comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Et fecit tlrus firmam̃tum. ⁊ diuisit
d̃s ꝑmedium aquȩ. hẽs gͦ dm̃ ex quo:
certe naturam ipsam crtandor d̃õ obedi¬
entem ẽt demonstres que ad io q̃ dictũl
fiat firmam̃tum se ipsa di u̾bo iussa firma¬
uerit. S hȩc diuine sc̃pturȩ rõ ñ retipit.
Siqueris ꝑqͣm: audies eundem eu̾ngłistã
dicentem Inpͥncipio erat u̾bum ⁊ u̾bum
erat ap̃dm: ⁊ dĩ erat u̾bum. hoc erat inpͥ¬
cipio ap̃q̃m. Omnia ꝑ ip̃m fc̃ã st̃. Quod
si negare uoles aprẽ dictum uid̾i: fiat
firmam̃tũ. audies rursum ꝓpħam dicen¬
tem Ip̃e dix̃ ⁊ fc̃a sunt: ip̃e mandauit ⁊ cre¬
ata sunt. Quod gͦ dictum ẽ fiat firmam̃

Expanded text:
sic, et fecit Deus firmamentum, et divisit sic, et fecit Deus firmamentum, et divisit Deus per medium aquae . Habes ergo Deum ex quo, certe naturam ipsam creandorum Deo obedientem esse demonstres, quae ad id quod dictum est: Fiat firmamentum, se ipsam Dei verbo jussa firmaverit. Sed haec divinae Scripturae ratio non recipit. Si quaeris per quem, audies eumdem Evangelistam dicentem, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt . Quod si negare voles a Patre dictum videri, Fiat firmamentum , audies rursum prophetam dicentem, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Quod ergo dictum est, Fiat firmam
Abbreviated transcription (Latin):
stituit pͥncipale mandatum. ut unum
dm̃ crederet. Iuere ⁊ m̾ito constituit.
Unusẽnim ẽ ds̃ ex quo omnia. S uide¬
amus an idem moyses eum qͦ ꝑquem
omnia sunt đm eẽ confessus sit. ñ enim
ds sit. Estenim ds̃ ex dõ. unus exuno. ob
iunus ds̃ quia ex se d̃s. Contra uͭ ñ min̾ꝰ
ꝑid filius ds̃ quia pr̃ ds̃ unus sit. Est n
unigenitꝰ filiꝰ dei ñ innascibilis ut patri¬
ñ adimat quod ds̃ unus sit. neq aliud ẽt̃
qͣm ds̃ quia exdco natus est. De quo q̃ mul
ambigi ñ oporttat quin nascendo ex dõ d̾s
mus an moyses qui ad isrł̃ dixit dominus
ds tuus unus ẽ. di filium dm̃ p̃dicauerit.
utienim nos ad confitendam dñi iħu xp̃i
cuiuis auctortate herrticiunum tm̃ dm̃
confitentes filio putent negandum esei.
quod di sit. Igitur cum ab soluta hȩc de d̾¬
quid de ea moyses loquat. ait namq li
dix d̃s. fiat firmatum in medio aquarũ
⁊ sit dinidens inter aqͣm ⁊ aqͣm. ⁊ fc̃m ẽ

Expanded text:
stituit principale mandatum, ut unum stituit principale mandatum, ut unum Deum crederet: et vere ac merito constituit. Unus est enim Deus ex quo omnia. Sed videamus, an idem Moyses eum quoque, per quem omnia sunt, Deum esse confessus sit. Non enim Deus sit. Est enim Deus ex Deo, unus ex uno: ob id unus Deus, quia ex se Deus. Contra vero non minus per id Filius Deus, quia Pater Deus unus sit; est enim unigenitus filius Dei: non innascibilis, ut Patri adimat quod Deus unus sit; neque aliud ipse quam Deus, quia ex Deo natus est. De quo quamvis ambigi non oporteat, quin nascendo ex Deo Deus mus an Moyses, qui ad Israel dixerit, Dominus Deus tuus unus est, Dei filium Deum praedicaverit. Uti enim nos ad confitendam Domini nostri cujus auctoritate haeretici unum tantum Deum confitentes Filio putent negandum esse quod Deus sit. quid de ea Moyses loquatur. Ait namque: Et dixit Deus, Fiat firmamentum in medio aquae, et sit dividens inter aquam et aquam: et factum est
Abbreviated transcription (Latin):
Seq̃mur g̃ ad u̾sus irreligiosas ⁊ impias
dedeo institutiones ipsas illas diuinoꝵs
dictoꝵ actoritates: iunun quodq eo ipso
dequo querit᷑ actore tractabimus. ñ ad
fallendam &e male mibuendam audien¬
tium imꝑitiam. qͣsdam u̾boꝵ enuntiati¬
ones subtractis eoꝵ causis coaptantes. In¬
telligentia enim dictorum ex causis ẽ as¬
sum̃da dicendi. quia ñ sermoni res s
rei ÷ scrnio subicctus. u̾um omnia editiꝰ
simul & dicendi causis. ⁊ dictoꝵ uirtu¬
tib̾ ꝑsequemiir. Igit̃ singła scd̃m ꝓpositi¬
onis ordinem retractentur. Nam hoc eoꝵ
pͥncipale ẽ. nouimꝰ inqͥunt unum solum
ausus ambigere. aut uinq̃m alit̾ a qͦqͣm
corum p̃dicatum ẽt qui d̃m c̾d̾ent cogni¬
tumẽ n unum dm̃ ẽt̃ ex quo omnia unã
sit. di filio accidit negari posse quod dẽc.
Moyses namq uł potius ds ꝑmoysem
populo ⁊ inegipto uindeserto idolis ⁊ dõꝵ
ut putabant reigionibꝰ occupato hoc cõ¬

Expanded text:
Sequimur ergo, adversus irreligiosas et impias Sequimur ergo, adversus irreligiosas et impias de Deo institutiones, ipsas illas divinorum dictorum auctoritates: et unumquodque eo ipso, de quo quaeritur, auctore tractabimus, non ad fallendam et male imbuendam audientium imperitiam quasdam verborum enuntiatones subtractis eorum causis coaptantes. Intelligentia enim dictorum ex causis est assumenda dicendi : quia rei est sermo subiectus. Verum omnia editis simul et dicendi causis et dictorum virtutibus persequemur. Igitur singula secundum propositionis ordinem retractentur, nam hoc eorum principale est: Novimus inquiunt, unum solum ausus ambigere? aut umquam aliter a quoquam eorum praedicatum esse, qui Deum crederent, cognitum est, nisi unum Deum esse ex quo omnia, unam  Deus unus est, Dei filio accidit negari posse quod Deus est. Moyses namque, vel potius Deus per Moysen, populo et in Aegypto et in deserto idolis et deorum, ut putabant, religionibus occupato, hoc con
Abbreviated transcription (Latin):
error ẽ. hec mortifera institutio. adcuius cõ¬
firmatonem corrupto intelligentiȩ sensu
anunoꝵ dictoꝵ testimonia usurpant. De
his. suboccasione humanȩ ignorantiȩ
metiuntur. Nemini aũdubium ẽẽ oport&.
ad diuinarum rerum cognit̾onem diumiᷤᷤ
utendum ẽc doctnis Neq enim scientiam
celestium ꝑsemet humana imbetillitas
consequetur neq inuisibilium intelligẽ¬
tiam ip̃e s corporalium sensus assumet.
ñ enim uel id quod creatum in nob̾ atq
carnale ẽ: uł id quod inusu uitȩ nr̃e ex dõ
datum ẽ. suimet iuditõ nat̾am creatoris
sui opꝰq disc̾net. ñ subeunt ingenia nr̃a
incęlestem scientiam. neq in comp̾hensi¬
bilem ututem sensu aliquo infirmicas
nr̃a concipiet. Ipside se do credendũ e ⁊ his
que cognitioni nĩȩ de se tͥbuit obseq̃ndũ.
Aut enm more gentilium denegandus ẽ.
testatus intelligi. cessent itaq propͥe ho¬
minum opiniones neq seult̾ diuinam
constitutionẽ humana iuditia extendãt.

Expanded text:
error est, haec mortifera institutio: ad cujus confirmationem corrupto intelligentiae sensu, divinorum dictorum testimonia usurpant, et de his sub occasione humanae ignorantiae mentiuntur. Nemini autem dubium esse oportet, ad divinarum rerum cognitionem divinis utendum esse doctrinis. Neque enim scientiam coelestium per semet humana imbecillitas consequetur, neque invisibilium intelligentiam ipse sibi corporalium sensus assumet. Non enim vel id quod creatum in nobis atque carnale est, vel id quod in usum vitae nostrae ex Deo datum est, suomet judicio naturam Creatoris sui opusque discernit. Non subeunt ingenia nostra in coelestem scientiam, neque incomprehensibilem virtutem sensu aliquo infirmitas nostra concipiet. Ipsi de se Deo credendum est: et iis, quae cognitioni nostrae de se tribuit, obsequendum. Aut enim more gentilium denegandus est,testatus, intelligi. Cessent itaque propriae hominum opiniones, neque se ultra divinam constitutionem humana consilia extendant.
Abbreviated transcription (Latin):
nix an ob rõpstanda ẽ Ds̃ ad noe: int̾ młta
mandata itã loquit᷑. Qui effudit sangui¬
nem hominis ꝓ sangnt eius effundetur
anima eiꝰ quiã adimi ginem ãi feci hoĩnẽ.
Triamhic distinguit᷑ extmplum. op̾ oꝑas.
Ns cistatur se adimaginem cd̃i hominem
fecisse cum fatiendꝰ homo ẽ quia de st naq
ad se loqͥbat᷑. Dix̃ adimaginem nr̃am Cũ

Expanded text:
is ratio praestanda est. Deus ad Noe inter multa mandata ita loquitur: Qui effuderit sanguinem hominis, pro sanguine ejus effundetur anima ejus; quia ad imaginem Dei feci hominem . Etiam hic distinguitur exemplum, opus, operans. Deus testatur se ad imaginem Dei hominem fecisse. Cum faciendus homo est, quia de se, neque ad se loquebatur, dixit ad imaginem nostram: cum
Abbreviated transcription (Latin):
qđm elocuta ẽ cum hominẽ ꝑ dm̃ effectũ
adimagine q̃i dic̃ atq ita d̾s adcõmunẽ
tum deo imaginẽ atq candem simili¬
tudinẽ hominẽ reppitur oꝑari ut nec
solitudinis intelligentiã significatio
ofitientis ad mittat nec diuinitatis adi¬
untatem ad eandem imaginẽ ad simi¬
tudinem constituta patiat᷑ oꝑatio. Et¬

Expanded text:
m elocuta est, cum hominem per Deum effectum ad imaginem Dei dicit. Atque ita Deus ad communem sibi cum Deo imaginem atque eamdem similitudinem hominem reperitur operari: ut nec solitudinis intelligentiam significatio efficientis admittat, nec divinitatis diversitatem ad eamdem imaginem ac similitudinem constituta patiatur operatio.
Abbreviated transcription (Latin):
dedere ex do nichil possit. s et ex his qui
nerant idẽ creat᷑am di ꝑfectam uerim¬
tam̃ n similem cet̾is creaturis ẽe autem
creat᷑am quia scͥptum sit dominus cͥai
me initium uarum suarũ. Eese etiam
facturam ꝑfectam s ñ similem ceters
excelentius ab his possedit nom̃. ⁊ rurs
cognoscite a płm ⁊ pͥncipem sacerdoti
ei quifecit illum. Ad infirmandam ua
filui & uͥtutem. ⁊ potestatem. ⁊ diuinitati
eo maxime utuntur quod dix̾it pat̾ ma¬
ior me ẽ Iceco autem ñ eẽ cum unum er
omnib creaturis concedunt. quia scͥpõ
sit Omnia ꝑcum fc̃a sunt. Conduduns
gͦ omnem irreligiositatis suȩ doctuam
istiusm̾i ubis suis dicentes. Nouimꝰ unĩ¬

Expanded text:
cedere ex Deo nihil possit: sed esse ex iis, quae cedere ex Deo nihil possit: sed esse ex iis, quae non erant: id est, creaturam Dei perfectam, verumtamen non similem caeteris creaturis. Esse autem creaturam; quia scriptum sit, Dominus creavit me in initium viarum suarum . Esse etiam facturam perfectam, sed non similem caeteris excellentius ab his possidet nomen . Et rucognoscite apostolum et principem sacerdotum ei qui fecit eum . Ad infirmandum vero Filii et virtutem et potestatem et divinitatem, eo maxime utuntur, quod dixerit: Pater major me est . Idcirco autem non esse eum unum ex omnibus creaturis concedunt, quia scriptum sit: Omnia 79 per eum facta sunt . Concludunt ergo omnem irreligiositatis suae doctrinam istiusmodi verbis suis, dicentes: Exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
liam ꝑtinere. quasi exeius dignitate
decedat siquid eorum referat᷑ ad filium.
cum potius honor filũ dignitas sit pat̾¬
na. & glosus actor sit ex quo is qui tali
ꝗła sit dignus exstitit. Nicħ enim ñ natỹ
hc̃ filius. ⁊ geniti honoris ad miro in ho¬
nore generantis ẽ. Cess gͦ opinio contu¬
meliȩ cum quicquid inẽt filio maiesta¬
tis docebit᷑ so ad amplificandam potes¬
tatem eius quiistius mi genu̾it redun¬
hisquȩ ad defornationem filii de patre
confessi sunt: ipsum ulud quod d̾ filio
moniis irreligiosam eorum doctnam
ꝓdituri. debemus adilla quȩ de patre
dlicta sunt. ea quȩ deinceps de filio sun
cõmmerata subiungere. ut deconfessios
ea que de pr̃e. ⁊ filio ẽ inter se comꝑati.
unus atq: idem a nob̾ in absoluendis
singłis ꝓpositionibꝰ ordo seruet᷑. Memo¬
rant namq di filium neq ex aliqua
subiacente mat̾ia genitum ẽẽ. quia ꝑei
crrata ominia sunt. neq ex dõ eẽ. quiadi¬

Expanded text:
liam pertinere, quasi ex ejus 78 dignitate liam pertinere, quasi ex ejus 78 dignitate decedat, si quid eorum referatur ad filium: cum potius honor filii dignitas sit paterna; et gloriosus auctor sit, ex quo is, qui tali gloria sit dignus, exstiterit. Nihil enim nisi natum habet filius, et geniti honoris admiratio in honore generantis est. Cessat ergo opinio contumeliae: cum quidquid inesse Filio majestatis docebitur, id ad amplificandam potestatem ejus, qui istiusmodi genuerit, reduniis, quae ad deformationem Filii de Patre confessi sunt, ipsum illud quod de Filio moniis irreligiosam eorum doctrinam prodituri, debemus ad illa, quae de Patre dicta sunt, ea quae deinceps de Filio sint commemorata subjungere: ut confessione ea, quae de Patre et Filio est, inter se comparata, unus atque idem a nobis in absolvendis singulis propositionibus ordo teneatur. Memorant namque filium Dei neque ex aliqua subjacente materia genitum esse, quia per eum creata omnia sint; neque ex Deo esse, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
doceat᷑. Igitur id quod dõ patri ꝓpͥum ẽ: ppͥum
ei ac secretum relin qͣmꝰ. confitentis in eo ȩt̾nȩ
uͥtutis in nascibilem potestatem. Hemini aũ
dubium ẽẽ existimo. obeam causam in confes¬
sioneni dĩ patͥs q̃dam eius quasi petularia
⁊ pͥuata memorari. ne p̾ter ipsum eoꝵ qͥiqͣm
particeps relinq̃t. Dum enim dicunt solum
u̾um. solum iustum. solum sapientem. solũ
muisibilem solum bonũ solum potentem.
solum inmortalitatem hñtem. inco quod
solus hei sit: a cõmunione eoꝵ scq̃m hos
lio ẽ existimabunt̃ necte ẽ ut filius ds̃
aefaifus iinsipiens ⁊ scd̃m conspicabilł
matias corportus. ⁊ maliuolus imfirmꝰ
& extra immortalitatẽ ẽẽ credatur. qui
ab his omnibꝰ cum inhis pat̾ sit solus ex
iestate ⁊ de plenissima diuinitate uni¬
geniti dĩ filii. ñ existimamus qͥmqͣm
arbit̾turum ominem hunc sermonem
quo usuri erimus ad cdi patris contume¬

Expanded text:
doceatur. Igitur id, quod Deo patri proprium est, proprium doceatur. Igitur id, quod Deo patri proprium est, proprium ei ac secretum relinquamus, confitentes in eo aeternae virtutis innascibilem potestatem. Nemini autem dubium esse existimo, ob eam causam in confessione Dei patris quaedam ejus tamquam peculiaria et privata memorari, ne praeter ipsum eorum quisquam particeps relinquatur. Cum enim dicunt, solum verum, solum justum, solum sapientem, solum invisibilem, solum bonum, solum potentem, solum immortalitatem habentem; in eo quod solus haec sit, a communione eorum secundum hos lio esse existimabuntur; necesse est ut Filius Deus et falsus, et insipiens, et secundum conspicabiles materias corporeus, et malevolus, et infirmus, et extra immortalitatem esse credatur, qui ab his omnibus, cum in his Pater sit solus, exjestate et de plenissima divinitate unigeniti Dei filii, non existimamus quemquam arbitraturum, omnem hunc sermonem, quo usuri erimus, ad Dei patris contume
Abbreviated transcription (Latin):
ante lucem. ⁊ habitauero in pꝰtremis maris.
enim illuc manus tua deducet me: i tenebit
me dext̾ra tua. hunc qͦ: incorporeum. quia
dictum sit. sp̃c enim ds̃ ẽ: ⁊ ad orantes eũ ĩ sp̃u
iueritate ad orare oportet. hunc in mortalita¬
tem hñtem: iinuisibilem. paulo dicente. qui sol
ht̃ inmortalitatem ⁊ lucem habitat inactes¬
sibilem. qͣm nemo hominũ uidit. neq uidere
nͥ unigenitꝰ qui ẽ in sinu patͥs. hunc qͦ solũ
manentẽ innascibilem. quia dictũ sit. Ego sũ
qui sum. ⁊rursum. Sic dices filus isrł. Misit
⁊ plena fallatiȩ. Que q̃mq̃m sint subtilit᷑ ꝯfusa
atq mixta. tm̃ absolute artifitiosam maliciȩ
& stultitiȩ calliditatem ⁊ ineptiam testant᷑.
Inter cetera addid̾unt solum se prẽm innas¬
cibilem cognose. tamqm̃ hinc quisqͣm possit
ambigere. cum exquo ille genitꝰ sit ꝑq̃m oĩa
sunt. id quod ipse ẽ anemine consitutum.
Ipso enim quo pat̾ d̾r eius qͦm genuit actor

Expanded text:
ante lucem, et habitavero in postremis maris: etenim illuc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua . Hunc quoque incorporeum, quia dictum sit: Spiritus enim Deus est, et adorantes eum, in Spiritu et veritate adorare oportet . Hunc immortalitatem habentem et invisibilem, Paulo dicente: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum vidit, nec videre  Filius, qui est in sinu Patris . Hunc quoque solum manentem 77 innascibilem, quia dictum sit: Ego sum qui sum ; et rursum: Sic dices filiis Israel: Misit et plena fallaciae? quae quamquam sint subtiliter confusa atque permixta, tamen absolute artificiosam malitiae et stultitiae calliditatem et ineptiam testantur. Inter caetera enim addiderunt, solum se Patrem innascibilem cognovisse: tamquam hinc quisquam possit ambigere, eum, ex quo ille genitus sit per quem omnia sunt, id quod ipse est a nemine consecutum. In ipso enim, quod pater dicitur, ejus quem genuit auctor
Abbreviated transcription (Latin):
o tulisse tonem n dictorũ intelligentiã
etiam rerum oꝑatõ consequat᷑. Scͥptum
erim ita est. Et fec ds hominẽ adimaginẽ
ai fecit eum. Quero si solitarius atq ipsi
adse cundem fuit sermo quid hic sentiẽ¬
Qum eristimes: Uideo enim nunc tͥꝑtitã
significationem ⁊ fatientis ⁊ facticier

Expanded text:
attulisse rationem, nisi dictorum intelligentiam attulisse rationem, nisi dictorum intelligentiam etiam rerum operatio consequatur: scriptum enim ita est: Et fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum . Quaero, si solitario atque ipsi ad se eumdem fuit sermo, quid hic sentiendum existimes? Video enim nunc tripertitam significationem, et facientis, et facti, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sustulit singł̃aris intelligentiam ꝓfessio
consortĩ. ⁊ onsortium aũ et aliquo solita¬
rio ipsi s ñ potest. neq rursum recipit
soltudo solitarii fatiamus neq quisqͣm
alieno a se nrãm loquet᷑. it̾q sermo. &
fatiamus: i nr̃am. ut solitarium eũd̃q
ñ patit᷑ ita neq diu̾sum a sẽ alienum¬
q pagnificat. Aut quero sicum audias
sositatum. utrum n ip̃m eundẽq existi¬
sls auttum audias n ipm neq eundẽ.
anne q̃ solitarius cm̃ sit intalligas. In
uenit fatiam. ⁊ meam. ñ solitario u̾ fatia
miiniam. Cum itaq legimꝰ faciamus
hominẽ adimaginem ⁊ similitudinem
nram quia sermout̾q ut ñ solitarium
tinata neq aifferentem ẽt significat nob̾
quoq nec solitarius tm̃ nec diu̾sus ẽconfi¬
tendus cognita ꝑid quod nrãm imaginem
dit neciam imagines nr̃as unius inutroq
ppetat nature. ñ sufficit aũ solamũborũ

Expanded text:
sustulit singularis intelligentiam professione sustulit singularis intelligentiam professione consortii. Consortium autem esse aliquod solitario ipse sibi non potest. Neque rursum recipit solitarii solitudo faciamus; neque quisquam alieno a se nostram loquitur. Uterque sermo, et faciamus et nostram, ut solitarium eumdemque non patitur; ita neque diversum a se alienumque significat. Aut quaero, si cum audias solitarium, utrum non ipsum eumdemque esse existimes? aut cum audias non ipsum neque eumdem, anne quod solitarius tantum sit intelligas? In venit, faciam, et meam: non solitario vero, faciaib. IV: Cum itaque legimus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , quia sermo uterque ut non solitarium tantum, ita neque differentem significat, nobis quoque nec solitarius tantum nec diversus est confitendus; cognita per id, quod nostram imaginem dicit, non imagines nostras, unius in utroque etate naturae. Non sufficit autem solam verborum
Abbreviated transcription (Latin):
nis ñ recipiat ut meo q̃ dictum ẽ iussit
⁊ fc̃a sunt solitarius atq idem significat᷑
ẽẽ credatur. tm̃ nequid ambigipossit. o¬
portet ea quȩ mundi creat̾onem consecuta
incola formandꝰ ẽẽt. talis de eo sermo est.
Et dix̃ ds̃. fatiamꝰ hominẽ adimaginem
& similitudinẽ nr̃am. irursum. Et fecit
d̃s hominem. adimagintm di fecit eum.
Queronunc solum ne sͥ dm̃ locutũ existimes.
anuͦ smonem hunc eiꝰ intelligas ñ sͥ s ad
alt̾um extitisse: Si solum fuisse dicis. eius
ipsiꝰ uoce argueris dicentis. fatiamꝰ hoĩnẽ
ipse nos uoluit. cognitionẽ nob̃ eoꝵ quȩ
gessit imꝑtiens. Significato namq dĩ filio
s ip̃e dixiss ut fieroe. ⁊rursum ip̃e feciss.
Quid enim tam alienum ab eo qui solus
ẽet ut sͥ fatiendum dic̾et. cũ uoluntate
cm opus e̾et ut fieret : absolutiꝰ uoluit
intelligi significationem hanc ñ ad se
tm̃ ẽẽ referendam. dicendo. fatiamus ho¬
minem adimaginẽ ⁊ similitudinẽ nĩa.

Expanded text:
non recipiat, ut in eo quod dictum est: Jussit, et facta sunt, solitarius atque idem significatus esse credatur; tamen ne quid ambigi possit, oportet ea, quae mundi creationem consecuta incola formandus esset, talis de eo sermo est: Et dixit Deus, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et rursum, Et fecit Deus hominem; ad imaginem Dei fecit eum . Quaero nunc, solumne sibi Deum locutum existimes, an vero sermonem hunc ejus intelligas non sibi, sed ad alterum exstitisse? Si solum fuisse dicis; ejus ipsius voce argueris dicentis, Faciamus hominemipse nos voluit, cognitionem eorum nobis quae gessit impertiens. Significatio namque Dei filio sibi ipse dixisset ut fieret, et rursum ipse fecisset quid enim tam alienum ab eo qui solus esset, ut sibi faciendum diceret, cum voluntate tantum opus esset ut fieret?; absolutius voluit intelligi significationem hanc non ad se tantum esse referendam. Dicendo, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
ineo ꝑsona effitientis ẽ intelligenda. qui
fatiat. Dix̃ enim ⁊ fcã sunt: ñutiq solum
sunt. ⁊ fecit ds ꝑqͣm omnia sunt: eodem
pariq nomine. ⁊idicentis significatione:
i ineffitientis oꝑat̾one confesso. Si aũ loqͥ
audebis ñ de filio dici ⁊ fecit ds̃: ⁊ ubi erit
q̃ dictum ẽ omnia ꝑeum fc̃a sunt: & illud
& illudd. Ipse dix̃ &e facta sunt. Quod sum¬
pudentiam tuam hȩc diuinit᷑ dict᷑a con¬
uincent. ñ adimitur di filio quod ds̃ sit.
ꝑ id quod dictum ẽ. Audi isrł dominus d̃s̃
tuus unus ẽ cum ab eo ipso qui hȩc locut᷑¬
ẽ iipsa constitutione mundi fuerit p̃dica¬
tus. ⁊ filius. S uideamus inqͣm ꝑfectum ħ¬

Expanded text:
in eo persona efficientis est intelligenda qui faciat. Dixit enim, et facta sunt, non utique solum sunt, et facit Deus per quem omnia, eodem parique nomine et in dicentis significatione et in efficientis operatione confesso. Si autem loqui audebis, non de Filio dici, Et fecit Deus; et ubi erit quod dictum est, Omnia per ipsum facta sunt et illud  illud, Ipse dixit, et facta sunt ? Quod si impudentiam tuam haec divinitus dicta convincent; non adimitur Dei filio quod Deus sit, per id quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est: cum ab eo ipso, qui haec est locutus, in ipsa constitutione mundi Deus fuerit praedicatus et Filius. Sed videamus, in quem profectum
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ capilli capitis ur̃i numerati sunt. Hunc
omnia ꝓuidentem sic̃beata susanna dicit.
os ȩt̾nus absconditoꝵ cognitor sciens oĩa
in generationem eoꝵ. Hunc c̃e inconcepti¬
bilem sc̃m quod dictum ẽ. celum mͥ thro¬
quis ÷ terra aũ scabellum pedum meorũ.
Qm domum edificabitis mͥ. aut quis locꝰ
quietionis meȩ: Hȩc enim fecit manus
mouemur & sumus. Et psalmo graphodi¬
tente. Quo ibo asp̃u tuo. ⁊ afatie tua qͦ fugiã.
Si ascendero incelum tu illic es. si descencło

Expanded text:
 capilli capitis vestri numerati sunt . Hunc omnia providentem, sicut beata Susanna dicit: Deus aeternus, absconditorum cognitor, sciens omnia ante generationem eorum . Hunc etiam inconceptibilem, secundum quod dictum est: Coelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum. Quam domum aedificabitis mihi, aut quis locus requietionis meae? Haec enim fecit manus et movemur, et sumus ; et Psalmographo dicente: Quo abibo ab spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si adscendero in coelum, tu illic es; si descendero
Abbreviated transcription (Latin):
litious. ireiet̃ testetur unius atq icto
inꝓbare se omousii aunt confessionem. quod
enunt̾atõ eius neq filiũ a pr̃e distingat &e pꝰti¬
orem prẽm mat̾ia quȩ sibi cum filio sit cõmu¬
nis ostendat. Tert̾̃o qͦ hanc imꝓbandi omou¬
sii causam cõminiscunt᷑. q̃ scd̾m u̾bi huius
significatõnem exdiuisione pat̾nȩ qui soi¬
subȩ ẽẽ filius existimet᷑ tanqͣm de actes
sectꝰ exeo fu̾it ita ut induos resuna sit diui¬

Expanded text:
anterioris, et rei esse testetur unius. Atque idcirco improbare se homousii aiunt confessionem, quod enuntiatio ejus neque Filium a Patre distinguat, et posteriorem Patrem materia, quae sibi cum filio sit communis, ostendat. Tertio quoque hanc improbandi homousii causam comminiscuntur, quod secundum verbi hujus significationem, ex divisione paternae substantiae esse Filius existimetur; tamquam desectus ex eo fuerit, ita ut in duos sit res una divi
Abbreviated transcription (Latin):
stulta ẽẽ det̾nunt: ⁊i fideles potestati ac uir¬
tuti di omnia largiendȩ sͥ salutis suȩ sacra¬
m̃ta ꝑmittunt. Nongͦ sunt stulta q̃ dĩ sunt:
s humanȩ nͨ insipiens prudent̾a ẽ quȩ a
dõ suo aut signa aut sapĩam ad fidẽ pꝰtubi.
& iudorum quidem ẽ pꝰtulare signa. quia
indi nomine ꝑlegis familiaritate ñ ad mo¬
dum rudes. crucis scandalo cõmouentur.
Grecoꝵ aũ est sapĩam querere. quia gentili
ineptia humanaq prudentia rõnem subla
nͨ infirmis occulta insacm̃to fit. fit stultitia
infideli. cum q̃ nat᷑alit̾ mens inꝑfecta ñ cõ¬
cipit idextra prudentiȩ causam ẽe det̾nat.
S ob hanc imprudentem mundi sapĩam
institutiopifitũ ornatum creatoris sui ñ ẽ
uenerata sapĩam. placuit dõ p̾dicone stult̃t
saluos facere credentes id: crucis fide etra

Expanded text:
stulta esse decernunt, et fideles potestati ac virstulta esse decernunt, et fideles potestati ac virtuti Dei omnia largiendae sibi salutis suae sacramenta permittunt. Non ergo sunt stulta quae Dei sunt; sed humanae naturae insipiens prudentia est, quae a Deo suo aut signa aut sapientiam ad fidem postulet. Et Judaeorum quidem est postulare signa; quia in Dei nomine per legis familiaritatem non admodum rudes, crucis scandalo commoventur. Graecorum autem est sapientiam poscere, quia gentili ineptia humanaque prudentia rationem sublatm sensum naturae infirmis occulta in sacramento sit; fit stultitia infidelis: cum quod naturaliter mens imperfecta non concipit, id extra prudentiae causam esse decernat. Sed ob hanc imprudentem mundi sapientiinstituti opificii ornatum, creatoris sui non est venerata sapientiam; placuit Deo praedicatione stultitiae salvos facere credentes, id est, crucis fid
Abbreviated transcription (Latin):
lta ẽ.: quia in ꝑfecti sensus suiusa sapient̾a.
dum omnia infirmitatis suȩ opionȩ mo¬
derat putat effici ñ posse quod ñ sapit. Caũ¬
saenim infidelitatis. de sententia est infir¬
mitatis. dum gestum ẽẽ quis ñ putat. qͣg̾i
untib quia eam solam infideles pruden-¬
tiam credent ẽẽ qͣm saꝑent. & cumnichil
n̾ intra infirmitatis suȩ saꝑent naturam:
eam quȩ sola di ꝑfecta sapientia ẽ putarẽt
ẽẽ stultitiam. ꝑ quod in ea ip̃a infirmi sapĩȩ
suȩ opinione desiꝑent. Ergo quicquid ꝑeũ¬
tib stultitia ẽ. hoc his quisaluant᷑ di uirtꝰ
ẽ. qui nicħ naturalis sensus sui infirmitate
mod̾antur. s diuinȩ potestatis effitientiã
scđm infinitatẽ cȩlestis uͥtutis expendunt.
Et icͥco sapĩam sapientium. ⁊ intelligentiã
intelligentiũ d̃simpbat. quia ꝑopinionẽ
stultitiȩ humanȩ credentibꝰ salus tribuit᷑.
dum ⁊ infideles quȩ extra sensum suũ sunt

Expanded text:
ltitia est: quia imperfecti sensus sui usa sapientia, dum omnia infirmitatis suae opinione moderatur, putat effici non posse quod non sapit. Causa enim infidelitatis de sententia est infirmitatis, dum gestum esse quis non putat, quod geri reuntibus: quia eam solam infideles prudentiam crederent esse, quam saperent; et cum nihil nisi intra infirmitatis suae saperent naturam, eam, quae sola Dei perfecta sapientia est, putarent esse stultitiam; per quod in ea ipsa infirmis sapientiae suae opinione desiperent. Ergo quidquid pereuntibus stultitia est, hoc iis qui salvantur Dei virtus est: quia nihil naturalis sensus sui infirmitate moderantur, sed divinae potestatis efficientiam secundum infinitatem coelestis virtutis expendunt. Et idcirco sapientiam sapientium, et intelligentiam intelligentium Deus improbat, quia per opinionem stultitiae humanae credentibus salus tribuitur: dum et infideles, quae extra sensum suum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
patbꝰ nuncupati enuntiatione & mea qđ
semꝑ fu̾it confessione suspitionis relinque¬
ret᷑ ista memorata sunt quib ⁊ subsistere
tem nichilẽt decerptum:i omousion pr̃ĩ fili¬
um ñ de cõmemoratis suꝑius uitiis causisq a
scĩs & doct̾na di calentibꝰ uiris ẽt memoratĩ.
nequis forte existimaret adimi pusiam na¬
tiuitat̃ uniganiti fili q̃ pat omousius ai
c̃ci. S ut suscepti huius utusq ũbi necessitaũ
i contra debacantes tum hereticos ad mari¬
mami fidi securitatẽ ñ usur pat̾onem inttilo¬
gamis. iespondendum ã eoistimo ereticor
pusitati & om̃s eor stultas ac mortiseras n¬
litutiones cuang̃cis atq a płicis teslimoni
coarguendas. uroent᷑ enimsͥ desinglis quisas¬
serun pͥstart ronem quia singlis aesertioro
suis q̃dam exdnunis uoluminib. testimoru
sube idunt. quȩ corrupto intelligentis sensu

Expanded text:
enuntiatione, et in ea quod semper fuerit confessione, suspicionis relinqueretur: ista memorata sunt, quibus et subsistere tem nihil esse decerptum, et homousion Patri Filium non de commemoratis superius vitiis causisque a sanctis et doctrina Dei calentibus viris esse memoratum; ne quis forte existimaret adimi per usiam nativitatem unigeniti Filii, quod Patri homousios di ut suscepti hujus utriusque verbi necessitatem, et contra debacchantes tum haereticos ad maximam fidei securitatem usurpati, rationem intelligamus: respondendum esse existimo haereticorum perversitati, et omnes eorum stultas ac mortiferas institutiones evangelicis atque apostolicis testimoniis coarguendas. Videntur enim sibi de singulis, quae asserunt, praestare rationem: quia singulis assertionibus suis quaedam ex divinis voluminibus testimonia subdiderunt, quae corrupto intelligentiae se
Abbreviated transcription (Latin):
lus bonus. nequid sit bonitatis infilio. quia
qͣm tempib suis ostendit nob̾ beatus .⁊ solus
potens rex regum & dominus dominantiũ.
sum quod hunc nouerint in comuĩtibilem
undemutabilem quia ꝑpropham dixerit.
quia dominus dix̃it. cum ei deauibꝰ s̾mo ẽit.

Expanded text:
lus bonus, ne quid sit bonitatis in Filio, quia Quem temporibus suis ostendet nobis beatus et solus potens: Rex regum, et Dominus dominantium . Tum quod hunc noverint inconvertibilem et indemutabilem; quia per prophetam dixerit: quia Dominus dixerit, cum ei de avibus sermo esset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ quodexeo fũit ñ pot̾. Ñ enim aliunde ẽ.
quod inomnibꝰ similet. Neq diu̾sitatem du¬
obꝰ admisceri alt̾ius ad altum similitudo
ꝑmittit Nesimilia ꝑmittes. neq s̾exueri¬
tate indiscreta disiungas quia qui dret
fatiamus hominẽ adimagint̃ ⁊i simulitu¬
cdinem nrãm inuitem ẽe sui suniles inco
qͣ similitudinem nĩãm dicat. ostendit ane
contig̾is. ne contrectau̾is necorniperis.
Tene naturȩ nomina. tene filii ꝓfessionẽ.
Nolo aduleris: ut filium de tuo laud es.
Bn hit uthis quş sunt septa contempt̃ ul¬
Ñ t aũ intm̃ confitendum prudentie humi
nieo arbitret᷑ ab solute ronis sũmã conti¬
neri. quod ipsa m̃te ꝑtractans equabili
undiq ap̃se estimet u̾itatis opinione ꝯstat.
s̃ enim concipiunt imꝑsecta pstctum. neas
qͣ exalio subsistit absolutt uł actoris suip
inteluigentiam obtinere uł ꝓpͥam se qͥdem

Expanded text:
si quod ex se erit, non potest. Non enim aliunde est, quod in omnibus simile est: neque diversitatem duobus admisceri alterius ad alterum similitudo permittit. Ne similia permutes, neque sibi ex veritate indiscreta disjungas: quia qui dixit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , invicem esse sui similes, in eo quod similitudinem nostram dicat, ostendit. Ne contigeris, ne contrectaveris, ne corruperis. Tene naturae nomina, tene Filii professionem. Nolo aduleris, ut Filium de tuo laudes: bene habet, ut iis quae sunt scripta contentun tantum confidendum prudentia humand sapiat: et in eo arbitretur absolutae rationis summam contineri, quod ipsa mente pertractans, aequabili undique apud se existimet veritatis opinione constare. Non enim concipiunt imperfecta perfectum, neque quod ex alio subsistit, absolute vel auctoris sui potest intelligentiam obtinere, vel propriam: se quidem
Abbreviated transcription (Latin):
diuinoꝵ dictoꝵ uͥtutem corrumpant. r̃
ignoramꝰ aũ adres diuinas explicandas
neq hominum eloquutionẽ neq ñ huma¬
nȩ comꝑatõnem posse suffic̃c ⁊uod enĩ int¬
narrabile est id significantiȩ alicuius
fidem & modum ñ ht̃. ⁊ quod spitale est:
ia asp̃e corporalium exemploq diu̾sum ÷.

Expanded text:
mpant. Non ignoramus autem, ad res divinas explicandas neque hominum elocutionem, neque naturae humanae comparationem posse sufficere. Quod enim inenarrabile est, id significantiae alicuius finem et modum non habet: et quod spirituale est, id a specie corporalium exemploque diversum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cumtum cunis imago ẽ conseq̃mur S in¬
uisibilia ꝑsequimur: ⁊ in comp̃hñsibilia
temptamiis. quibꝰintelligentia ad conspi¬
cabiles res.⁊ corporeas coartat᷑. Non crubesci¬
mmiis stultitiȩ. ñ nosmetipsos irreͥgiositatis
argiuimus. di archanis c̃i uirtutib calũp¬
mantes. Quom filnis ce un filius. ⁊ quo dãp¬
no patrisuł exqua sit portione natꝰ inqui¬
rimus. hũeras mextmplo oꝑationũ ut ere¬
deris dmefficert posse. quorũ intelligere

Expanded text:
est etiam eum cujus imago est consequamur. Sed inest etiam eum cujus imago est consequamur. Sed invisibilia persequimur, et incomprehensibilia tentamus, quibus intelligentia ad conspicabiles res et corporeas coarctatur. Non erubescimus stultitiae, non nosmetipsos irreligiositatis arguimus, Dei arcanis, Dei virtutibus calumniantes. Quomodo Filius, et unde Filius, et quo dano Patris, vel ex qua sit portione natus inquirimus. Habueras in exemplo operationum, ut crederes Deum efficere posse, quorum intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
finitum ⁊ ꝑfectum d̾m. hȩc enim dĩ ẽ pleni¬
tudo. ham si hoꝵ aliquid dcerit. iam ñ erit
plenitudo qͣm ineo habitart complacuit.
hoc afilio p̃dicat᷑. hoc ignorantibꝰ manifesta¬
t᷑. Sic clarificatur ꝑfiliumpr. cum pr̃ filii
natiuitatis suȩ fidem facẽ. factoꝵ suorum
nob̾ posuit exemplum ut pinenarrabiliũ
gestorum suoꝵ inenarrabilem effitientiã
dcuntute natiuitatis inenarrabilis doc̃¬
emur cum aqua fit uinum cum qͥnq pa¬
nes saturatis quinq milibꝰ uiroꝵ excepto
sexu i ȩtate aliqua replent fragm̃tis cop¬
hinos auodecim. Resc̾nit᷑ ⁊ nescit᷑. fit non
intelligit᷑. rõĩ apphendit̃. effectus ing̾itur
onisintendere. in quo comp̃hendi id unde
querit᷑ ꝑnat̾am suam ñ pot̃. Ut eniminen¬
arrabilis e p̃r ineo quod ingnitꝰ ẽ: ita tnar¬
rari filiꝰ meo quodunigenitus ẽ ñ potest.
quia ingeniti ẽ imago quigenitus ẽ. liin
sensu atq ũb̾ imaginm apphendamꝰ necẽt

Expanded text:
finitum et perfectum Deum; haec enim Dei est plenitudo. Nam si horum aliquid deerit, jam non erit plenitudo, quam in eo habitare complacuit . Hoc a Filio praedicatur, hoc ignorantibus manifestatur; sic clarificatur per Filium Pater, cum pater filii Nativitatis sunobis posuit exemplum ut per inenarrabilium gestorum suorum inenarrabilem efficientiam de virtute nativitatis inenarrabilis doceremur: cum aqua fit vinum, cum quinque panes saturatis quinque millibus virorum, excepto sexu et aetate reliqua, replent fragmentis cophinos duodecim. Res cernitur, et nescitur; fit et non intelligitur; ratio non apprehenditur, et effectus ingeritur. onis intendere, in quo comprehendi id unde quaeritur per naturam suam non potest. Ut enim inenarrabilis est Pater in eo quod ingenitus est; ita enarrari Filius in eo quod unigenitus est non potest; quia ingeniti est imago qui genitus est. Cum enim sensu atque verbis imaginem apprehendimus, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
filium cdarificat suꝑ t̾ram. Rursumq
filius ignorationi gaitium istulticie se¬
culi pu̾tutum suar᷑ oꝑa cum ex quo ipse
ẽ clarificat. Et hec qͥdem clarificationis
uicissitudo ñ ꝑtinet ad diuinitatis ꝓfec¬
tum s ad honorem eiꝰ qui excognitione
ignorantium suscipiebat᷑. Quo enĩ paĩ
ñ abundat. ex quo sunt omĩa: Uel quid
filio deerat. in quo complacuerat omne
plenitudinem diumitatis habitare:
frgo cdarificatur pr̃ int̾ra quia opꝰ eius

Expanded text:
am: rursumque Filius ignorationi gentium et stultitiae saeculi, per virtutum suarum opera, eum ex quo est ipse clarificat. Et haec quidem clarificationis vicissitudo non pertinet ad divinitatis profectum, sed ad honorem eum qui ex cognitione ignorantium suscipiebatur. Quo enim Pater non abundabat, ex quo sunt omnia? Vel quid Filio deerat, in quo complacuerat omnem plenitudinem divinitatis habitare? Ergo clarificatur Pater in terra, quia opus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sum audis filium dicentem. ego & p̃r unum
sumus: psonis rem accommoda gignenti ce
genito ꝑfessionis sue pmitte sententiam.
ñ etiam ad aliqͣ̃m dissimilitudinem nal̃¬
intelligentia disc̾nit. prt̃m aũ infilio. isi¬
liuminpre et plenitudo mutroꝙ. duuni¬

Expanded text:
Cum audis Filium dicentem: Ego et Pater unum sumus; personis rem accommoda, gignenti et genito professionis suae permitte sententiam. non etiam ad aliquam naturae dissimilitudinem intelligendam discernit. Patrem autem in Filio, et Filium in Patre esse, plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
dum constat aliunde. & necesst e ut ique
se pfectum putet sape desipiat quia nab
sue ñ mod̾ans necessitatem ⁊ ominia mer¬
mitatum suar̃ existimans tͥminis ẽt inen
falso iam sapĩe nomine glat. quid sapert
Sͥ ultia sensus suin licdiat pocesatim. ist
infirmum subsistendi ẽ uirtute tam sensu
sensus sapĩam obtine segłans stultȩ sapĩȩ¬

Expanded text:
 sibi est, dum constat aliunde; et necesse est, ut in quo se perfectum putet sapere, desipiat: quia naturae suae non moderans necessitatem, et omnia infirmitatum suarum existimans terminis contineri, falso jam sapientiae nomine gloriatur: quia sapere, sibi ultra sensus sui non liceat potestatem, et quam infirmum subsistendi est virtute, tam sensusensus sapientiam obtinere se glorians, stultae sapie
Abbreviated transcription (Latin):
cepat filius. erat enimu̾bum caro fc̃m ñ
amiserat quoderat. s ceꝑat ẽẽ q ñ erat nõ
de suo destiterat. s quod nr̃m ẽ acceperat.
ꝓfectum ei q̃ accepit eius claritatis expo¬
stulat. uñ ñ destitit. Ergo quia filiꝰ u̾bum.¬
ilius. filius nunc caro factus orabat. ut ħ
tp̃r erat głam cius qua sine tp̃r ẽ claritatis
acciꝑet. ut indi iurcutem ⁊ sp̃c incorrupti¬
onem tͣnsformata carnis corruptio absor
fessio filũ ẽ: hec carnis dep̃catio ẽ: inqͣ eum
iudicii die compunctum: ⁊ de cruce recog¬
nitum uniũ si uidebunt. inqua p̃figuratꝰ
inmonte ẽ in qua eleuat᷑ ad cȩlos ẽ. inqua
dõ assedit a dextris. in qua uisus apaulo ẽ.
t᷑: hoc moyses de ruboaudiuit. ħ genesis
in exordio creati orb̾nuntiauit. ħ lex expo¬
suit ꝓpħȩ p̃tulerunt: homines in his mũ¬
di dĩ oꝑibꝰ senserunt. gentes etiam m̃tien¬
douenerate sunt. Nong̾ ignorabat᷑ di nom̃.
s plane ignorabat᷑. Nam dm nemo noscit.

Expanded text:
coeperat filius. Erat enim Verbum caro factum: non amiserat quod erat, sed coeperat esse quod non erat. Non de suo destiterat, sed quod nostrum est acceperat. Profectum ei quod accepit ejus claritatis expostulat, unde non destitit. Ergo quia Filius: Filius nunc caro factus orabat, ut hotempore erat, gloriam ejus quae sine tempore est claritatis acciperet; ut in Dei virtutem et spiritus incorruptionem transformata carnis corruptio absorbfessio Filii est, haec carnis deprecatio est: in qua eum judicii die compunctum et de cruce recognitum universi videbunt, in qua praefiguratus in monte est, in qua elevatus ad coelos est, in qua Deo assedit a dextris, in qua visus a Paulo est,  ignorabatur? Hoc Moyses de rubo audivit, hoc Genesis in exordio creati orbis nuntiavit, hoc lex exposuit, prophetae praetulerunt, homines in his mundi operibus senserunt, gentes etiam mentiendo veneratae sunt; non ergo ignorabatur Dei nomen. Sed plane ignorabatur. Nam Deum nemo noscit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicabo sem̃ tuũ. ⁊ ñ dinumerabit᷑ amł̃¬
titudine. Almist̾ium angłi potestas mł¬
tiplicã ÷. darum gentiũ excedit.S quid
tandem  de eo qui dĩ angłus quȩ soli
enim nom̃ dñi: quiloquebat᷑ secum.
Dehinc t̾rio ds̃. Iues enim d̃ĩ. qui aspex¬
istime. Qui angłus ddi dictus ẽ. idem d̾s
⁊ dñs ẽ. Est autẽ scd̃m ꝓpħam filius di
magni consilii angłus. ut ꝑsonarum

Expanded text:
n dinumerabitur a multitudine. Ministerium angeli potestas multiplicandarum gentium excedit. Sed quid tandem de eo, qui Dei Angelus quae soli enim nomen Domini qui loquebatur secum; dehinc tertio Deus, Tu enim es Deus qui adspexisti me. Qui angelus Dei dictus est; idem Dominus et Deus est. Est autem secundum prophetam filius Dei magni consilii angelus . Ut
Abbreviated transcription (Latin):
mat filium. s camdem diuinitatis ostendit
mut᷑q uͥtutem. cum & clarificari se filius a
pr̃ẽ oret: ⁊ clarificationem pr̃ ñ de dignetur
a filio. S ħ inpre ⁊ filio uirtutis unitatem
puicissitudinem dandȩ ⁊ referrendȩ clari¬
ficationis ostendunt.S clarificatio hec q̃
sit ⁊ exquibꝰ sit nocendum ẽ. Ñ opmor dẽ¬
mutabilis ds̃ ẽ: neq inȩt̾nitatem cadit.
aut uitium. aut em̃datio aut ꝓfectus. aut
quod inse recipiat. neq amiserit ut resu¬
mat: heremus moramur. s intelligentiȩ
nr̃ȩ infirmitatem euangłista ñ deseret.
qͥqͣm clarificationem patͥ filius ẽe̾t readdi

Expanded text:
mat Filium; sed eamdem divinitatis ostendit mat Filium; sed eamdem divinitatis ostendit in utroque virtutem cum et clarificari se Filius a Patre oret, et clarificationem Pater non dedignetur a Filio: sed haec in Patre et Filio virtutis unitatem, per vicissitudinem dandae et rependendae clarificationis ostendunt. 13. Clasit, et ex quibus sit, noscendum est . Non, opinor, demutabilis Deus est, neque in aeternitatem cadit aut vitium aut emendatio, aut profectus aut dquod in se recipiat, neque amiserit ut resumat? Haeremus, moramur. Sed intelligentiae nostrae infirmitatem Evangelista non deserit, qui quam clarificatio
Abbreviated transcription (Latin):
clarificatione credet᷑ eguisse filius qͣm
orabat: & infirmꝰ re piet̾ dumclarifica¬
tionem potioris expectat. & quis ñ prẽm
potiorem confitebit᷑ ut ingenitũ agenito
ut prẽm a filioait eumqui miserit ab eo
quimissus sit. ut uolentem ab ipso qui
obaudiat. & ip̃e nob̾ crit testis. Pat̾ maior
me ẽ. hȩc ita ut sunt intelligenda sunt:
s cauendum ẽ ne ap̃imꝑitos głam filii
honor patris infirmet. nec infirmarise
patit̾. hȩc ipsa clarificatio postulata.
adidenim q̃ dictum ẽ pr cdarifica filiũ
uum. sequit᷑ ⁊ illud. ut filiꝰ tuusclari¬
ficet tt nongͦ infirmus ẽ filius uicem
larificationis ip̃e cum clarificandus
sit reddit̾us. s siñ infirmꝰ quid p̾tula¬
dat: hemo enim nħ q̃ eget postulat. Aut
denda ꝑfilum: S ñ hic eguit. neq ͦͤ
ille desid̾at. ⁊ tm̃ alt̾i alt̾ imꝑtiet. Ergo exp̃¬
tulatio clarificationis dande uicissimq red̃¬
ddendȩ. nec pat̾ quicqͣm ademit. nec infir¬

Expanded text:
clarificatione creditur eguisse Filius quam orabat: et infirmus reperietur, dum clarificationem potioris exspectat. Et quis non Patrem potiorem confitebitur, ut ingenitum a genito, ut patrem a filio, ut eum qui miserit ab eo qui missus sit, ut volentem ab eo qui obediat? Et ipse nobis erit testis: Pater major me est . Haec ita ut sunt, intelligenda sunt: sed cavendum est, ne apud imperitos gloriam Filii honor Patris infirmet. Nec infirmari patitur haec ipsa clarificatio postulata: ad id enim quod dictum est, Pater, clarifica Filium tuum; sequitur et illud, ut Filius clarificet te. Non ergo infirmus est Filius, vicem clarificationis ipse, cum clarificandus sit, redditurus. Sed si non infirmus, quid postulabat? nemo enim nisi hoc quod eget postulat. Aut denda per Filium? Sed neque hic eguit, neque ille desiderat: et tamen alteri alter impertiet. Ergo expostulatio clarificationis dandae, vicissimque reddendae, nec Patri quidquam adimit, nec infir
Abbreviated transcription (Latin):
me tupr ap̃temetipsum: eaclaritate qͣm
hĩ pͥusqͣm mundus ẽẽt ap̃te. Alanifesta¬
uinom̃ tuũ hominibꝰ. Oꝑib gͦ filii clari¬
ficatꝰ ẽ pater dum ds̃ ẽt intelligit᷑. dumdĩ
unigeniti pat manifestat᷑. dum ad salutẽ
nrãm filium suũ etiam ex uirgine natũ
ẽẽ hominẽ uoluit. in quo explent᷑ ea omĩa
inpassione quȩ de partu uirginis cepta st̃.
Itaq quia dĩ filius ex omni qua ẽ parte
ꝑfectus. ⁊ ante omne tempꝰ indiumitatis
plenitudine natus. nunc acarnis suȩ origi¬
ne homo consũmabat᷑ ad mortem. clarifi¬
cari se ap̃ d̾m postulat. sic̃ prẽm ip̃e clari¬
ficabat interris. quia tunc di uirtutes
ignoranti scło clari ficabant᷑ in carne. Nũc
aũ quidẽ quod ap̃ prẽm clarificationis ex¬
pectet: Nempe hoc quod hũit ap̃eũ pꝰqͣm

Expanded text:
etipsum ea claritate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus . Operibus ergo Filii clarificatus est Pater: dum Deus esse intelligitur, dum Dei unigeniti pater manifestatur, dum ad salutem nostram filium suum etiam ex virgine natum esse hominem voluit, in quo explentur ea omnia in passione, quae de partu virginis coepta sunt. Itaque quia Dei filius ex omni qua est parte perfectus, et ante omne tempus in divinitatis plenitudine natus, nunc a carnis suae origine homo, consummabatur ad mortem; clarificari se apud Deum postulat, sicut Patrem ipse clarificabat in terris: quia tum Dei virtutes ignoranti saeculo clarificabantur in carne. 59 Nunc autem quid est quod apud Patrem clarificationis exspectet? Nempe hoc quod habuit apud eum
Abbreviated transcription (Latin):
effitientes. & ȩt̾nȩ. s unus unigenitꝰ: filius.
ñ acet̾is sola differens potestate. quia peũ
cuncta sunt: quia utrꝰ unus ẽ filiꝰ. ñ fiat
degener ut natus ex nichilo sit. Audis fili¬
lium. crede quia filius ÷. Audis patrem.
mem̃to quia pr̃ ẽ. Quidistis nominibus
suspitõnem. malitiam. audatiam. int̾se
nis reb aptata sunt: quid aufers uim uer¬
boꝵ u̾itati: Audis prẽm ⁊ filiũ. ne ambiga
ẽt̃. qͣ nuncupat᷑. Summa dispensationis
c̃ filio: ut nou̾is prẽm. Quid irritum fatis
opꝰ ꝓpħarũ. u̾bi incarnationẽ u̾ginis par¬
tum. uirtutẽ oꝑationũ. crucem xͥ: libi ħ
uoluntatem. crtatonem. ad opt̾onem.
Inspice militiam: istipendium R. Nem¬
pe ꝓclamat. Pat manisestaui nom̃ tuũ
hominib. Nonaudis crcatorem celcstiũ
crtasti: ñ audis effectorem t̾restum essen¬
sti s audis pat̾ manifestaui nom̃ tuum
hommibꝰ ittre saluatoris tuimiñe scĩs

Expanded text:
efficientes, et aeternae: sed unus unigenitus est filius, efficientes, et aeternae: sed unus unigenitus est filius, non a caeteris sola differens potestate, quia per eum cuncta sunt. Sed quia verus unus est filius, non fiat degener, ut natus ex nihilo sit. Audis Filium: crede quia filius est. Audis Patrem: memento quia pater est. Quid istis nominibus suspicionem, malitiam, audaciam intersernis rebus aptata sunt. Quid affers vim verborum veritati? Audis patrem et filium: ne ambigas esse quod nuncupantur. Summa dispensationis est Filio, ut noveris Patrem: quid irritum facis opus prophetarum, Verbi incarnationem, virginis partum, virtutem operationum, crucem Christi? voluntatem, creationem, adoptionem: inspice et militiam et stipendium Christi. Nempe proclamat: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus; non audis, creatorem coelestium creasti; non audis, effectorem terrestrium effecisti; sed audis: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus. Utere Salvatoris tui munere: scito
Abbreviated transcription (Latin):
mus fundam̃ta t̾re: ⁊ toto in ħoꝑa dĩ parri¬
tidio deseuremus. S bñ q̃ nos intrahanc
molestiȩ necessitatem nͣ corpoꝵ detinet. serte
ñ fallimus. quid siliceret ẽẽmꝰ acturi.Mamq
quia possumꝰ ꝓfanauoluntatis audatia:
naturam u̾itatis conuellimꝰ. ⁊ bellũdic tis
m̃ tuũ hominibꝰ. Quid adhec calumnam̃:
Quid estuamꝰ: prẽm tunegas. At quin hoc
maximum opus filii fuit. ut prẽm cognos¬
ceremꝰ. Negas plane qñ scłm te filiꝰ ñ ex co
natus ẽ & cur filius dr̃ factus ꝓuoluntate
sum conditorẽ mundi xp̃m creantẽ & dig¬
na dõuirtꝰ ẽ: ut effectorem archangłors
& angłoꝵ uisibilium ⁊ muisibiliũ cęliatq
t̾rȩ. iuniu̾sȩ huius creationis effẽc̾it S ñ hic
labor dñi ẽ: ut omnia in creandis reb̾dm poᷤ¬
se tusentias. s ut scias dm prẽm eius ẽe filii
qui loquat᷑. Mirtutes incęlo plures sunt: ⁊

Expanded text:
mus fundamenta terrae, et toto in haec opera Dei parrimus fundamenta terrae, et toto in haec opera Dei parricidio desaeviremus. Sed bene, quod nos intra hanc modestiae necessitatem natura corporum detinet. Certe non fallimus, quid, si liceret, essemus facturi. Namque quia possumus, profanae voluntatis audacia naturam veritatis convellimus, et bellum dictis men tuum hominibus . Quid ad haec calumniamur? quid aestuamus? Patrem tu negas? Atquin hoc maximum opus Filii fuit, ut Patrem cognosceremus. Negas plane, quando secundum te Filius non ex eo natus est. Et cur filius dicetur, factus pro voluntate sum conditorem 64 mundi Christum creantem: et digna Deo virtus est, ut effectorem archangelorum et angelorum, visibilium et invisibilium, coeli atque terrae, et universae hujus creationis effecerit. Sed non hic labor Domini est, ut omnia in creandis rebus Deum posse tu sentias; sed ut scias Deum patrem ejus esse filii qui loquitur. Virtutes in coelo plures sunt, et