comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exploratorem. Sponsa nichil ueretur. qr
nichil sibi conscia ẽ. Quid deniq uereat᷑
amica. columba. formosa: Nempe subm¬
de habes. Etdilectus meus inquit loquitur
mͥ. Michi ñ loquitur.⁊ ideo formido aspec¬
tum qm̃ ñ habeo testimoniũ. Tu quid au¬
dis de te osponsa: Quid tͥ loquitur dilec¬
tus tuus: Surge inquit ꝓpera amica mea.
columba mea.formosa meã. Uerum hoc
quoq alteri seruabo pͥncipio. nec breuita¬
te artabo ea que diligentiã desiderantia
sunt. ne forte i de hoc reus inueniar si qͦ¬
minus uos inueniamini in hac parte edi¬
ficatiadintelligentiã. ⁊ amorem sponsi ec

Expanded text:
exploratorem. Sponsa nihil veretur, quia nihil sibi conscia est. Quid denique vereatur, amica, columba, formosa? Nempe subinde habes: En dilectus meus, inquit, loquitur mihi. Nihil non loquitur; et ideo formido aspectum, quoniam non habeo testimonium. Tu quid audis de te, o sponsa? Quid tibi loquitur dilectus tuus? Surge, 1457 inquit, propera, amica mea, columba mea, formosa mea . Verum hoc quoque alteri servabo principio, nec brevitate arctabo ea quae diligentiam desiderantia sunt; ne forte et de hoc reus inveniar, si quominus vos inveniamini in hac parte aedificati ad intelligentiam et amorem sponsi Ec
Abbreviated transcription (Latin):
qui uultis libenter accipio: ⁊dignũ ar-¬
bitror interruptũ potius resarcire ser-¬
monẽ quã noui ordiri qͥppiã. Uereor aut̃
ne dissuetũ ꝑ id temꝑis ammũ ⁊ disten¬
tũ diu habitũ. ñ solum ad tam diu̾sa. seti¬
am ad tam indigna dignitas mat̾ie ꝓut
oportet ñ admittat. S si quod habeo hoc
uobisdo: pot̾it ⁊ fideli obsequio meod̃s
etiam quod ñ habeo dare ut dem. Si nõ:
culpetur sane ingenium. ñ uoluntas.
Locus autẽ unde incipere debemus. nisi
fallor is ẽ. Recti diligunt te. Quod ante¬
quam explanare incipiamꝰ quid. iudea¬
mus cuiꝰ sit. quisnã hoc uidelicet dicat. A
uobis namq exigitur. quod auctor non
loquitur. Et fortassis melius adolescen¬
tulis id damus. ut suis uerbis ⁊ hoc addãt
Siquidẽ cum dixissent exultabimꝰ ⁊ leta¬
bimur inte. memores ub̃um tuoꝵ suꝑ
uinum. nec dubium quin matri loque¬
rentur: continuato sermone. hoc quoq

Expanded text:
qui vultis libenter quidem accipio, et dignum arqui vultis libenter quidem accipio, et dignum arbitror interruptum potius resarcire sonem, quam novi ordiri quidpiam. Vereor autem ne dissuetum per id temporis animum et distentum diu habitum, non solum ad tam diversa, sed etiam ad tam indigna, dignitas materiae, prout oportet, non admittat. Sed si quod habeo, hoc vobis do; poterit et fideli obsequio meo Deus, etiam quod non habeo, dare ut dem. Si non; culpetur sane ingenium, non voluntas. 2. Locus autem unde incipere debemus, ni fallor, iste est: Recti diligunt te. Quod antequam explanare incipiamus, quid sit videamus, cujus sit, quisnam hoc videlicet dicat. A nobis namque exigitur quod auctor non loquitur. Et fortasse melius adolescentulis id damus, ut suis verbis et hoc addant. Siquidem cum dixissent: Exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum super vinum nec dubium quin matri loquerentur, continuato sermone hoc quoq
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculũ inquirentis. Et decellario qͥ¬
dem ista sufficiant. Porro deorto uel cu¬
biculo si qͣ addenda. aut forte ꝗͣ dicta
sint mͦ ad u̾tenda occurierint. loco sue
ñ p̃t̾eamꝰ. sinaut̃. sufficiant q̃ dicta
st̃. ⁊ minime it̾entur. ne unꝗͣ. infasti¬
drum qd̾ absit ueniant ea q̃ ꝓferuntui
ad laudẽ ⁊ głiam sponsi eccłie dñi nr̃i iħ
oc demum tercio¬
fr̃s reditum ab urbe nr̃m clem̃¬
tior ocłs e celo ꝓspexit: i uultꝰ tã¬
dem serenior desuꝑ arrisit nobis. Quieuit
leonina rabies: finem accepit malitia.
eccl̃ia pacem recepit. Ad nichilum deduc¬
tus ẽ in conspectu eius malignus. qui eã
ꝑ hoc ferme octennium diro scismate cõ¬
turbarat. Num uero ego gratis de tantis
ꝑicłis ero redditus uob̃: Urĩs defidĩis do¬
natus sum: ur̃is me ꝓfectib paro. Quoꝵ
uiuo meritis. uolo uiuere studiis.⁊ salu¬
ti. Quodq dudum cepta in canticis me exe-¬

Expanded text:
cubiculum inquirentis. Et de cellario quicubiculum inquirentis. Et de cellario quidem ista sufficiant. Porro de horto vel cubiculo si qua addenda, aut alia forte quam dicta sunt, modo advertenda occurrerint, loco suo non praetereamus. Sin autem, sufficiant quae dicta sunt, et minime iterentur, ne unquam in fastidium, quod absit! veniant ea, quae proferuntur ad laudem et gloriam sponsi Eccleoc demum tertiofratres, reditum ab Urbe nostrum clementior oculus e coelo respexit, et vultus tandem serenior desuper arrisit nobis. Quievit Leonina rabies, finem accepit malitia, Ecclesia pacem recepit. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus, qui eam per hoc ferme octennium diro schismate conturbarat. Num vero ego gratis de tantis periculis ero redditus vobis? Vestris desideriis donatus sum, vestris me profectibus paro: quorum vivo meritis, volo vivere studiis et sali. Quodque dudum coepta in Canticis me exse
Abbreviated transcription (Latin):
tia imagnũ corꝑearum fantasiata.
pot̾it quidẽ hic cum ad nos redierit gła-¬
ri i dicere. introduxit me rex.i.c.s. qd̾
tñ anipsum sit de quo exultat sponsa. ñ
temere affirmareͥm. Est tñ cubiculũ:
cubiculũ regis: quia nimirũ de trib qͦ
triplici assignauimus uisiom. solus fẽs ẽ
in pace locus iste. Ut enim aꝑte mon¬
stratum ẽ. ⁊ inpriori exigua. nin scdo
nulla ꝑcipitur quies. cum ⁊ illic appa¬
rens admirabilis. ⁊ indagandi exerceat
studium curiositatẽ. ⁊ hic in notescens
Sterribilis infirmitatẽ concutiat. at uͦ
tercioisto in loco ñ plane t̾ribilis. nec
tam ammirabilis quã amabił appare¬
re dignatur. seremis: ⁊ placidus. suauis
orto. cubiculo. longiori sunt disputa¬
ta sermone. memoria urã compendi¬
um teneat: mementote trium tempũ
trium m̾itoꝵ. triũ qͣsi p̾mioꝵ. In hor¬
to aduerte temꝑa. m̾̃ita incellario. p¬
mia in triplici illa contemplatione

Expanded text:
tia imaginum corporearum phantasmata; tia imaginum corporearum phantasmata; poterit quidem hic, cum ad nos redierit, gloriari et dicere: Introduxit me rex in cubiculum suum . Quod tamen an ipsum sit de quo exsultat sponsa, non temere affirmaverim. Est tamen cubiculum, et cubiculum regis; quia nimirum de tribus, quos triplici assignavimus visioni, solus factus est in pace locus iste. Ut enim aperte monstratrum est, et in priori exigua, et in secundo nulla percipitur quies: cum et illic appagerunt, ut stipendiis, quae sufficere curiositatem; et hic innotescens terribilis, infirmitatem concutiat. At vero tertio isto in loco, non plane terribilis, nec tam admirabilis quam amabilis apparere dignatur, serenus et placidus, suavis horto, cubiculo, longiori sunt disputata sermone, memoria vestra compendiparcat, cujus judicia abyssus multa, trium meritorum, trium quasi praemiorum. In horto advertite tempora, merita in cellario, praemia in triplici illa contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
immerito cubituli appellatione cen¬
suerim. in quo ds̃ ñ quasi turbatus
ira. nec uelua distentus cura ꝓspicit᷑.
s ꝓbatur uoluntas eius in eobona. et
beneplacens ⁊ ꝑfecta. Uisio ista ñ t̾ret
s mulcet inquietam curiositatẽ sedat.
quillat. hic uiuere quiescitur. Tran¬
quillus ds̃ tranquillat omnia: ⁊qͥ etũ
aspicere quiesc̾e ẽ. Cernere ẽ regem pꝰ
diuturnas forensium quasi lites cau¬
sarum. dimissis a se turbis. curarũ mo¬
lestias declinantem. petentem de noc¬
te diu̾sorium cubiculum introeu nte
cũ paucis qͦs hoc secreto ⁊ hac familia¬
ritate dignant᷑. eocerte securiꝰ quo se¬
cretius quiescentẽ: eoserenus se hñtẽ:
qͥ placidius solos intueͥntẽ qͦs diligit.
In hoc archanum.⁊ in hoc sc̃iariũ di.si
quẽ forte ur̃m aliqua hora sic rapi.⁊
sc abscondi contig̃it. ut minime a uo¬
cet aut ꝑturbet. uel sensus egens.uel
cura pungens. uł culpa mordens. uł cer-
te ea que difficiliꝰ amouentur. irruen¬

Expanded text:
immerito cubiculi appellatione censuerim! in quo Deus, non quasi turbatus ira, nec velut distentus cura prospicitur; sed probatur voluntas ejus in eo bona, et beneplacens et perfecta. Visio ista non terret, sed mulcet; inquietam curiositatem non excquillat. Hic vere quiescitur. Tranquillus Deus tranquillat omnia; et quietum aspicere, quiescere est. Cernere est regem post diurnas forensium quasi lites causarum, dimissis a se turbis, curarum molestias declinantem, petentem de nocte diversorium, cubiculum introeuntem cum pacis, quos hoc secreto et hac familiaritate dignatur, eo certe securius, quo secretius quiescentem; eo serenius se habentem quo placidius solos intuentem quos diligit. In hoc arcanum et in hoc sanctuarium Dei si quem forte vestrum aliqua hora sic rapi et sic abscondi contigerit, ut minime avocet aut perturbet vel sensus agens, vel cura pungens, vel culpa mordens, vel ea certe, quae difficilius amoventur, irruen
Abbreviated transcription (Latin):
nit. ⁊ disponit consilia. ipse uniu̾sita¬
tis gubernator leges constituens omni
creature. pondus: i mensuram: i nume¬
rum. Est locus altus ⁊ secretus. s minime
quietus. Nam uͣpse quantum in se est
plantem qui forte eo loci ꝑuenerit. qui¬
escere ñ ꝑmittit. s mi rabilit̾ quamius de¬
lectabilit̾ rimantẽ. i admirantẽ. fatigat.
redditq in quietum. Pulchre utrumq ĩ
consequentib sponsa exprimit: ⁊ delec¬
tationẽ uidelicet istius modi contempla¬
tionis: i inquietudinẽ. ubi ⁊ se dormire:
et cor suũ uigilare fatetur. Nam in sõp¬
no quidẽ suauissimi stuporis placideq
ammirationis sentire quietẽ: in uigiliis

Expanded text:
nit, et disponit consilia ipse universitanit, et disponit consilia ipse universitatis gubernator, leges constituens omni creaturae, pondus, et mensuram, et numerum. Et locus iste altus et secretus, sed minime quietus. Nam etsi ipse, quantum in se est,; et contemplantem, qui forte eo loci pervenerit, quiescere non permittit; sed mirabiliter, quamvis delectabiliter, rimantem et admirantem fatigat, redditque inquietum. Pulchre utrumque in consequentibus sponsa exprimit, et delectationem videlicet istiusmodi contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi stuporis, placidaeque admirationis, sentire quietem; in vigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
de numero sit adolescentularum. congru¬
um queq ꝓm̾itis accipit ibi locum. ter¬
minũq quousq liceat sibi contemplan-¬
do ꝓcedere. ⁊ introire in gaudium dñi
sui:⁊ rimari dultia secreta sponsi: quod
suo loco distinctius quantum dignabit᷑
ipse suggerere demonstrare conabor. Nẽ
uero id nosse sufficiat. nulli adolescentu¬
larum. nulli concubinarum. milli uel
reginarum patere omnino accessum. ad
secretum illud cubiculi: quod sue illi co¬
lumbe. formose. ꝑfecte. uni unicum. spõ¬
sus seruat. Unde nec ego sane indignor si
ñ ad illud admitor. p̾sertim cum constet
mͥ. ne ipsam quidẽ sponsam interim ad¬
huc ad omne quod uult ꝑuenire secretũ.
Deniq i flagitat sibi indicari ubi pas¬
cat. ubi cubet in meridie. S audite qͦ¬
usq ꝑuenerim: aut me ꝑuenisse puta¬
uerim. Nec enim iactantie deputandũ ẽ.
quod in urõs pando ꝓfectus. Est locus
apud sponsum de quo sua iura decer¬

Expanded text:
de numero sit adolescentularum, congrude numero sit adolescentularum, congruum quaeque pro meritis accipit ibi locum terminumque, quousque liceat sibi contemplando procedere, et introire in gaudium Domini sui, et rimari dulcia secreta sponsi. Quod suo loco distinctius, quantum dignabitur ipse suggerere, demonstrare conabor. Nunc vero id nosse sufficiat, nulli adolescentularum, nulli concubinarum, nulli 1343 vel reginarum patere omnino accessum ad secretum illud cubiculi, quod suae illi columbae formosae, perfectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad illud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Denique et flagitat indicari sibi, ubi pascat, ubi cubet in meridie 11. Sed audite quousque pervenerim, aut me pervenisse putaverim. Nec enim jactantiae deputandum est, quod in vestros pando profectus. Est locus apud sponsum, de quo sua jura decer
Abbreviated transcription (Latin):
nec uia ẽ regina ꝓfecto s plures: ⁊ concu¬
bine multe sunt. ⁊ adolescentularũ non
ẽ numerus. Et unaqueq inuenit secre¬
frui datur grata ⁊ secreta p̾sentia sponsi.
s ut cuiq paratum ẽ a prẽ ipsius. Non e¬
nim nos eum elegimus. s ipse elegit nos
et posuit nos: i uͥ ab eo quisq positus ẽ.
ibi ẽ. Deniq mulier una compuncta se-¬
cus pedes dni iħu sortita ẽ locum: cum
altera deuotionis sue fructum ad cap̃t
inuenerit. si tamen altera. Porro thomaᷤ d¬
in latere. ioħs in pectore. petrus in sinu
patris. paulus in t̾cio celo secreti huius
grãm sunt assequuti. Quis nr̃m digne
distinguere suffitiat has uarietates m̾i¬
toꝵ. uel potius p̃mioꝵ: Ne omnino tñ
prior mulier strauit sibi in tuto humi¬
litatis. post̾ior in solio spei. thomas in soli¬
do fidei. Ioħes in lato caritatis. paulus in
intimo sapĩe. petrus in luce u̾itatis. Sic
gͦ apud sponsum mansiones multe sunt.
et siue regina siue concubina. siue etiam

Expanded text:
nec una est regina profecto, sed plures: et concubinae multae sunt, et adolescentularum non est numerus. Et unaquaeque invenit secrefrui datur grata et secreta sponsi praesentia, sed ut cuique paratum est a Patre ipsius. Non enim nos eum elegimus, sed ipse elegit nos, et posuit nos; et ubi ab eo quisque positus est, ibi est. Denique mulier una compuncta secus pedes Domini Jesu sortita est locum cum altera suae devotionis fructum ad caput invenerit, si tamen altera. Porro Thomas in latere, Joannes in pectore, Petrus in sinu Patris, Paulus in tertio coelo, secreti hujus gratiam sunt assecuti. 10. Quis nostrum digne distinguere sufficiat has varietates meritorum, vel potius praemiorum? Ne omnino tamen prior mulier stravit sibi in tuto humilitatis; posterior, in solio spei; Thomas, in solido fidei; Joannes, in lato charitatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansiones multae sunt, et sive regina, sive concubina, sive etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ti a deo. Nam de tali adhesione puto dictũ.
qͥ adheret dõ unus sp̃c ẽ. Quid gͦ: Dic̃ filiꝰ.
ego in patre ⁊ pat̾ in me ẽ: ⁊ unum sumꝰ.
spc̃ sumꝰ. S nunquid pat̾ ⁊ filiꝰ ut sint ĩ
inuicẽ. ac ꝑinde unũ in uicẽ se manducãt
sic̃ ds̃ ⁊ hõ mutua se qͣdam in se se mandu
Insunt sibi atq illi. s neq una unitas u¬
ꝵq. Deniq innuit᷑ tͥ unitatũ diu̾sitasꝑ¬
⁊ unũ. qm̃ nec patri ⁊ filio unꝰ. nec hõi
deo unum pot̾it conuenire. Tu si sapiꝰ
asione accepta eris sapientior. pruden
adũtens illic quidẽ ꝑ unũ. unitatem
stantiȩ uel naturȩ. hic uͦ ꝑ unus eq̃
itatẽ: s ideo longe alt̾am. quia int̾
stantias :⁊ naturas. Homini nempe
eo sua cuiq ⁊ natura ⁊⁊ substantia ẽ
ĩ patris filiiq constet penitꝰ ẽẽ unã.
ere ẽ illã nec unitatẽ eẽ. siqͥdem hu
ngłari sũmeq unitati comparetur:
i qͦm unitas uͥ numerus naturarum.

Expanded text:
ti a Deo. Nam de tali adhaesione puto dictum: ti a Deo. Nam de tali adhaesione puto dictum: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est. Quid ergo? Dicit Filius: Ego in Patre, et Pater in me est , et unum sumus quid Pater et Filius ut sint in invicem, ac proinde unum, invicem se manducant, sicut Deus et homo mutua se quadam in sese manducinsunt sibi hi atque illi, sed neque una unitas utrorumque. Denique innuitur tibi unitatum diversitas quoniam nec Patri et Filio unus, nec homini et Deo unum poterit convenire. Tu, si sapis, occasione accepta eris sapientior, prudenter advertens, illic quidem per unum unitatem substantiae vel naturae; hic vero per unus aeque unitatem, sed ideo longe alteram, quia inter substantias et naturas, homini nempe et Deo, sua cuique et natura, et substantia est, cum Patris Filiique constet penitus esse unam. Vides illam nec unitatem esse, siquidem huic singulari summaeque unitati comparetur. Nam quomodo unitas, ubi numerus naturarum,
Abbreviated transcription (Latin):
tas eẽt. Nunc uͦ cũ ⁊ ipse in patre ⁊ pat̾ in
ipso sit. ñ ẽ qͦ daudicet unitas: s uere ⁊ ro¬
tunde unum sunt ipse ⁊ pat̾. Sic gͥ aĩa cui
adherere deo bonũ ẽ: ñ ante se existimet
ꝑfecte unitam. nͥ cũ ⁊ illum in se i se iil¬
lo manentẽ ꝑsenserit. Non quia uel sic u¬
num dicatur cum deo. sic̃ unũ sunt pat̾
⁊ filiꝰ. qͣmuis qͥ adheret deo. unꝰ sp̃s sit Le¬
gi hoc.s illud ñ legi. Non dico de me qͥ ni¬
chil sum: s plane nemo nͥ demens siue de
t̾ra siue de celo. usurpabit sibi illã unige¬
niti uocem. ego ⁊ pat̾ unum sumus. Et
tñ ego licet puluis ⁊ cinis. fretꝰ qͥdem scͥp¬
ture auctoritatate. minime illud dicere
uerear. quia unus cum deo sp̃c sim. si uin¬
qͣm tñ certis fuero ꝑsuasus exꝑim̃tis. deo
meo adherere ad instar uniꝰ illoꝵ qͥ in cari¬
tate manent. acꝑ hoc in deo manent.⁊
ds̃ in eis: manducantes dm̃. ⁊ manduca¬

Expanded text:
unitas esset. Nunc vero cum et ipse in Patre, et Pater in unitas esset. Nunc vero cum et ipse in Patre, et Pater in ipso sit; non est quo claudicet unitas, sed vere perfecteque unum sunt ipse et Pater. Sic igitur anima, cui adhaerere Deo bonum est , non ante se existimet ipsi perfecte unitam, nisi cum et illum in se, et se in illo manentem persenserit. Non quia vel tunc unum dicatur cum Deo, sicut unum sunt Pater et Filius: quamvis qui adhaeret Deo, unus spiritus est . Legi hoc, sed illud non legi. Non dico de me, qui nihil sum, sed plane nemo, nisi demens, sive de terra, sive de coelo usurpabit sibi illam Unigeniti vocem: Ego et Pater unum sumus . Et tamen ego, licet pulvis et cinis, fretus quidem Scripturae auctoritate, minime istud dicere verear, quia unus cum Deo spiritus sum: si unquam tamen certis fuero persuasus experimentis, Deo me adhaerere ad instar unius illorum, qui in charitate manent, ac per hoc in Deo manent, et Deus in eis, manducantes Deum, et manduca
Abbreviated transcription (Latin):
mea. cib eiꝰ ego ipse. anñ cinerem tanqͣm
manducat: Ego aut̃ quia peccator sũ cim̃
sum: ut manducer ab eo. Mandor cũ argu¬
or: glutior. cũ instituor. De quoqͦr cũ ĩmu¬
tor. digeror. cũ tͣnsformor: unior. cũ confor¬
mor. Holite mirari hoc: ⁊ manducat nos:
⁊ manducat᷑ a nob̃. qͦ illi artius astringam᷑.
Non sane alias ꝑfecte unimͦ illi. Et enĩ simã-
duco ⁊ ñ manducor: uidebit᷑ in me ille ẽẽ.
s ñdum in illo ego. Qd̃ si manducor qͥdẽ
ñ manduco: me in se habere ille s ñ etiã
in me ẽẽ uidebit᷑. Nec erit ꝑfecta unitio
in uno qͦ uis hoꝵ. Si em̃ manducet me ut
habeat me in se ⁊ ame uicissim manducetur
dam subliniorẽ qͥdem rerũ conuenientiã:
similẽ tñ huic. Si ipse sponsus in patre ita
ẽẽt ut ñ eẽt in ipso pat̾ aut ita pat̾ in ip¬
so eẽt. ut ñ eẽt ipse in patre. audeo dicere.⁊
ipsoꝵ citra ꝑfectũ unitas remanẽt: si tñ um-

Expanded text:
mea, cibus ejus ego ipse. Annon cinerem tanquam mea, cibus ejus ego ipse. Annon cinerem tanquam panem manducat? Ego autem quia peccator sum, cinis sum, ut manducer ab eo. Mandor cum arguor, glutior cum instituor, decoquor cum immutor, digeror cum transformor, unior cum conformor. Nolite mirari hoc: manducat nos, et manducatur a nobis, quo arctius illi astringamur. Non sane alias perfecte unimur illi. Nam si manduco et non manducor, videbitur in me esse ille, sed nondum in illo ego. Quod si manducor quidem, nec manduco; me in se habere ille, sed non etiam in me esse videbitur; nec erit perfecta unitio in uno quovis horum. Sed enim manducet me, ut habeat me in se; et a me vicissim manducetur mdam sublimiorem quidem convenientiam, similem tamen huic. Si ipse sponsus in Patre ita esset, ut non tamen in ipso Pater; aut ita Pater in ipso esset, ut non esset ipse in Patre: audeo dicere, et ipsorum citra perfectum unitas remaneret, si tamen jam
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidi illũ ñ mͦ cõmorantẽ. s ⁊ pascentẽ
int̾ lilia: Ita gͦ scd̾m utrũq carnẽ dico ⁊ spi¬
ritũ. pasci int̾ lilia sponsus inuentꝰ ẽ. Pu¬
fortabat timiditatẽ feminarũ. iocundabat
humilitatẽ. impinguabat deuotionẽ: S
si uidisti qd̃ pasci illi pascere sit: uide etĩa
nc̃. ne forte ⁊ e conu̾so pascere sit ei pasci.
Dñe qͥ pascis me a iuuentute mea: ait sc̃s
patͥarcha iacob. Bonꝰ pat̾familias. qͥ suoꝵ
domesticoꝵ curã gerit. maxime in dieb
malis ut alat eos in fame: cibans illos pa-¬
ne uite intellectꝰ. ⁊ sic nutͥens ad uitam
ȩt̾nam. at pascens ita puto nichilominũ
pascit᷑ ipse: ⁊ qͥdẽ escis qͥb libent̾ uescitur
ꝓfectib nr̃is. Et enĩ gaudium dni fortitu¬
cũ pascit: simul nos suo gaudio sꝑitali re-¬
ficiens:⁊ de nr̃d eque sꝑitali ꝓuectu gau¬
dens. Cib eiꝰ penitentia mea. cib eiꝰ salus

Expanded text:
Quia vidi illum non modo commorantem, sed et pascentem Quia vidi illum non modo commorantem, sed et pascentem inter lilia? Ita ergo secundum utrumque, carnem dico et spiritum, pasci inter lilia sponsus inventus est. Pufortabat timiditatem feminarum, jucundabat humilitatem, impinguabat devotionem? Sed si vidisti, quod pasci illi sit pascere; vide etiam nunc, ne forte et e converso pascere sit ei pasci. Domine, qui pascis me a juventute mea; ait sanctus patriarcha Jacob . Bonus paterfamilias, qui suorum domesticorum curam gerit, maxime in diebus malis, ut alat eos in fame, cibans illos pane vitae et intellectus, et sic nutriens ad vitam aeternam. At pascens, ita puto, nihilominus pascitur ipse, et quidem escis quibus libenter vescitur, profectibus nostris. Etenim gaudium Domini, fortitu cum pascitur pascit, simul nos suo gaudio spirituali reficiens, et de nostro aeque spirituali profectu gaudens. Cibus ejus poenitentia mea, cibus ejus salus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ imputaũ dñs pecc̾m̃: nec ẽ in sp̃u eiꝰ dolus.
Pulcre dñs paucis ut᷑mq complexꝰ ẽ macłam.
dolum. tͥsticiamq: nolite inqͥens fieri sic̃ ypo¬
crite tristes. Sponsus itaq i cũ sit uirtus
in uirtutib complaceat sͥ.i cum sit liliũ
libent̾ int̾ lilia cõmorat᷑. ⁊ cũ sit candor de¬
lectat᷑ candidis: ⁊ fortassis hoc ẽ qd̃ dr̃ pasci
int̾ lilia. candore. ⁊ odore uirtutũ delectari.
Et quidẽ pascebat᷑ olim corpalit̾ apd̃ mari¬
am. ⁊ marthã:  recumbens etiã corporelẽ
int̾ lilia. illas loqͦr. nam lilia erant: nichilo¬
minꝰ sp̃m refocillabat deuotione ⁊ uirtuti¬
b mulierũ. Qd̃ si illa hora intrasset ꝓpħa.
aut angls seu aliꝰ qui uis sꝑitalis. tñ ñ ig¬
norans que maiestas recumb̾et. ñne stupẽs
dignationẽ ⁊ familiaritatẽ. qͣm illi ẽẽ conspi-¬
ceret cum puris animis. pudicisq corꝑib
tñ t̾renis ⁊ sexus infirmioris. m̾ito testaret.

Expanded text:
est in spiritu ejus dolus . Pulchre Dominus paucis utramque notavit maculam, dolum, tristitiamque: Nolite, inquiens, fieri, sicut hypocritae, tristes . Sponsus itaque et cum sit virtus, in virtutibus complacet sibi; et cum sit lilium, libenter inter lilia commoratur; et cum sit candor, delectatur candidis. 4. Et fortassis hoc est quod dicitur pasci inter lilia, candore et odore virtutum delectari. Et quidem pascebatur olim corporaliter apud Mariam et Martham, recumbens etiam corpore inter lilia Illas loquor, nam lilia erant, nihilominus spiritum refocillabat devotione et virtutibus mulierum. Quod si illa hora intrasset propheta, aut angelus, seu alius quivis spiritualis, tantum non ignorans quae majestas recumberet; nonne stupens dignationem et familiaritatem, quam illi esse conspceret cum puris animis pudicisque corporibus, tamen terrenis et sexus infirmioris; 1515 merito testaretur:
Abbreviated transcription (Latin):
um locutũ ẽ. Unum ꝓrsus ñ suffic̃: duo
ad minꝰ necessaria sunt. dico aut̃ continen¬
tiã ⁊ innocentiã: quarũ una sine altera
nec saluabit. frustra deniq ad unã qͣmli¬
bet harum inuitabo sponsũ: qͥ ñ ad liliũ
hr̃e lilia. ne de singłaritate causet᷑ lilii. qͥ
ñ uult nͥ int̾ lilia paser ⁊ sic declinet in ira
a seruo tuo. Pono itaq pͥmã omniũ inno¬
centiã:⁊ si huic iung̾e ꝯtinentiã qͥuero di-¬
intẽ me putabo impossessione lilioꝵ. Rex¬
sum autẽ: si terciam is ad iungere potero
patientiã. Etqͥdẽ possunt suffice ille. s qr
ideficere in temptatiob possunt. siqͥdem
temptatio ẽ uita hominis suꝑ t̾rã: opꝰ ꝓfec
apd̃ nos facere pascha: uͥ illi ⁊ multa sua¬
uitas induab ⁊ magna erit securitas ꝓpt̾
t̾ciã. Uerũ qͦ pacto dicat᷑ pasci qͥ pascit oĩa.
postea uidebit᷑. Nunc uͦ apparet sponsum

Expanded text:
um locutum est. Unum prorsus non sufficit; duo um locutum est. Unum prorsus non sufficit; duo ad minus necessaria sunt. Dico autem continentiam, et innocentiam: quarum una sine altera nec salvabit. Frustra denique ad unam quamlibet harum invitabo sponsum, qui non ad liliunde operam habere lilia, ne de singularitate causetur lilii, qui non vult nisi inter lilia pasci, et sic declinet in ira a servo suo. Pono itaque primam omnium innocentiam: et si huic jungere continentiam quivero, divitem me putabo in possessione liliorum. Resum autem, si tertiam his adjungere potero patientiam. Et quidem possunt sufficere illae; sed quia et deficere in tentationibus possunt, siquidem tentatio est vita hominis super terram : opus profectud nos, et apud nos facere pascha: ubi illi et multa suavitas in duabus, et magna erit securitas propter tertiam. Verum quo pacto dicatur pasci qui pascit omnia, postea videbitur. Nunc vero apparet sponsum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exilium leuat: ⁊ patriȩ desideriũ. assidu¬
e innouat in uiscerib meis. habent lilia
ille ñ habet modũ: qͥ ht̃ totũ. Aliud ẽ lili¬
a habere: aliud ñ nͥ lilia hr̃e. Quẽ dabiꝰ
mͥ de filiis captiuitatis ad eo innocentẽ
⁊ sc̃m. ⁊ qͥ totam t̾ram suã florib occupa-
potuerit. ⁊ istiusmodi florib: Nec infais
certe uniꝰ diei sine sorde ẽ suꝑ t̾ram. Mag¬
nꝰ ẽ qͥ tria uł quattuor lilia edificare po¬
tuerit in t̾ra sua: in tanta densitate spi-¬
narũ ⁊ tͥbuloꝵ quȩ sunt gramina inuet̾a¬
ta maledictionis antique. Mecũ uͦ qͥ pau-¬
ꝑ sum bene agit᷑. si unqͣm ab hac pessima
segete. iniqͥtatũ uidelicet atq uitioꝵ tan¬
tillum terrȩ meȩ uendicare extirpando⁊
excolendo sufficiã. unde unũ saltẽ ꝓduc̃e
lilium possim: si forte penes me pasci in¬
t̾dum dignetur. is qui pascit᷑ int̾ lilia. at
parũ dixi unum: de penuria cordis os me-¬

Expanded text:
et exsilium levat, et patriae desiderium assiduet exsilium levat, et patriae desiderium assidue innovat in visceribus meis. 8. Habent lilia ille non habet modum , qui habet totum. Aliud est lilia habere, aliud nonnisi lilia habere. Quem dabis mihi de filiis captivitatis adeo innocentem et sanctum, qui totam terram suam floribus occupare potuerit, et istiusmodi floribus? Nec infans certe unius diei sine sorde est super terram nus est qui tria vel quatuor lilia aedificare potuerit in terra sua, in tanta densitate spinarum et tribulorum, quae sunt germina inveterata maledictionis antiquae. Mecum vero, qui pauper sum, bene agitur, si unquam ab hac pessima segete, iniquitatum videlicet atque vitiorum, tantillum terrae meae vindicare exstirpando et excolendo sufficiam, unde unum saltem producere lilium possim, si forte et penes me pasci interdum dignetur is, qui pascitur inter lilia. 9. At parum dixi, unum: de penuria cordis mei os me
Abbreviated transcription (Latin):
lilia sint: conceptio. ortꝰ. conũsatio. eloqͥa.
miracła. sacram̃ta. passio. mors. resurre-¬
ctio. ascensio. Quid hoꝵ ñ candidũ: ⁊ nõ
suauissime redolens: Tanta diniq in c̃¬
ceptione refulsit suꝑni luminis claritas.
desuꝑuenientis abundantia sp̃c: ut ne
ipsa qͥdẽ uirgo sc̃a sustinuisset. si ñ sibi
obumbratũ foret a uirtute altissimi. Por¬
ro ortum candidauit incorrupta iur-¬
ginitas matris. conu̾sationẽ innocentia
uite. eloquia u̾itas. miracła. puritas cordiꝰ
sacram̃ta pietatis archanũ. passionẽ pa-¬
tiendi uoluntas. mortẽ lib̾tas ñ morien¬
di. resurrectionẽ martirũ fortitudo: ascẽ¬
sionẽ exibitio ꝓmissoꝵ. Qͣm bonꝰ fidei o¬
qui non uidert̃ ⁊ crediderunt. Pars mea ĩ
his. odor uitȩ qui ꝓcedit ex ipsis. Is infusus
narib meis apto qͦdam fidei instrum̃to. Et
quidẽ copiosius ꝓ multitudine lilioꝵ. sane

Expanded text:
lilia sint; conceptio, ortus, conversatio, eloquia, lilia sint; conceptio, ortus, conversatio, eloquia, miracula, sacramenta, passio, mors, resurrectio, ascensio. Quid horum non candidum, et non suavissime redolens? Tanta denique in conceptione refulsit superni luminis claritas de supervenientis abundantia Spiritus, ut ne ipsa quidem Virgo sancta sustinuisset, si non sibi obumbratum foret a virtute Altissimi. Porro ortum candidavit incorrupta virginitas matris; conversationem, innocentia vitae; eloquia, veritas; miracula, puritas cordis; sacramenta, pietatis arcanum; passionem, patiendi voluntas; mortem, libertas non moriendi; resurrectionem, martyrum fortitudo; ascensionem, exhibitio promissionum. Quam bonus fidei oqui non viderunt, et crediderunt . Pars mea in his odor vitae, qui procedit ex ipsis. Is infusus naribus meis apto quodam fidei instrumento, et quidem copiosius pro multitudine liliorum, sane
Abbreviated transcription (Latin):
s aliis quidẽ odor uitȩ in uitam. aliis odor
mortis in mortẽ. Quis uł sceleratissimꝰ iusti
ñ ꝓbet opinionẽ. qͣmius ñ amet opus: Et
beatus si se ñ iudicat. in eo qd̃ ꝓbat. Iudicat
aut̃ ꝓbans bonũ ⁊ ñ amans: ideoq ñ beatꝰ
plane s miser ꝓpͥo condempnatꝰ iudicio. Qͥd
eo miseriꝰ. cui odor uitȩ. ñ uite. s mortis ñ¬
tius: Immo nec nuntius qͥdẽ. s bauilus St̃
multa apd̃ sponsũ ⁊ alia lilia p̾ter hec q̃
ex ꝓpha inciderunt nob̾. u̾itatẽ loquor
⁊ mansuetudinẽ. ⁊ iusticiã: nec erit diffi¬
cile iam cuilibet urm similia reperire ꝑ
semetipsũ in orto tam delitiosi sponsi.
Abundat ⁊ suꝑ abundat talib. Quis illa
enum̾et:: Nempe qͦt uirtutes. tot lilia.
Quis finis uirtutũ apd̃ dñm uirtutũ:
Qd si plenitudo uirtutũ in xp̃o.: i lilioꝵ.
Et fortassis ꝓpt̾ea se se lilium appellauit.
qͦd totꝰ u̾setur in liliis: ⁊ omĩa q̃ ipsiꝰ sũt

Expanded text:
sed aliis quidem odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Quis, vel sceleratissimus, justi non probet opinionem, quamvis non amet opus? Et beatus, si se non judicat in eo quod probat. Judicat autem, probans bonum, et non amans: ideoque non beatus plane, sed miser, proprio condemnatus judicio. Quid eo miserius, cui odor vitae, non vitae, sed mortis nuntius est? Imo nec nuntius quidem, sed bajulus. 7. Sunt multa apud sponsum et alia lilia praeter haec, quae ex Propheta inciderunt nobis; veritatem loquor, et mansuetudinem, et justitiam; nec erit difficile jam cuilibet vestrum similia reperire per semetipsum in horto tam deliciosi sponsi. Abundat et superabundat talibus: quis illa enumeret? Nempe quot virtutes, tot lilia. Quis finis virtutum apud Dominum virtutum? Quod si plenitudo virtutum in Christo; et liliorum. Et fortassis propterea ipse se lilium appellavit, quod totus versetur in liliis, et omnia quae ipsius sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
idor quẽ sibi induit. isqͥ miseret᷑ in hi¬
nonne is tͥ uidebit᷑ de ipsa anuni iocundita¬
te dedisse candorẽ quendã pietatis. uultui
parit̾ ⁊ioꝑi suo: Sic̃ e regione si ex tͥsticia
iueluti ex necessitate qͥs tͥbuat. ñ candidũ
plane. s tetrum p̾fert manu ⁊ fronte colo¬
rem: ⁊ ideo hilarẽ datorẽ diligit ds̃. Nunqͥd
⁊ tͥstem: Profecto qui respexit ad abel ob
a lacritatis candorẽ: au̾tit faciẽ a cam qr
lorando beneficio. candor iocunditatis
laudatꝰ ẽ. uoce illa poete: suꝑ omĩa uul¬
tus accessere boni. Nec mͦ hilaris dator. s
⁊ qͥ tͥbuit in simplicitate diligit᷑ a deo.
Et simplicitas candor ẽ. Probamꝰ a con¬
trario: nam neuus duplicitas. Parum
dixi. macłã ẽ. Quid duplicitas nͥ dolus:¬

Expanded text:
dor, quem sibi induit is qui miseretur in hinonne is tibi videbitur de ipsa animi jucunditate indidisse candorem quemdam pietatis vultui pariter, et operi suo? Sicut e regione si ex tristitia et velut ex necessitate quis tribuat, non candidum plane, sed tetrum praefert manu et fronte colorem. Et ideo hilarem datorem diligit Deus . Nunquid et tristem? Profecto qui respexit ad Abel ob alacritatis candorem, avertit faciem a Cain, quia lorando beneficio candor jucunditatis laudatus est voce illa poetae: « Super omnia vultus accessere boni . » Nec modo hilaris dator, sed et qui tribuit in simplicitate , diligitur a Deo. Et simplicitas candor est. Probamus a contrario: nam naevus duplicitas. Parum dixi, macula est. Quid duplicitas nisi dolus
Abbreviated transcription (Latin):
itate naturȩ: idẽ xp̃m indiademate qͦ co¬
onauit eũ mat̾ sua. Nam in qͦ coronauit
e hoc alias. Nc̃ uͦ liliũ u̾itas ẽ. Est ⁊ man¬
ietudo. Et bene liliũ mansuetudo. habeis
mocentie candorẽ: lodorẽ sper: qm̃ sunt
liquie inquit homini pacifico. Bene spei
r mansuetꝰ. nec minꝰ etiã in p̾senti lu¬
tũ qͦddã uite ẽ sociał exemplar. Annon
us dubitet ortũ de t̾ra agnũ dñatorem
re. illũ agnũ qͥ ad occisionẽ ductus: m̃¬
uit os suũ. Nec tantũ mansuetudo se-
tũ. aꝑiat᷑ t̾ra i g̾minet saluatorẽ. et

Expanded text:
itate naturae, id est Christum in diademate, quo coitate naturae, id est Christum in diademate, quo coronavit eum mae hoc alias. 6. Nunc vero lilium veritas est; est et mansuetudo. Et bene lilium mansuetudo, habens innocentiae candorem, et odorem spei, quoniam sunt reliquiae, inquit, homini pacifico . Bonae spei vir mansuetus, nec minus etiam in praesenti lucidum quoddam vitae est socialis exemplar. Annon quis dubitet ortum de terra Agnum dominatorem terrae , illum agnum, qui ad occisionem ductus uit os suum . Nec tantum mansuetudo seu justum; aperiatur terra, et germinet Salvatorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ. Donec sub maledicto fuit t̾ra: spi¬
nas ⁊ tͥbulos germinauit. At nc̃ u̾itas de
t̾ra orta ẽ. dño benedicente: spetiosus õi-¬
no quidam flos campi. ⁊ liliũ conual¬
liũ. agnosce liliũ ex candore. qui mox
in ipso ex ortu floris. pastoril de nocte
emicuit: dicente eũngłio quia angls dm̃
stetit iuxta illos. ⁊ claritas deicircumful
illos. Bene dei: quia ñ angłi s lilii candor.
Ille aderat. s illud micabat ab usq betle¬
em. Agnosce lilium ⁊ exodore: quo ⁊
longe positis innotuit magis. Et qͥdem
stella apparuit: s eã minime uiri gra¬
ues secuti fuissent. nͥ intima qͣdam sua-¬
ue olentia orti liliitraherent᷑. Et uere li¬
lium ueritas: cuiꝰ odor animat fidẽ. splẽ¬
dor intellectũ illuminat. Leua etiã ocłoᷤ
huiꝰ qͣsi uirgulas aureas ꝓdeuntes. cun¬
ctas candidissimo flore. pulcre dicent̾
disposito in coronã: ⁊ agnosce aureã in
xp̃o diuinitatẽ humane coronatã pu-¬

Expanded text:
it terra, spinas et tribulos germinavit. At nunc Veritas de terra orta est Domino benedicente , speciosus omnino quidam flos campi, et lilium convallium. Agnosce lilium ex candore, qui mox in ipso exortu floris pastoribus de nocte emicuit, dicente Evangelio quia angelus Domini stetit juxta illos, et claritas Dei circumfulsit illos . Bene Dei, quia non angeli, sed lilii candor. Ille aderat, sed illud micabat ab usque Bethlehem. Agnosce lilium et ex odore, quo et longe positis innotuit magis. Et quidem stella apparuit; sed 1512 eam minime viri graves secuti fuissent, nisi intima quadam suaveolentia orti lilii traherentur. Et vere lilium veritas, cujus odor animat fidem, splendor intellectum illuminat. Leva etiam oculoshujus quasi virgulas aureas prodeuntes, et cinctas candidissimo flore, pulchre ac decenter disposito in coronam: et agnosce auream in Christo divinitatem, humanae coronatam pur
Abbreviated transcription (Latin):
he bonoꝵ tuoꝵ inueniunt᷑ uoluntatesiuȩ.
ande malũ ꝓpͥa uoluntas: quia fit ut
na tua. tͥ bona ñ sint. Oportet ꝓ inde ex¬
tabit is qui pascit᷑ int̾ lilia. Sapientia
.attingens ꝓpt̾ mundiciam suã: ⁊ nil
unam̃tũ in eã incurrit. Itagͦ int̾ lilia
iiti. amat sponsus: idẽ. apd̃ munda et
siuda corda. S qͦusq: Donec aspiret di
ul inclinent᷑ umbre. Umbrosus locus ẽ.
iliidensus. ñ intremꝰ siluam hanc pro¬
i sacram̃ti nͥ clara luce dier: iam enĩ
utante me longiꝰ inclinata ẽ dies. dũ
iti abstrahim᷑ ab his liliis. Nec sum
t odor lilioꝵ. Modicum quid restare
tur de p̃senti capitło: at istud modicũ
idicũ nimis. sic̃ icet̾a uniu̾sa carminᷤ
is. S qui reuelat misteria. aderit ut ꝯ-
cum pulsare ceꝑimꝰ ⁊ ñ claudet ora lo-¬
ntiũ se cui familiare magis ẽ reserare

Expanded text:
e bonorum tuorum inveniuntur voluntates tuae . Grande malum propria voluntas, qua fit ut bona tua tibi bona non sint. Oportet proinde luntate, gustabit is qui pascitur inter lilia. Sapientiaattingens propter munditiam suam, et nil inquinatum in eam incurrit . Ita ergo inter lilia pasci amat sponsus, id est apud munda et nitida corda. Sed quousque? Donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. 1519 Umbrosus locus est hic et condensus: non intremus silvam hanc profundi sacramenti, nisi clara luce diei. Jam enim disputante me longius, inclinata est dies; dum inviti abstrahimur ab his liliis. Nec sum heret odor florum. Modicum quid restare videtur de praesenti capitulo. At istud modicum reconditum nimis, sicut et caetera universa carminis hujus. Sed qui revelat mysteria aderit, ut confido, cum pulsare coeperimus: et non claudet ora loquentium se, cui familiare magis est reserare
Abbreviated transcription (Latin):
uris. uł eẽntiis uł uoluntatib quia
facticia ẽ natiua. Sunt in sese pater
filius. ñ solũ in effabili s etiam in comp̃¬
hensibili mͦ sui ipsoꝵ capabiles parit̾ et
capaces: s sane ita capabiles ut ñ parti¬
in hẏmno eccł̃ia canit. in patre totꝰ filiꝰ.
n totꝰ in u̾bo pater. Est pat̾ in filio: in quo
semꝑ sibi bene complacuit. Et ẽ filiꝰ in
patre. a quo ut nunqͣm ñ natꝰ: ita nun-¬
qͣm ẽ separatꝰ. Porro ꝑ caritatẽ homo in
deo: ⁊ ds̃ in homine ẽ dicente ioħe. quia¬
eo. S homo qͥdem ab ȩt̾no in deo. tanqͣm
ab ȩt̾no dilectus: qͥ tñ ex illis sit. qͥ dicũt
quia dilexit ⁊ gratificauit nos in dilecto
filio suo. ante mundi constitutionẽ: Ds̃ uͦ
in homine: ex qͦ dilectꝰ ab homine. Et si
ita ẽ homo qͥdem in dõ ẽ. et qͣndo in ho¬
mine ds̃ ñ ẽ. Ds̃ aut̃ in homine ñ ẽ qͥ ñ
sit in dõ. Manere enĩ indilectione ñ po¬
test. ⁊ si forsitan ad tempꝰ diligat. ñ di¬

Expanded text:
sentiis, vel voluntatibus, quia factitia est, sed nativa. Sunt in sese Pater et Filius, non solum ineffabili, sed etiam incomprehensibili modo sui ipsorum capabiles pariter et capaces: sed sane ita capabiles, ut non partiin hymno Ecclesia canit: « in Patre totus Filius, et totus in Verbo Pater . » Est Pater in Filio, in quo sibi semper bene complacuit; et est Filius in Patre, a quo ut nunquam non natus, ita nunquam est separatus. Porro per charitatem homo in Deo, et Deus in homine est, dicente im. Sed homo quidem ab aeterno in Deo, tanquam ab aeterno dilectus, si tamen ex illis sit qui dicunt quoniam dilexit et gratificavit nos in dilecto Filio suo ante mundi constitutionem ; Deus vero in homine, ex quo dilectus ab homine est. Et si ita est, homo quidem in Deo est et quando in homine Deus non est; Deus autem in homine non est qui non sit in Deo. Manere enim in dilectione non potest, etsi forsitan ad tempus diligat non di
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ de ieuinio. s ⁊ de silentio. de uigi
de oratione. de lectione. de oꝑe manuum.
stremo de omni obseruantia monachi. nͥ
ienit᷑ uoluntas sua in ea. ⁊ ñ obedientia
igistri sui: idipsum sentio. Minime ꝓrsꝰ
seruantias illas: ⁊ si bonas in se. tñ int̾ li
id ẽ. int̾ uirtutes censuerim deputandã.¬

Expanded text:
non solum de jejunio, sed de silentio, de vigiliis, non solum de jejunio, sed de silentio, de vigiliis, de oratione, de lectione, de opere manuum, postremo de omni observantia monachi, ubi invenitur voluntas sua in ea, et non obedientia magistri sui, id ipsum sentio. Minime prorsus observantias illas, etsi bonas in se, tamen inter lilia, id est inter virtutes, censuerim deputanda
Abbreviated transcription (Latin):
onc̃ aliqͦmꝰ exaudiet. qͥ amat orare in an¬
gulis platearũ. ut ab hominib uideatur
Nempe oratio peccatoris execrabilis erit.
frustra qͦq offert munꝰ suũ ad altare: qͥ
consciꝰ ẽ sibi. qd̃ fr̃ suus habet aliqͥd aduer¬
etiã abhominabat᷑ sab̃b̃a.:⁊ neomenias ⁊ sa¬
crificia iudeoꝵ: ita ut manifeste ꝓtesta¬
ret᷑. odisse ea animã suã ⁊ dicebat. Cum
ueniretis ante conspectũ meũ. qͥs quesi
ea de manib ur̃is: Credo ñ redolebant
lilia manꝰ ille: ⁊ ꝓpt̾ea respuebat munꝰ
int̾ spinas. Quidni spinosas habebant
manus. qͥb aiebat. manꝰ ur̃e sanguine plei
sunt: Et manꝰ esau pilose erant spino¬
sis similes: ideoq ñ sunt admisse ut mi¬
nistrarent scõ. Uereorne ⁊ intꝰ nos aliqui
sint quoꝵ ñ acceptet munera sponsus:
eo qd̃ ñ redoleant lilia. Et enĩ si in die ie¬
iunii mei inueniat᷑ uoluntas mea: ñ ta
uiciũ ualuntatis ꝓprie sapit. Ego autem

Expanded text:
onem aliquo modo exaudiet, qui amat orare in anonem aliquo modo exaudiet, qui amat orare in angulis platearum, ut ab hominibus videatur . Nempe oratio peccatoris exsecrabilis erit . Frustra quoque offerat munus suum ad altare, qui conscius est sibi quod frater suus habet aliquid adveretiam abominabatur sabbata, et neomenias, et sacrificia Judaeorum, ita ut manifeste protestaretur odisse ea animam suam, et dicebat: Cum veniretis ante conspectum meum, quis quaesivit ea de manibus vestris? Credo, non redolebant lilia manus illae et propterea respuebat munus non inter spinas. Quidni spinosas habebant manus, quibus aiebat: Manus vestrae sanguine plenae sunt Et manus Esau pilosae erant, spinosis similes; ideoque non sunt admissae, ut ministrarent Sancto. 14. Vereor ne et inter nos aliqui sint, quorum non acceptet munera sponsus, eo quod non redoleant lilia. Etenim si in die jejunii mei inveniatur voluntas mea, non taopriae voluntatis sapit. Ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ ꝓpħam sententia dñi uͥ dic̃. qͦd u̾bũ
suum ñ retet᷑ ad eũ uacuũ: s ꝓsꝑabitur
⁊ faciet ad qd̾ misit illud. Non reu̾tetur
inqͥt ad me uacuũ. uel ieniniũ: s ꝗͣsi
ꝓsꝑe in om̃ib agens saturabit᷑ in bonis
actib eoꝵ qui in dilectione ad quiesc̾ĩt
illi. Deniq usu loquendi sermo impletꝰ
tc̃ dr̃. cum fuerit mancipatꝰ effectui: qd
uidelicet tamdiu inanis .⁊ macer. ac fa¬
sum quo se dicat cibo ali. Meus inquit
cibẽ: ut faciam uoluntatẽ patͥs mei Uer¬
bum u̾bi ẽ aꝑte indicantis eẽ suũ cibũ
factum bonũ: si tñ inuen̾it illud inter
lilia hoc ẽ int̾ uirtutes. alioqͥn. si extra
reppͣit ⁊ si bonus qd̃ in se ẽ uideat᷑ cib: ñ tã¬
get illum is qui pascit᷑ int̾ lilia. Uerbi cau¬
sa ñ receͥpit elemosimã de mani raptoris.
seu feneratoris: s nec de ypocrite quidem
qͥ cũ fac̃ elemosinam fac̃ tuba cani ante se
ut głificetur ab hominib. S neq illiꝰ orati¬

Expanded text:
am sententia Domini, ubi dicit quod verbum suum non revertetur ad se vacuum, sed prosperabitur, et faciet ad quae misit illud . Non revertetur, inquit, ad me vacuum vel jejunum, sed quasi prospere in omnibus agens, saturabitur bonis actibus eorum, qui in dilectione acquiescent illi. Denique usu loquendi sermo impletus tunc dicitur, cum fuerit mancipatus effectui: quod videlicet tandiu inanis et macer, ac sum quo se dicat cibo ali. Meus, inquit, cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Verbum Verbi est aperte indicantis, esse suum cibum factum bonum; si tamen invenerit illud inter lilia, hoc est, inter virtutes. Alioquin si extra repererit, etsi bonus, quod in se est, videtur cibus, non tanget illum is, qui pascitur inter lilia. Verbi causa, non recipit eleemosynam de manu raptoris seu feneratoris; sed nec de hypocritae quidem, qui cum facit eleemosynam, facit tuba cani ante se, ut glorificetur ab hominibus. Sed nec illius orati
Abbreviated transcription (Latin):
Sponsa gͦ conscia misterii huiꝰ: cum di-¬
lectum pasci int̾ lilia ꝑcepisset:⁊ ꝑhibu¬
isset. constituit t̾minũ quo ad id dignare¬
tur. immo constitutũ agnouit: ⁊ ꝑhibu¬
it dicens. donec aspiret dies. ⁊ inclinent᷑
umbre. Sciebat enim uirtutib eum pꝰ¬
hac potandũ. potiꝰ qͣm pascendũ. potiꝰ¬
tudo: qͣ post potꝰ sumi de more solet. Er¬
go qui hic manducat illic bibet. eo tunc
considerare de die illo ⁊ illis umbris qͥ ille.
quȩ iste: ille qua ratione aspirans. he in
qua potestate habeant inclinari.Sig¬
nant̾ om̃ino dictũ. donec aspiret dies. im¬
mo singłarit̾ soloq hoc loco nisi fallor. di¬
em dici aspirantẽ reperies. Aure nempe
ñ temꝑa spirare dicunt᷑. Spirat homo:
spirant animalia cetera quib inde sinẽ¬
ter recipcatus aer uitam continuat. Et
tus nec spc̃ nec animal ẽ: Quã qͣm nec spi¬
rans quidem: s qd̾ signantius sonat aspirãs.

Expanded text:
Sponsa ergo conscia mysterii hujus, cum diSponsa ergo conscia mysterii hujus, cum dilectum pasci inter lilia comperisset ac perhibuisset, constituit terminum quoad id dignaretur, imo constitutum agnovit et perhibuit, dicens: Donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. Sciebat enim virtutibus eum postea potandum potius quam pascendum. Connivtudo, qua post cibum potus sumi de more solet. Ergo qui hic manducat, illic bibet, eo tunc considerare de die illo et illius umbris, qui ille, quae istae: ille qua ratione aspirans, hae in qua potestate habeant inclinari. Signanter omnino dictum est, donec aspiret dies, imo singulariter. Solo quippe hoc loco, nisi fallor, diem aspirantem comperies. Aurae nempe, non tempora spirare dicuntur. Spirat homo, spirant animalia caetera, quibus indesinenter reciprocatus aer vitam continuat. Et tus, nec spiritus, nec animal est? Quanquam nec spirans quidem, sed, quod signantius sonat, aspirans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe tunc uirtutes: Et quidẽ sentire alteru-¬
trũ dementiȩ ẽ. S uide ne forte alias illis
delectetur: nam constat delectari. s forsi¬
tan potu magis qͣm pastu. Sane in temꝑe
⁊ corꝑe isto nulla nr̃a uirtus ita ad pu-¬
rum defecata erit. nulla ita suauis ⁊ me-¬
ra: ut sit sponso habilis ad potandũ. S qͥ
uult om̃s homines saluos fieri. dissimu-¬
lat multa: ⁊ qͣm ñ pot̾ potandi interim
facilitate glutire. curat ex ea uel qͥppiam
elicere sapidum qͣsi arte quadã ⁊ quodã
labore mandendi. Erit cum erit uictus
colabilis: nec p̾metur dente. nec fatiga¬
bit᷑ a mandente. Uel potius ñ fatigabit
mandentẽ: que bibentẽ absq oꝑa delecta
dentem in eu̾nglio. quia ñ bibam de hoc
genimine uitis inquit: nisi bibam illd̃
nouum uob̾cũ in regno patris mei. Et
legitur. tanqͣm potens crapulatꝰ a i¬
no: decibo aut̃ nichil ibi penitꝰ inuenit᷑.

Expanded text:
pere tunc virtutes? Et quidem sentire alterupere tunc virtutes? Et quidem sentire alterutrum, dementiae est. Sed vide ne forte alias illis delectetur; nam constat delectari, sed forsitan potu magis quam pastu. Sane in tempore et corpore isto, nulla nostra virtus ita ad purum defaecata erit, nulla ita suavis et mera, ut sponso habilis sit ad potandum. Sed qui vult omnes homines salvos fieri, dissimulat multa, et quam non potest potandi interim facilitate glutire, curat ex ea vel quidpiam elicere sapidum, quasi arte quadam et quodam labore mandendi. Erit cum erit virtus colabilis, nec premetur dente, nec fatigabitur a mandente, vel potius non fatigabit mandentem, quae bibentem absque opera delectabdentem in Evangelio, quia non bibam de hoc genimine vitis, inquit, donec bibam illud novum vobiscum in regno Patris mei . Et am quoque legitur: Tanquam potens crapulatus a vino ; de cibo autem nihil ibi penitus invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
S neq cibum sibi iam exiget u̾bũ spon¬
sus. ex aliquib factis seu oꝑib obedientie:
uͥ om̃e negociũ ocium. soloq in intuitu
⁊ affectu res erit. Et qͥdem cib eiꝰ ut fa¬
ciat uoluntatem patris sui: s hic ñ ibi. Qd
enim faciat factam: Et ꝑfectam tuncẽẽ
ꝑẽ nichil. Frui de cetero restat. ñ fieri. Ex¬
ꝑiri ñ oꝑari. Ea uiu̾e: ñ exerceri in ea. Il¬
ne ipsa ẽ qͣm instantissima p̾ce docti qͥdẽ
a dño sic̃ in cęlo ita ⁊ in t̾ra. ꝑfici postu¬
lamꝰ. qͦ eiꝰ iam delectet fructꝰ. actus non
cesset neccesse ẽ omne opꝰ: uͥ plenuis ab
uniu̾sis ꝑcipit᷑ sapientia. Nam qͥ mino¬
rantur actu. ꝑcipiunt eam.S uideamꝰ
nunc si qd̃ dicimꝰ stare possit. ⁊ scđ̃m illã
sententiam qua pasci int̾ lilia candidatu
uirtutũ oblectari quidã int̾p̾tant᷑. Nam
⁊ nos ipsam int̾ ceteras ñ p̾teriuimꝰ. Dice-¬
mus ne aut ñ fore aut sponso minime sa¬

Expanded text:
Sed neque cibum sibi jam exiget Verbum sponSed neque cibum sibi jam exiget Verbum sponsus ex aliquibus factis seu operibus obedientiae, ubi omne negotium otium, soloque in intuitu et affectu res erit. Et quidem cibus ejus ut faciat voluntatem Patris sui; sed hic, non ibi. Quid enim faciat factam? Et perfectam tunc esse erest nihil. Frui de caetero restat, non fieri; experiri, non operari; ea vivere, non exerceri in ea. Nonne ipsa est, quam instantissima prece docti quidem a Domino, sicut in coelo, ita et in terra perfici postulamus , quo ejus jam delectet fructus, actus non cesset necesse est omne opus, ubi plenius 1520 ab universis percipitur sapientia. Nam qui minorantur actu, percipiunt eam . 3. Sed videamus nunc, si quod dicimus stare possit, et secundum illam sententiam, qua pasci inter lilia, candidatu virtutum oblectari, quidam interpretantur; nam et nos ipsam inter caeteras non praeterivimus. Dicemusne, aut non fore, aut sponso minime sa