comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agnitudo celestiũ ¶¬
bñficioꝵ angͣtias humane m̃tis excedit.
⁊ ꝓpte̾a ita ordinauit. diuna ꝓuidentia.
ut qd̾ caꝑe ĩ nob̾ ratio rer̃ mole uicta ñ
poterat. fides deuota ꝯciꝑet ⁊ ĩtellectũ
ciens exalto deus. ĩqͦ essemꝰ gen̾e debitores
uxta qͣlitatẽ captiuitatis. reꝑauit nu
offerret indebitã qr: nec nos habebamꝰ.
unde iuueremꝰ nͨ ille uñ moreret᷑. Ma
teriã de nr̃a mortalitate suscepit: ut
de sua ĩ mortalitate collata mori posset ui¬
ta ꝓ mortuis. Et ideo qr corpꝰ assũptũ. abla¬
turus erat exocłis nr̃is ⁊ sy dĩbꝰ illaturus.
uecessariũ erat. ut nob̾ ĩ hͣ die sacͣm̃tũ cor¬
poris ⁊ sangͥnis sui ꝯsecͣret. ut tͤołet᷑ uigit̃
ꝑ myst̾iũ. qd̾ semel offerebat᷑ ĩ p̃ciũ. Ut

Expanded text:
agnitudo coelestium beneficiorum angustias humanae mentis excedit. Et propterea ita ordinavit divina Providentia, ut quod capere in nobis ratio, rerum mole victa, non poterat, fides devota conciperet, et intellectum ciens ex alto Dominus, in quo essemus generi debitores, juxta qualitatem captivitatis reparavit munofferret indebitam, quia nec nos habebamus unde viveremus, nec ille unde moreretur. 2. Materiam de nostra mortalitate suscepit, ut de suo immortalitate collata mori posset vita pro mortuis. Et ideo quia corpus assumptum ablaturus erat ex oculis nostris, et sideribus illaturus, necessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis sui consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium quod semel o
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝵ significata. ĩtelligo. S iã uideamꝰ actio¬
nẽ huiꝰ marthe: deuide conitiamꝰ ꝯtem¬
plationẽ huiꝰ marie. Et ut plu᷑mꝰ id faci¬
amus. qͥd alii ꝑ marthã oꝑant᷑. ⁊ qͥd ista
oꝑata ẽ oferamꝰ. Alii. hospitẽ quẽlibet¬
ꝓpͥum dei filiũ. qui ñ habet. uͥ capud
inclinet. ñ ĩ domo.s ĩut̾o suscepit. Alii.
nudũ quẽlibet. ueste mutabili atq cor¬
ruptibili undelibet manib oppsita oꝑi¬
duit. dũ idẽ dei u̾bũ ĩ eadẽ uͥgins car
nẽ in unitate ꝑsone assũpsit: q̃ sinefi¬
nebit. Alii quẽlibet esurientẽ uł siciẽ¬
tẽ cibo uł potu ext̾iori reficiũt. istaho
minẽ dm̃ humanitꝰ ĩdigẽtẽ. ñ solũ er¬
t̾ioribꝰ cibis ł potib pauit. auer̃ etiã. ic̾iori¬

Expanded text:
go. Sed jam videamus actionem hujus Marthae; deinde conjiciamus contemplationem hujus Mariae. Et, ut planius id faciamus, quid alii Martham operantur; et quid ista operata est conferamus. Alii hospitem quemlibeproprium Dei Filium, qui non habet ubi caput reclinet , non in domo, sed in utero suscipit. Alii nudum quemlibet veste mutabili atque corruptibili undelibet composita operiduit; dum idem verbum in eadem virgine ne in unitate personae assumpsit, quae sine finebit. Alii quemlibet esurientem et sitientem cibo et potu exteriori reficiunt; ista Deum hominem humanitus indigentem, non solum exterioribus cibis vel potibus pavit, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nerationẽ eiꝰ quis enarrabit: Leg̾at. Et tu
t᷑ris gregis nebulosa: filie syon usq adte
uenient Eueniet potestas pͥma regnũ
filie ihrlm. audiebat angelicas uͥtutes
que sunt filie suꝑne ciuitatis apparuisse
pastorib in loco qui aconuentu peccorũ
ãtiqͥtꝰ tͦris gregis uocabat᷑: ⁊ ẽ uno milia¬
rio ad orientẽ bechlen. uͥ etiã nunc tͥa
pastoꝵ illoꝵ monum̃ta. in eccl̃ia monstnͣ¬
tur. Nou̾at tunc incarne uenissedñm:¬

Expanded text:
t: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion, usque ad te veniet, et veniet potestas prima, regnum filiae Jerusalem . Audiebat angelicas virtutes, quae sunt filiae supernae civitatis, apparuisse pastoribus in loco, qui a conventu pecorum antiquitus turris gregis vocabatur, et est uno milliario ad orientem Bethleem, ubi etiam nunc tria pastorum illorum monumenta in ecclesia monstrantur. Noverat tunc
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ penso. ut hec qui uacat ĩ caute ñex¬
peitat. ⁊ qͥ ĩ caute ex pectiuit: ad eptũ se eẽ
ꝑtimescat. Quadriꝑtita uͦ disputat̾oe lib̾
iste cdistigͥtur. ut ad lectoris sui animũ.
ordinatis allegatiõib qͣi qͥbꝰdã passib
gͣdiam᷑. Nã cũ rerũ necessitas exposcit.
pe̾sãdũ ualde ẽ. adculm̃ qͥsꝙ regiminiᷤ

