comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Ecce ergomens meminit
sui intelugit se diugit se. hoc si c̾nimꝰ
cernimus trinitatem. nondu qui¬
dem deum s ymaginem dei. hie ⁊̃ q̃¬
dam apparet trinitas memorie ĩtei¬
ligentie ⁊ amoris. hac gͥtͥa postisli¬
mun tractemus memoriam intetu¬
gentiam uoluntatem. subtussi¬

Expanded text:
s. Ecce enim mens meminit sui, intelligit se, diligit se; hoc si cernimus, cernimus Trinitatem, nondum quidem Deum, sed imaginem Dei. Hic enim quaedam apparet trinitas memoriae, intelligentiae et amoris. Haec ergo tria potissimum tractemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
contuitu trinitatis ut magi ꝑħoni
intertio signo. adilamur tamen
in fide inuisibł̃ũ per ea que factꝰ sũt
Qu̾o in anima sit ymago temitati
unc ueto ad eam iamꝑęrueniamus
disputationem ubi inmente hũa¬
na que nouit deum ut potest nosc̾e
trinitatis ymaginem repetiamus u
humana mens non sit eius nature ci¬
iuis deus est ymago tam̃ ituus quoᷤ
nichi melius est ibi q̾renda ⁊ ĩuen¬
⁊ anteꝙͣ sit ꝑutices dei eius imago
reꝑctur. ⁊ si enim amissa dei paccĩti¬
pitione deformis sit ymago tam̃
dei permanet aug̃ eo enm ĩp̃o yma¬
go deiest mens quo capar eius est

Expanded text:
contuitu Trinitatis, ut magi Pharaonis in tertio signo. Exod. 8. Adjuvamur tamen in fide invisibilium, per ea quae facta sunt. 7. Quomodo in anima sit imago Trinitatis. Nunc vero ad eam jam perveniamus disputationem, ubi in mente humana quae novit Deum, vel potest nosse, Trinitatis imaginem reperiamus. Uap. 8, licet humana mens non sit ejus naturae, cujus Deus est, imago tamen illius, quo nihil melius est, ibi quaerenda et inven antequam sit princeps Dei, ejus imago reperitur; etsi enim amissa Dei participatione deformis sit, imago Dei tamen permanet. Eo enim ipso imago Dei est mens, quo capax ejus est
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ trinitatis ueritatem concoroit᷑
insinuant induccioni testimonioꝵ
lupet hacre supexsedeamus ⁊ rõnto
congnusqr simitudinto ita esse
prout infirmitas nostra uaieat oste

Expanded text:
atque unitatis veritatem concorditer insinuant, inductioni testimoniorum super hac re supersedeamus, et rationibus congruisque similitudinibus ita esse, prout infirmitas nostra valet, oste
Abbreviated transcription (Latin):
non genuit eẽntiam. Cum enim it¬
na ⁊ lũm ⁊ q̃dam res sit diuina es¬
sentia. Si diuina eẽntia essentiam
genuit eadem res te ip̃am genuit
quod omnino elle non pot. l pat̾
solus genuit fuum ⁊ apatre ⁊ fui¬

Expanded text:
non genuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina essentia, si divina essentia essentiam genuit, eadem res seipsam genuit, quod omnino esse non potest; sed Pater solus genuit Filium, et a Patre et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
nomine consortii uł płalitatis nõ
poni auquid s remoueri. plaritas
enimiri consortium personarũ ⁊c̃
dr̃ soltudo ⁊ linguiaritas negatur
cum dicimus plures esle perionas
significamus ꝙ non est una soia.
ideo hylat uolens ita subtuit̃ ⁊ la¬
ne ĩtetugi ait professio consortũ
sustirut intetugentiam singuiariᷤᷤ
ius signifi nec sp̃s sanctus est so¬
lus significamus. ⁊ quod nec pat̾
quid similes dicantur tres persõe
⁊ utrum ai quo modo suibi diu̾sitaᷤᷤ
ur difterentia ostendetur. ad idem
quod cepetat redit. ut auas aucto¬
uine unitatem. auas lanccoꝵ auo¬
toritates induamus. Moyles dicit
um sig̾cans patrem. per principiũ
p̾tari dii siue iudices ad płauia̾tẽ¬
personaꝵ refertur ad qͥn ⁊̃ itud oł¬
nature oftenden ait. dominus no

Expanded text:
nomine consortii vel pluralitatis non poni aliquid, sed removeri. Pluralitas enim vel consortium personarum cum dicitur, solitudo vel singularitas negatur; cum dicimus plures esse personas, significamus quod non est una sola. Ideo Hilarius volens ista subtiliter et sane intelligi, ait: Professio consortii sustulit intelligentiam singularitatis; lus, nec Spiritus sanctus est solus, significamus; et quod nec Pater quid similes dicantur tres personae, et utrum aliquo modo sit ibi diversitas vel differentia ostendetur. 6. Ad idem quod coeperat redit, ut alias auctoivinae unitatem, alias sanctorum auctoritates inducamus. Moyses dicit:um significans Patrem; per principium, potest dii sive judices, ad pluralpersonarum refertur. Ad qnaturae ostendens ait psal. 80:
Abbreviated transcription (Latin):
dii aui p̃ter mẽ. Ecce hic significati
unitatem diuine nature. Deus enĩ¬
Qui ẽ misit me aduos. Dicens enim
ego sũ nos sumus. ⁊ qui est qui no
sumui. aꝑtislime declarauit unũ
solum deumẽe. Inca̾tico ⁊̃ exod̾ite¬

Expanded text:
e. Ecce hic significavit unitatem divinae naturae. Deus eniQui est, misit me ad vos. Dicens enim: Ego sum, non, Nos sumus; et qui est, non qui sumus, apertissime declaravit unum solum Deum esse. In cantico etiam Exod
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia ueteris .t. de fide sancte
trinitatis ⁊ unitatis ad noui testamẽ¬
ti auctoritates accedamus. ut ĩ medio
diũ aĩauium cognoseatur ulttał. etͦ
fortipe deatati sumatue calcuius qͥ
tangatur ora fideuum./ Dominus ĩ¬
taꝙ xꝑ̃c unitatem diuine essentie
ac potdnarum trintatem apecte i¬
sinueat dicens aplis. Ite baptizate

Expanded text:
testimonia Veteris Testamenti, de fide Trinitatis et unitatis, ad Novi Testamenti auctoritates accedamus, ut in medio duorum animalium cognoscatur veritas, et forcipe de altari sumatur calculus, quo tangantur ora fidelium. Dominus itaque unitatem divinae essentiae ac personarum Trinitatem aperte insinuat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
qñ appendebat sundamenta terre c̃
eo eram cuncta cõponens ⁊ delect᷑a¬
bar per singitios dies ludens corã
eo. Ecce apertum de et̾na genitura
testimonium quo ip̃a sapientia ꝑ¬
hibet se añ mundum conceptant
esse ⁊ partiri .i. genitam ⁊ apud ꝑa¬
trem et̾naut̃ existere. ip̃a ⁊̃ alibiait.
genita ante omnem creaturam
muri insinuauit dicens. Et iibeth¬
lib luda Exte egredietur quisit

