comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia desꝑare segnitiȩ ẽ materia: sꝑare
aĩt. incentiuũ laboris ẽ. Pete gͥ confiden¬
ter si merita suffragant᷑: ut talia petendo.
studiosius elabores. quo ea petitione sis
dignior. Quis athleta si desꝑet coronam.
descendat in statiũ: aut si ean postulet
uictor offendat: Probatiospem faeit.
spes confidentiã. Iusti gͦ talis ẽ oratio.
Delectatur dñs tali p̃catioue. ut ꝓ puri¬
tatȩ conscientiȩ ut aris auctoritate. Tam̃
quominus uideat᷑ petitio arrogans: be¬
ne addidit seruo tuo: in quo & humilita¬
tis ẽ gͣra. & p̃miũ seruitutis. Qui enim
uocatus ẽ in dño seruus: libertus ẽ dñi.
Quare ñ p̃sumat fauore dñi: tani p̃eioso
emptus sanguine: Magnũ tibi ẽ uocare
puerum ineũ: quasi ad seruũ dicitur.
Si quis gͦ ẽ seriuis. & bene seruit dño. &
nichil facit quasi seruus peccati: s qui
dicit seruus ictilis sum. quod debui
facere feci: bene is dicit retribue seruo

Expanded text:
quam desperare segnitiae materia, sperare quam desperare segnitiae materia, sperare autem incentiuum laboris est. Pete igitur confidenter, si merita suffragantur, ut talia petendo studiosius elabores, quo ea petitione sis dignior. quis athleta, si desperet coronam, descendat in stadium aut. si eam postulet uictor, offendat? probatio spem facit, spes confidentiam. iusti ergo talis oratio est; delectatur dominus tali precatione, ut pro puritate conscientiae utaris auctoritate. Tamen, quo minus uideatur petitio adrogans, bene addidit: seruo tuo, in quo et humilitatis est gratia et praemium seruitutis. qui enim uocatus est in domino seruus, libertus est domini; quare non praesumat fauorem domini, tam pretioso emptus sanguine ? magnum tibi est uocari puerum meum quasi ad seruum dicitur. si quis ergo est seruus et bene seruit domino et nihil facit quasi seruus peccati, sed qui dicit: seruus inutilis sum, quod debui facere feci, bene is dicit: retribue seruo
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Honẽ tamen alienũ: nec arrogans.
Si enĩ dauid remunerationẽ a dño dõ
suo ꝓ egregiis laborib postulet: p̃roga¬
tua ẽ fidei atq iusticiȩ. de dm̃ fauore
mercedẽ usurpare. Deniq rep̃henditur
petrus: qr suꝑ fluctus ambulans huma¬
no magis dubitauit. affectu: quã apłica
auctoritate p̃sumpsit. In cuuagłio quoq
docemur hab̾e fidem: & ñ hesitare de his
quȩ suprahominẽ sunt gerendis. Merito gͦ
elinat. In hoc aũt psalmo qui ẽ posterior.
quasi fundatus uircictis ꝓcessu: retribus
sibi sedm̃ sidei oꝑisq certamuia dep̃cat᷑.
Si quidem etiã paulus qui ante dixerat
ñ sum dignꝰ uocari apłs: postea ait. reposi¬
ta ẽ mͥ corona iusticie. quã reddet mͥ dñs
in illa chie uistus uidex. Non solum mͥ:¬
Et apłs ibi pollicetur: hic aũt adhue uere¬
cundus p̃catur. Quod utiq ñ insolentis
arrogantie. s innocentis ẽ conscientiȩ.
ab ipso cui seruieris petere mercedem:

Expanded text:
tis . 3. Non est tamen alienum, nec arrogans, tis . 3. Non est tamen alienum, nec arrogans, si etiam David remunerationem a Domino Deo suo pro egregiis laboribtiua est fidei atque iustitiae de domini fauore mercedem usurpare. denique reprehenditur Petrus, quia super fluctus ambulans humano magis dubitauit affectu quam apostolica auctoritate praesumpsit. in euangelio quoque docemur habere fidem et non haesitare de his quae supra hominem sunt gerendis. merito ergclinat. in hoc autem psalmo, qui est posterior, quasi fundatus uirtutis processu retribui sibi secundum fidei operisque certamina deprecatur, siquidem etiam Paulus, qui ante dixerat: non sum dignus uocari apostolus, postea ait: reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus in illa die, iustus iudex, non solum autet apostolus sibi pollicetur, hic autem uerecundius adhuc precatur, quod utique non insolentis adrogantiae, sed innocentis est conscientiae, ab ipso cui seruieris petere mercedem,
Abbreviated transcription (Latin):
In mandatis tius exercebor: & consulera¬
bo uias turas. Qui enĩ exercecur in u̾bis
apłõrum: iħu dñi mandata cognoseit:
sticus meditabor: ñ obliuiscar u̾borum
tuorum. Ad monet hic locus memores
scͥpturarum nos ẽẽ debere: & iusticias eiꝰ
ñ solum sermone. s etiã oꝑis imitatione
meditari. Non eiũ qui dispictant legem.
& ñ faciunt quȩ legis sunt: iustificãtur.¬
tributio dieitur deniq in pruno
hoc uersu oftenditur.
Et̃ klbyf iquit seruo tuo.
Quomͦ supra ipse dauidd ait. ñ
scđm peccata nr̃a redolas nobis.
neq scdm̃ iniquitates nr̃as re¬
stituas nobis: & hic poscit re¬
tributionem: Illa uidet᷑ uox peccatoris ẽẽ:
hec bene sibi conscii: qͥ p̃mia boni oꝑis
exposeat. Unde possumus etiã hoc int tel¬
ligere. qđ ex eius ꝑsona psalmus iste for¬
metur: qui natus ex uirgine ꝓ totius mũ¬
di redemptione. ad dexterã patris sedere
filiũ hominis: sedentẽ ad dexterã urtu¬

Expanded text:
in mandatis tuis exercebor et considerain mandatis tuis exercebor et considerabo uias tuas. qui enim exercetur in uerbis apostolorum, Iesu domini mandata cognoscit stitiis meditabor, non obliuiscar uerborum tuorum. admonet hic locus memores scripturarum nos esse debere et iustitias eius non solum sermone, sed etiam operis imitatione meditari. non enim qui dispqui factores legis sunt iustificantur.tributio dicitur. denique primo statim uersu hoc ostenditur. Retribue, inquit, seruo tuo. quomodo supra ipse Dauid ait: non secundum peccata nostra reddas nobis neque secundum iniquitates nostras restituas nobis, et hic poscit retributionem ? illa uidetur uox peccatoris esse, haec bene sibi conscii, qui praemia boni operis exposcat. unde possumus etiam hoc intellegere, quod eius persona psalmus iste formetur, qui natus ex uirgine pro totius mundi redemptione ad dexteram patris sedere Filium hominis sedentem ad dexteram virtu
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalib habenis dñs regit: & una
anima multas cogitationes habet. quas
dñi babena restriugit. & reuocat: ne
quod in p̃ruptum nr̃ hic eurriis ferat᷑.
Aminadab aũt: int̃pretatione signifi¬
cat pater bene placiti. Cuiuis filuis legi¬
tur mmuneri nason princeps ppłi: qui
sit uttellicendus untt̃pretatione serpenti¬
nus. Et istud agnoseis si repetas. quia
sicitt serpens pependit in ligno. qui te
tedemt. Ergo animna eurrus ẽ di. ut ira
eius. & libido & timor & omius scł̃aris
concupiscentia refrenet᷑. Eccli̾a quoq
currus ẽ cdĩ: quȩ regenda ẽ guberna cu¬
lis xp̃i. ne diu̾sorum pplõrumꝰ. motus ea
dissensiouesq ꝑturbent. Illo quoq naa¬
son bene uttelligitur xp̃e: quia uirga
a aron conuersa in serpentem. illos ser¬
pentes egẏptios deuorauit. Has gͦ diui¬
tias habeamus: his delecbemur: ut
currant nobis rationabiles equi: & cõme¬
moremur un p̃ceptis eorum. Et ideo ait.

Expanded text:
spiritalibus habenis dominus regit, et una spiritalibus habenis dominus regit, et una anima multas cogitationes habet, quas domini habena restringit et reuocat, ne quod m praeruptum noster hic currus feratur. Aminadab. autem interpretatione significatur \'pater beneplaciti, cuius filius legitur in Numeris Naason princeps populi: qui sit, intellege interpretatione \'serpentinus\', et istud agnoscis, si repetas, quia sicut serpens pependit in ligno qui te redemit. Ergo anima currus est dei, ut ira eius et libido et timor et omnes saeculares concupiscentiae refrenentur. ecclesia quoque currus est dei, quae regenda est gubernaculis Christi, ne diuersorum populorum motus eam dissensionesque perturbent. illo quoque Naason bene intellegitur Christus, quia uirga Aaron conuersa in serpentem illos serpentes Aegyptios deuorauit. has ergo diuitias habeamus, his delectemur, ut currant nobis equi rationabiles et commoremur in praeceptis eorum. Et ideo ait:
Abbreviated transcription (Latin):
mee in currib pharaonis: assimilaui te
ꝓruna mea. In quo lum uelociũ equoꝵ
curriu. similttudo eccłiȩ comparari ui¬
decur. existimat᷑ diues ẽẽ gr̃a. hongͥ
unã equã diuitis regis aspicias: sed
absolite ꝓ equitatu: nt sepe dixumnus
qualis ouis illuis ẽ. ꝓ grege cuiũ. Phnrao
gͥ ut potentissimus rex. & p̃duies. babe¬
bebat equos potentes: unde & scͥptura
dicit. Currus pharions̃: quasi poten¬
tissimũ gemis ad belloꝵ usum. & subsi¬
dium p̃liandi. Deniq his currib pbarao
fugiens hebreos facile conp̃hendit. Sieut
tio nationũ gentib indomita morib
se arte iactabat. Ubi uero suscepit ui¬
gum dicentis. tollite iugum meũ quia
xp̃i. concordia & mansuetudine pplõrum
ẽẽ sublimis: & toto eireũferri orbe: cur¬
rib tamquã & equis uelocib supra
mundum rapta ascendit ad sponsum.
Deniq & in posterib canticoꝵ partib
dicit. Posui te currus aminadab. Mul¬
tos currus habet in se ecclĩa quos om̃s

Expanded text:
curribus Pharaonis adsimulaui te, proxima mea. in quo dum uelocium equorum cursui similitudo ecclesiae conparari uidetur, aestimatur diues eius gratia. non igitur unam equam diuitis regis accipias, sed absolute pro equitatu, ut saepe dicimus: \'qualis ouis illius est?- pro "grege ouium". Pharao igitur, ut potentissimus rex et praediues, habebat equos potentes, unde et scriptura dicit \'currus Pharao\' quasi potentissimum genus ad bellorum usum et subsidium proeliandi: denique his curribus Pharao fugientes Hebraeos facile conprehendit. sicut tio nationum gentilibus indomita moribus se ante iactabat; ubi uero suscepit iugum dicentis: tollite iugum meum, quiaChristi concordia et mansuetudine populorum esse sublimis et toto circumferri orbe, tamquam currus equis uelocibus supra mundum rapta ascendit ad sponsum. Denique et in posterioribus Canticorum partibus dicit: posui te currus Aminadab. multos currus habet in se ecclesia, quos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq maledicat: & quasi peccato¬
rem despiciat. Quã graue: si xp̃c dig¬
num ob ꝓbrio ducat᷑. Ue tibi inquit
chororaim: & tibi bechsaida. Coucdẽp¬
nantur: qr ñ egerunt penitentiam
delictorũ suorum. Nos gͦ agamus: ut
auseratur a nobis obpbrium. Quis
ex quisiunt testimonia dñi. Multi
quidem sunt qui uolunt obꝓbrium
glõsum ẽ. Et icleo ait. Et enĩ seder̃
pruicipes: & adu̾sum me detrectabañ.
Uox martiris ẽ: qui ꝑductus ẽ. ad u¬
diciũ ꝑsecutorũ. cum eogeretur ido¬
lis immolare. & constanter resisters
officiis. indignantes qł sĩ suis ob se¬
cundaret imꝑiis conferrent quod
cdignũ supplicio censerent: stabat in¬
trepidus dicẽs. Sederunt principeᷤᷤ
et adu̾sum me detrectabant. Est etiã
dñi uox ista: cũ conuenisset p̃sbiteroꝵs
plebs. & pruicipes sacerdotỹ & seribe:
& ad conciliũ uideoꝵ eẽt deductus di

Expanded text:
quicumque maledicat, et quasi peccatorem despiciat: quam grave, si Christus dignum opprobrio ducat! Vae tibi, inquit, Corozaim et Bethsaida . Condemnantur; quia non egerunt poenitentiam delictorum suorum. Nos ergo agamus, ut a nobis auferatur opprobrium. Quis exquisivit Domini testimonia. Multi quidem sunt qui volunt inferre ogloriosum est. 42. Et ideo ait: Etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. uox martyris est, qui perductus ad iudicium persecutorum, cum cogeretur idolis immolare et 23 constanter resisteretofficiis, indignantes, quod suis non obsecundaretur imperiis, conferrent quo dignum supplicio censerent, stabat intrepidus dicens: sederunt principes et aduersum medetrectabant. est etiam domini uox ista. cum conuenisset presbyterium plebis et principes sacerdotum et scribae et ad concilium Iudaeorum ded
Abbreviated transcription (Latin):
unũ quemq id nuueris. qđ implere non
queat: quã subeuntẽ neq ipsum strenue
suscepto fungi munere. & eriꝑe locũ
alteri qui grauit᷑ eum possit tueri :
Quid. quod eciã ipse consulit᷑: qui re¬
missior eũ sit repellit᷑ ne plus offensioĩs
contrahat: Quid aũt sit repelli: eon¬
siderenius. Lectũ ẽ enĩ. Sieut uulne¬
rati dormientes ꝓiecti in monumentis:
quoꝵs ñ meminitti ampliꝰ: & quidem
ipsi de manu tua repulsi sunt. Aduer¬
tamus gͥ quos uulneratos & piectos in
inonumentis repellit: quoꝵs ñ memine¬
rit amplius. Isti sunt qͥ mandatis dĩ
repelluntur. Ieceatori aũt dixit deus.
quare tu euarras iustitias meas. Et qr a
inaudatis repelliuit᷑: repelliuitur de
manu di. Et alibi bene ꝓspexit: ue qͥs
test quẽquam raꝑe de manu dĩ. Qui gͦ
priuatur muneris suscepti officio. uel
gr̃a: ñ rapitur sireicitur ut dixit dñs¬

Expanded text:
unumquemque id muneris, quod implere non unumquemque id muneris, quod implere non queat. quam subeuntem neque ipsum strenue suscepto fungi munere et eripere locum alteri, qui nauiter cum possit tueri? quid quod etiam ipsi consulitur qui, remissior cum sit, repellitur, ne plus offensionis contrahat? Quid sit autem repelli, consideremus. lectum est enim: sicut uulnerati dormientes proiecti in monumentis, quorum non meministi amplius, et quidem ipsi de manu tua repulsi sunt. aduertamus igitur, quos uulneratos et proiectos in monumentis repellit, quorum non meminerit amplius. isti sunt, qui a mandatis dei repelluntur: peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? et quia a mandatis repelluntur, repelluntur de manu dei et bene prospexit, ne quis test quem quam rapere de manu dei. qui ergo priuatur muneris suscepti officio uel gratia, non rapitur, sed reicitur, ut dixit d
Abbreviated transcription (Latin):
hubilior uidetur. si in id diligenẽ insis¬
stat: ac si quẽ forte meuriosum aduerte¬
rit de lus qui oꝑantur indomo aliqua
conftruenda repellat eum. ielus ere¬
dens ñ edificare. quã hiantib riuius
edificata dissolui: atq aliquẽ in eius sub¬
stituat locum qui cũ diligentia edificet:
Similit̾ eciã textrini p̃positum. repul¬
sorem negligentiũ. ut substituat dili¬
gentes. ne longa textrinũ eorrumpat
meuria: ñ magis ꝓbabis quã illum qui
desides in sua negligentia ꝑseuerare pa¬
tiatur: Transi nunc ad eos qui mauda¬
ta edificant et legem intexiuit.: et
animã uniꝰ cuiusq receꝑunt sanandã.
Nonne si quis eoꝵ edificet domũ dĩ.
cũ iutt̾itia texat indumentũ: eum di¬
ligentia sanet animã: cum gr̃a bonum
Si uero meuriosus ac remissus aliquis
fabritexoris. medici sp̃alis locũ occupet.
ut sacerdos sũmus. & presbtt̃. ut minist̃
altaris saeri: ñne cõmodus ẽ ñ subire

Expanded text:
robabilior uidetur, si in id diligenter insirobabilior uidetur, si in id diligenter insistat ac, si quem forte incuriosum aduerterit de his qui operantur in domo aliqua construenda, repellat eum, melius credens non aedificare quam hiantibus rimis aedificata dissolui, atque aliquem in eius substituat locum, qui cum diligentia aedificet ? similiter etiam textrini praepositum repulsorem neglegentium, ut substituat diligentes, ne longa textrinum corrumpat incuria, non magis probabis quam illum, qui desides in sua neglegentia perseuerare patiatur? Transi nunc ad eos, qui mandata aedificant et legem intexunt et animam uniuscuiusque receperunt sanandam. nonne, si quis eorum aedificet domum dei cum iustitia, texat indumentum cum diligentia, sanet animam cum gratia, si uero incuriosus ac remissus aliquis fabri, textoris, medici spiritalis locum occupet ut sacerdos summus. ut presbyter, ut minister altaris sacri, nonne commodius est non subire
Abbreviated transcription (Latin):
opus dĩ. s negligent̃ facit: maledicto sub¬
iectus ẽ. sicut legimus: qr maledictus
omnis qui opus dĩ facit negligenter.
Cerito gͦ repellitur: qr maledicto dig¬
nus ẽ. qr polluit magis & impedit
opus qđ negligent̃ pitauerit exequen¬
dum. Consideremus gͦ utrũ bonitas sit
repelli ab oꝑe negligẽtẽ : an uero reti¬
neri: & imagiiem rei huiꝰ ex aliis suma¬
inus artib. Curat medicus egrotum.
s negligentia & desidia medici. uul¬
neris iurus serpit. Quanto gͥ meliuis¬
ẽ remoueri huiꝰmodi medicum qui tẽ¬
pus terit: cũ ꝓfectum nullũ sentiat
uulneratus: ut eurandi officiũ ad eũ
medicũ tranfferatur. qui maturus
possit egroto sua diligentia subuenire.
Nonne elementior ẽ qui repellit niehil
ꝓfieientẽ: quã qui retinec ad diseruñ
egroti: Constitue aliquẽ p̃positum edi¬
fi̾cantib uel etiã texentib: qui debeat
summã oꝑis explicare.Utrũ is tibi ꝓ¬

Expanded text:
opus dei, sed neglegenter facit, maledicto subopus dei, sed neglegenter facit, maledicto subiectus est, sicut legimus, quia maledictus omnis qui opus dei facit neglegenter. merito ergo repellitur, quia maledicto dignus est, quia polluit magis et inpedit opus quod neglegenter putauerit exequendum. Consideremus ergo, utrum bonitas sit repelli ab opere neglegentem an uero retinere, et imaginem rei huius ex aliis sumamus artibus. curat medicus aegrotum, sed neglegentia et desidia medici uirus uulneris serpit. quanto igitur melius remoueri huiusmodi medicum, qui tempus terit, cum profectum nullum sentiat uulneratus, ut curandi officium ad eum medicum transferatur, qui maturius possit aegroto sua diligentia subuenire! nonne clementior est, qui repellit nihil proficientem quam qui retinet ad discrimen aegroti? constitue aliquem praepositum aedificantibus uel etiam texentibus, qui debeat summam operis explicare: utrum is tibi p
Abbreviated transcription (Latin):
suam. qr dĩ uerba custodiuit. quȩ no¬
lurt custodire ppłs uideorum: & ideo
ille uiã salittis inuenire ũ potuit.
Consideremus et sequentem uersum.
In toto corde meo ex quisiui te: ne re¬
pellas me a uandatis tuis. Si deus
repellit unũ quẽq quẽ repellendũ pittat
uideamꝰ ne exeusationẽ ei tribuat. qui
cum dĩ sequi uellet repulsus sit: & pri¬
mũ quẽ adinodum bonus ds̃ ñ repellit
sequentẽ. nisi ipse mereatur repelli: siẽ
ipse dũs ait. Uulnes foneas habent. Et
ideo quasi uulpẽ repellit. Ft alibi. Liua
omii habenti dabitur: el aũt qui ñ ha¬
bet &e qđ uidetur habere auferetur ab
eo. Cui addidit. uisi ei qui toto corde
exquirit eũ: ut quod de ẽ naturȩ huma¬
ne. id dĩ oꝑatione acquirat & gr̃a: Sic̃
salomon. qui toto corde exquirens dm̃.
sapientiã p̾tulaũ. & qr ñ opes sibi regiã.s. du
data omĩa. Qui aĩtͣ babet ut in corde
suo exquirat dñm: & faert quidem

