comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenic inmundum: seccatores saluos facere.
Alia causa nõ fuit. quare ueniret inmũdũ
Noneum de celo ad t̾ram m̃ita nrã bona: sed
peccata duxerunt. Hec ẽ causa cur ueniret
peccatores saluos facere. Et uocabis inquit
Ipse enim saluum faciet p̾płm suum a peccatĩ
ratio ẽ huius nominis: Audi quare. Ipse enĩ
saluum faciet p̃płm suum. Unde : A pecca
ꝑtinent paruuli quem saluum faciet i ħc
a peccatiseoꝵ: Pertinent plane: ꝑtinẽt fr̃s
mei.Sic habete incorde. sic credite: cumista
fide paruulos ad grãm xpĩ portate. ne si hãc
fidem in corde nõ habueritis. ꝓ quibꝰ respon¬
detis lingua urã occidatis. Ptorsus fr̃s qui
cũ fide ista cũ paruulo cucuͬrerit: fingit:
sanus ẽ. Hichil mali habet. nichil uicii habet:
sed collam illũ admedicũ. Quare: Qiuasic solet
fieri. Non times ne tͥ dicat medicus colle hunc
tecũ ipsum: nonẽ opus sanis medicus. sed male
habentibꝰ: Comiñdaium haritati ur̃e causam¬

Expanded text:
venit in mundum? Peccatores salvos facere. Alia causa non fuit quare veniret in mundum. Non eum de coelo ad terram merita nostra bona, sed peccata duxerunt. Haec est causa cur veniret, peccatores salvos facere. Et vocabis, inquit, Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis ratio est hujus nominis? Audi quare: Ipse enim salvum faciet populum suum. Unde? A peccatipertinent parvuli, quem salvum faciet Jesus a peccatis eorum? Pertinent plane, pertinent, fratres mei. Sic habete in corde, sic credite, cum ista fide parvulos ad gratiam Christi portate; ne si hanc fidem in corde non habueritis, pro quibus respondetis, lingua vestra occidatis. Prorsus, fratres, qui non cum ista fide cum parvulo cucurrerit, fingit. Sanus est, nihil mali habet, nihil vitii habet; sed tollam illum ad medicum. Quare? Quia sic solet fieri. Non times ne tibi dicat medicus. Tolle hinc tecum ipsum; non est opus sanis medicus, sed male habentib
Abbreviated transcription (Latin):
quemaomodum culit uanis hominibꝰ finta łia
cõuersationis aminarum ante corpus incelo. Si
enĩ iam ubi conu̾sitisunt. ĩ aliquid boniege¬
runt bułmali. ⁊ ꝑmeritis siuis ad corpora
trena direcci sunt: si placet contͣdicamus apłm
qui dixit nondum nati. neq aliquid egeruit
bomiaut mali. Hoc aut̃ qui aꝓpter apłi euidẽ¬
temsentiam respuit catholica fides. quod anime
in celis prius uiuant & cõuersentur. & illic reci¬
piendorum corporũ merita assumant: modo isti
nouelli nõ audent dicere. Sedquid dicunt:¬
Aliqui sicut auduumus ipsoꝵ: ista disputant.
Prorsus inquiunt ꝓm̾itis sius om̃s homines mo¬
riuntur: quia peccau̾nt. Non enim ee̾t mors:
nisi ueniens de peccato. S ego cum hoc audio. sdõ
laudo. quia illam pͥmam mortem intueor
et alliusprum homius peccatum. Audio enĩ apłim
Sicut in adim om̃s moriuntur: sic a in xp̃o om̃s¬

Expanded text:
quemadmodum tulit vanis hominibus phantasias quemadmodum tulit vanis hominibus phantasias conversationis animarum ante corpus in coelo. Si enim ibi jam conversatae sunt, jam aliquid boni egerunt vel mali, et pro meritis suis ad corpora terrena detrusae sunt. Si placet, contradicamus Apostolo, qui dixit, Nondum natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali. Hoc autem quia propter Apostoli evidentem sententiam respuit catholica fides, quod animae in coelis prius vivant et conversentur, et illic recipiendorum corporum merita assumant, modo isti novelli non audent dicere. Aliqui, sicut audivimus, ipsorum ita disputant: Prorsus, inquiunt, pro meritis suis omnes homines moriuntur, quia peccaverunt; non enim esset mors, nisi veniens de peccatolaudo, quia illam primam mortem intueor et illius primi hominis peccatum. Audio enim Apostolum: Sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ueroparuuli in mortẽ pͥmi hominis.
relinquuntur. Quam magnificata sunt oꝑa
tuadnẽ: nimis ꝓfunde facte sunc cogitationeᷤ tuȩ.
Q sequitur. Uir inprudens nõ  cognocit:
& stultus nõ intelligit hec Quid non intellioit
stultus & inprudens: quia uel ꝓfundum est.
Nam si stultus nõ intelligit: & sapiens non¬
intelligit. non ẽ minus ꝑfundum. Sed si sapi¬
ens intelligit quia ꝓfundum ẽ. stultus non
intelligit quia uł ꝓfundumẽ: ideo multi de
de isto ꝓfundo quętentes redde rationem in
fabulas uanitatis abierunt. Aliqui dicert̃
quia animȩ sursum celo peccant. ꝙ scđm sua
peccata ad corpora ꝓmeritis diriguntur.
⁊ digni sibi quasi carcerib cluduntur. Ierũt
post cogitationes suas: uolentes de dei ꝓfundo.
mersi sunt in profundum. Occurit enim eis apłs
uolens grãm cominendare: & elegit illos geminos
in utero rebecce & dixit. Nondum enimnati.
neq anquid egerint boni aut mali. Uide

Expanded text:
quidam vero parvuli in morte primi hominis quidam vero parvuli in morte primi hominis relinquuntur. Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae! Et sequitur: Vir imprudens non cognoscit, et stultus non intelligit haec . Quid non intelligit stultus et imprudens? Quia vel profundum est. Nam si stultus non intelligit, et sapiens intelligit, non est nimis profundum. Sed si sapiens intelligit quia profundum est, stultus non intelligit quia vel profundumde isto profundo quaerentes reddere rationem, in fabulas vanitatis abierunt. Aliqui dixerunt quod animae sursum in coelo peccant, et secundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis ibi quasi carceribus includuntur. Ierunt post cogitationes suas; volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum. Occurrit enim eis Apostolus, volens gratiam commendare, et elegit illos geminos in utero Rebeccae, et dicit: Nondum enim natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali . Vide
Abbreviated transcription (Latin):
an uere cibi carasunt omĩa. & uere uilis est.
rt gemia sia pro nob̾ apłs: utiq ideo ut
det nob. s̃ erret enuim & euangłium. Uobis
datumẽ scrre mistium regni: ilł aucẽ nonẽ
nisi cuiẽ datum: Qui autẽ non habet. & quod
dacum: Non me pigec dicere: hocẽ ꝓfundũ
crucis. deꝓfundo nescio qͦ iudiciorium dĩ qͦd
ꝑsertari contẽplari q nonpossumus: ꝓcedit
omẽ quod possumus. De profunditate inqͣm
nescio qua iudiciorum dĩ qua inscrutabilia
ontemplari nõ possumus: ꝑscrutari nõ ualemꝰ:¬
ꝓcedit omne quod possumus. Quod possum
uideo: unde possim non uideo nisi quia &e hoc¬
illud ⁊ non illud: multumẽ ame. abyssus est.
prosundum crucisẽ. Admiratione exclamare
posum: disputatioe demonstrare non possum.
Quid possum: exclamare de ista prosundita¬
te: Quam magnificata sunt oꝑatuadñe. Gen¬
tes illuminandur: iudei excecantur. Quidam
parilli sacram̃do baptismatis abluuncur:

Expanded text:
An vero tibi chara sunt omnia, et vilis est An vero tibi chara sunt omnia, et vilis est xit genua sua pro nobis Apostolus, utique ideo ut detur nobis. Terret enim et Evangelium: Vobis datum est scirenisi cui datum est? Qui autem non habet, et quod datum? Non me piget dicere, hoc est profundum crucis. De profundo nescio quo judiciorum Dei, quae perscrutari contemplarique non possumus, procedit omne quod possumus. De profunditate, inquam, nescio qua judiciorum Dei, quae inscrutabilia contemplari non possumus, perscrutari non valemcedit omne quod possumus. Quod possum, video; unde possum, non video; nisi quia noisti non det, multum est a me, abyssus est et profundum crucis est; admiratione exclamare possum, disputatione demonstrare non possum. Quid possum exclamare de ista profunditate? Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Gentes illuminantur, Judaei excaecantur. Quidam parvuli sacramento Baptismatis abluuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
gesceͥt Maritas multoꝵ: damichi et longitios¬
nem. Que ẽ longitudo: Qui ꝑseuauerte us
in finem: hic saluus erie. hec ẽ longitudes
cis: ubi totum corpus porrigitur: ubi quꝰ
statur. quo stando ꝑseueratur. Sigͦ qua
qui incruct glaris habere crucis lattuida
usiqiue audus x ubi audias sursum cor.
sinde lesum cor: Ibi spera. ibiama. indepe¬
⁊ ulitutem: ibi expecta mercedem. Ilam si
sencopirs. ꝙ ilariter cribius: uidexis habere
uatioe. Simeisdem bonis oꝑibꝰ usq in
infinem ꝑseuaueris: uideris habere longitu¬
dinem. Sed si omĩa hȩc nõ ꝓpter suꝑnã merce¬
dem facis: altitudinem non habebis. sł illa
umnec lacitudo erit. nec longitudo. Quid
c̃ enim abe altitudiuem. nisi cogitare dm̃.¬
nsi amare dm̃: & gratis amare ipsum adiuto¬
rem ipsum expectatorem. ipsum coronatorẽ.
ipsim premñ largorem: postremo ipsum
p̃mium deputare. nõ aliud ab ips quam
ipsumexpectare᷑. Si amas: gratis amas.
Si amas uere: ipse sit merces quem amas.

Expanded text:
et longitudinem. Quae est longitudo? Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Haec est longitudo crucis, ubi totum corpus porrigitur: ubi quodam modo statur, quo stando perseveratur. Si ergo quaeris, qui in cruce gloriaris, habere crucis latitudinnosce quid audias, et ubi audias, Sursum cor. Quid est, Sursum cor? Ibi spera, ibi ama: inde pete virtutem, ibi exspecta mercedem. Nam si bene operaris, et hilariter tribuis, videris habere latitudinem. Si in iisdem bonis operibus usque in finem perseveraveris, videris habere longitudinem. Sed si omnia haec non propter supernam mercedem facis, altitudinem non habebis; et illa jam nec latitudo erit nec longitudo. Quid est enim habere altitudinem, nisi cogitare Deum, amare Deum; et gratis amare ipsum Deum adjutorem, ipsum spectatorem, ipsum coronatorem, ipsum praemii largitorem; postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare? Si amas, gratis ama: si vere amas, ipse sit merces quem amas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qm̃ peccant: ideo moriunt̃. Quid putatis di¬
ci potuisse: Que aures ferant: Peccauerunt¬
& ipsi. Ubi peccauerunt: Rogote quando
sit nes ciunt: peccatũ accipiũt: qͥ p̃ceptũ non
capuit᷑. P roba michi peccatores infantes quod
dixisti. qruere oblitus es quod fuisti. ꝑ roba mͥ
peccata infantium. Anquia plorant peccant:
Si motus isti peccata sunt. ampliores peccato¬
tores in baptismo fiunt. qͥ cum baptizantur
uehem̃tissime reluctãtirr. Quare illis in tanta
reluctatiene ñ imputat᷑ peccatũ. nusi quia
nullum ẽ ad huc uoluntatis arbitrium : S
aliud dico. Isti quianati sunt. ute arbitraris
peccauerunt. Nam si nõ peccarent inquis non
morerentur. Quid de illisdicis qui in itron
riuncur: Dangustia. & ipsi inquic pecuu
ideo moriuntur. Mentiris anfalleris: Conrdo
mali. Si aut̃ hoc cestimoniũ refellis inde ibi
tiusad illas uagationes. & dic quia incelop¬

Expanded text:
et quoniam peccant, ideo moriuntur? Quid putatis diet quoniam peccant, ideo moriuntur? Quid putatis dici potuisse? Quae aures ferant? Peccaverunt et ipsi. Ubi peccaverunt? Rogo te, quandosit nesciunt. Peccatum accipiunt, qui praeceptum non capiunt? Proba mihi peccatores infantes: quod dixisti, vere quia oblitus es quod fuisti, proba mihi peccata infantium. An quia plorant, peccant? Si motus isti peccata sunt, ampliores peccatores in Baptismo fiunt; quia cum baptizantur, vehementissime reluctantur. Quare illis in tanta reluctatione non imputatur peccatum, nisi quia nullum est adhuc voluntatis arbitrium? 8. aliud dico: Isti quia nati sunt, ut arbitraris, peccarunt. Nam si non peccarent, inquis, non morerentur. Quid de illis dicis qui in utero moriuntur? O angustia! Et ipsi, inquit, peccarunt, ideo moriuntur. Mentiris, an falleris? Contradmali. Si autem hoc testimonium refellis, vade tibi potius ad illas vagationes, et dic: Quia in coelo p
Abbreviated transcription (Latin):
catum in mundũ & ꝑpeccatum mors: ⁊ ita in
om̃s homines ꝑtrãsut in quo om̃s peccauerunt.
Om̃s enĩ unus fuerunt: sicut audio dicentem.
mortẽ hominis de peccato eẽ. Non inquit . &. quid
dicis: Omnem hominẽ deus inmortalẽ creat mͥ.
Mirabilis nouitas. Quid dicis: Prorsus inquit
omnẽ hominem adeus in mortalem creat. Q uare
gͣ paruuli mortuntur infantes: Nam sidicam
quare moriuntur grandes homines: diccurꝰes
michi. peccauerunt. Ergo de maiore etate non
dispuco . paruuloꝵ infanciã contrace testem
citabo. Non loquuntur & conuincunt. Tacẽt.
& quod dico probant. Ecce infantes in suisutiq
oꝑibꝰ innocentes sunt: nichil secum nisi quod de
pͥmo homine trarerunt habentes. Quibꝰ ꝓpt̾ea ẽ¬
grã xpĩ necessaria ut nixp̃o uiuificent᷑: quim
adam mordui sunt. Ut quia inquinati sunt.
generatioẽ: purgentur regeneratione. Ipsos
gͦ testescitabo. R esponde michi quare moriun¬
tur: si om̃s homines inmortales nscuncur..

Expanded text:
t in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Omnes enim unus fuerunt. Sic te audio dicentem mortem hominis de peccato esse? Non, inquit. Et quid dicis? Omnem hominem Deus immortalem creat modo. Mirabilis novitas. Quid dicis? Prorsus, inquit, omnem hominem Deus immortalem creat. Quare ergo moriuntur parvuli infantes? Nam si dicam, Quare moriuntur grandes homines? dicturus es mihi, Peccaverunt. Ergo de majorum aetate non disputabo: parvulorum infantiam contra te testem citabo. Non loquuntur, et convincunt: tacent, et quod dico probant. Ecce infantes in suis utique operibus innocentes sunt, nihil secum nisi quod de primo homine traxerunt habentes: quibus propterea eristi necessaria, ut in Christo vivificentur, qui in Adam mortui sunt; ut quia inquinati sunt generatione, purgentur regeneratione. Ipsos ergo testes citabo. Responde mihi: Quare moriuntur, si omnes homines immortales nascuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
anditisme pẽa ꝓuob̾cributationes. quia ec est
gła urta. secit g̃ eos ut nõ infirmẽtur: quod nõ
faceret isi eoꝵ uellet excitare uoluntatem. Si
eñ respondent quid nospetis qd̾ in pocestate nõ
habemus minquid non iudentur sibi iustum reodidisse
responsum: & cam̃ apłs nisi sciret ineis uolu̾tati
ꝓprie consentionem ubi aliquid̾ upsi agerent.
non diceret peto. & si aiceroe iubeo iusi eos nossos
adhib̾e posse sibi iussionis suȩ uoluntatem: sine
causa noc uerbum de eiꝰ ore ꝑcederet. Sed rursꝰ
scienssne dĩ adiutorio ifirma ẽẽ hominis uolũ¬
tatem ñsolum ne dicerẽt uoluntatis arbitrium
nõ habemus dixit peto: uerum etiam nedicerẽt.
uoluritatis arbitrium sufficit nob̾: iudete quid
habetis arbitͥum peco. quia uero nob̃ uolũtatis
arbitͥum nõ sufficit ad implendum quod peto:
huiꝰ rei grã flecto genua mea ad patrem dni nri¬

Expanded text:
ribulationes; quia haec est gloria vestra. Petit ergo eos, ut non infirmentur; quod non faceret, nisi eorum vellet excitare voluntatem. Si enim responderent, Quid nos petis quod in potestate non habemus? numquid non viderentur sibi justum reddidisse responsum? Et tamen Apostolus, nisi sciret esse in eis voluntatis propriae consensionem, ubi et ipsi aliquid agerent, non diceret, Peto. Et si diceret, Jubeo, nisi eos nosset adhibere posse jussioni suae voluntatem, sine causa hoc verbum de ejus ore procederet. Sed rursus sciens sine Dei adjutorio infirmam esse hominis voluntatem, non solum ne dicerent, Voluntatis arbitrium non habemus, dixit, Peto; verum etiam ne dicerent, Voluntatis arbitrium sufficit nobis, videte quid o voluntatis habetis arbitrium, peto. Quia vero vobis voluntatis arbitrium non sufficit ad implendum quod peto: Hujus rei gratia flecto genua mea ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
eĩo aruiririus: psalmum au¬
ducimus: euangłium audiuimꝰ.
Consonant omnes diuine lecti¬
ones: ut spem nõ in nob̃. secl
maño collocemus. Peto in¬
quit apłs. nõ infirmari mn

Expanded text:
 audivimus, Psalmum audivimus, Evangelium audivimus; consonant omnes divinae lectiones, ut spem non in nobis, sed in Domino collocemus. Peto, inquit Apostolus, non infirmari in
Abbreviated transcription (Latin):
sires pocest aliquid boni ẽẽ. dñs ad illũ.
risquam te philippus uocaret cum esses
u at hore fici: udice. Nostis unde sibi suc¬
ndra fecerunt prumi peccatores. ad amoe
ui quando peccauerunt defolus fici sunc¬
untoria sibi feceruit. & pudenda texerunt.
quia quodes puderet. peccindo fecerunt.
Ergo si fuecintoria sibi primi peccatores unde
piginem ducimus in quibꝰ ꝑieramus. ut ue¬
prec ile querere & saluare quod ꝑierat de
polisfici ad pudenda tegenda fecerunt: quid
siuaddictuimẽ cũ eẽs sub arbore ficiiudite.
isi nouenires ad purgatorẽ peccati. nuisi pͥor
t iudisset inumbra peccati: Ut uideremꝰ:
uusi sumu̾imis. Ut diligerepsus: disedai su¬
mus. ds meus miscłi. etus pueniet me. Iam

Expanded text:
potest aliquid boni esse? Dominus ad illum, Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub arbore fici, vidi te . Nostis unde sibi succinctoria fecerunt primi peccatores Adam et Eva. Quando peccaverunt, de foliis fici succinctoria sibi fecerunt et pudenda texerunt : quia quod eos puderet peccando fecerunt. Ergo si succinctoria sibi primi peccatores fecerunt, unde originem ducimus, in quibus perieramus, ut veniret ille quaerere et salvare quod perierat, de folii fici ad pudenda tegenda fecerunt; quid aliud dictum est, Cum esses sub arbore fici, vidi te; nisi, non venires ad purgatorem peccati, nisi prior te vidisset in umbra peccati? Ut videremus, visi sumus; ut diligeremus, dilecti sumus. Deus meus, misericordia ejus praeveniet m
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Qui autem incarne sunt idẽ qui
in carne confidunt. qui concupiscentiã sitas
sequ̾it̃. qui mhis habitant. qui earum uolup¬
tatibꝰ oblectantur. qui in earum aeleccatib
beatam felicemq uitam constituunt: ipsi¬
enim sunt in carne. deo placere nõ possunt.
Non enim sic dictum ẽ quiautem incarne st̃
deo placere non possunt. quasi dictum ẽẽt.
sed dolores quoq patientissime ꝑferebant : Sia¬
cuerunt: sed incarne nõ fuerunt. Portabant
carnem: seclacarne nõ portabantur. Iam enĩ
paralitico dictumerat: colle gͣbatũtuũ. Nui
gͥ in carne sunt. quemadinodum dixi. quem¬
admodum iam exposui nõ in hoc seculo uiuen¬
do. s carnis cõcupiscentiis cõsentiendo: deo pla
nem sine ulla dubitatiõe soluuentem. Uiuiss
utiq in hoc corpore loquebatur: & tam̃ adiẽ.
Uos autem non estis in carne. Iutas ẽ hic aliqͥs
in nob̃ cui dictum ẽ: Eoce ppłodi dixit. eccłe
dixit. Romanis quidem hoc scribebat: sedum

Expanded text:
sequitur: Qui autem in carne sunt; id est, qui in carne confidunt, qui concupiscentias suas sequuntur, qui in his habitant, qui earum voluptatibus oblectantur, qui in earum delectationibus beatam felicemque vitam constituunt, ipsi sunt in carne; Deo placere non possunt. Non enim sic dictum est, Qui autem in carne sunt, Deo placere non possunt; quasi dictum esset, sed dolores quoque patientissime perferebant? Placuerunt, sed in carne non fuerunt. Portabant carnem, non portabantur a carne. Jam enim paralytico dictum erat, Tolle grabatum tuum . Qui ergo in carne sunt, quemadmodum dixi, quemadmodum jam exposui, non in hoc saeculo vivendo, sed carnis concupiscentiis consentiendo, Deo placnem sine ulla dubitatione solventem. Vivens utique in hoc corpore loquebatur: et tamen adjunxit, Vos autem non estis in carne. Putas, est aliquis hic in nobis, cui dictum est? Ecce populo Dei dixit, Ecclesiae dixit: Romanis quidem scribebat; sed un
Abbreviated transcription (Latin):
nem condelectamini legidi: ꝙ hoc ẽ sicais
Namsi recedat sp̃s dei: pondere suo fpeta
ad concupiscentias seculares: & erunt ilns
hominis peiora nouissima. quam erattpa
Sic gͦ habete liberum arbitrium: it mpe¬
arroget uirtutem ꝓpriam. egena uucitan
ꝙ cius uirib surrexisti: Siquis spm̃pie¬

Expanded text:
nem condelectamini legi Dei. Hoc enim est, Nam si recedat Spiritus Dei, pondere suo spiritad concupiscentias saeculares: et erunt illius hominis pejora novissima quam erant prima . Sic ergo habete liberum arbitrium, ut implorearroget virtutem propriam, egena et vitiaet tuis viribus surrexisti? Si quis Spi
Abbreviated transcription (Latin):
alio tͣmite ueniat. ꝑ uirginem uemir int
ueniat. mortuos inueniat. Moriati
morienti subueniat. mortuosadutad
ferat. mortuos redunat amorte. serut ñ
in mortem. occiclat mortẽ de morte. Sdii
istagrã paruulorum: sola maioꝵ. sola liberii
re illum: Quare non illum. atq illum: Il¬
loame queras. homo sum. ꝓfundiun crucs
aduerto: nõ penetro. Expauesco: non scrut l
Inscrutabil ia sunt uidicia eius: ⁊ inuestigibi¬
les sunt uiȩ eius. Homo sum. homo es. homo
erat qui dicebat. O homo quises. qͥ respondi
deo: Homo dicebat. homini dicebat. Aud̃
homo ne ꝑeat homo: ꝓpt̃ quem deus faca
ẽ homo. In hac g̃ crucis ꝑfunditate. in hi
onui is in huac questione aliquid arrogemus.
nĩmũ dicimus cũ psaliodicimus iniserere¬
el aini screre mei. Deus miserere mei. Qua
uiuducem habeo qui e ꝑmerear: Nõ.
iune: N mauoluntatis arbitrium gero uñ
ecu. isti constientia. Conuersi ad cͥ omirũ.

Expanded text:
alio tramite veniat, per virginem veniat; vivus veniat, mortuos inveniat: moriatur, ut morienti subveniat, mortuos ad vitam transferat, mortuos redimat a morte, servet vitam in morte, occidat mortem de morte. Sola est ista gratia parvulorum, sola majorum: sola liberat re illum; quare non illum atque illum; nolo a me quaeras. Homo sum: profundum crucis adverto, non penetro; expavesco, non scrutor. Inscrutabilia sunt judicia ejus, investigabiles sunt viae ejus . Homo sum, homo es: homo erat qui dicebat, O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Homo dicebat, homini dicebat. Audiat homo, ne pereat homo, propter quem Deus factus est homo. In hac ergo crucis profunditate, in hacnostri viribus in hac quaestione aliquid arrogemus: Psalmum dicamus, cum Psalmo dicamus, Miserere mei, Deus, miserere mei. Quare? Quia virtutem habeo qua te promerear? Non. Quare? Quia voluntatis arbitrium gero, unde entia, ista confidentia. Conversi ad Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. sed utrumq ibi ẽ & mors ⁊ peccatum incar¬
ne: cetera in carne peccati. & mors ẽ et peccatũ.
In similitudinem carnispeccati morserat: et
peccatũ nõ erat. Si enim caro peccati eẽt. & me¬
rito peccati penam mortis lueret: nõ diceroe
ipsedñs. Ecce uenit princeps mundi: ꝙ inme
nichil inueniet. Quare gͦ me occidit: nisiq
quȩ non rapui cunc exsoluebuam: Prorsus qd̾
fecit de tributo: hoc fecit demorte. Exlgebatur
tributum didragina Quare inquit cua dis¬
cipuli tui non redditis tributum: Uocauit
ad se petrum: iait ei. Reges mundi aquibus
exigunt tributum: a filuis suis anabalienis :
Responsum ẽ ab alienis. Ergo inquit libi sunt
filii. Tamen ne scundaliremus eos: uade acd
mare. ⁊ mitte amum: ⁊qͥ primus surrexerre
idest primogenitus amortuis: aꝑi inquit os eiꝰ:
⁊ inuenies ibi stateram. idẽ duas didragmas:
quatuor dragmas. Quia didragina idẽ duȩ

Expanded text:
ti: sed utrumque ibi est, et mors et peccatum in carti: sed utrumque ibi est, et mors et peccatum in carne caetera. In carne peccati et mors est, et peccatum: in similitudine carnis peccati mors erat, et peccatum non erat. Si enim caro peccati esset, et merito peccati poenam mortis lueret, non diceret ipse Dominus, Ecce venit princeps mundi, et in me nihil inveniet . Quare ergo me occidit? Quia quae non rapui, tunc exsolvebam . Prorsus quod fecit de tributo, hoc fecit de morte. Exigebatur tributum, didrachma: Quare, inquit, tu et discipuli tui non redditis tributum? Vocavit ad se Petrum, et ait ei: Reges mundi a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis? Responsum est: Ab alienis. Ergo, inquit, liberi sunt filii. Tamen ne scandalizemus eos, vade ad mare, mitte hamum, et qui primus surrexerit, id est, primogenitus a mortuis; aperi, inquit, os ejus, et invenies ibi staterem, id est, duas didrachmas, quatuor drachmas: quia didrachma, id est, duae
Abbreviated transcription (Latin):
iegis ine ips̃ cul parecur. quid subiunxit:
In quo infirmabatur ꝑcarnem. Lex enun
iubebat & nõ implebat: quia caro ubinõ erat
gr̃a. inuiccissime resistebat. Et lex infirmaba¬
tur ꝑcarnem: quia lex spritalis ẽ. ego autem
carnalis sum. Quomodo g̃ michi lexopitulare¬
tur iubens ꝑ lititram. ⁊ nondans grãm: Infir¬
mabatur ꝑ carnem. Quid fecit deus cũ hoc
inpossibile eẽt legi. & infirmaretur ꝑ carnem:
Ds filium misit. ꝑ quid infirmabatur lex.
ce ꝓpter quiderat hocifirmabatur inpossibi¬
le legis: Infirmabatur ꝑ carnem. Quidg̃ d̃s:
carnis occidit: carnis substantiam liberauit.
Misit filium suũ in suilitudinẽ carnis pec¬
cati. In carne quidem uera: sed nõ in carne pec¬
cati. Quid insimilitudinẽ carnis peccati: Idẽ
ut ẽet caro. uera caro. Et unde similitudo car¬
nis. peccati: Qiua depeccato mors. Morsẽutiq in omi
carne peccati de qua dicit apłs. ut euacueretur
corpus peccati. Quia gͦ est inomni carne pecca¬

Expanded text:
Legis. Et ne ipsa culparetur, quid subjunxit? In quo infirmabatur per carnem. Lex enim jubebat, et non implebat; quia caro, ubi non erat gratia, invictissime resistebat. Et lex infirmabatur per carnem: quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum. Quomodo ergo lex mihi opitularetur jubens per litteram, et non dans gratiam? Infirmabatur per carnem. Quid fecit Deus, cum hoc impossibile esset legis, et infirmaretur per carnem? Deus Filium suum misit. Per quid infirmabatur lex, et propter quid erat hoc impossibile legis? Infirmabatur per carnem. Quid ergo Deus? carnis occidit, carnis substantiam liberavit. Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati. In carne quidem vera, sed non in carne peccati. Quid autem, in similitudinem carnis peccati? Id est, ut esset caro, vera caro. Et unde similitudo carnis peccati? Quia de peccato mors: mors est utique in omni carne peccati; de qua dicit Apostolus, Ut evacuaretur corpus peccati . Quia ergo mors est in omni carne pecca
Abbreviated transcription (Latin):
iplebitur lex in nob: impletur in nobis
piscntias cuas noneas. Post concupiscentĩ
tiuascum audis. illicitas accipe. Post concupis¬
amiscuas nõeas. debet impleri ex uolumta¬
tena adiuta grã dĩdebetimpleri. post cõcupiᷤᷤ¬
entias cuas nõ eas Quicqͥd enim illa concupis¬
enta carnis egte in nob̾ p̃teritoꝵ peccatorum.
siuemfactis. siue in dictis. siue in cogitationib
totũ cdeletum ẽ sacro baptismate: Omnia debita
deleutit una indugentia. Restat ͦ cum carne
oflitus. quia deleta ẽ inquitas. sedmanet infir¬
mitas. Inẽ. titillat delectatio illicite concupicetiȩ.
pugna. resiste. uoliconsentire: & impletur hic.
pst õcupisentias cuas non eas. Qiua ⁊i si
quando obrepunt & usurpant sibi occłm.
aurem unguam. uolaticam eogitationem.
nec sic desꝑemus de salute nr̃a. Ideo q quo¬
tidie dicimus dimitte nobis debitant᷑a. Iusticia
inqute legis impleretur i nob̾ Sed inquib.

Expanded text:
r in nobis piscentias tuas non eas . Post concupiscentias tuas, cum audis, illicitas accipe. Post concupiscentias tuas non eas, debet impleri ex voluntate nostra adjuta gratia Dei; debet impleri, Post concupiscentias tuas non eas. Quidquid enim illa concupiscentia carnis egit in nobis praeteritorum peccatorum, sive in factis, sive in dictis, sive in cogitationibus; totum deletum est sacro Baptismate: omnia debita delevit una indulgentia. Restat ergo cum carne conflictus: quia deleta est iniquitas, sed manet infirmitas. Inest, titillat delectatio illicitae concupiscentiae: pugna, resiste, noli consentire; et impletur hic, Post concupiscentias tuas non eas: quia et si quando subrepunt, et usurpant sibi oculum, aurum, linguam, volaticam cogitationem, nec sic desperemus de salute nostra. Ideo quotidie dicimus, Dimitte nobis debita nostra . Justitia, inquit, legis impleretur in nobis. CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorem. infirmabatur ꝑ carnem.
sit ds̃ filium suum in similitudine
carnis peccati:⁊ de peceato dampraui
peccatum incarne. Quomodo g̃ nõ hat
peccatum: si de peccato danpnauit pec
Iam aliquando exposiumus hoc. Sedqa
meminerẽ recognoscant. qui non audt
audiant: qui oblitisunt recolant. Pe
uocabatur in lege. sacrificium ꝑ pera
assidue lex hoc cõmemorat: non scme
iterum: sed sepissime. Peccata dicelunte
sacrificium ꝑ peccato. Audi hoc modie
bam. Euminquit quinͦ ouerat peccatũ. di

Expanded text:
abatur per carnem, misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne. Quomodo ergo non habebat peccatum, si de peccato damnavit peccatum? Jam aliquando exposuimus vobis hoc: sed qui meminerunt, recognoscant; qui non audierunt, audiant; qui obliti sunt, recolant. Peccatum vocabatur in Lege sacrificium pro peccato. Assidue Lex hoc commemorat: non semel, non iterum, sed saepissime peccata dicebantur sacrificium pro peccato. Audi quia hoc mbam: Eum, inquit, qui non noverat peccatum, i
Abbreviated transcription (Latin):
stiro ⁊ihcmist deus filium suum ꝓꝑter
teseitos cor pͥestinatos uocandos. iustificã¬
s qlłficindos: ut montes dĩ aicant. Si ds̃
Sonob: quis contranos: M istt deus fuium
um insimilitudinem carnis peccati: ide
nio dipnauuit peccatom in carne: ut iusti

Expanded text:
hic, Misit Deus Filium suum, propter praescitos, et praedestinatos, vocandos, justificandos, glorificandos: ut montes Dei dicant, Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne, ut justi
Abbreviated transcription (Latin):
non in tabulis lapideis. sed intabulis cordis car
nalib dñs ape ꝓpħam dicit. Ecce dies ueniunt
dicit añs. ⁊ cosũm abo suꝑ domum iacobtestam̃¬
tum nonum: nõ scdm testamentum quod cons¬
titui patͥbus eorum indie qua ap̃prehendima¬
num eoꝵ ⁊ eduxi eos de t̾ra egypti. Dcinde ip¬
sam differantiã eudent̾ ostendit: dans inquit
leges menͣtis incordib eoꝵ. Incordib inquit
eoꝵ: suꝑscribam eoͥs. Si gͦ scripatur lex dĩ
incorde cuo: non foris t̾reat: sed intꝰ mulceat.

Expanded text:
Non in tabulis lapideis, sNon in tabulis lapideis, sdies veniunt, dicit Dominus, et consummabo super domum Jacob testamentum novum, non secundum testamentum quod constitui patribus eorum, in die qua apprehendi manum eorum, et duxi eos de terra Aegypti. Deinde ipsam differentiam evidenter ostendens: Dans, inquit, leges meas in cordibus eorum; in cordibus, inquit, eorum superscribam eas. . Si ergo scribatur lex Dei in corde
Abbreviated transcription (Latin):
plex longe stabat: cimorerat. amor non erat.
Namusq adeo cimuerunt: ut dicerent ad
minus. ne moriamur:. descendit gͣ añs sicut scrip.¬
tum ẽ insina inigne: s plebem ionge stantem
ti erant fideles in unum. Non in monte t̾ruit:
sed intrauit in domũ. De celoquidem factus ẽ
sonus: quasi ferretur flatus uehemens. Sonu¬
it: sednullus expauit audisti sonum uide &
ignem qr inmonte utrumq erat ꝙ igniset so¬
intus. Sed illic eciam fumus: hc ignis serenus.
Wisȩ sunt enim iłł inquit scriptura lingue
isȩ: ueludignis. Nunquid de longinquo
territans: absit. Nam insedit suꝑunumquẽt
ꝓnunciare. audi lingam loquentem: & inceli¬
ge sp̃m non in lapide sedin corde scribentem.
Lexergo sp̃s uite in xp̃o: scripta in corde non
inlapide. In xp̃o iħu in quo celebratũr e uit
uerissimum pasca lib̾abit ce a lege peccati & mor¬
tis. Nam ut noueris ipsam eẽ distantiam eudẽ¬
tissimam uet̾is ⁊ noui testam̃ti. ũde & dicit apłs

Expanded text:
plebs longe stabat, timor erat, amor non erat. Nam usque adeo timuerunt, ut dicerent ad minus, ne moriamur . Descendit ergo Deus, sicut scriptum est, in Sinam in igne, sed plebem longe stantem ti erant fised intravit in domum. De coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens: sonuit, sed nullus expavit. Audisti sonum, vide et ignem; quia et in monte utrumque erat, et ignis et sonitus; sed illic etiam fumus, hic vero ignis serenus. Visae sunt enim illis, inquit Scriptura, linguae divisae, velut ignis. Numquid de longinquo territans? Absit. Nam insedit super unumquempronuntiare . Audi linguam loquentem, et intellige Spiritum, non in lapide, sed in corde scribentem. Lex ergo spiritus vitae, scripta in corde, non in lapide; in Christo Jesu, in quo celebratum est verissimum Pascha; liberavit te a lege peccati et mortis. Nam ut noveris ipsam esse distantiam evidentissimam veteris et novi Testamenti; unde et dicit Apostolus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ peccatũ. Uirtus aut̃ peccati lex quia ce pͥiͥ¬
bitione auctum ẽ peccatum: ⁊ desiderium
non extinctum. L ex peccato dedit uirtutem
tantummꝰ ꝑ licteram iubendo. non ꝑ sp̃m sub¬
ueniendo. Ergo tunc non erit hoc. Sedquid
nunc: quiciste tunc queris. Q uod ce pauloan¬
te dixit. Nunc aut̃ iam nonego oꝑor illud.
Et ibi nunc quidem nõ ego oꝑorillud. Non
consentio. non annuo. non decerto. semꝑmͥ
displicet. memibra mea teneo:⁊ magnum ẽ
hoc. cum sit ex carne concupiscentia. & ad car¬
nem ꝑtineant corꝑismembra: quando nõ reg¬
nat peccatum idẽ carnis concupiscentia.ẜ ius
ht̃ itiris mensad cenencda menbracarius. ne
dentur marma iniquitatĩ: quã ipsa concu¬
piscentia carnis ad mouenda membra carnis
Utiq concupiscentia ẽ carnis & membra
carnis: mens tam̃ qr dñatum habet. sitamẽ
de suꝑ adiuuãtur. ne cum ei multũ cont̃ aĩ
grãm damus: non regem sed ut crranuum faci¬

Expanded text:
est peccatum; virtus autem peccati, lex . Quia ex prohibest peccatum; virtus autem peccati, lex . Quia ex prohibibitione auctum est desiderium, non exstinctum. Lex peccato dedit virtutem, tantummodo per litteram jubendo, non per spiritum subveniendo. Ergo tunc non erit hoc, sed quid nunc? Quid sit nunc, quaeris? Quod et paulo ante dixit: Nunc autem jam non ego operor illud: et ibi nunc. Quid est, non ego operor illud? Non consentio, non annuo, non decerno, semper mihi displicet: membra mea teneo. Et magnum est hoc: cum sit ex carne concupiscentia, et ad carnem pertineant corporis membra, quando non regnat peccatum, id est, carnis concupiscentia; plus habet juris mens ad tenenda membra carnis, ne dentur in arma iniquitatis, quam ipsa concupiscentia carnis ad movenda membra carnis. Itaque concupiscentia est carnis, et membra carnis: mens tamen quia dominatum habet: si tamen desuper adjuvetur, ne cum ei multum contar Dei gratiam damus, non regem, sed tyrannum faci
Abbreviated transcription (Latin):
tio tua. Ergo cum dixisset apłs mente ser¬
uio legi dĩ carne aũ legi peccati: nõ dando
menbra cõmittendis iniquitatibꝰ. sed cãtũ
concupiscendo. nec tam̃ illicitȩ cõcupiscentiȩ
maniis dando: ergo cũ dixisset mente ser-¬
ino legi dĩ. carneaũ legi peccati: subiecit
⁊ ait. Nullagͦ condempnatio ẽ. nunc hisqͥ
sunt in xp̃o iħu. his qui sẽ incarne: cõdẽp¬
natio ẽ. his qͥsunt in xp̃o iħu: nulla condẽp¬
P ostea illud expecta: ut nec conctipiscenta
sit inte. contra quam contendas cum qua
confligas cui non consentias: quam frenes
⁊ domes. Postea es expecta: quia nec ipsaerit.
Si enim quod nob̾cum contendit ex mortali
corpore etiam postea erit: ubi ẽ mors contẽtio
tua falsum erit. Quid g postea futurum sit:
sciamus. Eunc fiet sermo qͥ scriptus ẽ. absor¬
taẽ mors inuictoria. Ubi est contentiotua:
Ubi ẽ mors aculeus cuus: aculeus aũ mortiꝰ.

Expanded text:
io. Ergo cum dixisset Apostolus, Mente serio. Ergo cum dixisset Apostolus, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati; non dando membra committendis iniquitatibus, sed tantum concupiscendo, nec tamen illicitae concupiscentiae manus dando: ergo cum dixisset, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati; subjecit et ait, Nulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu . His qui sunt in carne condemnatio est: his qui sunt in Christo Jesu nulla condemPostea illud exspecta, ut nec concupiscentia sit in te, contra quam contendas, cum qua confligas, cui non consentias, quam frenes et domes: post exspecta, quia nec ipsa erit. Si enim quod nobiscum contendit ex mortali corpore etiam postea erit; Ubi est, mors, contentio tua? falsum erit. Quid ergo postea futurum sit, sciamus. Tunc enim fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi
Abbreviated transcription (Latin):
apłi: eo usq terminata ẽ.
ubi dictum ẽ. Igitur ego
ipse mente seriuo legidĩ:
carne autẽ legi peccati.
In qua conclusione demonstuit apłs ad hoc se
dixisse que q̃ supͣ dixerat. iam nonego oꝑor il¬
lud: sed id quod habitat in mepeccatum quia
non inmente oꝑabatur consentiendo: s carne
concupiscendo. Hoc enĩ peccatinomine appellat.
unde oruintur cuncta peccata:. idẽ excarnali
concupiscentia. Quicqͥd enĩ ẽ peccatoꝵ indic¬
tis in factis. incogitationibꝰ. non exoruintur
nisi mala cupiditate. Non exoruitur. nisi ex
ulicita delectatioẽ. Huic gͦ illicitȩ delectati¬
oni si resistamus. si nõ cõsentiamus. si mẽbra
uelud arma ñ ministremus: non regnat in¬
peccatũ in nr̃o mortali corpore. Peccatũ enĩ
ante regnum ꝑdidit: ⁊ sic ꝑiit. In hac ergo
uita quantum adscõs ꝑtinet regnum ꝑdit:
in aliaperdit. Hic enim regnum ꝑdit: quã¬
dopost concupiscentias nrãs non imus. Ibi
autem ꝑte: quando dicet᷑. ubi ẽ morscon

Expanded text:
i eo usque terminata est, ubi dictum est: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. In qua conclusione demonstravit Apostolus, ad hoc se dixisse quae supra dixerat, Jam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum ; quia non mente operabatur consentiendo, sed carne concupiscendo. Hoc enim peccati nomine appellat, unde oriuntur cuncta peccata, id est, ex carnali concupiscentia. Quidquid enim est peccatorum in dictis, in factis, in cogitationibus, non exoriuntur nisi ex mala cupiditate, non exoriuntur nisi ex illicita delectatione. Huic ergo illicitae delectationi si resistamus, si non consentiamus, si membra velut arma non ministremus; non regnat peccatum in nostro mortali corpore. Peccatum enim ante regnum perdit, et sic perit. In hac ergo vita, quantum ad sanctos attinet, regnum perdit, in alia perit. Hic enim regnum perdit, quando post concupiscentias nostras non imus: ibi autem perit, quando dicetur, Ubi est, mors, con
Abbreviated transcription (Latin):
blaspbemia. ut deapło hoc sentiat: si
g alius ẽ aliquis. forte tu es aut cuis
ille ẽ aut ego sum. Si gͦ aliquis nr̃
ipsum quasi de ipso audiamus: o ica
nos cortigamꝰ Si aut̃ ipse ẽ.: forti eñ e
se ẽ: non sic intelligam: quod dixt mn
quod uolo ago. secdquod odi ulud facrs
quam uellet ẽe castꝰ & ẽẽt adulter. aut leꝰ
cẽ misericors & eẽt crudelis aut uellee dͥ
pius & cet impuis. Non ad hoc accipi
Non enĩ quod uolo hocago: sed quodis
cõcupisces. homo legemaudiuit: uod
fsma: Non habet ullam concupiᷤ
altam̃ existenti titaianti. suggenti.
nlupiscentiam cui reluctaretur: multũ

Expanded text:
blasphemia, ut de Apostolo hoc sentiat? Forte ergo alius est aliquis: forte tu es, aut tu es, aut ille est, aut ego sum. Si ergo aliquis nostrum est, ipsum quasi de ipso audiamus, et non irati nos corrigamus. Si autem ipse est, forte enim et ipse est; non sic intelligamus quod dixit, Nago; sed quod odi, illud facio, tanquam vellet esse castus, et esse adulter; aut vellet esset misericors, et esset crudelis; aut vellet esse pius, et esset impius. Non ad hoc accipiamus, Non enim quod volo, hoc ago; sed quod odi, concupisces. Homo Legem audivit, vit Non habebat ullam concupisccui tamen existenti, titillanti, suggerenti, concupiscentiae cui reluctaretur, multum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m significat. Azima aut̃ uitam nouam:
hocẽ sine uecustate fermenti. Uñapłs dicit
umbra significante. Celebratum ẽ ce post quin¬
quaginta dies acelebratioe paschȩ: sicut com¬
putans inuenies qui uoluerit. datur lex it
monte sẏna scripta digito dĩ: uenit uerumpas¬
cͥa. imolatur. xp̃c. tͣnsitum facit de morte ad u¬
tam. Cransitus enĩ int̾pretatur ebraice pascha.
quod expressit euangłista dicens. Cũ aũ ueniret
hora ut transitee aͣe hoc mundo ad patrem. Cele

Expanded text:
Christum significat, azyma autem novam vitam, Christum significat, azyma autem novam vitam, hoc est, sine vetustate fermenti. Unde nobis Apostolus dicit:umbra significante celebratum est: et post quinquaginta dies a celebratione Paschae, sicut computans inveniet qui voluerit, datur Lex in monte Sina, scripta digito Dei. Venit verum Pascha, immolatur Christus: transitum facit a morte ad vitam. Transitus enim interpretatur hebraice Pascha: quod expressit evangelista dicens, Cum autem veniret hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Cele
Abbreviated transcription (Latin):
otimneum ꝑecator: aut peccatum ꝑmãdatũ.
it uigtredur: ⁊ uł sic medicus quereretur. Si
enum leiuis morbuseẽt: contempneretur. Si mor¬
huis õtpneret᷑: medicus nõ quereretur. Sime¬
dicus non quereret᷑ morbus nõ finiretur. Idõ
ubi abundauit peccatum suꝑ habundauit gr̃a:
quȩ cdelenit cunta peccata: quȩ uenit. & non ad
peccandum uoluntati nr̃ȩ conanti adiutorium
submnustĩut: ut ipsa uoluntas nr̃a non in se
ipsa sindnõ laudaretur. Indeo enim laudabi¬
mur cota die: ⁊ indño laudabimur amima
nea audiant mittes e lecẽtur. Audiant mi¬
tes im suꝑbi &e litigiosi non audiuit. Ergo
quare nõ ip̃sa ẽ lex cligito dĩ scripta. quedat
adutorium hoc gr̃e. de qua loquimur: Quare :
Lua in tabulis lapideis scripta ẽ: nomtabu¬
lis cordis carnalibus. demq fr̃s mei minag
tiam. Concordiam legis: distantiam plebis.
Celebratur pasca inueteri p̃̾pło sicut nostis.
occisione agni cumatimis: ubi occisio oius

Expanded text:
pra modum peccator aut peccatum per mandatum. ut augeretur, et vel sic medicus quaereretur. Si enim levis morbus esset, contemneretur: si morbus contemneretur, medicus non quaereretur: si medicus non quaereretur, morbus non finiretur. Ideo ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia : quae delevit cuncta peccata quae invenit, et ad non peccandum voluntati nostrae conanti adjutorium subministravit; ut ipsa voluntas nostra non in se ipsa, sed in Deo laudaretur. In Deo enim laudabimur tota die : et, In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur . Audiant mites: nam superbi et litigiosi non audiunt. Ergo quare non ipsa est Lex digito Dei scripta, quae dat adjutorium hoc gratiae, de qua loquimur? Quare? Quia in tabulis lapideis scripta est, non in tabulis cordis carnalibus . CAPUT V. 5. Veteris ac tiam; concordiam Legis, distantiam plebis. Celebratur Pascha in veteri populo, sicut nostis occisione agni cum azymis: ubi occisio ovis
Abbreviated transcription (Latin):
T ⁊ mortis: Ideo mens humana ne cibi thus
ne multum suꝑbias. immone omĩno supbis
o mens humana. qd nõ consentis desid̾us ans
quod lex peccati nõ te deponit dearce. losi
ut seriuamus in nouitate sp̃s: & non mita

Expanded text:
t mortis? Ideo, mens humana, ne tibi tribuas, ne multum superbias; imo ne omnino superbias, o mens humana, quod non consentis desideriis carnis, quod lex peccati non te de arce deponit: Lex est, Ut serviamus in novitate spiritus, et non in
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. Nulla gͦ condempnatio ẽ nunchisqͥ
sunt in xp̃o iħu. Non sint soluiciti si cõcupiscẽ¬
tiis illicitis citillant᷑. nõ sine solliciti quod ui¬
decur adhuc e lex in m̃bris repugnans legi
mentis. iulla enim condempnatio ẽ. Ded qus
in membris meis. repugnantem iegi mentlis
as captiuantem me in lege peccati. que ẽmrebs

Expanded text:
gratiam.--Nulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Non sint solliciti, si concupiscentiis illicitis titillantur: non sint solliciti, quod videtur adhuc esse lex in membris repugnans legi mentis. Nulla enim condemnatio est. Sed quibus? in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccat
Abbreviated transcription (Latin):
motis huius redit ad impium: nec inde aliꝙ̃¬
do soluet. Tunc nõerit uita ȩterna. sed mors
tum potes: exclama & dic. Miser ego homo.
qͥsme lib̃abit decorpore mortis huius: Res¬
ponoetur tibi. Securꝰ efficeris. nõdete. sed de
anotuo. securus efficeris depignore tuo.
tenes sanguinem xpĩ. dic dic quis me libe¬
rabie de corpore mortis huus: It respondaa¬
hoc corpus non habeas. Habebis: sediam non
mortis huius. Ipsum erte: s non ipsumerte.
Ipsum erit: quia ipsa caroerte.Non ipsum
ert: quia mortale non erte. Sicsic libaberis
acorpore mortis huius: ut mortale hoc induat
imortalitatem & corruptibile hoc induat in¬
coruptionem. A quo: ꝑquem: Gła Grã dĩ¬
Sicut inadam om̃s moriuntur: uide ẽ quod
gemis. inde ẽ quod cũ morte confligis: inde ẽ.
corpusmortis hiusis. Sed sicut in adamonĩs
Uiuificabuntus accepto corpore ĩmortali:
ubi dicas. ubiẽ mors contentiotua: lib̾atus
eris a corpore mortis huius. nõ camen uirtute

Expanded text:
mortis hujus redit ad impium, nec inde aliquando solvetur. Et tunc non erit ei vita aeterna, sed mors tum potes, exclama et dic: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Respondetur tibi: securus efficeris, non de te, sed de Domino tuo; securus efficeris de pignore tuo. tenes sanguinem Christi. Dic, dic, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? ut respondeahoc corpus non habeas. Habebis, sed jam non mortis hujus. Ipsum erit, sed non ipsum erit. Ipsum erit, quia ipsa caro erit: non ipsum erit, quia mortale non erit. Sic, sic liberaberis a corpore mortis hujus, ut mortale hoc induat immortalitatem, et corruptibile hoc induat incorruptionem. A quo? per quem? Gratia Dmis. In Adam omnes moriuntur: inde est quod gemis, inde est quod cum morte confligis, inde est corpus mortis hujus. Sed sicut in Adam omnes Vivificatus accepto corpore immortali, ubi dicas, Ubi est, mors, contentio tua? liberatus eris a corpore mortis hujus: non tamen virtute
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum. Quidẽ non nouerat: Ergo non
nouerat. qui arguebat: Non nou̾at qui puni¬
ebat: Si ergo non nouerat qd̾ puniebat: inui¬
te pumebat. Qura uero iuste punebat: noiat
enum quod uolo hoc ago: sed quod odi illud
facio. Si aut̃ quod nolo illud facio: consentio

Expanded text:
peccatum . Quid est, non noverat? Ergo non peccatum . Quid est, non noverat? Ergo non noverat quod arguebat? non noverat quod puniebat? Si ergo non noverat quod puniebat, injuste puniebat. Quia vero juste puniebat, noverat enim quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo, hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
magis ego inmente. nunc autem iam non ego
opor ulud. Nunc aut̃ quid ẽ: Nunc autem r̃ã
redemptus: qui fui antea subpeccato uenun¬
datus: iam accepta gr̃a saluatoris. ut mente
condelecter legi dĩ noego ꝑor illud: sed quod
habitat in me peccatum. Scio enĩ quia nor
Scio. Quid scis: Quia non habitat in me: hoc
ẽ in carne mea bonum. Iamdudum dixeras.
quod oꝑor ignoro. Si ignoras. quomodoscis:
Modo dicis ignoro. modo dicis scio: Quomodo
intelligam nescio.An hoc ẽ quod intelugo:
ybienm ait quod oꝑor ignoro. dixit ignoro.
non aꝓpbabo. non accepto. Non mͥplacet: nõ
consentio. nõ laudo. Non enim & xp̃c eos igno¬
rabit. quib dicturus ẽ non noui uos: prors
etiam hoc intelligo. Quod enim oꝑor ignoro.
quia quod non facio ignoro. Non enum ego
oꝑor uiud: sed id quod habitat in me pecca¬
t̾um. Ideo ignoro: quia ego non facio sicut
dictumẽ de dnio. eum qui non nouerat p¬

Expanded text:
magis ego in mente: Nunc autem jam non ego magis ego in mente: Nunc autem jam non ego operor illud. Nunc autem, quid est? Nunc autem, jam redemptus, qui fui antea sub peccato venumdatus, jam accepta gratia Salvatoris, ut mente condelecter legi Dei, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Scio enim quia non m mihi adjacet. Scio. Quid scis? Quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Jamdudum dixeras, Quod operor, ignoro. Si ignoras, quomodo scis? Modo dicis, Ignoro; modo dicis, Scio: ego quomodo intelligam, nescio. An hoc est quod intelligo? Ubi enim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus dicturus est, Non novi vos . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim operor, ignoro: quia quod non facio, ignoro. Non enim ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Ideo ignoro: quia non ego facio, sicut dictum est de Domino, Eum qui non noverat
Abbreviated transcription (Latin):
seantirem legi. ⁊ omĩno ab illa uoluntatis
piscit diuers existẽm. dicente enm lege.
pn contipises &ego uelim concupiscere: non
onimplet legem imfirmitas mea: sed laudat
suntasmea. Ergo siquod nolo hoc ago: & id̃o
entio legi qr nolo quod nõ uult: non qi ago
onolo: ⁊psum enim agere concupiscere est:
iũcupiscentiȩ consentire. Nealiquis iam in
supecandi sibi querat exemplum : &e det
blim explum: non quoduoloago. Qd enim
trdict: Non concupisces. Et ego nolo cõcu¬
iscere: ecamen concupisco: quamuis conscu¬
isentie mee assensum non p̃beam: quamius
ostem noneam. Resisto enĩ: auerto mentem.
tgoarma. teneo membra. Et tam̃ fte in me
uodnolo: qd non uute ⁊ lex nolo. Cum lege.
uod nõ uulte nolo. Ergo consentio legi Sed
in carne: ego sum in mente egosum in regente:
mens en̾im regit. caro regitur. &̃magis sum ego
i eoquod rego quam in eoinquoregor: quia gͦ

Expanded text:
consentirem legi, et omnino ab illa voluntatis consentirem legi, et omnino ab illa voluntatis perversitate diversus existerem. Dicente enim lege, Non concupisces, et ego vellem concupiscere; non Non implet legem infirmitas mea: sed Legem laudat voluntas mea. Ergo si quod nolo, hoc ago; ideo consentio legi, quia nolo quod non vult, non quia ago quod nolo. Ipsum enim agere concupiscere est, non concupiscentiae consentire: ne aliquis jam in Apostolo peccandi sibi quaerat exemplum, et det malum exemplum. Non quod volo ago. Quid enim lex dicit? Non concupisces. Et ego nolo concupiscere, et tamen concupisco; quamvis concupiscentiae meae assensum non praebeam, quamvis post eam non eam. Resisto enim, averto mentem, nego arma, teneo membra; et tamen fit in me quod nolo. Quod non vult lex, nolo cum lege; quod non vult, nolo: ergo consentio legi. CAPia enim ego sum in mente, ego sum in regente: mens enim regit, caro regitur: et magis sum ego in eo quo rego, quam in eo in quo regor. Quia ergo