comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad iacula maledictionis ĩclinet.
hinc salomon ait. Argue sapientẽ.
⁊ amabit te. Ĩsipientẽ ⁊ aditiet odis¬
se te. Qͥ diligit discipliuã: diligit
sensũ. Nã qͥ odit arguentẽ se: stultꝰ
est. S qͥa apłs ait. sorripite iuqͥecos.
cõsolanum pusillanimes. suscipite
ĩfirmos. patientes estote ad o̾s. ne

Expanded text:
ad jacula maledictionis inclinet. Hinc Salomon ait. Argue sapientem, et amabit te, insipientem, et adjiciet odisse te. Qui diligit disciplinam, diligit sensum. Nam qui odit arguentem se, stultus est . Sed quia Apostolus ait: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
mens uͥtutib ĩcenta. qͣi uigilans
dormit. Unꝰqͥsq monachꝰ ad ꝯtẽplã¬
da int̾na minime ꝑducit᷑ nͥ ab his
q̃ exceriꝰ ĩplicant. studiose subtͣhat᷑.
hinc enĩ ꝑ semet ip̃m ueritas dicit.
Nemo pͭ driob dñis seruire. hi̾e paulꝰ
ait. Nemo militans d̾o ĩplicat se ne

Expanded text:
mens virtutibus intenta, quasi vigilans mens virtutibus intenta, quasi vigilans dormit. Unusquisque monachus ad contemplanda interna minime perducitur; nisi ab iis quae exterius implicant, studiose subtrahatur. Hinc enim per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo mil
Abbreviated transcription (Latin):
monachi plene mortificationẽ suã
appetunt. qͣnto st̃ uitiniores ad finẽ
tãto se enbent ard̾nciores ĩ oꝑe. labo¬
rando gͦ ñ d̾ficiunt. s magis ad usũ
laboris crescũt. qͥa cũ iã p̃mia ꝓpin¬
qͥora cõsid̾rant. eo oꝑe dlectabiliꝰ eni¬
punire flendo ñ s̾sinc̾ q̃ dreliq̃it̃.
Graui se merore affligt̾ qͥa lõge a facie
cõditoris ꝓiecti. ad hue ĩet̾ne pat̾e gau¬
tẽplanda oͦsio̾ria minime ꝑueniut.
ut ip̃a int̾ueniente tarditate ad ead̾
desid̾ria laxato m̃tis sinu dilatent᷑.E
na dispositione agrͣ. ut repulsa multi¬
plitiꝰ crescant. Pleriq monachoꝵ sie
ĩ p̃senti scło se mortificare appetunt.
ut iã ꝑfecte si liceat cõditoris sui faciẽ
cõtẽplent᷑. S eoꝵ desideriũ differt᷑
ut ꝓficiat. ⁊ a carditatis sue sinu
nut̾tur ut crescat. Bonꝰ monachus
ab ħꝰ mũdi ĩqͥeta cõcupiscẽcia se pe¬
nitus subtrahit. ac t̾renarũ actioñ
strepitũ d̾serit: ⁊ ꝑ qͥetis studiũ eius

Expanded text:
monachi plene mortificationem suam appetunt, quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere . 4. Laborando ergo non deficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; qui quoniam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exspunire flendo non desinunt quae deliquerunt. Gravi se moerore affligunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaucepta desideria minime perveniunt, ut, ipsa interveniente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur. na dispositione agitur, ut repulsa multiplicius crescant. Plerique monachorum sic in praesens saeculum mortificari appetunt, ut jam perfecte, si liceat, Conditoris sui faciem contemplentur; sed eorum desiderium differtur, ut proficiat, et tarditatis suae sinunutritur, ut crescat. Bonus monachus ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uos mortuos qd̾ eẽ peccato: uiuẽ¬
des añ d̾o̾. I mortuo enĩ ñ regnat pͤca¬
tũ neq cupiditas uiuit peccati. Extĩ¬
guit᷑ enĩ cõtimio ĩ eo cõcupiscencia
carnis. cõqͥescit furor cessat ira. fugit
apłis ait. Mortui enĩ estis. ⁊i uita ur̃a
abscõdita est ẽ ip̃o ĩ d̾o. ꝓpt̃ nos ap̾e

Expanded text:
os mortuos quidem esse peccato, viventes autem Deo . In mortuo enim non regnat peccatum, neque cupiditas vivit peccati: exstinguitur enim continuo in eo concupiscentia carnis, conquiescit furor, cessat ira, fugatuApostolus ait: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Propte
Abbreviated transcription (Latin):
Undͤ ⁊ seqͥtur. Ip̃i enĩ scitis quẽ ad modũ
dimus. ido notũ ÷ uob̾ qͦmͦ opoiteat
uos imitari nos. libent̃ cm̃ facite qd̾
hortam᷑. si a nob̾ traditã fid̾i uusltis te¬
uere regłam. Dint qͥdã senex. Scͥptũ
est. Iustus ut palia florebit. Signifi
tiõriẽ in se. Simiłr aũ ⁊ ̃ uiro iusto re¬
perit᷑. unũ ei ⁊ sĩplex ẽẽ cor: ad deum
tantũ respiciens. Est aũ ⁊ albũ habe̾s
illuminationẽ fid̾i. ⁊ oĩs oꝑatio iusti
ĩ cord̾ ip̃ius. Hã ⁊ acum̃ stimuloꝵ eiꝰ: ad¬

Expanded text:
Unde et sequitur: Ipsi enim scitis quemadmodum dimus, ideo notum est vobis quomodo oporteat vos imitari nos. Libenter tamen facite quod hortamur, si a nobis traditam fidei vultis teum. 6. Dixit quidam senex: Scriptum est; Justus ut palma florebit. Significtionem in se; simile autem et super justo reperitur; unum enim ei et simplex est cor, ad Deum tantum respiciens. Est autem et album, habens illuminationem fidei, et omnis operatio justi in corde ipsius est; nam et acumen stimulo
Abbreviated transcription (Latin):
S ħ sapiamꝰ. ꝙ cõmune sĩt ⁊ mod̾stum.
I exrangłica ueritate. ⁊ in ead̾ fid̾i regła
ꝑmaneamꝰ. Regła aũ ħ ĩ loco: fid̾s uoca¬
tur catholica. Regła uͦ ab eo ꝙ recte du¬
cat. ⁊ recte regat ÷ dicta. Nnd̾ ⁊ illa pa¬
trũ institura q̃ recte uiũe catholicã
docent eccłiam: canones uocant᷑. sanon
enĩ grece: latine regła dr᷑. hinc ⁊ alibi

Expanded text:
sit et modestum, in evangelica veritate et in eadem fidei regula permaneamus. Regula hoc in loco fides vocatur catholica. Regula vero ab eo quod recte ducat, et recte regat est dicta. Unde et illa Patrum instituta, quae recte vivere catholicam docent Ecclesiam canones vocantur. Canon autem Graece, Latine regula dicitur. Hinc et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
nulłꝰ ad mĩtulũ c̾luit. nlłꝰ malis meis suc
aus suglut a foitasse me ꝑrequũt᷑ intuẽt ᷑
me quasi infelicẽ. nesno quae loquũt᷑ michi
dolo oͥbis pacificis. occultã maliciã blandis
sermodłꝰ onnant. aliud oc̾ ꝓmũt. aliud
corde bolutant. opẽ destriũt᷑ qd̾ sͥmoe pro¬
incedũt. belant maliciã futo bonitatis. cal¬
liditate in simplicitate occultãt. amititiã dolo
simulat. oñ dũt wltu. qd in corde nõ gestãt
sui credas. cui fidem adhibeas. quẽ srdei¬
tue ꝓximũ sencias. bbi iam fides. perit fides
ablata est sides. nusꝙͣ tuta fides. di legitimũ nt
est. isi sceritabuditn nufsa c̃ s equitas abunt

Expanded text:
s sum aut fugiunt, aut fortasse me persequuntur, intuentur me quasi infelicem, et nescio quae loquuntur mihi in dolo verbis pacificis; occultam malitiam blandis sermonibus ornant, et aliud ore promunt, aliud corde volutant. Opere destruunt quod ore proincedunt. Velant malitiam fuco bonitatis, calliditatem simplicitate occultant, amicitiam dolo simulant, ostendunt vultu quod in corde non gestant. Cui credas? cui fidem habeas? quem prmum sentias? ubi jam fides? periit fides, 476 ablata est fides, nusquam tuta fides. Si legitimum nihil est, si veritas judicii nulla est, si aequ
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ pena conpicit᷑: conspiciẽtis utda mundat᷑:¬
Eniꝰ enĩ talis crudelis exitus eernit᷑. ñ solũ qui
uiderit refugit. sed alios etiã abimitatione illi¬
quanta ualuerit exhortatione cõpeseit Ineritũ
uite amime electoꝵ nimio terrent᷑ metii.

Expanded text:
poena conspicitur, conspicientis vita mundatujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui iderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illiquanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu,
Abbreviated transcription (Latin):
ul dicentib credit. Nã non solũ ille reꝰ ẽ qͥ falsũ de alio ꝓfert.
sed ar is qͥ cito aurẽ criminibꝰ p̃ħet. Qͥ metu potestatis ueri¬
tatẽ occultat. eiusdẽ ueritatis iracundiã sĩbi celit puocat. qͥa
plus ꝑtunescit hominẽ. quã duunã trepidat indignationẽ.
testificationis p̃bere. Sermo enĩ ustihomins. tantum ad
miristeriũ debet eise salutis. Ira enim indignationis & tribu.
egociorũ forensiũ sectatores. ꝓpt̾ ꝓrimi dilectionẽ. scłare
negociũ deserere debent. aut certe manente ꝓprumni cari¬
tatẽ. negocuĩ sequant᷑ terrenũ. Sed quia ꝑ rarũ ẽ ut inter
uirgantes caritas maneat: post ponenda ẽ rei causatio. ut
ꝑseueret dilectio. Antiqui forens ẽ eloquentiã. caninã facũ.¬
diã nuncupant. eo qd causidici in certaminib eausarũ. omis.¬
quando p̃ualuerint his quos nocere uoluerint. Nlã tanto
atroeius fituro suplicio condẽpnandi s̃. quanto hie fortuis

Expanded text:
fert, sed et is qui cito aurem criminibus praebet. 7. Qui metu potestatis veritatem occultat, ejusdem veritatis iracundiam sibi coelitus provocat, quia plus pertimescit hominem quam divinam trepidat indignationem. testificationis praebere. Sermo enim justi hominis tantum ad ministerium debet esse salutis; ira enim indignationis et tribulNegotiorum forensium sectatores propter proximi dilectionem saeculare negotium deserere debent, aut certe, manente proximi charitate, negotium sequantur terrenum. Sed quia perrarum est ut inter jurgantes charitas maneat, postponenda est rei causatio, ut perseveret dilectio. 2. Antiqui forensem eloquentiam caninam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibus causarum, omisquando praevaluerint his quibus nocere voluerint. Nam tanto atrocius futuro
Abbreviated transcription (Latin):
gien ud suneris uestigũ non ineeio
bbiq me infesicitrs mea ꝑseqͣtur di fod¬
q me calami tas mea non deseit. blucĩqr
sugco mala mea me insequũtur bbcũ ꝙ
me canuertrõ maloꝵ meoꝵ umbre me comi¬
tantur/selut embram orpois sit mala mea
fuge non possum Ego ille qõ ignoti noĩs ho
es siue opimionis. homo ĩsum geneis togomta
sidiant᷑ Conserta manu ĩ me ꝑicula ingerũt
ad piticiũ me ꝑtͣqut̃. ad ꝑiculũ me addu¬
rũt. ad dist̾mẽ socant meam salutẽ. nulla¬

Expanded text:
 non invenio, ubique me infelicitas mea persequitur, domi forisque mea calamitas me non deserit. 6. Ubicunque fugio, mala mea me insequuntur; ubicunque me convertero, malorum meorum me umbra comitatur; velut umbram corporis, sic mala mea fugere non possum. Ego ille homo ignoti nominis, homo obscurae opinionis, homo infimi generis, cognitus nsaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, ad exitium me pertrahunt, ad periculum me adducunt, ad discrimen vocant meam salutem. 7. Null
Abbreviated transcription (Latin):
norum bonorum. Quamius enim quisq inhacurda set
iustus  tamen dum corpore isto egreditur pertunesett ne
dignis iupłicio sit. Aullus est homo absq peccaro. nec
quisqiuam potest de dei securus esse iuditio. cumetiam
et dle ocioss uerbis recidendi sec rauo. fi̾rem nistorum
obtimum uocatio tranquilla commendlat. ut ereo intũ¬
gantur sanctorum habere consortium angelarum. ex quo
ab hoc corpore sine ueratione dura tolluntur. P rauos aut̃
homines apotate angeli excipiunt morientes. ut eis sint
ipsi tortores inpenis. qui fuerunt suasores in uitiis. Et sipi.¬
ctas pro defimctis fidelibus flere iubeat. fides tanien proeis
lugere uetat. Illi enim deplorandi s unt in morte. quosim¬
seros iifirinis ex hac uita recipit. non quos aula celestis

Expanded text:
norum. 9. Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus supplicio sit. Nullus enim homo absque peccato; nec aliquis potest de Dei esse securus judicio, cum etiam et de otiosis verbis reddenda sit ratio. 10. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ueat. Scriptũ ẽ enĩ. In omnibus operibustius memorare nonis
tua. & ineternũ ñ peccabis. Uenturi exitus ignorantia incer¬
ta tẽ  ⁊idum mori quisq ñ existimat: tolitur. Nnde unꝰ qs q
festinet. ne miniquitatibꝰ suis rapiat᷑: simulq finiat᷑ uita
cũ culpa. Nã uicerto diabolꝰ eos quos uuentes accendit ad
uitia. subito morientes ꝑtrahers nitit᷑ ad torm̃ta. Sepe di¬
uites in hac fallaci uita dũ potentiȩ gła uł rersi habũ¬
dantia gestunit. repente hora qua nesciunt. in piiso ex itu
rapiuit᷑. atq obsorbente ꝓ fundo cruciandi ȩcͥms gehenne
incendus deputant᷑. De quibus bene ꝑ ꝓphamdicitir

Expanded text:
veat. Scriptum est enim: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Prophetam di
Abbreviated transcription (Latin):
lii in hac uta uuuit̾: querit᷑ utrũ augm̃tũ an rectidetri¬
m̃tũ cdieat᷑. Seo qͦmꝰ possit recte dici augm̃tũ. qd
ꝑ dimersiones etatũ aomortis tendit᷑ detrim̃tum: e¬
Qui uitã longã queris. ad eam tende uit ã ꝓquaͫ
N ec ẽ enum uit a mortalis. nã istauita mortalisẽ.
Mori oportet hominẽ in carne mundo. ne moriꝰ¬
at᷑ in anima xp̃o. Nã tunc quisq uuiere credit᷑ si
secłm scłm moriens. in solo dõ uiuere d electatinr¬
De mora uite istius tediũ patit᷑ iustꝰ eoqd̾ ad cdesideratã¬
patriã tarde ꝓueniat. & uiteͤ p̃sentis eriummnã serure

Expanded text:
iu in hac vita vivitur, quaeritur utrum augmentum an rectius detrimentum dicatur. Sed quomodo possit recte dici augmentum, quod per dimensiones aetatum ad mortis tendit detrimentum? Qui vitam longam quaeris, ad eam tende vitam, pro quHaec est enim vita immortalis, nam ista vita mortalis Mori oportet hominem in carne mundo, ne moriur in anima Christo. Tunc quisque vivere creditur, si undum saeculum moriens, in solo Deo vivere delecteturDe mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratapatri
Abbreviated transcription (Latin):
rere fauores potentũ. arentis terrȩ aquã tollere. ⁊ flumina q̃
ñ indigent irrigare. Non nimquã largitas cluutũ ꝓcliga. ñ ad
utilitatẽ. sed adelationẽ effundit᷑. cõparata ypochritis qͥ nõ
ad edificationẽ docent audientiũ. sed ad sue głe exaggerãdr̃
coturnĩ. Rep̃hensibilis ẽ suꝑflua effusio largitatis. Nam
modũ seruat. auarũs nulli ⁊. sed om̃ib largus ẽ. Dispẽsatos
nor d ebet esse pdligus sed largii debet quantũ oportet. ut¬

Expanded text:
rere favores potentum; arentis terrae aquam tollere, et flumina quae rere favores potentum; arentis terrae aquam tollere, et flumina quae non indigent irrigare. Nonnunquam largitas divitum praedica, non ad utilitatem, sed ad elationem effunditur. Comparantur hypocritis, qui non ad aedificationem docent audientium, sed ad suae gloriae exaggerandum cumulum. Reprehensibilis est superflua effusio largitatis. Nam qui modum servat, avarus nulli est, sed omnibus; largus dispensator non debet esse p
Abbreviated transcription (Latin):
adhibenda ẽ miseris. scda malis. Erit gͦ qd semꝑ imꝑtias.
ce si ñ pecuniã. saltẽ uł grãm. Non ẽ elemosina cũ murmu¬
ratione p̾benda. ne comitante tristicia merces ꝑeat dispen¬
sata. Tunc autẽ bene tribuitur quando cũ m̃tis hilaritate tribu¬
itur. Unde et apłs. flilarẽ inqͥt datorẽ diligit ds̃. Metuẽdũ¬
ẽ itaq ne pauꝑ aut cũ tedio nr̃o oblata suscipiat. aut ne om¬
nino p̃termissus. merens. tristisq recedat. De rapinis alienis.
elemosinã facere. ñ ẽ sacrificiũ miserationis sed emolum̃tũ
sceleris. Unde ⁊ salomon. Qui offert inqͥt sacrificiũ de ra.¬
pina pauꝑũ. tanquã si qͥs uictimet filiũ in conspectupatris
sui. Qui enim iniuste tollit. iuste nunquã distribuit. necbe.¬
ne alteri p̃bet quod ab alio male extorquet. Magnũ scelꝰ
ẽ sumptꝰ pauꝑũ p̃stare diuitibꝰ. ⁊ de sumptibꝰ inopũ. adqͥ.¬

Expanded text:
adhibenda est miseris, secunda malis. Erit ergo quod semper impertias, adhibenda est miseris, secunda malis. Erit ergo quod semper impertias, etsi non pecuniam, saltem gratiam. 16. Non est eleemosyna cum murmuratione praebenda, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quando cum mentis hilaritate praebetur. Unde et Apostolus: Hilarem, inquit, datorem diligit Deus . Metueest itaque ne pauper aut cum taedio accipiat oblata, aut ne omnino praetermissus, moerens tristisque recedat. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miserationis, scilicet emolumentum sceleris. Unde et Salomon: « Qui offert, inquit, sacrificium de rapina pauperum, tanquam si quis victimet filium in conspectu patris sui . » Qui enim injuste tollit, juste nunquam distribuit, nec bene alteri praebet quod ab alio male extorquet. Magnum scelus est res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acqui
Abbreviated transcription (Latin):
cõpasionis ⁊cõsolationis impe t. aut in liuibet ⁊ esseist¬
tibus consiliũ adhibet. elemosinã ꝓculdubio facit. Nã &
ẽ. Quicũq egens poscit etiam si indigentẽ simul ex toto
illi corde cõmiserandũ eẽ oportet. Et licet ille fortasse.
falsã indigentis speciẽ p̃ferat. Is tam̃ qui simplicit᷑ imꝑtit.
fructũ miscdie ñ amittit. Quãuis quisq sit egens. nullus
tam̃ unde tribuat egenti ercusationẽ inopiȩ potest obten¬
dere. quando ex p̃cepto saluatoris etiã calicẽ aquȩ frigidȩ
p̃cipiam᷑ indigenti p̃b̾e. Nã si aliud ñ habentes idipsũ benig¬
ne tribuamꝰ: inercedẽ ꝓculdubio ñ amittun. Ceterũsi am.¬
plius possumꝰ & egestatẽ simulando minꝰ largim᷑. ñ egentẽ
sed dm̃ fallimꝰ. cui cõscientiã nr̃a abscondere ñ possumus.
Duȩ s̃ elemosinȩ. Una corporalis egenti dare qͥcqͥd potueris.
altera spiritalis dimittere a quo lesus extiteris. Norũ prima

Expanded text:
compassionis et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio facit. Nam et13. Quicunque non egens poscit, etiam si indigentem se simulet, ex toto illi corde commisereri oportet. Et licet ille fortasse falsam indigentis speciem praeferat, is tamen qui simpliciter impertit fructum misericordiae non amittit. 14. Quamvis quisque sit egens, nullus tamen unde tribuat indigenti, excusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamur indigenti praebere . Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittimus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem, sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possumus. 15. Duae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus exstiteris. Harum prima
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuenit. exẽplo ardentis diuicis. qͥ rnferno tenuili¬
ma petenda cõpulsus ẽ. qͥ hic teniussima neganda studut.
Q d recribui ubtilꝰ qͥd cdistrictiuis poterat. Guta aque adlent
pedit i d micas panis negauit. Sero duos odagse puet
ouand olaarũ paupẽ reqͥ escentẽ udit. quẽ iacentẽ ainte

Expanded text:
non invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulsus est, qui hic tenuissima negare studuit. Quid retribui subtilius, quid districtius poterat? Guttam aquae ardens petiit, qui micas panis negavit Sero dives oculos aperuit, quando Lazarum pauperem requiescen
Abbreviated transcription (Latin):
uuique agunt. Qͥ gͦ hoc dicunt ñ mirentur. qd prauor
hominũ tp̃ralẽ ⁊ caducã felicitatẽ aspiciunt. sed magis no.¬
ussima corũ intendant. quanta illis post hec eterna supli¬
cia preparentur clicente ꝓpħa. Ducitit in bonis dies suos.
et subito ad inferna descendunt.

Expanded text:
nique agunt ? Qui ergo hoc dicunt, non mirentur quod pravorum hominum temporalem et caducam felicitatem aspiciunt; sed magis novissima eorum intendant, quanta illis post haec aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducunt in bonis dies suos, et subito ad inferna descendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pinuse ii dletenꝰ tur. exteptatioms dolore inmneliꝰsiere
nec uuenire casus debet quẽ ñ consilia enis pmenitut.
Udũ solũ er eo rei funt. qd infama ꝑ sũmis appetunt. ue.
ptingun i ssraus torquet impiꝰ mindi ȩraggeninoo ceomo¬
uldi quã ust tolerando aduersa. C eñ bona munda sdiaie¬

Expanded text:
itate in deterius itur, ex tentationis dolore in melius profnec evenire casus debet, quem non consilia ejus praeveniant.non solum ex eo rei sunt quod infima pro summis appetunt, verupertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa.
Abbreviated transcription (Latin):
Ionẽ ꝑsona inuidicio consideranda sed causa. Scͥptũ ẽ
enĩ. Nõ accipies ꝑsonã iniuditio. Et iterũ. Nõ miserebe¬
inueritate sententiȩ. dũ intendunt inqualitate ꝑsonȩ. ⁊ exul¬
cerant sepe iustos. dũ imꝓbe defendunt iniqͦs. Qͥ autẽ recte
p̃sidere studet. nec participare nouit. nec cohib̾e aiusticia
fraudẽ inclõ ꝑpetrat. qͥa iusticiã quã gratis ĩꝑtiride¬
buit. acceptione pecumȩ uendit. Bona male utunt᷑ qͥ iuste
ꝓ temporali luchro uidicant. Tales qͥppe ad ueritatẽ ñ iusti.¬
ciȩ defensio sed amor p̃mii ꝓuocat. Quib si spes nũmi sub.¬
trahit᷑. cõfestĩ auisticiȩ defensione recedũt. Acceptio minerũ.
suas ab om̃i munere. iste in excelsis habitat. Diues muneribus¬

Expanded text:
ersona in judicio consideranda, sed causa; scriptum est enim: Non accipias personam in judicio . Et iterum: Non miserebein veritate sententiae, dum intendunt in qualitatem personae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec partem palpare novit, nec cohibere a justitifraudem in Deum perpetrat, quia justitiam, quam gratis impertiri debuit, acceptione pecuniae vendit. 2. Bonis male utuntur qui juste pro temporali lucro judicant. Tales quippe ad veritatem non justitiae defensio, sed amor praemii provocat. Quibus si spes nutrahitur, confestim a justitiae defensione recedunt. Acceptio munerum, suas ab omni munere, iste in excelsis habitabit . Pr
Abbreviated transcription (Latin):
audiri cõtẽpnit᷑. sed etiã & contra ueritatẽ oppͥmit᷑. Cit̃oui.¬
olat᷑ auro usticia. nullãq reꝰ ꝓtimescit culpã. quã redime.¬
re nĩmꝰ existimat. Plus enĩ obtinet censoris amor luchri.
quã eqͥtas iudicii. Tres s̃ munerũ acceptiones. qͥb contra
iusticiã humana uanitas militat. idest fauor aniciciarũ.
adelatio laudis ⁊ corporalis acceptio muneris. F acilꝰautẽ
uure. dtͣ animꝰ rei corporee minere: quã gr̃ȩ laudisarta
uor. Et uattuor modis iuicit̃ humanũ ꝓuertit. Tnore.

Expanded text:
itatem opprimitur. Cito violatur auro justitia, nullamque reus pertimescit culpam, quam redimere nummis existimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri, quam aequitas judicii. Tres enim sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est, favor amicitiarum, adulatio laudis, et corporalis acceptio muneris. Facilius autem pervertitur animus, rei corporeo munere, quam gratiae laudisque favore. Quatuor modis judicium h
Abbreviated transcription (Latin):
que tunc duriꝰ agebatur inegipto. quando oportebat eã per
moysen. ad tr̃am reꝑmissionis uocare. ⁊ ex malis que i egip.¬
to patiebant᷑ discedẽ. & ad ꝓmissã patriã festinare. Iniqui
dũ constantiã usti in ꝑsecutionibꝰ suis aspiciũt. m̃tis cõfu¬
siene tabescunt. & dũ aduersa ostentant nec iuncũt. tandẽ
de suȩ ꝑuersitatis ins. ania confunctinit᷑. Stulti contrabo.¬
nos ocdiũ semꝑ affũmunt. qͥb dũ ꝓsꝑitas elucet. iactant᷑ de
hunt. Dũq eis aduersa cõtigerint: mox ad blafsfemiã pusilla.¬
nimitate animi cõuertunt᷑. Quidã sĩpliciũ nescientes dispẽ

Expanded text:
quae tunc durius agebatur in Aegypto , quando oportebat eam per quae tunc durius agebatur in Aegypto , quando oportebat eam per Moysen ad terram repromissionis vocari, et ex malis quae in Aegto patiebatur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt, et dum adversa ostentant, nec vincunt, tandem de se perversitatis insania confunduntur. Stulti contra bonos studium semper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter dehunt, dumque eis adversa contigerit, mox ad blasphemiam pusillanimitate animi convertuntur. Quidam simpl
Abbreviated transcription (Latin):
mines iihoc scło ꝓtemporali potentia quã ꝓ reuerentia sc̃ita.¬
tis. Suscipiunt enĩ qd̾ magis funt cluites. ⁊ qd̾ homines sunt
om̃ino despiciunt. Sunt quidã iusti qui sine lesone cuiquã
suis rebus utuntur. Itẽ s̃ qui existunt ꝑsecutores & uolenti¬
fidelibꝰ. Consolando enĩ ꝑ ꝓpħam ds̃ suos. ita udicare ꝓmit¬
tit᷑. Aduersus cos inqͥt qͥ in iudicauer̃ te ego uidicabo. ⁊ ciba¬
bo hrostes tuos carib suis. ⁊ quasi amusto sanguine in ebriabũ.
tur. h abet aliquando usũ ⁊malor iniquitas. qd̃ electos dĩ
suis morsibꝰ laniat. ac ꝑ hoc uita impior sibi deꝑit. uistor
aut̃ ñ deperit sed ꝓficit. dũ eos mali ꝑ tribulationis exerci
ciũ ad p̃sentẽ odiendã uitã et futurã desiderindã erudi¬
unt. Interdũ enim ꝓdest ꝓuersor prauitas utilitati iustor.
dũ eos malicia sua erudiunt:⁊ ad regnacelor requirenda. mo.¬
lestia tpr̃ali impellunt᷑. Probat᷑ hoc exẽplis ĩfraelitiee plebis

Expanded text:
temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites, et quod homines sunt, omnino despiciunt. 12. Sunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos nittit adversarios: Eos, inquit, qui judicaverunt te, ego judicabo; et cibabo hostes tuos carnibus suis, et quasi a musto, sanguine suo inebriabuntur. . 9. Habet aliquem usum et malorum iniquitas, quod electos Dei suis morsibus laniant, ac per hoc vita impiorum sibi deperit; justorum autem non perit, sed proficit, dum eos mali per tribultium ad praesentem odiendam vitam, et futuram desiderandam erudiunt. Interdum enim prodest perversorum pravitas utilitati justorum, dum eos malitia sua erudit, et ad regna coelorum requirenda molestia temporali impellunt. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dine defraudatione aliciuiꝰ ex pauꝑe diuitẽ facit. & qd̃ uis.¬
ta potestate apopłis extor q̃re poterat. sepe miseri cor dicle.¬
m̃tia donat. Dedit ds̃ pͥncipib p̃sulatũ ꝓregimine popłor.¬
⁊ illis p̃esse uoluit. cũ quib una ẽ nascendi moriendiq cõ.¬
ditio. Prodesse gͦ debet populis pͥncipatꝰ. ñ nocere. nec dñan¬
do p̃mere.s cõdescendõ cõsulere. ut uere sit utile hoc potes.¬
tatis insigne. & dono dĩ ꝓtutione utant᷑ m̃bior xp̃i. Mebra¬
quipe xp̃i fioeles ⁊ popłi. qͦs dũ ea potestate quã accipi¬
unt obtime regunt. bonã utiq u cissitudinẽ dõ largitor ires.¬
titunt. Bonꝰ rex faciliꝰ ad uistioiã a delieto regredit᷑: quã de
casu ruibare cnrtigert mor resirgere oportet. De patien¬

Expanded text:
sine defraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod jussine defraudatione alicujus ex paupere divitem facit; et quod justa potestate a populis extorquere poterat, saepe misericordi clementia donat. 3. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum, illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere; nec dominando premere, sed condescendendo consulere, ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et dono Dei pro tutione utantur membrquippe Christi fideles sunt populi, quos dum ea potestate, quam accipiunt, optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. 4. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur quam de casu titubare contigerit, mox resurgere. CAPUT L. De patien
Abbreviated transcription (Latin):
re meo. Quod manifestiuis elucet bonã malãq potestatẽ acdõ
ordinari. Sed bonã ꝓpicuis. malã iratus. Reges quandobo¬
ni c̃ muneris eẽ dĩ. quando uͦ mali scełis eẽ popłi. Sed̾mine
ritũ enĩ plebiũ clisponit᷑ uita rector. testante iob. Qͥ rege
nare facit ypocritã ꝓpt̾ peccata popli. Irascente enĩdõtalẽ
cia plebis. etiã reges mutant᷑. & qui ante iudebant᷑ ec̃ bon.
ui recte utit᷑ regni pocestate. ita se p̾stare om̃ib debas.
ut quantomagis honoris celsitudine claret. tãto semetip
ritis ñ tumuit. sed bumilit̃ sese deieiens dixit. uilis incedã.
ox uilis apparebo ante dm. qͥ elegit me. Qui recte utit regni
potestate. formã iusticiȩ magis oꝑib quã uerbis instituet.
ppriis uirib. nec adño recedet cor eiꝰ. Begni fagiĩ humilip̃.¬
uidet animo. ñ eum delectat iniqͥtas. ñ inflãmat cupiditas.

Expanded text:
re meo . Quo manifestius elucet bonam malamque potestatem a Deo re meo . Quo manifestius elucet bonam malamque potestatem a Deo ordinari; sed bonam propitio, malam irato. 11. Reges quando boni sunt, muneris est Dei, quando vero mali, sceleris est populi. Secundum enim meritum plebium disponitur vitnare facit hypocritam, propter peccata populi, irascente enim Deo taletia plebis, etiam reges mutantur, et qui ante videbantur esse boni, i recte utitur regni potestate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetips de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilis apparebo ante Deum, qui elegit me. Qui recte utitur regni potestate, formam justitiae, factis magis, quam verbis instituet. propriis viribus, nec a Domino recedit cor ejus; regni fastigio humili praesidet animo; non eum delectat iniquitas, non inflammat cupiditas;
Abbreviated transcription (Latin):
bast aostuã transmeat glam. Quiũ praue regim̃ exercent.
post uestẽ fiagentẽ ⁊ilumina lapillor muidi ce msertad inferna
toran& descendunt. Reges areete agendo uoeatis. d rogeret¬
te faciendo regis nom̃ tenet᷑: pec candoaumtat᷑. sNa aS urI tot
coprios bene regant. u mnotꝰ resistentes sibi rationabili cisersti¬
maneratẽ transuertrat erudelitatis. dĩꝙ ad culm̃ potesta¬
cis uenerua. imapostasiã co̾festĩ labunt᷑: ⁊ aitoq se tumore
eoridis exdoslint pes cunctos subditos insiui cõparationecder¬
piciant: e osꝙ c̃bi pesse cõtigit ñ agnoscant. s ui. dngre cei
elolasten dit Ducẽte coniuer᷑. noli ertolli du cerg uel¬
mnores ise ẽ ecis sentiaret. mortales tam̃ se cẽ agnoseãt ille
regni głam qua in scło sublimantur aspiciant. sed opiis qd̃ secũ
ad inferos deportent intendant. Si gͦ carebunt hui dpr̃is gła id
lamagant quã post finẽ sine fine possideãt. Dũ apłsdicat. ñ est

Expanded text:
aeternam transmeat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem, et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt reges a recte agendo vocati sunt, ideoque rect faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Nam et viros proprios bene regant, et motus resistentes sibi rationabili discretimmanitatem transvertunt crudelitatis; dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam confestim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit non agnoscant. Quibus congrue per Ecclesiastem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extomiores se caeteris sentiunt, mortales tamen se esse agnoscant; nec regni gloriam qua in saeculo sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportent intendant. 340 Si ergo carebunt hujus temporis gloria, illa agant quae post finem sine fine possideant. 10. Dum Apost
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Testib falsis conuinetis: tarde m̃daci fasitat ieoniore
E a si separati fuerint eramine iudicantis. ctto manifestant᷑
foisic̃ in unitate prauor grandis ẽ fortituclo. ita insepara¬
tione inaior ufirmitas. Fraudulentie cito rep̃henditur.
m̃daciũ. fallorcor enĩ testimoniũ fibi ñ conuenit. Unũ¬

Expanded text:
. Testibus falsis conjunctis tarde mendacii falsitas reperitur. Quod si separati fuerint, examine judicantis cito manifestantur. Nam sicut in unitate pravorum grandis est fortitudo, ita in separatione major infirmitas. 5. Fraudulentiae cito reprehenditur mendacium, falsidicorum enim testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
iiut eausas s ed asserunt. Sicq conturbant iutscu
re incipiunt irascunt᷑: ipsãq udicii sententiã ininsaniã uer
Qui enĩ iratus uidicat. in furore udiciũ mutat. ⁊ ante ꝓfert
sententiã quã agnoscat. Furor in uidice inuestigationem
ueritatis ñualet attingere. qͥa mens eiꝰ turbata furore. abin¬
sectatione alienat᷑ iusticiȩ. Iracundus uidex uidicii examen
plene intueri ñ ualet. qͥa caligine furoris ñ uidet. Qͥ autẽ re.¬
pulso furore discutit. faciliꝰ ad cõtuendã ueritatẽ m̃tis sere.¬
nitate cõsiugit. & sine ulla ꝑturbatione ad eqͥtatis intelligẽ.

Expanded text:
t, sicque conturbant judicii re incipiunt irascuntur, ipsamque judicii sententiam in insaniam vertQui iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis intell
Abbreviated transcription (Latin):
do principes malis̃. sic pͥncipis ẽ peccatũ quando uidices ini¬
qͥ existunt. B onꝰ udex sic̃ nocere cutib nescit. ita ꝓdesse
om̃ib nouit. aliis enĩ p̃stat censura iusticie. aliis bonitate.
uidicia sine ꝑsonarũ acceptione suscipit. Nõ inflãmat iusti¬
cĩã auaricie flãma. nec studet auferre alteri qd̃ cupiat sibi.
Dõnt iudices. iusticiã ad solã obtinendã salutẽ ȩternã susci¬
puuit. noc eã munerib acceptis distribuunt. ut dũ cle uisto
iudicio tẽporalia lucra ñ appetunt. p̃mio ȩc̃no ditent᷑. Om̃is
qui rec te uidicat staterim in manu gestar. In utroq¬
pense uisticiã e imsericordiã portat. Sed ꝑ iusticiã readit poc

Expanded text:
do principes mali sunt, sic principis est peccatum, quando judices iniqui existunt Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat sibi. Boni judices, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia jura non appetunt, praemio aeterno ditentur. Omnis qui juste judicat, stateram in manu gestat, in utroqpenso justi
Abbreviated transcription (Latin):
uos constituens. alios dños. ut licentia male agendiseriiorũ.
potestate alñantiũ : estirinģat᷑: Nã oͥm̃s sine metũ fuisset. qui
eẽt qͥ amalis quẽpiã colbet: Inde ungentib pͥncipes
regesq electi s̃. ut tenore suo popłos amalo cohercerent.
atq ad recte uiuendũ legib subderent. Quantũ ad pen.
treationẽ ñ ẽ ꝑsonarũ acceptio apud dm̃ qͥ mundi elegit ig.¬
nobilia ⁊i contẽptibilia. & que non sunt ut ea que sunt des¬
trueret. ne gloriet᷑ om̃is caro hoc ẽ carnalis potentia corã¬
illo. Unus enĩ dñ equalit̾ & dñis fert consiliũ ⁊ seritis. Me¬
lior ẽ sibiecta serint quã elata lił̾tas. Misti em̃ inuemunt c̃s
libe seriuentes. sub dñis constitutiflagiciosis. Qurisi subia

Expanded text:
ios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, ios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus principes, regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum ad poenae rationem, non est personarum acceptio apud Deum, qui mundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt, destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc eillo : Unus enim Dominus aequaliter et dominis fert consilium et servis. Melior est subjecta servitus, quam elata libertas; multi enim inveniuntur Deo libere serviente
Abbreviated transcription (Latin):
prauis fieri putatur. quia non discernunt rectooculo. qd̃
a bonis recto fit animo. Notandũ ab om̃i pontifice uehem¬
tet. ut tanto cautiꝰ erga cõmisos agat. quanto iluriꝰ aapͭ¬
uidicari formidat. Nã sic̃ scͥptũ ẽ inqua m̃sura nĩsi fueriti
tis errorib labim̃. Qu enĩ in nr̃s delictis clemte s sum.
in alieno peccato rigorẽ tenere nequaquã debemꝰ. Multi .ali.¬
orũ uitia cernũt. sua ñ aspiciunt: ⁊ cũ ipsi marimis eͥmini¬
bus obuorii teneant᷑: minora peccata fr̃ib ñ cdimittunt. po¬
critȩ trabẽ mnocło suo consistentẽ ñ sentiunt: ⁊ herentẽ fes.¬
tucã inlumine frĩs intendunt. F aciliꝰ rep̃hendimt iutia ali.¬
ena quã ura. Nã sepe quȩ ꝑuersa in aluis uidicam: in nobis
nocibilla eẽ minꝰ sentimꝰ ⁊ qõ in alis rephendimꝰ agere b
An erubescunꝰ. E acilia utia uni cniꝰq qiã uirtites intẽ¬
dimꝰ nee qͥd boni qͥsq gesserit agnoscere. sed qͥd maliege

Expanded text:
r fieri putatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commisisto pro eisdem judicari formidat. Nam sicut scriptum est: In qua mensura mensi fueritis, tis erroribus labimur. Qui enim in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus: et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. 23. Facilius vitia uniuscujusque quam virtutes intendimus; nec quid boni quisque gesserit agnoscere, sed quid mali ege
Abbreviated transcription (Latin):
pde tã cupioꝰ in alienis. quã uidex iniqͥtuis insinis. latronesĩ
qui popłos legũ moderamine regant. Pert̃q ibom iutices ̃.
sed ministros rapaces habent. horũ figurã ut ait qͥda tan¬
quã scilla pingit᷑ atq cleseribit᷑: Ipsa quidẽ himana speci¬
es. s capitib caruims ai cincta atq cirxu.data. ilõ alt qͥb̃
lã potestanbus acciclit. ut ipsor humanitat ẽ u mantasiniqͦ¬
pũ socior ꝑturbet. Sepe idices praui cupiditatis causa
aut differ̾ ait ꝓuertunt uicticia. nec sunt certa parciũ ne¬
goua. quonsq marsupia eoꝵ qͥ eausant᷑ ȩxhrauriant. Q uãdo
e nim udueant ñ eausas sed dona cõsoerant. Et sic̃ negligentes
r̃ n discissione causantiũ. sic in eor dãmo solieitis. Iudices
praui unta ꝓphȩ uerbũ. quasi lupi uespe ñ relinquũt in
mone. hoc ẽ de p̃sentis uitȩ tantũ cõmodis cogaat ñde fic

Expanded text:
do tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Nobus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas iniquorum sociorum perturbet. Saepe judices pravi, cupiditatis causa, aut differunt, aut pervertunt judicia, nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui causantur exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic in eorum damno soliciti sunt. Judices pravi, juxta Prophetae vocem, quasi lupi vespere non relinquunt in m
Abbreviated transcription (Latin):
rã Faoin sacerdot ũ nuita diligentia etiã parua plehuen
facta paͥrant. ut dũ in minimis subditorĩ peceatis ec icer¬
rimos p̃stant. in maiorib ialis sibi subditos cautos ac sollici¬
tos faciant. Sic̃ medici mediei morbos ĩminentes carandis
suscipiunt. futuros uꝰ ne incipiant medicine obiectu qͣsam
p̃scientia antecedunt. ita & cloctores bom sic ea q̃ mascacta
s resecant. ut ea q̃ admitti infideles uolunt ne ꝑpetrent. doc¬
trma succurrente p̃ueniant. Quiblandouerbo castigat᷑ ũ cor¬
rigit.acriꝰ necesse ẽ arguat᷑: Cũ dolore em̃ abscidenda s. qͣ leni¬
pusblice arguend ÷. ut uulnꝰ qd̾ occuste sanare nescit. manifes.¬
te debeat em̃dari. Manifesta peccata. ñ occusta correptione
purt andas̃. Palã eñs̃ arguendi qͥ palã nocent. ut clĩ aptaob¬
urgatione sanant᷑. hii qͥ eos imitando deliq̃rant conigant᷑:

Expanded text:
rum studia sacerdotum, multa diligentia etiam parva plebium facta perquirunt: ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina sua succurrente praeveniant. Qui blando sermone castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae lenipublice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitan
Abbreviated transcription (Latin):
unna tenent. ut ꝑ eandẽ potestatẽ disciplinã ȩccłasticã muni.¬
ant. Cct̾ũ intra ecclam potestates necessarie ñ cẽnt. nisi ut qd̃ ñ
p̃ualet sacercloi efficere ꝑdoctrine sermonẽ. potestas hoc imꝑet
ꝑ disciplinȩ terrorc̃. Sepe ꝑ regnũ terremĩ celestt regnũ ꝑfi¬
cit. ⁊ qui intia eccłam positi contra fidẽ ⁊ disciplinã ȩccie agũt.
rigore pͥncipũ conterant᷑: ipsãq disciplinã quã eccłȩ utilitas
exereere ñ p̃ualet. ceruicibus suꝑboꝵ potestas pͥncipalis ĩpo.¬
nat. uuit bene rationẽ mereat᷑. uirtute potestatis in iꝑtiat.

Expanded text:
eamdem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Caeterum intra ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem potestas hoc impleat per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit, ut qui intra ecclesiam posirigore principum conterantur, ipsamque disciplinam quam Ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat, et ut bene rationem mereantur virtute potestatis impertiat.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmitait᷑. plis ab eo exigit᷑: etiã cũ usura penag. Regesitam
suorit e facile exemplis suis us edificant uł subuertunt. Ideoq
pͥncipẽ ñ oportet delinq̃re. ne formã pec cancdi faciat ĩpumta enis
licenta Pãrex qͥ ruit in uitus cito nã ostendit eruoris. sic̃ legitꝰ
de teroboã qͥ peccauit. ⁊ peccare fecit isrł. Ilius autẽ abseribis᷑:
nuiequid exemplo eiꝰ asubclitis ꝑpetrat᷑: S sic̃ ñ nulli bonor prin¬
cipñ dõ placita facta secunt: ita facile multi ꝓbra eor erep̃la
sectant. Pieriq aut̃ apud inqͦs pͥncipes necesfitate magis quã uo¬
seareges in malũ. sic pigris iuitaruillos in borũ. Sepe unde
mali reges peccant. inde bomi iustificant᷑: dũ p̾cedentũ caproita¬
tẽ a maliciã corrigunt. Nã reuera peccatis eoꝵ cõmunicãt. si
q d illi cliripner. isti retẽnptãt. Cinꝰ peccatũ qͥsq sequit. neceẽ

Expanded text:
committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum usura poenarum. 6. Reges vitam subditorum facile exemplis suis vel aedificant, vel subvertunt, ideoque principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejusit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit, et peccare fecit Israel. Illius autem ascribitur, quicquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur: plerique autem apud iniquos principes necessitate magis quam vorompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur: dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant. Cujus peccatum quisque se
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs. E psonã potentis accipit & ueritate loqͥ paueset. gai
muitat culpȩ sentenera. Multi enĩ sacerdotes metui potestetĩ
fornidine. aut potestate terrente auertunt:. S edheu ꝓhdo¬
lor uide metiunt qͥa amore reiũ sclłariũ ĩplicant᷑: i qͥd aliqͦ
facioris oꝑe confundint᷑. Multi p̾sules eecłarĩ tim̃tes ne
amicieiã ꝑdant. ⁊ molestiã odiorũ incurrant. peccantes nõ
ademoientdos eos bonis acerdotes ꝓtechionis auriliũ ferit̃.
lec uerent cuiꝰquã nimie iciarũ molestias s opł sua d sores
tuunt eorũ nocendi insidias: etiã si nocere ualeant. Pastor
enĩ bonus animã sitã ponit ꝓ ouib suis. Sic̃ ꝑuigil pastor
contra bestias oues custodire solet. ita ⁊dĩ sacertlos super
gregẽ xp̃i sollicitꝰ eẽ debet. ne inimicꝰ uastet. ne ꝑsecutor
infestet. ne potentioris cuiꝰq cupiditas uitã paupũ inqͥetet.
Praui aut̃ pastores ñ habent curã de ouib. seo sic̃ legit᷑ in

Expanded text:
i personam potentis accipit, et veritatem loqui pavescit, gravi multatur culpae sententia. Multi enim sacerdotes metu potestatis vrei alicujus formidine aut potestate terrente avertuntur. Sed heu, proh dolor! inde metuunt, quia vel amore rerum saecularium implicantur, vel quia aliquo facinorisamicitiam perdant, et molestiam odiorum incurrant, peccantes non Ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium ferunt, nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, sed oppressores tuunt eorum nocendi insidias, etiamsi nocere valeant, bonus enim pastor animam suam ponit pro ovibus . 5. Sicut pervigil pastor contra bestias oves custodire solet, ita et Dei sacerdos super gregem Christi sollicitus esse debet, ne inimicus vastet, ne persecutor infestet, ne potentioris cujusque cupiditas vitam pauperum inquietet. Pravi autem pastores non habent curam de ovibus, s
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ dieũt. recede ame. ne ar ꝓpinques mͥ qͥa innmtndẽs sti fumis
er̾. in furore mes ignis ardens tota die. Inde ẽ qõ ds
om̃a ⁊ apłs om̃ib om̃a factꝰ ẽ. ñ uitatione erroris. s cõ pas¬
siomis miseratione. seilicet ut ita uita aliena floret. que admod
bettli ouire uerplicaretur errore. Boni p astores ppli de¬
beot pelicsa dleflere. ⁊ totos se planctis ti abesto es uelite

Expanded text:
Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, iApostolus omnibus omnia factus est , non imitatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes
Abbreviated transcription (Latin):
sanguniẽ autẽ eiꝰ de manu tua reqͥrã. Sic enĩ heli sacerdos ꝓ
filioꝵ iniquitate dãpnatꝰ ẽ. ⁊licet eos delinq̃ntes admonuit᷑.
sedtam̃ ñ ut oportebat redarguit. Sacerdotes exqͥrere debẽt
peccata ppłor: ⁊sagaci sollicitudine imũ quẽq ꝓbare uixta
testimoniũ dñi ad iheremiã loq̃ntis. Probatorẽ inqͥt ppłomeo
rigendi facta ꝑscrutari debent subiector. ut em̃datos lucrifa¬
cere possint. Sic̃ aut̃ peccatorẽ cõuenit argui. ita uistũ ñ exus¬
redargutione. aut coirigant᷑ ãpeccatis. aut si ieorriũ ꝓtibiles
existunt ab ȩccła separent᷑. a tͦciter arguunt᷑ qui decipiendo
peccantes. ñ solũ qr ñ arguunt ꝓ peccato. sed etiã adulantes de.¬
cipiunt. dicente ꝑpħa. Et erunt qͥ beatificãt ppłm stũ seducẽ¬
tes. a qui beatificant᷑ p̃cipitati. Atrocit̃ iterũ arguunt᷑ qͥ por¬
cantẽ ñ recipiunt seo despicunt isꝑnunt. nec alt̾ius delictũ tan¬

Expanded text:
sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi rigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulacerdotali redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tan