comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia secuta post culpã. ut qͦs
omp̃s deus. ꝑ conpunctionis grãm
iusitat: illos pastoris sentencia
absoluat. Tunc enĩ uera est abso¬
lucio p̃siclentis: cũ int̾m arbitͥũ
seqͥt᷑ iudicis. Quod bene quatͥ¬
duani mortui resuscitatio illa sig¬
nificat. q̃ uideliced demonstrat
qͥa pus mortuũ dñs uocauit
et iuuificauit dicens. lazare ue¬

Expanded text:
am, ut quos omnipotens Deus per compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatꝰ est: s eiꝰ missio. ipsa est
ꝑcessio. qua de pacre ꝓcedit et
filio. Sicut itaq sp̃s mitti dicit᷑.¬
qͥa ꝓcedit: ita et filiꝰ non incon-¬
grue mitti dicit᷑. qͥa generat᷑. Hoc
cũ dixisset: insusflauit. et dicit
eis. Accipite sp̃m scm̃. Queren¬
dũ nobis est. quid est quod spi

Expanded text:
incarnatus, sed ejus missio ipsa est processio, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaqquia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, et insufflavit, et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Quaerendum nob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit. nec tam̃ in dubitacione
deseruit. sicut ante naciuitatẽ
suam. habere mariã sponsum
uoluit: qͥ tam̃ adeiꝰ nuptias non
ꝑ uenit Nam ita factus est discipu¬
lus dubitans et palpans. testis
tatis. Pal pauit autẽ. et exclama¬
uit. Deus meus: et dñs meus. Dicit
ei iħs. Quia uidisti me: credidisti.
Cũ apłs paulus dicat. est enĩ fides
sꝑandarũ substantia rerũ. argu¬
m̃tũ non apparentũ: ꝓfecto liquet.
qͥa fides illarũ rerũ argum̃tũ est. quę
apparere non possunt. Quȩ ecenim

Expanded text:
e deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis tatis. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus, et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, Thoma, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est quae apparere non possunt. Quae etenim
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Par uobis. Sicut me mi sit
pat̾. et ego micto uos: idest sicut
misit me pat̾ dous deũ. et ego
mitto uos homo homines. Pat̃
filiũ misit: qͥa hunc ꝓ redempti¬
one humani generis incarnari
consticuit. Quẽ uide licectin mun
do uenire ad passionẽ uoluit. s
cam̃ amauit filiũ quẽ ad passio¬
ad mundi gaudia.s sicut ipse
missus est in mundo adpassiones
mictit. Quia gͦ q filiꝰ amat᷑ apatre
et cam̃ ad passionẽ inittit᷑. ita et
discipuli amant᷑ adnõ: qͥ tam̃ ad
passiones mittunt᷑ inmundo. Itaq¬

Expanded text:
eis: Pax vobis. Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Id est, sicut misit me Pater Deus Deum, et ego mitto vos homo homines. Pater Filium misit, 1554 qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit. Quem videlicet in dum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium, quem ad passioad mundi gaudia, sed sicut ipse missus est, ad passionesmittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passiones mittuntur in mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
pandam carnẽ p̾buit : quã clausis
ianius introduxit. Qua in reduo
mira et iuxta humanã rationẽ
sibi ualde contͣria ostendit: dũ pͥ
resurrectionẽ corpꝰ suũ. et incor¬
ruptibile. et cam̃ palpabile de
monstrauit. Nam et corrũpi ne-¬
cesse est. qd̾ pal patͣ: et palpari non
pocest quod ñ corrũpit᷑. S miro¬

Expanded text:
pandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorrmonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro
Abbreviated transcription (Latin):
Uꝑa q̃ex semet ipsis comp̃hendi ne¬
quaquã possunt. ex alia eiꝰ oꝑa-¬
tione pensanda sunt: ut rebus
mirabilib fidem p̃beant facta
mirabiliora. Illud enĩ corpꝰ dñi¬

Expanded text:
uae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
micto: qua me caritate pat̾ dili¬
lerandas fecit. Quãuis mittietiã
iusta naturã diuinicatis possit
intelligi. Eo enĩ ipsofiliꝰ apacre
mitti dicit᷑: qͦ apatre generat᷑.

Expanded text:
mitto, qua me charitate Pater dilissiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. uerũ etiam qͥbusdam dedit:
sedtamen baptismũ suũ in remissi-¬
onem peccatorũ dare non potuit. Re¬
missio et enĩ peccatoꝵ: in solo nobis
baptismo xp̃i tribuit᷑. Notandũ
itaq quod dicit᷑. Predicans baptis¬
mũ penitentiȩ. in remissionẽ peccato

Expanded text:
vit, verum etiam 1517 quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem p
Abbreviated transcription (Latin):
ueret: qͥ dare non poterat predicabat.
ut sicut incarnatũ uerbũ patͥs. pre¬
currebat uerbo predicationis: ita bap¬
tismũ penitentiȩ quo peccata soluun-¬
tur. precurreret suo baptismade. qͦ
ƿeccata solui non possunt: ut qͥa eiꝰ
sermo precurrebat presentiã redemp¬
toris. ipsũ quoq eiꝰ baptisma prece¬
dendo fieret umbra ueritatis. Seqͥ¬
tur. Sicut scriptũ est in libro ysa¬

Expanded text:
eret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro s
Abbreviated transcription (Latin):
to. parate uiam dñĩ: rectas facite semi¬
qͥ s esset: respondit. Ego uox claman¬
tis in deserto. Quisicut ante nos
dictum est. ideo apropħa uox uoca¬
cus est: quia uerbum preibat.
Quid autẽ clamaret: aꝑit᷑ cũ
sub dit᷑. Parate iuam dñi. rectas
facite semitas eiꝰ. Omĩs qui fidẽ
rectam. et bona oꝑa predicat. qͥd
aliud quan uenienti d ñõ ad corda
audientium uiam parat. ut her
uis gr̃ȩ penetret. lumen ueridatis
illustret. ut rectas deo semitas faci¬
at. diun mundas in animo cogida¬
tiones ꝑ sermonẽ bone p̃dicationis
format: Omĩs uallis inꝑlebitur:
& omĩs mons et collis humiliabit᷑.
Quid hoc loco ualliũ nomme. nͥ
humiles. qͥd montiũ et collium. nͥ
suꝑbi homines de signantur: In
aduentu gͥ redemptoris ualles in¬
plecȩ. montes uͦ et colles humiliati
sunt: quia iusta eiꝰ uocẽ omĩs qͥ se
exaltat humiliabit᷑. et qͥ se humiliat
exalcabit᷑. Wallis & enim repleca¬

Expanded text:
e semiquis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, qui aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat, ut hanc vis gratiae penetret, lumen veritatis illustret. Ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format? « Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium nisi superbi homines designantur? In adventu ergo Redemptoris valles impletae, montes vero 1518 et colles humiliati sunt, quia juxta ejus vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et omnis qui se humiliat exaltabitur
Abbreviated transcription (Latin):
uallis mplebit᷑. qͥa corda humiliũ
sacrȩ doctrine eloquio. uͥtutum
grã replebunt᷑: iuxta hoc quod scͥp¬
tum est. Qui emittit fontes in cõ-¬
tiallibus. Et underursum scriptũ¬
est. Et conualles habundabunt fru¬
mento. A. montibus namq aqua
dilabit᷑: quia suꝑbas mentes ueritatis
doctrina deserit. Sed fontes incon¬
uallibus surgunt: qͥa mentes humi¬
liũ. uerbum predicationis accipiunt.
Iam uidemꝰ.iam conualles frumenco
habundare conspicimꝰ: qͥa illoꝵ ora
pabulo ueritatis mpleta sunt. qui
mictes ac simplices. huic mundo

Expanded text:
mplebitur, quia corda humilium sacrae doctrinae eloquio virtutum gratia replebuntur, juxta hoc quod scriptum est: Qui emittit fontes in convallibus . Et unde rursum dicitur: Et convalles abundabunt frumento . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ reges gentiũ & pͥncipes iudeoꝵ
p̃dicationis eiꝰ tempora de signantur.
Quia autẽ gentilicas colligenda
erat. et uidea ꝓculpa ꝑ fidiȩ disꝑ¬
genda. ipsa quoq descriptio terreni.
pͥncipat᷑ ostendit. Qm̃ et in roma¬
nare publica unꝰ pre fuisse describit᷑.
et in iudȩȩ regno. ꝑ quartã partẽ.
plurimi pͥncipabant᷑. Uoce et enĩ¬

Expanded text:
 regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem Gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ salubrit̃ intꝰ uiuebat. Seidl concessa
potestate p̃dicatiois. concessis uͥtu¬
tũ miraculis: qͥd redemptor nr̃ sub¬
gͣtis date. Presciebat namq non nul¬
los hoc ipsum donũ accepti sp̃s. in
usum negociacionis inflectere: et mi¬
racłoꝵ signa. ad auariciȩ ob seqͥ um
declinare. inc est enĩ quod sy mon
ꝑ impositionẽ manꝰ edita miracula
uenderet. quod male conꝑasset. Hinc
de tẽploredemptor nr̃ flagello de
resticulis facto tͣbas eiecit: cathe¬
dras uendentiũ colunbas euercit.
Colunbas qͥppe uendere ẽ: impositi¬

Expanded text:
qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa potestate praedicationis, concessis virtutum miraculis, qgratis date . Praesciebat namque nonnullos hoc ipsum donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon per impositionem manus edita miracula venderet quod male comparasset. Hinc de templo Redemptor noster flagello de resticulis facto turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit. Columbas quippe vendere est, impositi
Abbreviated transcription (Latin):
si derst quod intꝰ oꝑet᷑. Nam iuxta
magistri gentiũ uocem. lingue
insignũ sunt: non fidelib s infide¬
libus. Unde et iscdem p̃dicator egre¬
giꝰ. qͥ ad p̃dication ĩ uerba dormientẽ. ca¬
dentẽq de fenestra eitthicũ atq auita
fuinditꝰ extinctũ. corã cunctis infide¬
lib orando suscitauit: mi lithene
sciens. patrẽ publũ. dissinteria. febri¬
tionis suȩ comitẽ. Et scẽ p̃dicationis
ad iutorẽ timotheũ. ex infirmitate
stomachi lasescentẽ. ñ uerbo curat.
s meclicinaliarte  reparat dicens.
Modico uino uitere ꝓpt̾ stõmachũ. et
frequentes tuas infirmitates. Qui
gͦ infirmũ infidelem. unap̃ce saluat.
cur egrotũ sotiũ mente non roborat:
Quia nimirũ ille foris ꝑ miracłm sa¬
nandus erat. qͥ uiuus interiꝰ non erat:
ut ꝑ hoc quod exterior potestas osten¬
deret. hunc aduitã interior uͥtus
animaret. Egrotanti aut̃ sidelisõ¬
tio exibenda for is signa non fuerant:

Expanded text:
deest quod intus operetur. Nam juxta Magistri gentium vocem: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Unde et idem praedicator egregius inter praedicationis verba dormientem, cadentemque de fenestra Eutychum, atque a vita funditus exstinctum, coram cunctis infidelibus orando suscitavit . Meliten sciens, patrem Publii dysenteria febritionis vero suae comitem, et sanctae praedicationis adjutorem Timotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
est fr̃s mei. ut in om̃e quod agimꝰ.
omĩ potentis suꝑ nos dnĩ. consilia
occulta timeamꝰ: ne dum mensnra
exceriꝰ fusa. a sua se uolumta de
ñ reuocat. intꝰ contͣ eã iudex ter¬
r ibili t̃ aduersa disponat. Quod
bene psalmista intuens ait. Uenite et
uidete oꝑa dñi: quã terribilis in
consiliis suꝑ filios hominũ. Uidit
namq quod aliꝰ miscdĩt̃ uocatur.
alius iusticia exigende repellit᷑: et
alia parcendo. alla dñs irascendo dispo¬
nit: expauit quod penetrare non po¬
tuit. Et quẽ non solũ inuestigabilẽ
in qͥbusdam suis sententũs s etiã
inflexibilem udit : terribilem in
consilis esse memorauit. Missis aut̃¬

Expanded text:
ssimi, ut in omne quod agimus, omnipotentis super nos Domini consilia occulta timeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a sua se voluntate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidnamque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur: et quia alia parcendo, alia Dominus irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit; et quem non solum investigabilem in quibusdam suis sententiis, sed etiam inflexibilem vidit, terribilem in consiliis esse memoravit. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
S sunt nonnulli. qͥ qͥdẽ nũmoꝵ
p̃mia. ex ordinatione non accipiunt.
et tam̃ sacros ordines ꝓ humana grã
largiunt᷑. atq de largitate eadem.
laudis solũmͦ retͥbutionẽ querunt.
Hii nimirũ. quod gratis accipiuis.
gratis non tͥbuunt: qͥa demnpenso¬
pecunt. Undebene cũ iustũ uirũ
describeret ꝓpħaait. Qui excutie
manꝰ suas ab omĩ munere. Neq
enĩ dicit. qͥ excutit manꝰ suas a
munere. sed adiungit ab om̃i: qͥa
aliud est munꝰ ab obseqͥo. aliud
munꝰ amanu: aliud minꝰ a lingua
Qunꝰ qͥppe ab obseqͥo est̃. subietio
in debite inpensa. Qunꝰ a mami: ꝑce¬
cunia. A imꝰ a lingua: fauor. Quigͣ
sacros ordines tͥbiunt. tunc ab om̃i

Expanded text:
 Sunt nonnulli, qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de impenso. Unde bene cum iustum virum describeret, propheta ait: 'Qui excutit manus suas ab omni munere'. Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adiunxit: 'ab omni'. quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite inpensa; munus a manu pecunia; munus a lingua favor. Qui ergo sacros o
Abbreviated transcription (Latin):
ne abieritis. et in ciuitates samarica¬
noꝵ ne intrauericiᷤᷤ. s potiꝰ ite adoueᷤ
que ꝑierunt domꝰ isrł. nͥ hoc quod
ex facti fine colligimꝰ. qͥa pͥus soliuidȩ̃ȩ
uoluit. et post modũ cunctis genti¬
b p̃dicari. ut dũ illa conuertiuo¬
cata renueret. p̃dicatores scĩ aduo¬
cationẽ gentiũ ꝑ ordinẽ uenirent:
Quatinꝰ redemptoris nr̃i p̃dicatio. a
ꝓpͥis repulsa. gentiles popłos quasi
extͣneos quereret. et quod iudȩȩ fiebat
intestimoniũ. hocgentib gr̃e esset
incrementũ: Erant etiam tunc qui
de iudea uocandi e̾e̾nt: et de gentib
uocandi non essent. Nam et in apłoꝵ
hebreoꝵ tria milia: et postra qͥnq
milia credidisse. Et cũ p̃dicare apłi¬
ꝓhibiti esse memorant᷑. Et tam̃ ipse
sp̃s qͥ pͥus p̃dicationẽ ꝓhibuit: hanc̾
asianoꝵ cordibus. postmodũ infiidit.
Nam diu est: quodasia cuncta iam
credidit. Io circo gͦ pͥus ꝓhibuit qd̃
saluandinon erant. Tunc in illa

Expanded text:
ritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim tunc qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. Nam et in apostoHebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse . Et cum praedicare approhibiti esse memorantur ; et tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod salvandi non erant. Tunc in illa
Abbreviated transcription (Latin):
luũ benediceret de signauit: qͥ et cali¬
gans oculis. et ꝓpħans. in p̃senti filium
non uidit. cui tam̃ multa in posterũ
p̃undit: qͥa nimirũ iudaicus popłs ꝓphe¬
tiȩ spũ plenꝰ et cecus. eũ de quo mulca
in futurũ p̃dixit: in p̃senti positũ non¬
agnouit. Sed natiuitate regis nr̃i
cognita. herodes ad callida argum̃ta
conuercit᷑. ne cerrenoregno pͥuaretur.
Renuntiari sͥ lͥi puer inueniret᷑ postu¬
lat. ad orare uelle se simulat: ut quasi
hunc si inuenire possit extinguat.

Expanded text:
suum benediceret, designavit ; qui et calisuum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu plenus et caecus eum de quo multa in futurunt. Nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat. Adorare velle se simulat, ut quasi hunc, si invenire possit, exstinguat,
Abbreviated transcription (Latin):
it. Terra cognouit: quia eo moriente con¬
tremuit. Sol cognouit: quia lucis suȩ
radios abscondit. Sara et parietes cogno¬
uerunt: quia temꝑe mortis eiꝰ scissa sunt.
Infernꝰ cognouit: quia hos quos tenebat
mortuos reddidit. Et tam̃ hunc quẽ
dm̃ omĩa insensibilia elementa sense-¬
runt: ad huc inficleliũ iudeoꝵ corda dm̃
e̾eᷤᷤ minime cognoscunt. Et duriora saxis.
scincli ad penitendũ nolunt. eũq consi¬
despitiunt: nasciturũ longe ante pre¬
scierunt. Et non solum qͥa nas ceret᷑ nõ¬
uerant: s etiam ubi nasceret᷑. Nam ab
herode reqͥsiti. locũ naciuitatis eiꝰ ex pͥmunt:
quẽ scripture sacre auctoritate didicerunt
Et cestimoniũ ꝓferunt: quod becleem ho¬
norari natiuitate nouiducis ostenditur
Ut enim ipsa eor gemina scientia. ec
illis fieretꝰ cestimoniũ dampnationis:
et nobis al adutorium creclulitatis.
Q uol ꝓfecto bene y saac cum iacob filiũ

Expanded text:
it. Terra cognovit, quia eo moriente conit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt; eumque confidespiciunt, nasciturum longe ante praescierunt. Et non solum quia nasceretur noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium
Abbreviated transcription (Latin):
Q uia et illis ꝓphetiȩ. tamquã sidẽlib
ñ infidelib. et istis signa camquã insi¬
delib non fidelib data sunt. Et no¬
tandum quod redemptorẽ nrm̃ cũ iam
ꝑ fecte e̾e̾t ȩtacis. eis dem gentilibus apłi
p̃dicant. eumq paruulũ et nec dum
ꝑ humani corꝑis officiũ loquentem
stella gentib denuntiat: quia nimi¬
rũ racionis ordo poscebat. ut et loquentẽ
iã dum. loquentes nobis p̃dicatores inno¬
tescerent. Tet nec dũ loquentẽ. elementa¬
muta p̃dicarent. Sed in omnib sigis
que uel nascente dño. uel moriente mou¬
strata sunt. consid̾andũ nobis est. quan¬
ta fuerit in quorumdam iudeoꝵ cordib
duritia: que hunc nec ꝑ ꝓphetiȩ donum.
necꝑ miractila agnouerunt. Omĩa qppe¬
olementa: auc borẽ suũ uenisse testata
funt. Ut enĩ de eis quiddam usuhu-¬
mano lquar: dm̃ hunc e̾eᷤ celi cognoueruis:
qͥa ꝓtinꝰ stellam miserunt. Mare cogno¬
uit: quia sub plantis eiꝰ se calcabile p̃bu¬

Expanded text:
quia et illis prophetiae tanquam fidelibus, non infidelibus; et istis signa tanquam infidelibus, non fidelibus data sunt. Et notandum quod Redemptorem nostrum, cum jam perfectae esset aetatis, eisdem gentilibus apostoli praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementamuta praedicarent. 2. Sed in omnibus signis quae vel nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnolementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quaedam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebu
Abbreviated transcription (Latin):
sione. Uoluptatũ gͦ fallatia. nulla¬
nos decipiat: nullauana leticia sedu¬
cat. In ꝓaimo namq est iudex: qui
dixit. Ue uobis qui ridẽtis nunc:
quia flebitis et lugebitis. H inc et
salomon ait. Risus dolori miscebit᷑.
et extrema gaudii luctus õccupat.
Hint it̾m̃ dicit. Risum cleputaui er¬
rorẽ: et gaudio dixi. Quio frustra
deciperis: Hinc rursus ait. Cor sapi¬
entũ ubi tristicio est : et cor stultorũ
ubi leucia. Ptunescamꝰ gͥ p̃cepta dei.
sicelebramꝰ ueraciter sollempnitatẽ
dei. Gratũ namq deo sacrificium
est: afflictio contra peccatũ. psal mista
actestante. qͥ ait. Sacrificiũ deo: fp̃s
contͥbulatꝰ. Peccata nr̃a p̃terita. in
baptismatis ꝑceptione laxata sunt. et
tamen post baptisma multa cõmisimꝰ:
sed lauari iterũ baptismatis unda
non possum. Quia gͦ et post bapcis¬
mũ inqͥnauimꝰ uitam. baptizemꝰ la¬
crimis conscientiam: quatmꝰ regionem

Expanded text:
sione . Voluptatum nos ergo fallacia nullasione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem
Abbreviated transcription (Latin):
unt: quod in regionẽ suam ꝑ aliam
uiam reuertunt᷑. In eo namq quod
ammoniti faciunt: nobis ꝓfecto in¬
sinuant quoͥd faciamꝰ. R egio qͥppe nr̃a
ꝑaclisus est: ad quam iħu cognito redire
ꝑ uiam qua uenimꝰ ꝓhibẽm᷑. Aregione
et enĩ nr̃a suꝑbiendo. inobediendo. uisi¬
bilia sequendo. cibum uetitũ gustando.
discẽssimꝰ : sed ad eam necesseest ut flendo.
obediendo. uisibilia contempnendo.
atq appetitũ carnis refrenando redeamꝰ.
ꝑaliam gͦ uiam ad regionẽ nram̃ regre¬
dim. qm̃ qͥ aꝑ adisi gaudio. ꝑ delectamen
pauidi. semꝑq suspecti. ponamꝰ ante
oculos cordis. hinc culpas oꝑis. illinc
iuditium extremȩ distrinctionis. Pense¬
mꝰ quam districtus iuder ueniat: qui
iuditiũ minat᷑ et lacet. terrores peccato¬
ribus intentat: et tamen adhuc sus¬
tinet. Et id circo uenire citiꝰ differc:
ut mninꝰ inueniat quos condempnet.
Puniamꝰ flecibus culpas: et cũ psalmis¬
te uoce. p̃ueniamꝰ faciem eiꝰ in confes¬

Expanded text:
unt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regreniam qui a paradisi gaudiis per delectamentpavidi semperque suspecti ponamus ante oculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confes
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudo aꝑit᷑. Sed querendũ nobis
est. quidnam sit. quod redemptore na¬
to pastorib in iudẽa angłs apparuit.
atq ad ad oranclum hunc ab oriente
magos. non angłs sed stella ꝑduxit:
qͥa uidelicetꝰ. iudeis tamquã racione
ucentib. racionale aninal idest angłs

Expanded text:
ctum. Sed quaerendum nobis est quidnam sit quod Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos, non angelus, sed stella perduxit. Quia scilicet Judaeis tanquam ratione utentibus rationale animal, id est ang
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtꝰ orationis expͥmit᷑ : psalmista attes-¬
tance qͥ licit. Dirigat᷑ oratio mea sicut
incensum in conspectu tuo. Per myr-
ram uͦ : carnisniẽ mortificatio sigu¬
riis usq ad mortẽ ꝓ deo certantibus:
dicit. Manꝰ mȩȩ distillauerunt mir¬
ram. Naco gͦ regi aurũ offerimꝰ. si in
conspectu illius. claritate suꝑne sapia¬
entiȩ resplendem. Thus offerimꝰ. si cogi¬
taciones carnis ꝑ scã orationũ studia
in ara cordis incendimꝰ: ut suaue aliqͥd
deo ꝑ ce leste desideriũ redolere ualeamꝰ.
M irrã offerimꝰ: si carnis uitia ꝑ abstinen
diximꝰagit᷑ : ne mortua caro putrefiat.
hoc mortale corpus fluxui luxuriȩ
deseruire: sicut de quibusdam ꝑ pro¬
pħam dicit᷑. Conputruerunt iumenta
instercore suo. Iumenta qͥppe in stercore
suo conputrescere est: carna les homi¬
nes in fetore luxurie uitam finĩre.

Expanded text:
virtus orationis exprimitur. Psalmista attesvirtus orationis exprimitur. Psalmista attestante: Dirigatur oratio mea, sicut incensum iam vero carnis nostrae mortificatio figuriis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si cur; et ne mortua caro putrefiat, hoc mortale corpus fluxui luxuriae deservire. Sicut de quibusdam p dicens: Computruerunt iumenta in stercore suo. Iumenta quippe in stercore suo computrescere est, / carnales quosque in fętore luxurię vitam finire.
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq regnare nequaquam credunt.
hii ꝓfecto ei chus offerunt: sed offerre
ei aurum nolunt. Et sunt non nulli.
qͥ hunc regem existimant: s dm̃ ne¬
gant. N ii ude licet ei aurũ offerunt:
sed chus offerre nolunt. Et sunt
nonnulli. qui hunc et dm̃ et regem
fatent᷑. s assumpsisse carnẽ morcalẽ
negant. Hii nimirũ ei aurũ et thus
offerunt: sed offerre mirramassumpte
morcalitatis nolunit. Nositaq nato
dño offeramꝰ aurũ : ut hunc ubiq reg¬
nare fateam᷑. Offeramꝰ chũs : ut creda¬
mͦ quodis qͥ in tempore apparuit. deus
ance tempora exticit. Offeramꝰ mirrã:
ut eum quẽ credimꝰ in sua diuinitate
ipassibilem. credamꝰ etiam in nr̃a fuisse
carne mortalem. Quamuis in auro.
thure. et mirra: intelligi et aliud po
test. Auronamq sapientia designat᷑:
salomone attestance qͥ ait. Thessaurꝰ
desiderabilis reqͥescit in ore sapientis
Thure autẽ quod deo incenditur.

Expanded text:
ubique regnare nequaquam credunt. ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha inteltest. Aurum namque sapientiam designat, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thus autem, quod Deo incenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
in stella aquarii nascit᷑. uͥ piscator om̃i¬
curos dicunt: et traparetas multa¬
rum gentium ꝓuintiȩ ignorant. fade¬
ant᷑ gͦ necesse est. aut hoc in eis signũ
deesse: aut effectũ fatale nullom̾ habẽ
ex genere ꝓdeunt. Quib ꝓfecto nas¬
centibus. quis estimet quanti eis dem
momentis horarũ ac temporũ. ex serui¬
li conditione nascunt᷑: et tam̃ regum
filii. uno eodemq sidere cũ seruis nati
ad regnũ ꝓfitiunt: cum serui qͥ secũ
fuerant nati inseruitute moriantur.
Hec de stella breuit̃ diximꝰ. ne mathe¬
mathicorũ stulticiam indiscussam pre¬
terisse uideam᷑. Magi uͦ: aurũ. thus
et mirram offerunt. Aurum quippe:
regi congruit. Chus uͦ. in dei cacrifiuo
ponebat᷑. Mirra autẽ. mortuorum
corꝑa condiunt᷑. Eum gͦ magi quẽ
ad orant. eciam misticis muneribus
p̃dicant. Auro regem. chure diñ: mir¬
ra mortalem. Sunt uͦ non nulli
heretici. qͥ hunc dm̃ credunt. sed

Expanded text:
in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omniin stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnituros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo haex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hanc conditor qͥ creauit administrat.
Neq enĩ ꝓpt̾ stellas homo: sed stelle
ꝓpt̃ hominẽ facte sunt. Et si stella fatũ
hominis dict᷑: ipsis suis ministeruis
sube̾eᷤᷤ homo ꝑhibet᷑. Cerce cum iacob
de utero egrederet᷑. et pͥoris frĩs plan¬
tam teneret manu. pͥor ꝑfecte nequa¬
quã egredi poterat. nͥ et subsequens
inchoasset. Et tam̃ cũ uno temꝑe eodẽq
momento. utriimq mat̾ fuderit: non
una utriũsq equãlitas uite fuit. Sed
ad hec solent mathematici respondẽ¬
re: quia utus constellationis. mictu
pungentis est. Quib ecliuersonos
dicimꝰ: qͥa magna mora est natiuitatiꝰ.
Si gͥ mictu puncti constellacio ꝑmu¬
tat᷑. necesse iam erit ut cot dicant
fata. quot sunt menbra uascentiũ
faceri eciam machematici solent. qd̾
quisquis signo aquariĩ nascit᷑: in hac
uita. piscatoris ministeriũ sortiatur.
Piscatores uͦ ut fertui: gethulia non
habet. Quis gͥ dicat. qͥa nemo illic

Expanded text:
hanc conditor qui creavit administrat. hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic
Abbreviated transcription (Latin):
est. Non est sapientia. non est pruden¬
tia: non est consiliũ contͣ dnm. Nam
ea que apparuit: magos stellaꝑduxit.
Natũ regem repperiunt. munera de¬
tulerunt: et ne redirr ad herodem de¬
beant. in somnis admonent᷑. Sicq fit:
ut ihm quẽ querit herodes. inuenire
non possit. Cuiꝰ ꝑsona qͥ alii quã ypo¬
critȩ designant᷑ Qui dum ficte que¬
runt: inuenire dum̃ nuniꝗͣ merentur.
Sed inter hec sciendũ est. quod pͥscillia¬
niste heretici. nasci unũ auemq hominẽ
sub constitutionib stellarũ putant. Et
hoc in adiutorium sui erroris assumunt.
quod noua stella exite. cum dñs in car¬
ne apparuit: cuiꝰ fuisse fatũ. eandẽ quȩ
apparuit stellam putant. Sed sie uũ głii
uerbapensamꝰ. qͥb de eadem stelladi¬
cit᷑. usq dum ueniens staret supra u̾
erat puer: dum non puer ad stellam.
sed stella ad puerũ cucurrit. si cdici liceat.
non stella fatũ pueri : sed fatũ stelle.
is qͥ apparuit puer fuit. Sed absit hoc

Expanded text:
st prudentia, non est consilium contra Dominum . Nam ea quae apparuit stella magos perducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatum pueri, sed fatum stellae is qui apparuit puer fuit. Sed a fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc ab eis fideliꝰ incelo p̃sumat᷑.
Ex ipso itaq regno quod iam udnmꝰ.
inmundo esse subli matũ. speremꝰ
regnũ. quod incelo credimꝰ ꝑcipien-¬
dũ. Nam sunt nonnulli. qͥ xp̃ianita¬
tis nõĩe censent᷑. s xp̃ianitatis ñ ha-¬
bent fidem. Sola esse uisibilia esti¬
mant. inuisi bilia non appetunt qͥa
nec esse suspicant᷑. Ad scõꝵ martirũ
corꝑa consistimꝰ fr̃s mei. nunqͥd isti
carnẽ suã in mortẽ cdarent. nisi eis
certissime constitisset esse uitã ꝓ qua
mori debuissent. Et ecce qͥ ita credi¬
derunt: miraculis coruscant. Ades¬
niaci ueniunt: et liberant᷑. Quomͦ
gͥ uiuunt illic ubi uiuunt. si in tot
miraculis uiuunt hic. uͥ mortui suN

Expanded text:
ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exsniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sun
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: ut possent robustius in futu¬
ro solidari.Sic populo israheli¬
tico. ex egipti terra liberande:. re¬
ꝓmissionis terra ꝓmittit᷑. Et cũ
uocandus esset ad dona celestia:
terreins ꝓmissionib suadet᷑. Cur
hoc:. Ut dũ esset aliqͥd. quod d.
uicino ꝑ ciperet: illud iamfide.
crederet. quod de longĩqͦ audire
potusset. Carnalis et enĩ populus
si parua non acciꝑet: magna ñ cie¬
deret. Omp̃s gͦ ds̃. largiendo teri¬
na. suadetꝰ celestia: ut ꝑcipiens qd̃
uideret. sꝑare disceret. quod minime
uidebat. Et tanto solidior. de musibi¬
lib fieret: quanto eũ ad spei certitu¬
dinẽ. uisibilia ꝓmissa fulcirent. Unde
recte qͦ ꝑ psalmistã dicit᷑. Dedit eis
regiones gentiũ. et labores popłoꝵ
possederunt: ut custodiant iustifica¬
tiones eiꝰ .&. legẽ eiꝰ reqͥrant. Sic gͦ hoc
loco rudib discipulis ueritas loquens
uidendũ regnũ dei ꝓmittit in terra:

Expanded text:
fuit, ut possent robustius in futufuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Regnũ dei fr̃s pm̃i. non semꝑ
in sacro eloqͥo uenturũ regnũ dicit᷑.
s nonnumꝗͣ p̃sens eccłia uocatur.
Unde scriptũ est. Mittet filiꝰ homi¬
nis angłos suos:et colligent dereg¬
no eiꝰ omĩa scandala. In illo qͥppe
regno scandala non erunt: ubi ꝓfer¬
to reꝓbi non admittunt᷑. Quo ui¬
delicet exemplo colligit᷑: quod
hoc loco regnũ dei. p̃sens eccłia
uocat᷑. Et qͥa nonnulli exdisci¬
pulis. usq adeo incorꝑe uicturi
erant. ut ȩccłam dei constructam
conspicerent. et contͣ mundi huiꝰ
głam erectam: consolatoria ꝓmissi-¬
one nunc dicit᷑. Sunt qͥdam dehic
stantib qͥ non gustabunt mortẽ.:
donec uideant regnũ dei. S cũ
tanta dñs subeunde mortis p̃cep¬
ta ederet. qͥd neccessariũ fuit ut
ad hanc subito ꝓmissionẽ ueniret :
Quod si subtilit̃ attendamꝰ: quan¬
ta dispensatione pietatis agat᷑. ag¬
noscim᷑. Discipulis enĩ rudib etiã
de p̃senti uita aliqͥd ꝓmittendũ

Expanded text:
 non semper in sacro eloquio venturum regnum dicitur, sed nonnunquam praesens Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit, ut ad hanc subito promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum
Abbreviated transcription (Latin):
ad pacẽ dei rogati ueniamꝰ. Eru¬
bescat gͦ humana suꝑbia. confun-¬
dat᷑ qͥsq sinon satisfaciat pͥor ꝓxi¬
mo: quando pꝰ culpã nr̃am ut ei re-¬
coneiliari debeam᷑. et ipse qͥ offen¬
sus est. legatis int̾uenientib obse¬

Expanded text:
d pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram, ut ei reconciliari debeamus, et ipse quoque qui offensus est legatis intervenientibus obse
Abbreviated transcription (Latin):
Qui etiam indeserto clamat: qͥa
dere lictȩ ac destitiitȩ iudȩȩ. solati¬
um redemptionis adnuntiat. Quid
autẽ clamet insinuat: cum sub¬
iungit. Dirigite uiam dñi: sicut
didixit ysaias ꝓpħa. Uia dnĩ ad cordiri¬
git᷑: cum ueritatis sermo humilit̃
audit᷑. Ulia dñi ad cor dirigit᷑: cũ
ad p̃ceptũ uita preꝑat᷑. Unde scrip¬
tum est. Siquis diligit me: sermo

Expanded text:
qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur. Via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vita praeparatur. Unde scriptum est: Si quis dilig
Abbreviated transcription (Latin):
tinctis allophilis numerosa prepu¬
tia reportare. R. egnũ ex ꝓmissio¬
ne ꝑciꝑe. cunctumq ifrahelicieũ
popłm sine ulla postinodũ contra¬
dictione possidere: Et tamen in
cunctis se despicit: qͥ insuis ocu¬
lis se esse humi lem confitetur.
Si igit᷑ sancli uiri. etiã cũ agunt
fortia de semetipsis uilia sentiunt. qͥd
in sua excusatione dicturi sunt. qͥ sine
uͥtutis oꝑe. intumescunt: Sed et si
quelibet adsint oꝑabona: nulla
sunt. nͥ ex humilitate condiantur.
O iranda quippe actio cũ elacione: ñ
eleuat s gͣuat. Qui enĩ sine humi¬
litate uͥtutes congregat: inuento
puluerem portat. Et unde ferre¬
aliquid cernitur: in de deteriꝰ cecat᷑.
Incunctis gͥ que agitis fr̃s mei : radi¬
cẽ boni oꝑis humilitatẽ cenete. Nec
quib iam suꝑiores. sed qͥb adhuc
inferiores estis aspicite. ut dũ uobis¬
meliorũ exempla ꝓponitis. ad maio¬
ra semꝑ ascendere ualeatis ex humi¬

Expanded text:
stinctis allophylis numerosa praepustinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. Si ergo sancti viri etiam cum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humi
Abbreviated transcription (Latin):
missi non sunt. ꝑximos uros adden¬
dite: qͥa et quos agere a liqua praua
conspicitis. que meis lateant bona
nescitis. Magnꝰ gͦ unusquisq esse
stũdeat. s cam̃ aliqͦmͦ. esse se nes-¬
ciat: ne dũ sibi magnitudinẽ arro¬
Nolite esse prudentes apud uosmet¬
ipsos. Hinc contͣ suꝑbientẽ saul.
dicitur. Cum esses paruulus in ocłis
ciuis capud in tribubus ifrahel fac¬
tuses. Ac si aꝑte diteretur. Cũ tute
parii lũ conspiceres. ego de pre cete¬
rig magnũ feci: quiauͦ tute mag¬
nũ conspicis. ame paruus estimaris
Quo contͣ cũ dauid regni sui po¬
centiam. corã archa federis dni. sal¬
tando despiceret: ait. Ludamet
uilior fiam plusquã factũ siim:
et ero humilis in oculis meis. Quẽ
enĩ non exdolleret. oraleonum
frangere. ursorũ brachia dissipa¬
re. despectis pͥorib fr̃ib eligi. reꝑ¬
bato rege. ad regnigubernacula
ungi. Timendũ cunctis. uno lapide
goliam steruere. a rege ꝓposita ex¬

Expanded text:
missi non sunt, proximos vestros attenmissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in eis lateant bona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroNolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca foederis Domini saltando despiceret, dixit: Ludam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. non sum dignꝰ corrigiam
calcia menti eiꝰ so luere. nͥ humi¬
lit̃ et aꝑde suam ignorantiam
ꝓfiteri : do si patent̃ dicat. Quid
mirũ si mͥ ille prelat̾ est. quem
post me quid̃ natũ considero. sed
natiuitatis eiꝰ misteriũ non appre¬
hendo: Ecce ioħes ꝓphecie sp̃u in¬
pletus. scientia emicat: et tamen
illud de se insinuat quod igno¬
rat. Qua in re pensandum est no
militatis in se uirtutẽ custodiant.
cũ quedam mirabilit̾ sciunt. illud
ante mentis oculos student reuocare
quod nesciunt: ut dum ex parte alia
infirmitatẽ suam considerant. ex
ea parte quaiam ꝑ fectus est. eorũ¬
se animꝰ nonextollat. Scientia
et enĩ uircus est: humilitas etiã
custos uirtutis. Restat gͦ ut in om̃e
quod scit. sese mens depͥmat. ne
quod uirtꝰ scientiȩ congregat: uen¬
tꝰ elationis spargat. Cum bona fr̃s
agitis. semꝑ admemoriã mala acti
pitiunt᷑: nunquã de bono opere
incaude animꝰ lecet᷑. Suꝑiores
inuicem eos maxime. qui uobis cõ¬

Expanded text:
orrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem natum considero, sed nativitatis ejus mysterium non apprehendo? Ecce Joannes, prophetiae spiritu impletus, mira scientia emicat et tamen illud de se insinuat quod igno Qua in re pensandum est nobmilitatis in se virtutem custodiant, cum quedam mirabiliter sciunt, istud ad mentis oculos Student revocare, quod nesciunt, ut, dum ex parte illa infirmitatem suam considerant, ex ea parte, qua perfectus est, eorum animus non extollat. Sciencia etenim virtus est humilitas eorum custos virtutis. Restat ergo, ut in omni, quod scit, sese mens deprimat, nedum, quod virtus sciencie congregat, ventus elacionis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam mala acta piciur, numquam de boincaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis com
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis. Prius quippe quam
quoꝵ claritate atq munditia. ꝑ
pͥme culpȩ meritũ. ꝑ cotidiana de¬
licta longe distabam᷑. Quia enĩ
peccando extranei eramꝰ adeoͬ ex¬
traieos nos a suo consordio depu¬
tabant angeli ciues dei. Sed qͥa
nos cognouimꝰ regẽ nr̃m: recog¬
nouerunt nos angeli ciues suos
Quia enĩ reȩ celi. terrã nrẽ carnis
assumpsit: infirmitatẽ nr̃am. illa
iam angłica celsitudo non lespicit.
Ad pacẽ nram angłi redeunt. inten¬
tionẽ pͥoris discordiȩ post ponunt:
et quos pͥus infirmos abiectosq
despexerant. iam socios uenerant᷑.

Expanded text:
voluntatis. Prius quippe quam voluntatis. Prius quippe quam quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt; et quos prius infirmos abjectosque despexerant, jam socios ven