comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nua ideantur & caput & lingua inpositione ipsius ciuitatis. Initalia au
auono ianicolum a saturno saturnia. atq latiũ conditum. eo quodibi fug¬
ens latuiss& cognominatum: Abherculue in campaniã pompeiam quius¬
tor &spaeniã pompam bouum duxerat. Eneas autẽ p &cidium throiue
ineadem italiaueniens ab uxoris nomine labinians condedit Ascanius
uero relicto labiniue nouercue suus regno. albam longam aedipican
lixitato collis in quosita est & hac &iam urbe reges albanorum appelli¬
no no eperunt: Capuã capis siluius rex albanorum constnuxit. appellan
nuoque conditoris. lic& sne quidicant aca pacitato eam capuam dictam
mulus cum inter fsetu apud albam amullio auũ minutorem inregn
restituiss&. in eum locum ubi nuno sdma est deuenit. ibiq sedes posuit moe¬
niã construxit urbemq & nomine suo somã uocaute. Hanc autẽ antea e¬

Expanded text:
rnua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem rnua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificaviprolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, 55. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio, avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum, ubi nunc Roma est, devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo Romam vocavit. Hanc autem ante E
Abbreviated transcription (Latin):
& ips a philoso ꝑia ueluti tomplum athenus habuerunt. Ehorintum
achacia condedit chorintus orstis filius. hanc grece chorinteam uocant
oc est admin estrationẽ reipublice: Thebas boeticce cuthinus ueni¬
ens afinicib: condedit thebis uegnptus prius abeo constructus.
chencos lacedemonia a lec cedemone semel ofilio. Spceste abspcerto
filio foronis uoccita qui fuit filius in achi. Ipsam autẽ esse spastim quam& la¬
cedemoniam ciuitatẽ. Atq in de lacedemonios sparicnos dici Achaia ab
cheo constructa. Pelops qui apud argos reguauit : peloponensem urbe
condedit. Cecro prinsola rodos rodum uedificauit. Cas patus coum
dis tifonis filius pauum angeus ligur qifilius samum. Dardanur
condedit dardaniaThesa lonicam thessalus grocifilius uedificauit inq
qiiam & regnauit. Orundisium construxerunt arece brundisiũ auter
dic tum est gr eccce. quod brunda caputceruidicatur. sic estenim ut & co¬

Expanded text:
et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo constructis.nia condita a Lacedaemone Semelae filio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. Achaia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit: Cecrops in insula Rhodo Rhodum aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius Paphum: Angeus Lycurgi filius Samum: Dardanus autem condidit Dardaniam: Thessalonicam Thessalus Graeci filius aedificavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et co
Abbreviated transcription (Latin):
condita a penicuet quece primã mirandina uocabatur EEamstantono polira
umien trasehiue e constantinus e nomi ne suo instituit. Polamasdinua uo eurs &
potent uradequa tam : hanc qondam primũ a pausina reges parthunorum &
uo catambi ⁊ atium uel quod tantum pat& int̃ adriaticum mare & propontdai
iel quod sit receptaculũ ter rue mariq eopus Undo& eam constantinus
simans condere iudicauit ut & receptaculum sibiterrao moriq fiera
Vnde & nunc somani imperii sedes & cotius caput est orientes. sie ut & sdmu
occidentis. Epirum ciuitas trecciue candita est apirra & cognominata
thenas inella das ceclobs condedit & & suo nomine cecropiam nomina¬
uit. hanc anfixion. idestqui in grecia tertius post cecropem regnauit.
mineruue sacrauit : & nom̃ ciuitati athenas dedit. Nam mineruo
ecue athenas dicitur. Un de & mineruam grecue inuentricemm¬
Parum aꝑcium adserunt quia & litterce & astes diuorsorum studiorũ

Expanded text:
a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Noualis agerest primum proscisus siue qui alter ins annis uaca
mnouan darum sibi uiriũ causa: noualia enĩ semel cum frult
erunt & semel uacua. Squalidus ager quasi &e quo hidus
quo diama cultura &xierit. sicut excon sul quod a cons¬
tudis cesserit: Uliginosus ager est semꝑ uidus. Nam humi¬
dus dicitur qui aliquando siccatur. uligo enim humor ter re
est naturalis abeanum quam recedais. Subsiciua sunt pr¬
us qusiciuao agr quos inperdica didunsen rec arsri ⁊ quasi scepeli⁊ uel
de uritrs Item subsiciua quae indiuisura agri nonefficiuntit
adituriam idest iugera ducenta Arece dietur tabu loruis qualit as
Arcam uocatam dicunt. quod protriturandis eriuo et en uidcetuec
bel quod uontriturentur inea tusiaridaani poatiem est cuuis foencõ¬
pel quo m asitar tuentur ui ue terer sdmmani nomen in dide uent
uibeo quo dptinus sit paratur nee magnum labor& eullioras dele¬

Expanded text:
Novalis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat Novalis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidus, quod iam a cultura exierit; sicut exconsul, quod a consulatu discesserit. Uliginosus ager est semper uvidus. Nam humidus dicitur qui aliquando siccatur. Uligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens. Subseciva sunt prcivi agri, quos in pertica divisos recusant, quasi steriles, vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam, id est, jugera CC. 16. Area dicitur tabularum aequalitas. aream vocatam dicunt, quod pro triturandis frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea, nisi arida. 17. Pratum est cujus foeni copia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem culturae desi
Abbreviated transcription (Latin):
acer id est sucio nalis aut consitus idest abtus arboribus aut pascu¬
us qui herbistantum & animalibus uacat aut floreos quod sun
orti apibus congruentes & floribus quod & iam uirꝗhus in
quat tuor libros geosgicorum socutus est. Pura ue teres in¬
cliltos agro sdicebant. Idest siluis & pascua : agrumuero qui colȩba¬
tur Namrus est quo mel quolac quo pocus habere potest. unde
& rusticus nominatur. Hu& agesticum prima &ociosa felrta
Cegłs ager est inquo seritur. Vnde & uir gilius illa seges demlim
uotis res pondit auari agriculue. conspaescuus. ager dictus
qui adiui soribus agrorum relictus. ad ƿascedum cũm muniter
uicinis: Aluuius ager est quẽ paulatim fluuius inagrum reddt
Arcifinius agerdictus est qui acertis hnearum mensuris non
or tenetur. sed artetur fines eius obiatus fluminũ montii
arborum unde & in hir agrirnihil subsiciborum interuenita

Expanded text:
ager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut floreus, in quo sunhorti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Vergilius in quattuor libros Georgicorum secutus est. Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. Seges ager est in quo seritur; unde et VergiliusGeorg. 1, 47: Illa seges demum votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
rum. & magalia dicta quasi magaria: quia magar punici
no uam uillam dicunt. una littera commutata. ł pro .r n
appellare diciturs eo quod in eo agatur aliquid ali agrum
ex gr&o nomina re m̃ anifestius credunt unde&uilla gr&ce
corcgros dicitur. Uilla auallo idest aggere terrue nun cupas¬
ta. quod ꝓ limite construi sol& Possessiones sunt agrilate pa¬
entes pub licipriuatiq quo sinicio non mancipatione.
quisq ut potuitł occupauit atq possedit. unde & ndncupatio
Fundus dictus quod eo fundatur uel stabiliatur. patriiomentũ
pundus autẽ &urbanum edificium. & rusticum intellegendun
hrccedium quod &xomnibus patrifamilias maxime pruedetur
Idest appas& quasi pruuidium. uel quod antiqui agros quod belo
co&ercent ut pruedue nomine habebant. Omnes autem ac
ut uarro doc& quadri facrius diuiditur. Aut enim aruus est

Expanded text:
orum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici orum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata L pro R, magtine appellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri late patentes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praedium, quod ex omnibus patrifamilias maxime praevidetur, id est apparet, quasi praevidium; vel quod antiqui agros, quos bello ceperant, ut praedae nomine habebant. Omnis autem ager, ut etiam Varro docet, quadrifariam dividitur: aut enim arvus est
Abbreviated transcription (Latin):
urgunt. ut a lato incipiant  & in angusto finiantur. sicut ignis. Hir
ũ dicitꝰ ionis. hos uegyptus hab& Apud maiores enĩ potentes aus
sub montib aut inmantibus sepeliebantur. inde tractum est  super
cada uera aut piram iden fierent aut ingentes colum nue conloca
IASaest agreste habi saculaim palis atque uirqul¬
tis arundinibq contextum. quibus possent homines. tueri
adi frigoris uel calores iniuria. Tuguriũ cosula est quam
faciunt sibi custodes uinearum. a tegmensui quasi tegurium siue ꝓpt̃
rdosem solis & radios dochnandos siueut inde uel homines uel
bestioleos quie indiase solent natis frugibus abigant. Hanc rustici
capannam uocant. quodunum tantum capiat. Tescuam quidam pe¬
tant essetuguria. qui dam loca prorupta & aspera. Magals
edificia numidarum agestiũ. ob longa incuruis lateribu
t&cta quasi nauiũ hicarine sunt : siuerotunda in modum furi¬

Expanded text:
surgunt, ut a lato incipiant, et in angusto finiantur, sicut ignis. Pyr surgunt, ut a lato incipiant, et in angusto finiantur, sicut ignis. Pyr enim dicitur ignis. Has Aegyptus habet: apud majores enim potentes aut sub montibus aut in domibus sepeliebcadavera aut pyramides fierent, aut ingentes columnae conlocares rusticis. Casa est agreste habitaculum palis atque virgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furn
Abbreviated transcription (Latin):
nomentũ ideo nuncupatur eo quod mentẽ moneat ad defunc¬
ti memoriam. cum enĩ non uideris mononientũ illud est quoq
scriptum est. exciditam quam mortiuus a corde. Cum autem ide¬
ris mon& mentẽ & ad memonam tereducit ut mortuum secor de¬
is. Monomenta ituque & memoriue ꝓuentis ad monitione dict
Tumulus dictus qua situmens tellus. Sar cofoegum grecum est nomen
eo quod ibi corporee adsumantur. Sarciaenĩ groe cars fagus comedere
dicitur. Mau solia sunt sepul chras eo monomenta regũ amausolio
rege cegyptiorum dicta Nam eo defunsto uxor eius mirue magni¬
udinis & pul chritudinis & truxit : sepul chrum. Intantum ut usqu
hodie omni amonomenta pru&iosa & nomine eius mausolea nuncu¬
pentur : Piram idestgenus sepul chrorum. quadratum & fcestigiatũ
ltra omnem excelsitatem. quue fien munu possunt. unde& mensuram
umbrarum egresse nullam habere umbram dicuntꝰ. Taliautem edificio

Expanded text:
Monumentum ideo nuncupatur eo quod mentem moneat ad defuncMonumentum ideo nuncupatur eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est quod scriptum estPsalm. 31, 12: 'Excidi tamquam mortuus a corde.' Cum autem videris, monet mentem et ad memoriam te reducit ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. Tumulus dictus quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, eo quod ibi corpora absumantur; σάρξ enim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usquhodie omnia monumenta pretiosa ex nomine ejus mausolaea nuncupentur. Pyramis est genus sepulcrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitudinem, quae fieri manu possit: unde et mensuram umbrarum egressae, nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio
Abbreviated transcription (Latin):
ao sonine a ae terem diseimus EMa deriuesunt peerte ter lonoe n uls
ii niue aliquue el auduntur. Longum enim grece macrondicura :
uon mutum siue formcecium in africa & sꝑcenieo pamatos exbalis
spelbant quoniam in forina circum datrs duabi utrum perabupr
ip dicunt uruemus quam instruuntur. Susdurant in cor rufo
uocant animaliũ receptacula s .X TETEΝO a
*ΛHΕRΝΛCULA tentoria sunt mihtũ quibus initinere
solis ardores tempestatesq: imbrium frigorisq: in iurias ui¬
tant: Dicta autẽ taber nacula quod cartnae diftentue funib
t abdlis inter stantib: appenderentur : quȩcentoria sustenerent:
Tetorium uocatũ eo quod tendatur funib atq pellis. unde &
cottidie pra&endere dicuntur: Pa pihones uocantur asimihtu¬
dine par uulue animalis uolantis quȩ maximue habundant flo¬
sentib mecluis: Hu& sunt auiculue quue lumine accenso conueni¬
prius autẽ quisq: indomosua sepeliebatur: postea u&itũ est legib:
Inefuedore ipso corporaui uentium contata inficerentur:

Expanded text:
a omnia aggerem dicimus. Maceriae sunt parietes longi quibus vineae aliquae clauduntur; longum enim Graeci μακρὸν dicunt. Formatum, sive formacium, in Africa et Hispania parietes e terra appellant, quoniam in forma circumdatis duabus utrimque tabulis inferciuntur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti vvocant animalium receptacula. § 10 De tentoriis. Tabernacula tentoria sunt militum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula quod cortinae distentae funibus tabulis interstantibus adpenderentur, quae tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur funibus atque palis; unde et hodie praetendere dicuntur. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quae maxime abundant florentibus malvis. Haec sunt aviculae quae lumine accenso conveniPrius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes angustum &tritum. acollo pedum uocatum. siue collo pecodũ
prueduratum. Tramites sunt trans uersa magris itenera.
siuer& tauia dicta quod trans mittat. Diuortasunt flexus
uiarum. hoc est uias̃ indiuersa tendentes. Idem dierti¬
cula sunt. hoc est diuersae acdiuisue uiae. siue semitice trans¬
uersue quae sunt altera e uiae. Hiuium qui adupl& est uia:
Comp&aquia plures in ea conp&unt uiae: qua si triuiae qua¬
driuiue ambitus inter uicinorum uedificia. locus duorũ
pedum & semi pedes ad circum eundi facultatẽ relictus. &
ab ambulando dictus. Orbita uestigium carri ab orbe rotue
dicta. Porro actus quopecus agisol& cluosum inter flguo¬
sum. Uestigia sunt pedum siꝗna. primis plantis & prcesa
uocata quod his uiue praecurrentium instigentur id est agnus¬

Expanded text:
tes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum tes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc est viae in diversa tendentes. Idem diverticula sunt, hoc est diversae ac divisae viae, sive semitae transversae quae sunt a latere viae. Bivium, quia duplex est via. Conpeta, quia plures in ea conpetunt viae, quasi triviae, quadriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus, quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae praecurrentium investigentur, id est agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ta: Publi caest quue in solo publico est quae inter actos populo
pat&: ha& aut admare aut adopƿida pertin&. Priuata lẽ qi
uicino municipio da taest. Strata est dicta qua siuulgi peðibus
trita. lucritius strata quae iam uulgi pedibus detrita uiarum
ipra est. & delapidata id est lapidibus strata : Primi autem
ne dicuntur lapidib: uiasstrauisse. postea romani eas per
omnem paene orbem dispos uerunt. propter r&titudi ne
itinerum & ne plebresso ociosa: Ager est medi a stratue emis¬
nentia
quo aggeratis. lapidib. Strata abag dedunlestuuo acer batuoue
deyqua quis ue  sum potest ter autẽ alitraens dipierisari sie da¬
neqpageneisr. bent poIter emm est locus transita facilir uũ d e¬
Cabormbulandi utquo uelis per uenias: Semita iteneris drii¬
dium̃ est asimi itudicta semita autem hominum est. calles pera¬
rum & pocodum uocatum. Gelles est iter p&odum. inter mon¬

Expanded text:
ta. Publica est quae in solo publico est, qua iter actus populo ta. Publica est quae in solo publico est, qua iter actus populo patet. Haec aut ad mare, aut ad oppida pertinet. Privata est, quae vicino municipio data est. 6. Strata dicta, quasi vulgi pedibus trita. Lucretius: Strataque jam vulgi pedibus detrita viarum. Ipsa est et delapidata, id est, lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse, 243 postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt propter rectitudinem itinerum, et ne plebs esset otiosa. 7. Agger est media stratae eminentia coaggeratis lapidibus strata, ab aggere, id est, coacervatione e quaquaversum potest. Iter autem et itiner diversam significationem habent. Iter enim est locus transitu facilis; undet ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Semita itineris dimidium est, a semiitu dicta. Semita autem hominum est, calles ferarum et pecudum. Callis est iter pecudum inter mon
Abbreviated transcription (Latin):
quinqua genta quadratorum iustum cand&um uocant Pporropi¬
diales ager hab& passus cxxxu. idest peder Dcxxv cuius men surso¬
ties compotata miliarium facit: qui constatquinq milia pedib
Centurio autẽ ager est ducentorũ iugerum. qui apud antiquor aiuge
Innum ers enĩ centurice multiplicatȩ sunt nom̃ mutare non potue
nosmihania dicimus greestadia galł leuuas ueg̃pti
sigis. per s para sangar. sunt autẽ pro prue quae que
Frnitur parnibus mille quingentis Stadium octaua parsmis¬
aruestconstans pasribus centũ uiginti quinque hlo mil¬
muro herculem statuis sedicunt : eumq eo spatio deter pmi¬
nasse quod ipse sub uno spũ confeciss& ac ꝑinde stadum
appellass& quoniam inflne respirass&simulq &dfteris¬
s&. Viaest qua potest ireuei colum. & iadicta auei colorũ
incursum Nam duos actos capit. propt̃ euntium & ueni entum
uei colorum occur su. Omnes autẽ uia aut publica est autpriuo¬

Expanded text:
quinquaginta quadratum iustum candetum vocant. Porro squinquaginta quadratum iustum candetum vocant. Porro stadialis ager habet passus CXXV, id est pedes DCXXV; cuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centIn numero enim centuriae multiplicatae sunt, nomen mutare non potuenos miliaria dicimus, Graeci stadia, Galli leugas, Aegypti schoenos, Persae parasangas. Sunt autem proprio quaeque finitur passibus mille quingentis. Stadium octava pars miliarii est, constans passibus centum viginti quinque. Hunc primum Herculem statuisse dicunt, eumque eo spatio deternasse, quod ipse sub uno spiritu confecisset, ac proinde stadium appellasse, quod in fine respirasset, simulque stetisset. 4. Via est qua potest ire vehiculum, et via dicta a vehiculorum incursu. Nam duos actus capit propter euntium et venientium vehiculorum occursum. 5. Omnis autem via, aut publica est, aut priva
Abbreviated transcription (Latin):
tudine animoq finitꝰ. Maiores itaq orbem in paertibus
rias in iugerib: iugȩra in clĩmatib: deindeclimata mastus per¬
cas passus gradus. cubitos. pedes palmos uncias & digitos
diui serunt. tanta enĩ fuit eorum solertia: Digitus est parsmi¬
nima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos tres
pal mos autem quattuor digitus hecb&. per sed&im: passuspesdes
quinq pertica passusdu os id est ƿedes decem. pertica autẽ aportando
dicta quasi portica. omnesenim pruocedentes mensurue in corro
sunt ut palmus pes passus & reliqua sola pertica portaturce
enĩ docem pedum adinstar calami in hez& hielo templum mensuran¬
etici arapennemdicunt. ab cxx. arando scilic& Actus dup¬
tus iugerum facit. ab eo quod est iunc tum. iugere nom̃ accepit. Iugerum
autẽ constat longitudine pedum ducentorum qua dra genta arun
fusum eptNira gallicande tum appellant. Ixxx in areir urbanis sae¬
tum centum pedum qua sicentetum In a grestib aucẽ pedes ceistua

Expanded text:
tudine, animoque finitur. Maiores itaque orbem in partibus,rias in iugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos tres. Palmus autem quattuor digitos habet, pes sedecim, passus pedes quinque, perticas passus duos, id est pedes decem. Pertica autem a portando dicta, quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua; sola pertica portatur. Est enim decem pedum ad instar calami in Ezechielo templum mensuranseq. fig.. Hunc Baetici arapennem dicunt, ab arando scilicet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum ducentorum quadraginta, latitufossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes centum
Abbreviated transcription (Latin):
dat: ex citat abiditatem & ad peuitum in omnibur cibir facit
Exeo quippe omines uictur delectacio & summa bilarttuasi hinde
salur tiomen acepirre putetur: Nihil enim utiliur sale

Expanded text:
dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et
Abbreviated transcription (Latin):
linir ingestur solesiecatur: ged & flumina denrantur inpales am¬
ne reliquo subgolo fluentem: Alibi quoque deractis. arenip colle¬
gitur crertens cum lunȩ noctibus . Nam inorinea amoniacur rub
arenq inuenitur Sunt &monter natibiralis: inquibur ferrocedi¬
tur: ad apir renarcens maius. Tantae alicubi duriciae ut marus
domurque marpir ralir facunt. Sicut marubia in natura quoq:
palis dipperentiae nam alibis uauis adibi salsssimur. camimune
paligne crepetat:Tragur cum nec crepitat inigne nec exilit
Agrigentinum sieiliae flammis patens: inaqua exilit. migne
flua contra naturã sunt & colorum differencio Menstcus ru¬
fur est In pastam quadã siciliģ ubianapeit. Innc est puneus.
tem ineadem sicilia in patinum ad eosplendidur & lucidur ut ima¬
gmes reddat: In cappadocia croanur esfuditur. Salir rutu¬
ra nocerraria est. adomnem escã Pulmentis enum raporẽ

Expanded text:
linis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amlinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purpureus; item in eadem Sicilia in Pachyno adeo splendidus et lucidus ut imagines reddat; in Cappadocia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem
Abbreviated transcription (Latin):
dicens incalicouim : Pruna que subdita circum ferrens exar
suꝑnatates paute. sabis ad ppinquaner colligunt. Insiru
autem. limus est pessima terra. Extuans ispirfatur aitã.
utraque & densitate cocunt. &utra quo grecirpirra afalton appel¬
lant: Natura cius ardens &ignium cognata. & neque aqua pe¬
que ferro rumpitur pusrolir mulieribus inquin amentis. utilis
ribur praestat tinguendir estautem ralro guttoro efficitur que
ineme exaqua &limo: & testibur solibur maturatur: Huis specier
duȩ sunt. liquidum &rpissum: Salquidam dictum: putant qđ
ignem exiliat: Fiugit enim ignem dunisit igneum. rodnacuram
requitur : quia ignis xaqua semꝑ inter re inimica sunt : Alu sal
apalo & soleuocatũ exestimant : Namaquir maris sponte gignat
spuma in extremis litoribur uelscopolir derelieta & poledecoeta
sunt: & lacur & flumina & putei. equibur auritur: Debino inra¬

Expanded text:
descens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardesdescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardessupernatantes nautae scaphis appropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans; spissantur autem utraque et densitate coeunt, et utraque Graeci pissasphalton appellant; natura ejus ardens et ignum igni cognata, et neque aqua nec ferro rumpitur: nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ribus praestat tinguendis. Est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Huius species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in sa
Abbreviated transcription (Latin):
tum reddat:: Terra samia arsamo inpoladicta: ꝗlutinora a candi¬
da & linguȩ lenos inedi camentir &uarolis pecesparia: palur putes¬
lanur in puciolanifitliȩ collegitur. Collibus opponiturque. adius¬
tenenda maria. flucturque frangendor: Nam mer sus aquir ꝓtinis
lapirfit undisque cotidiȩ forcior effectus in raxum mutxtur:
Sicut argilla ignem lapidem uertitur: Sulforuocatum quia
iolir eolur. intersiciliã &italiã quas ardere dicunt. Inuenitur
&naluis locir esforum huiurgenera quatuor uiuum quod fod&
trans luc& que &xiur&: Quem solum exoninibur generibur medici
utuntur: Alterum quod appellant glebam usibus tantum ful
lonum familiare : Tercium liquor est ususcius ad lanarsul¬
findas qñm candorem moliciem que praestat: Quastus adli¬
cinia maxime conficienda aptur: sulforis tantuus est : ut inor¬
bus comiciles de prehondat nitore suo: Inpontur ignibus .a¬

Expanded text:
to reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candito reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulvis Puteolanus in Puteolanis Italiae colligitur collibus, opponiturque ad sustinenda maria fluctusque frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidieo fortior effectus in saxum mutatur; sicut argilla igne in lapidem vertitur. Sulpur vocinsulis Aeoliis, inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Hujus genera quatuor: unum, quod foditur translucetque et viret, quo solo ex omnibus generibus medici utuntur; altlonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas suffiendas, quoniam candorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ar
Abbreviated transcription (Latin):
uluis dictus quoduiueNłi.
pellatur Iolle Etrrenim. eius
FLATO. NeCRESISTIT. NEC STARENO
linis sit : Cenumest uorago luti: cinis exincendio dieitum
abeo enim fit fabilla. quod ꝑignem effectarit: Nĩ
for ignis est. Gleba quod rit glebur puluerirenĩ
colleccionem compingitur. & in uno glomere adunatur:
Terraautẽ legateo glebaest. solutoc pulius:habina
eo quod ambulaentibur laprum inferat. dicta ꝑdiri¬
Sͥ quod non sit mundum. Nam omne elotum mundũ¬
D est. Uolutabra appellata quodibia priuolutentur:¬
ULgx sordes limiuel aque sunt Sebulum lcurs pnuun ter¬
rae genur drgilla ibargir uocate Apit quos primum. exere
uira consectiqunt : Craa abinsula creta ubimelior est oraal
cimolea candida est acimcitaliue insula dicta. Quarum alter
uostimentorũ prȩcioris colorer emollit: & contristatur rol¬
pore quodam uitorẽ exhilarat: Alter ꝗ minis intorem praesta
Qrad argenturua uipracondeda appellata eo quod iuterem argen¬

Expanded text:
ulvis dictus quodvi venti pellatur. Tollitur enim eius flatu nec resistit nec stare nolenis sit. Caenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit; nam φῶς ignis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derit, quod non sit mundum. Nam omne lotum mundum est. Uligo sordes limi vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior est. Creta Cimolia candida est, a Cimea Italiae insula dicta; quarum altera vestimentorum pretiosos colores emollit, et contristatos sulphure quodam nitore exhilarat, altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida, appellata eo quod nitorem argen
Abbreviated transcription (Latin):
f&timare sidonẽ urbem opulentissima condidor̃ quã apis cium copia
sidon appellauer. Nam piscem fenicessidon uocant: Ipse & iam tirũ
insiria ipse uticam in africa ipponẽ lebtim aliasq urbes in ora
maritima condiderunt : ⁊psete fas in boetiam duce cathino. Ipses¬
tremum inultima orbis tendentes urbe inoceano construxerunt
amq linqua sua gados nominauer̃. Nam mos erat antiquisf
rũ animos conmertio rerũ his ante in cognͥtarum sibi conciliassent:
loca quae condendis urbibus idonea uidebant capuere. &x his ꝓfacta &
dido inlitus africue urbem condedit. & castadom nominauit. quod
uicc̃ linguam exprim& ciuitatẽ nouam. mox sermone uerso
car tago est dictie. hanc scipio delebit. quue autẽ nunc est postea
Aromanis condiaest Casiago autẽ antea bir rapose tirxodis inr esti deuuleca pe¬

Expanded text:
profecti mare Sidonem urbem opulentissimam condiderunt, quam a piscium copia profecti mare Sidonem urbem opulentissimam condiderunt, quam a piscium copia Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices 'sidon' vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim aliasque urbes in ora maritima condiderunt. Ipsi Thebas in Boeotia duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Prum animos conmercio rerum his ante incognitarum sibi conciliassent, loca quae condendis urbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carth
Abbreviated transcription (Latin):
& arbue anumero itauocata quod ibi trer patri archue sepultisent &¬
quartus adam. Ip ra est & mambrae uocata e uno amico abrahae
naria aquo omnis regio quae circa eã fuit nomien aceepdestduiaa¬
cerim rex assiriorum construxit. uocauitq samariam idest custodẽ
aia quañdo israhel transtulit medus ibi custo dis constiturt. han
obsi dione captam anthiochus solo quo aequauit. quã postea herodis
a fundamentis instaurans. in honorẽ augusti augustam. Idest sabasti¬
am greco sermone uocauit. ibisitue sunt heliseus & abdias pro phaꝗ
& quo maior internatus mulierũ non fuit bapt is ta iohannis. Iy¬
boriadem ueroherodesalius iniude a in nomine tiberii cuesaris
condedit Firus urbs fenicum condita a fenicib fuit. Ha& est
iuitus exqua aurũ reqisalo moni differebatur. Inqua optima
parãin quitꝰ unde & tiria dicitꝰ nobilis purpora: Fenices arubio

Expanded text:
t Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et t Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo maior inter natos mulierum non fuit, Baptista Iohannes. Tiberiadem vero Herodes alius in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur nobilis purpura. Phoenices a Rubro
Abbreviated transcription (Latin):
Ni piccta est urbs quue o che quȩ perman&. Sicnem sam ariue urbem que¬
latqne &gece si cima uocat᷑ aedificauit eadiriappelsam a ritanorã
mine flusui sichem. ipsa estnunc Ne apolis ciutessano cabaturosũ
a sed postquam dormiensibi ia cobuidit scalam innitenticaelum &¬
treite ubreine domus di est ⁊ posta cacli haa & causanoa inello. ausee¬
conit baneldest domusdĩ quando autẽ ibi ahie roboã uitcili. aurei
scobricatisunt: uocatu est b& heun id est domus idoli qui aptee uoca¬
saluatorẽ. Aiebussȩis condita festur. & uocataprimou& euꝑra
e. quando autẽ ibi iacob paora sua pauit. ea dem locobarhlem
nomen gͥondam iticinio faturi imposuit: quodilomus rorus cute¬
pomettur propt̃ eũ panẽ qui ibi de caelo discondisi Eb ronenui¬
Itas iude ues quue quondam uocabatur urbe. condita est agigantib
ante septẽ amnis quam abeis tanis urbs aegpti conderetur. Ipsa ẽ¬

Expanded text:
dificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samaridificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samarilatine et grece Sichima vocatur, edificavit Emor, appellavitque eam nomine filii Sichem. ; sed postquam dormiens ibi Iacob vidit scalam innitentem re hic domus Dei est et porta caeli,' hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocasalvatorem, a Iebusaeisloco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa es
Abbreviated transcription (Latin):
ocata autõ gaNa eoquod ibi cum bises rox persarũ thesauros suos posun eui
bellum ueqy ptuis intulliss& persarum enĩ lingua thosaurũ ga chanoini nat
ł il istim urbem condider̃ allo fili ipsa est & ascalon dequa superius me¬
morauimus nuncupata ex nomine cesloin qui fuit nepus cham & filius
mes ram: Dor urbs fuit quondam potentissima & uer sauices trectonis
biculum quat tuor uingnũ proph&arũ. Ioppe oppidum palestiuor um. recinũ
I dest pedestinice uedipicauer̃ ubi saxum ostendit quo uincu lorumiindeg¬
mus due uefiigia cudhuc secen&. euius beluue formaa emi nentor ele fon
hierucho aiebus seis condita tradit aquib & nom̃ traxisse perhib& ur
huno subues titihenus post quam instruxit aliã ozam debeet didtraliu
epfrimi sed & huoc seotempore quod hierusalem obpugna bat᷑ a nomanis
propt᷑ per fidiã ciuiũ. captaatq distrus taest. propt̃ quam tenidiem aua¬

Expanded text:
Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nominatur. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis culas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephanIericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia ae
Abbreviated transcription (Latin):
so nomine a seleucoregȩ distu est seleuca. Salae del ficem urberi uurabiueson¬
dediti ricpac inasns ant quis simce quã int̃fece srunt fili loth. Selao cis unus q
pueris alexan dri post mortẽ eiusdem al& andr̃ occupato regno orientes urbe
insiria condedit eamq & anthio chiputris sui nomine anthiochia nuncu¬
pauit: & siriue caput nruit: Ipse quoq laudo ciã & selfuciã ipsea¬
& edesscm urbis construxit Dam ascum siniue conditam & non cupatami
lamasco dispensatoris abre filio. ha& antea inomnisiria tenuit pruncipata
dum onim elorebant ibi anthiccia laudocia & a pamia quas urlis post algran¬
drum construstus cẽ cognuscimus. Hic est damascusquem abraham futerũ sibios¬
sedem dixerat ante quam es s& illi ꝓmisturisa ac. Rcazam oppidum palestimee con¬
deder cuues inqua habitauer cappa doces pruestines cultoribus intenfatun

Expanded text:
so nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae conso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. 14. Seleucus unus ex pueris Alexandri, post mortem ejusdem Alexandri, occupato regno Orientis, urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laodiciam, et Seleuciam, ipsem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum; necdum enim florebant ibi Antiochia, Laudicia et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus quem Abraham futurum sibi heredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis.
Abbreviated transcription (Latin):
pamosissimã confertissimãq opibus a quo & persida dicto est. Ectesi fontẽ quoq purti
apud parta condiderunt in saemulactone baby loniae urbis. Susis oppidum per¬
sidue auint mem nonis fractem constituisse. Dictus autẽ susis quod inmineat suse
fluuioibi est regaciri lapide candido & uario. cum columnis aureis & lacuna¬
fbiio ꝗ fimmisq distinc tam. continens & iam simulacnum cuelistillis inicantib: proce¬
sienatum & cetera humanis m̃tib incredobilia Hactrum oppidũ bactriani con¬
mꝰ dederunt. & preprio amne eum cognominantes: quibcestrus uocectus: Q
ciuitas mesopota miae trans edessaem conditum apcestes. ubi gondam rmunus est
uesus &tercitus & crassus duxcaptus. Edessam urbem mesopotamius
dedit nebrot filius chus post quã debabi lone migraurt anqua & segauitie
quat antea lasoc cognomi nebtac est ipse construxit dcela mno quue postea uer¬

Expanded text:
famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis fratrem constituisse. Dicta autem Susis quod inmineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri, lapide candido et vario cum columnis aureis et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum caeli stellis micantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit et Chalannen, quae postea ver
Abbreviated transcription (Latin):
Iuduei asserunt sem filium noe. quem dicunt melchisedah primũ ꝓost diluuium
in srriu condedirse urbam salem. In quaregnũ fuit qurdem melchi sedoch. Hanepos¬
a tenuer̃ iebusei equib: & sortitauocabulum est iebus. sicq duob nominib: cop¬
tir ieb: & salẽ uocata est hicrusalem quue postea a salomone hierusolima qua¬
sihie rusalo monia dicta ost. Hua & cor ruptue a poetis solima nun cupata. & p
tat᷑ spaculatio eo quod in sublime construltiesit. & delonge uenientia contẽpl&ur. Hie¬
isalem autẽ pacifice in nostro sermone trans fertur. Oppidi autẽ autẽ nubilia
uelq: constituer̃ : Dionisius qui & liber pat̃ cum india uictor per ambulass&. Nisam
bem oe suo nomine iuxta indum Nuuium condedit. & quin qua genta milia hominũ
impleuit. Medus autem egei filius. medam construxit: Ulude & fegio eius mediue
nonĩ sostrcest: Per sepolimurbem cuput ꝑsici regni. per seus adue filus condedit

Expanded text:
Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est, etatur speculatio, eo quod in sublimi constructa sit, et de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur. Oppida nobilia, qui vel quae constituerunt. Dionysius, qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine iuxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta milibus hominum adimplevit. Medus autem Aegei filius Mediam construxit; unde et regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit
Abbreviated transcription (Latin):
ostu ab occidentẽ missue fierent paertes cueli dextra sinistra uequeclis. ut quico
templa error garghum construebat. un de & consolentes demonũ responsa audiesent.
elubraueteres dicebant templafontes habentia . quib: ante in ares sum deluob
& appellare delubra adiluendo. Ipsue sunt nunc aedes cum saceris fontib inquib
fideles regenerati pumficantur. & bene quo dam prices agio delubra sunt: appel¬
latec sunt enĩ in ablutione p&catorũ : Fons autem in delubris. locus regeneratibrũ
censu septimus uero hic est quip& quartus ie ssimili filiohominis extinguens
fornacem ignis stubili ientũ pedum. fundamentum aquus in quo plenitu¬
o diuinitatis habitat corporaliter Husilicue prius prius uoccobo
requm habitacula. unde & nomenhabet. Nam basle usrex & busilace
fegiue hubitutones. Nune autem diuina tem pla basilicue nominantur.¬

Expanded text:
ortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui conortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui contempla error gentilium construebat unde consulentes daemonum responsa audirent. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur; et appellari delubra a diluendo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum censu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent; nam βασιλεὺς rex et basilicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilic
Abbreviated transcription (Latin):
he trahec sceretasunt oruculorum & puene tralia dictu sunt. ab eo quod est pusnetus lhoc
est puene intus. Oraturium oriqone tantum est consoratum. In quo nemo aliquid
ogie debeat nisi ad quod est faltum. unde& nom̃ accepit. Mon asterium unius mo¬
elii habitatio est monos enĩ apud grecos solds isteriostatio id est solitarii hu¬
ho Cuenobium &xgroco & latino uidetur eẽ. conpositũ. est enĩ habitaculum pli¬
rimorum incommune uiuentium. Cueno enim grece cominune dicit: Templine¬
ñ ge ne recle ꝓlocis enĩ quibus cumq maegnis. antiquitempladicebant&tem pla
listu quas: tceta amplac. sed & locus designatus adorientem a contem plahone tem¬
plum dicebatur cuius past es quatiuor erant antiqua ad ortum portieu: adoc¬
cocsum siniftrec. A septentrionẽ dxtra admendiem expectans. unde & quondo
emplum confhtuebaent orientem ex pa&tabant uequi noctralem. It uutliniue aba

Expanded text:
netralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc netralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi ad quod est factum; unde et nomen accepit. Monasterium unius monachi habitatio est. Μόνος enim apud Graecos solus, στηριον statio; id est solitarii habitatio. Coenobium ex Graeco et Latino videtur esse conpositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. Templi nomen generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando templum con