comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃diumitatem et homo fuit ꝓpter um¬
tam ubo humanitatem. Ergo xp̃c ꝑ sdã
ad infernum descendit. set scdm solam
anuam: quia sola aĩa ad infernũ descẽ¬
dit. Et xp̃c ꝑsonani sepulcro iacuit. Et¬
nem quia sola caro insepulcid iacuit.
Et xp̃c ꝑsona ubiꝙ fuit. et scd̃m solam
duuiutatem: quia sola diuinitas ubiq
flut. flec anima insepulcro iacuit nec
caro ad infernum descendit: nec caro. ł
anima ubiꝙ fuit. Corpus solum in se
ponitur: quia non totus homo unsep¬
ulcid iacuit. Set una pars hominis tã¬
tum corpus. Hic intendite. Nontot̾
homo set pars hominis. Quis homo:
xpc̃. Gotus homo totus xp̃c. Pars homi
iacuit set pars. Quid est totũ: xp̃c̃. Quid
est pars. Corpus. Ergouere xp̃c non ia¬
cuit in sepulcro. set xp̃ insepulcro iacu¬
isse dicitur. et est figura dicendi. qua
totum pro ꝑte ponit᷑ ⁊ in toto parsin¬
telligitur. Ergo nec xp̃c nere ad infernũ

Expanded text:
propter divinitatem, et homo fuit propter unpropter divinitatem, et homo fuit propter unitam verbo humanitatem. Ergo Christus persona ad infernum descendit, sed secundum solam animam; quia sola anima ad infernum descendit; et Christus persona in sepulcro jacuit etnem; quia sola caro in sepulcro jacuit et Christi persona ubique fuit, et secundum solam divinitatem quia sola divinitas ubique fuit. Neque anima in sepulcro jacuit, nec caro ad infernum descendit, neque caro vel anima ubique fuit. Corpus solum in sep parte ponitur; quia non totus homo in sepulcro jacuit, sed una pars hominis tantum corpus. Hic intendite. Non totus homo, sed pars hominis. Quis homo? Christus. Totus homo, totus Christus. Pars hominjacuit sed pars. Quid est totum? Christus. Quid est pars? Corpus. Ergo vel Christus non jacuit in sepulcro; si Christus in sepulcro jacuisse dicitur, et est figura dicendi qua totum pro parte ponitur, et in toto pars intelligitur. Ergo nec Christus vere ad infernum
Abbreviated transcription (Latin):
set ip̃ spontetradidit. flor moleutr
ablatus est. set sponte datus. Fores atẽ
inquit habeo ponendi animao
et iterum sumendieam. Ip̃a arira
ip̃e est spc̃. Ipsa ergo amma imisla est
potestate morientis: non iuolentia:
tidentis. Emissa est anima: ille er usit.
cnius fuit. Unoc e usit Excarne.
Quo cinisit: ad patrẽ. Eecessit ma:
et mortua est card. Mornuis est xp̃c
quia caro ⁊p̃i mortra est. Sicut m¬
tuus est deus. quia. iortua est hum al¬
tas dei: ita mortra est hocs. quiamẽ¬
carnis fuit. Sola cars mortua est. iͣ
ꝑmãsit. Neq enum caro ⁊ anura pr¬
idrum destruere potucrunt. separata:
quam non fecerant ꝯmricta. Uerbũ
cepit quando. inimanti ⁊ uanem in
ꝓsonam accepit. Accepit anunamet¬
carnem. ut uise poĩ essent. non ut se ꝑso¬
nam facerent. Quia ergo anima et caro
meo ꝑsona esse acceperunt: quod u̾bo ꝑ
et eadem ꝑsona ꝑmanserũt. quia nũquã
postea aũbo uel inter se dunsa recesserũt.
nit item eternam. et ipa ꝑsona deus fuit

Expanded text:
sed ipse sponte tradidit. Non violenter ablatus est, sed sponte datus: Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam . Ipsa anima, ipse est spiritus. Ipsa ergo anima emissa est potestate morientis, non violentia occidentis. Emissa est anima. Ille emisit, cujus fuit. Unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Patrem. Recessit anima, et mortua est caro. Mortuus est Christus, quia caro Christi mortua est. Sicut mortuus est Deus, quia mortua est humanitas Dei, ita mortuus est homo quia morcarnis fuit. Sola caro mortua est, a qpermansit. Neque enim caro et anima personam destruere potuerunt separata, quam non fecerant et conjuncta. Verbum coepit, quando animam et carnem in personam accepit; accepit animnem, ut in se persona essent, non ut se nam facerent. Quia ergo anima et caro in eo personam esse acceperunt, quod verbo pet eadem persona permanserunt; quia nunquam postea a verbo vel inter se divisa recesserunt. nitatem aeternam, et ipsa persona Deus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ia principio redemptiõĩs misteriũ muc¬
pẽsationes preceptoꝵ inquirimus. sũmã
totamdiuinaꝵ scripturam̃ fidens̾ nos at¬
tigisse pronũtiamo. Hoc aũt incipiendũ
ẽ. aꝯditioẽ primi parentis. ⁊ erudiend̾ pau¬
latim pro gredientib nobis semꝑ adea que
obdinc ꝯsecuntur. S breuit̾ inclausula
ip̃a supratc̃a colligimus ad intelligentiaᷤ
dicendor ꝯꝑandã. Opera ergo ꝯditionis.l.
mũdus iste sensił cum omnib elem̾tis
suis. inmat̾ia quidẽ ante oc̃m diem ĩ tp̃re

Expanded text:
a principio redemptionis mysterium invpositionem praeceptorum inquirimus, summam totam divinarum Scripturarum fidenter nos attigisse pronuntiamus. Hoc autem incipiendum est a conditione primi parentis; et cernendum paulatim progredientibus nobis semper ad ea quae ordine subsequuntur. Sed breviter in clausula ipsa supradicta colligimus, ad intelligentiam dicendorum comparandam. Opera ergo conditionis, id est mundus iste sensibilis cum omnibus elementis suis in materia quidem ante omnem diem in te
Abbreviated transcription (Latin):
s qr munis hoc esse solus pat̾ putabat᷑.
Eursum cumdiceret scriptura filium deũ
ne putaret homo qui humana nou̾at diui¬
na non nouerat minorationẽ quandam
sensus et intelligentic esse infilio quisi ad¬
huc ꝑfectionem etatis ꝯsũmate addidit
saꝑientẽ. non qr singularit̾ hoc ipse erat ꝙ
esse cc̃e omĩb crat. s quia singularit̾ ipsc
erat dequo magis an hoc ess dubitan pot̾at.
N. ocatus eit etiam sp̃c̃ deus. ⁊ dictusest spm̃
babert deus. et indebat᷑ hoc quasi nomen ĩfla¬
tionis ⁊ tumoris ꝯ st̾nabatur oscientia hũana
ad deum pro rigore et crudelitate. et subse¬
cuta est scriptura. ⁊ tẽpauit dc̃m suũ: sp̃m

Expanded text:
sed quia minus hoc esse solus Pater putabatur. sed quia minus hoc esse solus Pater putabatur. Rursum cum diceret Scriptura Filium Deum, ne putaret homo qui humana noverat, divina non noverat, minorationem quamdam sensus et intelligentiae esse in Filio, quasi adhuc infra perfectionem aetatis consummatae, addidit sapientem; non quia singulariter hoc ipse erat quod esse commune omnibus erat; sed quia singulariter ipse erat de quo magis an hoc esset dubitari poterat. Vocatus est etiam Spiritus Deus, et dictus est Spiritum habere Deus; et videbatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris; et consternebatur conscientia humana ad Deum pro rigore et crudelitate; et subsecuta est Scriptura, et temperavit dictum suum Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
s hec ma scd̾m netessanam notionem ꝑ so¬
nis assignauit: ut assereret qd̾ scd̃m cõionẽ
nature erant. Nominanduserat intrinita¬
te patera filius. et sumpta sunt uocabula
ipsa ab usu hũano cui primo data sunt.
et qd̃ scd̃m aliquid tm̃ simile erat: intoto
similit̾ dicend̾ erat. Et cauit prudentia e¬
loquiĩ sacri ne pleua similitudo crederetur
int̾ disparia. si indeitate pater prior aut filiꝰ
post̾ĩor dicerct᷑. Sic enim se habet in hõib
natura: u̾bi pater esse nõ possit. qui non
fuͣt priorfilio. neq filius qui patre posfior
non sit. Ideo patri potentia assignata est.
et sapientia filio. non qr magis erat. s q
minus credi poterat. Dix̾at enim sacra scͥp
tura quia deus pat̾ est. ⁊ audunt. hoc homo
scriptura. ⁊ dixit patrẽ potentẽ ne crede¬
res impotentẽ. aut minus potentẽ. nec
solũ potentẽ. s etiam om̃ipotentẽ. Noner¬
go qr solus. hoc est pat̾. solus hoc ẽẽ dicebã

Expanded text:
secundum necessariam notionem personis assignavit ut assereret quod secundum communionem naturae erant. Nominandus erat in Trinitate Pater et Filius; et sumpta sunt vocabula ipsa ab usu humano, cui primo data sunt. Et quod secundum aliquid tantum simile erat, in toto similiter dicendum erat. Et cavit prudentia eloquii sacri ne plena similitudo crederetur inter disparia, si in deitate Pater prior aut Filius posterior diceretur. Sic enim se in hominibus natura habet ut Pater esse non possit, qui non Filio fuerit prior; neque Filius qui Patre posterior non sit; ideo Patri potentia assignata est, et sapientia Filio; non quia magis erat, sed quia minus esse credi poterat. Dixerat enim Scriptura sancta quod Deus Pater est; et audivit hoc homo,Scriptura et dixit Patrem potentem ne crederes impotentem aut minus potentem; nec solum potentem, sed etiam omnipotentem. Non ergo quia solus hoc est Pater, solus hoc esse dicebatur;
Abbreviated transcription (Latin):
simansuctũ. si ꝯpatientẽ ⁊ benignũ. uelq̃ꝯ¬
hus siłia sũt uocas: totum hoc bõitatis est.
⁊ nichil est qd̾ mistis non est. ⁊ qd̾ inistis est.
plenũest. et ꝯsũmatũtotũ. ꝓpterea tria hec
spãlit̾ discrcti sũt. et suscepit fides catholica
trinitatẽ quam nec nuͣo augere uoluit. ne exͣ
tria aliquidꝯfiterud̾ctur.: nec natura ꝯfũ¬
deio. netriũ aliquod negait ouinceret᷑. Et ĩ¬
uenit et ĩdeo tria esseindeo tria unũ: ⁊ nec pp̃¬
ea tria non esse qr unũ eraut. neq unũ non
esse p̃p ea quia triaerant. atrib ad monita
dixt tres psouas mia: quia naturalit deus
etant. e⁊ una substantia. ⁊ non imus deus. Et
assignauit potentiam patri. sapientiam fi
uo. bonitatem spĩsco. ⁊ ꝯfessa est trinitate

Expanded text:
si mansuetum, si compatientem et benignum, velsi mansuetum, si compatientem et benignum, velsimilia sunt vocas: totum hoc bonitatis est. Et nihil est quod in istis non est; et quod in istis est, plenum est et consummatum totum. Propterea tria haec specialiter discreta sunt; et suscepit fides catholica Trinitatem, quam nec numero augeri voluit, ne extra tria aliquid confiteri videretur; nec natura confundere, ne trium aliquid negare convinceretur. Et invenit in Deo tria esse; et in Deo tria unum esse. Nec propterea tria non esse, quia unum erant. Neque unum non esse, propterea quod tria erant: et tribus admonita, dixit tres personas tria; quia naturaliter Deus erant, et una substantia, et ideo unus Deus; et assignavit potestatem Patri, sapientiam Filio, bonitatem Spiritui sancto; et confessa est Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
hec nichil ꝑfectũ deẽẽt. Et si de eẽt. de hus tr¬
b inũ aliqd ꝯsumatũ esse nõ poss. Et hec tͥa
erant potẽtia. sapĩa. uoluntas. et ad oẽm ef
nisi ista affuerĩt. Uolũtis mouet. sapientia
disponit. potestas oꝑat᷑. Et si hoꝵ discretiõe
ꝓpãs non est posse illud qd scire. n stire illud
qd uelle. et tamen deo unũ sunt posse. stire.
⁊ uelle. ⁊ discernit illa ratio. ⁊ natura nõ di¬
uidit. ⁊ uenit nobis trimĩtas indiuisa: que
totũ ꝯtinet. ⁊⁊ sinc ipsa totũ est nichil. Quic¬
quid de deo uerc dicitur. aut pie potest credi ĩ
deo: hec triaꝯtinent. potestas sapientia. ⁊bo¬
nitas. ⁊ plena sunt hec tna parit̾. Si imm̃sũ
nominas. simcorruptum dicis: sicternũ
si inꝯimutabilem: et quetũꝙ hoꝵ fiłia. totũ
hoc potestatis est. Si scientẽ appellas. si proui¬
dum. simpectorẽ. si scrutantẽ ⁊ ꝯsiderante
cidiscementẽ. totum hoc sapientie. Simitc̃

Expanded text:
ec, nihil perfectum deesset; et si deesset de his tribus unum, aliquid consummatum esse non posset. Et haec tria erant potentia, sapientia, voluntas: et ad omnem efnisi ista adfuerint. Voluntas movet, scientia disponit, potestas operatur. Et si horum discretionem proponas non est posse illud quod scire, neque scire illud quod velle; et tamen Deo unum sunt posse, scire et velle. Et discernit illa ratio, et natura non dividit; et venit nobis Trinitas indivisa quae totum continet; et sine ipsa totum est nihil. Quidquid de Deo vere dicitur, aut pie credi potest in Deo, haec tria continent-potestas, sapientia et bonitas. Et plena sunt haec tria pariter. Si immensum nominas, si incorruptum dicis, si aeternum, si incommutabilem, et quaecunque horum similia: totum hoc potestatis est. Si scientem appellas, si providum, si inspectorem, si scrutantem et considerantem, et discernentem: totum hoc sapientiae est. Si mitem,
Abbreviated transcription (Latin):
Tudebat᷑ filuis quasi nõ de suo dicunt᷑.¬
potens. quia potentia patiserat. neꝙ pr̃
de suo sapiens. qr sapĩa filuerat. Neq pat̾ uel
filius desuobonus: quia sp̃c sancti bonitase¬
rat. et sili diceret᷑ standalũ patiebatur ueĩ¬
tas. ꝯunitas scissionẽ. nec poterat in tribus
ꝑfectusdici unus cui ꝓpriũ decẽt aliquid: ꝙ
alt̾ singulare haberet. Propterea potentia e
erat. ⁊⁊ spc̃ sancti erat. ⁊ subalit̾ erat. ⁊ cqualr¬
erat. Et bonitas sp̃õ sci erat. ⁊ patiiserat. et¬

Expanded text:
debatur Filius quasi non de suo potens. Quia potentia Patris erat, neque Pater de suo sapiens, quia sapientia Filii erat; neque Pater vel Filius de suo bonus, quia Spiritus sancti bonitas erat; et si hoc diceretur scandalum patiebatur veritas, et unitas scissionem; nec poterat in tribus perfectus dici unus, cui proprium deesset aliquid, quod alter singulare haberet. Propterea potentia Paerat, et Spiritus sancti erat; et substantialiter erat, et aequaliter. Et bonitas Sp
Abbreviated transcription (Latin):
tia dei cũ una sit inse: scd̃m nos diu̾sa
iomina sortitur.
Iuina aũt sapientia a scicitia nocatur:
prouidentia. Scientia cxistentiũ. prescien¬
ti flituroꝵ. dispositio faciendoꝵ. Predest¬
iatio saluandoꝵ. prouidentia subiectorũ.
Ei totum hoc una erat sapientia. et una
disposicio. ⁊ ip̃a eternaerat. cicũ ipã coeter¬
na uolũtas erat. et ẜ uoluntatẽ ipsadis¬
positio erat. ⁊ tñ uolũtate post̾i̾or nõ erat.

Expanded text:
tia Dei cum et una sit in se, secundum nos diversa nomina sortitur. Divina autem sapientia et scientia vocatur, providentia. Scientia existentium, praescientia futurorum, dispositio faciendorum, praedestinatio salvandorum, providentia subjectorum. Et totum hoc una erat sapientia, et una dispositio, et ipsa aeterna erat; et cum ipsa coaeterna voluntas erat, et secundum voluntatem ipsa dispositio erat et tamen voluntate posterior non erat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta non fuiss: nisi ꝑit̾ assuss potestas. qͦ¬
niam id qd̾ bõitate precuimte noluit: pote¬
state subsequẽte adimpleuit. Inp̾destinati¬
cẽ itaꝙ creandoꝵ operita estboi̾tas. In crea¬
ticẽ aut predestinatoꝵ operata est potestus
Inbeatificatioẽ u̾o creator potestas simul

Expanded text:
ta non fuisset, nisi pariter adfuisset potestas; quoniam id quod bonitate praeeunte voluit, potestate subsequente adimplevit. In praedestinatione itaque cresudorum operata est bonitas; in creatione autem praedestinatorum operata est potestas, in beatificatione vero creatorum, potestas simul
Abbreviated transcription (Latin):
magnaratio. qui a semper in hõib p̾cedit
uolũtas ꝯsilium. et ꝯsiliũ subscqͣopus. Ser
quid facimus: Numquid audebimus tp̃a ĩ
quemadinodũ in hominib. aliquid inco
prius fuit. aliquid posterius. ⁊ non totus d̾s

Expanded text:
magna ratio, quia semper in hominibus praecedit magna ratio, quia semper in hominibus praecedit voluntas consilium, et consilium opus subsequitur. Sed quid facimus? Nunquid audebimus inducerequemadmodum in hominibus, aliquid in eo prius fuit, aliquid posterius; et non totus D
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uo lũtate facturus fuit. q uolun¬
tas iterna fuit. ⁊ opus uołutatis etermũ
nõ fuit. dempenĩ noluit ut fac̾ct. ⁊ non
uoluit ut semꝑ faceret. s ut aliquando fa¬
ceret quod semꝑ uoluit ut aliquando fa¬
ceret. Sic uoluntas eterna fuit de oꝑe
temporali. quoniamet ip̃m tempus me
t̾na nolũtate fuit fieret qd̾ futuꝵ fuit. Du¬
o itaꝙ hec increatice̾ part̾ erãt. bonitas. et
sapientia.et hec eterna erant. ⁊ adcrat simul
potestas coet̾na. ⁊⁊ boĩtate uoluit. sapientiad¬
sposuit. potestate sccit. Et uidetur quasi q̃dã cẽ
distinctio. ⁊ successio tp̃alis. ⁊ demõstrat se
ꝯsiderationi primabonitasquia ꝑcam uo¬
luit deus. De indesapientia qr ꝑcam disposu¬
it. Nouissima potestas qr ꝑeam fecit quoniã
ordo udetur esse. ⁊ flusse uoluntas prima. et
post cam disposicio. et nouissime oꝑatio sub¬
sequuta. Flisi enim uoluisset. non disposius
s. cinsi diposuiss: non feciss. Et occurrit

Expanded text:
d voluntate facturus fuit; et voluntas aeterna fuit, et opus voluntatis aeternum non fuit. Semper enim voluit ut faceret, et non voluit ut semper faceret; sed ut aliquando faceret, quod semper voluit ut aliquando faceret. Sic voluntas aeterna fuit de opere temporali; quoniam et ipsum tempus in aeterna voluntate fuit, quando fieret quod futurum fuit. Duo itaque haec in Creatore pariter erant bonitas et sapientia, et haec aeterna erant; et aderat simul potestas coaeterna, et bonitate voluit, sapientia disposuit, potestate fecit. Et videtur quasi quaedam esse distinctio et successio temporalis; et demonstrat se considerationi prima bonitas, quia per eam voluit Deus, deinde sapientia, quia per eam disposuit, novissima potestas quia per eam fecit; quoniam ordo videtur esse, et fuisse voluntas prima, et post eam dispositio, et novissime operatio subsecuta. Nisi enim voluisset non disposuisset, et si non disposuisset, non fecisset. Et occurrit
Abbreviated transcription (Latin):
contra maximinum. Nulli sit ꝑtiũdi¬
iusio: in unitate deitatis. unus est deus
pater et filius a sp̃c sanctus. hoc estipsatri¬
nitas unus est deus. G̃res enim ꝑ sone
pat̾ et fllius et spc̃ sanctus. ⁊ hn tres qr
unius substantie sunt: unũ sunt et sũ¬
me unum. ubi nulla naturarũ. nuilla
est diuersitas uoluntatum. Siaũt na¬
summne unumessent. Si uero natura
dispares efsent: unum non essent.hñ¬
crgo tres quia unium sunt pp̃ inest̾ibilẽ
ꝯmictionem deitatis. qua ineffibilit̾ co
sona est gemine substantie. Nec tñ deus¬
rui non erat totus. ci creuit. cum homo
rei non potest esse deus: quantꝰ nagis
trinitatis pars esse nõ potest quicũq tri
intrib. In trimtate ergo que deus est.
pater est deus. ⁊ filus est deus. ⁊ spẽ saa¬
Nec huuus trimitatis ĩtia pars est uns.
nec maius aliquid sunt om̃es: quam sin¬
grili. quia sp̃iał non corporalis est magni¬
uido. Qui potest capere capiat. Qui non

Expanded text:
contra Maximinum: nulla sit partium dicontra Maximinum: nulla sit partium divisio in unitate Deitatis: unus est Deus Pater et Filius et Spiritus sanctus, hoc est ipsa Trinitas unus est Deus. Tres enim personae sunt Pater et Filius et Spiritus sanctus; et hi tres quia unius substantiia ibi nulla naturarum, nulla est diversitas voluntatum. Si enim nassent, non summe unum essent. Si vero in natura dispares essent, unum non essent.ergo tres, qui unum sunt propter ineffabilem conjunctionem deitatis, qua ineffabiliter costus una persona est geminae substantiae, ret, non erat totus, et crevit, cum homo rei non potest esse Christus, quanto magis Trinitatis esse non potest quicunque unus in tribus? In Trinitate ergo, quae Deus est, Pater est Deus, Filius est Deus, Spiritus sannec hujus trinitatis tertia pars est unus, nec majus aliquid sunt omnes quam singuli, quia spiritalis, non corporalis est magnitudo. Qui potest capere capiat, Matth. 1
Abbreviated transcription (Latin):
ginis diuino partui natura sustantia
ministrauit. Nam quia incorde cius a
carne eius iurtus sp̃c sancti mirabłia fa¬
ciebat cuius dilectio incorde eius nõ sus¬
cepit sotium ^ eius oꝑatio incarne illuis
non habebat exemplum. hoc igitur iolũ
uirgo concepit. quod de sua carne ꝑ amo¬
rem et oꝑationẽ sp̃c̃ sancti accepit. de quo
etiam solo sinc uirilis seminis ad miti¬
dẽ filium genut. Non ergo libido car¬
nis conceptionẽ inuirgine oꝑata ẽ. q̃
nec de carne uiri semen. accepit. nec de
slia carne ꝑ amoremiur ꝯcepit. s pera¬
morem et operationem sp̃t sancti. Nec
ipse spc̃ sanctus. idcuto pat̾ xpĩdicendꝰ¬
est. quia enis amor eceptionẽ uirginuis
operatus est. quia nõ de sua essentia uirgi¬
ni semen ꝑtus tribuit. set ipĩ decarne ꝓ¬
pria uirgini ꝑ amorem suum atq urt᷑u
quod esdem uirgini pariture ꝑ angelũ
dicitur. Sp̃t. sanctus suꝑueniet inte
et iurtus altissimi obu̾brabit tibi. Sp̃

Expanded text:
ginis divino partui natura substantiam ginis divino partui natura substantiam ministravit. Nam quia in corde ejus acarne ejus virtus Spiritus sancti mirabilia faciebat. Cujus dilectio in corde illius non suscepit socium, ejus operatio in carne illius non habebat exemplum. Hoc igitur solum virgo concepit, quod de sua carne per amorem et operationem Spiritus sancti accepit, de quo etiam solo, sine virilis seminis admistione filium genuit. Non ergo libido carnis conceptionem in virgine operata est, quae nec de carne viri semen accepit, nec de sua carne per amorem viri concepit, sed per amorem et operationem Spiritus sancti. Nec ipse Spest, quia ejus amor conceptione Virginis operatus est, quia nec de sua essentia Virgini semen partus tribuit, sed ipsi de carne propria Virgini per amorem suum atque virtuquod eidem Virgini pariturae per angelum dicitur: « Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . » Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris. id agere solet. ut quia in altero
solum natura sibi sufficiens non. alt̾ut᷑.
neutra ꝑse potuit. mutraq ꝑ se cũ alt̾a
posset. Igitur semen humani ꝑtus asola
muliere formand̾ ꝯcipitur. quod simul a
uro et mułre seminatur. Quod quidem
sicut iam dcm̃ est in mułre ꝑ amorẽ uii:
in uiro ꝑ amorẽ mulieris natiua oꝑatin:
pp̃ quod etiam mulier non nisi auiro ꝯ¬
cipere dicitur. licet tam dese quã auiro ac¬
cipiat unde fecundatur. Et recte d̾ solo¬
uiro ꝯcipit. quia id quod concipit mal¬
tero quidem de carne iiri sunutur in al¬
tero aũt ꝑ amorẽ um ministratur. Non
itaq hoc solum de uiro concipit quod de
uiro accipit. set hoc et iamde iuro conci¬
pit quod ex se de amore uiri accipit. Hox
mariam de spũ sancto concepisse. Conce¬
pit ergo maria de spñ sancto. non qd̃de
sb̃a sp̃c scĩ semen ꝑtus acceꝑit. set quia ꝑ
amoremet oꝑationẽ spc̃ scĩ excarne iir¬

Expanded text:
mulieris id agere solet, ut quia in altero mulieris id agere solet, ut quia in altero solum natura sibi sufficiens non est, uterqneuter per se potuit, uterque per se cum altero possit. Igitur semen humani partus a sola muliere formandum concipitur, quod simul a viro et muliere seminatur. Quod quidem, sicut jam dictum est, in muliere per amorem viri, et in viro per amorem mulieris natura operatur. Propter quod etiam mulier non nisi a viro concipere dicitur, licet tam de se quam de viro accipiat unde fecundatur. Et recte de solconcipit, quia id quod concipitur, in altero quidem de carne viri sumitur, in altero autem per amorem viri monstratur. Non itaque hoc solum de viro concipit, quod de viro accipit, sed hoc etiam de viro concipit, quod ex se de amore viri accipit. Hoc Mariam de Spiritu sancto concepisse. Concepit ergo Maria de Spiritu sancto, non quod de s sancti semen partus acceperit, sed quia per amorem et operationem Spiritus sancti, ex carne vir
Abbreviated transcription (Latin):
tut inaccimus ut eam ũbum ip̃m li¬
les prorsus et inmunem ab omni
uitato assummeret pena tr̃i pectati
uoliitate nonnecefsitate assumentis
rrimente. ut dum ista in saluatore stĩ
tin.de huc itaꝙ rera passibb̾tacis su¬
e mortalitatis: quenrat quidam qũo
uicame saluatoris ertiti Set facile est

Expanded text:
bum ipsum liberam prorsus, et immunem ab omni peccato assumeret; poena tamen peccati voluntate non necessitate assumentis remanente, ut, dum ista in Salvatore sine tur. De hac itaque poena passibilitatis sive mortalitatis quaerunt quidam, quomodo in carne Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
cius nou nostrau. set suam ueressitarẽ
fuisse prodarc cenatr. Erge et non
merit quas sibiindebitum alquid
ac quirers et rł nrint opus mitu¬
Neq enimideo quia priunis it dignꝰ
ars. opus urtutis posic exhibunta re¬
riunerabilonon fit. Necc tu sumi
quia proopert mrtutis remu. eratus
dicitur. prius etiam quam operaittur
dignus fuisse negatur. Meruit ero
quantum. ad uͥtutem operis. qr ꝓoꝑe
sit. m̃uit quasi diginisnon fuissete ẽ
sioreratus non susset. Pat̾sam ilia s la¬
borat inuinca sua. et postea cn idic¬
fectionẽ ucnit postulat cibũ bere se
merursse ⁊cit quod acceptunis est
Set aliter mertẽnarius merct᷑. alis
dñs. Mercennarius meretur. quiat
non deberctur si non operaretur. Dñs
a. s etiam sinon operitur panẽ suũ
mantuiat. quia siuisest: ẽt sinc oꝑe.¬

Expanded text:
ejus non nostram, sed ipsius necessitatem fuisse probare conatur. Ergo Christus non meruit quasi sibi indebitum aliquid acquirens; et tamen meruit opus virtuNeque enim ideo quia prius ipse dignus fuit, opus virtutis postea exhibitum remunerabile non fuit; neque rursum quia pro opere virtutis remuneratus dicitur, prius etiam quam operaretur dignus fuisse negatur. Meruit ergo quantum ad virtutem operis, quia prosic meruit quasi dignus non fuisset, etiam si operatus non fuisset. Paterfamilias laborat in vinea sua, et post cum ad refectionem venit postulat cibum, bene se meruisse dicit quod accepturus est. Sed aliter mercenarius meretur, aliter dominus. Mercenarius meretur quia ei non deberetur, si non operaretur. Dominus autem etiam si non operatur, panem suum manducat, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
seuti. Rouissine querunt de anima il¬
li rauonali quam uerbum cum carne in
untou ꝑsoncassumpsit. utrum sicut
iui exineffabiliumõẽ diuinitans per¬
nciani sapientiam et uirtutem et bom¬
icem actepisse dicimus. ita quoq ab i¬
uo puus quam gioriam resurrectionis
÷mums.⁊ alitatem carnis moueret ex

Expanded text:
nt. Novissimo quaerunt de anima illa rationali quam verbum cum carne in unitatem personae assumpsit, utrum sicut eam ex ineffabili unione divinitatis perfectam sapientiam; et virtutem et bonitatem accepisse dicimus; ita quoque ab initio priusquam gloriam resurrectionis per immortalitatem carnis indueret ex
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationis se habere magis ac magis
pront oporterat ostendit. Set dicunt.
si inxp̃s homine abuntio exobedie¬
a iuscipiendo passionis m̃itum fuir. in
hoc ip̃oiam ꝯu̾at. quia si passurus non
non potuisset. Si enim passio futuri
non fuisset: obedientia patiendi nulla
fuis .t. di obedientia nulla fusset: m̾¬
tum ohedientie non fuisset. Sic itaq ab
optinendam gloriam incorruptionis
duccit conantur necessitat̾e passioi
set ininus considerant quia eade borĩ¬
tire qua se ad obedientiam passionis
Arutancum exhibuit. quia pati uolu¬
l. uitus et bonus. et gloria dignus
fuisset. etiam si pati noluisset. Si cnim
piti noluifset. ad patiendum obedic̃s
non tussct: non tñmnobediens fuiss.
ꝯiua uoluntari patris hoc uolens non
rntradixisset. quoniam et hec ipse pa
Nuoluisset. Nam sicut obediens fuit
ꝯia u luncin uolens consensit: ita ꝓ¬
culdubio olidiens suisset. si uolenti
soe piter idem. et ipse nolensconsen¬

Expanded text:
revelationis se habere, magis ac magis revelationis se habere, magis ac magis prout oportebat ostendit. Sed dicunt: Si in Christo homine ab initio ex obedientia suscipiendae passionis meritum fuit, in hoc ipso jam constat quod, si passurus non non potuisset. Si enim futura passio non fuisset, obedientia patiendi nulla fuisset. Si obedientia non fuisset, meritum obedientiae non fuisset. Sic itaque ad obtinendam gloriam incorruptionis, inducere conantur necessitatem passionis. Sed minus considerant quia eadem bonitate qua se ad obedientiam passionis spontaneum exhibuit; quia pati voluit, justus et bonus et gloria dignus fuisset, etiam si pati noluisset; si enim pati noluisset ad patiendum obediens non fuisset, non tamen inobediens fuisset, quia voluntati Patris hoc nolens non contradixisset, quoniam hoc et ipse Pater noluisset. Nam sicut obediens, fuit quia volenti volens consensit, ita procul dubio obediens fuisset, si nolenti hoc Patri idem et ipse nolens consen
Abbreviated transcription (Latin):
precipitant̾ ingessit. Quem inquit di¬
cunt homine esse filiũ hominis: Non
predicauit. s in t̾rogauit. Diciuolint.
s diceit noluit. ne nõ u̾itatem docere. s
gloriam querere ind̾etur. Creditis indeũ
et inme credite. Considera quomodo in¬
odeste se ad uingit. Q masciebat extra ĩ¬
telligentiam hominis hominis esse. ut
homo deus crederetur. Opterea humanc
intelligentie adhuc suotuserat homo. n
infide honuius adhuc ut deus crederetir
ascenderat. Ideo dubitanti cramantid¬
xit. Nou me tangere. Nondum eram
ascendi ad patremincum. ꝓpt̾ hoc eigs
a sciebat in oscientia humana se sub.ts
esse. et ut equalis crederetur eidem ostien¬
tie longinquu et extrancum ẽẽ. pulac̃ĩ
illam fonebat: ut adu̾itatem assuefac̾it
ut u̾itas illam illuminaret.nonnori¬
tas scandalizaret. Sic igitur xp̃c homo
quod inse sunul erat apparuit. ⁊⁊ qd ipẽ
abinitio plenum ⁊ ꝑfectum habebat hi¬
mane cognitioni ꝑ quosdam profectus

Expanded text:
praecipitanter ingessit. Quem, inquit, dipraecipitanter ingessit. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Non praedicavit, sed interrogavit. Dici voluit, sed dicere noluit, ne non veritatem docere, sed gloriam quaerere videretur. Creditis in Deum et in me credite . Considera quomodo modeste se adjungit, quia sciebat extra intelligentiam hominis esse ut homo Deus crederetur. Propterea humanae intelligentiae adhuc subtus erat homo, neque in fide hominis adhuc ut Deus crederetur, ascenderat. Ideo dubitanti et amanti dixit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Propter hoc ergo quia sciebat in conscientia humana se subtus esse, et ut aequalis crederetur eidem conscientiae longinquum et extraneum esse, paulatim illam fovebat, ut ad veritatem assuefaceret, ut veritas illam illuminaret, non novitas scandalizaret. Sic ergo Christus homo quod in se simul erat aperuit, et quod ipse ab initio plenum et perfectum habebat humanae cognitioni per quosdam profectus
Abbreviated transcription (Latin):
nec postulatio pp̃ me facta est. Sicut ego
respõsionc̃ patrs non accipio. ut me ex¬
auditum intelligã: sic nec preces patri
fsido. ut quod non possum oꝑtincam.
Ego enum totum possum. Gotum qd̾
pater por̃. ego possum qui filuis sum pa¬
tris. Omĩa enim que pat̾ ficit. hec et filiũ
facit similit̾. Ex quo enim ut silius deipãs
essem homo accepit totum quod deus put̾
potest posse accepi. Uidetis eigo quo xp̃
filius da fuit. diuinam sapientiam et po¬
testatẽ it bonitatem habuit. aplene ac ꝑ¬
fecte habuit. quia plene ac ꝑfecte fuit.
at ilco ab mitio heo nonfint: quia ab im¬
tio hec non dixit Nec inquit ab iitio ñ
dixi uobis. Ergo abinitio xp̃c homo exquo
cepit esse. homo deus non fuit. quia ab ĩ¬
itio ex quo homo essecepit. hoc nondyet.
hoc dicere cepit cum modestia magna.
ac reuerentia hoc dixit. ne standalizartu¬
tur qui mirarentur. nec suscipẽt qui nõ
caperent. sted reucrent̾ se suggessit. nom

Expanded text:
nec postulatio propter me facta est. Sicut ergo nec postulatio propter me facta est. Sicut ergo responsionem Patris non accipio, ut me exauditum intelligam, sic nec preces Patri fundo, ut quod non possum obtineam. Ego enim totum possum. Totum quod Pater potest ego possum qui Filius sum Patris. Omnia enim quae Pater facit, haec et Filius facit similiter . Ex quo enim ut Filius Dei Patris, essem homo accepi, totum quod Deus Pater potest posse accepi. Videtis ergo quomodo Filius Dei fuit, divinam sapientiam et potestatem et bonitatem habuit; et plene ac perfecte habuit, quia plene ac perfecte fuit. Aut ideo ab initio hoc non fuit, quia ab initio hoc non dixit? Haec, inquit, ab initio non dixi vobis . Ergo ab initio Christus homo ex quo homo esse coepit Deus non fuit; quia ab initio ex quo homo esse coepit, hoc non dixithoc dicere coepit, cum magna modestia ac reverentia hoc dixit: ne scandalizarentur, qui mirarentur, nec susciperent qui non caperent. Ideo reverenter se suggessit, non
Abbreviated transcription (Latin):
iistus ⁊ bonus et ꝑ fectus ẽẽ cepit. Sicut
enuim deus quando hõ eẽ cepit. qd̾ homi¬
nis erat accepit. Sic et homo quandode¬
ns esse cepit. quod dei erat accepit. Qua ꝓ¬
ꝑt̾ sicut deus ꝑfecta sapientia ⁊ potestas.
it bonitas est: ita homo ex quo deus factꝰ ẽ¬
et ꝑ fecte potens et sapiens. ⁊ bonus ind̾o
fictus est. An putas xp̃m hominẽ tune
primum plenam. ⁊ ꝑfectam potentiam
diuinitatis accepisse quando dyxit. Da¬
ta est michi om̃is potestas incelo et int̾ra
Unde ergo prius dominib imperauit.
angelos ministros habuit. elem̃ta ad
nutum imꝑii sui inclinauit. An forte
quia orantem legis. quasi pͥcib obtir¬
isse putas. quod prius ipẽ non potuit.
ecce uox facta est de celo dicens. Et clari¬
acaui: et it̾m clarificabo. Audisti filiũ
postulantẽ. patrem annuentẽ. Putas
ꝙ precib optinuenit. quod non optinu¬
pp̃ nos. Si responsio pp̃ me facta nonest.

Expanded text:
justus et bonus et perfectus esse coepit. Sicut justus et bonus et perfectus esse coepit. Sicut enim Deus quando homo esse coepit quod hominis erat accepit, sic et homo quando Deus esse coepit quod Dei erat accepit. Quapropter sicut Deus perfecta sapientia et potestas et bonitas est, ita homo ex quo Deus factus est, perfecte potens et sapiens et bonus in Deo factus est. An putas Christum hominem tunc primum plenam et perfectam potentiam divinitatis accepisse quando dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra? Unde ergo prius daemonibus imperavit, angelos ministros habuit, elementa ad nutum imperii sui inclinavit? An forte quia orantem legis quasi precibus obtinuisse putas, quod prius ipse non potuit? ecce vox facta est de coelo dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Audistis Filium postulantem. Patrem annuentem. Putas quod precibus obtinuerit quod non obtinupropter vos . Si responsio propter me facta non est,
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit. inqua patri equalis fuit. A¬
lia scriptura dicit. Didicit ex husque pas¬
sus est obedientiam. Didicit quod nescua
Quid nescunt: Obedientiam. Sub ẽẽ
nesciuit. Non potuit meo qd equalis
erat esse infłor. ꝓpterea didicit quodne¬
sciit. quia id quod in excellentia deita¬
tis ex ꝑtus non suit. ꝑinfi̾orem naturam
in usum assũpsit. Factus est obediens. Er
quo factus est homo. factus est obediẽs.
Ex quo homo esse cepit. subiectus esse ce¬
pit.In quantum homo dignitate. Inꝙͣ¬
tum bonus uoluntate. Hic est m̾itum.
Siuolũtas semꝑ ꝑfecta fuit. ⁊ m̾itum
semꝑ ꝑfectũ fuit. Ex quo deus cepit esse
homo. ⁊ homo cepit esse deus. Deuscepit
esse homo subiectus. ⁊ homo cepit ẽẽ d̾s
ꝑfectus. Si deus humiliatus est quantũ
potuit in homine. homo sublimatus ñ
est quantũ potuit in deo: Sideus in eo ꝙ
homo esse cepit. passibilis ⁊ mortalises¬
se cepit.⁊ homo meo quod deus essecep̃.

Expanded text:
non potuit in qua aequalis fuit. Anon potuit in qua aequalis fuit. Alia Scriptura dicit: Didicit ex his quae passus est, obedientiam . Didicit quod nescivit. Quid nescivit? Obedientiam. Subesse nescivit; non potuit in eo quod aequalis erat esse inferior. Propterea didicit quod nescivit, quia id quod in excellentiam Deitatis expertus non fuit, per inferiorem naturam in usum assumpsit. Factus est obediens. Ex quo factus est homo, factus est obediens. Ex quo homo esse coepit, subjectus esse coepit. In quantum homo dignitate, in quantum bonus voluntate. Hic est meritum. Si voluntas semper perfecta fuit; et meritum semper perfectum fuit. Ex quo Deus coepit esse homo, et homo coepit esse Deus. Deus coepit esse homo subjectus, et homo coepit esse Deus perfectus. Si Deus humiliatus est quantum potuit in homine, homo sublimatus non est quantum potuit in Deo? si Deus in eo quod homo esse coepit, passibilis et mortalis esse coepit, et homo in eo quod Deus esse coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
fecte bonus fuit. et dignus laudari et am¬
n. Et quãdo opus tẽporale facit. et nobis
benc facit amari et laudari anobis m̾et᷑
et est m̾itum oꝑis millo eternũ. quod
nobis tẽporaliter exhibet᷑. Neq ideo modo
nõ merctur. quia prius dignus fuit. Ne¬
q quia modo meretur prius dignus non
fuit. Est ergo m̾itum inopere quia quod¬
nõ fifit opus bonitatis. et ip̃m m̾itum t̾n
cum opere inoperanto nonincipit. quo¬
niam ante exhibitionẽ operis bonitas fu¬
it oꝑãtis. Similit̾ et deus homo qui sic̃
indiuinitate sua abeterno ꝑfectambo¬
nitatem habuit. immo ipse ꝑfecta boĩ¬
tas fuit. ita inhumanitate sua. a prima
ocepticẽ plenam et ꝑfectam bonitatẽ. ac¬
cepit. ñtunc primũ obedientiã patiẽdi
factus est patri. Ecce concedimus qr obe¬
dientia m̃itum est. ex altatio premium
Quidergo: Si obedientia m̾itum est. ñ
ex quo obedientia cepit. m̾itum cepit.
factus est inquit obedicns. Quis factus

Expanded text:
fecte bonus fuit, et dignus laudari et amfecte bonus fuit, et dignus laudari et amari? Et quando opus temporale facit, et nobis bene facit, amari et laudari a nobis meretur; et est meritum operis in illo aeternum, quod nobis temporaliter exhibetur. Neque ideo modo non meretur quia prius dignus fuit, neque quia modo meretur prius dignus non fuit. Est ergo meritum in opere, quia quod fit opus est bonitatis, et ipsum meritum tamen cum opere et in operante non incipit, quoniam et ante exhibitionem operis, bonitas fuit operantis. Similiter Deus homo, qui sicut in divinitate sua ab aeterno perfectam bonitatem habuit; imo ipse perfecta bonitas fuit, ita in humanitate sua a prima conceptione, plenam et perfectam bonitatem accepit; non tunc primum obedientiam patiendi factus est Patri. Ecce concedimus quod obedientia meritum est, exaltatio praemium. Quid ergo? Si obedientia meritum est, nonne ex quo obedientia coepit, meritum coepit? Factus est, inquit, obediens. Quis factus
Abbreviated transcription (Latin):
tutis aut iusticie eum non fecisse. di aũt
dicius quiam̾uit statim in ferunt ali¬
quid eum prius non debitum. s sibi oꝑã¬
do obtinuisse: quod est dicero. quia xpt̃
aũ opera bona non fecit. aut aliquid qd
sibi prius non debebatur operando pro¬
meruit. Set indete quam stulta sit asser¬
tio ista. Quid enim: ergo deus opus bo¬
num facere non potest. qui nichil nõ de¬
bitum sibi prom̾eri potest. aut ideo ope¬
rando non meretur: quia sibi debetur ẽ
si nõ operetur. Quando nobis beneficia
impendit deus. ⁊ dona munificentie lar¬
gitur. non hec ipsa faciendo a nobis benc¬
aicus suis aman et laudari meretur. aut
quia meretur. ideo pͥꝰ dignus non fuit.
aut minus fuit. et opere tẽporali creuit
meritum del: et melior se ipso factus est
deus. Nũquid non melius est. ⁊ multo in¬
elius ut dicamus quia eterna bonitate
que inpso numquam creuit. quia pleã
in ip̃o. ⁊ ꝑfecta semꝑ fuit. plene semꝑ per¬

Expanded text:
tutis, aut justitiae eum non fecisse. Si autem tutis, aut justitiae eum non fecisse. Si autem dicimus quod meruit, statim inferunt aliquid eum prius non debitum sibi operando obtinuisse, quod est dicere quod Christus aut bona opera non fecit; aut aliquid quod sibi prius non debebatur operando promeruit. Sed videte quam stulta sit ista assertio. Quid enim? Ergo Deus bonum opus facere non potest, quia nihil non debitum sibi promereri potest? Aut ideo operando non mereretur, quia ipsi debetur etiam si non operetur? Quando nobis beneficia impendit Deus, et dona munificentiae largitur; nonne haec ipsa faciendo a nobis pro beneficiis suis amari et laudari meretur? Aut quia meretur, ideo prius dignus non fuit aut minus fuit et opere temporali crevit meritum Dei, et melior seipso factus est Deus? Nunquid non melius est et multo melius, ut dicamus quod aeterna bonitate quae in ipso nunquam crevit quia plena in ipso et perfecta semper fuit plene semper et per
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce manifeste dicit apłc quia pp̃ea per
resurrectionis gloriam xp̃c meruit exalta¬
n. quia prius ꝑ obedientiam passionisus
ad mortẽ non iespuit humiliari. Sic er¬
go xpc̃ p̃phoc ex altatus quia humiliatus.
ergo craltationis causa humiliatiofuit.
ergo inhumiliatie meruit qui meral¬
tatioẽ humiliationis premiũ recepit. Si
aũt merendo adgloriam ꝑuenit. quõ ad
illam ꝑuenire potuisset: si non merus¬
set: Sit igitur isti argumentando: de ꝓ¬
positicẽ erroris ad ꝯclusionem m̃datii per¬
uenunt. fallit quippe eos: qui m̾iti no¬
men non discermnt. ⁊ pp̃ ea quod discͥe
nõ andẽt xp̃m nich̾ merusse. ne forteab
es opera fc̃a apud deum nullus iurtutis
ant pretu fuisse dicere uideant᷑ dum ca¬
deretiment precipitant se: asserentes
qd̾ xp̃c̃ patiendo gloriam m̾uit. ita ut si
passus non fuiss illam nec habere potinfs
nec debuss. Si crum dicimus quia nic¬
hil m̾uit ꝯsequens esse putant opera uir¬

Expanded text:
r resurrectionis gloriam Christus meruit exaltari; quia prius per obedientiam passionis usque ad mortem non respuit humiliari. Si ergo propter hoc exaltatus quia humiliatus; ergo exaltationis causa, humiliatio fuit. Ergo in humiliatione meruit qui in exaltatione humiliationis praemium recepit. Si autem merendo ad gloriam pervenit, quomodo ad illam pervenire potuisset, si non meruisset? Sic ergo isti argumentando de propositione erroris ad conclusionem mendacii perveniunt. Fallit quippe eos quod meriti nomen non discernunt. Et propterea quia dicere non audent Christum nihil meruisse, ne forte ab eo facta apud Deum nullius virtutis aut pretii fuisse dicere videantur, dum cadere timent, praecipitant se asserentes quod Christus patiendo gloriam meruit, ita ut si passus non fuisset, illam nec habere potuisset nec debuisset. Si enim dicimus quod nihil meruit, consequens esse putant opera vir
Abbreviated transcription (Latin):
pisliontm. Post passionẽ gloris ficati¬
orcm. Quid: Ergo xit non potuit in¬
⁊arc ad gloriã nis iransinet ꝑ penar
Suid est enim oportint: nr̃u quia ałr
ion potuit. Quomodo cigo suama sis
rortuit. ⁊ quomoto oportuit si su am̃.
illam intraret. pati oportuit. bet lam

Expanded text:
passionem, glorificationem. Quid? Ergo Christus non potuit intrare in gloriam, nisi transiret per poenam? Quid est enim oportuit, nisi quia aliter non potuit? Quomodo ergo suam, si oportuit; et quomodo oportuit, si suam? illam intraret, pati oportuit? Sed suam
Abbreviated transcription (Latin):
est. Bñsicium negamus. quia gratias
referre uolumus. Si pro se mortuus est.
se substinuit: sibi recepit. Anforte et sibi
einobis. Quare ergo tacuit sibi. ⁊ dixit
nobis: an forte erubuit de necessitate. ⁊
gloriabatur de pietate. Ergo ipse erubu¬
it manifestare tunon erubescis imprope

Expanded text:
est, beneficium negamus, quia gratias est, beneficium negamus, quia gratias referre nolumus. Si pro se mortuus est, etur. Pro se sustinuit, sibi recepit. An forte et sibi et nobis? Quare ergo tacuit sibi, et dixit vobis? An forte erubuit de necessitate, et gloriabatur de pietate? Ergo ipse erubuit manifestare; tu non erubescis improper
Abbreviated transcription (Latin):
meo qd̃ dum se sapientia et gratia dei p¬
lenum oftenderet eꝯs ad laudemdei prĩs a
quo hec esse testabat᷑ magis ac magis pro¬
nocauit. De m̾ito etiam xpĩ pretereund̾
non est qued quidam minus ꝯ siderite di¬
cere solent. quia silicet xp̃c homo ałr ad
gloriam mortalitatis ꝓuenire nõ potu¬
isset. nisi priusꝑ passionẽ merendo mor¬
tem substimusset. non cnim actendunt
hii quia quod deus homo mortalis fuit.
non necessitatis erat set uoluntatis. Na
si primus homo sine morte ad ĩmorta¬
uitatem ꝑ uenire potuiss. si se ab mobe¬
dientie culpa custodire uoluiss. quan
nem deus fuit carm sue quam ad ꝯsor¬
tiu deitatis mꝯceptioẽ sublimau̾at
gloriam incorruptionis dare potuss
sct. Quid aũt dicit: uado inquit unola¬
lan prouobis. Hic intendite.Udoaꝙ
mortuus est. ubi est prote: Audite ergo
xpc̃ dicit. quia pro nobis mortuus est. et
uos dicimus. quia prosemetipo mortuꝰ

Expanded text:
in eo quod, dum se sapientia et gratia Dei pin eo quod, dum se sapientia et gratia Dei plenum ostenderet, eos ad laudem Dei Patris, a quo hoc esse testabatur, magis semper ac magis provocavit. De merito etiam Christi praetereundum non est quod quidam minus considerate dicere solent, quod scilicet Christus homo aliter ad gloriam immortalitatis pervenire non potuisset, nisi prius per passionem merendo mortem sustinuisset. Non enim attendunt hi quia quod Deus homo mortalis fuit, non necessitatis erat; sed voluntatis. Nam si primus homo sine morte ad immortalitatem pervenire potuisset; si se ab inobedientiae culpa custodire voluisset, quannem Deus fuit, carni suae quam ad consortium Deitatis in conceptione sublimaverat, gloriam incorruptionis dare potuisseset. Quid autem dicit? « Vado, inquit, immolari pro vobis. » Hic intendite: udite ergo: Christus dicit quod pro nobis mortuus est; et nos si dicimus quod pro semetipso mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
mone diuinitatis erat plenitudine uͥ¬
tutis in ꝯmutabłr ꝑmãfisse ꝯ ficemur.
Neq enim idcutodeus homo int̾ hoĩes
ꝯu̾sari uoluit. ut quasi ꝑ interualla tẽ¬
porum sapientia aut uirtute proficiẽs
mentum sibi ꝯpararet et ipso se meli¬
or fieret. set ut ea sapientia et bonitate
quam ipse induunitate sua plenam et
ꝑfectam semper habuit. et in humani¬
tate sua plenam et ꝑfectam semel. ⁊ simł
accepit. dispensationem salucis huma¬
ne scd̃m mneffabilem ordinationẽ sua
ꝯpleret. Qua pp̃ id quod dicit euageli¬
sta. quia proficiebat iłx etate et sapicn¬
tia et gratia. nonita accipitur quasi se¬
metipso melior factus sit. set quia ho¬
muib quam ipse habebat. set latebat
sapientiam et gratiam prout ratio tẽpo¬
rum postulabat᷑ magis semꝑ ac magas
aꝑpuit. Ita apud homines ipse proficie
bat. quando homines ipsi in eus cogni¬
tioẽ profecerunt. Apud deum aũt ꝓfecit

Expanded text:
nione divinitatis erat plenitudine vinione divinitatis erat plenitudine virtutis incommutabiliter permansisse confitemur. Neque enim idcirco Deus homo inter homines conversari voluit, ut quasi per intervalla temporum sapientia aut virtute proficiens, meritum compararet, et seipso melior fieret, sed ut ea sapientia et bonitate, quam ipse etiam divinitate sua plenam et perfectam semper habuit, et in humanitate sua plenam et perfectam semel et simul accepit, dispensationem salutis humanae secundum ineffabilem ordinationem suam compleret. Quapropter id quod dicit evangelista, quia proficiebat Jesus aetate, sapientia et gratia, non ita accipitur quasi semetipso melior factus sit, sed quia hominibus quam ipse habebat, sed latebat sapientiam et gratiam, prout ratio temporum postulabat, magna semper ac magis aperuit: ita apud homines ipse proficiebat, quando homines ipsi in ejus cognitione profecerunt. Apud Deum autem profecit
Abbreviated transcription (Latin):
runtur de illa anima rationali equib
uum eib. utrum uidelicet equalẽ cum
diunitate scientiam habuerit de qͣ qõe
est prolixius disputam. Hic uero hoc so¬
lum comemorare sufficit quod eadem
anima sicut plenam. ⁊ ꝑfectam dei sapi¬
entiã unitam habuit ita plene et ꝑftẽ
exipsa ⁊ ꝑ ipsam sapientiam sapiens fu¬
it nec tñ ip̃i sapientie natura equalis
fuit. quia lõge est. aliud saꝑientia sapere
atq aliud sapientiam esse. ex quo enim
humanitati diuinitas ꝯm̃cta est: ex ip̃a
diumitate humanitas accepit ꝑgrati¬
amtotũ. quod diuinitas habuit ꝑnatu¬
rã. ita ut scd̃m illam ineffabilẽ inoe
et dei esset inhumanitate sua totũ quod
rationali aprima ꝯceptioẽ sua ex mef¬
fabłi ratione unione diuinitatis ple¬
nam et perfectam sapientiam ⁊ potenti¬
am et uirtutem. et bonitatẽ accepisse c̾¬
damus. et ip̃am sicut inunione diui¬
nitatis in separabilit̾. sic impsa que ex u¬

Expanded text:
runtur de illa anima rationali, e quibus runtur de illa anima rationali, e quibus unum est utrum videlicet aequalem cum divinitate scientiam habuerit; de qua quaestione  intitulatur, prolixius disputavi. Hic vero hoc solum commemorare sufficit, quia eadem anima sicut plenam et perfectam Dei sapientiam unitam habuit, ita plene et perfecte ex ipsa et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen ipsi sapientiae natura aequalis fuit: quia longe aliud est sapientia sapere, atque aliud sapientiam esse. Ex quo enim humanitati divinitas conjuncta est, ex ipsa divinitate humanitas accepta per gratiam, totum quod divinitas habuit per naturam, ita ut secundum illam ineffabilem unionem et Dei esset in humanitate sua totum quod rationali, a prima conceptione sua ex ineffabili unione divinitatis plenam et perfectam sapientiam, et potentiam, et virtutem, et bonitatem accepisse credimus; et ipsam sicut in unione divinitatis inseparabiliter, sic in ipsa quae ex u