comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auigent̾ atcẽdat que scͥpta sc̃:
facue ẽ ei ꝑciꝑe ex malis bona ꝓueni¬
uł ẽẽ. Non qr malum sit bonũ: s qr bo¬
nũ sit malum fi̾. Nõ ẽ .n. boñ malũ fi̾ ab
aliquo. qr non ẽ bonum. ut aliqͥs fa¬
ciat malum. Si enĩ ħ eẽt bonũ ꝑfecto
ħꝰ d̾s auctor eẽt. qui est auctor ormĩs
boni. ꝙ si ħꝰ d̾s auctor est. eo gͦ auctore hͦ
agit malum. ⁊ ita eo auctore: hõ sit det̾i¬
instruit aminori dicens ita. Nullo sa¬
piente horẽ auctore fit hõ dec̾ior Tãta
.ii. est ista culpa. que in sapientẽ homis¬
nem cadere nequit. Est autem omi
honuẽ sapiente p̃stancior Malto gͥ
minꝰ d̾o auctore fit homo deterior.
Multo enĩ est p̃stancior d̾i uolũtas. ꝙͣ
hom̃is saprentis. Illo aũ auctore¬

Expanded text:
igenter attendat quae scripta sunt, facile est ei percipere ex malis bona provenivel esse, non quia malum sit bonum, vel quia bonum sit malum fieri. Non est enim bonum malum fieri ab aliquo, quia non est bonum ut aliquis faciat malum. Si enim hoc esset bonum, profecto hujus Deus auctor esset, qui est auctor omnis boni. Quod si hujus Deus auctor est, eo ergo auctore homo agit mala, et ita eo auctore homo fit deteri 3, aperte astruit a minori, dicens ita: Nullo sapiente homine auctore fit homo deterior; tanta enim est ista culpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus ergo Deo auctore fit homo deterior. Multo enim est praestantior Dei voluntas, quam hominis sapientis. Illo autem auctore
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ osfñsã que replicatur itm̾ redeũt. Si
uͦ nõ redire dicant᷑. sane dici pot̃ Etians
si nichil de uenia relinquit᷑ ñ qd̾ dimissa
pecã. itm̃ imputentur. s qr pp̃ ingͣtitu¬
dinẽ ita reꝰ est. ⁊ minundꝰ constituit᷑.

Expanded text:
 offensam quae replicatur, iterum redeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentur, sed quia propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cõcedatur. ne medicina uił miꝰ utilis eẽt
egͦtis. Quanto nragis salubris ẽ. qͣnto muiꝰ
re huic homĩ qui pꝰ penitẽciã pͥmã rurtꝰ
se laq̃is iqͥtatis obstrmxit. ad huc it̾m
aliqͣ culpa mortalis muen̾it. q̃ ñ ĩ cͥnuẽ mor¬
tali. ł in blaphemia fidei. s in sm̾onis uicio¬
ł in moꝵ uicio c̃osistat. ħ culpa semꝑ reꝑa

Expanded text:
t aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus re huic homini qui post poenitentiam primam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper repa
Abbreviated transcription (Latin):
lum corprs esse deum. ⁊ ĩo cuncta corꝑa tͣns.¬
cenderunt querentes dm̃: uidert̃ eciã qͥcqͥd
mutabile est non esse sumũ dm̃ omĩum¬
q pͥnerpium. ⁊̃ ẜo omem animam. mutabi¬
les q sp̃c tͣnscenderunt. demde uiderunt
om̃e quod mutabile est non posse esse nͥ
ab illo: qui inꝯmutabłi ⁊ simplicider est
Inteliex̾unt gͥ eum: ⁊ omĩa ista fecisse et
a nullo fi potuisse.

Expanded text:
rpus esse Deum, et ideo cuncta corpora transcenderunt quaerentes Deum; viderunt etiam quidquid mutabile est, non esse summum Deum, omniumque principium: et ideo omnem animam mutabilesque spiritus transcenderunt. Deinde viderunt omne quod mutabile est non posse esse nisi ab illo qui incommutabiliter et simpliciter est. Intellexerunt ergo eum et omnia ista fecisse, et a nullo fieri potuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ est : qui de nichilo aliqͣ facit. Et
de mat̾ia Uñ et homo uł angelus
ctor siue artifex. s non c̾ator. Hoc enĩ¬
dam. et de aliquo aliqͣ facit. Ipẽ ẽ gͦ
d̾ator et opisex. ⁊ factor. Sed creatõnis
nom̃ sibi ꝓpͥe retinuit. alia uͦ etiam
creatbeis ꝯmunicant. In scͥptura tñ
sepe caitor accipitur. tamꝙͣ factor et c̾

Expanded text:
 est, qui de nichilo aliquid facit et cde materia. Unde et homo vel angelus uctor vel artifex, sed non cdam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo Creator, et opifex, et factor, sed creationis nomen sibi proprie retinuit, alia vero etiam creaturis communicavit. In Scriptura tamen saepe creator acc
Abbreviated transcription (Latin):
qui labuntur. ut pͥstinã dignitatẽ ex a¬
ctoritate desfendant. ⁊ qͣi usũ pectandi
sibi faciant. reticenda ÷ spes ista. Si uͦ
locꝰ ẽ uͥ ista non recurrãt restitui posst̃
qui peccant. Ex hiis satis ꝑpenditur᷑ qł
debeat ẽẽ sucertos. qui alios ligat et
uiuificat q̃ nõ uiuũt. ⁊ ĩta meidit in
maledictõnis iudiciũ. Ind̾ ã malachie .s.¬

Expanded text:
qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi ausum peccandi sibi faciant, rescindenda est spes ista. Si vero locus est, ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. Idebeat esse sacerdos qui alios ligat et vivificat quae non vivunt; et ita incidit in maledictionis judicium. Illud autem Malachiae, s
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ supͣ diximꝰ Quib cognitis adsit be¬
niuolus paratꝰ erig̾e. ⁊ secũ honꝰ portare.
habeat dulcedinẽ in affectõne: disc̾tõnẽ ĩ
uarietate. Doceat ꝑseu̾aneiã. caueat ne
corruat. ne iuste ꝑdat iudicariã potestatẽ
et si enĩ ei penitencia possit acqͥrere gͣci

Expanded text:
 supra diximus; quibus cognitis, adsit benevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne corruat, ne juste perdat judiciariam potestatem. Etsi poenitentia pos
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ nͨ genitum. nec ingenitũ posse dici.
inͦ. Sic̃ enĩ solꝰ filiꝰ dr᷑ genitꝰ: ida ⁊ solus
pr̃ dr᷑ingenitꝰ: eo quod ab alio nõ site uñ
est de alio. Io solus appellatur ingenitꝰ
ñqͥd in scͥptnris s in ꝯsuetudre disputantiũ
⁊ de re tanta: smonẽ qͣlem ualuert̃ ꝓfeñti

Expanded text:
m nec genitum, nec ingenitum debere dici. mur. Sicut enim solus Filius dicitur genitus, ita et solus Pater dicitur ingenitus, eo quod ab alio non sit; undeest de alio. Ideo solus appellatur ingenitus, non quidem in Scripturis, sed in consuetudine disputantium, et de re tanta sermonem qualem valuerint
Abbreviated transcription (Latin):
dem non mͦ eis. qui passi sunt uer̃ ⁊
alus fidelib ipõ passiones. Uer̃pdam̃
passiones uͦ scõꝵ possumꝰ uelle ⁊ nolle:
⁊ utͣmiq bona uoluutate. si rectos nob̾
ꝓponamꝰ fines. Cui .n. placuit passio pau¬

Expanded text:
idem non modo eis qui passi sunt, verum etiam aliis fidelibus ipsorum passiones, verumtamen passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli pas
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e uius. in qͦ ⁊ mortẽ susceptio mortalita¬
tis excep̃. ⁊ uitam diumitatis nõ ꝑdidit. mor¬
tem gͥ d̾i filiꝰ. ⁊ in aĩa ñ ꝑculit: ⁊ in maie¬
state non sensit. s tm̃ ꝑticipatõne infirmi¬
tatis rex gł̾re crucifixꝰ est. Ex hus aꝑꝑet. qd̾ xͦ¬

Expanded text:
itatis excepit, et vitam divinitas non perdidit. Mortem ergo Dei Filius et in anima non pertulit, et in majestate non sensit; sed tamen participatione infirmitatis Rex gloriae crucifixus est. Ex his apparet q
Abbreviated transcription (Latin):
tum de nat᷑a uł sub̾a m̃tionẽ facre Illa¬
tum uͦ sentenciarũ iudiciũ. prudentis
lectoris cui utͥusq seutencie noticiã plena¬
rie dedimꝰ: arbitͥo relinqͥmꝰ ad ea que adhͨ
nob suꝑsf̃ tͣctanda festinantes.

Expanded text:
tionem facit. Illarum vero sententiarum judicium prudenti lectori, cui utriusque sententiae notitiam plenarie dedimus, arbitrio relinquimus, ad ea quae adhuc nobis supersunt tractanda festinantes.
Abbreviated transcription (Latin):
qd fu̾i̾t illud adiutoriũ homini dat̃
inc̾atione quo pot̾at mau̾e. si uellet. Illud
utiq fuit lib̾tas arbitrii ab om̃i labe et cor¬
ruptela ĩmunicatq uolũtatis rectitudo et
om̃iũ nat᷑aliũ potenciar̃ anime sinc̾itas et
uiuacitas.
De libero arbitͥo.

Expanded text:
d fuerit illud adjutorium homini datum in creatione, quo poterat manere si vellet. Illud utique fuit libertas arbitrii ab omni labe et corruptela immunis, atque voluntatis rectitudo, et omnium naturalium potentiarum animae sinceritas atque vivacitas. 5. De libero arbitrio.
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xͥ. Idem. ead̾ fides mediatoris. q̃ nos
saluat: saluos uistos faciebat. antiqͦs pu
tuli. iͦ illi moritur̃. ⁊ sĩc nos resurrexiss e
ita illi resurrectur̃. ⁊ nos ⁊ illi. ad iudiciũ
erechielẽ. ⁊ qui p̃ibanti ⁊ qͥ seq̃bant᷑. cab .d.

Expanded text:
up.: Eadem fides Mediatoris quae nos salvat, salvos justos faciebat antiquos, putuum, ita illi moriturum; et sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum; et nos et illi ad judicium Ezech.: Et qui praeibant
Abbreviated transcription (Latin):
.i. lib̾a melmande uoluntatis siue ad
bonũ siue ad malum facultas. Not̾a¬
nt. enim ꝑ liber̃ arbitͥum. sine iuolẽ¬
tia ⁊ coactione ad utr̃lib ꝓpͥa uolũ¬
tate deflecti.

Expanded text:
 libera inclinandae voluntatis sive ad bonum, sive ad malum facultas. Poterant enim per liberum arbitrium sine violentia et coactione ad utrumlibet propria voluntate deflecti.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi pͥus nascatur. Uñ illa sc̃ĩficatõ. pot̃¬
qr c̃ͥoidit infans inut̾o. s exultauit nec
elisabeth dicit. exultauit in fide. s exulta¬
uit in ut̾o meo. ⁊ potuit ẽẽ ħ sc̃ĩficatõ:
tante rei a maiori cognoscende indiciũ
nõ aꝑuulo cognite. absq a sscõne de qͣ

Expanded text:
nisi prius nascatur. Unde illa sanctificatio potest quia credidit infans in utero, sed exultavit; nec Elisabeth dicit: Exultavit in fide, sed: Exultavit in utero meo. Et potuit esse haec sanctificatio, tantae rei a majori cognoscendae indicium, n
Abbreviated transcription (Latin):
luntadẽ que ip̃e ẽ: nicħ pudand̾ ÷ ita
et fiat. Illa enĩ uoluntas ut ait. auoꝰ
de nobis. de nob̾ implet᷑. s tñ nõ ĩple¬
niꝰ eam qñ peccamꝰ. a nob̾ implet᷑: qñ
bonũ facimꝰ. Id̾o enĩ facmꝰ. qr scimꝰ¬

Expanded text:
luntatem, quae ipse est, nihil putandum est ita et fiat. Illa enim voluntas, ut ait Augusa nobis. De nobis impletur; sed tamen non implemus eam quando peccamus. A nobis impletur, quando bonum facimus; ideo enim fac
Abbreviated transcription (Latin):
esti s ex ea potiꝰ est. bonꝰ usus lib̃i arbit̾i q̃
nob̃ est a d̾o ñ anob̾. usus nͨ boms. arbitru
et ex d̾o est eo ex nobis. et id̾o bonũ m̾itũ ẽ
Ibi enĩ solus d̾s oꝑatur hier deus et homo.
ħi m̾itum ex illa purissima gr̃a ꝓuenit. qd̾
am noĩat. qͥmũ enĩ sola gͣtia dat d̾s: et ñ¬
aueud boni posse. subdit. Non aũ ego solus

Expanded text:
 est bonus usus liberi arbitrii, quae nobis est a Deo, non a nobis. Usus vero bonus arbitrii, et ex Deo est, et ex nobis; et ideo bonum meritum est. Ibi enim solus Deus operatur hic, Deus et homo. Hoc meritum ex illa purissima gratia provenit: quod am nominat, primum enim solam gratiam dat Deus, et noaliquid boni posse, subdit: Non autem ego solus
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscentiũ dm̃ ⁊ nõ quoꝵdã cog¬
noscentium deum. Illi enĩ ad templũ
d̾i ꝑtinent: qui cognoscentes dm̃.
noscere dñ. oͣͥ quem potuerunt illi
nosse: nec here: isti potuert̃ here añ¬
ꝙͣ nosse. Beatissim aũ sunt illi: qͥb¬
hoc est dm̃i ħere qd̾ nosse. Hic aliqͣ¬
tenꝰ aꝑit ausꝰ. quomͦ d̾s habitet. in
ut ab eo cognoscatur ⁊ diligatur.¬

Expanded text:
cognoscentium Deum, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum,noscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi quibus est Deum habere, quod nosse. Hic aliquatenus aperit Aug. quomodo Deus habitet in aut ab eo cognoscatur et diligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
centes. digitꝰ dei ÷ hic. Quid añ possũt¬
ꝑ ip̃ius nat᷑e sue ꝯditõnẽ fac̾e ñ sinat᷑
homini explorare. disficile ẽ imo ĩpolibi¬
le. Nouimꝰ hoiẽm posse ambulare. et neq
ħ posse si ñ ꝑmittat᷑ uolare aũ nõ posse.
⁊ si ꝑmittant᷑ sic et illi angeli q̃dã
possunt face̾ si ꝑmittant᷑ ab angelis
potentiorib ex imꝑio dei. Quedã uͦ nõ

Expanded text:
possintper ipsius naturae suae conditionem facere non sinantur, homini explorare difficile est, imo impossibile. Novimus hominem posse ambulare, et neque hoc posse si non permittatur; volare autem non posse, etiam si permittatur. Sic et illi angeli quaedam possunt facere si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio Dei; quaedam vero non
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod possent mali angeli si ꝑmit̾cẽt᷑
ideo nõ possunt. qr nõ ꝑmictũt᷑. neq .n. o-¬
currit alia rõ cur nõ potuerunt fac̾e̾
semniphes qui ranas sp̾entesq fecerũt
nͥ qr mai& aderat dominatio ꝓhibentis d̾i

Expanded text:
ut quod possent mali angeli si permitterentur, ideo non possunt quia non permittuntur. Neque enim occurrit alia ratio cur non poterant facere ciniphes qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia major aderat dominatio prohibentis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
homiti disficultas nullũq ĩpedim̃tũ de le¬
ge meñbroꝵ. ad bonũ nulla inpulsio uł
inuestigatio ad malũ. Nuc autẽ ꝑ legẽ
carnis. ad bonũ impeditur. et ad malũ.
instigatur ut ũ possit uelle ⁊ ꝑfice̾. bonũ:
nͥ ꝑ gram liberetur ⁊ adiuuetur. qr ut ait

Expanded text:
homini difficultas, nullumque impedimentum de lege membrorum ad bonum, nulla impulsio vel instigatio ad malum. Nunc autem per legem carnis ad bonum impeditur, et ad malum instigatur, ut non possit velle et perficere bonum, nisi per gratiam liberetur et adjuvetur; quia, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ obedrãm ⁊ uoluntatẽ ꝑfectam. qͣm nõ
aliqñ boñ inse pꝰ mortem qd̵ ñ huit añ
Non gͥ melior uł beatior fuit. qͣm añ: ab¬
sit qd̃ melior fu̾it. qr sanctior. nõ grã cumu¬
latior. Non ⁊ beatior fuit in dei contẽpla¬
tõne. in quo p̃cipue beatitudo consistit pot̃

Expanded text:
 obedientiam et voluntatem perfectam, quam non aliquod bonum in se post mortem, quod non habuit ante. Num ergo beatior vel melior fuit quam ante? Absit quod melior fuerit, quia nec sanctior, nec gratia cumulatior. Nec etiam beatior fuit in Dei contemplatione, in quo praecipue beatitudo consistit. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
cem subiit. s ⁊̃ ab ip̃a cõceptõne. ex quo
hõ fõs est. ꝑ caritatẽ ⁊ iusticiã. ⁊ alias
uirtutes. in qͣrũ plenitudinẽ fuit. scd̃
horẽm conditꝰ. sibi tñ m̾uit qͣntũ post
ꝑ martirii tołanciã. Tanta .n. plenitu¬

Expanded text:
cem subiit, sed etiam ab ipsa conceptione ex quo homo factus est, per charitatem et justitiam et alias virtutes, in quarum plenitudine fuit secundum hominem conditus, sibi tantum meruit, quantum post per martyrii tolerantiam. Tanta enim plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuie. nõ regnat ineo impetꝰ uoluptatis.
nͨ p̃ceps f̾tur ad cortum. Nichil ÷ fediꝰ ꝙͣ
uxorẽ amare qͣi adult̾am. Qui dieũt se
cã humani gnĩs uxorib iungi. imittẽt᷑
saltẽ pecudes. ⁊ pꝰꝙͣ uent̾ uxoris ĩ tumue¬
rit ñ ꝑdant filios uͦ amatores. se uxorib
exibeant s maritos. Id̾ in inrĩmonio o¬
ꝑa lib̾oꝵ concessa sunt uoluptates autẽ
q̃ de m̾etͥcũ amplexib capunt᷑ ĩ upore

Expanded text:
u; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dicunt sis uxoribus jungi, imitentur saltem pecudes, et postquam venter uxoris intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimonio opera liberorum concessa sunt, voluptates autem quae de meretricum amplexibus capiuntur, in uxore
Abbreviated transcription (Latin):
in aliqͦ cõiugio simł
cõcurrt̃. ad excussatõnẽ coitꝰ carnalis ualẽt
Qñ .n. seruata fide thori cã ꝓlis ꝯiuges ꝯ¬
ueniũt. sic excussat᷑ cortꝰ. ut culpã ñ habe¬
at. Quando uͦ deficiente bono ꝓlis. seruata
satur ut ñ ħ̾eat culpã s uenialẽ. Uñ augꝰ.¬

Expanded text:
in aliquo conjugio simul concurrunt, ad excusationem coitus carnalis valent. Quando etiam servata fide thori causa prolis conjuges conveniunt, sic excusatur coitus, ut culpam non habeat. Quando vero deficiente bono prolis, fide tsatur ut non habeat culpam, sed venialem. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
I disfinientes dixerunt. lib̾m de uolũta¬
te iudiciũ. quia potestas ipã et habi
arbrtͥum qͣntũ ad uoluntatẽ. qr uoluntarie
mou̾i ⁊ spõtanco appetitu ferri pͭ ad ea que
bona uł mala iudicat uł uidicare ualet. hoc

Expanded text:
i definientes dixerunt liberum de voluntante judicium, quia potestas ipsa et habiliarbitrium, quantum ad voluntatem, quia voluntarie moveri, et spontaneo appetitu ferri potest ad ea quae bona vel mala judicat, vel judicare valet. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑a sub potestate lib̾i arbiti uenunnt
non fi̾. Si qͥs enĩ dale qͥd uelit ac disponat
fat̾e. quod in eiꝰ nullatenꝰ sit potestate. uel
qd̾ sñ ip̃i dispõne eque fieret m ħ ip̃e libe¬
rũ nõ habet arbitriũ
Ꝙ supͣ posita descͥptõ

Expanded text:
 liberi arbitrii veniunt, non fieri. Si quis enim tale quid velit ac disponat facere, quod in ejus nullatenus sit potestate, vel quod sine ipsius dispositione aeque fieret, in hoc ipse liberum non habet arbitrium. 3. Quod supraposita descript
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ sit. illud nullis in ambignũ uenit
qͥn uoluntas ex suo fine pensetur. utr̃
recta sit an pua peccatũ: an gr̃a. et qͥn
norẽ iñtentionis alicñ finis. aliqñ uolim¬
tas natelligatur
Cũ uolu̾tas sit de his qͣ¬

Expanded text:
verum sit, illud nulli in ambiguum venit, verum sit, illud nulli in ambiguum venit, quin voluntas ex suo fine pensetur utrum recta sit an prava, peccatum an gratia; et quin nomine intentionis aliquando finis, aliquando voluntas intelligaturCUM VOLUNTAS SIT DE HIS QU
Abbreviated transcription (Latin):
et intencio tał sit uoluntas. ⁊ si uolũtaᷤᷤ
ẽẽ uoluntas. Ut enĩ uolintas est. qͣ uolo
refic̾e̾ pauꝑem. ita et uoluntas est. qͣ per
istud uolo here uitam et̾nam. et ala qͥdẽ
uidetur ẽẽ uoluntas. qͣ uolo ħere uitã ⁊ alia
q̃ pauꝑi subuenire uolo. S ista ad aliam
refertur. slam et si hoc ita placet ut meo c̃
auqͣ delectõne uoluntas acqͥescat. ñdũ tũ
est ullud qͦ tenditur. s hoc ad illud refert᷑
ut ulud deputet᷑ ⁊ãqͣm prĩa ciuis. isdd̾ uero:
taniꝙͣ refecto uł mansio uatoris. et sũt¬
iste uoluntates asfetꝰ sũi motꝰ mentis.
cͥib qͣi g̃ssib uł passib tendit᷑ ad prĩam
Sicut gͦ alt̾a est uoluntas uidendi fene¬
stras. ut supͣ decente augͦ. didicimꝰ. abc̾a
uoluntas. elemosinas dandi pauꝑi. alia
uoluntas hñdi uitam. Alii aũ putant
quod una sit uoluntas. et hic et ibi. sed
apter subrectoꝵ multiplicitatẽ. diu̾sitateᷤᷤ
memorat᷑. uoluntatũ oetm̃ quodłib hoꝵ

Expanded text:
um intentio talis sit voluntas, et si voluntas  voluntas esse: ut enim voluntas est qua volo reficere pauperem, ita et voluntas est qua per ietur voluntas esse qua volo habere vitam, et alia qua pauperi subvenire volo. Sed ista ad illam refertur. Nam etsi hoc ita placeat, ut in eo cum aliqua delectatione voluntas acquiescat, nondum est tamen illud quo tenditur, sed hoc ad illud refertur, ut illud deputetur tanquam patria civis, istud vero tanquam refectio vel mansio viatoris. Au motus mentis, quibus quasi gressibus vel passibus tenditur ad patriam. Sicut ergo altera est voluntas videndi fenestras, ut supra docente August. didicimus, altera voluntas eleemosynas dandi pauperi, alia voluntas habendi vitam. Alii autem putant quod una sit voluntas et hic et ibi, sed propter subjectorum multiplicitatem diversitas memoratur voluntatum. Caeterum quodlibet horum
Abbreviated transcription (Latin):
sit nature. i̾̃mo oĩo non sint. Non est enĩ
aliquid uł res aliqͣ non ire ad eccͣm uł
non cred̾e et hmodi. Ad qd̾ dñt. hiisatq
hꝰmodi dictionib. que uident᷑ pͥuatõnes
tem dũt. et nomĩe incͤdulitatis malum
ad eccm malum esti nõ eiitis ꝯtẽptꝰ sig̃cat᷑. i.¬
uoluntas mala. uł ꝓpoĩtum. ħ ẽ enĩ declina¬
re amalo bonum est. Si c̃ gͥ declinatio ama
tandi malum. Non enĩ pot̃ ẽẽ bonũ qd̾
omino nicħ est. ita declinatio a bono qd̾ est

Expanded text:
Non est enim aliquid, vel res, non ire ad ecclesiam, vel non credere et hujusmodi. Ad quod dicunt, his atque hujusmodi dictionibus quae videntur privationes tem dicunt; et nomine incredulitatis malum ad ecclesiam malum est; non euntis contemptus signioluntas mala vel propositum; hoc est enim declinare a malo, bonum est. Sicut ergo declinatio a matandi malum non enim potest esse bonum quod omnino nihil est, ita declinatio a bono quod est
Abbreviated transcription (Latin):
capłi expoltõne ita repꝑit᷑. hac qͥdam pue¬
rilr intelligint qd̾ in ualle q̃ ÷ ilat̾e mõ¬
tis oliueti descensurꝰ sit dñs ad iudiciũ qd̾
fruiolũ ẽ qr ñ int̾ra s ĩ spatõ huiꝰ aeris se¬
debit. ec. loc̃ mõtis oliueti. ex qͦ ascendit.
⁊ sic̃ ioħs cͥsostomꝰ dic̃. angłi desf̾e̾nt anto
eũ sigñ crucis. Uñ iei̾ngłio u̾it̾as ait̃. Et̃

Expanded text:
capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligend̾ ẽ ulud qd̾ ait pelagiꝰ ppͣ
de nlo. qui mortuo spõso eiꝰ. eiꝰ sposam du¬
institutis. quin ad sacs ordines ꝓmoueri
ualeat. Si uͦ talis spõsa fuisset. int̾ qͣm ⁊
spõsũ eiꝰ consẽssus de p̃senti int̾cessisse: eo¬

Expanded text:
intelligendum est quod ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus sponsam duinstitutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de prae
Abbreviated transcription (Latin):
impodens cercum est non posse fieri ma¬
to ⁊ nolente poss ab aliquo malũ fieri
est malũ ẽẽ uł fl. alioqͥn sũme bonus
mala sunt: nõ sunt bona. tam̃ non
solum bona s etram sunt et mala bo¬
num est. Nam nisi eẽt ħ bonũ ut ẽẽnt
et mala nullo mͦ ẽẽ sineretur. ab oĩ¬
potdenti d̾o. Cui ꝓcłꝰ dubio. ꝙͣ facile
est qd̃ uult facere

Expanded text:
impotens, certum est non posse fieri maeo et nolente posset ab aliquo malum fieri,est mala esse vel fieri, alioquin summe bonus mala sunt non sunt bona, tamen ut non solum bona, sed etiam sint et mala, bonum est. Nam nisi esset hoc bonum ut essent et mala, nullo modo esse sinerentur ab omnipotenti bono; cui proculdubio quam facile est quod vult facere
Abbreviated transcription (Latin):
in aĩa bonꝰ asfectꝰ. sine botsꝰ m̃tis motꝰ.
et hos est bonũ homnus m̾itum
icut u̾bi
gr̃a ex
fide untute et hominis arbitͥo geuera
tib intlłigend̾ est ⁊ isti boni motꝰ uł asfeda
nobͣ apponuntur.

Expanded text:
nis bonus affectus sive bonus motus mentis; et hoc est primum bonum hominis meritum. Sicut, verbi gratia, ex fidei virtute et hominis arbitrio generatibus intelligendum est. Et isti boni motus vel affectus nobis apponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
fortem esse. S si qͥd de illa simplici multipli
ẽẽ quod est fortem esse. aut pruidentẽ aut
uistum. Pot̾ .n. esse animꝰ. ⁊ nullã istar̃ ħe¬
re uͥtutem
Quanta ẽ d̾i sĩplicitas. ꝙ nll

Expanded text:
um esse, et si quid de illa simplici multiplicesse, quod est fortem esse, aut prudentem, aut justum; potest enim esse animus, et nullam istarum habere virtutum. 7. Tanta est Dei simplicitas
Abbreviated transcription (Latin):
gigni. uł genitus esse. qͣ eadem pater potẽs
est ut genu̾it. uł ut gen̾et. falsum est sicut
drꝰ. pater habet potenciam qua potest es¬
se pater. filuis uͦ nõ ħt potenciam qͣ possit
esse filiuis. Habet gͦ aliqͣm pater qͣm nõ ht
filius: et eꝯu̾so. absit qr eadem est potencia
paruis. qͣm pot̾ ẽẽ pater ec filii qͣ pot̃ esse
filius. Ita etiam eadem est uoluntas. qͣpẽ¬
uult esse pater uult esse pater nõ filius
et filus uult esse filius non pater. et ead
est uoluntas filii qͣ uult esse gmĩtus. et pa¬
trem gn̾aiste. et patris qͣ uult esse genitor
et filiũ g̃nitũ.¬

Expanded text:
gigni vel genitus esse, qua eadem Pater potens est ut genuerit, vel ut generet, falsum est. Sicut dicitur: Pater habet potentiam qua potest esse Pater, Filius esse Filius; habet ergo aliquam Pater, quam non habet Filius, et e converso. Absit, quia eadem est potentia Patris, qua potest esse Pater; et Filii, qua potest esse Filius. Ita etiam eadem est voluntas, qua Pater vult esse Pater, non Filius; et Filius vult esse Filius, non Pater; et eadem est voluntas Filii, qua vult esse genitus et Patrem genuisse; et Patris, qua vult esse genitor et Filium genitu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ filioꝵ ꝓcͤandoꝵ s infirmitatis inꝯtinen¬
cie cã expetit. ł ille de mr̃imonio uł ula
ñ sibi alt̾utͣnegent ne ꝑ ħ incidant. in
dãpnabiles corruptelas. Redd̾e .ii. debitũ
cõiugale nulliꝰ ÷ cͥmĩs exige̾ aũ ult᷑ gn̾an¬
di necressitutẽ culpe ẽ uenialis. formcari
uͦ uł mechari pumendi ẽ cͥmĩs.

Expanded text:
infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis; fornicari autem vel moechari puniendi est criminis.
Abbreviated transcription (Latin):
uerb̃is. filium et spm̃ sanctum. non
esse de nichilo. s de aliquo. nec tñ de aliqͣ
mat̾ia. Uñ eciam hylariꝰ. in .xii. li. de tͥni
ait. Unigñitꝰ dei cum natus sit. patren
testatur auctorem. c̃ ex manente natꝰ est
dicitur. qd̾ filuis non est natꝰ ex nichilo. simi¬
liter et sp̃e sanctus. non est dicendus esse
uł ꝓcedere ex nichilo. qr filuis de sub̾a patͥc
accipiendum est. pater genust id. qd̾ ip̃e est .i.
filium qui est hoc quod pater. et hoc ita de¬
quin non est uerus filius. si quod est pat̾
non est filius. Item suba dei genuit faliũ.
.i. pater sub̾a genuit filiimi. qui est eadẽ
sub̾a. et eiud̾ substancie. qd̾ sic esse intelli¬
gendum augꝰ ostendit dicens ad maximĩ¬
dem nat᷑e uel substancie spm̃ genuit. Itẽ
sicut dicit deus deum genuit: ita dre. d̾s
si credid̾is et dix̾is. nͥ de hac re ulterius
accusab̾is. His enim u̾bis aꝑit. quomͦ p̃dcã de¬
beant intelligi. Siłr filius natus de sub̾a¬

Expanded text:
erbis Filium et Spiritum sanctum non esse de nihilo, sed de aliquo; nec tamen de aliqua materia. Unde etiam Hilarius in lib. 12 de Triait: Unigenitus, Deus cum natus sit, Patrem testatur auctorem; cum ex manente natus estdicitur quod Filius non est natus ex nihilo. Similiter et Spiritus sanctus non est dicendus esse vel procedere ex nihilo, quia Filius de substantia Patris accipiendum est illud: Pater genuit id quod ipse est, id est Filium, qui est hoc quod Pater. Et hoc ita dequin non est verus Filius, si quod est Pater, non est Filius. Item substantia Dei genuit Filium, id est Pater substantia genuit Filium, qui est eadem substantia et ejusdem substantiae. Quod sic esse intelligendum Aug. ostendit, dicens ad Maximiejusdem naturae vel substantiae Spiritum genuit. Item sicut dicis: Deus Deum genuit, ita dic: Deussi credideris et dixeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. His enim verbis aperit quomodo praedicta debeant intelligi. Similiter Filius natus es
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi aliud ibi sit. quod essencia est aliud qͣuł
ꝑsona. Hus uerbis ostendit non esse dicendũ
ꝑsonam esse ex essencia. hio qͣn ex sensu p̃di¬
cto. qui senslis confirmatur etiam. ex eo qd̃
in .xu. li. detͥ. idem dicit Sicut nrã seĩa
sciencie dei. sic et nr̃m uerbum. quod nas¬
citur de nr̃a scĩa. dissimile est illi uerb̃o ᷤ qd̾
natum est de patris essencia. Tale ẽ ã ac si
qd̾ est exp̃ssius de prĩs eẽntia. de pr̃e sapĩa¬
⁊ hoc itaqͥ indellectu. uerbum dei patͥs
imnigenitꝰ filiꝰ ꝑ omĩa prĩ similis ⁊ equalis
recte dicitur deus. de d̾o. lumen de lumĩe

Expanded text:
quasi aliud ibi sit quod essentia est, aliud quod persona. His verbis ostenditur non esse dicendum personam esse ex essentia, nisi ex sensu praedicto. Qui sensus confirmatur etiam ex eo quod in lib. 15 de Trin. idem ait: Sicut nostra scientia scientiae Dei, sic et nostrucitur de nostra scientia, dissimile est illi Verbo Dei quod natum est de Patris essentia. Tale est autem ac si od est expressius, De Phoc itaque intellectu, Verbum Dei Patris unigenitus Filius, per omnia Patri similis et aequalis, recte dicitur Deus de Deo, lumen de lumine,
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit. qd̾ ex fonte suꝑbie nascitur. Sp̃es
enĩ suꝑbie ẽ. se uelle iustũ uideri. qui
pccõr est atq ẏpocrita coniucit᷑ qui ad in¬
ccata sua leuigare contendit. ł sic̃ chaym
pocm̃ suũ recicendo suppͥmere querit. Ubi
uͦ suꝑbia regnat uł ypoc̾sis. humilitas lo¬
cũ nõ habet. Sine humilitate uͦ: alicui
ueniam sꝑare nõ licet. Ubi gͦ ẽ tacitur¬
nitas confessionis. non ẽ sꝑanda uenia
cͥminis iam c̾cissime liquet ꝙͣ sit detesta¬
um timentis. Qui enĩ timet iudicium
dei: pccm̃ non erubescit confiteri. ꝑfectꝰ
timor soluit oem̃ pudorem. Confessio pcc̃i
pudorem ħt: ⁊ ip̃a erubescentia ẽ guis pe¬
na. Id̾o q iubeniꝰ confit̾i pctã. ut erubeᷤ

Expanded text:
exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri qui eccator est; atque hypocrita convincitur qui inccata sua levigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypocrisis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. Jam certissime liquet quam sit detestaum timentis Deum. Qui enim timet judicium Dei, peccata non erubescit confiteri. Perfectius timor solvit omnem pudorem. Confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erube
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ꝑ ħ non excludit illa. multa enim
fcã sunt que scripta sion sunt. uł forte
fc̃a ñd̾ erat. institutio confessionis q̃ mͦ÷
tabunt et̾na supplicia. ⁊ illd̃ faciliꝰ deum¬
sibi placabunt. qui aut ꝓpriis confessioni¬
b crimen ꝓdunt. aud nescientib aliis ĩ
se sentenciam exqͥcatõnis fert̃ ad puplicã
cõfessionẽ ⁊ satisfatõnẽ referri oportet.
Non. enĩ solis sac̾dotib ius ligandi atq
soluendi datum est seͥ cuiq suo arbitrio
se pena ł exqͥcatõnis sentencia ligare. ⁊
absq sac̾dotali iudicio se ipm̃ d̾o uł altari.
reconciliari licet. Qd̃ ecͣcstice institutõni
penitꝰ. ⁊ consuetudini repugnat. pociꝰ gͥ
si publice peccastr: publice confit̾e te reũ
⁊ emenda. Si uͦ occulte deliquisti: ⁊ sic
non taceas. nec tñ dico ut puplices. Ta¬
cit᷑nitas pcc̃i ex suꝑbia nascit᷑ cordis. Id̾o
enim pccm̃ suũ qͥs celat. nec reputetur
foris. qualem se iam diuino conspectui

Expanded text:
per hoc non excludit illa: multa enim facta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae mtabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnlicam confessionem et satisfactionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se poena vel excommunicationis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui
Abbreviated transcription (Latin):
fiat: ⁊ indubitant̾ constet petc̃a pͥmũ
d̾o deinde sac̾doti ẽe confaitenda. ⁊ si ip̃e
defu̾it etiã socio. Illud ioħis crisot̾. suꝑiꝰ¬
alicui si tempꝰ habeat. sac̾doti ñ ꝯfiteri.
S qr susficit. nisi cͥmen occultũ ẽ. solid̾o
ꝑ sac̾dotẽ dic̾e. ⁊ semel nec oportet pu¬
blicari corã mltis qd̾ occultũ ẽ qd nota¬
uit dicens. Non tͥ dico ut ꝓdas te ĩpubli¬
cum. Sic enĩ nec publica noxa. publico
sac̾doti confessi sumꝰ. iter̃ confiteam᷑. s lingͣ
cordis non carnis. ap̃ uer̃ iudicem id iugiter
confiteri debemꝰ. Uñ ioħ̾s ait.¬

Expanded text:
fiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, illud Joan. Chrys. su habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia sufficit ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico sacerdoti semel confessi sumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter confiteri debemus. Unde i
Abbreviated transcription (Latin):
chei ac pelagii errores collidens: docet
lib̾ni inquit sic ꝯfitem᷑ arb: ut dicamꝰ
nos semꝑ indige̾ d̾i auxililio et tã illos er¬
rare qui c̃ matucheo dñt hoiẽm peccatũ
uitare nõ posse ꝙͣ illos qͥ ꝯ ioumiano asse¬
runt nõ posse peccare. Utͣmq tollit arbi

Expanded text:
chaei, et Pelagii errores collidens, docet. Liberum, inquit, sic confitemur arbitrium, ut dicamus nos semper indigere Dei auxilio; et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse pecca
Abbreviated transcription (Latin):
humili ꝓhibuisse: uͥ mnẽẽt eiꝰ m̃ti amor ile
ꝓpͥe potestatis. ⁊ de se suꝑba p̃sũptio que per
tẽptationẽ fu̾at ꝯuinoenda aut ꝑimenda. De¬
niq non ꝯtempta suasione serpentis aspex̾
lignũ bonũ esu. decoꝵ aspectu. uec e̾dens se
inde posse mori. Forte putauit dm̃i alicuiꝰ
significatõis illa dixisse ido manducauit
⁊ dedit uiro suo. fortassis cũ aliqͣ suasione
ꝙͣ scͥptura intelligendani reliquit. uł forte
uõ fuit suadendi necẽe. cũ eã mortuã esse
illo cibo nõ uid̾et uir. Suc̃ gͦ nõ ẽ ꝑmissas di¬
abolus dẽptare femmã nͥ ꝑ serpentẽ. ita nec uĩ
uisi ꝑ feminã. Ut sic̃ p̃cepcũ dei ꝑ ur̃ uenit
ret ad urũ In muliere uͦ q̃ rõnalis erat nõ
est ip̃e locutus ut insp̾ente. s ꝑsuasio eiꝰ ꝙͣ uix

Expanded text:
utili prohibuisset, nisi inesset ejus menti amor ille propriae potestatis, et de se superba praesumptio, quae per tentationem fuerat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit Deum alicujus causa significationis illa dixisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cus diabolus tentare feminam, nisi per serpentem; ita nec virum, nisi per feminam; ut sicut praeceptum Dei per virum venit ret ad virum. In muliere vero quae rationalis erat, non est ipse locutus ut in serpente, sed persuasio ejus, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt: añ ꝙͣ fierẽt᷑ ñ erant. quomꝰ gͦ
d̾o nota enunt. que nõ erant: Et
rursus. quomͦ ea fac̾ete q̃ sibi nota
nõ erant: Non .n. aliqͥd fec̃ ignerãs
Nota gͦ fecit. nõ facta cognorut. ꝓm̃ ap̃¬

Expanded text:
inquit, antequam fierent, non erant, quomodo ergo nota Deo erant quae non erant? Et rursus: Quomodo ea faceret quae sibi nota non erant; non enim quidquam fecit ignorans. Nota fecit, non facta cognovit. P
Abbreviated transcription (Latin):
oc ⁊̃ nocand̾ ẽ qd̾ c̃ dñs concedat
uxorẽ dimitti cã formcatõnis ui¬
ro ead̾ licencia nõ tollitur femnnus. Uũ
ta cã forncatõnis. ⁊ si dimissa fu̾it:
man̾e̾ innuptũ. Quicqͥd uiris p̃cipit᷑. h
cõseq̃nt̃ redundat ad femiãs. Non .n.

Expanded text:
 notandum est, quod Dominus concedat uxorem dimitti causa fornicationis viro, eadem licentia non tollitur feminis . Undta causa fornicationis; et si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris praecipitur, hoc consequenter re
Abbreviated transcription (Latin):
firmamꝰ. qd̾. sp̃c .s. mag̃ ⁊ minꝰ ꝑcipiatur.
⁊ hoĩ augeatur. ⁊ ñ hñti detur ⁊ hñti u̾
plus ħeatur. Auoꝰ. ostnͣdit fr̃ iohãnẽ di¬
atq ag̾e tanto minꝰ. qͣnto illũ ꝑcipimꝰ mi¬
nꝰ. ⁊ab alio ampliꝰ nõ ħetur. Sc̃s heliseꝰ

Expanded text:
cipiatur et homini augeatur, et non habenti detur, et habenti ut plus habeatur, Aug. ostendit super Joannem diatque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus, ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus
Abbreviated transcription (Latin):
cur. s ꝑ omiã impletut. Consiliũ
ab om̃ib implentur. quib ꝓpostra et
data sunti Neq id̾o p̃cepit om̃ib bo¬
na uł ꝓhibuit mala. uł ꝯfuluit op¬
cima: quod uellet. ab om̃ib bona: q̃
p̾cepit fi. uł mala q̃ ꝓhibet uitari
Si. enĩ uellet utiq ec fierẽt. qr in
nullo pot̾ ab hoĩe suꝑari. ł impedi¬
ri eiꝰ uoluntas: s ut iusticiã suã ho

Expanded text:
tur, sed per omnia impletur. Consilium ab omnibus implentur quibus proposita et data sunt. Neque ideo praecepit omnibus bona, vel prohibuit mala, vel consuluit optima, quod vellet ab omnibus bona quae praecepit fieri, vel mala quae prohibuit vitari si enim vellet, utique et fierent, quia in nullo potest ab homine superari vel impediri ejus voluntas, sed ut just
Abbreviated transcription (Latin):
clta ẽ potencia. qr reiux mortuus. ñqͣm
p̾ea moriturꝰ. S ñne iure eqͥssiio uin¬
us ag̾e̾t. qd̾ opoituit. Iusticia gͦ humilita¬
tis: homĩem lib̾auit q̃m sola potencia eqͥs¬
sime hb̾are potuit.¬

Expanded text:
ta est potentia, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo viius ageret quod oportuit. Justitia ergo humilitatis hominem liberavit, quem sola potentia aequissime liberare potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
deutes ꝙ̃ sũ ullo debito occidit. Id̾o autem
potencia uinc̾e uolirit. qr diabolus uicio
ꝑuersitatis sue amator ẽ potencie ⁊ deser¬
tor appugnator q iuisticie ni quo homiẽs ma¬
g̃ eum imitantur. qui neglecta uł ⁊̃ ꝑosa
optione letantur uł cupiditate ĩflãmã

Expanded text:
o autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui neglecta vel etiam perosa eptione laetantur, vel cupiditate inflamma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinento ꝯp̾hend̾e ualeo. sic̃ angłi qui hoc
agunt. atcende lector quia q̃oriẽ ꝓpõitã ñ
soluit: s indiscussil relinquit utr̃ angeli
sp̃e in qͣ possent uideri. an ip̃m corpꝰ mu¬
tarenti ⁊ cnͣsformarent. in qͣm ꝯq uellent
spẽm. In qua possent cerni. in quib u̾bis
uidetur auoꝰ. atcestari angłos ẽẽ corꝑeos

Expanded text:
perimento comprehendere valeo; sicut angeli qui hoc agunt. Attende, lector, quia quaestionem propositam non solvit, sed indiscussam reliquit, utrum angeli specie, in qua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua possent cerni. In quibus verbis videtur Augustinus attestari angelos esse corporeos
Abbreviated transcription (Latin):
lib formis et uisis. ut᷑ͦq ad hoc opus. tm̃
c̾atura formata sit. inqͣ deus sic̃ tunc.
oportiusse iudicat humanis ostend̾et᷑
aspectib an angłi qui iã erant ita nu¬
taibantur ut exꝑsona dei loquerentur.
assum̃ites corꝑalem spẽm de c̾at᷑a corꝑea
in ussi iniiss̾ii sui. Aut ipm̃ corpus.
suũ cui nõ subdunt᷑ s subditũ regũt¬
mutantes atq u̾tentes in spẽs qͣs uel¬
lent acomodatas. atq aptas actõnibi
S fadeor exced̾e uires intentionis mee:
Utr̃ angłi manentes sp̃itali sui corꝑis
qualitate: ꝑ hanc occultiꝰ oꝑandes: a ssu¬
mant corpꝰ ex infiorib elem̃tis corpu¬
lentiorib quod sibi coaptatũ qͣi aliꝙͣ uestem
nutcenti et u̾tunt in qͣslib spẽs corꝑales.

Expanded text:
ralibus formis et visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur ayt: An angeli, qui iam erant, ita mittebantur, ut ex persona dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui aut ipsum corpus suum, cui non subduntur, sed subditum regumutantes atque vertentes in species quas vellent accommodatas atque aptas actionibus Sed fateor excedere vires intentionis meae utrum angeli, manente spirituali sui corporis qualitate, per hanc occultius operantes, assumant ex inferioribus elementis corpulentioribus corpus quod sibi coaptatum quasi aliquam vestem mutent et vertant in quaslibet species corporales
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuulgat.s. angłos. archangłos. pͥncipatꝰ
potestates iurtutes. dominatõnes. trhonoᷤ
cherubin ⁊ seraphin. Ot iueniũtur in
istis ordinib tͥa t̾na ẽẽ et in singłis tres
similitudo in eis insinuet᷑. imp̃ssas: Uñ
dionisius tres ordines angłoꝵ ẽẽ tͣoit t̾¬
ores. tres mms̾iores. Es medii. Suꝑiores: se¬
raphin cherubin. trhoni. medii: dñatõ¬
nes. pͥncipatꝰ. potestates. Infi̾ores. uirtu¬
ic consid̾and̾
⁊ cuid appellet᷑ ordo. der̃ utr̃
ab ip̃a c̾a̾tõne siu̾t distinctio illoꝵ ordiñ
Ordo angłoꝵ dr᷑. multitudo celestrum
sprĩum qui int̾se in aliquo mun̾e gr̃e

Expanded text:
t angelos, archangelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubin, et seraphin. Et inveniuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, teores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virtuic considerandum est quid appelletur ordo; deinde utrum ab ipsa creatione fuerit distinctio illorum ordinum. Ordo autem dicitur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere
Abbreviated transcription (Latin):
aideo. nec de sũmo. nͨ de imo apͥncipio for¬
mata ẽ. s de latere uiri ob ꝯuigalẽ ꝯso¬
cietatẽ. Si de sũmo fieret ut de capite
uid̾et᷑ ad dominatõnẽ cͤata. Si .n. de imo
ut de pedib uid̾et᷑ ad suitutẽ subiciẽda
S qr nͨ in dnam̃ nͦ in ancillã assimut᷑
lẽ societatẽ assumit᷑. Cũ gͥ sic ꝯueniũt
ut dicat uir. accipiõ te in meã ꝯugẽ
⁊ dicat mulier. accipio te ĩ uir̃ meũ
hiis u̾bis uł alus id̾ sigc̃antib expͥmit᷑ ꝯ

Expanded text:
ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem creata; si vero de imo, ut de pedibus, videretur ad servitutem subjicienda. Sed quia nec in dominam, nec in ancillam assumitur, lem societatem assumitur. Cum ergo sic conveniunt ut dicat vir: Accipio te in meam conjugem; et dicat mulier: Accipio te in meum virum, his verbis vel aliis idem significantibus exprimitur
Abbreviated transcription (Latin):
sedeat d̾s. et ꝑ eos iudicia dec̾nat. Do-¬
minationes uocantur: qui pͥncipatꝰ
et potestates tͣnscendunt. pͥncipatus di¬
cuntur: qui sibi subiectis. q̃ sunt agẽ
da disponunt eisq adgxplenda diuina
ministi̾a pͥncipantur. potestates nor̃an¬
tur hii. qui hoc cet̾is potenciꝰ in suo ordi¬
ne acceꝑunt ut lͥtutes adu̾se eis sub¬
iecte eoꝵ refrenent᷑ potestate ne hor̃es
Uͥtutes uocantͦ illi: ꝑ quos signa et
miracła freq̃nt̾ fuĩt. archangłi qui
maiora ũcrant angłi qui minora. o

Expanded text:
sedeat, et per eos judicia sua decernat. Dominationes vocantur, qui principatus et potestates transcendunt. Principatus dicuntda, disponunt eisque ad explenda divina misteria principantur. Potestates nominantur hii, qui hoc ceteris potencius in suo ordine acceperunt, ut virtutes adverse eis subiecte eorum refrenentur povirtutes vocantur illi per quos signa et miracula frequenter fiunt: archangeli qui majora nuntiant: angeli, qui minora. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
uentiam diligenti indagine
etiã atq etiã cumsid̾antib nobis p̃ uia
dei grã ĩ notuit. sacre pagine tractatũ
enxa res uł signa p̃cipue usari ut. eisim
egͤgus doctor ag ait in libro de doctͥna

Expanded text:
nentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Doc
Abbreviated transcription (Latin):
lia ut uituli immolatio. alia que non solum
sicut euãgłica sacͣmenta. Ex quo aꝑte intelligi¬
tur quod hic appellentur signa res ille uideli¬
ct que ad significand̾ aliqͥd adhibentur. Oẽ
gͥ signum eciã res aliqͣ est qd̾ i nlła res est ut
meodem ãs ait. Om̃mo nichil est. nõ autem
eꝯu̾so omĩs res signũ est qr nõ adhibetur ad
sigͣndum aliquid. Cumq huis intenderit: che¬
ologoꝵ speculatio studiosa atq modesta. diumã
scͥptunmi. fornam p̃scͥptam. i doctͥna tene¬
re auerret. De hus gͦ nobis aditum ad res
diumas aliqͣtenꝰ intelligendas: d̾o duce apire
uolentib: disserend̾ ÷ ⁊ pͥmũ de reb ⁊ pꝰea de
signis disseremꝰ.

Expanded text:
 legalia. Alia quae non solum sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum etiam res aliqua est. Quod enim nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de si
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ humana ieo reꝯciliantur diunisꝰ
Nam ip̃e pͥus ueniens. inse humanã soci¬
una ꝑͥ. dem̃ om̃s fideles ꝑ mortẽ recõcilia¬
uit eo dũ sanati sunt ab impietate: qͥ
imitati suntt¬

Expanded text:
quomodo humana in eo reconciliantur divinis? Nam ipse veniens prius in se humana socina. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate supeimitati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sunit ĩ gła. Sic̃ boni scĩ tͤdũt ⁊ bomi maloᷤ
⁊ mali bonos uident usq ad iudiciũ. pꝰ u
diciũ uͦ boni uidebũt malos. s ñ mali bo

Expanded text:
 tradunt, et boni malos, et mali bonos vident usque ad judicium. Post judicium vero boni videbunt malos, sed non mali bon
Abbreviated transcription (Latin):
ne osferunt᷑ agnosceudꝰ ẽ. ⁊̃ in baptitandis
bapt̃ĩ saͣcm̃tũ celedret᷑. Qui uͦ necẽitate mor¬
tis uł ꝑicłi iugent᷑ om̃i temꝑe debent bap¬
De responsione pͥmoꝵ

Expanded text:
nes. Agnoscendum est etiam in baptizandis Baptismi sacramentum celebretur. Qui vero necessitate mortis vel periculi urgentur, omni tempore debent bapDe responsione p
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o. In qͦ ⁊ pr̃i derogas: qͥ si filiũ unĩc
minorẽ genuit. aut ñ poruit au nõ uoluit
gign̾e eqͣlem.Si dicis ꝙ ñ uoluit: eũ ĩuidũ
prĩs: proesus ad hrinc articłm res colligr᷑ut
d̾s pẽ eqͣlem sili gign̾e filiũ. aũ ñ potuerit
aut noluerit. Si ñ potuit: insirmꝰ: si noluit

Expanded text:
ipso, in quo et Patri derogas; qui si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voluit gignere aequalem. Si dicis quia non voluit, eum invidum Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligitur, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium aut non potuerit, aut noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est impar m̾itũ patiẽ ĩ pet᷑ qui passus
est. ⁊ in ioh̾e qui passus nõ ẽ. sic ñ ẽ ĩpar
meritũ ꝯtinẽcie in ioħe. qui nullas exꝑtꝰ÷
nuptias. ⁊ in abrahã qui filios genuit
Nã illiꝰ celibatꝰ. ⁊ istiꝰ ꝯnubiũ ꝑ tẽꝑm distͥbu

Expanded text:
non est impar meritum patientiae in Petro qui passus est, et in Joanne qui passus non est: sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios genuit. Nam illius caelibatus et istius connubium pro temporu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽntie dicitur. creditur ⁊ intelligitur que
est sũmũ bonũ. quod purgatissimis mentib
cernitur. Mentis enĩ humane acies mualida
in tam excellenti luce nõ figitur nͥ ꝑ iustici¬
am fidei em̃detur. De hac gͥ re sũma ⁊ exce¬
llentissima cũ modestia ⁊ timore agendũ est
nee ꝑicłosius alicubi erratur. nec labouosius aliqͥd
qui audit ⁊ legit ea que de mesfabili ⁊ inacessibi
li cłitatis luce dur᷑. studeat imitari atq ser¬
uare qd̾ uen̾abił doctor augꝰ. in pͥmo lebͦ de tri
de se ipso ait. Non pigebit me inqͥt sicu i hesi¬
to: querere. nec pudebit sicu i erro discere
meꝯ. ubi ꝑiter hesitat querat mecũ. nͥ erro¬
rem suum cognoscit: redeat ad me. uͥ ne ͫ
reuocet me. Itamgͤdiam᷑ simul caritatis uiã
tendentes ad eum de quo dem̃ est. querite

Expanded text:
bstantiae dicitur, creditur et intelligitur, quae est summum bonum, quod purgatissimis mentibus cernitur. Mentis enim humanae acies invalida in tam excellenti luce non figitur, nisi per justitiam fidei emundetur. De hac igitur re summa et excellentissima cum modestia et timore agendum est, periculosius alicubi erratur, nec laboqui audit et legit ea quae de ineffabili et inaccessibili luce Divinitatis dicuntur, studeat imitari atque servare quod venerabilis doctor August. in 2 lib. de Trin. de seipso ait: Non pigebit me, inquit, sicubi haesito quaerere; nec pudebit, sicubi erro, disceremecum: ubi pariter haesitat, quaerat mecum; ubi errorem suum cognoscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul charitatis viam, tendentes ad eum de quo dictum e