comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ine in ciuitate agathensi conue¬
nissemus et in sc̃i andree basili¬
ca consedissemus. de disciplina
et ordinationibꝰ clericoꝵ atq
pontificũ uel de eccłarũ utili¬
tatib tractaturi in pͥmo pla¬
cuit ut canones et statuta pa¬
trũ ꝑ ordinem legerentur
aliud patrum statuta decreuerunt. ut qui huc uso
ordinati sunt habita miseratione prb̃i uel diacom no
men tantũ optineant. officiũ uͦ consecrandi prb̃i. &
ministrandi huiꝰ modi diacones non p̾sumant.
ꝑbia. cõmunionem fortasse contempserint aut ȩcclam
frequentare uel officium suũ implere neglexerint. ꝑe¬
grina eis communio tribuat᷑. ita ut cum eos pęnitentia
correxerit. rescͥpti in matricula gradũ suum dignita
moderatione postposita innocentes aut minimꝰ
cansis culpabiles excõmunicare presũpserint aut ad g̃¬
tiam festinantes reciꝑe fortasse noluerint: a uicinis ep¬
scopis cuiuslibet prouintie litt̾is moneant᷑. Et si par¬

Expanded text:
ine in civitate Agathensi convenissemus, et in sancti Andreae basilica consedissemus, de discet ordinationibus clericorum atque pontificum vel de Ecclesiarum utilitatibus tractaturi. In primo id placuit ut canones et statuta Patrum per ordinem legerentur,aliud Patrum statuta decreverint, ut qui hucusque ordinati sunt, habita miseratione, presbyterii vel diaconatus nomen tantum obtineant: officium vero consecrandi presbyteri et ministrandi hujusmodi diacones non praesumant. II. perbia communionem fortasse contempserint, aut ecclesiam frequentare, vel officium suum implere neglexerint, peregrina eis communio tribuatur, ita ut cum eos poenitentia correxerit, rescripti matricula gradum suum dignitatoderatione postposita, innocentes, aut minimis causis culpabiles excommunicare praesumpserint, aut ad gratiam festinantes recipere fortasse noluerint, a vicinis episcopis cujuslibet provinciae litteris moneantur, et si par
Abbreviated transcription (Latin):
cratos ministros licentiam habere in secretariũ
quod greci diaconicon appellant ingredi et continge
uasa dominica.
m̃ non oportet cũ om̃ib hereticis miscere conu¬
m̃ non oportet ministros alta¶ cos¬
ris aut clericos magos et incantatores ẽẽ. aut
facere que dicuntur filacteria que sunt magna ob¬
ligamenta animarũ. Hos autẽ qui talib utuntur
usurarios uł iniuriarũ suarũ ultores
cio retrahendum.¬
y nõdum etiam scđm constituta patrũ annis
singulis placuit congregari. Qm̃ cũ pace dimit¬
timur gratias deo agimus. orantes enis clementiam
ut hec eadem facere in honorem dñi multos ꝑ annoᷤᷤ
possimus. Ego cesarus in xp̃i nomine ep̃c uxta
id quod uniuersis scis coep̃is meis qui mecũ scͥpsert̃
placuit instituta patrũ secutus his definitionibus
UDNCIUM AORHENSEL
e raptoribꝰ ad eccłam confugientib
De seruis si ad eccl̃am confugerint

Expanded text:
rtet ministros licentiam habere in secretarium, rtet ministros licentiam habere in secretarium, quod Graeci diaconicon appellant, ingredi et contingere vasa dominica. Non oportet cum omnibus hereticis miscere convm non oportet ministros altaris aut clericos magos aut incantatores esse aut facere quae dicuntur phylacteria, quae sunt magna obligamenta animarum: hos autem qui talibus utunturusurarios vel injuriarum suarum ultores. ciSynodum etiam secundum constituta Patrum etiam annis singulis placuit congregari, quoniam cum pace dimittimus gratias Deo agimus, orantes ejus clementiam, ut haec eadem facere in honorem Domini multos per annos possimus. Ego Caesarius in Christi nomine episcopus juxta id quod universis coepiscopis meis mecum scripserunt, placuit instituta Patrum secutus, his diffinitionibus concilium Agathense. 2. De raptoribus ad ecclesiam confugientibus. 3. De servis si ad ecclesiam confugerint.
Abbreviated transcription (Latin):
illicita interdicit᷑ habebunt ineundi melioris cõ¬
iugii lib̃tatem
iquis seruũ ꝓpͥũ sine cõscientia uidicis octiłit.
excõmunicatione uel penitũtia biennii reatũ
sanguinis emendabit.
t ciues qui superioꝵ sollemnitatũ idẽ pas¬
che ac natalis dñi uł pentecostes festiuita¬
positos se accipiende cõmunionis uel benedictioms
desiderio nouerint. qui hoc facere neglexerint. tͥeumo
a cõmumone priuentur eclesiȩ.
iquis in clero constitutus ab eccła sua diebꝰ sol¬
lemnib defuerit. id est natiuitate dñi. epipha-¬
nia pascha uł pentecoste dũ potius singularis lucͥ
studeant quã seruitio suo parere conuenit ut tͥennio
a cõminunione suspendantur. Similiter diaconus
uł prb̃r si tres ebtomadas ab eccł̃ia sua defuerit:
huic damnationi succumbant.
sed ex iussione prb̃i sedeat. Similit̾ autẽ hono¬
rificetur diaconus a ministris inferiorib et om̃ib

Expanded text:
illicita interdicitur, habebunt ineundi melioris conillicita interdicitur, habebunt ineundi melioris conjugii libertatemquis servum proprium sine conscientia judicis occiderit, excommunicatione vel poenitentia biennii reatum sanguinis emendabit. LXIII. Ut cives qui superiorum solemnitatum, id est, Paschae ac natalis Domini, vel Pentecostes festivitapositos se accipiendae communionis, vel benedictionis desiderio noverint: qui hoc facere neglexerint, triennio a communione priventur ecclesiae. LXIV. Si quis in clero constitutus ab ecclesia sua diebus solemnibus defuerit, id est, nativitate Domini, Epiphania, Pascha, vel Pentecoste, dum potius singulari lucro studeat, quam servitio suo parere, convenit ut triennio a communione suspendatur. Similiter diaconus vel presbyter si tres hebdomadas ab ecclesia sua defuerit, huic damnationi succumbat. Lsed ex jussione presbyteri sedeat, similiter autem honorificetur diaconus a ministris inferioribus et omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
forte putauerint: statuta preteritoꝵ canonũ
implere debebunt
e incestis eomunctionib: nichil ꝓrsus uenie
reseruamus: nͥ cũ adulteriũ separatione
sanauerint. Incestos uͦ nullo coniugii nomine
deputandos quos etiam designare funestũ est.
Hos enĩ eẽ censemus siquis relictã frĩs q̃ pene
prius soror extiterat carnali conunctione pollu¬
erit. siquis fr̃ germanã uxorẽ acceꝑit. siqͥs nou̾¬
cam duxerit. siqͥs consobrine se sociauerit. siqͥs
relicte uel filiȩ auunculi misceatur. aut patriu
filie uł piigne sue aut qui ex ꝓpͥa consanguni¬
tate aliquam. aut quã consanguineus habuit
concubitu polluat aut duxerit uxorẽ. quas om̃s
⁊ olim atq sub hac constitutione incestos ẽẽ non
dubitamus. ⁊ int̾ caticuminos usq ad legitimam
satisfactionem manere ⁊ orare precipimus. Qd̾ ita
presenti tp̃r ꝓhibemꝰ. ut ea q̃ sunt hactenus in¬
stituta non dissoluamus. Sane quibꝰ conuinctio

Expanded text:
forte putaverint, statuta praeteritorum canonum forte putaverint, statuta praeteritorum canonum implere debebunt. LXI. De incestis conjunctionibus nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverindeputandos, quos etiam designare funestum est. § 1. Hos enim censemus esse, si quis relictam fratris, quae paene prius soror exstiterat carnali conjunctione polluerit; si quis frater germanam uxorem acceperit; si quis novercam duxerit; si quis consobrinae suae se sociaverit; si quis relictae vel filiae avunculi misceatur, aut patrui filiae, aut privignae suae; aut qui ex propria consanguinitate aliquam, aut quam consanguineus habuit concubitu polluerit aut duxerit uxorem. Quos omnes et olim, et nunc sub hac constitutione incestos esse non dubitamus, et inter catechumenos usque ad legitimam satisfactpraesenti tempore prohibemus, ut ea quae sunt hactenus instituta, non dissolvamus. Sane quibus conjunctio
Abbreviated transcription (Latin):
de eccłe remuñatione possederint in ius ꝓ¬
pum p̃scriptione temporis non uocent᷑ dũ modo
pateat eccłe rem fuisse ne uideant᷑ etiam ep̃i ad¬
ministrationes prolixas aut precatorias eñ or¬
dinati sunt facere debuisse aut du retentas fa¬
cultates in uis propͥetatis sue posse transe̾bere.
apsis id ẽ qui in catholica fide baptirati lx.¬
sunt si p̃uaricatione damnabili post in
heresim transierint: grandem redeundi diffi¬
cultatem sãxit antiquitas. Quib nos annorũ
multitudine breuiata penitentiam biennii cõ¬
ditione infra scͥpte obseruationis imponimꝰ. ut
prescͥpto bienuio tercio sine relaxatione ieuinẽt
et eccłam studeant frequentare in penitentum
loco standi et orandi humilitatẽ ita nouerint
obseruandam ut etiã ipsi cũ catecumini egredi
commonentur abscedant. Hoc si obseruare uolu¬
erint constituto tempore admittendis ad altariũ
obseruatio relaxetur. Quod si ardua uel dura

Expanded text:
de ecclesiae remuneratione possederint, in jus pde ecclesiae remuneratione possederint, in jus proprium praescriptione temporis non vocentur, dummodo pateat ecclesiae rem fuisse, ne videantur etiam episcopi administrationes prolixas, aut precatorias cum ordinati sunt facere debuisse, aut diu retentas facultates in jus proprietatis suae posse transcribere. LX. Lapsis, id est qui in catholica fide baptizati sunt, si praevaricatione damnabili post in haeresim transierint, grandem redeundi difficultatem sanxit antiquitas, quibus nos annorum multitudine breviata poenitentiam biennii conditione infrascriptae observationis imponimus, ut praescripto biennio, tertio sine relaxatione jejunent, et ecclesiam studeant frequentare, in poenitentum loco standi et orandi humilitatem ita noverint observandam, ut etiam ipsi cum catechumini egredi commonentur, abscedant, hoc si observare voluerint constituto tempore admittendis ad altarium observatio relaxetur; quod si ardua vel dura
Abbreviated transcription (Latin):
eis nullus impendat.
Quicquid parroechiarũ prb̃r de eccłastici
iuris possessione distraxerit inane habeat᷑
his que emerit ad eccłe nomen scͥpturã fa¬
ciat aut ab eius quã tenet eccłe ordinatioẽm discedai.
p̃is. prb̃is. diaconib canes ad uenandũ
aut accipitres habere non liceat. Quod siqͥs
taliũ ꝑsonarũ in hac uoluntate detectus fuerit.
si ep̃c ẽ trib mensib se suspendat a cõmunione.
prb̃r duob mensib se abstineat. diaconus uͦ ab
om̃i officio uł comunione cessabit.
N uenditionib quas abbates facere p̃sumunt: hec
forma seruetur. ut quicquid sine ep̃i noticia
uenditũ fuerit. ad potestatem ep̃i reuocetur¬
Mantipia tiero monachis donata ab abbate non
liceat manumitti. Iniustũ eni putamus. ut mo¬
nachis cotidianũ rurale opus facientib serui
eoꝵ lib̾tatis ocio potianturL uii. ¶ sidere¬
choꝵ absq notitia ep̃i ꝓhibemꝰ institu.l uiiii
lerici quilibet quecũq duiturnitate tẽporis

Expanded text:
 nullus inpendat.  nullus inpendat. VII. Quidquid parrociarum presbyteri de ecclesiastici iuris possessione distraxerint, inane habeaturhis, quae emerit, aut ecclesiae nomine scripturam faciat aut ab eius, quam tenuit, ecclesiae ordinatione discedat.presbyteris, diaconibus canes ad venandum, aut accipitres habere non liceat: quod si quis talium personarum in hac voluntate detectus fuerit, si episcopus est tribus mensibus se suspendat a communione, presbyter duobus mensibus se abstineat, diaconus vero ab omni officio vel communione cessabit. LVI. In venditionibus, quas abbates facere praesumunt, haec forma servetur, ut quidquid sine episcopi notitia venditum fuerit, ad potestatem episcopi revoceturmancipia vero monachis donata ab abbate non liceat manumitti, injustum enim putamus, ut monachis quotidianum rurale opus facientibus, servi eorum libertatis otio potiantur. LVII. Uchorum absque notitia episcopi prohibemus institui. LIX. Clerici quilibet quaecunque diuturnitate temporis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe sͥ commissȩ ut superius comprehensũ est
alienare presumant. Quod si fecerint coniuicti
in concilio et ab honore depositi de suo aliud re¬
stituant. quantũ uisi sunt p̃sũsisse. Sane siquis
ꝓ qualibet conditione de rebus eccl̃e aliquid ali¬
enare p̃sũpiserit si de suo proprio tantũ eccłie
contulerit quantum uisus ẽ abstulisse tunc de-¬
mũ istud stare licebit. Lib̃tos tamen quos sacerdo¬
tes uel diaconos de eccl̃a sibi commissa facere uolu¬
erint. actus eccłe prosequi iubemus. Quod si facere
contemserint placuit eos ad propͥũ reuerti serui
Ucrimen commiserint aut cartã falsauerint
aut testimoniũ falsũ dicerint ab officu honore de¬
positi in monasteriũ retrudant᷑ et ibi tantũmodo
quãdiu uixerint laicã comunionẽ accipiant.
i ep̃e condito testamento aliquid de eccłastici
Uiuris proprietate legauerit alit̾ non ualebit.
nisi tantum de iuris proprii facultate suppleu̾it.
tistitis sui epłis ambulans communionem¬

Expanded text:
e sibi commissae ut superius comprehensum est alienare praesumant; quod si fecerint convicti in consilio, et ab honore depositi, de suo aliud restituant quantum visi sunt praesumpsisse. Sane si quis pro qualibet conditione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumpserit, si de suo proprio tantum ecclesiae contulerit quantum visus est abstulisse, tunc demum istud stare licebit, libertos tamen quos sacerdotes vel diaconos de ecclesia sibi commissa facere voluerint actus ecclesiae prosequi jubemus, quod si facere contempserint, placuit eos ad proprium reverti servicrimen commiserint, aut cartam falsaverint, aut testimonium falsum dixerint, ab officii honore depositi, in monasterium retrudantur, et ibi tantummodo quandiu vixerint laicam communionem accipiant. iae condito testamento aliquid de ecclesiastici juris proprietate delegaverit, aliter non valebit, nisi tantum vel de juris proprii facultate suppleverit. tistitis sui epistulis ambulanti communionem
Abbreviated transcription (Latin):
munione statuimus submouendũ aut corporali sub¬
dendũ supplicio
c ne id fortasse uideatur omissum qd maxime
fidem catholice religionis infestat quod ali¬
quanti cłici siue laici student auguruis et sub no¬
mine ficte religionis quas scõꝵ sortes uocant diui¬
nationis scientiam ꝓfitentur aut quarũcũq scͥp¬
turarũ in spectione ꝓͥmittunt hoc quicũq cłicus
uł laicus detectus fuerit uł consulere uel docere ab
patres nostri synodali sententia censuerunt:
ut nullus de his clericus ordinetur. Et qui iã sunt
ꝑ ignorantiam ordinati aut sicut bigami aut int̾
nuptiarum maritos locũ teneant. Ministrare dia¬
conis consecrare altare prb̃r non presumat.
enedictionem suꝑ plebem in eccła fundere aut
pemtentem in eccła benedicere. prb̃o penitus
errulas aut uineolas exiguas eccłe minus uti¬
les aut longe positas paruas. ep̃c sine consilio

Expanded text:
munione statuimus submovendum, aut corporali submunione statuimus submovendum, aut corporali subdendum supplicio. XLII. Et ne id fortasse videatur omissum, quod maxime fidem catholicae religionis infestat, quod aliquanti clerici sive laici student auguriis, et sub nomine fictae religionis, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione permittunt, hoc quicunque clericus vel laicus detectus fuerit, vel consulere vel docere, abrvare, quod sancti Patres nostri synodali sententia censuerunt, ut nullus de his clericus ordinetur, et qui jam sunt per ignorantiam ordinati, aut sicut bigami, aut inter nuptiarum maritos locum teneant, ministrare diaconis consecrare altare presbyter non praesumat. XLIV. Benedictionem super plebem in ecclesia fundere, aut poenitentem in ecclesia benedicere presbytero penitus errulas aut vineolas exiguas ecclesiae minus utiles, aut longe positas parvas episcopus sine consilio
Abbreviated transcription (Latin):
cendi uxores licentia non ẽ. etiam alienarũ nupti¬
arũ euitent conuiuia. Nec his cetib misceant᷑ ubi ama¬
toria cantantur et turpia aut obsceni motus corporũ
choris et saltationib efferuntur. ne auditus & ob¬
tutus sacris mysterus deputatus turpiũ spectacu¬
loꝵ atq uerboꝵ contagione polluantur
m̃s deinceps clerici siue laici iudeoꝵ conuiuia
euitent. nec eos ad conuiuiũ quisq excipiat qͥa
cũ apud xp̃ianos cibis comunib non utantur. indig¬
nũ ẽ atq sacrilegũ eoꝵ cibos a xp̃ianis sumi cũ ea q̃
apło ꝑmittente nos sumimus ab illis iudicent᷑ im¬
munda ac sic inferiores incipiant xp̃ian ẽẽ quã u
dei si nos quȩ ab illis apponuntur utam̃ illi uero ã no¬
bis oblata contempnant
nte omĩa cłicis uetetur ebrietas q̃ om̃iũ uitioꝵ
fomes ac nutrir est. Itaq eũ quẽ ebriũ fuisse cõ¬
stiterit ut ordo patitur aut tͥginta dierũ spacio cõ¬

Expanded text:
nceps quibus ducendi uxores licentia non est, etiam alienarum nuptinceps quibus ducendi uxores licentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, nec his coetibus misceantur ubi amatoria cantantur, et turpia, aut obsceni motus corporum, choris et saltationibus efferuntur, ne auditus, et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum atque verborum contagione polluantur. XL. Omnes deinceps clerici sive laici Judaeorum convivia evitent, nec eos ad convivium quisque excipiat, quia cum apud Christianos cibis communibus non utuntur, indignum est atque sacrilegum eorum cibos a Christianis sumi, cum ea quae Apostolo permittente nos sumimus, ab illis judicentur immunda, ac si inferiores incipiant esse Christiani quam Judaei, si nos quae ab illis apponuntur utamur, illi vero a nobis oblata contemnant. XLI. Ante omnia clericis vitetur ebrietas, quae omnium vitiorum fomes ac nutrix est. Itaque cum quem ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut triginta dierum spatio com
Abbreviated transcription (Latin):
lerici etiam om̃s qui eccłe fidelit̾ uigilantq
deseruiunt stipendia sc̃ĩs laborib debita secun¬
dũ seruitu sin meritũ uł ordinationẽ a sacerdocib¬
Itaq censuimꝰ homicidas s consequant᷑.¬
l falsos testes a cõmunione eccłastica submouendos:
nisi penitentie satisfactione crimina diluerint.
quoq presentis sententie forma seruetur. Quos si
uerboꝵ increpatio non emendauerit etiã uerb̃ib
statiumus coerceri. Seruandũ quoq de monachis
ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione
discedere. insi forte ꝓbatis post emeritos labores. aut
ꝓpter infirmitatis necessitatẽ asꝑior abbatis regła
remittatur. Quod ita demũ fiet ut intͣ eadẽ mona¬
steru septa manentes tam̃ sub abb̃is potestate se¬
paratas habere cellulas ꝑmittantur Abbatibꝰ quoq
singulis diuersas cellulas aut plura monasteria ha¬
bere non liceat. nͥ tantũ propt̾ incursũ hostilitatis
intͣ muros receptaculo collocare

Expanded text:
lerici etiam omnes qui ecclesiae fideliter vigilanterque deserviunt, stipendia sanctis laboribus debita secundum servitii sui meritum vel ordinationem a sacerdotibItaque censuimus homicidas et falsos testes a communione ecclesiatica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina diluerint.quoque praesentis sententiae forma servetur; quod si verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de monachis, ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos labores, aut propter infirmitatis necessitatem asperior abbatis regula remittatur, quod ita demum fiet ut intra eadem monasterii septa. manentes tamen sub abbatis potestate, separatas habere cellulas permittantur; abbatibus quoque singulis diversas cellulas, aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hostilitatis intra muros receptaculo collocare.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ep̃c ⁊ pauperes ⁊ infirmos tuedtur
t balilice ĩ cuiꝰ t̾ritorio sunt. ĩ eiꝰ ep̃i maneant potestate¬
De incestis ut excõmunicent᷑
t abbates in potestate ep̃oꝵ sint. ⁊ de monachis uagi.
t monachi orario uł zonis non utantur¬
Si monachꝰ uxorẽ duxerit
t monachꝰ sine ꝑmissu ep̃i uł abb̃is cellulã ñ cõstruat

Expanded text:
us et pauperes et infirmos tueatur. Ut basilicae in cujus territorio sunt, in ejus episcopi maneant potestateDe incestis, ut excommunicentur. t abbates in potestate episcoporum sint, et de monachis vagis. Ut monachi oratorio vel zonis non utanturSi monachus uxorem duxerit. t monachus sine permissu episcopi vel abbatis cellulas non const
Abbreviated transcription (Latin):
t añ pascha qͣdragesima teneat᷑
Ut nullus ciuiũ festinitates maiores ĩ uilla celebret
MII t populus ante cõpletã missã ⁊ benedictionẽ accep¬
tã egredi non presumat
I Ut letanie ante ascensionẽ dnuĩ celebrent᷑
De cłicis qͥ ad officiũ uenire contẽnunt
De familiaritate extͣneaꝵ mulierũ

Expanded text:
t ante Pascha quadragesima teneatur. Ut nullus civium festivitates majores in villa celebret. 22. Ut populus ante completam missam et benedictionem acceptam egredi non praesumat. 23. Ut litaniae ante Ascensionem Domini celebrentur. 24. De clericis qui ad officium venire contemnunt. 25. De familiaritate extranearum mulie
Abbreviated transcription (Latin):
rabido demonũ ore decerpit᷑. Oportet enĩ ut qui
deum hereditate possident absq ullo impedim̃to
scłi deo seruiant: ut dicere possint. Dñs pars he-¬
reditatis meȩ. O quam bonus et suauis ẽ sp̃c tuus
dñe. qui animas amas. Ideoq hos qui exerrant
partib corripis. et de quib peccant admones. &
alloqueris ut relicta malicia credant in te dñe.
Tu autẽ deus nr̃ suauis et uerus es: patiens et in
miscda disponens om̃ia. Et enim si peccauerimus
tui sumus: scientes magnitudinẽ tuam. Et si non
peccauerimus: scimms qm̃ apud te sumus compu-¬
tati. Sp̃c timentiũ dm̃ queritur ab eo: et in respec-¬
tu illius benedicent᷑. Qua ꝓpter fr̃s km̃i sermo ma¬

Expanded text:
rabido daemonum ore decerpitur. Oportet enim, ut qui rabido daemonum ore decerpitur. Oportet enim, ut qui Deum haereditate possident, absque ullo impedimento saeculi Deo serviant, ut dicere possint: Dominus pars haereditatis meae; o quam bonus et suavis est spiritus Domine, qui animas amas. Ideoque hos qui exerrant partibus corripis, et de quibus peccant admones et alloqueris, ut relicta malitia credant in te, Domine. Tu autem, Deus noster, suavis et verus es patiens et in misericordia disponens omnia. Etenim, si peccaverimus, tui sumus scientes magnitudinem tuam. Et si non peccaverimus, scimus quoniam apud te sumus computati. Spiritus timentium Dominum quaeritur ab eo, et in respectu illius benedicentur. Quapropter, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
to auditori libenter refert. Officii singuloꝵ sit di-¬
lectissimi. non solũ oculos castos seruare: s et lin-¬
guam. Nec quid in cuiusq̃am domo agatur. alia
domus ꝑ uos unquã nouerit. Habeant om̃s simpli¬
citatem colũbȩ ne cuiquã machinentur dolos: &
serpentis astutiã ne alioꝵ supplantent᷑ insiduis. N¬
est humilitatis meȩ neq mensurȩ iudicare de ce-¬
teris et de ministris ȩccłaꝵ sinistrũ quippiã dr̃e.
Absit ut quicqͣ sinistrũ de his loquar. qui apłico gͣ¬
dui succedentes. xp̃i corpus sacro ore conficiunt. ꝑ
quos nos etiam xp̃iam sumꝰ qui claues regni ce¬
loꝵ habentes ante iudicii diem iudicant. Neteri
quidem lege habetur quicũq sacerdotib non op¬
temperasset aut extͣ castra positus lapidabat᷑
a popło : aut gladio ceruice subiecta contemp¬
tum expiabat cruore. Nunc uero mobediens sp̃u¬
ali animaduersione truncatur. et eiectus ab eccl̃a

Expanded text:
to auditori libenter refert. Officii singulorum sit, dito auditori libenter refert. Officii singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec quid in cujusquam domo agatur alia domus per eos unquam noverit. Habeant omnes simplicitatem columbae, nec cuiquam machinentur dolos et serpentis astutiam, ne aliorum supplantentur insidiis. est humilitatis meae neque mensurae judicare de caeteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Absit ut quicquam sinistrum de his loquar, qui apostolico gradui succedentes, Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam Christiani sumus, qui claves regni coelorum habentes ante judicii diem judicant. Veteri quidem lege habetur, quicunque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo, aut gladio cervice subjecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inobediens spirituali animadversione truncatur, et ejectus ab Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
moꝑe se custodiat. et utilit̾ se preuideat. ut c̃ dies
extrema finisq uitȩ aduenerit non tͣnseat ad per¬
petuã mortem. s ad uitã eternã. Facta enĩ sub¬
ditoꝵ iudicantur a nob̃. nr̃a uero iudicat deus.
Ex merito uero plebis ñ nunquã ep̃i depͣuantur:
quatinus ꝓcliuius cadant qui sequuntur. Capi-¬
te languescente cȩt̾a corꝑis m̃bra inficiunt᷑. Dete-¬
riores st̃ qui uitã moresq bonoꝵ corrũpunt. his
qui substantias alioꝵ prediaq diripiunt. Caue-
at unusquisq ne aut linguã aut aures habeat
prurientes: id ẽ ne aut ip̃se aliis detͣhat. aut ali¬
os audiat detrahentes. Sedens inquit aduersus
frẽm tuũ loquebaris detrahendo. et aduersus fi-¬
lium matris tuȩ ponebas scandalũ. et cet̾a. Par-¬
cant singuli detrahendo linguȩ custodiantq ser-¬
mones suos: et sciant quia cuncta quȩ de aliis lo¬
quuntur sua sententia iudicabuntur. Nemo inui-¬