Expanded text:
d penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culm
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iustus dominus. Uer̃ ne parna uniꝰ ãgłi
natiuitatis edocuit: statĩ multitudo celestisĩ
agminũ que glam deo caneret. pacemq si¬
mul hominib p̃dicaret alfuit. a ꝑte de mõ¬
strans: qr ꝑ hauc natiuitatẽ homines ad pa¬
tẽ uni fidei spei. ⁊ dilectioĩs: atꝙ ad glan
diuine lauclationis: essent ꝯu̾tẽdi. Signi¬
ficant aut̃ mystice pastores isti gregũ: doc¬
tores quosq ac rectores fideliũ animarum.
Mor cini uigilias custodiebant supͣ gregẽ
luũ. ꝑicula temptationũ ĩdicat ã quib se
suosq subiectos. om̃s qͥ ꝑfecte uigilant:
custodire non desistunt. Et bene nato d ño
pastores: supͣ gͦgẽ iugilãt. Ille⁊ eñ natꝰ ẽ. qͥdĩ.¬

Expanded text:
 justus Dominus. Verum ne parva unius angeli nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s bañi cogitãdo usq bechleẽ cuntatẽ dd: et
recolamꝰ amado ꝙ ĩea u̾bũ caro factũ ÷: atq eiꝰ
ĩ carnationẽ dignis celebͤmꝰ honoribꝰ. Tnͣseamus
abiectis ꝯcupiscẽtiis carnalibꝰ toto m̃tis desicłio
usq bechleẽ suꝑnã .i. domũ panis uiui ñ ma¬

Expanded text:
rissimi, cogitando usque Bethleem civitatem David, et recolamus amando quod in ea Verbum caro factum est, atque ejus incarnationem dignis celebremus honoribus. Transeamus, abjectis concupiscentiis carnalibus, toto mentis desiderio usque Bethleem su
Abbreviated transcription (Latin):
młte alie ⁊ murũ uͥginitatis habeant.
⁊ fͦrẽ humilitatis. idest ⁊ uͥgrnes sint.
⁊ humiles: tñ saluta uͥginitate matres
esse ñ possunt. neq filios gen̾are: qd̾
ista sola fec̃. Et iło. castellũ hoc m̾ito

Expanded text:
 murum virginitatis habeant, et turrim humilitatis, id est, virgines sint et humiles, tamen salva virginitate matres esse non possunt, neque filios generare, quod ista sola fecit. Et ideo castellum hoc merito
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i fece pettati: ita qũ benedicende n̾b̾is
celestib creature. sacris altarib ĩponũtur.
anteꝙͣ inuocatione summi nomiris con¬
secrent᷑ sub̃a illic est panis ⁊ nini. Pͥostũba
aut̃ ip̃i: corpus ⁊ sangnis est xp̃i. Qd autẽ.
mirũ est siea q̃ n̾bo potuit creare. u̾li pos¬
sit cͤata ꝯu̾tere: ĩ mo iam minoris uidetur
esse miraculi: si id quod ex nichilo agnosct᷑
condidisse. iam conditum ĩ meliꝰ ualeat con¬
mutare. Require. qͥd ei poffit esse difficile
cui facile fui iusibilia ⁊ in insibilia uolin¬
tatis imꝑio suscitare: cui facile fuit hõiem
delimi matĩa figare imagniem e sue di¬
uinitatis induere cut ꝓmptũ ẽ eñ sursum
reuocare de inferis. restituere de ꝑditione :repare
depuluere. de t̃ra incelum leuare debõie
angłm face̾ corpꝰ humanũ conforme corpori
sublimare. ut qͥ corpꝰ nr̃e fragilitatis assũp¬
serat. nos in corpus sue in mortalitatis assu¬
mat. Ad quam głoriasam resurrectionem:

Expanded text:
s coelestibus creaturae sacris altaribus imponuntur, antequam invocatione sui nominis consecrantur, substantia illic est panis et vini, post verba autem corpus et sanguis est Christi. Quid autem mirum est, si ea quae verbo potuit creare, verbo possit creata convertere? Immo jam minoris videtur esse miraculi, si id quod de nihilo agnoscitur condidisse, jam conditum in melius valeat commutare. Require quid ei possit esse difcui facile fuit visibilia et invisibilia voluntatis imperio suscitare, cui facile fuit hominem de limi materia figuratum, imagine suae divinitatis induere: cui promptum est eum rursum revocare de inferis, restituere de perditione, reparare de pulvere, de terra in coelum levare, de homine angelum facere, corpus humanum conforme corpori sublimare, ut qui corpus nostrae fragilitatis assumpserit, nos in corpus suae immortalitatis assumat. Ad quam gloriosam resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
iacent. atq his in digent. que uobis
iam saciatis. cotidie de mensa cadunt.
uerba satre lectionis debent nos instru¬
ere: adĩplenda mandata pietatis
Cotidie lazarum si querimus: in¬
uenimus. Cotidie lazarum si ñ queri¬
mus: cernimus. Ecce in portune se pau¬
ꝑes offerunt. rogant nos qui tũc ꝓ nob̾
int̾cessores ueniant. Certe nos omnino
rogare debuimus: ⁊ tam̃ rogamirr
uidete si rogare debemus quod pe¬
tumur. quando patroni sunt qui pe
nolite accepta remedia dissimulare. An¬
te supplicium: cogitate de supplitio. Cũ
Quoꝵ si qͣ st̃ talia que debeant uire re¬
p̃hendi. ħ si uultis ad usũ ur̃e mercedis
ĩflectitis. Ut exipsis eoꝵ uitiis cumnlã¬
tur nuob̾ ĩ cͤm̃ta pitͤatis. qͣtenꝰ panem
parit̃ detis ⁊ u̾bũ. Panẽ refectionis est cũ

Expanded text:
jacent, atque his indigent, quae vobis jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petnolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectioni
Abbreviated transcription (Latin):
uerba legis despiciunt: redẽptoris p̃cep¬
ta qͥ ex mortus resurrex̃. ꝗͣto subtilio¬
ta sũt. tãto hec diffic iluis ĩplebũt. Mi
Illa enim. dare deciinas p̃cerit: redẽp¬
tor uero nr̃i ab his qui ꝑfestinationem
secuntur omnia dimitti hͣabet. Illa pec¬
cata carnis resecat: redemptor uͦ nr̃ il¬
licitas etiam cogitationes dampnat. Si
gͦ moysen ⁊ ꝓph̃as non audiunt neq
siquis ex mortuis resurrex̃ĩt credent ei
Quuia hi qui uilioris legis p̃cepta ĩple¬
re negligunt. saluatoris nr̃i manclatis
altioribus. obedire qñ conualescunt:
Et nimirum constat quia cuius imple¬
re dicta renuunt: ei ꝓculdubio credere
recusarit. hec nos de ipsa rei geste cõ¬
sicdatione dixisse sufficiat. S uos fratres¬
kiñi ⁊ requiem laxari ⁊ penam diui¬
tis cognoscentes sollert̃ agite. cul parum
ur̃arũ intercessores ueniant querite : atq¬
adte ad uocatos uobis in diem iutlicĩ
pauperes ꝓcurate. Multos⁊ enim
nũc lazaros habetis: ante ianuas ur̃as

Expanded text:
Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. MinIlla enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras
Abbreviated transcription (Latin):
non ualebit. Quid autẽ mirum. si dũ
iusti in iustorum tormenta conspicisit.
hoc eis ueniat in obsequio gaudiorum.
qñ ⁊ in picꝰtura niger color subt̃nit᷑.
ut albus uel rubeus clarior uideatur:
Et quamus eis sua gaudia ad ꝑfruen¬
dum plene sufficiant: mala tamen
reꝓboꝵ absq dubio semꝑ aspicunt:
Qiua qui creatoris sui claritatẽ uidẽt.
nichil ĩ treat᷑a᷑ agit᷑ quod uidere ñ pos¬
sunt. Petenti autem liuituiͭ latar᷑
mutatur. ab abraham respondetur.
habent moysen ⁊ ꝓpph̃as illos audi¬
ant. S qui dei u̾bi despexat: hec au¬
dire non posse. suos sequaces estimabat.
Unde ⁊ respondit oiues. Non pater mi
s siquis ad eos exmortius ierit: credent.
Qui mox uera sententia cłr. Si moysen et
ꝓphas non audiũt. neq siqͥs ex mortuis

Expanded text:
non valebit. Quid autem mirum, si dum non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene suffreproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non
Abbreviated transcription (Latin):
torum. Quia in re notandum ẽ: ut ar¬
denti diuiti quanta ad suppliciũ cumu¬
lantur. Ad penam namꝙ suã: ⁊ ei cog¬
nitio seruatur et memoria. Cognoscit
enim latarum quem despexit. fr̃m qͣꝙ
suorum meminit quos reliquit. ꝑfecta¬
in hoc quod ipse patit᷑ etiam sius tim̾et.
Ut gͦ peccatores insupplitio ampluis puniã¬
tur.⁊ eoꝵ uident. głam quos contemser̃t
⁊ ue illoꝵ etiam pena torquent᷑: quos ĩ¬
utiliter amauerunt. Credencdũ uero ẽ.
qd̾ ante retributionẽ extremi uidicii.
in iusti in requie quosdam iustos conspi¬
ciunt. ut eos uidentes in gaudio: non so¬
lum de suo supplitio s etiamr de illoꝵ
qd̃ miscdit̃ euaserunt. Tantasq maio¬
res ereptori suo gr̃as refer̃t: qͣto uident
inaliis. quod ipsi ꝑpeti si essent relicti:
potuerunt. Hec illam tante beatitudi¬
nis claritudinem. apud iustorum ani¬
num fuscat. aspecta pena reꝓborum:
quia ibi iam compassio miserie ñerit.
Minuerei ꝓculdubio beatoꝵ leticiam

Expanded text:
tc. Qua in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit; perfectan hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est, quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum quod misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m. Et om̃s qͥ auclierant miratisunt:
⁊ de his q̃ dicta erant asto pastorib ad ip̃os.
Nõ celan̾e silentio pastores archana que
diuinitus agnouerant: s quib cũꝙ po¬
tuere dicebant. Quia ⁊ si spurtales eccłie

Expanded text:
. Et omnes qui audierunt, mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. Non celavere silentio pastores arcana quae divinitus agnoverant, sed quibuscunque potuere dicebant; quia et spirituales Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩaqͥs. figam gẽciũ demõstrari: ĩ uino autẽ.
sãgͥnẽ dñice passionis ostendi. Ac si dumĩ
sacm̃tis itmo aqͣ miscet᷑ rp̃o fidelis populus
incorporatur ⁊ uingit᷑ ⁊ qͣłã ei copłã ꝑfecte
caritatis unit᷑. ut possit dice̾ cũ apło. Quis
uos seꝑabit acaritate xp̃r: lribulatio an an¬
gustia an ꝑsecutio: Et reliqͣ. Deus autẽ. hb̃i.¬
suscepta sanctificatione miscet᷑. qnͣ fides
ipsius pectore affectus iusticie misclia pie

