comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uod scilicet ꝑspicinius et in sacramento dnĩci calicis contineri. Nam qͥa
nos om̃s portabat. xp̃c qui et peccata nr̃a portabat: uidemꝰ in aqua
popłm intelligi. in uino ostendi sanguinem . xp̃i. Quando autem in
calice uino aqua miscetur: xp̃o ppłs adunatur. et credentium plebs
ei in quem credidit copulatur et uingitur. Quȩ copulatio et conucꝰ¬
tio aquȩ et uini sic miscetur in calice dñi: utt commixtio illa non possit ab
inuicem separari. Unde eccłiam idest plebem in ȩccłia constitutam fide¬
liter et firmiter in eo qͦd credidit ꝑseuerantem: nulla res separare pote¬
rit a xp̃o. quo minꝰ hereat semꝑ et maneat in diumna dilectione. Sic au¬
tem in scificando calice dñi offerri aqua sola non potest: quomͦ nec ui¬
num solum potest. Nam si uinum tantum qͥs offerat: sanguis xp̃i in¬
cipit esse sine nobis. Si uͦ aqua sit sola: plebs incipit ẽẽ sine xp̃o. Quan¬

Expanded text:
quod scilicet perspicimus et sacramento calicis contineri. Nam quia quod scilicet perspicimus et sacramento calicis contineri. Nam quia nos omnes portabat Christus qui et peccata nostra portabat, uidemus m aqua populum intellegi, in uino uero ostendi sanguinem Christi. quando autem in calice uino aqua miscetur, Christo populus adunatur et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et iungitur. quae copulatio et coniunctio aquae et uini sic miscetur in calice Domini ut conmixtio illa non possit ab inuicem separari. unde ecclesiam id est plebem in ecclesia constitutam fideliter et firmiter in eo quod credidit perseuerantem nulla res separare poterit a Christo quo minus haereat semper et maneat indiuidua dilectione. sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest quomodo nec uinum solum potest. nam si uinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. si uero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. quan
Abbreviated transcription (Latin):
resoluatur. Quod tunc demum potest lȩcificare in eccłia diũ bibentẽ.
si quod bibitur dĩcam teneat ueritatem. Quam uͦ peruersum est.
quamq contrariũ ut cum dñs in nuptiis de aqua uinum fecerit:
nos de uino aquam faciamꝰ. cũ sacramentũ quoq rei illiꝰ admonere
instruere nos debeat. ut in sacrificiis dnĩcis uinum potus offeramꝰ.
am quia apud uidȩos defecerat grã sp̃italis: defecit et uinum. Uinea
tium ppłm succedere: et in locum quem uidei ꝑdiderant nos postuo¬
dum merito fidei ꝑuenire. de aqua uinum fecit: id est qͦd ad nupti¬
as xp̃i et eccłiȩ uideis cessantib plebs magis gentium conflueret
et conueniret ostendit. Nquas namiq ppłos significare in apocalys¬
si scriptura diuina declarat dicens. selquȩ quas uidisti super quas
sedet meretrix illa: ppłi et turbȩ et gentes ethuicorum sunt et linguȩ.

Expanded text:
resolvatur; quod tunc demum potest laetificare in Ecclesia Domini bibentem, resolvatur; quod tunc demum potest laetificare in Ecclesia Domini bibentem, si quod bibitur 108 Dominicam teneat veritatem. XII. Quam vero perversum est quamque contrarium ut, cum Dominus in nuptiis de aqua vinum fecerit , nos de vino aquam faciamus, cum sacramentum quoque rei illius admonere et instruere nos debeat ut in sacrificiis Dominicis vinum potius offeramus. Nam, quia apud Judaeos defecerat gratia spiritalis, defecit et vinum: vinea tium populum succedere, et in locum quem Judaei perdiderant nos postmodum merito fidei as Christi et ecclesiae Iudaeis cessantibus plebs magis gentium conflueret et conueniret ostendit. aquas namque populos significari in apocalypsi scriptura diuina declarat dicens: aquae quas uidisti, super quas sedet meretrix illa, populi et turba et gentes ethnicorum sunt et linguae.
Abbreviated transcription (Latin):
tem qui inebriat: utiq uino mixtus est. Neq enim aqua in ebria¬
re quem quã potest. Sic autem calix dnĩcus in ebriat: ut et noe in
genesi uinum bibens in ebriatus est. Sed quia ebrietas dñici calicis
et sanguinis non ẽ talis qualis est ebrietas uini scłaris: cum dicer et
sp̃s sc̃s in psalmo calix tuus inebrians. addidit ꝑ quam obtimꝰ : qͦd scilicet
calix dñicus sic bibentes in ebriat ut sobrios faciat. ut mentes ad sp̃i
talem sapientiam redigat: ut a sopore isto scłari ad intellectum de
unus quisq resipiscat. et quemadmnodũ uino isto cominuni mens sol¬
uitur et anuna relaxatur et tristicia omnis exponitur: ita et potato
sanguine diũ et poculo salutari. exponatur memoria ueteris hominiꝰ.
et fiat obliuio conuersationis pͥstinȩ scłaris. et mestum pectus ac tris¬
te qͦd priꝰ peccatis angentib p̃mebatur: diuinȩ indulgentiȩ lȩticia

Expanded text:
tem qui inebriat utique uino mixtus est. neque enim aqua inebriatem qui inebriat utique uino mixtus est. neque enim aqua inebriare quemquam potest. sic autem calix dominicus inebriat ut et Noe in Genesi uinum bibens inebriatus est. sed quia ebrietas dominici calicis et sanguinis non est talis qualis est ebrietas uini saecularis, cum diceret spiritus sanctus in psalmo calix tuus inebrians, addidit per quam optimus, quod scilicet calix dtalem sapientiam redigat, ut a sapore isto saeculari ad intellectum Dei unusquisque resipiscat, et quemadmodum vino isto communi mens solvitur et anima relaxatur et tristitia omnis exponitur, ita, epotato sanguine Domini et poculo salutari, exponatur memoria veteris hominis, et fiat oblivio conversationis pristinae saecularis, et moestum pectus ac triste, quod prius peccatis angentibus premebatur, divinae indulgentiae laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
apłs docet dicens. Miror quod sic tam cito demutamini ab eo qͥ
uos uocauit in gram ad aliud ȩuangelium : quod non est aliud
nisi sunt aliqui qui uos turbant. et uolunt conuertere ȩuangeli¬
um xp̃i. Sed licet nos aut angłs de cȩlo aliter annuntiet p̃ter quam
quod annuntiauimus uobis: anathema sit. Sicut p̃diximus et nunc
iterum dico: siquis uobis annuntiauerit pret̾ quam qͦd accepistis. a¬
nathema sit. Cum gͦ neq ipse apłs. neq angłs de cȩlo annuntiare
possit aliter aut docere preter quã qͦd semel xp̃c docuit et apłi eiꝰ
an nuntiauerunt: miror satis unde hoc usurpatum sit ut contra euã¬
głicam et apłicam disciplinam quibꝰdam in locis aqua offeratur ĩ
dũico calice. quȩ sola xp̃i sanguinem non possit exprimere. Quiꝰ
rei sacramentum nec in psalmis tacet sp̃s sc̃s: faciens mentionem
ñici calicis et dicens. Calix tuus in ebrians: ꝑ quam obtimꝰ. Calix au¬

Expanded text:
apostolus docet dicens: miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui apostolus docet dicens: miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui uos uocauit ad gratiam, ad aliud euangelnisi sunt aliqui qui uos conturbant et uolunt conuertere euangelium Christi. sed licet nos aut angelus de caelo euangelizauerit praeterquam euangelium uobis, anathema sit. sicut iterum dico: si qui uobis adnuntiauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit. Cum ergo neque ipse apostolus neque angelus de caelo adnuntiare possit aliter aut docere praeterquam quod semel Christus docuit et apostoli eius adnuntiauerunt, miror satis unde hoc usurpatum sit ut contra euangelicam et apostolicam disciplinam quibusdam in locis aqua offeratur in dominico calice, quae sola Christi sanguinem non possit exprimere. cuius rei sacramentum nec in psalmis tacet spiritus sanctus faciens mentionem dominici calicis et dicens: calix tuus inebrians perquam optimus. calix au
Abbreviated transcription (Latin):
bis tradetur: hoc facite et uos in meam commemorationem. Simili
modo et calicem postquam cenatum est accepit dicens. Hic calix nouũ
testamentum est: in meo sanguine. Hoc facite quotienscumq bibe¬
ritis: in meam commemorationem. Quotienscũq enim ederitis pa¬
nem istum et calicem biberitis: mortem dñi annuntiabitis quo¬
adusq ueniat. Quod si et a dño precipitur et ab apło eiꝰ hoc idem
confirmatur et traditur. ut quocienscumq biberimꝰ in comme-¬
morationem dñi hoc faciamꝰ quod fecit et dñs: inuenimꝰ non obser¬
uari a nobis quod mandatum est nisi eadem quȩ dñs fecit nos qͦq
faciamꝰ. et calicem pari ratione miscentes aduuno magisterio ñ
recedamus. Ab ȩuangelicis autem p̾ceptis omĩno recedendum
non ẽẽ et eadem quȩ magister docuit et fecit discipulos quoq ob¬
seruare et facere debere: constantius et fortius alio in loco beatus

Expanded text:
bis est. hoc facite in meam commemorationem. simili bis est. hoc facite in meam commemorationem. simili modo et calicem postquam cenatum est accepit dicens: hic calix nonum testamentum est in meo sanguine, hoc facite quotienscumque biberitis in meam conmemorationem. quotienscumque enim ederitis panem istum et calicem biberitis, mortem Domini adnuntiatis quoad usque ueniat. quod si a Domino praecipitur et ab apostolo eius hoc idem confirmatur et traditur, ut quotienscumque biberimus, in commemorationem Domini hoc faciamus quod fecit et Dominus, inuenimus non obseruari a nobis quod man\'datum est, nisi eadem quae Dominus fecit nos quoque faciamus et calicem pari ratione miscentes a diuino magisterio non recedamus. ab euangelicis autem praeceptis omnino non recedendum esse et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque obseruare et facere debere constantius et fortius alio in loco beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ico uobis non bibam amodo ex ista creatura uitis: usq in diem illum
quo uobiscũ bibam nouum uinum in regno patris mei. Qua in par¬
te inuenimꝰ calicem mixtum fuisse quem dñs obtulit: et uinum fu¬
isse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem xp̃i non
offerri si desit uinum calici: nec sacrificium dnĩcum legitima sc̾ifica¬
tione cȩlebrari. nisi oblatio et sacrificium nr̃m responderit passioni. Quo¬
modo autem de creatura uitis nouum uinum cũ xp̃o in regno patris
bibemꝰ. si insacrificio dei patris et xp̃i uinum non offerimꝰ. nec calicem
dñi dnica traditione miscemus: ħeatus quoq apłs paulus adño elec¬
tus et missus. et predicator ueritatis euangelicȩ constitutus: hec eadem
in epła sua ponit dicens. Dñs iħc in qua nocte tradebatur: accepit pa¬
nem et grãs egit et fregit et dixit. Hoc est corpus meũ quod pro uo

Expanded text:
Dico vobis, non bibam amodo ex ista creatura vitis usque in diem illum Dico vobis, non bibam amodo ex ista creatura vitis usque in diem illum quo vobiscum bibam novum vinum in regno Patris mei . Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctificatione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno Patris bibemus, si in sacrificio Dei Patris et Christi vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicator veritatis evangelicae constitutus, haec eadem in Epistola sua ponit dicens: Dominus Jesus in qua nocte tradebatur accepit panem, et gratias egit et fregit et dixit: Hoc est cor
Abbreviated transcription (Latin):
tes iusticiam: quia qͦd auida et sitienti cupiditate suscipitur. plenuᷤᷤ
et uberius hauritur: sicut et alio loco ad samaritanam mulierẽ dũs¬
xp̾c loquitur dicens. Omnis qui biberit ex aqua ista: sitiet iterũ. Qui
autem biberit ex aqua quam ego dedero: non sitiet in ȩternum. Quo
et ipso baptisma salutaris aquȩ significatur: quod semel scilicet sumit᷑.
ec argumentis plurimis opus est fr̾ kmñe: ut ꝓbemus appellatione aquȩ
baptisma significatum semꝑ esse. et sic nos intelligere debere: quando
dñs adueniens baptismi et calicis manifestauerit ueritatem. qui aquã
uero docuerit exemplo magisterii sui uini et aquȩ coniunctione mis¬
ceri. Calicem et enim sub die passionis accipiens benedixit: et dedit
discipulis suis dicens. Bibite ex hoc om̃s: hoc est enim sanguis noui
testamenti: qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum.

Expanded text:
tes justitiam ; quia quod avida et sitienti cupiditate suscipitur, plenius tes justitiam ; quia quod avida et sitienti cupiditate suscipitur, plenius et uberius hauritur. Sicut et alio loco ad Samaritanam mulierem Dominus loquitur dicens: Omnis qui biberit ex aqua ista, sitiet iterum: qui autem biberit ex aqua quam ego dedero, non sitiet in aeternum . Quo et ipsum Baptisma salutaris aquae significatur, quod semel scilicet sumitur, Nec argumentis plurimis opus est, frater charissime, ut probemus appellatione aquae Baptisma significatum semper esse et sic nos intelligere debere, quando Dominus adveniens Baptismi et Calicis manifestaverit veritatem, qui aquam vero docuerit exemplo magisterii sui vini et aquae conjunctione misceri. Calicem etenim sub die passionis accipiens, benedixit et dedit discipulis suis dicens: Bibite ex hoc omnes. Hic est enim sanguis novi testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
quesierint apud uos esse potaturos. idest baptismi gr̃ãm consecuturos. di
sitierint in quid: ꝑ deserta adducet illis aquam de petra ꝓducet illi. ẜm¬
detur petra et fluet aqua: et bibet plebs mea. Quod in euangelio adim¬
pletur: quando xp̃c qui est petra finditur ictu lancee in passione. Qui
et admonens quid ꝑ propħam sit ante p̃dictum: clamat et dicit. Si qͥs
sitit : ueniat et bibat. Qui credit in me sicut dicit scriptura: flumina
de uentre eiꝰ fluent aquȩ uiue. Ntq ut magis possit es se manifestum.
quia non de calice sed de baptismo illic loquitur dñs: addidit scriptura
dicens. Hoc autem dixit de sp̃u : quem accepturi erant qui in eum cre¬
debant. Per baptisma enim sp̃c sc̃s accipitur: et sic a baptizatis et sp̃m
moueat qͦd cũ de baptismo loquatur scriptura diuina sitire nos dicit
et bibere: quando et dñs in euangelio dicat. beati esurientes et sitien¬

Expanded text:
quaesierint, apud nos esse poturos, id est baptismi gratiam consecuturos. si quaesierint, apud nos esse poturos, id est baptismi gratiam consecuturos. si sitierint, inquit, per deserta, adducet illis aquam, de petra producet illis, findetur petra et fluet aqua et bibet plebs mea. quod in euangelio adinpletur, quando Christus qui est petra finditur ictu lanceae in passione: qui et admonens quid per prophetam sit ante praedictum clamat et dicit: si qui sitit, ueniat et bibat qui credit in me, sicut scriptura dicit, flumina de uentre eius fluentquia non de calice sed de Baptismo illic loquitur Dominus, addidit Scriptura dicens: Hoc autem dixit de Spiritu quem accepturi erant qui in eum credebant. Per Baptisma enim Spiritus sanctus accipitur, et sic a baptizatis et Spiritum moveat quod, cum de Baptismo loquatur Scriptura divina, sitire nos dicit et bibere, quando et Dominus in Evangelio dicat: Beati esurientes et sitien
Abbreviated transcription (Latin):
uinum ueniri non potest. nisi botrus calcetur ante et prematur: sic
nec nos sanguinem. xp̃i possemꝰ bibere. nisi xp̃c calcatus prius fuiss et
pressus: et calicem prior biberet in quo credentib ꝓpinaret. Quociens¬
cumq autem aqua sola in scripturis scĩs nominatur baptisma predici¬
tur: ut apud ysaiam significari uidemꝰ. Nolite inquid priora meminise.
et antiqua nolite reputare. Ecce ego facio noua quȩ nunc orientur: ⁊ cog¬
noscetis. Et faciam in deserto uiam: et flumina in loco ina quoso. adaqui¬
re genꝰ meum electum : plebem meam quam adquisiui ut uirtutes meas
exponeret. Prenuntiauit illic ꝑ. ꝓpħam d̾s quod apud gentes in locis
quȩ ina quosa pͥus fuissent flumina postinodum redundarent: et eledũ
genus dĩ id est ꝑ regenerationem baptismi filios dei factos adeͥquarent.
tem denuo prȩcanitur. et ante p̾dicitur: uideos si sitierunt et dñm xp̃m

Expanded text:
uinum ueniri non potest nisi botruus calcetur ante et prematur, sic uinum ueniri non potest nisi botruus calcetur ante et prematur, sic nec nos sanguinem Christi possemus bibere, nisi Christus calcatus prius fuisset et pressus et calicem prior biberet, quo credentibus propinaret. Quotienscumque autem aqua sola in scripturis sanctis nominatur, baptisma praedicatur, at apud Esaiam significari uidemus. nolite, inquit, priora meminisse et antiqua nolite reputare. ecce ego facio noua, quae nunc orientur, et cognoscetis, et faciam in deserto uiam, et flumina in loco inaquoso adaquare genus meum electum, plebem meam quam adquisiui, ut uirtutes meas exponeret. praenuntiauit illic per prophetam Deus quod apud gentes in locis quae inaquosa prius fuissent flumina postmodum redundarent et electum genus Dei, id est per generationem baptismi filios Dei factos adaquarent. item denuo praecanitur et ante praedicitur Iudaeos, si sitierint et Christum
Abbreviated transcription (Latin):
dorsa cedentium atq fugientiũ manib quib crucem ꝑtulit et mor¬
tem uicit compressurus fuisset. quodq ipse sit leo de tribu iuda
et recubet dormiens in passione et surgat: et sit ipse spes gentiũ.¬
Quib scriptura diuina adiungit et dicit. Lauabit in uino stolam suam: et in
sanguine uuȩ amictum suum. Quando autem sanguis uuȩ dicitur. quid ali
quam uinũ calicis dñici sangus ostenditur: Nec non et apud ysaiam
uestimenta tua. et indumenta tua uelut a calcatione torcularis pleni
et ꝑcalcati: Num quid rubicunda uestimenta aqua potest facere. aut
in torculari aqua est quȩ pedib calcatur. uel prelo exprimit᷑. Uini u¬
tiq mentio. ẽ: et id̾o ponitur ut dñi sanguis uino intelligatur. Et quod
in calice dñico postea manifestatum est: ꝓpħis annuntiantib p̾dicatur.
orcularis quoq calcatio et pressura taratur: quia quomͦ ad potandum

Expanded text:
dorsa cedentium adque fugientium manibus quibus crucem pertulit et mordorsa cedentium adque fugientium manibus quibus crucem pertulit et mortem uicit conpressurus fuisset quodque ipse sit leo de tribu Iuda et recubet dormiens in passione et surgat et sit ipse spes gentiuquibus scriptura diuina adiungit et dicit: lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. quando autem sanguis uuae dicitur, quid aliud quam uinum calicis dominici sanguis ostenditur? Nec non et aput Esaiam uestimenta tua, et indumenta tua uelut calcatione torcularis pleni et percalcati? numquid rubicunda uestimenta aqua potest facere aut in torculari aqua est quae pedibus calcatur uel praelo exprimitur? uini utique mentio ideo ponitur, ut Domini sanguis uino intellegatur et quod in calice dominico postea manifestatum est prophetis adnuntiantibus praedicaretur. torcularis quoque calcatio et pressura taxatur: quia quomodo ad potandum
Abbreviated transcription (Latin):
tum uino obtulit. et qui est plenitudo uerrtatem pͣfigurate unaginis
adimpleuit. Sed et ꝑ salomonem sp̾c sc̃s tẏpum dñici sacrificu premon¬
strat: immolate hostiȩ et panis et uini sed et altaris et apłorum faci¬
ens mentionem. Sapientia in quit ȩdificauit sibi domum: et subdidit
columnas septem. Mactauit suas hostias: miscuit in cratere uinum
suum. et parauit mensam suam. Et misit seruos suos: conuocats cũ
excelsa predicatione ad craterem dicens. Qui est insipiens: declinet
a me. Et indigentib sensu dixit. Uenite et edite de meis panib: et
bibite uinum qͦd miscui uobis. U inum mixtũ declarat id est calicem
dñi aqua et uino mixtum ꝓpħica uoce denuntiat: ut appareat in
passione dominica id esse gestum quod fuerat predictum. In benedic¬
tione quoq uide hoc idem significatur: ubi et illic xp̃i figura expri¬
mitur. qͦd a fratrib suis laudari et adorari haberet: quod inimicorũ

Expanded text:
tum uino optulit, et qui est plenitudo ueritatem praefiguratae imaginis tum uino optulit, et qui est plenitudo ueritatem praefiguratae imaginis adimpleuit. Sed et per Salomonem spiritus sanctus typum dominici sacrificii ante praemonstrat, immolatae hostiae et panis et uini sed et altaris et apostolorum faciens mecolumnas septem. Mactavit suas hostias, miscuit in cratera vinum suum, et paravit mensam suam. Et misit servos suos, convocans cum excelsa praedicatione ad craterem dicens: qui est insipiens declinet ad me. et egentibus sensu dixit: uenite et edite de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. uinum mixtum declarat, id est, calicem Domini aqua et uino mixtum prophetica uoce praenuntiat, ut adpareat in passione dominica id esse gestum quod fuerat ante praedictum. In benedictione quoque Iudae hoc idem significatur, ubi et illic Christi figura exprimitur, quod a fratribus suis laudari et adorari haberet, quod inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
didit et fide uiuit iustus inuenitur: et iam pridem in abraham fideli
benedictus et iustificatus ostenditur: sicut beatus paulus apłs probat
dicens. Credidit abraham d̾o: et deputatum est ei ad iusticiam. Cognoᷤ¬
citis ergo: quia qui ex fide sunt hii sunt filii abrahȩ. P reuidens autem
scriptura quia ex fide iustificat d̾s gentes: p̃nunciauit abrahȩ quia
benedicentur in illo om̃s gentes. Igitur qui ex fide sunt: benedicentur
cũ fideli abraham. Unde in euangelio inuenimꝰ de lapidib excitari id
est de gentib colligi filios abrahȩ.Et cum zacheum laudaret dñs: res¬
pondit et dixit. Salus hodie domui huic facta est: quia et hic filiꝰ ÷ abra¬
he. Ut gͦ ingenesi ꝑ melchisedech sacerdotem benedictio circa abraham
possit rite cȩlebrari : precedit ante unago sacrificii in pane et uino scilicet
ꝯstituta. Quam rem ꝑficiens et adimplens dñs: panem et calicem mix¬

Expanded text:
dit et fide uiuit iustus inuenitur et iam pridem in Abraham fideli dit et fide uiuit iustus inuenitur et iam pridem in Abraham fideli benedictus et iustificatus ostenditur, sicut beatus apostolus Paulus probat dicens: credidit Abraham Deo et deputatum est ei ad iustitiam. cognoscitis ergo quia qui ex fide sunt hi sunt filii Abrahae. prouidens autem scriptura quia ex fide iustificat gentes Deus, praenuntiauit Abrahae quia benedicentur in illo omnes gentes. igitur qui ex fide sunt benedicti sunt cum fideli Abraham.. unde in euangelio inuenimus de lapidibus excitari id est ex gentibus colligi filios Abrahae. et cum Zachaeum laudaret Dominus, respondit et dixit: salus hodie domui huic facta est, quia et hic filius est Abrahae. ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii in pane et uino scilicet constituta: quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mix
Abbreviated transcription (Latin):
satis sit hoc complecti qͦd noe typum futurȩ ueritatis ostendens. non
a quam sed uinum biberit: et sic unaginem dũcȩ passionis expresse¬
rit. Item in sacerdote melchisedech sacrificii dnĩci sacramentum pre¬
figuratũ uidemꝰ: scđm qͦd scriptura diuina testatur et dicit. Sece et
melchise dech rex salem ꝓtulit panem et uinũ. Fuit autem sacerdos
dei summi: et benedixit abraham. Quod autẽ melchisedech typũ
sacerdos in ȩternum scđm ordinem melchisedech. Qui ordo utiq hic est
de sacrificio illo ueniens: et inde descendens. quod melchisedech sacerdos
dei summi fuit. qͦd panem et uinum obtulit. qͦd abraham benedixit.
panem et uinum: suum scilicet corpus et sanguinem. Et circa abra¬
ham benedictio illa precedens: ad nr̃m popłm ꝑtinebat. Nam si abra¬
ham d̾o credidit et deputatum ẽ. ei ad iusticiam: utiq quisq d̾o cre¬

Expanded text:
satis sit hoc solum conplecti quod Noe typum futurae ueritatis ostendens non satis sit hoc solum conplecti quod Noe typum futurae ueritatis ostendens non aquam sed uinum biberit et sic imaginem dominicae passionis expresserit. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii dominici sacramentum praefiguratum uidemus secundum quod scriptura diuina testatur et dicit: et Melchisedech rex Salem protulit panem et uinum. fuit autem sacerdos Dei summi et, benedixit Abraham. quod autem Melchisedech typum secundum ordinem Melchisedech. qui ordo utique hic est de sacrificio illo ueniens et inde descendens quod Melchisedech sacerdos Dei summi fuit, quod panem et uinum optulit, quod Abraham benedixit. panem et uinum, suum scilicet corpus et sanguinem. et circa Abraham benedictio illa praecedens ad nostrum populum pertinebat. nam si Abraham Deo credidit et deputatum est ei ad iustitiam, utique quisque Deo cre
Abbreviated transcription (Latin):
tos autem nos scias ut in calice offerendo dñica traditio seruetur: ne¬
q aluid fiat a nobis quam quod ꝓ nobis dñs prior fecit. ut calix qͥ in
commemorationem eiꝰ offertur: mixtus uino offeratur. Nam cum
dicat xp̃c ego sum uitis uera: sanguis xp̃i non aqua est utiq s uinũ.
Iec potest uideri sanguis eiꝰ quo redempti et uiuificati sumꝰ esse ĩ calice.
quando uinum desit calici: quo xp̃i sanguis ostendit᷑. qui scriptura¬
rum omium sacramento ac testimonio predicat᷑. Inuenimꝰ enim et in
genesi sacramentũ circa noe hoc idem precucurrisse: et figuram dnĩce
passionis illic extitisse. qͦd uinum bibit: quod inebriatus ẽ. qͦd in domo
sua nudatus. ẽ: quod fuit recubans mudis et patentib femorib. qͦd m¬
ditas illa patris a medio filio denotata ẽ. et foras nuntiata. a duob uͦ
maiore et minore contecta: et cetera quȩ necesse non est exequi. cum

Expanded text:
tos autem nos scias ut in calice offerendo dominica traditio seruetur netos autem nos scias ut in calice offerendo dominica traditio seruetur neque aliud fiat a nobis quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemoratione eius offertur minus uino offeratur. nam cum dicat Christus : ego sum uitis uera, sanguis Christi non aqua est utique, sed uinum. nec potest uideri sanguis eius, quo redempti et uiuificati sumus, esse in calice, quando uinum desit calici, quod Christi sanguis ostenditur, qui scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. Inuenimus enim et in Genesi circa sacramentum Noe hoc idem praecucurrisse et figuram dominicae passionis illic extitisse quod uinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est sed et foras nuntiata, a duobus uero maiore et minore contecta, et cetera quae necesse non est exsequi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
positos euangłicȩ ueritatis ac dnĩce traditionis tenere rati¬
onem. nec ab eo quod. xp̃c magister et p̾cepit et gessit huma¬
na et nouella institutione decedere: tamen qm̃ quidam uel ignorant᷑
uel simpliciter in calice dũico scĩficando et plebi ministrando non hoe
et docuit. religiosum pariter ac necessarium duxi ad te litceras facere.¬
ut siquis in isto errore adhuc tenebatur. ueritatis luce ꝑspecta ad
radicem atq originem traditionis dnĩcȩ reuertatur. Nec hoc putes
fu̾ km̃e nr̃a et humana mente conscribere: aut ultronea uolunta¬
te hoc nobis audaciter assumere. cũ mediocritatem nr̃am semꝑ hu¬
mili et uerecunda moderatione teneamꝰ. Sed quando aliquid deo in¬
spirante et mandante precipitur: necesse est dño seruus fidelis obtẽ¬
peret. excusatus apud om̃s quod nichil sibi arroganter assumat: qui
offensam dnĩ timere compellitur. nisi faciat quod iubetur. Admoni¬

Expanded text:
positos euangelicae ueritatis ac dominicae traditionis tenere ratipositos euangelicae ueritatis ac dominicae traditionis tenere rationem nec . ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et nouella institutione decedere, tamen quoniam quidam uel ignoranter uel simpliciter in calice dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc et docuit, religiosum pariter ac necessarium duxi de hoc ad uos litteras facereut si qui in isto errore adhuc tenebatur, ueritatis luce perspecta ad radicem adque originem traditionis dominicae reuertatur. nec hoc putes, frater carissime, nos nostra et humana conscribere aut ultronea uoluntate hoc nobis audaciter adsumere, cum mediocritatem nostram semper humili et uerecunda moderatione teneamus. sed quando aliquid Deo inspirante et mandante praecipitur, necesse est domino seruus fidelis obtemperet, excusatus aput omnes quod nihil sibi adroganter adsumat, qui offensam domini timere conpellitur, nisi faciat quod iubetur. Admoni
Abbreviated transcription (Latin):
mus et imaginem eiꝰ qui de cȩlo est. Hanc imaginem uirginitas portat:
portat integritas. sanditas portat et ueritas. Portant disciplinȩ dei me¬
mores: iusticiam cum religione retinentes. stabiles in fide: humiles in
timore. ad omẽm tolerantiam fortes: ad sustinendam inuiriam mites.
ad faciendã miscd̃iam faciles: fraterna pace unanimes atq concordes.
uȩ uos singula o bonȩ uirgines obseruare diligere implere debetis: quȩ
deo et xp̃o uacantes ad dm̃ cui uos dicastis. et maiore et meliore parte p̾¬
ceditis. Prouectȩ annis uiniorib facite magisterium: minores natu
prebete comparib incitamentũ. Hortamentis uos mutius excitate:
emulis de uirtute documentis ad głam ꝓuocate. Durate fortiter: sp̾i¬
taliter. ꝑgite. ꝑuenite feliciter. Gantũ mementote tunc nostri: cum
plurimos eccłiis dñicis in toto mundo diuina dignatione p̾

Expanded text:
mus et imaginem eius qui de caelo est. hanc imaginem uirginitas portat, mus et imaginem eius qui de caelo est. hanc imaginem uirginitas portat, portat integritas, sanctitas portat et ueritas, portant disciplinae Dei memores, iustitiam cum religione retinentes, stabiles in fide, humiles in timore, ad omnem tolerantiam fortes, ad sustinendam iniuriam mites, ad faciendam misericordiam faciles, fraterna pace unanimes adque concordes. Quae uos singula, o bonae uirgines, obsernare, diligere, inplere debetis quae Deo et Christo uacantes ad Dominum, cui uos dicastis, et maiore et meliore parte praeceditis. prouectae annis, iunioribus facite magisterium: minores natu, praebete conparibus incitamentum. hortamentis uos mutuis excitate, aemulis de uirtute documentis ad gloriam prouocate. durate fortiter, spiritaliter pergite, peruenite feliciter. tantum mementote tunc nostri, cum plurimos, ecclesiis D
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat. Habitacula ista meliora uos pecitis: carnis desideria castran¬
tes. maioris grẽ premium in cȩlestib obtinetis. Om̃s quidem qui ad di¬
uinum munus et patrimonium baptismi scĩficatione ꝑueniunt: homi¬
nem illic ueterem gr̃a lauachri salutaris exponunt. et innouati sp̃u sc̃o
asordib contagionis antiquȩ iterata natiuitate purgant᷑. Sed natiuitatiᷤᷤ
iteratȩ uobis maior scĩtas et ueritas competit: quib desideria iam carniᷤ
et corporis nulla sunt : sola in uobis quȩ sunt uirtutis et sp̃c ad głam re¬
manserunt Npłi uor est quem dñs uas electionis suȩ dixit: quem ad ꝓ ⁊¬
menda mandata cȩlestia d̾s misit. Primꝰ homo inquid de terrȩ limo: se¬
cundꝰ e cȩlo. Qualis ille elimo: tales et qui de limo. Et qualis celestis: ta¬
les et cȩlestes. Quomodo portauimus imaginem eius qui de limo. ẽ: porte¬

Expanded text:
demonstrat. habitacula ista meliora uos petitis, carnis desideria castrandemonstrat. habitacula ista meliora uos petitis, carnis desideria castrantes maioris gratiae praemium in caelestibus obtinetis. omnes quidem qui ad diuinum munus et patrium baptismi sanctificatione perueniunt hominem illic ueterem gratia lauacri salutaris exponunt et innouati Spiritu sancto a sordibus contagionis antiquae iterata natiuitate purgantur. sed natiuitatis iteratae uobis maior sanctitas et ueritas conpetit, quibus desideria iam carnis et corporis nulla sunt. sola in uobis quae sunt uirtutis et spiritus ad gloriam remanserunt. apostoli uox est quem Dominus uas electionis suae dixit, quem ad promenda mandata caelestia Deus misit. primus homo, inquit, e terrae limo, secundus e caelo: qualis ille e limo, tales et qui de limo, et qualis caelestis, tales et caelestes. quomodo portauimus imaginem eius qui de limo est, porte
Abbreviated transcription (Latin):
uni caste ꝑseueratis et uirgines: angelis dei estis ȩquales. Tantum maneat
et duret solida et illesa uirginitas: et ut cȩpit fortiter. uigiter ꝑ seueret:
nec monilium aut uestium querat ornatum sed morũ. Deum spectet et
cȩlum: neq oculos ad sublime porrectos ad carnis et mundi concupiscen¬
tiam deprimat: et ad terrena deponat. Prima sententia crescere et ge¬
nerare precepit: secunda ad continentiam suasit. Cum adhuc rudis mũ¬
dus et inanis. ẽ: copiam fȩcunditate generante ꝓpagamur et crescimꝰ.
ad humani generis augientũ: cũ iam refertus est orbis et mundus im¬
pletus. qui capere continentiam possunt. spadonũ more uiuentes: cas¬
trantur ad regnum. Nec hoc iubet dñs sed hortatur : nec ugum necessi¬
tatis imponit. quando maneat uoluntatis arbitrium liberum. Sed cũ ha¬
bitationes multas apud patrem suum dicat: melioris habitaculi hospitia

Expanded text:
cum castae perseueratis et uirgines, angelis Dei estis aequales. tantum maneat cum castae perseueratis et uirgines, angelis Dei estis aequales. tantum maneat et duret solida et inlaesa uirginitas et ut coepit fortiter, iugiter perseueret nec monilium aut uestium quaerat ornamenta sed morum. Deum spectet et caelum neque oculos ad sublime porrectos ad carnis et mundi concupiscentiam deprimat, ad terrena deponat. Prima sententia crescere et multiplicari praecepit, secunda et continentiam suasit. dum adhuc rudis mundus et inanis est, copiam fecunditate generantes propagamur et crescimus ad humani generis augmentum : cum iam refertus est orbis et mundus inlicit, qui capere continentiam possunt spadonum more uiuentes castrantur ad regnum. nec hoc iubet Dominus sed hortatur, nec iugum necessitatis inponit, quando maneat uoluntatis arbitrium liberum. sed cum habitationes multas aput patrem suum dicat, melioris habitaculi hospitia
Abbreviated transcription (Latin):
mum castitatis. Uultis scire quo malo careat. et quid boni teneat contui¬
ciȩ uirtus: Multiplicabo inquid mulieri d̾s tristicias tuas et gemitꝰ tuos.
et in tristicia paries filios. et conuersio tua ad uirũ tuũ: et ipse tui do¬
minabitur. Los ab hãc sententia liberȩ estis: uos mulierum tristicias
et gemitus non cimetis. Mullus uob̾ de partu circa filios metus. ẽ: nec
maritus est dñs. Dñs ui̾r et caput xp̃c est: ad instar et uicem masculi
sors uobis et conditio communis. ẽ. Dñi uox est illa dicentis. F ilii scłi
huiꝰ: generant et generantur. Qui autem habuerit dignationem scłi
ill ius et resurredtionis a mortuis: non nubunt neq matrimonium
faciunt. Neq enim incipient mori. E quales enim sunt angelis dei: cum
sint filii resurrectionis. Quod futuri sumꝰ: iam uos esse cȩpistus. Uos resur¬
rectionis głam in isto scł̃o iam tenetis: ꝑ scłm sine scłi contagione transitis.

Expanded text:
mum castitatis. uultis scire quo malo careat et quid boni teneat continmum castitatis. uultis scire quo malo careat et quid boni teneat continentiae uirtus? multiplicabo, inquit mulieri Deus, tristitias tuas et gemitus tuos, et in tristitia paries filios, et conuersio tua ad uirum tuum et ipse tui dominabitur. uos ab hac sententia liberae estis, uos mulierum tristitias et gemitus non timetis, nullus uobis de partu circa filios metus est: nec maritus dominus, dominus uester et caput Christus est ad instar et uicem masculi, sors uobis et condicio communis est. Domini uox est illa dicentis: filii saeculi huius generant et generantur: qui autem habuerint dignationem saeculi illius et resurrectionis a mortuis, non nubunt neque matrimonium faciunt: neque enim incipiunt mori. aequales enim sunt angelis Dei, cum sint filii resurrectionis. quod futuri sumus, iam uos esse coepistis. uos resurrectionis gloriam in isto saeculo iam tenetis, per saeculum sine saeculi contagione transitis:
Abbreviated transcription (Latin):
spaciosa itinera uitȩ letalis. Iilic illecebrȩ: et mortifere uoluptates. Ilic
diabolus blanditur ut fallat: arridet ut noceat. illicit ut occidat. Primꝰ
cum centeno martyrũ fructus est: scd̾s sexagenariꝰ uester est. Ut apud
martyres non ẽ carnis et scłi cogitatio nec parua et leuis et delicata cõ¬
gressio: sic et in uobis quarũ ad grãm merces scd̾a. est: sit et uirtus ad
tolerantiam ꝓpcima. Non est ad magna facilis ascensus. Queni sudorem
ꝑ petimur quem laborem: cũ conamur ascendere colles et uertices montiũ
uid ut ascendamꝰ ad celum: Si premiũ pollicitationis adtendas: minus
qͦd laboras. Im mortalitas ꝑ seueranti datur: ꝑ petua uita ꝓmittitur. res¬
num dñs pollicetur. Seruate uirgines: seruate qͦd ẽẽ cepistis. seruate qͥd
debetis. Magna uos merces manet: premiũ grande uirtutis munꝰ max¬

Expanded text:
spatiosa itinera uitate: letales illic inlecebrae et mortiferae uoluptates: illic spatiosa itinera uitate: letales illic inlecebrae et mortiferae uoluptates: illic diabolus blanditur ut fallat, adridet ut noceat, inlicit ut occidat. primus cum centeno martyrum fructus est, secundus sexagenarius uester est. ut aput martyras non est carnis et saeculi cogitatio nec parua et lenis et delicata congressio, sic et in uobis, quarum ad gratiam merces secunda est, sit et uirtus ad tolerantiam proxima. non est ad magna facilis ascensus. quem sudorem perpetimur, quem laborem, dum conamur ascendere colles et uertices montium? quid ut ascendamus ad caelum? si praemium pollicitationis adtendas, minus est quod laboras. inmortalitas perseueranti datur, perpetua uita promittitur, regnum Dominus pollicetur. Sernate, uirgines, seruate quod esse coepistis. seruate quod eritis. magna uos merces habet, praemium grande uirtutis, munus maxi
Abbreviated transcription (Latin):
consulentem. E stote tales quales uos artifex d̾s fecit: estote tales qͣ¬
les uos manꝰ patris instituit. Maneat in uobis facies incorrupta:
ceriur pura. forma sincera. Non inferantur aurib uulnera: nec bra¬
chia includat aut colla de armillis et monilib p̾ciosa cathena. Sint
a compedib aureis pedes liberi: crines nullo colore fucati. oculi conspi¬
ciendo d̾o digni. Cȩlebrentur lauachra cũ feminis: quarũ in uos pu¬
dica lauatio ẽ. Nuptiarũ festa imꝓba et conuiuia lasciua uitentur:
quorũ periculosa contagio est. Uince uestem: quȩ uirgo es. Uince aurũ
quȩ carnem uincis et scłm. Non est eiusdem non posse a maiorib uin¬
ci: et imparem minorib inueniri. Arta et angusta est uia quȩ duct
ad uitam: durus et arduus limes qui tendit ad głam. Per hunc uiȩ li¬
mitem martyres ꝑgunt: eunt uirgines. uisti quiq gradiunt᷑. Lata eo

Expanded text:
consulentem. estote tales quales uos Deus artifex fecit, estote tales quconsulentem. estote tales quales uos Deus artifex fecit, estote tales quales uos manus patris instituit: maneat in uobis facies incorrupta, ceruix pura, forma sincera: non inferantur auribus uulnera, nec brachia includat aut colla de armillis et monilibus catena pretiosa: sint a compedibus aureis pedes liberi, crines nullo colore fucati, oculi conspiciendo Deo digni. celebrentur lauacra cum feminis, quarum in uos pudica lauatio est. nuptiarum festa inproba et conuiuia lasciua uitentur, quorum periculosa contagio est. uince uestem quae uirgo es, uince aurum quae carnem uincis et saeculum. non est eiusdem non posse a maioribus uinci et inparem minoribus inueniri. arta et angusta est uia quae ducit ad uitam, durus et arduus limes qui tendit ad gloriam. per hunc uiae limitem martyres pergunt, eunt uirgines, iusti quique gradiuntur. lata et
Abbreviated transcription (Latin):
dera: an cũ uestita ẽ. uerecunda sit inter uiros talis. quȩ ad inuere¬
cundiam ꝓficit audacia nuditatis. Sic gͦ eccłia frequenter uirgines
suas plangit: sic ad infames earũ ac detestabiles fabulas ingemiscio.
ic flos omĩs uirginum extinguit᷑: honor continentiȩ ac pudor po¬
uitur. gła omnis ac dignitas ꝓfanatur. Sic se expugnatus inimi¬
cus ꝑ artes suas inserit: sic insiduis ꝑ occulta fallentib diabolus ob¬
repit. Sic dum ornari cultius: dum liberiꝰ euagari uirgines uolũt.¬
esse uirgines desinunt: furtiuo dedecore corruptȩ. uiduȩ ante quam
nuptȩ : non mariti sed xp̃i adultere. quam fuerant premiis ingen¬
tib uirgines destinandȩ: tam magna supplicia ꝓ amissa uirginitate
sensure. Audite itaq uirgines ut parentem: audite queso uos timen¬
tem pariter ac monentem. audite utilitatib et com modis ur̃is fidelit̾

Expanded text:
dera an cum uestita est uerecunda sit inter uiros talis quae ad inueredera an cum uestita est uerecunda sit inter uiros talis quae ad inuerecundiam profecit audacia nuditatis. Sic ergo frequenter ecclesia uirgines suas plangit, sic ad infomes earum ac detestabiles fabulas ingemescit: sic flos uirginum extinguitur, honor continentiae ac pudor caeditur, gloria omnis ac dignitas profanatur. sic se expugnator inimicus per artes suas inserit: sic insidiis per occulta fallentibus diabolus obrepit: sic dum ornari cultius, dum liberius euagari uirgines uolunt,esse uirgines desinunt, furtiuo dedecore corruptae, uiduae antequam nuptae, non mariti sed Christi adulterae, quam fuerant praemiis ingentibus uirgines destinatae, tam magna supplicia pro amissa uirginitate sensurae. Audite itaque uirgines, ut parentem: audite quaeso uos timentem pariter ac monentem: audite utilitatibus et commodis uestris fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
ad libidinem curiosis pudori ac pudiciciȩ corpora dicata ꝓstituunt.
que cum uiris atq auiris. nude uident turpiter ac uidentur: Non¬
ne ipse illecebram uitiis prestant. Non ad corruptelam et in uitram
suam. desideria presentium sollicitant et inuitant : Uiderit inquiᷤ
qua illuc mente quis ueniat. Michi tantum reficiendi corpusculi
cura est et lauandi. Non te purgat ista defensio: nec lascuuȩ et pe¬
uilantiȩ crimen excusat. Sordidat lauatio ista non abluit: nec e¬
mundat menbra sed maculat. Impudice tu nrminem conspicis: s
ipsa conspiceris. Impudice oculos tuos turpi oblectatione non poł¬
lius: sed dum oblectas alios ipsa poilueris. Spectaculũ de lauachro
facis. Ieatra sunt fȩdiora quo conuenis. Uerecundia illic omnis ex¬
uitur. S imul cum amictu uestis honor corporis ac pudor ponitur.
denotanda et contrectanda uirginitas reuelatur. Iam nrinc consi¬

Expanded text:
ad libidinem curiosis pudori ac pudicitiae corpora dicata prostituunt? ad libidinem curiosis pudori ac pudicitiae corpora dicata prostituunt? quae cum uiris adque uiros nudae uident turpiter ac uidentur, nonne ipsae inlecebram uitiis praestant? non ad corruptelam et iniuriam suam desideria praesentium sollicitant et inuitant? uiderit, inquis, qua illuc mente quis ueniat, mihi tantum reficiendi corpusculi cura est et lauandi. non te purgat ista defensio nec lasciuiae et petulantiae crimen excusat. sordidat lauatio ista, non abluit, nec emundat membra sed maculat. inpudice tu neminem conspicis, sed ipsa conspiceris inpudice: oculos tuos turpi oblectatione non polluis, sed dum oblectas alios, ipsa pollueris. spectaculum de lauacro facis, theatro sunt foediora quo conuenis. uerecundia illic omnis exuitur, simul cum amictu uestis honor corporis ac pudor ponitur, denotanda et contrectanda uirginitas reuelatur. iam nunc consi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩq et infesta uitemus. Nec illa pretereo: quȩ dum neglegertia
in usum ueniunt. contra pudicos et sobrios mores licentiam sibi
de usurpatione fecerunt. Quasdam non pudet nubentib inter esse
et inter illam lasciuientiũ libertatem sermonum colloquia incesta mis¬
cere: audire quod non decet. quod non licet dicere obseruare: et esse
presentes inter uerba tarpia et temulenta conuuua. quib libidinũ
fones accendit᷑: sponsa ad pacientiam stupri. ad audaciam sponsus
animatur. Quis illi in nuptiis locus est cui animꝰ ad nuptias non ẽ
ut uoluntariȩ illic et lȩte esse quȩ possunt. ubi et studia et uota
diuersa sunt: Quid illic discitur. quid uidetur: Quantũ aꝓposito
suo uargo defiete : quantũ impudicicior quȩ uenerat pudica discedit.
orpore uicet uirgo ac mente ꝑmaneat: oculis. aurib. lingua. minis¬
it illa qͦd habebat. Quid uͦ quȩ ꝓmiscuas balneas adeunt. quȩ oculis

Expanded text:
quaeque et infesta uitemus. nec illa praetereo, quae dum neglegentia quaeque et infesta uitemus. nec illa praetereo, quae dum neglegentia in usum ueniunt, contra pudicos et sobrios mores licentiam sibi de usurpatione fecerunt. quasdam non pudet nubentibus interesse et in illa lasciuientium libertate sermonum conloquia incesta miscere, audire quod non decet, quod non licet dicere, obseruare et esse praesentes inter uerba turpia et temulenta conuiuia, quibus libidinum fomes accenditur, sponsa ad patientiam stupri, ad audaciam sponsus animatur. quis illi in nuptiis locus est cui animus ad nuptias non est, aut uoluptaria illic et laeta esse quae possunt, ubi et studia et uota diuersa sunt? quid illic discitur, quid uidetur? quantum a proposito suo uirgo deficit! quantum inpudicior, quae uenerat pudica, discedit! corpore licet uirgo ac mente permaneat, oculis, auribus, lingua minuit illa quod habebat. Quid uero quae promiscuas balneas adeunt quaeque oculis
Abbreviated transcription (Latin):
nata ẽ. mendacio facies. figura corrupta ẽ. uultus alienus ẽ. deun
uidere non poteris. quando oculi tibi non sint quos d̾s fecit sed qͦ
drabolus infecit. illum tu sectata es. rutilos atq depictos oculos ser¬
pentis imitata es de inimico tuo compta. cũ illo pariter arsura:¬
ec oro non cogitanda sunt dei seruis. non die semꝑ ac nocte metu¬
enda: Uiderint quid sibi nuptȩ ꝑ placendi studium de conuigũ
solatio blandian.tur: quos dum in excusationẽ suam ꝓferunt.
ad societatem ctii criminosȩ consensionis asscisfunt. Uirgines cer¬
te quib istȩ sers mo nunc consulit: quȩ se eiꝰmodi artib cõpseri
inter uirgies non putem debere numerari: sed tanquã contacta
oues et morbidas pecudes a sancdo et puro grege uirginitatis arceri.
ne contagio suo cȩteras polluant dum simul degunt: ne ꝑdant ali¬
as quȩcũa pierunt. Et qm̃ continentiȩ bonum querimꝰ: ꝑniciose

Expanded text:
nata est mendacio facies, figura corrupta est, uultus alienus est. Deum nata est mendacio facies, figura corrupta est, uultus alienus est. Deum uidere non poteris, quando oculi tibi non sunt quos Deus fecit sed quos diabolus infecit. illum tu sectata es, rutilos adque depictos oculos serpentis imitata es, de inimico tuo compta, cum illo pariter arsura. haec, oro, non cogitanda sunt Dei semis, non die semper ac nocte metuenda? uiderint quid sibi nuptae per placendi studium de coniugum solacio blandiantur, quos dum in excusationem suam proferunt, ad societatem criminosae consensionis adsciscunt. uirgines certe, quibus hic sermo non consulit, quae se eiusmodi artibus compserint, inter uirgines non putem debere numerari sed tamquam contactas oues et morbidas pecudes a sancto et puro grege uirginitatis arceri, ne contagio suo ceteras polluant, dum simul degunt, ne perdant alias quaecumque perierunt. Et quoniam continentiae bonum quaerimus, perniciosa
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. quando quȩ sincera sunt polluuntur colorũ adulteriis. me¬
dicaminum fucis in mendatiũ uera mutant᷑: Dñs tuus dicit non po¬
tes facere capillum unum album aut nigrum. et tu ad uincendam
ani tui uocem uis te esse potiorem: Audaci conati et sacrilego cõ¬
temptu crines tuos inficis: malo presagio futuroꝵ capillos iam tibi
flam meos auspicaris. et peccas ꝓnefas capite. idest corporis parte me¬
liore. Et cũ scriptum sit de dño caput autem eiꝰ et capilli erant albi
uelut lana aut nix. tu execraris canitiem. de testaris alborem. qui sit
ad dñi caput similis: Hon metius oro quȩ talis es ne cum resurres¬
tionis dies uenerit. artifex tuus te non recognoscat. ad sua p̃mia:
ꝓmissa uenientem remoueat et excludat. increpans uigore censo¬
ris et uidicis dicat. opus hoc meũ non ẽ. nec hȩc unago nr̃a est. cutẽ
falso medicamine polluisti. crinem adultero colore mutasti. expus¬

Expanded text:
ueritas, quando quae sincera sunt polluuntur colorum adulteriis, meueritas, quando quae sincera sunt polluuntur colorum adulteriis, medicaminum facis in mendacium uera mutantur? Dominus tuus dicit: non potes facere capillum unum album aut nigrum: et tu ad uincendam Domini tui uocem uis te esse potiorem, audaci conatu et sacrilego contemptu crines tuos inficis, malo praesagio futurorum capillos iam tibi flammeos auspicaris et peccas pro nefas capite id est corporis parte meliore! et cum scriptum sit de Domino: caput autem eius et capilli erant albi uelut lana aut nix, tu execraris canitiem, detestaris alborem, qui sit ad Domini caput similis ! Non metuis, oro, quae talis es, ne cum resurrectionis dies uenerit, artifex tuus te non recognoscat, ad sua praemia et promissa uenientem remoueat et excludat et increpans uigore censoris et iudicis dicat: copus hoc meum non est nec imago haec nostra est. cutem falso medicamine polluisti, crinem adultero colore mutasti, expug