comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuet. Unde ⁊ menbrorum nostrorum
qualitatem hab̾e descͥbit᷑. ⁊ passionum
mdigna dici de se uoluit. quatimis.
ad sua ꝑ nostra nos traheret. ⁊ dum
condescendit nobis: consurg̃emus ei.
Multis modis ds̃ ad significandum
se homnub de inferiorib reb speties
ad se trahit. quem reũa iuxta ꝓpͥam
substantiam inuisibilẽ ẽẽ ⁊ incorpore¬
um constat. Plerunq de corporib ad
leum sumuntur qualitatum species.
qe tamen in do non sunt: quia in ꝑ¬
ba natura incorporeus est ⁊ incirtũ¬
cͥptus. sed ꝓ effitientiis causarum re

Expanded text:
nuet. Unde et membrorum nostrorum nuet. Unde et membrorum nostrorum qualitatem habere describitur, et passionum indigna dici de se voluit, 123 quatenus ad sua, per nostra nos traheret, et dum condescendit nobis, consurgeremus ei. 4. Multis modis Deus ad significandum se hominibus de inferioribus rebus species ad se trahit; quem re vera juxta propriam substantiam invisibilem esse et incorporeum constat. Plerumque de corporibus ad Deum sumuntur qualitatum species, quae tamen in Deo non sunt, quia in propria natura incorporeus est, et incircumscriptus, sed pro efficient
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nos. dum ea consicd̾antes deum laue¬
mus. Sed icło dñr laudare ipsa: qa
eaudem laudem earum parturit cu¬
sa. Dixert̃ antiqui quod nichil tanl
bes sit. quod non sensum habeat ni
deum. hinc est illud. quod ex silie
duro scuitilla extutitur. ⁊ fit iguise
saxo. Utiq ibi sensus sentit᷑: ubit
horum enim motuum apud deum ꝑe¬
batio nulla est. apud quem tranqus¬
tas sumina est. Non ita est p̃cipiteas
mentis sententia. ut credamus posis
furoris uł mutationis acced̾e ꝑtute¬
onem. sed ipsam equitatem iustitr
Ita gͦ intellig̃e opus est ⁊ alias pass
quas de affectione humana duca
tura ad deum. ut ⁊ uixta se incdl̃s¬
tabilis sit credendus. ⁊ tamen pst
causarum effectib. ut facilius intd¬
gatur. nr̃e locutionis ⁊ muitde¬
sais genere appelletur. Tam dement̃
as humane consulit infirmitati. ut qͥa
cum sicut est non possumus agnoscere.
nr̃e locutionis more se ipsum nobis insi¬

Expanded text:
per nos, dum ea considerantes Deum laudper nos, dum ea considerantes Deum laudamus. Sed ideo dicuntur laudare ipsa, quia eamdem laudem earum parturit causa. Dixerunt antiqui quod nihil tam hebes sit quod non sensum habeat in Deum. Hinc est illud quod ex silice duro scintilla excutitur. Et si ignis in saxo, utique ibi sensus sentitur ubi se itur, vel dolere. Horum enim motuum apud Deum perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Non ita est praecipitanda mentis sententia, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut et juxta se incommutabilis sit credendus, et tamen pro causarum effectibus, ut facilius intelligatur, nostrae locutionis et mutabilitatis genere appelletur. 3. Tam clementer Deus humanae consulit infirmitati? Ut quia eum sicut est non possumus agnoscere, nostrae locutionis more se ipsum nobis insi
Abbreviated transcription (Latin):
corporea magnitudo componit᷑. te mas¬
na consid̾ent᷑ ex paruis. ⁊ ex uisibilib
in uisibilia estiment᷑. atq ex pulc̾tudi¬
ne factorum effector oꝑum agnoscat᷑.
Non tamen parilitate consimili. sed
ex quadam subdita ⁊ creata specie bo¬
ni. Sicut ars martifice retorquet
laudem: ita rerum treator ꝑ creat᷑am
suam laudat᷑. ⁊ quanto sit excellenti¬
or. ex ipsa oꝑis conditione monstrat᷑.
Ex pulcͥtudine circumscͥpte creature.
puletudinem suam que circumscͥbi ne¬
quit facit deus intelligi. ut ipsis ues¬
tigiis reũtat᷑ homo ad deum. qͥnib
aũsus est. Ut quia ꝑ amorem pulcͥtu¬
dinis creature. a creatoris forma se ab¬
stulit. rursum ꝑ creat᷑e decorem. ad
ꝓgreditur homo ad intelligendum lũ
creatorem. idẽ. ab insensibilib surgeis
ad sensibilia. a sensibilib surgens adira¬
nabilia. arationabilib sur gens aslcreai¬
rem. Intelligibilia ꝑ se collandant dñ.
Irrationabila ⁊ insensibilia non ꝑse se

Expanded text:
componitur, ut magna considerentur ex parvis, et ex visibilibus invisibilia aestimentur, atque ex pulchritudine factorum effector operis agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum creator per creaturam suam laudatur. Et quanto sit excellentior ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscquit, facit Deus intelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum, quibus aversus est, ut qui per amorem pulchritudinis creaturae, a Creatoris forma se abstulit, rursum per creaturae decorem ad C creaturam progreditur homo ad intelligendum Deum creatorem, id est, ab insensibilibus surgens ad sensibilia; a sensibilibus surgens ad rationabilia; a rationabilibus surgens ad Creatorem. Intelligibilia per se collaudant Deum, irrationabilia et insensibilia non per se, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dam stultorum dum legunt adima¬
ginem dei factum hominem. arbitrã¬
tes deum ẽẽ corporeum. dum non
caro quod ẽ. corpus. seꝰ anima quod
ẽ. sp̃c cdi imaginem habeat. Non gͦ
ẽẽ corporis formam in deum. qui ad
m̃tem non carnem ad similitudinẽ
suam creauit. sogita gͥ quale corpus
ris. hoc ẽ. deus. facicies dĩ inscrip¬
turis sacͥs non caro seo diuina cogni¬
tio intelligit᷑. eadem ratione qua ꝑ
faciem conspectam quisq cognosci¬
tur. hoc enim in oratione dr̃ do. Osten¬
de nobis faciem tuam. Ac sidicatur.
Da nobis cogitaionem tuam. Og dei
⁊ illa lingua: ita ⁊ ꝓl̃ĩ ũbo os ponitur.
gina mos est ut ore ũba forment᷑. Et
siuolueris geñe locutionis illo demon¬
strare. quod is qui efficit ꝑ id quod
efficit᷑ nominat᷑. bene os ꝓ uerbo po¬
nunc ds ꝑspecłum agnoscit᷑. Aa ꝑ¬
fectum uͦ omip̃s reꝑitur: dum in fu¬
turo facie ad faciem quibq electis
p̃sentabit᷑. ut ipsam speciem contem¬

Expanded text:
dam stultorum, dum legunt, ad imaginem Dei factum esse hominem , arbitrantes Deum esse corporeum, dum non caro, 125 quod est corpus, sed anima, quod est spiritus, Dei imaginem habeat. Non ergo esse corporis formam in Deo credamus,it, quia mentem, non carnem, ad similitudinem suam creavit. Cogita igitur quale corpus ris, hoc est Deus. 8. Facies Dei in Scripturis sacris, non caro, sed divina cognitio intelligitur, ea quidem ratione, qua per faciem conspectam quisque cognoscitur. Hoc enim in oratione Deo dicitur: Ostende nobis faciem tuam, ac si dicatur: Da nobis cognitionem tuam. 9. Os Det illa lingua, ita pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut verba ore formentur. Et si volueris genere locutionis illo demonstrare, quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur, bene os pro verbo ponunc Deus per speculum agnoscitur. Ad perfectum vero omnipotens reperitur, dum in futuro facie ad praesentabitur, ut ipsam speciem contem
Abbreviated transcription (Latin):
a. ⁊ leo ꝓfortitudine non ꝓnatura. sed
serpens ꝓ morte. ⁊ sapientia. non ꝓna
t᷑a scͥbit᷑. Nam ⁊ in ꝓpha. planstri por¬
tantis fenum species ducit᷑ ad deum.
quia nichil ẽ. horum ad ꝓͥpͥetatem sub¬

Expanded text:
itudine, non pro natura; et serpens, pro morte et sapientia, non pro natura scribitur. Nam et in propheta plaustri portantis fenum species ducitur ad Deum . quia nihil est horum ad proprietatem sub
Abbreviated transcription (Latin):
uate omnia dicat᷑ auris. ꝓ eo antem
uod auertit᷑ ambulat. ꝓ eo quod ex¬
ectat stat. Sic ⁊ incetis horum simili¬
uis. ab humanis mentib trahitur si¬
ditudo add deum. sicut est obliuiꝰcens
memorans. hinc ẽ. quod ⁊ ꝓpħa di¬
.Iurauit dñs ex̃cituũ ꝑ animam
am. Non quod dens auimam habe
sed hoc nr̃o narrat affectu. Et ali¬

Expanded text:
t omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat: pro eo quod exspectat, stat. Sic in caeteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc est quod propheta dicit: Juravit Dominus exercituum per animam suam ; non quod Deus animam habeat, sed quod nostro narrat affectu. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ui dño noluit ẽẽ subiectus. fieret
mec ipsi rebellis atq contrarius
nde nec sibi pot̾it subingari. si pͥ¬
iles non fuerit subiigatus. sibiꝙ
seruiẽt nolens. qui dõ noluit uolens.
Quam uarie ꝑ diuersa humanum de¬
fluxit genus. dum se ab una stabili sẽ¬
ꝑq manente diuinitatis solidate sub¬
traxit. Nam dum opus quodlibet ap¬
petit. quasi ut ibi iam requiem men¬
tis infigat: dum ei non sufficit. mu¬
tata intentione ad alias atq alias acti¬
ones transit. Dumq ꝑ diuersa requi¬
em solidam querit. nec inuenit: in
labore miser ⁊ uarietate uiutt. Iua¬
cuus a requie manet. Quanius ea¬
dem unitabilitas non sit homini concͤ¬
ała. sed ꝓm̃ito pͥme p̃uaricationis il¬
li accesserit iam tamen naturalis fa¬
cta ẽ: quia originalit a primo homi¬
ne sicut ⁊ mors in omnes homines

Expanded text:
peranti Domino noluit esse subjectus, fieret peranti Domino noluit esse subjectus, fieret sibimetipsi rebellis atque contrarius. Unde nec sibi poterit subjugari, si prius Deo non fuerit subjugatus, sibique serviet nolens, qui Deo noluit volens. 10. Quam varie per diversa humanum defluxit genus, dum se ab una stabili semperque manente divinitatis soliditate subtraxit! Nam dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labore miser et varietate vivit, et vacuus a requie manet. Quamvis eadem mutabilitas non sit homini concreata, sed pro merito primae praevaricationis illi accesserit, jam tamen naturalis facta est, quia originaliter, a primo homine, sicut et mors, in omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
nmata est. Pariter gͥ conditi st̃ uiriq:
tationis ordine. non parit temꝑis
mitate. Uir ad imaginem dĩ factus
est: mulier adimaginem uiri for¬
nata ẽ. Unde et illi lege nature sub¬
uta est. Item uir ꝓpt̾ semet ipsum
ntus est: mulier ob adiutorum
uri creata est. Homo ꝓpt̃ pectatum
unc traditus est diabolo. quando
enaͥiuit t̾ra es ⁊ int̾ram ibis. Tunc
unis eins est. Ser pens enim diabo
ẽ. puluis impii. ⁊ ipsi sunt cib di¬
toli. Quia praua uoluntate adima
labim. recte ad bene agendum cũ
boe consurgimus. Qd̃ non ita eẽc:
delectatio flagitium pͥmorum homi¬
ĩ non ꝑsuasisset. quib ad bene ui¬
tudum tantum uelle sufficẽt. ⁊ sine
fficultate statim actio obtemꝑaret.
iusio ⁊ pugna ut sit in hominis
mimo. pena peccati est ex pͥmo ho¬
une in omnes filios eius ꝓpagata.
e qui noluit cum do ẽẽ unitus.
t in semet ipso diuisus. Et qui um¬

