est salvari possibile alicui, sicut scriptum est: Sine fide impossibile est placere Deo . Quisquis Deo non credit, non salvatur; sed ad salutem non sufficit sola fides. Necessarium est etenim cooperari per dilectionem fidei, et conversari digne Deo, quia fides sine operibus mortua est. Considerans hortatur dicens: Festinemus fide recta, operatione sancta introire in illam requiem patriae coelestis nobis promissam, ne aliquis vestrum incida in idipsum exemplum incredulitatis et desperationis, in quod illi ceciderunt. Festinemus, inquit, quoniam non sufficit sola fides, sed debet addi et vita fidei condigna, sufficienter enim exemplo parentum nostrorum docemur, ne in idipsum incidentes, in quod illi cecide unt, talia patiamur, qualia et illi passi sunt. Vivus est enim sermo Dei et efficax, et penetrabilior
Abbreviated transcription (Latin):
ptatus quidem est xp̃c multismodis
ꝑom̃ia tẽptam̃ta. sed ñ ẽ suꝑatus in
temptationibꝰ: quin potus. ꝓbatus.
uictor gloriosus extitit. Temptam̃ta
aũt quibꝰ tẽptatus ẽ: hec fuerunt: Esu-¬
Sed cũ inueritate xp̃c uerã carnem
habuisset: quare dicit ꝓsimilitudi¬
ne carnis illũ esse tẽptatũ: In hoc eñĩ
qr homo factus ẽ: uerã carnẽ habuit:
in hoc uͦ qr carnẽ peccati ñ habuit. s
absq peccato similitudinẽ nr̃e carnis
habuit: quȩ ẽ caro peccati. Nam pec-¬
catũ ñ habuit. nec dolus inuentus ẽ
in ore eius. Qd si peccatũ habere
militudinem carnis peccati: s inue¬
ritate carnem peccati. Caro eñi nr̃a
caro peccatiẽ: quia cũ peccato cõcipi-¬
mur. cũ peccato nascimur. Illiꝰ autẽ
caro ñ fuit caro peccati: sed munditiȩ
& castitatis. atq innocentiȩ. Qua ꝓp¬
ter ñ est tẽptatus in carne peccati.
ut peccatũ faceret: sed in similitudi¬
ne carnis peccati ut absq peccato

Expanded text:
em est Christus multis modis per omnia tentamenta, sed non est superatus in tentationibus, quin potius probatus victor gloriosus exstitit. Tentamenta autem quibus tentatus est, haec fuerunt: Esused cum veritate Christus veram carnem habuisset, quare dicit pro similitudine carnis illum esse tentatum? In hoc enim quia homo factus est, veram carnem habuit; in hoc vero, quia carnem peccati non habuit, sed absque peccato, similitudinem nostrae carnis habuit, quae est caro peccati: nam peccatum non habuit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod si peccatum habere militudinem carnis peccati, sed in veritate carnem peccati: caro enim nostra caro peccati est, quia cum peccato concipimur, cum peccato nascimur. Illius autem caro non fuit peccati, sed munditiae, et castitatis, atque innocentiae; quapropter non est tentatus in carne peccati, ut peccatum faceret, sed in similitudine carnis peccati, ut absque peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Tempore inquid accepto. exaudiui
te. Cui enĩ inp̃senti scło. miscđiam
suam p̾stiterit dimittendo ei pecca¬
ta. & gratia donoꝵ spiritualium
replet illum: utiq in futuro reg¬
no secũ regnare ꝑmittit: Et quia
pontifex nr̃ est. sedens in throno głȩ
paternȩ: omnia tribuit. quȩ nobis
ad salutẽ uenire certissimũ certissi¬
q pontifex ex hominibꝰ assũptus.
ꝓ hominibꝰ constituit᷑. in his quȩ ad
dm̃ ꝑtinent. ut offerat dona &r sa¬
crifitia. ꝓpeccatis qui possit con¬
dolere his qui ignorant & errant.¬

Expanded text:
Tempore inquit accepto exaudivi te. Cum enim in praesenti saeculo misericordiam suam praestitit dimittendo ei peccata, et gratia donorum spiritalium recipiet illum, utique in futuro regno secum regnare permittit, et quia pontifex noster est, sedens in throno gloriae paternae, omnia tribuit, quae nobis ad salutem venire certissimum esque pontifex ex hominibus assumptus pro hominibus constituitur in iis quae ad Deum pertinent, ut offerat dona et sacrificia pro peccatis. Qui possit condolere iis qui ignorant et errant
Abbreviated transcription (Latin):
ses ductor popłi. cui. ꝓmissa ẽ requi¬
es transitoria: ñ intrauit in requiem
& magnũ pontificem eum appellat:
Sic enĩ dixit de illo angłs ad mariã.
Hic erit magnꝰ. &e filiꝰ altissimi uocabi
t.ostendens etiam illũ esse filiũ di.
dixit iħm filiũ cłi. qđ nusqͣm de moy-¬
se di cere uoluit: s potius eum famu¬
.3. lum eiꝰ dixit. Sequitur: Non enĩ ha-¬
.. bemꝰ pontificem qui ñ possit cõpati.¬
9. siue condolere infirmitatibꝰ nr̃is: hoc
ẽ dicere: ñ ignorat quȩ nr̃a sunt: Ue¬
nit enĩ ꝑuiam humanȩ conditionis:¬

Expanded text:
ses ductor populi, cui promissa est requises ductor populi, cui promissa est requies transitoria, non intravit it magnum pontificem eum appellat, Sic enim dixit de illo angelus ad Mariam: Hic erit magnus et Filius Altissimi vocabitur . Ostendens etiam illum esse Filium Dei, dixit Jesum Filium Dei, quod nusquam de Moyse dicere voluit, sed potius eum famulum ejus dixit. Sequitur: Non enim habemus pontificem qui non possit compati sive condolere infirmitatibus nostris. Hoc est dicere: Non ignorat quae nostra sunt; venit enim per viam humanae conditionis
Abbreviated transcription (Latin):
sta & aꝑta sunt oculis eiꝰ: hoc ẽ p̃sen¬
tiȩ illius. Quomͦ gͦ potest aliquares
in cognita esse: aquo omnia facta
sunt:. Nec mirũ si totus ubiq tot̃a
suã agnoscat creaturã. hinc maxi-¬
me terruit apłs iudeos dicens: Om̃ia
idẽ ad quẽ filium: nisi qr ipsi reddituri
sumꝰ rationẽ actuum nr̃oꝵ. simulq co¬
gitationũ &e intentionũ: Habentes gͦ
pontificem magnũ qui penetrauit ce-¬
id est fidem nominis eiꝰ. Paululum in
superioribꝰ. de diuinitate filii di disse¬
&e de pontificatu disputat illiꝰ qui semet¬
ipsũ obtulit in aracrucis: causa nr̃e
salutis. Ipse enĩ pontifex siue sacerdos:
ipse or sacrificium. Pontifex nãq dicit᷑.
Et ipse dñs uiam rectitudinis nob̾
exibuit: ꝑqͣm ambulare debemꝰ. dicens.¬
Discite ame qr mitis sum oe humilis
corcle. Et pontẽ ad patriam cȩlestem
ꝑueniendi prestitit sanguine passio¬
nis suȩ. cũ aqua baptismatis: uł quia
ipse pͥmꝰ cȩlos penetrauit. Ergo moy¬

Expanded text:
sunt oculis ejus. Hoc est, praesentiae illius: Quomodo ergo potest aliqua res illi incognita esse, a quo omnia facta sunt? Nec mirum si totus ubique totam suam agnoscat creaturam, hinc maxime terruit Apostolus Judaeos dicens: Omnia . Ad quem filium. Nisi quia ipsi reddituri sumus rationem actuum nostrorum, simulque cogitationum et intentionum. Habentes ergo pontificem magnuId est, fidem nominis ejus. Paululum in superioribus de divinitate Filii Dei disseet de pontificatu disputat illius qui semetipsum obtulit in ara crucis causa nostrae salutis? ipse enim pontifex sive sacerdos, ipse et sacrificium. Pontifex namque dicitur, et ipse Dominus viam rectitudinis nobis exhibuit, Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Et pontem ad patriam coelestem perveniendi praestitit sanguine passionis suae, et per undam baptismatis: vel quia ipse primus coelos penetravit. Ergo Moy
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Os ȩternȩ qui om̃ia iuste iudi-¬
cas. & qui dixisti iudicate pupillo.
defendite uiduam. p̃be michi auxi.¬
lium hodie: quatinꝰ causam huiꝰ uiduȩ
obͣnere possim. hec dicens. cogitatio¬
quide & u̾ba bona sunt. s intentio
neqͣm : qm̃ nisi uidua aliquid. ꝓmi-¬
sisset. qđ ille speraret se accepturum.
neqͣqͣm causam illiꝰ suscepisset. Hanc
subtilitatẽ cogitationũ & intentio¬
nũ cordis discernit & diiudicat ser¬
mo di: considerans quo animo uł qͦ
desiderio quisq seruiat in corde: Tamq
ab illo qͣm anobis ipsis cognoscant᷑.
um nr̃oꝵ cogitationũq uel in tenti¬
onum nr̃aꝵ. que iudicẽ habituri
sumꝰ. Gimeamꝰ eiꝰ p̃sentiam: cuiꝰscien¬
Itiam
nullatenꝰ effugere ualemꝰ: Unde seqͥt᷑.¬

Expanded text:
cens: Deus aeterne, qui omnia juste judicens: Deus aeterne, qui omnia juste judicas, et, qui dixisti: Judicate populo, defendite viduam, praebe mihi auxilium hodie, quatenus causam hujus viduae obtinere possim. Hquidem et verba bona sunt, sed intentio nequam: quoniam nisi vidua aliquid promisisset quod ille speraret se accepturum, nequaquam causam illius suscepisset. Hanc subtilitatem cogitationum et intentionum cordis discernit et dijudicat sermo Dei, considerans quo animo vel quo desiderio quisque serviat in corde; tamqueab illo quam a nobis ipsis cognoscantur.um nostrorum, cogitationumque vel intentionum nostrarum, quem judicem habituri sumus. Timeamus ejus praesentiam, cujus scientiam nullatenus effugere valem
Abbreviated transcription (Latin):
modi. Et qr corpꝰ anima uiuificat.
ñ in congrue ꝑ animã possumꝰ in tel¬
ligere peccata corporalia. ꝑ spm uͦ pec
santur. Iterũ ꝑ cõpages debemꝰ intel¬
ligere cogitationes quȩ sibi inuicem
tiones: Et hoc ẽ qđ subiungit. discre¬
tor cogitationũ & intentionũ cordis.
Sermo enĩ di patris in tantũ est effi-¬
cax & penetrabilior omni gladio an-¬
cipiti. ut discernat in ter oꝑa carnis
or oꝑa sp̃e. in ter carnalia peccata ce
sp̃ualia: &r in ter cogicationes malas
bonaᷤue. &e intentiones bonaᷤ malasue.
Potest enĩ cogitatio ut cũq bona esse:
&e intentio mala. Uerbi gratia. ut
sub conparatione loquamur. Est que.
adiudicem. legisq doctorem: depre¬
catur quatinꝰ suscipiat eiꝰ causam. suq
ei in auxilium: qualit̃ obtinere pos¬
sit hereditatem sibi abstractã. ꝓmit¬
tens ei aut centum solidos. aut eti¬
am ñ modicam partẽ eiꝰdem heredi
tatis. Qui iudex in grediens eccłiã
di: ꝓsternit se in faciem orans & di¬

Expanded text:
. Et quia corpus anima vivificatur, non incongrue per animam possumus intelligere peccata corporalia: per spiritum santur. Iterum per compages debemus intelligere cogitationes quae sibi invicem tiones, et hoc est quod subjungit, discretor cogitationum et intentionum cordis. Sermo ergo Dei Patris in tantum est efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, ut discernat inter opera carnis et opera spiritus, inter carnalia peccata et spiritalia, et inter cogitationes bonas malasve, et intentiones bonas et malas; potest enim cogitatio utcunque bona esse, et intentio mala: verbi gratia, ut sub comparatione loquamur: Est quaedm ad judicem legisque doctorem, deprecatur quatenus suscipiat ejus causam, sitque ei in auxilium, qualiter obtinere possit haereditatem sibi abstractam, promittens ei aut centum solidos, aut etiam tatis ejusdem. Qui judex ingrediens ecclesiam Dei, prosternit se in faciem, orans et di
Abbreviated transcription (Latin):
ađo patre. & qui sedens inplenitu¬
dine paternȩ maiestatis. gratis po-¬
test nobis dimittere peccata nr̃a.
Gratianamq dĩ. filiꝰ illiꝰ appellatur
nobis gratis datꝰ.: iuxta qd̾ idem
apłs in hac ipsa epła manifestat di¬
tẽ. Et quare debeamꝰ accedere ad
thronũ eiꝰ. fide & deuotione: subse¬
quit᷑ inquiens. Ut misericordiam
com sequamur. id ẽ remissionẽ pec¬
enĩ oportunũ ẽ tempꝰ auxilii &e mi¬
sericordiȩ illiꝰ: de quo apłs alias

Expanded text:
o Patre: et qui sedens in plenitudine paternae majestatis, gratis potest dimittere nobis peccata nostra. Gratia namque Dei Filius illius appnobis gratis donatus. Juxta quod idem apostolus in hac ipsa Epistola manifeste ditem. Et quare debeamus accedere ad thronum ejus fide et devotione, subdit, inquiens: Ut misericordiam consequamur, id est remissionem pecenim opportunum est tempus auxilii et misericordiae illius, de quo Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
particeps: factꝰ in fragilitate carnis
absq peccatd. &e cog. noscit or in¬
dulgere ualet. Multipontifices
ignorant eos qui in tribulatione sunt
positi: neq quȩsit tribulatio in quo¬
libet sciunt: In possibile quippe est
afflictiones afflictoꝵ ei qui experi¬
m̃tum afflictionis ñhabuit: & sen¬
Pontifex autẽ noster cõpetenter
omnia sustinuit quȩ fuert̃ huma-¬
nȩ miseriȩ illata post peccatũ pri-¬
mi hominis: & tunc ininteriora ue¬
laminis ad thronũ paternȩ maiesta-¬

Expanded text:
particeps factus in fragilitate carnis absque peccato, et cognoscit et indulgere valet. Multi pontifices ignorant eos qui in tribulatione sunt constituti, neque quae sit tribulatio in quolibet sciunt. Impossibile est quippe eum afflictiones afflictorum scire, qui experimentum afflictionis non habuit, et senPontifex enim noster competenter omnia sustinuit, » quae fuerunt humanae miseriae illata post peccatum primi hominis; et tunc in interiora velaminis, ad thronum paternae majesta
Abbreviated transcription (Latin):
diacones. qui sullimiores gradu essent ce¬
teris: ⁊ pximi circa aram. quasi columꝑ¬
ne altaris assisterent. ⁊ ñ sine aliqͦ septena¬
ri numeri misterio. rephanus aũ¬
tine coronatus dr̃. Qui pulcherrima ra¬
tione qd̃ ꝑcepturus erat in re: quodam
p̃sagio p̃occuparat in nomine. Lapidatꝰ
humiliter: s sullimit᷑ coronatus. Hebra
patiendo forma factus ẽ moriendo ꝓxp̃o.¬

Expanded text:
diacones, qui sublimiori gradu caediacones, qui sublimiori gradu caeteris, proxime circa aram Christi quasi columnae altaris assisterent, et non sine aliquo septenarii numeri mysterio. Hi enim sutine Coronatus dicitur. Qui pulcherrima ratione, quod percepturus erat in re, quodam praesagio praeoccuparat in nomine, lapidatus humiliter, sed sublimiter coronatus. Hebraio patiendo forma factus est moriendi pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑemptis aut captis. ipsius caput iheru¬
solimam reuexit. ost hunc extitit
iudas galileus. hunc eciam seribit io¬
sephus gaulanitem. de ciuitate gaumola
qui sub duce quodam phariseo ceptis ad¬
sumpto cogeret plebem ne tͥbuta roma¬
nis soluendo ꝑderet libertatẽ. ꝓferens ex
lege dñosoli seruiendum. ad cos qui ad tẽ¬
plum decimas deferent cesari tͥbuta red¬
dere nõ debere. Que heresis in tantum
creuerat. ut etiam phariseoꝵ ⁊ multam
partem popłi conturbaret: ita ut dñm
xp̃m interrogandũ eẽ crederent. licet
murmuris erat qd̃ hebrei suas uiduas
utpote eruditͥores. mi nisterio p̾ferrent
uidius grecoꝵ. onẽ equum nos derelin¬
quere u̾bum dĩ: ⁊ ministrare mensis:
De ħ arator. Locus inqͥt indicat iste. qd̃
meliora rudi popło sint fercula mentis:
qmͣ fuse ꝑ menbra dapes. onsiderate
gͦ frat᷑s uiros ex uob̃ boni testimonii sep¬
tem. ⁊ cet᷑a. hinc iam decreuerunt apłi

Expanded text:
peremptis aut captis, ipsius caput Jeroperemptis aut captis, ipsius caput Jerosolymam revexit. Post hunc exstitit Judas Galilaeus. Hunc etiam scribit Josephus Gamaliten, de civitate Gamala, qui Sadducho quodam Pharisaeo coeptis assumpto, cogeret plebem, ne tributa Romanis solvendo perderet libertatem, proferens ex lege Domino soli serviendum, et eos qui ad templum decimas deferrent Caesari tributa reddere non debere. Quae haeresis in tantum creverat, ut etiam Pharisaeos et multam partem populi conturbaret, ita ut Dominum Christum interrogandum esse crederent, licet murmuris erat, quod Hebraei suas viduas, ut pote eruditiores, in ministerio praeferrent viduis Graecorum. Non est aequum nos derelinquere verbum Dei, et ministrare mensis. De hoc Arator: . . . . Locus indicat iste, Quod meliora rudi populo sint fercula mentis, Quam fusae per membra dapes. Considerate ergo fratres viros ex vobis boni testimonii septem, etc. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
bant de illis qͥd nam fieret. ne sic qͥd̾ fid̾i
federa uolentes. Ingenita enĩ malitia cor
ꝑfidum in signis etiã nianifestis obturat.
t uultis inducere suꝑnos sanguinem
hominis istius. Oblitus ẽ pͥnceps sacer do¬
tum debiti. qd̾ ipse sͥ ⁊ suis imprecatꝰ eratꝰ
dicens: sanguis eiꝰ suꝑ nos: ⁊ suꝑfilios no¬
stros.  urgens aũ quidã in concilio pha¬
riseus nomine gamaliel. hic gamaliel
ut clemens indicat apłoꝵ erat in fide so¬
cius. s eoꝵ consilio ꝑmanens apud iudeos
ut illoꝵ in tali turbine potuisset sedare
furorem. nte enĩ hos dies extitit che¬
das. ⁊ cec̾a. Teodas hic ꝑsuasit multis
ut iosephus refert. sullatis ex urbe fa¬
cultatib suis. ripas iordanis obsidere. ⁊
cum eẽt magus ꝓpħam se dicebat eẽ. pos¬
seꝙ imꝑio fluuii dirento gurgite prebe¬
re tnͣsitũ. Cui uadi ꝓcuratoris iussu e¬
quitũ turba suꝑueniens. multis quidẽ.

Expanded text:
bant de illis quidnam fieret. Ne sic quidem fidei bant de illis quidnam fieret. Ne sic quidem fidei se dare volentes. Ingenita enim malitia cor perfidum in signis etiam manifestis obdurat. Et vultis inducere super nos sanguinem hominis istius. Oblitus est princeps sacerdotum debiti, quod ipse sibi et suis imprecatus erat, dicens: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Surgens autem quidam in concilio Pharisaeus nomine Gamaliel. Hic Gamaliel, ut Clemens indicat, apostolorum erat in fide socius, sed eorum consilio permanens apud Judaeos, ut eorum in tali turbine posset sedare furorem. Ante hos enim dies exstitit Theodas, etc. Theodas hic persuasit multis, ut Josephus refert, sublatis ex urbe facultatibus suis, ripas Jordanis obsidere. Et cum esset magus, prophetam se dicebat esse, posseque imperio fluvii dirempto gurgite praebere transitum. Cui Phadi procuratoris jussu equitum turba superveniens, multis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ dictis qd̃ sequendũ putauerit eli¬
gat. Saducei gͦ qui interpant᷑ iusti. ułn¬
dicabant enĩ sͥ qd̾ ñ erant. sicite infra
legimꝰ: corꝑis om̃ino rescirrectionẽ ne¬
gantes. animam ꝑire cũ carne dicebat.
s ne angłm quidem sp̃m ue ullum eẽ
credebant. Et qumnq tm̃ libros moysi
recipientes: ꝓpħarum p̾conia respue¬
bant. Atq ideo maxime hii pͥncipib
in ꝑsequendo apłos asstipulabant᷑. zelo
uidelicet ducti. qd̾ illi uͥtute magna:
miracłoꝵ signis redderent testimoniũ
eẽ carnem ⁊ ossa gestantem quẽ ianuis
elausis uiderat intrantem: ecce ipse cum so¬
ciis mortali adhuc carne uestitus. i anuis
egredit᷑ clausis. arcerẽ quidẽ inuenimꝰ
clausum cũ om̃i diligentia: ⁊ custodes ad¬
inuenimꝰ intus. Qͥd ꝓphane iudee ceca
stimularis insania. furantib dicens a¬
płis dnm̃ fuisse de monum̃to sullatum:
Dic rogo eosdem apłos de carcere tuo elau¬
so: cuiꝰ furto credis ablatos: Ambige¬

Expanded text:
aliorum dictis, quod sequendum putaverit, eligebat. Sadducaei autem, qui interpretantur justi vendicabant enim sibi quod non erant, sicut infra legimus, corporis omnino resurrectionem negantes, animam perire cum carne dicebant. Sed ne angelum quidem spiritumve ullum esse credebant, et quinque tantum libros Mosi recipientes, prophetarum praeconia respuebant. Atque ideo maxime hi principibus in persequendo apostolos astipulantur, zelo videlicet ducti, quod illi virtute magna et miraculorum signis redderent testimonium esse carnem et ossa gestantem, quem januis clausis viderat intrantem, ecce ipse cum sociis mortali adhuc carne vestitus, januis egreditur clausis. Carcerem quidem invenimus clausum cum omni diligentia, et custodes invenimus. Quid, profane Judaee, caeca stimularis insania, furantibus dicens apostolis Dominum fuisse de monumento sublatum? Dic, rogo, eosdem apostolos de carcere tuo clauso cujus furto credis ablatos? Ambige
Abbreviated transcription (Latin):
hanc portam debilis isrl ire ñ ualens. le¬
gis ꝓpħarumq uocib affert᷑: ite ab in¬
gredientib interiora sapientie. fidei
audiende deposcat auxilium. qui ua¬
tic inio fut᷑oꝵ quasi ad portam ponunt
audicores. S petri ẽ in templum ꝑducẽ.
cui ꝓ confessione forti. ⁊ cognomen pe¬
tre ⁊ claues celi sunt date. rgentum

Expanded text:
hanc portam debilis Israel ire non valens, lehanc portam debilis Israel ire non valens, legis prophetarumque vocibus affertur, ut ab ingredientibus in interiora, sapientiam fidei audiendo, deposcat auxilium. Qui vaticinio futurorum quasi ad portam ponunt auditores, sed Petri est in templum perducere, cui pro confessione forti et cognomen petrae et claves coeli sunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ioh̾es ascendebant in templũ ad ho¬
ram oracionis nonam. Apłi nona hora
templum ingressuri. pͥmo claudum di¬
u debilem saluant: deinde ad uesꝑam
usq laborantes. multa hominũ milia
u̾bo fidei imbuunt. Quia doctores ec¬
cł̾ie in fine mundi uenientes. ⁊ lan¬
guenti pͥus isrł. ⁊ post modum etiam
gentilitati p̃oicant. hii sunt enim
oꝑarii qͦs nona ⁊ undecima hora in
uineam paterfamilias inducit.t
quidam uir qui erat claudus ex ut̾o
matris sue barulabat᷑. Quia populꝰ
isrł ñ solum dño incarnato. s a pͥmis
etiam legis date temꝑib rebellis exti¬
tit. quasi ex utero matris claudus fuit.
Qd̾ bene iacob cum angło luctante. bene¬
dicto quidem s claudicante figuratur: qi
popłs ĩdem dño in passione p̾ualens. in
quibdam ꝑfidem benedictus: in qͥb dã
uͦ est ꝑ infidelitatem claudus. uempo¬
nebant cotidie ad portam templi: que dr
speciosa. Porta templi speciosa dñs est.
Per quem siqͥs introierit saluabit᷑. Ad

Expanded text:
Joannes ascendebant in templum ad horam orationis nonam. Apostoli nona hora templum ingressuri, primo claudum diu debilem salvant, deinde ad vesperam usque laborantes, multa hominum millia verbo fidei imbuunt. Quia doctores Ecclesiae, in finem mundi venientes, et languenti prius Israeli, et postmodum etiam gentilitati praedicant. Hi sunt enim operarii, quos nona et undecima hora in vineam paterfamilias inducit . Et quidam vir, qui erat claudus ex utero matris suae, bajulabatur. Quia populus Israel non solum Domino incarnato, sed a primis etiam legis temporibus datae rebellis exstitit, quasi ex utero matris claudus fuit. Quod bene Jacob cum angelo luctante, benedicto quidem, sed claudicante figuratur , quia populus idem Domino in passione praevalens, in quibusdam per fidem benedictus, in quibusdam vero per infidelitatem claudus. Quem ponebant quotidie ad portam templi, quae dicitur Speciosa. Porta templi Speciosa Dominus est, per quem si quis introierit, salvabitur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
aginta qͥnq. Septuaginta interp̃tes seqͥt̃
in dicendo. Ceterũ in hebraica ueritate.
anime tancũ septuaginta repꝑiunt᷑.
S ⁊ si ipsam animarũ seriem in genesi
computare uolueris. ad dito ipso iacob ⁊
ioseph cũ duob filiis qui erant in egip¬
to: septuaginta solũ mͦ animas inueni¬
est defunctus ẽ ipse ⁊ patres nr̃i. ⁊
tͣnslati sunt in sichem. De ioseph qͥdẽ
solo scͥptura refert. qd̾ eiꝰ ossa de egipto
tñslata. ⁊ sychem sunt tumulata. Ue¬
rum ex his beati stephani u̾b̾. ⁊ sc̃i ihe¬
rominu scͥptis. qui coꝵdem locoꝵ inco¬
la erat ani madũtendũ est ceteros
qͦꝙ patriarchas ibidẽ eẽ sepultos. qͣmuis
memoria ioseph merico celebrior habeat᷑.
qui ⁊ ħ ipse de ossib suis fieri mandauit.
ꝑ ad cuiꝰ tribum ciuitas ipsa ꝑtinuit. Si¬
ꝗuidem iheronimꝰ in historia beate pau¬
le sic refert. Transiuit inquiens sichem

Expanded text:
nta quinque. Septuaginta Interpretes sequitur in dicendo, caeterum in Hebraica veritate, animae tantum septuaginta reperiuntur. Sed et si ipsam animarum seriem in Genesi computare volueris, addito ipso Jacob et Joseph cum duobus filiis, qui erant in Aegypto, septuaginta solummodo animas invenies. Et defunctus est ipse et patres nostri, et translati sunt in Sichem. De Joseph quidem solo Scriptura refert, quod ejus ossa de Aegypto translata, et in Sichem sunt tumulata, verum et ex his beati Stephani verbis, et sancti Hieronymi scriptis, qui eorumdem locorum incola erat, animadvertendum et caeteros quoque patriarchas ibidem esse sepultos, quamvis memoria Joseph merito celebrior habeatur, qui et haec ipse de ossibus suis fieri mandavit, et ad cujus tribum civitas ipsa pertinuit. Siquidem Hieronymus in historia beatae Paulae sic refert: « Transivit inquiens Sichem
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse qui supra cũ mathia ad apłatus
ẽ sorrem statutus: minꝰ intuentes qͥa
iuxta emendatiora exemplaria. hic bar¬
nabas. ille mutata litcera barsabas appel¬
let᷑. Et in libro hebreoꝵ nominũ hic filiꝰ
consolationis: ille aũ filiꝰ quietis interp̃¬
rat᷑. qd̾ est int̾pretatũ filiꝰ consolationis.
Ubicũq scͥptura sacra. nomina rerũ uł
ꝑsonarũ cum int̃precatione ponit. sen¬
sum utiq sacratiorẽ hisdem inesse sig¬
nificat. Merito gͦ filiꝰ consolationis uo¬
cat᷑. qui p̃sentia contempnens. spe fut᷑oꝵ
habentib. ꝑ internã sui muneris in¬
fusionem. ꝑaclisim id ẽ consolationem
tangere uitant: calcandũq docent qd̃
subdunt gressib aurũ. de quo t̾rene
ueniunt ad pectora cure: cõ simili iacta
quare impleuit sathanas cortuũ: Ubi
notandũ qd̾ animã ⁊⁊ menten hominis
nulla creatura iuxta sub̾am possit im̃¬
plere. s creatͥx sola tͥnitas. qr tm̃mͦ scd̾m¬

Expanded text:
fuisse, qui supra cum Matthia ab apostolatus fuisse, qui supra cum Matthia ab apostolatus est sorte statutus, minus intuentes, quod juxta emendatiora exemplaria hic Barnabas, ille mutata littera Barsabas appelletur, et in libro Hebraeorum nominum, hic filius consolationis, ille autem filius quietis interpretatur. Quod est interpretatum FILIUS CONSOLATIONIS. Ubicunque Scriptura sacra, nomina rerum vel personarum cum interpretatione ponit, sensum utique sacratiorem iisdem inesse significat. Merito ergo filius consolationis vocatur, qui, praesentia contemnens, spe futurorum habentibus, per internam sui muneris infusionem, paraclisin, id est, consolationem tangere vitant Calcandumque docent quod subdunt gressibus aurum. De quo terrenae veniunt ad pectora curae, Consimili jactatquare implevit Satanas cor tuum? Ubi notandum quod animam et mentem hominis nulla creatura juxta substantiam possit implere, sed creatrix sola Trinitas. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
querebant hostiũ. indiciũ iam audite
p̾cis t̾remotu ꝑcipiunt: qͣtinus agnos¬
cerent t̾rena corda sͥ ẽẽ cessura. sub qͦ
pedib scõ ad ueniente sp̃u terra ipsa sit
pauore concussa. Quãuis ⁊ letus timor eoꝵ
qui credendo apłis erant subiciendi
possit intelligi. qui infirma grauedine
discussa consurgere cũ xp̃o. ⁊ celestia sa¬
pere didicerunt᷑. ultitudinis aut̃
credentiũ: erat cor unũ ⁊ anima una.
Qui scłmꝑfecte reliquerant. neqͣqm de
generis nobilitate gloriantes. se inuicẽ
p̾ferebant. s uelut uniꝰ eiꝰdeniq matͥs
eccłie uiscerib editi. eodem cuncti frãt¬
nitatis amore gaudebant᷑.t uͥtute
Lanter audicoꝵq discernit ordinem.
Nam mulcitudo credentiũ reb suis
cognominatus barnabas ab apłis. Hc̃
pito eẽ barnabam qui infra cũ pauilo
gentium legit᷑ apłs ordinatus. Un de
qr cyprius genere erat: post ea discedẽs
a paulo. patriam repetit insulam.
cet quidã arbitrent᷑ pauli collegam cũ

Expanded text:
rebant hostium, indicium jam auditae precis terrae motu percipiunt, quatenus agnoscerent terrena sibi corda esse cessura, sub quorum pedibus sancto adveniente Spiritu, terra ipsa sit pavore concussa. Quamvis laetus timor eorum qui credendo apostolis fuerant subjiciendi possit intelligi, qui infima gravedine discussa conresurgere cum Christo, et coelestia sapere didicerunt. Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una. Qui saeculum perfecte reliquerunt, nequaquam de generis nobilitate gloriantes se invicem praeferebant, sed velut unius ejusdemque matris Ecclesiae visceribus editi, eodem cuncti fraternitatis amore gaudebant. Et virtutlanter auditorumque discernit ordinem. Nam multitudo credentium, rebus suis cognominatus est Barnabas ab apostolis. Hunc puto esse Barnabam qui infra cum Paulo gentium legitur apostolus ordinatus. Unde quia Cyprius genere erat, postea discedens a Paulo, patriam repetit insulam. Licet quidam arbitrentur Pauli collegam eum potius
Abbreviated transcription (Latin):
naturaliq scientia contenti. literaꝵ
studia nesciebant. Si quidem greci ꝓ¬
pͥum idion uocant. Annoꝵ enĩ erat
ampliꝰ quadraginta homo: in quo fac¬
tum erat signum istud sanitatis. Iux¬
ta historiã ꝑfecta etas hominis in exu¬
ꝑabilis calumpniantib ostendie᷑. Alle¬
gonce aũ popłs isrł. ñ quadraginta tm̃
annis in heremo sordes egiptias manna
contento requirit. Uerum ⁊ in t̃ra re¬
ꝓmissionis inter dñi semꝑ idoloꝵq
ritum claudicabat. Uł si numerus qͣ¬
dragenarius gemine legis plenitudi¬
nem significat. quat enĩdeni qͣdragi¬
ta faciunt. utͥusq transgressor uelut
quadragenari am ꝑfectio nẽ debilis ia¬
cendo tnͣscendit. Dñe tu qui fecisti
celum ⁊ t̾ram. ⁊cec̃a. Auditis ꝑsequtoꝵ
minis. fidutiam sͥ resistendi: ꝑ uircu¬
tum signa deposcunt. Nd ũsus sc̃m
puerũ tutim iħm quẽ unxisti. Xp̃i
crismate. idẽ ab unctione nom̃ accep̃.

Expanded text:
naturalique scientia contenti, litterarum naturalique scientia contenti, litterarum studia nesciebant. Siquidem Graeci proprium, ἴδιον vocant. Annorum enim erat homo amplius quadraginta, in quo factum erat signum istud sanitatis. Juxta historiam perfecta aetas hominis inex superabilibus calumniantibus ostenditur. Allegorice autem populus Israel non quadraginta tantum annis in eremo contempto requirit, verum et in terra repromissionis inter Domini semper idolorumque ritus claudicabat. Vel si numerus quadragenarius geminam legis plenitudinem significat quater enim decem quadraginta faciunt utriusque transgressor velut quadragenariam perfectionem debilis jacendo transcendit. Domine, tu qui fecisti coelum et terram, etc. Auditis persecutorum minis fiduciam sibi resistendi per virtutum signa deposcunt. Adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti. Christi chrismate, id est, ab unctione nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
s ad duos. Uerum ds̃ illis nolentib li-
cet. hunc ipse ꝑ se posuit in caput an¬
guli. ut ex duob testamentis. ⁊ ex duobꝰ
popłis odificatio surgeret uniꝰ eiꝰdemq
fidei Et ñ est in alio aliquo salus. Si
redemptoris incarnatione ⁊ passione
saluati sunt. quanos saluari credimus
⁊ sꝑamus. Et sienĩ sacramenta ꝓcem-¬
porũ ratione discrepent. fides tantũ
una eademq concordat. qui qm nos
ꝑ apłos factam. eamdem illi dispensati-
turam. Neq enĩ est redemptio captiui¬
tatis humane nͥ in sanguine eius qͥ
uedit semet ipsum redemptionem ꝓ oĩb.
Comꝑto qd̾ homines eẽnt sine licteris ⁊
idiote: ammirabant᷑. Illiterati mittunt᷑
ad p̃dicandũ. ne fides credentium. ñ uͥ¬
rute dĩ. s eloquentia atq doctͥna fieri
putaret᷑: ut apłs ait. Non in sapientia
uerbi: ut ñ euacuetur erux xp̃i. Idio¬
te enim dicebant᷑. qui ꝓprietate lingue

Expanded text:
sed ad duos. Verum Deus, illis licet nolentibus, sed ad duos. Verum Deus, illis licet nolentibus, hunc ipse posuit in caput anguli, ut ex duobus testamentis, et ex duobus populis aedificatio surgeret unius ejusdemque fidei. Et non est in alio aliquo salus. Si teris ejusdem Redemptoris incarnatione et passione salvatet speramus. Etsi enim sacramenta pro temporum ratione discrepent, fides tamen una eademque concordat: quia quam nos per apostolos factam, eamdem illi dispensationturam. Neque enim est redemptio captivitatis humanae, nisi in sanguine ejus, qui dedit semetipsum redemptionem Comperto quod homines essent sine litteris et idiotae, admirabantur. Illitterati mittuntur ad praedicandum, ne fides credentium, non virtute Dei, sed eloquentia atque doctrina fieri putaretur, ut Apostolus ait: Non in sapientia verbi, ut non evacuetur crux Christi . Idiotae enim dicebantur, qui propria tantum lingua,
Abbreviated transcription (Latin):
iħm quẽ occisum nouerant hominẽ.
illi hunc affirmarent a deo patre głi¬
ficatum. t factus ẽ numerus uiroꝵ
qͥnq nulia. Si in qͥnq milib homi¬
num qͦs in heremo dñs pauit. popłs
sub lege constitritus. s xp̃i munere
recreatus accipit᷑: possunt ⁊ hec qͥnq
milia apłoꝵ instructa doctrinis. po¬
płm designare gentium. eiꝰdem legis
spiricalicer misteria seerituram. Et bene
utiq uesꝑe celesti munere donant᷑. qr
cum ueniret plenitudo temꝑis misit
ps̃ filium suũ. Hic est lapis qui rep¬
batris ẽ a uobis edificantib: qui factꝰ
ẽ in capud anguli. Edificantes erant
udei. quicunctis gentib in desolatio¬
ne idoloꝵ morantib. ipsi soli legem ⁊
ꝓpħas ad edificarionem̃ popłi cotidie
legebant. Hii dum edificant ꝑuene-¬
runt ad lapidem angłarem. qui duoᷤ
turum. qui duos conderet popłos in
semet ipso. Et qr in uno pariete stare. ħ
ẽ sani ⁊ salui fieri malebant. reꝓbaue¬
runt lapidem. qui ñ erat aptus adunỹ

Expanded text:
 se occisum noverant hominem, illi hunc affirmarent a Deo Patre glorificatum. Et factus est numerus virorum quinque millia. Si in quinque millibus hominum, quos in eremo Dominus pavit , populus sub lege constitutus, sed Christi munere recreatus accipitur, possunt et haec quinque millia apostolorum instructa doctrinis, populum designare gentium, ejusdem legis spiritualiter mysteria secutum. Et bene utrique vespere coelesti munere donantur, quia cum veniret plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Hic est lapis qui reprobatus est a vobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli. Aedificantes erant Judaei, qui cunctis gentibus in desolatione idolorum morantibus, ipsi soli legem et prophetas ad aedificationem quotidie legebant. Hi dum aedificabant, pervenerunt ad lapidem angularem, qui duos turum, qui duos conderet populos in semetipso. Et quia ipsi in uno pariete stare, hoc est, soli salvi fieri malebant, reprobaverunt lapidem, qui non erat aptatus ad unum,
Abbreviated transcription (Latin):
fideles uͦ et̾na benedictione donat᷑m.
t om̃s ꝓphe a samuel ⁊ deinceps. Qnͣ¬
uis patriarche. ⁊ scĩ prioꝵ temꝑum
a samuele sub quo ⁊ regũ in rudea tẽ¬
ꝑacepunt. exordium sumpsit. ⁊ usq
ad babilonice captruitatis solutionẽ

Expanded text:
tione donaturum. Et omnes prophetae a Samuele et deinceps. Quamvis patriarchae et sancti priorum temporum a Samuele, sub quo et regum in Judaea tempora coeperunt, exordium sumpsit, et usque ad Babylonicae captivitatis soluti
Abbreviated transcription (Latin):
que appellat᷑ salomonis. Saluato per a¬
postolos isrł. cucurrit om̃is mundus
ad limina ueri ⁊ pacifici salomonis.
be quo dr̃ multiplicabit᷑ eiꝰ imꝑium :⁊
pacis ñ er it finis. Ipse ẽ enĩ lapis abs
inimicoruente: pacificũ ꝑ orbem so¬
lus tenet imꝑium. rit aũ om̃is a¬
nima que ñ audierit ꝓpħam illum:
lucide ꝓpharum legisq testimonio do

Expanded text:
quae appellatur Salomonis. Salvato per aquae appellatur Salomonis. Salvato per apostolos Israele, concurrit omnis mundus ad limina veri et pacifici Salomonis, de quo dicitur: Multiplicabitur ejus imperium et pacis non erit finis . Iste est autem lapis de inimico ruente, pacificum per orbem solus tenet imperium . Erit autem, omnis anima quae non audierit Prophetam illum luc
Abbreviated transcription (Latin):
ture ⁊ scm̃ scłare auro argencoq distin¬
ctum. s metallis legis sanguis eunge¬
lii p̃ciosior emicat. Quia popłs ille qui
ante auratos postes. mente debilis ia¬
cuerat. in nomine crucifixi saluatus.
templum regni celestis ingredit᷑. Alio¬
quin beatus petrus dñici memor p̃cep¬
ti. qd̾ dr̃. nolite possidere aurũ ⁊ argen¬
tum. pecuniam q̃ ad pedes apłoꝵ po¬
nebatur. ñ sͥ recondere. s ad usus pau¬
ꝑum. qͥ sua patͥmonia reliquerant.
reseruare solebat. t apprehensa eiꝰ
manu dextera alleuauit eũ. Quem
u̾bo erigit. hunc etiam dextera conforcat
qr sermo docentis in corde auditoꝵ minus
ualet. si ñ etiam ꝓprie actionis cõmendet᷑
eremplis.t exiliens stetit. ⁊ ambrilabat.
pintrauit cũ illis in templum. Ordo
ꝑsectionis egregius. pͥmum illũ resurge¬
pauoremdicit. Nam et alio mͦ dr̃ exta¬
sis. cũ mens ñ pauore alienat᷑. s aliqua
inspiratione reuelationis assumitur.
ucurrit om̃is popłs ad eos adporticũ

Expanded text:
tum saeculare auro argentoque distinctum, sed metallis legis sanguis Evangelii pretiosior emicat, quia populus ille, qui ante auratos postes mente debili jacuerat, in nomine Crucifixi sanatus, templum regni coelestis ingreditur. Alioquin beatus Petrus, Domini memor praecepti, quo dicitur: Nolite possidere aurum et argentum , pecuniam quae ad pedes apostolorum ponebatur, non sibi recondere, sed ad usum pauperum, qui sua patrimonia reliquerant, servare solebat. Et apprehensa manu ejus dextera allevavit eum. Quem vero erigit, hunc etiam dextera confortat. Quia sermo docentis in corde auditorum minus valet, si non etiam propriae actionis commendatur exemplis. Et exsiliens stetit, et ambulabat. Et intravit cum illis in templum. Ordo perfectionis egregius, primum illum surgepavorem dicit. Nam et alio modo dicitur extasis amens, non pavore alienatus, sed aliqua inspiratione revelationis assumptus. Cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum
Abbreviated transcription (Latin):
a chaldeoꝵ conu̾satione. ⁊ gente secre¬
uerit. Qui iuxta fidem cronicoꝵ. eod
anno chaldea egressus. mesopochamiã
ingressus. in charris moratus: ⁊ in t̾¬
er it semen eiꝰ accola in t̾ra aliena: ⁊ seruitu¬
ti eos subitient: ⁊ male tractabunt eos an¬
nis quadringentis. Non ita incelligendum
est. quasi male tractandũ. uł seruituti subi¬
ciendum dixerit ħ semen annis qͣdringen¬
tis. s ꝑ yꝑbaton legendũ: qr ꝑegrinũ erit se¬
men eiꝰ annis quadringentis. In cuiꝰ parce
temꝑis etiam seruitus accidit. Quia enim
scͥptum ẽ in ysaat uocabit᷑ tͥ semen: ex an
no natiuitatis ysaac. usq ad annũ egresfi¬
onis ex egipto. computabunt᷑ anni qua¬
dringenti qͥnq. Annos more suo scͥptura
qͣdringentos appellat. qͥb ꝑegͥnum futm
erat illud semen. siue in t̾ra chanaam si¬
ue in egipto. Potest ⁊ sic intelligi. qd̃ a
qͥnto annoysaac. qͦ ꝑ filiũ ancille ceꝑit

Expanded text:
a Chaldaeorum conversatione et gente secrea Chaldaeorum conversatione et gente secreverit. Quia juxta fidem Chronicorum eodem anno a Chaldaea est egressus, Mesopotamiam ingressus, in Charris moratus, et in teerit semen ejus accola in terra aliena, et servituti eos subjicient, et male tractabunt eos annis quadrinest quasi male tractandum, vel servituti subjiciendum dixerit hoc semen annis quadringentis, sed per hyperbaton legendum, quia peregrinum erit semen ejus annis quadringentis, in cujus parte temporis etiam servitus accidit. Quia enim scriptum est: In Isaac vocabitur tibi semen , et ab anno nativitatis Isaac usque ad annum egressionis ex Aegypto computantur anni quadringenti quinque, quos more suo Scriptura quadringentos appellat, quibus peregrinum futurum erat illud semen, sive in terra Chanaan, sive in Aegypto, potest et sic intelligi, quod a quinto anno Isaac, quo per fil
Abbreviated transcription (Latin):
it martirib. Ego enĩ dabo uob̾ os ⁊ sa¬
pientiam: cui ñ poterunt resistere et
contͣdicere om̃s adũsarii ur̃i. Dignum
enĩ fuit ut in ꝓthomartire confirma-¬
ret. qd̾ cunctis ꝓ suonoĩe traditis ẽ ꝓmit
in genesi uidet᷑ post mortem patris locy¬
tus ẽ ds̃ abrahe: qui utiq in charra mor¬
tuus ẽ. ubi cũ illo ⁊ ipse filiꝰ habitauit.
S pͥusqͣm habitaret in eadem ciuitate.
iã tamen cũ eẽt in mesopothamie regi¬
one cuiꝰ ipsa ẽ ciuitas. xi de t̾ratua
n de cognatione tua: ⁊ cet̾a. Cerram et
cognationem abrahe. chaldeoꝵ patͥam
genusq appellat: linde iampͥdem exie-¬
rat. qui nc in mesopochainia degebat.
S qr quallibet ob causas egrediens. spe
redeundi. ⁊ desiderio tenebat᷑. audit a
dño. Exi det̾ra tua. Non ut corpꝰ inde
traiceret. qd̾ iam fecerat: s ut amorem
mentis euelleret. Ideoq qd̃ sequit᷑. cũc
exiit de t̾ra chaldeoꝵ. ñ corꝑis s mentis
egressum significat: quo se in ꝑpetuũ

Expanded text:
it: Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Dignum enim fuit ut in protomartyre confirmaret quod cunctis pro suo nomine traditis est promin Genesi videtur, post mortem patris locutus est Deus Abrahae, qui utique in Charra mortuus est, ubi cum illo et ipse filius habitavit; sed priusquam habitaret in eadem civitate, jam tunc cum esset in Mesopotamiae regione, cujus ipse est civitas. Exi de terra tua, et de cognationem Abrahae Chaldaeorum patriam genusque appellat, unde jampridem exierat, qui nunc in Mesopotamia degebat, sed quia quaslibet ob causas egrediens spe redeundi et desiderio tenebatur, audit a Domino: Exi de terra tua. Non ut corpus inde trajiceret, quod jam fecerat, sed ut amorem mentis evelleret. Ideo quod sequitur: Tunc exiit de terra Chaldaeorum, non corporis, sed mentis egressum significat, quo se in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
sedib: is aũ audrcis compuncti st̃
corde iicetã. Uide ꝓpħiam iohel imple¬
cam.cerne post ignem sp̃c sci uapoiẽ se¬
qui compunctionis. Fumꝰ enĩ sacrimas
excutere solet. Incipiunt flere quirise¬
serant. tundunt pectus. dant do precẽ
suam tanqͣm sacrificiumlut sangui¬
nem illũ ualeant gustarȩ saluãndi. q̃
suꝑse filiosq suos imp̃cati fuerant
Dicturus baptisma p̃misit penitentie
lam̃ta: ut eccłie more pͥus se aqua sue
affliction̾is iñflinderent᷑. ⁊ pꝰt modũ.
sacramento baptismatis lauarent.
apposite sunt in illa die anime circiter
tͥa milia. Ubi pͥmum eccłie celebratum
est baptisma. dispensatorie pietas diui¬
collegit animarũ. Et moyses quidẽ qͥn¬
quagesimo die pasche quolex data est.
sollempnitatem pͥmitiarũ p̃cepit ini¬
manipuli spicarum. s animarũ sunt
dño pͥmitie consecrate. ⁊ habebant
om̃ia cominunia. ⁊ cet̾a. Si caritas dĩ dif¬

Expanded text:
s . His autem auditis, compuncti sunt corde, etc. Vide prophetiam Joel impletam, carnem post ignem Spiritus sancti, vaporem sequi compunctionis. Fumus enim excutere lacrymas solet. Incipiunt flere qui riserant, tundunt pectus, dant Deo precem suam tanquam sacrificium, ut sanguinem illum valeant gustare salvandi, quem super se filiosque suos imprecati fuerant Dicturus baptisma praemisit poenitentiae lamenta, ut Ecclesiae more prius se aqua suae afflictionis infunderent, et postmodum sacramento baptismatis lavarent. Et appositae sunt in illa die animae circiter tria millia. Ubi primum Ecclesiae celebratum est baptisma, dispensatorie pietas diviumerum collegit animarum. Et Moses quidem quinquagesimo die paschae, quo lex data est, solemnitatem primitiarum praecepit inimanipuli spicarum, sed animarum sunt Domino primitiae consecratae. Et habebant omnia communia, etc. Si charitas D
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰdem xp̃i manifestat. qr ⁊ accepit ut
homo. ⁊ effudit ut ds̃. on enĩ dauid
ascendit in celos. Dicit aũ ipse. Sic̃ eñ¬
inquit hec que notissima sunt beatꝰ
dauid nͨ de sua s de dñi sui ascencio¬
ne predixit. qui emictendus ex sion.
idẽ de regia eiꝰdem dauid stirpe uen¬
turus. ⁊ dñaturus eẽc in medio ini¬
micoꝵ suoꝵ: sic ⁊ illa que p̃misi ñ ad
dauid. s ad xp̃i mortem ⁊ resurrectio¬
nem ꝑtinere cognoscite.icit dñs
dño meo: sede a dextͥs meis. Prius no¬
men dni apud hebreos tetragram a¬
cõmune mortalib. quo ⁊ reges ⁊ cete¬
ri homines appellantur. Ed si nobis
opponere uoluerit heresis arriana
ex hac diu̾sitate. minorẽ filiũ. patrẽ
eẽ maiorẽ: respondebimꝰ ei. illi nomen
inferius conuenire cui sedere imꝑat᷑.

Expanded text:
m manifestat, quia et accepit ut homo, et effudit ut Deus. Non enim David ascendit in coelos. Dicit autem ipse: Sicut enim, haec quae novissima sunt beatus David non de sua, sed de Domini sui ascensione praedixit, qui emittendus ex Sion, id est, de regia ejusdem David stirpe venturus et dominaturus esset in medio inimicorum suorum, sic et illa qesurrectionem pertinere cognoscite. Dixit Dominus domino meo, Sede a dextris meis. Primum nomen Domini apud Hebraeos Tetragrammacommune mortalibus, quo et reges et caeteri homines appellantur. Quod si nobis opponere voluerit haeresis Ariana ex hac diversitate minorem Filium, Patrem esse majorem, respondebimus ei, illi nomen inferius convenire cui sedere imperatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceteroꝵ aũ nemo audebat se coniun
gere illis. Pena duoꝵ qͥ fraudulent᷑
eis uingi temprauerunt: ceteris exẽ¬
plum tͥbuit. ⁊t ueniente petro sal¬
temumbra illius obumbraret quem¬
quã coꝵ: ⁊ liberabant᷑. Tunc petre
umbra sui corꝑis uisibilit alleuabat infir¬
mos. qui eciam nunc inuisibili sue inter¬
cessionis uimbracło. fidelium infirma ro¬
borare ñ cessat. Et qr pecrus eccłie typusẽ.
pulchre ipse quidem rectus incedit: sec
umbra comitante iacentes erigit. qr eccłia
mente ⁊ amore celestib intendens. quasi
umbratice transcurrit in t̃ra. Ee hic sa¬
cramentis temꝑalib figurisq celestiũ
renouat. quos illic ppetuis remunerat
donis. Quidam huic loco nectunt ħ qd̾

Expanded text:
CaeterCaeterulenter eis jungi tentaverant, caeteris exemplum tribuit. Ut, veniente Petro, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, et liberarentur. Tunc Petrus umbra sui corporis visibiliter allevabat infirmos, qui etiam nunc invisibili suae intercessionis umbraculo fidelium infirma roborare non cessat. Et quia Petrus Ecclesiae typus est, pulchre ipse quidem rectus incedit, sed umbra comitante jacentes erigit, quia Ecclesia mente et amore coelestibus intendens, quasi umbratice transcurrit in terra, et hic sacramentis temporalibus figurisque coelestium renovat, quos illic perpetuis remunerat donis. Quidam huic loco nectunt hoc, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊in sensum eiꝰ. at ut ita dicã aditũ cordis
introiens. Siquidẽ ħ pocestas ẽ soliꝰ di¬
uinitatis. s quasi callidus quidã ⁊ neꝙͣ
ac fallax fraudulentꝰq deceptor. in eos a¬
nima humana malitie affectus traheis.
ꝑ cogitationes ⁊ incentiua uicioꝵ: qͥb
ipse plenus est. Impleuit gͦ sachanas
cor annanie. ñ ipse intrando: s suȩ ma¬
litiȩ uirus inserendo. on es mentit᷑
hominib: s deo. Supra dixerat eũ men
p̃uaricatores sententiã dedit. s preui¬
dens in sp̃u zizania fut᷑a. que simpli¬
citatem eccłie prauis morib adultera¬
rent. His enĩ teterrimũ sabaitarum
genus ꝑhibet᷑ exortũ. qui reb suis ne¬
quaꝗͣ derelictis apłicam se districtionẽ
custodire simulant. Nulla reos passus
penitentia curari. uerũ ad timorem
posteris incutiendũ: noxium germen
radicitus amputare curauit. Deniq
sequit᷑. actus ẽ timor magnꝰ in uni¬
ũsa eccłia: ⁊in om̃s qui audiebant hec.

Expanded text:
in sensum ejus, atque ut ita dicam aditum cordis introiens, siquidem haec potestas solius divinitatis est, sed quasi callidus quidam et nequam ac fallax fraudulentusque deceptor, in eos animam humanam malitiae affectus trahens per cogitationes et incentiva vitiorum, quibus ipse plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non ipse intrando, sed sua malitiae virus inserendo. Non es mentibus hominibus, sed Deo. Supra dixerat eum mentpraevaricatore sententiam dedit, sed praevidens in spiritu zizania futura, quae simplicitatem Ecclesiae pravis moribus adulterarent ex his enim teterrimum Sarabaitarum genus perhibetur exortum, qui, rebus suis nequaquam derelictis, apostolicam se districtionem custodire simulant, nulla reos passus est poenitentia curari, verum ad timorem posteris incutiendum noxium germen radicitus amputare curavit. Denique sequitur: Et factus est timor magnus in universam Ecclesiam, et in omnes qui audiebant haec.
Abbreviated transcription (Latin):
lus. iudeis uidelicet ⁊ gentib ẽ benedi¬
stio ꝓmissa. Demulcet apłs anmos iy
ores. dicendo qd̾ totius mundi saluator
eos pͥmum uisitaturus ⁊ benedicturus
elegerit. obis inquiens primũ ds̃ sus¬
citans filusuu. Ubi parit̃ intuendum
qd̾ eũdem filium dĩ quem semen abra-¬
he noncupat. obduas uriq eiꝰdem xp̃i
naturas. ne uł hominem tantũ xp̃m.
uł alterum hoĩs ⁊ alterum dĩ credereis
filium. quo heresis laqueo manes insa¬
nus. ⁊ nestorius sunt decepti. uꝑrie¬
nerunt sacerdotes ⁊ magistratus tem¬
ꝑli. ⁊ saducei. ⁊ cet̾a. Sacerdotes ⁊ magi¬
stratus. siue pretor templi ut alia dic̃
editio. qui doctores ⁊ iudices uidebant᷑
popłi. dolebant qd̃ ad apłos audiendos
multitudo conflueret: saduceiͣ qd̃ re

Expanded text:
liis, Judaeis, videlicet, et gentibus est benedictio promissa. Demulcet autem apostoluores, dicendo quod totius mundi Sanator eos primum visitaturus et benedicturus elegerit. Vobis inquiens primum Deus suscitans Filium suum. Ubi pariter intuendum quod ad eumdem Dei Filium, quem semen Abrahae nuncupat, ob duas utique ejusdem Christi naturas, ne vel hominem tantum Christum, vel alterum hominis, et alterum Dei crederent Filium. Quo haeresis laqueo Manes insanus et Nestorius sunt decepti. nerunt sacerdotes et magistratus templi et Sadducaei, et caetera. Et sacerdotes et magistratus, sive praetor templi, ut alia dicit Editio, qui doctores et judices videbantur populi, dolebant quod ad apostolos audiendos multitudo confluxerat. Sadducaei aute