comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut m̃dadiũ eũgłio p̃ferret᷑. Sed sic̃ illud ñ ualuit saul ut intficeret dauid:
sic nec hoc potuit regnũ iudeoꝵ efficere ut memoriã xp̃i deleret. Asti au¬
tẽ qui de saul uirtute id: de regno iudeoꝵ in xp̃o p̃sumere uoluer̃: offende¬
runt in lapidẽ offensionis tanquã instatuã. et heclus eis uisus erat agnus.
quia inquẽ peccatũ non inuenerunt qͣsi peccatorẽ ꝓseciti suieai
ortur dauid regie manus ictũ euitans. euisq ꝑsecutionẽ declinans fu¬
git: uenitq ad samuhelẽ: et misit saul nuntios qui app̃henderent. lauit
S amuhel aũ erat int̾ ꝓpħas. et cetum ꝓpħarũ. qui illo demꝑe ꝓpħabant.
Aluntii autẽ qui missi sunt. accepto eodem spũ ꝓphauerunt. Mu̾sisq aliis
hoc contigit: et tereiis nchilominus. Postea uero cũ ⁊ ipse saul ueniret:

Expanded text:
ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed sicut illud non valuit Saul, ut interficeret David, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed sicut illud non valuit Saul, ut interficeret David, sic nec hoc potuit regnum Judaeorum efficere, ut memoriam Christi deleret. Isti auti qui de Saul virtute, id est de regno Judaeorum in Christo praesumere voluerunt, offenderunt in lapidem offensionis tanquam in statuam: et haedus ejus visus erat agnus, quia in quo peccatum non invenerunt, quasi peccatorem persecuti sunt. Igitur David regiae manus ictum evitans, ejusque persecutionem declinans fugit, venitque ad Samuelem, et misit Saul nuntios, qui apprehenderent David. Samuel autem erat inter prophetas et coetum prophetarum, qui isto tempore prophetabant. Nuntii autem qui missi sunt, accepto eodem spiritu prophetaverunt. Missisque aliis, hoc contigit et tertiis nihilominus. Postea vero cum et ipse Saul venisset,
Abbreviated transcription (Latin):
te reuocent᷑. itaid saul custodes ad domũ dauid ut custodirent
eum: et interficeret᷑. Abscessit autẽ dauid nocte ⁊ fugit: atq saluatus est.
sumq uenissent nuntii saul: inuener̃ statuam inlecto dauid positã. i pellẽ
pilosam caprarũ ad capud eius. dudiamꝰ gͦ quid hoc significet. qđ miserit
sauł adi custodiendã domũ dauid. ut eũ int̾ficeret. Hoc ñ ad crucẽ dñi: s ta¬
gͦ illa sepultura tanquam domus: ad quã eustodiendã misit regnũ iudeoꝵ
qñ eustodes adhibiti s̃ sepulehro. xp̃i. Quomͦ gͦ custodita est domus. si dauic
int̾fetꝰ Refert᷑ gͦ hoc ad corpus xp̃i: qr interficere xp̃m. erat tollere nom̃
xp̃i. Neq eñi crederet᷑ in xp̃m. si mendatiũ p̃ualeret custodũ: quia corrup¬
tisunt ut dicerent. quia dormientib nob̃ uenerunt discipłi eius ⁊ abstule¬
runt eũ. Hoc ÷ itaq uelle xp̃m int̾ficere. nom̃ resurrectionis eiꝰ extinguere

Expanded text:
terficeretur. Mittit Saul custodes ad domum David, ut custodirent eum, et interficeretur. Abscessit autem David recte, et fugit, atque salvatus est. Cumque venissent nuntii Saul, invenerunt statuam in lecto David positam, et pellem pilosam caprarum ad caput ejus. Audiamus ergo quid hoc significet quod miserit Saul ad custodiendum domum David, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed taest. Erat ergo illa sepultura tanquam domus, ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro Christi. Quomodo ergo custodita est domus, si David interfectus? Refertur ergo hoc ad corpus Christi, quia interficere Christum erat tollere nomen Christi. Neque enim crederetur in Christum, si mendacium praevaleret custodum, qui corrupti sunt, ut dicerent: Quia dormientibus nobis venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . Hoc est itaque velle Christum interficere, nomen resurr
Abbreviated transcription (Latin):
sic assumunt testam̃tũ diuinũ ut in posteriora respitientes uederi se uanita¬
te ñ exuant: similes sunt hostib illis. qui archã testam̃ti captiuã uxta ydola
et claritas hominis ut flos feni. Aruit fenũ ⁊ flos decidit. archa autẽ dñ¬
manet inȩt̾nũ. secretũ scilicet testam̃tũ regni celoꝵ uͥ ẽ. aet̾num dei uerb
Uacce autẽ ille allophiloꝵ archã dei gestantes. figurã scõꝵ renuntiantiũ scło
designauer̃: qui nullũ delicti iugũ traxerunt. Nam siẽ ille pignoꝵ affectibus
arrecto itinere minie digresse s̃: ita sc̃ĩ mundo renuntiantes. parentele
obtutu non debent abono p̃pediri ꝓposito: Sic̃ et moyses ait. Qui dicunt p̃
suo ⁊ matri nescio uos. ⁊ fr̃ib suis ignoro illos.  ne scier̃ filios suos: hi custodier̃

Expanded text:
sic assumunt testamentum divinum, ut posteriora respicientes, veteri se vanitasic assumunt testamentum divinum, ut posteriora respicientes, veteri se vanitate non exuant, similes sunt hostibus illis, qui arcam testamenti captivam juxta idolaet claritas hominis, ut flos feni, aruit fenum, et flos decidit: arca autem DominVaccae autem illae allophylorum arcam Dei gestantes, figuram sanctorum renuntiantium saeculo designaverunt, qui nullum delicti jugum traxerunt. Nam sicut illae pignorum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita sancti mundo renuntiantes parentelae obtentu, non debent a bono praepediri proposito: sicut et Moyses ait, Qui dicunt patri suo et matri, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos: hi custodie
Abbreviated transcription (Latin):
que deceptei possidebant oibẽ destructa .s. om̃isq error simulacroꝵ exruit
pltat᷑. Sini capite eiꝰ supbia diaboli abseisa signifieabet oquo ientenẽ pec¬
cati fuit. ded n inlimine : ut cercũ seilicet p̃fi̾itũq sue icdolatrie fiunie a c¬
nosceret: Dimes eñifinẽ itineris significat. Etiã ⁊ illid ad maguã ꝑturet ãs¬
n siertione s psa ruina dagondi sui atq fractura: qđ corsũ illiꝰ solũ uue¬
ner̃ fractis om̃ib m̃bris. dorsum qͥppe. fugã significat. Quicũq eñi fugiuudi
pseqntib aorsũ dant. Unde et scͥptũ ẽ. de hostibꝰ. qm̃ pones eos dorsũ. dibi
punt ydoia ꝑier. Et si aliqͣ remanentia ab aliquib absconduntͥe fuger̃. Q uod
autẽ ꝑcussis in posteriora hi qui archã cdĩ captiuauer̃ . hes pena hobit. us¬
at ꝓ siq susceꝑite: sestam̃tũ dĩ ⁊ posteriora uice ailexerit exipsil iuns¬
assine cruciabunit: que sic̃ apło. dic̃. existimare debent sic̃ steronra. & eñ

Expanded text:
quae deceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum corrut in capite ejus superbia diaboli abcissa significabatur, a quo initium peccati fuit. Quod vero in limine, ut certum scilicet praefinitumque suae idololatriae finem agnosceret. Limes enim finem itineris significat; etiam et illud ad magnam pertinet significationem, in ipsa ruina Dagon dei sui atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt, fractis omnibus membris. Dorsum quippe fugam significat. Quicunque enim fugiunt persequentibus dorsum dant. Unde et scriptum est de hostibus, Quoniam pones eos dorsum. Ubi sunt idola? Perierunt; et si aliqua remanentia ab aliquibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora hi qui arcam Dei captivaverunt, haec poena signuexerint, ex ipsis justissime cruciabuntur, quae sicut Apostolus ait, existimare debuerant sicut stercora: qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. hoc eñi bonũ et acceptum ẽ. corã saluatori nr̃o deo. qui om̃s homues
uult saluos fieri ⁊ ad agnitionẽ ueritatis uenire. Exhoc quippe eti ã illilcue¬
deutib constructa s̃ domicilia pacis basilice xp̃ianoꝵ congregationũ. ⁊ no¬
uellate uinee popłi fideliũ ⁊ plantati horti. ubi etiã int̃ omĩa holera gr¬
nũ ilłud sinapis regnat. sub euius umbractlis longe lateq porretis. e er̃o ati¬

Expanded text:
et acceptum est coram saluatore nostro deo, qui omnes homines et acceptum est coram saluatore nostro deo, qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. ex hoc quippe etiam illis credentibus constructa sunt domicilia pacis, basilicae christianorum congregationum, et nouellatae uineae, populi fidelium, et plantati horti, ubi etiam inter omnia holera granum illius senapis regnat, sub cuius umbraculis longe lateque porrectis etiam alti
Abbreviated transcription (Latin):
et in demonũ dominio thesauros bonoꝵ oꝑm infelici ꝑmutacione constat
transire. sicut ille ꝑ ostentacionis appetitũ thesauros suoᷤ sub dominio chals
dei ꝑ heremiã ꝓpħam uibet ut ꝑgant et orent ꝓ eis ipsis in quoꝵ regnoꝵ
grinant᷑ quod in illoꝵ pace etiã pax esset istoꝵ. ⁊ aedificarent domos. ⁊ ao¬
uellarent uineas. ⁊ plantarent hortos. quis ñ agnoscat qͥd prefiguraueritia
attenderit uiros isrłitas in quib dolus non ẽ. ꝑ apłicam dispensationẽ eũ
euangłico sacram̃to ad regnũ gentiũ transmigrasse: unde nob̾ apłs tanqu
hieremiã replicans dicit. uolo gͦ pͥmo om̃ium fieri dep̃cationes: ad orati¬
ones. interpellationes. grãrũ actiones. ꝓ om̃ib hominib ꝑ regib et his qͣmi
sublimitate st̃. ut quietã et tranquillã uitã agamus in om̃i pietate ⁊ ca

Expanded text:
et in daemonum dominio thesauros bonorum operum infelici permutatione constat et in daemonum dominio thesauros bonorum operum infelici permutatione constat transire, sicut ille per ostentationis appetitum, thesauros suos sub dominio Chaldaeorum Dei per Jeremiam prophetam jubet ut pergant et orent pro eis ipsis, in quorum regno peregrinantur quod in illorum pace etiam pax esset istorum, et aedificarent domos, et novellarent vineas, et plantarent hortos, quis non agnoscat quid praefiguraverit, qui attenderit viros Israelitas, in quibus dolus non est, per apostolicam dispeneuangelico sacramento ad regnum gentium transmigrasse ? unde nobis apostolus tamquam Hieremiam replicans dicit: uolo ergo primum omnium fieri deprecationes, adorationes; interpellationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et his, qui in sublimitate sunt, ut quietam et
Abbreviated transcription (Latin):
gelo: fuit: qui magni consilii nuntiꝰ erat. deniq ⁊ iacob sic loquit᷑. Et di¬
rit inquid angłs dei. Ego sum ds̃ cui unxisti titulũ et uouisti uotum
ut et angłm ⁊ dm̃ ostenderet. Sed̾s gradꝰ descensionis de angło in patri¬
archis fuit: quia in om̃ib ut ait apłs. ipse est oꝑatus. Terciꝰ in legis da¬
tione: qr ⁊ in lege ipse locutus ẽ. Quartꝰ gradus in iħu naue ut popłm
in t̾ram repmissionis induceret. Quintus in iudicib quia eundẽ popłm
in pontificibꝰ: quia ipse suminꝰ sacerdos est patris. Nonus: in homine.
Decimus: in passione. Per hos eñĩ decem gradus quos ipse ꝑ umbrã legis
ꝑ eosdem gradus sursum incelũ ascendit. et ominẽ illã umbrã legis ueri¬
tatis radiis inlustrauit obseurare uelans. clausa reserans. ⁊ om̃ia decta
dei seruũ qui dum uirtutes suas uanȩ gle studio ꝓdiderit. mox eas ꝑdere¬

Expanded text:
gelo fuit, qui magni consilii nuntius erat. Denique et Jacob sic loquitur: Et digelo fuit, qui magni consilii nuntius erat. Denique et Jacob sic loquitur: Et dixit, inquit, angelus Dei: Ego sum cui unxisti titulum, et vovisti votum , ut et angelum et Deum ostenderet. Secundus gradus descensionis de angelo in patriarchis fuit, « quia in omnibus, ut ait Apostolus, ipse est operatus . » Tertius in legis datione, « quia et in lege ipse locutus est. » Quartus gradus in Jesu Nave, « ut populum in terram repromissionis induceret. » Quintus in judicibus, « quia eumdem populum in pontificibus, « quia ipse summus sacerdos est Patris. » Nonus in homine. Decimus in passione. Per hos enim decem gradus, quos ipse, umbram legis istus per eosdem gradus sursum in coelum ascendit, et omnem umbram illam legis veritatis radiis illustravit, obscura revelans, clausa reserans et omnia tecta Dei servum, qui dum virtutes suas vanae gloriae perdiderit, mox eas perdere
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ecce securis ad radicẽ arborum posita ẽ : ab eis int̾ueniente passione
orpus ipsum deseruit ⁊ in inferni ꝓfunda descendit. Quod insepultura
depositũ tanquã ad manubriũ sp̃u redeunte surrexit:
domini esaias ꝓpħa adorsus est eum. predicens illi qđ moreret᷑. Ille autẽ
bans dnm: in ipso prestatuto t̃mino mortis confestim ds̃ uocẽ eiꝰ audiuit.
ita et recipiet. Ideoq iste rex qui decalogũ legis cũ quinq libris moysi inte¬
gra conseruatione cõpleuerat: ideo quindecĩ annos scdm legis numerum
numeri istius mysteriũ tociꝰ legis plenitudinẽ transeunt. Cuiꝰquidẽ regis¬
ꝓsigno conferendȩ salutis decẽ gradus domus suȩ in quib umbra descen¬
dere consueuerat. Sol retrorsum ad ortũ unde ascenderat regressus seribit᷑.
qui numerꝰ quid mysterii habeat uideamꝰ. Nam gradꝰ isti tempoꝵ orctines

Expanded text:
rat: Ecce securis ad radicem arborum posita est , ab eis interveniente passione rat: Ecce securis ad radicem arborum posita est , ab eis interveniente passione corpus ipsum deseruit, et inferni profunda descendit, quod in sepultura depositum, tanquam ad manubrium spiritu redeunte surrexit. Domini Isaias propheta adorsus est eum, praedicens illi quod moreretur; ille autem orans Dominum in ipso praestituto termino mortis, confestim Deus vocem ejus audivit, ita et recipiet Ephes. VI; Coloss. III. Ideoque iste rex, quia decalogum legis cum quinque libris Moysi integra conservatione compleverat, ideo quindecim annos secundum legis numerum cunque per numeri istius mysterium totius legis plenitudinem custodiunt, aepro signo conferendae salutis, decem gradus domus suae, in quibus umbra descendere consueverat, sol retrorsum ad ortum unde ascenderat regressus scribitur: qui numerus quid mysterii habeat, videamus. Nam gradus isti temporum ordines
Abbreviated transcription (Latin):
ttit heliseus ꝑseruũ bacculũ suꝑ mortuũ: et ñ reuiuiseit. Uenit ip
conungit ⁊ coaptat se mortuo: et reuiuiscit. Misit sermo dĩ legem
ꝑseruum suũ: nec ꝓfuit in peccatis mortuo generi humano. Uenit ipse
descendens de celoꝵ sublimitate quasi de montis altitudine: humiliauit
semet ipsum. conformauit se nobis mortuisq menbris sua m̃bra cõposu¬
It. nr̃eq mortalitati de suo corꝑe medicinã aptauit. Deinde suꝑ mortu¬
um septies oscitat. ⁊ septiformẽ sp̃m humauo generi dat: ꝑ quod uuifiça¬
tus a morte peccatoꝵ resurgat. &o. ¶um securib ligna cederent᷑:¬
de ligno ferrum exiliens in ꝓfundũ fluminis mersum ẽ. atq in lignũ de-¬
suꝑ ab heliseo ꝓiectũ reu̾sum ẽ. Ita cũ impios iudeos ꝑ corpus operata
p̃sentia xp̃i tanqͣm infructuosas arbores cederet. quia de illo iohes dixe¬

Expanded text:
mittit Heliseus per seruum baculum super mortuum et non reuiuescit: uenit ipse, mittit Heliseus per seruum baculum super mortuum et non reuiuescit: uenit ipse, coniungit et coaptat se morti eius et reuiuescit: misit sermo dei legem per seruum suum nec profuit in peccatis mortuo generi humano. quae tamedescendens de coelorum sublimitate, quasi de montis altitudine, humiliavit se ipsum, conformavit se nobis, mortuisque membris sua membra composuit, nostraeque mortalitati de suo corpore medicinam aptavit. Denique super mortuum septies oscitat, et septiformem Spiritum humano dat generi, per quod vivificatum a morte peccatum resurgat. CAPUT de ligno ferrum exsiliens in profundum fluminis mersum est, atque in lignum desuper ab Eliseo projectum reversum est. » Ita cum impios Judaeos per corpus operata praesentia Christi, tanquam infructuosas arbores, caederet, quia de illo Joannes dixe
Abbreviated transcription (Latin):
pło: ut aquas hiericho steriles et malignas sanaret. Ꝙ accepit uas rude et
militudinẽ uerbi salem id÷ sapientiã dedit inuas fictile in corpus scilicet
humanũ. ⁊ mittens in aqua demersit. Quod quidẽ significabat: quia om̃s
popłi qui sub figura aquarũ in toto mundo steriles erant ꝑ xp̃i incarnatio¬
seus ꝓpħa: figurã xp̃i gessit. deniq uocabulũ ipsum: salus dei int̃pretat᷑
Salus autẽ dei quis ẽ. alius nisi filius eius. qui et saluator ubiq uocat᷑: Par¬
uuli uͦ in ludentes salutẽ dei. id÷ heliseo: iudeoꝵ habuere ꝑsonã. qui ad erucẽ
dño saluatori subsannabant. Quod dicunt ascende calue ascende calue: qi in
caluarie loco xp̃c ascensurus erat in cruce. Quod uͦ conu̾sus maledixit eos hes¬
liseus: et exierunt duo ursi de silua ⁊ int̾fecerunt xl.⁊ duos pueros blas¬
cendit: incelis sicut heliseus ascendit bethel. id: indomo dei conu̾sus male
tium. uespasianũ scilicet et titum. eosq crudeli strage deiecerunt.

Expanded text:
pulo ut aquas Jericho steriles et malignas sanaret. Accepit vas novum fictmilitudinem Verbi salem, id est, sapientiam dedit in vas fictile; in corpus scilicet humanum, et immittens in aquam demersit. Quod quidem significabat, quia omnes populi, qui sub figura aquarum in toto mundo steriles erant, per Christi Incarnatioiseus propheta figuram Christi gessit. Denique vocabulum ipsum salus Dei interpretatur. Salus autem Dei quis est alius, nisi filius ejus qui et Salvator ubique vocatur? Parvuli vero illudentes salutem Dei, id est, Eliseo, Judaeorum habuere personam, qui ad crucem Domino Salvatori subsannabant. Quod dicunt: Ascende, calve, ascende, calve, quia in calvariae loco Christus ascensurus erat in cruce. Quod vero « conversus maledixit eos Eliseus, et exierunt duo ursi de silva, et interfecerunt quadraginta duos pueros blascendit in coelum, sicut Eliseus ascendit Bethel, id est, in domo Dei, conversuntium, Vespasianum scilicet et Titum, eosque crudeli strage dejecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
e machabeis autẽ
quid fr̃ibus loquar. qui ub antiocho rege ꝓ saeris legibus dira tor¬
menta ꝑpessi sunt : Materpia eum diuersis suppliciis urgeretur: ñ¬
solũ non fleuit sed et gaudens hrtabat᷑ ad głam passionis. Sio et matres
elesia gaudet. atq in mr̃ibus sus conlecat᷑. maioremq głam ꝑ mr̃ifiso
filioꝵ eonsequit᷑: dũ eos septiformm sp̃u suꝑasse diabolũ gratulatur. Euis pote¬
rit omĩa que ulis ueteribꝰ legis ꝓpħarum libris figurate annuntu pe
quantalibet breuitate ꝑstringer. nifi forte quis putat ingenio fieriart
ea que rerũ ordine ꝑ sua tempora eucurrerunt ad mysticas significationes
int̾pretando conuerti. hoc forte udei ausi sunt dicere siue pagan. Ci uertẽ
qui se xp̃ianos esse uolunt. p̃mit eruicẽ apłica auctoritas dicens. Om̃ia hec in
sigura :contingebant illis. & hec om̃ia figure nĩe fuerunt: in quas. finear¬

Expanded text:
e Machabaeis autem e Machabaeis autem quid fratribus loquar, qui sub Antiocho rege pro sacris legibus dira tormenta solum non flevit, sed et gaudens hortabatur ad gloriam passionis; sic et mater Ecclesia gaudet, atque in martyribus suis colluctatur, majoremque gloriam per martyria filiorum consequitur, dum eos septiformi spiritu superasse diabolum gratulatur. Quis poterit omnia quae illis veteribus legis et prophetarum libris figurate annuntiantur, quantalibet brevitate perstringere? Nisi forte quis putat ingenio fieri ut ea quae rerum ordine per sua tempora cucurrerunt ad mysticas significationes interpretando converti: hic forte Judaei ausi sunt dqui se christianos putari uolunt, premit ceruicem apostolica auctoritas dicens: omnia haec in figura contingebant illis et: haec omnia figurae nostrae fuerunt. nam si Isma
Abbreviated transcription (Latin):
non conflicta. et diuino cultui rursũ mancipata: Rex babylomiꝰ diabolꝰ
nificant. ꝑ quȩ diuini cultus ꝑfectio adimplet᷑. Detulerunt nãq ex his non¬
nulli secũ ex nr̃is heretiei in pͥnlo nom̃ ipsũ xpĩani utiq dieunt᷑. Asporta¬
uerunt legẽ euangłium. apłm. psalteriũ. baptismũ. ameri. alleliua.¬
um autẽ respectu dm̃ ignorantiȩ confessione relicta popłs ad ierłm. idest
insionẽ paeis quȩ ẽ. eccłia dei uiui duce dño redire festinate: hec uast
id⁊ sacram̃ta secũ deferens non inmutat sed reportat utiq ntegra. t iclesa¬
fringit quasi in meliꝰ renouanda: sed ea templo restituit ueteri. qbiqeo
uinis accõmodat usibꝰ ita ut ea secũ non ꝑdita. sed etiã apud impios serua¬
ta fuisse. ꝑlebiq restituta congaideat. Nec delemus euangłium: nec obercte¬
ramus apł̃i. Ameri quoq ⁊ allelua: non conmutamꝰ. baptisma ñ iteramus.

Expanded text:
non confracta, et divino rursum cultui mancipata, rex Babylonius diabolus non confracta, et divino rursum cultui mancipata, rex Babylonius diabolus nificant, per quae divini cultus perfectio adimpletur. Detulerunt namque ex his nonnulli secum ex nostris haeretici in primo nomen ipsum, Christiani utique dicuntur: asportaverunt legem, Evangelium, Apum autem respectu Domini ignorantiae confessione relicta, populus ad Jerusalem, id est, visionem pacis, quae est Ecclesia Dei vivi, duce Domino, redire festinat, haec vasa, id est sacramenta secum deferens, non immutat, sed reportat utique integra. Nec confringit quasi in melius renovanda, sed ea templo restituit veteri, ibique divinis accommodat usibus, ita ut ea secum non perdita, sed etiam apud impios servata fuisse, plebique restituta congaudeat. Nec delemus Evangelium, nec obliteramus Apostolum, amen quoque et alleluia non commutamus, baptisma non iteramus.
Abbreviated transcription (Latin):
am etiã post septuaginta annos scđm eiusdẽ hereniȩ ꝓpħiam re¬
ditur ex captiuitate. ⁊ templũ renouat᷑. quis fidelis non intelligat
post euoluta temꝑa quȩ septenarii dierũ numeri repeticione tiãs¬
ꝑegrinatione ẽ. redeundũ : ł quẽ nisi ꝑ iħm xp̃m uł sacerdotẽ magnu
cutꝰ gerebat figurã ille iħc sacerdos magnus illius temꝑis. aquo templũ
aedificatũ ẽ. post captiuitatẽ quẽ ꝓpheta tacharias indit in sordido habi¬
tu deuictoq diabolo qui ad eius accusa: ionẽ stabat. ablata ab illa sordida
tis assumitur. Quod etiã in psalmo dedicationis domꝰ: aꝑtissime eanit᷑. Conue¬
tisti luctum meũ ingaudiũ michi: conseidisti saccum meũ. et accinxisti me
ecicia. Ut cantẽ tibi gła mea: et non compungar:u ourue me
uod autẽ uasa dñi sacrificiis uł sacramentis mysticis deputata rex ondẽ
deputasse: miserante autẽ dõ post solutam captiuitatẽ uasa illa relata st̃

Expanded text:
 etiam post septuaginta annos secundum eiusdem Hieremiae prophetiam reditur ex captiuitate et templum renouatur, quis fidelis Christi non intellegat post euoluta tempora, quae septenarii dierum numeri repetitione transperegrinatione esse redeundum, per Jesum Christum sacerdotem magnum? Cujus gerebat figuram ille Jesus, sacerdos magnum illius temporis, a quo templum aedificatum est post captivitatem: quem propheta Zacharias vidit in sordido habitu, devictoque diabolo, qui ad ejus accusationem stabat, ablata ab illo sordida sempiternae salutis assumitur. Quod etiam in psalmo dedicationis domus, apertissime canitur: Convertisti luctum meum in gaudium mihi, concidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia, ut cantet tibi gloria mea, et non compungar . CAPUT X. uod autem vasa Domini sacrificiis, vel sacramentis mysticis deputata, rex quondam  deputasse legitur, miserante autem Deo, post solutam captivitatem vasa illa relata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
libris solus inuenit᷑: quia regnum illud significat ubi aduersariũ nop
habebimus. Titulus eñi eius est: in die qua eripuit eũ dominus de
nu om̃ium inimicoꝵ et de manu saul. Quis eñi figurat᷑ in dauid. nͥ is
qui uenit in carne ex semine dđ. qui utiq in corpore suo quod ẽ. eech
adhuc patitur inimicos. Unde ⁊ illi ꝑsecutori. quem uocem actauit.
in suum corpus traiciens quodammnͦ manducauit: insonuit de cȩlo. Sau¬
le saule qͥd me ꝑsequeris: Quanto autẽ meret᷑ eriꝑe hoc corpiis eiꝰ de
manu omium inimicoꝵ eius. nisi cum tulla nouissima inimica destru

Expanded text:
libris solus invenitur, quia regnum illud significat, ubi adversarium non libris solus invenitur, quia regnum illud significat, ubi adversarium non habebimus. Titulus enim ejus est, in die qua eripuit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul. Quis enim figuratur in David, nisi ille qui venit in carne ex semine David? Qui utique in corpore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur inimicos. Unde et illi persecutori, quem voce mactavit, et in suum corpus trajiciens quodammodo manducavit, insonuit de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris? Quando autem meretur arripere hoc corpus ejus de manu omnium inimi
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt regi bibendã. Rex autẽ noluit bib̾e: s ꝓfudit illã dño. dixitq
Non contingat mͥ hoc facere: ut sanguinẽ uiroꝵ qui abierunt ex animi
illoꝵ bibam. Uicit gͥ naturã ut siciens non biberet: et exemplũ de se p̃¬
buit. quo om̃is exercitꝰ tolerare sitim disceret. Quod si altiꝰ uelis expecto¬
re ⁊ introspicere mysteriũ: sitiebat dauid ñ aqua quȩ ẽ. in bethleem. s q¬
bat bibere ñ aquã fluminis. s lauachrum ex latere xp̃i fluens: hoc est
non aquarũ siciebat elem̃tum. sed sanguinẽ xp̃i. Unde ⁊ non bibit ob¬
tam. aquam sed clomino fudit: significans sitire xp̃i sacͥficiũ. Non nati
fluentũ. sed illud sacrificium in quo esset remissio peccatoꝵ. Illum siti
fontẽ aet̃num: non qui periculis quereret᷑ alienis. sed ꝑieula aliena d
in libris regũ repperiat᷑. conseriptꝰ. Nec in merito psalmus iste in rego

Expanded text:
lerunt regi bibendam. Rex autem noluit bibere, sed profudit illam Domino, dixitque: lerunt regi bibendam. Rex autem noluit bibere, sed profudit illam Domino, dixitque: Non contingat mihi hoc facere, ut sanguinem virorum qui abierunt, ex animis eorum bibam. Vicit ergo naturam ut sitiens non biberet, et exemplum de se praebuit, quo omnis exercitus tolerare sitim disceret. Quod si altius velis exspectare et introspicere mysterium, sciebat David non aquam quae est in Bethleem, sed obat bibere non aquam fluminis, sed lavacrum ex latere Christi fluentem: hoc est, non aquarum sitiebat elementum, sed sanguinem Christi. Unde et non bibit oblatam aquam, sed Domino fudit, significans sitire se Christi sacrificium, non naturae fluentum, sed illud sacrificium in quo esset remissio peccatorum: illum sitire fontem aeternum, non qui periculis quaereretur alienis, sed pericula aliena dein libris Regum reperiatur conscriptus. Nec merito Psalmus iste in Regnorum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e fugiit: qñ eam patiendo deserens. ingentib ꝑ fidẽ secessit. Alii absa¬
lon uidã traditorẽ accipiunt: quem tanta ⁊tam miranda patientia
uio in quo corporis ⁊ sanguinis sui figuram discipulis cõmendauit et
tradidit. quod deniq in ipsa traditione & osculũ accepit. Bene intelligi
pacẽ xp̃m exhibuisse traditori suo: quãuis ille tam scelerate cogitacionis
interno bello uastaret᷑. Et ideo ab essalon pr̃is pax dr̃: quia pater habuit
pacẽ. quã ille non habuit.  adetem ipse dauid in p̃lio philistinoꝵ e¬
sitiens conu̾saretur. in bello. et aquã quereret: quis mͥ inquit potũ dabit
de lacu qui ẽ. in bethleem: et ad portas erat iter lacus. ⁊ dauid int̾fusus ho¬
tibꝰ. ⁊ media hostiliũ cinxerant septa castroꝵ. Precesserunt tres uiri muld¬
tudinẽ adu̾sarioꝵ: ⁊ hauserunt aquã de lacu qui erat in bethleem. ⁊ obti¬

Expanded text:
ie Christus fugit, quando eam patiendo deserens, in gentibus per fidem secessit. Alii Absaie Christus fugit, quando eam patiendo deserens, in gentibus per fidem secessit. Alii Absalon Judam traditorem accipiunt, quem tanta et tam miranda patientia vio, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit, et tradidit. Quod denique in ipsa traditione et osculum accepit: bene intelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo, quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalon patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille non habuit. CAPUT IV. De eo sitiens conversaretur in bello, et aquam quaereret: Quis mihi, inquit, potum dabit de lacu, qui est in Bethleem? Et ad portas erat iter lacus, et David interfusus hostibus, et media hostilium cinxerant septa castrorum. Praecesserunt tres viri multitudinem adversariorum, et hauserunt aquam de lacu qui erat in Bethleem, et obtu
Abbreviated transcription (Latin):
uincubine uocant᷑. Deniq nunc reges si plures habeant uxores uł con¬
cubinas erim̃ ẽ: quia iã trausierunt figure. ꝓ quib uxorum uł concubin¬
Irũ uenia concedebat᷑. At nunc quia figure transierunt: uenia nulla dat᷑
L. ud uero quid significet quod parricida filius absalon patrẽ insequens
primo pater eiꝰ declinans fugit ante faciẽ eius. securꝰ de uictoria quia so¬
ebat impiũ ꝑire : Quem etiã fleuit magno luctu: ⁊ deplorauit exitumn
parricide. Seribit᷑ em̃ fuisse dauid a facie bellantis adu̾sum se filii. Etqͥ
seriptum est de populo hierłm. filios enutriui et exaltaui: ipsi autẽ spͥn¬
uerunt me. ꝑfilium gͦ eius impiũ significat᷑: tropice idem popłs iuida
qui eum tradidit. absalon autẽ sicut quidam int̾̃pretant᷑: intelligit᷑ pa¬
tris pax. quod mirum uidetur inhistoria: quẽ adiodũ patris pax possit
intelligi. qui patrẽ bello ꝑsecutus ẽ s qui diligenter allegoriã intendus

Expanded text:
ncubinae vocantur. Denique nunc reges si plures habeant uxores, vel concubinas, crimen est, quia jam transierunt figurae, pro quibus uxorum vel concubinarum venia concedebatur. At nunc quia figurae transierunt, venia nulla datur. CAPUT III. De Absalone. Illud vero quid significat quod parricida filius Absalon, patrem insequens, primo pater ejus declinans, fugit ante faciem ejus, securus de victoria, quia sciebat impium perire? Quem etiam flevit magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scribitur enim fugisse David a facie bellantis adversum se filii. Et quoniam scriptum est de populo Hierusalem: Filios enutrivi, et exaltavi, ipsi autem spreverunt me: per filium ejus impium significabatur tropice idem populus Judaicus, qui eum tradidit. Absalon autem, sicut quidam interpretantur, intelligitur patris pax: quod mirum in historia videtur, quemadmodum patris pax possit intelligi, qui patrem bello persecutus est. Sed qui diligenter allegoriam intendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sum gͦ mundũ predicando respiciunt: s in unum eueniendo consistunt.
Ideo autẽ aerei: quia clamor predicationis eorum in doto mundo insonu¬
it. sicut scͥptum ẽ. In omnẽ terrã exiit sonus eoꝵ. Tabrũ autẽ. orbẽ ter¬
re intelligimꝰ: cuius ambitũ lustrauerunt apłi docentes gentes ut bapti

Expanded text:
sum ergo mundum praedicando respiciunt, sed in unum perveniendo consistunt. sum ergo mundum praedicando respiciunt, sed in unum perveniendo consistunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Labrum autem orbem terrae intelligimus, cujus ambitu
Abbreviated transcription (Latin):
ces ac doctores insinuat. Qui dum natiuitas xp̃i sacram̃ta inuestigare:
despiciunt: debitum fidei sue ministeriũ. ꝑ erroris nebulam ꝑdiderunt
Ita enim corum mentes infidelitatis caligo repleuit: ut exigentib ꝓpri¬
is meritis non agnoscant cultũ credulitatis. Q uod uͦ idem salomon in eodẽ
templo duodecĩ boues aereos fecit quos in ereo labro constituit: qui facie
quidẽ ꝑ diuersas partes untendunt: sed ununo loco ꝑ posteriora colligunt᷑
Quid enĩ aliud in x ͤui. boues. quã duodecim apłos credimus designari : Qui
fatie quidemi ꝑ diu̾sa respitiunt : sed ita inlabro sunt positi. ut ex posterio¬
rib adunentur. Quia in hac presenti uita ad p̃dicationis offidium indiuer¬
sis mundi partib sunt diuisi: in illa uero uita quȩ huic uite posterior
est. quia post hanc uicdetur aeterne glorie unitate conueniunt. Per diuex¬

Expanded text:
ces ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare ces ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem Salomon in eodem templo duodecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes intendunt, sed in uno loco per posteriora colliguntur. Quid enim aliud in duodecim bobus, quam duodecim apostolos credimus designari? Qui facie quidem per diversa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut ex posterioribus adunentur. Quia in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus sunt divisi; in illa vero vita, quae huic vitae posterior est, quia post hanc videbitur, in aeterna gloriae unitate conveniunt. 8. Per diver
Abbreviated transcription (Latin):
indisrupte pacis ꝑseuerantia tanqͣm lapides uini instructura ȩccłiȩ unita¬
tefudei solidantur. Et bene interiꝰ uestitur ligno templũ: quia corde eredit᷑
ad uisticiã. Nuod uero temꝑe dedicationis gloria dñi impleut domũ. Sła
domini intelligit᷑ xp̃c: euius fide repletus ẽ. uniu̾isus mund̃. De qua gła cũ
p adorato intulo dominũ dep̃caretur moyses ut parceret populo pee¬
catori: respondit dñs. Propitiꝰ ero illis. Uerũtamen uiuo ego et uiur
nom̃ meum: quia implebitur gła mea om̃is derra. Et septuagesimꝰ pri¬
mus psalmus canit. Implebit᷑ gloria eius: omnis terra. Unde ⁊ angeli
clamabant pastorib Gloria inexcelsis deo: et in terra pax hominibus
bone uoluntatis. Quod autẽ nebula impleuit domũ dei: et non poterant
sacerdotes ministrare ꝓpter nebulã: hec sententia suꝑbos iudeoꝵ pontifi¬

Expanded text:
indisruptae pacis perseverantia tanquam lapides vivi, in structura Ecclesiae unitaindisruptae pacis perseverantia tanquam lapides vivi, in structura Ecclesiae unitate fidei solidantur, et bene interius vestitur ligno templum, quia corde creditur ad justitiam. Quod vero tempore dedicationis gloria Domini implevit domum: gloria Dompro adorato vitulo Dominum deprecaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis, verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra. Et septuagesimus primus psalmus canit : Implebitur gloria ejus omnis terra. Unde et angeli clamabant pastoribus : Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Quod autem nebula implevit domum Dei, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam: haec sententia superbos Judaeorum pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
et lapidibꝰ sed de hominib scĩs hoc ẽ. fidelib Quib dicit apłs. Templum
eñĩ dei sem̃ ẽ: quod estis uos. Quod uero eadem domus lapidib dedolatis
atq ꝑfectis aedificata est ⁊ malleus et securis ⁊ om̃e ferram̃tũ non sunt au¬
dita in templo dei eum aeclificaretur: Quid eñi domus illa ut p̃dictum ẽ.
nisi scãm eecłiam quam incelestibus dñs inbabitat figurabat: Ad cuiꝰ aedi¬
ficationẽ: electorum anime quasi quidã expoliti lapides deferunt᷑. Auȩ cũ
aectificatur in cęlis: nullis incte discipline malleꝰ resonat. quia dolati atq ꝑ¬
fecti: Illuc lapides ducim᷑. ut locis iuxta meritũ congruis disponam᷑. Ideo
onsurgit. Porro quod parietes templi interiꝰ ligno teguntur hoc ob myste¬
rium dominice erucis imaginatũ ẽ. sub euiꝰ tutela ꝓteguntur om̃s seĩ. qͥ

Expanded text:
et lapidibus, sed de hominibus sanctis, hoc est de fidelibus. Quibus dicit Apostolus: Templum et lapidibus, sed de hominibus sanctis, hoc est de fidelibus. Quibus dicit Apostolus: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Quod vero eadem domus lapidibus dedolatis atque perfectis aedificata est, et malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in templo Dei, cum aedificaretur. Quid enim domus illa, ut praedictum est, nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Ideo  structura consurgit. Porro quod parietes templi interius ligno teguntur, hoc ob mysterium dominicae crucis imaginatum, sub cujus tutela proteguntur omnes sancti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eUCCEPNT deinde salomon: inquo quidem ñ nulla imago rei fu¬
ture facta ẽ: in eo quod templũ aedificauit. et pacem habuit
seđm nom̃ suum. Salomon quippe: int̾pretatur pacificꝰ. Ac ꝑ
hoc tale uocabulum illi uerissime congruit: ꝑ quẽ mediatorẽ ex
mimicis accepta remissione peccatoꝵ reconciliam᷑ dõ. Et eñĩ cum inimici
cẽmus: reconciliati sumus deo ꝑ mortẽ. filii eius. Idem ipse est ille pacific̾
qui fecit utraq unum: et mediũ parietẽ macheriȩ soluens inimicitias
i carne sua. legemq mandatoꝵ decretis. euacuans ut duos conderet insi
in unũ nouũ hominẽ faciens pacem ⁊ ueniens ȩuangłizauit pacem his
qui longe. ⁊ pacem his qui ꝓpe. Ipse in euangłio dicit. Pacem relinquo uo¬
bis: pacem meã do uob̾. His et multis aliis destimoniis. dñs xp̃c. pacificus
nonstrat᷑.Pam id quod aedificauit templũ excellentissimũ dño:¬
ubi xp̃m significat. quia aedificauit domũ deo incelestib non delignis

Expanded text:
uccedit deinde Salomon, in quo quidem nonnulla imago rei futurae facta est, in eo quod templum aedificavit et pacem habuit secundum nomen suum. Salomon quippe interpretatur pacificus. Ac per hoc tale vocabulum illi verissime congruit, per quem mediatorem ex inimicis accepta remissione peccatorum, reconciliamur Deo. Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per morqui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvens, inimicitias in carne sua, legemque mandatorum decretis evacuans, ut duos conderet in se: se unum novum hominem, faciens pacem: et veniens evangelizavit pacem his qui longe, et pacem his qui prope. Ipse in Evangelio dicit: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . His et multis aliis testimoniis Dominus Christus pacificusNam in eo quod aedificavit templum excellentissimum Domhristum significat: quia aedificavit domum Deo in coelestibus, non de lignis
Abbreviated transcription (Latin):
gus uiroꝵ fortium: in figura scorum. Qui quamuis uirtutũ sublimitate
ꝯficiant: tamen usq ad excellentiã diuinȩ trinitatis. nequaqͣm attin¬
sunt. Inde est quod ibi scriptum est: usq ad tres non ꝑuenit. Quis enĩ
equabit᷑ dño. aut quis similis erit deo inter filios der᷑ ex plicit.
De sapientia salomonis. U. Bẽ regina austri. ⁊ ii. De iuditio salomonis.. Ui De cete

Expanded text:
gus virorum fortium, in figura sanctorum: qui quamvis virtutum sublimitate proficiant, tamen usque ad excellentiam divinae Trinitatis nequaquam attingunt. Inde est quod ibi scriptum est, Usque ad tres non pervenit. Quis enim aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei? IN LIBRUM de S
Abbreviated transcription (Latin):
deret : qui nos apeccato mundaret. In cipiunt capituła Libri
II. De paruulis ab eo maledictis et ab estiis deuoratis. IIII. Ybi ꝑ seruum suũ baculũ mitt¬

Expanded text:
deret, qui nos a peccato mundaret. IN LIBRUM QUARTUM. CAPUT Pderet, qui nos a peccato mundaret. IN LIBRUM QUARTUM. CAPUT Pvit. De parvulis ab eo maledictis, et ab ursis devoratis. De muliere, cujus fi
Abbreviated transcription (Latin):
litatis quȩ cũ impendit᷑ non defecisse dr̃. Hilarẽ eñi datorem: diligit ds̃.
pidua autẽ ista ut opinor ȩccłia significatur: quã xp̃c non frum̃ti s irerbi
pane pascebat. De qua dr̃ ꝑ dauid. Uiduam eius benedicens benedicã. Illan
scilicet uiduã: quã apłs ait mortuo uiro quib uellet nuptis lib̾am eẽ. Qu
desinente lege cui finis ẽ. xp̃c: ad gratiȩ lib̾tatem transitũ fatiens eccłia
xp̃m quasi uidua legis inmipsit. Huiꝰ nunc inuasis oleum gr̃e et benedie¬
onis farina non deficit: in omnib foris gentib manende fame. Quarũ eib
uitȩ esuriem ⁊ fidĩ trinitatis inędiam: congrue prefigurauit illa conda
triennio fames. Quod uͦ ꝑ helyam intemꝑe siccitatis nubs illa apparuit.
et postea future pluuiȩ signum in uestigio hominis ostensũ est: significi¬
bat quod nascente xp̃o in uestigio hominis ad t̾ras hymber de celo descen¬

Expanded text:
ritatis, quae cum impenditur, non defecisse dicitur: Hilarem enim datorem diligit Deus . ritatis, quae cum impenditur, non defecisse dicitur: Hilarem enim datorem diligit Deus . Vidua autem ista, ut opinor, Ecclesia significatur, quam Christus non frumenti, sed verbi pane pascebat. De qua dicit David: Viduam ejus benedicens benedicam . Illam scilicet viduam quam Apostolus ait, mortuo viro, quibudesinente lege, cui finis est Christus , ad gratiae libertatem transitum faciens Ecclesia, Christum quasi vidua legis innupsit. Hujus nunc in vasis oleum gratiae et benedictionis farina non deficit, in omnibus foris gentibus fame manente, quarum cibi vitae esuriem et fidei Trinitatis inediam congrue praefiguravit illa quondam triennio fames. Quod vero per Eliam in tempore siccitatis nubes illa apparuit, et postea futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, significabat quod, nascente Christo in vestigio hominis, ad terras imber de coelo descen
Abbreviated transcription (Latin):
luod gͥ in illo diuersis temꝑib extitit. priꝰ bonum et posteriꝰ malũ: hoc i
pccłia inisto adhuc scło simul ⁊ uno temꝑe ostendit᷑. Nam bono illiꝰ bonos
ic̃ in illo uno homine bonos ingranis malos in paleis. aut inunitate uniꝰ se¬
getis bonos intritico. malos intizaniis. co
ed de tota ipsa gente apłs ait. reliquie ꝑ electionẽ gr̃e saluȩ facte sunt.
a fecerunt. helias ⁊ heliseꝰ discipłs eius : Rascit᷑ enĩ helias tempr̃ famis.
uruis mane afferentib panẽ. ⁊ ad uesꝑum carnes: ut intelligant illi xp̃m
pẽ nc̃ habentes in fine autẽ uelud ad uesꝑam scłi etiã carnis resurrectionẽ.
Ditcit᷑ helias pascendꝰ ad alienigenã uiduam: quȩ uolebat duo ligna collige¬
⁊ priꝰquã moreret᷑. Non hic solo ligni noĩe: sed etiã numero lignoꝵ signũ
prucis expͥmitur. Benedicit᷑ farina eius : et oleum ⁊ fructꝰ ⁊ hylaritas ka¬

Expanded text:
Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit prius bonum, et posterius malum, hoc in Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit prius bonum, et posterius malum, hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo, simul et uno tempore ostenditur. Nam bono illius bonos sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis, aut in unitate unius segetis, bonos in tritico, malos in zizaniis. CAquod de tota ipsa gente Apostolus ait: Reliquiae per elationem gratiae salvae factae sunt ta fecerunt, Elias, et Eliseus discipulus ejus? Pascitur enim Elias tempore famis a corvis mane afferentibus panem, et ad vesperum carnes, ut intelligas illic Chrisspiritus nunc habentes; in fine autem velut ad vesperam saeculi carnis resurrectionem. Mittitur Elias pascendus ad alienigenam viduam, quae volebat duo ligna colligere priusquam moreretur. Non hic solo ligni nomine, sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur. 3. Benedicitur farina ejus et oleum, fructus et hilaritas cha
Abbreviated transcription (Latin):
ipłica de uideis adhulteris iudicandis. in ipsius ore udicis digna censet᷑. Qa
rp̃m in salomone mirata: uerum regine celestis affectũ in imagine mystica
uid dicã. quẽ uehem̃ter arguit scã scͥptura atq condẽpnat: nichilq de
penitentia eius. uł in eũ indulgentiã dei cõmemorat. Nec ꝓrsus occurrit :¬
uuid saltim in allegoria boni significet. hec eius fluenda submersio. Nisi for
iquid dicat mulieres alienigenas quarũ amore exarserat. significare eccle¬
sas electas. de gentib posse. Hoc fortasse ñ absurde intelligi: si ille ꝓpt̾ salo¬
monẽ desererent deos suos ⁊ colerent dm̃ eius. Cum uͦ ipse ꝓpt̃ illas offen¬
derit dm̃ suum et coluit deos earũ non ẽ. quid inde boni comectari possit.
Nec tam̃ nehil arbitror significare s malũ: sic̃ de uxorẽ filiabꝰ loth dixinu
lpparet eñi in ꝑsona huiuus salomonis: mira excellentia & mira subuersio.

Expanded text:
apostolica de Judaeis adulteris judicandis, in ipsius ore judicis digna censetur, quia apostolica de Judaeis adulteris judicandis, in ipsius ore judicis digna censetur, quia Christum in Salomone mirata, verum reginae coelestis affectum in imagine mystica quid dicam, quem vehementer arguit sancta Scriptura, atque condemnat? Nihilque de poenitentia ejus, vel in eum indulgentia Dei commemorat. Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni significet haec ejus flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas de gentibus. Posset hoc fortasse non absurde intelligi, si illae propter Salomonem desererent deos suos, et colerent Deum ejus; cum vero ipse propter illas offenderit Deum suum, et coluit deos earum, non est quid inde boni conjectari possit. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Lot diximus. Apparet enim in persona hujus Salomonis mira excellentia, et mira subversio.
Abbreviated transcription (Latin):
senĩ in cedro: scłi arrogantiã inclinauit: quã etiã usq ad ysopi humilitatẽ
id÷ usq ad crucis stulticiã ac contemptibilẽ fidẽ dectuxit.¬
ecitur quoq idem sapientissimꝰ pͥmũ habuisse uiditiũ int̾ duas mulis¬
res: de pietate certantes. Quarũ in una dilectio. ardebat: in altera simu¬
atio subripiebat. In illo gͦ uditio salomonis xp̃i figura fuit: ubi mulie
ila imꝓba plebs scilicet sẏnagoge uł hereticoꝵ uere matris hoc ẽ. eccłie fi¬
iũ appetebat quẽ ñ ut reseruaret. s reuera ut interimeret cupiebat.S
icut gladio salomonis dirim̃te ꝓpriȩ matris gemitꝰ iste uerꝰ reꝑtus ẽ. par
Iaudire sapientiã conoupiuit: iam tunc ꝑ illam uentura de gentib regi¬
tate inuestitu deaurato. ⁊ populi sui ⁊ pat̾na domus oblita: currebat
uis optabat. Unde ñ solũ celesti p̃mio resurrectionis beata: sed etiã potestat

Expanded text:
enim in cedro saeculi arrogantia inclinavit, quam etiam usque ad hysopi humilitatem, enim in cedro saeculi arrogantia inclinavit, quam etiam usque ad hysopi humilitatem, id est, usque ad crucis stultitiam ac contemptibilem sermonem deduxitegitur quoque idem sapientissimus primum habuisse judicium inter duas mulieres de pietate certantes; quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio subripiebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura fuit, ubi mulier illa improba, plebs scilicet Synagogae, vel haereticorum, verae matris, hoc est, Ecclesiae, filium appetebat, quem non ut reservaret, sed revera, ut interimeret, cupiebat. 2. Sed sicut, gladio Salomonis dirimente, propriae matris gemitu teste verus repertus est audire sapientiam concupivit, jam tunc per illam ventura de gentibtate in uestitu deaurato et populi et paternae domus oblita currebat, uis optabat. unde non solum caelesti praemio resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
socutus est autẽ salomori tria milia parabolas: et fuerunt carmina eiꝰ
quinq milia. Quid enĩ ꝑ tria milia parabolas. nisi plenitudo fidei in
lege.et ineuangłiis a xp̃o tradita designatur.: Quȩ dum tota multiplicit᷑
ꝑ allegoriarũ sensus sub mysterio trmitatis deserit᷑: quasi tria milia pa¬
rabole nuncupant᷑. Carmina autẽ eius quinq milia : ꝓ quinq sensib corpo¬
ris intelligunt᷑. Quos qui inuersis uirtutib bene regit beatꝰ est: et ꝑ eos
quasi quinq carmina dño canit. Disputauit autẽ salomon a cedro: usq ad
ysopũ. Cedri nomine: celsitudo głe in electis accipit᷑: sic̃ ⁊ ꝓpħa testatur di¬
ens. Iustus ut palma florebit: et sicut cedrꝰ que in libano ẽ : multiplicabitur.
Ysopus autẽ herba ẽ. humilis saxo herens: qua signat᷑ humilitas xp̃i. Re¬
demptor quippe nr̃ acedro usq ad ysopũ disputauit: quia ab alta excellen
⁊ humiliũ uidicat. Suꝑ ligna autẽ disputauit: dũ in cruce pependit. Iuns

Expanded text:
ocutus est autem Salomon tria millia parabolas, et fuerunt carmina ejus quinque millia; quid enim per tria millia parabolas, nisi plenitudo fidei in lege et in Evangeliis a Christo tradita designatur? Quae dum tota multipliciter per allegoriarum sensus sub mysterio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabolae nuncupantur. 2. Carmina autem ejus quinque millia pro quinque sensibus corporis intelliguntur: quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est, et per eos quasi quinque millia carmina Domino canit. Disputavit autem Salomon a cedro usque ad hyssopum. Cedri nomine celsitudo gloriae in electis accipitur, sicut et Propheta cens: « Justus ut palma florebit, et sicut cedrus quae in Libano est, multiplicabitur . » Hysopus autem herba est humilis, saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe noster a cedro usque ad hysopum disputavit: quia ab alta excellent humilium judicat. Super ligna autem disputavit, dum in cruce pependit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ exorto prelio: ꝑcusserunt philistei ifrł plaga magna.
corrueruntq in pretio saul ⁊ ionathan. Quos deniq figuralit̾ pius ꝓpheta
deflet. Qui cũ potentes essent ⁊ semꝑ hostib p̃ualerent: sautiati ilico ac
uulnerati in medio p̃lii corruer̃. Quomodo inquit ceciderunt potentes
in medio pugnȩ : Hoc etiã mͦ pium xp̃ianoꝵ genus deflet: eos qui repug¬
nantes demonib labunt᷑ in scło quod est lubricum. Gelboe enĩ montes: in¬
terp̃tantur lubrici montes. Exphet ReGuo. ⁊Beꝵ ꝑiorus.

Expanded text:
nt Philisthaei Israel plaga magna, corrueruntque in praelio Saul et Jonathas; quos denique figuraliter pius propheta deflet. Qui cum potentes essent, et semper hostibus praevalerent, sauciati ac vulnerati illico in medio praelii corruerunt. Quomodo, inquit, ceciderunt potentes in medio pugnae? Hoc etiam modo pium Christianorum genus deflet eos qui repugnantes daemonibus labuntur in saeculo, quod est lubricum. Gelboe enim montes, interpretantur lubrici montes. IN LIBRUM SECUNDUM.