comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
logogphos diacitoleas q̃ uicab¬
ula publicis dicuntur subiac̾e
necessitatib sine quolib
alio noĩe nũcupantur. nõ ho¬
nore aut alicuiꝰ pͥuilegii colo¬
ie subiuxos ꝓdiffinitde legũ
mexorabiluum suam fortunã
subire ꝯpelli. qͣtenꝰ nec publicis
ꝙtqm noceatur aut minuat᷑
utilitatib ⁊ suis corꝑalib illi
reddẽtur quos uł patris uł ma¬
ioꝵ obligacio uł sua ꝯstringit.

Expanded text:
logographos diastoleos, quae vocabula publicis dicuntur subiacere necessitatibus, sive quolibet alio nomine nuncupentur, non honore aut alicuius privilegii colore subnixos pro definitione legum inexorabilium suam fortunam subire compelli, quatenus nec publicis quicquam noceatur aut minuatur utilitatibus, et suis corporibus illi reddantur, quos vel patris vel maiorum obligatio vel sua constringit.
Abbreviated transcription (Latin):
ularii lib̃i hoĩes ordinentur
neq ulli demceps ad hoc offm̃
patescat ad ditꝰ qui sit obnoxiꝰ
gan. ip̃m quidem inqnͣtum
int̾fu̾it publice utaitati pro
rõciuiis q̃ ẜuo sine colono agñ¬
te tͣcͣtata s̃ obnoxium attineri.
seruũ aut̃ ꝯpetentib affectũ
int̾fuit ab iitio ꝓuidere nec
ꝓublicis actib priuata ẜuicia¬

Expanded text:
ularii, liberi homines ordinentur neque ulli deinceps ad hoc officium patescat aditus, qui sit obnoxiusgari, ipsum quidem, in quantum interfuerit publicae utilitati, pro ratociniis, quae servo sive colono agente tractata sunt, obnoxium attineri, servum autem competentibus adfectum interfuit ab initio providere, ne publicis actibus privata servi
Abbreviated transcription (Latin):
riis uł scͥbis. uł lõgographis eoꝵ¬
que filiis in qͦc̾q officio militet.
s ex oĩb officiis nec nõ ã si uitͣ
nim palatiũ militant. necdum
depositur᷑ sui ordinis penitꝰ
dignitatem. sieum necessitas

Expanded text:
riis vel scribis vel logographis eorumque filiis in quocumque officio militet, sed ex omnibus officiis, nec non et si intra nostrum palatium militant, necdum depositurus sui ordinis penitus dignitatem, si eum necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ orta fu̾it dubitatio. placet
q̃ ẜmo grecus applłat psiungłas
ciuitates ꝯstitutũ zigostratẽ.
qͥ ꝓsua fideatq nidustria neq
fallat neq fallatur. ꝯtñtiõe
dirigere¬

Expanded text:
 orta fuerit dubitatio, placet quem sermo Graecus appellat per singulas civitates constitutum zygostaten, qui pro sua fide atque industria neque fallat neque fallatur, contentionem dirimer
Abbreviated transcription (Latin):
secutores partini nilla p̃mi¬
ssa ũ assolet ꝑsecutõe auri
p̾sumũt partim diuciis re¬
tentãt. ꝙ statim fu̾.it assignã¬
dum. Iõq cẽsemꝰ nequis absq
p̃cepto uiri illustus coĩtis sacͣ¬
rum largitionũ uł coqũdum
aurum sumiat. uł capiat de in¬
ceps retinendũ.

Expanded text:
secutores partim nulla praemissa, ut adsolet, prosecutoria aurum praesumunt, partim diutius retentant, quod statim fuerat adsignandum. Ideoque censemus, ne quis absque praecepto viri illustris comitis sacrarum largitionum vel coquendum aurum sumat vel capiat deinceps retinendum.
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. ita ut ꝓmĩcie modator
eiisq offm̃ adcrim̃ suu nonͣit
ꝑtiñe. si possessorib ullũ fuit
exaliqua põder̃ imquitate illa
comites relatte teferatinr:

Expanded text:
ccipiat, ita ut provinciae moderator eiusque officium ad crimen suum noverit pertinere, si possessoribus ullum fuerit ex aliqua ponderum iniquitate illatcomites relatione deferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uacattẽm hñt si aliqͣm hon¬
tate paulisꝑ ius publicuni.
relaxau̾it ꝯpetens pͥilegiũ¬
ꝯdictoĩ nõ obnoxius curia¬
u qmͣlib honorẽ uł minius
noluntate ꝓpria in qͣcũ q ge¬
serit ciuitate ulłm p̃iudici¬
ũ circa fortunã suã statũqs
sustineat s tam ip̃e ꝙͣ lib̾i
eius ⁊ q̃ exhis in post̾um ꝓ¬
crean sunt ab omĩb huiꝰ mõi
uerii cum sius facłtatib lib̾i
aliuiq ꝑuaneant. ita tũ ut
si aliã sunctio uolẽtib eis
fu̾it in uĩcta exqͣ neceẽ sit
aliꝗd eos accipe ꝙ exdata sibi
pecũa inreliquis ap̃ eos re¬
mansisse ꝯstit̾it soluẽtes sine
ulla molestra uł ꝯditioĩs sue¬

Expanded text:
acationem habet, si aliquem hontate paulisper ius publicum relaxaverit, competens privius curiali quemlibet honorem vel munus voluntate propria in quacumque gesserit civitate, nullum praeiudicium circa fortunam suam statumque sustineat: sed tam ipse quam liberi eius et qui ex his in posterum procreandi sunt ab omni huiusmodi nexu cum suis facultatibus liberi alienique permaneant, ita tamen ut, si aliqua functio volentibus eis fuerit iniuncta, ex qua necesse sit aliquid eos accipere, quod ex data sibi pecunia in reliquis apud eos mansisse constiterit, solventes sine ulla molestia
Abbreviated transcription (Latin):
ciõe teneantur. uł ꝙ siuis
noĩb debent. desius facul¬
tatib cogantur ex oluere
ẜuatis cũ ꝯpleuerint alle¬
quoscuq ex sis ccͣtib debi¬
tores ꝯpet̾e sibi exiure cie¬
did̾nt ita ut adũsꝰ eos qͦs
sibi obuoxios asseuerant
legibꝰ ꝯiudicus cxpiendũ
eẽ cognoscant. Id̾ .a. Int¬

Expanded text:
tione teneantur, ut, quod suis nominibus debent, de suis facultatibus cogantur exsolvere, servatis, cum compleverint, allequoscumque ex suis contractibus debitores conpetere sibi ex iure crediderint, ita ut adversus eos, quos sibi obnoxios adseverant, legibus et iudiciis experiendum esse cognoscant. Dat. I
Abbreviated transcription (Latin):
asseuerans aiure ñ dicrepat
ut pͥus ex bonis exactoꝵ ꝗ
actõm destinati indempinta¬
ti fiscali satisfiat. post ꝙ cos
si solidum debitum exolu
titatẽ securitatẽ indempni¬
tatis ꝯsecutꝰ nõ fu̾it ⁊̃ uos
adrestituenda fiscalia de¬
bita astringit. IMp̃. bał.ĩ.¬

Expanded text:
adseveratis, a iure non discrepat, ut prius ex bonis exactorum, qui fuerant destinati, indemnitati fiscali satisfiat, postque eos, si solidum debitum exsolutitate securitatem indemnitatis consecutus non fuerit, etiam vos ad restituenda fiscalia debita adstringet. DIOCL.
Abbreviated transcription (Latin):
cautõi q̃ tibi suꝑ eo exposita
ẽ tabularius ñ subnota uit
equũ ẽ tũ iñ ut pͥus debonis
eiuis qui exactor fuit si soluẽ¬
do ẽ.⁊ ꝯueniendi enis facul¬
tas dat᷑ indempuitati fisci
satis fiat. tt̾. ate si ẜuari h

Expanded text:
autioni, quae tibi super eo exposita est, tabularius non subnotavit. Aequum est tamen, ut prius de bonis eius qui exactor fuit, si solvendo est et conveniendi eius facultas datur, indemnitati fisci satisfiat, tunc a te, si servari h
Abbreviated transcription (Latin):
ac filio eiꝰ ad exigũda reliqͣ
ꝯsortos uos atꝙ sociatos
eẽ dicatis eis ꝙ cet̾oꝵ dum¬
taxat nomĩum exactiõem
mandatã nich ĩt̾ eum ⁊ ce¬
t̾os qui exactores suͬant no¬

Expanded text:
ac filio eius ad exigenda reliqua consortes vos atque sociatos esse dicatis eisque certorum dumtaxat nominum exactionem mandatam nec inter eum et ceteros, qui exactores fuerant no
Abbreviated transcription (Latin):
tome ꝓueximus aut inquoli¬
b magistrimilitatu hos repẽte
⁊ sus potestatis fi̾. Eũ nã q qui
tantorum uidex ẽ. ⁊ tͣaͣntis iub
manere sub potestate. alt̾uis ⁊
nõ uit̾ eos qui sue potestan sũt
scͥbinrãrũ inclignũ̃ uidicauimꝰ
legũ ⁊ simul ⁊ tpͣorum. ¶ Ge

Expanded text:
ovexerimus aut in quolibet magistromilitatu, hos repente etiam suae potestatis fieri. Eum namque, qui tantorum iudex est et tantis iubet, manere sub potestate alterius et non inter eos qui suae potestatis sunt scribi nostrarum indignum iudicavimus legum simu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃i adgenꝰ ĩ tacta legntima ⁊ ex
natura ẜ uata. iura ⁊ filu eorũ pꝰ
mortẽ auorũ subeorũ recidãt po¬
testatẽ ac sicontigiss. horũ parẽtes
morte suorũ patrum ⁊ exño exp̃¬
semi lege sue potestans fi̾. ⁊ nũ¬
to filios post mortẽ suorũ patrũ
subpotestate hĩeut nicħ horũ que

Expanded text:
tacta legitima et ex natura servata iura, et filii eorum post mortem avorum sub eorum recidant potestatem, ac si contigisset horum parentes morte suorum patrum et non ex praesenti lege suae potestatis fieri et merito filios post mortem suorum patrum sub potestate habere: ut nihil horum quae
Abbreviated transcription (Latin):
honestissima utentes lege sãcti¬
mus. ⁊ ordina̾ios consules sisub
potestate ꝯsistant. uua ciup̃o u̾¬
bo quo ħ is dõatur offinũ suepo¬
testans fi̾. nec nõ ⁊ is qui orãt᷑¬
fi̾. ab imꝑio ꝓconsuiarex coctici¬
llos si subpatris sunt mnau fi̾ co¬
dicillos eorũ sue potestatis ccca¬
ssicẽm. ⁊ siquos nos ꝑuniu̾sas
diccesis głiossissimos p̃fectos sa¬
crorũ nr̃orũ p̃toriorũ institiao᷑.¬

Expanded text:
honestissima utentes lege sancimus, et ordinarios consules, si sub potestate consistant, una cum ipso verbo quo hoc his donatur officium suae potestatis fieri, nec non et his qui honorantur ab imperio per consulares codicillos, si sub patris sunt manu, fieri codicillos eorum suae potestatis occasionem. Et si quos nos per universas diocesis gloriosissimos praefectos sacrorum n
Abbreviated transcription (Latin):
paĩt̾ studerẽt imꝑiũ pͥistis pe¬
tentes. Qua pp̃ siue ẽ aliquis
nũc quidẽ subpotestatẽ his frue
honĩb aut cingulis quos pͥmis
ennatrauimus siũ pãerit. Eti¬
ã ho uis sue potestats sequat᷑
⁊ pectulium ei donãs c⁊ arbitꝰ
liberi ẽẽ p̾bẽs hac digne age̾
honore ⁊ uiditio suꝑ eis abiꝑio
hĩto hec enĩ multo maior pat̾b
potestates similia p̾bere. qua¬
lia alie que ꝑemancipatioẽs st̃

Expanded text:
pariter studerent imperium pro istis petentes. Quapropter sive est aliquis nunc quidem sub potestate his fruens honoribus aut cingulis, quos in primis enumeravimus, sive postea erit, etiam hos ius suae potestatis sequatur et peculium eis donans et arbitrii liberi esse praebens ac digne agere honore et iudicio super eis ab imperio habito; haec enim multo maior patribupotestates similia praebere qualia aliae, quae per emancipationes fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uala̾t ⁊ ut porestate ecs libet.
patrũ aut auorũ. Nã sicut sãtiioꝰ
ut siquis ẜuus sciẽte domino.
meretur militiã. aut qũalib
itignitatẽ atipiscatur abĩꝑiore¬
pente lib̾aiur. ci ũp̃a rapinir ĩ¬
genuitatẽ qũoño ẽ instñ tãtos

Expanded text:
valeat et ut potestate eos liberet patrum aut avorum. Nam si sancivimus, ut si quis servus sciente domino meretur militiam aut quamlibet dignitatum adipiscatur ab imperio, repente liberatur et in ipsam rapitur ingenuitatem, quomodo non est iustum tantos
Abbreviated transcription (Latin):
a deffectũ decducere festinamus.
Igitur ẽ dudũ legẽ scͥpsimꝰ suꝑ
głiosissimis nr̃is patricũs que li¬
bõs eos dignitatis collatioẽ pat̾na
potestate demonstrat nõ eĩ decẽs
putabimus ut hos quos nos ĩ offo
patrũ ꝓuehimꝰ nr̃orũ hii subali¬
enasut potestate. Niã siemãcipa¬
tioĩs acc̃o ductũquidẽ peas que

Expanded text:
ad effectum deducere festinamus. Igitur etiam dudum legem scripsimus super gloriosissimis nostris patriciis, quae liberos eos dignitatis collatione paterna potestate demonstrat. Non enim decens putavimus, ut hos quos nos in officio patrum provehimus nostrorum, hi sub aliena sint potestate. Nam si emancipationis actio dudum qui
Abbreviated transcription (Latin):
petitiõem rer̃ defũcti desũc¬
sit. ⁊ sisco iĩo locus pateat a¬
spirait. cũnͣ illis qd̾ qͦꝵ actu
atq officio peticionũ ꝓcedebat
effectus. ipime liceat nr̃is
sactionib ad ũsati. s uirillu¬

Expanded text:
petitionem rerum defuncti defuncsit, etsi fisco nostro locus pateat, adspirare, cum ne illis quidem, quorum actu atque officio petitionum procedebat effectus, inpune liceat nostris sanctionibus adversari. Sed vir inlu
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis dep̃hensꝰ fu̾it ⁊ pu¬
ñitus bõaq eiꝰ sic̃ plectendi
ꝯsuetudo criminis ht fiscus
iuuaserit nullꝰ eadẽ sub sp̃e
munificencie p̾ncipał. aude¬
at ꝓp̾o iure poscere qͥ ccͣ legem
id ausus fu̾it sꝑare. ꝙ ñ licer
reꝰ iuolate legis hãtur. ꝯ qm̃¬
da petẽciũ unatõe ꝯstrĩgimur
ut ⁊̃ nõ ꝯcedenda tribuamus
nec ex resc̾pto ꝗ dẽ ño adũsus
formã late legis loci aliquid
relinqͣt᷑ si ꝗd aut̃ exbonis tali¬
rante atq poscente ꝯcedi cui¬
as apetendi fortunas stirpitꝰ
eruere cupientos uulli demceps
no lumꝰ petitioĩs rerũ eẽ licẽci¬

Expanded text:
maiestatis deprehensus fuerit et punitus bonaque eius, sicut plectendi consuetudo criminis habet, fiscus invaserit, nullus eadem sub spe munificentiae principalis audeat proprio iure poscere. qui contra legem id ausus fuerit sperare, quod non licet, reus violatae legis habeatur. Sed qda petentium inhiatione constringimur, ut etiam non concedenda tribuamus, nec rescripto quidem nostro adversus formam latae legis loci aliquid relinquatur. Si quid autem ex bonis talirante atque poscente, concedi cuias appetendi fortunas stirpitus eruere cupientes nulli deinceps volumus petitionis rerum esse licenti
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. ał.a. Si eĩ qui caꝑe potest
tacitum fidei ꝯmissũ relictũ
ẽ cessat delatio. his euim ꝓhi¬
betur tacite relinqͥ ꝙ palam
relictũ caꝑe nõ possunt.
ꝓcuratoris ut cãm ab alio de¬
latan ꝯuemienti diligñcia in¬
strueres nõ ip̃m noliuitariũ
delatoris mimꝰ suscepisse ie
aitoꝵ ieccio ã p̃cib intexta st̃
minifeste declar. ea pp̃nequid

Expanded text:
. Basso. Si ei qui capere potest tacitum fideicommissum relictum est, cessat delatio. his enim prohibetur tacite relinqui, qui palam relictum capere non possunt. procuratoris, ut causam ab alio delatam convenienti diligentia instrueres, non ipsum voluntarium delationis munus suscepisse te actorum lectio, quae precibus intexta sunt, manifeste decla
Abbreviated transcription (Latin):
ignorans eũ decessisse executus
fu̾as mandatũ. pꝰse teag̾e man¬
dati accõne. alioqum iusta ce p¬
babilis ignorantia dampnũ tibi
affert. o hu̾ic simile ẽ ꝙ placuit.
Si delutores manumisso dispen¬
satore ticii ꝑignorantiam lib̾to eoᷤ
solu̾int siberari. cũ alioqum st̃c¬
alii soluissent. qmͣ cui solu̾e de¬

Expanded text:
eum decessisse exsecutus fueras mandatum, posse te agere mandati actione: alioquin iusta et probabilis ignorantia damnum tibi afferat. et huic simile est quod placuit, si debitores manumisso dispensatore Titii per ignorantiam liberto solverint, liberari eos: cum alioquin stricalii solvissent, q
Abbreviated transcription (Latin):
cii ced̾e. nam m̾cede constituta:
ĩcipit locaco & conducco̾ eẽ.ꝙ nt
gn̾alit̾ dix̾imus quib casibus
dati aut depoĩti contrahitur ne-¬
te m̾cede locacõ o conduocõ cõ¬
trahi intlłrge ideo sifu̾lloni po¬
lienda curanda ue uestim̃ta qͥs¬
dedert añ sarcinatori saitiẽm.
nlła m̾cede cõstituta. n ꝓmissa.¬

Expanded text:
onstituta, incipit locatio et conductio esse. et ut generaliter dixerimus: quibus casibus, dati aut depositi contrahitur nete mercede, locatio et conductio contrahi intellegitur. et ideo si fulloni polienda curandave vestimenta dederis aut sarcinatori sarcienda, nulla mercede constituta n
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ĩ uiria facienda tͥ mandet.
licet enĩ penam istius fcĩ noie
p̃stit̾is. ñ tñ ullam habes adu̾¬
mandatũ. nõ debet exced̾e fines
mandati. ut ecce siquis adcent̃
aureos mandau̾it t̾ ut fundũ
em̃es. ułut pticio spond̾es. neq
pluris em̾e debes. neq ĩ amplo

Expanded text:
aut de iniuria facienda tibi mandet. aut de iniuria facienda tibi mandet. licet enim poenam istius facti nomine praestiteris, non tamen ullam habes advemandatum non debet excedere fines mandati. ut ecce si quis usque ad centum aureos mandaverit tibi, ut fundum emeres vel ut pro Titio sponderes, neque pluris emere debes n
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uenit madatum uelut si troi
mandet. ut pecumas tuas pociꝰ
ĩempcones p̃dioꝵ colloces qmͣ
tuam feneres. pocius. qmͣ ĩ ẽp
cõnes colloces. cniꝰ gni̾s man¬
datum. mag̾ co̾siliũ ẽ qmͣ man¬
datũ. & ob id nõ ẽ obligatorirm.
qr nemo exconsilio mandati ob¬
ligatur. ⁊̃ sinõ expediat ei cui
mandabit᷑. cũ lb̾m cuiq sit ap̃
se explorare anexpediat auxilĩt¬
sũ consiliũ. ¶Itaq si ocͤiosam
pecitniam domi te habũtẽ hor¬
tatus te fu̾it aliquis. ut rem
uis nõ expediat tibi eã emisse. ł
credidisse. nõ tam̃ tͥ mandati te¬
netur ꝙ add ħ ita sunt. ut q̃sitũ
sit an mandati teneatu qui mã¬
dauit t̾ ut ticio pecui̾am fen̾areᷤ.
s optinuit sabini snĩam. obli¬
gatoriũ ẽẽ inħ casu mandatũ.
qr nõ alit̾ ticio credidisses qmͣ
si tͥ mandatum ẽẽt. ¶ Illuo qͦq
mandatũ nõ ẽ obligatoriũ. ꝙo̾
cõtͣ bonos mores ẽ. ułitti siticiꝰ
defurto at dampno faciendo.

Expanded text:
intervenit mandatum, veluti si tibi mandet, ut pecunias tuas potius in emptiones praediorum colloces, quam ut feneres potiu colloces. cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio mandati obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabitur, cum liberum cuique sit apud se explorare, an expediat consilium. itaque si otiosam pecuniam domi te habentem hortatus fuerit aliquis, ut rem mvis non expedierit tibi eam emisse vel credidisse, non tamen tibi mandati tenetur. et adeo haec ita sunt, ut quaesitum sit, an mandati teneatur qui mandavit tibi, ut Titio pecuniam fenerares: sed obtinuit Sabini sententia, obligatorium esse in hoc casu mandatum, quia non aliter Titio credidisses quam si tibi mandatum esset. Illud quoque mandatum non est obligatorium, quod contra bonos mores est, veluti si Titius de furto aut damno faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ mandator execruatur. nã nisi
ita renuntiet. ut integracã man¬
datori resuet᷑. eand̾e explicandi
Qiuista cã int̾cessent. aũ nõ remm¬
ciandi. aũ ĩtempestiue renutiã

Expanded text:
rem mandator exsequatur. nam nisi ita renuntiatur ut integra causa mandatori reservetur eandem rem explicandi, si iusta causa intercessit aut non renuntiandi aut intempestive
Abbreviated transcription (Latin):
t mandet. sũ sua. & tua. sũ aliena
tm̃. Siue sua ce aliena. sine tua
datum sit suꝑuacuum ẽ mãdat᷑.
tua ce mancdantis. ułit  mand
tͥ ut pecuniam subusuris c̾deres.
retur. aũ siuolente te ag̾e cum
eo exfidenissoria cã mandet tͣ.
ut cum reo agas. ꝑicło mandã¬
tis ułut ip̃ius ꝑitulo stipłeris
abeo quem tͥ delegat ĩ io ꝙ oe tͥ
debu̾at. aliena aut̃ causa ĩ t̾ueñt
mandatũ. uelui si t̾ mͦandet ut
ticii negocia g̾eres. uł ut ticio

Expanded text:
tibi mandet, sive sua et tua, sive alienia tantum, sive sua et aliena, sive tua datum sit, supervacuum est mandatum Tua et mandantis, veluti si mandet tibi, ut pecuniam sub usuris crederes retur, aut si volente te agere cum eo ex fideiussoria causa mandet tibi, ut cum reo agas periculo mandantis, vel ut ipsius periculo stipuleris ab eo, quem tibi deleget in id quod tibi debuerat. Aliena autem causa intervenit mandatum, veluti si tibi mandet, ut T
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habebis cum eo mandati ac¬
cõm. ad̾o quidem ut sabino ce
res recte usq aocentũ aureos
acturũ existimauerunt. q̃ smĩa
sane benignior ẽ. ꝙ siminoris e¬
reoꝵ fitndus emetur. is utiq
mandasse intlłigitur. ut mino¬
ris siposs em̾etur. ¶Recͣte qͦque
mandatum cõtractum. si dũ adh ͨ
integrares sit tẽuoxatum fuent.
euanescit ¶t si adhut in tegro mã¬
Dato mors alt̾ius int̾ueniat.i.

Expanded text:
non habebis cum eo mandati actionem: adeo quidem, ut Sabino et res recte te usque ad centum aureos acturum existimant: quae sententia sane benignior est. quod si minoris ereorum fundus emeretur, is utique mandasse intellegitur, ut minoris, si possit, emeretur. Recte quoque mandatum contractum, si, dum adhuc integra res sit, revocatum fuerit, evanescit. Item si adhuc integro mandato mors alterutrius interveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
clum. aut tp̃s aucto festinantib
aũi ip̃is ꝑpetue inuicẽ tranͥscẽdere
circane ⁊ imꝑium cura ⁊ deuotõe
nemme licentiam hñte neq petẽ
aliquid deinceps tale. S scienteꝙ
noq impetrauĩt petita ꝓeadem
spoliabitur milita. Uolumus eĩ
eos mensura quidem us adclictũ
nuͣm contineri. sustitia uõ ⁊ alii
iirunib augeri. ⁊ adoruus ap̃̾pa¬
iẽre. mutcitudo enim hoerosa nich

Expanded text:
dum aut tempus aucto, festinantibus autem ipsis perpetue invicem transcendere circa nos et imperium cura et devotione; nemine licentiam habente neque petere aliquid deinceps tale, sed sciente quod neque impetrabit petita, pro eadem spoliabitur militia. Volumus etiam eos mensura quidem usque ad dictum numerum contineri, iustitia vero et aliis virtutibus augeri et ad maius apparere. M
Abbreviated transcription (Latin):
demam.
herm̃ mag̃. sacrorum offiorũ :
patricio. Cum aliis omanb
que mnordinẽ ꝑduximus conpe¬
tentem. neq ea quedespectabi¬
lib ur̃is referendarus sunt fora̾
relinquere exinauimus. a nr̃a
ꝓuidentia ⁊ tanto mag̃ quãto
nob̾ utiliores constuimi sunt. pͥ¬
inum quidẽ eꝙs nõ inmultitu¬
dine constitutos nos ut pote mt¬
tos ꝑeos atliminꝰ singulorum
facilepettoẽs discentes plures:
ẽẽ quamdudum fecimus. S
apparuerũt quidam nr̃am lar.¬
gitatem ininm̃sumiuocantes
⁊ multos quitem nob inirodu

Expanded text:
dem A. Hermogeni magistro sacrorum officiorum et patricio. Cum aliis omnibus, quae in ordinem perduximus competentem, neque ea quae de spectabilibus nostris referendariis sunt foras relinquere existimavimus a nostra providentia, et tanto magis, quanto nobis utiliores constituti sunt. Primum quidem eos non in multitudine constitutos nos, utpote multos per eos adiuvemus singulorum facile petitiones discentes, plures esse quam dudum fecimus. Sed apparuerunt quidam nostram largitatem in immensum vocantes, et multos qu
Abbreviated transcription (Latin):
amagno deo dãtis extimauio
oportere ⁊⁊ ip̃as ẜuorũ lib̾tates.
cum apͥore conclictiõe adiĩs li ͥ¬
berantur. oĩo eas puras eis ⁊ ĩ u¬
fu̾fcitas ꝑfectas efficere ⁊ ꝓptã
etiã dediniorũ iniria libauioꝰ
lib̾tates c⁊ lat̾initat. uł ut ĩ¬
p̃fectas exclusimus. ⁊ suꝑflu
uimus senatus ut pote initio
ĩanit̾ introductum. ⁊⁊ recte
postiodũ repbatũ solãq ualẽ
romã ciuitatẽ inlib̾tatib uo¬

Expanded text:
magno deo datis, aestimavimus oportere et ipsi servorum libertates, cum a priori condicione a dominis liberantur, omnino eas puras eis et infucatas et perfectas efficere. Et propterea etiam dediticiorum iniuria liberavimus libertates et latinitates velut imperfectas exclusimus et iteratiivimus senatusconsultum utpote initio inaniter introductum et recte postmodum reprobatum, solamque valere romanam civitatem in libertatibu
Abbreviated transcription (Latin):
tai circa psõas qm cͥcares
acp̃dia funditus uibenius
aboleri. ut om̃s huiꝰ moĩ so¬
pita ꝑpetuo ꝯquiescat exac¬
tio. deconsulib anõ spar¬
gendis ab his pe de pfec¬

Expanded text:
tam circa personas quam circa res ac praedia funditus iubemus aboleri, ut omnis huiusmodi sopita perpetuo conquiescat exactio. DE CONSVLIBVS ET NON SPARGENDIS AB HIS PECVNIIS E
Abbreviated transcription (Latin):
Tessante gͦ ista spargẽdi uili¬
tate ãplissimi ꝯsules ꝓcedẽtes
deĩceps ab stineãt ħ errore ꝑdẽ¬
di optimoq ꝯsiliooꝑi uecessa¬
no ꝓficiat ꝙ erat inꝯpetent᷑
ꝓhiciend̾. ad instauratõe ita

Expanded text:
essante ergo ista spargendi vilitate amplissimi consules procedentes deinceps abstineant hoc errore perdendi, optimoque consilio operi necessario proficiat, quod erat incompetenter proiciendum. Ad instaura
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ enĩ quia aniquitus eat
quidam p̃fecture figum. quam
honerariã uocabãt. coͣdicitł ab
ĩꝑio sr̃ eacollatis hãc aũt ita no¬
mmabãt ut nich aluicl nisipu¬
rũ honorem hisquib p̃bebat᷑¬
conferret. que curia les nõ lib̾a¬
bat foruma cuĩalinisiquis ea
ip̃o oͦpeministrsset. ⁊ sicut
degliosissimis magistꝰ mili¬
tuim iudebunis quia nuius
exmõast̾io armorũ eripitur

Expanded text:
ovimus enim quia antiquitus erat, quaedam praefecturae figura quam honorariam vocabant, codicillis ab imperio super ea collatis; hanc autem ita nominabant, ut nihil aliud nisi purum honorem his quibus praebebatconferret: quae curiales non liberabat fortuna curiali, nisi quis eam ipso opere ministrasset. Et sicut de gloriosissimis magistris militum videbimus, quia nullus ex magisterio armorum eripitur
Abbreviated transcription (Latin):
muus uenerit. is siredim¬
dantia fortun aRydoneus
fu̾it adrestitueuda que deẜ¬
tis forte possessiõib requir¬
nunt᷑ patrimoĩũ suũ publi¬
cis implicet nesibꝰ smuͣo nu¬
nor facultatib ꝓbabitur da¬
tis sidenissorib ydoneis ad
emphiteosim accedat. sciẽ¬
tib his quos taliũ retũ cu¬
ra sollicitat iise negligẽcie
dap̃na si huiꝰ moĩ cautio te¬
d. a̾ Om̃s patrimoniales
limiti deputatos adius pͥsti¬
nũ. sine ullius assertioĩs re¬
nocentur obstacło p̾bituri
omĩa q̃ anã impedenda ne¬
cessitatibꝰ limitis p̃̾beri ꝯsu¬
euerãt. Ita ut nulli penitus
audiant᷑ quiaut rescripto a¬
ꝯduc̾toẽ qͦlib ⁊ genere lar¬
gitatis denr̃a lib̾alitate me¬
ruerint. I op̃. art̃. ã.

Expanded text:
s venerit, is si redundantia fortunarum idoneus fuerit ad restituenda, quae desertis forte possessionibus requirentur, patrimonium suum publicis implicet nexibus. Si vero minor facultatibus probabitur, datis fideiussoribus idoneis ad emphyteusin accedat: scientibus his, quos talium rerum cura sollicitat, in se neglegentiae damna, si huiusmodi cautio deD. VI limiti deputatos, ad ius pristinum sine ullius adsertionis revocentur obstaculo praebituri omnia, quae antea impendenda necessitatibus limitis praebere consueverant, ita ut nulli penitus audiantur, qui aut rescripconductionem quolibet genere largitatis de nostra liberalitate meruerint. D. prid. k.
Abbreviated transcription (Latin):
ditc̃e ꝓpͥa ꝯstituti sunt. illustux
auctoritas tua ub̾at excqͣri
ita ut releuato honore ꝙ minu¬
n fatigatis. tnͣlato meos qui
iutegris uirib florent ascͥptõ

Expanded text:
ia constituti sunt, illustris auctoritas tua iubebit exaequari, ita ut relevato, quod imminet fatigatis, translatio in eos, qui integris viribus florent, adscriptio
Abbreviated transcription (Latin):
d. a. Patrimoĩas fundi pen¬
sitatiõem aurariã sen siuĩ¬
tariã intra tp̃s omissam. mi
feratim. ita tũ ut ꝑmanente
sub̾a paruuloꝵ iudextutorẽ
uł curatorẽ ꝑ quẽ differt᷑
illatio negligencie sue. ⁊ des¬
ti officu penas exigat. ⁊ tap̃¬
na depiorare ꝯpellat.

Expanded text:
. Patrimonialis fundi pensitationem, seu aurariam, seu frumentariam intra tempus omissam, minferatur; ita tamen ut, permanente substantia parvulorum, judex tutorem, vel curatorem, per quem differtur illatio, negligentiae suae et deserti officii poenas exigat, et damna deplorare compellat.
Abbreviated transcription (Latin):
pociantur. ut ꝙ uiris alt̾ in¬
ferendo p̾ciũ ꝯsecutꝰ ẽ. hoc ña
lib̾antate p̃dictus emphite
possid. sciat illibatum inte
exfuudis patrimoĩalibꝰ atq
amphiteoticaruis cũ sundoꝵ
sunt diũ pr̃a re

Expanded text:
potiantur, ut, quod iuris alter inferendo pretium consecutus est, hoc nostra liberalitate praedictus emphyteupossedit, sciat inlibatum intemex fundis patrimonialibus atque emphyteuticariis, cum fundorum sunt domini, prae
Abbreviated transcription (Latin):
ad lib̾es ascendunt ⁊ exnattra¬
lib ad legntimos. aliiuo̾ ex ħ
ip̃o naturales sũt. ⁊ quedam
eis succesioẽs existunt. alios
aũt neq natumles eẽ ctecet.
oportet. igitur uos ita facere¬
ꝯsti ut nullus ignoret que
possunt umaturalib ualere.
¶ditiius aũt iuhoãtes legẽ
qui consistunt naturales. ꝗbq
uodis ꝓcedunt ad legntimos qͦꝵ
płimos luuenimus nos. atq
sũt horum successicẽs. ⁊ quõ
quidẽ uetnstausua ẽ his aoͣne
quomodo nos humane uec
illudquoq relinquitur quã
do nec naturauñ cligni fuĩt¬

Expanded text:
ad liberos ascendant et ex naturalibus ad legitimos, alii vero ex hoc ipso naturales sunt et quaedam eis successiones existunt, alios autem neque naturales esse decet, Oportet igitur nos ita facerem, ut nullus ignoret quae possunt in naturalibus valere. Dicimus autem incohantes legem, qui consistunt naturales, quibusque modis procedunt ad legitimos quorum plurimos invenimus nos, et quae sunt horum successiones, et quomodo quidem vetustas usa est his amare, quomodo vero nos humane. Nec illud quoque relinquitur, quo quidam nec naturalium digni fi
Abbreviated transcription (Latin):
cedere que m̃ sũt fatle oĩo ẽ drẽ.
isquis igͥ fuĩt naturaliũ
filiorũm. pat̃ sus cuia ł existẽs
seulib̾ acuria licentã hebit hos aũ
quosdã exeis. siue legntimorũ
sit filiorũ pat̃. siue ̃ nõ. s solũ
naturaliũ offerre curie. l forte
illustͥs dignatis. sit̃ filii suscepti
uisitam̃ tał dignitas que hoĩez
l curiales sĩt ad hãc fortimã libo̾s
fatit oblatitioĩs aũt̃ modus. siũ
fiat apatre adhuc suꝑstite cumꝗs¬
piam incomune filiumofferret.¬
ħ uãq gestũ ẽ in filio caloĩ nali
aleone pie memorie scͥpta dicit
cõstitutio siue ergo ẜmhũe mo¬
rialẽ deiñ ille ampletatur scͥp¬
turam legñͣtimus mox fiet na¬
turaliũ uir oĩo lib̾anus. sue q̃¬
iã mortuo patre semetip̃m fi¬
lius aut filii offerãt nõ existẽ¬
te quidẽ legntima sobols q̃ sic¬

Expanded text:
 sunt facile omnino est dicere. Si quis igitur fuerit naturalium filiorum pater, sive curialis existens seu liber a curia, licentiam habebit hos aut quosdam ex eis, sive legitimorum sit filiorum pater sive etiam non sed solummodo naturalium, offerre curiae, licet forte illustris dignitatis sint filii suscepti, nisi tamen talis quae homines, licet curiales sint, ab hac fortuna liberos facit. Oblationisre adhuc superstite, cum quispiam in commune filium offert hoc namque gestum est in Philocalo naturali a Leone piae memoriae scripta dicit constitutio, sive ergo secundum hunc morialem, deinde ille amplectatur scripturam, legitimus mox fiet naturalium iure omnino liberatus. Sive etiam a mortuo patre semet ipsum filius aut filii offerant, non existent, quidem legitima sobole,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq meclus ei legntimus uiris
existẽs ciuitatib mox utił quẽ
thecdosiꝰ piei noue introdux̃
mẽmorie saĩtitũ nãq ẽ abeo ut
possit naturales filios aut õ a
ut aliquos offerre curiis aut fi¬
lia copula̾ib copulare E⁊ qñimodꝰ
iste nõ sĩplicẽ hũit leg̃ latitẽm
s uai̾e ⁊ deoblatõib clictũ ẽ. cide¬

Expanded text:
uris existens civitatibus mox utilis, quem Theodosius piae et novae introduxit memoriae. Sancitum namque est ab eo, ut possit naturales filios aut omnes aut aliquos offerre curiis aut filias curialibus copulare. Et quoniam modus iste non simplicem habuit legislationem, sed varie et de oblationib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduxit ĩ genuos pͥminãq pare¬
tib pͥmifiuii. similit̃ quidẽ li¬
b̾i. similit aũt libĩ ac̾atura fi¬
ebãt bella uõ qi littes. atq libidiẽs
⁊ concupisentie cãz deposuer̃t
adaliud scem̃a ẜ uitute naq ĩ¬
ueĩt bellũ. Naturales aut casti¬
tans caũs lex aũt rursus huus¬
modi clelicta curans. lib̾tatẽ ẜ¬
ius molita ẽ. ⁊ multũ dehis trac¬
tauit ⁊ modos introdutẽs dena
ad uis legitimũ. uas ꝙ nõ trã¬
sitorie n ues sãctimus. n sub¬
iectos hãc legẽ neglegent audi¬
re p̃cipimus. ¶ Legutimisi¬
quidem successoe̾s ꝓcectunt hõi¬
b exnuptiis. quas contra hẽt
aut cũ dotalib instrum̃ts aut
⁊̃ abs his sic ad feminas ma¬
scuł conuenientib ut abintno
hañt ad eas nuptianũ legntioa¬
rũ affectũ ⁊ ħ ciũ incalupnia
põitum uos respitientes legͣe
decreuimus. quid in his quidẽ
qui formine dignitate ꝓuecti
sunt. Quid aũt in mecliocri

Expanded text:
duxit ingenuos. Primis namque parentibus primi filii similiter quidem liberi similiter autem legitimi a creatura fiebant. Bella vero et lites atque libidines et concupiscentiae causam deposuerunt ad aliud schema. Servitutem namque iuvenit bellum, naturales autem castitatis casus; lex autem rursus huiusmodi delicta curans libertatem servis molita est et multum de his tractavit modos introducens dena ad ius legitimum vias. Quod non transitorie neque nos sancimus, neque subiectos hanc legem neglegenter audire praecipimus. Legitimi siquidem successores procedunt hominibus ex nuptiis quas contrahunt aut cum dotalibus instrumentis aut etiam absque his, sic ad feminas masculis convenientibus, ut ab initio habeant ad eas nuptiarum legitimarum affectum. Et hoc enim in calumnia positum nos respicientes lege discrevimus, quid in his quidem qui fortunae dignitate provecti sunt, quid autem in mediocri
Abbreviated transcription (Latin):
neccessitate tumnidũ ẽ. ⁊ fugi¬
endũ quidẽ ꝙ malũ ẽ. inueni¬
endũ est uõ undiq ꝙ meliꝰ ẽ.
Quia igitur aliqua quidẽ in cõ
denattiralib scͥpta sũt filiis.
Quedã uõ inlibro insatutorũ
dehis aut nos ꝯstitiumꝰ. aut ꝑ¬

Expanded text:
necessitate curandum est, et fugiendum quidem quod malum est, inveniendum vero undique quod melius est. Quia igitur aliqua quidem in consde naturalibus scripta sunt filiis, quaedam vero in libro institutorum de his aut nos constituimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
uenerĩt c⁊ eorum qui paulo añ
nos fuerunt multã uaĩetãtẽm
ca suscepit nos eĩ dupiex habũ¬
damus studiũ płimos in lib̾ta¬
tẽ ꝑclucere homines. ⁊ ex pͥore
ẜũitutẽ ⁊ ex naturalib ad le

Expanded text:
enerunt et eorum qui paulo ante nos fuerunt, multam varietatem causa suscepit. Nos enim duplex habuimus studium, plurimos in libertatem perducere homines ex priore servitute et ex nat
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾e coͣtrahuntur: ꝯͣia uoluntate
dissoliuuntur. nam siticius &e seiꝰ
int̾se cõsensint ut fundũ tulcu¬
lanũ emptum seius hrẽt centun
aureoꝵ. deĩ renõ dum secuta .i.
noq p̃cio soluto. neq funbo tra¬
dito. placu̾it int̾eos ut discede̾t
abea empc̃oe & uendicõe ĩ uicẽ

Expanded text:
u contrahuntur, contraria voluntate dissolvuntur. nam si Titius et Seius inter se consenserunt ut fundum Tusculanum emptum Seius haberet centum aureorum, deinde re nondum secuta, id est neque pretio soluto neque fundo tradito, placuerit inter eos ut discederetur ab emptione et venditione, invicem
Abbreviated transcription (Latin):
lacõ yͣmaginaria solucõ ꝙ enim
ex u̾boꝵ obligacõne ticio debet
idsuielit ticius remitt̾e. pot̾it sͤ
fi ut patiatur ħ u̾ba debitorem
ceptum. oe ticius rendeat habeo
¶ S o gr̾ece pot̾ acceptilacõ fieri.
dũ modo sic fiat ut latinis u̾b̾¬

Expanded text:
 imaginaria solutio. quod enim ex verborum obligatione Titio debetur, id si velit Titius remittere, poterit sic fieri, ut patiatur haec verba debitorem ceptum? ’ et Titius respondeat ‘ habeo ’: sed et Graece potest acceptum fieri, dummodo sic fiat, ut Latinis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ñ cete. ¶ Consentaneũ enim
uisum ẽ u̾b fc̃am obligacõnẽ
posse alis u̾bis dissoluiss o id
ꝙ alia decausa debetur pot̾ ĩstipu
ta stipulacõ que uulgo aquiliana
applłatur. ꝑ qnͣ stipulacõm con¬
tingit ut oĩum rr̃ obligacõ ĩsti¬
płacõm deducatur. & ea paccep¬
tilacõm tollatur. stipłacõ enim
aqͥliana nouat om̃s obligac̃ões.
m agallo aquilio tra cõpoi̾ta ẽ.
qcquid te mͥ exqua cumq causa

Expanded text:
e: consentaneum enim visum est, verbis factam obligationem posse aliis verbis dissolvi. sed id quod ex alia causa debetur potest in stita stipulatio, quae vulgo Aquiliana appellatur, per quam stipulationem contingit ut omnium rerum obligatio in stipulationem deducatur et ea per acceptilationem tollatur. stipulatio enim Aquiliana novat omnes obligationes et a Gallo Aquilio ita composita est: ‘ quidquid te mihi ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
acceptũq tuli. ¶ P̾t̾ea nouacoe
tollitur obligaco̾. uoluti si id ꝙ
tͥ seiꝰ debeat. aticio dari stipłatus
sis. Nam int̾uentu nou̾e ꝑsone.
noua nascitur obligacõ. &e pͥma
tollitur tͣnslata in pꝰt̾ioremlad̾o
ut int̾dum lic post̾i̾or stipulaco̾
ĩ utilis sit. tñ pͥma nouacõnis
uire tolłr. ueluti si id ꝙ ticio tu
debeas. apupillo sñ tutoris aucto¬
ritate scipłatus fu̾it. Quo cãu
res amittitur. siam oe p̾or debitor
lib̾atur &e pꝰt̾ior obligacõ nulla e̾.
¶nõ iẽiuris ẽ siaseruo quis stipri¬
latus fu̾t. Nam tunc pͥor ꝓuĩob
ligatus manet. ac sipostea nullus
stipulatus. fuiss. ¶ S siꝑsona ea
dem sit. aqua postea stipuł̾is tra
demũ no uacd̃ fit. Si quid inpꝰt̾io¬
re stipulac̾o̾e noui fu̾t. forte con¬
dic̾o aũ dies aũ fideiusso adiciat᷑
aut detrahat᷑. ¶Q aut̃ dixͣimus
sicõdicõ adiciatur. nouac̾om fi̾ sic
intlłi oꝑtet. ut ita dicamis fc̃am

Expanded text:
acceptumque tuli. ’ Praeterea novatione tollitur obligatio. veluti si id quod tu Seio debeas, a Titio dari stipulatus sit. nam interventu novae personae nova nascitur obligatio et prima tollitur translata in posteriorem, adeo ut interdum, licet posterior stipulatio inutilis sit, tamen prima novationis iure tollatur: veluti si id quod Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuerit: nam tunc prior proinde obligatus manet ac si postea nullus stipulatus fuisset. sed si eadem persona sit a qua postea stipuleris, ita demum novatio fit, si quid in posteriore stipulatione novi sit, forte si condicio aut dies aut fideiussor adiciatur aut detrahatur. quod autem diximus, si condicio adiciatur novationem fieri, sic intellegi oportet, ut ita dicamus factam
Abbreviated transcription (Latin):
queq abste peticio. uł adu̾sus
te ꝑsecucio ẽ. o erit ꝙ q tumecũ
hab̾es. tenes. possides. possid̾es¬
ue: dolone malo fecisti quo muiꝰ
tantam peciũam dari stipulatꝰ ẽ
alilus. augerius spopondit. nu

Expanded text:
quaeque abs te petitio vel adversus te persecutio est erit quodque tu meum habes tenes possides possideresve dolove malo fecisti, quo minus tantam pecuniam dari stipulatus est Aulus Agerius, s
Abbreviated transcription (Latin):
demus aũt quo dam coh̾entes
mulierib. indotatis dem̃ moriẽ¬
tes. ⁊ filios quidẽ ex lege uoca
me conuumxiͣt manẜuit. at¬
tam̃eo ꝙ nõ sit facta n dos nez

Expanded text:
demus autem quosdam cohaerentes mulieribus indotatis, deinde morientes, et filios quidem ex lege vocatae coniugis manserint, attamen eo quod non sit facta neque dos neque
Abbreviated transcription (Latin):
ẜminstar illius nr̃e constitutõis
que quartam decernit eis. q̃ his
ẜuantlis simlrͥ quidẽ inuiris.
indomouiri. aut alibi repoĩtas
iacere. huius moĩ reb uiri c̃cti.¬
torib nullo mõ ualentib. insi

Expanded text:
 secundum instar illius nostrae constitutionis, quae quartam decernit eis, etiam hic servandis similiter quidem in viris, in domo viri aut alibi repositas iacere huiusmodi rebus viri creditoribus nullo modo valentibus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ter. patrin amite. auũcłi. mat̾t̾e
⁊ suꝑior quid̃⁊ infĩor ꝯgnatio. apri¬
⁊ mo gradu incip̃ ad ea q̃ extransuꝰ¬
so mĩatur a ccdo primo gradu est
supra. pr. m̃r. Infra filiꝯ filia Scdoᷤ
supra: auo. auia. Infra: nepos. nep¬

Expanded text:
ter patrui, amitae, avunculi, materterae. Et superior quidem et inferior cognatio a primo gradu incipit. At ea quae ex transverso numeratur a secundo. Primo gradu est supra pater, mater: infra filius, filia. Secundo, supra avus, avia; infra nepos, nep
Abbreviated transcription (Latin):
ponairatõm grad̾. eos ⁊̃ presenti
lbro ĩscribi quatinꝯ possĩt. ⁊ aim
b ⁊upectõe a doloscẽtes ꝑfectis¬
simã graduũ disciplinã adip̃isci¬
.Ille̾ c̾tum ẽ ad siules ognatões. N¬
illã ꝑtem eͥdicti. qͣ ꝓrͥmitats no¬
nũe bonor possõ ꝑmittitur nõ ꝑ¬
tin̾e. Nã neculla ãtiqua lege ta¬
ł ꝯgnatio ꝯputabat᷑. S nr̃a ꝯstitu¬

Expanded text:
narrationem graduum etiam eos praesenti libro inscribi, quatenus possint et auribus et inspectione adulescentes perfectissimam graduum doctrinam adipisci. Illud certum est ad serviles cognationes illam partem edicti, qua proximitatis nomine bonorum possessio promittitur, non pertinere: nam nec ulla antiqua ege talis cognatio
Abbreviated transcription (Latin):
ũp ñ adicionũ nices : alias difficł¬
tates c ipsis larinis ⁊ legẽ uiniã
tur ⁊ mirabili mͦ auuibidã adi̾ectẽi¬
pͦ ip̃as uias q̃ in lattntatẽ deduee¬
bat: ad cinitatẽ romanã capiẽdã

Expanded text:
ndicionum vices et alias difficultates cum ipsis Latinis etiam legem Iuniam tur, et mirabili modo quibusdam adiectionibus ipsas vias quae in Latinitatem ducebant ad civitatem R
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰqr sexꝯ uł gradq: ad eos successio
lib̾is decesẜĩt. si quid̾ ĩtestati ad
rĩt. c nulos lib̾os hrent. uł hñtes
mr̃no eos p̾terierĩt. ita ut ñ poͥs¬
sĩt argui ioffõsa eoꝵ testam̃ta.
sõm ꝯtra tabłas. ñ dimitiã ut ã¬

Expanded text:
 sexus vel gradus, ad eos successionliberis decesserint, si quidem intestati, ad rint, cum nullos liberos haberent vel habentes maternus eos praeterierit, ita ut non possint argui inofficiosa eorum testamenta, sionem contra tab
Abbreviated transcription (Latin):
lia mau̾missores detineba̾t poea
u̾osenatꝰ ꝯsłto largiano caut̾ fũa
ut lib̾i manumissoris ñ noiatim
exhecati fcĩ extraneis hecdib eoꝵ ĩ
bonis latinoꝵ ꝓponentur. Quibꝰ
ꝙ eund hoĩem si ĩuuito uł ignerã¬
te prono ad ciuitatẽ remanã nẽi

Expanded text:
nia manumissores detinebant. postea vero senatus consulto Largiano cautum fuerat ut liberi manumissoris, non nominatim exheredati facti, extraneis heredibus eorum in bonis Latinorum praeponerentur. quibus quod eundem hominem, si invito vel ignorante patrono
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. amta ẽ pris soror. Matert̾an᷑
dam thet. apellatur. ꝙĩto gradu
ab auo abauia. infra. abnepos ab¬
neptis. extransũse fris sororisa ne¬
pot. neptis. Et ꝯueĩent patruus ma¬
gnꝯ ⁊ amita magna .i. aui fr̃aui⁊

Expanded text:
dicitur. amita est patris soror, matertera vero dam τηθἰς appellatur. Quarto gradu supra abavus abavia, infra abnepos abneptis, ex transverso fratris sororisque nepos neptis et convenienter patruus magnus amita ma
Abbreviated transcription (Latin):
at. s ĩ emacipati ⁊ ĩ adoptom da¬
ti. si medo ex aliq̃ ꝑte ħedes scͥꝑ¬
ti erat ã prec̾iti ꝯtra tabłas bono¬
⁊ possões exelicto petierãt. Nã
ex hedati uło modo repeslebãt
pr̃onũspaea lege papia adauctͣ
lib̾tos hẽbant. Cantũ est .n. ut ex
bonis eiꝰ. q sext̾cioꝵ cent̾ nuliũ
prĩoniũ reliq̃rat. ⁊ pautõres qͣm
tres lib̾os h̾ebat sũ his testam̾to

Expanded text:
adoptionem dati, si modo ex aliqua parte heredes scripti erant aut praeteriti contra tabulas bonorum possessionem ex edicto petierant: nam exheredati nullo modo repellebant patronum. Postea lege Papia adaucta libertos habebant. cautum est enim ut ex bonis eius qui sestertiorum centum milium patrimonium reliquerit et pauciores quam tres liberos habebat, sive is testa
Abbreviated transcription (Latin):
uocari. Si ãt ex dnob frĩb filie nas¬
c̃tur. sorores prũeles uoca̾tur. at
eos qui ex fr̃e uł sorore ꝓpagãtur
amitĩos ꝓprie dici. amite tue alii
ꝯsebrinũ te apeslãt. tu illos amiti¬
nos. ¶Quĩto supra: atauq. atani᷑
Infra: at nepos atneptis. ertrãsũ¬

Expanded text:
vocari si autem ex duobus fratribus filiae nascantur, sorores patrueles appellantur: at eos, qui ex fratre et sorore propagantur, amitinos proprie dici amitae tuae filii consobrinum te appellant, tu illos amitinos. Quinto supra atavus atavia, infra adnepos adneptis, ex transve
Abbreviated transcription (Latin):
liquid fiat. ⁊ ip̃e cadat asac̾do
tissit. ⁊̃ ⁊ uhuiismodi uita
catus deponẽs aĩe. ¶s⁊ q̃ sic enu¬
petens ẽ uenerabiles ⁊ ũdiq
ꝓbatas legum regłas ante or¬
clinatioẽm quas recta ⁊ inu¬
olata nr̃a suscipit fides. ⁊ ca¬
tholicadei apłicaq disposuit. ⁊
tradidit ẽccła. Et dum exͫ fre¬
quelm earum iectõe trasierit.
qui ad orctinatioẽm dectucitur
intr̃oget eũsi sufficiens ẽ custedie
ta sacrarũ regłarũ nõ seuale ẜuae
nullo moto ei ordinatõe ĩpõi Si
homini possibile ẽ ꝯplẽbiͣt hec
que in ħis continent᷑. tẽ mone
dato honore. ⁊ n ciuiles leges
datũ multum delinquent eoꝙ
ap̃cedentib nos ĩmꝑatõrib ⁊ a
nob ͤ ip̃is recte dictum ẽ. oportẽ
satras regulas ꝓlegib ualere.

Expanded text:
fiat et ipse cadat sacerdotcis sit. Etiam in hujusmodi vita catus deponens animae suae. Sed epetens est venerabiles et undique probatas legere regulas ante ordinationem, quas recta et inviolata nostra suscepit fides, et catholica dei apostolicaque disposuit et tradidit ecclesia. Et dum ex frequenti earum lectione transierit qui ad ordinationem deducitur, interroget eum, si sufficiens est custodita sacrarum regularum non se valere servare, nullo modo ei ordinationem imponi; si homini possibile est complebit haec quae his contjam dato honore, et neque civiles leges delictum inultum relinquent, eo quod a praecedentibus nos imperatoribus, et a nobis ipsis recte dictum est oportere sacras regulas pro legibus val
Abbreviated transcription (Latin):
lũpniator aut in p̃o pͥncipio
dat segget istum inꝑpetnũ a sac̃¬
tm̃ diuĩtiãs examinatõe ñ fanat
aut facta examinatõe demõstra¬
re sic̃ p̾diximus nõ ualiu̾t acc̃a¬
uias inculpabił apparuit. acce¬
dẽ aduenturã ordinatõem. Q
enĩita ordinatur exħ multa⁊
meliora cognoscit p̃ceptorum
⁊ nõ uĩalrrit adiutã inpitam

Expanded text:
lumniator, aut in ipso principio dat, segreget istum in perpetuum a sacrtoto denuntians examinationem non faciat, aut facta examinatione demonstrare, sicut praediximus, non valuerit accvias inculpabilis apparuit, accedere ad venturam ordinationem. Qui enim ita ordinatur, ex hoc multa et meliora cognoscit praeceptorum, et non incurrit ad vitam impunitam,
Abbreviated transcription (Latin):
uelle. n sc̃issimas eccłas negli¬
gere. n annũ excedere. quẽ ⁊
ꝓͥũ n imꝑial aliqua eũ sicut
p̾cliximꝰ detineat uisio tẽ siꝗdẽ
sit metropolita cirea eccłiasticã¬

Expanded text:
velle, neque sanctissimas ecclesias negligere, neque annum excedere, quem et, neque imperialis aliqua eum sicut praediximus detineat jussio, tunc siquidem sit metropolitanus, c
Abbreviated transcription (Latin):
dat sac̃docio ⁊ ꝗ eũ ordiãt foris epãtũ
sectabitihãc legem offend̾es. ¶ S
n pͣecc̾imus oportere emere sa¬
spicere eũ domini dĩ culturam
uolumus. ⁊ nõ płimis huãisco¬
gitatiõib ꝓtrahi S n meru
filios aut nepotes habẽs ħ enim
stitntioĩb sanititũ ẽ. ꝑquas du¬
dum coherentẽs uxd̃rb nõ ꝑscru¬
tamur oẽ p̾tĩtũ relinquẽtes. de
cetoͣ aũt nulli ꝑmittentes appo¬

Expanded text:
det sacerdotio, et qui eum ordinat, foris episcopatum sectabitur, hanc legem offendens. Sed neque pecuniis oportere emere saspicere cum domini dei culturam volumus, et non plurimis humanis cogad episcopatum accedat. Prius autem aut stitutionibus sancitum est, per quas dudum cohaerentes uxoribus non perscrutamur, omne praeteritum relinquentes, de cetero autem nulli permittentes a po
Abbreviated transcription (Latin):
te decenna indigne ꝯtupisces¬
⁊ om̃i sac̾dotali exduditror¬
dine. ¶ Oportet aũt ũpõ or¬
dinauonis tꝑe. quimpõit eã
illi. coramonim fidelippͦ scĩssi¬
cͥat ordmatõem. Ut ille corã oĩ
b ħ aucdiens. nõ solum hãtdĩ
timorem. s ⁊̃ corã omnib de¬
nuntiatõe ⁊ ꝓfessioe erubescat
¶Siquis aũt tał quidẽ ẽẽpu¬
tetur. ⁊ adep̃ãtus orclin̾a̾tõem
transeat. contradicat aũt aliꝗᷤ
atqr cucat conscium se ee alicu¬
ius illicitorum ei. nõ pͥus me¬
reatur epãtus ordiatoẽm ꝙͣ e
xaminatio querimoĩarũ fiat ⁊
appareat unctiq innoxiꝰ. Qd̾
passus sit. is qui ordinatoẽm
facit. legittimã exammatoe
inpõi cause. cuͣrrat adorctĩati¬
ẜ ⁊ isqui contra legẽ feẽ cad¬
a sacdotio ⁊ qui siñ ꝓbatõe ĩpoĩt

Expanded text:
te decentia indigne concupisceet omni sacerdotali excluditur ordine. Oportet autem in ipse ordinationis tempore, qui imponit eam illi, coram omni fideli populo sanctissie coram omnibus haec audiens non solum habeat dei timorem, sed etiam coram omnibus denuntiationem et professionem erubescat. Si quis autem talis quidem esse putetur, et ad episcopatus ordinationem transeat, contradicat autem aliquis atque dicat conscium se esse alicuius illicitorum ei, non prius mereatur episcopatus ordinationem, quam examinatio, querimoniarum fiat, et appareat undique innoxius. Quodsi passus is qui ofacit, legitimam examinationem imponi causae, currat ad ordinatie, sed is qui contra legem fit cadat sacerdotio, et qui sin
Abbreviated transcription (Latin):
larareimꝑio utuir nitam ex haccã
repudii inueniat eccõem. ¶Side
adultĩo maritus putauĩt pꝰsesuã
uxorẽ cõniunci oportet uir̃ pͥusin¬
scͥb̾e mulierẽ aũ ⁊̃ adultiũ ⁊ si huiꝰ¬
modiactusatio uerax ostendr̃ tẽre

Expanded text:
larare imperio, ut vir nullam ex hac causa repudii inveniat occasionem. Si de adulterio maritus putaverit posse suam uxorem convinci, oportet, virum pribere mulierem aut etiam adulterum, et si huiusmodi accusatio verax ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
minanti. ¶Illud uero ꝓũitate
exhoc solo adultĩi cͥmini subiacẽ¬
ñ andis domib p̃sumat̃ intatib
semisceri scełib ⁊ itaibi depeccatis
tractare ubi cõsueuert̃ dm̃ tim̃tes
peccõꝵ ueniã postulare. iubemꝰ ũ
siquis talisinueniatur inlecis u¬
eñ abilib aliene uxori d̾ qͣ insus¬
picioẽ ẽ post tres sic̃ dcm̃ est etest¬
ꝑsonas defensori eccẽ aut aliis cłi¬
cis trad̾e ut ad eoꝵ ꝑicłm diũsiisti
ẜuent᷑ don᷑ uidex hoc cegnoscẽs in¬

Expanded text:
minanti, illum vero pro veritate em tamquam ex hoc solo adulterii crimini subiacennerandis domibus praesumant in talibus se misceri sceleribus et ibi de peccatis tractare ubi consueverunt deum timentes peccatorum veniam postulare, iubemus, ut si quis talis inveniatur in locis venerabilibus alienae uxori, de qua in suspicione est, post tres, sicut dictum est, contestpersonas defensori ecclesiae aut aliis clericis tradere, ut ad eorum periculum divisi isti serventur, donec iudex hoc cognoscens m