comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenerint : Sapient̃ bon is dociles sep̃beantatq ab õnicorpoꝵ
c̃su&ud in ei qͣntũ in hacuita ꝑmittit᷑ sem & auestunt Fierih
ñ potestqͣ dã diuina ꝓuidentia. ut religiosis animis. seipsos
ceptation ẽa liqd eo ad utã eẽccedit : Nã &erc& animũ hoc
genꝰ disciplinar ad sulitiliora cernenda. neluceilloꝵ reꝑcussus
& eã sustinereñ ualens in easdẽ tenebras qͦs fugerecupi ebat li¬
bent̃ refugiat. Etad fest argum̃ tanisi fallor cestissima qͥb
qđ fueritinuentũ atq c̃fectũ impudentẽ habeat dubitationẽ.
qͣntũ hominitalia uestigare ꝑmis sũ ÷ : Minꝰ itego dehisreb dubi¬
to quã dehis qͦs istis oculis uidemꝰ. cũpituita sẽꝑbellũ gerentib:
p̃starebestis & eã rẽfateriẽ ẽaliqd quã corporeolumi¬
nesentimꝰ quã &iã ñ nullȩ bestiȩ melius cernunt. Idh.

Expanded text:
venerint, si patienter bonis se dociles praebent, atque ab omni corporum venerint, si patienter bonis se dociles praebent, atque ab omni corporum consuetudine, quantum in hac vita permittitur, semet avertunt. Fieri autem non potest quadam divina providentia, ut religiosis animis seipsos eceptationem aliquid eo adjutam esse concedis: nam et exercet animum hoc genus disciplinarum, ad subtiliora cernenda, ne luce illorum repercussus, et eam sustinere non valens, in easdem tenebras quas fugere cupiebat, libenter refugiat; et affert argumenta, nisi fallor, certissima, quibus quod fuerit inventum atque confectum, impudentem habeat dubitationem, quantum homini talia vestigare permissum est. Minus enim ego de his rebus dubito, quam de iis quas istis oculis videmus cum pituita semper bellum gerentibus. raestare bestiis, et eam rem fateri esse aliquid quam corporeo lumine sentimus, quam etiam nonnullae bestiae melius cernunt; id autem
Abbreviated transcription (Latin):
centius his naturis q̃ ut itadicã sin&umorib: ẽẽ intelle¬
gunt᷑ Tumoritñ ab surd eappellat᷑ corporis magnitudo
q̃ simagnipendendi ẽ & plus noħ ꝓfecto elephantis a pe¬
rent qđ siqͥs quã eoꝵ cognatꝰdic̃ elefantos sapientes eẽ :
Sensiiquã aamirans. sensi tam̃ &iã hinchomines sȩpe
ãbigere illud qͣntũ opinorsaltĩ c̃ced& plusasinosapere
a peculã qͦ ix cõpararemagnitudines plus ꝓfecto ÷ quã asi¬
lans. ut a nob̵ intanta lucedifficilecernat᷑ latentẽ sub
ctꝰ ÷ipsaratio q̃ &iã seinueni remolit᷑ nihilsitsiuillũ eadẽratio
id ÷ seipsecm̃i magnitudin eqͣ obtin& locus carere c̃uicerit
us õtigithis qͥ autbeneeruditi ad hȩc accedt̃ ñ studio in anis
gloriȩ sed diuino amore ueritatis accensi. autcũ iã in hisq̃¬
rendis uersant᷑ quã uisminꝰ eruditiad in uestiganda ea

Expanded text:
centius iis naturis, quae, ut ita dicam, sine tumoribus esse intellicentius iis naturis, quae, ut ita dicam, sine tumoribus esse intelliguntur: tumor enim non absurde appellatur corporis magnitudo, quae si magnipendenda esset, plus nobis profecto elephanti saperent. Quod si quisquam eorum cognatus dicet elephantos esse sapientes; sensi enim quamvis admirans, sensi tamen etiam hinc homines saepe ambigere; illud, quantum opinor, saltem concedet, plus asino sapere apiculam; quorum comparare magnitudines plus profecto est quam asilans, ut a nobis in tanta luce difficile cernatur, latentem sub ctus est ipsa ratio qua etiam se invenire molitur, nihil sit, si illum eadem ratio, id est se ipse omni magnitudine, qua obtinetur locus, carere convicerit?us contingit iis, qui aut bene eruditi ad haec accedunt, non studio inanis gloriae, sed divino amore veritatis accensi; aut qui jam in his quaerendis versantur, quamvis minus eruditi ad investiganda ea
Abbreviated transcription (Latin):
dam eẽ meliorẽ Etsi figura rom̃ i planarx illa optima ÷
q̃ circulo effingit᷑ inqͣratio docuit nihileẽ melius pun¬
ctoatq patentius qđ nullo dubitante pastib. car&: qd
mirx sianimaneq corporeasitineq ulla aut longitudi¬
neporrecta. autlatitu dinediffusa autaltitudine
solidata Et tam̃ tantũ ualeat in corpore ut penes eã sit
regim̃ omniũ m̃broꝵ & qͣsi cardo qͥdã in agendo cun
ladicit᷑ nihilaliud sit quã qđ dã punctũ oculi inqͥtam̃
tantauis ÷ ut eo dimidiũ celũ cuiꝰ in effabiles patiũ ÷ ex
aliqͦ eminenti lococernic̃ iustrariq possit. ñ ab horr &iuͦ
animũ careream̃ ĩ corpoream agnitudine . q̃trib. illis dif¬
ferentii s c̃sũmat᷑ quã uis corpoꝵ magnitud in es qͣs lib&
imaginariq̃at: sed paucis lic&ipso an imo animũ cerne¬
Huicsolienĩ lic& uiderenihileẽ in reb potentius & magnifi¬

Expanded text:
damus esse meliorem. Et si figurarum omnium planarum illa optima est damus esse meliorem. Et si figurarum omnium planarum illa optima est quae circulo effingitur, in qua ratio docuit nihil melius esse puncto atque potentius, quod nullo dubitante partibus caret; quid mirum si anima neque corporea sit, neque ulla aut longitudine porrecta, aut latitudine diffusa, aut altitudine solidata; et tamen tantum valeat in corpore, ut penes eam sit regimen omnium membrorum, et quasi cardo quidam in agendo, cunla dicitur, nihil aliud sit quam quoddam punctum oculi, in quo tamen tanta vis est, ut eo dimidium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco cerni collustrarique possit; non abhorret a vero animum carere omni corporea magnitudine, quae tribus illis differentiis consummatur, quamvis corporum magnitudines quaslibet imaginari queat. Sed paucis licet ipso animo animum cernegentiam. Huic soli enim licet videre nihil esse in rebus potentius et magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
ratiõ ostendit qđ longitudine latitudine altitudine
careat nihilq eorpnisicũ aliis duob. ẽẽ in corpore potest.
animo tam̃ &iã solã lin eã interiore qͦdã oculo id ÷ intelle¬
gentia uidere c̃ cessũ ÷. arbi trornosc̃cederesicanimũ
corpꝰ ñ eẽ ut sit corporemelior qͦ c̃cesso ñ opinor dubi¬
tandũ ẽẽ eũ &iã linea eẽ meliorẽ. Ridiculũ ÷ ucũtria
illa m sint corpori ut corpꝰsit ñ hi s õnib. eẽ meliorẽ qui
corporet melior Atipsa lin ea qͣ melior eẽ c̃uincit᷑anim
id eo c&leris duob p̃stat ꝗl minꝰ quã illaiͦ secari potest
Porra illa iꝰ eomagis secant᷑quã linea qͦ magis se in spa¬
tiũ distendt̃ Lineauͦ spatiũ nisi longitudinis nullũ
hali& qͦ sublato nihi lõninoreman& spatui qͣ ꝓpt̃qui¬
qͥd in eamelius ÷ necesse ÷ nullos patiositi &õn inodi¬
uidi secariq ñ possit Frustraigit᷑ ut opinor qͣntita¬
tẽanimi q̃ nulla ÷ inuenirelaboramꝰ cũ eũ linea c̃ce¬

Expanded text:
ratio jam ostendit, quod longitudine, latitudine, altitudine careat, nihilque horum nisi cum aliis duobus esse in corpore potest; animo tamen etiam solam lineam interiore quodam oculo, id est intelligentia, videre concessum est: arbitror nos concedere sic animum corpus non esse, ut sit corpore melior. Quo concesso, non opinor dubitandum esse, eum etiam linea esse meliorem: ridiculum est enim cum tria illa insint corpori ut corpus sit, non his omnibus esse meliorem, qui corpore est melior. At ipsa linea, qua melior esse convincitur animus, ideo caeteris duobus praestat, quia minus quam illa duo secari potest. Porro illa duo eo magis secantur quam linea, quo magis se in spatium distendunt: linea vero spatium nisi longitudinis nullum habet, quo sublato nihil omnino remanet spatii. Qud linea melius est, necesse est nullo spatio sit, et omnino dividi secarique non possit. Frustra igitur, ut opinor, quantitatem animi, quae nulla est, invenire laboramus, cum eum linea conce
Abbreviated transcription (Latin):
gratia necessaria ql ñ peccauit in adã si om̃es in eopeccas
tes ad ꝑcipiendã gratiã scibaptismi. &iã cũ paruulisatq
infantib currant. Inqͥb si hoc uinculũ peccati soluitur
q̃d tantũ mado carnis ñ &iã qđ ammȩ ÷ merito q̃rit᷑qo
eis ob ẽ&si in illa & a tedecor poresinebaptis moexirent
Sii ꝑ hoc sacram̃tũ corporieorũ c̃sulit᷑ ñ &animȩ debe¬
rent & mostui baptizari. Atcũuideam hocuni uer¬
salit̃ ȩc lesiãr&inereut cũ uiuentib succurrat᷑. &ui¬
uentib succurrat᷑. necũ mostui fuerint nihil fieri
pos sit qđ ꝓsit . Ñ uidemꝰ qd aliud possit intelleginisi
unũ queq paruulũ ñ eẽnisi adã & corpore& anima &
ideo illixpĩ gratia neces saria. A&las quippeilla in serpsa¬

Expanded text:
gratia necessaria, quia non peccauit in Adam, si omnes in eo peccasse tes ad percipiendam gratiam sancti baptismi etiam cum paruulis atque infantibus currant, in quibus si hoc uinculum peccati soluitur, quod tantummodo carnis, non etiam quod animae est, meritoeis obesset, si in illa aetate de corpore sine Baptismo exirent. Si enim per hoc Sacramentum corpori eorum consulitur, non et animae, deberent et mortui baptizari: at cum videamus hoc universaliter ecclesiam retinere, ut cum uiuentibus curratur et uiuentibus succurratur, ne, cum mortui fuerint, nihil fieri possit quod prosit, non uidemus, quid aliud possit intellegi, nisi unumquemque paruulum non esse nisi Adam et corpore et anima et ideo illi Christi gratiam necessariam. aetas quippe
Abbreviated transcription (Latin):
minis uoluntate cõmissũ &in om̃s posteros generatione
trans missũ solare generatione purgandũ : Sedcũ con¬
siderari & ꝑtractaricoeperit qd dicam mirũ siullus sen¬
sus cõp̃hendithumanꝰ qͦ nã mͦ tã quã lucerna delucerna
accendat᷑ &sined &rim̃ to alterius alt̃ignis existat si c animi

Expanded text:
minis uoluntate commissum et in omnes posteros generatione minis uoluntate commissum et in omnes posteros generatione transmissum sola regeneratione purgandum; sed cum considerari et pertractari coeperit. quid dicatur. mirum, si ullus sensus comprehendit humanus. quonam modo. tamquam lucerna de lucerna accendatur et sine detrimento alterius alter inde ignis existat. sic anim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipita resententiã . cũ ratio deaduentuł exoftti animȩ intan¬
tonature ꝓfundo siclateat . ut satius siteã sẽꝑ q̃ rereqũã diu
in hac uita sum̃ quã aliquando inuenis se p̃sumere᷑ . Nãde
migineanimȩ ant̃scõs patres reqͥ sitio ñ parua uersatat
Sedutrũ insa ab adã descenderit. ancerte singulis d& in¬
cestũ remansit . eãq in hacuita in solubilẽ fas si st̃ eẽ q̃sti¬
anẽ. Grauis ÷ it q̃stio necual& ab homine cõp̃hendi Quia
sideadã sub stantia anima cũ carneqascit᷑ curñ &iã cũ
carnemorit᷑ siuͦ cũ carneñ nascit᷑ cur in ea carneq̃ adã
lud incestũ ñ ÷ qi nisi sa cribaptis matis gratiafuerttra
nat᷑ hamo om̃i sanima originalis peccatiuinculis ÷ obstri¬
infalsa sed inuniuers a peccatoꝵ remissionebaptitat ue¬
ia fides p̃dicat trahere originelepeccatũ ꝓpria pͥmi ho¬

Expanded text:
praecipitare sententiam, cum ratio de aduentu uel exortu animae in tanpraecipitare sententiam, cum ratio de aduentu uel exortu animae in tanto naturae profundo sic lateat, ut satius sit eam semper quaerere, quam diu in hac uita sumus, quam aliquando inuenisse praesumere? eigine animae inter sanctos Patres requisitio non parva est versata. Sed utrum ipsa ab Adam descenderit, an certe singulis detur, incertum remansit; eamque in hac vita insolubilem fassi sunt esse quaestionem. Gravis enim est quaestio, nec valet ab homine comprehendi; quia, si de Adam substantia anima cum carne nascitur, cur non etiam cum carne moritur? Si vero cum carne non nascitur, cur in ea carne, quae dlud incertum non est, quia, nisi sacri baptismatnatus homo, omnis anima originalis peccati est vinculis obstriin falsa sed in uera peccatorum remissione baptizat, uera fides praedicat trahere originale peccatum propria primi ho
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ q̃ sacerdotiũ eĩ distinguit: Apfortedicent. sicut potuit
sined ecimatione potuerit Hicrespond& qlutiq
sĩplicẽanimȩ substantiã increm̃tis augeri corporalib:
necilliputauer̃ qͥ eã corpꝰexistimant. quoꝵ in pastest̃
maxi meqͥ eã ex parentib creariopinant᷑ . ꝑin de incor¬
poris sem in epotesteẽ uis inuisibi ł q̃ imn coporalit̃ nume¬
ros agit ñoculis sed intellectudiscernernenda ab ea
corpulentia q̃ ui sutactuq sentit᷑. Etipsa qͣntitascor¬
poris humani q̃ utiq modulũ seminis in coꝵrporalit̃
exedit satis ostenditpos seindealiqͥd sumi q̃dñ habe¬
at ullã ĩ seminalẽ sed tantũ corporalẽ substantiã q̃
diuinitꝰ ñ deꝓpagin ec̃cũ bentiũ incarnẽ xp̃i assũpta
atq formata ÷. Hoc aut̃ deanima qͥs ualeat ad firma¬
req̃ dutrũq habeat & materiẽ seminismanifestã &ra¬
tionẽ semin is occultã. Quis&iã audeatin hanc setemere

Expanded text:
 sacerdotio distinguit. An forte dicent: sicut potuit sine decimatione potuerit? hic respondetur: quia utique simplicem animae substantiam incrementis augeri corporalibus nec illi putauerunt, qui eam corpus existimant, quorum in parte sunt maxime qui eam ei parentibus creari opinantur. proinde in corporis semine potest esse uis inuisibilis, quae incorporaliter numeros agit, non oculis, sed intellectu discernenda ab ea corpulentia, quae uisu tactuque sentitur . et ipsa quantitas corporis humani, quae utique modulum seminis inconparabiliter excedit, satis ostendit posse inde aliquid sumi, quod non habeat illam uim seminalem, sed tantum corporalem substantiam, quae diuinitus non de propagine concumbentium in carnem Christi adsumta atque formata est. hoc autem de anima quis ualeat adfirmare, quod utrumque habeat, et materiem seminis manifestam et rationem seminis occultam? sed
Abbreviated transcription (Latin):
legim̃tis q̃ ꝑ omnẽ pinde ꝓpagatã carnẽ sem in aliratione
qͣ si trans scribit᷑ Medi cam̃tũ aut̃ uulneris in eo qđ inde
sineoperec̃cupiscentiali. in solama teriȩ corporali. ꝑdiuinã
c̃ception is formationisq rationẽ d e uirgineas sũ ptũ ÷ ꝓp̃t
mortis sine iniqͥtate c̃ sostiũ & sine falsitateresurrectio¬
nis exemplũ Qua ꝓpt̃ qđ anima xp̃i ñ sit extraducean im
illu pͥmep̃uaricatricis. puto qđ &iã ipsi qͥ animarxtraducẽ
defendt̃ c̃sentiant : ꝑ sem̃ quippec̃ cũbentis patris tran¬
fundi&iã sem̃ anime uolunt. aqͦ genere c̃ceptionis xp̃s¬

Expanded text:
legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. quapropter quod anima Christi non sit ex traduce animae illius primae praeuaricatricis, puto, quod etiam ipsi, qui animarum traducem defendunt, consentiant — per semen quippe concumbentis patris transfundi etiam semen animae uolunt, a quo genere conceptionis
Abbreviated transcription (Latin):
ulni fuit leui qͣ ratione ꝑ c̃cubitũ uenturus erat in ma
ex ipso adã usq ad corpꝰ mariȩ qđ & ipsũ ẽomodo c̃ceptũ
ne uirginis sũpsit Ratiouͦ c̃ceptionis eiꝰ ñ a semine
uirili sed longealit̃ acdesuꝑ uenit : ꝓindescđm hoc qđ
dem atreaccep̃. &iã delũbis a brahȩ fuit . Ille ÷ergo de¬
desuop atrenatꝰ ÷ abra hã ꝑ legẽ scilio& in m̃bris n¬
pugnantẽ legim̃tis & inuisibisẽ õcupiscentiã quã¬
uis eã casta & bomaiura nuptiar ñ sinant ualere . nisi
leibi decimatꝰ ÷cuiꝰ caro in deñ feruo ẽ uulneris. sed ma¬
teriẽ medicam in qtrax̃. Nã cũipsa decimatio ad p̃fi¬
gurandã medicinã ꝑtinueritallud in abrahȩ carne
decimabat᷑ qđ curabat᷑ ñ illu dunde curabat᷑. Fadẽ
nãq caro ñ abra hȩtantũ sed ipsius pͥmi t̃reniq homi¬
nis simulhabebat & uulnꝰ p̃uaricationis & medicam̃tũ
uulneris. Vulnꝰ p̃uaricationis in legem̃ broꝵ repugnans

Expanded text:
ibi fuit Levi, qua ratione per concubitum venturus erat in matex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum ne Virginis sumpsit. Ratio vero conceptionis ejus non a semine virili, sed longe aliter ac desuper venit. Proinde secundum hoc quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo desicut de suo patre natus est Abraham per legem, scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi le ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi qr necesse : intellegamꝰ scam aliquẽ modũ ibi xp̃m
ñ fuisse Quis aũt neg& eũ scđm carnẽibi fuis se Ergoscđs
tionis adã alio qͥn &iã ipsa ibi fuiss&l Hicinsistuntilli
qͥ traducẽ animaix defendt̃ & dicunt c̃firmatã sententi¬
ã suã. si leui c̃stat&iã scđmanimã fuisseinlũ bis abra¬
hȩ in qͦ eũ decimauit melchi sedech. ut possit abeo xp̃s
fuerit Nocadmeñ multã attin& qͥ utroꝵq collatio¬
onẽ adhuc audi resũ paratior quã utro lib&liã c̃firma¬
resententiã Interĩ xp̃i animã ab originehuiꝰ tradu¬
cis ꝑ hoctestimoniũ secernere uolui . inuenient istiqͥd
eis ꝓc&eris fostas seres pondeant &dicant qđ &iã me
ñ par mou& Quãuis llius hominis animasitinlũbis¬

Expanded text:
nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autem neget eum secundum carnem ibi fuisse? ergo secundum li qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Levi constat etiam secundum animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimavit Melchisedech, ut possit ab eo Christus fuerit. hoc ad me non multum adtinet, qui utrorumque conlationem adhuc audire sum paratior quam utrorumlibet iam confirmare sententiam. interim Christi animam ab origine huius traducis per hoc testimonium secernere uolui. inuenient isti, quid eis pro ceteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum mouet, quamuis nullius hominis anima sit
Abbreviated transcription (Latin):
sexdiert operib nullomodo ẽẽ factũ hominẽ aitcorpo¬
ris humani caus alẽ rationẽ tantũ modo factũ anims
autẽ nullã cũ potius scđm ipsã sit homo ad imaginẽdĩ
Autceste&siñ ẽtra uerbascripturȩ aꝑteposita. tam̃ dur
atq intolerabilit̃ diceremꝰ ł in eacreaturaspiritaliq̃ ad
hoctantũ modo creata ẽ& facta fuisse Animȩ huma¬
nerationẽ cũ ipsa creatura in quaistaratio facta dicer&
ñ cõmomorat᷑ in operib dĩ ł in aliqͣcreatura q̃ in illi scũ¬
memor ar& o perib factã rationẽ an imȩ uelut i n omni¬
lit̃ ut illeadõ factã animã asserit᷑ accepisse qr singulas
singulis dr̃ fac̃ ñ erat facta in illis pͥmis operib. anima
femine Aut sigeneralis omniũ animarũ ratio facta
fuerat sict in hominib. ratio gignendi redit᷑ ad illud

Expanded text:
aut corporis humani causalem rationem tantummodo factam, animae autem nullam, cum potius secundum ipsam sit homo ad imaginem Dei: aut certe etsi non contra verba Scripturae aperte posita, tamen dure atque intolerabiliter diceremus, vel in ea creatura spirituali, quae ad hoc tantummodo creata esset, factam fuisse animae humanae rationem, cum ipsa creatura, in qua ista ratio facta diceretur, non commemoraretur in operibus Dei; vel in aliqua creatura, quae in illis commemoraretur operibus, factam rationem animae, velut in hominiliter ut ille a deo factam animam adseritur accepisse, quia singulas singulis deus facit, non erat facta in illis primis operibus anima feminae; aut si generalis omnium animarum ratio facta fuerat, sicut in hominibus ratio gignendi, reditur ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
so sexto die&iã formatũ delimo hominẽ muli erẽq
delatere eiꝰ accipere. sed hoc postea factũ eẽ. postilla
pͥmitꝰ operadĩ in qͥb. creauitomãsimul q̃ siuimꝰ qͥd de
hominis anima crederemꝰ. discussisq omnib discepta¬
tionib nr̃ae pastisi illud credibilius ł tolerabilius di¬
ciuisũ ÷ qđ ipsa hominis anima in illius operib facta ÷
Corporisuͦ eiꝰ inmundo corporeotã quã in semineratione
necogerem᷑ c̃tra uerbascripturȩ. aut sexto dietotũ dice¬

Expanded text:
so sexto die etiam formatum de limo hominem mulieremque de latere ejus accipere, sed hoc postea factum esse post illa primitus opera Dei, in quibus creavit omnia simul ; quaesivimus quid de hominis anima crederemus, discussisque omnibus disceptationis nostrae partibus, illud credibilius vel tolerabilius dici visum est, quod ipsa hominis anima in illis operibus facta est, corporis vero ejus in mundo corporeo tanquam in semine ratio: ne cogeremur contra verba Scripturae aut sexto die totum fac
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ depeccati ꝓpagation e õcepit. Etneipsũ qdẽ corpus
xp̃i ealex seuerit in utero mariȩ . quȩ in m̃ brisposita
corporis mostis repu gnat legim̃tis quã sci patres c̃iuga¬
tirefrenantes ñ quidẽ pisi quo usq: licebat᷑ ei impe¬
tũ ꝑtuler̃: Pinde corpꝰ xp̃i quãuis ex carne femine
adsũptũ ÷ q̃ deilla carnis peccati ꝓpagine c̃cepta fue¬
rat. tam̃ qr ñ sic in ea c̃ceptũ ÷ quo modo fuerat illa c̃ce¬
pta. Nec ipsa eratcaro peccati sed similitudo carnis
peccati N it accep̃ indereatũ moriendi qͥ ap par& in
motu carnis ñ uoluntario . quã uoluntate s uperando
ad uersus quẽs piritus c̃cupi scit. sed accep̃ indeñ qđ c̃¬
tagione p̃u aricationis. sed qđ ex soluende in debitemortis
& ostendende ꝓmis seres urrectionis sufficer& quoꝵ

Expanded text:
tamen de peccati propagatione concepit, ut ne ipsum quidem corpus tamen de peccati propagatione concepit, ut ne ipsum quidem corpus Christi ea lex seuerit in utero Mariae, quae in membris posita corporis mortis repugnat legi mentis? quam sancti patres coniugati refrenantes non quidem nisi quousque licebat itum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati propagine concepta fuerat, tamen, quia non sic in ea conceptum est, quomodo fuerat illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim accepit inde reatum moriendi, qui adparet in motu carnis non uoluntario, quamuis uoluntate superando, aduersus quem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non quod contagioni praeuaricationis, sed quod exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae res
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽside corporesinebaptis moexierit . qͥs qͥs i stã sen¬
tentiã deanimatenens potuerit demonstrare miranđ ÷
Veris simeq ꝓpeacueracissime scriptũ ÷ caro c̃cupis c̃ad¬
uersus spiritũ & spiritꝰ aduersus carnẽ. Sed tam̃ carnẽ
si n eanimac̃cupisceren il posseputo qđ om̃is doctꝰ in do
ctꝰq ñ dubit& Acꝑ hocipsius c̃cupiscentiȩ carnalis¬
oaus añ ÷ in animas ola sed multom inꝰ ÷ in carnesola
Exutroq it fit Exanim ascilic& qđ sineilla delecta¬
tio nulla sentit᷑ : Excarneaut qđ sineilla carnał de¬
qui animarx traducẽ ad firmanti Ñ erit c̃seq̃ ns ut &iã
ipsa xp̃i anima exillius p̃uaricatoristraduceuenis se
credenda sit. neꝑ illius hominis in obȩdientiã &iã ipse
peccator c̃stituat᷑ ꝑ cuꝰ unius oboedientiã ab illo reatali¬
berati iustic̃ stituunt᷑ multi Et qdco in qͥnatius illo ut ero
quirginis cuiꝰ caro &iã side peccati ꝓpagatione uenit . N

Expanded text:
tionem, si de corpore sine baptismo exierit, quisquis istam sententiam de anima tenens potuerit demonstrare mirandus est. Uerissime quippe ac ueracissime scriptum est: caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem; sed tamen carnem sine anictusque non dubitet. Ac per hoc ipsius concupiscentiae carnalisst in anima sola, sed multo minus est in carne sola. Ex utroque enim fit: ex anima scilicet, quod sine illa delectatio nulla sentitur; ex carne autem, quod sine illa carnalis dequi animarum traducem affirmant, non erit tamen consequens ut etiam Christi anima ex illius pracredenda sit; ne per illius hominis inobedientiam etiam ipse peccator constituatur, per cujus unius obedientiam ab illo reatu liberati, justi constituuntur multi? et quid incoinquinatius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de peccati propagatione uenit, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ferre: Vndea postolus deipsis in illud p̃destinatis
loquens qͥ ꝓprio inquit filio & c&ã . Quomodoñ &¬
cũ illo omã nob̵ donauit Cũ hec ꝓmissio cõplebitur
quid erimꝰ quales erimꝰ quȩ bon ain illo regno acceptu¬
risumꝰ quando qͥd ẽ x p̃õmoriente ꝓ nob̵ taleiã pignus
accipimus qualiserit sp̃s hominis nullũ omnino haben
uitiũ. nec sub quo iaceat nec cuicedat. Nec ẽtra qđ sal¬
tẽ laudabilit̃ dimic& pacatissimauistute ꝑfectus : Rerũ
error ealiquo ł labore ubidĩ sapientia deipsosuo fonte
porabit᷑cũ sũ mafelicitate sineulla difficultates quale
erit corpus qđ omnimodo spiritui subditũ & eo sufficient
sed spiritaleerit : Habens quid ẽcaritatis sed sineulla

Expanded text:
ferre? Unde apostolus de ipsis in illud regnum praedestinatis loquens, Qui proprio, inquit, Filio non cum illo omnia nobis donabit? Cum haec promissio conplebitur, quid erimus! quales erimus! Quae bona in illo regno accepturi sumus, quando quidem Christo moriente pro nobis tale iam pignus accepimus! Qualis erit spiritus hominis nullum omnino habens uitium, nec sub quo iaceat, nec cui cedat, nec contra quod saltem laudabiliter dimicet, pacatissima uirtute perfectus! Rerum errore aliquo, vel labore, ubi Dei sapientia de ipso suo fonte potabitur cum summa felicitate sine ulla difficultate? Quale erit corpus, quod omnimodo spiritui subditum, et quo  al., esed spiritale erit, habens quidem carnis, sed sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
ex altero conexi neordinatissima ꝓcurrentia liberoꝵ bea¬
titudines in eullorecursumiseria sxcestissima ꝑmanente .
cireuit᷑ꝰ illi eadẽ re uoluentes locũñ habent. quos maximere¬
tottantisq calamitib. uitã sitam̃ uita ista dicenda ÷ quȩ po¬
tiusmors ÷ ita grauis ut mors que ab hacliberat mostis huiꝰ
amoretimeat᷑ Pastiam̃ magna malatãq multa & horren
da tandẽ aliqͣndo ꝑuerã religionẽ atq sapientiã expiata atq

Expanded text:
ex altero conexione ordinatissima procurrentia, liberatorum beatitudine sine ullo recursu miseriarum certissima permanente, scircuitus illi eadem reuoluentes locum non habent, quos maxime retot tantisque calamitatibus uitam si tamen uita ista dicenda est, quae potius mors est, ita grauis, ut mors, quae ab hac liberat, mortis huius amore timeatur, post tam magna mala tamque multa et hda, tandem aliquando per veram religionem atque sapientiam expiata atq
Abbreviated transcription (Latin):
nitis. Ita nenu meros ꝓpt̃infinitatẽ nescitom̃s ds̃ usq: ad quan¬
dã sũmã numeroꝵscientia dĩ ꝑuenit o&ero signor at . Quis hoc
dem̃tis simꝰ dixerit. Nec audebit istos ctinuarenumeros & eos
diceread dĩ scientiã ñ ꝑtinere apud qͦs platodm̃ magna auctori¬
tate cõm̃dat mundũ numeris fabricantẽ : Etapud nosdõ di¬
ctũ legit᷑ om̃ã inm̃surã & numero & ponderedisposuisti. de
ñ notꝰ sit om̃is numerꝰ cui intellegentiȩ sicutin psalmocanit᷑¬
ñ ÷numerꝰ: Quaꝓpt̃si quicqd scientiȩ cõp̃hendit᷑ scientis cõp̃¬
hensi onefinit᷑ ꝓfecto & om̃is infinitas quodã in effabilimodo
dõfinita ÷ qscientia ipsius in cõp̃hensibił non ÷ Quares ii¬
finitas numeroꝵ scientiȩ dĩ qua cõp̃hendit᷑ ẽẽ ñ potest infinita
quit andẽ nos sumꝰ homunculiqͥ ei scientiȩ limites p̃figere p̃suma¬
mꝰ dicentes qđ nisi eis dẽ circuitib. tẽpoꝵ eadẽ tẽporaliarep&ani

Expanded text:
Itane numeros propter infinitatem nescit omnes Deus, et usque ad quandam summam numerorum scientia Dei peruenit, ceteros ignorat? Quis hoc etiam dementissimus dixerit? Nec audebunt isti contemnere numeros et eos dicere ad Dei scientiam non pertinere, aput quos Plato Deum magna auctoritate commendat mundum numeris fabricantem. Et aput nos Deo dictum legitur: Omnia in mensura et numero et pondere disposuisti; de ei notus sit omnis numerus, cuius intellegentiae, sicut in psalmo canit numerus. Quapropter si, quidquid scientia conprehenditur, scientis conprehensione finitur: profecto et omnis infinitas quodam ineffabili modo Deo finita est, quia scientiae ipsius inconprehensibilis non est. Quare si infinitas numerorum scientiae Dei, qua conprehenditur, esse non potest infinita: qui tandem nos sumus homunculi, qui eius scientiae limites figere praesumamus, dicentes quod, nisi eisdem circuitibus temporum eadem temporalia repetantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipfinitas itaq numeriquãuis in finitoꝵ numeroꝵ nullus sit
numerus p̃ ÷ tam̃ in cõp̃hensibi ł eicuĩ intellegentiȩ non ÷numerus
sibi conexionecopulent᷑ quȩ appellant᷑ secula seculoꝵ alia
tam̃ atq alia ordinata dissimulitudinȩ ꝓcurrentia eisdũ ta¬
xat que exmiseria liberant᷑ in suab eataimmostalitate sinefi¬
transeunt tã quã efficientia scło  definireñ audeo Nunc¬

Expanded text:
Infinitas itaque numeri, quamuis infinitorum numerorum nullus sit numerus, non est tamen inconprehensibilis ei, cuius intellegentiae non est numerussibi connexione copulentur quae appellantur saecula saeculorum, alia tamen atque alia, ordinata dissimilitudine procurrentia, eis duntaxat qui ex miseria liberantur in sua beata immortalitate sine fitranseunt tanquam efficientia saeculorum, definire non audeo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nouũ sed sẽpit̃nũ ad hibere consiliũ Nec penitendo qđ prius
cessauerat coepit facere qđ ñ fecerat. sed & ꝓriuscessauit poste¬
riu soperatꝰ : Qđ nescio quẽd modũ ab hominib. possitintellegi
hoc ꝓculdubio qđ dicit᷑ prius & posterius In reb. prius ñ existen¬
b & posterius existentib. fuit. in illo autẽ non alterã p̃cedentẽ
altera subsequens mutauit aut abstulit uoluntatẽ. sed ina ea¬
dẽq sẽpit̃na &immutabili uoluntateres quas c̃didit&ut prius
ñ ẽẽnt egitquã diuñ fuer̃ & ut posterius eent quando eẽ coepe¬
r̃. Hinceis quitalia uidereposs̃ mirabilit̃ fostassis ostendens
quã ñ eis indiguerit. sed placida bonitate c̃diderit cũ sineil¬
lis ex&nitate in itio carente in ñminorebeatitate ꝑmansit

Expanded text:
n nouum, sed sempiternum adhibere consilium; nec paenitendo, quia prius cessauerat, coepit facere quod non fecerat. Sed et si prius cessauit et posterius operatus est quod nescio quem ad modum ab homine possit intellegi: hoc procul dubio, quod dicitur prius et posterius, in rebus prius non existentibus et posterius existentibus fuit; in illo autem non alteram praecedentem altera subsequens mutauit aut abstulit uoluntatem, sed una eademque sempiterna et inmutabili uoluntate res, quas condidit, et ut prius non essent egit, quamdiu non fuerunt, et ut posterius essent, quando esse coeperunt, hinc eis. qui talia uidere possunt, mirabiliter fortassis ostendens, quam non eis indiguerit, sed eas gratuita bonitate condiderit, cum sine illis ex aeternitate initio carente in non minore beatitate permansit
Abbreviated transcription (Latin):
deintpi&atis inmetgant qđ ñ om̃s numero sdĩ nouerit Fos¬
u quippein funtostẽcestis simũ ÷. Qũo in quocũq numerofinẽ
facciendũ putaueris. idẽ ipso ñ dico uno ado to augeru sed quã¬
lib& sitmagnꝰ & quã lib & in gentẽmultitud inẽ continens in
ipsarationeatq scientia numeroꝵ ñ solũ du plicariuerũ &iã
multipli caripotest Itauͦ suis quisq numer ꝓpri&atib.
t̃minat᷑ ut nullus eorũ pareẽ sequicũq alteri possit Ergo

Expanded text:
s inmergant, quod non omnes numeros Deus nouerit. Eos quippe infinitos esse, certissimum est; quoniam in quocumque numero finem faciendum putaueris, idem ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione adque scientia numerorum non solum duplicari, uerum etiam multiplicari potest. Ita uero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuic
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ sibi oblatũ sc̃ĩ ficareñ possit. autipsefilius sc̃ĩficane
neq̃at sacrificiũ corporis suiqđ offerimꝰ nos. cũ corpsuũ
ipsescifica uerit qđ obtulit u tredimer& nos. Autita
sp̃s sc̃i ad c̃secrandũ eclesiae sacrificiũ mittendus sit. tãquã
pat̃ aut filius sacrificantib desit Primo itaq meminis¬
senos c̃uenit in huiꝰ uocabulo missionis. Nec inferiorẽ acci¬
her&icis quã maxi me fide i nraẽ freq̃ n tõbiectũ ideo spm¬
scm̃minorẽ credendũ patreacfilio q & a patremissus ÷¬
&a filio Porro h simis somittens potior ÷ credendus. cog
is aieꝓph&e illũ locũ reuoluer& ubiscriptũ ÷ sp̃s dñi suꝑ¬

Expanded text:
ficium sibi oblatum sanctificare non possit; aut ipse Filius sanctificare nequeat sacrificium corporis sui, quod offerimus nos, cum corpus suum ipse sanctificaverit, qSpiritus sanctus ad consecrandum Ecclesiae sacrificium mittendus sit, tanquam Pater aut Filius sacrificantibus desit. Primo itaque meminisse nos convenit, in hujus vocabulo missionis, nec inferiorem accihaereticis quam maxime fidei nostrae frequenter objectum, ideo sanctum minorem credendum Patre ac Filio, quia et a Patre missus et a Filio. Porro autem si misso mittens potior est credendus, cognIsaiae prophetae, illum locum revolveret ubi scriptum est: Spi
Abbreviated transcription (Latin):
lipatres malorũ infideles patres infideliũ murmuratores
patres murmutoꝵ Nãdenullaremagis dñmoffendisse

Expanded text:
li patres malorum, infideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum. Nam de nulla re magis Deum offendisse
Abbreviated transcription (Latin):
superiorib. deseruire : Sed curandũ magnopere ÷ ut qͥdonis
spiritalib: emicant. neqͣ quã pximoꝵ infirmantiũ negotia
funditꝰ deserant sed hȩcaliis qͥb. dignũ ÷ tractanda cõmit
utqͣntoseabexteriorib causis abs c̃der& tanto ardentius
int̃napen&rar&. Ad hocspeculatores hoc ÷ populoꝵ p̃posi¬
tic̃stituti st̃ in eclesi is. utñ parcato biur ganda peccata Necideo
m̃ qͥb. uitȩ hu i neces sitate c̃iungit᷑ multa monenda ł arguen¬
danouit & neglegiti deuitans eoꝵ offensiones ꝓp̃tilla qͥb
in hacuita p̃ indebitis utit᷑ sed plus quã debuit delectat᷑¬

Expanded text:
exercere tenentur.---Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritalibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractanda committa constituit, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius requiram. Ad hoc enim speculatores, hoc est populorum praepositi, constituti sunt in ecclesiis, ut non parcant obiurgando peccata. Nec ideo men, quibus uitae huius necessitate coniungitur, multa monenda uel arguenda nouit et neglegit, deuitans eorum offensiones propter illa quibus in hac uita non indebitis utitur, sed plus quam debuit delectat
Abbreviated transcription (Latin):
alta & mistica sed q̃dã q̃ capip̃ ualent p̃dicant. porte
exteriores st̃. Cũ uͦ ꝑ fectis ꝓfunda & mustica loquunt᷑
poste in teriores : Videamꝰ qͣ lit̃ posta exterior pateat
teat. Sapientiã loqͥm᷑ int̃ꝑfectos Videamꝰ utrũ eaipsa
sit posta interior & exterior. Sapientib & insipientib
nos exterius ꝑministeriũ uocis adiuuamꝰ : Et tuncsolũ nrã ex¬

Expanded text:
lta et mystica, sed quaedam quae capi praevalent, praedicant, portae exteriores sunt; cum vero perfectis profunda et mystica loquuntur, portae interiores. Videamus qualiter porta exterior pateat: teat: Sapientiam loquimur inter perfectos . Videamus utrum ipsa eadem sit porta interior et exterior: Sapientibus et insipientibus nos exterius ministerio vocis adjuvamus. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
rib. officiis ordosuus. & tradita amaiorib disciplina
seruanda ÷ qͥs fera teclesi asticosordines temeraria
dia qr cognita ueritateabstatu canonũ. & eqͥ tatis re¬
etitudine. Nee gratia cuiꝰ quã. Necculpa deflectim᷑ sed
libent̃q̃ c̃gruuntrationi seruamꝰ. Nãsi qđ ab siteclesi¬
asti cã sollicitud in ẽ uigoreq neglegimꝰ. ꝑ ditdesidia
disciplinã &animab. fideliũ ꝓfecto nocebit᷑i dũ

Expanded text:
ribus officiis ordo suus, et tradita a majoribus disciplina servanda est, quis ferat ecclesiasticos ordines temeraria dia quia, cognita veritate, a statu canonum et aequitatis rectitudine, nec gratia cujusquam nec culpa deflectimur, sed libenter quae congruunt rationi servamus. Nam si, quod absit, ecclesiasticam sollicitudinem vigoremque negligimus, perdit desidia discipli
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ nec qͥrquã ÷ bonꝰ sinedonodĩ ipsi in nomine dñi bene di¬
cuntiñ in nominesuo : q amici st̃sponsi noluntẽ ẽ adulte¬
rit Quitehostat᷑ utuo ueas ipseteadiuuat ut reddas Sier
go effectũ salutis datds̃ nulla salutis gloriain hacre homi
& ñ bapti zatũ c̃secutũ remissionẽ peccatoꝵ Nũ qͥd ñ hic
inui sibilit̃ baptizatꝰ ÷ qͣndo donũ baptis matis c̃secutꝰ ÷¬
Spiritałuist sa cram̃tiitat᷑ utlux Etab illuminandis
pura excipit᷑. &si ꝑ immundos transeat ñ in qͥnat᷑¬
tepolluat᷑. Sintrans ferr& potestas adño administrũ

Expanded text:
s est, nisi dono Dei. Ipsi in nomine Domini benedicunt, non in suo, quia amici sunt sponsi, nec volunt esse adulterit: qui te hortatur ut voveas, ipse adjuvat ut reddago effectum salutis Deus dat, nulla gloria in hac re homiet non baptizatum consecutum remissionem peccatorum. Numquid non hic invisibiliter baptizatus irtus sacramenti ita est ut lux, et ab illuminandis pura excipitur, et si per immundos transeat, non inquinatmei, transferretur potestas a Domino ad ministrum,
Abbreviated transcription (Latin):
quã nullo sensu attingimus. magnitudoh illa quam
sentimꝰ eadẽ passione facta sit ñ ipsa sit passio. manifestũ :÷
talẽ passionẽ ñ ꝑseipsũ scire nos. sed ꝑ aliud. Siergoñ ꝑ
aliud animã ñ later&i ñ nes entir&ur potius quã coni¬
Mihimado sic uid& definiendũ ut sensus sit pas sio corpo¬
ris ꝑ ipsã ñ latensanimã Nã& om̃is sensus hoc ÷ om̃e hoc

Expanded text:
quam nullo sensu attingimus, magnitudo autem illa quam sentimus, eadem passione facta sit, non ipsa sit passio; manifestum est talem passionem non per seipsam scire nos, sed per aliud. Si ergo non per aliud animam non lateret, nonne sentiretur potius quam conjiJam video sic esse definiendum, ut sensus sit passio corporis per seipsam non latens animam: nam et omnis sensus hoc est, et omne hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ hominẽten& Ethȩc fostas si stalist . dequa
uelut ꝑfecta gloram᷑ Quanquã itom̃ispassio corpo¬
nis ꝑseipsã ñ lat& animã sensus sit .ñ tam̃ om̃is sensus
istud ÷ qđ sic lic& intellegi Bestiȩ nẽ pesentiunt
ac pene om̃s .V. illis sensibi uigent qͣ ntũ cuiq natura
aliqd utiq scit᷑ Nigit᷑ sentiunt bestiȩsi om̃is sensus ÷
cũpassio corporis ꝑseipsã ñ lat& animã Sentiuntaũt
ut paulo superiusc̃cessũ ÷ Qd ergo dubitamꝰ illã defi¬
nitionẽ imꝓbareq̃ omnẽ sensũ crcũ plectim inimepo¬
tuit. siqͥdẽbestiarũ sensus exdusus ÷ In qͦ hicexcessũ¬

Expanded text:
asse talis est, de qua velut perfecta gloriamur. Quanquam enim omnis passio corporis per seipsam non latens animam sensus sit, non tamen omnis sensus istud est. Quod sic intelligas licet; bestiae nempe sentiunt, ac pene omnes quinque illis sensibus vigent, quantum cuique natura omnis sensus est cum passio corporis per seipsam non latet animam: sentiunt autem, ut paulo ante concessum est: quid ergo dubitamus illam definitionem improbare, quae omnem sensum circumplecti minime potuit, siquidem bestiarum sensus exclusus es
Abbreviated transcription (Latin):
Her&iciq̃ r diuisionẽ cũ panis iste indic&unitatẽ : Sic&
uinũ in multis racemis fuit & modo mnuno ÷. unũ ÷ in
suauitatecalicispꝰ p̃ssurã torcularis. Etuosp̾illa neiu¬
niapꝰ labores pꝰhumilitatẽ & c̃tricionẽ iã in nom̃exp¬
tã quã dm̃uenistis. &ibiuos estis inm̃s a &ibiuo sestis in

Expanded text:
erunt divisionem, quum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo unum est, unum est in suavitate calicis post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem et contritionem co venistis, et ubi vos estis in mensa, ubi vos estis in
Abbreviated transcription (Latin):
fitres urrectio mostuoꝵ am̃ĩ potentiȩ dĩ& ineffabilinu¬
tuictã facile : quȩq recentia quã diuin qtẽ poredila¬
si faciliꝑ uestigationerationis. sed uidendi c̃su&u dinemi¬
rañ sint : atq qͣndo hoc nec c̃siderationen ecinqͥsitione
dignauideant᷑ Nã ego & mecũ quicũq in uisibilia dĩ ꝑq̃¬
miram᷑ in unosem in istã paruulo grano omã q̃ laudamus
in arbore tãquã liniam̃ta latuis seqͥuã mundihuiꝰ tã ingen¬
tẽ sinũ q̃ decorporib: humanis dilabunt᷑ as sum itresurrecti¬
oni futurȩ tota &inte grared diturũ . Om̃s h. homines re¬

Expanded text:
fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nufit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei miramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
tib ostast̃ similit̃ituiuunt similit̃q moriunt᷑ quã uis dissi¬
milit̃ nata sint. it a ñ t̃ab surdũ ut simili t̃resurgantcorpora
q̃ dis similit̃ostast̃. Huiꝰ modiit homines ñualentes intueri
adquãrẽint̃sitaliqd diuersũ & ad quã ñ int̃sit Vbi adueste¬
rintaliquã distantiã primordioꝵ &iã om̃a c̃seqͣntia dista
origo dissimilis. qͣndo illud ex ligno hoc excarne ꝓfluxerit
Quantũ i attin& adillã differentiã qđ xp̃i corpꝰ ñ dissolutũ
tab eatq putredine diet̃tio resurrex̃. nrauͦ postlongũtẽpꝰ
ex quadã quos olutadis cesserantẽ fusi onereparabunt᷑ hu¬
m ane facultati utrũq. impos sibile ÷. diuinȩ potestati .u¬
rrũq. facillimũ. Vt iradius oculinri ñcitius ꝑuenitad
ꝓpinqͥora tardius ad longinqͥora sed utraq int̃uallapa¬
riliceleritate c̃tingit. itacũ inictuoculis ict̃apłus dicit

Expanded text:
tibus orta sunt. Similiter enim vivunt, similiterque moriuntur, quamvis dissimiliter nata sint. Ita non est absurdum, ut similiter resurgant corpora, quae dissimiliter orta sunt. huius modi autem homines non ualentes intueri, ad quam rem intersit aliquid diuersum et ad quam non intersit, ubi aduerterint aliquam distantiam primordiorum, etiam omnia consequentia distaram longe est utriusque origo dissimilis, quando illud ex ligno hoc ex carne profluxerit. Quantum autem adtinet ad illam differentiam, quod Christi corpus non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ ÷ &iã regnũ xp̃i. Alio qͥn necad altaredĩfier&eoꝵ me¬
moria in cõmunicatione corporis xp̃i. nec aliqͥd ꝓdess&
adeiꝰ baptismũ inpericulis curre. nes ineillo finiat᷑ hȩc ui¬
ta nec adreconciliationẽ si foste ꝑpenitentiã malã uec̃¬
scientiã qͥsq ab eodẽ corporeseparat : Curit fiuntistapi

Expanded text:
 est regnum Christi. Alioquin nec ad altare Dei fieret eorum memoria in communicatione corporis Christi; nec aliquid prodesset ad eius baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec uita; nec ad reconciliationem, si forte per paenitentiam malamue conscientiam quisque ab eodem corpore separatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. & eadẽ ipsaq̃ ꝑministros fac̃. si ueq̃dã faciat&ã
ꝑmastrrũ spiritus sict̃ ꝑ homines ad huc in corpore ẽstia¬
tos. siueomã istaꝑangelos qͥb inuisibilit̃ in corporalit̃
fiant Siuealia istis aliaillis modis qͥnullo modo cõpres¬
hendi amostalib pos st̃ eitam̃ attestant᷑ hȩc fidei in ͦ
carnis in&nũ resurrectio p̃dicat᷑. Vũ dixapłs

Expanded text:
ciat; et eadem ipsa quae per ministros facit, sive quaedam faciat etiam per Martyrum spiritus, sicut per homines adhuc in corpore constitutos, siue omnia ista per angelos, quibus inuisibiliter, incorporaliter, fiant; siue alia istis, alia illis modis, qui nullo modo conprehendi a mortalibus possunt: ei tamen adtestantur haec fidei, in qua carnis in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ÷ ut &uiuoꝵ & mostuoꝵ domin& : Sedideotantũ mo¬
domastrrũ animas cõmemorauitioħ. & ipsi p̃cipue
regnant mnostui. qͥusq ad mostẽ ꝓueritatecesta ueru f̃¬
M illeh anniduob modispos st̃ qntũ mihi occurrit in¬
alegi Aut qunultimis annis milleistares agit᷑ idt̃ se¬
xtoannoꝵ miliariotã quã sexto diecuiꝰ nẽspatia poste¬
riora uoluunt᷑. secuturo deindes abbato q̃ dñ habuespe
annis appella uerit eolo qñ dimodo qͦ pars significat᷑atoto
Autcestemille annos ꝓ anni somnib: huiꝰ scłi posuit ut ꝑfacto
numero notar &i psatẽ porisplenitudo Millenarius qͥꝓpenu¬
merꝰ denariinumeri qͣd ratũ solidũ reddit decẽqͥppedeci¬
esducta fiunt .E. q̃ iã figurar qͣdrata sed plẽnat÷: Vth in al¬
titud inẽ surgat & solida fiat rursus.c. decies multiplican¬
scło p̃ erit crescere& senescere. qneenascierit ubinumeri

Expanded text:
tus, ut et vivorum et mortuorum dominetur . Sed ideo tantummodo martyrum animas commemoravit, quia ipsi praecipue regnant mortui, qui usque ad mortem pro veritate certaveru autem anni duobus modis possunt, quantum mihi occurrit, intellegi: aut quia in ultimis annis mille ista res agitur, id est sexto annorum miliario tamquam sexto die, cuius nunc spatia posteriora uoluuntur, secuturo deinde sabbato, quod non habet annos appellauerit eo loquendi modo, quo pars significatur a toto; aut certe mille annos pro annis omnibus huius saeculi posuit, ut perfecto numero notaretur ipsa temporis plenitudo. millenarius quippe numerus denarii numeri quadratum solidum reddit. decem quippe decies ducta fiunt centum, quae iam figura quadrata, sed plana est. ut autem in altitudine surgat et solida fiat, rursus centum decies multiplicanibi erit crescere et senescere; quia nec nasci erit, ubi integri
Abbreviated transcription (Latin):
potestueracit̃ & euident̃ aptari. nisid nõ s aluatori qͥ cor¬
pꝰ&s anguinẽ suũ in panis acuinierogatione salutarĩtẽ
secrauit  Sict ipse in euangelio ait . nisiman duca ueri

Expanded text:
potest veraciter et evidenter aptari, nisi Domino Salvatori, qui corpotest veraciter et evidenter aptari, nisi Domino Salvatori, qui corpus et sanguinem suum in panis ac vini erogatione salutariter consecravit? sicut ipse in Evangel
Abbreviated transcription (Latin):
habitauit innob̵ Nã decar nesuam anducandã mrstice
loqñ scũ hi qͥñ intellexer̃ offensi recederent dicentes
dur ÷ hic sermoqͥs eũ potestaudire . respondit manenti
dentiũ mundat & carnẽ. Ideo q̃rentib iudeis qͥrcẽ
respondit se principiũ. Qđutiq carnales infirma
peccitis obnoxii. &ignorantie tenebris obuoluti
nequaquã ꝑcipere possemꝰ nisi ab eomundarem atq
iusti ñ eramꝰ : Illi usli incarnationatura humanaerã
sediuifta ñ peccatrixerat. Hex t÷ mediatio qͣ manꝰ lapsis
iacentib q. porrectat᷑ Hoc ÷̃ sem̃ dispositũ ꝑ angelos
mediatoruentur ꝓmittebat᷑. Huiꝰ sacram̃ti fide&
tequã lexpopulo hebreodar&. neq it eis p̃dicator ds̃ł
angeli defuer̃. sed ipsius qq̃ legist ẽporib quãuis in figu¬
ris rerũ spiritaliũ habere uidẽ tͥ imissa carnalia ꝓpt̃
Hoc & iãꝓph& a ꝓmisi ssefilio cõmemorat patrẽ Cuiit

Expanded text:
habitauit in nobis. Nam de carne sua manducanda mystice habitauit in nobis. Nam de carne sua manducanda mystice loquens, cum hi qui non intellexerunt offensi recederent dicentes: Durus est hic sermo, quis eum potest audire? respondit manentibdentium mundat et carnem. Ideo quaerentibus Iudaeis quis esset respondit se esse principium. Quod utique carnales, infirmi, peccatis obnoxii et ignorantiae tenebris obuoluti nequaquam percipere possemus, nisi ab eo mundaremur adiusti non eramus; in illius autem incarnatione natura humana erat, sed iusta, non peccatrix erat. Haec est mediatio, qua manus lapsis iacentibusque porrecta est; hoc est semen dispositum per angelos,Mediator uenturus promittebatur. CAPUT XXV. tequam lex populo Hebraeo daretur neque enim eis praedicator Deus uel angeli defuerunt, sed ipsius quoque legis temporibus, quamuis in figuris rerum spiritalium habere uideretur promissa carnalia, propHoc etiam propheta promisisse Filio commemorat Patrem. Cui enim