Expanded text:
suam, quia dei uerba custodiuit, quae nosuam, quia dei uerba custodiuit, quae noluit custodire populus Iudaeorum, et ideo ille uiam salutis inuenire non potuit. consideremus et sequentem uersum. I n toto corde meo exquisiui te. ne rep ella s me a m andatis tuis. si deus repellit unumquemque, quem repellendum putat, uideamus, ne excusationem ei tribuat, qui, cum sequi deum uellet, repulsus sit. et primum quemadmodum bonus deus repellit sequentem, nisi ipse mereatur repelli? sicut ipse dominus ait: uulpes foueas habent, et ideo quasi uulpem repellit, et alibi: quia omni habenti dabitur, ei autem, qui non habet, et quod uidetur habere aufereo . Cui addit, nisi ei qui toto corde exquirit eum; ut quod deest naturae, id dei operatione adquirat et gratia ? sicut Salomon, qui ex toto corde exquirens deum sapientiam postulauit et, quia non opes sibi regias, sed didata omnia. qui autem non habet, ut in cordc suo exquirat dominum, et facit quidem
Abbreviated transcription (Latin):
festat nobis de eo dictum. qui tulerit iu¬
gum uerbi in uiuentute. & recedens
ab esau & similib eiꝰ : sedit singularit̃
ui se: tempus expectans quõ possit eũ
disciplina ꝓferre sermonẽ Et ꝓpterea
spiritali ẽ donatus alimento: adhue
eui uiteger: s ueteranus consilio.
Neq enim dignũ ẽ ut credamus qd
tantus patri. areha de corporali cibo
dixerit. ds qui pascit me a uiuentu¬
te mea: qr uec corporalẽ panem deside¬
rabat eum diceret. Si dñs ds̃ ins
niecum ẽ. det panem mͥ manducare.
& uestem indui: omuiũ quȩ das mͥ
decimam decimabo tͥ. Nam si patres
nr̃i spãlem escam manducauerunt.¬
& potum spiritalem biberunt: quan¬
tomagis. scs̃ lacob.cibo pastus ẽ spiri¬
tali  Ile quoq intellectus hoc loco suꝑ¬
petit. nec alienus a uero ẽ: qr uiiuor
ille ex congregatione gentiũ ppłs. qui
aitte quã in xp̃m crederet tortuoso
errabat aufractu: in eo corrigat uiã

Expanded text:
festatur nobis de eo dictum, qui tulerit iufestatur nobis de eo dictum, qui tulerit iugum uerbi in iuuentute sua et recedens ab Esau et similibus eius sedit singulariter, in se tempus expectans, quo possit cum disciplina proferre sermonem; et propterea spiritali est donatus alimento, adhuc aeui integer, sed ueteranus consilio. neque enim dignum est ut credamus, quod tantus patriarcha ---------- de corporali cibo dixerit: deus qui pascit me a iuuen tute mea, quia nec corporalem panem desiderabat, cum diceret: si dominus deus mecum e s t. det panem mihi manducare et uestem indui. omnium, quae das mihi, decimam decimabo tibi. nam si patres nostri spiritalem escam manducauerunt et spiritalem potum biberunt. quanto magis sanctus Iacob cibo pastus est spiritali! Ille quoque intellectus hoc loco suppetit nec alienus a uero est, quia iuuenior ille ex congregatione gentium populus, qui, antequam in Christo crederet, tortuoso errabat anfractu, in eo corrigit uiam
Abbreviated transcription (Latin):
melus: qui uitrat ꝑ angustam uiam.¬
Et que illum caꝑe aute ñ poterat con¬
cupiscentẽ: iam capit custo dientẽ
mandata diuina. Custodientẽ autẽ
u̾ba dĩ: qr eustodiunt ea moy ses qͣsi
seniorẽ elegit. Et nuinc quib hoc sp̃u
dĩ cõmittitur officii ut eligant seni¬
ores uinos: eligunt sine dubio inter
seniores iuuenem corrigentẽ uiã suã
u custodiendo uerba dĩ. Et si senioriᷤ
etatis uirũ elegerint: ñ quasi lon¬
geuum utiq eligunt: s quasi eusto¬
dientem uerba cĩ. Qd̃ si reꝑitur in
iuniore: utiq & ipse eligendus ẽ. Liqͤt
gͥ ex his: quod ñ senecłittis longeui¬
tas eligatur: s custodia uerboꝵ dĩ.
Deniqͣ ipse moyses ihm uaue. & caleph
uiuenes p̃ceteris apꝓbat: quors consi¬
lium urt̃ electionẽ magis quã mnultorũ
seiuoes & ipse secutus ẽ & ds̃ pretulit.
Unde & ilud de iacob qdđ supra dixunus.
Qs̾ qui pascis me a iuuenticte mea: mani¬

Expanded text:
melus qui intrat per augustam viammelus qui intrat per augustam viam; quae illum ante capere non poterat concupiscentem, jam capit custodientem mandata divina. Custodientem autem verba Dei, quia custodivit ea, Moyses quasi seniorem elegit ; et nunc quibus hoc Spiritu Dei committitur officii, ut eligant seniores viros, eligunt sine dseniores iuuenem corrigentem uiam suam in custodiendo uerba dei. et si senioris aetatis uirum 3 elegerint, non quasi longaeuum utique elegerunt, sed quasi custodientem uerba dei: quod si repperitur in iuniore, utique et ipse est eligendus. liquet igitur ex his, quod non senectutis longaeuitas eligatur, sed custodia uerborum dei. denique ipse Moyses Iesum Naue et Caleph iuuenes prae ceteris adprobabat, quorum consilium in terrae electione magis quam multorum seniorum et ipse secutus est et deus praetulit. Unde et illud de Iacob, quod supra diximus: deus qui pascit me a iuuentute mea, mani
Abbreviated transcription (Latin):
turioris eẽt prudentiȩ. Danihel cum
puer eẽt. accepit spm̃ quo dignus se¬
nectutis pͥmituᷤ haberetur: ut redar¬
gueret senes ipse ñ semior longeuitate:
s gr̃a. Erat enĩ in illo etas senectutis
uita inmaculata. eui competit bene¬
clauiticũ illud dicere. Suꝑ seuiores in¬
tellexi. Ideoq tainquã de ueterani
consilii. & senilis scientiȩ uro: diuinũ
ꝓnuntiauit oraculũ. Quis prudentior
quã cdanihel: Nune illud aduertamꝰ:
si possibile ẽ. ut corrigat uiã suam̃ uiue.
S qr ñ mentitur: possibile ẽ. Ita tam̃
ponibile: ut qđ unpossibile iudetur fi¬
at possibile: si eustodiat uiinoe uerba
dĩ. Si aũt ñ custo diat: iupossibile ẽ.
Unde illud eiui augłieñ facilius ẽ ca¬
u alio quoq libro: lib̾e impossibile esse
dixit. Sic intelligimus inpossibile
ẽẽ: qr diuites ñ custoduuit manda¬
ta dĩ. Si aũt custodiant: fit possibi¬
le quod inposibile uidebat᷑. Hic ẽ ca¬

Expanded text:
maturioris prudentiae. Danihel cum maturioris prudentiae. Danihel cum puer esset, accepit spiritum quo dignus senectutis primitiis haberetur, ut redargueret senes, ipse non senior longaeuitate, sed gratia; erat enim in illo aetas senectutis tutis uita inmaculata , cui bene conpetit Dauiticum illud dicere: super seniores intellexi. ideoque tamquam de ueterani consilii et senilis scientiae uiro diuinum pronuntiauit oraculum: quis prudentior quam Danihel ? X Nunc illud aduertamus, si possibile est, ut corrigat iuuenior uiam a; sed quia non mentitur, possibile est, ita tamen possibile, ut, quod inpossibile uideatur, fiat possibile, si custodiat iuuenior uerba dei, si autem non custodiat, inpossibile. unde illud euange hoc quoque libro impossibile esse dixit, sic tamen intelligimus impossibile esse, quia divites non custodiunt mandata Dei: si autem custodiant, fit possibile quod impossibile videbatur. Hic est ca
Abbreviated transcription (Latin):
quomꝰ uimor potest cognoscere. Cui
respondebitur: quod ille uie iurs uni
uiuentute ñ cognoscantur. quȩ sunt
secus uias serpentis in petra. & secus
semitas nauis fluctuantis. & uestigia
uolantis aquilȩ quȩ ungues asꝑos hr̃e.¬
lat: in aere errat: & in mari piscem
utt̃ficit. E ⁊ tamen ñ ẽ in possibile hoc
quartũ: sicut illa tria. Cognoseit enĩ
dñs qui suit ipsius: & iuilt ut seiat se
unusquisq : sciat ppłs dĩ. S esto: ñ
cognoscantur errautiũ uiȩ.: sicit dñs
dicit. Non noui uos: discedite a me oꝑa¬
rii inquitatis. Hic aũt uinor qui
potest corrigere iuã suam.fortasse uine¬
nior sit etate ñ morib: & habea t ui
pͥmo flore uiuentitis sue senilem in¬
tellectũ de quo ait: cauities aũt est
intellectus homurib quib maturitaᷤ
consilii grauitasq suppetir. Snde &
hieremie dicitur. Noli dicere qr uiuenis
sum. Et utiq erat etate iuueius: s
phibet eum uiuenẽ se dicere: qui ma

Expanded text:
quomodo iuuenior potest cognoscere? cui quomodo iuuenior potest cognoscere? cui respondebitur, quod illae uiae uiri in iuuentute non cognoscantur, quae sunt secus uias serpentis in petra et secus semitas nauis fluctuantis et uestigia uolantis aquilae, quae ungues asperolat, in aere errat et in mari piscem interficit. et tamen non est inpossibile hoc quartum, sicut illa tria; cognoscit enim dominus qui sunt ipsius et uult ut sciat se unusquisque, sciat se populus dei. Sed esto, non cognoscantur errantium uiae, sicut dicit dominus: non noui uos; discedite a me operarii iniquitatis. hic autem iuuenior, qui potest corrigere uiam suam, fortasse iunior sit aetate, non moribus et habeat in primo flore iuuentutis suae senilem intellectum, de quo ait: canities autem est intellectus hominibus, quibus maturitas consilii grauitasque subpetit. unde et Hieremiae dicitur: noli dicere, quia iuuenis sum. et utique erat aetate iuuenis, sed prohibet eum iuuenem se dicere, qui esset
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. petro. Ueni retroine sathana.
Sequendo petrus in dexteram meruit
collocari: ideoq ei diettur. Pasce agni¬
culos meos. S quo exeat: audi. ad ca¬
bernacula inquit pastoꝵ: hoc ẽ ad gen¬
tes: ad disꝑsionẽ. Ideoq dixit. ꝑͥcuttã¬
ꝑeutiam prctorẽ. & disꝑgentur oues
gregis: ut replet᷑ totus orbis t̾rarũ
grege. xp̃i. significans tunc fore saluã
synagogã :÷ cum se hiue disꝑsioni et
ipsa sociauerit. que repleuit hunc mũ¬
dumn. Taberuacula enĩ pastorum: reg¬
na sunt t̾rȩ. Ideoq ꝓpħa dauid uationes
aununtians eredituras: ait. Regna t̃re
cautate dõ. Ergo sciat se uniuor: ut corri¬
gat uiã suam. S dicis. Quis potest cag¬
noscere uiã suã uinior ut corrigat : eum̃
ꝓpħa dicat tria suut in possibilia mͥ in
telligere. & quartũ ñ agnosco: uesti¬
gia aquilȩ uolantis. iuã serpentis in pe¬
uiri in uiuentite: Si salomion fatetur
qdͥ ñ agnoseꝵt uias uiri in uiuentute:

Expanded text:
dicentem Petro: Veni retro me, satana . dicentem Petro: Veni retro me, satana . Sequendo Petrus in dextera meruit collocari; ideoque ei dicitur: Pasce agniculos meos . Sed quo exeat, audi: Ad tabernacula, inquit, pastorum; hoc est, ad gentes, ad dispersionem. Ideoque dixit: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis ; ut repleatur totus orbis terrarum grege Christi, significans tunc fore salvam Synagogam, cum se huic dispersioni et ipsa sociaverit, quae replevit hunc mundum; tabernacula enim pastorum, regna sunt terrae. Ideoque propheta David nationes annuntians credituras ait: Regna terrae, cantate Deo . Ergo sciat se juvenior, ut corrigat viam suam. 16. Sed dicis: Quis potest cognoscere viam juvenior, ut corrigat; cum Propheta dicat: Tria sunt impotellegere et quartum quod non agnosco: uestigia aquilae uolantis, uiam serpentis in peuiri in iuuentute? si Salomon fatetur, quod non cognoscat uias uiri in iuuentute,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s ẽ: de lapidib istis suscitare filios
abrahȩ. Ft̃ alibi ĩ euuangłio legisti:
qr abrahe filiam ligauit diabolus uequi¬
tię suȩ uinculis: quã dũs soluit die
sabati. Nisi gͦ seias te. nichil tibi ꝓde¬
rit: & si dicas abrahe sum filia. quȩ ñ
credis: quȩ errorẽ ñ corrigis. abrahã
quidẽ saluatur: s te nobilitas gene¬
ris non uiuabit: uisi fides seruauit.
Non te decipiat data patrib remissio.
Non suscipio ꝑsonam homins: ñ suscipio
p̃rogatiuã gnĩs: nisi uidero eongruen¬
tem generi morũ nobilitatẽ. ut fiat
iusti generis electio. Quod si scias de &
aguoscas quia peccato obnoxia es.
exeundum in calcaneis gregum ẽ tibi.
Exi gͦ nudo pede: & pasce hedos tuos
in tabernaculis partorum. Qui sine pec¬
cato ẽ: agnos paseit: oues paseit. Que
peccato obnoxia ẽ: pascit hedos qui
a suustris sunt. Non enim possunt ẽẽ ad
dexterã pastoris boni. Sequatur magis

Expanded text:
deus est de lapidibus istis suscitare filios deus est de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. et alibi in euangelio legisti, quia Abrahae filiam ligauit diabolus nequitiae suae uinculis, quam soluit dominus die sabbati. nisi ergo scias te, nihil tibi proderit, etsi dicas: \'Abrahae sum filia‘. quae non credis, quae errorem non corrigis; Abraham quidem saluatur, sed te nobilitas generis non iuuabit, nisi fides seruauerit. non te decipiat data patribus repromissio. non suscipio personam hominis, non suscipio praerogatiuam generis, nisi uidero congruentem generi morum nobilitat.m, ut fiat iusti generis electio. Quodsi scias te et cognoscas, quia peccato obnoxia es, exeundum in calcaneis gregum est tibi. exi ergo nuda pede e t pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. qui sine peccato est, agnos pascit, oues pascit: quae autem peccato\' obnoxia est, pascit haedos qui adextera pastoris boni. Sequatur magis
Abbreviated transcription (Latin):
thio. assignant gentiles uiri: quasi ipse
auctor fuerit huius seutentie: cũ de
nr̃o usurpatu ad sua transferant: et
longe anterior moyses fuerit qui scͥp¬
sit librum denteronomii: quã philoso¬
phi qui ista finxerunt. Unde & sa¬
lonion oraculũ diuinũ secutus: seͥpsit
in canticis canticoꝵ. Hisi seias te decorã
intt̃ mulieres. Hoc ẽ: nisi cognoscas te
mortalem : rationalem: & etto tua fa¬
tearis peccata: etto dicas iniquitates
tuas ut iustificeris: uisi conuertaris
& pͥor accuses delicta tua: uenit dies
mortis. & iam nullũ eonuersionis re¬
inedium ẽ. Preueniris: dum cogitas.
Accende facẽ tuam priusquã sponsi
tiu claudatur unua. qui expectare du
ñ solet negligentes. Nisi scias te inquit
decoram utter mulieres. & dicas fusca
sum & decora: fusca sum q peccaui. s
decora qr diligor. qr genus sum abra¬
hȩ. electum genus. dilectum dõ: ni¬
chil tibi ꝓderit patrũ gr̃a. Poteus enĩ

Expanded text:
thio assignant gentiles viri, quasi ipse thio assignant gentiles viri, quasi ipse auctor fuerit hujus sententiae; cum de nostro usurpatum ad sua transferant, et longe anterior Moyses fuerit qui scripsit librum Deuteronomii, quam philosophi qui ista finxerunt. 37. Unde et Salomon oraculum divinum secutus, scripsit in Canticis canticorum; Nisi scias te, decora inter mulieres; hoc est, nisi cognoscas te mortalem rationalem, et cito tua peccata fatearis, cito dicas iniquitates tuas ut justificeris, nisi convertaris, et prior accuses delicta tua, venit dies mortis et jam nullum conversionis remedium est; praeveniris dum cogitas. Accende facem tibi claudatur ianua, qui expectare diu non solet neglegentes. nisi scias te, inquit, decoram inter mulieres et dicas: fusca sum et decora, fusca sum, quia peccaui, sed decora, quia diligor, quia genus sum Abrahae, electum genus, dilectum deo, nihil tibi proderit patrum gratia; potens enim
Abbreviated transcription (Latin):
cennariȩ utiq uox ista dicentis est.
He forte fiam circũamicta: suꝑ greges
sodaliũ tuorum. Que ꝓselitis ante ex
gentib suscipiebas : nunc ipsa in uati
aduena congregaris. Respondit ihc.
Hisi noscas te decoram int̾ mulieres.
Quid ẽ se noscere: nisi ut sciat unus¬
quisq hominẽ adimaginẽ & similitu¬
diuem dĩ factum. rationas capacẽ. qui
t̃ram suam ex co lere tamquã bonus
agricola. debeat arato quodã & falce
sapientiȩ: ut uel dura findantur. uel
luxuriantia recidant᷑. qͣui inferiorẽ
sui portionem. animi imꝑio clebeat
gubernare: Unde etiã in lege seͥptum
ẽ. Attende tibi. ne fiat uerbum abscon¬
ditum in corde tuo. Tibi inquet atten¬
de. Hou utiq dieit pecuniȩ tuȩ: nou
possessionib tuis: ñ uirib corporis : s
animo tuo ac menti tuȩ: unde omĩa con
silia. facta. cogitationesq manant:¬
Tibi gͦ attende: ibi ubi potentiorẽ ẽẽ
te nosti. Nosce te ipsum. Qd̃ apolluu phi¬

Expanded text:
cennariae utique uox ista dicentis est: cennariae utique uox ista dicentis est: ne forte fiam circumamicta super greges sodalium tuorum. quae proselytos ex gentibus ante suscipiebas. nunc ipsa in natioamquam aduena congregari. Respondet Iesus: nisi noscas te decoram inter mulieres. quid est se noscere, nisi ut sciat unusquisque hominem ad imaginem et similitudinem dei factum, rationis capacem, qui terram suam excolere tamquam bonus agricola debeat aratro quodam et falce sapientiae, ut uel dura findantur uel luxuriantia recidantur, qui inferiorem sui portionem animi imperio debeat gubernare? unde etiam in Lege scriptum est: adtende tibi. ne fiat uerbum absconditum in corde tuo. tibi, inquit, adtende; non utique dicit pecuniae tuae, non possessionibus tuis, non uiribus corporis, sed asilia, facta, cogitationesque manantTibi ergo attende ibi, ubi potiorem esse te nosti. Nosce teipsum, quod Apollini Py
Abbreviated transcription (Latin):
siego tarte p̃rogatiuam caritatis amisi:
tu tam̃ quasi pius responde mͥ ubi pas¬
cis: ubi manes. Neliquisti me: abisti
ad gentes. N ecessisti longe a me: & illis
ꝓpior factus es a quib longe eras. Sed
factus es ꝓpe: qr crediderut sanguini
tuo. A me recessisti: qr ego crueem tuã
ñ suscepi. ut mundi redemptionẽ: s
ut nexii dampnationẽ. Qui aũt rece¬
perunt sicut salutis auctorẽ: in meri¬
die suit. Illis luces: illis resulges:
illis ealet gr̃a tua sieut meridies. Qi¬
ehi morutĩnus eiras eũ adhue erederẽ:
factus es meridies qui paseuntur in di¬
urtiis tuis. & in te sꝑant: & ideo ut dix̃
cdauid. deduces eoes iustitiam tamquã
lumen: & udiciũ eorum tam quã me¬
ridiem. Queris gͦ tanquã aliena quȩ
ꝑximia etas: tamquã panꝑ quȩ diues
fiusti. Uis sequi quȩ p̃cedebas: Atq
utuiã uel sequaris: quos p̃cedere debui¬
sti. Mercennaria ẽẽ desideras: quȩ
ante mercennarios colligebas. Aler¬

Expanded text:
si ego tantae praerogatiuam caritatis amisi. si ego tantae praerogatiuam caritatis amisi. tu tamen quasi pius responde mihi: ubi pascis, ubi manes? reliquisti me, abisti ad gentes, recessisti longe a me et illis propior factus es, a quibus longe eras. sed factus es prope, quia crediderunt sanguini tuo; a me recessisti, quia ego cracem tuam non suscepi ut mundi redemptionem, sed ut noxii damnationem. qui autem receperunt sicut salutis auctorem, in meridie sunt; illis luces, illis refulges, illis calet gratia tua sicut meridies. mihi matutinus eras cum adhuc crederem, meridies factus es, qui pascuntur in diuitiis tuis et in te sperant. ideo, ut dixit Dauid, deduces eorum iustitiam tamquam lumen et iudicium eorum tamquam meridiem. Quaeris ergo tamquam aliena. quae proxima eras. tamquam pauper, quae diues fuisti. uis sequi quae praecedebas; atque utinam uel sequaris quos praecedere debuisti! mercennaria esse desideras quae ante mercennarios colligebas; mer
Abbreviated transcription (Latin):
cdieentes. ecce couuertimur ad gentes:
& nationib uerbum dĩ seminare ce¬
perunt. Possunt & ꝓpħꝵ urtelligi:
qui monendo denuntiandoq ut
uineã suam eustodret sinagoga.
nichil. ꝓfecerunt. fecit enĩ spinas
imꝓbitatis. quȩ urrutis uberes
t̾ructus deferre debuerat. Et ideo confi¬
tetur: qr ppłm suũ eustodire ñ potuit.
Meritoq sero querit tenere. quẽ cum
teneret amisit: multo dissumilior eius
quȩ dicit. Inueni quẽ dilexit auima
mea: tenui eũ: & ñ derelinquam eum.
Deniq illa iuttat in ortũ suũ sponsũ:
hȩc ubi pascat requirens dicit ad ipsũ.
quẽ diligit: Cur dimisisti quẽ tene¬
bas: Dilexisti patrũ sidem: amisisti
crecholitatẽ. Quẽ tenebas cartratis
uinculis: amisisti longo fune ꝑfidiȩ.
Ideo nescis ubi pascat: ũbi maneat. llã
si seires: ñ quereres. Dicis enĩ. Ubi
pascis: ubi manes ui meridie: Meridi
qr aute carus fuisti. atq dilectus mͥ. Et¬

Expanded text:
dicentes: ecce conuertimur ad gentes dicentes: ecce conuertimur ad gentes et nationibus uerbum dei seminare coeperunt. possunt et prophetae intellegi, qui mouendo denuntiandoque, ut uineam suam custodiret synagoga. nihil profecerunt. fecit enim spinas inprobitatis, quae uirtutis uberes fructus deferre debuerat. et ideo confitetur. quia populum suum custodire non potuit, meritoque sero quaerit tenere, quem, cum teneret. amisit, multo dissimilior eius . quae dicit: inueni quem dilexit anima mea: tenui eum et non relinquam eum. Denique illa inuitat in hortum suum sponsum, haec, ubi pascat requirens, dicit ad ipsum: t non \'quem diligit\' ? cur dimisisti quem tenebas ? dilexisti patrum fide, amisisti incredulitate; tenebas caritatis uinculis, amisisti longo fune perfidiae. ideo nescis ubi pascat, ubi maneat; nam si scires, non quaereres. dicis enim: ubi pascis, ubi manes in meridie ?meridiequia ante carus fuisti atque dilectus mihi; et
Abbreviated transcription (Latin):
bat ante: nunclucet. Nune illis ortt᷑.
qui oriebaturmͥ. Qui illis remisit. re¬
mittet & mͥ. Holtte arbitrari qm̃ of
fuscata sum. qd penitus reliquerit me
sol. & iam ñ tuecur: ñ requirat egram.
Dissimulauit a me: qr ñ seruaus man¬
data eius. Reconcili abttur: eiun ui¬
derit meoꝵs peuitentiã delictoꝵ. Lon
uidet me sol. qr ñ recepi aduenientem:
ũ aꝑui fenestras. ut uite lumen urtra¬
ret. Cũm aꝑuero illuminabit oculos
meos: qui uenit ut totũ mundũ illu¬
minaret: & uideant etiã ñ uidentes.
Filii matris meȩ pugnauerunt aduer
qui sy nagogam ad legis p̃cepta con¬
stringunt: ut legem enstodiant. Ui¬
neam suã tuetur: quã eustodire non
potuit. Deniq eusto diebatur ut fa¬
ceret uuas: fecit aũt spinas. Que sit
gͥ uinea: uenit dauid testificari di
ceus. Uiueã de egypto transtulisti:¬
& eiecisti gentes & plantasti eam.
Possunt & aplĩ ẽẽ filii matris eius:
qui uere impugnauerunt synagogã

Expanded text:
bat ante, nunc lucet, nunc illis oritur bat ante, nunc lucet, nunc illis oritur qui oriebatur mihi; qui illis remisit. remittet et mihi. nolite , arbitrari, quoniam obfuscata sum. quod penitus reliquerit me sol et iam non intueatur, non requirat aegram. dissimulauit a me, quia non seruaui mandata eius; reconciliabitur, cum uiderit meorum paenitentiam delictorum. non uidit me sol, quia non recepi aduenientem, non aperui fenestras, ut uitae lumen intraret. cum aperuero. inluminabit oculos meos, qui uenit ut totum mundum inluminaret, et uideant etiam non uidentes. Filii matris meae pugnauerunt aduersqui synagogam ad legis praecepta constringunt, ut legem custodiat, uineam suam tueatur, quam custodire non potuit; denique custodiebat ut faceret uuas, fecit autem spinas. quae sic igitur uinea, uenit Dauid testificari nobis dicens: uin eam e x Aegypto transtulisti, eiecisti genteset e t plantasti eam. possunt et apostoli esse filii matris eius. qui uere inpugnauerunt synagogam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o adherentes uidebat: qr habebat¬
sibi eloquia eredita: & ideo dicebat.
lapsum. deeora q dilexit me sol: &
prior facta sum congregatio di. llolite
refugere me: qr fusca sum. Ideo fusca
sum qr sol reliquit me iusticiȩ: qui
ante me illuminare consueuerat.
Amnisi eolorẽ uultus mei: obtusa fac¬
ta ẽ acies oculorum meoꝵ. quib añ
solem uidebam. In tenebris ambulo:
qr diem xp̃i nescio. Noltte tam̃ despi¬
cere me: qm̃ qui reliquit potest rur¬
sum aspicere: & misereri iterum solet.¬
& congregare disꝑsos: desertos requi¬
rere: colligere destitutos. Om̃s trib
isrł conuenite: aspiette me clecoram
aute: derelictam. Holite aspicere me
qm̃i obsuscata sum: hoc ẽ ñ hoc solum
aspiciatis ꝙ offuscata sum. Nou ẽ in¬
tuitus me sol ᷤ deo offuseata sum .S.
lieet sol suꝑ iustos & inuistos. Suꝑ ui¬
illis mercedẽ meritoꝵ tribuens: ittis
peccata dimittens. Et gentib ñ luce¬

Expanded text:
Christo adhaerentes uidebat, quia habebatChristo adhaerentes uidebat, quia habebat eloquia sibi credita, et ideo dicebat: lapsum, decora, quia dilexit me sol et prior facta sum congregatio dei. nolite refugere me, quia fusca sum; ideo fusca sum, quia sol me reliquit iustitiae, qui ante inluminare consueuerat. amisi colorem uultus mei. obtunsa facta est acies oculorum meorum, quibus ante solem uidebam; in tenebris ambulo, quia diem Christi nescio. nolite tamen despicere me, quoniam qui reliquit potest rursum aspicere, misereri iterum. solet congregare dispersos, desertos requirere, colligere destitutos.\' omnes tribus Israel, conuenite, aspicite me decoram ante derelictam; nolite aspicere me, quoniam obfuscata s u m. hoc est: non hoc solum aspiciatis. quia obfuscata sum. non est intuitus me sol, et ideo obfuscata sum. sed lucet sol super iustos et iniustos, super iillis mercedem meritorum tribuens, istis peccata dimittens. et gentibus non luce
Abbreviated transcription (Latin):
pectus eius: mirantes alios qđ seruꝰ
se supra dñm reclinaret: quod caro
illa peccatrix. supra templum uerbi
recũberet: qd̃ anima illa carnis uin¬
culis inuixa aulam diuinȩ plenitu¬
dinis serutare tͦ. Hȩc gͦ nurantib aliis.
respondit anima ioħis. Fusca sum &
decora: filiȩ iheyłm. Fusca ꝑ culpam.
decora ꝑ grãm. Dicit & caro. Fusca sũ:
& decorã. Fusca puluere scłari. quẽ
peccaudo collegit: decora oleo sp̃ttali.
quo inundi huius puluerẽ squalorẽq
det̾sit. fusca ꝑ uiciũ: s decora iam ꝑ
lauachrũ: quo abluat omne delictum.
fusca sum qr peccaui: decora qr iam
me diligit. xp̃c. Quã religauerrt in
eua. recepit ex uirgine: suscepit ex
maria. Dicit etiã siuagoga. qđ dicit¬
eceli̾a: euius misteria hoc loco plerisq
uidentur expͥmi. Quȩ cũ reici se um
uideret. ꝓpter tocius plebis impiecatẽ:
solabatur se tamen qr ipsum xp̃m de
ppło suo: petrũ & ioħem & iacobum

Expanded text:
pectus eius. mirantes alios, quod seruus pectus eius. mirantes alios, quod seruus se supra dominum reclinaret. quod caro illa peccatrix supra templum uerbi recumberet. quod anima illa carnis uinculis innexa aulam diuinae plenitudinis scrutaretur. haec ergo mirantibus aliis respondet anima Iohannis: fusca sum et decora, filiae Hierusalem, fusca per culpam, decora per gratiam. dicit et caro: fusca sum et decora, fusca puluere saeculari quam certando collegi, decora oleo spiritali quo mundi huius puluerem squaloremque detersi, fusca per uitium, sed decora iam per lauacrum quod abluit omne delictum; fusca sum, quia peccaui, decora, quia iam me diligit Christus, quam relegauerat in Eua, recepit ex uirgine, suscepit ex Maria. Dicit etiam synagoga, cuius mysteria hoc loco plerisque uidentur exprimi; quae cum se reici iam uideret propter totius plebis inpietatem, solabatur se tamen, quia ipsum Christum de populo suo, Petrum Iohannem Iacobum
Abbreviated transcription (Latin):
& patre: secutus ẽ eum. Uiã scłi
cepat eurrere: s auditis xp̃i impiis
deseruit uiã mundi: secittus ẽ xp̃m.
Probauit qr in eo corrigit unior uiam
suã. si xp̃i uerba custõdiat. diceus ad
eum. Diligainus ubera tu asuꝑ uinũ.
Sic tam̃ bibens ut ñ absorberetur ui¬
no: s grã eius leticiã cordis hauri¬
ret. ñ eorporis ebrietate titubaret.
Deniq bibens hoc uinũ aꝑuit oculos
suos. & uidit uiã rectam: reliquit
tortuosas uias dicens. Equitas dilex̃
de. Hoc ẽ. Hon flex uosa itiuera de se¬
cuntur: s solus ad te potest iusticiȩ
trames ꝑuenire. Qui enĩ diligit iusti¬
ciam: ũ se auertit a xp̃o. Quomͦ enĩ
arbitrũ iusti. remuneratorẽq meri¬
toꝵ in nocens metuat conscientia:
In hoc gͦ iuiuene spectato magna mi¬
steria: que in canticis canticoꝵ sc̃s
salomon repletus spũ dñi resultauit.
Constitue dñm iħm recumbentẽ in
conuiuio: reelinantẽ se iohanuẽ supͣ

Expanded text:
et patre secutus est eum. uiam saeculi et patre secutus est eum. uiam saeculi coeperat currere, sed auditis imperiis deseruit uitam mundi, secutus est Christum, probauit, quia in eo corrigit iuuenior uiam suam, si Christi uerba custodiat, dicens ad eum: diligamus ubera tua super uinum, sic tamen bibens, ut non absorberetur uino, sed gratia eius laetitiam cordis hauriret, non corporis ebrietate titubaret. denique bibens hoc uinum aperuit oculos suos et uidit uiam rectam, reliquit tortuosas uias, dicens: aequitas dilexit te, hoc est: \'non flexuosa itinera te sequuntur, sed solus ad te potest iustitiae trames peruenire\'. qui enim diligit iustitiam, non se auertit a Christo; quomodo enim arbitrum iusti remuneratoremque meritorum innocens metuat conscientia? In hoc ergo iuuene spectato magna mysteria, quae in Canticis canticorum sanctus Salomon repletus domini spiritu resultauit. constitue dominum Iesum recumbentem in conuiuio, reclinantem se lohannem supra
Abbreviated transcription (Latin):
caudus: ille tam̃ serus: hic cautus.
Ipse se ipso contẽptus. & num quã sibi
solus: iste pulchrã etati lubͣice disci¬
plinã ad scisens silentii. nec adhuc
sibi habundans. s aliis se timens ere¬
dere: querens tamen a uiuentute
congregare. quȩ in senectute & sibi
& prunis siuis ꝓsut : ne dicatur ei.
Quȩ in uiuenture ñ collegisti: quomͦ
inuenies in senectute: Ergo is si iu
coneilio seuiorum sederit. manũ ad¬
hibebit ori suo. ut audiens senum¬
sententias. colligat quod sibi ad ma¬
turiorẽ seruet etatẽ : quẽ adimodũ
maria eũ uerba xp̃i audiret. ꝯferebat ea oĩa
ĩ corde suo. ꝗͣ ad modũ ioħs ẽ caput suũ supra pectꝰ
dñi iħu recliuaret. hauriebat ꝓfun¬
da secreta sapientiȩ. En tibi uiuenẽ:
qui uiam suã in uiuenticte correxit.
Piscator erat cum fr̃e suo: uidit dũm
iħm. cum plicaret retia sua: audiuit¬
& dicentẽ. Uenite: faciam uos pis¬
eatores hominũ. Et relictis retib siuis

Expanded text:
candus. ille tamen serius, hic cautus; candus. ille tamen serius, hic cautus; ille se ipso contentus et numquam sibi solus, iste pulchram aetati lubricae disciplinam adsciscens silentii nec adhuc sibi abundans, sed aliis se timens credere, quaerens tamen a iuuentute congregare. quae in senectute et sibi et proximis suis prosint, ne dicatur ei: quae in iuuentute non collegisti, quomodo inuenies in senectute? ergo is, si in consilio seniorum sederit, manum adhibebit ori suo, ut audiens sententias colligat, quod sibi ad maturiorem seruet aetatem: quemadmodum Maria, cum uerba Christi audiret, conferebat ea omnia in corde suo; quemadmodum Iohannes, cum caput suum supra pectus Iesu domini reclinaret, hauriebat profunda secreta sapientiae. En tibi iuuenem, qui uiam suam in iuuentute correxit! piscator erat cum fratre suo; uidit dominum Iesum, cum plicaret retia sua, et audiuit dicentem: uenite, faciam uos piscatores hominum, et relictis retibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
loquenda cognoscere quã ꝓfer /re quȩ
seutiat. ante quã loqͥ discat: tunens
ue i multiloquio peccatum contͣhat.
Unde pitto & pytagorã illum philoso¬
pliorum imitatorẽ iuiuenis huius ꝓpħici
uistitiusse sectã: ut discipuli sui quin¬
quennio ñ loquentes. tanto silentio
loqui discerent: eum p̃sertim & dauicd
suꝑioris etatis quã pytagorã fuisse ñ
dubiũ sit qui ait. Dixi eustodiã uias
meas ut ñ deluiquã in lingua mea:
posui ori meo custodiã. Et quia forte
aliquaudo aliquid locutus ẽẽt ieau
tius. ideo postea a deo poii ori suo eu¬
stodiam postulauit. Isaiam quoq ps¬
tagorieis ant̾i orẽ fuisse quis nesciat:
Qui cũ audisset clama: ñ prius elama¬
uerit quã audiret quid elamare
deberet. Respondit enĩ. Quid ela¬
mabo: Unde dictum ẽ ei. Omĩs caro
fenũ: & om̃is głia eus ut flos feni.
aruit fenũ & flos eius decidit: uerbũ
uoce clamauit. Ut̃q gͥ uiuenis p̃di¬

Expanded text:
loquenda cognoscere quam proferre quae loquenda cognoscere quam proferre quae sentiat antequam loqui discat, timens, ne in multiloquio peccatum contrahat. unde puto et Pythagoram illum philosophum imitatorem iuuenis huius prophetici instituisse sectam, ut discipuli sui quinquennio non loquentes tanto silentio loqui discerent, cum praesertim et Dauid superioris aetatis quam Pythagoram fuisse non dubium sit, qui ait: dixi: custodiam uias meas, ut non delinquam in lingua mea; posui ori meo custodiam. et quia forte aliquatius; ideo postea a Deo poni ori suo custodiam postulavit. Esaiam quoque pythagoricis anteriorem fuisse quis nesciat? Qui cum audisset, clama ; non prius clamaverit, quam audiret quid clamare deberet. Respondit enim: Quid clamabo ? Unde dictum est ei: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus, ut flos feni. Aruit fenum et flos ejus decidit: verbum uoce clamauit. Uterque igitur iuuenis praedi