comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi añice passionis hẏ¬
Ttoriam. euangłica ut moris ẽ. nar¬
ratione decursam. ita om̃ium urm
arbitror in hesisse pectoribus. ut
unicuiq audientiũ. ipsa lectio quȩ¬
dam facta sit uisio. Habet enĩ hanc
potentiam fidesuera. ut abhis m̃te
non desit. quib corporalis presen¬
tia int̾esse non potuit: & suit in pre¬
teritum redeat. siue in futurum se
cor credentis extendat: nullas sen-¬
tiat moras temporis cognitio ueri-¬
tatis. Ad est ergo sensib nr̃is imago
rerum pro nr̃a salute gestarum. &
quicquid tum discipłorum prestrin¬
xit animos. nr̃os quoq tangit af¬
fectus: ñ quod aut tristicia depri¬
furore terremur. cumͣ eoͣs quos illiꝰ
tem pestatis magnitudo concussit.
ad inuictam constantiam resurrecti
o dñi ascensioq prouexerit. Sed
quia cũ in cogitationem uenit: qua¬
les tumc ierłm populi. & quales fu¬
eruit sacerdotes: cum magno acci¬
pimus tremore m̃tium. tantũ facinꝰ
impiorum. Quanuis enim ad saln¬

Expanded text:
dilectissimi, Dominicae passionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit animos, nostros quoque tangit affectus; non quod aut tristitia depriJudaeorum terreamur, cum etiam eos quos illius tempestatis magnitudo concussit, ad invictam constantiam resurrectio Domini 273 ascensioque provexerit; sed quia cum in cogitationem venit quales tunc Jerusalem populi et quales fuerint sacerdotes, magno accipiamus cum tremore mentium tantum facinus impiorum. Quamvis enim ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit. Sed interest cui quis aut mori¬
atur aut uiuat. quia est mors que
causa inuendi ẽ: & est uita quȩ cau
sa moriendi est. Nec alibi quam in
hoc transitorio scło utrunq conqui¬
ritur: ut ex qualitate actionũ tem
poralium: Aifferentie retributionum
pendeant et̾narum. Moriendum g
est diabolo & inuendũ deo. deficien¬
dum iniquitati. ut iusticie resurgat᷑.
Occumbant uetera. ut oriantur no¬
test duob dñis seruire. dñs sit ñ ille
qui stantes impulit in ruiam. sed
ille qui deiectoserexit in głam. Dic̃ẽ¬

Expanded text:
non fuit. Sed interest cui quis aut morinon fuit. Sed interest cui quis aut moriatur aut vivat: quia est mors quae causa est vivendi, et est vita quae causa est moriendi. Nec alibi quam in hoc transitorio 282 saeculo utrumque conquiritur; et ex qualitate temporalium ionum differentiae retributionum pendent aeternarum. Moriendum ergo est diabolo et vivendum Deo; deficiendum iniquitati, ut justitiae resurgatur. Occumbant vetera, ut oriantur notest duobus dominis servire , Dominus sit non ille qui stantes impulit in ruinam, sed ille qui dejectos erexit in gloriam. C
Abbreviated transcription (Latin):
ut paschale sacram̃tum ipsa in se ha¬
beat utta credentium. & quod festo
honoratur: morib celebretur. Quam
autem hoc utile sit ipsi probastis & ex
ur̃a deuotione didicistis. quantum
prosint animis atq corporib pro¬
lixiora ienima. frequentiores preces.
& elemosine largiores. Nemo en im
fere est qui non hac exerditatione pro¬
fecerit. & in abdito conscientie sue a¬
liquid quo recte possit gaudere con¬
diderit. Sed hec liura ꝑseueranti fc̃ N
seruanda custodia. ne in desidiam¬
labore resoluto. quod donauit dei
gr̃a. diaboli furetur inuidia Cum gͥ
quadraginta dierum obseruantiã
hoc uoluerimꝰ oꝑari. ut aliquid sen¬
tiremus crucis in tempore dñice pas¬
sionis: annitendũ nobis ẽ. ut etiam
resurrectionis xꝑi inueniamur esse
consortes. & de morte ad uitam dum
in isto sumus corpore transcamꝰ Uni¬
uq enim homini qui ex alio in ali¬
ud aliqua conuersione mutatur. fi¬
nis est quod ẽe. fuit: & ortus ẽẽ. quod

Expanded text:
ut paschale sacramentum ipsa in se habeat vita credentium, et quod festo honoratur moribus celebretur. Quam autem hoc utile sit ipsi probastis, et ex vestra devotione didicistis quantum prosint animis atque corporibus prolixiora jejunia, frequentiores preces et eleemosynae largiores. Nemo enim fere est qui non hac exercitatione profecerit, et in abdito conscientiae suae aliquid quo recte possit gaudere condiderit. Sed haec lucra perseveranti sunt servanda custodia, ne in desidiam, resoluto labore, quod donavit Dei gratia, diaboli furetur invidia. Cum igitur quadraginta dierum observantia hoc voluerimus operari, ut aliquid sentiremus crucis in tempore Dominicae passionis, adnitendum nobis est ut etiam resurrectionis Christi inveniamur esse consortes, et de morte ad vitam, dum in isto sumus corpore, transeamus. Unicuique enim homini, qui ex alio in aliud aliqua conversione mutatur, finis est non esse quod fuit, et ortus, esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
serui dignatus ẽ. fieri: ut in uno me¬
diatore dei& hommnum homine
iħu xp̃o. & plenitudo maiestatis di¬
uinȩ: & ueritas naturȩ ẽet humanȩ.¬
sisset nec regeneratio ẽet in aqua
baptismatis. necredemptio in san¬
guine passionis. Sed quia in sacra¬
mento incarnationis xp̃i. nichil
falsum. nichil accepimꝰ figuratum.
ñ frustra nos & cum moriente com¬
di mortuos. & cum resurgente credi¬
q mus suscitatos: manente ipso¬
s in nob̾ qui oꝑaturomĩa mom̃ib¬

Expanded text:
servi dignatus est fieri , ut in uno meservi dignatus est fieri , ut in uno mediatore Dei et hominum, homine Jesu Christo , et plenitudo majestatis divinae, et veritas naturae esset human nec regeneratio esset in aqua baptismatis, nec redemptio in sanguine passionis. Sed quia in sacramento incarnationis Christi nihil falsum, nihil accepimus figuratum, non frustra nos et cum moriente mortuos, et cum resurgente 272 credimus suscitatos: manente ipso in nobis qui operatur omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
enim templũ sp̃c der: nec m̃bra susꝰ
xp̃i. sed falsis opinionib implica¬
Iti. tot species habent diaboli quot
exultatione toleremus. Si eñi com¬
patimur: & conregnabimꝰ. Quod pre¬
mium ñ eis tantũ paratum ẽ. qui ꝓ
nomine dñi impiorum seuitia sunt
ꝑempti. qm uiuersitas deo seruien¬
tium: deoq uiuentiũ: sicut in xp̃o
est crucifixa: ita ẽ. in xp̃o coronanda.
Illis quidem in om̃i gła precellentib
qui terribiles mortes & seua torm̃ta
usq ad exalationem sp̃c tolerando
suꝑarunt: sed etiam his subseq̃ntib N
qui auaricie cupiditatem. suꝑ bie
elationem. desideriaq luxuriȩ car¬
nis mortificatione uicerunt. Unde
merito apłs ait. quod om̃s qui pie
uolunt uiuere in xp̃o: ꝑsecutionem
patiuntur. Cuiꝰ utiq ñ est extrancus:
qui ñ ẽ. pictatis alienus. Paschalem
cundo: m̃brum scilicet factus corꝑis
xꝑi. qui cum ẽet informa dei÷ forma

Expanded text:
enim templum Spiritus Dei, nec membra sunt enim templum Spiritus Dei, nec membra sunt Christi; sed falsis opinionibus implicati, tot species habent diaboli, quot exsultatione toleremus. Si enim compatimur, et conregnabimus . Quod praemium non eis tantum paratum est qui pro nomine Domini impiorum saevitia sunt perempti, quoniam universitas Deo servientium Deoque viventium, sicut in Christo est crucifixa, ita est in Christo coronanda: illis quidem in omni gloria praecellentibus, qui terribiles mortes et saeva tormenta usque ad exhalationem spiritus tolerando superaverunt, sed etiam iis subsequentibus qui avaritiae cupiditatem, superbiae elationem, desideriaque luxuriae, carnis suae mortificatione vicerunt. Unde merito Apostolus ait quod omnes, qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . Cujus utique non est extraneus, qui non est pietatis alienus: paschalem cundo, membrum scilicet factus corporis Christi: qui cum esset in forma Dei, forma
Abbreviated transcription (Latin):
onum. haustt calicem doloris &
mortis: totumq suppliciũ trans¬
tulit intriumphum. Uicti sunt
errores. subacte sunt potestates:
accepit nouum mundus exordiũ.
ut dampnata generatio ñ obessec.
quib saluandis regeneratio subue¬
niret. Transierunt uetera. & omĩa
ẽet passionis societas: & resurrec¬
tionis ȩt̾nitas. dicente apło. Mor¬
tui enim estis. & uita ur̃a abscon¬
dita ẽ. cum xp̃o indeo. Cum xp̃c
spe dilectissimi constiata. omnes
diaboli cauete uersutias. quiñ solũ
ꝑ carnis concupiscentias: & ꝑ corpo¬
reas tantũ insidiatur illecebras: sed
inter ipsa quoq: semina fidei spar.¬
gens Nania falsitatum. ueritatiᷤᷤ
studet uiolare culturam. ut quos
ñ potuerit corrumꝑe malis actibꝰ.
impiis subuertat erroribus fugi¬
te ergo mund ane argum̃ta doctti¬
nȩ. & uꝑ ea hereticorum uitate col¬
loquia. Nichil uobis commune sit
cum eis: qui catholicȩ aduersantes
fidei. solo sunt nomine xꝑiam. Nos

Expanded text:
onum, hausit calicem doloris et onum, hausit calicem doloris et mortis, totumque supplicium transtulit in triumphum. Victi sunt errores, subactae sunt potestates, accepit novum mundus exordium: ut damnata generatio non obesset, quibus salvandis regeneratio subveniret. Transierunt vetera, et ecce est et passionis societas et resurrectionis aeternitas, dicente Apostolo: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cuspe, dilectissimi, constituti, omnes diaboli cavete versutias, qui non solum per carnis concupiscentias, nec 271 per corporeas tantum insidiatur illecebras, sed inter ipsa quoque semina fidei spargens zizania falsitatum, veritatis studet violare culturam, ut quos non potuerit corrumpere malis actibus, impiis subvertat erroribus. Fugite ergo mundanae argumenta doctrinae et viperea haereticorum vitate colloquia. Nihil vobis commune sit cum eis qui catholicae adversantes fidei solo sunt nomine Christiani. Non
Abbreviated transcription (Latin):
cit admiseriam: hic ꝑ humilitatiꝰ for¬
titudinem uiam parauit ad głam
Unde ipsedicit. Ego sum uia ueritas.
& uita. Uia scilicet in forma conu̾̃sa¬
tionis iuste. ueritas in expectatione
rei certe: uita in ꝑceptione felicitatis
ȩt̾nȩ. hoc magne pietatis sacram̃tũ
dilectissimi: sicut uidaica impieta ᷤ.
ita diabolica suꝑbia nesciebat. Sieñ
neris humani latebat consilium
miscđiȩ dei. & opposito carnis uela¬
mine: deus in xꝑo mundũ sibi re¬
concilians tegebatur: perstitit in
eum furere in quo nichil suũ pot̾at
inuenire. Nam malignitati enis
hoc magis potuisset p̾ro desse si par¬
ceret: & se ab effusione euissangui¬
nis abstineret. ꝑ quem om̃ĩum erat
soluenda captinitas: & reparanda
libertas. Sed lucem tenebre ñ com¬
prehenderunt: nec m̃dax cecitas
sapientiam potuit ueritatis inspic̾e.
Tenuit itaq disposita mansuctu¬
do patientiam. & cohibita famulas¬
tium sibi angłicarum uirtute legi¬

Expanded text:
cit ad miseriam, hic per humilitatis forcit ad miseriam, hic per humilitatis fortitudinem viam paravit ad gloriam. Unde ipse dicit: Ego sum via, et veritas, et vita . Via scilicet, in forma conversationis justae; veritas, in exspectatione rei certae; vita in perceptione felicitatisCAP. IV. Hoc magnae pietatis sacramentum, dilectissimi, sicut Judaica impietas, ita diabolica superbia nesciebat. Si enineris humani latebat consilium misericordiae Dei, et opposito carnis velamine Deus in Christo mundum sibi reconcilians tegebatur : perstitit in eum furere, in quo nihil suum poterat invenire. Nam et malignitati ejus hoc magis potuisset prodesse si parceret, et se ab effusione ejus sanguinis abstineret, per quem omnium erat solvenda captivitas, et reparanda libertas. Sed lucem tenebrae non comprehenderunt , nec mendax caecitas sapientiam potuit veritatis inspicere. Tenuit itaque dispositam mansuetudo patientiam, et cohibita famulantium sibi angelicarum virtute legi
Abbreviated transcription (Latin):
& diaboli opus de oꝑe diaboli soluere¬
tur. Inimicus & enim humani gene¬
ris. mortificate inipsa otigine uniu̾si¬
tatilȩtale nulms intulerat. nec pote¬
rat declinare ius ferreum dediticii se¬
minis captiua progenies. Unde cum
tot generationib mortali sibi lege sub¬
iectis unũ iideret inter hominum
filios. cui uirtutem supra om̃s totiꝰ
temporis sc̃os miraretur excellere: se¬
curum se fore credidit de ꝑpetuitate
sui uiris: si nulla iusticiȩ merita po¬
itaq suis& stipendiariis uehem̃tius
incitatis. in preuidiciũ sĩ seuit. &
dum putat sibi aliquid debere quẽ
potuisset occidere. ñ udit libertatẽ
singularis innocentię: similitudinẽ
ꝑ sequendo naturȩ. Non aut̃e errabat
ingenere. sed fallebatur in crimine.
Adam enim primꝰ & adam secundus.
unũ erant carne ñ oꝑe. Et in illo om̃s
moriuntur. in isto om̃s iuificabun¬
tur. Ille ꝑ suꝑbiȩ cupiditatem iter fe¬

Expanded text:
et diaboli opus de opere diaboli solvereet diaboli opus de opere diaboli solveretur. Inimicus enim humani generis mortificandae in ipsa origine universitati lethale vulnus intulerat, nec poterat declinare jus ferreum dedititii seminis captiva progenies. Unde cum in tot generationibus mortali sibi lege subjectis, unum videret inter hominum filios, cujus virtutes super omnes totius temporis sanctos miraretur excellere, securum se fore credidit de perpetuitate sui juris, si nulla justitiae merita moitaque suis et stipendiariis veudicium suum saevit, et dum putat aliquid sibi debere quem potuisset occidere, non vidit libertatem singularis innocentiae, similitudinem persequendo naturae. Non autem errabat in genere, sed fallebatur in crimine. Adam enim primus, 270 et Adam secundus, unum erant carne, non opere: et in illo omnes moriuntur, in isto omnes vivificabuntur . Ille per superbiae cupiditatem iter fe
Abbreviated transcription (Latin):
fidei in his quȩ uisui ñsubiacent con-¬
stitita sit. idulgentius nob̾cũ egit
doctrina celestis. quos in hec mundi
testanttr. sine nubilo hȩsitatioN is¬
accipite: & rerum gestarum onlmem
tam habetote manifestum. quã si oĩa
corporeo & uisu attigeritis & tactu.
hera in xp̃o deitas. & uera credatur hu¬
manitas. Ipse ẽ caro: qui uerbũ. Et
situt unius cum patre substantiȩ. ita
unius cum matre naturȩ. Non gemi¬
natus ꝑsona: ñ confusiis ẽentia. Pote¬
state impassibilis. humilitate mor¬
talis. Sed utraq sicutens. ut & uir¬
tus glorificare possit infirmitatẽ:
& infirmitas ñ ualeret obscurare
uirtutem. Comp̃hendi se aꝑsecuto¬
rib patitur. qui continet mundũ
& eorum manib nectitur quorum
corde ñ capitur. Iusticia ñ resistit
iniustis. & cedit ueritas testimoniis
falsitatis: ut manens in forma dei.
unigenito subire & ꝑpeti. ñ conditio
necẽssitatis sed miscdiȩ racio fuit ut

Expanded text:
fidei in iis quae visui non subjacent confidei in iis quae visui non subjacent constituta sit , indulgentius nobiscum egit doctrina coelestis, quos in haec mundi testantur, sine nubilo haesitationisaccipite; et rerum gestarum ordinem tam habetote manifestum, quam si omnia corporeo et visu attingeretis et tactu. Vera in Christo Deitas et vera credatur humanitas. Ipse est caro qui Verbum, et sicut unius cum Patre substantiae, ita unius cum matre naturae. Non geminatus persona, non confusus essentia; potestate impassibilis, humilitate mortalis; sed utraque sic utens, ut et virtus glorificare posset infirmitatem, et infirmitas non valeret obscurare virtutem. Comprehendi se a persecutoribus patitur, qui continet mundum, et eorum manibus nectitur, quorum corde non capitur. Justitia non resistit injustis, et cedit veritas testimoniis falsitatis: ut manens in forma Dei, Unigenito Dei subire et perpeti, non conditio necessitatis, sed misericordiae fuit ratio:
Abbreviated transcription (Latin):
sermone famulandum ẽ: ut qͣm d̾i
agricultura. dei ȩdificatio estis ipse
& dispensanti & accipienti tribuat
sufficientiam: qui largicionũ suaꝵ
iustam exigere nouit usuram. De
gelicȩ lectionis: quam de gła crucis
xp̃i intento accepistis auditu. omĩa
nobis diuinorũ eloquiorũ myst̾ia
patefacta serute: & quicquid sub
propħicis testificationib umbra
ueteris testam̃ti uelabat. insacram̃¬
to passionis dñi manifestũ ẽẽ. gaude¬
te. Ideo enim sacrificiorũ uarietates
purificationis differentiȩ destitert̃
ideo mandatũ circuncisionis ciborũ
discretio. ocium sabbati. & paschalis
agnicessauĩt occisio: quia lex ꝑ mo
rum nuntiatarum.finita st̃ officia
nuntiorum: sic reconciliatione huma¬
ni generis temperata. ut salus que
in xp̃o est nullis scłis sub eadem nisti¬
ficatione defuerit: & ad hoc dilatio¬
num profecerit racio. ut quȩ diucre¬
dita sunt antequã fierent. incunctai¬
ter honorentur. Nam cum uirtus

Expanded text:
sermone famulandum est: ut quoniam Dei sermone famulandum est: ut quoniam Dei agricultura, Dei aedificatio estis , ipse et dispensanti et accipienti tribuat sufficientiam, qui largitionum suarum justam exigere novit usuram. CAPgelicae lectionis, quam de gloria crucis Christi intento accepistis auditu, omnia vobis divinorum eloquiorum mysteria patefacta sentite; et quidquid sub propheticis testificationibus umbra veteris Testamenti velabat, in sacramento passionis Dominicae manifestum esse gaudete. Ideo enim sacrificiorum varietates et purificationum differentiae destiterunt, ideo mandatum circumcisionis, ciborum discretio, otium sabbati, et paschalis agni cessavit occisio, quia lex per Mrum nuntiatarum finita sunt officia nuntiorum, sic reconciliatione humani generis temperata, ut salus quae in Christo est, nullis saeculis sub eadem justificatione defuerit; et ad hoc dilationum profecerit ratio, ut quae diu credita sunt antequam fierent, incunctanter honorarentur. Nam cum virtus
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentie altitudinẽ. & totuisum
cit eloquii facultatem: ut & excellen¬
tissimis uigeniis & facundissimis lin¬
guis. sublimior sit triumphus dm̃cȩ
passionis. Sed gaudendum nob potiꝰ
quam erubescendum ẽ. quod tante
suꝑamur materiȩ digñitate. de qͣ
nemo humilius sensit: quã qui pu¬
tauit suffecisse quȩ dixit. Non ergo
uinis loquenti carnaliũ aurium
sunt tim̃da fastidia. tanquã despec¬
tui sint fittura: quia crebro cognos¬
cuntur iterata: cum hoc maxime
ad xꝑianȩ fidei ꝑtineat soliditatẽ.
ut scđm apłicam doctrinam id ipsũ
dicamꝰ om̃s. & simus ꝑfecti in eodem
sensu & ineademscientia. Infidelitaᷤᷤ
quippe quȩ omium est matererroꝵ.
in multas opiniones quas arte dicen¬
di necesse habeat colorare distrahit᷑:
ueritatis aut̃e testificatio nunquã
asua luce discedit. Et quod aliis mi¬
nus. aliis amplius micat: ñ uarie¬
tas facit luminis. sed infirmitas con¬
templationis. Cui scđm suꝑnȩ illu¬
minationis auxilium etiam meo

Expanded text:
intelligentiae altitudinem, et totius vincit eloquii facultatem, ut et excellentissimis ingeniis, et facundissimis linguis sublimior sit triumphus Dominicae passionis. Sed gaudendum nobis potius quam erubescendum est, 268 quod tantae superamur materiae dignitate; de qua nemo humilius sensit quam qui putavit suffecisse quae dixit. Non ergo vinis loquenti carnalium aurium sunt timenda fastidia, tamquam despectui sint futura, quia crebro cognoscuntur iterata: cum hoc maxime ad Christianae fidei pertineat soliditatem, ut secundum apostolicam doctrinam, idipsum dicamus omnes, et simus perfecti in eodem sensu et in eadem scientia . Infidelitas quippe, quae omnium est mater errorum, in multas opiniones, quas arte dicendi necesse habeat colorare, distrahitur. Veritatis autem testificatio numquam a sua luce discedit, et quod aliis minus, aliis amplius micat, non varietas facit luminis, sed infirmitas contemplationis. Cui secundum supernae illuminationis auxilium, etiam meo
Abbreviated transcription (Latin):
simoniȩ. nullũ a fidelib uacuum
su dierum & cursu temporũ lucra
debenus facere oꝑum. ñ dampna
meritorum. Piis autẽ studiis & reli¬
giosis animis aderit miscdia dei. ut
quod fecit concupisci faciat obtineri.
qui inuit & regnat cum dño nr̃o iħ¬

Expanded text:
cimoniae, nullum a fidelibus vacuum cimoniae, nullum a fidelibus vacuum su dierum et cursu temporum lucra debemus facere operum, non damna meritorum. Piis autem studiis et religiosis animis aderit misericordia Dei, ut quod fecit concupisci, faciat obtineri: qui vivit et regnat cum Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
m̃torum sc̃ificatione priuati. lucem
sibi in tenebras: & in luctum festa uer¬
terunt. nos dilectissimi effusam suꝑ
om̃s gentes gr̃am dei. prociduis corpo¬
rib atq animis ad oremus: obsecras¬
tes miscd̾em patrem & diuitem red̃e¬
ptorem. ut de die in diem auxilio eiꝰ
aduici. om̃ia uitȩ huius pericula
possimꝰ effugere. Ad est enim callid̃
ubiq temptator. & nichil uacuum
relinquit insidiis. Cui auxiliante
miscdia dei quȩ nobis inter omnia
adu̾sa precenditur. fideli semꝑ est
constantia resistendum: ut qͣnius
impugnare ñ desinat. neminẽ tam̃
quem expugnet inueniat. Prosint
om̃ib dilectissimi religiose celebra¬
ta ieiunia. & continentiȩ utilitas:
quam & animis & corporib proba¬
uimꝰ congruentem. nullis corrum¬
patur excessib. Quȩ enim ad sobrie¬
tatem & parsimoniam ꝑtinent.id̾o
diligentius in his sunt celebrata di¬
ebus: ut de breni studio in longam
consuetudinem mutterentur. & siue

Expanded text:
mentorum sanctificatione privati, lucem mentorum sanctificatione privati, lucem sibi in tenebras et in luctum festa verterunt, nos dilectissimi, effusam super omnes gentes gratiam Dei prociduis corporibus atque animis adoremus; obsecrantes misericordem Patrem et divitem Redemptorem, ut de die in diem, auxilio ejus adjuti, omnia vitae hujus pericula possimus effugere. Adest enim callidus ubique tentator, et nihil vacuum a suis relinquit insidiis. Cui, auxiliante misericordia Dei, quae nobis inter omnia adversa praetenditur, fideli semper est 267 constantia resistendum: ut quamvis impugnare non desinat, neminem tamen quem expugnet inveniat. Prosint omnibus, dilectissimi, religiose celebrata jejunia, et continentiae utilitas, quam et animis et corporibus probavimus congruentem, nullis corrumpatur excessibus. Quae enim ad sobrietatem et parcimoniam pertinent, ideo diligentius in his sunt celebrata diebus, ut de brevi studio in longam consuetudinem mitterentur; et sive
Abbreviated transcription (Latin):
tum nouum: & xp̃i sanguine eterni
regni scribebantur heredes. Ingre¬
bat. Deniq a deo tunc alege ad euan¬
gelium. a sinagoga ad eccłam. a mul¬
tis sacrificiis ad unam hostiam eui¬
dens est facta translatio: ut emit¬
tente sp̃m año: uelum illud mys¬
ticum quod templi penetralia. sc̃m¬
q secretum suo int̃cludebat obiec¬
tu. a summo usq: ad imum ui su¬
bita scinderetur: qm figuras ueri¬
tas auferebat. & suꝑflui trant nun¬
tii. sub presentia nuntiati. Adicie¬
batur his elem̃torum omĩum tre¬
menda cominotio & auctorib trutis
xp̃i ipsa se nature officia subtra he¬
bant. Cumq custos supplicii centuri¬
o t̾ritus his quȩ uiderat diceret. uere
filius dei erat iste: impiecatem tam̃
iudaicam monum̃tis & petrisom̃ib
duriorem. nulla proditur mitigasse
compunctio: ut appareat paratiores ad
intelligendum aei filium tunc fuisse
romanos milites: quã isrłiticos sacer¬
dotes. Quia ergo indei om̃ium sacra¬

Expanded text:
ntum novum, et Christi sanguine aeterni ntum novum, et Christi sanguine aeterni regni scribebantur haeredes. Ingrebat . Denique adeo tunc a lege ad Evangelium, a Synagoga ad Ecclesiam, a multis sacrificiis ad unam hostiam evidens est facta translatio, ut emittente Spiritum Domino, velum illud mysticum quod templi penetralia sanctumque secretum suo intercludebat objectu, a summo usque ad imum vi subita scinderetur: quoniam figuras veritas auferebat, et superflui erant nuntii sub praesentia nuntiati. Adjiciebatur iis elementorum omnium tremenda commotio , et auctoribus Crucis Christi ipsa se naturae officia subtrahebant. Cumque custos supplicii Centurio, territus iis quae viderat, diceret: Vere Filius Dei erat homo iste : impietatem tamen Judaicam monumentis et petris omnibus duriorem, nulla proditur mitigasse compunctio: ut appareat paratiores ad intelligendum Filium Dei tunc fuisse Romanos milites, quam Israeliticos sacerdotes. CAP. IV. Quia ergo Judaei omnium sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ostentanda erat potentia salua¬
toris. nec scđm preces blasphemanti¬
um linguarum humani generis re-¬
demptio debebat ommitti. cum si
deitatem filii uoluissetis agnoscere.
mnumera oꝑa eius iuderetis. quȩ¬
uos ad eam quam fallaciter promit¬
titis fidem confirmare debuerint.
Si autem ut ipsi profitemini uerũ
est quod alios saluos fecit. turilla
tot ac tanta miracula que sub pu¬
blico sunt facta conspectuan nullo
cordis ur̃i duriciam mollierunt. nͥ
quia ita semꝑ sc̃o sp̃ui restitistis. ite
omia uobis beneficia dei in ꝑitiem
uerteretis: Nam etiam si descenderet
xp̃e decruce: uos tam̃ hereretis in cri
mine. Spreta ergo sunt uane insul¬
tationis obprobria: & miscđiam do¬
mini ꝑdita & colapsa reparantem:
nullȩ contumelie. nulla conuitia.
a sii uia propositi remouer̃t. Offere¬
batur enu deo pro salute mundiho¬
filios in libertatem fideitrans fere¬
bat. Confirmabatur quoq testam̃¬

Expanded text:
tes, ostendenda erat potentia Salvates, ostendenda erat potentia Salvatoris, nec secundum pravas blasphemantium linguas humani generis redemptio debebat intermitti: cum si Deitatem Filii Dei voluissetis agnoscere, innumera opera ejus videretis, quvos ad eam quam fallaciter promittitis fidem confirmare debuerint. Si autem, ut ipsi profitemini, verum est quod alios salvos fecit, cur illa tot et tanta miracula, quae sub publico facta sunt conspectu, in nullo cordis vestri 266 duritiam mollierunt, nisi quia ita semper sancto Spiritui restitistis, ut omnia vobis beneficia Dei in perniciem verteretis? Nam etiamsi descenderet Christus de cruce, vos tamen haereretis in crimine. CAP. III. Spreta ergo sunt vanae insultationis opprobria, et misericordiam Domini perdita et collapsa reparantem nullae contumeliae, nulla convicia a sui via propositi removerunt. Offerebatur enim Deo pro salute mundi hofilios in libertatem fidei transferebat. Confirmabatur quoque Testame
Abbreviated transcription (Latin):
enda ẽ. ubi anina & potestate est
emissa. & potestate reuocata: Dicit
didit pro ea: ut eam scĩficaret. Unde
tradi dñm passioni: tam fute pat̾ne
quam ipsius uoluntatis. ut eum ñ
solum pater relinqueret sed ipse se
quadam ratione desereret. ñ trepi¬
da discessione sed uoluntaria cessi¬
one. Continuit enim se ab impiis cru-¬
cifixi potestas: & ut dispositione ute¬
retur occulta. uti uoluit uircute ma¬
nifesta. Nam qui mortẽ & mortis au¬
ctorem sua uenerat passione destruere.N
quom peccatores saluos faceret si ꝑse¬
cutorib repugnaret: Indeorũgit᷑
hoc fuerat dilectissimi: ut iħm cre
derent a deo relictum. in quẽ tanto
scelere seuire potuissent: qui sacram̃¬
tum mirabilis patientie nescientes.
sacrilega illusione dicebant. Alios
saluos fecit. seipsum ñ potest saluum
facere: Si rex isrł est: descendat nie
de cruce & credimꝰ ei. Non nr̃e cecitatiᷤ
arbitrio stulti scribe & impii sacerdo¬

Expanded text:
enda est, ubi anima et potestate est enda est, ubi anima et potestate est emissa, et potestate revocata? Dicit tipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret . Unde tradi Dominum passioni, tam fuit paternae quam ipsius voluntatis: ut eum non solum Pater relinqueret, sed etiam ipse se quadam ratione desereret, non trepida discessione, sed voluntaria cessione. Continuit enim se ab impiis Crucifixi potestas, et ut dispositione uteretur occulta, uti noluit virtute manifesta. Nam qui mortem et mortis auctorem sua venerat passione destruere, quomodo peccatores salvos faceret, si persecutoribus repugnaret? Judaeorum igitur hoc fuerat, dilectissimi, ut Jesum a Deo crederent relictum, in quem tanto scelere saevire potuissent: quia sacramentum mirabilis patientiae nescientes, sacrilega illusione dicebant: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . Non vestrae caecitatis arbitrio, o stulti scribae, et impii sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. & qui nullo dolore sauciatur.
Idem postremo ẽ. qui mortem subiit:
& sempit̾nus ẽẽ. ñ desiit. ut utrun¬
q signis ñ dubiis manifestetur: qͦd
ucra sit inxp̃o humilitas. & uera
maiestas. Quia ideo se humanȩ in¬
firmitati uirtus diuina conseruit
nr̃a faceret eẽ. quȩ sua sunt. Nong
aberat a patre. filius. nec afilio pat᷑.
& illa dectas incominutabilis: atq
inseparabilis trimtꝰsanchil sui po¬
terat a se habere discretum. Quan¬
uis enim suscepte incarnationis
dispensatio ad unigenitũ deifili¬
um proprie ꝑtineret: sic tam̃ pat᷑
ñ ab nngebatur a filio. quẽ admo
dum caro ñ diuidebatur a uerbo.
tum omĩb faceret quam oportue¬
rit eum ñ erui. ñ defendi. sed seui¬
entium manib derelinqui: hoc
est saluatorem fieri mundi. & om¬
nium hominũ redemptorẽ. ñ ꝑ mi¬
seriam sed ꝑmiscdiam: nec amissio¬
ne auxilii. sed definitione moriendi.
Quȩ uero illic uitȩ intercessio senti¬

Expanded text:
gitur, et qui nullo vulnere sauciatur. gitur, et qui nullo vulnere sauciatur. Idem postremo est qui mortem subiit, et sempiternus esse non desiit, ut utrumque signis non dubiis manifestetur quod vera sit in Christo humilitas, et vera majestas: quia ideo se humanae infirmitati virtus divina conseruit, t, nostra faceret esse quae sua sunt. Non ergo aberat a Patre Filius, nec a Filio Pater: et illa Deitas incommutabilis, et inseparabilis Trinitas nihil sui poterat a se habere discretum. Quamvis enim 265 susceptae incarnationis dispensatio ad unigenitum Dei Filium proprie pertineret, sic tamen Pater non abjungebatur a Filio, quemadmodum caro non dividebatur a Verbo. tum omnibus faceret quam oportuerit eum non erui, non defendi, sed saevientium manibus derelinqui, hoc est Salvatorem mundi fieri, et omnium hominum Redemptorem; non per miseriam, sed per misericordiam; nec amissione auxilii, sed definitione moriendi. Quae vero illic vitae intercessio senti
Abbreviated transcription (Latin):
uit & regnat in scła scłorum amen.
proximus dilectissimi cuius
uobis promissam restituere cupimꝰ
portionem. in id disserendi ratione
processerat. ut de illa clamantis ad
patrem trucifixi dñi uoce loquere¬
mur: ne simplex & incuriosus audi¬
tor ita acciperet uerba dicentis ds
m̃s deus ms: quare me dereliquisti.
tanquam fixo iħu in crucis ligno.
pat̾ne ab eo deitatis om̃ĩpotentia
recessisset. cum intantam unitatẽ
dei & hominis natura conuenerit.
ut nec supplicio potuerit dirimi. nec
morte disiungi. Manente enĩ insua
proprietate utraq substantia. nec
deus reliquit sui corporis passionẽ
nec dm̃ fecit caro passibilem: quia
diuinitas quȩ erat indolente. ñerat
in dolore. Unde scđm uerbi hominiᷤ¬
q ꝑsonam. idem ẽ. qui factus ẽ int̾
omnia. & ꝑquem facta sunt omnia.
Idem est qui impiorum manib com¬
prehenditur. & qui nullo fine con¬
cluditur. Idem est qui clauis trangfi¬

Expanded text:
vit et regnat in saecula saeculorum. Amen.vit et regnat in saecula saeculorum. Amen.proximus, dilectissimi, cujus vobis promissam restituere cupimus portionem, in id disserendi ratione processerat, ut de illa clamantis ad Patrem crucifixi Domini voce loqueremur: ne simplex et incuriosus auditor ita acciperet verba dicentis: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? tamquam fixo Jesu in crucis ligno, paternae ab eo Deitatis omnipotentia recessisset; cum in tantam unitatem Dei et hominis natura convenerit, ut nec supplicio potuerit dirimi, nec morte disjungi. Manente enim in sua proprietate utraque substantia, nec Deus dereliquit sui corporis passionem, nec Deum fecit caro passibilem, quia Divinitas quae erat in dolente non erat in dolore. Unde secundum Verbi hominisque personam, idem est qui factus est inter omnia, et per quem facta sunt omnia. Idem est qui impiorum manibus comprehenditur, et qui nullo fine concluditur. Idem est qui clavis transfi
Abbreviated transcription (Latin):
iterum. Pater. si ñ potest hic calixtͣnͣ¬
sire a me nisi bibam illum: fiat uolũ¬
tas tua. Quia ergo trepidatione car¬
nis eincta.iam ad paternam transie¬
rat uoluntatem. & toto mortis ter¬
rore calcato. opus suȩ constitutionis
implebat. cur in ipso tante uictorię
exaltatus trium pho. causam & ra¬
tionem quare sit relictus. id ẽ. non
exauditus inquirit. nisi ut ostendat
alium ẽẽ. illum affectum: quem ad
humanȩ formidinis excusationẽ
recepit. alium illum quẽ ex ecerno
placito patrispro mundi reconcilia¬
tione preelegit: Inde ipsa uox ñ
exauditi magni ẽ. expositio sacra¬
menti. quod nichil humano gene¬
ri conferret redemptoris potestas:
si quod patebat nr̃a optineret infir¬
mitas. Hec hodie dilectissimi. ne uõ
prolixitate sermonis oneremꝰ: dicta
sufficiant. Cȩtera in quart̃a sabbati
differamus. Aderit dñs orantibus
uobis: ut quȩ soluenda promitti¬
mus ipso largiente reddamꝰ: qui ui-¬

Expanded text:
iterum: Pater, si non potest hic calix traniterum: Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Qui ergo trepidatione carnis evicta, jam in paternam transierat voluntatem, et toto mortis terrore calcato, opus suae constitutionis implebat, cur in ipso tantae victoriae exaltatus triumpho, causam et rationem qua sit relictus, id est non exauditus, inquirit, nisi ut ostendat alium esse illum affectum, quem ad humanae formidinis excusationem recepit, alium illum quem ex aeterno placito Patris pro mundi reconciliatione praeelegit? Unde ipsa vox non exauditi, magni est expositio sacramenti, quod nihil humano generi conferret Redemptoris potestas, si quod petebat nostra obtineret infirmitas. Haec hodie, dilectissimi, ne vos prolixitate sermonis oneremus, dicta sufficiant: caetera in quartam sabbati differamus. Aderit Dominus orantibus vobis, 264 ut quae solvenda promittimus, ipso largiente reddamus, qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
la formidinis. Ibi sunt insidie mi¬
quorum. ꝑsecutiones infidelium
mine potentiũ. contumelie suꝑboꝵ:
quȩ dñs uirtutum & rex głȩ ideo
omĩa in infirmitatis nr̃e forma. &
in carnis peccati similitudine ꝑcu¬
currit: ut inter prȩsentis uite peri¬
cula: ñ tam optandum sit nobis de¬
clinando ista effugere. quam tole
ris sui m̃bra trans formans. quod
olim in psalmo eructuarat: id insup¬
plicio crucis sub redemptorũ suorũ
uoce clamabat. Deus deus m̃s respi¬
ce in me quare me dereliquisti: Nex
ista dilectissimi. doctrina ẽ. ñquere¬
la. Nam cum in xp̃o dei & hominis
una ꝑsona sit. nec ab eo potuerit re¬
linqui: aquo ñ poterat separari. ꝓ
nobis trepidis & infirmis int̾rogat.
curcaro patimetuens: exaudita ñ
fuerit. Instante enim passione: ad
sanandum & corrigendũ nr̃e fragi¬
litatis metum dixerat. Pater si possi¬
bile ẽ. transeat calix iste ame. Uerun¬
tam̃ ñ sicut ego uolo: sed sicut tu. Et

Expanded text:
la formidinis. Ibi sunt insidiae inila formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Dominus virtutum et Rex gloriae ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit , ut inter praesentis vitae pericula non tam optandum sit nobis declinando ista effugere, quam tolerris sui membra transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub redemptorum suorum voce clamabat: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? Vox ista, dilectissimi, doctrina est, non querela. Nam cum in Christo Dei et hominis una persona sit, nec ab eo potuerit relinqui a quo non poterat separari, pro nobis trepidis et infirmis interrogat cur caro pati metuens exaudita non fuerit. Instante enim passione ad sanandum et corrigendum nostrae fragilitatis metum dixerat: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu, et
Abbreviated transcription (Latin):
prouectuum. diuinis ẽent plena mi¬
rauilis. infirmitatũ tam̃ nr̃arum sus¬
ceperat ueritatem: & excepta cõmu¬
nione peccati. nichil a se humane
infirmitatis excluserat. ut & sua
nobis insereret. & inse nr̃a curaret.
Ab om̃ipotente enĩ medico dupplex
miscris remȩdium prȩparatum ẽ.
cuius aliud ẽ. in sacramento. aliud
in exemplo: ut ꝑunum conferant᷑
diuina. ꝑ aliud exigantur huma¬
na. Quia sicut deui nistificationis
est auctor: ita homo deuotionis ẽ
salutis nr̃e meffabilem reparationẽ.
nec suꝑbiȩ nobis. nec desidiȩ locus
relinqu̾itur: quia & nichil habemꝰ
nisi quod accepimꝰ & iugiter admone¬
mur: ut dona gr̃e dei ñ neglegenter
habeamꝰ. Iuste enim nobis instat
precepto. qui prȩcurrit auxilio: &
benigue incitat ad obędientiam.
qui ducit ad głam. Unde meritodñs
tientie & humilitatis eius incedit.
Inquo plane ttinere nec estus deest
laboris. nec nubes tristicie: nec procel¬

Expanded text:
provectuum divinis essent plena miprovectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se humanae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotenti enim medico duplex nobis miseris remedium praeparatum est, cujus aliud est in sacramento, aliud in exemplo; ut per unum conferantur divina, per aliud exigantur humana. Quia sicut Deus justificationis est auctor, ita homo devotionis estsalutis nostrae ineffabilem reparationem, nec superbiae nobis, nec desidiae locus relinquitur: quia et nihil habemus nisi quod accepimus, 263 et jugiter admonemur ut dona gratiae Dei non negligenter habeamus . Juste enim nobis instat praecepto qui praecurrit auxilio, et benigne incitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominus tientiae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laboris, nec nubes tristitiae, nec procel
Abbreviated transcription (Latin):
ris cum apłis. & ut fam̃ tuȩ cupidi¬
tatis expleres: patebant tibi furta di
loculis. Sed animũ int̾dictorum
admonitum.: quod minus licuit am¬
plius incitauit: nec tam placuit qͣn¬
titas precii quam magnitudo pecca¬
ti. Unde facinus commercii tui ñ ideo
detestandum ẽ. quia dñm uiliter
estimasti: sed quia redemptorẽ euam
tuũ ne tibi parceres uendidisti. Et me¬
rito tibi tua pena commissa ẽ: quia
in supplicium tuũ nemo te seuior po¬
tuit inueniri. Quod igitur in tempo¬
re prestituto scđ̾m propositũ uolun¬
tatis sue iħc xp̃e crucifixus ẽ. & mor
tuus ac sepultus: ñ propriȩ conditio¬
nis necessitas. sed nr̃e captiuitatis re¬
demptio fuit. Ideo enim uerbũ caro
factum ẽ: ut de utero uirginis sume¬
retur natura passibilis. ut quod infi¬
lium dei ñ potuit ꝑpetrari: in filiũ
hominis posset admiiti. Nam licet in
ipso ortu choruscarent in eo signa dei¬
tatis. & omĩa increm̃ta corporalium

Expanded text:
ris cum apostolis, et ut famem tuae cupidiris cum apostolis, et ut famem tuae cupiditatis expleres, patebant tibi furta de loculis. Sed animum interdictorum avidum, quod minus licuit, amplius incitavit; nec tam placuit quantitas pretii quam magnitudo peccati. Unde facinus commercii tui non ideo detestandum est quia Dominum viliter aestimasti, sed quia Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceres, vendidisti. Et merito tibi tua poena commissa est, quia in supplicium tuum nemo te saevior potuit inveniri. CAP. V. Quod igitur in tempore praestituto, secundum propositum voluntatis tuus et sepultus est, non propriae conditionis necessitas, sed nostrae captivitatis redemptio fuit. Ideo enim Verbum caro factum est, ut de utero Virginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis, et omnia incrementa corporalium
Abbreviated transcription (Latin):
q: ad didit scriptura & dixit. Quigͦ
receꝑunt sermonem eiꝰ bapurati fiͤ
& apposite sunt in illa die animȩ crr¬
in nullo auctor eorũ criminũ fuit.
Nec egit ut hoc uellent: sed cessit ut
posse̾nt. Et sic usus ẽ. obcecate plebiᷤᷤ
insania. quomͦ & ꝑfidia traditoris
quẽ ab immanitate concepti scele¬
ris. & beneficiis est reuocare dignatꝰ
& uerbis: assum̃̃do in discipulum
prouehendo in apłm. monendo si¬
gnis. consecrando mysteriis: ut cui
nichil beniuolentie deesset ad cor¬
rectionem. nichil occasionis suꝑẽet
sem̃ chanaan & ñ iuda: nec iam uas
electionis sed filius ꝑditionis & mor¬
tis. utiliora tibi diaboli incitam̃ta
credebas. ut facib inflaminatꝰ aua¬
ricie. ad triginta argenteorũ lucrũ
iardesceres: & quod diuitiarũ amit¬
teres ñiuderes. Nam & si putabas
credendum ẽẽ. promissis. quȩ fuit
ratio ut tantillus peccumȩ modus p̃¬
poneretur acceptis: Imꝑabas demo¬
niis. medebaris infirmis. honoraba¬

Expanded text:
dixit: Qui ergo receperunt sermonem ejus baptizati sunt, et appositae sunt in illo die animae cirin nullo auctor eorum criminum fuit; nec egit ut haec vellent, sed cessit ut possent; et sic usus est obcaecatae plebis insania, quomodo et perfidia traditoris, quem ab immanitate concepti sceleris, 262 et beneficiis revocare est dignatus et verbis, assumento in discipulum, provehendo in apostolum, monendo signis, consecrando mysteriis, ut cui nihil benevolentiae deesset ad correctionem, nihil occasionis superesset semen Chanaan, et non Juda , nec jam vas electionis, sed filius perditionis et mortis, utiliora tibi diaboli incitamenta credebas: ut facibus inflammatus avaritiae, ad triginta argenteorum lucrum inardesceres, et quid divitiarum amitteres non videres. Nam etsi non putabas credendum esse promissis, quae fuit ratio ut tantillus pecuniae modus praeponeretur acceptis? Imperabas daemoniis, medebaris infirmis, honoraba
Abbreviated transcription (Latin):
poris xp̃i: in quo habitat suut apłs
ait omĩs plenitudo diuinitatis cor¬
poraliter & estis in illo repleti. Nam
cum incorporea sit substantia dei. qͦ¬
mͦ corporaliter in xp̃o habitat. nisi qr
caro nr̃i generis facta ẽ caro deitatis
& in illo sumus deo repleti. in quo cru¬
cifixi in quo sepulti. in quo sumꝰ etiã
suscitati. ut possimꝰ cum apło dicere.
nr̃a autẽ conuersatio in cęlis est: In¬
de etiam saluatorem expectam̃ dñm¬

Expanded text:
poris Christi: In quo habitat, sicut Apostolus poris Christi: In quo habitat, sicut Apostolus ait, omnis plenitudo Divinitatis corporaliter; et estis in illo repleti . Nam cum incorporea sit substantia Dei, quomodo corporaliter in Christo habitat, nisi quia caro nostri generis, facta est caro Deitatis; et in illo sumus Deo repleti, in quo crucifixi, in quo sepulti, in quo sumus etiam suscitati; ut possimus cum Apostolo dicere: Nostra autem conversatio in coelis est: unde etiam Salvatorem exspectamus D
Abbreviated transcription (Latin):
menti lapide. que teruia die caro sur¬
rexerit. uł quale corpus tħe discipu¬
lorum insui clausis ad cõ ostiis in¬
gressus intulerit: cum ad abigendã
cernentium diffidentiam. inspia
oculis. digitisq tractari. patentes ad¬
huc fixuras clauorũ & recens cõpun¬
cti lateris uulnus exegerit. Ac sitas¬
ta in luce ueritatis tenebras suas
heretica obduratio ñ relinquit.
ostendant unde sibi spem uitę
polliceantur et̃nȩ: unde resurrec¬
tionis xp̃i se credant ẽẽ. consortes.
Non enum possunt cum apło dice
micie hominũ: si ñ sunt de huma¬
ne stirpe nature. Qui enim primꝰ
om̃ium resurrexit. eius plenitudi¬
nis est poruo quam precessit: & pie
creditur hoc quod ẽ. in capite incho¬
atum. in mbris quoq ẽẽ. complen¬
dum. Qui a sicut in adam omnes
moruntur. ita & in xp̃o om̃s inui¬
ficabuntur. Amplectentes igrur
dilectissimi xꝑianȩ spei imicum
pignus. ñ diuellamur a compage cor¬

Expanded text:
menti lapide, quae tertia die caro resurmenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ostiis ingressus , intulerit, cum ad abigendum cernentium diffidentiam, inspici oculis, digitisque tractari patentes adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac siatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt cum Apostolo dmitiae hominum, si non sunt de humanae stirpe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est in capite inchoatum, in membris quoque esse complendum: Quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . CAP. V. Amplectentes igitur, dilectissimi, christianae spei unicum pignus, non divellamur a compage cor
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius sunt corpus admissa. dicen¬
te apło. Si enim cognouissent: ñqͣ.
enim iuidei malicia sua: in quod
prorupissent facinus nesciebant
Unde misericors dñs iħc qui etiam
inter fectores suos uellet sua morte
saluare: pro ignorantia semuenti¬
um. de crucis altitudine supplica¬
bat dicens. Pater ignosce illis: ñ enĩ¬
sciunt quid faciunt. Nec intellectu
enim cordis. nec auditu auris. nec
oculorum intuitu sentiebant. quẽ
falsis testimoniis appetissent. quẽ
affigi patibulo coegissent: dum in
corpore hominis. non agnoscunt
substantiam deitatis. Uiderunt bu¬
milenr & ñ ad orauerunt uniu̾sita¬
tis auctorem: nec intellexerunt po¬
testatem iudicaturi: Aespicientes
mansuctudiñe iudicati. ut ꝑsecuto¬
res ueri dei & negato res ueri hominiᷤᷤ
una impictas sociaret: dum serui
formam in xp̃o & iudei estimant sola.
& hercticiasserunt sõlam. Dicant al¬
saluatoris affixa sit ligno. quȩ iacu¬
erit in sepulchro: & reuoluto monu¬

Expanded text:
ipsius sunt corpus admissa, dicenipsius sunt corpus admissa, dicente Apostolo: Si enim cognovissent, numquaenim Judaei malitia sua in quod prorupissent facinus nesciebant. Unde misericors Dominus Jesus, qui etiam interfectores suos vellet sua morte salvare, pro ignorantia saevientium de crucis altitudine supplicabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec intellectu enim cordis, nec auditu auris, nec oculorum intuitu sentiebant quem falsis testimoniis appetissent, quem affigi patibulo coegissent, dum in corpore hominis non agnoscunt substantiam Deitatis. Viderunt humilem, et non adoraverunt universitatis auctorem, nec intellexerunt potestatem judicaturi, despicientes mansuetudinem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et haeretici asserunt falsam. CAP. Salvatoris affixa sit ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monu
Abbreviated transcription (Latin):
si redemptor se ñ sineret comp̃hen¬
di: admisit in se impias manus. &
cohibita ẽ potentia deitatis. ut ꝑ¬
ueniretur ad głam passionis. Cuius
utiq mnanis fuisset species. & nulli
profutura imago tolerantie nisi ue¬
ra diuinitas ueris se humanȩ carnis¬
sensib indiusset: ut unus deiatq ho¬
minis filius. aliunde intemerabilis
aliunde passibilis. mortale nr̃m ꝑ
suũ immortale renouaret. Et ideo
mestitudine. ideo formidine ñ care¬
bat. ut ad euincendas huiꝰ mundi
ꝑturbationes. ñ solum sacram̃to nos
susceptionis sed etiam exemplo for¬
titudinis roboraret. Nam iniusta
uideretur eius ad patientiam cohor¬
tatio. cui nulla ẽet in nr̃a infirmi
incũ dedi in flagella: & maxillã
meas in palmas. Uultum autem
meũ ñ auerti a confusione sputoꝵ
Quod itaq uerbi caro patiebatur.
ñ uerbi erat pena sed carnis. Cuiꝰ
inurie atq supplicia etiam ad
impassibilem redundabant: ut
merito ei dicantur illata: quȩ in

Expanded text:
si Redemptor se non sineret comprehensi Redemptor se non sineret comprehendi, admisit in se impias manus, et cohibita est potentia Deitatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnissensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum immortale renovaret. Et ideo moestitudine, ideo formidine non 253 carebat, ut ad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in nostra infirmitmeum dedi in flagella, et maxillas meas in palmas; vultum autem meum non averti a confusione sputorum . Quod itaque Verbum caro patiebatur, non Verbi poena erat, sed carnis; cujus injuriae atque supplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur illata, quae in