Expanded text:
in aquis figuram gentium demonstrari, in vino autem sanguinem Dominicae passionis ostendi. Ac sic cum in sacramentis vino aqua miscetur, Christo fidelis populus incorporatur et jungitur, et quadam ei copula perfectae charitatis unitur, ut possit dicere cum Apostolo: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an suscepta sanctificatione miscetur, quando fides in ipso pectore affectu justitiae, mise
Abbreviated transcription (Latin):
separari gͣna abailluis confecꝰti panis
adunatione ñ possunt ⁊ sicut aqͣ ad ꝓpͥam
redire sub̃am. inuinũ ꝑmixta. iam nõ
potest: sic ⁊ fideles qͥcq atq sapĩtes. qͥ re¬
demptos se xp̃i sanguine. ⁊ passione co¬
gnostunt ita ut debẽt qͣi ĩ seꝑabilia iubra
capiti suo fidei ꝯseruatione. ⁊ ardentissima
deniq ipsa possint morte cliuelli. Nec
dubitet qͥsꝙͣ pͥmarias creaturas nutu po
poris transire posse naturam cũ ipsum
hominem uideat artificio celestis miscłie

Expanded text:
ergo separari grana ab illius confectione panis adunatione non possunt: et sicut aquae ad propriam redire substantiam in vinum permixtae, jam non possunt: sic et fideles quique atque sapientes, qui redemptos se Christi sanguine et passione cognoscunt, ita debent quasi inseparabilia membra capiti suo, fidei observatione et ardentissima denique ipsa possint morte divelli. Nec dubitet quisquam, primarias creaturas, nutu diporis transire posse naturam, cum ipsum hominem videat artificio coelestis mise
Abbreviated transcription (Latin):
habttanit plenitudo diuinitatis. Et subdiditͥ co¬
formis ĩplenit. Mactauit hostias suas. Miscuit
ĩcͣterauinũ suũ ⁊ ꝑauit m̃sã suã. Et ĩ sequẽti. Ue¬
nite ⁊ edite de meis panib ⁊ bibite uinũ qd̵
.i. fides ĩeis deficiebat: uinũ ĩqͣ deficiebat. qr
dẽptoris ĩpofuit. Eñ dñs nuptiali tẽꝑe .i. qñ sp̃o

Expanded text:
habitavit plenitudo divinitatis. Et subdidit coformis implevit. Mactavit hostias suas, miscuit in cratere vinum suum, et paravit mensam suam. Et in sequenti: Venite et edite de meis panibus, et bibite vinum quod est fides in eis deficiebat: vinum, inquit, deficiebat , quia demptoris imposuit, quando Dominus nuptiali tempo
Abbreviated transcription (Latin):
saciat: hũc panẽ dicẽ ꝓͤpha. sexta die duplũ
colliges: sabbato aut̃ ñ colliges. Dñ apͥmo
id est dñico die ĩ lege tribuit᷑. ⁊ ĩsolo sab¬
fraude multat᷑. Dequo pane uetus narrat
hystoria. Nec qͥ płꝰ colligant habuut ampliꝰ:

Expanded text:
satiat? Hoc pane, dicente Propheta, sexta die duplum colliges, Sabbato autem non colliges, dum a primo, id est, Dominico die, in lege tribuitur, et in solo Sabfraude multatur. De quo pane vetus narrat historia: Nec qui plus collegerat habuit amplius,
Abbreviated transcription (Latin):
scio s nõie nescio. Tres itaq hee ĩ uno
habitacło ꝯmanẽtes. morẽ qͥdẽ diuicus
plenũ s tñ reb pauꝑẽ uitã ducebant.
discipłã suã magnis uite mitis ante ibat.
Erat qͥppe mire paciencie sume obediẽcie
ctos oris sui adsilentiũ studiosa ualde
ad otinue oratiõis usũ. S qr plerũꝙ hi
qͣs iã ꝑfectos hoĩes estimãt. Adhuc ĩocłis
sũmi opificis aliqͥd ĩꝑfectiõis habẽt. sic̃
sepe ĩꝑiti hoĩes nͨ dñ ꝑfecte sculpẽtes
sigilla ꝯspiciũt: ⁊ iã qͣi ꝑfecta laudant.
q̃ ad huc artifex ꝯsidat ⁊ liunat. Lauda¬
re iam audent: ⁊ tñ ea tũd̾e̾ meliorãdo
nocabulo medici pa radisin uocãt. Molestia
cor porali ꝑcussa est. Multisꝙ ãnis ĩ lectu¬
lo decubans pene omĩ iacebat m̃broꝵ
officio destituta. Nec tñ ħ eadẽ eiꝰ m̃tẽ ad
ĩpatiẽtiã flagella ꝑdux̾a̾t. Nã ip̃a ei detri¬
m̃ta u̾boꝵ. facta fuerãt ĩcͤm̃ta uͥtutũ. Na

Expanded text:
scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant.discipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans pene omnium jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuera
Abbreviated transcription (Latin):
nosceret. Ad ultimũ tͦbata est ualde. et
uirta symeonẽ suã ipsins animam ꝑ¬
transuut gladuis: cũ iuderet suũ talem
filiũ comp̃bendi. ligari flagellari. ospui.
spinis coronari. derideri. colaphirari. cru¬
cifigi. mori. sepeliri. Uñ⁊ bñ ei congruit qd̾
dicit᷑. Martha martha sollicita es ⁊ t᷑baris.
erga plurima. Nemo autẽ dubitat: qd̾

Expanded text:
alde, et juxta Simeonis vocem, suam ipsius animam pertransivit gladius , cum videret suum talem filium comprehendi, ligari, flagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphizari, crucifigi, mori, sepeliri. Unde bene ei congruit quod dicitur: Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga plurima. Nemo vero dubitet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
habeb̾. non miraret᷑: neq ĩ terrogaret qͦmͦ
illud fieret. ut pote. que se despõsatã ⁊ ĩ pro¬
turã. neq uirũ cogniturã. c̾tissime scie¬
bat. Hoc de uͥginitate. De humilitate uͦ
dicendũ: qd̃ cũ abangelo salutaretur.
cui tantũ timebat doceret᷑. beneduta
suꝑ om̃s muros lieres p̃dicaret᷑: respõd̾.
Ecce ancilla domini. Et ĩ alio loco. Qiia
resperit dominus humilitatẽ ancille
sue. O sublimis uͥgo mat̃ cdet D mat̃ dei.
humił ancilla cłi. Qͥd sublimi ẽẽ posset:
qͥd humiliꝰ dese sentire possets Sũt qui
castellum hoc maglalum fuisse arbi¬
trant᷑: a quo maria maglalena cogno
litati coaptat᷑. Hic nͦ ñ nominatur. s
p̃ti̾re ñ debemus. Qd̃ dam. id est singła

Expanded text:
m habebis, non miraretur, neque interrogaret quomodo illud fieret, ut pote quia se desponsatam, et in proturam, neque virum cognituram certissime sciebat. Hoc de virginitate. De humilitate autem dicendum quod cum ab angelo salutaretur, cui tantum timebat, doceretur, benedicta super omnes mulieres praedicaretur, respondit: Ecce ancilla Domini. Et in alio loco: Quia respexit humilitatem ancillae suae. O sublimis virgo mater Dehumilis ancilla Dei! Quid sublimius esse posset? Quid humilius de se sentire posset? Sunt qui castellum hoc Magdalum fuisse arbitratur, a quo Maria Magdalena cognomlitati coaptatur. Hic vero non nominatur, sed praeterire non debemus. Quoddam, id
Abbreviated transcription (Latin):
rieuter. pauit. sicientẽ lacte portauit. uiffir mũ.
fernũ ꝑmfanciã ⁊ iacentẽ ñ solũ uisitauit.
s etiã balneando. fouendo. seniendo. ges¬
tandio. frequẽtauit: ut merito de ea dicat᷑.
martha auc̃ sattagebat circa frequens.

Expanded text:
it, sitientem lacte potavit, infirmum per infantiam jacentem non solum visitavit, sed etiam balneando, fovendo, leniendo, gestando frequentavit, ut merito de ea dicatur: Maria autem satagebat circa frequens
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs adillã acced̾e dignaret᷑: S latebat ĩ stqͥlinio
margarita dĩ. St qͥliniũ fr̃s. hc ip̃a corruptibi¬
litatẽ corporis appello. St̃ qͥlinũ abiectionẽ pau¬
ꝑtatis nõio. Assũpta ẽ gͦ margarita q̃ iacebat
et̃ni diademacłis chioruscat. Quosqͥiħ mũdo.
uos diuites aut eẽ cͤditiꝰ aut estis:  ferte si po¬
testis falsas diuieias ur̃as ueris diuiciis ro¬
mule. uosqͥ ĩ hꝰ mũdi ua: oĩa a missuri pos¬
uenit socios coros angl̃oꝵ. Discite gͥ fr̃s tẽpo¬
ralia cunita despicẽ: discite honorem
te qͦs pauꝑes łͥnitis. ⁊ qͦs forfis ꝯspicitis
despͤctos scł̃iantus arbit᷑mini amicos dei.
Cũ his participamini qd̵ habetis: ut hi q̃n¬
q dignẽtur nobt̃ participari qd̾ habẽt:
Pensate qd̵ ore magistri gencitiũ dr̃. Iħ tp̃e¬

Expanded text:
quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat erni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri posnvenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem te quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicit
Abbreviated transcription (Latin):
litatis: q̃ a muro uͥginitatis omñe repellat
suꝑbiã. Et qr humilitatẽ cũ suꝑbia ñ
possit. solet ĩpugnare libido mutꝰ uͥgini¬
tatis turris humilitatis omnẽ repellit
libibdinẽ. Itaq ħ duo murꝰ uideliat uͥgini¬
tatis. ⁊ tris humilitatis. ab alterutͦ muniũt᷑:
ut nũqmͣ in humili uͥgine fuerit. nec suꝑ¬
bia uͥginitas. nͨ ĩqͥnata humilitas: s semꝑ
in eãdem ꝑmansexit. ⁊ hunił uͥginitas. ⁊
nͥgo humilitas. sbuis aut̃ ꝙ dr ita uer̃ sit:

Expanded text:
tis, quae a muro virginitatis omnem repellit superbiam. Et quia humilitatem, cum superbia non possit, solet impugnare libido, murus virginitatis a turre humilitatis omnem repellit libidinem. Itaque haec duo, murus videlicet virginitatis et turris humilitatis ab alterutro muniuntur; ut nunquam in humili Virgine fuerit nec superba virginitas, nec inquinata humilitas: sed semper in eadem permanserit et humilis virginitas et virgo humilitas. Quamvis autem quod dicitur it
Abbreviated transcription (Latin):
satiẽt᷑ eloqͥo. Pauꝑ gͦ cum rep̃hensibił
c̾ͥnit᷑ mou̾i debet ⁊ despici ñ debet. Si uͦ
rep̃hẽsiõis nirħ habet: uen̾ari sũmoꝑe
sic̃ ĩtcesor debet. S ecte multos ceruimꝰ.
Tãtoq necesse : ut oĩbꝰ te bumiliare Sbeas

Expanded text:
satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare de
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ pacres nobis plenissime exposueĩt.
duas ĩ scã ecclia uitas. designant. mar¬
tha scilicet actiuam maria cõtẽplatiuã.
Ista laborat adexhibẽtda indigenti oĩa
humanitatis: officia illa uacat. ⁊ uidet
qm̃ d̾s ẽ. Ista circa ert̾iora occupatui il¬

Expanded text:
i Patres nobis plenissime exposuerunt, duas in Ecclesia sancta vitas designant: Martha scilicet activam, Maria contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia, illa vacat et videt quoniam Deus est. Ista circa exteriora occupatur, il
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ leo qͥ circuit. q̃ rens quẽ deuoret. Ca hedꝰ
emissariꝰqͥ peccata nr̃a portauit: ẽ hedus
impios cacdit ⁊ͣ non uideant solẽ. Est
aqͣ cui fiumina flnũt deuẽt᷑ cͤdẽtis: ⁊ aqͣ
tuꝰiꝰ tempestas ñ nos demergat. Est sol iticie. qͥ
nos illuminet: est sol qͥ nosñ urat ꝑdiẽ. Licet
gͦ castellũ. alias malum significet. ut illd̾ de qͦ
manifestat. cͥd significet. Tam̃ ħ castellũ quod
iħu genitͥtẽ salua scͥpt᷑arũ regła ꝑsiłitudinẽ

Expanded text:
est leo qui circuit quaerens quem devoret. Est haedus emissarius qui peccata nostra portavit, est haedus impios cadit, ut non videant solem. Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis; est aqua cujus tempestas non nos demergit. Est sol justitiae, qui nos illuminet, est sol qui nos non urat per diem. Licet ergo castellum alias malum significet, ut illud de quo manifestat quid significet, tamen hic castellum in quod Jesu genitricem salva Scripturaru
Abbreviated transcription (Latin):
pła ei surrer̃. Sic utͥsq referentib ⁊ młtis
res ead̾ claruit: ⁊ ego qͦ eodẽ tẽpore agnoui.
Eñꝙ noctis medio lectulo iacẽtis ad sist̾ent.
subito celitꝰ lux emissa. om̃e illiꝰ cellule spa¬
ciũ ĩ pleuit. Et splendor tãce claritatis emi¬
cuit: ut corda assistentiũ ĩ estimabili pa¬
uaore ꝯstringeret atq ut pꝰ ip̃e referebãt.
õe ĩ eis corpꝰ obrigescẽt: ⁊ ĩ insubito ob stu¬
pore reman̾ẽt. Cep̃ nãq qͣi cͦdã magne mł¬

Expanded text:
surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit na
Abbreviated transcription (Latin):
cresceret ad remunerationenz. Conspie¬
bat ille cotidie cui ñ miseretur: uidebat
iste de quo probaretur. Duo inferus cor¬
da s unus de suꝑ inspector: qͥ ⁊ hũc tẽp¬
tãdo ex̃cebat ad głam: ⁊ illũ tolerãdo ex

Expanded text:
cresceret ad remunerationem. Conspiciecresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando ex
Abbreviated transcription (Latin):
tione tolerasse. cum ipse egeret pa¬
ne ⁊ non haberet etiam salutem. atq
ante se diuitẽ ceru̾et. salutẽ ⁊ delicias
habere cum uoluptate se dolore et¬
⁊ frigore affici illum gaudere cõspicet:
bisso ⁊ purpura. uestiri se depͥmi uul¬
nerib: Illum defluere acceptis reb
se egere. illum nolle largiri: Quantꝰ
putamus fratres km̃i tunc incorde pau¬
peris tumultus temptationis fuit: Cui
certe poterat ad penã suffice ꝑauꝑtas
etiam si sanus fuiss. Et rursum suffe¬
cisset egͥtudo. etiam si subsidiũ adesset.
S ut ꝓbaretur amplius pauꝑsimul
hunc pauꝑtas. ⁊ egͥtudo tabefecit. Atq
in suꝑ uidebat ꝓcedentem diuitem obse
quia nemo ei ad iuisitandum aderat.
testantur. canes. qui licẽt̾ uuln̾a linge¬
bant. Ex una gͦ re omp̃c deus duo iu¬
dicia exhibuit. dum lazarum pauꝑẽ
ante iamiam diuitis iacere ꝑmisit.
Ut et diues impius ilampaiatiõis sibi
angeret ultionem : ⁊ temptatus pauꝑ

Expanded text:
tione tolerasse, cum ipse egeret patione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obseq Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Noui te ex nomine. Ait gͦ
de᷑ uite. homo quicdã. Ait de pauꝑe.
Egenus nomine lararus. Ac si aꝑte
dicat. Pauꝑem humilem scio: suꝑ¬
bum diuitem nescio. Illum cogni¬
tum ꝑ approbationẽ habeo. hũc
ꝑ iudicium reꝓbationis ignoro. Pẽ¬
sanlum nobis est: etiam conditor
quanta omnia consicd̾atione dispẽ¬
sat. Una et eium res: non ꝓ una
re agitur. Nam ecce plenꝰ ulc̾rus m̃¬
dicus lazariis: ante ianuã cliuitis
iacet. Qua de re una dominus duo
uiditia expleuit. habuiss enim
fortasse aliꝙ̃ extusationẽ diues: si
ge esset diues ab ocłis ulc̾osi pauꝑis.
minorem tolerass manimo temp¬
tationem pauꝑ. S dum egenũ ⁊ ul¬
ceratum aute ianuã diuitis ⁊ deliciis
affluentis posuit: in una eademq
cumulum dampͥnationis intulit. Et
rursum ex uisione diuitis temptatũ
cotidie pauꝑem ꝓbauit. Quantas
hunc egenum ⁊ nulm̾bus obsessũ
temptationes creclitis in sua cogita¬