Expanded text:
mopere se custodiat, et utiliter se provideat, ut cum dies mopere se custodiat, et utiliter se provideat, ut cum dies extrema finisque vitae advenerit non transeat ad perpetuam mortem, sed ad vitam aeternam. Facta enim subditorum judicantur a nobis, nostra vero judicat Deus. Ex merito vero plebis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius cadant qui sequuntur. Capite languescente caetera corporis membra inficiuntur. Deteriores sunt qui vitam moresque bonorum corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque dat unusquisque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parcant singuli detractioni linguae, custodiantque sermones suos, et sciant, quia cuncta, quae de aliis loquuntur, sua sententia judicabuntur. Nemo invi
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ẽ ad quisitio. Impi autẽ manib et uerbis ac¬
cersierunt illam: et estimantes eam amicã deflux¬
erunt et sponsiones posuerunt ad illam. qm̃ digni
sunt qui st̃ ex parte illius. Dixerunt enim apud se
cogitantes non recte. Eriguũ ẽ et cũ tedio est tẽpꝰ
uitȩ nr̃ȩ. et non est refrigeriũ in fine hominis et ñ
ẽ qui agnitus sit reuersus ab inferis qm̃ ex nichi¬
lo facti sumus. et post hec erimꝰ tanquã si non fue¬
rimis. qm̃ fumus afflatus ẽ in narib nr̃is: et sermo
sciitillȩ ad commouendũ cor nr̃m. Qua extincta ci¬
nis erit corpus nr̃m. et sp̃c diffundetur tanquam
mollis aer. Et tͣnsibit uita nr̃a tanquã uestigiũ nu-¬
bis. et sicut nebula dissoluetur quȩ fugata ẽ a radi¬
is solis. & ã calore illius aggrauata. Et nom̃ nr̃o o
bliuionẽ accipiet ꝑ tempꝰ: et nemo memoriã habe¬
bit oꝑm nr̃oꝵ. Umbre enim tͣnsitꝰ ẽ tempꝰ nostrũ.

Expanded text:
mortis est acquisitio; impii autem manibus et verbis acmortis est acquisitio; impii autem manibus et verbis accersierunt illam, et aestimantes eam amicam, defluxerunt et sponsiones posuerunt ad illam, quoniam morte digni sunt ex parte illius. Dixerunt enim apud se cogitantes non recte: Exiguum est, et cum taedio tempus vitae nostrae, et non est refrigerium in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis, quoniam ex nihilo facti sumus, et post hoc erimus tanquam si non fuerimus, quoniam fumus afflatus est in naribus nostris, et sermo scintilla ad commovendum cor nostrum, qua exstincta, cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundetur tanquam mollis aer, Et transibit vita nostra tanquam vestigium nubis, et sicut nebula dissolvetur quae fugata est a radiis solis et a calore illius aggravata. Et nomen nostrum oblivionem accipiet per tempus, et nemo memoriam habebit operum nostrorum; umbrae enim transitus est tempus nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit orbem terrarũ. et hoc quod continet om̃iam
scientiam habet uocis. Propter hoc qui loquitur
imqua non pot̃ latere. nec preteriet illũ corripiens
iudiciũ. In cogitationib enim impii interrogatio
erit. Sermonũ autẽ illius auditio ad dñm ueniet.¬
et ad correptionẽ iniquitatũ eius. qm̃ auris zeli au
dit om̃ia. et tumultus murmurationũ ñ abscondet᷑
Custodite gͦ uos a murmuratione quȩ nichil ꝓdest:
et a detͣctione parcite lingue. qm̃ sermo obscurus
inuacuũ non ibit. Os quod mentitur occidit animã.
holite zelare mortem in errore uitȩ ur̃ȩ : neq adqui¬
ratis ꝑditionẽ in oꝑib manuũ ur̃aꝵ qm̃ deus mor
tem non fecit. nec letatur in ꝑditione uiuoꝵ. Ere-¬
auit enim ut ẽẽnt om̃ia: et sanabiles ẽẽ uoluit na¬
tiones orbis terrarũ. Non ẽ in illis medicamentum
exterminii. nec inferoꝵ regnũ in terra uiuentium.
ustitia perpetua ẽ et immortalis. inusticia autem

Expanded text:
pleuit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet uocis. propter hoc qui loquitur iniqua non potest latere, sed nec praeteriet illum corripiens iudicium. in cogitationibus enim impii interrogatio erit: sermonum autem illius auditio ad dominum ueniet ad correptionem iniquitatum. illius. dit omnia, et tumultus murmurationum non abscondetur. Custodite ergo vos a murmuratione quae nihil prodest; et a detractione parcite linguae, quoniam sermo obscurus in vacuum non ibit; os quod mentitur, occidit animam. Nolite zelare mortem in errore vitae vestrae, neque acquiratis perditionem item non fecit, nec laetatur in perditione vivorum. Creavit enim ut essent omnia et sanabiles esse voluit nationes orbis terrarum. Non est in illis medicamentum exterminii, nec inferorum regnum in terra viventium. Justitia perpetua est et immortalis, injustitia autem
Abbreviated transcription (Latin):
cnim. Utrisq autẽ id ẽ & famẽ uerbi dei patientib
et ep̃is necessitatem. quando intronirantur ꝓpter
comunem utilitatẽ in aliis ciutatib non modica
exibetur miscdła. Negantes autẽ hȩc ut speciem ha¬
beant pietatis uirtutẽ tam̃ euis abnegant. Nam
in tali negotio ꝓsapiã ñ agnosco. Si qͥs tam̃ sapi¬
entiũ quos insipientib tempestatis procella alus
sociauit auctorib facinoꝵ participatione maculat᷑.
splenddor sapientis. et si cõmumonẽ criminũ incui¬
rit nescit tamen ducẽ se prebe pectantib flia qͦs
ẽ causa utilitatis et necessitatis. et alia auaritie
et presumptionis. aut ꝓpͥe uoluntatis. Auaritie
quoq causa uel p̃sumptionis aut ꝓpͥe uoluntatis
non sunt ep̃i mutandi de ciuitate ad ciuitatem:
s utilitatis et necessitatis. Q d̾ nemo negat. ñ hi de
quib dictũ ẽ. Frrauerunt in ebrietate. nescierũt
uidentẽ ignorauerunt iuditiũ. Nam si enarran

Expanded text:
it. Utrisque autem, id est et famem verbi Dei patientibus it. Utrisque autem, id est et famem verbi Dei patientibus et episcopis necessitatem, quando intronizantur propter communem utilitatem in aliis civitatibus non modica exhibetur misericordia. Negantes autem haec, ut speciem habeant pietatis, virtutem tamen ejus abnegant. Nam in tali negotio prosapiam non agnosco, si quis tamen sapientium quos insipientibus tempestatis hujus procella aliis sociavit auctoribus, facinorum participatione maculatur, splendor sapientis, et si communionem criminum incurrit, nescit tamen ducem se praebere peccantibus. Alia quoque est causa utilitatis eet praesumptionis aut propriae voluntatis. Avaritiae quoque causa vel praesumptionis aut propriae voluntatis non sunt episcopi mutandi de civitate ad civitatem, sed utilitatis et necessitatis. Quod nemo negat nisi hi de quibus dictum est: « Erraverunt in ebrietate, nescierunt videntem, ignoraverunt judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. & ciminũ. et reliquistis quȩ gͣuiora sunt le¬
gis. iudiciũ et miscdiam. et fidem. Hȩc oportuit
facere. ⁊ illa non omitere. Duees ceci: excolantes
eulicẽ camelũ autẽ glutientes. Qd̃ licet non licet:
et qd̃ non licet licet. Quẽ admodũ iamnes et mã¬
bres restiterunt ueritati. sic et illi mente. reprobi.
amantes uoluptatẽ magis quã deũ. Qd̃ licet do¬
cent ñ licere id ẽ ep̃os migrare de ciuitate ad ei¬
uitatem pretaxato mͦ. Et qd̾ non licet. docent li¬
cere. id est miscłiã docere circa patientes neces¬
sitatem hoc ẽ eis qui ep̃m non habent. et sacro e¬
piscopali indigent mynisterio. ep̃m de alia cun¬
tate causa utilitatis uel necessitatis tribui. et ep̃is
ꝑsecutionem aut necessitatẽ patientib aliã cathe¬
dram dari negant. C ontͣdicunt etiã sacre script᷑e
quȩ testantur mauelle dm̃ miscđiam quã sacrifi

Expanded text:
thum et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt lethum et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis, judicium et misericordiam et fidem, haec oportuit facere et illa non omittere; duces caeci, excolantes culicem, camelum autem glutientes. » Quod licet non licet, et quod non licet licet. Quemadmodum Jannes et Mambres restiterunt veritati, sic et illi mente reprobi, amantes voluptatem magis quam Deum. Quod licet docent non licere, id est episcopos migrare de civitate ad civitatem praetaxato modo. Et quod non licet docent licere, id est misericordiam non agere circa patientes necessitatem, hoc est eis qui episcopum non habent et sacro episcopali indigent ministerio, episcopum de alia civitate causa utilitatis vel necessitatis tribui, et episcopis persecutionem aut necessitatem patientibus, aliam cathedram dari negant. Contradicunt enim sacrae Scripturae, quae testatur malle Deum misericordiam quam judici
Abbreviated transcription (Latin):
corde. E t dñs ꝑ propham loquitur dicens. Dñs
scit cogitationes hominum: qm̃ uanȩ sunt. Non
gͥ mutat sedẽ qui non mutat mentẽ. nec mutat ei¬
uitatem qui non sua sponte s consilio et electione
alioꝵ mutatur. Non gͥ migrat de ciuitate ad cuu¬
tatẽ qui au̾aritiȩ causa non sponte dimittit suam
s ut iam dictũ ẽ aut pulsus ã sua aut necessitate
Mactus. aut electione et exhortatione sacerdotũ
et popłoꝵ tͣnslatus ẽ ad alterã ciuitatem. Nã sic̃
ep̃i habent potestatẽ ordinare regularit᷑ ep̃os et
reliquos sacerdotes: sic quocies utilitas aut neces¬
sitas exposcerit. sup̃dicto mͦ et mutare et introni¬
tare potestatẽ habent. Hȩc ut petistis licet uobis
ignota non sint tenenda mandamus: ne ignoran¬
tia quoꝵda meliora et utiliora intentur et mu¬
tiliora sinantur sicut in scõ legitur euuangelio.
de uobis ypocritȩ quia decimatis mentã et aue¬

Expanded text:
corde. Et Dominus per Prophetam loquitur, dicens: Dominus corde. Et Dominus per Prophetam loquitur, dicens: Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt. Non ergo mutat sedem, qui non mutat mentem, nec mutat civitatem qui non sua sponte sed consilio et electione aliorum mutatur. Non igitur migrat de civitate ad civitatem, qui non avaritiae causa sponte dimittit suam: sed, ut jam dictum est, aut pulsus a sua, aut necessitate coactus, aut electet populorum translatus est ad alteram civitatem. Nam sicut episcopi habent potestatem ordinare regularitereliquos sacerdotes: sic quoties utilitas aut necessitas expoposcerit, supradicto mzare potestatem habent: haec, ut petistis, licet vobis ignota non sint tenenda mandamus, ne ignorantia quorumdam meliora et utiliora vitentur, et inutiliora sumantur, sicut in sancto legitur Evangelio: « Vae vobis, hypocritae, quia decimatis mentham et ane
Abbreviated transcription (Latin):
ri licere s non libito cunisꝙͣ aut dñatione. Petrus
tis causa tͣnslatus ẽ romam ut ibidem potiꝰ us ꝓfi¬
cere posset. Eusebius quoq de quadã parua ci¬
uitate apłica auctoritate mutatus ẽ alexandriam.
Similiter felix de ciuitate qua ordinatus erat elec¬
tione cuuũ ꝓpt̾ doctrmã et bonam uitã quã habe¬
bat comuni ep̃oꝵ et reliquoꝵ sacerdotũ ac popłoꝵ
consilio tͣnslatus ẽ ephesũ. Non enim tͣnsit de ciuita¬
te ad enuitatem qui non suo libitu aut ambitu hoc
facit. s utilitate quada aut necessitate alioꝵ horta¬
tu. et consilio potioꝵ tͣnsfert᷑. Nec transfertur de mi¬
nori auiditate ad maiorẽ qui hoc non ambitu nec
ꝓpͥa uoluntate facit. s aut ui. a ꝓpͥa sede pulsus.
aut necessitate coactus. aut utilitate loci aut po¬
puli non fupbe s humilit̾ ab aliis tͣnslatus et intro¬
nitatus ẽ: quia homo uidet in facie. as autẽ in

Expanded text:
ri licere, sed non libitu cujusquam aut dominatione. Petrus ri licere, sed non libitu cujusquam aut dominatione. Petrus tis causa, translatus est Romam, ut ibidem potius proficere posset. Eusebius quoque de quadam parva civitate apostolica auctoritate translatus est Alexandriam. Similiter Felix de civitate in qua ordinatus erat electione civium, propter doctrinam et bonam vitam quam habebat, communi episcoporum et reliquorum sacerdotum ac poconsilio translatus est Ephesum. Non enim transit de civitate ad civitatem qui non suo libitu, aut ambitu hoc facit, sed utilitate quadam, aut necessitate, aliorum hortatu, et consilio potiorum transfertur. Nec transfertur de minori civitate ad majorem, qui hoc non ambitu nec propria voluntate facit, sed aut vi a propria sede pulsus, aut necessitate coactus, aut utilitate loci, aut populi, non superbe, sed humiliter ab aliis translatus et inthronizatus est: quia homo videt in facie, Deus autem in
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i semper dilectionis
et pacis ur̃ȩ sinceritatis
gaudia audire idͣut ui¬
cissim discurrentib litteris sospitatis inditia uiua
stis antiquus sineret. Qui ab mitio mendax. inmi¬
cus ueritatis. emulus hominis. quẽ ut deciperet.
se ante decepit. puditiȩ aduersarius. luxurie ma-¬
gister. crudelitatib pascitur abstmnentia punitur.
Odit ieiunia. mimstͥsuis predicantibꝰ dicit ẽẽ super¬
flua. S̾pem non habens de futuris: apłi sententia.
reꝑcussus dicentis. Manducemus et bibamus.
eras moriemur. O infelix audatia: o desperata m̃¬
tis astutia. Ipse enim hortatur odia: et fugat con¬
corcdiam. Et quia facile ad deteriorẽ partem meis
humana trans ducit᷑ uolens magis ꝑ spaciosam uiã
ambulare quã artȩ uiȩ iter cum labore tͥnsire:
qua de re fr̃s dilectissimi sectamini meliora et sẽꝑ
relinqinte deteriora. Bona agite. mala uitate: ut
uere discrpuli dm̃ ẽẽ inueniamini. De mutatione
istis scitote eã comuni utilitate atq necessitate fie¬

Expanded text:
charissimi, dilectionis et pacis vestrae sinceritati gaudia nuntiare, ita ut vicissim discurrentibus litteris sospitatis indicio juvarstis antiquus, ab initio mendax, inimicus veritatis, aemulus hominis, quem ut deciperet se ante decepit, pudicitiae adversarius, luxuriae magister, crudelitatibus pascitur, abstinentia puniendus, odit jejunia ministris suis praedicantibus dum dicit esse superflua, spem non habens de futuris, Apostoli sententia repercussus dicentis: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur. O infelix audacia! O desperata mntis astutia. Ipse enim hortatur odia et fugat concordiam; et quia facile ad deteriorem partem mens humana transducitur, volens magis per spatiosam viam ambulare, quam arctae viae iter cum labore transire, qua de re, fratres dilectissimi, sectamini meliora, et semper relinquite deteriora. Bona agite, mala vitate, ut vere discipuli Domini esse invenianimi. De mutatione istis, scitote etiam communi utilitate atque necessitate fie
Abbreviated transcription (Latin):
lux in dño: ut filii lucis ambulate. Aructus enim
lucis ẽ in om̃i bonitate. et iusticia et ueritate. pro¬
bantes qͥd̃ sit beneplacitũ deo. Et nolite comuni¬
care oꝑib infructuosis tenebrarũ. magis autem re-¬
darguite. Quȩ enim in occulto fiunt ab ipsis. tur¬
pe ẽ & dicere. Omĩa autẽ quȩ arguunt᷑. a lumine
manifestantur. Omne enim qd̃ manifestat᷑ lum̃ ẽ.
Propter qđ dicit. Surge qui dormis et exurge a
mortuis. et illuminabit te xp̃c. Uidete itaq fr̃s

Expanded text:
ructus enim lucis est in omni bonitate et justitia et veritate, probantes quid sit beneplacitum Deo. Et nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum: magis autem redarguite. Quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et dicere. Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur. Omne enim quod manifestatur, lumen est. Propter quod dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminab
Abbreviated transcription (Latin):
state km̃i suꝑ uias aspicientes et interrogantes de
semitis dñ antiquis et uidete quȩ ẽ uia bona et
recta & ambulate in ea: & inuenietis requiem am¬
mabus ur̃is. Etͣiuxta sapientiȩ uocem dicamus. Di¬
ligite iusticiã: qui nidicatis terram. Sentite de dño
in bonitate et in simplicitate cordis querite illũ: q̃m

Expanded text:
simi, super vias, aspicientes et interrogantes de semitis Domini antiquis, et videte quae est via bona et recta, et ambulate in ea, et invenietis requiem animabus vestris. Et ut juxta Sapientiae vocem dicamus: « Diligite justitiam qui judicatis terram. Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
et facitis et facietis. Quanto enim beneficia ur̃a
his amplius exhibetis: tanto maiorem uicissitu¬
dinem ab om̃ipotente deo cui seruiunt expeta¬
tis. Om̃ipotens deus sua uos protectione custodi-

Expanded text:
et facitis, et facietis. Quanto enim beneficia vestra his amplius exhibetis, tanto majorem vicissitudinem ab omnipotenti Deo cui serviunt exspectatis. Omnipotens Deus sua vos protec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe bono. De cet̾o fr̃s orate ꝓ nobis ut sermo do¬
mini currat. et clarificetur sicut et apud nos et
ut liberemur ab importunis et malis hominib
Non enim omniũ ẽ fides. Fidelis autem deus ẽ qui
confirmabit uos et custodiet ã malo. Qua ꝓpter po
nite indesinenter corda ur̃a in uirtute dei. et resi¬
stite semꝑ malis. et enarrate hȩc iuxta uocẽ ꝓpħȩ¬
et ipse reget nos in scła. Tnde uos qui in specula¬

Expanded text:
one bono. De caetero, fratres, orate pro nobis, ut sermo Domini currat et clarificetur, sicut et apud vos, et ut liberemur ab importunis et malis hominibus. Non enim omnium est fides. Fidelis autem Dominus est, qui et confirmabit vos, et custonite indesinenter corda vestra in virtute Dei, et resistite semper malis et enarrate haec juxta vocem pet ipse reget nos in saecula . Hic procul
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Multis mundi huius illecebris. multis uanitatib
resistendũ est: ut uere caritatis et continentiȩ op¬
omnes saluos fieri. Certus autẽ sũ uos ad hȩc em̃¬
danda uel defendenda dño auxiliante proficere.
Cuius supra epistola ad a fros De causis
ICTORromanȩ eccl̃ȩ urbis
cam constitutis in dño salutem.¬

Expanded text:
, multis mundi hujus illecebris, multis vanitatibus resistendum est, ut verae continentiae obomnes salvos fieri. Certus autem sum vos ad haec emendanda vel defendenda Domino auxiliante proficere. CUJUS SUPRA EPISTOLA AD APHROS. De causis VICTOR Romanae Ecclesiae urbis cam constitutis in Do
Abbreviated transcription (Latin):
calamitas opprimet portas. Quia hȩc erũt in medio
terrȩ in medio popłoꝵ. Quomͦ si paucȩ oliuȩ quȩ re¬
manserunt excutiantur ex olea. et racemi cũ fuerit
finita undemia. hi leuabunt uocẽ suã atq lauda¬
bunt: cũ głificatus fuerit dñs hinnient de mari.
Propt̾ hoc in doctͥnis głificate dñm: et in insulis
discipulos suos docuit orare. ait. Pater nr̃ qͥ es in cȩ¬
lis. sc̃ificet᷑ nomen tuũ. In bonis et iustis hominib
scĩficat᷑ nom̃ dñi: et in malis blaspheniat᷑. Et ipsa
ꝑ se ueritas ait. Si offers munus tuum ad altare.
et recordatus fueris. qr fr̃ tuus habet aliquid ad¬
uersum te. relinque ibi munus tuũ ante altare et
uade prius retonciliari fr̃i tuo: et postea offeras
munus tuũ. Nulli uero liceat doctrinam ȩuuangl̃icã
deserere: et sacerdotali honore gaudere. Data .R. sept̃.
laterano et ⁊ufino u̾ũ cc̃ conss Incipiunt decaeta
E PHERINI. pape¬

Expanded text:
pprimet portas. Quia haec erunt in medio terrae, et in medio populorum, quomodo si paucae olivae quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi, cum fuerit finitima vindemia. Hi levabunt vocem suam atque laudabunt: cum glorificatus fuerit Dominus, hinnient de mari. Propter hoc in doctrinis glorificate Dominum, et in insulis discipulos suos docuit orare, ait: « Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum. » In bonis et justis hominibus sanctificatur nomen Domini, et in malis blasphematur, et ipsa per se Veritas ait: « Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ad altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et postea offeres munus tuum. » Nulli vero liceat doctrinam evangelicam deserere, et sacerdotali honore gaudere. Data Kal. Septembris, Laterano et Ruffino IV cc. consulibus INCIPIUNT DECRETA ZEPHERINI PAP
Abbreviated transcription (Latin):
qui aut ꝑ se aut ꝑ uicarios suos euis retͣctari negoci¬
ũ ꝓcuret. et dũ iterato iudicio pontifex causã suam
agit: nullus alius in eius loco ponatur aut ordinet᷑
tificis scrutari liceat. non tam̃ definire in consulto ro¬
lio quã ab ipso dictũ sit dño. Quecũq ligaueris suꝑ
terrã ert̃ ligata et in celis. et quȩcũq solueris super
terrã erunt soluta et in celis. Et alibi in institutis
legitur apłicis. Siquis putauerit se a propͥo metro¬
politano gͣuari: apud patriarch̃a uel pͥmatẽ dioce¬
seos. aut penes uniuersalis apłicȩ ȩcclȩ iudicet᷑ sedẽ.
Nichil aliud est fr̃s talis presumptio: nisi apłoꝵ suoꝵꝙ
Culpantur eñi ut scriptũ ẽ fr̃s qui alit̾ circa ep̃os u¬
dicare p̃sumunt quã apłicȩ sedis papam fieri placu-¬
erit. Et quis ẽ qui iudicat eũ quẽ dñs sibi et hiuic
sc̃ȩ sedi reseruari uoluit iudicandũ: Ait namq do¬

Expanded text:
qui aut per se aut vicarios suos ejus retractari negotiqui aut per se aut vicarios suos ejus retractari negotium procuret, et dum iterato judicio pontifex causam suam agit, nullus alius in ejus loco ponatur, aut ordinetucusati causam pontificis scrutari liceat, non tamen diffinire, inconsulto Rois super terram, erunt ligata et in coelo, et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et in coelo. Et alibi in institutis legitur apostolicis: Si quis putaverit se a proprio metropolitano gravari, apud patriarcham vel primatem dioeceseos, aut penes universalis apostolicae Ecclesiae judicetur sedem. Nihil aliud est, fratres, talis praesumptio, nisi apostolorum sCulpantur enim, ut scriptum est, fratres, quia aliter circa episcopos judicare praesumunt quam apostolicae sedis papae fieri placuerit. Et quis est qui judicat eum quem Dominus sibi et huic sanctae sedi reservari voluit judicandum? Ait namque Do
Abbreviated transcription (Latin):
psi uͦ qui infidelitatis nota asꝑgunt᷑. infames efficum¬
tur. atq int̾ fideles minime reputant᷑. Hȩc uͦ statu¬
ta nulla debent imꝓbitate conuelli nulla nouitate
ri et incerta iudicare. Incerta km̃i nullatenus uidi¬
cemus: quoadusq ueniat dñs qui latentia ꝓducet
in lucẽ et illuminabit abscondita tenebrarũ et ma¬
nifestabit consilia cordiũ: qͥa quãius uera fint. ñ tam̃
credenda st̃. nisi quȩ manifestis indicus cõprobantur
nisi quȩ manifesto iudicio conumcunt᷑ nͥ quȩ iudicͥa¬
rio ordine publicant᷑. Similit̾ ea uos iudicare ad apo¬
stolicã delatũ ẽ sedẽ. quȩ p̃ter nr̃am uob̃ definire nõ
licet auctoritatẽ .i. ep̃oꝵ causas. Unde ita constitutum
liquet ã temꝑe apłoꝵ et deinceps. Placuit ut accu¬
satus uel iudicatus a comꝓuincialib in aliqͣ causa
ep̃c licenter appellet et adeat apłice sedis pontificem:

Expanded text:
psi vero qui infidelitatis nota asperguntur, infames efficiunpsi vero qui infidelitatis nota asperguntur, infames efficiuntur, atque inter fideles minime reputantur. Haec vero statuta nulla debent improbitate convelli, nulla novitate ri, et incerta judicari. Incerta, charissimi, nullatenus judicemus, quoadusque veniat Dominus, qui latentia producet in lucem, et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium, quia quamvis vera sint, nntur, nisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine publicantur. Similiter ea vos judicare ad apostolicam delatum est sedem, quae praeter nostram vobis definire non licet auctoritatem episcoporum causas, unde ita consliquet a tempore apostolorum et deinceps placuit, ut accusatus vel judicatus a comprovincialibus in aliqua causa episcopus licenter appellet, et adeat apostolicae sedis pontificem: