comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetates suas potest exertere doneousu ⁊ exꝑien¬
tra ⁊ alicuius doctrina ercitate incipit discernere.
uelicri si quis cum subtili acie occłoꝵ in tenebrosa
decrudatur: uid̾e dameti non potest ibi. nisi pͥus
assuescat tenebris uel lumen accendatur. unde
uirgilius. Qnͣtum non noxia corpora tardant. Et
licet alie sint attiones corporis ⁊ alic anime: Aictio¬
nes tamen corporis uitia uel uirtutes p̾sunt esse
anime. Cum enim ad hoc sit data ut illiatos motꝰ
carnis corrigatr ignorantia illius contingunt uł
negligentia. Sicut uel si discipulus uel sercuisne¬
gligentia doctonsuł dñi peccet. magr̃ uel dominꝰ
extra culpam non est sic anima illis ꝯtingentib
extra culpam ñ est cum ista debeat imperare et
illa obedite. ¶¬
ĩ carne. Anima cum ratione sua: ⁊ carnecũ
sensib suis. Quos camen sensus abs aĩc stnẽdate
ñ mouet caro. Anima u̾o ⁊ sine carne rõnale suũ tench

Expanded text:
proprietates suas potest exercere, donec usu et experienproprietates suas potest exercere, donec usu et experientia et alicujus doctrina incitata incipit discernere; veluti si quis cum subtili licet acie oculorum in tenebrosa detrudatur, videre tamen non potest ibi, nisi prius assuescat tenebris, vel lumen accendatur. Unde Virgilius: Quantum non noxia corpora tardant. Et licet aliae sint actiones corporis, et aliae animae actiones; tamen corporis vitia vel virtutes possunt esse animae. Cum enim ad hoc sit anima data, ut illicitos carnis motus corrigat, ignorantia illius contingunt vel negligentia. Sicut si vel discipulus vel servus negligentia doctoris vel domini peccat, magister vel dominus extra culpam non est; sic anima illis contingentibus extra culpam non est, cum ista debeat imperare, et illa obedire. et carne: anima cum ratione sua, et carne cum sensibus suis, quos tamen sensus absque animae societate non movet caro, anima vero et sine carne rationale suum tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
culentia se in hac uita mumdare studuerunt. Nos
ergo au in medio bonoꝵ ⁊ maloꝵ positi sumus. ꝯsi¬
dãre sepe debemus. ⁊ gaudium illoꝵ ⁊ istoꝵ supplitiũ
atq nr̃am misi̾am. Rõualis aquidem est anima nr̃a:
ut sciat discernere int̾ bonum ⁊ malum. Est eciam
concupisaibilis atq irascibilis: ut possit amare bonũ
⁊ odire malum. De concupiscibilitate nascitur amor:
⁊ do amore desid̾ium ⁊ gaudium. Amor est delectatio
cordis alicuius ad aliquid ꝓpt̾ aliquid ꝑ desid̾ium
current atq per gandium requiescens per desid̾ium ĩ
appetendo ⁊ per gaudium in ꝑfruendo. Nec aliunde
bonum ẽ si bonum ẽ. cor humanum: nͥ ꝙ bñ amat
qd̃ bonum est. Neo aliunde. malum est si malum ẽ
nisi qd̃ male amat qd̾ bonum est. Omne enim ꝙ ẽ
bonumẽ s in eo quod nusle amatur tm̃ uitium este
De irascibilitate odium generat: ⁊ de odio dolor ⁊ timor

Expanded text:
culentia se in hac vita mundare studuerint. Nos culentia se in hac vita mundare studuerint. Nos ergo qui in medio bonorum et malorum positi sumus, considerare saepe debemus et gaudium illorum, et istorum supplicium, atque nostram miseriam. Rationalis siquidem est anima nostra, ut sciat discernere inter bonum et malum. Est etiam concupiscibilis atque irascibilis, ut possit amare bonum et odire malum. De concupiscibilitate nascitur amor, et de amore desiderium et gaudium. Amor est delectatio cordis alicujus ad aliquid propter aliquid, per desiderium currens, atque per gaudium requiescens; per desiderium in appetendo, et per gaudium in perfruendo. Nec aliunde bonum est, si bonum est, cor humanum, nisi quod bene amat quod bonum est. Nec aliunde malum est, si malum est, nisi quod male amat quod bonum est. Omne enim quod est, bonum est: sed in eo quod male amatur tantum vitium est. De irascibilitate na
Abbreviated transcription (Latin):
creatorem suum quem ñ uidet agnosat et diligit.
cum se ad illius ymaginem fcãm intelligit. ¶ ⁊ lui¬
quia perfecta est nec minui quia et̾na est so¬
la caritate. nulla sui necessitate rationales sp̃o cre¬
auit: ut eos sue bĩtuduus participes ẜac̾e̾t Alios u̾o
in sua puritate in celo confirmauit. alios autem
ꝓpter superbiami in inf̾n̾um precipitauite atq ali¬
os ad ꝓbandam humilitatem ⁊ obedientiam in t̾¬
rena hĩtatione t̾renis corporib sociauit. ut ad uite
sensum luceam mat̾iam uegetarent. hũt namq ĩ
non nichil sue puritatis deponunt. Cum enim delec¬
tatione corporis afficiuntur quasi quaidam corpu.¬
lentiam inde trahunt: que puriorem eoꝵ nat᷑am
corrumpitur. Et ħ uitium quanto altius eis in cor¬
porib manentib̾ inhesent. tanto difficiluis eos a
corporb discedentes deserit: qm̃ non tollitur passio
⁊ cum tollitur causa passionis. iuisi ab eius modi fe¬

Expanded text:
Creatorem suum, quem non videt, agnoscit et diligit, Creatorem suum, quem non videt, agnoscit et diligit, cum se ad illius imaginem factam intelligit. Mquia perfecta est; nec minui, quia aeterna est: sola charitate, nulla sui necessitate rationales spiritus creavit, ut eos suae beatitudinis participes faceret. Alios vero in sua puritate in coelo confirmavit: alios autem propter superbiam in infernum praecipitavit: atque alios ad probandam humilitatem et obedientiam in terrena habitatione terrenis corporibus sociavit, ut ad vitae sensum luteam materiam vegetarent. Habent namque nonnihil suae puritatis deponunt. Cum enim delectatione corporis afficiuntur, quasi quamdam corpulentiam inde trahunt; quae puriorem naturam eorum corrumpit. Et hoc vitium quanto altius eis in corporibus manentibus inhaeserit, tanto difficilius eos a corporibus discedentes deserit: quoniam non tollitur passio, etiam cum tollitur causa passionis, nisi ab ejusmodi fae
Abbreviated transcription (Latin):
nita. Ex his ergo omnib que in se ħ est in corpore suo
uisibilia indet᷑ nicħ se esse uel posse uidet. Se cernat ergo
⁊ diuidat se ꝑ se. ab eo toto quod iussbileuidet in se. et
in iusibilem omimino se ẽẽ uidet in eo quod uidet se.
⁊ tamen uideri se ñ posse uidet. Deinde eleuet se superse
⁊ in eo quod pͥmum ⁊ pͥncipale speculum est speculandi
dei illiusq ymagimi ac similitudim ꝓximum ⁊ cogna¬
tum magis factum inuisibilem deum inspiciat. hoo
autem est ip̃a ratio ⁊ mens ratione utens que ad pͥ¬
mam similitudinem dei frã est ut ꝑ se ĩuenire possit
eum a quo fõa est ⁊ in eius amore atq ꝯtemplatõe
dulcit̾ requiescere. Ea namq ꝑfectius suumattorẽ
manifestantr que illius similitudĩem aꝓꝓpinqnͣs ħ̃¬
est autem ip̃a rationalis creatura que ⁊̃ excellent᷑
⁊ ꝓprie ad illius similitudinem fc̃a est ⁊ tunc citiꝰ

Expanded text:
nita. Ex his ergo omnibus quae in se, hoc est, in corpore suo nita. Ex his ergo omnibus quae in se, hoc est, in corpore suo visibilia videt, nihil se esse vel posse esse videt. Secernat ergo et dividat se per se ab eo toto, quod visibile videt in se; et invisibilem omnino se esse videt in eo quod videt se, et tamen videri se non posse videt. Deinde elevet se supra se, et in eo quod primum et principale speculum est speculandi Dei, illiusque imagini ac similitudini proximum et cognatum magis factum, invisibilem Deum inspiciat. Hoc autem est ipsa ratio, et mens ratione utens, quae ad primam similitudinem Dei facta est, ut per se invenire possit eum a quo facta est, et in ejus amore atque contemplatione dulciter requiescere. Ea namque perfectius suum factorem manifestant, quae illius similitudini vicinius est ipsa rationalis creatura, quae et excellenter et proprie ad illius similitudinem facta est: et tunc citius
Abbreviated transcription (Latin):
s quod uuificau̾at ħ dimittit. ⁊ qnͣtum in se est mortẽ
alt̾ius ẜacit ip̃a non recipit. facit in qmͣ non uiuficãdo:
qd̃ desent si amittendo quod uiuit. Itaq mors hominis
nichil aliud est: quam carnis occasus. Aqua cum uis pr¬
tentie uiuisicantis ab scessert: in t̾ram de qua sumpta est
redit. amissis sensib quos non perse ip̃am hũic. Anima
si alit̾ qiuam sol lucem diei uitam tribuit carnicum
uen̾it. mortem efficit cum recedit. Mors tamen non ꝯ¬
sumit uincta s diuidit: dum origim sue ntr̃q reddit.
Et ne quis putet animam corporis morte consumi:
audiat quid dominus in eungelio dicat. Nolite ĩ qͥt
eos timere qui occidunt corpus: Auimam autem nõ
possunt occidere. futigatur corpus cogitationib m̃tis.
Afficitur in corpore mens dolorib corporis. Corpus ex
quatuor elem̃tis constat: Anima nec elementum ẽ nec
ex elementis. s de nichilo est fr̃a. ⁊ soli creatori suo cog¬

Expanded text:
sed quod vivificaverat hoc dimittit, et quantum in se est, mortem sed quod vivificaverat hoc dimittit, et quantum in se est, mortem alterius facit, quam ipsa non recipit. Facit, inquam, non vivificando quod deserit, non amittendo quod vivit. Itaque mors hominis nihil est aliud quam carnis occasus, a qua cum vis potentiae vivificantis abscesserit, in terram de qua sumpta est redit, amissis sensibus quos non per se ipsam habuit. Anima non aliter, quam sol lucem diei, vitam tribuit carni, cum venerit; mortem efficit, cum recedit. Mors tamen non consumit conjuncta, sed dividit, dum origini suae utrumque reddit. Et ne quis putet animam corporis morte consumi, audiat quid Dominus in Evangelio dicat: Nolite, inquit, eos timere qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Fatigatur corpus cogitationibus mentis: afficitur in corpore mens doloribus corporis. CAPUT Xquatuor elementis constat. Anima nec elementum est, nec ex elementis, sed de nihilo est facta, et soli Creatori suo cog
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. ħ indebite p̾rogantur. Illa iudicium predi¬
cat ħ miscdĩam repiesentat. In utroq deus agnos¬
citur: cui misodĩa ⁊ iuditium laude perpetua ca
tatur. S ab his intuendis mens nr̃a. mens ĩfima.
qui a pcc̃is obruta atius ad se ip̃am redeat. si biq re¬
medium queratr ut qui in adam cecidit in xpisto
resurgat. xlu.
s nichil ita. ut ñ aliquid restare uideatint
Ego autem ex eoꝵ dictis qnͣto diligentius potui b ͤ¬
breuitate gandet: et si in multa diuiditur fit minor
in singulis Ex corpore ⁊ auima constat homo: et
quicquid occłis corporis intetur p̃p corpus fom̃ ẽ.
corpus ꝓpter animam anima autem ꝓpter deum.
uita corporis anima est: uita anime deus esti Im
ut resurrectione egeat post rumam nisi pecrato
cead̾it. ⁊ ideo in morte uita nr̃a nou ꝑra s corpus
destituit dum discedens anina iuim suam non perdit

Expanded text:
natur, haec indebite praerogatur. Illa judicium praedinatur, haec indebite praerogatur. Illa judicium praedicat, haec misericordiam repraesentat. In utroque Deus agnoscitur, cui misericordia et judicium perpetua laude cantatur . Sed ab his intuendis mens nostra, mens infirma, quia peccatis obruta, citius ad se ipsam redeat, sibique remedium quaerat, ut quae in Adam ceciderit, in Christo resurgat. CAPUTsed nihil ita ut non aliquid restare videatur. Ego autem ex eorum dictis, quanto diligentius potui, brebrevitate gaudet; et si in multa dividitur, fit minor in singulis. Ex corpore et anima constat homo: et quidquid oculis corporeis videtur, propter corpus factum est, corpus propter animam, anima autem propter Deum. Vita corporis anima est, vita animae Deus est. Imut resurrectione egeat post ruinam, nisi peccato ceciderit. Et ideo in morte vita nostra non perit, sed corpus destituit, dum discedens anima vim suam non perdit,
Abbreviated transcription (Latin):
bona. nec impediunt mala. Ronos quidem ꝓuẽhit
sua gr̃a: malos tenet sua iusticia. Nos equidẽ serui
dum dñi bonis abutimui: rei ⁊ miseri parit̾ inue¬
bene utens moblita p̾uaricatione nr̃a: que si ẽẽt na¬
turalis creatori poterat imputari. S creator p̃porat
omni tempore sacram̃ta ⁊ obedientie pia ꝓponit edic¬
ta: ut contia pcc̃m sactamenta sint in remedium.
⁊ temporalium obsernatio mandatoꝵ et̾noꝵ affa̾t
p̾mia donoꝵ. Unde si aliqui sub poc̃o geniti obeunt
paruuli absq remedio salutari ꝑtimeste ĩticiam
dei. qui nicħ debet alicui si dampnat in singulis ma¬
lum qd̃ non fecit in eis. Si autem ꝑuulos renouat
ciunt gr̃am qua per xp̃m renouantur. Non excu¬
sat pariilos a culpa. quia cam ñ norunt nec exclu¬
dit gr̃am ab eis quia eam nesciunt Queris in eis
culpami: inuenis ex carne transduttam. Queris
in eis grãm: inuenis a deo collatam. Illa debite dãp¬

Expanded text:
bona, nec impediunt mala. Bonos quidem provehit bona, nec impediunt mala. Bonos quidem provehit sua gratia: malos terret sua justitia. Nos equidem servi, dum Domini bonis abutimur, rei et miseri pariter invebene utens inolita praevaricatione nostra; quae si esset naturalis, Creatori poterat imputari. Sed Creator praeparat omni tempore Sacramenta, et obedientiae pia proponit edicta, ut contra peccatum Sacramenta sint in remedium, et temporalium observatio mandatorum aeternorum afferat praemia donorum. Unde si aliqui sub peccato geniti obeunt parvuli absque remedio salutari, pertimesce justitiam Dei, qui nihil debet alicui, sed damnat in singulis malum quod non fecit in eis. Si autem parvulos renovat ciunt gratiam, qua per Christum renovantur. Non excusat parvulos a culpa, quia eam non norunt; nec excludit gratiam ab eis, quia eam nesciunt. Quaeris in eis culpam? Invenis ex carne traductam. Quaeris in eis gratiam? Invenis a Deo collatam. Illa debite dam
Abbreviated transcription (Latin):
deꝑit. Natura namq ꝓut deus instituit: ꝙ suumn
est oꝑatur. Natura si cuudem est q̃dam uis ⁊ potẽ¬
tia dumnurus reb creandis insita: que unicuiq rer
suum ẽẽ tribuit. Qua bona quisq male utitur: ma¬
lus ẽẽ iudicatui. Iuste enim pumunti: quiliatis ab¬
utuntur Iuste uero puniuntur: qui raꝑe ĩconcesta
conantui. Sic sachinas celum: Sis ꝓthoplanstus ꝑdidit
paradisum. Abutuntur licitis: qui bona dĩ maculant
usib inconcessis. Maculant bona dei ᷑ sicrit hii qͥ enmu
ardore libiduns exercent opera copule carualis. Ex hi¬
is filii gen̾antur. quoꝵ corpora seruiente creatori cre¬
atura formantur: ⁊ de inspirante spiraculum uite
animantur. Spiraculum uite humanam animam
intellige. quam ñ producit t̾ra uel aqua: sed deus
inspirat. quo sensus corporei animantur. unde homo
fc̃s in animam uiuentem memoratur. In his ⁊ in
aliĩs omĩpo agit ꝓ ut instituit qm̃ nulbꝰ adiunãt

Expanded text:
deperit. Natura namque, prout Deus instituit, quod suum deperit. Natura namque, prout Deus instituit, quod suum est operatur. Natura siquidem est quaedam vis et potentia divinitus rebus creandis insita, quae unicuique rei suum esse tribuit, qua bona quisquis male utitur, malus esse judicatur. Juste enim puniuntur, qui licitis abutuntur. Juste vero puniuntur, qui rapere inconcessa conantur. Sic satanas coelum, sic protoplastus perdidit paradisum. Abutuntur licitis, qui bona Dei maculant usibus inconcessis. Maculant bona Dei, sicut ii qui cum ardore libidinis exercent opera copulae carnalis. Ex his filii generantur, quorum corpora serviente Creatori creatura formantur, et Deo inspirante spiraculum vitae animantur. Spiraculum vitae humanam animam intellige, quam non producit terra vel aqua, sed Deus inspirat: quo sensus corporei animantur; unde homo factus in animam viventem memoratur. In his et in aliis Omnipotens agit, prout instituit, quem nullius adjuvant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona. licet diu̾sa sit in natura Ea ꝓpt̾ necr̃e est par¬
uulum dum uiuit xp̃i sacramento renouari: ne ob¬
sit euis anime societas carnis pcc̃i: qua grauatur ⁊̃
corpore exuta. nͥ dum in corpore uiuit salutan reme¬
dio fu̾it expiata. Currant igitur adistti: currant
renatos fides ecclĩe tueatur. ⁊ adultos cum satra¬
mentus oꝑa fidei comitentur. his ita per graciam
renouatis. dandem complebitur in resurrectõne
gen̾ali. ut caro ip̃a resurgat in głia aĩe sue resti¬
tuta. iua ⁊ et̾na. felix. ⁊ beata. ¶xliiii.¬
i queratur cur deus donet animas illis qͦs
absq remedio salutari mori contingit: res¬
pondemus quia diuina institutio. qua res ⁊̃ rerum
nature conduntur nec pcc̃o tollitur. nec molentia
p̾peditur. Inde est quod lex carnalis copule. nec eciã
in malis uire suo priuatur. Cen̾ant adultere fornica¬
tores prophini: naturalis. tamen insticutio nec ĩ talib

Expanded text:
persona, licet divisa sit in natura. Ea propter necesse est parpersona, licet divisa sit in natura. Ea propter necesse est parvulum, dum vivit, Christi Sacramento renovari, ne obsit ejus animae societas carnis peccati, qua gravatur etiam corpore exuta, nisi dum in corpore vivit, salutari fuerit remedio expiata. Currant igitur adulti, currant renatos fides Ecclesiae tueatur, et adultos cum Sacramentis opera fidei comitentur. His etiam per gratiam renovatis, tandem complebitur in resurrectione generali, ut caro ipsa resurgat in gloria, animae suae restituta, viva et aeterna, felix et beata. i quaeratur cur Deus donet animas illis quos absque remedio salutari mori contingit; respondemus, quod divina institutio, qua res et rerum naturae conduntur, nec peccato tollitur, nec violentia praepeditur. Inde est quod lex carnalis copulae, nec etiam in malis jure suo privatur. Generant adulteri, fornicatores, profani: naturalis tamen institutio nec in talibus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmam sui creationem noue mille creantur s a simul
in exordio conditus temporali formatione ꝓpagãtur.
amiie autem ñ simul eẽntialiter fõe sunt s ꝓ nat᷑a
consimili qua ad ymaginem ⁊ similitudinem dĩ fiũt:
⁊ simul fr̃c reputantur ⁊ ñ simul edite iudicantur.
Non simul edite pro eẽntia: simul fc̃e procompari
forma ad ymaginem ⁊ similitudinem dei prerogata.
me ꝓpagatur Certa tenemus quia caro contratta
de carne per legem concupiscentie quacito uiuificat᷑.
originalis culpe uinculo premitur: eiusq affectõib
persona. fit enim auttore deo auima. ⁊ caro unumi
caruis est ꝓunitate persone. non ꝓro diu̾sitate na¬
ture. Qd̃ igitur ibidem singulis est ꝓpͥum: ꝯmune
fit amboꝵ. ꝓprium pro natura: ꝯmunc pro persona
Et inde fic anima originali culpe obnoxia: quam caro
contrahit ⁊ anime refundit cum qua unita est in

Expanded text:
primam sui creationem novae nullae creantur, sed simul primam sui creationem novae nullae creantur, sed simul in exordio conditae temporali formatione propagantur. Animae autem non simul essentialiter factae sunt, sed pro natura consimili, qua ad imaginem et similitudinem Dei fiunt, et simul factae reputantur, et non simul editae judicantur: non simul editae pro essentia, sed simul factae pro compari forma ad imaginem et similitudinem Dei praerogata. itu minime propagatur. Certum tenemus quia caro contracta de carne per legem concupiscentiae, quam cito vivificatur, originalis culpae vinculo premitur, ejusque affectionibus persona. Fit enim auctore Deo anima et caro unum carnis est; pro unitate personae, non pro diversitate naturae. Quod igitur ibidem singulis est proprium, commune fit amborum; proprium pro natura, commune pro persona. Exinde fit anima originali culpae obnoxia, quam caro contrahit, et animae refundit, cum qua unita est in
Abbreviated transcription (Latin):
bata ꝓ culpa qñq dampnata: pro pena quoq fit mi¬
seria. Nichil tamen ei nocere poss: nisi a deo recessis¬
set. Recessit autem: quando peccauit. Pro inde torq̃¬
tur misera a deo refuga: ab uno disiuncta spargitur
ad multa ⁊ pro sua intemꝑantia fit morbida. sit mo¬
lesta. Ea ꝓpter sensus corporei turbata memoria tur¬
luti: hebetes fiunt marcidi ⁊ stupidi. Inde caro patit᷑.
langores oriuntur. ⁊ mors iolentia ꝑuagatur aĩa¬
cimus autem rõnales animas pro eẽntia fieri
cotidie de nichilo rouas s pro consimili natu¬
Ua ex institutione diuina non utiq nouas. Qͣres
enim in exordio deus die sexto masculo ⁊ femine de¬
dite dales cotidie inspirat singulis. noua de nichile
crationc ñ noua institutione. Pater inquit m̃s usq
modo oꝑatur: ⁊ ego oꝑor. Oꝑaturusq modo pater ⁊
filius: oꝑatione si quidem noua. s institutione ñ noua:
pro illa agens. cum ista quiescens. Nes u̾o corꝑce post

Expanded text:
tata, pro culpa quandoque damnata, pro poena quoque fit misera. Nihil ei tamen nocere posset nisi a Deo recessisset. Recessit autem quando peccavit. Proinde torquetur misera, a Deo refuga. Ab uno disjuncta spargitur ad multa, et pro sua intemperantia fit morbida, fit molesta. Ea propter sensus corporei turbata memoria turbati hebetes fiunt, marcidi et stupidi. Inde caro patitur, languores oriuntur, et mors violenta pervagaturcimus autem rationales animas pro essentia fieri formam accepit, qua facta est ad imaginem et similira ex institutione divina, non utique novas. Quales enim in exordio Deus die sexto masculo et feminae dedit , tales quotidie inspirat singulis, nova de nihilo creatione, non nova institutione. Pater, inquit, meus usque modo operatur, et ego operor . Operatur usque modo Pater et Filius; operatione siquidem nova, sed institutione non nova; pro illa agens, cum ista quiescens. Res vero corporeae post
Abbreviated transcription (Latin):
illusttare naturam. quam ⁊ sira similitudine feat ĩ sg¬
nem ⁊ sue bĩtudinis uoluit ẽẽ participem. Cuius tam̃
rõnalis creature licet sunilis uideatur origo. fatta est
di̾sa conditio: dum pars eius in ct̾na est felititate fir¬
mata pars rudentib inf̾m decratta ⁊ intartarum
tradita. in inditium concianda seruatunic Pars enã t̾cia
t̾renis unita corporib locum medium sortita cog¬
noscitur. ⁊ prius quidem eadem media ssimis iicini¬
or in deliciis erat posita paradisi. nunoiam ꝓpinqͥor
leticiam: infimus solam toisticiam. Ibi enim plena
felicitas illio sola ⁊ misia est. In medio sane sũma
sꝑanda. s nichilo minꝰ infima sunc timenda᷑: ⁊ iõ
nobis iam amplioꝵ timoris oausa qmͣ sper quo
uiciniores eisdem infimis in ip̃a deiecti degimus
animam prosuoꝵ qualitate m̾itoꝵ participem p̾se
fieri cognouit. naturales ei affectus qͣtuor indidit
ut hĩet unde botia illa optare ⁊ in eis poss qñꝙ

Expanded text:
illustrare naturam, quam et sua similitudine fecit insignem, et suae beatitudinis voluit esse participem. Cujus tamen rationalis creaturae licet similis videatur origo, facta est diversa conditio; dum pars ejus est in aeterna felicitate firmata; pars rudentibus inferni detracta, et in tartarum tradita in judicium crucianda servatur ; pars etiam tertia terrenis unita corporibus locum medium sortita cognoscitur. Et prius quidem eadem media summis vicinior in deliciis erat posita paradisi; nunc jam propinquior laetitiam, infimus solam tristitiam. Ibi enim plena felicitas: illic sola et summa miseria est. In medio sane summa speranda, sed nihilominus infima sunt timenda: et ideo nobis jam amplior timoris causa quam spei, quo viciniores eisdem infimis, dejecti in ipsa degimus animam pro suorum qualitate meritorum participem fieri posse cognovit, naturales affectus ei quatuor indidit; ut haberet unde bona illa posset optare, et in eis quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
titur. pax int̾ius non turbatur. Quecumq molestie¬
foris ꝑstrepunt. usq ad silentium int̾ne quietis nõ
irtumpunt. Qm̃ gustu int̾ne dulcedins dacta: tota
est per desiderium uitus colletta: nec fous iam ener¬
uiter in carne uoluptate dissoluitur. quia totum
intus possidet in quo delectatur atq ita in semet¬
ip̃a pacificata. dum nicħ est quod fotis est appetat.
tota per amorem intus requiescit: ⁊ cum tota ad
int̾num gaudium colligitur ad ymaginem deire¬
formatur quem in se uen̾atur. Talem animam f ͤ
n gͥ templum dei: ⁊ deus excelsus hĩtabit inte. ar̾a .n.
deum hñs in se: templum est deiᵈ ⁊ diuina mist̾ia¬
in ea celebrantur Porro anima que non studet in se
consistere. nec in amore dei desid̾ium figere: ꝑ occlõs
⁊ aures aliosq corporis sensus foras egreditur: atq
in his ext̾iorib delestatur. S erit cum inuen̾it por¬

Expanded text:
titur, pax interius non turbatur. In qua quaetitur, pax interius non turbatur. In qua quaestrepant, usque ad silentium internae quietis non irrumpunt: quoniam gustu internae dulcedinis tacta, intus est per desiderium collecta; nec jam foris enormiter in carnis voluptates dissolvitur, quia totum intus possidet in 337 quo delectatur; atque ita in semetipsa pacificata, dum nihil est quod foris appetit, tota per amorem intus requiescit; et cum tota ad internum gaudium colligitur, ad imaginem Dei reformatur, quam in se veneratur. Talem animam freqigitur templum Dei, et Deus excelsus habitabit in te. Anima enim Deum habens in se, templum Dei est, in quo divina mysteria celebrantur. 3. Porro anima quae non studet in se consistere, nec in amore Dei desiderium figere, per oculos et aures, aliosque corporis sensus foras egreditur, atque in his exterioribus delectatur. Sed cum invenerit por
Abbreviated transcription (Latin):
edificanda est s pͥus mundanda. Et quis eam mũdabiti
ꝓfecto deus ⁊ homo. homo per cogitationes ⁊ affectoẽs
uirtutis. Porro misericordia modo dolet poc̃m mͦ dat
uͥtutem resistendi pc̃co: nuno subtrahit pecrandi co¬
casionem: nunc innuscet a maritudinem: plerumq
sanat affectionem. Grã adiuuat ad bonũ defendit ꝯtͣ
malum erudit ad utrumq discernendum. homoigit᷑
nõ misodĩam flexus confitenti mise̾atur:. Omnis namq
spes uenie ⁊ miscdĩe: est in confusione. Neo potest qͥs
iustificari a pcc̃o: insi confessus fu̾it ante peccatum.
Ex co enim unus quisq iustus esse incipit: ex quo sui
u̾itas obiuauerunt sibi iusticia. ⁊ pax osculate sunt.
u̾itas confitentis ⁊ miscdĩa miserentis obiauerunt
pacienter ferre: oblatam głiam ubiq declinate. Oscu¬
lum pacis est odientes inuitare ad pacem discordes ad
reuocare ⁊ benigne docere: merentes clement̾ mulcere

Expanded text:
aedificanda est, sed prius mundanda. Et quis eam mundabit? aedificanda est, sed prius mundanda. Et quis eam mundabit? Profecto Deus et homo: homo, per cogitationes et affectiones; virtutis. Porro misericordia modo delet peccatum; modo dat virtutem resistendi peccato: nunc subtrahit peccandi occasionem; nunc immittit amaritudinem: plerumque sanat affectionem. Gratia adjuvat ad bonum, defendit contra malum, erudit ad utrumque discernendum. Homo igitur utem per misericordiam flexus, confitenti miseretur. Omnis namque spes veniae et misericordiae in confessione est, nec potest quis justificari a peccato, nisi prius fex eo enim unusquisque justus esse incipit ex quo sui itas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt . Veritas confitentis et misericordia miserentis obviaveruntpatienter ferre, oblatam gloriam ubique declinare. Osculum pacis est, odientes invitare ad pacem, discordanteset benigne docere, moerentes clementer mulcere
Abbreviated transcription (Latin):
dictionib propriis. Uel ꝓpter maiorem par¬
tem secundum consuetudinem scripture . uł
quia unicuiq secundum m̾itum suum bene¬
dictionem uel mle dictionem dedit. potiꝰ tñ
ꝓphãndo quam in precando. Nati sunt ĩ ge
genua. In hebreo est. Iuolinauit ad capus leo¬
tuli. Pulchriores oculi eius uino. id est. de ui
repetitr quia prius de ista dixerat ut similiter
intelligatur de aliĩs. Neptalim ceruus emis¬
sus. In hebreo hsbetur cerua emissa piopter
debborem que impetu cuturrit ad paliunc⁊
dans eloquia pulchritudinus. propter canticũ
illius. quod post uictoriam fecit. Inde pastor eg̾s¬
sus est lapis israel. In hebreo habetur. inde pac¬
ton lapis israel. Doneo ueniret desiderium
collium ecernoꝵ. In hẽbreo est usq ad deside¬
rilmi altitudinis seculi. id est usq ad id quod

Expanded text:
dictionibus propriis vel propter majorem pardictionibus propriis vel propter majorem partem secundum consuetudinem Scripturae vel quia unicuique, secundum meritum suum - benedictionem vel maledictionem dedit; potius tamen prophetando, quam imprecando. Nati sunt in geum. In Haebreo est, inclinavit ad caput lectuli. Pulchriores oculi ejus vino, id est, rubicurepetit, quia prius de isto dixerat, ut similiter intelligatur de aliis. Nepthalim cervus emissus. In Hebraeo habetur cerva emissa propter Delboren: quae impetu cucurrit ad praelium. Et dans eloquia pulchritudinis: propter canticum illius, quod post victoriam fecit. Inde pastor egressus est lapis Israel. In Hebraeo habetur: Inde pastor lapis Israel. Donec veniret desiderium collium aeternorum. In Hebraeo est: Usque ad desiderium altitudinis saeculi, id est usque ad id quod
Abbreviated transcription (Latin):
lapis .i. firmus uel sicut in hẽbreo est. inde
li ⁊ abyssi. In his duob .i. superiori bono ce¬
lu et inferiori bono terre perfectam tempora¬
lium rerum notat habundantiam. Uberum ⁊
ilue. ordo conuersus. et notat beneditõem
conceptionis et nutritõnis. Aterum enim sñ
altero non ualet. Confortate sunt bñdittoes
precedentium .s. abraham. ysaac. qui bñdixert̃
fĩliis sius cumulentur super ioseph per bene¬
dictionem patris sui iacob donec ueniret desi¬
derium collium. ⁊ c̃. id est donec ueniat deside¬
ratus cunctis gentib qui est xp̃. uel doneo cõ¬
iungantur colles eterui celo. quod habetur ui
hebreo .i. benedittus sit ioseph ubiq. sicut so¬
let dici usq quo celum et terra coherent .i. ꝑ
pus rapax ⁊c̃. quia hec trib multum fuit
bellicosa. et sicut consuetudo est raptoꝵ qd̾
adquirebant. statim dabant largiendo. quia
ille cui ex facili uenit: facile expendit. Bene¬

Expanded text:
lapis, id est, firmus. Vel sicut in Hebraeo est indelapis, id est, firmus. Vel sicut in Hebraeo est indeli et abyssi. In his duobus, id est, superiori bono coeli, et inferiori bono terrae, perfectam temporalium rerum notat abundantiam. Uberum et vulvae: ordo conversus: et notat benedictionem conceptionis, et nutritionis. Alterum enim sine altero non valet. Confortatae benedictionescet Abraham, et Isaac, qui benedixerunt filiis suis: cumulentur super Joseph per benedictionem patris sui Jacob. Donec veniret desiderium collium aeternorum, id est, donec veniat desideratus cunctis gentibus, qui est Christus. Vel donec conjungantur colles aeterni coelo: quod habetur in Hebraeo, id est, benedictus sit Joseph ubique sicut solet dici. Usquequo coelum et terra cohaerent, id epus rapax, etc. Quia haec tribus multum fuit bellicosa: et sicut consuetudo est raptorum, quod acquirebant statim dabant largiendo; quia ille cui ex facili venit, facile expendit. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
secundum hebreos. Deptillim ceruus
emissus. Ceruus emissus diatur. qr terra
quam optinuit atius quam alie messemr
maturam ferebat uñ in pascha primum sa¬
coificium fiebat et laus deo. quam uocat elo¬
quium pulcritudinis. Ioseph filius accres¬
sens. Duplicem partem quam fili eius ha¬
buerunt notat. et illam etiam partem qm
iosepħ seorsum optinuit. Decorus aspͥtu. Nł¬
coitudineui eius innuit ꝓro pterꝰ quani egyr¬
tie muilieres eum amabant. quod ibi aꝑit ubi
dicit. Filie discurrerunt per murum. ad illum
uidendum sailicet. Sed propter eandem causam
uiri habuerunt eum odio. quod ibi dicet. S exas¬
perauerunt eum et c̃. uelad fratres eius potest
hoc retorqueri. qui contra eum quamuis ⁊ am
magnus futurus esset inuidiam habuerunt.
S contra heo mala liberauit eum potens pr̃is
a potente patris iacob: est ipse affectus. pastor
in egypto. scilicet totius familie sue. et per
hunc pastorem: a deo tamen. isuł est effectus

Expanded text:
secundum Hebraeos. Nephtalim cervus secundum Hebraeos. Nephtalim cervus emissus. Cervus emissus dicitur, quia terra quam obtinuit citius quam aliae messem maturam ferebat. Unde in pascha primum sacrificium fiebat et laus Deo quam vocat eloquium pulchritudinis. Joseph filius accrescens. Duplicem partem quam filii ejus habuerunt, notat, et illam etiam partem quam Joseph seorsum obtinuit. Decorus aspectu. Pulchritudinem ejus innuit, propter quam Aegyptiae mulieres eum amabant, quod ibi aperit ubi dicit: Filiae discurrerunt super murum: ad illum videndum scilicet. Sed propter eamdem causam viri habuerunt eum odio, quod ibi dicit: Sed exasperaverunt eum, etc. Vel ad fratres ejus potest hoc retorqueri: qui contra eum, quamvis tam magnus futurus esset, invidiam habuerunt. Sed contra haec mala liberavit eum potens patris a potente patris Jacob. Est ipse effectus pastor, in Aegypto scilicet, totius familiae suae. Et per hunc pastorem a Deo tamen Israel est effectus
Abbreviated transcription (Latin):
mecaphorice et colubrum et cerastem noĩat.
quia quasi humilis et terra gradiens non
eques multos equires phylistinoꝵ ꝓstrauit.
quod uero dicit Mordens ungulas equi me¬
thaphorice alludit. Salutare tuũ .e.d. Qͣ
non tamen debet estimari esse messras z.
xp̃c. sed alium expethabo suluatorem. ¶ ad
accinttis. ⁊ c̃. Notat hic quod ruben et
gad et dimidia trib manasse ante alios tnͣ¬
sierunt iordanem ad adquirendam terram
promissionis fratrib sus et post regressi
sunt iterum ad terram suam citra iordinẽ
quam petinerant quia erat pascuosa. Camdã
tameu dicunt quod ante quam simul illi tꝰs
redirent post debellatam terram ꝓmissionis
solus gad rediit ad liberandos filios ⁊ uxores
quos hostes inuaserant dum ipsi fuerunt
in expeditione isltra iordanem. et hoc uolunt
per hoo intelligere ubi dicitur. acaingit᷑ re¬
trorsum. Aser pingius ⁊ c̃. Sulum modo
hubundantiam et delitias futuras nodat

Expanded text:
metaphorice et colubrum et cerastem nominat, metaphorice et colubrum et cerastem nominat, quia quasi humilis et terra gradiens, non eques, multos equites Philistinorum prostravit; quod vero dicit: Mordens ungulas equi, metaphorice alludit. Salutare tuum exspectabnon tamen debet existimari esse Messias, id est, Christus; sed alium exspectabo Salvatorem. Gad accinctus, etc. Notat hic quod Ruben et Gad et dimidia tribus Manasse, ante alios transierunt Jordanem, ad acquirendam terram promissionis fratribus suis, et post regressi sunt iterum ad terram suam citra Jordanem, quam petiverant, quia erat pascuosa. Quidam tamen dicunt quod antequam simul illi tres redirent post debellatam terram promissionis, solus Gad rediit ad liberandos filios et uxores quos hostes invaserant, dum ipsi fuerunt in expeditione ultra Jordanem. Et hoc volunt per hoc intelligi, ubi dicitur: Accingetur retrorsum. Asper pinguis, etc. Solummodo abundantiam et delicias futuras notat
Abbreviated transcription (Latin):
appellans. Pulchriores sunt ocisti eius uino. In
hebreo habetur. rubicundiores. et notat secun¬
dum hebreos hsbundauttam uini qd̾̃ apparet ĩ
ocislis potantium. Dentes eius lacte candidiores
Hic notatur etiam secundum illos hebundan¬
tra ouium et lactis. quod in dentib apparet cõ¬
mestum. ⁊ abulon in littore maris. et c̃. Hic no¬
tatur locus habitationis sue in terra. ꝓmissi¬
onisi Ycacar asinus fortis. Istum predicit man¬
furitm in terminis diu̾sarum regionum ⁊ fir¬
turum mercatore. et inde multa lucraturĩ
quod per hoo notat ubi dicit. factus tributis
seruiens. non guod alicuius seruus frat. ui¬
dit requiem. Requiem uocat terram fecim¬
dam quam possidebat quod et sub innuit di¬
cens. ⁊ terram quod esset optima. Dan iu¬
dicabit ⁊ c̃. Ne iste estimaretur uilior a¬
liis quia erat filuis ancilles dicit qr iudicabit
sicut et ceteri et hoo dicit propter saison. ꝙ̃

Expanded text:
appellans. Pulchriores sunt oculi ejus vino. In appellans. Pulchriores sunt oculi ejus vino. In Hebraeo habetur, rubicundiores: et notat secundum Hebraeos abundantiam vini, quod apparet in oculis potantium. Dentes ejus lacte candidiores. Hic notatur etiam secundum illos abundantia ovium et lactis, quod in dentibus apparet comestum. Zabulum in littore maris, etc. Hic notatur locus habitationis ejus in terra promissionis. Issachar asinus fortis. Istum praedicit mansurum in terminis diversarum regionum, et futurum mercatorem et inde multa lucraturum: quod per hoc notat ubi dicit: Factusque est tributis serviens: non quod alicujus servus fiat. Vidit requiem. Requiem vocat terram fecundam quam possidebat: quod et subinnuit dicens: Et terram quod esset optima. Dan judicabat, etc. Nec iste existimaretur vilior aliis, quia erat filius ancillae: dicit quod judicabit, sicut et caeteri. Et hoc dicit propter Samson quem
Abbreviated transcription (Latin):
primus obtulit oblationem in deserto con¬
stoutto tabernaculo. et huiusmodi parua pre¬
latio. Donec ueniat qui mittendus est. In he¬
breo est donec ueniat silo ubi saul a samuele
inunctus est in regem. Et est sensus. usq ad
saulem. et post eum habebit iudas pͥncipatum.
cuua eripuit scilicet ioseph a manib frm suoꝵ
quod sequitur. Et ipse erit expectatio genti¬
um. Hebrei hoo totum ad ipsum referunt de qͦ
dominus respondit. Iudas ascendet pio uobis
in pielium. gentes uocant diuersas tribus.
Ligans ad uineam pullum suum. Qͣłi dioat.
Tanta erit fertilitas in uinca eius ꝙ ad unã
uitem poterit ouerari utuis asinus. et ad eñ
ligabitur usq oneratus sit. Quod autem se¬
quitur. et ad uitem ⁊ c̃. Replicatio est ⁊ hẽ¬
tur ita in hebreo. ⁊ ad uiten filios asiue nõ
fili mi. Lauabit iñ uino. hoditem aggeratõ
est fertilitatis. et in sanguine uue. hoc ẽ etiã
replicatio. Pallium et stolam. quamilibet uestẽ

Expanded text:
primus obtulit oblationem in deserto conprimus obtulit oblationem in deserto constructo tabernaculo, et hujusmodi parva praelatio, Donec veniat qui mittendus est. In Hebraeo est, donec veniat Silo, ubi Saul a Samuele inunctus est in regem. Et est sensus usque ad Saulem, et post eum habebit Judas principatum; quia eripuit scilicet Joseph a manibus fratrum suorum. Quod sequitur: Et ipse erit exspectatio gentium, Hebraei hoc totum ad ipsum referunt, de qua Dominus respondit: Judas ascendet pro vobis in praelium. Gentes vocat diversas tribus. Ligans ad vineam pullum suum. Quasi dicat tanta erit fertilitas in vinea ejus, quod ad unam vitam poterit onerari unus asinus et ad eam ligabitur usquequo oneratus sit. Quod autem sequitur: Et ad vitem, etc., replicatio est, et habetur ita in Hebraeo, et ad vitem filius asinae: non, o fili mi. Lavabit in vino, etc. Hoc item exaggeratio est fertilitatis: Et in sanguine uvae; hoc etiam replicatio. Pallium et stolam quamlibet vestem
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliuit. ubi modo sepeliri uolebat. Cumq tulis¬
set eos iosepħ de gremio .i. amplexi patris ia¬
cõb. pronus adorauit .i. humiliauit sedeo ꝓstͣ¬
tus in terram. Posuit effraim. et c̃. uel possumꝰ
dr̃e quod ioseph humiliauit se ad bñdittio¬
nem suscipiendam pro filiis suis. Benedix̃ꝙ
iosepħ in filiis suis. scilicet. Uñ tota beneditõ fi¬
liis sub sequenter attribuitur. Tu fortudo mã.
Tn debiusti esse fortitudo mea et tamen effusus
es sicut aqua .i. ita uilificatus sicut aqua que
effuditur de uase aliquo non crescas .i. ñ as¬
cendas ad dignitatem principatus aperalios.
quam lege natuitatis debueras obtinere si ñ
nentes sicut uasa. celabant et cogit abant. Re¬
quiescens accubiusti ut leo. et quasi leena. axta¬
phorice ostendit eum futurum fortem bel¬
latorem quem nemo audeat inquietars Non
auferetur scepcrum .i. domuluium quodan
sicut ꝙͣ primus intrauit mare̾ rubrum. ꝙ

Expanded text:
sepelivit, ubi modo sepeliri volebat. Cumque tulissepelivit, ubi modo sepeliri volebat. Cumque tulisset eos Joseph de gremio, id est, amplexu patris, Jacob pronus adoravit, id est humiliavit se Deo, prostratus in terram. Posuit Ephraim, etc. Vel possumus dicere quod Joseph humiliavit se ad benedictionem suscipiendam pro filiis suis. Benedixitque Joseph, in filiis suis scilicet: unde tota benedictio filiis subsequenter attribuitur. Tu fortitudo mea. Tu debuisses esse fortitudo mea et tamen effusus es sicut aqua, id est, ita vilificatus sicut aqua quae effunditur de vase aliquo. Non crescas, id est, non ascendas ad dignitatem principatus super alios quam lege nativitatis debueras obtinere, si nonentes, sicut vasa celabant et cogitabant. Requiescens accubuisti ut leo et quasi leaena. Metaphorice ostendit eum futurum fortem bellatorem, quem nemo audeat inquietare: Non auferetur sceptrum, id est, dominium quoddam, sicut quod primus intravit mare Rubrum; vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
terrogasti peius sernos tuos.⁊c. Hic appant e¬
os non fuisse mentitos. patri suo non dix̾unt.
Int̾rogauit nos homo per ordinem generati
terant ei mentiori de re cognita. Glam meam.
Non superbe hos diciti sed ad consolationem et
leticiam patris sui. Reuyat sp̃o euis. Superue¬
mente guudio consolationis post desolationẽ. Suf¬
ficit michi. Quasi dicat. de pena et gloria eius non
multum curo si tantum uiuit. Detestantur om¬
nes egyptii pastores ouium quia non comedunt
eas sed potius colunt. ut deum. scilicet hamonenu
Deus ommipotens apparuit michi in luxa. hoc
repetit ut per benedittionem a deo susceptam
ostendat se hr̃e potestatem constituendi effraĩ
⁊ manassem principes fanuliarum et adoptan
di. Mortua est rachel. hoc malum ponit ꝙ mor¬
tua est ante diem. ut amplificatio filioꝵ tachel
quos ipse hic dicat consolatio sit infortunis ma¬
terni. uel excusat se quod rachel mortiram non

Expanded text:
terrogasti prius servos tuos, etc. Hinc apparet eterrogasti prius servos tuos, etc. Hinc apparet eos non fuisse mentitos patri suo, quando dixerunt: Interrogavit nos homo per ordinem generatioterant ei mentiri de re cognita. Gloriam Non superbe hoc dicit, sed ad consolationem et laetitiam patris sui. Revixit spiritus ejus. Supervenientes gaudio consolationis post desolationem. Sufficit mihi. Quasi dicat de poena ? gloria ejus non multum curo si tantum vivit. Detestantur Aegyptii omnes pastores ovium. Quia non comedunt eas, sed potius colunt ut Deum, scilicet Ammonem. Deus omnipotens apparuit mihi in Luza. Hoc repetit ut per benedictionem a Deo susceptam ostendat se habere potestatem constituendi Ephraim et Manassem principes familiarum, et adoptandi eos. Mortua est Rachel. Hoc malum ponit quod mortua est ante diem: ut amplificatio filiorum Rachel quos ipse hic dicat, consolatio sit infortunii materni. Vel excusat se quod Rachelem mortuam non
Abbreviated transcription (Latin):
parcem. et si hr̃ent aliquem alium frẽm. et to¬
tam cognationem ex ordine. Quib cognitis
uoluit en crimen imponere non maliuole. s
ut adducerent ei uterinum frẽm beniamin.
si etiam mentitus est. non est curandum. quia
non egit malitiose. Aꝑtoq unus sacco ut daret.¬
⁊c̃. Idem intelligendum est de ceteris. quod in¬
sequentib manifestabitu Interrogauit nos ho¬
mo per ordinem. Non est credendum mentiri
cos patri ut se defendant. sed quod in superiorib¬
qui non erant a deo gulosi quod ante nu̾diem
comederent sicut illi de quib dicitur. Ue terte
cuius rex puer est et cuius principes mane co¬
medunt. Et in quo augurare solet. Hoc fingit
ad aggtauandam causam maleficii eoꝵ. non
quod uerum fuerit ioseph de tali maleficio se
intromsisse. fiat uxta sententiam ur̃am. Sen¬
tentia eoꝵ est quod ille uiuuis fiat seruus. qr
hoc continetur in ea quamuis et plus. An ig

Expanded text:
patrem, et si haberent aliquem alium fratrem, et topatrem, et si haberent aliquem alium fratrem, et totam cognationem ex ordine. Quibus cognitis, voluit eis crimen imponere, non malevole, sed ut adducerent ei uterinum fratrem Benjamin. Si etiam mentitus est, non est curandum, quia non egit malitiose. Apertoque unus sacco ut daret, etc. Idem intelligendum est de caeteris, quod sequentibus manifestabitur. Interrogovit nos homo per ordineos patri ut se defendant: sed quod in superioribuqui non erant adeo gulosi ut ante meridiem comederent, sicut illi de quibus dicitur: Vae terrae, cujus rex puer est, et cujus principes mane comedunt! Et in quo augurari solet. Hoc fingit ad aggravandam causam maleficii eorum, non quod verum fuerit Joseph de tali maleficio se intromisisse. Fiat juxta sententiam vestram. Sententia eorum est ut unus fiat servus, quia hoc continetur in ea, quamvis et plus. An ign
Abbreviated transcription (Latin):
watus est. quia in domo regis preerant talĩb of¬
fitiis ex quib leuiter poterant eum offendere. H
est interpretatio sompnii. Hodie non concedi¬
tur uobis exponere aliquos sompnium. s po¬
tius piohibetur. Non mouelut quisquani ma¬
num aut pedem. et c̃ Hyꝑbolica est locutio ad
significandam magnam eius esse potestatem Uł
possumus dicere qd̾ mouere manum aũ pedem.
uocat hic magna negotia sicut est turrem aliꝙͣ
construere. aut habitationem. nuitare uł exeun¬
bissina. Stola dicitur astolon greco quod est lon¬
gum.et est uestis longa totum corpus oꝑiens
usq ad talos. que et talaris et poderis dicitur.
Illa stola qua modo utuntur sacerdotes. orariũ
dicitur ab orando. quia nulla cominunit oratõ
fit sine ea ficut exorcismi et absolutiones. ⁊ aq̃
benedittio. et cetera huius modi. Exploratores
estis. et c̃. Hic tacentur quedam que in sequen¬
tĩb quasi per recapitulatõe dicentur: sislicet ꝙ¬

Expanded text:
iratus est: quia in domo regis praeerant talibus ofiratus est: quia in domo regis praeerant talibus officiis, ex quibus facile poterant eum offendere. Haec est interpretatio somnii. Hodie non conceditur nobis exponere aliquod somnium, sed potius prohibetur. Non movebit quisquam manum aut pedem, etc. Hyperbolica est locutio, ad significandum magnam ejus esse potestatem. Vel possumus dicere, quod movere manum aut pedem, vocat hic magna negotia: sicut turrem aliquam construere, aut habitationem mutare, vel exeunbyssina. Stola dicitur a stolon Graeco, quod est longum: et est vestis longa, totum corpus operiens usque ad talos: quae et talaris et poderis dicitur. Illa stola qua modo utuntur sacerdotes orarium dicitur ab orando; quia nulla communis oratio fit sine ea, sicut exorcismi, et absolutiones, et aquae benedictio, et caetera hujusmodi. Exploratores estis, etc. Hic tacentur quaedam quae in sequentibus quasi per recapitulationem dicentur, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem. Ingredere ad uxorem. fratris tui. Nota
multa. ante legem tenelunt in consuetadine que
post ea scripta sunt in lege ut est istud quod iu¬
bet filium ad uxorem fratris ingredi. et quod in
sequentib peccepit chamar comburi quasi ĩ ad¬
ulterio de prehensam. Theristrumaestis est adeo
subtilis quod mulier per eam potest iude̾ alios.
ip̃a tamen non uidetur in facie aperte. Ad unũ
concubitum concepit. Indas non potest excusari
quin ex libidine sola petierit concubitum quia
meretricem putalut. chamar autem excusat᷑
quia prolem tantum desiderabat. Nec quicꝗͣ
aliud nouerat nisi panem quo .ii. id est de ulła
rerum suarum curam habebat ille egyptius. S
ominia tradiderat ioseph. ignorans. i dem. nõ cu¬
rans cetera preter panem quo uescebatur uel
potest dici quod quannus iosepħ ita seruiret. de
seruitio non lucrabatur nisi uittum. Nam alter
pincernis ⁊c̃. Quasi dicat. non mirum ẽ si istis

Expanded text:
uxorem. Ingredere ad uxorem fratris tui. Nota: uxorem. Ingredere ad uxorem fratris tui. Nota: multa ante legem tenebant in consuetudine, quae postea scripta sunt in lege: ut est illud, quod jubet, filium ad uxorem fratris ingredi, et quod in sequentibus praecepit Thamar comburi quasi in adulterio deprehensam. Theristrum vestis est adeo subtilis, quod mulier per eam potest videre alios: ipsa tamen non videtur in facie aperte. Ad unum concubitum mulier concepit. Judas non potest excusari quin ex libidine sola petierit concubitum, quia meretricem putabat: Thamar autem excusatur, quia prolem tantam desiderabat. Nec quidquam aliud noverat, nisi panem quo vescebatur: id est de nulla rerum suarum curam habebat ille Aegyptius. Sed omnia tradiderat Joseph, ignorans, id est, non curans caetera, praeter panem quo vescebatur. Vel potest dici quod quamvis Joseph ita serviret, tamen de servitio non lucrabatur, nisi victum. Nam aliter pincernis praeerat, etc. Quasi dicat non mirum est si istis
Abbreviated transcription (Latin):
di cis qui meruerunt. Unde supra. Si male ege¬
ris statim peccatum in forib aderet. uidi quasi
solem et lunam. Ad hoc alludit sompnium qd̃ si
mater uiu̾et. sicut pater ⁊ fratres: eum adora¬
ret. Num ego ⁊ mater tua. hoc dicit pater ut
ostendat sompnium sine interpretatione ẽẽ qr
matri conuenire non potest ut eum adoret. ⁊
per hoo intendit leuire inuidiam frm. Et seden¬
tes ut comederent. Absente ruben. quo solo nes¬
ciente inuentum nouum consilium ut cũ uen¬
derent. Ipẽ autem cogitabat abstrahere eum
a cisterna latenter et reddere patri. Unde ualde
doluit. postquam non inuenit eum ibi. Resiua dr̃
siue induretur ut gunimi. Madianei ⁊ ismaelite¬
idem populus. Uel si diuersi: de utroq populo erũt
meroatores qui uendiderunt ioseph. Eo tempore
descendeus udas. Reuertitur ad naruandum de
aliis filiis ispaeł. Uirum odolamitem. Iste fuit
opilio iude. ⁊ tamen accersit sibi filĩam eius in

Expanded text:
di eis qui meruerunt. Unde supra. Si male egedi eis qui meruerunt. Unde supra. Si male egeris statim peccatum in foribus aderit. Vidi quasi solem et lunam. Ad hoc alludit somnium, quod si mater viveret, sicut pater et fratres, eum adoraret. Num ego et mater tua? Hoc dicit pater, ut ostendat somnium sine interpretatione esse, quia matri convenire non potest ut eum adoret: et per hoc intendit lenire invidiam fratrum. Et sedentes ut comederent. Absente Ruben, quo solo nesciente inventum novum consilium, ut eum venderent. Ipse autem cogitabat abstrahere eum a cisterna latenter et reddere patri. Unde doluit valde, postquam non invenit eum ibi. Resinam et sive induretur ut gummi. Stactis estidem populus, vel si diversi, de utroque populo erant mercatores, qui vendiderunt Joseph. Eodem tempore descendens Judas. Revertitur ad narrandum de aliis filiis Israel. Virum adolamitem. Iste fuit opilio Judae: et tamen accersit sibi filiam ejus in