Expanded text:
dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor noster quanta omnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si ge esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademquecumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogita
Abbreviated transcription (Latin):
lior cet̾is esse uideat᷑. Nam qr ꝓsola ĩ¬
ani gła uestimentũ p̃ciosius q̃ritur.
res ipsa testat᷑: quod nemo uult ibi
p̃ciosis uestibus indui ubi ab aliis
non possit uideri. Qmͣ culpam pollu¬
mus melius etiam ex diu̾so colligere.¬
quia abiectio uilis indumenti nirtꝰ
non esset euangelista uigilant̃ de io¬
hanne non diceret. erat indutus pi
humili pauꝑe: quantus sit ordo nar¬
rationis. Ecce enĩ łr. homo quidam¬
⁊ ꝓti erat diues ⁊ ꝓtinus subiiitur.
Et erat quidã m̃dicus. nõie. lazauis.
Certe in populo plus solent nomina
est gͦ. quod dominus pauꝑe ⁊ diuite
uerbum faciens. nomen pauꝑis dic̃.
⁊ nomen cliuitis nondicit. nisi qd
deus humiles nouit. atq approbat.
⁊ suꝑbos ignorat ignorat: Unde ⁊ qͥ¬
busdam de miraculoꝵ uirtute suꝑ¬
bientib infine dicturus ẽ. Nescio
uos unde sitis. Discedite a me om̃s
oꝑarii iniquitatis. At contra moysi

Expanded text:
lior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inlior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diquia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilhumili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit, atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
sũmoꝑe colligẽdũ ẽ qͣ pena multandus
sit. qui aliena qui diripit. siiferni
dampnatione ꝑcutitur. qui ꝓpria non
largitur Nemo itaq securum se estimet:
dicens. Ecce aliena non rapio. s licite
concessis rebus fruor. Quia iste non
idciro punitus est. qm̃ aliena abstulit
s qr acceptis rebus semet ipsum ma¬
le dereliquit. hocq fuit quod hũc
inferno tradidit: quia in sua felici¬
tate tumidus non fuit. Quia ꝑcep¬
ta dona adusum arrogantie in fle¬
.xit: quia uiscã pietatis ignorauit:
Quia pecaata sua redimere etiam
cum sibi habundaret p̃cium noluit.
Et sunt ñnulli qui cultum subtiliũ
p̃ciosarumq uestium: ñ putant ẽẽ
peccatum. Quod si uidelicit culpa ũ
esset: nequaqͣm sermo dei tam ui¬
gilant̃ ex primeret: quod diues qui
torquebatur apud inferos bysso ⁊
purpura indutus fuisset. Nemo qͥꝑ¬
pe uestimenta pretipua nͥ ad manẽ
głam querit: uidelicet ut honorabi¬

Expanded text:
summopere colligendum est qua poena multandus summopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabi
Abbreviated transcription (Latin):
tuis eñĩ dñs resurrexit. s iuclaitus popls
quia moysi credere noluit. ei etiam qui
resurrexit ex mortus credere contemp¬
sit. Cumq moysi uerba sp̃aliter intelli¬
gere contempsit: adeum de quo moyses
succĩcꝰte transsisse sufficiat. nunc adin¬
otuendam lacius rei geste moralitatem.
animus recurrat. homo quidam erat
diues ⁊ induebatur purpura ⁊ byssor
epłabatur cotidie splendide. Et erat
quidam mendicus. nomine lazarus. qͥ
iacebat ante ianuam diuitis ulceribus
plenus. Nõ nulli putant p̃cepta ueterit
ueteris testamenti. districtiora ẽẽ quam
noui. S hi nimirum in ꝓuida consicdã¬
tione falluntur. In illo enim nõ tenatia:
s rapina multatur. Ibi res in iuste sub¬
lata restitutione qͣdruplici punitur. hic
autem diues iste non abstulisse aliena
rep̃henditur: s ꝓ pͥa non dedisse. Nec
dicit᷑ quia ui quẽꝙͣ opp̃ssiset: s quia in
acceptis rebus se extulit. Huic gͦ hinc

Expanded text:
tuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, tuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
patres fideles. qr multos asua fide de¬
uiasse. consicłant: eos nulla compassiõe
a tormentis eripiunt. quos tamen ꝑcar¬
nem filios recognoscunt. Intormentis
autem diues positus. quinq fr̃s hab̾e
se ꝑhibet: qr suꝑb isdem iudaicus po¬
populus. qui ex magna iam parte dãp¬
natus est sequaces suos quos suꝑ terrã
reliquit: quinq sensib corporis deditos.
nouit. Qui nario gͦ numero fratres quos
relinquerat ex pͥmit. qr eos ad sp̃alem ĩ¬
telligentiam non assurgere in inferno
positus gemit. Petit ut ad eos latarus
mittatur. Cui qr moysen ⁊ ꝓpħas habe¬
ant d̾r. S ait. Quia ñ credunt nisi¬
siquis ex mortuis resurrex̾it. Cui ꝓtinꝰ
respondetur. Si moysen ⁊ ꝓphas ũ audi¬
unt. neq siquis ex mortuis resurrexerit
credent ei. Certe de moyse u̾itas dicit. Si
crederetis moysi: crederetis utiꝙ ⁊ michi
De me enim ille scripsit. Impletur gͦ qd̾
ꝑ abrahe responsionẽ dicitur. Ex mor¬

Expanded text:
patres fideles, quia multos a sua fide depatres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus, quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferpositus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mor
Abbreviated transcription (Latin):
hoc solum modo laborat. ut sciat. quid
loqui debeat: ab ipsa refectione sue sci¬
encie. mente uacua ieiunat. Ab extremo
digiti se tangi desid̾at: qr eternus supli¬
ciis datus. optat oꝑatione iustorum ut
ultima participari. Eui respondetur.
Quod in has uita bona receꝑit: quia
omne gaudium sinim felicitatẽ transi¬
toriam putauit. hab̾e hic ⁊ em̃ possũt
⁊ iusti bona: nec tam̃ hec in recompen¬
satione reciꝑe. Quia dũ meliora id est
eterna appetũt: eoꝵ iuditio q̃libet bo¬
na ad fuerĩt: cũ scĩs desidiis estuant.
bona minime uident᷑. Unde cdauicl pro¬
pħa. Qui regni diuicus multisq obse¬
quiis fulciebatur quanuis ⁊ hec adne¬
cessitatem bona esse conspiceret: uni
iamen singularit bono ĩ hiant̃ estuabat.
dicens. Michi autẽ adherere deobonum
est. Int̃ hec uero notandum ẽ quod ei
dicitur: memento fili. Ecte enĩ abrahã
filiũ uocat: quẽ tam̃ a torm̃to ñ liberat.
Qm̃ huius in fidelis populi p̃cedentes

Expanded text:
hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitfilium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. S notandum ualde est: quid
sit qd̾ diues inigne positus: lingam
suã refrigerari petit. Mox quippe est
sacri eloquii. ut aliqũ aliud dicat.
s ex eodem dicto aliud ĩnuat. Suꝑuis
aut̃: hũc suꝑbũ diuitẽ. dñs ñ loqua¬
citati uaccantem dixerat: s suꝑflue
cõuiuantem. Neꝙ huc hunc de loqͣcita¬
te narrauit: s cũ elatione ⁊ tenatia .i. auarici¬
de edacitate peccasse. S qr habunda¬
re inconuiuiis loqͣcitas solet. is qui hic
male conuiuatus dicitur apud ĩferñ
gͣuiꝰ ĩ lingua ardere ꝑhibet᷑. Prima nã¬
q male coniuiuantib famulatur cul¬
pa loqͣcitatis: pꝰ loq̃citatẽ ludendi etiã.
leuitas sequitur. Nam quia elacitatem
luxꝰ seqͣt᷑. testatur sacra scͥpt᷑a. que ait.
Sedit manclucare ⁊ bibere: ⁊ surrexe¬
runt lud̾e. S pꝰqmͣ ad luxũ moue̾tur
corpus: ad iocos uel uerba inania mo

Expanded text:
it. Sed notandum valde est, quid sit quod dives in igne positus, linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii, ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitate vacantem, dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic convivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquacitatis, post loquacitatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpu
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi quippe iudici concordant cui ĩ¬
herent. Et eis quos eriꝑe non posst̃:
net ex misccłia condescendunt. Ua
tantum illos tunc a se indebunt ex¬
traneos: quanto qut̃ diligunt auc¬
tore suo conspiciunt. se nullanus ẽẽ¬
repulsos. Nec in iusti gͦ ad beatoꝵ sortẽ
transeunt. quia dampnatione ꝑpetua
constringuntur: nec iusti transire
adreprobos possunt. qr recti iam ꝑ
iusticiam uidicii. eis nullo modo ex ali¬
qua compassione miserentur.S pꝰꝙͣ
animus ad ꝓpinquas. quos relique¬
rat. recurrit. Quia reproborum m̃¬
tem pena sua quandoq mutiliter
nunc dicitur. Rogo gͦ te pater. ut
mutas eum indomũ patris m̃i. habeo

Expanded text:
Ipsi quippe iudici concordant, cui inIpsi quippe iudici concordant, cui inherent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, quia tanto illos a se vident extraneos, quanto et ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt repulsos, erepulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo
Abbreviated transcription (Latin):
mala acta ꝓspera uita est secuta est
De illis uero sollicite pensate: quia
Et in his omib int̃ nos ⁊ uos mag¬
chaos mũ firmatum est ut hi qui uolũt
huc trͣnsmeare. Qua ĩ re ualde que¬
rendum ẽ: qͦmͦ dicatur. hi qui uo¬
lunt transire aduos non possunt.
Quia enim hi qui inferno sunt ad
beatoꝵ sortem transire cupiunt. du¬
bium non ẽ. Qui uͦ iam ĩbeatitudĩs
sorte suscepti sunt. quo pacto dicitur.
quia transire ad eos qui in inferno
cruciantur uolunt: S sicut transire
reꝓbi ad electos cupiunt idẽ a sup¬
plicioꝵ suoꝵ afflictione migrare i ta
ad affuctos atq intormentis positos.
transire iustoꝵ ẽ mente ire. pes
misccłiam. eosꝙ uelle liberare. S qui
uolunt de beatoꝵ sede adafflictos atꝙ
intormentis positos transire ñ posst̃.
ture bonitate nusccłiam habeant.
iam tunc auctoris sui iusticie cõiũcte
tãta retitudine constr̃igunt᷑: ut nulla
ad reprobos compassions moueant᷑.

Expanded text:
male acta prospera vita secuta est. male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur: Hi qui volunt ad vos transire non possint. Quod enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est. Qui vero jam in beatitudinis sortem suscepti sunt, quo pacto dicitur quia transire ad eos qui in inferno cruciantur volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, turae bonitate misericordiam habeant, iam auctoris sui iustitiae coniuncti, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur.