comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nter dicit per om̃ia magna synodus non
ep̃o. non prb̃ro. non diacono. nec alicui
omũno qui inclero est. licere sub intro¬
ductam habere mulierem. nisi forte
matrem aut sororem. aut amitam. uł

Expanded text:
nterdicit per omnia magna synodus non episcopo, non presbytero, non diacono nec alicui omnino, qui in clero est, licere subintroductam habere mulierem nisi forte matrem aut sororem aut amitam
Abbreviated transcription (Latin):
dudum rationabiliter est decretum con-¬
uenit fieri portiones. Quarũ una sit pon-¬
tificis. altera clericorũ. pauꝑum tercia.
quarta fabricis applicanda. De quib sicut
sacerdotis inter erit integram ministris
eccłȩ memoratam dispendere quantita-¬
tem: sic clericus ultra cdelegatam sibi sum-¬
mam nichil insolenter nouerit expeten¬
dum. Ea uero quȩ ȩccłasticis edificiis
attributa sunt. huic operi ueraciter p̃-¬
rogata locorũ doceat instauratio mani-¬
festa scõrum. Quia nefas est si sacris edi-¬
bus destitutis: in lucrum suum prȩ sul
inpendia his deputata conuertat. Ipsã
nichilo minus asscriptam pauꝑib porti¬
onem quanquam diuinis ratiomibus
se disspensasse monstraturus esse uidea¬
tur: tamen uixta qđ scriptum est ut
uideantur ur̃a opera bona & glorificent
patrem ur̃m qui in cęlis est: ꝯportet etam

Expanded text:
dudum rationabiliter est decretum, condudum rationabiliter est decretum, convenit fieri portiones. Quarum sit una pontificis, altera clericorum, pauperum tertia, quarta fabricis applicanda. De quibus, sicut sacerdotis intererit, integram ministris ecclesiae memoratam dependere quantitatem, sic clerus  al. clericus ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata, locorum doceat instauratio manifesta sanctorum: quia nefas est, si sacris aedibus destitutis, in lucrum suum praesul impendia his designata  al. deputata convertat. Ipsam nihilominus ascriptam pauperibus portionem, quamvis divinis rationibus se dispensasse monstraturus esse videatur, tamen juxta quod scriptum est: Ut videant opera vestra bona, et glorificent Patr
Abbreviated transcription (Latin):
negotiationes : introibo inpotentias dñi
ꝑro inde. huiusmodi. aut ab indignis postea
questib noueruit abstinemdũ. & ab om̃i
cuius libet negotiationis ingenio uel cupi-¬
ditate cessandum aut inquocunq gradui
sint mox aclericalib officus abstinere
cogantur. Am̃ domus dĩ domus orationis
& esse debet & dici. ne officina negotiatio¬
nis & spelunca potius sit latronim. Nã¬
de uiduis sub nulla benedictione uelan¬
dis suꝑius late sufficienterq prȩdiximꝰ
Quȩ si propria uoluntate professam pris¬
tini coniugii castitatem mutabili mente
calcauerint: periculi eius intererit qua
li debeant dm̃ satisfac tione placare. qͥa
uixta apłi primam fidem irritam. fece:¬
runt. Sicut enim si se forsitan continere
re uetabantur : sic habita secum deliberati¬
one promissam dõ pudiciciȩ fidem debent
custodire.: Quattuor autem tam de redi¬
tu quam de oblatione fidelium prout
cuius libet eccłȩ facultas admittit : sicut

Expanded text:
negotiationes, introibo in potentias Domini negotiationes, introibo in potentias Domini . Proinde hujusmodi aut ab indignis post hac quaestibus noverint asbtinendum, et ab omni cujuslibet negotiationis ingenio vel cupiditate cessandum; aut in quocunque gradu sint positi, mox a clericalibus officiis abstinere cogantur: quoniam domus Dei, domus orationis et esse debet, et dici, ne officina negotiationis et spelunca potius sit latronum . CAm viduis sub nulla benedictione velandis superius late, sufficienterque praediximus. Quae si propria voluntate professam pristini conjugii castitatem mutabili mente calcaverint, periculi earum intererit, quali Deum debeant satisfactione placare, quia juxta Apostolum primam fidem irritam fecerunt. Sicut enim, si se forsitan continere re vitabantur; sic habita secum deliberatione promissam Deo pudicitiae fidem debent custodire. tu quam de oblatione fidelium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ seruituti uel religiosis congregationib
putauerint applicandas. nisi uoluntate
forsitan dñorum subscriptione testimonio
primitus absolutas. uel legitima transacti¬
one concessas : periculum se honoris proprii
non ambigant communionis quȩ subituros
si super hac re cuius quan uerax nos quȩ¬
rela pulsauerit. Magnis quippe studus
des & disciplina dñi blasphemetur. Con
sequens fuit. ut illa quoq quȩ de piceni
partib nuper ad nos missa relatio nunci¬
auit non prȩtereunda putaremus. c¬
id est plurimos cdericorum negotiationib
inhonestis & lucris turbib imminere. nullo
pudore cernentes euangłicam lectionem:
qua ipse dñs negotiatores etemplo uerbe¬
ratos flagellis asseritur expulisse. nec apłi¬
ca uerba recolentes quib ait. nemo tnu¬
litans dõ implicat se negocus sȩcularib
psalmistam quoq dauid surda dissimulan¬
tes aure cantantem. Am̃ non cognoui

Expanded text:
cae servituti, vel religiosis congregationibus cae servituti, vel religiosis congregationibus putaverint applicandas, nisi voluntate forsitan dominorum, sub Scripturae testimonio primitus absolutas, vel legitima transactione concessas, periculum se honoris proprii non ambigant communionisque subituros, si super hac re cujusquam verax nos querela pulsaverit. Magnis quippe studiisdes et disciplina Domini blasphemetur . CAP. XV.--Consequens fuit ut illa quoque quae de Piceni partibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est, plurimos clericorum negotiationibus inhonestis et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, qua ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse ; nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus ; Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem: Quoniam non cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
graui languore correptis ne sine hoc
tificum nullus attemptet. quod nec auc¬
toritas diuina delegat nec canonum.
forma prestituit. Non est ergo penitus
illicitum. Generalis etiam querelȩ uitan¬
da prȩsumptio est. qua prope modum
causantur uniuersi. passim seruos & ori
tentu uel ad monasteria sese conferre:
uel ad eccłasticum famulatum comuen¬
tibus quoq prȩsulib indisserenter ad¬
mitti. Auȩ modis om̃ib est amouenda
pernicies. ne per xp̃iani nominis institutũ.
aut aliena peruadi : aut publica uideatur
disciplina subuerti. prȩcipue. cum nec ipsam
ministerii clericalis hac obligatione fuscari
cõnueniat dignitatem cogaturq prostatu
militantium sibi conditioneq uirgari. aut
uideri quod absit obnoxia. Quib sollicita
competenter interdictione prohibitis:
qui monasterus prȩ esse noscuntur huius-¬
modi personas apud se tenentes. non resti-¬
tuendas patronis. aut de inceps uel ȩccłasti¬

Expanded text:
gravi languore correptis, ne sine hoc gravi languore correptis, ne sine hoc tificum nullus attentet, quod nec auctoritas divina delegat, nec canonum forma praestituit. Non est ergo penitus illicitum. CAP. XIV.--Generalis etiam querelae vitanda praesumptio est, qua propemodum causantur universi, passim servos et origtentu, vel ad monasteria sese conferre, vel ad ecctibus quoque praesulibus, indifferenter admitti. Quae modis omnibus est amovenda pernicies, ne per Christiani nominis institutum aut aliena pervadi, aut publica videatur disciplina subverti, praecipue cum nec ipsam ministerii clericalis hac obligatione fuscari conveniat dignitatem, cogaturque pro statu milivideri, quod absit, obnoxia. Quibus sollicita competenter interdictione prohibitis, qui monasteriis praeesse noscuntur, hujusmodi personas apud se tenentes non restituendas patronis, aut deinceps vel ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
asilicas nouiter institutas. non petitis
exmore prȩceptionib dedicare: nemo
gant. nec illationib quibus lib& inpo¬
sitis exagitare cupiant renascentes. qm
quod gratis accipimus gratis dare man¬
damur. Et ideo nichil prorsus aprȩdic¬
tis exigere moliantur. quo uel pauꝑtate
cogente territi uel indignatione. reuoca.¬
ti. redemptionis suȩ causas adire despici-¬
ant. certum habentes quod qui prohibi¬
ta deprȩhensi fuerint ad nusisse. uel cõ¬
missa non potius sua sponte correxerut:
periculum subituri proprii sint honoris.
Ordinationes etiam prb̃orum & diacono-¬
rum nisi certis temporib & dieb exerceri
non debent. id est quarti mensis ieiunio.
septim. & decimi. sed etiam quadragesi¬
masis untii. ac medianȩ quadragesumne
die sabbati ieuinia circa uesperã noue¬
ante ipsos fueruit ordinati. Deuotis quoq
in albis paschalib. aut apłorum natalib
sacrum minime uelamen imponant. nisi
forsitan sicut de baptisiate dictum est

Expanded text:
asilicas noviter institutas non petitio ex more praeceptionibus, dedicare non gant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur . Et ideo nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione revocati, redemptionis suae causas adire despiciant; certum habentes quod qui prohibita deprehensi fuerint admisisse, vel commissa non potius sua sponte correxerint, periculum subituri proprii sint honoris.Ordinationes etiam presbyterorum et diaconorum, nisi certis temporibus et diebus, exercere non debent, id est, quarti mensis jejunio, septimi, et decimi, sed et etiam quadragesimalis initii, ac mediana Quadragesimae die, sabbati jejunio circa vesperam noveante ipsos fuerint ordinati. CAP. XII.--Devin Albis paschalibus, aut in apostolorum natalitiis sacrum minime velamen imponant, nisi forsitan sicut de baptismate dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
per sibi non alus facit ruinam. Quod
uniuersa scripturarum diuinarum tes¬
tatur auctoritas. sicut etiam per sp̃m
scm̃ dicitur inpropħa. Non habitabit
in medio domus meȩ qui facit super¬
biam. Unde cum sibi sacerdotis nom̃
uindicauerit condeninatus. in ipsius
uerticem superbiȩ tumor inflic tus
est. Auia non popłs qui in misterus do¬
num illiuis siciebat exclusus est: sed a¬
nima sola illa quȩ peccauerat iusto
iudicio proprie culpȩ erat obnoxia.
Quod ubiq numerosa scripturarum.
testatur instructio In decretis Sim
transire patimur. quȩ in religioso ꝓ¬
posito diuturna obseruatione manse¬
rint. Si militer & uirgines nubere ꝓ¬
hibemus. quas annis plurimis in mo¬
nasterus etatem per egisse contigerit:¬

Expanded text:
per sibi, non aliis facit ruinam. Quod per sibi, non aliis facit ruinam. Quod universa Scripturarum coelestium testatur auctoritas, sicut etiam per Spiritum sanctum dicitur in propheta: Non habitabit in medio domus meae qui facit superbiam. Unde cum sibi sacerdotis nomen vindicaverit condemnatus, in ipsius verticem superbiae tumor inflictus est, quia non populus qui in mysteriis domum ipsius sitiebat exclusus est, sed anima sola illa, quae peccaverat, justo judicio proprie erat obnoxia, quod ubique numerosa Scripturarum testatur instructio. Unde remotis homtransire patimur, quae in religioso proposito diuturna observatione permanserunt. Similiter virgines nubere prohibemus, quas annis plurimis in monasteriis aetatem peregisse contigerit
Abbreviated transcription (Latin):
inter apłos prodienitate: cominissa. benefi¬
cia perindignum data nulla ex hoc de¬
trimenta senserunt. declarante. hoc ipsũ
dño manifestissima uoce. Scribȩ inquit
& phareisaei super cathedram moisi sede¬
nt quȩ dicunt facite. quȩ autem faciunt
facere nolite. Dicunt enim & non faciunt
Quicquid ergo ad hominum prouec tum
quilibet inȩccła minister pro officio
suo uidetur operari: Hoc totum conti¬
neri implente diuinitatis effectu. ita
ille per quem xp̃s loquitur paulus affir¬
mat. Ego plantaui. apollo rigauit. sed
ds̃ incrementum decdit. Itaq neq qui¬
plantat est aliquidi. neq qui rigat.
sed qui incrementum dat ds̃. Adeo
aurim non quęritur quis uel qualis
uo malo diabolus ipse deiectus est. &¬
hoc ipso predirare non desinit. Ideo erģo
& hic cuius nomen dicimus esse reticendum
male bona ministrando: sibi tantum nocu
it. Nam inuiolabile sacramentum quod
perillũ datum est: alus perfectionem

Expanded text:
inter apostolos pro dignitate commissa, benefiinter apostolos pro dignitate commissa, beneficia per indignum data, nulla ex hoc detrimenta senserunt, declarante hoc ipsum Domino manifestissima voce: Scribae, inquit, et Pharisaei super cathedram Moyses sedent: quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim, et non faciun. » Quidquid ergo ad hominum provectum quilibet in Ecclesia minister pro officio suo videtur operari, hoc totum contineri implendo divinitatis effectu, ita ille, per quem Christus loquitur, Paulus affirmat: « Ego plantavi: Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit , » et t aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus . » A Deo autem non quaeritur, quis vel qualia rmet quo malo diabolus ipse dejectus et hoc ipso praedicare non desinit. VIII. Ideo ergo et hic cujus nomen dicimus retinendum male bona ministit. Nam inviolabile sacramentum, quod per illum datum est, in aliis perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
nec cdericorum quispiam se huius offensȩ
futurum confidat unmuem si iuis quȩ
salubriter sequenda deprompsimus. siue ep̃m
non protinus ad aures nr̃as deferre curaue.¬
rit probationib dum taxat competenter
exhibitis. ut transgressoris ultio fut cȩceris
uiterdictio delinquendi. Sic uero modis
om̃ib erit unus quisq pontificum ordinis
e honoris elisor : si cuiquam clericorum.
uel eccłe totius auditui hȩc putauerit su¬
quo d pͥrocul sit ab ȩccła siue ab adultero
uel a fuere. fuerit datum: adpercipientẽ
mumus peruenit illibatum. quiꝰ uox illa
quȩ per sonuit percolumbam omẽm ma¬
culam humanȩ pollutionis exdudit qua
declaratur ac dicitur. hic est qui rapti¬
rat inspũ & igni. Nam si uisibilis solis
istius radi cum per loca foetidissima
transeunt. nulla contactus inquinatione.
maculantur: multo magis illius qui istum
iusibilem fecit uirtu̾r nulla ministerii in¬
dignitate constringitur. Nam & iudas cũ
suerit sacrilegus atq sur : quicquid egit

Expanded text:
nec clericorum quispiam se hujus offensae futurum confidat immunem, si in his, quae salubriter sequenda deprompsimus, sive episcnon protinus ad aures nostras deferre curaverit, probationibus duntaxat competenter exhibitis, ut transgressoris ultio fiat, et caeteris interdictio delinquendi. Sic vero modis omnibus erit unusquisque pontificum ordinis et honoris elisor, si cuiquam clericorum vel ecclesiae totius auditui haec putaverit suquod procul sit ab Ecclesia, sive ab adultero, sive a fure fuerit datum, ad percipientem munus pervenit inlibatum. Quia vox illa, quae sonuit per columbam, omnem maculam humanae pollutionis excludit, qua declaratur, ac dicitur: Hic est qui baptizat in Spiritu et igne . Nam si visibilis solis istius radii cum per loca fetidissima transeunt, nulla contactus inquinatione maculantur; multo magis illius qui istum visibilem facit virtus, nulla ministri indignitate constringitur. Nam et Judas cum fuerit sacrilegus atque fur, quidquid egit
Abbreviated transcription (Latin):
eodem locutus sp̃u. unius uxoris uirum¬
debere ep̃m consecrari. Ad hanc ergo
eligantur formulam sacerdotes & si quȩ
factȩ sunt ordinationes illicitȩ remorie¬
antur. qm̃ stare non possunt. nec discu¬
ssionem nr̃am subterfugere poterunt
quaniuis latere se estiment qui aliter
per apuleam & calabriam constituti
lli sacerdoti liceat canones ignorare..
nec quicquam facere qđ patrum posit
regulis obiuare. Quȩ enim anobis res
digna reseruabitur. si decretalium nor¬
ma constitutorũ proaliquorum libitu
licentia popłis permissa frangatur:¬
llam quoq parten ȩccłasticȩ disciplins
qua olim ascĩs patrib & a nobis sepe
decretum est. ut nec in presbitera¬
tus gradus. nec indiaconatus. nec
insubsequenti ordine clericorum. abȩd
unus quisq non ambitione illectus. ĩ
cupiditate seductus. non persuasione: homi¬
uim deprauatus. ubi ordinatus est ꝑseuer&.
a ut siquis sua quȩrens non quȩ iesu xp̃i

Expanded text:
eodem locutus speodem locutus spdebere episcopum consecrari. Ad hanc ergo eligantur formulam sacerdotes; et si quae factae sunt ordinationes illicitae, removeantur: quoniam stare non possunt, nec discussionem nostram subterfugere poterunt, quamvis latere se aestiment qui aliter per Apuleiam et Calabriam constitutis. Nulli sacerdotum suos liceat canones ignorare, nec quidquam facere, quod Patrum possit regulis obviare. Quae enim a nobis res digna servabitur, si decretalium norma constitutorum pro aliquorum libitu, licentia populis permissa, frangaturIllam quoque partem ecclesiasticae disciplinae, qua olim a sanctis patribus, et a nobis saepe decretum est, ut nec in presbyteratus gradu, nec in diaconatus ordine, nec in subsequenti officio clericorum ab Ecclunusquisque non ambitione illectus, non cupiditate seductus, non persuasione hominum depravatus, ubi ordinatus est, perseveret: ita ut si quis sua quaerens, non quae Jesu Christi
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa quȩ dicta sunt conprobentur. cum
ipsa quoq pro confessione. procurata
tociens constet absentia Celestinus uniuersis
emo inuitis detur episcopus. Cleri. plebis.
u ordinis consensus & desiderium requi¬
itur. bunc alter de altera eligatur ec-¬
esia : si de ciuitatis ipsius clero cui est
p̃s ordinandus nullus dignus quod eue¬
ure non credimus potuerit reperiri.
uũ enim illi reprobandi sunt. ut ali¬
ui de alienis ȩccłis merito prȩferant᷑
ans egit ȩtatem. In aliena stipendia
unume alter obrepat. Nec alii debitã
ter sibi audeat uindiceare mercedem
facultas clericis renitendi si se uideruit
pregrauari. Et quos sibi ingeri ex¬
nc fi transuerso agnoueruit non timeant
refutare. Nullus ex laicis. nullus
gamus. nullus qui sit uiduȩ maritus
it fuerit ordinetur. sed irrsprȩhenfibi
& qualem elegerit popłs fiat. Per moi
i dñs prȩcepit. Uirginem accipiat sacer¬
dos uxorem. Subsequitur & supplet apłs

Expanded text:
omnia, quae dicta sint, comprobentur, cum omnia, quae dicta sint, comprobentur, cum ipsa quoque pro confessione procurata tociens constet absentia. Nos autem eet ordinis consensus et desiderium requiratur. Tunc alter de altera eligatur ecclesia, si de civitatis ipsius clero cui est episcopus ordinandus, nullus dignus quod evenire non credimus potuerit reperiri.Prius enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito preferantur. transegit aetatem: in aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vendicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint pregravari et quos sibi ingeri ex transverso cognoverint, non timeant refutare: digamus, nullus qui sit viduae maritus aut fuerit, ordinetur, sed irreprehensibilis, et qualem elegit Apostolus , fiat. Per Moysen Dominus praecepit, virginem accipiat sacerdos uxorem, subsequitur et supplet Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
o quod proremedio ac necessitate.
is statutum est constat primitus¬
non fuisse. Ac fuisse. regulas ueteres quas
todit. custodiendasq mandat ũs qui eam au¬
dire consuerunt. Sed necessitas temporis
ia fieri magnopere postulabat. Ergo qđ
necessitas pro remedio repperit. cessante
necessitate : debet utiq cessare pariter
quod urgebat. Quia alius est ordo legiti¬
ius. alia usurpatio. quam ad prȩsens fieri
ssuescat indñi castris. in lectorũ
primitus gradu diuni rudimenta seru¬
tii. Nec ille ule sit. exorcistam. acolitum.
subdiatonum. diaconum. per ordinem fier
Nec hȩc saltu. sed statutis maiorum ordinatio¬
ne temporibus. lam uero ad presbiteru fas¬
tigium talis accedat: ut & nomen eras unple¬
at. & meritũ probitatis stipendia auteac ta
cestentur. Iure inde summi pontificis loci
am manifestũ est confiteri eum decrimi¬
ne: qui indulto & totiens delegato uidici
purgandi se. occasione non utitur. Nichil
enni inter est. utrum inprȩsenti exanuns

Expanded text:
o quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est constat primituson fuisse, ac fuisse regulas veteres, quastodit, custodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt. Sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter quod urgebat; quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri ssuescat in Domini castris, in lectorum primitus gradu divini rudimenta servitii, nec illi vile sit, exorcistam, acolythum, subdiaconum, diaconum per ordinem fieri, nec hoc saltu, sed statutis majorum ordinatione temporibus. Jam vero ad presbyterii fastigium talis accedat, ut et nomen aetas impleat, et meritum probitatis stipendia ante acta testentur. Jure inde summi pontificis locum am manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et tociens delegato iudicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in presenti examine
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Illȩ autem famulȩ dĩ quȩ integrita.¬
tem pudoris oppressione barbarica perdi-¬
derunt: laudabiliores erunt in humilita.¬
te ac uerecundia. si se incontaminatis ñ
audeant conparare uirginibus. Quã ius
nim om̃e peccatum ex uoluntate nasca.¬
ur & potuerit corruptione carnis mens
niuita non pollui: minus tamen hoc illis
eberit. si quod potuerunt animo non ad¬
uttere. doleant se uel corpore perdids¬

Expanded text:
t . Illae autem famulae Dei quae integritat . Illae autem famulae Dei quae integritatem pudoris oppressione barbarica perdiderunt laudabiliores erunt in humilitate ac verecundia, si se incontaminatis non audeant comparare virginibus. Quamvis enim omne peccatum ex voluntate nascatur, et potuerit corruptione carnis mens invita non pollui, minus tamen hoc illis oberit, si quod potuerunt animo non admittere doleant se vel corpore perdid
Abbreviated transcription (Latin):
fatutis. nec prȩdecessorum ñorium
nr̃isq decretis. quib salubriter constitu¬
libet suffraguis fultus ascendat. priusquã
ad hoc meritum perlegitimu augmenta
ꝑueniat. Quod enim nunc ut cunq ue.¬
niale est multum postmodum esse non
poterit. si quis quam id quod om̃ino in¬
terdicimus. usurpare prȩsumpserit. Quia
remissio peccati non dat licentiam delin¬
quẽdi. uec quod potuit aliqua ratione
concedi: amplius patiemur impune cõ¬
pertulere uiolentiam & integritatem
pudoris non animo sed corpore perdide¬
runt. ea nobis uidetur seruanda mo¬
deratio: ut neq inuiduarum deician¬
tur garadum. neq insacrarum oper¬
seuerantium urgitium numero ceuse¬
antur. Quib si momib urginalibus
perseuerant. & castimoniȩ. soliditatem
mente. custodiunt: sacramentorum ro
est neganda. cõmunio. Quia iniustum
est ulas ineo uel argiui uel notari: qd¬
non uoluntas admisit. sed uis hostilis eripuit

Expanded text:
statutis, nec praecessorum nostrorum statutis, nec praecessorum nostrorum nostrisque decretis, quibus salubriter constitulibet suffragiis fultus ascendat, priusquam ad hoc meritum per legitima augmenta perveniat. Quod enim nunc utcunque veniabile est, inultum postmodum esse non poterit, si quisquam id quod omnino interdicimus usurpare praesumpserit, quia remissio peccati non dat licentiam delinquendi, nec quod potuit aliqua ratione concedi amplius patiemur impune compertulere violentiam, et integritatem pudoris non animo, sed corpore perdiderunt, ea nobis videtur servanda moderatio, ut neque in viduarum dejiciantur gradum, nec in sacrarum et perseverantium virginum numero censeantur: quibus, si in moribus virginalibus perseverant, et castimoniae soliditatem mente cusest neganda communio: quia injustum est illas in eo vel argui, vel notari, qunon voluntas admisit, sed vis hostilis eripuit
Abbreviated transcription (Latin):
nices peccatis alienis: Quid est cito manus
inponere: nisi ante ȩtatem maturitatis. ante
tempus examinis. ante meritum laboris.
ante experetiam disciplinae. sacerdotalẽ
honorem tribuere non probatis: Et quio
est communicare peccatis alienis. nisi talẽ.
effici ordinantem. qualis ille est qui non
meruit ordinari: Sicut enim boni ope
ris sibi comparat fructum. qui rectum
tenet ineligendo sacerdote iudicium:
ita graui semet ipsum afficit damno. qui
tias inierunt. uel uiduarum se conuigio
sociarunt: in sacerdotio manere non pati¬
mur. Et multo magis illum si fuerit i
ur̃o iudicio confutatus. qui sicut ad nos
relatum est simul duarum est maritꝰ¬
uxorum. uel illũ qui prima uxore dimis-¬
sa alteram duxisse perhibetur. priuan-¬
um honore. decernimus. Cȩteros uero
Quorum prouectio hoc tantumi repre¬
nsionis ineurrit. quod ex laicis acł osti¬
iles. susceptum sacerdotium tenere ꝑ¬
nittimis. non prȩnidicantes apłicȩ sedis

Expanded text:
nicaveris peccatis alienis . Quid est cito manus nicaveris peccatis alienis . Quid est cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum laboris, ante experientiam disciplinae, sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi talem effici ordinantem, qualis ille est, qui non meruit orris sibi comparat fructum, qui rectum tenet in eligendo sacerdote judicium: ita gravi semetipsum aflicit damno, qui tias inierunt, vel viduarum se conjugio sociarunt, in sacerdotio manere non patimur. Et multo magis illum, si fuerit in vestro judicio confutatus, qui, sicut ad nos relatum estuxorum, vel illum qui a prima uxore dimissus alteram duxisse perhibetur, privandos honore decernimus. Caeteros vero quorum provectio hoc tantum reprehensionis incurrit quod ex laicis ad offibiles, susceptum sacerdotium tenere permittimus, non praejudicantes apostolicae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntaria redintegratione. coniugia. neq
ullomodo adopprobrium malȩ uoluntatis
trahatur. quod condicio necessitatis extor¬
sit. Quia sicut ẽȩ mulieres quȩ reuerti
ad uiros suos nolunt impiae sunt habendȩ
ita illȩ quȩ inaffectum ex dõ initum re¬
deunt merito sunt laudandȩ. De iis autẽ¬
xp̃ianis qui inter eos aquib fuerant captiua¬
ti immolaticus cibis asseruntur esse pollu¬
ti. consultationi caritatis tuȩ hoc etiam
respondendum esse credimus. ut poeniten¬
tiȩ satis factione purgentur. Quȩ non
tam temporis longitudine. quam cordis cõ¬
punctione pensanda est: Idem uniuer¬
Nam totius familiȩ dñi status & ordo nuta¬
bit: si quod requiritur incorpore non
inuenitur incapite. Ubi est illa beati pau¬
li apłi per sp̃m sc̃m emissa prȩceptio. qua in
persona tunothei om̃iũ sacerdotum xp̃i nu¬
merus eruditur. & inde unicuiq nr̃m dicit᷑
manus cito nenuni inposueris. & ne comiu¬

Expanded text:
voluntaria redintegratione conjugia, neque voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit: quia sicut hae mulieres quae reverti ad viros suos noluerunt, impiae sunt habendae, ita illae quae in affectum ex Deo initum redeunt, merito sunt laudandae. CCXXVII. DeChristianis, qui inter eos, a quibus fuerant captivati, immolatitiis cibis asseruntur esse polluti, consultationi charitatis tuae hoc etiam respondendum esse credidimus, ut poenitentiae satisfactione purgentur, quae non tam temporis longitudine, quam cordis compunctione pensanda est. Et siveNam totius familiae Domini status et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore, non invenitur in capite. Ubi est illa beati Pauli apostoli per Spiritum Dei emissa praeceptio, qua in persona Timothei omnium sacerdotum Christi numerus eruditur, et inde proinde unicuique nostrum dicitur: Manus cito nemini imposueris, neque commu
Abbreviated transcription (Latin):
estimabatur assumpsit: Sic eñi multa
quȩ ad eos qui incaptiuitatem ducti sunt
pertinebant. in ius alienũ transire potue¬
runt. Et tamen plenum iusticiȩ est: ut
isdem reuersis propria reformentur.
Quod si umancipiis uel inagris aut etiam
indonib ac possessionib recte seruatur.
quanto magis inconiugiorum redinte¬
grationem faciendum est. ut quod belli¬
ca necessitate turbatum est. pacis reme
longani captauitatem reuersi ita indi-¬
lectione suarum coniugum per seuerent.
ut eas cupiant insuum redire consorciũ:
omittendum est & inculpabile uidican-¬
dum quod necessitas uitulit. & restituen¬
sunt captȩ. ut maluit his cohȩrere quã
ad legitimum redire consortium : meri-¬
to sunt notandȩ ita ut eccłastica conmu-¬
mone priuentur. quȩ dere excusabili
contaminationẽ criminis elegerunt. ost.¬
endentes sibimet pro sua in continentia
placiusse. quod iusta remissio poterat ex¬
piare. Fedeant ergo insuum statum.

Expanded text:
existimabatur, assexistimabatur, assquae ad eos qui in captivitatem ducti sunt pertinebant, in jus alienum transire potuerunt; et tamen plenum justitiae est, ut iisdem reversis propria reformentur. Quod si in mancipiis, vel in agris aut etiam in domibus ac possessionibus rite servatur, quanto magis in conjugiorum redintegratione faciendum est, ut quod bellica necessitate turbatum est, pacis remedlongam captivitatem reversi, ita in dilectione suarum conjugum perseverent, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum est, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituensunt captae, ut malint his cohaerere, quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse, quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum
Abbreviated transcription (Latin):
uo erȩo per bellicam cladem & pergrauis¬
sinos hostilitatis incursus ita quȩclam
dicatis diuisa esse conugia ut ab ductis incapii¬
uitatem uiris feminae eorum remanseruit
destitutȩ. quȩ uiros proprios aut interem¬
ptos putarent. aut nunquam adominatio
cumq nunc statu rerum auxiliante
dño imeliora cõruerso non nulli eorũ
qui putabantur perisse. remearuit: me¬
rito caritas tua uidetur ambigere. quid
de mulieribus quȩ aliis iuncte sunt uiris
anobis debeat ordinari. Sed quia noui¬
mus scriptum quod adño uingitur muli¬
er uiro. oiterum prȩceptũ agnouimus
ut quod ds̃ uinxit homo non separet:
necesse est ut legitunarũ foedera nup¬
tiarum redintegrauda credamus. & remo¬
tis us quȩ hostilitas intulit unuciuiq id
qd legitime habuit refornetur. Om̃iq
studio procurandum est: ut recipiat
unusquisq quod proprium est. bec
tamen culpabilis uidicetur & tanquam
alieni uiris peruasor habeatur: qui ꝑ¬
sonam eius mariti qui iam non esse

Expanded text:
um ergo per bellicam cladem , et per gravissimos hostilitatis incursus, ita quaedam dicatis divisa esse conjugia, ut abductis in captivitatem viris, feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios, aut interemptos putarint, aut nunquam a dominatiocumque nunc statu rerum, auxiliante Domino, in meliora converso, nonnulli eorum qui putabantur periisse remeaverint, merito charitas tua videtur ambigere quid de mulieribus quae aliis junctae sunt viris a nobis debeat ordinari. Sed quia novimus scriptum, quod a Deo jungitur mulier Deo , et iterum praeceptum agnovimus ut quod Deus junxit homo non separet , necesse est ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus, et, remotis malis quae hostilitas intulit, unicuique id quod legitime habuit reformetur, omnique studio procurandum est ut recipiat unusquisque quod proprium est. Nec tamen culpabilis judicetur, et tanquam alieni juris pervasor habeatur, qui personam ejus mariti, qui jam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
aurib non publicetur conscientia confi¬
iquidem reatu maiore delinquit: qͥ
potiori honore fruitur. Et grauiora
ficit uitia peccatorum: sullimitas digni-¬
tatum. Cauendum ergo inprimis ne ad
sicratos gradus sicut gestis prioribus an-¬
ei prpseriptum est quisquam qui uxorẽ.
inginem non duxit aspiret. Repellen
contra apllca prȩcepta conuenerunt.
aliqua membrorum damina perpessi. uel
u qui ex poenitentibus sunt ad sacros ordi¬
nes aspirare. non audeant. Qiuisquis tali¬
um consecrator extiterit: factum suum¬
ipse dissoluet. Sed & quod quis commi¬
sit illicite. aut adecessoribus suis inuenit
admissum. si proprium periculum uult
uitare. damnabit. Hos eium in nullo uo¬
luimus seueritatem ultionis exercere:
Seci qui incausis dei. uel contumatia uel
aliquo excessu deliquerit. aut ipse. qb̃
perperam facit abolere. noluerit: inise.

Expanded text:
auribus non publicetur conscientia poeniauribus non publicetur conscientia poeniiquidem reatu majore delinquit, qui potiori honore perfruitur: et graviora facit vitia peccatorum, sublimitas dignitatum. II. Cavendum ergo imprimis est, ne ad sacratos gradus, sicut gestis prioribus ante praescriptum est, quisquam, qui uxorem non virginem duxit, aspiret. Repellendcontra apostolica praecepta convenit. aliqua membrorum damna perpessi, et hi qui ex poenitentibus sunt  ex poenitentes sunt , ad sacros ordines aspirare non audeant. Quisquis talium consecrator exstiterit, factum suum dissolvet. IV. Sed et quod quis commisit illicite, aut a decessoribus suis invenit admissum, si proprium periculum vult vitare, damnabit: nos enim in nullo volumus severitatem ultionis exercere. Sed qui in causis Dei vel contumacia, vel in aliquo excessu deliquerit, aut ipse quod perperam fecit abolere noluerit: in se,
Abbreviated transcription (Latin):
llam etiam contra apłicam regulam prę¬
sumptionem quam nunc per ignauian
aquib dam illicita usurpatione uidemꝰ¬
committi. modis om̃ib constitiumus
sum moueri. depoenitentia scilic& quȩ
ita afidelib postulatur. ut desinguloꝵ
peccatorum genere. libelli scripta pros¬
sio publice recitetur. Conscientiarũ sufi¬
ciat solis sacerdotibus indicari secreta
Quamuis enim plenitudo fidei uideatur esse.
laudabilis. quȩ propter dĩ timorem apud
honunes erubescere non ueretur : tamen
quia non om̃ium huiusmodi sunt peccata
ut ea qui poenitentiam poscunt non time
ant publicare: remoueatur tam improba¬
bilis consuetudo. ne multi apoenitentiȩ
remedis arceantur. dum aut erubescunt
aut metuunt inimicis suis sua facta rese¬
rare. quibus possint legum constitutio.¬
ne. percelli. Sufficit enim illa confessio
quȩ pruum dõ offertur. tunc. etiam
sacerdoti qui prodelictis poenitium pec-¬
cator accedit. Tunc enm plures ad poe¬
nitentiam poterunt prouocari : si popłi

Expanded text:
ra apostolicam regulam praesumptionem quam nuper agnovi a quibusdam illicita usurpatione comitti, modis omnibus constituo submoveri, de poenitentia scilicet, quae a fidelibus postulatur: ne de singulorum peccatorum genere, libellis scripta professio publice recitetur. Conscientiarum sufficiat solis sacerdotibus indicari confessione secreta. Quamvis enim plenitudo fidei videatur esse laudabilis, quae propter Dei timorem apud homines erubescere non vereatur: tamen quia non omnium hujusmodi sunt peccata, ut ea qui poeniteant publicare, removeatur tam improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubaut metuunt inimicis suis sua facta reserari, quibus possint legum constitutione percelli. Sufficit enim illa confessio, quae primum Deo offertur, tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium peccator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam potuerunt provocari, si populi
Abbreviated transcription (Latin):
ne. futuris temporibus sint ab om̃ib
duersitatib semꝑ liberi. Unde culpan¬
ur uĩ qui aliter circa fr̃s egerunt: qũa
uius sedis rȩctorib placere cognoue¬
int. his talit̾ consideratis atq cum
reliquis ep̃is decretis : tanquam onĩu mm
curam gerentes propter sedis propͥȩ
apicem. decernimus ut nemo pontifi¬
cum aliquem suis rebus expoliatum
re. aut iudicare prȩsumat quia non
est priuilegeium quo expoliari pos¬
celebrationes ante horam diei terciam

Expanded text:
one futuris temporibus sint ab omnibus one futuris temporibus sint ab omnibus perversitatibus semper liberi. Unde culpantur hi qui aliter circa fratres egerint, quam hujus sedis rectoribus placere cognoverint. His taliter consideratis, atque cum reliquis episcopis decretis, tanquam omnium curam gerentes, propter sedis propriae apicem decernimus ut nemo pontificum aliquem suis rebus exspoliatum re aut iudicare presumat, quia non est privilegium, quo spoliari poscelebrationes ante horam tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ad caput suffugium habeat. ne
innocens damnetur aut eccła sua de¬
trimentum patiatur. Si autem neces¬
se ei uenire eamq appellare minime
prit: non renuat uenire sed consesti
einuntiatũ fuerit uenire festinet &
sas pro quibus uocatus est prudenter.
ꝓponat. atq si necesse aliquid corrige
fuerit: cum iis quos hc primos inue¬
rit corrigat. Al ȩccłiam tamen suã
on prius reuertatur: quã binc luteris
płicis uel formatis pleniter infructus
tq purgatus sit si fuerit unde. Ut post¬
uam domum reuersus fuerit: cognos¬
uit uicini sui qualiter hic suam alioꝵ
causani fuuerit. quatimis eam absq
liqua ambiguitate tiunciare & prȩdi¬
are om̃ib possit. Ab hac enim scã sede
sc̃is apłis tueri defendi & liberari ep̃i
ussi sunt. At sicut eorũ dispositione. or¬
iante. dño primitus sunt consti tuti.
hiuus scȩ̃ sedis cuius dspositioni eoꝵ
usas & iuditia seruauerunt. protecti¬

Expanded text:
quasi ad caput suffugium habeat, ne quasi ad caput suffugium habeat, ne innocens damnetur, aut Ecclesia sua detrimentum patiatur. Si autem ei necesse evenerit, eamque appellare minime fuerit, non renuat venire, sed confestim ut ei nuntiatum fuerit venire festinet, et causas pro quibus vocatus est prudenter disponat, atque si necesse aliquid corrigere fuerit, cum his quos hic primos invenerit corrigat. Ad Ecclesiam tamen suam non prius revertatur quam hinc litteris apostolicis vel formatis pleniter instructus atque purgatus sit, si fuerit unde. Ut postquam domum reversus fuerit, cognoscant vicini sui qualiter hic suam aliorumque causam finierit, quatenus eam absque aliqua ambiguitate nuntiare et praedicare omnibus possit. Ab hac enim sancta sede a sanctis apostolis tueri, defendi et liberari episcopi jussi sunt; ut sicut eorum dispositione, ordinante Domino, primitus sunt constituti, sic hujus sanctae sedis, cujus dispositioni eorum causas et judicia servaverunt, protecti
Abbreviated transcription (Latin):
quia in hac scã apłica sede anobis &
reliquis ep̃is cȩterisq dñi sacerdotib
tatutum est. ut sacra uasa non ab¬
aliis quam asacratis dñoq dicatis con¬
trectentur hominibus. Indignum eñi
ualde est ut sacra dñi uasa quȩtũq
sint humanis usib seruiant. aut ab aliis
quam adño famulantib eiq dicatis
tractentur uiris. ne protalibus prȩsum¬
ptiobus iratus dñs plagam imponat
popło suo. & ii qui etiam non peccaue¬
runt mala patiantur aut pereant.
quia perit iustus sepissime prompio.
At tendite fr̃s ne talia ur̃is iecctis ꝑ
mitatis deinceps. fieri. ne grex prȩci¬
oso sanguine xp̃i redemptus in prȩci¬
pitium quod absit ruat. Propter qd̵
assumite armaturam dĩ ut possitis resi¬
stere ũs qui contradicunt ueritati &
induite uos lorica iusticiȩ. caltiati
pedes inprȩparatione. euangłii pacis.
Siquis uero ur̃m pulsatus fuerit in a¬
liqua aduersitate. licent̃ hanc scãm
& apłicam apellet sedem. & ad eam

Expanded text:
quia in hac sancta apostolica sede a nobis et reliquis episcopis, caeterisque Domini sacerdotibus statutum est, ut sacra vasa non abaliis quam a sacratis Dominoque dicatis contrectentur hominibus. Indignum enim valde est ut sacra Domini vasa, quaecunque sunt, humanis usibus serviant, aut ab aquam a Domino famulantibus eique dicatis tractentur viris. Ne pro talibus praesumptionibus iratus Dominus plagam imponat populo suo, et hi etiam qui non peccaverunt mala patiantur aut pereant, quia perit justus saepissime pro impio. Attendite, fratres, ne talia viris in Ecclesiis permittatis deinceps fieri, ne grex pretioso sanguine Christi redemptus in praecipitium quod absit ruat; propter quod assumite armaturam Dei, ut possitis resistere his qui contradicunt veritati, et induite vos lorica justitiae, calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis. Si quis vero vestrum pulsatus fuerit in aliqua adveet apostolicam appellet sedem: et ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
cłia sub infamiae nota adpetutentiam
recipimis. Ipsam quoq infamiam qua
sunt aspersi delere non possumus. sed
animas eorũ perpenitentiam publicam
& ȩccłe satis factionem sanare cupimus.
quia manifesta peccata non sunt oc¬
culta correctione purganda.¶Errant

Expanded text:
eunte sub infamiae nota ad poenitentiam eunte sub infamiae nota ad poenitentiam recipimus, ipsam quoque infamiam qua sunt aspersi, delere non possumus, sed animas eorum per poenitentiam publicam, et Ecclesiae satisfactionem sanare cupimus, quia manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ibent leges. Leges ergo diuinȩ & hȩc
gentes. & eos qui ex eis prodeunt non
blum eiciunt. sed & maledictos appel¬
Int. Leges uero scłi infames tales uocant.
dab hȩreditate repellunt. Hos uero se¬
entes patres nr̃os infamia eos notamꝰ
uifames esse censemus. quia in fanuae
aculis sunt aspersi. Nec eos uiros uel
uneos dicimus.: quos diuinȩ & impe¬
ratorum acromanorũ atq grecorum le¬
ges consanguineos appellant. & in hȩredita¬
te suscipiunt. nec repellere possunt. Taliũ
enim coniunctiones nec legitimȩ sunt
nec manere possunt. sed sunt repellendȩ
sacerdotis constat copulatus: sacerdotes
uel legitune coniunctos criminari uel in
eos testificari minime potest. Am̃ om̃is in¬
cesti macula pollutus infamis est. & accusa
re supradictos non permutitur. Hon so¬
lum ergo hi reiciendi sunt & infames ef¬
ficiuntur: sed etiam em̃s eis consentientes.
Similiter deraptorib uel eis qui seniores
inpetunt fieri censemus. Hos uero scłi le¬

Expanded text:
hibent leges. Leges ergo divinae hoc agentes, et eos qui ex eis prodeunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Leges ergo saeculi infames tales vocant, et ab haereditate repellunt. Nos vero sequentes Patres nostros, infamia eos notamus et infames esse censemus, quia infamiae maculis sunt aspersi. Nec eos viros, necguineos dicimus, quos divinae et imperatorum, ac Romanorum, atque Graecorum leges consanguineos appellant, et in haereditatem suscipiunt, nec repellere possunt. Talium enim conjunctiones nec legitimae sunt, nec manere posacerdotis constat copulatus, sacerdotes vel legitime conjunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est et are supradictos non permittitur; non solum ergo hi rejiciendi sunt, et infames efficiuntur, sed etiam omnes eis consentientes. Similiter de raptoribus, vel eis qui seniores impetunt fieri censemus. Hos ergo saeculi le
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus eum qui dignus est elegerit.
& cuncti pariter sacraueruit pontifice
Et licet istud necessitate. cogente concessũ¬
sit: illud tamen quia de archi ep̃i conse¬
eratione prȩceptum atq prȩdictum est
idest ut om̃s suffraganei eum ordinent.
nullatenus inmutari lico. Quia qui illis
prȩ est: ab om̃ibus ep̃is quib prȩ est de¬
b& constitui. Sin aliter prȩsumptum
fuerit: uiribus carere non dubium est.
quia irrita erit eius secus acta ordinatio.¬
Sacratas dõ feminas uel monachas sacra¬
uasa uel sacratas pallas penes uos contin¬
gere. & incensum circa alltaria deferre
perlatum est ad apłacani sedem. Quȩ
om̃ia reprehensione & uituperatione. ple¬
na esse nulli recte sapientium dubiim
est Qua propter huius sc̃ȩ sedis auctorita¬
te haec om̃ia uobis resecare funditus qua¬
ntotius poteritis censemus. & ne pestis
hȩc latius diuulgetur. per om̃s prouin¬
cias abstergi citissime mandamus In decretis¬

Expanded text:
omnibus eum qui domnibus eum qui d cuncti pariter consecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente concessusit, illud autem quod de archiepiscopi consecratione praeceptum atque praedictum est, id est, ut omnes suffraganei eum ordinent, nullatenus immutari licet: quia qui illis praeest, ab omnibus episcopis quibus praeest debet constitui: sin aliter praesumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta ordinatio.sacratae Deo feminavasa vel sacratas pallas penes vos contingere et incensum circa altaria deferre perlatum est ad apostolicam sedem, quae omnia reprehensione et vituperatione plena esse, nulli recte sapientium dubium est. Quapropter hujus sanctae sedis auctoritate, haec omnia vobis resecare funditus, quanto citius poteritis, censemus, et ne pestis haec latius divulgetur per omnes provincias, abstergi citissime mandamus, ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
bid enĩ prodest illi suo errore non
ollui. qui consensũ prȩstat erranti:
ne dubio contra mandata dimicat. &¬
anti. Oues pastorem suum non reprȩ¬
endant. Plebs uero ep̃m non accus&
ec uulgis eum arguat. quia non est
iu eos sibi oculos elegit: non ab subdi
Scimus enim beatissimũ iacobum qui di¬
cebatur iustus. qui etiam scđm carnem
natum. Si autẽ non minus quam atrib
apłis tantus uir suit ep̃s ordinatus: pa¬
tet ꝓofecto eos formam instituente dño
numero ep̃orum: nisi necessitas interue¬
nerit debent etiam plures augeri. Id ẽ¬
si archi ep̃s diem obierit. & alter ordina¬
dus archi ep̃s electus fuerit: e om̃s eiusdẽ
proiuincie ep̃i ad sedem metropolim
conueniant. ut ab om̃ibus ipse orditie
bus prȩ esse deba&: ab om̃ib illis eligat᷑
& ordinetur. Reliqui uero comproun¬
ciales ep̃i. si necesse fuerit ceteris consen¬
tientibus. atrib iussu archi ep̃i consecrari
possunt epĩs. Sed melius est: si ipser cum

Expanded text:
est illi suo errore non pollui, qui consensum prestat erranti? Procul dubio contra mandata commit. Oves pastorem suum non reprehendant, plebs episcopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quia non est qui eos sibi oculos elegit. Nam a subditiScimus enim beatissimum Jacobum, qui dicebatur Justus, qui secundum etiam carnem natum. Si autem non minus quam a tribus apostolis tantus vir fuit ordinatus, patet profecto eos formam instituente Dominnumero episcoporum, nisi necessitas intervenerit, debent etiam plures augeri. Si autem archiepiscopus obierit, et alter ordinandus archiepiscopus fuerit, omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metropolitanam conveniant, ut ab omnibus ipse eligaturbus praeesse debet, ab omnibus illis eligatur et ordinetur. Reliqui vero comprovinciales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopi, sed melius est si ipse cum
Abbreviated transcription (Latin):
na. nisi soror aut proxima fuerit. &
hoc cũ magna sollicitudine fiat. Non
ignoramus malicias sathanȩ I hoomini¬
aliorum non exercere uel augere. ma¬
le loquendo: nsi eas etiam extunguere
bene loquendo studuerit. Ue erit ut¬

Expanded text:
na, nisi proxima aut soror fuerit. Et na, nisi proxima aut soror fuerit. Et hoc cum magna sollicitudine fiat. Non ignoramus malitias Satanae. Unialiorum non exercere, vel non augere male loquendo, nisi etiam eas exstinguere bene loquendo studuerit. § 2.
Abbreviated transcription (Latin):
aduelũ ianuȩ domus diũ manus incog¬
nite tergat : sed statim coercitus discat
om̃is homo quia uelũ atrii domus dñi
cm est. Clericus uero solus ad feminȩ
abernaculũ non accedat nec prope¬
et. neq sine maioris natu principis
issione. Nec persbiter solus cũ sola
bulas femina misceat. nec archidia¬
nus nec diaconus subpre textu¬
humilitatis uel officii frequentet domi¬
cilia matronarũ. aut forte perclericos
aut domesticos eius matronae mandent
secretim aliquid. Si cognitum fuerit.¬
& ille. deponatur. & illa ali minib arce¬
atur ȩccłȩ. Ded siforte aliqua interces¬
sio fuerit: ep̃o suggeratur. Et si talis est
ad quam debeat ire pro interuentu.
ipse pergat. Sin aũt de latere suo di¬
rigat. cum duob aut trib qui hoc de¬
beant sanare. Sane adussitandam mu¬
lierẽ uifirmam nullus clericus ingre¬
diatur. nisi cum duob aut tribus.
Nemo tamen cũ extranea habitet femi¬

Expanded text:
ad velum januae domus Domini manus inconad velum januae domus Domini manus incondite tergat, sed statim coercitus discat omnis homo quia velum atrii domus Domi « Clericus vero solus ad feminae tabernaculum non accedat, nec properet sine majoris natu principis jussione: nec presbyter solus cum sola femina fabulas misceat, nec archidiaconus, aut diaconus sub praetextuhumilitatis et officii frequentet domicilia matronarum: aut forte per clericos, aut per domesticos matronae mandent secreti aliquid. Si cognitum fuerit, et ille deponatur, et illa a liminibus arceatur ecclesiae. Sed si forte aliqua intercessio fuerit, episcopo suggeratur. Et si talis est ad quam debeat ire pio interventu ipse pergat. Sin autem de latere suo dirigat, cum duobus aut tribus qui hoc scire debeant. Sane ad visitandam mulierem infirmam nullus clericus ingrediatur, nisi cum duobus aut tribus. Nemo tamen cum extranea habitet femi