comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem referimtur: nõ ip̃a sb̾a qua unũ sunt. Nã
et pr̃ cum d̾r. ñõ insi alicuiꝰ filii d̾r. et filius nõ mũ
aliciuꝰ pr̃is intelligitur. et sp̾c ẜm id quod ad aliqͥ
refertur spirantis alicuꝰ ẽ. et spirans utiq spũ spi
aliqua natura significatur. om̃is incorporea natu¬
ra sp̃c in scripturis appellatur. Unde non tm̃ patrii
et filio. et spũi scõ. sed om̃i rõnabili creature et aĩe
hoc uocabulũ congruit. Unde et dñs dicit. Sp̃c est
scit quid agatur in homine. insi sp̾c homĩs orm ĩ
ip̃o est. Item scriptũ est. Quis scit sp̃t filioꝵ hoĩs
si ascendat ip̃e sursum et sp̾c petoris si descẽdat
ris ẜm qnͣdam distinctionẽ. in ip̃a una uiuꝰ ho¬
tur. Item alio loco. Si orauero lingna. sp̃c m̃s
orat mens aũt mea infructuosa est. Quid gͦ ẽ
Orabo spu. orabo et mente. ꝓpͥo aũ mõ quodam
Quid miraris: Tm̃ ualet pax. nõ quałcumq

Expanded text:
a unum sunt. Nam a unum sunt. Nam et pater cum dicitur, nonnisi alicujus filii dicitur; et filius nonnisi alicujus patris intelligitur; et spiritus secundum id quod ad aliquid refertur, spirantis alicujus est, et spirans utique spiritualiqua natura significatur, omnis incorporea natura spiritus in Scripturis appelet filio et spiritui sancto sed omni rationali creaturae et animae hoc uocabulum congruit. unde dominus dicit: Spiritus est scit. q uid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est: item scriptum est: Quis scit. spiritus filiorum hominis si ascendat ipse sursum et spiritus pecoris si descendat pturis secundum quandam distinctionem in ipsa una unius hotur; item alio loco: Si oranero lingua. spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. quid ergo est? orabo spiritu, orabo et mente. proprio autem modo quodam Quid miraris? tantum ualet pax non qualiscumque,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfeste innũ cum ꝑuentũ fu̾it ad eum fmẽ ut
sit deus om̃ia iom̃ib. Deus autẽ pr et filiuo emiꝰ
u̾bum eius. deus apud dm̃. semꝑ atq meffabiłr unũ
sunt. Unde magis nõ duo dii. s inius deus. Homines
aũ minus intelligentes quid pp̃ quid dicatur potẽ¬
tes uolunt hr̃e sin̾as. et ccciptaris nõ diligent scruta¬
tis. cum arcipiunt defensionem cuiꝰq opinionis. es
ab ea. uł ñqũa. uł difficile deflectimtur. cũ docti at
sapientes mag̃ putari qũa ẽẽ concupiscunt. ea q̃ pp̃
dei et rursus q̃ dc̃a sunt ut ad se inuicem ꝑsone re¬
ferantur. uolunt nomina ẽẽ nature atq sb̾ stantie
fites aũ nr̃a est prem et filiũ et spm̃ scm̃ unũ dm̃
credere et confiteri. nec tñ eum qui pr̃ est filius. pa¬
trem dicere. nec eum qui pr̃ est. filis̃. nec eum qui
sp̃c pr̃is et filii ẽ: aut pr̃em aut filiũ nũcupare.i
Hiis .ii. appellationib hoc significatur quod ad se¬

Expanded text:
eque unum. cum peruentum fuerit ad eum finem, ut sit deus omnia. in omnibus. deus autem pater et filius eius, uerbum eius, deus apud deum, semper atque ineffabiliter unum sunt, unde magis non duo dii sed unus deus. Homines autem minus intellegentes, quid propter quid dicatur, praecipites uoluut habere sententias et scripturis non diligenter scrutatis arripiunt defensionem cuiusque opinionis et ab ea uel numquam uel difficile deflectuntur, dum docti atque sapientes magis putari quam esse concupiscunt; ea quippe,dei et rursus. quae dicta sunt, ut ad se inuicem personae referantur, uolunt nomina esse naturae atque substantiae. fides autem nostra est patrem et filium et spiritum sanctum unum deum credere et confiteri nec tamen eum, qui filius est, patrem dicere nec eum, qui pater est, filium nec eum, qui spiritus patris et filii est, aut patrem aut filium nuncupare. his enim appellationibus hoc significatur
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. Cum petiuisses ut de inuisibui d̾o utr̃ pero¬
i. ne scm̃ studium tuũ offend̾em. Erige itac spm̃i¬
mentis tue qui renoriatur in agnitione dei ẜmym
agniem eius qui creauit eum. ubi ꝑ fidem in te ħi¬
tat xp̃o ubi nõ est uideus et grecus. seruus. lib. mas¬
crlus. femina. uͥ ño morieris cũ solui corpore ceꝑis
qi nec ibi marciusti cũ sis annis grauis. Hoc int̾i¬
ore tuo eresto: intende et ide q̃ loquor. Scimus pͦ¬

Expanded text:
um enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oi, ne sanctum studium tuum offenderem; smentis tuae, qui renouatur in agni-I tione secundum imaginem eius, qui creauit eum, ubi per fidem in te habitat Christus, ubi non est Iudaeus et\' Graecus, seruus liber, masculus femina, ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquor. nolo
Abbreviated transcription (Latin):
de xp̃o imus dñs. U̾mptũ ẜm prauũ intellectum
uł pocus errorem maior est deus ultas. qũa deus
uerus. q uerus a neritate est. Maior gͦ pr̃e filius
qr iste est uertas. ille uerus. Hanc ꝑu̾sitatẽ pel¬
lit ex animo. qui didicerit pr̃em dm̃ uerum esse.
gignendo ueritatem. ño ꝑticipando. Non ẽ aũ
alia sb̾a uerigignentis. et alia genite ueritatis
Sed cum ad ħ ꝯtemplanda infirmus sit oculꝰ
cordis humani accedit ut de contentione eci¬
am tribulentus sit. Et qũ ista conspiciet. dicit
scͥptura. filiũ dei dnm̃ et saiuatorem nrm̃ iħm

Expanded text:
 secundum prauum intellectum uel potius errorem maior est deus ueritas quam deus uerus. quia uerus a ueritate est; maior ergo patre filius, quia iste est ueritas, ille uerus. hanc peruersitatem pellit ex animo, qui didicerit patrem deum uerum esse gignendo ueritatem, non participando; non est autem alia substantia ueri gignentis et alia genitae ueritatis. Sed cum ad haec contemplanda infirmus sit oculus cordis humani, accedit, ut de contentione etiam turbulentus sit. et quando ista conspiciet? dicit scriptura filium dei, dominum et saluatorem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ cepit. Si au cepit gignere. et si desltat fuit aliqñ
sine filio. S nũqũa fuit sine filio. oꝵ filus eius capͣ
eius est: que candor est lucis et̾ne. Ergo somꝑ gigim
pater. et semꝑ nascitur filius. Hrursimi timedũ ẽ
ue putetur imsda generatio. si uon dicimus nat̾
ẽe sed nasci. Compatere metum queso in hiis angꝰ¬
tiis humane cognationis et lingue. et parit ꝯfugi¬
amus ad spm̃ dei per ꝓpħam dicentem. Generatio

Expanded text:
tit, coepit: si autem coepit gignere, fuit aliquando sine Filio; sed nunquam fuit sine Filio, quia Filius ejus sapientia ejus est, quae candor est lucis aeternae. Ergo semper gignit Pater, et semper nascitur Filius. Hic rursus timendum est ne putetur imperfecta generatio, si non dicimus natum esse, sed nasci. Compatere mecum, obsecro, in his angustiis humanae cogitationis et linguae, et pariter confugiamus ad Spiritum Dei p
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝓferant eciam formidare poterunt inimi¬
cum. Inepte quid̾ et stulte. sed tñ pleriq hoĩes
ita sunt. Noli gͦ attendere qũo uincatur augusti¬
nꝰ. quascumq unus homo: s artende pociꝰ utrumm
uinci possit omonsion. non ipm̃ u̾bum grecum.
quod facile est. non intelligentib nridere. s illud
quod scipptum est. ego et pater inum sumus ⁊

Expanded text:
tiam proferant, etiam formidare poterunt inimitiam proferant, etiam formidare poterunt inimicum; inepte quidem et stulte, sed tamen plerique homines ita sunt. 28. Noli ergo attendere quomodo vincatur Augustinus, qualiscumque unus homo; sed attende potius utrum vinci possit ὁμούσιον, non ipsum verbum graecum, quod facile est non intelligentibus irridere, sed illud quod scriptum est, Ego et Pater unum sumus ;
Abbreviated transcription (Latin):
certe puto iam non ad te debere dici timinise
me tibi dicere fidem meam. qũ non solum di¬
xi. s scciptam sb̾scripsi. ne me quisqm aut nõ
ris. non qui more tuo reuereantur ꝑsonã tu¬
am. sed qui in litters tuis exerant lib̾tatem suã.
Si .n. calumpniam times. quod nullo modo aude¬
bem dicere. msi hoc ip̃e dixistes licet tibi ño sb̾scri¬
bere. ꝯlam et ego ip̃ea nolui scribinomentuum ̃
hiis litteris meĩs. ne hoo forte noluises. facile est
more. non est meum dicere. nisi quia facile est ut
quisq augustinũ uincat. quantomagis ut uicis¬
se indeatim aut et si nõ uideatur. incisse dicatur.
facile eat. Hoo nolo magnum putes. nolo ꝑ magno
appetas. Nam cum au̾terut homines mͦ hac re
tam ingentem flaminã cordis tui. multi gaude¬
bunt se iuenisse occ̃onem ut ad pauca. euge. &¬
euge. tam potentem iuirum faciant amicum. No¬
lo dicere. qr si nõ foueam uł si contrariã senten¬

Expanded text:
certe puto iam non a te debere dici timuisse certe puto iam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi. sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat ris. non qui in ore tuo reuereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exerant libertatem suam. si enim calumniam times, quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses, licet tibi non subscribere; nam et ego propterea nolui scribi nomen tuum in his meis litteris, ne hoc forte noluisses. Facile est. more; non est meum dicere, nisi quia facile est, ut quisque Augustinum uincat, quanto magis, ut uicisse uideatur aut, etsi non uideatur uicissFacile est hoc: nolo magnum putes, nolo; nolo pro magno appetas. Nam cum adverterint homines in hac re tam ingentem famem cordis tui, multi gaudebunt se invenisse occasionem ut ad pauca Euge, Euge, tam potentem virum faciant amicum. Nolo dicere quia si non faveant, vel si contrariam senten
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾stantiis. tunc aliud cogar in quirere. unde osten¬
dam recte omonsion. dictum prẽm et filiũ. Nãi
si illi qui scripturas nras aut nesciunt. aut non
labono se scrutantur et tũ filium eiusdem su̾stã¬
cie et equalem pr̃ĩ credunt. dicant eis qui hoc no¬
lunt credere. cum tñ dm̃ patrem filium ħre uni¬
genitum credant. noluit deus hr̃e equalem fili¬
um. an non potuit. si noluit inuidus ẽ. si non po¬
tuit: infirnius est. Utrum uis aũt hoꝵ de deo sen¬
tire. ssicrlegium est. nescio utrumꝰ uenire possint
quid dicant. si nolint res absurdissimas et stultis¬
simas dicere. Ecte qnͣtum potui exposui exposui¬
tͥ fidem meã. et pluia quidem dici possunt et di¬
ligentius disputsri. sb̾uereor ne ista ip̃a que dix
oneri suit occupationib tus. Eñ ea ño colum di¬
stata conscribi uolui. s eciam manu mea sb̾ scri¬
benda curam. Quod quidom et antea uoluerã.
si quod mt̾ nos placuerat. seruaretur. S modo

Expanded text:
stantiis, tunc aliud cogar inquirere, unde ostendam recte ὁμοούσιον dictum patrem et filium. nam si illi, qui scripturas nostras aut nesciunt aut non laboriose scrutantur et tamen filium eiusdem substantiae et aequalem patri credunt, dicant eis, qui hoc nolunt credere, cum tamen deum patrem filium habere unigenitum credant: \'Noluit deus habere aequalem filium, an non potuit? si noluit, inuidus est; si non potuit, infirmus est; utrumuis autem horum de deo sentire sacrilegum est\\ nescio. utrum possint inuenire, quid dicant, si nolint res absurdissimas et stultissimas dicere. Ecce, quantum potui, exposui tibi fidem meam. et plura quidem dici possunt et diligentius disputari, sed uereor, ne ista ipsa, quae dixi, oneri sint occupationibus tuis. tamen ea non solum dictata conscribi uolui, sed etiam manu mea subscribenda curaui, quod quidem et antea uolueram, si, quod inter nos placuerat, seruaretur. sed modo
Abbreviated transcription (Latin):
ttetur ei. neqͥ in hoo seculo. neq in fututo. pericłosiꝰ
.ii. petcatur in maiorem qua ĩ minorem. uec seꝑan
sas est. filium honĩs a fuio dei q ip̃e filius dei fau̾s
est filius hominis non nuitando quod exat:s assu
ĩ ꝑu̾su moneant. que ita dñtur quasi ostendãt
alterum altero ẽe maiorem. Nam quedam eciamsic

Expanded text:
neque in hoc saeculo, neque in futuro . Periculosius enim peccatur in majorem quam in minorem: nec separari fas est Filium hominis a Filio Dei, quia ipse Filius Dei factus est Filius hominis, non mutando quod erat, sed assumin perversum moveant quae ita dicuntur, quasi ostendant alterum altero esse majorem. 22. Nam quaedam etiam sic
Abbreviated transcription (Latin):
dum uerbum dei. Iam uero sapla illa de qua
dom̃ est. attingit ubiq pp̃ suam mũdiciam et
nch̾ inquinatum i eam incuruit in se ipta
manens innouet omĩa. et si qua similia que nume¬
rari non possunt: si corruptibilis est. nescio quid dicam
nisi ut doleam p̾sumptionem humanam. et int̾ ꝑa-¬
que quid estinisi euis sb̾stantia fiusse aliqñ sine cãdo¬
re a se genito. sicut ista in diuinis et spiritalib ed ĩ cor¬
poreis et monuitabilib credi. et utrumq intelligi pꝰ

Expanded text:
illa, de qua dictum est: Adtingit ubique propter suam munditiam et: Nihil inquinatum in eam incurrit et: In se ipsa manens innouat omnia et si qua similia, quae numerari non possunt, si corruptibilis est. nescio quid dicam. nisi ut doleam praesumptionem humanam et mirer paquae quid est nisi eius substantia, fuisse aliquando sine candore a se genito, sicut ista in diuinis et spiritalibus et incorporeis et incommutabilibus credi et utcumque intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
si et nos unũ sumus. sed aicut ego eo tu simms
rmum. sic et ep̃i in nob̾ sint unum. qr sicut illi
q sb̾e et nõ ꝑticipes uite et̾ne: s ip̃a pͥncipałr
nita et̾na. Et poterat dicere ẜm formã seruie
illoꝵ uolebat ostend̾e. Si atĩ dixisseo ut tu et
ip̃i iiũ sius. sicut ego et tu unũ sumus. ant
et tu et ego et ip̃iimũ sumus. situt ego et tu
unun sumuo. nemo nrm̃ recinaret posse dici
imũ sunt eciam per diu̾sas sb̾as. Nunc aũt ni¬
des qua non ita sit. qr non ita dixit et sepe dic̃s¬
do ⁊ehem̃t̾ ꝯmendauit quod dixit. Imienis gͦ
in scripturis aliquid unũ de diuersis. naturis
sicur supra ostendinus. s additur uł sb̾audo¬

Expanded text:
i et nos sumus unum\' sed \'sicut ego et tu sumus unum. sic et ipsi in nobis sint unum\', quia, sicut illi e et non participes uitae aeternae sed ipsa principaliter uita aeterna. et poterat dicere secundum formam serui eillorum uolebat ostendere. si autem dixisset et tu et ipsi unum sitis, sicut et ego et tu unum sumus\' aut et tu et ego et ipsi unum simus. sicut et ego et tu unum sumus\', nemo nostrum recusaret posse dici \'unum sunt\' etiam diuersas substantias. nunc autem uides, quam non ita sit, quia non ita dixit et saepe .\'>-dicendo uehementer commendauit, quod dixit. Inuenis ergo in scripturis aliquid -unum de diuersis naturis. sicut supra ostendimus, sed additur uel subaud
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Iam hoc mirabile ẽ siu̾m est quod nos audi¬
o dicere. ita eẽ sprũ scm̃ minorẽ filio. sicut patre
mino: est filuis. Cum .n. coꝵpa uĩa m̃bra sur ⁊
maionis templum minoris. An forte iam placer di
suffragari huic opimoni eciam illa sententia. qñi
qui dixerit uerbum adu̾sum filium horuiinis remi¬
fas est. falium homĩis a filio dei qr ip̃e filius dei fcu̾s
est falius hominis non mutando quod erat: s assii¬
mendo quod nõ erat S absio eciam tał impietas uͥ

Expanded text:
rat. iam hoc mirabile est, si uerum est, quod uos audio dicere, ita esse spiritum sanctum minorem filio, sicut patre minor est filius. cum enim corpora nostra membra maioris templum minoris. an forte iam placet dicsuffragari huic opinioni etiam illa sententia. quoniam, qui dixerit uerbum aduersus filium hominis, remifas est filium hominis a filio dei, quia ipse filius dei factus est filius hominis non mutando, quod erat, sed adsumendo, quod non erat. sed absit etiam talis impietas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ẽẽ maiorem: Ab illa .n. uera sunt: quecumꝙ
nera sunt. Non aũ ita est ind̾o. Nam filiũ maiorẽ
pr̃e utriq ñõ dicimus. et tam̃ filius d̾r cẽ ueritas.
Ego sum inquit uia et uitas et uita. De pr̃e autẽ
tmnm̃o uos uuttis intelligi quod ait ut cognostãt
te unũ uerum dĩ. et quem misisti iħm xpm̃ ubineᷤᷤ

Expanded text:
illa enim uera sunt, quaecumque uera sunt. non autem ita est in deo. nam filium maiorem patre utrique non dicimus et tamen filius dictus est ueritas: Ego sum, inquit. uia et ueritas et uita. de patre autem tantum modo uos uultis intellegi, quod ait: Ut cognoscant te unum uerum deum et, quem misisti
Abbreviated transcription (Latin):
desmat eẽ dñs pater. qr miuis est dñs iħo xp̃c.
Quod si absurdimi et impiũ est opinari. dis¬
canuis intelligere imitatem prĩs et filii et sp̃c
scĩ. ut quod de uno solo deo dcm̃ fu̾it. nõ conti¬
nuo ꝑhibeamur de filio uł de spũ sc̃o intelligere
qr pater quidem nõ filius et filius nõ est pater
non ẽes templum euis ẽẽnt corpora nt̃a. Mescius
inquit qr corpora ur̃a templum in uob̾ ẽ spc̃ scĩ ꝙͣ

Expanded text:
. quod si absurdum et impium est opinari, discamus intellegere unitatem patris et filii et spiritus sancti, ut, quod de uno solo deo dictum fuerit, non continuo prohibeamur de filio uel de spiritu sancto intellegere, quia pater quidem non est filius et filius non est pater non esset, templum eius essent corpora nostra. nescitis, inquit, quia corpora uestra templum in
Abbreviated transcription (Latin):
iħo xp̃c per qu̾ẽ om̃ia. et nos ꝑ ipm̃. Porro si quoo
te uo deo pr̃e dicitur. cogit inde filium seꝑari:
dicant qui audent nõ posse iam intelligi dmñ
et ip̃e pater unus deus. et solus deus: nõ separato
spũ scõ. Unus ergo deus pater. et cum illo filius n¬
nus deuo: qmͣ̃uis nõ cum illo unus pater. Iͥtemq

Expanded text:
istus, per quem omnia et nos per ipsum? porro si, quod de uno deo patre dicitur, cogit inde filium separari, dicant, qui audent, non posse iam intellegi dominet ipse et pater unus deus et solus deus non separato spiritu sancto? unus ergo deus pater et cum illo filius unus deus, quamuis non cum illo unus pater, itemque u
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit omousion. et tuanc exigendũ ut in libris
scĩs ostendetur. Tu contra u̾bũ ip̃m crebro repetẽs
ed inuidiose uentilans. atq ĩ conciliis maioꝵ nr̃oꝵ
conscriptũ cõmemorans. uehemt̾ urgebas ut ip̃m
quid sit omonsion tum demũ ĩ diuinis litterio re¬
quirendũ. qr et si fortasse nom̃ ipm̃ ñ inueniret᷑¬

Expanded text:
quid sit όμοούσιον, et tunc exigendum, ut in libris quid sit όμοούσιον, et tunc exigendum, ut in libris sanctis ostenderetur. tu contra uerbum ipsum crebro repetens et inuidiose uentilans atque in conciliis maiorum nostrorum conscriptum commemorans uehementer urguebas, ut ipsum quid sit όμοούσιον, tum demum in diuinis litteris requirendum, q
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scripsisses dm̃ omĩpotentẽ. iusibilem. ingeĩtũ
ninatum. Quod uͥ ꝯmemoraui. ñ post multã allega¬
tionẽ ad didisti pr̃em. Et incapabilem quid̾ ꝙ uerb̾
dixeras. scripto p̾t̾miseras. s nulla huic a me fc̃a ꝯ¬
memoratio ẽ. Semde cum dixissem me paratũ ẽẽ
sb̾scribere. adhuc illa u̾ba eciã mea eẽ posse. prius q̃¬
siui ne quod ĩ m̃tem uenerat laberetur. utr̃ alicubi
in exordio ẜmonis nũ cũ arrius et eimonnus ꝯme¬
morati eẽnt. nõ a me sed a fr̃e meo alippio requirẽte
matirasti et arrium et ennoniiũ. Tum ꝯtinuo fla¬
gitasti. ut et nos anathematiraremꝰ omonsion qua¬
si quisqmͣ homo ẽẽt qui hoc uocaretur nõie. sicut
arrius et einoinius. Deinde uehem̾̃t̾ exigebas ut
ħ u̾bũ tͥ ĩ scͥpturis ostend̾emus: et statim nob̾ con¬
muncares. Respondebatur a nob̾ qr uos latine lo¬
q̃ remur. et illud grecum eẽt. prius q̃ rendum esser

Expanded text:
cum scripsisses deum omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, cum scripsisses deum omnipotentem, inuisibilem, ingenitum, innatum. quod ubi commemoraui, non post multam altercationem addidisti \'patrem\'; et \'incapabilem\' quidem, quod uerbis dixeras, scripto praetermiseras, sed nulla hinc a me facta commemoratio est. Deinde cum dixissem me paratum esse subscribere, adhuc illa uerba etiam mea esse posse, prius quaesiui, ne, quod in mentem uenerat. laberetur, utrum alicubiin exordio sermonis nostri, cum Arrius et Eunomius commemorati essent non a me sed a fratre meo Alypio requirente, masti et Arrium et Eunomium. tum continuo flagitasti, ut et nos anathemaremus όμοούσιον. quasi quisquam homo esset, qui hoc uocaretur. sicut Arrius et Eunomius. deinde uehementer exigebas, ut hoc uerbum tibi in scripturis ostenderemus, et statim nobis communicares. respondebatur a nobis, quia nos Latine loqueremur et illud Graecum esset, prius quaerendum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
am diceptantiũ uidicio sb̾trahi. ut mandata
litteris uellet eciã legentiũ memorie ꝯm̃dani
ne quis ꝙͣ uł obliuione opinatus. uł dissenti¬
tebras sue male defensionis inquirere. qui cõ¬
tentionis sunt turpidioees ꝙͣ ueritatis. Hoc aũ
nec a te. nec a me. nec de te. nec de me dici p̾sz
si in fidem condicti ꝑ maneres. ut uerba nr̃a ex¬
ciperentur et scriberentur. p̃sertim qr tu ipse
ii hiis u̾b quib fidem tuam ꝑnũciasti. quociẽt
ea repetistis. tociens uanasti. Quod nulla credo
fraude. sed obliuione factum eẽ. Prio .n. di¬
xisti credere te in dm̃ pr̃em om̃potentẽ. ĩuisi¬
dum a te quicqũa dcm̃ quod mee fidei repugnaret. et ĩo
si eas scripsisses. me hiis etiam posse sb̾scribere: ad ħ nes¬
cio quõ res ꝑducta ẽ ut accepta carta ea ip̃a que dixas.
uelles eciam litt̾is tua manu expͥmete. Quod cũ mͥ
ad legendũ dedisses aĩadu̾ti nimꝰ te scripsisse pr̃em

Expanded text:
am disceptantium iudicio subtrahi, ut mandata am disceptantium iudicio subtrahi, ut mandata litteris uellet etiam legentium memoriae commendari, ne quisquam uel obliuione opinatus uel dissensitebras suae malae defensionis inquirere, qui contentionis sunt cupidiores quam ueritatis. hoc autem nec a te nec a me nec de te nec de me dici posset, si in fide condicti permaneres, ut uerba nostra exciperentur et scriberentur, praesertim quia tu ipse in his uerbis, quibus fidem tuam pronuntiasti, quotiens ea repetisti, totiens uariasti, quod nulla credo fraude sed obliuione factum esse. Nam primo dixisti credere te in deum patrem omnipotentem, inuisidum a te quicquam dictum, quod meae fidei repugnaret, et ideo, si ea scripsisses, me his etiam posse subscribere, ad hoc nescio quo modo res perducta est, ut accepta charta ea ipsa, quae dixeras, uelles etiam litteris tua manu exprimere. quod cum mihi ad legendum dedisses, animaduerti minus te scripsisse \'patrem\',
Abbreviated transcription (Latin):
tate p̾sumere. Sed cauenda ẽ na dei. et hic et ĩ fu¬
turo seculo. Adruro te ꝑ xpm̃ ut ad ista respõdeas.
meminisse dignaris. ĩmo pro m̾ito eratis
ac dignitatis tue iubente te de fide. xpĩana eci¬
am p̾sens cum p̾sente in quãtum in facuitate
dñs largiretur conferre ẜmonem. Sed qr tͥ pꝰt
prandiũ displicuit. quod int̾ nos mane placue
dicas quod te audio ñtacere. ño me fuisse aussĩ
tͥ dicere fidem meam. hiis litteris accipe quod et
tu legas. et cui uolueris legendũ tradas: et qd̾
uolueris uicissim scuibendo ip̃e respondeas. Iniq̃
est .i. ut quisq udicare de alio uelit. et indicari
de se nolit Et de p̾t̾ito quid̃ placito nr̃o quod cõ¬
dictu meridiano implere noluisti. facile existim¬
ari potesti quis nrm̃ fidei sue fiduciam nõ ha¬
buerm utrum qui nolebat ut diceretur. et time¬
bat ne teneretu an qui usq adeo nolebat e¬

Expanded text:
tate praesumere? sed cauenda est ira dei et hic et in futate praesumere? sed cauenda est ira dei et hic et in futuro saeculo. adiuro te per Christum, ut ad ista respondeas. minisse dignaris, immo uero pro merito aetatis ac dignitatis tuae iubente te de fide Christiana etiam praesens cum praesente, in quantum mihi facultatem dominus largiretur, conferre sermonem; sed quia tibi post prandium displicuit, quod inter nos mane placuerrius dicas, quod te audio non tacere, non me fuisse ausum tibi dicere fidem meam, his litteris accipe, quod et tu legas et, cui uolueris, legendum tradas et, quod nolueris, uicissim scribendo ipse respondeas. iniquum est enim, ut quisque iudicare de alio uelit et iudicari de se nolit. Et de praeterito quidem placito nostro, quod condicto mendiano implere noluisti, facile existimari potest, quis nostrum fidei suae fiduciam non habuerit, utrum qui uolebat, ut diceretur, et timebat, ne teneretur, an qui usque adeo nolebat e
Abbreviated transcription (Latin):
emit. de quo dcm̃ ẽ. dñabitur a mari ust ad in¬
are. et a flumine usq ad t̾minos orbt̾re. sed
certe qũo confidis non te ꝑditurũ quod ma ffrica ud̾is
emisse. qui xpm̃ dicis toto orbe ꝑdito ad solam affri¬
cam remansisse: Quid multa: Si uoluntate tua ma¬
ppalienses in tuam ꝯmumonem transierunt. ãbos
nos audiant ita ut rescribantur q̃ dnĩs. et a nobis
sb̾scripta eis punice int̾pretẽtur et remoto timore.
dominationis eligant quod noluerint. Ex hiis .n. que
dicimus apparebit utrum coasti in ralsitate remane¬
ant an uolentes teneant ueritatem. Si .n. ħ nõ ĩtel¬
ligunt qua temertate traduxisti ño intelligentes:
Si autem intelligunt. ambos ut dixi. audiant. et ꝙ
noluerint. faciant. Si que eciã ꝑlebes a nob̾ ad
nos transierunt. quas putas a dñis coactas: hoc
et ibi fiat. Ambos nos audiant et eligant quod pla¬
ci̾t. Si aũ nõ uis hoc fi̾. cui nõ appareat ño uos deui¬

Expanded text:
m, de quo dictum est: Dominabitur a mari usque ad mm, de quo dictum est: Dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. sed certe quo modo confidis non te perditurum, quod in Africa uideris emisse, qui Christum dicis toto orbe perdito ad solam Africam remansisse? Quid multa? si uoluntate sua Mappalienses in tuam communionem transierunt, ambos nos audiant, ita ut scribantur, quae dicimus, et a nobis subscripta eis Punice interpretentur, et remoto timore dominationis eligant, quod uoluerint. ex his enim, quae dicimus, apparebit, utrum coacti in falsitate remaneant, an uolentes teneant ueritatem. si enim haec non intellegunt, qua temeritate traduxisti non intellegentes? si autem intellegunt, ambos, ut dixi, audiant et, quod uoluerint, faciant. si quae etiam plebes ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant et eligant, quod placuerit. si autem non uis hoc fieri, cui non appareat non uos de ueri
Abbreviated transcription (Latin):
ille ut diuisio resarciatur. tu nt uintas diuida¬
tur. S nos te de homine ñ t̾remus. Nam pꝰse¬
muis agere ut decem libras auri. ẜm imꝑatoria
uissa ꝑ solueretis. an forto pp̃ea no hẽs mide red¬
das. q̃d̾ dare nissi sunt rebaptitatores dũ iuit̃
erogas ut emas quos rebaptires. S nos ut di¬
uolo scribe quid respõdeas. si tͥ dicat. Crispine ca¬
rum fuit p̾cium tuũ ad em̃dum timorẽ mapa¬
liensiũ. et uilis mors mea ad emẽdũ amorem
om̃iũ gentiũ. Plus ualuit rebaptirandis colonꝰ
tuis ꝙ numeratũ e̾. de sacculo tuo qũa baptirã¬
n dis popuł meis quod manauit de latere meo: Sci¬
o te plura audire posse. si xp̃o aurẽ p̾beas. et ex
ip̃a tua possessione an. moneri. qmͣ impia contͣ
xpm̃ loquamini. Si .n. humano iure p̾sumis fir¬
me te possidere eꝑ enusti argento tuo. qnͣto fir¬
suo: Et ille quid̾ inꝯcusse possidebit totũ qd̾¬

Expanded text:
ille ut diuisio resarciatur, tu ut unitas diuidaille ut diuisio resarciatur, tu ut unitas diuidatur. sed nos te de homine non terremus. nam possemus agere, ut decem libras auri secundum imperatoria iussa persolueres. an forte propterea non habes, unde reddas, quod dare iussi sunt rebaptizatores, dum multum erogas, ut emas, quos rebaptizes? sed nos, ut diuolo scire quid respondeas, si tibi dicat: \'Crispine, carum fuit pretium tuum ad emendum timorem Mappaliensium et uilis mors mea ad emendum amorem omnium gentium? plus ualuit rebaptizandis colonis tuis, quod numeratum est de saeculo tuo, quam baptizandis populis meis, quod manauit de latere meo? scio te plura audire posse, si Christo aurem praebeas, et ex ipsa tua possessione admoneri, quam impia contra Christum loquamini. si enim humano iure praesumis firme te possidere, quod emisti argento tuo, quanto firsuo! et ille quidem inconcusse possidebit totu
Abbreviated transcription (Latin):
Noĩatim in scelere scismatis exp̃ssi et eiesti hñt.
et ignoti. longniqui. peregrini. ñ quam accusati
cisa parte affrice rir sus p̾cisi sunt hñt. et mide ip¬
sum euuͣgeliũ in affricam uenit ñõ hñt. Quid
plurib onero: ad ista responde. atrende sacrle¬
gnam scismatis ur̃o concilio maximiamstis exa¬
ggeratũ. attende ꝑsecutiones ꝑ iudiciarias po¬
testates quas eis irrogastis. arcende baptismũ
eoꝵ quẽ cũ eis quos dampnastis recepistis. et res-¬
ponde si potes nitũ habeans aliquid mde miti¬
atis nebulas impertus cur ab orbe terraꝵ lõge
amini. Pax xp̃i nuncat in orbe tuo. libellꝰ scĩauꝰ
mappaliensib sicut homo timeri uolu¬
istr: cur nõ ualeat uussio regas ĩ prouincia. si tm̃
naluit uissio ꝓũciał ĩ uisla: Si ꝑsonas ꝯpares
tu possessor. ise ĩperator. Si soca compares tu¬
possenor in fundo. ille ĩ regno. Si causas ꝯꝑes.

Expanded text:
nominatim in scelere schismatis expressi et eiecti habent nominatim in scelere schismatis expressi et eiecti habent et ignoti, longe peregrini, numquam accusati, cisa parte Africae rursus praecisi sunt, habent et, unde ipsum euangelium in Africam uenit, non habent! quid pluribus onero? ad ista responde. adtende sacrilegium schismatis uestro concilio Maximianistis exaggeratum, adtende persecutiones per iudiciarias potestates, quas eis inrogastis, adtende baptismum eorum, quem cum eis, quos damnastis, recepistis, et responde, si potes, utrum habeatis aliquid,. unde iniciatis nebulas imperitis, cur ab orbe terrarum longe amini. pax Christi uincat in corde tuo. LII. DOMINO ppaliensibus sicut homo timeri uoluisti, cur non ualeat iussio regalis in prouincia, si tantum ualuit iussio prouincialis in uilla? si personas compares, tu possessor, ille imperator; si loca compares, tu in fundo, ille in regno; si causas compares,
Abbreviated transcription (Latin):
quos in maximiani scismate baptirarunt. sm̃ i¬
lauaptisim repetitione secũ nr̃e ꝯmuioni rec̃õ¬
ciliasse. Quib gͥ susficimꝰ lactiiis plang̾e. reci¬
pibaptismũ maxiiniamstaꝵ. et exsufflari baptis¬
mũ orb̾ t̾raꝵ: Siue auditos. siue mauditos. fiũ
uiste. sui inuste dãpnastis felicianũ. dãpnastis
pretexatum. Dic mͥ eẽ cornthioꝵ ep̃m audiuis.¬
uł dãpnauro aliquis ur̃m̃: Qũe galatharum¬
quem ephesioꝵ. que colonensiũ philupensiũ thesta¬
lonicensium ceteraꝵ q om̃i cinitatũ. de quil dcm̃ e̾i
ad orabuns in conspectu eius uiu̾se prĩe gentium:
Ergo istoꝵ baptismus acceptatur et illoꝵ exsuefla¬
tur qr nec ustoꝵ ẽ. nec illoꝵ. s illius de quo dcm̃ est.
hic est qui baptitati S ño huic ago. ad illa q̃ p̃sto
sunt attende ea que oculos etiã cetos ferunt in tu¬
ere. Dampnati hũt bapm̃. et mauditi non hñt.

Expanded text:
quos in Maximiani schismate baptizarunt, sine uquos in Maximiani schismate baptizarunt, sine ulla baptismi repetitione se cum uestra communione reconciliasse. Quibus igitur sufficimus lacrimis plangere recipi baptismum Maximianistarum et exsufflari baptismum orbis terrarum? siue auditos siue inauditos siue iuste siue iniuste damnastis Felicianum, damnastis Traetextatum, dic mihi: quem Coraut damnauit aliquis uestrum? quem Galatarumquem Ephesiorum, quem Colossensium. Philippensium, Thessalonicensium ceterarumque omnium ciuitatium, de quibus dictum est: Adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium? ergo istorum baptismus acceptatur et illorum exsufflatur, qui nec istorum est nec illorum sed illius, de quo dictum est: Hic est, qui baptizat. sed non hinc ago; ad illa, quae praesto sunt, aduerte; ea, quae oculos etiam caecos feriunt. intuere: damnati habent baptismum et inauditi non habent!
Abbreviated transcription (Latin):
baptitau̾t. nũc secum et uob̾tũ hñt nõ solũ
ꝑ egrctudinũ ꝑicula s cciã ꝑ sollempnitates ꝑa¬
Iohales ĩ tot ecclenis ad suas cinitates ꝑtinẽti¬
b et in ip̃is tam magnificis ciuitatib foris ĩ sce¬
lere scismatis baptiaatos. quoꝵ nulli baptisma
repetinim ẽ. Atq utinam ꝓbate poistus. eos quo
feris ĩ scelere stisinatis felicianꝰ et p̾texatꝰ tan¬
ꝙͣ inanit̾ baptirauerant. ab eis receptis itus
quasi ntiłr demio baptitatos. Si .n. rursus bap¬
tizandi erant isti. rursus ordinandi erant illi
Amiserant .i. ep̃atũ. recedentes a uob̾: si extra
ꝯmmunionẽ nr̃am baptiare ñ pot̾ant. Nam si
discedentes ep̃atũ ñ amiserãt baptitare uti¬
ꝙ poterant. Si a amiserant gͦ ut eis ꝙ amise¬
rant redderetur: redeuntesr ordinari debebãti
Sod noli timere. Sicut cͥtũ ẽ cumeo sd illos ep̃a¬
tu cum quo exierant remeasse: ita certũ est. om̃s

Expanded text:
baptizauerunt, nunc secum et uobiscum habent non solum baptizauerunt, nunc secum et uobiscum habent non solum per aegritudinum pericula sed etiam per sollemnitates paschales in tot ecclesiis ad suas ciuitates pertinentibus et in ipsis tam magnis ciuitatibus foris in scelere schismatis baptizatos, quorum nulli baptisma repetitum est. atque utinam probare possitis eos, quos foris in scelere schismatis Felicianus et Praetextatus tamquam inaniter baptizauerant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baptizatos. si enim rursus baptizandi erant isti, rursus ordinandi erant illi; amiserant enim episcopatum recedentes a uobis, si extra communionem uestram baptizare non poterant; nam si discedentes episcopatum non amiserant, baptizare utique poterant, si autem amiserant, ergo, ut eis, quod amiserant, redderetur, redeuntes ordinari debebant. sed noli timere; sicut certum est cum eodem illo episcopatu, cum quo exierant, remeasse, ita certum est omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
munio. grautt̾ insectati de bafilicis quas tenebãt
in quib eos inuenit ip̃a conscissio. et ꝯtrou̾siarum
strepttu et uissionũ potentatu et auxilioꝵ ĩpetu
ꝓturbastis. In qua conflictatione que passisst.
ꝑ loca singula recentia rerũ uestigia ꝯtestãtut.
que uissa sint carte idicant: que facta suit t̾re
damant. In quib eciã optat illius tribum ua
sc̃a memoria p̾dicatur. Item dicere soletis qd̾
nos xpĩbaptismũ nõ h̾emus et pret̾ ur̃am ꝯmu¬
monem nusqmͣ sit. Possem huic ub̾us aliqłito
disserere. s contra uos iam nicħ opus ẽ: qui cũ
feliciano es p̾texato eciam maxima uitariĩ bap¬
tismũ recepistis. Quotquoti n. baptitauerunt
qñ maxiimiano ꝯmunicabant cũ eciã p̃os no¬
minatim idẽ felicianĩ et p̾texatũ de basilicis
eoꝵ. sicut gesta testantur. duiturno confliclu
nidicioꝵ expellere conaremini. qͦtqͦt gͦ eo tp̃e

Expanded text:
munio, grauiter insectati de basilicis, quas tenebant, munio, grauiter insectati de basilicis, quas tenebant, in quibus eos inuenit ipsa conscissio, et controuersiarum strepitu et iussionum potentatu et auxiliorum impetu proturbastis? in qua conflictatione quae passi sint per loca singula, recentia rerum uestigia contestantur; quae iussa sint, chartae indicant; quae facta sint, terrae clamant, in quibus etiam Optati illius tribuni uestri sancta memoria praedicatur.\' Item dicere soletis, quod nos Christi baptismum non habeamus et praeter uestram communionem nusquam sit. possem hinc uberius aliquanto disserere. sed contra uos iam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato etiam Maximianistarum baptismum recepistis. quotquot enim baptizauerunty quando Maximiano communicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum et Praetextatum de basilicis eorum, sicut gesta testantur, diuturno conflictu iudiciorum expellere conaremini, quotquot ergo eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. plenarii concilii ore ueridico ĩ faico crimine scis¬
matis ĩnocentes dampnari potuer̃: Si añ ꝓba¬
uens recte fuisse dampnato o. q̃ restat defensio c̃
ĩ eod̃ ep̃atu recepti sint nͥ ut exaggerans utilita¬
tem. calubritatẽꝙ pacis. ostendas eciã ista ꝓ uni¬
taus uinculo tolerandas Quod ntinã ñ gͦus sed
cordis nirib ageres. ꝓfecto ꝑspiceres. qmͣ nisslis
calumpitiis ꝑ orbem tertaꝵ ẽẽt molanda pax
xp̃i. si liceo in affrica eciam in sacrilego scisnate damp¬
uatos. in eodem ip̃o ep̃atu recipi pro pace donati. Item
soletis nobis obicere. quod uos per potestares tertenꝙꝰ
ꝓsequamur. Qua ui re ño disputo. uł quid uos ꝓ in¬
manitate tanti sacalegii mereamini. uł głitũ nos
xp̃iana temperet mansuetudo Illud dico. Si hoc cri¬
men est cur eosdem maxiniamitas ꝑ iudices ab im
ꝑatorib misos quos per enuigeliũ gemint nrã con¬

Expanded text:
est \'plenarii concilii ore ueridico\', in falso crimine schisest \'plenarii concilii ore ueridico\', in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? si autem probaueris recte fuisse damnatos, quae restat defensio, cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis ostendas etiam ista pro unitatis uinculo toleranda? quod utinam non oris sed cordis uiribus ageres! profecto perspiceres, quam nullis calumniis per orbem terrarum esset uiolanda pax Christi, si licet in Africa etiam in sacrilego schismate damnatos in eodem ipso episcopatu recipi pro pace Donati. Item soletis nobis obicere, quod uos per potestates terrenas persequamur. qua in re non disputo, uel quid uos pro immanitate tanti sacrilegii mereamini uel quantum nos Christiana temperet mansuetudo; illud dico: si hoc crimen est, cur eosdem Maximianistas per iudices ab, eis imperatoribus missos, quos per euangelium genuit nostra com
Abbreviated transcription (Latin):
dampnastis felicianũ dico mustitanũ et p̃taxatũ
affirritammi. neq .ii. sicut ignorantib dicitis ex
eo numero fuerunt isti quib urm̃ conciliũ diẽ
progauerat et p̾fuerat intra qũe nisi ad nrãm ꝯ¬
munionẽ remeauissent cadem siña tenerentur
s te illo mimero isti fu̾t. quos eodie sine dilati.¬
one dampnastio. quo illis dilationẽ dedistis. ꝓba¬
bo si negaueris. Conciliũ urm̃ loqiuitur. ꝓconsu¬
lia gesta habemus in manib. quib id nõ semel
allegastis. aliam gͦ defensionẽ para si potes. ne
dum negas ꝙ ꝯunicam moras faciamꝰ. felicia¬
nꝰ gͥ et p̾taxatus si ĩocentes eranti quare s dã¬
pnati sunt. Si scelerati. quare sio recepti sunt ᷤ
Si ꝑbaueris ĩnocentes. cur nõ credamꝰ a multo
pauciorib maiorib nrĩs falco crimine traditi¬
onis ĩ nocentes potuisse dampuari. si a trecentis
decem successorib eoꝵ ubi eciam ꝑ magno scͥpt̃

Expanded text:
damnastis? Felicianum dico Mustitanum et Praetextatum damnastis? Felicianum dico Mustitanum et Praetextatum Assuritanum. neque enim, sicut ignorantibus dicitis, ex eo numero fuerunt isti, quibus uestrum concilium diem prorogauerat et praefixerat, intra quem nisi ad uestram communionem remeauissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. probabo, si negaueris; concilium uestrum loquitur; proconsularia gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. aliam ergo defensionem para, si potes, ne, dum negas, quod conuincam. moras faciamus. Felicianus igitur et Praetextatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? si scelerati, quare sic recepti sunt? si probaueris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus maioribus uestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt. Soletis de p̾t̾itio reb gestis que nuluis
falca iactare: forte ñ menciendi studio. s etrore. ꝑ¬
inde si placet de p̾sentib illa meciannur. ꝑculdub¬
io te ñ fugit prioris populi temporib et ydolatrie
sacrilegiun fuisse ꝯmissum: et a rege ꝯtemptore
librum ꝑpheticũ incensum. Quo utroq crimine
scismatis malũ ño puniretur atrocius. insigraui¬
uo penderetur. Pꝰ fecto .n. recordaris ꝙ̃ ad modũ
scismatis auctores uiuos de hiscens terra sorbu¬
erit. et eos qui consenserant celo itruens ignis a¬
bsumpserit. Sic nec fabricatũ et adoratũ ydolũ
nec sacer liber exustus meruit uindicari. Cur er¬
go qui soletis nob̾ obicere: ñ solum i nr̃is nõ ꝓba¬
ta sed pocius murĩs ꝓbata ctimina. eoꝵ qui formi¬
dine ꝑsecutionis impula dñicos libros concrem¬
andos ignib tradiderunt uos eos quos ꝓ scelere
scismatis plenarii concilii ur̃. ueridico sicut script̃

Expanded text:
non possunt. soletis\' de praeteritis rebus gestis, qui uultis, non possunt. soletis\' de praeteritis rebus gestis, qui uultis, falsa iactare forte non mentiendi studio sed errore. proinde, si placet, de praesentibus illa metiamur. procul dubio te non fugit prioris populi temporibus et idolatriae sacrilegium fuisse commissum et a rege contemptore librum propheticum incensum; quo utroque crimine schismatis malum non puniretur atrocius, nisi grauius penderetur. profecto enim recordaris, quem ad modum schismatis auctores uiuos dehiscens terra sorbuerit et eos, qui consenserant, caelo inruens ignis absumpserit. sic nec fabricatum et adoratum idolum nec sacer liber exustus meruit uindicari. Cur ergo, qui soletis nobis obicere non solum in nostris non probata sed potius in uestris probata crimina eorum, qui formidine persecutionis inpulsi dominicos libros concremandos ignibus tradiderunt, uos eos, quos pro scelere schismatis plenarii concilii\' uestri \'ueridico\', sicut ibi s
Abbreviated transcription (Latin):
minime penitebit ordine pacifico agere noluis¬
se. aderit dñs ecc̃e sue ut uos pocuis humilitatẽ
uia humilitatẽ nr̃am uri rep̾hendũt nũ.
ĩo sic epłam p̾uotaui. Quod ĩ tuã contu¬
meliam fecisse uidear. si nõ ia mͥabs te u̾
rescribatur exspecto. De carthagniensi ꝓmiisiõe.
tua uł nr̃a instantia quid multa cõmemorem:
Qũolib ea gessermiꝰ tr̃asierint. ne ꝙ restat impediãs
nũc excufatio insi fallor nulla est. ad uiuante dũo ã¬
bom nimedia sumꝰ. Et nob̾ loco terraꝵ i̾ucẽ ꝓpin¬
quamꝰ. Rinmoꝵ ad me deculit ad huc te uelle me¬
ambages. ad hanc eplam responde si placet et
fortasse sufficiet. non solum nobis sed et eis qui noo au¬
dire desderant. Aut si non sufficiet scripta atq rescup
ta tonec sufficiat repetentur. Quid .n. nobis ꝯmoduiꝰ
potis exhibere urbium quas incoliius tanta uitim¬
tas: Ego .n. statui nicħ de hac re agere nob̾cum nia

Expanded text:
minime paenitebit ordine pacifico agere uoluisminime paenitebit ordine pacifico agere uoluisse. aderit dominus ecclesiae suae, ut uos potius humilitatem uia humilitatem nostram uestri reprehendunt, ideo sic epistulam praenotaui, quod in tuam contumeliam fecisse uidear, si non, ita mihi abs te ut rescribatur, expecto. de Carthaginiensi promissione tua uel nostra instantia quid multa commemorem? quo modo libet ea gesserimus, transierint, ne, quod restat, impediant. nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adiuuante domino; ambo in Numidia sumus et nobis loco terrarum inuicem propinquamus. rumor ad me deambages, ad hanc epistolam responde, si placet, et fortasse sufficiet, non solum nobis, sed et eis qui nos audire desiderant; aut si non sta, donec sufficiat, repetentur. quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta uicinitas? ego enim statui nihil de hac re agere uobiscum nis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes benedicuntur scisma fecistis. de basllicis
pelli ñ uultis. ñ ꝑ uidices sicut scismatis urĩs uos
fecistis. s ꝑ ip̃os reges terre. qui completa ꝓphecia
xpm̃ adorant. apud quos cecilianũ accusantes uistire¬
cessistis. Si añ nec audire neo docere nos uultis. ueĩre
aut mittite nob̾cum in regionẽ ypponiensium. qui
indeant armatum ex̾̃citumi urm̃. qmͣuis nullus mi¬
les minero armoꝵ suoꝵ caicem et acetum ad didu
ad oculos barbaroꝵ. Si neqp hoc uultis. saltem scri¬
bite ad illos ut iam ista nõ facianti ut iam se a cedi¬
b nr̃ĩs. a rapinis. ab excecatione compescant. Nolu¬
mꝰ dicere. dampnate illos. uos .n. uderitis. quomͦ
uos non inquient. quos mõ ostendimꝰ ĩ ur̃a ꝯmu¬
nione latrones. et nos ĩquient. quos nũꝙͣ potu¬
istis ostendere traditores. Ex hiis om̃ib eligite ꝙ
uolueritis. Si aũ querelas nr̃as contẽpseritis. nõ

Expanded text:
omnes gentes benedicuntur, schisma fecistis, de basilicis omnes gentes benedicuntur, schisma fecistis, de basilicis pelli non uultis non per iudices, sicut schismaticis uestris uos fecistis, sed per ipsos reges terrae, qui completa prophetia Christum adorant, apud quos Caecilianum accusantes uicti recessistis. Si autem nec audire nec docere nos uultis, uenite aut mittite nobiscum in regionem Hipponiensium, qui uideant armatum exercitum uestrum, quamuis nullus miles numero armorum suorum calcem et acetum addidit ad oculos barbarorum. si neque hoc uultis, saltem scribite ad illos, ut iam ista non faciant, ut iam se a caedibus nostris, a rapinis, ab excaecatione compescant. nolumus dicere: \'Damnate illos\'; uos enim uideritis, quo modo uos non inquinent, quos modo ostendimus in uestra communione latrones, et nos inquinent. quos numquam potuistis ostendere traditores. ex his omnibus eligite, quod uolueritis. si autem querelas nostras contempseritis, nos
Abbreviated transcription (Latin):
auitem et hec non uultis. sltem cum urĩs & quib talia
patinur nos audite. Ostendite nobis ueritatem pro
qua uos pati dicitis ꝑsecutionem cum pacianuit nos
ut̃oꝵ tantam crudelitatem. Si .ii. nos ẽẽ in errore con¬
niceritis. forte concedetis nobis ut nõ rebaptitemus
a nobis uistum existimantes ut nobis hoo p̾stetis qui
baptirati sumus. ab eis quos nullo iudicio dampna¬
stis ey p̃stitistis eis quos felicianꝰ mustitanꝰ et p̃texat᷑
assuritans per tam longum tẽpus baptitauerant
qñ eos ꝑ idicium uissa de basslicis pellere conaba¬
mini. qr maximiano ꝯmunicabant. cũ quo a uobis
in concilio bagaitano exp̃sse noĩatimq dampnati
sut. E omĩa gestis iudicialib et municipalibus
demostramꝰ. ubi et ipm̃ conciliũ ur̃m allegastis. dũ
nultis uidicib ostendere ꝙ scismaticos nr̃os de ba¬
silicis pelleretis. et tñ qui ab ip̃o semino abrahe ĩ qͦ

Expanded text:
autem et hoc non uultis, saltem cum uestris, a quibus talia autem et hoc non uultis, saltem cum uestris, a quibus talia patimur, nos audite. ostendite nobis ueritatem, pro qua uos pati dicitis persecutionem, cum patiamur nos uestrorum tantam crudelitatem. si enim nos esse in errore conuiceritis, forte concedetis nobis, ut non rebaptizemur a uobis, iustum existimantes, ut nobis hoc praestetis, qui baptizati sumus ab eis, quos nullo iudicio damnastis, quod praestitistis eis, quos Felicianus Mustitanus et Praetextatus Assuritanus per tam longum tempus baptizauerant, quando eos per iudicum iussa de basilicis pellere conabamini, quia Maximiano communicabant, cum quo a uobis in concilio Bagaitano expresse nominatimque damnati sunt. quae omnia gestis iudicialibus et municipalibus demonstramus, ubi et ipsum concilium uestrum allegastis, dum uultis iudicibus ostendere, quod schismaticos uestros de basilicis pelleretis. et tamen, qui ab ipso semine Abrahae, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
lius ip̃e ĩperator qui nõ ẽ ensdem legib sb̾ditus.
et qui ħ̾o in potestate auas leges ferre. cũ ei col¬
latio nr̃a fuu̾t recitata. de tota ip̃a causa potenit
ĩo uos conferre uolumꝰ. ñ ut causa it̾im fimiatur
sed ut meis qui nesciunt iam finira mõstiat᷑. Qd̃
pocuas acquaritis. qi uoluntas nr̃a m̃otestit ne di¬
sfidentia m̾ito rep̾hendatur: an forte putatis ñ
dyabolo de lege locutus ẽ: quod cũ paulo apło ñ
solum iuidei. s eciam de heresi stoicoꝵ et epitureo¬
rũ philosdphi gentiũ contulerit an forte iste
leges imꝑatoris nõ uos ꝑmittũt nr̃os ep̃os con¬
uenire: Ecce interim ep̃os nr̃os qni sunt in regi¬
one yppon̾ensi. uͥ a ur̃s tanta mala patimur.ꝯ
uenire. Quanto .i. licentius es lib̾uis ad nos ꝑ mi̾os i
uta scripta: quͣi eoꝵ arma ꝑueniunt. Postremo ꝑ istos
ip̃os frẽs nr̃os quos ad uos misimus talia restribite. Si

Expanded text:
lius ipse imperator, qui non est eisdem legibus subditus lius ipse imperator, qui non est eisdem legibus subditus et qui habet in potestate alias leges ferre, cum ei conlatio uestra fuerit recitata, de tota ipsa causa poterit ideo uos conferre uolumus, non ut causa iterum finiatur, sed ut eis, qui nesciunt, iam finita monstretur. quod potius acquiritis, quia voluntas vestra innotescit, ne diffidentia merito reprehendatur? An forte putatis non etiam cum diabolo de Lege locutus est ; quod cum Paulo apostolo non solum Judaei, sed etiam de haeresi Stoicorum et Epicureorum philosophi Gentium contulerunt ? an forte istae leges Imperatoris, vos non permittunt nostros episcopos convenire? Ecce interim episcopos vestros qui sunt in regione Hipponensi, ubi a vestris tanta mala patimur, uenite. quanto enim licentius et liberius ad nos per uestros uestra scripta quam eorum arma perueniunt! Postremo per istos ipsos fratres nostros, quos ad uos misimus, talia rescribite. si