Expanded text:
formata est. Pariter ergo conditi sunt uterque, formata est. Pariter ergo conditi sunt uterque, rationis ordine, non pariter temporis unitate. 5. Vir ad imaginem Dei factus est, mulier ad imaginem viri formata est; unde et illi lege naturae subjecta est. 6. Item vir propter semetipsum factus est, mulier ob adjutorium viri creata est. 7. Homo propter peccatum tunc traditus est diabolo, quando 143 audivit: Terra es, et in terram ibis. Tunc panis ejus. Serpens enim diabolus est; pulvis, impii; et ipsi sunt cibus diaboli. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasisset quibus ad bene vivendum tantum velle sufficeret, et sine difficultate statim actio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus, esset in semetipso divisus, et qui im
Abbreviated transcription (Latin):
et fratrũ tuorum ꝑ quod agnoscius
ꝑ incarnationẽ dominicã pacem hot¬
nib fuisse ⁊ angłis redditam .xi. i
homo autem ꝓpt̃ se ip̃m. Inde
dmma ꝑfiguram ad euis similitudis
referuntur. Commuma omma hore¬
ni natur alia ẽe cum omnib reb qu
constant .i. in homine omnia conti¬
ri: atq in eo ominũ rerum natur
consistere. Unuersitatiꝰ treatures
homo magna quedam portio est ta¬
toq gradu est cet̾is excellentior.
quanto imagine diuine uicimor.
ntũ cet̾is creaturis p̃stet dignitatt¬
homo uirtutis: ex ipsa reuerentia
discitur creationis. dum omina ułs
uoluit Cicens facĩmus homine as
maginẽ ⁊ similtudinem nostram.
Na enum boni sumus natur aliter
conditi. culpe quodam modo me¬
to contra naturam mali sumus es¬
cti. Sicut p̃ciuit d̾s hominẽ pece¬
gr̃am repararet. qui suo arbitris
deꝑire potuisset. Origialit adam
masimul creati sunt. specialiter
l postea mulier de latere uiR

Expanded text:
et fratrum tuorum . Per quod agnoscitur et fratrum tuorum . Per quod agnoscitur per incarnationem Dominicam pacem hominibus fuisse et angelis reddithomo autem propter se ipsum; inde et omnia per figuram ad ejus similitudinem referuntur. Communia homini omnia naturalia esse cum omnibus quae constant, et in homine omnia contineri, atque in eo omnium rerum naturam consistere patet. Universitatis creaturae homo magna quaedam portio est; tantoque gradu est caeteris excellentior, quanto imagini divinae vicinior. Quantum caeteris creaturis praestat homo dignitate virtutis, ex ipsa reverentia discitur creationis, dum per omnia voluerit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. 2. Quia enim boni sumus naturaliter conditi, culpae quodam modo merito contra naturam mali sumus effecti. 3. Sicut praescivit Deus hominem peccgratiam repararet, qui suo arbitrio deperire potuisset. 4. Originaliter Adam et Eva simul creati sunt, specialiter vero postea mulier de latere viri
Abbreviated transcription (Latin):
satiantur : Sed desidłant sine labore.
⁊ satiantur sine fastidio. Ne enim sit
in desiderio necessitas. desiderantes sa¬
tiant᷑. Et it̃um ne sit in satietate fasti¬
angłi faciem patris. ꝑ satietatem. Sed
quia satietas ista fastidium nescit: añ¬
głi desid̾ant in eum ꝓspic̃e semꝑ Ubi¬
cũq inscripturis scĩs ꝓdõ angłs po¬
us intelligitur. Ante dñice incarna¬
tionis aduentum. discordia int̃ an¬
xp̃e. pacem in se angłis ⁊ hominib
salutati in ueteri testamento ab homi
ab eis. Quod in nouo testamento a
ioh̃e factum. non sulum reueren¬
ter angłs suscipit: uerum etiam
ne fiat int̃dicit. Ob hoc homo inue¬
ti testamento despicit᷑. nec salutatur
ab angelo: eo quod homo nondum
transisset indeum. Suscipitur autẽ
homo a deo. ⁊ reũent̃ salutat᷑ ab an¬
gło. Nam ⁊ mariam angłs gabriel
legitur salutasse. ⁊ ioħi angłm salu¬
tanti ab eodem angło dr Nide ne fe¬
ceris. Consernus enim tuus sum:

Expanded text:
satiantur? Sed desiderant sine labore, satiantur? Sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit in satietate fastiangeli faciem Patris per satietatem, sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eum prospicere semper. Ubicunque in Scripturis sanctis pro Deo angelus pous intelligitur. Ante Dominicae incarnationis adventum, discordia inter hoChristus pacem in se et angelis et hominibus salutati in Veteri Testamento ab hominab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum, non solum reverenter angelus suscipit, verum etiam ne faciat interdicit . Ob hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse , et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo dicitur: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum
Abbreviated transcription (Latin):
qui me aduuiet nisi michael pͥnceps
uester. Item omnes homines angelos
apłi. non est petrus. sed angelus eiꝰ
est. Si deum angeli contuentur ⁊ i¬
dent. cur petrus apls dicit. in quẽ
desiderant angeli ꝓspicere: Item.
Si eum. non contuentur. nec uident.
quom̾ iuxta sententiam dm̃ angłi eoꝵ
semꝑ uident faciem patris qui est in
celis: Sed bene utrumq est. Nam
ũacit̃ credimus. quod dđm angeli ⁊ ui¬
dent ⁊ indẽ desiderant. ⁊ habent ⁊
hab̾e festiuant. ⁊ amant. ⁊ amare
uituntur. Si enim sic indẽ desiderãt.
nt effectu desider ii non ꝑfruantur:
desiderium hoc necessitatem habet.
necessitas ista penalis est. Et beatis an¬
gelis omnis pena longe est: quia nũ¬
quam simul pena ⁊ beatitudo conue¬
miunt. Rursum si eos dicimus di m¬
sione satiari: satietas fastidium hab̾e
selet. Et scimus. illos dĩ uisionem qͣ.
⁊desiderant fastidire non posse. Qiͣd
gͥ est nisi ut miro modo simul utrim¬
ꝙ credamus. quia ⁊ desiderant.

Expanded text:
qui me adjuvet, nisi Michael princeps vester. Item omnes homines angelos apostoli: Non est Petrus, sed Angelus ejus est. Si Deum angeli contuentur, et vident, cur Petrus apostolus dicit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Item si eum non contuentur nec vident, quomodo juxta sententiam Domini: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelisedimus quod Deum angeli et vident et videre desiderant, et habent et habere festinant, et amant et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet. Necessitas ista poenalis est et sed a, or.  beatis angelis omnis poena longe est, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet; et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, fastidire non posse. Quid ergo est, nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant et
Abbreviated transcription (Latin):
pone suꝑ iorum potestatum. Quoti¬
is as quocũꝙ: fiagello huic mundo
rascitur. ad ministerium tindicte
po steate angłi mittunt᷑. qui tamen
tuna potestate coercent᷑. ne tantum
oceant: quantum cupiunt. Bom
tat̃ angłi. ad ministerium salutis
aane deputati funt. ute curent
lninistrent mundi. ⁊ regant om̃ĩ
ussu dĩ testante apło. Nonne om¬
iꝰ inquit sunt ad ministratorii sp̃c
iministeriũ missi. ꝓpt̃ eos qui he¬
alitatẽ capiunt salutis: Angli. cor¬
la in quib hominib apparent
supno aere sumunt. solidamq
itiem ex celesti elemento inducũt.
quam humannis obcutib manifesti
ilemonstrent᷑. Singule gentes.
ositos anglõs hab̃e credunt᷑. Qd̃¬

Expanded text:
tione superiorum potestatum. Quotitione superiorum potestatum. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant, quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt: ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testante Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratorii spiritus, in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Angeli corpora in quibus hominibus apparent in superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento inducunt, per quam humanis obtutibus manifestius demonstrentur. Singulae gentes praepositos angelos habere credunt
Abbreviated transcription (Latin):
m.dñationes. uirtutes. pͥncipatus.
testates. cherubi ⁊ seraplim. Hort
ordinum mimerum etiam etechiel ꝑ
describit. sub totidem nominib lap¬
dum. cum de pͥmatu apostate angli
queretur. Omnis inquit lapis p̃ri
oꝑimentum tuum. sardius. topaal
rus. carbunculus. I smaraglus.
numero lapidum ipsi designati su¬
ordines angelorum. quos apostata
gelus ante lapsum: quasi in nestit¬
to ornamenti sui affixos habuit.
quorum comparationẽ dum se cla¬
orem cunctis aspexit. confestim in¬
muit. ⁊ cor suum ad suꝑbiam ele¬
uit. Aͥgli semꝑ in dõ gaudent. n
in se. Malus uͦ inde ẽ. diabolus. s
non que di. sed que sua sunt qui¬
uit. Hulla autem maior iniquitas
mimnes ad huc futura sunt: angłi iam re¬
nelante deo nonerunt. Puaricatores
ingl̃i etiam sc̃itate amissa. non tam̃
amserunt uiuacem creature angłi¬
e sensum. Triplici emm modo. p̃sen¬
de acummine ingent. Ia est subtilitate
uure. expientia temporum. reuela¬

Expanded text:
minationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit, sub totidem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur. Omnis, inquit, lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, apphirus, et carbunculus, et smaragdus. Quo numero lapidum ipsi ordines designati sunt angelorum, quos apostata angelus ante lapsum, quasi in vestimento ornamenti sui, affixos habuit, ad quorum comparationem, dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. 16. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus vero ideo est diabolus, quia non quae Dei, sed quae sua sunt requisivit. Nulla autem major iniquitas mines adhuc futura sunt, angeli jam, revelante Deo, noverunt. Praevaricatores angeli, etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem creaturae angelicae sensum. Triplici enim modo praescientiae acumine vigent, id est, subtilitatenaturae, experientia temporum, revela
Abbreviated transcription (Latin):
misericors potest. qͥ pͣue uiuendo ĩ se mi¬
D ulla scesa elemosinis posse redemi sun
peccatis quisq ꝑmanserit. Tũc aũ fruc
tu elemosinarũ indulgentia cõceditur.
qͣndo abscelerũ oꝑe desinit᷑. Uerũ ẽ qd̃

Expanded text:
misericors potest, qui prave vivendo in se mimisericors potest, qui prave vivendo in se mi? Nulla scelera eleemosynis posse redimi, si in peccatis quisque permanserit. Tunc autem eleemosynarum fructu indulgentiam conceditur, quando ab scelerum opere desinitur. Verum est quia
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ concessas. ñ inreb salutarib. s
inusib pͣuis utunt᷑. Hesciunt enĩ imꝑtiri
Pauꝑib. opp̾ssis subuenire despiciũt: Iin¬
de magis augent delicta. unde redinere
debuert. Hoc h̃t tantũ bonũ possessio p̾¬
sentiũ rerũ. si uitam reficiat miserorum
Propt̃ ħ tẽptatio . ẽ. inundi lucrũ. Tantoq
maiora supplicia infut᷑um dabt̃. qͣnto &
ipsa maiora sc̃. Pocentes enĩ potent᷑ tor¬
tenta patientur. Terrena oĩa seruan¬
do amittimꝰ. largiendo seruamꝰ. Patͥmoniũ
enĩ retentũ ꝑit. manet aũ erogatũ. Diui
enĩ reb nostris durare ñ possumꝰ. qi aut
nos illas moriendo desetimꝰ: aut ille nos
uiuentes deserunt. ꝓ diu̾si tate nsus. alis
de reb mundanis ꝑeunt. qͣs cupidiꝰ rapi¬
unt. alii uͦ saluantur. dum in eorũ pul¬
erhitudine. conditoris pulcherrimani ꝓ¬
uidentiam laudantes mirant᷑. uł dũ ꝑ
Miscdłia a compatiendo aliene miserie uo¬
cabulum sortitaẽ. Hullus aũ in alio esse

Expanded text:
ncessas, non in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impartire pauperibus, oppressis subvenire despiciunt, et inde magis augent delicta, unde redimere debuerant. Hoc tantum bonum habet possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum. Propter hoc tentatio est mundi lucrum, tantoque majora supplicia in futuro dabunt, quanto et ipsa majora sunt. Potentes enim potenter tormenta patiuntur . Terrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium enim terrenum perit; manet ante erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo descrimus, aut ille nos viventes deserunt. 4. Pro diversitate usus alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt; alii vero salvantur, dum in eorum pulchritudine conditoris pulcherrimam providentiam laudantes mirantur; vel dum dia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita est. Nullus autem in alio esse
Abbreviated transcription (Latin):
in maloꝵ ꝓfectib scandalizant᷑: dicen¬
tes iuxta ꝓpħam. Quare ua impiorĩ
& iniq agunt: Quigͦ hoc dicunt nõ
mirentur qd̾ pͣuorum hominũ tẽpo¬
ralẽ ⁊ caducam felicitatẽ aspiciũt. s
magis nouissima eorũ intenclant.
qͣnta illis pͦ hec et̾na suplicia p̃parent̃
dicente iob: ducunt inbonis diessuoᷤ.
&e subito ad inferna descendũt. Lx.ii.
Ne tribulacione iullorun¬
ustus mnadu̾sis ꝓbarise cognoscat. nõ de¬
ici. Uiri sc̃ĩ plus formnidant ꝓsꝑa ꝙͣ ad uer.¬
sa. qr cdi seruos ꝓsꝑa deicunt. aduersa
uͦ erudiunt. Idoq sc̃i uiri constantia. ita
portare deb adu̾sa: ut frangi ñ queat.
Tunc magis st̃ di ocłi suꝑ iustos. quando
senti tribulatione ꝓbant᷑. Om̃s uite liuiꝰ
tribulationes aquis cõparant᷑ p̃tereũtib
ꝓpt̾̃ea quia siquid in hac uita tͥbulatiõis
accicsit: ñ stat. s celerit tͣnsit. Qui uite
future p̃mia diligent̃ excogitat: mala
om̃ia uite p̃sentis eqͥnuiniter portat. q̃m

Expanded text:
entes juxta Prophetam: Quare via impiorum et inique agunt. Qui ergo hoc dicunt, non mirentur, quod pravorum hominum temporalem, et caducam felicitatem aspiciunt, sed magis novissima eorum intendant, quanta illis post haec aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducunt in bonis dies suos, et subito ad inferna descendunt. . CAPUT LVIII. De tribulatione justoruJustus in adversis probari se cognoscat, non dejici. 2. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando aesenti tribulatione probantur. 4. Omnes vitae hujus tribulationes aquis comparantur praetereuntibus; 353 propterea, quia si quid in hac vita tribulationis acciderit, non stat, sed celeriter transit. 5. Qui vitae futurae praemia diligenter excogitat, mala omnia vitae praesentis aequanimiter portat, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
opie potest obtencde. qͣndo ex p̃cepto sil¬
uatoris. etiam calicẽ aque frigide p̃cipi¬
amur incdigenti p̃bere. Namsi aliud ñ
habentes. id ipsum benigne tͥbuamꝰ:
mercedẽ ꝓculdubio ñ amitimꝰ. Ceterũ
si ampliꝰ possumꝰ ⁊ egestatẽ simi lando
minꝰ largłiñ: ñ egentẽ s. dm̃ fallimꝰ.¬

Expanded text:
opiae potest obtendere, quando ex praecepto Salopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamur indigenti praebere. Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittamus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus larg
Abbreviated transcription (Latin):
misgsiam ñ imꝑtit. illic pietatis fructũ
ñ inueuit. exemplo ardentis diuitis.
qͥ in iuferno ad tenuissima pecenda
cõpulsus ẽ. qͥ hic tenuissima neganda
studuit. Qͥd retͥbu subtiliꝰ. qͥd districã
pot̾at: Guttam aque ardens petit. qͥ
micas panis negauit Sero diues oculos
aꝑuit. qͥndo lazarũ pauꝑẽ reqͥescentẽ
uidit. quẽ iacentẽ ante ianuã despeas.
on solũ qui esurienti ⁊ sitienti ⁊ nudobe¬
neficiũ largitatis impẽdit. uł si qͥd alius
indigenti largit᷑: s ⁊qͥ ininuicũ diligt
sionis ĩꝑtit. autĩ qͥb libet necessitatib
cõsiliũ adhibet: elemosinã ꝓculdubio
tior est Quic̾q egens poscit. etã si in¬
digentem se simulet: ex toto illi cordi
cõmiserendũ oportet. Etlicet ille for¬
tasse falsam indigentis speciẽ p̃fera.
istam̃ qͥ simplicit̃ ĩꝑtit. fruccũ miscsie ñ
amitti. Quamuis quisq sit egens. nultꝰ
tam̃ unde tͥbuat egenti excusationẽ in¬

Expanded text:
diam non impertit, illic pietatis fructum non invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulsus est, qui hic tenuissima negare studuit. Quid retribui subtilius, quid districtius poterat? Guttam aquae ardens petiit, qui micas panis negavit Sero dives oculos aperuit, quando Lazarum pauperem requiescentem vidit, quem jaue qui esurienti et sitienti et nudo beneficium largitatis impendit, vel si quid aliud indigenti largitur, sed et qui inimicum diligit: ationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio tior est. Quicunque non egens poscit, cum se indigentem simulet, etiam toto corde illi commiserandum oportet. Et licet ille fortasse falsam indigentis speciem proferat, is tamen qui simpliciter impertit, fructum justitiae non amittit. Quamvis quisquam sit egens, nullus tamen unde tribuat indigenti, excusationem in
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am. Non erit elemosira cũ murmu
ratione p̃benda. ne comitante tristita
merces ꝑat dispensata. Tunc añ bene
tribuitur. qͣndo cũ m̃tis hilaritate p̃betͤ.
tuendũ ẽ itaq ne pauꝑ ant cũ dedio nr̃a
oblata suscipiat. aut ne om̃ino p̃tinissiᷤ
merens tͥstisq recedat Be rapłnis alie¬
nis elemosinã facẽ. ñ ẽ officium inisera.¬
tionis. s emolum̃tũ sceleris. Inde ⁊alo¬

Expanded text:
gratiam. Nunc erit eleemosyna cum mora praebenda, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quando cum mentis hilaritate praebetur. tuendum est itaque ne pauper aut cum taedio nostra oblata suscipiat, aut ne omnino praetermissus moerens tristisque recedat. 17. De rapinis alienis eleemosynam facere non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salo
Abbreviated transcription (Latin):
hominib pulset. ne cum studiose
int̾iora penetrat. cum ꝓinde ext̾iora
sumininistrat: se magis a subditis
diligi quam ueritatem querat. Ne
cum bonis actib fultus amudo in¬
det alienus: hũc auctori reddat ex¬
traneum amor suus. Hostis namq
redemptoris ẽ: qui ꝑ recta oꝑa que
facit eius uice ab eccła amari concu¬
piscit. quia ad ult̃ine cogitationis
reus est. si plac̃e puer sponse oculis
appette. ꝑ quem sponsus dona trans¬
mittie. Qui nimirum amor ꝓpͥtis cũ
rectoris mentem ceꝑit: aliquando
hanc in ordinate ad molliciem aliq̃n
uero ad asꝑitatem rapit. Ex amore
et enim suo mens rectoris in mollici¬
em uerͣtur: quia cum peccantes sub¬
ditos respicit. ne erga hunc eorum
dilectio torpeat. corriꝑe non p̃sumit.
Non nunquam uero errata subditorũ
que increpare debuerat: adulationi¬
bus. de mulcet. Unde bene ꝑꝓpham¬

Expanded text:
hominibus pulset, ne cum studiose hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subdidiligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene p
Abbreviated transcription (Latin):
curas uite p̃sentis designant. Que
ex sensu neglegenti quia importune
aliquando ꝓdeunt: quasi nobis non
sentientib ꝓcedunt. Quia gͥ cuncu
qui p̃sunt hab̾e quidem sollicitudit
ext̾iores debent. nec tamen eis uebi¬
ment̃ in cumbere: sacerdotes recli
et caput ꝓhibent᷑ racde et comam nu¬
trire. ut cogitationes carnis de uita
subditorum. nec ase funditus ampi¬
tent. nec rursum ad crescendum
mmiᷤᷤ relaxent. Unde et bene dict᷑.
Tondentes tondeant capita sua: ut
uidelicet cure temꝑalis sollicitudins
et quantum necesse est ꝓdeant. es
tam̃ recidant᷑ citius. ne immnodatiꝰ
excrescant. Dumgͥ et ꝑ administra¬
tam ext̾iorẽ ꝓuidentiam corporũ us
ꝓtegitur. et rursus ꝑ unmodatam
cordis intentionem non impeditur:
capilli in capite sacerdotis et seruant᷑
ut cutem cooꝑiant. et resecant᷑ ne¬
s claulant .xix.
Nter hec necesse est. ut rector sollert̃
in uigilet. ne hunc cupido placendi

Expanded text:
curas vitae praesentis designant; quae curas vitae praesentis designant; quae ex sensu negligenti, quia importune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire; ut cogitationes carnis de vita subditorum nec a se funditus amputent, nec rursum ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua ; ut videlicet curae temporalis sollicitudinis et quantum necesse est prodeant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius excrescant. Dum igitur et per administratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur ut cutem coooculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi
Abbreviated transcription (Latin):
cie pane ieiun. Hanc pastorum sol¬
licitudinem patilus excitat dicens.
Qui suorum et maxime domestico¬
rum curam non habet: fidem ne¬
gauit. et ẽ. in fideli det̾ior. Int̾ ħ
itaq metuendum semꝑ est et ugi¬
lant̾ intuendum. ne dum cura ab
eis ext̃ior agitur. ab interna inten¬
tione mergant᷑. Plerumq enim
ut p̃diximus. corda rectorum dũ
temꝑali sollicitudine in caute deser¬
uiunt: ab intimo amore frigescunt.
et foras fusa obliuiscinon metuunt.
quia animarum regimina susceꝑunt.
Sollicitudo ergo que subditis ext̾us
impendit᷑. sub certa necesse est mensu¬
ra teneat᷑. Unde bene ad ezecheliem
dicit᷑. Sacer dotes caput suum non ra¬
dent. neq comam nutrient: sed tou¬
dentes attondait capita sua. Sacerddo¬
tes namq iure uocati sunt: qui ut
sacrum ducatum p̃be ant fidelibus
p̃sunt. Capilli uͦ in capite. ext̾iores
sunt cogitationes in mente. Qui d̃u
suꝑ cerebrum in sensibilit̾ orumit᷑:

Expanded text:
tiae pane jejuni. Hanc Pastorum soltiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper est, et vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ext̃iora ꝓuidẽ. Sic itaq pasto¬
res erga int̃iora studia subditorum
suorum ferueant: quatinus in eis
ext̃ioris quoq: uite ꝓuidentiam non
relinquant. Nam quasuure ire dixi¬
mus aꝑcipienda p̃dicatione gregis am¬
mus frangit᷑: si cura ext̃ioris subudii
apastore neglegat᷑. Unde et primꝰ
pastor sollicite admonet dicens. Se¬
mores qui in uobis sunt obsecro con¬
senior et testis xp̃i passionum. qui
& eius que in futuro reuelanda est
głe cõmunicator. pascite qui in uo¬
bis gͣregem᷑. Qui hoc in loco utrũ¬
pastionem cordis an corporis suade¬
ret aꝑuit . cum ꝓtinus ad iunxit.
ꝓuidentes non coacto sed sponta¬
ne ͤ scđ̾m deum. neq turpis lucͥ gr̃a.
sed uoluntarie. Quib ꝓfecto ũbis
pastorib pie p̃cauet᷑: ne dum sub¬
iectorum in opiam saciant. se mu¬
crone ambitionis occidant: ne
cum ꝑ eos carnis subsidiis refici¬
unt᷑ ꝓximi. ipsi remaneant aiuisti¬

Expanded text:
etiam exteriora providere. Sic itaque Pastoetiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior et testis Christi passionum, qui et ejus quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui in vobis est gregem Dei . Qui hoc in loco pastionem cordis an corporis suaderet aperuit, cum protinus adjunxit: Providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justi
Abbreviated transcription (Latin):
gla stare uidebat᷑. Secularia itaꝙ
negotia aliquando ex compasfione tole¬
randa sunt. nunquam uero ex amore
rẽqtirenda. ne cum mentem diligen¬
ais aggrauant. hanc suo uinctam pon¬
de ad ima de celestib mergant. At
contra non nulli gregis quidem curã
suscipiunt. sed sic sibimet uacare ad
spũalia appetunt : ut reb ext̃iorib
nullatemis. occupent᷑. Qmi cum cu¬
rare corporalia funditus neglegunt:
subditorum necessitatib mimme
concuͤrunt. Quorum nimirum
p̃dicatio plerumq despicit᷑. quia dũ
delinquentium facta corripiunt.
sed tam̃ eis necessaria p̃sentis uite
non tͥbuunt: nequaquam libenter
audiunt᷑. Egentis et enim mentẽ
doctrine sermo non penetrat: si
hunc apud eius animum manus
misedie non commencdat. Tunc
autem uerbi semen facile germi¬
uat : quando hoc in audientis pe¬
ctore. pietas p̃dicantis rigat. Unde
rectorem necesse est. ut int̾iora pos¬
sit in fundẽ. cogitatione in noxia.

Expanded text:
gloria stare videbatur. Saecularia itaque gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur; quia dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus misericordiae non commendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia
Abbreviated transcription (Latin):
re debuerant. Ad hoc quippe scũarii
lapides fiebat: ut pptra sc̃a scõrum
in uestimento suim sacerdotis appa¬
rerent. Cum uero mistri religi¬
onis asubditis honorem redemptoris
sui ex merito uite non exigunt: scũ¬
arii lapides inornam̃to pontificis non
funt. Qui nimirum scũarii lapiles
disꝑsi ꝑplateas iacent: cum ꝑsone
sacrorum ordinum uoluptatum sua-¬
rum latitudim dedite. terrenis ne¬
gotisꝰ in herent. Et notandum quod
non hos disꝑsos in plateis sed in capite
platearum dicto: quia et cum ter¬
rena agunt. simmi uideri appetunt.
nt &c lata itinera tenant. ex uolup¬
tate delectationis. et̃ tamen in pla¬
dearum sint capite exhonore scĩtatis.
Dichil quoꝙ obstat si scũarii lapides
dosdem ipsos quib constructum
fũarium existebat accipimus. Qui
suspsi i capite platearum iacent:
quando sacrorum ordinum uiri
t̾renis actib ex desiderio in seru¬
unt. exquorum pͥus officio sc̃itatis

Expanded text:
re debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii re debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra sancta sanctorum in vestimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinum voluptatum suarum latitudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nil quoque obstat si sanctuarii lapides eosdem ipsos quibus constructum sanctuarium existebat accipimus: qui dispersi in platearum capite jacent. quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius officio sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quid colore optimo. insi cunctis au¬
bilis reñentia religionis ex pͥmit᷑ :
Quid scũarii lapidib insi sacrorũ
ordi num ꝑsone signãt: Quio pl¬
tearum nomine. nisi p̃entis uite lãi¬
tudo figurat᷑: Qmia enim greco elo¬
quio platos latitudo dicit᷑ : ꝓfecto
alatitudine pladee sunt nocate.
Psemet ipsam uero ueritas dict
Tata et spatiosa uia est. que dncit
ad ꝑcionem. Aurum gͥ obscurał
cum t̾renis actib sc̃itatis uita polli¬
itur. Color optimus commutatur:
cum quorundam qui deg̃e religiose
credebant᷑. estimatio ante acta mi¬
nuit᷑. Nam cum quilibet post scita¬
tis habitum terrenis se attib inse¬
rit: quasi colore ꝑmutato ante huma¬
nos oculos eius reu̾entia despecta ui¬
lescit. Scũarii quoq lapides impla¬
teas disꝑgunt᷑: cum causaraͣm secu¬
larium foras lata itinera expetunt
ii qui ad ornamentum eccłe int̃̾is
misteriis quasi in secretis scũar ii uaca¬

Expanded text:
Quid colore optimo, nisi cunctis amQuid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum secularium foras lata itinera expetunt hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis tabernaculi vaca
Abbreviated transcription (Latin):
ora gerenda sunt. arectorib summa
cogitanda: ut scilicet oculum ꝑuidis
obscuret. Caput nanq subiectorũ
sunt cuncti qui p̃sunt. et ut recta
cul dubio caput debet exalto ꝓnide.
neꝰ ꝑfectus sui itine pedes cmrpeant.
cum turuata rectitudine corporis.
caput sese ad terram declinat: qua
autem mente ammarum p̃sul hono¬
re pastorali int̃ cec̃os utitur. si int̾re¬
nis negotiis que rep̃hende in aliis debu¬
it. et ipse uersatur: Quod nidelicet
pe est ut populus: quando ea agie
is qui spũali officio fungit᷑. que illi n¬
mirum faciunt qui adhuc de studi¬
is carnalib iudicant᷑. Quod cum mag¬
no scilicet dolore caritatis ieremras
ꝓpħa conspiciens. quasi sub destrucd¬
one templi deplorat: dicens. Quom̾
obscuratum est aurum. mutatus est
color optimus: Disꝑsi sunt lapides
scũarii in capite omnium platearũ
Quid namq auro quod metallis
cet̾is p̃minet. insi excellentia scĩtau

Expanded text:
ora gerenda sunt, a rectoribus summa ora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui probscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet Sacerdos quippe est ut populus, quando ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Quid namque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis?
Abbreviated transcription (Latin):
dominis seruire. Hinc paulus religi¬
osorum mentes amundi consortio con¬
testando. ac potius conueniendo suspen¬
dit dicens. Nemo militans deo impli¬
cat se negotiis secularib. ut ei place¬
at cui se ꝓbauit. hinc eccle rectorib
et uacandi studia p̃cipit. et consulen¬
di remechia ostendit dicens. Secularia
gͥ negotia si habueritis. contempti¬
biles qui sunt in eccl̃a illos constitui¬
te adiudicandum : ut ipsi idelicet
dispensationib terreins in sermant.
quos dona spũalia non exornant. Ac
si aꝑcius dicat. Qui penetrare inti¬
ma nequeunt: saltem necessaria
foris oꝑent᷑. Hinic moyses. qui cum
deo loquebat᷑. iethro alienigene rep̃¬
hensione iudicabat᷑. quod t̾renis po¬
pulorum negotiis stulto labore de¬
seruiret. Cui consilium mox p̃beba¬
tur ut ꝓse alios ad uirgia dirimen¬
da constituerecet ipse liberius ade¬
ruendos populos sp̃ualium archa¬
na cognocet. Asubiectis ergo inferi¬

Expanded text:
dominis servire . Hinc Paulus religidominis servire . Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo implicat se 25 negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et vacandi studia praecipit, et consulendi remedia ostendit, dicens: Saecularia igitur judicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferi
Abbreviated transcription (Latin):
capite membra in cassum uigent. et
in exploratione hostium frustra exerci¬
tus uelocit̃ sequit᷑. si ab ipso duce itine¬
ris errat᷑. Nulla subditorum mentes
exortatio subleuat. eorumq culpas
in crepatio nuilla castigat: quia dum
ꝑanimarum p̃sulem terrem exercet᷑
officium iudicis. a gregis custocha ua¬
cat cura pastoris. et subiecti ueritatis
lumen apphende nequeunt: quia
dum pastorum sensus terrena studia
octupatit. uento temptationis impul¬
sus eccle oculis puluis cecat. Quod
contra recte humani generis redem¬
ptor ait. cum nos a uentris uora¬
citate compesceret dicens. attendite
autem uobis ue non grauent᷑ corda
ur̃a in crapula et ebrietate: ilico ad¬
m̃ixit. aut incuris huus uite. Ubi
pauorem quoꝙ ꝓtinus intentat. add¬
dies illa. Cuius ad uentus etiam quali¬
tatem denuntiat dicens. Tanquam
laqueus emim suꝑ uemiet omnes qui
sedent suꝑ faciem orbis terre. Hinc
iterum dicit. Nemo potest duobus

Expanded text:
capite membra incassum vigent, et capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis hujus vitae. Ubi pavorem quoque protinus intente adjdies illa . Cujus adventus etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo potest duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Iit rector int̃uorum curam. in ex¬
t̾iorum occupatione non minu¬
ens. ext̃orum ꝓuidentiam. in in t̾norũ
sollicitudine non relinquens. ne aut
ext̾iorib deditus. ab intims corruat.
aue solis int̾iorib occupatus. que foriᷤ
debet ꝓximis non impendat. Sepe
nanq: non nulli uelut obliti quod
fratb ammarum causa p̃lati sunt :
toto cordis annisu. setularib curis
in seruiunt. Has cum assunt. se ag̃e
exultãt. adhas etiam cum de sunt.
dieb ac noctib cogitatrͦms turbide
estib anhelãt. Cumq ab lis cessante
forsitan in opportuntate quieti sunt :
ipsa det̾uis sua quiete fatigant᷑. Uolup¬
tatem nanꝙ ce seut: si actionib de¬
pͥmunt᷑. laborem deputant. si int̾re¬
nis negotiis non laborant. Sicq fit.
ut dum se urgeri mundanis tu mul¬
debuerant ignorent. Unde subiectoꝵ
quoq ꝓcul dubio uita torpescit. que
cum ꝓfic̃e spũalit̾ appecit. i exemplo
eiui qui sibi p̃latus est: quasi mobsta¬
culo itineris offendit. Languente enim

Expanded text:
it rector internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relexterioribus deditus ab intimis corruat, aut solis interioribus occupatus, quae foris debet proximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumuldebuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim