comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leo. &ut catulus leonis. Adhuc minfide¬
lib & iis qui corde sunt dubio. dormitat
sermo diuinus. Uigilat inscĩs. dormi¬
tat iniis qui tempestatib fiuctuant.
suscitatur uero eorum uocib : qui cupi
eo uigilante tranquillitas. undarum mo¬
les conquiescunt. flatus contrarii incre¬
pantur. fluctuum rabies silet. Illo enim¬
dornuente. tempestas maris & desperatio
est. Adiuro ergo uos filiȩ ierusalem. in
uirtutib & uirib agri. Cuius agri :
nempe illius cuns odor ẽ agripleni quẽ
benedirit dñs. Sileuaueritis & suscita¬
ueritis caritatem. quoadusq uelit: Uox
fratruelis mei. Enhic uenit saliens super
montem. Hȩc adhuc loquitur ad ecclian.
exoitans adolescentulas. ut adsponsi
preparentur aduentum. si tamen ueni¬
re uoluerit. X suum illis prebere colloqui¬
um. Adhuc igitur loquente ea. sponsum
quem diligit demonstrat. &dicit. Fcce
hic uentens saliens super montem. Intel¬
lige sponsami animam beatam. atq per¬
fectam. quȩ citius uidet: cituis sermonis

Expanded text:
leo, et ut catulus leonis . Adhuc in infidelibus et in his qui corde sunt dubio, dormitat sermo divinus: vigilat in sanctis. Dormitat in his qui tempestatibus fluctuant: suscitatur vero eorum vocibus, qui cupiuit, eo vigilante, tranquillitas: statim undarum moles conquiescunt, spiritibus contrariis increpatur, fluctuum rabies silet. Illo dormiente, tempestas, mors et desperatio est. Adjuro ergo vos, filiae Jerusalem, in virtutibus et in viribus agri. Cujus agri? Nempe illius, cujus odor agri pleni, quem benedixit Dominus . Si levaveritis et suscitaveritis charitatem: quoadusque velit vox fratruelis mei. Ecce hic venit saliens super montes. Haec adhuc loquitur Ecclesia exhortans adolescentulas, ut ad sponsi praeparentur adventum: si tamen venire voluerit, et suum illis praebere colloquium. Adhuc igitur loquente ea, venit sponsus, quem digito monstrat, et dicit: Ecce hic venit saliens super montes. Intellige sponsam , animam beatam atque perfectam, quae citius videat, citius sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
samur. inuineis sumius engaddi. Si au¬
tem meruerimus postea transplantari. a nr̃o
agricola transferemur. Nec dubites quin
possis qui iengaddi uineis es. ad loca me¬
liora transferri. Agricola nr̃ ad trans feren¬
dam uineam crebra meditatione iam cal¬
luit. Uineam exegypto. transtulisti. eie¬
cisti gentes & plantasti eam. Operuit mon¬
tes umbra euis. & arbustra eius cedrosdi̾.¬

Expanded text:
samur, in vineis sumus Engadii. Si ausamur, in vineis sumus Engadii. Si autem meruerimus postea 520 transplantari, a nostro agricola transferemur. Nec dubites, quin possis de Engaddi vineis ad loca meliora transferri. Agricola noster ad transferendam vineam crebra meditatione jam calluit. Vineam enim ex Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. Castarum ubera non franguntur:
sed meretricum mamimȩ laxis pellib irru¬
gantur. Pudicarum erecta sunt ubera.
sermone sponsum. et dicunt. In medio
uberum tuorum cominorabitur. Botrꝰ
cypri fratruelis meus. michi. Initium
Botrus cypri. idest fioritionis fratruelis
meus michi. Non omnib ẽ botrus cypri.
sed iis qui eius flore sunt digni. Aliis uua
uaria ẽ. huic soli quȩ nigra ẽ. & formosa.
infloris decore se prebet. Hotrus cypri.
fratruelis meus micbi. Non simpliciter
ait: botrus cypri fratruelis meus. sed cũ
additamento michi. ut doceret non om¬
nib eum ẽẽ bytrum cypri. Uideamus
autem. & in quib regionib botrus iste
sit sponse. Inuineis engiddi. quod inter¬
pretatur oculus temptationis. Inuineis
igitur oculi temptanionis. Botrus ꝙypri.
fratruelis meus michi. Temptationis oculus
mpresenti ẽ. siquidem intemptatione mo¬
rimur. Hoc modo & temptatio ẽ uita ho¬
minis superderram. Dum inhac luce uer¬

Expanded text:
tuae . Castarum ubera non franguntur: tuae . Castarum ubera non franguntur: sed meretricum ubera laxis pellibus irrugantur. Pudicarum erecta sunt ubera, sermonem sponsi, et dicunt: In medio uberum meorum commorabitur. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Initium Botrus Cypri, id est, floritionis, fratruelis meus mihi. Non omnibus est botrus Cypri: sed his qui ejus flore digni sunt. Aliis uva varia est: huic soli quae nigra est et formosa, in floris decore se praebet. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Non simpliciter ait, Botrus Cypri fratruelis meus: sed cum additamento, mihi, ut doceret non omnibus eum esse botrum Cypri. Videamus autem in quibus regionibus botrus iste sit sponsae. In vineis Engaddi, quod interpretatur, oculus tentationis. In vineis igitur oculi tentationis, Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Tentationis oculus in praesenti est. Siquidem in tentatione moramur in hoc mundo: et tentatio est vita humana super terram . Dum in hac luce ver
Abbreviated transcription (Latin):
mo dñs adsponsam. Fasciculus stillȩ.
fratruelis meus michi. Consideremus ꝗd
gati. saluator nr̃ sororis eius filius est.
idest synagogȩ. Duȩ quippe sorores sunt.
ȩccłia & synagoga. Saluator ergo ut di¬
ximus filius sẏnagoge sororis suȩ eccłiȩ.
sponsus ȩccłiȩ. fratruelis sponsȩ suȩ.
fasciculus stillȩ. fratruelis meus michi.
Inmecdio uberum meorum morabitur:
mprincipale cordis. In mechio uberum
meorum commoribitur. Si non fuerint
rum habitabit sermo diumus. Decebat in
carmine nuptiali. maminas potius appel¬
lare quam pectus. Uperspitiendum est.
cur adexpositionem huius rei quȩ dicit
inmedio uberum meorum cõmorabitur:
sit assumptum. si non fractȩ fuerint mã¬
mȩ tuȩ inmedio uberum tuorum com¬
moribitur sermo diuinus. Unde dixit.
si non fuerint fractȩ mammȩ tuȩ.: De
exechihel. In eo quippe loco ubi ierusalẽ
dominica uoce corripitur. inter cetera
dt̃ adeani. In egypto fractȩ sunt. mãmȩ

Expanded text:
mo dicuntur ad sponsam. Fasciculus stillae mo dicuntur ad sponsam. Fasciculus stillae fratruelis meus mihi. Consideremus quid gati. Salvator noster sororis ejus est filius, id est, Synagogae. Duae quippe sorores sunt, Ecclesia et Synagoga; 519 Salvator ergo, ut diximus, filius Synagogae sororis, vir Ecclesiae, sponsus Ecclesiae, fratruelis est sponsae suae: Fasciculus stillae fratruelis meus mihi, in medio uberum meorum commorabitur.  ἡγεμονικῷ cordis, in medio uberummeorum commorabitur. Si non fuerint rum habitabit sermo divinus. Decebat in carmine nuptiali mammas potius appellari quam pectus. Et perspicuum est, cur ad expositionem ejus quae dicit: In medio uberum meorum commorabitur, sit assumptum, si non fuerint fractae mammae tuae, in medio uberum tuorum commorabitur sermo divinus. Unde dixi, si non fuerint fractae mammae tuae? De Ezechiele. Eo quippe loco, ubi Jerusalem dominica corripitur voce, inter caetera dicitur ad eam: In Aegypto fractae sunt mammae
Abbreviated transcription (Latin):
petra scandali descendit inmundum. Sic
secundum alium intellectum stilla nun-¬
cupatur. Opportebat quippe. ut quia
omnes gentes sicut stillas situlȩ reputa¬
tȩ sunt. is qui pro omnium salute factꝰ
ẽ omnia. &iam stilla adeas fieret liberan¬
cdlas. Quid enim ꝓ nr̃a salute non factus ẽ :
nos mnanes. & ipse exmaniuit. semetipsũ
formam serui accipiens. Nos populus stul¬
tus. & non sapiens. et ille factus ẽ stulticia
predicationis. ut fatuũs dĩ sapientius fie¬
ret hominib. Nos infirmi. infirmum
dĩfortius hominib factum ẽ. Quia igit᷑
uniuersȩ gentes ut stillȩ situlȩ & ut mo¬
mentum staterȩ reputate sunt. iccico
factus est. stilla. ut percum deuestimen¬
tis nr̃is odorstillȩ procederet. uixta illud.
Myrra & stilla & cassia auestimentis cu¬
is. adomib eburneis clefantinis. exquib
letific auerunt de filiȩ regum. inbonore
tuo. quȩ in quadragesimo quarto psal-¬

Expanded text:
petra scandali descendit in mundum : sic petra scandali descendit in mundum : sic secundum alium intellectum stilla nuncupatur. Oportebat quippe, ut quia omnes gentes in stillam situlae reputatae sunt his qui pro omnium salute factus est omnia, etiam stilla fieret ad eas liberandas. Quid enim pro nostra salute non factus est? Nos inanes: et ille exinanivit semetipsum, formam servi accipiens . Nos populus stultus et non sapiens; et ille factus est stultitia praedicationis, ut fatuum Dei, sapientius fieret hominibus. Nos infirmi : infirmum Dei fortius hominibus factum est. Quia igitur universae gentes, ut stilla situlae, et ut momentum staterae reputatae sunt; idcirco factus est stilla, ut per eum a vestimentis nostris odor procederet, juxta illud: Myrrha, et stilla, et casia a vestimentis tuis, a domibus elephantinis, ex quibus laetificaverunt te filiae regum in honore tuo , quae in quadragesimo quarto psal
Abbreviated transcription (Latin):
ihis qui saluantur. bona opera tua nardus
sunt. Si uero peccaueris. peccata tua detro
odore redolebunt. Dicit quippe penitens.
sutruerunt & corrupte sunt acatrices mex̧.
afatie inscipientiȩ meȩ. Non dehac nardo
propositum est nunc scõ spũi dicere. neq
dehoc quod oculis intuemur. euangelista
odorem suum. Fasciculus otak⁊Ne. idest
guitȩ siue stillȩ. fratruelis meus michi.
cerdotale chrisma confecta. Si ergo uideris
siluatorem ad terrena & humilia descenden¬
dem. uidebis quomodo auirtute magna.
& magestate diuina. adnos modica quedã
silla deflinerit. Dehac stilla ꝓpheta cecuut
dicens. Xerit. Destilla populi huius congre¬
gindus congregabitur iacob. Esequitur
secundum alium sensum. Lapis erat precisꝰ
emonte sine manib. nr̃i incarne saluatoris
aduentus. Neq enim totus mons fuit qui
descendit ad tertas. nec poterat humana
fragilitas totius montis magnitudinem ca¬
pere. sed lapis exmonte. lapis offensionis.

Expanded text:
his qui pereunt : bona opera tua nardus sunt. Si vero peccaveris, peccata tetro odore redolebunt. Dicit quippe poenitens: Computruerunt, et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Non de nardo propositum est nunc Spiritui sancto dicere, neque de hoc quod oculis intuemur, Evangelista odorem suum. Fasciculus stactes, id est, guttae, sive 518 stillae fratruelis meus mihi.  est, in sacerdotale chrisma confectum. Si ergo videris Salvatorem meum ad terrena aut humilia descendentem, videbis, quomodo virtute magna, et majestate divina ad nos modica quaedam stilla defluxerit. De hac stilla et Propheta cecinit, dicens: Et erit, de stilla populi hujus congregandus congregabitur Jacob . Et sicuti secundum alium sensum, lapis erat praecisus e monte sine manibus , nostri in carne Salvatoris adventus: neque enim totus mons fuit, qui descendit ad terras, nec poterat humana fragilitas totius montis magnitudinem capere: sed lapis ex monte, lapis offensionis, et
Abbreviated transcription (Latin):
& ego boni odoris fio. & ego linor unguentis.
ut possim cum apostolo dicere. Ap̃i bonus
oclor sumus. inomni loco. Nos autem cũ
hȩc audiamus. adhuc peccatis uitiisq fe¬
temus. Dequib ꝓpheta penitus loquitur:
Computruerunt & exese sunt cycatrices meȩ

Expanded text:
et ego boni odoris ero: et ego linior unguentis, et ego boni odoris ero: et ego linior unguentis, ut possim cum Apostolis dicere: Christi bonus odor sumus in omni loco . Nos autem cum haec audimus, adhuc peccatis, vitiisque foetemus, de quibus propheta poenitens loquitur: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae,
Abbreviated transcription (Latin):
se ornamenta facturos. Uerum & iam ip¬
si uerba ponenda sunt. in quib primum
uox sponse deprecantis auditur. Oscule¬
tur me abosculis oris sui. Quoꝵ iste sen
sus ẽ. Quousq michi sponsus meus mutit
oscula per moysen. mittit oscula ꝑprophe¬
tas.: im ipsius cupio ora contingere. Ipse
ueniat. ipse descendat. Orat igitur sponsꝰ
patrem. & dicit adeum. Osculetur me ab
osculis orissui. & quia talis ẽ. ut compleat᷑
super ea ꝓpheticum illud in quo dicitur.
Adhuc loquente te. dicam ecce adsum. spõsam
sponsi pater exaudiuit. Misit filium suũ.
Uidens illa eum. cuius deprecabatur aduen-¬
tum torare desistit. ad ipsum commninus
loquitur. Qm̃ bona ubera tua super uinũ.
Ador unguentorum tuorum. super omnia
aromata. Sponsus igitur xp̃s missus apatre.
uenit unctus ad sponsam. & dicitur ad eum.
dilexisti iustitim. Xodisti iniquitatem.
ꝓpterea unrit te ds̃ ds̃ cuus oleo exultationis
preparticib tuis. Sime detigerit sponsus.

Expanded text:
sae ornamenta facturos. Verum jam ipsae ornamenta facturos. Verum jam ipsa verba ponenda sunt, in quibus prius vox sponsae deprecantis auditur. Osculetur me ab osculis oris sui . Quorum iste est sensus: Quousque mihi sponsus meus mittit oscula per Moysen, mittit oscula per prophetas? Jam ipsius cupio ora contingere, ipse veniat, ipse descendat. Orat igitur sponsi Patrem et dicit ad eum: Osculetur me ab osculis oris sui. Et quia talis est, ut compleatur super eam propheticum illud, in quo dicitur: Adhuc te loquente dicam, ecce adsum , sponsam sponsi Pater exaudit, mittit Filium suum. Videns illa eum cujus deprecabatur adventum, orare desistit, et ad eum cominus loquitur: Quoniam bona ubera tua super vinum: et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Sponsus igitur Christus missus a Patre, venit unctus ad sponsam, et dicitur ad eum: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Si me tetigerit sponsus,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc intellexeris. audi canticum canticorũ.
& festina intelligere illud. & cum sponsa
dicere quȩ sponsa cdicit. ut audias quȩ au¬
diuit sponsa. Si autem non poteris dice¬
re cum sponsa. quȩ dirit sponsa. ut audi¬
as ea quȩ dicta sunt sponsȩ. festina. ut unꝰ
sponsi possis socdalium fieri. Porro si illis
inferior es. esto cum adolescentulis. quȩ in
sponse delitiis commorantur. Hec quippe
in hoc libro fabulantur. pariter & epythala¬
nũ suum personint. Ex hoc gentiles sibi
epythalamiũ uendicarunt. & istius gene¬
ris sicramentum assũptum ẽ. Epythalami¬
um siquidem est. canticum canticorum.
Primũ sponsi orat. statim inmeduĩs precib
auditur. Uidet presentem sponsum. uid
adolescentulas suo commitatui copulatas.
Deinde respondet ei sponsus. & post sponsi
eloquia dum ille ꝓeius patitur salute. res¬
pondent sodales donec sponsus sit inrecubi¬
tu. & apassione consurgat. se quedam spon¬

Expanded text:
hoc intellexeris, audi Canticum Canticorum, hoc intellexeris, audi Canticum Canticorum, et festina intelligere illud, et cum sponsa dicere ea, quae sponsa dicit, ut audias quae audivit et sponsa. Si autem non potueris dicere cum sponsa quae dixit, ut audias ea, 504 quae dicta sunt sponsae: festina vel cum sponsi sodalibus fieri. Porro si et illis inferior es, esto cum adolescentulis quae in sponsae deliciis commorantur. Hae quippe in hoc libro fabula pariter et epithalamio sunt personae, ex quo et gentiles sibi epithalamium vendicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Epithalamium siquidem Canticum Canticorum est. Primum sponsa orat: et statim in mediis precibus auditur: videt praesentem sponsum, videt adolescentulas suo comitatui copulatas. Deinde respondet ei sponsus, et post sponsi eloquia, dum ille pro ejus patitur salute, respondent sodales, donec sponsus sit in recubitu, et a passione consurgat, se quaedam spon
Abbreviated transcription (Latin):
canere canticum canticorum. Quod ex qͦt
personis constet incertus sum. Orantib au¬
tem uobis. & reuelante dõ. quattuor inhis
michi uideor inuenire ꝑsonas. Uirum et
sponsam. cum sponsa adolescentulas. cum
sponso sodalium greges. Alia dicuntur ab
sponsa. alia absponio. non nulla aiiuencu¬
lis. quedam asodalib sponsi. Conguũ quip¬
pe ẽ. ut unuptiis adolescentularum sit mul¬
titudo cum sponsa. iuuenum curluc
cum sponso. Hȩc omnia noli foris querere.
sponsam sine macula et ruga. dequa scrip¬
tum ẽ. Ut exhiberet sibi glonosim ȩccłiam.
non habentem maculam neq rugam. aut
ailiud quid eorum. sed ut sit scã & imma¬
culata. Eos ego ueneror. qui cum sint fide¬
ies. non sunt tamen istius modi. quales ser¬
mo prefatus est. sed iusta modum quendã
aidepti uidentur salutem. Animaduerte
sponsa. angelos uero et eos qui ꝑuenerunt
concinentes. sponsim canere cum iuuen¬
culis. sponsum canere cum sotũs. Et cum

Expanded text:
canere Canticum Canticorum. Quod ex quot canere Canticum Canticorum. Quod ex quot personis constet, incertus sum. Orantibus autem vobis, et revelante Domino, quatuor mihi in his videor invenisse personas, virum et sponsam, cum sponsa adolescentulas, cum sponso sodalium greges. Alia dicuntur a sponsa, alia a sponso, nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est, ut in nuptiis adolescentularum sit multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Haec omnia noli foris quaerere: sponsam sine macula et ruga, de qua scriptum est: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, aut aliquid eorum: sed ut sit sancta et immaculata . Eos vero qui cum sint fideles, non sunt tamen istiusmodi, quales sermo praefatus est, sed juxta modum quemdam adepti videntur salutem: animadverte sponsa; Angelos vero et eos, qui perveneruconcinentes, sponsam canere cum juvenculis, sponsum canere cum sociis. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
dño gloriose enim. magnificatus ẽ. Licet
autem primũ dixeris canticum. adbuc lõ¬
ge es acantico canticorum. Perambula tetrã
deserti spiritualiter. donec uenias acͥpute¬
um. quem foderunt reges. ut ibi secundũ
canticum canas. Post hec ueni adiuemiã
sc̃ȩ terrȩ. ut super iordinis ripam constitutꝰ
cantes canticum moysi dicens. Attende ce¬
lum & loquar. & audiat terra uerba orismei.
Pursus habes necessarium. ut milites sub iħ
et terram scãm hereditate possideas. &. apis
tibi ꝓphetet. apisq udicet. debbora quippe¬
apis interpretatur. ut possis et illud carm̃
quod iniudicum libro continetur eclicere.
Adregnoruni deinceps uolumen ascendens.
um. et fortiudo mea. & refugium meu̾
.& liberator meus. Ferueniendum tibi est
adysaiam. ut cum illo dicas. Cantabo.
canticum dilecto uineȩ meȩ. Et cũ uni¬
uersa transieris. ad altiora conscende. ut
possis anima decora cum sponso & hoc

Expanded text:
Domino, gloriose enim honorificatus est . Licet Domino, gloriose enim honorificatus est . Licet autem primum dixeris canticum, adhuc longe es a Cantico Canticorum. Perambula terram deserti spiritualiter, donec venias ad puteum, quem foderunt reges , ut ibi secundum canticum canas. Post haec veni ad vicina sanctae Terrae, ut super Jordanis ripam constitutus, cantes canticum Moysi, dicens: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei . Rursum habes necessarium, ut milites sub Jesu, et Terram sanctam 503 haereditate possideas, et apis tibi prophetet, et apis te judicet, Debbora apis interpretatur: ut possis et illud carmen, quod in libro Judicum continetur , ediscere. Ad Regnorum deinceps volumen ascendens ,um, et fortitudo mea, et refugium meum, et liberator meus . Perveniendum tibi est ad Isaiam, ut cum illo dicas: Cantabo canticum dilecto vineae meae . Et cum universa transieris, ad altiora conscende, ut possis anima decora cum sponso et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo didicimus ꝑmoysen esse
qued im non solum scã sed .& scã
Ascõrum. & alia non tantum
sabluta. sed et sabbata sabbatorum. iti
nunc quoq docemur scribente salonone
esse quedam non solum cantica. sed et
cantica canticorum. Beatus quidemẽ
heatior. qui ingreditur inscã scõrum.
Beatus qui sabbata sabbatizat. sed .&. be¬
atior. qui sablutizat sabbata sabbatorũ.
net ea. nemo quippe nisi insolemnitatib
canit. sed multo beatior. qui canit canti¬
ca canticorum. Et sicut iste qui ingredit᷑
inscã plurib adhuc incliget. ut ualeat
introire inscã scõrum. & qui sabbatum
celebrit. quod acdõ popło constitutum est.
multa adhuc necessaria habet. ut agat sab¬
bata sabbatorum. eodem modo difficile re¬
peritur. qui omnia quȩ inscripturis conti¬
nentur cantica peragrans. ualeat. ascendere.
ad cantica canticorum. Egredi ergo opor¬
tet te exegypto. & egressum deterra egyp¬
ti pertrinsire mare rubrum. ut possis pri¬
mũ canticum cantare dicens. Ci antemus

Expanded text:
uomodo didicimus per Moysen, quaedam esse non solum sancta, sed et sancta sanctorum; et alia non tantum sabbata, sed et sabbata sabbatorum; sic nunc docemur, scribente Salomone, esse quaedam non solum Cantica, sed et Cantica Canticorum. Beatus quidem is, eatior qui ingreditur sancta sanctorum. Beatus qui sabbata sabbatizat, sed beatior qui sabbatizat sabbatorum sabbata. nit ea. Nemo quippe nisi in solemnitatibus canit; sed multo beatior ille qui canit Cantica Canticorum. Et sicut is qui ingreditur in sancta, pluribus adhuc indiget, ut valeat introire in sancta sanctorum: et qui sabbatum celebrat, quod a Domino populo constitutum est, multa 502 adhuc necessaria habet ut agat sabbata sabbatorum: eodem modo difficile reperitur, qui omnia quae in Scripturis continentur cantica peragrans, valeat ascendere ad Cantica Canticorum. Egredi te oportet ex Aegypto, et egressum de terra Aegypti pertransire mare Rubrum, ut possis primum canticum canere dicens: Cantemus
Abbreviated transcription (Latin):
um xp̃s est. Et he quidem sunt adolescen¬
tulȩ. quas ꝓpter amoris exordium foris
stare cognouinius. uixta illud exemplum
Amicus autem sponsistans. & audiens
eum. gaudio gaudet ꝓpter uocem sponsi.
Introeunte sponso. forinsecus remanent.
Sponsa uero spetiosa. ꝑfecta. sine macula.
duxit me rex incubiculum suum. Non
ait. introduxit nos plures incubiculum.
Flures foris remanent. incubiculũ sola
ingreditur sponsa. ut uideat thesauros
denebrosos. & absconditos. renuntietq
iuuenculis. Introduxit me rex incubicu¬
lum suum. Pursum adolescentulȩ. idest
sponsarum sapientium turba complutima
ingressa sponsi cubiculum. & uidentes di¬
uitias uirisui. dum illius prestulantur ad¬
uentum letȩ concinunt. E xultabimus. &
iste mundus ẽ. amor iste sine uitio. Exulti¬
biniur & letabimur inte. Delegimus ubera
tua. Ill& quȩ maior est. iam tuorum
uberum lacte persruitur. & loquitur
exultans. Bona ubera cua super uinum.

Expanded text:
um Christus est, et hae quidem adolescenum Christus est, et hae quidem adolescentulae, quas propter amoris exordium foris stare cognoscimus, juxta illud exemplum: Amicus autem sponsi stans et audiens eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi , Introcunte sponso, forinsecus remanent; sponsa vero speciosa, perfecta, sine macula, duxit me rex in cubiculum suum. Non ait, introduxit nos plures in cubiculum suum. Plures foris remanent: in cubiculum sola ingreditur sponsa, ut videat thesauros tenebrosos et absconditos, renuntietque juvenculis: Introduxit me rex in cubiculum suum. Rursus adolescentulae, id est, sponsarum incipientium turba quamplurima, ingressa sponsa cubiculum sponsi, et vidente divitias viri sui, dum illius praestolantur adventum, laete concinunt: Exsultabimus et iste mundus, amor iste sine vitio est. Exsultabimus et laetabimur in te: diligemus ubera tua. Illa quae major est, jam tuorum uberum lacte perfruitur, et loquitur exsultans: Bona ubera tua super vinum.
Abbreviated transcription (Latin):
um. propterea adolescentule dilexerunt
Unguentum esfusum nomen tuũ. Hȩc
dicens sponsa adolescentulas conspicit.
Quando illam sponsi pater rogabat. & ad
ipsum sponsum comiminus łoquebatur:¬
nec dum adolescentulȩ erant. Inmediis ue¬
ro precib ingreditur uiuencularum chorꝰ.
& sponsȩ laudatur eloquiis. Propterea niuen¬
culȩ dilexerunt te. & attraxerunt de ado¬
lescentulȩ. Que respondent. Poste de in
odorem unguentorum tuorum curremus.
tergum sequitur. sed uincto ingreditur
manus eus. sponsi dextera continentur
famulȩ uero ingrediuntur post eam.
Sexagnnta sunt reginȩ. et octoginta
concubinȩ. & uiuenculȩ quarum non
ẽ numerus. Una est columba mea. speti
illam. Iam ergo inodorem unguentorum
tuorum. curramus cum omini honestate.
De amantib dictum est. post te modorẽ
unguentorum cuorum curremus. scdm
illud. cursum consummaui. & illud qui
instadio currunt. omnes quidem currt̃.
unus autem accipit brauium. Braui¬

Expanded text:
um. Propterea juvenculae dilexerunt um. Propterea juvenculae dilexerunt Unguentum effusum nomen tuum. Haec dicens sponsa adolescentulas conspicit. Quando illa sponsi Patrem rogabat, et ad ipsum sponsum cominus loquebatur,necdum adolescentulae aderant. In mediis vero precibus ingreditur juvencularum chorus, et sponsae laudatur eloquiis: Propterea juvenculae dilexerunt te, et attraxerunt te. Adolescentulaeque respondent: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus. tergum sequitur, sed juncto  Al. juncta ingreditur manus ejus sponsi dextera continetur. Famulae vero ingrediuntur post eum. Sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae, et juvenculae, quarum non est numerus. Una est columba mea, perfecillam . Post te ergo in odorem unguentorum tuorum curremus. Cum omni honestate deambulantibus dictum est: Post te in odorem unguentorum tuorum curremus, secundum illud: Cursum consummavi ; et illud: Qui in stadio currunt, omnes quidem currunt; unus autem accipit bravium . Bravi
Abbreviated transcription (Latin):
trix habuit ad pedes referendum : sicut
ea quȩ non peccatrir ad caput. Nec mirũ
domũ odore fuisse completam. Cumhic
odor expletus fuerit. explebitur in eodẽ
loco desymone leproso et dedomo eius.
cupari. cuius domus aduentus xp̃i suaui
odore completa est. sicq agentem peniten-¬
tiam peccatricem. & scm̃ caput iħu unguẽ¬
ti odore ꝑfundentem. Unguentum effu¬
sum nomen tuum. Quomodo unguentũ
adeffusionem suam odorem longe lateq
disꝑgit. sic xp̃i nomen effusum ẽ. In uniuer¬
sacerra xp̃s nominatur. inuniuerso mun¬
do predicatur dñs meus. Unguentũ enĩ
effusum ẽ nomen eiꝰ. Nunc moysei nomen
auditur. quod prius iudeȩ tantum clau¬
deltur angustiis. Neq enim grecorum
quispiam memuut eius. neq inulla gen¬
tilium lutterarum hẏstoria de illo seu incę¬
teris scriptum aliquid inuenimus. Statĩ
xit secum legem et ꝓphetas. & uere comple¬
tum est. unguentum effusum nomen tu¬

Expanded text:
trix habuit, ad pedes referendum est: et si quod trix habuit, ad pedes referendum est: et si quod ea, quae non peccatrix, ad caput . Nec mirum domum fuisse odore completam, cum hoc mundus completus sit. Scribitur in eodem loco de Simone leproso et domo ejus . cupari, cujus domus ad adventum Christi suavi odore completa sit, agente poenitentiam peccatrice, et sancta caput Jesu unguenti odoribus perfundente. Unguentum effusum nomen tuum. Quomodo unguentum quod effusione sua odorem longe lateque dispergit, sic Christi nomen effusum est. In universa terra Christus nominatur, in omni mundo praedicatur Dominus. Unguentum enim effusum est nomen ejus. Nunc Moysi nomen auditur, quod prius Judaeae tantum claudebatur angustiis. Neque enim Graecorum quispiam meminit ejus, neque in ulla gentilium litterarum historia de illo seu caeteris scriptum aliquid invenimus. Statim xit secum Legem et Prophetas, et vere completum est, Unguentum effusum nomen tu
Abbreviated transcription (Latin):
ta salomoni. & plures alii aromata posse¬
derunt. Sed habuerit quis quantalibet.
non possunt quis. xp̃i odorib comparari.
dequo nunc sponsa ait. Odor unguento¬
rum tuorum suꝑ omnia aromata. Ego
arbitror. quia & moyses habuit aromata.
&. aaron. X singuli ꝓphetarum. Uerum si
uidero xp̃m. & suauitatem unguentoꝵ
euis odore ꝑcepero. statim sententiã fero
dicens. Odor unguentorum tuorum suꝑ
omnia aromata. Unguentum effusum
nomen tuum. Propheticum sacramentũ
ẽ tantum modo nomen iħu. Iħs uenit
inmundum. & unguentum predicatur
effusum. In euangelio quoq mulier acci¬
piens alabastrum unguenti nardipistici pre¬
ciosi. caput iħii pedesq perfudit. Diligent᷑
obserua. & quȩ deduab super caput fuderit
saluatoris. Si peccatix. super pedes . & ea
caput eius fulisse inuenitur. Obserua in¬
quam. & inuenies ineuangelũ lectione.
non fabulas & narrationes abeuangelistis.
sed mysteria eẽ conscripta. Impleta ẽ itaq

Expanded text:
ta Salomoni, et plures alii aromata posseta Salomoni, et plures alii aromata possederunt: sed habuerit quis quantalibet, non possunt Christi odoribus comparari, de quibus nunc sponsa ait: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Ego arbitror, quia et Moyses habuit aromata, et Aaron, et singuli prophetarum. Verum si videro Christum, et suavitatem unguentorum ejus odoremque percepero, statim sententiam fero, dicens: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Oleum effusum nomen tuum, Propheticum sacramentum est. Tantummodo nomen Jesu venit in mundum, et unguentum praedicatur effusum. In Evangelio quoque mulier accipiens alabastrum unguenti nardi pistici pretiosi, caput Jesu pedesque perfudit . Observa diligenter quae de duabus super caput fuderit Salvatoris. Siquidem peccatrix super pedes, et ea, caput ejus fudisse monstratur . Observa, inquam, et invenies in Evangelica lectione non fabulas et narrationes ab Evangelistis, 508 sed mysteria esse conscripta. Impleta est itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
aromata. Non uno sed omnib nos unciͥ
uult ungui unguentis. Si. autem adme¬
am aniniam fictam sponsam suam ueni
re dignabitur. quam oportet eam eẽ for¬
mosam. ut illum decelis ad se trabat.
ut descendere fatiat ad cerras. ut uenial
Amamatam. quali pulehitudine decorin¬
da ẽ. quali debet amore feruere: ut ea lo¬
quatur adillam. quȩ adperfectam locutus
est sponsam. quia ceruir cua. quia oculi
tui. quia genȩ tuȩ. quia manus tuȩ. ꝗa
uenter tuus. quia humeri tui. quia pe¬
des tui. Dequib ut suggesserit dñs dispu¬
tabimus. Qm̃ sponsȩ menbra uariatur.
& singularum partium laus diuersa dica¬
tur. ut post disputationem &iam ad nr̃am
dicatur animam similiter laboremus. Bo¬
na ignur ubera tua. super uinum. Siui¬
deis sponsim. tunc intelligis uberum
eẽ quod dr̃. quia bona ubera tua super
uinum. odor unguentorum tuorum su¬
per omnia aromata. Multi habuerunt
aromata. Negina austri detulit. aroma¬

Expanded text:
aromata. Non uno, sed omnibus sponsus aromata. Non uno, sed omnibus sponsus venit unctus unguentis. Si autem et ad meam animam factam sponsam suam venire 507 dignabitur, quam oportet esse formosam, ut illum de coelo ad se trahat, ut descendere faciat ad terras, ut veniat ad amatam! Quali pulchritudine decoranda est, quali debet amore fervere, ut ea loquatur ad illam, quae ad perfectam locutus est sponsam: Quia cervix tua, quia oculi tui, quia genae tuae, quia manus tuae, quia venter tuus, quia humeri tui, quia pedes tui ! de quibus, si concesserit Dominus, disputabimus: quomodo sponsae membra varientur, et singularum partium laus diversa dicatur, ut post disputationem, etiam ad nostram dici animam similiter laboremus. Bona igitur ubera tua super vinum. Si videris sponsum, tunc intelliges verum esse quod dicitur: Quoniam bona ubera tua super vinum, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Multi habuerunt aromata. Regina austri detulit aroma
Abbreviated transcription (Latin):
sponsam poterat uenire. Nec decebat alit̃
patrem adnuptias filium destinare. Ua¬
ris eum inrit unguentis. fecit illũ. xp̃o..
Uenit diuersis odorib spirans. & audiuit
quia bona ubera tua super uinum. Con¬
cupat. Quando hostia offertur inlege.S
uult intellectus ostendere. pectusculum
separationis offertur. Quando uero recum¬
bit aliquis cum iħu. ex sensu eius com inu¬
ni perfruitur pectusculo. ut supra sit
pectus eloquitur. Porro cum sponsa lo¬
quitur adsponsum. quando nuptiale
carmen inducitur. non pectusculum ut
insacrifitio. uelpectus sicut imohanne
dicit. quia bona ubera tua supra uinũ.
cominunicat sponsa sensib sponsi. sciens
quia inebrians atq letificans ẽ istus mo¬
di cogititus. Quomodo autem caliu diũ
mebri.ans ꝑ quam optimus ẽ. sic ubera
sponsi omni meliora sunt uino. Quia
meliora ubera tua suꝑuinum. Inmedus
precib adsponsum uerba conuertit: Et
oor unguentorum tuorum super omĩ

Expanded text:
sponsam poterat venire, nec decebat aliter sponsam poterat venire, nec decebat aliter Patrem ad nuptias Filium destinare. Variis eum unxit unguentis, fecit illum Christum: venit diversis odoribus spirans, et audit, quia bona ubera tua super vinum. Concupat. Quando hostia offertur in Lege, et vult intellectum ostendere, pectusculum separationis affatur. Quando vero recumbit aliquis cum Jesu, et sensuum ejus communione perfruitur, non pectusculum ut supra, sed pectus alloquitur. Porro cum sponsa loquitur ad sponsum: quia nuptiale carmen inducitur, non pectusculum, ut in sacrificio, non pectus, ut in Joanne dicens: Quia bona ubera tua super vinum. Communica, ut sponsa, cum sensibus sponsi, et scies, quia inebriant atque laetificant istiusmodi cogitatus. Quomodo autem calix Domini inebrians perquam optimus est : sic ubera sponsi omni meliora sunt vino, Quia bona ubera tua super vinum. In mediis precibus ad sponsum verba convertit: Et odor unguentorum tuorum super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nem. sed argertum & possessiones. X ipsam
terram ipsum cęlum. hec quippe pertransi¬
bunt. si ista omnia contempsisti. &. ad nul¬
lum horum tua anima. colligata ẽ. neq
quoquaim uitii amore retineris. potes amo¬
rem cipere spirnualem. Itaq euenit occasio.
ut deamore spirituali aliqua diceremus.
Expedit. utem nobis silomonis custodire
preceptum. & magis illius qui ꝑsalomonẽ
loquebatur. desipientia ita dicens. Ama
xus incluclat. ut et ego quoq possim dice¬
re. quod in hoc eodem libro scriptum est.
Sinistra eius sub capite meo. dextra eus
amplexabitur me. Osculetur me aboscu¬
lis oris sui. Moris est scripturarum. impe¬
ratiuum modum ꝓoptatiuo ponere. ut
ibi. Pater nt qui es incelis. scificet̃ nomen
tuum. pro eo quod est. utinam sc̃ificetur.
Et hunc inpresenti. osculetur me ab oscu¬
lis orissui. pro eo quod ẽ utinam oscule¬
cur me. Deinde conspicit sponsum. Ue¬
nit delibutus unguentis. Nec aliter ad

Expanded text:
nem, sed et argentum et possessiones, et ipsam nem, sed et argentum et possessiones, et ipsam terram, ipsumque coelum haec quippe pertransibunt, si ista omnia contempsisti, et ad nullum horum anima tua obligata est, neque quoquam vitiorum amore retineris, potes amorem capere spiritualem. Ista quia evenit occasio, ut de amore spirituali aliqua diceremus. Expedit autem nobis Salomonis custodire praeceptum, et magis illius, qui per Salomonem loquebatur de sapientia, ita dicens: Ama xus includat, ut ego quoque possim dicere, quod in eodem libro scriptum est: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Ergo: Osculetur me ab osculis oris sui. Moris est Scripturarum, imperativum modum pro optativo ponere, ut ibi: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum, pro utinam sanctificetur: et nunc in praesenti: Osculetur me ab osculis oris sui, pro eo quod est, utinam osculetur. Deinde conspicit sponsum: venit delibutus unguentis. Nec aliter ad
Abbreviated transcription (Latin):
sticten. onichen. galbanum. & reliqua
hec quidem inincensum. deinde adopus
unguentarii. utilia sumuntur unguenta.
inquib est nardus. & stacten. Et ds̃ qui
cȩlum fecit ac terram. loquitur ad moysen
dicens. Ego implebo uiros spũ sipientiȩ
&. intellectus. ut fatiant opera artis un¬
guentarie. & unguentarios ds̃ docet.
Hec si non sputualiter intelligantur. non¬
ne fibulosi sluit: nisi aliquid habeant¬
secreti. nonne indigna sunt dõ: Necesse ẽ
igitur cum qui audire scripturas. nouit spiri
nosse. omni labore contendere. ut non uista
carnem & sanguinem conuersetur. quopos¬
sit dignus spiritualium fieri secretorum.
& ut aliquid audentius dicamus. tali cupi¬
dine. uel amore. Si quidem ẽ & spiritualis
alia spiritus. sic ẽ quidam amorcarnis.
asathane ueniens. & alius amor spiritus.
adõ exordium habens. Et nemo potest du¬
ob amorib possideri. Si carnis amator es.
amorem spiritus non capis. Si omnia cor¬
poralia despexisti. non dico carnem & sangui¬

Expanded text:
stacten, onycha, galbanen, et reliqua. Haec quidem in incensum. Deinde ad opus unguentarii varia sumuntur unguenta, in quibus est nardus et stacte. Et Deus qui fecit coelum et terram, loquitur ad Moysen, dicens: Ego implevi eos spiritu sapientiae et intellectus, ut faciam opera artis unguentariae . Et unguentarios Deus docet. Haec si spiritualiter non intelligantur, nonne fabulae sunt? Nisi aliquid habeantsecreti, nonne indigna sunt Deo? Necesse est igitur eum, qui audire Scripturas spiritualiternosse, omni labore contendere, ut non juxta carnem et sanguinem conversetur, quo possit diguus fieri spiritualium secretorum, et ut aliquid audentius dicam, spirituali cupidine vel amore. Siquidem est et spiritualis alia spiritus: sic est quidam amor carnalis a Satana veniens, alius amor spiritus, a Deo exordium habens. Et nemo potest duobus amoribus possideri. Si carnis amator es, amorem spiritus non capis. Si omnia corporalia despexisti, non dico carnem aut sangui
Abbreviated transcription (Latin):
isunes. et penitus alieni funt areb dĩ. Acci¬
puint nanq purdes desacrifitiis diuinis &
edunt dehostuis dĩ. Unus quisq ergo no¬
strum. primo conuertitur apeccato. &
exconuersione generat opera uistinȩ post¬
ea uero excitata in nobis anna ꝑzelum &
emulationem boni. precem fundit addm̃:
ut et ipsa filios generet. Quales ergo anna
quȩ ẽ gratia filios generat.: qui assideant
dõ. ratia enim & ueritas. per iħm xp̃m

Expanded text:
inanes et penitus alieni sunt a rebus Dei. Acciinanes et penitus alieni sunt a rebus Dei. Accipiunt namque partes de sacrificiis divinis, et edunt de hostiis Dei. Unusquisque ergo nostrum primo convertitur a peccato, ut ex conversione generet opera justitiae, postea vero excitata in nobis Anna per zelum, et aemulationem boni, precem fundit ad Deum, ut et ipsa filios generet. Quales ergo Anna quae est gratia, filios generat? Qui assideant Deo. Gratia enim, et veritas per Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m qui uult effici possessiodĩ. istas sibi iun
gat urores. et cum ipsis sibi nuptias celebret.
Primã sibi iungit quę nobilior ẽ et generosiei.
gr̃am. Hec enim nobis ꝑfidem prima coniun¬
gitur: sicut &. apłs dicit. Gratia salui facti estis
ꝑfidem. Secundȩ uero coniungamur fenennȩ.
idest conuersioni quia post gr̃am credulitatis.
emendatio fit morum. & uite conuersio. Sed
cum iste sit ordo nuptiarum. alius ordo ꝓcre¬
ationis efficitur. Prima namq nobis filios pa¬
rit fenenna quia primos fructus deconuersi¬
one ꝓferimus: & prima iustitiȩ germina. deacti¬
b et operib ꝓcreamus. Primũ nãq iustitiȩ
opus est. conuerti apeccatis. Quia nisi ante
conuertamur. & declinemus amalo. non pote¬
rimus de anna effici patres: nec degr̃a filios
generare. Uideamus ergo nunc unius cuiusq
diffrãs. Henenna filios habet. sed qui non as
sonis. ut adsistant & adhereant dõ: nec tamꝰ

Expanded text:
nostrum, qui vult effici possessio Dei, istas sibi duas nostrum, qui vult effici possessio Dei, istas sibi duas jungat uxores, et cum ipsis sibi nuptias celebret. Primam sibi jungat, quae nobilior est et generosior, gratiam: haec enim nobis per fidem prima conjungitur, sicut et Apostolus dicit, Gratia salvi facti estis per fidem . Secundae vero cid est conversioni, quia per gratiam credulitatis emendatio fit morum, et vitae conversio. Sed cum iste sit ordo nuptiarum, alius ordo procreationis efficitur. Prima namque nobis filios parit Phennena, quia primos fructus de conversione proferimus, et prima justitiae germina de actibus, et operibus procreamus: primum namque justitiae opus est, converti a peccatis: quia nisi ante convertamur, et declinemus a malo, non poterimus de Anna effici patres, nec de gratia filios generare. « Videamus ergo uniuscujusque differentias. Fennena filios habet, sed qui non assonversionis, ut adsistant, et adhaereant Deo, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tiferum. Iste ergo tam laudabilis uir. habuir
duas uxores. Nomen uni anna. et nomen
secundȩ fenenna. Habebat autem filios de
secunda fenenna stesilis uero etͣt prior.
illa quȩ et nobiliorerat. Similia inuenies &¬
iam ingenesi. Cognata quippe sibi ẽ scriptura
diuina. Inuenies ibi primã urorem habraȩ
sarim. nobiliorem secundam uero egyptiam
agir. ignobilem fuisse: & ante patrem effec¬
tum ab raham deignobili. quam denobili.
Fit tamen postmodum.u̾iam denobili comu¬
ge pater. Ita ergo &iam nunc helchana hic. ꝗ
ẽ possessio dĩ. prius desecunda uxore efficitur
pater: qm̃ quidem conduserat ds uuluã. annȩ
sicut et prius concluserat uuluam sare: post
plurimos uero partus fenennȩ. Q̾am anne
uulua orationib et precib aperitur: et efficitur
&iam ipsa mater filii eius quem obtulit deo.
Quid ergo hec inse sacramenta contineant. uide
amus. Fenenna inter precatur conuersio anni
autem interprecatur grã. Unusquisq ergo

Expanded text:
etc. Iste ergo laudabilis vir habuit duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna. Habebat autem filios de secunda Phenenna, sterilis vero erat prior illa, quae et nobilior erat. Similia invenies etiam in Genesi: cognata quippe sibi est Scriptura divina. Invenies ibi primam uxorem Abrahae Saram nobiliorem; secundam vero Aegyptiam Agar, ignobilem fuisse; et ante patrem effectum Abraham de ignobili quam de nobili. Fuit tamen postmodum etiam de nobili conjuge pater. Ita ergo etiam nunc Helchana hic qui est possessio Dei, prius de secunda uxore efficitur pater: quoniam quidem concluserat Deus vulvam Annae, sicut et prius concluserat vulvam Sarae. Post plurimos vero partus Phenennae, etiam Annae vulva orationibus et precibus aetiam ipsa mater filii ejus, quem obtulit Deo. Quid ergo hamus. Phenenna interpretatur conversio, Anna autem interpretatur gratia. Unusquisque ergo
Abbreviated transcription (Latin):
inquib seminatum ẽ. quia inueniunt eos
inuallib positos. & una queq sectantes. De
illis sunt enim qui humiliter et indigne et
ut ita cdicam iudaico intellectu. suscipiunt
uerbum dĩ. & ideo possunt illud demones ra-¬
pete decorde eorum. Qui autem abhumilitate
literȩ adspiritus excelsa conscendit. & intelli¬
gentiam refugiens carnalem. sectatur in altio¬
rib quȩ sunt sp̃s dĩ. deisto nichil possunt raꝑe
madianite. neq amalechitȩ. sed ne ipsi quidẽ
orientis filiĩ. depredari euni poterunt. mex¬
celso intelligentiȩ spiritualis uertice constitu¬
tum. Illi ergo castra inuallib collocant. Sed¬

Expanded text:
in quibus seminatum est, quia inveniunt eos in quibus seminatum est, quia inveniunt eos in vallibus positos, et ima quaque sectantes. De illis sunt enim, qui humiliter et indigne et, ut ita dicam, Judaico intellectu suscipiunt verbum Dei, et ideo possunt illud daemones rapere de corde eorum. Qui autem ab humilitate litterae ad Spiritus excelsa conscendit, et intelligentiam refugiens carnalem, sectatur in altioribus quae sunt Spiritus Dei; de isto nihil possunt rapere Madianitae, neque Amelecitae. Sed ne ipsi quidem Orientis filii depraedari eum poterunt in excelso intelligentiae spiritalis vertice constitutum. Illi ergo castra in vallibus collocant.
Abbreviated transcription (Latin):
et superuenerunt eis. et posuerunt castra mual-¬
ie ierrahel. Isti qui impugnare uolunt popłm
qĩ. castra inuallib collocant. indeiectis et
humilib locis. inualle inualle inquit ierra¬
hel. Inuenimus autem interpretari ierrahel
semen chĩ. Uides ubi collocant castra aduer¬
siriĩ.: non sunt ausi ire illuc. ubi uidentur
um nati ẽẽ fructus spiritus. sed ubi adhuc se¬
men dĩ icet. ubi nondum fructus ascendit.
Qui eium exit seminare uerbum. seminat
suꝑ omnẽ locum. Sed audi ipsum. dñi di¬
centem. Quid pati soleat semen dĩ. Aliud
inquit cecidit secus uiam. et uenientes aues
celi diripiunt illud. Quod ipse inposteriorib
interpretans dixit. Qui autem secus uiam
seminati sunt. iĩ sunt qui audiunt uerbum
dĩ. et cum leticia accipiunt. uenit autem
⁊ abulus. et tollit decorde eorum quod semi¬
natum ẽ. Sic eigo et isti nunc ueniunt ad se¬
men dĩ. et uolurit illud tollere decorde eoꝵ.

Expanded text:
et supervenerunt eis, et castra posuerunt in valet supervenerunt eis, et castra posuerunt in valle Jezrael. Isti qui impugnare volunt populum Dei, castra in vallibus collocant, in dejectis et humilibus locis? In valle, inquit, Jezrael. Invenimus autem interpretari Jezrael semen Dei. Vides ubi collocant castra adversarii? Non sunt ausi ire illuc ubi videntur jam nati esse fructus spiritus, sed ubi adhuc semen Dei jacet, ubi nondum fructus ascendit. Qui enim exiit seminare verbum, seminat super omnem locum. Sed audi ipsum Dominum dicentem, quid pati soleat semen Dei: Aliud, inquit, cecidit secus viam, et venientes aves coeli diripiunt illud; quod ipse in posterioribus interpretans dixit: Qui autem secus viam seminati sunt, hi sunt qui audiunt verbum Dei, et cum laetitia accipiunt. Venit autem diabolus, et tollit de corde eorum, quod seminatum est . Sic ergo et isti nunc veniunt ad semen Dei, et volunt illud tollere de corde eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tam difficilib locis scripture dignum aliquẽ
inhis sensum diuinis paginis iuenire. Om¬
nis qui super se quoquo modo nomen suscipit
xp̃i. filius efficitur orientis. Sic enimi scriptũ
ẽ dexp̃o. Ecce uiroriens nomen ẽ illi. Quis¬
quis ergo. xp̃i suscipit nomen. filius ẽẽ dicitur
orientis. sed non semper qui xp̃i nomen accipi¬
unt. &iam inȩccłia permanent xp̃i. Si ergo
uideas hereticos xp̃i quidem nomine censen.
expugnare autem ȩccł̃iam dĩ. & arma con¬
ferre aduersum fidem xp̃i. impugnare po¬
płm dñi. bella suscitare aduersum catholi¬
cam fidem. nolo dubites dehis dicere. quod
isti sunt quidem filiĩ orientis. sed cum madi¬
anitis & cum a malech expugnare ueniunt
populum dĩ. quia cum paganis et cum iude¬
is ȩccłiam dĩ & iam heretici ꝑsecuntur. et
ipsos eẽ opinor. qui designantur infiliis ori¬
entis. Omnes ergo inquit madian & amalech
et filu orientis conuenerunt simul. et ascendeit̃.

Expanded text:
tam difficilibus locis Scripturae dignum aliquem tam difficilibus locis Scripturae dignum aliquem in his sensum divinis paginis invenire. Omnis qui super se nomen suscipit Christi, filius efficitur Orientis; sic enim scriptum est de Christo: Ecce vir Oriens nomen est illi . Quisquis ergo Christi suscipit nomen, filius esse dicitur Orientis. Sed non semper qui Christi nomen accipiunt, etiam in Ecclesia permanent Christi. Si ergo videas haereticos Christi quidem nomine censeri, impugnare autem Ecclesiam Dei, et arma conferre adversum fidem Christi, impugnare populum Domini, bella suscitare adversus catholicam fidem: nolo dubites dicere, quod isti sunt quidem filii Orientis, sed cum Madianitis et cum Amalech expugnare veniunt populum Dei, quia cum paganis et cum Judaeis Ecclesiam Dei etiam haeretici persequuntur, et ipsos esse opinor qui designantur in filiis Orientis. Omnis ergo, inquit, Madian et Amalech et filii Orientis convenerunt simul et ascenderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sto. conuenerint aduersum isrł
orachanitȩ. qui interpretantur ex¬
tra iuditium. Esto. isti conuene¬
rint aduersum isrł. qui extra iuditium
dĩ sunt. & qui extra legem peccauerunt &
eatra legem peribunt. Esto. conuenerit
et amalech. qui et ipse interpretatur popłs
ablingens. Esto. ut hȩc natio terrena et uen¬
tri acgulȩ dedita impugnare uenerit isrł.
carnalis spiritalem istł. Quid ẽ hoc quod
xiam filii orientis his admiscentur. & cum
ipsis adimpugnandũ isrł. uenire dicuntur.
Dic et enim michi auditor. Siscriptum eẽt
quia filii occidentis conuenerunt cum ipsis.
nichil quererem. Diceres enim michi allego¬
ricis legib. quia filii occidentis sunt filii de¬
nebrarum. et ipsi iunguntur illis gentib uel
quȩ exira uditium dĩ sunt. uelquȩ uentri
deditȩ impugnit eos. qui mente dm̃ uidere
contendunt. sx. & autem cum dicatur
quia filiĩ orientis uenerunt cum madian
et amalech. quomodo hȩc possunt competeu¬
ter erponi: Uideamus eigo. si possumus in

Expanded text:
sto, convenerint adversum Israel Madianitae, qui interpretantur extra judicium. Esto, isti convenerint adversum Israel, qui extra judicium Dei sunt, et qui extra legem peccaverunt, et extra legem peribunt . Esto, convenerit et Amalec, qui et ipse interpretatur populus ablingens. Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Israelem. Quid est hoc, quod etiam filii Orientis his admiscentur, et cum ipsis ad impugnandum Israel venire dicuntur? Diceres enim mihi, auditor, si scriptum esset quia filii Occidentis convenerunt cum ipsis, nihil quaererem; diceres enim mihi allegoricis legibus, quia filii Occidentis sunt filii tenebrarum, et ipsi junguntur illis gentibus, et quae extra judicium Dei sunt, et quae ventri deditae, impugnant eos qui mente Dominum videre contendunt. Nunc autem cum dicatur quia filii Orientis venerunt cum Madian et Amalec, quomodo haec possunt competenter exponi? Videamus ergo si possimus in