comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ caritas uiã bis tinctus coccus ẽeᷤᷤ
ualeat. et ad amorẽ dei. et ad amorẽ se¬
primi tendat. quatiꝰ nec ex con-¬
passione ꝓximi. contẽ plationẽ re-¬
linquat dei: nec plus quã debet
in herens condemplationi. conpas¬
sionẽ abitiat ꝓximi. Om̃is itaq
homo inter homines uiuens. sic
adeũ anhelet quẽ desiderat:. ut
tam̃ hunc non deserat. cũ quo
currebat. Et sic huic adiutoriũ
ferat: ut ab illo nullatenꝰ corpeat
ad quẽ festinabat. Sciendũ quoq
est. quod ipsa dilectio ꝓximi. in du¬
ob p̃ceptis diuidit᷑: cum qͥdam
sapiens dicit. Omne quod odis
fieri tͥ: uide ne ipse alteri facias.
Et ꝑ semet ipsam ueritas p̃dicat
dicens. Que uultis ut faciant
uobis homines: et uos ẽadem fa¬
cite illis. Si enĩ et quod inpendi
nobis recte uolumꝰ. aliis inꝑtimͣ.
& quod nobis fierinolumꝰ. hoc aliis
facere ipsi de uitam᷑: caritatis uira
illesa seruamͦ. S nemo cũ quẽpiã

Expanded text:
ergo charitas vestra bis tinctus coccus esse ergo charitas vestra bis tinctus coccus esse valeat, et ad amorem Dei, et ad amorem proximi se accendat, quatenus nec ex compassione proximi, contemplationem relinquat Dei, nec plusquam debet inhaerens contemplationi Dei, compassionem abjiciat proximi. Omnis itaque homo inter homines vivens, sic ad eum anhelet quem desiderat, ut tamen hunc non deserat cum quo currebat; et sic huic adjutorium ferat, ut ab illo nullatenus torpeat ad quem festinabat. 11. Sciendum quoque est quod ipsa dilectio proximi in duobus praeceptis subdividitur, cum qui dam sapiens dicat: Omne quod tibi odis fieri, vide ne ipse alteri facias . Et per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Si enim et quod impendi nobis recte volumus, hoc aliis impartimur, et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitamus, charitatis jura illaesa servamus. Sed nemo, cum quempiam
Abbreviated transcription (Latin):
alẽ curat. Hin est enĩ quod apud
et echielem ꝓpħam porte ipsius
ciuitatis in monte constitute:
uestibulum duob cubitis mensu¬
rat᷑. Quia nimirũ accessus nobis
celestis ciuitatis non panditur.
si i hac eccłã. que ꝓ eo quoo adhuc
foris est uestibulum dicit᷑: dei et
ꝓrimi dilectio non cenet᷑. Hinc est
qd cortinis tabernaculi. interi coc¬
cus bis cinctus iubet᷑. Uos estis fr̃s.¬
uos estis cortine cabernaculi: qͥ
ꝑ sidem inur̃is cordib secrẽta cr¬
lestia uelatis. S corcinis caber¬
naculi: bis tinctus coccus debet
messe. Coccus quippe ignis spetiẽ
tenet. Quid uͦ est caritas nͥ ignis:
S ista caritas bis cincta e̾eᷤᷤ debet.
ut tinguat᷑ ꝑ amorẽ dĩ: cinguat᷑
ꝙ ꝑamorem ꝓximi. Qui enĩ sic amat
dm̃. ut pre contemplacione illius
negligat ꝓximũ: coccus quidem
est.s bis tinctus non est. Rursũ
qͥ sic amat ꝓximũ. ut tam̃ contẽ¬
plationẽ dei ꝓ amore eiꝰ relinquat:
coccus est . s bis tinctus non est. Ut

Expanded text:
alem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc foris est, vestibulum dicitur, Dei et proximi dilectio non tenetur. Hinc est quod cortinis tabernaculi intexi coccus bis tinctus jubetur . Vos estis, frvos estis cortinae tabernaculi, qui per fidem in vestris cordibus secreta coelestia velatis. Sed cortinis tabernaculi bis tinctus coccus debet inesse. Coccus quippe ignis speciem tenet. Quid vero est charitas nisi ignis? sed ista charitas esse bis tincta debet, ut tingatur per amorem Dei, tingatur et per amorem proximi. Qui enim sic amat Deum, ut per contemplationem ejus negligat proximum, coccus quidem est, sed bis tinctus non est. Rursum qui sic amat proximum, ut tamen contemplationem Dei per ejus amorem derelinquat, coccus est, sed bis tinctus non est. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce fr̃s pñi. pene omĩa ꝑcurrendo
cognoscim᷑ qͥa bonꝰ non fuit: quẽ
malorũ pͣuitas non ꝓbauit. Utenĩ
hoc non eraserit alienȩ lima pra-¬
itatis. Terrere autẽ non debet uos¬
iuod inȩccła. et multi mali. et pauci
sunt boni: quia archa in undis dilu¬
uii. que huiꝰ eccłie tẏpũ gessit. et
ampla in inferiorib. et angusta in su-¬
periorib fuit. Quȩ in sũmitate etiã
sua:. ad uniꝰ cubiti mensurã excreuit.
Inferius quippe quadrupedia atq
reptilia. superius uͦ aues et homines
habuisse credenda est. Ibi lata extitit:
uͥ bestias habuit. Ibi angusta: u
homines seruauit. Quia nimirũ
scã eclesiam carnalib ampla est. in
spiritalib angusta. Ubi enĩ bestia¬
les hominũ mores colerat. illic lati¬
us sinũ laxat. Ubi autẽ eos habet.
qͥ spiritali ratione suffulti sunt. il¬
lic quidem ad sũmũ ducit᷑:. s tam̃
quia pauci sunt angustat᷑. Lataqͥppe
uia est que ducit ad ꝑdicionẽ: ꝙ mul¬

Expanded text:
charissimi, pene omnia percurrendo cognoscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritalibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad perditionem, et mul
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ur̃m qͥ mȩccłã positus dõ credi¬
dit : iam ad nuptias intrauit. Sed
cũ nuptiali ueste nonuenit: si
caritatis grãm non custodit. Et
certe frs. si quis ad carnales nup¬
congaudere se sponso et sponse.
ex ipso sui habit᷑ decore ostende¬
ret. Int̾ gaudendes et festa cele-¬
brandes:. despectis uestib appa-¬
re̾ erubesceret. Nos ad dei nupti¬
as uenim. et cordis uestẽ iutare
dissimulam: Con gaudentangłi:
cũ ad celũ assumunt᷑ electi. Qu a
gͦ mente hec spiritalia festa cons¬
picimꝰ. qͥ nuptialem uestẽ. idest
caritatẽ. que so la speciosos nos¬
exibrat non habem: Sciendũ
nis superiori uidelicet et inferi¬
ori. uestis texitur. ita in duob
p̃ceptis caritas habet᷑. indilectio¬
ne uidelicet dei.et dilectione
sura ponit᷑ amoris cũdicũ¬

Expanded text:
Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nupcongaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum nis superiori videlicet et inferiori vestis texitur, ita in duobus praeceptis charitas habetur, in dilectione scilicet Dei et dilectione mensura ponitur amoris, cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
ni estis. quãdiu in hac uita subsisti¬
tis: eqͣnimit̃ tolerate malos. Nam
quisquis malos non tolerat: ipse sͥ
intritura arçȩ. grana sub paleis
p̃munt᷑. sic flores int̾ spinas oriunt᷑:
& rosa q̃ redolet. crescit cũ spina quȩ
pungit. dud qͥppe filioᷤ habuit pͥmꝰ ho¬
mo. unꝰ hoꝵ electꝰ ẽ: alt̃ repbus fuit
Tres filios noe archa continuit. s ex¬

Expanded text:
ni estis, quandiu in hac vita subsistini estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos; nam quisquis malos non toin tritura areae grana sub paleis premuntur, sic flores inter spinas prodeunt, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos namque filios habuit primus homo, sed unus electus alter reprobus fuit . Tres quoque filios Noe arca continuit, se
Abbreviated transcription (Latin):
tati erant non fuerunt digni. Ite
gͦ ad exit᷑ iuarũ. et quoscumq m¬
ueneritis. uocate ad nuptias. Si
in scriptura sacra uias actiones
accipimꝰ. exitꝰ uiarũ. intelligimꝰ
defectus actionũ. Quia illi ple¬
rumq facile ad dm̃ ueniunt: qͦs
in terrenis actib ꝓsꝑa nulla comi¬
los: et implet̾e. sunt nuptiȩ dis-¬
cunbentiũ. Ecce iam ipsa qualitate
coniuuantiũ aꝑde ostendit᷑: qͥa
ꝑ has regis nuptias. p̃sens eccłã de¬
signat᷑. In qua cum bonis con
ꝑ inmutacionẽ uicȩ. ad libertatẽ
spũalis grẽ culpis exigentib non
ꝑdicat. Quousq namq hic ui¬
uim: necesse est ut iuiã presentis
seculi ꝑ mixti ꝑ agam. Tunc aut̃
nusquã soli sunt. nͥ in celo: et
mali soli nusquã sunt. nͥmin
infernum sica est. sicut in medio
subsistit: ita utrarũq partiũ ciues
cõmunit̃ recipit. Quos tam̃ scã eccła
et nẽ indiscrete suscipit: et postmo¬
dũ in egressione discernit. Si gͥ bo¬

Expanded text:
tati erant non fuerunt digni. Ite tati erant non fuerunt digni. Ite ergo ad exitus viarum, et quoscunque inveneritis, vocate ad nuptias. Si in Scriptura sacra vias actiones accipimus, exitus viarum intelligimus defectus actionum, quia illi plerumque facile ad Deum veniunt, quos in terrenis actibus los, et impletae sunt nuptiae discumbentium. Ecce jam ipsa qualitate convivantium aperte ostenditur, quia per has regis nuptias praesens Ecclesia designatur, in qua cum bonis et mper immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus necesse est ut viam praesentis saeculi permisti perganusquam sunt nisi in coelo, et mali soli nusquam sunt nisi ininfernum sita est, sicut in medio subsiscommuniter recipit, quos tamen sancta Ecclesia et nunc indiscrete suscipit, et post in egressione discernet. Si igitur bo
Abbreviated transcription (Latin):
rcitꝰ regis nr̃i: Unde et iscdem rex
s sabaoht dicit᷑. Saba och qͥppe:
xercituũ interpretatur. Ad ꝑdendos
gͦ aduersarios suos exercitũ mit¬
cit: quia nimirũ rundictam dñs
ꝑ angłos exercet. Cuiꝰ iundicte po¬
tentiam. tunc nr̃i patres audiebais:
nos autẽ iam cernimus. Ubi enim
sunt suꝑbi illi martirũ ꝑse cutoreᷤ:
Ubi illi qui contͣ conditorẽ suũ.
ceruicem cordis erexerant. et de
huiꝰ mundi gła mortiferi tuie¬
bant. Ecce iam mors martirũ flo-¬
ret: in fide uiuenttũ: et hii qͥ contͣ
illos de crudelitate sua gloriati
sunt. nequaquã ad memoriã nr̃am
ueniunt uel innumero mortuoꝵ.
Rebus gͦ cognoscimꝰ: quod inpara-¬
bolis audimꝰ. S is qͥ muitantẽ se
condempni conspicit: regis filiĩ nup¬
tias uacuas non habebit. Ad alios
mittit. quia et siapud aliquos la¬
borat: quandoq cam̃ sermo dei in¬
uenturus est ubi reqͥescat. Unde
et subdit᷑. Tuncait seruis suis. Nup¬
tiȩ quidem paratȩ sunt: s qͥ inui¬

Expanded text:
Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur: Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexerant, et de hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt, nequaquam ad memoriam nostram veniunt, vel in numero mortuorum. Rebus ergo recognoscimus, quod in parabolis audimus, sed is qui invitantem se contemni conspicit, regis filii nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia et si apud aliquos laborat, quandoque tamen sermo Dei inventurus est, ubi requiescat. Unde et subditur: Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt. Id
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Quid gͦ debem᷑ indelligere
nuptialem uestẽ. nisi caritatẽ:
Intrat gͦ ad nuptias. s cũ nuptiali
ueste non intrat: qͥ in scã eccła ad¬
sistens fidem habet. s caritatem
non habet. Recte enĩ caritas nup¬
tialis uestis uocat᷑: quia hanc m
se conditor nr̃ habuit. dum adsoci¬
ande sibi ȩccłȩ nuptiasuenit. Sola
quippe dilectione dei actũ est. ut eiꝰ
unigenitꝰ: mentes sͥelectorũ ho-¬
minũ uniret. Unde et paulus di¬
cit. Sic enĩ deus dilexit mundũ:¬

Expanded text:
didit. Quid ergo debemus intelligere didit. Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde et Joannes dicit: Sic enim d
Abbreviated transcription (Latin):
unt eã. Eo aut̃ usq archa angustat᷑ in
sũmiꝰ. qͦusq ad mensurã uniꝰ cubiti ꝑdu¬
cat᷑. qͥa in scã ęccła quanto sanctiores
quiq sunt : tanto pauciores.
Que in summo ad illum
ꝑ ducitur:: qͥ solus homo in homini¬
b ec sine alteruis comꝑatione natꝰ
est sc̃s. Qui iuxta psalmiste uocẽ. fac¬
tus est sicut passer unicus in edificio.
Tanto gͦ magist olerandi sunt: quan¬
to et amplius habundant. Quia et
in areȩ tritura pauca sunt grana
que seruant᷑ horreis: et grandes acer-
mũ. idest scãm ecclãm intrastis. sol¬
lerter fr̃s aspicite ne aliquid de men¬
tis ur̃e habitu. rex ingrediens rep̃¬
hendat. Cũ magno enĩ cordis timore
pensandum est: quod ꝓtinus subdit᷑.
Intrauit autẽ rex ut iuderet discun¬
bentes: et uidit ibi hominẽ non
uestitũ ueste nuptiali. Quid fr̃s ꝑm̃i
Si enĩ uestem nuptialem baptisma
uel fidem dicim. qui sine baptis¬
mate et fide has nuptias intrauit :
eo enĩ ipso foris est: quod nec dũ cre¬

Expanded text:
. Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur qui solus homo in hominibus, et sine alterius comparatione, natus est sanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervimum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter, fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. Quid, fratres cSi enim vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum cre
Abbreviated transcription (Latin):
Uel certe tunc ligat pena. quos mͦ
abonis oꝑib ligauit culpa. Pedes
enĩ. qͥ uisitare egrũ negligunt. ma¬
nus que nichil indigentib cribu¬
unt: a bono oꝑe iam ex uo luntate
ligatȩ sint. Que gͦ nunc sponteli¬
gant᷑ in uitio: tunc in suplitioligan¬
tur inuite. Bene autẽ dicit᷑. qd̾ in exteri¬
ores tenebraᷤꝑiciat᷑. Interioreᷤᷤ quippe tene.¬
braᷤᷤ dicimꝰ cecitatẽ cordis: exteriores uͦ tene¬
bras et̃nã noctẽ dãpnationiᷤ. Tunc dapnat᷑

Expanded text:
Vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligavit culpa; pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt, a bono opere jam ex voluntate ligatae sunt. Qui ergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur invite: bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur; interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
significant᷑: Nam dũ ex ꝑinissione
legis acceꝑant. quatinꝰ ad uersarios
suos odii recributione ꝑ cuterent.
ut ita dicam. qͥd aliud quã cauri
riebant: Quid uͦꝑ altilia. nͥ pa-¬
tres noui testamenti sigurant᷑.
Qui dũ grãm pinguedinis int̾ne
ꝑcipiunt: acerrenis desideriĩs
innitentes ad sublimia concẽpla-¬
tionis suȩ penna subleuantur.
In imo qͥppecogitacionẽ ponere.
quid est aliud quã quedã ariditas
mentis : Qui audẽ intellectu ce¬
lestiũ iam ꝑ scã desideria de suꝑ-¬
nis delectationis intimȩ cibo
pascunt᷑: quasi largiori alimento
pinguescunt. Hac enĩ pinguedi¬
ne saginari: psalmista concupi-¬
uerat qͥ dicebat. Sicut adipe et
pinguedine repleat᷑ animamea.
Quia gͥ p̃dicatores dnĩcȩ incarna¬

Expanded text:
signantur? Nam, dum ex permissione legis acceperant quatenus adversarios suos odii retributione percuterent ut ita dicam, quid aliud quem tauri riebant? Quid vero per altilia, nisi patres novi testamenti figurantur? qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, a terrenis desideriis enitentes, ad sublimia contemplationis suae pennis sublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quia ergo p
Abbreviated transcription (Latin):
currere: ut in fine eiꝰ ualeã adloꝗͣ¬
dum largiꝰ uaccare. Sed querendũ
pͥus est. an hec apud matheũ ipsa
sit lectio: quȩ apud lucam subap¬
pellatione cęnȩ describit᷑. Ecqͥdem
sunt non nulla quȩ s dissona esse
uideant᷑. qͥa hic prandiũ. illic cęna
memorant᷑. Hic qͥad nuptias non
dignis uestibus intrauit repulsus
est. illic nullus qͥ intrasse dicit᷑. re¬
pulsus e̾eᷤ perhibet᷑. Quaexre recte
colligit᷑. quod et hic ꝑnuptias. pre¬
sens ȩccła. et illic ꝑ cęnã. et̃nũ et
ultimũ conuiuiũ designat᷑. Quia
&. hanc non nulli exicuri intrant:
et ad illud quisquis semel intͣuerit.
ulterius non exibit. At si quis
contendat hanc ean demẽeᷤᷤ lec tio
ego melius puto salua side alienc
intellectui cedere. quam contention
deseriure. Qm̃ et intelligi congrue
forsitan potest. quia de ꝓiecto eo qͥ
cũ nuptiali ueste non uenerat: qd̾
lucas tacuit. matheus exponit. Quoc
prandiũ dicit᷑. nequaquã hoc uel nr̃e

Expanded text:
rrere, ut in fine ejus valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ apł̃i ꝑculerunt : inuitacis et
uenire nolentib dicit᷑. Tauri
mei et altilia occisa sunt: et
et remedia uitȩ ur̃e cogitate
Nocandũ uͦ. quod pͥori inuicatio¬
ne nil de cauris et alcil

Expanded text:
i, pertulerunt, invitatis et venire nolentibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione nil de tauris et altil
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ et intellectus. Quod gͦ hec
uirga nuces ꝓduxit: imago dñici
corꝑis fuit. Nux enĩ trinã habet¬
habet in suo corꝑe unionẽ. stbstart
ttȩ : coriũ. testam. et nucleũ. Incõ¬
rio caro. intesta ossa: in nucleo inte¬
rior anima comꝑat᷑. In corio nucis.
carnẽ significat saluatoris: quȩ ha¬
buit in se asꝑitatẽ. uelamaritudinẽ
passionis. In nucleo interiorẽ de¬
clarat duͥcedinẽ deitatis. que
tribuit pastũ. ec luminis submi¬
nistrat officiũ. In testa lignum
interserens crucis. qud non dilri¬
uit id quod foris. et intꝰ fuit: sed a
rna ec celestia fuerant. mediatoris
ni int̃positione sociauit: dicente

Expanded text:
pientiae et intellectus . Quod ergo haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris ligni interpositione sociavit, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
maiestate. Si celũ et cerrã implet
serere non potuerunt: quando in
diuinitatis unitate manserunt.
Ad huc citharã respice: ut musi¬
cũ melos gonis dulcib reddat:
Eria parit̾ ad e̾e ᷤ uident᷑. ars. mauꝰ.¬
cam̃ corda resonat quod audit᷑.
hec ars nec manꝰ sonũ reddunt.
sed ea cum corda pariter opere̾nt᷑.¬

Expanded text:
plet serere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Adhuc citharam respice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, machorda resonat quod auditur. Nec ars, nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operant
Abbreviated transcription (Latin):
na loqueret᷑: ipse mirabilius facere
aliud sacramentũ. Solis radius
specular penetrat. et solidicatem
eiꝰ insensibili subtilitate ꝑtraicit:
et talis uidet᷑ intrin secus qualiᷤᷤ extͥn¬
secus. Itaq frs̃. nec tũ ingreditur
iuolat̃. nec cũ egredit᷑ dissipat: qͥa¬
Specular gͦ non rũpit radius solis.
in degͥtatẽ uͥginis. ingressus aut
egressus. numqͥd itiare potu it
deitatis : Sed quid ulcerius inĩ¬
mͦ: Audiat xp̃ianꝰ. quod non u
audire iudeus. aut manicheu.
ut ille ꝓfitiat in fide redempt᷑. et
agebam aaron. uͥgo maria fuit
quȩ nobis xp̃m uerũ sacerdotẽ.
cepit et peperit. De quo dauid.
scdm ordinẽ melchi sedech.Supe¬
riorinamq uersu iam dixerat: Ui¬
gam ututis tuȩ emictet dñs ex syo
signat cdicens. Exiet uirga de radice

Expanded text:
na loqueretur , ipse mirabilius facere na loqueretur , ipse mirabilius facere aliud sacramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis videtur intrinsecus, qualis et extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violatur, nec cum egreditur dissipat, qSpecular ergo non rumpit radius solis: integritatem Virginis ingressus aut egressus vitiare potuit deitatis? Sed quid ulterius im. Audiat Christianus quod non vult audire Judaeus aut Manichaeus; ut hic proficiat in fide redemptus, ilagebamus, Aaron virgo Maria fuit, quae nobis Christum verum sacerdotem concepit et peperit, de quo modo secundum ordinem Melchisedech: superiori namque versu jam dixerat, Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion sign
Abbreviated transcription (Latin):
cordam soni redditio: sic ꝑtinet ad solum
cuit. Ec de cestandus maniche¬
teris cestam̃ti.necessariũ exem¬
plum contͣ uideũ: qͦd mͦ sonuit
in aurib nr̃ist Uñs moysi scõ
p̃cepit de singulis tribubus¬
uͥgas afferri. Alladȩ sunt duode¬
cim uirge. int̾ quas etiam una
erat quȩ aaron fuerat sacerdotis:
positȩq sunt ascõ moyse in ta¬
bernaculo cestimonĩ. Uirga aut̃
aaron. postalcerũ diem inuenit᷑
ꝓduxisse flores. et frondes: et pepe¬
risse nuces. Delectat hoc misteriũ
cũ caritate ur̃a contͣ ꝑ fidiam u¬
gura interuenit sacramenti. Uirga
ꝓtulit quod ante non habuit. non
radicata ꝓlantatione. non defossa
sarculo. non animata succo. non
fecundata seminario. Et cũ illi
de essent uniuersa uira nature:
ꝓtulit uͥga quod nec semine sis¬
pariendi: uͥga autẽ non habuit
temꝑa germinandi. Illa autẽ decursis
nouẽ mensib peperit: uͥga audẽ
alio die. quod natura non habuit.
qͥ mnumeris. mirabile con¬

Expanded text:
ordam soni redditio, sic pertinet ad solum tuit: et detestandus Manichaeteris Testamenti necessarium exemplum contra Judaeum, quod modo sonuit in auribus nostris aecepit, de singulis tribusrgas afferri. Allatae sunt duodecim virgae, inter quas etiam una erat quae Aaron fuerat sacerdotis: positae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores et frondes, et peperisse nuces . Delectat hoc mysterium cum Charitate vestra contra perfidiam Jugura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et tamen cum illic deessent universa jura naturae, protulit virga quod nec semine sugpariendi: virga autem non habuit tempora germinandi. Illa enim decursis novem mensibus peperit; virga alia die quod natura non habuit g qui in Numeris mirabile
Abbreviated transcription (Latin):
reticus. Ergo si unũ sunt: oñ
incarnati. Non. Ad solũ apm ꝑ
net caro. Nempe aliud est asqi
anima agit. aliuo ratio. Anima
uuit: ratio sapit. Et ad animã
ꝑtinet uita: et ad rationẽ ꝑtinet
sapientia. Et cũ unũ sint: anima
sola suscipit uitã: ratio sola sus¬
cipit sapientiã. Et cam̃ nec ani¬
ma sine ratione : nec ratioᷤ sine ani¬
ma. Sic et pat̾ et filus licet unũ
net caro. sicut ad solã rationem
ꝑtinet sapientia. licet non re¬
cedat ab anima. Ecce aliud. In
sole calor et splendor in uno radio
sunt: s calor ex siccat. splendor
illuminat. Aliud suscipit calo.¬
iicẽ nequeant separari.
it splendor illuminationẽ. ñ
ẽ: suscipit calor feruorẽ
illuminationẽ. Aliud simul
d singłarit̃ agunt: et tamen
nuicẽ non separant᷑. Sic et filiꝰ¬

Expanded text:
haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calovicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
egimus scm̃ moy sen. popłõ
dei p̃cepta dantẽ: ubiait. Audi
israhel: dñs ds̃ cuus. ds̃ unusest.
Non pocest e̾eᷤᷤmaior. non pocest
esse minor. ñ pocest numeras¬

Expanded text:
egimus sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest numera
Abbreviated transcription (Latin):
isse arguunt ad fidem. tales ipsi sc̃
ad oꝑationẽ. Precepta dei audiunt.
miracula cognos cunt. sed conuer¬
ci asiuis praui ͤ tatib renuunt. Ecce
uocat: & redire nolumꝰ. Ecce susti¬
net: et eiꝰ patientiã dissimulamꝰ.
Num gͦ tempus est fr̃s. pͣiutatẽ suã
unꝰ qͥ sq deserat. dei patientiam ꝑti-¬
mescat: nequẽ tranquillũ ruinc¬
despicit. iratũ post mortẽ nequaꝗͣ
in secula. Arci

Expanded text:
los arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt los arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum nequaquam i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa contumeliam accipit et taces.
non putas qͥa patientiam exibes:
sed crimen agnocis Sedunde uex¬
uoxista incorde nr̃o contͣ pacien¬
tiam nascit᷑. nisi quia in imis cogi¬
tationẽ figumꝰ. et dũ in terra głam
querunꝰ. placere ei qͥ nos decelo cons¬
picit non curamꝰ: Accepta gͦ con¬
cumelia: meditem᷑ in oꝑe uocẽ
dei. Ego non quero głam meam: est
qͥ querat et iudicet. Hoc autẽ qd̃
telligi et alicer potest. Multa quip¬
pe uideis predicauerat: sed p̃licati¬
onis eiꝰ uerba deridebant. Deterio¬
res quoq ex predicatione factisunt:
qͥ usq ad iaciendos lapides ꝑuene¬
runt. Et quid abscondendo se dñs
signat. nisi quod eisdem ipsa ueri¬
tas abscondit᷑. qui eiꝰ uerba sequi
contempnunt: Eam quippe quam
non inuenit humilem: uericas fu¬
git mentẽ. Et quam multi sunt ho¬
die qͥ udeoꝵ duritiam detestantur.
quia predicationẽ dñi audire no¬
luerunt: et camen illos quales fu¬

Expanded text:
quia contumeliam accipis et taces, quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quodtelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales il
Abbreviated transcription (Latin):
quod uenerat ꝑtulit. Nam cum
ꝑ secutoribus surs se quenrentib
diceret. ego sum. sola hac uoce eorꝑ
suꝑbiam ꝑculit: et om̃s in terram
strauit. Qui gͦ et hoc in loco potu¬
it manꝰ lapidantiũ. non se abscon-¬
dendo euadere cur abscondit se.nisi
quod homo inter homines factus
redemptor nr̃. alia nobis uerbo loqͥ t̾
alia exemplo: Quid autẽ nobis
hoc exemplo loquit᷑. nͥ etiam ut cũ
resistere non possum᷑. iram suꝑ bi en¬
tium humi liter declmem: Un¬
de et ꝑ paulũ dicit᷑. Date locũ
irȩ. Quanta humilitade iram ꝑ¬
ximi siigere debeat. ꝑpendat homo:
si furorẽ irascentiũ abscondens sedecli¬
nauit ds̃. Nemo gͦ se contͣ acceptas
contumelias erigat: nemo coniuitũs
conuitiũ reddat. Imitatione et enĩ
dei gloriosius est in uiriã cacen¬
do fugere: quã respondeirdo su¬
ꝑare. Sed contͣ hoc: suꝑbia dicit
in corde. Turpe est. ut accepta in¬
rũria caceas. Quisqͥs cõnspicit.

Expanded text:
quod venerat, pertulit. Nam cum quod venerat, pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum, sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit . Qui ergo hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homiRedemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
ham ego sum. Unde et ad moysen
dicit᷑. Ego sum qͥ sum. ꝙ dices filiis
isrł. Qui est. misit me ad uos. An¬
te gͦ uel post abrahan habuit. qͥ et
acceclere potuit ꝑ exibitionẽ presen-¬
ciȩet recedere ꝑcursum uitȩ. Ue-¬
ritas gͦ semꝑ esse habet. qͥa ei qͥcquã
nec pͥori temꝑe incipit᷑ : nec sub se¬
quenti cerminat᷑. Sed sustinere
ista ȩternitatis uerba.mentes infi¬
delium non ualentes. ad lapides cur
runt: et quem incelligere non pote¬
rant. obriiere querebant. Quid
autẽ contra lapiclantiũ furorem.¬
dominꝰ fecerit ostenditur: cũ ꝓti¬
nꝰ subinfert᷑. Iħc autẽ abscondit
se : et exiuit de cemplo. Mirum¬
suos dñs se abscondenclo. declina¬
uerit: quia si diuinitatis suȩ po¬
tentiam. exercere uoluisset. tacito
nutu mentis. in sius eos ictib alli¬
obrueret. Sed qui pati uenerat:
exertere iudiciũ nolebat. Certe
sub passionis ipso cemꝑore. et quan¬
tũ poderat ostendit: et camen ad hoc

Expanded text:
ham ego sum. Unde et ad Mosen ham ego sum. Unde et ad Mosen dicitur: Ego sum qui sum . Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos. Ante ergo vel post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priori tempore incipitur, nec sub sequenti terminatur. Sed sustinere ista aeternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad laprunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecerit ostenditur cum protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. Mirumsuos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus liobrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore, et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad
Abbreviated transcription (Latin):
dñs aꝑta sͥ inpugnatione resistere:
et camen eis non desinit se iterata
uoce predicare dicens. Abraham
pater ur̃ exultauit ut uidẽret diẽ
meum: uidit et gauisus est. Time
quippe diem dnĩ abraham uidit:
cũ in figura sũmȩ tͥnitatis tres an¬
gelos hospitio suscepit. Quibus
ꝓfecto susceptis. sic tribus quasi
uni loqutus est: quia si in ꝑsonis
numerus tͥnitatis est. in natura
unitas diumitatis. Sed carnales
mentes audientiũ oculos a carne
non subleuant. dũ meo solam car¬
nis etatẽ pensant dicentes. Quin¬
quaginta annos non dum habes
et habra ham uidisti: Quos be¬
nigne redemptor nrͣ a carnis suȩ
intuitu submouet. et ad diuinita¬
tis contenplationẽ trahit dicens.
Amen amen dico uobis: antequã
habraham fieret ego sum. Ante
enĩ preteriti cemporis est : sum
presentis. Et qͥa preteritũ dempꝰ
et futurum diumn itas non habet̃.
sed semꝑ esse habet. non ait ante
habraham ego fiu. sed ante habra¬

Expanded text:
Dominus aperta sibi impugnatione resistere, Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se ivoce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit, ut videret diem meum, vidit et gavisus est. Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae trinitatis tres angelos hospitio recepit. Quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uno locutus est. Quia et si in personis numerus trinitatis est, in natura unitas divinitatis. Sed carnales mentes audientium, oculos a carne non sublevant, in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne redemptor noster a carnis suae intuitu submovit, et ad divinitatis contemplationem trahit dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, sum praesentis. Et quia praeteritum tempus et futurum divinitas non habet, sed semper esse habet. Non ait: Ante Abraham ego fui, sed ante Abra
Abbreviated transcription (Latin):
se ulcisci nonuult et ipse qͥ iudicat.
Cũ uͦ malori ꝑuersitas crescit. ñ
solum frangi predicatio non debet:
sed etiam augeri. Quod suo dñs
exemplo nos admonet: qͥ postquã
tionis suȩ bene ficia largiꝰ inpendit
dicens. Amen am̃ dicouobis: si qͥs
sermonẽ meũ seruauerit non uide¬
bit mortẽ mȩternũ. Sed sicut bo¬
nis necesse est. ut meliores etiam ꝑ
contumelias existant: ita semꝑ reꝑbi
de benefitio peiores fiunt. Nam
accepta p̾dicatione: iterũ dicunt.
Nunc cognouimꝰ: qͥa demonium
habes. Quia enĩ ȩternȩ morti in¬
heserant. et eamdem mortẽ cui in¬
heserant non uidebant: dũ solam
mortẽ carnis aspicerent. inueritatis
sermone caligabant dicentes. Abra
Unde et ipsi ueritati eumdem
habraham et ꝓpħas quasi uene¬
rantes preferunt. Sed aꝑta nobis
ratione ostenditur: qͥa qͥ dm̃ nesci-¬
unt. dei quoq famulos falso ueneran¬
tur. Et notandum quod uidit eos

Expanded text:
adhuc se ulcisci non vult et ipse qui judicat. adhuc se ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit, non solum frangi praedicatio non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam tionis suae beneficia largius impendit dicens: Amen, amen dico vobis, si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant non videbant, dum solam mortem carnis aspicerent, in Veritatis sermone caligabant, dicentes: AbrahUnde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ non irascit᷑: non contumeliosa
uerbarespondit. Qui si eisdem
ista dicentib respondere uoluisset.
demoniũ habetis uos. uerũ ꝓfecto
Sed accepta iniuria etiam quod
aierũ erat dicere ueritas noluit:¬
ne non dixisse ueritatẽ. s ꝓ uocatꝰ
contumieliam reddidisse uideret᷑.
Ex qua re qͥd aliud innuit᷑. nisi ut¬
eor etiam uera mala caceamꝰ. Ne
ministeriũ iuste correptionis. in
arma uertamꝰ furorisͦ Sed qͥa qͥs¬
qͥs ⁊elo dei utit᷑. apͣus homini¬
b de honestat᷑: in semetipso dñs
nobis patientiȩ prebuit erem¬
plum. qui ait: sed honorifico pa¬
trẽ meũ. et uos inhonorastis me.
Sed quid nobis ad ista faciendũ
sit. adhuc exemplo nos ad monet:
qͥa pater ome iuditium dedit filo
et tamen. ecte isdem filius miurias
acc ꝙpiens. głam suam non querit. Illa¬
tas contumelias patͥs iuditioreser¬
uat. ut nobis ꝓfecto insinuet: quan¬
tũ nos esse pacientes debemꝰ. dum

Expanded text:
Dominus non irascitur, non contumeliosa Dominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re, quid vobis innuitur, nisi uteorum etiam vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed qDei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Ssit, adhuc exemplo nos admonet, cquia Pater omne judicium dedit Filio : et tamen ecce idem Filius injurias accipiens, gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tumelia: qͥd dñs respondeat audi-¬
amꝰ. Ego de moniũ non habeo: sed
honorifico patrẽ meũ. et uos inho¬
norastis me. Quia enĩ samaritanꝰ
interp̃tat᷑ custos: et ipse ueraciter
custos est. cde qͦ psalmista ait. nisi
dñs custodierit ciuitatẽ. inuanũ
iugilant qͥ custodiunt eam: Et cui
ꝑ y saiam dicit᷑. Custos quid de
nocte. custos qͥd de nocte: Respon¬
non sum: sed ego demoniũ non ha¬
beo. Duo qͥppe ei illata fuerunt.
unũ negauit: alterũ tacendo con-¬
sensit. Custos namq humani ge¬
neris uenerat: et si samaritanũ se
non esse diceret. esse se custodem
negaret. Sed tacuit quodrecog¬
nouit. et patienter reppulit: quod
dictũ fallaciter audiuit dicens. Ego
qͥdẽ demoniũ non habeo. Inqͥb
uerbis qͥd aliud. nͥ suꝑbia nr̃a con¬
funditur: Que si eragitata uel le¬
uiter fuerit. atrociores miurias
reddit quã acceꝑat. facit malaque
potest: minat᷑ et que facere non
potest. Ecce in uiriam suscipiens

Expanded text:
a, quid Dominus respondeat audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam ; et cui per Isaiam dicitur: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? responnon sum; sed, Ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerunt: unum negavit, aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae facere non potest. Ecce injuriam suscipiens
Abbreviated transcription (Latin):
consideratione ꝑ timescite. hoc ꝗd
ex ore ueritatis sonat. Ppterea uos
non auditis: quia ex deo non estis.
Sed hoc quod dereꝓbis ueritas lo¬
qͥtur: ipsi hoc de semetipsis reꝓbi suis
oꝑ ib ostendunt. Nam sequitur.
Responderunt gͥ uidei: et dixe¬
runt ei. Nonne benedicimꝰ nos.
qͥa samaritanꝰ estu. et demoniũ

Expanded text:
consideratione pertimescite hoc quod consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne 1507 bene dicimus nos quia Samaritanus es tu, et daemo
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. Qui est exdeo: uerba dei audit.
ꝓꝑterea uos non auditis: qͥa ex deo
non estis. Si enĩ uerba dei ipse audit
qͥ ex deo est: et audire uerba eiꝰ non
potest. qͥsqͥs ex illo non est: interro¬
get se unꝰ auisq si uerba dei in aure
cordis ꝑcipit. et incelligit unde sit.
iubet. carnis desideria conteri: a
mundi gła declinare.aliena non
appetł ꝓpͥa largiri. Penset gͦ apud
se unꝰquisq ur̃m. si hec uox dei in
cordis eiꝰ aure conualuit: et qͥa iã
ex deo sit agnoscit. Nam sunt non¬
nulli. qͥ p̃cepta dei. nec aure corꝑis
ꝑciꝑe dignantur. Et sunt nonnulli.
qui hec qͥdem corꝑis aure ꝑcipiunt:
s nullo eamentis desiderio conplec¬
tunt᷑. Et sunt nonnulli. qui liben¬
ter uerba dei suscipiunt. itaut
etiam in fletibus conpungantur:
sed post lacrimarũ tempꝰ adiniqͥta¬
tẽ redeunt. Hii ꝓ fecto uerbadei ñ
audiunt: qͥa hec excercere moꝑe con¬
tempnunt. Clitã gͦ urãm fr̃s rmũ.
ante mentis oculos reuocate: et alta

Expanded text:
it: Qui est ex deo, verba dei audit. Propterea vos non auditis, quia ex deo non estis. Si enim ipse verba dei audit, qui ex deo est, et audire verba eius non potest, quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque, si verba dei in aure cordis percipit, et intellegit, unde sit. iubet, carnis desideria mundi gloriam declinare, aliena non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in opere contemante mentis oculos revocate, et alta
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dei. Relaxare peccata
uenerat: et dicebat. Quis ex uo¬
bis arguit me de peccato :
Non dedignat᷑. ex ratione osten¬
dere se peccacorẽ non esse: qͥ er
u cude diuinitatis poterat pecratores

Expanded text:
Christi. « Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Quis uͦ patͥs familias similitu¬
dinẽ rectius cenet. quam condicor
nr̃. qͥ regit qͦs condidit. et electos su¬
os sic in hoc mundo possidet. quasi
subiertos dñs indomo: Qui habet
uineam. uniuersam scilicet eccłam.
que ab abel iusto. usq adultimum
electũ. qͥ in sine mundi nasciturus
est: quot sanctos ꝓtulit. quasi tot
palmitesmisit. Hic itaq paterfamili¬
as ad excolendam uineam. mane ho¬
ra tercia. sexta. et nona. ecunderi¬
ma oꝑarios condiicit: qͥa amundi

Expanded text:
 Quis patrisfamilias similitudinem rectius tenet, quam Conditor noster, qui regit quos condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos dominus in domo? Qui habet vineam, universam scilicet Ecclesiam, quae ab Abel justo usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque Paterfamilias ad excolendam vineam suam, mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima, operarios co
Abbreviated transcription (Latin):
Plerĩq dm̃ uocib sequnt᷑: sed morib
fugiunt. Hine etiam ad tytũ pau¬
lus dicit. Qui conficent᷑ se nosse
dñi. factis autẽ negant. Hinc iaco¬
bus ait. fides sine oꝑib otiosa est.
Hinc ꝑ plalmistã ueritas dicit. an¬
nuntiaui. ꝙ loquutꝰ sum: multi¬
plicati sunt suꝑ numerũ. Ulocante
autẽ dño. suꝑnumerũ multiplicant᷑
fideles: qͥa nunnũquã etiam hii ad
fidem ueniunt. qͥad ȩlectorũ nume¬
rũ non ꝑtingunt. Hinc enĩ fideli¬
bus ꝑ confessionẽ ad mixti sunt: sed
ꝓpt̃ uitã reꝓbam. illic numerari in
sorte fideliũ non merent᷑. Hoc ouile

Expanded text:
Plerique Dominum vocibus sequuntur, moribus Plerique Dominum vocibus sequuntur, moribus fugiunt. Hinc enim Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus otiosa est . Hinc per Psalmistam Dominus dicit: Annuntiavi, et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Vocante enim Domino, super numerum multiplicantfideles, quia etiam hi ad fidem veniunt, qui ad electorum numerum non pertingunt. Hinc enim fidelibus per confessionem admisti sunt, sed propter vitam reprobam illic numerari in sorte fidelium non merentur. Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ dei. Non querendũ quipe esset. si dat
quod non debet. s si non daret qd̾ debẽ¬
mret. Unde aꝑte subdit᷑. An oculus
tuus nequã est. qͥa ego bonꝰ sum: Ne¬
mo autẽ se deoꝑe. nemo de tempore
extollat: cum her expletasententia
sub sequent̾ ueritas clamet. Sic eruns
noiussimi pͥmi : et pͥmi nouissimi.
Ecce enĩ et si iã scimꝰ. que ec quanta
bona agimꝰ adhuc suꝑnꝰ iudex qua
sub tilicate hec examinet ignoramꝰ.
Et quidẽ gaudendũ cuiq sũ inoꝑe
est: in regno dei esse uel ultimum.
Sed post hec terribile est ualde. qd
sequit᷑. Qulti autẽ sunt uocati: pau¬
niunt: & ad celeste regnũ pauciꝑtra¬
hunt᷑. Ecce enĩ ad hodiernã festiuita¬
tẽ. quãmulti conuienimꝰ. ȩccłȩ parie¬
tes implemꝰ: s tam̃ quis sciat quã
pauci sunt. qͥ m illo ȩlectoꝵ dei gre-¬
ge numerent᷑: Ecce uox omĩum xpm
clamat: s uita omniũ nonclamat.

Expanded text:
tem Dei. Non querendum quippe esset si non dat tem Dei. Non querendum quippe esset si non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet. Unde apte subditur: An oculus tuus nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia subsequenter Veritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus quae vel quanta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in regno Dei esse vel ultimum. 5. Sed post haec terribile est valde quod sequitur: Multi enim sunt vocati, paueleste regnum pauci perducuntur. Ecce enim ad hodiernam festivitatem quam multi convenimus, Ecclesiae parietes implemus, sed tamen quis sciat quam pauci sunt qui in illo electoge numerentur. Ecce vox omnium Christum clamat, sed vita omnium non clamat.