Expanded text:
endebat fundamenta terrae, cum eo eram cuncta componens, et delectabar per singulos dies, ludens coram eo . Ecce apertum de aeterna genitura testimonium, quo ipsa Sapientia perhibet se ante mundum conceptam esse, et parturiri genitam, et apud Patrem aeternaliter existere. Ipsa etiam alibi ait: genita ante omnem creaturam.mul insinuavit dicens, c. 5: Et tu Bethllibus Juda: ex te egredietur qui sit
Abbreviated transcription (Latin):
sad nt̾am utuitatem refertur ad
eius uero tm̃modo bonitatem. Utt̃¬
ic consideradum est u truendũr¬
tendum an fruendũ qui ⁊ irtie¬
b damuidetur quod eis situ tro¬
tendum ⁊ non fruendum ⁊ ħconfir¬
mant auccoritate augi. qui ut pre¬
taxatum est dicit non esse siuendũ
nisi intrinitate .i. sũmo ⁊ incõmuta¬
biu bono. It̃ dñt ideo nonesse frue̾¬

Expanded text:
sed ad nostram utilitatem refertur, ad ejus autem tantummodo bonitatem. onsiderandum est utendum, an fruendum. Quibusdam videtur quod eis sit utendum, et non fruendum: et hoc confirmant auctoritate Aug. qui, ut praetaxatum est , dicit non esse fruendum nisi Trinitate, id est, summo et incommutabili bono. Item dicunt ideo non esse frue
Abbreviated transcription (Latin):
est enim sup̃mꝰ finis. Id̾o ag̾. dicit ꝙ
eas diugimus ꝓp̃solam beatitudi¬
nem non quin eas pp̃ seditigamus
s qr id ip̃m ꝙ eas diugimus refeci¬
mus ad illud sũmũ donum. cuiso¬
liinhendum est ⁊ in eo permanen

Expanded text:
est enim supremus finis. Ideo Aug. dicit quod eas diligimus propter solam beatitudinem; non quin eas propter se diligamus, sed quia id ipsum quod eas diligimus, referimus ad illud summum bonum, cui soli inhaerendum est et in eo permanen
Abbreviated transcription (Latin):
aturas uel ꝓꝑ conuenientiam quaᷤ
ht cim omnĩ creatura. homio ecto¬
inuiscb tua dei intetiectu mentio cõ¬
spicere potuit ⁊ ⁊ conspexit perea ꝙͦ
facta sunt .i. per creaturas uistbries
inuisibi est ⁊̃ auisibtib posset sci¬
ti opus fecit quod opifice uisgcuta¬
te sui maifestauit. ut per certum in¬
certum poslet sciri. ⁊ cedens omĩũ
ẽẽ cred̾etur qui ħ fecit quod ab homi¬
ne impossibłe est fieri. pot̾unt ergo
cognoscere siue cognouetunt. uttra
omnem creaturam esse caum qui
tura ⁊ faciat taie ceium ⁊̃ talemt̃¬
ram ⁊ dicam qr deus est. s quiant¬
lacreatura talia facere uaiet con¬
stat super omnem creaturam esse
sllum qui ea fecit. ac per hoc i¬
lum esse deum hũana mens cognoᷤᷤ¬
cere potuit. secunda ratõ qͣ potũit¬
ut enim aug̾ ait inubro de ciui¬

Expanded text:
am quam habet cum omni creatura, invisibilia Dei intellectu mentis conspicere potuit, vel etiam conspexit per ea quae facta sunt, id est per creaturas visibiles, invisibilis est, a visibilibus posset sciri, opus fecit, quod opificem visibilitate sui manifestavit: ut per certum incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit, quod ab homine impossibile esset fieri. Potuerunt ergo cognoscere, sive cognoverunt ultra omnem creaturam esse illum, qui tura, et faciat tale coelum et terram; et dicam quia Deus est. Sed quia nulla creatura talia facere valet, constat super omnem creaturam esse illum qui ea fecit, ac per hoc illum esse Deum humana mens cognoscere potuit. 3. Secunda ratio qua potuitut enim Aug. ait in lib. de Ci
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudĩe. ꝓp̾se quidẽ ama̾de lunt
qꝵ delectant sui possessores lincã ⁊
sistend̃. s uitra gradiendũ. Non hic
h̾at duectionis gressus. neq hic sit
duectionis t̾minus. s referatur hoc
ad itlud sũmum bonum cuisouoĩ¬
no inhend̾ est qr iud pp̃setm̃ amã¬

Expanded text:
beatitudinem: propter se quidem amandae sunt, quia delectant sui possessores sincera esistendum, sed ultra gradiendum, non hic haereat dilectionis gressus, neque hic sit dilectionis terminus; sed referatur hoc ad illud summum bonum, cui soli omnino inhaerendum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
alquis frui ẽ amore inb̾ere aucui
rei pp̃ se ip̃am ut predictum est Si
ergo uirtutes pp̃ se amande sunt¬
⁊ eis fruendum est. ad quod diñs
non referatur adaliud s ibiponat᷑
finis. ut supͣ ostendit aug̃ dicẽs¬

Expanded text:
is: Frui est amore inhaerere alicui rei propter se ipsam, ut praedictum est. Si ergo virtutes propter se amandae sunt, et eis fruendum est. Ad quod dicimus, non referatur ad illud, sed ibi ponatur finis, ut supra ostendit Aug., c
Abbreviated transcription (Latin):
nim seciꝑ eg̾it. Si tamen pet eai tͣn¬
lueris ⁊ a tud ubi permanendi un
est eamic ileris uteris ea. ⁊ a ꝯu¬
siue noi ꝓpriedicens frui. S ueros
heseris ato permansers fine in ea
ponens letitie uetũc u̾e ⁊ ꝓprie frui

Expanded text:
nem secum gerit: si tamen per eam transieris, et ad illud ubi permanendum est eam retuleris, uteris ea; et abusive, non proprie, diceris frui. Si vero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tu
Abbreviated transcription (Latin):
mines qui fruiltur ⁊ utuntur ali¬
is deb res aui unt queritur utrum
frui sedebran danuti. anutrumo.
at quod sic  uet ang̾ inubro de
grndus est fruimur eo. ⁊ li pp̾aluto
it imur eo. oidetur aut̃ michi ꝓp̾a
lud dcugendus. Ꝙ enim pp̃ se dĩ¬
ligendum est ĩ eoconstituitur bea¬
tauita cuius ⁊̃ spes n ctempore cõ sola
adu̾tas nec se ip̃o quiiꝙͣ frui debet¬

Expanded text:
mines qui fruuntur et utuntur aliis rebus, res aliquae sint, quaeritur utrum se frui debeant, an uti, an utrumque? Ad quod sic respondet Aug. in lib. de igendus est, fruimur eo; si propter aliud, utimur eo . Videtur autem mihi propter aliud diligendus. Quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata vita, cujus etiam spes hoc tempore nos consolatadvertas, nec seipso quisquam frui debet
Abbreviated transcription (Latin):
est. nonã esͦ. Omnis res signum est
quia non adhobetur ad significadũ¬
aliquid  Cumq hiis intẽderit theolo¬
goꝵ specinatio studiosa atq modes¬
tia diuinam scripturam formam p̾¬
scciptam in doctrina tenere auercet᷑
De hus ergo nobis aditum adres d̾im
aliquatenũs intelligendas d̾oduce a¬
ꝑire uolẽtib disserendũ est ⁊ primũ
de reb ⁊ post eã de signis disseremu¬

Expanded text:
so omnis res signum est, quia non adhibetur ad significaliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝯquiescit. Utimur uero eis q̃ ad a¬
uud referimus quo fruendum est.¬
ens uti ⁊ frui sic dicit. uti est assumere
aliquid ĩ facuitatem uoluntatis fu
iã est uti cũ gaudio non adhuc spel
s iam rei. iõ q omnis qui fruitur utit
ag̃. dicere illos frui tm̃ qui in re gau¬
dent. noniam inspe. ⁊ ita in hac uita
non uidem̃ frui s t̃ uti uͥ gaude¬
mus inspe. tum supͣ dictũ sit faueẽ

Expanded text:
ta conquiescit: utimur vero eis quae ad aliud referimus, quo fruendum est.ns uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitvidetur Aug. dicere illos frui tantum qui in re gaudent, non jam in spe: et ita in hac vita non videmur frui, sed tantum uti, ubi gaudemus in spe; cum supra dict
Abbreviated transcription (Latin):
ne dixi. Deus qui non nisi mundõs
de hac igitur resũma ⁊ eccelientiꝰ
laroriosuis aliquid querttur. nec
fructuosius aliquid inuenttur/ꝓ
inde omnis qui audit ⁊ iegit ea que
de in esfabui ⁊ in acceslibui diuini¬
tatis luce diir studeat imitari atqr
inquid sicu̾ hestro quere nec ꝑude b̾
sicubi erro discere. ouisquis ergo ħ
audit ux iegit ubi pariter cercus ẽ.
pergat mecum. ubi pariter hesccat q̃ra
dentes ad eum de quo dictum est q̃¬
rite faciem eius semꝑ que fuit inte
deus est scrĩp  serunt ħ intendert̃
patre ⁊ filio qui gignit ⁊ q̃m grg¬
nit unum est diceroum fuit unum
sunt sicut aperce ip̃a u̾itas ioqͦuit᷑
dicens. Ego ⁊ pater unum sumus
ut siti unitas in eẽntia. ⁊̃ płãutas
inpecsonis. Ideoq non sunt tres dii
s unuis deus. licet pat̾ fruũ genu̾it
⁊ ido faius ñ sit qui ꝑat̃ fuius o a¬

Expanded text:
ne dixi: Deus qui non nisi mundos vDe hlaboriosius aliquid quaeritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Proinde omnis, qui audit et legit ea, quae de ineffabili et inaccessibili Deitatis luce dicuntur, studeat imitari atque inquit, sicubi haesito, quaerere; nec pudebit me, sicubi erro, discere. Quisquis ergo hoc audit vel legit, ubi pariter certus est, pergat mecum; ubi pariter haesitat, quadentes ad eum, de quo dictum est: Quaerite faciem ejus semper . Deus est, scripserunt, hoc intenderunt Patre et Filio, Qui gignit, et quem gignit, unum est ; dicendum fuit, unum sunt, sicut aperte ipsa Veritas loquitur, dicens: Ego et Pater unum sumusut sit unitas in essentia, et pluralitas in personis, ideoque non sunt tres dii, sed unus Deus, licet Pater Filium genuerit, et ideo Filius non sit qui Pater es
Abbreviated transcription (Latin):
detur qd̾ apis ad phylemonemio¬
q̃ns ait. Ita lr̃ ego te fruar in domi
addidit. in domino se finem posuisse
eodem q frui significauit. Cum enĩ¬
tius qͣm homine fueris. hic q̃ritura
ut freq̾nt̃ scriptur acut anuta¬
a dicit que eius diectio tur noi¬
nem erga nos multũ cõmendat ꝙ̃
uens. ⁊ procedit ita. si fruit᷑ ana
eget bono nr̃o quod nemosanus
dixerit. ait. enim ꝓpħa bouoꝵ me¬
orum non indiges. Omne. enĩ boa¬
num nt̃m. ⁊ ip̃e est. ł ab ip̃o est. Noꝰ
o quo diligat no¶ ¶Neq tam̾ sicu
utur nobis ut nos auis reb. Nos
enimxes quibus u. utimur adid
refermus ut dei bonitate perfrua¬
mur. Deusuero ad suam bonita¬
tem usum nr̃m refert ¶Ite enĩmi¬
seretur nr̃ pp̃ suam bonitatem. Ille¬
autem nob̾ inuitẽ pp̾ illius bonita

Expanded text:
et quod Apost. ad Philemonem loquens ait: Ita, frater, ego te fruar in Dominaddidit in Domino se finem posuisse, eodemque frui significavit. Cum entius quam homine frueris. 7. Hic quaeritur ut frequenter Scriptura dicit, quae ejus dilectionem erga nos multum commendat, quet procedit ita: Si fruitur, eget bono nostro, quod nemo sanus dixerit. Ait enim Propheta: Bonorum meorum non eges. Omne enim bonum nostrum vel ipse est, vel ab ipso est; non o quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nostri propter suam bonitatem; autem nobis invicem propter illius bonitat
Abbreviated transcription (Latin):
trandum eat. deinaduersus garctio
ratõ cinator es eiatĩores quam capa¬
tiores rationib cathoricis ⁊ simtuta ̃¬
dinib congruis ad defensionem et
assertionem ũdei utendum est ut ẽ¬
oꝵ in quisitõnib satisfatientes ma¬
luetos plenius instruamus. ⁊̃ itui si
temmonia sancoꝵ de tcinitate. o¬
roponamus ergo in mediũ ueteris

Expanded text:
trandum est. Deinde adversus garrulos ratiocinatores, elatiores magis quam capaicores, rationibus catholicis et similitudinibus congruis ad defensionem et assertionem fidei utendum est; ut eorum inquisitionibus satisfacientes, mansuetos plenius instruamus, et illi si Testimonia sanctorum de Trinitate. Proponamus ergo in medium veteris
Abbreviated transcription (Latin):
uttumq moderamine utentes. sicũ
uero parum uox nła insonuit non a
pat̾ernis discessit limitib ¶Non igi¬
tur debet hic labor cuiꝙͣ pig᷑ uł mi¬
tum docto uideri superfuuuis cum
muitis impigris muitisq indoctis
inter quos ⁊ ⁊ michi sit neccruis bre¬
ui uoiumine complicans ꝑatcum sẽ¬

Expanded text:
moderamine utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam pigro vel multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam et mihi, sit necessarius; brevi volumine complicans Patrum se
Abbreviated transcription (Latin):
ec ergo Y slsbi contͣdic̾e cum q̃udent¬
dicentes ni s⁊ hic ⁊ in futuro frui. set
ihipprie ⁊̃ iecfecte ⁊ piene ubi ꝑ spẽm
in debimus quo fruemur. hic aute dã
in spe ambi iamus fruimur quid̃ set
non adeo plene. ag unde inu .x. detͥ¬

Expanded text:
ec ergo quae sibi contradicere videntdicentes, nos et hic, et in futuro frui; sed oprie, et perfecte, et plene, ubi per speciem videbimus quo fruemur; hic autem, dum in spe ambulamus, fruimur quidem, sed non adeo plene, unde in
Abbreviated transcription (Latin):
oni studentes Mueritatem sũ fede bel¬
lant. It ũi naniq assertionem ⁊̃ pla¬
etti defensionem pertinax pugnaest
dum se u̾itas tenet. ⁊ se uoluntas er
rus nequitie in auos effiyde q̾ant
⁊ luc̾nam u̾itatis in cãdeiabro exai¬
tare uolentes in labore mulro a sude¬

Expanded text:
ntes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas errrus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac sud
Abbreviated transcription (Latin):
rum non obtuscat bitudinem alpͦ¬
ta pena reproboꝵ quia ubi iam com¬
passio misie ñ erit minuere beatoꝵ
leritiam non uaiebit. ⁊ licet iustis
sua gaudia suffitiant ad maiore̾
tam̃ głiam uident penas maloꝵ qͣ
per gr̃ãs euaserunt qͥa qͥ dei clarita¬
tem uident. nich in creatura agitur̾
quod uidere non possint. Non est
autem mirandum si sancci iam ĩ¬
mortales reprobos uideant. mẽtis
intelligentia. cum propħe ad huc¬
mortales uidere hec omnia merue¬
runt. Eg̾dientur enim elecci ñ lo¬
tos intesugentia uel uisione ma
ciatus quos uidentes non dolore
afficientur s letinia satiabuntur
agentes gratias de sua libatione
uisa impioꝵ in effabili calamira¬
te. unde ysaias impioꝵ tormen¬
ta descitbens ⁊ ex eoꝵ uisione le¬
dau̾a uiroꝵ qui preuaricati sunt
in me. Uermis eoꝵ non morietur
⁊ ignis nono extinguetur ⁊ erũt
uiq ad sacietatemuiliolus om̃i
cam .i. electis. letabitur enim iu
sinon auditori cõmemorasse suf¬

Expanded text:
rum non offuscat beatitudinem aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minuere beatorum laetitiam non valebit. Et licet justis sua gaudia sufficiant, ad majorem tamen gloriam vident poenas malorum, quas per gratiam evaserunt, quia qui Dei claritatem vident, nil in creatura agitur quod videre non possint. Non est autem mirandum si sancti jam immortales reprobos videant mentis intelligentia, cum prophetae mortales adhuc videre haec omnia meruerunt. Egredientur ergo electi, non loco, sed intelligentia vel visione maciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laedavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis non extinguetur, et erunt usque ad satietatem visionis omni carni, id est, electis. Laetabitur enim jusetsi non auditori, commemorasse suf
Abbreviated transcription (Latin):
tigare de incertis. Diutte. n in suppli¬
tio pauꝑerem in refrigerio esse nõ du¬
bito. s quo intelligatur lingua¬
diuitis ⁊ digiotꝰ lazari flãma inf̾¬
diem iuditu fideles super le poĩtos¬
in requie atcendunt. quoꝵ gaudi¬
a post cõtemplari non possunt an
cõpassione erga eos mouent᷑ uitiã¬
ñne eos detormentis libari cupi¬
unt: Recole illud euangłicum qd̾

Expanded text:
tigare de incertis. Divitem in supplitigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intelligatur divitis lingua, digitus Lazari, flamma inferdiem judicii fideles super se in requie attendunt, quorum gaudia post contemplari non possunt. 6.compassione erga eos moventur? nonne eos de tormentis liberari cupiunt? Recole illud evangelicum quod
Abbreviated transcription (Latin):
unq̃ns. ait enim. q̃ret aliquis annł¬
lus dolor tangat mortuos de hiis
q̃ in suis post mortͣem contingunt
uel qũo ea q̃ circa nos aguntur no¬
u̾int sp̃s defunctoꝵ. Cui respondeo
magnam esse qͥonem nec in presen
est cura mortuis de suis caris ut dedi¬
uite legitur. qui dum tormenta a¬
pud inferos pat̾etur leuauit oculoᷤ
ad abraham ⁊̃ int̾ alia dixit. ħeo e¬
ip̃i ueniant in hunc locũ tormento¬
rum. hñt enim mortui curã de uiuis
quos sciunt uiu̾e. qr nec in locis pe
darum ⁊ abraham quãuis longe
agnoscebat. non tam̾ id̾o conseqns
est eos scire que circa caros suos a¬
guntur hic uelleta uel tristitia.¬
modointelligat᷑ sunt ea¬
pore exutas lotis corporalib tõ¬
tini cum sint sine corpore nonde cũt¬
erunt qui faueant ⁊ diuitem sicien¬
tem ĩ loco fuisse corporali cõtẽdant
ip̃ã q aĩã corporeã ĩparasse lĩgua
⁊ stillam de larari digito cupisle s
meliuis est dubitare de cec. Atis qͣm li¬

Expanded text:
uens, ait enim: Quaeret aliquis an ullus dolor tangat mortuos de his quae in suis post mortem contingunt, vel quomodo ea quae circa nos aguntur noverint spiritus defunctorum. Cui respondeo magnam esse quaestionem, nec in praesentest cura mortuis de suis charis, ut de divite legitur, qui dum tormenta apud inferos pateretur, levavit oculos ad Abraham, et inter alia dixit, ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Habent enim mortui curam de vivis, quos sciunt vivere, quia nec in locis poezarum et Abraham, quamvis longe, agnoscebat. Non tamen ideo consequens est eos scire quae circa charos suos aguntur hic, vel laeta, vel tristia.modo intelligatur pore exutas locis corporalibus contineri, cum sint sine corpore, non deerunt qui faveant, et divitem sitientem in loco corporali fuisse contendant, ipsamque animam corpoream praeparasse linguam, et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam li
Abbreviated transcription (Latin):
meare. Quid est illud chaos inter
bonos ⁊ malos. nisi hinc iustitia iñ
tie addili sunt ut nulla compassio¬
ne ad reprobos transire ualeant
nutia proeisinter sanctos fiatin¬
t̃cessio/ Quo ergo iñ uolunt auq̾
transire adillos linon possint qr
liiustiria dei admicceret non fier
eis molesta lib̾atio eoꝵ. uel ita di¬
cuntur uetie ⁊ non posse non qui
ient non polsent eos adiunare. de
hocita gg̃ ait. Sicut reprobi a¬

Expanded text:
meare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, indtiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis molesta liberatio eorum. Vel ita dicuntur velle et non posse, non quia lent, non possent eos juvare. De hoc ita Gregor. ait, super
Abbreviated transcription (Latin):
te dei cruciari sñ creature minift̾io
assunt sic reprobos homines ibiñ
per oꝑationem demonum s nirtu¬
te diuina tm̃ eternis subici crucia¬
tib premissa tamen auccoritas ñ
id cogit sentire. que ⁊ si asserat tc̃
nec demones demonib nec hoĩes
hominib p̾eẽ. non diftinit tamẽ
an demones hominib presint ad

Expanded text:
ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divina tantum aeternis subjici cruciatibus. Praemissa tamen auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones daemonibus, nec homines hominibus praeesse, non definit tamen a
Abbreviated transcription (Latin):
a deo malus est ut penitus secluda¬
tur a cogitatione dei qui nec ꝑdit
appetitum beacitudinis ⁊ ꝙ dambo
onales creature. Illas autem pro
probos perpessuros post iuditium
dicit aug̃. opponens deitlo diuite
qui in infero postrus eleuansoc¬
culos uidĩabraha ⁊ in sini eius lara¬
rum cuius comꝑaratione coactus est cõ¬
fit̾i mala sua usq ado ut ẽ fratres ro¬
get ab eis premoneri. quod ante iudi¬
tiũ fc̾m legit᷑. s post iuditiũ ĩ profũ¬
diorib tenebris erunt impii ubi nł¬
lam dei lucẽ uidebunt cͥ confiteantur¬
nime que nuncĩ hant noti¬
inferno crutiatur notiriã tiam eoꝵ¬
hant eoꝵ q̃ circa suos ĩ hacui ͣ hĩc¬
ta gerũtur ⁊ si aliqͦ modo do fuĩt¬
leant sẜ infortuniis suoꝵ caroꝵ. hãc

Expanded text:
ta nullus adeo malus est, ut penitus secludata nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione Dei, quia nec perdit appetitum beatitudinis, et quemdam bononalis creatura. Illas autem exteprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham, et in sinu ejus Lazarum, cujus comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut fratres roget ab his praemoneri; quod ante judicium factum legitur. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt cui confiteantunimae quae nunc in inferno cruciantur, notitiam habeant eorum quae circa suos in hac vita geruntur, et si aliquo modo doleant super infortuniis suorum charorum. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nisi elle in sũma cecttate. sͥi ͭudẽ
deus ħitat᷑ iuoem ĩ accessibilẽ hee
⁊ tenebre hic iam incipiunt ĩpet¬
cante. cum ab interiori dei luce
secduiditur. s non penitus dumin
hacuita est. Ecce quare peccator
non hic quia ibi secluditur peni¬
tus auice dei. quod non hic. s qͦ¬
modo intelligenda sit itia seclu¬
deum ⁊ homine̾. s hic murtti per
grauia peccata elongantur a dõ.
an quia deum odiunt. tea ut ue¬
lint deum nõ esse. S ⁊ hic mẽti
deũ oderunt de quib scriptũ est
que est igitur elongatio. Sane
ext̾iores tenebre intesligi possũt
quodam maiignitas odi ⁊ uolũ¬
tatis que tunc excerescet in me̾¬
tib reproboꝵ ⁊ quedamobliuio
dei qr tormentoꝵ int̾ioꝵ ⁊ ext̾io¬
rum dolorib adeo afficientur⁊
turbabuntur ut ab ilis ad eogi¬
tantd̃ aliquid dedeo uix ⁊ raro
qui nimio pondere p̾muitur adeo
stupescunt ⁊ turbantur ut ĩcim in a¬
lia cogitatione ñ extendant᷑ s icuc
tendit impetus cogitationis ubi

Expanded text:
n summa caecitate, siquidem habitat Deus lucem inaccessibilem? Hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. Ecce quare ibi pecca, et non hic, quia ibi secludetur penitus a luce Dei, quod non hic. Sed quomodo intelligenda est illa secluDeum et hominem? sed et hic multi per gravia peccata elongantur a Deo. An quia Deum odiunt, ita ut velint Deum non esse? sed et hic multi Deum oderunt; de quibus scriptum estQuae est ergo illa elongatio? Sane exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormentorum interiorum et exteriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raroqui nimio premuntur pondere, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ext̾iorib deputati tenebris uł¬
lo ulustrabuntur interiortuumĩe
u̾itatis. E.x hiis apparet reproboᷤ
ĩ inferno sic penitententiam ges¬
turos ut per eam prauam uolun¬
tatem non deserant ⁊ illa maug¬
na uoluntas erit eis ad cuminã
pene. per ꝙͣ tã non m̾ebuntur qr
nuslus metur nisi in hac uita qͣ¬

Expanded text:
 exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . Ex his apparet reprobos in inferno poenitentiam sic gesturos, ut per eam pravam voluntatem non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cumulum poenae, per quam tamen non merebuntur, quia nullus meretur nisi in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
ma̾. proferentur ⁊ uel sono uocau
uel auomodo deniq proferetur sẽ¬
tentia super utrosꝙ. uenite benedic¬
tie c̃. Ite maledicti ⁊c̾ ⁊ ministerio
angeloꝵ uirtute dei cooperante mit¬
tentur mali ĩ caminũ ignis ħ est ĩ
infernum Si post uiditium demo¬

Expanded text:
 proferentur vel sono vocali, vel alio modo. Denique proferetur sententia super utrosque, ibid.: Venite, benidicti; et: Ite, maledicti, etc.; et ministerio angelorum virtute Dei cooperante mittentur mali in caminum ignis, hoc est, infernum. 5. Si post judicium daemo
Abbreviated transcription (Latin):
non tamen nisi finttis omnib
mal beatus est. Cum ergo ex hac
modo esse potestut sic homo ui¬
uat quomodo uint. Non enima.
male uolet uinere aut uolet au¬
erit. om̃e quod ibi erit bonum ep̃
semper fore certum erit. Beatos
autem se uelle esse omnium ho¬
miñ est. Beatos esse se uelle om¬
nes incorde suo uident. nec tam̃
omnium est fides qua ad beati¬
tudinem pernenttur se qu de¬

Expanded text:
non tamen nisi finitis omnibus malis est beatus. Cum ergo ex hac modo esse potest, ut sic homo vivat quomodo vult. Non enim ibi volet male vivere, aut volet alerit. Et omne quod ibi erit, bonum erisemper fore certum erit. Beatos autem esse se velle, omnium hominum est. Beatos se esse velle, omnes in corde suo vident, nec tamen omnium est fides, qua ad beatitudinem pervenitur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ celoꝵ .i. angeli dicuntur mou̾i
non metu dampnationis uel auqͣ
perturbatione pauoris. s qͣdam ã¬
miratione eoꝵ que uiderint. unde
tum eius. ante diem uero iuditui
sol ⁊ luna eclipsim patientur sic̾
ioel testatur dicens. sol conuercet᷑
in tenebras ⁊ una in sanguinem ã¬
horribtus. Magnus uero diettur p̃p
luxit sol ĩ prima conditione .uii.
dierum ante pecẽm primi hominiᷤ
tm̃ lucebit post iuditium. Minora¬
ta enim fuit lux solis. ⁊ lune alio¬
rumqs siderum perꝰ pecͤcaͣtum primi
hominis. S tunc recipiet sol merce
diei ⁊ noctis s tm̾dies. Unde zacha.4
rias ⁊ erit dies una q̃ nota est dño
non dies neq nox ⁊ in tempore ue¬
peri erit luo quia tunc nonerit
uarietas diei ⁊ noctis que modo ẽ
s continua dies ⁊ uix. ysaias tnĩ
uidetur dicere quod tunc non luce¬
atͣ sol uel luna loquens cong̾gatio
dor lune illuminabit te. s erit tibi
dominus ĩlucẽ sempiternam. Sed
hus uerbis non negat solẽ ⁊luna

Expanded text:
 est, angeli, dicuntur moveri, non metu damnationis, vel aliqua perturbatione pavoris, sed quadam admiratione eorum quae viderint. Unde tum ejus. Ante diem vero judicii sol et luna eclipsim patientur, sicut Joel testatur dicens, c. 2: Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, ahorribilis. Magnus vero dicitur, propter luxit sol in prima conditione septem dierum ante peccatum primi hominis, tantum lucebit post judicium. Minorata enim fuit lux solis et lunae, aliorumque siderum, per peccatum primi hominis; sed tunc recipiet sol merceddiei et noctis, sed tantum dies. Unde Zacharias, c. 14: Et erit dies una quae nota est Domino, non dies neque nox; et in tempore vesperae erit lux, quia tunc non erit varietas diei et noctis quae modo est, sed continua dies et lux. Isaias tamen videtur dicere quod tunc non luceat sol vel luna, loquens congregatiodor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam. Sed his verbis non negat solem et luna
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ⁊̃ quod ip̃e sit distributor et iu¬
dex mertcoꝵ intelligi datur ita ⁊
cum dr̾ misericors essentia diuna
p̃dicatur ⁊ insuper quod ipe sit
misoꝵ liberator intelligidatur.
Simuliter cum dictaur bonus eẽn¬
tia diuina predicatut u̾ cum dr̃de᷑¬

Expanded text:
et etiam quod ipse sit distributor et judex meritorum intelligi datur. Ita et cum dicitur misericors, essentia divina praedicatur, et insuper quod ipse sit miserorum liberator intelligi datur. Similiter cum dicitur bonus, essentia divina praedicatur. Et cum di
Abbreviated transcription (Latin):
tia dmnea cõmunit̃ electi cognoseant
l differenter. Nich̾ enim in deo nosci¬
bile maiꝰ drgnius q uidecur qͣm euĩ¬
telligere tunum ⁊̃ unum. hoc autem
omnes tunc per spem cognoscent. Unde
lequitur ut nõ sit aliquid b̾itudini ꝑ¬
tinens ĩ cognitum alicui beatoꝵ. Om¬
nitio beatitudimᷤ erit s in modo uiden¬
di different. alius enim alio mag̾ auꝰ

Expanded text:
tia omnes communiter electi cognoscant, sed differenter. Nihil enim in Deo noscibile majus digniusque videtur, quam eum intelligere trinum et unum. Hoc autem omnes tunc per speciem cognoscent. Unde sequitur ut non sit aliquid beatitudini pertinens incognitum alicui beatorum. Omnitio servit beatitudini; sed in modo videndi different.
Abbreviated transcription (Latin):
curus/Sed apperte aug̃ dicit formã
serui głificatã a bonis ⁊ a mar̾tũc
uideri sic. Cum in forma sua głifi¬
ta iudicantem uiderint boni ⁊ ma¬
litolletur impius ut non uideat
claritatẽ dei qua deus est qͣm soli
mundo corde uidebunt. qd̾ erit
eis uita et̾na. forma igitur hũa¬
na in xp̃o głificata uidebitur a
cunccis. Ita enim legitur in eua

Expanded text:
icit formam servi glorificatam, a bonis et malis tunc videri; sic: Cum in forma servi glorificata judicantem viderint boni et mali, tolletur impius, ut non videat claritatem Dei qua Deus est; quam soli mundo corde videbunt, quod erit eis vita aeterna. Forma ergo humana in Christo glorificata videbitur a cunctis;
Abbreviated transcription (Latin):
ceslabit officium. ⁊ ip̃e dominus er̃¬
lum̃ suil ĩ perpetuum pot̾ ⁊̾ intelligi
⁊ occasum sicut nunc. Unde ysidorꝰ
cipiet. Unde ꝓph̾a lucebit septẽplicit
⁊ nonueniet ad oecasum nec sol nec
luna. s in ordine quo creati sunt sta¬
mentis fruantur luce eoꝵ. unde aba
Mut. sol ⁊ luna steterunt in ordine
luuo. Ecce aperte dicit solem ⁊ luna̾
ti. ic lucere s stabilit̾ perman̾e. U̾ ⁊̃
significat in fenum esse sub terra.
to q iuditio suos fines hebunta
ciuitates due. una xp̃i. attera diabo¬
li. una bonoꝵ altera maloꝵ utraq
tamen angeloꝵ ⁊ hominum. Isti̾uo¬
Istis in eterna uita feliciter uiuen¬
tib. illis infeliciter in et̾na morte¬
alius alio p̾stabilius. In milia uero
sicut enim in domo patris .i. in reg¬
no celesti mansiones multe sunt

Expanded text:
nobis officium, et erit ipse Dominus lumen suis in perpetuum. Potest etiam intelligi et occasum, sicut nunc. Unde Hispaniacipiet. Unde propheta: Sol lucebit septempliciter : et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stati fruantur luce eorum. Unde Abacuc, c. 3: Sol et luna steterunt in ordine suo. Ecce aperte dicit solem et lunam tunc lucere, sed stabiliter permanere; ubi etiam significat infernum esse sub terra. toque judicio, suos fines habebunt civitates duae: una Christi, alia diaboli; una bonorum, altera malorum, utraque tamen angelorum et hominum. Istis voIstis in aeterna vita feliciter viventibus, illis infeliciter in aeterna mortealius alio praestabilius; in miseria verSicut enim in domo Patris, id est, in regno coelorum mansiones multae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
icitur ab omnib an forte sciunt
omnes que ip̃a sit. s non omnes sci¬
unt ubi sit. ⁊ inde contentio est an
forte falsum est quod pro uero po¬
omnes homines uelle. Si enim bea
hoc nonuult. Nonne u̾ius dỹcimu
homo iste non uislt beate uiuere
qr non uult secundum uirtutẽ ui¬
uere. qd̾ solum est beate uiu̾e. Nõ
igteur omnes beate uiuere uolũt.
ĩmo pauti hoc uolunt. si non est be¬
ate uu̾e nisi secundum animiu̾
tutem uiu̾e quod mułti nolunt
Ita nec fallum erit. und̾e neeͣ ip̃e¬
cicero dubitauit. ait enim. Bea¬
ticerte omnes esse uolumus. ab¬
lit ut hoc fallum esse dicamus:
Quid igitur andicendum est e̾¬
secundum uircutem animo ulus
tamen ⁊ qui hoc non uult beate
uiuere nult. Nimis quidem ħui
detur absurdum. tale est enim at
si dicamus. qui non uult beate uue
beate uult uuiuere. Istam repugnã¬
lum uiuitur be. anillud ab hus
angnstus nos poterit eruere: si di¬
camus nicħ esse beate uiuere nisi
uiuere secundum delectatione suã

Expanded text:
citur ab omnibus? An forte sciunt omnes quae ipsa sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est? An forte falsum est quod pro vero poomnes homines velle? Si enim beathoc non vult? Nonne verius dixerimus: Homo iste non vult beate vivere, quia non vult secundum virtutem vivere, quod solum est beate vivere? Non igitur omnes beate vivere volunt, imo pauci hoc volunt, si non est beate vivere, nisi secundum virtutem animi vivere, quod multi nolunt. Itane falsum erit, unde nec ipCicero dubitavit? Ait enim in Hortensio: Beati certe omnes esse volumus. Absit ut hoc falsum esse dicamus. Quid ergo? An dicendum est, esecundum virtutem animi vivere, tamen et qui hoc non vult, beate vivere vult? Nimis quidem hoc videtur absurdum. Tale enim est ac si dicamus: Qui non vult beate vivere, vult beate vivere. Istam repugnanlum vivitur beate. An illud ab his angustiis poterit nos eruere, si dicamus nihil esse beate vivere, nisi vivere secundum delectationem suam;
Abbreviated transcription (Latin):
pr̾ familias dedit omnib qui ope¬
rati sunt in uinea. nomine ⁊ ena¬
rii aliquid omnib electis cõmu
riter. Nam sicut erit differens cla¬
rificatio corpoꝵ. ita differens głia
tus ab electio differt inclaritate
mentis ⁊ corporis. alii enim aliisui¬
cinius clarius q dei spem contẽpla¬
biurtur. ⁊ ip̃a contemplandi difte¬
rentia diu̾sitas mansionum uota¬
tur. Domus ergo est una .i. denari¬
us est uuis s diu̾̾sitas est ibi man¬

Expanded text:
rfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Nomine denarii aliquid omnibus electis communriter. Nam sicut erit differens clarificatio corporum, ita differens gloritus ab electo, differt in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariusque Dei speciem contemplabuntur; et ipsa contemplandi differentia diversitas mansionum vocatur. Domus ergo est una, id est, denarius est unus; sed diversitas est ibi man
Abbreviated transcription (Latin):
perituid eos non mereri aliqͣm pe¬
nam quia non est tbi locus merẽdi
itlud ergo peccatum dicunt non eẽ
m̃ttum supplitii s supplitium ma¬
lim̾iti qd̾ in hac uita precessit. de

Expanded text:
per illud eos non mereri aliquam poenam, quia non est ibi locus merendi. Illud ergo peccatum dicunt non esse meritum supplicii, sed supplicium mali meriti, quod in hac vita praecessit. De
Abbreviated transcription (Latin):
ie& ꝑacco iuditio ampliore głia
sue cl aritatis deus monstrabit elee¬
tis. Si quem moret quid opus sit
sp̾itib defunccis corpora sua ĩ resur¬
rectione recipere. si eis potest sine cor¬
porib lũma ⁊ et̾na bratitudo p̾b̾i dif¬
ficili q̃o est. nec pot̃ a nobis perfecte
tem ẽ post mortem ip̃a carne depoĩta
lub̾am sicut sancti angeli uident si¬
uealia latentiori ca. Siue ideo quia
corpus ãmi̾strandi quo retardatur
qͦdam modo ne tota intentione ꝑgat
nec ille appetitus conquiescat porro
litale sit corpus cuius sit difficilis ⁊
grauis amĩstratio sicut ħ caro q̃ cor¬
rumpitur multo magis aũtt᷑ mens
ab illa uisione sũmi boni. proiñ cũ
hoc corpus iam non animaie s sp̃ua
⁊ ĩꝑãas. uiuificata ⁊ uimificans. taĩ

Expanded text:
eracto judicio, ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis quaestio est, nec potest a nobis perfecte tem, et post mortem ipsa carne depositaam, sicut sancti angeli vident, sive alia latentiore causa, sive ideo quia corpus administrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat nec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis avertitur mens ab illa visione summi coeli. Proinde cum hoc corpus jam non animale, sed spiret imperans, vivificata et vivificans, tam
Abbreviated transcription (Latin):
liderium male uoluntatis ĩpletur
mare quos omnino quid uelqua¬
le sit nescit. nec pot̾ nescire quid
lit quod se uelle siit. sequitur ut
omnes beatam uitam sciant. os
autem beati hñt quod uolunt qꝙͣ¬
uis non omnes qui hñt quoduo¬
lunt contitiuo sunt beati. conti¬
nuo autem misi sunt qui uł nos
hñt quod uolunt. uel id hñt et¬

Expanded text:
malae voluntatis impletur.amare quod omnino quid vel quale sit nescit, nec potest nescire quid sit quod velle se scit; sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes autem beati habent quod volunt, quamvis non omnes qui habent quod volunt continuo sint beati: continuo autem miseri, qui vel non habent quod volunt, vel id habe
Abbreviated transcription (Latin):
secund̾ hominem suscitatõmor¬
filii dei fit animaꝵ resurcectio. per
uerbum faccum in carne filium ho¬
minis fit corpoꝵ resurrectio. It iu
dicat ⁊̃ suscirat corpora non patͣ
s fuius led̾ dispensationem hu¬
manitatis in qua est minor pr̃e
xp̃c in eo quod est filius dei: ẽ uita
lius hominis uider. Ecce secuns
formam humãitatis dꝰ suscitatu¬
rus corpora ⁊ iudicaturus. Iudica¬
turus autem quia illa forma cũc¬
tis iniuditio apparebit. ⁊ luscita¬
turus quia in eadem forma m̃ieã
⁊ cãm resurrectionis nr̃e suscepit.
⁊ qr secundum eandem formam
uocem dabit qͣ mortui de monum̃¬
tis resurgent. ⁊ procedent. secun¬
dum quod deus est uiuificat ani¬

Expanded text:
secundum hominem suscitatio morFilium Dei fit animarum resurrectio, per Verbum factum in carne filium hominis fit corporum resurrectio. Item: Judicat et suscitat corpora, non Pater, sed Filius secundum dispensationem humanitatis in qua est minor Patre. Christus in eo quod est Filius Dei, lius hominis, judex. Ecce secundum formam humanitatis dicitur suscitaturus corpora, et judicaturus. Judicaturus autem, quia illa forma cunctis in judicio apparebit; et suscitaturus, quia in eadem forma meritum et causam resurrectionis nostrae suscepit; et quia secundum eamdem formam vocem dabit, qua mortui de monumentis resurgent et procedent. Secundum quod Deus est, vivificat ani
Abbreviated transcription (Latin):
enim durat mundus angłi angłis
demones demonib hommnes hoib
p̾sunt. Sed omnib collectis iã oĩs
prelatio cessabit. hinc quidam pu¬
tant post iuditium demones non
ħ̾ere poc̾atem cruciandi homines
licut modo. S ut demones uirtu¬
te dei cruciari sñ creature minift̾io
assunt sic reprobos homines ibiñ

Expanded text:
i angelis, daemones daemonibus, homines hominibus praesunt. Sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobo
Abbreviated transcription (Latin):
decci. itadissit. Mirum est ẽ capes¬
cende retinende q u̾ituoinis uolũ¬
iuptate corporis. ab auis atq ali¬
is alibiatq alibi. quomodo igit᷑
omnes amant quod non omnes
seiunt. quis pot̾ amare qd̃ nescit
lic̃ supͣ disputaui. cur ergo bea¬
titudo amatur ab omnib ntã¬

Expanded text:
 ita disserit: Mirum est cum capessendae retinendaeque beatitudinis volunluptate corporis, ab aliis atque aliis alibi atque alibi. Quomodo ergo omnes amant quod non omnes sciunt? Quis potest amare quod nescit, sicut supra disputavi? Cur ergo beatitudo amatur ab omnib
Abbreviated transcription (Latin):
res ⁊ deducam eas inuallem iosa¬
phat. ⁊ disceptabo ibicum eis. In
cuius capłi expone ita resperi. hoc
quida̾ ꝑu̾iłr intelligunt quod in
tis oliueti descensurus sit dominꝰ
ad iuditium quod friuolum est qr
non interra s in spatio huius aeri
ledebit ccͣ ara locum montis oliue¬
ti ex quo ascendit. e sicut ioh̾es c̾so¬
st̃ dicit angłi defe̾nt aute eũ lig¬
nũ crucis. Unde ĩ en angłio aitu̾i

Expanded text:
et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in tis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis; unde in Evangelio Veri
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑi claritate ꝑer gaudiũ ut quod
hebunt singnu cõe sit omnib quia
⁊̃ głia capititis omnium erit per uin¬
culum caritatis. Ex hiis datur intelli¬
gi quod par gaudium omnes hebt̃
⁊ si disparẽ cognitionis caritatem qr
per caritatẽ que in singulis erit per¬
fecta tm̃ quisq gaudebit de bono
alterius quantum gauderet siinse¬
ip̃o ħeret. s si par erit cunctoꝵ gaudi¬
um uidetur quod par sit omnium be¬
eẽt si ita esset par gaudium ut ⁊̃ par
esset cognitio. S quia hoc non erio ñ
faciet parͥit᷑as gandii paritatem bea¬
titudinis. pot̾ ⁊̃ sic accipi. par gaudi¬
um ut non referatur paritas ad intẽ¬
tionem perfectis affectionis gauden¬
tium s ad uniu̾sitatẽ rerũ de quib
gaudebunt quia de omni re unde u¬

Expanded text:
dispari claritate par gaudium; ut quod habebunt singuli, commune sit omnibus, quia etiam gloria capitis omnium erit per vinculum charitatis. Ex his datur intelligi quod par gaudium omnes habebunt, etsi disparem cognitionis claritatem, quia per charitatem quae in singulis erit perfecta, tantum quisque gaudebit de bono alterius, quantum gauderet si in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudium, videtur quod par sit omnium besset si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sed ad universitatem rerum de quibus laetabitur; quia de omni re unde gau
Abbreviated transcription (Latin):
humana constet eum apparitur
q̃titur an ĩ forma tra głosa appare¬
at sicut uere est. an in formaqua¬
lis in passione excicit. Quidam pu¬
tant amalis tanlem uideri qualẽ
cruelfixerunt .i. infirmum. quia di¬
cit scriptura. ut uideant inquem

Expanded text:
humana constet eum appariturum, quaeritur an in forma illa gloriosa appareat, sicut vere est, an in forma qualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem videri, qualem crucifixerunt, id est, infirmum; quia dicit Scriptura, ut videant in quem
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem surgnus parcib continent᷑
aui enim iudicantur ⁊ pereunt a¬
ui ñ iudicant᷑ ⁊ pereunt. auiiudi¬
cantur ⁊ regnant. alii non iudican¬
tur ⁊̃ regnant. indicantur ⁊ pereũt
quib dominica inclamanione dr̃
quinon c̾ditiam iudicatus est. Cõ
rum enim dampnatio toti ecc̃e no
ta ⁊ c̾ta. ⁊̃ ĩodicuntur tunc nõ udi¬
cari. quia ad cõspeccũ diu̾lni ludi¬
cis cum aperta damꝑnatione sue
infidelitatis accedent. qui uero ꝓ¬

Expanded text:
s partibus continentur . Alii namque judicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt. Alii judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant. Judicantur et pereunt, quibus dominica inclamatione dicitur: non dedistirum enim damnatio toti Ecclesiae t, et certa; et ideo dicuntur tunc non judicari, quia ad conspectum districti judicis cum aperta damnatione suae infidelitatis accedent. Qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
nec demones demontb nec hoĩes
hominib p̾es̃. non diffinit tamẽ
torquendum. ꝓnde quib damui¬
detur eos sic stare hominib tortoꝰ.¬
res in pena sicut exciterunt incen¬

Expanded text:
es hominibus praeesse, non definit tamen torquendum. Unde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in poena, sicut extiterunt incen
Abbreviated transcription (Latin):
stolis ait. sedebitis ⁊ nos super .xii.¬
dum quod .xii. apostolis tm̃ hec
promiserit xp̃c. ubi enim sedebit
bunalis .i. uniu̾steas iudicantiũ
intelitgitur .s. omnes perfecti qui
relictis omnib secuti sunt xp̃om¬
per .xii. trib uniu̾sitas indicandoꝵ.
iudicabunt uero eos sancci nõ mo¬
qͣdam creata auccoritate ⁊ pot̃ate.

Expanded text:
 Sedebitis et vos super duodedum quod duodecim apostolis tantum hoc promiserit Christus. Ubi enim sedebit bunalis, id est, universitas judicantium intelligitur, scilicet, omnes perfecti, qui relictis omnibus secuti sunt ChrisPer duodecim tribus, universitas judicandorum. Judicabunt vero eos sancti, non moetiam auctoritate et potestate.