comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ascendunt. audientes apłm dicen¬
tem. Quȩ sursũ sunt quęrite. quȩ
sursum sunt sapite. ubi xp̃c. ẽ. in
dextera dei sedens. Descendente
nunc dño . hoc ẽ. in clinantem se
ad infirmitatem & in potentiam
cȩterorum. rusertus in ꝑfectioni
eorum uel insirmitati. secutȩ sunt
homo lȩpsus unus ex illis qui curã
quȩrebant. qui leuamen desidera¬
bant. Et ecce lȩpsus ueniens. Ad¬
orabat eum dicens. Dñe. siuis.
potes me mundare: Deorsum cur¬
rens rogas eum o homo. & ixmon
nihil dicis : Quare sic : quia tẽpus
& tempora. om̃i rei sub cęlo. tempus
doctrinȩ. & tempus curationis.
In monte docuit. illuminauit. monu¬
it. animas curauit. corda sanauit.
ꝑ pterea ergo. ego illa maiora tẽptare
nolui. illa sũma tardare passus sũ
Ipsis ergo ab illo cõpletis. deorsum
eo de monte ad curandum descen¬
dente. sicuti de cęlo. de cęlestibus
montib ad saluandos carnales
descendente. uenit ergo ad eũ homo
lȩpsus. ad orans eum: ante quam

Expanded text:
ientes Apostolum dicentem: Quae sursum sunt quaerite, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Descendente nunc Domino, hoc est, inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt homo leprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit ergo ad eum homo leprosus, adorans eum. Antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ma in dubio. non tibi uideatur
in possibile ut uirgo pareret. et
iurgo pariens ꝑmaneret. Intellige
uatũ dm̃. et non mireris uirginis
partum. Ut ergo nouerias inti¬
quos scõs et iustos desiderasse uidere
quod concessũ.ẽ. huic seni symeoni.¬

Expanded text:
ma, non tibi videatur impossibile, ut virgo pareret, et virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos sanctos et justos desiderasse videre quod concessum est huic seni Simeoni
Abbreviated transcription (Latin):
S ciebant illũ. eẽ. uenturũ. et om̃s
qui pie uiuebant dicebant. O
si hic me inueniat illa natiuitas.
o si quod credo inscripturis dei.
uideam oculis meis Et ut noue¬
rits quantũ desiderium habebant
scĩ. qui nouerant dẽ scripturis sc̃is
uirginẽ pariturã. sicut audistis

Expanded text:
Sciebant illum esse venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram,
Abbreviated transcription (Latin):
lux ur̃a coram hominib. ut
uideant oꝑa ur̃a bona. & glo¬
rificent patrem urm qui incȩ¬
lis ẽ Atq ideo nonsolũ apud
homines gr̃ã & sapientia ꝓficere
dicitur. in quantũ ipsi eius sapi¬
entiam grãmq potuere cognos¬
cere. sed etiam apud dm̃. in quan¬
tum ad eius laudem głamq.
sapientiam ac gram quã in eo
cognoscere potuerunt. cuius
benesiciis & munerib xt̃nis sit
laus & gratiarum actio. in

Expanded text:
lux vestra coram hominibus, ut lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Atque ideo non solum apud homines gratia et sapientia proficere dicitur, in quantum ipsi ejus sapientiam gratiamque potuere cognoscere, sed etiam apud Deum, in quantum ad ejus laudem gloriamque, sapientiam ac gratiam, quam in eo cognovere, retulerunt: cujus beneficiis ac muneribus aeternis sit laus et gratiarum actio
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinitate idem ipse. ẽ. & anni
eius non deficient. Iuxta homi¬
nis quippe naturam. ꝓficiebat
sapientia. Non quidem ipse .ẽ.¬
sapientior ex tempore existendo.
quia prima conceptionis hora
spũ sapientiȩ plenus ꝑmanebat.
sed eadem qua plenus erat sapi¬
entia ceteris ex tẽpore paulatim
demonstrando. Iuxta hominis
naturam ꝓficiebat atate. quia
de insantia ad pueritiam. de
puericia ad iuuentutem. consueto
hominib crescendi ordine ꝑuenit.
Iuxta hominis naturã ꝓficiebat
grã. non ipse ꝑ accessũ temporis
accipiendo quod non habebat.
sed pandendo donum grẽ quod
habebat. Et bene cum dictũ
.eã. quia iħe ꝓficiebat sapientia.
&tate & gr̃a. ad iunctũ . ẽ. apud
dm̃ & homines. quia quantum
ꝓficiente &tate hominib sapien¬
tia & gr̃a quȩ sibi inerant dona
pate faciebat. tantũ eos ad lau¬
dem dĩ patris semꝑ excitare
curabat. ꝑ agens ipse quod ce¬
teris agendum p̃cepit. Luceat

Expanded text:
in divinitate idem est, et anni in divinitate idem est, et anni ejus non deficient. Juxta hominis quippe naturam proficiebat sapientia, non quidem ipse sapientior ex tempore existendo, qui a prima conceptionis hora spiritu sapientiae plenus permanebat, sed eamdem qua plenus erat sapientiam caeteris ex tempore paulatim demonstrando. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, quia de infantia ad pueritiam, de pueritia ad juventutem, consueto hominibus crescendi ordine pervenit. Juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse per accessum temporis accipiendo quod non habebat, sed pandendo donum gratiae quod habebat. Et bene cum dictum esset quia Jesus proficiebat sapientia, aetate et gratia, adjunctum est, apud Deum et homines; quia quantum proficiente aetate hominibus sapientiae et gratiae quae sibi inerant dona patefaciebat, tantum eos ad laudem Dei patris semper excitare curabat, peragens ipse quod caeteris agendum praecepit: Luceat
Abbreviated transcription (Latin):
I mitemur & nos fr̃finei piam
dñi matrem. ipsi quoq oninia
uerba & facta dm̃ ac saluatoris
do. horũ meditatione diurna
& nocturna. importunos in aniũ
nocentiumq cogitationũ repella¬
mus incursus. horũ crebra colla¬
tione & nos & ꝓximos nr̃os a fabu¬
lis suꝑ uacuis & maledulcoratis
detractionũ colloquiis. castigare
atq diuinȩ frequentiam laudis
accendere curemus. Si enim
fr̃s lem̃i in futuri beatitudine
scti habitare in domo dñi. ac
ꝑpetuo illum laudare deside¬
ramus. oport& nimirũ & in
hoc scło quid in futuro quęramꝰ
sollicite p̃monstremus. frequen¬
tando uidelic& ȩccłȩ limina. &
non solum inea laudes dñi ca¬
nendo. sed & in om̃i loco domi¬
nationis eius. ea quȩ ad laudem
głamq conditoris pr̃i ꝓficiant.
uerbis pariter & factis ostenden
do Ꝙ iħc inquit ꝓficiebat
sapientia. xtate & gr̃a. apud
dm̃ & homines. Natura uerȩ
humanitatis indicat. in qua ꝓ¬
ficere ad tempus uoluit. qui

Expanded text:
Imitemur et nos, fratres mei, piam Imitemur et nos, fratres mei, piam Domini matrem, ipsi quoque omnia verba et facta Domini ac Salvatoris do, horum meditatione diurna et nocturna importunos inanium nocentiumque cogitationum repellamus incursus: horum crebra collatione et nos et proximos nostros a fabulis supervacuis et male dulcoratis detractionum colloquiis castigare atque ad divinae frequentiam laudis accendere curemus. Si enim, fratres charissimi, in futuri beatitudine saeculi habitare in domo Domini, ac perpetuo illum laudare desideramus, oportet nimirum et in hoc saeculo, quod in futuro quaeramus, sollicite praemonstremus, frequentando videlicet Ecclesiae limina, et non solum in ea laudes Domini canendo, sed et in omni loco dominationis ejus ea quae ad laudem gloriamque conditoris nostri proficiant verbisficiebat scientia, aetate et gratia apud Deum et homines. Natura verae humanitatis indicat, in qua proficere ad tempus voluit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris tantũ meditando
ꝑcipiunt. sed his potius qui ei
quȩ discere potuerunt. oꝑan¬
do exercent. Regni ad itus
bonum facere & nonfacienti.
peccatum. ẽ. illi. Et sicut ipse
dñs testatur. omni cui multũ
datum . ẽ. multũ quȩretur ab eo
Ne nos ergo scientia infl&. sed ca¬
ritas potius edific&. sequamur
exemplũ apparentis in homine
filu dei. qui eis quos se ad subli¬
mia discenda sequi necdũ ualeri
conspexit. se ipsum benigna
humilitate subiecit. cinus exẽ¬
plo imbutos eorũ animos. cę¬
lesti gratia dignos. cęlestis ar¬
chani redder& capaces. Et
mater eius inquit. conseruabat
omĩa uerba. conferens in corde
suo Omnia quȩ de dño uel a
dño dicta siue aeta cognouerat.
mater uirgo diligentius incorde
retinebat. Sollicite cuncta me¬
morię cõmendabat. ut cũ dño
tempus p̃dicandȩ siue scribendȩ
in carnationis eius aduenir&.
sufficienter uniuersa ꝓut. eeñt
gesta poss& explicare quęrentib

Expanded text:
conditoris tantum meditando conditoris tantum meditando percipiunt, sed his potius qui ea quae discere potuerunt operando exercent, regni coelestibonum facere, et non facienti, peccatum est illi. Et sicut Dominus ipse testatur: Omni cum multum datum est, multum requiritur ab eo . Ne nos ergo scientia inflet, sed charitas potius aedificet: sequamur exemplum apparentis in homine Filii Dei, qui eis quos se ad sublimia discenda sequi necdum valere conspexit, seipsum benigna humilitate subjecit, cujus exemplo imbutos eorum animos coelesti gratia dignos coelestis arcani redderet esse capaces. Et mater, inquit, ejus conservabat omnia verba haec conferens in corde suo. Omnia quae de Domino vel a Domino dicta sive acta cognoverat mater Virgo, diligentius in corde retinebat, sollicite cuncta memoriae commendabat, ut cum demum tempus praedicandae sive scribendae incarnationis ejus adveniret, sufficienter universa, prout essent gesta, posset explicare quaerentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tris mei sunt. oport& me. eẽ
Qui cum arcem tanti mysterui
ascendere intelligendo non
possent. Neq aliter eum in his
quȩ uere patris eius essent manere
decernerent ut comp̃hendere
nossent. descendit ipse cũ ipsis
ad inferiora conuersationis eoꝵ
coepitq manere inhisquȩ illoꝵ
erant. & erat eis pia dispensati¬
one sub ieccus. donec ꝓsiciente
humili magisterio. quantum
om̃ibus creaturis. eẽt. p̃ferendus
agnoscerent. Quid ꝓhis nr̃a
agat suꝑbia. obsecro pauicis
attendamus. Certe cũ ea quȩ
non aeternaliter nouimus. sed
iuuante dño ex tẽpore didicimꝰ.
archana scripturarum simplici
tolli consueuimus. eisq dispec¬
tis de pr̃a nos quasi singilari
ac per plurima eruditione
iactamus. quasi uonsint per¬
plures etiam pobis multo doc¬
tiores. & qui a doctorib nolu¬
mus despici. in doctiores nobis
despicere. immo etiam ipride¬
re gaudemus. Neq. reminisci
curamus. quia non eis qui uel
mysteria fidei uel sua p̃cepta

Expanded text:
tris mei sunt, oportet me esse. tris mei sunt, oportet me esse. Qui cum arcem tanti mysterii ascendere intelligendo non possent, neque aliter eum in iis quae vere patris ejus essent manere decernerent, nisi ut comprehendere nossent, descendit ipse cum ipsis ad inferiora conversationis eorum, coepitque manere in his quae illorum erant: et erat eis pia dispensatione subjectus, donec proficiente humilitatis magisterio, quantum omnibus creaturis esset praeferendus agnoscerent. Quid pro his nostra agat superbia obsecro paucis attendamus. Certe cum ea, quae non aeternaliter novimus, sed juvante Domino ex tempore didicimus, arcana Scripturarum, simplicitolli consuescimus, eisque despectis de nostra nos quasi singulari ac perplurima eruditione jactamus, quasi non sint perplures etiam nobis multo doctiores; et qui a doctioribus nolumus despici, ipsi indoctiores nobis despicere, imo etiam irridere gaudemus: neque reminisci curamus, quia non eis qui vel mysteria fidei, vel sui praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ dispensationis pietas. qui dũ
parentes suos mẏsteriũ duunȩ
suę maiestatis necdũ capere ui¬
diss&. ex hibuit eis humanȩ
subicctionem humilitatis. ut per
hanc eos paulatim ad agnitionẽ
diuinitatis instituer&. Cũ enĩ
dixiss&e. quid .ẽ. quod me quęre¬
batis. an nesciebatis quia in his
quȩ patris mei sunt oport& me
.eẽ. & ipsi non itellexerunt
uerbũ quod locutus. ẽ. ad illos.
sicut euangelista consequenter
insinuat. descendit cum eis &
uenit pazareth. & erat subditꝰ
illis. Dicebat ergo archanum
suȩ diuinę uirtutis. parentib
humanę suȩ fragilitatis. matri
suȩ scilic& iure suȩ carnis. &
castissimo tutori castitatis illius.
qui ꝑ id tẽporis necdum ꝓlata
lucȩ euangelica. ab om̃ibus
pene qui eos nosse poterant.
carnali coniunctione uir eius.
carnali ad ministratione pater
ȩstimabatur simul & uocabatur
ipsius dñi saluatoris. Dicebat
inquam his. quia in his quȩ pa¬

Expanded text:
nae dispensatio pietatis, qui dum nae dispensatio pietatis, qui dum parentes suos mysterium divinae suae majestatis necdum capere vidisset, exhibuit eis humanae subjectionem humilitatis, ut per hanc eos paulatim ad agnitionem divinitatis institueret. Cum enim dixisset, Quid est quod me quaerebatis? an nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos, sicut evangelista consequenter insinuat: Descendit cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis. Dicebat ergo arcanum suae divinae virtutis parentibus humanae suae fragilitatis, matri suae scilicet verae suae carnis, et castissimo tutori castitatis illius, qui per id temporis, nec dum prola a luce Evangelica, ab omnibus pene qui eos nosse poterant, carnali conjunctione vir ejus, carnali administratione pater aestimabatur simul et vocabatur ipsius Domini Salvatoris. Dicebat, inquam, his, Quia in iis quae Pa
Abbreviated transcription (Latin):
de spũ. Et ego rogabo patrem.
& alium paraclitum dabit uobis.
ut maneat uobiscum in ȩternũ.
sp̃m ueritatis qui apud uos ma
nebit & in uobis erit. quia uide¬
lic& eiusdem sc̃ȩ trinitatis cuius
una atq indiuisibilis natura di¬
uinitatis. ẽ. mansio. in cordibus
electorũ dispar. eẽ. Non potest
Ergo quod dñs intemplo sedens
dicit. IN hisquȩ patris mei sunt
oport& me. eẽ. declaratio. ẽ. con¬
sempit̾nȩ dõ patri potestatis &
głȩ. Quod autẽ rediens paza¬
reth erat subditus parentibus.
ditium. simulq humilitatis
exemplum. In ea namq patu¬
ra subditus erat hominibus.
in qua nunor. ẽ. patre. unde
ipse dicit. Uado ad patrem.
quia pater maior me. ẽ: in qua
etiam minoratus . ẽ. paulominus
abangelis. In illa autẽ in qua
ipse & pater unum sunt. ix qua
non ex tempore uadit ad patrẽ.
sed semp in ipso . ẽ. omĩa ꝑ ipsũ
facta sunt. & ipse.ẽ. ante om̃s
Ci ius multum . ẽ. miranda mag¬

Expanded text:
de Spiritu: Et ego rogabo Patrem, de Spiritu: Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, qui aerit . Quia videlicet ejusdem sanctae Trinitatis, cujus una atque indivisibilis natura divinitatis est, mansio in cordibus electorum dispar esse non potest. Ergo quod Dominus in templo sedens dicit, In his quae Patris mei sunt oportet me esse, declaratio est consempiternae Deo Patri potestatis et gloriae. Quod autem rediens Nazareth erat subditus parentibus, dicium, simulque humilitatis exemplum. In ea namque natura subditus erat hominibus, in qua minor est Patre. Unde et ipse dicit: Vado ad Patrem, quia Pater major me est: in qua etiam minoratus est paulo minus ab angelis . In illa autem in qua ipse et Pater unum sunt, in qua non ex tempore vadit ad Patrem, sed semper in ipso est, omnia per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes. Cujus multum est miranda mag
Abbreviated transcription (Latin):
loquentib sublimiter respondebat.
Q uod matri quęrenti ac dicenti.
fili quid fecisti nobis sic. ec ce
pater tuus & ego dolentes quę¬
rebamus te respondit. & quid ÷
quod me quęrebatis. Nesciebatis
quia in his quȩ patris mei sunt
oport& me. eẽ: diuinȩ maiesta¬
tis indicium fuit. de qua a libi
dicit. Omĩa quęcũq hab& pat̃.
mea sunt : atq id eo rectissime
templũ non minus ad se quã
ad patrem ꝑtinere testatur
Inuentus quippe in templodicit.
quia in his quȩ patrismei sunt
oport& me. ẽẽ. quia nimirum
quorũ una . ẽ. maicitas & gła.
horum etiam una sedes acdomꝰ. ẽ
N ec solũ materialis dei domus
quȩ ad adorandum eum tem¬
poraliter fierisol&. sed etiam
domus intellectualis quȩ ad
laudandũ eum in ȩternũ con¬
struitur. ȩ̨que patri & filio.
immo etiam spiu scõ constat. eẽ.
cõmunis. Deniq idem filius
qui de se ac patre dilectori suo
ꝓmittit. ueniemus ad cũ. & man¬

Expanded text:
loquentibus sublimiter respondebat. loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quaerebatis? An nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse: quia nimirum quorum una est majestas et gloria, horum etiam una sedes ac domus est; nec solum materialis Dei domus, quae ad adorandum eum temporaliter fieri solet, sed etiam domus intellectualis quae ad laudandum eum in aeternum construitur, aeque Patri ac Filio, imo etiam Spiritui sancto constat esse communis. Denique idem Dei Filius, qui de se ac Patre dilectori suo promittit: Veniemus ad eum, et man
Abbreviated transcription (Latin):
si uos mansio diuinȩ delectat ui¬
sionis. memores semꝑ illius p̃cepti.
Audi filimi disciplinam patris
tui. & ne dimittas legem matris
tuȩ̨. ut ad datur grã capiti tuo.
& torques collo tuo. Perauditũ
quippe disciplinȩ paternę. ac ꝓ
obseruantia maternȩ legis gr̃ã
quia quanto quis diuinis intentus
fuerit ausculrare p̃ceptis. quanto
ea quȩ didicerit in unitate matris
ȩccłe diligentius obseruare stu¬
duerit. tanto & tunc dignius
ad honorem p̃dicandi. & in
futuro sublimius ascend& ad
beatitudinem cum xp̃o sine fine
regnandi. Uerum ne quis autu¬
m& dñm saluatorem ob imperi¬
tiȩ necessitatem ad isse. audisse
& in terrogasse magistros. uide¬
amus quid sequitur: Stupebanł
autem om̃s qui eũ audiebant.
suꝑ prudentia & responsis eius.
& uidentes ad mirati sunt
Q uia enim uerus homo & uerus
erat dĩ. ad ostendendum quia
homo erat. homines magistros
humiliter audiebat. Ad cõpro¬
bandum quia dĩ erat. eisdem

Expanded text:
si nos mansio divinae delectat visi nos mansio divinae delectat visionis, memores semper illius praecepti: Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratiaitur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne quis autumet Dominum Salvatorem ob imperitiae necessitatem adiisse audisseque et interrogasse magistros, videamus quid sequitur: Stupebant autem omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis ejus, et videntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comprobandum quia Deus erat eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
Dei quippe uirtus & dĩ sapientia.
&ternaq diuinitas loquituꝵ.
Ezo sapientia habito inconsilio.
& eruditis inter sum cogitationib
Meum. ẽ. consilium. & &quitas. mea
prudentia. mea. ẽ. fortitudo. Per
me reges regnant. & conditores
legum iusta decernunt. Beatus
homo qui audit me. qui uigil at
ad fores meas cotidie. & obseruat
ad postes hostu mei. Ipsa homi¬
ne induta. ad audiendos homi¬
nes aduenire dignata. ẽ. ut ni¬
mirum hominib quã uis sũmo
in genio p̃ditis. necessariam dis¬
cendi uerbi formã prerogar&e.
ne siquid discipuli ueritatis fieri
refugerent. magistri efficerent᷑
erroris. Et bene qui iuuenis
erat. doctrinȩ subituruis officiũ.
puerulus ad huc seniores audit
& in terrogat. ut uidelic& eoꝵ
ꝓuida dispensatione compescat
audatiam. qui pon solum iN¬
docti. sed etiam impubes ad do¬
cendum prorũpere magis quã
ad discendum uolunt submitti
Sequamur iter eius humanitatis.

Expanded text:
Dei quippe virtus, Dei sapientia Dei quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submitti. Sequamur iter ejus humanitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. humanȩ nimirũ. ẽ. humi¬
litatis inditium. Hominis nãq¬
ẽ. ad offerenda dõ sacrificiorũ
spiritaliũ uota concurrere. &
auctorem suum orationib lacri¬
misq sibi conciliare profusis
Fecit ergo dñs inter homines homo
Natus. quod faciendum homini¬
bus per angłos imperauerat ds̃
Seruauit ipse legem quã dedit.
ut nobis qui puri homines sumus.
seruandum ꝑ omĩa quicquid iub&
ostender&. Sequamur tter hu¬
manȩ conuersationis eius. si deita¬
tis głam delectamur intueri. si
optamus habitare in domo eius
xterna in cęlis om̃ib dieb uitę
nr̃ȩ. si iuuat uidereũ oluntatẽ
Et ue ulla in ȩtnum malorũ aura
pulsemur. meminerimus p̃sentis
ȩccłȩ domũ necessarie precum
mundarũ frequentare muneribus
Quod ipse duodennis in teplo sed&
in medio doctorũ audiens & in ter¬
rogans illos. humanȩ. ẽ. humili¬
tatis indicium. immo etiã eximiũ
discendȩ humilitatis exemplum

Expanded text:
venit humanae nimirum est humivenit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamur igitur iter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui hab& mandata mea & seruat ea
ille .ẽ. qui diligit me. Qui autem
diligit me. diligetur a patre meo.
& ego diligam eum. & manifesta¬
bo ei me ipsum: Me ipsũ inquit
manifestabo id. ẽ. non qualem me
om̃s conspicere. qualem etiã infi¬
deles uidere possunt & crucifigere.
sed qualem ix decore suo regem
scłoꝵ soli uidere possunt oculi
mundi scõrum. talemme adrepen¬
dendam uicem dilectionis his qui
me diligunt ostendam. Igitua
speremus nos ut diximus ꝑ huma¬
nitatis eius sacramenta ad uiden¬
dam diuinitatis speciem posse
contendere. si tamen eadem saciirm̃ta
digno iustitiȩ & scĩtatis & ueritatais
honore. ut accepimus in libata
seruamus. si humanȩ̨ conuersati¬
onis eius exempla. si doctrinȩ
quã ꝑ hominem nobis ministra¬
uit. humiliter dicta sequamu&
Nam qui humilitatis eius uestigia
sequi dedignatur. qua temeritate
sperat se ad intuenda claritatis
Quod ergo dñs ꝑ om̃s annos cum
parentibus in pascha hierosolimã

Expanded text:
Qui habet mandata mea, et servat ea, Qui habet mandata mea, et servat ea, illeiligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam infideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis Quod ergo Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam
Abbreviated transcription (Latin):
scribit namq in fantiam pueritiãq
nr̃i redẽptoris. qua nr̃ę particeps
humanitatis dignatus. ẽ. fieri
Commemorat at̾nitatẽ diuinę ma¬
iestatis. in qua patri mansit ac
man& semꝑ aequalis. ut uidelic&
in carnationis eius humilitate ad
memoriam reuocata. & ipsi contir
om̃ium uulnera peccatorũ medica¬
mentum uerȩ huimilitatis curemꝰ
exercere. pio semꝑ animo recolentes.
quantũ nos ꝓdiuino amore. quantũ
ꝓ nr̃a salute oporteat humiliari.
qui terra sumus & cinis. si tantum
sũma illa potestas ꝓ nobis humi¬
liari pon respuit. ut ad suscipienda
nr̃ȩ fragilitatis infirma descender&
Item audita. credita & confessa diui¬
nitas dñi saluatoris. qua patri &
sp̃u scõ consubstantialis semꝑ & co¬
&ternus ꝑseuerat. speremus nos ꝑ
humanitatis eius sacramenta quib
imbuti sumus. usq ad contẽplandã
diuinitatis eiusdem głam posse ꝑ¬
tingere. quam ipse fidelibus seruis¬
suis fideli pietate pollicet᷑ dicens :

Expanded text:
cribit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse pertingere, quam ipse suis fidelibus servis fideli pietate pollicetur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
filio dei. et om̃ib angłis et archan¬
gelis grata. ut pr̃i meminisse dig¬
neris. quib possumus p̃cib exoramꝰ.
ut nobis ille tribuat indulgentiã
laboꝵ tradidit palmã. qui cũ pa¬

Expanded text:
Filio, et omnibus angelis et archangelis grata, ut nostri meminisse digneris, quibus possumus precibus exoramus, ut nobis ille tribuat peccatorum inlaborum tradidit palmam, qui regna
Abbreviated transcription (Latin):
tum. mansit uirgo post partum. et¬
duȩ. infantem xp̃m uidua anna
ꝓphetauit. Nullus gradus p̃ter¬
missus. ẽ: de quo Non haberet testi¬
monium. salus omniũ nostrum¬
Qũquid solȩ uirgines ad regnume
cȩlorũ ꝑueniunt : ꝑueniunt et
uidue: Magni meria fuit illa ui¬
dua. scã anna:. Auirginitate enim
sua septem annis uixerat cũ uiro
ꝑuenerat. senec tute scã. Oetoginta
fantiam saluatoris. ut paruũ uide¬
ret annosa. paruũ agnoscerẽt ani¬
mundo sali atorem. uiderit tiura
Er in masculino sexũ. tria illa generã
cõmendata sunt. Inse dni xp̃enatꝰ.
pueri continentiam uouentes puero¬

Expanded text:
tum: mansit virgo post partum. Exinfantem Christum vidua Anna prophetavit. Nullus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Numquid enim solae virgines ad regnum coelorum perveniunt? Perveniunt et viduae. Magni meridua sancta Anna. A virginitate enim sua septem annis vixerat cum viro pervenerat senectute sancta. Octoginta pectabat Salvatoris, ut parvum videret annosa, parvum cognosceret animundum Salvatorem videret itura. Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Dominus puer
Abbreviated transcription (Latin):
impedimenta a nobis ꝓiciamꝰ.
ut huius beatitudinis & requiei
dominici efficiamur. quatenus
digni inueniamur: Uade. &¬
sicut credidisti fiat tibi. Sic
fi& uere unicuiq homini. sicut
crediderit. Scđm mensuram
fidei metietur ei & ista adnõ
gñt. ideoq dixit ad illũ dñs.
Sicut credidisti siat tibi. Credi¬
disti quia omĩa possum ego: cre¬
didisti quia ego dñs sum om̃iũ.
sicut credidisti. ita & fiat tibi
presentem. ẽẽ. remissionem nobis
cunctorum peccatorum eius in¬
dulgentia si tamen eius p̃cepta ser¬
uemus largiri. ut & unusquisq
nr̃m cum centurione isto audire
mereatur. uade & sicut credidisti
fiat tibi. Ad iuuante ipso dño nr̃o.¬

Expanded text:
impedimenta a nobis projiciamus, impedimenta a nobis projiciamus, ut hujus beatitudinis et requiei domestici efficiamur, quatenus digni inveniamur. Vade, sicut credidisti, fiat tibi. Sic fiet vere unicuique homini sicut crediderit: secundum mensuram fidei metietur ei et ista a Domino gratia. Ideoque dixit ad illum Dominus: Sicut credidisti, fiat tibi. Credidisti, quia ego omnia possum; credidisti, quia ego sum Dominus omnium: sicut credidisti, ita et fiat tibi.praesentem esse, remissionem nobis cunctorum peccatorum ejus indulgentia si tamen ejus praecepta servemus largiri, ut unusquisque nostrum cum centurione isto audire mereatur: Vade, et sicut credidisti fiat tibi. Adjuvante ipso Domino
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ. ubi om̃s iocundantur. ubi
om̃s gaudent. ubi patres illi bea¬
ti recumbunt. ubi om̃s ꝓphetȩ
requiescunt. ubi apłi & euange¬
listę suꝑ gloriosos sedent choros.
ubi multitudo martẏrũ in xt̃na
gła gloriantur. ubi copiositas
uirginũ in aet̃na scła exultat.
portans coronã in maculatȩ uir¬
ginitatis. O dulcissimi fratres
unanimis conuentio. hẏlaris con¬
gregatio. fulgens conuinctio.
ista . ẽ. a scło bene p̃dicata &
annuntiata. Ista . ẽ. exultatio.
ista .ẽ. ab initio parrata requi¬
es. In istã festinarunt ire om̃s
dñm diligentes. & ad istam
colliguntur om̃s ex gentibus
dño credentes. religiositatem
seruantes. In eam & nos om̃s
ꝑgamus õ religiosi filii dei. ad
istam omni uirtute nr̃a festine¬
mus. Nihil nos reuoc&. pihil
nos retard&. Nihil nos impediat
ad hoc desiderabile ꝓperare
conuiuium. Omnem neglegen¬
tiam a nobis pellamus. omnẽq
desidiam ab animȩ & corporis

Expanded text:
rnae, ubi omnes jucundantur, ubi rnae, ubi omnes jucundantur, ubi omnes gaudent, ubi patres illi beati recumbunt, ubi omnes prophetae requiescunt, ubi apostoli et evangelistae super gloriosos sedent thronos, ubi multitudo martyrum in aeterna gloria gloriatur, ubi copiositas virginum in saecula exsultat, portans coronam immaculatae virginitatis. O dulcissimi fratres, unanimis conventio, hilaris congregatio, fulgens conjunctio. Ista est a saeculo bene praedicata et annuntiata, ista est exsultatio, ista est ab initio narrata requies. In istam festinaverunt ire omnes Dominum diligentes, ad istam colliguntur omnes ex gentibus Domino credentes, religiositatem servantes. In eam et nos omnes pergamus, o religiosi filii Dei, ad istam omni virtute nostra festinemus. Nihil nos revocet, nihil nos retardet, nihil nos impediat ad hoc desiderabile properare convivium. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo et corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ente usq ad occidentem. Sicut
enim ꝑ omnes gentes hab& hoc
euangelium p̃dicari. sic ex om̃ib
gentib uenturi sunt ad regnũ
cęlorum. uel adhuc aboriente
& occidente. hi qui statim illu¬
minati transeunt. & ab occidente
hi qui passiones & persecutiones
usq ad mortem tolerarunt ꝓfide.
Multi ergouenient. Et quomodo
alibi dicis o dulcissime dñe.
multi uocati. pauci electi.
Multi ait uocati. Omniͤs enim
tribus hominum. ab initio scłi
uocati sunt. & pauci electi.
De multitudine & enim ꝑ diuersas
generationes & scła diuersa pauci
in tempore iusitationis. multi in¬
uenientur. nimiumq in numerte¬
biles. Multi uenient ab oriente
& occidente. & recumbent. non
carnaliter iacentes. sed spiritalit̃
requiescentes. non temporaliter
potantes. sed &terne apulantes.
Recumbent in regno dĩ. ubi lux
& spes. ubi lȩtitia & exultatio.
ubi gła & benedictio. ubi lux
oculorum & longeuitas uitȩ at̃¬

Expanded text:
ente usque ad Occidentem. Sicut ente usque ad Occidentem. Sicut enim per omnes gentes habet hoc Evangelium praedicari, sic ex omnibus gentibus venturi sunt ad regnum coelorum: vel adhuc ab Oriente oriente hi qui statim illuminati transeunt, et ab occidente hi qui passiones et persecutiones usque ad mortem tolerarunt pro fide. Multi ergo venient. Et quomodo alibi dicis, o dulcissime Domine, Multi vocati, pauci vero electi? Multi, ait, vocati. Omnes enim tribus hominum ab initio saeculi vocatae sunt, et pauci electi de multitudine. Etenim per diversas generationes et saecula diversa pauci in tempore visitationis multi inveniuntur, nimiumque innumerabiles. Multi enim venient ab oriente et occidente, et recumbent non carnaliter jacentes, sed spiritualiter requiescentes, non temporaliter potantes, sed aeternaliter epulantes. Recumbent in regno Dei, ubi lux est et spes, ubi laetitia et exsultatio, ubi est gloria et benedictio, ubi lux oculorum et longaevitas vitae aete
Abbreviated transcription (Latin):
si hic fuisses. non. e&̃. mortuus
finter meus. tamquam dubitan¬
tes quod ubiq non uelox sit ad.¬
.eẽ. mea potentia. ideoq. noninue¬
ni tantam fidem iisrł. sicut ix
isto alienigena. Dico autem
uobis. quod multi aboriente
& occidente uenient. & rȩcum¬
bent cum abraham. & isaac.
& iacob. in regno cęlorum
Dico uobis. testor uobis. annuntio
uobis p̃dico uobis. quod multi
ueniunt. de quib iam prius
ꝓpħa locutus. ẽ. dicens. & ue¬
nient gentes multȩ. & dicent.
Ci enite ascendamus in montẽ dñi.
& in domum dĩ ia cob. ingredi¬
amur. & ostendat nobis uiam
suam. & ambulemus in ea
Multi uenient. illi de quib dñs
ait. Et alias oues habeo. quȩ
non sunt ex hoc ouili. & illas¬
unus grex & unus pastor Mult
uenient. illi de quib dictũ. ẽ.
ut & filii dĩ qui disꝑsi sunt con¬
gregentur in unum. Isti ergo
oñis uenient. Unde uenient.
Aboriente & occidente. hoc . ẽ. ex
om̃i gente quȩ. ẽ. subsole. ab ori¬

Expanded text:
e, si fuisses hic, non esset mortuus e, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus , tanquam dubitantes quod ubique non velox sit adesse mea potentia. Ideoque non inveni tantam fidem in Israel, sicut in isto alienigena. Dico autem vobis quod multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob in regno coelorum. Dico vobis, testor vobis, annuntio vobis, praedico vobis, quod multi venient de quibus jam prius propheta locutus est, dicens: Et venient gentes multae, et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob ingrediamur, et ostendat nobis vias suas, et ambulemus in eis . Multi venient de quibus ait Dominus: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illasunus grex et unus pastor . Multi venient, de quibus dictum est: Ut et filii Dei qui dispersi sunt congregentur in unum . Isti ergo omnes venient. Unde venient? Ab oriente et ocomni gente quae est sub sole, ab Ori
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝓnuntiauerunt. Om̃s
namq hi habuerunt fidem. ha¬
bebant enu & ꝓphetiam. Et iste
beatus centurio fidem habuit. sed
ꝓphetiam non habuit. id eoq dñs
ad mirans magnificat fidem eius
suꝑ illum qui tunc fuit isrł. hoc. ẽ.
suꝑ om̃s qui tunc fuerunt tribus
isrł. & non suꝑ illum qui abinitio
fuit isrł. uec suꝑ eos qui postea
ꝓpħȩ & iusti inuenti sunt in isrł
A men dico uobis. nec iu isrł tantã
fidem inueni. sicut in gentibus.
sicut in barbaris. sicut in alienige¬
nis. Gentes filium dĩ me inuocant.
omnipotentem unigenitum con¬
fitentur. dñm asserunt. & sicut
dñm diligunt. & sicut bene om̃ia
& samaritanum appellant. &
peccatorem aestimant. Ia irus
israhelis princeps ꝓfilia sua me
petens non dixit dic uerbo᷑. sed
ueni ait uelociter. ante quam
moriatur hac filia mea. Nicho¬
demus doctor isrł de fidei sacur¬
mento audiens. quomodo potest
hoc fieri : maria & marcha me
uimium diligentes diligunt. dñe.¬

Expanded text:
tum praenuntiaverunt. Omnes tum praenuntiaverunt. Omnes namque hi habuerunt fidem, habebant et prophetiam. Et iste beatus centurio fidem habuit, sed prophetiam non habuit. Ideoque Dominus admirans, magnificat fidem ejus super illum qui tunc fuit Israel, hoc est, super omnes qui tunc fuerunt tribus Israel, et non super illum qui ab initio fuit Israel, nec super eos qui postea prophetae et justi inventi sunt in Israel. Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni, sicut in gentibus, sicut in barbaris, sicut in alienigenis. Gentes Filium Dei me invocant omnipotentem, unigenitum confitentur, Dominum asserunt, et sicut Dominum diligunt, et sicut bene omnia et Samaritanum appellant, et peccatorem aestimant . Jairus Israelis princeps, pro filia sua me potens, non dixit, Dic verbo, sed, veni, ait, velociter antequam moriatur filia mea. Nicodemus doctor Israel de fidei sacramento audiens, ait: Quomodo potest hoc fieri ? Maria et Martha me nimium diligentes dicunt: Domin
Abbreviated transcription (Latin):
miratur. quantum sit aut quale
in enarrabili & in estimabili ꝑcipe
sensu. o karissime. quod dõ nhil
.ẽ. mirabile. Nec aurum. Nec diui¬
tiȩ. nec regna. Nec principatus.
sta omnia sunt in conspectu eius
tamquam umbur. & sicut pihil.
sicut flos decidens. Nihil ergo
magnum. Nihil p̃tiosum. nisi
tantum una fides. Hanc miratur.
hanc honorificat. hanc acceptabi¬
lem sibi aestimat. ideo conuerteis
se ad sequentes turbas ait. Amex
dico uobis. hoc. ẽ. uere dico uobis.
non inueni tantam fidem in isrł.
Non in illo priore isrł beato iacob
nisse. Ille enim non tantum credi¬
dit dñm. sed et ꝓphetauit de eo.
& aꝑtius eius iustitiam demon¬
sturuit. & manifestum incarne
aduentum eius ꝓlocutus. ẽ. Nisi
enim credidiss& ei. quomodo de
eodem ꝓphetasset : Sic & hi qui
de isrł ꝓcesserunt. Isrł enim &
ipsi nominati sunt. ꝓphetę. & iusti.
dauid. esaias. & hieremias. hi
om̃s. clare & manifeste eius aduen¬

Expanded text:
miratur, quantum sit et quale, et miratur, quantum sit et quale, et quam inenarrabile et inaestimabile? Percipe sensu, o charissime! quod Deo nihil est mirabile, nec aurum, nec divitiae, nec regna, nec principatus. Ista omnia sunt in conspectu ejus tanquam umbra, et sicut nihil, sicut flos decidens. Nihil ergo magnum, nihil pretiosum nisi tantum una fides. Hanc miratur, hanc honorificat, hanc acceptabilem sibi aestimat. Ideoque convertens se ad sequentes turbas, dixit: Amen, dico vobis, hoc est, vere dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Non quod in illo priore Israel beato Jacob nisse; ille enim non tantum credidit Dominum, sed et prophetavit de eo, et apertius ejus justitiam demonstravit, et manifestum in carne adventum ejus prolocutus est. Nisi enim credidisset ei, quomodo de eodem prophetasset? Sic hi qui de Israel processerunt. Israel etenim et ipsi nominati sunt prophetae et justi, David, Isaias et Jeremias. Hi omnes clare et manifeste ejus adven
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ in sese monstrauit imaginem
primitiȩ quȩ ex gentib dño creden¬
tium factus. ẽ. Ezo ait homo sũ
sub potestate regis uel principis in¬
dignus. habeo ego sub potestate
mea milites & seruos. & tu habes
scõs sub potestate tua. angłos sicut
milites. & scõs om̃s seruos. Ego
mando unicuiq. & facit scđm pre¬
ceptum meum. & tu iam mandas.
quod & statim completu&. Quod
enim mandas & dicis. sit. Mandas.
& sine mora ꝑficitu& Omnis enĩ
creatura seruit tibi. et ideo dic uer¬
bõ. & ꝑficitur uelociter. & saluabit᷑¬
hic puer meus. O fides uiri. o reli¬
giositas militis. Quomodo te mag¬
nificemus o dulcissime a mice ueri¬
tatis : Te ad miratur dñs. & tuam
in deficientem magnificat fidem.
Quomodo de tenebris gentium tan¬
errore eorum dm̃ non cognoscentiũ
tanta manifestata. ẽ. iustitia:
Quomodo ex ore stultorum idolis
seruientium tam limpida effulsit
fides . Audiens ergo dñs. ad miraba¬
tur eum. Et quod ds̃ uingenitus

Expanded text:
esiae in sese monstravit imaginem, primitiaeque ex gentibus Domino credentium factus est. Ego, ait, homo sum sub potestate regis vel principis, indignus ego habeo sub potestate mea milites et servos et tu habes sub sanctos sub potestate tua angelos sicut milites et omnes sanctos servos. Ego mando unicuique et facit secundum praeceptum meum: et tu mandas quod et statim completur. Quod enim mandas et dicis, et fit. Mandas, et sine mora perficitur. Omnis enim creatura servit tibi, et ideo dic verbo, et perficietur velociter, et sanabitur puer meus. O fides viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulcissime amice veritatis! Te admiratur Dominus, et tuam indeficientem magnificat fidem. Quomodo de tenebris gentium tanerrore eorum Deum non cognoscentium, tanta manifestata est justitia? Quomodo ex ore stultorum idolis servientium tam limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus
Abbreviated transcription (Latin):
quidam putant sic iungendum. ẽ.
et legendum. uolo mundare. sed
separatim. ut primũ dicat uolo:
deinde imperet. mundare: Et
confestim mundata. ẽ. lepra eius
Nihil medium. ẽ. inter p̃ceptum

Expanded text:
um putant jungendum est, et legendum volo, mundare, sed separatim, ut primum dicat, volo, deinde imperet, mundare. Et confestim mundata est lepra ejus. Nihil medium est, inter opus
Abbreviated transcription (Latin):
fide fortia cordiũ pr̃oꝵ uascula.
scđm purificationem p̃ceptorum
cę̧lestiũ. impleamus haec a qua
scientię salutaris. sacrę lectioni
crebrius attendendo. & rogemus
dm̃ ut ipsã quã nobis scientię
grãm contulit. ne forte inflet.
caritatis suȩ feruore cale faciat.
& ad suꝑna quęrenda sola ac
sapienda conuertat. quatinus
spiritaliter in ebriati. possimus
et ipsi cũ ꝓpħa cantare: potasti
nos uino compunctionis. Sicq.
fit ut nobis quoq bene ꝓficientib.
& nunc ex parte ꝓ ut capere suf¬
ficimus & in futuro ꝑfecte iħc
manifestet głam suam. in qua uiuit
et regnat cũ patre ds̃. in unitate

Expanded text:
fide fortia cordium nostrorum vascula fide fortia cordium nostrorum vascula secundum purificationem praeceptorum coelestium, impleamus haec aqua scientiae salutaris, sacrae lectioni crebrius attendendo. Rogemus Dominum ut ipsam quam nobis scientiae gratiam contulit ne forte inflet charitatis suae fervore calefaciat, et ad superna quaerenda sola ac sapientia convertat, quatenus spiritualiter inebriati, possimus et ipsi cum Propheta cantare: Potasti nos vino compunctionis . Sicque fit ut nobis quoque bene proficientibus, et nunc ex parte prout capere sufficimus, et in futuro perfecte Jesus manifestet gloriam suam, in qua vivit et regnat cum patre in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
tens in terra sui sp̃s munere aꝑuit̾
illis sensũ ut intelligerent scrip¬
turas. & post modum misso
eodem de cęlis. maiorem suꝑni
amoris simul & sapientiȩ spiri¬
talis flagrantiam eorũ cordib
infudit. data in suꝑ omnium
cognitonem linguarũ. quib
uniuerso orbi eam quã ꝑceꝑant
uitȩ grãm ꝓpinare sufficerent
celebrabantur. & nunc uniuerso
celebrantur in orbe terrarum.
tota mente diligamus. harum
gaudiis cęlestib in defessa bo¬
norum oꝑum intentione iunga¬
mur. has quia per sidem uocati
intrruimus. mundo dilectionis
habitu celebrare curemus. nr̃ẽq.
actionis simul & cogitationis ma¬
culas ante diem extremi discrimi¬
nis ipsi sollicite examinando di¬
luamus. ne forte tunc ingrediens
rex qui has suo filio nuptias fecit.
si uiderit nos nuptialem caritatis
uestem non habere. eiciat nos &
ligatis a bene agendi facultate
pedib nr̃is ac manib. exteriores
mittat in tenebras. Mundemus

Expanded text:
tens in terra, sui Spiritus munere aperuit tens in terra, sui Spiritus munere aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas: et postmodum misso eodem de coelis majorem superni amoris simul et sapientiae spiritualis flagrantiam eorum cordibus infudit, data insuper omnium cognitione linguarum, quibus universo orbi eam, quam perceperant, vitae gratiam propinare sufficerent.figurabantur, et nunc universo celebrantur in orbe terrarum, tota mente diligamus, harum gaudiis coelestibus indefessa bonorum operum intentione jungamur. Has quia per fidem vocati intravimus mundo dilectionis habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis maculas ante diem extremi discriminis ipsi sollicite examinando diluamus; ne forte tunc ingrediens rex, qui suo filio nuptias fecit, si viderit nos nuptialem charitatis vestem non habere, ejiciat nos, et ligatis a bene agendi facultate pedibus nostris ac manibus exteriores mittat in tenebras. Mundemus
Abbreviated transcription (Latin):
deterius. ẽ. tu autẽ seruast bo¬
num uinũ usq adhufquia
doctorũ. ẽ. cognoscere listan¬
tiam legis & euangelii uernatas
& umbrȩ. cunctisq ueteribus
institutis cunctis regni terreni
ꝓ missis. nouã euangelicȩ fidei
grãm. & ꝑ petuę cęlestis patriȩ
dona ꝓferre. Hoc fecit inttiũ
signorũ iħe in chana galileę.
& manifestauit głam suam.
anifestauit hoc signo quia ipse
eã. rex gła. & ideo sponsus
ȩccłȩ. qui ut homo cõmunis
uenir& ad nuptias. sed quasi dñs
cęli & terrę. elementa ꝓut uolu¬
iss& conuerter&. Pulchir autem
rerũ conuenientia. qui initiũ sig¬
norum quę mortalis ad huc morta¬
libus erat ostensurus a quã con¬
uerait in uinũ. ipse initio signoꝵ
quȩ in mortalis iam ꝑ resurreca¬
onem effectus. in mortalis uitȩ̨
studia sola sectantib ostender&.
carnalem prius & quasi insipidã
mentẽ eorũ sapore scientię cȩlestis
imbuit. Nam & primo consis¬

Expanded text:
deterius est. Tu autem servasti bodeterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc. Quia doctorum est cognoscere distantiam legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona proferre. Hoc fecit initium signorum Jesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam. Manifestavit hoc signo quia ipse esset rex gloriae, et ideo sponsus Ecclesiae, qui ut homo communis veniret ad nuptias, sed quasi Dominus coeli et terrae elementa prout voluisset, converteret. Pulchra autem rerum convenientia, qui initio signorum quae mortalis adhuc mortalibus erat ostensurus, aquam convertit in vinum: ipse initio signorum quae immortalis jam per resurrectionem effectus, immortalis vitae studia sola sectantibus ostenderet, car nalem prius et quasi insipidam mentem eorum sapore scientiae coelestis imbuit. Nam et primo consis
Abbreviated transcription (Latin):
plendo scriptis. sed ipsi intelli¬
gendo prudenter & aꝑiendo fi¬
deliter. quia scriptura quȩ a
ꝓpħis ministrata. ẽ. & salubris
eẽt ad haustum sapientiȩ cȩlestis.
& ad oꝑum castigationẽ utilis.
Impleuer̃ autẽ eas usq ad sũmũ.
quia recte intellexer̃ pullum
tempus scłi ascĩs alienũ doctorib.
qui siue uerbis siue exẽplis.
siue etiã scriptis. uiã uitę mor¬
talibus panderent. Et dicit
eis Ite. Haurite nunc. & fer¬
te architriclino. Et tuler̃.
Architriclinus aliquis legis
peritus illius tẽporis. ẽ. fortasse
Nichodemus uel gamaliel.
uel discipulus tunc eius saulus.
nunc autẽ magister totius ex¬
clesię paulus apłs. Et dum
talib uerbũ euangelii credit᷑.
latebat occultũ. uinũ itiq. ar¬
chitriclino de aqua factũ ꝓpi¬
natur. Unde conuenienter ꝑ¬
hibetur. qđ architriclinus uo¬
cato sponso dixerit. om̃is homo
primũ bonũ uinũ ponit. & cũ
in ebriati fuerint tunc id quo

Expanded text:
plendo scriptis, sed ipsi intelliplendo scriptis, sed ipsi intelligendo prudenter et aperiendo fideliter, quia Scriptura, quae a prophetis ministrata est, et salubris esset ad haustum sapientiae coelestis, et ad operum castigationem utilis. Impleverunt autem eas usque ad summum, quia recte intellexerunt nullum sanctis alienum doctoribus, qui sive verbis, sive exemplis, sive etiam Scripturis viam vitae mortalibus panderent. Et dicit eis: Ite, et haurite nunc, et ferte architriclino. Et tulerunt. Architriclinus aliquis legis peritus illius temporis est, fortasse Nicodemus vel Gamaliel, vel discipulus tunc ejus Saulus, nunc autem magister totius Ecclesiae Paulus apostolus. Et dum talibus verbum Evangelii creditur latebat occultum, vinum utique architriclino de aqua factum propinatur. Unde convenienter perhibetur quod architriclinus vocato sponso dixerit: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod