comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Lxxͣ. tres animȩ curatȩ sunt.
Ab aliis fugati dęmones. aliarũ fons
restrictus . ẽ. sanguinis. alii astrumis
& furunculis lib̾ati. alii a siringio
sanati. alii a tercianis & quartanis¬

Expanded text:
inta et tres animae curatae sunt. Ab aliis fugati daemones, aliorum fons restrictus est sanguinis, alii a strumis et furunculis liberati; alii a syringio sanati, alii a tertianis et quartanis
Abbreviated transcription (Latin):
& petut abeo duos uiros. qui ꝓ¬
Et statuens eos in medio foro coram
eis bibere uenenũ. Qui mox ut bi¬
Aut recede abista doctrina. qua¬
aut accipe & bibe. ut ostendas
om̃ĩpotentẽ. eẽ. dm̃ tuũ. si postea¬
quã biberis potueris in columis
ꝑmanere. Tunc beatus ioħs iacen¬

Expanded text:
 petiit ab eo duos latrones Et statuens eos in medio foro coram eos bibere uenenum et aut recede ab ista doctri- naut accipe et bibe, ut ostendas omnipotentem esse Deum tuum, si, postquam biberis, potueris incolomis permanere». Tunc beatus Vic
Abbreviated transcription (Latin):
dicere uirorũ fortiũ. Diluculo uͦ
consurgens ad hẏmnos. inueni
monachũ illũ p̃dicantẽ om̃ib fr̃ib
Hymnis deinde dictis. coepi dicere
Eamus ad aceruũ illũ. & fodiamus
in eo. Tunc quidã. dixer̃ mihi
Audi primũ. quid dicat monachus

Expanded text:
dicere, Virorum fortium. Diluculo vero consurgens ad hymnos, inveni monachum illum praedicantem omnibus fratribus. Hymnis deinde dictis, coepi dicere: Eamus ad acervum illum, et fodiamus in illo. Tunc quidam dixerunt mihi: Audi primum quid dicat mon
Abbreviated transcription (Latin):
Exultabant in dĩ laude uoce sine uerbis.
tanto sonitu. quantũ nrẽ aures ferre
uix possent. Quid enrt in cordibus
exultantiũ. nisi fides xp̃i. ꝓ quo
Stephani sanguis effusus. ẽ. cui pisi
hiuic fidei attestantur ista minrcula
in qua p̃dicatur xp̃c resurrexisse ip
carne. & in celũ ascendisse cũ carne.
quia & ipsi martyres. huius fidei
martyres. id. ẽ. huius fidei testes
fuerunt huic fidei testi¬
tiando sed moriendo uicerunt

Expanded text:
exsultabant in Dei laudem voces, sine verbis, exsultabant in Dei laudem voces, sine verbis, tanto sonitu, quantum aures nostrae ferre vix possent. Quid erat in cordibus exsultantium, nisi fides Christi pro quo Stephani sanguis effusus est? » huic fidei adtestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne et in caelum adscendisse cum carne? quia et ipsi martyres huius fidei martyres. id est huius fidei testes, fuerunt; huic fidei testique non repugnando, sed moriendo uicerunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepi: & de tota ipsa causa aliquan-¬
to diligentius coeperã disputare
Cũ ecce me disputante. uoces aliȩ de
mamoria martyris nouȩ gratulati¬
onis audiuntur Conuersi sunt eo
qui me audiebant. coeper̃q concur¬
rere
Illa enĩ ubi de gnrdib descendit. ix quib
steterat. ad sc̃m martyrem orare per¬
rexenit. Quȩ mox ut cancellos attigit.
conlapsa similiter uelut in somnum
sana surrexit. Dum ergo requireremꝰ
quid factũ fuerit. unde ille strepitus
lȩtus extiterit. ingressi sunt cũ illa
in basilicã ubi eramus. adducentes
eã sanã de martyris loco. Tum uero
tantus ab utroq sexu ad mirtionis
clamor ex ortus. ẽ. ut uox continuata
cũ lacrimis non uideretur possefiniri
Perducta. ẽ. ad eũ locũ ubi paulo ante
stetenrt tremens. exultabant eã simi¬
lem frirtri. cui doluerant remansisse
dissimilem. & nondũ fusas p̃ces suas
ꝓ illa. iã tamen p̃uiã uoluntatem.
tã cito exauditã. eẽ. cernebant.

Expanded text:
praecepi, et de tota ipsa causa aliquanpraecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis audiuntur. Conuersi sunt eo, qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim, ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat; quae mox ut cancellos adtigit, conlapsa similiter uelut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut uox continuata cum lacrimis non uideretPerducta est ad eum locum, ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant, remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse cernebant,
Abbreviated transcription (Latin):
eadem feruentiori uoce clamabant.
Facto tandem silentio. scripturarum
diuinarũ sunt lecta solemnia.
U bi autẽ uentũ. ẽ. ad mei sermonis
locũ. dixi pauca ꝓ temꝑe. & ꝓ
homo prirndit. & diligenter nobis
omnẽ suę fnrt̃nȩq ac mat̾nȩ cala¬
mitatis indicauit historiam. Se¬
quenti itaq die post sermonẽ reddi¬
tum. narnrtionis eius libellũ in cras¬
tinum popło recitandũ ꝓmisi
Q uod cũ ex dominico paschȩ die tercio
fier&. in gradib ex ȩdrȩ in qua de
superiore loquebar loco feci stare
ambos fr̃s. Sũ eoꝵ legeretur li¬
bellus. intuebatur popłs uniuersus
sexus utriusq unũ stantem sine de¬
formi motu. alterã in menbris
om̃ib contrementem. Et qui ipsũ
Non uidenrnt. quid in eo diuinȩ
miscđiȩ factũ. e&̃. in eius sorore
cernebant. Uidebant enĩ quid ix
illo grartulandũ. quid ꝓ illa. eã
orandum. Inter hȩc recitato eorũ
libello. de conspectu popłi eos abire

Expanded text:
eadem ferventiore voce clamabant. eadem ferventiore voce clamabant. Facto tandem silentio, Scripturarum divinarum sunt lecta solemnia. Ubi autem ventum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro homo prandit et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. & dormienti simillimus iacuit.
non tamen tremens. sicut etiã per
somnũ solebat. Stupentib qui ad¬
erant. atq aliis pauentib aliis do¬
lentib cũ eũ quidã uellent erigere.
non nulli ꝓhibuer̃. & potus exitũ
expectandũ. eẽ. dixerunt. Q ecce
surrexit. & non tremebat. qm̃ sanatꝰ
erat. & stabat in colomis. intuens
intuentes. Quis ergo se tenuit
a laudib dĩ. Clamantiũ gritu¬
lantiũq uocib. ȩccła usq quaq
cõpleta. ẽ. Inde ad mecurritur
ubi sedebam ꝓcessurus. irruit alt̃
quisq post alterũ. om̃is posterior
quasi nouũ quod alius prior dixe¬
rat nuntiantes. Meq gaudente.
& apud me dõ grãs agente. ingre¬
ditur etiã ipse cũ plurib. Indinat᷑
ad genua mea. erigitur ad osculũ
meũ. Procedimus ad popłm.
plena erat ȩccła. ꝑsonabat uocib
gaudioꝵ. dõ gr̃as. dõ laudes. ne¬
mine tacente hinc atq inde cla¬
mantiũ. Salutaui popłm. & rursus

Expanded text:
est, et dormienti simillimus jacuit: est, et dormienti simillimus jacuit: non tamen tremens, sicut etiam per somnum solebat. Stupentibus qui aderant, atque aliis paventibus, aliis dolentibus, cum eum quidam vellent erigere, nonnulli prohibuerunt, et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque vocibus ecclesia usquequaque completa est. Inde ad me curritur, ubi sedebam jam processurus: irruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi novum, quod alius prior dixerat, nuntiantes: meque gaudente et apud me gratias Deo agente, ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat vocibus gaudiorum, Deo gratias! Deo laudes! nemine tacente, hinc atque inde clamantium. Salutavi populum, et rursus
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ septẽ sunt mares. tres feminȩ.
de cesarea cappadociȩ suoꝵs ciuiũ
pon ignobiles. maledicto matris
recenti patris eoꝵ obitu destitutę.
quȩ in iuiriã sibi ab eis factã acerbissi¬
me tulit. tali poena sunt diuinitus
coerciti. ut horribiliter quaterent᷑
om̃s tremore menbroꝵ. in qua fędis-¬
sima specie oculos ciuiũ suoꝵ non
ferentes: quaqua uersũ cuiq ire uisũ
.ẽ. toto pene uagabantur orbe roma¬
no Ex his etiã ad nos uener̃ duo.
fiirter & soror. paulus & palladia.
multis aliis locis miseria diffamante
cogniti. Uener̃ autẽ ante pascha
ferme dies quindecm. ȩccłam cotti¬
clie. & in ea memoriã gloriosissimi
Stephani frequentabant. orantes ut
iam sibi placaretur ds̃. & saluten
pristinã redder&. Tlenit & pascha
atq ipso die dominico mane cũ iã
frequens popłs p̃sens ess&. & loci scĩ
cancellos ubi martyriũ erat idem
iuuenis orans tener&. repente ꝓstratꝰ

Expanded text:
quorum septem sunt mares, tres feminae quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae suorum civium non ignobiles, maledicto matris recenti, patris eorum obitu destitutae, quae injuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt divinitus coerciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum: in qua foedissima specie oculos suorum civium non ferentes, quaquaversum cuique ire visum est, toto pene vagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos venerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante jam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam quotidie, et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut jam sibi placaretur Deus, et salutem pristinam redderet. Et iatque ipso die dominico mane, cum jam frequens populus praesens esset, et loci sancti cancellos, ubi martyrium erat, idem juvenis orans teneret, repente prostratus
Abbreviated transcription (Latin):
Quã cũ omnino suis nodis firmissimis
sicut erat cõperiss&. ad strictam
crepuisse atq exiluisse anulũ suspi¬
cata. ẽ. Iui etiam ipse cũ integerri¬
mus fuiss& inuentus. futurȩ salutis
quodã modo pignus de tanto mira
culo se accepisse p̃sũpsit. atq illud
uinculũ soluens. simul cũ eodem
anulo ꝓiecit in flumen. Noncredant
hoc qui etiã dnm̃ tħm per integra
uirginalia matris enixũ. & ad dis¬
cipulos ianius clausis ingressum
fuisse non credunt. sed hoc certe
quęrant. & si uerũ inuenerint. illa
credant. Clarissima femina . ẽ.
nobiliter nata. nobiliter nupta.
chartagini habitat. ampla ciuitas.
ampla ꝑsona. rem quȩrentes latere
non sinit. Unũ .ẽ. apud nos factũ.
non mauis quã illa quȩ dixi. sed tã
clarũ atq illustre mureculũ. ut nul¬
lum arbitrer. eẽ. hypponiensium.
qui hoc non uel uiderit uel didi¬
cerit. Nullũ qui obliuisci ulla rati¬
one potuerit. Decem quidem fr̃s.

Expanded text:
Quam cum omnino suis nodis firmissimis, Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miculo se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo projecit in flumen. Non credant hoc qui etiam Dominum Jesum per integra virginalia matris enixum et ad discipulos ostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant, et, si verum invenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagine habitat: ampla civitas, ampla persona, rem quaerentes latere  22. Unum est apud nos factum, non majus quam illa quae dixi, sed tam clarum atque illustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponensium, qui hoc non vel viderit, vel didicerit, nullum qui oblivisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clanr ꝑ eundem martyrem facca
cognouimus. cuius ibi memoria
longe priusquã apud pos ab ep̃o
euodio constituta. ẽ. Cũ enĩ nuꝑ¬
illic essemus. petroniã clarissimã
feminã. quȩ ibi minrbilit̃ ex magno
atq diuturno in quo medicorum
adutoria cuncta defecerant lan¬
guore sanata. ẽ. Hortati sumus
uolentes suprrdicto loci ep̃o. ut
libellũ dar& qui recitaretur in
popło. & oboedientis si p̃aruit :
in quo posuit etiã quod hic reticere
dixit sibi fuisse persuasũ. ut anulũ
capillatio uinculo in serer&. quo
sub om̃i ueste ad nuda corporis cin¬
geretur. qui anulus haber& sub
gemina lapidem in renib inuentũ
bouis. Hoc alligata quasi remedio
ad scĩ martyris limina ueniebat.
sed ꝓfecta a chartagine. cũ in con¬
finio fluminis bagnrdȩ in sua pos¬
sessione mansiss&. surgens ut iter
ꝑ ager&. ante pedes suos illũ iacentẽ
anulũ uidit. & capillatiã zonam
qua fuerirt alligatus. mirata tẽptauit

Expanded text:
praeclara per eundem martyrem facta praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellfeminam. quae ibi mirabiliter ex magno adque diuturno, in quo medicorum adiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod hic reticere dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit.
Abbreviated transcription (Latin):
quidamsyrus. ad memoriã eiusdẽ
marꝙyris orabat: ꝓ egrotante. &
periclitante filia. eoq secũ uestem
eius atculent: Cũ ecce pueri
de domo occurrerunt. qui ei mor¬
tuam uuntiarent. sed cũ orante
illo abamicis eius exciperentur.
ꝓhibuer̃ eos illi dicere. Ne ꝑ publi
cum planger&. Qui cũ domum
rediss&. etiã suoꝵ heiulatib per
Rursus ibidem apud nos hirenei
cuiusdam collectari filius. egri¬
tudine extinctus. ẽ. Cũq corpus
iacer& ex anime. atq alugentib
& lam̃tantib exequiȩ panrrent᷑.
amicoꝵ eius quidã inter aliorũ
consolantiũ uerba suggessit. ut
eiusdem martyris oleo corpus ꝑ¬
Creuixit. Itẽq apud nos ui& tri¬
bunitius eleusinius. suꝑ memoriã
martyrũ quȩ in suburbano eius :
egritudine exanimatũ posuit in¬
fantulũ filiũ. & post orationẽ quã
multis cũ lacrimis ibi fudit. ui¬
uentem leuauit. Uzali etiã quȩ
colonia uticȩ uicina .ẽ. multa

Expanded text:
quidam Syrus ad memoriam eiusdem quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne cum plangeret. Qui cum domum redisset jam suorum ejulatibus persita est vitae. Ibidem apud nos Irenaei cujusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus jaceret exanime, atque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum ejus quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus preuixit. Itemque aput nos uir tribunicius Eleusinus super memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauicolonia Uticae uicina est, multa
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ huic quoq ultima fuer̃. Nam
non multo post. etiã ipse defunctꝰ. ẽ
Sanati sunt illic ꝑ eundem martyrem
etiam podagrici. duo ciues. peregrin
unus. Sed ciues om̃imodo. peregrinꝰ
autẽ. ꝑ reuelationẽ quid adhiber&.
quando doler& audiuit. Qui cum
hoc feciss&. dolor continuo conquieuit
Audurus nomeꝵ. ẽ. fundi. ubi ȩccta
& in ea. memoria. ẽ. martyris stephani:
uerũ quendã paruulũ cũ ip area
luder&. exorbitantes boues qui ue¬
hiculũ trahebant. rota obtriuerunt.
& confestim palpitauit expirans.
Hunc abreptũ. ad eandem memoriã
posuit. & uon solũ reuixit. uerum
etiam illesus apparunit. Sc̃imonialis
quȩdã inuicina possessione que cas¬
piliana dicitua. cũ ẽgritudine labo¬
rar& ac desperaretꝰ. ad eandem me¬
moriã. tunica eius allata. ẽ. Quȩ
antequã reuocaretr. illa de functa
Hac tam̃ tunica. operuer̾ cada uer
eius parentes. & recepto spũ. salua
facta ẽ A pio hyrponẽ. bassus

Expanded text:
quae huic quoque ultima fuerunt; nam quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus
Abbreviated transcription (Latin):
nomine marcialis. ab euo iã grauis.
& multũ abhorrens a religione
xp̃iana. Habebat sane fidelem
filiam. & generũ eodem anno bap¬
tizatum. Qui cũ eũ egrotantem
multis & magnis lacrimis roga¬
rent ut fier&. xp̃ianus. prorsus
abnuit. eosq a se turbida in digna¬
tione sũ mouit. Uisũ. ẽ. genero eiꝰ
ut ir& ad memoriã sc̃i scephani.
& illic ꝓ eo quantũ poss& orar&
ut ds̃ illi dar& mentem bonã.
qua credere non differr& in xp̃m.¬
s. ecit hoc ingenti gemitu & fletu.
& sincertter ardente pietatis asfectu
Seinde abscedens. de altari florem
qui occurrit tulit. eiq cũ iã nox
e&̃. ad capit posuit. Tum dormitũ . ẽ.
Et ecce ante diluculũ clamat. ut
ad cp̃m curreretur. qui mecum
forte tuncerat apud hypponem:
Cum ergo eũ audiss& absentem.
uenire prbos postulauit. Uener̃
Credere sedirit: Ad mirantibus
Hoc quã dui uixit. in ore habebat¬
beatissimi stephani. quando lapidat
.ẽ. a uideis ulrima fuisse pescir&.

Expanded text:
nomine Martialis, aeuo iam grauis nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat aput Hipponem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibusHoc, quamdiu uixit, in ore habebbeatissimi Stephani, quando lapidatus est a Iudaeis, ultima fuisse nesciret;
Abbreviated transcription (Latin):
ferente ꝓ iecto martyris glo¬
riosissimi Stephani mema .a. ueni¬
ebant magnȩ multitiai concur¬
su & occursii. ubi ceca muder. ut
ad ep̃m portantem duceretur orauit.
Non requirens. Memorati memor
martẏris. quȩ posita. ẽ iucastello
sinitensi. qua hpponiensi coloni
uicinũ .ẽ. eiudem locilucillus ep̃s.
popło p̃cedente atq sequente: ortabat¬
I istula cuius molestia iẽ diulabora¬
uerat. & familiarissiru sui medici.
qui eũ secar& opperiebatur manus.
illius piȩ sarcinȩ uectatione. repente
sanata ẽ. Nam deinceps. eã in suo
corpore non ixuenit. Eucharius
ueteri morbo calculi laborabat.
per memoriã supredicti martyris
quã possidius illo aduexit ep̃s.
saluus factus. ẽ. Idem ipse postea
morbo alio p̃ualescente. mortuus
sic iacebat. ut ei iã pollices liga¬
rentu& Opitulatione memorati
martyris. cũ de memoria eius re¬
portata. eõ. & suꝑ iacentis corpus
missa ipsius prb̃i tunica suscitatꝰ. ẽ.
Fuit ibi uir inordine suo primarius

Expanded text:
ferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uicinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius,
Abbreviated transcription (Latin):
positus. ẽ. ad orientem. ab introitu¬
thus. domnus p̾ichodemus. ẽ.
positus contra ostium. Unus uero
calathus argenteus. abibas filius
m̃s de utero testimonii. id .ẽ. itera¬
tus in lege. qui in maculatus
ex utero matris suȩ excessit emundo

Expanded text:
us est ad orientem ab introituthus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus argenteus, Abibas est filius meus, de utero testimonii, id est iteratus in lege, immaculatus ex utero matris suae
Abbreviated transcription (Latin):
& non . ẽ. illusio. fac ut iterum
ac tercio mihi appareat. quando
uis. & quomodo uis. Et coepi
ieiunare. & siccas ęscas ducere.
usq ad aliũ parascheuen. Et
iterũ ipse domnus gamaliel. ipsa
similitudine & eodem scemate.
apparuit mihi sicut in primo uisu
dicens mihi. Quare neglexisti ire
pondi ei. Timui dñe mox a prima

Expanded text:
et non est illusio, fac ut iterum et tertio appareat mihi quando vis, et quomodo vis. Coepi ergo jejunare, et siccas escas ducere usque ad aliam Parasceven. Et iterum domnus Gamaliel eadem similitudine, eodemque schemate apparuit mihi, sicut in prima visione, dicens: Quare neglexisti ire, po
Abbreviated transcription (Latin):
te nocte dormienti mihi in cubi¬
li meo in loco sc̃o baptisterii. in
quo consuetudo erat mihi dormire.
& custodire ecclesiastica quȩ enent
mihi inministerio. hora tercia
noctis quȩ .ẽ. prima custodia ui¬
giliarum. quasi in extasi effectus.
st̃ni uigilans. uidi uirũ senem.
longũ. iero prepem. hoc .ẽ. dignũ
sacerdotem. canũ. barbã ꝓlixam
habentem. palliatũ alba stola.
cui in erant gemmulȩ aureȩ. ha¬
bentem intrinsecus scȩ̃ crucis signũ.

Expanded text:
e dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum,
Abbreviated transcription (Latin):
Salomon autẽ edificauit illidomũ.
sed non excelsus in manu factis
mihi sedes. ẽ: terne autẽ scabellũ
pedum meoꝵ. Quã domũ adificabi¬
tis mihi dicit dͥñs. Aut quis locus
requietionis nieȩꝰ Nonne manus
mea fecit hȩc omia: Dura ceruice¬

Expanded text:
anus, ędificavit illi domum, sed non excelsus in manufactis hmihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum. Quam domum ędificabitis mihi, dicit dominus, aut quis locus requietionis meę? Nonne manus mea fecit hęc omnia? Digne i
Abbreviated transcription (Latin):
tur didit eos seruire militie cęli. sicut
scriptũ. ẽ. in libro ꝓpħarũ. Nũquid
uictimas aut hostias obtulistis mihi
annis quad raginta in deserto domus
isrł. & suscepistis tabernaculũ mo¬
Loch & sidus dĩ ur̃i ramphã. figunes
quas fecistis adorare eas: & trans¬
feram uos babilonem. Tabernaculũ
testimonii fuit patrib prĩs indeser¬
to. sicut disposuit loquens ad moysen.
ut facer& illud scđm formã quã ui¬
derrt. qđ & in duxer̃ suscipientes
patres pr̃i cũ hiesu in possessionẽ¬

Expanded text:
eos servire militiae coeli, sicut scriptum est in libro Prophetarum: Numquid victimas aut hostias obtulistis mihi annis quadraginta in deserto, domus Israel? Et suscepistis tabernaculum Moloch et sidus dei vestri Rempham figuras quas fecistis adorare eas et transferam vos trans Babylonem tabernaculum testimonii fuit patribus nostris in deserto sicut disposuit loquens ad Mosen ut faceret illud secundum formam quam viderat quod et induxerunt suscipientes patres nostri cu
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Posits autẽ genib clamauit
uoce magna dicens. Dñe. Ne statuas
illis hoc peccatũ: Et cũ hoc dixiss&.
obdormiuit in dño. Saulus autem.
erat consentiens neci eius Facta . ẽ.
autẽ in illa die ꝑsecutio magna in
ȩccła quȩ erat hierosolimis. & om̃s
disꝑsi sunt ꝑ regiones iudeȩ & samariȩ.

Expanded text:
clamavit voce magna. Domine: ne statuas illis hoc peccatum. Et cum hoc dixisset: obdormivit in Domino. Saulus autem erat consentiens neci ejus. Facta est autem in illa die persecutio magna in Ecclesia que erat Hierosolimis: et omnes dispersi sunt per regiones Judee et Samarie:
Abbreviated transcription (Latin):
iacuit ꝓiectus. ut aferis consume¬
retur corpus eius. Ex dĩ autẽ uo¬
luntate. non tetigit eũ unũ ex his.
non fent. non auis. non canis.¬
To uero gamaliel cõpatiens xp̃i
ministro. & festinans habere mer¬
cedem & partem cũ sc̃o uiro fidei.
misi ꝑ noctem quantos noueram

Expanded text:
incipum, ut a feris consumeretur corpus ejus. Ex Dei autem voluntate non tetigit eum unus ex his, non fera, non avis, non canis. Ego Gamaliel compatiens Christi ministerio, et festinans habere mercedem et partem cum sancto viro fidei, misi per noctem qu
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuit in ȩccła in solitudine cũ
angło qui loquebatur ei in monte
syna & cũ patrib nr̃is. qui accepit
uerba uitȩ dare nobis. cui noluer̃
oboedire patres pri. sed reppuleruñ
& auersi sunt cordib suis inaegyptũ.
dicentes ad aaror. Fac nobis deos
qui p̃cedant nos. moyses enĩ hic qui
eduxit nos de terra agẏpti. nescimꝰ
quid factũ sit ei. Et uitulũ feceruNł
iN illis dieb. & optuler̃ hostiã simu¬

Expanded text:
tudine cum angelo qui loquebatur ei in monte Sina et cum patribus nostris qui accepit verba vitae dare nobis cui noluerunt oboedire patres nostri sed reppulerunt et aversi sunt cordibus suis in Aegyptum dicentes ad Aaron fac nobis deos qui praecedant nos Moses enim hic qui eduxit nos de terra Aegypti nescimus quid factum sit ei et vitulum fecerunt in illis diebus et obtuler
Abbreviated transcription (Latin):
meo uehiculo in uillã meã. hoc ẽ.
in cafargamala. qđ int̃ pretatur
uilla gamalielis. uiginti milia
a ciuitate habens. & ibi feci illi
tali theca. & p̃cepi eis quęcũq ne¬
cessaria erant ꝓ eius planctu ex

Expanded text:
meam, hoc est, in Caphar Gamalan quod interpretatur, villa Gamalielis , viginta millia habens a civitate; et ibi feci illi tali theca, et praecepi eis quaecunque necessaria erant, pro ejus planctu ex
Abbreviated transcription (Latin):
sibi infilium. Et eruditus. ẽ. moyses
om̃i sapientia agẏptiorũ. & erat po¬
tens in uerbis & in oꝑib suis. Cum
autẽ implerentur ei quad rginta
annoꝵ tempus. ascendit in coreius
ut uiuificar& finrtres suos filios isrł
Et cũ uidiss& quendam in iuriã pati¬
entem. uindicauit illũ. & fecit ultio¬
nem ei qui iniuriã sustinebat. per¬
cusso agyptio. Existimabat autẽ
ipsius dar& salutem illis. At illi.
non intellexerunt. Sequenti uero
die. apparuit illis liagantib &
reconciliabat eos in pace dicens.
Uiri fr̃s estis. ut quid nocetis alteru¬
trum: Qui autẽ in iuriã faciebat
ꝓximosuo. reppulit illũ dicens
Quis te constituit principem & iudi¬
cem suꝑ nos: Nũquid int̃ficere
me tu uis quẽ ad modũ int̃ fecisti
heri aegyptiũ : Eugit autẽ moi ses
in uerbo isto & factus .ẽ. ad uena
in terra madian. ubi genuit filios
duos. Et expletis annis quadir¬
ginta. apparuit illi in deserto mon¬
tis syna. angłs in igne flammȩ rubi

Expanded text:
est Moses omni sapientia Aegyptiorum et erat potens in verbis et in operibus suis cum autem impleretur ei quadraginta annorum tempus ascendit in cor eius ut visitaret fratres suos filios Israhel et cum vidisset quendam iniuriam patientem vindicavit illum et fecit ultionem ei qui iniuriam sustinebat percusso Aipsius daret salutem illis: at illi non intellexerunt. Sequenti vero die apparuit illis litigantibus: et reconciliabat eos in pace dicens: Viri, fratres estis, ut quid nocetis alterutrum? Qui autem injuriam faciebat proximo, repulit eum, dicens: Quis te constituit principem et judicem super nos? numquid interficere me tu vis, quemadmodum interfecisti heri Aegyptium? Fugit autem Moyses in verbo isto: et factus est advena in terra Madian, ubi generavit filios duos. Et expletis annis quadraginta, apparuit illi in deserto montis Sina angelus in igne flammae rubi.
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. in aegypto. & gemitũ eoꝵ audiui.
& descendi libenrre eos & Nunc
ueni & mittã te in egẏptũ. Hunc
moysen quem negauer̃ dicentes.
Iuis te constituit principem & iu¬
dicem. hunc ds̃ principem & redẽp¬
torem misit cũ manu angłi qui appa¬
ruit illi in rubo. hic eduxit illos
faciens ꝓdigia & signa in terra
agypti. & in rubro mari. & in de¬

Expanded text:
est in Aegypto, et gemitum eorum audivi, et descendi liberare eos. Et nunc veni, et mittam te in Aegyptum. Hunc Moysen, quem negaverunt, dicentes: Quis te constituit principem et judicem? hunc Deus principem et redemptorem misit, cum manu angeli, qui apparuit illi in rubo. Hic eduxit illos, faciens prodigia et signa in terra Aegypti, et in Rubro mari, et in de
Abbreviated transcription (Latin):
faciem angłi. Dixit autẽ princeps
sacerdotũ. Si hȩc ita se habent:
Qui ait. Uiri fr̃s & patres. audite.
D̾s głȩ apparuit patri ur̃o abraham.
cũ. eẽt. in mesopotamia prius quam
moraretur in harra & dixit ad illũ.
Exi de terratua & de cognatione tua.
& ueni ix terrã quã tibi monstrauero
Tunc exut de terne chaldeorũ. & habi¬
tauit ipcarran. Et inde post quam
mortuus . ẽ. pater eius. transtulit
illũ interrã istã in qua nunc uos habi¬
ea. nec passũ pedis. & reꝓmisit dare
illi eã in possessionem. & semini eius
post ipsũ cũ non haber& filium.
Locutus .ẽ. autẽ ds̃. quia erit sem̃ euss
accola interra aliena. & seruituti eos
subicient. & male trirctabunt eos annis
quadringentis. & gentem cui seruieriNT
iudicabo ego dixit ds̃. Et post hȩc
exibunt. & seruient mihi in loco isto
Et dedit illi testamentũ circũcisionis. &
sic genuit isa ac. & circũcidit eũ die
octauo. & isaac iacob. & iacob duo¬
decim patriarchas. & patriarchȩ amu¬

Expanded text:
ap. VII. Dixit autem princeps sacerdotum: Si haec ita se habent? Qui ait: Viri fratres, et patres, audite: Deus gloriae apparuit patri nostro Abrahae cum esset in Mesopotamia, prius quam moraretur in Charan, et dixit ad illum: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et veni in terram, quam motunc egressus de terra Chaldaeorum habitauit in Charran et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in terram, in qua nunc uos habinec passum pedis et repromisit dare illi eam in possessionem et semini eius post ipsum cum non haberet filium locutus est autem Deus quia erit semen eius accola in terra aliena et servituti eos subicient et male tractabunt eos annis quadringentis et gentem cui servierint iudicabo ego dixit Deus et post haec exibunt et deservient mihi in loco isto et dedit illi testamentum circumcisionis et sic genuit Isaac et circumcidit eum die octava et Isaac Iacob et Iacob duodecim patriarchas et patriarchae a
Abbreviated transcription (Latin):
niores & scribas. & concurrentes ra¬
puerunt eũ. & ad duxer̃ in conciliũ.
& statuer̃ testes falsos qui dicerent
Homo iste non cessat loqui uerba. ad
hic destru& locũ istũ. & mutabit tit¬
ditiones quas triedidit nobis moyses.
Et intuentes ieũ om̃s qui sedebant

Expanded text:
s: et concurrentes rapuerunt eum: et adduxerunt eum in concilio. Et statuerunt testes falsos dicentes. Homo iste non cessat loqui verba advehic destruet locum istum: et mutabit traditiones: quas tradidit nobis Moyses: et intuentes eum omnes qu
Abbreviated transcription (Latin):
creuit popłs. & multiplicatus. ẽ. inagytũ
quo adusq surrexit rex alius in egypto.
qui nonsciebat ioseph Hic circũ ue¬
niens genus nrm. afflixit patres
nr̃os. ut exponerent in fantes suos.
ne uiuificarentur Eodem tẽpore.
natus. ẽ. moyses. & fuit gratus dõ
qui nutritus. ẽ. trib mensib in domo
patris sui. Exposito autẽ illo. sustulit

Expanded text:
revit populus, et multiplicatus est in Aegypto, et quoadusque surrexit alius rex in Aegypto, qui non sciebat Joseph. Hic circumveniens genus nostrum, afflixit patres nostros, ut exponerent infantes suos ne vivificarentur. Eodem tempore natus est Moyses, et fuit gratus Deo, qui nutritus est tribus mensibus, in domo patris sui. E
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta quinq & descendit iacob
i agyptũ . & defunctus. ẽ. ipse & pa¬
tres pr̃i. Et trans lati sunt insichem.
& positi in sepulcro qđ emit abraham.
p̃tio argenti a filuis emmor filii sichem:¬

Expanded text:
septuaginta quinque animabus descendit Iacob in Aegyptum et defunctus est ipse etpatresnostri et translati sunt in Sychem; et positi sunt in sepulchro, quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emmor, filii Sychem
Abbreviated transcription (Latin):
nete. ue idem ille tẽptator cuius
a nobis dominationẽ xp̃c exclusit.
aliquib nos iterũ seducat insidus.
& hȩc ipsa p̃sentis diei gaudia. falla¬
tiȩ suȩ arte corrũpat. illudens sim¬
tatis nrẽ. non tã denatiuitate xp̃i
bris obuoluta. & ab om̃i increm̃to
uerȩ lucis aliena sunt. Trahunt᷑ enĩ
ad huc stultissimis gentilitatis errorib.¬

Expanded text:
nete; ne idem ille tentator, cujus nete; ne idem ille tentator, cujus jam a vobis dominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simtatis nostrae, non tam de nativitate Christi, bris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis errorib
Abbreviated transcription (Latin):
loetiferȩ pactionis male suada con
tis uasa rapiunt᷑. Redit in honorẽ
suũ ab antiquis contagiis purgata
natura. mors morte destruit᷑. pati¬
uitas natiuitate reparat᷑. qmsimul
& redẽptio aufert seruitutẽ. & regene¬
ratio mutat originẽ. & fides iustificat
peccatorem. Quisquis igit᷑ xp̃iano
nomine pie & fidelit̾̃ gloriaris. re¬
conciliationis huius grãm. iusto per¬
pende iudicio: Tibi enĩ quondã ab¬
tibi ꝑ exilia longa morienti. tibi in
cinerem & puluerem dissoluto. cui iã
non erat spes ulla uiuendi. ꝑ incarna¬
tionẽ
uerbi potestas data. ẽ. ut de longinquo
ad tuũ reuertaris auctorem. recog¬
noscas parentem. liber efficiaris ex
seruo. de ex traneo ꝓuearis infiliũ.
ut qui ex corruptibili carnenatus es
ex dĩ spũ renascaris. & obtineas ꝑ gr̃ãm.
qđ non habes ꝑ naturã. Habentes
ergo tante spei fiduciã dilectissimi.
in fide qua fundati estis stabiles ꝑ ma¬

Expanded text:
lethiferae pactionis malesuasa consclethiferae pactionis malesuasa consctis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides justificat peccatorem. CAP. V. Quisquis igitur Christiano nomine pie fideliter gloriaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende tibi per exsilia longa morienti, tibi in cinerem et pulverem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium: ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habes per naturam. Habentes ergo tantae spei fiduciam, dilectiin fide qua fundati estis, stabiles perma
Abbreviated transcription (Latin):
securi hostis astutia. qui natiuitatẽ
creati. non alit̃ sibi quã om̃iũ uas¬
.uiͦ. centiũ putauit obnoxiã. U̾idit enĩ
uagientẽ atq lacrimantẽ. uidit
pannis obuolutũ. circũcisioni subditũ
& legalis sacrificii oblatione ꝑfunctũ
turalib nondubitauit augm̃tis
Int̃bȩc intulit contumelias multipli¬
cauit
in iurias. adhibuit maledicta. ob¬
probria. blasphemias. conuitia.
omnẽ postremo in ipsũ uim furoris
esfudit. omĩa tẽptam̃toꝵs genera
ꝑcucurrit. Et sciens qđ humanã
naturã infeciss& ueneno. Nequaquã
credidit transgressionis exortẽ. quẽ
tot docum̃tis didicit. eẽ. mortalem. tu aũt.¬
Persistit ergo in ꝓb p̃do. & auarus
exactor in eũ qui nihil ipsius habe¬
bat insurger&. & dũ uiciatȩ origi¬
nis p̃iuditiũ generale ꝑsequit᷑. ciro¬
graphũ quo uitebat᷑ excedit. ab illo
iniquitatis exigens poenã. in quo nul¬
lam repperit culpã. Soluit᷑ itaq

Expanded text:
securi hostis astutia, qui nativitatem securi hostis astutia, qui nativitatem creati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. turalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ta uirginitas concupiscentiã nesciuit.
substantia ministrauit. Assũpta ẽ.¬
enĩ de matre dñinatura. ñ culpa
Creata. ẽ. forma serui sine condiaione
seruili. & nouus homo sic contẽperatꝰ
.ẽ. ueteri. ut & ueritatẽ susciper& ge¬
neris. & uitiũ excluder& uetustatis
Uerax nãq miscdĩa dĩ. cũ ad repa¬
randũ humanũ genus in effabilit̃
ei multa suppeterent. hanc potis suũ
consulendi elegit uiã. qua ad des¬
truendũ opus diaboli. Nonuirtute
uteret᷑ potentiȩ. sed ratione iustitiȩ
cuNam suꝑbia hostis antiqui. noninme
rito sibi int̾ homines ius tyrannicũ
uindicabat. Nec in debito dominatu
neos in obseqiũ suȩ uoluntatis in le¬
xerat. Non itaq iuste amitter&
originalem humanigeneris seruitutẽ.
uisi de eo qđ subiecerat uinceretu&
Cũ igit᷑ misericors om̃psq saluator.
ita susceptionis humanȩ moderaret᷑
exordia ut uirturẽ inseparabilis
a suo homine deitatis ꝑ uelamen nr̃ȩ
infirmitatis absconder&. in lusa . ẽ.

Expanded text:
irginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excluderet vetustatiserax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis arito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu neos in obsequium 276 suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Cum igitur misericors omnipotensque Salvator, ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tanto honore condiderat antiquã
mutasse sententiã. opus fuit dilectis¬
simi secreti dispensatione consilii. ut
in cõmutabilis ds̃. cuius uoluntas
non potest sua benignitate priuari
mento occultiore cõpler&. & homo
diabolicȩ iniquitatis uersutia actus
in culpã contur di ꝓpositũ pon perir&
ngreditur ergo hȩc mundi infima
fiius dĩ. de cȩlesti sede descendens.
& a pat̾na gła ponrecedens. nouo
ordine. noua natiuitate generatus

Expanded text:
quem in tanto honore condiderat, antiquam quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione coincommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari,nem sacramento occultiore compleret: et homo, diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens: novo ordine, nova nativitate gen
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ȩt̃nȩ Reparantur enĩ nobis
salutis pr̃ȩ annua reuolutione sacre¬
mentũ abinitio ꝓmissũ. infine reddi¬
tum. sine fine mansurũ in quodignũ
ad orarẽ mysteriũ. ut qđ magno dĩ
munere agit᷑. magnis ȩccłȩ gaudiis
celebret᷑. Dĩ enĩ om̃ps & clenens.
cuius natura bonitas. cuiꝰ uoluntas
potentia. cuius opus miscđia. ẽ. statim¬
ut uos diabolica malignitas ueneno
suȩ mortificauit inuidiȩ p̃parata
renouandis mortalib pietatis suȩ re¬
media. int̃ ipsa mundi primordia
p̃signauit. denuntians serpenti futu¬
rum semen mulieris. qđ noxii capits
torem humanȩ ꝓpaginis. incorrapta
patiuitate dãpnar&. Nam quiaglo¬
riabatur diabolus hominẽ sua s auoe
deceptũ. diuinis caruisse munerib:
& in mortalitatis dote nudatũ. dirã
mortis subisse sententiã. seq in malis
sus quoddã de p̃uaricatoris consortio
in uenisse solatiũ. dm̃ quoq iuste seue¬
ritatis exigente ratione. erga hominẽ

Expanded text:
tatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cupotentia, cuius opus misericordia estut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitistorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; 68 Deum quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
honore uenerant᷑: Quȩ & simirandã
habent pulchritudinẽ. ad orandam
tam̃ non habent deitatem. Illa ergo
uirtus. illa sapientia illa . ẽ. ad oran¬
da sola maiestas. quȩ uniuersitatem
mundi creauit ex nihilo. & in quas
uoluit formas atq. mensuras. terrenã
cȩlestemq substantiã. om̃i potenti
ratiane ꝓduxit. Sol. luna & sẏdera
sint cõmoda utentib sint speciosa
cernentib sed itaut de illis grȩ refe¬
rantur creatori. & ad oret᷑ ds̃ qui hȩc¬
condidit. noncreatura quȩ seruit.
Laudate igitur dñm dilectissimi. in
om̃ib oꝑib eius. atq udicus. Sit
inuobis indubitata credulitas uirgi¬
neȩ integritatis. & partus reforma¬
tionis humanȩ. Sacrũ diuinũq
mysteriũ. scõ atq sincero honorate
seruitio. Amplectimini xp̃mipñr

Expanded text:
ore subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sincero honorate servitio. Amplectimini Christum i
Abbreviated transcription (Latin):
qui non uult in xp̃o utramq uerã
p̃dicare naturam. Ueritatem
quippe istorũ munerũ tollit. dũ
IN xp̃o unam naturã predicare
contendit. Nos itaq dilectissimi
fr̃s offeramus xp̃o indubitanter
infide. quod magi obtulisse cog¬
noscuntur in munere: ut uere diui¬
nitatis humanitaqsq confessio. ipsa
sit apud xp̃m nr̃a fidelis oblatio
Haec munera cum magis unaninuter
offeramus & ad regionem scõrum
tota cordis deuotione tendamus:
Nec tenȩamus uiam ueteris uitȩ. sed
diuinis mandatis humiliter obse¬
quentes uiam mutemus. & qua pre¬
cepit dñs ambulemus. ut ad patriã
uenire ualeamus. ubi sine fine cum
ipso dño gaudeamus. Uia enĩ hoini¬
nis. ẽ. uita eius. Qui male uiuit.
uiam ten& erroris. Iui bene uiuit.
ꝑ uiam graditur ueritatis. Qua¬
ꝓpter qui ambulat uiam fornicati¬
onis. uiam teneat castitatis. Qui
uiam tenebat auaritiȩ. teneat uiã
miscđiȩ. Qui ambulabat per uiã

Expanded text:
qui non vult in Christo utramque veram qui non vult in Christo utramque veram praedicare naturam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in Christo unam naturam praedicare contendit. 11. Nos itaque, dilectissimi fratres, offeramus Christo indubitanter in fide, quod Magi obtulisse cognoscuntur in munere: ut verae divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad regionem sanctorum tota cordis devotione tendamus. Nec teneamus viam veteris vitae, sed divinis mandatis humiliter obsequentes, viam mutemus, et in qua praecepit Dominus ambulemus, ut ad patriam pervenire valeamus, ubi sine fine cum ipso Domino gaudeamus. Via enim hominis est vita ejus. Qui male vivit, viam tenet erroris; qui bene vivit, per viam graditur veritatis. Quapropter qui ambulabat viam fornicationis, viam teneat castitatis; qui viam tenebat avaritiae, teneat viam misericordiae; qui ambulabat per viam
Abbreviated transcription (Latin):
ditur arrianus. qui soli patri sa¬
crificium offerri debere contendit.
In oblationẽ mẏrrȩ confunditur
manicheus. qui xp̃m uere mortuũ
ꝓ nr̃a salute non credit. In auro
uero simul uterq confunditur.
quia & manicheus de semine dauid
scđm carnem natũ noncredit
regem. & arrianus dõ unigenito
naturalem ad signare niaitur
seruitutem. Pro inde uterq non
experietur regem a quo perfidem
regnatur. sed a quo ꝓ infidelitatis
crimine puniatur. quia ab uno
diuinitatis. ab altero carnis ueritas
denegatur. Inde hisdem munerib
confunditur etiam nestorius. qui
nititur xp̃m in duas ꝑsonas diui¬
dere. cum uideat magos non alia
dõ & alia homini. sed uni dõ homi¬
ni eadem munera obtulisse simpli¬
citer. Non ergo diuidatur inper¬
sonis. qui non inuenitur diuisus
in donis. Propterea quippe unus
idemq istis munerib honoratur.
ut unus idemq ds̃ & homo cognos¬
catur. Ista magorũ oblatio con¬
fundit etiam euticetis insaniam.

Expanded text:
ditur Arianus, qui soli Patri saditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit: in oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum pro nostra salute non credit: in auro vero simul uterque confunditur, quia et Manichaeus de semine David ndum carnem natum non credit regem, et Arianus Deo Unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas dividere: cum videat Magos non alia Deo et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista Magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam,